comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui naturas quasdam introducentes. assert̃
unt salutẽ: Si est natura quȩ ꝑeat. quȩ alia
talis erit ut babylon: attamen neq istã despi¬
eit d̃s. Precepit enim d̃s medicis ut accipiant
resinam suꝑ babylonẽ. si quomodo sanetur.fe
qui mandatum acceꝑant. accipientes resinã¬
corruptioni babylonis. siquomodo sanet᷑ qrod
fecerunt qd fuerat imꝑatũ. acceꝑune resinã
ad corruptionẽ eius. aucdientes posse fieri. ut
malitia ꝑseuerans. noluit se curari. satiffaci¬
unt boni medici & dicunt. Curauimus baby
de aũt homo nequando augłis p̃cipiat d̃s. ut
ad languorẽ animȩ tuȩ medicaminũ emplas¬
tra conficiant. siquomodo possint egrotati¬
ones sanare. & respondeant angłi eurauimꝰ¬
istam babylonẽ. ostendentes a passionib confu
tiam artis suȩ. neq resine uim criminanturꝰ.
s te qui p̃ceptis eoꝵ obsequi noluist. dicen¬
tes curauimnus babylonẽ & non est sanata.

Expanded text:
qui naturas quasdam introducentes, asseruntqui naturas quasdam introducentes, asseruntat salutem? si est natura, quae pereat, quae alia talis erit ut Babylon? Attamen neque istam despicit Deus. Praecipit enim medicis Deus ut recipiant resinam super Babylonem, si quomodo sanetur. qui mandatum acceperantcorreptioni Babylonis, si quomodo sanaretur, fecerunt quod imperatum fuerat, acceperunt resinam ad correptionem ejus, audientes posse fieri, ut malitia perseverans, noluit se curari, satisfaciunt boni medici et dicunt: « Curavimus Babyde autem, homo, ne quando angelis praecipiat Deus, ut ad languorem animae tuae medicaminum emplastra conficiant, si quomodo possis ab aegrotatione sanari, et respondeant angeli: Curavimus Babylonem, istam ostendentes a passionibus confustiam artis suae, neque resinae vim criminantur; sed te, qui praeceptis eorum obsequi noluisti, dicentes: Curavimus Babylonem, et non est sanata.
Abbreviated transcription (Latin):
consideret seipsum. & animaduertat baby¬
lonẽ in suo corꝑe corruisse. Si aũt in alicuiꝰ
corde non cecidit ciuitas confusionis. hu¬
ic necdũ xp̃c aduenit. Uemente quippe eo
babylon ruere consueuit. Apt̾ hoc ad orationũ
p̃sidia confugientes. petite ut ueniat iħc in
corda nr̃a. & conterat babylonẽ & faciat ruere
omnem malitram eius. ut reedificet ꝓhis quȩ
subuersa sunt. & ꝓ babylone quȩ fuerat ante
constructa. in ip̃o principali cordis nr̃i ihe
pite resinam corruptioni eius. si quomodosa¬
nabitur. Nlangite ait babylonẽ. Beinde qr
omnis anĩma reciꝑe potest salutẽ. & neq una
apud dm insanabilis ẽ. id ciroo consilium
tra facienda. ut assumant medicamina. &
quanto ualent studio sanitati restituant
babylonẽ. hoc exꝑiamur & nos facere. dep̃¬
cantes dm̃ ut nobis det resinam rationabi
lagma imponere. & oleum & alligaturas.
& imponentes colligemus uulnera babylo

Expanded text:
consideret seipsum, et animadvertat Babyconsideret seipsum, et animadvertat Babylonem in suo pectore corruisse. Si autem et in alicujus corde non cecidit civitas confusionis, huic Christus necdum advenit. Veniente quippe eo, Babylon ruere consuevit. Propter hoc ad orationum praesidia confugientes, petite ut veniat Jesus in corda vestra, et conterat Babylonem, et faciat ruere omnem malitiam ejus, 768 et reaedificet pro his, quae subversa sunt, et pro Babylone, quae fuerat ante constructa, in ipso principali cordis vestri  pite resinam correptionis ejus, si quomodo sanabitur. Plangite, ait, Babylonem. Deinde quia omnis anima recipere potest salutem, et neque una apud Deum est insanabilis, idcirco consilium tra facienda, ut assumant medicamina, et quanto valent studio, sanitati restituant Babylonem. Hoc experiamur et nos facere, deprecantes Deum, ut de nobis resinam rationabillagma imponere, et oleum, et alligaturas, et imponentes alligemus vulnera Babylon
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ egressus a facie dĩ habitauit in t̃ra naid.
contra eden. Naid in greca lingua int̃preta¬
tur commotio. Qui enim derelinquid dm̃. qui
deserit sensum de eo iugit cogitandi. iste in
t̾ra nasd hodie quoq habitat. id est inturba¬
tionem mali cordis. & in mentis commotionẽ¬
& subito cecidit babylon & contrita ẽ. Quando
repente cecidit babilon. uidetur mͥ consum ma
enim diebus diluiui comedebant & bibebãt
emebant & uendebant. plantabant & edifi¬
diebus loth. sic & consummatio mundi ñ
ꝑ parces fiet s repente. Huic conferendũ
a uoce sola tubȩ iherico ciuitas corruens subito
disꝑiit. & iuxta hanc similitudinẽ babylonẽ
quoq consummationẽ scłi casurã ẽẽ. & su¬
bito conterendam. & hȩc quidẽ de consũ¬
matione dictasunt. Si uͦ ueneris ad ad
dentes de erroris eximeret iugo. intelligis
qua i temꝑ psionis cui. babilon pecm¬
plo corruit &e contrita est. Unusquisꝙ nr̃m

Expanded text:
Cum egressus est a facie Dei, habitavit in terra Naid, Cum egressus est a facie Dei, habitavit in terra Naid, contra Edem . Naid in Graeca lingua interpretatur commotio. Qui enim derelinquit Deum, qui deserit sensum de eo jugiter cogitandi, iste in terra Naid hodieque habitat, id est, in tribulatione mali cordis, et mentis commotione subito cecidit Babylon et contrita est. » Quando repente cecidit Babylon? videtur mihi prophetaenim diebus diluvii comedebant et bibebant, emebant et vendebant, plantabant et aedifidiebus Loth: sic et consummatio mundi non per partes fiet, sed repente. Huic conferendum ndo a voce sola tubae Jericho civitas corruens, subito disperiit, et juxta hanc similitudinem Babylonem quoque in consummationem saeculi casuram esse, et subito conterendam, et haec quidem de consummatione dicta sunt. Si vero veneris ad advdentes de erroris eximeret jugo, intelliges quia in tempore passionis ejus Babylon extemplo corruit et contrita est. Unusquisque nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ t̾ram conuersationẽ in cęlis habet. et
ꝓpt̃hoc non conuenit ulterius uisto dici.
terra es & in t̾ram ibis. s si necesse ẽ audent̃
loqui. dicit iusto ds̃ adhuc consistenti su ꝑ
terram. cęlum es & in celũ ibis. fortatenim
imaginem cȩlestis. Igitur ut concludam calre
aureus inebrrat omnem t̾ram. idest abeo om̃s
bis qui bibunt istum qui in ufu est uini liquorẽ
si suꝑ sitim & suꝑ mensurã biberint. uidemus
hebrii corpus motũ. uacillantes pedes. capure
actimpora p̃grauata. osdissolutum linguam
significantẽ sermonis hebrii. & herentibus la¬
biis ũba p̃cisa: similit̾ est uidere eos qui de ca¬
lice aureo biberint babylonis. quomͦ mouean¬
tur quomͦ instabiles gressu sint. quomodo
debilitata mente & fluctuante cogitatu. ni
diuina de istiusmodi hominib in alio loco
ita ait. dpterea commota sunt. Int̾ponamꝰ
aliquid mysterii. quid de peccatore dic̃ cam

