comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illud sit quod in his uerbis opinentur
taciusti. Quantum autem ex aliis cõ¬
ꝑi hoc ibi seneiunt quod et mors illa
que illic commemorata ẽ non sit corpo¬
ris quam nolunt adam peccando me¬
ruisse. si amme que ip̃o pẽco fit: ⁊ ip̃m
peccatum non propagatione in alios
hommnes ex primo homine s mitatiõe
transisse. Hinc enim etiam in ꝑiuilis
nolunt credere per baptismum solui
origiale peccatum quod in nascenti¬
bus nullum ẽẽ omnino contendunt:
uoliusset quod in hunc mundum non
propagatiore sed imitatione int̾rau̾it
eius principem non adam s diabolũ
diceret. De ꝯuo scriptum ẽ: ab imitio
diabolus peccat. de quo etiã legitur
in libro saprentie. Inudra autem di¬
aboli mors intrauit in orbem terrarũ.
Nam quoniam ista mors sic adiabolo
uenit in homines. non ꝯd̾ ab isso fuerĩt
propagati s ꝯd̾ eum fuerint imitati.
Continuo subiuixit. Imitantur aũt
eum qui sunt ex parte ip̃ius. Promde

Expanded text:
illud sit quod in his uerbis opinentur illud sit quod in his uerbis opinentur tacuisti. quantum autem ex aliis comperi, hoc ibi sentiunt, \'quod et mors ista, quae illic commemorata est, non sit corporis, quam nolunt Adam peccando meruisse, sed animae, quae in ipso peccato fit, et ipsum peccatum non propagatione in alios homines ex primo homine, sed imitatione transisse\'. hinc enim etiam in paruulis nolunt credere per baptismum solui originale peccatum quod in nascentibus nullum esse omnino contendunt. orare uoluisset, quod in hunc mundum non propagatione, sed imitatione intrauerit, eius principem non Adam, sed diabolum diceret, de quo scriptum est: ab initio diabolus peccat, de quo etiam legitur in libro Sapientiae: inuidia autem diaboli mors intrauit in orbem terrarum. nam quoniam ista mors sic a diabolo uenit in homines, non quod ab illo fuerint propagati, sed quod eum fuerint imitati, continuo subiunxit: imitantur autem eum qui sunt ex parte ipsius. proinde
Abbreviated transcription (Latin):
ergo quod hic ait ad corithros. ꝑ hoĩem
mors et per homiem resurrectio mor¬
tuorum. Sicut enĩ in adam omes mori¬
untur. sic et in xp̃o ommes uiuificabũ¬
tur. Nisi quod ait etiam ad romanos.
per unum hominem peccatum intra¬
uit in mundum. et per peccatũ mors.
Hanc illi mortem non corporis sed aĩe
intessigi uoluerunt. quasi aliud dc̃m
sit ad corinthios per homiem mors
ub̾i omnino anime mortem accipere
non sinuntur: quia de resurrectiõe cor¬
poris agebatur que morti corporis ẽ
contraria. ideo etiam sola mors ibi ꝑ
hominem facta commemorata ẽ Nlon
etiam peccatum: quia non agebatur
deiusticia que contraria ẽ pc̃co. sedde
corporis resurrectione que contraria ẽ
corporis morti. Hoc autem aplicum
testimonium in quoait. Per unũ ho¬
minem peccatum intrauit ĩ mundũ.¬
et per pecgatum mors: conari eos qui¬
dem in aliam noriam de torquere opi¬
monem tius liĩs intimasti s quid nã

Expanded text:
ergo quod hic ait ad Corinthios: per hominem ergo quod hic ait ad Corinthios: per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur, nisi quod ait etiam ad Romanos: per unum hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors? hanc illi mortem non corporis, sed animae intellegi uolunt; quasi aliud dictum sit ad Corinthios \'per hominem mors', ubi omnino animae mortem accipere non sinuntur, quia de resurrectione corporis agebatur, quae morti corporis est contraria. ideo etiam sola mors ibi per hominem facta commemorata est, non etiam peccatum, quia non agebatur de iustitia, quae contraria est peccato, sed de corporis resurrectione, quae contraria est corporis morti. Hoc autem apostolicum testimonium, in quo ait: per unum hominem peccatum intrauitin mundumetper peccatum mors, conari eos quidem in aliam nouam detorquere opinionem tuis litteris intimasti, sed quidnam
Abbreviated transcription (Latin):
dem mortuum ẽ in uobis propter ꝓccm.
s uiuuficabuntur etiam mortalia cor¬
pora ur̃a propter iusticiam. proptͥ quã
nunc spus iam uita ẽ. quod totum per¬
ficietur per gr̃am xp̃i. hoc ẽ per inhĩtã¬
tem sp̃m eius in uob̾is: et ad huc recla¬
matur. Dicit etiam quemadmodum
fiat ut uitam in se mortem mortificã¬
do conuertat. Ergo in quit frẽs debito¬
res sumus non carm ut secundũ caruẽ
uiuamus. Si enm secundum carnem
uixeritis. moriemini. Si autẽ spiritu
facta carnis mortificaueritis: uiuetis.
Quid ẽ aliud ꝙͣ hoc. si secundr̃ĩ mortem
uixeritis totum morietur. Si autem
secundum uitam uiuendo mortem uiui¬
ficriueritis totum uiuet. Item quod ait.
per hominem mors. et per hominem
resurrectio mortuorũ Quid asiud ꝙͣ
de morte corporis intelligi põt. quando
ut hoc diceret de resurrectione corporis
loquebatur:eamq instantissima ac a¬
cerrima intentione suadebat. Quid est

Expanded text:
dem mortuum est in uobis propter peccatum, dem mortuum est in uobis propter peccatum, sed uiuificabuntur etiam mortalia corpora uestra propter iustitiam, propter quam nunc spiritus iam uita est, quod totum perficietur per gratiam Christi, hoc est per inhabitantem spiritum eius in uobis\', et adhuc reclamatur! dicit etiam quemadmodum fiat, ut uita in se mortem mortificando conuertat. ergo, inquit, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem uiuamus. si enim secundum carnem uixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis. uiuetis. quid est aliud quam hoc: \'si secundum mortem uixeritis. totum morietur; si autem secundum uitam uiuendo mortem mortificaueritis, totum uiuet\'? Item quod ait: per hominem mors et per hominem resurrectio mortuorum, quid aliud quam de morte corporis intellegi potest, quando ut hoc diceret de resurrectione corporis loquebatur eamque instantissima et acerrima intentione suadebat? quid est
Abbreviated transcription (Latin):
spũs autem uita ẽ propter iusticiam.
hoc dictum ẽ ne ideo putarent homine ᷤᷤ
uelnullum uel parum se hẽre beneficiũ
degl̃a xp̃i: quia necessario morituri sũt
orpore. Actendere quippe debent corpus
quidem ad huc peccati meritũ gerere.
quod conditiom mortis obstrictum ẽ.
s iam sp̃m cepisse uiuere propter iusti¬
ciam fidei qui et ip̃e in homine fuerat
quadam morte infidelitatis extinctus.
non igitur inquit parum uobis mune¬
no pucetis ẽẽ conlatum per id quod xͦ
i uob̾is ẽ: quod in corpore proꝑter pec¬
citum mortuo iam propter iusticiam
br̃am spus uiuit. nec ideo de uida quoq
ip̃ius corporis desperetis. Si em̃ spũs eius
qui suscitauit xp̃m a mortius hr̃tat in
uobis: qui suscitauit xp̃m ihm̃ a mor¬
tius uiuificabit et mortalia corpora ur̃a
per inhĩtuntem sp̃m eius in uobis. Qͥd
ad huc tante luci fumus contentionis
offundrtur: clamat aplũs. corpus qui¬

