comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. Et hocomne eueniat. qui adñs quiprius fuenat inxtus
postea sit misertus hierus alemui sionipacis. et iudae qui fidnĩ confitetur
Singuli quoque credentium qui propteruitia eiciuntur deecclesia. et
ta duntursa tanȩ in interitum carnis ut discant nonblas phemare cũ
egerint paenitentiam reuestuntur in pristinum statum et uidebunt
pacem dĩ ecconfessionis suaegłam possidebunt. Hoc quod scriptum ẽ.
non sum misestus uel non mepenituit calumniantur heretici. qua¬
si aut crudelis aut mutabilis sit dñs. si eum aut non paeniteat: sie¬
nimpaenituerit dicunt. eẽ. mut abilem. Si non paenituerit. ad¬
serunt. eẽ crudelem Penituit autem dm̃ quod saulunxit in regem
E tapud nineuitas quibus ꝑprophetam denuntia uerrt. ad huc tridu¬
um et nineue s ubuestetur. quia egerunt paenitentiam dicitur. et
ipsesuam mutas sesententiam non uitiomentis in prouidȩ : Sedex

Expanded text:
fuerit, et hoc omne eveniat, quia Dominus qui prius fuerat iratus, fuerit, et hoc omne eveniat, quia Dominus qui prius fuerat iratus, postea sit misertus Jerusalem, visioni pacis, et Judae, quae fidem Domini confitetur. Singuli quoque credentium, qui propter vitia ejiciuntur de Ecclesia, et traduntur Satanae in interitum carnis , ut discant non blasphemare , cum egerint poenitentiam, revertentur in pristinum statum, et videbunt pacem Dei, et confessionis suae gloriam possidebunt. Hoc quod scriptum est: Non sum misertus, vel non me poenituit, calumniantur haeretici, quasi aut crudelis, aut mutabilis sit Deus, si eum aut non poeniteat, aut poeniteat. Si enim poenituerit, dicunt eum esse mutabilem; si non poenituerit, asserunt esse crudelem. Poenituit autem 849 Deum quod Saul unxit in regem . Et apud Ninivitas, quibus per prophetam nuntiaverat: Adhuc triduum, et Ninive subvertetur , qui egerunt poenitentiam, dicitur et ipse mutasse sententiam suam, non vitio mentis improvidae, sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
mepenituit quod hebracice scribitur. Vlona athi non sum aut̃
misestus ut uos captiuitate corrigerem et peromnia cormenta ec fla¬
aerudirem sic nunc in p̃senti tempore cogitaui ut benefaciam
hierus alem et domui iuda: Et notundum quod quando inescitur.
maledictio sunt ingentibus domus iuda et domus isrł. id estomnes
duodecemtribus qua ecaptiuitati tuditȩ sunt. Postquam autem
cogitauit ut benefaciat non facitiudae ec isrł id .ẽ. duabus et decẽ
tribubus hierusalem uidelicet et samariae. o ollae eto olibae : sed re¬
licto is phel in captiuitate benefacithierus alem et domuiiuda
Et iungit infinenolite timere siue confidite eo sensu quem suprirex¬
posiumus Superecclesia autem et suꝑ uno quoque credentium sic
intellegi potest quod persecutionis tempore cunctis in cirtuitugen¬
tibus inmaledictum et in exemplum fuerint xpĩani quia offenderi
dnmsium Et postea sint inbenedictione. quando paxreddita

Expanded text:
me poenituit, quod Hebraice scribitur ULO; NAAMATHI  , non sum autem misertus, ut vos captivitate corrigerem, et per omnia tormenta et flagella erudirem: sic nunc in praesenti tempore cogitavi, ut benefaciam Jerusalem et domui Juda. Et notandum quod quando irascitur, maledictio sit in gentibus domus Juda, et domus Israel, id est, omnes duodecim tribus quae captivitati traditae sunt. Postquam autem cogitavit ut benefaciat, non facit Judae et Israel, id est, duabus et decem tribubus, Jerusalem videlicet et Samariae, Oollae et Oolibae; sed relicto Israel in captivitate, benefacit Jerusalem et domui Juda: et jungit in fine: Nolite timere, sive, confidite, eo sensu quem supra exposuimus. Super Ecclesia autem et super unoquoque credentium sic intelligi potest, quod persecutionis tempore cunctis in circuitu gentibus in maledictum, et in exemplum fuerint Christiani, quia offenderint Dominum suum: et postea sint in benedictione, quando pax reddita
Abbreviated transcription (Latin):
dae moniorum in hypocrisi falsi loquorum cauteriatam habentiũ
conscientiam suam: Sicut enim idolafiunt manuastificis. itahe¬
reticorum ꝑuersad octrina quod cum que simulauerit uestit in idolũ
et facit pro xp̃o ad onrriantichristum: proseudo prophetis inbid¬
briico ab soluteleguntur prophecaeiid est nebim qui et ipsiseudo¬
prophetas significant: Sed tamen et ab ethnicis sacerdotes idolorũ
uocantur prophecae. Eterit cumpropheta uerit quis piamultra¬
N dicent ei pater eius et mater eius qui genuerunt cum: Non uiues.¬

Expanded text:
daemoniorum in hypocrisi falsiloquorum, cauteriatam habentium daemoniorum in hypocrisi falsiloquorum, cauteriatam habentium conscientiam suam . Sicut enim idola fiunt manu artificis: ita haereticorum perversa doctrina, quodcumque simulaverit, vertit in idolum, et facit pro Christo adorari Antichristum. Pro pseudoprophetis, in Hebraico absolute leguntur prophetae, id est, NEBIM , qui et ipsi pseudoprophetas significant; sed tamen et ab 908 ethnicis sacerdotes idolorum vocantur prophetae. Et erit, cum prophetaverit quispiam ultra, dicent ei pater ejus et mater ejus, qui genuerunt eum: Non vives
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine p̃tioso ut agni in maculati et purissimi: quoqui as ꝑsus fue¬
rit᷑redemtus dicere poterit cum propheta Asperges me hysopo
dicitdñs exercituum disperdam nomina idolorum detenir. et non
memonrbuntur ultrir : Pes et pseudo prophetas. et spiritum
et pscudo prophetas & spiritũ in mundum auferaem detena
In dicilla quam crebro commemonat. omnia idola auferentur
detenir siue illa idola de quibus psalmis tadicit. simula crgentium
argentum et argen aurum opera manuum hominum: ut nulla sit
alia religio nisi tantum nominis xp̃ĩani: Et dequibus in propheta scrip¬
tum .e : Vlula te sculptilia inhierusalem et insamaria: Sicutenim
fecisamariae et sculptilibus illius sic faciam hierus alem et idolis eius¬
Sic faciam hierusalem. si uehaec idola dequibus apostolusloquitur
Sp̃s autem manifes tedicit. quia in nouissimis temporibus. recedent
quidam a fide attendentes spiritibus seductoribus. etdoctrinis

