comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me ĩ celo fusse uerũ fateor ecce accepi illie ut lĩgis om̃ib loquar. Numqͥd tͥ cognitum¬
nõ fuit grecã me linguã om̃ino nescisse. Et tam̃ grece loquere ut cognoscas an tierum
sit qd̾ me om̃s linguas accepisse testificor. Cui tũc grece dñs suus locutꝰ est. Atq ita ille in
aadẽ ligua respõdit ut cũcti qͥ aderãt mirarent᷑. In ea qͦ domo p̃dc̃i narse sparariꝰ bulgarꝰ
manebat. Qͥ festine ad egrñ deductꝰ ei bulgarica lingua locutꝰ est. S ita puer ille ĩ italia
natꝰ ⁊ nutritꝰ ĩ eadẽ barbara locutõne respõdit: ac si de eadẽ fuisset gente geñatꝰ. Mirati st̃
om̃s qͥ audiebãt atq ex duaꝵ lĩgnaꝵ exꝑim̃to quas eũ antea nescisse noũant: credideĩt
de om̃ib quas minime ꝓbare ualebant. Tũc ꝑ biduũ mors eiꝰ dilata est. s oie t̃cio qͦ occul¬
to iudicio nescit᷑ manꝰ ac brachia lacertosq suos dentib lanauit. atq ita e corꝑe exiuit.

Expanded text:
ut linguis omnibus loquar. Nunquid tibi incognitum fuit Graecam me linguam omnino non nosse? et tamen Graece loquere ut cognoscas an verum sit quod me omnes linguas accepisse testificor. Cui tunc Graece dominus suus locutus est, atque ita ille in eadem lingua respondit, ut cuncti qui aderant, mirarentur. In ea quoque domo praedicti Narsae spatharius Bulgar manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei Bulgarica lingua locutus est; sed ita puer ille in Italia natus et nutritus, in eadem barbara locutione respondit ac si ex eadem fuisset gente generatus. Mirati sunt omnes qui audiebant, atque ex duarum linguarum experimento quas eum antea nescisse noverant, crediderunt de omnibus quas probare minime valebant. Tunc per biduum mors ejus dilata est, sed die tertio, quo occulto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit.
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitatis atq humilitatis uir qͥ appĩquante uocat̃onis die eadẽ clade ꝑcussus. ad
extrema deductꝰ est. Qd̾ uir uite ueñabilis felix eiꝰdem cinitatis audiens cuiꝰ ⁊ ħ rela
tõne cognoni ad eũ acced̾e studuit. ⁊ ne mortẽ timere debuisset ũbis hũc ꝑsuaso¬
riis ꝯfortare. Cui ⁊̃ ad huc de diuina mised̾ia longiora uite spacia polliceri cepit. S
ad ħ ule respondit cursus sui temꝑa ẽẽ completa dicẽs apparusse sibi iuuenẽ atq
epłas deculisse dicentẽ. Aꝑi ⁊ lege. Quib aꝑtis asseruit qr se ⁊ om̃s qͥ eodẽ temꝑe a p̃¬

Expanded text:
simplicitatis atque humilitatis vir: qui, appropinquante vocationis die, eadem clade percussus ad simplicitatis atque humilitatis vir: qui, appropinquante vocationis die, eadem clade percussus ad extrema deductus est. Quod vir vitae venerabilis Felix ejusdem civitatis episcopus atione cognovi, ad eum accedere studuit, et ne mortem timere debuisset, verbis hunc persuasoriis confortare, cui etiam adhuc de divina misericordia longiora vitae spatia polliceri coepit. Sed ad haec ille respondit, cursus sui tempora esse completa, dicens apparuisse sibi juvenem, atque epistolas detulisse, dicentem: Aperi, et lege. Quibus apertis, asseruit quia se et omnes qui eodem tempore a p
Abbreviated transcription (Latin):
tͣiis scimꝰ. In monast̾io ⁊ enĩ meo quidã fr̾ ante decẽnũ getontiꝰ diceb̾at᷑. Qͥ cũ grui moles¬
tia corꝑis fuisset depssus. ĩ uisione noct᷑na albatos uiros ⁊ clari õi modo habitꝰ ĩ ħ ip̃m
mo uast̾ium descend̾e de suꝑtorib aspexit. Qͥ dũ coram lecto iacentis assisterẽt. uiiꝰ
eoꝵ dirit ⁊d hoc uenimꝰ ut de monastio gregorii quosdã fres ĩ muliciã mittamꝰ
cit᷑. E x qua uisione certꝰ redditꝰ p̃dictꝰ frat̃ facto mane ĩnotuit frĩb quot ⁊ qui
tres mor cepert̃. atq sub eod̾ ordine se ĩ morte secuti st̃: quo fuãnt ĩ descͥpt̃one
noĩati. Ad extremũ ⁊ ip̃e obiit qͥ eosclẽ frẽs morituros p̃uidit.u In ea qͦ mor¬
talitate que ante tͥenniũ hanc urbem uehem̃tissima clade uastauit ĩ portuensiser
e uitatis monastio mellitꝰ dc̃s est monachꝰ adhuc ĩ anius iuuenilib ꝯstitutꝰ s mire

Expanded text:
teriis scimus. In monasterio etenim meo quidam frater ante decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; cit. Ex qua visione certus redditus praedictus frater, facto mane innotuit fratribus, qui et tres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati. Ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. In ea quoque mortalitate quae ante triennium hanadhuc in annis juvenilibus constitutus, sed mirae
Abbreviated transcription (Latin):
uastaret᷑: idem puer ꝑcussus est ⁊ usq ad extremũ deductꝰ. Qͥ subito sublatꝰ a p̃sentibꝰ re
Ie. Ille. atq uie morit᷑i st̃. Tu uͦ ne timeas qr hoc temꝑe moriturꝰ nõ es. Ut uͦ scias qd̃¬

Expanded text:
vastaretur, idem puer percussus est, et usque ad extremum deductus. Qui subito sublatus a praesentibusvastaretur, idem puer percussus est, et usque ad extremum deductus. Qui subito sublatus a praesentibusIlle, ille, atque ille morituri sunt; tu vero ne timeas, quia in hoc tempore moriturus non es. Ut
Abbreviated transcription (Latin):
die endẽ tp̃e moreret᷑. Atq pꝰ eũ cũcti illi qͥ Baptirati fuant ita secuti st̃: ut intra ꝑ¬
pancos dies eoꝵ nlłs ĩ hac uita remaneret. De quib nimirũ ꝯstat qd̾ eos p̃dictꝰos dei
famłs idetreo auro scriptos uid̾at : qr eoꝵ nõia apud se fim. et̃na claritas habebat.
Sicut itaq hui reuelatõnib potuer̃t uentura cognoscere: ita ñnumꝗͣ egressure aĩe
posse ⁊̃ mist̾ia celestia nõ ꝑ sompnia s uigilando p̃libare.Ainmoniũ namq
monast̾ii mei monachũ bene nosti. Qͥ dũ eẽt ĩ scłari habitu ꝯstitut᷑ ualiani huiꝰ urbis
aduocati naturalẽ filiã in ꝯuigio sortitꝰ. eiꝰ obsequiis sedule atq ĩcessant̃ adhereb̾at ⁊
tate que patͥcii narse temꝑib hãc urbẽ uehem̃t᷑ asflixit ĩ domo p̃dc̃i ualiani puer ar¬
mẽtariꝰ fuit. p̃cipue simplicitatis ⁊ humilitatis. Cum uͦ eiꝰlem aduocati domꝰ eadẽ clade