Expanded text:
spiritus autem uita est propter iustitiam. spiritus autem uita est propter iustitiam. hoc dictum est, ne ideo putarent homines uel nullum uel paruum se habere beneficium de gratia Christi, quia necessario morituri sunt corpore. adtendere quippe debent corpus quidem adhuc peccati meritum gerere, quod condicioni mortis obstrictum est, sed iam spiritum coepisse uiuere propter iustitiam fidei, qui et ipse in homine fuerat quadam morte infidelitatis exstinctus. \'non igitur\', inquit, \'parum uobis muneris putetis esse conlatum per id quod Christus in uobis est, quod in corpore propter peccatum mortuo iam propter iustitiam uester spiritus uiuit, nec ideo de uita quoque ipsius corporis desperetis. si enim spiritus eius qui suscitauit Christum a mortuis habitat in uobis, qui suscitauit Christum a mortuis uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis\', quid adhuc tantae luci fumus contentionis offunditur? clamat apostolus: \'corpus qui
Abbreviated transcription (Latin):
detorquere conam᷑. Huic etiam uerboꝵ
consequentium lumen accedit: cũ emĩ
pñtis temporis gr̃am determinans di¬
aret moreuum quidem ẽe corpus ꝓpter
peccritum. quia in eo nondum ꝑ refur¬
rectionem renouato peccati m̾itũ ma¬
net hoc ẽ necessitas mortis. sp̃m autem
uitam ẽẽ propter iusticiam. quia licet
adhuc corpore mortis huius oneremur.
iam secundum interiorem hominem cep¬
ta renoriatiorie in fide iusticiam respi¬
unnus. Tamen ne humana ignoran¬
na de resurrectione corporis inchil spe¬
iuret. etiam ip̃m quod propter meritũ
peccati in pr̃iti seculo dixerat mortuũ.
in futuro propcer iusticie meritũ dicit
uiiuficandrem. nec sicut tantum ex mor¬
tuobiuum fiat. Uerumetiam ex mor¬
tasi immortale / ꝙꝙͣ itaq uerear ne res
manfesta exponendo potius obscuret᷑.
aplice tamen sentencie lumen actende.
in autem xp̃us inquit in uob̾is. corpꝰ
quidem mortuum ẽ propter peccatũ:

Expanded text:
detorquere conamur? huic etiam uerborum detorquere conamur? huic etiam uerborum consequentium lumen accedit. cum enim praesentis temporis gratiam determinans diceret mortuum quidem esse corpus propter peccatum, quia in eo nondum per resurrectionem renouato peccati meritum manet, hoc est necessitas mortis, spiritum autem uitam. esse propter iustitiam, quia licet adhuc corpore mortis huius oneremur iam secundum interiorem hominem coepta renouatione in fidei iustitiam respiramus, tamen, ne humana ignorantia de resurrectione corporis nihil speraret, etiam ipsum, quod propter meritum peccati in praesenti saeculo dixerat mortuum, in futuro propter iustitiae meritum dicit uiuificandum nec sic, ut tantum ex mortuo uiuum fiat, uerum etiam ex mortali inmortale. Quamquam itaque uerear, ne res manifesta exponendo potius obscuretur, apostolicae tamen sententiae lumen adtende. si autem Christus, inquit, in uobis, corpus quidem mortuum est propter peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
non faciendum peccatum: quid sibi
ergo uult quod cum adiunxisset. spũs
autem uita ẽ addidit propter iusticiã.
sufficeret enim si adiungeret uitam
sp̃us. ut etiam hrc subaudiretur pro¬
pcer non faciendum peccatum: ut sie
utrumq propter unam rem intessi
geremus et mortuum ẽẽ corpris et
uitum eẽ sp̃m̃ propter nõ faciendum
peccatum. Ita qruppe etiam si tantũ¬
mõdo ueslet dicere propter iusticiam
hoc ẽ propter faciendam iusticiam.
utrumq ad hoc posset referre mor¬
tuum ẽẽ corpus et uitam ẽẽ spiritũ
propter facieñdam iusticiã. Nunc
uero mortuum corpus dixit ẽẽ ꝓpter
peccatum. et sp̃m eẽ uitam propter
iusticiam: diuersa merita diuersis
rebus attribuens. morti quidẽ corpis.
neritum peccati. uite aũt spũs meri¬
num propter pectatum. qiuid aliud
ꝯmeriro peccati intełligere debemꝰ
ut possumus. si apertissimũ scripte
sensum non pro arbitrio peruert̾e ac

Expanded text:
non faciendum peccatum: quid sibi non faciendum peccatum: quid sibi ergo vult, quod cum adjunxisset, Spiritus autem vita est; addidit, propter justitiam? Suffecerat enim si adjungeret, Vitam spiritus; ut etiam hic subaudiretur, Propter non faciendum peccatum: ut sic utrumque propter unam rem intelligeremus, et mortuum esse corpus et uitam esse spiritum propter non faciendum peccatum. ita quippe, etiamsi tantummodo uellet dicere \'proptr iustitiam'\', hoc est \'propter faciendam iustitiam\', utrumque ad hoc posset referri: et mortuum esse corpus et uitam esse spiritum propter faciendam iustitiam. nunc uero et mortuum corpus dixit esse propter peccatum et spiritum esse uitam propter iustitiam, diuersa merita diuersis rebus adtribuens: morti quidem corporis meritum peccati, uitae autem spiritus merituum propter peccatum\' quid aliud quam merito peccati intellegere debemus aut possumus, si apertissimum scripturae sensum non pro arbitrio peruertere ac
Abbreviated transcription (Latin):
illa resurgectione futura mutatio nõ
solum nuillam mortem que sc̃a c̃ pro¬
ꝑter peccatum. sed nec mortalitatem
habrtura ẽ quam corpus animale ha¬
buit ance peccatum Non ait. qui su¬
cubit et mor̃tua corpora urã cũ supͣ
dixisset corpus mortuũ. s uiuificabit
mortalia cum animale resurget in
spiritale. et mortale hoc induet ĩmor¬
talitutem. et absorbebitur mortale a
manifestatione liquidius. insi forte
audiendum ẽ quod huic ꝑspicuitati
contrãdicitur. ut mortuum corpus
secundum illum modum hic intelli¬
gamus quo dictum ẽ. mortificate
membra uer que sunt super terrã.
sed hoc modo corpus propter iusticiã
mortificatur: non propter peccatum
ut enim operemur iusticiam mortifi¬
camus membra nr̃a que sunt super
terram. aut si putant ideo additum
propter peccatum ut nõ intelligamꝰ
quia per peccatum factum ẽ. sẽd ut
peccatum non frat. tanquam diceret
corpus ꝯuidem mortuum ẽ propter

