comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si necrimine eẽ quasidĩ dispensatorẽ. et ad
timotheũ. Noli neglegere gratiã quae tibida¬
toẽ ꝓphetiae ꝑ inpositionẽ manũ pr̃bri sed et
petrus in prima epła presbiteros inquit
in uobis p̃cor cõprbt ettestis passionum xp̃i
et futurũ głae quaere uelandaẽ particeps
regere gregem xp̃i etinspicereñ ex necessitate sed
uolun tariae iuxtadm̃. quod quidem grecȩ signifi
nia. Clangat tuba euangelica filius tonitrui quẽ
ihs̃ amauit plurimũ qui depectore saluatoris doc¬
trinarx fluenta potauit. ꝓrbr̃t electȩ domine &
filuis eiꝰ quos egodi ligo inueritate. Etinalia epła

Expanded text:
sine crimine esse quasi dei dispensatorem. et ad sine crimine esse quasi dei dispensatorem. et ad Timotheum: noli neglegere gratiam, quae tibi data est prophetiae per inpositionem manuum presbyterii. sed et Petrus in prima epistula: presbyteros, inquit, in uobis precor, conpresbyter et testis passionum . Christi et futurae gloriae, quae reuelanda est, particeps, regere gregem Christi et inspicere non ex necessitate sed uoluntarie iuxta deum. quod quidem Graece significnia? clangat tuba euangelica filius tonitrui, quem Iesus amauit plurimum, qui de pectore saluatoris doctrinarum fluenta potauit: presbyter Electae dominae et filiis eiu
Abbreviated transcription (Latin):
egimꝰ inisaia. ftituus fatualoquit᷑. Audioquen
eodem eẽ prbros quos et ep̃os. quid pactit᷑ mens¬
ingrata etuiducirũ minister ut suꝑ eosse tumi¬
dus efferat. ad quoꝵ p̃ces xp̃i corpꝰ sanguisq c̃ficit᷑.
quaeris auctori tatẽ audi testimoniũ paulus
et thimotheus seruixp̃i ihũ omnib scĩs in xp̃oihũ¬
quis philippis. cũ ep̃is etdiaconib Vis etaliud
exemplum. in actib apłoꝵ ad unius ecłae sacer¬
dotes Itti paulus loquit᷑. Ad tendite uob etcuncto
eccłam dñi quã ad quisiuit sanguine suo: Acnie
quis contentiose in uncecła plures ep̃os fuisse
asserat. Audi& aliud testimoniuã in quomanifes¬
tissime cõꝓbat̾ Eundem eẽ epm̃ atq prb̃m.
ꝓpt̃ hoc reliquite crete ut quae deerant cor¬
rigeres et constitueres ꝑciuitaetes prbos. sicut¬
et egotibi mandaui. Siquis ẽ sinecrimine unius
uxoris uir. filios habens fideles Ñ in accusatio¬
neluxuriae. autñ subditos Oport& em̃ epm

Expanded text:
egimus in Esaia: fatuus fatua loquetur. audio queneosdem esse presbyteros, quos episcopos, quid patitur mensarum et uiduarum minister, ut super eos se tumidus efferat, ad quorum preces Christi corpus sanguisque conficitur? quaeris auctoritatem ? audi testimonium: Paulus et Timotheus, serui Christi Iesu, omnibus sanctis in Chunt Philippis, cum Episcopis et Diaconis . Vis et aliud exemplum? In Actibus Apostolorum, ad unius Ecclesiae Sacerdotes ita Paulus loquitur: Attendite vobis et cuncto Ecclesiam Domini, quam acquisivit sanguine suo . Ac ne quis contentiose in una Ecclesia plures Episcopos fuisse contendat, audi et aliud testimonium, in quo manifestissime comprobatur eumdem pter hoc reliqui te Cretae, ut, quae deerant, corrigeres et constitueres per ciuitates presbyteros, sicut ego tibi mandaui: si quis est sine crimine, unius uxoris uir, filios habens fideles, non in accusatione luxuriae aut non subditos. oportet enim episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ aũt postea unꝰ electꝰ ẽ quiceteris p̃poneret᷑
inschis matis remediũ factũ est neunusquisq
ad setrahens xp̃i ecłam rumpen&. Nã et a lexan¬
driae A marco euangelista usq aderacdam et dio
siori gradu collocatũ epm̃ nominabant. quo¬
modosi & ercitus imperatorẽ faciat autdiaconi
eligant dese quẽ industriũ nouerint etarchidia¬
conũ uocent

Expanded text:
 autem postea unus electus est, qui ceteris praeponeretur, in schismatis remedium factum est, ne unusquisque ad se trahens Christi ecclesiam rumperet. Nam et Alexandriae a Marco evangelista usque ad Heraclam et Dsiori gradu collocatum, episcopatum nominabant, quomodo si exercitus imperatorem faciat, aut diaconi eligant de se quem industrium noverint, et archidiaconum vocent
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum predicatori ẽ. ut auditoris sui
animum ultra uires non trahat. Neutita
dicam dum plus quam ual& tenditur. mentis
corda rumpatur. Alta &enim quȩq &eminentia
debent multis audientibus contegi. &uix pau¬
cis aperiri: Hincnamq persem &ipsam ueritas
dicit. Quis putas est fidelis dispensator & prudens
dus uerbi Necum angusto cordi incapabile aliqiđ
tribuitur extrafundatur. Hincpaulus ait . Non
potui uobis loqui quasi spiritalibus. sed quasi car¬
nalibus tamquam paruulis inxpõ lacuobis potũ
dedi nones cam Hincmorses a secreto dĩ exiens co¬
rus cantem coram populo faciem uelat qui ani¬
mirum turbis claritatis intimȩ arcana non indicat.

Expanded text:
est praedicatori, ut auditoris sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, dus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui sicut spiritualibus, sed quasi carnalibus; tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc Moyses a secreto Dei exiens, coruscantem coram populo faciem velat; quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat.
Abbreviated transcription (Latin):
lauerit. Dem. in xp̃o mortuos quosuiuentes pse¬
uenire non ootuerunt. Quienim non custodierit
hoc quod scriotum est nedederis somnum oculis
tuis nequepalphebristus dormitationem ut
saluus fias sicut caprea deuinculis & sicut auis
delaqueis dormi& &culpabilis opere torpesc&.¬
umque dormierit transibit in mortem. Sicut enim
mouetur quiuigilat. sicquid ormit iac& in motus.
&inmt ustorp&ꝰ similitudinem. Quod autem dor¬
mitionem sequaturmors. Et prima cd corinthi¬
os docere nos poterit. inquaita scriptum est. Nunc
autem xp̃s resurrexit exmortuis: primitiae dor¬