Expanded text:
die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. De quibus nimirum constat quod eos praedictus Dei famulus idcirco auro scriptos viderat, quia eorum nomina apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut itaque hi revelationibus potuerunt ventura cognoscere, ita nonnunquam egressurae animae possunt etiam mysteria coelestia non per somnium, sed vigilando praelibare. Ammonium namque monasterii mei monachum bene nosti, qui dum esset in saeculari habitu constitutus, Valeriani hujus urbis advocati naturalem filiam in conjugio sortitus, ejus obsequiis sedule atque incessanter adhaerebat,tate quae patricii Narsae temusdem advocati domus eadem clade
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tate donatꝰ est. Atq ĩ eo loco qͥ fundis dicit᷑ monast̾iũ ꝯstruxit ĩ quo ducẽtoꝵ ferme inꝯnacho¬
rũ pat̾ extitit. ibi q uita illiꝰ circũquaq exẽpla exinuie ꝯũsationis dedit. siam quadã die ex eo mõ¬
te qͥ eiꝰ monast̾io ĩ excelsum ꝓminet ĩgentis saxi moles erupta est. Que ꝑ deuexũ mõtis latus
ueniẽs tociꝰ ruinã celle oiuĩm q fr̃m int̃itũ minabat᷑. Quam cũ uenientẽ desuꝑ uir sc̃s uidisset
tere cadentẽ fixit. sicut religiosus uir laurẽtiꝰ ꝑhibet. Et qr locus ñ fuit quo ĩherere potuisset
aspicit᷑. ita ut nc̃ usq montẽ cernẽtib casura pendere uideat᷑
petrus.

Expanded text:
libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monacholibertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque 156 exempla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus moveniens, totius ruinam cellae, omniumque fratrum interitum minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset,latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videatur. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
enantii qͦncłam patricii ĩ samnii ꝑtib uilla fuit ĩ qua colonꝰ eiꝰ filiũ nomine hono¬
magna ꝯũsatione polleret seseq iam ab ocioso qͦ sermone restͥngeret multũ q ut p̃fatꝰ
sum ꝑ abstinẽtiam carnẽ domaret die quadã parentes illiꝰ uicinis suis ꝯuiuiũ fecer̃t in qͦ ad
ũ carnes ꝑate st̃. Quas dũ ille ad esum ꝯtingere ꝓ absti
uio a qͦ ad mitust̾ium defuit. cũq situla lignea sicut illic moris est mãcipiũ ad fontẽ ꝑrrexit.
Dum q hauriret aquã piscis situlã intrauit. Reũsumq mancipiũ ante ora discũbentiũ piscẽ
cũ aqua fudit. qͥ ad tociꝰ diei uictũ potiusset honorato susficere. Mirati om̃s. totaq illa paren-
io cessauit. Cepere namq ĩ honorato ueñari abstiñtiã q
di ħoĩe irrisionis det̾sit oꝓpbria piscis de mõte. Qͥcũ magnis uirtutib cresceret a p̃dc̃o dño suo

Expanded text:
enantii quondam patricii in Samnii partibus villa fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomagna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo adum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abvio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentiam, qi homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo
Abbreviated transcription (Latin):
dere potes. ut oĩs ciuitatis mee captiuos relares. Qͥ cũcti ꝓtinꝰ ĩ asfricana regione reqͥsiti cũ ho¬
nustis frum̃to nauibꝰ ꝓ ueñandi uiri paulii satisfactõne ĩ eius comitatu larati st̃. Post ñ multos
uͦ dies uuandaloꝵ rex occubuit ⁊ flagellũ qd̾ ad suã ꝑniciẽ dispensante dño ꝓ fideliũ disciplina
tenuerat: amisit. Sicq fem̃ est ut oĩpotentis dĩ famłs paulinꝰ uerũ p̃diceret. ⁊ qͥ se ĩ serueium
solũ tradid̾at: cũ multis a seruicio ad lib̾tatẽ rediret. illũ uidłicet imitatꝰ qͥ formã serui assupsit no
Petrꝰ.

Expanded text:
 potes, ut omnes civitatis meae captivos relaxes. Qui cuncti protinus in Africana regione requisiti, cum onustis frumento navibus pro venerandi viri Paulini satisfactione, in ejus comitatu laxati sunt. Post non multos vero dies Vandalorum rex occubuit, et flagellum quod ad suam perniciem, dispensante Deo, pro fidelium disciplina acceperat amisit. Sicque factum est ut omnipotentis Dei famulus Paulinus vera praediceret, et qui se in servitium solum tradiderat, PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
tia delaturꝰ uenit. Cũq hũc subito rer ꝯsperisset ĩtremuit. atq accersito eiꝰ dño sibi ꝑ filiã
ꝓpĩquo ei secretũ qd̃ priꝰ abscond̾at: indicauit. diẽns. uerũ est qd̾ audisti. slam nocte hac in-
sompnio sedñtes ĩ tribunalib contͣ me udices uidi int̃ quos ⁊̃ simul iste sedebat. ⁊ flagellũ
uit. Cui uir dñi respondit. Seruus tiuissũ quẽ ꝓ filio uidue uicariũ suscepisti. Cumq instant̃ il¬
le reqͥreret ut ñ quid eẽt s qͥd ĩ sua terra fuisset ĩdicaret atq hoc ab eo itatione freq̃ñtis ĩ quisiti¬
onis exigeret uir dñi ꝯstrictꝰ magnis ꝯiuratõnib iã nõ ualens negare quid ẽẽt epm se fuisse tes¬
tatꝰ est. Quod possessor eiꝰ audiẽs ualde ꝑtimuit atq humulrͥ optulit dicñs. Pete qd̾ uis quatenꝰ

Expanded text:
tia delaturus advenit. Cumque hunc rex subito conspexisset, intremuit, atque, accersito ejus domino, sibi per filiam propinquo, ei secretum quod prius absconderat indicavit, dicens: Verum est quod audisti; nam nocte hac in somnio, sedentes in tribunalibus contra me judices vidi, inter quos iste etiam simul sedebat, et flagellum  pro filio viduae vicarium suscipisti'. Cumque instanter ille requireret, ut non quid esset, sed quid in sua terra fuisset indicaret, atque hoc ab eo iteratione frequentis inquisitionis exigeret, vir Domini, constrictus magnis coniurationibus, iam non valens negare quid esset, episcopum se fuisse testatus est. Quod possessor eius audiens, valde pertimuit atque humiliter obtulit, dicens: 'Pete quod vis, q
Abbreviated transcription (Latin):
onstat nimis ⁊ ĩ cũctaut̃ um est qr sicut finis nõ est gaudio bonoꝵ: ita finis ñ erit torm̃¬