Expanded text:
super terram, conversationem in coelis habet, et super terram, conversationem in coelis habet, et propter hoc non convenit ulterius justo dici: « Terra es, et in terram ibis . » Sed si necesse est, audenter loqui: dicit justo Deus adhuc consistenti super terram: Coelum es, et in coelum ibis: portat enim imaginem caureus inebriat omnem terram, id est, omnes ab eo t. Sicut in his, qui bibunt istum, qui in usu est, vini liquorem, si super sitim, et super mensuram biberint, videmus ebrii corporis motum, vacillantes pedes, caput ac tempora 767 praegravata, os dissolutum, linguam significantem sermones ebrii, et haerentibus labiis verba praecisa: similiter est videre eos, qui de calice aureo biberint Babylonis, quomodo moveantur, quomodo instabiles gressu sint, quomodo debilitata mente, et fluctuante cogitatu  Aldivina de istius modi hominibus in alio loco ita ait: Propterea commoti sunt. Interponamus aliquid mysterii, quid de peccatore dicatur Cain.
Abbreviated transcription (Latin):
posita fuerit. tunc efficie̾t᷑ t̾ra quȩ quondã dac
ta est in iobath. Neq uͦ iugit̃ in manu domi¬
ni continet᷑. s ultiones tanto tempore cũ ceꝑit
ei dominꝰ restituere qd̾ meret᷑. tune in manu
eius inhebrians omnem t̃ram. Iste calix aure
raueris omnes homines hebrios. In ebriamur
ira. in ebriamur tristicia. inebriamur ⁊ m̃te
excedimus amore concupiscentiis & uana gła
Quanta pocula temꝑauit. quot ebrietatis por¬
babylon in ebrians omnẽ t̾ram. Aniaduerte
omnẽ t̃ram plenã ẽẽ peccatis. & non queris
quomͦ babylon omnẽ t̾ram inhebrrauerit.S¬
si forte uideris iustũ hebriũ non ẽẽ de calice poc¬
catoꝵ. noli putare scripturã ẽẽ mentitã quȩ
dixerit ui ebrians omnẽ t̾ram. eum iste ñ me¬
brictur a babilone. & tamen consistat in t̾ra.
Audi quia iustus ñ sit tr̃a. Dumẽ aũt t̾rã
inhebriat calix isteaureus. Iustus uͦ cũ sit

Expanded text:
posita fuposita futa est in Job: neque vero jugiter in manu Domini continetur, sed ultionis tantum tempore cum coeperit rit Dominus ei restituere quod meretur: tunc in manu ejus inebrians omnem terram iste calix aureuraveris omnes homines ebrios. Inebriamur ira, inebriamur tristitia, inebriamur mente, excedimus amore, concupiscentiis et vana gloria. Quanta pocula temperaverit, quot inebriantes porBabylon, inebrians omnem terram. Animadverte omnem terram plenam esse peccatis, et non quaeres quomsi forte videris justum ebrium non esse de calice peccatorum, noli putare scripturam esse mentitam quae dixerit: Inebrians omnem terram, cum iste non inebriatur a Babylone, et tamen consistat in terra. Audi quia justus non sit in terra: Omnem terram inebriat calix iste aureus. Justus vero cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Propt̾ hoc commotȩ surce gentes. & subito ceci¬
dit babilon & contrita ẽ. Nabuchodonosor uo¬
lens deciꝑe homines ꝑ calicẽ babylonis dolosũ
non miscuit in uase fictil qͣm parabat potionẽ.
tudine delectatur. & dotis oculis heret in specie.
non consideret qd̾ intrinsecus latitet. & accipi¬
ens calicem bibat. nesciens calicem nabrichodo¬
nosor. Intelligens aũt calicem aureũ in p̃sen¬
ti nominatum. animaduertas pessimoꝵ dog¬
matum u̾ba mortifera qualem habeant compofi¬
tionem. qualem decorem eloquentiȩ. qualẽ rerũ
diuisionem. & cognoscas quomͦ unusquisq poe¬
tarum. qui putantur apud uos disertissimi ca¬
licem aureum temꝑauit. & in calicẽ aureũ ue¬
nenum iniecerit ydolatriȩ. & uenenum tur¬
piloquii. uenenum eoꝵ quȩ animam hõis
falsi nominis scientiȩ. Sed meus iħc contͣ fecit
nem materis formidaret errorẽ. ideo curauit
natu. & dognatum uenena considerans dep̃
autem uenerit.Ad uindictam. & in manu dĩ

Expanded text:
e sunt: subito cecidit Babylon et contrita est. » Nabuchodonosor volens decipere homines per calicem Babylonis dolosum, non miscuit in vase fictili, quam parabat potionem, tudine delectatur, et totus oculis haeret in specie, non consideret quid intrinsecus latitet, et accipiens calicem bibat, nesciens calicem Nabuchodonosor. Intelliges autem calicem aureum in praesenti nominatum, si animadvertas pessimorum dogmatum verba mortifera, qualem habeant compositionem sermonum, qualem decorem eloquentiae, qualem rerum divisionem, et cognosces quomodo unusquisque poetarum, qui putantur apud suos disertissimi, calicem aureum temperaverit, et in calice aureo venenum injecerit idololatriae, et venenum turpiloquii: venenum eorum quae animam hominis falsi nominis scienem materiae formidaret errorem: ideo curavit natu, et dogmatum venena considerans, deprautem venerit ad vindictam, et in manu Dei
Abbreviated transcription (Latin):
terit᷑ a nobis. neq enim confringit᷑a nobis¬
tantum. & non etiam conterit᷑ ꝑ nos. Confringe¬
re uult nos econtrario & conterere. & multos
quidẽ contriuit. qui non atcendunt sibi. neq
custodia seruauerunt cor suũ. Uerum nos con¬
fidentes in d̾m eredentes in xp̃o d̃i ñ timemus
tabulum. Timor dĩ facit nos ñ timentes ⁊abu¬
lum nichil ab eo ꝑpeti.s ⁊ dicere ñ tantũ gene¬
ralit̃. uerum ⁊ de nobis ipsis. quom confractus ẽ
& contritus malleus uniuersȩ t̾re. Illo aũt con¬
fracbo & comminto. babylon fit iext̾mintũ.
nec prius ciuitas confusionis dissipatur. quã
malleus uniũ se t̾rȩ confrĩgat᷑ & conteratur
Unde admirabilit & p̃laro ordine ꝓpħa usus
est dicens. Quomodo confractus est & conirit᷑
malleus uniuerse t̾re: quom facta est i ext̃mi

Expanded text:
teritur a nobis neque enim confringitur teritur a nobis neque enim confringitur tantum, et non etiam conteritur per nos, confringere nos econtrario et conterere. Et multos quidem contrivit eos, qui non attendunt sibi, neque custodia servaverunt cor suum. Verum nos confidentes in Deo, credentes in Christum Dei, non timeamus Zabulum. Timor Dei facit nos non timentes Zabulum, nihilque ab eo perpeti, sed et dicere non tantum generaliter, verum et de nobis ipsis: Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Illo autem confracto, et comminuto, Babylon fit in exterminium: nec prius confusionis civitas dissipatur, quam malleus universae terrae confringatur, et conteratur. Unde et mirabiliter et praeclaro ordine propheta usus est dicens: Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? Quomodo facta est in ex
Abbreviated transcription (Latin):
& qm̃ repperi saluatorẽ ẽẽ qui confregit malle¬
um uniuersȩ t̃rȩ ⁊ contriuerit eũ. ueniã ad
eugłm.⁊ uideã primã tẽptationẽ. quando ei¬
dixit ⁊abulus ista omnia tibi dabo. si pcidens
adoraueris me & reliqua. & dicam quia in illo
eo usq ad cempus & tempore postea uenit in¬
stanter. tune contritus est non solũ confractꝰ
ut primum malleus uniuersȩ t̃re. Ꝙ quia con¬
tritus est qui fuerat ante confractus malleꝰ
fringitur quidẽ quando introducim in ȩcłã
& ꝓficimus ad fidẽ. Conteritur aut̃ ⁊ cõmi¬
nitur. quando ad ꝓfectum uenerimꝰ. Qd¬
si dubitas confiter ⁊abulum ad ꝑfectum ne¬
mientib nob̾. audi apłm benedictione qͣdã
benedicentẽ iustũ atq dicentẽ. b̾s autem
conterat setchranam fub pedibris ur̃is uelociter
Animalis ẽ iste malleus. fortasse nuncfurit ad uer¬
sum nos & queritur: qr ista de eo pandimꝰ. & con¬

Expanded text:
Et quoniam reperi salvatorem esse qui confregit malleEt quoniam reperi salvatorem esse qui confregit malleum universae terrae et contriverit cum, veniam ad ut videam primam tentationem, quando dixit ei Zabulus: 774 Ista omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me, et reliqua: et dicam, quia in illo eo usque ad tempus, et tempore postea venit instante, tunc contritus est, non solum confractus ut primum, malleus universae terrae. Et quia contritus est, qui fuerfringitur quidem, quando introducimur in Ecclesiam et proficimus in fide. Conteritur autem et comminuitur quando ad perfectum venerimus. m ad profectum venientibus nobis, audi Apostolum benedictione quadam benedicentem justum, atque dicentem: Deus autem conterat Satanam sub pedibus vestris velociter . Animalis est iste malleus, fortasse nunc furit adversum nos, et quaerit quia ista de eo pandimus, et con
Abbreviated transcription (Latin):
s non uniuerse t̾re malleus. uerũ ut ita dicam
mee tantum malleust̾re. Confracto aũt & con¬
trito malleo uniuerse t̾re. quid necesse ẽ arbi¬
trari de malleo partium trx. Simlq estimo ad¬
miratione dignum.q̃m uniuerse t̾rȩ malleus
cõminutus sit. Quid enim magnũ si fractus fu¬
isset & contritus malleus partiũ tre. S uere nẽ
admirandum ẽ. quia uniuersȩ t̾re malleus con¬
fractus atq contricus est. Post hec quero qui fit
iste qui umuerse tre malleum confregerit &
contriuerit. & dicam non potuisse moysen con¬
fringere atq contere malleũ uniuerse trȩ. atq
ante eum abraham. neq post eũ iħu nauẽ. neq
alium quemquã ꝓpħarum. Quis g potuit calẽ
tantumq malleum & uniuers e terre malleũ¬
fregit atq contriuit malleum uniuero ȩ t̾rȩ.
Quomodo confractus est & contritus malleus uniũ¬
se t̃rȩ: primo confractus est deinde contritus.

Expanded text:
sed non universae terrae malleus; verum, ut ita dicam, sed non universae terrae malleus; verum, ut ita dicam, meae tantum malleus terrae. Confracto autem et contrito malleo universae terrae, quid necesse est arbitrari de malleo partium terrae? Simulque existimo admiratione dignum, quoniam universae terrae malleus sit comminutus. Quid enim magnum, si fractus fuisset, et contritus malleus partium terrae? Sed vere nunc admirandum est, quia universae terrae malleus confractus atque contritus est. Post haec quaero quis sit iste, qui universae terrae malleum confregerit et contriverit: et dicam Moysen non potuisse confringere atque conterere malleum universae terrae, neque ante eum Abraham, neque post eum Jesum Nave, neque alium quemquam prophetarum. Quis ergo potuit talem, tantumque malleum universae terrafregit atque contrivit malleum universae terrae. Quomodo confractus est, et contritus malleus universae terrae? » Primo confractus est, deinde contritus.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ueruntamen finis mallei confractio
tus nunc malleus ⁊abulus sit. malleus non
partis alicuius t̾rȩ. s uniuersȩ t̾rȩ. ꝑ eo qd̾
i omni t̾ra malitia eiꝰ dispsasit. & ubiq mal¬
lum uniuersetix malleum ẽẽ. non gli malle¬
um neq enim tenuiori substantis conuenit
malleus s crassior. Si portas ima ginẽ t̃reni
malleus de quia trenuses ꝑcutit. Si peccas et
t̾ra es. & in t̾ram uadis. exꝑieris malleũ ura¬
uersȩ t̾re. etiam in te oꝑantẽ. Iuxta istum in¬
dellectum. illio quoq animaduertendum ẽ
uniuerse t̾rȩ malleum qui aduersũ cuncta
t̾rena pocentiam suam exerceat tabulũeẽ. Posse
aũt eciam minorẽ malleum intelligi.qui non
uniuersȩ trȩ malleus sit. ẜ illius ut ita dicã. et
illius t̃ix partis est quidẽ. eum una aliqua con¬
traria fortitudo mͥ repugnat & colluctat᷑ mecũ.
non ualens cum uniuersis simul hominib con¬
gredi ut tabulus. Tunc est quidem malleuis in me

Expanded text:
tur. Verumtamen finis confractio tus nunc malleus Zabulus sit, malleus non partis alicujus terrae, sed universae terrae, pro eo quod in omni terra malitia ejus dispersa sit, et ubique 773 mallum universae terrae malleum esse, non coeli malleum. Neque enim tenuiori substantiae convenit malleus, sed crassiori. Si portas imaginem terreni, malleus te, quia terrenus es, percutit; si peccas, et terra es, et in terram ibis, experieris malleum universae terrae et in te operantem. Juxta istum intellectum, illud quoque animadvertendum est, universae terrae malleum, quia adversum cuncta terrena potentiam suam exerceat, Zabulum esse: posse autem etiam minorem malleum intelligi, qui non universae terrae sit malleus, sed illius, ut ita dicam, et illius partis terrae. Et siquidem una aliqua contraria fortitudo mihi repugnat, et colluctatur mecum, non valens cum universis simul hominibus congredi, ut Zabulus: tunc est quidem malleus in me,
Abbreviated transcription (Latin):
am accessit artis. s ipsius magistri manibus
indigeat. tunc ipse magnus medicus precinetꝰ
lumbos ad sectionẽ det̾rimi uulneris concitat᷑
Similit̃ itaq quando minora pcca ñ restituit
ds ipse peccantib. s aliis utitur ministris. qͣn¬
do uero ꝑ merita sua ingens hominẽ egritu¬
do comprehendit. ut nunc babylonẽ. que gra¬
uius ꝓprie malitiȩ est confusa uulneribus. tẽ
ad retributionẽ ds̃ ipse festiat. Simile qͥddã
finita est primi capituli continentia uideamꝰ
& ceta. Calix aureus babylon in manu d̃i inhe¬

Expanded text:
artis accesserunt, sed ipsius magistri manibus artis accesserunt, sed ipsius magistri manibus indigeat, tunc ipse manibus medicus praecinctus lumbos ad sectionem teterrimi vulneris concitatur. Similiter itaque quando sunt minora peccata, non restituit Deus ipse peccantibus, sed aliis utitur ministris: quando vero per merita sua, ingens hominem aegritudo comprehenderit, ut nunc Babylonem quae gravibus propriae malitiae est confossa vulneribus, tunc ad retributionem Deus ipse festinat. Simile quiddam finita est primi capituli continentia. Videamus et caetera: Calix aureus Babylon in manu Dei
Abbreviated transcription (Latin):
aliis forsitan ñ ꝑ malos reddit s ꝑbonos. ut eis
qui ꝓsceleribus puntant᷑. Mult̾aq his similia
si scripturas seruteris inuenies. Est aũt quando
ministroꝵ officium refatatar. Retributionẽ dͣs
ipse restituit nuncbabylomi.Timeo quiodã obs¬
curi in loco manifestato int̾ponere. quod michi
uidetur lataere sitaceam. Ueruntamen auden¬
dum est saltim pauea ꝓstringere. Quanto funt
uulnera facilra & ꝓmt̾a curatio. medi ers mit¬
tit seruum suum mittit discipłm suũ. ut ꝑ eũ
languentem medicetur: Neq enim magna st̃
uulnera. Euenit quoq aliquotiens ut sectione
ferriindigeat. qui sanat᷑ actamen ñ ipse medi¬
cus ꝑgit ad curam. s eligens unũ ex discipulis
qui curare ualeat. eoutitur ministro. Quando tͦ
insanabiles plage sunt. & in emortua carne pu¬
tredo contabuit. & intantũ mala ualitudo est
ut non seruiuł discipul qui iam ꝓpe eũ ꝑscienti

Expanded text:
aliis forsitan non per malos reddit, sed per bonos, ut in eis, aliis forsitan non per malos reddit, sed per bonos, ut in eis, qui pro sceleribus puniuntur. Multaque istiusmodi, si Scripturas scruteris, invenies. Est autem quando, ministrorum officio refutato, retributionem Deus ipse restituit, ut nunc Babyloni. Timeo quiddam obscuri in loco manifesto interponere, quod mihi videtur latere si taceam. Verumtamen audendum est saltem pauca perstringere. Quando sunt vulnera facilia, tit servum suum, mittit discipulum, et per eum languentem medicatur, neque enim magna sunt vulnera. Evenit quoque aliquoties, ut sectionis et ferri indigeat qui sanatur, attamen non ipse medicus pergit ad eum, sed eligens unum ex discipulis, qui curare valeat, eo utitur ministro: quando vero insanabiles plagae sunt, et in emortua carne alta putredo contabuit, et in tantum mala valitudo est, ut non servi, vel discipuli, qui jam prope eum per scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
uisitabo in uirga facmora eoꝵ. & in flagellis
iniquitates eoꝵ.miscełiam aũt meã ñ disꝑgã
ab eis. Ista considerans uide quomͦ pena nec¬
dum dignus sit. qui usq p̃sens tem pus cõmit¬
tit scelera. nec punit᷑. Uisitatio dĩ quippe ꝑ ui¬
sitati tormenta monstratur. Qui aũt peccans
corripitur. nescio quid ei exeurrat expena.
hec ꝓpt̃ hoc quod dictum est. quia tempus
uindicte eius a dño est. Sequitur. Retributi¬
onem ipse retribuet ei. Nõꝑ ministros retribu¬
et babyloni ds̃. s ipse retribuet qd̾ meretur
Uolo quiddam dicere in additamento ꝑnomins
ipse retribuet ei. Non omnibus ds ip̃e restituit
quȩ merentur. s sunt quidam quib ꝑ alios res¬
tituet. siue puniens eos. seu medicans ꝑ dolorẽ.
ut in psalmis continet᷑. Misit in eos furorem irȩ fuę
furorem & iram & angustiã. ininissionẽ ꝑangelos
pessimos. His non ipse restituit. s ad retributio¬
nem illoꝵ ministris usus est angłis pessimis. et

Expanded text:
visitabo in virga facinora eorum, et in flagellis iniquitates eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eis . » Ista considerans vide quomodo necdum poena dignus sit, qui usque in praesens tempus committit scelera, nec punitur. Visitatio quippe Dei per visitati tormenta monstratur. Qui autem peccans corripitur, nescio quid ei excurrat ex poena. Haec propter hoc quod dictum est: « quia tempus vindictae ejus a Domino est. » Sequitur: « Retributionem ipse retribuet ei: » non per ministros retribuet Babyloni Deus, sed ipse retribuet quod meretur. Volo quiddam dicere in additamento pronomin retribuet ei. » Non omnibus Deus retribuet quae merentur, sed sunt quidam quibus per alios restituit, sive puniens eos, seu medicans per dolorem, ut in Psalmis continetur: « Misit in eos furorem irae suae, furorem, et iram, et angustiam, immissionem per angelos pessimos . » His non ipse restituit, sed ad retributionem eorum ministris usus est angelis p
Abbreviated transcription (Latin):
plenum hñt uentrẽ uacuis sermonib qui de
terra sunt. hñt uentrẽ de t̾ra subsistentẽ de quo
scriptum est. Beus aũt & istum & hec destruet
Sanct gͦ uentrem habent in quoa tamore dñi
conceꝑunt. & plenus ẽ uent̾ eoꝵ fontib aquȩ
salientis in uitã et̃nam. Be isto uentre ait ille:
Auris ⁊ uent᷑ meus. quasi ut̃ plenus musto alli¬
gatus. Hȩc enim dixit ñ de corꝑali uentre.
nec enim uent̃ eius corꝑalis plenus erat. diui¬
noꝵ. ⁊ his ꝓximoꝵ uino alligato in utre. Ista
in absolutionẽ ꝓpositionis. Nunc adhoc quod
cepimus reuertamur. Si gͦ dixerint aduos que¬
rite uentriloquos. & eos qui det̾ra clamant.

Expanded text:
plenum habent ventrem vanis sermonibus, qui de terra sunt, habent ventrem de terra subsistentem de quo scriptum est: Deus autem et istam, et haec destruet . Sancti ergo ventrem habent, in quo a timore Domini et conceperunt, et plenus est venter eorum fontibus aquae salientis in vitam aeternam. De isto ventre ait ille: Aures et venter meus quasi uter plenus musto ac ligatus . Haec enim dixit non de corporali ventre: nec enim venter ejus corporalis, plenus erat divinorum, et his proximorum vino alligato in utrem. Ista in solutionem propositionis. IV. Nunc ad hoc quod coepimus, revertamur. Si ergo dixerint ad vos, quaer
Abbreviated transcription (Latin):
maleedificare d̃s. Quȩ enim participatio iusti¬
cie et iniquitat. & quȩ communicatio luei
ad cenebs : Oportet malicrã ex imis sedibus e¬
radicari. oportet et edificationẽ pessimam
dei sermones edificent atq plantent. Possunt
siquidem & alit̾ in telligi. quȩ scripta sunt.
Ecce deli sermones meos in ostuũ: Ut quid
faciat sermones eradicare & suffodere ⁊ disꝑd̾e:
Sermones eradicant nationes. sermones reg¬
na suffodiunt s non regna ista carnis ⁊ scłi
Bigne destruentibus digne eradicantibus
uerbis. ea queeradicata & subuersa ft̃ sensi.
Putas inhis quȩ modo dicimus. non est uirtus
quã dñstribuit. scđm quod scriptũ est. dñs dabit
u̾bum engłirantib in uirtute multa: Uirtus
eradicans. atq fuffodiens. Si qua infidelitas
si quod mendatium. si qua malitia si qua luxu¬
ria. si qua discordia non est suffosa. sicubi idolũ
ui corde constructum est. illo deposito edificet᷑
templum dĩ. & inreniatur gła etus meo. & fiat

Expanded text:
dificare Deus: Quae enim participatio justitiae et iniquitatis? aut quae communicatio luci ad tenebras ? Oportet malitiam ex imis sedibus eradicari: oportet et aedificationem pessimam  sermones Dei aedificent atque plantent. Possumus siquidem et aliter intelligere quae scripta sunt: Ecce dedi sermones meos in os tuum. Et quid faciant sermones dicit: Eradicare, et suffodere, et disperdere. Sermones eradicant nationes, sermones regna suffodiunt; sed non regna ista carnis et saeculi, digna destruentibus, digna eradicantibus verbis. Ea quae eradicata et subversa sunt senti, putas, in his quae dicimus modo non est virtus quam Dominus tribuit, secundum quod scriptum est: Dominus dabit verba evangelizanti virtute multa ? virtus eradicans atque suffodiens, si qua infidelitas, si quod mendacium, si qua malitia, si qua luxuria, si qua discordia non est suffossa. Sicuti idolum in corde constructum est, illo deposito, aedificetur templum Dei, et inveniatur gloria ejus in eo, et fiat
Abbreviated transcription (Latin):
antequã de uulua exierit sanctificatꝰ ẽ. s infini
quam deutero exiret sanctificat᷑ ẽ. Sropham in
gentibus posui te. Si de iheremia queris qͣm
sit ꝓpħa in gentibus positus. obserua in conse¬
quentib cum iubetur ꝓpħare ad om̃s gentes.
Nam istiusmodi scriptio ẽ. quȩ ꝓpħauit hie¬
remias suꝑomnes gentes.helam damasco mo¬
ab. & habebis quia ꝓpħau̾it ad om̃s gentes.
iuxta id qd̾ dictum est. ꝓph̾am in gentibus
posuite. si tamen uolueris hec de iheremia
dicta sentire. Si autem intelligentiã ad dñm
transferas. iste in uniuersas gentes p̃dicauit.
Est quippe sicutalia multa sic & ꝓpħa. Ut est
princeps sacerdotum. ut est saluator ut ẽ medi¬
cus similit̃ & ꝓpħa est. Moyses annuncians de
eo ñ solum ꝓpħ̾am. s admirabilem int̾ cunc
audite eum. Q erit quicumq non audierit
ꝓpħam illum. interibit de ppło suo. Iste est

Expanded text:
antequam de vulva exiret sanctificatus est, sed infinitantequam de vulva exiret sanctificatus est, sed infinitquam de utero exiret, sanctificatus est. « Prophetam in gentibus posui te. » Si de Jeremia quaeris quomodo sit propheta in gentibus positus, observa in consequentibus cum jubetur prophetare ad omnes gentes; nam istiusmodi superscriptio est quae prophetavit Jeremias super omnes gentes Aelam, Damasci, Moab: et habebis quia prophetaverit ad omnes gentes, juxta id quod dictum est: Prophetam in gentibus posui te, si tamen volueris haec de Jeremia dicta sentire. Si autem intelligentiam ad Deum transferas, iste vere in universas gentes praedicavit. Est quippe sicut alia multa, sic et propheta. Ut est princeps sacerdotum, ut est Salvator, ut est 753 medicus; similiter et propheta est. Moyses annuntians de eo, non solum prophetam, sed admirabilem inter cunctaudite eum. Et erit, quicumque non audierit prophetam illum, interibit de populo suo . Iste est
Abbreviated transcription (Latin):
nolumus neq audire eos uolumus. Nesciamꝰ
quidarbitreris de uniuersitatis dõ. Uult seire¬
dominus pharaonẽ. uultegyptios nosse. s indig¬
ni sunt notieia erus. s ipsi faciunt ut ignorent᷑.
Scit autem moysen scit ꝓpħas: & si quis similis
eoꝵ ẽ. Multum te oportet laborare ut nosse inci¬
piaris a dõ. Iheremiam quidẽ priusqͣm plasma
annoꝵ cepit nosse. alium qͣdraginta.Sermones
sunt in effabiles de saluatore ñ magnoꝑe q̃rendi.
de ihereiia uͦ eoꝵ qui scientiã scripturarũ hñt
aurib indigentes. quomͦ dicat pͥusqͣm te plas
marem in utero nouite. & priusqͣm exires
de uentre matris tuȩ sanctificauite. Deus ipse
sibi sanctificat aliquos. Istum non expectat ut
sanctificet genitum: s prius fanctificat quame
grediatur euulua. Si ad saluatorẽ ut dixi refe¬
ras. noñ malum dr̃e eum prius sanctificatũ ẽẽ
quam natum. Si de dño intelligas non solum

Expanded text:
nolumus, neque audire volumus, eos nescimus. nolumus, neque audire volumus, eos nescimus. Quid arbitraris de universitatis Deo? Vult scire Pharaonem, vult Aegyptios nosse, sed indigni sunt notitia ejus; sed ipsi faciunt ut ignorentur. Scit autem Mosen, scit prophetas, et si quis similis eorum est. Multum te oportet laborare, ut nosci incipiaris a Deo. Et Jeremiam quidem priusquam plasmarriginta annorum coepit nosse, alium quadraginta. Sermones sunt ineffabiles de Salvatore et non magnopere quaerendi; de Jeremia vero, eorum qui scientiam Scripturarum habent, auribus indigentes, qm in utero, novi te; et priusquam exires de vulva matris tuae, sanctificavi te; » Deus sibi ipse sanctificat aliquos. Istum non exspectat ut sanctificet genitum, sed prius sanctificat quam e vulva egrediatur. Si ad Salvatorem, ut dixi, referas, non est malum dicere prius eum sanctificatum esse quam natum. Si de Domino intelligas, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
faciamus hominẽ ad imaginẽ & similitudi¬
nem nr̃am. & non dicit plasmemus. Quan¬
do aũt accepit lutum det̾ra. non ẽ scͥptũ
fecit hominẽ. s plamauit hominẽ. & posu¬
it in ꝑadiso hominẽ quẽ p lasmauit. oꝑari
eum & seruare. Sic potes intelligere diffe¬
rentiã facturȩ & plasmationis. cur dñs¬
dicens siue ad iheremiã siue ad saluatorẽ
non dixerit priusquã te facerẽ in utero.
Quod enmifit nonfte mutero: ses qo
creatur det̾re puluere. hoc plasmat᷑ in utero.
Priusquam te plasmarem in utero scio te. Om̃s
nouit ds̃. Quomodo quasi p̃cipuũ a cetis ihere¬
mie dieit nouite: an eos cantũ scit dñs qui scien¬
cia eius ddignisunt. & cognoscit eos qui eiꝰ sunt.
indignos uero nescit. neq pat̾ neq filius dicenᷤ
non nouiuos: Noscum simus bomines si aliqya
fuerimus predit dignitate. alios nr̃a noticia
dignos alios iudicamus indignos. & quosscire

Expanded text:
Faciamus hominem ad imaginem et similitudiFaciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , et non dicit, plasmemus. Quando autem accepit lutum de terra, non est scriptum: Fecit hominem, sed: Plasmavit hominem , et posuit in paradiso hominem quem plasmavit, operari et servare eum. Si potes intelligere differentiam facturae et plasmationis, cum dicens sive ad Jeremiam, sive ad Salvatorem, non dixerit: Priusquam te facerem in utero. Quod enim fit, non fit in utero, sed quod creatur de terrae pulvere, hoc plasmatur in utero. Priusquam te plasmarem in utero, scio te. Si omnes novit Deus, quomodo quasi praecipuo  Al. prmiae dicit, « Novi te? » An eos tantum scit Dominus qui scientia ejus digni sunt, et cognoscit eos qui ejus sunt? indignos vero nescit neque Pater neque Filius, dicens: « Non novi vos. » Nos cum simus homines, si aliqua fuerimus praediti dignitate, alios nostra notitia dignos, alios judicavimus indignos; et quos scire
Abbreviated transcription (Latin):
tibi scio loqui. hominibus nescio loqui. iue¬
nis sum. Noli dicere iuuenis egosum. qm̃
ad omnia quecumq mittam te ibis. Bein¬
de commonet manũ ad tangendum os eius.
ut e det uerba quibus eradicet imꝑia. Neq
uͦ indigebat saluator ũbis. ut ea acciꝑet. q̃n
erat in patre. nullis in celo dignis quȩ mere¬
rentur euerti. Sed nunc accepit parua. dis
batur. sicuti alib glosedixerat. nescio uos
quia oꝑarii iniquitatis estis. & nunc u̾ba
głose accepisse eumds̃ sit. & iuxta magnifi¬
centiam suam dixisse głose nescio loqui. id
humana non noui. Siue aũt ad iheremiam
siue ad saluatorem dicitur priusquã de plas.¬
marem in utero nourte. legens genesim et
obseruans ea quȩ ibi de conditione mundiscͥp¬
ta sunt. inuenies quia scriptura diuina.
multum insermonibus cauta. ñ dixerie
priusquam tefacerem in utero noui ce. Qͣn¬
do enim uixta imaginẽ conditio ẽ dicit ds.

Expanded text:
tibi scio loqui, hominibus nescio loqui, quia juvetibi scio loqui, hominibus nescio loqui, quia juvenis sum. « Noli dicere: Juvenis ego sum, quoniam ad omnes quoscunque mittam te ibis. » Deinde commovit manum ad tangendum os ejus, ut ei det verba quibus eradicet imperia. Neque vero indigebat Salvator verbis, ut ea acciperet, quando erat in Patre, nullis in coelo dignis, quae mererentur everti. Sed nunc accipit parva, desebatur, sicuti alibi gloriose dixerat: « Nescio vos, quia operarii estis iniquitatis , » et nunc verba gloriose accepisse, cum Deus sit, et juxta magnificentiam suae dixisse gloriae: Nescio loqui, id est, humana non novi. Sive autem ad Jeremiam, sive ad Salvatorem dicitur: Priusquam te plasmarem in utero, novi te ; legens Genesim et observans ea quae ibi de conditione mundi scripta sunt, invenies quia Scriptura divina, multum in sermonibus cauta, non dixerit: Priusquam te facerem in utero, novi te: quando enim juxta imaginem conditio est, dicit Deus:
Abbreviated transcription (Latin):
quam scripsit ad hebreos. intelligis maiorẽ eum¬
& angeloꝵ linguis fuisse. quando d̃s tantum
erat uerbum apud patrẽ. Didicit gͦ & quodãrͦa
accepit disciplinam non magnoꝵ s inferioꝵ
ac minimoꝵ: & si cut ego balbutire disco. uiolen¬
tiam michi metipsifaciens. quando cũ paruu¬
lis loquor. neq enim scio ut ita dicã infantilit̃
loqui. & infractis uerbis iam grandeuus cum
pueris sermocinari. eodem modo saluator in
magnificentia quidem głe di. & in patre consis¬
orsum sunt. Quando aũt uentt in corpus hu¬
manum. dicit in exordio. Nescio loqui quia iu¬
uenis ego sum. Iuuenis ꝓpt̃ dispensationẽ. senex
iuxta hoc quod primogenitus om̃is creaturȩ.
Iuuenis quia in consummatione iam scłoꝵ &
in extremum huius uitȩ tempus aduenit. Bicit
itaq nescio loqui. Scio enim quedam maiora
terrestribus. Necdum assumpsi humanã fra¬
gilitatẽ. Habeo eloquium taũ. uerbũ tuũ sũ.

Expanded text:
quam scribit ad Hebraeos , intelliges majorem eumquam scribit ad Hebraeos , intelliges majorem eum angelorum etiam linguis fuisse, quando tantum Dei Verbum erat apud Patrem. Dicit ergo, et quodammodo accipit disciplinam non magnorum, sed inferiorum ac minorum. Et sicut ego balbutire disco, violentiam mihimetipsi faciens, quando cum parvulis loquor, neque enim scio, ut ita dicam, infantiliter loqui, et infractis verbis tam grandaevus cum pueris sermocinari: Eodem modo et Salvator in magnificentia quidem gloriae Dei, et in Patre consisorsum sunt. Quando autem venit in corpus humanum, dicit in exordio: « Nescio loqui, quia juvenis ego sum: » juvenis, propter dispensationem; senex, juxta hoc quod primogenitus omnis creaturae; juvenis, qui in consummatione jam saeculorum, et in extremum hujus vitae tempus advenit. Dicit itaque: « Nescio loqui, » scio enim quaedam majora terrestribus? nec dum assumpsi humanam fragilitatem; habeo eloquium tuum, Verbum tuum sum,
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo sintaliqua quȩ nesciat. Respondit
eis qui sibi dicebant. Nonne in nomine tuo
comedimus. & in nomine tuo bibimus. & in
nomine cuodemonia eiecimus. & uirtutes
multas fecimus. Discedite a me ñ noui uos. Iu¬
tas ne hocquodait non noui uos minorẽ uir¬
tutem eius approbat. an maiorẽ atq mirabilẽ
quia malos ꝑituros nesciat. Scit enim abhis dis¬
ferentia scit meliora. scit dominus eos qui eiꝰ sunt.
& si quis ignorat ignoratar. Igitur ut constat
peccator ignoratura do. Bieit michi aliquis de
auditoribus. Ostendist michi. quia nescrat
peccatores dcus. ostendistz quia ignoret eos qui
& głosum cẽ. quod ab eo dictam ẽ nescio lo¬
qui : Humanum est. & elocutio semꝑ utitur
eum in principio apud dm̃ uerbũ. inspice qr
nesciat loqui. cum humanũ sit hoc qd̾ dicitur
loqui. s sõo nesciat. quia sint maiora q̃ nou̾it.
diaunt & angloꝵ linguas mimanis cõpaueris
linguis & scieris quia iste maior sit etiam ab

Expanded text:
quomodo sint aliqua quae nesciat. Respondit quomodo sint aliqua quae nesciat. Respondit 750 eis, qui sibi dicebant: Nonne in nomine tuo comedimus, et in nomine tuo bibimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et virtutes multas fecimus? Discedite a me, non novi vos . Putasne hoc quod ait: Non novi vos, minorem ejus virtutem approbat, an majorem atque mirabilem, quia malos periturosque nesciat? Scit enim ab his differentias, scit meliora, scit Dominus eos qui ejus sunt, et si quis ignorat, ignoratur. Igitur ut constat peccator iauditoribus: Ostendisti quia nesciat peccatores Deus, ostendisti quia ignoret eos qui et gloriosum esse quod ab eo dictum est: Nescio loqui? Loqui humanum est, et elocutione semper utitur, eum in principio apud Deum Verbum, inspice quia nesciat loqui, cum humanum sit hoc quod dicitur loqui? Sed ideo nesciat, quia sint majora quae noverit. Si autem et angelorum linguas humanis comparaveris linguis, et scieris quia iste major sit etiam ab
Abbreviated transcription (Latin):
& uocabunt nomen eius emmanuel. ibiq
additur. Priusquam cognoscat puer.Si aũt
& de eugłio acciꝑe oportet testimonrũ. iħe nec¬
dum uir s adhucinfans quia se exinaniuerat
formam serui accipiens ꝓficiebat. Nemo
aut̃ ꝓficit qui ꝑ fectus est. s ille ꝓficit qui
indiget ꝑfectu. Ergo ꝓficiebat etate ꝓfici¬
ebat sapientia. ꝓficiebat gr̃a. & apud deum
& apud homines. Nam si euacuauerat se
ipsum ad nos descendens. & euacuans seip¬
sum resumpsit iterum ea de quibus se priꝰ
priusquam cognoseat puer bonũ aut malũ
& ea quȩ de eodem int̃posuimus: S dicit
michi aliquis. Etiam si pot̃ desaluatore in¬
delligi ẽẽ dictum. quia nesciat. & cet᷑a istiꝰ
modi quȩ minora sunt. etiam si puerũ eũ accipi¬
as. non ne offendis ista sentiendo. de unigenito
& primogentto uniuersȩ ereaturȩ.⁊ de eo qui
nesciat loqui : Quamobrẽ uidebo si putuero
aliquid dignum desaluatore in hocloco affer
rauerit quam si scierit. Utamur uoce eius

Expanded text:
et vocabitur nomen ejus Emmanuel : ibique additur: Priusquam cognoscat puer. Si autem et de Evangelio accipere oportet testimonium, Jesus necdum vir, sed adhuc infans, quia se exinaniverat formam servi accipiens, proficiebat . Nemo autem proficit, qui est perfectus; sed ille proficit, qui indiget profectu. Ergo proficiebat aetate, proficiebat sapientia, proficiebat gratia, et apud Deum, et apud homines. Nam si evacuaverat se ipsum ad nos descendens, et evacuans seipsum resumpsit iterum ea de quibus se prius Priusquam cognoscat puer bonum aut malum , et ea quae de eodem interposuimus? Sed dicet mihi aliquis: Etiamsi potest de Salvatore intelligi dictum esse quia nescismodi quae minora sunt, etiam si et si puerum eum accipias, nonne offendis ita sentiendo de unigenito et primogenito universae creaturae; de eo, qui  dicere quia nesciat loqui? Quamobrem videbo si potero aliquid dignum de Salvatore in hoc loco afferrraverit, quam si scierit. Utamur voce ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
rare que dicta sunt iheremiȩ deputentur. Bicit mͥ
aliquis auditoꝵ. Etiam michi alium pande ser¬
monẽ. & cuncta quȩ scripta sunt suꝑ saluatore.
quasi de do sint scripta constituae. de scdis noli
ẽẽ sollicitus. Apparet enim quia saluator eradica¬
uerit regna diaboli. & nationes subuertit gen¬
tilem destruens uitam. In istis qd̾ intellectum
difficilem facit hoc est quomͦ possit saluator dr̃e.
nescio loqui quia tuuenis ego sum. & ceta in hoc
sermone interpretantis coangustantur. Iħ̾m xp̃m
scimus dm. querimus uerba quȩ dicta funt. iuxta
ꝑsone exponere dignitatẽ. Quappt̾ necesse nobis
est scripturas sca̾s in testimoniũ uocare. Sensus
quippe nr̃i & enarrationes. sine his cestib ñ hñt
fidem. & hoc quod dictum est inore duoꝵ et cri¬
um testium stabit omne uerbum. magis conue
nit ad int̾pretantis ꝓbationẽ. quam ad quoꝵc̃q
hominũ numerũ. ut firmem ũbũ mei intellec¬

Expanded text:
rare dicta quae dicta sunt, Jeremiae deputentur. Dicet mihi rare dicta quae dicta sunt, Jeremiae deputentur. Dicet mihi aliquis auditorum, etiam alium pande sermonem, et cuncta quae scripta sunt super Salvatore, quasi de eo sint scripta, constitue: de secundis noli esse sollicitus. Apparet enim quia Salvator eradicaverit regna diaboli, et nationes subverterit, gentilem destruens vitam. In istis quod intellectum difficilem facit, hoc est, quomodo possit Salvator dicere: Nescio loqui, quia juvenis ego sum, et caetera. In hoc sermone interscimus Deum. Quaerimus verba quod dicta sunt juxta personae exponere dignitatem. Quapropter necesse nobis est Scripturas sanctas in testimonium vocare. Sensus quippe nostri et enarrationes sine his testibus non habent fidem. Et hoc quod dictum est: « In ore duorum et trium tesad interpretantis probationem, quam ad quorumcumque hominum numerum: ut firmem verbum intellec
Abbreviated transcription (Latin):
turas nosse conatur: uehement̃ in isto tristabit᷑
loco. uidens sub uno textu sermonis diuidi intel¬
lectum & dici. Hȩc qͣm minora sunt. non conueni
referre temptabimus. Hoc estetiam quȩ cũ maiora
sint. uidentur conditionẽ eius excedere. Quicũq
ado accepit uerba sumens gr̃am celestis eloquii
socirco ea accepit. ut regna gentesq eradicet.¬
atq subuertat. Sed cum nominent᷑ regna et
gentes. omnis qui diuina uerba suscepit. nolo
hominum regnatasa pẽco. uixta id qd in apło
scriptum est. non regnet peccatum in uͬro mor¬
tali corꝑe. uidens quoq multas species delictoꝵ
allegori⁊et regna et gentes ꝑ uaria delicta quȩ
humanas animas possederunt. & hȩcerunt quȩ
uelluntur & suffodiuntur a sermonib dĩ. quidati
sunt siue iheremiȩ siue cet̃is sanctis. Ita fiet ut et
prima quȩ non uidebant᷑ congruere saluatori
ad iheremiã referantur. & scda ab eo qui scit figu¬

Expanded text:
turas nosse conatur, vehementer in isto instabit turas nosse conatur, vehementer in isto instabit loco, videns sub uno textu sermonis dividi intellectum, et dici, haec, quoniam minora sunt, non conveniureferre tentabimus: hoc est, et ea, quae cum majora sint, videntur conditionem ejus excedere. Quicumque a Deo accepit verba, sumens gratiam coelestis eloquii, idcirco ea accipit, ut regna gentesqatque subvertat. Sed cum nominentur regna et gentes, omnis qui divina verba suscepit, nolo hominum regnatas a peccato, juxta id quod in Apostolo scriptum est: Non regnet ergo peccatum in vestro mortali corpore : videns quoque multas species delictorum allegorizet regna et gentes per varia delicta, quae humanas animas possederunt: et haec erunt quae evellentur atque suffodientur a sermonibus Dei, qui dati sunt sive Jeremiae, sive caeteris sanctis. Ita fiet, ut prima quae non videbantur congruere Salvatori, ab Jeremiam referantur: et secunda ab eo qui scit figu
Abbreviated transcription (Latin):
re & suffoderẽ. Quam habuit potestatẽ ad dis¬
ꝑdendum. ut audierit & disꝑdere. Quos uero
edificauit. ut consequent᷑ addatur edificare:
hieremias dixit. Non ꝓfui. neq ꝓfuit mͥ aliqͥs
& quomodo data est ei edificatio atq plantatio:
hȩc ut diximus ad saluatorem relata. non co¬
artant int̾pretantẽ. Hieremias enim in istis
doctissimo homini difficultatẽ expositionis
important. quomͦ possint congruere domino.
& dixi quis es dominator domine. ecce nescio loqͥ.
Qui est zaprentia qui est tartus di an quo
plenitudo diuinitatis inhabitauit corꝑaliter.
quomodo huic aptar potest. nescioloqui: Sed ⁊
illud quia uuenis ego sum interdicitur ei. qͣsi
quasi non benedicentem fuisse rep̃hensum. Hȩc
sunt quȩ saluatori uident᷑ non conuenire.Su¬
periora aũt facili intellectu ad eum referuntur.
Dicere uͦ alia suꝑ iheremiã. alia suꝑ saluatorẽ int̾¬
pretanda eẽ. non pessimum est.Sed qui bene scͥp¬

Expanded text:
re, et suffodere? quam habuit potestatem ad disre, et suffodere? quam habuit potestatem ad disperdendum, ut audierit: et disperdere? Quos vero aedificavit, ut consequenter addatur, aedificare? Jeremias dixit: Non profui, neque profuit mihi aliquis: et quomodo data est ei aedificatio atque plantatio? Haec, ut diximus, ad Salvatorem relata non coarctant interpretantem. Jeremias enim in istis t  Al. etiam doctissimo homini difficultatem expositionis important, quomodo possint congruere Domino: Et dixi: Quis es, dominator, Domine, ecce nescio loqui . Qui est sapientia, qui est virtus Dei, in quo plenitudo divinitatis inhabitat corporaliter , quomodo huic aptari potest: Nescio loqui? Sed et illud: Quia juveniquasi non bene dicentem fuisse reprehensum. Haec sunt quae Salvatori videntur non convenire. Superiora autem facili intellectu ad eum referuntur. Dicere vero alia super Jeremia, alia super Salvatore interpretanda 748 esse, non pessimum est. Sed qui bene Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
deterra sua & decognatione sua. & de domo pa¬
tris sui. Ꝙ rȩꝓmissione natus est ysaac. ⁊ tam̃
neq adeum reperimus hunc dictũ ẽẽ sermonẽ.
& quid me necesse est ꝑsinguloscurrere. Ihere¬
mias p̃cipuum int̾ cunctos consecutus ẽ donũ.
dicente domino. Priusquam te plasmarẽ in
utero nouite. & priusquam exires de uulua
sanctificauite. Neq uͦ ignoramus quosdã ẽẽ
qui ista referant. quasi maior iheremras suꝑ
autem eoꝵ quȩ ad hieremiam dicta sunt coar¬
tant intellectum: quasi non possint ut plures
estimant ad domnũ referri. Quȩ gͦsunt quȩ
possunt dño conuenire: Ad om̃s quoscumq¬
mitam te ibis. & omnia quȩ mandauero tib
loqueris. Ne timeas afacie eoꝵ.quia ego tecũ
de iheremia difficilem faciunt int̾pretationẽ.
Quas enim gentes eradicauit ⁊heremias. & qyȩ
regna subuertit. ut merito ei dictum sit. ecce
constituite hodie suꝑ gentes & regna. eradica¬

Expanded text:
de terra sua, et de cognatione sua, et de domo pade terra sua, et de cognatione sua, et de domo patris sui . Ex repromissione natus est Isaac, et tamen neque ad eum reperimus hunc dictum esse sermonem. Et quid me necesse est per singulos currere? Jeremias praecipuum inter cunctos consecutus est donum, dicente Domino: Priusquam te plasmarem in utero novi te: et priusquam exires de vulva, sanctificavi te. Neque vero ignoramus quosdam esse qui ista referant, quasi majora Jeremia, supeautem eorum quae ad Jeremiam dicta sunt, coarctant intellectum, quasi non possint, ut plures existimant, ad Dominum referri. Quae sunt ergo quae possunt convenire Domomnia quae mando tibi, loqueris. Ne timeas a facie eorum, quia ego tecum et disperdere : de Jeremia difficilem faciunt interpretationem: quas enim gentes eradicavit Jeremias? quae regna subvertit, ut merito ei dictum sit: Ecce constitui te hodie super gentes et super regna eradica
Abbreviated transcription (Latin):
mus intelligere.Si peccauerimus & nos fut᷑i
captiui sumus. Etenim tradi peccatorem fatha¬
nȩ nicħ distat ab eo quod iudei st̃ traditi nabu¬
butaᷤ qͣntũ malũ ẽ peccare. ut tͣclat sathane captiuãt aĩaseoꝵ
qui relin quunt᷑ a dõ nr̃o : non sine causa aut
neq sine iudicio. do relinquente qͦs deserit.
Cum enim miserit pluuiam suꝑuineam. oe
uinea ꝓuua attulerit spias. quid faciet nis
iam adiacentibus sermones ꝓpħarum. sermones
legis sermones apłoꝵ. sermonesetiam domins
ad salutẽ. Si aucherimꝰ eredimus ei qui dix̃. &ego
penitentiam agam de omnib malis quȩ locutꝰ
ad iheremiam. Quid dicit sermo dñi ad eũ:
Prxcipuum ab omnibus quȩ ꝓpħis dicta sunt
tum inuenimus. Abraham ꝓpha nuncupatꝰ ẽ
in eo quod dicitur. ꝓpħa est & orabit ꝓ te. & tñ
non dixit adeum ds̃. priusquam te plasmarẽ
in utero nouite. & priusqͣm exires de uulua

Expanded text:
mus intelligere: si peccaverimus, et nos captivi mus intelligere: si peccaverimus, et nos captivi futuri sumus. Etenim tradi peccatorem Satanae , nihil distat ab eo quod Judaei sunt traditi NabuPuta quantum malum est peccare, ut tradamur Satanae captivanti animos eorum qui relinquuntur a Deo. Non 746 sine causa autem, neque sine judicio Deus relinquit quos deserit. Cum enim miserit pluviam super vineam, et vinea pro uva attulerit spinas, quid faciet, nisi jam adjacentibus, sermones prophetarum, sermones Legis, sermones Apostolorum, sermones etiam Domini  autem audierimus, credimus ei qui dixit: Et ego poenitentiam agam de omnibus malis, quae locutus ad Jeremiam. Quid dicit sermo Domini ad eum? praecipuum ab omnibus quae prophetis dicta sunt dictum invenimus. Abraham propheta nuncupatus est, in eo quod dicitur: Propheta est, et orabit pro te : et tamen non dixit ad eum Deus: Priusquam te plasmarem in utero, novi te: et priusquam exires de vulva,