comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sinon frustra fidelis ẽ. debet institui. uel ꝓpt̾ certe .iiiiͬͦ.
mundi plagas quib lauachrũ salutis ministrat᷑. dicente
psalmographo.Quos redemit de manu inimici. de regio¬
mibus congregauit eos asolis ortu & occasu. ab aquilon̾e &¬
caret adiecit: uidetur quia fundũ ipsius luteris imnus
esse amplitudius intelligi uoluerit. qͦd ẽ. mensura:
fallor basis in qua positus erat qͥsq luter facile cone
que ita describit nsumitatt aute basis erat quele
rotunditas umꝰ & dimidi cubiti ita fabrefacta.s
luter desup posset imponi. uatitudo gͦ fundi mnu¬
deribus unius erat cubiti & dimidui iplau capdeias
luterũ .iiii.habebat cubitos. Sedutrũ in altidions
ai in amplitudine. an in utroq dicat qͥ noueriott¬
constituit. decẽ hases. quinq ad dexterã ꝑartem dẽpsi
et quma ad simstram. Dextrã partem tẽpli &sinisua
nomistos in ipso cẽplo sed ante templũ dicitur. addora¬

Expanded text:
si non frustra fidelis est, debet institui, vel certe propter si non frustra fidelis est, debet institui, vel certe propter mundi plagas, quibus lavacrum salutis ministratur, dicente psalmographo, Quos redemit de manu inimicorum, de regionibus congregavit eos; a solis ortu et occasu, ab aquilone caret, adjecit, videtur quod fundum ipsius luteris unius esse amplitudinis voluerit intelligi. Quod ex mensura ni fallor basis, in qua positus erat, quisque luter facillime conjicitur, quae ita describitur: In summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti, ita fabricata, ut luter desupteribus unius erat cubiti et dimidii. Ipsa vero capacitas luterum quatuor habebat cubitos, sed utrum in altitudine, an in amplitudine, an in utroque, dicat qui noveritcem bases, quinque ad dexteram partem templi, et quinque ad sinistram. » Dexteram partem templi et sinistram, non istos in ipso templo, sed ante templum dicitur: ad ori
Abbreviated transcription (Latin):
uadraginta batos capiebat luter unꝰ. Quadragenarius
numerus solet magnȩ ꝑfectionis dpũ tener̾s. quia ni¬
mirum quater deni faciunt quadraginta. Decẽ. Auten
sunt p̃cepta. quib om̃is nr̃a oꝑatio in lege diuina p̃fixa
est. Quattuor uͦ euangłioꝵ libri. in quibꝰ ꝑ dispensationẽ
dnĩcȩ incarnationis cęlestis patriȩ nobis est patefactꝰ in¬
croitus. & quia om̃s qui ad mysteriũ baptismatis ꝑti¬
uent cũ fide. & sacramentis euangłi fructũ debent bonȩ
oꝑationis ostendere. apte. luteres singuli in quib holo¬
causta lauabantur quadraginta batds capiebant.
uod uero sequit᷑. eratq auattuor cubitoꝵ siue inaltitudi¬
ne siue in latitudine quid significet. intellectꝰ mysteru i
ꝓͥmptu ẽ. Luter enĩ unus .iiiiͬ. erat. cubitoꝵ uel ꝓpter seĩ
euangłu libros in quib forma nobis baptismi p̾fixa est
uel ꝓpter quattuor cardinales uirtutes quib quisq fidelis

Expanded text:
Quadraginta batos capiebat luter unus. Quadragenarius Quadraginta batos capiebat luter unus. Quadragenarius numerus solet magnae perfectionis typum tenere, quia nimirum quater deni faciunt quadraginta. Decem autem sunt praecepta, quibus omnis nostra operatio in lege divina praefixa est; quatuor vero Evangeliorum libri, quibus per dispensationem dominicae incarnationis coelestis patriae nobis est patefactus introitus. Et quia omnent, cum fide et sacramentis Evangelii fructum debent rectae operationis ostendere, apte luteres singuli in quibus holocausta lavabantur, quadraginta batos capiebant. Quod vero sequitur: « Eratque quatuor cubitomysterii, in promptu est: Luter enim unus quatuor erat cubitorum, vel propter sancti Evangelii libros, in quibus forma nobis baptismi praefixa est, vel propter quatuor cardinales virtutes, quibus quisque fidelis,
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatem in futuro nobis pandendã simul & donar¬
dam et̃: ꝓmittit. Bases etiã ipsȩ unũ habebant cubitũ
iesemissem amplitudinis in sũmitate siubi luteres
cciperent. Quia ipsi doctores sũmi ac ministri lauacri
salutaris. opere quidẽ ꝑfecti in hac uita fulserunt sed
ues contẽplationis ex p arde fruiti. Unde & aiunt. Ex
arte enĩ cognoscimꝰ. & ex parte ꝓphetamus. Cum autẽ¬
uenerit qͦd ꝑfectum ẽ. ẽuacuabitur qͦd ex parte ẽ. In hẽ
modum febit decẽ bases fusura una & mensura. sculptu¬
raq consimili. fecit qͦ decẽ luteres exeos. Quare decẽ sint
bases factȩ totide̾q eis suꝑpositi luteres. supra iã dictũ
est. Quod uͦ una erat fusura mensuraq & sculptura con
one factũ est qͦd ȩqualia possint ẽẽ. omĩum merita docto¬
rum. sed in ea potius quod una fides euangłu qͦ institu.
habent. diuersas in ipso sp̃u Qui diuidit singuliꝰ ꝓut uult

Expanded text:
qualitatem in futuro nobis pandendam, simul et donanqualitatem in futuro nobis pandendam, simul et donandam esse promittit. Bases et ipsae unum habent cubitum, ac semissem amplitudinis in summitate sui, ubi luteres reciperent, quia ipsi doctores summi, ac ministri lavacri salutaris, opere quidem perfecti in hac vita fulserunt, sed luce contemplationis ex parte sunt fruiti, unde et aiunt: Ex parte enivenerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est. In hunc modum fecit decem bases, fusura una et mensura, sculpturaque consimili. Fecit quoque decem luteres aeneos . Quare sint bases factae, totidemque eis superpositi luteres, supra jam dictum est. Quod vero una erat fusura mensuraque, et consimilis one factum est, quod aequalia possint esse omnium merita doctorum; sed in ea potius, quod una fides Evangelii, qua instituunhabent diversas in ipso Spiritu, qui dividit singulis prout vult.
Abbreviated transcription (Latin):
a malo. Est uero alder cubitus diuine uisionis. qͥ ex parte n¬
nulla etiam in hac adhuc uita recentꝰ. fidelib donari con¬
sueuit. ut idem iob deuicto aduersario cum dño loquens
ait. Aliditu auris audiui de. nunc autẽ ocłs meus uidec te.
criꝑtũ nanq ẽ. in sequentibꝰ. Una rota habebat alttudinis
cubitum & semis. & paulopost. In sũmitade autẽ basis erat
quȩdam rotunditas unius & dimidi eubiti ita fabrefacta
ut luter desuꝑ posset imponi. Luterũ quippe mensura. uin
erat cubiti & dimidii. Quia nimirũ ea fide in fonte. uigȩ la
stis dulcedinẽ gustare ex parte acdiligere. in hac interim
uita. ꝑfecte autẽ uidere. nulla ratione ualeamꝰ. Rota ꝙͣ
uno ac climidio cubito mensurat᷑. quia seriptura lecti¬
onis euangłicȩ qualiter ũ qui ꝑfecti eẽ. uelint uiuere
debeant ostendit spemq nobis et̃nȩ recributionis in
prȩsenti demonstrat. ipsã uero fecributionis illu

