comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostquã se baptirandus ꝑ con¬
fessionem uere fidei in alte¬
rius cõmendauerit dominiũ.
et ꝑ abrenuntiationẽ. a pͥoris
possessoris se alien auerit ser¬
uitio: exsufflatur ab eo seuapo¬
testas: ut ꝑ pium sacerdotis
ministeriũ. sp̃ui scõ cedat fu
flant᷑ et exorcitantur. ut pel¬
latur ab eis diaboli potestas
inimica: quȩ decipit hominẽ
ut possideret homines: Non
gͦ creatura di ininfantibus
exorcizatur aut exsufflatur:
s ille sub quo sunt. qui subpec¬
cato nascuntur Rabanus de¬

Expanded text:
ostquam se baptizandus per confessionem verae fidei in alterius commendaverit dominium et per abrenuntiationem, a prioris possessoris se alienaverit servitio, exsufflatur ab eo saeva potestas, ut per pium sacerdotis ministerium Spiritui sancto cedat fugflantur et exorcizantur ut pellatur ab eis diaboli potestas inimica, quae decepit hominem ut possideret homines. Non ergo creatura Dei in infantibus exorcizatur aut sufflatur, sed ille sub quo sunt qui sub peccato nascuntur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
et cõmentariis aliorum ñ
conuenit aliquos udicare. &
scõrum conciliorum canones
relinquere: uel decretalium
regulas .i. quȩ habent᷑ apud
nos simul cum canone in illis.
et quibꝰ omnibus eccłasticis
cesariensium. gͣngrensiũ. an¬
thiocensium. laodicensium.
calcedonensium. sardicensiũ.
carthaginensium. affricanen¬
sium Et cum illis regule p̃su¬
lum romanorum. siluestri. si¬
rici innocentii. zosimi. cȩlȩsti¬
ni. leoni. gelasii. hilariisima¬
chi. simplicii. ormisde. et gre¬
gorii iunioris: Isti omnino st̃
cantur: Nam si tale emer se¬
rit uel contigerit inusitatũ
negocium. qd̾ minime possit
ꝑ istos finiri: tunc illoꝵ quoꝵ
meministis dicta. ieronimi.
augustini. ysidori. uel cetero¬
rum. similiter scõrum docto¬
rum similium. si reꝑta fue¬
rint. magnanimiter sunt
retinenda. ac promulganda:
uel ad apłicam sedem refera
tur de talibus Quã obcausã
luculentius et magna uoce
ꝓnunciare. non timeo: quia
qui illa quȩ diximus. scõrũ

Expanded text:
et commentariis aliorum non convenit aliquem judicare, et sanctorum conciliorum canones relinquere, vel decretalium regulas, id est quae habeatur apud nos simul cum illis in canone, et quibus in omnibus ecclesiasticis caesariensium, Gangrensium, Antiochensium, Laodicensium, Chalcedonensium, Sardicensium, Carthaginensium, Africanensium: et cum illis regulae praesulum Romanorum, Silvestri, Siricii, Innocentii, Zosimi, Coelestini, Leonichi, Simplicii, Ormisdae et Gregorii Junioris. Isti omnino suntici judicantur. Nam si tale emerserit vel contingerit inusitatum negotium, quod minime possit per istos finiri, tunc illorum quorum meministis, dicta Hieronymi, Augustini, Isidoris, vel caeterorum similiter sanctorum doctorum similium, si reperta fuerint, magnanimiter sunt retinenda vel promulganda, vel ad apostolicam sedem reftur de talibus. Quam ob causam luculentius et magna voce pronuntiare non timeo, quia qui illa quae diximus sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
corpus quod uidetis man¬
ducaturi estis et bibituri illũ
sanguinẽ quẽ fusurist̃ illi qͥ
me crucifigent. ipsum qͥdem.
et non ipsum Ipsum inuisi¬
biliter: non ip̃sum uisibilit̃.
nde et subditur Si necesse ẽ.
illud uisibiliter celebrari: ne¬
cesse tamen inunsibiliter in

Expanded text:
corpus quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem quem fusuri sunt qui me crucifigent, ipsum quidem et non ipsum, ipsum invisibiliter, non ipsum visibiliter. Unde subditur: Et si necesse est illud visibiliter celebrari, necesse est tamen invisibiliter in
Abbreviated transcription (Latin):
falso uel uariȩ testimonia dix¬
erunt. uel utriq parti ꝓdide¬
runt: a uidicibus puniant᷑:
sunt. testes utͥq in eodem tes¬
tamento uel eodem negotio
fieri possunt: qm̃ nichil no¬
cet ex una domo plures tes¬
tes alieno negotio adhiberi:

Expanded text:
falsa vel varia testimonia dixerint vel utrique parti prodiderint, a judicibus puniuntur.sunt, testes utique in eodem testamento, vel eodem negotio fieri possunt, quoniam nihil nocet ex una domo plures testes alieno negotio adhiberi
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ ꝑmaneant reli
tim᷑. quȩ religioso ꝓposito
diuturna obseruatione per¬
manserunt: Similiter uir¬
gines nubere. ꝓhibemus.: qͣs
annis plurimis in monaste¬
riis etatem egisse contigerit.
Ex epła g̃gorii. ppmissa ad bonefaciũ.
iduas a proposito disceden¬
tes uiduitatis suꝑ qͥbꝰnos
consulere uoluit dilectio
a scõ paulo. et multĩs scĩs
patribus. nͥ conuertantur
olim ẽẽ dampnatas: Quas
et nos apłica auctoritate
dampnandas. et a cõmunio¬
ne fidelium atq aliminibꝰ
eccłe arcendas fore censemꝰ
usquequo obediant suis ep̃ĩs.
et ad bonum qđ ceperunt. in

Expanded text:
enitentiae permaneant religtimur, quae in religioso proposito diuturna observatione permanserunt. Similiter virgines nubere prohibemus, quas annis plurimis in monasteriis aetatem egisse contigerit. Ex epistola Gregorii papae missa ad Bonifacium. Viduas a proposito discedentes viduitatis, super quibus nos consulere voluit dilectio a sancto Paulo, et multis sanctis Patribus, nisi convertantur, olim esse damnatas. Quas et nos apostolica auctoritate esse damnandas, et a communione fidelium, atque a liminibus Ecclesiae arcendas fore censemus, usquequo obediant suis episcopis; et ad bonum quod coeperunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
nos ep̃osuo rationẽ ministe¬
rũ sui reddat. tam de fide catho¬
lica. quã de baptismo. atq de oĩ
ordine ministerii sui Ex decã eu¬
residens. pꝰcongruam allocu
uiros atq ueratiores. in mediũ
debet euocare Et allatis scõrũ
pignoribus: unũquẽq illorum
aut audisti. aut pꝰmodum in¬
qͥsiturus es. qd̾ contra dĩ uolun¬
tatem et rectam xp̃ianitatem

Expanded text:
piscopo suo rationem ministerii sui reddat tam de fide catholica, quam de baptismo atque de omni ordine ministerii. 148. Ut omnes eresidens, post congruam allocuts, atque veraciores viros, in medium debet evocare. Et, allatis sanctorum pignoribus, unumquemque illorumaut audisti, aut postmodum inquisiturus es, quod contra Dei voluntatem et rectam Christianitatem
Abbreviated transcription (Latin):
niceni concilii capitula que
dep̃fata synodo iubente dño
meo alexandro decreta omni¬
um ep̃oꝵ attuli. quia sunt ig¬
ne combusta: optamus ut a
amur Item: Presentibus no¬
synodo capła tractata sunt.
ta lingua: et quadraginta
a latinis similiter edita lin
repletis concilio congregatis.
et maxime iam dicto alexan¬
dro. et apłicȩ sedis a pocrisia¬
riis. ut .x. capła ad unarentur
aliis atq congruis locis inse¬
rerentur.: et ad formam. lxx
discipulorum. uel totius or
fierent capitula. que omnẽ
xp̃ianorum informarent or¬