Expanded text:
in resurrectione futura mutatio, non in resurrectione futura mutatio, non solum nullam mortem, quae facta est propter peccatum, sed nec mortalitatem habitura est, quam corpus animale habuit ante peccatum, non ait, Qui sucabit et mortua corpora vestra; cum supra dixisset, corpus mortuum: sed, vivificabit, , sed nec mortalia, cum animale resurget in spirituale, et mortale hoc induet immortalitatem, et absorbebitur mortale a manifestatione liquidius. Nisi forte audiendum est, quod huic perspicuitati contradicitur, ut mortuum corpus secundum illum modum hic intelligamus, quo dictum est, Mortificate membra vestra quae sunt super terram . Sed hoc modo corpus propter justitiam mortificatur, non propter peccatum: ut enim operemur justitiam, mortificamus membra nostra quae sunt super terram. Aut si putant ideo additum, propter peccatum, ut non intelligamus quia peccatum factum est, sed ut peccatum non fiat; tanquam diceret, Corpus quidem mortuum est, propter
Abbreviated transcription (Latin):
bitat in uobis. qui suscitauit ihm̃ xp̃m
a mortius uiuificabit et mortalia cor¬
pora ur̃a per inhabrtantem sp̃m eiꝰ ĩ
uobis. Puto qd̾ non expositore s tantũ
lectore opus habet tam clara et aperta
sententia. Corpus inquit mortuũ ẽ.
non propter fragilitatem terrenam
quia de terre puluere factũ ẽ. s propt̾
peccatum. quid querimus amplius. et
uigilantissime non ait mortale. s mor¬
tuum ẽ. namq anteꝙͣ imniutaretur
in illam incorruptiõnem que ĩ scoꝵ
resurrectione promictitur potenit ẽẽ
mortase. quannus non moriturum:
sicut hoc nr̃m potest ut ita dicam ẽẽ
egrotabise quannus non egrotaturũ:
cuius enim card ẽ que non egrotare
possit. etiam si aliquo casu priusquã¬
egrotet occumbat. sic et illud corpus
iam erat mortale quam mortalitatẽ
fuerat absumptura mutatio in eter¬
nam incorruptionem: si in homine
iusticia id ẽ obẽdientia permaneret:
s ip̃m mortale non ẽ factum mortuũ:
nisi propter peccatum. quia uero in

Expanded text:
i suscitauit Christum Iesum a mortuis uiuificabit et mortalia corpora uestra per inhabitantem spiritum eius in uobis. puto quod non expositore, sed tantum lectore opus habet tam clara et aperta sententia. \'corpus\', inquit, \'mortuum est\' non propter fragilitatem terrenam, quia de terrae puluere factum est, sed \'propter peccatum\'. quid quaerimus amplius? et uigilantissime non ait \'mortale\' sed \'mortuum\'. Namque antequam inmutaretur in illam incorruptionem, quae in sanctorum resurrectione promittitur, poterat esse mortale, quamuis non moriturum, sicut hoc nostrum potest, ut ita dicam, esse aegrotabile, quamuis non aegrotaturum. cuius enim caro est, quae non aegrotare possit, etiamsi aliquo casu priusquam aegrotet occumbat? sic et illud corpus iam erat mortale. quam mortalitatem fuerat absumptura mutatio in aeternam incorrujustitia, id est obedientia, permaneret: sed ipsum mortale non est factum mortuum nisi propter peccatum. Quia vero illa
Abbreviated transcription (Latin):
peccritum in mundo fuit. hoc est qr
nec lex potuit auferre pc̃cm. que sub¬
intrauit ut magis abundaret pc̃cm.
uiue naturalis lex in qua quisq iã
ratione utens incipit peccato origi¬
nali addere et propria. siue ip̃a que
scripta per moysen populo data est.
Siemm data ẽet ler que posset uiui¬
ficare: ommno ex lege eẽt iusticia. sed
conclusit scriptura omnia sub pcc̃o: ut

Expanded text:
peccatum in mundo fuit, hoc est, quia peccatum in mundo fuit, hoc est, quia nec lex potuit auferre peccatum, quae subintrauit ut magis abundaret peccatum, siue naturalis lex, in qua quisque iam ratione utens incipit peccato originali addere et propria, siue ipsa quae scripta per Moysen populo data est. si enim data esset lex, quae posset uiuificare. omnino ex lege esset iustitia. sed conclusit scriptura omn
Abbreviated transcription (Latin):
iempe legimꝰ iustificari in xp̃o qui
aedunt in eum. Propter occultam cõi¬
aitionem et inspirationem gr̃e spĩalis:
quia quisquis heret dommno unꝰ spus
o quannus eum et imitentur sancti eiꝰ.
legatur michi tase aliquid de his qui
sanctos eius imitati surt. utrũ quisꝙͣ
ditus sit iustificatus in paulo. aut in
petrs aut in quolibet horum quorum ĩ
ropuso dei magna excellit auctoritas
asi qd in abraham dicimur benedici: si¬
dicitur cum hoc idem ita dicitur. benedi¬
centur in semine tuo omnes gerites. Dic¬
tum autem quemꝙͣ diuinis eloquiis
peccasse uel peccare in drabolo cũ eũ
miqui et impii omnes imitentur. nescio
ntrum quisquam repperiat. Quod tam̃
cum aplũs de pͥmo homine dixerit i
quo omnes peccruerunt. adhuc de
peccati propagine disceptatur. nescio
qua nebula imitationis opponitur.
attende etiam que sequuntur. Cum
enim dixisset in quo om̃s peccauerũt.
secutus adiunxit. usq emĩ ad legem

