comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dos: & cum int̾ficiat eos uuificare se credit. ꝙ
placare simulacra : quoꝵ occisione saturant᷑.
ficat. quod cunctis peccatis &e fornicationib pe¬
ior sit doctrina hereticorum: q̃ dĩ filios facit
filios demonum. inmo int̾ficit eos qͦs uł mul¬
to labore genuerat deo: uel suos fecerat filios.
qͦs infornicatione generauit.
t accidit post omnem maliciam tua: uę
uẽ tibi ait dñs ds. Et edificasti tibi lupanar.
ꝙ fecisti ꝓstibulum incunctis plateis. Ad õe
caput uiȩ edificasti signum ꝓstitutionis tuȩ.¬
& abominabilẽ fecisti decorem tuũ: & diuisis¬
ti pedes tuos omĩ transeunti. Et młtiplicasti
fornicationes tuas. & fornicata es cum filiis egy¬
pti uicinis tiuuis magnarum carmum: &e mul¬
tiplicasti fornications̃ tuam ad irritandũ me.¬

Expanded text:
dos et cum interficiat eos, vivificare se credit et dos et cum interficiat eos, vivificare se credit et placare simulacra, quorum occisione saturantur.ficat: quod cunctis peccatis et fornicationibus pejor sit doctrina haereticorum, quae Dei filios, facit filios daemoniorum, imo interficit eos, quos vel multo labore genuerat Deo, vel suos fecerat filios, quos in fornicatione genuerat. « Et accidit post omnem malitiam tuam, vae, vae tibi, dicit dominus Deus. Et aedificasti tibi lupanar, et fecisti tibi prostibulum in cunctis platcasti signum prostitutionis tuae et abominabilem fecisti decorem tuum et divisisti pedes tuos omni transeunti et multiplicasti fornicationes tuas et fornicata es cum filiis Aegypti vicinis tuis magnarum carnium et multiplicasti fornicationem tuam ad inritandum me
Abbreviated transcription (Latin):
script᷑a cõmemorat. Immolauerunt filios
suos ce filias suas: demonib. Et iterum.
Effuderunt sanguinẽ innocentem. sangui¬
nem filiorum suoꝵs & filiarum suarũ: qͣs
immolauerunt sculptilib chanaan. Suos
aute uocat uixta hebraitũ. Ipse enimde
ta.lixͣ. tuos. quos de fornicatione genuisti. In eo
ad placandũ siue expiandũ: aqͥla. simmachus.
& theodotion posuerunt. transtulisti & trans¬
duxisti eos: quib ethnici ꝑ ignem filios suos. ł
tranferunt paruulos uł adultos tͣnsire compel¬
lunt. Cum hec ait feceris. ñ es recordata infancie
tuȩ: qͣndo tuli te consꝑsam sanguine & laui:
& post multa que ꝓpheticus sermo narrauit.
copulaui mͥ. Nr̃a quoq ierłm si heretica sit fra¬
udulentia supplantata. tollit filios suos qui
robustiores sunt infide & filias que ñ habent
tantam filĩ fortitudinem: aut certe filios qui
mystica queq cognoscunt. filias quȩ simplicem
sequunt᷑ historiam & tradit demonib deuoran¬

Expanded text:
Scriptura commemorat: Immolaverunt filios suos et filias suas daemonibus . Et iterum: Effuderunt sanguinem innocentem , 165 sanguinem filiorum suorum, et filiarum suarum, quas immolaverunt sculptilibus Chanaan . Suos autem vocat juxta Hebraicum. Ipse enim de  juxta Septuaginta, tuos, quos de fornicatione genuisti. In eo ad placandum, sive expiandum, Aquila, Symmachus, et Theodotio posuerunt, transtulisti et transduxisti eos: quia ethnici per ignem filios suos, vel transferunt parvulos, vel adultos transire compellunt. Cum haec, ait, feceris, non es recordata infantiae tuae, quando tuli te conspersam sanguine et lavi, et post multa quae propheticus sermo narravit, copulavi mihi. Nostra quoque Jerusalem, si haeretica fraudulentia supplantata fuerit, tollit filios suos, qui robustiores sunt in fide, et filias quae non habent tantam fidei fortitumystica quaeque cognoscunt, filias quae simplicem sequuntur historiam. Et tradit daemonibus devoran
Abbreviated transcription (Latin):
tulisti filios tuos & filias tuas qͣs geniusti. ꝙ
immolasti eis inconsumptionem. qͣsi parũ
fornicata sis: & inter fecisti filios tuos. ꝙ de¬
disti eos cum offerres illis. Hoc ẽ suꝑ omnem
fornicationẽ tuam & abominationes tuas.
& ñ es recordata diei infantie tuȩ: qñ eras¬

Expanded text:
tulisti filios tuos, et filias tuas quas genuisti, et immolasti eis in consumptionem, quasi parum fornicata sis, et interfecisti filios tuos, et dedisti eos cum offerres illis, hoc est, super omnem fornicationem tuam et abominationes tuas, et non es recordata diei infantiae tuae, q
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰ &r confortatus ẽ: posuit misera ierłm incõ¬
spectu idolor. siue coram imaginib mas¬
culinis ut essent his inodorem suauitatis:
que nat᷑a sua dulcia sunt atq suauissima.
Si dum offerunt᷑ idolis. falsisq doctrinis:
uertuntur in amaritudinem. Explic̃ lib̃ .iiii.¬

Expanded text:
ejus, et confortatus est, posuit misera Jerusalem in conejus, et confortatus est, posuit misera Jerusalem in conspectu idolorum, sive coram imaginibus masculinis, ut essent his in odorem suavitatis, quae natura sua dulcia sunt, atque suavissima. Sed dum offeruntur idolis, falsisque doctrinis, vertuntur in amaritudinem. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ imago inuisibilis & omĩpotentis dĩ.
Et sumpsisti uestim̃ta tua multicoloria: & ues¬
nes masculinas: ut omnẽ cultum quẽ acceꝑ¬
at adutendum. uerteret in blasphemiã. Hoc
autem fatimꝰ quociens prudentia. temꝑantia.
fortitudine. iusticia. cunctisq uirtutib he
reticam circundamꝰ prauitatẽ: & sub occasio¬
ne earum simplices qͦsq decipimꝰ: ut uidentes
mella uirtutũ. uitiorũ uenena ñ caueant.
Et oleum meũ ce thimiama meũ posuisti
lerunt panes meos qͦs dedi tͥ: similam &
oleũ. ꝙ mel. quib enutriui te posuisti in cõ¬
spectu eoꝵ inodorem suauitatis.
Oleum de quo supͣ diximꝰ. & thuniama si¬
ue incensũ de qͦ psalmista conclamat. diriga¬
tur oratio mea sĩc incensũ in conspectu tuo: q
panes ꝓpositionis quos do iubem̃ offetre. simi¬
lam quoq sensum purissimũ scͥpturaꝵ. &
mel qd gustauit ionathas ꝙ aꝑti sunt ocłi

Expanded text:
quae est imago invisibilis et omnipotentis Dei. quae est imago invisibilis et omnipotentis Dei. Et sumpsisti vestimenta tua multicoloria, enes masculinas: ut omnem cultum quem acceperat ad utendum, verteret in blasphemiam. Hoc autem facimus, quoties prudentia, temperantia, fortitudine, justitia, cunctisque virtutibreticam circumdamus pravitatem, et sub occasione earum, simplices quosque decipimus, ut videntes mella virtutum, vitiorum venena non caveant. « Et oleum meum et thymiama meum posuisti lerunt, panes meos quem dedi tibi; similam, et oleum, et mel, quibus enutrivi te, posuisti ea in conspectu eorum in odorem suavitatis. » Oleum de quo supra diximus, et thymiama sive incensum, de quo Psalmista conclamat: « Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo , » et panes propositionis quos Domino jubemur offerre: similam quoque sensum purissimum Scripturarum, et mel quod gustavit Jonathan, et aperti sunt oculi
Abbreviated transcription (Latin):
rata. & alia exargento. Qut omĩa confla¬
uit ierłm. & uertit inidolabilis. siue ba¬
halis. chamos. & astaroth. & melchom. Iu¬
ta intelligentiã sp̃ualem de auro & argel¬
to sc̃arum scripturarum idola facimus:
qñ gr̃am sensꝰ & eloquentie heretica pra¬
uitate corrumpimꝰ. : &e ponimꝰ incȩlum
os nr̃m. & lingua nr̃a ꝑtransit int̾ram.
Masculine autem dicuntur imagines in
quibꝰ omĩs heresis fornitatur: ex eo qd̃
unus quisq se putat robustissimã colen
& habere quȩ fuixit: nec ulla posse obpigs¬
natione subuerti. He sunt imagines qͣs
de nr̃o corde confinximꝰ: ꝙ que in celesti
ierłm destruende sunt: dequibi ꝓpħa pro¬
nuntiat. Dñe inciuitate tua: imaginem
ipsorum cdissipabis. Quicumq enim homo
ẽ. & cuĩ nomen amisit: dr̃ de eo. Heruntamen
in imagine ꝑambulat homo: ueruntam̃
frustra turbatur. Nos autem unum habe¬
mus urum. & unam uenerem᷑ imaginẽ:

Expanded text:
rata, et alia ex argento, quae omnia conflarata, et alia ex argento, quae omnia conflavit Jerusalem et vertit in idola Belis, sive Baalis, Chamos et Astaroth, et Melchom. Juxta intelligentiam spiritualem, et de auro et argento sanctarum Scripturarum idola facimus, quando gratiam sensus et eloquentiae haeretica pravitate corrumpimus, et ponimus in coelo os nostrum, et lingua nostra pertransit in terram. Masculinae autem dicuntur imagines in quibus omnis haeresis fornicatur, ex eo quod unusquisque se putat robustissima colere, et habere quae finxit, nec ulla posse oppugnatione subverti. Hae sunt imagines quas de nostro corde confinximus, et quae in coelesti Jerusalem destruendae sunt, de quibus Propheta pronuntiat: Domine, in civitate tua imaginem ipsorum dissipabis . Quicumque enim homo est, et Dei nomen amisit, dicitur de eo: Verumtamen in imagine perambulat homo, verumtamen frustra conturbatur . Nos autem unum habemus virum, et unam veneramur imaginem,
Abbreviated transcription (Latin):
tudine eiꝰ: & peior scissura fiet. Hec mittunt
uinum nouum: inuteres ueteres. Tales st̃
nazarei. qui ueteris legis obseruantiã euan¬
głice gre aptare conantur: & omẽs hiretiu
qui testimonium in suo loco alteri sensui cõ¬
gruens. alteri nituntur assuere: cum dñi
tunica desuꝑ texta ꝑtotum scindi omnino
ñ possit: sed texta sp̃u sc̃õ nullam recipiat
scissionem. Qd̃ autem dr̃ irixta .lxxͣ. & non
intrabis neq erit. hoc significat. Cum tibi
idola feceris ꝑuersorum dogmatũ. que arbi¬
traris excelsa. & fornicata sis suꝑ eis. creclens
in his que ipsa finxisti: templum dei intu¬
re ñ poteris. &. simulat̾ra tua substantiã
ñ habebunt: neq trunt in ꝑpetuũ: dicen¬
de auro meo atq argento meo qd̃ dedi tibi.¬
ce fecisti tͥ imagines masculinas & fornuati
es ineis. Iuxta literam dãs lege precepit.
ut fierent thuribula. fiale. candelabrum
archa cestam̃ti. cuncta uel aurra . ł deau¬

Expanded text:
itudine ejus, et pejor scissura fiet: nec mittunt itudine ejus, et pejor scissura fiet: nec mittunt vinum novum in utres veteres . Tales sunt Nazaraei, qui veteris Legis observantiam, Evangelicae gratiae aptare conantur. Et omnes haeretici, qui testimonium in suo loco alteri sensui congruens, alteri nituntur assuere: cum Dominica tunica desuper texta per totum, scindi omnino non possit, sed texta Spiritu sancto nullam recipiat 162 scissionem. Quod autem dicitur juxta LXX, et non intrabis neque erit, hoc significat: cum tibi idola feceris perversorum dogmatum, quae arbitraris excelsa: et fornicata sis super eis, credens in his quae ipsa finxisti, templum Dei intrare non poteris. Et simulacra tua substantiam non habebunt, neque erunt in perpetuum, dicenui de auro meo atque argento meo quod et fecisti tibi imagines masculinas, et fornicata es in eis. Juxta litteram Dominus Lege praecepit, ut fierent thuribula, phialae, candelabrum, arca Testamenti, cunctaque vel aurea vel deau
Abbreviated transcription (Latin):
largitate donata es tulisti. ce fecisti tibi ydola
uel excelsa. que hebraice dñr bamoth. qd̾ nun¬
qͣm ante factum ẽ. neq fiet: ut quȩ acceꝑis
adornatum transtuleris ad iniuriam donato
test. ut omĩa p̾cepta legis & diuicias. ac rerũ
omniũ abundantiã idolis deputauerit: qd̃ gens
alia ñ fecerit. nec factura sit. Omẽs enĩ nationes
que apͥncipio idolis seruiert̃: ñ tanti crimi¬
nis reȩ sunt. Nr̃a autem ierłi que interpre¬
tatur uisio pacis abhereticis scindit᷑: quan
do unum & alterum testimoniũ scripturaꝵ
de ꝓpriis carpentes locis. conantur assuere his
quib ñqueunt coaptare: ad quos & supradic¬
tum in hoc eodem ꝓph̃a legimus. He his qui
consuunt ceruicalia sub omni cubito max
& faciunt oꝑim̃ta suꝑ caput uniu̾se etatis.
Qd fieri dñs ꝓhibens loquitur in euangłio.
Nemo assiunit cõmissuram panni rudis in
ueteri uestimento. Alioquin tollit de plen¬

Expanded text:
largitate donata es, tulisti: et fecisti tibi idola, largitate donata es, tulisti: et fecisti tibi idola, vel excelsa, quae Hebraice dicuntur BAMOTH  , quod numquam ante factum est, neque fiet; ut quae acceperis ad ornatum, transtuleris ad injuriam donatortest, ut omnia praecepta Legis, et divitias ac rerum omnium abundantiam idolis deputaverit, quod gens alia non fecerit, nec factura sit. Omnes enim nationes quae a principio idolis servierunt, non tanti criminis reae sunt. Nostra autem Jerusalem, quae interpretatur, visio pacis, ab haerdo unum et alterum testimonium scripturarum de propriis carpentes locis conantur assuere, his, quibus non queunt coaptare: ad quos et supradictum in hoc eodem Propheta legimus: « Vae his qui consuunt cervicalia, sub omni cubitu manus, et faciunt operimenta super caput universae aetatis . » Quod fieri Dominus prohibens, loquitur in Evangelio: « Nemo assumit commissuram panni rudis in veteri vestimento. Alioquin tollit de plen
Abbreviated transcription (Latin):
cipit uitia. & diu̾sorum peccatoꝵ sp̃m transe¬
untem suo suscipit gremio. & diuancat pe¬
des suos om̃i transeunti: iste effundit for
sa hinc inde consuta: &e fornicata es suꝑ eis.
sĩc ñ ẽ factũ neq futurum est. Lxxͣ.
t tulistide uestib tuis. & fecisti tibi idola
consuta: & fornicata es suꝑ eis: & ñ ingrecdie¬
ris neq fiet. Simmachꝰ hunc locũ int̾p̃tatus
ẽ. Cumq tulisses de uestibꝰ tuis: fecisti tibi ex¬
celsa multicoloria. & fornicata es in eis: ñ facta
neq futura. Pro consutis ce u̾sicoloribꝰ &e excel¬
sis siue idolis: aquila & theodotion. E mboli¬
asta transtulerunt. qd̃ significat diu̾sos pan¬
nos hinc inde consutos: & instar emplastri
factum idolum qͣsi polyrafum. uestimentũ.
Nestiui inquit te uersicoloribꝰ: & induta es
bysso & inpolimito. & multarum uarietate
formaꝵ. Tu autẽ uestimenta tua quib mea

Expanded text:
cipit vitia, et diversorum peccatorum spiritum transecipit vitia, et diversorum peccatorum spiritum transeuntem suo suscipit gremio, et divaricat pedes suos omni transeunti: iste effundit fornsa hinc inde consuta, et fornicata es super eis, sicut non est factum, neque futurum est. LXX: Et tulisti de vestibus tuis, et fecisti tibi idola consuta, et fornicata es super eis, et non ingredieris, neque fiet. Symmachus hunc locum ita interpretatus est: Cumque tulisses de vestibus tuis, fecisti tibi excelsa multicoloria, et fornicata es in eis, non facta neque futura. Pro consutis et versicoloribus et excelsis, sive idolis, Aquila et Theodotio ἐμβολίσματα transtulerunt, quod significat diversos pannos hinc inde consutos, et instar emplastri factum idolum, quasi πολύῤῥαφον vestimentum. Vestivi, inquit, te versicoloribus, et induta es bysso, et polymito, et multarum varietate formarum. Tu autem vestimenta tua quibus mea
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ fieres. Grande discrimen: ñ indĩ clem̃¬
tia. s in suo decore confidere. Quantoq quis
sublimior fuerit. debet timere ne corruat:
ꝙ fornicetur in nomine suo. Ad u̾sariȩ si¬
quidẽ potestates. solitos contempnunt cibos:
& ꝑegrina alimenta desiderant. Unde de
diabolo dr̃. Esce eiꝰ electe. Non uult quali¬
bet deciꝑe. Saul regem quielectꝰ a dño est:
& udam apłm supplantare festinat. Hon
gͦ confidamus in propria pulchritudine.
nec dĩ lib̾alitatem. nr̃am putemus ẽẽ uirtu¬
tem: s potius audiamꝰ. Ne gleris incrasti¬
num: nescis enim quid uentura pariat dies.
Et in alio loco. Frẽs si preuentus fuerit hõ
inaliquo peccato. uos qui sp̃uales estis ꝓ¬
ficit hur modi in lp̃u mansuitudinis: consi
derans te ipsum ne forte & tu tempteris. Neq
ex ponamꝰ suic effundam fornicationẽ nr̃am
om̃i transeunti: ut ñ dĩ inquem credimus.
s eĩ fafiam a quo polluimur. Qui cuncta re¬

Expanded text:
ejus fieres. Grande discrimen, non in Dei clemeejus fieres. Grande discrimen, non in Dei clementia, sed in suo decore confidere. Quantoque quis sublimior fuerit, debet timere ne corruat, et fornicetur in nomine suo. Adversariae siquidem potestates solitos contemnunt cibos, et peregrina alimenta desiderant. Unde de diabolo dicitur: Escae ejus electae . Non vult quemlibet decipere. Saul regem qui electus a Domino est, et Judam apostolum supplantare festinat. Non ergo confidamus in propria pulchritudine, nec Dei liberalitatem, nostram putemus esse virtutem; sed potius audiamus: Ne glorieris in crastinum: nescis enim quid ventura pariat dies . Et in alio loco: Fratres, si praeventus fuerit homo in aliquo peccato, vos qui spirituales estis, perficite hujuscemodi in spiritu manderans teipsum, ne forte et tu tenteris . » Neque exponamus sive effundamus fornicationem nostram omni transeunti ut non Dei in quem credimus, sed ejus fiamus a quo polluimur, qui cuncta re
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. nomen tuum ingentes: qd̃ ꝑfectũ erat
ꝓpf dignitatem meã. quã posueram suꝑ te
dĩc dñs ds̃. Et est sensꝰ. Meis beneficuis. mea¬
q incredibili largitate. ad regine uocabulũ
ꝑuenisti: ita ut de te omniũ gentiũ sermo
loqueretur: & esses ñ tuis meritis atq uirtu¬
tib. s mea lib̾alitate ꝑfecta. Nisi dñs edifica¬
uerit domũ: inuanum laborauerunt qͥ
edificant eam. Nisi dñs custodierit ciuitatẽ:
frustra ugilabit qui custodit eam. Qui
plantat enĩ. & qui rigat nichil ẽ: nisi dñs
dederit incrementum. Quia ñ ẽ uolentis
neq currentis s miserentis dĩ: ut postqm
omĩa fecerimꝰ dicamꝰ. Serui inutiles sumꝰ:¬
que debium facere fecum. Non quo ex
beneficientia dĩ liberum homĩ tollatur
arbitrium: s quo ipsa lib̾tas dñm hab̾e de¬
beat adiutorem.
t habens fiduciam inpulchritudine
tua: fornicata es in nomine tuo: ce exposui¬
sti fornicationẽ tuam omĩ transeunti ut

Expanded text:
m in gentes, quod perfectum erat propter dignitatem meam, quam posueram super te, dicit Dominus Deus. Et est sensus: Meis beneficiis meaque incredibili largitate ad reginae vocabulum pervenisti, ita ut de te omnium gentium sermo loqueretur, et esses non tuis meritis atque virtutibus, sed mea liberalitate perfecta. Nisi enim Dominus aedificaverit domum, in vanum laboraverunt qui aedificant eam. Nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam . Qui plantat enim et qui rigat, nihil est, nisi Dominus dederit incrementum ; quia non est volentis neque currentis, sed miserentis Dei : ut postquam omnia fecerimus, dicamus: Serquae debuimus facere fecimus . » Non quo ex beneficentia Dei liberum homini tollatur arbitrium, sed quo ipsa libertas Dominum habere debeat adjutorem. « Et habens fiduciam in pulchritudine tua: fornicata es in nomine tuo, et exposuisti fornicationem tuam omni transeunti, ut
Abbreviated transcription (Latin):
incarne: s in sp̃u. Alia autem caro scõrs ẽ. de
ꝗͣ scriptũ ẽ: omnis caro uidebit salutare dei.
cce ego extendam manum
meã suꝑte. & auferam ius tuum. &
dabo te inanimas odientium te filiarum pa

Expanded text:
in carne, sed in spiritu . Alia autem caro sanctorum est, de in carne, sed in spiritu . Alia autem caro sanctorum est, de qua scriptum est: Omnis caro videbit salutare Dei . cce ego extendi manum meam super te et auferam ius tuum et dabo te in animam odientium te filiarum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
Magnarum autem carniũ egyptii eẽ dicunt᷑:
sie obturpitudinis magnitudinẽ. siue ob
percatorum deformitatẽ. Unde sc̃s carnium
dr̃ paruularum q̃ ineo decrescunt cotidie.
e purtures attenuantur: ita ut nequaq̃m
anima mea ad te ds̃. qͣm multiplititer tibi caro
mea: siue ut quedam habent exemplaria. qͦmͦ
consumpta ẽ caro mea. In t̾ra deserta & inuia &
in aqͦsa: sic in scõ apparui tibi. Quam obrem &
corinthius fornicator traditur in interitũ carnis:
ut sp̃c saluus fiat. De hac carne scͥptũ ẽ. Omnis
caro fenũ: & omĩs gła eiꝰ qͣsi flos feni. Aruit fe¬
num & flos detidit: u̾bum autẽ dñi manet ine¬
ternum. Dequa ce apls loquebatur. Caro &e san¬
guis: regnũ dĩ ñ possidebt̃. Et ingenesi loqͥt᷑
ds. Non ꝑmanebit sp̃c mĩs in hominib istis:
quia caro sunt. Et ad credentes dr̃. Qui in carne
sunt: dõ placere ñ possunt. Uos autem ñ estis

Expanded text:
Magnarum autem carnium Aegyptii esse dicuntur, Magnarum autem carnium Aegyptii esse dicuntur, sive ob turpitudinis magnitudinem, sive ob peccatorum deformitatem. Unde sanctus, carnium dicitur parvularum, quae in eo decrescunt quotidie, et per virtutes attenuantur: ita ut nequaquam anima mea ad te, Deus, quam multipliciter tibi caro mea : sive ut quaedam habent exemplaria quomodo consumpta est 168 caro mea: In terra deserta et invia et inaquosa: sic in sancto apparui tibi . Quamobrem et Corinthius fornicator traditur in interitum carnis, ut spiritus salvus fiat. De hac carne scriptum est: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi flos feni. Aruit fenum, et flos ejus decidit: verbum autem Domini manet in aeternum . De qua et Apostolus loquebatur: Caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Et in Genesi loquitur Deus: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quia caro sunt . Et ad credentes dicitur: Qui in carne sunt, Deo placere non possunt. Vos autem non estis
Abbreviated transcription (Latin):
habitatores t̾re. Siem̃ sc̃s dĩc. aduena sum
& ꝑegrinus sicut om̃s patres mei:quare
ñ petator habitator fre eẽ dicatur: E difi¬
cat autẽ sibi lupanar. qui tota frontis li¬
bertate delinquit : uixta illud qd scriptumt̃.
peccator cum uenerit in ꝑfundũ iniquitatis
contẽpnit: & extruit altissimũ locũ incuncti
plateis. Lata enĩ ce spaciosa uia qͦ ducit ad mor¬
tẽ. Et in om̃i capite uiȩ edificat. ut nulla pec¬
catorũ genera derelinquat: s imitans scortũ
ꝓuerbiorum. manifeste in plateis & inanguł
platearum pretereuntes. stultos iuuenes ad
suos inuitet amplexus: ꝙ polluat decorem
anime. quẽ ꝓbeneficio a dõ conditore sortita
ẽ: ꝙ omĩa itinera eiꝰ plena sunt turpitudi¬
nis. Cunctisq cogitationib que uiciorum
incentiua suppeditant. aꝑit corsuũ & crura
diuaricat: & fornicat᷑ cũ egẏptus uicinis suis
ẽ ut ipsos quoq suꝑet inturpitudine: & hec
omĩa facit ut dm̃ adiracundiam ꝓuocet.

Expanded text:
habitatores terrae . Si enim sanctus dicit: Advena sum, et peregrinus sicut omnes patres mei : quare non peccator habitator terrae esse dicitur? Aedificat autem sibi lupanar, qui tota frontis libertate delinquit; juxta illud quod scriptum est: Peccator cum venerit in profundum iniquitatis, contemnit . Et exstruit altissimum locum in cunctis plateis: Lata enim et spatiosa via est quae ducit ad mortem. Et in omni capite viae aedificat; ut nulla peccatorum genera derelinquat; sed imitans scortum Proverbiorum, manifeste in plateis et in angulis platearum, praetereuntes stultos juvenes ad suos invitet amplexus, et polluat decorem animae, quem pro beneficio a Deo conditore sortita est . Et omnia itinera ejus plena sunt turpitudinis, cunctisque cogitationibus quae vitiorum incentiva suppeditant, aperit cor suum, et crura divaricat, et fornicatur cum Aegyptiis vicinis suis, est, ut ipsos quoque superet in turpitudine. Et haec omnia facit, ut Deum ad iracundiam provocet.
Abbreviated transcription (Latin):
te egyptios. ex altera habeat assirios : cum
quib ꝙ inposteriorib dr̃ fornicata. forni¬
catio autem ierłm cum egyptiis: idolatrie
cors imitatio ẽ. Et ad nrãm autem ierłm.
siue eccłiam siut credentiũ animã si fuerĩt
negligentes. ce omĩb uitiis patuerint: du

Expanded text:
te Aegyptios, ex altera habeat Assyrios, cum te Aegyptios, ex altera habeat Assyrios, cum quibus et in posterioribus dicitur fornicata. Fornicatio autem Jerusalem cum Aegyptiis idololatriae eorum imitatio est. Et ad nostram Jerusalem sive Ecclesiam, sive credentium animas: si fuerint ne
Abbreviated transcription (Latin):
cabulum sit. Hoc autem ponit᷑ siue excellius
fit: ut uolentio fornicari ꝓcul appareat fo¬
nicationis locus : ce ñ necesse sit queri. Qd̃
semel ꝙ it̃m atq it̾m diximꝰ. in ꝑpetuũ dixis¬
se sufficiat : subꝑsona mulieris post multa
mariti beneficia fornicantis. describi for
sit ydolis: nec occulta fuerit fornicatione õ¬
tenta. s edificauerit sͥ lupanar. & in om̃i ula
signum transeuntib posuerit. ut uenirent
adscortũ & saciarent libidinem ñ tam suan
qmͣ eiꝰ que diuaricauit crura sua omĩ iu
transeunti: &e pulchricudinis magni d¬
tudinem fornicationis magnitudine de-¬
turparit: & intercefa ȩtiam egyptiis uiciul
sius. amore magnarum carnium ꝓstrata
sit. & ut omne genus turpitudinis demĩ¬
strart: multi plici spurcitie genere deforma¬
tasit. Hulli autem dubium qd̾ egypto uici¬
na sit palestina: dicente dño ad abraham.
Dabo tibi omnẽ t̾ram afluuio egipti usq
aoflumen magnũ eufraten: ut ex una par¬

Expanded text:
cabulum sit. Hoc autem ponitur, quod excelsus sit; ut volentibus fornicari, procul appareat fornicationis locus, et non necesse sit quaeri. Quod semel et iterum atque iterum diximus, in perpetuum dixisse sufficiat, sub persona mulieris post multa mariti beneficia fornicantis, describi fornet juncta sit idolis, nec occulta fuerit fornicatione contenta; sed aedificaverit sibi lupanar, et in omni via signum transeuntibus posuerit, ut venirent ad scortum, et satiarent libidinem, non tam suam, quam ejus quae divaricavit crura sua omni transeunti, et pulchritudinis magnitudinem fornicationis magnitudine deturparit: et inter caetera etiam Aegyptiis vicinis suis amore magnarum carnium prostrata sit. Et ut omne genus turpitudinis demonstraret, multiplici spurcitiae genere deformata sit. Nulli autem dubium, quod Aegypto vicina sit Pal« Dabo tibi omnem terram a fluvio Aegypti usque ad flumen magum Euphraten ; » ut ex una par
Abbreviated transcription (Latin):
ue ue tibi dũi adonai dñs. Et edificasti tibi ha¬
bitaculum fornicationis. ꝙ fecisti tibi ꝓstitutio¬
nẽ inonui platea : & inpͥncipio omĩs iuȩ edifi¬
casti fornicationes tuas. & corrupisti decorem
tiuim: & diuaricasti crura tua omni transe¬
untiae multiplicasti fornicationẽ tuam. & for¬
nicata es cũ filiis egypti uicinis tuis qui st̃
magnarum carniũ: &e multiplicit᷑ forncata
es. ut me adiratundiam ꝓuocares. Hoc qd̾ se
de theodotionis transiatione additum ẽ. Rur¬
sumq ubi nos diximꝰ. & edificasti tibi lupanat¬
ꝓ quo .lxxͣ. transtulerunt. & edificasti tibi habi¬
taculum fornicationis: simmachꝰ & cheodoti¬
on pornyon int̾pretati sunt. Aquila uolens
exprmere ethimologiam sermonis hebraiti
foueam: ut significet ganeam ac defossum
specum atq tenebrosũ : in quo ꝓstitutarum
libido uersatur. Quodq sequitur. & fecisti tͥ
ꝓstibulum incunctis plateis. ꝓquo.lxxͣ. clix¬

Expanded text:
i habitaculum fornicationis, et fecisti tibi prostitutionem in omni platea. Et in principio omnis viae aedificasti fornicationes tuas: et corrupisti decorem 166 tuum, et divaricasti crura tua omni transeunti, et multiplicasti fornicationem tuam: et fornicata es cum filiis Aegipti vicinis tuis, qui sunt magnarum carnium, et multipliciter fornicata es, ut me ad iracundiam provocares. Hoc quod sede Theodotionis editione additum est. Rursumque ubi nos diximus: Et aedificasti tibi lupanatranstulerunt: Et aedificasti tibi habitaculum fornicationis, Symmachus et Theodotio πορνεῖον interpretati sunt; Aquila volens exprimere etymologiam sermonis Hebraici foveam: ut significet ganeam ac defossum specum atque tenebrosum, in quo prostitutarum libido versatur. Quodque sequitur: Et fecisti tibi prostibulum in cunctis plateis, pro
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑ offendere: dum adeo ierłm debitum
regnum eẽ cõmemorant: quanqͣm cruditi.
solos quinq libros moysi abcis interp̾tatos
ꝓbent. Post ornatum gͦ multiplitem. post
coronam. post auri & argenti abundantiã
post indumenta palliaq pulcherrima. pꝰt
decorem incredibilem ꝓficit in reginam:
quia ciuitas ẽ magni regis. de quo scriptũ
ẽ. ds̃ iudicium tuũ regida. & iusticiã tuã
filio regis. Et in apocalipsi ioħis: ierłm
qͣsi sponsa ornata atq composita describit᷑
uiro suo. In psalmis quoq de eadem dicitͣ.
Astitit regina adextris tuis inuestitu de¬
aurato: circundata uarietate. Omne aũ
qd̃ dicix de ierłm. ne insingulis hereamꝰ
&e libroꝵ magnitudo tedium legentious
faciat: referamꝰ ad ęccł̃iam. Si eñi ierłm iux¬

Expanded text:
rentur offendere, dum a Deo Jerusalem debitum rentur offendere, dum a Deo Jerusalem debitum regnum esse commemorarent: quamquam eruditi solos quinque libros Moysi ab eis interpretatos probent . Post ornatum ergo multiplicem, post coronam, post auri et argenti abundantiam, post indumenta palliaque pulcherrima, post decorem incredibilem proficit in reginam, quia civitas est magni regis, de quo scriptum est: Deus judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis . Et in Apocalypsi Joannis Jerusalem quasi sponsa ornata atque composita describitur viro suo . In Psalmis quoque de eadem dicitur: Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumdata varietate . Omne autem quod dicimus de Jerusalem, ne in singulis haereamus, et librorum magnitudo taedium legentibus faciat, referamos ad Ecclesiam. Si enim Jerusalem, jux
Abbreviated transcription (Latin):
ro similia quȩ de frumento conficitur. n¬
fertur ad dñm. qui desemet ipso ait. Sigia¬
uero qd lassoꝵ menbra sustentat e reficit.
& ẽ luminis nutrim̃tum: & quo intab̾na¬
culo dĩ iuge lucerne lumen accenditur:
patri dr̃ conuenire. Que omnia unum cre¬
dentib tribuunt grãm dicente apło: diuui¬
siones sunt gratiarum. unus autem sp̃c. Et
diuisiones ministeriorum: unꝰ autem dñs.
Et diuisiones oꝑationũ: unꝰ autẽ & idem ds̃.
Qui talem comederit cibum. & hoc dulcis¬
simo & suauissimo pane. oleiq splendore
fulgente. pastus fuerit ac nutritus: uertet᷑
indecorem. & fiet pulcherrimꝰ: ñ semel. s
irpetito. nimis nimis. Dupplicatũ eñĩ adu̾¬
bium. pondus facit orationis: qd̃ ad pulchri¬
tudinis magnitudinẽ addi ñ possit ultra.¬
tur. qui forsitan alexandrie ingrecũ sermo¬
nem script᷑as ex hebraita ueritate uertentes.
timuerunt hoc edere. ne regem egypti uile¬

Expanded text:
ro simila, quae de frumento conficitur, rro simila, quae de frumento conficitur, refertur ad Dominum, qui de semetipso ait. Nisi gravero, quod lassorum 159 membra sustentat et reficit, et est luminis nutrimentum, et quo in tabernaculo Dei juge lucernae lumen accenditur, Patri dicitur convenire. Quae omnia unam credentibus tribuunt gratiam, dicente Apostolo: Divisiones sunt gratiarum, unus autem spiritus, et divisiones ministeriorum, unus autem Dominus, et divisiones operationum, unus autem et idem Deus . Qui talem comederit cibum, et hoc dulcissimo, et suavissimo pane oleique splendore fulgente pastus fuerit ac nutritus, vertetur in decorem, et fiet pulcherrimus: non semel, sed repetito, nimis, nimis. Duplicatum enim adverbium pondus facit orationis: quo ad pulchritudinis magnitudinem addi ultratur, qui forsitan Alexandriae in Graecum sermonem Scripturas ex Hebraica veritate vertentes, timuerunt hoc edere, ne regem Aegypti vide
Abbreviated transcription (Latin):
ta coniugis menbra graui paluorũ onere
pregrauentur: s et usum pariter exibeant
mis. Post uestimentum ciborum curã
gerit. lit comedat ierłm. similam. & mel
& oleum: uel ꝑ partes ut pleriq estimant
uł cõmixtione trium dulciore pane: qui
panis decelo descendit. Ac sub trib nomi¬
nib ut ñ nulli putant sacramentũ indi¬
cat trinitatis. ñ quo alia atq alia substã¬
tia sit: s quo diu̾sis simile &e mellis & olti
nominib patris &e filii ce sp̃c scĩ una dulct¬
do monstret᷑. Et hoc animaduertendũ qd̃
in multis sacrificiis offeratur similia me¬
dulla frumenti atq purissima: de qua
scriptũ ẽ. & ͤ adipe frum̃ti saturauit eos. N
de hordeo. nec de farina quȩ tunc solum ot¬
fertur: quando maritus zelotipie sp̃u con¬
mouet᷑. In iudicium uolumine debboram
scm̃: qui apud hebreos appellatur gentre ft¬
minino. In euangłio quoq qd̃ hebreorum
lectitant nararei: saluator inducit᷑ loqͥns.

Expanded text:
ta conjugis membra gravi palliorum onere ta conjugis membra gravi palliorum onere praegraventur, sed et usum pariter exhibeantmis. Post vestitum, ciborum curam gerit, ut comedat Jerusalem similam et mel et oleum, vel per partes, ut plerique aestimant, vel commixtione trium, dulciorem panem, qui panis de coelo descendit ; ac sub tribus nominibus, ut nonnulli putant, sacramentum indicat Trinitatis: non quo alia atque alia substantia sit; sed quo diversis, similae et mellis, et olei nominibus, Patris et Filii et Spiritus sancti una dulcedo monstretur. Et hoc animadvertendum, quod in multis sacrificiis offeratur simila, medulla frumenti atque purissima, de qua scriptum est: Et de adipe frumenti saturavit eos : non de hordeo, nec defarina, quae tunc solum offertur, quando maritus zelotypiae spiritu commovetur. In Judicum volumine Debboram sanctum, qui apud Hebraeos appellatur genere feminino RUA  . In Evangelio quoque Hebraeorum, quod lectitant Nazaraei, Salvator inducitur loquens:
Abbreviated transcription (Latin):
Lxͣx. tricapta transtulerunt. seruantes int̾¬
p̾tationem preteritam: ut ad similitudinẽ
capillorum tenuia uestimenta monstra-¬
rent. Omĩs autem ornatus describitur fe¬
minarum: ut lauetur. ut mundet᷑. ut un¬
guatur oleo. & discolorib uestiatur. caicie¬
tur iacincto. accingat᷑ bysso. induatur tri¬
chaptis siue subtilib. accipiat armillas.
&e torquem auream. circulos in ora penden¬
tes. & rotulas inaurib. diadema incapite
auro argentoq decoretur: quam qͣm argen¬
is. Hoc enim ꝑbolea significant. ut ñ solũ
cultu corporis eẽt ornata. & omĩa baberet
monilia feminar̃: s strati quoq eiꝰ & lectu¬
li sollicita eẽt diligentia maritalis: ut post¬
qmͣ ista complesset. ueniret ad ciborum di¬
licias: & ne in his quidẽ aliquid ei de eẽ pa¬
teretur. Que omĩa iuxta suꝑiorem expla¬
nationem aptabimus intelligentie sp̃uali
ut byssinis oꝑiatur atq subtilib. ne delica¬

Expanded text:
LXX τρίχαπτα transtulerunt, servantes inteLXX τρίχαπτα transtulerunt, servantes interpretationem praeteritam: ut ad similitudinem capillorum tenuia vestimenta monstrarent. Omnis autem ornatus describitur feminarum, ut lavetur, ut mundetur, ut ungatur oleo, et discoloribus vestiatur, calcietur hyacintho, accingatur bysso, induatur trichaptis, sive subtilibus, accipiat armillas, et torquem auream, circulos in ora pendentes, et rotulas in auribus, 158 diadema in capite, auro argentoque decoretur: quamquam argenis, hoc enim περιβόλαια significant, ut non solum cultu corporis esset ornata, et omnia haberet monilia feminarum, sed strati quoque ejus, et lectuli sollicita esset diligentia maritalis, ut postquam ista complesset, veniret ad ciborum delicias, et ne in his quidem aliquid ei deesse pateretur. Quae omnia juxta superiorem explanationem aptabimus intelligentiae spirituali: ut byssinis operiatur atque subtilibus, ne delica
Abbreviated transcription (Latin):
ut paruulꝰ. Quando factus sum uir: destru¬
xi ea quȩ paruili sunt.
t ornata es auro &e argento. Crebro dixi¬
mus: aurum ad mentẽ. argentum ad eloqͥũ
ꝑtinere. Tribuatq nob̃ dñs ut diuinũ sen¬
sum acciꝑe meream᷑ atq sapientiam. & id
qd̃ mente concipim eloquii uenustate ꝓ¬
ferre : & nequaqͣm ex his facere idola sicut
faciunt heretici: de quib scriptum ẽ. dedi
eis argentum ce aurum: ipsi uͦ exargento
&e auro fecerunt baal. Et hoc magis iuxta
intelligentiam sp̃ualem: ornatui aptum ẽ
feminarum. Alioquin argenti uilior ma¬
teria. rusticarum & pauꝑum ancillarum¬
q ornatus ẽ: qui ñ conuenit ierłm que in
reginam dr̃ profecisse.
Et uestitaes bysso. & polimito: &e multi¬
colorio. Lxxͣ. Et amictus tui byssini: &
trichapta & uersicoloria. Uerbum hebrai¬
cum mesi: & hic theodotion ipsũ ut supͣ
posuit aquila anteion. Syminachꝰ poli¬
mitum. Hos autem quod supra subtile:
hic uixta simmachum polimitũ diximꝰ.

Expanded text:
ut parvulus; quando factus sum vir, detruxi ea quae parvuli sunt . » « Et ornata es auro et argento. » Crebro diximus, aurum ad mentem, argentum ad eloquium pertinere, tribuatque nobis Dominus ut divinum sensum accipere mereamur atque sapientiam, et id quod mente concipimus, eloquii venustate proferre, et nequaquam ex his facere idolum sicut faciunt haeretici, de quibus scriptum est: Dedi eis argentum et aurum; ipsi vero ex argento, et auro fecerunt Baal . Et hoc magis, juxta intelligentiam spiritualem, ornatui aptum est feminarum. Alioquin argenti vilior materia, rusticarum et pauperum ancillarumque ornatus est, qui non convenit Jerusalem, quae in reginam dicitur profecisse. Et vestita es bysso, et polymito, et multicoloribus, LXX: Et amictus tui byssini, et trichapta, et versicoloria. Verbum Hebraicum MESI  , et hic Theodotio ipsum ut supra posuit, Aquila ἄνθιμον, Symmachus polymitum. Nos autem quod supra subtile, hic juxta Symmachum, polymitum diximus;
Abbreviated transcription (Latin):
ti eis addeuorandum. Nunquid parua est
fornicatio tua immolantis filios meos: Et
dedisti eis: consetrans eis. Et post om̃s abo¬
minationes tuas. & fornicationes. ñ es recor¬
data dierũ adolescentie tuȩ: qͣn eras nuda

Expanded text:
ti eis ad devorandum. Nunquid parva est ti eis ad devorandum. Nunquid parva est fornicatio tua immolantis filios meos, et dedisti illos consecrans eis. Et post omnes abominationes tuas et fornicationes non es recordata dierum adolescentiae tuae, quando eras nud
Abbreviated transcription (Latin):
E LIBRORUM NUME¬
rus confundatur. &
ꝑ longa tempor spa¬
cia diuersorum inter
se uoluminum ordo
uitietur⁊ prefaciun¬
culas singłis libris preposui: ut ex fronte ti¬
tuli statim lector agnoscat. quotus sibi liber
legendus: & que nob̃ ꝓphetia explananda
sit. In preterito gͥ uolumine idẽ quarto. par¬
tem ꝓphetiȩ contra ierłm ciuĩ istud exordium
ẽ: radix tua & generatio tua de t̾ra chanaan
usq adeum locum ubi scriptũ ẽ. similam &
oleum & mel quib enutriui te posiusti in cõ¬
spectu eorum inodorem suauitatis: ut potui
sermone breui disserui: nunc eiusdẽ ꝓphetiȩ
pars reliqua cum cet̾is q̃ sequunt᷑ quinto uo¬
lumini ꝙ tuo eustorhium nomini dedicat᷑.
Inquo nichil exarte rethorica. nichil excõpo¬
sitione repperies & uenustate u̾borum: s curã
simplicis & sollertis diligenne: ut ista ce sola
laus mea sit. si ꝓpħe ꝑ me dicta intelligas:
t factum ẽ. ait dñs ds. Et tulisti filios
tuos & filias tuas qͣs generasti mͥ: &e immolas

Expanded text:
e librorum numerus confundatur, et per longa temporum spatia divisorum inter se voluminum ordo vitietur, praefatiunculas singulis libris praeposui: ut ex fronte tituli statim lector agnoscat, quotus sibi liber legendus, et quae nobis prophetia explananda sit. In praeterito igitur volumine, id est, quarto, partem prophetiae contra Jerusalem, cujus istud exordium est: Radix tua et generatio tua de terra Chanaan, usque ad eum locum, ubi scriptum est: Similam et oleum et mel, quibus enutrivi te, posuisti in conspectu eorum in odorem suavitatis, ut potui brevi sermone disserui. Nunc ejusdem prophetiae pars reliqua cum caeteris quae sequuntur, quinto volumini, et tuo, Eustochium, nomini dedicatur. In quo nihil ex arte rhetorica, nihil ex compositione reperies, et venustate verborum: sed curam simplicis et solertis diligentiae, ut ista et sola laus mea sit, si prophetae per me dicta intelligas. Et factum est, ait Dominus Deus, et tulisti filios tuos et filias tuas, quas genuisti Vul
Abbreviated transcription (Latin):
ut magis misereatur: ne quid putridũ.
uiuasq carnes sui uitinia corrupturũ.
ht̃ amaritudinẽ: s postea fructus doloris.
sanitate monstrat᷑. Lale quid & ꝑamos d̃s¬
medio eiꝰ: ut ante ocdos peccatricis. quȩ ꝓ
sanitate punitur. pristina peccata ponã¬
tur. Cumq hoc fecerit dñs: scient qui cru¬
ciati sunt qd̃ ipse sit dñs. Hoc ipsum sonat:
& illud testimoniũ. Uiciscar iacob scđm ui
as suas: & iuxta inuentiones eiꝰ reddã illi.¬

Expanded text:
ut magis misereatur; ne quid putridum ut magis misereatur; ne quid putridum vivasque carnes sui vicinia corrupturum, habet amaritudinem, sed postea fructus doloris, sanitate monstratur. Tale quid et per Amos medio ejus, ut ante oculos peccatricis, quae pro sanitate punitur, pristina peccata ponantur. Cumque hoc fecerit Dominus, scient qui cruciati sunt, quod ipse sit Dominus. Hoc ipsum sonat, et illud testimonium: « Ulciscar Jacob secundum vias suas, et juxta
Abbreviated transcription (Latin):
as ponam suꝑte. & abominationes tue
ĩmedio tui er̃: & scietis quia ego dominus.
N hoc capitulo iuxta .lix. int̾p̃tes ordo
mutatus ẽ. atq confusus: ita ut pͥma no¬
uissima sint. & nouissima ł pͥma ł media.
ipsaq media. nunt ad extrema. nunc ad
pͥncipia tranfferantur. Ex quo nos & ip¬
sum hebraicum. & ceteros secuti int̾p̃tes: or¬
dinẽ posuimꝰ ueritatis. Ad t̾ram gͥ isrł
sermo dirigitur. qd uenerit suꝑ eam finis
& consũmatio. & emittat dñs furorẽ suũ
incam. ñ iniustũ & tm̃ de indignatione
uenientem: s plenum equitatis atq rati¬
onis: ut iudicet cã scdm uias suas. & os¬
tendat illi om̃s abominationes suas: ut
recordetur oꝑum suors. & intelligat quid
mali gesserit. Qd̃ autem dñ. ñ parcet ocłs
ms suꝑ te & ñ miserebor: quasi clemen¬
tissimus medicꝰ incidere cupiens putri¬
das carnes. & cariosa uulnera adurere
cauterio. ñ parcit ut parcat : ñ miseretur

Expanded text:
as ponam super te, et abominationes tuae as ponam super te, et abominationes tuae in medio tui erunt: et scietis quia ego Dominus. In hoc capitulo juxta LXX Interpretes ordo mutatus est atque confusus: ita ut prima novissima sint, et novissima, vel prima vel media, ipsaque media nunc ad extrema, nunc ad principia transferantur. Ex quo nos et ipsum Hebraicum et caeteros secuti interpretes ordinem posuimus veritatis. Ad terram igitur Israel sermo dirigitur, quod venerit super eam finis et consummatio, et emittat Dominus furorem suum in eam, non injustum, et tantum de indignatione venientem; sed plenum aequitatis atque rationis: ut judicet eam secundum vias suas, et ostendat illi omnes abominationes suas: ut recordetur operum suorum, et intelligat quid male  Al. mali gesserit. Quod autem dicit: Non parcet oculus meus super te, et non miserebor, quasi clementissimus medicus incidere cupiens putridas carnes, et cariosa vulnera adurere cauterio, non parcit, ut parcat: non miseretur,
Abbreviated transcription (Latin):
nistros. inisrł cunctum popłm. in timenti¬
bus. ꝓselitos intelligens. Hos autem simpli¬
citer explanandum putam. qd̃ pꝰ cõmina¬
tionem montiũ isrł. ad omnem t̾ram isrł
siue decem. siue duodecim tribuum ser¬
tura p̾nuntiet: sed iam ingruentẽ uideat
captiuitatem. Quinto enim anno sedechie
cepit ezechiel in babilone ꝓphare captuus:
& anno nono uenit nabugodonosor ce ob¬
salit eam. cepitq cam anno undecimo sede¬
chie. Ex quib ꝑspicuũ ẽ. uenisse finem ꝙ
appropinqͣsse. ñ suꝑ montes & colles. rupes¬
q &e ualles. s suꝑ plagas quatuor terre ex
omni parte isrł. ñ omĩs terre: Quod si dix¬
isset de toto mundo credi poterat: s terre
simplicit̾: qd̃ significat isrłis. sic enĩ ceperat.
te. & mittam furorem meum inte. & iudi¬
cabo te iuxta uias tuas. & ponam contra
te om̃s abominationes tuas: & ñ parcet
ocłs meus suꝑ te & ñ miserebor: s uias tu¬

Expanded text:
nistros, in Israel cunctum populum in timentinistros, in Israel cunctum populum in timentibus proselytos intelligens. Nos autem simpliciter explanandum putamus, quod post comminationem montium Israel ad omnem terram Israel, sive decem, sive duodecim tribuum sertura praenuntiet, sed jam ingruentem videat captivitatem. Quinto enim anno Sedechiae coepit Ezechiel in Babylone prophetare captivis. Et anno nono venit Nabuchodonosor, et obsedit Jerusalem, cepitque eam anno undecimo Sedechiae. Ex quibus perspicuum est venisse finem et appropinquasse non super montes et colles rupesque et valles, sed super quatuor plagas terrae, ex omni parte Israel, non omnis terrae. Quod si dixisset, de toto mundo credi poterat, sed terrae simpliciter, quod significat Israelis. Sic enim coeperat: et emittam furorem meum in te Et judicabo te juxta vias tuas: et ponam contra te omnes abominationes tuas. Et non parcet oculus meus super te, et non miserebor: sed vias tu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re isrł finis uenit finis uenit: suꝑ quatu¬
tem. meridiẽ & septemtrionem. De quib alis:
ce isaias loquit᷑. D ñe ab alis siue a finib t̾re
portenta audiuimꝰ: que in toto orbe ꝑ apłos
gerebantur. Et de scĩs scriptũ ẽ. Si dormieri¬
tis int̾ medios deros. penne columbe de ar¬
gentate. & posteriora eius in uirore auri. Nñ
fleuit ce dĩx. Quotiens uolui congregare
filios tuos sĩc gallina cong̾gat pullos suos
sub alas suas: & noliusti. Iste ẽ qui in deu¬
teronomii cantico expandens alas suas
suscepit eos: & assumpsit eos in humeris
sius. Quidam sp̃uales alas t̾re. quib ad ce¬
lestia subuolamꝰ. quatuor ponit genera cre¬
deutiũ. domũ aaron. & domum leui. & do¬
mũ isrł. & timentes dñm. de quib psal¬
mista canit: domꝰ isrł benedicite dnm̃. do¬
mꝰ aaron beneclicite dño. domꝰ leui benedi¬
cite dño. qui timtris dnm̃. benedicite dño:
in aaron sacerdotium. in leui edituos & mi¬

Expanded text:
terrae Israel: Finis, venit finis super quattem, Meridiem et Septentrionem. De quibus alis et Isaias loquitur: Domine, ab alis sive finibus terrae portenta audivimus , quae in toto orbe per apostolos gerebantur. Et de sanctis scriptum est: Si dormieritis inter medios cleros pennae columbae deargentatae, et posteriora dorsi ejus in pallore auri . Unde s volui congregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti ? Iste est qui in Deuteronomii cantico expandens alas suas suscepit eos, et assumpsit eos in humeris suis . Quidam spirituales alas terrae, quibus ad coelestia subvolamus, quatuor ponit genera credentium: domum Aaron, et domum Levi, et domum Israel, et timentes Dominum. De quibus et Psalmista canit: Domus Israel, benedicite Dominum: domus Aaron, benedicite Dominum: domus Levi, benedicite Dominum; qui timetis Dom» In Aaron sacerdotium, in Levi aedituos et mi
Abbreviated transcription (Latin):
monstrarunt. Apparuitq sedens suꝑ simi¬
litudinem saphiri. quasi similitudo hoĩs.
qui alumbis supͣ habebat speciem electri:
& alumbis deorsum speciem ignis in circui¬
tu. Post quem terrorẽ. datur signum mise¬
ricordiȩ: uelud aspectus arcꝰ cum fuerit ĩ
nube pluie. De hac uisione plixius
diximus quia & obscura ẽ: & a multis
uarie exponitur. In reliqius. quantum
fieri potest. absq damno sensuum: ꝓpter
magnitudinẽ uoluminis. breuitati stu

Expanded text:
monstrarunt: apparuitque sedens super simimonstrarunt: apparuitque sedens super similitudinem sapphiri quasi similitudo hominis, qui a lumbis supra habebat speciem electri, et a lumbis deorsum speciem ignis in circuitu. Post quem terrorem datur signum misericordiae; velut aspectus arcus cum fuerit in nube in die pluviae. De hac visione prolixius diximus quia et obscura est, et a multis varie exponitur. In reliquis quantum fieri potest absque damno sensuum, propter magnitudinem voluminis brevitati stu
Abbreviated transcription (Latin):
arcus. Ex quo significat nunqͣm artum
apparere: nisi innube & inaquis. Hic artꝰ
signum ẽ clementie. & testam̃ti dĩ quod fe¬
cit cũ homĩb: ut quando apparuerit in
nube. sciamus nos scłm antiquitatis exem¬
plũ. nequaqͣm ꝑituros ẽẽ diluiuo. Ex quo
ostenditur post penas atq supplicia. &
purgationẽ peccatorum. futuram miscłiã.
duntarat inhis qui dm̃ meruerint uicde
regnantẽ. Uñ dr̃. Hic erat aspectus splen¬
que ꝑspecta st̃: & hec uisio głe similitudi¬
nis dĩ. Non quo głam dñi uiderit. s simi¬
litudinem głe eĩ. Nisio autem omn. s hec
ẽ. Sp̃c eleuans &e nubes magna. ꝙ quatuor
animalia: & rote totidem sequentes anima¬
lia. & sp̃m. quȩ sub firmam̃to dĩ eẽ mnerue¬
runt. Quȩ pꝰ qͣm eleuata st̃. & audierunt
uocem qͣsi aquarũ multarum. & quasi u̾bi
sullmis aĩ. uocemq castroꝵ ce exercitus.
demiserunt alas: & stuporem silentio de-¬

Expanded text:
arcus. Ex quo significat numquam arcum arcus. Ex quo significat numquam arcum apparere, nisi in nube et in aquis. Hic arcus signum est clementiae, et testamenti Dei, quod fecit cum hominibus: ut quando apparuerit in nube, sciamus nos, secundum antiquitatis exemplum, nequaquam perituros esse diluvio . Ex quo ostenditur post poenas atque supplicia, et purgationem peccatorum, futuram misericordiam, dumtaxat in his qui Deum meruerint videre regnantem. Unde dicitur: Hic erat aspectus splencta sunt. Et haec visio gloriae similitudinis Dei: non quo gloriam Domini viderit, sed similitudinem gloriae ejus. Visio autem omnis haec est: Spiritus elevans, et nubes magna, et quatuor animalia, et rotae totidem sequentes animalia, et spiritum, quae sub firmamento Dei esse meruerunt. Quae postquam elevata sunt, et audierunt vocem quasi aquarum multarum, et quasi verbi sublimis Dei, vocemque castrorum et exercitus, demiserunt alas, et stuporem silentio de