Expanded text:
Nicaeni concilii capitula quae de praefata synodo, jubente domino meo Alexandro, decreto omnium episcoporum attuli, quia sunt igne combusta, optamus, ut aane praesentibus non memorata tractata sunt sta lingua, et quaa Latinis similiter Latina edirepletis concilio congregatis, et maxime jam dicto Alexandro, et apostolicae sedis apocrisariis, ut decem capitula adunarentur, aliis atque congruis in locis insererdiscipulorum, vel totius orbfierent capitula, quae omnem Christianorum informarent or
Abbreviated transcription (Latin):
itet ꝓfecto sedis apłicȩ tori
cuius auctoritate maior
ñ ẽ.uidicium. a nemine fore
retractandũ: neq cuiquã de
eius liceat uidicare uidicio:
fo et ceteris epĩs ꝑ thessaliam
constitutis scribens. nemo
ait uniquã apłico culmini
decuiꝰ uidicio non licet re¬
tractari. manꝰ obuias audac¬
ter intulit: nemo in hoc re¬
bellis extitit: nͥ qͥ de se uolu¬
it iudicari Et beatus papa
gelasuis. nec de eius id ẽ roma¬
ne eccłȩ canones umquã ꝑce¬
perunt iudicari uudicio. nec
sententiam constituerunt
oportere dissolui: cuius potiꝰ

Expanded text:
tet profecto sedis apostolicae cujus auctoritate major non est judicium a nemine fore retractandum, neque cuiquam de ejus licere judicare judicio, fo et ceteris episcopis per Thessaliam cons» ait, « unquam apostolico culmini, de cujus judicio non licet retractari, manus obvias audacter intulit, nemo in hoc rebellis existit, nisi qui de se voluit judicari, et beatus papa Gelasius, nec de ejusdem, id est Romanae Ecclesiae canones unquam praeceperunt judicari judicio, nec sententiae constiterunt oportere dissolvi, cujus poti
Abbreviated transcription (Latin):
sus quequã ꝓfessio. famili¬
ares uͦ et sponte confessi. at¬
q sceleribus irretiti. non
debent admitti : nec hi qͥ
aut ante fuerunt inimiq.

Expanded text:
unque professio. Familiares vero et sponte confessi atque sceleribus irretiti non debent admitti; nec hi qui aut ante fuerunt inimi
Abbreviated transcription (Latin):
custodierit sacrificium &
niteat: Qui autem ꝑdiderit
illud in eccła. aut pars eius
ceciderit. et non inuenta fu¬
erit:xxx. dies peniteat Pela

Expanded text:
custodierit sacrificium, e poeniteat. Qui autem perdiderit illud in ecclesia aut pars ejus ceciderit et non inventa fuerit, XXX dies poeniteat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
querit aliquis. quare in aqͣ
solũmodo. et non aliquando in
uino baptismus consecretur.
Cui respondit beatus ambrosiu.
idcirco uniformiter id fieri in
aqua: ut intelligatur qd̾ sic̃
aqua sordes corporis aut uestim̃ti
abluit: ita illud baptisma. ani¬
mȩ maculas sordesq uiciorum
emundando abstergit: Capitu
Nsabbato scõ paschȩ uel pente¬
costes. siquis uelit aquã consec᷑¬
tam ad asꝑsionem in domore¬
cipere: ante crismatis infusio¬

Expanded text:
quaeret aliquis quare in aqua solummodo, et non aliquando in vino baptismus consecretur. Cui respondit beatus Ambrosius: « Idcirco uniformiter hoc fieri in aqua, ut intelligatur quod, sicut aqua sordes corporis, aut vestimenti abluit, ita illud baptisma animae maculas sordesque vitiorum emundando abstergit. » CAP. Sabbato sancto Paschae vel Pentecostes, si quis velit aquam consecratam ad aspersionem in domo sua recipere, ante chrismatis infusio
Abbreviated transcription (Latin):
tiat Iubet fideli dñs ne infi¬
delem dimittat᷑. anñ iubet:
Si dixeris uibet. reclamat apłs.
Ego dico. non dñs. Sidixeris ñ
uibet. causam reqͥro Neq illã
mͥ responsurus es. quã tius lit¬
teris indidisti: quia dñs ꝓhi¬
bet fideles infidelibꝰ iungi hic
enim nullo mͦ ẽ. ista causa de
iam uinctis loqͥm᷑: ñ de un
existimo. ñ ẽẽ. ipsam. quã e̾ẽ
nobilis qͥdam homo. nobi¬
lem de saxonia saxonũ lege
dux̃ uxorem Tenuit multis
annis: ex ea filios. ꝓcreauit
U nde qͥa ñ isdem utunt᷑ legibꝰ
saxones & franci causatꝰ e. q eã
non sua id ẽ. francorum lege
desponsauerit .ł. acceꝑit. aut
dotauerit: dimissaq illa. duxͣ̃
alteram Definiuit suꝑ hoc scã
synodus. ut ille transgressor
euangłicȩ legis subigatur pȩ¬
nitentiȩ: a scõa coniuge separe¬
tͣ. pͥorem resumere cogatur: ex¬

Expanded text:
tiat. iubet fideli dominus, ne infidelem dimittat an non iubet? si dixeris \'iubet\', reclamat apostolus; ego dico, non dominus; si dixeris non iubet\', causam requiro. neque illam mihi responsurus es, quam tuis litteris indidisti: \'quia dominus prohibet fideles infidelibus iungi\'. hic enim nullo modo est ista causa; de iam iunctis loquimur, non de iungexistimo, non esse ipsam quam esse nobilis quidam homo, nobilem de Saxonia Saxonum lege duxit uxorem. Tenuit multis annis, et ex ea filios procreavit. Verum, quia non iisdem utuntur legibus Saxones et Franci, causatus est quod eam non sua, id est, Francorum lege desponsaverit, vel acceperit, aut dotaverit, dimissaque illa duxit alteram. Definivit super hoc sancta synodus ut ille transgressor evangelicae legis subigatur poenitentiae; a secunda conjuge separetur, priorem resumere cogatur.
Abbreviated transcription (Latin):
et incultꝰ ẽ. uir: Semel placu
et si mutetur alius. there uigũ
nescit cõpar alterius: & se ñ totũ
putat. Iu iugalem repudias
tuũ. & sepe putas mutandũ: &
si uno defecerit die. suꝑducis ri¬
ualem: & statim incognita cau¬
sa. quasi cognita. pudoris exeq̃¬

Expanded text:
et incultus est vir. Semel placuiet si mutetur alius, trahere jugum nescit compar alterius, et se non totum putat. Tu jugalem repudias tuum, et saepe putas mutandum, et si uno defecerit die, superducis rivalem, et statim incognita causa quasi cognita, pudoris exsequ
Abbreviated transcription (Latin):
sis ep̃is Quatuor tam de red¬
ditu. quam de oblatione fide¬
lium: ꝓut cuuislibet eccłȩ
facultas admittit conuenit
fieri portiones Quarum sit
una pontificis: alia clericoꝵ:
tercia pauperum: quarta fa¬
gustino cantuariorũ ep̃o.
Mos apłice sedis est.: ordinatis
ep̃is p̃cepta tradere De sti¬
pendiis eccłȩ. uel de his que
fidelium oblationibꝰ accedt̃
altario: quatuor debent por
tiones fieri Una uidelicet ep̃o.
et familiȩ ꝓpter hospitalita¬
tem atq susceptionẽ: Alia cle¬
ro. Tercia pauꝑibus. Quarta
in ȩccłiis reparandis In decret̾