Expanded text:
lauerit, deinde in Christo mortuos, quos uiuentes praelauerit, deinde in Christo mortuos, quos uiuentes praeuenire non poterunt. qui enim non custodierit hoc, quod scriptum est: ne dederis somnum oculis tuis neque palpebris tuis dormitationem, ut saluus fias sicut caprea de uinculis et sicut auis de laqueis, dormiet et culpabili sopore torpescet, cumque dormierit, transibit in mortem. sicut enim mouetur, qui uigilat, sic, qui dormit, iacet inmotus et in mortis torpet similitudine. quod autem dormitionem sequitur mors, et prima ad Corinthios docere nos poterit, in qua ita scriptum est: nunc autem Christus resurrexit a mortuis, primitiae dor
Abbreviated transcription (Latin):
&iam eos quidormierunt & in xp̃o mortui sunt
non preuenientillos nequesolirapientur innubib
sed iuxta exemplum euangelice parabolȩ unum de¬
narium unam que mercedem &undecime hore opera¬
rii &primi qui inuineam missi sunt sadutis accipient.
Nechoc alicui uideatur iniustum ut dispar laborunũ
premium consequatur. Magna quippe diuersitas
est eorum qui postuul nera sunt sanati. & eorum
quinum quam mortis uidere terrorem. Dehis puto
dictum. Quis es thomo quiuiuat & nonuideat mortẽ
redim & demorte animam suam. Nequeenim ut
quidam putant quis pro eo quod est nullus accipit᷑
sed quasi dixerit quisputas. iuxta illud quod scrip¬
rum. Quis cognouit sensum dñi : residiuergo erua
decredentibus pauçi. qui aduentum dñi uedeant.
secundum id quodds̃ uerbum est nequaquam in ui¬
litate carnis. sed ingloria triumphantis. Ei consi¬
derandum quomodo primum dormientes appel¬

Expanded text:
etiam eos, qui dormierunt et m Christo mortui sunt, etiam eos, qui dormierunt et m Christo mortui sunt, non praeuenient illos neque soli rapientur in nubibus, sed iuxta exemplum euangelicae parabolae unum denarium unamque mercedem et undecimae horae operarii et primae, qui in uineam missi sunt, salutis accipient. nec hoc alicui uideatur iniustum, ut dispar labor unum praemium consequatur. magna quippe diuersitas est eorum, qui post uulnera sunt sanati, et eorum, qui numquam uiderint terrorem mortis. de his puto dictum: quis est homo, qui uiuat et non uideat mortem, redimet d e morte animam suam? neque enim, ut quidam putant, \'quis\' pro eo, quod est \'nullus\', accipitur, sed quasi dixerit \'quis\' puta iuxta illud, quod scriprum: quis cognouit sensum domini? residui ergo erunt de credentibus pauci, qui aduentum domini uideant secundum id, quod deus uerbum est, nequaquam in uilitate carnis, sed in gloria triumphantis. et considerandum, quomodo primum dormientes appel
Abbreviated transcription (Latin):
mortuos illo sesse credamus quicumuelint in xp̃ouiuese.
tamen peccato mortui sunt. Sinautem reliquiȩ & electio
secundum gratiam appellantur uiuentes qua onitu
credunt nec deisraelitica nobilitate generati sunt dormi¬
entes & mortui appellabuntur in xp̃o. Sunt quihunc
locum it cedisserent. uliui appellantur quinum quã
peccato sunt mortui. Quiautem peccauerunt &ineo
quod peccauerunt mortui sunt & postea conuersi ad
paenitentiam purgunt antiquadelicta mortu appel¬
lantur quia peccauerunt. in xp̃oautem mortui. quia
plena addm̃ mente conuersi sunt. Porro qui uiuunt
& habent testimonium fidei &necdum receperunt
promissionemdĩ qui& dealiis quiddammelius cogita¬
uit ut non absquehis quuiusti sunt coronentur in eo
habebunt beatitudinem quod fruuntur bono con¬
scientiae &uiuunt & relicti sunt in aduentum dñi
saluactoris. Sed quia demensest ds̃ &uult salure

Expanded text:
mortuos illos esse credamus, qui, cum uelint in Christo uiuere, mortuos illos esse credamus, qui, cum uelint in Christo uiuere, tamen peccato mortui sunt. sin autem reliquiae et electio secundum gratiam appellantur uiuentes, qui non ita credunt nec de Israhelitica nobilitate generati sunt, dormientes et mortui appellabuntur in Christo. Sunt, qui hunc locum ita edisserant: uiui appellantur, qui numquam peccato sunt mortui; qui autem peccauerunt et in eo, quod peccauerunt,: mortui sunt et postea conuersi ad paenitentiam purgant antiqua delicta, mortui appellantur, quia peccauerunt, in Christo autem mortui, quia plena ad deum mente conuersi sunt. porro, qui uiuunt et habent testimonium fidei et necdum receperunt promissionem dei, qui et de aliis quiddam melius cogitauit, ut non absque his, qui iusti sunt, coronentur, in eo habebunt beatitudinem, quod fruuntur bono conscientiae et uiuunt et relicti sunt in aduentu domini saluatoris. sed quia clemens est deus et uult saluari
Abbreviated transcription (Latin):
lo: comparat illi quod adcorinthios loquitur In nouis¬
simatuba can&enim. Illud enim quod ad te sadonicenses
legitur &mortui inxp̃o resurgent primum. hoc quodad
corinthios scriptum est: & mortui resurgent in corrupti
Porro quod sequitur. Deindenos quiuiuimus quiresidui sum.
Illi srespond& & nosinmutubimur. Quorum utrum que
sic intelligi potest. Nosquiuiuimus qui residu sumus
in aduentum dñi &nosqui immutabimur & nonsumus
exhis quiappellantur mortui seduiuimus. Idurco presen¬
tiamdĩ non in morte sed inuita prestolamur qui adeis ra¬
dñs loquebatur. Dereliquimhi septem milia uiros qui non
curuicuerunt genubad. In io annis quoque euangelio
uiuorum & nonuiuorum duplexordo describitur. Om̃is
qui credit in me &iam simortuus fuerit uiu& & om̃is qui
uiuit & credit in me non mori&ur in aeternum. Siuiuos
itcuntellegimus ut a nobis dictumest. dormientes & in xp̃o

Expanded text:
lo, conpara illi, quod ad Corinthios dicitur: in nouislo, conpara illi, quod ad Corinthios dicitur: in nouissima tuba; canet enim, illi autem, 20 quod ad Thessalonicenses legitur: et mortui in Christo resurgent primum, hoc, quod ad Corinthios scriptum est: et mortui resurgent incorrupti. porro, quod sequitur: deinde nos, qui uiuimus, qui residui sumus, illis respondet: et nos inmutabimur, quorum usic intelligi potest. Nos qui vivimus, qui residui sumus in adventu Domini, et nos qui immutabimur, ex his, qui appellantur mortui, sed uiuimus, idcirco praesentiam dei non in morte, sed in uita praestolamur, quia de Israhbus olim dominus loquebatur: dereliqui mihi septem milia, uiros, quinon curuauerunt genua Bahal. in Iohannis quoque euangelio uiuorum et non uiuorum duplex ordo describitur; omnis, qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, uiuet; et omnis, qui uiuit et credit in me, non morietur in aetern u m. si uiuos ita intellegimus, ut a nobis dictum est, dormientes et in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
onem ihũ incorporesuo circum ferunt & nequaquam
uiunt iuxta carnem sed iuxta sp̃m. uiuunt in eo quiuita
est. Etiuuit in eisxp̃s dequoscriptum est. uiuensser modi
& efficax quiest diuirtus diquesapientia. Viuunt enim
in quibus uiuit uirtus dĩ omnihumana fragilitate depo¬
sita. & in quibus uiuit sccpientia quae abscondita est
indõ. Et in quibus uiuit & in operatur iustitia. Xp̃s
enĩ factus est nobis non solum iustitia exdõ. sed& sapi¬
entia &omne quod uirtus est. Etsiquidem in presenti loco
separarent. Videbatur superfluu adnotatio &d exuno
loco assumptum testimonium non ualer&. Nuncuero
eodem sensu quia eodem spũ & in prima ad corinthios loqͥt᷑
Omnes nondormiemus om̃sautem inmutabimur. in mo¬
mento Inmotuoculi innouissimatuba. Can& enim tuba¬
& mortui resurgent in corrupti & nos inmut abimur.
Hocquo dinpresenti loco scrptum est intubadĩ descend& dece¬