Expanded text:
a malo ? Est vero alter cubitus divinae visionis, qui ex parte na malo ? Est vero alter cubitus divinae visionis, qui ex parte nonnulla etiam in hac adhuc vita recentibus fidelibus donari consuevit. Ut idem Job, devicto adversario, cum Domino loquens, ait: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te . criptum namque est in sequentibus: Una rota habebat altitudinis cubitum et semis. Et paulo post: In summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti, ita fabrefacta, ut luter desuper posset imponi. Luterum quippe mensura unius erat cubiti et dimidii, quia nimirum ea fide in fonte vitae lavastis dulcedinem gustare ex parte, ac diligere in hac interim vita, perfecto autem videre nulla ratione valemus. Rotae quoque uno ac dimidio cubito mensurantur, quia studium lectionis evangelicae, qualiter hi qui perfecti esse velint, vivere debeant, ostendit; spemque nobis aeternae retributionis in praesenti demonstrat, ipsam vero retributionis illius
Abbreviated transcription (Latin):
ei sed quia in om̃ib que locuti st᷑ ꝓphetȩ & moyses. cicas
quattuor euanglistarum testimoniũ prebuere. ut & oo¬
sensu utrio tesfamenti una fides & dilectio xp̃i nrai otam
corcla firmare ⁊ osquod luteris intrinsecꝰ erat in cabitis
sumtat. et qͦd forinsecus apparebat. unius cubiti erat to¬
tum rotundum. parit̾i habebat unũ cubitum & duniq¬
um. Os ꝙͦ luteris uniꝰ erat cubiti ꝓpt̃ unitatem c̾fessiom
et sidei. quia om̃s in confessione pͥatris & fili et sp̃s sen
baptiramur dicente apło. Unus dñs. una fides. unũ bap
disma. unꝰ deus & pat̾ omĩum. Et ipsũ os in capitis era
sũmitade. ut ad exlestia nobis regna ꝑbaptisma iter e&.
tere ꝑfectionẽ bonȩ designat actionis. quã absq ulla di¬
considerasti seruũ meum iob. qͦqͥ non sit ei similis super
derram. homo simplex & rectus ac timens dm̃ & receden

Expanded text:
ici, sed quia in omnibus quae locuti sunt prophetae et Moyses dictis ici, sed quia in omnibus quae locuti sunt prophetae et Moyses dictis quatuor evangelistarum testimonium praebuere, ut ex consensu utriusque Testamenti una fides et dilectio Christi corda confirmet. Os quoque luteris intrinsecus erat in capitis summitate, et quod forinsecus apparebat, unius cubiti erat totum rotundum, pariterque habebat unum cubitum et dimidium. Os luteris unius erat cubiti, propter unitatem confessionis et fidei: quia omnes in confessione Patris, et Filii, et Spiritus sancti baptizamur, dicente Apostolo, Unus Dominus, una fides, unum tisma, unus Deus et Pater omnium . Et ipsum os in capitis erat summitate, ut ad coelestia nobis regna per baptisma iter esse tere perfectionem bonae designat actionis. Quam absque ulla duconsiderasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram, homo simplex et rectus ac timens Dominum, et recedens
Abbreviated transcription (Latin):
multiplex. milia lȩcantiũ. Si ergo bases luterũ scĩ sc̃
doctores qui lauachrũ uig nob̃ ministrant. & rotȩ. qua¬
trnȩ basium quatcuor st̃ libri euangłioꝵ. qͥd axes rota¬
rum qui bases gestant. nisi ipsa eoꝵ unde st̃ corda doctoꝵ
simorum appecitu dissoliunt. uelut ĩmissirotis axes alti
basim a terra sulleuant : Porro humeruli qͥ rotis ante¬
positi ne ab axib delabi ꝑossent obsistebant. p̃conia sunt
ꝓpħarum. quib euangłica & apłica scriptura ne cui le¬
gentium in dubium forte ueniat. confirmat᷑. Bene aute in
dlestur qͦd humeruli qui ꝑ quattuor partes subt̾ luterem
trant positi. contra se inuice fuerunt respectantes. quia ni¬
nirum om̃is scripturae ꝓphecia sibimet. inuicẽ consenta¬
hea ẽ. ut pote uno dĩ spu condita. Quattuor autẽ fuere ꝑ
bases singulas humeruli. uidelicet uixta Numerum
rotarum. Non quia quattuor sunt tantum libri ꝓphea¬

Expanded text:
multiplex millia laetantium . » Si ergo bases luterum sancti sunt multiplex millia laetantium . » Si ergo bases luterum sancti sunt doctores, qui lavacrum vitae nobis ministrant, et rotae quaternae basium, quatuor sunt libri Evangeliorum: quid axes rotarum qui bases gestant, nisi ipsa eorumdem sunt corda doctorfimorum appetitu dissolvunt, velut immissi rotis axes, altibasim a terra sublevant. Porro humeruli, qui rotis antepositi, ne ab axibus dilabi possent, obsistebant, praeconia sunt prophetarum, quibus evangelica et apostolica Scriptura, ne cui legentium in dubium forte veniat, confirmatur. Bene autem dicitur quod humeruli, qui per quatuor partes subter luterum erant positi, contra se invicem fuerunt respectantes, quia nimirum omnis Scriptura prophetica sibimet invicem consentanea est, utpote uno Dei Spiritu condita. Quatuor autem fuere per bases singulas humeruli, videlicet juxta numerum rotarum, non quia quatuor sunt tantum libri prophet
Abbreviated transcription (Latin):
uenpiã. iam iuste ligari ipsi ab eo cinꝰ iudicium erra
usepuit mereant᷑. & quattuor rotȩ ꝑbases singulas.
ares exei. Et ꝑ quattuor partes quasi humeruli suꝑ
iterem fusiles. contra se inuicẽ respectantes. Quat¬
tuor rote .iiii. sunt ȩuangłiorum libri. ꝗ aptissime
ntis comparantur. Quia sicut uolubilitas rotȩ citissi
nocur su quocunq ducitur currit. ita sermo euangłi
as impleuit. dicut. rota suꝑ impositũ sibi currũ a¬
farra sulleuat. & sulleuatum quo auriga dirigit. por¬
t. ita ȩuanglica p̃dicatio mentes elect oꝵ a t̾renis cupidi¬
tatibus in glestia desideria suspendit. Ac suspensas ad ꝓ¬
fectum bonş accionis siue. ad ministeriũ p̃dicatioNus.
quocunq adiuuans gr̃a sp̃s uoluerit ducit. Nanq inse.¬
quentibus dicit. Quia tales erant rotȩ. quales solent in
currufieri. Legimꝰ autẽ de scĩs. Currus dĩ decem milib

