comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Sentiebat quidem pond̾a uen¬
tris: ⁊ pudorem ñ perdiderat castita¬
tis. Mirabatur partus insignia: q̃
nulla nouerat uiri contagia. Ou̾e
fecunda uirginitas: que nouo ⁊ in¬
audito gen̾e. ⁊ mater dici possit et
uirgo. Peperit eum a quo concepit:
portauit a quo creata extitit. Siqͥd̾
ip̃e est auctor marie: qui ortus est
ex marra. Sic menatrabili mͦ beata
Maria ⁊ mater ⁊ uirgo est. dũ fruc¬
tum p̾gnationis edidit. ⁊ integrita¬
tis dispendium non incurcit. Apd̾
cinam ita celestis prouidetitia ne¬
gotii ip̃ius conditioẽm disposuit:
ut magis obedĩam exhiberet ĩ mã¬
dato: cum honorificentiam suã ag¬
nosceret ex angelo. Deniq cũ di¬
uinũ illi partũ angelus nuntiass:
at illa ꝓpͥe castitatis conscia. dini¬
ne dispensatioĩs ignara. angelo
respondit. quomͦ fiet istud qm̃
uirum non cognosco: Angelus
illi placido uultu respondit: Ep̃e
cas paitum uirgo nec metuas:

Expanded text:
bat. Sciebat quidem pondera venbat. Sciebat quidem pondera ventris, quae pudorem non perdiderat castitatis. Mirabatur partus insignia, quae nulla noverat viri contagia. O bene fecunda virginitas, quae novo inauditoque genere et mater dici posset et virgo. Peperit enim a quo concepit, portavit a quo creata exstitit. Siquidem ipse est auctor Mariae qui est ortus ex Maria. Sic inenarrabiliter beata Maria mater et virgo est, quae dum fructum praegnationis extulit, integritatis dispendium non incurrit: apud quam ita coelestis providentia negotii ipsius conditionem disposuit, ut magis obedientiam exhiberet in mandato, cum honorificentiam suam cognosceret ex angelo. Neque vinum illi partum angelus nuntiasset, at illa propriae castitatis conscia, divinae dispensationis ignara, angelo respondisset: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco ? angelus illi placido vultu respondit: Spiricas partum, Virgo, nec metuas,
Abbreviated transcription (Latin):
cientes fratres dilectissimi ancto¬
ri ño multum nos debere con¬
ditos. plus redemptos. redemptioĩs
nr̃e cõmertium ueneremur: illum
sacratissimũ uterum ex quo homini
deus unicus apparuit: ⁊ si nequimus¬
obsequiis. scientes erroris nr̃i tenebras
arrogantia qͣm gula perdiderat: huiꝰ
sacre uirginis partus. nĩ solum restau¬
rauit dirutum. setiam tribuit sem¬
piternum. Et ideo cunctis pconiis
uenerem᷑ auctricem: que dũ aucto¬
rem suũ concepit e celo. nobis redẽp¬
torem ostendit in seculo. Et qr ad ui¬
tur: ip̃a eam int̾ ꝓcellas seculi fre¬
mentis aspitrat. ip̃a inter cursus mũ¬
diales continua orattone confoueat
inter hec oratio iugis ad dominũ diri¬
gatur: ut qui pro honore nõissu us¬
remedium. qd̾ perea se nobis de dit¬
in pretrum. Merito itaq beata ma¬
ria singulari a nobis p̾conio excol¬
litur: que singulare cõmertium
prebuit mundo. Merito int̾feĩas
tunc etiam letabatur: cũ singula¬
rem medicinam pudico aluo gesta¬

Expanded text:
cientes, fratres dilectissimi, auctori nostro multum nos debere conditos, plus redemptos, redemptionis nostrae commercium veneremur, et illum sacratissimum uterum, ex quo homini Deus unitus apparuit, etsi non honoobsequiis; scientes erroris nostri tenebraarrogantia quam gula perdiderat, hujus sacrae Virginis partus non solum restauravit diruta, sed etiam tribuit sempiterna. Et idcirco cunctis praeconiis veneremur auctricem, quae dum auctorem suum concepit, excelsum nobis redemptorem ostendit in saeculo. Et quia ad vitur, ipsa eam inter procellas saeculi frequenter aspiciat, ipsa inter incursus mundiales continua oratione confoveat.inter haec oratio jugis ad Dominum dirigatur, ut qui pro honore nominis sui, visremedium, quod per eam se nobis dedit pretium. II. Merito igitur beata Maria singulari a nobis praeconio attollitur, quae singulare commercium mundo praebuit: merito inter feminas tunc etiam laetabatur, cum singularem medicinam pudico alvo gesta
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃m uerbum tuum. O felix obedĩa
Impleuit in eam dñs qd̃ dudũ ꝓmi¬
tuctimam: ⁊ scientiam dei plusꝙͣ ho¬
locaustum. Hec uera obedientiã. om̃i q¬
sacrifitio gratior: hec uoluntas cũctis
hostiis acceptior. Hinc gr̃am ꝓme

Expanded text:
secundum verbum tuum. O felix obedientsecundum verbum tuum. O felix obedientImplevit in ea Dominus, quod dudum praedisacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta . Haec fuit vera obedientia omni sacrificio gratior, haec voluntas cunctis hostiis acceptior; hinc prome
Abbreviated transcription (Latin):
cumdabit uirum. O feia sr̃ feĩas
uit. ⁊ uirum suo ut̾o circumdedit.
Circũdat uirũ maria angelo fidem
dando: quia eua perdidit uirum
angelus puellam. uiri salutatiõis
ignaram: terret᷑ uirgo nouitate
uerboꝵ. Ad qͦm angelus ut suꝑiꝰ
pretulimus dixit. Ne timeas ma¬
ria: inuenisti enim gr̃am apud
dnm̃n. Ne inquit a conspectu mes¬
Concipies eñĩ ⁊ paries filium: non
ciuͣlib meriti hominem. s totus
seculi saluatorem. Ip̃e me mifit¬
cole in libro ysaie ꝓpħ̾e uirgĩem¬
exulta quia tu esse meruisti. Tn ibi
prefigurata es uirgo: tuecce cõci¬
pies in utero. ñ de iuiro s de sp̃u sc̃o:
⁊ grauida eris ⁊ incorrupta ꝑmnane¬
bis. Paries enim filium: ⁊ nirgini¬
tatis non patieris detrimentum:
effitieris grauida. ⁊ eris mater sei¬
perintacta. Senties pondera uen¬
tris: ⁊ pudorem ũ perdes castitatis.
Tumescentubera tua: ⁊ nitacta ma¬
nebunt genitalia tua. Eiu maria
respondit. Ecce aucilla dñi: fiat mͥ

