comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indurare occidere parare prae parare: a contrario incelle¬
gatur :uid& onfacere noncreare: nescire non praescire non
destinatre  non prae destinarenon ordinare non prȩor dinare nor
dis ponere non deputare non delegare: non decernere ainonsta¬
tos socu non constituere nontradere non punire non excitare
non suscitare. non conuertere non daminare: non condemna¬
re Non iudicare non perdere non disperdere: Nonducere
oninducere non indurare. non occidere Non parare non
prae parare: Quod si admittitur: prorsus omnis iudiciorum dĩ
ueritas abrogatur: Namsiea quae diximus & multa alia di¬
ibicum que đe dõ dicuntur. addita negatiua particula accipiantur.
sequitur ut dm̃ nequa quam curare mortalia fateatur & aufera¬
tur dĩ ludicium Quod ideo constitutum scripturae clamitant
uineo deiustis & peccatoribus iudicetur separatisque impis aso¬
iecato iustorum sequatur utrosque remuneratio merita ut

Expanded text:
indurare, occidere, parare, praeparare, a contrario intelliindurare, occidere, parare, praeparare, a contrario intelligatur: videlicet non facere, non creare, nescire, non praescire, non destinare, non praedestinare, non ordinare, non praeordinare, non disponere, non deputare, non delegare, non decernere, non statuere, non constituere, non tradere, non punire, non excitare, non suscitare, non convertere, non damnare, non condemnare, non judicare, non perdere, non disperdere, non ducere, non inducere, non indurare, non occidere, non parare, non praeparare; quod si admittitur, prorsus omnis judiciorum Dei veritas abrogatur. Nam si ea quae diximus et multa alia ubicunque de Deo dicuntur, addita negativa particula accipiantur, sequitur ut Deum nequaquam curare mortalia fateatur, et auferatur Dei judicium, quod ideo constitutum Scripturae clamitant, ut in eo de justis et peccatoribus judicetur, separatisque impiis a societate justorum, sequatur utrosque remuneratio merita, ut
Abbreviated transcription (Latin):
omnes sc̃autum scripturarum fidelissimi & doctissimi tractatores. Numquã
a contrario dm̃scire uel prȩdestinaremalaquȩ lib& docuerunt sed si¬
cut sehab& ueritas lectionis. Ita ut sonat. seposito omni obscuritatis
nuluilo intellegendã uera citer prȩdicarunt Itaque si secundum
tuam pra uitatem quod absit accipitur. ut scire pro nescire: & pro¬
destinare pronon prae destinare intellegatur ⁊ quid absurdius immo
per uersius diciqueat nonuideo Omnia enim quae cumque ind¬
uenisi uel patrum lit teris similia pro feruntur eidem in saniae subia¬
cebunt Mdidelic& ut quoties cumque legitur dẽ faceres erearahia
scre praescire destinare prae destinare ordinare prae ordin¬
re disponere. deputare delegare decernere statuere. constitu¬
eretradere punire: ex utere suscitare conuerteret damnartu
condemnare iudicare perdere disperdere: ducere inducere:

Expanded text:
omnes sanctarum Scripturarum fidelissimi et doctissimi tractatores nunquam omnes sanctarum Scripturarum fidelissimi et doctissimi tractatores nunquam a contrario Deum scire, vel praedestinare mala quaelibet docuerunt: sed sicut se habet veritas lectionis, ita ut sonat seposito omni obscuritatis nubilo intelligendam veraciter praedicarunt. Itaque si secundum tuam pravitatem quod absit accipitur ut scire pro nescire, et praedestinare pro non praedestinare intelligatur, quid absurdius, imo perversius, dici queat non video: omnia enim, quaecunque in divinis, vel patrum litteris similia proferuntur, eidem insaniae subjacebunt. Videlicet ut quotiescunque legitur Deus facere, creare, scire, praescire, destinare, praedestinare, ordinare, praeordinare, disponere, deputare, delegare, decernere, statuere, constituere, tradere, punire, excitare, suscitare, convertere, damnare, condemnare, judicare, perdere, disperdere, ducere, inducere,
Abbreviated transcription (Latin):
fdetores ex haustisunt . Verum non abroesse duximus si adhuc eiusđem
patris dicta adm edium producamus qualiter depoenis adõ retributis atque
retribuendis senserit exlibroui delic& contra aduersarium logis & ꝓphetarum
rio praesciuit quae facturus non ess&. pronesauit : Similiter deprae destinatione
intellegendum Asimili praedestinauit ds̃ quosprȩparauit ad suam gariatione
gratiam accipiendam a contrario praedestinauit impiosad interitum nel
supplicium aeternum. quostamen non praedestinauit. P aotoigeun uos
nenis infectum. osensum errorum tenebris in comparabilĩter obscura tum
Num quam quippe &iam aereticorum quis lib& ante tehunc nefarium in¬
tellectum admisit. Nullus catholicorum saltem mente concepit : ut dm̃
scire pro eo quod est nescire. & praedestinare proeo quod est non prae¬
destinare. aut intellegerent. aut intellegendum suaderent Nempe

Expanded text:
fetores exhausti sunt. Verum non ab re esse duximus, si adhuc ejusdem fetores exhausti sunt. Verum non ab re esse duximus, si adhuc ejusdem Patris dicta ad medium producamus, qualiter de poenis a Deo retributis atque retribuendis senserit, ex libro videlicet ejus contra adversarium legis et prophetarumrio praescivit quae facturus non esset pro nescivit: similiter de praedestinatione intelligendum a simili, praedestinavit Deus quos praeparavit ad suam gratuitam gratiam accipiendam, a contrario praedestinavit impios ad interitum vel supplicium aeternum, quos tamen non praedestinavit. CORRECTIO. + O ingenium venenis infectum, o sensum errorum tenebris incomparabiliter obscuratum, nunquam quippe etiam haereticorum quislibet ante te hunc nefarium intellectum admisit: nullus catholicorum saltem mente concepit, ut Deum scire pro eo quod est nescire, et praedestinare pro eo quod est non praedestinare, aut intelligerent, aut intelligendum suaderent. Nempe
Abbreviated transcription (Latin):
ut sermo isaiȩ prophetae impleretur quem dixit tudiñe quis credi¬
dit auditui nostro & brachium dñi cuirei uelatum est: ubi sacis
ostendit brachiun  ipsum dĩ silium nuncupatum. Quidam
ergo  Inter se musitant & ubi possunt aliquando proclamant
& turbulenta disceptatione contendunt dicentet sernuđ
fecerunt iudei uel quae culpa eorum fuit. si necesse erat ut ser mo
isaiȩ prophetae impleretur : quibus respondemus dñm praesc¬
umꝰ futurorum per prophetam praedixisse infeditatem iudae¬
orum: prȩdixisse tamen non fecisse Non enim propterea quem¬
fecerunt ergo peccatum iudaei quodeos facere non compulit cui
peccatum non plac&. sed facturos esse praedixit. quaem nichil
lat& Et ideo sinon malum sed bonum facere noluissent. non pro¬
hiberentur & hoc facturi praeuiderentur ab eo qui nouit quid sit
ciuis que facturus & quid eisit procius opere redditurus
iibts en adectissinibeati patrissententiis pancom̃s superius conprehensi sentinarum tuarun

