comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũq ab est a caligantiũ horrore tenebrarũ.
ut adu̾sariꝰ in eo locũ hab̾e ñ possit. qͥ etiã pͥn¬
ꝓditori. concidens tanquã in silua lignoꝵ fi¬
dei ianuas. ut in coreiꝰ hab̾et ingressũ. & et̃ni
concidit ianuas. ut uiolentꝰ introeat. Dñs aut̃
quasi piꝰ illustrat seruulos. & eoꝵ fulgentib
meritis & claritate uirtutũ tenebras mundi
huiꝰ illuminat.
Hanc pacifici atq mansueti
habent apud
dm̃ gr̃am. sobria m̃tis suȩ
tranquillitate
fundati. Insipientes aut̃
fluctuant. Qui aut̃ sint isti. ꝓpħa significa¬
uit dicendo. Om̃s uiri diuitiarũ. Om̃s dix̃.
nullũ excepit. & bene uiros diuitiarũ appel¬
lairit. non diuicias uiroꝵ: ut oscendeteos
ñ possessores diuitiarũ ẽẽ. s sius diuicũs pos¬
sideri. Possessio enĩ possessoris debet eẽ. non
possessor possessionis. Quicũq gͥ patrimonio suo tan¬
quã possessione ñ utit᷑. qui largiri pauꝑi & dispen¬

Expanded text:
tumque abest a caligantium . horrore tenebrarum, tumque abest a caligantium . horrore tenebrarum, ut aduersarius in eo locum habere non possit, qui etiam prindae etiam proditori concidens tamquam in silua lignorum fidei ianuas, ut in cor eius haberet ingressum et aeterni concidit ianuas, ut uiolentus introeat, dominus autem quasi pius inlustrat seruolos et eorum fulgentibus meritis et claritate uirtutum tenebras mundi huius inluminat. hanc pacifici atque mansueti habent aput deum gratiam sobria mentis suae tranquillitate fundati, insipientes autemfluctuant. Qui sint isti significauit expresse dicendo: omnes uiri diuitiarum. omnes dixit, nullum excepit. et bene uiros diuitiarum appellauit. non diuitias uirorum, ut ostenderet eos non possessores diuitiarum esse, sed suis diuitiis possideri; possessio enim possessoris debet esse, non possessor possessionis. quicumque igitur patrimonio suo tamquam possessione non utitur, qui largiri pauperi et dispen
Abbreviated transcription (Latin):
iuites & dñi suꝑ uacua & mala seminant.
bi stillã aquȩ pauꝑ lazarus fȩneraret. Potes & tu
diues istã implere sententiã. Si largiaris pau¬
dõ fȩnerat. Pulchre aut̃ scĩ dauid in psalmo sep¬
tuagesimo qͥnto ymnũ dõ concinens ad assyriũ
scriptũ. hoc ÷ aduersus nequitias sp̃uales. assy¬
rium enĩ manẽ ac uanũ pͥncipẽ istiꝰ mundi. ita
Hoc ÷ ñ indiuitib. ñ innobilibꝰ. s in poceatib
isrł. in quo ꝓfunda fides ad cognitionẽ dĩpo¬
bitatio eiꝰ in syon. ubi quietꝰ affectꝰ nullis di¬
uersarũ cupiditatũ exagitat᷑ fluctibꝰ. nullis
auariciȩ turbat᷑ ꝓcellis. nullis diuitiarũ quȩ¬
rendarũ ignescit incendiis. Ipse ẽ. qͥ specłat᷑
ȩtͣna. & habitat infyon confringens om̃ia sp̃u¬
aliũ instrum̃ta belloꝵ. conterens arcus quib
diabolus ignita dirigens iacula. grauespe¬
ctorib hominũ solet inurere passiones. S illa
iacula iusto nocere ñ posst̃. cui ds̃ lux ẽ. Tan¬

Expanded text:
ivites et domini supervacua et mala seminant, bi stillam aquae pauper Lazarus feneraret. Potes et tu, dives, istam implere sententiam: elargire paudeum faenerat. Pulchre autem sanctus Dauid in psalmo septuagesimo quinto. hymnum deo concinens ad Assyrium scriptum, hoc est aduersus nequitiae spiritalis Assyrium. inanem ac uanum principem istius mundi, ita non in diuitibus, non in nobilibus et in potentibus, Istrahel. in quo profunda fides ad cognitionem dei polocus eius, ubi quietus affectus nullis diuersarum cupiditatum exagitatur fluctibus, nullis auaritiae turbatur procellis, nullis diuitiarum quaerendarum ignescit incendiis. ipse est qui speculatur aeterna et habitat in Sion, confringens omnia spiritalium instrumenta bellorum, conterens arcus, quibus diabolus ignita dirigens iacula graues pectoribus hominum solet inurere passiones. sed illa iacula iusto nocere non possunt, cui deus lux est, tan
Abbreviated transcription (Latin):
is mͥbibere. Hospes erã. & collegistisme.
s. & cooꝑuistis me. Quod enĩ unicuiq
sohomo struere diuitias. Si uis diuesẽe
diuitiis egeant. Abundant pauꝑes.
ntatis suȩ. Diuites aut̃ eguert̃ & esu

Expanded text:
i bibere, hospes eram et collegistis me, nudus et operuistis me. quod enim unicuiqueatum. nescis, o homo, struere diuitias. si uis diues essdiuitiis egeant. abundant pauperessimplicitatis suae, diuites autem eguerunt et esu
Abbreviated transcription (Latin):
a iuuentute sua nutriuit. aluit. instis
parentis affectii. qͥ nunquã nudũ des
qui morientẽ oꝑuic. qui uellerib oui
gratulatꝰ ẽ. lapsu inimicoꝵ suoꝵ. si qui
hus: quid de te futurũ ẽ. qui tuo nescis
acrimonio. qui insũmis diuitus dies susti
dictatis. qui nulli largiris. nulli subue
uũ trȩ infodisti. Uende potiꝰ aurũ. & eme
tĩ. uende lapidẽ. & eme regnũ dĩ. Uende
u astruo ueritatis. Siuis ꝑfectꝰ ẽẽ inqͥt:¬

Expanded text:
a iuuentute sua nutriuit aluit instituit a iuuentute sua nutriuit aluit instituit parentis affectu, qui numquam nudum despexit, qui morientem operuit, qui uelleribus ouigratulatus est lapsu inimicorum suorum, si e reportauit, quid de te futurum est. qui tuo nescis uti patrimonio, qui in summis diuitiis dies sustines mendicitatis, quia nulli larg-iris, nulli subuentuum terrae infodisti. uende potius aurum et eme salutem, uende lapidem et eme regnum dei, uende uerba adstruo ueritatis. si uis perfectus esse, inq
Abbreviated transcription (Latin):
te p̃ciosa ornam̃ta. cũ alii frum̃ta ñ ha
& tu horrea tua claudis. Popłs deplorat.
gẽmã tuã uersas. Infelix cuiꝰ in pocesta
seruare. Audi plane qualis diuitẽ dece¬
dicatio. Lib̾aui inquit pauꝑem de man
tentis. & orphanũ cui ñ erat adiutor ad
Benedictio ꝑ ituri suꝑ me uenit. os aut̃ u
me benedixit. Iusticia induebar. ocłs e
hospes. ostiũ aut̃ meũ omi uenientipa
Si aut̃ & peccaui imprudens. ñ celaus
pam meã. neq reueritꝰ sũ multitudinẽ
ut ñ annuntiarẽ p̃sentib eis. Si passi
infirmũ exire ostiũ ieũua cuo sinu. c¬
nẽ quoq si quã habui debitoris scissãs
illa repetã quod inomi infirmo fleuis
dixit. & ingemuisse se cũ uid̾et uirũ i
cessitate. se aut̃ in bonis. s tunc sibi mag
isse dies maloꝵ. cũ se hab̾e cerneret. al
digeree Si hoc ille dicit. qͥ nunquã ocłn
duȩ fecit tabescere. qui nunquã panẽ si
lus manducauit. & ñ orphano tradidio¬

Expanded text:
ta pretiosa, cum alii frumenta non habeant: lus esurit, et tu horrea tua claudis: populus deplorat, et tu gemmam tuam uersas. infelix, cuius in potestate seruare. Audi plane qualis diuitem deceat praedicatio. liberaui inquit pauperem de manu potentis et orphanum. cui non erat adiutor, adiuui. benedictio perituri super me uenit, os autem uiduae me benedixit. iustitiam induebar, oculus hospes, ostium autem meum omni uenienti patuit. si autem et peccaui inprudens, non celaui culpam meam neque reueritus sum multut non annuntiarem praesentibus eis: si passus sum infirmum exire ostium meum vacuum: si cautionem quoque si quam habui debitoris, scissam illa replicem, quod in omni infirmo flevisse se dixit, et ingemuisse, cum videret virum in necessitate, se autem in bonis? Sed tunc sibi magis fuisse dies malorum, cum se habere cerneret, et alios indigere. Si hoc ille dicit, qui numquam viduae oculum fecit tabescere, qui numquam panem suum solus manducavit, et non orphano tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
plus natũ est. Cui congrego: dũ increm̃taip
cioꝵ aucupor. amisi usũ beneficioꝵ Qnͣtes
anni suꝑioris frumto animas pauꝑũ resert¬
rem. nͥ hȩc me magis seruare delectarent p̃
cia. quȩ ñ nũmo estimant᷑ s gr̃a. Initabo
scĩioseph humanitatis p̾dicatione. & da¬
mabo uoce magna. Uenite pauꝑes. edite p¬
nes meos. expandite greniũ. suscipite fruis¬
tum. fęcunditas diuitis. totiꝰ orb abundana
om̃iũ debeteẽ fertilitas. Iu uͦ ñ hocdicilise
ais. Destruã horrea mea. Recte destruese
aqͥb nullus pauꝑ onustꝰ reu̾tit᷑. horreae
quitatis st̃ receptacula. ñ pietatis subsid
Recte destruit. qui sapient̃ edificare ñ ma
destruit sua diues. qͥ nescit ȩt̃na. Destrus
ȩdificationis exolius. E addidit. Ilo s¬

Expanded text:
plus natum est. cui congrego? dum incrementa pplus natum est. cui congrego? dum incrementa pretiorum aucupor, amisi usum beneficiorum. Quantas anni superioris frumento potui animas pauperum reservare? Haec me magis servare deetia, quae non nummo aestimantur, sed gratia. imitabor sanctum Ioseph humanitatis praedicatione, clamabo uoce magna: uenite, pauperes, edite panes meos, expandite gremium, suscipite frumentum. fecunditas diuitis, totius orbis abundantia omnium debet esse fertilitas.\' tu uero non hoc dicis, sed ais: destruam horrea. recte destruis ea, a quibus nullus pauper onustus reuertit. horrea iniquitatis receptacula, non pietatis subsidia. recte destruit, quia sapienter aedificare non nouit. destruit sua diues, qui nescit aeterna, destruit aedificationis exsoluis. et addidit: illo
Abbreviated transcription (Latin):
nere. S quib cibis. quib subsidiis : Qͥdfac
inquit. qđ ñ habeo: Clamat se diues ñ habe
Pauꝑtatis hic sermo ẽ. De inopia quȩrit᷑ abi¬
dans fructibꝰ. Non habeo inquit quo ẽgre
fructꝰ. Putares illũ dicere. ñ habeo fruceꝰ n¬
tia. Immo miserior ÷ iste fecunditatib siuii
quã pauꝑ cui ꝑicłm de egestate ẽ. Ht̃ ileg
de excuset erũnã. Habet certe imuriã. ĩ h̃
culpã. Iste ñ habet quẽ pret̾ se arguat. ade
Hoc faciã. Destruã horrea mea. Putes adhe
dicere illũ. Aꝑiam horrea mea. ingrediat
qui tolerare famẽ ñ queunt. ueniant ino
intrent pauꝑes. repleant sinꝰ suos. Destruar
parietes. qui excludunt esurientes. Utqu
ego abscondã. cui ds̃ fecit abundare qđ la¬
giar: Ut qͥd repagulis portarũ claudã f¬
campoꝵ ambitũ. quȩ sine custode nafum
& abundant. Uicta ẽ. spes pauꝑis auan.¬
sib nouis. Minꝰ habui & frustra seruaui

Expanded text:
stinere, sed quibus cibis, quibus subsidiis? quid faciam stinere, sed quibus cibis, quibus subsidiis? quid faciam inquit, quod non habeo. clamat se diues non habere: paupertatis hic sermo est: de inopia queritur abundans fructibus. non habeo inquit quo congregem fructus? putares illum dicere: non habeo fructus, unpericlitatur? immo miserior iste fecunditatibus suis quam pauper, cui periculum de egestate est. habet ille unde excuset aerumnam, habet certe iniuriam, non habet culpam: iste non habet quem praeter se arguat. et dixit: hoc faciam, destruam horrea. putes adhuc illum dicere: aperiam horrea, ingrediantur qui tolerare famem non queunt, ueniant inopes, intrent pauperes, repleant sinus suos. destruam parietes, qui excludunt esurientem. ut quid ego abscondam, cui deus facit abundare quod largiar? ut quid repagulis portarum claudam fcamporum ambitum, quae sine custode nascuntur et abundant? Uicta est spes anassibus nonis. \'minus habui et frustra seruaui;
Abbreviated transcription (Latin):
cam animȩ meȩ. anima habes multa bona
in annos multos posita. requiesce. manduca.
cuiꝰ erunt: Nec ipse quidẽ ds̃ eũ ꝑmittit dor¬
mire. Int̾pellat cogitantẽ. excitat dormientẽ.
S nec ipse se quietũ eẽ patit᷑. qͥ de abundantia
diuitiarũ suarũ sollicitat᷑. & in ub̾tatẽ fruc¬
tuũ uocẽ egentis emictit. Quid faciã inqͥt:
Nonne hȩc pauꝑis uox ÷. ñ habentis subsidia
uiuendi: Egens om̃ium huc atq illuc respi¬
cit. scrutat᷑ hospitiũ. nichil inuenit ad usũ
alim̃ti. considat nichil miseriꝰ quã fame c̃fici.
& cibi indigentia mori. Quȩrit mortis cõpen¬
dia. & tolerabiliora ab eundi supplicia rimat᷑.
Arripit gladiũ. suspendit laqueũ. ignes adolec.
dubius dicit. Quid
faciam: Deinde ui¬
tȩ huiꝰ suauitate
uocatꝰ. cupit reuo¬
care sententiã. si. Ipossit uiuendi sub̾am¬
reꝑire. Aspicit nuda omĩa. uacua omia. & at
Quid faciã: Unde mͥ alim̃ta. unde uesticei
uiuere. si habeam quom possim uitã hanc fa¬

Expanded text:
m dicit: Anima, habes multa bona in annos multos posita, requiesce, manduca, cujus erunt ? Ne ipse quidem Deus eum dormire permittit. Interpellat cogitantem, excitat dormientem. 30. Sed nec ipse se quietum esse patitur, qui de abundantia divitiarum suarum sollicitatur, et in ubertate fructuum vocem egentis emittit. Quid faciam, inquit? Nonne haec pauperis vox est, non habentis subsidia vivendi? Egens omnium huc atque illuc respicit, scrutatur hospitium, nihil invenit ad usum alimenti: considerat nihil miserius quam fame confici, et cibi indigentia mori: quaerit mortis compendia, et tolerabiliora obeundi supplicia rimatur: arripit gladium, suspendit laqueum, ignem adolet, dubius, dicit: Quifaciam? deinde uitae huius suauitate reuocatus cupit reuocare sententiam, si possit uiuendi subrepperire. aspicit nuda omnia, uacua omnia. ait: quid faciam? unde mihi alimenta. unde uestitus? uolo uiuere, si habeam quomodo possim uitam hanc su
Abbreviated transcription (Latin):
ris. s quasi is cognitus ẽẽ nonpossit: eũ sibi desi¬
derat demonstrari. Quis ÷ inqtͥ & laudabimꝰ
eũ fecit enĩ qđ mirari magis quasi nouum.
quã qͣsi usitatũ recognoscere debeamꝰ. Itaq qui
in diuitus potuit cõꝓbari: is uere ꝑfectꝰ & dignꝰ
est gła. Qui potuit inqͥt trans gredi & ñ ẽ. trans¬
gressus. & facere mala & ñ fecit. Aurũ gͦ uob̾
in quo tanta erroris illecebra est: ñ tã sua grã
quã hominũ pęna cõm̃dat. Anuos ampla
extollunt atria. Quȩ magis debent cõpui
nichil ꝓficit. Deinde ñ ipsa uos pudoris.
admonet. qui edificando ur̃as uultis su
diuitias. nec tam̃ uincitis: Parietes uest̾

Expanded text:
ris. sed quasi is cognitus esse non possit, eum sibi desiris. sed quasi is cognitus esse non possit, eum sibi desiderat demonstrari. quis est? inquit et laudabimus eum; fecit enim quod mirari magis quasi nonum quam quasi usitatum recognoscere debeamus. itaque qui in diuitiis potuerit conprobari, is uere perfectus et dignus est gloria. qui potuit inquit transgredi et non est transgressus, et facere male et non fecit. aurum ergo uobis. in quo tanta erroris inlecebra est, non tam sua gratia quam hominum poena commendat. an uos ampla extollunt atria, quae magis debent conpungere, udita nil proficit. deinde non ipsa uos pudoris aula admonet, qui aedificando uestras uultis superare diuitias nec tamen uincitis. parietes uestitis,
Abbreviated transcription (Latin):
editus. ille auo illo gaudet. ille ꝓ auis attollit.
S nichil istud currentẽ iuuat. Non dat᷑ nobili¬
tati palma. s cursui. De formior ÷ uictꝰ in quo
& nobilitas generis ꝑiclitat᷑. Cauegͥ diues. ne
in te erubescant tuoꝵ merita maioꝵ. ne forte
&e illis dicat᷑. Cur talẽ insticuistis. eur calẽ ele¬
gistis heredẽ: Non in auratis laquearibꝰ. nec in
porfireticis orbibꝰ. heredis ÷ meritũ. Laus ista ñ
hominũ s metalloꝵ est. in qͥb homines puniunt᷑.
ꝑ egentes aurũ querit᷑. & egentib denegat᷑. Labo¬
rant ut querant. laborant ut inuemant qđ hab̾e
non norunt. Miror tam̃ cureo uos diuites iactan¬
dos putetis. cũ aurũ materia magis offensionis.
quã cõm̃dationis gr̃a sit. Lignũ enĩ offensionis
÷ aurũ. & ue his qui sectant᷑ illud. Deniq benedi
cit᷑ diues qui inuentꝰ ẽ. sine macula. & qui post
aurũ ñ abĩt nec sꝑauit in pecunia & thesau¬

Expanded text:
editus, ille auo illo gaudet, ille se proauis adtollit. editus, ille auo illo gaudet, ille se proauis adtollit. sed nihil istud currentem iuuat; non datur nobilitati palma, sed cursui. deformior est uictus, in quo et nobilitas periclitatur. caue igitur, diues, ne in te erubescant tuorum merita maiorum, ne forte et illis dicatur: cur talem instituistis, cur talem elegistis heredem?\' non in auratis laquearibus nec in porphyreticis orbibus heredis est meritum. laus ista non hominum, sed metallorum est, in quibus homines puniuntur. per egentes aurum quaeritur et egentibus denegatur. laborant ut quaerant. laborant ut inueniant quod habere non norunt. miror tamen, cur eo uos, diuites, iactandos putetis, cum aurum materia magis offensionis quam commendationis gratia sit; lignum enim offensionis est et aurum, et uae his qui sectantur illud. dediues, qui inuentus est sine macula et qui post aurum non abiit nec sperauit in pecuniae thensau
Abbreviated transcription (Latin):
est miscdiȩ. Seminat᷑ in t̾ra. in cęlo germinac. Plan¬
tat᷑ in pauꝑes. apud dm̃ pullulat. Ne dixeris inqͥt
ds̃. cras dabo. Qui ñ te patit᷑ dicere. cras dabo: quomͦ
patit᷑ dicere non dabo: Non de cuo largiris pauꝑi.
s de suo reddis. Quod enĩ cõmune ẽ. in om̃ium
usũ datũ. tu solus usurpas. Om̃iũ est t̾ra ñ di¬
uitum. s pauciores qui ñ utunt᷑ suo quã qͥ utunt᷑.
Debitũ gͦ reddis. non largiris indebitũ. Idõq tͥ
dicit scriptura. Declina pauꝑi animã tuã & red¬
de debitũ tuũ. & responde pacifica in mansue¬
tudine. Quid enĩ suꝑbias diues. quid dicas
pauꝑi. noli me tangere : Nonne sic utero con¬
ceptus. & natus ex utero es. quẽ ad modũ & pau¬
ꝑ est natus: Quid ce iactas de nobilitatis ꝓsapia :
Soletis & canũ ur̃oꝵ origines sic̃ diuitũ recense¬
re. soletis & equoꝵ ur̃oꝵ nobilitatẽ sic̃ consulũ p̃¬
dicare. Ille ex illo patre generatꝰ ẽ. & illa matre

Expanded text:
est. Misericordia seminatur in terra, in coelo germinat: plantatur in paupere, apud Deum pullulat. Ne dixeris, inquit Deus, cras dabo . Qui non patitur te dicere: Cras dabo, quomodo patitur dicere: Non dabo? Non de tuo largiris pauperi, sed de suo reddis. Quod enim commune est in omnium usum datum, tu solus usurpas. Omnium est terra, non divitum: sed pauciores qui non utuntur suo, quam qui utuntur. Debitum igitur reddis, non largiris indebitum. Ideoque tibi dicit Scriptura: Declina pauperi animam tuam, et redde debitum tuum, et responde pacifica in mansuetudine. Quid enim superbias, diues? quid dicas pauperi: noli me tangere? nonne sic utero conceptus et natus ex utero es, quemadmodum est pauper natus? quid te iactas de nobilitatis prosapia? soletis et canum uestrorum origines sicut diuitum recensere, soletis et equorum uestrorum nobilitatem sicut consulum praedicare. ille ex illo patre generatus est et ex illa matre
Abbreviated transcription (Latin):
ns collere. Deinde qr peteris parua pro
s. caduca ꝓ ȩt̃nis. thesauros pecuniȩ ꝓ
ossidet erugo. quȩ consumit pecuniam.
consortes auaricia dedit. Uide aut̃ qͦs tib
a debitores.Splendidũ in panib benedi
ibia iustoꝵ. & testimoniũ bonitatis illius
icit tͥ debitorẽ patrẽ dm̃. qui ꝓ munere

Expanded text:
tollere, deinde quia peteris parua pro magnis, caduca pro aeternis, thensauros pecuniae prpossidet aerugo, quae consumit pecuniam. has tibi consortes auaritia dedit. uide autem quos tibi det gratia debitores: splendidum in panibus benedicent labia iustorum et testimonium bonitatis illius fiet. facit tibi debitorem patrem deum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ditẽ appellant &
plus hauserit. plus inardescit. Sic & ꝓpħa ad mo¬
Sic̃ enĩ fuit ita & abiit. & ab undantia eiꝰ laborat
inuentũ. Et quidẽ om̃s dies eiꝰ in tenebris & lu¬
ctu & iracundia multa. & languore & ira. lole¬
rabi ᷤ or ÷ conditio seruuloꝵ. Illi enĩ hominib
seru unt.iste peccato. Sic inquit apłs. qͥ facit
peccatũ. seruus ÷ peccati. Semꝑ in laqueis. sẽꝑ
in uinculis ẽ. Nunquã liber a cõpedib. qͥ semꝑ¬
: in criminibꝰ. Quã misera seruitꝰ. seruire pec¬
catis. Naturȩ ipsiꝰ nescit omĩa. nec sõni ipsiꝰ
uices nouit. aut cibi fungit᷑ suauitate. cuiꝰ
nullũ ÷ ĩmune seruitiũ. Dulcis enĩ sõnꝰ serui
est. si modicũ uł multũ ledat. & satiato diuitiis.
ñ est qui eũ sinat dormire. Excitat eũ cupidi¬
tas. excitat cura ꝑuigil aliena rapiendi. tor¬
quet inuidia. mora uexat. sterilitas ꝓuentuu᷑
infecunda ꝑturbat. sollicitat abundantia.
Unde illi diuiti cuiꝰ possessio uberes fructus

Expanded text:
ditem appellant etplus hauserit, plus inardescit. Sic propheta admosicut enim fuit, ita et abiit, et abundantia eius laborat in uentum. et quidem omnes dies eius in tenebris et luctu et iracundia multa et languore et ira, ut tolerabilior sit condicio seruulorum; illi enim hominibus seruiunt, iste peccato; qui enim facit peccatum seruus est peccati. semper in laqueis, semper in uinculis, numquam liber a conpedibus, quia semper in criminibus. quam misera ser- uitus seruire peccatis! Naturae ipsius nescit munia nec somni ipsius uices nouit aut cibi fungitur suauitate, cuius nullum est inmune seruitium; dulcis enim somnus serui, et si modicum et si multum edat, et satiato diuitiis non est qui sinat eum dormire. excitat eum cupiditas, exagitat cura peruigil aliena rapiendi, torquet inuidia, mora uexat, sterilitas prouentuum infecunda perturbat, sollicitat abundantia. unde illi diuiti, cuius possessio uberes fructus
Abbreviated transcription (Latin):
esto sp̃u feruenti. & labore ꝑuigili. Nec ociosum
illud qd scriptũ est. Sabbato humiliabss aĩamtuã.
Et quia septuaginta annis populus in cap iuitate
durauit: tunc uolata religio. obtrit. libertis. pu¬
dicicia uulnerata. Ergo tunc tͥ emigr. ndĩ.. hac
uita. quando uirtutes uigent. uicia captiua st̃:
non quando captiua est anima. uigor eiꝰ & uirtꝰ
uacat. corporis peccata dominant᷑.

Expanded text:
esto spiritu feruenti et labore peruigili. nec otiosum esto spiritu feruenti et labore peruigili. nec otiosum illud quia scriptum est: sabbato humiliabis animam tuam, et quia septuaginta annis populus in captiuitate durauit, tunc uiolata religio, obtrita libertas, pudicitia uulnerata. ergo tunc tibi emigrandum ex hac uita, quando uirtutes uigent, uitia captiua sunt, non quando captiua est anima, uigor eius et uirtus uacat, corporis peccata dominant
Abbreviated transcription (Latin):
Rate: ne fiat fuga ur̃a hieme aut sabbato.
Cum iudicũ die uenturꝰ sit dñs. arte quẽ
ignis ardebit. ignis aut̃ iuis aut semꝑeadẽ. aut citiꝰ
adurat ȩstate: quomͦ orandũ dicit ne fuga nr̃a
hieme fiat. nisi forte quia is qui in mondes fugit
frigus & glaciem. procellas & grandinẽ deꝰ ictorũ
timere non debet. s optare estiuȩ lucis serenitatẽ.
ne lubrico corporis uestigio infirma lal intur:
Unde & illa iam secura ꝓcessu. iam fxmis radicib
nixa letat᷑ dicens. Hiems abũt: tempꝰ secandi . d¬
uenit. Hiems & enĩ arboreuento suo honore dispo¬
liat: & asꝑitas frigoris teneraĩ frondes inspecie
mortis interficit. Uere aut̃ refurgunt semina:
& tanquã noua ȩstas naturȩ uiriditas adolescit.
Nere pascha est: quando seruatus sum. Estate est
pente costes: quando resurrectionis głam celebra¬
mus. ad instar futuri. Orandum etiam: ne sabba¬
to te hoc est ab oꝑib uacantẽ ueniens dñs depre¬
hendat. & ideo iuxta legem oꝑare diem indie. &

Expanded text:
rate ne fiat fuga uestra hieme aut sabbato. cum iudicii die uenturus sit dominus, ante quem ignis ardebit, ignis autem uis aut semper eadem aut citius adurat aestate, quomodo orandum dicit ne fuga nostra hieme fiat nisi forte quia is qui in montes fugit frigus et glaciem, procellas et grandinem delictorum timere non debet sed optare aestiuae lucis serenitatem ne lubrico corporis uestigia infirma a labantur? unde et illa iam secura processu, iam firmis radicibus nixa laetatur dicens: hiems abiit, tempus secandi aduenit; hieme etenim arbores uentus suo honore dispoliat et asperitas frigoris teneras frondes in speciem mortis interficit; uere autem resurgunt semina et tamquam noua aestas naturae uiridantis adolescit. uere pascha est, quando seruatus sum; aestate est pentecoste, quando resurrectionis gloriam celebramus ad instar futuri. orandum etiam ne sabbato te, hoc est ab operibus otiantem ueniens dominus deprehendat, et ideo iuxta legem operare diem in diem et
Abbreviated transcription (Latin):
aut unũ de ꝓpħis pͥorib surrexisse credebant.
S hocquęrere : supͣ nos est. Alteriꝰ sententiȩ:
alteriꝰ prudentiȩ est. Nã si paulo apłosatis est
nichil scire. nisi xp̃m iħm & hunc crucifixum:
quid ampliꝰ mͥ desid̾andũ est scire quã xp̃m : In
uno enĩ hoc nomine. & diuinitatis & incarnati¬
onis exp̃ssio: & fides est passionis. W ideo licet
ceteri apłi sciant: petrꝰ tam̃ respondit p̃ceteris.
tues xpc̃ filiꝰ dĩuiui. Cõplexus est itaq om̃ia:
quia & naturã & nom̃ exp̃ssit. in quo sũma ur¬
tutũ est. Etiaine nos de generatione dei use¬
rimꝰ questiones. cũ paulus uidicauerit se nichil

Expanded text:
aut unum de prophetis prioribus surrexisse credebant. aut unum de prophetis prioribus surrexisse credebant. sed hoc quaerere supra nos est: alterius sententiae, alterius prudentiae est. nam si Paulo apostolo satis est nihil scire nisi Christum Iesum et hunc crucifixum, quid amplius mihi desiderandum est scire quam Christum? in uno enim hoc nomine et diuinitatis et incarnationis expressio et fides est passionis. et ideo licet ceteri apostoli sciant, Petrus tamen respondit prae ceteris: tu es Christus filius dei uiui. conplexus est itaque omnia, qui et naturam et nomen expressit, in quo summa uirtutum est. etiamne nos de generatione dei adserimus quaestiones, cum Paulus iudicauerit nihil
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. Non enĩ frustra illic benedictio tantũ:
þic etiã actio gr̃arũ est. Pro ȩccłia qͥppe sua. dñs
gr̃as patri agere consueuit: quia quȩ abscon¬
lit sapientibꝰ. ea paruulis reuelauit. Benedi
plibauimꝰ: quia cũ qͥnquageni discũbere ui¬
pent᷑. licet sacrato numero. diffinito tamen:
udet᷑ infundatiori ȩccłȩ popłs. qͥ sine defim¬
luos filios habuit: unũ de ancilla. & unũ de
cophinos u deui ias: impleuit. nͥ ut illud po¬
puli iudaicis lueret. Iͥa adꝰ eiꝰ incophino serui¬
erunt: Hoc est popłs qui ante lutũ incophinis
colligebat. hic iam ꝑcruicẽ xp̃i uitȩ celestis oꝑat᷑
alimoniã : & eo fidei cibũ congerit. ubi erat
ante cȩnũ ꝑfidiȩ gentilis. Nec paucoꝵ hoc mu¬
nus: s om̃ium est. Nam ꝑ duodecim cophinos.
tanquã tribuũ singularũ fidei firmam̃tũ re¬
dundat. Panisenĩ confirmat cor hominis.
putabant. alii ioħem quẽ decollatũ sciebant:

Expanded text:
Christo; non enim frustra illic benedictio tantum, Christo; non enim frustra illic benedictio tantum, hic etiam actio gratiarum est. pro ecclesia quippe sua dominus gratias patri agere consueuit, quia quae abscondit sapientibus ea paruulis reuelauit. benedicpraelibauimus, quia cum quinquageni discumbere iubentur, licet sacrato numero definito tamen uidetur hic fundatioris ecclesiae populus, qui sine definduos filios habuit, unum de ancilla et unum de cophinos duodecim Christus implevit, nisi ut illud populi Judaici solveret: Quia manus ejus in cophino servierunt : hoc est, populus qui ante lutum in cophinis colligebat, hic jam per crucem Christi vitae coelestis operatur alimoniam; et eo fidei cibum congerit, ubi erat ante coenum gentilis perfidiae. Nec paucorum hoc munus? sed omnium est. Nam per duodecim cophinos tamquam tribuum singularum fidei firmamentum redundat; panis enim confirmat cor hominis. putabant, alii Iohannem, quem decollatum sciebant,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnq milia: supͣ t̾ram qͣttuor milia. Plus est t̾rã
p̃mere: quã supra fenũ iacere. Illi enĩ adhuc
quib sensus st̃ corporales molliorib delectant᷑.
e idõ supͣ fenũ discũbunt. Om̃is enĩcaro: fenũ.
sti uͦ supra t̾ram quȩ triticũ & uinũ gignit
e oliuam: cibũ grẽ c̃sequunt᷑. Illi discũbunt:
isti recũbunt. Maior enĩ est quedã reqͥes recun¬
bentis. Ibi duo pisces: hic sine numero. Unde
pleriq septiformis sp̃s gr̃am in panib defini¬
tam: inpiscib qͦq duplicis testam̃ti figurã
intelligendã putart̃. Non piget gͦ estinare
qd quattuor milia ex quattuor mundi colle¬
cta partibꝰ. inqͥb eccłia figurat᷑: maioris gr̃ȩ
cibum sumant uxta quod scriptũ ẽ: qͥa ueni¬
ent ab oriente & uicidente. & aseptẽtrione &¬
ab austro: & recũbent cũ abrahã & isaac eia¬
cob in regno cȩloꝵ. Unde hic: gr̃ȩ patri agunt

Expanded text:
quinque millia, supra terram quatuor millia. Plus est terram quinque millia, supra terram quatuor millia. Plus est terram premere, quam supra fenum jacere; illi enim quibus adhuc sensus sunt corporales, mollioribus delectantur, et ideo supra fenum recumbunt: Omnis enim caro fenum : isti uero supra terram, quae triticum et uinum gignit et oliuam, cibum gratiae. consequuntur. illi discumbunt. isti recumbunt: maior enim est quaedam requies recumbentis. ibi duo pisces, hic sine numero, unde plerique septiformis spiritus gratiam in panibus definitam, in piscibus quoque duplicis testamenti figuram intellegendam putarunt. non piget ergo aestimare quod quattuor milia ex quattuor mundi collecta partibus, in quibus ecclesia figuratur, maioris gratiae cibum sumant iuxta quod scriptum est: quia uenient ab oriente et occidente et a septemtrione et austro et recumbent cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. unde hic gratiae patri aguntur a
Abbreviated transcription (Latin):
panib sc̃s ioħs docuit me qdđ nesciebã: qu
nondocuerat sc̃s matheus. ñ docuerat sã
lucas. Singulis enim: diuersa imꝑtita est grã.
Docuit inquã me: quinq istos panes hordeiceos
fuisse. & idõ non inepte diximꝰ escam istam e̾ẽ
habilẽ corporalibꝰ. Cur enĩ pͥmo bordeiceos:
Quia pͥmo lacte dei. deinde esca nutriendꝰ est:
qͥ accedit ad fidẽ. Nondũ enĩ poteramꝰ: & fortas¬
se pleriq nec adhuc possumꝰ. Nam cũ sint int̾
nos contentiones & dissensiones: s̃ne carnales
sumꝰ. & scd̾m hominẽ ambulamꝰ : Sius queq ap
tata sunt alim̃ta uirtutibꝰ: & inde priꝰ hordeũ.
deinde triticũ. nobis ad alimoniã dat᷑. fortior
ĩ sic̃ heliȩ. de interiorib frum̃ti panis farina¬
cius ministrat᷑: quẽ non queunt de pascere pec¬
catores. Nec solum panis & numeri: s etiã acu¬
bitionis est differentia. Illienĩ suprafenũ dis¬
cumbunt: isti suꝑ t̾rã recũbunt. Suꝑͣ fenũ

Expanded text:
panibus sanctus Iohannes docuit me quod nesciebam, quod non docuerat sanctus Matthaeus, non docuerat sanctus Lucas — singulis enim diuersa inpertita est gratia — docuit inquam me quinque istos panes hordiacios fuisse. et ideo non inepte diximus escam istam esse habilem corporalibus. cur enim primo hordiacios? quia primo lacte, deinde esca nutriendus est qui accedit ad fidem: nondum enim poteramus et fortasse plerique nec adhuc possumus. nam cum sint inter nos contentiones et dissensiones, nonne carnales sumus et secundum hominem ambulatata sunt alimenta virtutibus; et inde prius hordeum, deinde triticum nobis ad alimoniam datur : fortiori vero sicut Eliae, de interioribus frumenti panis farinaceus ministratur, quem non queunt depascere peccatores. 82. Nec solum panis et numeri, sed etiam accubitionis est differentia: illi enim supra fenum discumbunt, isti supra terram recumbunt: supra fenum
Abbreviated transcription (Latin):
neq abraham. neq isaac: qui licet mortise ob¬
tulerit. seruatꝰ tam̃ est: qͥa omĩa ñ poterat
abolere peccata: qͥs enĩ tantꝰ homo in qͦ om̃ium
peccata morerent᷑: iccirco non unꝰe plebe. non

Expanded text:
neque Abraham, neque Isaac qui licet morti se obneque Abraham, neque Isaac qui licet morti se obtulerit, servatus tamen est ; quia omnia non poterat abolere peccata, quis enim tantus homo, in quo omnium peccata morerentur? idcirco non unus e plebe, non
Abbreviated transcription (Latin):
Astrueg̾. ꝑ historias grecoꝵ hoc fuisse possibile.
Sic interdũ etiã apłs suadet incredulis: nec
uersus refugit poeticos. ut fabulas destruat po¬
etarũ. Si enim reuocet᷑ inmemoriã qͦt legiones
sepe & magnos popłos sublatis aliquoꝵ mor¬
tib historia grecoꝵ asserit liberatos: si recor¬
det᷑ quod imꝑatoris filia ꝓpt̾ grecoꝵ exercit̾
transferendos ad sacrificiũ sit uocata. si nr̃m
illud tonsideremꝰ. quia sanguis tauroꝵ & hyrcoꝵ
& cinis uitulȩ asꝑsus inquinatos scĩficat ad car¬
nem emundandã sic̃ ad hebreos scriptum est:
si pestilentia regionũ aliquib hominũ c̃tracta
peccatis uniꝰ alicuiꝰ morte asserit᷑ eẽ resoluta.
quod aut ratione p̃ualuit aut dispositione con-¬
ualuit. quo faciliꝰ incrucẽ dñi crederet᷑: ꝓcli.¬
ueerit ut qui sua negare non posst̃. nr̃a c̃fir
qui totius mundi peccata tolleret. neq enoch.

Expanded text:
Astrue ergo per historias Graecorum hoc fuisse possibile, Astrue ergo per historias Graecorum hoc fuisse possibile, sicut interdum etiam Apostolus suadet incredulis : nec versus poeticos refugit, ut fabulas destruat poetarum. Si enim revocetur in memoriam quod legiones saepe et magnos populos, oblatis aliquorum mortibus, historiae Graecorum asserant liberatos: si recordetur quod imperatoris filia propter Graecorum exercitus transferendos ad sacrificium sit vocata: si nostrum illud consideremus, quia Sanguis taurorum et hircorum, et cinis vitulae aspersus inquinatos sanctificat ad carnem emundandam , sicut ad Hebraeos scriptum est: si pestilentia regionum aliquibus hominum contracta peccatis, unius alicujus morte asseritur esse resoluta; quod aut ratione praevaluit, aut dispositione convaluit, quo facilius in crucem Domini crederetur: proclive erit ut qui sua negare non possunt, nostra conqui totius peccata tolleret mundi, neque Enoch,
Abbreviated transcription (Latin):
rita suꝑgressũ: dõ magis quã homitiib c̃feren¬
dum. Quod si ad sacram̃tũ fideliũ cendensca¬
ticuminꝰ imbuendus sit: dicendũ quia unꝰ di est
quidẽ eẽ. filium: s uniꝰ patrẽ & filiũ eẽ. substantiȩ.
Uerbũ ȩternũ dĩ. ñ qđ ꝓfert᷑ s qđ oꝑat᷑. Ex pa
tregenitũ. non uoce editum. Prohibent᷑ gͥ apłi
euangelirare eũ dĩ filium: ut euangłizarent
postea crucifixum. Hȩc est fidei gła: si uere intel¬
ligas crucẽ xp̃i. Aliȩ cruces nichil mͥꝓsunt: sola
cruxxp̃i mͥ utilis est. Ꝙ uere utilis: ꝑ quammͥ
mundus crucifixus ẽ. & ego mundo. Si mͦ cru¬
cifixus ẽ. mundus: scio quia mortuus ẽ. Non
diligo eum: scio quia preterit. Non c̃cupisco eũ:
scio quia corruptela consumit hunc mundũ.
Quasi fetidũ uito: & quasi anguẽ caueo. quasi
nociturũ relinquo. S non statim ꝑ crucem:
possunt aliqui credere salutẽ mundo refusã.

Expanded text:
rita supergressum, deo magis quam hominibus conferenrita supergressum, deo magis quam hominibus conferendum. Quodsi ad sacramenta fidelium tendens catechumenus endus sit, dicendum quia unus deus est,esse et filium, sed unius patrem et filium esse substantiae, uerbutre genitum, non uoce editum. prohibentur ergo apostoli euangelizare eum dei filium, ut euangelizarent postea crucifixum. haec est fidei gloria, si uere intellegas crucem Christi. aliae cruces nihil mihi prosunt, sola crux Christi mihi utilis est et uere utilis, per quam mihi mundus crucifixus est et ego mundo. si mihi crucifixus est mundus, scio quia mortuus est: non diligo eum; scio quia praeterit: non concupisco eum; scio quia corruptella consumet hunc mundum: quasi faetidum uito, quasi luem caueo, quasi nociturum relinquo. sed non statim per crucem possu
Abbreviated transcription (Latin):
nienses informauit p̾cepto. talis no .i a id
pheticis nobis ẽẽt ꝓmissus ora. is Quẽ ñ prs
auctoritate sua dĩ filiũ nomr aã ant: ⁊ iurũ
ꝓbatũ. uirũ ustũ. uirũ ar oi uis s iscitatũ.
illũ uirũ de quo dictũ ẽ. ⁊ pr. thetis. filiꝰ meus
estu. ego hodie gen ute Itagͦ & tu adea quȩ
difficile credunt᷑. auctoricatẽ diuini sermonis
ascisce: & ꝓmissũ eiꝰ adueniũ ꝓphetarũ uoce
designare. S & resurrectiouẽ qͦq multo an¬
te cõꝑtam scripturarũ testimonus edoceto:
non usitatã cũ cȩteris atq cõmunẽ. ut in ipsã
suscitati corporis assertionẽ ȩt̾nȩ testimo¬
nium diuinitatis ad qͥras. Cum enim cȩteroꝵ
corpora corruptionẽ ꝓbaueris subisse post mor¬
tem: hunc utiq de quo dicit᷑. nondaliis sc̃mtu.
um uidere corruptionẽ: cõꝓbas humanȩ fra¬
gilitatis exꝑtem. ꝓbas humanȩ comitionis me¬

Expanded text:
nienses informauit praecepto, talis nobis aput nienses informauit praecepto, talis nobis aput pheticis nobis esset promissus oraculis, quem non prius auctoritate sua dei filium nominabant, sed uirum probatum, uirum ius uirum de quo dictum est in prophetis: filius meus es tu, ego hodie genui te. ita ergo et tu ad ea quae difficile creduntur auctoritatem diuini sermonis adscisce et promissum eius aduentum prophetarum uoce designa, resurrectionem quoque multo ante conpertam scripturarum testimoniis edoceto, non usitatam cum ceteris atque conmunem, ut in ipsa suscitati corporis adsertione aeternae testimonium diuinitatis adquiras. cum enim ceterorum corpora corruptionem probaueris subisse post mortem, hunc utique de quo dicitur: non dabis sanctum tuum uidere corruptionem, conprobas humanae fragilitatis expertem, probas humanae condicionis me
Abbreviated transcription (Latin):
gare non poterat ũ ꝑa.orẽ ẽẽ mundi. unũ
dĩn unũ om̃ium .reatorẽ. Adu iix ceoq iod
cęli & terrȩ dñs in ianufactis. oi d gnet᷑ habi¬
tare. Deinde qđ intra auri agenti  clausã
materiã nequaquã uerisimile sit artificio ho¬
minis ium .auinitatis includi. erroris remediũ
docens ẽẽ studiũ penitendi. Tc̃ uenitad xp̃m.
nec tam̃ dm̃ maluit quã hominẽ nuncupare di¬
cens. in uiro quodefiniuit om̃ib fidẽ suscitaus
eum ab inferis. Qui enĩ tractat. debet audienti¬
um consi derare ꝑsonas. ne priꝰ irrideat᷑ quã
audiat᷑. Quando enĩ athenienses crederei t
quia uerbũ caro factũ est & de sp̃usc̃õ uirgo con¬
cepit. qui irridebant qu a resurrectionẽ audi¬
erant moriuoꝵ: Iam̃ & dionisiꝰ. riopagites
credidit.  alii credicier̃ inuirũ. ut indr̃icre¬
derent. Quid int̾est quo qͥsq credat ordine:
Non inpͥncipuis ꝑfecta qi erunt᷑. s de pͥncipũs
ad ea quȩ ꝑfecta sunt ꝑuenit᷑ Ergo au athe¬

Expanded text:
i, unum Deum, unum omnium creatorem. Adjunxit eo quod coeli et terrae Dominus in manufactis non dignetur habitare. Deinde quod intra auri argentique cassam materiem nequaquam verisimile sit artificio hominis vim divinitatis includi: erroris remedium docens esse studium poenitendi. Tunc venit ad Christum, nec tamen Deum maluit quam hominem nuncupare, dicens: Inviro quo definivit omnibus fidem, suscitans eum ab inferis . Qui enim tractat, debet audientium considerare personas; ne prius irrideatur quam audiatur. Quomodo enim Athenienses crederent quia Verbum caro factum est, et de Spiritu sancto Virgo concepit, qui irridebant quia resurrectionem audierant mortuorum ? Tamen et Dionysius Areopagites credidit, et alii crediderunt in virum; ut in Deum crederent . Quid interest, quo quisque credat ordine? Non in principiis perfecta quaeruntur: sed de principiis ad ea quae perfecta sunt peruenitur. ergo tali Athe
Abbreviated transcription (Latin):
nia: hoc est subsidĩ secularis adminicula non
requirens. sed fidei deditꝰ sit. & quanto minꝰ
appetat temporalia: tantomagis sꝑet ea sibi
posse suppetere. Qui uolunt ad eũ deriuare¬
tractatũ. ut sp̃ualẽ tantũmodo locus iste
formare udeat᷑ affectũ: qui uelut indum̃.¬
tum quoddã iudeat᷑ corporis exusse. ñ solũ
potestate reiecta contẽptisq diuitũs: s etiã
catnis ipsiꝰ illecSo¬

Expanded text:
nia , hoc est, subsidii saecularis adminicula non nia , hoc est, subsidii saecularis adminicula non requirens, fideique deditus sit, et quanto minus appetat temporalia, tanto magis speret ea sibi posse suppetere. Qutractatum, ut spiritalem tantummodo locus iste formare uideatur adfectum, qui uelut indumentum quoddam uideatur corporis exuisse non solum potestate reiecta contemtisque diuitiis, sed etiam carnis ipsius inlec
Abbreviated transcription (Latin):
aas crederet᷑. Beatꝰ ille: cui ma. nuĩ sapien¬
inpenetralia sua: sp̃m u
sacro scã altaria repleuit alim̃tis: uenite in¬
quit & edite panes meos. & bibite uinũ qdͥ
miscui uobis. Quȩ aut̃ tante diuersitatis ẽ.
causa: Suprapublice uiduȩ filiꝰ suscitat᷑:
hic remouent᷑ plures arbitri. S puto qđ in
in eo qͦq pietatis ibi dm̃i declararet᷑. quia
uidua mat̾ unici ñ patiebat᷑ moras. & idõ
ne ampliꝰ afficeret᷑ maturitas addit᷑. Estetiã
forma saptentiȩ inuiduȩ filio. cito eccłiam
crediturã in archisy nagogi filia. credituros
qͥdẽ iudeos: s explurimis pauciores.
⁊ quicunq ñ receꝑint uos: exeuntes
de ciuitate illa. etiã puluerẽ de pe¬
dib uris excutite in testimoniũ supra illos.
Qualis debeat ẽẽ qͥ euangłizat regnũ dĩ. pre¬
ceptis euangłicis designat᷑: ut sine uirga.
sine pera. si ne calciam̃to. sine pane.sine pecu

Expanded text:
tas crederetur. beatus ille cui manum sapientas crederetur. beatus ille cui manum sapienin penetralia sua, spiritusacrosancta altaria repleuit alimentis, uenite inquit edite panes meos et bibite uinum, quod miscui uobis. quae tamen tantae diuersitatis est causa? supra publice uiduae filius suscitatur, hic remouentur plures arbitri. sed puto quod in eo quoque pietas ibi domini declaretur, quia uidua mater unici non patiebatur moras, et ideo ne amplius adficeretur maturitas additur. est etiam forma sapientiae in uiduae filio cito ecclesiam credituram, in archisynagogae filia credituros quidem Iudaeos, sed ex pluribus pauciores. Et quicumque non receperit uos, exeuntes de ciuitate illa etiam puluerem de pedibus uestris excutite in testimonium supra illos. qualis debeat esse qui euangelizat regnum dei praeceptis euangelicis designatur, ut sine uirga, sin
Abbreviated transcription (Latin):
catur: ut conceptura uirgo credat᷑. Deniq¬
ut audiuit pariturã elisabeth: non de sua
generatione dubitauit. Uenert̃ inqt serui
dicentes pͥncipi: noli uexare illũ. Adhuc&
in incredulis ad resurrectionẽ : quã iħc in lege
predixit. in euangłio cõpleuit. Itaq cũ uenisi
domum: paucos futurȩ resurrectionis arbi¬
tros asciuit. Non enĩ amultis continuo est cre¬
dita resurrectio. Deniq dicente dño. non eł
mortua puella s dormit: deridebant inquit
eum. Quicunq enĩ non credit: irridet. fleant
gͥ mortuos suos: qui puta a norai E ire.¬
surrectionis fides est: non irirtis is eues est.
s quietis. Nec illud abhorret mathei: quod
au tibicines fuisse indomo pͥncipis. &. arbã
tumultuaptẽ. Uel quia more ueteritĩ ici¬
nes ad incitandos excitandosq lii Reieban¬
nauit eam. & iussit dariei mani. Care. ꝗcł
est cestimoniũ uitȩ. ut ñ sa it is. a. s ueri¬

Expanded text:
catur, ut conceptura uirgo credatur. deniqcatur, ut conceptura uirgo credatur. denique audiuit parituram Elisabet nec de sua generatione dubitauit. uenerunt inquit serui dicentes principi: noli uexare illum. adhuc et hi increduli ad resurrectionem, quam Iesus in lege praedixit, in euangelio conpleuit. itaque cum uenisset in domum, paucos futurae resurrectionis arbitros adsciuit; non enim a multis continuo est credita resurrectio. denique dicente domino: non est mortua puella, sed dormit deridebant inquit eum. quicumque enim non credit inridet. fleant igitur mortuos suos qui putant mortuos, ubi resurrectionis fides est, non mortis species, sed quietis est. nec illud abhorret Matthaei, quod ait tubicines fuisse in domo - principis et turbam tumultuantem, uel Quia more ueteri tubicines ad incendendos excitandosque luctus ferebannauit eam et iussit dari ei manducare. quod est testimonium uitae, ut non phantasma, sed ueri
Abbreviated transcription (Latin):
des: ẜ quia ad cõparationẽ eiꝰ fi.¬
bitanti. lodo tangimꝰ. suꝑiorẽ uͥ uestui¬
ti eris partẽ nequimꝰ actingere. Si gͥ & nos
curari uolumꝰ: fide tangamꝰ fimbriam xp̃i
Non latet eum quicunq fimbriã tetigerit
qui tetigerit auersũ. Nonenĩ ds̃ indigetotui¬
lis ut uideat: neq corporalit̾ sentit. sed inse
habet cognitionẽ om̃ium. Beatꝰ gͦ qui ułex¬
tremã partẽ uerbi c̃tigerit. Nam totũ qͥs
potest comp̃hendere : Uerũ ut ad illã quȩ
adhuc egra est reuertam᷑: neq ꝑ nos magis
quã ꝑ suã morã mortua ẽẽ.credat᷑. Uenert̃
gͦ serui: dicentes pͥncipi. Noli uexare eum:
filia tua mortua est. Et pͥmũ illud c̃sid̾emꝰ.
quod suscitaturꝰ mortuam : ad faciendã
fidẽ emoreusã ante curauit. Et ut scias exẽ¬
pli gr̃a. stetisse sanguinis fluxũ: dũ illa pe¬
titur. ista curat᷑. Sic & resurrectio tẽporalis
in dñi passione celebrat᷑: ut & ꝑpetua illa
credat᷑. Sic & mariȩ paritura sterilis indr¬

Expanded text:
atione eius fimbriam tantummodo tangimus, superiorem uero uestimenti eius partem nequimus adtingere. si igitur et nos curari uolumus, fide tangamus fimbriam Christi. non latet eum quicumque fimbriam tetigerit, qui tetigerit auersum: neque enim deus indiget oculis ut uideat neque corporaliter sentit, sed in se habet cognitionem omnium. beatus ergo qui uel extremam partem uerbi contigerit; nam totum quis potest conprehendere? Uerum ut ad illam quae adhuc aegra est reuertamur, ne per nos magis quam per suam moram mortua esse credatur, uenerunt inquit serui dicentes principi: noli uexare illum; filia tua mortua est. et primum illud consideremus quod suscitaturus mortuam ad faciendam fidem aemorrousam ante curauit. et ut scias exempli gratia stetisse sanguinis fluxum, dum illa petitur, ista curatur. sic et resurrectio temporalis in domini passione celebratur, ut et perpetua illa credatur. sic et Mariae paritura sterilis indi
Abbreviated transcription (Latin):
pi᷑ angus ñs corpon lib non tenet᷑: s finesis¬
medioc. ats uirtus et̾̃na exundat. Nonemꝰ
humana ipe pleds gc̃iaui: i libert᷑. s dei muł
est congregarr nationũ: quȩ etiã breui fide
miscłi. in ir anat ȩt̾nam Nunc si considenꝰ¬

Expanded text:
pitur angustiis corporalibus, non tenetur, spitur angustiis corporalibus, non tenetur, serna. non enim humana ope plebs gentium liberatur, sed dei munus est congregatio nationum, quae etiam breui fide misericordiam inclinat aeternam. nunc si conside
Abbreviated transcription (Latin):
& consũmatio illiꝰ huius exordium : ñnaturȩ
exordium sed salutis. qͥa cecitas ex parte isr ł
contigit: donec plenitudos entuĩ intraret.
Nongͥ tempore s specie sanitatis antiquior
sy nagoga quã eccłia: quia quãdiu illa crede¬
bat. ista ñ credidit: & ꝑuarias corporis atq
anunȩ passiones. immedicabili re medio egra
languebat. Audiuit egrotare popłm uideoꝵ:
cognouit quo medicus adesset ecelo: surrexit
ut occurreret uerbo. uidit quia cõpͥmebatur
aturbis. Nonenĩ credunt qͥ compͥmunt: cre¬
Neq enĩ udet qu udens ñ uidet: neq audt
qui ea quȩ auhit non intelligit: neq tangita
fidelit̾ non tengit. Deniq ut fidẽ tangentis ꝑ¬
prieueret: ait̾. Tetigit me aliquis. Nam & ego
cognomi: uartutẽ de me exisse. Quod est euden¬
tis i cũ. ꝙra ñ intra possibilitatẽ conditi¬
onis hor Satq intra corporis claustrũ
inclasar entia diuinitas coaitata est. Hona¬

Expanded text:
et consummatio illius, hujus exordium, non naturae et consummatio illius, hujus exordium, non naturae exordium, sed salutis: Quia caecitas ex parte Israel contigit, donec plenitudo gentium intraret . Non igitur tempore, sed specie sanitatis antiquior Synagoga quam Ecclesia; quia quamdiu illa credebat, ista non credidit, et per varias corporis atque animae passiones immedicabili remedio aegra languebat. Audivit aegrotare populum Judaeotempus venisse cognovit quo medicus adesset e coelo, surrexit ut occurreret Verbo, vidit quia comprimebatur a turbis; non enim credunt qui comprimunt, creneque enim videt, qui videns non videt; neque audit, qui ea quae audit non intellegit neque tangit qui non fideliter tangit. denique ut fidem tangentis exprimeret, ait: tetigit me aliquis; nam ego cogrioui de me uirtntem exisse. quod est euidentis indicii quia non intra possibilitatem condicionis humanae atque intra corporis claustrum inclusa sapientia, diuinitas coartata est, non ca
Abbreviated transcription (Latin):
uerat omẽm lubstantiã suam: ita etiã corgre¬
gatis gentiũ amiserat om̃iadona natire. &
patrimoniũ uitale ꝓdegerat. sc̃a uerec un¬
dia. religiosa fide promptior. pudore cuncta¬
tioi. Hyc estenĩ pudoris &e fidei agnoscere
infirmitatẽ: non desꝑare ueniã. Uerecunda
gͦ fimbriam cetigit: fidelis abscessit̾. Religi¬
osa credidit: sapiens sanatã se c̾ẽ cognouit.
Sic sc̃a plebs gentium quȩ dõ credidit. pecca¬
tum erubuit ut desereret: fidẽ detulit ut
crederet: deuotionẽ exhibuit ut rogaret:
sapientiã induit ut sanitatẽ suã ce ipsa sen¬
tiret. fiduciam sumpsit ut fateret᷑ qđ p̃ri¬
Anquia scriptũ est. post dñm dm̃tuũ am¬
bulabis: Quid etiã sibi uul: qđ & pͥncipisfi.¬
lia annoꝵ duodecim moriebat᷑. & ms. er
ista fluxu sanguinis ab annis duodecimlabo¬
rabat. nisi ut intelligat᷑ quia quã diu synago¬
ga uiguit laborauit eccłia: Defecus illiꝰ huiꝰ
est uirtus: quia illoꝵ deluto salus gentibus.

Expanded text:
verat omnem substantiam suam, ita etiam congregatio gentium amiserat omnia dona naturae, et patrimonium vitale prodegerat, sancta, verecunda, religiosa, fide promptior, pudore cunctatior; hoc est enim pudoris et fidei agnoscere infirmitatem, non desperare veniam. Verecunda ergo fimbriam tetigit, fidelis accessit, religiosa credidit, sapiens sanatam se esse cognovit. Sic sancta plebs gentium quae Deo credidit, peccatum erubuit, ut desereret: fidem detulit, ut crederet; devotionem exhibuit, ut rogaret; sapientiam induit, ut sanitatem suam et ipsa sentiret; fiduciam sumpsit, ut fateretur quod praeriAn quia scriptum est: Post Dominum Deum tuum ambulabis ? Quid etiam sibi vult quod et principis filia annorum duodecim moriebatur, et mulier ista fluxu sanguinis ab annis duodecim laborabat; nisi ut intelligatur quia quamdiu Synagoga viguit, laboravit Ecclesia? Defectus illius, hujus est virtus; quia Illorum delicto salus gentibus ;
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate bonũ ciił ẽẽt. s uoluntariũ. Mul¬
tum enĩ refert int. qui necessicate inuitus
aliquid agit: & int̾ eũ qui ex uoluntate qđ
bonũ ẽ.eligit.Si enĩ inuitꝰ hoc ago: dispen¬
satio mͥcredita ẽ. Si uolens: mercedẽ habeo.
Considemꝰ gͦ qͥa stabimꝰ ante tribunal xp̃i

Expanded text:
cessitate bonum tuum esset, sed uoluntarium. mulcessitate bonum tuum esset, sed uoluntarium. multum enim refert inter eum qui necessitate inuitus aliquid agit et inter eum qui ex uoluntate quod bonum est eligit; si enim inuitus hoc ago, dispensatio mihi credita est; si uolens, mercedem habeo. consideremus ergo quia stabimus ante tribunal Chri