comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi cã. aerem montẽ ꝑietẽ. Qd̾ nõ ip̃m qͥ¬
dem aliquatenus posses si nõ aͣ ex parte ip̃m
linmẽ corꝑis tui ꝓ sui ingenita seremtater
ꝑspicuitate celesti lumini sinule eẽt. Non
deniq alt̾m membroꝵ corꝑis capax est lu¬
minis obmultã deniq dissimlitudinẽ. siuͦ
ip̃e oculus ꝯturbatus fu̾it lumini ꝓpinqua¬
bit minirũ ob amissam sumlitudinẽ. Ꝙd
gͦ turbatus nullatenꝰ serenũ solem in det
pp̃ dissimilitudinẽ. serenus aliquatiuꝰ uid
pp̾ nõ nullam similitudinẽ. ꝓfecto si pari
ꝓrsus puritati ingeret: ideret om̃io ĩ of¬
fensa acie eũ sicuti ẽ pp̃ õiodam similitu¬
dinẽ. Ita ⁊ solem ⁊ iusticie illũ qͥ illumiãt
omnẽ ohoĩem uenientẽ in hũc mũdũ. ui¬
dere in hoc mũdo sicut illuminat illumĩa¬
tus põt tamqͣm iam in aliquo simuł. fi¬
cuti ẽ om̃io nõ põt tamqͣm nõ dũ ꝑfecte

Expanded text:
 montem, parietem. Quod nec ipsum quidem aliquatenus posses, si non aliqua ex parte ipsum lumen corporis tui, pro sui ingenita serenitate et perspicuitate, coelesti lumini simile esset. Non denique alterum membrum corporis capax est luminis, ob multam utique dissimilitudinem. Sed nec ipse oculus, cum turbatus fuerit, lumini propinquabit, nimirum ob amissam similitudinem. Qui ergo turbatus, nullatenus serenum solem videt propter dissimilitudinem; serenus aliquatenus videt propter nonnullam similitudinem. Profecto si pari prorsus puritate vigeret, videret omnino inoffensa acie eum sicuti est, propter omnimodam similitudinem. Ita et solem justitiae illum, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum, videre in hoc mundo, sicut illuminat, illuminatus potest, tanquam jam in aliquo similis; sicuti est, omnino non potest, tanquam nondum perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
Omis paterfamilias dñs qͥ suoꝵ dome¬
ticoꝵ curam gerit maxime in diebuᷤᷤ
malis ut alateos in fame cibans illos pane
inte ⁊ intellectus. ⁊ sic nut̾ens ad uitã etnã¬
Ac pascens ita puto inchominꝰ pascitur ipse.
⁊ quidẽ escis quib libent̾ uescitur ꝓfectibus
nostris. Etem̃ gaudiũ dñi fortitudo nr̃a. Ita¬
ficiens ⁊ de nr̃o eq̃ spiritali ꝓfectu gaudens.i
sib enis pñia mea. cib enuis salus mea. cib eꝰ
ego ip̃e. an u̾o cm̾em tamqͣm panẽ manduca¬
bam. Ego aut̃ qr peccator sũ: cimis sũ ut mã¬
unior cũ informor. Nolite miraui hoc ⁊ mã¬
ducatuo qr manducatur a uobis. quo amꝰ
illi astringamur. Non sane alias ꝑfc̃e uni¬
mur illi Etem̃ si manduco ⁊ nõ manducor
indebttur in me ille̾ ee s nõdum in illo ego.
Qd̃ si manducor qͥd̾e nõ manduco me in se
hr̃e ille. s nͨ ⁊̃ in me eẽ uideb̾r. nec erit ꝑfecta
unicio ĩ moquouis hoꝵ. s cũ manducetur uͭ

Expanded text:
onus paterfamilias, qui suorum domesticorum curam gerit, maxime in diebus malis, ut alat eos in fame, cibans illos pane vitae et intellectus, et sic nutriens ad vitam aeteAt pascens, ita puto, nihilominus pascitur ipse, et quidem escis quibus libenter vescitur, profectibus nostris. Etenim gaudium Domini, fortitudo nostficiens, et de nostro aeque spirituali profectu gaudens. Cibus ejus poenitentia mea, cibus ejus salus mea, cibus ejus ego ipse. Annon cinerem tanquam panem manducat? Ego autem quia peccator sum, cinis sum, ut maunior cum conformor. Nolite mirari hoc: manducat nos, et manducatur a nobis, quo arctius illi astringamur. Non sane alias perfecte unimur illi. Nam si manduco et non manducor, videbitur in me esse ille, sed nondum in illo ego. Quod si manducor quidem, nec manduco; me in se habere ille, sed non etiam in me esse videbitur; nec erit perfecta unitio in uno quovis horum. Sed enim manducet
Abbreviated transcription (Latin):
dilectus ẽ. ac ꝑ ħ nec ip̃e in do̾ nec d̾s i eo. hec
dc̃a sũt ad dand̾a differenciã int̾ illam ꝯnexi¬
onẽ. qr pat̾ ⁊ filius unũ sũt. ⁊ illam qua ad¬
herens dõ aĩa unus sp̃c est ne forte qr leg᷑ de
hõĩe manente in caritate. qr in dõ manet ⁊
deus meo. ⁊ ñc̃ de filio qd̾ nichominꝰ in pr̃e

Expanded text:
nec Deus in eo est. Haec dicta sint ad dandam differentiam inter illam connexionem, qua Pater et Filius unum sunt, et illam qua adhaerens Deo anima, unus spiritus est, ne forte quia legitur de homine manente in charitate, quia in Deo manet, et Deus in eo; et item de Filio, quod nihilominus i
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾ qr ẽ. nec .n. factiua ẽ s natiua. sũt in se¬
se pr ⁊ filius nõ solũ mesfimabili s ⁊̃ ĩcõ¬
p̾hensibili modo sui ip̃oꝵ capabiles pariter
⁊ capaces. S sane ita capabiles ut nõ ꝑti¬
cipabiles. ita capabiles ut nõ ꝑticipes. Est
ant. ⁊ est filius in patre a quo ut mĩqͣm ẽ¬

Expanded text:
 est. Nec enim factitia est, sed nativa. Sunt in sese Pater et Filius, non solum ineffabili, sed etiam incomprehensibili modo sui ipsorum capabiles pariter et capaces: sed sane ita capabiles, ut non partibiles; ita capaces ut non participes  cuit; et est Filius in Patre, a quo ut nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
auiditas uł se subtrahet suauitas uł frau-¬
dabit u̾itas. uł deficiet et̾itas: Qd̃ si meter¬
nũ extenditur indendi copia ꝑit̾ ⁊ uoluntas
quomodo nõ plena felicitas: Nil qͥppe aut de¬
est iam semꝑ udentib aut suꝑest sꝑ uolẽ¬
tib. At talis uisio nõ ẽ uite p̾sentis: s in no¬
uissimis reseruatur. de d̾uĩsis medis

Expanded text:
aviditas, vel se subtrahet suavitas, vel frauaviditas, vel se subtrahet suavitas, vel fraudabit veritas, vel deficiet aeternitas, quid si in aeternum extenditur videndi copia pariter quomodo non plena felicitas? Nil quippe aut deest jam semper videntibus, aut superest semper volentibus. 2. At talis visio non est vitae praesentis, sed in novissim
Abbreviated transcription (Latin):
Isio futura stat qr forma stat q̃ nũc
uidetur. Est .ii. nec ulła capit ex eo qd
est fuit uł erit. mutacõem tolle nempe fu¬
it ⁊ erit. uñ iam mirtacõ aut incissitudĩs
obumbracõ : aut qͥcꝙͣ ueniens ex eo ꝙ fuit
nõ cessat tendere id qd̃ erit. tnsitũ sane h̃t
ꝑ est. s oĩo nõ est: Nam quoniͦ est qd̃ nũ̃¬
qͣm in eod̾e statu ꝑmanet : solũ ꝓinde est
uere qd̾ nec affuit p̾ciditur nec abent expũ¬
gitur. s solũ atq inexpugnabile remanz
ei ẽ ⁊ manet qd̃ est. Nec fint sane tollit
uendicat u̾m eẽ. id ẽ increabile. int̾minabi¬
le inuariabile. Cum gͦ sic ẽ ip̃e qui sic est
nu̾o qͥ nõ sic aut sic ẽ uidetur ficut ẽ: stat
unsio qr nlła ei int̾polat incissitudo. Et tũc
ille ewang᷑ unus om̃ib qͥ sic uident deua¬
rius redditur in una sp̃e que offertur. Nam
⁊ qd̃ apparet ut innariabile in se ẽ. ita ĩua¬
riabilit̾ in se ẽ intuentib p̾sto ẽ. ⁊ quib

Expanded text:
isio stat, quia forma stat quae tunc videtur; est enim: nec ullam capit ex eo quod est, fuit, vel erit, mutationem. Tolle nempe: Fuit et Erit; unde jam transmutatio aut vicissitudinis obumbratio? At quidquid veniens ex eo quod Fuit non cessat tendere in id quod Erit, transitum sane habet per Est, sed omnino non est. Nam quomodo est, quod nunquam in eodem statu permanet? Solum proinde vere est, quod nec a Fuit praeciditur, nec ab Erit expungitur; sed solum atque inexpugnabile remanet ei Est, et manet quod est. Nec fuit sane tollit vindicat verum esse, id est increabile, interminabile, invariabile. Cum igitur ipse qui sic est, imo qui non sic aut sic est, videtur sicuti est; stat, nulla eam interpolat vicissitudo. Et tunc ille de Evangelio unus omnibus, qui sic vident, denarius redditur in una specie quae offertur. Nam et quod apparet, ut invariabile in se est, ita invariabiliter intuentibus praesto est; et quibus
Abbreviated transcription (Latin):
q ip̃is medułt cordis celitus illapsũ susci¬
piat ħeat q p̾sto q̃m desiderat nõ figurat̃
s infusum nõ apparentẽ s afficientẽ. Nec
dubiũ quĩ eo iocũdiorẽ quo intus nõ foris.
u̾bũ nempe ẽ nõ sonans s penetnͣs nõ lo¬
quax s efficax. nõ obstrepens aurib set
affectib blandiens facies est nõ formata
set formans nõ ꝑstringens oculos corꝑis
s faciem cordis letificans gͣta quippe amo¬
ris mim̾e u̾o colores. Non tñ adhuc illum
dix̾im apparere sicuti ẽ qͣmuis nõ om̃io aͦ
hoc modo exhibeat qͣm qd̃ est. Neq .i. uł
sic ꝯtinue p̾sto erit qͣmuis deuotissimis
mentib. s nec uniformit̾ om̃ib. Oportet.
namq ꝓ uariis aĩe desideriis d̃me gustũ
p̾sencie uanari/ ⁊ infusum saporẽ suꝑne
dulcedinis duu̾ss appetentes amini alit̾
atq aliter oblectare palatũ. ꝙ magni

Expanded text:
que ipsis medullis cordis coelitus illapsum suscipiat, habeatque praesto quem desiderat non figuratum, sed infusum; non apparentem, sed afficientem; nec dubium quin eo jucundiorem quo intus, non foris. Verbum nempe est, non sonans, sed penetrans; non loquax, sed efficax; non obstrepens auribus, sed affectibus blandiens. Facies est non formata, sed formans; non perstringens oculos corporis, sed faciem cordis laetificans: grata quippe amoris munere, non colore. 7. Non tamen adhuc illum dixerim apparere sicuti est, quamvis non omnino aliud hoc modo exhibeat quam quod est. Neque enim vel sic continue praesto erit, quamvis devotissimis mentibus, sed nec uniformiter omnibus. Oportet namque pro variis animae desideriis divinae gustum praesentiae variari, et infusum saporem supernae dulcedinis diversa appetentis animi aliter atque aliter oblectare palatum. Deni
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾as ⁊ naturas hõi uempe ⁊ d̾o sua ciq et
natura ⁊ sb̃a est. cũ pr̃is filiiq cõstat peĩ¬
tus ẽẽ unũ. uides illam nec unitatẽ ẽẽ. set¬
qͥd̾e huic singulari fũme q unitati compa¬
retur. Nam quomͦ unitas nͥ nin̾ius nat᷑aꝵ¬

Expanded text:
uras, homini nempe et Deo, sua cuique et natura, et substantia est, cum Patris Filiique constet penitus esse unam. Vides illam nec unitatem esse, siquidem huic singulari summaeque unitati comparetur. Nam quomodo unitas, ubi numerus nat
Abbreviated transcription (Latin):
dñm iurans ⁊ statuens custodire iudicia iꝰ¬
si te mardescere sencias amore eiꝰ. Eteñ u¬
uem coq̃ns s e nõ excoq̃ns. mouens: nõ ꝓmo¬
uens. Gantũ quid excitand̃ p̾mittitur ⁊ p̾¬
parand̾ simł q ad ꝯmouend̾ qͥd ex te sis.
quo dulcius sapiat postinod̃ qͥd ex deo mox
ers. Atu̾o ignis qͥ d̾s est ꝯsumit qͥd̾e s nõ af¬
fligit. ardet suauit̾. desolatur felicit᷑. Este¬
m̃ uere carbo desolatorius. s qͥ sic in iniciaco¬
cerreat iñ ignis ut m aĩa incẽ exhibeat une¬
cõnis. Ergo inuͥtute qͣ immitaris ⁊ ĩ amor

Expanded text:
Dominum, jurans et statuens custodire judicia juDominum, jurans et statuens custodire judicia jusi te inardescere sentias amore ejus. Etenim uexcoquens, movens, nec promovens. Tantum ad excitandum praemittitur et praeparandum, simulque ad commonendum quid ex te sis, quo dulcius sapiat postmodum quod ex Deo mox eris. At vero ignis qui Deus est, consumit quidem, sed non affligit, ardet suaviter, desolatur feliciter. Est enim vere carbo desolatorius, sed qui sic in vitia exerceat vim ignis, ut in anima vicem exhibeat unctionis. Ergo in virtute qua immut
Abbreviated transcription (Latin):
sciens q emulacio iusti ⁊ beniuolencia it̾ fa¬
ciunt ei qͥ ascendit suꝑ occasũ. Bonus occas
cũ ad correpod̾em iusti fit ħo ⁊ corruit uiciũ.
⁊ dñs ascendit fuꝑ illud ꝯulcans hoc pedib
⁊ ꝯterens uere surgat. Non gͦ ꝯtempuẽda
increpacõ iusti q̃ rinua pecc̃i cordis cordis sa¬
nitas ẽ. n ͨ tñ ⁊ dĩuia ad dĩam.¶ S nec ullus oĩ¬
no sermo qͥ edificet ad pietatẽ. ad uͥtutes ad
mores optimo negligent̾ ẽ audiendus qũi
⁊ illic iter quo ostendit᷑ salutare dei. Quod.
so fastidio cũ desiderio audiat᷑ iam nõ modo
uenire sponsus s accelerare id ẽ cũ desiderioi
uenie credendus est. Illius namq desideriũ
tere. in de ẽ qd̾ ip̃e festinat intrare. Iam si
uti in recordacẽe pect̾i recordare tũc de quo
scriptura dicit. qr ignis añ ip̃m p̾cedet ⁊ ip¬
qui tribulato sũt corde. Si u̾o nõ solũ com ̃¬
ping̾is in sermoue illo. s ⁊ ꝯu̾t̾is totus ad

Expanded text:
sciens quia aemulatio justi et benevolentia iter faciunt ei qui ascendit super occasum . Bonus occasus, cum ad correptionem justi stat homo, et corruit vitium, et Dominus ascendit super illud, conculcans hoc pedibus, et conterens ne resurgat. Non ergo contemnenda increpatio justi, quae ruina peccati, cordis sanitas est, nec non et Dei via ad animam. Sed nec ullus omnino sermo, qui aedificet ad pietatem, ad virtutes, ad mores optimos, negligenter est audiendus; quoniam et illic iter quo ostenditur salutare Dei . Quod so fastidio cum desiderio audiatur, jam non modo venire Sponsus, sed et accelerare, id est cum desiderio venire, credendus est. Illius namque desideriumtere, inde est quod ipse festinat intrare; non eniuri in recordatione peccati; recordare tunc de quo Scriptura dicit, quia ignis ante ipqui tribulato sunt corde . 7. Si vero non solum compungeris in sermone illo, sed et converteris totus ad
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam tuam ⁊ iudiciũ tuũ tamꝙͣ it̾ndiẽ.¬
s sane nõ ꝑ hostia aꝑta s ꝑ angustia fora¬
mina. is tante claritatis radius se infundet
starte ad ħ dũtaxat ħ rumoso piete corꝑis.
Ciras si aliter sꝑas ad qͣrtãcũq cordis ꝓfici¬

Expanded text:
justitiam tuam, et judicium tuum tanquam meridieSed sane non per ostia aperta, sed per angusta foramina is tantae claritatis radius se infundet, stante adhuc duntaxat hoc ruinoso pariete corporis. Erras si aliter speras, ad quantamcunque cordis profici
Abbreviated transcription (Latin):
inflãmabit in circuitu inimicos enis. Opor no¬
tet namq ut sñ desiderii ardore p̾ueniat fa¬
ciem eius ad cẽm aĩam ad qͣm ip̃e uenturus
qͥ oẽm ꝯsumat rubiginẽ uic̃oꝵ ⁊ sic p̾paret
locũ dño. ⁊ tñc scit aĩa qͣm iuxͣ est dñs cũ
se senserit illo igne succensam. Nõ gͦ sic

Expanded text:
inflammabit in circuitu inimicos ejus . Oportet namque ut sancti desiderii ardor praeveniat faciem ejus ad omnem animam, ad quam est ipse venturus, qui omnem consumat rubiginem vitiorum, et sic praeparet locum Domino. Et tunc scit anima quoniam juxta est Dominus, cum se senserit illo igne su
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s. ⁊ uemo facile scit unde ueniat
aut quo uadat. atq istud sũ dampno fortaᷤᷤ¬
qñ uadat id plane ꝑiculosissime ignorat᷑.
tudines uigilantissime nõ obseruantur
fit ut absentẽ desideres nec p̾sentẽ głifice ᷤ
Nempe qͥ idiusto recedit ut auidius reqͥrat᷑
ꝓ sua maiestate suscipitur qui nec abesse
sentitur. Mens gͦ q̃ ignorat accessũ parat
seduccõnẽ. ⁊ q̃ reditũ nõ obseruat erit ingͣ¬

Expanded text:
nemo facile scit, unde veniat, aut quo vadat . At istud sine damno fortas, vel quando vadat, id plane periculosissime ignoratur.tudines vigilantissime non observantur, fit ut nec absentem desideres, nec praesentem glorifices. Nempe qui idcirco recedit ut avidius requiratupro sua majestate suscipitur, si nec adesse sentitur? Mens ergo quae ignorat abscessum, patet seductioni; et quae reditum non observat, erit ingr
Abbreviated transcription (Latin):
Agnũ bonũ querere d̾m. gͦ hoc nilli ĩ bo¬
nis aĩe scd̾̃m existimo. Pͥmũ in doras. ul¬
timũ in ꝓfectib ẽ. uͥtutũ milli accedit cedit
tulli. Ci accedat qͣm milla p̾cederat. cui ce¬
scribi possit nõ q̃renti d̾m : Nõ pedũ passi

Expanded text:
Magnum bonum quaerere Deum. Ego hoc nulli in bonis animae secundum existimo. Primum in donis, ultimum in profectibus est. Virtutum nulli accedit, cedit nulli. Cui accedat, quam nulla praecedit? cui cescribi possit non quaerenti Deum, aut qui
Abbreviated transcription (Latin):
Ere multiplicit̾ sp̃c qͥ tam multiplex
filiis hõĩm inspiratur ut nõ fit qͥ se
abscondat a calore enis. Si qͥ dẽ ꝯeditur eis
ad usum. ad miracłm. ad salutẽ. ad auxili¬
um. ad solaciũ. ad feruorẽ. Ad usũ.: qͥ d̾e uite
bonis ⁊ malis. diguis ꝑit̾ ⁊ indignis ꝯmu¬
ma bona hudantissima tͥbuens ita ut uide¬
atur hic discrecons lumtẽ nõ tenere. Ingͣ¬
tus ẽ qͥ in hiis quo bñficiũ sp̃c nõ agnoscit.
Ad muiracłm: in signis. ꝓdigiis. in uarus uͥ¬

Expanded text:
ere multiplex Spiritus, qui tam multipliciter filiis hominum inspiratur, ut non sit qui se abscondat a calore ejus. Siquidem conceditur eis ad usum, ad miraculum, ad salutem, ad auxilium, ad solatium, ad fervorem. Ad usum quidem vitae, bonis et malis, dignis pariter et indignis communia bona abundantissime tribuens, ita ut videatur hic discretionis limitem non tenere. Ingratus est qui in his quoque beneficium Spiritus non agnoscit. Ad miraculum, in signis et prodigiis, in variis vi
Abbreviated transcription (Latin):
uelle siñ rõne. Qd̾ semꝑ debent. qr potesta¬
tem banc accepit adam ⁊ eam semꝑ ẜua¬
re potuit. ¶Dedit ⁊ illi deus hanc gr̃am
ut sic̃ qñ illum odidit mlła ꝓpagandi oꝑ an¬
re natura aut uoluntate creature simul
fecit eũ rõnalem ⁊ iustum. ita simul cum
rõnalem hab̾ent aĩam. iusti ẽent quos
generaret oꝑante natura et ueluntate si
nõ peccar. ¶ Sadem quippe rõne quamõs¬
tratur rõnalem nat᷑am iustama õs̃ creatam

Expanded text:
velle sine ratione: quod semper debent, quia potestatem hanc accepit Adam et eam semper servare potuit. Dedit etiam illi 101 Deus hanc gratiam, ut sicut quando illum condidit nulla propagandi operante natura, aut voluntate creaturae, simul fecit eum et rationalem et justum: ita simul cum rationalem haberent animam, justi essent, quos generaret operante natura et voluntate, si non peccaret. Eadem quippe ratione, qua monstratur rationalem naturam justa
Abbreviated transcription (Latin):
Dem si diligenter puro rõnis ĩ tuitu
sapientem dei speculamur iusticiam. ni¬
inis absurdum intelłr ut ꝑ illud serẽ¬
ꝙ non creata natura nõ uolũtas crca¬
turc nou ulli data ptt̃as pducit auit seĩ¬
nat: S soluis dei ꝓpria uoluntas ad ꝓcre

Expanded text:
em: si diligenter puro rationis intuitu sapientem Dei speculamur justitiam; nimis absurdum intelligitur ut per illud semen, non creata natura, nec voluntas creaturae, non ulli data potestas producit aut seminat; sed solus Dei voluntas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ si ab biis nccͣitatibi semen assũptum
d̾ uͥgine lib̾um ostendi pot̾it palam erit
qr nuillam pcc̃ati nc̃cirat̾e traxir. ¶ Qud̃
illa quidem ncc̃iras qua hũana natura
sola ꝑ se iusticiã recuꝑare nequit ⁊ illa q̃
corpꝯ ꝙ corrũpitur aggͣuat ai̾am. ut cã¬
dem iusticiam nec acceptã ĩ erare ꝑ fecta
sine auxilio gr̃e ẜuare nec ĩ infantibꝰ sal¬
tem intlłigere queat ab illo semine sint
aliene facile monstrari ꝑ mutatem per
si adebito pͥmoꝵ pentum liberum intlłigi
poterit. ¶hoc igitur adiunante cec iouũ¬
bor. pͥmũ quomo cognosci possit inuesti¬
gare quatinꝯ hoc mõstrato ĩ aliis non
sit ncc̃e multum laborare.

Expanded text:
apropter si ab his necessitatibus semen assumptum de Virgine liberum ostendi poterit, palam erit quia nullam peccati necessitatem traxit. Quod illa quidem necessitas, qua humana natura sola per se justitiam recuperare nequit, et illa qua corpus quod corrumpitur aggravat animam, ut eamdem justitiam nec acceptam in aetate perfecta sine auxilio gratiae servare, nec in infantibus saltem intelligere queat, ab illo semine sint alienae facile monstrari valet per unitsi a debito primorum parentum liberum intelligi poterit. Hoc igitur, adjuvante Deo, conabor primum quomodo cognosci possit, investigare: quatenus hoc demonstrato, in aliis non sit necesse multum laborare.
Abbreviated transcription (Latin):
de uurgine segregat aliem pectati seu debiti
siue pene ad eundem hõmem ncc̃itas ulla
ptruiseat eciam si nor assiumatur ĩpa
dei. S ut putus homo fiat. Ulam cadem
ip̃a iõne qua nou debuit deus adam facer᷑
nisi uistũ nec aliquo debito siue ĩ tõmodo
granatũ apte mers rõnalis cognoscit: eũ
quem siłt ꝓpria uoluntate n urtute ꝓcreat
alicui malo subditũ fierinõ deber. Qñi:
nimis in cõueniens ẽ oĩpotenti ⁊ sapiẽti
dei boitati talera facere rõnalẽ uaturam
sola ꝓpͥa uoluntate de materia inqua nł¬
luui ẽ pectatũ. Qd̃ qui nõ intelligit. nõ
cognostit quid deo non ꝯuẽĩat. Qua¬
pp̃ eciam si purũ hom̃em su faceret deus
ut dutũ ẽ: ncc̾e eẽt eum nõ minore pre¬
dictum ẽc iusticia ⁊ beatitudĩe. quã fuit
adam cum pͥmũ factus fuit.

Expanded text:
ebiti sive poenae ad eumdem hominem necessitas ulla pertranseat; etiamsi non assumatur in personam Dei, sed ut purus homo fiat. Nam eadem ipsa ratione, qua non debuit Deus Adam facere nisi justum, nec aliquo debito sive incommodo gravatum, aperte mens rationalis cognoscit eum, quem similiter propria voluntate et virtute procreat, alicui malo subditum fieri non debere: quoniam nimis inconveniens est omnipotenti et sapienti Dei bonitati, talem facere rationalem naturam sola propria voluntate de materia, in qua nullum est peccatum. Quod qui non intelligit, non cognoscit quid Deo non conveniat. Quapropter etiam si purum hominem sic faceret Deus, ut dictum est; necesse esset eum non minori praeditum esse justitia et beatitudine, quam fuit Adam, cum primum factus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
elliud .n. ibi facit uoliuitas aliud nat᷑a
Pariter tũ uerus ẽ hõ ⁊ adam de nõ hõie
etibus de sola uirgĩe muliere ⁊ eua de so¬
mulierde uiro ⁊ nuiliere. Om̃is autẽ hõ
aut adam est. aut de adam. S eua de so¬
lo adam ⁊ om̃s alu de adam et eua. Qm̃n
uamqz maria de qua sola: est iesus. de
adam est ⁊ eua non p ͭ ip̃e de eisdẽ. nõ ẽẽ.
Sic namq expediebat ut quiredẽpturꝰ
erat genus hou̾n eẽt ⁊ nasceretur de pr̃e
Nomodo autẽ filuis nirgĩs nõ
dam factus est iustꝰ ⁊ liber a pecc̃o ⁊ debi¬
toserefacto ⁊ a pena prc̃i ⁊ beatus ⁊ poteus

Expanded text:
aliud enim ibi facit voluntas, aliud natura: aliud enim ibi facit voluntas, aliud natura: pariter tamen verus est homo et Adam de non homine, et Jesu de sola muliere, et Eva de sois autem homo aut Adam est, aut de Adam: sed Eva de solo Adam est, et omnes alii de Adam et Eva. Quoniam namque Maria, de qua sola est Jesu, de Adam et Eva est; non potest ipse de eisdem non esse. Sic namque expediebat ut qui redempturus erat genus humanum, esset et nasceretur de patre omodo autem filius Virginis non dam factus est justus et liber a peccato et debito saepefato, et a poena peccati, et beatus pote s
Abbreviated transcription (Latin):
duteie et ecis fructificare facit et eamul¬
t que facilius uisu quam dactrina cog¬
noscimꝰ. Uoluntatu illa imputantur
que sũt hiuusmõi: iter facere. edificare
stribero lequi. ⁊ siłia. que non uisi uolun¬
tas facit cum gͥ omĩa que fuĩt si diligent
considerentur fiant aut sola uoluntate
der. auit uatura ẜiuim adeo illi inditã
aut uoluntate treature. ⁊ enque nec
nanira creatanec uoluntas creaiture s
solus deus facit semp miranda sĩt. appet
quiatres sũt cursus reꝵ. sil. mirabił. natu¬
ral uoluutariꝰ. Et mitabil quidẽ alus
aut cor legi nullatenꝰ est subditus. S̾
liber. dũcitur neq illis facit inuiriam
ita non ẽ naturas aut uoluntaria set
mirabłis. sicut illa que mulierẽ ꝓtulit
de solo uito ⁊ sicut treacõuiri de lano pa¬
lamẽ: quia nequaquã subiac legibo ⁊
meritis illius ꝓpagatõnis qm ⁊ uolũ¬
tas ⁊ natura quãus discrete opantur.

Expanded text:
roducere et eas fructificare facit; et alia mulroducere et eas fructificare facit; et alia multa, quae facilius usu quam doctrina agnoscimus. Voluntati imputantur illa, quae sunt hujusmodi, iter facere, aedificare, scribere, loqui, et similia quae non nisi voluntas facit. Cum igitur omnia quae fiunt, si diligenter considerentur, fiant aut sola voluntate Dei, aut natura secundum vim a Deo illi inditam, aut voluntate creaturae: et ea quae nec natura creata, nec voluntas creaturae, sed solus Deus facit, semper miranda sint; apparet quia tres sunt cursus rerum, scilicet, mirabilis, naturalis, voluntarius: et mirabilis quidem aliis aut eorum legi nullatenus subditus est; sed libere dominatur: neque illis facit injuriam,ita non est naturalis, aut voluntaria; sed mirabilis, sicut illa quae mulierem protulit de solo viro, et sicut creatio viri de limo; palam est quia nequaquam subjacet legibus et meritis illius propagationis, quam et voluntas et natura, quamvis discrete, operantur;
Abbreviated transcription (Latin):
quedã creata natura. quedã uoluntas cis¬
ature. ¶S sicut creara natura nicħ ꝑ se
facere põt nisi ꝙ auoluntare dei accepit.
uoluntas focit ĩ pͥncipio uer nat᷑as dans
quibꝯdam ꝯpetenres singłis uoluntatss
ut nat᷑e ⁊ uoluntates ẜm ordinẽ sibi tra¬
ditum. s̾uũ opꝰ ĩ rerum cursu ꝑsolneret.¬
⁊ ad huc multa facit. cũ de eis dem naturis
usum ⁊ ꝓpositum noq̃ꝙͣ facerent. Selius
quippe uoluntatis dei opo est. cum mar
siccũ iter intra se ppło p̾bet. cũ morruu re¬
surgu̾t cum aqua subito ĩ ninũ ꝯũtit¬
cũ spiritu scõ corda hõum̃ ea que nec ꝑs
nec ꝑ aliam cieatura sciũt docent᷑. cun
norie uolutates a suo impetu sola gr̃a
irgente ad hoc ꝙ ꝓdest conuertiuitur. cũ
alia multa fuĩt: que nec creatura nec eis
uoluntas pusitatũ cursum suũ opareᷤ
Natura leuia sursũ: grauia de orsum tͣ
et seĩante. ali qñ nullo uoluntatis ope p̾¬
cedente herbas et arbores innumeras ꝓ¬

Expanded text:
ta natura; quaedam, voluntas creaturae. Sed sicut creata natura nihil per se facere potest, nisi quod a voluntate Dei accepit: voluntas fecit in principio rerum naturas, dans quibusdam competentes singulis voluntates; ut naturae et voluntates secundum ordinem sibi traditum, suum opus in rerum cursu persolverent: et adhuc multa facit, cum de eisdem naturis usum et propositum nequaquam facerent. Solius quippe voluntatis Dei est opus, cum mare siccum iter intra se populo praebet; cum mortui resurgunt; cum aqua subito in vinum  Spiritu sancto corda hominum ea quae nec per se, nec per aliam creaturam sciunt, docentur; cum noxiae voluntates a suo impetu, sola gratia regente, ad hoc quod prodest convertuntur; cum alia multa fiunt, quae nec creatura, nec ejus voluntas per usitatum cursum suum operaretur. Natura levia sursum, gravia deorsum trahet seminante, aliquanto nullo voluntatis opere praecedente, herbas et arbores innumeras p
Abbreviated transcription (Latin):
perat ꝓpagãt᷑. eiꝯ ascͥcti debite nascũtur.
¶Quã obrẽ qm̃ hũana nat᷑a que sic erat ĩ
adam tora ut nichil d̾ illa extra illum ee̾t
pdidit. ⁊ pc̃cm secum comittanti pena prc̃ati
qͣ tũcũq ꝑ datam ꝓp agandi naturã ꝓpage¬
tur trahit.
unc diligent̃ osiderandum est utrũ
bec qͣi h̾ ditas ptcc̃i ⁊ pene pc̃ci ad hõinẽ
s ꝑ uͥginẽ d̾ adam ꝓpagatũ. iuste per¬
rrãsseat ¶ Certum quidẽ est ꝙ adam nõ
accepit naturã ꝓꝑ agandi nͥ ꝑ uir simul
aut sola mulier hoĩe generet. natura
limus tre nõ acceꝑat naturã aur uolu̾ta¬
tem. qua oꝑaute uir pͥmꝯ de illo fieret
qmͣuis ee̾t d̾ quo adco fieri poss sic nõ ẽ
fcã mulier de costa uiri. aut de sola nuli¬

Expanded text:
 ejus astricti debito nascuntur. Quamobrem quoniam humana natura quae sic erat in Adam tota, ut nihil de illa extra illum esset, perdidit: et peccatum, secum comitante poena peccati, quantumcunque per datam propagandi naturam propagetur, trahit.utrum haec quasi haereditas peccati, et poenae peccati ad hominem per virginem de Adam propagatum juste pertranseat. Certum quidem est quod Adam non accepit naturam propagandi, nisi per virum simul vir, aut sola mulier hominem generaret, natura limus terrae non acceperat naturam aut voluntatem, qua operante vir primus de illo fieret; quamvis esset de quo a Deo fieri posset: sic non est facta mulier de costa viri, aut vir de sola muli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ redeere uequiut ⁊ nuserie: de qua ẽ ĩpotẽ¬
ciabona ꝑdita retupandi. Sicutgͥ aliter
nequiuit auferre sibi bona que hẽbat. ac
attrahere mala que non hẽbat quam nõ
ẜuando sibibona cum potuit ita nulli alu
ualiit eadem bona auferre atq mala ĩfer¬
re nisi nõ seruando bona au ẜuare quiuit
Seruare autem nulli potuit ea bona nͥ
illis quorũ gnͣatoĩs ptr̃atem uoluntati
subditam accepit. Ululli gͦ p ͤ quãuis de
se ppagate transmitte mala p̾dc̃a potuit ĩ cꝰ
gnacione uecuatura illidata ꝓpigandi nes¬

Expanded text:
de qua est impotentia bona perdita recuperandi. Sicut igitur aliter nequivit sibi auferre bona quae habebat, et attrahere mala quae non habebat, quam non servando sibi bona, cum potuit: ita nulli alii valuit eadem bona auferre, atque mala inferre, nisi non servando bona cui servare quivit. Servare autem nulli potuit ea bona, nisi illis quorum generationis potestatem voluntati subditam accepit. Nulli ergo personae quamvis de se propagatae transmittere mala praedicta potuit in cujus generatione nec natura ill
Abbreviated transcription (Latin):
huãna natura ꝓ pagarent̃. nõ p̾cedente
prẽc ex ncc̃itare iusticiam pariter ħ̾rent cũ
ratõnal tate. ¶Siquidem qui creauit hoĩez
ad ama ⁊ iustus ⁊ rõnalis. ¶Qñi uere ad aͥ
sb̾ditus noluit ẽẽ dei uoluntati iỹa nat᷑a
ꝓpagandi ꝙͣuis remaner nõ fuit sp̾dita
eiꝯ uoluuitari sicut ẽẽt si nõ peccasset et

Expanded text:
atura propagarentur non praecedente peccato, ex necessitate justitiam pariter haberent cum rationalitate. Siquidem qui creavit primum Adam, et justus et rationalis. Quoniam vero Adam subditus noluit esse Dei voluntati; ipsa natura propagandi quamvis remaneret, non fuit subdita ejus voluntati, sicut esset
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑ inam. Dicit au̾t apłs. S regnauit
mors ab adam usq ad moysen. Ni cos
qui nõ pactauerũt ĩ similitudine̾ p̃uarica¬
cionis ade. Multa quoq alia loguntur
que magis adam quã euam criminari
nicent᷑. ¶ Qd̾ ido̾ fieri existimo qralla
duor copula tota melłigit᷑ ĩ noĩe pͥncipa¬
lis partis. ¶ Sic̾ sepe ꝑ ꝑtem totu selet
eos ⁊ b̾n dixit illis ⁊ uo cauit nõm eor adã
in oie quo cicati sũt. ¶ant iebos or si nõ adez¬

Expanded text:
regnavit mors ab Adam usque ad Moysen, etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem praevaricationis Adae . Multa quoque alia leguntur, quae magis Adam quam Evam criminari videntur. Quod ideo fieri existimo quia illa duorum copula tota intelligitur in nomine principalis partis; sicut saepe per partem totum solet eos, et benedixit eis . Et vocavit nomen eorum Adam in die quo creati sunt: aut i
Abbreviated transcription (Latin):
n sũt multi. Simili modo d̾ ĩ mũdo se¬
mine ĩ iniquitaribꝰ ⁊ ĩ peccatis ꝯcipi põt
homo. intłłigi nõ ꝙ ĩ semine sit ĩ mu̾di¬
cia peccati. aut pt̃cm siue iniquitas sul
ceprõne exqua incipir homo ẽẽ accipit
cati ĩ mu̾dicia que n̾o ẽ aliud ꝙͣ pcc̃m ⁊
iniquiras. ¶Nam si uiciosa ꝯcupis cen¬
cia generetur infans nõ tñ magis est
ĩ semine culpa. ꝙͣ est ĩ spuro uł sangui¬
ne. siquis ĩ mala uolu̾tare exꝑuit aut
d̾ sanguine suo aliꝙͥ enutrit. ¶ Non eĩ
sputum aut sanguis. s mala uoluntas
arguit᷑. ¶ ꝑaret ig᷑ qͦmͦ ⁊ ĩ infantibꝰ nõ
statim ab ip̃a ꝯceptone sit pcc̃m ⁊ uera
sint que d̾ diuina scͥptura opposui. Quippe

Expanded text:
. Simili modo de immundo semine in iniquitatibus et in peccatis concipi potest homo intelligi; non quod in semine sit immunditia peccati, aut peccatum sive iniquitas; sed ceptione, ex qua incipit homo esse, accipit cati immunditiam, quae non est aliud quam peccatum et iniquitas. Nam etsi vitiosa concupiscentia generetur infans; non tamen magis est in semine culpa, quam est in sputo vel in sanguine, si quis mala voluntate exspuit, aut de sanguine suo aliquid emittit: non enim sputum aut sanguis, sed mala voluntas arguitur. Patet igitur quomodo et in infantibus non statim ab ipsa conceptione sit peccatum; et vera sint quae de divina
Abbreviated transcription (Latin):
rũt ignorãt aliꝙͥ b̾uit respondẽdu. ¶licet
parit᷑ nichil sit absencia iusticie ⁊ ubi dẽb
ẽe iusticia ⁊ ubi nõ di e̾e punit tamẽ d̾s
ut ĩ p̃fato libro tĩri. ⁊ debitum sibi hynore
ꝙͣ sponte reddere uoluerũt ab muitis eri¬
git ⁊neꝙͥ in ordinatũ sit ĩ regno ciꝰ eos
seꝑ atim aiustis ordine ꝯperenti disponit.
¶Ctraturas aũt ĩ quib iusticia nõ deb oͥ
nõ punit ꝓ ab sencia iusticie hoc est ꝓ mc̃i¬
lo qr nõ est aligͥ ꝙ ab illis exigar nocoi¬
do ꝯgriuis uniulsitatis regum hoc expos¬
punit pro nichilo.
am ptc̃m ⁊ ĩ iusticiã nichil ẽẽ ⁊ hoc non

Expanded text:
runt ignorant, aliquid breviter respondendum est. Licet pariter nihil sit absentia justitiae, et ubi debet esse justitia, et ubi non debet esse; punit tamen Deus ut in praefato libro dixi et debitum sibi honorem, quem sponte reddere noluerunt, ab invitis exigit; et ne quid inordinatum sit in regno ejus, eos separatim a justis ordine competenti disponit. Creaturas autem in quibus justitia non debet esse, non punit pro absentia justitiae hoc est pro nihilo: quia non est aliquid, quod ab illis exigat; nec ordo congruus universitatis rerum hoc pospunit pro nihilo. Jam peccatum et injustitiam nihil esse: et haec non
Abbreviated transcription (Latin):
facere mũdum d̾ ĩ mũdo ꝯceptũ semĩe
nõ ne tu qui solus est. Et quo modo ue¬
rum ẽ ꝙ dicit dauid. In iniquitarib cõ¬
xptus sura ⁊ ĩ poccatis ꝯcepit me mater
mea. Queram igitur si possum quomõ
ꝙ̃uis ño starim ab ip̃a ꝯceptone sit in
bus ⁊ ĩ peccatis ꝯ cipi dicãt᷑. ¶ Seie unq
idcͥco qr certum ẽ futurũ ẽẽ. Sic quippe
d̾s ade. de ligno uerito dicit. In quac̾q
die comederis ex eo morte morieris. nõ
ꝙ ca die mortꝰ sit corpore s qm̃ die illa
neccessiratẽ accepit aliqũo moriendi.
¶Et paulꝯ similit̾ ob nc̃citatẽ aliqũo mo¬

Expanded text:
facere mundum, de immundo conceptum semine: nonne tu qui solus 100 es? Et quomodo verum est, quod dicit David: In iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis concepit me mater mea . Quaeram igitur, si possum, quomodo, quamvis non statim ab ipsa conceptione sit in bus et iidcirco quia tamen est futurum esse. Sic quippe Deus Adae de ligno vetito dicit: In quacunque die comederis ex eo, morte morieris ; non quod ea die mortuus sit corpore, sed quoniam die illa necessitatem accepit aliquando moriendi. Et Paulus similiter ob necessitatem mo
Abbreviated transcription (Latin):
aut ordeũ uł eciã auenã ĩ eo melat. ⁊
ex eode qd̾ molũit ⁊ ip̃e uiuat. Ueru
illi ẜuo qͥdam ĩimicat᷑ qui huic molẽ¬
dino semꝑ ĩsidiauit. Qui se qñ illd̾
uacuũ ĩ ueñit. aut arenã ibi statim
ꝓicit que illd̾ dissipat. aut picẽ que
ꝯglutinat. aui aliqͥd qd̾ fedat. aut pa¬
leara que tr̃a uld̾ octupat. Seruꝯ igͦ
eo farina tm̃ egredit᷑ iuxͣ geno ãmone
q̃ intꝯ molit᷑. ex eode aũt qd̾ molu̾it
Siũio inimicũ suũ uiolare molendi¬
nũ suũ pmiẜit. mala ex eo farina proce¬
dit. qr mala ẽ ãnona quã molit. Hec at
farina. ꝙ uehemẽter displicet dũo ill.
nec ẜuus ex ea sibi uictũ sec famẽ ꝯqͥrit

Expanded text:
 etiam avenam, in eo molat, et ex eodem quod moluerit, ipse vivat. Verum illi servo quidam inimicatur, qui huic molendino semper insidiatur; qui si quando illud vacuum invenerit, aut arenam ibi statim projicit quae illud dissipat, aut picem quae conglutinat, aut aliquid quod foedat, aut paleam quae tantum illud occupat. Servus igitur eo farina egreditur juxta genus annonae quae intus molitur. Ex eodem autem quod moluerit, Si vero inimicum suum violare molendinum suum permiserit, mala ex eo farina procedit, quia mala est annona quam molit. Haec autem farina, et vehementer displicet domino illi, nec servus ex ea s
Abbreviated transcription (Latin):
uento rapi. Terciꝯ aũt qͥdꝙͥ molit: impe¬
tus flumĩs secũ tollit. uł uentꝰ dissoluit.
ueniẽte uesꝑa qñ alabore cessat ⁊ fructo
laboris in quirit᷑. Qͥd putas singłos bñ¬
turos: Qui farinã totam ẜuauit totũ
laborẽ suũ bñ recognouis. Qui ũo ꝑtẽ
collegit inde letata ẽ qd̾ hũit. Inde ãt¬
mesto qd̾ uento aut flumĩe amisit. Qͥ
u̾o totũ amisit: eo tristior fuit. flum̃e
ꝓscłi decursu accipit᷑. uento ũo głia de¬
signat᷑ ĩ anis. molendinũ qd̾ tota die
molit p̃sens labor ẽ huiꝰ scłi quia mane
usq ad nesꝑam nũꝙͣ finit. Mane nob̾
erat qñ nati fuimꝰ. Uesꝑa u̾o erit: qñ
ꝑ mortis debitũ hinc rr̃asibim᷑. Tempo
itaq p̾sens dies ẽ quo laborare debemiꝰ
Unde ĩ uesꝑa uiuamꝯ. ⁊ sicut mola cͥcũ
cͥca ducta ad eũdez semꝑ locũ reũtit᷑. sic
labor iste singulis ãnis more solito re¬
ũtitur. Modo nãq arat᷑ semĩat᷑ metit᷑

Expanded text:
entus rapit. Tertius autem quidquid molit, impetus fluminis secum tollit vel ventus dissolvit. Veniente vespera, quando a labore cessatur, et fructus laboris inquiritur, quid putas singulos habituros? Qui farinam totam reservavit, totum laborem suum bene recognovit. Qui vero partem collegit, inde laetatus est quest, quod vento aut in flumine amisit. Qui vero totum amisit, eo tristior est. Flumen pro saeculi decursu accipitur, vento vero gloria designatur inanis; molendinum quod tota die molit, praesens labor hujus saeculi, qui a mane usque ad vesperam nunquam finit. Mane nobis erat quando nati fuimus, vespera vero erit quando per mortis debitum hinc transibimus. Tempus itaque praesens dies est quo laborare debemus, unde in vespera vivamus. Et sicut mola, circum circa ducta, ad eumdem semper locum revertitur, sic labor iste singulis annis more solito reiteratur. Modo namque aratur, seminatur, metitur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui nõ eam ẜuaũnt. ĩ hoc mesti erũt. leti
tamẽ qd̾ ex ꝑte laboris sui d̾m recogno¬
ũnt. u̾m alii qui totũ tp̃s suũ ĩ uanita¬
te ponũt. ⁊ qd̾ faciũt nõ ab hũana lau¬
de abscondũt qd̾ om̃e studiũ uite sue

Expanded text:
c moesti erunt; laeti tamen, quod ex parte laboris sui Deum recognoverunt. Verum alii qui omne tempus suum in vanitate ponunt, et quod faciunt non ab humana laude abscondunt, quasi omne studium vitae suae
Abbreviated transcription (Latin):
buiunt.q. milites t̾ras tenẽtes. alia ułt
ꝓsolidatis milit̾ates. Illa ⁊ enĩ incia .q. te¬
rras tenẽtes ei obediũt q̃ ꝓse ip̃is ĩ oĩb¬
ꝯsistũt ut adult̾im. Qͥ enĩ adult̾atur hec
ea solũ facit dc̃a. qr eũ uiciũ ip̃m delctat.
Illa u̾o Guũt ei uelut militãtes ꝓ solida¬
tis que sũt ĩ hoĩe ꝓ aliis uiciis ut cupidi¬
tas p̃ciosaꝵ nestiũ ꝓ głia ĩani. Nemo eĩ
p̃ciosas uestes nisi ad ĩ ane: glia: querit.
It̃ uiciũ aliqñ. huic aliqñ uicio illi ẜuit.¬

Expanded text:
i milites terras tenentes, alia velut pro solidatis militantes. Illa etenim vitia quasi terras tenentes, ei obediunt, quae pro seidulterium. Qui enim adulteratur, hoc ea solum facit de causa, quia eum vitium ipsum delectat. Illa vero serviunt ei, velut militantes pro solidatis, quae sunt in homine, pro aliis vitiis: ut cupiditas pretiosarum vestium pro gloria inani. Nemo enim pretiosas vestes nisi ad inanem gloriam quaerit. Item vitium aliquando huic, aliquando illi vit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eo uoluat illos tm̃ cogitato qͦs ip̃e tñ¬
sugg̾it. qͦꝵ cogitatuũ alii ut frumẽtus
alii u̾o ut ordeũ alii ut auena. Puriqͥ¬
ipe ut frumẽtu: sũt. quos aĩa replicat.
cũ ĩ ꝯtemplacõne posita pure de deo co¬
gitat. hii aũt ordeo assimilant᷑. qͥbode
dere meditant᷑. Hii ⁊ eñi lic sint boui.
ut auena. qiub hõ intendit sua desei

Expanded text:
in eo volvat illos tantum cogitatus quos ipse suggerit. Quorum cogitatuum alii ut frumentum, alii ut hordeum, alii ut avena sunt. Puri quippe ut frumentum sunt, quos anima replicat, cum in contemplatione posita pure de Deo cogitat. Hi autem hordeo assimilantur qui de dere meditantur. Hi etenim, licet sint boni, ut avena, quibus homo int
Abbreviated transcription (Latin):
uł exaltandi uł ĩ uestigandi curiose que
nlla ẽ sibi utilitas scire ñqͣm uł delctabi
uł extollet᷑ uł curiose ĩ utilia scrutabiti
tas seq̃nt᷑ ⁊ ip̃a. ⁊ ita nascũtur er ea
¶Ethuis no alia om̃ia. Ex delctacae nas
nascit luxuria. adult̾iu. fornicato. utũ¬

Expanded text:
vel exaltandi, vel investigandi curiose quae nulla sibi est utilitas scire, nunquam delectabitur, vel extolletur, vel curiose inutilia scrutabitur; tas, sequuntur et ipsa, ita nascuntur ex ea, ex his vero alia omnia. Ex delectatione namque nascitur luxuria, adulterium, fornicatio, immun
Abbreviated transcription (Latin):
uł illas m̾ces ꝯsid̾at. cuiꝰ hec uł ille pre¬
ciifint: inuestigat. uina uł ponia ul alioᷤ
fructo degustat. olfacit piper uł ciiu¬
um. uł alia bñ olencia. hoc totũ ea faci¬
ens de cã. ut sciat que uł qͣlia sint hec uł

Expanded text:
illas merces considerat, cujus hae vel illae pretii sint, investigat uvas, vel poma, vel alios fructus degustat, olfacit piper, vel cymium, vel alia bene olentia; hoc totum ea tantum faciens de causa, ut sciat quae vel qualia sint ista vel
Abbreviated transcription (Latin):
Ix hiis gͥ trib suggestione. uidel¬
delctacõne ⁊ osensu. Suggestio ẽ
inmensꝰ. Pond̾osus ⁊ enĩ canis cũ ꝙ̃¬
piam iux̃se tnseũte audierit semeluł
bis pꝰ eu latr̃as statim qͥescit. si tamen
ille uiã suã indirectũ tenũit. Si ũo res¬
piciens ĩ stigau̾it eũ canis qͦ latrando
lic nõ mordeat inseqͥtur eũ. Catulus

Expanded text:
is igitur tribus suggestione videlidelectatione et consensu suggestio est immensus. Ponderosus etenim canis, cum quempiam juxta se transeuntem audierit, semel vel bis post eum latrans, statim quiescit, si tamen ille viam suam in directum tenuerit. Si vero respiciens instigaverit eum, canis quoque latrando, licet non mordeat, insequitur eum. Catulus
Abbreviated transcription (Latin):
ea comed̾e̾nt lepsi efecti ꝓculdubio ĩteri¬
rent. At illi p̃ceptis illiꝯ obedire nolue¬
rũt. s ex aadẽ ħba comederũt. unde ⁊
leꝓsi efc̃i. lepsos quoq filios genuerũt.
Atq ut medico comĩatꝰ fu̾at mortui
sũt. qͦꝵ filii lic. pr̃es suos agnou̾int. her¬
ba illa ĩfirmatos fiusse ⁊ mortuos. seꝙ
ipõs lepra ꝑcussos ⁊ morit᷑os. eandẽ tũ
herbã suꝑ om̃s alias diligũt. indeq ciboᷤᷤ
ex eader.q. ꝓ medicam̃ẽto accipũt. set
sopnũ sero captiui sił faciũt. hii gͥ qͣm
sint demẽtes. oĩs qui audit adu̾tere põt.¬
set nec mĩo demẽtant᷑ qui ꝓpͥa uolũtate
utũtur. Ip̃a enĩ ẽ ħba diaboli ueneliosa
suggestĩone uenenata. ⁊ oĩb ea utenti¬
bus pestifera. hanc deo qui nr̃is pie me¬
detur pcc̃is pͥmis huaĩ gñis pentib int̃¬
dixit. cũ eis comed̾e poniũ sb̾ mortis co¬
mĩacõe ꝓhibuit. qui qͥa p̃ceptũ eio tr̃as¬
gressi ex eo comederũt: mor pctõres efcr

Expanded text:
ea comederent, leprosi effecti procul dubio interirent. At illi praeceptis ejus obedire noluerunt, sed ex eadem herba comederunt; unde et leprosi effecti, leprosos quoque filios genuerunt, atque, ut medicus eis comminatus fuerat, mortui sunt. Quorum filii, licet patres suos agnoverint herba illa infirmatos fuisse et mortuos, seque ipsos lepra percussos et mortuos, eamdem tamen herbam super omnes alias diligunt, indeque cibos ex eadem quasi pro medicamento accipiunt, sed et somnum sero capturi, similiter faciunt. Hi igitur quam sint dementes, otantur, qui propria voluntate utuntur, ipsa est etenim herba diaboli, venenosa suggestione venenata, et omnibus ea utentibus pestifera. Hanc Deus, qui nostris pie medetur peccatis, primis humani generis parentibus interdixit, cum eos comedere pomum sub mortis comminatione prohibuit. Qui quia praeceptum ejus transgressi ex eo comederunt, mox peccatores effecti,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sanares om̃s infirmitates tuas. ꝯusse
sũt aũt ⁊ ꝯmixte hee due sp̃es in uto uirgi¬
nis tamqͣm in mortariolo. scõ sp̃u tam¬
qͣm pistillo illas suauit̾ ꝯmiscerte. S qr¬
tu dignus nõ eras cͥ donaretur datũ ẽ ma¬
rie ut ꝑ illam acciperes qͥcꝙͣ ħeres. q̃ per
ħ uͥgo ẽ exaudita ẽ: ꝓ reu̾encia tua ĩ cã
tua ⁊ tocius gen̾is humam si sola mat̾
ẽẽt: sufficeret sibi. saluaretur ꝑ filioꝵ
gen̾acõem. si sola uͥgo fufficeret sibi. nec
benedc̾s fructus uentris euis mũdi p̾ciũ
eẽt. Cũ gͦ in pͥma sit remediũ. in ẜa ad¬
marie manus nõ tͣnͣsiret. In t̾cia aũt mix

Expanded text:
 sanaret omnes infirmitates tuas. Confusae sunt autem et commistae hae duae species in utero Virginis, tanquam in mortariolo; sancto Spiritu, tanquam pistillo, illas suaviter commiscente. Sed quia indignus eras cui donaretur, datum est Mariae, ut per illam acciperes quidquid habergo est, exaudita est pro reverentia sua in causa tua et totius generis humani. Si sola mater esset, sufficeret ei ut salvaretur per filiorum generationem: si sola virgo, sufficeret sibi; nec benedictus fructus ventris ejus, mundi pretium esset. Cum ergo in prima sit remedium, in secunda adMariae manus non transiret. In tertia au
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmam fisem insa ẽ nec hr̃e seq̃ntem. Ea¬
a ẽ fides ⁊ cor humanũ. ⁊ ħ qͥdem pͥma et
scd̃a inferior. s nõ miuus forsitan fortis.
aꝯrrũ .ni. quomodo cor humarũ hiis duob fi¬
dem accomodainit. Quomodo credi potinit.¬

Expanded text:
 nec habere sequentem. Tertia est fides et cor humanum; et haec quidem prima et fecunda inferior, sed non minus forsitan fortis. Mirum enim est, quomodo cor humanum his duobus fidem accommodavit, quomodo credi potuit
Abbreviated transcription (Latin):
rem sedat. sanat liuoris uulms. restrin¬
git luxurie fluxũ. extinguit libidinis flã¬
mai. sitim temꝑat auaricie. ac tocius in¬
decoris fugat pruriginẽ. Si qͥdem cũ noĩe
iħm hoĩem mͥ ꝓpono mitẽ ⁊ humilẽ corde.
benignũ. sobrium. castũ uñe ⁊ om̃i dem¬

Expanded text:
rem sedat, sanat livoris vulnus, restrinrem sedat, sanat livoris vulnus, restringit luxuriae fluxum, exstinguit libidinis flammam, sitim temperat avaritiae, ac totius indecoris fugat pruriginem. Siquidem cum nomino Jesum, hominem mihi propono mitem et humilem corde, benignum, sobrium, castum, misericordem
Abbreviated transcription (Latin):
tociens ꝯfortaris quociens recordaris. Qͥ d
eq̃ mentẽ cogitantis inpugnat: Qͥd ita
ex̾citatos raꝑet sensus. uirtutes roborat.
uegetat mores bonos atq honestos. castaᷤᷤ
fouet affeccões. Aridus ẽ om̃is aĩe cib: si
nõ olco isto infunditur. Si insipidus ẽ: si
uõ hoc sale ꝯditur. Si legas nõ sapis mͥ.
nͥ leg̾o ibi iħm. si disputes aũ ꝯferas non
sapit mͥ nͥ somu̾it ibi iħc. Iħc mel in ore.
in aure melos. in corde ibilus ẽ ⁊ medi¬
cina. tͥstatur aliqͥs nr̃m. ueniat in coriħe.
⁊ inde sali mos. Et ecce aliquid exortũ no¬
minis lumẽ nubilium om̃e diffugat. re-¬
dit serenũ. labitur ꝙͥ in cͥmen. currit in¬
suꝑ ad laqueũ mortis desꝑando. Nõne si
inuocet nomẽ uite ꝯfestim respirabit ad
danti inuocatũ uͥtutis nomẽ nõ stati
fiduciam p̾stitit. depulit metũ cͥ in adu̾¬
sis diffidenti. iam namq deficienti. Si no¬
nen adiutorii midnuit defuit fortitudo.¬
nicħ ita ire impetũ cohibet. suꝑ bie tumo¬

Expanded text:
ecordaris? Quid aeque mentem cogitantis impinguat? quid ita exercitatos reparat sensus, virtutes roborat, vegetat mores bonos atque honestos, castas fovet affectiones? Aridus est omnis animae cibus, si non oleo isto infunditur; insipidus est, si non hoc sale conditur. Si scribas, non sapit mihi nisi legero ibi Jesum. Si disputes aut conferas, non sapit mihi, nisi sonuerit ibi Jesus. Jesus mel in ore, in aure melos, in corde jubilus. Sed est et medicina. Tristatur aliquis vestrum? Veniat in cor Jesus, et inde saliat in os; et ecce ad exortum nominis lumen, nubilum omne diffugit, redit serenum. Labitur quis in crimen, currit insuper ad laqueum mortis desperando? Nonne si invocet nomen vitae, confestim respirabit ad danti, invocatum virtutis nomen non statim fiduciam praestitit, depulit metum? Cui, qusis diffidenti, jamjamque deficienti, si nomen adjutorii sonuit, defuit fortitudoil ita irae impetum cohibet, superbiae tumo
Abbreviated transcription (Latin):
uit: qr ꝑ carnẽ redemit: pͥmũ totũ detoriꝰ.
ẜm foris ⁊ intus. t̾cium totũ intus. Et
nota ꝙr ꝙ eructuatur de plenitudine eruc¬
tantis cũ quod̾a ip̃ius sb̾e sapore ꝓfertur.
⁊ icciro sapĩa incarnata dr̃ hñs in se om¬
nẽ plemitudinẽ. in miraculis: gnicõnẽ:
in dectrinam: ꝯu̾sionẽ. in passione: uiui¬
ficacõem. de tͥb ꝯsi datõnib ⁊̃ minist̾io

Expanded text:
uia per crucem redemit. Primum totum deforis; secundum foris et intus; tertium totum intus. Et nota quia, quod eructatur, de plenitudine cructantis cum quodam ipsius substantiae sapore profertur. Et idcirco Sapientia incarnata dicitur habens in se omnem plenitudinem , in miraculis cognitionem, in doctrina conversionem, in passione vivificationem.
Abbreviated transcription (Latin):
atur inefficax. semꝑ tibi in simi fit. sem¬
gantur ⁊ actus. bona ⁊ desiderabilis umbͣ
sb̾alis iħn. uͭ totũ ẽ fugientib refugrũ.
gratũ fessis refrigium. miserere meidñe
dñe ihu ⁊ aufer scandala de regno tuo: ꝙ
ẽ aĩa mea. u̾ regnes tu qͥ debes in ea. uenit
.ii. auaricia ⁊ uendicat in me sibi sedem.
ẽẽ rex. luxuria dicit ego regnabo. ambicõ.
nimũ meũ ihm reclamo. ip̃i me defendo.
q ip̃ius me iuris agnosco. ip̃m mͥ dñm te

Expanded text:
atur inefficax. Semper tibi in sinu sit, semxerunt. Bona et desiderabilis umbra sub alis Jesu, ubi tutum est fugientibus refugium, gratum fessis refrigerium. Miserere mei, Domine ne Jesu, auter scandala de regno tuo, quod est anima mea, ut regnes tu qui debes in ea. Venit enim avaritia, et vindicat in me sibi sedem; esse rex. Luxuria dicit: Ego regnabo; ambitio, minum meum Jesum reclamo; ipsi me defendo; quia ipsius me juris agnosco. Ipsum mihi De