Expanded text:
nempe legimus iustificari in Christo qui nempe legimus iustificari in Christo qui credunt in eum propter occultam communicationem et inspirationem gratiae spiritalis, qua quisquis haeret domino unus spiritus est, quamuis eum et imitentur sancti eius. legatur mihi tale aliquid de his, qui sanctos eius imitati sunt, utrum quisquam dictus sit iustificatus in Paulo aut in Petro aut in quolibet eorum, quorum in populo dei magna excellit auctoritas; nisi quod in Abraham dicimur benedici, sidicitur, cum hoc idemitadicitur: benedicentur in semine tuo omnes gentes. dictum autem quemquam diuinis eloquiis peccasse uel peccare in diabolo, cum eum iniqui et impii omnes imitentur, nescio utrum quisquam repperiat. quod tamen cum apostolus de primo homine dixerit — in quo omnes peccauerunt —, adhuc de peccati propagine disceptatur et nescio qua nebula imitationis obponitur. Adtende etiam quae secuntur. cum enim dixisset: in quo omnes peccauerunt, secutus adiunxit: usque enim ad legem
Abbreviated transcription (Latin):
iuslibet hominis qui hec diceret. insi
istam quam in aplo᷑ intellig̾e nolunt:
s quia eius uerba cuius auctoritati
doctrineq succumbunt: nobis intel¬
ligendi obitiunt tarditatem.cum ea
que tam perspicue dicta sunt in nesad.
quid asiud detor quere conantur. Per
unum inquit hominem peccatum in¬
trauit in mundum. et per peccatum
mors: hoc propagationis ẽ. nõ imitati¬
onis. nam per diabolum dic̾e̾t. quod
autem nemo ambigit: tamẽ pͥmum
hominem dicit quem appellat adam:
et ita inquit in omnes homines per¬
transiit. Deinde quod sequit᷑. in quo
omes peccauerunt.ꝙͣ circum spege.
ꝙͣ proprie.ꝙͣ sine ambiguitate dc̃m ẽ.
Si emi peccatum intessexeris quod
pei unum hominem intrauit ĩ mũdũ.
in quo omnes peccauerunt: certe ma¬
ifestum ẽ alia ẽẽ propria cuiq pcc̃a.
i quibus hi tantum peccant quorũ
peccata sunt. aliud hoc unum in quo
mines peccauerunt quando omnes
am ista manifestatione manifestius:

Expanded text:
iuslibet hominis, qui haec diceret, nisi iuslibet hominis, qui haec diceret, nisi istam quam in apostolo intellegere nolunt. sed quia eius uerba sunt, cuius auctoritati doctrinaeque succumbunt, nobis intellegendi obiciunt tarditatem, cum ea quae perspicue dicta sunt in nescio quid aliud detorquere conantur. per unum, inquit, hominem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors: hoc propagationis est, non imitationis; nam \'per diabolum\' diceret. quod autem nemo ambigit, istum primum hominem dicit, qui est appellatus Adam. et ita, inquit, in omnes homines pertransiit. Deinde quod sequitur: in quo omnes peccauerunt, quam circumspecte, quam proprie, quam sine ambiguitate dictum est! si enim peccatum intellexeris, quod per unum hominem intrauit in mundum, in quo peccato omnes peccauerunt, certe manifestum est alia esse propria cuique peccata, in quibus hi tantum peccant, quorum peccata sunt, aliud hoc unum, in quo omnes peccauerunt, quando omnes am ista manifestatione manifestius?
Abbreviated transcription (Latin):
ilło opere de quo idem predicator etã
dicit. Neq qui plantat ẽ aliquid. ne¬
q qui rigatur: s qui incrementũ dat
deus. Hec enim gratia baptizatos qͦ
paruulos suo inserit corpori: qui certe
nitari aliquem nondum ualent. si¬
cut ergo ille in quo ommnes uiuificant
preter quod se ad iusticiam exemplũ
imitantib prebuit. dat etiam sui sp̃s
occultissimam fidelibus gratiam quã
latenter infundit et paruulis: sic et
ille in quo omnes moriuntur preter
quod eis qui preceptum dm̃ uosu̾tate
transgrediuntur imitationis exẽplũ
ẽ. occusta etiam in tabernacusis cõ¬
cupiscentie sue tabificauit in se om̃s
de sua stirpe uenturos: hinc onmino
nec aliunde aplũs ait. Per unum ho¬
minem peccatum intrauit ĩ mundũ.
et per peccatum mors: et ita ĩ omes
homines pertransiuit. in quo omnes
peccauerunt. Hoc si ego dicerem: refiste
rent isti.meq non recte dicere. ñ recte
sentire clamarent. Nullai quippe ĩ
his uerb̾is intelligerent eẽntiam cu¬

Expanded text:
edicator eius dicit: neque qui pla n tat est aliquid neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. hac enim gratia baptizatos quoque paruulos suo inserit corpori, qui certe imitari aliquem nondum ualent. sicut ergo ille, in quo omnes uiu ficantur, praeter quod se ad iustitiam exemplum imitantibus praebuit, dat etiam sui spiritus occultissimam fidelibus gratiam, quam latenter infundit et paruulis, sic et ille, in quo omnes moriuntur, praeter quod eis qui praeceptum domini uoluntate transgrediuntur imitationis exemplum est, occulta etiam tabe carnalis concupiscentiae suae tabificauit in se omnes de sua stirpe uenturos. hinc omnino nec aliunde aposminem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiuit, in quo omnes peccauerent isti meque non recte dicere, non recte sentire clamarent. nullam quippe in his uerbis intellegerent sententiam cu
Abbreviated transcription (Latin):
exire merusset.hẽbat enim quantum
existimo et de lignorum fructib refec¬
tionem contra defectionem. et de ligno
uite stabilitatem contra uetustatem.
Preter hoc autem quod primens deus
dixit. terra es et in terram ib̾is. quod
insi de morte corporis quomodo intelli¬
gi possit ignoro. sunt et alia testimo¬
na quibus euidentissime appareat
non tantum spũs s etiam corꝑrs mor¬
tem propter peccatum meruisse genꝰ
humanum. Ad romanos aplus dicit.
Si autem xp̃us in uobis ẽ: corpꝰ ꝯuidẽ
mortuum ẽ propter peccatũ. spũs aũt

Expanded text:
exire meruisset. habebat enim, quantum exire meruisset. habebat enim, quantum existimo, et de lignorum fructibus refectionem contra defectionem et de ligno uitae stabilitatem contra uetustatem. Praeter hoc autem quod puniens deus dixit: terra es et in terram ibis, quod niside morte corporis quomodo intellegi possit ignoro, sunt et alia testimonia, quibus euidentissime appareat non tantum spiritus, sed etiam corporis mortem propter peccatum meruisse genus humanum. ad Romanos apostolus dicit: si autem Christus in uobis est, corpus quidem mortuum est propter peccatum, spiritus aut
Abbreviated transcription (Latin):
morte uenturus. Sicut enim hec ip̃a ca¬
ro quam mĩc hẽmus nõ ĩdeo nõ ẽ uusnera¬
bilis quia non ẽ necesse ut uulneret᷑: sic
illa non ĩdeo non fuit mortalis quia nõ
erat necesse ut moreretur. Talem prto
ht̃tudinem adhuc in corpore animasi atq
mortali ctiam illis qui sine morte huic
translati fuisse concessam. neq enim
enohc et helias ꝑtam sorigam etatem
senectute marcunt: nec tamen crẽdo¬
eos iam in illam spiritalem ꝯualitatẽ
corporis commutatos qualis in resur¬
rectiore promittitur. que in dño prima
precessit: nisi quia isti fortasse nec hĩs
aibis egent qui sii consumptione iefi¬
cuut: s ex quo translati sunt ita uiuurit
ut similem habearit sictietatem qua illis
quãdragiita diebus helias ex calice aque¬
et ex colliride paris sine cibouixit. aut¬
si et his susteritaculis opus ẽ: ita in pa¬
rãdiso fortasse pascuntur Sicut adã
priusquam propter peccatum exinde

