comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
on itaq xꝑm tempus ut moreret᷑ im.¬
pegit. s tempus xꝑc quo moreret᷑ elegit.
qui etiam tempꝰ quo de uirgine natus est.
cum ꝑa tre constituit. de quo sine tempore
natus ẽ Sccłm quã ueram sanamq doctri¬
nã. etiã paulus apłs. cum autẽ uenit inquit
plenitudo temporis. misit ds filium suum
ne oraria. s natiuitatẽ filii non patris de uir¬
gine oraria. et pater et filius operatus est:
Non ẽ quidẽ passus pater s filius. passionẽ
tamen filii et pater et filius oꝑatus ẽ: Non
resurrexit pater s filius. resurrectionẽ tam̃
filii. et pater et filius operatus ẽ: Ostendat¬

Expanded text:
on itaque Christum tempus ut moreretur impegit, sed tempus Christus quo moreretur elegit: qui etiam tempus quo de Virgine natus est, cum Patre constituit, de quo sine tempore natus est. Secundum quam veram sanamque doctrinam, etiam Paulus apostolus, « Cum autem venit, » inquit, « plenitudo temporis, misit Deus Filium suum ne Maria; sed ipsam nativitatem Filii, non Patris, de virgine Maria, et Pater et Filius operatus est. Non est quidem tamen et Pater et Filius operatus est. Non resurrexit Pater, sed Filius; resurrectionem Filii et Pater et Filius operatus est. A
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aliud nasci filio. nisi accipere formã serui
in uirginis utero: dudi quia hoc et filius fe¬
cit: Qui cum in forma dei eẽt. non rapinam
arbitratus ẽ eẽ. se equalem deo. s semetip.¬
sum ex innaniuit formã serui acci. piens:¬
Uidemꝰ ergo natiuitatem filii apa tre fac¬
tam. s quia ipse filius semetipsum ex ina-¬
niuit formã serui accipiens. uidemus nati-¬
uitatẽ filii et ab ipso filio factam:¬

Expanded text:
is utero. Numquidnam est aliud nasci Filio, nisi accipere formam servi is utero. Numquidnam est aliud nasci Filio, nisi accipere formam servi in virginis utero? Audi quia hoc et Filius fecit: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; sed semetipsum exinanividemus ergo nativitatem Filii a Patre factam; sed quia ipse Filius semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, videmus nativitatem Filii et ab ipso Filio factam
Abbreviated transcription (Latin):
do temporis. misit d̾s filium suũ factum ex
muliere factum sub lege. ut eos qui sublege
erant redimeret: dudistis. et quia planum
et aꝑtum ẽ intellexistis Eece pater fecit fi.¬
lium nasci de uirgine Cum enĩ uenisset
plenitudo temporis. misit ds̃ filiũ suũ. utiq
pater xp̃m: Quomodo eum misit: Factum
ex muliere. factum sub lege fecit gͦ eum pa-¬
ter exmuliere sub lege: Aut forte hoc mo¬
ex muliere: Non moueat. Utrumq de scͥp
uirgine quomodo: Ecce uirgo in utero acci¬
piet et pariet filium: Ex muliere autẽ sict̃
audistis. non ẽ contrarium: Proprietas enim
locutionis hebreȩ. mulieres non corrupta
uirginitate. s feminas appellat: Habes eui¬
dentem scripturã geneseos. quando ipsa
primo eua facta ẽ. formauit eam in mulie¬
rem: Dicit etiam alio loco scriptura. iubere
dm̃ separare mulieres quȩ non cognouert̃
cubile uiri: Probauimus gͦ natiuitatem filii
apatre factam. ꝓbemus et afilio factam
Qundẽ natiuitas filii de uirgine oraria :

Expanded text:
oris, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant redimeret . Audistis, et quia planum et apertum est, intellexistis. Ecce Pater fecit Filium nasci de virgine. Cum enim venisset plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, utique Pater Christum. Quomodo eum misit? Factum ex muliere, factum sub Lege. Fecit ergo eum Pater ex muliere sub Lege. 10. Locus Apoe mvirgine quomodo? Ecce virgo in utero accipet, et pariet Filium . Ex muliere autem, sicut audistis: non est contrarium. Proprietas enim locutionis hebraeae muvirginitate, sed feminas appellat. Habes evidentem Scripturam Geneseos, quando ipsa primo facta est, dicit: formavit eam in mulierem. Dicit et alio loco Scriptura: Jubere Deum separari mulieres, quae non cognoverunt Filii. Probavimus ergo nativitatem Filii a Patre factam, probemus et a Filio factam. Quid est nativitas Filii de virgine Maria?
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus non nos uirare. si enim hoc mo uret.¬
dicimus mentimur: Quantũ ad me ꝑtinet¬
non uro S quantum mͥ uidet᷑. magna ne-¬
cessitate cõmpulsus. cum uideo nisi faciam
expedire quod non credit. hac ꝑpensa ratio¬
ne et consideratione librata. cum magno
timore dico coram deo. aut testis ẽ ds. aut
scit xp̃c. quod scit sic eẽ in animomeo et
uideo quia plus ẽ. id ẽ quia amplius ẽ. quã
si non amalo iurantis. a malo ẽ non creden-
siquis ampliꝰ facit malũ ẽ. s sit in ore ur̃o
ẽ est. non. non. qd̾ aut̃ amplius ẽ a malo ẽ.
s quere cuius: Hisi forte putatis fr̃s. quia
si sciret apłs paulus c̾dere sͥ galathas ad-¬
deret iurationem et diceret. quȩ aut̃. scri-¬
bo uobis. ecce coram deo quia non mentior:
Uidebat ibi eos qui crede bant. uidebat et
allos qui non credebant: Eram autem ig¬

Expanded text:
dicimus, non nos jurare. Si enim hoc dicimus, mentimur. Quantum ad me pertinet, juro; sed quantum mihi videtur, magna necessitate compulsus. Cum videro non mihi crexpedire quod non credit, hac perpensa ratione et consideratione librata, cum magno timore dico, Coram Deo; aut, Testis est Deus; aut, Scit Christus sic esse in animo meo: et video quia plus est, id est, quia amplius est quam si non a malo jurantis, a malo est non credentisi quis amplius facit, malus est: sed, Sit in ore vestro, Est, est; Non, non: quod autem amplius est, a malo est . Sed quaeresi sciret apostolus Paulus credere sibi Galatas, adderet jurationem et diceret, Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior . Videbat ibi eos qui credebant; videbat et alios qui non credebant. Ergo noli
Abbreviated transcription (Latin):
um incipiat adomo dñi E si iniciũ inqͥt¬
a nobis. qualis finis erit eis qui ñ crecdunt
dei ȩuangelio: E si iustus uix saluabit᷑.
peccator. et impius ubi parebunt: Hinc
enim intelligitur quomodo non parcatur
impiis tanquã sarmentis p̃cisis ad com¬
bustionẽ. quando iustis non parcit᷑ ꝓ pt̃
ꝑficiendam purgationẽ: In reuelatione