Expanded text:
onem Iesu in corpore suo circumferunt et nequaquam onem Iesu in corpore suo circumferunt et nequaquam uiuunt iuxta carnem, sed iuxta spiritum, uiuunt in eo, qui uita est, et uiuit in eis Christus, de quo scriptum est: uiuens sermo dei et efficax, qui est dei uirtus deique sapientia. uiuunt enim, in quibus uiuit uirtus dei omni humana fragilitate deposita et in quibus uiuit sapientia, quae abscondita est in deo et in quibus uiuit et inoperatur iustitia. Christus enim factus est nobis non solum iustitia ex deo, sed et sapientia et omne, quod uirtus est. et si quidem in praesenti loco separarent, uidebatur superflua adnotatio et ex uno loco adsumptum testimonium non ualeret; nunc uero eodem sensu, quia eodem et spiritu, et in prima ad Corinthios loquitur: omnes non dormiemus, omnes autem inmutabimur in momento, in motu oculi, in nouissima tuba; canet enim et mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. hoc, quod m praesenti loco scriptum est: in tuba dei descendet de cae
Abbreviated transcription (Latin):
mierunt. Qui sunt isti uiuertes qui loquuntur
tedia : utique paulus non abhominibus necper homi¬
nes apłs & carissimus filius eius infide thimotheus
& siluanus qui illiserat & affectione &uirtutibus
copulatus. Et hoc non solum illi. sed quicumque pauli
&scientia & conuersatione similis est dicere potest nos
quiuiuimus. Quorum corpus mortuum est propterpec¬
catum sp̃s autem uita propteriustitam. łtquorum mor¬
tificata sunt membra super terram : Itcut nequaquam
concupiscatcaro contraspm Sienim adhuc desiderat
carouiuit. & quiauiuit desiderat. & non sunt mortifica¬
ia membra superterram illius superterram. Quod simor¬
tificata sunt nequaquam contra spm̃ concupiscunt.
quaemortificationesui huiu scemodi desiderium per¬
diderunt. Sicut igitur quiuita caruere presenti &ud
meliora translati sunt magisuiuunt deposito mortis cor¬
porȩ &uitiorumomnium incentiuis. sic qui mortificati¬

Expanded text:
mierunt? qui sunt isti uiuentes, qui loquuntur mierunt? qui sunt isti uiuentes, qui loquuntur talia? utique Paulus, non ab hominibus neque per homines apostolus, et carissimus filius eius in fide Timotheus et Siluanus, qui illis erat et affectione et uirtutibus copulatus. et hoc non solum illi, sed, quicum-que Pauli et scientia et conuersatione similis est, dicere potest: n o s, qui uiuimus, quorum corpus mortuum est propter peccatum, spiritus autem uiuit propter iustitiam et quorum mortificata sunt membra super terram, ita ut nequaquam concupiscat caro contra spiritum. si enim adhuc desiderat caro, uiuit et, quia uiuit, desiderat et non sunt mortificata membra eius super terram, quod, si mortificata sunt, nequaquam contra spiritum concupiscunt, quae mortificationis ui huiusce modi desiderium perdiderunt. sicut igitur, qui uita caruere praesenti et ad meliora translati sunt, magis uiuunt deposito mortis corpore et uitiorum omnium incentiuis, sic, qui mortificati
Abbreviated transcription (Latin):
residui sumꝰ in aduentũ dñi. qui sint aut residui
uerb̵ discimꝰ saluatoris. sicut in dieb noe ducebant
uxores etnubebant etrepente uenit diluuiũ et tu¬
litom̃s sicerit aduentus filii hominis quib: sermonib
ab ꝑbat̾ in finemundi multos uiuos et ad huc incor¬
porib reperiendos sequit᷑. In iussu in uoce archan¬
quiutiq uiuentes in corpore dep̃hend&. quando
duo er̃ in lecto uno unꝰ assumet᷑ & alius relinquet᷑¬
Eiduae molentes una assum &ur &adia relinquet᷑
Quibus dictis ostenditur medio noctis securis omnib
consummationem mundiesse uenturam. Origores
salonicenses primȩ postmulta quaeuario pruden¬
tique sermone disseruit. hecintulit. Dequibus nulli
dubium est & acacium plerdque libasse. Quid est
ergo qđ scribt̃ tessadonicensibus in uerbodĩ. paulus
& siluanus & thimotheus nosquiuiuimus quiresidui
sumus inaduentum dñi non preueniemus eos quidor¬

Expanded text:
residui sumus in aduentum domini? qui sint autem residui, residui sumus in aduentum domini? qui sint autem residui, uerbis discimus saluatoris: sicut in diebus Noe ducebant uxores et nubebant et repente uenit diluuium et tulit omnes, sic erit aduentus f il i i hominis. quibus sermonibus adprobatur in fine mundi multos uiuos et adhuc in corporibus repperiendos. sequitur: in iussu, in uoce archanqui utique uiuentes in corpore deprehendet, quando duo erunt in lecto uno, unus adsumetur et alius relinquetuduae molentes, una adsumetur et alia relinquetur. quibus\' dictis ostenditur medio noctis securis omnibus consummationem mundi esse uenturam\'. Origenes ssalonicenses primae post multa, quae uario prudentique sermone dubium est et Acacium pleraque libasse. « Quid est ergo quod scribunt Thessalonicensibus in verbo Dei Paulus et Sylvanus et Timotheus: Nos qui vivimus, qui residui sumus in aduentu domini, non praeueniemus eos, qui dor
Abbreviated transcription (Latin):
cendet decȩlo et mortui qui in xp̃os̃ resurgent pͥmi
Deindenos quiuiuimꝰ qui residui sumꝰ simnulcũ illisra¬
piem innubib obui ã xp̃o in aera etita semꝑ cũ dño
erimus Suꝑ quo quãuis superior a cacii disputatio
plenius disputarit. tam̃ dicendũ ẽ quiduidet᷑aliis
Teo doro uidelic& appollinari et diodoro quiunam
secunt᷑ sententiã quorũ diodorus hac scripsit
Resi duos atq uiuentes paulus apłs uocat. Ñ quoue¬
lit intellegi et se et alios resurrectionis tẽpore
xp̃o et ñ peccatores. uiuentes aut̃ ñ iuxtatropho¬
logiã scõs accipimꝰ qui peccato ñ mortuis : sed
om̃s quos in corpore adueniens xp̃s inuenerit qđ q
sequit᷑. Ñ p̃ueniemꝰ eos quidor mier̃ : nequaquam
ad peccatores referre debemꝰ. Neque em̃ peccatores
cũ iustis rapientur obuiã xp̃o sed eos quos mors dissol¬
uerit uerũ quidistaꝑ quiro et a postolicis dictis
calũ mã facio cũ ipsemani festissime scribat qui

Expanded text:
 resurgent primi, deinde nos, qui uiuimus, qui reliqui sumus, simul cum illis rapiemur in nubibus obuiam Christo in aera et ita semper cum domino erimus. super quo quamuis superior Acacii disputatio plenius uentilarit, tamen dicendum est, quid uideatur aliis, Theodoro uidelicet, Apollinari et Diodoro, qui unam sequuntur sententiam. quorum Diodorus haec scripsit: \'residuos atque uiuentes Paulus apostolus uocat, non quo uelit intellegi et se et alios resurrectionis tempore Christo et non peccatores. \'uiuentes\' autem non iuxta tropologiam sanctos accipimus, qui peccato mortui sunt, sed omnes, quos in corpore adueniens Christus inuenerit. quodque sequitur: non praeueniemus eos, qui dormiunt, nequaquam ad peccatores referre debemus — neque enim peccatores cum iustis rapientur obuiam Christo —, sed eos, quos mors dissoluerit. uerum quid ista perquiro et apostolicis dictis calumniam facio, cum ipse manifestissime scribat: qui
Abbreviated transcription (Latin):
on in congruae filiorũ nomine opera
designantur. Sicut demuliere paulus
dicit quia saluaerit perfiliorum generati¬
onem Neq enimmulier quia continentiae
studens nequaquam filios generat salua ñerit
sed pergenerationem filiorum saluaridicit᷑
Quia pereffectum bonorum operum perp&uȩ
saluti sotiatur

Expanded text:
on incongrue filiorum nomine opera designantur; sicut de muliere Paulus dicit: Quia salva erit per filiorum generationem . Neque enim mulier quae, continentiae studens, nequaquam filios generat salva non erit, sed per generationem filiorum salvari dicitur, quia per effectum bonorum operum perpetuae saluti sociatur
Abbreviated transcription (Latin):
uirga cũ maioris pro fectus sit uirgã ñ habe¬
re quã uirga popłos ouesq corripere : res
pulos quã ipse fecerit: & quia adhuc dñs loque¬
batur ad carneũ isrł et necdũ ad eũ quiꝑfec¬
ta poterat nos semy steria. idcirco dictũ eẽ
deeo ut pascat in uirga popłm et gregemsuũ
seueriititẽ legis : euangeli clementia tempe¬
ratam

Expanded text:
virga, cum majoris profectus sit virgam non habevirga, cum majoris profectus sit virgam non habere, quam virga populos ovesque corripere: respoturos, quam ipse fecerit . Et quia adhuc Dominus loquebatur ad carneum Israel, et necdum ad eum, qui perfecte poterat nosse mysteria, idcirco dictum esse de eo, ut pascat in virga populum et gregem suumseveritatem Legis, Evangelii clementia temperatam
Abbreviated transcription (Latin):
oc qđ dr̃ pasce populũ tuũ in uirgatua xxiĩ¬
sua et oues heredi tatis suae. Ac neputem eos¬
dem eẽ apłos. quos et oues. Inalio loco legi¬
mus Nos aut̃ populus tuus et oues pascuȩ
tu ae. Populus refert᷑ ad rationabiles quosq
Oues aũt ad eos qui necdũ ratione uiuen¬
tes itintũ simplicitate contetis unt. et appel¬
lantur deeredi tate dĩ: tam populus quã
oues indigent uirga pastorali. Dequa lo qͥ tͣ
et apłs quid uultis in uirgaueniã aduos
an in caritate. et spũ mansuetudinis: obhanc
puta causã quia popłs isrł dura ceruice
erat et semꝑ carnes egyptias suspirabat.
missũ eẽ moysen ñ solũ aduersus aegyptios
quos percussit decemplagis. sed etiam ad¬
uersũ popłm in solitudine cumuirgalegali
Virga ꝑcuciente et om̃a uasa testea etfragilia¬
entiã loquebatur int̃ꝑfectos. uirgã excussã
eẽ demanib: quia ꝑ fecta dilectio foras mittit
timorem qđ si quis nobis opposuerit quomo¬

Expanded text:
citur: Pasce populum tuum in virga tua, Desua, et oves haereditatis suae. Ac ne putemus eosdem esse populos, quos et oves, in alio loco legimus: Nos autem populus tuus, et oves pascuae tuae . Populus refertur ad rationabiles quosque, oves autem ad eos, qui necdum ratione utentes, tantum simplicitate contenti sunt, et appellantur de haereditate Dei. Tam populus autem quam oves indigent virga pastorali, de qua loquitur et Apostolus: Quid vultis, in virga veniam ad vos, an in charitate, et spiritu mansuetudinis ? Ob hanc, puto, causam, quia populus Israel durae cervicis erat, et semper carnes Aegyptias suspirabat, usum esse Moysen non solum adversum Aegyptios, quos percussit decem plagis, sed etiam adversus populum in solitudine, virga legali, virga percutiente, et omnia vasa testea, et fragiliaentiam loquebantur inter perfectos , virgam excussam esse de manibus, quia perfecta dilectio foras mittit timorem . Quod si quis nobis opposuerit, quomo
Abbreviated transcription (Latin):
ua ueritis p̃cepta scũ anim ei neq posueritis custo¬
descerimoniarũ mearũ inscũ ariomeo. Omis autem
aduersus eos est comminatio. quin onaudierunt
apostolum p̃monentẽ manuscito nemini in posue¬
ris neq communi caueris peccatis alienis. Audiant
igitur saltimsero &obseruent precepta omni poten¬
tisdĩ Alienigena in circũcisus cordae & circũ cisus carne

Expanded text:
vaveritis praecepta sanctuarii mei, neque posueritis custovaveritis praecepta sanctuarii mei, neque posueritis custodes caeremoniarum mearum in sanctuario meo. Omnis autem adversus eos est comminatio, qui non audierunt Apostolum praemonentem: « Manus cito nemini imposueris, neque eommunices peccatis alienis igitur saltem sero, et observent praecepta omnipotentis Dei. Omnis alienigena incircumcisus corde et incircumcisus carne
Abbreviated transcription (Latin):
paulus discipulis dicer&. Euigilate iusti & noli¬
tepeccare. Vnde auditoremsuũ ad mon& dicens.
Surge quidormis & exsurge amortius & inlumina¬
bit texp̃s &rursum. hora est iam nos desomno
surgere: Vnde & sed omon peccantem Increpat
dicens. usq: quopiger dormis

Expanded text:
Paulus alibi discipulis diceret: Evigilate justi, et noliPaulus alibi discipulis diceret: Evigilate justi, et nolite peccare . Unde ad auditorem suum admonet, dicens: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illumina Et rursum: Hora est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usquequo, piger, dormis
Abbreviated transcription (Latin):
Nesi fortas se corrigi nonualent adimitationem tra¬
bant & cum ipsi asua malitia non mutantur eos
qui sibi coniuncti fuerint peruertant. Vnde
paulus ait. Corrum punt mores bonos conlo¬
quiamala & sicut persa lomonem dicitur. No¬
liec̃ amicus homini iracundo. Necambules cum
uiro furioso nefortedicas semitas eius. & sumas
scandalum animȩtuȩ Si cutergo perfecti uiri
peruersos proximos nõdebent fugere quia &
eos sepe ad rectitudinem trahunt &ipsi ad per¬
uersi tatẽ Num quam trahuntur. Ita infirmi
quiq societatem declinare debent prauorum
Nemala quae frequenter aspiciunt & colligere
non ualent delectentur imitari. Sicenim uerba
proxi morum dudiendo quotidie sumimus in
mente. sicut flando atq respirando aerem tra¬
himus corpore. Etsicut malus aer assiduo flatu
tractus inficit corpus. Ita peruersa locutio assi¬
due audita infirmantium inficitanimum. ut
tabescat deletͣtione praui operis. as sidui ini¬
quitate sermonis

Expanded text:
ne si fortasse corrigi non valeant, ad imitationem trahant, et cum ipsi a sua malitia non mutantur, eos qui sibi conjuncti fuerint pervertant; unde Paulus ait: « Corrumpunt mores bonos colloquia prava ; » et sicut per Salomonem dicitur: « Noli esse amicus homini iracundo, nec ambules cum viro furioso, ne forte discas semitas ejus, et sumas laqueos animae tuae . Sicut ergo perfecti viri perversos proximos non debent fugere, quia et eos saepe ad rectitudinem trahunt, et ipsi ad perversitatem nunquam trahuntur, ita infirmi quique societatem debent declinare pravorum, ne mala, quae frequenter aspiciunt, et corrigere non valent, delectentur imitari. Sic enim verbo proximorum audiendi quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore, et sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita infirmantium inficit animum, ut tabescat delectatione pravi operis et assidui iniquitate sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
ΑΝTΥΠΩ ΦΩΡΑΝ et uxta morẽsuũ quicquid
alius obicerepotest antequã obiciat᷑ edisserit
Etẽ sensus Nominis xp̃i in omni loco bonꝰ odorsumꝰ
dõ et p̃dicationismẽ longe lateq spirat fla¬
grantia sed quia homines suo arbitrio derelictis
Nequeenĩ bonum necessitate faciunt seduolun¬
tate ut credentes coronã accipiant increduli
suppliciis mancipentur. Ideo qui ꝑsebonꝰ :
unt inuitã transit aut mortẽ. Aut qui credide¬
rint saluifiant. quiñ crediderint pereant: ne
Eccehic positus ẽ inruiniã etresurrecti onẽ multoꝵ
et insignũ cuic̃tradicet᷑ solisq radios tã munda
loca excipiant quã inmunda. et sic infloribus
quomodo instercoreluceant. nec tam̃ solis radii
polluant᷑ sic & xp̃i bonꝰ odor quinũ quã mutari
potest nec suã: amit᷑tere: credentib uita ẽ incre

Expanded text:
avdvnocpOQav et iuxta morem suum, quicquid avdvnocpOQav et iuxta morem suum, quicquid alius obicere potest, antequam obiciatur, edisserit. et est sensus: nominis Christi in omni loco bonus odor sumus deo et praedicationis nostrae longe lateque spirat flagrantia. sed quia hneque enim bonum necessitate faciunt, sed voluntate, ut credentes coronam accipiant, et increduli supplicunt, in uitam transit aut mortem, ut, qui crediderint, salui fiant, qui non crediderint, pereant. nec ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum et in signum, cui contradicetur, solisque radios tam munda loca excipiant quam inmunda et sic in floribus quomodo in stercore luceant nec tamen solis radii polluantur. sic et Christi bonus odor, qui numquam mutari potest nec suam naturam amittere, credentibus uita est, incre
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾ humiles c̃solatus ÷ nos ds̃ in aduentutiti:
Ñ solũ aut̃ in aduentueiꝰ sed etic̃ insolatio ergo
ꝓpterea uale facciens troianis. siue troadensibus
profectus ẽ macedoniã ut inuenir& ibititum
et haber& int̃ p̃ tactionis eu ange liiq solatium.
quẽ intellegimꝰ ñ ibi reꝑtũ sed post tribulationes
et ꝑ secutiones. apłi suꝑ uenisse : prius ergo quã ueni¬
martyriũ ꝓxp̃i nomine cruoris effusio. et intor
m̃talȩtitia sũ enĩ quis uiderit tanta ꝑ seueran¬
tia sttire martyres atq torqueri. et in suis crucia¬
tib gloriari. Odor notitiae dĩ disseminat᷑ ingen¬
tes. et sibi tacitaloquit cogitatio. qđ nisiuerũ &&
eu angłm numquã sanguine defenderet᷑. Neq enĩ
delicata et diuitis studens ac securac̃fessioẽ. sed in
carcerib in plagis in ꝑse cutionib in fame etnudita¬
sed poterat audiens respondere. quomod oergoñ
om̃s credider̃ prius ergo quã in t̃rogessoluit.

Expanded text:
 humiles, consolatus est nos deus in aduentu Titi, non solum autem in aduentu eius, sed etiam in solacio. ergo propterea ualefaciens Troianis siue Troadensibus profectus est Macedoniam, ut inueniret ibi Titum et haberet interpretationis euangeliique solacium, quem intellegimus non ibi repertum, sed post tribulationes et persecutiones apostoli superuenisse. prius ergo, quam uenimartyrum, pro Christi nomine cruoris effusio et inter tormenta laetitia. cum enim quis uiderit tanta perseuerantia stare martyres atque torqueri et in suis cruciatibus gloriari, odor notitiae dei disseminatur in gentes et subit tacita cogitatio, quod, nisi uerum esset euangelium, numquam sanguine defenderetur. neque enim delicata et diuitiis studens ac secura confessio est, sed in carceribus, in plagis, in persecutionibus, in fame et nuditased poterat audiens respondere: \'quomodo ergo non omnes crediderunt?\' prius ergo, quam interroget, soluit
Abbreviated transcription (Latin):
habetis cũ hominib: istis: Sieñi ađo est staitu&
si ex hominib: destruetur. Cũq haber& scãrũ sci¬
entiã scripturarũ et sermonis diuersarũq lin¬
guarũ gratiã possider&. Vnde ipsagloriatur
in dño etdicit. Gratias ago dõ qđ omniũ eorũ
linguis magis loquor diuinoꝵ sensuũ maiestatẽ
ñ poterat grecie loqui s digno ex plicare sermone:¬
habebatergotitũ int̃ p̃tem sicut etbeatus petrus mar¬
cũ cuius euangłm petronarrante etillo scribente cõpo¬
sitũ ẽ : deniq etduȩ eplae quae fert᷑ petri stilo int̃ se
et caractere discrepant. structuraq uerboꝵ: ex quom
tellegimꝰ ꝓneces sitatererũ diuersis eũ usum int̃p̃tibus.
Ergo et paulus apłs contristat᷑ quia p̃dicationis suae
inuenerat: ꝑrex̃q: in mache doniã a papho. appa
ruertit enĩ uir macedo dicens. transiens adiuuanos

Expanded text:
habetis cum hominibus istis? si enim a deo est, stabit, habetis cum hominibus istis? si enim a deo est, stabit, si ex hominibus, destruetur\'. cumque haberet sanctarum scientiam scripturarum et sermonis diuersarumque linguarum gratiam possideret-unde ipse gloriatur in domino et dicit: gratias ago deo, quod omnium eorum magis linguis loquor —, diuinorum sensuum maiestatem digno non poterat Graeci eloquii explicare sermonehabebat ergo Titum interpretem sicut et beatus Petrus Marcum, cuius euangelium Petro narrante et illo scribente conpositum est. denique et duae epistulae, quae feruntur Petri, stilo inter se et caractere discrepant structuraque uerborum; ex quo intellegimus pro necessitate rerum diuersis eum usum interpretibus. ergo et Paulus apostolus contristatur, quia praedicationis suae inuenerat, perrexitque in Macedoniam-apparuerat enim ei uir Macedo dicens: transiens adiuua nos
Abbreviated transcription (Latin):
Aliisquidem odor mortis in mortẽ: et aliis odoruitȩ
inuitã & ad hȩc quistã idoneus: ñ eñ i sumꝰ sicut
plurimi uenditantes uerbũ dĩ. sed ex sinceritate.
corinthus quae passussit et quomodo incunctis dõ
agat gratias ut sub &emplosui illos ꝓuoc& ad
certandũ. Veni in quid troadem quae prius troia
appellabat᷑ ut euangłm xp̃i in asi a p̃dicarem
Cumq mihi ostiũ aꝑtũ & in drĩo. hoc ẽ plurimicre¬
didissent siue ꝑ signa atq uirtutes quae in me
operabat᷑ ds̃ spes&ã nascentis fidei et indnõ succres¬
centis. Ñ habuirequiem spũimeo. hoc ÷ speratã c̃so¬
lationẽ inuenireñ potui. Eo qđ titũ fremmeum Ñ
inuenerim siue quẽ ibi reperiendũ putabã suequẽ¬
re. ł quulluc uenturũ eẽ sedixeratꝰ quae aũt fuittan¬
ta c̃solatio etquaerequies spũ in p̃sentiatiti . quem
quia ñ inuenerit ualefaciens eis ꝓfectus ẽ in ma¬
cedoniã : aliquoties diximꝰ apłmpaulũ uirũ fuis

Expanded text:
uidem odor mortis in mortem, aliis odor uitae in uitam. et ad haec quis tam idoneus? non enim sumus sicut plurimi uenditantes uerbum dei, sed ex sinceritate, Corinthiis, quae fecerit, quae passus sit et quomodo in cunctis deo agat gratias, ut sub exemplo sui illos prouocet ad certandum. \'ueni\', inquit, \'Troadem, quae prius Troia appellabatur, ut euangelium Christi in Asia praedicarem. cumque mihi ostium apertum esset in domino, hoc est plurimi credidissent, siue per signa atque uirtutes, quae in me operabatur deus, spes esset nascentis fidei et in domino succrescentis, non habui requiem spiritui meo, hoc est speratam consolationem inuenire non potui, eo quod Titum, fratrem meum, non inuenerim siue, quem ibi repperiendum putare, uel. qui illuc uenturum esse se dixerat\'. quae autem fuit tanta consolatio et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem quia non inuenit, ualefaciens eis profectus est in Macedoniam ? aliquotiens diximus apostolum Paulum uirum fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
er uabis inquit nob̵ pacẽ quã apłis pollicit᷑. es
dicens pacẽ meã douob pacẽ meã relinquo uob
Et ñsolũ semel sed secundo ut secura sit retri¬
butio quaȩ duplicisermone ꝓmittitur. iux¬
ta qđ & apłs loquebat᷑. Gaudeteiterũ¬

Expanded text:
ervabis nobis pacem, quam Apostolis pollicitus es, dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis ; et non solum semel, sed secundo, ut secura sit retributio quae duplici sermone promittitur, juxta quod et Apostolus loquebatur: Gaudete, iteru
Abbreviated transcription (Latin):
ultiplex inquid lexdĩ ẽ. quae singulis
rerum articulis nonpermutata congruit.
enumerat dicens: Caritas patiens est benigna :¬

Expanded text:
ultiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis rerum articulis non permutata congruit, enumerat, dicens: Charitas patiens est
Abbreviated transcription (Latin):
cĩs predicatoribus debita ab audientib
stipendia conferuntur: & quos fatigat
in iunctus predicationis labor: exhibita adis¬
cipulis pinguedo bonioperis fou&: Non quod
ideo predicent utalantur: sedideo alantur. ut
predicent. Idẽ ut predicare subsistant: non ut
in intentioni sumendi uictus transeat actio
predi cationis. sed adutilitatem predicationis
deseruiant ministeria sustentationis. Abo¬
nis ergo predicatoribus non causa uictus pre¬
dicatio impenditur. sed causa predicationis
accipitur uictus: & quotiens predicantib
Neces sama ab audientibus conferuntur. non
solent dererum munere. sed de confefentiũ
gaudere mercede. Unde perpaulũ dicitur.
Non quero datum. sed requiro fructum. Datũ
quippe ẽ. resipsa qua eimpenditur. fructus
uero datiest si benignamente futura mercedis
studio aliquid impendatur. Ergo datum in re
accipimus fructum incorde & quia discipulor
suorum apls mercedepotius : quam munere pas¬
cebatur. nequaquam datum. sed fructum seque¬

Expanded text:
is praedicatoribus debita ab audientibus stipendia conferuntur, et quos fatigat injunctus praedicationis labor, exhibita a discipulis pinguedo boni operis fovet; non quod ideo praedicent ut alantur, sed ideo alantur ut praedicent; id est ut praedicare subsistant; non ut in intentionem sumendi victus transeat actio praedicationis, sed ad utilitatem praedicationis deserviant ministeria sustentationis. A bonis ergo praedicatoribus non causa victus praedicatio impenditur, sed causa praedicationis accipitur victus. Et quoties praedicantibus necessaria ab audientibus conferuntur, non solent de rerum munere, sed de conferentium gaudere mercede. Unde per Paulum dicitur: Non quaero datum, sed requiro fructum . Datum quippe, est res ipsa quae impenditur; fructus vero dati est, si benigna mente futurae mercedis studio aliquid impendatur. Ergo datum in re accipimus, fructum in corde. Et quia discipulorum suorum apostolus mercede potius quam munere pascebatur, nequaquam datum, sed fructum se quae
Abbreviated transcription (Latin):
quaecõ munis ẽ omnium significat᷑: underectas¬
sue posuit quodom̃s dormiamus id moriam̃
Sicut supra dixerat. quomodo in adam om̃s mo¬
riuntur. sic in xp̃o om̃ s uiuificabunt᷑ : cũ engo
om̃s morituri sint. audites acram̃ta quaedico
om̃s quidem moriem᷑ sed ñ om̃s in mutabimꝰ
Canet en im tuba. haud dubium quin. angelus
septimus et mortiui resurgent incorrupti

Expanded text:
quae communis est omnium, significat. unde rectisquae communis est omnium, significat. unde rectissime posuit, quod omnes dormiamus, id est moriamur, sicut supra dixerat: quomodo in A dam omnes moriuntur, sic in Christo omnes uiuificantur. cumergo omnes morituri sint, audite sacramenta, quae dico: omnes quidem moriemur, sed non omnes inmutabimur. canet enim tuba — haud dubium, quin angelus septimus — et mortui resurgent incorrupti
Abbreviated transcription (Latin):
mor tale et aliud corruptiuũ. quicquid autẽ
mortale ẽ etcorruptiuũ ẽ. sed ñ qđ corrupti¬
uum statim et mortale: corruptiua quippes
corpora quae carent anima et tam̃ ñ s̃ mortabia
qui anũquã habuere uitã quaȩ ꝓpriae animan¬
tium ẽ Vnde signant̃ a płs corruptioni in corrup¬
tionem et mortalitati in mortalitatem resur¬
rectionis futurã tempore copulauit. Acacius
caesa reae quae prius turris stratonis uocabat᷑
post eusebium pamphiliep̃s in quarto.
sibi hanc eadem questionem latius dis puta¬
uit. et utrũq suscipiens. qđ int̃se uidet᷑ eẽ
contrarium post principium quodomisimꝰ
sic locutus est : Dicamꝰ primum deeo quod
magis mplurimis codicib inuenitur. Eccemis¬
teriĩ dico uobis om̃s quidem dormiemꝰ ñ om̃s
aũt in mutabimur: misteriũ dix̃ ut at tentio¬
res facen& auditores. deresurrectione plenius
disserturus dormitio autem mortẽ isttm

Expanded text:
mortale et aliud corruptiuum. quicquid autem mortale et aliud corruptiuum. quicquid autem mortale est, et corruptiuum est, sed non, quod corruptiuum, statim et mortale. corruptiua quippe sunt corpora, quae carent anima, et tamen non sunt mortalia, quia numquam habuere uitam, quae proprie animantium est. unde signanter apostolus corruptioni incorruptionem et mortalitati - inmortalitatem. resurrectionis futuram tempore copulauit\'. Acacius, Caesareae, quae prius Turris Stratonis uocabatur, post Eusebium Pamphili episcopus, in quarto sibi hanc eandem quaestionem latius disputauit et utrumque suscipiens, quod inter se uidetur esse contrarium, post principium, quod omisimus, sic locutus est: \'dicamus primum de eo, quod magis in plurimis codicibus inuenitur: ecce mysterium dico uobis: omnes quidem dormiemus, non omnes autem inmutabimur. mysterium dixit, ut adtentiorêS faceret auditores de resurrectione plenius disserturus. dormitio autem mortem istam,
Abbreviated transcription (Latin):
mãtubã &x ponit apłs quid sequat᷑. Canet enim¬
tuba et mortui resurgent incorrupti Nos aũ
et eos qui secum s̃ p̃ter mortuos eẽ significat.
ad qđ intellegendũ sunt quidicunt mortuos qui
resurgant incorrupti eẽ corporamortuorum.
eos aut̃ quidicant᷑ eẽ mutandianimas debere
accipi quando in maiorẽ gloriã fuerint cõmu¬
tate et ꝑuenerint in uirũ ꝑfectũ inm̃ surã aeta¬
tis plenitudinis xp̃i. Aliiuero asser mortuos
debereintellegi peccatores quiresurgent incor¬
rupti ut possint &t̃na sustinere supplicia Eos
aut̃ quicom mutant᷑ eẽs cõs quideuirtute in uir¬
tutẽ et degloria trans feruntur adgłam Vnde
etad in corruptionẽ mortuoꝵ intulit. Oporta
enĩ cor ruptiuum hoc induere incorruptionem
did aut̃ qđ dixerat nosinmutabim᷑ illud adiunx̃
Et mortale hoc induet inmortalitatẽ. Aliud est
enĩ in mortalitas. aliud incorruptio sicut aliud

Expanded text:
mam tubam, exponit apostolus, quid sequatur: canet enimmam tubam, exponit apostolus, quid sequatur: canet enim et mortui resurgent incoet eos, qui secum sunt, praeter mortuos esse significat. Ad quod intelligendum, sunt qui dicant mortuos, qui resurgant incorrupti, esse corpora mortuorum; eos autem qui dicantur esse mutandi, animas debere accipi, quando in majorem gloriam fuerint commutatae et peruenerint in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. alii uero adserunt mortuos debere intellegi peccatores, qui resurgant incorrupti, ut possint aeterna sustinere supplicia, eos. autem, qui commutantur, esse sanctos, qui de uirtute in uirtutem et de gloria transferuntur in gloriam. unde ad incorruptionem mortuorum intulit: oportet enim corruptiuum hoc induere incorruptionem. ad id autem, quod dixerat: nos inmutabimur, illud adiunxit: et mortale hoc induere inmortalitatem. aliud est enim inmortalitas, aliud incorruptio, sicut aliud
Abbreviated transcription (Latin):
et mortale hoc induere in mortalitatem
Duplicem habet intellegentiã ut clangor tubȩ
aut uocis indic& magnitudinẽ. luxta illud qđ
scriptũ est. sicut tuba & altauocem tuã. aut a ꝑ¬
tt̃ omnium rȩsurrectionẽ. iuxta id qđ in euaniꝰ¬
głio legimꝰ. Tuaut̃ quando facis elemosinã nolitu¬
ba canere antete. hoc ẽ abscondite facmicdiam
Etin secreto neuidearis de alterius miseria glo¬
riari. Quaerimꝰ aut̃. quur ad nouissimã tubam
mortuos scripserit surrecturos. quando eñ ino¬
uissimadr̃. utiq aliae p̃cesser̃. In a poca lipsi
io hannis septem angeli describunt᷑ cum tubis
Et uno quoq angło clangente primo uidelic&¬
et scđo ettertio quartoq: et quinto etsexto quid
ꝑ singulos actũ sit indicat᷑ Nouis simo aut̃ id septi¬
moclaro tubȩ strepitu ꝑ sonante. mor tui suscitan¬
tur etoor poraquae prius habuerant corrupti¬
bilia incorruptantipientes. Vnde post nouissi¬

Expanded text:
et mortale hoc induere immortalitatem, et mortale hoc induere immortalitatem, 803 duplicem habet intelligentiam, ut clangor tubae, aut vocis indicet magnitudinem, juxta illud quod scriptum, est: Sicut tuba exalta vocem tuam ; aut apertam omnium resurrectionem iuxta id, quod in euangelio legimus: tu autem, quando facis elemosynam, noli tuba canere ante te, hoc est: abscondite fac misericordiam et in secreto, ne uidearis de alterius miseria gloriari. quaerimus autem, cur ad nouissimam tubam mortuos scripserit resurrecturos. quando enim nouissima dicitur, utique aliae praecesserunt. in Apocalypsi Iohannis septem angeli describuntur cum tubis et unoquoque clangente, primo uidelicet, secundo et tertio et quarto et quinto et sexto, quid per singulos actum sit, indicatur. nouissimo autem, id est septimo, claro tubae strepitu personante mortui suscitantur corpora, quae prius habuerant corruptibilia, incorrupta recipientes. unde, post nouissi
Abbreviated transcription (Latin):
do em̃ dicit inpuncto tẽporis et inmotuoculi
atq mom̃to futurã omniũ resurrectionẽ
cunctã prime et scđȩ resurrectionis excludit
fabulã ut alii primi aluino uissimi resurrec¬
turi eẽ credant᷑. Athomus aũt punctũ tẽporis ÷
qđ secari et diuidi ñ potest. unde et epicurus
ex suis athomis mundũ struit . et uniuersa con¬
format. ictusq oculi siue motus qui grece dr̃
PΟΙTNΕ tanta uelocitate trans currit ut pe¬
ne sens ũ uidendotis effugiatꝰ uerũ quia inpleris
legitur hoc sentire debemꝰ: qđ quomodoleuis
pluma ł stipula auttenuȩ siccumq folium
uento flatuq raptat᷑ et det̃ra ad submetrans¬
fert᷑ sic ad oculũ et ad nutũ dĩ omniũ mortu¬
orũ corpora mouebunt̾ parata ad aduentũ
udicis : qđq iungit et dicit in nouisfimatu¬
ba Canet eñituba et mortiui resurgentin¬
corrupti et nos inmutabimur. Oport& enĩ
corruptiuum hoc induere incorruptionẽ

Expanded text:
do enim dicit: \'in puncto temporis et in motu oculi do enim dicit: \'in puncto temporis et in motu oculi atque momento\', futura omnium resurrectione cunctam et primae et secundae resurrectionis excludit fabulam, ut alii primi, alii nouissimi resurrecturi esse credantur. atomus autem punctum temporis est, quod secari et diuidi non potest; unde et Epicurus ex suis atomis mundum struit et uniuersa conformat. ictusque oculi siue motus, qui Graece dicitur Qonrj, tanta uelocitate transcurrit, ut paene sensum uidentis effugiat. uerum quia in plerisotu, QiTcfj legitur, hoc sentire debemus, quod, quomodo leuis pluma uel stipula aut tenue uel siccum folium uento flatuque raptat uret de terra ad sublime transfertur, sic ad oculum uel motum dei omnium mortuorum corpora mouebuntur parata ad aduentum iudicis. quodque iungit et dicit: in nouissima tuba; canet enim et mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. oportet enim corr
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s inmutabim̃ possit c̃uenire qđ sequit᷑
mortui re surgent incorrupti & nos inmu¬
tabimur si enĩ om̃s in mutabunt᷑ et hoc cõmu¬
ne cũ ceteris est super fluũ fuit dicere. et nos
inmnutabimur. quam obrem italegendũ est
om̃s quidem dormiemus ñ om̃s autẽ in mu¬
tabimur si enĩ omnes in adam moriunt᷑ et
in morte dormitio est. Omnes ergo dormie¬
mus siue moriem᷑. Dormit aut̃ iuxta idioma
scripturarũ quimortuus est speresurrec¬
tionis futurȩ. om̃isq quidor mit utiq &x¬
pergiscitur. sit am̃ non subita eũ uis mor¬
tis oppresserit et mors somno fuerit copu¬
lataꝰ cũq: om̃s itador mierint legenaturae
soliscĩ et corpore etanima in melius muta¬
buntur. It aut in cor ruptio omniũ resurgen¬
tiũ sit. cloria autem atq mutatio ꝓpriae
scõrum: quodq sequitur uxta grecos
tatisunt. in mom̃to et inictũ siue inmotuocu¬
li. ita expla nauit. iunctasimul omniũ resur¬
rectione quã presens sermo significat. quan¬

Expanded text:
utabimur, possit conuenire, quod sequitur: mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. si omnes inmutabuntur et hoc commune cum ceteris, superfluum fuit dicere et nos inmutabimur. quam ob rem ita legendum est: omnes quidem dormiemus, non omnes autem inmutabimur. si enim omnes in Adam moriuntur et in morte dormitio est, omnes ergo dormiemus siue moriemur. dormit autem iuxta idioma scripturarum, qui mortuus est s\'pe resurrectionis futurae. omnisque, qui dormit, utique expergiscetur, si tamen non subita eum uis mortis oppresserit et mors somno fuerit copulata. cumque omnes ita dormierint lege naturae, soli sancti et corpore et anima in melius mutabuntur, ita ut incorruptio omnium resurgentium sit, gloria autem atque mutatio omnium sanctorum\'. quodque sequitur iuxta Graecos: etati \\ sunt in momento et in ictu siue in motu oculi —, ita explanauit: \'iunctam simul omnium resurrectionem praesens sermo significat\'. quan
Abbreviated transcription (Latin):
Iosiam qui ȩt: dõ mente recessimus & carne
ad puluerem redimus. poena duplȩ mortis
astringimur. Seduenit adnos qui pronobis sola
carne moreretur. quisimplamsuam duplenrȩ̃
coniunger& & nos ab utraq morte liberar&. De
qua perpaulum dicitur. Quodautem mortuũ
est peccato mortuũ est semel:¬

Expanded text:
im quia et a Deo mente recessimus, et carne ad pulverem redimus, poena duplae mortis astringimur. Sed venit ad nos qui pro nobis sola carne moreretur, qui simplam suam duplae nostrae conjungeret, et nos ab utraque morte liberaret. De qua per Paulum dicitur: 307 Quod autem mortuus est peccato, mortuus est semel
Abbreviated transcription (Latin):
qui ppe hominem pertin& presentẽ mundum que¬
rere: transitoria & concupiscentia amare: mentem
in suꝑbia erigere patientiã non habere. exdolore
malitiae deproximi lesione cogitare : suaindi¬
gentibus nondare atq ad multi plicandũ aliena
querere Nullum pure propterdm̃ diligere : In i¬
micitias inimicitus reddere. deafflictione proxi¬
mi gaudere: Cuncta hȩc uetustisunt hominis. Quȩ
uidelic& deradice trahimus corruptionis: sed qui
lamista exsuperat & ad precepta dominica mentem
in nr̃is mentib: noua fiunt. Cuma nobis uetus tiho¬
minis uitia transeunt

Expanded text:
quippe hominem pertinet praesentem mundum quaerere, transitoria ex concupiscentia amare, mentem in superbiam erigere, patientiam non habere, ex dolore malitiae de proximi laesione cogitare, sua indigentibus non dare, atque ad multiplicandum aliena quaerere, nullum pure propter Deum diligere, inimicitias mimicitiis reddere, de afflictione proximi gaudere. Cuncta haec vetusti sunt hominis, quae videlicet de radice trahimus corruptionis. Sed qui jam ista exsuperat, et ad praecepta dominica mentem in nostris mentibus nova fiunt, cum a nobis vetusti hominis vitia transeunt