comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regis et̾ui suturꝰ. sic nõ p̃dicit Eruidã uo̾ cangũt᷑ elonm¬
quo et nõ tangñt᷑. eꝑximo. sic̃ isdem dd in c̃arnandũ dei
uingenitã nouerat: de Iudea dicens hõ factus est ñ ea  et
ipse sundauit eam altissimꝰ: al quc̃ ad colos astensuꝵs. ett
ad pacb dextam sessurũ intelligit dicens dixiti dñs diũ
meo sede a dexes meis. et tameñ multa que enicino facta
sunt minime pindit : Etem̃ ut ꝑauta de mulus loquar.
sernũ ufiboseth. syba contͣ dũm suũ mentiẽtem nõ inteł¬
lexit. et amase ꝓmittens dicit. Hec faciat i̾ dens. et
qet addat si non magist̾ milicie fueris corã me omi tempoe
ꝓ pab coidelicet quid̃ sequeret᷑ iguorans. quia amasa rsdem
non solum pu̾tipatũ nilicie ꝓ ħoab nõ susciꝑet: sed etiam
ꝑ Ioab post paululũ citam finiket Etcum templum deo
tonscruere uoluit quid entino sequeret᷑ nesciens: ꝓphã
stce u̾go concipiet et pariet filiũ et xotabituꝵ nomẽ eis

Expanded text:
s aeterni futurus sit non praedicit . Quidam vero tanguntur e longinquo, et non tanguntur e proximo, sicut idem David incarnandum Dei Unigenitum noverat, de Judaea dicens: Homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Atque hunc ad coelos ascensurum, et ad Patris dexteram sessurum intelligit, dicens: Dixit Dominus Domino meo, sede a dextris meis . Et tamen multa quae e vicino acta sunt minime praevidit. Ut enim pauca de multis loquar, servum Miphiboseth sibi contra suum dominum mentientem non intellexit ; et Amasae promittens, dicit: Haec faciat mihi Deus, et haec addat, si non magister militiae fueris coram me omni tempore pro Joab , videlicet quid sequeretur ignorans, quia Amasa idem non solum principatum militiae pro Joab non susciperet, sed etiam per Joab post paululum vitam finiret Ibid., XX, 10. Et cum templum Deo construere voluit, quid e vicino sequeretur nesciens, prophetam Ecce virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus
Abbreviated transcription (Latin):
deret. atq enis animũ defuturis rrpleret. uox etem̃
psalmodie cũ ꝑ intenciont cordic agitue ꝑ ħant omĩ potẽn
dño. ad cor Iter paniter parat cotͥintente menti uł
ꝓplietie misteria uł ꝯpiaionis gram in fundat⁊ unde
sc̾ͥprum est Sac̾sicũ landis honorisicabit me: et illit
Nter est. quo oscendam illi salutare dei Qd̾ em̃ latmne
salutare hoc hebrayte Ihũs dĩioir In sac̾sino Igit᷑
laudis fit Ihũ iter ostensionis: quia dum ꝑ psałmo¬
diam ꝯpuctio effunditiur uia nobis in torde. fit. per quã
ad Ihuĩ in fine ꝑ xenit᷑ : sicut ipse de sua ostensione
loquit᷑ dicens ¶ui diligit me Diliget᷑ a patre meo
et ego diligam eñ. et manifestabo ei me ipsu huit
ouis Itor sacite ei qui ascendit suꝑ occasum. dñs nomen
est illi: Ipse et em̃ suꝑ occasim ascendit: qui mortem
resurgendo caltauit Cui dũ cantanh Iter facimaet
ore dei indicat qui contͣ samariã missus. mala que ei
uentura exant nũtiauit Eu tamen ꝓhibitus a dño

Expanded text:
animum de venturis repleret . Vox enim psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Domino ad cor iter paratur, ut intentae menti vel prophetiae mysteria, vel compunctionis gratiam infundat. Unde scriptum est: Sacrificium laudis honorificabit me, et illic iter est quo ostendam illi salutare Dei . Quod enim Latine salutare, hoc Hebraice Jesus dicitur. In sacrificio igitur laudis fit Jesu iter ostensionis, quia dum per psalmodiam compunctio effunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur, sicut ipse de sua ostensione loquitur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum us, iter facite ei qui ascendit super occasum, Dominus nomen est ei . Ipse etenim super occasum ascendit, qui mortem resurgendo calcavit. Cui dum cantamus, iter facimus, ut per adest, etiam vir Dei indicat, qui, contra Samariam missus, mala quae ei ventura erant nuntiavit ; qui, tamen, prohibitus a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
illut natauitq ferrũ In quo uidelic ꝓphete facto ꝯgnostit᷑
quia qui requirit eobe cecidit᷑: quid esset factur ꝯ nouerat.
sed tamen cuĩ requirit constat. quia ubi ferrũ tendisset
gnorabat Propliene gͦ spũs q̃elysei mentem e sutu̾o te-¬
nigerat. sed ex p̃sterito non tangebat: qui et ferrum ꝯopro¬
fudis demersum. quia reuocaturꝰ esset ad suꝑficiem sue̾
potuit eed ubi teciderat omĩno nescieb̾at Aliqũ uoͬ mhtẽ¬
ei sunt ꝑ sp̃m̃ nĩtiati : Wc̃ꝑtum quippe est dixit spũs ei
Dite uiri ires quer̃t̃ le Ad quos ille destandit et requi¬
rens dixit Que causa est ꝑꝑter quã uemstis Iaonꝰ uer¬

Expanded text:
illuc, natavitque ferrum . In quo videlicet prophetae facto cognoscitur quia qui requirit ubi ceciderat quid esset facturus noverat; sed tamen cum requirit, constat quia ubi ferrum cecidisset ignorabat. Prophetiae ergo spiritus Elisaei mentem ex futuro tetigerat, sed ex praeterito non tangebat, qui et ferrum in profundis demersum, quia revocaturus esset ad superficiem, scire potuit; sed ubi ceciderat omnino nescivit. 11. Aliquando veei sunt per spiritum nuntiati; scriptum quippe est: Et dixit spiritus ei: Ecce viri tres quaerunt te. Ad quos ille descendit, et requirens dixit: Quae causa est propter quam venistis ? In
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terita : Rescat nũt ait ad quc De sats eloquiis
misit ad magos Rariolos unis q sapientes ba¬
bilome cõnotauit nec ab eis solli̾mõ int̾p̾tationẽ
somp̃mi sẽd etiã sompniũ quesiuit  et inmirim.
ox p̃ti̾to tolligeret si quid in eoꝵ responsionoꝰ
deuenturo certũ teneret: Qui cũ dite̾ nulla po¬