Expanded text:
cumdabit uirum. o femina super feminas et uirum suo utero cirCircumdat virum Maria angelo fidem dando; quia Eva perdidit virum angelus puellam viri salutationis ignaram; terretur Virgo novitate verborum. Ad quam angelus, ut superius protulimus, dixit: Ne timeas, Maria; invenisti enim gratiam apud Dominum. Ne, inquit, a conspectu mconcipies et paries filium, non cuiuslibet meriti hominem, sed totius saeculi saluatorem. ne, inquitcole in libro Esaiae prophetae uirginemquia tu es, esse meruisti. tu ibi praesignata es uirgo. tu ecce concipiet gravida eris, et incorrupta permanebis. Paries quidem filium, et virginitatis non patieris detrimentum. Efficieris gravida, et eris mater semper intacta. Senties pondera ventris, et pudorem non perdes castitatis. Intumescent ubera tua, et intacta manent genitalia tua. At illa dixit: Ecce ancilla Domini: fiat mihi
Abbreviated transcription (Latin):
dito: Quas tibi saudes fragilitashu¬
mani gen̾is persoluat: que solo
tuo coninercio recuꝑandi aditum
innenit. Accipe inq quascumq exi¬
les ⁊ quascumq m̃itis tiuis imꝑes
grãrum actiones: ⁊ cum susceꝑis
uota culpas nr̃as exorando excusa.
admite nr̃as preces intra sacrari¬
un exauditionis: ⁊ reporta nob̾
antidotum reconciliatiõis. Sit
per te excusabile qd̃ per te inge¬
rimus: fiat impetrabile qd̵ fida
mente poscimus: Accipe qd̃ offe¬
rimus. redona qid̃ rogamus: ex¬
cusa qd̃ timemus. Succurre gͦ¬

Expanded text:
as humani generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando excusa. Admitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus. Sancta
Abbreviated transcription (Latin):
uero gła crucifigi contirbat. Nide
saxa ponderis duritiai fugientia
tu. dum resolutioni duritia cedit.
⁊ soliditas dissipationi succumbit.
attestantia cuiꝰ sit potentie. q̃m in
se continuo recipuint sepeliendũ:
qñ fixuris sue confusionis sic ho¬
norant trementia iam defustumr

Expanded text:
vero gloria Crucifixi conturbat. Vide vero gloria Crucifixi conturbat. Vide saxa ponderis duritiam fugientia, tur, dum resolutioni duritia cedit, et soliditas dissolutioni succumbit: attestantia cujus sit potentiae, quem in se continuo recipiant sepeliendum, quando scissuris suae confessionis sic honorant trementia jam defunctum
Abbreviated transcription (Latin):
languentiũ linquere corpus. Hide
sepultos atq sepulchia intraseita
sepeliendi rescindere fedus: ut ⁊ ip̃i
cespites ad moti citatim monum̃ta
rescunidant. ueluti fi uideas paneti¬
tia restittiere susceptos. qͣi renuisse̾t
coactos qnos molenter susceꝑant ser¬
uandos. uide diem cenebrarũ attac¬
in togam de ponelucis: ⁊ intuso co¬
natu tam raptim adquisisse qd̾ sor¬
duit. qͣm cnisim amifisse qd̾ liixit.
Nide solem ad hoc proisus amisis¬
se qd̃ ⁊ gaudio claruit: nt pallen¬
ti lumine induce ret ex merore qd̾
luxit. cum solita luminosi federis
fibula fuluam repellens claricatis
insolubilis pallam. se in illiꝰ diet
angło horroris innexum disploide
conglobauit. Uide arna sue solidita¬
tis stabilitatem renuentia qmͣrto tre¬
more patulas ⁊ ignotas lapsa ĩ rui¬
nas. nec sicule tellurts exemplo
subrui per momenta. s uniꝰ tamen
diei mutatiotie uexari: qm̃ illam
receptus sum t̾rarũ sp̃e uexat. hãc

Expanded text:
languentium linquere corpus. Vide languentium linquere corpus. Vide sepultos atque sepulcra inter se ita sepeliendi rescindere foedus, ut aeternos hospites ad momenta citatim monumenta refellant : veluti si videas paventia restituere susceptos, quasi tenuissent coactos, quos violenter susceperant servaturos. Vide diem tenebrarum ad tactum togam deponere lucis, et inviso conatu tam raptim adquisiisse quod sorduit, quam cursim amisisse quod luxit. Vide solem ad hoc prorsus amisisse quod ex gaudio claruit, ut pallenti lumine induceret ex moerore quod luxit: quod cum soluta luminosi foederis fibula, fulvam repellens claritatis insolubilis pallam, se in illius diei angulo horroris innexum diploide conglobavit. Vide arva suae soliditatis stabilitatem renuentia, quatinus tremore et patulas, et ignotas lapsa sunt in ruinas; nec Siculae telluris exemplo subrui per momenta, sed unius tantum diei nutatione vexari, quoniam illam receptus sinu terrarum spiritus vexat, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
cursim oblitam esse qd̃ fuit.
m raptim amisisse etiam ⁊ qd̃
uixit. nec sustinere senio. uxorem
amritere. nisi ⁊ iurentem uitam
qͣmtotiꝰ amisisset. Uide mare cuiꝰ
unda ñ uerteretur in lingña: irtiq
qd̃ murinurat promeret. S que
net dominantis. obruit famulati¬
tis: lambens sub corpore famnuli
saxea sub pondere dñi. Ad unũ
imperium duas deferens seruitu¬
tes: qͣnͣdo ⁊ sub conditoris planta
dum recusauit. Uide rursum ip̃m
inare. qd̾ cum sius motib ĩtumes¬
ceret ⁊ feroces sonuus in karibe¬
lium molestias spumosum colli¬
deret. nauiculam q superbo tergo
resiliens fatigaret. quom ad iuben¬
tis imperium tam raptim lenitu
ip̃ius ponti indigenal considera
uota refaguit. ac se se capiendos
denegant incaptura: ⁊ ad nolun¬
tatem opificis ita reche adcoacerua¬
tim implent. ut in abstrahendo ho
nere cectum trahendofiat. Uide lau¬
gnorũ diu̾fitates ⁊ per entis fertio¬
ad p̃sentiam saluatores iugens

Expanded text:
cursim oblitum esse quod fuit, cursim oblitum esse quod fuit, quam raptim amisisse etiam et quod vixit; nec sustinere senio virorem amittere, nisi et virentem vitam quantocius amisisse . Vide mare , cujus unda si verteretur in linguam utique quod murmurat promeret: sed quinet Dominantis, obruit famulantis; labens sub corpore famuli, saxeum sub pondere Domini; ad unum imperium duas deferens servitutes, quando et sub Conditoris planta dum recusavit? Vide idipsum rursum mare, quod cum suis motibus intumesceret, et feroces sonitus in Charybdium molestias fragore spumoso collideret, naviculamque superbo tergo resiliens fatigaret, quomodo ad jubentis imperium tam raptim lenitudipsius ponti considera indigenas, vota refugiunt, ac sese capi denegant in capturam, et ad voluntatem Opificis ita rete coacervatim adimplent, ut in abstrahendo se, oneris taedium trahentibus fiant . Vide languorum diversitates per creticos fervoad praesentiam Salvatoris ingens
Abbreviated transcription (Latin):
to nisu ostendere: qd̾ solus adoran¬
dus iste sit deus. cuu ducatu suo ado¬
rantes subdidit reges. Uide pͥmiti¬
lorem uersat. saporem muritat.
odorem reddit. iuitutem mutat:
⁊ cum sit om̃ino qd̃ fuit. ñ tam̃
est aliunde qm unde fuit. Si enĩ
aqũa queras: iam ñ est. Si uinũ
intendas: diccto mͥ unde exortũ est:
quia aqua diffusa ñ est. Quid ergo.
quia nec accessit uinum. ñi recessit
aqua: nisi quia alt̾m fc̃m est aliud.
ut sit ex alio aliud. si successionis
iure. s ĩmutatioĩs origine. nec ra¬
tionis expositione. s ammniratiois
obtentu: Uide paues ⁊ pisciculos
q̃ per sua neq̃unt. per eoꝵ a quib
sumpta sunt ora loqui: ut q̃ non
possunt uartutem dicere. qͣm sen¬
tiunt. potentialius expͥmant mag¬
nitudine qd̃ crescunt. Et enĩ extra
pastorum saturitatem tot miliũ
quat̾num fracta terducunt ⁊ cõ¬
plent numerum cophinoꝵ. que
intacta unum implere ñ pot̾ant
cophinum.
ideamus ficulneam trans