Expanded text:
morte uenturus? sicut enim haec ipsa camorte uenturus? sicut enim haec ipsa caro quam nunc habemus non ideo non est uulnerabilis, quia non est necesse ut uulneretur, sic illa non ideo non fuit mortalis, quia non erat necesse ut moreretur. talem puto habitudinem adhuc in corpore animali atque mortali etiam illis, qui sine morte hinc translati sunt, fuisse concessam. neque enim Enoc et Helias per tam longam aetatem senectute marcuerunt, nec tamen eos credo iam in illam spiritalem qualitatem corporis commutatos, qualis in resurrectione promittitur, quae in domino prima praecessit; nisi quia isti fortasse nec his cibis egent, qui sui consumptione reficiunt, sed ex quo translati sunt ita uiuunt, ut similem habeant satietatem illis quadraginta diebus, quibus Helias ex calice aquae et collyride panis sine cibo uixit; ausi et his sustentaculis opus est, ita in paradiso fortasse pascuntur sicut Adam, priusquam propter peccatum inde
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m quod de celo ẽ super indui cupiẽtes:
si tamen induti non midi inueniannur.
Et enim quicunq in hac habitatione ĩge¬
miscimus grauati: in quo nolumꝰ expo¬
liari s superuestie. ut ab sorbeat᷑ mor¬
tale a uita. Proinde si non peccasset
ãdam non erat expoliandus corpore: s
superuestiendus immortalitate et incor¬
ruptione. ut absorberetur mortale a
uita. id ẽ ab aminali in spiritale transi¬
retineq enim metuendum fuit ne for¬
te si diutius hic uiueretm corpore aĩali
senectute grauaretur: et pausatim uetera¬
scendo peruemiret ãd mortem. Si eĩdeꝰ
ismelitarum uestimentis et calcramẽtis
prestitit quod per tot annos nõ sunt ob¬
trita: quidmnirum si obẽdienti homini
eiusdem potentia prestaretur. ut aĩale
hoc ẽ mortuse hẽns corpus. hẽret in eo
quendam statum quo sine defectu esset
annosus tempore quo deus uelset a mor¬
tasitate ad immortalitatem sine mẽdia

Expanded text:
nostrum, quod de caelo est, superindui cupientes nostrum, quod de caelo est, superindui cupientes si tamen et induti non nudi inueniamur. etenim qui sumus in hac habitatione ingemescimus grauati, in quo nolumus expoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita. proinde si non peccasset Adam, non erat expoliandus corpore, sed superuestiendus inmortalitate et incorruptione, ut absorberetur mortale a uita, id est ab animali in spiritale transiret. Neque enim metuendum fuit, ne forte, si diutius hic uiueret in corpore animali, senectute grauaretur et paulatim ueterescendo perueniret ad mortem. si enim deus Israhelitarum uestimentis et calciamentis praestitit, quod per tot annos non sunt obtrita, quid mirum si oboedienti homini eiusdem potentia praestaretur, ut animale, hoc est mortale, habens corpus haberet in co quendam statum, quo sine defectu esset annosus, tempore quo deus uellet a mortalitate ad inmortalitatem sine media
Abbreviated transcription (Latin):
i lege dictum ẽ. qua die ederitis morte
moriemini. non ad mortem corporis s
ad mortem amme que in peccato fit re¬
ferre conantur. Qua morte mortuos
signficauit dominus infideles de ꝯuib
ait. sine mortuos sepellire mortuo ᷤᷤ su¬
os. Quĩd ergo respondebunt cũ legitur
har deum primo homini etiam post pec¬
attum increpando et dampnando dixis¬
seterra es et in terram ibis: Neq em̃
secundum animam s quod manifestũ
est secundum corpris terra erat: ⁊ mor¬
te eiusdem corporis erat iturus ĩ t̾ram.
quannus enim secundum corpus t̾ra
ẽt: et corpus in quo creatus ẽ animale
gestaret. tamen si non peccasset in cor¬
pus fuerat spiritale mutandus: et in
llam incorruptionem que fidelib et
sanctis promittitur sine mortis ꝑicl̃o
transiturus. Cuius rei desiderium nos
hẽre non solum ip̃i scimus in nobis. uerum
ctiam monente apło agnoseimnus ubi ait.
Ecce enim in hoc ingemiscimus hĩtaculũ

Expanded text:
in lege dictum est: qua die ederitis, morte in lege dictum est: qua die ederitis, morte moriemini, non ad mortem corporis, sed ad mortem animae, quae in peccato fit, referre conantur. qua morte mortuos significauit dominus infideles, de quibus ait: sine mortuos sepelire mortuos suos. quid ergo respondebunt, cum legitur hoc deum primo homini etiam post peccatum increpando et damnando dixisse: terra es et in terram ibis? neque enim secundum animam, sed, quod manifestum est, secundum corpus terra erat et morte eiusdem corporis erat iturus in terram. quamuis enim secundum corpus terra esset et corpus in quo creatus est animale gestaret, tamen, si non peccasset, in corpus fuerat spiritale mutandus et in illam incorruptionem, quae fidelibus et sanctis promittitur, sine mortis? supplicio transiturus. cuius rei desiderium nos habere non solum ipsi sentimus in nobis, uerum etiam monente apostolo agnoscimus, ubi ait: etenim in hoc ingemescimus, habitaculum
Abbreviated transcription (Latin):
estibus atq tedi mo ꝑuu¬
auim. que nos detinent a pec sorum.¬
atoribus deresinquentibus legẽ pͥmꝰ.
aei: Licet ea quoq ip̃a nr̃orũ etiã pec¬
attorum meritis imputennis.Studio
tamen tuo marcelline carissime quio
nobis es gratior atq iocundror diutiꝰ
ie debitor nosui: atq ut uerũ dicã non
potui. sic enim me compulit uel ip̃a
airitus qua in uno incominutabisi u¬
num sumus in melius commutandi
ueltimor ne in te offenderem deum.
qui tibi desiderium tale donauit. cui
seriuendo illi seruiam qui donauit. sic
miqͣm me compulit. sic duxit et traxit ad
dissoluendas pro tantillis uiribus que
stiones quas michi scribendo indixisti.
it ea causa in ammo meo paulisꝑ uin¬
ceret asias. donec aliquid efficerem quo
me bonie tue uolinitati et eorum quibus
beccures. et si non sufficienter tamẽ obe¬
dienter deseruisse consturet. Qͥ dicunt
ĩdam sic crratum ut etiam sine pecca¬
⁊ merito moreretur non pena culpe
s nccessitate nature: profecto illud qͦd

