comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc ergo gratiã humilib tribuit ut quo
magis humiliati fuerint ꝓpter ipsum tempore cer¬
taminis eogloriosius & altentur abipso tempore
r&ributionis. sotest aut humilatio in hoc loco mul¬
tifariȩ accipi hocẽ & eaqua incipiens quisq uiam
uirtutum ꝓ abluendisq: cõmiserat peccatis salubri¬
ter adteritur : &illa quae spontanea mentis de uocio¬
ne a ꝑfectioribus dõ uł ꝓximis in pace &ib&ir rerum
circum stanitium nec non &ea qua in cursantibus
ꝑ secutionum turbinibus inuictus ꝑ pacientiȩ uir¬
tutem animus armatur. Om̃i autem generi dõ
deuote humilitatis merces suecedit illa utquise
tempore suȩ pere grinationis humiliant : tẽpore
uisitatianis eius & altentur: Sobrii es tote uigi¬
leo ruciens circuit quaerens queo deuoret:
nhuius expositione sententiae non nr̃a uerũ beati
ey priani dicta ponamus. Circuit in quit illenos
singulos & tamquam hostis clausos obsidens muror
&plorat & temptat. ansit pars aliqua membro¬

Expanded text:
Hanc ergo gratiam humilibus tribuit, ut quo magis humiliati fuerint propter ipsum, tempore certaminis, eo gloriosius exaltentur ab ipso tempore retributionis. Potest autem humiliatio hoc in loco multifarie accipi, hoc est, et ea qua incipiens quisque viam virtutum pro abluendis quae commiserat peccatis salubriter atteritur, et illa quae spontanea mentis devotione a perfectioribus Deo vel proximis in pace exhibetur rerum circumstantium, necnon et ea qua, incursantibus persecutionum turbinibus, invictus per patientiae virtutem animus armatur. Omni autem generi Deo devotae humilitatis merces succedit illa, ut qui se tempore peregrinationis suae humiliant, tempore visitationis ejus exaltentur. Sobrii estote leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . In hujus expositione sententiae non nostra, verum beati Cypriani verba capiamus. « Circuit, inqusingulos et tamquam hostis clausos obsidens muros explorat et temptat an sit pars aliqua membro
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter resistere ualeatis. lacta indm̃. ait psalmista
curam tuam &ipsete enutri&. m̃ ipsi cura ẽ de
uobis. Oculienim dñi suꝑ iustos. & aures eius in p̃ces eoꝵ
& qui tangit eos: quasi qui tangit pupillam oculi eius
Sobrii estote. Id est temperati. Sobri&as enim: tem¬
perantia intellegitur: uicilate. Hec uigilantia:
spiritalis non carnalis intellegitur. Non ẽ nõħ conluc¬
tatio. ait apłs paulus. aduersus carnem & rangunẽ
sed aduersus spiritalia nequia in caelo: Quia aduer¬
sarius ur diabolus taoguam leo rucieus cincuit
querens quem deuoret. Aliquando diabolus leo
ꝓpter aꝑtas ꝑ secutiones dicitur : aliquando draco
propter occultas insidias nominatur: Cui resigtite
portes infide Eemplo xp̃i resistentis indeserto
cdiabolo: Scientes eadeo passioniem. ei qui in oura¬

Expanded text:
fortiter resistere valeatis. Jacta in Deum, ait Psalmista, curam tuam, et ipse te enutriet. Quoniam ipsi cura est de vobis. Oculi enim Domini super justos et aures ejus ad preces eorum, et qui tangit eos, quasi qui tangit pupillam oculi ejus. Sobrii estote. Id est, temperati, sobrietas enim temperantia intelligitur. Vigilate. Haec vigilantia spiritualis non carnalis intelligitur, non est nobis colluctatio, ait Apostolus, adversus carnem et sanguinem, sed adversus spiritales nequitias. Quia adversarius us, etc. Aliquando diabolus leo propter apertas persecutiones dicitur. Aliquando draco propter occultas insidias nominatur. Cui resistite fortes in fide. Exemplo Christi resistentis in deserto diabolo. Scientes eamdem passionem, etc. Id
Abbreviated transcription (Latin):
ta dedignationem. Quamuis &iusti soleant recte
peccatorib: indignceri.: sed aliud ẽ qđ agitur tẏpo
suꝑbiȩ. aliud quodzelo discipline sed quia egri
erant : itaut egos se ẽẽ nescirent. quatenus qđ
erant agnos arent. Celestis eos medicus blandis fo¬
mentis curat benignum. para digmia obicit & in eorũ cor¬
de uulneris tumorem p̃mit. aitnamq Quis ex uobis
hocno ꝯuihabet cenitum oues. & sipendidenit unam &x
ũlis . Nonne dionttit nonaciita Nouem iNdeser¬

Expanded text:
tionem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typo superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Sed qui aegri erant ita ut aegrotos se esse nescirent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit; ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonagi
Abbreviated transcription (Latin):
solus illae quiferro : uerum &illae qui odio fratrem in¬
sequitur : Inihoc coqnouioius caritatemdĩ: gõ ille
pronobis atoram suam posuit Qualis ꝑfecta cari¬
tas ẽẽ debeat in nobis: dominice passionis exemplo didici¬
mus. Maiorem namq hac dilestionem nemohab& ut

Expanded text:
solum ille qui ferro, verum et ille qui odio fratrem insolum ille qui ferro, verum et ille qui odio fratrem insequitur. « In hoc cognovimus charitatem Dei, quoniam ille pro nobis animam suam posuit. » Qualis perfecta charitas esse debeat in nobis, Dominicae passionis exemplo didicimus. « Majorem namque hac dilectionem nemo habet, quam ut
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita sisrr̃ ꝑfectȩ amar& & surgere poss&
Hinc & enim dicitur in apo calipsin. Beatus & sc̃r qui
hab& spem in resurrectione prima in his secunda
mors non hab& potestatem: omntuis qui odit pra¬
tneo suuo hooncida eet. Si contempnebat quis que
hodium fraternum : numquid & homicidium incorde suo
contẽpturus ẽ  non mouit manus ad occidendũ hominẽ :
homi cida iam tenetur adõ. uiuit illae. &iste iam inter¬
festor iudicatur: Escitis gm̃ oonus hooncida uote
habet uitam aeteruaoi in se mauentem: &si hic
ꝑfidem interscõs uiuere cernitur non hab& in se ꝑp&uã
uitam manentem Namubi racributionis tempus adue¬
nerit cum cahinqui & maligno erat : dampnabitur:
Etiam qui hoc homicidii genere tenetur : ut discord&
& dissideat & pacem cum fratrib: non habeat. Notandũ
enim qđ nonait: ab solute. homicida non hab& uitã & nã
insemanentem. Sed omnis inquid homicida scilic& non

