comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs iudeoꝵ. ¶inc notanroum est. ꝙ aliqñ pu¬
nit d̾s pec̾a ꝑ nescientes. aliqñ ꝑscientes. ꝑ nesciẽ¬
tes pcc̃a punit. sicut ꝑ sennacherib. ⁊ ꝑ nabucho¬
donosor.⁊ ꝑ anciochum ⁊ ꝑ pͥncipes romanoꝵ. ⁊
aut̃ non ꝯgnouit. Assur erat uirga furoris dñĩ. qr
ꝑ eum ĩnumeras gences diuina iusticia flagei¬
lare disposuit. Ip̃e uero non ꝯgnouit. qr in su¬
ꝑbiam elacus. uictoriam quam assecutus fu̾at:
non diuine pocentie: s suis iurib actͥbuit. Unde
cc̃ eius suꝑbiam dñs ioquit᷑ dicens. Num qͥd głabi

Expanded text:
. Hinc notandum est, quod aliquando punit Deus peccata per nescientes, aliquando per scientes. Per nescientes peccata punit, sicut per Sennacherib, et per Nabuchodonosor, et per Antiochum, et per principes Romanorum. et autem non cognovit. Assur erat virga furoris Domini, quia per eum innumeras gentes divina justitia flagellare disposuit. Ipse vero non cognovit, quia in superbiam elatus victoriam, quam assecutus fuerat, non divinae potentiae, sed suis viribus attribuit. Unde contra ejus superbiam Dominus loquitur, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
ui uitiis ntͥendis parcit. ⁊ fauet. endis paret.¬
ne ꝯtristet peccancium uoluntatẽ. tam nõ ẽ
misericors. quam qui non uuit cultrũ raꝑe pu¬
ero. ne audiat plorantem. ⁊ non cunet. ne iuiln̾¬
maidatur. ꝑtinet gͦ adinnocentis offm̃. non solum
nemini malum inferre: um̃ ⁊̃ cohibere a pcc̾o. uel
punire pcc̾m. ut aut ip̃e qui pͥus odio habebatin
corrigatur exꝑiñco: aut aiii terreant᷑ exomplo.

Expanded text:
ui uitiis nutriendis parcit et fouet, ne contristet peccantium uoluntatem, tam non est misericors, quam qui non uult cultrum rapere puero, ne audiat plorantem, et non timet, ne uulnerPertinet ergo ad innocentis officium non solum nemini malum inferre, verum etiam cohibere a peccato, vel punire peccatum, ut aut ipse qui prius oditur, corrigatur experimento, aut alii terreantur exemplo.
Abbreviated transcription (Latin):
ce ⁊ caricate nobiscum possideant. possidentur¬
u̾ ad eo autem calumpuandi cupidicate cecantur.
ut uon adcendant quam sint int̾ se cẽria que loc¬
untur. ipi cerce dn̾t. ⁊ inuidiosissime sibi ⁊queri
reseoꝵ possidere uenlemꝰ. Quis auarus q̃rit cum¬
possessorem: Quis dua̾ndi cupidicate ĩ flaminatꝰ.
uł fastu dnãtionis elacus. desid̾at hr̃e ꝯsortem:
Ip̃os certe adcendant quondam suos. modo ⁊̃ no¬
stros socios. ⁊ fr̃na nobis dilectione nunctos. ut¬
quẽadinod̾ sua cengant. non solum que habebãt.
ciant possidemus. non sunt illa nt̾a. s pauꝑni. qͦꝵ
quid gͥ nomine eccłarum ꝑtes donati possidebat.
ad cathoncam cransferre uisserunt. Cum gͦ no¬
biscum sunt plebes. earumd̾ eccͥrum nobiscũ sunt¬
pauꝑes. quide eisdem possessiuncuł alebantur.
ip̃i pocius foris positi. desinant ꝯcupiscere aliena.
s intrent unitatis societatẽ. ut parit̾ gub̾nemus

Expanded text:
et charitate nobiscum possideant. Si auUsque adeo autem calumniandi cupiditate caecantur, ut non attendant quam sint inter se contraria quae loquuntur. Ipsi certe dicunt, et invidiosissime sibi conqueri res eorum possidere uellemus. quis auarus quaerit conpossessorem? quis dominandi cupiditate inflammatus uel fastu dominationis elatus desiderat hIpsos certe attendant quondam suos, jam nostros socios et fraterna nobis dilectione conjunctos, quemadmodum sua teneant, non solum quae habebant, ciant possidemus, non sunt illa nostra, sed pauperum,dquid ergo nomine ecclesiarum parti Donati possidebaturad catholicam transire jusserunt. Quum ergo nobiscum sint plebes earumdem ecclesiarum, nobiscum pauperes, qui de eisdem possessiunculis alebantur, ipsi potius foris positi desinant concupiscere aliena, sed intrent in unitatis societatem, ut pariter gubernemus
Abbreviated transcription (Latin):
i ꝑ mĩam di cͥbulationum flagellis solet
ꝑfidia castigari. Numquid quia mores optimi
uu̾tate uoiuntatis eliguntur. iõ mores pessimi
non legis incegͥtace puniuntur. s cñ maie iiuẽ¬
di uitͥr disciplina pͥpostera est. nisi cura p̃cedens
s male facere ꝓhibemini. Nam bñfacere nemo p̃.¬
nisi elegͥit. nisi amau̾it.ꝙ est in ub̾a uoluntate.
cum aliquid adu̾sus uos leges ꝯsticuunt: ad mo¬
ni uos credite. ut cogitetis qr ista patiamĩ. Sipp̃

Expanded text:
icordiam dei tribulationum flagellis solet perfidia castigari. numquid, quia mores optimi libertate uoluntatis eliguntur, ideo mores pessimi non legis integritate puniuntur? sed tamen male uiuendi ultrix disciplina praepostera est, nisi cum praecedens sed male facere nisi elegerit, nisi amaverit, quod est in libera voluntate. Cum aliquid adversus vos reges constituunt, admoneri uos credite, ut cogitetis quare ista patiamini. si propter
Abbreviated transcription (Latin):
sunc ad bonum. S obicit᷑. ꝙ nemo est cogendus
chios hortaretur: ait. unus quisq det ꝓut desti¬
nauit in corde suo. non extͥsticia: aut ex necc̃ita¬
te. Hylarem enim dacorem diligit deus. Unde
dacur incesligi: ꝙ qui inuitus dat. ꝓꝑcer presẽ¬
tem pudorem. ⁊ rem ⁊ m̾itum ꝑdit. Icem. ũ
redłet cãm quare a sũptib abstin̾et ait. Si ex
ta est. Si aut̾ uolens hoc ago: m̾cedem habeo apud
cenenda: aic. Si sp̃u dei ducimini: non estis sub
iege. ex quo apparet eum qui sub lege est .i. qui¬

Expanded text:
um. §. 1. Sed objicitur, quod nemo est cogendus nas Corinthios hortaretur, ait: Unusquisque, prout destinavit in corde suo, non ex tristitia, aut ex necessitate. Hilarem enim datorem diligit Deus. Unde datur intelligi, quod qui invitus dat propter praesentem pudorem, et rem et meritum perdit. Item, quum redderet causam, quare sumtibus abstineret, ait: Si ex ta est. Si autem volens hoc ago, mercedem habeo apud tenenda, ait: Si Spiritu ducimini, non estis sub lege. Ex quo apparet eum, qui sub lege est, i
Abbreviated transcription (Latin):
nuncipes scłi non nũquam
intra eccł̾am p᷑atis ad epte cuimina doñ ualet dis¬
cenent. ut ꝑ eandem pͣatem: discipunã
eccͥsticam muniant. Cec̾m intra eccsam po re po¬
cestates necc̃ie non eẽnt. tusi ut ꝙ non pͥualẽt ase
sac̃dotes efficere. ꝑ doctne sermonem: pocestas
hoc impetret ꝑ discipline t̾rorem. Sepe ꝑ regnũ
t̾renum: celeste regnũ ꝑficit. ut qui
intra eccłam positi ceͣ fidem. ⁊ discipiinam agõ.¬

