comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
breo cui constituta est scala xp̃o dei
iacob. Scala ei dem ia cob xp̃o dei iacob.
idẽ dd̾ constituta est. ꝑ qmͣ conscend̾et
ad dm̃. eo qd̃ scilicet confessus fuerit. st
peccasse domino. inuria etheo. ⁊penitẽ¬
tiam agens. ꝑ hanc scalam conscend̾it
tra hoc composuisse metro dicitur: ꝙ¬
in quo ait. Dixit dd̾ filius ysai. Dnit
uir cui constituta est scala xp̃o deua¬
cob. Et descend̾unt tres qui erant
principes int̾ tringinta. ⁊ uen̾unt tẽ¬
pore messis ad dauid inspeluncam o¬
dollam. Tres isti fuerunt abysai filius
sariue. ⁊ sobochai usatites. et ionathã
filius semma fr̃is dd. Hii autem tres
irruꝑunt castra philistinoꝵ. ⁊ hausẽt
aqͣm de cisterna bechleem. Et de trib is¬
tis abysai pͥmus erat. qd̾ in seqͣntib de¬
claratur. Abysai quoq frater ioab
filius sariue. princeps detrib istis. no¬
minatus. in trib istis ⁊ inter tres no¬
bilior. Eratq eoꝵ pͥnceps. susq ad tres

Expanded text:
braeo: Cui constituta est scala christo Dei braeo: Cui constituta est scala christo Dei Jacob. Scala eidem christo Dei Jacob, id est, David, constituta est, per quam conscenderet ad Deum: eo quod idem scilicet confessus fuerit se peccasse Domino in Uria Ethaeo, et poenitentiam agens per hanc scalam conscenderittra, hoc composuisse metrum dicitur, in quo ait: Dixit David filius Isai. Dixit vir, cui constituta est scala christo Dei Jacob. Et descenderunt tres qui erant principes inter triginta, et venerunt in tempore messis ad David in speluncam OdSarviae et sub hoc Hai Usatites, et Jonathan filius Semmaa fratris David. Hi etiam tres irruperunt castra Philistinorum, et hauserunt aquam de cisterna Bethleem. Et de tribus istis Abisai primus erat, quod in sequentibus declaratur. Abisai quoque frater Joab, filius Sarviae, princeps erat de tribus istis, nominatus in illis tribus: et inter tres nobilior eratque eorum princeps: sed usque ad tres
Abbreviated transcription (Latin):
inuiste abstulisse. Iccirco eos ꝑimi iui
nis causa ingabaonitas aimelech sa-¬
cerdos extitit. Cercium quoq bel¬
quo ꝑcussit adeodatus filius saltus po¬
limitarius bethleemites goliath ge-¬
theum. Gob enĩ int̾pretatur lacus.
Id circo lacus. qr sicut in lacum leonũ
quis mittitur. ita semetĩpm contͣ go¬
liath dd̃ misit. Adeodatus. ipse est dd̃.
Iccirco dicitur dd̃ adeodatus. qui a a deo
est electus. in regnum. filius saltus:
qr de saltu ubiones pascẽbat est educ¬
tus. P olimitaruis: qr de genere bese¬
leel mater euis fuit. Bethleemites:
qr noemi ⁊ ruth temp̃r ub̃tatis reu̾¬
sesunt in bethleem. Et qr panis cã
ruth aboor nacta est. propterea idẽ
locus domus panis interpretat᷑. Qde
ium a decdatus ipse est dd̾: seqñtia de¬
cdarant ubi ait. Hũ qͣtuor nati sũt
de arapha. in geth. ⁊ cecid̾unt in ma¬
nus dd̾. ⁊ seruorum euis. Dixit uirtͥ
constitutum est de xp̃o deuacob. In he¬

Expanded text:
injuste abstulisse: idcirco eos perimere injuste abstulisse: idcirco eos perimere nis causa in Gabaonitas, Ahimelech sacerdos exstitit. Percussit equo percussit Adeodatus filius saltus Polymitarius Bethlehemites Goliath Gethaeum. Gob enim interpretatus lacus. Idcirco lacus, quia sicut in lacum leonum quis mittitur, ita semetipsum contra Goliath David misit. Adeodatus ipse est David. Idcirco dicitur Adeodatus, quia a Deo est electus in regnum. Filius saltus, quia de saltu ubi oves pascebat, est eductus. Polymitarius: quia de genere Beseleel mater ejus fuit. Bethlehemites, quia Noemi et Ruth tempore ubertatis reversae sunt in Bethleem. Et quia panis causa Ruth a Booz nacta est, propterea idem locus, domus panis vocatus est. Quod vero Adeodatus ipse sit David, sequentia declarant, ubi ait: Hi quatuor nati sunt de Arespha in Geth, et ceciderunt in manus David, et servorum ejus. Dixit vir, cui constitutum est de christo Dei Jacob. In He
Abbreviated transcription (Latin):
heb eleanã. sẽmaã. de arari. helica. helas. hi¬
ra. abiezer. mo bomiai. selmõ. macarai. elech.¬
albon: asinauehe. eliaba. sẽmaa. de arodi.
haiam. helifelech. heliam. eskahi. falal.
ignaal. bonni. selech. naarai. hira. gareth.
urias eth eus. Ideo ergo unias etheus ulti¬
mus ponit᷑ ꝓpter id quod sequit᷑. Et ad¬
didit furor domini irasci contͣ isrt. Iam
enĩ ultio fcã fuerat. in dd̃ ⁊ in domũ eus.
Inpopło uero qui uoluit resist̾e dd̾. in ꝑimẽ¬
rat. Iccͥo hicultimꝰ ponit᷑. ut ultõ mortis

Expanded text:
el, Eleanan, Semma de Aradi, Elicha, Elez, Hiel, Eleanan, Semma de Aradi, Elicha, Elez, Hira, Habiezer, Mobunai, Selmon, Maharai, Eleph,albon, Azmavet, Eliaba, Semma de Arari, Haiam, Elipheleth, Eliam, Esrai, Phrarai, Jigaal, Boni, Selech, Naarai, Hira, Gareb, Urias Ethaeus. Ideo ergo Urias Ethaeus ultimus ponitur propter id quod sequitur. Et addienim ultio facta fuerat in David et in domo ejus; in praelio vero qui noluit resistere David in pereurat. Idcirco hic ultimus ponitur, ut ultio mortis
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Ille enĩ blasphemauit dm̃ ⁊ iste
maledyait ꝓpħam ⁊ regem. Dignũ
deretur iherłm. interficeretur. Haben¬
tem in manu hastam. idest legem dei.
Q gͣm simeditatus fuisset ꝑmanendo
in ierł̾m ñ perimeretur. Quia ergo pre¬
ceptum regis nritum fecit exeundo fo¬
ras iherłm. id cuco in eum abanaia in
uirga .i. rectitudine iusticie descensũ
est ⁊ hasta qͣm ñ rectam tenebat. uĩ
ioia de. ⁊ipse nominatꝰ int̾ tres robustos. qͥ
erant intͥ tr̃ginta nobiliores. Intelligit᷑
qr ip̃e nominar dignus ẽẽt int̾ tres robu¬
stos .i. abysai ⁊ subochai. ⁊ ionathan quip¬
pe qui uirib eis equiꝑari posset H ii ⁊̃ eͤs
erant suꝑ tringinta. Et ne quẽ moueat.
qd̾ in summa ñ triginta. s triginta septem
leguntur. xxͣx. enĩ septẽ sunt hoc modo Sep¬
tem uidłc fortiores sunt hii. Dauid qͥ appt̃¬
lat᷑ adeodatꝰ. abysai subochai. ionathan.
eleazar. semmaa filius agge. de aran. ⁊ bana¬
ias. Ecce septem¶nginta aũ hu sunt. Asaꝰ¬

Expanded text:
fuit . Ille enim blasphemavit Deum, et iste maledixit prophetam et regem. Dignum deretur Jerusalem, interficeretur. Habentem in manu hastam, id est, legem Dei: quam si meditatus fuisset, permanendo in Jerusalem, non perimeretur. Quia ergo praeceptum regis irritum fecit, exeundo foras Jerusalem: idcirco in eum a Banaia in virga, id est, rectitudine justitiae descensum est: et hasta quam non rectam tenebat, vi Joiadae. Et ipse nominatus inter tres robustos, qui erant triginta nobiliores. Intelligitur, quia ipse nominari dignus esset inter tres robustos, id est, Abisai, Sibbachai, et Jonathan: quippe qui viribus eis aequiparari posset. Hi etiam tres erant super triginta. Et ne quem moveat, quod in summa non triginta, sed triginta septem legantur. Triginta enim et septem sunt hoc modo: septem videlicet fortiores hi sunt, David, qui appellatur Adeodatus, Abisai, Sibbachai, Jonathan, Eleazar, Semmaa, filius Aggae de Arari, et Banaias; ecce septem. Triginta autem hi sunt, Asa
Abbreviated transcription (Latin):
pondenis sexcentos. Intelligend̾ namq:
boues argenti. sidis qͥnqginta. aream
uero sexcentis aureis emisse. Explicit
LDIEBYS
qr in dieb eius fcã est turris aibi
confusio linguarum fc̃a est.
Hemroth cepit ẽẽ int̾ra. idest
potens. Cethura ipsa est agar
qd̾ inpsalmo manifestatur cũ
dicitur. Tab̃ nacła ĩdumeoꝵ et
hysmahelitaꝵ. moab ⁊ agare¬
ni. Hismahelitas uocans filios¬
isrł ismahel. qui utiq filius
nitas. ⁊ ceteras trib qͣs de cheri¬
ra procreatas. scã scrptura coll¬
memorat. ephi filius elyfath. qui in gene¬
tor interpretatur. In ꝑaliponienõ ⁊ eff .i.¬
spetulat᷑ꝵ. Scribitur em̃ utrumq ꝑsadelit¬
teram. S esfi filius sobab in ꝑalipomenõ
ipes. Sesto ingenesi bipes. utrumq ꝑ sin
amalech fuit. de genere correoꝵ. qͥ ante i du¬
neos hĩtauerunt. in terra seir. S imn ꝑa¬
lpomenõ int̾ eliphat filios computat᷑.
ã qͥnqͣm eiuis fuit cõcubina ⁊ ex ea susce¬
ait amalech ut filiam tamẽ eam edu¬

Expanded text:
ponderis sexcentos . » Intelligendum namque est, boves argenti siclis quinquaginta, aream vero sexcentis aureis emisse. « Et diebus Quia in diebus ejus facta est turris, ubi confusio linguarum facta est. Nembrod coepit esse in terra, id est, potens. Cethura, ipsa est Agar: quod in psalmo manifestatur, cum dicitur: Tabernacula Idumaeorum et Ismaelitarum Moab et Agareni . Ismaelitas vocans filios Ismael, qui utique Agar filius nitas, et caeteras tribus, quas de Cethura procreatas, sacra Scriptura commemorat. Zephi filius Eliphaz, qui in Genetor nominatur: in Paralipomenon speculatus. Scribitur enim utrumque per Sadelitteram. Sephi filius Sobal: in Paralipomenon, unipes. Sepho, in Genesi, bipes: utrumque tamenAmalec, fuit de genere Chorraeorum, qui ante Idumaeos habitaverunt in terra Seir. Sed in Paralipomenon inter Eliphaz filios computatur, quae quamquam ejus fuerit concubina, et ex ea susceperit Amalec: ut filiam tamen eam edu
Abbreviated transcription (Latin):
eum imnitari debes. cur eo modo ñ agis:
t̃ qñtondebatur capillus. semel in
to temp̃r autẽ tondebat᷑. qr graualat
eum cesaries: ponderabat capillos ca¬
pitis sui. ducentis siclis pond̾e publico.
Non eium semel in anno ut latimi co¬
gem. Uadam ⁊ reddam uota mea. que
uoui domino in chẽbron. ¶Edrage¬
simus agebatur annus ex eo temp̃
propter eum tot sacͤerdotum cedes fcã
fuerit. Caue lector plerosq m̃dosos codi¬
.ii. annos astruere. uolu̾it. ab eo tempr̃
qus absalon ammon frẽm suũ urtfe¬
n. usq ad illud tempꝰ. quo pr̃ dixit.
uadam ⁊ reddam uota mea q̃ uoui do¬
mino in chebron: ꝑspicue se errare. si
diligenter ꝑscrutatus fu̾it inueniet.
tũ utiq absalon int̾fecto ãmon. inges¬
sur apud ptholomai regem tͥb annis.¬

Expanded text:
eum imitari debes, cur non eo modo agis? « eum imitari debes, cur non eo modo agis? « Et quando tondebat capillum semel autem in tem in anno tondebatur: quia gravabat eum cesaries: ponderabat capillos capitis sui ducentis siclis pondere pNon enim semel in anno, ut Latini cogem: Vadam et reddam vota mea, quae vovi Domino in Hebron. Quadragesimus agebatur annus ex eo temporlerit, et propter eum tot sacerdotum caedes facta fuerit. Cave, lector, plerosque mquatuor annos astruere voluerit, ab eo tempore quo Absalom Amnon fratrem suum interfecit, usque ad illud tempus quo patri dixit: « Vadam, et reddam vota mea quae vovi Domino in Hebron, » perspicue se errare, si diligenter perscrutatus fuerit, inveniet: cum utique Amnon interfecto, Absalom ingressus apud Tholomai regem tribus annis
Abbreviated transcription (Latin):
iuram̃to posita est.Ac si diceret. Recor¬
detur rex ꝓmissionis sue. ĩmo iuram̃
ti. qͦ michi ꝑ domiñ deum suum polli¬
citus est ut ñ multiplicentur ꝓximi
sangnis ad ulciscendum. Pycitq nu¬
lier. QEre cogitasti istuismodi rem cõ
tra popłm dei: Et locutus est rex uer¬
bum istud. ut peccet ⁊ ñ reducat eiec¬
tum suum Ex hoc loco demonstrat᷑
sauit dd̾ rex exire post absalon: ĩdest
cessauit ut non exiretur ab aliquo.
⁊ reduceretur absalon. Indeait mu¬
lier. Et locutus est rex uerbum istud
ut peccet: ⁊ ñ reducat eiectum suum.
Qd̾ uero ait. qͣre cogistati istiusm̾i rem
qͥ cum eo erant. qͥ qͣi captiui eiecti erãt.
eo qd̾ non reduc̾e̾nt᷑ ad hereditatem do¬
mini. ne forte coacti diis alienis inter¬
ra aliena seruient. Net uult deus pe¬
rire animã. s retͣt tat cogitans neꝑeat
penit᷑ qui abiectus est. Ac si diceret. Pec
catores qͥ adiabło captin detinent᷑. ut¬

Expanded text:
juramento posita est. Ac si diceret: Recorjuramento posita est. Ac si diceret: Recordetur rex promissionis suae, immo juramenti sui, quo mihi per Dominum Deum suum pollicitus est, ut non multiplicentur proximi sanguinis ad ulciscendum. Dixitque mulier: Quare cogitasti istiusmtra populum Dei, et locutus est rex verbum istud ut peccet, et non reducat ejectum suum. » Ex hoc loco demonstratur savit David rex exire post Absalom, » id est, cessavit ut non exiretur ab aliquo et non reduceret Absalom. Inde ait mulier: « Et locutus est rex verbum illud ut peccet, et non reducat ejectum suum. » Quod vero ait: « Quare cogitasti istiusmodi rem qui cum illo ierant, qui quasi captivi et ejecti erant, eo quod non reducerentur ad haereditatem Dei, ne forte coacti diis alienis in terra aliena servirent. Nec vult Deus perire animam, sed retractat, cogitans ne pereat penitus, quia abjectus est. Ac si diceret: Deus peccatores, qui a diab
Abbreviated transcription (Latin):
ditate patris sui. ⁊ alterum ab altero ĩ¬
t̾eremptum. Seip̃am autem eadem ui¬
dua inꝑsona do̾ posuit. ⁊ duos filios
suos in ꝑsona ammon ⁊ absalon. cog¬
natõem uero q̃ consurrexit ad u̾sug
filium. in ꝑsona cet̾orum filioꝵ d̾d.
N me domine mi rex iniquitas. et
in domo patris mei rex autem ⁊ chronꝰ
eius sit innocens. Ac si diceret. Pro eo qd̾
alter filius meus consurrexit aduersus
alt̾m. in me sit iniquitas. si tam̃ aliqͣ eẽ
debet. In te autem orex dd̾ nulla sit im¬
quitas. qr absq culpa es. eo qd̃ absalõ
ammon dignum morte int̾fec̾it. Et
sĩc ego absq culpa sum. pro eo qd̃ duo
filii mei consurrex̾unt ad u̾sum se. et
interfectꝰ est alter ab altero: ita et tu
absq culpa es. pro eo qd̃ absalon am
mon lignum morte int̾fecerit. Que
ait. Recordetur rex domin dei sui. ut
ñ multiplicentur proximi sangumis
ad ulciscendum ⁊ neqͣqͣm interficiãt
filium meum. Recordatõ hic pro

Expanded text:
ditate patris sui, et alterum ab altero inditate patris sui, et alterum ab altero interemptum. Seipsam tamen eadem vidua in persona David posuit, et duos filios suos in persona Amnon et Absalom: cognationem vero, quae consurrexit adversus filium suum, in persona caeterorum filiorum David. In me, Domine mi rex, iniquitas: et in domo patris mei: rex autem, et thronus ejus sit innocens. Ac si diceret, pro eo quod alter filius meus consurrexit adversus alterum, in me sit iniquitas, si tamen aliqua esse debet. In te autem, o rex David, nulla sit iniquitas: quia absque culpa es, eo quod Absalom Amnon dignum morte interfecit. Et sicut ego absque culpa sum pro eo quod duo filii mei consurrexerunt adversum se, et interfectus est alter ab altero: ita et tu absque culpa es, pro eo quod Absalom et Amnon dignum morte interfecit. Quae ait: Recordetur rex Domini Dei sui, ut non multiplicentur proximi sanguinis ad ulciscendum, et nequaquam interficient filium meum. Recordatio hic pro
Abbreviated transcription (Latin):
nimo suo occurrebat. Siue aliter cõ¬
lolatus fuisse suꝑ ammon interitu
dicitur. eo qd̃ nouerat eum exosum ⁊
Dignum morte meritoq ꝑisse. Intel
regis uersum eẽ ad absalon uidissedr̃.
eo qd̾ uident eum idem io ab pro ab¬
salon suspirasse. ⁊ in eo intellexit qd̃
cor regis uersum ẽẽt ad absalon ¶hi¬
sit thecuam ⁊ tulit in de mulierẽ sapi¬
entem. Eechua ciuitas est. de qua fuit
amos ꝓpheta. Putatur autem eadem
uidua auia fuisse eiusdem amos pro¬
phece. ¶Ue respondit. Heu mulier
iudua ego sum. Mortuns est aut̃ iur
meus. ⁊ ancille tue erant duo filii. qͥri¬
xati sunt adu̾sum se in agro. nullꝰq¬
erat qui eos prohibere posset.⁊ꝑcussit
alt̾ alterum ⁊ interfecit eum. Et ecce cõ¬
surgens uniu̾sa cognatõ adu̾sus an-¬
cillam tuam dicit. Trade eum qui ꝑ¬
cussit frẽm sum. In ueritate autem ut
hebrei tradunt hec mulier duos filioᷤ
hũit. qui rixati sunt in agro suꝑ here¬

Expanded text:
nimo ejus occurrebat. Sive aliter connimo ejus occurrebat. Sive aliter consolatus fuisse super Ammon interitu dicitur, eo quod noverat eum flagitiosum et dignum morte, meritoque periisse. CAPUT regis versum esse ad Absalon vidisse dicitur, eo quod viderit eum idem Joab pro Absalon suspirare, et in eo intellexit, quod cor ejus versum esset ad Absalon. « Misit Thecuam, et tulit inde mulierem sapientem. » Thecua civitas est, de qua fuit Amos propheta. Putatur autem ab Hebraeis vidua avia fuisse ejusdem Amos prohabes quae respondit heu mulier vidua ego sum mortuus est enim vir meus et ancillae tuae erant duo filii qui rixati sunt adversum se in agro nullusquealter alterum, et interfecit eum. Et ecce consurgens universa cognatio adversus ancillam tuam dicit, trade eum qui percussit fratrem suum. In veritate autem, ut Hebraei tradunt, haec mulier vidua duos filios habuit, qui rixati sunt in agro super haere
Abbreviated transcription (Latin):
duusitq cultris. ⁊ traduxit intipo late
tis. ⁊ diuisit cultris. sicut lateres diuidi
solent. qui ex luto ⁊ paleis conficiunt᷑.
Porro absalon fugiens abĩt ad tho¬
lomai pater fuit maacha matris ab¬
salon. Qͣm dicunt hebrei a dauid in
prelio captam ⁊ cesarie ⁊ ungulis pre¬
cisis scd̾m legem. eam uxorem sͥ dd̾ so¬
uasse.⁊ ex ea generasse thamar ⁊ ab¬
salon Cessauit itaq rex dd̾ persequi
turut reduceret absalon. s ꝑtrastans
in corde suo. qd̾ qͦciens eum iideret. to¬
tiens dolorem mortis ammoi ad me¬
moriam reduceret. id circo cessare dr᷑
exire post absalon. sb̃audit᷑ ut eum ad
propria reuocaret. Qd̾ uero ait. Eoqd̃
consolatus ẽet suꝑ ammon interitu:
intelligend̾ est q postqͣm noluit exi¬
re post absalon. ut reduc̾et eum ⁊ ui
detur ab eo. cepit consolari suꝑ mor¬
tem ammon. Qmdui enĩ putaba¬
tur idem absalon reduci ut uid̾etur
abeo. semꝑ mors ammon filii sui a¬

Expanded text:
divisitque cultris et transduxit in typo laterdivisitque cultris et transduxit in typo latert divisit cultris, sicut lateres dividi solent, qui ex paleis et luto conficiuntur. Porro Absalon fugiens abiit ad ThoGessur. Tholmai pater fuit Maacha matris Absalom, quam dicunt Hebraei a David in praelio captam , et caesarie et unguibus praecisis, secundum legem eam uxorem sibi David sociasse: et ex ea generasse Thamar et Absalom. Cessavit itaque David rex persequi tur, ut reduceret Absalom. Sed pertractans in corde suo, quod quoties eum videret, toties dolorem mortis Amnon ei ad memoriam reduceret, idcirco cessasse dicitur exire post Absalom: subauditur, ut eum ad propria revocaret. Quod vero ait: eo quod consolatus esset super Amnon interitu: intelligendum est, quia postquam noluit exire poderetur ab eo, coepit consolari super mortem Ammon. Quandiu enim putabatur idem Absalon reduci, ut videretur ab eo, semper mors Ammon filii sui a
Abbreviated transcription (Latin):
ente non poterit eis resistere populus
domini. insuꝑ ⁊̃ ipsi inimici uictorio¬
si existent propt̾ pecc̃m tuum super
populum domini Et uocauit no¬
men eius amabilis domino. eo qd̾ di¬
ligeret eum. dominus. In hebreo le
dignatus est. cumutiq eius dilectcẽ
⁊ miscd̾ia indignus existeret. qm cõ¬
stabat manzerẽ eẽ. Dimicaui ad¬
uersus rãbba. ⁊ capienda est urbs
aquarum. Notandum qd̃ in libro
hebreo qñ cum adiectõne nominũ
ponitur. rabbat scribitur. sicut est
rabbat filiorum ammon. qñ uero
sine ad iectõne nominum ñ rabbat
s rabba scribitur. Cumq dimisal
set eam cepit itulit diadema me¬
leon de capite eius. M eleon interpre¬
tatur rex eorum. Rex eorum uocat᷑
idolum illud qd̾ hic uocatur meleo.
cuꝰ diadematis aurũ ⁊ geminas con¬
fiasse ⁊ purgasse dicitur. d̾ scdm le.¬
gem. ⁊ fecisse ÷ͥ inde diadema qd his
Populum quoq eius adducens serraũ.
⁊ circumegit suꝑ eos fenata carpenta.

Expanded text:
ente, non poterit eis resistere populus Domini. Insuper etiam ipsi inimici victoriosi existent propter peccatum tuum super populum Domini. Et vocavit nomen ejus amabilis Domino, eo quod diligeret cum Dominus. In Hebraeo itdignatus est: cum utique ejus dilectione et misericordia indignus existeret, quem constabat mamzerem esse. Dimicavi adversum Rabba, et capienda est urbs aquarum. Notandum quod in Hebraeo, quando cum adjectione nominum ponitur Rabbath, sicut est Rabbath filiorum Ammon. Quando vero sine adjectione nominum, non Rabbath, sed Rabba scribitur. Cumque dimicasset, cepit eam, et tulit diadema Melchom de capite ejus. Melchom interpretatur rex eorum. Rex eorum vocatur idolum eorum: quod hic vocatur Melchom, cujus diadematis aurum et gemmas conflasse et purgasse dicitur David secundum legem, et fecisse sibi inde diadema, quod hr. Populum quoque ejus adducens serravit, et circumegit super eos ferrata carpenta,
Abbreviated transcription (Latin):
dauid intelligendꝰ est: qd̃ ⁊ seq̃ntia de¬
cdlarant. Sat enĩ om̃is isrł fortem eẽ
prẽm tuum. ⁊ robustos eos om̃s qui
cũ eo sunt. Abiit ancilla ⁊ nũciaũ
eis. et illi ꝓfecti sunt. Hec ancilla qͣi
lauandi grã pannos ad fontem rogeb
ierat. ut penitus res non deprehendere¬
tur. Puer autem qͥ rem indicauit ab¬
salon. filius euisdem ancille ꝑuulꝰ
dicitur fuisse. Surgite ⁊ tͣnsite cito
fluuium. Hebrei in hec loco. ñ flumũ
s aqͣm hñt. q̃ iordanis fluuꝰ intelligi¬
tur. Dauid autem uenit incastra
q̃ manaim h ebraice leguntur: in quo
loco obuii fuerunt angeli dei iacob.
sic̃ in genesilegitur: Et uocaiit iacob
nomẽ loci illuis manaim. idest castra.
A masa autem erat filius uiri quiuo¬
catur iechra de iezreli. In hebreo legit᷑
ietra hysmahelites. Uñ ⁊ in ꝑalipomenõ¬

Expanded text:
et sequentia declarant. Scit enim omnis Israel fortem esse patrem tuum, et robustos omnes qui cum eo sunt. Abiit ancilla, et nuntiavit eis. Et illi profecti sunt. Haec ancilla quasi lavandi gratia cum pannis ad fontem Rogel ierat, ut penitus res non deprehenderetur. Puer autem, qui rem indicavit Absalom, filius ejusdem ancillae parvulus dicitur fuisse. Surgite, et transite cito fluvium. Hebraei in hoc loco non fluvium, sed aquam habent, quae Jordanis fluvius intelligitur. David autem venit in castra, quae Manaim Hebraice leguntur: in quo loco obvii fuerunt Angeli Dei Jacob, sicut in Genesi legitur: Et vocavit Jacob nomen loci Manaim, id est, castra . Amasa autem erat filius viri, qui vocabatur Jethra de Jezraele. In Hebraeo legitur: Jethra Ismaelites. Un
Abbreviated transcription (Latin):
eo est: percutiam regem desolatum. ⁊
redutam uniu̾sum popłm. quomodo om¬
nes reuerti solent.Scilicet sic̃ reuerti
solent hũ qui amisso inprelio regere¬
u̾tuntur: sic uniu̾sus populus israhel
reu̾tetur ad te. Et cum ceciderit unꝰ
quilibet in pͥncipio. audiet quicumq
audient ⁊ dicet. Fasta est plaga in po¬
pulo. qui sẽq̃batur absalon: ⁊ fortissi¬
mus quisq ciiꝰ corest qͣi leonis. pauore
soluetur. In hebreo ita habetur. Et for

Expanded text:
eo est, percutiam regem desolatum, et eo est, percutiam regem desolatum, et reducam universum populum, quomodo omnes reverti solent. Scilicet sicut reverti solent qui amisso in praelio rege revertuntur, sic universus populus Israel revertetur ad te. Et cum ceciderit unus quilibet in principio, audiet quaecumque audierit, et dicet: Facta est plaga in populo, qui sequebatur Absalom; et fortissimus quisque, cujus cor est quasi leonis, pavore solvetur. In Hebraeo ita hab
Abbreviated transcription (Latin):
deposu̾nt archam domini. ⁊ ascendit
abyathar. donec expletus eẽt om̃is popłs
qui egressus fuerat de cuutate. Ideo
archam dei deposuisse dicunt᷑. ut domi¬
nus ab abyathar sacerdote cõsuleret᷑
quodsus do̾ ire deberet. Ascendisse autẽ
abyathar dicitur. idest orasse. Et qr ora¬
culum dium̃ ñ ei responsum est: idcireo
in subseq̃ntib dixit dd̾. ut reportaretur
archa dei murbem. Quidmͥ ⁊ uobis
filĩi saruie . Dimittite ut maledicat.
semei: Semei qui maledyxit dd̾. ip̃e :
nabatħ pater iheroboam. qͥ filus ge-¬
mim dicitur. ⁊ in zelo domus saul ma¬
mini fuit. ⁊ ip̃e semei ex tribu ephraĩ
filii ioseph extitit. Uñ ⁊ idem semei ad
tribu ioseph. Ad quem absalon. S
est enim grã inquit ad amicũ tuum
In hebreo legitur. Hec est en msrdia
ad amicũ tuum: Ꝙ ñ affirmando. s
negando pronunciandũ est. Et est sẽ¬
sus. Miscd̾ia est᷑ ut dici debet. qͦd dd̾
amicũ tuum dimisisti. ⁊ cũ eo ñ istic
Cumq fugerit om̃is populus qui cum

Expanded text:
unt arcam Dei. Et ascendit Abiathar, donec expletus esset omnis populus qui egressus fuerat de civitate. Ideo arcam Dei deposuisse dicuntur, ut Dominus ab Abiathar sacerdote consuleretur, quo versus David ire deberet. Ascendisse autem Abiathar dicitur, id est, orasse. Et quia oraculo divino non ei responsum est, idcirco in subsequentibus dicit David, ut reportaretur arca Dei in urbem. Quid mihi et vobis, filii Sarviae? Dimittite ut maledicat. Semei. Semei qui maledicebat David, ipse est Nabat pater Jeroboam, qui filius Gemini dicitur: et in zelo domus Saul mamini fuit, et ipse Semei ex tribu Ephraim filii Joseph exstitit. Unde et idem Semei ad tribu Joseph. Ad quem Absalom. Haec est, inquit, gratia ad amicum tuum? In Hebrad amicum tuum, » quod non affirmando, sed negando pronuntiandum est; et est sensus: Misericordia est aut dici debet, quod David amicum tuum dimisisti et cum eo non isti? Cumque fugerit omnis populus qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
nalia hec. Qd̃ clicit scd̾ cortuum intelli¬
git᷑ scd̾m miscd̾iam tuam. Quia non est
similis tui. neq enĩ est deus extrate. in
omnib que audiuimꝰ. aurib nr̃is. Non
est inquid deus similis tui. qui fecerit
magnalia hec. q̃ audiuimus aurib¬
gipto. gentem ⁊ dm̃ eius. Hebreus ht̃.
gentib ⁊̃dus carum. E est sensus. Afi¬
cie populi tui. q̃m redemisti tibi ex egwp¬
to. demanu scĩt egiptõꝵ. qͦs in man
rubro ꝑemisti ⁊ dũs earũ in quib ui¬
dicia fecisti Quia tu deus ex̾cituum is
rahel reuelasti aurem seri tui dicens.
Domũ edificabis michi: p̃p̃hoc inue¬
it seruus tuus cor suũ ut oraret ce
orõne hac Aurem eius dominꝰ perꝓ
pħam reuelauerat. se illi domum edi¬
ficat᷑m. Icco dauidinuenisse se dicit
cor suum .i. inuenit aud aciam in cor¬
de suo. ut oraret eũ orõne hac. F ac¬
tum est autem post hec ꝑcussit. dd̃pbi¬
listum ⁊̃ humiliauit eos. ⁊ tulit do̾fiy
num tributi de manu philistum. he¬

Expanded text:
n David. Quod dicit secundum cor tuum, intelligitur secundum misericordiam tuam. « Quod non est similis tui, neque enim est Deus extra te, in omnibus quae audivimus auribus nostris. » Non est, inquit, Deus similis tui, qui fecerit magnalia haec, quae audivimus auribAegypto gentem et Deum ejus. » Hebraeus habet: Gentibus et diis earum. Et est sensus: A facie populi tui, quem redemisti tibi ex Aegypto, de manu scilicet Aegyptiorum, quos in mari Rubro peremisti; et de diis eorum, in quibus judicia fecisti. « Quia tu, Domine exercituum, Deus Israel, revelasti aurem servi tui, dicens: Domum aedificabo tibi, propter hoc invenit servus tuus cor suum, ut oraret te oratione hac. Aurem ejus Dominus per Prophetam revelaverat, se illi domum aedificaturum. Idcirco David invenisse se dicit cor suum, id est, invenit audaciam in corde suo, ut oraret eum oratione hac. Factum est autem post haec, percussit David Philistiim, et humiliavit eos: et tulit David frenum tributi de manu Philistiim. Fre
Abbreviated transcription (Latin):
it. Neqͣqͣm ut mori solent ignaui mor¬
tuus es. abner. hoc est non ꝑisti instubci
tia sicut ignaui ꝑ ire solent. qr fraude
deceptus es. Manus tue ñ sunt ligate:
ipedes tui ñ sunt cõpedib aggrauati.
lones ure belli captus. ⁊ manus tue ñ
sunt ligate: ⁊ pedes compedib ñ sunt
aggrauati. sicut eorum manꝰ solent
lian. ⁊ pedes uinciri. qui mpͥlio capi
soent. Dolo igitur. ñ uirib ꝑemptus es.
uo autem uiri pͥncipes latronim eraet

Expanded text:
it: Nequaquam ut mori solent ignavi, morit: Nequaquam ut mori solent ignavi, mortuus es, Abner: hoc est, non peristi in stultitia tua, sicut ignavi perire solent: quia fraude deceptus es. Manus tuae non sunt ligatae, et pedes tui non sunt compedibus aggravati. Non es jure belli captus, et manus tuae non sunt ligatae, et pedes compedibus aggravati, sicut eorum manus solent ligari, et pedes vinciri, qui in praelio capi solent. Dolo igitur, non viribus, peremptus es. Duo autem
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ꝑtu occũbuisse dicitur. E gla itaq
interpretatur uitula. Numquid caps
canis ego sum ad u̾sumuudam: Ac sidi¬
ceret. P ropter te ⁊ domũ patris tui di¬
cor capud canis ẽẽ contͣ uidam. eo quod
ñ reducam domum isrt ad dauid. qͣm
hr̃etur. sicut latratus canis. ⁊ eo qd ͥu¬
ceps ẽẽt canũ . i. stultorum hoĩum ed
imã rem peto a te dicens. Non uidebis fa¬
ciem meã anteqͣm addux̾is michol filiã
saul. ⁊ sic uenies ⁊uidebis me. Est eñ hic
defectus. ⁊ necc̃ia sub auditõ. qr respondili
fertur abner ad dauid. se remhãc pentꝰ
ñ posse facere. ut ei michol reduceret: eo
qd̾ fr̃ eius rex eam hr̃et in potestatef
responso excusatõnis rõne pleno abeodd
accepto. misisse pro ea ad eius frẽm hil¬
bosech legitur sicut seq̃ntia declarant.
lium saul dicens. Redde uxorem meam
michol. qsm despondi michi .c. preputũs
philistum. Mlangensq rex abner. a¬

Expanded text:
etiam partu occubuisse dicitur. Egla itaque etiam partu occubuisse dicitur. Egla itaque interpretatur vitula. Numquid caput canis ego sum adversus Judam? Ac si diceret: Propter te et propter domum patris tui dicor caput canis esse contra Judam, eo quod non redacam domum Israel ad David, quem haberetur sicut latratus canis: et eo quod princeps esset canum, id est, stultorum hominum. Sed unam rem peto a te, dicens: Non videbit faciem meam antequam adduxeris Michol filiam Saul, et sic venies, et videbis me. Est enim hic defectus, et necessaria subauditio, qua respondisse fertur Abner ad David, se hanc rem penitus non posse facere, ut ei Michol reduceret, eo quod frater ejus rex eam haberet in potestate: et responso excusationis ratione pleno ab eo David accepto, misisse pro ea ad ejus fratrem Isboseth legitur, sicut sequentia declarant. lium Saul, dicens: Redde uxorem meam Michol, quam despondi mihi centum praeputiis Philistiim. Plangensque rex Abner, a
Abbreviated transcription (Latin):
Abit erxꝰ autẽ filius ner princepᷤ
exer  citus saul tulit hisboseth
filiũ  saul ⁊ͥccundixit eum ꝑ
castra. In hebreo habetur. tradu¬
xit eum in ianaim. q̃ interpretantur
castra. Tradiyit eum intelligendum
est. ultra iordanem. ⁊ in manaim re-¬
gẽ. eum constituisse. suꝑ galaad ⁊ sr̃
get suri. Hebreus habet
assuri .i. suꝑ tribum aser. Et exla¬
mauit abner ad ioab ⁊ ait. Nũ usq
ad int̾niciõem tuus mucro deseiet: He¬
breusñ hãbet tuus. An ignoras quod
ꝑiculosa sit desꝑatio: In hebreo ita hr̃.
An ignoras qsd amarus ent fimis: Et ẽ
sensus. Numquid ignoras q̃d amaritudo
tibi ꝓueniet. eo qd popłm hunc delere
uiteris : Sextus quoq ietroam. de egl̃a
uxore daid. Queritur curalie uxores dd̾
supranotate sint. iñ dicant᷑ uxores dauid.
cur hec sola egla uxor dicatur dauid.
Egla em̃. ipsa est michol. Que ideo uxor
eius hic sola uocatur. eo qd̃ inadolescẽ¬
tia primã ipsam sortitꝰ est ͭ uixorẽ. que

Expanded text:
Abner autem filius Ner princeps exercitus Saul, tulit Isboseth filium Saul, et circumduxit eum per castra. In Hebraeo habetur, transduxit eum in Manaim, quae interpretantur castra. Transduxit eum, intelligendum est ultra Jordanem, et in Manaim regem eum constituisse. Super Galaad et super Jessuri. Hebraeus, Assuri, id est, super tribum Aser. Et clamavit Abner ad Joab, et ait: Num usque ad internecionem tuus mucro desaeviet? Hebraeus non habet, tuus. An ignoras, quod periculosa sit desperatio? In Hebraeo ita habetur: An ignoras, quod amarus erit finis. Et est sensus: Numquid ignoras, quod ad amaritudinem tibi proveniet, eo quod populum hunc delere niteris. Sextus quoque Jethraam de Egla uxore David. Quaeritur cur aliae uxores David supra notatae sint, et non dicantur uxores David: et hic sola Egla uxor dicatur David? Egla enim ipsa est Michol, quae ideo uxor ejus hic sola vocatur, eo quod in adolescentia primum ipsam sortitus fuerit in uxorem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sis facet seruis tius. ⁊ miphibosech
tomedet suꝑ mensam meã. Nlotandũ
Ndiu hebreo suꝑ mẽsam mẽa legat᷑.
ꝑ i hocloco defectus estr ⁊ necc̃ia st̃au¬
ditõ. Qñ eñ chait siba sicut iussisti mi¬
ne domine seruo tuo. sic faciet seruus
aius. sb audiendum est dd̾ clxiste. i mi¬
phibosech comedet suꝑ mesam meã.

Expanded text:
us tuus, et Miphiboseth comedet super mensam tuam. Notandum quod in Hebraeo super mensam meam legatur: quia in hoc loco defectus est, et necessaria subauditio. Quando enim dixit Siba: sicut jussisti, Domine mi rex, servo tuo, sic faciet servus tuus: subaudiendum est David dixisse, et Miphibo
Abbreviated transcription (Latin):
rechab. filii rẽmon berothite. de filũs
bemamin. Duo unr isti principes erãt
suꝑ expeditõ es histosech. ¶ortuo aut̃
Abner. ut hebrei tradunt. consiliati ũt
cum mifibosech ut una int̾ficent hisboseth.
leundẽ miphibosech costit̾uent regen.
leiusdem cõsilii delatorẽ eundem miphi¬
boseth extitisse ⁊ iccto idem in iphibosech
iuitreducit᷑ hoc modo ERat autemio¬
uathe fili saul filius debilis pedib
Qunq̃mis eñ fuit. qñ uenit nunciꝰ
desaul uonathan ex iherraeł. ⁊ cetu se¬
q̃tia. Uidentes ergo baana ⁊ rechab se¬
Amiphibosech suũ ꝑditum c̃ẽ consiliũ.
tanore ꝑteniti. fuga prol apsi sunt
ad tempus illud. Tempꝰ illud intelli¬
gendum est. qñ inde reu̾si. domũ hisbo¬
sech feruente die ingressi sunt. assum̃¬
tes spicas tritici. ⁊ ꝑcutientes eum in m¬
gume. Spicas tritici qͣi causa pͥmitia¬
rum tułunt. ut honorem regi defere
uid̾entur. ⁊ eorum dolus neq̃qͣm depre¬

Expanded text:
Berothitae, de filiis Benjamin. Duo viri isti principes erant super expeditiones Isboseth. Mortuo vero Abner, ut Hebraei tradunt, conciliati sunt cum Mifiboseth, ut una interficerent Isboseth, et eumdem Mifiboseth constituerunt regem: et ejusdem coboseth exstitisse; et idcirco hic idem Miphiboseth subintroducitur hoc modo. « Erat autem Jonathae, filio Saul, filius debilis pedibus. Quinquennis vero fuit, quando venit nuntius de Saul et Jonatha ex tc. Videntes vero Banaa et Rechab a Miphiboseth suum proditum esse consilium, timore perterriti, fuga lapsi sunt ad tempus illud. Tempus illud, intelligendum est quando inde reversi domum Isboseth, fervente die ingressi sunt, assumentes spicam tritici et percutientes eum in inguine. Spicas tritici quasi causam primitiarum tulerunt, ut honorem regi deferre viderentur, et eorum dolus nequaquam depre
Abbreviated transcription (Latin):
nũ fuerunt. Silius tñ tuus. cui ñ in¬
stabunt bella hostium ⁊ qͥ ñ ent uir
sangͥnum ip̃e edificabit michi do¬
mum. Et nc̃ hec dices seruo meo dd.
Hec dicit dominꝰ ȩt̾cituum. E go
te tuli de pascuis. seq̃ntem gregem.
Et post pauca. feciq tibi nomen grande.
uixta nomen magnoꝵ. qui sunt in terra.
Feci inquit tibi dominus nomẽ grande.
sicut feci abraham ysaac uacob. moy¬
si uosue. qͦrum nomina famosissima¬
sunt in terra. Et ponam locum popu¬
lo meo isrł. ⁊ plantabo eum. ⁊ habita¬
bit sub eo. Soc in loco tempꝰ salomo¬
pacem ẽẽnt hĩturi ꝑ cͥcuitum. ⁊ ñ ẽent
affligendi ⁊ opͥpmendi. sĩc tempore ui¬
dicum fu̾nt oppͥssi ⁊ afflicti Qui si miq
aliquid gesserit. arguam eũ iiurga
uiroꝵ. et inplagis filiorum hõium Uͥ¬
gam uiroꝵ gladiũ uocat. inimicoꝵ.
Klage uͦ filiorum hoĩum sunt incon¬
moditates humanoꝵ corꝑm. quib pro
pecc̃is suis a domino m̾ito homines fla¬
gellantur. Ista em̃ est lex adam do¬

Expanded text:
um. Filius autem tuus, cui non instabunt bella hostium, et qui non erit vir sanguinum, ipse aedificabit mihi domum. Et nunc haec dices servo meo David: Haec dicit Dominus exercituum: Ego tuli te de pascuis sequentem gregem. Et post pauca: Fecique tibi nomen grande juxta nomen magnorum qui sunt in terra. Feci, inquit Dominus, tibi nomen grande, sicut feci Abraham Isaac, et Jacob, et Moysi et Josue: quorum nomina sunt famosissima in terra. Et ponam locum populo meo Israel, et plantabo eum, et habitabit sub eo. Hoc in loco tempus Salomoent habituri per circuitum, et non essent affligendi et opprimendi sicut tempore Judicum fuerunt oppressi et afflicti. Qui si inique aliquid gesserit, arguam eum in virga virorum, et in plagis filiorum hominum. Virgam virorum, gladium vocat inimicorum. Plagae vero filiorum hominum sunt incommoditates corporum humanorum, quibus pro peccatis suis a Domino merito homines flagellantur. Ista est enim lex Adam, Do
Abbreviated transcription (Latin):
to eosdem sex menses a summa regnil¬
lius eẽ exlusos. Dicũt etiam aliter qd ui.
mensib in chebron dð̾ qͣdam infirita¬
te corꝑis laborau̾it. ⁊ iccuro eosdem ser m̃¬
ses ñ supputari in regno euis. Ex eonãꝙ
quo deuictis amalechitis. de spolũs eoꝵ mi¬
sit dona seniorib uida. his qui erant ĩ
chebron ⁊ his qui erant in bethele⁊ reli¬
quis qui erant in hislocis. in qͥb cõmo¬
ratꝰ fuerat dauid. ip̃e ⁊um eis Di

Expanded text:
to eosdem sex menses a summa regni illius esse exclusos. Dicunt etiam aliter, quod sex mensibus in Hebron David quadam infirmitate corporis laboraverit, et idcirco eosdem sex menses quo devictis Amalecitis, de spoliis eorum misit dona senioribus Juda, his qui erant in Hebron, et his, qui erant in Bethel, et reliquis, qui erant in his locis, in quibus commoratus fuerat David ipse et vi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ternẽs saul mortuũ. seip̃m ob metũ
gendi sunt. H ii tres filii saul cũ eo
interfecti sunt. ionathan ⁊ abinadab.
qui ⁊ihesui. ⁊ melchisua. Histo sech
autem domi erat. qͥ anno quo saul rex
constitutus est. natꝰ fuisse dr̃. qͥ ⁊̃ .xl. an¬
rendũ est cur alibi legatur ihesui. ⁊ a¬
libi abinadab. Ihesii enĩ int̾pretat᷑ eqͣ¬
lis. E qͣus i deo dicit᷑. qr eqͣlis mti fuisse
cũ patre filium menorant. Abina¬
dab interp̾tatur paterm̃s. sponte Spõ¬
te ienĩ sua pater eius male agendo¬
saul acqͥsiuit. ut taliter una cum fi¬
lis perimeretur:  Explicit de li

Expanded text:
qui cernens Saul mortuum, seipsum ob metum qui cernens Saul mortuum, seipsum ob metum gendi sunt. Hi tres filii Saul cum eo interfecti sunt, Jonathan, Abinadab, qui et Jesui, et Melchisua. Isboseth autem domi erat, qui anno, quo Saul rex constitutus est, natus fuisse dicitur, qui uaerendum cur alibi legatur Jesui, et alibi Abinadab: Jesui enim interpretatur aequalis. Aequalis ideo dicitur, quia aequalis meriti fuisse cum patre filii memorantur. Abinadab interpretatur pater meus sponte. Sponte etenim sua pater ejus Saul male agendo acquisivit, ut taliter una cum filiis perimeretur. IN LI
Abbreviated transcription (Latin):
cipuli samuelis. quib ꝓpħantib.
uĩxit se saul ⁊ꝓph̾auit. Querite mͥ
mulierẽ hñtem phytonẽ ⁊ uadã
ad eam ⁊ sciscitabor ꝑ illam. Nullo
accepto diuinitus responso. conu̾¬
titur ad phitones. Omuis ergo saul
terra. hanc tam̃ mulierem hebrei ma¬
trem fuisse abner filii ner autumãt.
⁊ ꝓpter eundem abner ne ꝑimn̾etur cũ
ceteris phitonissis. ab sconsã ⁊ reserua.¬
tam fuisse. Hec audiet uos quisq de
sermone hoc. E qͣ enĩ pars erit descen¬
dentis ad p̾lium ⁊ remanẽtis ad sarci¬
nas. ẜum in latinis codicib legatur
lassos quosdam substitisse ad sarcinas.
⁊ in hebreo hrͣ uissos fuisse ut resid̾ent
ad sarcinas: locus hic mõstrat hebra¬
icam u̾itatem sequi in hoc loco debere.
q̃ non lassos dicit s uissos remansis
erit descendentis ad p̾lium. ⁊ remanẽ¬
tis ad sarcinas. Non ait qui lassi re
eis dari deberet de precio prede. Quod
⁊ mortuus est cũ eo. Armig̾um istũ
hebrei doech idumeum dicũt fuisse.

Expanded text:
ntibus junxit se Saul, et prophetavit. Quaerite mihi mulierem habentem Pythonem, et vadam ad eam, et suscitabor per illam. Nullo accepto divinitus Saul responso, convertitur ad Pythones. Quamvis ergo Saul terra: hanc tamen mulierem Hebraei matrem fuisse Abner filii Ner autumant, et propter eumdem Abner, ne perimeretur cum caeteris Pythonissis, absconsam et reservatam fuisse. Nec audiet vos quisquam de sermone hoc. Aequa enim pars erit descendentis ad praelium, et remanentis ad sarcinas. Cum in Latinis codicibus legatur, lassos quosdam substitisse ad sarcinas: et in Hebraeo habeatur, jussos fuisse, ut residerent ad sarcinas: locus hic monstrat, Hebraicam veritatem in hoc loco sequi debere, quae non lassos, sed jussos remansisserit descendentis ad praelium, et remanentis ad sarcinas. Non ait, qui lassi remeis deberetur de praedis portio. Quod et mortuus est cum eo. Armigerum istum Hebraei Doech Idumaeum dicunt fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
Quis descendet mecum: Abymelech
ipẽ est urias. Urias ergo interpretat᷑ lux
mea dominꝰ. Abymelech int̾pretat᷑ frat᷑
meus rex Et ascendit dauid ⁊ uiri euis.
⁊ agebant predas de gessuri ⁊ gerri. ⁊
de amalechitis. Hii enĩ pagi hĩtabant᷑
in t̾ra antiquitꝰ. Hii pagi. ñ erant sub
potestate achis. Habitari int̾ra antiqͥtꝰ
nullius hostis depredatões perpessi Sa-¬
muel autẽ mortuus est. ⁊ fleuit eum
om̃is israhel ⁊ sepelierunt eum mra¬
ma urbe sua. Supͣ namq dr̃ sepultꝰ
fuisse in domo sua inrama. In domo
legatur: cur hic repetat᷑ mortiuis. ¶or¬
tuus hic ut hebrei uolunt resuscitatõ¬
nis sue causa repetitur. Consuluitq
doctrinam. neq ꝑprophas. R̾dit do
minus ꝑ sompnia sicut idem hebrei
asserunt. eo qd̃ ieumando ⁊ orando
futura erant. qd̃ inloco hoc saul mi¬
nime fecisse legitur. ꝑ doctrinã. per¬

Expanded text:
Quis descendet mecum? Ahimelech Quis descendet mecum? Ahimelech ipse est Urias. Urias ergo interpretatur, lux mea Deus. Ahimelech interpretatur, frater meus rex. Et ascendit David, et viri ejus, et agebant praedas de Gessuri, et de Getri, et de Amalecitis. Hi enim pagi habitabantur in terra antiquitus. Hi pagi non erant sub potestate Achis. Habitati in terra antiquinullius hostis depraedationes perpessi. Samuel autem mortuus est, flevitque eum omnis Israel. Et sepelierunt eum in Rama urbe sua. Supra namque dicitur sepultus fuisse in domo sua in Rama. In domo legatur, cur hic repetatur mortuus. Mortuus hic, ut Hebraei volunt, resuscitationis suae causa repetitur. Consuluitquedoctrinam, neque per Prophetas. Respominus per somnia, sicut Hebraei asserunt, eo quod jejunando et orando futura erant, quod in hoc loco minime fecisse legitur Saul.
Abbreviated transcription (Latin):
cem ilrł̃. ñ erit tibi hoc insingultum. sto
ent inquit hoc tibi in singultũ. ut mͦ
effundas sanguinem nabal. ⁊ ꝓpter hoc
flendum tibi sit ipenitendum S aui
autem dedit michol filiam suam uxorẽ
dauid. falthi filio lais. qui erat de galli.
Ut hebrea tradunt. ñ cognoiit eã idem fai¬
thi. qr si cognouisset eam. ñqͣm sͥ daiuid
eam postea sociasset. q in lege penitus hꝰ¬
medi prohibetur coitus. Idem namq fal¬
thi. de gallim .i. de inundatõne erat.In¬
undatõ hec. lex intelligitur. Legis enim
doctor erat. Debaurim .i. de electis. Qd̾
autem a saule michol ei datur. falthi
idem euadens interpretatur. E uadens
id̾o dicitur. qi dominꝰ custodiut eũ netã¬
geret eam. ne fieret tͣns gressor legi He¬
cutus est eam uir suus plorãs usq bau¬
rim. Plorasse dicitur pͥgaudio. eo qd̃
dominꝰ custodisset eũ. ne eam tangeret.
Ait autem dauid ad abimelech etheũ.
⁊ abysai filium saruie. frẽm ioab dicẽs.

Expanded text:
cem Israel, non erit tibi hoc in singultum. Non cem Israel, non erit tibi hoc in singultum. Non erit, inquit, tibi hoc in singultum: ut modo effundas sanguinem Nabal, et propter hoc flendum tibi sit et poenitendum. Saul autem dedit filiam suam Michol uxorem David, Phalti filio Lais, qui erat de Gallim. Ut Hebraei tradunt, non cognovit eam; id thi, quoniam si cognovisset eam, nunquam David sibi eam postea sociasset, quia in lege penitus hujusmodi prohibetur coitus. Idem namque Phalthi de Gallim, hoc est, de inundatione erat. Inundatio haec lex intelligitur. Legis enim doctor erat de Baurim, id est, de electis. Quando autem a Saule Michol ei datur, Phalthi, dens a Deo interpretatur. Evadens a Deo dicitur, quia custodivit eum, ne tangeret eam, ne fieret transgressor legis. Secutusque est eam vir suus plorans usque ad Bahurim . Plorasse dicitur prae gaudio, eo quod Dominus eum custodisset, ne eam tangeret. Ait autem David ad Ahimelech Ethaeum et Abisai filium Sarviae fratrem Joab, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
fedus. coram domino. Coram domino .i.
corã gad ꝓpheta. ⁊ abiathar sacerdote qui
portabat ephot. Tuit ergo saulis ochiei
ad qͣrendum. ⁊ ñciatum est dauid. Statĩq
descendit ad petͣm. ⁊ u̾sabatur in deserto
mag. Descendisse ad petm dicitur. i dest
ad tutissimũ locum. in quo eaque sͥ ho¬
tur in deserto maon. qͦ sͥ susfugium pa¬
tebat Erat autem uir qͥspiam in so¬
litud̾ie maon. Hẽbreus ñ ht̃ in solitudi¬
seriaui om̃ia que huiꝰ erant. ⁊ ñ perũt
quicqͣm de cũctis q̃ ad eum ꝑtinebãt. ⁊
rredidit michi malum probono. Tũc
blasphemauit eũ conuiciando ⁊ dixit.
Quis est dauid ⁊ qͥs est filius ysai. Ho¬
die increu̾nt serui. qui fugiũt dominos
suos. Et nc fiant sic̃ nabalimmici
tii. ⁊ qui q̃runt domino meo malũ.
fiant inquit sicut nabał: ut ꝑeant si¬
cut nabal instulticia sua. Cum ergo
fec̾it dominꝰ tibi domino meo om̃ia q̃
locutus est bona de te: ⁊ cõstitu̾it te du¬

Expanded text:
foedus coram Domino. Coram Domino, id est, coram Gad Propheta, et Abiathar Sacerdote, qui portabat ephod. Ivit igitur Saul et socii ejus ad quaerendum. Et nuntiatum est David, statimque descendit ad petram, et versabatur in deserto Maon. Descendisse ad petram dicitur, id est, ad tutissimum locum, in quo ea, quae sibi otur in deserto Maon, quo sibi suffugium patebat. Erat autem vir quispiam in solitudine Maon. Hebraeus hoc in lservavi omnia, quae hujus erant, et non periit quicquam de cunctis, quae ad eum pertinebant, et reddidit mihi malum pro bono. Tunc blasphemavit eum conviciando, et dixit: Quis est David, et quis est filius Isai? Hodie increverunt servi, qui fugerunt dominos suos . Et nunc fiant sicut Nabal inimici tui; et qui quaerunt Domino meo malum. Fiant, inquit, sicut Nabal, ut pereant sicut Nabal in stultitia sua. Cum ergo fecerit Dominus tibi Domino meo omnia quae locutus est bona de te, et constituerit te du
Abbreviated transcription (Latin):
ner meus eris hodie. qr ego q̃su ate
centũ p̾putia philistioꝵ.⁊ tu obtu¬
lisi ducenta. Et ego egrediens sta¬
bo uixta prem meum. in agro ubi tu fu¬
eris. ⁊ loqͣr de te ad prem meu. ⁊ qd̾ cumq
uidero ñ ciabo tibi. Descensur̃ namq sa
⁊ ut in eodem agro dauid abscond̾etur.
collocutũ inter eos fuerat. inqm agr̃
crebso saul consiliandi grã cõnuenire
solebat. uͭ ⁊̃ condictum fuerat ut occi¬
d̾etur dauid: qd̃ uonathan indicaue¬
rat dd̾. Et expoliauit se rp̃ uestimẽ¬

Expanded text:
ner meus eris hodie, quia ego quaesivi a te ner meus eris hodie, quia ego quaesivi a te centum praeputia Philistinorum, et tu obtulisti ducenta. Ego autem egrediens stabo juxta patrem meum in agro ubi tu fueris, et ego loquar de te ad patrem meum, et quodcumque videro, nuntiabo tibi. Descensurum namque Sauerat, et ut in eodem agro David absconderetur, collocutum inter eos fuerat. In quem agrum crebro Saul consiliandi gratia convenire solebat, ubi etiam constitutum fuerat, ut occideretur David, quod et Jonathan indicaverat David. Et exspoliavit se etiam Saul vestimen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓphetabat in medio domus sue. Eo¬
re arrepticiorum ꝓphecabat.⁊ ꝓphe¬
tasse eum dicunt. suum in hoc loco ñ
est aluid intelligendum. nͥ aliena recu¬
lisse. Et ingrediebat᷑ dauid. ⁊ rͣgredie¬
batur in conspectu populi. Qñ egredi¬
ebant᷑ ad pugnam. ip̃e pͥmus morere¬
gio egrediebat᷑ in conspectu eorum. ⁊ re-¬
grediebatur. Dyxitq saul. Dabo eã
illi ut fiat ei in scandalum. ut sit suꝑ
eũ manus philistinox. His duob pe.¬
riculis saul putauit dd̾ int̾imi posse.
scit aut insidñs filie sue. a qua se int
sappͥutioꝵ p hilistinoꝵ ꝓpt̾ que adi¬
piscenda bello philisteos erat aggres¬
surus. Dixitq saul ad dauid. Indu¬
ab reb gener meus eris hodie. In dua¬
b reb generũ eum sͥ futurum dicit
stinoꝵ. pro merob qmͣ saul dedit ad̾e¬
li molathite:⁊ postea pro michol du¬
centa. Eẜ qͣmuis non aperte dicatur ꝓ
merob saul dedisse preputia philistino

Expanded text:
, et prophetabat in medio domus suae. Mo, et prophetabat in medio domus suae. More arreptitiorum prophetabat: et prophetasse suum in hoc loco, non est aliud intelligendum, nisi aliena retulisse. Et egrediebatur David, et ingrediebatur in conspectu populi. Quando egrediebantur in pugnam, ipse primus more regio egrediebatur in conspectu eorum, et regrediebatur. Dixitque Saul: Dabo eam illi, ut fiat illi in scandalum, ut sit super eum manus Philistinorum. His duobus periculis Saul David putavit interimi posse, scilicet aut insidiis filiae suae, a qua se videbat praeputiorum Philistinorum, propter quae adipiscenda, Philistaeos erat bello aggressurus. Dixit ergo Saul ad David: In duabus rebus gener meus eris hodie. In duabus rebus generum eum sibi futurum dicit: stinorum pro Merob, quam Saul dedit Adrieli Moholathitae, et postea pro Michol ducenta. Et quamvis non aperte dicatur pro Merob Saul praeputia Philistinor