comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: qd̾ mulier ñ ait tulert̃ corpꝰ dñi
mei. s tulerunt dñm meũ Usus nãq
sacͥ eloquii ẽ: ut aliquando exparte
totũ: aliqͣndo ex toto partẽ signifi¬
cet. Exparte totũ significat. sic̃ de
ia cob filiis scriptũ ẽ qͥa iacob descẽ¬
dit in egiptũ. in animabꝰ septuagin¬
ta. Neq enĩ inegiptũ anime sine
corporibꝰ descender̃t. sed ꝑsolã aĩa
totꝰ hõ signat᷑. qͥa exparte totũ ex¬
pͥmit᷑. E solũ dñi corpꝰ inmonum̃to
iacuerat. ⁊ maria ñ corpꝰ dñi. sed sub
partẽ. Hec cũ dixisset: cõu̾sa retror¬
sũ. uidit iħm stantẽ. ⁊ nesciebat qͥa
adhuc de dñi resurrectione dubita¬
bat: retrorsũ cõu̾sa ẽ ut uideret
iħm: qͥa uidelicet ꝑ eandẽ dubita¬
miserat. que resurrexisse minime cre¬
debat. S qͥa amabat ⁊ dubitabat. uide¬
bat ⁊ ñ agnoscebat. eũq illi ⁊ amor os¬
tendebat. ⁊ dubietas abscondebat. Cuiꝰ
infert᷑. Et nesciebat quia iħc ẽ. Qui dic̃

Expanded text:
d mulier non ait: Tulerunt corpus Domini mei: sed, Tulerunt Dominum meum. Usus namque sacri eloquii est ut aliquando ex parte totum, aliquando vero ex toto partem significet. Ex parte etenim totum signat, sicut de Jacob filiis scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum in animabus septuaginta . Neque enim in Aegyptum animae sine corporibus descenderunt; sed per solam animam totus homo significatur, quia ex parte totum exprimitur. Et solum dominicum corpus in monumento jacuerat, et Maria non corpus Domini, sed sublpartem. Haec cum dixisset, conversa retrorsum, vidit Jesum stantem, et nesciebat quia adhuc de Domini resurrectione dubitabat, retrorsum conversa est ut videret Jesum: quia videlicet per eamdem dubitamiserat quem resurrexisse minime credebat. Sed quia amabat et dubitabat, videbat et non cognoscebat; eumque illi amor ostenderat et dubietas abscondebat, cujus infertur: Et nesciebat quia Jesus esset. Qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
athan ꝑforat. qͥa in effabili mĩę poten¬
cia suae. sic maliciȩ antiqͥ hostis obu¬
at. ut aliquando eos ȩciã quos iã cep̃
ammittat. Et quasi abore illiꝰ cadr̃:
qͥ pꝰ ꝑpetratas culpas ad innocenciã

Expanded text:
athan perforatur, quia ineffabili misericordiae potentia sic malitiae antiqui hostis obviat, ut aliquando eos etiam, quos jam cepit, amittat, et quasi ab ore illius cadunt, qui post perpetratas culpas ad innocentiam
Abbreviated transcription (Latin):
maria magdalene annuncians
discipłis qͥa uidi dñm ⁊ hec dixit mͥ.
Ecce humani genenis culpa.ibi absei¬
dit᷑ unͣ ꝓcessit. Quia enĩ inparadisõ
mulier ꝓpinauit uiro mortẽ. asepul¬
cro mulier uiris annunciauit uitã.
t dicta sui uiui ficatoris narrat. quȩ
mortiferi serpentis u̾ba narrauerat.
Ac si humano gni̾ ñ u̾bis dñs s rebꝰ
dicat. Dequa manu uob̾ illatꝰ ẽ potꝰ
mortis. de ipsa suscipite poculũ uitȩ.
Nec de exposicione lectionis euglicȩ
succinctȩ transcurrimꝰ. nẽ opitulan
te dño ⁊ resurrectionis eiꝰ głam.⁊ pie¬
tatis uiscera cõsideremꝰ. Cicius enim
amorte uoluit resurgere. ne nr̃a du
aĩa. in infidelitate̾s morte remaneret.
inicio torrens mortis effluxerat. S
de hoc torrente dñs inuia bibit. qͥa
mortẽ intransitũ gustaũ. Et idõ exal¬
tauit caput. quia hoc qd̾ moriendo
insepilero posuit. resurgendo suꝑ
angłos eleuauit ⁊ inde antiquũ ho¬
athanꝰ amo: ꝑ leuiatban qͥppe qd̾ addita¬

Expanded text:
Maria Magdalene annuntians discipulis: Quia vidi Dominum. Et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi abscinditur, unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiavit vitam, et dicta sui vivificatoris narrat, quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus: nunc opitulano, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. initio torrens mortis effluxerat: sed de hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, resurgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hoathan hamo ? 8. Per Leviathan quippe, quod addita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpeccatis nr̃is. Et dũ testam̃tũ uetꝰ
hoc fiendũ denunciat. qͦd testam̃tũ
nouũ de dño factũ clamat: quasi
utraq cherubin se inuicẽ aspiciunt.
dũ uultꝰ in ꝓpiciatoriũ u̾tunt. Quia
dũ int̾ se positũ incarnatũ dnm ui¬
dent: asuo aspectu ñ discrepant.
quȩ dispensationis eiꝰ misteriũ con-¬
cordit̃ narrant. Requirunt mariam
angłi dicentes. Mulier qͥd ploras:
Dic̃ eis. Quia tulert̃ dñm meũ: ⁊ nes¬
cio ubi posuert eũ: Ipsuͣ nãq sacra¬

Expanded text:
peccatis nostris . Et dum Testamentum Vetus hoc faciendum denuntiat quod Testamentum Novum de Domino factum clamat, quasi utraque cherubim se invicem aspiciunt, dum vultus in propitiatorium vertunt, quia dum inter se positum incarnatum Dominum vident, a suo aspectu non discrepant, quae dispensationis ejus mysterium concorditer narrant. 4. Requirunt Mariam angeli, dicentes: Mulier, 1548 quid ploras? Et dicit eis: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum. Ips
Abbreviated transcription (Latin):
minorẽ putat. patͥ specialit̾ dero¬
gat. cuiꝰ sapienciã ẽẽ ei in equalem
fatet᷑. Quis ⁊ enim potens homo e¬
quanuit̃ ferret. si qͥs ei diceret ma¬
gnus quidẽ es. s sapiencia tua te
me ẽ. Deqͦ ȩtiã scriptũ ẽ. qͥa subdi¬
tus erat parentibꝰ suis. Quid gͦ mi¬
rũ si exhumanitate minorẽ se patͤ
asserit incęlo: ex qua sub iectꝰ erat
parentibꝰ interra : Exqua humani¬
Cũ meũ dicat ⁊ ur̃m: cur ñ cõmu¬
nit̃ dic̃ nr̃m: Sed distincte loqͦns.
indicat qͥa eundem patrẽ ⁊ dm̃ dis¬
similit̾ habeat ipse quã nos. Ascen
ascendistiᷤ. Quia enĩ ego hoͣ mͥ ds̃ ẽ.¬

Expanded text:
minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam esse ei inaequalem fatetur. Quis enim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed sapientia tua te me est . De quo etiam scriptum est, quia subditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitate sua minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Ex qua humaniCum meum dicat et vestrum, cur non communiter dicit nostrum? Sed distincte loquens indicat quia eumdem Patrem et Dominum dissimiliter habet ipse quam nos. Ascendascendistis. Quia enim et ego homo, De
Abbreviated transcription (Latin):
quo fructu uis amoris. in ea ingeminat
opus inquisicionis. Sequit᷑. Uidit duos
angłos in albis sedentes. unũ ad caput
⁊ unũ ad pedes. ubi positũ fuerat corpꝰ
iħu. Quid ẽ qd̾ in loco dñici corporis du¬
o angłi uident᷑. unus ad caput. ⁊ unus
adpedes sedens. nͥ qd̃ latina lingua an¬
sedet angłs. cũ ꝑ apłos p̾̃dicat᷑ qͥa in
pͥncipio erat u̾bũ. ⁊ u̾bũ erat ap̃ dm̃

Expanded text:
quo fructu vis amoris in ea ingeminat quo fructu vis amoris in ea ingeminat opus inquisitionis. Sequitur: Vidit duos angelos in albis, sedentes, unum ad caput, et unum ad pedes, ubi positum fuJesu. Quid est quod in loco Dominici corporis duo angeli videntur, unus ad caput, atque alius ad pedes sedens, nisi quod Latina lingua ansedet angelus, cum per Apostolum dicatur, quia in principio erat Verbum, et Verbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
gia quẽ recognouit. S ei magister
diẽ. noli me tangere. Nõ qͥa pꝰ resur¬
rectionẽ suã dñs tactũ re nuit fe¬
minarũ. cũ deduabꝰ ad sepulerũ eiꝰ
scriptũ sit. accesser̃t ⁊ tenuerunt
pedes eiꝰ. sed cur tangi ñ debeat raci
o addit᷑ cũ sub infert᷑. Nõdũ enĩ ascẽ¬
credit᷑ pat̾. Nã qͥsqͥs eũ equalem
patri ñ credit. adhuc in eiꝰ pectore
ad patrẽ dñs ñ ascendit. Ille gͦ iħ̾m
ueracit̃ tangit. q̃ pat̾ filiũ coet̾nũ

Expanded text:
quem recognovit, sed ei magister dicit: Noli me tangere. Non quia post resurrectionem Dominus tactum renuit feminarum, cum de duabus ad sepulcrum ejus scriptum sit: Accesserunt et tenuerunt pedes ejus. Sed cur tangi non debeat, ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascencreditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem Dominus non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum
Abbreviated transcription (Latin):
Cui recte dr̃. qͥa ex noĩȩ scit᷑. ac si ei
dñs dicat. Nõte generalit̾ ut ceteros.
sed specialit̃ scio. Maria gͦ qͥa uocat᷑
ex noĩȩ recognoscit auctorẽ.:⁊ eum
ꝓtinꝰ raboni idẽ magistrũ uocat. Ca
⁊ ipse erat qͥ querebat᷑ exterius.⁊
qͥ eã interiꝰ ut quereret docebat. Iã
uͦ ab euglista ñ subdit᷑ qͥd mulier
fec̃: sed ex eo innuit᷑ qd̾ audiuit. noli

Expanded text:
cui recte dicitur quia ex nomine scitur: ac si aperte Dominus dicat, non te generaliter ut caeteros, sed specialiter scio. Maria ergo, quae vocatur ex nomine, recognoscit auctoremprotinus Rabboni, id est magistrum vocat, quia et ipse erat qui quaerebatur exterius, et ipse eam interius ut quaereret, docebat. Jam vero ab evangelista non subditur quid mulier fecerit, sed ex eo innuitur quod audivit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. morte appetere in mortalem
it. Hinc ẽ qd̾ nos cotidie aduitã pꝰ
culpã reu̾tim᷑. qͥa adpenã nr̃am con¬
ditor sine culpa descendit. Ecce iam
antiquus hostis ea que de humano
genere ceꝑat spolia ammisit. supplan¬
tacionis suȩ uictoriam ꝑdidit. Coti¬
die peccatores aduitã redeunt. cotidiȩ
de eiꝰ faucibꝰ redẽp̃toris manu rapiũ
maxillã eiꝰ: Armilla ubi ponit᷑. am

Expanded text:
habuit morte appetere immortalem phabuit morte appetere immortalem pit. Hinc est quod nos quotidie ad vitam post culpas revertimur, quia ad poenam nostram conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humano genere coeperat spotia amisit, supplantationis suae victoriam perdidit. Quotidie peccatores ad vitam redeunt, quotidie de ejus faucibus Redemptoris manu rapiuntmaxillam ejus ? Armilla ubi ponitur, am
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ eiꝰ unigenitũ filiũ incarnatũ misit.
inquo ⁊ caro passibilis uideri posset.
⁊ diuinitas inpassibilis uidera ñ poss
Cũq in eo serpens iste ꝑmanꝰ ꝑseqͦnciũ
escã corporis momordit. diuinitatis eiꝰ
aculeus ꝑforauit. Priꝰ uͦ eũ inmiracłis
dm̃ cognouerat. sed decognicione sua ad
dubitacionẽ cecidit. quãdo hunc passibi¬
lẽ indit. Quasi gͦ hamꝰ fauces glucien¬
tis tenuit. dũ in illo es ca carnis patuit.
quã deuorator appeteret.⁊ diuinitas
passionis tp̃r latuit quȩ necaret. In
hamo eiꝰ incarnationis captꝰ ẽ. qͥa dũ in
illo appeciit escã corporis. tranfixus ẽ
aculeo diuinitatis. Ibi qͥppe inerat hu¬
manitas quȩ ad se deuoratorẽ duceret.
ibi diuinitas quȩ ꝑforaret. Ibi aꝑta
infirmitas que ꝓuocaret. ibi occul¬
ta u̾tꝰ qͤ raptoriᷤ faucẽ transfigeret.
In amo gͥ captꝰ ẽ. qͥa inde interi it
un momordit. Et quos iure tenebat
mortales ꝑdidit. qͥa eũ in quo uis ñ

Expanded text:
rnatum misit, in quo et caro passibilis videri posset, et divinitas impassibilis videri non posset. Cumque in eo serpens iste per manus persequentium escam corporis momordit, divinitatis illum aculeus perforavit. Prius vero eum in miraculis Deum cognoverat, sed de cognitione sua ad dubitationem cecidit, quando hunc passibilem vidit. Quasi hamus ergo fauces glutientis tenuit, dum in illo esca carnis patuit, quam devorator appeteret; et divinitas passionis tempore latuit, quae necaret. In hamo ejus incarnationis captus est, quia dum in illo appetit escam corporis, transfixus est aculeo divinitatis. Ibi quippe inerat humanitas, quae ad se devoratorem duceret; ibi divinitas, quae perforaret; ibi aperta infirmitas, quae provocaret; ibi occulta virtus, quae raptoris faucem transfigeret. In hamo igitur captus est, quia inde interut unde momordit. Et quos jure tenebat mortales perdidit, quia eum in quo jus non
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicat inquisicionis. Quesi¬
uit igit᷑ prius ⁊ minime inueñ.
ꝑseuerauit ut quereret. unde .x
cõtigit ut inueniret. Actũq est
ut desideria dilata crescerent.
crescencia caperent qͦd inuenissẽt.
inc ẽ quod de eodẽ sponso ȩccła

Expanded text:
nquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
rancia ẽ. Et uoce uenitatis dr̃. Qui
ꝑseuerauerit usq infinẽ hic saluus
erit. Et p̃cepto legis cauda hostiȩ
insacrificio iubet᷑ offerri In cau¬
da qͥuippe finis ẽ corporis. Et ille
bene immolat. qͥ sacrificiũ boni
os. usq adfinẽ debitȩ ꝑducit
actionis. Hinc ioseph in ter reliqͦs
iR̃s talarẽ tunicã habuisse descri¬
bit᷑. Tunica quippe usq ad talum
est: opus bonũ usq ad cõsumacionẽ.

Expanded text:
rantia est, et voce veritatis dicitur: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter reliquos fratres talarem tunicam habuisse describitur. Tunica quippe usque ad talum est opus bonum usque ad consummationem.
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ qualit̾ edendũ sit pascha cognoui¬
mus. nc̃ aqualibꝰ edi debeat agnosca¬
mꝰ. Seqͥti: Sic aũt comedetis illũ:
Kenes urõs accingetis. Quid inrenibꝰ.
nͥ delectacio carnis accipit᷑: Uñ psal¬
mista postulat dicens. ure renes meos.
Si enĩ uoluptatẽ libidinis in renibꝰ eẽ
nesciret: eos uri minime petisset.
Unde qͥa potestas diaboli inhumano
gne maxime ꝑluxuriã p̃ualuit. de
illo uoce dñica dr̃. Potestas eiꝰ inlũbis
eiꝰ. Qui gͦ pascha comedit. habere re¬
nes accinctos debet. ut qͥ sollẽpnitatẽ
resurrectionis atq incorruptionis
agit. corruptioni ꝑuicia nulli sub¬
iaceat. Uoluptates edomet. carnem
aluxuria restringat. Neq enĩ cog¬
nouit que sit sollẽpnitas incorrup¬
cionis. qͥ ad huc ꝑ incõtinenciã cor¬
ruptioni sub iacet. Hec qͥbꝰdã dura

Expanded text:
cha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat, agnoscamus. Sequitur: Sic autem comeditis illum: renes vestros accingetis. Quid in renibus, nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petiisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce Doninica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, corruptioni jam per vitia nulla subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque etenim cognovit quae sit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni sub
Abbreviated transcription (Latin):
pellibꝰ nr̃i muniunt᷑ pedes. ñ antiqui
patres qui nos adet̾nã patriã p̃cesse¬
runt: Quoꝵ dũ exempla cõspicimus.
nr̃i oꝑis pedes munimꝰ. Calciam̃ta gͦ
inpedibꝰ habere ẽ: mortuoꝵ uitã cõspi¬
cere. ⁊ nr̃a uestigia apeccati uulnere
custodire. Tenentes bacłos inmanibus.
Quid lex ꝑbacłõs. ñ pastoralẽ custodiam
accingere. postmodũ baculos tenere.
quia illi debent curã pastoralẽ susciꝑe.
qui iã in suo corpore sciunt fluxa luxu¬
riae edomarȩ. Ut cũ aliis forcia p̃dicant.
ipsi desideriis mollibꝰ eneruit ñ succũ¬
bunt. Bene aũt subdit᷑. ⁊ cõmedetis fe¬
ris. cȩlestis patriȩ gaudia. cũ festinacio¬
ne cognoscite.⁊ p̃cepta uitȩ cũ festinaci¬
one implere curate. Quia enĩ adhuc
hodic licet bene agere scimꝰ utrum
cras licet᷑ ignoramꝰ: festinantes gͦ pa-¬
scha comedite. id ẽ ad sollẽpnitatẽ pa¬
triȩ celestis anelate. Nemo in huius
uitȩ itenere torpeat. ne in patria lo¬

Expanded text:
edes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam mur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pastoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis feris, coelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria lo
Abbreviated transcription (Latin):
aqua co cta. qͥa redẽptor nr̃ neq
purꝰ hõ estimandus ẽ. neq ꝑ huma¬
nã sapienciã qualit̾ incarnari ds̃
potuit cogitandus. Omĩs enĩ qui
redeptorẽ nr̃m purũ hoĩem credit.
qͥd iste aliud quã agni carnes cru¬
das comedit. quas u delicet coquere
ꝑ diuiitatis eiꝰ glãm.⁊ intelligenciã
noluit: Omĩs uͦ qͥ incarnationis eiꝰ
discutere conat᷑. carnes agni aqua
uult cõquere. idẽ dispensationis¬
eiꝰ misteriũ ꝑ dissolutã uult scien¬
ciã penerrare. Qui gͥ paschalis gau¬
dii sollẽpnitatẽ celebrare desidãt.
agnũ neq aqua coquat neq crudũ
comedat. Ut neq ꝑhumanã sapien¬
ciã ꝓfunditatẽ in carnacionis eius
penetrare appetat: neq in eũ tãqͣm
in hominẽ purũ credat. S assas
igni carnes comedat. ut dispensa
quo adhuc recte sub iungit᷑. Caput
cũ pedibꝰ ⁊ intestinis uorabitis. Qiua

Expanded text:
Redemptor noster nec purus homo aestimandus est, neque per humanam sapientiam, qualiter incarnari Deus potuit, cogitandus. Omnis enim, qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud, quam agni carnes crudas, comedit: quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit? Omnis vero incarnationis ejus discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis mysterium, per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui igitur paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum neque aqua coquat, neque crudum comedat; ut neque per humanam sapientiam profunditatem incarnationis illius penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assatas igni carnes comedat, ut dispensarquo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ tẽ uoramꝰ. cũ u̾ba uitȩ. cũ auidi¬
tate sumimꝰ. In quo uorationis u̾¬
bo qͥd aliud qũa pigricię nr̃ę tor¬
por rep̃hendit᷑. qͥ eiꝰ u̾ba atq miste¬
ria ꝑ nos met ipsos ñ reqͥrimꝰ ⁊ dic¬
ta ab aliis audimꝰ inuiti: Non re¬
manebit ex eo qͥequã usq mane.
qͥa eiꝰ dicta magna st̃ sollicitudi¬
ne discucienda. quatinꝰ pͥusquã
dies resurrectionis appareat. in hac
p̃sentis uitȩ nocte omĩa mandata
eiꝰ intelligenda ⁊ oꝑando penetrẽ¬
tur.S qͥa ualde ẽ difficile. ut õe
sacrũ eloqͥũ possit intelligi. ⁊ omẽ
eiꝰ misteniũ penetrari. recte subiũ¬
git᷑. Siqͥo aũt remanserit. igni con¬
buretis:
Quod exagno remanet igni con¬
burimꝰ. quando hoc qd̾ demisterio
incarnacionis eiꝰ intelligere ñ possu¬

Expanded text:
voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti. Non remanebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquin hac praesentis vitae vocatione omnia mandata illius intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde est difficile ut omne agni eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igni comburetis. Quod ex agno remanet igni comburimus, quando hoc quod de mysterio incarnationis ejus intelligere et p
Abbreviated transcription (Latin):
minare domꝰ agni sanguinẽ poni¬
mꝰ. qͥa crucẽ passionis illiꝰ infronte
portamꝰ: De quo ad huc agno subditur.
Et edent carnes nocte illa. assas igni: In
ab inuicẽ nr̃as cõsciencias ñ uidemꝰ. Quȩ
tam̃ carnes agni assande st̃. qͥa ninipꝵ
dissoluit carnes quas aqua coxerit. Qas
uͦ ignis sine: aqua exquoqͥt roborat.
Carnes itaq agni nr̃i ignis coxit. qͥa cũ¬
ipsa uis passionis illiꝰ ad resurrectionẽ
ualenciorẽ reddidit. atq ad incorrupti¬
oñẽ roborauit. Qui enĩ exmorte cõua¬
luit: uidelicet carnes illiꝰ abigne duru
uelut testa u̾tꝰ mea: Quidnãq ẽ testa
ante ignẽ. nͥ molle lutũ: S ei exigne
agit᷑. ut solidet᷑. Uirtꝰ gͦ humanitatis
eiꝰ uelut testa exaruit. qͥa abigne passi¬
onis aduirtutẽ. incorruptionis creuit.
S sola redẽp̃toris nr̃i p̃cepta sacram̃ta.
ad uerã sollẽpnitatẽ m̃tis ñ sufficiunt:

Expanded text:
nare domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo agno adhuc subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In ab invicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes agni assandae sunt, quia nimirum dissolvit carnes quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque agni nostri ignis coxit, quia eum vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruevelut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humanitatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit, sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pere. ⁊ ei ꝑu̾sis moribꝰ cõtͣ ire: Unde
bene adhuc adcomedendũ subdit᷑. Et
azimos panes cũ lactucis agrestibus.
Panes qͥppe sine ferm̃to comedit. qui
recta oꝑa sine corruptione uanȩ głȩ ex¬
ercet. qͥ mandata mĩȩ sinȩ ãmixtione
peccati exhibet. ne ꝑu̾se diripiat qͦd
quasi recte dispensat. Noc qͦ peccati
ferm̃tũ: bonȩ suȩ actione miscuerant.¬
bat. Uenite ad bethel: ⁊ impiȩ agitȩ.
O p̾t pauca. Et sacrificate de ferm̃to
laudẽ. De ferm̃to nãq laudẽ uinmolat.
qͥ deo sacͥficiũ de rapina parat. Lactu¬
ce uͦ agrestes. ualde amare st̃. Carnes
uͦ agni cũ lactucis agrestibꝰ edende st̃.
ut cũ corpꝰ redep̃toris accipimꝰ. nos ꝓpec¬
catis nr̃is infletibꝰ affligamꝰ: quatinꝰ
ipsa amaritudo penitenciȩ. abstergat
a mentis stomacho ꝑu̾se humorẽ uitȩ:

Expanded text:
pere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerantbat: Venite ad Bethel, et impie agite . Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes  agni cum lactucis agrestibus sunt edende ut cum corpus redemptoris accipimus nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatinus ipsa amaritudo penitentie abstergat a mentis stomacho peruerse humorem uite’.
Abbreviated transcription (Latin):
passionis illiꝰ. cũ ore ad redep̃tionẽ su¬
mit᷑. ad imitacionẽ quoq intenta m̃te
cogitat᷑. Nam qͥ sic redẽptoris sui san¬
guinẽ accipit. ut imitari passionem
illiꝰ nec dũ uelit. in uno poste sangui¬
nẽ posuit. Qui etiã. insuꝑ liminaribꝰ
domoꝵ ponendus ẽ. Qͥd enĩ sp̃italit̃
domos nͥ m̃tes nr̃as accipimꝰ. in qͥbus¬

Expanded text:
tionem sumitur, 1534 ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit, qui etiam insuper liminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritaliter domos nisi mentes nostras accipimus, in q
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xp̃c. Si gͥ pascha xp̃e. pensandũ nob̾
ẽ qͥd de pascha lex loqͥt᷑. indagemꝰ sub¬
tiliꝰ an de xp̃o dicta uideant᷑. Moyses
qͥppe ait. Sument desanguine agni.
ac ponent suꝑ utrũq postẽ. ⁊ insuꝑli¬
minaribꝰ domoꝵ inqͥbꝰ cõmedent illũ.
Et edent carnes nocte illa assas igni.

Expanded text:
 . Si ergo pascha Christus, pensandum nobis est quid de pascha lex loquitur, ut indagemus subtilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum; et edent carnes nocte illa a
Abbreviated transcription (Latin):
magnã nob̾ edificationẽ pariunt.
si suerint mistica in t̾p̃tatione discus¬
sa. Quis nãq sit sanguis agni.nõ
iã audiendo sed bibendo didicistis:
Qui sanguis suꝑ utrũq postẽ ponit᷑.
qͣndo ñ solũ ore corporis. s eciã aure
cordis haurit᷑. In utroq enĩ poste ag

Expanded text:
magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione discussa. Quis namque sit sanguis agni, non jam audiendo, sed bibendo didicimus. Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis
Abbreviated transcription (Latin):
ab infirmitatis nr̃ȩ cognicione dis¬
iuncta st̃. eiꝰq potencia creatẽ trans¬
cendit nataͣm: Et notandũ qͦd ñ solũ
separatim. sed eciã inuolutũ inueni
dr̃. uinteũ qͥppe qͦd inuoluitur.
eiꝰ nec iniciũ nec finis aspicit᷑. Recte
gͦ sudauiũ capitis dñi inuolutũ in¬
uentũ ẽ. qa celsitudo diuinitatis
nec cepit eẽ nec desinit. Nec ꝑ ini¬
ciũ nascit᷑. nec termino co angustat᷑.
Bene aũt addit᷑ inuno loco: qͥa incis¬
te ẽ. ⁊ illi eiꝰ habere gr̃am merentur
qͥ se abinuicẽ ꝑ sectaꝵ scandala nõ
diuidunt. S qͥa solet ꝑsudariũ la¬
boranciũ sudor de tergi. potest ȩciã
sudarii noĩȩ expͥmi labor dei. qͥ ĩ se
quietus quidem ⁊ in cõmutabilis
ꝑmanet. sed tam̃ laborare se denũ¬
ciat. cũ duras hominũ prauitates
laborauit ex nr̃a infirmitate. NQũe
laborẽ passionis eiꝰ dũ increduli ui

Expanded text:
 cognitione disjuncta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam. Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum invenire dicitur. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in sciste est, et illqui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in se quietus atque incommutabilis permanet, sed tamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitates laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli vi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃itale ẽ: sed quod animale.ł seniorẽ
gͦ petrũ. significat᷑ ȩccła genciũ. ꝑ iuni¬
orẽ uͦ ioħm synagoga uideoꝵ. Cucurre¬
runt ambo simul. qͥa abortu sui tp̃ris
usq ad occasũ pari ⁊ cõmuni uiasi
ñ pari ⁊ cõmuni sensu. gentilitas cũ
synagoga decurrit. ueñ synagoga pͥ¬
or admonum̃tũ. sed minime intrauit.
qͥa legis qͥdẽ mandata ꝑcepit. ꝓpħias
de incarnatione ac passione dnĩca
audiuit. sed credere inmortuũ noluit.
Uidit enĩ ioħs posita linteamina. ñ tam̃

Expanded text:
d animale . Per seniorem ergo Petrum significatur Ecclesia gentium, per juniorem vero Joannem Synagoga Judaeorum. Cucurrerunt ambo simul, quia, ab ortus sui tempore usque ad occasum, pari et communi via, etsi non pari et communi sensu, gentilitas cum Synagoga cucurrit. 3. Venit Synagoga prior ad monumentum, sed minime intravit, quia legis quidem mandata percepit, prophetias de incarnatione ac passione Dominica audivit, sed credere in mortuum noluit. Vidit enim Joannes posita linteamina, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
q ipsa: aclamoris uͥtute succunbit.
Et qͥa acunctis audiri ñ ualeo. loqui
fateor int̾ multos erubesco. S hãc
in me uerecũdiã. ⁊ ipse rep̾hendo.
Quid enĩ: Nũqͥd si multis ꝓ desse
nequeo: nec paucis curabo: Et si ex
messe portare manipulos multos
ñ possũ. nũqͥd nã debeo ad aream
uacuus redire: Quãuis enĩ quãtos
debeo ferre ñ ualeo. certe uel paucos.
certe uel duos. certe ł unũ ferã. Ht̃
nãq ipsa infirmitatis intencio mer¬
cedis suȩ certitudinẽ. qͥa suꝑnꝰ ar-¬
bit̃ nr̃ ⁊ si pondus cõsidãt in t᷑ribu
cione. tam̃ uires pensat inpondere.
Lectio scĩ eugli quã mͦ fr̃s audistis. ualde
insuꝑficiȩ hẏstorica ẽ aꝑta. sed eiꝰ nobis st̃

Expanded text:
ox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbitione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus n
Abbreviated transcription (Latin):
fuero at̾ra. omĩa traham adme. Omĩa
⁊ enĩ tͣxit. qͥ de electiᷤᷤ suis apud inferos.
nullũ reliqͥt Omĩa abstulit. utiq elec¬
ta. Neq enĩ infideles qͦsq ⁊ ꝓsuis cri¬
minibꝰ ęt̾nis suppliciis deditos. adueniã
dñs resurgendo reparauit. s illo ex in¬
ferni claustris rapuit. qͦs suos infide .⁊
actibꝰ siuis recognouit. Uñ recte ꝑ oseȩ dic̃.
ferne. Io nãq qd occidimꝰ. agimꝰ ut peni¬
tus ñ sit. Ex eo ⁊ enĩ quod mordemꝰ. par¬
tẽ ab strahimꝰ. partẽq relinqͥmꝰ. Quia
gͣ inelectis suis funditꝰ occidit mortẽ.
mors mortis extitit. Quia uͦ ex inferno
partẽ abstulit partẽq reliqͥt. ñ occidit
funditꝰ. s momordit infernũ. it gͦ.
Ero mors tua o mors: de si aꝑte dicat. qͥa
melectis meis te funditꝰ perimo. Ero
morsus tuus inferne. qͥa sublatis eis
te exparte tranfigo. Quȩ gͦ ẽ ista sollẽp¬

Expanded text:
erra, omnia traham ad me . Omnia etenim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque etenim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognovit. Unde recte etiam per ferne. » Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit; quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: « Ero mors tua, o mors! » ac si aperte dicat, quia in electis meis te funditus perimo: « Ero morsus tuus, inferne, » quia sublatis eis te ex parte transfigo. Haec fideliss
Abbreviated transcription (Latin):
colligit᷑. paulo attestante qͥ ait. Ponec
plenitudo genciũ intraret. ⁊ sic om̃is
isrł saluus fieret. Et uidit ⁊credidit.
Quid fr̃s. qͥd estimandus ẽ credidisse:
Nũqͥd qͥa dñs resurrexerat quẽ que¬
rebat: ñ utiq: quia ad huc tenebre
erant admonum̃tũ. Et sub iũcta u̾ba
cõtra dicunt cũ dr̃. ñdũ enĩ sciebat
scriptãs. qͥa oporteret eũ amortuis
resurgere. Quid gͦ uidit. ⁊ qͥo credidit:
Uidit linteamina posita. ⁊ credidit
qͦd mulier dixerat. de monum̃to
dnm fuisse sublatũ. Qua inre diui¬
ne disp̃esacionis magnitudo pensã¬
da ẽ. qͦd discipłoꝵ corda ⁊ accendunt᷑
⁊ querant. ⁊ differunt᷑ ne inueniant.
quatinꝰ infirmitas animi ipso suo
merore cruciata. purgacior ad inue¬
niandũ fiat. Et tanto ualidiꝰ teneat
cũ inuenenit. quanto tardiꝰ inuenit
qd̃ querebat. Hec sub breuitate de¬
eugłica lectione transcurrimꝰ. nunc
restat ut de ipsa tantȩ sollẽpnitatis
nobilitate aliqͥd loquam᷑. Hanc enim

Expanded text:
o attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid aestimandus est credidisse? Nunquid quia Dominus resurrexerat, quem quaerebat? Non utique, quia adhuc tenebrae erant ad monumentum, et subjuncta quoque verba contradicunt cum dicitur: Nondum enim sciebant Scripturas, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mulier dixerat, de monumento Dominum fuisse sublatum. Qua in re divinae dispensationis magnitudo pensanda est, quod discipulorum corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmitas animi ipso suo moerore cruciata, et purgatior ad inveniendum fiat, et tanto validius teneat cum invenerit, 1533 quanto tardius invenerit quod quaerebat. 6. Haec sub brevitateelica lectione transcurrimus; nunc restat ut de ipsa tantae solemnitatis nobilitate aliquid loquamur. Hanc enim
Abbreviated transcription (Latin):
ait: Reddes eis uicẽ dñe zuxta oꝑa
manuũ suaꝵ. dabis eis scutũ cordis
laborẽ tuũ. Ne enĩ p̾dicationis spi¬
cula eoꝵ corda pene̾rarent. dũ pas¬
sionis eiꝰ laborẽ dedignati sunt.
quasi eundẽ laborẽ eiꝰ ꝓscuto te¬
nuerunt. ut eo ad se tͣnsire eiꝰ u̾ba
ñ ꝑmitterent. quo eũ laborare
usa: admortẽ uiderent.Sudariũ¬
gͦ qͦd suꝑ cap̃t eiꝰ fuerat seorsũ in¬
uenit᷑. qͥa ipsa redẽptoris nr̃i pas¬
sio. longe a nr̃a passione disiunc¬
ta ẽ. Qm̃ ipse sine culpa ꝑtulit. qͦd
nos cũ culpa toleramꝰ. Ipse sponte
morti succunb̾e uoluit. ad qũã nos

Expanded text:
t: Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem viderunt. Quergo quod super caput ejus fuerat seorsum invenitur, quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos cum culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos
Abbreviated transcription (Latin):
ioħ̾s. Currebant aũt duo simul: sed iohs
p̃cucurrit cicius petro Uenit pͥor ad
monum̃tũ. ⁊ ingredi ñ p̃sũpsit. Uenit
tam subtilis eugli̾stȩ descͥptio. amisteni¬
is uacare credenda ẽ: Non: Neq enĩ

Expanded text:
mul, sed Joannes praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit tam subtilis evangelistae descriptio a mysteriis vacare credenda est? Minime. Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
Argo qͥa sepiꝰ dñs ⁊ diu̾sis apparuit¬
temporibꝰ: cũ ingalilea quando sit
uisus nequa qũa ꝑ scͥptũ ac defini¬
tũ tempꝰ script̾a seruauerit. in
ihrłm quando se obtulerit. ⁊ diẽ
⁊ horã exp̃ssenit: timidiores. int̾
cõclauia reuisant᷑. forciores admontẽ
cũ uenerĩt. Deniq intra cõ claue
hostiis clausis. inducit ioħs discipłoͬs
cõgregatos ꝓpt̾ metũ iudeoꝵ: quos
ñ uncĩ lucas s plures scribit fuisse.
Istos aũt maths undecĩ solos. ingalilea
cõuenisse ñ siluit. Deniq sic habes. Un¬
decĩ disciplĩ abiert̃ ingalileã. in mon¬
tẽ ubi cõstituerat ilł iħs. ⁊ uidentes
eũ ad orauert̃. qͥdã aut̃ dubitauert̃.
qͥbꝰ docendi ⁊ baptizandi tribuit po
infine apparuisse scͥbit. quando simi¬
mandat. Unde hoc cõuenientiꝰ arbi¬
tror quod dñs quidẽ mandauit dis¬
cipłis. ut ingalilea se uiderent. S ilł
metu intͣ cõclaue residentibꝰ. pͥmo se
obtulisse. postea cõfirmatis animis

Expanded text:
rgo quia saepius et diuersis apparuit, cum in Galilaea quando sit uisus nequaquam praescriptum ac definitum tempus scriptura signauerit, in Hierusalem quando se obtulerit, et diem et horam expresserit, timidiores intra conclauia reuisantur, fortiores ad montem conuenerint. denique intra conclaue ostiis clausis inducit Iohannes discipulos congregatos propter metum Iudaeorum, quos non undecim Lucas, sed plures scripsit fuisse. istos autem Matthaeus undecim solos in Galilaea conuenisse non siluit. denique sic habes: undecim autem discipuli abierunt in Galilaeam in montem, ubi constituerat illis Iesus, et uidentes eum adorauerunt, quidam autem dubitauerunt. quibus docendi et baptizandi tribuit potcipulis et Marcus in fine apparuisse scribit, quando simifficium. unde hoc conuenientius arbitror quod dominus quidem mandauerit discipulis ut in Galilaea se uiderent, sed illis metu intra conclaue residentibus primo se obtulisse, postea uero confirmatis animis
Abbreviated transcription (Latin):
mundo ad patrẽ. Et qͥd uobis ꝓdest
qd̾ pasca celebratis. si ñ imitamin
qͦd colitis. hoc ẽ si ñ tͣnsiris ab egipto.
id ẽ atenebris uicioꝵ adlucẽ u̾tutũ.
⁊ amundi amore ad desideriũ celestiꝰ
dent in ista festiuitate. ⁊ colunt hãc
sollep̃nitatẽ. ⁊ tam̃ male ⁊ malo suo.
lectacione ad amorẽ celestis patriȩ.¬

Expanded text:
mundo ad Patrem. Verum quid vobis prodest quod Pascha celebretis, si non imitamini quod colitis? hoc est, si non transitis ab Aegypto, id est, a tenebris vitiorum ad lucem virtutum, et a mundi hujus amore ad desiderium coelestis dent in ista festivitate, et colunt hanc solemnitatem; et tamen male, et malo suo, lectatione ad coelestis patri
Abbreviated transcription (Latin):
gum̃tũ indistricto iudicio ha¬
bituri sumꝰ. nos qui abono oꝑe
tor pentes res ⁊ manꝰ accepimus.
si p̃cepta dñica egenus sine ma¬
nibꝰ impleuit.Nõ cõtri nos
dñs tc̃ apłos ostendat. qͥ ad reg¬
nũ secũ turbas fideliũ p̾dican¬
do traxerunt. Nõ cotra nos ex¬
triam sanguinẽ fundendo ꝑue¬
nerunt. Quid dicturi sumus.
derimꝰ: cui longus languor bra¬
chia tenuit. sed tam̃ hec ab ono
oꝑe ñ ligauit.: Hec uobiscũ fr̃s
agite. sic uos adstudiũ bom oꝑis
instigate. ut cũ bonos uobis mͦ
adimitandũ ꝓponitis. eoꝵ tunc

Expanded text:
 districto judicio habituri sumus nos, qui, a bono opere torpentes, et res et manus accepimus, si praecepta dominica egenus et sine manibus impleverit. Non contra nos Dominus tunc apostolos ostendat qui ad regnum secum turbas fidelium praedicando traxerunt, non contra nos matriam sanguinem fundendo pervenerunt. Quid tunc dicturi sumus, derimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad studium boni operis instigate, ut cum bonos vobis modo ad imitandum proponitis, eorum
Abbreviated transcription (Latin):
obrie nistẽ. & uiuant. Secularia negotia ꝓrsus abiciant. Quia iuxta eundem
apłim. nemo militans dõ implicat se negotiis scłarib ut ei placbnit cuise ꝓbauit
eniniũ eament ¶ Hospites colligant Euꝑes recreent Nudos uestiant Infirmos
ustent᷑: ⁊imortuos sepeliant᷑: Intribulatione positis. opem ferant. Dolentẽ
c̃solent᷑. Amor i xp̃i nihil p̃ponant Caritatẽ non derelinqu apit. Pacẽ si
sieri potest cã om̃nib hominib habeant Diem udicii timeant Uitã a̾̃ nam
nresectorio pater reficiant᷑ Coridie ad col lationẽ ueniant. Mox ut sigiũ datũ
fuerit: ad eccłam om̃s festinato uenunt. Et horis canonicas ñ neglegent᷑: sedcũ
onini religione parit̃ cȩlebrent : Eccłam ñ pompatice sed reuerent̃ ĩgrediant᷑¬

Expanded text:
eumdem eumdem Apostolum, Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit. Jejunium ament, hospites colligant, pauperes recreent, nudos vestiant, infirmos visitent, mortuos sepeliant, in tribulatione positis opem ferant, dolentes consolentur. Amori Christi nihil praeponant, charitatem non derelinquant: pacem, si fieri potest, cum oin refectorio pariter reficiantur, quotidie ad collationem veniant; mox ut signum datum fuerit, ad ecclesiam omnes festinato veniant, et horas canonicas non negligenter, sed cum omni religione pariter celebrent. Ecclesiam non pompatice, sed reverenter ingrediant
Abbreviated transcription (Latin):
sibi nolunt fieri alterine faciant Non sint suꝑbia tumida: non detractionib
assueti Non ebretati seruientes non luxuria eneruati Non iracundia
curbidi non qͥblib& alns uitus substrati Non uaniloqui : ñ inuidi. Nonsomno¬
sentia onopigs bdon murmuratores non susurrones. Non uinolenti ñ multũ
enices. Orqudes & dolositates caueant: usuris neq̃ quã inseruiant: Non urent
mferte penurent ad ali ꝓmalo: non reddaint. Cum inse aliquid boni uiderint:
deo. & malũ cũ uiderint: sibi deputent. Discordiã fugiant. & quos discordantes
inuenerint: ad caritatis c̃cordiã reuocent Et uxta pasmistȩ uocẽ: declinent a
omnũ uitioꝵ seges emergat. Et qđ hoꝵ morboꝵ mat̃: suꝑbia sit Oportet &iã¬
ut animã eorpꝰq suũ ab omi inquinam̃to carnis &sp̃s custodiant: ut iuxta apłm
integer sp̃s eoꝵ & anima & corp̃ sine querela in aduentũ dñi nr̃iihũ xp̃i seruet᷑¬

Expanded text:
sibi nolunt fieri, alteri ne faciant. Non sint superbia tumidi, non detractionibus sibi nolunt fieri, alteri ne faciant. Non sint superbia tumidi, non detractionibus assueti, non ebrietati servientes, non luxuria enervati, non iracundia turbidi, non quibuslibet aliis vitiis substrati, non vaniloqui, non invidi, non somnolenti, non pigri, non murmuratores, non susurrones, non vinolenti, non multum edaces. Fraudes et dolositates caveant, usuris nequaquam inserviant, non jurent, ne forte perjurent, malum pro malo non reddant. Cum in se aliquid boni viderint, Deo; et malum cum viderint, sibi deputent. Discordiam fugiant, et quos discordantes invenerint, ad charitatis concordiam revocent, et juxta vocem Psalmistae , declinent a omnium vitiorum seges emergat: et quod horum morborum mater superbia sit. Oportet ut animam corpusque suum ab omni inquinamento carnis et spiritus custodiant, ut juxta Apostolum, integer spiritus eorum et anima et corpus, sine querela in adventu Domini nostri Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
uanquã a sc̃ĩs patrib insuꝑiorib huius libelli ꝑartib satis sit
dilucidatũ qualit cderici uiuere debeant: adeo ut quibe q̃ suꝑiuo
esecuti do ꝓpt̃ plerosq tam̃ simplices minꝰq capaces : hec strictim breut̃q
cosecandi ꝑͥ necesariũ duximꝰ uit quhȩc aut legent u fonte ab aluislec¬
siplere intelligert nequiuerint utant᷑ hac defloracunent ama psite
ablcho querles fioꝵ uernantiũ nectare reftrto. aediscant aud ilifngens¬
bamat ho d ue uta ndũ sit  Legolib int̾ea insticutis . d eu angelieis salubrinis¬
uonepscaptis ut dnm dm̃ nr̃m totis p̃cordiis diligamꝰ & ꝓximũ tinquã
or iepsos epcaes. iigit̃ ab om̃ib fidelib his saluti feris p̃ceptis cotis nisib
oeuendũ: quanto migis ib his ꝗͥdiuimis cultib mintpatis d alis ex giuplor
eptotocqr de tota anima itota uirtuie & ꝓximos tãꝗ se ipsos Et mosse qmia
ae bis Quob p̃ceptis: totalex pendeat aꝓphe Non occidant: neq sttem

Expanded text:
uanquam a sanctis Patribus in superioribus hujus libelli partibus satis sit dilucidatum, qualiter clerici vivere debeant, adeo ut qui haec, quae sexsecutio: propter plerosque tamen simplices, minusque capaces, haec strictim breviterque replicanda pernecessarium duximus: ut qui haec aut legere, aut forte ab aliis lecta plene intelligere nequiverint, utantur hac defloratiuncula, utpote calatho diversorum florum vernantium nectare referto, et discant quid illis agendum, quidve vitandum sit. Legalibus interea institutis et evangelieceptis, ut Dominum Deum nostrum totis praecordiis diligamus, et proximum tanquam nosmetipsos, etc. Si igitur ab omnibus fidelibus, his salutiferis praeceptis totis nisibus est favendum, quanto magis ab his qui divinis cultibus mancipati sunt et aliis exemplo anima, tota virtute, et proximos tanquam seipsos: et nosse quia in his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae. Non occidant, neque fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ coste ecdłae platos ut de congregatione ibi cõmissr tales eligant boitestinonu
itiice uidi sunicentes & inoboedientes canonca censura compere: & obȩdientes horttudo
amelic i udleam ꝓuqͥcare. Noneni estituendis ꝑsonalit᷑ aut eo ordine qͦncolletiofrm̃n¬
cd nellor s d sedon uitȩ mentũ & spirit aliũ donori p̃rogitiuã. qui & nc̃gregatione assidui
sutuo fim cirã ꝓuigilistudiogerant:. Et sic̃ ailios p̃cedint magisterio. ita nimirũ uino¬
centis uite in farment exẽplo. ut uixtti apłm exẽplosint coxeris: in uerbo. inconuer sac¬

Expanded text:
. Oportet ecclesiae praelatos, ut de congregatione sibi commissa tales eligant boni testimonut vice illorum fungentes, et inobedientes canonica censura corripere, et obedientes hortando ad meliora valeant provocare. Non enim constituendi sunt personaliter, aut eo ordine, quo in collegio fr sed secundum vitae meritum, et spiritalium donorum praerogativam, qui et in congregatione assidui sint, et fratrum curam pervigili studio gerant: et sicut alios praecedunt magisterio, ita nimirum innocentis vitae informent exemplo, ut juxta Apostolum, exemplo sint caeteris in verbo, in conversa
Abbreviated transcription (Latin):
nram sic custodire debemꝰ. ut ñ erubescant detractorib laudatores : Quomͦ aut̃
unuere uelimꝰ Quo modo dõꝓpicio iã uiuamꝰ. quauis descriptura scã multi noue
intentioni urae . Cumq diaconus lararus legeret. cũ orassent motus ẽ. locus

Expanded text:
nostram sic custodire debemus, ut non erubescant de detractoribus laudatores. Quomodo autem nostram sic custodire debemus, ut non erubescant de detractoribus laudatores. Quomodo autem vivere velimus, quomodo Deo prointentioni vestrae. Cumque diaconus Lazarus legeret: Cum orassent, motus est locus
Abbreviated transcription (Latin):
erti aliquosd abe egeropꝰ epiphaniã caritati urȩ̃ in dñg uoluntate nunciabo
quomodo litẽ finiero int̃ duos fr̃s filios prb̃i unuarii non uobtacebo multa
ous: no ꝗdatt ueniãe ro po caci senectuti. sed timidȩ infirmitati : Egosic̃ uidetis
etate modo senui.: ꝑ infirmitatẽ corporis olim sũ senex. Tam̃ sidõ plac& quod
Sxi modo: ipse dat uires Nonuos desero Oratt̃ ꝓme ut quantũ mest anima
n hoc copore. & qualescũq uires suppetunt in uerbo dĩ seruiant uoba MeN¬
uritati urȩ hodie de nob̵ ipsis sermoreddendus est : Qđ enĩ ait apłs
expectaculũ facti sumꝰ mundo & angłis & hominib Quinos amant
quer quod laudent in nob̵: Qui aut̃ nos oder̃ de trahunt nob̵ Nos aut̃
inutroq medio consticuti. ad iuuante dño dõ nr̃o & uitã nr̃am & famam

Expanded text:
tatis. Quod ergo egero, post epiphaniam charitati vestrae in Domini voluntate nuntiabo. Et tatis. Quod ergo egero, post epiphaniam charitati vestrae in Domini voluntate nuntiabo. Et quomodo litem finiero inter duos fratres, filios presbyteri Januarii, non vobis tacebo. Multa locutus sum, date veniam loquaci senectuti, sed timidae infirmitati. Ego, sicut videtis, per aetatem modo senui: sed per infirmitatem corporis, olim senex fui, tamen si Deo placet quod dixi, modo ipse det vires, non vos desero. Orate pro me, ut quantum inest anima in hoc corpore, et qualescunque vires suppetunt, in verbo Dei serviam vobritati vestrae hodie de nobis ipsis sermo reddendus est. Quod enim ait Apostolus, spectaculum facti sumus mundo et Angelis et hominibus . Qui nos amant, quaerunt quod laudent in nobis: qui autem nos oderunt, detrahunt nobis. Nos autem in utroque medio constituti, adjuvante Domino Deo nostro, et vitam et famam
Abbreviated transcription (Latin):
Magis onusest quã bonor. S& quis sapiens & incellꝰ gae hȩc : Ergo ꝓfessest
scitatẽ ꝓfesus ẽ: cõmunit᷑ uiuendi societatẽ ꝓfessus ẽ. quã bonũ & quã iocand¬
babitar fr̃smunũ. Si ab hoc ꝓpositt ceciderit. &extramanens cloric suen
dimidius & ipse cecidit: Quid ad me ÷ non eũ iudico Siforisseruat sc̃itatẽ dm
cecoditqSuntus habuerit simulationẽ : totꝰ gecidit: Nolohabeat necessitatẽ
simulandĩ Scio quo medo homines ament claricatum: Nemini eũ tolsor
aut incõmine mittere. maneat mecõ Qui hoc ñ uult hibeit libtate. sed
ndeat utrũ hab̾e possit felicitatis ac̾nitatẽ. Sufficiant hȩc nc̃ iterũ cantatiurẽ.¬
aecero cã frib meis: Sꝑo eni bona qđ omis mͥ libent̃ oboediant iec inuencurus
uim oliquor habe aliquid nisi a liqua necessitate religionis ñ occasione cupidi¬

Expanded text:
Magis onus est, quam honor. Sed quis sapiens, et intelligit haec? Ergo professus est Magis onus est, quam honor. Sed quis sapiens, et intelligit haec? Ergo professus est sanctitatem, professus est communithabitare fratres in unum. Si ab hoc proposito ceciderit et extra manens clericus fuerit, dimidius et ipse cecidit. Quid ad me? non eum judico. Si foris servat sanctitatem, dimidius cecidit. Si intus habuerit simulationem, totus cecidit. Nolo habeat necessitatem simulandi. Scio quomodo homines ament clericatum. Nemini eum tollo aut in commune mittere, maneat mecum. Qui hoc non vult, habeat libertatem: sed videat, utrum habere possit felicitatis aeternitatem. Sufficiant haec nunc interim charitati veabo vobis. Spero enim bona, quod omnes mihi libenter obediant, nec inventurus sum aliquos habere aliquid, nisi aliqua necessitate religionis, non occasione cupidi