comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hat usitatũ nomen: qdlib no¬
men impon̾e. Nam nõ ÷ m̾sile
sapientes aut ulłos fuisse ante
non intellexisse. Si quidem tan¬
ta in eis uis constituit᷑. utt nͥ huis
intellectis sapiens ẽẽ nemopossit
in libris siis comemnorat. Hos gͦ
si qui fuerint nõ ystimand̾ est poe¬
as ignorasse. qmͣns alio fortass
nõie eas uocitau̾int. s de nomui̾e
hactemis dictum sit. Rem ind¬
mꝰ q̃ maxime consid̾anda at
nocenda ẽ inpotestate constra¬
tis uocabulis. ut quo uolet qͥb
applet rem qmͣ cognou̾it. pde¬
as gͦ latine poss umus uł for¬
transferre uideamꝰ. Si a̾ eas iõ
nes: uocemus ab int̾p̾candi qͥ¬
dem ꝓpͥetate disçedimus. Rõnes
em̃ grece: ioby appellantur nõ
ydee. S tam̃ quisquis ħ uoca¬
bulo uti uolu̾it. a reipͣ non ab¬
errebit. Sunt namq ydee que¬
ac ꝑ hoc eterne ac semꝑ eodem
modo sese hñtes. que diuina
intelligentia ꝯtinentur. ⁊ cũ
ip̃e neq oriantur n int̾eant.
scd̾m eas tñ formari dr̃ omne

Expanded text:
at usitatum nomen, quodlibet nomen imponere. Nam non est verisimile, sapientes aut nullos fuisse ante non intellexisse: siquidem tanta in eis vis constituitur, ut nisi his intellectis sapiens esse nemo possitin libris suis commemorat. Hos ergo, si qui fuerunt, non existimandum est ideas ignorasse, quamvis alio fortasse eas nomine vocaverint. Sed de nomine hactenus dictum sit: rem videamus, quae maxime consideranda atque noscenda est, in potestate constitutis vocabulis, ut quod volet quisque, appellet rem quam cognoverit. 2. Ideas igitur latine possumus vel fortransferre videamur. Si autem rationes eas vocemus, ab interpretandi quidem proprietate discedimus; rationes enim graece λόγοι appellantur, non ideae: sed tamen quisquis hoc vocabulo uti voluerit, a re ipsa non aberrabit. Sunt namque ideac per hoc aeternae ac semper eodem modo sese habentes, quae in divina intelligentia continentur. Et cum ipsae neqr omne
Abbreviated transcription (Latin):
uindc̃e genus ignosce. Neminẽ
susurro appetas: neminẽ suffodi¬
as palam non egredere. Negeras
conaictũ uͥ dixeris. Nam fraudes
eris magnanimꝰ si ꝑicula nec ap¬
petas ut temerarius n formides
ut tiidꝰ. Nam tiuuidũ ñ facit
animũ nisi rephensibił ite u̾¬

Expanded text:
indictae esse ignoscere. Neminem susurro appetas, neminem suffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes Eris magnanimus, petas, ut temerarius; nec formides, ut timidus. Item: Timidum non facit animum, nisi reprehensibilis vi
Abbreviated transcription (Latin):
est. qui tamqͣm maxime sapien
cem xp̃m uł honorant. uł honora¬
re se fingunt. et ideo nõlunt esͣn¬
gelio credere quia non ab eo illa cõ¬
cupta sunt. s ab eius discipulis
quos estimant ei diuinitatem qua
crederetur deus errore tribuisse. In
quo libro quod dixi ex abraham
cepisse gentem hebreoꝵ est quidẽ
ehx credibile. ut hebrei uelud a¬
balꝑi dicti ẽẽ uideantur. s illo ue¬
nus intelligunt᷑ applłati qui uoca¬
batur eber tamꝙ̃ eberei. De qua re
rui. Inscd̾o cum agerem de duob pa¬
tib ioseph. ab altero dixigenitum.
ab alt̾ͥo adoptatum. S dicendum
fuit alter adoptatum. Defuncto
eius matrem fr̃is defuncti coniugẽ
duxerat. Item ubi dixi. lucas u̾o
ad ip̃m dauid per natħan ascendit
per quem ꝓpħam deus poc̃m illius
expiauit. per cuius nominis ꝓphe¬
tam dic̾e debui ne putaretur idem
fuisse homo cum alter fu̾it. ꝯm̃uis
et ip̃e hoc notaretur. aureli aug̾

Expanded text:
est, qui tamquam maxime sapientem Christum uel honorant uel honorare se fingunt et ideo nolunt euangelio credere, quia non ab illo illa conscripta sunt, sed ab eius discipulis, quos existimant ei diuinitatem, qua crederetur deus, errore tribuisse. In quo libro ex Abraham coepisse gentem Hebreorum est quidem et hoc credibile, ut Hebrei uelut Abrahei dicti esse uideantur, sed ex illo uerius intelleguntur appellati, qui uocabatur Heber, tamquam Heberei, de qua re rui. in secundo, cum agerem de duobus patribus Ioseph, ab altero dixi genitum, ab altero adoptatum; sed dicendum fuit: alteri adoptatum. defuncto eius matrem, fratris defuncti coniugem, duxerat. item ubi dixi: Lucas uero ad ipsum Dauid per Nathan ascendit, per quem prophetam deus peccatum ipsius expiauit, per cuius nominis prophetam dicere debui, ne putaretur idem fuisse homo, cum alter fuerit, quamuis et ipse hoc uocaretur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ d̾m dilig̾et pecũt ut hẽret filiũ ⁊ accep̃
ꝙ si conͣriũ eẽt moili potuit ab eo ꝙ̃ du¬
gebat. ne rẽ postularet adu̾sam ⁊ nacus
ex ea sassimus samuel filiq genuit ⁊ ñ
tñ iustĩe sue m̃ito minuit. Prima .n. eta¬
te sua semꝑ auctus ÷ ut ĩ senectute ꝓpensi¬
ori diei testimonio cõm̃dẽ. ⁊ zacharias sa¬
c̾cos uir tustus ĩsentute sua di nutu ge

Expanded text:
et Deum diligeret, petiit ut haberet filium et accepit : quod si contrarium esset, moneri potuit ab eo quem diligebat, ne rem postularet adversam. Et natus ex ea sanctissimus Samuel, filios genuit, non tamen justitiae suae merita minuit. Prima enim aetate sua semper auctus est, ut in senectute propensiori Dei testimonio commendaretur. Et Zacharias sacerdos, vir justus, i
Abbreviated transcription (Latin):
trem ur̃m. d̾m meum ⁊ d̾m ur̃m.
Tunc egressa est a monum̃to. hoc
est abillo loco ubierat orti spaci¬
um ante lapidem effossumm. et
cum illa alie quas ẜm martum
inuaserat tremor et pauor. et
nemim quicqͣm dicebant. Tũc
iam ẜm matipum. ecce ilx̃ occur¬
rit illis dicens. Auete. Ille autẽ¬
accesẜunt et tenuerunt pedes enis
et adorau̾unt eum. sic enim colli¬
gimus et angeloꝵ allocutionẽ
bis muero eas habuisse ueniẽtes
tauit. Et nunc iterum: cum eis
occurrit inuia. ut eas ip̃a repetiti¬
one firmaret. atq atimore firmarat¬
lite timere. Ite nuinciate fr̃ib meis.
ut eant ingalileam. ibi me uidebũt
Nent ergo maria magdalene. amin¬
cians discipulis. quia indit dñm. et
hec dixit ei. Non solum ip̃a. S et
alie quas lucas ꝯmeniorat q̃ nuincia¬
uerunt ħ discipulis .xi. et cetiͥs
omnib et uisa sunt̃ ante ilłos si¬
cut deliramentum uerba ista. et ñ