Expanded text:
onstat nimis, et incunctanter verum est quia sicut finis non est gaudio bonorum, ita finis non erit torme
Abbreviated transcription (Latin):
uolebat egrẽdi cũ ueruere nec poterat. Muo itaq modo fur qͥ a uiuis uderi timuerait:
hũc mortiuis denebat. Cumq gressus manͦ q illiꝰ fuisset ob̾strieta ĩmobilis ꝑstitit.
hoĩem ueruecẽ tenentẽ manu. Res uenit ĩ dubiũ utrũ ueruecẽ tolleret: an of¬
feriet. Set cułpe nꝰ ciciꝰ indicauit penã. Mirati om̃s. qr ĩgressus fur uiri dĩ m̃ito
ad predã suam stabat ligatꝰ. Qͥ se ꝓ eo ꝓtinus ĩ orõem deder̃t. siusq p̃cib uix op¬
tinere ualuert ut qͥ res eoꝵ uenerait iaꝑe: saltem uacuus exire mereret᷑. Itaq fur

Expanded text:
volebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, volebat egredi cum vervece, nec poterat. Miro itaque modo fur, qui a vivis videri timuerat, hunc mortuus tenebat. Cumque ita gressus manusque illius fuissent obstricta, immobilis perstitit.hominem vervecem tenentem manu. Res venit in dubium, utrum vervecem tolleret, an offerret, sed culpae reus citius indicavit poenam. Mirati omnes quia ingressus fur viri Dei merito ad praedam suam stabat ligatus. Qui se pro eo protinus in orationem dederunt, suisque precibus vix obtinere valuerunt ut qui res eorum venerat
Abbreviated transcription (Latin):
n ualerie namq ꝓuĩcia res est hec
gesta quã narro mͥ q beate memorie abbatis mei ualetionis relatõne cognita. Ibi ⁊ enĩ qͥdam
ueñabilis sac̾dos erat. qͥ cũ clicis suis d̾i laudib ẜonisq oꝑibꝰ intentꝰ scẽ ꝯñsatõnis uitã ducebat.¬
Supueniẽte aut̃ uocat̃onis die defunctꝰ est. atq ante eccłam sepultꝰ. E idẽ uͦ eccłe caule ĩ here¬
bãt ouiũ atq idẽ iocus ĩ quo sepułtꝰ est ad easdẽ oues tendentib ꝑuiꝰ erit. Quadã aut̃ noc¬
te eũ elicis intra eccłam psallentib fur uenisset ut ĩgressuis causas furtũ faceret: ueruece
tulit.⁊ concitꝰ exiit. Cum uͦ ꝑuenisset ad iocũ ubi iuir oñi sepultꝰ erat repente hesit ⁊ gressii
mouere nõ potuit. Ueruecẽ quidẽ de collo deposuit eũq duitc̃e uołuit. s manũ lamre ñ ua¬
luit. Cepit igit᷑ stare miser cũ preda sua reus ⁊ ligat᷑. uolebat ueruec̃e diiitt̃e: nec ualẽbat

Expanded text:
n Valeria namque provincia res est haec gesta quam narro, mihique beatae memoriae abbatis mei Valentionis relatione cognita. Ibi etenim quidam venerabilis sacerdos erat, qui cum clericis suis, Dei laudibus bonisque operibus intentus,  atque ante ecclesiam sepultus. Eidem vero ecclesiae caulae inhaerebant ovium, atque idem locus in quo sepultus est ad easdem oves tendentibus pervius erat. Quadam autem nocte cum, clericis intra ecclesiam psallentibus, fur venisset, ut ingressus caulas furtum fac ret, vervecem tulit, et concitus exiit. Cum vero pervenisset ad locum ubi vir Domini sepultus erat, repente haesit, et gressum movere non potuit. Vervecem quidem de collo deposuit, eumque dimittere voluit, sed manum laxare non valuit. Coepit igitur stare miser cum praeda sua reus et ligatus. Volebat vervecem dimittere, nec valebat;
Abbreviated transcription (Latin):
malignꝰ sp̾s inuasit atq in eascẽ prunas ꝓiecit. ibiq mox eiꝰ aĩam excussit. Qui orbatꝰ miser
iel quem ip̃e susceꝑit. ueĩ quẽ ep̃s expulisset agnouit.

Expanded text:
malignus spiritus invasit, atque in easdem prunas projecit, ibique moxmalignus spiritus invasit, atque in easdem prunas projecit, ibique moxvel quem ipse susceperit vel quem episcopus expulisset, agnovit.
Abbreviated transcription (Latin):
natũ ep̃m duxerũt. ei q reliquert̃. Qua ille suscepta mulcis se dieb ac noctib t̃ oroem
uitos dies ita sanã atq ĩcolumẽ reddidit ac si in eam diabłs lus pͥodar
nũquã habiusset.  N lio qͦ temꝑe isclem uir om̃ipotẽtis dei famłs ex obsesso qͥuodan
homine ĩmundũ spm̃ exeussit. Qͥ malignꝰ sp̾ͥs cũ uesꝑascẽte iã die secretam ab hominibꝰ ho¬
ram cerneret ꝑegrinũ quẽpiam esse se simulans circiure ceꝑit ciuitatis plateas ⁊ clamardro
Ouirũ scm fortunatũ ep̃m. Ecoe qͥs fecit. ꝑegͥnum hominẽ de hospicto suo expulit. Q uenilo
uͥ reqͥescere debeam ⁊ ĩ eiuitate eiꝰ nõ inuenio. Tunc quidã in hospicio cũ urore sua ⁊ ꝓuiclo
sedere secum uixta prinas fecit. Cumq uicissim aliqͣ ꝯfab̾łarent᷑ ꝑuulum eiꝰ filium isdẽ

