comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamquam regulas. & quȩdam lumina
uirtutum. & uera & incommutabilia.
& siue singula siue omĩa. cõmuniter
adesse ad contem plandum eis qui
hȩc ualent sua quisq ratione ac men-¬
te conspicere. pariter mecum uides. cer¬
tissimumq esse concedis. Sed sane que¬
ro utrum hȩc tibi uideantur ad sapi¬
entiam ꝑtinere. Nam credo uderi
cibi eum qui sapientiam assecutꝰ est ẽẽ
sapientem. D Uidetur omĩno. A
Quid. ille qͥ iuste uiuit possetne ita uiuere
nͥ uid̾et quȩ inferiora quib potioribus
subdat. & quȩ paria sibimet copulet.
ꝙ quȩ ꝓpria siuis quibusq distribuat:
dNon posset. A Qui ergo hȩciudet: nũ
cum negabis sapienter uidere: DNon
nego. A Quid. ille qui prudent̃ iuuit.
nonne eligit incorruptionẽ. & eam
corruptioni p̃ponendam ẽẽ decernit:
DManifestissime. ACum ergo id eligit
quo conuertat animũ. quod eligendũ
esse nemo ambigit. num negari potest
sapienter eligere: D Nullo modo ne¬

Expanded text:
tanquam regulas, et quaedam lumina tanquam regulas, et quaedam lumina virtutum, et vera et incommutabilia, et sive singula sive omnia communiter adesse ad contemplandum eis qui haec valent sua quisque ratione ac mente conspicere, pariter mecum vides certissimumque esse concedis. Sed sane quaero utrum haec tibi videantur ad sapientiam pertinere. Nam credo videri tibi eum qui sapientiam assecutus est, esse sapientem. E. Videtur omnino. A. Quid? ille qui juste vivit, possetne ita vivere, nisi videret quae inferiora quibus potioribus subdat, et quae paria sibimet copulet, et quae propria suis quibusque distribuat? E. Non posset. A. Qui ergo haec videt, num eum negabis sapienter videre? E. Non nego. A. Quid? ille qui prudenter vivit, nonne eligit incorruptionem, et eam corruptioni praeponendam esse decernit? E. Manifestissime. A. Cum ergo id eligit quo convertat animum, quod eligendum esse nemo ambigit, num negari potest sapienter eligere? E. Nullo modo ne
Abbreviated transcription (Latin):
pto: ȩternum temporali. in iuolabile
uiolabili. poteris negare: D Quis potest:
A Hoc ergo uerum potest quisq suũ
ꝓprium dicere. cum in cõmutabilit̃
contemplandum assit om̃ib qui hoc
contemplari ualent: d Nullus hoc
uere dixerit suũ esse ꝓprium. cum tam
sit unum atq omĩbus cõmune quã
uerum est. A Item a corruptione auer¬
tendum animum. atq ad incorrupti¬
onẽ conuertendum esse. id est non corru¬
ptionem sed in corruptionem diligenda
esse. quis negat: Aut quis cum uerum eẽ
fateatur. non etiam in commutabile in¬
telligat. atq om̃ib mentibus id ualenti¬
bus intueri cõmunit̾ presto ẽẽ uideat:
D uerissimum est. AQuid eam uitã
quȩ nullis aduersitatib de certa et
honesta sententia dimouetur. dubita¬
bit aliquis ẽẽ meliorem. quam eam
quȩ facile in commodis tẽporalib fran¬
gitur atq subuertitur: D Quis du¬
bitauerit: AIam huiusmodi plura
non quȩxam. Satis est enim quod istas

Expanded text:
pto, aeternum temporali, inviolabile pto, aeternum temporali, inviolabile violabili, poteris negare? E. Quis potest? A. Hoc ergo verum potest quisque suum proprium dicere, cum incommutabiliter contemplandum adsit omnibus qui hoc contemplari valent? E. Nullus hoc vere dixerit suum esse proprium, cum tam sit unum atque omnibus commune quam verum est. A. Item a corruptione avertendum animum, atque ad incorruptionem convertendum esse, id est non corruptionem, sed incorruptionem diligendam esse quis negat? Aut quis cum verum esse fateatur, non etiam incommutabile intelligat, atque omnibus mentibus id valentibus intueri, communiter praesto esse videat? E. Verissimum est. A. Quid? eam vitam quae nullis adversitatibus de certa et honesta sententia demovetur, dubitabit aliquis esse meliorem, quam eam quae facile incommodis temporalibus frangitur atque subvertitur? E. Quis dubitaverit? 29. A. Jam hujusmodi plura non quaeram: satis enim est quod istas
Abbreviated transcription (Latin):
etsi michi abste non dicatur: d Immo
ita ut abste quoq etiam me inuito ui¬
deri posse non dubitem. A Quod ergo
unum uerum uidemus ambo singulis
mentib. nonne utriq nr̃m commune ẽ:
DManifestissime. A Item credo te non ne¬
gare studendum ẽẽ sapientiȩ atq hoc
uerum esse concedere. d Pro¬
lere.dProrsus non du¬
bito. A Hoc item uerum & unum esse
ꝙ om̃ib qui hoc sciunt ad uidendum
ẽẽ commune. qũauis unusquisq id nec
mea nec tua. nec cuiusquã alterius. sed
sua mente conspiciat. cum id quod con-¬
spicit᷑ om̃ib conspicientib communit̃
presto sit. nunquid negare poterimus:
DNullo modo.
Altem iuste esse
uiuendum.dete¬¬
Triora meliorib
esse subdenda. et
paria paribus
comꝑanda. & ꝓpria suis quibusq tri-¬
buenda. nonne fateberis esse uerissimũ.
& tam michi qũa tibi atq om̃ib id ui-¬
dentib p̃sto esse cõmuniter: D Assen-¬
tior. A Quid. incorruptum meliꝰ ẽẽ corru¬

Expanded text:
etsi mihi abs te non dicatur? E. Imo etsi mihi abs te non dicatur? E. Imo ita ut abs te quoque, etiam me invito, videri posse non dubitem. A. Quod ergo unum verum videmus ambo singulis mentibus, nonne utrique nostrum commune est? E. Manifestissime. A. Item credo te non negare studendum esse sapientiae, atque hoc verum esse concedere. E. Prorsus non dubito. A. Hoc item verum, et unum esse, et omnibus qui hoc sciunt, ad videndum esse commune, quamvis unusquisque id nec mea, nec tua, nec cujusquam alterius, sed sua mente conspiciat, cum id quod conspicitur, omnibus conspicientibus communiter praesto sit, numquid negare poterimus? E. Nullo modo. A. Item, juste esse videndum, deteriora melioribus esse subdenda, et paria paribus comparanda, et propria suis quibusque tribuenda, nonne fateberis esse verissimum, et tam mihi quam tibi atque omnibus id videntibus praesto esse communiter? E. Assentior. A. Quid incorruptum melius esse corru
Abbreviated transcription (Latin):
summum sibi bonum recte uereq con¬
stituat: fieri tamen potest ut lux ipsa
sapientiȩ in qua hȩc uideri & teneri pos¬
sunt. om̃ib sapientib sic una commu¬
nis. D fateor fieri posse nec impedire
aliquid ut non sit om̃ib cõmunis una
sapientia: etiam si multa & diuersa sint
summa bona Sed uellẽ scire an ita sit.
Quod enim concedimus fieri posse ut
ita sit. non continuo ita ẽẽ concedimꝰ.
enemus interim ẽẽ sapientiam. sed
utrum sit communis una om̃ib. an
singuli sapientes suas habeant. sicuti
animas uel mentes suas. Hot nũdum
tenemꝰ. DIta est. A Quid hoc. quod
tenemus uł ẽẽ sapientiam. uel sapien-¬
tes & beatos esse om̃s homines uelle:
ubi uidemus: Nam hoc te uidere et
uerum esse. nullomodo utiq dubita¬
uerim. Hoc ergo uerum sic uides utt̃ co¬
gitationẽ tuam. quam si michi ñ enun¬
ties ego prorsus ignoro. an ita ut intelli¬
gas. & a me uideri posse hoc uerum. tã¬

Expanded text:
summum sibi bonum recte vereque consummum sibi bonum recte vereque constituat; fieri tamen potest ut lux ipsa sapientiae, in qua haec videri et teneri possunt, omnibus sapientibus sit una communis. E. Fateor fieri posse, nec impedire aliquid, ut non sit omnibus communis una sapientia, etiamsi multa et diversa sint summa bona: sed vellem scire an ita sit. Quod enim concedimus fieri posse ut ita sit, non continuo ita esse concedimus. A. Tenemus interim esse sapientiam: sed utrum sit communis una omnibus, an singuli sapientes suas habeant, sicuti animas vel mentes suas, hoc nondum tenemus. E. Ita est. tenemus vel esse sapientiam, vel sapientes, et beatos esse omnes homines velle, ubi videmus? Nam hoc te videre, et verum esse nullo modo utique dubitaverim. Hoc ergo verum sic vides ut cogitationem tuam, quam si mihi non enunties, ego prorsus ignoro? an ita ut intelligas et a me videri posse hoc verum, tam
Abbreviated transcription (Latin):
sis tanquam sũma bona appetuntur.
Num ideo sequit᷑. ut etiam ipsa sapien
tia non sit una communis om̃ibus.
quia ea bona quȩ in illa cernunt ex
eligunt homines multa & diuersa st̃:
Si enim hoc putas. potes & de luce sõlis
dubitare quod una sit. quia multa ꝙ
diuersa sunt quȩ in ea cernimus: de qͥbꝰ
multis eligit quisq ꝓ uoluntate quo
fruatur ꝑ oculoꝵ sensum. & alius alti¬
& eo gaudet aspectu. alius campi plani-¬
tiem. alius conuexa uallium. alius ne-¬
moꝵ uiriditatẽ alius mobilem ȩquali-¬
tatem maris. alius hȩc omĩa. uł quȩdã
horum simul plura confert ad lȩtitiam
uidendi. Sicut ergo ista multa & diuer-¬
sa sunt quȩ in luce solis homines ui¬
dent & eligunt ad fruendum. lux tam̃
ipsa una est in qua uidet & tenet quo
fruatur uniuscuiusq intuentis aspectus:
ita etiam si multa sunt bona eademq
diuersa equib eligat quisq quod uolet.
idq uidendo & tenendo ad fruendum

Expanded text:
sis tanquam summa bona appetuntur: sis tanquam summa bona appetuntur: num ideo sequitur, ut ipsa sapientia etiam non sit una communis omnibus, quia ea bona, quae in illa cernunt et eligunt homines, multa et diversa sunt? Si enim hoc putas, potes et de luce solis dubitare quod una sit, quia multa et diversa sunt, quae in ea cernimus. De quibus multis elegit quisque pro voluntate quo fruatur per oculorum sensum: et alius alti eo gaudet aspectu; alius campi planitiem, alius convexa vallium, alius nemorum viriditatem, alius mobilem aequalitatem maris, alius haec omnia, vel quaedam horum simul pulchra confert ad laetitiam videndi. Sicut ergo ista multa et diversa sunt, quae in luce solis homines vident et eligunt ad fruendum, lux tamen ipsa una est, in qua videt et tenet quo fruatur uniuscujusque intuentis aspectus: ita, etiamsi multa sunt bona eaque diversa, e quibus eligat quisque quod volet, idque videndo et tenendo ad fruendum
Abbreviated transcription (Latin):
quod te negaturum esse non arbitror:
uolo iam dicas michi. utrum etiam
sapientiam sicut numeri rationem
atq ueritatẽ om̃ib raciocinantib
cõmunem se p̃bere arbitreris. an qm̃
tot sunt mentes hominum quot ho¬
mines sunt. unde nec ego de tua men¬
te aliquid cerno. nec tu de mea. tot
etiam putes esse sapientias quot po¬
tuerunt esse sapientes. D Si summũ
bonum om̃ib unum est. oporter
etiam ueritatẽ in qua cernitur et
tenetur. id est sapientiam. om̃ib unã
esse communem. A Dubitas auteor
summum bonum. quic quid illud est.
om̃ib hominib unũ eẽ: D Dubito
sane quod diuersos diuersis rebus
gaudere uideo. tanquam summis bo
bono ita nemo dubitaret. ut ne¬
mo dubitat quicquid illud est. non
nisi eo ad epto. posse fieri hominem
beatum. Sed qm̃ magna quęstio est. ꝙ
longum sermonem forte desiderar. pu¬
temus om̃ino tot summa bona es se
quot sunt ipse res diuersȩ quȩ a diuer¬

Expanded text:
quod te negaturum esse non arbitror, quod te negaturum esse non arbitror, volo jam dicas mihi, utrum etiam sapientiam, sicut numeri rationem atque veritatem omnibus ratiocinantibus communem se praebere arbitreris; an quoniam tot sunt mentes hominum quot homines sunt, unde nec ego de tua mente aliquid cerno, nec tu de mea, tot etiam putes esse sapientias, quot potuerint esse sapientes. E. Si summum bonum omnibus unum est, oportet etiam veritatem in qua cernitur et tenetur, id est sapientiam, omnibus unam esse communem. A. Dubitas autem summum bonum, quidquid illud est, omnibus hominibus unum esse? E. Dubito sane, quia diversos diversis rebus gaudere video tanquam summis bonbono ita nemo dubitaret, ut nemo dubitat quidquid illud est, non nisi eo adepto posse fieri hominem beatum. Sed quoniam magna quaestio est, et longum sermonem forte desiderat, putemus omnino tot summa bona esse, quot sunt ipsae res diversae quae a diver
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝙ tenetur summum bonum. Sũmo
autẽ bono assecuto & adepto. beatus qͥsq
fit. quod om̃s sine controuersia uolumꝰ.
Ut ergo constar nos beatos esse uelle.
ita nos constat esse uelle sapientes: quia
nemo sine sapientia beatus est. Nemo
enim beatus est. nͥ summo bono. qͦd in ea
ueritate qũa sapientiã uocamus cernit᷑
ꝙ tenetur. Sicut ergo anteꝗͣ beati simꝰ
mentibus tamen nr̃is impressa est no-¬
tio beatitatis. ꝑ hanc enim scimus. fi¬
denterq & sine ulla dubitatione dici¬
mus beatos nos esse uelle: ita etiam
prius qũa sapientes simus. sapientiȩ
notionem in mente habemus imp̃ssã.
ꝑ quam unusquisq nr̃m si in terro¬
getur. uelit neeẽ sapiens. sine ulla ca-¬
ligine dubitationis se uelle respondet.
Quare si iam constat inter nos quȩ sit
sapientia. quam fortasse uerbis expli¬
care non poteras. nam si eam nullo-
modo animo cerneres. nullom scires
ꝙ uelle te esse sapientẽ.& uelle debere.

Expanded text:
tur et tenetur summum bonum. Summo tur et tenetur summum bonum. Summo autem bono assecuto et adepto, beatus quisque fit; quod omnes sine controversia volumus. Ut ergo constat nos beatos esse velle, ita nos constat velle esse sapientes; quia nemo sine sapientia beatus est. Nemo enim beatus est, nisi summo bono, quod in ea veritate, quam sapientiam vocamus, cernitur et tenetur. Sicut ergo antequam beati simus, mentibus tamen nostris impressa est notio beatitatis; per hanc enim scimus, fidenterque, et sine ulla dubitatione dicimus beatos nos esse velle: ita etiam priusquam sapientes simus, sapientiae notionem in mente habemus impressam, per quam unusquisque nostrum si interrogetur velitne esse sapiens, sine ulla caligine dubitationis se velle respondet. 27. Quare si jam constat inter nos quae sit sapientia, quam fortasse verbis explicare non poteras nam si eam nullo modo animo cerneres, nullo modo scires et velle te esse sapientem et velle debere,
Abbreviated transcription (Latin):
nouerim quȩ sit ipsa sapientia. A
um aliam putas esse sapientiam:
nisi ueritatem in qua cernitur et
tenetur summũ bonum: Nam illi om̃:
quos commemorasti. diuersa sectantes
bonum appetunt: & malum fugiunt.
sed ꝓpderea diuersa sectant᷑ quod aliud
alii uidetur bonum. Quisquis ergo ap¬
petit quod appetendum non erat. tam¬
etsi id non appeteret. nisi ei uideretur
bonum: errat tamen. Errare autẽ neq
ille potest qui nichil appetit: neq ille
qui hoc appetit quod debet appetere. In
quantum igitur om̃s homines appetunt
uitam beatam: non errant. In quantum
autem quisq non eam tenet uitȩ uiam
quȩ ducit ad beatitudinem. cum se fatea¬
tur & ꝓfiteatur nolle nisi ad beatitudi-¬
nem ꝑuenire:. in
tantum errat.
Error est enim:
cum sequit᷑ aliqͥd
quod non ad id
ducit quo uolumꝰ
ꝑuenire. Et quanto magis in uia uitȩ
quis errat. tantominus sapit. Tanto enĩ
magis longe est a ueritate: in qua cerni¬

Expanded text:
noverim, quae sit ipsa sapientia. 26. A. noverim, quae sit ipsa sapientia. 26. A. Num aliam putas esse sapientiam nisi veritatem, in qua cernitur et tenetur summum bonum? Nam illi omnes quos commemorasti diversa sectantes, bonum appetunt, et malum fugiunt; sed propterea diversa sectantur, quod aliud alii videtur bonum. Quisquis ergo appetit quod appetendum non erat, tametsi id non appeteret nisi ei videretur bonum, errat tamen. Errare autem neque ille potest qui nihil appetit, neque ille qui hoc appetit quod debet appetere. In quantum igitur omnes homines appetunt vitam beatam, non errant. In quantum autem quisque non eam tenet vitae viam quae ducit ad beatitudinem, cum se fateatur et profiteatur nolle nisi ad beatitudinem pervenire, in tantum errat. Error est enim cum sequimur aliquid quod non ad id ducit quo volumus pervenire. Et quanto magis in via vitae quis errat, tanto minus sapit. Tanto enim magis longe est a veritate, in qua cerni
Abbreviated transcription (Latin):
runt ueritatis. ut semetipsos dm̃q cogno¬
scant. magnum hoc esse sapientiȩ munꝰ
iudicant. ꝙ qui huic ocio querendi et
contemplandi ueri nolunt se dedere. sed
potius laboriosissimis curis & officuis agc̃.
ut hominib consulant. & in rerũ huma¬
narum iuste mod̾andarũ ꝙ gub̃nan-¬
darum actione uersantur: se sapientes
es se arbitrantur. Et qui utrumq hoꝵ
agunt. & partim uiuunt in contempla-¬
tione ueritatis. partim in laboribus
officiosis. quos humanȩ societati debe¬
ri putant: sibi palmam sapientiȩ ui¬
dentur tenere. Omito innumerabiles
sectas: quarum nulla est. quȩ non secta¬
tores suos p̃ponens cȩteris. eos solos uelit
esse sapientes. Qũaobrem cum id nunc
agatur inter nos. ut non quid credamꝰ
respondendũ sit. sed quid dilucida in¬
telligentia teneamus: nullomodo tibi
ad id quod interrogasti respondere po¬
tero. nisi quod credendo teneo: contem¬
plando etiam & ratione cernendo

Expanded text:
runt veritatis, ut semetipsos Deumque cognorunt veritatis, ut semetipsos Deumque cognoscant, magnum hoc esse sapientiae munus judicant; et qui huic otio quaerendi et contemplandi veri nolunt se dedere, sed potius laboriosissimis curis et officiis agunt, ut hominibus consulant, et in rerum humanarum juste moderandarum et gubernandarum actione versantur, sapientes se esse arbitrantur; et qui utrumque horum agunt, et partim vivunt in contemplatione veritatis, partim in laboribus officiosis, quos humanae societati deberi putant, sibi palmam sapientiae tenere videntur. Omitto innumerabiles sectas, quarum nulla est quae non sectatores suos praeponens caeteris, eos solos velit esse sapientes. Quamobrem cum id nunc agatur inter nos, ut non quid credamus respondendum sit, sed quid dilucida intelligentia teneamus, nullo modo ad id tibi quod interrogasti respondere potero, nisi quod credendo teneo, contemplando etiam et ratione cernendo
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim frustra in scĩs libris sapientiȩ
coniunctus est numerus: ubi dictum ẽ.
Circuiui ego & cormeum. ut scirem ꝙ con¬
siderarem & quȩxerem sapientiam & nu-¬
sapientia putas existimandum: singu¬
las quasq suas arbitraris singulos quoq
homines habere sapientias. an uero una
prȩsto est communit̃ om̃ib. cuius quan¬
tomagis quisq fit particeps. tanto est sa¬
pientior. D Quam dicas sapientiã. nundũ
scio. Uideo quippe uarie uideri hominib.
quid fiat dicaturue sapienter. Nam &̧
qui militant. sapienter sibi facere uident᷑.
Et qui contempta militia colendo agro
curam atq oꝑam impendunt. hoc potiꝰ
laudant. tribuuntq sapientiȩ. & qͥ astuti
sunt ad excogitandos modos conquiren¬
dȩ pęcuniȩ: uident᷑ sͥ ẽẽ sapientes. Et qui
hȩc om̃ĩa negligunt uł abicunt. & quȩq
sunt huius modi temporalia. & totum
studium suum ad inuestigationẽ confe¬

Expanded text:
non enim frustra in sanctis Libris sapientiae non enim frustra in sanctis Libris sapientiae conjunctus est numerus, ubi dictum est: Circuivi ego et cor meum, ut scirem, et considerarem, et quaererem sapientiam et numsapientia putas existimandum? Singulas quasque suas arbitraris singulos quosque homines habere sapientias? an vero unam praesto esse communiter omnibus, cujus quanto magis quisque fit particeps, tanto est sapientior? E. Quam dicas sapientiam nondum scio; video quippe varie videri hominibus, quid fiat dicaturve sapienter: nam et qui militant, sapienter sibi facere videntur; et qui contempta militia colendo agro curam atque operam impendunt, hoc potius laudant, tribuuntque sapientiae; et qui astuti sunt ad excogitandos modos conquirendae pecuniae, sibi videntur esse sapientes; et qui haec omnia negligunt vel abjiciunt, et quaeque sunt hujusmodi temporalia, et totum studium suum ad investigationem confe
Abbreviated transcription (Latin):
rabiles enim sunc. Unde ergo nouumus
ꝑ om̃s hoc esse. aut qua phantasia uel
phantasmate tam certa ueritas nume-¬
ri ꝑ innumerabilia tam fidenter nisi in
luce interiore conspicit᷑. quam corpora¬
lis sensus ignorat: His & talibus multis
documentis. cogunt᷑ fateri quib dispu¬
tantibus deus donauit ingenium. qͤ
ꝑtinacia caliginem non obducit ratio¬
nem ueritatẽq numeroꝵ & ad sensus
corporis non ꝑtinere. ꝙ in conuertibilẽ
sinceramq consistere. & om̃ib ratiocinan¬
tib ad uidendum esse communem. Qua-¬
ꝓpter cum multa alia possint occurrere.
quȩ commumt̃ & tanqũa publice pre-¬
sto sunt ratiocinantib q ab eis uideant᷑
mente atq ratione singłoꝵ quorũq cer-¬
nentium. eaq inuiolata ꝙ in commuta¬
bilia maneant. non tamen inuitus acce-¬
perim. quod ista ratio ꝙ ueritas nume¬
ri tibi potissimũ occurrit. cum ad id quod
interrogaueram respondere uoluisses.

Expanded text:
rabiles enim sunt: unde ergo novimus rabiles enim sunt: unde ergo novimus per omnes hoc esse, aut qua phantasia vel phantasmate tam certa veritas numeri per innumerabilia tam fidenter, nisi in luce interiore conspicitur, quam corporalis sensus ignorat? 24. His et talibus multis documentis coguntur fateri, quibus disputantibus Deus donavit ingenium, et pertinacia caliginem non obducit, rationem veritatemque numerorum, et ad sensus corporis non pertinere, et invertibilem sinceramque consistere, et omnibus ratiocinantibus ad videndum esse communem. Quapropter cum multa alia possint occurrere, quae communiter et tanquam publice praesto sunt ratiocinantibus, et ab eis videantur mente atque ratione singulorum quorumque cernentium, eaque inviolata et incommutabilia maneant; non tamen invitus acceperim quod ista ratio et veritas numeri tibi potissimum occurrerit, cum ad id quod interrogaveram, respondere voluisses:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ id est post duo. ipso excepto. scd̃s
sit. qui duplum eius haber. Post duo
enim. primus est ternarius. Scd̃s quat̃¬
narius: duplus scđi. Post tertium id est
ternarium. ipso excepto. tertius sit. qͥ
duplus est eius. Post tercium enĩ id est
post ternarium. primus est quat̾nariꝰ.
scđs quinarius: tertius senarius: qui
duplus est tertii. Atq ita post quartũ.
ipso excepto: quartus habet duplum
eius. Post quartum enim id est quaterna-¬
narium: primus est quinarius. scđs sena¬
rius. tertius septenarius. quartus octo¬
narius qui duplex est quarti. Atq ita
ꝑ om̃s cęteros hoc reꝑies. quod in prima
copula numeroꝵ idest uno & duobus
inuentum est. ut quotus quisq numerꝰ
est ab ipso principio: totus post illum
sit duplus eius. Hoc ergo quod ꝑ om̃s
numeros ẽẽ immobile. firmum. incor-¬
ruptumq conspicimus. unde conspici-¬
mus: Non enim ullus ullo sensu cor¬
poris om̃s numeros attingit. Innume-¬

Expanded text:
autem, id est post duo, ipso excepto secundus autem, id est post duo, ipso excepto secundus sit qui duplum ejus habet: post duo enim primus est ternarius, secundus quaternarius, duplus secundi. Post tertium, id est ternarium, ipso excepto tertius sit qui duplus est ejus: post tertium enim, id est post ternarium primus est quaternarius, secundus quinarius, tertius senarius, qui duplus est tertii. Atque ita post quartum, ipso excepto quartus habet duplum ejus: post quartum enim, id est quaternarium primus est quinarius, secundus senarius, tertius septenarius, quartus octonarius, qui duplex est quarti. Atque ita per omnes caeteros reperies hoc quod in prima copula numerorum, id est uno et duobus inventum est, ut quotus quisque numerus est ab ipso principio, totus post illum sit duplus ejus. Hoc ergo quod per omnes numeros esse immobile, firmum incorruptumque conspicimus, unde conspicimus? Non enim ullus ullo sensu corporis omnes numeros attingit; innume
Abbreviated transcription (Latin):
bet enim corpusculi pars dimidia qͣn-¬
tis duabus totum constat. habet & ip¬
sa dimidiam suam. Sic ergo sunt illȩ duȩ
partes in corpore. ut nec ipsȩ simpliciter
duȩ sut. Numerus autẽ ille qui uoca¬
tur duo. qm̃ bis habet illud quod sim¬
plicit̾ unum est: non potest pars eius
dimidia. id est illud ipsum quod sim¬
pliciter unum est. non potest rursus
habere partẽ dimidiam. uł tertiã. uel
quotãliber: qm̃ simplex & uere unum ẽ.¬
emde qm̃ tenentes ordinem nume¬
roꝵ: post unum duo uidemus. Qui
numerus ad unum collatus: du plus
inuenitur. Duplus duoꝵ non conse¬
quenter adiungitur. sed interposito
ternario quaternarius sequit᷑: qui du¬
plus est duoꝵ. Et hȩc ratio ꝑ om̃s cȩte¬
ros numeros certissima & incõmuta¬
bili lege ꝑtendit᷑. ut post unum id est
post primum om̃ium numeroꝵ. ipso
excepto primus sit. qui duplum eius
habet. Duo enim sequunt᷑. Post scđm

Expanded text:
bet enim corpusculi pars dimidia quanbet enim corpusculi pars dimidia quantis duabus totum constat, habet et ipsa dimidiam suam. Sic ergo sunt illae duae partes in corpore, ut nec ipsae simpliciter duae sint. Numerus autem ille qui vocatur duo, quoniam bis habet illud quod simpliciter unum est, pars ejus dimidia, id est illud ipsum quod simpliciter unum est, non potest rursus habere dimidiam partem vel tertiam, vel quotamlibet, quoniam simplex et vere unum em tenentes ordinem numerorum, post unum duo videmus, qui numerus ad unum collatus, duplus invenitur: duplus duorum non consequenter adjungitur, sed interposito ternario quaternarius sequitur, qui duplus est duorum. Et haec ratio per omnes caeteros numeros certissima et incommutabili lege pertenditur, ut post unum, id est post primum omnium numerorum, ipso excepto primus sit qui duplum ejus habet; duo enim sequuntur. Post secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ulteriorem. aliam citeriorem. aut alias
finales. aliam mediam. Hȩc enim necesse
est. quamliber exiguo corporis modulo
inesse fateamur. Et ꝓpterea nullum corpꝰ
uere pureq unum esse concedimus. In qͦ
tamen non possent tam multa numera-¬
ri. nisi illius unius cognitione discreta.
Cum enim quȩro unum in corpore. et
me non inuenire non dubito: noui utiq
quid ibi queram. ꝙ quid ibi non inueniã.
ꝙ non posse inueniri. ł potiꝰ omĩno ibi ñ
esse. Ubi ergo noui. quod non est corpus.
pore numerare non possem. Ubicumq
autẽ nouerim: non utiq ꝑ corporis sen¬
sum noui. qͥa ꝑ corporis sensum ñ noui
nisi corpus. Quod uere pureq unum
non esse conuincimus. Porro si unum ñ
ꝑcepimus corporis sensu. nullum nu¬
merum eo sensu ꝑcepimus. eoꝵ dũtaxat
numeroꝵ quos intelligentia cernimꝰ.
Nullus enim est ex his qui non tot
uocetur quotiens haber unum: cuius
ꝑceptio sensu corporis non fit. Cuiusli¬

Expanded text:
ulteriorem, aliam citeriorem; aut alias ulteriorem, aliam citeriorem; aut alias finales, aliam mediam: haec enim necesse est quamlibet exiguo corporis modulo inesse fateamur; et propterea nullum corpus vere pureque unum esse concedimus, in quo tamen non possent tam multa numerari nisi illius unius cognitione discreta. Cum enim quaero unum in corpore, et me non invenire non dubito, novi utique quid ibi quaeram, et quid ibi non inveniam, et non posse inveniri, vel potius omnino ibi non esse. Ubi ergo novi quod non est corpus upore numerare non possem. Ubicumque autem unum noverim, non utique per corporis sensum novi; quia per corporis sensum non novi nisi corpus, quod vere pureque unum non esse convincimus. Porro si unum non percepimus corporis sensu, nullum numerum eo sensu percepimus, eorum duntaxat numerorum quos intelligentia cernimus. Nullus enim est ex iis, qui non tot vocetur, quoties habet unum, cujus perceptio corporis sensu non fit. Cujusli
Abbreviated transcription (Latin):
decem. Hanc ergo incorruptibilem
numeri ueritatẽ: dixi michi. & cuili¬
bet raciocinanti es se communẽ Auõ
on resisto tibi uerissima & certissi¬
ma respondenti. Sed ipsos quoq nume¬
ros non ꝑ corporis sensus ad tractos
esse facile uidebis. si cogita ueris quẽ¬
libet numerum tot uocari. quotiens
unum habuerit. Uerbi gr̃a. Si bis ha¬
buerit unum: duo uocantur. Si ter: tria.
Et si decies unum habent. tunc uocant᷑
decem. Et quilibet om̃ino numerus
quotiens habet unum: hinc illi nom̃
est. & tot appellatur. Unum uero quisqͥs
uerissime cogitat. ꝓfecto inuenit cor¬
poris sensibus non posse sentiri. Quicqͥd
enim tali sensu attingitur: iam non
unum sed multa esse conuincitur. Cor¬
pus est enim: & ideo habet innumerabi¬
les partes. Sed ut minutas quasq minꝰq
articulatas non ꝑsequar: quantulumcũq
illud corpus culum sit. habet certe aliã
partem dextram. aliam sinistram: aliam
suꝑiorem. aliam inferiorem. aut aliam

Expanded text:
decem. Hanc ergo incorruptibilem decem. Hanc ergo incorruptibilem numeri veritatem, dixi mihi et cuilibet ratiocinanti esse communem. 22. A. Non resisto tibi verissima et certissima respondenti. Sed ipsos quoque nuos non per corporis sensus attractos esse facile videbis, si cogitaveris quemlibet numerum tot vocari quoties unum habuerit: verbi gratia, si bis habuerit unum, duo vocantur; si ter, tria; et si decies unum babent, tunc vocantur decem: et quilibet omnino numerus quoties habet unum, hinc illi nomen est, et tot appellatur. Unum vero quisquis verissime cogitat, profecto invenit corporis sensibus non posse sentiri. Quidquid enim tali sensu attingitur, jam non unum, sed multa esse convincitur: corpus est enim, et ideo habet innumerabiles partes. Sed ut minutas quasque minusque articulatas non persequar, quantulumcumque illud corpusculum sit, habet certe aliam partem dexteram, aliam sinistram; aliam superiorem, aliam inferiorem; aut aliam
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. ARecte sane. Sed uideo te tã¬
quam non rudem harum rerum cito
inuenisse quod diceres.
amen si tibi aliquis diceret. nume
n ex aliqua sua na¬
tura. sed ex his rebu
poris sensu attingimus impressos eẽ
animo nr̃o quasi quasdam iagines
quorumq uisibilium: quid responde-¬
res:An tu quoq id putas: D Nullo
modo id putauerim. Non enim si
sensu corporis ꝑcepi numeros. idcirco
etiam radionem partitionis nume¬
roꝵ. uł copulationis. sensu corporis
ꝑcipere potui. Hac enim luce men¬
tis refello eum: quisquis uel in ad¬
dendo uel in retrahendo dum com¬
putat. falsam summã renuntiaue-¬
rit. Et quicquid corporis sensu tango
ueluti est hoc cęlum & hȩc terra. quȩ¬
cumq in eis alia corpora sentio: qũa¬
dui futura sint nescio. Septem autẽ ꝙ
tria. decem sunt: & non solum nunc.
sed etiam semꝑ. Neq ullo modo aliqͣn¬
do septem ꝙ tria non fuerunt decem.
aut aliquando septem & tria non ert̃

Expanded text:
videt. 21. A. Recte sane; sed video te tanvidet. 21. A. Recte sane; sed video te tanquam non rudem harum rerum cito invenisse quod diceres: tamen, si tibi aliquis diceret numeros istos non ex aliqua sua natura, sed ex iis rebus poris attingimus, impressos esse animo nostro quasi quasdam imagines quocumque visibilium; quid responderes? an tu quoque id putas? E. Nullo modo id putaverim: non enim si sensu corporis percepi numeros, idcirco etiam rationem partitionis numerorum vel copulationis sensu corporis percipere potui. Hac enim luce mentis refello eum, quisquis vel in addendo vel in retrahendo dum computat falsam summam renuntiaverit. Et quidquid sensu corporis tango, veluti est hoc coelum et haec terra, et quaecumque in eis alia corpora sentio, quamdiu futura sint nescio: septem autem et tria decem sunt; et non solum nunc, sed etiam semper; neque ullo modo aliquando septem et tria non fuerunt decem, aut aliquando septem et tria non erunt
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s ratiocinantes sua quisq ratio¬
ne atq mente communiter uide-¬
ant. cum illud quod uidetur pre-¬
sto sit om̃ib. nec in usum eoꝵ qͥb
prȩsto est commutetur quasi cibus
aut potio. sed incorruptum inte¬
grumq ꝑmaneat siue illi ui deant
siue non uideant. An forte nichil
huius modi ẽẽ arbitraris: D Immo
multa esse uideo. equib unum cõ-¬
memorari satis est: quod ratio q
ueritas numeri om̃ibus ratiocinan-¬
tibus presto est. ut omnis eam com-¬
putator sua quisq ratione & intel-¬
ligentia conetur apprehendere. & aliꝰ
id facilius. alius difficilius possit aliꝰ
om̃ino non possit: cum tamen ipsa
ȩqualiter se om̃ibus prebeat ualentib
eam capere. nec cum eã quisq ꝑcipit.
in sui ꝑceptoris quasi alimentum uer¬
tatur atq mutetur. nec cum in ea
quisq fallitur. ipsa deficiat: sed ea ue-¬
ra & integra ꝑmanente. ille in errore
sit tanto amplius. quantominus eã

Expanded text:
omnes ratiocinantes sua quisque ratioomnes ratiocinantes sua quisque ratione atque mente communiter videant, cum illud quod videtur praesto sit omnibus, nec in usum eorum quibus praesto est commutetur, quasi cibus aut potio, sed incorruptum integrumque permaneat, sive illi videant, sive non videant: an forte nihil hujusmodi esse arbitraris? E. Imo multa esse video; e quibus unum commemorari satis est, quod ratio et veritas numeri omnibus ratiocinantibus praesto est, ut omnis eam computator sua quisque ratione et intelligentia conetur apprehendere; et alius id facilius, alius difficilius possit, alius omnino non possit: cum tamen ipsa aequaliter omnibus se praebeat valentibus eam capere; nec cum eam quisque percipit, in sui perceptoris quasi alimentum vertatur atque mutetur; nec cum in ea quisque fallitur, ipsa deficiat, sed ea vera et integra permanente, ille in errore sit tanto amplius, quanto minus eam
Abbreviated transcription (Latin):
ut abste etiam ductum naribus sentia¬
tur. Nam cȩtera sensibilia. quȩ qũauis
sentiamus. non tamen ea sentiendo
in nr̃m corpus corrupta mutamus.
possumus ea siue uno tempore siuie sin-¬
gulis uicissim temporib ambo sentire.
sic ut uel totum uł pars ipsa qu̾a sentio
abste etiam sentiatur: qualia sunt
siue lux. siue sonus. siue corpora. quȩ
attingimus. non tamen lȩdimus. d
Intelligo. AManifestum est ergo ea
quȩ non commutamus. & tamen sen-¬
timus corporis sensibus. & non ꝑtine¬
magis nobis esse communia. quia in
nr̃m ꝓprium. & quasi priuatũ noN Utrun¬
uertuntur atq mutantur. O Prorsꝰ
assentior. A Proprium ergo & quasi
priuatum intelligendum est. quod
se solus sentit quod ad suam naturã
ꝓprie ꝑtinet. Commune autẽ ꝙ qͣsi
publicum: quod ab om̃ib sentien¬
tibus nulla sui corruptione atq
commutatione sentitur. DIta est.
ge nunc attende. & dic michi
Iutrum inueniatur aliquid. quod

Expanded text:
ut abs te etiam ductum naribus sentiaut abs te etiam ductum naribus sentiatur. Nam caetera sensibilia quae quamvis sentiamus, non tamen ea sentiendo in nostrum corpus corrupta mutamus, possumus ea, sive uno tempore, sive singulis vicissim temporibus ambo sentire, sicut vel totum vel pars ipsa quam sentio, abs te etiam sentiatur; qualia sunt, sive lux, sive sonus, sive corpora quae attingimus, non tamen laedimus. E. Intelligo. A. Manifestum est ergo ea quae non commutamus et tamen sentimus corporis sensibus, et non pertinemagis nobis esse communia, quia in nostrum proprium et quasi privatum non vertuntur atque mutantur. E. Prorsus assentior. A. Proprium ergo et quasi privatum intelligendum est, quod se solus sentit, quod ad suam naturam proprie pertinet: commune autem et quasi publicum, quod ab omnibus sentientibus nulla sui corruptione atque commutatione sentitur. E. Ita est. Age, nunc attende, et dic mihi utrum inveniatur aliquid quod
Abbreviated transcription (Latin):
cibus ꝙ̾ potus. cuius nullam partẽ
quam ego ꝑcepero & tu ꝑcipere pote¬
ris: quia & si nutrices alim̃ta mansa
infantib reddunt: illud tamen qd̃
in de gustatus rapuerit. atq in man-¬
dentis uiscera cominutauerit. nullo
modo reuocari poterit ut in ȩscam
refundatur infantis. Gula enim cum
aliquid iocunde sapit. etiamsi exiguã
tamen in reuocabilem partẽ sibi uen-¬
dicat. ꝙ hoc cogit fieri quod naturȩ
corporis conuenit. Quod nisi ita esset.
nullus remaneret sapor in ore postꝙͣ
fuerint mansa illa reddita atq de¬
sputa. Quod etiam de aeris partibus
recte dicipotest quas naribus duci-¬
mus. Nam etiam si aliquid aetis qd̃
ego reddidero possis etiam tu ducere.
non tamen poteris etiam illud quod
inde in alimentum meum cesserit.
quia nec reddi potest. Nam etiã nari¬
bus alimentum nos capere: medici do¬
cent. Qd̃ alimentũ ꝙ spirando solus senti¬
re possũ. & reflando restituere ñ possũ:

Expanded text:
cibus et potus, cujus nullam partem cibus et potus, cujus nullam partem quam ego percepero, et tu percipere poteris: quia et si nutrices alimenta mansa infantibus reddunt, illud tamen quod inde gustatus rapuerit atque in mandentis viscera commutaverit, nullo modo revocari poterit ut in escam refundatur infantis. Gula enim cum aliquid jucunde sapit, etiamsi exiguam, tamen irrevocabilem partem sibi vindicat, et hoc cogit fieri quod naturae corporis convenit: quod nisi ita esset, nullus remaneret sapor in ore posteaquam fuerint mansa illa reddita atque desputa. Quod etiam de aeris partibus recte dici potest, quas naribus ducimus: nam etiamsi aliquid aeris quod ego reddidero, possis etiam tu ducere, non tamen poteris etiam illud, quod inde in alimentum meum cesserit; quia nec reddi potest. Nam etiam naribus alimentum nos capere medici docent: quod alimentum et spirando solus sentire possum, et reflando restituere non possum,
Abbreviated transcription (Latin):
tum singuli. D fateor hoc modo duob
illis suꝑioribus sensibus hunc tangen¬
di sensum eẽ simillimum. sed in hoc
uideo esse dissimilem. quod simul ide
uno tempore & uidere aliquid unũ
totum ambo possumus & audire. Tan¬
gere autem possumus quidem totum
aliquid ambo uno tempore. sed parti¬
b singulis: eandem autẽ partẽ non¬
nisi temporibus singłis. Nam nulli par.¬
ti quã tactu capis possum meũ tactũ
a dinouere. nisi tu remoueris tuum.
Uigilantissime respondisti.
ed oporter te etiam illud uidere. cum
hoꝵ om̃ium quȩ sentimus alia sint
quȩ ambo. alia quȩ singuli sentiamus.
ipsos uero sensus nros suos quisq singłi
sentiamus. ut neq ego sentiam sensum
tuum neq tu meum: quid de his reb
quȩ sentiuntur a nobis ꝑ corporis sen¬
sus. id est quid de corporalib rebus non
possumus sentire ambo. sed singuli. nͥ
quod ita fit nr̃m ut hoc in nos uerte-¬
re & commutare possimus. sicuti est

Expanded text:
tum singuli. E. Fateor hoc modo duobus tum singuli. E. Fateor hoc modo duobus illis superioribus sensibus, hunc tangendi sensum esse simillimum: sed in hoc video esse dissimilem, quod simul, id est uno tempore, et videre aliquid unum totum ambo possumus et audire; tangere autem possumus quidem totum aliquid ambo uno tempore, sed partibus singulis, eamdem autem partem nonnisi temporibus singulis: nam nulli parti quam tactu capis, possum meum tactum admovere, nisi tu amoveris tuum. Vigilantissime respondisti: sed oportet te etiam illud videre, cum horum omnium quae sentimus, alia sint quae ambo, alia quae singuli sentiamus; ipsos vero sensus nostros suos quisque singuli sentiamus ut neque ego sentiam sensum tuum, neque tu meum, quod de his rebus quae sentiuntur a nobis per corporis sensus, id est quod de corporalibus rebus non possumus sentire ambo, sed singuli, nisi quod ita fit nostrum ut hoc in nos vertere, et commutare possimus, sicuti est
Abbreviated transcription (Latin):
quanta tibi satis est ducis. & cibus qͣm¬
uis unus & totus ab utroq absumatur.
non tamen & a me totus. & a de totus
absumi potest. quomͦ uerbum & ego to¬
tum audio. & tu totum simul. & spe¬
ciem qũaliber quantam ego uideo tan¬
tam & tu simul: sed cibi uł potionis
alia pars in me. alia in te transeat ne¬
cesse est. An parum ista intelligis: O Im-
um censes tangendi sensum
comparandum esse oculoꝵ & auri¬
um sensibus in
ea re de qua nunc
agitur. quia ñ solum corpus unũ
ambo possumus sentire tangendo. sed
etiam eandem partem tu quoq poteris
tangere. quam ego tetigero: ut non
solum idem corpus. sed eandem quoq
corporis partem possimus ambo sen¬
tire tangendo: Non enim sicuti cibũ
alique appositum non possumus &
ego totum & tu totum capere. cum
ambo illo uescimur. sic etiam in tan¬
gendo acudit. sed & unum & totum
quod ego tetigero. etiã tu potes: ut id
ambo tangamꝰ. ñ singłis partib sed to¬

Expanded text:
quanta tibi satis est ducis: et cibus quamquanta tibi satis est ducis: et cibus quamvis unus et totus ab utroque absumatur non tamen et a me totus, et a te totus absumi potest, quomodo verbum et ego totum audio, et tu totum simul, et speciem quamlibet quantam ego video, tantam et tu simul; sed cibi vel potionis alia pars in me, alia in te transeat necesse est: an parum ista intelligis? E. Imoum censes tangendi sensum comparandum esse oculorum et aurium sensibus in ea re de qua nunc agitur; quia non solum corpus unum ambo possumus sentire tangendo, sed etiam eamdem partem tu quoque poteris tangere quam ego tetigero, ut non solum idem corpus, sed eamdem quoque corporis partem possimus ambo sentire tangendo? Non enim sicuti cibum aliquem appositum non possumus et ego totum et tu totum capere, cum ambo illo vescimur, sic etiam in tangendo accidit: sed et unum et totum quod ego tetigero, etiam tu potes, ut id ambo tangamus, non singulis partibus, sed to
Abbreviated transcription (Latin):
ctionem odore sentire: & idem quia ex
uno melle uł quolibet alio cibo seu po¬
tu ambo gustare possumus. & eius affe¬
ctionem sãpore sentire. qu̾auis ille unꝰ
sit. nr̃i autem sint sensus singuli. tibi
tuus & michi meus. ut unum odorem
uł unum saporem cum ambo sentiamꝰ.
nec tu tamen cum meo sensu sentias.
nec ego tuo. nec aliquo uno. qui utriꝰq
nr̃m possit ẽẽ communiter. sed prorsus
michi meus sensus sit. & tibi tius. etiã¬
si unus aut odor autt sapor ab utroq
sentiatur. hinc ergo isti sensus inuenun¬
tur habere aliquid tale quale illi duo
in uisu & auditu. Sed in eo dispares suñ.
quantum ad id quod nunc agimus ꝑtĩ¬
net: quod ꝙ si unum aerem naribus am-¬
bo trahimus. aut unum cibum gustan-¬
do capimus. non tamen eam partẽ aeris
duco quam tu. nec eand̾e partẽ cibi sumo
qũa tu. sed aliam ego aliam tu. & ideo de
toto aere cum spiro duco partẽ. quanta¬
michi satis est. & tu item de toto aliam.

Expanded text:
ctionem odore sentire: et item quia ex ctionem odore sentire: et item quia ex uno melle, vel quolibet alio cibo seu potu ambo gustare possumus, et ejus affectionem sapore sentire, quamvis ille unus sit, nostri autem sint sensus singuli, tibi tuus et mihi meus; ut unum odorem vel unum saporem cum ambo sentiamus, nec tu tamen eum meo sensu sentias, nec ego tuo, nec aliquo uno qui utriusque nostrum possit esse communiter, sed prorsus mihi meus sensus sit, et tuus tibi, etiamsi unus aut odor, aut sapor ab utroque sentiatur: hinc ergo isti sensus inveniuntur habere aliquid tale, quale illi duo in visu et auditu: sed in eo dispares sunt, quantum ad id quod nunc agimus pertinet, quod etsi unum aerem naribus ambo trahimus, aut unum cibum gustando capimus; non tamen eam partem aeris duco quam tu, nec eamdem partem cibi sumo quam tu, sed aliam ego, aliam tu: et ideo de toto aere cum spiro, duco partem quantamihi satis est, et tu item de toto aliam
Abbreviated transcription (Latin):
ossumus ergo uidere unum aliqͥd
multi simul. cum sint sensus nr̃i
nobis singulis singuli. quibus om̃ib
illud unum sentimus. quod simul ui¬
demus. ut quamuis alius sensus meus
sit ꝙ alius tuus. possit tamen fieri.
ut id quod uidemus non sit aliud me¬
um. aliud tuum. sed unum illud p̃sto
sit utriq nr̃m. & simul ab utroq ui¬
deatur: DGanifestissimum est. MPossu¬
mus etiam unam aliquam uocem simul
audire. ut quamuis alius sit auditus
meus. alius tuus: non fit tam̃ alia mea
ꝙ alia tua uox quam simul audimus.
uł alia pars eius auditu meo capiat᷑.¬
& alia tuo: sed quicquid sonuerit et
unum & totum audiendum simul
assit ambobus: D Et hoc manifestũ ẽ. A
Am etiam de cȩteris sensibus corpo¬
ris licet animaduertas quod dicimus.
neq om̃ino illos quod ad hanc rem
attinet ita se habere. ut illos duos ocu¬
loꝵ & auriumi neq om̃ino non ita. Nã
quia ex uno aere & ego & tu possumus
implere spiramentum. & eius aeris affe¬

Expanded text:
ossumus ergo videre unum aliquid multi simul, cum sint sensus nostri nobis singulis singuli, quibus omnibus illud unum sentimus quod simul videmus; ut quamvis alius sensus meus sit, et alius tuus, possit tamen fieri ut id quod videmus, non sit aliud meum, aliud tuum; sed illud unum praesto sit utrique nostrum et simul ab utroque videatur. E. Manifestissimum est. A. Possumus etiam unam aliquam vocem simul audire, ut quamvis alius sit auditus meus, alius tuus, non sit tamen alia mea, et alia tua vox quam simul audimus, vel alia pars ejus auditu meo capiatur, et alia tuo, sed quidquid sonuerit, et unum et totum audiendum simul adsit ambobus. E. Et hoc manifestum est. 17. A. Jam etiam de caeteris sensibus corporis licet animadvertas quod dicimus, neque omnino illos, quod ad hanc rem attinet, ita se habere ut illos duos oculorum et aurium, neque omnino non ita. Nam quia ex uno aere et ego et tu possumus implere spiramentum, et ejus aeris affe
Abbreviated transcription (Latin):
essent apłi plantatores. & rigatores:
quantomagis ego uł tu uł quilibet
Huius temporis homines. quando
nobis uidemur esse doctores.
potens in terra erit semen eiꝰ genera¬
tio rectoꝵ benedicet᷑: cum sciamus
iustoꝵ filios & fuisse & esse maledi¬
ctos. s iniustoꝵ & fuisse & esse bene¬
dictos. Huic questioni de psalmi ipsiꝰ
expositione respondeo. quẽ cum in po¬
pło tractarem.dixi. beatus enĩuir. qui
timet dñm. in mandatis eius uolet
nimis. Uiderit ds̃. qui solus & uera¬
citer q miscditer iudicat quantũ

Expanded text:
essent Apostoli plantatores et rigatores; essent Apostoli plantatores et rigatores; quanto magis ego vel tu, vel quilibet hujus temporis homines, quando nobis videmur esse doctores »Potens in terra erit semen ejus, generatio rectorum benedicetur ; cum sciamus justorum filios et fuisse et esse maledictos, et injustorum et fuisse et esse benedictos. » 2. Huic quaestioni de Psalmi ipsius expositione respondeo, quem cum in populo tractarem dixi: « Beatus enim vir qui timet Dominum, in mandatis ejus volet nimis. Viderit Deus, qui solus et veraciter et miseri
Abbreviated transcription (Latin):
ri. sed hac mortalitate ad immorta¬
litatem. sine morte media transituri.
inquisitio diligentior adhibenda ẽ.
& siquid hinc absolutũ ac definitũ
disputatione rationabili atq ꝑfecta
audire uł legere. aut ex cogitare po¬
tueris. peto michi mittere ñ graueris.
Ego enim qd̃ confitendum ẽ caritati
tuȩ. plus amo discere. quã docere. Nã
hȩc admonem᷑ etiam dicente apło.¬
Sit autẽ om̃is homo uelox ad audien¬
dum: tardus autẽ ad loquendũ. Ut
ergo discamus. inuitare nos debet
suauitas ueritatis. Ut autẽ doceamꝰ:
cogere necessitas caritatis. Ubi potius
orandum est. ut transear ista necessi-¬
tas qua hominẽ docet aliquid ho¬
mo: ꝙ simus om̃s docibiles di quã-¬
uis hoc simus. cum ea quȩ ad uerã
pietatẽ ꝑtinent dicimꝰ. etiã quando
illa uidetur docere homo. quia neq
qui plantat est aliquid. neque
qui rigat. sed qui incrementũ dat ds.
Cumitaq si d̾s incrementũ ñ daret nicħ

Expanded text:
ri sed ex hac mortalitate ad inmortari sed ex hac mortalitate ad inmortalitatem sine media morte transituri, inquisitio diligentior adhibenda est et, si quid hinc absolutum ac definitum disputatione rationabili atque perfecta audire aut legere aut excogitare potueris. peto mihi mittere non graueris. ego enim, quod confitendum est caritati tuae, plus amo discere quam docere. nam haec admonemur etiam dicente apoSit autem omnis homo uelox ad audiendum, tardus ad loquendum. ut ergo discamus, inuitare nos debet suauitas ueritatis: ut autem doceamus, cogere necessitas caritatis. ubi potius optandum est, ut transeat ista necessitas. qua hominem docet aliquid homo, ut simus omnes dociles deo. quamuis hoc simus. cum ea, quae ad ueram pietatem pertinent, discimus. etiam quando illa docere uidetur homo. quia neque qui plantat. est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat deus. cum itaque, si deus increment
Abbreviated transcription (Latin):
rit: illa uerba excutienda erunt. quo
modo sic accipiamus. tu quod semi¬
nas non uiuificatur. nisi moriat᷑.
& om̃s resurgemus. siue om̃s tlormie-¬
mus: ut non aduersentur huic sen¬
tentiȩ. qua quidam creduntur etiã
cum suis corporib inȩternum non
gustata morte uicturi. Sed utrũli¬
bet hoꝵ ueracior & ꝑspicatior intelle¬
ctus inueniat: quid ad causam ꝑtine¬
bit istorum. siue om̃s debita morte
plectantur. siue aliquib ab hac con¬
ditione parcatur. cum tamen conster.
non solum mortẽ animȩ. uerũ etiam
corporis secuturã non fuisse. si pecca¬
tum non precessisset. & gr̃ẽ mirabilio¬
re uirtute iustos a morte ad ȩternam
beatitudinem reuiuiscere. qũa in mor-¬
tis exꝑientiam non uenire: Hȩc ꝓpter
illos de quib michi scripsisti satis di¬
cta sint: quauis eos non iam existimẽ
dicere. ꝙ si non peccasset adam. fuisse
uł corpore moriturum. Cȩterũ quod
attinet ad questionẽ resurrectionis.

Expanded text:
rit, illa uerba excutienda erunt, quo rit, illa uerba excutienda erunt, quo modo sic accipiemus \'tu quod seminas, non uiuificatur, nisi moriatur\\ et \'omnes resurgemus siue \'omnes dormiemus,\' ut non aduersentur huic sententiae, qua quidam creduntur etiam cum suis corporibus in aeternum non degustata morte uicturi. Sed utrumlibet horum ueracior ac perspicacior intellectus inueniatur, quid ad causam pertinet istorum. siue omnes debita morte plectantur siue aliquibus ab hac condicione parcatur, cum tamen constet mortem non solum animae uerum etiam corporis secuturam non fuisse, si peccatum non praecessisset, et gratiae mirabiliore uirtute iustos a morte ad aeternam beatitudinem reuiuiscere, quam in mortis experientiam non uenire? haec propter illos. de quibus mihi scripsisti, satis dicta sint, quamuis eos iam non existimem dicere, etiamsi non peccasset Adam, fuisse uel corpore moriturum. Ceterum quod adtinet ad quaestionem resurrectionis,