Expanded text:
to nisu ostendere, quod solus iste adoranto nisu ostendere, quod solus iste adorandus sit Deus, cui ducatu suo adorantes subdidit reges. Vide ilorem versat, saporem trahit, odorem reddit, virtutem mutat. Et cum non sit omnino quod fuit, non tamen est aliunde quam unde fuit. Si enim aquam quaeras, jam non est; si vinum intendas, dicito ubi exortum est, quia diffusa aqua non est. Quid ergo? Quia nec accessit vinum, nec recessit aqua, nisi quia alterum factum est aliud, ut esset ex alio aliud; non successionis vice, sed immutationis origine; nec rationis expositione, sed admirationis obtentu. Vide panes et pisciculos , cum per sua nequeant, per eorum a quibus sumpti sunt ora loquentes. Et cum non possint virtutem dicere quam sentiunt, tamen potentialius exprimunt magnitudinem qua concrescunt. Etenim extra pastum et saturitatem tot millium, quaternum fracta ter ductum complent numerum cophinorum, quae intacta unum complere non poterant cophinum. Vide nemus ficulneae tam
Abbreviated transcription (Latin):
ostqͣm terrenoꝵ ⁊ celestium
attestatio defensioni mee
contulit munimenta. postiͣ in
celo ⁊ in terra uinentia uerita¬
tem meam roborare reperta st̃:
celsitudo. unanimiter affirma¬
uit. qd̵ me ueracit̾ audientia
tua inculisse preuidit: deferã adhuc
insensbilium ⁊ non intelligen¬
tum apparatum: ut incõpara¬
tione conmuni hec sentiãt ut
homo. tu autem dissentias ut
anunal. aut nec sentias ut lapis
sic q illa sibi tuam ratione extor¬
queant. ut cum tu illoꝵ obsequiũ
non impetres: insensibilitatem
tuam merito feras. Confessioẽm
illa sius motib qͣi uocib clamaut:
tu autem dum uocib ueritatem
repellis. iam qͣi nec motib sentis.
uide ergo stellam none natiuita¬
tis exordio: noue ꝓcessionis appara¬
tu pronuntiatam. exsuperare scan¬
dere celos. uincere fulgorib confi¬
nes sẏderum choros. adire ultimas
sũmo lumine t̾ras. per ignota magos
preire. deuotissimis regib hospi¬
tium demonstrare nascentis: ⁊ to¬

Expanded text:
ostquam terrenorum et coelestium attestatio defensioni meae contulit munimenta, postquam in coelo et in terra viventia veritatem meam roborare reperta sunt,t angelica celsitudo unanimiter affirmavit quod me veraciter audientiae tuae intulisse praevidit, deferam adhuc insensibilium et non intelligentum apparatum, ut in comparatione communiter haec sentiant ut homo; tu autem aut dissentias ut animal, aut nec sentias ut lapis. Sicque illa sibi tuam rationem extorqueant, ut cum tu illorum obsequium non impetres, insensibilitatem tibi merito feras. Confessionem enim illa suis motibus quasi vocibus clamant. Tu autem dum vocibus veritatem repellis, jam quasi nec motibus sentis. Vide ergo primum stellam novae nativitatis exordio, novo processionis apparatu prolatam , exsuperare candore coelos, vincere fulgoribus confines siderum choros, adire ultimas summo lumine terras, per ignota loca vagos praeire devotissimos reges, hospitium demonstrare nascentis, et to
Abbreviated transcription (Latin):
sui dum adhuc parturiendo pericli¬
taretur ꝓduxerat ⁊ seruatũ etiã tẽ
habebat ad altare obtulit ip̃a sui
periculi ⁊ liberationis per beatam
uirgĩem date uerissima narratͥx.
me tacente testificantur. Data gͦ
deo altissimo laude. ut moris erat
super eindenteb miraculis. ꝑfora¬
ti sunt lapides illi ⁊ suspensi: ⁊ ꝑ
aliqͦt spatium temporis euidentem
hiũ facti memoriam obtulerũt. De¬
tis nirib totiꝰ corporis. etiã loq̃ndi fa¬
cultatem amiserat. Huic om̃is hora
mala erat: s magis hyemis rigore
dupplicato frigore egritudĩs ⁊ tẽꝑis
torquebatur: dum rigescentibus
menbris ob molentiam morbi pũt¬
tiones uelud lanceatum ossa ⁊ me¬
celum ⁊ horrificos rugitus qͥa locuu
ñ pot̾at ingemmare. Ad huiꝰ dolorr
pleriq permoti pietate subsistebãt

Expanded text:
sui, dum adhuc parturiendo periclisui, dum adhuc parturiendo periclitaretur, produxerat, et servatum etiam tunc habebat, ad altare obtulit, ipsa sui periculi et liberationis per beatam virginem datae verissima narratrix, me tacente testificantur. Data ergo Deo altissimo laude, ut moris erat, superevidentibus miraculis perforati sunt lapides illi et suspensi, et per aliquod spatium temporis evidentem hujus facti memoriam obtulerunt. XXtis viribus totius corporis etiam loquendi facultatem amiserat. Huic omnis hora mala erat, sed magis hiemis rigore duplicato frigore aegritudinis et temporis torquebatur, dum rigescentibus membris ob violentiam morbi punctiones velut lancearum ossa et mecoelum, et horrificos rugitus, quia loqui non poterat, ingeminare. Ad hujus dolores plerique permoti pietate subsistebant
Abbreviated transcription (Latin):
duni qd̃ sequitur. de femina q̃ pe
que dicitur kala in territorio
suessionensi que ⁊ ip̃a est possessio
matris ecc̃e beatoꝵ martirũ Geruafis
⁊ prochafii: mulier q̃dam parturie¬
bat. ⁊ ob partuis difficultatem cepit
periclitari. Etib gͥ ebdomadis conti¬
nus dolorib atcenuata: morti ual¬
de proxina erat. ꝑeisuasa itaq a cõ¬
uicinis mubierib se nudis pedibris
⁊ głose dei genitricis Marie si ab ĩstãti
mortis periculo liberaret᷑: uouit. et
liberata est: s ordine stupendo. Pri¬
mum emisit ex ut̾s suo tres lapides
Primus eoꝵ magnitudĩe anserini
oni. Scd̾s: fere oni gallme. Terctus:
ñ minor aliqua nuce erat. Hisgͦ
lapidib effusis statim sequit᷑ eos
partus infantis: qui ⁊ gr̃am baptis¬
matis accepit. ⁊ paucos dies super¬
uixit. Qmprimũ gͦ potuit ex quo
ab hac infiriitate conualuit. nui¬
dis pedib ⁊ in laneis ut ꝓmiserat
discuimmis si testes ⁊ assores diuini
operis lapides secum portans con