Expanded text:
ae prophetae impleretur, quem dixit: Domine, quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est? Ubi satis ostendit brachium Domini ipsum Dei Filium nuncupatum, etc. Quidam ergo inter se mussitant, et ubi possunt aliquando proclamant, et turbulenta disceptatione contendunt dicentes: quid fecerunt Judaei, vel quae culpa eorum fuit, si necesse erat ut sermo Isaiae prophetae impleretur? quibus respondemus Deum praescium futurorum per Prophetam praedixisse infidelitatem Judaeorum, praedixisse tamen, non fecisse: non enim propterea quemFecerunt ergo peccatum Judaei, quod eos facere non compulit, cui peccatum non placet, sed facturos esse praedixit, quem nihil latet. Et ideo si non malum, sed bonum facere voluissent, non prohiberentur, et hoc facturi praeviderentur ab eo qui novit quid sit quisque facturus, et quid ei sit pro ejus opere redditurus. + Quibus enucleatissimis beati Patris sententiis pene omnes superius comprehensi sententiarum tuarum
Abbreviated transcription (Latin):
am &iam cum lapidibus. uitam seminalem &iam cum arboribus. uitam
sensualem &i ampe coribus nitam intellectualem cumsolis angelisde¬
dit s aquo est omnis modus omnis ordo a quo est mensura numerus
pondus aquo est quicquid naturaliter est cuiuscumque generis est
ruius lib& estimationis est. a quo sunt semina formarum. formaesemi¬
uum motus seminum atque formarum quidedit & carni originẽ
pulchritudinem ualetudinem propagationis fecunditatem membro¬
rumrdis positionem salutem concordiam. qui & animae in rationali
dedit memoriam sensum appetitum. rationaliautem insupermentẽ
Intellegentiam uo luntatem qui non solum caelum & terram
nec solum angelum & hominem sed nec exigui & contemptibilis
animantis uiscera nec auis pennulam nec herbȩ flosculum
nec arboris folium sinesuarum partium conuenientia & quadan
ueluti pace dereliquit: nul lomodo est credendus regna hominun
terum que dominationes p serui tutes a suae prouidentiaȩ legibus

Expanded text:
am etiam cum lapidibus, vitam seminalem etiam cum arboribus, vitam sensualem etiam cum pecoribus, vitam intellectualem cum solis angelis, dedit; a quo est omnis modus, omnis species, omnis ordo, a quo est mensura, numerus, pondus, a quo est quidquid naturaliter est, cujuscunque generis est, cujuslibet aestimationis est; a quo sunt semina formarum, formae seminum, motus seminum atque formarum; qui dedit et carni originem, pulchritudinem, valetudinem, propagationis fecunditatem, membrorum dispositionem, salutem, concordiam; qui et animae irrationali dedit memoriam, sensum. appetitum; rationali autem insuper mentem, intelligentiam, voluntatem, qui non solum coelum et terram, nec solum angelum et hominem, sed nec exigui et contemptibilis animantis viscera, nec avis pennulam, nec herbnec arboris folium sine suarum partium conuenientia et quadam ueluti pace dereliquit: nullo modo est credendus regna hominum eorumque dominationes et seruitutes a suae prouidentiae legibus
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃sentia lam sint & p̃terita iam non sint Ipse uero haec om̃a stabili aosempiter¬
na psentia comp̃hendat nec aliteroculis alitermente Non enim exanimo constat
& corpore Nec ali tornunc & aliter antea & aliter postea qm nonsicut m̃a enis
mutatur apud quem non ẽ in mutatio nec momenti obumbratio Neq enim ei
intentio de cogitatione in cogitationem transit. Incuius incorpore o in tuitusimul
ad sunt cuncta quȩ nouit qm̃temporalia mou& nullis suis temporalibus motis
Ibi ergo uidit bonum ẽe quod fecit ubi bonum ee uidit ut facer&. Nec quia scietum
uedit scientiam duplicauit uł ex aliquaparte auxit : tam quamminorss scien¬
tiȩ fuerit prius quam facera quoduidena quitm ꝑfecte non a pennoriiscien
nesitum ꝑ ficta scientia cuinichil ex eius operib ad deurte Neq enom si cut homi¬

Expanded text:
et praesentia jam sint, et praeterita jam non sint; ipse vero haec omnia stabili ac sempiteret praesentia jam sint, et praeterita jam non sint; ipse vero haec omnia stabili ac sempiterna praesentia comprehendat, nec aliter oculis, aliter mente: non enim ex animo constat et corpore, nec aliter nunc, et aliter antea, et aliter postea; quoniam non sicut nomutatur, apud quem non est immutatio, nec momenti obumbratio. Neque enim ei intentio de cogitatione in cogitationem transit, in cujus incorporeo intuitu simul adsunt cuncta quae novit, quoniam temporalia movet, nullis suis tempoIbi ergo uidit bonum esse quod fecit, ubi bonum esse uidit ut faceret; nec quia factum uidit scientiam duplicauit uel ex aliqua parte auxit, tamquam minoris scientiae fuerit priusquam faceret quod uideret, qui tam perfecte non operaretur, nisi tam perfecta scientia, cui nihil ex eius operibus adderetur. Quapro
Abbreviated transcription (Latin):
eb ieaudata potius muranda immodo lenda est cecitas quiomnibus ho minibus ante
it nisieris p̃scientia & p̃destinatio ante ipsum fuisse ieaidasctriniellea tems po
&lmpie induo aliqua diuidatur quod quom sit impium &blasphemum
riemononiidũ rdeonenim ẽ illi ali ud eẽ aliud scire sed hoc est illi scire qđ
eugit oredqui ꝓ pellli accidens hoctantum bonimi sicut nobis quibi multa cor¬
&diam scientia sicut & sapientia. ueraciter prtaturius ion fusi autat
AuCVSTINuS eius scientia uariatur ullo modo ut aliud in erafaciat
q̃ nondum sunt aliud que iam sunt. aliud quȩ fuerunt Non enim more nr̃o ille
uł quod futurum est prospicit uł quod p̃sens est aspicit uł quod p̃ teritum ẽ ÷ espicit
Sed alio modo quodam a nostrarum cogitationum consu&udine lorgenliter qui
uerso Ille quippe non ex hoc in illud cogitatione mutata Sed omnino incommuto¬
biliter uid& . Ita ut illa quidem que temiporaliterfiunt & futura nondum sinit

