comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lude: Non solum autẽ ibi. sed etĩa¬
in popło noui testam̃ti qui ñ ciurãt
occurͤre in uirum ꝑfectum uel ni¬
firmitate uirnm uel mentis leui¬
tate: mulierib & pueris comparan¬
di sunt: Nam illis dicit᷑ si tam̃ ini¬
tium substantie eiꝰ usq in finẽ fir¬
mum retineamꝰ: Illis autẽ nolite
pueri effici sensib. sed malitia infan¬
tes estote: ut sensib ꝑfecꝰti sitis: ꝙ
idõ neq in ueteri neq in nouo testa¬
mento tales admittunt᷑ ad mi¬
merũr. s siue ibi qͥnq milia. siue
hic qͣtuor milia exceptis mulierib
& pueris fuisse dicuntur: Quãuis¬
uero et illic & his ꝓpter ipsum xp̃m
qui assidue in scͥpturis mons appel¬
latur. congruent̾ in monte ut᷑ꝙ
populus pasceret᷑. hic tam̃ nͭ in
feno diseũbit᷑ s in t̾ra: ibi enĩ celsi¬
tudo xͥ. ꝓpter carnales homines et
iherłm t̾renam carnali spe et desi¬
cłio tegit᷑ : hic autẽ remota cupidi¬
tate earnali comiuiuas noui cestam̃¬

Expanded text:
sed etiam populo Novi Testamenti, qui non perdurant occurrere in virum perfectum, vel infirmitate virium, vel mentis levitate mulieribus et pueris comparandi sunt. Nam illis dicitur: Si tamen initium substantiae ejus usque in finem firmum retineamus . Illis autem: Nolite, pueri, effici sensibus, sed malitia infantes estote, ut sensibus perfecti sitis . Et ideo neque in Vetere, neque in Novo Testamento tales admittuntur ad numerum, sed sive ibi quinque millia, sive hic quatuor millia, exceptis mulieribus et pueris, fuisse dicuntur. Et divero et illic et hic propter ipsum Christum, qui assidue in Scripturis mons appellatur, ut congruenter in monte uterque populus pasceretur; hic tamen non in feno discumbitur, sed in terra. Ibi enim celsitudo Christi propter carnales homines et Jerusalem terrenam carnali spe et desiderio tegitur: hic autem remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testame
Abbreviated transcription (Latin):
tos qui dm̃ ñ laudant uł non con¬
fiteant᷑ fidem. cecos qͥ ñ intellig̃t
etĩa si obtẽꝑent nbentib. surdos
qui ñ obtemꝑant etiã si intelligunt
claudos qui p̃cepta non implent

Expanded text:
 qui eum non laudant, vel non confitentur fidem: caecos; qui non intelligunt, etiamsi obtemperant jubentibus: surdos; qui non obtemperant etiamsi intelligunt: claudos; qui praecepta non implent
Abbreviated transcription (Latin):
plene ab omib agnoscit᷑. et ipse tẽp¬
tat ꝓ eo positum est qd̵ temptari sinit:
sic et cum dicit᷑ nescire. aut ꝓ eo dr
quod non approbat. id est in discipli¬
naet doctrina sua non agnoseit. sic̃
dictum est nescio uos. aut ꝓ eo qd̃ uti¬
liter nesciente̾ꝵ facit qd̃ scire inutile
est. Ideo bene accipit᷑ et quod dictum
est solum scire part̾em sic dictum ẽẽ.
quia filiũ scire Et quod dic̾tum est
nescire filium. sic dictum ẽe. qui a fe¬
cit nescire homines id est non eis ꝓ¬
dest qd̃ inutiliter sei rentium¬

Expanded text:
plene ab hominibus agnoscitur. Et ipsum Tentat, pro eo positum est, quod tentari sinit. Sic et cum dicitur nescire, aut pro eo dicitur, quod non approbat; id est, in disciplina et doctrina sua non agnoscit, sicut dictum est, Nescio vos : aut pro eo quod utiliter nescientes facit, quod scire inutile est. Ideo bene accipitur, id quod dictum est, solum scire Patrem, si dictum esse quia facit Filium scire: et quod dictunescire Filium, sic dictum est, quia facit nescire homines, id est, non eis prodit quod inutiliter scirent
Abbreviated transcription (Latin):
diu recedit᷑ a fide. nec eccłie
requies est sine merore. Ra¬
chel plorans filios suos. nolu¬
it consolari. Non est hie con¬
uiuium in quo bibetur uimĩ
nouũ. quando eantabit᷑ canti¬
cum nouũ in celo nouo ꝙ
terra noua ab hominib no¬

Expanded text:
diu receditur a fide, nec Ecclesiae diu receditur a fide, nec Ecclesiae requies est, sine moerore. Rachel plorans filios suos, noluit consolari. Non est hic convivium, in quo bibitur vinum novum. Quando cantabitur canticum novum in coelo novo, et in terra nova, ab hominibus no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ẏroniã expresse ꝓnũtiat he-¬
rodes pelliceus. Caput legis qđ
id.ẽ. indaico popłõ. & datur pu¬
et puella dat matri sue adul¬
tere id. ẽ sinagoge crediture
in finẽ. Eorpus iohis sepeli tͦ
caput in disco collocatur. lit̾ta
humana tegitur. xp̃e in alta¬
ri honoratur ac sumit᷑. Conue
ant que egeruut & docuert᷑.
Ad locum unde exeunt flumi¬
na reuertuntur. Deo semper
grãs referunt missi: de eo qđ̃
acceperant. Et ait illis. Ueni¬
ꝓpͥe marcus. Seorsum ducit
quos elegit ut int̾ male uiuen¬
tes mala ñ attendant. ut loth
in sodomis. & iob in t̾ra hus.
et abdias in domo achab. Et¬
ait illis. Requiescite pusillũ¬
bor. s postea dicit᷑ illis ut re¬
quiescant a laborib suis. Frant
enĩ qͥ ueniebant & redibant
multi. nec manducandi spa¬
cium habebant. In archa no
e animalia que intꝰ erant
foris intebantꝰ᷑. & que foris e¬
rant erumpebant. Sic nmi¬
rum agit᷑ ui eccłia. Iudas re¬
cessit: latro accessit. Quan¬

Expanded text:
 ironiam expresse pronuntiat Herodes pellicens. Caput legis, quid est, Judaico populo, et datur get puella dat matri suae adulterae, id est, Synagogae crediturae in fine. Corpus Joannis sepelitur, caput in disco collocatur, littera humo tegitur, spiritus in altari honoratur ac sumitur. Ea, quae egerant et docuerant. Ad locum unde exeunt flumina, revertuntur. Deo semper gratias referunt missi, quod acceperant. Et ait illis: Veniproprie Marcus. Seorsum ducit quos elegit, ut inter malos viventes, mala non intendant: ut Lot in Sodomis, et Job in terra Hus, et Abdias in domo Achab. Et requiescit pusillubor. Sed postea dicitur illis, ut requiescant a laboribus suis. Erant enim qui veniebant, et ridebant multi: nec manducandi spatium habebant in arca Noe: et animalia, quae intus erant, foris nitebantur: et quae foris erant, intro erumpebant. Sic nimirum agitur in Ecclesia: Judas recessit, latro accessit. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
in dm̃ patrẽ omĩpotemtẽ. et¬
rebqua. Et suspiciens in celum
it. & in celũ thesaurũ cordis nr̃i
erigere. qd̃ ꝑ gemitũ cõpuncti¬
onis intime. a friuola leticia
carnis purgat᷑. ut dicit᷑. Rru¬
giebam a gemitu cordis mei.
Et ait illi. Effecha: qd̾ ẽ. ad aꝑi¬
re. Corde credit᷑ ad iusticiã:
ore aut̃ confessio fit ad salutẽ.¬