Expanded text:
ium. Quatuor tam de redditu, quam de oblatione fidelium, prout cujuslibet ecclesiae facultas admittit, convenit fieri portiones. Quorum una fit pontificis, alia clericorum, tertia pauperum, quarta faGUSTINO Cantuariorum episcopo. Mos apostolicae sedis est ordinatis episcopis precepta tradere. De stipendiis aecclesiae vel de his, que fidelium oblationibus accedunt altario, quatuor debent fieri portiones. Una videlicet eet familiae propter hospitalitatem atque susceptionem; alia clero, tertia pauperibus, quarta in ecclesiis reparandis. » Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nał. auiduali ueste distinctus:
qͥ potest fidelibꝰ coniugatis sal¬
ua religionis causa uel obser¬
uantia conuenire Hunc te ma¬
ritꝰ si deponere noluit. ne te ue¬
lut uiduam illo uiuente iac¬
tares: puto quia ñ fuerat in hac
re usq ad dissensionis scanda¬
lum ꝑducendus: magis inobe¬
dientiȩ malo. ꝗͣ ulliꝰ abstinen¬
tiȩ bono. Qd enĩ ẽ. absurdius.
ꝗͣ mulierẽ de humili ueste ui¬
ro suꝑbire: cuite pocius expedi¬
ret. obtẽꝑare candidis moribu.
quã nigelł uestibꝰ repugnare:
Quia & si te indum̃tũ monachȩ
delectabat. & hoc gͣtius posset
marito obseruato exoratoq su¬
mi ꝗͣ illo inconsulto contẽpto¬
q p̃sumi Od̾ si oñino ñ sineret:
qͥd tuo ꝓposito deꝑiret: Absitut
hinc displiceres dã qd̾ coniuge
tuo ñdũ defuncto. ñ induereris
sicut anna. s sicut sussanna:.

Expanded text:
 a uiduali ueste distinctus,  a uiduali ueste distinctus, qui potest fidelibus coniugatis salua religionis obseruantia conuenire. hunc te maritus si deponere noluit, ne te uelut uiduam illo uiuente iactares, puto, quia non fuerat in hac re usque ad dissensionis scandalum perducendus magis inoboedientiae malo quam ullius abstinentiae bono. quid est enim absurdius quam mulierem de humili ueste uiro suret obtemperare candidis moribus quam nigellis vestibus repugnare? Quia etsi te indumentum monachae delectabat, hoc etiam gratius posset marito tuo observato exoratoque sumi, quam illo inconsulto contemptoque praesumi; quod si omnino non sineret, quid tuo proposito deperiret? absit ut hinc displiceres Deo, quod conjuge tuo nondum defuncto non induereris sicut Anna, sed sicut Susanna.
Abbreviated transcription (Latin):
tura qͦd dñs ñ uult adulterũ
uirũ: qr cum se ñ continuerit.
alteram q̃ret Quid sumꝰ dictii¬
ri mulieri᷑ ñne qd̾ dicit eccłȩ
sana doctrina. redde debitũ
uiro: Ne dũ tu q̃ris uñ ãpliꝰ
honoreris: ille uñ dãpnetur
uod do. pari consensu ambo
uoueratis: ꝑseuerant̃ usq
in finem reddere debuistis.
Aquo ꝓposito si lapsus ẽ. ille.
tu saltem constantissime ꝑ¬
seuera Quod te ñ exhortarer:
nͥ qͥatͥ ad hoc ipse consenserat.
Nam si nũquã tenuisses eiꝰ assen¬
sum: numerꝰ te nullus defen¬
disset annorũ: Itẽ Non quia
pariter tẽꝑabatis a cõmixtio¬
ne carnali. idõ maritus tuus¬
ẽẽ destiterat: immo uͦ tanto
sanctius inter uos coniuges
manebatis. qͣnto sanctiora c̃¬
corditer placita seruabatis
Nichil gͦ de tua ueste. nicħ deau¬
ro.ł. argento. ł qͣcũq pecunia.¬
ł. rebꝰ ulł terrenis sine arbitrio
faceredebuisti Item Est qͥdam
ꝓ modulo ꝑsonȩ habitus matͦ¬

Expanded text:
tura, quod dominus non uult, adulterum uirum: qui cum se non continuerit, alteram quaeret. quid sumus dicturi mulieri, nisi quod dicit ecclesiae sana doctrina? redde debitum uiro, ne, dum tu quaeris unde amplius honoreris, ille unde damnetur uod Deo pari consensu ambo voveratis, perseveranter usque in finem reddere debuistis. A quo proposito si lapsus est ille, tu saltem constantissime persevera. Quod te non exhortarer, nisi quia tibi ad hoc ipse consenserat. Nam si nunquam tenuisses ejus assensum, numerus te nullus defendisset annorum. Item: Non quia pariter tene carnali, ideo tuus maritus esse destiterat; immo uero tanto sanctius inter uos coniuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita seruabatis. nihil ergo de tua ueste, nihil de auro uel argento uel quacumque pecunia, rebus ullis terrenejus facere debuisti. Item: Est quidam pro modulo personae habitus mat
Abbreviated transcription (Latin):
triticum seminare: et fruc¬
tũ eiꝰ ñ colligere: Aut domũ
construere. & ñ illic habita
re : Post dignam enimsatis¬
factionẽ: credimꝰ. lapsum re¬
dire posse ad honorem ꝓpħa
dicente: Nũqͥd qͥ cadit. non
adiciet ut resurgat: Et qui
aduersus ẽ. ñ reuertetur: Qa
ẽ gͦgͣuius. carnale delictũ
admittere. sine quo pauci
gare : In quo peccato ipsum
beatum pͥncipem apłorum
petrum. ad cuiꝰ corpus nunc
indigni sedemꝰ. lapsum ẽẽ
cognoscimꝰ. S post negatio¬
nem. penitentia secuta ẽ: &
post penitentiam. indulgen¬
tia data ẽ: quia illũ ab apłatii
non deiecit. quẽ ante se ipsũ
negaturũ ẽẽ p̃dixit Libi hec
fili km̃e. dicta sufficiant᷑ ut
illum quẽ conspicis delicta
fletu delere. ñ dubites in con¬
spectu diuinitatis. miscdiã
consequi: quia nullũ peccã¬
tem. reu̾sum despicit: qͥ pec-

