comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nubunt neq nubuntur: p̾sens qͦdam¬
mͦ t̾ris. celestis iam illius conuer sationl
exꝑientiam. Das int̾im fragile qd̃ portamꝰ
inqͦ⁊ erebro ꝑielitamus cenet castitas ut
monet apłs in sc̃ificationem. & instar odo¬
riferi balsami quo condita cadauera in¬
corupta seruantur. sensus ipsa & artus
ociis: ne corrumpant᷑ in desicdiis. ne carnis
uoluptatib computre scant. quẽ ad modũ
legitur de quib dam. qͥa computruer̃t
ut iumenta in st̾core suo. Hoc itaq tante
pulcͥtudinis ornamentũ digne dix̾um sac̃¬
dotiũ honorare qd̾ dilectũ do & homini¬
b faciat sac̾dotem. cuiꝰ quippe memoria
ñ in carnis successione s in sp̃uali bñdic¬
tione sit: reddatq similẽ in gła scõrum
in hac licet adhuc regione dissimilitudi¬
nis consticutum. Uerum qͣntalib uenu¬
state sui castitas eminere appareat. sine
caritate tñ nec p̾ciuim ht̃ nec mĩtum. Nec
mirum. Quod enim absq illa bonum sus¬
cipitur: fides: s nec si montes transferã

Expanded text:
nubunt, neque nubuntur: praebens quodammodo terris coelestis jam illius conversationis experientiam. Vas interim fragile quod portamus, in quo et crebro periclitamur, tenet castitas ut monet Apostolus in sanctificationem , et instar odoriferi balsami, quocondita cadavera incorrupta servantur. Sensus ipsa et artus otiis, ne corrumpantur desideriis, ne carnis voluptatibus computrescant: quemadmodum legitur de quibusdam, quia computruerunt ut jumenta in stercore suo . Hoc itaque tantae pulchritudinis ornamentum digne dixerim sacerdotium honorare, quod dilectum Deo et hominibus faciat sacerdotem, cujus quippe memoria, non in carnis successione, sed in spirituali benedictione sit, reddatque similem in gloria sanctorum, in hac licet adhuc regione dissimilitudinis constitutum. 9. Verum quantalibet venustate sui castitas eminere appareat, sine charitate tamen nec pretium habet, nec meritum. Nec mirum. Quod enim absque illa bonum suscipitur? Fides? Sed nec si montes transferat.
Abbreviated transcription (Latin):
atur. Et ħ ꝓ illo: reliqua autẽ uob̃̾. Quid
ꝓdest homini si uniu̾sum mundũ lucret᷑
aninȩ autẽ suȩ det̾ͥmentum patiatur: aut
qͣm dabit homo cõmutationem ꝓ aĩa sua:
Nec totꝰ mundꝰ sufficeret. Magna res anima.
sum corruerit peccõ dum taxat ad mortem.
uñ iam reꝑabitur:: Numquid aut alter. xͦ.
aut idem it̾m crucifigi ht̃ ꝓ illa: Suꝑ ħ
uellem uos nunqͣm obliuisci illud sapien¬
tis consilium. fili memorare nouissima tua:
et ineternum non peccabis Ad Gaufridũ¬

Expanded text:
atur. Et haec pro illo, reliqua autem vobis. Quid atur. Et haec pro illo, reliqua autem vobis. Quid prodest homini si universum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum patiatur? aut quam dabit homo commutationem pro anima sua? Nec totus mundus sufficeret. Magna res anima qsum corruerit peccato duntaxat ad mortem, unde jam reparabitur? Nunquid aut alter Christus, aut idem iterum crucifigi habet pro illa? Super hoc vellem vos nunquam oblivisci illud Sapientis consilium: Fili, memorare novissima tua, et in aeternum non peccabis . EPI
Abbreviated transcription (Latin):
cdacii. asserit se uidisse ñ partẽ mei s me
cum tñ ñ nͥ partẽ. & partem modicam
uidit. Quanto itaq ueriꝰ ẽẽ me dixerim
etiam sine p̾̃sentia corꝑis uͥ meã sentio
uoluntatem meum sp̃m & amorem: q̃ utiꝙ
ẽ pars potior digniorq mei: Trib gͦ in
coꝑib unum nos ẽẽ nouitis ñ pari sc̃ĩtate
qua ambob ego inferior sum. s eademuo¬
luntate & sũma concordia animoꝵ. sur
enĩ unitatẽ hanc int̾ diu̾sos ñ faciat. com¬
pago caritatis in uno sp̃u. si carnał copu¬
la efficit ut sint duo in carna una: Qͣr¬
tum uos addi uelim si dignum iudicatiᷤ
& in eandẽ concurrere unitatẽ dilectioĩs
Quod facile si ñ contempnitis obtinebitis:
tm̃ id uos nequaꝗͣ. contempnẽ eis cogni¬
Iolo &e p̃cor ũ haꝵ lator uenerabil̃ altec̾be
abbas uuianꝰ mͥ obsuã religiositatem
admodum familiaris amicꝰ. amicũ
uos ꝓ di amore & nr̃o. in suo negotio exꝑi¬

Expanded text:
dacii asserit se vidisse non partem mei, sed me: dacii asserit se vidisse non partem mei, sed me: cum tamen nonnisi partem, et partem modicam viderit. Quanto itaque verius esse me dixerim, etiam sine praesentia corporis, ubi meam sentio voluntatem, meum spiritum et amorem, quae utique est pars potior digniorque mei? Tribus ergo in corporibus unum nos esse noveritis, non pari sanctitate, qua ambobus ego inferior sum, sed eadem voluntate, et summa concordia animorum. Cur enim unitatem hanc inter diversos non faciat compago charitatis in uno spiritu, si carnalis copula efficit ut sint duo in carne una? Quartum vos addi velim, si dignum judicatis et in eamdem concurrere unitatem dilectionis. Quod facile, si non contemnitis, obtinebitis: tantum id vos nequaquam contemnere eis cogniolo et precor ut harum lator venerabilis Altaecumbae abbas Vivianus, mihi ob suam religiositatem admodum familiaris amicus, amicum vos pro Dei amore et nostro, in suo negotio experi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ista ñ possum: aut ꝗͣ difficile possim.
Et de ħ satis dictum sit sapienti. Quesi¬
uit a me prefat᷑ ep̃c aliqua ex nr̃is opus¬
culis que uob̾ mitte̾t: s ñ fuit ad manũ
quod uĩo dignum credem studio. Libel¬
lum tñ de gr̃a & libero arbitͥo nuꝑ edidi.
illum uob̃ libenter mittã. cum uosua¬
quebar ecce assum. T̃res in duob conspi¬
citis. qm̃ absq me eẽ ñ possunt. in qͦꝵ
iugiter pectorib requiesco: & quidem s¬
curiꝰ atq suauiꝰ qͣm in ꝓpͥo. Mentiri ui¬
deor s ei qui amicitiȩ uim nunꝗͣ. sensit.
qui uirtutẽ caritatis ignorat. Qui non
credit multitudinis credentium fuisse
cor unum & animã unã. Quigͦ uidetas
uidet & me: & siñ in meo corꝑe. Et quod
locuntur ip̃i. ego pariter loquor: s coꝵ
linguis. Corꝑe fateor absum: s ħ ẽ eri¬
gua portio mei. Porro qui uidit faciem
meã tantum. sine culpa & sine nota mĩ¬