Expanded text:
trum et deum meum et deum uestrum. tunc egressa est a monumento, hoc est ab illo loco, ubi erat horti spatium ante lapidem effossum, et cum illa aliae, quas secundum Marcum inuaserat tremor et pauor, et nemini quicquam dicebant. tunc iam secundum Mattheum ecce Iesus occurrit illis dicens: accesserunt et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. » Sic enim colligimus et angelorum allocutionem bis numero eas habuisse venientes tulanum putavit; et nunc iterum cum eis occurrit in via, ut eas ipsa repetitione firmaret, atque a timore recrealite timere. Ite, nuntiate fratribus meis ut eant in Galilaeam. Ibi me videbunt. Venit ergo Maria Magdalene annuntians discipulis quia vidit Dominum, et haec ei dixit; non solum ipsa, sed et aliae, quas Lucas commemorat. Quae nuntiaverunt haec discipulis undecim et caeteris omnibus. Et visa sunt ante illos sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
Habetis custodiam. Ite custodi
sicut scitis. Illi autem abenutes
munierunt sepulcrum siguone
lapidem cum custodib. hoc solus
ꝯͣium. ¶ Dende sequitur ido
matheus et dicit. Uesꝑe autẽ salb
que lucessit in prima sabb̃i uẽn
maria magdalene et alta maria
indere sepulcrum. Et ecce terre

Expanded text:
m, ite, custodite sicut scitis. illi autem abeuntes munierunt sepulchrum signantes lapidem cum custodibus. hoc solus contrarium. Deinde sequitur idem Mattheus et dicit: uespere autem sabbati, quae lucescit in primam sabbati, uenit Maria Magdalene et altera Maria uidere sepulchrum. e
Abbreviated transcription (Latin):
intͣre ad pilatum. In extremo autẽ
illo officio fum̾ ex hibendo minus
curasse de iudeis. qm̃uis soleret in do¬
mino audiendo eoꝵ inimicicias
deuitare. ¶ Sequit᷑ matheus. Et ac¬
cepto corpto corꝑe ioseph inuoluit
illud insindone munda. et posuit

Expanded text:
intrare ad Pilatum. in extremo autem intrare ad Pilatum. in extremo autem illo officio funeri exhibendo minus curasse de Iudaeis, quamuis soleret in domino audiendo eorum inimicitias deuitare. XXIII. Sequitur Mattheus: 59et accepto corpore Ioseph inuoluit illud in sindone
Abbreviated transcription (Latin):
intate iudee. qui expectabat ⁊ ip̃e
regnum dei. Hic accessit ad pilat᷑
et pecut corpus ihu. Iohes antem
postea qm narrauit de crurib frac¬
tis eoꝵ qui cum dño crucifixi erant
et de latere domini lancea ꝑcusso qd
cotum solus dixit: sbimigit eciam
de ioseph ñ consenciens ceteris ita nar¬
rans. Post hec autem rogauit pila¬
tum ioseph ab arimathia eo ꝙ eẽt
discipulus ihu. occultus autẽ pp me
tum iudeoꝵ. ut tolłet corpus ihu.
In hoc nich existit in quo aliquis
coꝵ alicui repugnare uideatur. S
Aliquis forsitan querat qũo asem
ip̃o ioh̾es non discrepet contestans
cum ceteris quod ioseph petiuerit
corpus ihũ. et solus dicens ꝙ cccul¬
tiis fuiss discipulus dm̃i pp̃ metum
uideoꝵ Merito enim mouet. cur
ille qui pp̃timorem occultus discipłs
erat ausus sit petere corpus eius.
quod nullus eorum qui eum ꝑalã
sequebantur auderet. S intelligen¬
dum est istum fiducia dignitatis hoc
fecisse. qua p̾ditus pot̾at familiarit᷑

Expanded text:
ui expectabat et ipse regnum dei, hic accessit ad Pilatum et petit corpus Iesu. Iohannes autem, posteaquam narrauit de cruribus fractis eorum qui cum domino crucifixi erant et de latere domini lancea percusso, quod totum solus dixit, sic iungit etiam de Ioseph, consentiens ceteris, ita narrans: post haec autem rogauit Pilatum Ioseph ab Arimathia — eo quod esset discipulus Iesu, occult ergo et tulit corpus Iesu. in hoc nihil exstat, in quo aliquis eorum alicui repugnare uideatur. sed aliquis forsitan quaerat, quomodo a semet ipso Iohannes ipse non discrepet, contestans cum ceteris, quod Ioseph petiuerit corpus Iesu, et solus dicens, quod occultus fuisset discipulus domini propter metum Iudaeorum. merito enim mouet, cur ille qui propter timorem occultus discipulus erat ausus sit petere corpus eius, quod nullus eorum qui eum palam sequebantur auderet. sed intellegendum est istum fiducia dignitatis hoc fecisse, qua praeditus poterat familiariter
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃oꝵ ⁊ crucifigi. et die tercia resur¬
gere. Et recordate sunt u̾boꝵ eius.
Post hec hec conuersa retrorsũ ma¬
ria. et uidit iħm̃ stantem sicut
dicit ioles. et non sciebat quia de
est. Dicit ei ilx̃. mꝯulier quid pło¬
ras: quem queritis: illa existi¬
mans quia ortolanus est. dicit ei.

Expanded text:
cifigi et die tertia resurgere. Se t recordatae sunt uerborum eius. post haec conuersa est retrorsum Maria. e t uidit Iesum stantem, sicut dicit Iohannes, et non sciebat, quia Iesus est dicit ei Iesus: mulier, quid ploras? quem quaeris? illa existimans, quia hortul
Abbreviated transcription (Latin):
ercito euntes dicite discipuliseiͦ
quia surrexit. et ecce p̾cedet uos
ingalileam. ibi eum usdebitis.
ite pͥdixi uobis. quib similio mar¬
cusquo non tacuit. Ad hec u̾ba
maria dum fleret inclinauit se
s ꝓspexit in monum̃tũ. et uidit
dũos angelos sicut dicit iõhes ĩ
albis sedentes. unum ad capud.
imũ ad pedes ubi poĩtum fuerat
corpus chũ. Dicũt ei ilłi. Mulier
quid ꝑd ploras : Dicit eis. quia
tulerunt dñm meum et nescio
usbi posuerunt eum. Hic intlłi¬
gendi sunt surrexisse angeli. ut
etiam stantes uiderentur. fic̃ eos
lucas uisos fuisse ꝯmemorat. et
dixisse ẜm eundem lucam eitib
mulierib. et uultum in t̾ra decłiꝰ¬
nantib. Quid queritis umentẽ
cum mortuis. Non est hic. S

Expanded text:
tes dicite discipulis eius, quia surrexit; et ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis. ecce praedixi uobis. quibus similia Marcus quoque non tacuit. ad haec uerba Maria dum fleret, inclinauit se et prospexit in monumentum et uidit duos angelos, sicut dicit Iohannes, in albis sedentes unum ad caput et unum ad pedes, ubi positum fuerat corpus lesu. dicunt ei illi: mulier, quid ploras? dicit eis: quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. hic intellegendi sunt surrexisse angeli, ut etiam stantes uiderentur, sicut eos Lucas uisos fuisse commemorat, et dixisse secundum eundem Lucam timentibus mulieribus et uultum in terram declinantibus: quid quaeritis uiuentem cum m
Abbreviated transcription (Latin):
templi scissum est medium. p̾oc¬
cupans uidelic quod expirante
dño fc̃m est. Ut deinde recapitulãs
exequeretur. et de illa uoce mag¬
ia. et de ip̃a morte que ante scis¬
sionem ueli post cenebras intel¬
ligunt᷑. matħ̾s autẽ qui cum dix¬

Expanded text:
templi scissum est medium, praeoctempli scissum est medium, praeoccupans uidelicet, quod expirante domino factum est, ut deinde recapitulans exequeretur et de potu aceti et de illa uoce magna et de ipsa morte, quae ante scissionem ueli post tenebras facta intelleguntur. Mattheus enim, qui, cum dix
Abbreviated transcription (Latin):
tim: dixit. consũmatum est. ⁊
indinato capite tradit sp̃m. In¬
ar ilud quod ait consũmatum
it. et illud quod ait. ⁊ inclina¬
ocapite trodidit spm: Emissa
ab nox illa magna qͣmtacuit¬
iste. Coti antem ires ꝯmemora¬
uerint. loc enim aꝑeet ẽẽ ord̾nis
ut ante diceret consimriatũ ẽ.
am ꝑfcm̃ in illo esset quod de il
sn ex pectaret qui utiq cũ uell
moreictur. Deinde ꝯmendans tͣ¬
adit sp̃m. S quis ordine quili ar¬
hcretr dici potuisse hoc magnoꝑe
canend̾ est. ne cui uideat᷑ quisqͣmͣ
euͣngelistatum alteri repugnare.
diuel tacuit quod alius drxit. auͥ
dixit quod alius tacuit. ¶ Seqrͣ
sassum est induas ꝑtes asimimo
usi deorsum. Et marcus sic dicit.
Et uelum templi scissum est in
dno asĩmo us deorsum. lucas aũt
ssmiliter lic ait. et uelum templi
lisum est medium. S non eodẽ
odmne. uolens enim miraculum
iiaculo adiungere cum dixiss
alobscuratꝰ est. continuo sbͥimi¬
gendum existimauit. Et uelin

Expanded text:
tum, dixit, Consummatum est, et, inclinato capite, tradidit spiritum , inter illud quod ait, Consummatum est, et illud, Et, inclinato capite, tradidit spiritum, emissa est vox illa magna, qiste, caeteri autem tres commemoraverunt. Hoc enim apparet esse ordinis, ut ante diceret, Consummatum est, cum perfectum in illo esset quod de illo hoc exspectaret, qui utique cum vellet moreretur, deinde commendans tradidit spiritum. Sed quovis ordine quilibitretur dici potuisse, hoc magno opere cauendum est, ne cui uideatur quisquam euangelistarum alteri repugnare, si uel tacuit quod alius dixit aut dixit quod alius tacuit. XVIIII. scissum est in duas partes a summo usque deorsum. et Marcus sic: et uelum templi scissum est in duo a summo usque deorsum. Lucas autem similiter hoc ait: et uelum templi scissum est medium, sed non eodem ordine. uolens enim miraculum miraculo adiungere, cum dixisset: sol obscuratus est, continuo subiungendum existimauit: et uelum
Abbreviated transcription (Latin):
dñi uisos alios dues angelos stanteᷤᷤ
sicut dicit lucas silia locutos ad e¬
arum exortandum animum. et edi¬
ficandam fidem. S uideannis ⁊ illa
que ioħes dicit utrum uł q̃mad̾i
hus congruant. Sic ergo nartat io¬
hannes. una autem salbi maria
magdalene uenit mane cum ad¬
huc tenebre ẽẽnt ad momimẽtũ
et uidit᷑ lapidem sõlatum a mom

Expanded text:
domini, uisos alios duos angelos stantes, domini, uisos alios duos angelos stantes, sicut dicit Lucas. similia locutos ad earum exhortandum animum et aedificandam fidem. Sed uideamus et illa quae lohannes dicit, utrum uel quemadmodum his congruant. sic ergo narrat Iohannes: una autem sabbati Maria Magdalene uenit mane, cum adhuc tenebrae essent, ad monumentum et uidet lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
est. dum mente const̾nate eẽnt
de isto. Ecce duo uiri steterunt se¬
cus illas in ueste fulgenti. cumtime¬
rent autem et declinarent uultũ
in terram: dix̾unt ad illas. Quid
queritis uiuentem cum mortuns:
Non est hic. s surrexit. Recordami
i qualiter locutus est uobis cura
adhuc iugalilea ẽẽt dicens. quia or
filium lpmiuis tradi in manꝰ b pet¬
catorum et crucifigi. et die tercia
resurg̾e. Et recordati sunt u̾borum
eius et regresse a monum̃to nuncia¬
uerunt hec omnia illis undecim et
uisi sunt sedentes unus ẜm matheũ
foris suꝑ laꝑidem. et alter ẜm mar¬
cum intus a dextris. cum ẜm lucam
duo steterunt secus illas. qͣmuis si¬
nulia dixunt ¶Possumus quid̃
adhuc intelligere unum angelum
set ante illum saxeum sepulcri lo¬
cum. atq ibi uidisse angelum seden¬
tem suꝑ lapidem reuolutum a mo¬
nimento. Sicut dicit matheus ait
ħ sit sedentem a dextris quod dicit
martus. Deinde intus ab eis dum ĩ¬
spicerent locum in quo iacebat c

Expanded text:
est, dum mente consternatae essent de isto, ecce duo viri steterunt secus illas in veste fulgenti. Cum timerent autem, et declinarent vultum in terram, dixerunt ad illas: Quid quaeritis viventem cum mortuis? Non est hic, sed resurrr locutus est vobis cum adhuc in Galilaea esset dicens quia oportet Filium hominis tradi in manus hominum peccatorum et crucifigi et die tertia resurgere et recordatae sunt verborum eius et regressae a monumento nuntiaverunt haec omnia illis undecim et uisi sunt sedentes, unus secundum Mattheum foris super lapidem et alter secundum Marcum intus a dextris, cum secundum Lucam duo steterint secus illas, quamuis similia dixerint? possumus quidem adhuc intellegere unum angelum set ante illum saxeum sepulchri locum. adque ibi uidisse angelum sedentem super lapidem reuolutum a monumento, sicut dicit Mattheus, ut hoc sit sedentem a dextris, quod dicit Marcus, deinde intus ab eis, dum inspicerent locum, in quo iacebat corpus
Abbreviated transcription (Latin):
nondum quisꝙͣ posius erat. Ibi
uixta erat monumentum : ꝑosu¬
repugnat recte intelligentib. in
enim illi qui de nichpdemo tacu¬
erunt affirmauerunt a solo ioseph
dũm sepultum qnͣmis solius ꝯme¬
morationem fecint. aut quia illi
umna syndone a ioseph inuolutum
dixunt. pp̃ea ꝓhibuerunt intelligi
et alia linthõa potuisse afferri am
chomedomo. et suꝑaddi ut uerum
narraret ioħs. quod nou uno lintło
S lintheis inuolutus sit. qͣmuis ⁊ pp̃
sudarium quod capiti adhibebat.
et institas quib totum corpus alli¬
gatum est. quio omnia de lino e¬
rant. eciam si una syndo ibi siue
uerissime dici potuit ligauerunt
eum lintheis. Linthea quippe gene¬
ralter dicuntur que liuo texunt᷑.¬
¶ dequitur math̾s. Erat autẽ
ibi maria magdalene. ⁊ alt̾a marid
sedentes contͣ sepulcrum. quod
marcus itadicit. Maria autem
magdalene. et maria ioseph aspi¬
ciebant ubi pon̾etur. Unde nichil
eos ex hoc dissentire manifestũ est.
¶Dequitur matheus. Alt̾a autẽ

Expanded text:
erat. ibi iuxta erat monumentum, posurepugnat recte intellegentibus. neque enim illi, qui de Nicodemo tacuerunt, adfirmauerunt a solo Ioseph dominum sepultum, quamuis solius commemorationem fecerint, aut quia illi una sindone Ioseph inuoluisse dixerunt, propterea prohibuerunt intellegi et alia lintea potuisse adferri a Nicodemo et superaddi, ut uerum narraret Iohannes, quod non uno linteo, sed linteis inuolutus sit. quamuis et propter sudarium, quod capiti adhibebatur. et institas, quibus totum corpus alligatum est, quia omnia de lino erant, etiamsi una sindo ibi fuit, uerissime dici potuit: ligauerunt eum linteis. lintea quippe generaliter dicuntur quae lino texuntur. Sequitur Mattheus: erat autem ibi Maria Magdalene et altera Masedentes contra sepulcrum » . Quod Marcus ita dicit: « Maria autem Magdalene et Maria Joseph aspiciebant ubi poneretur » . Unde nihil eos ex hoc dissentire manifestum est. 62. Sequitur Matthaeus: « Altera autem
Abbreviated transcription (Latin):
uidens autem centurio quod fc̃m
erat in eo gn̾e inclusit omĩa aue
ui illa hora mirabilit̾ stã erant.
tamqͣm umum mirabile fc̃m cõ¬
memorans. cuius qĩ menbra ⁊ par¬
et erant omnia illa miracula.
Iam uero quod matheus addidit
eos qui cum centurione erant. Alñ
autem hoc tacuerunt cui non appa¬
reat ex notissima regula. non eẽ
ꝯͣium. cum alius dicit. quod alius
tacet: Et quod matheus timue¬
runt ualde. lucas autem non dix
ficasse. ¶ Sequitur matħs. Crant
autem ibi mulieres multe a longe
que secute erant iħm agalilea mi

Expanded text:
uidens autem centurio quod factum uidens autem centurio quod factum erat, in eo genere inclusit omnia quae in illa hora mirabiliter facta erant, tamquam unum mirabile factum commemorans, cuius quasi membra et partes erant omnia illa miracula. iam uero, quod Mattheus addidit eos qui cum centurione erant, alii autem hoc tacuerunt, cui non appareat ex notissima regula non esse contrarium, cum alius dicit quod alius tacet? et quod Mattheus dixit: timuerunt ualde, Lucas autem non dixificasse? XXI. Sequitur Mattheus: erant autem ibi mulieres multae a longe, quae secutae erant legum a Galila
Abbreviated transcription (Latin):
morare uoluisset. net eoꝰ sibi tepug̃te
cum ałius illud. Alius illud dr̃et
fuisse miratum. qñ omnia fuerat
ille miratus. quod aut alius att.¬
aut centurionem dixisse. Ue dei
filius erat iste. Alius autẽ. Ue hic
homo filius dei erat nou mouebit
eum cui non exciderunt tam mł¬
ta suꝑius similit̾ dcã ex exposita.
Ad umam quippe sm̃am utraq uer¬
ba concurrunt. nec ꝙ alius tacuit
homo. Alius dixit nullo modo ꝯtͣ¬
rium est. Magis quod lucas non
ait centurionem dixisse filius dei
erat. S iustus erat potest putari
diu̾sum. s uel utrumq dictũ a
centurione intellig̾e debemus. et
aliud illos. aliud istum ꝯmemo¬
rasse. uł fortasse lucam expͥmete
uoluisse smnam centurionis. quo¬
iħm̃ dixerit filium dei. forte enĩ
non eum unigenitum equalẽ pr̃i
centurio intellex̾at. S ideo filiũ
dei dixerat. quia iustum credid̾at
sicut multi iusti dictisunt filii d̾i.
Quod autem eciam ip̃e lucas dix̃.

Expanded text:
morare uoluisset, nec eos sibi repugnare, morare uoluisset, nec eos sibi repugnare, cum alius illud, alius illud diceret fuisse miratum, quando omnia fuerat ille miratus. quod autem alius ait centurionem dixisse: uere dei filius erat iste, alius autem: uere homo hic filius dei erat, non mouebit eum cui non exciderunt tam multa superius similiter dicta et exposita. ad unam quippe sententiam utraque uerba concurrunt. nec quod alius tacuit homo, alius dixit, ullo modo contrarium est. magis quod Lucas non ait centurionem dixisse filius dei erat\\ sed: iustus erat, potest putari diuersum; sed uel utrumque dictum a centurione intellegere debemus et aliud illos, aliud istum commemorasse, uel fortasse Lucam exprimere uoluisse sententiam centurionis, quomodo dixerit legum filium dei. forte enim non eum unigenitum aequalem patri centurio intellexerat, sed ideo filium dei dixerat, quia iustum crediderat, sicut multi iusti dicti sunt filii dei. quod autem etiam ipse Lucas dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
rant. custodientes ihm. uiso terre
motu. et hiis que fiebant. timue¬
runt uolde dicentes. Uere filius dei¬
eratat iste. Martus sic. uidens aũt
dei erat. Lucas sic. uidens autem cen¬
turio quod fc̃m fuerat: głificauit
dm̃ dicens. U̾e hic lymo uustꝰ erat.
Non est ꝯͣium. qd̾ matheꝰ uiso¬
terre motu dicit ad miratũ centuri¬
onẽ et eos qui cum illo erant. cum
lucas dicat. lec eum admiratũ qd
qm in potestate habuerit qnͣdo mo¬
reretur. In eo quippe quod idem ma¬
tħs non solum dixit uiso t̾re motu.
d etiam addidit. et hiis que facta
erant. integrum locum fuisse de¬
monstrauit luce. ut diceret cẽturi¬
onem ipãm dñi mortem fuisse mi¬
tatum. quia et ħ inter illa est que
tunc mirabilit᷑ fc̃a erant qmqm̃ ⁊
si matheus illud non addidiss ĩtelli¬
gendrim erat cum multa miranda
facta fuerint. et omnia centurio
et qui cum eo erant mirari potue¬
rint. lib̾um fuisse qui natrantib
quid quis illum miratum cõme¬

Expanded text:
 uiso terrae motu et his quae fiebant timuerunt ualde dicentes: uere dei filius erat iste. Marcus sic: uidens autemdei erat. Lucas sic: uidens autem centurio quod factum fuerat glorificauit deum dicens: uere hic homo iustus erat. non est terrae motu admiratum centurionem et eos qui cum illo erant, cum Lucas dicat hoc eum admiratum, quod quam in potestate habuerit, quando moreretur. in eo quippe, quod idem Mattheus non solum dixit: uiso terrae motu, sed etiam addidit: et his quae facta erant, integrum locum fuisse demonstrauit Lucae, ut diceret centurionem ipsam domini mortem fuisse miratum, quia et haec inter illa est quae tunc mirabiliter facta erant. quamquam, etsi Mattheus illud non addidisset, intellegendum erat, cum multa miranda facta fuerint et omnia centurio et qui cum eo erant mirari potuerint, liberum fuisse narrantibus, quid quisque illum miratum comme
Abbreviated transcription (Latin):
longe. et mulieres que secutee
rant eum agalilea hoc uidentegin̾ꝰ
suꝑiorib duob de mulierum yͥ¬
sencia satis consentit. qmuis nul¬
lam earura nominatim expͥmas
De turba eciam que simul adetant
et uidentes que fiebant tundebãt
pectora sua ⁊ reu̾tebant᷑. Consẽnt
matheo qm̃uis seorsum anneyu¬
erit. Centurio autẽ. et qui cumul
qui stabant a longe solus inue¬
uitur dixisse. Nam ⁊ ioses cõ¬
memorauit de p̾sencia feminaꝵ
anteqm dñs emisiss sp̃m ita nat¬
ians. Stabant autem iuxta cal¬
coem iħũ mater eius. et soror mis

Expanded text:
onge et mulieres, quae secutae erant eum a Galilaea. haec uidentes. unde superioribus duobus de mulierum praesentia satis consentit, quamuis nullam earum nominatim exprimat. de turba etiam, quae simul aderat et uidentes quae fiebant tundebant pectora sua et reuertebantur, consentit Mattheo, quamuis seorsum adnexuerit: centurio autem et qui cum qui stabant a longe, solus inuenitur dixisse. nam et Iohannes commemorauit de praesentia feminarum, antequam dominus emisisset spiritum, ita narrans: stabat autem iuxta crucem Iesu mater ei
Abbreviated transcription (Latin):
gebat. dicit nrr̃i sue. Culiers
ce filius tuus. Deinde dicit discipł
ecce matertua. Et ex illa hora ai¬
cepit enm discipulus in sua. Quo
in renisi aꝑtissime matheus auoz
et lucas mariam magdalene no¬
minassent: possenus dicere al¬
unc ergo quomodo intelligi¬
uir eadem maria magdalene. et
longe sretisse cum alus mũlie¬
qib sicut matheus ⁊ lucas docuit
c uxta crucem fuisse sicut iobes
dicio nisi quia in tanto int̾uallo
cuant. ut et iuxta dici possent. qr
niconspectu eius pͥsto aderant. et
alonge incompatione turbe ꝓpinqͥ¬
iis entumstantis cum centurione
uiam intelligere ꝙ ille que simł
derant cum mr̃e dñi postqͣm eam
dsapulo ꝯmendauit abire iam ce¬
pt. ut a densitate turbe se exue¬
ent. Et cetera us que fc̃a sunt
longius intuerentur. ut ceteri euã¬
geliste qui post mortem dm̃i eas
ꝯmemorauerunt. iam longe stã¬
tes ꝯmemorarent. ¶ Sequitur
matheus. Cum sero autem fcm̃
isset. uenit quidam homo diues
abarimathia nomine ioseph. qui

Expanded text:
suae: mulier, ecce filius tuus. deinde dicit discipulo: ecce mater tua. et ex illa hora accepit eam discipulus in sua. qua in re nisi apertissime Mattheus quoque et Lucas Mariam Magdalenen nominassent, possemus dicere, almemorauit. nunc ergo quomodo intellegitur eadem Maria Magdalene et a longe stetisse cum aliis mulieribus, sicut Mattheus et Lucas dicunt, et iuxta crucem fuisse, sicut Iohannes dicit, nisi quia in tanto interuallo erant, ut et iuxta dici possent, quia in conspectu eius praesto aderant, et a longe in conparatione turbae propinquius circumstantis cum centurione etiam intellegere, quod illae quae simul aderant cum matre domini, postquam eam discipulo commendauit, abire iam coeperant, ut a densitate turbae se exuerent, et cetera quae facta sunt longius intuerentur, ut ceteri euangelistae qui post mortem domini eas commemorauerunt iam longe stantes commemorarent. XXII. Sequitur Mattheus: cum sero autem factum esset, uenit quidam homo diues ab Arimathia nomine Ioseph, qui
Abbreviated transcription (Latin):
eum inuoluit syndone. et posuit
eum in monuimento quod ex erat
excisum de petra. et aduoluit lapi¬
dem ad hostium monumenti. lucas
sic. Et depõitum inuoluit syndone.
et posuit eum in monuimento exci¬
so. in quo nondum quisqm põĩtus fu¬
erat. Ex hiis trib milla questio des¬
censionis oriri potest. Ioh̾es autem
sepulturam dñi non asolo ioseph.
S a nichodemo quoq curatam fuisse
cõmemorat. Consequent̾ emm
a nichomedo incipiens ita narrat.
Nenit autem et nichodemus qui
uenerat ad iħ̃m nocte p̾mum fe¬
rens mixturam mirre ⁊ aloes .q. li¬
brascentum. Deinde sequitur ad¬
iungensip̃m ioseph et dicit. Acce¬
ꝑut ergo corpus ihũ. et ligau̾nt
lintheis cum aromatib. sicut mos
iuideis est sepelire. erat autem in

Expanded text:
ndone et posuit eum in monumento, quod erat excisum de petra, et aduoluit lapidem ad ostium monumenti. Lucas sic: et depositum inuoluit in sindone et posuit eum in monumento exciso, in quo nondum quisquam positus fuerat. ex his tribus nulla quaestio dissensionis oriri potest. Iohannes autem sepulturam domini non a solo Ioseph, sed a Nicodemo quoque curatam fuisse commemorat. consequenter enim a Nicodemo incipiens ita narrat: uenit autem et Nicodemus, qui uenerat ad Iesum nocte primum, ferens mixturam murrae et aloes quasi libras centum. deinde sequitur adiungens ipsum Ioseph et dicit: acceperunt ergo corpus Iesu et ligauerunt eum linteis cum aromatibus, sicut mos Iudaeis est sepelire. erat a
Abbreviated transcription (Latin):
que iueis ꝯͣĩa uideri possut multi
eycecarentur digne traditi in con¬
cupiscencias cordis sui. Et reꝓbum
sensum. et multi excerentur ad
clunandum pium intellectum.
ẜm occultam onimpotenteis iusti¬
ciam: Dicit enim ꝓpħ̾a dño. Ni¬
mis ꝓfunde fc̃e sunt cogitationes
tue.uir imprudens non cognoscͥet
et stultul non intelliget hec. Peto
autem ⁊ admoneo eos qui hec le¬
gunt ꝑ nos adiuuante dño ela¬
borata. ut huius ẜmonis quẽ lxc
loco interponendum arbitratus s¬
sum. in omni siłi questionũ diffi¬
cultate memin̾int. ne sepius eadẽ
repetenda sint. facile autem uide¬
bit qui sine impietatis duricia uo¬
lu̾it actendere qm oportuno loco
marcus ħ de tercia hora posuit. ut
quis ibi recordetur qua hora iudei
crucifix̾unt dñm qui uolebant ĩ
romanos uł pͥncipesuł milites tñs¬
ferre ip̃m facim᷑: ubi fc̃m iimistꝰ.¬

Expanded text:
quae in eis contraria uideri possunt multi quae in eis contraria uideri possunt multi excaecarentur digne traditi in concupiscentias cordis sui et reprobum sensum, et multi exercerentur ad elimandum pium intellectum secundum occultam omnipotentis iustitiam? dicit enim propheta domino: nimis profundae factae sunt cogitationes tuae, uir inprudens non cognoscit et stultus non intellegit haec. Peto autem et admoneo eos qui haec legunt per nos adiuuante domino elaborata, ut huius sermonis, quem hoc loco interponendum arbitratus sum in omni simili quaestionum difficultate meminerint, ne saepius eadem repetenda sint. facile autem uidebit qui sine impietatis duritia uoluerit adtendere, quam oportuno loco Marcus hoc de tertia hora posuerit, ut quisque . ibi recordetur, qua hora Iudaei crucifixerint dominum, qui uolebant in Romanos uel principes uel milites transferre ipsum facinus, ubi f
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ narrationis ordinis ordinem
occulte deipotestati. cui nͥlfortui¬
tum est ꝯmisissent: nonoꝑtet
ãmqͣm hominũ dicere longe ab¬
ietum ab oculis dei. et longe ꝑe¬
gtiuantem. hec loco pomi debuit.
quod ualde ignorat cum eo loco
dñs poni uoluerit. quia et si obue¬
latum est eungelium nr̃m. ait
apłus: in hiis que ꝑ eunt obuela¬
tum est. et cum dixiss aliis quidẽ
sumus odor uite in uitam. aliis
odor mortis in mortẽ: sb̾iecit sta¬
tim. et ad ħ quis ydonens .i. quis
ydoneus intelligere qmͣ iuste fiat.
auod idem doꝰ dicit. Ego ueni. ut
qui non uident uideant. et qui ui¬
uas in honorem. aliud in contume¬
łiam. et dicitur carni ⁊ sanguini. O
homo tu quis est es. qui sndeas d̾o̾
auis ergo et in hac re cognoscit
intellectum dñi. aut quis consili¬
arius illi fuit. ubi sic gub̾nauit
corda reminiscencium euͣgłistaꝵ
et in eccłie fastigio tanto auctis
culmine sb̾limauit. ut ꝑ lc ip̃a

Expanded text:
propter narrationis ordinem propter narrationis ordinem occultae dei potestati, cui nihil fortuitum est, commisissent, non oportet quemquam hominum dicere longe abiectum ab oculis dei et longe peregrinantem: hoc loco poni debuit, quod ualde ignorat. cur eo loco deus poni uoluerit, quia: et si obuelatum est euangelium nostrum, ait apostolus, in his qui pereunt obuelatum est, et cum dixisset: aliis quidem sumus odor uitae in uitam, aliis odor mortis in mortem, subiecit statim: et ad haec quis idoneus? id est quis idoneus intellegere, quam iuste fiat? quod idem dominus dicit: ego ueni, ut qui non uident uideant et qui uiuas in honorem, aliud in contumeliam, et dicitur carni et sanguini: o homo, tu quis es, qui respondeas deo? quis ergo et in hac re cognoscit intellectum domini aut quis consiliarius illius fuit, ubi sic gubernauit corda reminiscentium euangelistarum et in ecclesiae fastigio tanto auctoritatis culmine sublimauit, ut per haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
illa g̾entur gere̾ntur. et sine in¬
sama resistendi credannis duas
has. et quiddam illo int̾uallo
uisie potuisse. Quisquis autem
dittit potuisse martum si ita c̃et
cotemꝑe dicere fuisse horam terti¬
am quo erat hora tercia. cum
uoy iudeoꝵ de crucifigendo do¬
mino sonuiss. Dicere eciam ꝙ
cum tunc ip̃i crucifixerint: ni¬
mis suꝑbe leges narratorib ueri¬
tatis imponit. Sic .n. potest drẽ
siħ ip̃e narraret. eo modo eodem
ordine ab omnib debuisse narra¬
ri quo ip̃e narrauit. Dignet᷑ gͦ
consilio marti euͣgeliste suꝑari
consilium suum: quo eo loco id
pnend̃ iudicauit quo loco d̾ma
ispiratione suggestum est.Re¬
ordationes enĩ eoꝵ eius mam
subuate sunt. qui gub̾nat a qm
scut scriptum est qualiter ip̃i
placu̾it. fluitat enim hũana
memoria ꝑ uarias cogitationes
nec in cuiuisqmͣ potestute est
quid ⁊ qñ ei ueniat in mentemr
Cum ergo illi scĩ. et ueraces uiri
qi fortitunta recordationum suaꝵ

Expanded text:
illa gererentur: et sine inilla gererentur: et sine insania resistendi credamus duas horas et quiddam in illo intervallo transire potuisse. 48. Quisquis autem dixerit potuisse Marcum, si ita esset, eo tempore dicere fuisse horam tertiam, quo erat hora tertia, cum vox Judaeorum de crucifigendo Domino sonuisset, dicere etiam quod eum tunc ipsi crucifixerint; nimis sutatis inponit. sic enim potest dicere, si haec ipse narraret, eo modo eodemque ordine ab omnibus debuisse narrari, quo ipse narrauit. dignetur ergo consilio Marci euangelistae superari consilium suum, qui eo loco id ponendum iudicauit, quo loco diuina inspiratione suggestum est. recordationes enim eorum eius manu gubernatae sunt qui gubernat aquam, sicut scriptum est, qualiter illi placuerit. fluitat enim humana memoria per uarias cogitationes, nec in cuiusquam potestate est, quid et quando ei ueniat in mentem. cum ergo illi sancti et ueraces uiri quasi fortuita recordationum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
quas matħs ⁊ marcus ⁊ lucas
cõmemorant. Iamq corruat im¬
xp̃m. et tertia hora crucifixum
lingua iudeoꝵ. et sexta manib
militum: quia in timniltu iude¬
orum. et pilati eftib due atq
amplius hore pͥterierunt auoce
sati uoluntatem. et conatum
ꝓ dm̃i uita. Cum .n. dixiss at
illi iterum clamauerunt cructi¬
uerant. cum uelłent sibi din
barabant: adiunxit. pilatu
dicebat eis. Quid enim malis
cit. hec modo benit̾ insimaie
quod diu gestum est. memortũ
ait. Pylatus u̾o dixit ess: S an.
pilatus u̾o dicebat eis. Qind eĩ
mali mafecit. ama si dice̾s dii
quas semel dcm intlligecemus
quia uero ait. dicẽbat satis ĩ¬
amauit intelligentib młtis mo¬
dis et sepe dcm̃ esse quous inci¬
pt hora sexta. Cogitemus gͦ ꝙ̃
breuit᷑ hoc dix̾it marcus in com
tamen alia atq alia quis com¬
memoraret. qm deniq breuit᷑
ip̃e ioħes in comꝑatione rerum
que geste sunt. et morarum cũ

Expanded text:
quas Mattheus et Marcus et Lucas quas Mattheus et Marcus et Lucas commemorant. Iam itaque conruat imsum Christum et tertia hora crucifixum lingua Iudaeorum et sexta manibus militum, quia in tumultu Iudaeorum et Pilati aestibus duae adque amplius horae praeterierunt a uoce,lati uoluntatem et conatum pro domini uita. cum enim dixisset: at illi iterum clamauerunt: crucifiverant, cum vellent sibi dimitti Barabbam: adjunxit, Pilatus vero dicebat eis, Quid enim mali fecit ? Hoc modo breviter insinuavit quid diu gestum est. Memor tamait, Pilatus vero dixit eis; sed ait, Pilatus vero dicebat eis, Quid enim mali fecit? Quia si diceret, dixit; quasi semel dictum intelligeremus: quia vero ait, dicebat; satis intimavit intelligentibus, multis modis et saepe dictum esse, quousque inciperet hora sexta. Cogitemus ergo quam breviter hoc dixerit Marcus in comptamen alia atque alia quisque commemoraret; quam denique breviter ipse Joannes in comparatione rerum quae gestae sunt, et morarum cum
Abbreviated transcription (Latin):
us ad hoc ꝙ sedit ꝓ tribunali ꝑ me¬
dias lporas cunctationis pilati. et
tumultuancium iudeoꝵ due hore
p̾t̾ierant. et ꝑacta qͥnta. iam de sexta
aliquid ceꝑat. Dicit ergo iudeis. Ecce
rex uester. Illi autẽ clamabant.¬
Tolle tolle crucifige euur s n iam
ꝯmotus pilatus t̾imore calumpnie¬
facile cedebat. Tunc enim uror
eius ad eum misat sedenteni
tribiiali quod poccupaut mo¬
theus qui lit solum ꝯmemora¬
uit anteqͣm ad enm locum nat¬
rationis ueniret. ut ibi lxe pore¬
ret ubi oportunum iudicanit
Temptans itaq adhuc pilit᷑
nequid ꝓfic̾e̾t: dixit eis. Regẽ
ur̃m crucifigam : Wnderum
pontifices. Non hemus rege
nisi cesarem. Tunc ergo tn¬
dit eis illum ut crucifig̾etur.
dum ꝑgit. et dum crucifigitun
cum duob latronib. dũ uestil
eius diuidunt᷑. et in sortem illi
tunica mitlitur. atq inter lex
uariis conuiciis illuditur. Sims
enim cum illa ger̾entur eciam
conuicia iaciebant᷑: completa
est hora sexta. et ftẽ sunt tenebͤ

Expanded text:
ue ad hoc, quod sedit pro tribunali, per medias moras cunctationis Pilati et tumultuantium Iudaeorum duae horae praeterierunt et peracta quinta iam de sexta aliquid coeperat. dicit ergo Iudaeis: ecce rex uester. illi autem clamauerunt: tolle, crucifige eum. sed neque iam commotus Pilatus timore calumnifacile cedebat. tunc enim uxor eius ad eum miserat sedentem pro tribunali, quod praeoccupauit Mattheus, qui hoc solum commemorauit, antequam ad eum locum narrationis ueniret, ut ibi hoc poneret, ubi oportunum iudicauit. temtans itaque adhuc Pilatus, ne quid proficeret, dixit eis: regem uestrum crucifigam? repontifices: non habemus regem nisi Caesarem. tunc ergo tradidit illis eum, ut crucifigeretur. et dum pergit et dum crucifigitur cum duobus latronibus, dum uestes eius diuiduntur et in sortem illa tunica mittitur adque inter haec uariis conuiciis inluditur — simul enim, cum illa gererentur, etiam conuicia iaciebantur —, conpleta est et hora sexta et factae sunt tenebrae,
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit enĩ. et exclamoust uoce
magna iłx ait. Pat̾ in manꝰ
tuas ꝯmendo sp̃m̃ meũ. Et hx
dicens: expirauit. Ioħ̾s u̾osic̾
tacuit illam uocem primam ł¬
ly hely quam matħs ⁊ martus
tulerunt: cacuit ⁊̃ istud quod
lucas solus indicauit. Illi au
et ip̃e lucas siłit̾ attestat᷑ est. ut
intelligemus hnͣc fuisse nocem
magnam quam matħs ⁊ mar¬
cus ꝯmemorauerunt. S dixĩ¬

Expanded text:
dixit enim: et clamans Iesus uoce magna ait: pater, in manus tuas commendo spiritum meum, et haec dicens expirauit. Iohannes uero, sicut tacuit illam uocem primam heli, heli, quam Mattheus et Marcus rettulerunt, tacuit etiam istam, quam Lucas solus indicauit, illi autem et ipse Lucas similiter adtestatus est, ut intellegeremus hanc fuisse uocem magnam quam Mattheus et Marcus commemorauerunt. sed dixi
Abbreviated transcription (Latin):
satis oñdit. tunt ẽe scissum: cum
ess utrum ip̃e ⁊ marcus. hic recapi¬
tulando ꝯmemorassent. lucas a̾
ordinẽ cenuiss. an lucas recapitu¬
lass. quod illi ordine potuissent.
¶ Sequitur maths. et terra mota
est. et petre scisse sunt.⁊ momm̃ta
aꝑta sunt. et multa corꝑa scõꝵ qui
dormierant surrexunt. et exeũtes¬

Expanded text:
cissum, cum et, utrum ipse et Marcus hoc recapitulando commemorassent, Lucas autem ordinem tenuisset, an Lucas recapitulasset quod illi ordine posuissent. XX. Sequitur Mattheus: et terra mota est et petrae scissae sunt et monumenta aperta sunt et multa corpora sanctorum, qui dormierant, surrexerunt
Abbreviated transcription (Latin):
regem nisi cesarem. Tunc ergo tͣ¬
didit illisulum eis illum ut cruci¬
figeretur. Hec uartauit iob̾es ꝑ py¬
lati gesta. ¶Consequens est iam
quam matheus sic incipit. Tmnc
miłites pͥsidid p̾sidis suscipientes ih
in p̾corium. congregauerunt ad eã
uniu̾sam cohortem. et exuentes eũ.
clamidem coccineam. ⁊ cirtumded̾ũt
ei. Et plectentes coram de spinis posu

Expanded text:
i Caesarem. tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigeretur. haec narrauit Iohannes per Pilatum gesta. Consequens est iam,quam Mattheus sic incipit: tunc milites praesidis suscipientes Iesum in praetorium congregauerunt ad eum uniuersam cohortem, et exuentes eum clamydem coccineam circumdederunt ei, et ple
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem sb̾latum amominient
ante qmͣ aliquid diligenciusin¬
spiceret noñ dubitans ablatu
inde ẽẽ corpus iħu cueurrit sicit
dicit idem iohẽs. et nunciauit
petro at ip̃i iohĩ. Ipe est enĩ didi¬
pulus quem amabat ilłx. At illi
currere ceꝑunt ad momuuentũ
et pͥueniens iohes incliuauit se
et uidit poĩta lintheamina nes
intrauit. Petrus autem ꝯseuitꝰ
stauit in monimentũ. Et iudit
itheamina põita et sudarimi
mod fuerat suꝑ capud eius non
Bictunt ergo it̾m ad semzip̃os
discipuli. Maria autem stabat
domonumentũ foris plorans .i. añ
illmmi saxei sepulcrim locum. S
imen intra illud spacium quo
in iugresse fuerant. Ortus quip
illic erat sicut idem iohes ꝯme¬
norat. Gunc uiderunt angelũ
sedentem a dextris suꝑ lapidem re¬
uolitum a monumento de quo
angelo narrant matħs ⁊ marcus.
uunc eis dixit. Nolite timere
uos. Scio enim quod iħm qͥ cruci¬
hͥrus est queritis. non est hic. sur¬
ayit enim sicut dixit. uenite

Expanded text:
lapidem sublatum a monumento, lapidem sublatum a monumento, antequam aliquid diligentius inspiceret, non dubitans ablatum inde esse corpus Iesu cucurrit, sicut idem dicit Iohannes, et nuntiauit Petro adque ipsi Iohanni. ipse est enim discipulus, quem amabat Iesus. at illi currere coeperunt ad monumentum et praeueniens Iohannes inclinauit se et uidit posita linteamina nec intrauit: Petrus autem consecutus intrauit in monumentum et uidit linteamina posita et sudarium, quod fuerat super caput Abierunt ergo ad semetipsos discipuli. Maria autem stabat ad monumentum foris plorans, id est ante illum saxei sepulcri locum, sed tamen intra illud spatium quo jam ingressae fuerant: hortus quippe illic erat, sicut idem Joannes commemorat . Tunc viderunt angelum sedentem a dextris super lapidem revolutum a monumento, de quo angelo narrant Matthaeus et Marcus. « Tunc eis dixit, Nolite timere, vos: scio enim quod Jesum qui crucifixus est quaeritis; non est hic, surrexit enim sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cians discipulis quia iudi dñm
et hec dixit michi. In hat hae¬
ioh̃is nartatione dies uł tems
quo uentum est ad monumom̃
cum ceteris conuenit. Illid
eciam ꝙ duo augeli uisisunt
concordat cum luca. S ꝙ illeftẽ¬
tes dicit angelos uisos iste aĩt
sedentes ⁊ cetera que illi nond¬
cunt quomodo hic possint intel¬
ligi non discrepare a ceteris. e
quo ordine gesta sint. nisi dił¬
ter consid̾entur repuguancia
sunt uideri. Quapp hec omnu
que circa tempus resurrections
rõne qnͣtum nos dominus adiu¬
uerit q̃madinodum geri porue¬
rint ordinemus. ¶ Primasi
ciunt uentum est ad momimẽ¬
tum. Iam fcm̃ erat quod solus
matheus ꝯmemorat de t̾re motu
et lapide reuoluto ꝯterritisꝓ cto¬
dib. ita ut in ꝑte aliqua uelud
mortui iac̾ent. uenit autẽ sicut
dubio cum cet̾is mulierib q̃ dño
ministrauerat plurimũ dilectio¬
ne feruencior. ut non ĩmerite
iohes solam ꝯmemoret tacitiseis
que cum illa fuerunt sicut aln
testantur. uenit ergo et ut iuidi

Expanded text:
ians discipulis: quia uidi dominum et haec dixit mihi. in hac Iohannis narratione dies uel tempus, quo uentum est ad monumentum, cum ceteris conuenit; illud etiam, quod duo angeli uisi sunt, concordat cum Luca; sed quod ille stantes dicit angelos uisos. iste autem sedentes. et cetera, quae illi non dicunt. quomodo hic possint intellegi non discrepare a ceteris et quo ordine gesta sint, nisi diligenter considerentur, repugnantia possunt uideri. Quapropter haec omnia, quae cinarratione, quantum nos Dominus adjuverit, quemadmodum geri potuerint ordinemus. XVI. Resurtiunt, uentum est ad monumentum. iam factum erat, quod solus Mattheus commemorat de terrae motu et lapide reuoluto conterritisque custodibus ita, ut in parte aliqua uelut mortui iacerent. uenit autem, sicut dubio caeteris mulieribus, quae Domino ministraverant, plurimum dilectione ferventior, ut non immerito Joannes solam commemoraret, tacitis eis quae cum illa fuerunt, sicut alii testantur. uenit ergo et uidit
Abbreviated transcription (Latin):
tes ut crucifig̾et᷑. Et inualescebãt
uoces eoꝵ: Satis etiam significat
magnum tumultum fuisse. et pꝰ
qnͣtum morarum illis t̾cio dix̾it.
Quid enim mali fecit: Lit qnͣtũ
ea quod ait instabant uocib mag¬
nis. ⁊ inualescebant i.e. quis nõ
uideat ideo fcm quia indebant py¬
latum eis nolle tradere dñm  Et
qui hoc magnope nolebat non utiz
in momento tomꝑis cessit. S uł
due hore. et aliquid amplius ĩ illa
cunctatione tnͣsierunt. Iohm̃ qͦ
int̾roga. ⁊ uide qnͣta fu̾it pilati
illa cunctatio et recusatio tamfi¬
dei ministn. Idem namz multo
explicatius enarrat. quiuis nͨ ip̃e
hore. et de sexta aliquid p̾terflux̾
tamen cum flagellass iħm̃. et a
militib illusoria ueste multisq
illusionib male tractari ꝑmisis¬
set. Credo ut hoc modo saltemeoꝵ
furorem mitigaret. ne us ad mor¬
tem seuire ꝑtend̾e̾nt. Exiit it̾m pi¬
latus foras ⁊ dixit eis. Ecce adduco

Expanded text:
tes, ut crucifigeretur, et inualescebant tes, ut crucifigeretur, et inualescebant uoces eorum, satis etiam ipse significat magnum tumultum fuisse, et post quantum morarum illis tertio dixerit: quid enim mali fecit? licet intellea quod ait: instabant uocibus magnis et inualescebant uoces eorum, quis non uideat ideo factum, quia uidebant Pilatum eis nolle tradere dominum? et qui hoc magnopere nolebat, non utique in momento temporis cessit, sed uel duae horae et aliquid amplius in illa cunctatione transierunt. Iohannem quoque interroga et uide, quanta fuerit Pilati ilia cunctatio et recusatio tam foedi ministerii. idem namque multo explicatius ea narrat, quamuis nec ipse horae et de sexta aliquid praeterfluxit. tamen, cum flagellasset legum et a militibus ueste inlusoria multisque inlusionibus male tractari permisisset — credo, ut hoc modo saltem eorum furorem mitigaret, ne usque ad mortem saeuire pertenderent —, exiit iterum Pilatus foras et dicit eis: ecce adduco
Abbreviated transcription (Latin):
intelligimus. et ceptam fuisse
sctm qua non dum t̾minata:
ges sunt que ab eo tempore qͦ
pilatus dñm tradidit us ad tene¬
hasfc̃as narrantur. Quod autem
matħs supͣ ꝯmemorat. Sedente
autem illo ꝓ tribunali. mifit ad
illum uxox uxor eius dicens. Nicħ
tibi. et incto illi. multa enĩ pas¬
sa sum hodie ꝑ uisum pp̃ eum:
que prius gesta narrabat recorda¬
tus matħs quod de ꝑilati uxore
dixit uoluit hec sbi int̾ponere ut
pͥstrueret qua maxime causa pi¬
latus. nec nouissime uolebat
cum tradere iudeis. lucas autẽ
uarrat. cum dixiss pylat᷑. ẜm eũd̾¬
lucam locutus est ad illos uolens
dimitt̾e̾ iħm̃. at illi succlamabãt
dicentes. crucifige. crucifigeillum.
Tunc intlligitur fuisse hora t̾cia
Quod ergo sequitur lucas ⁊ dicit.
Ille autem t̾cio dixit ad illos. Aͥd
enim mali fecit. nullam cãm
mortis in eo inuenio. Compiam
ergo illum ⁊ dimittam. At illi in
stabant uocib magnis postulan¬

Expanded text:
intellegimus et coeptam fuisse intellegimus et coeptam fuisse sextam, qua nondum terminata gesta sunt quae ab eo tempore, quo Pilatus dominum tradidit, usque ad tenebras factas narrantur. quod autem Mattheus supra commemorat: sedente autem illo pro tribunali misit ad illum uxor eius dicens: nihil tibi et iusto illi, multa enim passa sum hodie per uisum propter eum,  sed inter illa quae prius gesta narrabat recordatus Mattheus quod de Pilati uxore dixit uoluit hoc ibi interponere, ut praestrueret, qua maxime causa Pilatus nec nouissime uolebat eum tradere Iudaeis. Lucas autem narrat, cum dixisset Pilatus: emendLucam, locutus est ad illos volens dimittere Jesum: at illi succlamabant dicentes, Crucifige, crucifige illum: tunc intelligitur fuisse hora tertia. Quod ergo sequitur Lucas, et dicit, Ille autem tertio dixit ad illos: Quid enim mali fecit iste? nullam causam mortis invenio in eo: corripiam ergo illstabant uocibus magnis postulan