comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si ħ hoĩgenu flectũt ut si deus põs illas
celestes et scõs angłos ut hoĩem çido¬
rent dec̾oat᷑. S absit quia deus nł stul¬
tũ dec̾uit maxime cũ nõ licerit u̾ deu
adorari qnͣto mag̾ in ceł rexeĩ adorcit᷑
in ceł et in terra. Legimꝰ nam qr u̾bũ
cato fcm̃ est. ħ est m̃istro sc̃o ĩ carnatũ¬

Expanded text:
si haec homini genu flectunt aut si deus potentias illas caelestes et sanctos angelos, ut hominem adorent, decreuit. sed absit, quia deus nihil stultum decernit, maxime cum non liceat nisi deum adorari; quanto magis in caelis! rex enim adoratur in caelis et in terra. Legimus namque quia uerbum caro factum est, hoc est ministro sancto spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
b. recte ergoat nõ sicut ħ mũdꝰ dat eͦ
do uob̾ hoc emĩdicens incelligi uoluit
clementiã bone uolũ ͭ ͥ ͤᷤ s. eũ em̃ om̃is¬
mũdi pax nõ dat lonã uitã nõ suad
ad patiãmnõ ꝓuocat ad iustĩcm. non

Expanded text:
. Recte ergo ait: non sicut hic mundus dat, ego do uobis; hoc enim dicens intellegi uoluit clementiam bonae uoluntatis suae. cum enim omnismundi pax non docet bonam uitam, non suadet ad patientiam, non prouocat ad iustitiam, non
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͥ aliqua indignitas in hoc ẽ ꝑ ꝙͣ
filius dei sicut ceteri sunt credi ñ possit
et idcucodr̃ ut hic de quo incredulu
ur᷑ credat᷑ filius esse dei. Si enĩ potior oe¬
t̾is est quid opus est ut dicat᷑ cced̾e xͣ¬

Expanded text:
numquid aliqua indignitas in hoc est, per quam Filius Dei sicut caeteri sunt, credi non posset: et idcirco dicitur, ut hic de quo incredulum videtur, credatur Filius esse Dei? Si enim potior caeteris est, quid opus est ut dicatur, Crede
Abbreviated transcription (Latin):
Nũc udeamꝰ. Si de uͥtutib ambig̾ent
dem̃t lazarũ iã fetidũ qrͣta die resusci¬
tatũ ceco a natĩtate oculos refortos¬
uł tactũ fĩbrie młre a ꝓfluuio lib̾atã.
aq̃ naturã ĩmutatã ĩ uinũ ande pͣ dñi¬

Expanded text:
si de uirtutibus ambigerent derent Lazarum iam fetidum quarta die resuscitatum, caeco a natiuitate oculos reformatos. tactu fimbriae mulierem a profluuio liberatam, aquae naturam inmutatam in uinum, an de p
Abbreviated transcription (Latin):
istũ dei crede̾ nõ eẽt ambignũ. sien
nemo uidit deũ nͥ qͥ est ad̾o ħ indit deũ¬
nͥ qui ẽ ad̾o h̾ uidit deũ et si nemo no¬
uit pĩem nͥ filius ħ ẽ u̾e cpud deũ fuis¬
se et ab eo exisse et uenisse nemoeĩ aliꝰ
pot̾at a d̾o exire nͥ ħ qͥ in pͥncipio erat
apud deũ qr et ne qͥsꝙͣ aliꝰ sciebat an̾

Expanded text:
 non esset ambiguum. si enim nemo uidit deum, nisi qui est a deo hie uidit deum, et si nemo nouit patrem nisi filius - hoc est uere apud deum fuisse et ab eo exisse et uenisse; nemo enim alius poterat a deo exire, nisi hic qui in principio erat apud deum, quia et nec quisquam alius sciebat aut
Abbreviated transcription (Latin):
Relinqͦ mũdũ et uado ad pĩem. hoc
forte dicatur sig̃casse qr doctrina q̃ ue¬
et a d̾o exisse et uenisse in hũc mũdu
ad uͥtutis et doctrine ꝑtin cãm nõ ad
saluatoris ꝑ̃i cũ dicit iteꝵ. Belinquo
mũdũ et uã. ad pr̃e. illo utiq redit uñ¬

Expanded text:
relinquo mundum et uado ad patrem, hoc forte dicatur significasse, quia doctrina, quae ueet a deo exisse et uenisse in hunc mundum ad uirtutis et doctrinae pertinet causam, non ad saluatoris personam, cum dicit: iterum relinquo mundum et uado ad patrem, illo aut
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ꝙ uidit et cudit testificeit᷑ et testi ͫ
eius nemo cic. Ecre Ioh̾es om̃s secũ ꝑit
cid cõpatõem dm̃ t̾restres applłat. quia
illũ de celis testat᷑ uenisse. Cet̾os u̾o õs
de terraesse. ħ est de infi̾orib et ip̃e dñs
int̾ cet̾a eadem loquit᷑ dicens. Non enĩ
descendi de celo ut faciã uolũ .i. s uo.¬

Expanded text:
diuit, testificatur et testimonium eius nemo accipit. ecce Iohannes omnes secum pariter ad conparationem domini terrestres appellat, quia illum de caelis testatur uenisse, ceteros uero omnes de terra esse, hoc est de inferioribus. et ipse dominus inter cetera eadem loquitur dicens: non enim descendi de caelo ut faciam uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
et ne legendi fastidiũ patiaris aut qõ¬
nis singłci membracuriose ispice. do
cõpendiũ et de m̃o dieꝵ quot a pascha
dies us ad datã legen st̃ certus sis
ergo nĩses duo et dies tres. retrahe
de hiis .xiii. dies qui añ pascha fun
na pͥma fia data est. qr ꝯti ᷝ ͦᷤ sex die¬
b collegerũt q̃ pͥma ferici.xui. die

Expanded text:
Et ne legendi fastidium patiaris aut quaestionis singula membra curiose inspicere, do conpendium, ut et de numero dierum, qui a pascha usque ad datam legem sunt, certus sis ergo menses duo et dies tres. retrahe de his tredecim dies, qui ante pascha fuerunt, na prima feria data est, quia continuis sex diebus collegerunt, quae prima feria sexto d
Abbreviated transcription (Latin):
ħ sẜ u loquit dicens et non dico uob̾ qr
ego rogtibo prẽm. p̃r em̃ ip̃e diligit uos
qr nos me diligitis et creditis qr ego
ci d̾o exiui. exiui a pr̃e et ueni in hunc
mũdũ iteꝵ relinquo mũdũ et uado ad

Expanded text:
su loquitur dicens: Et non dico vobis, quia ego rogabo Patrem. Ipse enim Pater diligit vos, quia vos me diligitis et creditis quia a Deo exivi. Exivi enim a Patre, et veni in hunc mundum: iterum relinquo mundum, et vado ad
Abbreviated transcription (Latin):
karitate gaudeamus. Ubi autẽ karits
ibi pax. Et ubi hũilitas ibi karitas. Iã
ip̃m audiamus. ⁊ ad eius uerbum que
dũs suggerit. ⁊ iam nob̾ ut bene intes

Expanded text:
aritate gaudeamus. Ubi autem charitas, ibi pax; et ubi humilitas, ibi charitas. Jam ipsum audiamus; et ad ejus verba, quae Dominus suggerit, etiam vobis ut bene inte
Abbreviated transcription (Latin):
ttu duuilio. Nonsic fumis in adom
añquĩ natura nr̃a suo deceptoie au¬
dito sic secuto suũ contempsiaet᷑at¬
ꝓ offendisset autorẽ. Non est ista pͥor
uita coeat hoĩs. s postior pena dam
grotia liberati. cũ pena suadimiicãt.
liberi uondũ salute plena. s iampig¬
nore salutis accepto. Non iberat pus
s pot̾io rei sunt. et siplicus implicam᷑
postihanc aut uitam reis maplebit
conas ꝙius mutabiles condidit.x
manebũt au̾t in melius ꝯmutate.
to penitus om̃i nalo et qdͣ ho fecir⁊
uude et ꝙ passus est iuste. Canbus
duob mali guib omo perenntib
Quot ẽ unũ precetentis iquitabr
adin consequentis infelicitatieru¬

Expanded text:
ta diuisio. non sic fuimus in Adam, antequam natura suo deceptore audito ac secuto suum contempsisset atque offendisset auctorem; non est ista prior uita creati hominis, sed posterior poena damnChristum gratia liberati cum poena sua dimicant liberi nondum salute plena, sed iam pignore salutis accepto; non liberati autem et peccatis rei sunt et suppliciis inplicati. post hanc uero uitam reis manebit in bonas, quamuis mutabiles, condidit. permanebunt autem in melius commutatae, to penitus omni malo, et quod homo fecit iniuste et quod passus est iuste. quibus duobus mali generibus omnino pereuntibus, quorum unum est praecedentis iniquitatis, alterum consequentis infe
Abbreviated transcription (Latin):
langores sanare non a nobis ailieng
sepatione. s in nob̾ nr̃e reꝑatõe nate᷑.
unde et predictus apłus non ait. Unꝰ¬
quisq tep̃tatur a concupiscentia. s
addidit sua. ut qui hec audit incel¬
ligat quo clamare debeat. Ego dixi
dũe. miserere mei sana aĩam meã¬
meam quia peccam tͥ. Non .n. sana¬
tione indignisset. insi se ip̃a peccãdo

Expanded text:
languores sanare, non a nobis alienae languores sanare, non a nobis alienae separatione, sed in nobis nostrae reparatione naturae. unde et praedictus apostolus non ait: unusquisque temptatur a concupiscentia, sed addidit: sua, ut qui hoc audit intellegat quomodo clamare debeat: ego dixi, domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccaui tibi. non enim sanatione indiguisset, nisi se
Abbreviated transcription (Latin):
culpam per lauacrũ regu̾onis dei
gĩe fidelib iam remisit. sub eusc
medicimanib ad huc naturacũ
suo langore conflgit. In tali aũt
pugna santas erit tota uctoria
nec temꝑalis sanitas s eterua ub
nõ solum fimatur hic langor. ueꝵ
etiam deiceps iullus oriatur pp̃
et dicit. benedic eĩa mea dum. et
noli obliuisci om̃s retrbutiones
eius. qui ꝓpitius fit oĩb ñqͥtatib
tius. qui sanat om̃s langores
tus s ꝓpitius fit miquitatib cũ
poca dimittit. Sanat langores̃.
cũ desideria praua ꝯpescit ꝓp̃icꝰ fit
miquitatib dando indulgentiã. sanͣt
langores dando continentiã.: Illud ftm̃
tiã nuĩc illud fit. cũ exandimur dicen¬
tes dimitte nobis debita nr̃a hoc autẽ
cũ exandim᷑ dicentes. ne nos inferas
sicut ait apłus iacobus. a concupiscẽ¬
tia sua abstractus et illectus. Contra
qd̾ uiciũ medicinale poscitur aduito¬
riũ ab illo qui põt om̃s huiꝰcemodi

Expanded text:
culpam per lauacrum regenerationis dei culpam per lauacrum regenerationis dei gratia fidelibus iam remisit; sed sub eiusdem medici manibus adhuc natura cum suo languore confligit. in tali autem pugna sanitas erit tota uictoria: nec temporaria sanitas, sed aeterna, ubi non solum finiatur hic languor, uerum etiam deinceps nullus oriatur. propter et dicit: benedic, anima mea, dominum, et noli obliuisci omnes retributiones eius, qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos. propitius fit iniquitatibus, cum peccata dimittit, sanat languores, cum desideria praua compescit; propitius fit iniquitatibus dando indulgentiam, sanat languores dando continentiam. illud factum etiam nunc illud fit, quo exaudimur dicentes: dimitte nobis debita nostra; hoc autem, cum exaudisicut ait Iacobus apostolus, a concupiscentia sua abstractus et inlectus. contra quod uitium medicinale poscitur adiutorium ab illo, qui potest omnes huiusce modi
Abbreviated transcription (Latin):
onño minui non põt. Cũ audim᷑
cpłm dicentem spũ ambulate: et
concupiscentias carius ne ꝑfecitis
euro .n. concupiscit adu̾sus spm̃.
spũs cũt aidu̾sus carnem. hec ñ.
niuicẽ adu̾santur. ut non ea que
uultis faciatis. Ab sit ut credani
qd̾ manicheoꝵ credit in samaq̃
duas esse demonstrat naturas ex
contrariis uit̾ se pricipiis confi¬
gentes ua̾ mali. altam boni. ꝓr¬
sus ista duo aubo sunt bona. et s̃
bonu̾ est. et carobonũ. et hõ qui
ex utroꝙ constat. uno impante
alio ẜmente utiꝙ bonũ est. s mu¬
tabilebonũ qd̾ tũ fieri nõ posset u̾
ab ĩcomutabili bono a quo ẽ om̃i
bonũ creatũ. sũ ꝑuũ sũ magnũ. s
libet magnũ millo mõtñ fcõris ma¬
guitudini compand̾. Uerũ in hac
houa hom̃is. et bene abono ꝯdita
institutaq natura nc̃ belluest. qũ
sclus nondũ est. langor sanetur
pax est. langoremant istũ culpa
meruit uã nõ hũit. Qnam sane

Expanded text:
omnino minui non potest, cum audimus omnino minui non potest, cum audimus apostolum dicentem: spiritu ambulate et concupiscentias carnis ne perfeceritis. caro enim concupisitus autem aduersus carnem; haec enim inuicem aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis, absit, ut credamus, quod Manichaeorum credit insania, duas hic demonstratas esse naturas ex contrariis inter se principiis confligentes, unam mali, alteram boni. prorsus ista duo ambo sunt bona: et spiritus bonum est et caro bonum. et homo, qui ex utroque constat, uno imperante, alio seruiente, utique bonum est, sed mutabile bonum: quod tamen fieri non posse nisi ab incommutabili bono, a quo est omne bonum creatum, siue paruum siue magnum; sed libet magnum, nullo modo tamen factoris magnitudini comparandum. uerum in hac bona hominis et bene a bono condita institutaque natura nunc bellum est, quoniam salus nondum est. languor sanetur, pax est. languorem autem istum culpa meruit, natura non habuit. quam sane
Abbreviated transcription (Latin):
psalmnus ubilegimus. declina a
malo et fac bonũ. Quo aũt fine
ista facimnus mox addit dicens.
etuere pacem et sequere eam pax
eii ꝓfecta tũs erit nob̾ qũ natum
ña creatori suo insepabilitꝰ cobe¬
rente nicħ nobis repugnabit ex
nobis. ħ et̾ ip̃e saluator uoluit qñ¬
tum ii uidetur intelligi uait. Sint
lumbinũ accuncti et lucne ardẽtes
Quid sit sumtos accinge. doceno
libidines coħ̾cere qd̾ est ꝯtinẽtie.
lucenias u̾o ardences hr̃e. Couiso¬
pido luc̾e atq feruere qd̾ est instĩe
Neq l̃ tacuit quo fiue icta feciane¬
sidideuo atꝙ dicendo. Et uos siles
do ueniat ai nuptus. Eii .ii. ueuit
tiniiꝰ uos ab hus que cupiditas et
la mali contentione et cosũma bõi
delectatione regueimis om̃s ergo
credimꝰ deum unũ et uerũ. Cuius
sume boua ĩmntabilisq uatura
mali aliquid facit nec malialiqd
patitur a quo est om̃e bonĩ qd etia
minui põt. et qui suo bono qd ip̃e ẽ