Expanded text:
um incipiat a domo domini, et si initium a nobis, qualis finis erit eis qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluus erit, peccator et impius ubenim intellegitur, quomodo non parcatur inpiis tamquam sarmentis praecisis ad conbustionem, quando iustis non parcitur propter perficiendam purgationem. nam et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
boño qđ ex deo habebant. tanquã ex se ipsis
id habentes extollerent᷑: Quod autẽ super¬
crescit fides ur̃a inquit. et habundat cari-¬
tas unius cuiusq ur̃m in inuicem. gratias
agere debemus deo de uobis. non ita uos
laudare tanquã hoc habeatis ex uobis:
patientia ur̃a et fide in omnibꝰ ꝑsecutioni¬
bus ur̃is et tribulationibꝰ quas sustinetis
in exemplũ iusti iudicii dei. ut digni habe

Expanded text:
bono quod ex Deo habebant, tanquam ex se ipsis id habentes extollerentur. Quod ergo supercrescit fides vestra, inquit, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem, gratias agere debemus Deo de vobis; non ita vos laudare, tanquam hoc habeatis ex vobis. patientia vestra et fide in omnibus persecutionibus vestris et tribulationibus: quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei: ut dign
Abbreviated transcription (Latin):
uia incredibile uidebat᷑ hominibus
quõd ꝓmitcebat ds ex hac mortalitate
corruptione. abiectione. informitate.
puluere et cinere. futuros homines
ȩquales angelis dei. ñ solũ scripturam
cũ hominibꝰ fecit ut crederent. s etiam
fidei suȩ posuit mecliatorẽ: Non quem¬
libet principẽ. aut quemlibet angłm.
uel archangłm. s unicũ filiũ. ut qͣ uia
nos ꝑducturus eẽt. ad illũ finẽ quẽ ꝓ¬
misit. ꝑ eũ ipsũ filiũ suũ et ostenderet
et p̃beret: Parũ enĩ erat deo. si filiũ suũ
faceret demonstratorẽ uiȩ Eum ipsũ
uiã fecit. ut ꝑ illũ ires regentẽ te am
mortalitatẽ. et cũ angłis eiꝰ ȩqualitatẽ:
Quã longe eramꝰ Quã ille sursum. quã
nos de orsũ Quã ille insummo. quã nos
inimo desꝑati iacebamꝰ Sine expectatio¬
ne salutis egrotabamꝰ: Missus ẽ medicꝰ.
quẽ ñ cognouit egrotꝰ. Si enĩ cognouis¬
sent. nunquã dñm głȩ crucifixissent:

Expanded text:
uia incredibile videbatur hominibus quod promittebat Deus, ex hac mortalitate, corruptione, abjectione, infirmitate, pulvere et cinere futuros homines aequales Angelis Dei; non solum Scripturam cum hominibus fecit, ut crederent; sed etiam fidei suae posuit mediatorem, non quemlibet principem, aut quemlibet angelum vel archangelum, sed unicum Filium: ut qua via nos perducturus esset ad illum finem quem promisit, pe Parum enim erat Deo si Filium suum faceret demonstratorem viae; eum ipsum viam fecit, ut per illum ires regentem te, ammortalitatem, et cum Angelis ejus aequalitatem. Quam longe eramus? quam ille sursum, quam nos deorsum? quam ille in summo, quam nos in imo desperati jacebamus? Sine exspectatione salutis aegrotabamus: missus est medicus, quem non cognovit aegrotus. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent
Abbreviated transcription (Latin):
do. in transuerso ligno. ubi figuntur ma¬
nus: Permanus enim oꝑa intelligimus. ꝑ
ticia facit angustias: Per altitudnem cui
caput ad uingitur. expectatio retributio¬
nis de sublimi iusticia dei. qui reddet uni¬
cuiq scđm oꝑa sua. his quidẽ qui scđm
tolerantiam boni operis głam et honorẽ
et incorruptionẽ querentibus uitã ȩt̃nã:
Itaq etiam longitudo qua totum corpus
extenditur. ipsam tolerantiã significat.
unde longanimes dicuntur qui tolerant:
Profundũ autẽ qđ terrȩ infixum ẽ. secre¬
tum sacramenti prefigurat: Recordaris
enim nisi fallor quȩ uerba apłica in ista
designatione crucis expediant ubi ait:
Incaritate radicati et fundati. ut possitis
comprehendere cum omnibus scĩs quȩ
sit latitudo. longitudo. altitudo. et ꝓfun

Expanded text:
do in transuerso ligno, ubi figuntur mado in transuerso ligno, ubi figuntur manus; per manus enim opera intellegimus, per titia facit angustias; per altitudinem autem, cui caput adiungitur, expectationem retributionis de sublimi iustitia dei, qui reddet unicuique secundum opera sua, his quidem qui secundum tolerantiam boni operis gloriam et honorem et incorruptionem quaerentibus uitam aeternam. itaque etiam longitudo, qua totum corpus extenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes dicuntur, qui tolerant. profundum autem, quod terrae infixum est, secretum sacramenti praefigurat. recordaris enim, nisi fallor, quae uerba apostolica in ista designatione crucis expediam, ubi ait: In caritate radicati atque fundati, ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit longitudo, latitud
Abbreviated transcription (Latin):
unc enim dicitur homini tolle crucẽ tuã
et sequere me Cruciatur autẽ caro cum mor.¬
tificantur menbra nr̃a quȩ sunt suꝑ terrã
fornicatio. in mundicia. luxuria. auaricia.
et cȩtera huiusmodi dequibus dicit. si enim
scđm carnem uixeritis moriemini si aut̃
sꝑu facta carnis mortificaueritis uiuetis:
hinc etiã de se ipso dicit Olichi autẽ mun¬
dus crucifixus ẽ. et ego mundo: E alio loco:
Scientes inquit quia uetus homo nr̃ simul
confixus ẽ cruci cum illo. ut euacuetur cor.¬
pus peccati. ut ultra non seruiamus pecca¬
to: Quamdiu gͦ id agunt oꝑa nr̃a ut euacu¬
etur corpus peccati. quamdiu exterior ho¬
mo corrumpitur ut interior renouetur
dedie indiem. tempus ẽ crucis: Hȩc sunt
etiam bona oꝑa quidẽ. tamen adhuc labori¬
osa quorũ merces requies ẽ: S ideo dicit᷑
spe gaudentes. ut cogitantes requiem futu
ram. cum hylaritate in laboribus oꝑem᷑:
hanc hylaritatẽ. significat crucis latitu¬