Expanded text:
praeterita, restat nunc ut adhuc de sacris eloquiis , misit ad magos et ariolos, omnesque sapientes Babyloniae convocavit, nec ab eis solummodo interpretationem somnii, sed etiam somnium 1176 quaesivit, ut nimirum ex praeterito colligeret si quid in eorum responsionibus de venturo certum teneret. Qui cum dicere nullatenus po
Abbreviated transcription (Latin):
lllo erit ꝓphenẽ gͦ spñs e p̃senti pariter et ex
futuro ꝓphetantꝭ animũ telitrt: dñi Iaceb et
bentura mintiabat ⁊ et eos quos corporpis otulis oide
non potãt  ante se positos ꝑ spm̃ discernebat Sis achrie
ꝓphete animũ ꝓphĩe spũs ep p̃senti at os suturo te¬
ngerat cũ caligantibꝰ omlis eã. que se aliã esse
simulabat: et coxorem ⁊ heroboam esse cõgnouit et
quitquid ei sum̃i esset. aꝑint dicens. Ingredere
oyorheroboam quare aliam te esse simulas: Eꝗ
aut messus sum adce durus minciꝰ Bade et ditͭ
Iheroboam het dicit dñs deub Isrł: Etma oꝑarus
es male. suꝑ om̃s qui suerunt ante te. et fecisti
ribi deos alienos et conflaules ut me ad Irarĩd
ꝓnotares: me antem ꝓiecisti post corpus men¬
liuẽ Idc̃to ego inducã mala suꝑ Iheroboam ilx¬

Expanded text:
tiae ergo spiritus ex praesenti pariter et ex futuro prophetantis animum tetigit, dum Jacob et ventura nuntiabat, et eos quos corporeis oculis videre non poterat, ante se positos per spiritum discernebat. Sic Ahiae prophetae animum prophetiae spiritus ex praesenti atque ex futuro tetigerat, cum, caligantibus oculis, eam quae se esse aliam simulabat, et uxorem Jeroboam esse cognovit, et quidquid ei futurum esset aperuit, dicens: Ingredere, uxor Jeroboam, quare aliam te esse simulas? Ego autem missus sum ad te durus nuntius. Vade et dic Jeroboam: Haec dicit Dominus Deus Israel: Quia operatus es mala super omnes qui fuerunt ante te, et fecisti tibi deos alienos et conflatiles, ut me ad iracundiam provocares, me autem projecisti post corpus tuum, idcirco ego inducam mala super dom
Abbreviated transcription (Latin):
fuoirs pri̾ta aliqũ uo̾ ep̃ñtis p̃bent᷑ futua Dixãt
enĩ moyses: Inpnͣcipio creanit deus celũ et tertã
Sed quis c̾deret quia uñi de p̃t̾ito diceret ⁊ si de
suturo aliquid non dixisset In ipsius eteñt sine
inimꝰ ordio illa de p̃teruto dixerat: aliquid non¬
ditens Nlon anferet̃ coptrũ de Inda et dux de fe

Expanded text:
utura. Dixerat enim Moyses: In principio creavit Deus coelum et terram . Sed quis crederet quia verum de praeterito diceret, si de futuro etiam aliquid non dixisset? In ipsius etenim libri fine, in cujus exordio illa de praeterito dixerat, aliquid propdicens: Non auferetur sceptrum de Juda, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphonia aut p̃sentis temporẜ: necꝰ pterits actestatios
lidiget nec futuri: quia cũ res occltã ꝑ ꝓphene uerba
Detegiore: weritate ulluis  res Ipã que ostendit᷑ arrestat᷑
Igic̃ quia de tempolbꝰ ꝓphene tractammo Restat utͣ
de modis enis. et qualitatibꝰ aliqua disserang eti¬

Expanded text:
phetia autem praesentis temporis nec praeteriti attestatione indiget, nec futuri, quia cum res occulta per prophetiae verba detegitur, veritati illius res ipsa quae ostenditur attestatur. 4. Igitur quia de temporibus prophetiae tractavimus, restat ut de modis ejus ac qualitatibus aliqua dissera
Abbreviated transcription (Latin):
apherie spus aminũ ꝓphetant  a futuro tangit
at es p̃senti non tangit siut aꝑte libri geniseos hyscoria
restatu: cũ ysaacͥ ẽsau filiũ suũ ad uenandum mi sit cuĩ
minorem filĩ ad beneditendũ rebecca bubposuit: qui ediis
pellibus Indutu pat̾uo palpatui corpꝰ fratͥnũ sinxit Cm
ille muinori filio tamꝙͣ mayori benedictionem dedit queq
ei essent longe futura omĩtiauit ÷ sed quis esset : qui torã
laligantibꝰ omlis pati et uentura p̃ditebat et p̃sentẽ
filiũ nesciebat Aliquando ꝓphetant᷑ animũ ex p̃senti parit᷑
et fato tꝯugit : quod ex eodem libro geniseos : liguido
docem᷑ In illo quippe cͥpum est: quia cum inte iam
e̾mino apꝑinquaret Iacob. ei duos filios suos Iosep
post futura ꝓpmereri Qui maiorem ad. dextͣm mĩorẽ
od̃ pofuit ad sinistrã Cũq ille oiulis seneante tali¬
gantibꝰ nepores suoẜ: quis p̾or quis eoo̾ ess mior̃
hnaño uisui disierne̾ nequaliuam posset: Suctis¬

Expanded text:
piritus animum prophetantis ex futuro tangit, atque ex praesenti non tangit, sicut aperte libri Geneseos historia testatur, cum Isaac Esau filium suum ad venandum misit , cui minorem filium Rebecca ad benedicendum supposuit, qui hoedinis pellibus indutus paterno palpatui corpus fraternum finxit. Cui ille minori filio tanquam majori benedictionem dedit, quaeque ei essent longe futura nuntiavit; sed quis esset qui coram caligantibus oculis pater et ventura praedicebat, et praesentem filium nesciebat. 7. Aliquando prophetanet futuro tangit: quod ex eodem libro Geneseos liquido docemur. In illo quippe scriptum est, quia cum ad vitae iam terminum appropinquaret Iacob, et duos filios suos Iosephpost futura promereri: cui maiorem ad dextram, minorem vero posuit ad sinistram: cumque ille oculis senectute caligantibus, nepotes suos, quis prior quisve esset minor, humano
Abbreviated transcription (Latin):
bulanonũ lituit emendani Qna Itaq dilectio has
or agna disputabile haurriret quẽ constat debeataꝵ
patrũ ambrdsii i anguseimi tcerentibꝰ ꝑfuda. acp¬
spinia seuerta assiduẽ dibere Sed pressmi dñ cogito
ꝙ sepe int̾ cottid ianas delicias etiã uiliores tibi suauit᷑
sapiũte tũsiisi minima le gentipotiora uii dñ tibo
grossior uelut ꝓ fastidio sinitur ad subtiliores ex¬
ulas auidius Redeatue. Exꝑlicit epistola ⁊¬