Expanded text:
triticum seminare et fructriticum seminare et fructum illius non colligere? Aut domum construere, et non illic habre? Post dignam igitur satisfactionem credimus redire posse ad honorem, Domino dicente: Nunquid qui cadit non adjiciet ut resurgat? Et qui aversus est non revertetur .  gravius carnale delictum admittere sine quo pauci gare? In quo peccato ipsum beatum principem apostolorum Petrum  ad cujus corpus nos indigni sedemus lapsum esse cognoscimus; sed post negationem, poenitentia secuta est; et post poenitentiam indulgentia data est, quia illum ab apostolatu non dejecit quem ante seipsum negaturum praedixit. Tibi haec, fili mi, dicta sufficiant, ut illum quem conspicis delicta fletu delere, non dubites in conspectu divinitatis misericordiam consequi, quia nullum peccantem reversum despicit, qui pec
Abbreviated transcription (Latin):
tua. latoris p̾sentiũ legatiõe
consuluit. nulla ratione in
sacro ordine pꝰ lapsum aut
ꝑmanere. aut reuocari posse
cognoscas Circa qũe tamen
mitius agendum ẽ: ꝓpterqd̃
quod comissum facinꝰ. facili dr̃
ꝓfessione confessus: Beatus G̃re
rescriberem de sacerdotali offi¬
ciõ pꝰ lapsum resurgendi: dũ
dicis de hoc canones diuersoᷤᷤ
te legisse. diuersasq senten¬
tias: alias resurgendi alias
nequaquã Nam nos genera
litera nicena synodo incipi¬
entes. hanc cũ reliquis .iiii. ue¬
neramur. que ipsam sequen
tes. in cunctis sententiis unã¬
nimes concordant. Nos gͦ p̃ce¬
dentes patres sequim᷑: qͥa auc¬
tore dõ a sacra doctrina illoꝵ
non discordamꝰ: A capite ita¬
ꝙ incipientes. usq in quar¬
tum altaris ministrũ hanc
formam seruandam cognos¬
cimus: ut qͥa minorẽ maior
tta sit in crimine Et quẽ ma¬
ior sequit᷑ culpa. maior ei
implicetur uindicta: et sic
postea penitentia credat᷑
ẽe fructuosa Quid enĩ ꝑdest

Expanded text:
tua latoris praesentium legatione consuluit, nulla ratione in sacro ordine post lapsum aut permanere, aut revocari posse cognoscas. Circa quem tamen mitius agendum est, quia commissum facinus facili dicitur professione confessus. C. IV. rescriberem, de sacerdotali officio, post lapsum resurgendi, dum dicis de hoc canones diversos te legisse, diversasque sententias, alias resurgendi, alias nequaquam posse. Nam nos generliter a Nicaena synodo incipientes, hanc cum reliquis quatuor veneramur: quia ipsam sequentes, caeterae in cunctis sententiis unanimes concordant. Nos ergo praecedentes Patres sequimur: quia auctore Deo a sacra doctrina illorum non discordamus. A capite itaque incipientes, usque in quartum altaris ministrum hanc formam servandam cognoscimus: ut quia minorem major ita sit in crimine, et quem major sequitur culpa, major ei implicetur vindicta: et sic postea poenitentia credatur esse fructuosa. Quid enim prodest
Abbreviated transcription (Latin):
dictionem alia sp̃es nomi¬
natur. post benedictionẽ corpꝰ
significatur Item In illo sacͣm̃¬
to xp̃c est: Item Qui manduca¬
uerit hoc corpus. fiet ei remissio

Expanded text:
dictionem alia species nominatur; post benedictionem corpus significatur. Item, in illo sacramento Christus est. Item, qui manducaverit hoc corpus, fiet ei remissio
Abbreviated transcription (Latin):
nus qͥsq sobolem suam nu¬
triat: quod si exponendam
putauerit. animaduersioni q̃
constituta ẽ subiacebit̾. s nec
dñis uel patronis repetendi adi¬
tum relinqͥmus. s ab ipsis ex¬
positos qͦd amm᷑ ad mortẽ uo¬
luntas quȩ miscdiȩ ẽ amica
ñ collegerit: Nec enĩ suum
dicere poterit: quẽ ꝑeuntem
contẽpserit tituł .ii.
siue ab ingenuis genitoribꝰ
puer paruus ꝓcreatus. siue ab
libertina ꝓgeniȩ siue seruili
conditione maculatꝰ expositꝰ
sit. eũ puerũ suum dnm uen¬
tione. siue colonariȩ conditi¬
onis. s neq his qͥ eos nutrien¬
ꝓcurare. suie masculsint. siue
feminȩ: ut eos uł loco liberoꝵ
uel loco seruorũ aut colonoꝵ
babeant: s nullo discrimine
habito. hi qui ab huiꝰmodi ho

Expanded text:
nusquisque sobolem suam nutriat; quod si exponendam putaverit, animadversioni quae constituta est, subjacebit. Sed nec dominis vel patronis repetendi aditum relinquimus, si ab ipsis expositos quodammodo ad mortem, voluntas quae misericordiae est amica, non collegerit. Nec enim sdicere poterat, quem pereuntem contempserit. CAP. LIII. sive ab ingenuis genitoribus puer parvulus procreatus, sive a libertina progenie, sive a servili conditione, maculatus expositus sit, eum puerum in suum dominium vintione, sive colonariae conditionis. Sed neque his qui eos nutrienprocurare sive masculi sint sive feminae, ut eos vel loco liberorum, vel loco servorum, aut colonorum habeant, sed nullo discrimine habito, hi qui ab hujusmodi ho
Abbreviated transcription (Latin):
ligionis uel fidei ñ potest fieri ẽ¬
iugiũ Quibꝰ decausis ñ debeat
solui coniuigiũ: Cuiusmodi con¬
iunctio. ñ facit coniugium De
separatione coniugii ñ ob cau¬
sam fornicationis: Capł .uii. partis.
eptima pars continet de se¬
paratione coniuigii ob causã
fornicationis carnalis De uiro
cite dimittat᷑ uxor De reconcili¬
atione coniugum De sacͣm̃to
qͦd debent uiri facere mulieribꝰ.
et mulieres uirissuis. quando
reconciliant᷑. De subiectione
qua debent uxores uirissuis sub¬
ici Qua ratione ñ debet fieri con¬
iugium inter parentes. De eoqͥ
unus uir ñ potest duas cõmatreᷤᷤ
ducere. unam post aliam: De eo
qͦd confiliola sua aut cõmatre
sua: aut qͥfiliũ suum baptiza¬
uit. aut cuius uxor filium. aut
culo consanguinitatis possunt ẽ¬
iugia fieri: De accusatioe ⁊sangui¬
Ie inquirenda parentela. et de in
continet de homicidio spontane
⁊ ñ spontaneo. et q pot fieri sine pe

Expanded text:
ligionis vel fidei, non potest fieri coligionis vel fidei, non potest fieri conjugium. Quibus de causis non debeat solvi conjugium. Cujusmodi conjunctio non facit conjugium, de separatione conjugii, non ob causam fornicationis. CAP. XLI. Septima pars continet de separatione conjugii ob causam fornicationis carnalis. De viro cite dimittatur uxor. De reconciliatione conjugum, de sacramentis quod debent viri facere mulieribus, et mulieres viris suis, quando reconciliantur, de subjectione qua debent uxores subjici viris suis. Qua ratione non debet fieri conjugium inter parentes, de eo quod unus vir non potest duas commatres ducere unam post aliam. De eo qui cum filiola sua, aut cum matre sua, aut qui filium suum baptizavit, aut cujus uxor filium suum,culo consanguinitatis possunt conjugia fieri, de accusatione consanguide inquirenda parenteia, et de inc. Octava pars continet de homicidio spontaneo, et non spontaneo, et quod potest fieri sine pe
Abbreviated transcription (Latin):
uinta pars continet de cleri¬
cis. sola infamia sine testibuꝰ
accusatis. quota manu se debe¬
ant purgare: De causis et nego¬
tiis laicoꝵ. De uocatione ex cõ¬
municandorũ De licita & illi¬
cita ex cõmunicatione. De ab¬
solutione: De illis qͥ excõmuni¬
catis fidelitate. aut sacmento
astricti sunt. Qd̾ possunt sine
ꝑuirio absolui ab illo sacm̃to.
De hereticis pͦ mortem ex cõmuni¬
candis E sit communicandũ
ñ ex nomine ex cõmunicatis.
exta pars continet de nuptiis.
quo scilicet tẽpore. et inter
quas ꝑsonas. & qua de causa de¬
beant fieri De tribubꝰ que ꝑ¬
fectum reddunt coniugiũ De
ꝑfecto et inꝑfecto coniugio. De
concubinis De conuigibꝰ quoꝵ
alter sine altero continentiam
uouit. uel religionis habitum
sũpsit: De uxoribꝰ que uiris in
captiuitatẽ ductis. aliis nupse¬
runt: Quod sit conuigiũ inter
ꝑsonas eiusdem religionis: Hoc¬
ẽ. inter gentiles int̾ uideos int̾
ꝑsonas uͦ q̃ non sunt eiusdem re¬