Expanded text:
sanguine pretioso, ut agni immaculati et purissimi , quo qui aspersus fuesanguine pretioso, ut agni immaculati et purissimi , quo qui aspersus fuerit et redemptus, dicere poterit cum propheta: Asperges me, Domindicit dominus exercituum, disperdam nomina ydolorum de terra et non nominabuntur ultra, et pseudoprophetas" et spiritum et pseudoprophetas, et spiritum immundum auferam de terra. In die illa quam crebro commemorat, omnia idola auferentur de terra, sive illa idola de quibus Psalmista dicit: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum , ut nulla sit alia religio, nisi tantum nominis Christiani, et de quibus in propheta scriptum est: Utulate, sculptilia in Jerusalem et in Samaria. Sicut enim feci Samariae et sculptilibus illius: sic faciam Jerusalem et idolis ejus . Sive haec idola, de quibus Apostolus loquitur: Spiritus autem manifeste dicit: quia in novissimis temporibus recedent quidam a fide, attendentes spiritibus seductoribus, et doctrinis
Abbreviated transcription (Latin):
que mpa fluminis uaru generis consurgant arbores. ꝑsingulos
menses semꝑ nouis fructibus abundantes. Et ut sciamus do¬
mum hoc ẽ. templumdĩ ipsa messe domum dauid appellatum
soriptuntrum ut om̃nes renascamur in xp̃o et in aquabaptis¬
matis nũ nobis peccata donentur. Nihil inmundias menstru¬
ata. quae quid quid attigerit inmundum facit: Ethuiusta¬
men sordes xp̃i abluentur baptis mate. Pro ablutionepesca¬
torum et menstruatae septuaginta trunstulerunt tirnsmutationẽ¬
et aspersionem quod delege tunseamus ad euangelium. delittera
ad spm deumbrit adueritatem. probreuibus et presentibus. futunr
et acterna succedant. Aspersio autem sanguinem dñi significat
dequo et petrus apostolus loquitur. Gratia uobis et pax multipli¬
cetur. in oboedientiam et asꝑsionem sanguinis ihũ xp̃i. Et rursum
Scientes quod non corruptibilibus argento et auro redemptiestis. sed

Expanded text:
que ripa Huminis varii generis consurgant arbores, per singulos que ripa Huminis varii generis consurgant arbores, per singulos menses semper novis fructibus abundantes. Et ut sciamus domum, hoc est, templum Dei, ipsam esse domum David, quae in EzScripturarum, ut omnes renascamur in Christo, et in aqua baptismatis nostra nobis peccata 907 donentur. Nihil immundius menstruata, quae quidquid attigerit, immundum facit: et hujus tamen sordes Christi abluentur baptismate. Pro ablutione peccatorum et menstruatae, LXX transtulerunt, transmutationeet aspersionem: quod de Lege transeamus ad Evangelium, de littera ad spiritum, de umbra ad veritatem, pro brevibus et praesentibus futura et aeterna succedant. Aspersio autem sanguinem Domini significat, de quo et Petrus apostolus loquitur: Gratia vobis, et pax multiplicetur, in obedientiam et aspersionem sanguinis Jesu Christi . Et rursum: Scientes quod non corruptibilibus argente et auro redempti estis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tur nomina dignitatum. et impletum fuerit illud quod scriptum .ẽ:
ecce homo etopenteius et paleae atritico sepanrtȩ ert planctus mag¬
nus. non in alio loco sed inhierus alem. Et enimplaga atque iudicium.
a scis incipiet Etreges et sacerdotes et prophetȩ. &doctores tundent
manibus peccorir cummala pulcherrima uiderint esse succisa. et
eum quem confixenrnt in patris ac sua maiestate regnare
In dieilla eritfons patens domuidauid et habitantibus hierusalem.
in ablutionem peccatoris et menstruate. lxx Indieilla ericom̃is
locus a pestus indomodauid. et habitantibus hierusalem. et in gitns¬
mutationem et in aspersionem: dehoc fonte qui egredietur dedo¬
modauid : et in hiezechiele propheta scribitur. quod erum pat
fons indomodni et crescat influuium qui appellatur aqua remis¬
sionis et indulgentiae. et pergat ad solitudinem et ad mare
quod nunc uocatur mostuũ piscesque om nes uiui ficet et exutrir¬

Expanded text:
tur nomina dignitatum, et impletum fuerit illud quod scriptum est: tur nomina dignitatum, et impletum fuerit illud quod scriptum est: Ecce homo et opera ejus ; et paleae a tritico separatae, erit planctus magnus non in alio loco, sed in Jerusalem. Etenim plaga atque judicium a sanctis incipiet, et reges et sacerdotes et prophetae et doctores tundent manibus pectora: cum mala pulcherrima viderint esse succisa, et eum quem confixerant, in Patris ac sua majestate regnare . In die illa erit fons patens domui David, et habitantibus Jerusalem, in ablutionem peccatoris et menstruatae. LXX: In die illa erit omnis locus apertus in domo David, et habitantibus Jerusalem: et in transmutationem et in aspersionem. De hoc fonte, qui egreditur de domo David, et in Ezechiele propheta scribitur , quod erumpat fons in domo Domini, et crescat in fluvium, qui appellatur aqua remissionis et indulgentiae; et pergat ad solitudinem et ad mare, quod nunc vocatur Mortuum, piscesque omnes vivificet, et ex utra
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut post flores uineae et malipunici. fructumutrum que
susciperet: et in ebrians ecclesi am suam audiret᷑ea. Potabis
medeuino unguentarii. deuinomalorum grrnatorum me¬
orum: huiuscemodi potio non solum aestus stoma chifugae
sed et corruptum uentrem sanaredicitur: et reliquis prodes se
uis ceribus Nihil hoc pomo pulchrius: In rubore ecclesiae
significat ueretundiam : in granorum ordine. gradus et
& Poun appellat᷑ ñ una arbor malorũ granatorũ idest mali puruor
sed locus his arborib: consitus :¬
membrae totius corporis. persingula officia distributa . Cum in huiusce¬
modi uinea et malis. fructum saluator non in uenerit dicet. Omnem
palmitem non ferentem fructum tollec pater: Etomnem qui fest fruc¬
tum . purgabit eum ut fructum plus afferat. Et alio loco iohannes
baptista conclamat. lam securis ad nedices arborum posita est: Om̃is
arbor quae non facitfructum excidetur et inignem mittetur

Expanded text:
tur : ut post flores vineae et mali punici fructum utrumque tur : ut post flores vineae et mali punici fructum utrumque susciperet, et inebrians Ecclesiam suam, audiret ab ea: Potabis me de vino unguentarii, de vino malorum granatorum meorum . Hujuscemodi potio non solum aestus stomachi 906 fugat, sed et corruptum ventrem sanare dicitur, et reliquis prodesse visceribus. Nihil hoc pomo pulchrius; in rubore, Ecclesiae significat verecundiam: in granorum ordine, gradus et ῥοῶν appellatur, non una arbor malorum granatorum, id est, mali punici, sed locus his arboribus consitusmembra totius corporis per singula officia distributa. Cum in hujuscemodi vinea et malis fructum Salvator non invenerit, dicet: Omnem palmitem non ferentem fructum, tollet Pater; et omnem qui fert fructum, purgabit eum ut fructum plus afferat . Et in alio loco Joannes Baptista conclamarbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mitetur
Abbreviated transcription (Latin):
domus nathan: et tribus domus leui. et tribus domus semei. asuis
uxoribus sepanentur ut plangant unigenitum et primo genitũ
dñmihm̃. de quodixenent. Sanguis eius suꝑnos et suꝑfilios nr̃os:
Indauid: regia tribus accipitur. hoc .e. iuda In nathan prophe¬
talis ordo describitur. Leui refestur ad sacerdotes. ex quo ostum. ẽ
sacerdotium In semeidoctores accipiuntur. Exhac enim tribu
magistrorum agminapullunaerunt. Reliquas tribus tacuit.
quã e non habent̃ aliquod priuilegium dignitatis: in eo autem
quod ait omnes tribus reliquae tribus et tribus seorsum. et uxo¬
res corum seorsum uniuersas absque nomine conprehendit
spiritalem sponsus dicit in cantico canticorm. Descendi utui¬
derem in gemmine correntis si floruis set uin ea si floruis sent mala
punica. Descendit enim saluator ad torrentem huius sacculi
et turbidas aquas : dequibus et intrpoeius helias bibis sedescribi¬

Expanded text:
domus Nathan, et tribus domus Levi, et tribus domus Semei, a suis domus Nathan, et tribus domus Levi, et tribus domus Semei, a suis uxoribus separantur: ut plangant unigenitum et primogenitum Dominum Jesum, de quo dixerat: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . In David regia tribus accipitur, hoc est, Juda. In Nathan prophetalis ordo describitur. Levi refertur ad sacerdotes, ex quo ortum est sacerdotium. In Semei doctores accipiuntur: ex hac enim tribu magistrorum agmina pullularunt. Reliquas tribus tacuit, quae non habent aliquod privilegium dignitatis. In eo autem quod ait: Omnes tribus reliquae, tribus et tribus seorsum, et uxores eorum seorsum, universas absque nomine comprehendit. spiritualem sponsus dicit in Cantico canticorum: Descendi, ut viderem in genimine torrentis si floruisset vinea, si floruissent mala punica . Descendit enim Salvator ad torrentem hujus saeculi et turbidas aquas, de quibus et in typo ejus Elias bibisse describi
Abbreviated transcription (Latin):
familiae et familiae siue tribus et tribus seorsum. familia edo¬
mus dauidseorsum et uxores siue mulieres corum seorsum: hoc
significat quod tempore cribulationis ecluctus non debeamus
seruire coniugus & operinuptiarum. Vndeet in iohel captiuitate
propinqua dicitur adiuda eos Egrediatur sponsus de cubiculo
Noe. Ingredere in arcam tuet filiitui. ecuxortua et uxores filiorum
tuorum: Et postea finito diluuio dicitur ad eum Egrederetu ec
uxostua et filiitui et uxores eorum. Vt qui in arca inpendente discri¬
minefuenint sepanenti. redditimundo . genenrtioni et liberis deser¬
uirent. Hoc autem non solum in tempore fit angustiȩ. sed et tem¬
pore oritionis. quando uolumus dnm deprecari. Dicente apostolo
ad corinthios Nolite fricudare inuicem nisi foste exconsensu ad tem¬
pus ut uacetis mitioni Igitur et nunc tribus domus dauid et trib:

Expanded text:
familiae et familiae, sive tribus et tribus seorsum: familiae dofamiliae et familiae, sive tribus et tribus seorsum: familiae domus David seorsum, et uxores, sive mulieres eorum seorsum, hoc significat, quod tempore tribulationis et luctus non debeamus servire conjugiis 905 et operi nuptiarum. Unde et in Joel, captivitate propinqua, dicitur ad Judaeos: Egrediatur sponsus de cubiculo Noe: Ingredere in arcam tu, et filii tui, et uxor tua, et uxores filiorum tuorum . Et postea finito diluvio, dicit  Al. dicitur ad eum: Egredere tu, et uxor tua, et filii tui, et uxores eorum , ut qui in arca, impendente discrimine, fuerant separati, redditi mundo, generationi et liberis deservirent. Hoc autem non solum in tempore fit angustiae, sed et in tempore orationis: quando volumus Dominum deprecari, dicente Apostolo ad Corinthios: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi . Igitur et nunc tribus domus David, et tribus
Abbreviated transcription (Latin):
quod in campo succiditur. et planget tera ꝑtribus ac tribus. Tribus
et mulieres eorum seorsum. Tribus domus leui seorsum. et mulieres eorũ
seorsum. Tribus symeon seorsum et mulieres eorum seorsum. Oms
reliqu ae tribusseorsum. et muli eres eorum seorsum. Ad ad rem¬
ta hie trrhelamquȩ hocolimuocabulo nunc cupata. ẽ. Et hodi
uocatur maximiano polis incampo mageddo in quo iosias rexius¬
tus. apharrone cognomento Nechao uulnentus est. superquo
lamentationes scripsit hieremias quae leguntur in ecclesia. et
scripsis se eum parali pome non testatur liber: Sicutigitur eo
tempore post reges peccatores spes omnispopuli eraent iniosia.
& occis o illo magnus planctus in urbe commotus ẽ: sicut legimus
spiritalem hocrefenent ad dnm ihm̃: itacrucifixo saluatore re¬
nouabitur planctus inhierusalem. sicut quondam fuit in urbe
ad adrem mon in campomageddõ: Quod que sequitur. plangent

Expanded text:
quod in campo succiditur, et quod in campo succiditur, et et mulieres eorum seorsum familiae domus Levi seorsum et mulieres eorum seorreliquae tribus seorsum, et mulieres eorum seorsum. ADADREMta Jezraelem, quae hoc olim vocabulo nuncupata est, et hodie vocatur Maximianopolis in campo Mageddon, in quo Josias, rex justus, a Pharaone cognomento Nechao vulneratus est : super quo Lamentationes scripsit Jeremias, quae leguntur in Ecclesia, et scripsisse eum, Paralipomenon testatur liber . Sicut igitur eo tempore post reges peccatores spes omnis populi erat in Josia, et occiso illo, magnus planctus in urbe commotus est, sicut legimus spiritualem hoc referant ad Dominum Jesum, ita crucifixo Salvatore renovabitur planctus in Jerusalem, sicut quondam fuit in urbe Adadremmon, in campo Mageddon. Quodque sequitur: Plangent
Abbreviated transcription (Latin):
one sed a saltatu compositum .ẽ. Quod scilicet contrednm qua si
ludendo salta uerint . quando dicebant in ludentes atqueridentes
uib qui destruit templum. et intribus diebus aedificat illud
Saluum factemecipsum descendens decruce Haec &aliam
ludentes et quodam amentiae tripudio saltantes loquebantad
indicilla magnus erit planctus inhierusalem sicut planetus a adrem¬
inom in cam̃ pomã geddo et plangettenit familiae et famibaẽ¬
scorsum : Familia edomusdauid seorsum & mulieres siue ux ores corũ¬
seorsum. Verbum enim hebrricum. Nẽ se id .e. ΓΥNΑΙke utrum que
significat. Familia edomus nathan scorsum et mulieres corum seor sum
Familia edomus leui scorsum et muli eres eorum seorsum Familia e
sem ei seorsum et mulieres eorumseorsum. Omnes familia ereliquiae:
familiae & familiae seorsum. et mulieres eorum seor sum: Lxx Indie
illa magnus erit planctus inhierus alem sicut planctus malꝗͥ gnrnati

Expanded text:
one, sed a saltatu compositum est, quod scilicet contra Dominum quasi one, sed a saltatu compositum est, quod scilicet contra Dominum quasi ludendo saltaverint, quando dicebant illudentes atque ridentes: Vah! qui destruis templum, et in tribus diebus aedificas illud: salvum fac temetipsum, descendens de cruce . Haec et alia 904 illudentes, et quodam amentiae tripudio saltantes loquebantur. In die illa magnus erit planctus in Jerusalem, sicut planctus Adadremmon in camseorsum: familiae domus David seorsum, et mulieres sive uxores eoruseorsum verbum enim Hebraicum NESE, id est γυναῖκες, utrumque significat. Familiae domus Nathan seorsum, et mulieres eorum seorsum: familiae domus Levi seorsum: et mulieres eorum seorsum: familiae Semei seorsum, et mulieres eorum seorsum. Omnes familiae reliquae, familiae et familiae seorsum, et mulieres eorum seorsum. LXX: In die illa magnus erit planctus in Jerusalem, sicut planctus malogranati
Abbreviated transcription (Latin):
error .e. natus Iohannes autem euangelista quidepectorred̃i
hausit sapientiã hebrireus ex hebrireis. quem saluator amabat plu¬
rimum non magnopere cunuit quid grecae lit terire contine¬
rent sed uerbum in terp̃tatus euerbo .ẽ. ut in hebrareo legerit. e
tempore dominicae passionis dixit esse conpletum: Quod siquis
non recipit dec testimonium dequosanctarum scriptuntrum loco
iohannes ista protulerit. Et cum non reppererit. cogetur ingnatis
suscipere ueritatem. Plangent autem iudaei quasi suꝑ uni genito
et primogenito. Id ipsum significante indñosaluatore. et unige¬
nito & primogenito. Vnigenitus dicitur propternatunre proprie¬
tatem : Primogenitus iuxta a postolum exmortuis resur gentium
Pro unigenito carissimum septuaginta trinstulerunt. De quo in
euangelio legimus. Hic ẽ filius meus carissimus in quomihi com¬
placũi : Tunc dolebunt a secrucifixum cumuiderint in claritate
regnantem: uerbum Icarapxiicanto apud grecos non ab inlusi¬

Expanded text:
error est natus. Joannes autem evangelista, qui de pectore Domini hausit sapientiam, Hebraeus ex Hebraeis quem Salvator amabat plurimum , non magnopere curavit quid Graecae litterae continerent; sed verbum interpretatus e verbo est, ut in Hebraeo legerat, et tempore Dominicae passionis dixit esse completum. Quod si quis non recipit, det testimonium, de quo sanctarum Scripturarum loco Joannes ista protulerit: et cum non repererit, cogetur ingratis suscipere veritatem. Plangent autem Judaei quasi super unigenito et primogenito, idipsum significante in Domino Salvatore, et unigenito et primogenito. Unigenitus dicitur, propter naturae proprietatem: Primogenitus juxta Apostolum, ex mortuis resurgentium . Pro unigenito, charissimum Septuaginta transtulerunt, de quo in Evangelio legimus: Hic est Filius meus charissimus, in quo mihi complacui . Tunc dolebunt a se crucifixum, cum viderint in claritate regnantem. Verbum κατωρχήσαντο, apud Graecos, non ab illusi
Abbreviated transcription (Latin):
ta mequaquam habitum accipiet prophetalem nesubalieno
uestitu ecoperimento simplices quos qued ecipiat. sed magis
tenirm findet uomere: et agricultunre deditus hominem sepro¬
babit. dĩ que subiacere sententiae. qui locutus .ẽ. ad adam
Maledictaten in operetuo. In laboribus comedes ex ea cunctis
diebus uitaetuae. Spinas et tribulos germinabittibi et co¬
med es herbas tenire. et insudore uultus tui ussceris pane Cũq
seo stenderit adhocnatum. ut insudore faciei fuae comedat
panem suum. in terro gabit eum alter et dicit. Quid sibi uolunt

Expanded text:
ta nequaquam habitum accipiet prophetalem, ne sub alieno ta nequaquam habitum accipiet prophetalem, ne sub alieno vestitu et operimento simplices quosque decipiat; sed magis terram findet vomere, et agriculturae deditus hominem se probabit, Deique subjacere sententiae, qui locutus est ad Adam: Maledicta terra in opere tuo: in laboribus comedes ex ea cunctis diebus vitae tuae: spinas et tribulos germinabit tibi: et comedes herbas terrae: et in sudore vultus tui vesceris pane . Cumque se ostenderit ad hoc natum, ut in sudore faciei suae comedat panem suum, interrogabit eum alter, et dicet: Quid sibi volunt
Abbreviated transcription (Latin):
diomanuum tuarum. Et dicit. Hisplagatus sum indomoeorũ
quidiligebant me. lxx Eterit indieilla confundentur prophetaei¬
unus quis que ex uisi onesuacum prophetauerit et induenturpelle
cilina quia mentiti sunt et dicent. Non sum prophetesego quia
homo genuiti auiuentutemea. Et dicam adcum. Quid sunt plagȩ
istae in mediom anuum tuarum Et dicet. Quibus percussum in
domo diligentis me. Qui prophetare temptauerit. et parentum
iudicio fuerit condempnatus. et uaticinullius falsitatem rerum con¬
turrius exitus approbarit. confundetur exuisione sua. necultr
operiecur cilicioutmentiatur . Hic enim erat habitus propheta¬
rum ut quando populum ad paenitentiam prouocabant. indue¬
renturcilicio . Vnde et isaiȩ p̃cipitur. ut auferart saccum delum¬
bissuis. et nudus incedat. Nequaquam enim tempus eẽ paeni¬
tentiae. sed inmentis captiuitatis Ergo et istepseudo prophe¬

Expanded text:
dio manuum tuarum? Et dicet: His plagatus sum in domo eorum dio manuum tuarum? Et dicet: His plagatus sum in domo eorum qui diligebant 909 me. LXX: Et erit in die illa, confundentur prophetaeunusquisque ex visione sua cum prophetaverit: et induentur pelle cilicina, qua mentiti sunt, et dicet: Non sum prophetes ego, quia homo genuit me a juventute mea, et dicam ad eum: Quid sunt plagae istae in medio manuum tuarum? Et dicet: Quibus percussus sum in domo diligentis me. Qui prophetare tentaverit, et parentum judicio fuerit condemnatus, et vaticinii illius falsitatem rerum contrarius exitus approbaverit, confundetur ex visione sua, nec ultra operietur cilicio ut mentiatur. Hic enim erat habitus prophetarum, ut quando populum ad poenitentiam provocabant, induerentur cilicio. Unde et Isaiae praecipitur, ut auferat saccum de lumbis suis, et nudus incedat : nequaquam enim tempus esse poenitentiae, sed imminentis captivitatis. Ergo et iste pseudoprophe
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo exprimam contir eum saltauerunt. ethic CΥΜΠΟΑΙΟΥCΙN
tiens ferre uoluerunt id .ẽ. compedient cuma quila et symmacus
et theodotio. et ibi ethic similiter uerterint confixerint Rec te aut̃
qui falsa prophecauerit homo appellatus .ẽ. dicente a postolo
Cum enim sint interuos aemulationes etcontentiones non necar¬
nales estis et secundum hominem ambulatis.: Et in psalmis
Vos autem sicut homines moriemini & sicut unus de principibus ca¬
detis. Et indignispũ dĩ merentur audire . Non ꝑmanebit sp̃smeus
in hominibus istis quia carnaes sunt Et erit in die illa confunden
prophetae unus quis que ex uisione sua cum prophecauerit. nec
operetur pallio saccino ut mentiatur. sed dicit: Non sum pro¬
pheta. Homo agricola egosum qm̃ adam exemplum meum ab
ad olescentia mea. Et dicȩtur ei. Quid sunt plagueistae in me¬

Expanded text:
verbo exprimam, contra eum saltaverunt; et hic συμποδιοῦσιν verbo exprimam, contra eum saltaverunt; et hic συμποδιοῦσιν transferre voluerunt, id est, compedient: cum et Aquila, et Symmachus, et Theodotio, et ibi et hic similiter verterint, confixerunt. Recte autem qui falsa prophetaverit, homo appellatus est, dicente Apostolo: Cum enim sint inter vos aemulationes et contentiones, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Et in Psalmis: Vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus de principibus cadetis . Et indigni spiritu Dei merentur audire: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis: quia carnales sunt . Et erit in die illa, confundentur prophetae unusquisque ex visione sua, cum prophetaverit, nec operientur pallio saccino ut mentiantur: sed dicet, Non sum propheta: homo agricola ego sum: quoniam Adam exemplum meum ab adolescentia mea. Et dicetur ei: Quid sunt plagae istae in me
Abbreviated transcription (Latin):
quia mendacium locutus es in nominedñi. Et configent eum pater
eric si prophetauerit homoultra. et dicetad eum patersuus et
matersua qui genuerunt eum. Nonuiues qm̃ mendacium locutus
es in nominedñi. Et compedient eum patereius et matercius quige¬
nuerunt cum prophecauerit. Nominibus idolorum detena sub¬
latis et pseudo prophetsatque in mundo spirituquilo quebatur in
eis siquis ultra tempta reuoluerit et quippiam expersonadni pro¬
phetare. statimpater eius & mater obliuiscenturparentum ut dĩre¬
tineant seruitutem. ec proferent contrifilium mostissententiam
Etcampiȩ erunt omnium in dm̃mentes. ut non expectetur publicũ
iudicium sed pereant qui tales sunt sententia propinquorum
Procoquodnos diximus configent cumidem uerbum est inhebreo quod
supnada caru. Qua ergo rationes eptuaginta interp̃tes ibi Κatω¬
pxiicanto id .ẽ. insultauerunt si ue in luserunt . et ut uerbum de

Expanded text:
quia mendacium locutus es in nomine Domini, et configent eum pater erit, si prophetaverit homo ultra, dicet ad eum pater suus et mater sua, qui genuerunt eum: Non vives, quoniam mendacium locutus es in nomine Domini: et compedient eum pater ejus et mater ejus, qui genuerunt eum, cum prophetaverit. Nominibus idolorum de terra sublatis, et pseudoprophetis, atque immundo spiritu qui loquebatur in eis, si quis ultra tentare voluerit, et quippiam ex persona Domini prophetare, statim pater ejus et mater obliviscentur parentum, ut Dei retineant servitutem, et proferent contra filium mortis sententiam: et tam piae erunt omnium in Deum mentes, ut non exspectetur publicum judicium; sed pereant qui tales sunt, sententia propinquorum. Pro eo quod nos diximus, configent eum, idem verbum est in Hebraeo quod supra, DACARU  . Qua ergo ratione LXX interpretes ibi κατωρχήσαντο, id est, insultaverunt, sive illuserunt, et ut verbum de
Abbreviated transcription (Latin):
lium meum. etrefugium meum. dnẽds̃ meus. Vnde et a postolus
inquo xp̃s loquebatur aiebat. Omnia possumineo qui meçon¬
fostit Et non solum confortabuntur indño. sed et gloriabuns
in eo etdicent Mihi autem absit gloriari. nisi incrucednĩ ihũ xp̃i
perquem mihi mundus crucifixus .ẽ. et egomundo: et quigloria¬
tur indnoglorietur. Et in alioloco . Nonglorietursapiens
insapientia sua neque fostis infostitudinesua. nequediues indiuiti¬
issuis. sed in hoc glorietur quigloriatur. intellegere etscirednm
et facere misericordiam etiudicium in medio tenire Verum
quia in hebnrico scriptum .ẽ. et in nomine eius ambulabunt.
sic intellegendum. quod in nominexp̃i ambulent christiani.
et scribatur in calculis eorum nomen nouum. et subtantino¬
minis dignitate ambulent cum dño sicut ambulauit
enoch etplacuitdõ. et trans latus est hleo¬

Expanded text:
lium meum, et refugium meum, Domine Deus meus . Unde et Apostolus, lium meum, et refugium meum, Domine Deus meus . Unde et Apostolus, in quo Christus loquebatur, aiebat: Omnia possum in eo qui me confortat . Et non solum confortabuntur in Domino, sed et gloriabuntur in eo et dicent: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domiper quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Et: Qui gloriatur, in Domino glorietur . Et in alio loco: Non glorietur sapiens in sapientia sua, neque fortis in fortitudine sua, neque dives in divitiis suis; sed in hoc glorietur qui gloriatur: intelligere et scire Dominum, et facere misericordiam et judicium in medio terrae . Verum quia in Hebraico scriptum est: Et in nomine ejus ambulabunt, sic intelligendum est: quod in nomine Christi ambulent Christiani, et scribatur in calculis eorum nomen novum, et sub tanti nominis dignitate ambulent cum Domino, sicut ambulavit Enoch, et placuit Deo, et translatus est . L
Abbreviated transcription (Latin):
orbeuolitant. ut depriredarentur mare& chiconis spolia tolle¬
rentqui regnabat inmari. et de quos criptum .ẽ. Hoc mare¬
Hoc mnare
magnum etspatiosum manibus. illicreptiliaquorum nor. ẽ
numerus Animaliapus illa cum magnis. illic naues ꝑtrensi¬
bunt. Drx cois tequem forinasti ad insudendumei. Latum &
spatiosum mare .ẽ. paruis et magnis animantibus quaecum
chircone uersantur. et quorum non .ẽ. numerus. Qui autem
supermaresunt: et in ipsomariuolant innauibus audient cum
saluatore. Tudominaris potes tatimaris. motum fluctuum eius
tumitigus Cumque mensierint inmaris freco. et fluctus eius
suocalcauerint pede confundentur omnia profunda fluminis.
De quo scriptum .ẽ. Qui conuestit mare inaridum in fluminep¬
tirnsibunt pede. prout humilietr in iuriasi uesuꝑbia assur
et aegyptiasanctis atque credentibus recedat imperium. et
quilibenrti sunt confortentur indño etdicant: Fostitudo mea

Expanded text:
orbe volitarunt, ut depraedarentur mare, et draconis 880 spolia tolleorbe volitarunt, ut depraedarentur mare, et draconis 880 spolia tollerent, qui regnabat in mari, et de quo scriptum est: Hoc mare magnum et spatiosum manibus: illic reptilia, quorum non est numerus: animalia pusilla cum magnis, illic naves pertransibunt: Draco iste quem formasti ad illudendum ei . Latum et spatiosum mare est parvis et magnis animantibus, quae cum dracone versantur, et quorum non est numerus. Qui autem super mare sunt, et ipso mari volitant in navibus, audient cum Salvatore: Tu dominaris potestati maris: motum fluctuum ejus tu mitigas . Cumque transierint in maris freto, et fluctus ejus suo conculcaverint pede, confundentur omnia profunda fluminis, de quo scriptum est: Qui convertit mare in aridam, in flumine pertransibunt pede , ut humilietur injuria, sive superbia Assur, et Aegypti a sanctis atque credentibus recedat imperium, et qui liberati sunt, confortentur in Domino, et dicant: Fortitudo mea,
Abbreviated transcription (Latin):
dunt inmarenauibus. facientes openrtionem aquis multis.
ipsiuiderunt openirdñi ec minebilia eius inprofundo . In hoc
mare sacculi quos anctorum numerus coastatur. et intribula¬
tione positus .ẽ. descenderunt apłi et primus dñs ut nos de
amaris fluctibus libenrret. In hoc mare sagena euangelu
mittitur quae testimoniis texta.ẽ. scriptunerum. ut pis¬
cesmutos et obrutos mundi huius gurgitibus. in aunrm extrix¬
hat libenem et possint laudes dõ canere. Hisunt quides¬
cenderunt in mare. et in ecclesiarum nauibus faciunt opeir
multa. ec dĩ cernunt minbilia in profundo diuitiarum sapi¬
entiae etscientiae eius. et inspũscõ quis crutatur etiam alta
De his piscatoribus quidescendunt in ma¬
re et sunt innauibus isaias quoque uaticinatur: Vo labunt
innauibus alienigenarum. et marepariter dep̃dabuntur:
in ecclesiis enim denu mero gentium congregutis. toto apłi¬

Expanded text:
dunt in mare navibus, facientes operationem in aquis multis, dunt in mare navibus, facientes operationem in aquis multis, ipsi viderunt opera Domini, et mirabilia ejus in profundo . In hoc mare saeculi, in quo sanctorum numerus coarctatur, et in tribulatione positus est, descenderunt apostoli, et primus Dominus, ut nos de amaris fluctibus liberaret . In hoc mare sagena Evangelii mittitur , quae testimoniis texta est Scripturarum, ut pisces multos et obrutos mundi hujus gurgitibus, in auram extrahat liberam, ut possint laudes Deo canere. Hi sunt qui descenderunt in mare, et in Ecclesiarum navibus faciunt opera multa, et Dei cernunt mirabilia in profundo divitiarum sapientiae et scientiae ejus ; et in Spiritu sancto qui scrutatur etiam alta tores hominum . De his piscatoribus qui descendunt in mare, et sunt in navibus, Isaias quoque vaticinatur: Volabunt in navibus alienigenarum, et mare pariter depraedabuntur . In Ecclesiis enim de numero gentium congregatis, toto apos
Abbreviated transcription (Latin):
iordane siccato. et marerubrum tuns gressus . ẽ. populus in
amaritudinem libenrtus. humiliabitur assur. ec aegypti imperiũ
recedet ab eis. Et comfostabuntur indño. et in nom ine illius
anbulabunt interiris r ł dicit dñs. Haecut abhebrireis nobis
ticdita sunt nnire lin guae hominibus expressimus. fidemdic¬
torum ad eos quibus sunt dicta referentes Cȩterum nos qui
xp̃i censemur nomine. occidentem relinquimus litteram
et sequimur spm̃ uiuificantem. immospiritalia spiritalibus
conpanrmus. Non bosphorum. ee siccitatem rursum ma¬
ris. et arentia fluenta iordanis quaefabularum similia sunt.
sed dignam inseruossuosdĩ clementiam quaerimus. Quop̃ eun¬
te et nobis a periente uiam grensimus maris frecum siue an¬
gustum mare. quod peccatoribus latissimum . ẽ: Lataenĩ
et spatios auia quaeducit ad mostem. asta et angusta quae
ducitaduitam. De hoc mari et inpsalmis legimus. Quidescen¬

Expanded text:
Jordane siccato , et mare Rubrum transgressus est populus in Jordane siccato , et mare Rubrum transgressus est populus in amaritudine liberatus, humiliabitur Assur, et Aegypti imperium recedet ab eis. Et confortabuntur in Domino, et in nomine illius ambulabunt in terra Israel, dicit Dominus. Haec ut ab Hebraeis nobis tradita sunt, nostrae linguae hominibus expressimus, fidem dictorum ad eos a quibus sunt dicta referentes. Caeterum nos qui  censemur nomine, occidentem relinquimus litteram, et sequimur spiritum vivificantem, immo spiritualia spiritualibus comparantes, non Bosphorum et siccitatem rursum maris et arentia fluenta Jordanis, quae fabularum similia sunt, sed dignam in servos suos Dei clementiam quaerimus, quo praeeunte, et nobis aperiente viam, transimus maris fretum, sive angustum mare, quod peccatoribus latissimum est: Lata enim et spatiosa via quae ducit ad mortem: arcta et angusta quae ducit ad vitam . De hoc mari et in Psalmis legimus: Qui descen
Abbreviated transcription (Latin):
profunda fluminis et humiliabitur superbia assur. et sceptrum
aegypti recedet. Confostabo eos indõ etinnomine eius ambu¬
labunt dicit dñs. Lxx et perginsibunt inmariangusto. et ꝑcu¬
tient in marifluctus et siccabuntur omnia profunda fluuiorũ
et auferetur uniuersa iniuria assyriorum. et sceptrum a egyp¬
titolletur. Et confostabo eos indño dõsuo. et in nomine eius
gloriabuntur dicit dñs: Nanaent hebrcei captiuum populum
iudaeorum non solum in medos et persas. sed inbosphorum quo¬
que et septem trionalem plagam ab as syriis atquechalda eis
essetirns latum. et postea eos expaste reuocatos dĩ ad eos se
conuestentedementia et hoceẽ quod nunc dicitur Tnxnsi¬
bunt inmari angusto propontidis angustia s. quae calchedo¬
Nem et quondam byzantium breui freco diuidunt: Et per¬
cutiet inquit dñs uadens ante populum suum maris fluctus.
et confundentur omnia profunda fluuiorum. ut olim factũ. ẽ

Expanded text:
profunda fluminis: et humiliabitur superbia Assur, et sceptrum profunda fluminis: et humiliabitur superbia Assur, et sceptrum Aegypti recedet. Confortabo eos in Domino: Et in nomine ejus ambulabunt, dicit Dominus. LXX: Et pertransibunt in mari angusto: et percutient in mari fluctus, et siccabuntur omnia profunda fluviorum: et auferetur universa injuria Assyriorum, et sceptrum Aegypti tolletur. Et confortabo eos in Domino Deo suo, et in nomine ejus gloriabuntur, dicit Dominus. Narrant Hebraei captivum populum Judaeorum, non solum in Medos et Persas, sed in Bosphorum quoque et septentrionalem plagam ab Assyriis atque Chaldaeis esse translatum, et postea eos ex parte revocatos, Dei eos ad se convertente clementia; et hoc esse quod nunc dicitur: Transibunt in mari angusto. Propontidis angustias, quae Chalcedonem, et quondam Bizantium brevi freto dividunt. Et percutiet, inquit, Dominus vadens ante populum suum maris fluctus, et confundentur omnia profunda fluviorum, ut olim factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
Libanus autem interpretatur aerħac mõc id .ẽ. dealbato
Adducimuritaqued e tenebris aegypti ut postquam transie¬
rimus et migrauerimus emundodealbemur indnõ. et dicatur
denobis Quae .ẽ. ista quae as cendit dealbata. Aluiux ta
gnrecisermonis ambiguitatem qua et mons phoenicis. et tus
libanus dicitur. nunc libanum tus interpretantur. et exture
significariputant dm̃. Vt post quamde terix trnsierimus ad
caelum. impleatur in nobis saluatoris ortio. Pater daeis ut
sint in nobis unum sicut & ego et cuunum sumus. Vnde & spon¬
sa incantico dicit ad sponsum. Odoruestimentorum tuorum.
sicut odorlibani. Cumque induxerit nos interam gala ad
et libani. non inuenie turnobis locus. ui nequaquam temt estringa¬
mur angustus. sed caelorum latitudineperfruamur. Et hirnsibit
inmaris freco. et ꝑcuties inmarifluctus. & confundentur omnia

Expanded text:
Libanus autem interpretatur λευκασμὸς, id est, dealbatio. Libanus autem interpretatur λευκασμὸς, id est, dealbatio. Adducimur itaque de tenebris Aegypti, ut postquam transierimus et migraverimus a mundo, dealbemur in Domino, et dicatur de nobis: Quae est ista quae ascendit dealbata ? Alii juxta Graeci sermonis ambiguitatem, qua et mons Phoenicis et thus Libanus dicitur, nunc Libanum thus interpretantur, et ex thure significari putant Deum, ut postquam de terra transierimus ad coelum, impleatur in nobis oratio Salvatoris: Pater, da eis ut sint in nobis unum, sicut ego et tu unum sumus . Unde et sponsa in Cantico dicit ad sponsum: Odor vestimentorum tuorum, sicut odor Libani . Cumque induxerit nos in terram Galaad et Libani, non invenietur nobis locus, ut nequaquam terrae stringamur angustiis; sed coelorum latitudine  Al. altitudine perfruamur. Et transibit in maris freto, et percutiet in mari fluctus: et confundentur omnia
Abbreviated transcription (Latin):
tionabile lac concupiscerent. et in ipsocrescerent insalutẽ
Adhosfilios scribebat et euangelista iohannes. Filiolicusto¬
diteuos abidolis Et reducam inquit eos deterix aegypti. et
deas syriis congregabo eos Deteniraegypti in qua impe¬
rabat rex pharico qui quondam gloriabundus aiebat
Mea sunt flumina et ego feciea. Etdetenir assur. quam te¬
nebatrex assyrius. sensus magnus. qui et ipsedicebat: Su¬
persidere caeli ponam thronum meum et erosimilis altis simi:
Cum autem de tenebris aegẏpti et detribulatione mundi. et
de potes tate as syrii qui inter pretatur arguens atquecon¬
uincens ipseenim est inimicus etultor. nationes dñs congre¬
garit. inducet eas interirm galaad etlibani. Galaad in lin¬
guam ncr̃m uestitur. testimonium qurns mignactionis: quan¬
do decarnalibus. tirnsimus adspiritalia: depasteugnimus ad
totum. Terrena relinquimus et ad caelestia tirns mignemꝰ

Expanded text:
tionabile lac concupiscerent et in ipso crescerent in salutem . tionabile lac concupiscerent et in ipso crescerent in salutem . Ad hos filios scribebat et evangelista Joannes: Filioli, custodite vos ab idolis . Et reducam, inquit, eos de terra Aegypti, et de Assyriis congregabo eos. De terra Aegypti, in qua imperabat rex Pharao, qui quondam gloriabundus aiebat: Mea sunt flumina, et ego feci ea . Et de terra Assur, quam tenebat rex Assyrius, sensus magnus, qui et ipse dicebat: Super sidera coeli ponam thronum meum, et ero similis Altissimo . Cum autem de tenebris Aegypti et de tribulatione mundi, et de potestate Assyrii, qui interpretatur arguens atque convincens ipse est enim inimicus et ultor, 878 nationes Dominus congregarit, inducet eos in terram Galaad, et Libani. Galaad in linguam nostram vertitur, testimonium transmigrationis, quando de carnalibus transimus ad spiritualia, de parte venimus ad totum: terrena relinquimus, et ad coelestia transmigramus:
Abbreviated transcription (Latin):
Reminiscentur et conuestentur addnm. uniuersi fines temire
Et admixbunt inconspectueius uniuersae familia egentium. quo¬
nam dñi .ẽ regnum et ipsedominabitur gentium Quod que
dicitur: De longerecordabuntur mes: illisimile . ẽ. Qui
estis recor damini dnĩ. et hierusalem ascendat supercor urm:
Lon gefuit omnis gentium multitudo. sed recordata. ẽ. dĩ. qui¬
a exuno omnes parente genenemur: Cum que a postolis incunc¬
tis gentibus seminatis gentes longepositae dĩ fuerint recorda¬
tae. uiuent cum filiis suis Vt qui prius infidelitate mostui
enrnt. fideui uere incipiant. Istisunt filii quos paulus nutri¬
uit in euangelio. scribens ad corinthios. Lac uobis potũ de di
Et petrus in dispersione scribit fidelibus. qui renati eraent
Non ex semine corruptibili sed in conruptibili persermonem
uiuentis dĩ et ꝑmanentis. sicut modo generati paruuli ut rar¬

Expanded text:
Reminiscentur et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Reminiscentur et convertentur ad Dominum universi fines terrae. Et adorabunt in conspectu ejus universae familiae gentium. Quoniam Domini est regnum, et ipse dominabitur gentium . Quodque dicitur: De longe recordabuntur mei, illi simile est: Qui estis, recordamini Domini, et Jerusalem ascendat super cor vestrum . Longe fuit omnis gentium multitudo; sed recordata est Dei, quia ex uno omnes parente generamur. Cumque apostolis in cunctis gentibus seminatis, gentes longe positae Dei fuerint recordatae, vivent cum filiis suis, ut qui prius infidelitate mortui erant, fide vivere incipiant. Isti sunt filii, quos Paulus nutrivit in Evangelio, scribens ad Corinthios: Lac vobis potum dedi . Et Petrus in dispersione scribit fidelibus, qui renati erant: Non ex semine corruptibili, sed incorruptibili, per sermonem viventis Dei, et permanentis, sicut modo generati parvuli, ut ra
Abbreviated transcription (Latin):
apostolus ait. Quot quot exfidesunt. filu sunt abraham. De
hac multiplicatione. et isaias mystico sermone testatur dicens
Quirodicus ẽ. erit inmilibus Et qui paruus. erit ingentẽ
magnam. Multiplicationem autem etbenedictionem
liberorum non accipiamus carnaliter: alioqui. helias. &
helisa eus. et hieremias. et baptistaio hannes quomaior in¬
ternatos mulierum non fuit. hac benedictione caruerunt:
sed illam quauo cantur ad fidẽ multitudines nationum
Denique sequitur: Seminab o eos in populis et delonge recor¬
dabunturmei. Seminati s unt in populis. qui adnĩ audiere
sermonem. Euntes docete om̃s gentes. Et in alioloco.¬
Non uos elegistis mesedego elegiuos et posui ut eatis et fructum
adfenrcis et fructus ur̃ maneat in aecernum Cum que apłi
fuerint in populis seminati. gentestopopuli lon gepositire¬
cordabuntur me illo prophetico huic sententiae congruente¬

Expanded text:
Apostolus ait: Quotquot ex fide sunt, filii sunt Abraham . De Apostolus ait: Quotquot ex fide sunt, filii sunt Abraham . De hac multiplicatione Isaias mystico sermone testatur, dicens: Qui modicus est, erit in millibus; et qui parvus, erit in gentem magnam . Multiplicationem autem et benedictionem liberorum non accipiamus 877 carnaliter: alioquin Elias et Elisaeus et Jeremias et Baptista Joannes quo major inter natos mulierum non fuit hac benedictione caruerunt, sed illam qua vocantur ad fidem multitudines nationum. Denique sequitur: Seminabo eos in populis, et de longe recordabuntur mei. Seminati sunt in populis, qui Domini audiere sermonem: Euntes, docete omnes gentes . Et in alio locovos me elegistis, sed ego elegi vos, et posui vos ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat in aeternum . Cumque apostoli fuerint in populis seminati, gentes et populi longe positi recordabuntur mei, illo prophetico huic sententiae congruente
Abbreviated transcription (Latin):
significatdns et sibilathis qui peccatis fuertnt ante captiui
et loquetura deos: uenite ad meom̃squil ab oratis ethonenters s.
et inuenietis requiem animabus ur̃is nTollite iugum i eum suꝑ
uos. et discite a mequi a mansuetus sum echumilis corde
lugum enim meum suaue etonus meum leue .ẽ. Quid hac
significatione sibiloquiclementius. quod dis persos populos
congregat: Congreguntur autem. quia dñs redemit eos.
non comruptibilibus argento et auro. exuana sua conuersati¬
one sed p̃tiososanguine. quasi agnim maculati dnĩ ihũ Vn¬
deloquitur in psalmo. Exultatiom ea erueme a circum dan¬
illud quod promissum .ẽ. abrachae. Multiplicabo eum et bene¬
dicam illi et benedictus erit. ut fiatpater multarum gentiũ
Filios autem abracham non eos debemus acciperequib dñs loquit̃.
Sifiluestis abricham openrpatris ur̃ faceretis : sed illos dequibus

Expanded text:
significat Dominus et sibilat his qui peccatis fuerant ante captivi, significat Dominus et sibilat his qui peccatis fuerant ante captivi, et loquitur ad eos: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis, et invenietis requiem animabus vestris. Tollite jugum meum super vos, et discite a me quia mansuetus sum et humilis corde: Jugum enim meum suave, et onus meum leve est . Quid hac significatione sibiloque clementius, quo dispersus populus congregatur? Congregantur autem, quia Dominus redemit eos: non corruptibilibus argento et auro, ex vana sua conversatione; sed pretioso sanguine, quasi agni immaculati Domini Jesu . Unde loquitur in Psalmo: Exsultatio mea, erue me a circumdanillud quod promissum est Abrahae: Multiplicabo eum, et benedicam illi, et benedictus erit, ut fiat pater multarum gentium . Filios autem Abraham non eos debemus accipere, quibus Dominus loquitur: Si filii essetis Abraham, opera patris vestri faceretis , sed illos de quibus