comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lios dei fieri. his qui receperũt
eum. ⁊ quid sit recepisse cũ bre¬
uiter fuisset expositum. di¬
cendo credentibus innomine
eus. quoq modo filii dei fierẽt.
eẽt ad uinctum qui nõ ex sangui¬
nibus. neq ex uoluntute car¬
nis. neq exuoluntute uirrs&
ex dõ nati sunt. ne istti homi¬
num quã uidemus & gesttaꝰ
infirmttis. tiantũ excellẽciã
desperar& ilico adnexum ẽ.
t uerbum caro factum est. &
habittiuit in nobis. ut a conta¬
rio suaderetur. quod incredibile
uidebatur. Si enim natura dĩ filuꝰ
ꝓpter filios hominũ. muscłia factꝰ
est filius hominis. hoc est enĩ. uer¬
bum caro fact̾um est. & habitauit
inhominibus. quanto est eredibi¬
beati. participes inmortalitatis
eius effecti ꝓpter quod ꝑsuadendũ
dei filius particeps nr̃ẽ in mor¬
talitutis effectus est: Capł .x.

Expanded text:
lios Dei fieri iis qui eum receperunt; lios Dei fieri iis qui eum receperunt; et quid sit recepisse eum, breviter fuisset expositum, dicendo, Credentibus in nomine ejus; quoque modo filii Dei fierent, esset adjunctum, Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt: ne ista hominum quam videmus et gestamus infirmitas tantam excellentiam desperaret, illico annexum est, Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; ut a contrario suaderetur quod incredibile videbatur. Si enim natura Dei Filius propter filios hominum misericordia factus est hominis filius; hoc est enim, Verbum caro factum est, et habitavit in nobis hominibus: quanto est credibibeati participes immortalitatis ejus effecti; propter quod persuadendum Dei Filius particeps nostrae mortalitatis
Abbreviated transcription (Latin):
UMANIS QUIERE.
argumentationibus.
h ec inuenire conantes iuix pau¬
ci magno prediti igenio. ha¬
bundantes ocio. doctrinisq sub¬
tilissimis eruditi. ad indagin¬
dã soluis anime inmortailitatẽ
ꝑuenire potuerunt. Cui tam̃
anime. beatt̃ nõ inuenerunt.
stabilem id est uerã. Ad miseriᷤᷤ
eam quippe uite hiuius. &iã post
beatitudinẽ redire dixerunt.¬
& qui eorum de hac erubuerut sen¬
tentia. & animã purguttĩ. in sem¬
piternã beatttudinẽ. sine corpor e
conlocandã puttirunt ttilia. de
mundi retrorsum. eternitate sen¬
ciunt. ut hanc de hanc de anima
sententiã suã ipsi redarguant.
Quod hic longum est. demonstrare.
S& mlibro xiͦi. de ciuitate dei.
satis a nobis est. quantũ arbitror
explicatum. Fides autẽ ista to¬
tum hominẽ inmorttdem futurũ
qui utiq consttit anima. & cor¬
pore & oeboͥc uere beatũ. nõ ar¬
gumentatione humana. s& diui¬
na auctor ittite ꝓmittid.ideo
cum dictũ eẽt in ceuangelio.
quod iħc dederit potestatem si¬

Expanded text:
umanis quippe argumentationibus haec invenire conantes, vix pauci magno praediti ingenio, abundantes otio, doctrinisque subtilissimis eruditi, ad indagandam solius animae immortalitatem pervenire potuerunt. Cui tamen animae beatam vitam non invenerunt stabilem, id est veram: ad miserias eam quippe vitae hujus etiam post beatitudinem redire dixerunt. Et qui eorum de hac erubuerunt sententia, et animam purgatam in sempiterna beatitudine sine corpore collocandam putaverunt, talia de mundi retrorsus aeternitate sentiunt, ut hanc de anima sententiam suam ipsi redarguant: quod hic longum est demonstrare, sed in libro duodecimo de Civitate Dei, satis a nobis est, quantum arbitror, explicatum . Fides autem ista totum hominem immortalem futurum, qui utique constat ex anima et corpore, et ob hoc vere beatum, non argumentatione humana, sed divina auctoritate promittit. Et ideo cum dictum esset in Evangelio, quod Jesus dederit potestatem fi
Abbreviated transcription (Latin):
Quisq namq itti sit mente cecus.
& ab om̃i luce ueritatis ac
tenebris dedecoris inuolut us.
ut eum qui nequiter uiuit
ac turpiter. & nullo ꝓiben¬
te. nullo ulciscente. nullo saltẽ
repre hendere audente. insuꝑ
& laudantibus plurimis : qm̃ sic̃
ait scriptura duuna. laudatur
peccator indesideriis animȩ suȩ.
&e qui iniqua gerit benedicit᷑.
impl& om̃s suas beredicitur

Expanded text:
Quis namque ita sit mente caecus, Quis namque ita sit mente caecus, et ab omni luce decoris alienus ac tenebris dedecoris involutus, ut eum qui nequiter vivit ac turpiter, et nullo prohibente, nullo ulciscente, et nullo saltem reprehendere audente, insuper et laudantibus plurimis, quoniam sicut ait Scriptura divina, Laudatur peccator in desideriis animae suae; et qui iniqua gerit, benedicitur , implet omnes suas facinor
Abbreviated transcription (Latin):
Hore ILD ET
quod nos ab illis angustiis.
possit eruere. Ut qm̃ diximus
ibi quosq posuisse beatam uitũ
quod eos maxime delecttiuit.
ut uolunttis epicurum. uir¬
tus zenonẽ:. sic alium aliquid
aliud nichil dicamus ẽẽ beate
uiuere. nisi uiuere scđm
delectationem suam. Q ideo
falsum nõ est quod om̃s beate
uiuere uelint. quia om̃s ita
uolunt ut quemq delectat.
Nam & hoc ppło si ꝓnuntiatũ
eẽt inteatro. om̃s id insuis uo¬
luntatibus inuenirent. S&
hoc quoq eicero. cum sibi ex
aduerso ꝓposiuiss& .ita radar¬
guit. ut qui hoc sentiunt eru¬
bescant. Ait enim. Ecce autẽ
nõ philosofi guidem. s& ꝓmti
titmen ad disputandũ om̃s
aunt eẽ beatos qui uiuant
ut ipsi uelint. Hoc est quod
nos diximus ut quemq de¬
lectat. S&̾ max ille subiectt.
alsum id quidem uelle enĩ
quod nõ doceat: id ipsum miserri¬
mũ. Nec tam miserum est ño
adipisci quod uelis: quã ad ipisci
uelle quod nõ oporteat. Precla¬
rissime omĩno atq uerissime

Expanded text:
orte illud est quod nos ab his angustiis possit eruere, ut quoniam diximus ibi quosque posuisse beatam vitam quod eos maxime delectavit, ut voluptas Epicurum, virtus Zenonem; sic alium aliquid aliud, nihil dicamus esse beate vivere, nisi vivere secundum delectationem suam, et ideo falsum non esse quod omnes beate vivere velint, quia omnes ita volunt ut quemque delectat? Nam et hoc populo si pronuntiatum esset in theatro, omnes id in suis voluntatibus invenirent. Sed hoc quoque Cicero cum sibi ex adverso proposuisset, ita redarguit, ut qui hoc sentiunt, erubescant. Ait enim: Ecce autem non philosophi quidem, sed prompti tamen ad disputandum, omnes aiunt esse beatos, qui vivant ut ipsi velint: hoc est quod nos diximus, Ut quosque delectat. Sed mox ille subjecit: Falsum id quidem. Velle enim quod non deceat, idipsum miserrimum nec tam miserum est non adipisci, quod uelis, quam adipisci uelle, quod non oporteat.rissime omnino atque verissime.
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. S& habere poterat.
sicut potuit quando uoluit. Hec
autem apłi sententia p̾cedens
ubi ait. adhuc cũ ifirm eẽmꝰ.
iuxtt tempus pro impiis mor¬
tius est. coher& his duabus se¬
quentibus. Quarũ in una dix̃
peccatores. malia inimicos dei.
Tam quã in illis singulis redide¬
rit singula peccatores ad in¬
sirmos. minuicos dei refferens

Expanded text:
habebat, sed habere poterat, habebat, sed habere poterat, sicut potuit quando voluit. Haec autem Apostoli sententia praecedens, ubi ait, Adhuc cum infirmi essemus, juxta tempus pro impiis mortuus est, cohaeret his duabus sequentibus, quarum in una dixit peccatores, in alia inimicos Dei, tanquam illis singulis reddiderit singula, peccatores ad infirmos, inimicos Dei referens
Abbreviated transcription (Latin):
Si enĩ cum inimici essemus. recon¬
ciliati sumus deo ꝑmortẽ fili eiꝰ
multo magis recontiliati. salui
erimus inuitti ipsus. Quos pec¬
catores dicit prius hosposteruiᷤᷤ
inimicos dei. & quos prius iusti¬
ficatos insanguine iħu xp̃i. eos
posterius reconciliatos ꝑmortẽ
filii dei. & quos prius saluos ab
tra ꝑ ipsum. eos postea saluos in
uitit ipsius. Non ergo ante
istam gr̃am. quo quomodo pe¬
catores. s& intailibus peccatis
fuimus. ut mimici essemus dĩ.
Superius autẽ idem apł̃s. nospe¬
catores det & mimicos dei. duobꝰ
identidem nominibus appellauit.
Uno uł ut mitissimo. alio plane
atrocissimo dicens. Si enĩ xp̃ẽ
cũ infirmi essemus. ad huc iuxta
tempus ꝓimpiis mortuus est.
quos infirmos eosoem impios nun¬
cupauit. L eue aliquid udetur
infirmitus. s& aliquando ttilis ẽ.
ut impietis nominetur. Nisi
tamen infirmitas eẽt. medicũ
necessariũ nõ haber&. Qui ẽ
autẽ locutione saluator. Iuod
uerbũ latina lingua antea nõ

Expanded text:
essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; multo magis reconciliati, salvi erimus in vita ipsius. Quos peccatores dixit prius, hos posterius inimicos Dei; et quos prius justificatos in sanguine Jesu Christi, eos posterius reconciliatos per mortem Filii Dei; et quos prius salvos ab ira per ipsum, eos postea salvos in vita ipsius. Non ergo ante istam gratiam quoquo modo peccatores, sed in talibus peccatis fuimus, ut inimici essemus Dei. Superius autem idem apostolus nos peccatores et inimicos Dei, duobus identidem nominibus appellavit, uno velut mitissimo, alio plane atrocissimo, dicens, Si enim Christus, cum infirmi essemus adhuc, juxta tempus pro impiis mortuus est . Quos infirmos, eosdem impios nuncupavit. Leve aliquid videtur infirmitas; sed aliquando talis est, ut impietas nominetur. Nisi tamen infirmitas esset, medicum necessarium non haberet: qui est autem locutione Salvator. Quod verbum latina lingua antea non
Abbreviated transcription (Latin):
cati. in sanguine ipsus :
ut in eo iustificentur credentes :
&. quid est reconciliati ꝑ mortem
filii eiuis: Itt̾ ne uero cum iras¬
ceretur nobis ds̃ pater. uidit
mortem filii su ꝓnob̾is. & pla¬
catus est nobis : Num quid ergo
filius eius. usq adeo nobis placa¬
tus erat. ut ꝓnobis aiam dig¬
naretur mori : Later uero.
usq ad eo adhuc irascebatur.
ut nisi filius ꝓ nobis moreretur
nõ placaretur: & quid est qͦd
allo loco idem ipse doctor gen¬

Expanded text:
cati in sanguine ipsius? ut in eo justificentur credentes? Et quid est, reconciliati per mortem Filii ejus? Itane vero, cum irasceretur nobis Deus Pater, vidit mortem Filii sui pro nobis, et placatus est nobis? Numquid ergo Filius ejus usque adeo nobis jam placatus erat, ut pro nobis etiam dignaretur mori: Pater vero usque adeo adhuc irascebatur, ut nisi Filius pro nobis moreretur, non placaretur? Et quid est quod alio loco idem ipse doctor Gen
Abbreviated transcription (Latin):
donauit. Num quid nisi iam pla¬
catus eẽt pater. ꝓprio filio nõ
parcens. ꝓ nobis eum trader & :¬
on ne uidetur hec illi uł auersa
eẽ sententia : In illa moritur
pronobis filius. ⁊ reconciliatur
nobis pater eius ꝑmordem. In
hac autẽ tamquã prior nos di¬
lexerit pater. ipse ꝓpter nos.
filio nõ parcens ipse ꝓ nobis. eum
tradidit admortem. S& uideo
quod antea pater dilexit nos.
nõ solum antequã. ꝓ nobis filiuᷤ
moreretur. S& antequã cõ¬
der& mundum. Ipso teste apło
qui dicit. Sicut elegit mipso.
filius patre sibi nõparcente. ꝓ
nobis uł ut inuitus est traditꝰ.
quia & de ipso dictum est. qͥme
dilexit & tradidit semedipsum

Expanded text:
donavit ? Numquid nisi jam placatus esset Pater, proprio Filio non parcens pro nobis eum traderet? Nonne videtur haec illi velut adversa esse sententia? In illa moritur pro nobis Filius, et reconciliatur nobis Pater per mortem ejus: in hac autem tanquam prior nos dilexerit Pater, ipse propter nos Filio non parcit, ipse pro nobis eum tradit ad mortem. Sed video quod et antea Pater dilexit nos, non solum antequam pro nobis Filius moreretur, sed antequam conderet mundum, ipso teste Apostolo qui dicit: Sicut elegit nos in Filius Patre sibi non parcente pro nobis velut invitus est traditus, quia et de ipso dictum est, Qui me dilexit, et tradidi
Abbreviated transcription (Latin):
pax est humana natura. nõ
de ullius mali ꝑp&ratione.
uł̃ ad eptione. G audere deside¬
rat. Ꝙ bona qualia in hac mi¬
sera uitti eẽ possunt. prudẽti
temperanti. forti. & iusta m̃te
sectatur. & quantum datur.
Assequitur. Ut aiam inmalis
sit bonis. & finitis malis om̃ibꝰ.
acq in mpletis bonis omĩbꝰ sit

Expanded text:
pax est humana natura, non pax est humana natura, non de ullius mali perpetratione vel adeptione gaudere desiderat; et bona, qualia et in hac misera vita esse possunt, prudenti, temperanti, forti, et justa mente sectatur, et quantum datur assequitur; ut etiam in malis sit bonus, et finitis malis omnibus atque impletis bonis omnibus sit
Abbreviated transcription (Latin):
UO ERGO EXHIS DUO¬
Bus beata uita const&e.
atq omĩbus notii omibus carasit :
quid puttaus eẽ cause quur
horum duorum quando utrũ q
nõ possunt. magis eligant lomines
ut omĩa que uolunt habeant
quam ut omĩa bene uelint & iã¬
si non habeant : Un ipsa est
prauittis generis humani.
ut cum eos nõ lateat nec
male hab&. S& illum qui &
hab& quecumq uult bona.
& nulla uult mala: ex his
duobus. quibus beata uitti
ꝑsicitur. quando utrumq
non datur ⁊d eligatur po¬
cius. unde magis abeatai uitti
recedatur.: Longius quippe
ab illa est quicumꝰq ad ipiscit᷑
male cupitti: quã qui nõ ad ipis¬
citur concupittt. Cum potius
eligi debuerit uoluntis bona
atq p̃poni: &iam nõ adepta que
app&it. ꝓ pinquat enĩ beatȩ uitȩ.¬
qui bene uult quecumq uult
& que ad eptus cum fuerit bea¬
tus erit. & utiq nõmala s&
bona. beatum faciunt. quando
iam idq nõ parui extimandũ
eam ipsam scilic& uoluntat ẽ
bonam qui de bonis quorũ ca¬

Expanded text:
um ergo ex his duobus beata vita constet, atque omnibus nota, omnibus chara sit; quid putamus esse causae cur horum duorum, quando utrumque non possunt, magis eligant homines, ut omnia quae volunt habeant, quam ut omnia bene velint etiamsi non habeant? An ipsa est pravitas generis humani, ut cum eos non lateat, nec male vult habet; sed illum qui et habet quaecumque vult bona, et nulla vult mala, ex his duobus quibus beata vita perficitur, quando utrumque non datur, id eligatur potius, unde magis a beata vita receditur longius quippe ab illa est quicumque adipiscitur male concupita, quam qui non adipiscitur concupita; cum potius eligi debuerit voluntas bona, atque praeponi, etiam non adepta quae appetit? Propinquat enim beato, qui bene vult quaecumque vult, et quae adeptus cum fuerit beatus erit. Et utique non mala, sed bona beatum faciunt, quando m, idque non parvi aestimandum, eam ipsam scilicet voluntatem bonam, qui de bonis quorum ca
Abbreviated transcription (Latin):
ut. Nõ podest dm̃ diligere quẽ nõ ui¬
uia hec illi causa est. nõ uidendi dm̃
quod nõ diligit syẽm. Qui enĩ nõdi¬
lEit syẽm. nõ est in dileccione. Iqui nõ
est indileccione. nõ est in deo quia as̃
dileccio est. Porro qui nõ est indeo. nõ
est inlumine. Iuia ds̃ lumen est. & te¬
nebre meo nõ sunt ulle. Qui ergo
nõ est inlumine. quid mirũ sinõ iud&
lum̃. idest nõ uid& dm̃. quia intene¬
bris est : Fr̃atrẽ autẽ uid& humano
uisu. quo uideri ds̃ nõpotest. S& si
eũ quẽ uidet humano uisu. sp̃ã li
le arittite diligers. uidera dm̃ qͥ est
ipsa learitas uisu iteriore quo ui¬
deri potest. Ititq qui frẽm quẽ ui¬
d& nõ diligit. dm̃ quẽ ꝓpterea nõ ui¬

Expanded text:
ait, Non potest Deum diligere quem non viait, Non potest Deum diligere quem non viquia haec illi causa est non videndi Deum, quod non diligit fratrem. Qui enim non diligit fratrem, non est in dilectione, et qui non est in dilectione, non est in deo, quia deus dilectio est. porro qui non est in deo, non est in lumine, quia deus lumen est et tenebrae in eo non sunt ullae. qui ergo non est in lumine, quid mirum, si non uidet lumen, id est non uidet deum, quia in tenebris est? fratrem autem uidet humano uisu, quo uideri deus non potest. sed si eum quem uidet humano uisu spiritali caritate diligeret, uideret deum, qui est ipsa caritas, uisu interiore, quem uideri potest. itaque qui fratrem, quem uidet, non diligit, deum, quem propterea non ui
Abbreviated transcription (Latin):
in lumine man&. ⁊ scandalum ineo
nõ est. M. anifestũ est quod iusticie
ꝑfeccionẽ. in fratris dileccione posue¬
rit. Nam in quo scandalũ nõ est. utiq
ꝑfectus est. & taomen udetur dilec¬
cionẽ dei taciusse. Quod numquã
facer&s. nisi quia in ipsa fr̃na cdilec¬
cione uult intelligi dm̃. Aꝑtissimne
quia dileccio. ex deo est. Ꝙ omĩs
qui diligit ex dõ natus est & cogno¬
uit dñ. Qui nõ diligit nõ cognouit
dm̃ quia ds̃ dileccio est. Ista contexio
satis aꝑteq declarat. eandem ipsam
fraternã dileccionẽ. Nam fraterna
dileccio est. quã diliginius inuicem¬
cari. Cum ergo de dileccione dili¬
gimus frm. de dõ diligimus frm̃.
Nec fieri potest ut eandem dileccionẽ.
nõ p̃cipue diliogamus qua frẽm dili¬
gius. Unde collieitur duo illa
precepta. nõposse eẽ sine iniuicem.
qm̃ quippe ds̃ dileccio est. Dm̃ cer¬
te diligit. qui diligit dileccionẽ
Dileccionẽ aut̃ necesse est dilig ait.
qui diligit frem. Cideo paulopost

Expanded text:
in lumine manet, et scandalum in eo non est. Manifestum est quod justitiae perfectionem in fratris dilectione posuerit. Nam in quo scandalum non est, utique perfectus est. Et tamen videtur dilectionem Dei tacuisse; quod nunquam faceret, nisi quia in ipsa fraterna dilectione vult intelligi Deum. Apertissime quia dilectio ex Deo est, et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognoscit Deum. Qui non diligit, non cognovit Deum; quia Deus dilectio est. Ista contextio satis aperteque declarat, eamdem ipsam fraternam dilectionem nam fraterna dilectio est, qua diligimus invicemcari. Cum ergo de dilectione diligimus fratrem, de Deo diligimus fratrem: nec fieri potest ut eamdem dilectionem non praecipue diligamus, qua fratrem diligimus. Unde colligitur, duo illa praecepta non posse esse sine invicem. Quoniam quippe Deus dilectio est; Deum certe diligit, qui diligit dilectionem: dilectionem autem necesse est ut diligat, qui diligit fratrem. Et ideo paulo post
Abbreviated transcription (Latin):
& amor. Iuid est ergo amor nisi
quedã uitu duo aliqua copulans
uł copulare apetens. amantẽ
scilic&. ⁊ quod amatur :  hoc
&iam in extremis carnalibꝰ que
amoribus ita est. S ut aliquid pu¬
rius. & aliquid ius auriamus. ut¬
calcata carne ascendamus ad aninũ.
Q uid amat animus ur ami co. nisi aninus
& illic igitur tria sunt. Qmans aso
amatur & amor. Restat &iã hinc as
cendere. ⁊ suꝑus istt querere. quan¬
tũ homini datur. S& hinc paululan
requi escat intentio. Nõ ut se existn
nuenisse quod querit. S& sic̃ sola n¬
ueniri locus. ubi querendũ est aliqus¬

Expanded text:
et amor. et quid ergo amor nisi et amor. et quid ergo amor nisi quaedam uita duo aliqua copulans uel copulari appetens, amantem scilicet et quod amatur? et hoc etiam in extremis carnalibusque amoribus ita est. sed ut aliquid purius et liquidius hauriamus, calcata carne ascendamus ad animum. quid amat animus in amico nisi animum? et illic igitur tria sunt: amans et quod amatur cendere, et superius ista quaerere, quantum homini datur. Sed hic paululum requiescat intentio, non ut se jam existimet invenisse quod quaerit, sed sicut solet inveniri locus, ubi quaerendum est aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
nos quoq ita posse uiuere. quia ho¬
mines sumus. exeo quod aliqui homi¬
nes itet uixer minime desperamus.
& hoc ut desideremus ardentuis & fiden¬
cius precemur. Ita & ipsorũ uittĩ fac̃¬
a nobis diligi forme illius dileccio scdm
quã uixissẽ creduntur.  illorum
uita creditit in eandem formã fia¬
grantiorem excitat hcaritatem.
Ut quanto flagrantius diligimus dm̃
tanto certius serẽniusq uideamus
Quia indeo conspicimus in comuttibi¬
lem formã iusticie. scđm quã homi¬
nem uiuere oportere iudicamus.
Ual& ergo fides ad cognitionẽ ꝙ ad
dileccione dei. nõ ttanquã omino
incogniti. aud om̃ino nõdilecti.s oͦ
cognoscatur manifestius & quosir¬
muis diligatR:
capł .x. Deamante & quod amatur
& a mo
UD EST AUTED Dileccio
uł icaritts quã tanto ope
seriptura diuina laudat & p̃dicat
nisi amor boni : Amor autẽ alieiuiꝰ
amantis est. & amore aliquid amat᷑.
Icce tria sunt. umans & quod amat᷑

Expanded text:
nos quoque ita posse uiuere, qui honos quoque ita posse uiuere, qui homines sumus, ex eo quod aliqui homines ita uixerunt minime desperamus, ut hoc et desideremus ardentius et fidentius precemur. ita et ipsam uitam facit nobis diligi formae illius dilectio, secundum quam uixisse creduntur, et illorum uita credita in eandem formam flagrantiorem excitat caritatem, ut quanto flagrantius diligimus deum, tanto certius sereniusque uideamus, quia in deo conspicimus incommutabilem formam iustitiae, secundum quam hominem uiuere oportere iudicamus, ualet ergo fides ad cognitionem et ad dilectionem dei, non tamquam omnino incogniti aut omnino non dilecti, sed quo cognoscatur manifestius et quo firmius diligatur. CCCXLVI. DE AMANTE ET QVOD AMATVR ET AMOd est autem dilectio uel caritas, quam tantopere scriptura diuina laudat et praedicat, nisi amor boni ? amor autem alicuius amantis est et amore aliquid amatur. ecce tria sunt: amans et quod amatur
Abbreviated transcription (Latin):
dei. ꝑ arma iusticie. ad dextris & asi¬
nistris. Per głam & ignobilitatem.
ꝑinfamiã & bonã famam. At sedue¬
tores & ueraces. Ut qui ignoramur.
& cognoseimur. Quasi morientes.
⁊ecce uiuimus. Ut coereeͥti & nõ
mortificati. Ut tristes autẽ semꝑ
gaudentes. Sicut egeni. multos
autẽ ditaentes. Tamquã nichil ha¬
bentes. & omĩa possidentes. Quid
ergo quod accendimur indileccionẽ
apłi pauli cũ istt legimus. nisi quod
credimus eũ ita uixisse : Quiendũ
tamen sic ẽẽ dei ministris. node ab¬
quibꝰ auoitũ eredimus. s& uitus apud
nos uł potius supranos mipsa ueri¬
tate conspicimus. Illum ergo quẽ
sic uixisse credimus. exhioc quod ui¬
demus diligimus. Unisi hanc formã
quã semꝑ sttibilem atq in comutabi¬
lem cernimus. precipue diligeremꝰ
nõ ideo diligeremus illum. quia eiꝰ
uitam cũ in carne iuiuer& huic
forme co aptatũ. & cõ gruentem
ritatẽ excittonur ꝑfidem qua credi¬
mus uixisse. sic aliquem. Espem qua

Expanded text:
iae a dextris et sinistris, per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam; ut seductores et ueraces, ut qui ignoramur et cognoscimur, quasi morientes et ecce uiuimus, ut coherciti et non mortificati, ut tristes, semper autem gaudentes, sicut egeni, multos autem di- , tantes, tamquam nihil habentes et omnia possidentes — quid est, quod accendimur in dilectione Pauli apostoli, cum ista legimus, nisi quod credimus eum ita uixisse ? uiuendum tamen sic esse dei ministris non de aliquibus auditum credimus, sed intus apud nos, uel potius supra nos in ipsa ueritate conspicimus. illum ergo quem sic uixisse credimus, ex hoc quod uidemus diligimus, et nisi hanc formam, quam semper stabilem atque incommutabilem cernimus, praecipue diligeremus, non ideo diligeremus illum, quia eius uitam, cum in carne uiueret, huic formae coaptatam et congruentem ritatem excitamur per fidem, qua credimus uixisse sic aliquem, et spem, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ritate. ad aliquod bonũ. Quia eũ
diligimus lraritatẽ. aliquid diligẽ¬
tẽ diligimus ꝓpter hoc ipsũ quia di¬
ligit aliquid. Ergo quod diligit
icarittis est. ut possit &iam ipsa hea¬
ritas diligi. Haritas enĩ nõ est que
nichil diligit. Si autẽ se ipsũ dili¬
git. diligit aliquid. Oport& ut hea¬
ritate se diligat. Sicut enĩ uar¬
bũ indicat aliquid. indicat
& iam se ipsum. s& nõ se uerbum¬
indicat nisi se aliquid indicat re i¬
dica. sic & lcaritas diligit quidem se
s nisi se aliquid diligentẽ diligat. nõ
lcaritate se diligit. Quid ergo dili¬
git hcarittis. nisi quod haritate dili¬
gimus: Id autẽ ut ꝓpximo ꝓbenus.¬

Expanded text:
ritate ad aliquod bonum, quia, cum ritate ad aliquod bonum, quia, cum diligimus caritatem, aliquid diligentem diligimus propter hoc ipsum, quia diligcharitas, ut possit etiam ipsa charitas diligi? Charitas enim non est, quae nihil diligit. Si autem se ipsam diligit, diligat aliquid oportet, ut charitatem se diligat. Sicut enim verbum indicat aliquid, indicat etiam se ipsum, sed non se verbumindicat, nisi se aliquid indicare indicet: sic et charitas diligit quidem se, sed nisi se aliquid diligentem diligat, non charitatem se diligit. Quid ergo diligit charitas, nisi quod charitate diligimus? Id autem, ut a proximo
Abbreviated transcription (Latin):
himus & cuirimus in sublimia
celorum. & ima terrarũ queren¬
tes eũ qui est apud nos. sinos eẽ¬
uelimus apud eum: Nemo dicat
nõ noui quid diligam. Diligat fr̃m
& diligit eandem dileccionẽ. Magis
enĩ nouit dileccionẽ qua diligit.
quã frm̃ quẽ diligit. Ecce iampo¬
test notiorem dm̃ habere quamfrm.
Plane notiorẽ. quia presentior est.
Notiorem. quia interiorẽ. Notiorem
quia certiorem. Amplectire dilec¬
ciorem dm̃. & dilecciore amplectere
dm̃. Ipsa est dileccio que om̃s bonos
angłos. ⁊ om̃s dĩ seruos cõsociat uin¬
culo scĩtatis. nosq & illos cõiungit
inuicem nob̾. ⁊ sub uigit sibi. Quã¬
to igitur saniores sumus. atumore
suꝑbie tanto sumus clileccione ple¬
niores. & quo nisi deo plenus est. qͥ
plenus est dileccione: At enĩ hea¬
possũ. eã mente cõspicio. ⁊ credo
scripture dicenti. qñ ds̃ lcaritusẽ
& qui man& in lxaritate in deo ma¬
nebo si potero. ut uidere te uideas.
Mdsit tantũ ipsa. ut moueamur ha¬

Expanded text:
imus et currimus in sublimia coelorum et ima terrarum, quaerentes eum, qui est apud nos, si nos velimus esse apud eum? Nemo dicat non novi quid diligam. Diligat fratrem, et diligat eandem dilectionem. magis enim nouit dilectionem, qua diligit, quam fratrem, quem diligit. ecce iam potest notiorem deum habere quam fratrem, plane notiorem, quia praesentiorem, notiorem, quia interiorem, notiorem, quia certiorem. amplectere dilectionem deum et dilectione amplectere deum. ipsa est dilectio, quae bonos omnes angelos et omnes dei seruos consociat uinculo sanctitatis, nosque et illos coniungit inuicem nobis, subiungit sibi. quanto igitur saniores sumus a tumore superbiae, tanto sumus dilectione pleniores. et quo nisi deo plenus est qui plenus est dilectione? at enim capossum, eam mente conspicio et credo scripturae dicenti: quoniam deus caritas est, et qui manet in caritate, in deo manebo, si potero, ut uidere te uideas. adsit tantum ipsa, ut moueamur ca
Abbreviated transcription (Latin):
mea que ante sunt extentus. scđm in¬
tentionẽ sequor. ad palmã suꝑne uo¬
cationis dĩ. in xp̃o iłni. Quotquot
ergo perfeti. hoc sapramus. Perfec¬
cionẽ pihac uttit dic̃ nõ aliud quã ea
que retro sunt obluusci. & inea que
ante sunt ex tendi scdm intentionẽ.
Tittssima est enĩ querentis intentio
donec ad p̾hendatur illud quoten¬
dimus. & qua extendimur. S ea
recta intentio est. que ꝓficicitur
afide. Certai eĩ fides. ut cumq in¬
coat cognitionẽ. Cognitio uero
certa nõperficitur nisi post hanc
uitã. cum uidebimus facie ad fa¬
ciem. Hoc ergo sapramus. Vt
nouerimus tuciorem eẽ affectũ
uera querendi quã in cognita ꝓ
cognitis p̃sumendi. Sic ergo que¬
ramus tam quã inuenturi. Tsic
inueniamus tranquã quesituri.
Cum enĩ cõsũma uerit homo. tũc
incipit. De credendis nulla infi¬
delitute dubitemus. de intel¬
legendis nulla temeritate af¬
firmemus. In illis auctoritts te¬

Expanded text:
in ea quae ante sunt extentus, secundum inin ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus . Perfectionem in hac vita dicit, non aliud quam ea quae retro sunt oblivisci, et in ea quae ante sunt extendi secundum intentionem. Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a fide. Certa enim fides utcumque inchoat cognitionem: cognitio vero certa non perficietur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem . Hoc ergo sapiamus, ut noverimus tutiorem esse affectum vera quaerendi, quam incognita pro cognitis praesumendi. Sic ergo quaeramus tanquam inventuri: et sic inveniamus, tanquam quaesituri. Cum enim consummaverit homo, tunc incipit . De credendis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas te
Abbreviated transcription (Latin):
Mos Non ara¬
LIBO S illam
trinitatẽ qu&
ds̃ est. uerusq
hac sũmus & sol
deus. Expectaȩ
quis quis hec audis. Ad huc enĩ queri¬
mus. Attilia querentẽ nemo iuste
rep̃hendit. si tamen infide firmissimꝰ
querat quod aud nosse. aud eloqui
difficillimũ est. Affirmantẽ uero
scito iusteq rep̃hendit. qrusquis me¬
lius uł uid& uł doca. Querite
inquid d̃. & uiu& anima uestra
Et nequis quã se. tcaquã ad p̃h endi¬
se temere gaudeat. quertte in qͥd
faciem eius semper. Et apłs. Siqͥs
se inquid putat aliquid scire nõdũ
sat quẽ admodũ scire oporteat. Liisqͥs
autẽ diligit dm̃. hic cognitus est ab
llo. Nec quidem dix̃ cognouit illum
que peri culosa p̃sumptio est. s&̧ cog¬
utus est ab illo. Sic ⁊ alib cũ dixiᷤᷤ¬
sa nunc autẽ cognoscentes dm̃. stti¬
tim corrigens. immo cogniti estis
inquid adõ. Maximeq illo loco. Fr̃s
inquid eggo me ipsũ nõ arbitror apre¬
hendisse. unũ autẽ que retro oblitꝰ

Expanded text:
non quamlibet, sed illam Trinitatem quae Deus est, verusque ac summus et solus Deus. Exspecta ergo, quisquis haec audis: adhuc enim quaerimus, et talia quaerentem nemo juste reprehendit; si tamen in fide firmissimus quaerat, quod aut nosse aut eloqui difficillimum est. Affirmantem vero cito justeque reprehendit, quisquis melius vel videt vel docet. Quaerite, inquit, Deum, et vivet anima vestra . Et ne quisquam se tanquam apprehendisse temere gaudeat: Quaerite, inquit, faciem ejus semper . Et Apostolus: Si quis se, inquit, putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum scire oporteat. Quisquis autem diligit Deum, hic cognitus est ab illo . Nec sic quidem dixit, Cognovit illum; quae periculosa praesumptio est: sed, cognitus est ab illo. Sic et alibi cum dixisset, Nunc autem cognoscentes Deum; statim corrigens, imo cogniti, inquit, a Deo : maximeque illo loco, Fratres, inquit, ego me ipsum non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus,
Abbreviated transcription (Latin):
bit in cognitã. quã iilla similitudine
nouerat. Aud inspetie sempiterne
rationis uidemus aliquid & ibi ama¬
mus. Quod cũ expressũ in aliqua
rei temporalis efigie. illis qui ex¬
ꝑti sunt laudantibus credimus
& amanius. nõ aliquid amamus in¬
cognitũ. Unde iam supra satisdis¬
seriumus. Aud aliquid notũ amamꝰ
ꝓpter quod ignotũ aliquid queri¬
mus. Cuius ignoti amor nequaqͣm
nos ten& s& illius cogniti quo ꝑtinȩ¬
re nouimus. ut illud &iam quodiog
notũ querimus nouerimus. Siciti
de in cognito uerbo. paulo ante lo¬
cutussum. Uud ipsum scire quisq
amad quod nulli scire aliquid cupi¬
enti eẽ cognitũ potest. His causis
uidentur amare in cognita qui sci¬
re aliquid uolunt quod nesciunt.
ł ppter ardentiorem querendi appe¬
titum. sine amore dici nõpossunt.
S & quã se res aliter habeat neq om̃i¬
no quicquã ametur in cognitum ar¬
bitror me ꝑsuasisse uerũ dilingen¬
ter intuentibus. S& quia exempla
que dedimus eorum sunt. qui ali¬

Expanded text:
t incognitam, quam in illa similitudine noverat. Aut in specie sempiternae rationis videmus aliquid et ibi amamus, quod cum expressum in aliqua rei temporalis effigie, illis qui experti sunt laudantibus et credimus, et amamus, non aliquid amamus incognitum, unde jam supra satis disseruimus: aut aliquid notum amamus, propter quod ignotum aliquid quaerimus: cujus ignoti amor nequaquam nos tenet, sed illius cogniti, quo pertinere novimus, ut illud etiam quod adhuc ignotum quaerimus, noverimus; sicut de incognito verbo paulo ante locutus sum. Aut ipsum scire quisque amat, quod nulli scire aliquid cupienti esse incognitum potest. His causis videntur amare incognita, qui scire aliquid volunt quod nesciunt, et propter ardentiorem quaerendi appetitum sine amore esse dici non possunt. Sed quam se res aliter habeat, neque omnino quidquam ametur incognitum, arbitror me persuasisse verum diligenter intuentibus. Sed quia exempla quae dedimus, eorum sunt, qui ali
Abbreviated transcription (Latin):
tum hab& quod am& idq
nosse expait &iam maliqua re sin¬
gula uł insingulis rebus illi non¬
dum note forte laudantur fingitq
animo imaginariã formã qua ex¬
citaitur mamorem. Unde fingit nisi
exis que iam nouerat : Cuiuis tam̃
forme animo sigurate atq in cogi¬
tatione notissime. si eam que lauda¬
batur dissimilem inuenerit for¬
tasse nõ amabit. Iuod si amauerit
ex illo amore incipi& ex quo didieit.
aulo ante quippe alia erat que amaba¬
tur quã sibi animus formans exibere
consueuerat. Si autẽ illi forme si¬
milem inuenerit quã fama p̾dica¬
uerat. cui uere possit dicere.

Expanded text:
tum habet quod amat, idque nosse expetit, etiam in aliqua re singula, vel in singulis rebus, quae illi nondum notae forte laudantur, fingitque animo imaginariam formam qua excitetur in amorem. Unde autem fingit, nisi ex iis quae jam noverat? Cujus tamen formae animo figuratae atque in cogitatione notissimae, si eam quae laudabatur dissimilem invenerit, fortasse non amabit. Quod si amaverit, ex illo amare incipiet ex quo didicit. Paulo ante quippe alia erat quae amabatur, quam sibi animus formans exhibere consueverat. Si autem illi formae similem invenerit quam fama praedicaverat, cui vere possit
Abbreviated transcription (Latin):
rum quidem si specie delectari. hec
deos putauerunt. sciant quanto
clominator corũ melior est. Spe¬
ciei autẽ generator. creauit ea.
Aud si uirtutẽ. noꝑationẽ eorum
nurati sunt. intellegant ab his
quanto qui hec cõs tit̾uit forciorẽ
I magnitudine enĩ speciei. & crea¬
ture oognoscibiliter poterit. hoꝵ
cirator uideri. Hec delibro sa¬
pientie ꝓpt̃ea posui. neme fideliũ
quispiã frustra & maniter existi¬
m&. increatura prius. ꝑ quasdã
sui generis trinitates quodã mͦ.
gradatin. donec admentẽ homi¬
nis ꝑuenirem. quesisse indicia.
summe illuis trmitatis. quãque¬
rimus cum dm̃ querunu

Expanded text:
rum quidem si specie delectati haec rum quidem si specie delectati haec deos putaverunt, sciant quanto Dominator eorum melior est. Speciei enim generator ea creavit. Aut si virtutem et operationem eorum mirati sunt, intelligant ab his quanto qui haec constituit fortior est. A magnitudine enim speciei et creaturae cognoscibiliter poterat horum Creator videri . Haec de libro Sapientiae propterea posui, ne me fidelium quispiam frustra et inaniter existimet in creatura prius per quasdam sui generis trinitates quodam modo gradatim, donec ad mentem hominis pervenirem, quaesisse indicia summae illius Trinitatis, quam quaerimus cum Deum quaerimu
Abbreviated transcription (Latin):
tico. dicere sapientiã. Qui me
manducant ad huc esurient. &
quibibunt me ad huc sicient.
Manducant enĩ & bibunt. quia in¬
ueniunt. Ꝙ quia esuriuint hac
siciunt. adhuc querunt. Fides
querit intellectus inuenit. cꝓpt̃
quod ait ꝓpħa. Nisi credicleri¬
tis nõ intelligetis. & rursus in¬
tellectus eũ quẽ muenit. ad huc
querit. Ds enĩ respexit super
filios hominũ. sicut inpsalmo
saoro canitur. ut uideret si est
intelligens. ⁊requirens deũ.
Adhoc ergo deb& eẽ intellegẽs¬
homo. ut requirat dm̃. Satis
itiq rememorati fuerimus.
mlris que ds̃ fecit. ut ꝑ ea cog¬
nosceretur ipse qui fecit. Inui
arglintur in libro sapientie. que
de his que uidentur bona. nõ po¬
tuerunt scire eũ qui est. Neque
oꝑibus at tendentes in quid agno¬
uerunt artificem. S& aud ignẽ
aud spm̃. aud citatum aerem. aud
girum stellarũ. aud uiolentã aqͣm
aud lummaria celi. rectores orbis
teirarũ. deos putituerunt. Quo¬

Expanded text:
tico dicere sapientiam: Qui me tico dicere sapientiam: Qui me manducant, adhuc esurient; et qui bibunt me, adhuc sitient . Manducant enim et bibunt, quia inveniunt; et quia esuriunt ac sitiunt, adhuc quaerunt. Fides quaerit, intellectus invenit: propter quod ait propheta, Nisi credideritis, non intelligetis . Et rursus intellectus eum quem invenit adhuc quaerit: Deus enim respexit super filios hominum, sicut in Psalmo sacro canitur, ut videret si est intelligens, aut requirens Deum . Ad hoc ergo debet homo esse intelligens, ut requirat Deum. 3. Satis itaque remorati fuerimus in iis quae Deus fecit, ut per ea cognosceretur ipse qui fecit: Invisarguuntur in libro Sapientiae, qui de iis quae videntur bona, non potuerunt scire eum qui est, neque operibus attendentes agnoverunt artificem; sed aut ignem, aut spiritum, aut citatum aerem, aut gyrum stellarum, aut violentiam aquarum, aut luminaria coeli, rectores orbis terrarum deos putaverunt: quo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsalmo scõ. Retetur cor queten¬
cium dñm. quertte dñm & con¬
fortamini. quertte faciem elꝰ fa
smꝑ. Uidetur enĩ quod semper
queritur. num quã inueniri.
quomodo iam lettibitur. ⁊ non
pocius tristabitur cor queren¬
oĩ. si nõpotuerint inuenite qd̃
querunt. Non e̾nim ait letet᷑
cor inuenientiũ. s& querentiũ
re posse dum queritur. testat᷑
esaias ꝓpħa dum dicit. Ouerite¬
mex ut inueneritis eũ. iuoca¬
te illũ. Lleum appinqua uerit
uobis. derelinquã impius uiam
suam . & uir iniquiis cogititio¬
inconp̃hensibilia requirenda.
Nese existim& nichil muenisse. qͥc
quã sit in conp̃hensibile. quod que¬
rebat potuit inuenise. Quur gͦ
sic querit. si in conp̃hensibile con¬
p̃hendit. eẽ quod querit. Nisi ge
cessandũ nõ est. quã dui in ipsa
in conp̃hensibiliũ rerũ. inquisi¬
cione ꝓficitur. Ꝙ melior melior¬
q fit. querens tam magnũ bonũ
quod & inueniendii queritur. &
querendũ oiuenitur. Nam &que¬

Expanded text:
etetur cor quaerentium Dominum: quaerite Dominum, et confirmamini; quaerite faciem ejus semper . Videtur enim, quod semper quaeritur, nunquam inveniri: et quomodo jam laetabitur, et non potius contristabitur cor quaerentium, si non potuerint invenire quod quaerunt? Non enim ait, Laetetur cor invenientium; sed, quaerentium ri posse dum quaeritur, testatur Isaias propheta, dum dicit: Quaeritemox ut inveneritis, invocate eum: et cum appropinquaverit vobis, derelinquat impius vias suas, et vir iniquus cogitatioincomprehensibilia requirenda, ne se existimet nihil invenisse, qui quam sit incomprehensibile quod quaerebat, potuerit invenire. Cur ergo sic quaerit, si incomprehensible comprehendit esse quod quaerit, est, quamdiu in ipsa incomprehensibilium rerum inquisitione proficitur, et melior meliorque fit quaerens tam magnum bonum, quod et inveniendum quaeritur, et quaerendum invenitur? Nam et quae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sp̃s sc̃s. uniꝰ eiusdẽq subsitaiciȩ uł essenciȩ
dicantur. credantur intelligantur. Ut ñ
quasi nr̃is exeusanciobꝰ illudantur. Sed
re ipsa experiantur. ⁊ eẽ illud summũ bo¬
nũ. quod purgatissimis ñĩtibꝰ cernitur
& asc ꝓpterea cerni cõpendiq nõposse qe
ti luce nõfigitur. nisi ꝑiusticiã fidei nutri¬
ta uegetetur. Sed primũ scđm aucdori¬
tẽ seripturarũ scãrũ utrũ ittise res abeat
demonstrandũ est. Deinde siuoluerit ⁊
ad iuuerit ds̃ istis gairulis raciocinatori¬
bus. elacioriobꝰ. quã capatioribꝰ atq ideo
morbo periculosiore laborantibꝰ sic fortas¬
se seruiemꝰ ut oiueniant aliqͥd unde
dubitare nõpossint. & ob hoc mer qđ in¬
uenire neqͥuerint desuis iñtibꝰ pociꝰ quã
de ipsa ueritate uł de nr̃is dispitacio¬
nibꝰ cõq rantur. Atq ita siquid eis ergu
dm̃ uł amoris est uł timoris admiciũ fi¬
dei uł ordinẽ iedeunt. Ia sencientes qͣ

Expanded text:
usdemque substantiae vel essentiae dicatur, credatur, intelligatur; ut non quasi nostris excusationibus illudantur, sed reipsa experiantur, et esse illud summum bonum quod purgatissimis mentibus cernitur, et a se propterea cerni comprehendique non posse, ti luce non figitur, nisi per justitiam fidei nutrita vegetetur. Sed primum secundum auctoritatem Scripturarum sanctarum, utrum ita se fides habeat, demonstrandum est. Deinde si voluerit et adjuverit Deus, istis garrulis ratiocinatoribus, elatioribus quam capacioribus, atque ideo morbo periculosiore laborantibus, sic fortasse serviemus, ut inveniant aliquid unde dubitare non possint, et ob hoc in eo quod invenire nequiverint, de suis mentibus potius quam de ipsa veritate, vel de nostris disputationibus conquerantur: atque ita si quid eis erga Deum vel amoris est vel timoris, ad initium fidei et ordinem redeant, jam sentientes quam
Abbreviated transcription (Latin):
temeritas uiordinatti p̃cipita. Nec pige¬
bit aut̃ me sicubi esito querere nec pu¬
debit si cubi eiro discere. capł .ii. Ordo

Expanded text:
temeritas inordinata praecipitet. Nec pigebit autem me, sicubi haesito, quaerere; nec pudebit, sicubi erro, discere. CAPUT III.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo opordebat. ut ideo accip& illã
potestittẽ. quia filius hominis est. ut
resurgentes om̃s uiderent eũ informa
Sed alii ad dampnationẽ alii ad
uitir a ternã. Que est aut̃ uitir aet̃¬
na. nisi illa uisio que nõ conceditur
impiis: At cognoscant in quio te ne¬
rũ dm̃. qui ostend& se ipsũ illis. non
quomodo se ostend& artiã puniendis
informa silu hominis. Scd̾m illã ui¬
par& mundis corde. Qm̃ quãbonus
ds̃ ifrł rectis corde. Quando aut̃ uidicẽ
ui debunt mali. nõ eis uidebtiur bo¬
nus. quia nõ ad eum gaudebunt
corde. Sed tunc seplangent om̃s tribꝰ
terre minumero utiq maloꝵ hominũ
⁊infideliũ. Propt̃ hoc atiã &ille qui
eũ dixerat magistrũ bonũ querens ha
beo cõsiliũ cõsequende uite xt̃ne. Qͥo¬

Expanded text:
ergo oportebat ut ideo acciperet illam ergo oportebat ut ideo acciperet illam potestatem, 514 quia filius hominis est, ut resurgentes omnes viderent eum in forma sed alii ad damnationem, alii ad vitam aeternam. Quae est autem vita aeterna, nisi illa visio quae non conceditur impiis? Ut cognoscant te, inquit, rum Deum, qui ostendet se ipsum illis, non quomodo se ostendet etiam puniendis in forma filii hominis. Secundum autem illam vimundis corde, quoniam quam bonus Deus Israel rectis corde . Quando autem judicem videbunt mali, non eis videbitur bonus, quia non ad eum gaudebunt corde, sed tunc se plangent omnes tribus terrae , in numero utique malorum hominum et infidelium. Propter hoc etiam illi qui eum dixerat magistrum bonum, quaerens ab eo consilium consequendae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
ingła ẽ dĩ patris. Utrũ gͦ scd̾m illã
anscđm istt̃ locucionẽ dictũ sit. om̃e
uidiciũ dedit filio. satis hinc appar&.
Quia siscđm illuo diceretur. scđm quos
dictũ est dedit filio. uitũ habere inse¬
mecdipso. nõ utiq diceretur. pat̃ nõ ui¬

Expanded text:
ia est Dei Patris . Utrum ergo secundum illam, an secundum istam locutionem dictum sit, Omne judicium dedit Filio, satis hinc apparet, quia si secundum illud diceretur secundum quod dictum est, Dedit Filio habere vitam in semetipso; no
Abbreviated transcription (Latin):
quã habin apuote priusqu̾a mũdus
fier&. Tunc enĩ trad& regnũ dõ &
patri. ut intr& seruus bonus. in
gaudiũ dñi sui. & abscondat eos. qͦs
possid& ds̃ in abscondito uultus sui.
aconturbacione hominũ. Corũ sci¬
lic& qui tunc conturbabuntur. au¬
dientes illa sententia. Discedite ame¬
ditu malo iustus nõtimebit. si modo
protegatur intabernaculo. id est
oifide rectir hatholice aeccłȩ. a con¬
tradiccione linguarũ. idest acalũp¬
niis ceretichorũ. Si uero est alius
intellectus. uerborũ dñi quibꝰ ait.
quid me uiterrogas debono. neno
bonus nisi unus ds̃. dũ troñ nõ ttir cre¬
datur. maioris bonittitis ex̃ patris qu̾a
silii substãcia. scđm quã uerbũ est.
ꝑ quoo factir sunt omĩa. nichilq abor¬
r& asana doctrina. securi uttonur
nõ uno tr̃tũ s quot quot reperiri
potuerint. Tanto enĩ fortius coniũ¬
cuntur aeretici. quanto plures exi¬
tus patent adeorũ laqueos euitrm¬

Expanded text:
Quam habui apud te, priusquam mundus Quam habui apud te, priusquam mundus fieret . Tunc enim tradet regnum Deo et Patri , ut intret servus bonus in gaudium Domini sui , et abscondat eos quos possidet Deus in abscondito vultus sui a conturbatione hominum, eorum scilicet qui tunc conturbabuntur audientes illam sententiam: aditu malo justus non timebit , si modo protegatur in tabernaculo, id est in fide recta catholicae Ecclesiae, a contradictione linguarum , id est a calumniis haereticorum. Si vero est alius intellectus verborum Domini quibus ait, Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus; dum tis quam Filii substantia, secundum quam Verbum est per quod facta sunt omnia, nihilque abhorret a sana doctrina: securi utamur, non uno tantum, sed quotquot reperiri potuerint. Tanto enim fortius convincuntur haeretici, quanto plures exitus patent ad eorum laqueos evitan
Abbreviated transcription (Latin):
corda mundamus. ut simus beati mũ¬
di cordes. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. ⁊ si
qua alia de istir uisione dictir sunt
que copio sisfime sparsa per om̃s scrio¬
turas inuenit. quisquis ad eũ querẽ¬
dã. oculis intendit amoris. sola est
sum mũ bonũ nr̃m. Cuius adipiscen¬
di causa p̃cipimur agere. qui quio rir¬
te aginus. blisio uera illa silui hominis
que prenũciaar ẽ. cũ cõgregabuntur
ante eũ om̃s gentes: idicent ei. dñe
quando te uidimus esurientẽ & sicien¬
tem. & cetera. nec bonũ erit impus
qui mitentur in ignem aternũ. nec
sumnũ bonũ erit iustis. Adhuc enĩ
uocat eos ad regnũ. quod eis para¬
tũ est. ab nucio muidi. Sic̃ enĩ illiꝰ
dic&. ite in ignẽ aeternũ. sic uustis¬
clica. uenite benedicli patris mĩ. pci¬
pͥite paratũ uobis regnũ. Et sic̃ ibunt
illi. in ambustionẽ ȩternã. sic iusti i
na. nisi ut cognoseante in quio imũ
uerũ dm̃ ⁊ quẽ misisti iħm xp̃m :¬
S ed iã mea claritite deqͣ dic̃ patri.

Expanded text:
eati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt ; et si qua alia de ista visione dicta sunt, quae copiosissime sparsa per omnes Scripturas invenit quisquis ad eam quaerendam oculum amoris intendit: sola est summum bonum nostrum, cujus adipiscendi causa praecipimur agere quidquid recte agimus. Visio vero illa filii hominis quae praenuntiata est, cuante eum omnes gentes, et dicent ei, Domine, quando te vidimus esurientem et sitientem? et caetera, nec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec summum bonum erit justis. Adhuc enim vocat eos ad regnum, quod eis paratum est ab initio mundi. Sicut enim illis dicet, Ite in ignem aeternum; ita istis, Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum . Et sicut ibunt illi in ambustionem aeternam; sic justi in na, nisi, ut cognoscant te, inquit, unum verum Deum, et quem misisti Jesum a claritate de qua dicit Patri,
Abbreviated transcription (Latin):
bonus adhoc. Quia nemo iuda eũ
adlucdũ & planctũ. s. tãtũ ad salutẽ
ileticiã uerã. Scdm illã formã. si
me intelligis bonus summ. Si aut̃ secb̃n
hanc solã. quio me int̾rogas debono:
S i niter illos eris. qui iuoebunt inque
pupuger̃. & ipsa uisio malũ eis erit.
qr penalis erit. Existir sententia di¬
xisse chĩm. quio me interrogas debo¬
no. nemo bonus nisi unus ds. his do¬
cunitis que comemoraui. probabile ẽ.

Expanded text:
bonus ad hoc, quia nemo eum uidebit bonus ad hoc, quia nemo eum uidebit ad luctum et planctum, sed tantum ad salutem et laetitiam ueram. secundum illam formam si me intelligis, bonus sum: si autem secundum hanc solam, quid me interrogas de bono? si inter illos es qui videbunt in quem pupugerunt ; et ipsa visio malum eis erit, quia poenalis erit. Ex ista sententia dixisse Dominum Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus, his documentis
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ ipse dñs. Bonus homo debonoĩqͥd
tesauro cordis sui ꝓfert bona. & malꝰ
homo debeno malo tesauro cordis
sui ꝓfert mala. Seo qr ille uitã aeter¬
nã querebat. uitiraꝓ ternã est in illa
contemplatione inqͣ nõ ad penã uidebi¬
tur ds̃. s ao gaudiũ sempit̾nũ. & ñ
intellegebat cũqͦ lo quebatur. qr tan¬
tum mͦ eũ filiũ hominis arbitrabat᷑.
quid me iit̾rogas in quio debono. id est
istĩr formã quã uides. quid utt̾rogas
de bono. ⁊ uocasme scđm quod uides ma¬
gistrũ bonũ : Hec forma filii homi¬
nis est. Hec forma acceptir ẽ. Hec
forma apparebit inuidicio. nõ tãtũ
iustis s & impiis. Et huius forme ui¬
sio. nõ erit mbonũ eis. qui male agũt.
nõ rapniã arbitratussũ esse equali
dõ. sed ut hanc acciperem me ipsũ
gaudiũ qđ nõ auferetur auistis
cui gaudio futuro suspirat quidic̃.¬
bitem indomo dñi. ꝑ om̃s dies uite
mee. ut cõtempler deleclationem
dñi. U̾nus ergo ds̃. ipse est solus

Expanded text:
. inquit, homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et malus homo de malo thesauro cordis sni profert mala. sed quia ille uitam aeternam quaerebat, uita autem aeterna est in illa contemplatione, qua non ad poenam uidetur deus, sed ad gaudium sempiternum, et non intellegebat cum quo loquebatur, quia tantummodo eum filium hominis arbitrabatur: quid me interrogas, inquit, de bono? id est "istam formam, quam uides, quid me interrogas de bono et uocas me secundum quod uides magistrum bonum? haec forma filii hominis est, haec forma accepta est, haec forma apparebit in iudicio non tantum iustis sed et impiis, et huius formae uisio non erit in bonum eis qui male agunt. non rapinam arbitratus sum esse aequalis deo, sed ut hanc acciperem, me ipsumgaudium, quod non auferetur a iustis, cui gaudio futuro suspirat qui dicitbitem in domo domini per omnes dies uitae meae, ut contempler delectationem em domini - unus ergo deus ipse est solus