comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gentes ut om̃s fines terre. inpre¬
sentia corporali .s. mente ⁊ cotemplati¬
one cordis. insuri tñ sc̃ om̃s homi nes
indie iudicii boni ⁊mali. quia illi
dedit pater omẽ iudicium Recedite
recedite epite inde: pollutum nolite
cangere: Hacc referunt indei ad illud
tempus. quando ꝑmittente cyro re¬
gressisunt in iherłm eum gła. subroro¬
babel ⁊ hesdra: ferentes secum uasa
dñi. que ahistulerat nabucodonosor
inbabilonem: ⁊inquibus po tabat bal¬
tasar quando interfectus est abipso
eyro iaiinculo eiꝰ dario: ꝑ tecipiturq
ilł ut minident se ꝑpenitentim qui
debent uasa dñi afferre iniherłm. ⁊ pro¬
mittitur quia noneribunt infuga neq
intumultu achaldeis. sic̃ quondani abe¬
gypnis. equidem uidei autumant.
Sedmelius est ut ad apłos ⁊ ad primi¬
tuum aeccłam referannis. quibus pre¬
cipitur ut aereant deiherłm ttran¬
seant ad gentes. dicente adeos dño.
Ite docete oiñsi  u gentes. baptizan¬
tes cos innomine patris ⁊ filii ⁊ sp̃s

Expanded text:
 omnes fines terrae in praesentia corporali: sed mente et contemplatione cordis visuri sunt eum omnes homines in die judicii, boni et mali: quia illi dedit Pater omne judicium . « Recedite, recedite, exite inde, pollutum nolite tangere. » Haec verba referunt Judaei ad illud tempus, cum permittente Cyro regressi sunt in Hierusalem cum gloria, sub Zorobabel et Esdra, ferentes secum vasa Domini quae abstulerat Nabuchodonosor in Babylonem, et in quibus potabat Balthasar cum interfectus est ab ipso Cyro et avunculo ejus Dario. Praecipiturque illis ut mundent se per poenitentiam, qui debent vasa Domini afferre in Hierusalem. Et promittitur quia non exibunt in fuga neque in tumultu a Chaldaeis, sicut quondam ab Aegyptiis. Haec quidem Judaei autumant, sed melius est ut ad apostolos et ad primitivam Ecclesiam referamus, quibus praecipitur ut exeant de Hierusalem et transeant ad gentes, dicente ad eos Domino: « Ite, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et S
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non om̃s. quia non aluis ꝓfuita pas¬
sio illiꝰ nisi quifidẽ illiꝰ reccperunt
⁊ bapazatisunt in nomine seẽ trinita¬
tis: Suꝑipsum continebunt reges os
suum. id sapientes huiꝰ seli p̾lati aristo¬
tiles ⁊ ceteri carnalia sapientes. quise &
alios uidebantur regere: Predicantibus
enim apłis euuangelicam doctrinam
omĩs sapientia hinnana. omis eloquen¬
tia mundana quieuit: ⁊ fides ap̃i per

Expanded text:
 non omnes; quia non aliis profuit passio illius, nisi qui fidem ejus receperunt, et baptizati sunt in nomine sanctae Trinitatis. « Super ipsum continebunt reges os suum, » id est sapientes hujus saeculi, Plato, Aristoteles, et caeteri carnalia sapientes, qui se et alios videbantur regere. Praedicantibus apostolis Evangelicam doctrinam, omnis sapientia humana, omnis eloquentia mundana q
Abbreviated transcription (Latin):
modo primitiuam aeccłam quȩcredider̃
ex uideis ⁊ consolatur cam. demultitudi¬
ne gentium qui in locum iudeorum in
infideliciite ꝑmanserunt suecessit: Duc¬
to poplo incaptiuitatem a romanis ⁊ sue¬
eensis urbibus. aut rarus aut nullus
habitator remansit ibi exiudeis. S et
aeccła que quondam fuit ineis reparti¬
ca est ex numero gentium adsidem
ueniencium: insuꝑ ⁊ multiplicacai est
U ñ ⁊dicitur eis qui ex ipsis credider̃.
aplis uidelie ⁊ apostolieis uiris qui sal¬
uatisunt dimanib romanorum aqui¬
bus ⁊ eugłuim predicatum est ingentibꝰ.
date frm quia eonsolatus est dñs
popłia suum credentem in se ꝑ adue̾n¬

Expanded text:
modo primitivam Ecclesiam, quae credidit ex Judaeis: et consolatur eam de multitudine gentium, quae in locum Judaeorum qui in infidelitate permanserunt, successit. Ducto populo in captivitatem a Romanis, et succensis urbibus, aut rarus, aut nullus habitator remansit ibi ex Judaeis. Sed Ecclesia quae quondam fuit in eis, reparata est ex numero gentium ad fidem venientium, insuper et multiplicata est. Unde et dicitur eis qui ex ipsis crediderunt, apostolis videlicet et apostolicis viris, qui salvati sunt de manibus Romanorum, a quibus et Evangelium praedicatum est in gentibus. tate fratrum: quia consolatus est Dominus populum suum credentem in se, per adven
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine sũo. bicet enim apłi tiere¬
dentes ex iudeis dolerent. Ex ꝑdicioliẽ
magnam tñ loxĩciam exinde ꝑcepe¬
id̃ quod reucłauit filium stuibi an
ocłis mentumiiedidum diniilin

Expanded text:
sanguine suo. Licet enim apostoli et credentes ex Judaeis dolerent perditionem magnam tamen laetitiam exinde percepeid est revelavit Filium suum in oculis me
Abbreviated transcription (Latin):
leuauerunt uoeem sub predicatiomis:
aonimciantis eiuiangłium: Sie mne¬
ceri tetamento. ꝓphore ⁊ sacerdotes apel¬
labantur speculatiues. Nctt in norio
apłi ⁊ predicatores. q̃uia ipsi debent
inspeculor mentis eẽ. comtemplantes
semꝑ celestia. ⁊psi debent uttm
subiectorum speeulari: & insułias
atquie adnentum hostium malignorũ
speculatorum uor  nomem cerram
iaudica est: tunsines eibis terre
uerba eorum resonauerunt: Ae bene
dc̃ leuauerumi uoeem. quia des uibli¬
mibus locutisunt: Unde nsequitur:
oculum uidebunt. id facie ad faciem cũ
conuerterit dñs syon iđ cum adduxerit

Expanded text:
udis praedicationis, annuntiantis Evangelium. Sicut in Veteri Testamento prophetae et sacerdotes appellabantur speculatores, ita in Novo apostoli et praedicatores, quia ipsi debent in speculo mentis esse, contemplantes semper coelestia, et ipsi debent vitam subjectorum speculari, et insidias atque adventum hostium malignorum speculatorum vox in omnem terram audita est, et in fines orbis terrae verba eorum resonaverunt. Et bene dicit levaverunt vocem, quia de sublimioribus locuti sunt. Unde et sequitur: oculum videbunt, » id est facie ad faciem, « cum converterit Dominus Sion, » id est
Abbreviated transcription (Latin):
inpsalmo dicitur Illuminans cu minti¬
bilicer. amonta: acceruis. Seipsum
ergo illis predicauit ⁊ adminciauit. quia
ipse est pir ña qui fecit utraqi unum.
⁊ qui nos picificant do patri. Pedes .ꝙͣ.
xp̃i aonimeiantis pacem pulchrisunt.
quia puluerem peccatorũ non contrarerꝰ.
Peccatũ enim non fecit: nec dolꝰ inuent
est inhore eiꝰ: & quã pulchri pedes inqͥt

Expanded text:
in Psalmo dicitur: « Illuminans tu mirain Psalmo dicitur: « Illuminans tu mirabilillis praedicavit et annuntiavit, quia ipse est pax nostra qui fecit utraque unum , et qui nos pacificavit Deo Patri. Pedes ergo Christi annuntiantis pacem pulchri sunt: quia pulverem peccatorum non contraxerunt. « Peccatum enim non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . »
Abbreviated transcription (Latin):
deos nr̃os quamꝰ islorum sit. qui nori
ual&e eos ꝓtegere ab hostibus ⁊ gub̾nare
intelligere reges ⁊ principes. sacerdotesq
nec non seribas ⁊ phariscos. ob quorum
peccatii. popłs traditus est indireptionem:
ꝑincarnationis misterium: Popłm suum
ipellat illum dequo dicit angłs adiosep:
Ipse enim saluum faci&e popłm suum.
apeccatis eorum: Iste est dies dequo dicit
dñs in euuangelio Abraham pater ur
crulttunt ut uideret diem meum. Nom̃
ergo eiꝰ seiunt om̃s credentes. quia abnł
lo xpiani uocantur. Quam pulchri suꝑ
montes pedes adnunciantis ⁊ p̃dicantis
pacẽ. aonunciantis bonum p̃dicantis salu¬
cem: diecncis: Syon. regnabit ds̃ aius
Quidam codices hñt adnunciantes
⁊ predicantes pacem. s falso seriptum
est. O rdo ergo uerbarum iste est.
Montes duobꝰ modis: possumus in¬
uł quod melius est apłos qui fuerunt
uob̃: pacem incã do uobis Ꝙ dequib

Expanded text:
deos nostros, quam illorum sit, qui non deos nostros, quam illorum sit, qui non valet eos protegere ab hostibus et gubernare.intelligere reges et principes, sacerdotesque necnon et scribas et Pharisaeos, ob quorum peccatam populus traditus est in direptionem. « » per incarnationis mysterium. Populum suum appellat illum, de quod dixit angelus ad Joseph: « Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . » Iste est dies, de quo dicit Dominus in Evangelio: « Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum . » Nomen ergo ejus sciunt omnes credentes, quia ab ipso Christiani vocantur. « Quam pulchri super montes pedes annuntiantis, praedicantis pacem, annuntiantis bonum, praedicantis salutem, dicentis: Sion regnabit Deus tuus. » Quidam codices habent: annuntiantes et praedicantes pacem, sed falso scriptum est. Ordo ergo verborum iste est: Montes duobus modis possumus invel, quod melius est, apostolos, qui fuerunt vobis, pacem meam do vobis. Et de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ enĩ himanum ꝓpter hoc dico colonũ
hic cẽ quia si non peccassec suadente
diabolo. copleto numero electorum
stcctim transiret deterreno paradiso
aogaudia acterna quiceis. & nunc¬
quid michiest hic dicit dñs: Quasi
diceret: Quid inoror hic amplius¬
in iudeci cini pauci ibisunt in me
eredituri.E ꝑgani adgentes qm̃ abla¬
tas est popłs ms gratis deterra sug.
⁊ iugiter totadie nomen meũ blas¬
phematur. sub insinagogis corum.
sic̃ beatus hieronimus dic̃. qđ t̃ coti¬
die insinagogis suis maledieunt
ingentib blasphematur: seđm illid.
ꝑuos nomen dĩ ingentili blasphemat᷑
Dum enim illi praua oꝑa in conspectu
gentium adimplebant deridebatur
nomen ⁊ riligio di. ⁊ quando ꝓpter poccatee
sua duce bantur in captiuitatem.⁊itrade¬
bantur in manus hostium: dicebant egyp¬
tii moabite ⁊idumei alieqi gentes uicnie
corum: Ubi est nunc ds eorum. Modo
apparet maioris potestcitis ⁊ uirtutis esse

Expanded text:
 ergo humanum propter hoc dico colonum  ergo humanum propter hoc dico colonum hic esse, quia, si non peccasset suadente diabolo, completo numero electorum, statim transiret de terreno paradiso ad gaudia aeternae quietis. « Et nunquid mihi est hic, dicit Dominus? » Quasi diceret: Quid memor hic i, cum pauci ibi sint in me credituri? Pergam ad gentes, « quoniam ablatus est populus meus gratis de terra sua, et jugiter tota die nomen meum blasphematur, » subaudis in Synagogis eorum, sicut beatus Hieronymus dicit, quod ter quotidie in synagogis suis maledicunt in gentibus blasphematur, secundum illud: Per vos nomen Dei in gentibus blasphematur. Dum enim illi prava opera in conspectu gentium adimplebant, deridebatur nomen Dei et religio Dei. Et quando propter peccata sua ducebantur in captivitatem, et tradebantur in manus hostium, dicebant Aegyptii, Moabitae et Idumaei, aliaeque gentes vicinae eorum : Ubi est nunc Deus eorum? Modo apparet majoris potestatis et virtutis esse
Abbreviated transcription (Latin):
In aegyptum descendit populus m̃s iri
principio hioo ÷ in iacob ut colonus eec
tus est eum. post quã illum ingodunt
interram suam: & est sensus: A egyptii
quidem uoluerunt tenere popłm meũ
inseruitute obhuiꝰ cemodi uidelicet
causam. quia liberauerunt eũ depe¬
nuria famis. ⁊ reuera uste uideban¬
tur ex parte agere. s ego liberabo eũ
educendo ꝑ desertum : interram ame
sibi ꝓmissam: Et si deliquid conqa
assirium ut eum expelleret aproprio
solo ⁊ calumniaretur eum id ut op¬
primeret illum ⁊ occasionem quereret
nocendi: Moraliter autem aegyp¬
tus que interpretatur tenelire uel
meror. signifieat hime mundun:
Genus ergo humanum inprincipio
hoc ÷ inprimo parente nr̃o descendit
ni hime mundum. ut colonus ibi ẽẽt.
iuxiti quod psalmistte dic̃. ineola
egosum apudte ⁊ ꝑegrinus. Sed dia¬
bolus absque ulla causa calumniatꝰ
est eimmi. id sine causa quesint deci¬
pere eũ quia nichil ei cõmiserat. Senus¬

Expanded text:
« In Aegyptum descendit populus meus in principio, » hoc est in Jacob, « ut colonus esset tus est eum, » postquam illi introierunt in terram suam. Et est sensus: Aegyptii quidem voluerunt tenere populum meum in servitute, ob hujuscemodi videlicet causam, quia liberaverant eum de penuria famis. Et revera juste videbantur ex parte agere; sed ego liberavi eum educendo per desertum in terram sibi ante promissam. Et si deliquit contra Assyrium, ut eum expelleret a proprio solo, et calumniaretur eum, id est ut opprimeret illum, et occasionem quaereret nocendi. Moraliter autem Aegyptus, quae interpretatur tenebrae vel moeror, significat hunc mundum. Genus ergo humanum in principio, hoc est in primo parente nostro, descendit in hunc mundum, ut colonus esset ibi. Juxta quod Psalmista dicit: « Incola ego sum apud te, et peregrinus . » Sed diabolus absque ulla causa calumniatus est eum, id est sine causa quaesivit decipere eum, quia nihil ei commiserat. Genus
Abbreviated transcription (Latin):
eredendũ est sustimuisse eum dolorẽ
passionis. sic̃ quidam hereticorũ dixerͣ
s. sieut inueritate uerum corpus
habuit. ieti inueritate maximum
dolorem passionis sensit. sedm huma¬
nitatẽ.: diuinitas autẽ sine
dolore mansit. Unde upse dixit.
nocte qua con prehensus est. Tristis
est anima mea. usque admortem:¬
Uñ sub̾ qr alisconditus erat uultus
diuinittitis eiꝰ. nec reputtuumꝰ eum
eẽ filium dĩ. Ex ꝑsona iudeorum
qui post ea adfidem uenerunt loquit᷑:
tulit. sub anobis uelut medicus
suꝑ lignum:  nos puttuimus eum quasi
illorum est qui post dñi ascensionem
crediderunt predicantibus apłis. ⁊ con¬
puncti adpenitenciam dixerunt Quid

Expanded text:
credendum est sustinuisse eum dolorem credendum est sustinuisse eum dolorem passionis, sicut quidam haereticorum dixerunt, sed sicut in veritate verum corpus habuit, ita in veritate maximum dolorem passionis sensit secundum humanitatem, divinitas autem sine dolore mansit. Unde et dixit nocte qua comprehensus est: « Tristis est anima mea usque ad mortem absconditus erat vultus divinitatis ejus, « nec reputavimus eum » esse Filium Dei. Ex persona Judaeorum qui postea ad fidem venerunt loquitur,tulit, » subaudis a nobis, velut medicus per lignum: « et nos putavimus eum quasi illorum est quod post Domini ascensionem crediderunt praedicantibus apostolis, et compuncti ad poenitentiam dixerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipli qui presentes fuerunt. ⁊ non erat
ispectus sub meo cempore passionis
dolorumm ⁊ s cientem infirmitatem
sub pacienter ferre ⁊ quasi abisconditꝰ
uultus eiꝰ ⁊ despectus. id clarittis di¬
uinitaitis eius absconsa: Cum dicit
desiderauimus eum uidere sic̃ erat
despectus auideis ⁊ promehilo depu¬
tatus. iungit se patribus. dñi aduen¬
tum precedentibus. qui eum nimio
amore desiderauerunt uidere. dequib¬
idñs dirit aplis: Amen dico uobis
multi reges ⁊ proph&e uoluerunt uide¬
re que uidetis. ⁊ non uiderunt Et
abraham pater ur̃ exulecunit ut ui¬
der& diem meum. Unde ⁊dauid
magno succensus amore uidendi eũ
in carne dixit E. xiͦtti dñe potentiã
tuã ⁊ ueni. ꝑ incarnationis iisteriũ:
Uisaias. Utinam difrumperes ȩelos
& uenires. Quod autẽ sequitur
desiderauimus eũ uidere uirũ dolorũ
id positum indolore ⁊ scientem ferrę¬
pacienter infirmicittẽ: non dubitatiue

Expanded text:
li qui praesentes fuerunt. Et non erat aspectus, subaudis in eo tempore passionis, dolorum et scientem infirmitatem, » subaudis patienter ferre: « et quasi absconditus vultus ejus et despectus, » id est claritas divinitatis ejus absconsa. Cum dicit desideravimus cum videre, sicut erat despectus a Judaeis, et pro nihilo deputatus, jungit se Patribus Domini adventum praecedentibus qui eum nimio amore desideraverunt videre, de quibinus dixit apostolis: « Amen dico vobis: quod multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt . » « Et Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum . » Unde David magno succensus amore videndi eum in carne, dixit: « Excita, Domine, potentiam tuam, et veni , » per incarnationis mysterium. Et Isaias: « Utinam disrumperes coelos et descenderes . » Quod autem sequitur, desideravimus eum videre virum dolorum, id est positum in dolore et scientem patienter ferre infirmitatem, non dubitative
Abbreviated transcription (Latin):
ad celestia. & dicit. Cansurge amsurge
osgon induere fortitudine tua. que doci¬
disti ꝑnegationem. induere uestimentis
Quesunt ista uestimenta quib precipit̾
indui. Fides. spes. dilectio dĩ ⁊ prorimi
castitis. humilitas. cetereq uirtutes
quibus uestiuntur & ornantur sancti:
Acsi dicẽt aliis uerbis: Desere insideli¬
tatis errorem. ⁊ accipe fidem ⁊ honorem
omĩum instutum. omiaq ornamenti
doctrinarum ⁊ esto eiuittis scĩ: Quidam
codices habent eiurtis sei. quidam ciuittis
scã quodutrumq constare potest. Si
direrimus eiuitts scĩ neces se est ut sub¬
audiamus di. quia euuttis sc̃a dĩ fint

Expanded text:
ad coelestia, et dicit: Consurge, o ad coelestia, et dicit: Consurge, o Sion, induere fortitudine tua, quae cecidisti per negationem; induere vestimentisQuae sunt ista vestimenta quibus praecipitur indui? Fides, spes, dilectio Dei et proximi, castitas, humilitas, caeteraeque virtutes quibus vestiuntur et ornantur sancti. Ac si diceret aliis verbis: Desere infidelitatis errorem, et accipe fidem et honorem omnium virtutum, omniaque ornamenta doctrinarum, et esto civitas sancti. Quidam codices habent civitas sancti, quidam civitas sancta, quod utrumque constare potest. Si dixerimus civitas sancti, necesse est ut subaudiamus Dei, quia civitas sancta Dei fuit
Abbreviated transcription (Latin):
liatsunt upsi amed ⁊ꝑsis lumilia¬
uerunt cos roniani: qui & pestea perie¬
runt ⁊multti mala sustunerunt.
Ltt &iam masigni sp̃s qui eos humili¬
auerunt suadendo ut erucisigerent.
xp̃m. luumuliatisunt quia amiserunt
ꝑ dñi passionem potestaitẽ quã obtine¬
bant in toto mundo ⁊indie iudicri
humiliabuntur: adhuc cum taditi fu¬
erint penis infermi humiliat᷑ autem
una queq anima dum peaat serui¬
endo uicus: Iͣuite ᷝ mortem .⁊ captiuat᷑
adiabolo. Dun uero penitentiã agit
eleuatur. ⁊ consurgit in statu bane
ꝯꝑationis. ⁊ maligni sp̃s qui eam hu¬
miliauerant trahendo adculpã humi¬
liantur in inferno: Con surge cõsur¬
ros ⁊ ruituros innegationẽ xͥ. ⁊ min¬
fidelatitẽ: ti post modũ purimos illoꝵ
aofidem uenturos. alloquitur cos mͦ qui post
resurrexionem ⁊ ascensionẽ dñi predicantib
apłis erediderunt una die. TTI. ⁊ altera .U.
⁊ deuiceps multa milia ut consurgant de
iufidelitate ad sidem ꝑ fectam. ⁊ decerrenis

Expanded text:
 Humiliaverunt eos Romani, qui et postea perierunt, et multa mala sustinuerunt. Ita etiam maligni spiritus qui eos humiliaverunt suadendo ut crucifigerent Christum, humiliati sunt: quia amiserunt per Domini passionem potestatem quam obtinebant in toto mundo, et in die judicii humiliabuntur adhuc, cum traditi fuerint poenis inferni. Moritur autem unaquaeque anima dum peccat serviendo vitiis, ruit in mortem, et captivatur a diabolo; dum ergo poenitentiam agit, elevatur et consurgit in statu bonae operationis; et maligni spiritus, qui eam humiliaverant trahendo ad culpam, humiliantur in inferno. CAPUT LII. « Consurros et ruituros in negationem Christi et infidelitatem, et postmodum plurimos eorum fidem venturos, alloquitur eos modo qui post resurrectionem et ascensionem Domini praedicantibus apostolis crediderunt una die tri deinceps multa millia , ut consurgant de infidelitate ad fidem perfectam, et de terrenis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ tollm sipenitentiam egeris. Predix̃
suꝑius captiuitatẽ ⁊i miseriam eis futu¬
rami nunc ortaitur ad penitenciam
dicens: S iinquis egeris fructus dig¬
nos penitentie collam ate captiuitatis
nialũ ⁊ i rami indignacionis meae:
Non adicies ultra sub̾ post quam peniten¬
tiam egeris ut bibas illum sb calicem iđ
cem inmanu corum regum ⁊ popłorum
uł demonũ quitt bumiliauerunt qui
ꝓom̃ib quos decipiunt uindiectẽ suscipi¬
ent. ⁊ inmanu corum demonum
qui dixerunt amme tuȩ incuruare
ut tanseannis. id sub dete uicris ut
post ea requiescamus inte ⁊ conculcemꝰ
te: Ꝙ posuisti ut terram corpus cuum
hoc ÷ ut terrę adherer&. uł sic̃ territ
seuntib demonib uinalignns spĩtib
ut sicut uia om̃ib patte. itti tu pateres
teram ꝑtin&e impletum est qđ suꝑius
dirit. & humilialio eos quite lnumilia

Expanded text:
 tollam, si poenitentiam egeris. Praedixit superius captivitatem et miseriam eis futuram, nunc hortatur ad poenitentiam, dicens: Si, inquit, egeris fructus dignos poenitentiae, tollam a te captivitatis malum et iram indignationis meae. « Non adjicias ultra, » subaudis postquam poenitentiam egeris, « ut bibas illum, » subaudis cacem « in manu eorum » regum et populorum, vel daemonum « qui te humiliaverunt, » qui pro omnibus quos decipiunt vindictam suscipient. Et in manu eorum daemonum « qui dixerunt animae tuae, Incurvare ut transeamus, » id est subde te vitiis, ut postea requiescamus in te, et conculcemus te. « Et posuisti ut terram corpus tuum, » hoc est, ut terrae adhaereret. Vel sicut seuntibus » daemonibus et malignis spiritibus, ut sicut via omnibus patet, ita tu pateres teram pertinet, impletum est quod superius dixit: Et humiliabo eos q
Abbreviated transcription (Latin):
filium dĩ effeminatti est ⁊ amisit uirgi¬
nutecem suam. lunc soluit syon uineli
collt sui de illis dico quierediderunt
quandam predicantibus apłis baptiaa¬
ti suntt in nomine dñi iłu:. Quia haec
dic̃ dnis. gratis uentidati estis mabolo.¬
i sine argento redimemini: Gratis
id spontę ⁊ uoluntaerie uenundati sunt
diabolo: quia nichil boni acceperunt
capilato tracdentes filium dĩ morai. &
neque aliquid cõmodum inde ꝑceper̃.
nec aliqđ incõmodum euaserunt.I dõ
autẽ dic̃ ⁊ sine argento redimemnini.
quia sine aliqͦ luero ⁊ premio. ⁊ sirie
nris precedentib merias filius dĩ uos

Expanded text:
Filium Dei effeminata est, et amisit virgiFilium Dei effeminata est, et amisit virginitatem suam. Tunc solvit, Sion, vincula colli tui, de illis dico qui crediderunt, quando praedicantibus apostolis baptizati sunt in nomine Domini Jesu. « Quia haec dicit Dominus: Gratis venundati estis, et sine argento redimemini. » Gratis, id est sponte et voluntarie, venundati estis diabolo: quia nihil boni acceperunt a Pilato, tradentes Filium Dei morti. Et neque aliquod commodum inde perceperunt, nec aliquod incommodum evaserunt. Ideo autem dicit, et sine argento redimemini, quia sine aliquo lucro et praemio, et sine nostris praecedentibus meritis Filius Dei nos
Abbreviated transcription (Latin):
& apparuerunt multis in scam enuttitẽ.
que utiq time cemporis scã eẽ nori
poterat. quia infilium dĩ manus ini¬
serat. Int̾ ierłm autem ⁊ sion hoc distat
quia syon uocabatur arx & ciuitas dd̾.
Hierłm autẽ reliqua pars ciuittias. Iđ̃¬
q sequitur quia uon adicice ulqti
ut ꝑcranscat ꝑte in circumcisus & iti¬
gatus apeecatis. uł iniundus: Potest
& inmundus. si recte custodieris que
s momiibus & sensu ⁊ uoluntate ae
cupiditate praua tenenda: ut in om̃ib
simus purgati imundaci. Ercutere de
pultiere. peccatorum id expiate apeccato.
Consinge aopenitentum. Sed ierłm
instatu mentis ofilia sion captiua idest
quetam captiua teneris. solue uinela col¬
li tui. id anncula peceatorum ac blasphe¬
miarum. ut possis dieere eum psalmis¬
ta. disrupisti uncula mea. abi saeri¬
ficaho hostiam laudis. Non erat cunc
filia s captiua tenebatur. id iam ei
iiminebat captiiitiis que anegando

Expanded text:
et apparuerunt multis in sanctam civitatem, quae utique tunc temporis sancta esse non poterat, quia in Filium Dei manus miserat . Inter Jerusalem autem et Sion hoc distat, quia Sion vocabatur arx et civitas David. Jerusalem autem reliqua pars civitatis. Quodque sequitur: « Quia non adjiciet ultra ut pertranseat per te incircumcisus et imatus a peccatis, et immundus. Potest et immundus, si recte custodieris quaesed in omnibus, et sensu, et voluntate, ac cupiditate prava observanda, ut in omnibus simus purgati et mundi. « Excutere de pulvere » peccatorum, id est expia te peccato, « consurge » ad poenitentiam. « Sede » in statu mentis, o « filia Sion captiva, » id est quae jam captiva teneris, « solve vincula colli tui, » id est vincula peccatorum ac blasphemiarum, ut possis dicere cum Psalmista: « Dirupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. » Non erat tunc filia, sed captiva tenebatur, id est jam ei imminebat captivitas, quia negando
Abbreviated transcription (Latin):
dotem. neq proph&am. ueque apłm hñt
iuterpellatorem prose. quia uoluerunt
cos habere. Apłi i enĩ uoluerunt manũ
prebere id consolationem quoniodo erige¬
rentur S. concẽpti habeis dimiserunt
eos cranseuntes ao gentes: Duo sunt que

Expanded text:
dotem, neque prophetam, neque apostolum habent dotem, neque prophetam, neque apostolum habent interpellatorem pro se: quia noluerunt eos habere. Apostoli etenim voluerunt manum praebere, id est consolationem quomodo erigerentur; sed contempti ab eis dimiserunt eos, transeuntes ad gentes. « Duo sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. bibent om̃s peccatores terrę: E dñs
adieremiam: Sume inquit calicẽ dema¬
nu mea. ⁊ꝑpinabis eunecis gentib ad quas
mictãte. U sque ad fundũ calicis saporis.¬
id̾ mortẽ bibisti ⁊po casti usq ad feces.
id usque adfinem scłi sustinebis istam
captiuittitẽ: Id circo dic̃ usq ad fundum
bibisti ⁊usque ad feces. quia post illam
captiuitatem altera non  ueniat eis
manente semꝑ illa: Non est qui sustentae
eam eromib filiis eius quos genuit. et
non est qui apprehendat manum eius
ret exom̃ib filiis quos enuquit Quan¬
do exierunt de egypto habuerunt mo¬
isen qui sustenctiuit eos. ⁊orauit
ꝓ eis dicens ad dnm. aut dimictẽ ilł
hane nogam: aut deleme delibrd̾ tuo
I terum quando duecisunt inbabilonẽ
habuerunt danihelem  socios eius.
aliosqu ꝓph&as qui ad prehenderunt
manum coium d oꝑationem corum
⁊ sustenttuerunt eos sins precibus In
hac uero captunctite ultima neque sacer¬

Expanded text:
quitur: « Bibent omnes peccatores terrae. » Et Dominus ad Jeremiam: « Sume, inquit, calicem de manu mea, et propinabis cunctis gentibus ad quas mittam te. » « Usque ad fundum calicem soporisis, « bibisti et potasti usque ad feces, » id est usque ad finem saeculi sustinebitis istam captivitatem. Idcirco dicit usque ad fundum bibisti, et usque ad feces: quia post illam captivitatem altera non veniet eis, manentibus semper in illa. « Non est qui sustentet eam ex omnibus filiis quos genuit, et non est qui apprehendat manum ejus,ret, « ex omnibus filiis quos enutrivit. » Quando exierunt de Aegypto, habuerunt Mosen qui sustentavit eos, et oravit pro eis dicens ad Dominum: « Aut dimitte illis hanc noxam, aut dele me de libro tuo . » Iterum quando ducti sunt in Babylonem, habuerunt Danielem et socios ejus, aliosque prophetas, qui apprehenderunt manum eorum, id est operationem eorum, et sustentaverunt eos suis precibus. In hac vero captivitate ultima, neque sacer
Abbreviated transcription (Latin):
tus est xp̃s. suꝑte quando flent suꝑte
sieuc ineũgłio contineturi Quo dicit
iquacuor cominemorat. quequatuor irerũ
iuduo rediguntur. Uastitis inquit ⁊ con¬
tricio que unum significant ⁊ fames ⁊ gladiꝰ
inuenicetur: Filii tui ꝓiectisunt sub̾ desedib
suis inomĩs gentes ducti captun dormierunt
incapite om̃ium uiarum. id mortuisunt
ꝑ plateas diuersarum gentium nuda cor
mierunt sirut bestia illaqueata. Septu¬
agintti tansculerunt sieut bettt semi¬
coeta que esiba ealore soł cito floscidat
efficitur & alii uter pretes direrunt
siẽ onixillaqueatus que est bestia sacri¬
ficio non apttt: & est sensus. Sic bestia
que apellatur onir uenatorum retibus
illa queatur non habens quo fugiat diuq
fatigatur inibi inuolutti conquiesert
sic filii tui illaqueatisunt uinculis
⁊ fimibus peccitorum suorũ ubiq.
mortui ⁊ inter fec̾i. iacent non haben¬
tes aurilium quo iram dñi suadant.
Idcireo sub̾ quia non habes consolato¬

Expanded text:
quando flevit super te, sicut in Evangelio continetur . Duo dicit, et quatuor commemorat, quae quatuor iterum in duo rediguntur, « Vastitas, » inquit, « et contritio, » quae unum significant, « et fames, et gladius, » invenietur. « Filii tui projecti sunt, » subaudis de sedibus suis, in omnes gentes ducti captivi « dormierunt in capite omnium viarum, » id est mortui sunt per plateas diversarum gentium, nuda cormierunt sicut bestia illaqueata, Septuaginta transtulerunt sicut betasemicocta: quae herba calore solis cito floscida efficitur. Et alii interpretes dixerunt, sicut oryx illaqueatus, quae est bestia sacrificio non apta. Et est sensus: Sicut bestia quae appellatur oryx venatorum retibus illaqueatur, non habens quo fugiat, diuque fatigata inibi revoluta conquiescit: sic filii tui illaqueati sunt vinculis et funibus peccatorum suorum, ubique mortui et interfecti jacent, non habentes auxilium quo iram Domini evadant. « Idcirco, » subaudis quia non habes consolato
Abbreviated transcription (Latin):
non habuerunt. ꝓpħas. qui eorum filios
enutrirent in lege dĩ Ego destrautat
adõ. ⁊ desolatti aproprio uiro. dõ omĩ¬
potente : ⁊ isti subaudis nudei uł gen¬
tiles. credentes infilium dĩ: ubi hic¬
erant : Huius modi generatio spales
miratur aeccła: quomodo tã cito
manum mett̃. ⁊ ad popłos exalta¬
bo signũ meũ Dirit me mirari
aeccła unde tot filii ad fidẽ eius
uenerint. idõ respondit ds̃ pater
⁊dicit Miraris quomodo istasint.
Ego tibi ostendam: Ecce inquit
leuo iđ reuelo uł demonstro adgentes

Expanded text:
non habuerunt prophetas qui eorum filios non habuerunt prophetas qui eorum filios enutrirent in lege Dei. « Ego destituta » a Deo « et desolata » a proprio viro Deo omnipotente: « isti, » subaudis Judaei vel gentiles credentes in Filium Dei, « ubi erant? » Hujusmodi generatio spiritumiratur Ecclesia quomodo tam cito manum meam, et ad populos exaltabo signum meum. » Dixit se Ecclesia mirari unde tot filii ad fidem ejus venerint, ideo respondet Deus Pater et dicit: Miraris quomodo ista sint facta, ego tibi ostendam: Ecce inquit levo, id est revelo vel demonstro ad gentes
Abbreviated transcription (Latin):
abillis qui noluerunt credere: nunc
anguste erunt prehabittitoribus. hoc
est premulticudine gentium ad fidem
uenientium: ⁊ longe fugabuntur scribe
⁊ pharisei aromanis: qui obseruabant
te id̾ quite separabant adõ tuo. malo¬
suo eremplo. ł praua doctrina. Ad¬
huc dicent mnauribus tinis ofili. uł
oprimitiua aeccła. filii sterilicats tuȩ.
Uox patris ad silium ⁊ ad primitiuã
aeccłam : ⁊ quantum ad literam ꝑtinet.
filii sterilicatis uocantur: qui infide¬
lictte quidem natisunt s post e pre¬
fac spatium michi ut habitẽ. subaud̃¬
ingenabus. ⁊ nitoto niundo. Post ascensi¬
onem dñi ad celos tantum creuit fides
credentium ut non inuidea solũmodo
possent habictere: nisi spargerentur
sub in hoc quia dõ filios spirictiles non¬
enuqiui. ⁊ non pariẽs: cansmigratit
in babilonem. ⁊ captiua ductt & istos
quis enutrut. Idõ chicit sterilis
⁊ non paries. quia pꝰ aggeumͦ Rachariam.
⁊ malacinam. qui aeqͥras apellatur.

Expanded text:
dere, « nunc angustae erunt prae habitatoribus, » hoc est prae multitudine credentium ad fidem venientium; « et longe fugabuntur » scribae et Pharisaei a Romanis « qui absorbebant ei » id est qui te separabant a Deo tuo malo exemplo, vel prava doctrina. « Adhuc dicent in auribus tuis, » o fili, vel o primitiva Ecclesia, « filii sterilitatis tuae. » Vox patris ad filium, et primitivam Ecclesiam. Et quantum ad litteram pertinet, filii sterilitatis vocantur, qui in infidelitate quidem nati sunt, sed postea praenagogis; « fac spatium mihi ut habitem, » subaudiin gentibus et in toto mundo. Post ascensionem Domini ad coelos tantum crevit fides credentium, ut non in Judaea solummodo possent habitare, nisi spargerentur subaudis in hoc quia Deo spirituales enutrivi, « et non pariens transmigrata » in Babylonem « et captiva ducta. Et istos quis enutrivit? » Ideo dicit sterilis et non pariens, quia post Aggeum, Zachariam, et Malachiam qui Esdras appellatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cue misterium adimplendum. consurge
adrẽmẽdum genus humanum. induere
forcitudinẽ diuinicatis cuȩ. conta demones.
Confurge sicut indiebus antiquis. ingene¬
rationib scłorum. Q est sensus Sicut.
inantiquis temporibus auxiliatus es po¬
pulo tuo educens eim de egypco. ⁊ sicut
ingenerationib patrum nrõrum tuam
ostendisti foratudinem: sic modo uenens
in carne liberare genus humanũ demanu
diaboli: Numquid odñe ds̃ qui equalis
rasti draconem. id paraonem in mari.
berts popło cuo. qui posuisti ꝓfundum
maris uiam ut cansirent liberati celecti
tui & est sensus Sicuti hacc omnia
fecisti.sic quoq ueni ad saluandum. electũ¬

Expanded text:
tuae mysterium adimplendum: consurge tuae mysterium adimplendum: consurge ad redimendum genus humanum. Induere fortitudine divinitatis tuae contra daemones. « Consurge sicut in diebus antiquis in generationibus saeculorum. » Et est sensus: Sicut in antiquis temporibus auxiliatus es populo tuo educens eum de Aegypto, et sicut in generationibus patrum nostrorum tuam ostendisti fortitudinem, sic modo veni in carne liberare genus humanum de manu diaboli. « Nunquid » o Domine Deus, qui aequalis rasti draconem, » Pharaonem, in mari, beres populo tuo? « Qui posuisti profundum maris viam, ut transirent liberati » electi tui. Et est sensus: Sicuti haec omnia fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
tificat predestinatos ad inttm. haec : salus
dequa dic̃ symeon Uiderunt ocłi mei salu¬
ture tuum: Et iacob Salutare inquit tinĩ
expectabo dñe. Audite me o apłi ⁊ creden¬
corum sub fidelium: non solũmodo more
taliter: requirendti. Audite me id÷ in¬
celligite doctrinam euuangelicam: ⁊ opere
studente adimplere. Nolite timere oapłi ob
sionem et blasphemias corum ncamueritis:
Tale est illud quod ineugłio conciner tim.
Nolite timere cos qui occidunt corpus. Sic̃
enim uestimentum sb̵ consumitur uerme
sic deuorabat cos anet. que ꝓprian similit̃
constientiam significat Aliter. Sic̃ uestim̃¬
tum uecustate & tinec consumitur sic
obprobrium illorum eum ꝑseqͥutorib ꝑtran¬
sibit: Salus autem mec. xp̃s insempiternũ
nerationem. id in omĩa tempora fucurit.
uł ingeneratione iudeorum. ⁊ generationẽ
dĩ. obrachium dñi. id ÷ fili dĩ alcissimi surge
de gła paterne maiesttitis ad incarnations

Expanded text:
ficat praedestinatos ad vitam. Haec est salus de qua dixit Simeon: « Viderunt oculi mei Salutare tuum . » Et Jacob: « Salutare inquit tuum exspectabo, Domine . » « Audite me, » o populi et credeneorum, » subaudis fidelium: non in ore tualiter est requirendus. « Audite me, » id est intelligite doctrinam evangelicam, et opere studete adimplere. « Nolite timere, » o apossionem, « et blasphemias eorum ne metuatis. » Tale est illud quod et in Evangelio continetur: « Nolite timere eos qui occidunt corpus . » « Sicut enim vestimentum, » subaudis consumitur verme, sic devorabit eos tinea, » quia similiter conscientiam propriam significat. Aliter: sicut vestimentum vetustate et tinea consumitur, sic opprobrium illorum cum persecutoribus pertransibit. « Salus autem mea » Christus nerationem, » id est, in omnia tempora futura. Vel in generatione Judaeorum, et generationem Dei. O brachium Domini, id est Filii Dei altissime, surge de gloria paternae majestatis ad incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
terram: & formidasti iugiter totadie id
om̃i tempore passionis afacie furoris eius
ꝑseq̾ritoris. quite cribulabat incorpore et
parauerat adꝑdendũ inanima: non re¬
cordans illud. noli timere eos quioccidunt
corpus quia animam non possunt occide:
U biest nunc furor tribulantis: alloquit᷑
popłm fidelem. ut consideraret quomodo ꝑ
consolidet eos in fide Cito ueniet subaudis
filius mis̃ ꝑincarnationis misterium. gra¬
diens scđm humanitatem ad aꝑiendum
cor suꝑborum hominum: uł aceiam ad aꝑi¬
endum infernum. ⁊ non interficiet usque
adintornetionem. id non daminabit statim
ut uenerint peceatores. s expecttant ad pe¬

Expanded text:
terram. Et formidasti jugiter tota die, » id terram. Et formidasti jugiter tota die, » id est omni tempore passionis « a facie furoris ejus » persecutoris « qui te tribulabat » in corpore « et! paraverat ad perdendum » in anima, non recordans illud: « Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . » « Ubi est nunc furor tribulantis? » Alloquitur populum fidelem, ut consideret quomodo omneconsolidet eos in fide. « Cito veniet, » subaudis Filius meus per incarnationis mysterium « gradiens » secundum humanitatem « ad aperiendum » cor superborum hominum, vel etiam ad aperiendum infernum. Et non interficiet usque ad internecionem, id est, non damnabit statim ut venerit peccatores, s
Abbreviated transcription (Latin):
oñe in scła scłorũ laudabunt. d. haee
non possunt abere scĩ inpresenti scĩo
positi: unde ⁊ sequicur: Gaudium ⁊ le¬
suꝑius populus fidelis orando addnm
consurge adnos saluandos. respondit
ipse ꝑprophceam. Ego inquiens conso¬
laboruos: ⁊ non amplius Non potentes
huius scłi. non sapientes huius mundi:
Quis cu ochoius fidelium ut timeres
id ut timere debeas ab homine mortidi
⁊afilio hominis. qui quasi fenum eito areseꝙ
ioblitus es dm̃ saluatoris tui. Alloquitur
chorum apłorum ut non timeat seuiciam et
cormentai hominum quia ipsi ꝑibunt ec
ꝑtransibunt sicut fenum quod cito arescce.
quia omĩs earo fenum: & alloquitur aetiã
illos qui timore passionis ꝑterrtre negte¬
uerant eum. ut erubescant insua iniqui¬
cate. ⁊ roborentur infide agentes peniten¬
ciam: Quando inquit cimiusti hominẽ
mortalem tp̃r afflietionis. amisisti cimorẽ
creacoris tui: qui tetendit celos ⁊ fundait

Expanded text:
ne, in saecula saeculorum laudabunt te. » Haec non possunt habero sancti in praesenti saeculo positi; unde et sequitur: « Gaudium et laesuperius populus fidelis orando ad Dominum, consurge ad nos salvandos: respondet ipse per prophetam: Ego inquiens consolabor vos, et non alius. Non potentes hujus saeculi, non sapientes hujus mundi. « Quis tu, » o chorus fidelium, « ut timeres, » id est ut timere debeas « ab homine mortali et a filio hominis, qui quasi fenum cito arescet: et oblitus es Domini factoris tui? » Alloquitur chorum apostolorum, ut non timeat saevitiam et tormenta hominum, quia ipsi peribunt et transibunt sicut fenum quod cito arescet: quia omnis caro fenum. Et alloquitur etiam illos qui timore passionis perterriti negaverant eum, ut erubescant in sua iniquitate, et roborentur in fide agentes poenitentiam. Quando inquit timuisti hominem mortalem tempore afflictionis, amisisti timorem Creatoris tui. « Qui tetendit coelos, et fundavit
Abbreviated transcription (Latin):
uesburentũ atteretur. hoc ÷ deficiet
⁊ habictitores eius id om̃s bestie uolu¬
cresq et om̃s creature que inuente fu¬
erint cune temporis inea. sicut haec interi¬
bunt. id omĩa morientur Idem est qđ dñs¬

Expanded text:
vestimentum atteretur, » hoc est deficiet, « et habitatores ejus, » id est omnes bestiae, volucresque, et omnes creaturae quae inventae fuerint tunc temporis in ea, « sicut haec interibunt, » id est omnia morientur. Idem est quod
Abbreviated transcription (Latin):
lentibus cẽdere. genailes ad fidem uocarent᷑.
Hacc  diximus erꝑsona filu dĩ ꝓlatti sunt.
hoc uero quod sequitur uor patris est de
filio: Prope est iustus m̃s. id÷ prope est
ut nascatur exuirgine filius ms. non
morabitur ampliuis. Egressus est saluator
m̃s. id iam aine genitus egrediecur ex¬
q̃r amatre. Iustum apellat dñs pater
filium suum & saluatorem. quia ꝑillũ
iustifieat ⁊ saluat om̃s electos suos Qđ
autem subiungit. ⁊ brachia mea popłos
iudicabunt. A płos uult intelligi ⁊ apłicos
Cum sederit inquiens filius hominis
insede maiestitaᷤ sue. scdelicis iuos

Expanded text:
ntiles ad fidem vocarentur. Haec quae diximus, ex persona Filii Dei prolata sunt: hoc vero quod sequitur, vox Patris est de Filio. « Prope est justus meus, » id est, prope est ut nascatur ex virgine Filius meus: « non morabitur amplius. Egressus est Salvator meus, » id est jam a me genitus: egredietur tempore a matre. Justum appellat Dominus pater filium suum et Savatorem, quia per illum justificat et salvat omnes electos suos. Quod autem subjungit, « et brachia mea populos judicabunt, » apostolos vult intelligi et apostolicos it, dicens: « Cum sederit inquiens Filius hominis in sede majestate suae, sedebitis et
Abbreviated transcription (Latin):
Quisub filius dĩ ambulauit intene¬
bris. ⁊ nonest lumen ei. ĩd gła in illo
popło siẽ ipse dixit. Nemo ꝓphoca
sine honore: nisi in pacria sua. Quod
ergo lumen ułque gla erat filio dĩ
quando conspuebatur ⁊ colaphis ce¬
debatur. dicamꝰ ⁊ alit̾ referentes
hoc adgentiles Qui gentilis popłs
ambrilauit intenebris infidelicatis.
⁊ non erat ei lumen incorde: id ÷ ap̃s
quidixit. Egosum lux minidi.S

Expanded text:
is Filius Dei, « ambulavit in tenebris, et non est lumen ei, » id est gloria in illo populo, sicut ipse dixit: « Nemo propheta est sine honore, nisi in patria sua . » Quod ergo lumen vel quae gloria erat Filio Dei quando conspuebatur et colaphis caedebatur? Dicamus et aliter, ad gentiles hoc referentes. Qui gentilis populus ambulavit in tenebris infidelitatis, et non erat ei lumen in corde, id est Christus, qui dixit: « Ego sum lux mundi . » Sed
Abbreviated transcription (Latin):
filios hominum: Que questio hłc
modo soluitut: Quia non est refe¬
renda iftit dehonestitno ad faciem
⁊uultum illius. s ad ignominiam
passionis: Dum enĩ uiderent dñm.
conspui. erueifigi. & inter inquos re¬
puttiri: illi qui uidentes eiꝰ miracula
ante passionem dixerunt. qualis est
hic: putti uerunt non eẽ illũ filium
dĩ.s despectũ : ⁊ nouissimmi uirorum.
gentes multtis. Inuereri. cescaimento
isꝑgebatur ꝓopulo̾ sanginne agni set
non mĩdabatur upbectus. U enicos¬

Expanded text:
filios hominum? Quae quaestio hoc filios hominum? Quae quaestio hoc modo solvitur, quia non est referenda ista dehonestatio ad faciem et vultum illius: sed ad ignominiam passionis. Dum enim viderent Dominum conspui, crucifigi, et inter iniquos reputari: illi qui videntes miracula ejus ante passionem dixerunt: Quis est hic? pataverunt non esse illum Filium Dei, sed despectum et novissimum virorum. gentes multas. » In Veteri Testamento, aspergebatur populus sanguine agni, sed non mundabatur a peccatis. Veni
Abbreviated transcription (Latin):
post resurregionem suam incordibus
gentium papłorum suorum predieatio¬
nem. ul eciam exaltahit̾ desepulchro
tis. Filius dĩ sedm humanitattẽ serius
apellatur. quia cum informa dĩ ẽet
humiliauit semoe ipsum factus hobe¬
diens patri ꝓnohis. usque admortem
& quia hoc egit. exalcauit illũ deus
pater ad dexceram suam dãs illi nom̃
quod est suꝑ om̃e nomen: ut filius
id est sic̃ admiratisunt suꝑte multi.
sub ante passionẽ tuam. iudentes
signa nniracula ate fieri. sic ingloriꝰ
erit inter iiros aspectus eiꝰ tempore
passionis eiꝰ. uidentes eum conspui et
flagellari atq adultimum crucifigi.
di patris ad filium. Isto in loco nori
seruatur ordo hiscone. Suꝑiꝰ enĩ locu¬
tusest ꝓphaea ex ꝑsona dĩ patris deas¬
censione filii dĩ. modo reueruaur
ad passionem illius. & quesio lnc orit̾
quare dicat ps alin ista: S petiosus
forma pre filus hominũeum
hic dieat ds̃ pater ꝑ prosham. qđ
ingloriͥs erit aspectus eiꝰ inter

Expanded text:
rectionem suam in cordibus gentium apostolorum suorum praedicatione; vel etiam exaltabitur de sepulcro tis. Filius Dei secundum humanitatem servus appellatur, quia cum in « forma Dei esset, humiliavit semetipsum, factus obediens Patri usque ad mortem ; » et quia hoc egit, exaltavit illum Deus Pater ad dexteram suam, dans illi nomen quod est super omne nomen, ut Filius id est sicut admirati sunt « super te multi, » subaudis ante passionem tuam, videntes signa et miracula a te fieri, « sic inglorius erit inter viros aspectus ejus, » tempore passionis, videntes eum conspui et flagellari, atque ad ultimum crucifigi; Dei Patris ad Filium. Isto in loco non servatur ordo historiae. Superius enim locutus est Propheta ex persona Dei Patris de ascensione Filii Dei, modo revertitur ad passionem illius. Et quaestio hic oritur quare dicat Psalmista: « Speciosus forma prae filiis hominum . » Cum hic dicat Deus Pater per prophetam, quod inglorius erit aspectus ejus inter
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia Sieut uestimencum
duob modis consinnit᷑ uetustate
tp̃ris ⁊tinea: itti illi quia tẽpore
rl. annorimm sibi dato ad peniten¬
tiam noluerunt conuerti. cõcritis
ad uenientib romanis. & ir ipsa
tribulatione ꝓpria conscientia tor¬
quebantur: eo qđ noncredidisseł
in xp̃o. uł eciam mͦ. positi inpenis
inferni. recordatione ꝓpriȩ consci¬
entie torquent᷑ Quis ex uobis in¬
fidelib iudeis timens dm̃. audiens
filii sui. dicentis penitentiã agite.
⁊ ope ad implece. Nullus Duo
sunt timores: sicut ⁊ due seruitu¬
tes Est timor seruilis quo tun&&
seruus dnm timens flagellari ab illo. et
est timor amoris. quotimet filius patrẽ
sperans ab illo heredicatem accipere.
dequo timore hic loquitur adiudeos.
qui dõ seruire icimere debuerant.
quatimis ab illo hereditatẽ patrie ce¬
lestis mererent᷑ accipere: Iste ÷ timior.

Expanded text:
conscientia. Sicut vestimentum conscientia. Sicut vestimentum duobus modis consumitur, vetustate temporis, et tinea: ita illi quia tempore quadraginta annorum sibi dato ad poenitentiam noluerunt converti, contriti sunt advenientibus Romanis, et in ipsa tribulatione propria conscientia torquebantur eo quod non credidissent in Christo. Vel etiam modo positi in poenis inferni, recordatione propriae conscientiae torquentur. « Quis ex vobis » infidelibus Judaeis « timens Deum, audiens, Filii sui, dicentis: « Poenitentiam agite : » et ope adimplet? Nullus. Duo sunt timores, duae et servitutes. Est timor servilis quo timet servus dominum, timens flagellari ab illo; est et timor amoris, quo timet filius patrem, sperans ab illo haereditatem accipere. De quo timore hic loquitur ad Judaeos, qui Deo servire et timere debuerant: quatenus ab illo haereditatem patriae coelestis mer
Abbreviated transcription (Latin):
Ib fuit inpassione. idõ nonsum
confusus: idõ non erubui. neq susti¬
nui obꝑbrium: Tunc sustineret¬
confusionem sitercia die non resurrex¬
issoe Idõ quia ipse est auriliator ĩs.
Posui faciem meam ut peqram duris
illum quando dixit: Hic est filius
dilectus. in quo complacuit michi.¬
⁊ quando tercia die illum suscretiuit:
Quis contradicet michi.  id quis
potest dicere me non esse iustum.
S temus simul sub adiudicium: Iuis
est aduersarius m̃s Accedat ad
me. Tale est ifcud qđ ⁊ in eũgłio
dicit. Quis inquid ex uobis argu¬
& me depeccato Et est sensus
suꝑioris uersiculi Siquis inquit
ex uobis iudeis puctit me iuste cru¬
cifiximi. & aliquod fecisse peccatum.
accedat adme ut iudicemus simul:
Ecce dñs ds̃ auxiliator m̃s: Iuis
est ex uobis qui condempnet me
Nullus potest me condempnare:
Ecce om̃s udei qui michi contra¬
dicunt quasi uestimentum conte¬
rent᷑. tineai comedet eos. id ꝓpria

Expanded text:
 fuit in passione, « ideo non sum confusus, » ideo non erubui, neque sustinui opprobrium. Tunc sustineretconfusionem, si tertia die non resurrexisset. Ideo, quia ipse est auxiliator meus, « posui faciem meam ut petram durissillum, quando dixit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Et quando illum tertia die suscitavit: Quis contradicit mihi? Id est, quis potest dicere me non esse justum? « Stemus simul, » subaudis ad judicium. « Quis est adversarius meus? » accedat « ad me. » Tale est illud quod et in Evangelio dicit: « Quis inquit ex vobis arguet me de peccato? » Et est sensus superioris versiculi: Si quis inquit ex vobis Judaeis putat me juste crucifixum et aliquod fecisse peccatum, accedat ad me ut judicemus simul. « Ecce Dominus Deus auxiliator meus, quis est ex vobis qui condemnet me? » Nullus potest me condemnare. « Ecce omnes Judaei, qui mihi contradicunt, quasi vestimentum conterentur, tinea comedet eos, » id est propria
Abbreviated transcription (Latin):
Quod dicit dñs dedic michi linquã
eruditam: uor humanicias est.
seđm hoc et post passionẽ ⁊ resurrec¬
tionem dixit. data est michi omĩs
pocestas Quantum enĩ addiuini¬
tatem ꝑtinet: omĩa possidet aet̾¬
tatis uł predicationis. mane erigio
michi aurem iđ intellectũ mentis.
ut audiam illum quasi magistrum:
ine alia loquar nisi que abillo audi¬
erd: Dehoc dic̃ ipse: in eũgłio iołns.
Ego ameipso non loquor Loquitur
dñs in hore discipuli qui matutino
tempore amagistro docetur.
congradico. id contra uoluntatem
illius non ago: retrorsum non habii.
hoc ÷ auoluntate illius non recessi.
quia quebeneplacitasunt ei facio
semꝑ: Corpus meum dedi ꝑcuti¬
entibus. iudeis ⁊ militib romanis.
ꝓsalute generis humani. ⁊ genas
meas uellentibus Q enesunt loca
ubi primum barba nascit᷑ Tunc
dedit genas suas siue barbã ad
uellendum. quando uelauerunt
faciem eius. ⁊dabant ei alapas.
ipso non contendente. Faciem iđd¬

Expanded text:
icit, Dominus dedit mihi linguam eruditam, vox humanitatis est: secundum quam et post passionem ac resurrectionem dixit, « Data est mihi potestas omnis . » Quantum enim ad divinitatem pertinet, omnia possidet aetetatis, vel praedicationis. « Mane erigit mihi aurem, » id est intellectum mentis, « ut audiam » illum « quasi magistrum » et ne alia loquar nisi quae ab illo audiero. De hoc dicit ipse in Evangelio Joannis: « Ego a meipso non loquor . » Loquitur Dominus more discipuli, qui matutino tempore a magistro docetur. contradico, » id est contra voluntatem illius non ago. « Retrorsum non abii, » hoc est a voluntate illius non recessi, quia quae placita sunt ei facio semper. « Corpus meum dedi percutientibus, » Judaeis et militibus Romanis, pro salute generis humani , « et genas meas vellentibus. » Genae sunt loca abi primum barba nascitur: tunc dedit genas suas sive barbam ad vellendum, quando velaverunt faciem ejus, et dabant ei alapas, illo non contemnente. « Faciem