Expanded text:
natum episcopum duxerunt, eique reliquerunt. Qua ille suscepta, multis se diebus ac noctibus in orationem natum episcopum duxerunt, eique reliquerunt. Qua ille suscepta, multis se diebus ac noctibus in orationem em invenit. Cum non post multos dies ita sanam atque incolumen reddidit, ac si in ea jus proprnunquam habuisset. 196 Alio quoque tempore idem vir omnipotentis Dei famulus ex obsesso quodam homine immundum spiritum excussit. Qui malignus spiritus cum vesperascente jam die secretam ab hominibus horam cerneret, peregrinum quempiam esse se simulans, circuire coepit civitatis plateas et clamare: O virum sanctum Fortunatum episcopum! ecce quid fecit? peregrinum hominem de hospitio suo expulit. Quaero ubi requiescere debeam, et in civitate ejus non invenio. Tunc quidam in hospitio cum uxore sua et parvulo sedere secum juxta prunas fecit. Cumque vicissim aliqua confabularentur, parvulum ejus filium idem
Abbreviated transcription (Latin):
tiani marciris oratoriĩ su̾t ingresse eandẽ p̃dicte matrone nurũ spͥs malignꝰ arripuit. ⁊ coram
oĩ popło uerare cepit. Eiusclem uͦ oratorii p̃sbr̃ dũ hanc uehem̃tissume uerari ꝯspiceret ex altari
tauert. Cum q hanc antiqꝰ hostis uexatione ꝯtinua uehement̃
attereret ꝓpinqui sui eã carnałr amãtes atq amando ꝑsequentes ad optinendũ sa¬
lutis remediũ małeficis tradider̃t. ut eiꝰ aĩam funditꝰ᷑ extinguerẽt cuiꝰ carni magicis
artib ad tempꝰ ꝓdesse conarent᷑. Ducta itaq est ad fluuiũ atq ĩ aqͣm mersa. Ibi qꝙ
diutinis ĩ cantatõnib agere malefici moliebant᷑ ut is qͥ eam ĩuaserat diabłs exiret.
S miro om̃ipotũtis dĩ iudicio dũ ꝑũsa arte unꝰ ał ea repellit᷑ in eã sũbito legio Ĩtra¬
uit. Cepit ex hora illa tot motib agitari. tot uocib clamorib q ꝑstreꝑe qͦt spibꝰ tene¬

Expanded text:
ripuit, et coram omni populo vexare coepit. Ejusdem vero oratorii presbyter dum eam vehementissime vexari conspiceret, ex altaritaverunt. Cumque hanc antiquus hostis vexatione continua vehementer attereret, propinqui sui eam carnaliter amantes, et amando persequentes, ad obtinendum salutis remedium maleficis tradiderunt; ut ejus animam funditus exstinguerent, cujus carni magicis artibus ad tempus prodesse conarentur. Ducta est itaque ad fluvium, atque in aquam mersa; ibique diutius incantationibus agere malefici moliebantur, ut is qui eam invaserat diabolus exiret. Sed miro omnipotentis Dei judicio, dum arte perversa unus ab ea repellitur, in eam subito legio intravit. Coepit ex hoc illa tot motibus agitari, tot vocibus clamoribusque perstrepere, quot spirit
Abbreviated transcription (Latin):
cernebat᷑ morib atq ĩ om̃i actõne ꝯͣpositꝰ. s sicut ex fine res patuit longe alit ꝗͣ res ap¬
parebat: fuit. Nã cũ se ieuinare cũ fr̃ib demõstraret occulte mãducare ꝯsueũat. Qd̾ eiꝰ
uiciũ fr̃es omio nesciebãt. S corꝑis suꝑueniẽte molestia ad extͤma uite ꝑductꝰ est. Qͥ cũ¬

Expanded text:
cernebatur moribus, atque in omni sua actione compositus; sed sicut ex fine res patuit, longe aliter quam apcernebatur moribus, atque in omni sua actione compositus; sed sicut ex fine res patuit, longe aliter quam apparebat fuit. Nam cum jejunare se cum fratribus demonstraret, occulte manducare consueverat, quod ejus vitium fratres omnino nesciebant. Sed corporis superveniente molestia, ad vit
Abbreviated transcription (Latin):
satere. aspectũ eoꝵ ferre nõ pot̾at. uercebat᷑ ad ꝑietẽ. ibi aderãt. Cũ q ꝯstͥetus uimis
relaxari se iã posse desꝑaret: cepit magnis uocib clamare. Inducias uł usq mane. In¬
ducias uł usq mane. S eũ ħ clamaret ĩ ip̃is uocib de habitacło carnis sue euulsus ẽ.
De qͦ nimirũ ꝯstat qr ꝓ nob̾ ista ñ ꝓ se uid̾it. ut eiꝰ uisio nob̾ ꝓficiat qͦs adhuc diui
na pacĩa lõganimit᷑ expectat. Nam illi tetros sp̃s ante mortẽ udisse ⁊ ĩducias petis¬
se qͥd ꝓfuit qͥ easdẽ inducias quas petiit nõ accepit.¬
siꝰ ẏsaurie p̃sbr̃ qͥ oieb suis rẽ terribilẽ narrat euenisse. Ibi nãq ut ait qd̾dam monas¬
t̾ium tõgolaton dicit᷑. ĩ quo quidã monachꝰ magne estimatõnis habebat᷑. Bonis qͥppe

Expanded text:
latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimir longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse et inducias petiisse quid profuit, qui easdem inducias quas petiit non accepitit, quoddam monasterium τῶν Γαλατῶν dicitur, in quo quidam monachus magnae aestimationis habebatur. Bonis quippe
Abbreviated transcription (Latin):
cũ toe malis dñs finẽ pouere decrenisset: corꝑali hñc molestia ꝑcussit. dͥ ad extͣmum
ueniẽs cadẽ homi A iam de corpe erit exiturꝰ aꝑtis celis uioit tetros ⁊ nigerrimos spsco¬
tã se assistore . uehement̃ ĩminere ut ad ĩferni claustra se iaiꝑent. Cerit tremore. pai¬
tasrare.sudar ⁊ in agnis uocib ĩ oucios petere. filiũ q suũ nõis mnaximũ quẽ ip̃e iom
monachꝰ mo nochiũ uidi nimis ⁊ tꝰbatis clamoriꝰ uocare dicens. Marime enrre eam¬
quã tͥ aliqͥd mali feci. In fide tuo me suscipe. Turbatꝰ mox maximꝰ asfuit. Lugẽns⁊
ꝑstrepens famiłia ꝯuenit. Cos aũ quos ille ĩsistentes sibi grauĩt̃ tolabat: ip̃i malignos
sp̾s uidere ñ pot̃ant. s eoꝵ p̃sentiã in ꝯfrisione. ĩ pallore. ac tremore illiꝰ qͥ trahebat᷑ uide¬
ut. Pauore aũ tetre eoꝵ imaginis huc illucq uercebat᷑ ĩ lectulo. Iacebat ĩ sinistro

Expanded text:
 est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non potbant. Pavore autem tetrae eorum imaginis huc illucque vertebatur in lectulo; jacebat in sinistro
Abbreviated transcription (Latin):
pond̾. Non. s illa talis ueniat mecũ. ħ uero qͣm petis die te erit tͥgesimo secut᷑a. his igit᷑
q̃ nũc su̾t scĩmoniales uirgines: acsi illo ĩ temꝑe huic tã gͣndi miracło ⁊ ip̃e asfussent.