Expanded text:
etc. Et suspiciens in coelum it, et in coelum thesaurum cordis nostri erigere: quod per gemitum compunctionis intimae, frivola laetitia carnis purgatur, ut dicitur: Rugiebam a gemitu cordis, etc. Et ait illi: Epheta, quod est, adaperire. Corde enim creditur ad justitiam: ore aut
Abbreviated transcription (Latin):
Unde post hec. quarta uigili a
noc tis cõpeseit iħe tumores
maris. ambulaus suꝑ illud &
dicit. Confidite. ego sum. Q a
uidebimꝰ eum sicuti ẽ. Tunc
cessabit uentꝰ &e ꝓcella. iħu se¬
dente. id ẽ. regnante. in na¬
ui. que est uniuer saliᷤ eccłia
Seqͥtur. Et qͦtqͦt tangebant
eum salui fiebant. quando
fugiet om̃ĩs dolor et gemitus.
fluũ latratũ furca rationis
obtundit. id ẽ moysi & ysaie
increpatione. ut nos adu̾san¬
tes hereses uerbis scͥpture uin¬
camꝰ. uidentes discipłõs ñ lo-¬

Expanded text:
de post quartam vigiliam noctis, compescit Jesus tumorem maris, ambulans super illud, et dicit: Confidite, ego sum: quia videbimus eum sicuti est. Tunc cessavit ventus: et procella, Jesu sedente, regnante in navi: quae est universalis Ecclesia. Sequitur: Et quotquot tangebant eum, salvi fiebant. Quando fugiet dolor et gemitus.erfluum latratum, furca rationis obtundit, id est, Moysi et Isaiae increpatione, ut nos adversantes haereses verbis Scripturae vincamus. Videntes discipulos non lo
Abbreviated transcription (Latin):
tria sua. Comitatur sepe hu¬
militas imã originẽ ut est.
Quis est filiꝰ ysaiͦ S humili¬
a dñs respieit. & alta alonge
cognoseit. Mittuntur dein¬
de duodecim missi: et dantur
eis potestas & p̃cepta docendi.
ut comitet᷑ u̾bũ simul & factũ.
et cũ ꝓmissis inuisibilib uisibileᷤ
uirtutes misceant. Et sic con
tatem fidei uirtute corrobo¬

Expanded text:
antur. Comitatur saepe vilitas originem, ut est, quis est filius Isaiae? Sed humilia Dominus respicit, et alta a longe cognoscit. Mittuntur deinde duodecim apostoli, et datur eis potestas praeut comitetur verbum simul et factum: et cum promissis invisibilibus virtutes misceantur, et sic cum tatem fidei virtute corrobo
Abbreviated transcription (Latin):
Septima uirtute suscitatur
mortua. s int̾ uiã tangit fimbri¬
am retro mulier sanguinaria.
que ꝓfligatã cum salute ꝑdidit
in medicos nichil ꝓficiens sub¬
stantiã. Septimo die reqͥeuit
dñs ab omĩb oꝑib suis. quando
suscitat᷑ mortua intꝰ. & senuui¬
ua foris cum turbis. Fluxus
sanguinis sterilitatem facit.
Unde dicit᷑ ad eccłiam genti¬
um. Letare sterilis que non pa¬
resurrectionẽ. Fimbriam tan¬
git: ac si cimbala & mala pu¬
nica que pendent de extremiᷤ
dorem significat. Ad puellam
dicit᷑ thabita chumi id . ẽ. pu¬
ella surge. ab archisinagogo
dicit᷑. filia mea mortua est.
Iħe aũt dixit. Nou ẽ. mortua
s dormit. Utrũq. Mortua . ẽ.
uobis: s mͥ dormit. Annorũ
duodecim erat puella: & an¬
nis duodecim erat mulier
ppessa. Peccata ñ credentiũ.
apparent in initio fidei cre-¬
dentiũ. Unde dicit᷑. Credidit
abraham deo. & reputatũ ẽ

Expanded text:
Septima virtute suscitatur mortua. Sed inter viam tangit fimbriam retro mulier sanguinaria: quae profligatam cum salute perdidit in medicos nihil proficientes, substantiam. Septimo die requievit Deus ab omnibus operibus suis. Quando suscitatur mortua intus, et semiviva cum turbis. Fluxus sanguinis sterilitatem facit: unde dicitur ad Ecclesiam gentium: Laetare, sterilis, quae non paresurrectionem. Fimbriam tangit, ac si cymbala et mala punica, quae pendent de extremis itatem significat. Ad puellam dicitur: Talitha cumi, id est, puella, surge. Archisynagogo dicitur: Filia tua mortua est. Jesus autem dixit: Non est mortua, sed dormit. Utrumque est: mortua est vobis, mihi dormit. Annorum duodecim erat puella, et annis duodecim erat mulier perpessa. Peccata non credentium, apparent in initio fidei credentium. Unde dicitur: Credidit Abraham Deo, et reputatum est
Abbreviated transcription (Latin):
tuis resurrexerie. Hoc ꝓpͥe marci.
Id est cum absorta fuerit mors
in uictoriã. ñ erunt in memoria
pͥora. &e ñ ascendent suꝑ cor.
cum abstulerit dñs sordẽ fihe
syon. auferens omnẽ lacͥmam
ab omĩ facie scorũ. Et ueniens
ad discipłos suos. uidit turbam
magnã cͥca eos. & scͥbas conqͥren¬
tes cum illis. Non ẽ. homini
reqͥes sub sole. Semꝑ paruulos
occidit inuidia. Magnos ꝑcuti¬
unt fulgura montes. Alii dissi¬
dentes cum fide. alii inuidentes
cum fastu. ad eccłiam conueni¬
unt. Q popłs uidens eũ stupefactꝰ
est: & expauerunt. Non est timor
in caritate. Timere est seruorũ:
stupescere stultoꝵ. Et int̾rora¬
gauit eos. Qͥd int̾ uos queritis:¬
Quod scit dñs int̾rogat. ut ꝯfes¬
sio pariat salutẽ: & murm᷑ cor¬
dis nr̃i sermonib soluat᷑ piiᷤ.
Ut est illud. Dic tu inqͥtates
tuas priꝰ ut iustificeris. xͦi¬