Expanded text:
unc enim dicitur homini: Tolle crucem tuam et sequere me. Cruciatur autem caro, cum mortificantur membra nostra quae sunt supra terram, fornicatio, immunditia, luxuria, avaritia, et caetera hujusmodi de quibus idem dicit: Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini: si autem spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis. Hinc etiam de se ipso dicit: Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo. Alio loco: Scientes, incrucifixus est cruci cum illo, ut euacuaretur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. quamdiu ergo id agunt opera nostra, ut euacuetur corpus peccati, quamdiu exterior homo corrumpitur, ut interior renouetur de die in diem, tempus est crucis. haec sunt etiam bona opera quidem, tamen adhuc laboriosa, quorum Spe gaudentes, ut cogram cum hilaritate in laboribus operemur. hanc hilaritatem significat crucis latitu
Abbreviated transcription (Latin):
Hagnus bonorũ labor ẽ. mores tolerare
contrarios. quibus qui ñ offenditur parum
proficit Tantũ enĩ torquet iustum iniqͥ¬
tas aliena quantũ recedit asua Mali aut̃
homines et seductores. ꝓficient in peius er-¬
rantes et inerrorẽ mittentes: Ea tͣcͣta¬

Expanded text:
agnus bonorum labor est, mores tolerare contrarios: quibus qui non offenditur, parum proficit. Tantum enim torquet justum iniquitas aliena, quantum recedit a sua. CXXIII. homines, et seductores, proficient in pejus, errantes, et in errorem mittentes. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
tiam si habuerunt seruos iusti parentes¬
nr̃i. sic ad ministrabant domesticam pacẽ.
ut scłm hȩc temporalia bona filiorũ sortẽ
a seruorum conditione distinguerent. ad
dñm autẽ colendũ in quo ȩterna bona spe-¬
randa sunt. omnibꝰ domus suȩ menbris
pari dilectione consulerent: Quod natu¬
ralis ordo ita prescribit. ut nomen patrũ
familias hinc ex ortum sit. et tam late
uulgatũ. ut etiã iniquȩ dominantes hoc
se gaudeant appellari Qui autẽ ueri pa.¬
tresfamilias sunt omnibꝰ in familia sua
tanquã filiis ad colendũ et ꝓmerendum
dm consulunt. desiderantes atq optantes
uenire ad celestẽ domũ uͥ necessariũ ñ sit officiũ
ĩꝑandi mortalibꝰ qͥa necessariũ ñ erit officiũ
c̃sulendi iã in illa inmortalitate felicibꝰ Quo
donec ueniat᷑. magis debeis patres qđ dominan

Expanded text:
tiamsi habuerunt seruos iusti patres nostri, sic administrabant domesticam pacem, ut secundum haec temporalia bona filiorum sortem a seruorum condicione distinguerent; ad Deum autem colendum, in quo aeterna bona speranda sunt, omnibus domus suae membris pari dilectione consulerent. Quod naturalis ordo ita praescribit, ut nomen patrum familias hinc exortum sit et tam late uulgatum, ut etiam inique dominantes hoc se gaudeant appellari. Qui autem ueri patres familias sunt, omnibus in familia sua tamquam filiis ad colendum et promerendum Deum consulunt, desiderantes adque optantes uenire ad caelestem domum, ubi necessarium non sit officium imperandi mortalibus, quia necessarium non erit officium consulendi iam in illa inmortalitate felicibus; quo donec ueniatur, magis debent patres quod dominan
Abbreviated transcription (Latin):
de alterna indigentia. et de alterno supplem̃to
indigentiȩ ꝓuincialium xp̃i et militum xp̃i. hinc¬
de rebꝰ carnalibꝰ in illos. inde autem de spirita¬
libus inistos ut exclamaret. et tanquam scõrũ
gaudiorum sagina eructaret dicens Grãs deo
super in enarrabili dono eiꝰ: Ita ergo non cessaũ
cor eius. exhortari fideles qui haberent huius
modi substantiam ut nichil deesset necessitatibꝰ
seruorum dei. qui celsiorem scĩtatis gradum
in ȩccłia tenere uoluerunt. ut spei scłaris uin-¬
cła cuncta preciderent et animum liberum
diuinȩ militiȩ dedicarent: Nam arma militiȩ¬

Expanded text:
De alterna indigentia et de alterno supplemento indigentiae provincialium Christi et militum de rebus carnalibus in illos, inde autem de spiritalibus in istos, ut exclamaret et tamquam sanctorum gaudiorum sagina eructaret dicens: gratias deo super inenarrabili dono eius! Sicut ergo non cessauitcor eius, exhortari fideles, qui haberent huius modi substantiam, ut nihil deesset necessitatibus seruorum dei, qui celsiorem sanctitatis gradum in ecclesia tenere uoluerunt, ut spei saecularis uincula cuncta praeciderent et animum liberum diuinae militiae dedicarent: sic debent e
Abbreviated transcription (Latin):
seu uerũ seu falsum coagulari homines pos¬
sunt. nisi aliquo signaculorum uel sacram̃to¬
rũ uisibiliũ c̃sortio colligent᷑: Quorũ sacra¬
mentorũ uis in enarrabilit̾ ualet plurimũ.
et ideo contempta sacrilegos facit Impie
quipye contempnitur. sine qua non potest
ꝑfici pietas Ueruntamen quia uisibilia sa-¬
cramenta pietatis in eẽ possunt etiã impiis.
sicut habuisse scm̃ baptisma etiã magum
symonẽ legimus fuint tales quales apłs
ait: Habentes formã pietatis. uirtutẽ aut̃
eius abnegantes: Uirtus autẽ pietatis ẽ
finis precepti id ẽ caritas de corde puro.
et conscientia bona. et fide non ficta Un¬
de apłs petrus cum de sacramento arcȩ
inqua noȩ domus adiluuio liberata ẽ lo¬
queretur sic et uos inquit simili forma
baptis ma saluos facit Eł ne sibi sufficere
putarent uisibile sacramentũ ꝑ qđ habe¬
bant speciem pietatis et ꝑ malos mores
ꝑdite uiuendo uirtutẽ eius ab negaren
contituo subiecit: Non carnis depositio

Expanded text:
seu uerum. seu falsum. coagulari homines possunt, nisi aliquo signaculorum uel sacramentorum uisibilium consortio conligentur: quorum sacramentorum uis inenarrabiliter ualet plurimum et ideo contempta sacrilegos facit. inpie quippe contemnitur, sine qua non potest perfici pietas. Uerumtamen quia uisibilia sacramenta pietatis inesse possunt etiam inpiis, sicut habuisse sanctum baptismum etiam magum Simoneum legimus. fiunt tales. quales apostolus ait: habentes formam pietatis. uirtutem autem eius abnegantes. uirtus autem pietatis est finis praecepti, id est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. unde apostolus Petrus. cum de sacramento arcae. in qua Noe domus a diluuio liberata est, loqueretur, sic et uos, inquit. simili forma baptisma saluos facit. et ne sibi sufficere putarent uisibile sacramentum. per quod habebant formam pietatis. et per malos mores perdite uiuendo uirtutem eius abnegarent, continuo subiecit: non carnis depositio
Abbreviated transcription (Latin):
esset lex quȩ posset iuuificare. omnino ex
lege esset iusticia Cui tamen bono lex da¬
ta sit. consequenter adiunxit dicens: S con¬
clusit scriptura omnia sub ꝑeccato. ut ꝓmis¬
sio ex fide iħu xꝑi daretur credentibus: Dan¬
da itaq fuerat lex quȩ manifestius sibi ip¬
sum ostenderet hominẽ ne suꝑbus animus
humanus a se ipso se posse esse iustũ puta¬
ret. et ignorans dei iusticiã id ẽ quȩ homi¬
ni ex deo ẽ. suam uolens constituere. id est
quasi suis uiribus partam iusticiȩ dei sub¬
iectus non fieret: Oportebat itaq ut addito
mandato. cuius uox est. non concupisces. su.¬
perbo peccatori etiam p̃uaricationis crim̃
accederet. atq ita gr̃ȩ medicinã. ñ sanata ꝑ
legem s conuicta infirmitas quereret:. E¬

