comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dem gestientes non presumenti. Ue¬
rebar nimirum scãm quam in dño
habetis in portunis scriptitatõnibus
infestare quietem. iuge illud uestrũ
sacrum q silentium a scło. sufurriũ
cum deo uel ad modicum interrũ¬
pere: nr̃aq ingerere aurib secretis.
penitus occupatis. suꝑnisq eulogiis.
Timebam om̃ino molestus fieri uł
moysi in monte. uel helye in deserto
aut certe excubanti in templo samu¬
eli. si diuinis intentissimos confabula¬
tionib aliquatenꝰ aduocare temptas¬
sem. Clamat samuel. Loquere dñe
quia audit seruus tuus. Et egome au¬
diri presumerem: Timebam inqͣm ne
si et clauid elonganti se et fugienti ma¬
nentiq in solitudine importunus in¬
sisterem. indignans excusaret et dice¬
ret. Sine me. non audio modo. Audiã
pocius quod dulcius ausculto. Audiã
quid loqnatur in me dñs deus q̃m lo¬
quetur pacem in plebem suam. Et su¬
per sanctos suos et in eos qui conuer¬

Expanded text:
dem gestienti, sed non praesumenti. Vedem gestienti, sed non praesumenti. Verebar nimirum sanctam, quam in Domino habetis, importunis scriptitationibus infestare quietem, juge illud vestrum sacrumque silentium a saeculo, susurrium cum Deo, vel ad modicum interrumpere, nostraque ingerere auribus secretis penitus occupatis supernisque eulogiis. Timebam omnino molestus fieri vel Moysi in monte, vel Eliae in deserto, aut certe excubanti in templo Samueli, si divinis intentissimos confabulationibus aliquatenus avocare tentassem. Clamat Samuel, Loquere, Domine, quia audit servus tuus : et ego me audiri praesumerem? Timebam, inquam, ne si et David elonganti se et fugienti, manentique in solitudine, importunus insisterem, indignans excusaret et diceret: Sine me, non audio te modo; audiam potius quod dulcius ausculto. Audiam quid loquatur in me Dominus Deus; quoniam loquetur pacem in plebem suam, et super sanctos suos, et in eos qui convertun
Abbreviated transcription (Latin):
.s. de clara ualle salutem eternam.
S c̃itatis ur̃e litteras tam letus accepi
qͣm auidus et olim desideraueram.
Legi eas. et quas uoluebam in ore
sitteras scintillas senciebam in pec¬
tore: quib et concaluit cor meum
intrame. tanqͣm ex illo igne quẽ
dñs misit in terram. O quantus in
illis meditationib ex ardescit igniᷤᷤ
e quib huiiꝰcemodi euolant scintille.
Uestr᷑ illa succensa et succendens sa¬
lutatio sic mͥ ut uerum fatear ac¬
cepta fuit et est: quasi non ab hoĩe
set certissime ab illo qui mandat salutes
ia cob descendere uideretur. Non me sa¬
ne arbitror salutatum in uia. non in
transitu. non ueluti ex occasione ut
assolet consuetudinis. set plane ex uis¬
ceribus ut sentio caritatis prodiit hec
tam grata et inopinata benedictio.
Bñdicti uos a dño. qui me in bñdictõ¬
nibus dulcedinis tante preuenire
curastis ut cdaretur puero ur̃o uobis
primum scribentib fidutia rescri¬
bendi. scribere quidem ad uos iam pri¬

Expanded text:
S de Clara-Valle, salutem aeternam. 1. Sanctitatis vestrae litteras tam laetus accepi, quam avidus et olim desideraveram. Legi eas, et quas volvebam in ore litteras, scintillas sentiebam in pectore: quibus et concaluit cor meum intra me, tanquam ex illo igne, quem Dominus misit in terram . O quantus in illis meditationibus exardescit ignis, e quibus hujusmodi evolant scintillae! Vestra illa succensa et succendens salutatio sic mihi, ut verum fatear, accepta fuit, et est, quasi non ab homine, sed certissime ab illo qui mandat salutes Jacob, descendere videretur. Non me sane arbitror salutatum in via, non in transitu, non veluti ex occasione, ut assolet, consuetudinis; sed plane ex visceribus, ut sentio, charitatis prodiit haec tam grata et inopinata benedictio. Benedicti vos a Domino, qui me in benedictionibus dulcedinis tantae praevenire curastis, ut daretur puero vestro, vobis primum scribentibus, fiducia rescribendi, scribere quidem ad vos jam pri
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ de caritate q̃ om̃ia c̃dit. s con¬
fundor ꝓu̾itate q̃ omĩa nouit. uo¬
lo uos mͥ cred̾e de me mag̾ qͣ. alteri.
qͥ tm̃ uidet in facie. Nemo quippe scit
q̃ sũt ĩ homine. nͥ spc̃ hom̃is qͥ ĩ eo est.
Dico uob̃ ego qͥ de me loquor ñ ex con¬
iectura. s ex sententia. ñ sum talis
quar putor uł dicor. Qd̃ qͥdem tã se¬
cutꝰ fateor. ꝗͣ c̾tus exꝑior. ita ut nil
malĩ ur̃is orationib. specialit̾ obtin̾e

Expanded text:
dit ; sed confundor pro veritate, quae omnia novit. Volo vos mihi credere de me magis quam alteri, qui tantum videt in facie. Nemo quippe scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in eo est . Dico vobis ego qui de me loquor non ex conjectura, sed ex sententia: Non sum talis qualis putor vel dicor. Quod quidem tam securus fateor, quam certus experior: ita ut nil malim vestris orationibus specialiter obtine
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c absorbendus. ⁊ infirme q̃ ñc sũt
humane affectioẽs. in diuinas qͣsdã¬
na caritatis. q̃ nc̃ tͣcta ꝑ hoc mare mag¬
nũ et spaciosũ. ex om̃i gn̾e pisciũ cõ¬
gregare ñ desinit. cũ ꝑducta ad litus
fu̾it. malos foras mittẽs. bonos solũmͦ
retinebit. Siqͥdem ĩ hac uita ex om̃i
gñe pisciũ. intͣ sinũ sue latitudinis
caritatis rete concludit. ubi se ꝓ temꝑe
siue adu̾sa tͣiciens. suaq qͦdãm᷑ faciẽ.
ñ solum gaud̾e c̃ gaudentib. s ⁊̃ flere
uelut malos pisces. om̃e qd̾ tͥste patit᷑.
foras mutẽs. sola q̃ plac̾e. ⁊ ioc̃daẽe pot̾unt:
aut infirmabit᷑ c̃ infirmis. aut ure¬
tur ꝓscandalizatis. uͥ scandala ⁊ in¬
firmitas ꝓcul erũt: Aut certe luge¬
bit eos qͥ ante ñ eg̾unt penitentiã. uͥ
certũ ẽ sic nemiẽm sane fore qͥ peniteat.
qͦm qͥ peccet ñ erit: Absit autẽ ut uł
eos qͥ ignib et̾nis c̃ diabło ⁊ angłis eiꝰ¬

Expanded text:
spiritus absorbendus; et infirmae, quae nunc sunt, spiritus absorbendus; et infirmae, quae nunc sunt, humanae affectiones in divinas quana charitatis, quae nunc tracta per hoc mare magnum et spatiosum, ex omni genere piscium congregare non desinit, cum perducta ad littus fuerit, malos foras mittens, bonos solummundo retinebit. Siquidem in hac vita ex omni genere piscium, intra sinum suae latitudinis, charitatis rete concludit: ubi se pro tempore sive adversa trajiciens, suaque quodammodo faciens, non solum gaudere cum gaudentibus, sed etiam flere velut malos pisces omne quod triste patitur, foras mittens, sola quae placere et jucunda esse poterunt, aut infirmabitur cum infirmis, aut uretur pro scandalizatis, ubi scandala et infirmitas procul erunt? aut certe lugebit eos qui ante non egerunt poenitentiam, ubi certum est, sic neminem sane fore qui poeniteat, quomodo qui peccet non erit? Absit autem ut vel eos qui ignibus aeternis cum diabolo et angelis e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑit occõne ꝓpͥe necessitatis cołe. ⁊ freq̾n¬
tare cogitando. legendo. orando. obedi¬
endo. q̃dam huiuscemodi familiarita¬
te. paulatĩ sensimq dĩ innotescit. con¬
seqñter ⁊ dulcescit. ⁊ sic gustato q̃ sua¬
uisẽ dñs. tͣnsit ad t̾cium gradũ. ut di¬
in hoc gradu statur. ⁊ nescio si a qͦqͣm ho¬
minum. qͣrtus ĩ hac uita ꝑfecte app̾hen¬
cũ introductus fu̾it seruus bonus ⁊ fi¬
deł in gaudium dñi sui. ⁊ mẽbriat᷑ ab
ub̾tate domus d̾i. Quasi enim ebrius mi¬
ro qͦdanm᷑ oblitꝰ sui. ⁊ a se penit᷑ uelut
morabor iꝰticie tue solius. Sciebat ꝓfecto
cũ introiret ĩ spũales potentias dñi. exu¬
tum se iri unui̾sis infirmitatib carnis.
ut iam nllde car ne haberet cogitare. s
nouimꝰ. Nemo ibi se cognoscit sed̾m
carnem. qr caro ⁊ sanguis regnũ dei
ñ possidebunt. Nõ qd̾ carnis illic sub̾a
fut᷑a ñ sit. s qd̾ carnał omĩc necessitu¬
do sit de futura. carnisq amor. amore

Expanded text:
it occasione propriae necessitatis colere et frequentare, cogitando, legendo, orando, obediendo, quadam hujuscemodi familiaritate paulatim sensimque Deus innotescit, consequenter et dulcescit: et sic gustato quam suavis est Dominus, transit ad tertium gradum, ut diin hoc gradu statur, et nescio si a quoquam hominum quartus in hac vita perfecte apprehencum introductus fuerit servus bonus et fidelis in gaudium Domini sui, et inebriatus ab ubertate domus Dei . Quasi enim miro quodam modo oblitus sui, et a se penitus velut morabor justitiae tuae solius . Sciebat profecto cum introiret in spirituales potentias Domini, exutum se iri universis carnis infirmitatibus: ut jam nil de carne haberet cogitare, sed novimus . Nemo ibi se cognoscet secundum carnem: quia caro et sanguis regnum Dei non possidebunt. Non quod carnis illic substantia futura non sit; sed quod carnalis omnis necessitudo sit defutura, carnisque amor amore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siq̃n gaudet᷑ de uictoria. laborat᷑ tam̃
in pugna. et płmq ꝑiclitatur de uita.
Sic̃ letantium oĩum habitatõ inte.
Et rursum. Leticia sempit̾na erit eis
insaciabłi colloq̃ndi ad uos pulsor frẽs¬
cũt. Primũ qͥdem qd̾ maxĩe u̾eor ne
fiam on̾osus uobis. Scd̃m qr pudet
loqͣcitatis. Tcium qd̾ domesticis ur¬
geor curis. In fine p̾cor mise̾mini m̃i.
⁊ si exultastis ĩbonis de me tm̃ au¬
ditis. c̾tis q̃so compatiamini mał.
Nidit fortassis qͥ uob̾ ea narrauit.
aliqͣ parua. ⁊ de paruis gͣndia esti¬
mauit. Urã autẽ finc̾itas facłe cre

Expanded text:
que gaudetur de victoria, laboratur tamen in pugna, et plerumque periclitatur de vita: Sicut laetantium omnium habitatio in te ; et rursum: Laetitia sempiterna erit eis insatiabili colloquendi ad vos desidercunt. Primum quidem, quod maxime vereor ne fiam onerosus vobis: secundum, quia pudet loquacitatis: tertium, quod domesticis urgeor curis. In fine precor, miseremini mei; et si exsultastis in bonis de me tantum auditis, certis, quaeso, compatimini malis. Vidit fortassis qui vobis ea narravit, aliqua parva, et de parvis grandia aestimavit; vestra autem sinceritas facile cre
Abbreviated transcription (Latin):
untur. bonis uͦ meliora p̃ferunt᷑. nͨ bona
nͥ ꝓpt̾ meliora appetuntur. Qd̾ cũ plene
ꝑ dĩ gr̃am assecutũ fu̾it: diligetur cor¬
pus. ⁊ uniu̾sa corꝑis bona tm̃ ꝓpt̾ ani¬
centia nascim᷑. necc̃e ẽ. cupiditas uł a¬
mor nr̃ a carne incipiat. q̃ si recto ordĩe
dirigit᷑. quibdam suis gradib. duce gr̃a
ꝓficiẽs. sp̃u tandẽ cõsummabit᷑: qr ñ prĩ
qd̾ spũale. s qd̾ animale. deinde qd̾ spũa

Expanded text:
untur, bonis vero meliora praeferuntur, nec bona untur, bonis vero meliora praeferuntur, nec bona nisi propter meliora appetuntur. Quod cum plene per Dei gratiam assecutum fuerit, diligetur corpus, et universa corporis bona tantum propter anicentia nascimur, necesse est ut cupiditas vel amor noster a carne incipiat; quae si recto ordine dirigitur, quibusdam suis gradibus duce gratia proficiens, spiritu tandem consummabitur: quia non prius quod spirituale, sed quod animale, deinde q
Abbreviated transcription (Latin):
seruorũ et m̾cennariorum leges porta¬
bles acleues recidit. qͣs utiq ñ destru¬
it: s facit ut impleant᷑ dño dicente.
Nõ ueni legem solu̾e. s adimplere.
Illam temꝑat. istã ordinat. utͣmq
leuigat. Nũqͣm erit caritas sineti¬
more. s casto. ñqͣm sine cupiditate
sed ordinata. Implet ergo caritas le¬
gem serui. cũ infundit deuotioẽm.
Implet ⁊ m̾cennarii: cũ ordinat cupi¬
ditatem. Porro timori ꝑmixta deuotio.
ipsum ñ annullat. s castificat. Pena
tm̃ tollitur sine qͣ etiã ñ potuit dũ fuit
seruilis: et timor manet ĩ scłm scłi ca¬
stus et filialis. Nam qd̾ segitur ꝑfecta
caritas foras mittit timorẽ: pena in¬
telligendaẽ. q̃ seriuili ut diximꝰ ñqͣm
deest timori. illo scilier gen̾e locitionis.
qͦ sepe causa ponitur ꝓ effectu. Deniq
cupiditas tc̃ recte a suꝑueniẽte. cari¬
tate ordinatur. c̃ mala qͥdẽ penitꝰ respu¬

Expanded text:
servorum et mercenariorum leges portaservorum et mercenariorum leges portabiles ac leves reddit, quas utique non destruit, sed facit ut impleantur, dicente Domino: Non veni legem solvere, sed adimplere . Illam temperat, istam ornat, utramque levigat. Nunquam erit charitas sine timore, sed casto: nunquam sine cupiditate, sed ordinata. Implet ergo charitas legem servi, cum infundit devotionem: implet et mercenarii, cum ordinat cupiditatem. Porro timori permista devotio ipsum non annullat, sed castificat. Poena tantum tollitur, sine qua esse non potuit dum fuit servilis; et timor manet in saeculum saeculi castus et filialis. Nam quod legitur, Perfecta charitas foras mittit timorem ; poena intelligenda est, quae servili, ut diximus, nunquam deest timori, illo scilicet genere locutionis, quo saepe causa ponitur pro effectu. Deinde cupiditas tunc recte a superveniente charitate ordinatur, cum mala quidem penitus respu
Abbreviated transcription (Latin):
uistis ñẽ. lex posita. S sciendũ qd̾
alia ẽ. lex ꝓmulgata ã sp̃u seruitu¬
tis intimore. alia ã sp̃u lib̾tatis
data ĩ suauitate. Nec sub illa ẽẽ co¬
guntur filii. nͨ sine istapatiunt᷑.
U is audire qr iustis ñ ẽ. lex posita᷑.
caritatis ñ sint: S accepistis ĩquit
sp̃m adoptionis filiorũ. Deniq
audi iustũ utrũq dese fatentẽ. ⁊
qd̾ñ sit sub lege. nec tñ sit sine le¬
ge. fc̃s sum inquit his qͥ sub lege e¬
rant qͣi sub sege eẽm. cũ ip̃e sub
lege ñ essem. Hic qui sñ lege erãt
tãqͣm sine lege eẽm. cũ sine lege
sine lege: seduistis ñ ẽ. lexposita. ħẽ.
ñ tanqͣm inuitis imposita. s uolun¬
tariis eo lib̾alit̾ data. qͦ suauit̾ ins¬
pirata. Unde et pulchre dñs. tolli¬
te ait iugum meũ suꝑ uos. Acsidi¬
ceret. Nõ impono inuitis: s uos tol¬
lite si uultis. Alioqͥn ñ reqͥem sed
laborem inuenietis animab ur̃is.
Bona itaq lex caritas et suauis. q̃

Expanded text:
ustis non est lex posita . Sed sciendum quod alia est lex promulgata a spiritu servitutis in timore, alia a spiritu libertatis data in suavitate. Nec sub illa coguntur esse filii, nec sine ista patiuntur. Vis audire quia justis non est lex posita? charitatis non sint? Sed accepistis, inquit, spiritum adoptionis filiorum . Denique audi justum utrumque de se fatentem, et quod non sit sub lege, nec tamen sit sine lege. Factus sum, inquit, his qui sub lege erant, quasi sub lege essem; cum ipse non essem sub lege: his qui sine lege erant, tanquam sinine lege: sed, Justis non est lex posita; hoc est, non tanquam invitis imposita, sed voluntariis eo liberaliter data, quo suaviter inspirata. Unde et pulchre Dominus, Tollite, ait, jugum meum super vos : ac si diceret, Non impono invitis, sed vos tollite si vultis; alioquin non requiem, sed laborem invenietis animabus vestris. 38. Bona itaque lex charitas, et suavis: quae
Abbreviated transcription (Latin):
punire nefas. et si duplici ratio¬
ne incumbat uobis. tum ꝓ debito ui
delicet officii. tum quia etͥ apłica in¬
iũgit auctoritas. puto tamen qđ̾ ñ
suꝑuacua in re tanta etiam amici
commonitio accedit. Hoc autem est
quod amicum et patrem cupimus
esse ammonitum. ut hec ip̃a ultio que
facienda est: eo quoq zelo quo facien¬
cdaest fiat. quatinꝰ non solum presens
facinus inultum ẽẽ uideatur. set
etiam a simili temeritate audiens
om̃ĩs malignitas compescatur. Ad¬

Expanded text:
punire nefas, etsi duplici ratione incumbat vobis, tum videlicet pro debito officii, tum quia et apostolica injungit auctoritas; puto tamen quod non supervacua in re tanta etiam amici commonitio accedit. Hoc autem est quod amicum et patrem cupimus esse admonitum, ut haec ipsa ultio quae facienda est, eo quoque zelo quo facienda est, fiat: quatenus non solum praesens facinus mulctum esse videatur, sed etiam a simili temeritate audiens omnis malignitas compescatur. EP
Abbreviated transcription (Latin):
abbas clare ualł. pium scẽ dilecti¬
onis affectum. Utinã sic̃ cartã nẽ
p̾sentem: ita et meã tͥ mentẽ expã¬
dere possem. Osi legẽ posses in corde
meo. qd̃ ibi de amore tuo suo digi¬
to deuc seͥbere dignatꝰ ẽ: certo ag¬
noscẽs. qͣm nulla ling̃ uł penna
sufficiat expͥmere. qd̾ in intimis m̃is
medullis dei sp̃c impͥmere potuit.
Et ñc qͥdem p̾sens sum sp̃u licet cor¬
ꝑe absens. sed nͨ mͥ nͨ tibi ẽ. unde
appareã. Est tñ penes te unde possis
de me utcumq conic̾e ⁊ si ñdum
cognosce qd̾ dico. Intra ergo cortiñ
amoris ergate. q̃ntum tͥ erga me
inesse sentis: ne si nos qͥdem minus.
te uͦ amplius amare p̃̾sumpseris:
eode nob̃ p̾ferre puteris. qͦ ⁊ uincẽ
nos caritate putau̾is. set̾m tue mo¬
destie ẽ. id potiꝰ sentire de nob̾: ut q
de affecit itame dilig̾e. ⁊ eligẽ ad
consilium tue salutis: eq̃ affec̾it ⁊¬
me in obseqͥum tue dilectionis.
Lu engo uid̾is qm̃ me tecum retinu¬

Expanded text:
abbas Clarae-Vallis, pium sanctae dilectionis affectum. Utinam sicut chartam nunc praesentem, ita et meam tibi mentem expandere possem! O si legere posses in corde meo, quod ibi de amore tuo, suo digito Deus scribere dignatus est! certe agnosceres quam nulla lingua vel penna sufficiat exprimere quod in intimis mihi medullis Dei spiritus imprimere potuit. Et nunc quidem praesens sum spiritu, licet corpore absens; sed nec mihi, nec tibi est unde appaream. Est tamen penes te unde possis de me utcunque conjicere, etsi nondum cognoscere, quod dico. Intra ergo cor tuum, amoris erga te, quantum tibi erga me inesse sentis: ne, si nos quidem minus, te vero amplius amare praesumpseris, eo te nobis praeferre puteris, quo et vincere nos charitate putaveris. Caeterum tuae modestiae est id potius sentire de nobis, ut qui te affecit ita me diligere et eligere ad consilium tuae salutis, aeque affecerit et me in obsequium tuae dilectionis. Tu ergo videris quomodo me tecum retinu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ordiẽm neqͣqͣm deseres. Qd̾ si fa¬
la ñ ferens. q̃ris uͥ uiu̾e liceat. ut libi
Et m̾ito. slam ante ordinis emẽ¬
datioẽm: nũqͣm ut aũt inde so¬
cutaes. At uͥ resigio creuit. scĩor su¬
bito fc̃a. feruore repentino. cogita¬
re cepisti de h̃emo. agnosco filia ag¬
nosco. utinã et tu mecũ agnoscas
serpentinum uirꝰ. fraudulenti do¬
lum. uersipellis astutiam. In ne¬
more lupus habitat. Si sola ouies
umbras nemoris penetras: preda uis
consilium. Siue peccatͥx. siue sc̃a
sis: noli te seꝑare ã grege. neq̃n rapi¬
at et ñ sit qui eripiat. Sc̃a es: stude
tuo exemplo tue socias acquirere
scĩtatis. Peccatx es: noli add̾e pecc̃a
peccatis. Sed age penitentiam uͥ es.
ne discedens cũ tui qͥdem ꝑicło ut
ostensum ẽ. ⁊ sororib scandalũ relĩ¬
quas: ⁊ multoꝵ inte ꝓuotes detra¬

Expanded text:
num ordinem nequaquam desereres. Quod si fanum ordinem nequaquam desereres. Quod si fala non ferens, quaeris ubi vivere liceat ut libet. Et merito. Nam ante Ordinis emendationem nunquam, ut aiunt, inde locuta es; at ubi religio crevit, sanctior subito facta, fervore repentino cogitare coepisti de eremo. Agnosco, filia, agnosco, ut nam et tu mecum agnoscas, serpentinum virus, fraudulenti dolum, versipellis astutiam. In nemore lupus habitat. 125 Si sola ovicula umbras nemoris penetras, praeda vis consilium. Sive peccatrix, sive sancta sis, noli te separare a grege; nequando rapiat, et non sit qui eripiat. Sancta es? stude tuo exemplo tuae socias acquirere sanctitatis. Peccatrix es? noli addere peccata peccatis, sed age poenitentiam ubi es: ne discedens cum tui quidem periculo, ut ostensum est, et sororibus scandalum relinquas, et multorum in te provoces detra
Abbreviated transcription (Latin):
timet᷑ reprehensor. securiꝰ accedit tẽ¬
tator. licentius ppetrat᷑ iniquitas
Inconuentu uͦ bona si qua facis.
nemo ꝓhibet. Malũ autẽ fac̾e:
sius: ñ licet᷑. Mox etenĩ ã plurib
comꝑitur. arguit᷑. emendatur.
sic̃ econt̾rio honum cũ uidẽt. om̃e
mirant᷑. uen̾antur. imitant᷑.
des ergo filia. qd̾ ⁊ tua m̾ita maior
in conuentu gła seqͥtur ⁊ cicior eł¬
bonis exemplũ prebeas. ⁊ qͣs de ma¬
lis offendas. Deniq ut ex illa eũ¬
głica partitiõe oẽm tͥ auserã tu
excusatioẽm erroris. aut de fatius
uinginib una es. si tam̃ iurgo es.
aut de prudentib. Si de fatiuis: cõ¬
gregatio tͥ necessaria ẽ. Si de pru¬
dentib: tu congregationi. slã si sa¬
piens ⁊ ꝓbata es: religio certe que
illo ĩ soco nouit̾ innouata. ñc uq
laudat᷑. multũ tua discessione in¬
famabit᷑. et infirmabr̾ ut time¬
iꝰ. Dicet᷑ quippe qd̾ bona c̃sis: bo¬

Expanded text:
timetur reprehensor, securius accedit tentimetur reprehensor, securius accedit tentator, licentius perpetratur iniquitas. In conventu vero bona si qua facis, nemo prohibet: malum autem facere si vis, non licet. Mox etenim a pluribus comperitur, arguitur, emendatur: sicut e contrario bonum cum vident, omnes mirantur, venerantur, imitantur. Vides ergo, filia, quod et tua merita immanior in conventu gloria sequitur, et citior cubonis exemplum praebeas, et quas de malis offendas. 2. Denique ut ex illa evangelica partitione omnem tibi auferam tui excusationem erroris, aut de fatuis virginibus una es si tamen virgo es, aut de prudentibus . Si de fatuis, congregatio tibi necessaria est: si de prudentibus, tu congregationi. Nam si sapiens et probata es, religio certe quae illo in loco noviter innovata nunc ubique laudatur, multum tua discessione infamabitur et infirmabitur, ut timemus. Dicetur quippe quod, bona cum sis, bo
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ te qͣi asꝑioris uite desid̾io tre
tuũ monast̾ium uelle deserere. cẽsis.¬
Qm rem dissuadentib tͥ atꝙ omĩ¬
modis ꝓhibentib sp̃uali matͥ tue
siue sororib cum acquiesc̾e nolles.
placuisse tandem nr̃m suꝑhoc cõ¬
silium elige̾. ut qͥcquid ego lauda¬
ium id tͥ credas expedire. Debueras
qͥdem doctiorem ad hoc cõsilium
elig̾e: quia tñ sic tͥ uisumẽ: qd̾ hĩc
mͥ rectiꝰ uidetur ñ celo. hoc itaꝙ
tuũ desid̾ium ex qͦ cognitum ha¬
bui. cogitans atq recogitãs quo
qͥdem sp̃u concepis facłe iudicare
ñ audeo. Poces nãq ĩ hac re ⁊elũ
dĩ habere. ut excusabił sit tua in¬
tentio. sed qͦm scd̃m scientiã tua
talis uoluntac impleat᷑ omĩo ñ
uideo. Cur inqͥs: Nõ ẽ. saꝑe ut
opulentiã. ut urbis freq̃ntiam.
ut pinguia fugiam ⁊ delicias:
Anñ mea mͥ pudicicia tucior erit
in heremo. uͥ in pace cum paucic
solitudo. Malũ quippe qd̾ nemo
uidet. nemo anguit. Ubi autẽ ñ

Expanded text:
hi te, quasi asperioris vitae desiderio, tuum monasterium velle deserere. Quam rem dissuadentibus tibi atque omnimodis prohibentibus spirituali matri tuae, sive sororibus, cum acquiescere nolles, placuisse tandem nostrum super hoc consilium eligere: ut quidquid ego laudaverim, id tibi credas expedire. Debueras quidem doctiorem ad hoc consilium eligere: quia tamen sic tibi visum est, quod hinc mihi rectius videtur, non celo. Hoc itaque tuum desiderium ex quo cognitum habui, cogitans atque recogitans quo quidem spiritu conceperis, facile judicare non audeo. Potes namque in hac re zelum Dei habere, ut excusabilis sit tua intentio; sed quomodo secundum scientiam tua talis voluntas impleatur, omnino non video. Cur, inquis? non est sapere, ut opulentiam, ut urbis frequentiam, ut pinguia fugiam et delicias? annon mea mihi pudicitia tutior erit in eremo, ubi in pace cum paucis, entium solitudo. Malum quippe quod nemo videt, nemo arguit. Ubi autem non
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ. qd̾ hodie ẽ. cras in clibanum
mutit᷑. carnẽ dico et eiꝰ głam: Si qͥd̾
om̃is caro fenum. et om̃is gła eius
tanq̃ flos feni. Si sapis. si habes cor. si
tecumẽ lumen ocłorum tuorum: de¬
sine lam ea sequi. que et assequimi¬
sum est. Beatus qui post illa ñ abiit
que possessa oñant. amata inqͥnãt.
amissa cruciãt. Atñ ea satius cũho¬
nore sꝑnis. qͣm cum dolore ꝑdis: An¬
ñ ed prudentiꝰ xͥ cedis amori. ꝙͣ mor¬
te᷑ est in insidiis predo. cuiꝰ manib
necte nec tua potes subducẽ. stõ
pot̾it preuideri. quia tanq̃ fur ĩ
nocte ita ueniet. Nichil intulisti
in hũc mũdum. haud dubium qr
ñ quicqͣm auferes. Dormies sõpnũ
duum et nicħ inuenies in manib
dius. S nosti hec: nõ est in docendo
de supfluo laborandum. Orandũ
pociꝰ. ut qd̾ tͥ iam nosse datũ ẽ: det¬
et implere put oportet. Ad magr̃m¬

Expanded text:
cras in clibanum mittitur; carnem dico et ejus gloriam? Siquidem omnis caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni . Si sapis, si habes cor, si tecum est lumen oculorum tuorum, desine jam ea sequi, quae et assequi miserum est. Beatus qui post illa non abiit, quae possessa onerant, amata inquinant, amissa cruciant. Annon ea satius cum honore spernis, quam cum dolore perdis? annon ea prudentius Christi cedis amori, quam morti? Est in insidiis praedo, cujus manibus nec te nec tua potes subducere. Non poterit praevideri, quia tanquam 108 fur in nocte ita veniet. Nihil intulisti in hunc mundum, haud dubium quia nec quidquam auferes . Dormies somnum tuum, et nihil invenies in manibus tuis. Sed nosti haec: non est in docendo te superflue laborandum. Orandum potius ut, quod tibi jam nosse datum est, detet implere prout oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
te q̾ a magistris audire ñ possis
Anñ putas sugg̾e posse te mel de
petra oleumq de saxo durissimo
An ñ mõdes stiliãt duscelieno
colles fluũt lac et mel. ⁊ ualles ha¬
bũdãt frum̃to: Multis oceueren¬
tib mͥ dicendis tͥ. uix me tenes reo
qr ñ lectioẽm s oronem petis. Adapi¬
at dominus cortuum in lege Quap
in preceptis suis. N dip̃m ipul.
et iuo. Quid suꝑ hoc uobis dicemꝰ:
scitis. Qͣntum uero. nec nos dicenr
nec uos scire pocestis. Oram iqit̃ dm̃
ut uobis quo nos p̾isse debuerati
tͥbuat uł sequi: qͣtinus ⁊ iihor tã¬
te uos humisitatis magistrũ tenea

Expanded text:
te, quod a magistris audire non possis. te, quod a magistris audire non possis. An non putas posse te sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo? An non montes stillant dulcedinem, et colles fluunt lac et mel, et valles abundant frumento? Multis occurrentibus mihi dicendis tibi, vix me teneo. Sed quia non lectionem, sed orationem petis, adaperiat Dominus cor tuum in lege sua et in praeceptis suis. Vale. 3.et Ivo. Quid super hoc 111 vobis dicemus? scitis; quantum vero, nec nos dicere, nec vos scire potestis. Oramus ergo Deum ut vobis, quo nos praeisse debueratis, tribuat vel sequi: quatenus et in hoc tantae vos humilitatis magistrum tenea
Abbreviated transcription (Latin):
templo. Qui sitit ueniat ad me et
bibat. Et uenite adme om̃s quila¬
boratis et honatiestis. et egoresici¬
amuos. Tuetgo times deficere. ubi
se u̾itas reficere te promittit: cer¬
te sitantũ te delectat tenebrosa aq̃
denubib aeris. qͣnto iocunduis
haurias de serenissimis fontib sai¬
uatoris: O si semel pausulum quid
de adipe frum̃ti unde saciat ierłm
degustares qͣm libent̾ suas crusta
rodendas litt̾atorib iudeis relinq̃¬
res. O si te unqͣm in scola pietatis sub
magistro ihu mear habere sodalẽ.
Osi mͥ liceat purificatum puĩcui
peccctoris uascłm supponẽ uctioni
que docet de om̃ib. Sq̃m sibẽs par¬
uia uoluntaria q̃ͣm segregauit he¬
ditati sue stillare dignetur in dui¬
cedĩe sua pauꝑi deus: morx eanłi
possem refunde. et rursus a te u¬
cissim recipere qd̾ sensis. Exꝑto er¬
de aliqͥd amplius inuenies in siluit
ꝗ̃ in libris. Ligna et lapides docebut

Expanded text:
templo: Qui sitit, veniat ad me, et templo: Qui sitit, veniat ad me, et bibat ; et: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . Tu ergo times deficere, ubi se Veritas reficere te promittit? Certe si tantum te delectat tenebrosa aqua de nubibus aeris, quanto jucundius haurias de serenissimis fontibus Salvatoris? 2. O si semel paululum quid de adipe frumenti, unde satiatur Jerusalem, degustares! quam libenter suas crustas rodendas litteratoribus Judaeis relinqueres! O si te unquam in schola pietatis sub magistro Jesu merear habere sodalem! O si mihi liceat purificatum prius tui pectoris vasculum supponere unctioni quae docet de omnibus! O quam libens tibvia voluntaria, quam segregavit haereditati suae, stillare dignetur in dulcedine sua pauperi Deus, mox eam tibi possem refundere, et rursus a te vicissim recipere quod senseris! Experto crede: aliquid amplius invenies in silvis, quam in libris. Ligna et lapides docebunt
Abbreviated transcription (Latin):
te iustorũ. quo fiant et nouissĩa
tua horũ similia. O qͣm p̾ciosaẽ.
in conspectu dñi mors scõrum eiꝰ.
fuge: queso in uia pec̃corum ne
fugienti paratos nos eẽ confidito.
Quid mirum si int̾ ꝓsꝑa fluctuas
et adu̾sa. qui nͣdum statiusti su¬
pra petram pedes tuos: At si u¬
res et statuas custodire iudicia
iusticie domini. quid horum te sepa
Et quid dicam: Ocłs deus ñ uidit absq
te. q̃ prepasti diligentib te. S tu
frat̃ qui ut audiui ꝓpħas legis. pu¬
tas intelligis que segis: Nam si
intelligis. sentis utiq sensum ꝓpħi¬
celectionis ẽẽ. xp̃m. Quem uidelĩ
si apprehend̾e cupis. citius illum
seq̃ndo qͣm segendo consequi potes.
Quid q̃ris u̾bum in u̾bo qd̃iam ca¬
ro fcm̃ presto ẽ ocłis. Iam enim de
latibulo ꝓpħarum egressus ẽ ad
ocłos piscatoꝵ iam de monte um¬
broso et condenso: tanq̃ sponsus e
thalamo suo ꝓsisiuit in campum
euugłii. Iam qui habet aures audi¬
endi audiat illum clamãtem in

Expanded text:
ima tua horum similia. O quam pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus! Fuge, quaeso; in via peccatorum ne fugienti paratos nos esse confidito. Quid mirum si inter prospera fluctuas et adversa, qui necdum statuisti supra petram pedes tuos? Ac si jures et statuas custodire judicia justitiae Domini, quid horum te poteret quid dicam! Oculus, Deus, non vidit absque te, quae praeparasti diligentibus te . Sed tu, frater, qui, ut audivi, Prophetas legis, putas intelligis quae legis? Nam si intelligis, sentis utique sensum propheticae lectionis esse Christum. Quem videlicet si apprehendere cupis, citius illum sequendo, quam legendo consequi potes. Quid quaeris verbum in Verbo, quod jam caro factum praesto est oculis? Jam enim de latibulo prophetarum egressus est ad oculos piscatorum; jam de monte umbroso et condenso, tanquam sponsus de thalamo suo, prosilivit in campum Evangelii. Jam qui habet aures audiendi, audiat illum clamantem in
Abbreviated transcription (Latin):
dolor in ut̾o habentis: et ñ effugi¬
ẽt. uolo te mortem et si ñ effugere:
certe uł ñ timere. Iustus quippe mor¬
temet siñ cauet. tam̃ ñ pauet. De¬
niq si morte p̾occupatus fu̾i̾t in
refrigio erit. Moritur quid̾ et iu¬
stus. s secure. Quippe cuius mors
ut p̃sentis est exitus uite: ita intͦi¬
tus melious. Bona mors si pecco¬
moriaris ut iusticie uiuas. Hec morᷤ
necẽe ẽ precurrat. ut seqͣtur illa
secura. In hac uita qͣidiu durat:
compara tͥ illam que semꝑ durat.
Dum uiuis in carne. morere mũ¬
do: ut post mortem carnis deo ui¬
uere incipias. Quid enĩ si concide¬
rit mois saccum corꝑis tui. dũ te
subinde circundet leticia: Oꝗͣ bea¬
ti mortui qͥ in dño moriunt᷑. au¬
dientes a spũ: ut iam reqͥescant
a laborib suis. Non solum autẽ. s ⁊
succedit iocunditas de nouitate.
ac de et̾nitate securitas. Bona ꝓm̃n
mors iusti ꝓpt̾ requiem. melior

Expanded text:
dolor in utero habentis, et non effugidolor in utero habentis, et non effugient . Volo te mortem etsi non effugere, certe vel non timere. Justus quippe mortem, etsi non cavet, tamen non pavet. Denique si morte praeoccupatus fuerit, in refrigerio erit . Moritur quidem et justus, sed secure; quippe cujus mors ut praesentis est exitus vitae, ita introitus melioris. Bona mors, si peccamoriaris ut justitiae vivas. Haec mors necesse est ut praecurrat, ut sequatur illa secura. In hac vita, quandiu durat, compara tibi illam quae semper durat. Dum vivis in carne, morere mundo, ut post mortem carnis Deo vivere incipias. Quid enim si conciderit mors saccum corporis tui, dum te subinde circumdet laetitia? O quam beati mortui qui in Domino moriuntur, audientes a Spiritu, ut requiescant jam a laboribus suis! Non solum autem; sed et succedit jucunditas 110 de novitate, ac de aeternitate securitas. Bona proinde mors justi propter requiem, melior
Abbreviated transcription (Latin):
simumẽ. Nam qui dixit honora pa¬
trem et matrem. ipẽ etiam dixit. Q
amat patrem aut matrẽ plusꝗͣ me
Bene fecisti Riñe tui nobis ꝑ litt̾as
et renouans dulcẽ memoriã. et ex¬
cusans molestissimã morã. Mini¬
me quidẽ desid̾antium te cordib.
ulla potuit subriꝑe qñq obluuo tue
dilectionis. s te tui fatar pene obli¬
tum ẽẽ putauimꝰ. priꝰqͣm illas lit¬
teras uidẽmus. Nũc itaq rumpe
moras. fac cito qd̾ dixisti. ⁊ si u̾acitꝰ
stilus exp̾ssit affectum. efficaciter
opus stilum testificetur. Quid tar¬
das ip̃m quẽ iãdudum concepisti
sp̃m parturire salutis: nil morta¬
lib uł morte cerciꝰ. uł incertiꝰ hora
mortis. Siqͥdem tanq̃m fur in noc¬
te ita ueniet. Ue pregnantib in il¬
la die. Si suꝑuen̾it et preuen̾it hẽ
tã salutifu̾m partũ: heu ꝑfodiet
domũ. scm̃ germ̃ extinguet. Cum
enĩ dix̾int pax et securitas. tunc
repentinꝰ suꝑueniet eis int̾itus. sic̃

Expanded text:
simum est. Nam qui dixit, Honora pasimum est. Nam qui dixit, Honora patrem et matrem ; ipse etiam dixit: Qui amat patrem aut matrem plus quam me, Bene fecisti, charissime, tui nobis per litteras et renovans dulcem memoriam, et excusans molestissimam moram. Minime quidem desiderantium te cordibus ulla potuit subrepere quandoque oblivio tuae dilectionis; sed te tui, fateor, pene oblitum esse putavimus, priusquam illas litteras videremus. Nunc itaque rumpe moras, fac cito quod scripsisti; et si veraciter stylus expressit affectum, efficaciter opus stylum testificetur. Quid tardas ipsum, quem jamdudum concepisti, spiritum parturire salutis? Nil mortalibus vel morte certius, vel incertius hora mortis: siquidem tanquam fur in nocte, ita veniet. Vae praegnantibus in illa die! Si supervenerit et praevenerit hunc tam salutiferum partum, heu! perfodiet domum, sanctum germen exstinguet. Cum enim dixerint, Pax et securitas, tunc repentinus superveniet eis interitus, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ti. qui minatur et st̾ili. Ue igitur
et ue it̾um de quo dicitur. expecta¬
ui. ut faceret uuas ⁊ fecit labruscas.
S noui ego qͣm liquido et copiose ħ
me quoq tacente cogitare sufficias:
mat̾no uero deuinctus amore. ndũ
possis abice̾. qd̾ iam contempnẽ nou
Et qͥd ego ad hec respondebotibi. ut
matrem deseras: S inhumanũ ui¬
detur. Ut cũ ip̃a maneas: S n ipi
expedit ut sit filio causa ꝑditionis.¬
sforte ut et mundosimus milites
et xp̃o: S nemo pot̾ duob dñis ser¬
uire. Mat̾ tua uult contͣria tue ac
ꝑhoc. et sue ipĩus saluti. Elige ergo
si multũ eam disigis. desere potiꝰ ip̃an
cũ ip̃a ꝓpter te pereat et ip̃a. Alio¬
qͥnmale m̾uit de te que te peꝑit: si
ꝓpt̃ te perit. Quomͦ enĩ nõ perit. q̃
ip̃m quẽ peperit ꝑunit: et hec dixe¬
rum. ut tuo aliquo mͦ carnali con¬
descendã consulamq affectui. se¬
t̾um fidelis sermo et om̃i acceptio¬

Expanded text:
ti, qui minatur et sterili. Vae igitur, ti, qui minatur et sterili. Vae igitur, et vae iterum de quo dicetur: Exspectavi ut faceret uvas, et fecit labruscas! 3. Sed novi ego quam liquido et copiose haec me quoque tacente cogitare sufficias; materno vero devinctus amore, necdum possis abjicere quod jam contemnere noris. Et quid ego ad haec respondebo tibi? Ut matrem deseras? sed inhnmanum videtur. Ut cum ipsa maneas? sed nec ipsi expedit ut sit filio causa perditionis. Forte ut et mundo simul milites, et Christo? sed nemo potest duobus dominis servire. Mater tua vult contraria tuae, ac per hoc et suae ipsius saluti. Elige ergo si multum eam diligis, desere potius ipsamcum ipsa, propter te pereat et ipsa. Alioquin male meruit de te quae te peperit, si propter te perit. Quomodo enim non perit, quae ipsum quem peperit, perimit? Et haec dixerim, ut tuo aliquo modo carnali condescendam consulamque affectui. Caeterum fidelis sermo, et omni acceptio
Abbreviated transcription (Latin):
et iuere. Quid queso dignum te
iudicabis. qͥ fc̃s ad imagiẽm fc̃oris.
tante inte maiestatis ñ defenderis
dignitatem. et tu homo cũ eẽs ho¬
norẽ tuum ñ intelligẽs. cõparatus
es uim̃tis insipientib et similis fc̃s
illis. dum nil spũale iudelicr aut et̾¬
num elaborau̾is. s instar besuini
sp̃c. qui ut a corpe itacum corꝑe dis¬
soluitur. solis fu̾i̾s contentus corꝑa¬
surdus auditor consilii. oꝑamini
ñ cibum qui perit. s qui ꝑmanet ĩ
uitã et̾nam: Scͥptum ẽ autẽ qd̾ ñ
ascendit in montẽ dñi nͥ qui ñ ac
cepit inuano animã suam. s ne ic
qͥdem nͥ etiam fu̾it innocẽs manib
et mũdo corde. Uideris tu ande tus
hoc oꝑibus. simui et cogitationib pꝰ¬
sum̾e audeas. Sinautẽ attende qͥd
m̾eatur iniquitas. si sola inutili¬
tas sufficit ad dampnatiõem. Et
reuera secura ñ erit spina uł tribu¬
lus ubi infructuose arbori securis¬
poni uidebitur: nec ꝓarcet pungẽ¬

Expanded text:
et vivere. Quid, quaeso, dignum te et vivere. Quid, quaeso, dignum te judicabis, qui, factus ad imaginem factoris, tantae in te majestatis non defendis dignitatem; et tu, homo cum esses, honorem tuum non intelligens, comparatus jumentis insipientibus, et similis factus sis illis! dum nil spirituale videlicet aut aeternum elaboraveris, sed instar belluini spiritus, qui ut a corpore, ita cum corpore dissolvitur, solis fueris contentus corporasurdus auditor consilii: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Scriptum est autem quod non ascendit in moncepit in vano animam suam. Sed ne is quidem, nisi etiam fuerit innocens manibus, et mundo corde . Videris tu an de tuis hoc 109 operibus simul et cogitationibus praesumere audeas; sin autem, attende quid mereatur iniquitas, si sola sufficit inutilitas ad damnationem. Et revera secura non erit spina vel tribulus, ubi securis infructuosae arbori poni videbitur; nec parcet pungen
Abbreviated transcription (Latin):
et honestas moꝵ. gloriosa qͥdem
sũt. s ei a quo sunc. Sit usurpas:
est qui querat et iudicet. Esto tñ.
liceat tibi hec int̾im ascrib̾e nomi¬
nituo. et głari in saude tua. et
uocari ab hominib tabbi. et face̾
tͥ nomen grande duntaxat suꝑt̾
ram. Quid tibi post mortem de hiᷤ
omnib. nͥ sola fortasse memoria
relinq̃tur. et hoc quoq solummͦ suꝑ
t̾ran: Scriptum quippe ẽ. Sormie¬
rũt sõpnum suum et nich inue¬
n̾unt om̃s uiri diuitiarum in ma¬
nib suis. Qd si hic ẽ finis oĩum la¬
borum tuorũ. ut pace tua dix̾im
qͥd habes amplius ium̃to: Siqͥdẽ
et de tuo palefrido cum mortuus
fu̾it. ꝑhibebit᷑ qr bonus fuit. Simł
uide quid tͥ ante tribunas ilsud ter¬
rificũ respondendum sit de eo qd̃ ac¬
ceꝑis inuano animã tuam. et a¬
nimã tasem: sitam̃ inueniaris nil
egisse ampliꝰ de immortasi et rati¬
onabili spũ tuo. q̃ qd̾uis pecus de
mom̃to et uiuificare parit̾ desinat

Expanded text:
et honestas morum, gloriosa quidem et honestas morum, gloriosa quidem sunt, sed ei a quo sunt. Si tibi usurpas, est qui quaerat et judicet. 2. Esto tamen: liceat tibi haec interim ascribere nomini tuo, et gloriari in laude tua, et vocari ab hominibus rabbi, et facere tibi nomen grande duntaxat super terram: quid tibi post mortem de his omnibus, nisi sola fortasse memoria relinquetur? et hoc quoque solummodo super terram. Scriptum quippe est: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Quod si hic est finis omnium laborum tuorum, ut pace tua dixerim, quid habes amplius jumento? Siquidem et de tuo palefrido, cum mortuus fuerit, perhibebitur quia bonus fuit. Simul vide quid tibi ante tribunal illud terrificum respondendum sit de eo quod acceperis in vano animam tuam, et animam talem: si tamen inveniaris nihil egisse amplius de immortali et rationali spiritu tuo, quam quodvis pecus de momento et vivificare pariter desinat
Abbreviated transcription (Latin):
animum dulcissima tui sube¬
tutis decus. et ingenii acum̃ sci¬
entie et eruditionis ornatũ. qd̃ q
his om̃ib excellentiꝰẽ. in xp̃iano.
tuos illos mores ingenuos. qͥ inani¬
b studiis atteras. dum de tantis
mun̾ib ñ auctori xp̃o. s reb deser¬
uias tͣnsitoriis. Osi qd̃ auertat d̃s
mors inopinata subripiẽt ista con¬
cussi̾t. heu subito cuncta uelud ad
dei pulsum urentis et furentis
uenti. tanq̃ fenum uelocit̾ arescẽt.
et quẽ admod̾ hoła herbarũ cito
decident. Quid ergo tecum tolles
de om̃i labore tuo. quẽ oꝑatus fue¬
ris suꝑ t̾ram. Qiuid recͥbues dño
cri ꝓtot tͥ creditis talentis referes
creditori: Osi uacuã manum in¬
uen̾it. ille. iue donorũ promptꝰ qͥd̾
actor. sed importunus exactor.l. eniet
suum ẽ cum usura. Suũ nempe
asserit: omne qd̾ te in tua patria
põposis s ꝑiculosis fauorib nobi¬
litare uidetur. Genus clarum. cor¬
pus aptum forma esegans. inge¬
num uesox. eruditionis utilitaᷤ

Expanded text:
animum dulcissima tui subetutis decus, et ingenii acumen, scientiae et eruditionis ornatum, quodque his omnibus excellentius est in christiano, tuos illos mores ingenuos quam inanibus studiis atteras, dum de tantis muneribus, non auctori Christo, sed rebus deservias transitoriis. O si quod avertat Deus! mors inopinata subripiens ista concusserit, heu! subito cuncta. velut ad impulsum urentis et furentis venti, tanquam fenum velociter arescent, et quemadmodum olera herbarum cito decident. Quid ergo tecum tolles de omni labore tuo, quem operatus fueris super terram? quid retribues Domino lucri pro tot tibi creditis talentis referes creditori? O si vacuam manum invenerit ille, ille donorum promptus quidem auctor, sed importunus exactor! Veniet esuum est cum usura. Suum nempe asserit omne, quod te in tua patria pomposis, sed periculosis favoribus nobilitare videtur. Genus clarum, corpus aptum, forma elegans, ingenium velox, eruditionis utilitas,
Abbreviated transcription (Latin):
monis sentencia. quẽ deus neglig̾
nemo pot̾ corrigere. Et sasuatoris.
Omĩs plantatio qm ñ plantauit
beati iob̾is eiuigfiste. descismati.¬
cus. Anobis. exierũt: sñ erãt de no¬
bic. Et rursus apd̾ apłm. Infidess
sidiscedit. discedat. alioquinles
relinq̃nda uirga pecc̃orum supsor¬
tẽ iustoꝵ. ut nõ extendant iuso
ad iniquitatẽ manꝰ suas. Melius

Expanded text:
monis sententia: Quem Deus negligit, monis sententia: Quem Deus negligit, nemo potest corrigere ; et illa Salvatoris: Omnis plantatio, quam non plantavit beati Joannis evangelistae de schismaticis: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis ; et rursus apud Apostolum: Infidelis si discedit, discedat . Alioquin non est relinquenda virga peccatorum super sortem justorum, ut non extendant justi ad iniquitatem manus su
Abbreviated transcription (Latin):
aggredere frẽm om̃ĩ offõ caritatis.
uidelicet bñficiis. salutarib mo¬
nitis. secretis increpationib ꝓubli¬
piis orationib. Qd̃ si iam ħ om̃ia
fecisti: nec ꝓfecisti. ad apłi consiliũ
confugiendum ẽ dicentis. Aufer¬
te malum ex uobis. Aus̾atur gͣ
malus ne masos gen̾et. Neq enĩ
pͭ arbor mala fructus nͥ malos sac̾e.
aufatur autẽ dico. s nͦ quom ip̃e
lilt. ut uidelicet tanq̃m ex tua
licentia. cum male secura consei¬
entia extra congregatioẽm contͣ
ꝓsessioẽm deuitans subiectionẽ.
sui iuris ẽẽ suaq ꝑmitat᷑ uiuere
lege. S abscidat᷑ ut oiuis morbida.
a grege. ut putͥdum mẽbrum acor¬
pore. qui iam exinde ꝓcerto se no
u̾it a te haberi tanq̃m echiicum
et publicanũ. Et netimeas ẽẽ con¬
tra caritatem. si unius scãdalum
multoꝵ recompensau̾is paceo qppe
qui sua forte malicia frm̃ cohr abi¬
tuimitatẽ: consoletur te illa saio¬

Expanded text:
aggredere fratrem omni officio charitatis; aggredere fratrem omni officio charitatis; videlicet beneficiis, salutaribus monitis, secretis increpationibus, publipiis orationibus. 2. Quod si jam haec omnia fecisti, nec profecisti; ad Apostoli consilium confugiendum est, dicentis: Auferte malum ex vobis . Auferatur ergo malus, ne malos generet. Neque enim potest arbor mala fructus nisi malos facere. Auferatur autem dico, sed non quomodo ipse vult; ut videlicet tanquam ex tua licentia, cum male secura conscientia extra congregationem, contra professionem, devitans subjectionem, sui juris esse, sua permittatur vivere lege; 107 sed abscindatur, ut ovis morbida a grege, ut putridum membrum a corpore; qui jam exinde se pro certo noverit a te haberi tanquam ethnicum et publicanum. Et ne timeas esse contra charitatem, si unius scandalum multorum recompensaveris pace, quippe qui sua forte malitia, fratrum cohabinimitatem. Consoletur te illa Salo
Abbreviated transcription (Latin):
s directo ad nos tramite uenit:
sinc̾issimos. et emulatores fidelis¬
simos. Suscipite eum uos. qui spi¬
ritases estis in sp̃u lenitatis. con¬
firmet᷑q in eo caritas. et excuset
malum fc̃m intentio bona. Im¬
mo recuperate cum gaudio quẽ
dolebatis amissum. contractãq
de fratͥs egressione ac tͣnsgressioe
tͥsticiam. effuget citissima de re¬
gressione secicia. Confido autẽ de
modum deliniet em̃data conu̾¬
fr̃es. et contempnẽte magi¬
st̾ium. breue tibi s fidele damꝰ
consilium. Biaboli studium est
cͥciuire indomo dĩ et q̃rere quẽ de¬
uoret: tue contra uigilantie in
qͣntum potes. ñqͣm locum dare
diabolo. Ento igitur ille acrius
insistit quomͦ a grege infir mã
separet oiucłam. qͣtinus eo sicentiꝰ
rapiat. quo iam non fuit qui eri¬
piat: tanto enixius tͥ qͣntum in
te ẽ resistendum ẽ. ne de manutua
possit eam eruere. nẽqͣn dicat in¬
imitꝰ preualui adu̾sus eum. Itaq

Expanded text:
sed directo ad nos tramite venit, sed directo ad nos tramite venit, sincerissimos, et aemulatores fidelissimos. Suscipite ergo eum vos, qui spirituales estis, in spiritu lenitatis; confirmeturque in eo charitas, et excuset malum factum intentio bona. Imo recuperate cum gaudio, quem dolebatis amissum; contractamque de fratris egressione ac transgressione tristitiam effuget citissima de regressione laetitia. Confido autem de modum deliniet emendata convefratres, et contemnente magistrum, breve tibi, sed fidele damus consilium. Diaboli studium est circuire in domo Dei, et quaerere quem devoret; tuae e contra vigilantiae, in quantum potes, nunquam locum dare diabolo. Quanto igitur ille acrius insistit, quomodo a grege infirmam separet oviculam, quatenus eo licentius rapiat, quo jam non fuerit qui eripiat; tanto enixius tibi, quantum in te est, resistendum est, ne de manu tua possit eam eruere, ne quando dicat inimicus: Praevalui adversus eum. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
rum amatorem. slõ enim pauper¬
tas uirtꝰ reputatur. s pauꝑtatis
amor. Deniq beati pauꝑes ñ reb
Rẽm lamb̾tum quem in aliqͥb
forte fluctuantẽ suscepimꝰ. orã¬
tib quid̃ uobis ꝓ ip̃o constantẽ re¬
misimꝰ. et nulla iam ut opinam᷑ ꝓstina
scrupulositate laborantem. Causã
nempe aduentꝰ eius. nec ñ et discessio¬
nis modũ et intentioẽm sollicite no¬
bis ꝑscrutantibus: intentioẽm qͥd̾
iusus ẽ. habere inculpabilẽ. s cau¬
sam plane ñ sufficientem. ut ta¬
limodo idem sine licentia disced̾e
debuisset. Unde et sumpta iuste ĩ
eum inuectionis occasione. mere¬
patout oportebat. et confirmato ĩ
quib nutabat: reditum ei ꝑsua¬
simus. Et ꝓ redeunte togamus di¬
sectissimi frẽs. c̃e uos uidelicr p̾sta¬
biles suꝑ fr̃is presumptione: s pre¬
sũptiõe ut uidetis satis simplici
et ñ maliciosa. qñquidẽ neq ad
dext̾am neq ad sinistrã declinauit.

Expanded text:
rum amatorem. Non enim pauperrum amatorem. Non enim paupertas virtus reputatur, 106 sed paupertatis amor. Denique beati pauperes, non rebus, rem Lambertum, quem in aliquibus forte fluctuantem suscepimus, orantibus quidem vobis pro ipso constantem remisimus, et nulla jam, ut opinamur, scrupulositate pristina laborantem. Causam quippe adventus ejus, necnon et discessionis modum et intentionem sollicite nobis perscrutantibus, intentionem quidem visus est habere inculpabilem, sed causam plane non sufficientem, ut tali modo, id est sine licentia, discedere debuisset. Unde et sumpta justae in eum invectionis occasione, increpato ut oportebat, et confirmato in quibus nutabat, reditum ei persuasimus. Et pro redeunte rogamus, dilectissimi fratres, esse vos videlicet praestabiles super fratris praesumptione, sed praesumptione, ut videtis, satis simplici, et non malitiosa: quandoquidem neque ad dexteram neque ad sinistram declinavit,
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽẽtis. Nũc uͦ cum pͥma inui¬
tau̾it nos. ur̃a precurrẽs deuotio
restat ut ei a quo bona cuncta
ncedunt et refa̾mus grates ꝓbono.
qd̾ dedit uelle: et fundamus pre¬
ces ut aditiat et ꝑficere ꝓ bona uo¬
luntate. Tam̃ gaudium meum
ñ tatebo uobis. Quas nempe pu¬
tatis delicias cordi meo affãt ur̃a
huiꝰcem᷑ intentio. Delectabitur
in crassitudine anima mea. si in¬
fatigabisem cognouero uos in stu¬
dus salutarib et honestis. Gaudeo
enim ñ quia q̃ro donum. s requiro
fructum. libent̾ recipio bñficium.
qd̾ ꝓsit danti. Asioqͥn ñ ambulo
in caritate illa que ñ q̃rit que sua
sunt. Etqͥdem nobis in hoc bñfaci¬
tis. s uobis melius. nͥ forte excidit uo¬
bis illa sententia. beatiꝰẽ dare q̃
acciꝑe. hoc plane decet ep̃m. hoc sa¬
cerdotium ur̃m commẽdat. ornat
coronam. nobilitat dignitatem:
si quem minist̾ium ꝓhibet ẽẽ pau¬
ꝑem. amministratio ꝓbet paupe¬

Expanded text:
dus essetis. Nunc vero cum prima invidus essetis. Nunc vero cum prima invitaverit nos vestra praecurrens devotio, restat ut ei a quo bona cuncta procedunt, et referamus grates pro bono quod dedit velle; et fundamus preces, ut adjiciat et perficere pro bona voluntate. Tamen gaudium meum non tacebo vobis. Quas nempe putatis delicias cordi meo afferat vestra hujuscemodi intentio? Delectabitur in crassitudine anima mea, si infatigabilem cognovero vos in studiis salutaribus et honestis. Gaudeo enim, non quia quaero donum, sed requiro fructum. Libenter accipio beneficium quod prosit danti; alioquin non ambulo in charitate illa quae non quaerit quae sua sunt . Et quidem nobis in hoc bene facitis, sed vobis melius: nisi forte excidit vobis illa sententia, Beatius est dare quam accipere . Hoc plane decet episcopum, hoc sacerdotium vestrum commendat, ornat coronam, nobilitat dignitatem, si quem ministerium prohibet esse pauperem, administratio probet paupe