Expanded text:
ue seculi nonnumquam ue seculi nonnumquam intra ecclesiam potestatis adeptae culmina tenent, ut per eandem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Ceterum intra ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod non praevalet sacerdos efficehoc impleat per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum coeleste regnum proficit, ut qui intra ecclesiam positi contra fidem et disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
um homo ab homĩe occidit᷑. distat.
mitum utrum frat nocetdi cupididate. uł inuiste
auquid auferendi. sicut fit ab numico. sicut a lacro¬
ne. aut uiciscendi. aut obediendi ordine. sicut a ui¬
dice. sicut a carnifice. uł enadendi. uł subuetuendi i¬
noctĩtate. sic̃ qñ inc̾imicur lacro a macore. hostis. ã
milite. ⁊ aliqñ qui cã mortis fint. pocus in cipa
est: qł ille qui occidit. nt ut si quisprim deciprat
fideiussorem suum. atq isle ꝓito supplcium legi¬
tunum luat. nec cñ om̃ĩs qui causa aliene moitisẽ.
impecuent inc̾imat. Q si filius timens patris pia
u̾bera p̾cipicio ꝑeat. Ꝙ si alius homine lib̾ato. nel
ne alius ubecur. sibi ipsi mortem inferat. Iumqͥd¬
ꝓpt̾ istas alenarum morti ũ cãs. aut scełi ꝯsentiend̾
est. aut uindicta pcci. que non sit nocendi. s corri
mĩe cohibenda sunt. Hec cum accidunt: debemꝰ
eishumanum dolorem. non ꝓpt̾ itla: ne accidant.
recte factor reprimamꝰ. uoliuitatẽ. ¶tem ysdorꝰ.¬

Expanded text:
um homo ab homine occiditur, multum distat utrum fiat nocendi cupiditate, an iniuste aliquid auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone, aut ulciscendi vel obediendi ordine, sicut a iudice, sicut a carnifice, vel evadendi vel subveniendi necessitate, sicut quando interimitur latro a viatore, hostis a milite. Et aliquando qui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille, qui occidit, uelut si quisquam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium legitimum luat. nec tamen omnis, qui causa alienae mortis esimpetrarit, interimat? quid, si filius timens patris pia uerbera praecipitio pereat? quid, si alius homine liberato uel ne alius liberetur sibi ipse mortem inferat? num propter istas alienarum mortium causas aut sceleri consentiendum est aut uindicta peccati, quae non fit nocendi sed corrigericordiae cohibenda sunt? haec cum accidunt, debemus eis humanum dolorem, non propter illa, ne accidant, recte factorum reprimimus uoluntatem. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
fideles fu̾int. incipiunt eis ap̃ dm̾¬
p̃mia maiora comitcti. Ornat a doctͥnam t s̃ ua¬
diũi. qui ea que ꝯditioni sue apta sunt facit. ut
ediuerso ⁊funoit eam: qui non est subiectus in
omnib ⁊ cui ꝯditio sua displicet. qui cẽ dictor. atq
fraudator. ĩ nulo fidem bonam ostenoit. Quomͦ .i.c
Nicħ sumam abste. cum p̾da utiq in po serua¬
cestate uictoris fu̾it. docet milicarem disciplinam
ut regi seruent᷑ omĩa. Sane his qui secum fuissẽc
in adium̃tum fortasse sociari. ꝑtem emolum̃ti tͥ¬
accepit. sicut legimus scͥptum. qr post hec uerba
fc̃m est u̾bum dm̃ ad abraham ĩ uisu dicens. Noli
tim̾e abraham. ego ꝑcegam ce. ⁊ m̾cec tua erit n

Expanded text:
incipient eis apud Deum majora committi. Ornat autem doctrinam Domini, qui ea quae conditioni suae apta sunt, facit. Et e diverso confundit eam, qui non est subjectus in omnibus, cui conditio sua displicet, qui contradictor atque fraudator in nullo fidem bonam ostendit. Quomodo enihil sumam abs te; cum praeda utique in potestate vicotris fuerit ? Docet militarem disciplinam, ut regi serventur omnia. Sane iis qui secum fuissent in adjumentum fortasse sociati, partem emolumenti triaccepit, sicut legimus scriptum; quia post haec verba factum est verbum Domini ad Abram in visu dicens : Noli timere Abram, ego protegam te, merces tua multa
Abbreviated transcription (Latin):
Simist cum ꝑ romanos pcc̾m moitis ip̃i deus
punire decreuisset. urbis excidium iudaice¬
nidełc plebis miseram captiuicatẽ suis urbib¬
uirib aseribere cȩpunt. uni c eos ꝓpheta imp̃¬
cacur dicens. Lena mamis cu. in.st. eoꝵ. quite odert̾

Expanded text:
m per Romanos peccatum mortis Christi Deus punire decrevisset, urbis excidium et Judaicae plebis miseram captivitatem suis viribus adscribere coeperunt, unde contra eos Propheta imcatur, dicens: L
Abbreviated transcription (Latin):
uitute lib̾atus. t̾ram eoꝵ sicut abrabe ꝓmissum fu
su adpuniend̃ pcc̾a ppłi excitant᷑. sicut ppłs ille uida¬
icus ẽ excitatus ad occupandam c̾ram. ꝓ. ⁊ ad delẽ
das gentes peccacͥtes. sine culpanorius sanguis
effundicur. ⁊ que ab eis maie possident᷑. inius. ⁊
sicut sennacherib. ⁊ cet̾i. qui ppłm delinq̃ñtem
ꝑsecutisunt. Licet occinto instinctu oꝑatice. il¬
raꝑe. uł sue diciom subicẽ querunt. non sunt
inmunes a tͥmine. De quib ⁊̃ nocandum ẽ. ꝙ
aliqñ exticantur ad pumendum pcc̃a bonoꝵ. ut
tandem ꝑ bouos correctores ipsi quoq puniant᷑.
naneoꝵ. ⁊ de madianitis ꝙ ꝓpt̾ ydolacriam ppłi
suscitauit eos d̾e ut isrłem afflig̾ent. ⁊ c̾tum eo¬
rum occuparent. Cum aut̾ ppłs dĩ submanibus
tach comitatꝰ deroram ꝓphissam uxorem lapi¬
doch. iabin regem chananeoꝵ. ⁊ si saram ducem ex¬
citus siui cont̾uit. ⁊ gedeon. zebee. ⁊ salmana. ⁊ reges
madianitare.⁊ oreb. ⁊ zeb. duces eoꝵ morti t᷑ didit.