Expanded text:
dum quod sequitur. XIX. De femina quae quae dicitur Kala  Chelle  in territorio Suessionensi, quae et ipsa possessio matris ecclesiae Beatorum martyrum Gervasii et Protasii mulier quaedam parturiebat, et ob partus difficultatem coepit periclitari. Tribus igitur hebdomadibus continuis doloribus attenuata, morti valde proxima erat. Persuasa itaque a convicinis mulieribus se nudis pedibus gloriosae Dei Genitricis Mariae, si ab instanti mortis periculo liberaretur, vovit et liberata est, sed ordine stupendo. Primum emisit ex utero suo tres lapides. Primus eorum magnitudine anserini ovi, secundus fere ovi gallinae, tertius non minor Gallica nuce erat. His ergo lapidibus effusis, statim sequitur eos partus infantis, qui et gratiam baptismatis accepit, et paucos dies supervixit. Quamprimum ergo potuit ex quo ab hac infirmitate convaluit, nudis pedibus et in laneis, ut promiserat, discriminis sui testes et assertores divini operis lapides secum portans, con
Abbreviated transcription (Latin):
uota ⁊ preces ⁊ compassionẽ tam̃
ꝓ illo impendentes. nt deus ⁊ beata
uirgo subuentret ei. Quoꝵ deuo¬
tione ⁊ miseri angustrã qͣndo pla¬
citum fuit ad ultimũ respitiens
diuina gr̃a perfecte sauanit egro¬
tum: ut fugato om̃i dolore. ⁊ uures
corporis ⁊ plenam loq̃ndi faculta¬
tem acciperet. Congratulabant᷑
ergo sano. qni condoluerũt ĩ firmo
et qͥa tam euidens miracłm ⁊ in
hoc celebratum est: qid̾ occultum
fieri ñ potuit ⁊ pro hoc etiã laudes
⁊ gr̃aꝵ actiones reddite deost̾ ⁊ ma

Expanded text:
vota et preces et compassionem tamen pro illo impendentes, ut Deus et beata Virgo subveniret ei. Quorum devotionem et miseri angustiam quando placitum fuit, ad ultimum respiciens gratia divina perfecte sanavit aegrotum, ut fugato omni dolore et vires corporis et plenam loquendi facultatem acciperet. Congratulabantur ergo sano qui condoluerunt infirmo, et quia tam evidens miraculum et in hoc celebratum est quod occultum fieri non potuit, et pro hoc etiam laudes et gratiarum actiones redditae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lascescente fide tordis etrã corpors sa¬
nitatem consequtus sit: melius uo
int ip̃o deus. qui uerba denotiomĩ
format. ⁊ ea tenet apudse uiuo in¬
tellectu. Amulsus gͥ ab altari silis
bachanti cepit discurtere intrascã
sc̃oꝵ. Et pede puilsans tellure per¬
sccutantib cunctis causam tantẽ
letitie: nichil aluid respondebadoi¬
cens. Hic estpes dñe mee sc̃e marie.
hicest pes dne mee sc̃e marie. Et peade
terram it̾m ⁊ it̾m pulsans: ordĩem
⁊ causam tante exultatiõis insisten¬
tib exposuit. Nonne inquit ego sũ
de Iohi. homo dñe mee sc̾e marte. q̃m
uos ob intolerabelem pedis mei
fetorem de eccłia exprilistis: Nonne
isto ⁊ isto ordine sanauit me domnia
⁊ nota persona quia erat in clience
eccłie ⁊ exhebitio operis. qmacuues
pedem putridum tecensq cadaner
aspexe rant. nũc sanissĩma⁊ forem
attendebant. Nota persona: ⁊ eni¬
dens muaculum. Mor g̾ timpana

Expanded text:
lacessente fide cordis etiam corporis salacessente fide cordis etiam corporis sanitatem consecutus sit, melius ipse novit Deus, qui verba devotionum format, et ea tenet apud se vivo intellectu. Avulsus igitur ab altari similis bacchanti coepit discurrere intra Sancta sanctorum et pede sano pulsans tellurem, percunctantibus causam tantae laetitiae, nihil aliud respondebat, dicens: « Hic est pes dominae meae Sanctae Mariae, hic est pes dominae meae Sanctae Mariae. » Et pede terram iterum et iterum pulsans, ordinem et causam tantae exsultationis insistentibus exposuit: « Nonne, inquit, ego sum de Johi homo dominae meae Sanctae Mariae, quem vos ob intolerabilem pedis mei fetorem de ecclesia expulsistis? Nonne isto et isto ordine sanavit me pia virgo domina et nota persona, quia erat in cliente ecclesiae, et exhibitio operis, quia cujus pedem putridum fetensque cadaver aspexerant, nunc sanissimum et fortem ostendebant. Nota persona et evidens miraculum. Mox igitur tympana
Abbreviated transcription (Latin):
ima uoctium dormienti apparuit
cum tauto splendore: qualem mor¬
tales oculi ferre ñ poterant. Re¬
uerberabat enim lux sỹderea atiẽ
contra intuentis: ⁊ claritatẽ uul¬
tus eius ferre non pot̾ant. Dum
gͥ uisum est ei qd̾ una manu cer¬
uicem eiꝰ iuuaret. statuens eũ in
lectuilo sedere. ⁊ alt̾a manu pedem¬
suũ tenens extenderet: experreq᷑
homo uouitate iusionis. deinde tẽp¬
tata progressione. perfecte sanatũ
se experimento didicit. Qmͣtam
igitur letitiam habuerit. qͣmtm¬
ue gaudium familiole sue fecerit:
qmtas ue gr̃as deo ⁊ głose uugini
egerit: non est facile dicti. Necs
enim capiens apud se parat regres¬
sionem ad eccłiam domine sue t so¬
natricis sue: ⁊ pͥnimia exultatione
nichil satis festinatum erat. om̃iscp
mora sibi longna nidetur. Ingressus
igitur ecc̃am adiit altare. qͥ  comple¬
xns uociferans qmtum lacrimarũ
cum gaudio ⁊ grarimi actione be
expenderit. quia persenerante ⁊ ño

Expanded text:
una noctium dormienti apparuit una noctium dormienti apparuit cum tanto splendore, qualem mortales oculi ferre non poterant. Reverberabat igitur lux siderea aciem contra intuentis et claritatem ulterius ejus ferre non poterat. Dum igitur visum est ei quod una manu cervicem juvaret, statuens eum in lectulo sedere, et altera manu tenens pedem suum extenderet: experrectus homo novitate visionis, deinde tentata progressione perfecte sanatum se experimento didicit. Quantam igitur laetitiam habuerit, quantumve gaudium familiolae suae fecerit, quantasve gratias Deo et gloriosae Virgini egerit, non est facile dictu. Neque enim capiens apud se, parat regressionem ad ecclesiam Dominae suae et sanatricis suae, et prae nimia exsultatione, nihil satis festinatum erat, omniaque mora sibi longa videtur. Ingressus igitur ecclesiam adiit altare, quod congressus vociferans, quantum lacrymarum cum gaudio et gratiarum actione ibi expenderit, quia perseverante et non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ clemens ⁊ imꝑiosa dña: ubicumnq
sim a filio trio saltitem mͥ pores im¬
petrare. Tuus enĩ tuus sum census
debitum qd̾ soles impendere hiscini
tui sunt. Ardens flaniina mea dñe
iħn respice in serũ matris tue. Etce
Summe deus recordare serui tui: ⁊¬
serui matris tue. Iteratis dolorib
affligitur cor meum: quia a te re¬
cedo. Huiꝰ intiitu leuigatus dolor
mͥ corporeus: ⁊ pene in obluuoẽm
transit. His dictis abiit. Reu̾sus
gͥ domum in pͥmis sient solitum est
patienter a suis portatur: s pro¬
cessu temporis iam intedium ⁊
nauseam cepit uerti. Nam tantus
erat fetor ut noctib dum pedem
suũ ob calorem ꝓferret ad aerem:
nec coniuux eiꝰ nec puert ferre po¬
terant. Ip̃e camen a precib ñ cessa¬
dat: s urequietis uocib opem beate
uirginis inclamabat. Ubi ergo sa¬
tisuisum est. ⁊ delectata est ꝑia dña
non dolore patientis. s in perseue¬
ranti fide credentis ⁊ amantis in

Expanded text:
et clemens et imperiosa Domina ubicunque et clemens et imperiosa Domina ubicunque sim a Filio tuo salutem mihi potes impetrare. Tuus enim tuus sum caesus debitum quod soles his impendere qui tui sunt. Ardens flamma mea; Domine Jesu, respice in servum matris tuae, ecce summe Deus, recordare servi tui servi matris tuae. Iteratis doloribus affligitur cor meum quia a te recedo. Hujus intuitu laevigatus dolor mihi corporeus et in oblivionem transit pene. His dictis, abiit. Reversus igitur domum in primis sicut solitum est patienter a suis portatur, sed processu temporis jam in taedium et nauseam coepit verti. Nam tantus erat fetor, ut noctibus dum pedem suum ob calorem proferret ad aerem, nec conjux ejus nec pueri ferre poterant. Ipse tamen a precibus non cessabat, sed irrequietis vocibus opem beatae virginis inclamabat. Ubi ergo satis visum est, et delectata est pia Domina non dolore patientis, sed perseveranti fide credentis et amantis, in
Abbreviated transcription (Latin):
ed ⁊ a nno dominice incarlia¬
in ecc̃a beate uirgnnus excubaret. qͥdã
nomine robercus de uilla q̃ dicit᷑ Iohi.
pedis sui hoc ordine consequtus est
Erat autem morbus irremedrabilis
toto pede intumorem uerso. ⁊ plurib
pustulis sautiato: ita ut assidna sa¬
ne defluens tanto fetore uicinium
aerem corrumperet. ut intolerabłis
om̃ib fieret. Unde custodes cõpulsi
sunt ei denuntiare ut exiret: quia
iam ulterius eum pati ñ poterant.
Manserat enim ibi iam płimo tẽꝑe
⁊ om̃ino desperatus a medicis toto
pede solnebatur in putredĩem. Exi¬
uit gͦ de ecc̃a inuitus ad suos re¬
usurus de quib spem habebat
ob consanguinitatem debere sibi
p̾start obsequium ⁊ compassionem.
Discedens tamen: beatã mariam
et si per multos dierã in isto loco
p̾stolatus sum opem triã quã nũdũ
accepi: tainen putrescentib men¬
bris ⁊ fatiscentib. fides amme nõ
fatiscit. nec deficit. Inuuitꝰ gͦ disce¬
do: s compellor exire. Tu uero pra

Expanded text:
ed anno Dominicae Incarnain ecclesia Beatae Virginis excubaret quidam nomine Robertus de villa quae dicitur Johlesiae, sanitatem pedis sui hoc ordine consecutus est. Erat autem morbus irremediabilis toto pede in tumorem verso, et pluribus pustulis sauciato, ita ut assidua sanie defluens tanto fetore vicinum aerem corrumperet, ut intolerabilis omnibus fieret. Unde custodes compulsi sunt ei denuntiare ut exiret, quia jam ulterius eum pati non poterant. Manserat enim ibi jam plurimo tempore, et omnino desperatus a medicis toto pede solvebatur in putredinem. Exivit ergo de ecclesia invitus ad suos reversurus, de quibus spem habebat ob consanguinitatem debere sibi praestari obsequium et compassionem, discedens tamen beatam Mariam etsi per multos dierum in isto loco praestolatus sum opem tuam quam nondum accepi, tamen putrescentibus membris et fatiscentibus fides animae nec fatiscit, nec deficit; invitus ergo discedo, sed compellor exire. Tu vero pia
Abbreviated transcription (Latin):
rientes extracta pignora mnignem ꝓ¬
iecerunt. ceso ꝙ homine discesserũt.
Ille u̾o semininus exurgens ut uelci¬
muenit super carbones accensos ille
putaretur priis inectum: s quasi
ex aqua absconditum. Collegit q tũc¬
ta cum gaudio: ⁊ iuam qua pergebat
ingressus ad gallias peruenit ĩ columis

Expanded text:
rissent, extracta pignora in ignem projiciunt, caesoque homine discesserunt. At ille semivivus exsurgens, ut vel ci, invenit super carbones accensos illaeputaretur prunis injectum, sed cum ex aquis absconditum. Collegitque cuncta cum gaudio, et viam quam pergebat ingressus, usque ad Gallias pervenit incolumis
Abbreviated transcription (Latin):
itam dies isti guos agimus in pace ⁊
plenitridine terum temporalai. et
quia eccłia ab om̃ib gentib uenerat
⁊ colitar: ⁊ teligio multiplicior est fim
iu preticis temporib. Hec gͥ fideles re¬
colentes dum suas persequtiones his
ꝓspers tonferent: magis doleomis
Unde pcipne diebus istas in ecclesiis
sc̃e dei genitricis intractala tantartã
multa celebrari credimus: contestan¬
te deo signis ⁊ predigiis ⁊ uariis mi¬
tritibus incarnationem flii sui ut q
tempus infestum antixp̃i ĩminere
speranins. tanto constantins fideles
pro hac ueritate moriantire: qͣuco
cercior om̃tim gentium testrmõis

Expanded text:
mus in pace, et plenitudine rerum temporalium, et quia ecclesia ab omnibus gentibus veneratur et colitur, et religio multiplicior est quam in praeteritis temporibus. Haec igitur fideles recolentes dum suas persecutiones his prosperis conferent, magis dolebunt. Unde praecipue diebus istis in ecclesiis Sanctae Dei Genitricis miracula tanta et tam multa celebrari credimus, contestante Deo signis et prodigiis et variis virtutibus incarnationem Filii sui ut, quia tempus infestum Antichristi imminere speramus, tanto constantius fideles pro hac veritate moriantur, quanto certiore omnium gentium testimonio et
Abbreviated transcription (Latin):
ost multos u̾o annos it̾m de¬
fitiente cibo: clamauerũe¬
itm monachi ad abbatem. Qͥ ait¬
eis. Uigilemus ac dep̾cemur dũm:
⁊ forsitan nobis tr̃asmittere digna¬
ditur alimenta. Deniq ꝓstemũt᷑
ad paiumentũ templi: ⁊ iugila
ta nocte in psalmis ⁊ hymnis ⁊ cã¬
titis spũalib. cum se post matuti

