comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plicari compellit. multũ uos ab aliis bona
actione distare Sicut enĩ appellatio scĩ petri
dini clariorem demonstrat. ita debetis cet̾os
morũ claritate p̃cedere. atq eos quib preestiᷤ
ut bene agant. ut agnoscant cui seruiunt
assidue cõmonere. ut a rapinis gentiũ atq
uu cognoscite studiosissime cogitare:
Disposium̃ enĩ hominẽ nr̃m quiuos possit cue¬
ri & regere cũ litteris cõmendaticiis adȩxel¬
lentissimũ regem xp̃o auxilante transinit¬
tere. suiam tempꝰ hiemis impediuit Uiro
gloso arigio patricio uos p̃uidimꝰ cõmendan¬
dos cui interim cũ sũma benignitate atq
obȩdientia sicut beati petri famulos decet
obȩdire studete. atq ea quȩ ꝓ ȩccłastica uti¬
litate uob precipiunt᷑ implete. Uisum autẽ
nob̾ ẽ. ut consuetudinaria excepta eiꝰ utili¬
tati debeatis inferre: Pensiones uero fideli¬
ter cũ omi collectȩ diligentia apud unum¬
quemeũq ur̃m quem cõmuni consensu ele¬

Expanded text:
picari compellit multum vos ab aliis bona actione distare. Sicut enim appellatio sancti Petrdini clariorem demonstrat, ita debetis caeteros morum claritate praecedere, atque eos quibus praeestis, ut bene agant, ut agnoscant cui serviunt, assidue commonere, ut a rapinis gentium atque utem de vobis cognoscite studiosissime cogitare. Disposuimus enim hominem nostrum, qui vos possit tueri et regere, cum litteris commendatitiis ad excellentissimum regem, Christo auxiliante, transmittere. Sed viam tempus hiemis impedivit. Viro ergo glorioso Arigio patricio vos praevidimus commendandos, cui interim summa cum benignitate atque obedientia, sicut beati Petri famulos decet, obedire studete, atque ea quae pro ecclesiastica utilitate vobis praecipiuntur implete. Visum autem nobis est ut consuetudinaria excepta ejus utilitate debeatis inferre. Pensiones vero fideliter cum omni collectae diligentia apud unumquemque vestrum, quem communi consensu ele
Abbreviated transcription (Latin):
multa querit᷑ se contͣ iustitiam atq
ꝓmissionẽ tuȩ scĩtatis ꝑpeti.quȩ noᷤ facile
ñ duximꝰ credenda. S qͥa hȩc relinquere
sine inqͥsicione ñ possumꝰ: fr̃i & coep̃o nr̃o
uenantio eiꝰ causã deputauimꝰ uentilan-¬
dam. ut subtilit̃ ipse cognoscat. nobisq
renuntiet. Tua itaq fr̃nitas eundẽ ep̃m
cũ defensore ȩccłȩ suȩ sub festinatione
ad p̃dictũ frẽm dirigat: ut nos eiꝰdem
negociĩ tui cognita ueritate suis ipse
epłis certiores reddat.

Expanded text:
justitiam atque promissionem tuae sanctitatis perpeti, quae nos facile non duximus credenda. Sed quia haec relinquere sine inquisitione non possumus, fratri et coepiscopo nostro Venantio ejus causam deputavimus ventilandam, ut subtiliter ipse cognoscat, nobisque renuntiet. Tua itaque fraternitas eumdem episcopum cum defensore Ecclesiae suae sub festinatione ad praedictum fratrem dirigat, ut nos, ejusdem negotii cognita veritate, suis ipse epistolis certiores reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
Illud autẽ pre omĩb tractare uos conuenit
utrum cũ predicto głosissimo uiro. anteꝗͣ
rationes incipiantur. aut certe loqui ppͥ.¬
terea debeatis. ne forte causain examina¬
tione missa uob̃ postea ad decidendum
ienti quid oporteat pot̾is adu̾tere. quod
utilꝰ uisum fuerit agite. In hac tam̃ ꝓmissio¬
ne sollicitos uos ẽẽ necesse ẽ. ut omĩa inibi
comphensa ꝑ totius causȩ decisione plura
solidis nullomꝰ ꝓmittant᷑ indicantes ei si
causa exegerit. qͥa pauꝑ omĩno defunctꝰ ẽ.
Did̾ ut ita ẽẽ cognoscat. exemplar rerum in¬
uentarum de substantia ipsius tͥ preuidimꝰ
dirigendũ. Qd si forte ad predictam solido.¬
rum qͣntitatẽ consentire noluerit eliginꝰ
potius hoc qd̃ ꝑuenit ad xenodochium reo.¬
dere. quã in anem inuidiam sustinere:. Si
uero consenserit studiose agendum ẽ ut
ex inde securitas emittat᷑. quatinꝰ post. da-¬
tam securitatẽ & decisionẽ. causa recidiua

Expanded text:
Illud autem prae omnibus tractare vos convenit, Illud autem prae omnibus tractare vos convenit, utrum cum praedicto gloriosissimo viro antequam rationes incipiantur, aut certe loqui propterea debeatis, ne forte causa in examinatione missa, nobis postea ad decidendum s in praesenti quid oporteat poteritis advertere, quod utilius visum fuerit agite. In hac tamen promissione sollicitos vos esse necesse est ut omnia inibi comprehensa pro totius causae decisione plura solida nullo modo promittantur, indicantes ei, si causa exegerit, quia pauper omnino defunctus est. Quod ut ita esse cognoscat, exemplar rerum inventarum de substantia ipsius tibi praevidimus dirigendum. Quod si forte apud praedictam solidorum quantitatem consentire noluerit, eligimus potius hoc quod pervenit ad xenodochium reddere, quam inanem invidiam sustinere. Si vero consenserit, studiose agendum est ut exinde securitas remittatur, quatenus post datam securitatem et decisionem causa recidiva
Abbreviated transcription (Latin):
lm ñ latet in rationib
enodochio qd̾ ad beatum petrum apłoꝵ
pncipem constitutum ẽ: dereliqͥt. & suam
nob̃ coniugem cõmendauit Et ideo qr lau
rentiꝰ uir clarissimꝰ p̃sentium portitor ꝓ rati¬
onib ipsis id ẽ. nonȩ ac decimȩ inde facien¬
dis tiansmissus ẽ. huiꝰ tͥ preceptionis serie
in uingimꝰ ut ei ac incausa quocumq ne¬
cesse fuerit prebere solatia. atq eũ ȩqͥtate
seruata iuuare festines. quatinus dum te
sollicito rationes ipsȩ salubrit̾ fuerint ter¬
minatȩ. & pauꝑũ fiat utilitas. & mulieris
quȩ cõmendata ẽ: quies ꝓcuret᷑ atq securi.¬
tas: Qa uero nosti quẽ admodum causȩ et
maxime tales agant᷑ si forsitan uideriꝰ qͥa
rationes ipsȩ finiri sine dispendio ñ posst̃
cõmuni cũ eo consilio agere. & ad quantum
potueris eloqui ei ꝓmittere quicqͥd uł ipsi
uł diu̾sis dandũ suffragatorib fuerit dũ¬
mͦ ꝑ partes ñ eat. s celerius finẽ accipiat