Expanded text:
quempiam, jam juste ligari ipsi ab eo cujus judicium errare quempiam, jam juste ligari ipsi ab eo cujus judicium errare nequit mereantur. « Et quatuor rotae per bases singulas et axes aerei. Et per quatuor partes quasi humeruli subter luterem fusiles contra se invicem respectantes. » Quatuor rotae, quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui aptissime rotis compamo cursu quocunque ducitur, currit, ita sermo evangeligas implevit. Sicut tota super impositum sibi currum terra sublevat, et sublevatum quo auriga dirigit portat: ita evangelica praedicatio mentes electorum a terrenis cupiditatibus in coelestia desideria suspendit, ac suspensas ad profectum bonae actionis sive ad ministerium praedicationis quocunque adjuvans gratia spiritus voluerit, ducit: Namque in sequentibus dicit: « Quia tales erant rotae quales solent in curru fieri. » Legimus autem de sanctis: « Currus Dei decem millibus
Abbreviated transcription (Latin):
stis quȩ sursũ ẽ. nunquam fraternę societatis quȩ iuxta d
uincula dissoluunt. Habent int̾ coronulas & plectas la¬
nes. cũ ita ad sꝑanda cȩlestia mentẽ erigunt. ita se ad dili¬
gendos ꝓpxim os dilatant. ut inpeccantes quosq qͥ sibi cõ¬
missi st̃ feruorem aspe inuectionis exercere ñ cardeno
abent. cũ leonib boues. quando ipsam inuectionẽ cori¬
piendi cũ spũ mansuetudinis exhibent. quã in feruore.
guendi nunquã fissam habere ungulã discreg actioil
.Ioquelȩ. nunquam uerba diuinȩ lectionis uelut ru¬
ando inore uolucre cessant. Et supra leones & bo¬
squlasi lora exere dependentia. Supleones quippe
poues lora dependent. quando scĩ doctores & inseuer
districtionis qua peccantes udicant. & in mansue¬
dicie lenitatis qua penitentib remittunt. iudiciũ sui
ment auctoris. ne forte in iuste ligando aut soluende

Expanded text:
estis, quae sursum est, nunquam fraternae societatis, quae juxta est, estis, quae sursum est, nunquam fraternae societatis, quae juxta est, vincula dissolvunt. Habent inter coronulas et plectas leones, cum ita ad speranda coelestia mentem erigunt, ita ad diligendos proximos dilatant, ut in peccantes quosque, qui sibi commissi sunt, fervorem asperae inventionis exercere non tardent. Habent cum leonibus boves, quando ipsam invectionem corripiendi cum spiritu mansuetudinis exhibent, quando in fervore arguendi nunquam fissam habere ungulam discretae actionis ac loquelae, nunquam verba divinae lectionis velut ruminando in ore volvere cessant: « Et super leones et boves quasi lora ex aere dependentia. » Super leones et boves lora dependent, quando sancti doctores, et in severitate districtionis qua peccantes judicant, et in mansuetudine lenitatis, qua poenitentibus remittunt, judicium sui tenent auctoris, ne forte injuste ligando aut solvendo
Abbreviated transcription (Latin):
detur eas quib ipse luterũ tabulȩ sibimet inuicẽ conex
sunt. ut scilicet quattuor siue quinq tabulis unafi¬
ret basis. Quales autẽ sculpturas bases int̾ has iunctur
id ẽ. in ipsis suis laterib ante & retro. dextra et sinistra ed
supra quoq haberent: subdendo apitur cũ dicitur. Int
coronulas & plectas. leones & boues et cherubin. & iunc¬
ras similiter desuꝑ. Nongͦ plena erat. ulla ex parte suꝑft¬
cies basiũ. sed undiq uersuũ mysticis sculpta figuri
quia scõrum mentes inimo uniuersa eoꝵ conuersatio u¬
dutum in om̃ib grãm pretendit. neq aliqua illos horam
anis & uacua pręderit. in qua piis uacare oꝑib uł sermoni
uel certe cogitationib desistant. Coronułas quippe in Se
sculptas habent. cũ ad ingressũ uitȩ pennis infacigabili des¬
derio anhelant. Plectas habent. cũ inter desideria uitȩ cel¬

Expanded text:
videtur eas, quae ipsae luterum tabulae sibimet invicem connexae videtur eas, quae ipsae luterum tabulae sibimet invicem connexae sunt: ut scilicet quatuor sive quinque tabulis una fieret basis. Quales autem sculpturas bases inter has juncturas, id est in ipsis suis lateribus ante et retro, dextra et sinistra et supra quoque haberent, subdendo aperitur cum dicitur: « Et inter coronulas et plectas, leones et boves, et cherubim et in juncturis similiter desuper. » Non ergo plana erat ulla ex parte superficies basium, sed undique versum mysticis sculpta figuris, quia sanctorum mentes, imo universa eorum conversatio, virtutum in omnibus gratiam praetendit, neque ainanis et vacua praeterit, in qua piis vacare operibus vel sermonibus vel certe cogitationibus desistant. Coronulas quippe in se sculptas habent, cum ad ingressum vitae perennis infatigabili desiderio anhelant. Plectas habent, cum inter desideria vitae coel
Abbreviated transcription (Latin):
ingulȩ fuere. facile in intellectu ẽ. Longitudo etenĩ ad
patientiam longanimitatis. latitudo ad dilatationem
dilectionis. alcitudo ꝑtinet ad spem suꝑnȩ recribi¬
onis. Quattuor aut̃ẽ sunt pͥncipales uirtutes. quoi
extera uirtutũ structura imminet. prudentia sceile
fortitudo. temꝑantia. iusticia. Et idõ quaternorn
erat cubitoꝵ. longitudo & latitudo basiũ. quia p̃diei
dores scĩ siue aduersa mundi & longitudinẽ exii
ac laboꝵ prȩsentiũ foris dolerent. seu cor indilecto
inter bona & mala discernentes. fortit᷑ aduersa sustinen
cor ab appetitu uoluptatũ temꝑantes. iusticiã in opati¬
ne denentes. Trium uͦ cubitoꝵ fit altitudo basiũ. cum pe
ercitium uirtutũ quas cũ patientia maloꝵ & dilection
bonorum exercent. continua intentione aduisionẽ sc̃
trinitatis ꝑuenire satagunt. Et ipsum opus basiũ int̾ra¬
le erat. & sculpturȩ inter iuncturas. luncturas dicere