Expanded text:
esset lex, quae posset uiuificare, omnino ex lege esset iustitia. cui tamen bono lei data sit, consequenter adiunxit dicens: Sed conclusit scriptura omnia sub peccato. ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus. danda itaque fuerat lex, quae manifestius sibi ipsum ostenderet hominem, ne superbus animus humanus a se ipso se posse esse iustum putaret et ignorans dei iustitiam, id est quae homini ex deo est. et suam uolens constituere. id est quasi suis sibi uiribus partam iustitiae dei subiectus non fieret. oportebat itaque. ut addito mandato, cuius uox est: Non concupisces, superbo peccatori etiam praeuaricationis crimen accederet atque ita gratiae medicinam non sanata per legem sed conuicta infirmitas quaereret.
Abbreviated transcription (Latin):
falsã mortẽ x ꝑm finxisse. s illã uerã in ligno
passionis suȩ suspendisse. in ꝗͣ serpens ille hoĩem
male suadendo deiecit: Quã uerã mortẽ nolunt
isti c̃spic̾e & ido ñ sanant᷑ aueneno serpentiᷤ. sic̃
inheremo qͥcũq illũ attend̾ent sanabant᷑: E¬

Expanded text:
falsam mortem Christum finxisse, sed illam veram in ligno falsam mortem Christum finxisse, sed illam veram in ligno passionis suae suspendisse, in quam serpens ille hominem male suadendo dejecit. Quam veram mortem nolunt isti conspicere, et ideo non sanantur a veneno serpentis, sicut in eremo quicunque illam attenderent sanabantur
Abbreviated transcription (Latin):
in morte suscepta expęna nr̃a Ac ꝑ hoc ad
iunctũ insipienti honorificentia seꝑaretur¬
lam uͦ ubi audis penam peccati. aut ex benedic¬
tione crede uenientem aut ex maledictione Si
ex benedictione uenit pęna peccati. opta ẽẽ sẽꝑ
in pęna peccati Si autem optas inde liberari.
crede ꝑ diuinȩ iusticiam sententię ex maledic¬
tione uenisse: Confitere ergo maledictum sus-¬
cepisse ꝓ nobis. quem confiteris mortuũ eẽ ꝓ no-¬
tem in cruce pensurã et futuros hereticos qui
dicerent: Pependit quidem in ligno s specie
quadam ñ ut uere moreret᷑ Clamando er-¬
go maledictus nichil aliud clamauit nͥ quia
uere mortuus sciens mortem hominis pecca¬
toris quam sine peccato ille suscep̃: de illo ma-¬
ledicto uemientem quo dictũ ẽ si tetigeritis
morte moriemini: Ad hoc ꝑtinet et serpens
ille in ligno suspensus quo significaretur ñ

Expanded text:
in morte suscepta ex poena nostra. Ac per hoc addin morte suscepta ex poena nostra. Ac per hoc addjunctum est, insipienti honorificentia separareturam uero ubi audis poenam peccati, aut ex benedictione crede uenientem aut ex maledictione. si ex benedictione uenit poena peccati, opta esse semper in poena peccati; si autem optas inde liberari, crede per diuinae sententiae iustitiam ex maledictione uenisse. confitere ergo maledictum suscepisse pro nobis quem confiteris mortuum esse pro notem in cruce pensuram, et futuros haereticos qui dicerent: Pependit quidem in ligno, sed specie quadam, non ut vere moreretur. Clamando ergo, maledictus, nihil aliud clamavit, nisi quia vere mortuus est, sciens mortem hominis peccatoris, quam sine peccato ipse suscepit, de illo maledicto venientem, quod dictum est: Si tetigeritis, morte moriemini. Ad hoc pertinet et serpens ille in ligno suspensus, quo significaretur non
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o crucifix opependit in ligno. quia nec uere
crucifixꝰ est S contra futuros longe hereticos
quam delonge clamat moyses sine causa t̃gi-¬
uersamini. o quibꝰ displicet ueritas mortis. xp̃i:
Maledictus omnis qui pendet in ligno. non ille
aut ille s omnis omnino Etiamne et filius
dei: Etiam ꝓrsus: Nam hoc ẽ quod non uultiᷤᷤ¬
inde satagitis in de seducitis: Displicet enĩ uob̃
maledictus ꝓ nob̃. quia displicet uob̾ mortu¬
us ꝓ nobis: Tunc enim extra maledictũ illiꝰ
adam. si extͣ illiꝰ mortem Cũ uero ex homine
et ꝓ homine mortem suscepit. ex illo et ꝓillo
etiam maledictum qd̾ mortem comitatur
susciꝑe non dedignatꝰ ẽ. etiam ille ꝓrsus etiã
ille filiꝰ dei semꝑ uiuus in sua iusticia. mortu¬
us autem ꝓpter delicta nr̃a in carne suscepta
ex pena nr̃a sic et semꝑ benedictus in sua
iusticia maledictus autem ꝓpt̾ delicta nr̃a

Expanded text:
Christo crucifixo pependit in ligno, quia nec uere Christo crucifixo pependit in ligno, quia nec uere crucifixus est. sed contra longe futuros haereticos quam de longe clamat Moyses " sine causa tergiuersamini," quibus displicet ueritas mortis Christi. maledictus omnis, qui pendet in ligno; non ille aut ille, sed omnis omnino! etiamne et filius dei ? etiam inde satagitis, inde seducitis. Displicet enim vobis maledictus pro nobis, quia displicet mortuus pro nobis. Tunc enim extra maledictum illius Adam, si extra illius mortem. Cum vero ex homine et pro homine mortem suscepit, ex illo et pro illo etiam maledictum quod mortem comitatur, suscipere non dedignatus est etiam ille, prorsus etiam ille Filius Dei, semper vivus in sua justitia, mortuus autem propter delicta nostra in carne suscepta ex poena nostra. Sic et semper benedictus in sua justitia, maledictus autem propter delicta nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
paulus non timuit dicere peccatũ: Plane
hoc ꝓpha et preuidere debuit et predice.
paratus ab hereticis cum apło reprehendi.
Met ideo maior ẽ. in uidia quod ad diderit
deo. ut diceret maledictꝰ deo. omnis qui pe-¬
penderit in ligno: Nisi eis deus odisset pecca-¬
tum et mortem nr̃am. non ad eam suscipien-¬
dam atq delendam filium suum mitteret
Quid ergo mirũ si maledictum ẽ dõ qd̾ odit ds̃:
Tanto enĩ libentiꝰ donat nobis immortalitatẽ
quȩ futura ẽ xp̃o ueniente. quanto misericor
dius odit mortem nr̃am quȩ in ligno pepen¬
dit xp̃o moriente Quod autem additum est
omnis. ut diceret᷑ maledictꝰ omnis qͥ in ligno
pependerit. non sane moysesminꝰ preuidit
etiam iustos in cruce futuros. s bene preuidit
hereticos uerã dnĩ mortem negaturos. et ido
uolentes ab hoc maledicto xp̃m seiungere ut
a mortis etiam ueritate seiungerent: Si enim
uera illa mors non erat nullum maledictum