Expanded text:
uinta pars continet de clericis sola infamia sine testibus accusatis, quota manu se debeat purgare, de causis et negotiis laicorum, de vocatione excommunicandorum, de licita et illicita excommunicatione, de absolutione, de illis qui excommunicatis infidelitate aut sacramento astricti sunt, qui possunt sine perjurio absolvi ab illo sacramento, de haereticis post mortem excommunicandis, quod sit communicandum non ex nomine excommunicatis. exta pars continet de nuptiis, quo scilicet tempore et inter quas personas, et qua de causa debeant fieri, de tribus quae perfectum reddunt conjugium, de perfecto et imperfecto conjugio, de concubinis. De conjugibus quorum alter sine altero continentiam vovit, vel religionis habitum sumpsit, de uxoribus quae viris in captivitatem ductis, aliis nupsere. Quod sit conjugium inter personas ejusdem religionis, inter personas vero quae non sunt ejusdem re
Abbreviated transcription (Latin):
dum scismatis scandalum. uł
heretici dogmatis usum simplã
teneamꝰ baptismi mersionem:
tis. nil responderi uerius po¬
test. quã ipsi sensistis. quia in
una fide. nil officit sc̃ẽ ȩccłȩ con¬
suetudo diuersa Nos autem
qd̾ tercio mergimꝰ. triduane se¬
pulturȩ sacͣmenta signamus.
ut dum tertio ab aquis infans
educitur: resurrectio tridua¬
ni tẽporis expͥmatur: Quod siqͥs
forte etiam ꝓsumme trinita¬
tis ueneratione estimet fieri:
neq hoc aliquid obsistit. bap¬
tizandum semel in aquiꝰmer¬
gere: Quiadum tribus sub¬
sistentiis una substantia ẽ re¬
p̃hensibile e̾e nullatenꝰ potest.
infantem in baptismate ł ter
uel semel mergere.: quando
et in tribus mersionibꝰ ꝑsona¬
rum trinitas. et una potest
diuinitatis singłaritas desig

Expanded text:
dum schismatis scandalum, vel haeretici dogmatis usum, simplam teneamus baptismi mersionem. tis nihil responderi verius potest, quam quod ipsi sensistis, una fide nihil officit sanctae Ecclesiae consuetudo diversa. Nos autem quod tertio mergimus triduanae sepulturae sacramenta signamus, ut dum tertio ab aquis infans educitur, resurrectio triduani temporis exprimatur: quod si quis forte etiam pro summae Trinitatis veneratione existimet fieri, neque ad hoc aliquid obsistit baptizandum semel in aquis mergere, quia dum in tribus subsistentiis una substantia est, reprehensibile esse nullatenus potest infantem in baptismate vel ter vel semel mergere, quando et in tribus mersionibus personarum Trinitas et in una potest divinitatis singularitas desig
Abbreviated transcription (Latin):
ciaria ꝓtinus excludatur ꝙ
item: Beatus gregorius de sen¬
tentia in contumacem scͥbens
ad maximũ p̃sũptorem salo¬
nitanũ ep̃m dicit: Hortam᷑
ut ad nos uenire omni pꝰposi¬
ta excusatione festines: quati
nus seruata iustitia hec de qͥbꝰ
accusaris. & cognoscere & fini¬
re scd̃m canonica instituta
xp̃o reuelante possimus Ita
autẽ fac. ut adueni. endũ ãpliꝰ
iam moras ñ ingeras: nec ip¬
sa te mag̾ absentia obnoxium
his que dñr assignet: & nos in
te hec res ñ solum ꝓpter dicta
cͥmina que purgare subt̃fugiᷤ.
durius scilicet ut in contuma¬
cem cogat ex concilio ferre ui¬

Expanded text:
ciaria protinus excludatur. Et ciaria protinus excludatur. Et item beatus Gregorius de sententia in contumacem, scribens ad Maximum praesumptorem Salonitanum episcopum dicit : Hortamur ut ad nos venire omni postposita excunus servata justitia, haec de quibus accusaris cognoscere et finire secundum canonica instituta, Christo revelante, possimus. Ita autem fac ut ad veniendum amplius jam moras non ingeras, nec ipsa te absentia magis obnoxium his quae dicuntur assignet, et nos in te haec res non solum propter dicta crimina, quae purgare subterfugis,durius scilicet ut in contumacem cogat ex concilio ferre ju
Abbreviated transcription (Latin):
cet ñ cõmonitꝰ neq conuictus ẽ
uidicandꝰ. De conuentione hu
iusmodi patratoris manifestorũ
cͥminũ lex dicit Quicũq tribꝰ
auctoritatibꝰ udicis conuentꝰ.
dicem ꝓuocatus. aut uno pro
omnibus ꝑ emptorio .i. qͦd cai¬
sam extinguit fuerit uocaiꝰ.
et p̃sentiam suam apud eum
uidicem a quo ei denuntiatũ
ẽ. exhibere noluerit: adu̾sus
eum qͣsi incontumacẽ uidi¬
cari potest: qͥniminonec re¬
tractari ꝑ appellationem ne¬
gotia possunt. qͦtiens incon¬
tumacem fuerit iudicatum:
Et hanc sententiã de tribꝰ auc¬
toritatibus conuentis ex eu̾¬
głica ueritate cęlestinus ad
nestorium scͥbens. & ephesina
synodus de eodem discernens.
& beatus gregorius ad ioħem scͥ¬
bens cõꝓbauit De ꝑemptorio
autẽ scͥpto affricanũ conciliũ
monstrat de cresconio. ut si con¬
uentus resipiscere detrectaue¬
rit: suo contẽptu & contuma¬
tia faciente. auctoritate uidi¬