Expanded text:
quam ista non possim aut quam difficile possim. quam ista non possim aut quam difficile possim. Et de hoc satis dictum sit sapienti. Quaesivit a me praefatus episcopus aliqua ex nostris opusculis, quae vobis mitteret; sed non fuit ad manum, quod vestro dignum crederem studio. Libellum tamen De gratia et libero arbitrio nuper edidi: illum vobis libenter mittam, cum vos vquebar, ecce adsum. Tres in duobus conspicitis, quoniam absque me esse non possunt, in quorum jugiter pectoribus requiesco, et quidem securius atque suavius quam in proprio. Mentiri videor, sed ei qui amicitiae vim nunquam sensit, qui virtutem charitatis ignorat, qui non credit multitudinis credentium fuisse cor unum, et animam unam . Qui ergo videt eos, videt et me, etsi non in meo corpore: et quod loquuntur ipsi, ego pariter loquor, sed eorum linguis. Corpore, fateor, absum: sed haec est exigua portio mei. Porro qui vidit faciem meam tantum, sine culpa et sine nota men
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ me certum fieri quia id qͦd de ipso a
quib dã dño pape ꝑsuasum fuisse cogno¬
uimus ut eum uidelicet iherosolimam
ꝑmictẽt ꝓficisci. nec sui fui̾t studii nec
uoluntatis. Quod & si multũ uoluisset ꝓ¬
ficisci tñ ñ pota̾t nͥ cum graui scandalo oĩũ
qͥ ap̃ nos sunt bonorum: metuentium
quippe ne plus malieꝰ absentia faceret suiˢ
quã bonialienis presentia. Hec pro ep̃o.
Eet̾m ut & ꝓ me aliquid loquar. scđm qđ
scͥptura monet miserere inquiens animȩ
tuȩ placens do. placet ne uob̾ ut causiꝰ one¬
rer occuperq negotiis. nicħq ꝓsit exoccuppa¬
ri ꝓpͥiscum totꝰ implicer alienis: Si inue¬
nigr̃am in ocłis ur̃is date oꝑam ut ꝓr¬
sus amouear ab ħmodi quatenꝰ liceat
michi ꝓ meis atq ur̃is orare delictis. Et
quidem nicħ mͥ securiꝰ uidico qͣm obedire
dñi pape uoluntati: s si dignet᷑ attenãe
ip̃e quid possum. Utinam nempe nouit

Expanded text:
per me certum fieri, quia id quod de ipso a per me certum fieri, quia id quod de ipso a quibusdam domino papae persuasum fuisse cognovimus, ut eum videlicet Jerosolymam permitteret proficisci, nec sui fuerit studii, nec voluntatis. Quod etsi multum voluisset, proficisci tamen non poterat nisi cum gravi scandalo omnium qui apud nos sunt bonorum, metuentium quippe ne plus mali ejus absentia faceret suis, quam boni alienis praesentia. Haec pro episcopo. Caeterum ut et pro me aliquid loquar secundum quod Scriptura admonet, Miserere, inquiens, animae tuae placens Deo ; placetne vobis ut causis onerer, occuperque negotiis, nihilque prosit exoccupari propriis, cum totus implicer alienis? Si inveni gratiam in oculis vestris, date operam ut prorsus amovear ab hujusmodi, quatenus liceat mihi pro meis atque vestris orare delictis. Et quidem nihil mihi securius judico, quam obedire domini papae voluntati; sed si dignetur attendere ipse quid possim. Utinam nempe noverit
Abbreviated transcription (Latin):
romane sedis cancellario. B. abbas
dictꝰ de claraualle sałm & siquid uallet
peccõris or̃o. Quousq durat illa sententia
omnes qui pie uolunt uiuere in xp̃o ꝑ
secutionem patiuntur: Quousq relinqͥ¬
tur uirga pecc̃orum suꝑ sortẽ itorum:
Quif det ut stare incipiant iꝰti aduersꝰ
eos qͥ se angustiauerunt: Quis lã ferat
tantam int̾ celum t̾ramq discordiam. ut
ex ultantib angłis suꝑ cmendatione
malor filii adam fremant & tabescant:
Quasi ñ sit passus iħc pacificans in san¬
guine suo. que in t̾ia sunt. & que in
celo. aut impso ds non fuĩt. mundum recõ¬
cilians sͥ. Laudabatur qͦndam archiep̃e in
desidiis animȩ suȩ: & in scłari uita & ha¬
bitu benedicebatur. at nunc sub ꝑanius
infantiȩ iħu queritur symonia: & inter
nascentes uirtutes. emortuorum uł cada¬
uera uiciorum scrutat᷑ curiosa malicia.
Didetis & nunc stare iħm in signum cui
re habetis in examinatione ur̃i: Ad¬
carnotensis ep̃c uoluit uob̃ etiam

Expanded text:
Romanae Sedis cancellario, BERNARDUS abbas dictus de Clara-Valle, salutem, et si quid valet peccatoris oratio. Quousque durat illa sententia: Omnes qui pie volunt vivere in Christo, persecutionem patiuntur? Quousque relinquitur virga peccatorum super sortem justorum? Quis det ut stare incipiant justi adversus eos qui se angustiaverunt? Quis jam ferat tantam inter coelum terramque discordiam, ut exsultantibus Angelis super emendatione malorum, filii Adam fremant et tabescant? Quasi non sit passus Jesus pacificans in sanguine suo quae in terra sunt, et quae in oelo; aut in ipso Deus non fuerit mundum reconcilians sibi. Laudabatur quondam archiepiscopus in desideriis animae suae, et in saeculari vita et habitu benedicebatur. At nunc sub pannis infantiae Jesu quaeritur simonia, et inter nascentes virtutes emortuorum vel cadavera vitiorum scrutatur curiosa malitia. Videtis et nunc stare Jesum in signum cui re habetis in examinatione Carnotensis episcopus voluit vobis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta uulgare & ocłos campi semꝑ metuere et
siluarum aures soleat hr̃e suspectas. B eatus
nempe homo quisemꝑ c̃ pauidus. Non pot̾
dic̾ arrogans & p̃sumptor: qui seip̃m impudẽ¬
iti: ostentans passim & uͥq tanꝙͣ ꝑ campum in¬

Expanded text:
ium, et oculos campi metuere, et silvarum aures soleat semper habere suspectas. Beatus nempe homo qui semper est pavidus . Non potest dicere arrogans et praesumptor, qui se ipsum impudenter ostentans, passim et ubique, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ilꝰ hominis ur̃i. in quẽ dudum uixta
malum quod ip̃e commiserat. multa & gra¬
uia reddidistis. facite cum ea iniscłia m
ut & uos ap̃ dm̃ eam inueniatis. Et quia
semel cepi: adhuc loquar cum dño meo In
manu barrensis p̾positi dudum facto duel¬
lo: qͥ uictꝰ fuit statun ex ur̃a uissiõe ocłos
amusit. Insuꝑ qͦ quasi ħ parua malaeẽnt¬
qđ x̃ uictꝰ & ocłis orbatꝰ fuerat. res ei om̃s
suȩ a ministriᷤᷤ ur̃is sic̃ ipse conqueritur
ablate sunt. Iustumẽ siuob̾ placet ut ei
ur̃a pietate iestituat᷑. uñ misera eiꝰ uita
possit ut cumq sustentari. S & filiis eiꝰ
unocentib prĩs iniquitas ñ debet un

Expanded text:
illius hominis vestri, in quem dudum juxta illius hominis vestri, in quem dudum juxta malum quod ipse commiserat, multa et gravia reddidistis. Facite cum ea misericordiam, ut et vos apud Deum eam inveniatis. 3. Et quia semel coepi, loquar adhuc cum domino meo. In manu Barrensis praepositi dudum facto duello, qui victus fuit, statim ex vestra jussione oculos amisit. Insuper quoque, quasi parva hae et victus, et oculis orbatus fuerat, res ei omnes suae a ministris vestris, sicut ipse conqueritur, ablatae sunt. Justum est, si vobis placet, ut ei vestra pietate restituatur, unde misera ejus vita possit utcunque sustentari. Sed et filiis ejus innocenti
Abbreviated transcription (Latin):
legalitate confidens. ut nec hosti ur̃o ĩ
ura curia placitanti de suo iure timendũ
sis omĩ qua possum absens supplicatioe
deposco & quod eis omĩno eẽ cognoui ne¬
cessariũ. ut uidelicet ad uĩe serenitatis
uultum solito ilł clementiorẽ atq ꝓmp¬
tiorẽ indulgeatis accessum: quatenus
uicini eoꝵ religioni debitam discant
ex hib̾e reuentiam. cum uos eis benuio¬
lum ẽẽ cognoui̾nt. Et siquis forte militũ
seu ministroꝵ ur̃or res illors iniuste
contingẽ. aut qͥetem qͣm in do hr̃e debeg̃
infestare in aliqͦ temptauĩt: ꝓ certo sesciat
n ob hanc rem gr̃am gͣuissime redditurũ
infensam. Item aliud ẽ qđ supplex exoro.
Nuꝑ forte ꝑ barrum tͣnseunti occurrit
mͥ mulier satis miseranda. aĩa quippe eiꝰ
u amaritudine erat: & mea suꝑ suis
dolorib cõmouit uiscera. satisq egit
sius p̃cib ac lacͥmis. quatenꝰ ꝓ ipsa ap̃
uos int̾cedere deb̾em. Ip̃a ẽ uxor belini

Expanded text:
legalitate confidens, ut nec hosti vestro in legalitate confidens, ut nec hosti vestro in vestra curia placitanti de suo jure timendum sis omni, qua possum, absens supplicatione deposco, et quod eis omnino esse cognovi necessarium, ut videlicet ad vestrae Serenitatis vultum, solito illis clementiorem atque promptiorem indulgeatis accessum, quatenus vicini eorum religioni debitam discant exhibere reverentiam, cum vos eis benevolum esse cognoverint: et si quis forte militum seu ministrorum vestrorum res illorum injuste contingere, aut quietem, quam in Deo habere debent, infestare in aliquo tentaverit; pro certo se sciat vestram sibi ob hanc rem gratiam gravissime redditurum infensam. 2. Item aliud est quod supplex exoro. Nuper forte per Barrum transeunti occurrit mihi mulier satis miseranda; anima quippe ejus in amaritudine erat; et mea super suis doloribus commovit viscera, satisque egit suis precibus ac lacrymis, quatenus pro ipsa apud vos intercedere deberem. Ipsa est uxor Belini
Abbreviated transcription (Latin):
głosam de uĩtate famam ur̃am obnubl¬
lare sua cupiditate contendit. dum u̾bũ
qđ os ur̃m locutumẽ. & u̾bum oło placi¬
tum. uob̃ dignũ. pie iꝰtum. ac ĩte pium.
euacuare nescio qͣ malicia nocendo pau¬
ꝑi satagit. Obsecro uos ꝑ mĩam di. ut¬
eandẽ uos conseqͣmini. cauete ne suꝑbiat
impiꝰ uñ incendit᷑ pauꝑ. & ħ potiꝰ agiti
quatenꝰ ꝓmissionis uĩe uĩtas compleat᷑
qua pͥmum qͥdem dño norb̾to. deinde
etiam nob̾ pollicit᷑ esti. restiecͥurum uol
humb̾ti ħeditatẽ eiꝰ & uxori & filiis. Ual
m uĩe g me dignationis indicu
prebeatis. hoc me maxune toto uob̃ affec¬
tu dilectionis astringit. qđ cum sciam me
ur̃am iam ꝓ multis ausum fuisse int̾pel¬
lare dignitatẽ: in nullo tñ repulsũ me
memini. Hinc ñ in nũto factꝰ fidentior:
rursꝰ ꝓ canonicis de larzicurte ñ dubiꝰ
p̾cator accedo. Nõ quidẽ ꝓ ip̃orum iure
nunc p̃cor in tm̃ quippe de ur̃a iꝰticia &

Expanded text:
gloriosam de veritate famam vestram obnubigloriosam de veritate famam vestram obnubilare sua cupiditate contendit: dum verbum quod os vestrum locutum est, et verbum Deo placitum, vobis dignum, pie justum, ac juste pium, evacuare, nescio qua malitia, nocendo pauperi satagit. Obsecro vos per mionsequamini, cavete ne superbiat impius, unde incenditur pauper: et hoc potius agite, quatenus promissionis vestrae veritas compleatur; qua primum quidem domino Norberto, deinde etiam nobis pollicitus estis, restituturum vos Humberti haereditatem ejus et uxori, et filiis. Valme dignationis indicia praebeatis, hoc me maxime toto vobis affectu dilectionis astringit; quod cum sciam me vestram jam pro multis ausum fuisse, interpellare Dignitatem, in nullo tamen repulsum me memini. Hinc non immerito factus fidentior, rursus pro canonicis de Larzicurte non dubius precator accedo. Non quidem pro ipsorum jure nunc precor, in tantum quippe de vestra justitia et
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ. Illud autẽ qđ ad consũmandũ pietatiˢ
opꝰ reddendã uxori & lib̾is eiꝰ suam heredi¬
tatẽ benignissune disposueratis. sati mira¬
ri ñ possum quid impedierit. ut tam piũ
u̾bum ur̃m necdũ factum consecutũ sit.
et quidem in aliis pͥncipib si qñ ũbum le¬
uitatis. aut etiam falsitatis dep̃hendunus:
nec nouum nec mirũ reputamus. At uͦ
ap̃ comitẽ theobaldum ẽ & ñ. nequaqͣm
omĩno patient᷑ audimꝰ: cui ut dr simplici¬
ter dĩe uirare ẽ & leue mendatiũ graue
ꝑurium imputat᷑. Int̾ płima quippe
ututum insignia q̃ ur̃am płimum nobi¬
in uob̾ ui̾tatis constantia. Quis gͦ suouł
hortatu uł consilio. tantum robur fir¬
missimi pectoris ur̃i cneruare tempta¬
uit: Quis inꝙꝗͣ. uĩtatis in uob̾. tam scm
tam eximiũ. tã omnib initabile pͥnci¬
pib ꝓpositum euellere sua fraude cona¬
tus ẽe fallacit᷑ ñ ueracit᷑ uos diligit.
fraudulent̃ &x ñ fidelit᷑ uob̾ consulit. qͥ tam

Expanded text:
tem quod ad consummandum pietatis opus, reddendam uxori et liberis ejus suam haereditatem benignissime disposueratis; satis mirari non possum quid impedierit, ut tam pium verbum vestrum necdum factum consecutum sit. 2. Et quidem in aliis principibus si quando verbum levitatis, aut etiam falsitatis deprehendimus, nec novum, nec mirum reputamus. At vero apud comitem Theobaldum Est et Non nequaquam omnino patienter audimus: cui, ut dicitur, simpliciter dicere, jurare est; et leve mendacium, grave perjurium imputatur. Inter plurima quippe virtutum insignia, quae vestram plurimum nobiin vobis veritatis constantia. Quis ergo suo vel hortatu, vel consilio tantum robur firmissimi pectoris vestri enervare tentavit? quis, inquam, veritatis in vobis tam sanctum, tam eximium, tam omnibus imitabile principibus propositum evellere sua fraude conatus est? Fallaciter, non veraciter vos diligit, fraudulenter et non fideliter vobis consulit, qui tam
Abbreviated transcription (Latin):
piedulcia tñ. Nullis eleuata culminib
exelsa tũ. Castitas. caritas. humilitas. null
quidem coloris sunt. s ñ nulliꝰ decoris.
Noc mediocris decoris. qui diuinos quo
riꝰ. Que mundũde immundo conceptũ
semine. de hoste domesticũ angłm deniq¬
facit: de homine: Differunt quidẽ int̃
se homo pudicꝰ & angłs. s felicitate non
uirtute. S & si illiꝰ castitas felicior. hul
tũ fortior cẽ cognoscitur. Sola ẽ castitas.¬

Expanded text:
praedulcia tamen; nullis elevata culminibus, praedulcia tamen; nullis elevata culminibus, excelsa tamen. Castitas, charitas, humilitas, nullius quidem coloris sunt, sed non nullius decoris; nec mediocris decoris, qui divinos quoque rius, quae mundum de immundo conceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de homine facit? Differunt quidem inter se homo pudicus et angelus, sed felicitate, non virtute; sed et si illius castitas felicior, hujus tamen fortior esse cognoscitur. » Idem sent
Abbreviated transcription (Latin):
uotum ꝑgendi uidelicet ierosoluna mn
minora uota impedire deb̾e maiora: nec
dm̃ exigere quodcumq sibi ꝓmissum bo¬
num. si ꝓ eo meliꝰ aliquid fui̾t ꝑsolutum
Enim uero aliciu forte debenti uob̾ duode¬
cu nũmos. nunqͥd si ꝓ eis die constituto
maitã soluẽt argenti iꝰte irasceremini: Ii
redo qi ñ solum ei si qd̾ huie auxilium

Expanded text:
delicet Jerosolymam, iminora vota impedire debere majora; nec Deum exigere quodcunque sibi promissum bonum, si pro eo melius aliquid fuerit persolutum. Enimvero alicui forte 61 debenti vobis duodecim nummos, nunquid si pro eis die constituto marcam solveret argenti, juste irasceremini? Jamreddo, quia non solum ei, si quod huic auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
lentiȩ cedens. nulli quippe oculo. uł maiu
accessibił. excepto dum taxat sp̃ui. qͥ scruca¬
tur etiam alta di. Quicquid in ea reposue¬
ro securꝰ sum. quia ñ ꝑdam. seruatiit uiuo
defuncto iestituet. Nam quocumq uado
ego ip̃a it mecũ. secum ferens depositum
quod seruandũ acceꝑit. adẽ uiuo. mor¬
sio inseꝑabilis ꝓ qualitate depositi. U
qui in uĩtate dicere possunt. Sła nr̃a ħ c̃ testuno

Expanded text:
lentiae cedens; nulli quippe oculo vel manui lentiae cedens; nulli quippe oculo vel manui accessibilis, excepto duntaxat Spiritui, qui scrutatur etiam alta Dei. Quidquid in ea reposuero, securus sum quia non perdam: servabit vivo, defuncto restituet. Nam quocunque vado ego, ipsa it mecum, secum ferens depositum quod servandum acceperit. Adest vivo, morsio inseparabilis pro qualitate depositi. Beati qui in veritate dicere possunt: Gloria no
Abbreviated transcription (Latin):
głam. Metuit nimirum si alit̾ egerit: ne forte
audiat ab ip̃o. Recepisti mercedẽ tuã. Et
it̾m. błam ab inuicem queritis. & głam que¬
c̃ a solo do ñ uultis: Re fugiens gͦ & de hoc
ad consilium apłi ꝓbat ip̃e opꝰ suum. ut sic
habeat in semet ipso głam & ñ in alt̾o. fideł
sibimet custos qui sͥ oleum fauoris sine fau¬
de reseruet. ne in aduentu sponsi lampas
ꝯscie uacua extinguat᷑. Nmi alt̾o iqͣ. nec
enim tutum arbitrat᷑ labiis hominũ com¬
mitt̾e głam suã arche utiq sine claue &
sine sera: nulliq omĩno clause nocere
uolenti. Non tutum plane s stultum:
ibi thesaurum tuum recondere. unde
resumere ñ ualeas cũ uolueris. Si ponis
in os meũ iam ñ in tua s in mea potesta¬
te ẽ. cum utiq ꝓ meo habitu uł laudare
te possim uł derogare tͥ. Sanum uas a&
inconcussũ conscĩa: & secretis saluandis
idoneum. Aullis patens insidiis. nulli uio¬

Expanded text:
mini tuo da gloriam . Metuit nimirum, si aliter egerit, ne forte mini tuo da gloriam . Metuit nimirum, si aliter egerit, ne forte audiat ab ipso, Recepisti mercedem tuam ; et iterum, Gloriam ab invicem quaeritis, et gloriam quae a solo Deo est, non vultis . Refugiens ergo et de hoc ad consilium Apostoli, probat ipse opus suum, ut sic habeat in semetipso gloriam, et non in altero . Fidelis suimet custos, qui sibi oleum favoris sine fraude reservet, ne in adventu sponsi lampas conscientiae vacua exstinguatur. Non in altero, inquam. Nec enim tutum arbitratur labiis hominum committere gloriam suam, arcae utique sine clave, et sine sera, nullique omnino clausae nocere volenti. Non tutum plane, sed stultum, ibi thesaurum tuum recondere, unde non valeas resumere cum volueris. Si ponis in os meum, jam non in tua, sed in mea potestate est, cum utique pro meo libitu vel laudare te possim, vel derogare inconcussum conscientia, et secretis servandis idoneum, nullis patens insidiis, nulli vio
Abbreviated transcription (Latin):
taui animã meã. Et item. Qui se putat
aliquid ẽẽ cum nicħ sit: ipse seducit. Son¬
tra ħ autẽ ut a se sentiat ẽẽ quod se sentit
ẽ sollicite se ipsum int̾rogat. Quid habes
qd ñ accepisti: Si autẽ accepisti qͥd głariᷤ
quasi ñ acceꝑis: Item. Qui humanaᷤᷤ lau¬
des consueuit ꝑfecte contempnere. cum se
laudari ꝑcipit de eo quod in se nouit ñ
ẽẽ nullatenꝰ acquiescens: illud sͥ cõmemorat.
Quite beatificant: inerrorẽ te mittunt.
S & illiꝰ nichilominꝰ u̾siculi recordatur.
Ueruntam̃ uani filii hominũ in stateris.
ut decipiant ip̃i de uanitate in idip̃m.
Proinde sollicite studet imitari apłm:
ita de se loquentẽ Paico autẽ: nequiᷤᷤ me
existimet sup̃ id qđ uidet in me aut au¬
dit aliqͥd ex me. sumuͦ laudari se comꝑit
de bono quod se forte hr̃e cognoscit ni¬
chilominꝰ qͣntum in se ẽ scuto ui̾tatis.
curat a se iaculum fauoris repellere:

Expanded text:
tavi animam meam : et item: Qui se putat tavi animam meam : et item: Qui se putat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit . Contra hoc autem ut a se sentiat esse, quod se sentit esse, sollicite se ipsum interrogat: Quid habes quod non accepisti? Si autem accepisti, quid gloriaris quasi non acceperis? Item, qui humanas laudes consuevit perfecte contemnere, cum se laudari percipit de eo quod in se novit non esse, nullatenus acquiescens, illud sibi commemorat: Qui te beatificant, in errorem te mittunt . Sed et illius nihilominus versiculi recordatur. Verumtamen vani filii ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum . Proinde sollicite studet imitari Apostolum, ita de se loquentem: Parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut audit aliquid ex me . Cum vero laudari se comperit de bono quod se forte habere cognoscit, nihilominus, quantum in se est, scuto veritatis curat a se jaculum favoris repellere:
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ. qͣm de eo qđ ñ ẽ. suis magis ꝗͣ.
d̃i laudib delectatur. his ita p̾missis.
aptemus iam contraria humilitati.
singula singłis opponentes. Humili¬
tas ẽ. contemptꝰ ꝓpͥe excellentiȩ. Sontẽp¬
tus: opponitur appetitui. Duab qͥppe
tatis opponuntur. Contra cecam: ut qͥs
de se nouerit sentire humilit̾. Contra
uanamr:nec consentͥre alit̃ sentientib
Nempe qui de seipso sentire humilit
nouit: in neutro ipsiꝰ de se uidicium
fali pot᷑ indelicet aut ut maiꝰ aliquid putet
eẽ quam sit aut a se c̃ẽ qđ sit. Et ideo patient᷑
caiens quod sͥ nouit deẽc̃. humiliter de eo qđ
adu̾sus hoc ut de se alti se aliquid sentiat:
solet ne insolescat uerꝰ humił. illud sͥ ui
gi meditatione reuoluere. Ion alta sa pien¬
tes. s humilib consentientes. Et illud. Nõ
ambulaui in magnis. neq in mirabilib
suꝑ me. Siñ humiliter sentiebam. s exal¬

Expanded text:
quod est, quam de eo quod non est, suis magis quam quod est, quam de eo quod non est, suis magis quam Dei laudibus delectatur. His ita praemissis, aptemus jam contraria humilitati, singula singulis opponentes. Humilitas est contemptus propriae excellentiae. Contemptus opponitur appetitui. Duabus quoquus humilitatis opponuntur: contra caecam, ut quis de se noverit sentire humiliter; contra vanam, nec consentire aliter sentientibus. Nempe qui de se ipso sentire humiliter novit, in neutro ipsius de se judicium falli potest, videlicet ut aut majus aliquid putet se esse quam sit, aut a se esse quod sit. Et ideo patienter carens quod sibi novit deesse, humiliter de eo quoiatur. 20. Porro adversus hoc, ut de se altius se aliquid sentiat, solet, ne insolescat, verus humilis illud sibi jugi meditatione revolvere: Non alta sapientes, sed humilibus 469 consenambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me. Si non humiliter sentiebam, sed exal
Abbreviated transcription (Latin):
me formã humilitatis ex hibeo. Inuide¬
runt mͥ altitudinẽ quã habeo ap̃ prẽom
angłis & femina. ille potentiȩ. illa scientiȩ.
Uos aũ emulamini carismata meliora:
discentes a me quia mitis sum & humił
corde Cõmodum ieor indagare aliquid
& de suꝑbia. quatenꝰ ex opposito sͥ uicio
uirtutis decor manifestior appareat. Su¬
ꝑbia ẽ appetit᷑ ꝓpͥe excellentiȩ. Hec ĩ spes
duas diuidit᷑: in cecam & uanã suꝑbiã.
Que quidem & aliis nominib appellari
possunt. contumatia & uanitas. Quarũ
pͥor intelligentiȩ. postĩor uoluntatis ui¬
ciumẽ. Nam ex illa rõnis fallitur ocłs:
& ex ista uoluntatis appetit᷑ male affi¬
citur. Quod meliꝰ ex singłarum diffim¬
tionib demonstrabimꝰ. Seca suꝑbia.
seu contumatia ẽ. uicium qͦ se existima iᷤ¬
aliquis ł ẽẽ bonum quod ñ ẽ. uł a se ẽẽ
qd̃ ẽ. in se ñ in dño głatur. Uana suꝑbia
seu uanitas ẽ uicium qͦ quis tam de eo

Expanded text:
me formam humilitatis exhibeo. Invideme formam humilitatis exhibeo. Inviderunt mihi altitudinem quam habeo apud Patrem, angelus et femina: ille potentiae, illa scientiae. Vos autem aemulamini charismata meliora, discentes a me quia mitis sum et humilis corde. 19. Commodum reor indagare aliquid et de superbia, quatenus ex opposito sibi vitio virtutis hujus decor manifestior appareat. Superbia est appetitus propriae excellentiae. Haec in species duas dividitur, in caecam et vanam superbiam. Quae quidem et aliis nominibus appellari possunt, contumacia et vanitas: quarum prior intelligentiae, posterior voluntatis vitium est. Nam ex illa rationis fallitur oculus, et ex ista voluntatis appetitus male afficitur. Quod melius ex singularum definitionibus demonstrabimus. Caeca soperbia seu contumacia est vitium, qonum quod non est, vel a se esse quod est, in se, non in Domino gloriatur. Vana superbia seu vanitas est vitium, quo quis tam de eo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbia: sola ħ omuiũ ꝓpugnacłm qͦddam
turrisq uirtutum. eiꝰ fortit̾ resistit. ma¬
liciȩ. obuat p̾sumptioni. Sola deniq ẽ
de qͣ omĩum plena uirtutũ maria glo¬
riandũ ẽẽ putauit. Audito quippe ab
angło aue gr̃a plena quasi solam ex illa
pͥenitudine humilitatẽ in se cognoscẽt.
solam rependisse ac respondisse memorat᷑
in gram. Respex̃ ds inquiens humilita¬
tẽ ancillȩ suȩ. Quid deniq auctor &
dator uirtutum xͦ. in qͦ om̃s thesauri
sapientiȩ & scientiȩ sunt. absconditi. in
qͦ omnis qͦ plenitudo diuinitatis habi¬
tat corꝑaliter: nonne tũ & ip̃e de humi¬
litate tanꝗͣ. summa suȩ doctrinȩ suar̃q
uirtutum głatus ẽ: Discite ait ame.
ñ qđ sobriꝰ aut castꝰ. aut prudens. aut
aliquid hꝰ modi: s qr mitis sum & humi¬
lis corde. Ame inquit discite. ñ ad doc¬
tͥnam patͥarcharum ñ ad ꝓpħarum li¬
bros ego uos mitto: s me uob̃ exemplũ.

Expanded text:
superbia, sola haec omnium propugnaculum quoddam superbia, sola haec omnium propugnaculum quoddam turrisque virtutum, ejus fortiter resistit malitiae, obviat praesumptioni. Sola denique est, de qua omnium plena virtutum Maria gloriandum esse putavit. Audito quippe ab angelo, Ave, gratia plena, quasi solam ex illa plenitudine humilitatem in se cognosceret, solam rependisse ac respondisse memoratur in gratiam: Respexit, inquiens, Deus humilitatem ancillae suae . 18. Quid deinde auctor et dator sapientiae et scientiae sunt absconditi, in quo omnis quoque plenitudo divinitatis habitat corporaliter? nonne tamen et ipse de humilitate, tanquam summa suae doctrinae suarumque virtutum, gloriatus est? Discite, ait, a me, non quod sobrius, aut castus, aut prudens, aut aliquid ejusmodi: sed, quia mitis sum et humilis corde . A me, inquit, discite. Non ad doctrinam patriarcharum, non ad prophetarum libros ego vos mitto; sed me vobis exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
mea. aut si iam diligebant necce ñ erat
moneri. de ꝑseuerantia. qua scd̃m isto
pͥuari ñ pot̾ant. suiet gͥ serius bonꝰ
& sidelis fide seruare nͥ ficta caritatẽ
de corde puro. & conscĩa bona. pluris
estimans anime uitã ꝙͣ. corꝑis. minus
horrens carnis mortẽ qͣm fidei. Iam¬
de tͥb que suꝑiꝰ ꝓposuimꝰ: sola nͥ fallor
tractanda restat humilitas. Hec duab
p̾missis iurtutib intantum ẽ necessa¬
ria: ut absq ista ille nec ẽẽ uirtuces
udeantur: Nempe ut castitas seu ca¬
ritas detur. humilitas meretur: qm̃
tas quia non requiescit sp̃c. nisi suꝑ quietum &¬
humilẽ. Seruatas consũmat. nam uirtꝰ in
infirmilitate ħ ẽ in humilitate ꝑficitur:
Immicã omnis gr̃ȩ omĩsq initium paccĩ
debellat suꝑbiam. & tam a se qͣm a ceteris
inr tutib suꝑbam illiꝰ ꝓpulsat tyrannitidẽ.
Siquidem cum ex aliis quibq bonis. uiri¬
um magis suarͦ caꝑe soleat increm̃tum

Expanded text:
mea: aut, si jam diligebant, necesse non erat mea: aut, si jam diligebant, necesse non erat moneri de perseverantia, qua secundum istos privari non poterant. Curet igitur servus bonus et fidelis 468 fide servare non ficta charitatem de corde puro et conscientia bona: pluris aestimans animae vitam quam corporis, minus horrens carnis mortem quam fidei. CAde tribus quae superius proposuimus, sola, ni fallor, tractanda restat humilitas. Haec duabus praemissis virtutibus in tantum est necessaria, ut absque ista illae nec esse virtutes videantur. Nempe ut castitas seu charitas detur, humilitas meretur: quontas, quia non requiescit Spiritus Domat; nam virtus in infirmitate, hoc est in humilitate, perficitur . Inimicam omnis gratiae, omnisque initium peccati debellat superbiam, et tam a se quam a caeteris virtutibus superbam illius propulsat tyrannidem. Siquidem cum ex aliis quibusque bonis virium magis suarum capere soleat incrementum
Abbreviated transcription (Latin):
& homines iꝰtos temptatio. illoᷤ uideł
qui ex fide uiuunt. Iustꝰ nempe ex fide
uiuit. s ex fide que uiuat. Neq eni q̃
mortua est: uitã dare potest. demonũ fide
ñ adducit᷑ in examinationẽ. uacua qͥ ppe¬
caritate mortua ẽ. Gredunt quidem &
contremiscunt: s timor ñ ẽ in caritate.
Pinde in labore hominũ ñ sunt & cũ
bominib non flagellantur: qđ extiuete
fidei nulla iam debeatur ꝓbatio. s reꝓba¬
tio. Solam itaq iustorum fidem idest ui¬
uorũ uiuam: fornax temptõnum susci¬
pit examinandã. S ñ omĩum iusticia
ꝑseuerat᷑ ficta cẽ dinoscitur. Si cuiꝰ ꝑse¬
uerat ꝓbata & ꝑfecta censetur. Liquet
ex his satis ut arbitror ñ om̃s qͥ habue¬
rint caritatẽ. hr̃e & ꝑseuerantiã in cari¬
tate. alioquin frustra cõmonet discipłs
añs: manete inquiens in dilectione mã
aut enim si necdum diligebant. non de¬
buerat dr̃e manete s estote in dilectiõs

Expanded text:
et homines justos tentatio , illos videlicet, et homines justos tentatio , illos videlicet, qui ex fide vivunt. Justus nempe ex fide vivit , sed ex fide quae vivat. Neque enim quae mortua est, vitam dare potest. Daemonum fides non adducitcharitate, mortua est. Credunt quidem et contremiscunt, sed timor non est in charitate. Proinde in labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellantur: quod exstinctae fidei nulla jam debeatur probatio, sed reprobatio. Solam itaque justorum fidem, id est vivorum vivam, fornax tentationum suscipit examinandam. Sed non omnium justitia perseverat, ficta esse dignoscitur, si cujus perseverat, probata et perfecta censetur. 16. Liquet ex his satis, ut arbitror, non omnes qui habuerint charitatem, habere et perseverantiam in charitate. Alioquin frustra commoneret discipulos Dominus: Manete, inquiens, in dilectione mea . Aut enim, si necdum diligebant, non debuerat dicere, manete, sed, Estote in dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
lus ẽe ñ possit. aut deserentes ñ etiam fidẽ
uĩtas asserit. Consequenter & a salute. quia
saluator redarguit. Inde nos colligimus.
quod & acaritate: sine qua salus ẽẽ non
potuit. Et hi inquit radicem ñ habent.
Non negat eos hr̃e bonum: s in bono po¬
tiꝰ radicatos ñ ẽe causatur. Deniq seqͥtur
& ait. Quia ad tempꝰ credunt. Sonum ẽ. s
utinã duraturum. Monenim qui ceꝑit
s qui ꝑseuerauĩt usq in finem: ħ saluuᷤ
erit. Non autẽ durant. qm̃ in temꝑe tẽp¬
tationis recedunt. Beati si it̾im rapti
fuissent: anteꝗͣ. malicia mutaret corda
eoꝵ. Aunc uͦ ue pregnantib & lactan¬
tib in illis dieb: teneros utiq fet̾ gestan¬
tib. & de uita recenti facile in ꝑiculis
extͣbandos. Tales st̃ aĩe paruã ad huc
⁊ tenerã hñtes caritatẽ: & ob ħ earum
fidem uiuã. s fictam neccẽ ẽ. in temptõ¬
ne deficere. Uasa figuli ait ꝓbat fornay

Expanded text:
lus esse non possit; aut deserentes fidem, non etialus esse non possit; aut deserentes fidem, non etiaVeritas asserit; consequenter et a salute, quia Salvator redarguit: inde nos colligimus, quod et a charitate, sine qua salus esse non potuit  al. poterit. Et hi, inquit, radicem non habent. Non negat eos habere bonum, sed in bono potius radicatos non esse causatur. 15. Denique sequitur, et ait: Quia ad tempus credunt. Bonum est, sed utinam duraturum. Non enim qui coeperit, sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Non autem durant, quoniam in tempore tentationis recedunt. Beati si interim rapti fuissent, antequam malitia mutaret corda eorum. Nunc vero vae praegnantibus et lactantibus in illis diebus, teneros utique fetus gestantibus, et de vita recenti facile in periculis exturbandos. Tales sunt animae parvam adhuc et teneram habentes charitatem: et ob hoc earum fidem vivam, sed fictam, necesse est in tentatione deficere. Vasa figuli, ait, probat fornax,
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ. ab ortiua. Eo utiq sensu fictam huiꝰ¬
modi dixerim nominatã. quo uasa figuli
uocamꝰ fictilia: ñ quia uidelicet utilia ñ
sint qnͣdui durant s qͥa fragilia cum sint.
du minime durant. De hac fid̃i fictiõe
puto illos notari in euangłio: qui ad tempꝰ
crediuit. & in temꝑe temptationis reced̾t.
Int̾rogo eos qui dicunt caritatẽ. a quo se¬
mel accipitur: nequaꝗͣ. ultra recedẽ. ait
iũtas de quib dam. Et hi radices ñ hñt:
qm̃ ad tempꝰ credunt & in temꝑe temp¬
tationis recedunt. Unde. & quo recedunt:
Ntiq a fide ad infelicitatem. Item quero.
Iotãnt ne in illa fide saluari. an ñ pot̾añ:
Si ñ potãnt. que inuria saluatori. que¬
ue temptatori leticia. quod hinc recedafs
uͥ salus nͦ sit: Siqͥdem nec saluator zela¬
tur nͥ sałm: nec malignꝰ inuidet nͥ saluti.
Si aũ pot̾ant quomͦ aut sine caritate sunt.
quandiu in illa fide sunt cum sine caritate sa¬

Expanded text:
tanquam abortiva. Eo utique sensu fictam hujustanquam abortiva. Eo utique sensu fictam hujusmodi dixerim nominatam, quo vasa figuli vocamus fictilia: non quia videlicet utilia non sunt quamdiu durant, sed quia fragilia cum sint, diu minime durant. De hac fidei fictione puto illos notari in Evangelio: Qui ad tempus credunt et in tempore tentationis recedunt. Interrogo eos qui dicunt charitatem a quo semel accipitur, nequaquam ultra recedere. Ait Veritas de quibusdam: Et hi radices non habent, quia ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt . Unde, et quo recedunt? Utique a fide ad infidelitatem. Item quaero: Poterantne in illa fide salvari, an non poterant? Si non poterant, quae injuria Salvatori, quaeve tentatori laetitia, quod hinc recedant, ubi salus non sit? siquidem nec Salvator zelatur nisi salutem, nec malignus invidet nisi saluti. Si autem poterant, quomodo aut sine charitate sunt, quandiu in illa fide sunt, cum sine charitate sa
Abbreviated transcription (Latin):
bñ consciꝰ animꝰ secure iam seip̃m deserat: &
qͦdammͦ ꝑdat ut aliquos lucͥfaciat. Sum
infirmantib infirmetur uratur cum scan¬
dalizatis. fiat etiam si oporteat uideis uide¬
us: nicħq formidet. cum tali conscientia.
conscĩa. Ipsam deuiq si necẽe ẽ. uitrare ge¬
hennã. securꝰ medias penetrans flanimas:
leta decantet conscĩa. Et si ambulauero in
medio umbre mortis. ñ tunebo mala qm
cu mecũ es. Comparemꝰ si placet thesauros
irgum. & fastigia regnorũ. cum hꝰ modi fidu¬
da. Nonne cuncta horum felicitas p̾ tanti
fictti. & item qͦd ex alio loco unqinentẽ uenit
fides sine oꝑib mortua ẽ. duo ista mittunt
nos ad qͣndam fidi tͥfariam diuisionẽ ut
dicatur fides mortua. ficta. ꝓbata. Et mortuã
idest que ñ oꝑatur ex dilectione: quasi nõ
& moueatur ad oꝑa. fictam aũ ego arbitror
illam fidem uocari. que suscepta quidem
ex caritate uita. moueri inchoat ad bene
oꝑandum s ñ ꝑseuerans deficit & moritur

Expanded text:
 conscius animus secure jam se ipsum deserat, et quodammodo perdat, ut alios lucrifaciat. Cum infirmantibus infirmetur, uratur cum scandalizatis: fiat etiam, si oporteat, Judaeis Judaeus, nihilque formidet cum tali conscientia, conscientia ; ipsam denique, si necesse est, intrare gehennam, securus medias penetrans flammas, laeta decantet conscientia, Etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Comparemus, si placet, thesauros regum et fastigia regnorum cum hujusmodi fiducia: nonne cuncta horum felicitas, 467 praeficta ; et item quod ex alio loco in mentem venit, fides sine operibus mortua est , duo ista mittunt nos ad quamdam fidei trifariam divisionem, ut dicatur fides mortua, ficta, probata. Et mortuam id est quae non operatur ex dilectione, quasi non  moveatur ad opera. Fictam autem ego arbitror illam vocari fidem, quae suscepta quidem ex charitate vita, moveri inchoat ad bene operandum; sed non perseverans deficit, et moritur
Abbreviated transcription (Latin):
peticioni diffẽndo suꝑ sedimꝰ. Et si quidẽ do
inspirante placuerit uob̾ nr̃is precib au¬
rem inclinare. m̃o consilio studioq pacem
cum ep̃o ĩmo cum deo reformare: parati
sumꝰ hꝰ rei gr̃a fatigari. usq ad uos. qͦcumq
uob̾ placuerit. Sin autem. nos amicum
audire & dĩ sacerdoti obedire necẽẽ ẽ. Ual.¬

Expanded text:
petitioni differendo supersedimus. Et siquidem Deo petitioni differendo supersedimus. Et siquidem Deo inspirante placuerit vobis nostris precibus aurem inclinare, nostro consilio studioque pacem cum episcopo, imo cum Deo reformare; parati sumus hujus rei gratia fatigari usque ad vos, quocunque vobis placuerit: sin autem, nos amicum audire, et Dei sacerdoti obedire necesse est. Val
Abbreviated transcription (Latin):
hec ita uob̃ & ꝓ uob̃ audact᷑ quidẽ sed a¬
mant̃ intimare curauimꝰ. monentes
e rogantes per illam inuicem amicitiã
nrãm & frat̾nitatẽ cui uos satis dignã¬
ter sociastis. s nc̃ ipsam grauiter lesistis.
quatenꝰ a tanto malo citius desistatis.
alioqͥn si non meremur exaudiri. s con¬
tẽpnimur &e nos: fr̃s ⁊ amici urĩ & qui
cotidie oramꝰ pro uobis: et filiis ur̃is et
rgno: ex ħ iam nouitis paruitatẽ nr̃am
in quib ualuerit ñ posse decẽ eccłe di et
ministro ⁊ eiꝰ uenerabili uidelicet patri &
amico nr̃o ep̃o parisiensi. qui nr̃am adũ¬
sus uos humilitatẽ int̾pellans. nr̃as ꝓ se
ad dñm papam iure fr̃nitatis litteras
requisiuit. Derum nos iustum ducentes his
pͥus litteris uram excellentiam conuenire.
p̃sertun quia idem ep̃c ꝑ manũ omĩum reli¬
giosorum se ad ĩticiam offert. si tñ pͥus qusd
quidem eadem ip̃a iusticia uid̃r exigere. ies
ei sue inuiste ablate iestituantur. eiꝰ int̾im

Expanded text:
ec ita vobis et pro vobis audacter quidem, sed amanter intimare curavimus: monentes et rogantes per illam invicem amicitiam nostram et fraternitatem, cui vos satis dignanter sociastis, sed nunc ipsam graviter laesistis, quatenus a tanto malo citius desistatis. Alioquin si non meremur exaudiri, sed contemnimur, et nos fratres, et amici vestri, et qui quotidie oramus pro vobis et filiis vestris et regno; ex hoc jam noveritis parvitatem nostram, in quibus valuerit, non posse deesse Ecclesiae Dei, et ministro ejus, venerabili videlicet patri et amico nostro episcopo Parisiensi: qui nostram adversus vos humilitatem interpellans, nostras pro se ad dominum Papam jure fraternitatis litteras requisivit. Verum nos justum ducentes his prius litteris vestram Excellentiam convenire, praesertim quia idem episcopus per manum omnium Religiosorum se ad justitiam offert, si tamen prius quod quidem eadem ipsa justitia videtur exigere res ei suae injuste ablatae restituantur: ejus interim
Abbreviated transcription (Latin):
malis tabescebat. Turbati sunt & mosist
sic̃ebriꝰ: & omĩs sap̃ia eorum deuorataẽ
Et ido ñ iudicabam ut assolet. magis
quippe ad compassionẽ me ꝑuocabat
hꝰcemodi cogitatio. Si iqͣ. temptatio
ẽ. cuiꝰcumq hominis uita suꝑ t̾ram qͣn¬
tis putatis ꝑiculis patet uita pontifi¬
cis. cui omĩum necẽe ẽ ferre temptatis¬
nes: Si ego latens in cauerna & quasi
subinodio. ñ quidẽ lucens s fumigans.
uentorꝵ  tñ impet᷑. nec sic declinare sussi¬
cio. s continuis teemptationũ uarisq
fatigatus impulsib instar uento agitate
harundinis hac illacq curcumferor. quid
positꝰ supͣ montẽ positꝰ suꝑ candelabrum :
Solus m̃ seruandus. solus tam̃ ip̃e mͥ sum
scandalo solus tedio. solꝰ oneri atq ꝑicło.
ita ut ꝓpͥe gule & uentri. & ocło scanda¬
lizaͥti frequent᷑ irasci oporteat. Quib gͦ
molestiis angitur. quib lacessitur inui¬
riis. cui etiam & si ꝓp̾a cessent. nunꝗͣ. tñ

Expanded text:
malis tabescebat; turbati sunt; et moti sunt malis tabescebat; turbati sunt; et moti sunt sicut ebrius, et omnis sapientia eorum devorata est . Et ideo non judicabam, ut assolet; magis quippe ad compassionem me provocabat hujuscemodi cogitatio: Si, inquam, tentatio est cujuscunque hominis vita super terram , quantis putatis periculis patet vita pontificis, cui omnium necesse est ferre tentationes? Si ergo latens in caverna, et quasi sub modio, non quidem lucens, sed fumigans, ventorum tamen impetus nec sic declinare sufficio, sed continuis tentationum variisque fatigatus impulsibus, instar vento agitatae arundinis, hac illacque circumferor: quid positus supra montem, positus supra candelabrum? Solus mihi servandus, solus tamen ipse mihi sum scandalo, solus taedio, solus oneri atque periculo, ita ut propriae gulae et ventri, et oculo scandalizanti frequenter irasci oporteat. Quibus ergo molestiis angitur, quibus lacessitur injuriis, cui etiam, etsi propria cessent, nunquam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Ño uenerabili . b. senonensium
uum aliquid a nob̃ dictatum reqͥrere.
Grauamur pond̾e dignitatis: s digna¬
tionis munere gͣtulamur. St blandis¬
tur petentis fauor & peticionis ter¬
ret exactio. Qui enĩ nos sumꝰ. ut scri
gare compellor quod postulor. Scribe
tante altitudini supra me ẽ: & eidem
ñ obedire contra me. Utrobiq ꝑiculũ:
s in eaparte maiꝰ ũmninere uidr. si ñ obedi¬
eio. h ac itaq exiens qua minꝰ apparet. fa¬
cio qd iubetis. Dat quippe ausum ipsuis
dignitatis dignant᷑ indulta familiarita
& excusat p̃sumptionẽ auctoritafis un¬
auctore uob̾ tarditas suscepistis. ac ux¬
ta ritum fortis illiꝰ mulieris manũ mit¬
tere cepistis ad fortia. si qua uos aut
egisse que ñ deberetis aut ꝑtulisse que
nolletis audiuimꝰ: & illa agentẽ dolu¬
imus. & condoliumꝰ ħ patienti. Int̾ ħ
aũ ego recordabar illoꝵ u̾sicłorum.
Qui descendunt mare in nauib faci¬
entes oꝑationẽ in aquis multis: ascẽ

Expanded text:
no venerabili HENRICO, Senonensium vum aliquid a nobis dictatum requirere. Gravamur pondere dignitatis, sed dignationis munere gratulamur. Et blanditur petentis favor, et petitionis terret exactio. Qui enim nos sumus, ut scribgare compellor quod postulor. Scribere tantae altitudini, supra me est: et eidem non obedire, contra me. Utrobique periculum; sed in ea parte majus imminere videtur, si non obediero. Hac itaque exiens qua minus apparet, facio quod jubetis. Dat quippe ausum ipsius dignitatis dignanter indulta familiaritas, et excusat praesumptionem auctoritas impeauctore vobis traditas suscepistis, ac juxta ritum fortis illius mulieris, manum mittere coepistis ad fortia , si qua vos aut egisse quae non deberetis, ant pertulisse quae nolletis audivimus, et illa agentem doluimus, et condoluimus haec patienti. Inter haec autem ego recordabar illorum versiculorum: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis, ascend
Abbreviated transcription (Latin):
uantiis submitt̾ẽ ñ erubescis: Iu te
qua dr. Cum consũmatꝰ fuĩt homo: tunc
incipit. Indiciũ gͦ tue consũmationis
ẽ. qđ nunc cepisti & in quo arbitraba¬
ris te ũ comp̾hendisse. iam comp̾hende¬
ras. Nemo quippe ꝑfectꝰ: qͥ ꝑfectior ẽẽ ñ
appetit. Et in eo quippe ꝑfectiorem se ꝓ¬

Expanded text:
ae submittere non erubescis? In te qua dicitur: Cum consummatus fuerit homo, tunc incipit . Indicium ergo tuae consummationis est quod nunc coepisti; et in quo arbitrabaris te non comprehendisse, jam comprehenderas. Nemo quippe perfectus, qui perfectior esse non appetit; et in eo quisque perfectiorem se
Abbreviated transcription (Latin):
occupatissimis aurib ur̃is ciebris int̃pel¬
lationib meis p̃sumptuosiꝰ me ingerendo
molestꝰ fiam. S quid faciam: S̾i uos of¬
fendere tumeo. sepiꝰ ad uos scͥptitando qͣnto
magis dm̃ cui utiq magis timoris de¬
beo. timendũ ẽ m ne offendam ñ uiterpel¬
lando ꝓ misero: Alas aũ indulgeat mͥ
benignitas ur̃a. quia ñ possum ñ misere¬
ri illiꝰ miseri. ꝓ qͦ iam en& alia uice impor¬
tunꝰ forsitan p̾cator accessi. humb̾ti uideł
mendici & pauꝑis. & ħ facti de diuite qđ
ẽ infeliciꝰ. Non possum ñ compati uidue
& orphanis: s uiuo orbatis patre quod ẽ.
miserabiliꝰ. Gr̃as ago uob̾ ꝓ gr̃a quam de
hac re in ocłis ur̃is inuenire merui & quod
ipsiꝰ humb̾ti ꝓ se dignant᷑ acquieuistis.
ueram susciꝑe defensionẽ: & qdđ falsam

Expanded text:
occupatissimis auribus vestris, crebris interpellationibus meis praesumptuosius me ingerendo molestus fiam. Sed quid faciam? Si vos offendere timeo, saepius ad vos scriptitando; quanto magis Deum, cui utique magis timoris debeo, timendum est mihi, ne offendam non interpellando pro misero? Alias autem indulgeat mihi Benignitas vestra, quia non possum non misereri illius miseri, pro quo jam en et alia vice importunus forsitan precator accessi, Humberti videlicet mendici et pauperis, et hoc facti de divite, quod est infelicius. Non possum non compati viduae et orphanis, sed vivo orbatis patre, quod est miserabilius. Gratias ago vobis pro gratia, quam de hac re in oculis vestris invenire merui, et quod ipsius Humberti pro se dignanter acquievistis veram suscipere defensio