Expanded text:
pondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaqupondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaququae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo et ipsae adfuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ iam merdedẽ reddere eiꝰ laborib decreuisset cancͥ ultere ĩ maitulla ꝑcussa est. Noet̾no¬
aut̃ temꝑe ante lectũ illiꝰ duo cãdelabra lucere ꝯsueu̾ant. qr uidłicet amica lucis ñ solũ
spũales s ⁊̃ corꝑales tenebras odio habeb̾at. Que dũ nocte quadã ex hac ead̾ iaceret ĩfirmi¬
tate fatigata uidit beatũ petrũ apłm int̃ utrtiq cãdelabm ante suũ sectisłũ ꝯstitisse.
Nec ꝑterrita tiuuit. s ex amore sumẽs audatiã exultauit eiq dirit. Quid est dñe
m̃s : Dimissa sunt peccata meaͤ Cni ille benignissimi ut est uĩt᷑ ĩclinato capite an¬
nuit dicñs. Dimissa. ueni. S qr qͣndã scĩmonialẽ feminã ĩ eodẽ monast̾io p̃ cetĩs gal-¬
la diligeb̾at: ilico galla subiũxit. Rogo ut soror benedicta mecũ ueniat. Cui ille res¬

Expanded text:
ne jam mercede reddere laboribus ejus decrevisset, cancri ulcera in mamilla ne jam mercede reddere laboribus ejus decrevisset, cancri ulcera in mamilla autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere consueverant, quia videlicet amica lucis, non solum spiritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte quadam ex hac eadem jaceret infirmitate fatigata, vidit beatum Petrum apostolum inter utraque candelabra ante suum lectum consistentem; nec perterrita timuit, sed ex amore sumens audaciam exsultavit, eique dixit: Quid est, Domine mi, dimissa sunt mihi peccata mea? Cui ille benignissimi ut est vultus, inclinato capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille res
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ atq fideliũ est relatõne ꝯꝑtũ. Gotħoꝵ namq temꝑibꝰ galla huiꝰ urbis nobilissima
puella sẏmmachi ꝯsulis ac patͥeii filia intra a dolescẽtie tẽꝑa marito tradita ⁊̃ uniꝰ antri
spacio eiꝰ est morte uiduata. Quã dũ feruẽte mũdi copia ad it̃atidũ thalamũ ⁊ opes ⁊ etaͤ
uocaret: elegit magis spũalib nuptiis copulari d̾oͥ: in quibꝰ a luctu ĩcipit᷑ s ad guudia
dũt. ħuic aut̃ cũ ualde ignea ꝯsꝑsio corꝑis inesset ceper̃t modici dicere qr nͥ ad ampłerũ ui¬
fedaret᷑ qd̾ a celesti spõso ĩ ea ñ amaret᷑. Mor gͦ ut eiꝰ ꝯiux defu̾ct᷑ est abiecto scłari habitu as
oĩpotñtis d̾i seruiciũ fese apud b̾i petͥ apli eccłam monast̾io tradidit. ibiq multis annis si pͥli¬
ati cordis atq orõni dedita. larga ĩ digentib ei emosinaꝵ oꝑa ĩpetidit. Cũ q om̃p̃s d̾s ꝑħẽ¬

Expanded text:
ium atque fidelium est relatione compertum. Gothorum namque temporibus Galla hujus urbis nobilissima puella Symmachi consulis ac patricii filia, intra adolescentiae tempora marito tradita, in unius anni spatio ejus est morte viduata. Quam dum, fervente mundi copia, ad iterandum thalamum et opes et aetas vocarent, elegit magis spiritalibus nuptiis copulari Deo, in quibus a luctu incipitur, sed ad gaudia dunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corporis inesset, coeperunt medici dicere, quia nisi ad amplexus vifoedaretur, quod a coelesti sponso in ea non amaretur. Mox ergo ut ejus maritus defunctus est, abjecto s apostoli aecclesia in monasterio se tradidit. Ibique multis annis simplicitatis cordis, atque orationibus dedita, larga indigentiubs elemosinarum opera impendit. Cumque omnipotens Deus pe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qi pat̃ eĩ aplie̾ põtifer eñ uidere uellet ĩ dicauit. uir aũ uen̾̃andꝰ esciꝰ cepit uinsas gr̃is oipotñti
dõ agere.asserens qd̾ se ꝑ sũmũ pontificẽ grã suꝑua usitasset. Ilico uocauit sre̾s pre-¬
cepit houi eadem um̃ta p̾parari.atq executorẽ suũ cepit uehem̃tissime urgere ut
statĩ exire debuisset. Cui uilian᷑ ait. Hoc fi̾ nullatenꝰ potest ꝙ lassatꝰ ex itmñe hodie ñ
ualeo exire. Tunc ille respõdit. Contͥstas me fili ꝙ si hodierna die ñ egredim᷑: iam cͥsti¬
na ñ exibimꝰ. Dei itaq famłs executoris sui lassitudine coactꝰ ĩ monast̾io suo ead̾ nocte
demoratꝰ ÷ cũ ecce seqñti die sub ip̃o lucis crepuscło uehem̃t̾ equo ĩ cursu fatigato ad uiliañ¬

Expanded text:
licus pontifex eum videre vellet indicavit. Vir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumenta praeparari, atque exsecutorem suum coepit vehementer 172 urstatim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non egredimur, jam crastina non exibimus. Dei itaque famulus exsecutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato ad Julian
Abbreviated transcription (Latin):
Libet ꝗ diciͤ.
S queso te est ne aliqͥd alud qd̃ adhuc de ip̃o ad nr̃am edificatõnẽ uarres.
Gregoriꝰ.

Expanded text:
Libet quod dicis; sed, quaeso te, estne aliquid aliud quod adhuc de ipso ad nostram aedificationem narres? GREGOR.
Abbreviated transcription (Latin):
nõdũ fẽs su̾ monachꝰ. s udi monachos. ¶ Sedebat aliqͣndo abbas sisois ĩ monte abb̾is an¬
tonii. Morã aut̃ faciẽte ministro eiꝰ uenire ad eũ: ꝑ menses .x. ñ uidit hominẽ. ambulãs
aut̃ i̾ mõte inuenit quẽdã pharanitẽ capientẽ animalia agrestia. Cui sener dip̃. unde
Ecce sisoys existimabas te aliqͥd fecisse. ⁊ neq ut scłaris hic ita fecisti. ¶Dicebãt de abbate¬
hor qr neq mentitꝰ est unꝗͣ. neq uirauit. neq maledir̃ hominẽ. neq si necc̃e ñ fuit

Expanded text:
noscite mihi, fratres. 5. Sedebat aliquando abbas Sisois solus in monte abbatis Antonii: moram autem faciente ministro ejus venire ad eum, per menses decem non vidit hominem. Ambulans autem per montem, invenit quemdam Pharanitem capientem animalia agrestia. Cui senex dixit: Unde Ecce, Sisoi, existimabas te aliquid fecisse, et neque, ut saecularis hic, ita fecisti. 6. IteHor: Quia neque mentitus est unquam, neque juravit, neque maledixit hominem, neque si necesse non fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
miscdie misceri q̃ ĩ ꝯspectui oĩpotñtis dĩ ardet ⁊ lucet. Unde ⁊ calida ĩ odorẽ suauissimũ dño
offerri p̃cipit᷑. qr si amorẽ xelus ñ habet ea q̃ de sartagine offert᷑ simila calorẽ amisit. Et no¬
mõstrat.⁊ ꝗͥ a nobilitate intima oꝑũ suoꝵ ignobilitate ñ discrepat.q̃ ĩ altari tota crema
p̃cipit᷑ ut uidłicet holocaustã fiat. Simila itaq ĩ sartagine est mũda mẽs iusti ĩ geli spi¬
ritalis asflictione q̃ ꝑ sollicitudinẽ animaꝵ frigit᷑. ⁊ ñ solũ sacͥficiũ s ⁊̃ holocaustũ dño ẽẽ¬