Expanded text:
cet non commonitus neque conventus est cet non commonitus neque conventus est judicandus. § 1. De conventione autem hujusmodi patratoris manifestorum criminum lex dicit: Quicunque tribus auctoritatibus judicis conventus, uerit provocatus, aut uno pro omnibus peremptorio, id est quod causam exstinguit, fuerit evocatus, et praesentiam suam apud eum judicem, a quo ei denunciatum est, exhibere noluerit, adversus eum quasi in contumacem judicari potest. Quinimo nec retractari per appellationem negotia possunt, quoties in contumacem fuerit judicatum. » Et hanc sententiam de tribus auctoritatibus conventis ex Evangelica veritate Coelestinus ad Nestorium scribens, et Ephesina synodus de eodem decernens , et beatus Gregorius ad Joannem scribens comprobant. De peremptorio autem scripto, Africanum concilium monstrat de Cresconio, ut si conventus resipiscere detrectaverit, suo contemptu et contumacia faciente, auctoritate judi
Abbreviated transcription (Latin):
cet aliquẽ anteꝗͣ causa ꝓbetͣ.
ꝓpter qũa eccłastici can̾ones
hoc fieri iubent Siquis autẽ
aduersus ea aliquẽ excõmunt¬
cauerit. ille qͥdem qͥ excõmuni¬
catus ẽ. maioris sacerdotis auc¬
toritate ad grãm scẽ cõmunio¬
nis redeat: Is autẽ qui legitime¬
ñ: excõmunicauerit. in tm̃¬
abstineat a sacra cõmunione¬
tẽpus. quantũ maiori sacerdo¬
ti uisum fuerit: ut qͦd iniuste
fecit. ipse iuste patiatur: Et hinc
ad nichilum redactis p̃dictȩ sen¬
tentiȩ tuȩ decretis: ex beati pe¬
tri apłorũ pͥncipis auctoritate
decreuimꝰ .xxx.dierum spatio
sacͣte cõmunione pͥuatũ. ab oĩ¬
potenti dõ tanti excessus ueniã
cũ sũma penitentia ac lacͥmis
exorare Quod si hanc sententi¬
am nram te cognouerimꝰ impleᷤᷤ¬
se remissius: non iam tantũ
iniustitiam. s & contumatiã
frat̃nitatis tuȩ cognoscas uiuã¬
te dño seuerius puniendam: qi
nemo p̃propereł p̃postere scili¬

Expanded text:
cet aliquem, antequam causa probetur, propter quam ecclesiastici canones haec fieri jubent. Si quis autem adversus eum aliquem excommunicaverit, ille quidem qui excommunicatus est, majoris sacerdotis auctoritate, ad gratiam sanctae communionis redeat. Is autem qui non legitime excommunicaverit, in tabstineat a sacra communione, quantum majori sacerdot visum fuerit, ut id quod injuste fecit ipse juste patiatur. Et hinc ad nihilum redactis praedictae sententiae tuae decretis, ex beati Petri apostolorum principis auctoritate, decernimus 30 dierum spatio sacra te communione privatum, ab omnipotenti Deo tanti excessus veniam cum summa poenitentia ac lacrymiexorare. Quod si hanc sententiam nostram te cognoverimus implesse remissius, non jam tantum injustitiam, sed et contumaciam fraternitatis tuae cognoscas adjuvante Domino severius puniendam, quia nemo praepropere vel praepostere, scili
Abbreviated transcription (Latin):
nemo uendat Quod si aliqͣ
necessitas cogit. hanc insinuan
tuto numero epõrum. utrũ fa¬
ciendum sit arbitret᷑. Quod si
tanta urget necessitas eccłȩ. ut
non possit ante consulere: saltẽ
post factum curiositatẽ habeat.
et uicinis ep̃is hoc ante iudica¬
re: et ad concilium referre eas
eccłe debet necessitates Quod
si ñ fecerit: reus concilii uendi¬
nuenditionibꝰ quas abbates fa
ditum fuerit. ad potestatẽ epĩ
reuocetur Mancipia uͦ mona¬
chis donata ab abbate. ñ liceat
manumittere Inustum enĩ
putamus. ut monachis cotidi¬
anum rurale opus facientibus.
serui eorum libertatis ociopoti

Expanded text:
nemo vendat. Quod si aliqua necessitas cogit, hanc insinuandum statuto numero episcoporum utrum faciendum sit, arbitretur. Quod si tanta urget necessitas ecclesiae, ut non possit ante consulere; saltem post factum curiositatem habeat, et vicinis episcopis hoc ante indicare, et ad concilium referre has ecclesiae necessitates. Quod si non fecerit, reus concilii vendienditionibus, quas abbates veditum fuerit, ad potestatem episcopi revocetur. Mancipia vero monachis donata ab abbate non liceat manumitti. Iniustum enim putamus, ut monachis cottidianum rurale opus facientibus servi eorum libertatis otio poti
Abbreviated transcription (Latin):
Merrulas aut uineolas exigu
as eccłe minꝰ utiles. aut longe
positas paruas. ep̃s sine consilio
fr̃m. si necessitas fuerit. distrahen¬
di habeat potestatem Ex conc̾.

Expanded text:
errulas aut vineolas exiguas et Ecclesiae minus utiles aut longe positas parvas episcopus sine consilio fratrum, si necessitas fuerit, distrahendi habeat potestatem. XLVI.
Abbreviated transcription (Latin):
unuchus grecum nomenẽ.
qͦd ẽ spado. Horum qͥdam
cõeunt: s tamen uirtus in
semine nulla ẽ: Liqͦ rem enĩ
habent et emittunt semen:¬
s ad ginnendum inane atq

Expanded text:
unuchus Graecum nomen est, quod est spado. Horum quidam coeunt, sed tamen virtus in semine nulla est. Liquorem enim habent et emittunt, sed ad gignendum inanem atque
Abbreviated transcription (Latin):
nent innocentes. uel soluere se¬
noxios arbitrent᷑: cũ ap̃ dm̃ ñ
scientia sacerdotũ. s reoꝵ uita q̃¬
ratur. Legimus in leuiticode le¬
psis uͥ iubent᷑ ut ostendant se
sacerdotibꝰ. &. si lepram habue¬
rint: tunc a sacerdote inmundi
fiant. Non qd̾ sacerdotes mun¬
dos uel inmundos faciant. s qͥ
ñ leprosis: & possunt discernẽ
qͥ mundꝰ qͥ ue inmundꝰ sit Qmͦ¬
gͦ leysum sacerdos mundũ ñ
sunt. uel innoxii: s ꝓofficiosuo
cum peccatorũ audierit uarie¬
tates. scit qͥ ligandꝰ sit. qͥsoluendꝰ.¬

Expanded text:
nent innocentes, vel solnoxios arbitrentur, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed eorum vita quaeratur. Legimus in Levitico de leprosis, ubi jubentur, ut ostendant se sacerdotibus, et si lepram habuerint, tunc a sacerdote immundi fiant , non quod sacerdotes leprosos et immundos faciant, sed quod n leprosi, et possint discernere, qui mundus quive immundus sit leprosum sacerdos mundum velsunt, vel noxii; sed pro officio suo, cum peccatorum audierit varietates, scit qui ligandus sit, quive solvend
Abbreviated transcription (Latin):
marinos uel incognitos homi uo¬
nes. in clericatus honorem no¬
lite susciꝑe: nͥ quinq aut eo
amplius ep̃orum cyrographiᷤ
sint designati: quia multa ꝑ
subreptionem solent euenire:

Expanded text:
marinos vel incognitos homines, in clericatus honorem nolite suscipere, nisi 5 aut eo amplius episcoporum chirographis sint designati, quia multa per subreptionem solent evenire
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ lex ẽ eccłȩ. uenientibus capł.¬
ab hereticis. qui tamenibiIu
bap̾tizati sunt. ꝑ manus im¬
positionem. laicam tantũ
tribuere cõmunionẽ: nec ex
his aliquem in clericatus ho¬
norem. uel exiguum subro
gare Ex concilio arelatensi.iii.
penitentes. uel repudia¬
non sunt ad clerum: s inuen¬

Expanded text:
e lex est Ecclesiae venientibus ab haereticis, qui tamen illic baptizati sunt, per manus impositionem laicam tantum tribuere communionem, nec ex his aliquem in clericatus honorem, vel exiguum, subror. Ex concilio Arelatensi III, cap 3. enitentes, vel repudianon sunt ad ullum ordine
Abbreviated transcription (Latin):
x penitentibus quãuis uiii.¬
bonus clericus. non ordi¬
netur. Si ꝑ ignorantiam ep̃i
factum fuerit. deponatur
a clero: quia se ordinis tẽpore
non ꝓdidit fuisse in peniten

Expanded text:
x poenitentibus, quamvis bonus, clericus non ordinetur; et si per ignorantiam episcopi factus fuerit, deponatur a clero, quia se ordinationis tempore non prodidit fuisse poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut penitentes non ad¬
mittantur ad clerum: nisi s¬
tantum si necessitas aut usus
exegerit. inter hostiarios de¬
putentur. uel inter lectores.
gant: Si qui autem ante or
habeantur: ĩta ut manum ñ
imponant. aut sacra contin¬
tem: qui post baptismum aut
pro homicidio aut pro diuer¬
sis criminibus grauissimis. qͥ¬
pro peccatis publicam pęniten¬
tiam gerens. sub cilitio. diumno
fuerit reconciliatus altario: Ex
aliam cuiuscumq conditi¬
onis cognouerit mulierem.
in clerum nullatenus admit

Expanded text:
lacuit ut poenitentes non admittantur ad clerum, nisi tantum, si necessitas aut usus exegerit, inter ostiarios deputentur, vel inter lectores, gant. Si qui autem ante ordhabeantur, ita ut manum non imponant, aut sacra contindicimus, qui post baptismum, aut pro homicidio, aut pro diversis criminibus gravissimisque peccatis publicam poenitentiam gerens sub cilicio, divino fuerit reconciliatus altario. CAPaliam cujuscunque conditionis cognoverit mulierem, in clerum nullatenus admit
Abbreviated transcription (Latin):
enim a maritudinis et obli¬
gatione iniquitatis. uideo
te e̾ẽ Id̾o tales nͥ resipiscant:
sp̃uali gladio ꝑcutere cense¬
mus Non enim fas ẽ sp̃uiscõ
mentiri. sicuti ananias et sa¬
phira mentiti sunt. et statĩ¬

Expanded text:
enim amaritudinis, et obligatione iniquitatis video te esse. Ideo tales, nisi resipiscant, spirituali gladio percutere censemus. Non enim fas est Spiritui sancto mentiri, sicuti Ananias et Sapphira mentiti sunt, et stati
Abbreviated transcription (Latin):
i publicis sacm̃torũ gestis
qđ d̾s auertat a qͥbusubet
illicita uł non bona extitisset
conditio alligata. quȩ aut ui¬
gulare animam patris. aut agẽ
cõpelleret stuprũ sacͣtissimẽ
uirginis: numquid non tole¬
rabilus ẽẽt. stulte ꝓmissionis

Expanded text:
i publicis sacramentorum gestis, quod Deus avertat, a quibuslibet illicita vel non bona exstitisset conditio alligata, quae aut jugulare animam patris aut agere compelleret stuprum sacratissimae virginis; nunquid non tolerabilius esset stultae promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
& terram. & ꝑ iherosolimã. &
ꝑ caput tuum: & hoc qͣsi par¬
uulis fuerat lege concessum.
ut qͦmꝰ uictimas immolabas
dõ. ne ea immolarent idolls. sic
& iurare ꝑmitterent᷑ in dm̃. ñ
qđ recte hoc facerent: s qd meliꝰẽ
d̾o id exhibere. qua idolis & de

Expanded text:
 terram, et Hierosolymam, et per caput tuum, et hoc quasi parvulis fuerat lege concessum, ut quomodo victimas immolabant Deo, ne eas immolarent idolis, sic et jurare permitterentur in Deum, non quod recte hoc facerent, sed quod melius Deo id exhibere quam idolis ve
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt uiratio: nec in ueterilege
diceret᷑. ñ ꝑuirabis Reddes au¬
tem dno usiurandũ tuum
Non enĩ peccatũ p̃ciꝑetur nob̾
Item Non uob̾dicimꝰ ñ nos
uirare Si enĩ hoc dicimꝰ m̃ti¬
mͦ Quantũ ad me ꝑtinet iuro. s¬
quantũ mͥ uidetur. magna ne
hac ꝑpensa ratione & conside¬
ratione librata. cũ magnoti¬
more dico coram do. aut testis
ẽẽ in animo meo.: & uideo qͥa
plus ẽ idẽ qd ampliꝰ ẽ. quã

Expanded text:
esset juratio, nec in veteri lege diceretur: Non pejerabis. Reddes autem Domino jusjurandum tuum . Non enim peccatum praeciperet nobis. Item: Non vobis dicimus, non nos jurare. Si enim hoc dicimus, mentimur, quantuquantum mihi videtur, magna necHac perpensa ratione et consideratione librata cum magno timore dico: Coram Deo, aut, testis esse in animo meo, et video, quia plus est, id est quia amplius est
Abbreviated transcription (Latin):
famis effectus. bonorũ suorũ
quarta parte multabitur.
testibus aut scͥptura Senten
tia. absente parte alia. a uidice
data: nullam obtinet firmita¬
tem Causa inter p̃sentes uidi¬
cata. pꝰ decennium reuolui ñ
potest: Hec inter absentes. pꝰm
genum: In causa capitali. ne¬
absens ꝑ aliquẽ accusatorem
accusari potest: Qui debeant

Expanded text:
famis effectus bonorum suorum quarta parte multabitur. tetia, absente parte alia, a judice data, nullam obtinet firmitatem. Causa inter praesentes judicata, post decendium revolvi, non potest, nec inter absentes post vicendium. In causa capitali ababsens per alium accusatorem accusari potest. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Ullus in episcopatum
eligatur. nisi qui in sacris
ordinibus religiose uiuens in¬
uentꝰ ẽ. Sacros autem ordines
dicimꝰ: dia conatus ꝓbratus.
Nos siquidem solos pͥmitiua le¬
gitur eccła habuisse. Suꝑhis
solis pceytum apłi habemus.
Dibdiacones uͦ quia et ipsi alta¬
ribus administrant oportuni¬
tate exigente concedimꝰ s ra¬
rissime.: si tamen spectate sint
religionis et scientiȩ Qd̾ ipsũ.
non sine romani pontificis ł
metropolitani licentia In de¬

Expanded text:
ullus in episcopatum eligatur, nisi qui sacris ordinibus religiose vivens inventus est; sacros autem ordines dicimus, diaconatus, presbyteratus, hos siquidem solos primitiva legitur Ecclesia habuisse. Super his solis praeceptum apostoli habemus; subdiaconos vero quia et ipsi altaribus administrant, opportunitate exigente, concedimus, sed rarissime si tamen spectatae sint vitae, religionis et scientiae. Quod ipsum non sine Romani pontificis vel metropolitani licentia
Abbreviated transcription (Latin):
prbr̃ in ȩccła consecrata ali¬
ud altare erigat. nͥ qd̃ ab ep̃o
ut sit discretio inter sacrum
et ñ sacrum Hec dedicatio¬
nem fingat. nͥ sit Quod si fe¬
cerit: si clericus ẽ. degradetur:
Si laicus: anathematizetui: Ex¬