Expanded text:
ost multos vero annos iterum deficiente cibo, clamaverunt monachi ad abbatem, qui ait: 'Vigilemus ac deprecemur Dominum, et forsitan transmittere dignabitur alimenta'. Denique prosternuntur ad pavimentum templi. Vigilantes itaque noctem in psalmis hymnisque, canticis spiritalibus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ostia edis obserata. Exsurgen¬
tib autem mane alb̾e ⁊ mouachis
ad celebrandum cursum: underũt
multitudĩem auit super altare.
Et ait abbas custodi edis. Quis pre¬
fectorum ingressus est huc: qͥ hec
attulit: Respondit. Post egressũ
ur̃m nullus hic hominũ accessu
uendum signum. Tnne stupens
abbas cũ monachis munꝰ celeste in¬
tellexit. grãs q agens d̾o colleget:
comꝑatis q uictui necessariis plebem¬
sibi cõmissam affluent̾ refecit:
Nec mirtm si beata uirgo sine labore

Expanded text:
enim ostia aedis obserata. Exsurgente autem mane abbate cum monachis ad celebrandum cursum, viderunt multitudinem auri super altare. Et ait abbas custodi aedis. Quis praefectorum nuc ingressus est, qui haec derunt? Respondit: Post egressum vestrum nullus hic hominum accessumvendum signum. Tunc stupens abbas cum monachis, munus coeleste intellexit: gratiasque Deo agens collegit, comparatisque victui necessariis, plebem creditam affluenter refecit. Nec mirum si beata Virgo sine labore
Abbreviated transcription (Latin):
hñs congregatioẽm. In quo loco¬
ñ solum denotio ppłi sepe płima cõ¬
fert: uertim etiam imꝑatoris ius¬
su ibi multa largiuntur. Accidit
antem quodam temꝑe: ut p̾ penu¬
ria egestatis ualde eis unctus neces¬
saria deficerent. Congregatio aũt
centes. Largire nobis cibos: aut
perninte discedere unũq̃mq in
locum quo uitam ꝓtegere possit.
Alioqͥn : nec te consulto abscedemꝰ
ne pereamus fame. Hec his diceu¬
tib : ait albas. Oremus fr̃s dilec¬
tisimi: ⁊ dñs ministrabit nobis
cibos: Nec enĩ potest fieri ut defici¬
at triticum in monast̾io eiꝰ: que
fitigem uite ex ut̾o suo peunti in¬
tulit mundo. Quib iugilantib
tota nocte ⁊ psallentib. mane orto
reppererunt cuncta horreoꝵ hĩtacła¬
ita repleta tritico: ut uix uł deser¬
rari ostium posset. accepto cybo:

Expanded text:
m, in quo non solum devotio populi saepe plurima confert, verum etiam imperatoris jussu ibi non minima largiuntur. Accidit autem quodam tempore ut prae penuria egestatis valde eis victus necessaria defecissent. Congregatio enim centes: Largire cibos, aut permitte discedere unumquemque in locum quo vitam propagare possit, alioqui nec te consulto abscedimus, ne pereamus fame. Haec iis dicentibus ait abbas: Oremus, fratres dilectissimi, et Dominus ministrabit nobis cibos; nec enim potest fieri ut deficiat triticum in ejus monasterio quae frugem vitae ex utero pereunti intulit mundo. Quibus vigilantibus nocte tota, ac psallentibus, mane orto ita reperiunt cuncta horreorum habitacula repleta tritico, ut vix vel reserari ostium posset. Accepto autem cibo,
Abbreviated transcription (Latin):
Ne diutiꝰ autem apud eos moraret᷑¬
rant. Descendens aitem asiuus
quoddam montis p̃cipitiũ. bibi¬
turus de torrente qui rapidus de¬
currebat inualle. caput deposuit:
mulier q que laxe uincta fu̾at.
in aqͣm lapsa est. Indultrix autẽ

Expanded text:
ne diutius apud eos moraretrunt. Descendens autem asinus quoddam montis praecipitium, bibiturus de torrente, qui rapidus deferebatur in vallem, caput deposuit, mulierque quae laxe vincta fuerat, in aquam lapsa est. Sed beata
Abbreviated transcription (Latin):
nequibat. Abstracta de flumine
in horreo cuiusdam nobilis cuius
cor dominꝰ tecigerat. ab hominũ
seq̃strata consortio solicaria cu¬
babat. quia p̾ fetore ⁊ uulnerum
ĩmanitate grauabatur intuitꝰ
assistentium ⁊ olfactus. Miles
autem enram eiꝰ agens uuln̾ib
uinũm ⁊ oleum infundi iubebat:

Expanded text:
uit. Abstracta de flumine in horreo cujusdam nobilis, cujus Dominus cor tetigerat, ab hominum sequestrata consortio solitaria jacebat; quia prae fetore ejus et vulnerum immanitate gravabantur intuitus assistentium, et olfactus. Miles autem curam ejus agens, vulneribus vinum et oleum infundi jubebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Rutenensi ⁊ enini pago quadam tem¬
populum domint. Nam lupi feroces¬
ab uberib matrum paruulos rapi¬
ebant: ⁊ duris morsib deuorabant.
pernitiosa clade iam succubuerat
matre brachiũ a corꝑe pu̾i enulsũ
dum taxat retinente: ugilia assũp¬
stelle maris ut spicas colligeret or¬
tempus erat. Et ecce duo lupi cum
tanto strepitu ut putarent᷑ equites
bus. diuersis ⁊ letalib uuln̾ib uul¬
neratam. non uille recto tramite.
quo freq̃nter fagari solebant a ca¬
nib: s tr̃asmuros duos ⁊ sepestres
uelud ouem proitientes ad siluam
pertraxerunt. S̾ilua u̾o ꝑdimidiũ
autem adhuc spiraus sp̃m iam exa¬
latura supremũ in uircute sp̃c scĩ ⁊
benignitate utrginis exaudibilis

Expanded text:
Ruthenensi pago quaedam tempopulum Dei. Nam lupi ferocesbus matrum parvulos rapiebanperniciosa clade jam succubuerat, matre brachium a corpore pueri evulsum duntaxat retinente, vigilia Assumpntravit, ut spicas colligeretempus erat. Et ecce duo lupi cum tanto strepitu, ut putarentur equites bus diversis et lethalibus vulneribus sauciatam, non villae recto tramite, quo frequenter fugari solebant, a canibus, sed trans muros duos, et saepe tres velut nihil projicientes, ad silvam pertraxerunt. Silva vero per dimidium autem adhuc spirans spiritum exhalatura supremum, in virtute Spiritus sancti et benignitate virginis Mariae
Abbreviated transcription (Latin):
exsangne a superueruentiũ infes¬
tatione ferarum diligent̾ cõser¬
uantes Int̾ea cũ canib reqͥrebat᷑
et seq̃nti die cum detecta sub algore
noctis pernoctasset inuenta: ad uil¬
lam relata est. Adeo autem erat ma¬
tna humatia. Delacerato corꝑe t̾mes
⁊ sanies ebulliebãt: aspectu terribilis
intrusa perforamia guituris ⁊ pec¬
toris exibant. incorporato tenui uł
modico sopore: Neruoꝵ contractione
⁊ menbrorum lesione genua pectori¬
genua adherebant: ⁊ uulnera de tͥib
ñ modica caro detracta fuerat corio
superduci ñ pot̾ant. Cumq scriptura¬