Expanded text:
em tua potius miranda, imo dolenda est caecitas, qui omnibus hominibus ante uit, nisi ejus praescientia et praedestinatio ante ipsum fuisse mendaciter dicatur; et impie in duo aliqua dividatur. Quod quam sit impium et blasphemum nemo non videt: non enim est illi aliud esse, aliud scire, sed hoc est illi scire quod esse. Non est quippe illi accidens hoc tantum bonum, sicut nobis, quibus multa coniam scientia sicut et sapientia veraciter praedicatur. Non enim, ut ait Augustinus, ejus scientia variatur ullo modo, ut aliud in ea faciat quae nondum sunt, aliud quae jam sunt, aliud quae fuerunt. Non enim more nostro ille vel quod futurum est prospicit, vel quod praesens est aspicit, vel quod praeteritum est respicit, sed alio modo quodam a nostrarum cogitationum consuetudine longe aliterque diverso. Ille quippe non ex hoc in illud cogitatione mutata, sed omnino incommutabiliter videt, ita ut illa quidem quae temporaliter fiunt, et futura nondum sint,
Abbreviated transcription (Latin):
enatue purcutum & ambulat suꝑlatitu dinem terrae Lata enimeas patiosa isu
hoc da enite in nece eorum letatus es conuiuiumq celebrast. & in montes cõmeo
uos est poteelesi abibisti non meum calicem secdi ab oli dequo lnambttas dititr
te qui poton preximum suum sub uersione turbida i tt unileo ne rentes id for¬
a db donos baut amȩ sup plicus delegate uł adue sarie que quir gutese sib for

Expanded text:
erit imperatum, et ambulat super latitudinem terrae, lata enim et spatiosa via erit imperatum, et ambulat super latitudinem terrae, lata enim et spatiosa via 6: Quomodo enim in nece eorum laetatus es, conviviumque celebrasti, et in monte sancto meo, hoc est in Ecclesia bibisti, non meum calicem, sed diaboli. De quo in Habacuc dicitur: Vae qui potat proximum suum subversione turbida ! ita universae gentes vel fortitudines contrariae suppliciis delegatae, vel adversariae quaeque virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
est morti intoto orbedis persum hocẽ inter racana an atq gentilium pascat dñ
dunutdeat adimmolandum  In eodem TeRΟΝΙ Mus Cognosc& popu
ius iude oruusa dquem dictum est semenchana an & noniuda qui nunc cerimo¬
nus meis custo ditur siue qui chanaan inter pretantur parati ad humilit¬
roositomigiosicent quia olim paratisunt ut humli entur ad nõ R Idemin ex¬
posittume amba cuc proph&e epones uerba dñi dicentis Ec ceego suscitabo
cin ales soseat tebiamaram & uelo cem̃ꝰ ambu lantem suꝑlatiti dinens usral
ue possi deat taberna cula non sila horribilis & terribilis .e. & e& cra post finda¬
Neo mistatue inten ptetionem allegoricam łter co aptauit TCRO UMfIS CΑ¬
susomnura tuse s ad uersino contemiptores : & cald mniantes pro uidentia sua¬
h autem ehaldei gonsamara ẽ & uelox nonpat cens Ricito etplens quo d sibifu¬

Expanded text:
est morti, in toto orbe dispersum hoc est, in terra Chanaan atque gentilium pascat Dominus, est morti, in toto orbe dispersum hoc est, in terra Chanaan atque gentilium pascat Dominus, et nutriat ad imlus Judaeorum ad quem dictum est: Semen Chanaan, et non Juda, qui nunc caeremoniis meis custoditur sive quia Chananaei interpretantur parati ad humilitatem , cognoscent quia olim parati sunt ut humilientur a Domino. + Idem in expositione Habacuc prophetae exponens verba Domini dicentis: Ecce ego suscitabo Chaldaeos, gentem amaram et velocem, ambulantem super latitudinem terrae, ut possideat tabernacula non sua; horribilis et terribilis est , et caetera post fundamenta historiae interpretationem allegoricam ita coaptavit . Comminatur Deus adversum contemptores et calumniatores proi autem Chaldaei gens amara est et velox, non parcens et cito explens quod sibi fu
Abbreviated transcription (Latin):
onemq: ui rentis urobra culi repente p̃bentem exeder&. proph&amq: orto
sole uentus urens &calidus p̃cipiente dño ad eopercu ter&. ut ȩs tuans peter&
animȩ suȩ ut morer&ur. Ider doctor exponens micham proph&am
Ierorimus Eihaecin quitum uersa patienter qui apessime egerunta¬
instudiis & in uoluptatib: suis. & non reges fuere sed tr̃ranni. nec p̃posit sed leo¬
nes neq: magistri discipulorum sed iupiouium & satia uerunt secarnib: & in¬
cras satsunt & sub pingus sima hostia interfectioni & suppliciis. dnip̃parati
EIdem in expositione ambacuc proph&ȩ. ex ponens dictum proph&icum dñe
audiui auditionem tuam & timui: IERΟΝIMuS Audiui in quit poenas quas
nabueodonosor & di abolo p̃parasti EItem in expositione tachariş proph&&¬
TerΚΟΝΙVS Cum aut̃ scđni septuagintalegimus & pascam oues occisionis in
terrachanaan sic possumus intellegere quod populum iudȩ orum qui destnati

Expanded text:
onemque virentis umbraculi repente praebentem exederet, prophetamque orto onemque virentis umbraculi repente praebentem exederet, prophetamque orto sole ventus urens et calidus praecipiente Domino adeo percuteret, ut aestuans peteret animae suae ut moreretur. Idem doctor exponens Michaeam prophetam Hieronymus : Et haec, inquit, universa patientin studiis et voluptatibus suis: et non reges fuere, sed tyranni: nec praepositi, sed leones: neque magistri discipulorum, sed lupi ovium, et satiaverunt se carnibus, et incrassati sunt, et sicut pinguissima hostia interfectionis, et suppliciis Domini praeparatiIdem in expositione Habacuc prophetae exponens dictum propheticum, Domine, audivi auditionem tuam, et timui, Hieronymus . Audivi, inquit, poenas quas Nabuchodonosor et diabolo praeparasti. + Item in expositione Zachariae prophte. Quod autem secundum Septuaginta legimus: Et pascam oves occisionis in terra Chanaan, sic possumus intelligere; quod populum Judaeorum, qui destinatus
Abbreviated transcription (Latin):
inuia egupti percus si ingladio iuuenes ur̃os usq captuita tem equorum ur̃o¬
rum & ascende refeci putredinem castrorum uestrorum in nares ur̃as. & non
re distis ad me dicit dñs. unde scs ieronimus ita effatus est. IERONIMuS
Per om̃a flagella & tormenta eruditur isrł: unde & eo tempore quo ab egyp¬
tiis auxilia postulabant. mittitur inos mors & ꝑcutiuntar. ingladio uiuenes
eorum Et equos quos sibi contradĩ p̃ceptum multiplicarunt. captiuitas
quidem redierunt ad eum dicit dñs Et in iona proph&a legitur. Et para¬
uit ds̃ uermem ascensione diluculi: & ꝑcus sit ederam. & exaruit & cumor¬
tus fuis s& sol: p̃cepit dñs uento calido &urenti. & ꝑcus sit sol suꝑ caput ionȩ
& estu abatA Ecceparas se ds̃ uermemdicitur. qui inultionem in oboedi¬
entis proph&g. ciceion una noc te mirabili dĩ potentia. surgen tem protecti¬

Expanded text:
in via Aegypti: percussi in gladio juvenes vestros usque ad captivitatem equorum vestroin via Aegypti: percussi in gladio juvenes vestros usque ad captivitatem equorum vestrorum, et ascendere feci putredinem castrorum vestrorum in nares vestras, et non redistis ad me, dicit Dominus. Unde sanctus Hieronymus ita effatus est in AmosPer omnia flagella et tormenta eruditur Israel, unde et eo tempore quo ab Aegyptiis auxilia postulabant, mittitur in eos mors, et percutiuntur in gladio juvenes eorum, et equos quos sibi contra Dei praeceptum multiplicarunt al., multipquidem redierunt ad eum, dicit Dominus. + Et in Jona propheta legitur: Et paravit Deus vermem ascensione diluculi, et percussit hederam et exaruit, et cum ortus fuisset sol, praecepit Deus vento calido et urenti, et percussit sol super caput Jonae, et aestuabat . Ecce parasse Deus vermem dicitur, qui in ultionem inobedientis prophetae kikaion una nocte mirabili Dei potentia surgentem, protecti
Abbreviated transcription (Latin):
gri uł aliis mortium generibus occidendos decreuit. Nam haec om̃a dm̃ p̃cepis¬
se atq fecisse . scriptura manifestissime protestatur: quȩ &i am postmortem
iosue peccantibus filiis isrł dm̃suscitas se aduersarios. sȩpe numero loculcat
sed & desalo mone regum narrat historia. quod post offensam. ei suscita uerit ds̃
aduersarios ad ad idum ȩum & alios quȩ om̃a si uxta tuam prauitatem a contra¬
rio intel legentur: prorsus omnis ab eis ueritas aufer&ur: non aũt ut fingis intel¬
legendan beatissimus augustinus in omnib paene opusculissuis p̃cipueq: in libris
quattuor decim quos in eptadieucum mirabili eruditione confecit: clarissime
manifestat: Loquitur dñs ꝑ amos proph&am. Percus siuos inuento urente &i
aurdgine multitudinem ortorum urorum & une arum ur̃arum: oliu&a ur̃a
& sic&aurã comediteruca & non redistis ad medicit dñs is bruos mortem

Expanded text:
ri vel aliis mortium generibus occidendos decrevit? Nam haec omnia Deum praecepisri vel aliis mortium generibus occidendos decrevit? Nam haec omnia Deum praecepisse atque fecisse Scriptura manifestissime protestatur, quae etiam post mortem Josue peccantibus filiis Israel Deum suscitasse adversarios saepenumero inculcat. Sed et de Salomone Regum narrat historia, quod post offensam ei suscitaverit Deus adversarios ad Idumaeum et alios. Quae omnia si juxta tuam pravitatem a contrario intelligentur, prorsus omnis ab eis veritas auferetur. Non autem, ut fingis, intelligenda beatissimus Augustinus in omnibus pene opusculis suis, praecipueque in libris quatuordecim quos in Eptateuchum mirabili eruditione confecit, clarissime manifestat. Loquitur Dominus per Amos prophetam: Percussi vos in vento urente, et in aerugine multitudinem hortorum vestrorum estra comedit eruca, et non redistis ad me, dicit Dominus: misi in vos mortem
Abbreviated transcription (Latin):
rbaraomis seru rum q illił duritiam ulciscens totplagis idtriuit : cer tesri¬
senlo duitbiaec om̃a fecisse. & intulisse clamat unde & ipse dns pharaoni ꝑino¬
senlo quitur nolahoc enim axcitauite ut ostenderem intefortitudinem mea
n naros er uino menmeum inomniterra. quis postremo aquas rubri ma rs su¬
per eos in dugcit. tantaper nicitece potentȩ ut hinc indefluen tisciri ori cũdin
adeo om̃s obruerentur. ut nullus eorum euader& : ubi sidicere uolueris dm̃qui¬
dem mari a diuisisse sed alium nescio quem reduxis se. quis fatuitatem tuam non ri¬
deat : dicit enimscriptura. In gressus est enim equus pharao curo currib &equiti¬
bus inmare & reduxit suꝑ eos dñs aquas maris: Altem . Dexteratua dñe magnifi¬
ce in fortitudine dextera tua dnẽ ꝑ cus sit inimicum : & in multitudi ne gloriȩ tuȩ
de posuisti aduersarios meos &c&era Sionec p̃destinauit nec prȩparauit dñs
mortem & poenas. quis homines mandatorum suorum transgressores. uellapida¬

Expanded text:
ervorumque illius duritiam ulciscens tot plagis attrivit? Certe Scriptura Dominum haec omnia fecisse et intulisse clamat: Unde et ipse Dominus Pharaoni per Mosen loquitur: Ad hoc enim excitavi te ut ostenderem in te fortitudinem meam, et narretur nomen meum in omni terra . Quis postremo aquas Rubri maris super eos induxit tanta pernicitate potentiae, ut, hinc inde fluentis circumdati, adeo omnes obruerentur ut nullus eorum evaderet? Ubi si dicere volueris Deum quidem maria divisisse, sed alium nescio quem reduxisse, quis fatuitatem tuam non rideat? Dicit enim Scriptura: Ingressus est enim equus Pharao cum curribus et equitibus in mare, et reduxit super eos Dominus aquas maris. Et item: Dextera tua, Domine, magnifice in fortitudine; dextera tua, Domine, percussit inimicum et in multitudine gloriae tuae deposuisti adversarios meos , et caetera. Si nec praedestinavit nec praeparavit Dominus mortem et poenas, quis homines mandatorum suorum transgressores vel lapida
Abbreviated transcription (Latin):
tiross rasioitis. guici disposuit aat qi iudi cauit ut quoscer tissime peccaturos at q: in pec cactsperseuera¬
tisosu res ciutrat. iuste poenis dignis simis plecterentur quod tuquia negare susceperas etum
us iuelo cutionis sole ant dicere p̃ destinatos ad mortem uł interi tum uł poenams dequo postet¬

Expanded text:
poenae et mortis, quia disposuit atque judicavit ut quos certissime peccaturos atque in peccatis perseverapoenae et mortis, quia disposuit atque judicavit ut quos certissime peccaturos atque in peccatis perseveraturos praesciverat, juste poenis dignissimis plecterentur. Quod tu quia negare susceperas, et tamen usivae locutionis soleant dicere praedestinatos ad mortem, vel interitum, vel poenam, de quo poste
Abbreviated transcription (Latin):
nem non eẽ carusẽ pecceti uł roenȩ il mortis aliud indĩ pscientia & p̃ destinatione ccuuscim non cẽ pecca¬
ti puenȩ uł mortis. Dĩ enimp̃scientia & p̃destinatio non ẽ causapeccati poenȩ uł mortis : quia non ip¬
sacompellit uel iub& quempiam peccare ut peccans poenas luat & mor tem subeat. quia non est auctar
iuntatem animȩ ratio nelis malã eẽ futuram quȩ auersa auero & sum mobono deflecter&ur uoluptuo¬
se ad infimabo na idestpeccar& quam id est uoluntatis auersionẽ eeusã peccati nullus ambigit.
iuci sola fit ut culpabiliter demnabiliterq: pecc&ur : Nec tam en eadem p̃scientia : quis impellitur ad
ecotom in prȩdestinatione quoq dĩ nulla tenus dicitur causa eẽ peccati : qui anullum ut pecca
oepdes tmeuit autius sit aut compulit sed in eius p̃destincitione sicut &p̃scientia. retributio dicitur