Expanded text:
er in ecclesia consecrata, aliud altare erigat, nisi quod ab episcopo ut sit discretio inter sacrum et non sacrum. Nec dedicationem fingat nisi sit. Quod si fecerit, si clericus est, degradetur: si laicus anathematizetur.
Abbreviated transcription (Latin):
uislibet ȩccłȩ si dirupta fue¬
rit instauranda. et sim eolo¬
co consecͣtionis sollẽpnitas de¬
beat iterari in qua scũaria ñ
fuerunt. nichil uidicamꝰ offi¬
cere: si ꝑ eam minime aqua
celebritatem tantũ scumus
ẽẽ missarum Et id̾o siqua
scõꝵ basilica. a fundam̃tis
etiam fuerit in nouata sine
aliqua dubitatione cum in
ea missarum sollẽpnitas fu¬
erit oelebrata. totius sc̃ificatio
consectionis implebit᷑. Siu̾
scũaria quȩ habebat ablata
sunt: rursus eorum depositio̾e
et missarum sollempnitate
reuerentiam sanctificationis
It loca que semel dõdicata
sunt aut monasteria fuer̃.
maneant ꝑpetuo sic: nec pos
cula Ex decretis igmi pp̃. capł. ui

Expanded text:
juslibet ecclesiae, si dirupta fuerit, instauranda, et si in eo loco consecrationis solemnitas debeat iterari, in qua sanctuaria non fuerint diruta, nihil judicamus officere, si per eam minime aqua celebritatem tamen scimus esse missarum. Et ideo, si qua sanctorum basilica a fundamentis etiam non fuerit innovata, sine aliqua dubitatione cum in ea missarum solemnitas fuerit celebrata, totius sanctificatio consecrationis implebitur: si vero sanctuaria quae habehat, ablata sunt, rursus eorum dispositione et missarum solemnitate reverentiam sanctificationis Ut loca quae semel Deo dicata sunt, aut monasteria fuerunt, maneant perpetuo sic, nec possiunt cula. Ex decretis Gregorii papae mi
Abbreviated transcription (Latin):
Unnulli habent ueritatem
in labiis. et in corde ñ habent.
tamquã si aliqͥs dolose ostendat
uiã sciens in ea ẽe̾ latrones. & di¬
cat. si hac ieris a latronibꝰ tutus
eris: & contingat ut uere ibi ñ
inueniant᷑ latrones: uerũ ille
locutꝰ ẽ. s ñ in corde suo Aliud
enĩ putabat: & nesciens uerũ
dix̃ Ergo parũ ẽ. uerũ loqui. nͥ

Expanded text:
nnulli habent veritatem in labiis, et in corde non habent, tanquam si quis dolose ostendat viam, sciens in ea esse latrones, et dicat: Si hac ieris, securus eris a latronibus, et contingat ut vere non inveniantur latrones. Verum ille locutus est, sed non in corde suo. Aliud enim putabat, et nesciens verum dixit. Ergo parum est verum loqui, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝑnitiose habeant. ꝑnitioseq
tradant: extra uinculum pacis¬
hi sunt: Neutri sacramento in¬
iuria facienda ẽ Sicut non rec¬
te habet qui ab unitate discedit.
s tamen habet. et id̾o redeunti
non redditur: sic etiam non rec¬
s tamen dat. et id̾o quod ab eo
accipit uenienti ad unitaten
pare: Non itaq id̾o non sunt sa¬
illicite utuntur non heretici
solum . s etiam om̃s iniqui et
impii. s tamen illi corrigendi.
aut puniendi: illa uͦ agnoscen¬
da et ueneranda sunt In decret̾

Expanded text:
sed perniciose habeant, perniciose sed perniciose habeant, perniciose tradant. Extra vinculum pacis sunt hi. Neutri sacramento injuria facienda est. Sicut non recte habet qui ab unitate discedit, sed tamen habet, et ideo redeunti non redditur, sic tamen non recsed tamen dat, et ideo quod ab eo accipit, venienti ad unitatem pare. Non itaque ideo non sunt saillicite utuntur non hsolum sed etiam omnes iniqui et impii. sed tamen illi corrigendi aut puniendi, illa uero agnoscenda et ueneranda sunt. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
et quadam consecratione
utrumq homini datur: illud
cum baptizaturꝰ: illud cumor¬
dinatur Idoq in catholica utrũ¬
q non licet iterari Nam siqñ
ex ipsa parte uenientes. et pro¬
positi bono pacis correcto er¬
rore scismatis susceptisunt:
etiam siuisum ẽ opus esse ut
eadem officia agerent quȩ
gerebant. non sunt rursus
ordinandi: s sicut baptismꝰ
in eis. ita ordinatio mansit in
tegra: quia in p̃cisione fuerat
uicium. quod unitatis pace
correptum ẽ: non in sacramen¬
tis. que ubiq sunt ipsa sunt:
Et cum expedire eccłȩ iudica¬
tur. ut p̃positi eorum inde ue¬
nientes in catholicam socie¬
tatem honores suos ibi non
administrent. non eis tamen ip¬
sa ordinationis sacramenta de¬
trahuntur. s suꝑ eos manent:
id̾o non eis in popło manus in¬
ponitur. ne non homini s ipsi
sacramento fiat iniurla: De his
qui ab ȩccłȩ catholicȩ unitate se¬
parati sunt. nulla iam questio
qͥn habeant et dare posẜint.

Expanded text:
et quadam consecratione utrumque homini datur, illud cum baptizatur, illud cum ordinatur, ideoque in catholica utrumque non licet iterari. nam si quando ex ipsa parte uenientes etiam praepositi bono pacis correcto schismatis errore suscepti sunt, etiamsi uisum est opus esse ut eadem officia gererent quae gerebant, non sunt rursus ordinati, sed sicut baptismus in eis ita ortegra, quia in praecisione fuerat vitium, quod unitatis pace correptum est, non in sacramentis quae ubicunque sunt ipsa, sunt, ut cum expedire Ecclesiae judicatur, ut praepositi eorum convenientes in Catholicam societatem, honores suos ibi non administrent, non eis tamen ipsa ordinationis sacramenta detrahuntur, sed super eos manent; ideo non eis in populo manus imponitur, ne non homini, sed ipsi sacramenti fiat injuria. De his qui ab Ecclesiae catholicae unitate separati sunt, nulla jam quaestio quin habeant et dare possint,
Abbreviated transcription (Latin):
sus pastores uel eccłas eorũ
cõmotus fuerit. aut causas
habuerit: pͥus ad eos recurrat
caritatis studio: ut familia¬
ri colloquio cõmoniti. ea sa¬
nent. quȩ sananda sunt: &
caritatuie emendent. quȩ
iustȩ emendenda agnoue¬
rint: Si autẽ aliqui eos pͥus¬
quã hec egerint lacerare ac¬
cusare. aut infestare p̃sũp¬
serint. excõmunicentur. &
minime absoluant᷑ anteꝗͣ¬
ꝑ satissactionẽ condignam

Expanded text:
sus pastores et Ecclesias eorum commotus fuerit, aut causas habuerit, prius ad eos recurrat charitatis studio, ut familiari colloquio admoniti, ea sanent quae sananda sunt, et charitate emendent quae juste emendanda cognoverint. Si autem aliqui eos, priusquam hoc egerint, lacerare, accusare, infestare praesumpserint, excommunicentur, et minime absolvantur antequam satisfactionem condignam
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ uxor. solam fornicationis
causam excepit. ceteras uͦ uni¬
u̾sales molestias si q̃ extiteriñ.
iubet ꝓ fide coniuigali. & ꝓcasti¬
tate fortit᷑ sustineri: et mechũ
dicit &̃ uirũ qͥ eam duxerit. q̃
soluta ẽ. a uiro Item fieri pot̃¬

Expanded text:
 dimittatur uxor, solam fornicationis causam excepit; caeteras vero universales molestias si quae exstiterint, jubet pro fide conjugali, et pro castitate fortiter sustineri, et moechum dicit etiam qui eam duxerit, quae soluta est a viro. Item, ibi