Expanded text:
iae viscera in conspectu omnipotentis Dei ardet et lucet. Unde et calida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae de sartagine offertur, calorem simila amisit. Nomonstrat, atque a nobilitate intima operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altari tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat. Simila itaque in sartagine, est munda mens justi in zeli spiritalis afflictione, quae per sollicitudinem animarum frigitur: et non solum sac
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ om̃ia humanã głam odio habiu̾nt. Abbos uͦ arseniꝰ nõ cito occurrebat alicui. abbas aut̃ the-¬
loqͥ ⁊ exqͥrere de rebus quas nondũ fuerat oꝑatꝰ. Et dicit ei sener. Adhuc tͥ nec nauẽ ĩuenisti.
nͨͦ uasa tua ĩ ea posuisti nec nauigare cepisti ⁊ iã in illã ciuitatẽ ubi disponebas ꝑuenisti. Cũ

Expanded text:
super omnia humanam gloriam odio haberent: abbas enim Arsenius non cito occurrebat alicui: abbas vero Thesuper omnia humanam gloriam odio haberent: abbas enim Arsenius non cito occurrebat alicui: abbas vero Theebus quas necdum fuerat operatus. Et dixit ei senex: Adhuc nec tibi navem invenisti, nec vasa tua in eam posuisti, nec navigare coepisti, et jam in illa civitate, ubi disponebas pervenisti? Cum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. ⁊ gementẽ de frigore. ⁊ ꝯsolabat᷑ se ip̃m dicñs. Gracias tͥ ago dñe. Quãti st̾ modo diuites in
custodia qͥ ⁊ in ferro sedeant. aut pedes habeãt ĩ ligno ꝯstrictos qͥ neq urinã suã libere fa-¬
ciũt. Ego aut̃ uelud imꝑator sũ extẽdñs pedes meos ⁊ ambulo ubi uolo. hec illo dicente ego sta
me ꝯmittã ⁊ indicẽ passione̾ animi m̃i qͥd facio. Dicit ei sener. Crodo ĩ deo qd̾ ip̃e mittat gr̾a¬
fe̾m est. Erat enĩ ibi quidã qͥ sustinebat tẽptationes.⁊ ñ habñs fiduciã in aliqͦ ciu ꝯfiteret᷑. pa¬
rabat a soro inelotẽ suã ut discod̾et. Et ecce uoctu apparuit ei grã dñi ĩ specie uirginis. ⁊ roga¬
bat oũ dicñs. Nusquã uadas. set sede hic mecũ. nichilenĩ mali fit ex his q̃ audisti. Qͥ credñs uerbiᷤᷤ
eiꝰ sedit. ⁊ statĩ sanatũ est cor illiꝰ. ¶ Sicebãt de abbate arsenio ⁊ de abbate theodoro de firme. qr¬

Expanded text:
tem et gementem de frigore, et consolabatur semetipsum, dicens: Gratias ago tibi, Domine; quanti sunt modo divites in custodia, qui etiam in ferro sedent, aut pedes habent in ligno constrictos, qui neque urinam suam libere faciant; ego autem velut imperator sum, extendensme committam, et indicem passionem animi mei; quid facio? Dixit ei senex: Crede in Deo, quia ipse mittet  tale factum est. Erat enim ibi quidam qui sustinebat tentationes, et non habens fiduciam in aliquo cui confiteretur, parabat a sero melotem suam ut discederet; et ecce nocte apparuit ei gratia Dei in specie virginis, et rogabat eum, dicens: Nusquam vadas, sed sede hic mecum, nihil enim male fiet ex his quae audisti. Qui credens verbis ejus sedit, et statim sanatum est cor
Abbreviated transcription (Latin):
laborẽ. ¶Pixit abbas antoniꝰ abb̾i pastori. hoc est magnũ opus hoĩs ut unꝰ quisq culpã
aliqͣnͣdo senes ad abbatẽ antoniũ. ⁊ erat cũ eis ⁊̃ abba ioseph. uolens aut̃ abba antoniꝰ
ꝓbare eos inouit sermonẽ de scͥpturis seĩs ⁊ cepit ĩ terrogare a uinioribꝰ qd̾ eẽt hoc
aut illud ũbũ. Et singłi illoꝵ dicebãt ꝓut pocerãt. Ille aut̃ dixit. Necdũ ĩ uenistis. post
oms uͦ dixit abbati ioseph. Tu qͦmodo dicis ẽẽ ũbum hoc . Ille respõdit. Nescio. Et dirit
abbas antoniꝰ. Uere abba ioseph solus ĩuenit uiã qui se nescire respõdit. ¶ astit̾unt ali
qͣndo abbati arsenio demones ĩ cella sedñti.⁊ tͥbulabãt eũ. Suꝑuenert̃ aut̃ fis̃ qͥ ei ministra¬
re soliti erãt. Et stantes extra cellã audiebãt eũ elamantẽ ad dñm ⁊ dicentẽ. D ũe nõ me

Expanded text:
. Dixit abbas Antonius abbati Pastori: Hoc est magnum opus hominis, ut culpam suam sup. Dixit abbas Antonius abbati Pastori: Hoc est magnum opus hominis, ut culpam suam suputem abbas Antonius probare eos, movit sermonem de Scripturis sanctis, et coepit interrogare a junioribus quid esset hoc aut illud verbum? Et singuli eorum dicebant, prout poterant. Ille autem dicebat: Necdum invenistis. Post omnes vero dixit abbati Joseph: Tu quomodo dicis verbum hoc? Et ille respondit: Nescio. Et dixit abbas Antonius: Vere abbas Joseph solus invenit viam, qquando abbati Arsenio daemones in cella sedenti, et tribulabant eum: supervenerunt autem fratres, qui ministrare solebant ei; et stantes extra cellam audiebant eum clamantem ad Dominum, et dicentem: Domine, non me
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsẽtiat p̃positis ⁊ pr̃ib ortodoxis. ¶ frãt quidã de seyti uadñs ad messe̾ applicauit ad
quẽdam senẽ magnũ ⁊ dicit ei. Dic mͥ abba qͥd faciã ꝑgens ad metẽdũ. Dixit ei sonet. Et
si dixero tͥ adquiesces mͥ : Respõdit ei fr̾. Etiam obedio tͥ. Dixit ei sener. Si mͥ adqͥescis re¬
rã tres dies ⁊ noctes ĩ ꝯspectu dei. P ost ħ uͦ cũ dicerẽt ei cogitões sue. exaltatus es. mag¬
nus factꝰ es. ip̃e temꝑans ucia cogitõnũ suaꝵ humilit reuocabat culpas suas ĩ ꝯspec¬
tu suo dieñs. Et uͥ su̾t oĩa illa peccata mea q̃ feci ͦ Si aut̃ itm ĩ cogit
meo credo qr faciat mecũ miscd̾iam. hoc igit᷑ modo eiuicẽs sp̃e malaꝵ cogitõnũ. postea
apparuer̃t ei demones uisibilit̃ dicentes. Turbati sumꝰ a te. Et dicit eis. Quare. Et dixer̃t.
Qͥa si te exaltamꝰ : recurris ad humilitatẽ. Si uͦ te humiliamꝰ: tu te erigis in altũ. ¶Dice