Expanded text:
exsangue supervenientium infestatione ferarum diligenter conservantes. Interea cum canibus requirebatur; et sequenti die, cum detecta sub algore noctis pernoctasset, inventa, ad villam relata est. Adeo autem erat lama humana. De lacero corpore vermes et sanies ebulliebant: aspectu terribilis nfusa per foramina gutturis et pectoris exibant, incorporato tenui vel modico sapore. Nervorum contractione et membrorum laesione genua pectori adhaerebant; et vulnera, de quibus non modica caro detracta fuerat, cute superduci non poterant. Hanc igitur
Abbreviated transcription (Latin):
tum: om̃is etas ⁊ sexus suo qͥsq ordĩe.
Eleuemus planctuũ uocem: ⁊ pro il
emittamits in aures dm̃ sabbaoth.
Preuen iamus iram clementis: in
sereamur: s ⁊ iustis eiꝰ miseratiõib¬
minemus in lacrimis: ut in gaudio
est plaga percuti: s multo gra¬
uius est castigatum ñ emendari
dñi super facientes mala: ut ꝑdat
de terra memoriam eorum. Neq
enim lacet aliquid auditum dei:
quippe qui etiam uocem muliercłe¬
ñ despexit. Ubi enĩ quis adeo lateat:
cum deus omĩa repleat ⁊ uibiq sit:¬

Expanded text:
tum, omnis aetas et sexus suo quis­ que ordine elenemus planctuum uocem et pro illemittamus in aures domini Sabaoth. praeueniamus iracun- diam eius in sereamur et iustis eius miserationibminemus in lacrimis, ut in gaudio est ergo plaga percuti, sed multo est grauius castigatum non emendari, ni super facientes mala, utperdat de terra memoriam eorum. neque enim latet aliquid auditum dei, quippe qui etiam uocem audiuit. ubi enim quis a deo lateat, cum deus omnia repleat et ubique sit
Abbreviated transcription (Latin):
fatie oculum totum se arbitrata
perdidisse conclamat ad circũstan¬
tes. ꝑ deo inquit huc ciciꝰ lum̃ cõ¬
uertite: quia mͦ inpulr̾iem mͥ decur¬
rit ocnsus. Uisum sibi fu̾at q̃ mdã
astitisse. ⁊ digitum snũ ing̾endo fol¬
licnlum qui erat in modum uesicłe
crepnisse. It iato itaq lumnie men¬
branam dirutam inuenerũt ⁊ ruui¬
lum saniei ⁊ putredinis concepte ꝑ
ora ⁊ fatiem usq in terram deflñ¬
xisse. ⁊ lata afpergine pulu̾em ma¬
dusse. eculum no eiꝰ clartim ⁊ luct¬
dum orbiculo suo itegerrtine inse¬
disse. Tum n̾o inclamanit ei: ⁊ adhuc
ñ credenti ingeminant ⁊ ingerunt
et: per deum ⁊ beatam uirgĩem sani¬
tatem ⁊ oculum eam recepisse. Quo
ula comperto ⁊ effectu p robato: leti¬
tia perfanditur ⁊ iteratis laudib
occłia impletur. Q srdo ⁊ muto sa

Expanded text:
facie oculum totum se arbitrata facie oculum totum se arbitrata perdidisse, conclamat ad circumstantes: Pro Deo, inquit, huc citius lumen convertite, quia modo hic in pulverem mihi decurrit oculus. Visum enim sibi fuerat quemdam astitisse et digitum suum ingerendo folliculum qui erat in modum vesiculae crepuisse. Illato itaque lumine membranam diruptam invenerunt, et rivulum saniei et putredinis conceptae per ora et faciem usque in terram defluxisse, et lata aspergine pulverem maduisse; oculum vero ejus clarum et lucidum orbiculo suo integerrimae insedisse. Tum vero inclamant ei, et adhuc non credenti ingeminant, et ingerunt ei per Deum et beatam virginem sanitatem et oculum eam recepisse. Quo illa comperto et effectu comprobato, laetitia perfunditur, et iteratis laudibus, ecclesia impletur. XIV. De surdo et muto sa
Abbreviated transcription (Latin):
tare ce pit ꝓcedere. Tunc u̾o uoci¬
feratõ ppłi circunstantis accollit᷑
tum nomen beate uirgĩs milies
replicat᷑. ita ut clamore hommũ
⁊clangore tympanoꝵ fragiles
adhuc parietes ecc̃e a fundam̃tis
euerti ind̾entur. Ih̾u bone nũqͥd
presens eras huic spectaculo qͣle
tur ip̃e płimũ diligis: cum ardens
fides ⁊ furor diligentiũ te certatĩ
rapiebat te: ⁊ sacrifitium contri¬
ti sp̃c libamine dultium lacrimaꝵ
condiebat: Hiis uocib mat̾ excus¬
sa asompno. exclusam se a filio ⁊ a
comprimente se ppło letis ⁊ turba¬
tis clamorib cõgemmat. Has gͥ
uoces letitie emitti ad celum ñ leta
audiebat femna: q̃ oculum amissũ
dolebat. Unde ⁊ n hec u̾ba ꝓrupit.
Ogłosa ⁊ pia dña nũc aliiletant᷑.
⁊ ecc̃a tua laudib plena resultat
mͥ u̾o misere negatũ est participem
esse tanti gandii. Dum hec ⁊ alia
que dictabat enis mestitia ꝓseqͥt᷑
subito elapsum dependentem in

Expanded text:
tare coepit procedere. Tum ergo vocitare coepit procedere. Tum ergo vociferato populo circumstantis attollitur, tum nomen beatae Virginis millies replicatur, ita ut clamore hominum et clangore tympanorum fragiles adhuc parietes ecclesiae a fundamentis everti viderentur. Jesu bone, nunquid non praesenseras huic spectaculo, quale tu ipse plurimum diligis, cum ardens fides et furor diligentium te certatim rapiebant te, et sacrificium contriti spiritus libamine dulcium lacrymarum condiebatur. His vocibus mater excussa a somno, exclusam se a filio et a comprimente se populo laetis et turbatis clamoribus congeminat. Has igitur voces laetitiae emitti ad coelum non laeta audiebat femina quae oculum amissum dolebat; unde et in haec verba prorupit: O gloriosa et pia Domina, nunc alii laetantur, et ecclesia tua laudibus plena resultat; mihi vero miserae negatum est participem tanti esse gaudii. Dum haec et alia quae dictabat ejus moestitia prosequitur subito pendentem in
Abbreviated transcription (Latin):
emina quedam oculũ dole¬
bat: ⁊ celidoniam seu qͣslib
Drbas adhibuit ne doleret. Et ñ
solum nil profecit. s ⁊ herbarum
uolentia oculum in tumorem
uersum de sede orbiculi ⁊ toto ca¬
pite eiecit. folliculo menbrane
insutus. tamqͣ uesicula q̃dam de¬
pendebat ei in fatiem ⁊ mora: un¬
de ⁊ om̃em uidendi spem amise¬
rat. Ab humana gͥ ope iam om̃i¬
no destituta: collectis spei ⁊ fidei
uirib ad diuinũ se conculit auxi¬
lium. ⁊ una cum suis necessariis
ecc̃am p̾fate dei genitricis marie
adiit. ⁊ cum cet̾is opem eius fla¬
gitantib ibidem manicabat. Qͣ¬
dam gͥ nocte in qua ⁊ hec femina
uisum recepit: puer quidã sepͥ¬
tennis contractis pedib ibidem
a matre sua obsernabat᷑. Erat
autem ⁊ freq̃ns ppłs ibi ingiłãs:
alii ob deuotiõem. alii ut suis egro¬
tantib deseruirent. Mater itaq
p̃dc̃i pueri. dum ⁊ iugiliis ⁊ merore
confecta obdormisset: subito pu¬
er assurgit rectus ⁊ sanus. ⁊ ad al¬

Expanded text:
emina quaedam oculum dolebat et celidoniam seu quaslibet herbas adhibuit ne doloret, et non solum nil profecit, sed herbarum violentia oculum in tumorem versum de sede orbiculi et toto capite ejecit, folliculo membranae insutus tanquam vesicula quaedam dependebat ei in faciem et in ora, unde et omnem videndi spem amiserat. Ab humana igitur ope omnino destituta, collectis fidei et spei virtutibus ad divinum se contulit auxilium, et una cum suis necessariis ecclesiam praefatae Dei genitricis Mariae adiit, et cum caeteris opem ejus flagrantibus ibidem manicabat. Quadam igitur nocte in qua et haec femina visum recepit, puer quidam septennis contractus pedibus ibidem a matre sua observabatur. Erat autem et frequens populus ibi vigilans, alii ob devotionem, alii cum suis aegrotantibus deservirent. Mater itaque praedicti pueri dum et vigiliis et moerore confecta obdormisset, subito puer assurgit rectus et sanus, et ad al
Abbreviated transcription (Latin):
terram suam alter nomine bene¬
dictus remansit lauduni seruiens
in hospitali pauperũ fere duodecim
ainos. sbiq defunctus est. de surdo

Expanded text:
m, alter nomine Benedictus, remansit Lauduni, serviens in hospitali fere per duodecim annos, ibique defunctus est. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
restabat. nisi diuinam fatiem per
confessionem placcare: ⁊ sic mĩama
eius securius implorare: uoluit gͦ
conficeri eidem sacerdoti: ⁊ qͦ iuditio
sit actum incertum habemus ut ip̃a
aiebat nullomͦ potuit. Dolore ⁊ tinore
perurgente. uoluit peccata sua ꝓcla¬
mare in publicum: s prohibita est
Aouocato autem alio sacerdote qͣm
uerius ⁊ sinceriꝰ potuit nimirũ ut

Expanded text:
restabat nisi divinam faciem per restabat nisi divinam faciem per confessionem placare, et sic misericordiam ejus securius implorare? Voluit ergo confiteri eidem sacerdoti, et quo judicio sit actum incertum habemus, ut ipsa aiebat, nullo modo potuit. Dolore et timore perurgente, voluit peccata sua proclamare in publicum, sed prohibita est. Advocato autem alio sacerdote, quam verius et sincerius potuit, nimirum ut
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ minio pauore uexari cepit. Tunc
ꝓstrata in fatiem. manum diuini
uditii super se sentiens: magnis
clamorib circumstantiũ opem ⁊ pre¬
ces ad deum ꝓse instanter obsecrabat.
Adest sacerdos aduoratus qui misse
cȩlebrande iam paratus fuerat. fretꝰ
g officio ⁊ neste sacerdotali qua in¬
dutris erat miseram mulierem ia¬
centem erigit: ⁊ data manu turbis
ĩpellentib in eccłiam inducere tẽp¬
tat. S ut ip̃a postea retulit tanto
pondere grauabantur pedes eius:
ut massas plumbeas sibi alligatas
estimaret. Nichil itaq profecit: aut
ꝓprio conamine aut sacerdotali ui¬
uamine seu iuolento populari ĩpul¬
sui. Oncebatur dextrorsum. aut snii¬
strorsumi. ⁊ liberum ut cet̾i ingressũ
habebat. ingredi u̾o ecc̃am paranti
uolentius nis archana obsistebat.
Tum u̾o clamor ppłi attollit᷑: ⁊ dolor
⁊ lacrime multitudĩs sua peccata su¬
umn ꝙ iuditium in illa muliere cõge¬
miscentis. Quid ergo: Quid aliud

Expanded text:
prae nimio pavore vexari coepit. Tum prae nimio pavore vexari coepit. Tum prostrata in faciem manum divini judicii super se sentiens, magnis clamoribus circumstantium opem et preces ad Deum pro se instanter obsecrabat. Adest sacerdos advocatus qui missae celebrandae jam paratus fuerat. Fretus igitur officio et veste sacerdotali qua indutus erat, mulierem miseram jacentem erigit, et data manu turbis impellentibus in ecclesiam inducere tentat. Sed ut ipsa postea retulit, tanto pondere gravabantur pedes ejus, ut massas plumbeas sibi alligatas aestimaret. Nihil itaque profecit, aut proprio conamine aut sacerdotali juvamine, seu violento populari impulsu: ducebatur dextrorsum aut sinistrorsum, et liberum ut caeteri progressum habebat, ingredi vero ecclesiam paranti, violentius vis arcana obsistebat. Tunc vero clamor populi attollitur, et dolor et lacrymae multitudinis sua peccata suumque judicium in illa muliere congemiscentis. Quid ergo? Quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
uno gͥ ab incarnatione dñi¬
non dedignatus est deus glorifica¬
re nomen suũ etiam musitato mi¬
raculo. Papa innocentiꝰ ab emulo
suo roma pulsus ab eccłiis cis alpi¬
nis. ⁊ regib ⁊ principib terre ho¬
norifice susceptus. monast̾rũ scĩ
medardi suessione qd̃ est trãs flnui¬
um situm recens dedicauerat. Ad
qͣm sollempnitatem tãti ppłi fre¬
quentia conueuerat qd̃ facile edi¬
ci ñ potest: tam gr̃a dedicationis
qͣm ut uota ⁊ preces beate u̾ginis
dei genitricis marie in ecc̃a eiꝰ ꝑsol¬
uerent. Affuuit inter cet̾os q̃dam mu¬
lier de pago laudimensi .i. de castco
sterium beate uirgĩs ingressura
ꝓcessit: cum ecce uirtute uisibili
ab ingressu arcetur. ⁊bis terq
conata. fortus repellitur Admixta
multitudini dum improbe se ĩgerit:
perurgente iuditio. eo qd presens
ueratio intel lectum dabat audi¬
tri: tamdem sero accusante coscr̃a
reatus sui magnitudine cõmota:
toto corpore tremere. ⁊ totis menbris

Expanded text:
ur ab Incarnatione Donon dedignatus est Deus iterum glorificare nomen suum etiam inusitato miraculo. Papa Innocentius ab aemulo suo Roma pulsus, ab ecclesiis Cisalpinis et regibus et principibus terrae honorifice susceptus, monasterium Sancti Medardi Suessionensis quod est trans fluvium situm, recens dedicaverat, ad quam solemnitatem tanti populi frequentia convenerat, quod facile edici non potest tam gratia Dedicationis, quam ut vota et preces beatae Virginis Dei genitricis Mariae in ecclesia ejus persolverent. Adfuit inter caeteros quaedam mulier de pago Laudunensi, id est de castro sterium beatae virginis ingressa processit; cum ecce virtute invisibili ab ingressu arcetur, et bis terque conata fortius repellitur; admista multitudini dum improbe se ingerit, perurgente judicio, eo quod praesens vexatio intellectum dabat auditui, tandem sero accusante conscientia, reatus sui magnitudine commota toto corpore tremere et membris totis