Expanded text:
on esse peccaon esse peccati, poenae, vel mortis. Dei enim praescientia et praedestinatio non est causa peccati, poenae, vel mortis, quia non ipsa compellit vel jubet quempiam peccare, ut peccans poenas luat et mortem subeat, quia non est auctor luntatem animae rationalis malam esse futuram, quae, aversa a vero et summo bono, deflecteretur voluptuose ad infima bona, id est peccaret. Quam, id est voluntatis aversionem, esse causam peccati nullus ambigit; qua sola fit ut culpabiliter damnabiliterque peccetur, nec tamen eadem praescientia quis impellitur ad peccatum. In praedestinatione quoque Dei nullatenus dicitur causa esse peccati, quia nullum ut peccaret praedestinavit, aut jussit, aut compulit; sed in ejus praedestinatione sicut et praescientia retributio dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
mur Item morimur pec cato dicimus dumliberati apeccato. iustitiȩ uiui mus Si ergo om̃is peccaticau¬
sa nec inprȩ sci entiadĩ. nec in eius p̃destinatione sit constituta. euidentissime omnismor tis quȩ sequitur
quibus uerbis . conaris ad serere mortem corporisquȩ utiq: sequitur peccatum. auctore dõ. id est iudicenor
ẽẽ : Videlic& eo tuȩ mentis intentionem porrigens. ut p̃destinationem a p̃scientia innullo differre confir¬
qua mobrem subito muta re uolueris disputatione sordinem ut quiprius dixeris dĩ p̃scientiam & prȩdes¬
tinaationem causcem non eẽ peccati ueleius poenȩ uł mortis. postetidi ceres indĩ p̃scientia & p̃destinatio¬
ne causam non eẽ mortisquȩ sequatur peccatum cum aliuduide aitur dicidĩ prȩscientiã & p̃ destinatio

Expanded text:
mur. Item morimur peccato dicimus, dum liberati a peccato justitiae vivimus. Si ergo omnis peccati caumur. Item morimur peccato dicimus, dum liberati a peccato justitiae vivimus. Si ergo omnis peccati causa nec in praescientia Dei, nec in ejus praedestinatione sit constituta, evidentissime omnis mortis, quae sequiQuibus verbis conaris asserere mortem corporis, quae utique sequitur peccatum, auctore Deo, id est judice, non esse, videlicet eo tuae mentis intentionem porrigens, ut praedestinationem a praescientia in nullo differre confirquamobrem subito mutare volueris disputationis ordinem, ut qui prius dixeris: Dei praescientiam et praedestinationem causam non esse peccati, vel ejus poenae, vel mortis, postea diceres in Dei praescientia et praedestinatione causam non esse mortis quae sequatur peccatum: cum aliud videatur di
Abbreviated transcription (Latin):
necessariȩ reiuitȩ hominum aqua lonis & ferrum ilac & panis simi lagineus. & mel &botrus uuȩ &oleum
spiritus quiadum dictam creati sunt & infurore suo confirmauerunt tormenta sua: Intempore
consum mationis effundent uirtutem. & furorem eius quifecitillos confund& lgnis grando famis &
mors. Omã haec aduindictam. crea tasunt. Bestiarum dentes & scorpii & serpentes & romphec uin di¬
cans in &xterminum impios : in mandatis eius epulcibuntur . & suꝑterram in necessi tate prȩparcibuntur¬
& in temporib: suis non prȩterient uerbum. & ltem. Ad haec mors sanguis & contentio & romphet op¬
pressiones famis & contritio & flagella suꝑ iniquos creata sunt haec omnia. & propter illos factus ẽ
sed tantum deilla quȩ sequitur peccatum. Dicimus enim morimur peccato. id est merito peccato mori¬

Expanded text:
necessariae rei vitae hominum, aqua, ignis et ferrum, lac et panis similagineus, et mel, et botrus uvae, et oleum, necessariae rei vitae hominum, aqua, ignis et ferrum, lac et panis similagineus, et mel, et botrus uvae, et oleum, spiritus qui ad vindictam creati sunt et in furore suo confirmaverunt tormenta sua in tempore consummationis effundent virtutem et furorem eius qui fecit illos confundent ignis grando famis et mors omnia haec ad vindictam creata sunt bestiarum dentes et scorpii et serpentes et romphea vindicans in exterminium impios in mandatis eius epulabuntur et suet in temporibus suis non praeterient verbum . Et item: Ad haec mors, sanguis et contentio, et rhomphaea, oppressiones famis, et contritio, et flagella: super iniquos creata sunt haec omnia, et propter illos factus est sed tantum de illa, quae sequitur peccatum. Dicimus enim, morimur peccato, id est, merito peccati mori
Abbreviated transcription (Latin):
peccati itt non sit duusa poenȩ peccati : nonerras: siuero ltti ut dĩp̃scienticm & p̃destinatio¬
nem non pebcatis dis posuisse & in rogas se merito poenam sentias multum erras Continuo
dicas & nos sequimur si uero prȩdestinatorem dispositorem in roga torem retributoremq: ecrũ¬
dm̃ negas uehementererras. Dicit enim scriptura in libro ecdesi astico. Nonẽ dicere quid est hoc
&quidestillad Omã enim in temporesuoquȩ rentur. Bene dictio illius. quasi fluuius in undabit &
quo modo cata cdrsmus aridam in ebriauit . sic ira ipsius gentes quȩ non ex quisierunt eum hereditabit
&quo modo conuertit aquas insic citate & sicca ta est terra. &ui ȩ illius uiis illorum direc tesunt. sic pec¬
cr coribus offensiones inira eius : bona bonis crecta sunt abinitio. sic nequissimis bona & mala. initium