Expanded text:
psalmus, ubi legimus: declina a psalmus, ubi legimus: declina a malo et fac bonum. quo autem fine ista faciamus, mox addidit dicens: quaere pacem et sequere eam. pax enim perfecta tunc erit nobis, quando natura nostra creatori suo inseparabiliter cohaerente nihil nobis repugnabit ex nobis. hoc et ipse saluator uoluit, quantum mihi uidetur, intellegi, ubi ait: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. quid est lumbos praecingeest continentiae; lucernas uero ardentes habere bonis operibus lucere atque feruere, quod est iustitiae. neque hic tacuit, quo fine ista faciamus, addendo atque dicendo: et uos similes do ueniat a nuptiis. cum enim uenerit, tinuimus nos ab his quae cupiditas et pace sine ulla mali contentione et cum summa boni delectatione regnemus. Omnes ergo, qui credimus in deum uiuum et uerum, cuius summe bona inmutabilisque natura nec mali aliquid facit nec mali aliquid patitur, a quo est omne bonum, quod etiam minui potest, et qui suo bono quod ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵuee pecando fiat diabolus for¬
undemus qd̾ denemine hoĩe iusto
in huuiꝰ iute mortalicate psimꝰ
ẽales aũt oñs futuros milliꝰ ite
ĩmortalitate confidimꝰ. Omipotes
uicilis qualia dabit bona cũ libera¬
uenit ab omĩb malis. Multideto¬
no usu malicopiosius possunt et
subtilius disputare. s ne hoc isto
ẜmone suscepͥimus. et eius mimia
uitanda est longitudo. Nũc ergoco
illud pp̃ qd̾ diximus ista redeamus.
Contmentia nob̃ opus est. et eam
diuinĩ eẽ munus cognoscimꝰ ne de¬
cliuetur cornm in uerba mailig¬
na. ad excusandas excusctõnes in
pccis. Ci aũt poc̃o cohibendono ha¬
remus necessariã continentiã ne cõ¬
mittatur quo et ħ ip̃a cohibet ne cõ¬
nussũ si fuerit nepharia suꝑbiade
defendatur. uniu̾salit̾ ergo ꝯtinẽtia
ugbis oꝑus est ut declinemꝰ a malo
ut aũt faciamus bonũ. Ad alia iu¬
detur uirtutem. hoc est aduisticiã
ptiuere. hos nos auimonet sacer

Expanded text:
eorum ne peccando fiat diabolus foreorum ne peccando fiat diabolus formidamus; quod de nemine homine iusto in huius uitae mortalitate praesumimus, tales autem omnes futuros in illius uitae immortalitate confidimus. omnipotens malis, qualia dabit bona, cum liberauerit ab omnibus malis? multa de bono usu mali copiosius possunt et subtilius disputari; sed neque hoc isto sermone suscepimus et eius nimia uitanda est longitudo. Nunc ergo ad illud, propter quod diximus ista, redeamus. continentia nobis opus est, et eam diuinum esse munus cognoscimus, ne declinetur cor nostrum in uerba maligna ad excusandas excusationes in peccatis. cui autem peccato cohibendo non habemus necessariam continentiam, ne committatur, quando et hoc ipsa cohibet, ne commissum si fuerit nefaria superbia defendatur? uniuersaliter ergo continentia nobis opus est, ut declinemus a malo. ut autem faciamus bonum, ad aliam uidetur uirtutem, hoc est ad iustitiam pertinere. hoc nos admonet sacer
Abbreviated transcription (Latin):
quid ergo melius. quid oĩpotẽti
eoqui cansa mali nicħ faciat. li¬
ne et̾ de malis facit. Clamant ad
eũ qui mala fec̾unt. dimitte nob̾
debita nra. Ex audit ignoscit. No¬
cuerunt sua mala pescantib sb¬
uenit eis eoꝵ medefurq langue¬
rib. seuunt suoꝵ hostes de mlaꝵ
seuicia facit martires. Postreme
etiã ꝯdep̃nat eos quos dampnas¬
ne iudicat dignos sualz illi mal
patiant᷑. facit tñ ille qd̾ homñẽ. Nõ
potest .n. bonĩ nõ eẽ. qd̾ instũ est
Et utiq instũ ẽ pcc̃i suppliciũ. noͫ
añt potestas deo de fuit talẽ face
hoĩem qui pectare nõ poss. sed ns¬
liis eũ talem face̾ cui adicic̾e̾t pcc̃are
si uellet. non peccare si nolet. ħ prohi¬
beno llud p̃cipiens. ut prius illi ea
bonũ iu̾itũ non peccare. et postea lu¬
stum pͥiniũ non posse peccure. Nam
et tales scõs suos in tine factinus
est. Qui oĩo peccare non possũt. ẽa
quos iulo sit simamus ut deulsos

Expanded text:
quid igitur melius, quid omnipotentius quid igitur melius, quid omnipotentius eo, qui cum mali nihil faciat, bene etiam de malis facit? clamant ad eum qui male fecerunt: dimitte nobis debita nostra: exaudit, ignoscit. nocuerunt sua mala peccantibus: subuenit eorum medeturque languoribus. saeuiunt suorum hostes: de illorum saeuitia facit martyres. postremo etiam condemnat eos, quos damnatione iudicat dignos: sua licet illi mala patiantur, facit tamen ille quod bonum est. non potest enim bonum non esse, quod iustum est; et utautem potestas deo defuit talem facere hominem, qui peccare non posset; sed maluit eum talem facere, cui adiaceret peccare, si uellet, non peccare, si nollet, hoc prohibens, illud praecipiens: ut prius illi esset bonum meritum non peccare et postea iustum praemium non posse peccare. nam etiam tales sanctos suos in fine facturus est, qui omnino pecquos in illo sic amamus, ut de nullo
Abbreviated transcription (Latin):
nemo de admissouͥ aut amaritudi¬
ne doleat aut cecitate nõ doleat.
sicut ergo tu dicis cui ꝑmitis ista
si displicent. ita egodico. Cur pumi
ista si placent. Ac ꝑ ħ sicut ego con¬
ficeor qd̾ omĩo ista non fierent. nͥ
abom̃ipotente ꝑmitt̾entur. ita cu
confit̾e̾ facienda non ẽẽ que a iusto
pumantur. ut nõ facienda q̃ pu
nt. m̾eanuir ab eo disced̾e qui per¬
mittit eẽ que puniat. ꝑfectorũ est.
sicut scriptũ est solidus cibus. ĩ quo
hi qui bene ꝓfecerunt iam intelligũt
ad om̃ipotenciam dei potius id ꝑti¬
nsse. ut ex libero arbitrio uolũta¬
tis uementia mala eẽ ꝑmitteret.
Iam quippe est oĩpotens bonitas
eius ut etiam de malis facere pos¬
sit bona siue ignoscendo sũ sanã¬
do siue ad utilitates pioꝵ coaptã¬
da atq uertendo. siueetiã iustissie
m̃dicando. Omĩa nami ista bona
sunt et deo bono atq oĩpotente dig¬
nissima. nec tñ fuint insi de mał