Expanded text:
Paulus non timuit dicere peccatum? Plane Paulus non timuit dicere peccatum? Plane hoc propheta ei praevidere debuit, et praedicere paratus ab haereticis cum Apostolo reprehendi.ec ideo major invidia est, quod addiderit Deo, ut diceret, Maledictus Deo omnis, qui pependerit in ligno. Nisi enim Deus odisset peccatum, et mortem nostram, non ad eam suscipiendam atque delendam Filium suum mitteret. Quid ergo mirum, si maledictum est Deo, quod odit Deus? Tanto enim libentius nquae futura est Christo veniente, quanto misedius odit mortem nostram, quae in ligno pependit Christo moriente. quod autem additum est: omnis, ut diceretur: maledictus omnis qui in ligno pependerit, non sane Moyses minus praeuidit etiam iustos in cruce futuros, sed bene praeuidit haereticos ueram mortem domini negaturos et ideo uolentes ab hoc maledicto Christum seiungere, ut a mortis etiam ueritate seiungerent. si enim uera illa mors non erat. nullum maledictum
Abbreviated transcription (Latin):
nobis maledictum. sicut non timuit dicere
ꝓ om̃ibus mortuus ẽ: Hoc enim mortuus ẽ.
quod maledictꝰ. quoniam mors ipsa ex ma¬
ledicto ẽ. et maledictũ ẽ omẽ peccatũ. siue
ipsũ quod fit ut sequat᷑ supplicium. siue ip¬
sum supplicium quod alio modo uocatur pec¬
catum. quia fit ex peccato Suscep̃ autem xp̃c
sine reatu supplicium nrm̃. ut inde solueret
reatum nr̃m. et finiret etiã supplicium nos¬
tudinem carnis peccati. ut de peccato damp-¬
naret peccatum in carne Non ergo erat il¬
la caro peccati. quia non de traduce mortali¬
tatis in mariam ꝑ masculũ uenerat S tam̃
quia de peccato ẽ mors. illa autem caro quã¬
uis ex uirgine. tamen mottalis fuit. eo ipso
quo mortał erat. similitudinẽ habebat car-¬
nis peccati Hoc appellat etiam peccatũ. con
sequent̾ dicens. ut de peccato dampnaret
peccatũ in carne: Item alio loco Eum inqͥt
fecit. ut nos simꝰ iusticia dei in ipso Cur gͦ
timeret moyses dicere maledictum quod

Expanded text:
nobis male dictum, sicut non timuit dicere: pro omnibus mortuus est. hoc est enim mortuus est, quod maledictus quoniam mors ipsa ex maledicto est et maledictum est omne peccatum, siue ipsum, quod fit, ut sequatur subplicium, siue ipsum subplicium, quod alio modo uocatur peccatum, quia fit ex peccato. suscepit autem Christus sine reatu subplicium nostrum, ut inde solueret reatum nostrum et finiret etiam subplicium nostudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne. non ergo erat illa caro peccati, quia non de traduce mortalitatis in Maria per masculum uenerat; sed tamen quia de peccato est mors, illa autem caro quamuis ex uirgine, tamen mortalis fuit, eo ipso quo mortalis erat similitudinem habebat carnis psequenter dicens: Ut de peccato damnaret peccatum in carne. Item alio loco. Eum, inquit, fecit, ut nos simus justitia Dei in ipso . Cur ergo timeret Moyses dicere maledictum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
addexterã patris post resurrectionem
amortius. et in cęlos ascensionẽ factum
ẽ. iam. nec uidemus s credimus In libris
legimus. predicatũ audiuimus. fide reti¬
nemus Unde et eo ipso quod erat filius
dauib xꝑc. factus ẽ. dñs dauid Illud enĩ
qd natum ẽ. ex semine dauid ita honora¬
dit addexterã patris et in eadem ipsa
carne sic honorata. sic clarificata. sic in
cȩlestem habitũ cominutata. et filius
ẽ dauid. et dñs ẽ dauid Sedm hanc enĩ
dispensationẽ transitũ xꝑi etiã ab apło¬

Expanded text:
ad dexteram Patris post resurrectionem a mortuis, et in coelos ascensionem. Factum est jam; nec vidimus, sed credidimus: in Libris legimus, praedicatum audivimus, fide retinemus. Unde et eo ipso quod erat filius David Christus, factus est Dominus David. Illud enim quod natum est ex semine David, ita honoradet ad dexteram Patris, et in eadem ipsa carne sic honorata, sic clarificata, sic in coelestem habitum commutata, et filius est David, et Dominus est David. Secundum hanc enim dispensationem transitus Christi, etia
Abbreviated transcription (Latin):
factum exmuliere. id ẽ exfemina Indiscre¬
te enim uocabant hoc antiqui factum sub
lege ut eos qui sublege erant redimeret:
Unde redimeret: Acdiabolo. aꝑditione.
dpeccatis suis. abeo cui se uendiderant:
UIt eos qui sublege erant redimeret: Sub
lege enim erant.quia premebat eos lex
Conditione premebat. conuincen do
erat ad illum quomodo clamauit qui
captiuus ducebatur sublege peccati. mi¬
ser ego homo quis me liberabit de corpo¬
re mortis huius: Erant homines suble.¬
ge non inlege. illa deprimente. illa de rea¬
tu conuincente: Demonstrauit enĩ pecca¬
tum lex. ipsa fixit spinam. ipsa fecit cor
compungi. ipsa ad monuit ut reum se qͥs¬
q cognosceret. et prouenia clamaret ab
deum:¬

Expanded text:
factum ex muliere, id est ex femina; indiscrete enim vocabant hoc Antiqui, factum sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Unde redimeret? A diabolo, a perditione, a peccatis suis, ab eo cui se vendiderant. Ut eos qui sub Lege erant redimeret. Sub Lege enim erant, quia premebat eos Lex. Conditio eos premebat, convincendo erat ad illum, quomodo clamabat qui captivus ducebatur sub lege peccati: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Erant omnes homines sub Lege, non in Lege: jam illa deprimente, illa de reatu convincente. Demonstravit enim peccatum Lex: illa fixit spinam, illa fecit cor compungi; ipsa admonuit ut reum se quisque cognosceret, et pro venia clamaret ad Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dicit mulier in sipiens et audax. paneᷤᷤ
occultos libent̃ attingite. et aquȩ furti¬
uȩ dulcedinem: Abhac pollicitatione fal
scientiȩ quã quidã ꝓmittentes circa fidẽ
exciderunt: Nichil enĩ ãmant sic isti quã
scientiã ꝓmittere. et fidem rerum uerarũ
quã credere paruuli precipiuntur. uelut
imperitiam deridere:

Expanded text:
ubi dicit mulier insipiens et audax: Panes ubi dicit mulier insipiens et audax: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem. Ab hac pollicitatione falsscientiae, quam quidam promittentes, circa fidem exciderunt » . Nihil enim sic amant isti quam scientiam promittere; et fidem rerum verarum quas credere parvuli praecipiuntur, velut mperitiam deridere.
Abbreviated transcription (Latin):
deuitans uerborũ nouitates. s addidit pro¬
phanas: Sunt enĩ et doctrinȩ religionis
congruentes uerborum nouitates. sicut
ipsum nomen xꝑianorũ. quando dici cȩꝑit
scriptum ẽ: In antiochia enĩ primũ post
ascensionem dñi appellati sunt discipuli
xꝑiani. sicut legimus in actibus apłorum.
et xenodochia et monasteria postea suit
appellata nouis nominibus res tamen ip¬
se et ante sua nomina erant. et religionis
ueritate firmant᷑. qua etiã contra impro¬
bos defendunt᷑: Ad uersus impietatẽ arri
anorum hereticorum nouũ nomen patres
õmousion condiderunt s non rem nouã
tali nomine significauerunt: hoc enĩ uo¬
catur õmousioñ quod ẽ ego et pat̾ unũ
sumꝰ. unius uidelicet eiusdemq substan¬
tiȩ Nam si omnis nouitas ꝓphana eẽt nec
a dño diceretur. mandatum nouũ do uo¬
bis. nec testamentũ appellaretur nouum.
nec cantaret uniuersa terra canticũ no¬
uum: S ꝓphanȩ sunt uerborũ nouitates.

Expanded text:
it, verborum novitates; sed addidit, profanas. Sunt enim et doctrinae religionis congruentes verborum novitates, sicut ipsum nomen Christianorum quando dici coeperit, scriptum est. In Antiochia enim primum post ascensionem Domini appellati sunt discipuli Christiani, sicut legitur in Actibus Apostolorum : et xenodochia et monasteria postea sunt appellata novis nominibus, res tamen ipsae et ante nomina sua erant, et religionis veritate firmantur, qua etiam contra improbos defenduntur. Adversus impietatem quoque Arianorum haereticorum novum nomen Patris Homousion condiderunt: sed non rem novam tali nomine signaverunt; hoc enim vocatur Homousion, quod est, Ego et Pater unum sumus , unius videlicet ejusdemque substantiae. Nam si omnis novitas profana esset, nec a Domino diceretur, Mandatum novum do vobis ; nec Testamentum appellaretur Novum, nec cantaretur in universa terra Canticum novum. Sed profanae sunt verborum novitates,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ambulemꝰ in uia. donec eo ꝑueniamꝰ
quo ducit uia: Nus quã in illa remaneamus.
donec ꝑducat ubi maneamꝰ. atq ita et que¬
rendo tendimꝰ. et inueniendo ad aliquid ꝑ¬
uenimꝰ. et ad id quod restat querendo & in¬
ueniendo transimus: quo usq ibi fiat finis
querendi. ubi ꝑfectioni ñ suꝑet intentio ꝓ¬
manbres restiterunt moysi. ita et hi resis¬

Expanded text:
semper ambulemus in via, donec eo veniamus semper ambulemus in via, donec eo veniamus quo ducit via; nusquam in ea remaneamus, donec perducat ubi maneamus: atque ita, et quaerendo tendimus, et inveniendo ad aliquid pervenimus, et ad id quod restat quaerendo et inveniendo transimus, quo usque ibi fiat finis quaerendi, ubi perfectioni non superest intentio pIambres restiterunt Moysi, ita et hi resis
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ. dequibusdã. semꝑ discentes et
ad ueritatis scientiã nunquã ꝑuenientes.
s potius sicut ille ait. cum consummauerit
homo tunc incipit. donec ad illam uitam
ueniamꝰ. ubi sic impleamur. ut capatiores
non efficiamur. quia ita ꝑfecti erimus. ut
iam ñ ꝓficiamus: Tunc enĩ ostenditur no¬
bis. quod sufficit nobis: Hic autẽ semꝑ que
ramus. et fructus inuentionis ñ sit finis
inquisitionis: Neq enim ꝓyterea ñ semꝑ
quia hic tantũ. s ideo hic semꝑ dicimus eẽ
querendũ. ne aliquando hic putemus ab
inquisitione cessandũ: Nam et dequibus
dictum ẽ. semꝑ discentes. et adueritatis
scientiã nunquã ꝑuenientes. hic sunt utiq
semꝑ discentes: Cum uͦ de hac uita exierint.
iam ñ erunt discentes s erroris sui merce.¬
dem recipientes: Sic enĩ dictum ẽ semper
discentes et ad ueritatis scientiã nunquam
ꝑuenientes. tanquã diceretur. semꝑ ambu¬
lantes et ad uiã ñ ꝑuenientes: Nos autem

Expanded text:
dum de quibusdam, semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes ; sed potius sicut ille ait: Cum consummaverit homo, tunc incipit , donec ad illam vitam veniamus, ubi sic impleamur, ut capaciores non efficiamur, quia ita perfecti erimus, ut jam non proficiamus. Tunc enim ostenditur nobis quod sufframus, et fructus inventionis non sit finis inquisitionis. Neque enim propterea non semper, quia hic tantum; sed ideo hic semper dicimus esse quaerendum, ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. Nam et de quibus dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes; hic sunt utique semper discentes; cum vero de hac vita exierint, jam non erunt discentes, sed, erroris sui mercedem recipientes. Sic enim dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes; tanquam diceretur, Semper ambulantes, et ad viam nunquam pervenientes. Nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inter creatorẽ creaturamq distĩguit.
nullã patitur in his duob nominib in¬
telligendi difficultatẽ. unigenitũ eum
accipiens scđm id quod scriptum ẽ. in pͥn¬
cipio erat uerbum et uerbum erat apuo
ipse primogenitus in multis fr̃ib quos ei
pater ad fr̃nam societatẽ non ȩqualitate
substantiȩ s adoptione gr̃ȩ generauit:¬
sit scđm id quod uerbũ dei ẽ. ds apud dm
pariter incommutabilis et pariter ȩt̾nus
non rapinã arbitratus eẽ se ȩqualem deo.
et primogenitus omnis creaturȩ scđm id
quod in ipso condita sunt omnia in cęlis &
interra. uisibilia et inuisibilia & ipse est¬