Expanded text:
tum est de eo. Hoc proprie Marci, id est, cum absorpta fuerit mors in victoria, non erunt in memoria propria, et non ascendent super cor: cum abstulerit Dominus sordes filiae Sion, auferens omnem lacrymam ab omni facie sanctorum. Et veniens ad discipulos suos vidit turbam magnam circa eos, et sct eum. Non est homini requies sub sole. Semper parvulos occidit invidia, magnos percutiunt fulgura montes. Alii dicentes cum fide: alii invidentes cum fastu, ad Ecclesiam conveniunt. Et populus videns eum, stupefactus est, et expaverunt. Non est timor in charitate. Timor enim est servorum, stupescere stultorum. Et interrogavit eos: quid inter vos conquiritisQuod scit Dominus, rogat, ut confessio pariat salutem: et murmur cordis nostri, sermonibus solvatur piis, ut est illud: Dic tu iniquitates tuas prius, ut justificeris.
Abbreviated transcription (Latin):
deuotissima lambunt. Smnꝰ abrahe intelligit᷑ secretũ patris. quo post pas¬
sionem resurgens assumptꝰ ẽ dñs. quo eũ portandũ ab angłis iło dictũ
credo: qr inipsam receptionem qua in secretũ patris abscessit. angłi an-¬
mintiauer̾t discipulis intuentib. Dicendo enĩ quid hic statis aspitien-¬
tes in celũ. quid aliud dixerunt. nͥ nullomͦ posse oculos hominũ usq
ra ilud penetrare secretũ quo ibat dñs. eũ in conspectu discipłorum
ferret in celuiꝰ. Iam cet̾i scđm supiorem expositionem accipi posunt:
sr secretũ patris bene uitelligit᷑. ubi etiã ante resurrectionẽ istoa ami¬

Expanded text:
lambunt devotissima. Jam sinus Abrahae intelligitur secretum Patris quo post paslambunt devotissima. Jam sinus Abrahae intelligitur secretum Patris quo post passionem resurgens assumptus est Dominus: quo eum portatum ab Angelis ideo dictum puto, quia ipsam receptionem qua in secretum Patris abscessit, Angeli annuntiaverunt discipulis intuentibus. Dicendo enim, Quid statis aspicientes in coelum ? quid aliud dixerunt, nisi nullo modo posse oculos hominum usque in illud penetrare secretum quo ibat Dominus, cum in conspectu discipulorum ferretur in coelum? Jam caetera secundum superiorem expositionem accipi possunt: quia secretum Patris bene intelligitur, ubi etiam ante resurrectionem justorum ani
Abbreviated transcription (Latin):
Wulto minꝰ gͦ ciulibet posunt crede̾ qui a mortuis resurrexerie: q̃n
ei ñ eredunit cuiꝰ resurrectionẽ morses & ꝓpħe p̃dicauerunt. quib
dñm significari accipiamꝰ iacentem ad ianuã illiꝰ diuitis. qr se ad aures
suꝑbissimias uideorum icarnationis humilitate deiecit. Cupiens sat᷑a¬
ri de micis que cadebant de mensa diuitis: querens ab eis uł minima
oꝑa iustitie. que sue mense hoc est sue potestati ꝑ suꝑbiam non usurpa
rent: que oꝑ a miscđie & humilitatis quanus minina &e sine discipli¬
na ce ꝑseuerantia uite bone. saltem int̾dum uł casu facerent. sicut mice
de mensa cade solent. Ul cera passiones sunt dñi ex infirmitate carnis:
quã ꝓ nob̾ susciꝑe dignatꝰ est. Canes ergo qui ea lingebant gentes sunt.
quos homines peccatores & in mundos dicebant iuder: &e tam̃ passiones
dñi insacramentis corporisce sanguinis eiꝰ ꝑ totum iam orbem suauitate

Expanded text:
Multo minus ergo cuilibet possunt credere qui a mortuis resurrexerit, quando Multo minus ergo cuilibet possunt credere qui a mortuis resurrexerit, quando ei nDominum significari accipiamus, jacentem ad januam illius divitis, quia se ad aures superbissimas Judaeorum incarnationis humilitate dejecit: cupiens saturari de micis quae cadebant de mensa divitis, quaerens ab eis vel minima opera justitiae, quae suae mene humilitatis, quamvis minima et sine disciplina et perseverantia vitae bonae, saltem interdum vel casu facerent, sicut micae de mensa cadere solent. Ulcera, passiones sunt Domini ex infirmitate carnis, quam pro nobis suscipere dignatus est. Canes ergo qui ea lingebant, Gentes sunt, quos homines peccatores et immundos dicebant Judaei, et tamen passiones Domini in Sacramentis corporis et sanguinis ejus, per totum jam orbem suavitate
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s suos: sensit se utiq indignũ qui testimoniũ ꝑ hibeat ueritatiꝰ. &
quia non impetrauerat paululũ sibi refrigerari: multominꝰ credit
relaxari se posse ab inferis ad p̃dicationẽ ueritatis. Qd̃ abraham dicte si
uolunt credẽ habent moysen & ꝓphetas non istos euangło p̃posuit: s
quia euangłiũ sicut dicit apłs destimoniũ habet a lege ce ꝓpħis: illis cre¬
dendo posse eos significat ad euangłm ꝑuenire sicut alio loco ip̃e dñs
dicit. Si crede̾tis moysi: credetis & michi Ille enĩ de me scripsit. Deniq
ad hoc ꝑtinet qd̾ etiam postea dicit Si moysen ce ꝓphas non audiunt:
neq siquis ex mortuis resuxrex̾it credent: quia eum p̾nuntiauerunt
moyses & ꝓpħ̃e qui surrerit amortuis. hoc ip̃m etiam de illo qd̾ resur¬
recturus ẽẽt amortuis. quib ñ credendo utiꝙ nec xp̃m uolunt cred̾e

Expanded text:
fratres suos, sensit se utique indignum qui testimonium perhibeat veritati: et fratres suos, sensit se utique indignum qui testimonium perhibeat veritati: et quia non impetraverat paululum se refrigerari, multo minus credit relaxari se posse ab inferis ad praedicationem veritatis. Quod Abraham dicit, Si volunt credere, habent Moysen et Prophetas, non istos Evangelio praeposuit; sed quia Evangelium, sicut dicit Apostolus, testimonium habet a Lege et Prophetis , illis credendo posse eos significat ad Evangelium pervenire: sicut alio loco ipse Dominus dicit, Si crederetis Moysi, crederetis et mihi: ille enim de me scripsit . Denique ad hoc pertinet quod etiam postea dicit, Si Moysen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent: quia eum praenuntiaverunt Moyses et Prophetae qui surrexit a mortuis, hoc ipsum etiam de illo quod resurrecturus esset a mortuis, quibus non credendo utique nec Christo volunt credere.
Abbreviated transcription (Latin):
ne postea etiam si oportune recepti fuerint eis quos diligunt opitulari
non ualeant. Illud enĩ quod scriptũ est. ut &e ip̃i recipiant uos in tab̾na¬
cula et̾na. non de suꝑbis &e in miscdib scriptũ est. qual iste diues fuisse
demontrat᷑. qd recepi a sanctis in illa tab̃nacła mereant᷑. s de his qui sibi
amicos offitiosissimis oꝑib miscdĩe feceruat: quãquam nec ip̃os iusti
pitio recipi. uisitari. in uno quoq minimorũ suoꝵ lib̃atoris bonitate
dignatꝰ est. quãquam illa p̾ceptio utrũ statĩpꝰ istam uitam fiat. an ui
fine scłi in resurrectione mortuorũ atq ultima retributione iudicii.
non minima questio est. S quandolibet fiat: certe de talib quał iste
diues insinuat᷑. nulla scriptura fieri pollicet᷑. Quinq autẽ fr̃s quos
hab̾e se dicit in domo patris sui iudeos significant. Appellati sunt enĩ