Expanded text:
vitute liberatus, terram eorum, sicut Abrahae promissum fuesu ad puniendum peccata populi excitantur, sicut populus ille Judaicus est excitatus ad occupandam terram promissionis, et ad delendas gentes peccatrices, sine culpa noxius sanguis effunditur, et quae ab eis male possidentur in jus et sicut Sennacherib, et ceteri, qui populum delinquentem persecuti sunt, licet occulto instinctu operante ilrapere vel suae ditioni subjicere quaerunt, non sunt immunes a crimine. De quibus etiam notandum est, quod aliquando excitantur ad puniendum peccata bonorum, ut tandem per bonos correctos ipsie Madianitis, quod propter ydololatriam populi suscitavit eos Deus, ut Israhel affligeret et terram eorum occuparet. Cum autem populus Dei sub manibus ruch comitatus de Bosram prophetissam uxorem Lapidoch, Jabin regem Chananaeorum et Zizaram ducem exercitus sui contrivit, Gedeon Zebeam et Salmana reges Madianitarum, Orep et Zeb duces eorum morti tradidit.
Abbreviated transcription (Latin):
egum ẽ ꝑprium fac̾e iuditium. atq iusticiam. ⁊ lib̾¬
are de manu eamp̃mantium ui opp̾ssos. ⁊ ꝑegͥno.
pupitioq niudue. qui facilius opͥpͥmittur.a po¬
cestatib p̾bere auxilium. ⁊ ut curam eis p̾cepto¬
rum di maiorem inic̾et: inculic. Noute icristari.
ut non solum eripiacis. s ue patiamini quidem.
guinem ĩnocencem ñ effundatis in loco isto. ho
micidas enim. ⁊ sactilegos. ⁊c̾.⁊ post pauea.Si in¬
quid hoc fec̾itis: o reges uida. tenebitis pͥstinam

Expanded text:
ium atque iustitiam et liberare de manu calumniatorum ui oppressos et peregrino pupilloque et uiduae, qui facilius opprimuntur a potentibus. praebere auxilium. et ut curam eis praeceptorum dei maiorem iniceret, intulit: \'nolite contristare, ut non solum eripiatis, sed ne patiamini quidem guinem innocentem non effundatis imicidas enim, sacrilegos etc.. Et post pauca: Si, inquit, haec feceritis, o reges Juda, tenebitis pristinam
Abbreviated transcription (Latin):
ces. anqñ ꝑ ppłos diuino iussu excitatos. mau ꝓ pec¬
catis suis non solum flagellantur. s nte ⁊ ꝑdunt᷑.¬
Nec est ccͣnium illud a̾si. ꝙ ad marceslitium ꝓ cir¬
cum celliotub supplicatis rogabat. ut u̾berib cos
coherceret. non morte ꝑderet. Quãuis etum sup¬
plicando spatium uite eis seruare poposcit non
cñ legum seueritatem qua taies morte plectunt᷑.
non obseruandam docuit. ¶Qq aut̃ qrͣ. an ma¬

Expanded text:
er populos divino jussu excitatos, mali pro peccatis suis non solum flagellantur, sed etium illud Augustini ad Marcellinum, qui pro circumcellionibus supplicans rogabat, ut verberibus eos coerceret, non morte perderet. Quamvis enim supplicando spatium vite eis servare poposcit, non tamen legum severitatem, qua tales morte plectuntur, non observandam docuit. Preterea
Abbreviated transcription (Latin):
tui. ⁊ multiplicabit te. si exaudieris uocem dm̃ di
tui. ⁊ obseruan̾is p̾cepta aus. Ciuus precept i ⁊ iug¬
oris memor machathias inc̾fecit eum. qui ad ar¬
am scĩficaturus accesserat. Q si añ aduentũ ip̃i
cirea dm̃ coiendum. ⁊ ydola sꝑuenda hec p̾cepta ser

Expanded text:
tui, et multiplicabit te, si exaudieris vocem Domini Dei tui, et observaveris praecepta ejus . Cujus praecepti et vigoris memor Mattathias interfecit eum qui ad aram sacrificaturus accesserat . Quod si ante adventum Christi circa Deum colendum et idola spernenda haec praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
occidendi licentiam lex nulla ꝯcedit. qun non oc¬
ꝓ fecto ⁊̃ qui se ipm occidit.: homicida ẽ. ⁊ dendi n¬
⁊ canto fit nocencior cum se occid̾it: qnͣto in q¬
nocentior ineo eã fũit. qua se occidendum pu ilis
tauit. Nam si uide fc̾m m̾ito detestamur. eumq
u̾itas iudicat cum se laqueo suspendit. scełace illi
tomagis a sua cede se abstinere deb⁊. qui tali sup¬
plicio quid in se puniat non ħc: Iudas enimcum
se ip̃m int̾ficiendo. hominẽ inc̾ticiat in no. nͣe ali¬
um patiatur nocentem. atq inse ꝑpetret poem¬

Expanded text:
occidendi licenciam lex nulla concedat, profecto eciam, qui seipsum occidit, homicida est. Et tanto fit nocencior, cum se occiderit, quanto innotavit. Nam si Judae factum merito detestamur, eumque veritas judicat, cum se laqueo snto magis a sua nece se abstinere debet qui tali supplicio quod in se puniat, non habet? Judas enim cumse ipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem; atque in se perpetret pe
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum ꝑmissum ue reꝑiri pot̾. ut uł ipsuis ad¬
ipucende ĩ mortalitans. uł ipsuis cauendi curan¬
hibitos nos eẽ incelligendum est. ubi iex ait.Nõ
occides. Presertim quia non addidit ꝓximũ tuũ.
sicut fłm cestimoĩum cum uetaret. flm maurd
cestimoniũ non dices adu̾sus ꝓuium cuum. Nõ
iõ tam̃ si ad u̾sus se ip̃m ꝗiniquam flr̾a cestimoĩ¬
um dix̾it. ab hoc se putau̾it tͥmine alenum. ata¬

Expanded text:
adipiscendae inmortalitatis uel ullius cauendi carenhibitos nos esse intellegendum est, ubi lex ait: Non occides, praesertim quia non addidit: \'proximum tuum\', sicut falsum testimonium cum uetaret: Falsum, inquit, testimonium non dices aduersus proximum tuum. Nec ideo tamen si aduersus se ipsum quisquam falsum testimonium dixerit, ab hoc
Abbreviated transcription (Latin):
miserunt ꝓbr̃m. ⁊ de cede in nocencii ait̾uis cath̾o ci
pb̃ri. atq de ocuio eius effosto. ⁊ digito p̾cud fuisse ed¬
fessos. unde michi soilicitudo maxima ĩcussa est. ne¬
forte subumitas tua censeat eos tanta legum seu̾it¬
ate ẽẽ plectendos. ut quaua fecerunt: taua patrant᷑.
no fĩ ꝑmutas. Qmuis enim ab itloꝵ int̾ricu dissimł¬
are possemus. q non accusantib nr̾is. s illoꝵ nota

Expanded text:
miserunt. et de caede Innocentii, alterius catholici presbyteri, atque de oculo eius effosso et digito praeciso fuisse confessos. unde mihi sollicitudo maxima iforte sublimitas tua censeat eos tanta legum severitate plectendos, ut qualia fecerunt talia patiantur. no fieri permittas. Quamvis enim ab illorum interitu dissimulare possemus, qui non accusantibus nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
pocestas regis. uis ognitoris. s. ⁊ legalia corita¬
unguie carnficis. arina militis. disciplina dñan¬
tis. seu̾icas iͥ uoni patris ha̾nt ista omĩa modos su¬
os. causas rõnes. ucilicates. Hec cum tumentur. ⁊
mali cohercentur. ⁊ boni quieti int̾ maios uiuutit.

Expanded text:
potestas regis, ius cognitoris, ungule carnificis, arma militis, disciplina dominantis, severitas etiam patris. Habent ista omnia modos suos, causas, rationes, utilitates. Hec cum timentur, et mali coercentur et boni quieti inter malos vivunt.
Abbreviated transcription (Latin):
stica p̾ua sicut bellatores dnũ fortit̾ dimicatis.
Notum ẽ enĩ heretice religionis uiros. si eis ꝙ
absit suppetit nocendi ucentia. ccͣ catholican fi¬
uem uehem̃cer surg̾e. quatinꝰ hereseos sue ue¬
nena ad cabem facienda. si uauu̾nt xͥati corꝑis

Expanded text:
ca praelia sicut bellatores Domini fortiter dimicatis. Notum est enim haereticae religionis viros, si eis, quod absit, suppetit nocendi licentia, contra catholicam fidem vehementer insurgere, quatenus haereseos suae venena ad tabefa
Abbreviated transcription (Latin):
in fatigabiłr uenientes p̾ces offerre nt. Ob quã cau¬
stanitis. a p̃dictis pseudo ep̃is comꝑerint cõmissa.
uł digna debeant ibi uicione ⁊ pescere. uł eos dẽ
ad nos u̾ ꝑducere. Nio saluitances pat̾no affectug¬
liam urãm petimus. ut p̾facis qui a sede nr̃a direc
nsunt: in omnib p̾beatis auxlium. ne pucecis a¬
lituiuis eẽ pcc̾i: si huiꝰmodi homines cõprimuntur.
ut abecełe unitate diuisi. ⁊ eius pacem iniqͥisime ꝑt̃¬
quam maius est. uñ deo sacͥficium poisicis offerre.
quam suid ordinetis. ut hii qui in suam ⁊ auoꝵ ꝑni¬
tiem debachant᷑. competenti debeant uigore cõ¬

Expanded text:
infatigabiliter venientes, preces offerrent. Ob quam cauinfatigabiliter venientes, preces offerrent. Ob quam caustatutis a praedictis pseudoepiscopis compererint commissa, vel digna debeant ibi ultione compescere, vel eosdem ad nos usque perducere. Et ideo salutantes paterno affectu gloriam vestram, petimus ut praefatis, qui a nostra sede directi sunt, in omnibus praebeatis auxilium; nec putetis alicujus esse peccati, si hujusmodi homines comprimuntur. ut ab Ecclesiae unitate divisi, et ejus pacem iniquissime pertuquam maius est, unde Deo sacrificium possitis offerre, quam si id ordinetis, ut hi qui in suam aliorumque perniciem debachantur, competenti debeant vigore com
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est sca̾m eccłam lac̾are. Nolice gͦ dubitare
hꝰ cemori homines pͥncipali. uł iuidiciali auctorita¬
ce compͥmere. quia regine patrum hoc specralit̾
ꝯsticuert᷑. ut si qua eccłastici officii ꝑsona cui sub¬
iectus est resticerit. uł seorsum coueg̾it. aut au¬
uil altare erent. seu scisia fec̾it. iste excoĩcetur.
acq dap̃necur. Q si force ⁊ hoc ꝯtempserit. ⁊ pen¬
mansent: diuisiones ⁊ scismata faciendo: ꝑ po¬
testaces publicas oppͥmancur Ecce de quo ani¬
mus u̾r forte cumdus est. ne ꝑsequi uidearis: de
patrum uobis auctoritate. hoc breuit̾ dirigenda
rerum ⁊ dura custodia ꝑ publicas potestates de¬
graculemur. non solum urãm. s młcoꝵ e coħce
ac penie omnium credimus hr̃e noticiam. Et autꝰ¬
iel circo nune de his que uobis p̾sentib ibi fier
stupemus. fiduciałi apud głam ur̾am diimus
ꝯquerendum. Cerituis siquidem acq maxilianus
ꝑtam iongum it̾ necc̃ĩtate competlente. quidam

Expanded text:
m Ecclesiam, lacerare. Nolite ergo dubitare hujusmodi homines principali vel judiciali auctoritate comprimere, quia regulae Patrum hoc specialiter constituerunt, ut, si qua ecclesiastici officii persona cui subjectus est restiterit, vel seorsum colligerit, aut aliud altare erexerit, seu schisma fecerit, iste, excommunicetur atque damnetur. Quod si forte et hoc contemserit, et permanserit divisiones et schisma faciendo, per potestates publicas opprimatur. Ecce, domine, quod animus vester forte timidus est, ne persequi videaris, de Patrum vobis auctoritate haec breviter dirigenda rerum et dura custodia per publicas potestates degratulemur, non solum vestram, sed multorum ac paene omnium credimus habere notitiam, et idcirco nunc de his, quae vobis praesentibus ibi fieri stupemus, fiducialiter apud gloriam vestram duximus conquerendum. Thracius siquidem atque Maximilianus,per tam longum iter, necessitate compellente, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ de his leginꝰ a maiorib diffinutũ. Meminerãt
enim a deo pocestates has fuisse ꝯcessas. ⁊ ꝑpt̾ uin¬
dictam norioꝵ gladium fuisse ꝑmussum. ⁊ d̾i mĩ¬
stium ẽẽ datum in huius modi uindices. Quomͦ gͥ
sum: De his gͥ ut hactenus seruatum ẽ: sic habe¬
amus. ne aut disciplinã eu̾tere. aut ccͣ auctoritatẽ
diũ uenire audeamus. Ip̃is añ in rõne reclenda
gesta omĩa sua seruabutit᷑. d̾ ad colecanũ ep̃m.¬
poscere mortẽ alicuiꝰ. uł sangͥnem de re im probos¬
atu. Quam rem pͥncipes numꝙͣ sine cognerercẽ
icione ꝯcedunt. s adiudices ꝯmussa ipsa. uł cricur.¬
mina semꝑ remittutit: ut cã ꝯgnita uindicent.

Expanded text:
his nihil legimus a majoribus definitum. Meminerant enim a Deo potestates has fuisse concessas, et propter vindictam noxiorum gladium fuisse permissum, et Dei ministrum esse datum in hujusmodi vindicem. Quomodo igitur sum? De his ergo ita ut hactenus servatum est sic habemus, ne aut disciplinam evertere, aut contra auctoritatem Domini venire videamur. Ipsis autem in ratione reddenda gesta poscere mortem alicujus, vel sanguinem de reatu. Quam rem principes nunquam sine cognitione concedunt, sed ad judices commissa ipsa vel crimina sempe
Abbreviated transcription (Latin):
illicite usurpant᷑. uł adinuiriam dĩ recinentur.
pius expellat impium. ⁊ iustus iniustum. Ileq e¬
nim eo modo ꝑsecutionem passi sunt pseudo ꝓpħe
ab helya. quõ ipẽ helyas a rege neqͥstimo. aut qr

Expanded text:
illicite usurpantur, vel ad injuriam Dei retinentur, illicite usurpantur, vel ad injuriam Dei retinentur, pius expellat impium, et justus injustum? Neque enim eo modo persecutionem passi sunt pseudoprophetae ab Elia, quomodo ipse Elias a rege nequissimo . Aut quia
Abbreviated transcription (Latin):
quidem dr̾e ipt̃a sachanam omĩbmat hominib eẽ
peiorem. cui cñ cradidit apłe. Hominẽ uritit̾itum
carnis. usp̾c saluis sit. indie duũ ih̾u. Itẽ alios
de quib dieit. Quos cradidit sachane ut diseant
non blaspħare. Et dñs flagellatos eypulit de cem¬
plo imꝓbos m̃cacores. ubi ⁊̃ conexum ẽ testimoniũ.
scͥpcure̾ dicentis. zelus domus cuo comedit me. Ee¬
ce inuenimus apłm traditorem ip̃m ꝑsecucorem. Qrͣ¬
tholicis ubi potueritis adu̾tere ꝙ innum̾abilib exẽ¬
pus res ipsa indicat. S dititis uos loca ur̾a defendere:
⁊ resisticis fustib. ⁊ cetli quibrcumq potu̾tis. Quate
non audistis ibi uocem dm̃ dicentis. Ego aũ uobis
uico. non resistere malo. aut si fi̾ potest. ut aliqndo
recte per uim corꝑalem resistatur uioientis nec iõ
p̾ceptum iuoiet᷑: ꝙ audiuimꝰ a dn̾o. Ego aũ dico u¬
obis. non resist̾e maio. Cur noirĩ hoc fi̾ potest. ut¬
ꝑ ordinatas. ⁊ legitimas pocestates. de seclib que

Expanded text:
quidem dicere ipsum satanan omnibus malis hominibus esse peiorem, cui tamen tradidit apostolus hominem in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu, itemque alios de qristus flagellatos expulit de templo improbos mercatores, ubi etiam conexum est testimonium scripturae dicentis: zelus domus tuae comedit me. ecce inuenimus apostolum traditorem, Christum tholicis ubi potueritis, quod innumerabilibus exemplis res ipsa indicat? sed dicitis uos loca uestra defendere et resistitis fustibus et caedibus quibuscumque potueritis. quare ibi non audistis uocem domini dicentis: ego autem dico uobis non resistere malo? aut si fieri potest, ut aliquando recte per uim corporalem resistatur uiolentis nec ideo praeceptum uioletur quod audimus a domino: ego autem dico uobis non resistere malo, cur noper ordinatas et legitimas potestates de sedibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ut ea que ꝓpt̾ bonum ac licitum facimꝰ. aut ha¬
bemius. si quid pp̃ hoc: pret̾ nrãm uouintatem. cuiꝙͣ
mali accidit: nobis imputetur. alioquin: nec ferra¬
m̃ca domestica: ⁊ agrestia sunt hn̾da. ne quis extis
quis se inde suspendat. nec fenestra facienda. ne ꝑ
hanc se quis quam p̾cipitet. Et quid pła ⁊memorẽ:
que ꝯmemorando finire non possem: Q est inusu
hominuum uono aclicito. uñ non possit ꝑtutiel irro¬

Expanded text:
sit, ut ea, quae psit, ut ea, quae pbemus, si quid per haec praeter nostram voluntatem cuiquam mali acciderit, nobis imputetur. Alioquin nec ferramenta domestica et agrestia sunt hquis se inde suspendat, nec fenestra facienda est, ne per hanc se quisquam praecipitet. Quid plura commemorem, quum ea commemorando finire non possem? Quid enim est in usu hominum bono ac licito, unde non possit etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemie cͥmine notatuis: in miscd̾r iapidari
rogem infrusta ꝯcidit. phinees quoq iudeum oũ
madranita coeuntẽ: gladio tłis fuit. ꝙ est ei repu¬
inipio reos morticradere. Quienim publica pate¬
functus. ipsius iegis imꝑio malos ꝑimit. nec u¬
lius pͥcepti chisgressor. nec a celesti patͥa alienus
habetur. unde as. ad publicoiam.
e occidendis homib ne ab eis quisq
occidatur. non mͥ placet ⁊ siluim. inisis
orte sit mues. aut publiea functione tene¬
atur ut non ꝓte hoc factat. s ꝓ aliis. uł ꝓciui¬
tate ibi ⁊ ip̃e est.: accepta iegitima pͣate. sieius con¬
gnut ꝑsone. Qui uõ repelluntur aliquo t̾rore ne
aut dem est. ne resistamꝰ malo. ne forte nos uindẽa
delectet. q̃ alieno maio animum pasca̾it. nonut
correctionem hominũ negligamus. unde nec est¬
teus mortis auene. qui cũ sue possõni muroꝵ amb¬
uł equiis caicem iaciendo. aliquem occidat. aut ideo
ineffusione sangͥnis ooꝵ suum cͥmen agnosceretiab̃¬

Expanded text:
blasphemiae crimine notatus immisericorditer lapidari imum regem in frusta conscidit. Phinees quoque Judaeum cum Madianita coeuntem gladio transfixit, quod est ei repuimperio reos mortifunctus, ipsius legis imperio malos perimit, nec illius precepti transgressor, nec celesti patria alienus habetur. Unde Augustinus ad Publicolam: e occidendis hominibus, ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium, nisi forte sit miles aut publica functione teneatur, ut non pro se hoc faciat sed pro aliis uel pro ciuitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si eius congruit personae. qui uero repelluntur aliquo terrore, ne autem dictum est: Non resistamus malo , ne nos vindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non ut et correctionem hominum negligamus; unde nec reus mortis alienae qui cum suae possessioni muros ciruel equus calcem iaciendo aliquem occidat, aut ideo in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret. ab
Abbreviated transcription (Latin):
simos uumicos seruet acq ex hibeat ienicateni. Intã¬
ta quippe crudeutate quecumq pret̾ sanguinem u¬
indicta p̾cesserit magna ienitas apparebit. Quod
⁊ si modo quibdam nr̾is illa atrocitate nuotis ud̾r.
indignum. ⁊ q dissolicioñ. ⁊ negligentie simile.
tusactis cñ motib anmoꝵ ip̃oꝵ qui retentiorib ft̾is¬
solent curbulemuis extitari. egregie iuculenta bo
intua iusticia ꝑtimescimus. ne force qm̃ quicꝙͥ
It paulo post. Ex occone c̾ribilium iudicum. ⁊ e¬
gum. ne ec̾ni iuditii penas iuant. corrigi eos cupi¬
mus: non necari. nec discipunã circa eos negligi
bis in pacta. ut ⁊̃ occidi ab eis eliganus quam eos
occidendos ur̃is iuditiis inferamus. Idem. Q qͥ

Expanded text:
simos inimicos seruet atque exhibeat lenitatem. in tanta quippe crudelitate, quaecumque praeter sanguinem uindicta processerit, magna lenitas apparebit. quod etsi modo quibusdam nostris illa atrocitate commotis uidetur indignum et quasi dissolutionis et neglegentiae simile, transactis tamen motibus anisolent turbulentius excitari egregie luculenta bontua justitia pertimescimus, ne forte quoniam qEt paulo post: § 1. Ex occasione terribilium judicum ac legum, ne aeterni judicii poenas luant, corrigi eos cupimus, non necari; nec disciplinam circa eos negligi bis impacta, ut etiam occidi ab eis eligamus potius, quam eos occidendos vestris judiciis ingeramus . C. IV.
Abbreviated transcription (Latin):
utncatem ur̃e seu̾itacis ostendunt. ꝓinde sicut di¬
lectionem uissi st̃ c̾rencib debere qui timent. ita di¬
iectionem ussisunt ciñcib debere qui t̾rent. Nichi
nocendi cupiditate feat: s omĩa ꝯsulendi caritate. ⁊ fiat
gnitoris: ut nec int̾cessoris religio ⁊dep̃natur. Quia
⁊ plectendo. ⁊ ignoscendo. hoc souim bñ agitur. ut
uita hominũ corrigat᷑. Q sitanta ẽ ꝑuersicas. ⁊ mmi

Expanded text:
tatem vestrae severitatis ostendunt. Proinde sicut dilectionem jussi sunt terrentibus debere qui timent, ita dilectionem jussi sunt timentibus debere qui terrent. Nihil nocendi cupiditate fiat, sed omnia consulendi caritate, et nihignitoris, ut nec intercessoris religio contemnatur, quia et plectendo, et ignoscendo hoc solum bene agitur, ut vita homi
Abbreviated transcription (Latin):
donatum pb̃m Mali sunt ꝓhibendi a malo: ⁊ cogendi
ad bonum. Ex his omnib colligitur. ꝙ iundicta
est inferenda: non amore ipsuisuindicte: s zelo iuis¬
ticie. non ut odium ex̾ceatur: s ut prauitas corrigat᷑.
S cum uindicta aliqñ inferatur dap̃nus rerum. aud¬

Expanded text:
CCIV . Mali sunt prohibendi a malo, et cogendi ad bonum. Gratian. Ex his omnibus colligitur, quod vindicta est inferenda non amore ipsius vindictae, sed zelo justitiae; non ut odium exerceatur, sed ut pravitas corrigatur. Sed quum vindicta aliquando inferatur damnis rerum, a
Abbreviated transcription (Latin):
amare correctionem. s odio desid̾are uindictam.
miserat misit. non deftu̾̃nit dales uindõe. qm̃uis i¬
iectione ib̃i nutͥebant᷑. Nam ⁊ u̾bis apłi petͥ: anani¬
as ⁊ uxor eius sicut in actto apłoꝵ legimus. exam¬

Expanded text:
amore correctionem, sed odio desiderare vindictam. amore correctionem, sed odio desiderare vindictam. miserat, misit, non defuerunt tales vindictae, quamvis mlectione liberi nutriebantur. Nam et verbis apostoli Petri Ananias, et uxor ejus sicut in Act
Abbreviated transcription (Latin):
rerum ordine potestas est data ⁊ ea uoluntate iundi
lum datur. quo satis apparet posse pec̾m amore po¬
tius undicari: quam ĩpunitũ reutiqui. ut inlũ qͦm
undicat non pena miserum. s correctione beatum¬
eẽ uelit. paratus tñ sit si opus est equo animo plum
tołare ab eo itucita: quem uilt ẽẽ correctum. siue
in eo habeat potestatem cohercendi: siue non hãt.
pct̾a morte puniert̃. quo ⁊̃ uiuentib utilis metus ĩ¬
cuteret᷑. ⁊ uł qui morte puruebant᷑: ñ ipsa mors no
cur. non cem̾e illi uindicabant. quib tale iuditiũ
ꝓpria manu. ⁊ igne duuunitus impetraco. Ee ⁊ alii
munis humanis non temere fecerunt. De quo he¬
tes quid ab eo flictum sit. ut ⁊̃ ip̃is daret pocesta¬
tem petendi re celo ignem. ad ꝯsumendũ eos qui
sibi hospitium non p̾buerant. rep̾hendit dñs in¬
eis non exempłm ꝓph̾e sc̃i. s ignoranciam iundicã¬
di. que ad huc erat in rudib. aĩaduercens eos nõ

Expanded text:
rerum ordine potestas data est; et ea voluntate vindicum ducitur, quo satis appareat posse peccatum amore potius vindicari, quam impunitum relinqui: ut illum in quem vindicat non poena miserum, sed correctione beatum velit; paratus tamen, si opus sit, aequo animo plura tolerare ab eo illata, quem vult esse correctum, sive in eum habeat potestatem coercendi, sive nopeccata morte punierunt, quo et viventibus utilis metus incuteretur, et illis, qui morte puniebantur, non ipsa mors noctur. Non temere illi judicabant, quibus tale judicium propria manu, et igne divinitus impetrato . Quod et alii o rebus humanis, non temere fecerunt. De quo Etes quid ab eo factum sit, ut etiam ipsis daret potestatem petendi de coelo ignem, ad consumendum eos qui sibi hospitium non pminus non exemplum prophetae sancti, sed ignorantiam vindicandi, quae adhuc erat in rudibus, animadvertens eos non
Abbreviated transcription (Latin):
sones seruoꝵ dĩ. quasi in aliene partis suppliciis uitid¬
icari. non ꝙ scelestis hominib ucenciam facinoꝵ ꝓ
mbeamus auferri. S hoc magis sufficere uoiumsꝰ.
ut uiui ⁊ nulla ꝑte sui corꝑis truncati. uł ab inquie¬
tudino in sana ad sanitatis otium iegum cohercio¬
ne dirigantur. uł a mauignis oꝑib ancui utili oꝑi
deputent᷑. Uocatur quidẽ ⁊ ista dap̃natio. S quis ñ
incesligat mag̾ bñ siͣum. qm supplicium nũ cupau¬
dum: Ubi nec se uiendi relaxatur audatia. nec peni¬
dex: pii patris offm̾. sic succensere imquitati menu¬
tatem. noli ꝑdere pat̾tiam duectionem. uł diligen¬
tiam. quam in ip̃a inquisctone seruasti. qñ tanto¬
rum scelerum ꝯfesionem non extendendo eculeo.
non sucancib ungiꝰ. non urentib flaminis. s
uirgarum uerberib eriusti. Qui modus coħtioĩs
⁊a mag̾ris atͥumuboranum. ⁊ ab ip̃is parenta adhibec.

Expanded text:
 Dei, quasi vice talionis, paribus suppliciis vindicari. Non quo scelestis hominibus licentiam facinorum prohibeamus auferri; sed hoc magis sufficere volumus ut vivi et nulla corporis parte truncati, vel ab inquietudine insana ad sanitatis otium legum coercitione dirigantur, vel a malignis operibus alicui utili operi deputentur. Vocatur quidem et ista damnatio; sed quis non intelligat magis beneficium quam supplicium nuncupandum, ubi nec saeviendi relaxetur audacia, nec poenidex, pii patris officium; sic succense iniquitati,tatem. noli perdere paternam diligentiam, quam in ipsa inquisitione seruasti, quando. tantorum scelerum confessionem non extendente eculeo, non sulcantibus ungulis, non urentibus flammis sed uirgarum uerberibus eruisti. qui modus cohercitionis et a magistris artium liberalium et ab ipsis parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
quisq paratiuis ẽ. au eo que m cortectusñ et̃ uinio pla
ꝑferre. S huc undicte inferende non est ydoneus.
nisi qui odium quo flagrare homines soient. qui se¬
iundicare desid̾ant. dilectionis mrnsuetudine srͥauit.
Non enim metuendum ẽ. ne odisse ꝑuinlum filium.
ꝑentes iudeantur. cum ab eis uapuiet peccans ne
peccet uit̾us. Et cerce ꝑfectio duectionis ip̃ius dei
pacris imitanda nobis ꝓponitur. cum inseqñtib d̾r.

Expanded text:
isque paratus est ab eo quem correptum esse vult, plura perferre. Sed huic vindictae referendae non est idoneus, nisi qui odium quo solent flagrare qui se vindicare desiderant, dilectionis mansuetudine superaverit. Non enim metuendum est, ne odisse parvulum filium parentes videantur, cum ab eis vapulat peccans, ne peccet ulterius. Et certe perfectio dilectionis ipsius Dei Patris imitatione nobis proponitur, cum in sequentibus dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
onem de imꝑio suo dño: Incendat caricas ura quid
suis pacatam uellent inrẽm suam ectͥm hr̃e. uñ sp̃u¬
alit̾ nati sc̾.⁊ paulo post. Nabuchodonosor rex decre¬
uit dicens. Qui cum᷑ dix̾int blasphema̾ in din. sy¬
drac. misac. ⁊ abdenago. inint̾itu erunt. ⁊ domus coꝵ
indis ꝑsione. Ecce quõ auenigena seuit rex. neblas¬
phemetur deus isrł. qui pocuit cres pueros de cami¬
bis t̾rarum cum ipsis regib a gehennaꝵ igne ube¬
rantur ⁊ infra. Quomͦ gͦ ⁊ isti reges non moueant᷑.
qui non cm̃ tres pueros adcendunt libetatos de flã
dici ꝓpiano. dic te non eẽ ipianum. Calia fac̾e uoit̾.
s tñ talia pati nolunt. Nam uidece qͣlia faciunt: et
qualra patiuntur. Occidunt aĩas affliguntur in cor¬
ꝑe. sempit̾nas mortes faciunt: ⁊ cemꝑales se ppeti cõ¬
di uicissim ce inc̾rogo cuĩ sit uox in psaimo dicenti᷑.

Expanded text:
m de imperio suo? Intendat karitas vestra quid suis pacatam velint matrem suam ecclesiam, unde spiritualiter nati sunt. » Et Paulo post: « Nabuchodonosor rex decrevit dicens: Quicunque dixerit blasphemiam in Deum Sydrac, Misac et Abdenago, in interitu erit et domus ejus in dispersione. Ecce quomodo rex alienigena sevit, ne blasphemetur Deus Israel, qui potuit tres pueros de igd orbis terrarum cum ipsis regibus a gehennae ignibratur? Et infra: § 2. Quomodo ergo isti reges non moveantur, qui non tres pueros attendunt liberatos de flammdici Christiano: Dic te non esse Christianum? Talia facere volunt, et saltem talia pati nolunt. Nam videte, qualia faciunt, et qualia patiuntur; occidunt animas, affliguntur in corpore; sempiternas mortes faciunt, et temporales se perpeti conpersequendi, uicissim te interrogo, cuius sit uox in psalmo dicentis:
Abbreviated transcription (Latin):
nem occidit. nulla ciuicatis sue legenbẽ
reus hoĩcidii. unmo nisi fecit: reus imꝑii
doserti atq ꝯcep̃ti est. Q si sua sponte. atq
auctoritate fecisset cͥmen effusi humani sangnis
incidistet. Itaq unde punit᷑ si fec̾it inuissuc iñ¬
puietur: si non fet̾it ussus. ¶d inqõnib exodi.¬
um minist̾ iudicis occidit hoĩ¬
occidi. ꝓfecto sudsponte facit. homicida estĩsi eũ
occidat᷑. quem scit a iudice debuisse ocuidi.  tem.
p̾hendatur audatia in exequen aitia. itu repbent¬
abrahe sisponcaneus in occidendo funo motus fu¬
isset: execrabił haberet᷑. at uibenti dõ obsecutidãs

Expanded text:
civitatis sue lege reus est homicidii: immo, nisi fecerit, reus est imperii deserti ac contempti. Quod si sua sponte atque auctoritate fecisset, in crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaque unde punitur si fecerit iniussus, inpunietur si non fecerit iussus. Idem in questium minister iudicis occidit occidi, profecto si id sponte facit, homicida est, etiamsi eum occidat, quem scit a iudice debuisse occidi. Idem chendatur audacia, in exsequendis autem jure obeAbraham, si spontaneus in occidendo filio motus fuisset, exsecrabilis haberetur: at jubenti Deo obsecundans
Abbreviated transcription (Latin):
enim exteriora nos uͥtucum oꝑa eminences in hac
uita ostitiuint. ita ⁊ inc̾tra moꝵ ornam̃ta excorde m̃¬
do ꝓcedentia infucurã uitam celestium gaudioꝵ
ꝑticipatione głificant. Płiina enĩ ꝓ pascendis oiub
bĩ pecri apłoꝵ pͥncipis. utilitatib excellentiam ue¬
stram p̾stitisse didicimus. ita ut non ꝑua loca patͥ¬
monii eius ꝓͥpis nudata cultorib largitis dachoꝵ
habitacorib restaurasset. Quecũq gͥ illi xͥanissima
mente ⁊fertis. hoꝵ retͥbutionem ꝑ spem ĩ futuro¬

Expanded text:
enim exteriora vos virtutum opera eminentes in hac enim exteriora vos virtutum opera eminentes in hac vita constituunt, ita et interna morum ornamenta ex corde mundo procedentia in futura coelestium gaudiorum participatione glorificant. Plurima enim pro pascendis ovibus i Petri apostolorum principis utilitatibus excellentiam vestram praestitisse didicimus, ita ut non parva loca patrimonii ejus, propriis nudata cultoribus, largitis Datitiorum habitatoribus, restaurasset. Quaecunque igitur illi Christiana mente confertis, horum ret
Abbreviated transcription (Latin):
ut: obiuate. Mag̃ igitur ꝑfecto exceslentia ur̃a
apud creacorem gła ꝓficit. si ꝑ eam dis ꝑsaꝵ eccła¬
rum potuerit societas restauiari. Cum enim iargi
largiora tͥbuit. qłito ꝑ eam religionis sue dignitatẽ
uroerit ampliari. ꝑ soluentes p̾cerea pat̾ne caritatis
affcm̾ dn̾m pecumuis. quo brachium ur̾m ad compͥ¬
mendos hostes forte efficiat. ⁊ m̃cem eius fidei. ze¬
io uelud mucrone gladii uibrantis exacuat. Icẽ
cellentie ur̃e bellicoꝵ actuum eueniret ꝓsꝑitas. ñ¬
miraida fu̾at cũ sciamus. hec ⁊̃ antiquis besloꝵ du¬
cib fuisse ꝯcessa. S cum futuras do largiente uicto¬
rias. non carnali ꝓuidentia. s magis orõnib p̾ueni¬
m̾icoꝵ uroꝵ ioquax non discurrit oppinio. que betla
uos freqñter appet̾e. non desid̾io fundendi sangͥnis.
s tñ dilacande causa rei publice inqua di̾n cou ꝯspi¬
cimus ioquim᷑: quatinus xp̃i nom̃ ꝑ subditas gñtes.
fidei p̾dicatione circumquaq discurreret. Sicut

Expanded text:
t, obviate. Magno profectu excellentiae vestrae apud Creatorem gloria proficit, si per eam dispersarum Ecclesiarum potuerit societas restaurari. Cum enim largitlargiora tribuit, quanto per ea religionis suae dignitatem viderit ampliari. Persolventes praeterea paternae charitatis affectum, Dominum petimus, qui brachium vestrum ad compmendos hostes forte efficiat, et mentem vestram fidei zelo velut mucrone gladii vibrantis exacuat. C. XLcellentiae vestrae bellicorum actuum prosperitas miranda fuerant, cum sciamus etiam haec antiquis bellorum ducibus fuisse concessa. Sed cum futuras, 560 Deo largiente, victorias, non carnali providentia, sed magis orationibus praevenimeritorum vestrorum loquax non discurrit opinio? Quae et bella vos frequenter appetere, non desiderio fundendi sanguinis, sed dilatandae causa reipublicae, in qua Deum coli conspicimus, loquitur, quatenus Christi nomen per subditas gentes fidei praedicatione circumquaque discurrat. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ ep̃õꝵ ad mon̾i p̾cipite. ut primateni nõ exordine
looi postpositis m̾itis uite facrat. qm̃ apud dm̃ non
guidus elegantior. s uice melioris actio cõꝑbatur.
Ipse uero primas non passim sicut moris est ꝑ uillas.
s inuna iuxta eoꝵ electionem ciuitate resideat qͣ¬
tinus ad epte dignicatis meliori ingetio resisten¬
di donacistis possibilitas disponatur. Ex ꝯcilio uero
niumdie si qui desid̾ant ad apłicam sedem ueni¬

Expanded text:
coporum admoneri praecipite, ut primatem non ex ordine loci postpositis vitae meritis faciat, quoniam apud Deum non gradus elegantior, sed vitae melioris actio comprobatur. Ipse vero primas non passim sicut moris est per villas, sed in una juxta eorum electionem civitate resideat, quatenus adeptae dignitatis meliori ingenio resistendi Donatistis possibilitas disponatur. Ex concilio vero Numidiae si qui desideraverint ad apostolicam se
Abbreviated transcription (Latin):
uid crudele moyses mandauit aut fecit. Ncate. s¬
pieni. pꝰea quam ꝯgnouit. ad fabricandum ⁊ couẽ¬
uum ydolum defsuxisse. mentemq in pudicam
ꝓsticuisse demonib ĩ paucos uindicans eoꝵ gla¬
uio. quos ipe do quem offenderanit: aico. ⁊ sec̾to¬
uditio feriondor uoluisset. mox fermi. ⁊ in p̃senti sal¬
ubrit̾ cerruit. ⁊ disciplinam in posterũ sanerit. Ilam
eum nunla crudelicate. s magna duoctiose fecisse
ꝙ fecit. Quis non ĩuerbis eius agnoseat. ormcis ꝓpec¬
catis eoꝵ. ⁊ dicentis. Si dimictis uł poc̾m: diunte. Sm

Expanded text:
 crudele Moyses aut mandauit aut fecit,  crudele Moyses aut mandauit aut fecit, piens posteaquam cognouit ad fabricandum et colendum idolum defluxisse mentemque inpudicam prostituisse daemonibus, in paucos eorum uindicans gladio, quos deus ipse, quem offenderantjudicio feriendos voluisset mox feriri, et in praesenti salubriter terruit, et disciplinam in posterum sanxit? Nam eum nulla crudelitate, sed magna dilectione fecisse quod fecit, quis non in verbis ejus agnoscat orantis pro peccato eorum, et dicentis: Si dimittis illis peccatum, dimitte; sin
Abbreviated transcription (Latin):
edificatorẽ.s horrendũ ancea uastacorem. nõ solũ
uoce ꝯpescuit. u̾m ⁊̃ potestate ꝓstrauit. atq in fi¬
delitacis tenebris seiuentem. ad desiderandu m
sit. Si pena illa non eẽt: non ab ea postea sanare¬
tur. Et qñ aꝑtis oeut nicħ iudebat. si eos saluosi
nr̾et. non ad impõnem manus anauie. ut coraꝑi¬
retur intuitis tanqͣm squanas quib clausus fu¬
erat. iñ cecidisse scͥptuta natraret. ubi est. ꝙ ifti
clamare ꝯsueu̾t. lib̃m est crede̾: uł non credere.
Cui ium xp̾c intulit: quem coegit. Ecce hñt apłm
Paulum. agnoseant in eo prius cogentem xp̃m. ⁊
postea docentẽ. prius ferientẽ: ⁊ postea ꝯsolantẽ.
Mirum ẽ aut̃. quõ ule qui pena corꝑis. ad eran¬
głm coactus ĩ crauit. plus ilł omĩb qui soio u̾¬
bo uocati st̃: in exangło laborauit. ⁊ quẽ maior ti¬
mor compulic. ad caritatẽ eius ꝑ fecta. caritas for¬
as mutit timorem. Cur gͦ non cogͥet eccła ꝑdicos

Expanded text:
a uastatorem, non sola uoce compescuit. uerum etiam potestate prostrauit atque, ut infidelitatis tenebris saeuientem ad desiderandum lussit. si poena illa non esset, non ab ea postmodum sanaretur et, quando apertis oculis nihil uidebat, si eos saluos haberet, non ad inpositionem manus Ananiae, ut eorum aperiretur obtutus, tamquam squamas, quibus clausus fuerat, inde cecidisse scriptura narraret. ubi est, quod isti clamare consuerunt: \'Liberum est credere uel non credere: cui uim Christus intulit? quem coegit\'? ecce habent apostolum Paulum: agnoscant in eo prius cogentem Christum et postea docentem, prius ferientem et postea consolantem. mirum est autem, quo modo ille, qui poena corporis ad euangelium coactus intrauit, plus illis omnibus, qui solo uerbo uocati sunt, in euangelio laborauit et, quem maior timor compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuenienec illi ĩ pct̾orem excende. de hinc pene auferri p¬
atem. ⁊ magnum pcẽm magnis duit᷑tusq cruci¬
atib lui. Siquis aut̃ punitus sit: ut ille in legeqͥ
ispłitis maiedix̾at. ⁊ qui ĩ satb̾o ugna collegerat.
tar postea non putuiri. quia ciuipa ieuis. ⁊ breius p̾¬
senti suppucio compensanda sit.  tem. 6G̃. Qui re¬

Expanded text:
illi in peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diutinisque cruciatibus elui; si quis autem punitus sit, ut ille in lege qui Israelitam maledixit, et qui in Sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa levis praesenti supplicio compensata est. Item:
Abbreviated transcription (Latin):
tem. 6g̃. brunichelde regine fratcoꝵ. In corres
studere ꝯgnoscitis. dm̃ dooꝵ correctione placare fe¬
stinate. ut ꝑ nos flagellum ꝑfidarum gentium ꝙ
quantum uidemus ad muitarũ nacionũ uindictã
excitatum ẽ. non inducat. ne siꝙ non credimus
diuine ultionis iracundia scełatoꝵ fu̾it actio̾e
ꝯmota belli pestis int̾imat. quos dolinqñtes ad re¬
Gennadio patͥcio ⁊ex archo aftice. Cccͥstice religioĩs
bellis in hac uita dñs uictonaꝵ fecit. heuo conꝰ¬
uice fulg̾e. ita oporcet ⁊̃ iumicis eccte cendi se
eius omĩ iuuacitate m̃cis ⁊ corꝑis obuiare. um

Expanded text:
Brunichildae, Reginae Francorum, studere cognoscitis, Deum de eorum correctione placare festinate, ut per vos flagellum perfidarum gentium, quod quantum videmus ad multarum nationum vindictam excitatum est, non inducat; ne, si, quod non credimus, divinae ultionis iracundia sceleratorum fuerit actione commota, belli pestis interimat quos delinquentes ad reGennadio, Patricio et Exarcho Africae, lib. I, epist. 72. bellis in hac vita Dominus victoriarum fecit luce fulgere, ita oportet etiam inimicis ecclesiae ejus omni
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Ipse qui creauit mundum ⁊ ꝯsumatio¬
nem eius faciet. Q si uou̾ iudetur crudei. ⁊ rigidꝰ.
⁊ cruentus. ꝙ indiliuuo genus deleuit humanũ.
st̃ sodomam ⁊ gomorram. ignem ⁊ sulphur pluit.
egyptios subm̾sit in fluctib iscłitar cadau̾a ꝓstra¬

Expanded text:
tis? Ipse, qui creavit mundum, et consummationem ejus faciet. Quod si vobis videtur crudelis, rigidus et cruentus, quod in diluvio genus delevit humanum, super Sodomam et Gomorrham ignem et sulphur pluit, Aegyptios subm
Abbreviated transcription (Latin):
habita racio ẽ qua potius ammonemim ab errore
quã eccłani sigͥcabat sara. qñ ꝑ secutionẽ faciebat
ancalle: irb̾am quippe matrẽ uerã celestẽ ierłm .i. ũ¬
ancillam. Si aut̾ melius discutiamus: magisita ꝑ de¬
quebatur. saram suꝑbiendo: quam sara cohercendo.
Illa enim dne̾ faciebat iniuriam. ista imponebat su¬
ꝑbe discipinam. Deiñ quero. si boni. ⁊ scĩui nemĩ

Expanded text:
habita ratio est, qua potius admoneremini ab errore habita ratio est, qua potius admoneremini ab errore quam Ecclesiam significabat Sara, quando persecutionem faciebat ancillae. Liberam quippe matrem nostram, coelestem Jeruancillam. Si autem melius discutiamus, magis illa persequebatur Saram superbiendo, quam illam Sara cohercendo. Illa enim dominae faciebat iniuriam, ista imponebat superbae disciplinam. Deinde quero: Si boni et sancti viri nemini