comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidei tenacitatẽ: nec sibi nec ceteris eoapłis peꝑisse parũ
est. Etiã si angłs inquit decelo euangeliz et uobis pre¬
terquã qͦd euangelizauimꝰ: anathema sit. Non suffe¬
cerat ad custodiam tradite simul fidei humane con¬
dicionis commemorasse naturã: nisi angelicã quoq ex¬
cellentiã cõp̾hendisset. Licet nos inquit aut angłis de
celo. Non quia scĩ celestesq angłi peccare iam possint:
rit: anathema sit. S hec forsitan ꝑfunctore p̃locutus
est: & humano potius effudit impetu quã diuina ratio¬
ne decreuit. Absit. Sequit᷑ enĩ: & hoc ipsũ ingenti moli¬
mine iterare insinuationis inculcat. Sicut p̾diximꝰ¬
in quit & nunc iterũ dico ÷ siquis uobis euangelizauerit
p̃ter quã qͦd accepistis anathema sit. Non dixit ĩquis
uobis annunciauerit p̾ter quam quod accepistis benedic-¬
tus sit: laudetur. recipiatur ⁊ s anathema sit inquit:

Expanded text:
fidei tenacitatem, nec sibi, nec caeteris coapostolis pepercisse! Parum fidei tenacitatem, nec sibi, nec caeteris coapostolis pepercisse! Parum est: Etiamsi angelus, inquit, de coelo evangelizet vobis, praeterquam quod evangelizavimus, anathema sit. Non suffecerat ad custodiam traditae semel fidei, humanae conditionis commemorasse naturam, nisi angelicam quoque excellentiam comprehendisset. Licet nos, inquit, aut angelus de coelo. Non quia sancti coelestesque angeli peccare jam possint; rit, anathema sit. Sed haec forsitan perfunctorie praelocutus est, et humano potius effudit impetu, quam divina ratione decrevit. Absit. Sequitur enim, et hoc ipsum ingenti molimine iteratae insinuationis inculcat: Sicut praediximus, et nunc iterum dico: Si quis vobis evangelizaverit, praeterquam quod accepistis, anathema sit. Non dixit: Si quis vobis annuntiaverit praeterquam quod accepistis, benedictus sit, laudetur, recipiatur; sed, anathema sit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
chil scientes: s languentes circa questiones. & pugnaᷤᷤ
uerborum. Qui uerrtate priuati sunt existimantes
questũ ee̾ pietatẽ: simul autem & ociosi discunt
circiure domos. Nonsolum autem ociosi ⁊ s & uerbosi⁊
cũeuntes ꝓuincias & ciuitates atq errores uenalicios
circũ ferendo etiã ad galathas deuenissent : cumq his
auditis galathe nausia quada ueritatiᷤ affecti: apłice
catholiceq doctrine manna reuom̃tes heretice nouita¬
tis sordib oblectarentur: ita se se apłice potestatis ex¬
seruit auctores ut sũma cũ seueritate decernerent.
S licet nos inquit aut angelis decelo euangłizet uo¬
bis p̾ter quam quod euangłirauimꝰ uobis: anathe.¬
ma sit. Quid est quod ait s licet nos: cur ñ potius
s licet ego: hoc est etiã si petrus etiã si andreas. etiã¬
si ioħ̾s ÷ etiã sipostremo om̃is apłoꝵ chorus euangłi¬
ret uobis p̾ter quam quod euangelirauimus: a nath-¬
ema sit. Tremenda districtio. Propter asserenda pͥme

Expanded text:
s et pugnas verborum; qui veritate privati sunt, existimantes quaestum esse pietatem: simul autem et otiosi discunt circumire domos; non solum autem otiosi, sed et verbosi, cumeuntes provincias et civitates, atque errores venalitios circumferendo, etiam ad Galatas devenissent, cùmque his auditis Galatae nausea quadam veritatis affecti, Apostolicae Catholicaeque doctrinae manna revomentes, haereticae novitatis sordibus oblectarentur, ita sese Apostolicae potestatis exeruit auctoritas, ut summa cum severitate decerneret: Sed licet nos, inquit, aut angelus de coelo evangelizet vobis praeterquam quod evangelizavimus vobis, anathema sit, Gal. 1. Quid est quod ait, Sed licet nos? Cur non potius, Sed licet ego? Hoc est: Etiamsi Petrus, etiamsi Andreas, etiamsi Joannes, etiamsi postremo omnis Apostolorum chorus evangelizet vobis praeterquam quod evangelizavimus, anathema sit. Tremenda districtio, propter adserendam primae
Abbreviated transcription (Latin):
metipsos corripiamus: & iugi meditatione uirtutũ
libertatem anime que uitiis opp̾ssa est recuꝑemus.
Quappt̾ positi incertamine & sudore ac labore pre¬
sentiũ futurã nabis sollempnitatis celestis głam p̾-¬
parentes. prius quã stemꝰ ante tribunal xp̃i p̾terita
peccata penitentia corrigamus : p̾senti fletũ releamꝰ
futura gaudia: aculeoq conscientie in morẽ apũ
noxios peccatoꝵ sucos repellamus ⁊ plena ceris ac
melle aluaria reseruantes. Curremꝰ diuersa uitioꝵ
uulnera: & rapinas diuitum quib uel maxime hoc
genus ħoium capitur crebris cõmonitionib repͥmamꝰ:
ebdomadã salutaris pasche quinta die mensis pharũ¬
mutħi finientesq ieuinia scđm euangłicas traditiones
uesꝑe sabb̃i decima die phar̃muthi: ut illucescente
statim dñica festa celebremꝰ undecima die eiusdẽ
mensis : iungentes & septẽ reliquas ebdomadas scẽ
pentecostes: ut una cum his qui trinitatis confitent᷑

Expanded text:
met ipsos corripiamus et iugi meditatione uirtutum met ipsos corripiamus et iugi meditatione uirtutum libertatem animae, quae uitiis oppressa est, recuperemus. quapropter positi in certamine et sudore ac labore praesentium futuram nobis sollemnitatis caelestis gloriam praeparantes, priusquam stemus ante tribunal Christi,, praeterita peccata paenitentia corrigamus, praesenti fletu redimamus futura gaudia aculeoque conscientiae in morem apium\' noxios peccatorum fucos repellamus plena ceris ac melle aluearia reseruantes. curemus diuersa uitiorum uulnera et rapinas diuitum, quibus uel maxime hoc hominum capitur genus, crebris commonitionibus reprimamus. ebdomadam salutaris paschae quinta die mensis Pharmuthi finientesque ieiunia secundum euangelicas traditiones uespere sabbati decima die Pharmuthi et inlucescente statim dominica festa ! celebremus undecima die eiusdem mensis iungentes et septem reliquas ebdomadas sanctae pentecostes, ut cum his, qui trinitatis unam confitentur
Abbreviated transcription (Latin):
tes ut caueant nec du iacentib maum porig̃t ipsi corru¬
ant: & ut seruantes eccliasticã disciplirã futurũ iudi¬
ciũ reformident. Igitur d̃ñicũ pascha celebrantes scĩs scͥp¬
turaꝵ purificemur eloquiis & ad throphea saluatoris
respicientes cuncta offendicula quibus uite nr̃e cur¬
ricułu retardatur. Auferamꝰ e medio auaritiã quasi
ueneratorẽ pessimũ declinantes uane głe cupidita¬
tem ÷ ut insaciabiłẽ iugulemus feram: & fornicacio¬
nũ blandũ ac lubricũ colubrũ sollicita mente uitemꝰ
Si quando nobis ꝓsꝑior rerũ aura successerit. humili¬
tate ac mansuetudine tumorẽ animi temꝑemꝰ ⁊ si ad¬
uersi uenti flauerint. fortitudine pressum et iacen¬
tem animũ suscitemꝰ: ipsiq nr̃i peccati aͤcusatores simꝰ
& sciamꝰ nos hoc salutis habere principiũ. Impossi¬
bile ẽ enĩ sollempnitate dñi dignos nos fieri nisi nos¬

Expanded text:
tes, ut caueant, ne, dum iacentibus manum porrigunt, ipsi corrutes, ut caueant, ne, dum iacentibus manum porrigunt, ipsi corruant et ut seruantes ecclesiasticam disciplinam futurum iudicium 25 reformident. Igitur dominicum pascha celebrantes sanctis scripturarum purificemur eloquiis et ad tropaea saluatoris respicientes cuncta \'offendicula, quibus uitae nostrae curriculum retardatur, auferamus I e medio. auaritiam quasi faeneratorem pessimum declinantes uanae gloriae cupiditatem ut insatiabilem iugulemus feram et fornicationis blandum ac lubricum colubrum sollicita mente uitemus. si quando nobis prosperior rerum aura successerit, humilitate et mansuetudine tumorem animi temperemus; si aduersi uenti flauerint, fortitudinem praesumentes iacentem animum suscitemus ipsique nostri peccati accusatores simus et sciamus nos hoc salutis habere principium. inpossibile est enim sollemnitate domini dignos fieri, nisi nos
Abbreviated transcription (Latin):
nos medicos non inimicos: indulgentissimos patres
ñ hostili tum̃tes suꝑbia. Neq enĩ fieri potest utqͦs
saluari uolumꝰ ꝑire cupiamus : & ñ eis eccliasticam
uirgã conuerti in bacułii: sitam̃ relinquentes erro¬
rem̃ ueritatẽ sequi uelint. & omittere demeritatẽ
lascuuentiũ puecoꝵ. Sin autẽ respuunt eã : & ꝯ¬
tẽpnentes eccliasticã disciplinã eleuant cornusũu
contra regulas eius & salutaria sꝑnentes concilia
piciunt retorsum: audiant dnm cõminantẽ. Homo
qui fecerit insuꝑbia ut non audiat sacerdodem
qui stat administrandu in noĩe dĩ sui uel iudic̃e
quicũq fuerit indieb illis÷ morietur homo ille
& auferet malum de isrł: & omĩs ppłs audiens
timebit oe impie non aget ultra. Uerum ne occupa
ti circa uulneratoꝵ curationẽ nr̃i immemores
simus ut ꝓpria negligamꝰ. ac iuxta quod scriptũ¬
est aliis p̾dicantis ipsi reꝓbi inuemamur cõmonemus stan-¬

Expanded text:
nos medicos, non inimicos, indulgentissimos patresnos medicos, non inimicos, indulgentissimos patresn hostili tumentes superbia. neque enim fieri potest, ut, quos saluari uolumus, perire cupiamus et non eis ecclesiasticam uirgam conuerti in baculum, si tamen relinquentes errorem ueritatem sequi uelint et omittere temeritatem lasciuientium puerorum. sin autem respuunt eam et contemnentes ecclesiasticam disciplinam eleuant cornu suum contra regulas eius et salutaria spernentes consilia proiciunt retrorsum, audiant dominum comminantem: homo, qui fecerit in superbia, ut non audiat sacerdotem, qui stat ad ministrandum in nomine domini dei tui, uel iudicem, quicumque fuerit in diebus illis, morietur homo ille et auferes malum de Israhel et omnis populus audiens timebit et non inpie aget ultra. uti circa vulneratorum curationem, nostri immemores simus, et propria negligamest, aliis praedicantes ipsi reprobi inueniamur, commonemus stan
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃: ꝓpriã sanitatẽ & głam computamꝰ. E si aliter
ñ possunt curari nͥ nr̃a humilitate ultro eis satisfamꝰ:
& seuiunt contra eccłie medicamina quib uulnera¬
tis sanitas reditur. nosque scimus loquim᷑ & que didis¬
cimus p̾dicamus: orantes ut qui ercłiastias despiciunt
regulas normam recipiant ueritatis ⁊ nec ꝓpter ho¬
minũ confusionẽ ꝑ quã difficult̃ errantes corrigi so¬
lent ꝑdant utilitatem penitentie: Et nẽ dicimꝰ &̃ ante
prediximus & idem srequenter ingerimus uagari eos
nolumus. nec ꝑ alienas errare: ꝓiuncias ÷ s ad extorres
& furibundus cũ ꝓpħa clamamus & loquimur. salua¬
mini de terra & reuertimini & nolite stare: recorda¬
onis amor subeat : & recordentur fr̃ne in cõmune leti¬
cie & hinoꝵ quib cũ ceteris dnm concinebãt: frignsq
odioꝵ dilectionis calore cõmutent: & intelligant

Expanded text:
ad Deum, propriam sanitatem et gloriam computamus. Et si aliter ad Deum, propriam sanitatem et gloriam computamus. Et si aliter non possunt curari, nisi nostra humilitate, ultro eis satisfaciamet saeviunt contra Ecclesiae medicamina, quibus vulneratis sanitas redditur. Nos quae scimus, loquimur, et quae didicimus, praedicamus: orantes, ut qui ecclesiasticas despiciunt regulas, normam recipiant veritatis, nec propter hominum confusionem, per quam difficulter errantes corrigi solent, perdant utilitatem poenitentiae. Et nunc dicimus, et ante praediximus, et idem frequenter ingerimus, vagari eos nolumus, nec per alienas errare provincias, sed ad extorres et furibundos cum Propheta clamamus, et loquimur: Salvamini de terra, et revertimini, et nolite stare: recordaonis amor subeat, et recordentur fraternae in commune laetitiae, et hymnorum, quibus cum caeteris Dominum concinebant, frigusque odiorum dilectionis calore commutent, et intelligant
Abbreviated transcription (Latin):
da maledicta suꝑ labia furoris sui edificent cellu¬
lam: ñ de scĩs ihrłm lapidibus. s in formib babi.¬
lonis saxis que indolata & in equalia ruiture domus
parietes fuleiunt. Quãquã effeminatis auribus ce gen¬
tiliũ odiisse nr̃i ddetractione cõmendent. carpentes
eccłiasticã disciplinã & patientia nr̃a quasi quodã
teneritatis fomite abutentes: tam̃ aliquando taceant
& qͥescant & audiant ꝓpħam dicentẽ. ꝓhibe linguã
tuam a mabo & labia tua ne loquant᷑ mału: deside¬
rantq ea saꝑe que digna sunt uita solitaria: &e ecc¬
łie principẽ acmagistrum ñ contristent dm̃. Nos aut̃
dicamꝰ. quis dabit capiti meo aquã & oculis meis
fontẽ lacrimaꝵ. & plorabo die ac nocte uulneratos
filye populi mei. dei miscdiam dep̾̃cantes ut liberer
eos errore quo uincti sunt: & odiũ quod aduersum
nos frustra insinuunt amore cũ mutent. Unde

Expanded text:
da maledicta, suda maledicta, sulam, non de sanctis Hierusalem lapidibus, sed de informibus Bablonis saxis, quae indolata et inaequalia ruiturae domus parietes fulciant. quamquam efremmatis auribus et gentilium odiis se nostri detractatione commendent car- - ; pentes ecclesiasticam disciplinam et patientia nostra quasi quodam temeritatis fomite abutentes, tamen aliquando taceant et quiescant et audiant prophetam dicentem: prohibe linguam tuam a malo et labia tua ne loquantur dolum, desiderentque ea sapere, quae digna sunt uita solitaria, et ecclesiae principem ac magistrum non contristent deum. Uos autedicamus: quis dabit capiti meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum? et plorabo die et nocte uulneratos filiae populi mei, dei misericordiam deprecantes, ut liberet eos errore, quo uincti sunt, et odium, quo aduersum nos frustra insaniunt, amore conmutent. unde
Abbreviated transcription (Latin):
lacerent: qui aliquaudo nr̃i nẽ ꝓpter itłu & discipulos
eiꝰ gentilium innos odia suꝑant. & indelectatione eoꝵ
innos mala dicta congeninant : diuitũq obsident¬
fores: nec audire metuunt cũ iudeis filios genui ce
exaltaui. ipsi autẽ me spreuert̃. Qui mͥ uidetur nes¬
cire om̃e uerbũ ueritatis non habens fundamentum.
& si ad horã audientẽ illexerit ut putet uerũ esse qͦd
ñ est. paulatĩ dissolui & in nichilũ redigi: uniuersã¬
ꝙ sententiã que in more torrentis de pessima men¬
te ꝓfertur obruert auctorẽ suum: & lit̾eras sillabasq
quib fuerat contexta ꝑ derdẽ absq sensu & sono &
ulla imagine derelinqui: & instar uenatissimi co¬
lubri ꝑcuttere ꝓlatorem suũ stat̾iq retrahere caput:¬
& quasi inforamine mentis tabescere atq consumi
nã m̃datiorũ finis interiꝰ est. Illi qui quonda iactabañ
se solitudinis amatores saltim paruuła ad occultan¬

Expanded text:
lacerent, qui aliquando nostri nunc propter illum et discipulos lacerent, qui aliquando nostri nunc propter illum et discipulos eius gentilium in nos odia superant et in delectatione eorum in nos maledicta congeminant diuitumqfores, nec audire metuunt cum Judaeis: Filios genui et exaltavi, ipsi autem me spreverunt . Qui mihi videntur nescire omne verbum veritatis, non habens fundamentum, etsi ad horam audientem illexerit, ut putet verum esse quod non est, paulatim dissolvi, et in nihilum redigi; universamque sententiam, quae in morem torrentis de pessima mente profertur, obruere auctorem suum: et litteras syllabasque, quibus erat contexta, perdentem, absque sensu et sono, et ulla imagine derelinqui, et instar venenatissimi colubri percutere prolatorem suum, statimque retrahere caput, et quasi in foramine mentis tabescere atque consumi. Nam mendaciorum finis interitus est. Illi qui quondam jactabant se solitudinis amatores, saltem parvulam ad occultan
Abbreviated transcription (Latin):
diti serui eoꝵ qui ꝓ eis decdere p̃ciũ famuli & uerbe¬
rones uocantur ita qui animas suas uarus uendidere
desideriis hoꝵ quib se t̾radiderunt famuli nuncu¬
pantur & quasi crudelib obediant dñis. Cũq em̃dato¬
res erroris sui rigida fronte contempnant demeritatt
stulticiã defendentes : ignorant quod audatia nicħ
sit aliud ut michi quide uidetur insi absq sensu &
cogitatione sententia. ꝓcula se fugans gubernatorẽ
pturbationũ anime: cũq tali fuerit conspoliata p̾si¬
dio preceps ꝓfundum fertur impietatis: & quasi quodã
amarissimo reumate lumen mentis obscurat: ocułu¬
q eiꝰ scd̃m eloqͥum scripturaꝵ intractabili denebaꝵ noc¬
te circũdat. Unde qui origenis errorib delectantur
festiuitatis d̾nice non sꝑant p̃conia: nec ungenta. au¬
rũ & margaritas querant inluto: neq mattem suam
eccłiã que eos genuit & nutriuit. in maginis urbib

Expanded text:
diti servi, eorum qui pro eis dedere pretium, et famuli et verbediti servi, eorum qui pro eis dedere pretium, et famuli et verberones vocantur: ita qui animas suas variis vendidere desideriis, horum, quibus se tradiderint, famuli nuncupantur, et quasi crudelibus obediunt dominis. Cumque et emendatores erstultitiam defendentes ignorant, quod audacia nihil sit aliud, ut mihi quidem uidetur, nisi absque sensu et cogitatione sententia procul a se fugans gubernatorem perturbationum animum. cumque tali fuerit conspoliata praesidio, praeceps in profundum fertur inpietatis et quasi quodam amarissimo flegmate lumen mentis obscurat oculumque eius secundum eloquium scripturarum tractabili tenebrarum nocte circumdat. Unde, qui Origenis erroribus delectantur, festiuitatis dominicae non spernant praeconia nec unguenta, aurum et margaritas quaerant in luto neque matrem suam ecclesiam, quae eos genuit et nutriuit, in magnis urbibus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis sententiã. Cumq sermo fuerit oꝑe consũmatꝰ
scientie & cogitationi nr̃e finis imponitur ⁊ obque
cogitationis & sermonis & ꝑis reddemus rationẽ in udi¬
cio accusantib inuicem se cogitationib nr̃is siue de¬
fendentib: indie qua iudicaturus est d̾s abscon
eos quos origenis error inuoluit & fraudulentia
captiuos denet ⁊ fugite de mecdio babilonis & salua¬
te unusquisq animam suã. Quãuis enĩ iuxta uati¬
cinũ ꝓpħale babilonecalix aureus esse dicatur ⁊e
cõpositione ac lepore uerboꝵ ueritatis pulchritudi¬
nẽ p̾ferat & transfiguret se in angełu lucis: tamen¬
sciendum quod quicũq bibunt de uino illius mouet¬
tur & corruunt : & contriti lam̃tatione sunt ligni.
Noĩ autẽ mortiferis ꝑtubationibus resistentes muro
continentie uallemus ammã: & libertatẽ illius coti¬
diana uirtutũ exercitatione tueamͣ. Sicut eñĩ uen¬

Expanded text:
mentis sententiam. cumque sermo fuerit opere consummatus, mentis sententiam. cumque sermo fuerit opere consummatus, scientiae et cogitationi nostrae finis inponitur. ob quae cogitationis et sermonis et operis reddemus rationem in iudicio accusantibus se inuicem cogitationibus nostris siue defendentibus in die, qua iudicaturus est deus abseos, quos Origenis error inuoluit et fraudulentia captiuos tenet: fugite de medio Babylonis et resaluate unusquisque animam suam. quamuis enim iuxta uaticinium prophetale Babylon calix aureus esse dicatur et conpositione ac lepore uerborum ueritatis pulchritudinem praeferat et transfiguret se in angelusciendum, quod quicumque bibunt de vino illius, moventur et corruunt, et contriti lamentatione sunt digni. Nos autem mortiferis perturbationibus resistentes, muro continentiae vallemus animam, et libertatem illius quotidiana virtutum exercitatione tueamur. Sicut enim ven
Abbreviated transcription (Latin):
met ipsos & liniuersa que nr̃a sunt. scientiãq & rati¬
onałe animã nrãm quasi matrẽ cunctis studiis am¬
plexemur : habentes radicẽ sermonis atq rationis sci¬
entie notionẽ: sermonẽ autẽ ut ita dicã oꝑis uesti¬
bulum : porro opus sermonis & scientie edificii tec¬
ta ꝑfecta: & firmissimũ domꝰ culm̃ impositũ. Ser¬
mo autẽ & ratio & scientia & fides absq oꝑe cassa
sunt & iiistabilia : & ut aliquid ꝓpter eos qui dialec¬
ticis artib instriecti sunt exilla doctrina uideamͣ
assumere: quomͦ siuerbum nomini coniungamꝰ ꝑfee¬
tus sensus efficit᷑: uerbũq si solũ fuerit aut nomen
sine uerbo nicħ est oĩno qͦd dicitur ⁊ sic scientia absq
oꝑe. & pus sine fide infirma sunt & caduca: & e con¬
trario scientia oꝑi copulata. ꝑfecte uirtutis inditiũ
est. Tacita quppe anime cogitatio archanus eius
est sermo: que ꝑ linguã forinsecus resonans ꝓfert

Expanded text:
metipsos, et universa quae nostra sunt; scientiamque, et ratimetipsos, et universa quae nostra sunt; scientiamque, et rationabilem animam nostram, quasi matrem, omni studio amplexemur, habentes radicem sermonis, atque rationis scientiae notionem, sermonem autem, ut ita dicam, operis vestibulum. Porro opus sermonis et scientiae aedificii tecta perfecta et firmissimum domus culmen inpositum. sermo enim et ratio et scientia et fides absque opere cassa sunt et instabilia. et — ut aliquid propter eos, qui dialecticis artibus instituti sunt, ex illa doctrina uideamur adsumere — quomodo, si uerbum nomini coniungamus, perfectus sensus efficitur. uerbumque si solum fuerit aut nomen sine uerbo, nihil est omnino, quod dicitur, sic scientia absque opere et opus sine fide infirma sunt et caduca et e contrario scientia operi copulata perfectae uirtutis indicium est. tacita quippe animae cogitatio arcanus eius est sermo, quae per linguam forinsecus resonans profert
Abbreviated transcription (Latin):
flabra consurgentia eccłiasticã naue̾ subuerter po¬
tuerunt : & studioꝵ nroꝵ seuo turbine oꝑire remi¬
giũ. En cũ saluatore dño instar discipuloꝵ illius
nauigantes tranffetauimꝰ. & portũ quietis intran¬
tes pulcherimũ diuinoꝵ uoluminũ litus amplecti.¬
mur ÷ uarios carpentes flores scientie & niuea men¬
bra sapientie p̃ssis fingentes oculis in eius heremꝰ
amplexib: & si dñs concesserit uiuentes cũ ea &
in illius ꝑseuerantes amare. cantamꝰ. amator fui
pulchritudinis eius. Quot quot enim diligentius scrip¬
iuras sanctas legunt. & ꝑ picta sermonsĩ celestiũ p̾ta
discurunt: hac beatitudine ꝑfruuntur. Qui autẽ
relinquesites dominice sollẽpnitatis uirectũ ad de¬
serta transcenđt: in more urbiũ que absq muro
st̃. hostiles demonũ impletus sustinent. Qua ꝓpter
imminentia festa celebrantes intelligamus & nos¬

Expanded text:
flabra consurgentia ecclesiasticam nauem subuertere poflabra consurgentia ecclesiasticam nauem subuertere potuerunt et studiorum nostrorum saeuo turbine operire remigium. en cum saluatore domino instar discipulorum illius nauigantes transfretauimus et portum quietis intrantes pulcherrimum diuinorum uoluminum litus amplectimur uarios carpentes flores scientiae et niuea membra sapientiae pressis figentes osculis in eius haeremus amplexibus et, si dominus concesserit, uiuentes cum ea et in illius perseuerantes amore cantamus: amator fui pulchritu dinis. quotquot enim diligentius scripturas sanctas legunt et per picta sermonum caelestium prata discurrunt, hac beatitudine perfruuntur; ^ qui autem relinquentes dominicae sollemnitatis uirorem ad deserta  transcendunt, in morem urbium, quae absque muro sunt, hostiles daemonum impetus sustinent. Quapropteimminentia festa celebrantes, intelligamus et nos
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatẽ. Sĩc̃ eñĩ oculo officit lippitudo. & totum
corpus populatur frebris: es quoq & ferrũ paulati
rubigo consumit: ita dogmatũ ꝑuersoꝵ ꝑnitiosa con¬
tagia animarũ negligentiũ pulchritudo uiolat:¬
fr̃s ut ignoscatis dolori meo sceleratas doctrinas
inmedio ꝓferenti. Licet enĩ ꝑbabilonia flumina
transierimꝰ ut captiuos ibidẽ cõmoratites ad festiui¬
tatẽ ihrłm ꝑgere suaderemꝰ ÷ tam̃ miscđia dĩ ipsi
captiuitatẽ non sensimꝰ. ꝓsꝑis uentis scripturaꝵ uela
pandentes: nec obruerunt nos doctrine heretice gur.¬
gites intumescentes ÷ nec m̃datioꝵ tempestas conter¬
ruit: neq torrentes iniquitatis in medio eoꝵ pelagos
ꝓtraxerunt ÷ ubi iuxta psalmistã canentẽ. reptilia
quoꝵ non est numerus & draco diabolus cõmoran¬
tur uenatissimũ animal sc̃oꝵ lusibus patens nec ut
cuncta breui sermone concludã ex õi parte uentoꝵ

Expanded text:
sanitatem. Sicut enim oculo officit lippitudo, et totum sanitatem. Sicut enim oculo officit lippitudo, et totum corpus depopulatur febris, aes quoque et ferrum paulatim rubigo consumit, ita dogmatum perversorum perniciosa contagio animarum negligentium pulchritudinem violat, etfratres, ut ignoscatis dolori meo, sceleratas doctrinas in medium proferenti. licet enim per Babylonia flumina transierimus, ut captiuos ibidem commorantes ad festiuitatem Hierusalem pergere suaderemus, tamen misericordia dei ipsi captiuitatem non sensimus prosperis uentis scripturarum uela pandentes. nec obruerunt nos doctrinae hereticae gurgites intumescentes nec mendaciorum tempestas conterruit neque torrentes iniquitatis in medium eorum pelagus pertraxerunt, ubi iuxta psalmistam canentem reptilia, quorum non est numerus, et draco diabolus commorantur, uenenatissimum animal sanctorum lusibus patens, nec, ut cuncta breui sermone concludam, ex omni parte uentorum
Abbreviated transcription (Latin):
scripturaꝵ ÷ offerant ei aurũ thus. & mirrã: id est
fide ꝓbatam. & om̃i ueritatis splendore fulgentẽ: con¬
uersationisq bene olentis fraglantiam: & continen¬
tiam luxũ uoluptatis. & fluentia carnis incentiua
siccantẽ. Q enĩ post crebras cõmonitionis eccłiastice
fidei contra dicunt. duplici languore retinent᷑. neqͥtia
uersi ad herentesq humo bonis mala p̃ferunt. nec
nouerunt que sit differentia uitioꝵ atq uirtutũ:
& de scĩs scripturis incorreptionẽ & sanitatẽ sui me¬
dicam̃ta contẽpnunt. inmorẽ p̾̃gnantiũ mulierum
ueritatis fastidia sustinentes : que sollitos cibos res¬
puunt &e noxia queq sectantur: nec ualent contͣ
ueritatis radios clarum anime lumen intendere :
despitientes eccłiasticã disciplinã: quasi porei uolu¬
tantur inceno. & unguenta contempnunt. S iustũ
est ut saltim de exemplis que in ferimꝰ recipiant

Expanded text:
scripturarum, offerent ei aurum et thus et murram, I id, est scripturarum, offerent ei aurum et thus et murram, I id, est fidem probatam et omni ueritatis splendore fulgentem conuersationisque bene olentis flagrantiam et continentiam luxum uoluptatis et fluitantia carnis incentiua siccantem. qui enim post crebras commonitiones ecclesiasticae fidei contradicunt, duplici languore retinentur nequitiae versi, adhaerentesque humo, bonis mala praeferunt, nec noverunt, quae sit differentia vitiorum atque virtutum, et de sanctis Scripturis in correptionem, et sanitatem sui medicamenta contemnunt, in morem praegnantium mulierum, veritatis fastidia sustinentes, quae solitos cibos respuunt, et noxia quaeque sectantur; nec valent contra veritatis radios clarum animae lumen intendere: despicientes ecclesiasticam disciplinam, quasi porci volutantur in coeno, et unguenta contemnunt. Sed justum est, ut saltem de exemplis quae inferimus recipiant
Abbreviated transcription (Latin):
posse tantũ illam dequa aliquid fit: quant̃ is potest
qui exea aliquid fabricatur. Diuersarũ enĩ substan¬
tiaꝵ: diuersa est uirtus atq conditio. Qua ꝓpter
si uolunt cũ eccłia dñicũ pasca celebrare qui ac̾to¬
ritati scripturaꝵ orrigenis p̾fert deliram̃ta. audi¬
ant inclamantẽ dm̃ & non ostendi illa tibi ut am¬
bulares post eã: ac ꝓpħam lacrimabilit̾ cõmonentẽ
oo fugite de terra aquilonis dicit. dñs qͥa a quatuor
uentĩs congregabo uos insyon: & saluamini qui
habitatis filiam babilonis : ut erroris tenebras frigusq
ignorantie relinquentes. ad ortũ solis iusticie iuncti
magoꝵ studiis conuertant᷑: & in habitantes calidissi¬
mam plagam celique scripturaꝵ feruore sentitur. pas¬
tores eccłiasticos spreta orrgenis am̃tia scisscitentur
& dicant. Ubi est qui natus ẽ rex iudeoꝵ: Cũ illum
in uenerint iacentẽ inp̃septt humili uidelicet eloqͥo

Expanded text:
posse tantum illam, de qua aliquid fit, quantum is potest, posse tantum illam, de qua aliquid fit, quantum is potest, qui ex ea aliquid fabricatur; diuersarum enim substantiarum diuersa est uirtus atque condicio. Quapropter, si uolunt cum ecclesia dominicum pascha celebrare, qui auctoritati scripturarum Origenis praeferunt deliramenta, audiant inclamantem deum: \'et non ostendi illa tibi, ut ambulares postea?\' ac prophetam lacrimabiliter commonentem: o, o fugite de terra aquilonis, dicit dominus, quia a quattuor uentis caeli congregabo uos; in Sion saluamini, qui habitatis filiam Babylonis, ut erroris tenebras frigusque ignorantiae relinquentes ad ortum solis iustitiae iuncti magorum studiis conuertantur et inhabitantes calidissimam plagam caeli, quae in scripturarum feruore sentitur, pastores ecclesiasticos spreta Origenis amentia sciscitentur et dicant: ubi est, qui natus est rex Iudaeorum ? cum illum inuenerint iacentem in praesepi, humili I uidelicet eloquio
Abbreviated transcription (Latin):
sit: tantã dm fecisse materiam quantã ornare
poterat & inrerũ formas diuidere. Que sentiens. rursũ
discat anobis nontanta fecit ds̃ quanta facere poterat
s quantũ mensura rerũ & ordo poscebat tantũ fabrica¬
tus est ds : multo maiorẽ habens & artẽ & fortitudi¬
nẽ quã ea que facta sunt ad numerũ atq mensuram
& hoc sciat ꝓpħarum destimoniis comꝓbari: ẽ quibus
unus ait. oꝑuit celos uirtus eius. & alte clamitat. ter¬
rã autẽ sicut nichil fecit: ut maiorem dĩ esse uirtutẽ
his que facta st̃ p̾dicarent. Porro quod dixit. terrã
sicut nichib fecit de uniuersis creaturis apłs interp̃.¬
tans loquitur. quiuocat ea que nun sunt tamquã
sint: ut & ꝑhec uerbanliscamꝰ maiorẽ esse fortidinẽ
dĩ. quã ea que ab illo facta sunt. E non erubescit con
tũ ei ad oꝑandu materia ministrarit : nec indelligit
aliã naturã esse factoꝵ & aliã eiꝰ qͥ factor est ds: neq

Expanded text:
sit, tantam deum fecisse materiam, quantam ornare sit, tantam deum fecisse materiam, quantam ornare poterat et in rerum formas diuidere. quae sentiens rursum discat a nobis: non tanta fecit deus, quanta facere poterat, sed, quanta mensurae rerum ordo poscebat, tanta fabricatus est multo maiorem habens et artem et fortitudinem, quam ea, quae facta sunt, numerum atque mensuram. et hoc sciat prophetarum testimoniis conprobari, e quibus unus ait: operuit caelos uirtus eius et alter clamitat: terram autem sicut nihili fecit, ut maiorem dei esse uirtutem his, quae facta sunt, praedicarent. porro, quod dixit: terram sicut nihili fecit, de uniuersis creaturis apostolus interpretans loquitur: qui uocat e a, quae non sunt, tamquam sint, ut et per haec uerba discamus maiorem esse fortitudinem dei quam ea, quae ab illo facta sunt. et non erubescit conttum ei ad operandum materia ministrarit, nec intellegit aliam naturam esse factorum et aliam eius, qui factor est, neque
Abbreviated transcription (Latin):
uilitas exfactoris magnificentia complietur: neq
enim diuersitate m̃broꝵ compositus est᷑ deus: quo¬
modo tanta fecisse ds̃ dicitur quanta potera sua
uirtute comprehendere: calcemus quod cepimus: &
sensum nrm plenius explicemꝰ. Si om̃s gentes quasi stil¬
le desitula & quasi momentũ statere reputare st̃
& quasi saliuia reputabuntur. ꝑ que uerba omiũ
creaturaꝵ uilitas &e parua substantia demonstra¬
tur. ut apareat in comparabilis sublimitas dĩ: gͦ
& fortitudo eius sicut stilla de situla. & sĩc mom̃¬
tum statere & saluia hominũ reputabitur. si iux¬
ta origenẽ tanta fabricatus est quanta poterat
sua iurtute cõp̾hendere : & necesse est. numero mͦ¬
suraq factoꝵ dei fortitudinem coequari: si tam̃
non potuit facere maiora quã fecit. Uerũ ñ puto
quempiã ñ dico hominũ. s nedemonũ quide hec
de eo audere confingere que ille & sensit & srip¬

Expanded text:
uilitas ex factoris magnificentia conprobetur; neque uilitas ex factoris magnificentia conprobetur; neque enim diuersitate membrorum conpositus est deus — quomodo tanta fecisse dicitur, quanta poterat sua uirtute conprehendere ? Calcemus, quod coepimus, et sensum nostrum plenius explicemus. si omnes gentes quasi stillae de situla et quasi i momentum staterae reputatae sunt et quasi saliua reputabuntur — per quae uerba omnium creaturarum uilitas et parua substantia demonstratur, ut appareat inconparabilis sublimitas dei —, ergo et fortitudo eius sicut stilla de situla et sicut momentum staterae et saliua hominis reputabitur, si iuxta Origenem tanta fabricatus est, quanta poterat sua uirtute conprehendere, et necesse est numero mensuraeque factorum dei fortitudinem coaequari, si tamen non potuit facere maiora, quam fecit. uerum non puto quempiam, non dico hominum, sed ne daemonum quidem, haec de eo audere confingere, quae ille et sensit et scrip
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit inuitare & tantas offert dapes que inple¬
re possint auiditatẽ cenantiũ non statĩ quantum
illi comeilerent & quantũ eis fuerit p̾paratũ tan¬
tũ diues dns habere poterat: s p̃buit eis quantũ
conuiuii dignitas exposcebat. Sic & õp̃c d̾s iuincens
comparationis exemplũ non tantas fecit creatu.¬
ras quantas poderat: s tante ab eo facte sunt quan¬
te debeant fieri. At ille uerbositatis seminarium
contexit & replicat &e ait. Lanta fecit d̃s quanta
poterat comp̃hendere & sibi habere subiecta sua
tem. Si om̃s gentes ut stilla de situla &e sicut mom̾¬
tum statere computare sunt. & quasi saluia deputa¬
buntur: cui assimilastis dm̃: & rursũ quis mensus
est manu aquã & celũ palma & omnẽ terrã pugillo:
si ad comparationẽ fortitudinis dei aqua mensura¬
tur manũ & cełli palma & omĩs terra pugillo. hec
autẽ ꝑ metaforã dicuntur ut eoꝵ que facta sunt

Expanded text:
uoluerit inuitare et tantas offerre dapes, quae inpleuoluerit inuitare et tantas offerre dapes, quae inplere possint auiditatem cenantium, non statim, quantum illi comederint et quantum eis fuerit praeparatum, tantum diues dominus habere poterat, sed praebuit eis, quantum conuiuii dignitas exposcebat; sic et omnipotens deus uincens conparationis exemplum non tantas fecit creaturas, quantas poterat, sed tantae ab eo factae sunt, quantae debebant fieri. at ille uerbositatis seminarium contexit et replicat et ait: tanta fecit deus, quanta poterat conprehendere et sibi habere subiecta suaqtem: si omnes gentes ut stilla de situla et sicut momentum staterae conputatae sunt et quasi saliua deputabuntur, cui adsimulastis deum? et rursum: quis mensus est manu aquam et caelum palma et omnem terram pugillo? si ad conparationem fortitudinis dei aqua mensuratur manu et caelum palma et omnis terra pugillo — haec autem per metaforam dicuntur, ut eorum, quae facta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa plus m̃te continet quã oꝑe demonstrauit:
nec fine rerũ finis inponitur scientie: si tamen
ut dixi quicqͥd mens concepit & magitudine op¬
um cogitatio dilatarit. possint ea que subiecta sunt
sustinere. & quomodo non impiũ est humane arti
finẽ non imponere. nec oꝑib suis artificũ scientiam
coequare : & d̾m tantai fecisse dicere rationabilium
creaturaꝵ quanta facere poterat: Audiat gͦ & dis¬
cat impius. Non tanta est uirtus dei quanta fecis¬
se dicitur rationabibes creaturas ⁊ sed imponens m̃¬
surã oꝑib ultra quã esse nonpoterant: &e rerũ mi¬
meram dispositionis sue arte concludens. ipse m̃¬
sura & numero nontenetur. Ex quib Aiquido ap¬
paret ñ eũ tanta fecisse quant᷑ poterat: sed quantũ
rerũ necessitas expetebat tantũ eius fecisse uirtutẽ.
Ponamus exempłu: ut quod dicimus manifestiꝰfiat.
Si quis opulentus pat̾rifamilias conuiuas adcenam

Expanded text:
ipsa plus mente continet, quam opere demonstrauit, ipsa plus mente continet, quam opere demonstrauit, nec fine rerum finis inponitur scientiae, si tamen, ut dixi, quidquid mens conceperit et magnitudine operum cogitatio dilatarit, possint ea, quae subiecta sunt, sustinere. et quo- modo non inpium est humanae arti finem non inponere nec operibus suis artificum scientiam coaequare et deum tanta fecisse dicere rationabilium creaturarum, quanta facere poterat ? audiat ergo et discat inpius: non tanta est uirtus dei, quantas fecisse dicitur rationabiles creaturas, sed inponens mensuram operibus, ultra quam esse non poterant, et rerum numerum dispositionis suae arte concludens ipse mensura et numero non tenetur. ex quibus liquido apparet non eum tanta fecisse, quanta poterat, sed, quantum rerum necessitas expetebat, tantum eius fecisse uirtutem. ponamus exemplum, ut, quod dicimus, manifestius fiat. si quis opulentus pater familias conuiuas ad cenam
Abbreviated transcription (Latin):
titudo eiꝰ m̃bra sustentat & regit quod potest ex eis
infusa uegetare: & eã nobis tribuit temꝑantiam
quã ualet sua p̾sentia regere: tantũq uirture sus¬
tentat quantũ possunt membra hominũ sustine¬
re. D̾s autẽ maior his que ipse fabricatus est cum
illis mẽsurã increatione p̾stiterit quã rerũ ordo
postebat & quo amplius sustiuere non poterant:
plus potest quã ea que facta sunt capiunt. At il¬
le colum̃ ueritatis terminabiłe dei asserit fortitu¬
dinẽ: & mamorẽ artibus hominũ. Cem̃tarii quip¬
pe & hi quistruendarũ domorũ callent scientia
maiora possunt edificare quã fecerĩt: sitam̃ que¬
ant fundam̃ta sustinere que suꝑ edificanda st̃:
nec fabricatio cogitationis artiũ finis est. Cumq
oꝑa tanta ꝑfecerint quanta rerũ necessitas flagi.¬
tabat ÷ habeantq mensurã ultra quã si fuiss ali¬
quid extructũ indecens & inutile ꝓbaretur: ars

Expanded text:
titudo eius membra sustentat et regit, quot potest eis titudo eius membra sustentat et regit, quot potest eis infusa uegetare, et eam nobis tribuit temperantiam, quam ualet sua praesentia regere, tantumque uirtute sustentat, quantum possunt membra hominum sustinere; deus autem maior his, quae ipse fabricatus est, cum illis mensuram in creatione praestiterit, quam rerum ordo poscebat et quo amplius sustinere non poterant, plus potest, quam ea, quae facta sunt, capiunt. at ille, columen ueritatis, terminabilem dei adserit fortitudinem et minorem artibus hominum. caementarii quippe et hi, qui struendarum domorum callent scientiam, maiora possunt aedificare, quam fecerunt — si tamen queant fundamenta sustinere, quae superaedificanda sunt — nec fabricatio cogitationis artium finis est, cumque opera tanta perfecerint, quanta rerum necessitas flagitabat, habeantque mensuram, ultra quam si fuisset aliquid extructum, indecens et inutile probaretur, ars
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs creature: nec uerbũ dei quod conditionẽ anime
suꝑans & uere filius dĩ in euanglio loquebatur. Po
dei anima sua qͦd nulli dubiũ est: quomodo anima
illius informa di esse poterat & equalis dõ÷ quã
cũdicat se euacuasse & serui assumpsisse formã
om̃s hereticos magnitudine blasfemie suꝑat: Si
enim informa dei &e equale deo uerbũ dei est: in
forma autẽ dĩ & equalitate eiꝰ anima saluatoris ẽ.
quomodo potest in t̾equalia aliud esse mauis
aliud minus: Ea enĩ que inferioris nature sũt:
sublimiorẽ naturã atq substantia sui deiectione
testantur. Non ei fufficit ista blasphemia s trais
flumina ethiopie cursũ stulticie sue dirigens iterũ
furibundus exultat tot dicens uoluntate sua dm
condidisse rationabiles naturas quot poterat guber¬
nare: Et uirtutẽ di inbecillitati hominũ & ceteris que
cetera sunt comparat. Nam humano corpore dot for¬

Expanded text:
omnis creaturae nec uerbum dei, quod condicionem animae omnis creaturae nec uerbum dei, quod condicionem animae superans et uere filius dei in euangelio loquebatur: \'pdei anima sua, quod nulli dubium est, quomodo anima illius in forma dei esse poterat et aequalis deo, quam cum dicat se euacuasse et serui adsumpsisse formam, omnes hereticos magnitudine blasphemiae superat? si enim in forma dei et aequalis deo uerbum dei est, in forma autem dei et aequalitate eius anima saluatoris est, quomodo potest inter aequalia aliud esse maius, aliud minus ? ea enim, quae inferioris naturae sunt, sublimiorem naturam atque substantiam sui deiectione testantur. Non ei sufficit ista blasphemia, sed trans flumina Aethiopiae cursum stultitiae suae dirigens iterum furibundus exultat tot dicens uoluntate sua deum condidisse rationabiles creaturas, quot poterat gubernare, ut uirtutem dei inbecillitati hominum et ceteris, quae creata sunt, conparet. nam in humano corpore tot for
Abbreviated transcription (Latin):
nature. Et enĩ si sicũt pater os filius unum sunt sic
& anima filii ce ipse filius unũ sunt: unũ erit pater
& anima saluatoris: & ipsa dicere poderit. qui uicht
me uidit patrẽ. S non est ita. Absit hoc ab eccłlas.¬
tica fide. filius enĩ &e pater unũ sunt quia ñ est int̾
eos diuersa natura: anima autem & filius dei & natura
inter se discrepant & substantia: eo & qͦd ipsa a filio
dita sit nr̃e conditionis atq nature: Si enĩ sicut pat̾
& filius unũ sũt. sic aĩa filii dĩ &ipse filius unũ sũt:
uerũ erit ut iã diximꝰ anima & pater ds. & aĩa saluato.¬
ris splendor głe & figura substantie eiꝰ esse cedetur:
Uerum hoc dicere impiũ est atq blasphenũ. Eiusdem
gͥ impietatis ẽ filiũ & anim̾a illius unũ dicere: cuius
patrem & filiũ unũ negare. Rursũ immemor sui con¬
tͣria sibi loquit᷑. Ait eñi. Anima que turbata ẽ & tris¬
tis effecta. ñ erat ipsa unigenitus & primogenitus.

Expanded text:
filius unum sunt, sic et anima filii et ipse filius unum sunt, unum erit pater et anima saluatoris et ipsa dicere poterit: qui uidit me, uidit patrem. sed non est ita — absit hoc ab ecclesiastica fide! — filius enim et pater unum sunt, quia non est inter eos diuersa natura; anima autem et filius dei et natura inter se discrepant et substantia, eo quod et ipsa a filio condita sit nostrae condicionis atque naturae. si enim, sicut pater et filius unum sunt, sic anima filii dei et ipse filius unum sunt, unum erit, ut iam diximus, anima et pater et anima saluatoris splendor gloriae et forma substantiae eius esse credetur. uerum hoc dicere inpium est atque blasphemum. eiusdem igitur inpietatis est filium et animam illius unum dicere, cuius patrem et filium unum negare. rursum inmemor sui contraria sibi loquitur; ait enim: anima, quae turbata est et tristis effecta, non erat ipsa unigenitus et primogenitus
Abbreviated transcription (Latin):
misteria ppłis aꝑiantur. hos gͦ ineccłia dei diuinitꝰ
ꝑ tempora & loca dispensatos quisquis in sensu
catholici dognatis um̃ aliquid inxp̃o sentientes
contempsit: non hominem contempnit. s deum.
Aquoꝵ ueridica unluersitate ne quis discrepet: inpen¬
sius obtestatur idẽ apłs dicens. Obsecro autem uos fr̃s
ut ipsum dicatis om̃s ut non sint inuobis srismata:
sitis autẽ ꝑfecti in eodẽ sensu & in eadẽ seͣntentia. Qd

Expanded text:
mysteria populis aperiantur. Hos ergo in Ecclesia Dei divinitus mysteria populis aperiantur. Hos ergo in Ecclesia Dei divinitus per tempora et loca dispensatos quisquis in sensu catholici dogmatis unum aliquid in Christo sentientes contempserit, non hominem contemnit, sed Deum: a quorum veridica unitate ne discrepet, impensius obtestatur idem Apostolus dicens: Obsecro autem vos, fratres, ut id ipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata, sitis autem perfecti in eodem sen
Abbreviated transcription (Latin):
mort inxꝑo fideliter: uł occidi ꝓ xp̃o feliciter meruent
Quilius tam̃ hac lege credentiũ est ut quicqͥd uel om̃s
uł plures uno eodemq sensu manifeste frequenter ꝑ¬
seueranter uelut quoda consequente sibi magistro¬
rũ concilio accipiendo. tenendo. tradendo. firmaue¬
rit ÷ id ꝓ indubitato certo ratioq habeatur. Quicqͥd
& occultas & priuatas opiniunculas a cõmunis ce pub¬
lice generalisq sententie auctoritate secretũ sit:
ne cum sũmo eterne salutis ꝑiculo iuxta sacrilegam
hereticoꝵ & scismaticoꝵ consuetudinẽ uniuer ł dog¬
matis antiquã ueritate dimissa ÷ unius homi sᷤ nouiti¬
um sectem᷑ errorẽ. Quoꝵ beatoꝵ patrũ scm̃ catho¬
licũq consensum nequis ła sibi temere contẽpnen¬
dum forte arbitraretur: ait  in prima ad coruithios
apłs. E quosdam quidẽ posuit deus in eccłia pͥmũ
tib apłoꝵ legimꝰ agabũ: tercio doctores qui tracta¬
tores nunc appellantur: quos hic idem apłs etiam

Expanded text:
Christo fideliter vel occidi pro Christo feliciter meruerunt. Quibus tamen hac lege credendum est ut quicquid vel omnes vel plures uno eodemque sensu manifestè, frequenter, perseveranter, velut quodam consentiente sibi magistrorum concilio, accipiendo, tenendo, tradendo firmaverint, id pro indubitato, certo, ratoque habeatur. Quicquidet occultas et privatas opiniunculas a communis et publicae ac generalis sententiae auctoritate secretum sit; ne cum summo aeternae salutis periculo, juxta sacrilegam Haereticorum et Schismaticorum consuetudinem, universalis dogmatis antiqua veritate dimissa, unius hominis novitium sectemur errorem. Quorum beatorum patrum sanctum catholicumque consensum, ne quis sibi temere contemnendum forte arbitretur, ait in prima ad Corinthios Apostolus: Et quosdam quidem posuit Deus in Ecclesiâ primum tibus Apostolorum legimus Agabum, tertio Doctores, qui tractatores nunc appellantur, quos hic idem Apostolus e
Abbreviated transcription (Latin):
religionẽ. Itẽq in ipsa uetustate unius siue paucissi.¬
noꝵ demeritati. primũ omiũ generalia siqua sunt
umuersalis concilii decreta preponant. Tunc dem¬
de si id minus est : sequantur quod ꝓxinum est

Expanded text:
religionem, itemque in ipsa vetustate, unius sive paucissimreligionem, itemque in ipsa vetustate, unius sive paucissimorum temeritati primum omnium generalia, si qua sunt, universalis Concilii decreta praeponant; tunc deinde, si id minus est, sequantur quod proximum est,
Abbreviated transcription (Latin):
& discipuli eius utuntur quoꝵ alii sunt pseudo¬
apłi. alii pseudo ꝓpħe. & pseudo magistri & om̃s exto¬
to heretici: quid. facient catholici homines & matres
eccłie filii: quonã mͦ inscripturis sacris ueritatẽ a fal¬
sitate discernẽt: Hoc scilicet facere magnoꝑe curabunt
quod inpͥncipio cõmonitorii istius scõs & doctos uiros
tradidisse nob̃̾ scripsimus: ut diuinũ canonẽ scd̾m
uniuersalis eccłie traditiones. & iuxta catholici dog¬
matis regulas interp̃tent᷑. In qua itẽ catholica &
apłica eccł̃ia: sequantur. necesse est uniuersitatẽ an¬
tiquitatẽ consensionẽ. Et si quando pars contͣ uniuer¬
sitatem. nouitas contra uetustatẽ unius uł paucoꝵ
errantiũ dissensio contͣ omiũ uł certe multo pluri¬
um catholicoꝵ consensionẽ rebellauerit ⁊ p̃ferant
portionis corruptioni uniuersitatis in tegritatẽ: inꝙ
eadem uniuersitate. nouitatis ꝓfanitati antiquitatis

Expanded text:
et discipuli ejus utuntur, quorum alii sunt pseudoet discipuli ejus utuntur, quorum alii sunt pseudoapostoli, alii pseudoprophetae et pseudomagistri, et omnes ex toto Haeretici, quid facient Catholici homines et matris Ecclesiae filii? Quonam modo in Scripturis sanctis veritatem a falsitate discernent? Hoc scilicet facere magnopere curabunt, quod in principio Commonitorii istius sanctos et doctos viros nobis tradidisse scripsimus, ut divinum Canonem secundum universalis Ecclesiae traditiones et juxtà Catholici dogmatis regulas interpretentur; in qua item Catholica et apostolica Ecclesia sequantur necesse est universitatem, antiquitatem, consensionem. Et si quando pars contra universitatem, novitas contra vetustatem, unius vel paucorum errantium dissensio contra omnium vel certè multo plurium Catholicorum consensionem rebellaverit, praeferant partis corruptioni universitatis integritatem: in qua eadem universitate, novitatis profanitati antiquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est enĩ. Et cotinuo mille testimonia. mille exem¬
pla. nlle auctoritates parat : delege. de psalmis.de
apłis. de ꝓphetis: quibus nouo & malo more interp̾ta¬
tis. ex arce catholica in hereseos baratrũ infelix anima
p̃cipitet᷑. Iam uͦ illis que sequunt᷑ ꝓmissionib: miro
modo incautos hõies heretici deciꝑe consuerunt. Au¬
dent eͤnĩ polliceri & docere. qͦd in eccłia sua idẽ in con¬
muni suo conuenticulo magna & specialis ac plane
ꝑsonalis quedeam sit dĩ gr̃a ͤ adeo ut sine ullo labore.
sine ullo studio. sine ulla industria etiã si nec petans.
nec querant. nec pulsent. quicũq ad numerũ suum
ꝑtinent. tam̃ ita diuinitus dispensentur ut angeli¬
cis euecti manib idest angelica ꝓtectione seruati:
nũquã possint offendere ad lapidem pedem suum.
id est nũquam scandalizari. S dicit aliquis. Si di¬
uinis eloquiis. sententiis. ꝓmissionib. & diabolus

Expanded text:
Scriptum est enim. Et continuo mille testimonia, mille exemScriptum est enim. Et continuo mille testimonia, mille exempla, mille auctoritates parat de lege, de Psalmis, de Apostolis, de Prophetis, quibus novo et malo more interpretatis, ex arce catholica in haereseos barathrum infelix anima praecipitetur. Jam vero illis quae sequuntur promissionibus miro modo incautos homines Haeretici decipere consueverunt. Audent etenim polliceri et docere quod in Ecclesia sua, id est, in communionis suae conventiculo, magna et specialis ac plane personalis quaedam sit Dei gratia, adeo ut sine ullo labore, sine ullo studio, sine ulla industria, etiamsi nec petant, nec quaerant, nec pulsent, quicumque illi ad numerum suum pertinent, tamen ita divinitus dispensentur ut angelicis evecti manibus, id est, angelica protectione servati, nunquam possint offendere ad lapidem pedem suum, id est, nunquam scandalizari. XXVII. Sed dicet aliquis: Si divinis eloquiis, sententiis, promissionibus et Diabolus