Expanded text:
quae inter Creatorem creaturamque distinguit, nullam patitur in his duobus nominibus intelligendi difficultatem, unigenitum eum accipiens secundum id quod scriptum est, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud ipse primogenitus in multis fratribus, quos ei pater ad fraternam societatem non aequalitate substantiae, sed adoptione gratiae generauitsit secundum id, quod uerbum dei est, deus apud deum pariter incommutabilis et pariter aeternus, non rapinam arbitrans esse aequalis deo, et primogenitus omnis creaturae secundum id, quod in ipso condita sunt omnia in caelis et in terra, uisibilia et inuisibilia. agnoscis
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ effugies peccatum: S utinã p̃dicando
uerbũ tuum. et laudando te tantummͦ lo¬
querer. ñ solũ fugerem peccatum. s me-¬
ritum bonorũ ad quirerem. quamlibet
multũ sic loquerer: Neq enĩ homo de te
beatus. peccatum preciperet germano infi¬
de filio suo. cui scripsit dicens: Predica u̾¬
bum. insta oportune importune stunquid
dicendũ ẽ istum ñ multũ locutũ. qui non

Expanded text:
n effugies peccatum . Sed utinam praedicando verbum tuum, et laudando te tantummodo loquerer! non solum fugerem peccatum, sed meritum bonum acquirerem, quamlibet multum sic loquerer. Neque enim homo de te beatus, peccatum praeciperet germano in fide filio suo, cui scripsit dicens: Praedica verbum, insta opportune, importune . Numquid dicendum est istum non multum locutum, q
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine dñi nr̃i iħu xꝑi Tanquã dice¬
ret Recedite abȩgipto. et ꝑmare rubrũ
transite Unde et in epła quȩ ad hebreos
in scribitur. cũ eorũ qui baptizantur cõ¬
memorarent᷑ initia. posita ẽ ibi peniten¬
tia a mortuis oꝑibꝰ Sic enĩ dicit Ideoq
remittentes initui xꝑi uerbũ in consum¬
matione respiciamus: Non iterũ iacien¬
tes funcdamentũ penitentiȩ a mortius
oꝑibꝰ et fidei in dm̃. lauachri doctrinȩ. ĩ¬
positionis manuũ. resurrectionis etiam
mortuorũ et iudicĩ ȩt̾ni Hec gͥ omnia
ꝑtinere ad initia neophitorũ. satis aꝑteq
scriptura testatur Quid ẽ autẽ amortius
oꝑibꝰ penitentia. nisi abhis quȩ oportet
mortificari ut uiuamꝰ: Terra enĩ sepe ue¬
nientẽ suꝑ se bibens imbr̃e. et generans
herbã oportunã illis aquibꝰ colitur. acci.¬
pit benedictionẽ adeo ꝓferens autem
spinas ac tribulos reꝓba ẽ et maledicto
proxima cui comsummatio in combus.¬
tionem:¬

Expanded text:
ine domini nostri Iesu Christi, tamquam diceret: recedite ab Aegypto et per mare rubrum transite. unde et in epistula, quae ad Hebraeos inscribitur, cum eorum qui baptizantur commemorarentur initia, posita est ibi paenitentia a mortuis operibus. sic enim dicit: ideo remittentes initii Christi uerbum in consummationem respiciamus, non iterum iacientes fundamentum paenitentiae a mortuis operibus et fidei in deum, lauacri doctrinae, inpositionis manuum, resurrectionis etiam mortuorum et iudicii aeterni. haec igitur omnia pertinere ad initia neophytorum satis aperteque scriptura testatur. quid est autem a mortuis operibus paenitentia nisi ab his, quae oportet mortificari, ut uiuamus? quae si nientem super se bibens imbrem, et generans herbam opportunam, illis a quibus colitur, accipit benedictionem a Deo. Proferens autem spinas ac tribulos reproba est et maledictio proxima, cujus consummatio in combustionem
Abbreviated transcription (Latin):
oncerta in oratione iuncere hoc scđm.
diare in spe. ora fideliter et amanter. ora
in stanter et patienter. ora sicut uidua
xꝑi Quamuis enĩ ad omnia menbra eiꝰ.
hoc ẽ. ad om̃s qui in eum credunt. et eius
corpori sociantur sicut docuit orare ꝑti¬
neat. specialiter tamen diligenter cura
orationũ in scriptura eius. uiduis inue.¬
nitur in iuncta: Nam duȩ fuerunt annȩ
honorabilit̾ nominate. una coniugata
quȩ scm samuhelem peperit. alia uidua
quȩ scm̃ scõrum cum ad huc infans eẽt
agnouit: Orauit et conuigata indolore
animi et afflictione cordis. quia filios
non habebat: Tunc ipsum samuhelem
impetrauit. et acceptum deo reddidit.
uidetur et nuptam eẽ et fructu carere
nuptiarum. cum sola excuset nuptias.
pro creandorum causa filiorũ: De illa uͦ
uidua anna uide quod scriptum sit qͥa
non discedebat de templo. ieuiniis et
obsecrationibus seruiens nocte ac diȩ:

Expanded text:
oncerta in oratione uincere hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut uidua Christi. quamuis enim ad omnia membra eius, hoc est ad omnes, qui in eum credunt et eius corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in scriptura eius uiduis inuenitur iniuncta. nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una coniugata, quae sanctum Samuhelem peperit, alia uidua, quae sanctum sanctorum, cum adhuc infans esset, agnouit. orauit et coniugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat; tunc ipsum Samuhelem impetrauit et acceptum deo reddidit, uidetur et nuptam enuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. De illa vero Anna vidua vide quid scriptum sit: Quia non discedebat de templo, jejuniis et obsec
Abbreviated transcription (Latin):
temporalium bonorũ felicitate circũflu¬
as. ut ꝑsistas in orationibus nocte ac die
desolatam te eẽ memineris: Non enim
apłs qualicunq uiduȩ tribuit hoc mu¬
lata sꝑauit in dño. et ꝑsistit in orationi.¬
bus nocte ac die. quod uero sequit᷑ iugi¬
lantissime caue Quȩ autẽ in deliciis agit.
uiuens mortua ẽ: Agit enim homo inhis
quȩ diligit. quȩ ꝓ magno appetit. quib
beatum eẽ se credit Qua ꝓptͣ quod scͥꝑ¬
tura dixit dediuiciis. diuiciȩ si affluant¬
cor. non apponatis. hoc etiam de deliciis
tibi dico. deliciȩ si affluant non apponas
cor: Non ideo te magnipendas quod non
desunt quod affatim suppetunt. quod
uelut ex fonte largissimo terrenȩ feli¬
citatis fluunt Omnino hȩc ite despi-¬
ce atq contempne nec in his quicquã
requiras ꝓpt̾ integram corporis ualitu¬
dinem: hec enim contempnenda non
ẽ. ꝓpter necessarios usus uitȩ huius an¬
tequam mortale hoc induatur in mor.
deficiens corruptibili uoluptate refici¬