Expanded text:
consentiat praepositis et Patribus orthodoxis. 14. Frater quidam de Scythi vadens ad messem, applicuit ad quemdam senem magnum, et dicit ei: Dic mihi, abba, quid faciam pergens ad metendum? Dicit ei senex: Et si tibi dixero, acquiesces mihi? Respondit ei frater: Etiam, obedio tibi. Dixit ei senex: Si mihi acquiesci, et tres noctes, plorans in conspectu Dei. Post haec vero cum dicerent ei cogitationes suae: Exaltatus es, magnus factus es, ipse temperans vitia cogitationum suarum, humiliter revocabat culpas suas in conspectu suo, dicens: Et ubi sunt omnia illa peccata mea quae feci? Si autem in cogitet credo quia faciet mecum misericordiam. Hoc igitur modo evincens spiritus malarum cogitationum, post ea apparuerunt ei visibiliter, dicentes: Turbati sumus a te. Et dicit eis: Quare? Et dixerunt: Quia si te exaltamus, recurris ad humilitatem; si vero nos te humiliamus, tu te erigis in altum. 15. Dice
Abbreviated transcription (Latin):
maiora bona p̃stat quedã minora ñ tribuat. ut semꝑ eoꝵ animꝰ hãt unde se ip̃e rep̃hñdat. qͣte¬
nꝰ dũ appetũt ꝑfecti ẽẽ nͨ posst̃ ⁊ laborãt ĩ hoc qd̾ nõ acceꝑũt nͨ tam̃ elaborãdo p̃ualent: in his q̃
accepta hñt se mnime extollãt. s discãt qr ex semet ip̃is maiora bona ñ hñt. qͥ ĩ semet ip̃is uĩce¬
re ꝑua uicia atq extrema ñ posst̃. Hinc est it qd̾ ꝑducto dñs ad terrã ꝓmissionis popło cũctos for¬
tes atq p̃potẽtes eiꝰ adũsarios extĩguẽs. philisteos atq chananeos ꝯuicuis reseruauit. ut sicut scͥp¬
sibilia relinqͥt ut semꝑ hãnt contͣ qd̾ bellũ gerant. ⁊ deuictis magnis hostib m̃tem ñ erigant

Expanded text:
git ut, quibus maiora bona prestat, quedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat, quatinus, dum appetunt perfecti esse nec possum et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen elaborando prevalent, in his que accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semet ipsis maiora bona non habent, qui in semet ipsis vincere parva vitia atque extrema non possum. Hinc est enim quod perducto Dominus ad terram promissionis populo, cunctos fortes atque prepotentes adversarios eius extinguens, Phylisteos atque Chananeos diutius reservavit, ut, sicut scripbilia relinquit, ut semper habeant contra quos bellum gerant, et devictis magnis hostibus mentem non erigant,
Abbreviated transcription (Latin):
querit ⁊ hr̃e nõ ualet: uid̾ seruet humiłr qd̾ ht̃. S qͥd mirũ qd̾ hoc de homine dicimꝰ q̃ñ illa su¬
ꝑna regio ĩ ciuibꝰ snis ex parte dãpna ꝑtulit. ⁊ ex ꝑte fortĩt stecit. ut electi angłoꝵ spͥs dũ alio
cer̃t q̃ ad et̃nitatis statũ ex parte sue destͥctõnis est solidiꝰ instructa. Sic gͦ ⁊ ĩ una quaq anima
agit᷑ ut ĩ humilitatis custodia aliqͣndo ad sucra maxima ex minimo dãpno seruet᷑. Per
Petrꝰ.

Expanded text:
e homine dicimus, quando illa superna regio in civibus suis ex parte damna pertulit, et ex parte fortiter stetit, ut electi angelorum spiritus ducerunt, quae ad aeternitatis statum ex parte suae destructionis est solidius instructa. Sic ergo et in unaquaque anima agitur, ut in humilitatis custodiam aliquando ad lucra maxima ex minimo damno servetur. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
numꝗͣ occid̾e. Tũc uir dñi p̃cepit dieñs. Depone manũ decesum. Qͥ statĩ deposuit. Atq ilico ad iũ¬
rit. Remitte gładiũ ĩ uaginã. Et statĩ remisit. Om̃s igit᷑ tante uirtutis hominẽ cognoseñtes. bo¬
ues ⁊ um̃ta q̃ dep̃dati fuãnt cercat̃ĩ ei osfe̾r ^ u oͤlebãt. S uir dñ tale munꝰ susciꝑe renuit. Munꝰ

Expanded text:
m occidere. Tunc vir Domini praecepit, dicens: 'Depone manum deorsum'. Qui statim deposuit. Atque ilico adiunxit: 'Remitte gladium in vagina'. Et statim remisit. Omnes igitur tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et iumenta, quae depraedati fuerant, cer
Abbreviated transcription (Latin):
To nͥ mͥ ante uiram̃tũ ded̾it qr cũ manu ista xp̃ianũ hominẽ nõ occidat. S la̾gobardꝰ idẽ qͥ ut ita
dicam brachiũ contͣ dm̃ tendñdo ꝑdid̾at pena sua exigente ꝯpulsus est iurare se xp̃ianũ hominẽ¬

Expanded text:
 mihi ante iuramentum dederit, quia cum manu ista christianum hominem non occidat'. Sed Langobardus isdem, qui, ut ita  mihi ante iuramentum dederit, quia cum manu ista christianum hominem non occidat'. Sed Langobardus isdem, qui, ut ita dicam, brachium contra Deum tenendo perdederat, poena sua exigente conpulsus est iurare, se christianum homine
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ex om̃ib uiris fortib electꝰ est utꝰ de qͦ dubiũ nõ eẽt qd̾ uno ictu capud eiꝰ abscideret.
Ueñandꝰ igit᷑ iur int̃ armatos deduct᷑. ad sua arma statĩ cucurrit. Nam petiit ut sibi paululi
Surrexit aut̃ uir dñi. genu flexit. ceruicẽ tetendit. S tenso collo eduetã contͣ se spatam
gladiũ tenẽs annisu forti ĩ altũ brachiũ ꝑcussurꝰ seuauit. s deponere nullo mͦ potuit. Nlam
o ĩ celũ gladio brachiũ ĩflexibile remãsit. Tunc om̃is langobardoꝵ t᷑ba
q̃ ad uld̾ mortis spectacłm aderat ĩ saudis fauore ꝯũsa mirari cepit. uirũq d̾i cũ timore ueñari
ꝙ ꝓfecto claruerat cuiꝰ sci̾tatis eẽt̃ qͥ carnificis sui brachiũ ĩ aere ligasset. Itaq postulatꝰ ut sur¬