Expanded text:
ne postea etiam si optime recepti fuerint, eis quos diligunt opitulari ne postea etiam si optime recepti fuerint, eis quos diligunt opitulari non valeant. Illud enim quod scriptum est, Ut et ipsi recipiant vos in acula , non de superbis et immisericordibus scriptum est, qualis iste dives fuisse demonstratur, quod recipi a sanctis in illa tabernacula mereantur; sed de his qui sibi amicos officiosissimis operibus misericordiae fecerint: quanquam nec ipsos justi pitio recipi, visitari in unoquoque minorum suorum, liberatoris bonitate dignatus est. Quanquam illa receptio, utrum statim post istam vitam fiat, an in fine saeculi in resurrectione mortuorum atque ultima retributione judicii, non minima quaestio est: sed quandolibet fiat, certe de talibus qualis ille dives insinuatur, nulla Scriptura fieri pollicetur. Quinque autem fratres quos habere se dicit in domo patris sui, Judaeos significant. Appellati enim
Abbreviated transcription (Latin):
lerit: nec aliam uitam p̃ter illam in qua suꝑb tumebat adanta¬
uit. Lararum autẽ mala dic̃ recepisse: qr intellexit huiꝰ uite mor¬
talitatem labores &e dolores. & eriminas peccati penam ẽẽ. de quo
seriptũ est: Fuimꝰ & tios naturaliẽ fuͣme sicut & ceteri. De quo tt̃rum
scriptũ est. Quia infans cuiꝰ est uniꝰ diei uita suꝑ t̾ram mundus ñ ẽ.
A peccato: quia om̃s utiq in adam moriunt᷑. qui fac̾tus est transgͦs¬
sione mortalis. Quod autẽ dicte ad ea loca in quib torquentur
impii iustos etiam si uelinit non posse transire quid aliud signi¬
ficat: nͥ pꝰ hanc uitam ita receptis in carcere. ut inde exeant donec
reddant nouissimũ quadrantẽ ꝑ incõmutabilitatẽ diuine senten¬
tie nullũ auxilium miscdie posse p̾beri a iustis. etiã si ea ueluit p̃b̾e:
Quod monet scilicet ut in hac uita homines subueniãt quib possunt:

Expanded text:
saeculi, nec aliam vitam praeter istam in qua superbus tumebat, adamasaeculi, nec aliam vitam praeter istam in qua superbus tumebat, adamavit. Lazarum autem mala dicit recepisse, quia intellexit hujus vitae mortalitatem, labores, dolores, et aerumnas, poenas esse peccati: de quo scriptum est, Eramus et nos naturaliter filii irae, sicut et caeteri ; de quo iterum scriptum est, nec infantem cujus est unius diei vita super terram mundum esse a peccato , quia omnes utique in Adam morimur , qui factus est transgressione mortalis. Quod autem dicit, ad ea loca in quibus torquentur impii, justos, etiam si velint, non posse transire, quid aliud significat, nisi post hanc vitam ita receptis in carcere, ut non inde exeant donec reddant novissimum quadrantem , per incommutabilitatem divinae sententiae, nullum auxilium misericordiae posse praeberi a justis, etiam si eam velint praebere? Quo admonet scilicet ut in hac vita homines subveniant quibus possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
diuitis quedã u̾ba legis que illi iactantes quasi ꝓitiebant in t̾ram:
cũ supbe popło loquerentuꝵ Ulcera sunt confessiones peccatorũr:
uelut̾ mali humores a iuscerib intimis foras erumpentes. Canes qui
ea lingebant iniquisimi homines amantes peccata: quia lata lin¬
gua etiam laudare non cessant oꝑa mala. que in se alius gemens
& confitens detestatur Sinꝰ abrae requies erat horum pauꝑũ. quis
est regnũ celore. qd̾ pꝰ hanc utam recipiunt. Sepultura inferm pe-¬
narum ꝓfunditas: que suꝑbos & in miscde̾s pꝰ hanc uitam uorat: qͦs
tam̃ dñs in ista narratione dic̃ uidẽ de longinquo: atq sentire beators
requieni. quo sane transire non possunt. Quod autẽ linguam sibi
uule refrigerari cũ in flãma utiq totꝰ arderet: significat qd̾ scrip¬
eidr̃. recepisti bona in uita tua. illud tangit᷑ qd felicitatem scłi di

Expanded text:
divitis, sunt quaedam verba Legis, quae illi jactantes quasi projiciebant in terram, divitis, sunt quaedam verba Legis, quae illi jactantes quasi projiciebant in terram, cum superbe populo loquerentur. Ulcera, sunt confessiones peccatorum, velut mali humores a visceribus intimis foras erumpentes. Canes qui ea lingebant, nequissimi homines amantes peccata, qui lata lingua etiam laudare non cessant opera mala, quae in se alius gemens et confitens detestatur. Sinus Abrahae, requies beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, in quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni, poenarum profunditas, quae superbos et immisericordes post hanc vitam vorat. Quos tamen Dominus in ista narratione dicit videre de longinquo atque sentire beatorum requiem, quo sane transire non possunt. Quod autem linguam sibi vult refrigerari, cum in flamma utique totus arderet, significat quod scripei dicitur, Recepisti bona in vita tua, illud tangitur, quia felicitatem dilexit
Abbreviated transcription (Latin):
E pulatio ianctantia ẽ. legis. in qua głabant᷑ plus ad pompe latioriᷤ¬
uanitatem abutentes ea: qua ad necessitatem salutis utentes.
Mendicus autẽ nomine lazarus qui int̾pretat᷑ aduitꝰ. significat
idigentem ueluti gentilem aliguẽ aut pubheanũ: qui tanto
magis adiuuat᷑. quantominꝰ de suaru̾ facultatũ copia p̃siunte. Tales
erant duo qui orabant in templo unꝰ pliblicanꝰ &e alter phariseus..
Diues gͦ dicit tamꝙͣ satiatꝰ iustitia non int̾ illoᷤᷤ batos mimerandus qͥ
efuriunt &e situnt iustitiam. gratias ago tͥ quia non sum sicut pu-¬
blicamis iste. Pauꝑ autẽ qui se adiuuari desiderat dieit. ꝓpitiꝰ esto mi¬
chi peccatori: desidat tam̃ satiari de micis que cadunt de m̃sa diuitis.
iacens ad ianuam ñ enĩ ãmitebat᷑ ad epulas eiꝰ. qui nec bene eis utebat᷑.
Nec egenti dabat tamꝙͣ scriba habens claues regni celorum: nec ip̃e
intrans. uec alios intrare ꝑmittens. Mice sunt enĩ cadentes de mensa

Expanded text:
endida, jactantia Legis est, in qua gloriabantur plus ad pompam clationis abutentes ea, quam ad necessitatem salutis utentes. Mendicus autem nomine Lazarus, quod interpretatur Adjutus, significat indigentem, veluti gentilem aliquem aut publicanum, qui tanto magis adjuvatur, quanto minus de suarum copia facultatum praesumit. Tales erant duo qui orabant in templo; unus publicanus, et alius pharisaeus. Dives ergo dicit tanquam satiatus justitia, non inter illos beatos numerandus qui esuriunt et sitiunt justitiam : Gratias tibi ago, quia non sum sicut publicanus iste. Pauper autem qui se adjuvari desiderat, dicit: Propitius esto mihi peccatori . Desiderat tamen saturari de micis quae cadunt de mensa divitis jacens ad januam. Non enim admittebatur ad epulas ejus, qui nec bene illis utebatur, nec egenti dabat; tanquam Scriba claves habens regni coelorum, nec ipse intrans, nec alios intrare permittens . Micae cadentes de mensa
Abbreviated transcription (Latin):
dixit xp̃m dei uirtutem & deisa¬
pientiam: urtutem ad signa retu¬
lit ꝓpter iudeos ÷ sapientiam aute
ad doctrinam ꝓpter grecos id est
est. putas inueniet fidem in t̾ra.
quia quid̃ aqui cesserint diabolo
de xp̃i aduentu dubitabunt: Qd̾
autẽ petrus implorat a dño auxili¬
um ne mergat᷑: significat qͥbus d̾a
tͥbulationib etiam posse ultima
ꝑsecutione purganda ẽẽ eccł̃iam:
Q uod et paulus significat dicens:
seqͥtur. ut ad orantes om̃s qui in
naui erant dicerent. uere filiꝰ dei.
significat caritatẽ eius te mani¬
festam. futurã ꝑ spetiem iam uide¬
meiad te iam ꝑtinebit: Q uib
uerbis significant᷑ filii ĩa ñ sibi opꝰ
ẽẽ parentũ ꝓ se oblationes quod
ad eam etatem ꝑuenissent: ut pos¬
sent iam ipsi offerreꝓse: In hac
gͦ etate constitutos ut possent pa-¬
rentib suis hoc clicere. eñ hoc
dixissent: negabant pharisei reoꝰ
ẽe si parẽtib sius nͨ p̾starẽt ho¬

Expanded text:
dixit Christum Dei Virtutem, et Dei Sadixit Christum Dei Virtutem, et Dei Sapientiam ; virtutem ad signa retulit propter Judaeos, sapientiam autem ad doctrinam propter Graecos, id estest, Putas, inveniet fidem in terra ; quia quidam qui cesserint diabolo, de Christi adventu dubitabunt. Quod autem Petrus implorat a Domino auxilium, ne mergatur, significat quibusdam tribulationibus etiam post ultimam persecutionem purgandam esse Ecclesiam. Quod et Paulus significat dicens: nem . Quod sequitur, ut adorantes omnes qui in navi erant, dicerent, Vere Filius Dei es, significat claritatem ejus tunc manifestam futuram, per speciem jam videmei, ad te jam pertinebit: quibus verbis significant filii jam non sibi opus esse parentum pro se oblationes, quod ad eam aetatem pervenissent, ut possent jam ipsi offerre pro se. In hac ergo aetate constitutos, ut possent parentibus suis hoc dicere, cum hoc dixissent, negabant Pharisaei reos esse, si parentibus suis non praestarent ho
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine carnis ÷ solet enĩ concedi
otium sexagenariis post militiam
uł actiones publicas: Tricesimum
tium: Ipsi enĩ habent acriorem
dicit᷑. quã tribulationem p̾cedente
seꝑabutur impii apiis: qd̾ per bo¬
nos angłos intelligit᷑ fieri: quia of¬
bono aĩmo. qͦmodo lex qͦmͦ iudex.
Offitia uͦ miscdĩe mali implere ñ pos
expellere. manis fit om̃ib olerib id
est doginatib : Dogm autẽ sunt
plancta sectarim. id est qd̵ placuit sin¬
mulier abscondit in farme satis tͥb:
Mulierem sapientiam dicit: ferm̃tu.
dilectionem quod feruere facit &
excitat: In farie autẽ satis trib.
dixit duo testam̃ta legis in eccłia:
Quem quis cum ex parte intellectꝰ
illum. id est contẽptum tempora¬
lium conparat sibi otium: ut sit
diues cognitione dei. Quod dixe¬
runt iudei unde huic sapientie¬
a hec & uircutes: Sapientia in
his que loqͤbatꝰ: Uirtutes uihis
que oꝑabatur. Ideo & apłs cum

Expanded text:
suetudinem carnis; solet enim otium suetudinem carnis; solet enim otium concedi sexagenariis post militiam, vel post actiones publicas: trigesimum tium; ipsi enim habent acriorem dicuntur, quia tribulatione praecedente separabuntur impii a piis: quod per bonos Angelos intelligitur fieri; quia ofbono animo, quomodo rex, quomodo judex; officia vero misericordiae mali implere non posexpellere, majus fit omnibus oleribus, id est dogmatibus. Dogmata autem sunt placita sectarum, id est, quod placuit sinmulier, et abscondit in farinae satis tribus: mulierem, sapientiam dicit: fermentum, dilectionem; quod fervefacit et excitat. In farinae autem satis tribus, dixit duo Testamenta legis in Ecclesia, quae quis cum ex parte intellectus illum, id est, contemptu temporalium comparat sibi otium, ut sit dives cognitione Dei. XIV. Irunt Judaei: Unde sapientia haec, et virtutes? Sapientia in his quae loquebatur. Virtutes in his quae operabatur. Ideo Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
ita credituros : ut ñ possint ferre
labores continentie. et ad scłm redi¬
turi sunt: Quod dic̾tum est assu¬
mit secum alios septem: intelli¬
git᷑ qr cũ quis oeciderit de iustitia
etiam simulationem habebit:
Cupiditas enĩ carnis expulsa ꝑ pe-¬
nitentiam. a cũsuetis oꝑib cũ nõ
inuenerit in quib delectatioĩb
requiescat ⁊ aiudius redit. et rursꝰ
occuꝑat m̃tem hominis  si cõpulsa ñ¬
sa ẽẽt: negligentiam subsequita
est ut nͨ introduceret᷑ tamqͣm¬
habitator: mu̾dade domui sermo
dei ꝑsanam doc̃trinam. Et qmͣ¬
septem iurtutib spũalib sunt
contrariaꝯ sed etiam sed etiam¬
ꝑ hypochrisim in seipso uirtutes
habere simulabit: ꝓptea assumptis
ipsa septenaria simulatione redit
illa concupiscentia. ut sint nouissi
aliud sexagesimũ. alud tricesimu᷑
Centesimu̾ est martyrũ ꝓter satie¬
tatem uite uł contẽptum mortis:
s exagesimũ uirginũ ꝓter otium
interuis. quia ñ pugnat contra con¬

Expanded text:
ita credituros, ut non possint ferre labores continentiae et ad saeculum redituri sint. quod dictum est: assumit secum alios septem, intellegitur, quia cum quis ceciderit de iustitia, etiam simulationem habebit. cupiditas enim carnis expulsa per paenitentiam a consuetis operibus, cum non inuenerit in quibus delectationibus requiescat, auidius redit et rursus occupat mentem hominis, si, cum pulsa esset, neglegentia subsecuta est, ut non introducerethabitator mundatae domui sermo Dei per sanam doctrinam. Et quoseptem virtutibus spiritualibus sunt contraria, sed etiam per hypocrisim se ipsas virtutes habere simulabit; propterea assumptis ipsa septenaria simulatione, redit illa concupiscentia, ut sint novissimaliud sexagesimum, aliud trigesimum: centesimum martyrum, propter satietatem vitae vel contemptum mortis: sexagesimum virginum, propter otium interius, quia non pugnant contra con
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cum a sexagenario anno
senectus dicatur inciꝑe : et
possit humana natiuitas usꝙ
ad centum uiginti annos ꝑue¬
iire : manifestum est solam
senectutem posse tam longam
ris humani que incipit adñi
aduentu usq in finem scłi.
quib generationib conputet᷑
inceitum est : Ꝙ hoc utiliter
tamquam furem in nocꝰte ẽeͣ
uenturum: Sed tamen
sexta etate uisitatum est genꝰ
humanum humili aduentu¬

Expanded text:
Nam cum a sexagesimo anno Nam cum a sexagesimo anno senectus dicatur incipere, et possit humana vita usque ad centum viginti annos pervenire, manifestum est solam senectutem posse tam longam ris humani, quae incipit a Domini adventu, usque in finem saeculi, quibus generationibus computetur incertum est: et hoc utiliter tanquam furem in nocte esse venturum . 3. Sed tamen sexta aetate visitatum esse genus humanum humili Domin
Abbreviated transcription (Latin):
actione fuleiri. Nam et acͨtio
temeraria est sine cognitͥone:
& sine actione ignaua cognitio:
Sed pͥma uita hominis cui nulla
amministratio recꝰte credit᷑ quinꝙ
sensib corporis dedita est: qui
sunt uisus. auditꝰ. olfatꝰ. gustꝰ.¬
& tactus: Et ideo due pͥme
etates generis humanz denis
generatͥonib difiniunt᷑: tanꝙͣ
infantia et pueritia. Quinario
Sexu ꝓpagat᷑: Sunt gͦ gene¬
rationes decem ab adam usq
ad noe : et inde usq ad abraham
alie decem: quas duas etates
infantiam et pueritiam huma¬
lescentia uero & ientꝰ et graui¬
tas inde ab abraham usq ad
dauid: et inde usq acd trans¬
migrationem babilonie. &
inde usꝙ ad aduentum dñi
quatuordenis generationib
figurant᷑ ⁊ septenario geminato
ad eandem rationem utriusq
sexus cõ quinario in sensib
corporis: actio & cognitio ad dita
fuerit:. Senectus aute̾ solet
etiam tantum tenere temporĩ.
quanitũ relique etates om̃s:

Expanded text:
actione fulciri. Nam et actio actione fulciri. Nam et actio temeraria est sine cognitione, et sine actione ignava cognitio. Sed prima vita hominis, cui nulla administratio recte creditur, quinque sensibus corporis dedita est; qui sunt visus, auditus, olfactus, gustus, tactus. Et ideo duae primae aetates generis humani denis generationibus definiuntur, tanquam infantia et pueritia; quinario sexu propagatur. Sunt ergo generationes decem ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abraham aliae decem; quas duas aetates infantiam et pueritiam genelescentia vero et juventus et gravitas, id est, ab Abraham usque ad David, et inde usque ad transmigrationem in Babyloniam, et inde usque ad adventum Domini, quatuor denis generationibus figurantur; septenario geminato ad eamdem generationem utriusque sexus, cum quinario qui est in sensibus corporis, actio et cognitio addita fuerit. Senectus autem solet etiam tantum tenere temporis, quantum reliquae omnes aetates.
Abbreviated transcription (Latin):
ita conelud t᷑at apłs ꝙ dicat:
hec autem om̃ia in figura contin¬
gebant eis: scripta sunt autem¬
etates sex in uno homine: infan¬
tia. pueritia. ad olescentia. iuuentꝰ.
grauitas. et senectus: Prima
itaq generis humani etas ab
adam usꝙ ad noe : Sccła a noe:¬
usꝙ ad abraham: Qui articuli
euidentisimi sunt et notissim:
Tertia ab abraham: usq ad dauid
Sic enim mat̾eus euangelista
partit᷑: Qurta a dauid: usꝙͣ
ad transinigrationem in babi¬
loniam: Quinta a transmi¬
gratione in babiloniam: usꝙ
ad auentum dñi: Sexta ab
aduentu dñi usq ad finem seculi
sꝑanda est: qua exterior homo
tamquam senectute corumpit᷑:
qui etiam uetꝰ dicit᷑: & int̾ior
renonat᷑ de dieꝰ in diem: Inde
requies sempit̾na est que signi¬
ficatur sabbato. Hiuc Rei
congruit qd̵ homo sexta die faet
est ad ymaginem & similitudi¬
nem dei: Nemo autem ignorat
hominũ uitam iam aliquid
aministrante̾: cognitione &

Expanded text:
ita concludat Apostolus et dicat: ita concludat Apostolus et dicat: Haec autem in figura contingebant eis; scripta sunt autemaetates sex etiam in uno homine; infantia, pueritia, adolescentia, juventus, gravitas, et senectus. Prima itaque generis humani aetas est ab Adam usque ad Noe. Secunda, a Noe ad Abraham: qui articuli sunt evidentissimi et notissimi. Tertia, ab Abraham usque ad David: sic enim Matthaeus evangelista partitur . Quarta. a David usque ad transmigrationem in Babyloniam. Quinta, a transmigratione in Babyloniam usque ad adventum Domini. Sexta, ab adventu Domini usque in finem saeculi speranda est: qua exterior homo tanquam senectute corrumpitur, qui etiam vetus dicitur, et interior renovatur de die in diem . Inde requies sempiterna est, quae significatur sabbato. Huic rei congruit quod homo sexto die factus est ad imaginem et similitudinem Dei . Nemo autem ignorat hominum vitam jam aliquid administrantem, cognitione et
Abbreviated transcription (Latin):
in iohe constituta digito osten¬
dit p̾sentem ⁊ que uenturum
ab exordio generis humant
cecinerat. incipit minui: atq
inde cresce p̾dicatio regni dei
Et ideo baptizauit iohs in peni¬
tentiaur: finit᷑ enĩ uetꝰ uita
usq ad penitentiam atq inde
menti ꝓphetia ñ silere colligit᷑
ab hisqui pie quert. et ad
hec inuestiganda diuinit᷑
aduiuantur: Maxime
tamen illis eudentiorib rerũ
figułis apparet. qd̃ abtel nistꝰ
a fr̃e int̾ficit᷑ ⁊ et dñs a iudeis:
qd̃ arcͥa noe tamꝙͣ in diluuio
seculi eccłia gub̾nat᷑ ⁊ qd̾ ysa¬
ac unmolandus ducit᷑ et
aries pro illo in sentib tamꝗͣ.
crueifixus agnoscit᷑: qd in duob
abrahe filiis uno de ancilla alt̾o
de libera duo testam̃ta intelligunt᷑.
qd̃ duo popłi in genunis esau
et iadcob p̾mont᷑rant᷑ : qd ioseph
a fr̃ib ꝑsecutione passus ab alie¬
nis hor honorat᷑: sicut dñs tudeiᷤ
ꝑsequentib ad apud gentes
clarificatꝰ est : Longum est¬
singula commemorare. cum

Expanded text:
in Joanne constituta digito ostendit praesentem, quem venturum ab exordio generis humani cecinerat, incipit minui, atque inde crescere praedicatio regni Dei. Et ideo baptizavit Joannes in poenitentiam : finitur enim vetus vita usque ad poenitentiam, atque inde ophetia non silere colligitur ab eis qui pie quaerunt, et ad haec investiganda divinitus adjuvantur. Maxime tamen illis evidentioribus rerum figuris apparet: quod Abel justus a fratre interficitur , et Dominus a Judaeis: quod arca Noe, tanquam in diluvio saeculi Ecclesia gubernatur : quod Isaac immolandus Deo ducitur, et aries pro illo in sentibus tanquam crucifixus agnoscitur : quod in duobus Abrahae filiis, uno de ancilla, altero de libera, duo Testamenta intelliguntur : quod duo populi in geminis, Esauet Jacob, praemonstrantur : quod Joseph a fratribus persecutionem passus, ab alienis honoratur ; sicut Dominus Judaeis persequentibus, apud Gentes clarificatus est. Longum est commemorare singula, cum
Abbreviated transcription (Latin):
trib diebus et trib noc̃tib. sic
erit filiꝰ homuus in corde t̾re triͥ¬
bus dieb & trib nocꝰtib : sexte
ferie diei partem qua sepultus
est cũ p̃terita noc̃te ꝓ nocꝰte &
die accipies: hoc est ꝓ toto die. sab¬
bati nocꝰtem et diem & nocꝰtem
dnicam cũ eodem die illucesce̾te.
hac ꝑ hoc accipiendo partemꝓ
doto. habens triduum et tres
noctes: Anͦd enum dieu̾tur
decem m̃ses p̾gnantis nouem
sunt pleni: sed initium decun
ꝓ toto accipitur: Et qd̾ sedñs
ostendit in monte post sex dies
factum dicit unꝰ euangelista alter
uero post octo dies: partem dic̃¬
posteriorem primi diei in qͦ fu¬
turum hoc dñs ꝓmisit. & partẽ
pͥorem nouisimi cliei in qͦ conple¬
tum est qđ ꝓmisit. ꝓ totis atq
integris dieb annumerans: ut
intelligas eum qͥ dixit post sex
dies solos medios conmemorase.
qui uere toti atq integri conpleti
sunt: Ingenesi enĩ a lumine ui¬
cipit dies et finit ad tenebras: ad
sinficandum lapsum hominis:

Expanded text:
et tribus noctibus, sic erit et filius hominis in corda terrae tribus diebus et tribus noctibus. sextae. feriae diei partem, qua sepultus est, cum praeterita nocte pro nocte et die accipies, hoc est pro toto die, sabbati noctem et diem et noctem dominicam cum eodem die inlucescente: ac per hoc accipiendo partem pro toto habes triduum et tres noctes. quod enim dicuntur decem menses praegnantis, nouem sunt pleni; sed initium decimi pro toto accipitur. et quod se dominus ostendit in monte, post sex dies factum dicit unus euangelista, alter uero post octo dies dicit, partem posteriorem primi diei, in quo futurum hoc dominus promisit, et partem priorem nouissimi diei, in quo completum est quod promisit, pro totis atque integris diebus annumerans: ut intellegas eum qui dixit: post sex dies solos medios commemorasse, qui toti atque integri completi sunt. in Genesi enim a lumine incipit dies et finit ad tenebras ad significandum lap sum hominis;
Abbreviated transcription (Latin):
cipit manifestari ꝓphetia. que
suꝑiorib quinq etatib latet:
gestabat ut supra dic̾tum est:
ideo ex senib parentib nascit᷑.
tamquam senescente scło ꝓphe-¬
tia illa innotescere incipiat:
Et quinq mensib se occultat
mater eiꝰ sicut scriptum est:
Occultauit sẽ helysabeth m̃sib
quinq: Sexto aut̃ mͣse uisi¬
tatur a maria matre dñi: et
exultauit infans in utero ei
tamꝙͣ pͥmo aduentu dñi quo
rere ꝓphetia manifestari incipi¬
at ÷ sed tamquã in utero i.
ad om̃s sicut in luce̾ manifes¬
tum est se fateant᷑ qd̃ futuru̾
credimus scoo aduentu dñi.
quo in claritate uenturus est.
sicut ioħs fuit huiꝰ: et ideo dicit᷑

Expanded text:
coepit manifestari prophetia, quae superioribus quinque aetatibus latuit: gestabat, ut supra dictum est, ideo ex senibus parentibus nascitur, tanquam senescente saeculo prophetia illa innotescere incipiat; et quinque mensibus se occultat mater ejus, sicut scriptum est, Occultabat se Elisabeth mensibus quinque. Sexto autem mense visitatur a Maria matre Domini; et exsultat infans in utero, tanquam primo adventu Domini quo  est, prophetia manifestari incipiat: sed tanquam in utero, id ut omnes sicut in luce manifestam esse fateantur; quod futurum credimus secundo adventu Domini, quo in claritate venturus est; sicut hujus Joannes fuit. Et ideo dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
tem illum appellat: qr ipse tene¬
se homines eruere sed ꝑ grãm
deiz. Llasa eiꝰ dieit homines in¬
fideles: nͥpriꝰ alligauerit fortẽ:
Alligauerit dixit potestatem illi
ademerit. impediendi uolu̾tatẽ
fidelium asequendo. xp̃cꝯ & ob¬
tinemdo regno dei. ꝑ Roge
tum enim quis filiꝰ est in quãtũ

Expanded text:
tem illum appellat, quia ipse tenetem illum appellat, quia ipse tenese homines eruere, sed per gratiam Dei. Vasa ejus dicit omnes infideles. Nisi prius alligaverit fortem: alligaverit dixit, potestatem illi ademerit impediendi voluntatem fidelium a sequendo Christo, et obtinendo regno Dei. VI. Ibtum enim quisque filius ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& uirtute helye: Pactis autẽ
maria cum helysabet m̃sibus
trib discedit. quo numero mͥ
uidet᷑ significari fides trinitatis.
et baptisina in nomine patris
& filii & spͣs sanc̃ti : quo ꝑ humi¬
lem dñi aduentum genus huma¬
num inbuit᷑. et futuro aduen¬
tu claritatis eius excolitur
II N uod discipuli dñi ceperunt
uellere spieas et manducare⁊
qd nisi confri cautes eas facere
non possent : hoc est mortifica¬
re m̾bra uestra que sunt super
t̾ram ⁊ id est qr quisq non tran¬
n lino fumigante notandũ:
quia deserto lumine facit pu
torem Tunc oblatus est demo¬
nium habens cecus et mutus.
id est qui non credit ꝙͣ subditus
est diabolo. qͥ non intelligit et
confitet᷑ ipsam fidem de qua dic¬
tum est ore confessio fit in salu¬
tem. uł qui n᷑ dat laudem deo:
nͣ potest: quẽ adu̾sum se diuisũ
ẽe fatemini: Regnũ dei minc
dicit quo danpnant᷑ impii. et a
fidelib de peccatis suis peniten¬
tiam nc᷑ agentib secernũt᷑: for¬

Expanded text:
 virtute Eliae. Peractis autem Maria cum Elisabeth mensibus tribus, discedit . Quo numero mihi videtur significari fides Trinitatis, et Baptisma in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, quo per humilem Domini adventum genus humanum imbuitur, et futuro adventu claritatis ejus extollitur. Quod discipuli Domini coeperunt vellere spicas, et manducare, quod nisi confricantes eas, facere non possent; hinc est, Mortificate membra vestra, quae sunt super terram: id est, quia quisque non trann lino fumigante notandum quia et desertum lumine facit pu Tunc oblatus est ei daemonium habens, caecus et multus: id est, qui non credit, et subditus est diabolo; qui non intelligit, et non confitetur ipsam fidem, de qua dictum est, Ore autem confessio fit in salutem ; vel qui non dat laudem Deo. non potest, quod adversum se divisum esse fatemini. Regnum Dei nunc dicit, quo damnantur impii, et a fidelibus de peccatis suis poenitentiam nunc agentibus secernuntur. For
Abbreviated transcription (Latin):
fili accipias. ad totum enim
qd dixit illatum est: uerbo
enim suo se pater declarat.
id qd̾ ꝑ uerbum declarat᷑. sed
etiam seipsum declarat:¬
ohannes baptista considerata
scriptura que de illo in euan¬
głio legit᷑. multis ꝓbabilib
documtis non absurde credit᷑
eo maxime quod de illo dñs
dixit plusquã ꝓpha: Hic si¬
quidem totius ꝓphetie que ab
exordio generis humani usq
ad aduentum domini de dño
facta est ymaginem gestat:
EEst autem euangelii ꝑsona
tiabatur: cuiꝰ augetur predicatio
ꝑ uniuersum orbem t̾rarum
ab ipso dñsi aduentu. Propħia¬
aii autem minuit᷑ postquã
id qd p̾mintiabat aduenit:
Itaq dñs clicit lex et ꝓpħe
usq ad ioħm baptistam: ab¬
hinc regnum dei p̾dicatur
Et ioħs ipse: Illum inqͥd
oportet crescere. me autem

Expanded text:
Filium accipias. Ad totum enim quod dixit illatum est, Verbo enim suo se Pater declarat id quod per Verbum declaratur, sed etiam seipsum declaratoannes Baptista, considerata scriptura quae de illo in Evangelio legitur, multis probabilibus documentis non absurde creditur eo maxime quod de illo Dominus dicit, Plus quam propheta . Hic siquidem totius prophetiae, quae ab exordio generis humani usque ad adventum Domini de Domino facta est, imaginem gestat. Est autem Evangelii persona tiabatur, cujus augetur praedicatio per universum orbem terrarum ab ipso Domini adventu: prophetia autem minuitur postquam id quod praenuntiabat advenit. Itaque Dominus dicit: Lex et Prophetae usque ad Joannem Baptistam; abhinc regnum Dei praedicatur . Et Joannes ipse: Illum, inquit, oportet crescere, me autem
Abbreviated transcription (Latin):
est illud. fulgebunt iusti sicut
sol in regno patris eoꝵ. ad ignẽ
durabat᷑ ut panis. cor hominis
confirmans ad aꝑa. ut ẽ illud.
Siqͥs uult post me uenire ab¬
neget semet ipsum sibi:. & tollat
cruẽẽ suã & sequat᷑ me. Pharisei

Expanded text:
est illud: Fulgebunt justi sicut est illud: Fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum. Ad ignem duratur: ut, Panis, cor hominis confirmans. Ad aspera, ut est: Si quis vult post me venire, abneget seipsum sibi, et tollat crucem suam et seq
Abbreviated transcription (Latin):
et ignis ñ extinguit᷑. Hermis
est conscientia sera: ignis pe¬
na inconsũpta. Unde ꝑ ꝓpham
dicitur. Ambulate in lumine
ignis ur̃i: & in fłamis quas
succendistis uoubis. Om̃s enĩ
igne salient᷑. Omĩs enĩ uicti
ma saliet᷑. Uictima dñi ẽ genꝰ
humanũ. quod hic ratione sa
purgatorio igne eraminet᷑.
ri. ne de synagoga eiciat᷑.
diligens głam hominũ ma-¬
gis quã dei. Habete in uob̃
sal: & pacẽ habete int̾ uos.
Salsitudinẽ correptionis a¬
mor ꝓrimi tempet. & dilecti¬
onẽ ꝓrimi sal iusticie con¬
diat. Et in domo iterũ discipłi
eiꝰ int̾rogabant eũ de eodẽ.¬
Et hoc ꝓpͥe. Iterata scientia
uerbi. non fastidiũ s esuriẽ
et sitim p̾stat: ut est illud sa¬
pientie. Qͥ edunt me adhuc
esurient: & qͥ bibunt me ad¬
huc sicient. Melli flua sapientie
eloqͥa. gustata diligentiꝰ multi¬
modũ saporẽ reddunt. Quando
pluit dñs manna ad mandu¬
candũ. sub sole liquescens ut
cera. reddens inellita dic ta. ut

Expanded text:
et ignis non exstinguitur. Vermis, est conscientia sera. Ignis, poena inconsummata. Unde per prophetam dicitur: Ambulate in lumine ignis vestri, et in flammis, quas succendistis vobis. Omnis enim igne salietur. Mire dictuma salietur. Victima Domini est genus humanum, quod hic ratione sappurgatorio igne examinatur.ri, ne de synagoga ejiciatur: diligens gloriam hominum magis, quam Dei. Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos. Salsitudinem correctionis, amor proximi temperet, et dilectionem proximi sal justitiae condiat. Et in domo iterum discipuli ejus interrogabant eum de eodem.Et hoc proprie: in iterata scientia verbi non fastidium, sed esuriem et sitim praestat: ut est illud Sapientiae: Qui me comedunt, adhuc esurient, et qui me bibunt, adhuc sitient. Melliflua sapientiae eloquia gustata diligentius, multimodum saporem reddunt. Quando pluit Dominus manna ad manducandum sub sole liquescens ut cera, reddens mollita dicta, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dicit marcꝰ iterũ discipłi eiꝰ
int̾rogauerunt eũ: ñ discipłi
int̾rogauert̃ pͥus. s phariser
S scdã int̾rogatio ab aliis.
id.ẽ. ab apłis iterũ dicta est
de eadẽ re. de qua pharisei
runt iherico. Iherico. luna si¬
ue anathema int̾pretatur.¬

Expanded text:
 Iterum discipuli ejus interrogaverunt eum: non discipuli interrogaverunt prius, sed pharisaei. Sed secunda interrogatio ab aliis, id est, ab apostolis, iterum dicta est de eadem re, de qua pharisaei eum iunt Jericho. Jericho, luna, sive anathema interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
dilections:. iohannes tam̃ amphꝰ.¬
S
acspecialiꝰ. usq ad finẽ uite. quis cõ¬
missam accepit in suam quasi matr̃e
filiꝰ: cuiꝰ benignus magister de cru¬
ce. mulier inquit ecce filiꝰ tius. ad
discipulũ autẽ ecce mater tua: ut
uͥgo uͥgini cohereret: & deseruiret
officiosissime cura ad optionis: Ui..
Non enĩ pudicissima uͥgnutas alieui
discipuloꝵ rectiꝰ quã u̾gini cõm̃dat᷑
ut ẽẽt ad in uice̾ grata societas ce
floridus aspectꝰ. nec ñ & uenustus
conu̾sandi u̾rans alt̾natun pu-¬
dicitiarũ splendor decoratꝰ. Una
siquidẽ uirtꝰ uͥgmitatis in ambo¬
b: s altera ꝓ portio in maria.
Altera quidẽ qi fecondior: s ip̃a. Ip̃a
uero: s altera:. Quia ce si ip̃a eadem¬
q incorruptio. tam̃ fecunditas in¬
tegrit᷑as. longe głosior quã uͥginitas.
Iccirco ce fecunditas in illa tota deifi¬
ea est: ce uͥginitas. Alioqui nꝰqũa
scđm naturã nascendi uͥginitas.
uͥ fecunditas p̃dicat᷑: neq fecundi¬

Expanded text:
dilectionis, Joannes tamen amplius ac specialius usque in finem vitae, qui sibi commissam accepit in suam, quasi matrem filius: cui benignus magister de cruce: Mulier, inquit, ecce filius tuus; ad discipulum autem: Ecce mater tua ; ut virgo virgini cohaereret et deserviret officiosissime cura adoptionis. Non enim pudicissima virginitas alicui discipulorum rectius quam virgini commendatur ut esset ad invicem grata societas et floridus aspectus? necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecundi