comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tos dr̃ nõ attendant. impbus
quippe ⁊ impitꝰ ẽ medicꝰ qui
alienũ mederi appetitet ipse
di hũilit nõ loquͣt᷑ ꝑ fc̃o adme¬
nẽdi sunt. ut cũ medicamĩa e¬
gris apponũt pͥus iurꝰ sue pestiᷤᷤ
ĩspiciant ne alios medendo mo
riantur. ad mom̾i .ni. dbentut
ꝯsidẽt ne a uͥtute dcĩ dicẽdi qͣli¬
tate discordẽt ne loqudo aliud
⁊ ostendẽdo aliud p̾dicẽt. audi¬
at. itaq qd scͥꝑptum ẽ. si quis lc¬
.audiant ꝙ scͥptumẽ sic̃ exdo
coram do loqͥtur qui p̾dicacio¬

Expanded text:
tur, non attendant. Improbus quippe et imperitus est medicus, qui alienum mederi appetit, et ipse Dei humiliter non loquuntur, profecto admonendi sunt, ut cum medicamina aegris apponunt, prius virus suae pestis inspiciant, ne alios medendo ipsi moriantur. Admoneri debent, ut considerent ne a virtute dicti, dicendi qualitate discordent, ne loquendo aliud, et ostendendo aliud praedicent. Audiant itaque quod scriptum est: Si quis loAudiant quod scriptum est: Sicut ex Deo coram Deo loquitur, qui praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
enim electi om̃s implentur gau
temrisus exlluerit more mentis. Iu¬
bilum u̾o dicimus cum tantam letici¬
am corde xipimus. qͣntam ẜmonis
efficacia non eeplemus. et tamen
mentis exultat̃o hoc qd̃ ẜmone nõ
exͣpͣlicãt uoce sonat. bene aucem os
impleri risu dr̃. et labia iubilo. qr ĩ
illa eterna patria cumiustorum Ø¬
mens in exultatõne rapitur lingua
ĩ tantum laudis eleuatur. qui tant̃

Expanded text:
ergo electi omnes implentur gaudtem risus exsiliunt in ore mentis. Jubilum vero dicimus, cum tantam laetitiam corde concipimus, quantam sermonis efficacia non explemus; et tamen mentis exsultatio hoc quod sermone non explicat voce sonat. Bene autem os risu impleri dicitur, labia jubilo, quia in illa aeterna patria, cum justorum mens in exsultationem rapitur, lingua in cantum laudis elevatur. Qui quonia
Abbreviated transcription (Latin):
bilis tranquillitas agnicõnis criose
requiescitur. ut in alterius inte acto¬
ne gaudeatur. S qr talis actõ in deu
laude agitur sine labore menbroruz
sine angore curarum.non ad eaz
sic trãsitur ꝑ quietem ut ip̃i qui eti
succedat.i. non sic actõ ẽẽ incipit ut
id labores et curas s ꝑmanet mac¬
tõne qd quietem ꝑtinet. ne in ope
labore nec in cognitõem fluctuare.

Expanded text:
bilis tranquillitas actionis otiosae. requiescitur, ut in alterius vitae actione gaudeatur. Sed quia talis actio in Dei laude agitur, sine labore membrorum, sine angore curarum; non ad eam sic transitur per quietem, ut ipsi labor succedat, id est non sic esse actio incipit, ut ad labores et curas; sed permanet in actione quod ad quietem pertinet, nec in opere laborare, nec in cogitatione fluctuare.
Abbreviated transcription (Latin):
penitus deleantur et sensibd eorum.:
Ea tamen potencia sciencie que mag
naerit. non solum sua preterit. uerum
eciam dampnatorum eos sempiterna
miẜia non latebit. alicqͥn si se miseros¬
fuisse nescituri sunt quomodo iuxta
psalmistam miẜicordias dñi in et̾nur
cantabunt: Quo utiq cantico ĩgi¬

Expanded text:
penitus deleantur de sensibus eorum. Ea tamen potentia scientiae quae magna in eis erit, non solum sua praeterita, sed etiam damnatorum eos sempiterna miseria non latebit. Alloquin si se fuisse miseros nescituri sunt, quomodo, sicut ait psalmus, Misericordias Domini in aeternum cantabunt? Quo cantico in glori
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝯmẽdandam tumultuosa laq̃citate
s cordis auditor est.nec clamorib ad¬
⁊ publicans orabat nõ alleuatis ĩ pur
denter ccelis ĩcelis.ni manib ĩsolert̃
exactis. s pectus suum pulsans. ⁊ pc̾a ĩ

Expanded text:
to Deo tumultuosa loquacitate sed cordis auditor est; nec ad publicanus orauerit. non adleuatis in caelum inpudenter oculis nec manibus insolenter erectis, pectus suum pulsans et peccata
Abbreviated transcription (Latin):
obstrepit.non tussis int̾sonat. nõ os¬
citatõ sompnolẽta dissutis malis et
hyantib trahitꝰ. nlli gemĩto. nlla sus¬
piria eciam astantes impedit ora pre¬
munt᷑. Uulla uox abscq sac̃dotis p̃ce
geludente̾s auditur. nisi forte que ꝑ
excessum mencis claustra oris effimi¬
gerit quecũq ĩsensibliter cordi sb̃rep¬
serit ĩmod̾ato scil atq ĩtollerabłi sp̃s
feruere suocenso.dum ea que ignita
mens ĩsemzip̃a non p̾ualet ꝯtinere. ꝑ
ĩ effabilem quendã gemitu ⁊ ĩ timip
toris sui oclamb euaporare conatur.
Illum qui ꝯstituts in tp̃r mẽtis cum
clamore supplicat. aut aliquid horu
que p̾diximo efaucib suis emircet.
offerat deo.Sedo qd̃ indisciplinato
strepitu alt̾ius quoq qui forsitan ar¬
dencius orare potuit int̾cipit sensu.¬
eq p̃cipiunt eam celeri fine glu¬

Expanded text:
obstrepit, non tussis intersonat, non oscitatio somnolenta dissutis malis et hiantibus trahitur, nulli gemitus, nulla suspiria etiam astantes impeditura promuntur, nulla vox, absque sacerdotis precem concludentis, auditur, nisi forte haec quae per excessum mentis claustra oris effugerit, quaeque insensibiliter cordi obrepserit, immoderato scilicet atque intolerabili spiritus fervore succenso, dum ea quae ignita mens in semetipsa non praevalet continere, per ineffabilem quemdam gemitum ex intimis pectoris sui conclavibus evaporare conatur. Illum vero qui constitutus in tempore mentis cum clamore supplicat, aut aliquid horum quae praediximus, e faucibus suis emittit, offerat Deo; secundo quod indisciplinato strepitu, alterius quoque, qui forsitan intentius orare potuit, intercipit sensuecipiunt eam celeri fine
Abbreviated transcription (Latin):
nonut hiis iudicuis ħuans pandatur
aimus. s qr hinc magis se excitat hor
ad orandũ gemẽdumq huilius atꝙ
feruẽcius. et nescio quomͦ cũ hii mot
cors fieri nͥmotu aĩ precedẽte nõ pꝰsit.
eisdem nirsus cxt̾ius insibłr factis. ille
int̾ior ĩnisibilis qui cos fecit auget᷑. ac
ꝑ hec cordis affectus qui ut fierẽt ista
precessit. qr fcã sunt crescit. Id̾ in libro de

Expanded text:
t his indiciis ut animus ei pandatur humanus. Sed hinc magis seipsum excitat homo ad orandum gemendumque humilius atque ferventius; et nescio quomodo cum hi motus corporis fieri nisi motu animi praecedente non possint, eisdem rursus exterius visibiliter factis, ille interior invisibilis qui eos fecit, augetur. Ac per hoc cordis affectus qui ut fierent ista praecessit, quia facta sunt, crescit. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus cum raton abli assignatõe cartãi
q̃m cotum psalm̃ cum ꝯfusione mẽtis
effundi. que non numqͣm. ꝓmũda̾tis tes¬
tinatone generatur. dum residuorum
psalmoꝵ qui decintãdi sunt modum
sensiu audientib studet pandere. s
ad finem sin.aeeos ꝓperat ꝑuenire. Cx¬

Expanded text:
uersus cum rationabili adsignatione cantari, quam totum psalmum cum confusione mentis effundi, quae nonnumquam pro- nuntiantis festinatione generatur, dum residuorum psalmorum qui decantandi sunt modum sensuum audientibus studet pandere, sed ad finem synaxeos properat peruenire.
Abbreviated transcription (Latin):
neo uos dilctissimi pure semꝑ ac
strenue diuinis int̾eẽ laudibꝰ. stre
lenti. nõ oscitantes. nõ pcentes uo¬
ĩtegra transilientes. nõ fractis ⁊ re¬
missis uocib muhebre quiddã. bal¬
ba de nare sonantes.S u̾ili ⁊ sonitu

Expanded text:
neo, dilectissimi, pure semper et strenue divinis interesse laudibus. Strenlenti, non oscitantes, non parcentes vointegra transilientes, non fractis et remissis vocibus muliebre quiddam balba de nare sonantes; sed virili, u
Abbreviated transcription (Latin):
solum nllius y̾maginis ecupit
ĩtuitu. s eciam ulla uocis nllaubo¬
rum ꝑsecutoe distinguit᷑ ignita u̾
mtis intentee ꝑ in effabilem cordi
teria gemitib ĩ enarrabłib atꝙ sa¬

Expanded text:
solum nullius imaginis occupatur intuitu, sed etiam nulla uocis, nulla uerborum proeecutione distinguitur, ignita uero mentis intentione per ineffabilem cordis teries gemitibus inenarrabilibus atque su
Abbreviated transcription (Latin):
ad iugem dei memoria ducat in ỹsa
cessabili cordẽs uolutacõe medir ac¬
tan expulsa cogitatoum olum uał¬
Deꝰ in adiutoriu meũ intẽde do. ad.¬
.A.m.f.hic namq u̾siculus h adũ¬

Expanded text:
ad iugem dei memoriam tendens incessabili cordis uolutatione meditari expulsa omnium cogitationum uarincessabili cordis uolutatione meditari expulsa omnium cogitationum uar
Abbreviated transcription (Latin):
tem qͣm noticiam colligentes qdi t̾
no gestum sit. uł cotidians gecat
icur sib suꝑueniẽte eorum medita¬
tce quodam recordemur⁊ quid nb¬
u instigato fundauerit immici uł
so̾tratee̾rit lubrica ac sbtilis obliuo.
u intulerit huana fragilitat. sen ĩ ꝓ¬
moa fesellerit igrato decatanteꝑie¬
mini scamur. Om̃s namꝙ hs affec¬
tus ipsalmis uenimꝰ exp̃ssos . ur
ei incimrerit uelud inspeclo puris¬
simo p̃udentes eoꝵ sensus nõterte¬

Expanded text:
tem quam notitiam colligentes, quid in nobis gestum sit uel cotidianis geratur incursibus superueniente eorum meditatione quodammodo recordemur, et quid nobvel instigatio fraudaverit inimici, vel subtraxerit lubrica ac subtilis oblivio, vel intulerit humana fragilitas, seu improvida fefellerit ignoratio, decantantes reminiscamur. Omnes namque hos affectus in Psalmis invenimus expressos, ut ea quae incurrerint, velut in speculo purissimo pe
Abbreviated transcription (Latin):
suis. Cum ig̾ad orandũ uł psallend̃
eccliam ĩtraueris. fluctuãcium cogita¬
tõum tumultũ ert̾ius relinq̃. cura
ectiorum penitus obliuiscere. ut soli
deo possis uacare. fieri enim nõ pot̃ ne
mundo eciam tacens fabłãtur. Incẽde
illi qui ĩtendit tͥ. audi illum lqq̃ntem
tͥ. ut etandiat telo̾ntem sibi. Ita fiet
ut diuinis laudibo soluendis debita
reu̾encia ⁊ sollicitudine assistas. si sin¬
dinc psalmoru obruere intłctum.
diu sobrius inuenitur. pietate afficiẽ¬
dumest ⁊ itinero suodirigendꝰ ad dñm.
donec dilatato corde incipiat currere.¬

Expanded text:
. Cum ad orandum sive ad psallendum ecclesiam intraveris, fluctuantium cogitationum tumultus exterius relinque, curamque exteriorum penitus obliviscere, ut soli Deo possis vacare. Fieri enim non potest umundo etiam tacens fabulatur. Intende ergo illi qui intendit tibi; audi illum loquentem tibi, ut ipse exaudiat te loquentem sibi. Ita fiet, si divinis laudibus solvendis debita reverentia et sollicitudine assistas, super sindine psalmorum obruere intellectum, Sed quandiu sobrius invenitur, pietati afficiendus est, et suo itinere dirigendus ad Deum: donec dilatato corde currere
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ meditanti tͥ sompnꝰ itrepat. do¬
nec incessabli eiꝰ erercitatõe forto
eciam ꝑ soporem eum decantare
ꝯsuescas. Hic tͥ cxꝑgefacto primꝰ
occurrat. Iste uigilantis cogitatões

Expanded text:
 meditanti tibi somnus inrepat, deaec incessabili eius exercitatione formatus etiam per soporem eum decantare consuescas. hic tibi expergefacto primus occurrat, iste euigilantis cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ꝑ quem possimus eupi. ꝑ qnẽ spe¬
muslibari. t̾ ostendamꝰ ei adũs m¬
orum nr̃orum demonu. ĩ pu̾sorum
ronim maliciam. cudelitater moͥ¬
ei ꝯtradicurt. qd̾ odimus que odit.
qd diliginus. que diligit. malle noᷤ

Expanded text:
esse, per quem possimus eripi, per quem speremus liberari. Item ostendamus ei, adversariorum nostrorum daemonum, et perversorum hominum maliei contradicunt, quod odimus quae odit, quod diligimus quae diligit. Malle nos
Abbreviated transcription (Latin):
et cͥciubo omĩa loca que pot̾o ⁊ nõda¬
bo sompnũ occłis meis n ͨ requie
pedib meis donec ĩueniam quem
diligit aninia inca. Effundite lacͥ¬
mas occłi mei ⁊ plorate et nolite de¬
ubi dulcedo mea cur d̾eliquisti me

Expanded text:
et circuibo omnia loca quae potero: non dabo somnum oculis meis, nec requiem pedibus meis, donec inveniam quem diligit anima mea. Effundite lacrymas, oculi mei, et plorate, et nolite deubi est dulcedo mea? cur dereliquisti me,
Abbreviated transcription (Latin):
negarẽt. iudiciau̾ou̾e ꝯfessionis sunt
sicũ quisq põcorem se dicit id de se dicẽ
mit. ac ꝯfessionis iuitatẽ ꝓbat. cũ alt̾
malũ qd̃ fecimꝰ ĩccepat. qd̾si suꝑbe de¬
fendimꝰ liquet qr pc̃ores nos ẽẽ ficte

Expanded text:
et. » « Indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se dicenti  confessionis veritatem probat, cum alter malum quod fecimus increpat. Quod si superbe defendimus, liquet quia peccatores nos ex nobis ficte
Abbreviated transcription (Latin):
płmq enĩ temptatũ cor⁊ exca¬
nis nequicia dełctatur ⁊ tñeid̾
nequicie ex rõne renuttitꝰ ut ĩ
ꝙͣ u̾o ita m̃s baratro tempta¬
cõuis absorbetur ut ulsatenꝰ
remttat᷑ s ex delib̾aciõe seqͥ¬
tur hoc nñ ex delctacõne pulsa¬
tͣ⁊ si facultas extior suppetat re¬
sio distͥcti iudicis respicit nõẽ¬

Expanded text:
mque enim tentatur cor, et ex carnis nequitia delectatur, et tamen eidem nequitiae ex ratione renititur, ut in am vero ita mens baratro tentationis absorbetur, ut nullatenus renitatur, sed ex deliberatione sequitur hoc, unde ex delectatione pulsatur; et si facultas exterior suppetat, rersio districti judicis respicit, no
Abbreviated transcription (Latin):
ne si cogitata mala miꝰ cruci
frãgãt᷑.sepe eñ nuẜicors deus
eo ciciꝰ pcca cordis abluit qͦ ħ
exne adoꝑa nõ ꝑmittit ⁊ cogi¬
tata nequicia qͣntociciꝰ soluit

Expanded text:
ne si cogitata mala minus crucfrangantur. Saepe enim misericors Deus eo citius peccata cordis abluit, quo haec exire ad opera non permittit; et cogitata nequitia quando citius solvit
Abbreviated transcription (Latin):
a cdpa respicit. addicitur. atq
ad missu flere conat corruptor
at̃ spẽs ac secͣitates uacuas ante
occulos r̾uocat q̃tinꝯ utilitate
tͥsticie subtrahãt recte illic adiũ¬
git᷑ cristemq blandicus delini¬
uit. mõ .ii. alior sca gͣuiora m

Expanded text:
a culpa resipiscit, addicitur, atque admissum flere conatur: corruptor autem spes ac securitates vacuas ante oculos revocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat, recte illic adjungitur: Tristemque blanditiis delinivit . Modo enim aliorum facta graviora, m
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtatis eiꝰ p̾cepta cognost̃
ad huc .n. añ eiꝰ faciẽ star̃ est
nec dum ẽ peccãdo cõtẽpne
cũ uo delicto bono mnocẽci¬
e unqͥtatẽ elige̾s appetit t̾s
iã ĩ ei ꝯfaciẽ mitit d ecce
ad huc ⁊ pꝰ t̾gum d̾s subieq̃
monet qui et pͦ culpã ad pe
catur ꝯmissa nõ respicitire¬
uentusuñi pietatis expãdit

Expanded text:
voluntatis ejus praecepta cognoscit. Adhuc enim ante ejus faciem stare, est necdum eum peccando contemnere. Cum vero derelicto bono innocentiae iniquitatem eligens appetit, terga jam in ejus faciem mittit. Sed ecce adhuc et post tergum Deus subsequens monet. Qui etiam post culpam ad se cat, cum commissa non respicit, revertenti sinum pietatis expa
Abbreviated transcription (Latin):
so condito hom̃i atq ĩ libo
arbitno stanti quid fac̾e qui¬
due nõ face deb̾et in duxit se
bienẜ eius iussua ꝯtempsit.
ad reuocãd̃ hominẽ legem
dedit exhortantes angłoi m
moniuit qui ad recupacõnẽ
nos gr̃e esiã cõcemptꝰ uocã¬
dici de tuctis ħ ucc̾e ẽ spaliter¬

Expanded text:
so condito homini, atque in libero arbitrio stanti, quid facere, quidve non facere deberet, indixit. Sed erbiens ejus jussa contempsit. ad revocandum hominem legem dedit, exhortantes angelos mmonuit, qui ad recuperationem nos gratiae etiam contemptus vocadici de cunctis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
no añ delinqnaũ occłos fleda
pcẽa opponet. Si ꝑsemet ip̃az ea
distͥcte ferie uoliuss ꝯstat eium
ꝙ a suo iudicio abscond̾e uoluit
quos misando p̾uẽiens sͥmet ip¬
sis iudices fecit. hinc enĩ scͥptũ
ẽ. p̾ueĩamꝰ faciẽ eiꝰ in confessio¬
ue hinc ꝑ paulũ dr si nosmet¬
ipõs iudicaremꝰ. nõ utiq iudica¬
remͣ. rursũq admonẽdi st̃ ut oͦ
d̾ spe fiduciam hẽant. ne tñ ĩcau¬
te securitate torpescat. psiuiq
.ii. hostis callidꝰ uiẽtẽ qm pcc̃o r
supplantat cũ d ruia sua afflic¬
tã respicit sec̾itatis pestifẽ blan¬
dicus sedicit. ꝙ figate expͥmitꝰ
cũ fcm̃dine inemorat᷑ scͥptum
quippe ẽ. eg̾ssa ẽ diua ut uderet

Expanded text:
da peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit, quos miserando praeveniens sibimetipsis judices fecit. Hinc enim scriptum est: Praeveniamus faciem Domini in confessione . Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Rursumque admonendi sunt, ut sic de spe fiduciam, habeant, ne tamen incauta securitate torpescant. Plerumque enim hostis callidus mentem quam peccato supplantat, cum de ruina sua afflictam respicit, securitatis pestiferae blanditiis seducit. Quod figurate exprimitur, cum factum Dinae memoratur. Scriptum quippe est: Egressa est Dina u
Abbreviated transcription (Latin):
amore ardens iuta pꝰ culpam
qͣ securitate torpens ĩnocencia
ei ꝑcc̃a młta. qũ diłeit multũ
⁊gaudiũ erit ĩ celo suꝑimo peĩ
duc̃. ꝙͣ que ulłas spuias habuit
S tame exculta sterilem segetẽ

Expanded text:
amore ardens vita post culpam, quam securitate torpens innocentia. ei peccata multa, quia dilexit multum. Et: Gaudium erit in coelo sroducit, quam quae nullas spinas habuerit, sed tamen exculta sterilem segetem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾tiũ ꝑ sp̃m ppetratur. Insidiator
pens p̾ua suggessit ena ãt qͣsi
caro delctacioui se subdidit a¬
dã uͥo uelit sp̃c suggestione ac
delctacõe suꝑatꝯ assẽtit suggone

Expanded text:
tum perpetratur. Insidiator pens prava suggessit, Eva autem quasi caro se delectationi subdidit, Adam vero velut spiritus suggestione ac delectatione superatus assensit. Suggestione
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣtũ se a d̾o menut ariusse ꝑ
culpas. admonẽdi sũt ut ĩ cessã¬
⁊ admissa aute occłos reducãt
acq inuẽdo agant ut a a dist¬
to udice uidi nõ debeant. Und̃
dd̾ cũ pet̾et dicẽs añ occłos tuos
a pcc̃is meis paulo sr̃iꝰ intulit
mor esto admonẽdi sũt ut si¬
gula queq admissa consider

Expanded text:
ntum se a Deo meminit aruisse per culpas. Admonendi sunt ut incessanter admissa ante oculos reducant, atque vivendo agant, ut a districto judice videri non debeant. Unde David cum peteret, dicens: Averte oculos tuos a peccatis meis , paulo superius intulit:mor esto . Admonendi sunt ut singula quaeque admissa consider
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ lapsum redeuntibo nõ
iustĩa s pietas exhibeꝰ uthĩc
utiq colligamꝰ si nb̃ delinꝙ̃¬
tib tanta pietate parcit᷑ anb̾
n ͨ pꝰ d̾lictum reduntibꝰ ꝙta
impbitate peccatur aut que
abꝰ illo erit sr̃ imꝑbos uema¬