Expanded text:
nemo de admisso nisi aut amaritudinemo de admisso nisi aut amaritudine doleat aut caecitate non doleat. sicut ergo tu dicis: cur permittit ista, si displicent? ita ego dico: cur punit ista, si placent? ac per hoc sicut ego confiteor, quod omnino ista non fierent, nisi ab omnipotente permitterentur, ita tu confitere facienda non esse. quae a iusto puniantur, ut non facinit mereamur ab eo discere, cur permittit esse quae puniat. perfectorum est enim, sicut scriptum est, solidus cibus; in quo hi qui bene profecerunt iam intellegunt ad omnipotentiam dei potius id pertinuisse, ut ex libero arbitrio uoluntatis uenientia mala esse permitteret. tam quippe est omnipotens bonitas eius, ut etiam de malis facere pos bona, siue ignoscendo siue sanando siue ad utilitates piorum coaptando atque uertendo siue etiam iustissime uindicando. omnia namque ista bona sunt et deo bono atque omnipotente dignissima nec tamen fiunt nisi de malis.
Abbreviated transcription (Latin):
pendãq miscuisse. et tũc ꝓcc̃are di¬
cunt. qnͣdo natura mali pͥualet neͣ
dei. hec maincheoꝵ est ĩmũdissĩa
isania. quoꝵ machinam̃ta dia¬
bolica facillime u̾itas indubita¬
ta subu̾tit. que dei naturã incõta¬
minabilem acq incorruptibilem
confitetur. Ꝙ aũt flagitiose cõta¬
minatoĩs et corruptõis de istis me¬
rito non creditur. a quib deus qui
sũme atq incõꝑabiłr bonis ẽ. con¬
taminabilis atq corruptibił cre¬
ditur. Sunt etꝰ hi qui eo m̃o in ex¬
cusatõe por̃oꝵ suoꝵ accusant deũ.¬
nt dicant ei plac̾e põca. Nam si displice¬
rent inquiũt nullo mõ ea fieri omipo¬
tentissima utiq potestate ꝑmitteret.
Quasi uero ĩpiita peccata ẽẽ ꝑmi¬
serit etiam in eis quos a supplicio sẽ¬
piterno remissio liberat põcoꝵ. Nullus
quippe debite gramoris pene accipit
ne. Nam et pocm qd̾ multũ uidetur
h̃t pedisse quam penam suam. ut

Expanded text:
umpendamque miscuisset tunc peccare diumpendamque miscuisset tunc peccare dicunt, quando natura mali praeualet naturae dei. haec Manichaeorum est inmundissima insania, quorum machinamenta diabolica facillime ueritas indubitata subuertit, quae dei naturam incontaminabilem atque incorruptibilem con- fitetur. quid autem flagitiosae contaminationis et corruptionis de istis merito non creditur, a quibus deus, qui summe atque incomparabiliter bonus est, contaminabilis et corruptibilis creditur? Sunt et hi, qui eo modo in excusatione peccatorum suorum accusant dut dicant ei placere peccata. nam si displicerent, inquiunt, nullo modo ea fieri omnipotentissima utique potestate permitteret. quasi uero inpunita peccata esse permiserit etiam in eis, quos a supplicio sempiterno remissione liberat peccatorum. nullus quippe debitae grauioris poenae accipit nae. nam et peccatum, quod inultum uidetur, habet pedisequam poenam suam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
deũ aũt qui falli non põt non ẽ ad¬
hibenda fallax defensio. seduerax cõ¬
fessio poc̃oꝵ. Et alii quidam qui sua
consueuerũt excusare poc̃a fato se
ad peccandũ querunt impelli. tãꝙ̃
ne malunt imputare qd peccant.
quia omnia fortitis casib agitari
putant. nec tñ ħ se fortuita tenieri¬
tate. s ꝑspecta rõne sape atq seue¬
ra contendũt. quał ergo clemẽtia
et disputationes suas rõmi tribu̾e.
et actiones suas casib subiugare.
alii totũ qd male faciunt in diabo¬
lum referunt nec uolunt cũ illo hẽ¬
re uł ꝑtem. Cũ illũ sibi occultis sug
bitare non possunt. Sunt etiam qui
excusacionem suam extendũt in
accusationem dei diuino iudicio
miseri suo aũt furore blasphemi.
et enĩ adu̾sus eũ ex contnio pͥncipi
inducunt mali substantiam rebel-¬
lantem. cui nõ potuissent resistere
nͥ substancie natureq siue parte
eid̃ rebelsanti cõtaminanda corꝵ¬

Expanded text:
deum autem, qui falli non potest, non est addeum autem, qui falli non potest, non est adhibenda falsa defensio, sed uerax confessio peccatorum. et alii quidem, qui sua consueuerunt excusare peccata, fato se ad peccandum queruntur impelli, tamquam nae malunt imputare quod peccant, qui omnia fortuitis casibus agitari putant, nec tamen hoc se fortuita temeritate, sed perspecta ratione sapere atque asseuerare contendunt. qualis ergo dementia est disputationes suas rationi tribuere et actiones suas casibus subiugare? alii totum, quod male faciunt, in diabolum referunt nec uolunt cum illo habere uel partem, cum illum sibi occultis suggbitare non possint. sunt etiam qui excusationem suam extendunt in accusationem dei, diuino iudicio miseri, suo autem furore blasphemi. etenim aduersus eum contrario principio inducunt mali substantiam rebellantem, cui non potuissent resistere,  substantiae naturaeque suae partem eidem rebellanti contaminandam corr
Abbreviated transcription (Latin):
sibi et nõ nult culpabił iuenn. eẽ¬
dignaturq cũ peccat ꝯm̃ai. qd ipse
pecrau̾it et non salubri hũilitatesus¬
cipieus accusationem sin s excits si¬
tionem potus nuuosa e lationecõ¬
quirens ad hanc sr̃biam coheucã
continentiã petunt a dũo ille cuiꝰ sri
uba iam posu. et sicut potiu ꝯmen¬
todiam or meo et ostuĩ cõtientie
cormeũ in u̾ba maligna. Unde es
diceret eudentius explicans. lo ex¬
cusandas inquit excuscitoes ĩ pccis.
ialus malũ se uegat. etia de opert
malo conuictus. qd̾ negare nõ ualeat
et quĩ fcm̃ non põt regere nec bene
fcm̃ põt dicere. et a se fcm̃ uidet pat̾e
querit iualiũ referre qd̾ fecit tanqm̃
inde possit auferre qd̾ meruit. uolens
se eẽ reum addit potius ad reatum.
et sua excusando nõ accusando poc̃a
ignorat nõ se penam remouere sed
gante fallatia. qd ꝓperam fcm̃ est.
ꝑdeẽ aliquid iudetur ad tempꝰ. Apud

Expanded text:
sibi et non uult culpabilis inueniri desibi et non uult culpabilis inueniri dedignaturque, cum peccat, conuinci quod ipse peccauerit, non salubri humilitate suscipiens accusationem sui, sed excusationem potius ruinosa elatione conquirens. ad hanc superbiam cohercendam continentiam petiuit a domino ille, cuius superius uerba iam posui et, sicut potui, commentodiam ori meo et ostium continentiae cor meum in uerba maligna, unde hoc diceret euidentius explicans: ad excusandas, inquit, excusationes in peccatis. malus malum se negat etiam de opere malo conuictus, quod negare non ualeat? et quoniam factum non potest tegere nec bene factum non potest dicere et a se factum uidet patere, quaerit in aliud referre quod fecit, tamquam inde possit auferre quod meruit; nolens esse se reum addit potius ad reatum et sua excusando, non accusando peccata ignorat non se poenam remouere, sedgare fallacia quod perperam factum est prodesse aliquid uidetur ad tempus; apud
Abbreviated transcription (Latin):
cit non enĩ estis sub lege. s sub gia
Gra ita facit ut pccm tibi nõ duetur
No liergo de te fid̾e ne multo ampliͣ
tude tͥ dũetur. Et cũ audim᷑. si spũ
aictiones carius mortificaitis iuuie¬
tis. nou ħ tm̃ bonũ spũi ur̃o qi persẽ
ip̃m possit uta trbucimꝰ. Nam ne istũ
camalem sensũ spũ mortui potius ꝙͣ
mortificantes recipemꝰ illico addidit.
Quotquot .n. sp̃ũ dei agunt hi falu
cõtmentiã. qua frenemꝰ domemus
iĩcamus concupiscentiã i ħ tam
maguo pielio in quo uinit homoib
tigura. Et cũ lone pugnat adiutus
nanda cotidie uacit᷑ dicant. dimuste
nob debita ũti. Conita eademmuice
et conta dialolũ pͥncipem regemqͥ
nitoꝵ multo ugilantiꝰ et actius ip¬
sa or̃one sumꝰ certantes neualeam
aliquid mortifere suggestiones eer
quib instigat insuꝑ pccorem adsua
excusanda potius ꝙ accusanca pta
Uoꝵes̾ et si mortifa ñ erant᷑ gcanũt᷑
et letalit̾ infligantur. et hergocau¬
tiore opus est continentia iuhelecit

Expanded text:
cit: non enim estis sub lege, sed sub gratia. gratia itaque facit, ut peccatum tibi non dominetur. noli ergo de te fidere, ne multo amplius inde tibi dominetur. et cum audimus: si spiritu actiones carnis mortificaueritis, uiuetim possit ista, tribuamus. nam ne istum carnalem sensum spiritu mortuo potius quam mortificante saperemus, ilico addidit: quotquot enim spiritu dei aguntur, hi filii continentiam, qua frenemus, domemus, uincamus concupiscentiam. In hoc tam magno proelio, in quo uiuit homo sub gratia et, cum bene pugnat adiutus, nanda cotidie ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, contra eadem uitia et contra diabolum principem regemque uitiorum multo uigilantius et acrius ipsa oratione certantes, ne aliquid ualeant mortiferae suggestiones eius, quibus instigat insuper peccatorem ad sua excusanda potius quam accusanda peccata,  etsi mortifera non erant, grauiter et letaliter infligantur. et hic ergo cautiore opus est continentia, qua cohib
Abbreviated transcription (Latin):
dunt corpis. s generałr libidinẽ siue
cirepiditatem regentã dicunt ad cõti¬
nentiam ꝑtiuere. Que cupiditas m
ucio ponitur nec tũ est corporis. ueꝵ
et amimi. Et enĩ si cupiditas corpis ẽ
in forncationib et ebuctatib. nũor̃

Expanded text:
ddunt corporis, sed generaliter libidinem siue ddunt corporis, sed generaliter libidinem siue cupiditatem regendam dicunt ad continentiam pertinere. quae cupiditas in uitio ponitur nec tantum est corporis, uerum et animi. etenim si corporis cupiditas est in fornicationibus et ebrietatibus, n
Abbreviated transcription (Latin):
limitans in ꝯnigib carnis concu¬
piscentiã et eius inquietũ atq in¬
ordinatũ motũ certis quodãmodo
fimib ordinans bñ utitur hom̃is
malo quẽ facit. et milt perficere
bomũ. sicut deus utit᷑ et̾ hom̃ibus
malis pp̃ eos quos ꝑficit bonos.
absit ergont continentiam de qua
scciptura dicit. et hoc ip̃m erat sap¬
entie scire.cinꝰ eẽt hoc donũ etiãeos
hr̃e dicamus qui continendo nel
ettorib ẜuũt uł aliquas miores
cupiditates sonĩcunt ut alias ex¬
pleant quarũ gnͣditate iũcuntur
Ca n̾o que uera est de suꝑueniens
contientia non aluis malis ma¬
la pͥmere cilia s boms mala sana¬
renult oĩa cinꝰ ut bremt᷑ ꝯplecta
cctionem oĩb ꝓrsus delectatõib
ꝯcupiscentie. que adu̾sitat᷑ deles¬
tationi sapĩe. coħ̾cendis atꝙ san¬
augustmꝰ eam sine dubitatione metus¬
tur. qui solas libidimnes corpis consite
deficurt. Melius ꝓfecto illi qiunocio¬

Expanded text:
limitans in coniugibus carnis conculimitans in coniugibus carnis concupiscentiam et eius inquietum atque inordinatum motum certis quodam modo finibus ordinans bene utitur hominis malo, quem facit et uult perficere bonum, sicut deus utitur etiam hominibus malis propter eos, quos perficit bonos. Absit ergo, ut continentiam, de qua scriptura dicit: et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum, etiam eos habere dicamus,.qui continendo uel erroribus seruiunt uel aliquas minores cupiditates ideo uincunt, ut alias expleant, quarum granditate uincuntur. ea uero, quae uera est desuper ueniens continentia, non aliis malis mala premere alia, sed bonis mala sanare uult omnia. cuius ut breuiter complectar actionem, omnibus prorsus delectationibus concupiscentiae, quae aduersantur delectationi sapientiae, cohercendis atque sanangustius eam sine dubitatione metiuntur, qui solas libidines corporis cohibere definiunt; melius profecto illi, qui non a
Abbreviated transcription (Latin):
taest. Sunt etiã qui aꝑte maligns
ẜmendo demonib a corpis uolupta¬
tib continent. ut ꝑ eos expleant
nepharias noluptates. quaꝵ ĩpetũ
ardoremq non continent. Uñ ut a¬
liquiddicam et cetera p̃p sermonis
longitudinẽ taceam quidam nõ
attingunt etiam iheores suas. dũ
quasi mũdi per magicas artes pue¬
mre ad uxores moluuit᷑ ailienas.
eadmirabilem cõtinentiã ĩmou̾o
nequitiam atq ĩmũdiciam sin¬
gularem. si .n. uera eẽt continẽtia
magis ab adult̾o quã pp̃ adult̾iũ
ppetrandũ caris concupiscentia
debuit a cõiigio contineri. hanc
quippe cõcupiscẽtiã carnis relaxare
solet contmnentia cõnigalis euisꝙ
frenis actemuis mod̾amen impou̾e
nt nec in ip̃o comugio ĩmoderata
licentia diffluatar. s custodiatur.
modus ant infirmitati coniugis
que una funit causa miscende ĩni¬
cem carius et patribus condamet
matrib scĩs. Iant faciens conti¬
nentia id ẽ mod̾ans et quodãmõ

Expanded text:
da est. Sunt etiam, qui aperte malignis da est. Sunt etiam, qui aperte malignis seruiendo daemonibus a corporis uoluptatibus continent, ut per eos expleant nefarias uoluptates, quarum inpetum ardoremque non continent. unde ut aliquid dicam et cetera propter sermonis longitudinem taceam, quidam etiam non adtingunt uxores suas, dum quasi mundi per magicas artes peruenire ad uxores moliuntur alienas. o mirabilem continentiam, immo uero nequitiam atque inmunditiam singularem! si enim uera esset continentia, magis ab adulterio quam propter adulterium perpetrandum carnis concupiscentia debuit a coniugio continere. hanc quippe concupiscentiam carnis relaxare solet continentia coniugalis eiusque frenis hactenus moderamen inponere, ut nec in ipso coniugio inmoderata licentia diffluatur, sed custodiatur modus, aut infirmitati coniugis quae una fuit causa miscendae inuicem carnis et patribus quondam et matribus sanctis. id autem faciens continentia, id est moderans et quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
moris obstricti sunt. Multi ꝓdiu̾sis ⁊
pniciosis quib uehement̾ tenent
enorib quos om̃s absit ut ueram
qui aliquid continere uidetur uł ip̃as
etiam catius aut anmi libidĩes mi¬
rabilit̾ continet: Ipãm continentiã
de cuius utilitate et decore dissemm
habere dicendus est. Qiudã eĩ qd̾
mitũ dictu uden põt ꝑ incõtinẽtia
continent ueluc se mulier contineat.
amarito quia ħ iurauit adult̾o quidẽ
per iiusticiam. uelut si miscendi sex̾
ꝑtifide falsa et uana sperantes. et¬
uana sectantes. Inquib sut onmes
heretici. et quicũꝙ sub noĩe religioĩs
aliquoerrore falsimtur. quoꝵ conti¬
nentia ueraeet. si eẽt et fides uera
eum u̾o ilła p̃pea nec fides sit appellẽ¬
dã. quia falsa est sine dubio et istacõ¬
tinentie noĩe indigna est sam̃qͥd
em̃continentiã quã nuimꝰ deiuetis¬
sumedicimꝰ. dicturi sumꝰ ẽẽ pccm.¬
clementia. beatus aut̾ aplus ait.

Expanded text:
moris obstricti sunt; multi pro diuersis et moris obstricti sunt; multi pro diuersis et perniciosis, quibus uehementer tenentur, erroribus: quos omnes absit ut dicamus qui aliquid continet uel ipsas etiam carnis aut animi libidines mirabiliter continet, istam continentiam, de cuius utilitate et decore disserimus, habere dicendus est. quidam enim, quod mirum dictu uideri potest, per incontinentiam continent — uelut si se mulier contineat a marito, quia hoc iurauit adultero — quidam per iniustitiam — uelut si miscendi sexusepti fide falsa et uana sperantes, uana sectantes: in quibus sunt omnes haeretici et quicumque sub nomine religionis aliquo errore falluntur. quorum continentia uera esset, si esset et fides uera; cum uero illa propterea nec fides sit appellanda, quia falsa est, sine dubio et ista continentiae nomine indigna est. numquid enim continentiam, quam munus dei uerissime dicimus, dicturi sumdementia. beatus autem apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
uł ulicits noluptatib dohuxt. es
restenat nousalubrit᷑ castigetre.
s insectari credatur hostilitꝰ corpꝰ quippe
ab amime est quidẽ natura diuersum.
s non est a nctura hoĩs alieũ. Nõ enĩ
cimina constat ex corpore. s tñ homo ex
cimina constat et corpore. et utiq deus
quem liberat totum hoĩem liberat. Unde
ꝑit dignatus in nobis totũ liberare qd̾
fecit. Qui contra istam sentiunt ueri¬
tatem. quideis ꝓdest libidines conti¬
nere si tñ alias continent quid meis
contientia talis ĩmñda est. que nec
cõtinentia noĩanda est sentire quippe
qd̃ sentuĩt unus est diabłi continẽtia
uõ minius est dei. Sicut añt nõ om̃s
qui aliquid patitur. ant quoslz dolores
tossantissime pacitur. habet eam uir
noncupatur. Multiem̃ tołant multa
tormenta ne in suis criminib ꝓdant.
aut male sibi conscios aut se ip̃os.
Multi pro explendis ardentissimis li¬
bidinib et obtinendis uł nõ reluctã¬
tes eis rebus quib uinculo prami a¬

Expanded text:
licitis uoluptatibus cohibet et refrenat, non salubriter castigare, sed insectari credatur hostiliter. corpus quippe ab anima est quidem natura diuersum, sed non est a natura hominis alienum. non enim animus constat ex corpore; sed tamen homo ex animo constat et corpore: et utique deus quem liberat, totum hominem liberat. unde pit, dignatus in nobis totum liberare quod fecit. qui contra istam sentiunt ueritatem, quid eis prodest libidines continere? si tamen aliquas continent. quid in eis continentia talis inmunda est? quae nec continentia nominanda est. sentire quippe quod sentiunt, uirus est diaboli; continentia uero munus est dei. sicut autem non omnis, qui aliquid patitur aut quoslibet dolores tolerantissime patitur, habet eam uirtnuncupatur — multi enim tolerant multa tormenta, ne in suis criminibus prodant aut male sibi conscios aut se ipsos; multi pro explendis ardentissimis libidinibus et obtinendis uel non relinquendis eis rebus, quibus uinculo praui a
Abbreviated transcription (Latin):
opatione uiuentes. Et quõ isti morti¬
ficantur oꝑe continentie nͥ cũ eis me¬
te non consentit᷑ nec exhibentur eis
atq iugilantia continentie maiore
curandũ. Ip̃a et̾ nr̃a cogitatio ꝙuiõ
coꝵ quodãmodo suggestione et q̃si su¬
suratione tangatur. tñ ab eis ne ob¬
lectetur autitur et ad suꝑnadelecta¬
bilius cogitanda ꝯn̾titut. ad hoc ea
uoiãns in ẜmonib ue hĩtetur ĩ cis.
s fugiatur ab eis. qd̾ fit. Si efficacit᷑
cudiamus. ip̃o adiunante qui ħ per¬
ã mala illa cõmemorasset adũeit
atq ait. ppͥque uenit iradei in filios ĩ¬
fidelitatis. Utiq salubrit̾ t̾ruit ne pu¬
tarent fideles pp̃ solam fidem suã. et̾¬
si in illis malis uiuent se possent sai¬
uari. apło iacobo contra itũ sensur
noce mamfestissima reclamante ac
dicente.si fidem quis dicat se here.
opera aũt non habeat. Nũꝙͥ potent¬
sola fides saluare eum. Unde et hic

Expanded text:
operatione uiuentes? et quomodo isti mortioperatione uiuentes? et quomodo isti mortificantur opere continentiae, nisi cum eis mente non consentitur nec exhibentur eis atque uigilantia continentiae maiore curandum, ipsa etiam nostra cogitatio, quamuis eorum quodam modo suggestione et quasi susurratione tangatur, tamen ab eis ne oblectetur auertitur et ad superna delectabilius cogitanda conuertitur, ad hoc ea nominans in sermonibus, ne habitetur in eis, sed fugiatur ab eis? quod fit, si efficaciter audiamus ipso adiuuante, qui haemala illa commemorasset, adiunxit atque ait: propter quae uenit ira dei in filios infidelitatis. utique salubriter terruit, ne putarent fideles propter solam fidem suam, etiamsi in his malis uiuerent, se posse saluari apostolo Iacobo contra istum sensum uoce manifestissima reclamante ac dicente: si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat, numquid poterit fides saluare eum? unde et hic
Abbreviated transcription (Latin):
inteo. ẽaliũ mortuoꝵ nox est. Uio añt
iam non ego. uiuit n̾o in mexp̃t. Qrno¬
rũ gͦ uita erat abscondita indeo ãmo¬
uentur et exhortantur. ut mẽb̾ sua
mortificent que sunt suꝑ t̾cam: Id eĩ
sequitur mortificate ergonẽbia nr̃a
que sunt suꝑ tram. et ne quisꝙͣ n
mis tardus membͣ ista insibilia. cor¬
poris mortificanda putaret atalib
contumo quid dicat appiens forica¬
tionem inquit ĩmũdiciciã ꝑturtatio¬
nem concupiscentiã malam et aua¬
riciam que ẽ ydoloꝵ ẜuitus: Ita nenͥo
credendũ est ꝙ isti qui iam mortui ẽ¬
rant eoꝵq uita abscondita erat cũ
xp̃o in deo. ad huc formcabant᷑. adhuc
imoribus ĩ mũdis opib que uiuebãt
adhuc ꝑturbationib concupiscentie
male atꝙ auaricie ẜmiebant qͥs cle¬
mens ista de italib senserit. Quid gͤ
nult ut mortificent ope scil continẽ¬
tie msi motus ip̃os. Adhuc in sua q̃¬
dam interpellatione. suenrẽ mentis
consensione siue membͦꝵ corpalĩ

Expanded text:
in deo. talium mor- . tuorum uox est: uiuo autem iam non ego, uiuit uero in me Christus. quorum ergo uita erat abscondita in deo, admonentur et exhortantur, ut membra sua mortificent, quae sunt super. terram. id enim sequitur: mortificate ergo membra uestra, quae sunt super terram. et ne quisquam nimis tardus membra ista uisibilia corporis mortificanda putaret a talibus, continuo quid dicat aperiens, fornicationem, inquit, inmunditiam, perturbationem, concupiscentiam malam et auaritiam, quae est idolorum seruitus. itane uero credendum est, quod isti, qui iam mortui erant eorumque uita abscondita erat cum Christo in deo, adhuc fornicabantur, adhuc in moribus inmundis operibusque uiuebant, adhuc perturbationibus concupiscentiae malae atque auaritiae seruiebant? quis demens ista de talibus senserit? quid ergo uult ut mortificent, opere scilicet continentiae, nisi motus ipsos adhuc in sua quadam interpellatione sine nostrae mentis consensione, sine membrorum corporalium
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentie pc̃coꝵ quib non obe¬
diendo non ꝑficimꝰ malũ. sed eas
habendo nond̃ ꝑficimꝰ bomũ. Utrũ
ostendit apłus. nec bonũ hic ꝑfici
ubi malũ sic concupiscitur. nec ma¬
lum ħͥ ꝑfici qũ tali concupiscentie ñ
obeditur. Illud quippe ostendit ubia¬
it. Uelle adiacet mͥ. ꝓficere añt bom̃
nõ. hoc u̾o docuit uͥ ait. Sp̃u ambu¬
late et concupiscentias carins non
ꝑfeceritis. Neq .n. ubi ibi dicit non
s̾ adiacere facere bonũ. s perficere
le qũ id qd̾ non licet lib sed nõ ꝑfici¬
untur cũ legidei mente ẜuiente libi¬
dines continent᷑. Et bonũ fit cũ id
qd̾ male libet. uincente bona delecta¬
tione nõ fit. s bom perfectio nõ ĩple¬
tur. Quĩdui legi peccati carne ẜiuẽ¬
te libido illicita ꝙͣuis contineat᷑. tñ
mouetur. Non .ni. opus eẽ ut contĩe¬
retur uisi mou̾etur. Etit qũq etia¬

Expanded text:
concupiscentiae peccatorum, quibus non oboeconcupiscentiae peccatorum, quibus non oboediendo non perficimus malum, sed eas habendo nondum perficimus bonum. utrumque ostendit apostolus, nec bonum hic perfici, ubi malum sic concupiscitur, nec malum hic perfici, quando tali concupiscentiae non oboeditur. illud quippe ostendit ubi ait: uelle adiacet mihi, perficere autem bonum non; hoc uero ubi ait: spiritu ambulate et concupiscentias carnis ne perfeceritis. neque ibi enim dicit non sibi adiacere facere bonum, sed perficere;  quod non licet libet, sed non perficiuntur, cum legi Dei mente serviente, libidines continentur; et bonum fit cum id quod male libet, vincente bona delectatione, non fit; sed boni perfectio non impletur, quandiu legi peccati carne serviente libido illicit, et, quamvis contineatur, tamen movetur. Non enim opus esset, ut contineretur, nisi moveretur. Erit quandoque etia
Abbreviated transcription (Latin):
carne mea bonũ. hoc utiq ait. quig
uiciũ camis inre bona non est bonũ
qd̾ cũ esse destit̾it caro erit. s iã uicia¬
ta uł uiciosa non erit.quã tũ ad nr̃a¬
ptin̾e naturam idem doctor ostendit
prius dicendo. scio qr non hĩtat ĩ me
ꝙ ut exponeret addidit hoc ẽ incrͣne
mea bonũ. Sc ita dicit esse carnẽ suã.
Non ergo ip̃a est numica nr̃a. Et qñ
eius uicus resistitur ip̃a amat᷑. quia
ip̃a curatur. Nemo .n. uuꝙͣ carnẽ su¬
am odio hũit sicut ip̃e apłus dicit.
Et alio loco ait. Igitur ip̃e ergo mẽte
su̾o legi dei. carne aut̃ legi pcc̃i. Qño¬
carne legi pcc̃i. Nũꝙͥ concupiscentie
consentiendo cariali. Ab sit. s mo¬
tus desiderioꝵ illic habendo quos hr̃e
uolebat et tũ hẽbat s eis nõ ꝯsẽtiẽdo
m̃te ẜuiebat legidei et tenebat mebra
ne fierent arma pcc̃i. Sunt ergo ĩ no¬
bis desideria mala quib nõ consen¬
tiendo nõ iuiumꝰ male. sũt ĩ nobis

Expanded text:
carne mea, bonum. hoc utique ait, quia carne mea, bonum. hoc utique ait, quia uitium carnis in re bona non est bonum: quod cum esse destiterit, caro erit, sed iam uitiata uel uitiosa non erit. quam tartinere naturam idem doctor ostendit prius dicendo: scio, quia non habitat in me, quod ut exponeret, addidit: hoc est in carne mea. bonum. se itaque dicit esse carnem suam. non ergo ipsa est inimica nostra; et quando eius uitiis resistitur, ipsa amatur, quia ipsa curatur. nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sicut ipse apostolus dicit. et alio loco ait: igitur ipse ego mente seruio legi dei, carne autem legi peccati. carne legi peccati? numquid concupiscentiae consentiendo carnali? absit; sed motus desideriorum illic habendo, quos habere nolebat et tamen habebat; sed eis non consentiendo mente seruiebat legi dei et tenebat membra, ne fierent arma peccati. sunt ergo in nobis desideria mala, quibus non consentiendo non uiuimus male. sunt in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
cupiscaret .i. ip̃a sibimet ex ea parte
qua in carne infirmata est repugna¬
ret. Caro .n. nncħ nͥicħ per aĩam con¬
cupiscit. s concupisc̾e caro aduersus
spm̃ dicitur. quando aĩa carncli cõ¬
cupiscentia spm̃ reluctatur. ẽ otũ aũt¬
ħ uos simmiꝰ. et caro ip̃a que discedente
cuuma moritur. nr̃a pars infirma ẽ.
Non fugienda dimictitur s recipien¬
da reponitur nec recepta ult̾ius rełĩ¬
quetur seĩatur autẽ corpus aĩale se¬
get corpus spiritale. Tunc iam caro
siue ulla corporalis alimenti indigen¬
tia met̾ñ inuificanda subdetur. hec
igitur duo que nũc inuicem adu̾santͤ
in nobis. qm̃ in utroq nos sumꝰ ut con¬
cordent oremus et ciganius. Non enĩ
alt̾m eorũ putare debemus nuimicũ. s
uciũ quo caro concupiscit adu̾sus spi¬
ritũ qd sanatũ nec ip̃m erit et substã¬
cia utraq salua erit. et in utraq mlła
pigna erit. Audiamus apłm. scioin¬
quit quia non hĩtat in me. hoc ẽ in

Expanded text:
st ipsa sibimet ipsi ex ea parte, qua in carne infirmata est, repugnaret. Caro enim nihil nisi per animam concupiscit, sed concupiscere caro aduersus spiritum dicitur, quando anima carnali concupiscentia spiritui reluctatur. totum hoc nos sumus. et caro ipsa, quae discedente anima moritur, nostra pars infirma est, non fugienda dimittitur, sed recipienda reponitur nec recepta ulterius relinquetur. seminatur autem corpus animale, resurget corpus spiritale. tunc iam caro sine ulla corporalis alimenti indigentia in aeternum uiuificanda subdetur. haec igitur duo, quae nunc inuicem aduersantur in nobis, quoniam in utroque nos sumus, ut concordent oremus et agamus. non enim alterum eorum putare debemus inimicum, sed uitium, quo caro concupiscit aduersus spiritum: quod sanatum nec ipsum erit et substantia utraque salua erit et in utraque nulla pugna erit. audiamus apostolum. scio, inquit, quia non habitat in me, hoc est in
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ fidei meritũ ꝓmictatis. Non aute
dicet eis deponite ea que iam deposu¬
erant ex ea parte qua talib uicus
non consentiebant. nec sua mẽbra
eis arma pcc̃i dabant insi qr ĩ ħ fcm̃
ẽ. et in hac ad huc oꝑatione u̾satur.
ꝙ̃ diu mortales sumus. et ad huc nͨ¬

Expanded text:
propter fidei meritum promittatis. non autem propter fidei meritum promittatis. non autem diceret "deponite eis, qui iam deposuerant ex ea parte, qua talibus uitiis non consentiebant nec sua membra eis arma peccati dabant, nisi quia in hoc facto est et in hac adhuc operatione uersatur, quamdiu mortales sumus, uita san
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uiueretis in illis. Satis ostendit ꝙ
in illis iam non uiuant. his quippe
rent mortificare iami talia inbebant᷑.
Ipĩs quippe in eisdem non inuentib
illa uinerant. Sicut paulo ante iam
ostendi. et membra dicebantur ip̃oꝵ
ea inidelz ucia que in membris eoꝵ
hĩtabant modo locutionis ꝑid ꝙ cõ¬
tinet id qd̃ continetur. sicut dr̃ totũ
forimi nide loquitur. eũ hoĩes loqnͣ¬
tur qui sunt in foro. Ip̃o locutionis
modo in psalmo canitur. Om̃is t̾ra
adoret te deus id ẽ om̃s hoĩes qui st̃
int̾ra. Nũc añt depoĩteiquit et uos
mala. s quid est qd non ei sufficit
dic̾e̾. deponite nos uiu̾sa. s addita
ꝯm̃ctione dixit. et uos insi ne p̃pea
se putarent hec mala face̾ atq ieis
uiliere impugne. quia fides eoꝵ libe¬
raret eos abira que uenit in filios ĩ¬
fidelitatis ista facientes et in his sũ
fide uiuentes. deponite inquit et nos
illa mala pp̃ que uenit iradei ĩ filios
ĩfidelitatis. Nec nobis eoꝵ ĩpũitate

Expanded text:
cum uiueretis in illis, satis ostendit, quod in illis iam non uiuant. his quippe rent, mortificare iam talia iubebantur. ipsis quippe in eisdem non uiuentibus illa uiuebant, sicut paulo ante iam ostendi, et membra dicebantur ipsorum ea uidelicet uitia, quae in membris eorum habitabant, eo modo locutionis per id quod continet id quod continetur, sicut dicitur: totum forum inde loquitur, cum homines loquantur, qui sunt in foro. ipso locutionis modo in psalmo canitur: omnis terra adoret te, id est: omnes homines, qui sunt in terra. Nunc autem deponite, inquit, et uos mala. sed quid est, quod ei non sufficit dicere: deponite uos uniuersa, sed addita coniunctione dixit: et uos? nisi ne propterea se putarent haec mala -facere atque in eis uiuere inpune, quia fides eorum liberaret eos ab ira, quae uenit in filios infidelitatis ista facientes et in eis sine fide uiuentes. deponite, inquit, et uos illa mala, propter quae uenit ira dei in filios infidelitatis nec uobis eorum inpunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
nore sũ eontͣ uistiam concupiscitu
et de xp̃o scciptũ est. quia factus est
nob sapĩa deo. et uisticia. et scĩficatõ.
et redemptio. In oñu gͥ põco contͣ xp̃iu
siue dubio concupiscitur. s qui san
oũis langores nrõs cũ ꝓduxit eca¬

Expanded text:
upiscitur. et de Christo scriptum est: qui factus est nobis sapientia a deo et iustitia et sanctificatio et redemptio. in omni igitur peccato contra Christum sine dubio concupiscitur; sed qui sanat omnes languores nostros, cum perduxerit ec
Abbreviated transcription (Latin):
tũ hec agit. Sunt aũt alia opa hoĩs q̃
magis dicenda sunt opadei. deus est
em̃ inquit apłus qui oꝑatur in nob
et uelle opari ꝓ tona noluntate. Iudẽ
est et illud. quotquot añt spũ deiagũ
cariem. id ẽ adu̾sus se ip̃m. se prose
ip̃o ut motus illi siue in came siueĩ
cohibeant᷑. pp̃ acquirendam salutẽ.
ut homo nõ ẜm hoĩem inuẽs iã pos¬
sit dicere. Uiuo aũt iam nõ ego. uiuit
ergo in ne xp̃c. Ubi .ii. nõ epo. ibi feli¬
lus motus exurgit. Cui non ꝯsentit
qui mente legidei seruit. dicat et illd̾
ani nõ ego operor illud. ẽalib quippe
et illa dicantur. que sicut eoꝵ socui
pticipesꝙ debemus audire. Si consur¬
rexistis cũ xp̃o que sursũ sũt quente
ubi xp̃c est in dextera dei sedens. Que
sursũ sũt sapite. nõ que suꝑ t̾cã. mor

Expanded text:
ntum haec agit. sunt autem alia opera hominis, quae magis dicenda sunt dei. deus est enim, inquit apostolus, qui operatur in uobis et uelle et operari pro bona uoluntate. inde est et illud: quotquot enim spiritu dei acarnem, id est aduersus se ipsum, sed pro se ipso, ut motus illi siue in carne siue icohibeantur propter adquirendam salutem, ut homo non secundum hominem uiuens iam possit dicere: uiuo autem iam non ego, uiuit uero in me Christus. ubi enim non ego, ibi felim reprobus ullus motus exsurgit, cui non consentit qui mente legi dei seruit, dicat etiam illud: iam non ego operor illud. talibus quippe et illa dicuntur, quae sicut eorum socii participesque debemus audire: si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est.in dextera dei sedens; quae sursum sunt sapi