Expanded text:
singulae fuere, facile intellectu est: longitudo etenim ad singulae fuere, facile intellectu est: longitudo etenim ad patientiam longanimitatis, latitudo ad dilatationem dilectionis, altitudo pertinet ad spem supernae retributionis. Quatuor autem sunt principales virtutes, quibus caetera virtutum structura imminet: prudentia scilicet, fortitudo, temperantia, justitia; et ideo quaternorum erat cubitorum longitudo et latitudo basium, quia sanctiores sive adversa mundi et longitudinem exitus ac laborum praesentium foris tollerent: seu cor in dilectione inter bona et mala discernentes, fortiter adversa sustinentes, cor ab appetitu voluptatum temperantes, justitiam in operatione tenentes. Trium vero cubitorum fit altitudo basium, cum per exercitium virtutum, quas compatientia malorum et dilectione bonorum exercent, continua intentione ad visionem sanctae Trinitatis pervenire satagunt. « Et ipsum opus basium interrasile erat. Et sculpturae inter juncturas. » Juncturas dicere
Abbreviated transcription (Latin):
exhis positisint ad dexterã partem dẽpli & quinq ad si¬
nistram: magis in eis quinaru numeri st̃ intuenda my¬
steria. In utraq etenim parde tẽpli sunt bases luterum.
uo utriq dĩ populo sacri fontis grãm designarent. ẽ.
pandendam. & quinq st̃ in utraq parte. ut. sicut in
expositione maris quod quinq cubitis altũ ÷ iam dixi¬
mus. demonstraret᷑ tpice. uniuersa fidelib quȩ ꝑ qͥnq
sensus corporis deliquerant. ꝑlauachrũ baptismatis
eẽ. remittenda. Dicut gͦ in uno mari duodecĩ bobus
suppositis unitas expͥmitur bapdismatis. quȩ̃ ꝑ apłod
todo erat orhe prȩdicanda. ita etiam ꝑduos ordines lu¬
trum mystice. ostenditur. quia gentilitas cum iudea
munum fidei consortium ꝑbaptũsmatiserat undã colli¬
genda. Qͦͣd autẽ quattuor cubitoꝵ longitudinis. &e .iiii.
ubitorum latitudinis. & triũ cubitoꝵ altitudinis bases

Expanded text:
ex his positi sint ad dexteram partem templi, et quinque ad siex his positi sint ad dexteram partem templi, et quinque ad sinistram, magis in eis quinarii numeri sunt intuenda mysteria. In utraque etenim parte templi sunt bases luterum, ut utrique Dei populo sacri fontis gratiam designarent esse pandendam. Et quinque sunt in utraque parte: ut sicut in expositione maris, quod quinque cubitis altum est, jam diximus demonstraretur typice, universa fidelibus quae per quinque sensus corporis deliquerant, per lavacrum baptismatis esse remittenda. Sicut ergo in uno mari duodecim bobus super posito unitas exprimitur baptismatis, quae per apostolos toto erat orbi praedicanda, ita etiam per duos ordines luterum mystice ostenditur, quia gentilitas cum Judaea in unum fidei consortium per baptismatis erat undam colligenda. Quod autem quatuor cubitorum longitudinis, et quatuor cubitorum latitudinis, trium cubitorum altitudinis, bases
Abbreviated transcription (Latin):
ur etiam ꝑbases quȩ portandis erant. luterib p̃pa¬
rate. quomodo ipsi luteres eiusdẽ lauachrispũalis
cuꝰ & mare tipum gerebant. Siquidem ut uerba
dlerum narrant. ołnnia Ineis quȩ in holocaustum
oblaturi erant lauabant. Holocaustũ autem drũ gene¬
raliter om̃is eleccoꝵ multitudo potest intelligi. quae
urta uocẽ precursoris baptirata ẽ. ab ipso in spusçõo
mam expͥmunt eoꝵ qui ꝑbaptisma efficiuntur summi
causta eorundem figurã aptissime precendunt. cũ post
ablutionem baptismi grã sc̃i sp̃s implentur. Lauatur
nanq in lutere hostia. cũ quis fideliũ aqua baptismmi ꝑ.¬
ad portandos luteres decem bases sunt facꝙ poterat my¬
stice. inderp̾tari. quia ministri lauachri uitalis ad eternȩ
gaudia beatitudinis quȩ denariosolent numero figura¬
ri. eos quos imbuunt uocent. Uerum quiꝗ de eisdem Iute¬
ribus distincte in sequentib scriptũ est qͦd uidelicet qͥnq

Expanded text:
tur etiam per bases, quae portandis erant luteribus praepatur etiam per bases, quae portandis erant luteribus praeparatae, quomodo ipsi luteres ejusdem lavacri spiritalis, cujus et mare, typum gerebant: siquidem, ut Verba dierum narrant, omnoblaturi erant lavabant: holocaustum autem Domini generaliter omnis electorum multitudo potest intelligi, quae juxta vocem praecursoris baptizata est ab ipso in Spiritu samam exprimunt eorum qui per baptisma efficiuntur summi causta eorumdem figuram aptissime praetendunt, cum post ablutionem baptismi, gratia sancti Spiritus implentur. Lavatur namque in lutere hostia, cum quis fidelium aqua baptismi perad portandos luteres decem sunt bases factae, poterat mystice interpretari, quia ministri lavacri vitalis ad aeternae gaudia beatitudinis quae denario solent numero figurari eos quos imbuunt, vocent. Verum quia de eisdem luteribus distincte insequentibus scriptum est, quod videlicet quinque
Abbreviated transcription (Latin):
rectitudinis inclinari. Batus hebreoꝵ mensura ẽ. quã
ipsi bat nominant. & habet moclios tres. Ipsa ẽ & eohi.¬
quod illi cͥpha nominant. Sed ephi ad mensurã ptinet
uariarũ frugum. tritici. ordei. leguminũ. batus uͦ est
in specieb liquidis. uino. oleo. aqua. Itaq batꝰ quia s nor¬
ma mensura ẽ. oꝑa designat equitatis & iusticie. qui
ii qui in remissionẽ peccatoꝵ baptirant᷑ necesse habent
institui. Batos quippe. mille capiebat mare. cum aqua
baptismatis ꝑlebem iudeoꝵ abluens ad regnũ celeste
transmisit. Recipiebat. & alios mille. cũ etiam turbas na¬
tionum eodẽ fonte renatas & oꝑib iusticie confirmatas
eiusdẽ regni ꝑennis fecit eẽ. participes. Et fecit bases dec
ereas. quattuor cubitoꝵ longitudinis bases singula s.
& quattuor cubitorũ latitudinis. & triũ cubitoꝵ altia¬
dinis. Multifarie. & multis modis una eademq nrãe