Expanded text:
 lapsum redeuntibus non justitia, sed pietas exhibetur. Ut hinc utique colligamus, si nobis delintibus tanta pietate parcitur, a nobis nec post delictum redeuntibus quanta improbitate peccatur, aut quae ab illo erit super improbos ve
Abbreviated transcription (Latin):
pomina infabilioreni iudeo eũ s ser¬
uit uentri qm̃ illum qͥ suit cesari. ncc̃i¬
tas gͦ et alia ẽ in debitodandi ałia in
digencia accipiendi et illa qu. dem
que in debito dandiẽ multis moĩs
accipitur e debent enim p̾lati sb̃ita
ꝓuidenciam debent subiecti p̃latis
obedĩam debent equales equalibus
caritatem fr̃nam debent sapientes ĩ¬
sipientib doctͥnam debent duutes
pauꝑib alimomam. S qr sñ prudẽcia
⁊ cͥamispectõne nec iuste psolue pos¬
sumꝰ ꝙ debemꝰ nec petendo inpetiar
id ꝙ indigemꝰ dum istis ucc̃itatib
Subicimur quid aliud qmͣ ad prudẽ¬
ciam ⁊ ad cͥcumspeccõnem enudini
Et sicut de timorib dcm̃ ẽ sic eciam
Singłe nocĩtates generat curas suas
asftũs est desidium ꝑfruendi. Uesid̾¬
ia alia sunt bona alia sunt mala et
bona desidia sunt sp̃ãbia mala desid̾ia
carualia. spnitale desidium qi innu
dulce su auit iebͥat caruale de sid̾i¬
um qiͣ uniũ acidum et intoricatu

Expanded text:
ervit ventri, quam illum qui servit Caesari. Necessitas ergo alia est in debito dandi, alia in indigentia accipiendi. Et illa quidem, quae in debito dandi est, multis modis accipitur. Debent enim praelati subjectis providentiam, debent subjecti praelatis obedientiam, debent aequales aequalibus charitatem fraternam, debent sapientes insipientibus doctrinam, debent divites pauperibus alimoniam. Sed quia sine prudentia et circumspectione, nec juste persolvere possumus quod debemus, nec petendo impetrare id quo indigemus, dum istis necessitatibus subjicimur, quid aliud quam ad prudentiam, et ad circumspectionem erudimur? Et sicut de timoribus dictum est, etiam singulae necessitates generant curas suas. Affectus est desiderium perfruendi. Desideriorum alia sunt bona, alia sunt mala. Et bona desideria sunt spiritulia, mala desideria carnalia. Spiritale desiderium quasi vinum dulce suaviter inebriat, carnale desiderium quasi vinum acidum, et intoxicatum
Abbreviated transcription (Latin):
uini singl̃i suas curas generant nãi¬
tas autem duplr est. alia ni debito dã¬
di alia mindigencia accpiendi. alit̃
enim dicitur. ncc̃e trbutum dari tes¬
sari ⁊ aliter dicitur. ucce est escas dare
quia dare debes id̾o nc̃ce ẽ ut escais
des uentu qr indiget accpere utenp
tam̃ eractor est et cesar et uent utũ¬
qr tributum est ⁊ esca ⁊ pccũia s di p¬
pius considare uolumꝰ iumꝰ nocet᷑ ce¬
sar tollendo pccuiam quĩ uent᷑ accipi¬
endo escam. Cesarerm semł aufendo
pecũam sollicitudinem tollit uent᷑
aũt sũ int̾missione escam erigendo
nunqui nos ne sñ sollicitudine esse
punttit. Cesar aufẽndo pcciũam
mag̾ nos alleuiat. uent accipiẽdo¬

Expanded text:
orum singuli suas curas generant. Necessiorum singuli suas curas generant. Necessitas autem duplex, alia indebito dandi, alia indigentia accipiendi. Aliter enim dicitur. Necesse est tributum dare Caesari, et aliter dicitur. Necesse est escas dare quia tu dare debes, imo necesse est, ut escas des ventri, quia indiget accipere. Uterque tamen exactor est, et Caesar, et venter. Utrumque tributum est et esca et pecunia. Sed si propius considerare volumus, minus nocet Caesar tollendo pecuniam, quam venter accipiendo escam. Caesar enim semel auferendo pecuniam sollicitudinem tollit, venter autem sine intermissione escam exigendo nunquam nos sine sollicitudine esse permittit. Caesar auferendo pecuniam magis nos allevat,
Abbreviated transcription (Latin):
carnis ꝑficiant qui eciam ncc̃itatib
sius nõ sine tumore deẜuiũt. timentẽ
ne usq ad delctacõnem effluat uohi¬
ptatis ꝙ exigit infirmitas ꝯdiccõnis
caruales aũt quiqz qui admplendis
desidus suis libenter labores tollant
foris nõ tm̃ opere s et mente uagit
et dinu ꝑ expimenta renm iulta dis¬
cunt ꝗł ex ip̃a occupacõne sua piudẽ¬
cores fiunt. De quib doꝰ meunglio¬
dicit. flii huius scli prudencores fuit
filiys sus ingenacone suas hitale
aliqũ misucõne duuna ab errore suo
qm̃ inp̃ius studiis didicerint nõ a¬
mittunt ⁊ in bonis agendis tanto
caucõres fiunt qnͣto in malis ppetũ¬
dis prins studiosiores exstiterunt.
unde maiifeste ostendr̃ eciam ħeis ꝑ¬
fuisse quod ad cempꝰ delicti indebãtur
pp̃ ꝙ suꝑiꝰ dictum ẽ qͣtuor eẽ q̃ excent
circumspeccõnem timorem indelicet
curã. nic̃citatem. affcm̃. tres aũt sunt
timores mundam uł carnales timnor
uilitatis timorpene. tunor mortis qͣ¬

Expanded text:
carnis perficiant. Qui etiam necessitatibus suis non sine timore deserviunt, timentes ne usque ad delectationem effluat voluptatis, quod exigit infirmitas conditionis. Carnales autem quique, qui pro adimplendis desideriis suis libenter labores tolerant, foris non tantum opere, sed et mente vagantur. Et dum per experimenta rerum multa discunt, quasi ex ipsa occupatione sui prudentiores fiunt. De quibus Domidicit: Filii hujus saeculi prudentiores sunt filiis lucis in generatione sua . Sed hi tales alioquin miseratione divina ab errore suo quam in pravis studiis didicerunt, non amittunt, et in bonis agendis tanto cautiores fiunt, quanto in malis perpetrandis prius studiosiores exstiterint. Unde manifeste ostenditur etiam hoc eis profuisse, quod ad tempus derelicti videbanturperius dictum est quatuor esse quae exercent circum spectionem, timorem videlicet, curam, necessitatem, affectum. Tres autem sunt timores mundani vel carnales, timor vilitatis, timor poenae, timor mortis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
opere future rẽcribucõnis p̾miũ ex¬
spectatur et eos in quib bona opera
cernimꝰ ad sortem supne retribucõ¬
ns ꝑtinere sꝑamus. Item sicut flos
ꝑ sp̃em fulget ⁊ ꝑ odorem demulcet
ita bonum opꝰ ꝑ eremplum quidem
fulget qnͣdo p̃sentib laudabilem ap¬
paret eosq admntaconem ascẽdit
ꝑ odorem aũt de mulcet qnͣdo absẽ¬
tib ⁊ longe poĩtis ꝑ oppimonem bo¬
ne fame innotescit. Quomõ frͤtifi