Expanded text:
atque ex omnibus fortibus electus est unus, de quo dubium non esset, quod uno ictu caput ejus abscinderet. atque ex omnibus fortibus electus est unus, de quo dubium non esset, quod uno ictu caput ejus abscinderet. Venerandus igitur vir inter armatos ductus, ad sua arma statim concurrit. Nam petiit ut sibi daretur Surrexit autem vir Dei, et genu flexo cervicem tetendit; sed tenso collo eductam contra se spadam gladium tenens, nisu forti in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit; nam o in caelo gladioquae ad illud mortis spectaculum aderat, in laudis pavorem conversa mirari coepit, virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat cujus sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut sur
Abbreviated transcription (Latin):
dedisse̾t asperit qd̾ eundẽ monachũ qͥ manere ĩ orone nõ pot̾at qͥdam nig̃ puerulus ꝑ uesti¬
m̃ti fic fimbriã fouis traheb̾at. Tunc eidẽ pr̃i monast̾ii põpeiano noie ⁊ mauro dĩ famulo se¬
creto dix̃. sum qͥd nun aspicitis qͥs est qͥ monachũ istũ foras trahit: Qͥ respõdñtes dixer̃t. Non.
Quib ait. Oremꝰ ut uos ⁊̃ uideatis. quẽ iste monachꝰ sequit᷑. Cũ q ꝑ biduũ eẽt oratũ maurus
monachꝰ uidit. põpeianꝰ eiusdẽ monast̾ii pr̃ uidere ñ potuit. Die gͥ alia expłeta oĩone uir diꝰ
oratoriũ eg̃ssus stantẽ fonas monachũ repꝑit quẽ ꝓ cecitate cordis sui uirga ꝑcussit. Qͥ ex illo
oie nũ ꝑsuasiõis ułtius a nigͦ iã puerulo ꝑtulit. s ad orõis studiũ ĩmobilis ꝑmansit. Sic q an

Expanded text:
erulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ult
Abbreviated transcription (Latin):
ir iste uite ueñabi¬
lis ⁊clusionis sue fm̃ꝑe pͥmo decreũat ut ułtra iulierẽ nõ uideret. nõ ꝙ asꝑnabat᷑ serum:
ens audacter ascendit montẽ. atq ad ens specum ĩpudent̃ ꝓrupit. At ille pauło lou-¬
guis ĩtuens ⁊ ueniẽtis ad se muliebria indum̃ta ꝯspiciens. sese ĩ orõem dedit. ĩ terram
faciem dep̃ssit. ⁊ eo usq ꝓstratus iacuit quo ĩpudñs mulier a fenestra cellule illuis fa

Expanded text:
ir iste vitae venerabilis, inclusionis suae tempore primo, decreverat ut ultra mulierem non videret, non quia aspernabatur sexum, ens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fa
Abbreviated transcription (Latin):
martini om̃o portauit.IIn specu uͦ illiꝰ magna desuꝑ rupi¬
In speci uͦ illiꝰ magna desuꝑ rupis eminebat. Que.
parte exigua monti uideret᷑ asfixa martini celle ꝓminẽs casum suũ cotidie ⁊ illiꝰ int̃itum
ruitura minabat᷑. Ad hũc mascator illustris uiri armẽtarii nepos cũ magna rusticoꝵ multi¬
tudine ueniens p̃cabat᷑ ut uir dei de specii eodẽ dignaret᷑ exire qͣtenꝰ ip̃e ruiturã tupẽ ex-
monte potusset auelłere atq ĩ specii suo d̾i famłs iam securꝰ habitaret. Cum q hoc uir-
dĩ neqͣꝗͣ adqͥesceret ei qd̾ posset ut faceret p̃cepit. ⁊ ip̃e ĩ celle sue remotiori ꝑte se ꝯtulit

Expanded text:
Martini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper rupMartini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper rupIn specu vero illius 317 magna desuper rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam securus habitaret. Cumque hoc vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecepit, et ipse in cellae suae remotiori se part
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtͥstauit. Alio qͦ temꝑe dũ multi ad hũc religiosa deuotõne ꝯcurrerẽt atq airta
ẽẽt semita que ĩ deuero montis latere ad eius cellułam ꝓꝑantes ducebat. puer ꝑuulus
ĩcaute gradiens ex eodẽ monte cecidit ⁊ usq ad uallem corruit que sub monte eodẽ sita
qͣsi ĩ ꝓfundo ꝯspicit᷑. In loco qͥppe eodem tanta mõs ip̃e altitudine exereuit ut arbusta ĩgẽ¬
tia que ex edẽ ualle ꝓdeunt ex monte aspicientib qͣi frutecta ẽẽ uideant᷑. ꝑ turbate ita¬
q sunt cũcti qͥ ueniebãt. su̾maq cura quesitũ est sicubi corpꝰ el¬
ri. Qͥs n aluid nͥ ext̃ictũ crederet. qͥs uel corpꝰ ad terrã integrũ ꝑuenisse suspicaret᷑ dũ int̃po¬
sitis ubiq scopulis ĩ ꝑtib discerpi potuisset. S reqͥsitus puer ĩ ualle ĩuentꝰ est ñ solum
uiuus: s ⁊̃ in columis. Tu̾c cũctis patent̃ ĩnocuit qd̾ id̾o ledi nõ potuit: qr hũe ĩ casu suo

Expanded text:
stavit. Alio quoque tempore dum multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta set semita quae in devexo montis latere ad ejus cellulam properantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesituri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e ꝯspic̃et ⁊ ꝑ singła loca discurrere atq studiose p̃dicare eũ quadã die familiaritatis ausu
adiit. dicñs. Q sacrũ ordinẽ ñ habes atq a romano põtifice sub qͦ degis p̃dicõnis licẽtiã non
accepisti p̃dicaie qͦmͦ p̃sumis: Qua eiꝰ inqͥsitõne ꝯpulsus uir sõs ĩ dicauit p̃dicõnis licentiam
mͥ ꝑ uisionem uiuenis astitit atq ĩ lingua mea medicinale ferram̃tũ .i. fleuotonũ po¬
suit dicñs. Ecce posui uerb̾a mea ĩ ore tuo. Egredere ad p̃cłicand̾. Atq ex illo die etiam
cũ uoluero de dõ tacere nõ possum. p¬
Petrꝰ.

Expanded text:
ret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam mihi per visionem juvenis astitit, atque in lingua mea medicinale ferramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR.