comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quedam accões ꝑiunt. quedam ex¬
ceptões que ꝑuint actões in suo
similes ꝯtractus. ¶ s ⁊ si in ali¬
um cͣctum res non tnͣseat subsit
tñ tausa: eleganter aristo. celso

Expanded text:
quaedam actiones pariunt, quaedam exceptiones. Quae pariunt actiones, in suo similes contractus. Sed et si ‹i›n alium contractum res non transeat, subsit tamen causa, eleganter Aristo Celso
Abbreviated transcription (Latin):
uiget si soiꝰ pegrinetur: ꝑicuiã sõ¬
lus suteat. Taristo refert casiiũ
edisse societatemtalem com ñ
posse ut aiter luct̃ tm̃ atter dap¬
num tm sentiret ⁊ uac societatẽ
leoninã soutũ appetiare. ⁊ fi ꝯsen¬

Expanded text:
uiget, si solus peregrinetur, pericula subeat solus. Aristo refert Cassium respondisse societatem talem coiri non posse, ut alter lucrum tantum, alter damnum sentiret, et hanc societatem leoninam solitum appellare
Abbreviated transcription (Latin):
agi potest ⁊ crtra eocietatem ĩtpu-¬
ta cum ñ affcõne societacis inci¬
dimꝰ in nuonem ut euenit ĩ re
duob legata. ¶ Item sia duob
gina emptares sit. aut si redi¬
tas uł donacõ niũter nobis obue¬
niat: aut si duob seꝑatimemi¬
mꝰ ꝑtes eoꝵ. ñ socii tutu. Idẽ¬

Expanded text:
agi potest etiam citra societatem, ut puta cum non affectione societatis incidimus in communionem, ut euenit in re duobus legata, item si a duobus simul empta res sit, aut si hereditas uel donatio communiter nobis obuenit, aut si a duobus separatim emimus partes eorum non socii futuri
Abbreviated transcription (Latin):
nisi omidamptio deducto. n
dampti nisi om̃i iucro deducto. S
ꝑt com societas ita ꝙ eiꝰ ucr qd
reliquum in societate sit oĩ dãp
lia capiatur. U lp̃. Mct¬

Expanded text:
nisi omni damno deducto neque damnum nisi omni lucro deducto: sed potest coiri societas ita, ut eius lucri, quod reliquum in societate sit omni damnlia capiatur. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
lanesi hii qui sociis he Lomp̃¬
redes extit̾int. aĩm mierint socie¬
taus in ea hereditate nouoꝯ sensu
qd postea gesserint efficietur ut in
infuturo dampno r iucro pendente ex

Expanded text:
lane si hi, qui sociis heredes exstiterint, animum inierint societatis in ea hereditate, nouo consensu quod postea gesserint efficitin futuro damno vel lucro pendente ex
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut primo quis petat post absẽti¬
am aguersarii: edictum p̃rimium.¬
It tercum. quib ꝓpoitas tũc Idem.¬
ꝑempͣtorium impetret. qͣ inde b noͣm̃
sumpsit ꝙ ꝑimeret disceptacõm. ħ
ẽ uitia non pacietur aduersarium

Expanded text:
tur, ut primo quis petat post absentiam aduersarii edictum primumet tertium: quibus propositis tunc peremptorium impetret. quod inde hoc nomen sumpsit, quod peremeret disceptationem, hoc est ultra non pateretur adversarium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeunt: non ittendo: s ita si uitmnꝰ
simui lib̾tatem usucapiat ituti
si edes tue edsb nr̃is g̾uĩant᷑ ne al¬
cius tollantur nelummũs meaꝵe¬
dium officiatur. et ego ꝑstatutũ tẽpꝰ

Expanded text:
utendo, sed ita, si uicinus simul libertatem usucapiat. ueluti si aedes tua‹e› aedibus meis seruiant, ne altius tollantur, ne luminibus mearum aedium officiatur, et ego per statutum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
uic scrpture coniecitĩs ÷ dicere. ut siã
aditam b̾editatem occidatur lẽg̾atꝰ
suus apud beredem remanege aqͥr
accio per hereditatem ei adquĩicã.
ꝙsiuuineratus sit añ aoitam reoi¬
ditatem: in heditate quidẽ acciorema¬
net. s cedete eam legatario hetedemo
Si suus uiumneratus morti tere pͥea
ruina ur naufragio ux auoictu mã-¬
durius ꝑierit: deottoac non pore¬
uran. s quanideuu nerato. S si
manumissus ł auenatus. exuuine
cum uunetabas ꝙ mortuo eo dem̃
aꝑuit at insuꝑiore noz passa ruina
appareie anͣ sit octilus. ¶ S si uulñ¬
atum mortifere. libeꝵ ⁊ heretem ẽẽ iꝰ¬
serit. de inoe detefsit hedem etus age
aqui non posse.. Marc̃¬

Expanded text:
uic scripturae consequens est dicere, ut, si ante aditam hereditatem occidatur legatus seruus, apud heredem remaneat Aquiliae actio per hereditatem adquisita. quod si uulneratus sit ante aditam hereditatem, in hereditate quidem actio remansit, sed cedere ea legatario heredem oportet. Si seruus uulneratus mortifere postea ruina uel naufragio uel alio ictu maturius perierit, de occiso agi non posse, sed quasi de uulnerato, sed si manumissus uel alienatus ex uulnercum uulnerabas, quod mortuo eo demum apparuit: at in superiore non est passa ruina apparere an sit occisus. sed si uulneratum mortifere liberum et heredem esse iusseris, deinde decesserit, heredem eius agere Aquilia non posse, 16 Marc
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ solũ eo loci eum petere isbi est cõ¬
stitutum. s eremplo arbitrarte
accõnis ubity potest. ¶ art p̃tor
si apparuit eum qui ꝯstituit neq
ꝑ actorem feqͣt qͣuo minus fiet qd̃
gͦ si non stetit ꝑ actorem: tenet
accõ ⁊̃ siper renim natinam sterit
s mag̃ ditengum est subuemri
reo debere. ¶hautem u̾ba p̾to¬
ris n fecisse reum quod ꝯstituit u¬
trum ad tempus ꝯstititi ꝑtinent
anuero ao litis ꝯtestacõm trabi¬
mus. dubitar potest. ⁊ puto ad
uoluit. neculla ista causa fuit ñ
accipiendi equũ: succuxrireo aũ
exteptõe aut iusta int̾pretacõne.
ut scm̃ actorisus ad tempꝰ uroicis
ipinoceat. ut illa u̾ba n fecisse ħ
significant: ut n mdrem inqm̃q¬

Expanded text:
nec solum eo loci posse eum petere, ubi ei constitutum est, sed exemplo arbitrariae actionis ubique potest. Ait praetor: 'si appareat eum qui constituit neque r actorem stetit, quo minus fieret quod go si non stetit per actorem, tenet actio, etiamsi per rerum naturam stetit: sed magis dicendum est subueniri reo debere. Haec autem uerba praetoris 'neque fecisse reum quod constituit' utrum ad tempus constituti pertinent an uero usque ad litis contestationem trahimus, dubitari potest: et puto ad uoluit nec ulla causa iusta fuit non accipiendi, aequum est succurri reo aut exceptione aut iusta interpretatione, ut factum actoris usque ad tempus iudicii ipsi noceat: ut illa uerba 'neque fecisset' hoc significent, ut neque in
Abbreviated transcription (Latin):
ca cognita dabo in id crõ facere
potest. ¶S ⁊ si citra emanͣtrͣ¬
pacom sui iuris fcus sit uł in
lis decessit ¶ Item siquis ex mim¬
tna ꝑte sit institut eciuislim̃
z causa tognita ⁊ in hũe dari ac¬
com in io quod facere ꝑt. Idem¬

Expanded text:
a cognita dabo in quod facere potest". Sed et si citra emancipationem sui iuris factus sit vel in lis decesserit, item si quis ex minima parte sit institutus, aequissimum est causa cognita etiam in hunc dari actionem in id quod facere pote
Abbreviated transcription (Latin):
Eum quia furtoso ignorans gum
furereemit: posseusucapere. gͦipu
plicianam hebit: ¶ S ⁊ si quis ex
icracuis tais rem accepit᷑ ht̃ pu¬
plicianam que ⁊̃ adiuus donato¬
petttor qui liueralitate accepit ¶ Si

Expanded text:
eum qui a furioso, ignorans eum furere, rem emit, posse usucapere: ergo et publicianam habebit. Sed et si quis ex lucrativis causis rem accepit habet publicianam que etiam adversus donatopetitor, qui liberalit
Abbreviated transcription (Latin):
ouͤti pomp̃uidetur. ¶ Ronam autẽ
fidem solius emptoris ꝯtinet᷑. ut gͥ
pupliciana competat: ħ debent
concurtere ut ⁊ bona froe quit emit ⁊ res
Taempta ei eonõietraditasnt. Cet̾mañ
tradicõm qͣmnnis bone fidi quisemp

Expanded text:
duci Pomponio uidetur.Bonam autem fidem solius emptoris continet.Ut igitur Publiciana competat, haec debent concurrere, ut et bona fide quis emerit et ei res empta eo nomine sit tradita: ceterum ante traditionem, quamuis bonae f
Abbreviated transcription (Latin):
eaderunt: que inreiuendicacõe dix¬
fõrib competit. ¶ Si ego nonemero
em̾it. ¶Nretorait qui bona fidee¬
que bonam fidem ht̃ proinde u suf¬
ficit me bone frõi emptorem fuisse
ne ñ obenit in si succor sum ⁊ dolofe¬
si cumis incuius locum suttessi bo.¬
na froe emicsz nec ꝓoit si dolocareo.
cumemptor cui successi dolofecisset.
s .n. si suus ms emiss: dolũs eiuis
erit spectandus non meus uł ꝯtea
¶ꝓupliciana tempũs empcoi ꝯtm¬

Expanded text:
em erunt, quae et in rei vindicatione dixcessoribus competit. Si ego non emeroemerit. Praetor ait: "qui bona fide equae bonam fidem habet: proinde hoc sufficit me bonae fidei emptorem fuisse, ne non oberit mihi, si successor sum et dolo feci, cum is, in cuius locum successi, bona fide emisset: nec proderit, si dolo careo, cum emptor, cui successi, dolo fecisset. Sed enim si servus meus emit, dolus eius erit spectandus, non meus, vel contra. Publiciana tempus empt
Abbreviated transcription (Latin):
dego emi ⁊ mea uolutate aliites
nem constituts ur ꝑ pacienciam for¬
te si ꝑ domũ suam quis passuss aq̃
ductum tñs duti. Item rusticoꝵ. ssa
⁊ hictradicõm ⁊ pacienciã in tuendã
constat. ¶ partus ancille futine qui
apiro bone fider emꝑtorem ⁊septus est¬
entut possessus non: s hes furis hanc
cessor ÷. ¶ Inteidum tñ litet suitiua
mĩr distractanon sit s donata igͣno
sifaꝑe possem ⁊i furtiua nonẽẽt: ex¬

Expanded text:
ego emi et mea uoluntate alii res nem constitutis uel per patientiam forte si per domum quis suam passus est aquae ductum transduci: item rusticorum, nam et hic traditionem et patientiam tuendam constat.Partus ancillae furtiuae, qui apud bonae fideemit possessus non est. sed heres furis hanc cessor est.Interdum tamen, licet furtiua mater distracta non sit, sed donata ignorasucapere possem
Abbreviated transcription (Latin):
mansit. ¶ S ⁊ si preteseri tradicõ ep¬
tõmidemerit oiterroũ. ¶ Itemsi ħedi.¬
tatememo ⁊ traoitam michi rem bedͣi¬
tariam pet̾ẽ uelim. ner̃ scri ee pũpnitt¬
anam. ¶ Si dnob quis seꝑatim ue¬
drd̃it bona fide ementib uideamus
quis mag̃ puplitianauu posiit: u¬
trum is cui prĩorires cradita ÷. anis

Expanded text:
 si praecessit traditio emptionem, idem erit dicendum.Item si hereditatem emero et traditam mihi rem hereditariam petere uelim, Neratius scribit esse Publicianam.Si duobus quis separatim uendiderit bona fide ementibus, uideamus, quis magis Publiciana uti possit, utrum is cui priori res tradita est an is
Abbreviated transcription (Latin):
sõm applm̃dit. pupliciana eũ exꝑi
ñ posse. qr usucapere non pot̾it. nec
quisqmputec ħ nos existimare suf¬
ficere in mͣicio tradicionis ignorasse
remalienam ĩttiquis possit puꝑli¬
siana exꝑm: c oportere ⁊ tunc boa
fide emꝑtorem eẽ. Gaius. ptore
e preciouero soluto nicħ expͥmit᷑
unde potet nectura capi quasines
Sonia pretoris ea situt regunatur
di emptoris: pupliciana competit
accõ. ¶ Si quis rem apiro se depo¬
sitam ł sibi modatamẽm̃it. ra¬

Expanded text:
m adprehendit, Publiciana eum experiri non posse, quia usucapere non poterit. nec quisquam ‹putet› hoc nos existimare sufficere initio traditionis ignorasse rem alienam, uti quis possit Publiciana experiri, sed oportere et tunc bona fide emptorem esse. 8 Gaius libro e pretio uero soluto nihil exprimitur: unde potest coniectura capi, quasi nec sententia praetoris ea sit, ut requiratur,redi emptoris, Publiciana competit actio. Si quis rem apud se depositam uel sibi commodatam emerit
Abbreviated transcription (Latin):
michi. s adũsus de dumtarat.
¶ Ei f. soli ncc̾ed iusiurandum
qui detulit ¶s ⁊ si possõri delatume¬
rit iusiurarõ ⁊ iurau̾it rem peti¬
toris non et aoũsus eumsolum pe¬
tentem excepcõne utecur nut hat

Expanded text:
mihi, sed adversus te dumtaxat: ei enim soli nocere debet iusiurandum, qui detulit. sed si possessori delatum erit iusiurandum et iuraverit rem petitoris non esse, adversus eum solum petentem exceptione utetur, non ut
Abbreviated transcription (Latin):
tilitatem huius edci patere: nem
U qui ignoret. Naminterdum ig¬
nan cuns sint ꝯdicõnis e quales:
cum magris pp̃ nauigandi nccͣtem
ꝯtrahamus. equum fuit eum qui
magr̃m nau imposuit tem: utͣ
tenetur qui institorem tab̃ne ur
negotio p̃posuit. cumsit maiorne¬
tessitas ꝯtrahñdi cũ magr̃o: qm̃¬
cum institore. quipperes patitur
ũ de condicõne quis institoris des¬
piciat ⁊ sic shat. In naius magiꝰ¬
tro non ÷ita. Nam interdum loe̾
¶tempũs ñ patitur plemꝰ deub̾an
opsilium. ¶Magrm nauis ac¬
cipere debemus: cuitocius nauis
ancora mandata÷. s sicum quoli¬
bet nautaꝵ sit ꝯtractum: non dat᷑
acco in extercitorem ꝙͣ qͣm̃ ex dilic¬
to cuiusuns eoꝵ qui nais tiauiga¬
de cã in nauĩ sunt: detur actio in
a delinqñdi. si quidem qui magr̃m
ꝓ̃ponit ꝯtrahi cum eo ꝑmitrit: set¬
cuiꝑa ⁊ dolo carere eos curare u.
Magri autem impomintur ur lo¬
candis nauib ł ao merͣtes ł uectõri¬

Expanded text:
tilitatem huius edicti patere nemo est qui ignoret. nam cum interdum ignari, cuius sint condicionis vel quales, cum magistris propter navigandi necessitatem contrahamus, aequum fuit eum, qui magistrum navi imposuit, teneri, ut tenetur, qui institorem tabernae vel negotio praeposuit, cum sit maior necessitas contrahendi cum magistro quam institore. quippe res patitur, ut de condicione quis institoris dispiciat et sic contrahat: in navis magistro non ita, nam interdum locus tempus non patitur plenius deliberandi consilium. Magistrum navis accipere debemus, cui totius navis cura mandata est. Sed si cum quolibet nautarum sit contractum, non datur actio in exercitorem, quamquam ex delicto cuiusvis eorum, qui navis navigandae causa in nave sint, detur actio in a delinquendi, si quidem qui magistrum praeponit, contrahi cum eo permittit, culpa et dolo carere eos curare debet. Magistri autem imponuntur locandis navibus vel ad merces vel vectori
Abbreviated transcription (Latin):
extertere ususttũarnus possit occrd̾e¬
aũ non posuit. alias si quas mnicio in¬
clusit oꝑis fuis ux post sibimet ip̃e
incroint delapseue tuerint: hecusu¬
fitũatii iuris sint. Commodissime
tñ ne per singuia alia facuitatis fr¬
uctuarii pp̃ discrecom difficilem ius
inceitum git sufficiteũ qeirdẽ mi¬
m̾um ꝑ singula quo gña ferarũ

Expanded text:
exercere eas fructuarius possit, occidere non possit? alias si quas initio incluserit operis suis vel post sibimet ipsae inciderint delapsaeve fuerint, hae fructuarii iuris sint? commodissime tamen, ne per singula animalia facultatis fructuarii propter discretionem difficilem ius incertum sit, sufficit eundem numerum per singula quoque genera ferarum
Abbreviated transcription (Latin):
cõm intm̃n ut pute rectedici ⁊dfiis
litis ħ̾ casu nocere hanc extẽp̃cõem
¶Simuẽnit ne pars dimidta ꝓ indini¬
ciscatur ne ypothece stnt. demñi ab
eo petat ⁊ si hiccum quo pci soli¬
oum fund̾ possideat pofadeat p̃roĩ¬
diuiso. qr de ꝑtemenisset nõ rept¬
qͣm peculianter ypotrecatã acce¬

Expanded text:
ntum, ut putem recte dici et dominis litis hoc casu nocere hanc exceptionem. Si conuenerit, ne pars dimidia pro indiuiciscatur, ne hypothecae sit, deinde ab eo petat, etiamsi hic cum quo pactus est solidum fundum possideat, pro indiuiso quia de parte conuenisset, non repelquam peculiariter hypothecam acce
Abbreviated transcription (Latin):
dere possint .s. si p̾cium ꝑto accõe
accipiant: qĩ uendant. ¶ Si uolun¬
tate creditoris fumoꝰ alienatus÷. ĩuͣe¬
recunde applicari sͥ eumm creditordẽ¬
siderat. sitsi effcũs sit secutus uen¬
sates ad repellend̾ creditorem ꝙ uo
uoluit uenire. ¶ Suꝑuacuum ÷
credere agrum sp̃aticet ypothece
oatũ ꝑinisuu creditoris uenisse si
ip̃e debitor rem possideat. nͥ ꝙ pot̃
fienut debitor permissu creditoris
uendrd̃it. deinte postea boita .f. rede¬

Expanded text:
t si pretium pro pactione accipiant, quasi uendant. Si uoluntate creditoris fundus alienatus est, inuerecunde applicari sibi eum creditor desiderat, si tamen effectus sit secutus uensatis ad repellendum creditorem, quod uoluit uenire. Superuacuum est quaerere agrum specialiter hypothecae datum permissu creditoris uenisse, si ipse debitor rem possideat: nisi quod potest fieri, ut debitor permissu creditoris uendiderit, deinde postea bona fide rede
Abbreviated transcription (Latin):
agi posse. licet aliquocasu suũ
detenturus ẽẽt guitraditum acce¬
pisset. p̃t .i. recines seruum siue
dñs pro eo petinam elegisset sũĩ
admisso de prehns fuisset tũc n
⁊ datam estimõm reddi a dño oꝑ¬
terere. s q̃situm ÷ qua accõne pe¬
cunta si eam dñs elegisset: peti¬

Expanded text:
agi posse, licet aliquo casu seruum retenturus esset, qui traditum accepisset. potest enim retinere seruum, siue dominus pro eo pecuniam elegisset siue in admisso deprehensus fuisset: tunc enim et datam aestimationem reddi a domino oportere. sed quaesitum est, qua actione pecuni‹a›, si e
Abbreviated transcription (Latin):
preccuptis sibis incerti⁊ ħic agi
posse. nec uideri midũ pt̃m inter¬
uenisse quociens terta lege dan

Expanded text:
praescriptis verbis incerti et hic agi posse, nec videri nudum pactum intervenisse, quotiens certa lege dari
Abbreviated transcription (Latin):
pignori sit. na cũ em̃ptorẽ itsus
fĩtus tuetur pretor cur ñ ⁊ credi¬
torem̃ tuebitur: eadem rone  dti
debitori obitietur exceptõ ¶ Iu¬
ra predior in bañoꝵ pignoridan
ñ possinit. gͥ nec iuenire pꝰsunt᷑
ut ypothece sint.Caut.

Expanded text:
pignori sit': nam et cum emptorem usus fructus tuetur praetor, cur non et creditorem tuebitur? eadem ratione et debitori obicietur exceptio.Iura praediorum urbanorum pignori dari non possunt: igitur nec conuenire possunt, ut hypothec
Abbreviated transcription (Latin):
potest quiitẽrtm̃ ht̃ ¶ auiactũ ht̃
⁊ plaustrũ oucere ⁊ ium̃ta agere p̃t.
s trahñdi lapitem autignũ neutri
eoꝵ ius: auroam nec hastam rectam
astam fetendisi modo fitus ñ led̾ant.¬
¶In rusticis aũprediis impedit s̾uitu¬
tem medium ꝑtedium quod si suit.

Expanded text:
ui actum habet, et plostrum ducere et iumenta agere potest. sed trahendi lapidem aut tignum neutri eorum ius est: quidam nec hastam rectam astam referendi, si modo fructus non laedat.In rusticis autem praediis impedit seruitutem medium praedium, quod non seruit.
Abbreviated transcription (Latin):
inlũa qm̃tibi expͣcoruento u¬
tinit uendere combusta÷. deinde
a debitore tuo restituta idem ĩ i¬
oub marcho imꝑatore tt̃m tacite¬
 pĩgn insuie treditori datut
Uño mandante ninimos ad¬
sionib eꝰ si detiorem hitacõmi fe¬
cit tmpasua inquinmis quo
nõie exiõfatotũ eo ent actiom
uectatinlata pignori er̃t obu¬

Expanded text:
insula, quam tibi ex pacto conuento licuit uendere, combusta est, deinde a debitore suo restituta, idem in nsub Marco imperatore factum est pignus insulae creditori datum, domino mandante nummos sionibus, sed et si deteriorem habitationem fecerit culpa sua inquilinus, quo nomine ex locato cum eo erit actio, inuecta et illata pignori erunt obl
Abbreviated transcription (Latin):
sinie duplestipłom tũc ꝯmitti. qͥ¬
ciens res ita armiititur ut emptori
eam hre nonliceat pp̃ ip̃am euitco¬
nem ⁊ ido ait. siemptor hõis mota
sibi ꝯtrosista uenditorem ded̃it pro¬
curatqrem. is ꝙ uictꝰ utis estimõm

Expanded text:
m tunc committi, quotiens res ita amittitur, ut eam emptori habere non liceat propter ipsam evictionem. Et ideo ait, si emptor hominis mota sibi controversia venditorem dederit procuratorem isque victus litis aestimationem
Abbreviated transcription (Latin):
undum meũ obligau. demauena¬
uitibi ut eo noie nõ nobligatens. si
eum postea ateena ⁊ satis ꝓ eine¬
tone michi des. excipiendum: ac
dou .m. exceptione possum submo

Expanded text:
undum meum obligaui, deinde alienaui tibi: ut eo nomine non oblig‹e›ris, si eum postea abs te emam et satis pro euictione mihi des, excipiendum cautdoli mali exceptione possim summo
Abbreviated transcription (Latin):
me phũsu:: ne ꝓroullo femine
intercederent llamsitut moribͣ
tiuiua officia a dempta ei fem¬
ta muito mragis adim̃dũ fuit e¬
is id offm̃ in quo non sola opera
Equum autemp̃torinisum est
ita młn suctum. ut in ueterẽ
debitorẽ aut in eum qui pro ser
stituiss mirem ream: accio da¬
retur. magis .li. ille qm creditor
młrem decepit. lp̃.¬

Expanded text:
m est, ne pro ullo feminae intercederent. Nam sicut moribus civilia officia adempta sunt femita multo magis adimendum eis fuit id officium, in quo non sola opera Aequum autem visum est ita mulieri succurri, ut in veterem debitorem aut in eum, qui pro se constituisset mulierem ream, actio daretur: magis enim ille quam creditor mulierem decepit. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
dempnatione toeo relarabitur si intra
eo autem qui in fugaeẽ d̾icitur caucõ
abeo extoretoa ÷ quatemis ⁊ si ꝑsequa¬
tur. ⁊ om̃i modoeum restituat. ⁊ nomiꝰ
in rẽ it apo exhibenduma. it siqua alia
ei competit accõ ad eum recipietoum
integra et qui uim pasius ÷ suabit᷑
itaut sidns eum quoquo mͦ recepit
is qui ex stipulacõe ꝯuenituꝵ.. exceptõ¬
culꝑa mortinus fu̾it tenebitur. ⁊ hoc
fit hiis usbis edci nzeares arbitno iuoi¬
eo cm quo agitur abienit. si tñꝑttua
tes ñ fu̾it si metũ non abhibuniet:¬

Expanded text:
demnatione ideo relaxa‹b›itur, si intraeo autem, qui in fuga esse dicitur, cautio ab eo extorquenda est, quatenus et persequatur et omnimodo eum restituat: et nihilominus in rem uel ad exhibendum uel si qua alia ei competit actio ad eum recipiendum integra ei qui uim passus est seruabitur, ita ut, si dominus eum quoquo modo receperit, is qui ex stipulatione conuenitur exceptioculpa mortuus fuerit, tenebitur, et hoc fit his uerbis edicti 'neque ea res arbitrio iudieo quocum agitur aberit, si tamen peritura res non fuit, si metum non adhibui
Abbreviated transcription (Latin):
fructib ⁊ om̃itanta. ¶ Sĩquis ꝑ uimi
disti ꝓmittento postea ftoeiusiorem
aobibeat is quo nberatur. ¶ S ⁊ siqͥs
ꝑ uim stipulatus cum acceptum ñ fa¬
ceret. fu̾nit inquadruplum ꝯdemp̃na¬
tus. ex stipͦulatu eum agentẽ ad ũsꝰ
excẽpcõm. replicacõe adiuuari iut.
putat. cũ in quatruplo ⁊ insimplũ
sit reus consfrͤtutus. ¶Labio autem
⁊ post quadrupli accõm nichilominus
exteptõne submouenoum es̃ qui iũ ĩ¬
tulit dicebͤat. ꝙ cumrourum uidebat᷑
ita temparoum zut tam culpa con¬
dempnatõe triplici plectatur qm̃ accep¬
tilacõm omni moco facere compellatr.

Expanded text:
fructibus et omni causa. Si quis per uim sisti promittendo postea fideiussorem adhibeat, is quoque liberatur. Sed et si quis per uim stipulatus, cum acceptum non faceret, fuerit in quadruplum condemnatus, ex stipulatu eum agentem aduersus exceptionem replicatione adiuuari Iulianus putat, cum in quadruplo et simplum sit reus consecutus. Labeo autem etiam post quadrupli actionem nihilo minus exceptione summouendum eum, qui uim intulit, dicebat: quod cum durum uidebatur, ita temperandum est, ut tam tripli condemnatione plectatur, quam accepti
Abbreviated transcription (Latin):
grõ ui aut cdam obẽuatin ita te intero
hõis mortui: p̃cium recipit qui eũ
uengitutus. tuit si uim passus nõ
eẽt. ¶ Quĩuim intulit cum posiõm
placet. ¶ Eum quimetum fecit ⁊ cẽ

Expanded text:
od ui aut clam obseruatur. itaque interdum hominis mortui pretium recipit, qui eum uenditurus fuit, si uim passus non esset. Qui ur, ut Iuliano placet. Eum qui metum fecit et de
Abbreviated transcription (Latin):
um miłes qm uslicapiebat dece fie.
xit⁊ ħres ipleu̾it usucapionẽ. equu
 recindi quod postea unsucapt̃ ÷ ut
eadem in b̃redib qui usucapione
succedũt: s̃uarrda sint qr possõ de¬
functi qĩ ꝯuiñctĩ descendit ad here
tur. ¶Si is qui rei .p. ca abfuit usu-¬
cepit. ⁊ post usucapionẽ alienau̾¬
it rem: reft̾itucõ tatienda erit. ⁊ lic
sñ dolo .m. abfu̾it ⁊ usuceꝑit. liicto

Expanded text:
Cum miles qui usucapiebat decesserit et heres impleverit usucapionem, aequum est rescindi quod postea usucaptum est, ut eadem in heredibus, qui in usucapionem succedunt, servanda sint: quia possessio defuncti quasi iniuncta destur.Si is, qui rei publicae causa afuit, usucepit et post usucapionem alienauerit rem, restitutio facienda erit et licet sine dolo afuerit et us
Abbreviated transcription (Latin):
excefserit. m tis qui eicesit: donec ĩ
urbem reutatur. ¶ Et had pro-¬
ꝯsules legatosq eoꝵ ⁊ ad eos qui
ꝓuincin p̾sunt ꝓcuratores ue p̾n-¬
cipum qui in ꝓuinciis tenentur:
stõs ⁊ comites legatoꝵ qui ar erariũ de¬
lati. au ĩ com̃tariu pͥncipis dalatis. W̾.¬

Expanded text:
excesserit: sed ‹et› is qui excessit, donec in urbem reuertatur. et hoc ad proconsules legatosque eorum et ad eos, qui prouinciis praesunt, procuratoresue principum, qui in prouinciis tenentur, ectos et comites legatorum, qui ad aerarium delati aut in commentarium principis delati su
Abbreviated transcription (Latin):
s scnptura ductus. ¶Nuiifroga¬
gatus. proquo pulsabr̃ dum ab ad¬
u̾saro int̾rogatur: s si ap̃tore fue¬
nt introgatus: nicħ tãciat ptoris
auctoritas. s ip̃iꝰ R̾sum sũmeda¬
cium ¶ Qui tusto errore ductus ne¬
nisi culp̾a dolo .m. prim᷑asit. ¶Celsꝰ
captõ ex eius penitentra sit actoris.
qõ u̾issimũmindetur. Maximesi
quis postea plenius instructus qd
faciat instrumentis uł eplĩs amico¬
rum iuris oui edoctus. ⁊ Caut.¬
ditare in iure infrogatus sdit se
heredem ẽẽ: tenebituꝵ nam ita s¬
denoo: pro herete gessisie indecitr.
¶Sin autem filius qui se abstinuit
int̾rorogatus tacuit: succur tenb̾
est ei. q hũc qui abstinuit: pretor
non ht̃ heredis loco ¶ Exceptonib¬

Expanded text:
 scriptura ductus.Qui interrogagatus pro quo pulsabitur, dum ab aduersario interrogatur: sed et si a praetore fuerit interrogatus, nihil facit praetoris auctoritas, sed ipsius responsum siue mendacium.Qui iusto errore ductus nenisi culpa dolo proxima sit.Celsus captio ex eius paenitentia sit actoris: quod uerissimum mihi uidetur, maxime si quis postea plenius instructus quid faciat, instrumentis uel epistulis amicorum iuris sui ed‹o›ctus. 12 Paun iure interrogatus responderit se heredem esse, tenebitur: nam ita respondendo pro herede gessisse uidetur. sin autem filius, qui se abstinuit, interrogatus tacuerit, succurrendum est ei: quia hunc qui abstinuit praetor non habet heredis loco.Exceptionib
Abbreviated transcription (Latin):
famẽ uł intonerabnem inuriani
denegetur hiis qui uste dep̃cantur.
deo cognoice de querelis ẽoꝵ qui ex
familia iuui sabini ad statua co-¬
fugerũt. ut sił ourius uĩtos ꝙ̃ equu¬

Expanded text:
famem vel intolerabilem iniuriam denegetur his qui iuste deprecantur. ideoque cognosce de querellis eorum, qui ex familia Iulii Sabini ad statuam confugerunt, et si vel durius habitos quam aequ
Abbreviated transcription (Latin):
trib diuisionib relatis. una pͥma.
dum. De illo dubitat utrũtotrm
end̃ sꝑtem eiusͣ dim̃ioianr. ¶ qd̾
autem quisex heditate erogauit
utrũ totum descedat anuero pro
rãtã pr̃imonii eius ut puta penũ
beditanam ebibit. utrum totũ
beditati expẽsum feratur an adͥ
ex primono eiꝰ: ut in id ftũs lo¬
suplecõruideatur: qd̃ solebat e
rogare ip̃e añ delatam h̾editatẽ¬
ut siquio laucius ꝯtẽplõe h̾edi¬
tatis solctit. in h̃ non uideatur
fcũs locupietor. In st̾atutss uero
suis sumptib uideatur fcũs locu-¬
plecõr uti .n. ⁊ si nͭ tam laute ero¬
gass. aliquid tñ ad uictũ cotidiañ
ẽtogass siam ⁊ diuus martꝰ in cã
pitodori qm rogatus erat trõ sͥ sr̃¬

Expanded text:
tribus uisionibus relatis, una prima: dum, de illo dubitat, utrum totum endum, sed partem eius dimidiam. Quod autem quis ex hereditate erogavit, utrum totum decedat an vero pro rata patrimonii eius? ut puta penum hereditarium ebibit: utrum totum hereditati expensum feratur an aliquid et patrimonio eius? ut in id factus locupletior videatur, quod solebat ipse erogare ante delatam heut si quid lautius contemplatione hereditatis impendit, in hoc non uideatur factus locupletior, in statutis uero suis sumptibus uideatur factus locupletior: utique enim etsi non tam laute erogasset, aliquid tamen ad uictum cottidianum erogasset. nam et diuus Marcus in causa Pythodori, qui rogatus erat
Abbreviated transcription (Latin):
tacem / sitam aitere umus ꝓprie sĩt
ebes attere ũes neũtri suitttem e
adquirere x imponere mͣepotle. ¶Op̃
ess quas uenoroit. nc̃ce non br̃ ube¬
ras tradere q̃te ursuis edib eas ser¬
uas facere p̃t ur uicino concedere s̃in
tio suas fore dix̾it. siciuroem ticõs¬
uitutem concessit abiolutus ÷. siuͦ¬
auicontesut exempto tenebitur. a qͦ
an agere possic ex uenoito ut emptor

Expanded text:
cacem.Si tamen alterae unius propriae sint aedes, alterae communes, neutris seruitutem uel adquirere uel imponere me posse Pomponaedes quas uendidit, necesse non habet liberas tradere: quare uel suis aedibus eas seruas facere potest uel uicino concedere seruitio seruas fore dixit, si quidem Titio seruitutem con- cesserit, absolutum eso tenebitur. a quo praestandam, an agere possit ex vendito, ut emptor
Abbreviated transcription (Latin):
obligauit ł ad Redem eiꝰ. Cet̾m
si apud auim oum pepint᷑ tĩ
erunt obligata. ¶Comꝰ pigno¬
riobligata exusta.÷. eam ꝙ ace¬
cĩsitum÷ de iure pignoris. paut. s.
pignoris ꝑsecucõm ꝑseuerare.⁊ iõ
ius soli suꝑficiem secutamuiden
edificium restrtuere ꝙ̃ si simmptꝰ
in extructõe erogatos gͣt̃etiꝰ̃ pͥrecõ¬
siorres ÷ fc̃a: reciꝑent. ¶ Sisciẽte
⁊ nentientednĩo s̾uus ut om̃ta
boita dñi pignori obligata eẽtt
ꝯuenie ip̃m quõ qui cauit: ob¬
ligatum ẽẽ pignoris iure. Idem.
ad emptorem ꝑtinere. sttn pro

Expanded text:
obligavit vel heredem eius: ceterum si apud alium dominum pepererint, non erunt obligata. Domus pignori data exusta est eamque arequaesitum est de iure pignoris. Paulus respondit pignoris persecutionem perseverare et ideo ius soli superficiem secutam videraedificium restituere, quam sumptus in exstructione erogatos, quatenus pretiosior res facta est, reciperent. Si sciente et consentiente domino servus, ut omnia bona domini pignori obligata essent, convenit, ipsum quoque qui cavit obligatum esse pignoris iure. Idem lad emptorem pertinere, si tamen pro
Abbreviated transcription (Latin):
cõm sufficere ad obligõmpigno¬
rum. s ea que exuonis defungi
ñ suerunt. s poste̾a ab herede eiꝰ
ex ana cã ad quisita sũt uendi¬
care nonposse a creditore resta¬
toris. ¶si mancipta in causa
pignoris ceciderut. eaquor q̃
ex hiis nata ꝯunt: eodemiure

Expanded text:
onem sufficere ad obligationem pignorum: sed ea, quae ex bonis defuncti non fuerunt, sed postea ab herede eius ex alia causa adquisita sunt, uindicari non posse a creditore testatoris.Si mancipia in causam pignoris ceciderunt, ea quoque, quae ex his nata sunt, eodem iure
Abbreviated transcription (Latin):
s rem accio ꝯpetirei quiauiure gẽci¬
um auiureciniu dnium ayquisinit.¬
¶loca sacra. Item retigiosa gũxa in rẽ
accõe peti non põssunt. ¶ Si quis rei su.¬
e auenain rem traadiecent ut pars
eius fieret. lutisi quis stãtue sue ũ¬
chium aut pedem alienum auiecerit.
aut cipbo ansamur funoum. ⁊ cande¬
labro sigillum. aut mense npedem:
omĩn eius tot᷑ius rei effici uere q statũ.¬
bitur. aut intabuia pĩgccr: statim
meum fit. licet de pictura quidam ꝯsẽ

Expanded text:
 rem actio competit ei, qui aut iure gentium aut iure ciuili dominium adquisiit.Loca sacra, item religiosa quasi nostra in rem actione peti non possunt.Si quis rei suae alienam rem ita adiecerit, ut pars eius fieret, ueluti si quis statuae suae bracchium aut pedem alienum adiecerit, aut scypho ansam uel fundum, uel candelabro sigillum, aut mensae pedem, dominum eius totius rei effici uereque statubitur aut in tabula pingitur, statim meum fit: licet de pictura quidam contra
Abbreviated transcription (Latin):
Si uͦcustouiendus fim. ⁊̃ ip̃ius nõie
dampꝰnan dẽ bebit. ut tñsi usu eũ
non cepit. actor: ei aftionib suis ce¬
dat. Iuł. autem ait in huis casibus
ubi p̃p fugam sui possorabsoluitur.
⁊ si non cogitur cauere de ꝑsequenda
re tñ cauere deberepessõrem si rem nac¬
tus fuit ut eam restituat. roz pompoñ¬

Expanded text:
 custodiendus fuit, etiam ipsius nomine damnari debebit, ut tamen, si usu eum non cepit, actor ei actionibus suis cedat. Iulianus autem in his casibus, ubi propter fugam serui possessor absoluitur, etsi non cogitur cauere de persequenda re, tamen cauere debere possessorem, si rem nanctus fuerit, ut eam restituat, idque Pompon
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quod si dolo .m. ip̃e possor desient p̾¬
sidete ⁊ aliquis hoem iiuna occrd̃it
aut pcium hõis au atõe sũas pra¬
restituere oportes. Laicruma. ereo
¶bõie qui inlitem ẽẽ ceꝑii face̾re ñ
d s fructus eius tempois quo tpre
possessus÷ ab eogineincent: resti¬
tuere nd ¶ S qd̾ dicit de aͣfcõe leg̃.

Expanded text:
ipse possessor desierit possidere et aliquis hominem iniuria occiderit, aut pretium hominis aut actiones suas praestarestituere eum oportet: lucrum enim ex eo homine, qui in lite esse coeperit, facere non debet. sed fructus eius temporis, quo tempore possessus est ab eo qui euicerit, restituer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ excepcõm cou .m. sogax pcium eius
quod accetient: dare ¶ Item q̃cum᷑
aliis imuncta sũ ariecta accessionĩs
loco cediint ea qͣm̃ diu coberent: dñs
uendicare non potest s ad exhibend

Expanded text:
 exceptionem doli mali cogar pretium eius quod accesserit dare.Item quaecumque aliis iuncta siue adiecta accessionis loco cedunt, ea quamdiu cohaerent dominus uindicare non potest, sed ad exhibend
Abbreviated transcription (Latin):
luntur. usuti tum ꝓturator res
roes ue nr̃as adminiftuit ñ cogi¬
tur a p̃tore ꝑ met̃ infc̃m accõis
.m. sotius negocia gͣessit: p̃tor ꝑ
hñc clausulara ñ ĩntuenit. est
.n. ꝓsotio accõ. s nec tutorẽ togit
pretor pupillo edere rõnes. Sz iuscõ
tutele: solet togiedre. ¶ Nicħ
interest si successores. aint pater.
aut dñs argentarii eius dẽ fu̾it
ꝓfessionis. qr tum in locum ⁊ iꝰ
succedatur argentarii: ꝑtib eiꝰ
fungi debent. ¶ is au tui argen¬
tarius rões suas legauit: non
uidetur ꝯtmeri. qꝑ iuris fucces¬
sor his ubis fignificatur ñ magis
mr feceri . s si ei añ qm̃a eas legata¬
rio trareret demuiciatum fũit
ne añ eas trareret tenebitur qĩ
dolo fecerit. ¶Ntem añ ꝙͣ eas tra¬
dat᷑ tenebit᷑ qd si nil dolo fet̾it

Expanded text:
luntur. veluti cum procurator res rationesve nostras administravit, non cogitur a praetore per metum in factum actionis negotia gessit, praetor per hanc clausulam non intervenit: est enim pro socio actio. sed nec tutorem cogit praetor pupillo edere rationes: sed iudicio tutelae solet cogi edere. Nihil interest, si successores aut pater aut dominus argentarii eiusdem fuerunt professionis: quia cum in locum et in ius succedant argentarii, partibus eius fungi debent. is autem, cui argentarius rationes suas legauit, non uidebitur contineri, quia iuris successor his uerbis significatur: non magis, malo fecerit: sed si ei, antequam eas legatario traderet, renuntiatum fuerit, ne ante eas tradat, tenebitur quasi dolo fecerit: item antequam eas tradat,
Abbreviated transcription (Latin):
dͥ pectãm impeidͥt᷑. queue uͣir ci¬
barta uroris famine imntis ue p̃s¬
tr̃it que inusu cõi erant tĩ dicen¬
tur. ꝙ si fatmliam domesticã uxo.¬
ris aut uenaliciam pauit contra
tũ ⁊ utorẽ q̃m antea resulitn tmpr¬
nr̃ antotĩ. augͦ atĩ excessũ diuise¬
l̾rtiprĩs sui orõne in senatu hĩta
auctor furit senatu suito flauio e¬
ut aliquid tararet ex tinis rigorẽ.
orõ aũ impatoris tm̃ decont̾mandis
conõnib non solũ ad eaꝑtitiet q̃
tioĩe uroris auiro sꝑata sunt:M ad

Expanded text:
Quae uir cibaria uxoris familiae iumentisue praestiterit, quae in usu communi erant, non condicentur: quod si familiam domesticam uxoris aut uenaliciam pauit, contra rum et uxorem, quem antea rettulimr Antoninus Augustus ante excessum diui Seueri patris sui oratione in senatu habita auctor fuit senatui censendi Fuluio Aeut aliquid laxaret ex iuris rigore. Oratio autem imperatoris nostri de confirmandis donationibus non solum ad ea pertinet, quae nomine uxoris a uiro compa
Abbreviated transcription (Latin):
pupillum aũtam tiliũ fa ꝙ suu
peculium br̃e posse pedi ł .xu. scrib̾¬
cõne pendeat. ergo ⁊ si furere cepit
s̾ius ur fuius. retinebut pecuiiu.
In peculiũ aũ om̃es res eepossunt

Expanded text:
Pupillum autem tam filium quam seruum peculium habere posse Pedius libtione pendeat. ergo et si furere coeperit seruus uel filius, retinebunt peculium. In peculio autem res esse possunt
Abbreviated transcription (Latin):
uoles cumscicho ẽuomeo negõm
gerere ꝑicinomeo: uidetur ad oa
iussisie. nin certa lex aliuro ꝓhib.
S ego quero an reuocare noc ius
rographo subscripsit dñs: tenetir
ait marcellꝰ non teni cꝑiussu. qiͣ¬

Expanded text:
uoles cum Sticho seruo meo negotium ge‹re› periculo meo', uidetur ad omnia iussisse, nisi certa lex aliquid prohibet. Sed ego quaero, an reuocare hoc iusschirographo subscripserit dominus, tenetur ait Marcellus non teneri quod iussu: q
Abbreviated transcription (Latin):
ncħ egẽnit. antaberne appellõne.
mices que in eaerant obligasieui¬
deatur ⁊ si eas m̾ces ꝑtemꝑa distr̃¬
it ⁊ alias comꝑauit. easq iean
tab̾iam intuu̾it ⁊ decessii᷑. an oã¬

Expanded text:
it an tabernae appellatione merces, quae in ea erant, obligasse uide‹a›tur? et si eas merces per tempora distraxerit et alias comparauerit easque in eam tabernam intulerit et dece
Abbreviated transcription (Latin):
pignori data m̃du̾cta inuetami¬
portat᷑a wbinata parͣta ueeent pie¬
nori eẽnt eoꝵ predioꝵ pars sñ to.¬
lonis fuit. eam ꝙ actorisuo colẽ¬
dam debitorita traoidit. assigira¬

Expanded text:
pignori data inducta inuecta importata ibi nata parataue essent, pignori essent: eorum praediorum pars sine colonis fuit eaque actori suo colenda debitor ita tradidit adsigna
Abbreviated transcription (Latin):
.n. noxa cap̃ sequitir acsiueniss¬
¶ si absens sit c̃uus ꝓ quo noxal ac¬
cro alicur ꝯpetit. si gurõ dñs non
negat in sua potestate ẽe ꝯpellen
aut si nolit defendere eum cautt᷑¬
um cũ prim̃ potĩnt se exhibitur.
¶Sin uero fło neget in sua ppͥtestate

Expanded text:
enim noxa caput sequitur, ac si uenisset.Si absens sit seruus, pro quo noxalis actio alicui competit: si quidem dominus non negat in sua potestate esse, compellendaut, si nolit defendere, cauturum, cum primum potuerit, se exhibiturum: sin uero falso neget in sua potestate
Abbreviated transcription (Latin):
sistere nr̃oi qui ad ex ꝑͣmno ñ fa¬
tĩt ius actoris derĩus. ¶ si desinat
missa sit: non iud̃i in eadẽ tã
statum labio ait. ł si is qui pari
loco erat in litigando ceꝑit ẽẽ ĩ
taͥ. tta simis ei qui ĩ foro ꝓmĩ¬
soris ꝯuenia ñ potest: uenditꝰ
aut potiori datus sit mag̃ esse
putat ut non uideatur in eadẽ
causa sisti. ¶S si noxe de dtͦtus
sit: offilius non putat in ead̃e
causa sisti. sum nore dedicone

Expanded text:
sistere, qui ad experiendum non facit ius actoris deterius. si desinat missa sit, non videri in eadem causa statum Labeo ait: vel si qui pari loco erat in litigando, coepit esse in ta: itaque si quis ei qui in foro promissoris conveniri non potest venditus aut potentiori datus sit, magis esse putat, ut non videatur in eadem causa sisti. sed et si noxae deditus sit, Ofilius non putat in eadem causa sisti, cum noxae deditione
Abbreviated transcription (Latin):
am uellet referre romam utmq su¬
tulit. ⁊ ait cartagenẽtes petere debere
utm̃n mauent accipere. ¶ post uosture

Expanded text:
am uellet referret Romam, utramque sustulit et ait Carthaginienses petere debere, utram mallent accipere. Post hos
Abbreviated transcription (Latin):
uintus mmucius scri. equa cũ ĩ
giss: lege atiuiua agere. qi etim in
eitiendo ruperat. s. si ꝑtũsuiss aut
consuito uehemencus egiss: ui¬
qmuis auenum pecus in agrum
suũqͥs deꝑtebentent. sic illuro ex-¬
ãs accones ¶ Itat qui pecus alieñ
in agro suo deptehenderit nõ iure
ter d ꝙͣ ut supra diximus quast
pͥhum ẽẽ dicam: in quoiub ⁊di¬
tione michi petunia debita fuic̃
⁊ mtͥim testib quo io prouare pꝰ¬
sum. qui festes ti ee possunt eo¬

Expanded text:
uintus Mucius scribit: equa cum in gisset lege Aquilia agere, quia equam in iciendo ruperat. si percussisset aut consulto vehementius egisset, viamvis alienum pecus in agro suo quis deprehendit, sic illud exias actiones. itaque qui pecus alienum in agro suo deprehenderit, non iure ebet quam ut supra diximus quasi aphum mihi esse dicam, in quo sub condicione mihi pecunia debita fuerit, et interim testibus quoque id probare possim, qui testes
Abbreviated transcription (Latin):
stitoi tenieum. piane siaffurma¬
uit michi recte me crerere opariis
suis: ñ institoria s exiocato ten¬
ebitur. ¶ Noneñ om̃e quod cumĩ¬
eũ ad m̃cium oistraccom: tenebͦ
noĩe et exempto accõe. ¶ It si for¬
te eumad en̾r̃oum p̃posuero: ten¬
ebor outaxat ex uendito. s n si
ad emoum ⁊ ille uendidat. n si
ad uendenõ ⁊ ille em̃t: debebit te¬
in.Edemꝙ cassius ꝓbat. s: si pec¬
tuniam quis credroit institori ad
em̃das mces pponto: locꝰ ÷ instit᷑o¬
rie. Idem q ⁊si ao pensione pp̃ ta¬
b̃nam exsoluendam. gõ ita uerũ
puto mi prohitus fuit mutuar.

Expanded text:
stitor, teneri eum. plane si adfirmauerit mihi recte me credere operariis suis, non institoria, sed ex locato tenebitur. Non tamen omne, quod cum in ad mercium distractionem, tenebor nomine eius ex empto actione: item si forte ad emendum eum praeposuero, tenebor dumtaxat ex uendito: sed neque si ad emendum, et ille uendiderit, neque si ad uendendum, et ille emerit, debebit teneri, idque Cassius probat. Sed si pecuniam quis crediderit institori ad emendas merces praeposito, locus est institoriae, idemque et si ad pensionem pro taberna exsoluendam: quod ita uerum puto, nisi prohibitus fuit mutuari.
Abbreviated transcription (Latin):
disleuideatur qui au int̾rogatũ
ceat infrogatus aut obicure s de¬
at. ut incertũ diittat int̾irga¬
torem. ¶ Ex cã sucum ei qui int̾¬
rogatus sͦiͭ  non uubitamus.
nam ⁊ si quis introgatus an pri¬

Expanded text:
disse uideatur, qui ad interrogatum ceat interrogatus an obscure respondeat, ut incertum dimittat interrogatorem. Ex causa succurri ei, qui interrogatus respondit, non dubitamus: nam et si quis interrogatus, an p
Abbreviated transcription (Latin):
res non eẽt. sd̃ se ueredem ex asse:
masie institũta accõe ⁊uemẽtur.
s cum eẽt quis ex semisse hes dix̃
se ex quadñte mendacis hanc pe¬
iam feret ꝙ in solid̾ ueniatur. nĩ
.n. debuit mẽum dum seminori
porcõnis heredem assenerabat ¶In¬
terduntũ iustarõe potest opinan
incerta parre tuit institut᷑ cur ei
Rsum ndceat. ¶ qui tacuit quoq
apud p̾torem. in ea tã ÷ ut insti¬
gau̾it se heredem ẽẽ. llam qui õme¬

Expanded text:
responderit se heredem ex asse, in assem instituta actione conuenietur. Si, cum esset quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, mendacii hanc poenam feret, quod in solidum conuenitur: non enim debuit mentiri, dum se minoris portionis heredem adseuerat. interdum tamen iusta ratione potest opinariincerta parte fuit institutus? cur ei responsum noceat? Qui tacuit quoque apud praetorem, in ea causa est, ut instigauerit se heredem esse.
Abbreviated transcription (Latin):
n peculium Ss sieuimintͥitã¬
se petiniu innecem creditoꝵ pas
s ⁊ siquis cum suspicaretur ali¬
um secum actuꝵ alid  pecunum
autãt dolo non caret. ¶Ezsi alii
soluit non dubito de hoc ꝙ non
tẽneatur. qm̃ creditori soluit ⁊li¬
cet creditori uglsare ad suum:
setiuendum. ¶Si dolo tutoris ꝑ
curatoris funosi. ur ꝓcuratoris
fcm it. anpupiliꝰ ut tunosus
uł dñs de peculio ⁊uenatur iui

Expanded text:
eculium: sed et si eum intricare peculium in necem creditorum passus sed et si quis, cum sus‹pica›retur alium secum acturum, alio peculium auertat, dolo non caret. sed si alii soluit, non dubito de hoc, quin non teneatur, quoniam creditori soluitur et licet creditori uigilare ad suum consequendum. Si dolo tutoris uel curatoris furiosi uel procuratoris factum sit, an pupillus uel furiosus uel dominus de peculio conueniat
Abbreviated transcription (Latin):
tͣatore ⁊ ꝓcuratore eĩ dicendum.
¶Emptor au ex dolouenoitoris ñ
tenebr necheres ur aliꝰ successor
nisi mniꝯ quod au seꝑuenit. ¶Si¬
ue autẽm post iuorcium acceptum:

Expanded text:
atore et procuratore erit dicendum. Emptor autem ex dolo uenditoris non tenebitur nec heres uel alius successor, nisi in id quod ad se peruenit. Siue autem post iudicium acceptum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ñ h̾res maneat tura pupillus
tiles accõe hat sine dubio ħ̾reͣmͣ¬
anebit quisemł extitit. ¶Item
si ñ ꝓuocauit intra diem subue¬
inturei nt ꝓuocet. finge ⁊ ħ desi¬
derare ¶ Item ⁊ in ħ mooiciis ei sb̃¬
uenitur. ¶Constat aũ om̃is eta

Expanded text:
 et heres maneat, cum pupillus utiles actiones habeat, sine dubio heres manebit, qui semel extitit.Item si non prouocauit intra diem, subuenitur ut prouocet: finge enim hoc desiderare.Item et in eremodiciis ei subuenitur. constat autem omnis aeta
Abbreviated transcription (Latin):
snorau iudicio agitur de suo qui
pignoris iure tenetur. aut de eo cu-
mus: si creditor x usustt̃uarius pre-¬
sens detensiotieni suiciꝑe noluit:
ꝓconsinem interuenturium. ⁊pĩg¬
noris ꝑsecucome usust. accom fiẽ
gaturum. quo casu dici potest ip̃o
iure pigniũ uberari. Nullum enĩ¬

Expanded text:
 iudicio agitur de seruo qui pignoris iure tenetur aut de eo cuiumus, si creditor uel usufructuarius praesens defensionem suscipere noluerit, proconsulem interuenturum et pignorisgaturum. quo casu dici potes‹t› ipso iure pignus liberari nullum eni
Abbreviated transcription (Latin):
defendenti absentem seritum: hꝰ e
dcĩ penam euitate. ioẽ ut sinore de¬
dicione conueniatur. Et ideouine¬
gauis s̾uum intua potestate eẽ. p̾ea
tati poteris: nisi iam lis adu̾sus tẽ
contestataz. nam tũc auoiri non de¬
bebis ut labio ait. Octauenus ex cã ⁊
Si abiente domino situs li ouccus

Expanded text:
defendenti absentem seruum huius edicti poenam euitare, id est ut sine noxae deditione conueniatur. et ideo si negaueris seruum in tua potestate esse, postea fateri poteris, nisi si iam lis aduersus te contestata est: nam tunc audiri non debebis, ut Labeo ait: Octauenus ex causa t.Si absente domino ductus sit seruus
Abbreviated transcription (Latin):
lanͣtio ⁊ exhibi euhr ad defenderro:
ntoulgere pretor u. Ioem concedenõ
 frtuano ur cuipignoris nomine
obligatus est. si presens dominus
oetenoere noluit. ne attius doius
desroia auis nocͤeat idem p̾staitoũ¬

Expanded text:
enim exhiberi eum ad defendendum indulgere praetor debet. idem concedendum est fructuario uel cui pignoris nomine obligatus est, si praesens dominus defendere noluerit, ne alterius dolus aut desidia aliis noceat. idem praestandu
Abbreviated transcription (Latin):
tem ait p̾tor. si quis quod uusuu
feciss. aut qͥd̾ non utendo sit amis¬
sum qsecutui accõne ue qua solut
obio ꝙ dies eiꝰ exerit cũ absens nõ
cefenderetur: ¶Qͣuãm clausuiã
gus ip̃as sucturritur ne caprant᷑
sent tũ adusus ees restiuit. qmt
ip̃is suouenit stam hic non certas
s adietit clausulam. quã oͣmͣs qui
abientes ñ deferrountur: apłrus ẽ

Expanded text:
tem", ait praetor, "si quis usu suum fecisset, aut quod non utendo sit amissum consecutus, actioneve qua solutus ob id, quod dies eius exierit, cum absens non defenderetur. "quam clausulam ersus ipsas succurrit, ne capiant. sit, cum aduersus eos restituit, quam cum ipsis ‹s›ubuenit: nam hic non certas sed adiecit clausulam, qua omnes qui absentes non defenduntur complexus est.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃runtur. ñ cũ ⁊ lucri facierroi ex al¬
fins pena uł damͦpno auxilium sͥ
impargri desiderant.. Papm̃
quireret ab hostib captus eit. ꝑl ĩ
terruptam possom: p̾limimo nõ r᷑e¬
ꝯtinetur postliminio. Idem.

Expanded text:
queruntur, non cum et lucri faciendi ex alterius poena vel damno auxilium sibi impertiri desiderant. Papiniaquireret, ab hostibus captus sit, placet interruptam possessionem postliminio non recontinetur postliminio. Idem l
Abbreviated transcription (Latin):
mrgan. ad soluitudinẽ suam pre¬
ses ꝓuincẽ reuocet ⁊ netenuis uite
hõts sub p̾textu aduentus offõꝵ ut
militũ lumine unico ⁊ breui supel¬
lectni ad alioꝵusus tñlatis. ñimis
uexentur p̾ses ꝓuincẽꝓuidebit sle¬
ue quid sub noĩentilitũ qd̃ adutiu¬
tates eoꝵ in cõmunꝰe pertim. a quib¬
cantiu ꝯmittatur: preses ꝓuincie
ꝓuidebit ¶ Sicuti medito iͣ mputa¬
gunt: iusgladuhnt ⁊ in mẽtallum
dampnandi potestas: eis pinisla est
gauit exp̾sentib facultatib eoꝵ qͥ
b ea in dixit: redigiñ posse deprehen¬
hen᷑sa exactoꝵ illicita auaricta. remi

Expanded text:
irrogari ad sollicitudinem suam praeses prouinciae reuocet.Ne tenuis uitae homines sub praetextu aduentus officiorum uel militum, lumine unico uel breui suppellectili ad aliorum usus translatis, iniuriis uexentur, praeses prouinciae prouidebit.Ne quid sub nomine militum, quod ad utilitates eorum in commune non pertinet, a quibucantibus committatur, praeses prouinciae prouideat.Sicuti medico imputagunt, ius gladii habent et in metallum dandi potestas eis permissa estgauit ex praesentibus facultatibus eorum, quibus eam dixit, redigi non posse deprehenhensa exactorum illicita auaritia. remi