Expanded text:
peccati, ita non sit causa poenae peccati, non erras: si vero ita ut Dei praescientiam et praedestinatiopeccati, ita non sit causa poenae peccati, non erras: si vero ita ut Dei praescientiam et praedestinationem non peccatis disposuisse et irrogasse merito poenam sentias, multum erras; continuodicas, et nos sequimur. Si vero praedestinatorem, dispositorem, irrogatorem retributoremque earumdem negas, vehementer erras. Dicit enim Scriptura in libro Ecclesiastico: Non est dicere: Quid est hoc et quid est illud? omnia enim in tempore suo quaerentur. Benedictio illius quasi fluvius inundabit. Quomodo cataclysmus aridam inebriavit, sic ira ipsius gentes quae non exquisierunt eum, haereditabit. Quomodo convertit aquas in siccitatem, et siccata est terra, et viae illius viis illorum directae sunt, sic peccatoribus offensiones in ira ejus. Bona bonis creata sunt ab initio, sic nequissimis bona et mala. Initium
Abbreviated transcription (Latin):
Osius iterare nost haec quinto blas phemiarum tuarum tomo iteratt rep&is. & repetꝗta fastidi¬
osiusierare nondesinis more nimirum illius eliuqui nomipse quidem mer&ur ad nõ argui
soddeici cadbeatum iobdicitur quis est iste in uoluens sententias sermonibus imperitis : qu¬
Quod ũcrueroꝑ ne cessario debuisses maluisti multiloquiis ar rogtntius incubare qua muc¬
retcuto nonfineite nacius ibȩrere. Dicisenim argumento prȩscientiȩ dĩ p̃destin ationeeus
pet cetta nonefsicu ulidelic& ut quem ad modum prȩscientia dĩ pecatetiquȩ prȩscit sieri nonco¬
eomẽ destinenur t fficit  prȩ scenti asua ds̃male facta hominum futura prȩuidit : no
nom preodesm ust feçtori pnȩ destinatione suar ꝙ inde facctahominum futumere doe¬
quer ds in credt sune sia pnit tit prescientiam eius quaȩt prȩscr̃uit aauisam nonẽe prȩdes tinat
onem ueroeius qua ed non p̃ destinunt cau scm̃ eẽ hoc & nosdicimus: deinde adiungis¬

Expanded text:
ere. Post haec quinto blasphemiarum tuarum tomo iterata repetis, et repetita fastidiosius iterare non desinis, more nimirum illius qui Eliu, qui non ipse quidem meretur a Domino argui, sed de eo ad beatum Job dicitur: Quis est ille involvens sententias sermonibus imperitis? Quod cum cavere pernecessario debuisses, maluisti multiloquis arrogantius incubare quam veritati purissimae tenacius inhaerere. Dicis enim argumento praescientiae Dei praedestinatione ejus peccata non effici, videlicet ut quemadmodum praescientia Dei peccata quae praescit, fieri non conon praedestinavit, efficit? Praescientia sua Deus malefacta hominum futura praevidit, non tamen eorum est factor. Praedestinatione sua malefacta hominum futura crequae Deus in creatura sua permittit, praescientionem vero ejus, qua ea non praedestinavit, causam esse. + Hoc et nos dicimus. Deinde adjungis
Abbreviated transcription (Latin):
unan ddem dñs cum aphariseis incesseresur eo quod discipuli enus nonlotismanibus
mandcarent respondit Von lo tis manibus manducare nonq colnqui nathomi¬

Expanded text:
vit. Idem Dominus cum a Pharisaeis incesseretur, eo quod discipuli ejus non lotis manibus vit. Idem Dominus cum a Pharisaeis incesseretur, eo quod discipuli ejus non lotis manibus manducarent , respondit: Non lotis manibus manducare non coinquinat homi
Abbreviated transcription (Latin):
tu gura soefinaur Sicio quia om̃a potes & nulla telator cogitatio sinulis ÷ Sequi¬
tuduid necntalꝰ᷑: Ain de & dñs in euangeliis crebro uidis se cogitctiones maleolo¬
rum describitur : qui cum paralrtico dicer& remittuntur tibi peccata coepe¬
ratut seribȩ & pharisei intrase id est in cogitationib suis dicere. hicblas phemat quis
Potest pec eata dimit tere nisi solus ds̃ : quorum cogitationes ut uidit dñs. dixit qua¬
bes roeoico grationes e audi quales  ut quid cogita tis mala incordib uriss̃ procul du¬
bio maba eonum cogitata seuidere acrephendere manifestans  quomodo aut¬
rise ur tecinsadit uidere aut obiuretire poterat sinescir& : Identidem apud pha¬
sisrum fecis se dicitur: ad cuius prandium e uocatus dum mere tricis penitudinẽ
isidepequois queit eum quia peo catrix est: cuius cogita tio mibussine dubiapis ẽ¬
uis acpestimis dñs & potenterobuiat & penitentem feminam diementetulabsora¬

Expanded text:
iliter confitetur: Scio quia omnia potes, et nulla te latet cogitatio : Si nulla, sequitur quia nec mala: unde et Dominus in Evangeliis crebro vidisse cogitationes malivolorum describitur; qui cum paralytico diceret: Remittuntur tibi peccata coeperunt Scribae et Pharisaei intra se, id est in cogitationibus suis dicere hic blasphemat, quis potest peccata dimittere nisi solus Deus? Quorum cogitationes ut vidit Dominus, dixit. Quales rogo cogitationes audi quales ut quid cogitatis mala in cordibus vestris? Procul dubio mala eorum cogitata, se videre ac reprehendere manifestans: quomodo autem mala eorum aut videre, aut objurgare poterat, si nesciret? Identidem apud Pharisaeum fecisse dicitur, ad cujus prandium evocatus, dum meretricis poenitudinem mulier quae tangit eum; quia peccatrix est . Cujus cogitationibus sine dubio pravis ac pessimis Dominus et potenter obviat, et poenitentem feminam clementer absol
Abbreviated transcription (Latin):
tut annos mala ȩerptiorum quib: in populum dĩ baccha turi erant . & uindictam ius¬
tis simȩ retributionis dñs abraȩ p̃noscere &scire p̃cipit & p̃dicit & tunegas adõ ma¬

Expanded text:
tot annos mala Aegyptiorum, quibus in populum Dei bacchaturi erant et vindictam justot annos mala Aegyptiorum, quibus in populum Dei bacchaturi erant et vindictam justissimae retributionis Dominus Abrahae praenoscere et scire praecipit et praedicit: Et tu
Abbreviated transcription (Latin):
lum multȩ sed & fortes sunt. & opprimentes siue concul cantes iustum uł ipsamiusti tiam
uł eum qui iustus est R Eccedoctor ubiq gentium sacrȩ eruditionis celebrita¬
te diffamatus ne qua quam a contrario ut somnias uerba proph&ica exponendo di¬
lucidat. sed scđm regulam dequa diximus omnibus tractatoribus usitatam Sids ma¬
la non presciuit. quid ẽ. quod ad abraam sub nomine uaccȩ trimȩ caprȩ ari&is colũ¬
bȩ & turturis. stt tum nascituri ex eo populi prȩdicens. in quo erant futuri spiritales
qui ad semeneius in quo bene dicendȩ erant oms gentes id est dñm nrm iħm xp̃m ꝑ¬
tinenent. erant &iam futuri carnales qui eius dem seminis ex ꝑtesfierent: loquitur
lttinquiens: Scito p̃noscens qui a peregrinum erit sementuum : & ad fligent eos qua¬
dringentis annis interra non sua: Gentem aut̃ cui seruituri sunt. ego iudicabo: ante

Expanded text:
lum multae, sed et fortes sunt, et opprimentes, sive conculcantes justum, vel ipsam justitiam, lum multae, sed et fortes sunt, et opprimentes, sive conculcantes justum, vel ipsam justitiam, vel eum qui justus est . + Ecce doctor ubique gentium sacrae eruditionis celebritate diffamatus nequaquam a contrario, ut somnias, verba prophetica exponenda dilucidat, sed secundum regulam, de qua diximus, omnibus tractatoribus usitatam: Si Deus mala non praescivit, quid est quod ab Abraham sub nomine vaccae trimatae, caprae, arietis, columbae, et turturis statum nascituri ex eo populi praedicens in quo erant futuri spiritales qui ad semen ejus in quo benedicendae erant omnes gentes, id est Dominum nostrum tinent; erant etiam futuri carnales, qui ejusdem seminis expertes fierent loquitur ita inquiens: Scito praenoscens, quia peregrinum erit semen tuum, et affligent eos quadringentis annis in terra non sua: gentem autem cui servituri sunt ego judicabo . Ante
Abbreviated transcription (Latin):
serui &minori Sicut scriptum est: lacob dilexi. esau autem o diohabui. hoc
enim qđ dicitur sicut scriptum est: & ad genes eos librum & adproph&am malachi
refertur Non solum ait. dilexiia cob ante quam nascer&ur. &odio habui esauprus¬
quam ex matris utero funder &ur. sed inposteros eorum a mor̃em meum & odium
conseruaui Odium in esau cuius montes qui appellantur se ir redegilnsoli tudinẽ
& urbes fecressede sertas & a serpentib: atq bestus obtineri Si aut̃ dixerit edo
hoc ẽ. esau destructi quidem sumus adiram dĩ sedrursum ȩ dificabi mus ciui ta
meam a &erna eorum uastitas ad probabit  Odium igitur ine sau rebus ostendi
amorem autem in uos. hoc ẽ in ia cobsequentibus ad probabo illis destructis & re¬
qui ens multa scelera ura & fortia pecca taura ⁊ haeceognitio non lige ted ullis ei litel¬
& om̃a pec cantium secreta cognos at cognoui inquit multas impi& ates. quae non so¬

Expanded text:
serviet minori, sicut scriptum est: Jacob dilexi, Esserviet minori, sicut scriptum est: Jacob dilexi, Esenim quod dicitur, sicut scriptum est, et ad Geneseos librum , et ad prophetam Malachiam refertur: non solum ait dilexi Jacob antequam nasceretur, et odio habui Esau priusquam ex matris utero funderetur, sed in posteros eorum amorem meum et odium conservavi; odium in Esau, cujus montes qui appellantur Seir redegi in solitudinem; et urbes feci esse desertas, et a serpentibus atque bestiis obtineri . Si autem dixerit Edom, hoc est Esau: destructi quidem sumus ad iram Dei, sed rursum aedificabimus civitatesmeam aeterna eorum vastitas approbabit . Odium igitur in Esau rebus ostendi; amorem autem in vos, hoc est in Jacob, sequentibus approbabo, illis destructis et requiens, multa scelera vestra et fortia peccata vestra : Haec cognitio non juxta illud intelt omnia peccantium secreta cognoscat: cognovi, inquit, multas impietates quae non so
Abbreviated transcription (Latin):
grauiora peccata deponat & sentiat pertor menta. quem non sensit ꝑbene ficia
& ne poena in suos uideatur in iusta subicit dñs Dilexi uos Quem diligit dñs
corripit. fla gellat aut̃ omnem filium que m recipit. Et dicendo dilexi Prȩ¬
sens negat. dump̃ teritum confit&urIlliq respondent te meri tarte qua
peccant. ob litibene ficiorum eius in quo dilexistinos : aduȩ dñs ut c&era in quit
taceam. & quod nuper debabrlonia captiuita te uenistis. Incunabula ur̃a troc¬
tabo Ante quam nasceremini immo prius quam rebecca escui &iacob uterosi
funder&. Inia cobuos dilexi in esau idum eos odiohabui Quemlocum apłs paulus
mystica disputatione euentilans. scribit adromanos. duo pariter testimonia dege¬
Nam cum non dumnati essent aut ali quid egissent boni uł mali. ut scđm electionẽ
propositum dĩ maneat. non exoperib sed exuo cante dictum ẽ .ei. qui a maior

Expanded text:
graviora peccata deponat, et sentiat per tormenta quem non sensit per beneficia: graviora peccata deponat, et sentiat per tormenta quem non sensit per beneficia: Et ne poena in suos videatur injusta, subjicit Dominus: Dilexi vos; quem enim diligit Dominus, corripit: castigat autem omnem filium quem recipit : Et dicendo dilexi, praesens negat, dum praeteritum confitetur. Illique respondent temeritate qua peccant, obliti beneficiorum ejus: In quo dilexisti nos? Ad quae Dominus: Ut caetera, inquit, taceam, et quod nuper de Babylonia captivitate venistis, incunabula vestra tractabo, antequam nasceremini, immo priusquam Rebecca Esau et Jacob utero suo funderet : in Jacob vos dilexi: in Esau Idumaeos odio habui. Quem locum apostolus Paulus mystica disputatione eventilans, scribit ad Romanos, duo pariter testimonia de 945 GeNam cum nondum nati essent, aut aliquid egissent boni vel mali, ut secundum electionem propositum Dei maneat: non ex operibus, sed ex vocante dictum est ei: quia major
Abbreviated transcription (Latin):
De quole oi mus en tecr. noncon firarium est uir tuti sel ad flictio atq eruciotus
tenebrȩ contrariȩ sunt luci & diei. sic & pacibellum contrarium ẽ. Quod non perse
malum .ẽ. sed in alum uid&ur. hisesse quisustinent : & utscimus inscripturis sc̃is ma¬
litiam interdum non contrariam uirdtti accipi. sed ad flictionem poenasq & an¬
gustiam : unum adhuc deiona sumamus exemplum. Ꝙuidit ds̃ opera eorum quia
conuersisunt auiissuis pessimis. & paenituit eum suꝑ malitia quam locutus ẽ ue fa¬
fuerat comminatus. & non uirtuti contraria quae ad peccatum ꝑtin& proquo
comminatur tormenta peccatoribus  Hocidem in omnibus pȩ nelibris suis ex¬
se quitur quod aut̃ ds̃ peccata poenasq: p̃scieri. Idem in expositione mala chi pro¬
ph&ȩ italocutus ẽ: IΕRΟΝΙMuS Isrł hoc ẽ iudas adquem solebat fieri uerbum dĩ
& uisio dñi : onuseius & pondus suppliciorum grauis simum portare compellitur. ut

Expanded text:
 in civitate non contrarium est virtuti, sed afflictio atque cruciatus,tenebrae contrariae sunt luci et diei, sic et paci bellum contrarium est, quod non per se malum est, sed malum videtur his esse qui sustinent. Et ut sciamus in Scripturis sanctis malitiam interdum non contrariam virtuti accipi, sed afflictionem poenasque et angustiam: unum adhuc de Jona sumamus exemplum: Et vidit Deus opera eorum, quia conversi sunt a viis suis pessimis, et poenituit eum super malitia quam locutus est ut fafuerat comminatus, et non virtuti contraria, quae ad peccatum pertinet, pro quo comminatur al., comminabitur tormenta peccatoribus. + Hoc idem in omnibus pene libris suis exsequitur. Quod autem Deus peccata poenasque praescierit, idem in Expositione Malachiae prophetae ita locutus est . Israel, hoc est Judas, ad quem solebat fieri verbum Dei et visio Domini, onus ejus et pondus suppliciorum gravissimum portare compellitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quidiert eruo aunno rego uiuti uiero in me xp̃s: dicat &uiaem. Scio qui a nonhebitit in me hoc est in
carne meabonume in quantum quippe in illo uiuit xp̃s in tantum expugnat & superat quodnoni
b q uonum in eiuscarne sed malum Neque enimrecte cuius quam spiritus concupisc
ceruinsimulas apostolum sic isttidixisse . que si quis euell& intellegere nitentem inscortar diqi
manu pesciferȩ uolup ttitis abduci: cumdicat nonego operor illud ostendeos concupiscentias carnis
solum in pulsum libi dinis operarisine consensione peccati. quidest quod iniudȩo rum suꝑbiã
frus traconenis istauerba drans ferre ttm quam ipsos in setrans figura git a płs qui contine¬
hant dont ep̃ĩ uelut sibi nonne ees serici: sic enim suspiocris et qutinamiꝑ sado na xp̃i saltẽ
fuisse cosaperestut udui endu concupis centicm udore cliquid oraderes : sedideo dicis aiud ois

Expanded text:
qui dicit: Vivo jam non ego, vivit vero in me Christus ; dicat etiam: Scio quia non habitat in me, hoc est in qui dicit: Vivo jam non ego, vivit vero in me Christus ; dicat etiam: Scio quia non habitat in me, hoc est in carne mea bonum . In quantum quippe in illo vivit Christus, in tantum expugnahabitat bonum in ejus carne, sed malum. Neque enim recte cujusquam spiritus concupiscecere insimulas, Apostolum sic ista dixisse quasi qui se vellet intelligi renitentem, in scorto aliqua manu pestiferae voluptatis adduci, cum dicat, non ego operor illud ; ostendens concupiscentias carnis solum impulsum libidinis operari sine consensione peccati. Quid est quod in Judaeorum superbiam frustra conaris ista verba transferre, tanquam ipsos in se transfiguraret Apostolus, qui contemnebant dona Christi, velut sibi non necessaria. Sic enim suspicaris, atque utinam ipsa dona Christi saltem ita saperes, ut ad vincendam concupiscentiam valere aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
qui derunt & corpore espirittiles Quandose minatum corpus animale re surg& corpus spirio¬
len elinee te ad lius itelle gunture a per tecapteui sublogeeccati quȩ desi deriorum quibus sencon
sentiunt motibus subi c& hinc faictum est ut sic ista in tellegerem quem ad modumis itelio
hilaes iuis cypeȩorius ambro sus & qeeri ecdesi ȩ sc̃ notiq: doctores qui& ipsum a płm ciluer sus car¬
nen elconrũpis ceni usi quc s habere nolebat & itimen habebat strenue confli xisso e undom que
conflicum suum illis uerbis contes tatum fuis se senserunt ÷ scontraquos motis priusutque debella nde
nedome nensea epostt̾a sanan dos utpenitus ex tingantur &icim ipseylorio scurcertamina scõ exera¬
edur ufessuses : simulittique cognoscamus uerba pugnantium sipugnamus hocenim modo nonui ui mis ns
sumenetionem eorundem hostium depessendem in illo fidimus noninnobis. Ipsequippe scctuis et nobs

Expanded text:
quia erunt et corpore spirituales, quando seminatum corpus animale, resurget corpus spiritquia erunt et corpore spirituales, quando seminatum corpus animale, resurget corpus spirituale : et recte adhuc intelliguntur ea parte captivi sub lege peccatisentiunt, motibus subjacet. Hinc factum est ut sic ista intelligerem quemadmodum intellexit Hilarius, Gregorius, Ambrosius et caeteri Ecclesiae sancti notique doctores, qui et ipsum Apostolum adversus carnales concupiscentias quas habere nolebat, et tamen habebat, strenue conflixisse, eumdemque conflictum suum illis suis verbis contestatum fuisse senserunt. Contra quos motus prius utique debellandos, ne dominentur, et postea sanandos ut penitus exstinguantur, etiam ipse gloriosa certamina sanctos exercere confessus es. Simul itaque cognoscamus verba pugnantium, si pugnamus: hoc enim modo non vivimus nos,summationem eorumdem hostium capessendam, in illo fidimus, non in nobis. Ipse quippe factus est nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ter li teliexeres sutes e uemad modum uerein tellogen dum eit Iminouerus eo eum priuscu
esdnt eulexeram nł patius non intelleꝵeram quod me aquȩdam illius tem poris exiscum seriusa
umesicu poiritalonn ihauodam uidebatur apłs &de seipsodicere potuis se E gpetit carnale sume
outabiase duor is calnone suod captuus dcereur sublegepeccati. que in menbris erat eusnce ue osenm
quidldo bpelser non qus sed absi dehis quositt haber& carnis concupis centia subiuetitos ut facerediqu¬
qundilla conpellence: quodde apło de mentis est credere cum eicun i uenuim snbiudas insi tt fade s dn qure¬
pumtees gon curiscentes scarnis ꝑficiat cum contraicar nem sps concu piscat : Seas poste ameisribus
e intelle gentioribus cessi uł ipsipotius quod sa te ñ dũ est uerrtati: Vt uidereminislis ansl uo dibis
huot meris to ormeot biucer ndes concupiscentias dimicantium. qui cũ mentesint spiritus
adbuetimer isto earruptibili corpore qͥuod adera uat animam recte in telleguntur ee eetr nclos

Expanded text:
eresis vestra, quemadmodum vere intelligendus est: imo vero ego prius eum aliter intellexeram, vel potius non intellexeram, quod mea quaedam illius temporis etiam scripta testantur. Non mihi enim videbatur Apostolus et de se ipso dicere potuisse: Ego autem carnalis sum , cum esset spiritalis, et quod captivus duceretur sub lege peccati quae in membris erat ejus . Ego enim putabam dici ista non posse, nisi de iis quos ita haberet carnis concupiscentia subjugatos, ut facerent quidquid illa compelleret; quod de Apostolo dementis est credere: cum etiam innumerabilis multitudo sanctorum, ne concupiscentias carnis perficiat, contra carnem spiritu concupiscat. Sed postea melioribus et intelligentioribus cessi, vel potius ipsi, quod fatendum est, veritati, ut viderem in illis Apostoli vocibusum contra carnales concupiscentias dimicantium. Qui cum mente sint spirituales, adhuc tamen isto corruptibili corpore quod aggravat animam , recte intelliguntur esse carnales;