Expanded text:
estibus atque taediorum, quae nos detinent a peccatoribus derelinquentibus legem Dei, licet ea quoque ipsa nostrorum etiam peccatorum meritis imputemus: studio tamen tuo, Marcelline charissime, quo nobis es gratior atque jucundior, diutius esse debitor nolui, atque, ut verum dicam, non potui. Sic enim me compulit, vel ipsa charitas qua in uno incommutabili unum sumus in melius commutandi, vel timor ne in te offenderem Deum, qui tibi desiderium tale donavit, cui serviendo illi serviam qui donavit: sic, inquam, me compulit, sic duxit et traxit ad dissstiones, quas mihi scribendo indixisti, ut ea causa in animo meo paulisper uineeret alias, donec aliquid efficerem, quo me bonae tuae uoluntati et eorum quibus haec curae sunt etsi non sufficienter, tamen oboedienter seruisse constaret. Qui dicunt \'Adam sic creatum, ut etiam sine peccati merito moreretur non poena culpae, sed necessitate naturae\'. profecto illud, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tre et filio quõd potuimus. et qnͣtum
potuimus. De spũ sancto taciumus.
s non eum separauimus. Quicquid
enim de patre et filio diximus. et de
spiritu sancto diximꝰ. Est enim ĩ illis
et cum issis equalis unus: ñ minor
aut tercius deus. Quid aliud dicar
fatigatus fatigatis: Qui spiritum
sanctum a patre et filio eternitate
substantia uel commmunione sepa¬
rat. eumq negat spiritum non ẽẽ¬
patris et filii: plenus ẽ immundo.
uacuus spiritu sancto. Ideo enĩ deus
dicitur caritas. quia non partibus
diuĩdit unitatem: sed meffabiliter
coagulat trinitatem. Ip̃a ẽ enim tri¬
intus unus deus. turris fortitudims

Expanded text:
tre et Filio quod potuimus, et quantum potuimus, de Spiritu sancto tacuimus, sed non eum separavimus. Quidquid enim de Patre et Filio diximus, etiam de Spiritu sancto diximus. Est enim in illis et cum illis aequalis, unus non minor aut tertius Deus. Quid adhuc dicam fatigatus fatigatis? Qui Spiritum sanctum a Patre et Filio, aeternitate, substantia, vel communione separat, eumqPatris et Filii, plenus est spiritu immundo, vacuus est Spiritu sancto. Ideo enim dicitur Deus charitas , quia partibus non dividit unitatem, sed ineffabiliter coagulat Trinitatem. Ipsa est enim Trinitas unus Deus, turris fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Quod dico sumus. Audiat sa¬
belłiamis. Non diuidat arrianus unũ:¬
et non deleat sabelliamus sumus: sed
et filius unum sunt. inmo indubrtant̾¬
quia unũ sunt. non duo s unus deus:

Expanded text:
us; quod dico sumus, audiat Sabellianus. Non dividat Arianus unum, non deleat Sabellianus sumus, sed et Filius sunt, imo quia indubitanter unum sunt, non duo sed unus Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
re nouit. inquinari non nouit. quanto
magis splendor lucis cterne in quo n¬
chił in quenamenti incurrit quocunq¬
rãdiauerit mundare põt. ip̃e possui ñ
põt.Stulte unde sordes in uirgĩe ma¬
tre. ub̃i non ẽ concubitus cum homine
patre. Unde sordes in ea que nec conci¬
piendo libidinem. nec pariendo ẽ passa
dolorem. Onde sordes ni domo. ad quã
mullus hĩtator accessit: Solus ad eã
non hũit induit: eamqz sicut inuenit
causam resiquit. Sicut ille natꝰ solꝰ¬
ẽ inter mortuos liber: sic et istius ex qͣ
natus ẽ matris pudor solus ẽ integer.
Eua mobẽdrens meruit penam. maria
obẽdiens consecuta ẽgi̾m. Illa gaudio
prohib̾ito malẽdicta: hec credendo ane
lo benẽdicta: Illa nob̾rs mortem ꝯtule.
hec uitam peperit. Quĩd agis manicre¬

Expanded text:
re novit, inquinari non novit, quanto re novit, inquinari non novit, quanto magis splendor lucis aeternae, in quo nihil inquinatum occurrit? Quocunqradiauerit, mundare potest, ipse pollui non potest. Stulte, vnde sordes in Virgine, vbi non est concubitus cum homine patre? Vnde sordes in eam quæ nec concupiendo, libidinem, nec pariendo est perpessa dolorem? Vnde sordes in domo, ad quam nullus hospes accessit? Solus ad eam non habebat induit, eamque sicut inuenit, clausam reliquit. Sicut ille natus est solus inter mortuos liber, sic istius ex qua natus est, matris pudor solus permansit integer. Eua inobediens meruit pœnam, Maria obediens consequuta est gratiam. Illa gustans prohibitum, maledicta fuit. Hæc credens Angelo est benedicta. Illa nobis mortem contulit: hæc vitam nobis peperit. Quid agis Manic
Abbreviated transcription (Latin):
manchee conaris aduersari prophetiᷤ.
uiderunt et dixerunt Hoc apłi uiderũt
et predicauierunt. Qui erat factus est
quõd non erat. Quid fc̃ũs ẽ: uerbũ euit:
curo factus ẽ. filius dei ẽ. filius hominiᷤ
fcũs ẽ. Deus erat: homo factus e̾. Susce
pit humanitatem: non amisit diuinita¬
tem. factus ẽ humilis: mansit sublimis.
Natus ẽ homo: non destitit ẽẽ deus. Nat̾
ẽparuulus. latens magnus. Qui libent̾
amplectitur deum natum: non horret
uirginis partum. Dicit tibi deꝰ creator
hominis. filius hominis: qrud ẽ quod
te ꝑmoret in mea natiuitate: non fũ
libidinis conceptus cupiditate. Ego ma¬
trem de qua nasecter feci: ego ruiam meo
itineri preparaui. mundaui: Hanc de¬
spicis manichee. mater ẽ mea: scdma¬
nu fabricata ẽ mea. Si potui inquina¬
ri cum eam facerem: potui inquinari
cum ex ea nascerer. Sicuti transitu
meo ilłius non ẽ corrupta uirginitas:
sic mea ibi non ẽ maculata maiestas.
Ei solis rãdius cloacarum sordes sicca¬

Expanded text:
Manichaee, conaris adversari prophetis; praedixerunt, hoc apostoli viderunt et praedicaverunt, qui erat, factus est; qui erat, quid factus est? Verbum erat, caro factus est; Filius Dei erat, filius hominis fpit humanitatem, non amisit deitatem. Factus humilis, mansit sublimis. Natus est homo, non destitit esse Deus. Natus est parvulus, latens magnus. Qui libenter amplectitur Deum natum, non horret Virginis partum. Dicit Deus creator hominis, filius hominis. Quid est quod te permovet in mea nativitate? Non sum libidinis conceptus cupiditate, ego matrem de qua nascerer feci, ego viam meo itineri praeparavi atque mundavi. Hanc quam despicis, Manichaee, mater est mea, sed manu fabricata est mea. Si potui inquinari cum eam facerem, potui inquinari cum ex ea nascerer. Sicut transitu meo illius non est corrupta virginitas, sic et mea non est ibi maculata majestas. Si solis radius cloacae sordes exsicca
Abbreviated transcription (Latin):
Erubescite arriam. c̃unicam horinio
iam ũdicati. in cruce pendentis. pisati
iites non surit ausi conscindere . Et uos
tum potestis conanimi. uos ĩ infermi
riutis. Nam issam tuicam minquam

