comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nos corde seꝑari. quid restat nisi ut intelligamus nob̾ id ꝑ apłm iuberi
ut quibdam malis xp̃ianis. quales ipse designat. nec tali coniunctione
nisceamur. qualis coniuncꝰtione panis. in ipsuis uitȩ humanȩ societate
niscetur: Et ideo alio loco dicit. Si quis uocauerit uos ex infidelib
e uolueritis ire. omĩa quȩ uob̃ apponuntur manducate. nicħ interro¬
antes. Hic aut̃ cum eiusmodi nec cibum quidẽ sumere ꝑmittit cũ
is aut̃ qui intus sunt. id.ẽ. si quis fr̃ nominatur. &. ẽ. fornicator. aut
lolis seruiens. aut auarus. aut maledicus. aut ebriosus. aut rapax.
etat etiam sumere cibum. Esuadet gͦ ante tempus messis a frum̃tis
elut angustia questionis. ñ aliquid nouũ aut insolitũ dicam. sed
sanitas obseruat ȩccłȩ. ut cum quisq frum. id ẽ xꝑianoꝵꝰ intus
ȩccłȩ societate constitutoꝵs in aliquo tali peccato fuerit dep̃hensus

Expanded text:
nos corde separari: quid restat, nisi ut intelligamus nobis per Apostolum juberi, nos corde separari: quid restat, nisi ut intelligamus nobis per Apostolum juberi, ut quibuslibet malis christianis, quales ipse designat, nec tali conjunctione misceamur, quali conjunctione Paganis in ipsius vitae humanae societate miscemur? Et ideo alio loco dicit, Si quis vos vocaverit ex infidelibus, et volueritis ire, omnia quae apponuntur vobis manducate, nihil interrogantes : hic autem cum ejusmodi nec cibum quidem sumere permittit. Cum his autem qui intus sunt, id est si quis frater nominatur aut fornicator aut idolis seruiens aut auarus aut maledicus aut evetat etiam sumere cibum. Persuadet ergo ante tempus messis a frumentistolus. 13. In hac velut angustia quaestionis non aliquid novum aut insolitum dicam, sed quod sanitas observat Ecclesiae, ut cum quisque fratrum, id est Christianorum intus in Ecclesiae societate constitutorum, in aliquo tali peccato fuerit deprehensus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrare. siue illo tempore cum recentissima heresis eiat sus
nunc cum multo firmiore conscientia innocentiȩ. sibi totus orbl
ꝑeat ñ sequatur. hoc dicimus quia si fuissent illicxitanta. coleil
potius usq ad messem. quã ꝑnicie scismatis. eradicatis frum̃tis ses
cordis seꝑationẽ ab eis faciendam. eẽ. preciꝑet ñ diceret. Scripsi uob̾ in ȩpła
ñ cõmisceri fornicariis. ñ utiq fornicariis huius mundi. id ẽ eis qui xp̃ia¬
ni ñ ẽẽnt de quib postea dicit. Quo enĩ mͥ de his qui foris st̃ uidicare:
Nonne de his qui intus sunt uos uidicatis : De his aut̃ qui foris sunt ds̃
iudicabit. Cum gͦ de tali seꝑatione p̃cipiat quȩ ñ fit ab eis malis qui xp̃i¬
ani ñ sunt. sed ab eis qui xꝑiani sunt. cordis aut̃ seꝑatio ab om̃ib malis
facienda. ẽ. ac ꝑ hoc ab eis &e ab aliis malis qui ñ sunt xꝑiani oportet

Expanded text:
demonstrare siue illis temporibus, cum recentissimae res erant, siue demonstrare siue illis temporibus, cum recentissimae res erant, siue nunc, cum multo firmiore innocentiae conscientia sibi totus orbis pereat, non sequatur, haec dicimus, quia, si fuissent illi zizania, tolerari potius usque ad messem quam pernicie schismatis eradicatis frumentis sepcordis separationem ab eis faciendam esse praeciperet, non diceret: scripsi uobis in epistula non commisceri fornicariis, non utique fornicariis huius mundi, id est eis qui christiani non essent, de quibus postea dicit: quo enim mihi de his qui foris sunt iudicare? nonne de his qui intus sunt uos iudicatis? de his autem qjudicabit. Cum ergo de tali separatione praecipiat, quae non fit ab eis malis qui christiani non sunt, sed ab eis qui christiani sunt: cordis autem separatio ab omnibus malis facienda est; ac per hoc et ab eis malis qui non sunt christiani, oportet
Abbreviated transcription (Latin):
nus atis primianus. Quid enim eis ꝓdest qd auaros at rapaces. . uoi
qui b cibum sumi uetat apłs. m̃ se habere in congregatione ul uel
incoguitos sibi. et̃ mentiunt᷑. quandoquidẽ fuerunt tales u illa uonit¬
tis soclłia unde isti erortos cunc se iactitant. ut eam ui sua sola sociernt¬
i  e. in cõmunione donati remansisse ꝑsuadere conentur Senem¬
dicunt ꝑ talium cõmunionem ꝑire ȩccłam cuream ñ dicunt iam epb¬
anipisse temporib acsic ꝑ seipsos unde existerent ñ inuenenor
demporib dicunt ÷ Si aut̃ in bonis quib talia displicent. semꝑ ren¬
sit ꝙ manet & manebit eccła. discant isti aliqͣndo ñ sic intelligere
qd ait apłs. auferte malum ex uob̾ipsis. ut ꝑ scismata conanoes cal¬
ligere arania. eradicent simul & triticum. Quȩ omĩa ica dispata
ut meminerint qui hȩc legunt uł audiunt ñ eos potuusse uinqdu

Expanded text:
nus atque Primianus. quid enim eis prodest, quod auaros et rapaces, cum nus atque Primianus. quid enim eis prodest, quod auaros et rapaces, cum quibus cibum sumi uetat apostolus, modo se uel non habere in congregatione sua uel incognitos sibi esse mentiuntur, quandoquidem fuerunt tales in illa unitatis ecclid est, in communione Donati remansisse dicunt per talium communionem perire ecclesiam, cur eam non dicunt iam Cypriani perisse temporibus? ac sic et se ipsos unde extiterint non inuenienttemporibus dicunt. si autem in bonis quibus talia displicent semper mansit et manet et manebit ecclesia, discant isti aliquando non sic intellegere quod ait apostolus: auferte malum ex uobis ipsis, ut per schismata conantes colligere zizania eradicent simul et triticum. quae omnia ita disputamus, ut meminerint qui haec legunt uel audiunt, non eos potuisse umquam
Abbreviated transcription (Latin):
malos quos in unitate tolerant boni. ut eos in medio bonoꝵ diceret consti¬
tutos. quia si bonos diceret in medio maloꝵ. illi quasi extrinsecus & forins¬
cus. eẽ. uiderentur. Gemuit inquit & merent iniquitates ppłi mel quis
suunt in medio eos ut illos erclusos ñ solum exelusos sed etiã inclusos¬
cogitaremus. Si uero iam tunc ñ erat ȩccła. quia cyprianus & quicũq
cum eo. auaros illos iapacesq nouerant. quales ipsi ñ erant. quamiuis eos
grauissimo gemitu & p̃clarissimis uocib accusarent. unã cum eis uitu
cõmunionem paris sortis effecti. quia ñ obtem ꝑauerunt apło iubenti
ut cum huiusmoddi nec cibum quidẽ simul sumerent. & auferce ma¬
lum ex uobipsis. Quid adhuc laboramus: Quid si ipsi iactant ⁊ oͥ
habeant aliquam eccłam. si iam illis temporib. ẽ. desticit rai hncant
unde natus. ẽ. maiorinus aut donatus. ut ꝑ illos nasceretur parmenia¬