Expanded text:
temporalium bonorum felicitate circumfluas, ut persistas in orationibus nocte ac die, desolatam te esse memineris. non enim apostolus qualicumque uiduae tribuit hoc mulata, sperauit in domino et persistit in orationibus nocte et die. quod uero sequitur, uigilantissime caue: Quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est; agit enim homo in his, quae diligit, quae pro magno appetit, quibus beatum esse se credit. quapropter quod scriptura dixit de diuitiis: Diuitiae si adfluant, ne adponatis cor, hoc etiam de deliciis tibi dico: Deliciae si adfluant, ne adponas cor. non ideo te magni pendas, quod non desunt, quod affatim suppetunt, quod uelut ex fonte largissimo terrenae felicitatis fluunt. omnino haec in te despice atque contemne, ne in his quicquam requiras praeter integram corporis ualitudinem. haec enim contemnenda non est propter necessarios usus uitae huius, antequam mortale hoc induatur inmortaleficiens corruptibili uoluptate refici
Abbreviated transcription (Latin):
raui quȩ autẽ uere iudua ẽ inquit et
desolata. sperauit in dm̃ et ꝑsistit inora¬
tionibus nocte ac die E dñs cum ad sẽ
ꝑ orandum et non deficiendum nos hor¬
taretur. uiduã commemorauit. quȩ licłt
iniquũ et impiũ iudicẽ ac dei et homi¬
nũ contemptorẽ. ad audiendam causã
suam assidue interpellando conuertit:
Cum gͦ preceptis uiduȩ debeant uacare
orationibus satis hinc intelligi potest.
quod omnibus ad suscipiendum orandi
studium. de iudius ꝓpositum ẽ exhorta.¬
tionis exemplum: Quid autẽ in hoc oꝑis
genere inuiduis electum ẽ. nisi destitu¬
tio et desolatio: Qua ꝓpter si se omnis
anima intelligat in hoc scło destitutã
atq desolatam. quanidiui ꝑ egrinatur a
dño. ꝓfecto quandã uiduitatẽ suam do
defenssori assidua et impensissima p̃ca¬
tione cominendat: Ora gͦ ut uidua xꝑi
nundũ eius habens conspectum. cuiꝰ pre¬
caris auxilium: E licet sis ditissima sic̃
pauꝑ ora: Nuidũ enim ueras futuri se.¬

Expanded text:
inquit, et desolata, speravit in Domino, et persistit in orationibus nocte ac die : et Dominus cum semper ad orandum, et non deficiendum nos hortaretur, viduam commemoravit, quae licet iniquum et impium judicem, ac Dei et hominum contemptorem, ad audiendam causam suam assidue interpellando convertit. Quam ergo prae caeteris viduae debent vacare orationibus, satis hinc intelligi potest, quod omnibus ad suscipiendum orandi studium de viduis propositum est exhortationis exemplum. 30. Quid autem in hoc operis genere in viduis electum est, nisi destitutio et desolatio? Quapropter si se omnis anima intelligat in hoc saeculo destitutam atque desolatam, quam diu peregrinatur a domino, profecto quandam uiduitatem suam deo defensori assidua et inpensissima precatione commendat. ora ergo ut uidua Christi nondum habens eius conspectum, cuius precaris auxilium, et, licet sis ditissima, sicut pauper ora; nondum enim ueras futuri sae
Abbreviated transcription (Latin):
noli de tua quȩ nulla ẽ. uirtute p̃sumere. et
intelligere quare sit a bono deo bona lex da¬
ta. quȩ tamen uiuificare ñ possit: Ad hoc enĩ
data ẽ. ut de te magno paruulũ faceret. ut
te adfaciendã legẽ uires de tuo non habere
monstraret. ac sic in ops. indignus et egenus
ad gr̃am confugeres et clamares. miserere

Expanded text:
noli de tua, quae nulla est, virtute praesumere; et intelliges quare sit a bono Deo bona lex data, quae tamen vivificare non possit. Ad hoc enim data est, ut te de magno parvulum faceret, ut te ad faciendam legem vires de tuo non habere monstraret; ac sic opis indigus et egenus ad gratiam confugeres, et clamares: «Miserere
Abbreviated transcription (Latin):
gem soluere. s implere: Quȩ lex enĩ suꝑbos
etiam p̃uaricationis reatu de uinxit augen¬
do peccatũ cum iubet quod implere non pos¬
sunt: ipsius legis implet᷑ iusticia ꝑ gr̃am sp̃s
in eis quidiscunt a xꝑo mites esse. atq humileᷤ
corde. qui uenit ñ legem soluere s ad imple.¬
re: Peinde quia etiã sub gr̃a positis in hac mor¬
tali uita. difficile ẽ. omnimodo implere qͦd
in lege scriptum ẽ. non concupisces. ille ꝑ
carnis suȩ sacrificium sacerdos effectus.
impetrat nobis indulgentiã. etiam hinc
ad implens legẽ. ut quod ꝑ nr̃am infirmita¬
tem minꝰ possumus ꝑ illius ꝑfectionẽ re-¬
cuperet᷑. cuius capitis menbra effecti sumꝰ:
Vnde iohannes dicit: filioli. hȩc scribo uobis
ut non peccetis. et siquis peccauerit ad uo¬
catum habemus apud patrem iħm xꝑm uis.¬

Expanded text:
gem solvere, sed adimplere. Quia lex enim superbos etiam praevaricationis reatu devinxit, augendo peccatum, cum jubet quod implere non possunt; ipsius Legis impletur justitia per gratiam spiritus, in eis qui discunt a Christo mites esse atque humiles corde; qui venit non Legem solvere, sed adimplere. Deinde, quia etiam sub gratia positis, in hac mortali vita difficile est omni modo implere quod in Lege scriptum est, Non concupisces ; ille per carnis suae sacrificium sacerdos effectus, impetrat nobis indulgentiam, etiam hinc adimplens Legem; ut quod per nostram infirmitatem minus possumus, per illius perfectionem recuretur. cuius capitis membra effecti sumus. unde Iohannes dicit: filioli. haec scribo nobis. ut non peccetis; et si quis peccauerit. aduocatum habemus apud patrem legum Chris
Abbreviated transcription (Latin):
dagogo. quia nos reatus legis non obligat
iam ꝑ grãm liberatos: Namq antequã spirita¬
lem grãm humiliati reciperemur. nichil nisi
mortificabat nos littera iubens. quod ñ posse¬
mus implere: Unde idem dicit: Littera occi.¬
dit. sꝑc autẽ uiuificat: Rursus eiusdem apłi
uerba sunt: Si enim data eẽt lex quȩ posset
uiuificare. omnino ex lege eẽt iusticia. et ce¬

Expanded text:
dagogo. quia nos reatus legis non obligat, dagogo. quia nos reatus legis non obligat, iam per gratiam liberatos. namque antequam spiritalem gratiam humiliati reciperemus. nihil nisi mortificabat nos littera iubens, quod non possemus inplere. unde idem dicit: littera occidit. spiritus autem uiuificat. rursus eiusdem apostoli uerba sunt: si enim data esset lex. quae posset uiuificare, omnino ex lege esset iustitia; sed c