Expanded text:
m non latet in rationibusxenodochio quod ad beatum Petrum apostolorum principem constitutum est dereliquit, et suam nobis conjugem commendavit. Et ideo quia Lauportitor, pro rationibus ipsis, id est nonae ac decimae indictionis faciendis transmissus est, hujus tibi praeceptionis serie injungimus ut ei hac in causa, quocunque necesse fuerit praebere solatia, atque eum aequitate servata juvare festines, quatenus dum te sollicito rationes ipsae salubriter fuerint terminatae, et pauperum fiat utilitas, et mulieris quae commendata est quies procuretur atque securitas. Quia vero nosti quemadmodum causae et maxime tales agantur, si forsitan videris quia rationes ipsae finiri sine dispendio non possuncommuni cum eo consilio agere, et, ad quantum potueris eloqui, ei promittere quidquid vel ipsi, vel diversis dandum suffragatoribus fuerit, dummodo per partes non eat, sed celerius finem accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
bmĩno presumimꝰ certi de uob̃ eosqͥ nr̃i
sunt cõmendamꝰ: Ob quam rem pat̾no sa-¬
lutantes affectu. q̃s ut p̃sentium portitori¬
bus quos glo sisimnus maurentius magist̾
militum ad precariũ suũ accipiendũ trans.¬

Expanded text:
omnino praesumimus, certi de vobis, eos qui nostri sunt commendamus. Ob quam rem, paterno salutantes affectu, quaesumus ut praesentium portitoribus, quos gloriosissimus Maurentius magister militum ad precarium suum accipiendum trans
Abbreviated transcription (Latin):
instantia. Pinde neqͣte dubium fatiat
dehis quȩ uolueris ordinare suspicio: nullũ
umqua ȩccłȩ nr̃ȩ uel monasterii tui siue
quolibet alio nomine ex monachicȩ con¬
uersionis statu uel abbatis officio. qͦcũq
ingenio uel cuilibet excusationis specie
contra p̾sentis seriem constituti uenire
non fuisses. ita om̃ia quȩ de uniuersa fa-¬
cultate tua ordinaueris. disposueris. ue¬
lut illibata. & sine aliqͣ dõ auctore sta¬
tuimꝰ refragatione seruanda.

Expanded text:
instantia. Proinde ne qua te dubium faciat instantia. Proinde ne qua te dubium faciat de his quae volueris ordinare suspicio, nullum unquam Ecclesiae nostrae vel monasterii tui, sive quolibet nomine alio ex monachicae conversionis statu vel abbatis officio, quocunque ingenio, vel cujuslibet excusationis specie, contra praesentis seriem constituti venire non fuisses, ita omnia quae de universa facultate tua ordinaveris, disposuerisve, illibata et sine aliqua. Deo auctore, statuimus refragatione servanda.
Abbreviated transcription (Latin):
tuere deberemꝰ. Qđ qͥa renitenti tͥ con¬
stat inpositũ. & uoluntatis tuȩ rigorẽ
uix nr̃e potuert̃ adhortationes in flectere :
necesse fuit ne forte habere potuisses pꝰ¬
te spaciũ redeundi. ut iã ordinatũ abbatẽ
ad ipsũ te monasteriũ cuiꝰ nec monachuᷤ fu¬
istiantea: mitteremꝰ. Negͦ hȩc obȩdientia
uel dilectioni tuȩ tristitiam uel aliis pos¬
sit inferre iacturã. uniuersas res tuas. alie¬
nandi. uel ut uolueris disponendi. lib̾am
tͥ ꝑhuiꝰ constituti nr̃i tribuimꝰ statuta
licentiam. ꝑquȩ eã te in disponendis eis
ut tͥ placuerit hab̾e noueris facultatẽ.
qm habere pot̾as anteqũa monasteriũ
introires: nec quicqm tͥ abbatis officiũ
qd sic̃ dictũ . ẽ. repente ac inuitꝰ nosceriᷤ
suscepisse. formides obsistere. quia ut
inordinandis disponendisq rebꝰ tuis
non haberes licentiam. dilectionẽ tuã
ne post se rediret nr̃a ut diximus coegit

Expanded text:
tuere deberemus. Quod quia renitenti tibi contuere deberemus. Quod quia renitenti tibi constat impositum, et voluntatis tuae rigorem vix nostrae potuerunt adhortationes inflectere, necesse fuit, ne forte habere potuisses post spatium redeundi, ut jam ordinatum abbatem ad ipsum te monasterium, cujus nec monachus fuisti, antea mitteremus. Ne ergo haec obedientia vel dilectioni tuae tristitiam vel aliis possit inferre jacturam, universas res tuas alienandi, vel ut volueris disponendi liberam tibi per hujus constituti nostri tribuimus statuta licentiam. Per quam eam te in disponendis eis ut tibi placuerit habere noveris facultatem, quam habere poteras antequam monasterium introires. Nec quidquam tibi abbatis officium, quod, sicut dictum est, repente ac invitus nosceris suscepisse, formides obsistere, quia ut in ordinandis disponendisque rebus tuis non haberes licentiam, dilectionem tuam ne post se rediret nostra, ut diximus, coegit
Abbreviated transcription (Latin):
Quo recedente: postquã diu de eiꝰ peci¬
tione tractatũ. ẽ. dixit. ꝓbꝰ abbas quem
abessȩ paululũ fȩceramꝰ. rursus adueni¬
at: ut ea quȩ nobiscũ fr̃ibꝰ filiisq nr̃is
in cõmune uisa st̃. censeamꝰ. C uq pre¬
sentat᷑ fuisset: dixit. Ubi ueritas cũ ratiõe
concordat: desideria petentis implere
ñ minꝰ iustũ. ẽ. quã benignũ. ꝑpensa gͥ
seriȩ a te petitionis oblatȩ. om̃ia qͥ in ea
locutꝰ es ita ȩssȩ recolimꝰ. Heq enim uel
in nrãm unqũa anteacogitationem ascen-¬
derat. ut in qͦcũq monasterio abbatis
tͥ curã debuissemꝰ iniungere. S quodã
die dũ de ordinando monasterio cui p̃¬
ȩssȩ dinosceris. cũ nr̃is filiis cͣctaremus
atq diu aptã ꝑsonã huic officio qͦreremꝰ:
ex inꝑuiso te ingrediente cordi nr̃o & eoꝵ
qͥ nob̾cũad tractandũ aderant. subito na-¬
cũ. ẽ. ut te illic abbatẽ deo ꝓpicio consti-¬

Expanded text:
Quo recedente, postquam diu de ejus petiQuo recedente, postquam diu de ejus petitione tractatum est, dixit: Probus abbas, quem abesse paululum feceramus, rursus adveniat, ut ea quae nobis cum fratribus filiisque nostris in commune visa sunt censeamus. Cumque praesentatus fuisset, dixit: Ubi veritas cum ratione concordat, desideria petentis implere non minus justum est quam benignum. Perpensa igitur serie a te petitionis oblatae, omnia quae in ea locutus es, ita esse recolimus. Neque enim vel in nostram unquam antea cogitationem ascenderat, ut in quocunque monasterio abbatis tibi curam debuissemus injungere. Sed quodam die, dum de ordinando monasterio cui praeesse dignosceris cum nostris filiis tractaremus, atque diu aptam personam huic officio quaereremus, ex improviso te ingrediente, cordi nostro et eorum qui nobiscum ad tractandum aderant subito natum est ut te illic abbatem Deo propitio consti
Abbreviated transcription (Latin):
necm obȩdientia mea officiat: nec filio¬
& pauꝑi possit ȩ̾ȩ dãpnosa. Nã cunctis
notũ. ẽ. qͥa illos legalis sanctio quicquam de
substantia sua ꝓhibet. postquã monasteriũ
ingressi fuerint ordinare: qͥbꝰ disponenda¬
rum rerũ suarũ suppetit ante licentia.
Hon autẽ eos quos adhuc qd̾ nũquam
tractauerant p̃positoꝵ suoꝵ parere cogit̃
instantia: ꝗͣ sicut legis uoluntas hocer
deliberatione facientibꝰ contradicit. ita
eis qͥ cõpellunt᷑ maiore ꝓuidendia succurrit. hãc
autẽ suggestionẽ supplicationẽq meã
emiliano notario scȩ̃ ȩccłȩ romanȩ noto
meo scribendã dictaui. cuiq ꝓpria ma¬
nu ego ꝓbꝰ seruus ur̃ subscripsi : & uob̾
beatissimo dño meo gregorio pape por¬
rexi. Ego ꝓbꝰ seruus ur hiuc petitioni
ame oblatȩ subscripsi. Gregorius dixit.
ut de his quȩ petit. cũ fribꝰ filiisq nr̃is.
qͥd statuendũ sit deliberare possimus.

Expanded text:
nec mihi obedientia mea officiat, nec filionec mihi obedientia mea officiat, nec filio pauperi possit esse damnosa. Nam cunctis notum est quia illos legalis sanctie quidquam de substantia sua prohibet, postquam monasterium ingressi fuerint, ordinare, quibus disponendarum rerum suarum suppetit ante licentia, non autem eos quos ad hoc quod nunquam tractaverant praepositorum suorum parere cogit instantia. Quia sicut legis voluntas hoc ex deliberatione facientibus contradicit, ita eis qui compelluntur a majore succurrit. Hanc autem suggestionem supplicationemque meam Aemiliano 1299 notario sanctae Ecclesiae Romanae noto meo scribendam dictavi, eique propria manu ego Probus servus vester subscripsi, et vobis beatissimo domno meo Gregorio papae porrexi. Ego Probus servus vester huic petitioni a me oblatae subscripsi. Gregorius dixit: ut de his quae petit cum fratribus filiisque nostris quid statuendum sit deliberare possimus.
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝑta st̃. Urãmq mͥ conscientiam testam
ȩssȩ quȩ suggero. qm̃dũ ante hos annos
ex laico ad religiosũ migrassem officiũ:
disposueram incellula suꝑ me solitariꝰ
habitare ibiq ipsis paucis diebꝰ qͥ suꝑst̃
uitã transigere. Propt̃ qd nec aliꝗͥd de
substantiola mea ante ordinaui siue dis¬
posui: sciens tã ab intestato quã ex testa¬
m̃to filiũ mͥposse succedere. Quadã aut̃
die dũ int̾ alios ad obseqͥa dñi mei fuissẽ
ingressus: subito atq inopinãt ut intro¬
ire inmonasteriũ atq onera abbatis de¬
buissẽ susciꝑe. p̃cepistis. Statimq sur-¬
gentes non indulto ad deliberandum.
uel tractandũ mͥspatio. ad monasteriũ
iam cũ monachis ambulare coactus sum
Unde qͥa nichil antea de substantiola mea
occurrit uel potui ordinare: iccirco lacri¬
mabilit̃ supplico. ut concessa ꝑ constitutionẽ
ur̃i decreti licentia fas mͥ sit de om̃ibꝰ rebꝰ
meis uoluntatẽ meam disponere : qͣtdis

Expanded text:
stramque mihi conscientiam testem esse scio quae suggero, quoniam dum ante hos annos ex laico ad religiosum migrassem officium, disposueram in cellula mea super me solitarius habitare, ibique ipsis paucis diebus qui supersunt vitam transigere: propter quod nec aliquid de substantiola mea ante ordinavi sive disposui, sciens tam ab intestato quam ex testamento filium mihi posse succedere. Quadam autem die, dum inter alios ad obsequia domini mei fuissem ingressus, subito atque inopinato introire in monasterium, atque ut onera abbatis debuissem suscipere praecepistis. Statimque surgentes, non indulto ad deliberandum vel tractandum mihi spatio, ad monasterium jam cum monachis ambulare coactus sum. Unde quia nihil antea quod de substantiola mea occurrit potui ordinare; idcirco lacrymabiliter supplico, ut, concessa per constitutionem vestri decreti licentia, fas mihi sit de omnibus rebus meis voluntatem meam disponere, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidente beatissimo et apostolico
papa gregorio. atq considentibꝰ reueren¬
tissimis menna ep̃o. celesino. basilio capua¬
no. constantio num̃tano. montano saonen¬
ioħe pb̃ro tituli sc̃oꝵ ioħis & pauli. agapito
pbro tituli eudoxiȩ. felice pb̃ro tituli scȩ
sauine. gratioso pb̃ro tituli sc̃oꝵ nerei
& achillei. bonifatio pb̃ro tituli scĩ syxti.
astantibꝰ ȩtiam diaconibꝰ & clero. pateriꝰ
secundicerius dixit. ꝓbꝰ abbas monasterii
scõꝵ andreȩ & luciȩ. ur̃is si p̃cipitis desid̾at
aspectibꝰ p̃sentari. Gregorius ep̃c sc̃ȩ ȩccłȩ
eris: fateri te conuenit Pbꝰ abbas dixit.
Petitionem p̃manibꝰ habeo: postulo ab ea¬
titudine dñimei ut eam suscipi & uobis
relegi iubeatis. Dixit. fiat. Quȩ cũ sus¬
cepta fuisset: pateriꝰ in his recitauit. In
mauricio tiberio p̃p aug̃. anñ. xciii. p̾ce

Expanded text:
sidente beatissimo et apostolico papa Gregorio, atque considentibus reverendissimis Menna episcopo Telesino, Basilio Capuano, Constantio Numentano, Montano Sabinentero tituli spresbytero tituli Eudoxiae, Felice presbytero tituli sanctae Sabinae, Gratioso presbytero tituli sanctorum Nerei et Achillei, Bonifacio presbytero tituli sancti Sixti. Astantibus etiam diaconis et clero, Paterius Secundicerius dixit: Probus abbas monasterii sanctorum Andreae et Luciae, vestris, si praecipitis, desiderat aspectibus praesentari. Gregorius episcopus sanctae Eeris fateri te convenit. Probus abbas dixit: Petitionem prae manibus habeo. Postulo a beatitudine domini mei ut eam suscipi et vobis relegi jubeatis. Gregorius dixit: Fiat. Quae cum suscepta fuisset, Paterius in his recitavit: In Mauricio Tiberio pp. Aug., anno 13, eodemque
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłastico iuri cõpetentia & ab extͣneiᷤᷤ
indebite detinent᷑: cũ oĩ studio ser¬
uata ciuilitate iniꝰ eccłȩ tuȩ p̃parata
festina: ut negli gens in aliqͦ uideri
ñ ualeas. Siqͥd gͥ de qͦcũq clerico ad
aures tuas ꝑuenerit qd̾̃ te iꝰte possit
offendere: facile ñcredasͥ nes ad uin-¬
dictã te res accendat incognita: Sed
p̃sentibꝰ senioribꝰ ȩccłȩ tuȩ diligent̃. ẽ.
ueritas ꝑscrutanda᷑ E tẽ si qͣlitas
rei poposcerit: canonica districtio
culpã feriat delinqͣntis. Hȩc itaq
oĩa sic sollicite ac mansuete studii
tui sit custodire: qͣtinꝰ nec tu ꝓ mis¬
sionis tuȩ uidearis ĩmemor extitisse
nec illi iꝰtã contͣ de occasionẽ inuenire

Expanded text:
ecclesiastico juri competentia, et ab extraneis indebite detinentur, cum omni studio servata civilitate, in jus Ecclesiae tuae reparare festina, ut negligens in aliquo videri non valeas. Si quid igitur de quocunque clerico ad aures tuas pervenerit quod te juste possit offendere, facile non credas, nec ad vindictam te res accendat incognita; sed praesentibus senioribus Ecclesiae tuae diligenter est 1250 veritas perscrutanda, et tunc si qualitas rei poposcerit, canonica districtio culpam feriat delinquentis. Haec itaque omnia sic sollicite ac mansuete studii tui sit custodire, quatenus nec tu promissionis tuae videaris immemor exstitisse, nec illi contra te justam occasionem invenire
Abbreviated transcription (Latin):
Melenda sẽꝑ st̃ postulantiũ desideria
qͥtiens illa poscunt᷑ quȩ a rõne non
deuiant. E idõ qͥa qͥdã capitula
quȩ seruaturũ te clericis tuis peten¬
tibꝰ ꝓmisisti. nr̃a ab eis postulantur
auctoritate firmari: fr̃nitatẽ tuã
his hortam᷑ affatibꝰ. ut eaquȩ p̃sentia
scripta continent. sine aliqͣ debeat
refragatione seruare. Primũ ut de
unicuiq dare ꝑspexeris. sine aliqͣ p̃-¬
bere debeas carditate. Dehoc uͦ qͦd ex
fideliũ ob latione accesserit. id est
quartã partẽ insolidis uł cellario eis
iuxta pristinã consuetudinẽ dare
ñ differas: reliq̃ auce om̃ia mobilia
intua retinens potestate. Immobilia
autẽ una cũ consensu senioꝵ & deri
memineris ordinandũ : qͥ annis singłis
ad aputandã fraudis suspicionẽ sollẽ¬
nit̾ suas debeat rõnes exponere. Uin-¬
demiarũ uͦ tp̃r. isdẽ clerꝰ em̃di uinũ
de possessionibꝰ eccłȩ tuȩ ad iꝰta p̾cia¬

Expanded text:
mplenda semper sunt postulantium desideria, quoties illa poscuntur quae a ratione non deviant. Et ideo, quia quaedam capitula quae servaturum te clericis tuis petentibus promisisti, nostra ab eis postulatur auctoritate firmari, fraternitatem tuam his hortamur affatibus, ut ea quae praesentia scripta continent sine aliqua debeat refragatione servare. Primum, ut de unicuique dare prospexeris, sine aliqua debeas praebere tarditate. De hoc vero quod ex fidelium oblatione accesserit, id est quartam partem in solidis vel cellario, eis juxta pristinam consuetudinem dare non differas. Reliqua autem omnia mobilia in tua retineas potestate; immobilia autem, una cum consensu seniorum et cleri, memineris ordinandum qui annis singulis ad amputandam fraudis suspicionem solemniter suas debeat rationes exponere. Vindemiarum vero tempore idem clerus emendi vinum de possessionibus ecclesiae tuae ad
Abbreviated transcription (Latin):
gligi.s magis una qͥde cũ eis quoꝵ int̾ẽ
causã om̃ino districte & sollicite uolumꝰ
ꝑscrutari: ut aut feriat uindicta cul¬
pabilẽ. aut absoluat ueritas innocentẽ.
Siautẽ nullus inueniri potuerit qͥ cõt᷑
eum hoc qđ sob ipse phibes aserat:¬
hortam᷑ magnificȩ fili. ut a memorati
monasterii abbatisq ipsuᷤᷤ adu̾sitate
contineas : & potiꝰ tuicionẽ ilł. & ꝓpt̃ dm̃
caritatẽ impendas. Et siqͥd. ẽ. unde ani-
mi ur̃i fortassis offensi st̃: ꝓnr̃a eis inter¬
uentione remittite:. & ita uos sic̃ xp̃ianoᷤ
conuenit. & prudentes in eoꝵ magis u-¬

Expanded text:
gligi, sed magis una quidem cum eis quorum interest, gligi, sed magis una quidem cum eis quorum interest, causam omnino districte et sollicite volumus perscrutari, ut aut feriat vindicta culpabilem, aut absolvat veritas innocentem. Si autem nullus inveniri potuerit, qui contra eum hoc quohortamur, magnifice fili, ut a memorati monasterii abbatisque ipsius te adversitate contineas, et potius tuitionem illis et propter Deum charitatem impendas. Et si quid est unde animi vestri fortassis offensi sunt, pro nostra eis interventione remittite; et ita vos, sicut Christianos convenit et prudentes, in eorum magis ju
Abbreviated transcription (Latin):
miram᷑. Nãsi licitũ putatis ut aliorũ
culpa alii sit nociua: multi huic posst̃
crimini subiacere. Diuersoꝵ enĩ nobi¬
liũ serui. multarũ ȩccłarũ clerici. diu̾-¬
soꝵ monasterioꝵ monachi. muldoꝵ iu¬
dicũ hoĩes. sepe se hostibꝰ tͣdidert̃. Ergo
si hoc credit᷑: seruoꝵ utiq dñi. dericoꝵ¬
ep̃i. monachoꝵ ab̃b̃es. diuersoꝵ fugatiũ
iudices. õs sub culpa st̃ & crimine consti¬
tuti. Nũqͥd & diebꝰ magnitudinis tuȩ
multi deciuitate inꝗ consistis ad longo¬
bardos milites fuga ñ lapsist̃: Et qͥs
tantȩ indiscretionis tantȩq possit
stultitiȩ repꝑiri:ut eoꝵ iniqͥtatẽ tͥ esti¬
met applicandã: Hȩc itaq sollicite pen-¬
sa. atq ex te alioꝵ causas existima: & in
quoꝵdã aduersitates falsis suspicionibꝰ
ñ ducaris. Siuͦ. ẽ. aliqͥs. qͥde p̃dicti mo¬
nasterii abbe possit qͥd dicere. qđ ad
culpã reatũq eiꝰ ꝑtineat nos hoc ñ ne¬

Expanded text:
miramur. Nam si licitum putatis ut aliorum miramur. Nam si licitum putatis ut aliorum culpa aliis sit nociva, 1049 multi huic possunt crimini subjacere. Diversorum enim nobilium servi, multarum Ecclesiarum clerici, diversorum monasteriorum monachi, multorum judicum homines, saepe se hostibus tradiderunt. Ergo si hoc creditur, servorum utique domini, clericopi, monachorum abbates, diversorum fugitivorum judices, omnes sub culpa sunt et crimine constituti. Nunquid et diebus magnitudinis tuae multi de civitate in qua consistis, ad Langobardos milites fuga non lapsi sunt? Et quis tantae indiscretionis, tantaeque possit stultitiae reperiri, ut eorum iniquitatem tibi aestimet applicandam? Haec itaque sollicite pensa, atque ex te aliorum causas aestima, ut in quorumdam adversitates falsis suspicionibus non ducaris. Si vero est aliquis qui de praedicti monasterii abbate possit aliquid dicere, quod ad culpam reatumque ejus pertineat, nos hoc non ne
Abbreviated transcription (Latin):
la p̃positoꝵ sollicitudo utilis. illa. ests
cautela laudabił: inqͣ totũ ratio agit głi¬
& furor sͥ nil uindicat. Restringenda
gͦ sub ratione potestas. ẽ: nec qͥcꝗͣ agen¬
dũ pͥuꝰꝗͣ concitata ad tnqͥllitatẽ menᷤ
ira qđ fȩcerit. Puenit itaq ad nos. mag¬
nitudinẽ cuã uꝰq ad hoc e̾ȩ impetu
furoris impulsã. ut ñ solũ frangi ianu¬
as monasterii scĩ archangłi. uerũ ȩtiam
diripi exinde qđ ibi inuentũ. ẽ. fęceris
in suꝑ autẽ sic contͣ abbatẽ eiꝰde mona¬
sterii diceris ex arsisse. ut nͥ occultans
se iracundiş cus tp̃r latuiset n leais
discrim̃ incurreret. Deniq ut mȩtu
tuo ꝑt̾ritꝰ de domo inqͣ se oli receperat¬
exire nunc usq ñ audeat. Qđ ne frustꝰ
fecissȩ forsitan uidereris: fugam mona¬
chi ipsiꝰ qͥ adhostes abiit. ad eiꝰ qͣntũ ad
nos ꝑlatũ. ẽ. crim̃. impingis ͥ asserens
qđ cũ ipsiꝰ uoluntate fugerit. Qđsiita
ẽ: contristamͣ. & ualde uram sapientiã

Expanded text:
la praepositorum sollicitudo utilis , illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nihil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum priusquam concitata ad tranquillitatem mens ira quod fecerit. Pervenit itaque ad nos magnitudinem tuam usque ad hoc esse impetu furoris impulsam, ut non solum frangi januas monasterii sancti Archangeli, verum etiam diripi exinde quod ibi inventum est feceris. Insuper autem sic contra abbatem ejusdem monasterii diceris exarsisse, ut nisi occultans se iracundiae tuae tempore latuisset, non leve discrimen incurrisset; denique, ut metu tuo perterritus, de domo in exire nuncusque non audeat. Quod ne frustra fecisse forsitan videreris, fugam monachi ipsius qui ad hostes abiit ad ejus, quantum ad nos perlatum est, crimen impingis, asserens quod cum ipsius voluntate fugerit. Quod si ita est, contristamur, et valde vestram sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
habere possitis: & hac decausa denuo
ad nos q̃rela ñ redeat. Latorẽ ũ p̃sen
deceptꝰ. ẽ. & pꝰmodũ in conuictione eus
fortit̾ ꝑsticitͥ laboris sui retribucionẽ
hic apud uram fr̃nitatẽ inueniat: ꝗͣus
qͥa in ȩt̾na ei prĩa cõpenset᷑. certꝰ existo.
Si autẽ rursꝰ adhortatione huc ad scõ
apłos uenire uoluerit: eũ fr̃nitas ur̃a
sine aliqua mora transmittat. Gb̃¬

Expanded text:
habere possitis, et hac de causa denuo habere possitis, et hac de causa denuo ad nos querela non redeat. Latorem vero praedeceptus est, et postmodum in convictione ejus fortiter perstitit, laboris sui retributionem hic apud vestram fraternitatem inveniat, quamvis quia in aeterna ei patria compensetur certus existo. Si autem rursus ad orationem huc ad sanctos apostolos venire voluerit, eum fraternitas vestra sine aliqua mora transmittat.
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ gerat: & siqͥd tale repꝑerit. eos
& excindi & om̃ino faciat aboleri: ut qd̃
possit inficere. Nã nos nec g̃cũ nouimꝰ.
Alia u mala ipsiꝰ uel qͥd de eo a nob̾ incon¬
cilio statutũ sit: antedicti portitoris qm
modica suspicione mordet᷑. publice de
se satisfacere & fidẽ suam moneas con-¬
fiteri: atq scãs synodos qͣs apłica uene¬
rat᷑ ȩccła se susciꝑȩ & seqͥ modis om̃ibꝰ
fateat᷑. Atq int̾ alia nestoriũ & seuerũ
ac seqͣces eoꝵ specialit̾ anathematirando
condẽpnet: ut hac satisfactione infilioꝵ
ur̃oꝵ cordibꝰ nullũ ꝑ illiꝰ occasionẽ contͣ
uos possit scandalũ remanere. Qsi forte
qd̾ ñ credimꝰ facere hoc aliqͣ excusatioẽ
distulerit: nichil uob̾ cũ illo cõmune
sit: s a familiaritate atq cõmunione
ẽ. de ouili dñico morbosã ouẽ eicere:
ꝗͣ uniꝰ uicio. sanas amittere. Hȩc gͥ fr̃
& filios ur̃os unitos ac deuotos sic̃ decet

Expanded text:
tudinem gerat; et si quid tale repererit, eos tudinem gerat; et si quid tale repererit, eos et rescindi et omnino faciat aboleri, ut quod possit inficere. Nam nos nec Graece novimusAlia vero mala ipsius, vel quid de eo a nobis in concilio statutum sit, antedicti portitoris, qumodica suspicione mordetur, publice de se satisfacere, et fidem suam moneas confiteri, atque sanctas synodos, quas apostolica veneratur Ecclesia, se suscipere et sequi, modis omnibus fateatur, atque inter alia Nestorium, et Severum, ac sequaces eorum, specialiter anathematizando contemnet, ut hac satisfactione in filiorum vestrorum cordibus nullum per illius occasionem contra vos possit scandalum remanere. Qui si forte, quod non credimus, facere hoc aliqua excusatione distulerit, nihil vobis cum illo commune sit, sed a familiaritate atque communione est de ovili dominico morbosam ovem ejicere quam unius vitio sanas amittere. Haec igitur,et filios vestros unitos ac devotos, 1175 sicut decet,
Abbreviated transcription (Latin):
paulũ inclausus fuerat res & carthas
qͣsdetulit ut reuera olim noto innocent̃
ante habueramꝰ cũ habitu cõcordaret
s tantȩ ille pͣuitatis inuentꝰ. ẽ: ut si eiuᷤ
stultitiȩ sub inclausionis specie paulo
adhue ampl licuisetͥ multo alas
maliciȩ suȩ falsitate deciꝑ&: et quocũq
potuisset ñ leuia scandala generaret. Nã
int̾ alia quȩ isdẽ andreas pessime cogitaũ
& fecit: eã quoq qua ad nos misistis dũ apd̃
ipsũ ap̃fato lectore ȩẽt deposita. ita falsaũ
epłamͥ ut qͥcũq eã legeret. uos nec ca-¬
tholica nec recta saꝑe euident̾ argueret.
Ex qͣre contigit. ut dũ ueritatẽ studiose
quȩreremꝰ: eiꝰ q̃ latebat iniqͥtas uulgaret᷑.
& tanto in ea reꝑta st̃: qnto nec de scele¬
rato q̾c̃q laico credent̾. Et qͥa int̾diu̾sa
mala aliqͦs &̃ sermones scͥpsit. atq eos ex
nr̃o noĩe titulauitͥ & suspecti sumꝰ ne eo ᷤᷤ
alicubi transmiserit: fr̃nitas ur̃a sollici¬

Expanded text:
Paulum inclusus fuerat, res et chartas quas detulit, ut re vera olim noto, innocenter sicut et nos ante habueramus, cum habitu concordaret. Sed tantae ille pravitatis inventus est, ut, si ejus stultitiae sub inclusionis specie paulo adhuc amplius licuisset, multorum animas malitiae suae falsitate deciperet, et quocunque potuisset non levia scandala generaret. Nam inter alia quae idem Andreas pessime cogitavit et fecit, eam quoque quam ad nos misistis, dum apud ipsum a praefato latore esset deposita, ita falsavit epistolam, ut quicunque eam legeret, vos nec catholice, nec recte sapere evidenter argueret. Ex qua re contigit ut dum veritatem studiose quaerimus, ejus quae latebat iniquitas vulgaretur, et tanta in eo reperta sunt quanta nec de scelerato quocunque laico crederentur. Et quia inter diversa mala aliquos etiam sermones scripsit, atque eos ex nostro nomine titulavit, et suspecti sumus ne eos alicubi transmiserit, fraternitas vestra sollici
Abbreviated transcription (Latin):
collectione cogites: & tuo dio qͥd tͥ
locũ predicandi dedy mortale si¬
crũ reportes: Tanimisimꝰ alitẽ. fra¬
ternitatituo sumquagsita solidos:
ad uestiita eoꝵ qͥbaytitandi sc̃. cõpa¬
ranaa. Presbitero quoq ȩccłȩ quȩ
i negeugno monte sita ẽ. possessionẽ
quã cua fraternitas petiit. dari fe¬
cimꝰ: ita ut quantũ prestat. tantũ
de solidis quos accipere consueuerat
minus accipiat. Ur̃a autẽ fraterni¬
tas peciit ut sibi ep̃m in ȩccła quȩ ñ
longe ab eodẽ monte ẽ. facere debeat:
qd̾ om̃ino libent̃ accepi: qͥa quantũ
uicina fuerit. tantũ ꝑdesse animabꝰ
illic consistentib amplius poterit.
Latorẽ uero p̾sentiũ. ꝑ int̾cessione
sc̃ĩtatis ur̃ȩ acolitũ fecimꝰ. Quẽ ad
obseqͥa tua transmisimꝰ: ut si in lu¬

Expanded text:
collectione cogites, et tuo Domino, qui tibi collectione cogites, et tuo Domino, qui tibi locum praedicandi dedit, immortale lucrum reportes? Transmisimus autem fraternitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eorum qui baptizandi sunt comparanda; presbytero quoque Ecclesiae quae in Negeugno monte sita est possessionem quam tua fraternitas petiit, dari fecimus, ita ut quantum praestat, tantum de solidis quos 894 accipere consueverat minus accipiat. Vestra autem fraternitas petiit ut sibi episcopum in Ecclesia quae non longe ab eodem monte est facere debeat; quod omnino libenter accepi, quia quantum vicina fuerit, tantum prodesse animabus illic consistentibus amplius poterit. Latorem vero praesentium pro intercessione sanctitatis vestrae acolythum fecimus; quem ad obsequia vestra retransmisim
Abbreviated transcription (Latin):
tulimus. qͥa de congregatione multa¬
rũ animarũ nos dignatꝰ es releuare: & idõ
fr̃nitas ur̃a sollicite studeat opus
qd̾ cȩpit auxiliante dño ad ꝑfectionẽ
deducere. & siue eos qui aliquando
fideles fuert̃. s ad cultũ idoloꝵ negli¬
gentia aut necessitate faciente reuer¬
si st̃. festinet cũ indicta pęnitencia ali¬
quantoꝵ dierũ. ad fidẽ reducere: ut
reatũ suũ plangere debeantł & tanto
firmius teneant hoc ad qd̃ adiuuan¬
te dño reuertunt᷑. quanto illud per¬
fecte defleuerint unde discedunt:
siue eos qͥ nec dũ baptizati st̃. ammo¬
nendo. rogando. de uenturo iudicio
terrendo᷑: rationẽ quoq reddendo. qͥa
ligna & lapides colere non debent: fe¬
stinet fraternitas tua om̃ipotenti dño
congregare: ut in aduenti eiꝰ cũ dis¬
strictus dies iudicii uenerit. innumero
scõꝵ possit tua sc̃itas inueniri. Qd̾ enĩ
opus utilius & sublimius acturus es.
qua ut deanimarũ uiuificaci ne &

Expanded text:
limus, quia de congregatione multarum animarum nos dignatus es relevare. Et ideo fraternitas vestra sollicite studeat opus quod coepit, auxiliante Domino, ad perfectionem deducere. Et sive eos qui aliquando fideles fuerunt, sed ad cultum idolorum negligentia aut necessitate faciente reversi sunt, festinet cum indicta poenitentia aliquantorum dierum ad fidem reducere, ut reatum suum plangere debeant, et tanto firmius teneant hoc ad quod, Deo adjuvante, revertuntur, quanto illud perfecte defleverint unde discedunt; sive eos qui necdum baptizari sunt admonendo, rogando, de venturo judicio terrendo, rationem quoque reddendo, quia ligna et lapides colere non debent, festinet fraternitas tua omnipotenti Domino congregare; ut in adventu ejus, cum districtus dies judicii venerit, in numero sanctorum possit tua sanctitas inveniri. Quod enim opus utilius et sublimius acturus es, quam ut de animarum vivificatione et
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o agnouimꝰ. & lator p̾sentiũ e ex¬
emplaria scriptoꝵ nostroꝵs te potert
informare: Atq ideo excõmunicationem
qͣm suꝑ ꝑu̾sos eiꝰ consiliarios dari decre¬
uimus. tua exꝑientia sollerter exequat᷑
ut cadentes discant quatinꝰ incaute ambu¬
lare ñ debeant: Pret̾ea precium triticiqd̃
nob̾ exenii nomine fuerat transmissum.
ꝑ latorem presentiũ redemptorẽ defenso.¬
lem transmisimꝰ. Uideat expientia tua
ne uł tu uł ipse qui detulit alibi ex eomp̃
cio cõmodi participari presumat. s totũ
singłis. uł simul omĩb illibatum restitu¬
at. eorumq in scripta de eodem precio
transmittat. qr si aliter qmͣ ãmoneo fac.¬
tum cognou̾o: uindictam ex eadem cau¬
sa non mediocriter exercebo:¬

Expanded text:
po agnovimus, et lator praesentium, et exemplaria scriptorum nostrorum te poterunt informare; atque ideo excommunicationem quam super perversos ejus consiliarios dari decrevimus, tua experientia solerter exsequatur, ut cadentes discant quatenus incaute ambulare non debeant. Praeterea pretium tritici quod nobis xenii nomine fuerat transmissum, per latorem praesentium Redemptum defensorem transmisimus. Videat experientia tua, ne vel tu, vel ipse qui detulit, aliquid ex eo in pretio commodi participare praesumat, sed totum singulis vel simul omnibus illibatum restituat, eorumque mihi scripta de eodem pretio transmittat, quia si aliter quam admoneo factum cognovero, vindictam ex eadem causa non mediocriter exercebo
Abbreviated transcription (Latin):
presentiũ latrix. uiendã theo¬
doꝵ ex sudeo sibi nimi frustra ini¬
micũ existere: in tantĩ ut qd̃ dici ne-¬
fas ẽ. in iqͥtate malefic& eã ledere mo¬
liat᷑: atq ab hominib ccłȩ mes sanen¬
sis eundẽ theodoꝵ conra hoc facinuᷤᷤ
fortiuᷤᷤ uindicari. Diletio gͦ tua stu¬
deat. ut nullus ȩccłasicoꝵ predictȩ
mulieri in hac causa ẽptet aduersũ
existere: s ad inuestigndũ hoc ipse
ut potueris esto sollict᷑. Et si supͣscͥptꝰ
thedorꝰ tantę iniqͥtats obnoxius ęssȩ
patuerit : ita hoc disricta ultione ꝑ
hos quoꝵ int̾ẽ facia uindicari: ut
exemplũ sit.¬

Expanded text:
praesentium latrix, quemdam Theodorum ex Judaeo sibi nimis frustra inimicum existere; in tantum, ut, quod dici nefas est, iniquitate maleficiorum eam laedere moliatur, atque ab hominibus Ecclesiae Messanensis eumdem Theodorum contra hoc facinus fortius vindicari. Dilectio igitur tua studeat ut nullus ecclesiasticorum praedictae mulieri in hac causa tentet adversus existere. Sed ad investigandum hoc ipse, ut potueris, esto sollicitus. Et si 892 suprascriptus Theodorus tantae iniquitati obnoxius esse patuerit, ita hoc districta ultione per hos quorum interest facias vindicari, ut exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
uigilant̃ ñp̃cauet. infidelitatis ꝑdicioni
subicit᷑ ÷ ȩtiam si tenere fidẽ ꝗͣ negligit
uideat᷑. Sicut gͦ contͣ exteriores hostes ita
qͦ contͣ in t̾iores animarũ adu̾sarios studete
ẽȩ solliciti: ut ꝑ hoc qͦd dĩ nr̃i inimicis fidelit̃
repugnatis. ⁊ hic felicit̾ ipsiꝰ ꝓtectioẽ regnetiꝰ.
& ad ȩt̾na pꝰmodũ gaudia eiꝰ duce gr̃a ue-¬
niatis. Quanta p̃t̾ea bona reuerentis¬
simo fr̃i & coep̃o nr̃o augustino ad an¬
gloꝵ gentẽ ꝓficiscenti. excellentia ur̃a
p̃buerit: reuertentes ab eo quidam
monachi reculert̃. Unde uberes gr̃is
referentes. petimꝰ ut his quoq monachs
qͥad eũ directist̃. suffragia ur̃a copiosus
p̃bere. atq eos ad ꝓficiscendũ iuiuare dig
nemini: ut quanto beneficia ur̃a eis q̃pls
exhibetis ͥ tanto maiorẽ uicissitudinem
ab om̃ipotentedeo cui seruiunt. expetits.

Expanded text:
vigilanter non praecavet, infidelitatis perditioni vigilanter non praecavet, infidelitatis perditioni subjicitur, etiamsi tenere fidem quam negligit videatur. Sicut ergo contra exteriores hostes, ita quoque contra interiores animarum adversarios studete esse solliciti, ut per hoc quod Dei nostri inimicis fideliter repugnatis, et hic feliciter ipsius protectione regnetis, et ad aeterna postmodum gaudia ejus duce gratia veniatis. Quanta praeterea bona reverendissimo fratri et coepiscopo nostro Augustino ad Anglorum gentem proficiscenti excellentia vestra praebuerit, revertentes ab eo quidam monachi retulerunt. Unde, uberes gratias referentes, petimus ut his quoque monachis qui ad eum directi sunt suffragia vestra copiosius praebere atque eos ad proficiscendnemini, ut quanto beneficia vestra eis amplius exhibetis, tanto majorem vicissitudinem ab omnipotente Deo, cui serviunt, exspectetis.
Abbreviated transcription (Latin):
xcellentię urẽ index cordis epła
qͣnta in uobis fulgeat regia potestate
prudentia. ita luculenti copia sermoniᷤᷤ
edocuit: ut dubiũ ęssȩ non ualeat qͥcqͥd
laudabile de uobis fama narrauerit.
Et qm̃ adhortationẽ nram adeo regiis
animis ur̃is ꝑ laudis p̃dicam̃ta placuisse
signastis : ut qͥcqd addei nr̃i cultũ. qcqͥd¬
ad ȩccłarũ reuerentiã. qcꝗd ad honorẽ
ꝑtinere cognoscitis sacerdotũ. & studiose
statui & uelitis in om̃ibꝰ custodiri: iterata¬
uos ꝓ ur̃a magis mercede. adhortatione
pulsamꝰ. ut congregari synodũ iubeatisᷤ:
& sicut dudũ scripsimꝰ corporalia insa¬
cerdotibꝰ uicia & symoniacȩ hereseos pͣ¬
uitatem. om̃iũ ep̃oꝵ definicione dãpnari.
atq de regni ur̃i amputari finibꝰ fatiatiᷤ:¬
nec plus illic pecuniã optinere qũa pre¬
cepta dñica ꝑmittatis. Nã dũ om̃is aua¬
ricia idoloꝵ sit seruitꝰ: qͥsqͥs hanc et
maxime indandis ȩccłasticis honoribꝰ

Expanded text:
xcellentiae vestrae index cordis epistola, quanta in vobis fulgeat cum regia potestate, prudentia, ita luculenti copia sermonis edocuit, ut dubium esse non valeat, quidquid laudabile de vobis fama narraverit. Et quoniam adhortationem nostram regiis animis, per laudis praedicamenta placuisse signastis, ut quidquid ad Dei nostri cultum, quidquid Ecclesiarum reverentiam, quidquid ad honorem pertinere cognoscitis sacerdotum, studiose statui, vos pro vestra magis mercede adhortatione pulsamus, ut congregari synodum jubeatis, et, sicut dudum scripsimus, corporalia in sacerdotibus vitia et simoniacae haereseos pravitatem omnium episcoporum definitione damnari, atque de regni 1146 nec plus illic pecuniam obtinere quam praecepta dominica permittatis. Nam cum omnis avaritia idolorum sit servitus, quisquis hanc et maxime in dandis ecclesiasticis honoribus
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis suȩ dona quȩ excellentiȩ
urȩ largitꝰ. ẽ. ita uos amore ap̃ianȩ reli¬
gionis impleuit: ut qcqd ad aiarũ lucrũ.
qͥcqͥd ad ꝓpagationẽ fidei ꝑtinere cog-¬
noscitis. de uota m̃te & pio oꝑari studio
nec ante silentio fama conticuit. & pea
qͥda ab eo adnos monachi redeuntes sib¬
tilit̃ retulert̃. Et qͥdẽ hȩc de rp̃ianitate

Expanded text:
pietatis suae dona quae excellentiae vestrae largitus est, ita vos amore Christianae religionis implevit, ut quidquid ad animarum lucrum, quidquid ad propagationem fidei pertinere cognoscitis, devota mente et pio operari studio nec ante silentio fama conticuit, et postea quidam ab eo ad nos monachi redeuntes subtiliter retulerunt. Et quidem haec de Christianitate
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ alterius bonũ adiuuat: suii facit.
ut mercedis urẽ magis magisq siẽ frue
uberior: petimꝰ ut monachis p̃sentium
portitoribꝰ qͦscũ dilectissimis filiis nr̃is
laurentio prħo & mellito abbate ad pre¬
dictũ reuerentissimũ frẽm nr̃m ꝓeo qd̃¬
illos qͥ secũ st̃ sufficere sͥ dicit ñ posse tranᷤ¬
mittimꝰ. patrocinis ur̃i suffragia benigniꝰ
ministretis: atq ita eis in om̃ibꝰ ad ȩssȩ
dignemini: qͣtinꝰ dũ bonis excellentiȩ urẽ
iniciis meliora successerint. & nullas illic
moras uel difficultates inuenerint: tanto
erga uos ac dulcissimos nobis nepotes
ꝓ eiꝰ amore in huiusmodi causis miscdĩt
exhibetis.

Expanded text:
qui alterius bonum adjuvat, suum facit. Sed ut mercedis vestrae magis magisque sit fructus uberior, petimus ut monachis praesentium portitoribus, quos cum dilectissimis filiis nostris Laurentio presbytero, et Mellito abbate ad praedictum reverendissimum fratrem et illos qui secum sunt sufficere sibi dicit non posse, transmisimus, patrocinii vestri suffragia benignius ministretis, atque ita eis in omnibus adesse dignemini, quatenus dum bonis excellentiae vestrae initiis meliora successerint, et nullas illic moras vel difficultates invenerint, tanto erga vos ac dulcissimos nobis nepotes ejus vos amore in hujusmodi causis misericorditer exhibetis.
Abbreviated transcription (Latin):
sua dext̃a ꝓtegat: atq pꝰlonga annoꝵ
curricła ad cȩlestia regna ꝑducat. Eu-¬
logias uͦ scĩ marci ab eatissima fr̃nitate
ur̃a tnͣsmissas. cũ ea qͣ caritatȩ st̃ di¬
rectȩ scd̾m notitiã eaꝵ suscepimꝰ ͥ
& grãm affectui ur̃o referimꝰ: qͥa exhi¬

Expanded text:
sua dextera protegat, atque post longa annorum sua dextera protegat, atque post longa annorum curricula ad coelestia regna perducat. Eulogias vero sancti Marci a beatissima fraternitate vestra transmissas cum ea charitate qua sunt directae secundum notitiam earum suscepimus, et gratias affectui vestro referimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
contristat᷑ sũ. Et qͥdẽ ura benedictio
quã sine epła transinisistis: data atq
quȩ dabant᷑. Cõmunẽ autẽ filium
epiphaniũ diaconũ alexandro atq
rescribere: ut constaret qͥa ea quȩ tnͣs¬
missa st̃ suscepissemꝰ. Scͥpsiuͦ qͥa gnͣdia
ad arbores ac cemones fatiendos ligna
paraueram⁊ s nauis parua quȩ uene¬
rat. hȩc portare ñ potuit: & nich mͥ
exinde rescͥpͥsistis. Unde sist̃ necessaria
cõmuni filio bonifatio diacono nr̃o ꝗͣ
nc̃ ad urbẽ regiã ꝓfaciendis responsis
tnͣsmittimꝰ. scribite : ut ipse mͥ rescbat
qͣtinꝰ p̃parent᷑. ut cũ beatitudo ur̃a
enͣsiiserit: parata ualeant mueniri
Prȩgerea cnͣsmisimꝰ crucẽ paruillam
inqͣ de cathenis amatoꝵ ur̃oꝵ sco¬
ctio quȩ ocłis ur̃is assiduȩ suꝑponat᷑
qͥa multa ꝑ eandẽ benedictionẽ mi¬
racula fieri consueuert̃. Om̃pc ds̃
me orare assidue curetis: & uos ur̃oq¬

Expanded text:
contristatus sum. Et quidem vestra benedictio, contristatus sum. Et quidem vestra benedictio, quam sine epistola transmisistis, data atquequae dabantur. Communem autem filium Epiphanium diaconum, Alexandro atques feci scribere, ut constaret quia ea quae transmissa sunt suscepissem. Scripsi vero quia grandia ad arbores ac temones faciendos ligna paraveram, sed navis parva quae venerat, haec portare non potuit, et nihil mihi exinde rescripsistis. Unde si sunt necessaria, communi filio Bonifacio diacono nostro, quem nunc ad urbem regiam pro faciendis responsis transmittimus, scribite, ut mihi ipse rescribat quatenus praeparentur, ut cum beatitudo vestra transmiserit, parata valeant inveniri. Praeterea transmisimus crucem parvulam, in qua de catenis amatorum ctio, quae oculis vestris assidue superponatur, quia multa per eamdem benedictionem miracula fieri consueverunt. Omnipotens me orare assidue curetis, et vos
Abbreviated transcription (Latin):
Insalutis autẽ ur̃ȩ gaudio. ħȩcqͦq mͥ ẽ
ex ultati o addita: qͥa & ĩminutos ore
ꝑlinguȩ ur̃ȩ uomerẽ gͣna cȩlestia. atq
insuꝑnis horreis multiplicant᷑: ita ut
inuob impletũ ȩẽ gaudeamꝰ qd scͥptũ . ẽ.
Ubi płimȩ segetes: ibi manifesta forti¬
cudo boũ. Uñ aꝑte colligimꝰ. qͥa qͣnͣto
plus ad seruiciũ dei oĩpotentis fugiti¬
uos eiꝰ reducitis. tanto apud eum me¬
ritũ maiꝰ habetis. & qͣnͣtũ meritũ
maꝰ accipitis: tancũ pocestis ampliꝰ
inpetͣre quȩ petitis. Rogo gͦ ut ꝓ me
peccatore enixiuꝰ oretis: qͥa & dolor cor¬
poris & a maritudo cordis. & inm̃sa ua¬
stitas mortalitatis. inc̾ tot barbaroꝵ
gladios me uehem̃t affligit. Int̾ quȩ
om̃ia. ñ tp̃ralẽ s ȩt̾nã consolationẽ
cessione ur̃ȩ beatitudinis hanc me
optinere confido. Scd̃o uͦ anno nulla
scĩtatis ur̃ȩ scͥpta suscepi: atq omĩno

Expanded text:
In salutis autem vestrae gaudio haec quoque mihi est In salutis autem vestrae gaudio haec quoque mihi est exsultatio addita, quia et imminutos ore per linguae vestrae vomerem grana coelestia, atque in supernis horreis multiplicantur; ita ut in vobis impletum esse gaudeamus quod scriptum est: Ubi plurimae segetes, ibi manifesta fortitudo boum. Unde aperte colligimus, quia quanto plus ad servitium Dei omnipotentis fugitivos ejus reducitis, tanto apud eum majus meritum habetis. Et quanto meritum majus accipitis, tanto potestis amplius impetrare quae petitis. Rogo ergo ut pro me peccatore enixius oretis, quia et dolor corporis, et amaritudo cordis, et immensa vastitas mortalitatis inter tot barbarorum gladios me vehementer affligit. Inter quae omnia non temporalem, sed aeternam consolationem rcessione vestrae beatitudinis hanc me obtinere confido. Secundo vero anno nulla sanctitatis vestrae scripta suscepi, atque omnino
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ morũ merita & ñp̃mia quȩ¬
runt᷑: ad ordinationẽ ꝑsonȩ indignȩ
ñueniunt. E tanto plu incipiet uobi ᷤᷤ
merces accrescere: qnͣto honi qͥq qui
adductad sacros ordines fuerint. de
aĩarum lucris studuerint cogitare. Itẽ¬
agnas om̃ipotenti dõ gras
reddimꝰ quia inore cordis exꝑi¬
m̃to dulcis fit sapor caritatis. cũ un¬
plet᷑ qd̾ scͥptũ. ẽ: sicut aqua frigida
sicienti. sic nuntiꝰ bonꝰ de t̾ra longinqͣ.
Ante hoc enĩ tẽporis bonifatii char-¬
tularii responsał mei qͥ in urbe regia
simã scĩtatẽ uram defectũ corporei
luminis ꝑtulisse. Exqͥbꝰ scͥptis graui¬
merore ꝑcussussũ. S subito creatoriᷤᷤ
corporis molestia quã audierã agnos¬
cens. exultaui uehem̃t̃: qͥa tanta leti¬
amaritudo p̃cesserat. Scimꝰ enim.
qͥa in om̃ipotentis dei ad iutorio. mul¬
naucȩ securi nauigant: qñ gub̃nator
doctꝰ atq artifex ad claui regim̃ sedet.

Expanded text:
Si autem morum merita, et non praemia quaeSi autem morum merita, et non praemia quaeruntur, ad ordinationem personae indignae non venient. Et tanto plus incipiet vobis merces accrescere, quanto boni quique, qui adducti ad sacros ordines fuerint, de animarum lucris studuerint cogitare. agnas omnipotenti Deo gratias reddimus, quia in ore cordis experimento dulcis fit sapor charitatis, cum impletur quod scriptum est: Sicut aqua frigida sitienti, sic nuntius bonus de terra longinqua. Ante hoc enim temporis Bonifacii chartularii, responsalis mei, qui in urbe regia simam sanctitatem vestram defectum corporei luminis moerore perculsus sum, sed subito Creatoris acorporis molestia quam audieram agnoscens, exsultavi vehementer, quia tanta coramaritudo praecesserat. Scimus enim quia in omnipotentis Dei adjutorio mulnautae securi navigant, quando gubernator doctus atque artifex ad clavi regimen sedet.