Expanded text:
opere futurae retributionis praemium exopere futurae retributionis praemium exspectatur. Et eos, in quibus bona opera cernimus, ad sortem supernae retributionis pertinere speramus. Item sicut flos per speciem fulget et per odorem demulcet, ita bonum opus per exemplum quidem fulget, quando praesentibus laudabile apparet, eosque ad imitationem accendit. Per odorem autem demulcet, quando absentibus, et longe positis per opinionem bonae
Abbreviated transcription (Latin):
relictis centumꝰ ꝓprus onib unã o¬
inculam pauꝑis auferebat. Desid̾i¬
um enim carnalis concupiscencie
qi hospes ꝑegnus addauid uen̾at qñ
de ambulans n solario domus sue
bersabee uxorem une se lauantem
consperit ⁊ adamauit. tunc aũt ĩ pas¬
tu ꝑegrim relictis centum onib sui
unam ouiculani paupis occidit qñ
relictis multis urorib suis ad explẽ¬
dam uoluptatẽ suã uiucã uric uro¬
rem abstulit peg̾ui gͥ surculi nudo
trũco infignutur. ut eũ uesciãt qr se¬
pe omĩpotens deus quos mocio suo
tepidos et qiͣ nudos a bonis oꝑibus
conspicit illicitis desidiis ad tempꝰ
uuluerari pmittit ut timorati et cir¬
cumspecti fant. Qualit̾ aut isi alft̃ꝰ¬
cum sint mal homnem ex̾teant
Difficile ẽ agnoscete difficilius en ar¬
rare ille nouit qui facit. Q uomõ flo¬
in flore tria sunt fructꝰ spẽso
dor. que omnia ꝑ similitudinem in
bono opere inueniniꝰ sicut .n. ĩflore
futurꝰ fructus ꝓmittitur ita in bono

Expanded text:
relictis centum propriis ovibus unam oviculam pauperis auferebat . Desiderium enim carnalis concupiscentiae quasi hospes peregrinus ad David venerat, quando deambulans in solario domus suae Bersabee uxorem Uriae se lavantem conspexit, et adamavit . Tunc autem in pastu peregrini relictis centum ovibus suis unam oviculam pauperis occidit, quando relictis multis uxoribus suis ad implendam voluptatem suam unicam Uriae uxorem abstulit. Peregrini igitur surculi nudo trunco infiguntur, ut eum vestiant, quia saepe omnipotens Deus quos in otio suo tepidos, et quasi nudos a bonis operibus esse conspicit, illicitis desideriis ad tempus vulnerari permittit, ut timorati et circumspecti fiant. Qualiter autem isti affectcum sint mali hominem exerceant, difficile est agnoscere, difficilius enarrare, ille autem novit qui facit. CAP. XI QuoIn flore tria sunt: spes, species, odor, quae omnia per similitudinem in bono opere invenimus. Sicut enim in flore futurus fructus promittitur, ita in bono
Abbreviated transcription (Latin):
de illo uino inscͥptura dicunt᷑ De ħ
aũt uino dcm̃ ẽ fel draconum uinũ
eorum ⁊ uenenum aspidum ĩ sana¬
błe quod ex pͥmitur de botro amari¬
simo ꝙ ꝓpniat babilon de calice au¬
reo forncacõnum suarum de quoĩ¬
ebͥantur omnes gentes. Ueħ et̃ iun¬

Expanded text:
ura dicuntur. De hoc autem vino dictum est: Fel draconum vinum eorum, et venenum aspidum insanabile , quod exprimitur de botro amarissimo, quod propinat Babylon de calice aureo fornicationum suarum, de quo inebriantur omnes gentes. De hoc
Abbreviated transcription (Latin):
onis sequit᷑ cura sollicitudimis et pꝰ¬
is crescit cautela cͥcunspeccõnis ⁊
qr ex iicõ nr̃e corrupcõuis hoc nb̃ in¬
est ut mag̃ solliciti sumꝰ ꝑ eo adipis¬
cendo quod pũse cupimiꝰ uel eo euitã¬
do ꝙ supflue formidamꝰ fit ut cau¬
telam cͥcumspeccõius qui in boĩs stu¬
dus conparare negleximꝰ per mala
studia facile acquiramꝰ sepe qr ĩ me
timescit et qui ꝑpetuos gehenne cru¬
ciatꝰ nõ considat penas tempales
pati reformdat sepe qui illã ꝯfusi¬
onem que ante dei occulos ⁊ scõru
angłorum pccorib uentura ẽ timere
ad huc nondidicit uilis eẽ in occulis
homnu erubescit ⁊ phiis eitãdis
laborant homnes que suis dei nõso

Expanded text:
sollicitudinis sequiis crescit cautela circumspectionis. Et quia ex vitio nostrae corruptionis hoc nobis inest ut magis solliciti simus pro eo adipiscendo, quod perverse cupimus, vel eo evitando, quod superflue formidamus, fit ut cautelam circumspectionis, quam in bonis studiis comparare negleximus per mala studia facile acquiramus. Saepe etenimertimescit, et qui perpetuos gehennae cruciatus non considerat, poenas temporales pati reformidat. Saepe qui illam confusionem, quae ante Dei oculos et sanctorum angelorum peccatoribus ventura est, timere adhuc non didicit, vilis esse in oculis hominum erubescit. Et pro his evitandis laborant homines, quae servis Dei non so
Abbreviated transcription (Latin):
cum fructus eoꝵ agnoscitur. appetenda
smlit sunt multi qui aunne sue ie¬
uiumi ignorat et ꝓcibouentris ꝯp¬
ando uehenent. insudant. Et sep̃e
homines ꝑ carnalib desidus adĩ¬
plendis plimos labores gues ⁊ amĩ¬
ros libent tollant quos ꝓ amore et

Expanded text:
scuntur appetenda. Similiter sunt multi, qui animae suae jejunium ignorant, et pro cibo ventris comparando vehementer insudant. Et saepe homines pro carnalibus desideriis adimplendis plurimos labores graves et amaros libenter, tolerant, quos pro amore aet
Abbreviated transcription (Latin):
Se subiciant qnͣto manifestiꝰ expre¬
cedenti casu didicerunt ex sua iurtu¬
te non eẽ ꝙ stant. Est eam ad huc a
ꝓ quo ꝙ nunqmͣ ẜis dei ucile ẽ ut
temptentur ut iudel ip̃e temptacõ¬
nes eos er̾ceant et caucõres reddãt
qr conflictꝰ incõrum ex̾cicia sunt
uirtutum et sicut sepe cadendo diᷤ¬
cit homo qualit̾ gssum figure et cau¬
te ambulare debeat et in confilictu
belli qui frequent plagatꝰ est cautꝰ
uenientem ictum accipit. Sic qui ady¬
abolo sepe dicitur subtiliꝰ postinodu
u̾sucias eius dep̾hendit ⁊ machincõ¬
nes subũtit.⁊ hoc ẽ ꝙ multos iuidemꝰ
pꝰ magna scelera ad iurtutũ sũmã
se pͥus se iuicisse gaudebat iã nõ spo¬
deatur. hoc quippe altum hoc sectum
batur cecidisse ad uictoriã. libet itar
nũc consid̾are qualit᷑ ex ip̃is qͣs sup̃
demde qualit̾ ꝑ ip̃a er̾cicia cͥcumspͤᷤ¬
cõ augeatur. quatuor enim sũt. timor

Expanded text:
se subjiciant, quanto manifestius ex praese subjiciant, quanto manifestius ex praecedenti casu didicerint ex sua virtute non esse quod stant. Est etiam adhuc a quo nonnunquam servis Dei utile est, ut tententur, ut videlicet ipsae tentationes eos exerceant, et cautiores reddant; quia conflictus vitiorum exercitia sunt virtutum. Et sicut saepe cadendo discit homo qualiter gressum figere, et caute ambulare debeat, et in conflictu belli qui frequenter plagatus est, cautius venientem ictum excipit, sic qui a diabolo saepe decipitur, subtilius post modum versutias ejus deprehendit, et machinationes subvertit. Et hoc est quod multos videmus post multa scelera ad virtutum summam saepius vicisse gaudebat, jam non spodeatur. Hoc quippe altum, hoc secretum batur cecidisse ad victoriam. Libet itaque nunc considerare qualiter ex ipsis, quas supra deinde qualiter per ipsa exercitia circumspectio augeatur. Quatuor enim sunt timor,
Abbreviated transcription (Latin):
uidia diaboli. ira dei est cum flagelł
abimꝰ. Infirmitas humane ꝯdiccõis
est ꝙ facile leduur adu̾sis ⁊ difficile
ad bona agenda ꝯualescimꝰ. inuidia
diabłi ẽ cum ip̃o instigante uicia ĩ fla¬
mamur. gͥ ira dei timore p̾mit. baui¬
tendo deorsum trahit. infirmitaᷤᷤ nrẽ
condiccõmis diris nos nccitatib ligͣt
ĩuidia diabłi illicitis desid̃iis noᷤ in¬
ei mala subita ẜuiuit cum eũ asfligẽ¬
do ꝓbant non subutunt. iste siquidez
passiones omnes udelicet. timor cu
applłatur. s deus io cͥco hec ad tẽpus
elctorum suorum mentibꝰ domĩari
pmittit. ut cum ꝑ expimentum didi¬
cerunt qnͣta mseria fłis istis delec¬
tacõnib nusit ardenciꝯ et̾na illa et
lia gaudia requirant que nssa tris¬
ticia corrumpit et salubrit̾ aliqũdo
delicti ꝑnuttunt᷑ ad tempꝰ seruire pa¬
sionib carnuis sue ut agnoscant inf̾¬
mitatẽ suam et de se non p̾sumant
et tanto deuociꝰ pꝰmodũ diuine gre

Expanded text:
vidia diaboli. Ira Dei est, cum flagellvidia diaboli. Ira Dei est, cum flagellabimus; infirmitas humanae conditionis est quod facile laedimur adversis, et difficile ad bona agenda convalescimus; invidia diaboli est, cum ipso instigante ad vitia inflammamur. Igitur ira Dei timore premit, vanitendo deorsum trahit, infirmitas humanae conditionis, diris nos necessitatibus ligat, invidia diaboli, illicitis desideriis nos ine mala subjecta serviunt, cum eum affligendo probant, non subvertunt. Istae siquidem passiones omnes, videlicet timor, curappellatur. Sed Deus idcirco haec ad tempus electorum suorum mentibus dominari permittit ut cum per experimentum didicerint quanta miseria falsis illis delectationibus insit, ardentius aeterna illa et vera gaudia requirant, quae nulla tristitia corrumpit. Et salubriter, aliquando derelicti permittuntur ad tempus servire passionibus carnis suae, ut agnoscant infirmitatem suam, et de se non praesumant, et tanto devotius postmodum divinae gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
pectoneui ramoᷤ suos expaudit dif¬
finiamo nune quosdã generales
modos quib ccumspectõ excet sũt
at̃ qͣtuor. timor. cura. uctĩtas aftus
timor e anrietas piditand. Cura
ẽ sollicitudo enadendi in ꝯmodia
cõmodi adipiscendi. ncc̃tas ẽ debit᷑
dandi aut indigentia accipiendi. at̃¬
fectus ẽ desidenum ꝑfruendi. tunor
p̾mit. cura trabit. nc̃citas ligat affc
uuluerat sic solent agͥcole qũ uolũt
expandere ramos arborum aut
trahant aut iurta asfigere stipite
alligare ramos ne sursimi e leuẽt
S in latum se diffundant aut ip̃i
nudo trunco infigere cculos ut ibi
coucrescentes arbores uesciant. ti¬
uior gͥ est qͣi pondo suppoĩtum cura
qiͣ pondꝰ subtͦ appensum. nccitas es̃t
similis stipiti qui ligat. affaĩs ẽ qiͣ
surculus qui infirus nuluat. ista q̃¬
tuor nascuntur ex qͣtuor genib ina¬
lorum que homo iustiiet in ħ mũ¬
do. que sunt ira dei. Uinitas mundi
infirnuta huma condictonis et in¬

Expanded text:
pectionem ramos suos expandit, diffiniamus nunc quosdam generales modos, quibus circumspectio exercetur. Sunt autem quatuor. Timor, cura, necessitas, affectus. Timor est anxietas periclitandi. Cura est sollicitudo evadendi incommodi aut commodi adipiscendi. Necessita est debitum dandi, aut indigentia accipiendi. Affectus est desiderium perfruendi. Timor premit, cura trahit, necessitas ligat, affectus vulnerat. Sic solent agricolae quando volunt expandere ramos arborum, auttrahant, aut juxta affigere stipites et alligare ramos, ne sursum eleventur, sed in latum se diffundant, aut ipsi nudo trunco infigere surculos, ut ubi concrescentes arborem vestiant. Timor igitur est quasi pondus supquasi pondus subtus appensum, necessitas est similis stipiti qui ligat, affectus est quasi surculus qui infixus vulnerat. Ista quatuor nascuntur ex quatuor generibus malorum, quae homo sustinet in hoc mundo, haec sunt: Ira Dei, vanitas mundi, infirmitas humanae conditionis, in
Abbreviated transcription (Latin):
tunc gͣui p̃ssus pondere sub se cadit p¬
horrescit tenebras suas intꝰ patitul
teius se in miscet accõnib ut uł occu¬
patus obluusci possit maloꝵ suorum
et qr leuiꝰ ẽẽ iudicat omne malum eo
ip̃o quod intꝰ tolsat iam miser eciar
dolores sue occupacõms foris amat
et quia u̾am dulcedinẽ longo tedio
palatum cordis gustare didicit carna¬
lis concupiscencie acetum siciens aĩa
cum desiderio bibit. inuentã gͥ intini
ext̾iorib dyaꝰ. corrumpit ⁊ iã millo
Sibi iudicõ rõnis remtentẽ ad quẽl

Expanded text:
nunc gravis pressus pondere sub se cadit. Pernunc gravis pressus pondere sub se cadit. Perhorrescit tenebras suas, quas intus pterrenis se immiscet actionibus, ut vel occupatus oblivisci possit malorum suorum. Et quia levius esse judicat omne malum eo ipso quod intus tolerat, jam miser etiam dolores suae occupationis foris amat. Et quia veram dulcedinem longo taedio palatum cordis gustare dedidicit, carnalis concupiscentiae acetum sitiens anima cum desiderio bibit. Inventam igitur in curis exterioribus diabolus corrumpit, et jam nullo sibi judicio rationis renitentem, ad quael
Abbreviated transcription (Latin):
deseriure eristimant. Et hunc quidẽ
errorem młtiplex confusio sequitꝰ
mala siquidem et pestilens q̃ sec̃tur
alienumi imꝓbe scrutar contendit
sepe qmͣuic nichil inueniat ꝙ iuste
rep̾hendere possit pũsa tamẽ suspica¬
ri non desistit. Si u̾o aliquid aliqͥd
dignum rep̾hensione inuen̾it statĩ
tinudã mentem non ad compassionẽ
S ad contemptum trahit. contẽptꝰ
autem iramexcitat quia tẏpo suꝑbie
inflatꝰ amiuꝰ intolłabilem ẽe credit
quidquid ab eo sustinet quẽ despiat
Denide ira mi indignacõnem crescit
In dignacõ in ꝯtiunueliam ꝓcedit ꝯtũe¬
lia odium parit. odumi autem ĩuet¬
atum in inuidiam tr̃isit. Inuidi a u̾o
animo tedium giguit. tediũ aũt cũ
incedit cordi qiͣ tinea demollit᷑ illud
tabescit fit gͥ ip̃i praius animo et qua¬
si plunibum in mobilis ꝑmanens sut¬
sum erigi. nõ ualens et qui pͥꝰ peniᷤ cõ¬
templacõms celos penetrare ꝯsueu̾at

Expanded text:
deservire existimant. Et hunc quidem deservire existimant. Et hunc quidem errorem multiplex confusio sequitur. Mala siquidem et pestilens curenum improbe scrutari contendit, saepe, quamvis nihil inveniat quod juste reprehendere possit, perversa tamen suspicari non desistit. Si vero aliquid dignum reprehensione invenerit, statim tumidam mentem non ad compassionem, sed ad contemptum trahit. Contemptus autem iram excitat, quia typo superbiae inflatus animus intolerabile esse credit, quidquid ab eo sustinet, quam despicit. Deinde ira in indignationem crescit, indignatio in contumeliam procedit, contumelia odium parit, odium autem inveteratum in invidiam transit, invidia vero animo taedium gignit, taedium autem cum insederit cordi, quasi tinea demolitur illud, tabescit. Fit sibi ipsi gravis animus et quasi plumbum immobilis permanens sursum erigi non valet. Et qui prius pennis contemplationis coelos penetrare consueverat,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eẽ ꝑfcm̃ amatorem iusticie qui ꝯ¬
sensuni p̾br culpe aliene eum autez
delicto alieno ouñ modo ꝯsentire qui
negligit dum potest delinquentẽ ar¬
guere. Hoc gͥ male puida miens erto¬
re decepta totam sẽ curiositati dedit
paulatim crescente morbo dũ pͥmur
errata aliorum ĩ mod̾ate ꝑsequi assu¬
escit. Postremo. ad huc deducitur ut
te aliquos ꝑ conuĩ utilitate aliqͣnͣtu¬
lum sollicit᷑ari indint hos cupidos.
uocant quos ꝓuidos ẽẽ ꝑspexeñt ana¬
ros nominant. Eos autem qui se
affabiles et hylares om̃ib p̾bẽt uicõ
adulacõms niseriure dicunt. Illo ᷤ u̾o
qui sepius tristiciam uultu p̾ferũt
nuida tabescere credunt ⁊ quos ala¬
cres et deuotos minimstiando psper¬
eruit leues et in quietos eẽ asserũt
Quos debiles aut graues iuenunt
qiͣ pigros et iniherces accusant ab¬
stenuos morbo ẏ poctisis laboraie ⁊
eos qui plus ncc̾itati indulgent luni

Expanded text:
non esse perfectum amatorem justitiae, qui cnon esse perfectum amatorem justitiae, qui consensum praebet culpae alienae. Eum autem delicto alieno omnimodo consentire, qui negligit, non potest, delinquentem arguere. Hoc igitur male provida mens errore decepta, totam se curiositati dedit, et paulatim crescente morbo, dum primum errata aliorum immoderate persequi assuescit, postremo ad hoc deducitur, utte aliquos pro communi utilitate aliquantulum sollicitari viderint, hos cupidos vocant. Quos providos esse perspexerint, avaros nominant. Eos autem qui se affabiles et hilares omnibus praebent, vitio adulationis inservire dicunt. Illos vero qui saepius tristitiam vultu praeferunt, invidia tabescere credunt. Et quos alacres et devotos in ministrando perspexerint, leves et inquietos esse asserunt. Quos debiles aut graves invenerint, quasi pigros et inertes accusant. Abstemios, morbo hypocrisis laborare, et eos qui plus necessitati indulgent, luxui
Abbreviated transcription (Latin):
alios simplicõres fiẽs t̾enis accõmo
occupari eos in conꝑacõne sua despi¬
cuent ⁊ dum ip̃i stenles sunt a bono
opere bona tamen opa in alus nõs
timescunt iudicare. Quia g m hũ¬
nulitate stare negligunt uerto ela¬
cõuis conq̃ssati a fastigio contem¬
placõms cadunt deiectiq uariis
patent errorib et multipliciter ab
illa int̾na pace distrahuntꝰ quorũ
iudelicet etoꝵ pͥncipium hoc ẽ qd̃
infirmitatẽ suã humilit agnoscere
S de dei munere ꝙ acceꝑant ĩ cau¬
te se extoslumnt. ncc̾e enmi ẽ ut ĩ occlis
eorum ulescant fcã aliena q̃ de suis
m̃tis sencut tam in modata nec
fieri posset ut uitã alienani udicar
sua diffundit ⁊ occulte seipens ⁊ in¬
miscens se cunctis motib amme no¬
liuitates innuitat consilia dissipat
cogitacõnes in torquet et corrumpit
desid̃ia curas inducitq suꝑfluas et
quia semel inflatꝰ animꝰ magna de

Expanded text:
alios simpliciores fratres terrenis actionibus alios simpliciores fratres terrenis actionibus occupari, eos in comparatione sui despiciunt, et cum ipsi steriles sint a bono opere, bona tamen opera in aliis non pertimescunt judicare. Qui ergo in humilitate stare negligunt, vento elationis conquassati, a fastigio contemplationis cadunt. Dejectique variis patent erroribus et multipliciter ab illa interna pace distrahuntur. Quorum videlicet errorum principium hoc est, quod infirmitatem suam humiliter nolunt agnoscere, sed de Dei munere, quod acceperunt, incaute se extollunt. Necesse enim est ut in oculis eorum vilescant facta aliena, qui de suis meritis sentiunt tam immoderata. Nec fieri posset, ut vitam alienam judicare sua diffundit, et occulte serpens, et immiscens se cunctis motibus animae, voluntates immutat, consilia dissipat, cogitationes intorquet, et corrumpit desideria, curasque inducit superfluas. Et quia semel inflatus animus magna de
Abbreviated transcription (Latin):
Ono loco adiuinctum ẽ re.r̃.¬
ꝑ spem iuret spes futurorum
bonor um ĩ mẽte quasi scintillacõ
quedam ẽ que nutritur in fomite est
.ii. spes q̃i memoria quedã ĩ uisibili¬
uri gaudiorum que incorde honiĩs
recondita calefacit illud intrinset᷑
⁊ non sunt arescere fugore in fideli¬
tatis myeme p̾sentis uite et qͣ du
arescit arbor Sapĩe s quemadinoo
lignum illesimm seruat uirorẽ suu
dum eqͥlem ht̃ contemꝑanciã hũo¬
ris et caloris sic amꝰ arescere nõ pͭ
speccõnem frondescit et expãdit
ramos. Quidã sunt in quib sapĩa ĩ
altum crescit quib dam u̾o in quib
in latum se expandit. in contemplati¬
ius in altum surgit qui ꝑ acumẽ m̃tis
penetnͣt usq ad contemplanda sec̃¬
ta celestia. In actuus in latũ seexpãd̃
quia hn intencõnem mentis suemi¬
tipliciter foras ꝑgunt ad dispensãda
tetrena. Gunt uo non usii qui ꝑ qͣetẽ
diunitꝰ sͥ concessam pͥmo multiꝰ mñ
contemplone exc̃scunt s dum i dẽ

Expanded text:
ono loco adjunctum est, per spem viret. Spes futurorum bonorum in mente quasi scintillatio quaedam est, quae nutritur in fomite. Est enim spes quasi memoria quaedam invisibilium gaudiorum, quae in corde hominis recondita calefacit illud intrinsecus, et non sinit arescere frigore infidelitatis in hieme praesentis vitae. Et quandiu arescit arbor sapientiae, sed quemadmodum lignum illaesum servat virorem suum, dum aequalem habet contemperantiam humoris et caloris, sic animus arescere non potr circumspectionem frondescit, et expandit ramos suos. Quidam sunt, in quibus sapientia in altum crescit, quidam vero, in quibus in latum se expandit. In comtemplativis in altum surgit, qui per acumen mentis penetrant usque ad contemplanda secreta coelestia. In activis in latum se expandit, quia illi intentionem mentis suae multipliciter foras spargunt ad dispensanda terrena. Sunt vero nonnulli, qui per quietem divinitus sibi concessam, primo multum in contemplatione excrescunt, sed dum vident
Abbreviated transcription (Latin):
dolet se tm̃ ad huc abeẽ ab eo quod
diligit. Conatur gͥ festinat ascendr
crescit ꝑ desid̾ium. et quemadmodi
uirgula funi qnͣdo mag̾ sursũ tolli
tanto ampliꝰ extenuatur ita celestib
appinqͣns ⁊ om̃em tẽne concupiscẽcie
nebulam euaporans totꝰ spiritalis
efficitur tandemq se humanis sub¬
ducit aspectib. dum ad t̾ena ista et
isibilia concupiscencia ampliꝯ exir
miħis ẽ iuino unũ namq eos qͦs
in hebriau̾it reddit hylares audace
fortes obluuosos ⁊ quodãmõ inse¬
sibiles sic caritas mutando ꝯscĩam
mentem exhylerat deinde audacẽ
reddit qnͣto ꝑ mudiciã conscĩe fidi¬
ciam p̾stat ueinde uires auget qr
siut testatur scͥptura fortis est ut leo
qui confidit indomino. Conscia .ii. mũ¬
dn ullis. adusis suꝑa potest qr cmi
intꝰ de dei semper aduitoro p̾sumit
quicquid aduersi foris tollerat faci¬
le ꝯte mpint et iuncit. obliuionẽ qͦ

Expanded text:
dolet se tantum adhuc abesse ab eo quod, dolet se tantum adhuc abesse ab eo quod, diligit. Conatur igitur festinat, ascendit, crescit per desiderium, et quemadmodum virgula fumi, quanto magis sursum tollitur, tanto amplius extenuatur, ita coelestibus appropinquans, et omnem terrenae concupiscentiae nebulam evaporans totus spiritalis efficitur, tandemque se humanis subducit aspectibus, dum ad terrena ista, et visibilia concupiscenda amplius extra milis est vino. Vinum namque eos, quos inebriaverit reddit hilares, audaces, fortes, obliviosos, et quodammodo insensibiles. Sic charitas mundando conscientiam mentem exhilarat, deinde audacem reddit, quando per munditiam conscientiae, fiduciam praestat. Deinde vires auget, quia, sicut testatur Scriptura, fortis est ut leo qui confidit in Domino . Conscientia enim munda nullis adversis superari potest, quia cum intus de Dei semper adjutorio confidit, quidquid adversi foris tolerat facile contemnit, et vincit. Oblivionem quoque
Abbreviated transcription (Latin):
mo prĩs nr̃i alia a domino tena os
mortuis quid dam iam de futiͣsg
audiis qi de longe odorare ꝯcedit
dio aĩmo hylarescit ⁊ miratꝰ quale
ad gustandum ẽẽ possit ꝙ tã mire
est ꝑ desidium crescit sicut Rͣ
ꝯ punccõ mincendio conpatur. ita de¬
sid̾ium simile ẽ fumo qui de incẽdio
nascitur qui indirectum ascendit et
qnͣto mag̾ sursum tollitur tãto ãple
extenuat᷑ tandemq eleuatꝰ ĩ subli¬
me ab occłis intuencium ꝓrsus ib̾¬
ducitur. postqmͣ enĩ ꝑ ignem ꝯpũccõ¬
nis rubigo pcc̃i a mente fu̾it ꝯsũpta
⁊ ille int̾nus fulgor incorde micare
cõnis specłam subleuatur iͥ quodãmͦ¬
in se ip̃o alcõr effcũs qnͣdam ut ita dii¬
erim lucidam regionem et terrã noui
emumꝰ ꝓspicit qualem nũꝙͣ antea
mauit. mirat᷑ et ip̃e qui uidet ⁊ p̾ga
udio p̃sentis lumũs p̾c̾itas ignorãcie
sue tenebras accusat. nurat᷑ subt̃ se
ĩ uno ꝓ quo ꝓstratus iacuit mitatur
Suꝑ se insũmo quo eleuatꝰ tendit

Expanded text:
mo patris nostri, alia a Domino terra osmortuis quiddam jam de futuris gaudiis quasi de longe odorare concedidio animus hilarescit, et miratur quale ad gustandum esse possit, quod tam mire quod per desiderium crescit. Sicut enim compunctio incendio comparatur, ita desiderium simile est fumo, qui de incendio nascitur, qui in directum ascendit, et quanto magis sursum tollitur, tanto amplius extenuatur, tandemque elevatus in sublime ab oculis intuentium prorsus subducitur. Postquam enim per ignem compunctionis rubigo peccati a mente fuerit consumpta, et ille internus fulgor in corde micare tionis speculam sublevatur, ibique quodammodo seipso altior effectus, quamdam, ut ita dixerim, lucidam regionem, et terram novam eminus prospicit, qualem nunquam antea mavit. Miratur et ipse qui videt, et prae gaudio praesentis luminis praeteritas ignorantiae suae tenebras accusat, miratur subter se in imo, quo prostratus jacuit, miratur super se in summo, quo elevatus tendit.
Abbreviated transcription (Latin):
fiduciam nõ amuttit et quicquid si¬
nem hĩturum ẽ siuie bonum sit siue
malum eque despiciat ome euẽs¬
tum cõsilio suo p̾uemat amicos i
ncc̃itatem conparare studeat in ꝓp̾o
sensu uõ plusqm̃ or confidat. om̃e
diligere non om̃ib eque credere maio¬
cibi obediam debitam equalib dilc¬
cõuem subiectis pr̃uam sollicitudi¬
nei mpendat et sic ꝑ diusa untitũ
studia s apĩe sue ramosdi datt᷑
et teuis demum arbor illa sapiẽcie
que pus iumodum fleribilis arũ¬
diuuis mdo stipite male ertrrar
es frondib et iinispectonis undiqr
tanto iunc iuelior qñ robiliteol eqñ¬

Expanded text:
fiduciam non amittat, et quidquid fifiduciam non amittat, et quidquid finem habiturum est, sive bonum sit sive malum, aeque despiciat. Omnem eventum consilio suo praeveniat, amicos ante necessitatem comparare studeat, in proprio sensu non plusquam oportet confidat, omnes diligere, non omnibus aeque credere. Majoribus obedientiam debitam, aequalibus dilectionem subjectis paternam sollicitudinem impendat. Et sic per diversa virtutum studia sapientiae suae ramos diffundat, et tunc demum arbor illa sapientiae, quae prius in modum flexibilis arundinis nudo stipite male excreveret frondibus circumspectionis undique tanto tunc melior quanto