Expanded text:
rectitudinis inclinari. Batus autem Hebraeorum mensura est, quam rectitudinis inclinari. Batus autem Hebraeorum mensura est, quam ipsi bat nominant, habet modios quatuor et equod illi epha nuncupant. Sed ephi ad mensuram pertinet frugum variarum, tritici, hordei, leguminum; batus vero est in speciebus liquidis, vino, oleo, aqua. Itaque batus, quia certa norma mensurae est, opera designat aequitatis et justitiae, quibus hi qui in remissionem peccatorum baptizantur, necesse habent institui. Batos quippe mille capiebat mare, cum aqua baptismatis plebem Judaeorum abluens, ad regnum coeltransmisit. Recipiebat et alios mille, cum etiam turbas nationum eodem fonte renatas, et operibus justitiae confirmatas, ejusdem regni perennis fecit esse participes. « Et fecit bases decem aereas, quatuor cubitorum longitudinis bases singulas, et quatuor cubitorum latitudinis, et tres cubitorum altitudinis. Multifariam multisque modis una eademque nostr
Abbreviated transcription (Latin):
ostenclitur. nisi harũ firma certitudo uirdit. iene
accipientiũ simul & oꝑa confirmẽt. Labiumq ciꝰ quasi
labium calicis. & folium repandi lilii. Per labii quabe
calicis gustũ dnĩcȩ passionis. ꝑ foliũ repandi lilal uae¬
facta claritas resurrectionis ipsiꝰ exprimitur. Dus mi¬
lia batos eapiebat. Millenariꝰ nanq numerus ꝓsiguifi¬
catione ꝑfectionis solet poni in scripturis. qͥa nimirum
denarium numerũ quadratum. solidũ facit. Deẽs qͥpr
decies ducta centũ faciunt. Quȩ uidelicet figura iã qua¬
drata. sed adhuc plena non ẽ. Uerum ut in altitud ine
surgat & solida efficiatur. multiplica centũ ꝑdecẽ
et fu̾int mille. Quo ꝑfecto numero stabilis & insupa¬
bilis & uelut conquadrata iustoꝵ conscientia desigia¬
tur. Quocunq enĩ uerteris quadratũ: stabit. Sic & iusto
animus nullo tẽptationum occursu nouit a statu sue

Expanded text:
ostenditur, nisi harum ostenditur, nisi harum accipientium simul et opera confirmet: « Labiumque ejus quasi labium calicis, et folium repandi lilii. » Per labium quippe calicis, gustum Dominicae passionis: per folium repandi lilii, patefacta claritas resurrectionis ipsius, exprimitur. « Duo millia batos capiebat. » Millenarius namque numerus, pro significatione perfectionis solet poni in Scripturis. Quia nimirum denarius numerus in quadratum ductus solidum facit. Decem quippe decies ducta centum faciunt. Quae videlicet figura jam quadrata, sed adhuc plena non est. Verum ut in altitudine surgat, et solida efficiatur, multiplica centum per decem, et fiunt mille. Quo profecto numero stabilis et insuperabilis, et velut conquadrata justorum conscientia designatur. Quocunque enim verteris quadratum stabit. Sic et animus nullo tentationum occursu novit a statu suae
Abbreviated transcription (Latin):
decim gͦ boues duodecim st̃ apłi. & om̃s qui uice eoꝵ regen¬
dam in xp̃o susceperunt eccłam scãm. Qui nimirũ boues
implere deuotione. satagunt. Tres ad aquilonẽ. & tres
ad occidentẽ. & tres ad meridiem. & tres ad orientem
respieiunt. cũ uniuersis quadrati orbis partib fidem
drinsecus latitabant: intrinsecus nanq latitant uniu¬
sa boum posteriora. qͥa qua mercede scĩ prȩdicatores
in ꝑpecuum donentur. in interni arbitri ex amine po
sitłm est. sed nobis aui adhuc foris sumꝰ manet om̃imo¬
dis occultum. Quibus tam̃ hoc eẽ. occultũ nullatenus
potest. qͦd om̃is qui lauachrũ baptismi ad salutẽ accipit
et uitam. fidem. spem & caritatẽ debet habere. nec sine hi
tribus uirtutib quisq al ioͥd iam operari neq intrane un
irtã ualet. Unde recte subiingit᷑. Grossitudo auitp̃ trater is
tritum unciarũ erat. Grossitudo etenĩ luteris in mari pͥ¬

Expanded text:
decim ergo boves duodecim sunt apostoli, et omnes qui vice eorum regendecim ergo boves duodecim sunt apostoli, et omnes qui vice eorum regendam in Christo susceperunt Ecclesiam sanctam. Qui nimirum boves implere devotione satagunt. Tres ad aquilonem, et tres ad occidentem, et tres ad meridiem, et tres ad orientem respiciunt, cum universis quadrati orbis partibus fidem trinsecus latitabant. Intrinsecus namque latitant universa boum posteriora; quia qua mercede sancti praedicatores in perpetuum donentur, in interni arbitri examine jam dispositum est; sed nobis, qui adhuc foris sumus, manet omnimodis occultum. Quibus tamen hoc esse occultum nullatenus potest, quia omnis qui lavacrum baptismi ad salutem accipit, et vitam, fidem, spem, et charitatem debet habere; nec sine his tribus virtutibus quisque aliquid jam operari, neque intrare ad vitam valet. Unde recte subjungitur: Grossitudo autem luteris trium unciarum erat. Grossitudo etenim luteris in mari fi
Abbreviated transcription (Latin):
sisiles. Cũ prȩdictũ sit supra qͦd resticula triginta cubi¬
coum mare circuierit. & nc̃ additur qͦd sculptura hoc subt̃
labium posita decẽ cubitis ambierit. patet ex utraq rela¬
tione quia uas in modũ fialȩ erat repandũ ac diffusum.
quo triginta cubitis circũitꝰ quos habebat in labio usꝙ ar
dece cubitos ẽ. coartatum. Sculptura autẽ histriata est
que historias rerũ aliqͣs imitatur. Unde recte ꝑsculptas
histriatas quib mare circundabat᷑. exempla st̃ priorũ
temporum designata. quȩ necesse c̃. nos sollerter intue¬
ri. ut uideamꝰ quib oꝑibus scĩ deo placuert̃ abinit io.
qua obstinatione in scelerib ꝑdurarunt. quanta in feli¬
eitate obscelera ꝑierunt repr obi. Et stabat. suꝑ duodecĩ
boues. equib tres respiciebant ad aquilonẽ. & tres ad
occidentem. & tres ad meridiem. & tres ad orientẽ. Duo¬

Expanded text:
fusiles. » Cum praedictum sit supra, quod resticula triginta cubifusiles. » Cum praedictum sit supra, quod resticula triginta cubitorum mare circuierit, et nunc additur quod sculptura hoc subter labium posita, decem cubitis ambierit, patet ex utraque relatione, quia vas erat in modum phialae, repandum ac diffusum, quo triginta cubitis circuitus, quos habebat in labio, usque ad decem cubitos coarctatus sit. Sculptura autem histriata est, quae historias rerum aliquas imitatur. Unde recte per sculpturas histriatas, quibus mare circumdabatur, exempla sunt priorum temporum designata, quae necesse est nos solerter intueri: ut videamus quibus operibus sancti Deo placuerunt ab initio: qua obstinatione in sceleribus perdurarunt, quanta infelicitate ob scelera perierunt reprobi. « Et stabat super duodecim boves. E quibus tres respiciebant ad aquilonem, et tres ad occidentem, et tres ad meridiem, et tres ad orientem. » Duo
Abbreviated transcription (Latin):
mirum quicqͥd uisu. qͥcquid auditu. quicqͥd olfatu. q¬
quid gustu. quicqͥd tactu delinquimꝰ. totũ hoc nobs
grã dei ꝑ ablutionẽ uiuifici fontis relaxat. Sed ñ sur¬
eit preceritoꝵ remissio peccatorũ. si non quisq deab¬
ceps bonis studuerit insistere oꝑibus. Alioquir diab¬
lus qui exierat de homine. si hunc abonis iderilꝰ
care multiplicius redit. facitq nouissima homis is
llius peiora prioribus. Unde apte subdit᷑. Et resticu
teiginta cubitorũ cingebat illud ꝑcircũdum. Per rei¬
poliiptatib religamur potest apte signari. scriptura
ascente. quia funiculus triplex difficilerimpiteuedoa
unirũ obseruatio mandatoꝵ dĩ quȩ incordib electoꝵ¬
pat & spe et. dilectione suꝑnę retributionis firmata¬
s hllo tẽporalium rerum obstaculo dissolui potesti
seulptura subter labiũ eircũibat illud decẽ cubitis ambi¬
ensmare. Duo ordines sculpturarũ histriatarũ erant

Expanded text:
imirum quidquid visu, quidquid auditu, quidquid olfactu, quidimirum quidquid visu, quidquid auditu, quidquid olfactu, quidquid gustu, quidquid tactu, delinquimus, totum hoc nobis gratia Dei per ablutionem vivifici fontis, relaxat. Sed non sufficit praeteritorum remissio peccatorum si non quisque deinceps bonis studuerit insistere operibus: alioquin diabolus qui exierat de homine, si hunc a bonis viderit vacare, multiplicius redit: facitque « novissima hominis illius pejora prioribus . » Unde apte subditur, « et resticula triginta cubitorum cingebat illud per circuitum. » Per resa nostris voluptatibus religamur, potest apte signari, Scriptura dicente, Quia funiculus triplex difficile rumpitur : quia nimirum observatio mandatorum Dei, quae in cordibus electofide et spe et dilectione supernae retributionis firma est, nullo temporalium rerum potest obstaculo dissolvi. « Et sculptura subter labium circuibat illud, decem cubitis ambiens mare. Duo ordines sculpturarum histriatarum erant
Abbreviated transcription (Latin):
baptirati st̃ in nube & in mari. Sacramentũ autem
baptisini & uitȩ nobis mundiciã quęrit in hoc scło
et uitȩ nobis eternȩ głam ꝓmittit in futuro. Quod
utrunq in mari hoc eneo una designat᷑ sententia. cũ
esse. decem cubitoꝵ. alabio usq ad Labiũ ꝑhibetur. Das
nanq p̃ceptis in lege dñs om̃ia quȩ facere debeamꝰ e¬
pressit. denario autem mercedem benefactorũ signaurt
cũ hunc inuinea laborantib dandũ esse p̾dixit. Erat
ergo mare decẽ cubitorum alabio usq ad labiũ. quia
a pͥrimo baptizato in nomine iesu xp̃i usq ad ultimui
qui infine. scłi crediturus & baptizandus ẽ. om̃is fide¬
lium chorus unã eandemq uiam ueritatis ingredoo
cominunẽ debet adño coronam sꝑare iusticiȩ. Rotun¬
dum erat. in cireũitu. ut orbis unluersus in gyro laua¬
chro uitȩ asorde peccatoꝵ designaret᷑ esse mundandis
De qͦ bene subditur. quinq eubitoꝵ altitudo eiꝰ. quia n¬

Expanded text:
baptizati sunt in nube et in mari . » Sacramentum autem baptismi et vitae nobis munditiem quaerit in hoc saeculo, et vitae nobis aeternae gloriam promittit in futuro: quod utrumque in mari hoc aeneo una sententia designatur, cum esse decem cubitorum a labio usque ad labium perhibetur. Decem namque praeceptis in lege Dominus omnia quae facere debeamus expressit. Denario autem mercedem benefactorum signavit, cum hunc in vinea laborantibus dandum esse praedixit. Erat ergo « mare decem cubitorum a labio usque ad labium, » quia a primo baptizato in nomine Jesu Christi, usque ad ultimum, qui in fine saeculi crediturus et baptizandus est, omnis fidelium chorus, unam eamdemque viam veritatis ingredi, et communem debet a Domino coronam sperare justitiae. « Rotundum erat in circuitu, » ut orbis universus in gyro, lavacro vitae a sorde peccatorum designaretur esse mundandus. De quo bene subditur, « quinque cubitorum altitudo ejus, » quia n
Abbreviated transcription (Latin):
spcestante quȩ ait. Quia que pater facit. hec eadem et
flius similiter facit. Et apłs. Hec inquit om̃ia opatur
unus atiy icłem sp̃s. diuidens singulis ꝓut uult. berie
quidem postulat eccła ut sp̃m duplicem accipiat xpnie
quia & remissione peccatoꝵ indiget quanon eguer: ꝓp̃e
emunere uirtutum quas ex plenitudine sua per spmo¬

Expanded text:
e ait: « Quia quae Pater facit, haec eadem et e ait: « Quia quae Pater facit, haec eadem et Filius similiter facit . » Et Apostolus: « Haec, inquit, omnia operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult . » Bene quidem postulat Ecclesia, ut spiritum duplicem accipiat Christi, quia et remissione peccatorum indiget, qua non eguit Christus, et munere virtutum, quas ex plenitudine sua per Sp
Abbreviated transcription (Latin):
cliscipulus suꝑ magistrũ. ꝑfectus aut̃e om̃is erit. si sit
sieut magister eiꝰ. Cuiꝰ pecitionis iysterium si consi¬
deretur. non importuna sed necessaria postulat io
esse decernitur. Dixit ergo helias ad helise um
ostula quoduis ut faciã tibi. antequa tollar ade. Di¬
t& heliseus. Obsecro ut fiat sp̃s tuus duplex en meidͥ¬
urespondit. Rem difficile postulasti at tamen si uile
os me quando tollar ate. erit qđ petisti. Si aut̃ non
uideris. ñ erit. Quc̃ enim hoc locosignificat helias isi
capuo nr̃m dñm scilicet redemptorefm & quẽ heliseus:
carpus eiꝰ quod ẽ. eccła: dat locũ postul ancibelias nr̃
cum in euangłio dicit. pecite & dabitur uobis. Et item.
catum. neq peccatũ fecit nec dolus inuentusẽ . more
eus remissione peccatoꝵ non egut. Qui peccatũ nullse
habuit. Opera autẽ uirtutum insp̃u sc̃õ feeite sicut ipse
m euangłio dicit iudeis. Si ego in dignto dei eiclo demo¬
na ꝓfecto ꝑuenit inuos regnũ dei. Inseparabilia ꝙ st̃¬