Expanded text:
Erubescite, Ariani. Tunicam hominis jam judicati in cruce pendentis carnifices Pilati non sunt ausi conscindere, et vos cntum potestis, conamini: vos in infernum ru
Abbreviated transcription (Latin):
dico quia pater et filius: deus dico qͥa
unum. Dualitas in prole: unitas ẽ in
deutnte. alterum facit uniꝰ natiuituas.
unum ostendit ẽẽ diuinitas: cũ dico
filiuo aster ẽ. cum dico deus unus ẽ. ãsi¬

Expanded text:
Dico quia Pater et Filius Deus, dico quia unum sunt, 452 dualitas in prole, unitas in deitate: alterum facit unius nativitas, sed unum ostendit divinitas: cum dico Filius, alter est, cum dico Deus, unus es
Abbreviated transcription (Latin):
Deus ẽ. Coetermis ẽ patri filius: nõ.
filius: Ergo fuit tempus quod ñ fecit
iam emm erat tempus. quando ñ erat
filius: Soi enit tempus quando non
eint filius: euangełista iohannes ñ

Expanded text:
ens: Coaeternus est Patri Filius? Non. Filius: Ergo fuit tempus, quod non fecijam enim erat tempus, quando non erat Filius. Si erat tempus, quando non erat Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
sum et non cognoiusti me philippe.
Ego bem patri meo te appłicare ⁊ tu
Cosi me separare. Quid queris quasi
asse rurn preter me: Qui me uidet uidet
apatrrm meum. Tanta ẽ in nob̾is u¬
nt eqo m patre sim. etiam pater in me.

Expanded text:
sum, et non cognovistis me? Philippe, ego veni Patri meo te adjungere, tu noli me separare. Quid quaeris quasi alterum praeter me? Qui me videt, videt et Patrem . Tanta est in nobis sut ego
Abbreviated transcription (Latin):
amice quis me constituit iudicem
aus diuisorem inter uos. Uis diuidere
pacem. et queris hẽre iuidicem pacem.
Iudex tuus nolo ẽẽ. Pax sum. nololi¬
tibus assi deo: litigantes fugio. Si tu¬

Expanded text:
Amice, quis me constituit judicem aut divisorem ? Vis dividere pacem, et quaeris habere judicem pacem; judex tuus nolo esse. Pax sum,tibus assideo, litigantes fugio. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
mareris cossegite. Humeris meis
portaui te: patri meo rẽddidi te. La¬
boraui. sũdaui. caput meũ spinis
opposui. manus meas claiuis obreci
Lancea latus meum aperuit. Tot¬

Expanded text:
ares, quesiui te, humeris meis portaui te, patri meo reddidi te; laboraui, sudaui, caput meum spinis opposui, manus meas clauis obieci, lancea latus meum aperui,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc. Querebas deum gemusse fili¬
rrophetam. Nunquid ego qui ałi¬
ooparere facio. ip̃e non pariam dicit
dñsͥ e̾go qui generationes ceteris tri
nus. cui dictum ẽ filius meus estu.
ls arriane: Irrides cum audis hodie.
apud dñm minquam crastinꝰ dies.¬

Expanded text:
adhuc, qui negas Deum genuisse Filier Isaiam: Nunquid ego, qui alios parere facio, ipse non pariam? dicit Dominus. Si ego qui generationem caeteris aliis nus . Cui dictum est: Filius meus es tu; e. Irrides, cum audis hodie; apud Deum nunquam crastinum, nun
Abbreviated transcription (Latin):
quod ante promisẽrat per prophetas suo ᷤᷤ
in scripturis sanctis de filio suo. qui fc̃us
ẽ ei ex semine dauid secundum carnem.
Audis quia euangelium nõ exhiberet᷑
insi per prophetas ante promitteretur.¬

Expanded text:
rat per prophetas suos in Scripturis sanctis de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem, audisti quia Evangelium non exhibetur nisi per prophetas ante pronunciaretur
Abbreviated transcription (Latin):
etemo supplicio se ẽẽ puniendum si ne¬
gauerit xp̃m: et pro ista fide qualecũ¬
q supplicium perferat et contempnat
humanum. ꝓromide sicut negandĩ¬
non ẽ etiam hoc ẽẽ donim dei. ita intelligẽ¬
dum ẽ alia eẽ dei doria filiorũ illius ihrłm.
que sursum libera ẽ mater nr̃a. Hec sũt eĩ
quodammõdo herẽditaria. In quibus sumꝰ
herẽdes dei: coheredes autem xp̃i. alia uo
que possunt accipere etiã filii ꝯcubinarũ¬

Expanded text:
aeterno supplicio se esse puniendum, si neaeterno supplicio se esse puniendum, si negauerit Christum et pro ista fide qualecumque supplicium perferat et contemnat humanum. Proinde sicut negandnon est etiam hoc esse donum dei, ita intellegendum est alia esse dei dona filiorum illius Hierusalem, quae sursum libera est mater nostra. Haec sunt enim quodam modo hereditaria, in quibus sumus heredes dei, coheredes autem Christi; alia uero, quae possunt accipere etiam filii concubinaru
Abbreviated transcription (Latin):
d ẜ estimandum ẽ fortasse toserabili
ei futurum iudicium ꝙͣ si xp̃m negan¬
do cuncta issa uituret. ut issud quodait
aplus. Si tradidero corpus meum bear¬
deam. caritatem autem non habeam.
achil michi prodest. nichil prodesse ĩ¬
tessigatur ad regnum cesorum obtinen¬
dim. non ad extremi uidici coserabiliꝰ
surpsicium subeundum. Sed m̃to que¬
n põt ucrum et ista patientia donum
dei sit: an uiribus tribuenda sit uolun¬
tatis humarie. qua quisq ab ecc̃a se¬
paratus non pro errore qui eum sepa¬
nuit. s proueritate sacramenti seu uer¬
bi que apud eum remansit timore pe¬
narum eternarum. penas patit᷑ tem¬
porales. Cauendum ẽ enĩ ne forte si dei
donum istam patientiam dixerimus.
in quibus mnest etiam ad regnum dei
pertinere crrdantur: si aũt illã donũ
dei ce negauerimiꝰ cogamur fateri sine
adiutorio et munere dei in uosuntate
hominis ẽẽ posse aliquid boni. Neq
eui hoc non ẽ bonum ut credat homo

Expanded text:
sed existimandum est fortasse tolerabilius sed existimandum est fortasse tolerabilius ei futurum iudicium, quam si Christum negando cuncta illa uitaret, ut illud, quod ait apostolus: si tradidero corpus meum ut ardeam, caritatem autem non habeam, nihil mihi prodest, nihil mihi prodesse intellegatur ad regnum caelorum obtinendum, non ad extremi iudicii tolerabilius supplicium subeundum. Sed merito quaeri potest, utrum et ista patientia donum dei sit, an uiribus tribuenda sit uoluntatis humanae, qua quisque ab ecclesia separatus non pro errore. qui eum separauit, sed pro ueritate sacramenti seu uerbi, quae apud eum remansit, timore poenarum aeternarum poenas patitur temporales. cauendum est enim, ne forte, si dei donum istam patientiam dixerimus, hi quibus inest etiam ad regnum dei pertinere credantur; si autem illam donum dei esse negauerimus, cogamur fateri sine adiutorio et munere dei in uoluntate hominis esse posse aliquid boni. neque enim hoc non est bonum, ut credat homo
Abbreviated transcription (Latin):
monia. cum deo dicitur. patientia mea
tu es. Et ab ip̃o ẽ patientia mea. Et uͥ
alius propheta dicit. accipere nos sp̃m
fortitudinis. uerum etiam in apłicis
sicteris segitur. Quia uobis donatum ẽ
pio rp̃o non solum ut crẽdatis i eum.
put etiam patiamini pro co.Non eigo
qi de proprio faciat animum elatum:
quod sibi audit c̃ẽ donatum. Si qͥs autẽ
non habens caritatem que ꝑtines. ad
uontatem spus et uinculum pacie. Qͦ
aichosica ecc̃a congregata conectitur.
masiquo scismate constitutus. Ne xp̃m
neget patitur tribulationes. angusti¬
as. famem. nuditatem. persecutionẽ.
pentusa. carceres. uincusa. tormenta.
ladium. ues flammas. uel bestias. uel
qam crucem. timore gehennarum. Et
igis eterm misso modo ista cułpanda
unt. Immo uero et hec saudanda pati¬
entia ẽ. Non enim dicere poterimus me¬
luis ei fuisse ut ip̃m neg ando nichil
corum pateretur que passus ẽ confitẽ

Expanded text:
monia, cum deo dicitur: patientia mea monia, cum deo dicitur: patientia mea tu es, et: ab ipso est patientia mea, et ubi alius propheta dicit accipere nos spiritum fortitudinis, uerum etiam in apostolicis litteris legitur: quia uobis donatum est pro Christo non solum ut credatis in eum, sed ut etiam patiamini pro eo. non ergo quasi de proprio faciat animum elatum quod sibi audit esse donatum. Si quis autem non habens caritatem, quae pertinet ad unitatem spiritus et uinculum pacis, quo catholica ecclesia congregata conectitur, in aliquo schismate constitutus, ne Christum neget, patitur tribulationes, angustias, famem, nuditatem, persecutionem, pericula, carceres, uincula, tormenta, gladium uel flammas uel bestias uel ipsam crucem timore gehennarum et ignis aeterni, nullo modo ista culpanda sunt, immo uero et hic laudanda patientia est. non enim dicere poterimus melius ei fuisse, ut Christum negando nihil eorum pateretur, quae passus est confitendo,
Abbreviated transcription (Latin):
possit in nobrs: ac per hoc uoluntas de¬
na qua diligitur deus in homine non
potest ẽẽ insi in quo deus oꝑat᷑ ⁊ uelle.
Hec igitur uosuntas bona. id ẽ uolu̾tas
deo fideliter subdita. uoluritas sanctita¬
te superni ardoris accensa. Uoluntas qua
quis disigit deum et proximum propt̾
deum siue amore de quo respondet apo¬
stolus petrus. dñe tu scis quia amo te.
siue timore de quo dicit aplũs paulus.
In tiore et tremore ur̃am ip̃oꝵ salutẽ
operamini. siue gaudio de quodicit.
spe gaudentes. in tribulatione patien¬
tes. siue tristicia qualem sedicit ha¬
buisse magnam pro fratribz sius. Que¬
cunq amara et aspera sufferat. carit
dei est que omnia tolerat. que non dis
funditur in cordibus nr̃is nnsi ꝑ sp̃m
ꝙͣ dubitante pietate. sicut caritas sc̃a
amantium. ita patientia pie toleranti¬
um dei donum ẽ. Neq enim diuina scͥp¬
tura fallit aut fallitur. que non solum
in ueteribus sibris habet huius rei testi¬

Expanded text:
possit in nobis. ac per hoc uoluntas bopossit in nobis. ac per hoc uoluntas bona, qua diligitur deus, in homine non potest esse, nisi in quo deus operatur et uelle. haec igitur uoluntas bona, id est uoluntas deo fideliter subdita, uoluntas sanctitate superni ardoris accensa, uoluntas, quae diligit deum et proximum propter deum, siue amore, de quo respondet apostolus Petrus: domine, tu scis quia amo te, siue timore, de quo dicit apostolus Paulus: in timore et tremore uestram ipsorum salutem operamini, siue gaudio, de quo dicit: spe gaudentes, in tribulatione patientes, siue tristitia, qualem se dicit habuisse magnam pro fratribus suis, quaecumque amara et aspera sufferat, caritas dei est, quae omnia tolerat, quae non diffunditur in cordibus nostris, nisi per  Vnde nequaquam dubitante pietate sicut caritas sancte amantium, ita patientia pie tolerantium dei donum est. neque enim scriptura diuina fallit aut fallitur, quae non solum in ueteribus libris habet huius rei testi
Abbreviated transcription (Latin):
rapiatur. siue timore reuocetur. siue le¬
ticia diffundatur. sine tristicia contra¬
hatur.atq in hrs omnib perturbatio¬
mbus anmi quecunq sunt aliis uel
asio tempore grauiꝰ contempnat et per¬
ferat. potest et sine alteruis sp̃s in st̾in¬
ctu se ip̃a seducere. et defectu a suꝑiorib
in inferiora lapsando. quanto iocundiꝰ
estimau̾it quõd adipisci appetit uel a¬
mittere metuit. uel adeptum gaudet.
uel amissum dolet. Tanto tolerabilius
pro eo ferre quod sibi minus ẽ ad pa¬
tiendum ꝙͣ illud ad fruendum. quic¬
quid enim issud ẽ ex creatura ẽ cuius
nota uosuntas ẽ. Quodammodo enimi
familiarius contactu atq conneru ad
experiendam eius suauitatem adiacet
amanti creature amata creatura. Uo¬
luntas autem creatoris de qua scͥptũ
ẽ. et torrente uosuntatis tue potabis
eos longe alterius generis ẽ. Neq ẽĩ
sicut nos creatura est/ nisi ergo amor
eius detur inde nobis. non ẽ unde esse

Expanded text:
rapiatur siue timore reuocetur siue laerapiatur siue timore reuocetur siue laetitia diffundatur siue tristitia contrahatur atque in his omnibus perturbationibus animi quaecumque sunt aliis uel alio tempore grauiora contemnat et perferat. potest et sine alterius spiritus instinctu se ipsa seducere et defectu a superioribus in inferiora lapsando, quanto iucundius aestimauerit. quod adipisci adpetit uel amittere metuit uel adeptum gaudet uel amissum dolet, tanto tolerabilius pro eo ferre, quod sibi minus est ad patiendum quam illud ad fruendum. quidquid enim illud est, ex creatura est, cuius nota uoluntas est. quodam modo enim familiari contactu atque conexu ad experiendam eius suauitatem adiacet amanti creaturae amata creatura. Voluptas autem creatoris, de qua scriptum est: et torrente uoluptatis tuae potabis eos, longe alterius generis est; neque enim, sicut nos, creatura est. nisi ergo amor eius detur inde nobis, non est, unde esse