Expanded text:
malos, quos in unitate tolerant boni, ut eos in medio bonorum diceret constimalos, quos in unitate tolerant boni, ut eos in medio bonorum diceret constitutos, quia si bonos diceret in medio malorum, illi quasi extrinsecus et forinsecus esse uiderentur. gemunt, inquit, et maerent iniquitates populi mei quae fiunt in medio eorum, ut illos iniquos non solum cogitaremus. 11. Si vero jam tunc non erat Ecclesia, quia Cyprianus et quicumque cum eo avaros illos rapacesque noverant, quales ipsi non erant, quamvis eos gravissimis gemitibus et praeclarissimis vocibus accusarent, unam tamen cum eiscommunionem paris sortis effecti sunt: quia non obtemperaverunt Apostolo jubenti, ut cum hujusmodi nec cibum quidem simul sumerent; et, Auferte malum ex vobis ipsis: quid adhuc laboramus? Quid se ipsi jactant quod habeant aliquam Ecclesiam, si jam illis temporibus esse destitit? Dicant unde natus est Majorinus aut Donatus, ut per eos nasceretur Parmenia
Abbreviated transcription (Latin):
uam lacꝰtentium frum̃toꝵ. ne menbra corporis xp̃i ꝑ sacrilega scis¬
nacła & ruga. ubi esurientib in ȩccła frĩb habere largiter argen¬
um uolebant. ubi fundos insidiosis fraudib rapiebant. ubi usuris
ultiplicantib fęnus augerent. ubi tantis erant inuoluti iniquita-
ib ut ꝑ illas regnum ñ possiderent. Qđ si głosa ȩccła sine macła
it ruga. in eis solis computabatur. qui merebant & gemebant illaᷤ
iquitates quȩ fiebant in medio eoꝵ. ĩmo etiam scđm scĩ ez echieł
pħiam.tales ꝓprio signo signari meruerunt. ut a uastatione & ꝑ¬
itione iniquoꝵ tutissime euadent. desinant calumpniari bonis
opantib mala ꝑ morbidã cupiditatẽ. sed tolerantib ꝓpt̃ pacifi¬
cam catitatẽ quib dictum ẽ beati pacffici qm̃ filii dei uocabuent. Nlam
papterea sp̃s io g mnemoratum etechi el ꝓpham tali uerbo designaun

Expanded text:
quam lactentium frumentorum, ne membra corporis Christi per sacrilega schisquam lactentium frumentorum, ne membra corporis Christi per sacrilega schismacula et ruga, ubi esurientibus in ecclesia fratribus habere largiter argentum uolebant, ubi fundos insidiosis fraudibus rapiebant, ubi usuris multiplicantibus faenus augebant, ubi tantis erant iniquitatibus inuoluti, ut per illas regnum dei non possiderent. quodsi gloriosa ecclesia sine macula et ruga in eis solis computabatur, qui maerebant et gemebant illas iniquitates quae fiebant in medio eorum, unde etiam secundum sancti Ezeciam tales proprio signo. signari meruerunt, ut a uastatione et perditione iniquorum tutissimi euaderent, desinant calumniari bonis non operantibus mala per morbidam cupiditatem, sed tolerantibus propter pacificam caritatem, quibus dictum est: beati pacifici, quoniamtus per memoratum Ezechielem prophetam tali uerbo designauit
Abbreviated transcription (Latin):
quam ut inter illa crimina poneretur. quib obsessi regnum dei nõ
possidebunt: Aꝑiantur ocłi cordis. ne frustra pateant᷑ ocłi corporis.
& legant p̃dicat̾orem lib̾m ueritatis. in eadem ipsa prima ȩpła ad
entes. neq adulteri. neq molles. neq mascłoꝵ concubitores. neq fu¬
res. neq auari neq ebriosi. neq maledici. neq rapaces. regnum dei poᷤᷤ¬
tatis eccła cum auaris & rapacib. cum his qui regnum dei ñ posside¬
bunt. ñ laicis uł quibcumq clericis. sed ipsis ep̃is panem dñi mandu¬
abant. & calicem dñi bibebant. cum idem apłs precipiat ñ eis com¬
nisceri. & clamet cum eiusmodi nec cibum sumere: An quia ñ pote¬
tint ab eis corporaliter seꝑari. ne similiter eradicent & triticũ. suffici¬
bat eis a talib corde disiungi. uita moribq distingui. ꝓpter compẽ¬
ationem custodiendȩ pacis & unitatis. ꝓpt̾ salutẽ infirmoꝵ. & tan¬

Expanded text:
quam ut inter illa crimina poneretur. quibus obsessi regnum dei non quam ut inter illa crimina poneretur. quibus obsessi regnum dei non possidebunt? aperiant oculos cordis, ne frustra pateant. oculi corporis, et legant praedicatorem liberum ueritatis in eadem ipsa ad concubitores neque fures neque auari neque ebriosi neque maledici neque rapaces regnum dei postatis ecclesia cum auaris et rapacibus, cum his qui regnum dei non possidebunt, non laicis uel quibuscumque clericis, sed ipsis episcopis panem domini manducabant et calicem domini bibebant, cum idem apostolus praecipiat non eis commisceri et clamet cum eiusmodi nec quidem cibum sumere? an quia non poterant ab eis corporaliter separari, ne simul eradicarent et triticum, sufficiebat eis a talibus corde seiungi, uita moribusque distingui, propter compensationem custodiendae pacis et unitatis, propter salutem infirmorum et tam
Abbreviated transcription (Latin):
auaris qͥ esurientibo in ȩccła frĩb habere anrgentũ lenpite oi ebens
suactios ansidiosis firaucdib iapent. usuris multiplicantib fenis
augerent panẽ dñĩ manducabant & calicem bibebant. i dn forte
pasua sunt illa crimina & paruiestimanda: Solent enuim isti etiã
hoc dicere. pensantes ñ in statera ȩqua diuinarũ scripturarum. si sta-¬
tera dolosa consuetudinũ suarum. Quicquid enim sceleris & iniqui¬
tatis in ebriat multitudinẽ. amittit examinis ueritatẽ. Sed ideo sunt
tanquã sincerissimũ specłm ꝓposita homini oracła celestiũ pagina¬
nim. ut ibi quisq uideat qđlibet peccatum. quantum sit. qđ forte
mnagnum. ẽ. & male uiuentiũ ceco more contempnitur. Iotuit ne
grauius diuinis eloquiis accusari auaritia. quam ut idolatriȩ demõ¬
straretur ȩqualis. & eius nomine appellaretur dicente apło. & auari-¬
cia quȩ .ẽ. idoloꝵs seruitus: Potuit ne maiori pęna digna iudicari.

Expanded text:
habere argentum largiter uellent, fundos insidiosis fraudibus raperent, usuris multiplicantibus faenus augerent, panem domini manducabant et calicem domini bibebant. An forte parua sunt ista crimina et parui aestimanda ? solent enim isti etiam hoc dicere, pensantes ea non in statera aequa diuinarum scripturarum, sed in statera dolosa consuetudinum suarum. quidquid enim sceleris et iniquitatis inebriat multitudinem, amittit examinis ueritatem. sed ideo sunt tamquam sincerissimum speculum proposita hominibus oracula caelestium paginarum, ut ibi quisque uideat quodlibet peccatum quantum sit, quod forte magnum est et ex male uiuentium caeco more contemnitur. potuitne grauius diuinis eloquiis accusari auaritia, quam ut idolatriae demonstraretur aequalis et eius nomine appellaretur dicente apostolo: et auaritia quae est idolorum seruitus? potuitne maiore poena digna iudicari,
Abbreviated transcription (Latin):
is de grege dnĩ seꝑati sunt. & qui cũ malis piscib se congregatos ẽẽ non
putant.: ñ solum mali pisces s̃. sed etiam unitatis recia diruꝑunt. Qđ si
iam hoc tempore intelligamus fieri qd ieremias ait. quid paleis ad tͥticũ:
nicħ aliud recte intelligere possumus. nisi qđ̃ in una quidẽ congregõne
sunt. donec in fine uentilationis ⁊̃ corporaliter separentur. Sed tam̃
ticici sursum cor.ẽ. paleȩ uero deorsum. Palea quippe sua querit. non
que itłu xp̃i. triticum aut̃ thesauritat thesaurum in gelo. quia ubi ẽ thes-¬
aurus eiꝰ. ibi & cor eius. ẽ. Sic etiam uerba ysaiȩ intelligenda sunt. quȩ ille¬

Expanded text:
is de grege domini separati sunt, et qui cum malis piscibus se congregatos esse non is de grege domini separati sunt, et qui cum malis piscibus se congregatos esse non putant, non solum mali pisces sunt, sed etiam unitatis retia dirruperunt. quodsi iam hoc tempore intellegamus fieri quod Hieremias ait: quid paleis ad triticum, nihil aliud recte intellegere possumus nisi quia in una quidem congregatione sunt, donec in fine uentilationis etiam corporaliter separentur, sed tamen tritico sursum cor est, paleae uero deorsum. palea quippe sua quaerit, non quae Iesu Christi, triticum autem thesaurizat thesaurum in caelo, et ubi est thesaurus eius, ibi et cor eius. Sicut etiam be
Abbreviated transcription (Latin):
dexteram. hedos aut̃ ad sinistram. & dicet his qui a dextris eiꝰ erunt. Uenite
henedicti patris mei. ꝑcipite regnum qd̃ uob̃ paratum ẽ ab initio mundi.
lis aut̃ qui ad sinistram sunt dicet. Ite maledicꝰti in ignẽ ȩternum qͥ ꝑatꝰ
ĩ. diabolo & angłis eius. Iunc gͦ implebitur ꝓpħia. quid paleis ad triticũ
qͣn hedis & ouib ñ potest pascua. eẽ. communis. Sed possunt pisces boni¬
qloꝵ sagenȩ missȩ in mari. usq recedite a nob̃. aut recedamus a uob̃. do¬
nec õms educantur ad littus. & ꝑ angłos boni mittantur in uasa. mali
aut̃ ꝓiciantur foras. potest aut̃ hoc tempore impleri qđ dictum. ẽ. qͥd
paleis ad triticũ. Sed qui congregationẽ suam iam frum̃tum purgatũ
putant. a cõmixtione frum̃ti & paleȩ tanꝙͣ pura palea uolauerunt. ⁊¬
qui sub uno pastore ñ adhuc. cum hedis pascere sentiunt. lupoꝵ insidi¬

Expanded text:
uenite uenite benedicti patris mei, percipite regnum quod uobis paratum est ab initio mundi. illis autem qui ad sinistram sunt dicet: ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. tunc ergo implebitur prophetia: quid paleis ad triticum, quando haedis et ouibus non poterit pascua esse communis. si possunt pisces bonicoelorum sagenae missae in mare, dicere, Recedite a nobis, aut recedemus a vobis donec omnes educantur ad littus, et per Angelos boni mittantur in vasa, mali autem projiciantur foras : potest hoc tempore impleri quod dictum est, Quid paleis ad triticum? Sed qui congregationem suam jam frumentum purgatum putant, a coqui se sub uno pastore non adhuc cum haedis pascere sentiunt, luporum insidi
Abbreviated transcription (Latin):
habent. & sibi nunc dicunt. quid paleis ad triticum: Iam gͦ euigils
aliquando. & intelligant quẽadmodum ꝓpħa dixerit quid paleisa
triticum. Ubi enim dicatur consid̾ent si eis inest qualisc̃q sensus
humanus. Numquid in agro dicipotest. quid paleis ad triticum
quando eadem radice portantur: Num quid in area ubi pariter
triturãtur: Si utiq in horreo quid paleis ad triticum. ueniet il
pat̾familias ferens uentilabrum in manu sua & mundabit areal
suam. frum̃ta rec̃det in horreum. paleam uͦ comburet igni mecd¬
guibili.Nlam ꝑ aliam similitudinẽ omne triticũ ouium nomins
& omnis palea hedoꝵ nomine sig̃catur. quȩ duoꝵ pecoꝵ genen
interĩ ꝑmixta. sub uno pastore pascuntur. Sed ueniet inq̃t si
Dominis. cum angłis suis. & congregabuntur ante eum om̃s gentes & seꝑa¬
dit eos ab inuicẽ. sicut pastor segregat oues ab hedis. & oues quidẽ ponet ad

Expanded text:
habent et sibi non dicunt: quid paleis ad triticum? Iam ergo euigilent habent et sibi non dicunt: quid paleis ad triticum? Iam ergo euigilent aliquando et intellegant quemadmodum propheta dixerit: quid paleis ad triticum? ubi enim dicatur prius considerent, si eis inest qualiscumque sensus humanus. numquid in agro dici potest: quid paleis ad triticum, quando eadem radice portantur? numquid in area, ubi pariter triturantur? sed utique in horreo: quid paleis ad triticum? ueniet enim ille pater familias ferens uentilabrum in manu sua, mundabit aream suam, frumenta recondet in horreum, paleam uero comburet igni inextinguibili. nam per aliam similitudinem omne triticum ouium nomine et omnis palea haedorum nomine significantur, quae duo pecorum genera interim permixta sub uno pastore pascuntur. sed ueniet, inquit, filius hominis cum angelis suis, et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ab inuicem, sicut pastor separat
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi. tantũdem uolentes. sed ñ tantum ualentes optati: Quid ad
hȩc respondebunt: Non sunt ista: llam & hȩc triticum. ẽ.:
impudentissimȩ negationi. si apd se ista ñ. eẽ. ut sceleratissimȩ ꝑu̾¬
sitati. si frum̃ta. ẽẽ. respondint. Postremo massam purgati tritici
post cantȩ auctoricatis crientẽ. id ẽ maiorinum. donatum. parmen¬
anum. ⁊̃ primianus ausus ẽ uentilare. ut maximianistas de sua ũ¬
munione seꝑaret. An forte frum̃ta ꝓiecit: Quid gͦ est iste cũ suis
qͥ talia ꝓiecerunt: An ita ista frum̃ta purgata sunt ut se inuicem
ñ agnoscant. & se inuicẽ dampnando uentilare conentur: Pocuit¬
ne palea baptitare frum̃ta: Si potuit. cur gͦ dicunt. quid paleis ad
triticum: Si autem ñ potuit. cur felicianus. cum int̾ paleam ma¬
ximianistarum foras uolasset. quottͦt ille baptizauit cum eo rur¬
sus ad massam illam purgatissimã redierunt. & om̃s eos nunc inti¬

Expanded text:
tissimi tantundem uolentes sed non tantum ualentes Optati? quid ad tissimi tantundem uolentes sed non tantum ualentes Optati? quid ad haec respondetur? non sunt ista? an et hoc triticum est? uae impudentissimae negationi, si aput se ista non esse, uae sceleratissimae peruersitati, si frumenta esse responderint. postremo cur massam purgati tritici post tantae auctoritatis tridentem, id est Maiorinum Donatum Parmenianum, etiam Primianus iterum ausus est uentilare, ut Maximianistas de sua communione separaret? an forte frumenta proiecit? quid est ergo ipse cum suis qui talia proiecerunt? an ita ista frumenta purgata sunt, ut se inuicem non agnoscant et se inuicem damnando uentilare conentur? potuitne palea baptizare frumenta? si potuit, cur ergo dicunt: quid paleis ad triticum? si autem non potuit, cur Felicianus cum inter paleam Maximianistarum foras uolasset, quotquot illi baptizauit cum eo rursus ad massam illam purgatissimam redierunt et eos omnes intus nunc
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ieremias scĩssimꝰ infructuosas & steriles peccantiũ turbas abho¬
norata fruge iustoꝵ discerni. dicens. Quid paleis ad triticũ: O tuba fu¬
roris. ouox execrabił pestilentiȩ. Numquid forte sic errat genus humanũ
ut ñ agnoscat uentilatorẽ parmenianũ: An & ipse dat locũ donato. &
ad pu̾rgatam ꝑ eum massam se uenisse głatur: Nam ille ante se ma¬
iorinum nescio utrum dignetur agnoscere. an isti tres tanꝗͣ tria cornua
cuiusdam uentilabri in manu dnũ fuerunt. ꝑ qͦs messis totius orb̾ mũ¬
daretur. & affrica electa. ẽ. ubi purgata massa consisteret. cȩt̾am autẽ
omnẽ terram palea seꝑata uestiret: Unde gͦ tanti greges circũcellio¬
num: Unde tantȩ turbȩ conuiuarũ ebriosoꝵ. & innuptarũ sed non
incorruptarum innumerabilia stupra feminarũ: Unde tanta tur¬
ba raptoꝵ. auaroꝵ. feneratoꝵ: Unde tam multi ꝑ suas regiones no¬

Expanded text:
inquit, Hieremias sanctissimus et infructuosas et steriles peccantium turbo ab hoinquit, Hieremias sanctissimus et infructuosas et steriles peccantium turbo ab honorata fruge iustorum discernit dicens: quid paleis ad triticum? o tubam furoris, o uocem execrabilis pestilentiae! numquid forte sic errat genus humanum, ut non agnoscat uentilatorem Parmenianum? an et ipse dat locum Donato et ad purgatam per eum massam se uenisse gloriatur? nam ille ante se Maiorinum nescio utrum dignetur agnoscere. an isti tres tamquam tria cornua cuiusdam uentilabri in manu domini fuerunt, per quos messis orbis totius mundaretur, et Africa electa est ubi purgata massa consisteret, cetera autem omnem terram palea separata uestiret? unde ergo tanti greges circumcellionum? unde tantae turbae conuiuiorum ebriosorum et innuptarum sed non incorruptarum innumerabilia stupra feminarum? unde tanta turba raptorum auarorum faeneratorum? unde tam multi per suas quique regiones no
Abbreviated transcription (Latin):
iam si ad tempus sit congregationis una societas. longe tam̃ disparia
.mom̃ta moꝵ finemq meritoꝵs. quid paleis inquit ad triticum:
rmenianus aut̃ cum uellet tichonium refellere dicentẽ. malos a bo¬
s in unitate interim ꝓ pace tolerandos. & in finẽ ultimi iudicii sepa¬
ndos. posuit hoc ieremiȩ testimoniũ. quo ꝑuersus atq errans per¬
ufrsos & errantes ad turbulentissimas ac sceleratissimas seditiones in¬
Ummet. ut quisq inflãmata mente carnis suȩ uidetur s̃ aliquid. eẽ.
n nicħ sit. se ac similes sui tanꝗͣ grana purgatissima existimans ad
Pignẽ eternum ꝑtinent. usq ad certum finem. tanꝗͣ frum̃ta paleã¬
m tolerent. iam sibi accedendum. eẽ. non putent. Nullus alius flatꝰ
ues ip̃i leuissimam paleam ante tempus uentilationis excussit. nula
p̃sumptione sacrilega scismata quȩcq̃ ubic̃q sunt fecit. domonet¬

Expanded text:
etiamsi ad tempus sit congregationis una societas, longe tamen esse disparia etiamsi ad tempus sit congregationis una societas, longe tamen esse disparia momenta morum finemque meritorum, quid paleis, inquit, ad triticum? Parmenianus autem cum uellet Tychonium refellere dicentem malos a bonis in unitate interim pro pace tolerandos et in fine ultimi diuini iudicii separandos, posuit hoc Hieremiae testimonium, quo peruersus atque errans peruersos et errantes ad turbulentissimas et sceleratissimas seditiones inflammet, ut, quisquis inflata mente carnis suae uidetur sibi aliquid esse cum nihil sit, se ac sui similes tamquam grana purgatissima existimans ad qui ad ignem aeternum pertinent usque ad certum finem tamquam frumenta paleam suam tolerent, iam sibi accedendum esse non putent. nullus alius flatus de area Christi leuissimam paleam ante tempus uentilationis excussit, nulla alia praesumptio sacrilega schismata quaecumque ubicumque sunt fecit. Ammonet
Abbreviated transcription (Latin):
n illo ubi ꝓhibuit colligizirania. ne simul eradicetur & criticũ. Sot̃
enim utrumq custodiri ab eis quib dictum. ẽ. Beati pacifici. qm̃ filii
dei uoc̃. SSed iam cetã quȩ parmenianus posuit testimonia studeamͦ¬
uidere. Inter omĩa quib eoꝵ sacrilegus timor apparet. nullo se loco
ueram. eẽ. sed etiam talem iam hoc tempore. qualis post ultimam
uentilationem ȩccła scã futura ẽ. Cui sacrilegȩ p̃sumptioni. & nefan¬
de elationi quid addi possit ignoro. Et cum multis quidẽ locis ser¬
monum suoꝵ nicħ aliud p̃sumere intelliguntur. aliquando tamen¬
uerecundantur. cum eos uita urgere cȩꝑit. quando int̾rogantur utrũ
ñ habeant. uł utrum ñ sint ipsi peccatores. Uerumtamen in hoc pro¬
phecico cestimonio. impiam uanitatẽ suam & nimiã ꝑuersitatẽ aꝑtis¬
sime ꝓdid̾unt. Cum enĩ ieremias sc̃s uellet ostende bonis & malis

Expanded text:
in illo ubi prohibuit colligi zizania, ne simul eradicetur et triticum . Potest in illo ubi prohibuit colligi zizania, ne simul eradicetur et triticum . Potest enim utrumque custodiri ab eis quibus dictum est, Beati pacifici, quoniam filii dei uocabuntur. Sed iam cetera quae Parmenianus posuit testimonia uideamus. inter omnia, quibus eorum sacrilegus tumor apparet, . nullo se loco ueram esse, sed etiam talem iam hoc tempore, qualis post ultimam uentilationem ecclesia sancta futura est. cui sacrilegae praesumptioni et nefandae elationi quid addi possit ignoro. et multis quidem locis sermonum suorum nihil aliud praesumere intelleguntur, sed aliquando uerecundantur, cum eos urgere ueritas coeperit, quando interrogantur uel utrum non habeant uel utrum non sint ipsi peccatores. uerumtamen in hoc prophetico testimonio inpiam uanitatem suam et nimiam peruersitatem apertissime prodiderunt. cum enim Hieremias sanctus uellet ostendere bonis et malis,
Abbreviated transcription (Latin):
obiurgatione ferienda .ẽ. & maxime si occasionẽ acey oportunner
pbuerit adiqd̾ dni flagellum desuꝑ quo eos appareat ꝓ auis mei
af licta corda com̃pellit. sicut tunc beatus eyprianus de colles a hi
ñ solim su ccensere ñ audlerent. s etiam urt a suecessentib uens
se posse impetrare sentirent quanꝗͣ & si nulla calamitas tribulationis pre¬
nat. cum facultas datur. utiliter corripitur in multitudine multitudo.
lam sic̃ seꝑata se uire. sic in ipsa congregatione obiurgata gemere consue¬
uit. Quamobrem & illud p̃ceptum apłi nullomͦ negligendum. ẽ. cum
sine ꝑicło uolandȩ pacis fieri potest. quia nec ipse aliter. fieri uoluit
ut a fongregatione bonoꝵ seꝑaretur malus. & eiusd̾ illud p̃cipue atter¬
dendum. ẽ. ut sufferentes inuicẽ. studeamus seruare unitatem sp̃c in
uincło pacis. Item dño in eugłio dicenti. obtemꝑare in illo debemus ubi

Expanded text:
objurgatione ferienda est, et maxime si occasionem atque opportunitatem objurgatione ferienda est, et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod Domini flagellum desuper, quo eos appareat pro suis meritis afflicta corda compellit: sicut tunc beatus Cyprianus de collegis suiilli non solum succensere non auderent, sed etiam vix a succensentibus veniam se posse impetrare sentirent. Quanquam etsi nulla calamitas tribulationis premat, cum facunam sicut separata saeuire, sic in ipsa congregatione obiurgata gemere consueuit. quamobrem et illud praeceptum apostoli nullo modo neglegendum est, cum sine periculo uiolandae pacis fieri potest, quia nec ipse aliter fieri uoluit, ut a congregatione bonorum separaretur malus, et eiusdem illud praecipue tenendum est, ut sufferentes inuicem studeamus seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. item domino in euangelio dicenti et in illo obtemperare
Abbreviated transcription (Latin):
se. eẽ. meminerit. sicut sese habent ipsius dñi & p̃ceptum & exemplũ
Iunc enim fit sine typo elationis in hominẽ. & cum luctu dep̃cationis
ad dm̃. Sed quam facile de gradu clericoꝵ quisq ab ep̃o. uł de nũmo
pauꝑum quos pascit ȩccła. uł de ipsa congregatione laicoꝵ. uł ab ep̃
modi a cȩteris quib hoc p̃cipi potest. nec cibus sumatur. nec tã facile
maloꝵ multitudo. in quolibet ordine ȩccłȩ ñ potest abonoꝵ cõmix¬
tione seꝑari & expelli. Nam & in domib suis quiꝙ boni fideles. ita
disciplinam suoꝵ mod̾antur & regunt. ut ibi obtemꝑent apło p̃cipi¬
d cum eĩmodi nec cibum simul sumere: eum & de filiis suis. & de de¬
mo pacis hoc facunt uł fieri iubent. cum eos uident ita uiuere. uu
hoc eẽ eis faciendum ipsa quam habent in eos caritas suggerat. u¬
ba aut inquoꝵ cum facultas ẽ in ppłis ꝓmendi sermonem. gñcab

Expanded text:
se esse meminerit, sicut sese habent ipsius Domini et praeceptum et exemplum se esse meminerit, sicut sese habent ipsius Domini et praeceptum et exemplum . Tunc enim fit sine typho elationis in hominem, et cum luctu deprecationis ad Deum. Sed quam facile de gradu clericorum quisque ab episcopo, vel de numero pauperum quos pascit Ecclesia, vel de ipsa congregatione laicorum, sive ab modi a caeteris quibus hoc praecipi potest, nec cibus sumatur; tam facile malorum multitudo in quolibet ordine Ecclesiae non potest a bonorum commixtione secludi et expelli. Nam et in domibus suis quique boni fideles ita disciplinam suorum moderantur et regunt, ut ibi quoque obtemp cum ejusmodi nec cibum simul sumere, cum et de filiis suis et de domo pacis hoc faciunt vel fieri jubent; cum eos vident ita vivere, ut hoc eis esse faciendum ipsa quam habetur in eos charitas suggerat. Turba autem iniquorum, cum facultas est in populis promendi sermonem, generali
Abbreviated transcription (Latin):
rendus sit. studio tam̃ sanandi ñ odio ꝑimendi. ẽẽ. faciendum nemo du¬
bitauerit. Et quis adhibendus sit modus temporaq seruanda ne pax
ȩccłȩ uioletur. in qua maxime tritico parcendum ẽ ne simul cũ ⁊ita¬
niis eradicetur. qd̾ in p̃sentia uisum ẽ necessarium disserumꝰ. Hoc qͥ
diligenter cogitat. nec in conseruatione unitatis negligit disciplinȩ
seueritatẽ. nec in modatione unitatis dirumpat uincłm unitatis. lã
hocipsum qd ait apłs. cum eiusmodi nec cibum simul sumere. qm̃ ml¬
ti boni xꝑiani faciunt de his qui familiarius curam gert̃. ut a quoꝵ
consortio se potuerint seꝑare. quos tali correptione posse corrigi senti¬
unt. uł quos omnino corrigi posse desꝑant. nec alios colloquioꝵ ma¬
loꝵ contagione corrumpant. ñ dubitent facere. Facit hoc bene. id ẽ
humili caritate. & benigna seueritate. qui sic p̃est fr̃ib. ut eoꝵ seruũ

Expanded text:
rendus sit: studio tamen sanandi, non odio perimendi esse faciendum, nemo durendus sit: studio tamen sanandi, non odio perimendi esse faciendum, nemo dubitaverit. Et quis adhibendus sit modus temporaque servanda, ne pax Ecclesiae violetur, in qua maxime tritico parcendum est, ne simul cum zizaniis eradicetur, quod in praesentia visum est necessarium, disseruimus Haec qui diligenter cogitat, nec in conservatione unitatis negligit disciplinae seueritatem nec immoderatione cohercitionis dirrumpit uinculum societatis. Nam hoc ipsum quod ait apostolus: cum eiusmodi nec quidem cibum simul sumere quam multi boni christiani faciunt de his quorum familiarius curam gerunt, ut, a quorum consortio potuerint separare quos tali correptione posse corrigi sentiunt uel quos omnino corrigi posse desperant, ne alios conloquiorum malorum contagione corrumpant, non dubitent facere. facit autem hoc bene, id est humili caritate ac benigna seuerit
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Miscditer gͥ corripiat homo qđ potest. qđ autem ñ potest̾ patien
ferat. & cum dilectione gemat atq lugeat. donec aut ille desuper
idet & corrigat. aut usq ad messem differat eradicare tigania. & pa
suentilare. Ut tam̃ securi de salute sua bonȩ spei xꝑiani interdes¬
ratos quos corripere ñ ualent. in unitate uersentur. auferant malũ
ipsis. id ẽ ut in ipsis ñ inueniatur qđ in morib alioꝵ eis displicet.¬
his qui intus sunt uos uidicatis. de his aut̃ qui foris sunt ds̃ uidi¬
it. tanꝙͣ illi respondent. quid agimus. cum ita imꝓboꝵ multicudi
p̃mimur. ut uidicium nr̃m in aliqua coercitione ñ possimꝰ exeice
Auferte inquit malum ex uobipsis. id ẽ si ñ potestis auferre
malos ex medio ur̃m. ipsum malum auferte ex uob̃ipsis. Qđ si qͥs¬
quam uelit sic intelligere qđ dictum ẽ. auferte malum ex uob̾ipsis. ut
ꝑ separationis correptionẽ. de congregatione frũm malus quisq aufe¬

Expanded text:
er igitur corripiat homo quod potest, quod autem non potest patienter ferat et cum dilectione gemat aut lugeat, donec aut ille desuper emendet et corrigat aut usque ad messem differat eradicare zizania et paleam uentilare. ut tamen securi de salute sua bonae spei christiani inter desperatos, quos corripere non ualent, in unitate uersentur, auferant malum a se ipsis, id est ut in ipsis non inueniatur quod eis in moribus displicetiis qui intus sunt vos judicatis? De his autem qui foris sunt Deus judicabit : tanquam illi responderent, Quid agimus, cum ita improborum multitudine premimur, ut judicium nostrum in aliqua coercitione non possimus exercere? Auferte, inquit, malum ex vobis ipsis, id est, si non potestis auferre malos ex medio vestrum, ipsum malum auferte ex vobis ipsis. Quod si quisquam velit sic intelligere quod dictum est, Auferte malum ex vobis ipsis; ut per correptionem separationis de congregatione fratrum malus quisque aufe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt mortui. uulnerati. ceci. polluti: An ideo ñ apud eos ceci cecos di¬
centes similiter in foueam cadunt. quia ñ ipsos s dm̃ quem p̃dica
illi audiendo & obtemꝑando sectantur: Ita sane. Sed tunc p̃diã
dm̃. si cum xp̃o colligunt. Quicumq uͦ cum illo ñ colligunt spargui
donatum p̃dicando ñ dm̃. ceci cecos sequendo simul in foueã cadit
Sed de questione baptismm latius aliquid dño adiuuante tractabimꝰ
cum de omnib testimoniis scãrum scripturarũ quȩ nob̾ obicienda
credidit parmeniano respondimus. Qui uere ipse adequat ꝓxi¬
mos sibi euersione iniquitatis. qui eis tam malũ ꝓpinauit erroꝵ
ut ñ ꝓ pace s ꝓ diuisione. & discissione ñ solum loquatur ipse
etiam diuinos libros loqui ꝑsuadeat. Sed inter multa miror ho¬
minem cũ ageret ñ posse haberi baptismũ nisi acceptũ. non pos¬

Expanded text:
sunt mortui uulnerati caeci polluti? an ideo non aput eos caeci caecos dusunt mortui uulnerati caeci polluti? an ideo non aput eos caeci caecos ducentes simul in foueam cadunt, quia non ipsos, sed deum quem praedicant illi, audiendo et obtemperando sectantur? ita sane. sed tunc praedicant deum, si cum Christo colligunt; cum uero quae cum illo non colligunt spargunt, Donatum praedicando, non deum, caeci caecos sequendo simul in foueam cadunt. sed de quaestione baptismi latius aliquid domino adiuuante tractabimus, cum de omnibus testimoniis sanctarum scripturarum quae nobis obicienda credidit Parmeniano responderimus, qui uere ipse adaquat proximos sibi euersione iniquitatis, qui eis tam malum propinauit errorem, ut non pro pace, sed pro diuisione et discissione non solum loquatur ipse, sed etiam diuinos libros loqui persuadeat. Sed inter multa miror hominem, cum ageret non posse haberi baptismum nisi acceptum nec pos
Abbreviated transcription (Latin):
Et hoc homo quisquam diuino indum̃to aliquem uestire dicitur.
ui magnũ est si uestiri ipse mereatur. Iam porro emundare pollu¬
ũ se audeat dicere. si prius audet se dicere ñ. eẽ. pollutum. Munda
fuerit ꝑfectꝰa nr̃a mundatio. quantominꝰ mͦ cum corpus qđ corrũpit᷑
igerauat animã: Quis enĩ castum głletur se habere cor: Aut qͥs¬
głetur mundum se. eẽ. a peccato: Mundare quippe & sanare in spũ¬
lib reb tantũdem ualet. Sicut aut̃ spe salui facꝰti sumꝰ. ita spe mundat
sumꝰ. inꝑfecta salute. & in ꝑfecta munditia. Quomͦ sanare & mundan
eugłium p̾dicandum eum cet̾is misit. fecit & ꝑ phariseos in eis qͥ bo¬
na quȩ ꝑ eos audiebant ipsi faciebant. cum illi ñ facerent quȩ dicebi
Postremo cur iniqui & scelerati eoꝵ siue cũ latent. siue cum ꝓ parte do
nati tolerantur. uiuificant. curant. illuminant. mundant: An ipsus

Expanded text:
et homo quisquam diuino indumento aliquem uestire dicitur, et homo quisquam diuino indumento aliquem uestire dicitur, cui magnum est si uestiri ipse mereatur? iam porro emundare pollutum audeat se dicere, si prius audet se dicere non esse pollutum. mundatfuerit perfecta nostra mundatio; quanto minus modo, cum corpus quod corrumpitur aggrauat animam! quis enim glorietur castum se habere cor aut glorietur mundum se esse a peccato? mundare quippe atque sanare in spiritalibus rebus tantundem ualet. sicut autem spe salui facti sumus, ita spe mundati sumus in perfecta salute et in perfecta munditia. quomodo ergo sanare et mundare euangelium praedicandum cum ceteris misit, fecit et per Pharisaeos in eis, qui bona quae per eos audiebant ipsi faciebant, cum illi non facerent quae dicebant. postremo cur iniqui et scelerati eorum, siue cum latent siue cum pro Donati parte tolerantur, uiuificant curant illuminant mundant? an ipsi non
Abbreviated transcription (Latin):
llos sani sunt. ut possint etiã curare ñ sanos: Quid aliud isti. quã se
benedicendos ꝓ dño offerunt: S ab eis nullomͦ seducuntur. qͥ ñ in ho¬
mine s in deo sꝑantes cantãt. Benedic anima mea dño. & noli obliui¬
sci om̃s retributiones eiꝰ. qui ꝓpitiatur omnib iniquitatib tuis. qui
sanat om̃s infirmitates tuas. Si om̃s languores ipse sanat. nullũ reli¬
it quẽ parmenianus sanare debeat. Tanta ne apud illos s̃ lumina ut
men: s ut testimoniũ ꝑhiberet de lumine. Erat lumen qđ illuminat
omnẽ hominem uenientẽ in hunc mundũ. Si omnẽ hominem illud
lumen illuminat. nullũ relinquit quẽ parmanianꝰ illuminare se dicat
quia & si scĩ homines scđm quendam modũ dicuntur luminaria.¬
ludos quis uestit. nͥ qui dicit. ꝓferte illi stolam primã. & qui corrup¬
tibile hoc induet incorruptionẽ. & mortale hoc induet ĩmortalitatẽ:

Expanded text:
illos sani sunt, ut possint etiam curare non sanos? quid aliud isti quam se illos sani sunt, ut possint etiam curare non sanos? quid aliud isti quam se benedicendos pro domino opponunt? sed ab eis nullo modo seducuntur qui non in homine, sed in deo sperantes cantant: benedic anima mea dominum et noli obliuiscsanat omnes languores tuos. si omnes languores ipse sanat, nullum relinquit quem Parmenianus sanare se dicat. tantane aput illos sunt lumina, ut men, sed ut testimonium perhiberet de lumine. erat lumen uerum quod illuminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. si omnem hominem illud lumen illuminat, nullum relinquit quem Parmenianus illuminare se dicat, quia, etsi sancti homines secundum quendam modum dicuntur lumina, anudos autem quis uestit nisi qui dicit: proferte illi stolam primam et qui corruptibile hoc induet incorruptionem et mortale hoc induet immortalitatem?
Abbreviated transcription (Latin):
baptizantur ꝓficit lauatio eoꝵ: Cur peccatores impinguant oli
capita aliena: Quid ibi muscȩ moriturȩ uł mortuȩ. meruer̃ ut n
erxterminent oleum suauitatis: Quo priuilegio muniuntur qus
ibi fict̾i st̃. id est qui iustitiȩ pelle obtegunt lupũ. ut ñ eos fugiat
posse a malo baptitari quẽquam. si lateat malitia baptizantis. Qu
enĩ fictus. ẽ tantomagis fictus. ẽ. quantomagis latet: Ab hoc gͦ cũs
auferat sp̃c sc̃s. quȩ spes erit baptitati. si baptitantis hominis mes¬
tum in illa dei grã cogitandum. ẽ: Hic omnino quid responde
ñ inueniunt. qui malos aꝑtos habe se negant. in qͦ quidẽ aptisis¬
me conuincuntur. S quid ad nos: Satis . ẽ. nob ad necessarium
articłm cause huiꝰ. qđ fictos bonos id .ẽ. occultos malos apd se. es
negare ñ possunt. ꝑmultos enĩ redarguuntur. qͥcum ibi ꝑdits
& sceleratis morib uiuerent. & ꝑ ipsam fictionẽ diu latuissent.
aliqñ ꝓditi expulsi st̃. Dicamus gͦ. Si nolunt adhuc ibi. eẽ. tales

Expanded text:
aliquid lavatio eorum? Cur peccatores impinguant oleo capita aliena? Quid tibi muscae moriturae vel mortuae meruerunt, ut non exterminent oleum suavitatis? Quo privilegio muniuntur quicumque ibi ficti sunt, id est, justitiae pelle obtegunt lupum, ut non eos fugiat posse a malo baptizari quemquam, si lateat malitia baptizantis. » Qui enim fictus est, tanto magis fictus est, quanto magis latet. Ab hoc ergo cum se auferat Spiritus sanctus, quae spes erit baptizati, si baptizantis hominis meritum in illa Dei gratia cogitandum est? Hic omnino quid respondeant non inveniunt, qui malos apertos habere se negant: in quo quidem apertissime convincuntur. Sed quid ad nos? Satis est nobis ad necessarium articulum causae, quod fictos bonos, id est occultos malos, apud se esse negare non possunt. Per multos enim redarguuntur, qui cum ibi perditis et sceleratis moribus viverent, et per ipsam fictionem diu latuissent, aliquando proditi, expulsi sunt. Credamus ergo, si nolunt ibi adhuc es
Abbreviated transcription (Latin):
suspitionib insectati sunt. & optati gildoniani potentiã. fallacis¬
odeo adulationis unxerunt. Nam si ꝓpt̾ uincłm pacis iniquitatis
ꝗrmentes optati. lugentesq tolerarent. ñ utiq pacem xꝑianam atq
catholicam in orbem t̾rarum. scãmq unitatem dirumꝑent. aut cer
a maiorib suis nefaria cecitate diruptam. ita dolerent. ut saltem
ud se exꝑti. quãmultos malos ꝓ pace donati ferre cogantur. impa¬
tas illoꝵ calumpnias pace suȩ correctionis extinguerent. Sed ad
lius primȩ ad corinthios ȩpłȩ sequentia redeamus. Cuor dixisset
łs. tradere huiusmodi sathanȩ in interitum carnis. ut sp̃s saluus
in diem dñi nr̃i istu. etiam atq etiã humilitatem cõmendans.

Expanded text:
suspicionibus insectati sunt et Optati Gildoniani potentiam oleo fallacissuspicionibus insectati sunt et Optati Gildoniani potentiam oleo fallacis adulationis unxerunt. nam si propter uinculum pacis iniquitatem Optati gementes lugentesque tolerarent, non utique pacem ueram atque catholicam in orbis terrarum sancta unitate dirrumperent aut certe a maioribus suis nefaria caecitate dirruptam ita dolerent, ut saltem aput se experti, quam multos malos pro pace Donati ferre cogantur, impacatas illorum calumnias pace suae correctionis extinguerent. Sed ad illius primae ad Corinthios epistulae consequentia redeamus. cum dixisset apostolus: tradere huiusmodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini Iesu, etiam atque etiam com
Abbreviated transcription (Latin):
In penitentia cor suum. uult reddere consolationem. ne maiori inquit
tristitia absorbeatur. Sed quid illud quo conclusit istam sententiã ut
ñ possideamini a sathana: Non enim inquit ignoramus mentes eiꝰ.
pse.ẽ. enim qui ꝑ imaginem quasi iustȩ seueritatis crudelem seuitiã
ꝓsuadec. nichil aliud appetens. uenenosissima uersutia sua. nisi ut
corrumpat atq dirumpat uincłm pacis & caritatis. quo conseruato
inter xꝑianos. uires eius om̃s inualidȩ fiunt ad nocendum. & musci¬
pulȩ insidiarum cõminuuntur. & consilia euersionis euanescunt.
Id & si de alio aliquo in scđa ad corinthios ȩpła locutus est apłs. &
hi tamen sig̾cauit quanta caritate in quem quã debeat ȩccłastica
uindicta ꝓcedere. hoc. ẽ. illud qđ isti ñ intelligentes. int̾ calumpnias
solent habere p̃cipuum. Emendabit me iustus in miscđia & incre

Expanded text:
in poenitentia cor suum, vult reddi consolationem; ne majori, inquit, in poenitentia cor suum, vult reddi consolationem; ne majori, inquit, tristitia absorbeatur. Sed quid illud quo conclusit istam sententiam, Ut non possideamur a satana? Non enim, inquit, ignoramus mentes ejus. Ipse est enim qui per imaginem quasi justae severitatis crudelem saevitiam persuadet, nihil aliud appetens venenosissima versutia sua, nisi ut corrumpat atque disrumpat vinculum pacis et charitatis, quo conservato inter christianos uires eius omnes inualidae fiunt ad nocendum et muscipulae insidiarum comminuuntur et consilia euersionis euanescunt. Sed etsi de aliquo alio in secunda ad Corinthios epistula locutus est apostolus, et ibi tamen significauit, quanta caritate in quemquam debeat ecclesiastica uindicta procedere. hoc est illud, quod isti non intellegentes inter calumnias suas solent habere praecipuum: emendabit me iustus in misericordia et
Abbreviated transcription (Latin):
multa ⁊ rbulatione & angustia eordis seripsi uos ꝑ multas la cu¬
mas. ñ ut contristemini sed ut sciatis dilectionẽ quam trabeoit¬
bundantius inuos. Si quis aut̃ contristauit ñ me contristauo
sed ex parte ut ñ onerem om̃s uos. Sufficit ei hec correctio qui
amultis ita ut e contrario uos donetis. & consolemunt. nequan
maior tristitia absorbeatur qui eiusmodi .c̃. ꝓpter qđ obsecio
confirmetis in eũ caritatem. Ad hoc enim scͥpsi ut cognoscam
bationem ur̃am. si in omnib obedientes estis. Si eui aut̃ aliquiꝰ
conaueritis & ego. Nam & ego si cui donaui ꝓpt̃ uos i ꝑsons
apnautn possideamini a sathana. Non enim ignoram m̃tess
Q uidi moderatius. quid diligentius. quid sollieitudine pias
patna ac mat̾na caritate plenius fieri aut dici potest: Sicut peccanti
dhibet dampnationem. sic correctio atq contrementi. atq humilianti

Expanded text:
multa tribulatione et angustia cordis scripsi uobis per multas lacrimulta tribulatione et angustia cordis scripsi uobis per multas lacrimas, non ut contristemini, sed ut sciatis dilectionem quam habeo abundantius in uos. si quis autem contristauit, non me contristauit sed ex parte, ut non onerem, omnes uos. sufficit ei correptio haec quae a multis fit, ita ut e contrario magis uos donetis et consolemini, ne quo modo maiore tristitia absorbeatur qui eiusmodi est. propter quod obsecro uos, confirmetis in eum caritprobationem vestram, si in omnibus obaudientes estis. Si cui autem aliquid donaveritis, et ego. Nam et ego si cui donavi, propter vosnon possideamur a satana: non enim ignoramus mentes ejus . Quid moderatius, quid diligentius, quid sollicitudine pia et paterna ac materna charitate plenius fieri aut dici potest? Sicut peccanti adhibet emendationem, sic correcto, et conterenti atque humilianti
Abbreviated transcription (Latin):
cieibis at & frinumnicum cum estimetis. scorapite uat sõem. dnd¬
ent esti aliquando &e intelligant. quemadmodum satagita carita
aplica ut suferentes inuicem. studeamus conseruare untare sp̃e
an lunoło pacis. slam & hic cum dixisset. & ñ ut mnimuicun eic̃i ex.¬
stimetes s corripite ut frẽm. tanquam ostendens eur hos direr t.
corenus subiunxit. Ipse aut̃ deus pacis det uob semꝑ in omĩ bo
nottanlo de usto qui uxorẽ patris sui habuit. luctum potus indeor
apaeificam caritate. ubi comm̃clat sicut & de seipso ait Ne eter
cumubnaro aduos. humiliet me eds. & lugeam mulcos er blsieiame
preraueninit & ni egerunt penitentiã suꝑ immunditia e duxur
dico psens seđo. & nunc absens his qui ante peccauerunt. oecetebis
omnib quia si uenero iterum ñ parcam. Ideo lugendo ꝑ lordist
corre fuerat fornicatus fecisse intelligitur. Nlam ñ inuenitur de
quo alio sig̃cet in secła epła ad eosdẽ corinthios cum art. Nani ae

Expanded text:
 ut inimicum eum aestimetis, sed corripite ut fratrem. Audiant isti aliquando, et intelligant quemadmodum satagat charitas apostolica, ut sufferentes invicem studeamus conservare unitatem spiritus in vinculo pacis . Nam et hic cum dixisset, Et non ut inimicum eum aestimetis, sed corripite ut fratrem; tanquam ostendens cur hoc dixerit, continuo subjunxit, Ipse autem Deus pacis det vobis pacem semper in omni bono . Ita et de isto qui uxorem patris sui habuit, luctum potius indicit, et pacificam charitatem ubique commendat: sicut et de seipso ait, Ne iterum cum venero ad vos, humiliet me Deus, et lugeam multos ex his qui ante peccaverunt et non egerunt poenpraesens secundo et nunc absens, his qui ante peccauerunt et ceteris omnibus, quia si uenero iterum non parcam. ideo lugendo iudicabat,uxore fuerat fornicatus fecisse intellegitur. nam non inuenitur de quo alio significet in secunda epistula ad eosdem Corinthios, cum ait: nam ex
Abbreviated transcription (Latin):
dederit necessitate compulsus. qđ cum ipse acciꝑet dandũ
addidioit. nescio an pie quisquã dixerit. eẽ. repetendũ. slui
enĩ cogente necessitate si fiat. alieni muneris usurpatio :ẽ.
aut̃ necessitas urgeat. aut nullũ. aut ueniale delictum. ẽ¬

Expanded text:
dederit necessitate compulsus, quod, quum ipse acciperet, dandum esse dederit necessitate compulsus, quod, quum ipse acciperet, dandum esse addidicit, nescio, an pie quisquam dixerit esse repetendum. Nulla enim cogente necessitate si fiat, alieni muneris usurpatio est. Si autem necessitas urgeat, aut nullum, aut veniale delictum e