Expanded text:
discipulus super magistrum, perfectus autem omnis erit, si sit sicut magister ejus . » Cujus petitionis mysterium si consideretur, non importuna, sed necessaria postulatio esse decernitur. « Dixit ergo Elias ad Eliseum: Postula quod vis ut faciam tibi antequam tollar a te. Dixitque Eliseus: Obsecro ut fiat spiritus tuus duplex in me. Qui respondit: Rem difficilem postulris me quando tollar a te, erit quod petisti; si autem non videris, non erit . » Quem enim hoc loco significat Elias, nisi caput nostrum, Dominum scilicet Redemptorem; et quem Elisaeus, nisi corpus ejus quod est Ecccum in Evangelio dicit: « Petite et dabitur vobis . » Et itecatum, neque peccatum fecit, nec dolus inventus est in ore ejus, remissione peccatorum non eguit, qui peccatum nullum habuit, opera autem virtutum in Spiritu sancto fecit, sicut ipse in Evangelio dicit Judaeis: « Si ego in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei . » Inseparabilia s
Abbreviated transcription (Latin):
et petras conterit. quia pauor qui ex aduentu eiꝰ i¬
ruit. & altitudinẽ cordis nrĩ deicit & duriciam
liquefacit. Sed spĩn cõmotionis & ignis ñ inesse. dñ
dicitur. esse uero in sibilo aurȩ tenus ñ negatur.
quia nimirũ cum mens contẽplationis sullimitatẽ
suspenditur. quicqͥd ꝑfecte conspicere p̾ualet̃ ds nons

Expanded text:
et petras conterit, quia pavor, qui ex adventu ejus irruit, et altitudinem cordis nostri dejicit, et duritiam liquefacit. Sed in spiritu commotionis et ignis non esse dominus dicitur: esse vero in sibilo aurae tenuis non negatur, quia nimirum cum mens contemplationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere praevalet, Deus non
Abbreviated transcription (Latin):
regio. Quia pacificꝰ nr̃ uerȩ reginȩ eccłȩ uidelicet suac.
om̃ia quȩ pecit dabit. de quo scriptũ est. Desideriũ eo¬
dis eiꝰ tribiusti ei. & uoluntate. Iabioꝵ eiꝰ non fraudasti
eam. Et in euangłio ipse dicit. Quȩcuq petieritis pa¬
trem in nomine meo. dabit uobis. Non solũ autem ea
quȩ petimꝰ. immo etiã illa quȩ humana fragilita
auit nescit aut ñ prȩsumit petere: gratuito munere
u & domus regiȩ. & cytharas lyrasq cantoribit
scꝰ aulata huiꝰcemodi ligna thybina neꝙ ansatileei i

Expanded text:
est quia pacificus noster, verae reginae, Ecclesiae videlicet suae, omnia quae petit, dabit. De quo scriptum est: « Desiderium cordis ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eam . » Et in Evangelio ipse dicit: « Quaecunque petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis . » Non solum autquod petimus, imo etiam quae humana fragilitas aut nescit, aut non praesumit petere, gratuito munere Domini et domus regiae et citharas lyrasque cantoribus non sunt adlata huiuscemodi ligna thyina neque visa usque in
Abbreviated transcription (Latin):
ibi dixit cor meũ quęsiui uultũ tuum. uliltũ aiĩ ddñe
requirã. Et alibi. Sicut ceruus inquit desiderat ad fon¬
tes aquarũ. ita desiderat. aĩa mea ad te cls. Et singuli
deferunt ei munera. dũ unusquisq scđm id qͦd uires sibi
suppetunt in uerbo seu factis obsequiũ student presta¬

Expanded text:
ibi dixit cor meum, quaesivi vultum tuum, vultum tuum, Domine, requiram . » Et alibi: « Sicut cervus, inquit, desiderat ad fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus . » Et singuli deferunt ei munera, dum unusquisque secundum id quod vires sibi suppetunt, in verbo seu factis obsequium studet praesta
Abbreviated transcription (Latin):
tea & aurea. uestes & arma bellica. & eȩtera. Bene ergl
dictum ẽ. quod magnificatꝰ sit rex salomon suꝑ oñis¬
&s terrȩ. quia pacificus nr̃ suꝑ omnẽ celsitudinem sc̃oꝵ
u uere reges dicuntur exaltatur: & nullusei coȩqua¬
ei potest. Qm̃ quis in nubib equabit᷑ dño. autqͥs fimił
erio dõ inter filios dĩ: Ds qui glorificat᷑ in consilio scõꝵ
magnus & metuendꝰ suꝑ om̃s eui incircũitueiꝰ sunt. ft̃
tem. Magnus dñs nr̃ & magna uirtus eiꝰ. & sapientiae
cius none. numerus. Unde & iob̃s dicit. Q uilimus

Expanded text:
s et arma bellica. » Bene ergo dictum est quod magnificatus sit rex Salomon super reges terrae, quia Pacificus noster super omnem celsitudinem sanctorum, qui vere reges dicuntur, exaltatur, et nullus ei coaequari potest. « Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter fmagnus et metuendus super omnes qui in circuitu ejus sunt . » Et item: « Magnus Dominus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus. » Unde et Joannes dicit: « Et vidimus
Abbreviated transcription (Latin):
plantat autẽ & qui rigat. unũ sunt. Unusquisq autẽ ꝓpriam
mercedem accipiet scđm suum laborẽ. Dei enĩ sumus ad¬
iutores. dĩ agricultura estis. dĩ edificatio estis. & cȩtera. Igit᷑
ipse scĩficat suum tẽplum quasi ds̃ & dñs inhabitando. nos
alitem digne habitationi eiꝰ conuersando. dequitur. In die
illa scĩficauit rex medium atrii qͦd erat. ante domũ dr ii.
ecii quippe ibi holocaustũ & sacrificium & adipẽ pacifico¬
rum. quia altare. ģrcũ quod erat corã dño minus erat.
et capere ñ poterat holocaustum & sacrificiũ et adip
pacificorum. Quid gͦ ẽ. qͦd salomon sc̃ificauit melp
ateu offerentes ibi holo caustũ & sacrificium. ꝓpctre
quia altare eneũ quod iuxta constitutionc legis an¬
t fores tepli positum erat ñ poterat totũ capere. na¬

Expanded text:
plantat autem et rigat unum sunt. Unusquisque autem propriam plantat autem et rigat unum sunt. Unusquisque autem propriam mercedem accipiet, secundum suum laborem. Dei enim sumus adjutores, Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis , » etc. Igitur ipse sanctificat suum templum quasi Deus et Dominus inhabitando: nos autem digni habitationis ejus conservando. Sequitur: « In die illa sanctificavit rex medium atrii, quod erat ante domum Domini. Fecit quippe ibi holocaustum et sacrificium et adipem pacificorum, quia altare aereum quod erat coram Domino minus erat, et capere non poterat holocaustum et sacrificium et adipem pes. Quid ergo est quod Salomon sanctificavit medium atrii offerens ibi holocaustum et sacrificium? Propterea quia altare aeneum quod juxta constitutionem legis ante fores templi positum erat non poterat totum capere, n
Abbreviated transcription (Latin):
erto synagogã id ẽ. domum dñi impleuit. & sacerdo¬
eꝰ ꝓpt̃ nebulam ministrare ñ poterant.: quia clũ mte¬
tamento ueceri sensus mysticos littere uelamine. cooptos
nter obscuras allegoriarũ caligines inuestigare. despici¬
unt. debitum fidei sus ministeriũ ꝓpter nebulã ꝓddide¬
punt. Quib et tunc in nebula doctrinȩ suȩ uocẽ dñs ꝓtis¬
lio cum de se etiam aꝑta narrauit. Quid ẽ. enim aꝑti
quam ego & pater unũ sumus Quid aꝑtius. quã ante
abraham egosumꝰ Sed quia auditoꝵ mentes infidelitatis
caligo compleuerat. quasi emissũ solis radium nebula int̾¬
et uirtutũ oꝑibus ꝓximos suos qͦscunq ualet ad mel iora
et membra ñ equaliter ꝑficiunt. quia dẽ xp̃o ioħs ait.
laulus dicit. Itaq neq qͥ plantat ẽ. aliquid neq qui rigat
sed qui incrementũ dat deus. Sed quantũ ualeat. hominis
dedicatio. prȩdictus apłs subsequent᷑ exponit dicens. Qui

Expanded text:
ergo synagogam, id est, domum Domini implevit, et sacerdotes propter nebulam ministrare non poterant: quia dum in testamento veteri sensus mysticos litterae veinter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdiderunt. Quibus et tunc in nebula doctrinae suae vocem Dominus protulit, cum de se etiam aperta narravit. Quid est enim apertius quam: Ego et Pater unum sumus ? Quid apertius quam: Ante Abraham ego sucaligo compleverat: quasi emissum solis radium nebula inteet virtutum operibus proximos suos quoscunque valet ad meliora et membra, non aequaliter perficiunt, quia de Christo Joannes ait: gratia . » Hinc Paulus dicit: « Itaque neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat, Deus . » Sed quantum valeat hominis dedicatio, praedictus Apostolus subsequenter exponit dicens: « Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ctes cũm areha in oraculo conditi. quia absconditi st̃¬
nunc ꝑfecti quiq & electi qui nos p̾cesser̃t de mundo
in abdito uultus dei a conturbatione hominũ. Quoꝵ
tamen sũmitates uecdium ñ nunquã aꝑto oraculohisa
appropiant uisunt᷑. cũ ꝑfectiorib quibusq oculos sui
cordis dota indentione purificantibus. diuina gr̃a ali¬
quid extremũ de suꝑnoꝵ ciuiũ gaudio contẽpłandum
donauerit: quia nimirũ contẽplatio iis qui paulo lon¬
gius recesserint. minime conceditur. Quia quanto exteri
mente uaga remanent. tanto minꝰ quȩ st̃ internã gau¬
dia uiden̾t. Factum ẽ. Autem cũ exissent sacerdote
de scũario nebula impleuit domũ diũ. & non pot̾an
sacerdotes stare. & ministrare ꝓpt̾ nebulam. Impleue

Expanded text:
ctes cum arctes cum arnunc perfecti quique electi, qui nos processerunt de mundo, in abdito vultus Dei a conturbatione hominum. Quorum tamen summitates vectium aperto oraculo his qui appropiant visuntur, cum perfectioribus quibusque oculum sui cordis tota intentione purificantibus, divina gratia aliquid extremum de supernorum civium gaudio contemplandum donaverit, quia nimirum contemplatio his qui paulo longius recesserint minime conceditur. Quia quanto exterius mente vaga remanent, tanto minus quae sint interna gaudia vident. « Factum est autem cum exissent sacerdotes de sanctuario, nebula implevit domum Domini, et non poterant sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ excisa denuo floruerat. quia potestas om̃is laqi¬
cand penes cumẽ. cuius iudiciũ in humilitate io¬
sionis iudebatur eẽ. sullatum. Erant & cabulȩ tespa¬
menti quia in illo st̃ om̃s thesauri sapientis abscondi¬
ti a dherebant ei uectes quib portabatur. quia doctou
qui quondã laborabant in uerbo xp̃i. nunc p̾senti uisio
consortib intelligendũ reliquit. Apparebant sũmitats
ũ foris ante oraculũ non semꝑ. sed cũ ostia eiusdem oracul
aperiri contingeret. Neq hoc om̃ibus. sed iis solũmodo
qui ꝓpius accedentes attentius ea quȩ intꝰ erant satage¬
bant intueri. Ipsa autẽ archa qualis et. quomodo esset
posita. solis eis qui oraculũ intrassent uidere licebat
uia nullus scõrum in hac adhuc uita positꝰ. tamecsi mu¬
tum in altitudine. sc mentis adcollens. sed soli illiꝰ pacrie
ciues głam inibi s redẽptoris plene. contuent᷑. Sunt & ue¬

Expanded text:
quae excisa denuo floruerat: quia potestas omnis judiquae excisa denuo floruerat: quia potestas omnis judicandi penes eum est cujus judicium in humilitate passionis videbatur esse sublatum. Erant et tabulae testamenti, quia in illo sunt omnes thesauri sapientiae absconditi. Adhaerebant ei vectes quibus portabatur, quia doctores qui quondam laborabant in verbo Christi, nunc praesentconsortibus intelligendum reliquit. Apparebant summitates vectium foris ante oraculum non semper, sed cum ostia ejusdem oraculi aperiri contingeret; neque hoc omnibus, sed his solummodo, qui propius accedentes, attentius ea quae intus erant satagebant intueri. Ipsa autem arca qualis et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum intrassent, videre licebat, quod nullus sanctorum in hac adhuc vita positus, tametsi multum in altitudine se mentis attollens, sed soli illius patriae cives gloriam inibi sui Redemptoris plene contuentur. Sunt et ve
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tamen fieri poterat. ut ipsa eoꝵ capita ante. oraculũ
eminerent. Quia nimirũ necesse erat. ut clauso ora¬
culo & appenso ante ostia uelo. ipsi uectes quoq doti cũ
archa & cherubin abducerent᷑ interiꝰ. quod fieri noi
poterat si ꝓminentes ulteriꝰ uectes ꝓducendis ad clau¬
dendum ostuis Locũ non darent. Quoꝵ positionem
llectium seriptura ñ sine causa sed magis intuit u sa¬
cramenti tam diligenter expedire curauit: Constat
enim quia domꝰ dempli exterior ꝑegrinantẽ in terris
eccłam. scã autem scõrum: internam suꝑnȩ patriȩ fe¬
llestatem designant. Itẽ illata inscã sc̃orum archa
assumptam xp̃i humilitatẽ. & intra uelũ regis ql¬
strs inducta : uectesuͦ. quib eadẽ archa portabadur
pice demonstrant. Erat autẽ in archa urna aure
habens manna. quia in homine. xp̃o habitat. om̃i
plenitudo diuinitatis corporaliter. Erat uirga aaro

Expanded text:
non tamen fieri poterat ut ipsa eorum capita ante oraculum non tamen fieri poterat ut ipsa eorum capita ante oraculum eminerent, quia nimirum necesse erat ut, clauso oraculo et appenso ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca et Cherubin abderentur interius; quod fieri non poterat si prominentes ulterius vectes producendis ad claudendum ostiis locum non darent; quorum positionem vectium Scriptura non sine causa, sed magni intuitu sacramenti tam diligenter expedire curavit: constat enim quia domus templi exterior peregrinantem in terris Ecclesiam, sancta autem sanctorum internam supernae patriae felicitatem designant. Item illata in sancta sanctorum arca, assumptam Christi humanitatem, et intra velum regiae coelestis inductam; vead reservandum . Erat autem in arca urna aurea, habens manna: quia in homine Christo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter . Erat virga Aaron,