Expanded text:
bulationum licuit emendavi. Tua itaque dilectio has ut aquam despicabilem hauriret quem constat de beatorum Patrum Ambrosii atque Augustini torrentibus profunda ac perspicua fluenta assidue bibere. Sed rursum dum cogito quod saepe inter quotidianas delicias etiam viliores cibi suaviter sapiunt, transmisi minima legenti potiora, ut dum cibus grossior velut pro fastidio sumitur, ad subtiliores epulas avidius redeatur. HOMILIA PRIMA.
Abbreviated transcription (Latin):
irã & indignationẽ & cludit. beati quilugent scđi tristitiã
quae mortem operatur repugniaet : beatiquiesuriunt gulam
siue omniũ diliciarũ cupiditatẽ ꝑieiuniũ r&undit beati
miseri corder suꝑbiam humili conpaciendo iecit. beatimun¬
do corde furnicationem & omne corporis inquinamentũ
fortiter & torqu&: beati pacificiuan ãgłum pacirdilectionẽ
humiliat. beati qui ꝑsecutionẽ accidiam omnẽq discurren¬

Expanded text:
iram et indignationem excludit. Beati qui lugent, saeculi tristitiam iram et indignationem excludit. Beati qui lugent, saeculi tristitiam quae mortem operatur repugnat. Beati qui esuriunt, gulam, sive omnium deliciarum cupiditatem, per jejunium retundit. Beati misericordes, humili compatiendo jecit. Beati mundo corde, in fornicationem et omnem corporis inquinamentum fortiter extorquet. Beati pacifici, vanam gloriam, pacis dilectionem humiliat. Beati qui persecutionem, accidiam omnemque discurren
Abbreviated transcription (Latin):
ledixeniit uobis hoonues & persocutiuos pueritt.
& dixerint oonie mraluor aduersumuos meuciera¬
tes propteu me : Illud enĩ maledictũ contẽpnendum est
& beatitudinẽ creat qđ falso maledicentis ore ꝓfertur
unde &specialiter desiniuit quaesit beata maledictio am¬
nedicens maledictum aduersum uos mencientes ꝓpt̃ me:
ubiergoxp̃s in causaẽ ibi obtanda maledictio: caudece
quis hoonñm possitim plere ut lacer&ur obꝓbnus fama
nr̃a & nos & ultemus dño hoc quiuana sectatur gloriã
implere ñ potest. Gaudereigitur &gultare debemus ut mer¬
ces nob̵ incaelestib: p̃par&ur eliganter : in quodã uolumine
scriptũ legimus nequeras głam & ñ dolebis cũ ingloriosus
fueris : Incaelis dictũ ẽ. Inspiritalib firmamentis ubi habitat
sapientia iustitia unde & apłs inquid conuersionr̃a incȩ¬
lis ẽ cũ dicit beatipauperes auaritiã reppellit. beatimittes

Expanded text:
ledixerint vobis homines, et persecuti vos fuerint ledixerint vobis homines, et persecuti vos fuerint et dixerint omne malum adversum vos, mentientes propter me. Illud maledictum contemnendum est, et beatitudinem creat, quod falso maledicentis ore profertur, unde et specialiter diffiniunt, quae sit beata maledictio, omne dicens maledictum adversum vos, mentientes propter me; ubi ergo Christus in causa est, ibi optanda maledictio. Gaudete quis hoc nostrum possit implere, ut laceretur opprobriis, fama nostra, et nos exsultemus in Domino, hoc qui vanam sectatur gloriam implere non potest. Gaudere igitur et exsultare debemus ut merces nobis in coelestibus praeparetur. Eleganter in quodam volumine scriptum legimus: Ne quaeras gloriam, et non dolebis cum ingloriosus fueris. In coelis dictum est, in spiritalibus firmamentis, ubi habitat sapientia, justitia, unde et Apostolus inquit, conversatio vestra in coelis est . Cum dicit, Beati pauperes, avaritiam repellit. Beati mites,
Abbreviated transcription (Latin):
nanechr̃ uidebitur nisimundum sit illud qđ uidere potest
ubi nihil repugn&. Rideo filii di pacifici qm̃ nihil in eis re¬
sistitdõ. Pacifici aut insem&ipsis sunt. qui om̃s animisui
motus componentes siuntregiũ dĩ hic conuenit illud poe¬
ticũ Pax animã nutrit r&in& concordia pacẽ pax repri¬
mit litem. concordes nestit. &idem lis pacẽ m&uit refugit
discordia pacẽ. odiapaxpellit castũ. pax nutrit amorem:
beati quiper se cutioneo paciuntim propter iusti¬
tiam qõ ipso&uorẽ recnũ caeloruior: Nonqui ꝓpt̃ ini
quitatem s ed ꝓpt̃ xp̃iane unitatis diuisionẽ nã&agaor
passa ẽ a sarra ꝑsecutionẽ &illa erat scã quȩ faciebat. Illa
iniqua quae paciebati sign anter ad didit ꝓpt̃ iustitiam:
Multienĩ ꝑsecutionẽ ꝓpt̃ sua peccata paciuntur & non sunt
iusti simulq: considera qđ octaua uere circumcisionir
beatitudo maertyrio terminatur beati egtis cũ ora¬

Expanded text:
ita nec Deus videbitur, nisi mundum sit illud quod videre potest.ita nec Deus videbitur, nisi mundum sit illud quod videre potest.ubi nihil repugnat, et ideo filii Dei pacifici, quoniam nihil resistit Deo. Pacifici autem in semetipsis sunt qui omnes animi sui motus componentes fiunt regnum Dei. Hic convenit illud poeticum: Pax animam nutrit, retinet concordia pacem. Pax reprimit litem, concordes nectit et idem. Lis pacem metuit, refugit discordia pacem. Odia pax pellit, castum pax nutrit amorem. Beati qui persecutionem patiuntur, propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Non qui pChristianae unitatis divisionem, nam et Agar passa est, a Sara persecutionem, et illa erat sancta quae faciebat, illa iniqua quae patiebatur. Signanter addidit propter justitiam, multi enim persecutionem propter sua peccata patiuntur, et non sunt justi. Simulque considera, quod octava verae circumcisionis beatitudo martyrio terminatur. Beati estis cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
& stabilitatẽ hereditatis ꝑp&uȩ ipsa enĩ est requies &
uita scõrũ: Mites aũt dicuntur qui non resistunt ma¬
lo seduincunt inbonũ malũ. beati quilugent. qm̃ ipsi
consolabuntun beati quilugent peccata consolabunt᷑
natur ut cemporalem amittentes a&na l&itia ꝑ fru¬
antur: beatiqui osuuiunt & siciunt iustitiã
qõ ipdi satunaburitur: Hic amatores dic̃ ueri
& in concumiboni illo ergo cibo saturabuntur dequo ipse
iustitia &illa aqua dequa quisquis biberit si& in eo fons aque
salientis inuitã a&ẽ nã beations ecicordes qoi ipsi oñdo¬
consecuntuu: ꝑ eatos ẽẽ dicit qui subueniant miseris
qm̃ eir ittc rependitur utdemiseria liberentur : beationun¬
doconde gõripsids̃ uidebunt Sic̃ alibi scriptũ ẽ in sim¬
plicitate cordis querite illũ. hocẽ enĩ mundo corde qđ est
simpletoa & sic lum̃ hocuidere ñ potest nisi oculis mundis

Expanded text:
et stabilitatem haereditatis perpetuae, ipse enim est requies, et et stabilitatem haereditatis perpetuae, ipse enim est requies, et vita sanctorum. Mites autem dicuntur, qui non resistunt malo, sed vincunt in bono malum. Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Beati qui lugent peccata, consolabuntunatur, ut temporalem amittentes, aeterna laetitia perfruantur. Beati qui esuriunt, et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Hic amatores dicit, veri et inconcussi boni, illo ergo cibo saturabuntur, de quo ipsi loquitur de justitia et illa aqua, de qua quisquis biberit, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam. Beati misericordes, quoniam ipsi os, inquit, esse dicit qui subveniunt miseris, quoniam ita eis rependitur, ut de miseria liberentur. » Et pauimplicitate cordis, quaerite illum, hoc est enim mundum cor, quod est simplex cor, et sicut lumen hoc videri non potest, nisi oculis mundis,
Abbreviated transcription (Latin):
quid signisic& mons. bene in tellegitur significare maio¬
rap̃cepta iustitiae quia minora erant quae uideis data p̃
natissimã distributionẽ tẽporũ dedit minora p̃cepta po¬
pulo que tinore ad huc alligari oportebat & ꝑfiliũ suum
maiora ppło quẽ caritate iam liberari conuenerat. sedens
adeum discipulisui ut audiendis illis uerbis. hiessent &ĩa
corpore uiciniores quip̃ceptis implendis animo ꝓpin¬
rieus os suuor docebat eos dicens. In aperiendo
enĩ os ostendit ꝓfundũ & occultũ sermonẽ ꝓlaturũ suũ
hic enĩ os̃ suũ dicitur a perire qđ prius ꝓph&arũ ora a¬
perit beati paupenes sp̃u gõiipsoruoi ẽ nequum
caeloruo. Nec aliunde incipere oportuit beatitudi¬
nem siquidem ꝑuentura ẽ ad sũmã sapientiae. Inicium
sp̃u humiler &timentes dm̃ idẽ non habentes inflantẽ
spũ beati onittes qm̃ ipsi heaeditabuat ternaoi:
Iam credo dequa inpsalmis dicitur. Portiomea inter¬
ra uiuentium segnisi cat enim quandam soliditatẽ

Expanded text:
mons bene intelligitur significare majora praecepta justitiae, quia minora erant, quae Judaeis data sunt, natissimam distributionem temporum dedit minora praecepta populo, quem timore adhuc alligari oportebat, et per filium suum majora populo, quem charitate jam liberari convenerat. Sedens ad eum discipuli sui, ut audiendis illius verbis, hi essent etiam corpore viciniores, qui praeceptis implendis animo propinriens os suum, docebat eos, dicens. In aperiendo enim os, ostendit profundum et occultum sermonem prolaturum suum, hic enim os suum dicitur aperire, quod prius prophetarum ora aperuit. Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Nec aliunde incipere oportuit beatitudinem, siquidem perventura est ad summam sapientiae. Initium spiritu, humiles et timentes Deum, id est, non habentes inflantem spiritum. Beati mites, quoniam ipsi haereditabunt terram. Illam credo, de qua in Psalmis dicitur: Portio mea, in terra viventium . Significat enim quamdam soliditatem
Abbreviated transcription (Latin):
quia tunc uelud in cognitus dr̃ deserit quos modo suar
ꝑ uitae meritum non agnoscit: uigilate itaque quia
nescitis diem neque horami Siscir& quisq depre¬
senti scło quo tempore &xir& aliud tempus uolũptatib
atque aliud penitentiae ceptare potuiss& seđ qui peni¬
tentiae uiam spondit peccandi diem crastinum non
promisit Semper ergo &xtremum diem debenus me¬
tuere queninum quam possumus praeuidere tĩ medo
illius ultimi temporis quaeuenturus est sponsur sed
suae quisq dor mitionis diem & horam nescit: quis quis
autem pecratur ẽ usq aed somnum id est usq ad mor¬
tem quae omnibus deb&ur pacratus inueni&ur &iam
cum illa uox media nocte sonuerit quia omnes euigi¬
laturi sunt. quod uero sponso & sponse dixit obuiam
uenisse iurgines sic intellegendum puto ute ipsis uir¬
ginibus const& eaquem dicitur sponsatam quansi om¬
nibus xpi cenis in eccłam concurrentibus filii ad ma¬

Expanded text:
quia tunc velut incognitos Deus deserit, quos modo suos quia tunc velut incognitos Deus deserit, quos modo suos per vitae meritum non agnoscat. Vigilate itaque quia nescitis diem neque horam. Si sciret quisque de praesenti saeculo, quo tempore exiret, aliud tempus voluptatibus atque aliud poenitentiae aptare potuisset, sed qui poenitentiae vitam spopondit peccanti, diem crastinum non promisit. Semper ergo extremum diem debemus metuere, quem nunquam possumus praevidere. Non modo illius ultimi temporis quo venturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. Quisquis autem paratus est, usque ad somnum, id est, usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus invenietur, etiam cum illa vox media nocte sonuerit, qua omnes evigilaturi sunt. Quod vero sponso et sponsae dixit obviam venisse virgines, sic intelligendum puto, ut ex ipsis virginibus, confitetur, ea quae dicitur sponsa, tanquam si omnibus Christianis in Ecclesiam concurrentibus filii ad ma
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia sed fructuosa iam nonerit quia ne quaquam
tuncueniam inuenit quimodo coptum ueriae tẽpur
ues dicerates. dñe dũe appeni nobis: Egregiã
quidem in dñi appellatione confessio idemq rep&citum
in iudicium fidei est: sed quid prodest uoce in uocare:
quem operib: neges : ibi iam adõ non potest mereri quo d
p&uit quihic noluit audire quodiussit. qui tempus con¬
gruo penitentiam perdidit srustra ante regni ianuam
cum precibus uenit non dictum est quod emerent oleũ
Etideo intellegende sunt nullo iam remanente dealienis
laudibus gaudio in angustiis & maegnus ad flictionib:
redire a d implo rationem dĩ sed incognos ẽ eius ueri¬
tees post iudicium : cuius certe iudicium in effabilis
misericordia prerogata est: ad ille nes porideas
ait amendico uobis nesciouos: Nouit dñs eor
quieius sunt & qui inarat ignorabitur nescit dñs ope¬
rccrios iniquitatis : Praeces offerunt sed nesciuntur

Expanded text:
paenitentia, sed fructuosa iam non erit, quia nequaquam paenitentia, sed fructuosa iam non erit, quia nequaquam tunc veniam invenit, qui modo aptum venię tempus nes, dicentes: Domine, Domine, aperi nobis. Egregia quidem in Domini appellatione confessio, idemque repetitum indicium fidei est, sed quid prodest voce invocare, quem operibus neges. Ibi jam a Deo non potest mereri quod petit, qui hic noluit audire, quod jussit. Qui tempus congruum poenitentiae perdidit, frustra ante regni januam cum precibus venit. Non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intelligendae sunt nullo jam remanente de alienis laudibus gaudio, in angustiis et magnis afflictionibus redire ad implorationem Dei, sed magna est ejus severitas, post judicium, cujus ante judicium ineffabilis misericordia praerogata est. At ille respondens ait: Amen dico vobis, nescio. Novit Dominus qui ejus sunt , et qui ignorat ignorabitur . Nescit Dominus operarios iniquitatis. Preces offerunt, sed nesciuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
quib bonũ corãdõ testimonium conscientia ꝑ hibebat intra¬
uerunt cũ eo adnuptias idẽ ubi munda anima sempiterno di
uerbo fecunda copul&ur : clausa ẽ ianua idẽ receptis illis qui
sunt in angelicã uitã mutati. Om̃s enim resurgimus inquid.
setd non om̃r in mutabimur clausus aditus regnũ caelorum:
N on enĩ post iudicium pat& p̃cum aut meritorum locus:
Osisapere in cordis poclatũ possit quid admirationis hab&
qđ dicitur uenit sponsus quid dulcedinis intrauerunt
cumeo ad nuntias quid admaritudinis & clausa ẽ ianua
Quanta uero tunc erit electorum l&itia quide eius me¬
rentur uisione gaudere cum eosimul adnuptias
intrare qui & in sponsi nuptias gaudent & tamen
ipsi sunt sponsa quic in illo a&erno regni thalamo
iisionis nr̃ae dr̃ coniungitur quaescilic& uisionum
Tunc regni ianua iugentibur clauditur quomocto
cotidiȩ penitentibus apperitur erit namque tunc

Expanded text:
quibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibebat, intraquibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in nuptias, id verbo fecunda copuletur. Clausa est janua, id est, receptis illis, qui sunt in angelicam vitam mutati. Omnes enim resurgemus, inquit, sed non omnes immutabimur . Clausus aditus regnum coelorum: Non enim post judicium patet precum, aut meritorum locus: O si sapere in cordis palato possit, quid admirationis habet, quod dicitur, venit sponsus? quid dulcedinis? Intraverunt cum eo ad nuptias, quid amaritudinis? Et clausa est janua. Quanta vero tunc erit electorum laetitia, qui de ejus merentur visione gaudere, cum eo simul ad nuptias intrare, qui et in sponsi nuptias gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo aeterno regni thalamo, visioni nostrae deus coniungitur. Quae scilicet visio numqTunc regni ianua lugentibus / clauditur, quae modo cotidie pęnitentibus aperitur. Erit namque tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibeut conscientia sua In illo enĩdie qđ tam̃ dequibdã in
pace ecde quiescentib: loquor sibim& ipsi teftimoniũ uniur¬
cuiusq uix sufficit quantominus & sibi a ꝓximo ubi& ꝓtinus ꝑ in¬
crepationem subdunt: Ite pocius adueridertes &eonte uõb
Non consiliũ dedise putaende s̃ sed crimoia eorũ & oblico cõme¬
morusse. Venditores quippe olei adolatores sunt quienĩ ac¬
cepta qualib& gratia uccnis suis lacudib: nitoreglorie of¬
serunt quasi oleum uendunt. de quo ꝓfecto oleo psalmista
dicit oleum autem pecatoris non in pingu& caput meun
duo autem ineut eonere uerut sporisus & qua eparate
enaut intna uerunt cuoreo adriuptias. & claus aẽ rania:
Funtib autem illis uenit sponsus idẽ inclinantb: seillis in ea
quaeforis sunt & solitis gaudere quaerentib: quia gaudio in¬
terra ñ nouer̃ uenitille qui iudicat & quae paratȩ erant idẽ

Expanded text:
perhibeat conscientia sua. In illo enim die, quod tamen de quibusdam in perhibeat conscientia sua. In illo enim die, quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor, sibimet ipsis testimonium uniuscujusque vix sufficit, quanto minus et sibi et proximo? ubi et protinus per increpationNon consilium dedisse putandae sunt; sed crimina eorum ex obliquo commemorasse. Venditores quippe olei, adulatores sunt, qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt, de quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum autem peccatoris, non impinguet caput meum . Dum autem irent emere, venit sponsus, et quae paratae erant iuntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est
Abbreviated transcription (Latin):
mis dicant quia nos quasi sine opere repelle conspicitis dicite
denr̃is operib: quiduidistis sed lampades factuarum uirginum
& tingunt᷑ quia eoꝵ opera quȩ clara haminib: forces apparuerunt
in aduentu iudicis intus obscurantur & ad r&ributionẽ ñ ueniunt
quia peis receper̃ ab hominib: laudes quas amauer̃ quȩ lampa¬
dessucs quaeruntur &xtingi ostender̃ eas & pcerte lucere &
tam̃ ñ habere lum̃ indeficiens nec opera ꝑp&ua siquis igitur
hab& animã uirginalem & amatorẽ pudicitiaȩ ñ deb& medio¬
crib: ẽẽ contentus quaecito & olescunt . &orto caumate are¬
funt sed ꝑfectas uirtutes sequatur ut lum̃ habeit sempiter¬
num: Res potiderunt prudentes dicentes neporte
non guppiciat nobis & uobis: Vnus quisq enĩ ꝓserationẽ
redd& nec alieno testimomo quis quã adiuuatur apud dm̃ cui
secr&a cordis apparent &iuix sibi quisq sufficit ut testimoniũ

Expanded text:
mis dicant, quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite mis dicant, quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus, quid vidistis? Sed lampades fatuarum virginum exstinguuntur, quia earum opera quae clara hominibus foras apparuerunt, in advenquia pro eis receperunt ab hominibus laudes, quas amaverunt. Quae lampades suas quaeruntur extingui, ostenderunt eas ex parte lucere, et tamen non habere lumen indeficiens, nec opera perpetua. Si quis igitur habet animam virginalem et amatorem pudicitiae, non debet mediocribus esse contentus, quae cito exolescunt, et exorto caumate arefiunt, sed perjectas virtutes sequatur, ut lumen habeat sempiternum. Responderunt prudentes, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alio testimonio quisque adjuvatus apud Deum, cui secreta cordis apparent. Et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
orum ẽ xp̃m. mnedia noste uenturum in similitudinẽ egyp¬
ti temporis quando pascha celebratum ẽ & sanguine cogni
potes nr̃arũ frontium consecrati sunt undereor traditionẽ
apłicũ ꝑmansisse utdie iugiliarum pasche ante noitis mediũ
ppołos dimittere nonliceat sed &x pectantes aduentũ xp̃i
surgunt quia elesti & repbi a somno sue mortis &citantur
lampades ornant quia sua secũ opera numerant᷑ quibus
a &̃ nã recipere beatitudinem &pectant aptaupr̃ lampa¬
des suas idẽ rationes reddendas operum suorum:
Opat& eni nos x hibere ante tribuncclxp̃i ut illic recipicat
unus quisq qđ gessit in corpore siuebonũ siuemalũ: patuȩ aũt
Sapientibus dixeiunt. date nobis deoleo uro quia lampa¬
des uñae &tiu cuuntuia: Quid ẽ aut qđ tunc a prudentib:
oleum p&unt nisi qđ in aduentu iudicis cũ seintus uacucs in¬
uenerint testimonium foris quȩr̃ a csi a suafidutia decepte ꝓxi¬

Expanded text:
orum est Christum media nocte venturum in similitudinem Aegyporum est Christum media nocte venturum in similitudinem Aegyptii temporis quando Pascha celebratum est, et sanguine agni postes nostrorum frontium consecrati sunt: Unde reor traditionem apostolicam permansisse, ut in die vigiliarum Paschae, ante noctis medium, populos dimittere non liceat, sed exspectantes adventum Christi surgunt, quia electi et reprobi a somno suae mortis excitantur, lampades ornant, quia sua secum opera numerant, pro quibus aeternam recipere beatitudinem exspectant. Aptaverunt lampades suas, id est, rationes reddendas operum suorum. ortet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque, quod gessit in sapientibus dixerunt: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quid est autem quod tunc a prudentibus oleum petunt nisi quod in adventu judicis, cum se intus vacuas invenerint, testimonium foris quaerunt. Ac si a sua fiducia deceptae, proxi
Abbreviated transcription (Latin):
insem& ipso habebit gloriam & non in altero. pru¬
dentes oleo inuasis habent quianitorẽ głe intra
conscientiam r&inent. Paulo ad testante quiait glo
Omnes dicit quia & utroq genere continentiũ hominum
siue eorũ quide bono suo opere dõtribuunt gloricm
siue eorũ qui in laudib: hominum ad qui escunt mori¬
untur hoc inter uallo temporis doneo subaduentũ dñifi¬
at resurrestio mortuorum dumuenire iud&x ad&x¬
tremũ iudiciũ differt electi & reꝓbi in mortis somno
sopiuintur dormire & enim moriẽ ÷ ante somnũ uero
cdormitare ẽ ante mortẽ a salute languescere quia per
pondus egritudinis ꝑuenitur ad somnũ mortis. conse¬
quenter autem dicitur dormier̃ quia postea suscitandi
clamor inmedia noste fit quia sic dies iudicii subrupit
utp̃ uideri ñ ualeat quanido uenit quippe cũipsedñs dicat
tium fortitudinem xp̃i resonauit aduentus treditio ude¬

Expanded text:
in semetipso habebit gloriam, et non in altero. Pruin semetipso habebit gloriam, et non in altero. Prudentes oleum in vasis habent, quia nitorem gloriae intra conscientiam retinent, Paulo attestante, qui ait: Glt omnes, et dormierunt. Omnes dicit: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui de bono suo opere Deo tribuunt gloriam, sive eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini, fiat resurrectio mortuorum. Dum venire Judex ad extremum judicium differt, electi et reprobi in mortis somno sopiuntur. Dormire etenim mori est, ante somnum vero dormitare, est ante mortem a salute languescere, quia per pondus aegritudinis, pervenitur ad somnum mortis. Consequenter autem dicitur dormierunt, quia postea suscitandi clamor in media nocte fit, quia sic dies judicii subrepit, ut praevideri non valeat, quando venit, quippe cum ipse Dominus dicat:tium fortitudinem, Christi resonavit adventus traditio Judae
Abbreviated transcription (Latin):
sediquiar patuao aoceptis uxnpadibuginote
guenpdeceuitat oleum secuonzi Pultienĩ quam¬
uis dexp̃iboni tate plurimum sperent gccudũ tam̃
non habent dum continentur uiuunt nisi in laudib
hominum nonergo habent oleum secum nã ipsam le¬
titiam oleo significari arbitror. ꝓpterea unxitte in¬
quid ds̃ ds̃ tuus oleo l&itiae quiaũt non ꝓpterea gaud& qui¬
adõ in trinsecus plac& non hab& oleum secũ peroleum
quippe nitor gloriae designatur uascula aut nr̃a sunt
corda in quib ferimus cunctaq: cogitamus. Fit tuȩ aũt
uirginer oleum secum non sumunt quia głam intra
conscientia non habent quia plerumq: bona in se
opera cum electis &reprobii ostendunt sed soliad spon¬
sum ueniunt cum oleo quidehis quiforis egerint in¬
tus gloriam requirunt unde ꝑ psalmistam quaque
descã electorum ecđa dicitur. Omnis gloria eius
filiȩ regum abintus: prudentes uero acceper
oleuo itauacis suis cunlam padibus. L&itiam

Expanded text:
Sed quinque fatuae, acceptis lampadibus, non sumpserunt oleum secum. Multi enim, quamvis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non habent, dum continenter vivunt, nisi in laudibus hominum; non ergo habent oleum secum. Nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: Proptera unxit te, inquit, Deus Deus tuus oleo laetitiae, qui autem non propterea gaudet, quia Deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. Per oleum quippe, nitor gloriae designatur. Vascula autem, nostra sunt corda, in quibus ferimus cuncta quae cogitamus. Fatuae autem virgines oleum secum non sumunt, quia gloriam intra conscientiam non habent, quia plerumque bona in se opera, cum electis et reprobis ostendunt, sed soli ad sponsum veniunt cum oleo, qui de his quae foris egerint intus gloriam requirunt, unde per Psalmistam quoque de sancta electorum Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis intus . Prudentes vero acceperunt oleum in vasis suis cum lampadibus. Laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
cauita. habiit & uendidit oõia quae habuit & eont eã:
liis uerbis adipsum qđ supra dicitur bonȩ margaritȩ quees
querit institutor. l& & ꝓph&ae sunt & yotitiam u&eris testa¬
menti unũ aũt ẽ p̃ciosissimũ margritũ scientia saluatoris
& sacram̃tũ passionis illius & resuriestionis archanũ qđ cum
inuenerit homonegaciator simils pauliapłi om̃a legir ꝓphe¬
tarũ q: misteria & obseruationes pristinas inquib: inculpa¬
te uxerat quasi purgam̃ta contẽpnit & quirq: lias ut xp̃m
lucri faciat non quo inuentio nouȩ margaritȩ condẽpnatio
sit ueterũ in argaritarum sed qđ conparatione eius
omnis alia gemma sit uilior: iteruo simnle est ueo¬
neue pisciuo cononecanti qua cum iopleta e&

Expanded text:
garita, abiit et vendit omnia quae habuit, et emit eam. Aliis verbis idipsum, quod supra dicitur, bonae margaritae, quas quaerit institor, lex et prophetae sunt, et notitia Veteris Testamenti, unum autem est pretiosissimum margaritum, scientia Salvatoris, et sacramentum passionis illius, et resurrectionis arcanum. Quod cum invenerit, homo negotiator, similis Pauli apostoli, omnia legis, prophetarumque mysteria, et observationes pristinas, in quibus inculpate vixerat, quasi purgamenta contemnit, et quisquilias, ut Christum lucrifaciat. Non quod inventio novae margaritae, condemnatio sit veterum margaritarum, sed quod comparatione ejus omnis alia gemma fit vilior. Iterum simile est renere piscium congreganti. Quam cum i
Abbreviated transcription (Latin):
tam aduos piscatores multos. Postquã audier̃ p&rus & an¬
uos piscatores hominũ contexuer̃ sibi eueteri ac nouotes¬
tam̃to sagentõ euangebicon dagmatũ &mis er̃ eã in mare
huius scłi quaeusq hodiȩ in medio flustib tenditur capi¬
ens desalsis  maris gurgitib quicquid inciderit idẽ bonos
uenerit consumatio & sinis mundi ut ipse infra manifes¬
tius disserit : tunc sagena & trahetur adlitus. Tunc uerũ
inquodam qui &issimo portu bonimittentur inuasa cȩlestiũ
mansionũ malos aũt torrendos & & siccandos gehenne
non uult audire tantũ ut populũ sed intellegene ut maigar¬
trosifuturosldeo ocanis scriba doctus inuegno eaebo¬
nuoꝵ Sionlighe hooie parni pacilras qui paro ꝑeat
de thed aunosuo aoua cuuttera:. Instrusderant apłi scribȩ
& notarii saluatoris qui uerbacillius & p̃cepta signabant inta¬
bulis cordis carneclib raegionũ caelestiũ sacram̃tis & polle¬
bant opib patris samiliae eicienti deches auro doctrinarũ suarũ

Expanded text:
to ad vos piscatores multos . Postquam audierunt Petrus et Anvos piscatores hominum: contexuerunt sibi sagenam etamento sagenam Evangelicorum dogmatum; et miserunt eam in mare hujus saeculi: quae usque hodie in mediis fluctibus tenditur, capiens de salsis et amaris gurgitibus quidquid inciderit, id est, etvenerit consummatio et finis mundi, ut ipse infra manifestius disserit, tunc sagena extrahetur ad littus: tunc verum in quodam quietissimo portu, boni mittentur in vasa coelestium mansionum: malos autem torrendos et exsiccandos gehennaenon vult audire tantum ut populum, sed intelligere ut magistros futuros. Ideo omnis Scriba doctus in regno coelorum similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera. Instructi erant apostoli, Scribae et notarii Salvatoris, qui verba illius et praecepta signabant in tabulis cordis carnalibus, regnorum coelestium sacramentis, et pollebant opibus patrisfamiliae, ejicientes de thesauro doctrinarum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
ginalia corpora sed cedomne hominũ genus ꝑ conparationẽ
ꝑtinere tam ecclesiasticos quã iudeos dt: her&icos qui id¬
circo uirgines appellantur quia in unius di notitia glori¬
antur: quae nccipirates lacipadas gurs: Iampcoder
aũt sunt quiamanib: gestamur opera quae scđm istam conti¬
nentiã fiunt : Dictumẽ aut ut luceant opera ur̃a ara ho¬
ponse enĩ nomin exp̃s intellegitur. dequo eugłm dicit non
ieuinabunt filii sponsi quã diucum illis ẽ sponsus ergo non
possunt qui xp̃iani non sunt sponsoxp̃ĩ uenire obiam ainũ
corpus dixit utriusq: sexus sponsi & sponse sed quid in dñm
quid in ecđam conueniatratione cognocimas sic̃ alibi si¬
cut sponso in posuit mihimitram & sic̃ sponsã ornauit me

Expanded text:
ginalia corpora, sed ad omne hominum genus per comparationem ginalia corpora, sed ad omne hominum genus per comparationem pertinere, tam ecclesiasticos quam Judaeos atque haereticos, qui idcirco virgines appellantur, quia in unius Dei notitia gloriantur. Quae accipientes lampades suas. Lampades autem sunt, quia manibus testantur opera, quae secundum istam continentiam fiunt: dictum est autem, ut luceant opera vestra coram hoponso enim nomine, Christus intelligitur, de quo Evangelium dicit: Non jejunabunt filii sponsi, quandiu cum illis est sponsus. Ergo, non possunt qui Christiani non sunt, sponso Christo venire obviam. Unum corpus dixit, utriusque sexus, sponsi et sponsae, sed quid in Dominum, quid in Ecclesiam conveniat, rationem cognoscimus, sicut alibi: Sicut sponso imposuit mihi mitram, et sicut sponsam ornavit me
Abbreviated transcription (Latin):
que subsistit. Cemincctur aũt quin arius denarium ꝑficito &
quia & utroq sexufidelium multitudo colligitur sca ecła de¬
cẽ uirginib: similis denunciatur inqua quiamali cũbonis & re¬
ꝓbi cũ electis admixtis Reste similes uirginib: prudentib &
fatius eẽ ꝑbib&ur. Videnur ittcq mihi quinq: uirgines significa¬
re quinq ꝑtitã continentũ carnis in lecȩbris continendus est
dõfit utilli placeatur interiore gaudio continentiȩ partym
ter & quinq: stultȩ utraq tam̃ uirgires quia utraq: continentia
est quãius diuefo fomite gaudeat: Hanc parabolã decẽ uirgo¬
nũ fatuarũ atq prudentiũ quidã simpligiter in uirginib in t̃¬
p̃tantur quacrũ aliȩ iuxta apłm & corpore &mente s̃ urgines
Alii uirginitatẽ tantũ corporũ reseruantes uł c&era operce
non habent ꝓposito suo similia uł ꝓcerentũ custodia reseruate
nihil hominus mente nupser̃ sed mili uid&ur qđ non aduir¬

Expanded text:
rus denarium perficit; et quia ex utroque sexu fidelium multitudo colligitur, sancta Ecclesia decem virginibus similis denuntiatur, in qua quia mali cum bonis, et reprobi cum electis admixti sunt: recte similis virginibus prudentibus et tio est adhibenda. Videntur itaque mihi quinque virgines significare quinquepartitam continentiam a carnis illecebris: continendus est Deo fit, ut illi placeatur in interiore gaudio conscientiae, partimtes, et quinque stultae, utraeque tamen virgines, quia utraque continentia est, quamvis diverso fomite gaudeat. Hanc parabolam decem virginum fatuarum atque prudentium, quidam simpliciter in virginibus interpretantur. Quaaliae virginitatem tantum corporum reservantes, vel caetera opera non habent proposito suo similia, vel parentum custodia reservante, nihilominus mente nupserunt: sed mihi videtur, non ad vir
Abbreviated transcription (Latin):
roposuit . Lapidatum enĩ iustũ inueteri testa m̃to ꝓ
iustitia tantũ modo legimus naboth. hie ⁊rdelitem.
sectũ uero solũ modo isaiam. tẽptati uero . & in occisi¬
one gladii mortis multi fuerunt: cincumi erut in
melotis inpellib capritus eentes anqus tatiad¬

Expanded text:
ro posuit. Lapidatum enim justum in veteri Testamento pro ro posuit. Lapidatum enim justum in veteri Testamento pro justitia, tantummodo legimus Naboth Gezrahelitam, sectum vero solummodo Isaiam, tentati vero et in occisione gladii mortui multi fuerunt. Circuierunt in melotis in pellibus caprinis, egentes, angustia
Abbreviated transcription (Latin):
mortuor suercitabant. Alii alitem distertiꝰ sunt Non
Sus cipientes nedeoptioneo ut oreliorem itiueni¬
uerit ue surnectioneor: Clarum ẽ ergo quia ut melio¬
rẽ resurrectionẽ adipiscerentur ñ enĩ talẽ qualem re¬
surrectionẽ acceper̃ filii illarũ mulierũ in hocloco uid&
mihi quia iohannẽ significat & iacolum. distentio quippe
dicitur decollatio Eleger̃ enĩ magis mori quã uiuere¬
cũ ipsi alios suscitarent ut meliore resurrectionẽ ad ipis¬
cerentur: Alii ludibaia &peatisunt insuper & uii¬
cula & cancenes. Haecideo dicit utquando aliquis in
eadẽ causa uł in cadem passione aut cristitia detiner&
solatiũ & similitudine conpacienus accipiat : acsipeiorẽ
aliquã passionẽ ducas sin & radem causã ortasit: si ñ
ꝓiustitia paciaris nihil ꝓdest beatienĩ ant euangeliũ
qui ꝑ secutionẽ paciuntur ꝓpt̃ iusticiã: LapidaticunNt
secti siuit temptatis uiat ioccisione qladii
moatui sutat. In hoc loco pluralem ꝓ singulari nume¬

Expanded text:
istenti sunt non suscipientes redemptionem, ut meliorem invenirent resurrectionem. Clarum est ergo, quia ut meliorem resurrectionem adipiscerentur, non enim talem, qualem resurrectionem acceperunt filii illarum mulierum. In hoc loco videtur mihi, quia Joannem significat et Jacobum. Distentio quippe dicitur decollatio, elegerunt enim magis mori, cum ipsi alios suscitarent, ut meliorem resurrectionem adipiscerentur. Alii ludibria experti, insuper et vincula et carceres. Haec ideo dicit, ut quando aliquis in eadem causa, vel in eadem passione, aut tristitia detineretur, solatium ex similitudine compatientis accipiat. Ac si pejorem aliquam passionem ducas, si non ex eadem causa orta sit, si non pro justitia patiaris nihil prodest. Beati enim, ait Evangelium, qui persecutionem patiuntur propter justitiam . Lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladii mortui sunt. In hoc loco pluralem pro singulari nume
Abbreviated transcription (Latin):
iouleest nequum caelonuorhes auno abe conidito ini
acuo queocuo inuenenit hogio absconidit & p̃gaudio
illius uadit &uendit uniuensaq: hab& & eont acrum
illum: Crebris parabolarũ oliscuritatib: r&cerdati coma¬
ticã interp̃tatione excedimus utꝓpe dealio interp̃tationis
genere ad aliud transisse uideamur thes aurus iste in quo
sunt om̃s tderauri sapientiȩ & scientiaet absconditi aut dr̃ uer¬
bumẽ quia in carnexpi uidetur abscanditur aut scaẽ scriptuse
inquib: reposita ẽ notitiȩ saluatoris quemcũ quis in eis inue¬
nerit deb& om̃a istius sđi. emolum̃ta contẽpnere utillum
possit habere quẽ repperit. Qđ aũt sequitur. quȩ cũ inuene¬
rit homo alis condit idcircodicitur ñ quo hoc dein uidia faciat
sed quo timore seruantis & nolentis ꝑdere ebscondit in corde
suo quẽ pristinis p̃tulit facultatib Iterum sionle est nec¬

Expanded text:
n agro, quem qui invenit homo abscondit: et prae gaudio illius vadit, et vendit universa quae habet, et emit agrum illum. Crebris parabolarum obscuritatibus retardati, commaticam interpretationem excedimus, ut prope de alio interpretationis genere ad aliud transisse videamur. Thesaurus iste in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, aut Deus Verbum est, qui in carne Christi videtur absconditus , aut sanctae Scripturae, in quibus reposita est notitia Salvatoris: quem cum quis in eis invenerit, debet omnia istius mundi emolumenta contemnere, ut illum possit habere quem reperit. Quod autem sequitur: Quem cum invenerit homo 98 abscondit: idcirco dicitur, non quod hoc de invidia faciat, sed quod timore servantis, et nolentis perdere, abscondat in corde suo, quem pristinis praetulit facultatib
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur satis factionẽ quã haber&: osturauerun it
oraleoriuor: Hic danielem diciputo. Extiaacxeruit
impetuon iesus esfugerunit aciem eladii. Hicaũt de
trib pueris eundicere pito: Conua Lueaunt deii
pirontate sua. Hic illud tẽpur
mitate hoc ẽẽ puto &captiuitate
quando
in disperatione erant iudaiceres
iam amortius nihil distabant: por
sam sonđđ & his similib intellegi potest: acceperunt
mulienes denecunuectione mortuoes uos. Eaquȩ¬

Expanded text:
Obturaverunt ora leonum. Hic de Daniele eum dicere puto. Exstinxerunt impetum ignis, effugerunt aciem gladii. Hic autem de tribus pueris eum dicere puto. Convaluerunt de firmitate. Hic illud tempus  infirmitate, hoc esse puto ex captivitate, quando jam in disperatione erant Judaicae jam a mortuis nihil distabant. FortSamson, David, et his similibus intelligi potest. Acceperunt mulieres de resurrectione mortuos suos. Ea qu
Abbreviated transcription (Latin):
temporalia sunt. Sabbata scilic& circumcisio & multipl&̧ sacri¬
ficiorum ritus ciborumq: obseruancia hacdierum cerimoniȩ
que om̃a carnali congruunt uetustati. ad contra intestam̃ tonouo
cordisbonũ promititur uitae a& nae felicitas pollicetur : & non
quidem foris in lapideis dipticis sed in trinsecus in tabulis cordis
Vnde &ita subiungt: quia hoc est testamentum qđ ordinabo domus
isrł postdies illor dicit dñs: dabolegem meã in cordib: eorũ & in m̃te
eorum scribam eã qđ sigificar& eam spritaliter in cordib urĩs
operari debere : scđm interiorẽ hominẽ uetustate carnalis operaci¬
on fsmutata : Intus enim circumcisio non p̃cisione carnis : sed
cordis purgationes : Intur sabbatum nonper abstinentiam serui¬
lium operum: sed abstinentiam peccatorum: quam legem &iã

Expanded text:
temporalia sunt, Sabbatum scilicet, et circumcisio, et multiplex sacritemporalia sunt, Sabbatum scilicet, et circumcisio, et multiplex sacrificiorum ritus, ciborumque observantia, ac dierum caeremoniae: quae omnia carnali congruunt vetattusi. At contra Testamento Novo cordis bonum promittitur; vitae aeternae felicitas pollicetur. Et non quidem foris in lapideis diptychis, sed intrinsecus in tabulis cordis. 6. Unde et ita subjungit: Quia hoc est Testamentum quod ordinabo domui Israel. Post dies illos, dicit Dominus, dabo legem meam in cordibus eorum, et in mente eorum scribam eam . Quo significaret eam spiritualiter in cordibus nostris operari debere secundum interiorem hominem, vetustate carnalis operationis mutata. Intus enim circumcisio, non praecisione carnis, sed cordis purgatione. Intus Sabbatum, non per abstinentiam servilium operum, sed per abstinentiam peccatorum. 94 7. Quam legem etiam