Expanded text:
in hac vita, si fratres perfecte amaret, exsurgere posset. in hac vita, si fratres perfecte amaret, exsurgere posset. Hinc etenim dicitur in Apocalypsi: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima ; in his secunda mors non habet potestatem. Omnis qui odit fratrem suum, homicida est. Si contemnebat quisquam odium fraternum, nunquid et homicidium in corde suo contempturus est? Non movet manus ad occidendum hominem, homicida jam tenetur a Deo. Vivit ille, et iste jam interfector judicatur. Et scitis quid omnis homicida non habet vitam aeternam in se manentem. Etsi hic per fidem inter sanctos vivere cernitur, non habet in se perpetuo vitam manentem. Nam ubi retributionis tempus advenerit, cum Cain, qui ex maligno erat, damnabitur etiam qui hoc homicidii genere tenetur, ut discordet et dissideat, et pacem cum fratribus noenim quod non ait absolute, « homicida non habet vitam in se manentem: » sed omnis, inquit, homicida, scilicet non
Abbreviated transcription (Latin):
oius demonte adiutaor. gõ dilicionus pratres:
Nemo se deuir tutib: falso &tollat nemo suarum
quia ad sortem electorum ꝑtin& quia portionẽ ha¬
bere in terras uiuentiũ meruit: Quinon dilacit mra¬
net in ordite: Moetem anime dicit. Anima enim
quipec cauerit : ipsa mori&ur. Vita quippe carnis:
anima. luta animȩ ds̃ est Mors corporis amittere spm
Mors animȩ : amittere dm̃. Vnde constat qđ in anima
mortui. om̃s in hanc lucem mascimur trahentes &x adã
originale peccatum. Sech xp̃i grã sidelib: regenerando
agitur ut in anima uiuere possint. Verũ baptis matis
& fidȩi ministeriũ illissolum prodẽ illos demorte
trahit aduitam quisinceramente diligunt fratres
Atq ideo notandũ qđ non ait. Qui non diligit. uentu¬
rus ẽ in mortem quasi depoena ꝑp&ua loquer&ur
quaerestat peccatorib insuturo. sed qui non diligit
inquid man& in morte. In illautiq: morte dequa &iã

Expanded text:
mus de morte ad vitam, quoniam diligimus fratres. mus de morte ad vitam, quoniam diligimus fratres. » Nemo se de virtutibus falso extollat, nemo suarum  ad salutem electorum pertinet, quia portionem habere in terra viventium meruit. « Qui non diligit, manet in morte. » Mortem dicit animae. « Anima quae peccaverit, ipsa morietur . » Vita quippe carnis, anima: vita animae, Deus est. Mors corporis, amittere animam: mors animae, amittere Deum. Unde constat, quia in anima mortui omnes in hanc lucem nascimur, trahentes ex Adam originale peccatum, sed Christi gratia fidelibus regenerande agitur, ut in anima vivere possint. Verum baptismatis et fidei mysterium illis solum prodest, illos de morte trahit ad vitam, qui sincera mente diligunt fratres. Atque ideo notandum quod non ait: Qui non diligit venturus est in mortem, quasi de poena perpetua loqueretur, quae restat peccatoribus in futurum, sed qui non diligit, inquit, manet in morte. In illa utique morte, de qua etiam
Abbreviated transcription (Latin):
gemit. P&it utadeos lazarus mittatur cui quia
moy sen &ꝓph&as habeant dicitur sed ait quia
non credunt. Nisi quis & mortius resurr exerit.
Cuiꝓtinus respondetur. Simoysen & ꝓph&as non
audiunt necsiquis &mortius resur reerit cre¬
dent ei. Certe demay sen ueritas dicit : sic rede¬
netis morsi creder&is utiq & mihi. deme enim
ille scripsit Impletur ergo qđ ꝑ abrahȩ responsio¬
nem dicitur. Ex mortuis enim dñs resurrexit
sed uidaicus populus quia moysicredere noluit
ei &iam qui resurrexit &x mortus credere contẽpsit:
Cumq moysi uerba spiritaliter intellegere rennuit
ad eum dequo moyses locutus fuerat non peruenit:
eꝑdoenada.iii. post pente costen:
dilectorer mundidicit. Nec mirandum quia qui
amant mundũ fratrẽ amundi: amore separatum
& caelestib tantum desiderus intentum amore
non possint. ab hominatio ẽ enim peccatori religio
ut scriptura testatur: Nos scionus quia teas lati su¬

Expanded text:
gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod gemit. Petit ut ad eos Lazarus mittatur, cui quod Mosen et prophetas habeant dicitur. Sed ait: Quia non credunt, nisi quis ex mortuis resurrexerit. Cui protinus respondetur: Si Mosen et prophetas non audiunt, nec si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei. Certe de Mose veritas dicit: Si crederetis Mosi, crederetis utique et mihi; de me enim ille scripsit . Impletur ergo quod per Abrahae responsionem dicitur. Ex mortuis enim Dominus resurrexit, sed Judaicus populus, quia Mosi credere noluit, ei etiam, qui resurrexit ex mortuis, credere contempsit. Cumque Mosi verba spiritaliter intelligere renuit, ad Deum de quo Moses locutus fuerat, non pervenit. HEBDOMADA III POST PENTECOST. undi dicit. Nec mirandum quia qui amant mundum, fratrem a mundi amore separatum et coelestibus tantum desideriis intentum, amare non possint. Abominatio est enim peccatori religio, ut Scriptura testatur. « Nos scimus quia translati su
Abbreviated transcription (Latin):
omne suum gaudium felicitatem transitoriam
nec tamen hȩc recipere in reconpensatione : quiadũ
meliora idẽ a&na appetunt : eorum iudicio quae
lib& bona ad suerint : cum scĩr desiderus aestuant Gona
minime uidentur. Inter hȩc notandum ẽ qđ ei dicitur
memento fili. Ecceenim abraham filium uocat. quẽ
tamen a tormento non liberat. qm̃ huius infidelis po¬
puli p̃cedenter patres fideles : quia multos a sua fide
deuiasse considerant : eos nulla conpassione a torm̃tis
enpunt quos tamen ꝑ carnem filios recognas cunit
In tormentis autem diues positus quinq: fr̃s habere
seꝑhib& quia superib: hisdem iudaicus populus
qui & magna iam parte dampnatus est sequaces
suos quos suꝑ terram reliquit : quinq: sensibus
corporis deditos nouit. Quinario ergo numero
frr̃ quos reliquerat &x primit quia eos adspiritalẽ
intelligentiam Ñ ad surgere in inserno positus

Expanded text:
omne suum gaudium, felicitatem transitoriam omne suum gaudium, felicitatem transitoriam recipere, nec tamen haec recipere in recompensatione, quia dum meliora, id est, aeterna appetunt, eorum judicio, quae licet bona adfuerant, cum sanctis desideriis aestuant, bona minime videntur. Inter haec notandum est, quod ei dicitur: Memento, fili. Ecce enim Abraham filium vocat, quem tamen a tormento non liberat, quoniam hujus infidelis populi praecedentes patres fideles, quia multos a sua fide deviasse considerant, eos nulla compassione a tormentis eripiunt, quos tamen per carnem filios recognoscunt. In tormentis autem dives positus, quinque se fratres habere perhibet, quia superbus idem Judaicus populus, qui ex magna jam parte damnatus est. Sequaces suos quos super terram reliquit, quinque sensibus corporis deditos novit. Quinario ergo numero fratres quos reliquerat exprimit, quia eos ad spiritalem intelligentiam non assurgere, in inferno positus
Abbreviated transcription (Latin):
in regno caelorum filii autem regni huius eicientur inte¬
nebras eeteriores Qui enim purpura indutus dicitur:
reste filus regniuocatur quidelonginco ad uidendũ
lazarum oculos leuat : quiadum ꝑdãpnationis suae
supplicia insideles inimo sunt. pideles quosq antediẽ
& tremi iudicii suꝑ se inrequiem adtendunt. quoꝵ post
gaudia contemplari nullatenus possunt: Longe. ue¬
ro est qđ conspiciunt : quia illuc ꝑmeritum non adtin¬
gunt : In lingua autem amplius ardere ostenditur
cumdicit. Mitte lazarũ ut intin guat & tremũ digiti
sui in aquã. & refriger& linguãmeã quia crucior in hac
flamma insidelis populus uerba legis in or&enuit : quȩ
opere seruare contẽpsit. Ibiergo amplius ardebat :
ubise ostendit scire qđ facere noluit. ab &tremo di¬
giti setangi desiderat : quia &nis suppliciis datus
optat operatione iustorum uł ultima participari
Euirespondetur qđ in hac uitabona receperit quia

Expanded text:
in regno coelorum. Filii autem regni hujus ejicientur in tein regno coelorum. Filii autem regni hujus ejicientur in tenebras exteriores . Qui enim purpura indutus dicitur, recte filius regni vocatur, qui de longinquo ad videndum Lazarum oculos levat, quia dum per damnationis suae supplicium infideles in imo sunt, fideles quoque ante diem extremi judicii super se requiem attendunt, quorum post gaudia contemplari nullatenus possunt. Longe vero est, quod conspiciunt, quia illuc per meritum non attingunt. In lingua autem amplius ardere ostenditur, cum dicit: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. Infidelis populus verba legis in ore tenuit, quae opere contempsit servare. Ibi ergo amplius ardebit, ubi se ostendit scire quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, quia aeternis suppliciis datus, optat operatione justorum, vel ultima participari. Cui respondetur, quod in hac vita bona receperit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
deacceptis opibus tumuit & quia ei uerba defluebant.
descientia : quasi mice cadebant demensa. ad contra
iacentis pauperis uulnera lingebant canes. Nonnum¬
quam solent in sacro eloquio ꝑcanes p̃dicatores intelli¬
gi. Canũ & enĩ lingua uulnus dumlingit curat : quia &
doctores sc̃ĩ dumin confessume peccatinr̃i nos instru¬
unt quasi uulnus mentis ꝑ linguam tangunt. & quia
nos loquendo apeccatis eripiunt: quasi tangendo uul¬
nera ad salutem reducunt Vnde & bene lazarus
aduitus interp̃tatur. quia ipsi hunc adereptionẽ iu¬
uant qui eius uulnera ꝑ linguȩ correptionem curant
Contigit uero ut uterq morirentur diues qui indueba¬
tur purpura & bysso sepultus est in inferno : insinu
uero abrahȩ lazarus abangelis ductus est. Quid ha¬
brahȩ sinus nisi secr&am requiem significat p̃atris de
qua ueritas. Multi inquid uenient aboriente & occi¬
dente & recumbent cumabraham & isahac &iacob

Expanded text:
de acceptis opibus tumuit, et quia ei verba defluebant de acceptis opibus tumuit, et quia ei verba defluebant de scientia quasi micae cadebant de mensa. At contra jacentis pauperis vulnera lingebant canes: nonnunquam solent in sacro eloquio, per canes praedicatores intelligi. Canum etenim lingua, vulnus dum lingit curat, quia et doctores sancti dum in confessione peccati nostri nos instruunt, quasi vulnus mentis per linguam tangunt, et quia nos loquendo a peccatis eripiunt, quasi tangendo vulnera ad salutem reducunt, unde bene Lazarus adjutus interpretatur, quia ipsi hunc ad ereptionem juvant, qui ejus vulnera per linguae correptionem curant. Contigit vero ut uterque moreretur: dives qui induebatur purpura et bysso sepultus est in infernum; in sinum vero Abrahae Lazarus ab angelis ductus est. Quid Abrahae sinus nisi secretam requiem significat patris, de qua veritas: Multi, inquit, venient ab Oriente et Occidente, et recumbent cum Abraham, Isaac et Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
re dicta rennuunt ei ꝓculdubio credere recusant:
quẽ uero uxta allegoriam diues iste qui induebatur
purpura &bysso & epulabatur cotidiȩ splendide : nisi
iudaicum ppłm significat quicultum uitȩ & terius ha¬
buit. qui accepte legis diliciis ad nitorem usus ẽ non
adutilitatem. quem aũt latarus ulcerib plenus nisi
gentilem populum siguraliter & primit quidum con¬
uersus addm̃ peccata sua confiteri non erubuit. Huic
uulnus incute fuit. Incutis quippe uulnere uirus auis¬
cerib trahitur & foras erumpit. Quidẽ ergo peccatoꝵ
confessio pisi quedã uulnerũ ruptio quiapec cati
uirus salubriter aperitur in confessione qđ pestifere late¬
bat inmente . Sedlazarus uulneratus cupiebat uentrem¬
saturari demicis quae cadebant demensa diuitis & nemo
illidabat. Quia gentilem quemq ad cognitionem admit¬
tere suꝑbus ille populus dispiciebat quidum doctri¬
nam legis non ad caritatem abuit. sed ad elationẽ quasi

Expanded text:
re dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. re dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Quem vero juxta allegoriam, dives iste, qui induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, Judaicum populum significat, qui cultum vitae exterius habuit, qui acceptae legis deliciis ad nitorem usus est, non ad utilitatem. Quem autem Lazarus ulceribus plenus, nisi gentilem populum figuraliter exprimit, qui dum conversus ad Deum peccata sua confiteri non erubuit, huic vulnus in cute fuit. In cutis quippe vulnere virus a visceribus trahitur, et foras erumpit. Quid est ergo peccatorum confessio, nisi quaedam vulnerum ruptio? quia peccati virus salubriter aperitur in confessione, quod pestifere latebat in mente. Sed Lazarus vulneratus cupiebat saturari de micis, quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat. Quia gentilem quemque ad cognitionem legis admittere superbus ille populus despiciebat, qui dum doctrinam legis non ad charitatem habuit, sed ad elationem, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
r&ributionẽ &tremi iudicii iniusti in requiẽ quosdam
iustos conspiciunt : ut eos uidentes in gaudio non solum
desuo supplicio sed &iam deillorum bono crucientur ius¬
ti uero inturmentis semꝑ intuentur in iustos : ut hinc eoꝵ
gaudium crescat : quia malum conspiciunt qđ miseri cordi¬
potuer. Quia qui creatoris ui claritatem uident᷑ : nihil
increatura agitur. qđ uidere non possint: etait illi
abra hao. habent moysen etprophetas audiaut illos:
Ced qui uerbadĩ dispexerat: hec audire non posse. suos
sequacer aestimabat: Vnde respondit diues: Noupat̃
abra haor sed siquis exorontius ierit adeos paeni¬
teritiam acent. Cui mrox uena sententia dicitur:
Sicnos sen etprophetas non audiunt. Neq Siguis
ex mortius surrexerit credent: Quianimirum
qui uerba legis dispiciunt redemptoris p̃cepta qui ex
mortuis surrexit quanta subtiliora sunt : tanto hec dif¬
ficilius implebunt & nimirum constat quiacuius imple¬

Expanded text:
retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in tormentis semper intuentur injustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt quod misericordipotuerunt. Quia qui Creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. Et ait illi Abraham: Habent Moysen et prophetas, audiant illos. Sed qui verba Dei despexerat, haec audire non posse suos sequaces, aestimabat. Unde et respondit dives: Non, pater Abraham, sed si quis ex mortuis ierit ad eos, poenitSi Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis surrexerit, credent. Quia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta qui ex mortuis surrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Et nimirum constat quia cujus imple
Abbreviated transcription (Latin):
auctoris sui iustitiȩ coniunetȩ tanta restitudine cons¬
tringuntur ut nulla adreꝓbos conpassione mouean¬
eius animus adꝓpinquos quos reliquerat recurrit : quia
reꝓborum mentem pȩnasua quandoq: in utiliter eru¬
dit ad caritatem utiam tunc &iam suos spiritalit̃
diligant : quihic dumpeccata diligerent: nec se ama¬
bant. Vnde nuno sequitur. Etait rocote erco pa¬
ter utont tas euor iN dooio patris mei. habeo eĩ
quin que paatres uttestetiu illis. ne& ipsi ueni¬
aut inlo cuo hunc tormentoruo: Qua in re
notandumẽ ardenti diuiti quanta ad sup pliciũ cumu¬
lantur. ad poenam namq: suã ei & cognitio seruatur ad
memoria. Cognoscit enĩ lazarum quẽ dispecit & fra¬
trum quoq: suorum meminit quos reliquit: ꝑfesta
sinon hoc qđ ipse patitur &iam suis timer& : utergo pec¬
catores amplius insupplicio puniantur : & eoꝵ uident glo¬
riam quos contẽpser̃ : & deilloꝵ &iam poena torquentur
quos inutiliter amauer̃. Credendum uero ẽ quod ante

Expanded text:
auctoris sui iustitiae coniuncti, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveanejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant qui hic dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde nunc sequitur: Et ait: Rogo te ergo, pater, ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum. Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam, ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit, quos reliquit. Perfecta si non hoc quod ipse patitur etiam suis timeret. Ut ergo peccatores amplius in supplicio puniantur, et corum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
poenam sufficere pauꝑtas : &iamsisanus fuiss&
Rursum sufficiss& aegritudo & iam si subsidium
adẽ&. Sed ut ꝓbar&ur amplius pauꝑ simul
hunc & pauꝑtas & aegritudo tabefecit: atq insuꝑ
udebat ꝓcedentem diuitem obsequentib: cuneis
sulciri : & sein in firmitate & in opia anullo uisitari:
Namquia nemo ei aduisitandum adherat testan¬
tur canes quilicenter uulnera lingebant. & una
ergo reom̃ps ds̃ duo iuditia & hibuit : dũlazarũ
pauperem ante ianuam diuitis iacere ꝑmisit : ut
& diues impius dãpnationis sibi auger& ultionẽ :¬
& tẽptatus pauꝑ crescer& ad remunerationẽ:
pactum ẽ auteo ut moniuetur oieridicus et por¬
ta netur abançelis iNSINu abrahe. mortuus
est auteo &diues et sepultus iINpernuo:
Sinus abrahȩ : requies ẽ beatorum ꝑauperũ quoꝵ
est regnum caeloꝵ: quopost hanc uitam recipi¬
untur. Sepultura inferni : poenarũ ꝓsunditasq

Expanded text:
poenam sufficere paupertas, etiam si sanus fuisset. poenam sufficere paupertas, etiam si sanus fuisset. Rursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insuper videbat procedentem divitem, obsequentibus cuneis fulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter vulnera lingebant. Ex una ergo re, omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Factum est autem ut moreretur mendicus et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Sinus Abraham requies est beatorum pauperum, quorum est regnum coelorum, quo post hanc vitam recipiuntur. Sepultura inferni, poenarum profunditas, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Pauperẽ humilem scio : suꝑbum diuitem nescio:
Illum cognitum ꝑ adꝓbationem abeo. hunc ꝑiudici¬
um reꝓbationis ignoro. qui iacebat adianuam
eius ulceribus p̾lenuis cũpiens saturari deori¬
cis quecadebant deorensa diuitis. Sed et caues
uenuebaut. etliuc ebant ulcera eius: Plenus
ulcerib: mendicus lazarus ante ianuas diuites ia¬
c& qua dere una dñs duo iudicia & pleuit: abuis¬
s& enimfortasse aliquam & cusationem diues si
latarus pauꝑ &ulcerosus ante eius ianuã non ia¬
cuisr& si remotus suiss& sieius in opia non ess&
oculis in oportuna . Rursus si longe e& diues ab
oculis ulcerosi pauperis : minorem tolerass& tẽp¬
tationem pauper manimo: seddum egenum
& ulceratum ante ianuam diuitis & dilicus afflu¬
entis posuit : in una eundemq: re && uisione
pauperis non miserenti diuiti cumulũ dãpnati¬
onis intulit : &rursum & uisione diuitis tẽptatũ
cotidie pauperum ꝓbauit. Cuicerte poterat ad

Expanded text:
pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro. Qui jacebat ad januam ejus, ulceribus plenus, cupiens saturari de micis quae cadebant de mensa divitis: sed et canes veniebant et lingebant ulcera ejus. Plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januas divitis jacet, qua de re una, Dominus duo judicia explevit: habuisse enim fortasse aliquam excusationem dives, si Lazarus pauper et ulcerosus, ante ejus januam non jacuisset, si remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursus si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset tentationem pauper in animo. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis, tentatum quotidie pauperem probavit. Cui certe poterat ad
Abbreviated transcription (Latin):
bilior c&eris ee udeatur. Quam culpam possumꝰ
melius &iã & diuerso colligere quiasi abiectio uilis
indumenti uirtus non e&. euangelista deiohan¬
ne tam uigilanter nondicer& erat indutus pilis
camelorum sed & notandũ Nob̵ magno pere est
inore ueritatis. esuꝑbo diuitae & de humili pau¬
pere quantussit ordo narratianis. Ec cȩ enim
dicitur. homo quidam erat diues. &ꝓtinus subiun¬
gitur: eterat guidao oiendicus nooniue lata¬
rus Certe m populo plus solent nomina diuitũ
quam pauperũ sciri quidẽ ergo qđ dñs de paupere
& diuite uerbũ faciens Nom̃ pauperis dicit & nom̃
diuitis non dicit: nisi qđ ds̃ humiles nouit atq
alꝓbat & suꝑbos ignorat. Vnde & quib:dam demi¬
raculorum uirtute suꝑbientib infine dicturus ẽ:
N escio uos undesitis discedite ame om̃s operarii
nomine. Ait ergo dediuite. Homo quidam aitde
paupere : egenus nomine latarus Ac si aꝑtedicat :

Expanded text:
bilior caeteris esse videatur. Quam culpam possumus bilior caeteris esse videatur. Quam culpam possumus melius ex diverso colligere, quia si abjectio vilis indumenti virtus non esset, evangelista vigilanter de Joanne non diceret: Erat indutus pilis camelorum . Sed notandum nobis magnopere est, in ore veritatis de superbo divite, et de humili paupere, quantus sit ordo narrationis. Ecce enim dicitur: Homo quidam erat dives, et protinus subjungitur: Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus. Certe in populo plus solent nomina divitum quam pauperum sciri. Quid est ergo quod Dominus de paupere et divite verbum faciens, nomen pauperis dicit, et nomen divitis non dicit, nisi quod Deus humiles novit atque approbat, et superbos ignorat? Unde et quibusdam de miraculorum virtute superbientibus in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me, omnes operarii nomine: Ait ergo de divite, Homo quidam, ait de paupere, Egenus nomine Lazarus. Ac si aperte dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
poss& amicũ sibi facere neglexerat : Non nulli
autemputant p̃cepta u&eris testamenti districtiora
ẽẽ quam noui: sed hinimirũ in ꝓuida consideratione
falluntur In illo enim non tenatia sed rapina multat᷑.
Ibires in iuste sublata restitutione quadruplipunitur
hic aũt diues iste nan abstulisse aliena rep̃henditur
sed ꝓpria non dedisse. Nec dicitur quia unũ quẽ piam
obpressit: sed quia in acceptis rebusse &tulit hinc
ergo hinc sum opere colligendum ẽ quapoena mu¬
tandus sit qui aliena diripit si inferni dãpnatione
ꝑcutitur quiꝓ pria non largitur & sunt non nulli
quicultum subtilium p̃ciosarumq uestiũ ñ putant
eẽ peccatum. Quod si uidelic& culpa non ẽ& ne¬
quaquã sermo dĩ tam uigilanter &x primer& qđ
diues quitor quitur apud inferos bỹsso &purpura
indutus fuiss&. Nemo quippe uestimenta p̃cipua
nisi adin anemgloriam querit. uidelic& ut honora¬

Expanded text:
posset amicum sibi facere neglexerat: nonnulli posset amicum sibi facere neglexerat: nonnulli autem putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse, quam novi: sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia sed rapina multatur, ibi res injuste sublata restitutione quadruplici punitur: hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse; nec dicitur, quia vi unumquempiam oppressit: sed quia in acceptis rebus, se extulit. Hinc ergo hinc summopere colligendum est: qua poena multandus sit, qui aliena diripit, si inferni damnatione percutitur, qui propria non largitur. Et sunt nonnulli qui cultum subtilium pretiosarumque vestium non putant esse peccatum, quod si videlicet culpa non esset nequaquam sermo Dei tam vigilanter exprimeret, quod dives qui torquetur apud inferos, bysso et purpura indutus fuisset. Nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet, ut honora
Abbreviated transcription (Latin):
suum. Quomodo diligis eum cui odistimandatũ ÷ quis
est quidicat diligo imperatorem. sed odi leges eĩ : non ita
ẽ uerus ds̃ amator sed uide inquid quia mandata tua
omo quidam erat diues etiuduebatur purpura
et bieso etepulasatur cotidie splendidae:
Surpuram regihabitus ẽẽ colorem marinis ẽ concu¬
lis tinctam: Nemo fere quis dubit&. Nam concilia
ferro circum cisa lacrimas purpure coloris quibus¬
qđ lana tinguatur emitunt. byssum uero genus ẽ
quoddã lininimiũ candidi & mollissimi. quod grȩci
NANae Nui uocant Amonuerat ergo dñs supra fa¬
cere amicos de mamona iniquitatis quicũ ab hacuita
defecerimus recipiant nos in a&na tab̵ nacula quod¬
aũt audientes pharisȩi deridebant: Verũ ille quȩ ꝓpo¬
suerat & emplis astruens ostendit ideo diuitẽ purpu¬
ratum in reme diabiliter apud inferos tortum quia
pauperẽ lazarum aquo inuite tab nacula recipi

Expanded text:
suum. » Quomodo enim diligis eum, cujus odisti mandatum? Quis suum. » Quomodo enim diligis eum, cujus odisti mandatum? Quis est qui dicat, diligo imperatorem sed odi leges ejus? Non ita est verus Dei amator, sed « vide nunquid quia mandata tua omo quidam erat dives, et induebatur purpura et bysso, et epulabatur quotidie splendide, etc. Purpuram regii habitus esse colorem marinis e conchulis vinctam nemo fere qui dubitet: nam conchulae ferro circumcisae lachrymas purpurei coloris quibus lana tingatur emittunt, byssus vero genus est quoddam lini, nimium candidi et mollissimi: quod Graeci papaten vocant. Admonuerat ergo Dominus supra facere, amicos de mammona iniquitatis, qui cum ab hac vita defecerimus, recipiant nos in aeterna tabernacula. Quod audientes Pharisaei deridebant, verum ille quae proposuerat exemplis astruens, ostendit ideo divitem purpuratum irremediabiliter apud inferos tortum, quia pauperem Lazarum, a quo in vitae tabernacula recipi
Abbreviated transcription (Latin):
plesteris quo a&̃num ꝑ frui desideras : Nos ergo
dilicacnus dõ qm ipse prius dilexit Nos Diligamus
qm̃ ipse prior dil&itnos Namunde diligeremus Nisi
illȩ prior dilexiss& nos hincenim ipse in eugł dicit:¬
N onuos mee legistis sed ego elegiuos. Ita aũtꝰ ꝑfesti erimus
in caritate siquẽ ad modum. N iulli alterius nisi salutis
nr̃e grã prior nos illedilecit. Ita eum nos quoq: nul
lius rei nisi sui tantum amoris dilexerimus obtentu
Verũ quia sunt qui uerbatenus dm̃ diligunt consulte
subungitur: Siquis dixerit gm̃ dil aqodm̃ etpnatrẽ
Audi quienim nondiligit fratrẽsuũ quem uid& dm̃ quo¬
git fratrem suum diligitdm̃. necesse est ut diligat dm̃¬
necesse est ut diligat ipsam dilectionem . dr̃ enĩ dilectio
est & nequis dicere auder& & quid obstat diligere dm̃
&iam sinon diligo fratrem reste subdidit: et hoc manda
tuo habeonus adõ. ut qui dilicitdõ. diligat eqratreo

Expanded text:
plecteris, et aeternum frui desideras. Nos ergo plecteris, et aeternum frui desideras. Nos ergo diligamus Deum, quoniam ipse prior dilexit nos. Diligamus, quoniam ipse prior dilexit nos, nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexissNon vos me elegistis, sed ego elegi vos . Ita autem perfecti erimus in charitate, si quemadmodum nullius alterius nisi salutis nostrae gratia prior nos ille dilexit, ita eum nos quoque nlius rei, nisi sui tantum amoris dilexerimus obtentu. Verum quia sunt qui verbo tenus Deum diligunt, consulte subjungitudax est? Audi: Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quegit fratrem suum, diligit Deum, necesse est, ut qui diligat Deum, diligat ipsam dilectionem, Deus enim dilectio est, et ne quis dicere auderet: Et quid obstat diligere Deum, etiam si non diligo fratrem? recte stum habemus a Deo ut qui diligit Deum, diligat et fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
mo deipsa ꝑfectione iustitiȩ. Conuertisti inquid planc¬
tum meum ingaudium mihi conscidisti sac cũ meũ
& p̃cinexistime l&atiȩ ut cant& tibi gła mea & non
mulattimor sed nolitiere qm̃ intrat caritasq sa¬
nat : quia uulnerat timor: Qui auteortior& Nonẽ
perpectus in caritate. Quia nimirum timor penã
hab& quamuis sicut sectionem medici salus optata
itatimorẽ caritas desiderata subsequatur Nec puta¬
rideb& his beatitudinis sermonib: eẽ contrarium
dm̃ nemitantur ingehennam ipse ẽtimor illȩ qui
introducit caritatẽ. sed sicuenit ut &eat sienĩ ad huc
ꝓpt̃ poenas times dm̃ nondum amas quẽ sictimes
Non bona desideras sed mala caues sedgeo qđ ma¬
la caues corrigiste & incipis bona desiderare :
Cumbona desiderare coeperis: eritinte timor sc̃r
Ille scilic& neipsabona ammittas. Nemitaris inge¬
hennam sed n&e deferat p̃sentia dñi quemam¬

Expanded text:
mo de ipsa perfectione justitiae: « Convertisti, » inquit, « plancmo de ipsa perfectione justitiae: « Convertisti, » inquit, « planctum meum in gaudium mihi, conscidisti saccum meum et praecinxisti me laetitia: ut cantet tibi gloria mea, et non mulat timor, sed noli timere, intrat charitas quae sanat, quem vulnerat timor « Qui autem timet; non est perfectus in charitate. » Quia nimirum timor poenam habet, quamvis sicut sectionem medici salus optata, ita timorem charitas desiderata subsequitur. Nec putari debet his beati Joannis sermonibus esse contrarium, Deum ne mittantur in gehennam. Ipse est timor ille qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times: non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala cavens corrigis te, incipis et bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, eritille scilicet, ne ipsa bona amittas; non ut mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini, quem am
Abbreviated transcription (Latin):
facit suꝑbonos &malos & pluit suꝑ iustos & in iustos
tioior non est incanitate: Intale uidelic& caritate
quae adimitatione diuinȩ bonitatis &iam inimicis
benefacere & hos diligere nouit: Sed perq ecta ca¬
ritas fonat mittit timoreo Illum scilic& ti¬
morem dequo dicitur . Inicium sapientiȩ timor dñi.
Quetim & quisq incipiens opera iustitiȩ neueniat
iustitie dic trictus iudex & seminis castigatũ inueni¬
ens dampn&. Illa caritas pellit foras : quȩ ꝓmerito
iustitiȩ sidutiam hab& indiȩ iudicii sed & p̃sentiũ ad¬
uersitatũ timorẽ ꝑfecta caricas eicit &canimo quã habe¬
re querebat quidño suppli cansait. Atimore in imici
eripe animã meã quã habebat quidixit quis nos separa¬
uit a caritate xp̃i ⁊ tribulatio an angustia. anꝑsecutio.
anfames annuditas anpericulum angladius & c&̃
qm ticor poenam has et. Torqu& corconscientia
peccatorum nondum factaẽ iustificatio. Ideo inpsal¬

Expanded text:
acit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . » « Timor non est in charitate, » In tali videlicet charitate, quae ad imitationem divinae bonitatis, etiam inimicis benefacere, et hos diligere novit, « sed perfecta charitas foras mittit timorem. » Illum scilicet timorem, de quo dicitur: « Initium sapientiae timor Domini . » Quo timet quisque, incipiens opera justitiae, ne veniat justitiae districtus judex, et se minus castigatum inveniens damnet. Illa charitas pellit foras timoet praesentium adversitatum timorem perfecta charitas ejicit ex animo, quam habere quaerebat, qui Domino supplicans, ait: « A timore inimici eripe animam meam , » quam habebat qui dixit: Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio? an angustia? an persecutio? an fames? an nuditas? an periculum? an gladius? etc. « Quoniam timor poenam habet. » Torquet cor conscientia peccatorum, nondum facta est cogitatio. Ideo in Psal
Abbreviated transcription (Latin):
r&ur dr̃ forte unusdĩ contempturus eras. num quid
& dm̃ contempnis: et quiora uet incauitate indõ
manetet ds̃ inteo: Uicissim in se habitant qui con¬
tin& & qui continetur. Habitas in dõ sedut conti¬
nearis. habitat inte ds̃. sed ut contineat necadas
quia sic apłs deipsa caritate dicit. caritas num¬
quam cadit. quomodo cadit quem contin& ds
et in hoc per ꝓectaret caritas nobis cuorait pidu¬
tiaco habeamus indiȩ iudicii: Quis quis fidutiam
hab& indiȩ iudicii: ꝑsecta est in illo caritas. quidẽ
habere fidutiam in dieiudicii nontimere neue¬
niat dies iudicii . Cum enim primo quis ad peniten¬
dum sede maleactis conuerterit. incipit timere
diem iudicii Neuideat apparente iusto iudice
ipse dampnetur. Processu uero bone conuersa¬
tionis animatus disc& nontimere : qđ timebat:
e pocius obtare utueniat ille desideratus cunctis
gentib: speransse cum sc̃is merito bone actionis

Expanded text:
retur Deus, forte munus Dei contempturus eras, nunquid retur Deus, forte munus Dei contempturus eras, nunquid et Deum contemnis? Et qui manet in charitate in Deo manet, et Deus in eo. Vicissim in se habitant qui continet et qui continetur, habitas in Deo, sed ut continearis, habitat in te Dquia, sicut Apostolus de ipsa charitate dicit, charitas nunquam cadit . Quomodo cadit, quem continet Deus? « In hoc perfecta est charitas nobiscum, ut fiduciam habeamus in die judicii. » Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? non timere ne veniat dies judicii. Cum enim primo ad poenitendum se de malis actibus converterit, incipit timere diem judicii, ne videlicet apparente justo judice, ipse damnetur. Processu vero bonae conversationis animatus, discit non timere quod timebat, sed potius optare, ut veniat ille desideratus cunctis gentibus , sperans se cum sanctis merito bonae actionis
Abbreviated transcription (Latin):
suadendum er&ichorum possit fraude corrumpi:
Nec ꝑ sequentium paganorum tormentis conquassari
nec carnalium fratrum &emplis necꝓpria fragilita¬
tis segnitia titubare sunt & enim qui&iam uerbis
negant ihm̃ ẽẽ filiumdĩ quales multi fusse ꝓduntur
eo ipso tempore quo hȩc scribebat ioħs. Sunt item
qui confitentur uerbis & factis negant. Vnde bene
qui nunc ait. quicumq confessus fuerit qm̃ ihs̃ est
silius dĩ. dr̃ in eoman& & ipse indõ ipse paulo superius
dicit sidiligamus inuicem ds̃ in nob man& insinuans
ꝓfecto quia quisq: dilectione in fratres hab& ille ihm̃
dĩ ẽẽ filium testatur: et nos coguoiuoius et ere¬
dimus caritati quaos habet ds̃irinobis Cognoui¬
mus quia ihis̃ ẽ filius dĩ & quia pater misit eum saluato
ẽẽ unum sed ut frr haber& adoptauit illi quicũ illo
possiderant uitam a&nam: os caritas ogt:
tibi non potuit commendari caritas. quam ut dice¬

Expanded text:
suadentium haereticorum possit fraude corrumpi, suadentium haereticorum possit fraude corrumpi, nec persequentium paganorum tormentis conquassari, nec carnalium fratrum exemplis, nec propriae fragilitatis segnitia titubare. Sunt etenim qui etiam verbis negant Jesum esse Filium Dei, quales multi fuisse produntur eo ipso tempore quo haec scribebat Joannes. Sunt item qui confitentur verbis, et factis negant. Unde bene quod nunc ait: Quicunque confessus fuerit quoniam Jesus est Filius Dei, Deus in eo manet, et ipse in Deo, ipse paulo superius dixit: Si diligamus invicem, Deus in nobis manet, insinuans profecto quia quisquis dilectionem in fratres habet, ille vere Jesum Dei Filium esse testatur. Et nos cognovimus et credidimus charitati quam habet Deus in nobis. Cognovimus quoniam Jesus est Filius Dei, et quia Pater misit eum Salvatoresse unum, sed ut fratres haberet, adoptavit illi qui cum illo possiderent vitam aeternam. Deus charitas est. tibi non potuit commendari charitas, quam ut dice
Abbreviated transcription (Latin):
nitus tacere iudetur: eadem dilestio ꝑ tingat
nisi forte ipsos quoq: in imi cos fraterni amoris
intuitu dili geredebemus. Uidelic& ut non sẽꝑ
in imici remaneant sed resipiscant adiaboli laqueis
nobisq: germano federe socientur : sidiligamus inquid
inuicem ds̃ in nobis man& & caritas eius in nobis ꝑfecta
est : incipe diligere : ꝑficeris. Cȩpisti diligere : cȩpit
inte cds̃ habitare ut ꝑ fectus habitando faciatte ꝑ sestũ
despũ suo dedit tibi unde cognoscis. interrogauis¬
ceratua siplena sunt caritate habes spm dĩ paulo
testante quiait. Quia caritas dĩ diffusa est in
uidimus & testi ficamur : qm̃ patermisit filium
suum saluatorem mundi. Nemodesalute
disper& quia &si magnis unt morbi scelerum
Tantum meminerit quisq: quod idẽ filius dĩ qui
uenit mitis ut sal uar&. uenturus ẽ districtus
ut iudic&: Qui cumq conpes sus puerit m̃
Prosectam cordis confessionem dicit : qd nec male

Expanded text:
nitus tacere videtur eadem dilectio pertingat, nitus tacere videtur eadem dilectio pertingat, nisi forte ipsos quoque inimicos fraterni amoris intuitu diligere jubemur, videlicet ut non semper inimici remaneant, sed resipiscant a diaboli laqueis, nobisque germano foedere socientur. « Si diligamus, inquit, invicem, Deus in nobis manet, et charitas ejus perfecta est. » Incipe diligere, perficiens coepisti diligere? coepit in te Deus habitare, ut perfectius habitando faciat te perfectude spiritu suo dedit tibi unde cognoscis? Interroga viscera tua, si plena sunt charitate, habes spiritum Dei, Paulo teste, qui ait: « Quia charitas Dei diffusa est in vidimus et testificamur, quoniam Pater misit Filium suum salvatorem mundi. » Nemo de salute sua desperet, quia etsi magni sunt morbi scelerum tantum meminerit quisque, quod idem Filius Dei, qui venit mitis ut salvaret, venturus est ut districtus ut judicet. Quisquis confessus fuerit quoniam rfectam cordis confessionem dicit, quae nec male
Abbreviated transcription (Latin):
dis qđ dr̃ uideri potest purgemus beati enim mun¬
licorde qm̃ ipsidm̃ uidebunt. T iorum quiahȩc uisio
infuturo speratur quid agendum est nabis dum
adhuc constituti in corpore peregrinamur adño
quosolatio utendum ubidiuina uisione necdum
lic& ꝑfrui: Sidili caonis inuiceo dẽ niuobie on¬
uet: Sed nemo put& hanc dilectionem inqua s
man& abiesta & desidiosa quadam mansu& udinẽ
immo non mansu&udine : sed remissione & negle¬
gentia reseruari non est ista caritas: sedlan gor:
ferueat caritas ad corri gendum ad emendandum
Sedsisunt boni mores delestent. Si sunt mali emen¬
dentur corri antur. Siergo diligamus inuicẽ
sincera & disciplinabili caritate dr̃ in nob̵ man&
operib quidẽ ipsius caritatis manifestitas quã
uis nondum uisibiliter apparens: et caritas enis
itinobis perpectaest: Querendum aũt quo¬
modo dicat ꝑfestionem diuinȩ caritatis inmutua
diligunt nisi adinimicos &iam dequib hic poe

Expanded text:
dis quo Deus videri potest, purgemus: Beati enim mundis quo Deus videri potest, purgemus: Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Verum quia haec visio in futuro speratur, quid agendum nobis est, dum, adhuc constituti in corpore, peregrinamur a Domino? quo solatio utendum ubi divina visione necdum licet perfrui? Si diligamus invicem, Deus in nobis manet. Sed nemo putet hanc dilectionem, in qua Deus manet, abjecta et desidiosa quadam mansuetudine, imo non mansuetudine, sed remissione et negligentia servari. Non est ista charitas, sed languor; ferveat charitas ad emendandum, ad corrigendum. Sed si sunt boni mores, delectent; si mali, emendentur, corrigantur. Si ergo diligamus invicem sincera et disciplinabili charitate, Deus in nobis manet, operibus quidem ipsius charitatis mavis nondum visibiliter apparens. Et charitas ejus in nobis perfecta est. Quaerendum autem, quomodo dicat perfectionem divinae charitatis in mutua d
Abbreviated transcription (Latin):
enimcorporali consu&udine loquendi ui sibilia
nominantur. propterea dr̃ in uisibilis dicitur.
N ecorpus eẽ credatur neque corda munda suae
substantiȩ contemplatione frauedauit. Cum enĩ
magna & summa merces dñm colentib: & diligenti¬
bus ꝓmittatur dicente ipso dño qm̃ corporalib
oculis uisibiliter apparebat & in uisibilem se con¬
tuendum mundis cordib ꝓmittebat. quidiligit
me diligetur apatremeo & ego diligam eum &
ostendam meipsum illi. hec quippe natura eius
ae qualiter cumpatre in uisibilis sicut a qualiter
in corruptibilis ẽ : quae continuatim apłs posuit
dicens Regiautem scłorum inuisibili. In corr uptibili.
diuinã substantiam quapotuit hominib p̃dicationẽ
cõmendens : ds̃ ergor& inuisibilis neq: oculo secdmen¬
te querendus ẽ : sed quem admodum silolem istum
uidere ue limus oculum corporis purgaremus. ui¬
de uideri lux potest uolentes uidere dm̃ oculum cor¬

Expanded text:
enim corpora, consuetudine loquendi, visibilia enim corpora, consuetudine loquendi, visibilia nominantur, propterea Deus invisibilis dicitur, ne corpus esse credatur. Non quia munda corda suae substantiae contemplatione fraudabit, cum haec magna et summa merces Deum colentibus et diligentibus promittatur, dicente ipso Domino quando corporalibus oculis visibiliter apparebat, et invisibilem se contuendum mundis cordibus promittebat: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi . Haec quippe natura ejus aequaliter cum Patre invisibilis, sicut aequaliter incorruptibilis est. Quae continuatim apostolus posuit, dicens: Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili, divinam substantiam qua potuit hominibus praedicatione commendans. Deus ergo res est invisibilis, neque oculo sed mente quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre vellemus, oculum corporis purgaremus, unde lux videri potest; ita volentes videre Deum, oculum cor
Abbreviated transcription (Latin):
li : quam tunc consequemur cum aequales facti fueri¬
mus quia sic̃ uidentur ista uisibilia corporis sensibus
nota dm̃ nemo uiditumquam Qm̃ si aliquando eo modo
uisus ẽ : non sic̃ ista natura uidentur. Seduo luntate
uisus est specie qua uoluit apparens latente
natura atq inse in commutabi liter ꝑ manente :
Eo aũt modo quauid&ur sicutiẽ: nunc fortasse uide¬
tur a quibus dam angelis suis sc̃is. A nobis aũt tunc
ita uidebitur cumei facti fuerimus aequales & post
aliquanta &xponens sententiam scĩ ambrosii : dm̃ enĩ
inquid nemo uidit umquam. uł in hacuita sic̃ ipse
est uł &iam in angelorum uita sicut uisibilia ista
quae corporali uisione cernuntur : quia unigenitus
filius quiẽ insinupatris ipse narrabit quianom ad
oculorum corporalium selad mentium uisionem
datum ẽ ꝑtinere quae narrat. Item p̃ter multa:
Adeamuero uisionem in quid quia uidebim us
dm̃ sicuti ẽ : mundanda corda commnanuit. Quia

Expanded text:
li, quam tunc consequemur, cum aequales facti fuerili, quam tunc consequemur, cum aequales facti fuerimus, quia sicut videntur ista visibilia corporis sensibus nota, Deum nemo vidit unquam, quoniam si aliquando eo modo visus est, non sicut ista natura videtur, sed voluntate visus est, specie qua voluit apparens, latente natura atque in se incommutabiliter permanente. Eo autem modo quo videtur sicuti est, nunc fortasse videtur a quita videbitur, cum eis facti fuerimus aequales. » Et post aliquanta exponens sententiam sancti Ambrosii, Deum, inquit, nemo vidit unquam, vel in hac vita sicut ipse est, vel etiam in angelorum vita, sicut visibilia ista quae corporali visione cernuntur, quia unigenitus Filius qui est in sinu Patris ipse enarravit. Unde non ad oculorum corporalium, sed ad mentium visionem dictum est pertinere quod narrat. Item post multa: Ad eam vero visionem inquit qua videbimus Deum sicuti est , mundana corda commonuit. Quia