comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
muuois aut siplus iusto honerata
quadrups in auꝙ bonus euterte
ħ accio ceslabit. dampni q inuirie
agetur. ¶ Siͣ̃si canis cũ ouceretie
ab auqͣuo asspitate sua euant ⁊ a¬
licui dampnum dedit: si contini
firmius ab aliquo pot̾i. x siꝑ eũ
s⁊si instigatuartius fera damp¬
nuĩ ded̃it. cessabit ħ actio. Et gni̾a¬
liter he c locum̃ ht quociens cont̃
naturam terͣa mota pauꝑiem ded̾¬
it. Ioeoꝙ si equus dolote concit᷑ã¬
tus caice petrerit: cessareistam ac¬
cõm. sz eum quiequũ ꝑcussenit

Expanded text:
mulionis, aut si plus iusto onerata quadrupes in aliquem onus euerterit, haec actio cessabit damnique iniuriae agetur.Sed et si canis, cum duceretur ab aliquo, asperitate sua eualicui damnum dederit: si contineri firmius ab alio poterit uel si per eum et si instigatu alterius fera damnum dederit, cessabit haec actio.Et generaliter haec actio locum habet, quotiens contra Naturam fera mota pauperiem dedit: ideoque si equus dolore concitatus calce petierit, cessare istam actionem, sed eum, qui equum percusserit
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑiculo meo credeͣ. ⁊ dicat bncre¬
dis: arbitior locum eẽmãuato.⁊
mandati euiteni. ¶ Si post tredi¬
tam petam mandauero creditor
oorom mandauero tibi ut ei des
in t̾uarr. periculo q meo pecã
fore dicam. ũm puto ome noĩs ꝑ¬
iculum debere ad mandatorem
ꝑtinere. ¶Idem ait situtor man¬
det ouiscipi ur ꝓdan nom̃ qd̾̃ fece¬
rat teni eum mandati .s. quon¬
dampupillo suox curatori eius¬
¶Srmandauo erigendam pecam.
deinde uoluntatem mutauero
dau̾is exigenbam deinde ꝓhĩnsti.
exactamq recepisti: debitorlibe
quis mandauit heres eiꝰ potent¬

Expanded text:
o crede', dicat, 'bene credis': arbitror locum esse mandato et mandati eum teneri.Si post creditam pecuniam mandauero creditorisolutionem, mandauero tibi, ut ei des interuallum, periculoque meo pecuniam fore dicam, uerum puto omne nominis periculum debere ad mandatorem pertinere.Idem ait, si tutor mandet suscipi uel probari nomen quod fecerat, teneri eum mandati, scilicet quondam pupillo suo uel curatori eius.Si mandauero exigendam pecuniam, deinde uoluntatem mutauero,daueris exigendam, deinde prohibuisti, exactamque recepisti, debitor libequis mandauit, heres eius pote
Abbreviated transcription (Latin):
idq tu sciens mandat̃ euiceꝑis
non hebis mandati accõm. qr sͣt¬
mile ÷ qiͣ perdituto petam icres
credidis. M ⁊ siuttius directo maͣ¬
dauit t̾ ut m̃etrici pecam credas.
si obligatur mandati. qiͣ adũsꝰ
bonam fidem mandat ext. ¶Cũ
quidã talem epłam obpsiss ami¬
cosuo. Rogo teut mid̾atũ hẽas sex¬
tililiũ crestentẽ amicũmeñ sĩob
̃ ligabr madati. qr om̃dandi mag̃
hõis ꝙͣ mandandi cã scriꝑta ẽ¬
¶Si quuis mandauit filiof  ta¬

Expanded text:
idque tu sciens mandatum susceperis, non habebis mandati actionem, quia simile est, quasi perdituro pecuniam sciens credideris. sed et si ulterius directo mandauerit tibi, ut meretrici pecuniam credas, non obligabitur mandati, quasi aduersus bonam fidem mandatum sit.Cum quidam talem epistulam scripsisset amico suo: 'rogo te, commendatum habeas Sextilium Crescentem amicum meum', non obligabitur mandati, quia commendandi magis hominis quam mandandi causa scripta est.Si quis mandauerit filio fa
Abbreviated transcription (Latin):
raxusure. E si quis fauose sortem
debere credens. usuras soluit: pot̃ oi¬
tere. nec uidetur iciens indebitum sol¬
uisse. ¶ Indebitum aũ souit accipi¬
Amus non solum si õmo ñ debeatire:
s si per a liquam extẽpcom ꝑpetua¬

Expanded text:
rarum usurae. Si quis falso se sortem rarum usurae. Si quis falso se sortem debere credens usuras solverit, potest condicere nec videtur sciens indebitum solvisse. Indebitum autem solutum accipimus non solum si omnino non debeatur, sed et si per aliquam exceptionem perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
uempnatus repetere potest: quod
extausa tnͣsaccõnis dedit. saneqͥ¬
uem ob̾cam dedit n repeti solet
non uidetur ca secuta cum tͣnsaccõi
non stetur. Cum gͥ repeticõ oritur
accõnis exceptio. ¶ Si qualex ab
inicõ dupli ut quadt pli statuit
accõm ditenoum ÷ iolutum ex fła
eius causa repeti posse. Idera .ic. q̃ guẽ
turam ꝓmisit aliguro ut libera
dem̃ reus tna soluiss. ⁊ põstea ticeuis.¬
zores qͦuina. placuit eum qui postior
guꝑerant. quib ꝑsolutis: tria in de¬
bita persoluta sunt. Idem.
sorti debttã ioluit  supralegitimũ
modum soluit diuus seĩnis ⁊ antoñ.¬
Rrunt quoiureutimur repen qui¬
bem si posse: s sortiimputandum. ⁊
si postea sortem solũit: sortem qͣi in¬
cebitam repeci posses ꝓinde ⁊ si ante
sors fũit soluta usure s̃ lĩmummo¬
oum solute ꝯĩ sor in debita repetłmn¬
turs ouoo si sanl iotuit: poteritdi
tũ dedusti nec exigi possunt. ⁊ solu¬
te repetuntur. qm̃ad futuraꝵ ⁊ usu¬

Expanded text:
ndemnatus repetere potest, quod ex causa transactionis dedit. sane quidem ob causam dedit neque repeti solet non uidetur causa secuta, cum transactioni non stetur. cum igitur repetitio oritur, io et exceptio. Si qua lex ab initio dupli vel quadrupli statuit actionem, dicendum est solutum ex falsa eius causa repeti posse. Idem libro quadrageturam, promiserit aliquid ut liberardeinde reus tria solvisset et postea fideiussores quina, placuit eum qui posteriosupererant, quibus persolutis tria indebita soluta sunt. Idem sortis debitae soluit: sed si supra legitimum modum soluit, diuus Seuerus rescripsit quo iure utimur repeti quidem non posse, sed sorti imputandum et, si postea sortem soluit, sortem quasi indebitam repeti posse. proinde et si ante sors fuerit soluta, usurae supra legitimum modum solutae quasi sors indebita repetuntur. quid si simul solverit? poterit dici tum deduci nec exigi possunt et solutae repetuntur, quemadmodum futurarum usu
Abbreviated transcription (Latin):
putastichi aut pbamphin. ⁊ ꝑiter
duoi dat̾os aut togamaũ denarios
milie. non idem dici pot̾it in repeci¬
tõne ut ꝑtes repetant. qr nec solu̾¬
lectõ ip̃ius creditoris cuiuent solũt.
ut artius repetitõ impediatur.
ticõ ꝓmisisse cũau nentnum fc̃m
sit aut titiz ꝑsona instipulatõe
ꝯprehnsa non sit ⁊ ticõ soluero:
repet̾e a ticõ poterõ. ¶ cumi iter
excipere dẽberem fundum liberum
ꝑ enorem traoror incerti ꝯditam
ut iter michi ꝯcedatur. lp̃.¬

Expanded text:
puta Stichi ‹a›ut Pamphili, et pariter duos datos, aut togam uel denaria mille, non idem dici poterit in repetitione ut partes repetant, quia nec soluelectio est creditoris, cui uelit soluere, ut alteriustio promississe, cum aut neutrum factum sit aut Titii persona in stipulatione comprehensa non sit, et Titio soluero, repetere a Titio potero. Cum iter excipere deberem, fundum liberum per errorem tradidi: incerti condicam, ut iter mihi concedatur.
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝯducendis armam̃tis ne emẽdis
diconis sit magr iste nicħ interẽ.
utrum uber ansuus. ⁊ utrum
extercitoris an alienus. nec cuius
etatis sit interent. sibi mputa¬
turo qui p̃posuit. ¶ Magrm aũ
accipimus ñ solum quem excer¬

Expanded text:
bus conducendis armamentisve emendis: bus conducendis armamentisve emendis: onis sit magister iste, nihil interest, utrum liber an seruus, et utrum exercitoris an alienus: sed nec cuius aetatis sit, intererit, sibi imputaturo qui praeposuit. Magistrum autem accipimus non solum, quem exer
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siꝑsona idonior accedat ad ẽp̃¬
latam. ¶ Proinde siquis accedat
enus p̃cii emptor ⁊ qui lemorib

Expanded text:
et si persona idoneor accedat ad emptlatam. proinde si quis accedat eiusdem pretii emptor, sed qui leuiorib
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possroebas in ħ ut alius usucap̃i¬
at. ⁊ iudicatũ solui satisded̾is. qm̃¬
uis absolutus sis: de dolõ .m. tñ te¬
nebens. ⁊ ita sabino placet. Eui¬
s qui decepit aliqm̃ ut hreditatẽ
ñ ydoneam adnet: de dolo tenebi¬
tur. nisi fortasse ip̃e creditor eral ⁊
solus: tunc enim sufficit contra
erm doli mali excepcõ. Ulp̃.
oc eotm̃ p̃tor naturaie de minorib¬
equitatẽ secutus ꝓposuit .xxu. anͦ

Expanded text:
n possidebas in hoc ut alius usucapiat, et iudicatum solui satisdederis: quamuis absolutus sis, de dolo malo tamen teneberis: et ita Sabino placet.  qui decepit aliquem, ut hereditatem non idoneam adiret, de dolo tenebitur, nisi fortasse ipse creditor erat et solus erat: tunc enim sufficit contra eum doli mali exceptioui decepit aliquem, ut hereditatem non idoneam adiret, de dolo tenebitur, nisi fortasse ipse creditor erat et
Abbreviated transcription (Latin):
Ił ħ edcõtenetur qui tem exfbet᷑ si
arbitratu riroitis pristinam cãmin
dicii non restiͣtuit. ¶ ait p̾torque ue
alienacõ iudicii mutanoi cã fc̃a exͣiͣc
eius qo̾sit̾iam. ¶ alienare intelsr̃
quis alienet huic edco locus non
exͣit. ¶ Si quis alienauit᷑ deinde re-¬
ceꝑit: non tenebitu ħ edcõ. ¶ Qu¬

Expanded text:
hoc edicto tenetur et qui rem exhibet, si arbitratu iudicis pristinam iudicii causam non restituit. Ait praetor: "quaeve alienatio iudicii mutandi causa facta erit": eius quod iam sit. Alienare intellegiquis alienet, huic edicto locus non erit. Si quis alienaverit, deinde receperit, non tenebitur hoc edicto. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
uuier si intem uir dampñ ded̾it
pro tenore legis aquil. iuenitur.
te ꝙ deietit ⁊ ħ casu crua eqi te¬
ta sunt. labͥnegat tecumullam
actom᷑ ee. s gi equttis cuipa fc̃m
ẽẽt cume quitee ane non cum ehͥ
deieterunt ⁊ effudetimi derunt ł de
iter fiet. ł ĩ qͦcensistetur deiectunt
uꝵ effusum quioerit. qñtum ex en ex¬
re dampnum dampnũ datum fc̃m
ueent. ineum qui iͥbi hatau̾it ĩ dũ¬
plum iudĩndaro. ¶Si eo ictu homo

Expanded text:
ulier si in rem uiri damnum dederit, pro tenore legis Aquiliae conuenitteque deiecit et eo casu crura equi fracta sunt. Labeo negat tecum ullam actionem esse, sed si equitis culpa factum esset, cum equite: sane non cum equi deiecerint uel effuderint: 'Unde iter fiet uel in quo consistetur, deiectum uel effusum quid erit, quantum ex ea re damnum datum factumue erit, in eum, qui ibi habitauerit, in duplum iudicium dabo. si eo ictu homo
Abbreviated transcription (Latin):
dempnantanti nrom dauo. ¶Sĩs¬
inis miciente dottino tecie dicetur ĩ
nroitio aditiam aut noxe dedre
Sutmina tum utilitate id pretorẽ
locus sit anuero priuatus dũmo¬
cientib ꝓspicitur non pmuplitis
uiis sturetur. sempet .n. ea loca ꝑ
que inulgo iter solet fieri eandem
seturitatem debent hr̃e. Cetm sia¬
at ⁊ tunc deiectum fuit ⁊ effusuĩ ca
ad huc secretaloca ẽent modo cepit
suspenderetur detioit deiestum ma¬
gis in deri. s ꝙ ouspeniuim decroit:

Expanded text:
m dabo. si seruus insciente domino fecisse dicetur, in iudicio adiciam: aut noxam dedere.' Summa cum utilitate id praetoremutrum publicus locus sit an uero priuatus, dummocientibus prospicitur, non publicis uiis studetur: semper enim ea loca, per quae uolgo iter solet fieri, eandem securitatem debent habere. ceterum si aet tunc deiectum quid uel effusum, cum adhuc secreta loca essent, modo coepit suspenderetur, decidit, magis dei
Abbreviated transcription (Latin):
dam tom sumptuũ s si omtuit do¬
li excepcõm: agere potest de retipien¬
da porcone sumptuum. ¶Intesta.¬
to moriers codituus  predias ua oa
⁊ pr̃iionium snter ureros dixatt

Expanded text:
dam rationem sumptuum. sed et si omiserit doli exceptionem, agere potest de recipienda portione sumptuum. Intestato moriens codicillis praedia sua omnia et patrimonium inter liberos di
Abbreviated transcription (Latin):
¶⁊ parte ueres institutus O ceuor¬
ab eo partem suam petebat. nec ꝑte
sumptuum fc̃or in utem pt̾ateuo¬
lebat. Ques itum: an dou excepco no¬
ceret. sdi. sutirto am̃plius exogat̃¬

Expanded text:
 parte heres institutus causab eo partem suam petebat nec partem sumptuum fact‹o›rum in litem praestare uolebat: quaesitum est, an doli exceptio noceret. respondi, si
Abbreviated transcription (Latin):
palain÷. ⁊ satis ÷ ab eo cui ius age¬
di fuit: cãmeẽ actam. ¶Oresenti
autem uenditori demunicrandu÷.
eum fiat quo mitꝰ denucietur:

Expanded text:
palam est. et satis est ab eo cui ius agendi fuit causam esse actam.Praesenti autem uenditori denuntiandum eseum fiat quo minus denuntietur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad ħ ad astum ne tiuis agat seru¬
his pro quib pͥatislinon lice̾t. sͣ¬
uanda non est. sz omni modo re¬
i. lioenda. ¶ Sianiapitam here¬
ditatem patistiu qu cunicre¬
ditorib ut minꝰ solu̾atur: pac
fum ualiturum est. ES si seru̾
sit qui paciscitur pͥui ꝙ̃ liber¬
tatem ⁊ beregitatem abipista¬
tur᷑. ꝙr sub ꝯdicõne heres script᷑
fu̾at non profuturum pactũ
uindius scribit.

Expanded text:
 adactum ne quis agat seruhis, pro quibus pacisci non licet, seruanda non est, sed omnimodo rescindenda. Si ante aditam hereditatem paciscatur quis cum creditoribus ut minus soltum valiturum est. Sed si servus sit, qui paciscitur, priusquam libertatem et hereditatem apiscatur, quia sub condicione heres scriptus fuerat, non profuturum pactum Vindius scribit
Abbreviated transcription (Latin):
ditatem iuberet. manumisitut
ille sͣiio at bitrio adeat heditatem
id ꝙ fraud̃ulento ꝯsilio fecit: sͣ¬
Iouebitur ab accõne. ¶ ziasfa¬
tul ibero exheredatus peccimiam
cepit pecere: iꝑderi agnouisse pa¬

Expanded text:
tatem iuberet manumiserit, ut ille suo arbitrio adeat hereditatem, idque fraudulento consilio fecerit, summouebitur ab actione. Si a statulibero exheredatus pecuniam petere coeperit, uideri adgnouisse p
Abbreviated transcription (Latin):
legatum dedit. eodem testõita ca¬
uit. ea om̃a que supradar fi̾ if¬
si: ea dari fĩ uolo ab oim hẽde
bonoꝵ uepossore qui mithi erit
⁊̃ iure intestato. ñem que dari ius¬
sero ea ittidẽntur fiant q fidei eiꝰ
imitto. quesitum ÷ suoror centũ-¬
nirali iudõ optinuit an fidĩꝯmis¬
sa ex capite supras cͥpto debeantis.
quis sͥ ab intestato hedes bonoꝵ ue
possõres successuros credat fidĩcom¬
mittere possit: szdiposse. paulus
ñ dtͣat. prouat aute nͨ frõicominis¬
Sa ab intestato data: debrquasi a

Expanded text:
legatum dedit: eodem testamento ita cauit: 'Ea omnia quae supra dari fieri iussi, ea dari fieri uolo ab omni herede bonorumue possessore qui mihi erit etiam iure intestato: item quae dari iussero, ea uti dentur fiantque, fidei eius committo.' quaesitum est, si soror centumuirali iudicio optinuerit, an fideicommissa ex capite supra scripto debeantur. quis sibi ab intestato heredes bonorumue possessores successuros credat, fidei committere possit, respondi posse. Paulus notat: probat autem nec fideicommissa ab intestato data deberi, quasi a
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo retmuit. emancipatus eꝰcep¬
to postea filio . dlob exhedatis pre
pret̾ito uita decefsit. in questĩoe de
inofficõso testõ p̃cedente cã filioꝵ:
pũs intentõ adhucpendet. ꝙ ⁊ si

Expanded text:
ex eo retinuit: emancipatus suscepto postea filio, duobus exheredatis patre praeterito uita decessit. in quaestione de inofficiosi testamenti praecedente causa filiorum patris intentio adhuc pendet. quod si
Abbreviated transcription (Latin):
inter prõnumͦ li bertam si abẽo in¬
uito diũteren liceat stã donõ cepͣatur
cũ inter eos diuortiũ intercedat. ꝑ¬
inde .i. id quod donatũ: he diuortõ
int̾cedente: ac uͥ donatũ ñ fuisset.

Expanded text:
inter patronum et libertam, si ab eo inuito diuertere non licet, facta donatio separatur, cum inter hos diuortium intercedat. perinde enim id quod donatum est habetur diuortio intercedente ac si donatum non fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Set sempnio cũ certo die miptura
ẽet. antetͣ dom̃ reduceretur. tabo¬
leq doͣtis signarentur: donauit
tot auteos. q̃ro an eadem dotio
rata ẽẽt. R. ñ attimũmie dempus
rendo exprimit tcaꝙͥ nisi aũ m̃m

Expanded text:
Seia Sempronio cum certa die nuptura esset, antequam domum deduceretur tabulaeque dotis signarentur, donauit tot aureos: quaero, an ea donatio rata sit. non attinuisse tempus, aerendo exprimi: itaque nisi ante m
Abbreviated transcription (Latin):
cordiam plebs cũ pr̃ib ꝑueturet
⁊ sẽtet̾eres. sibi ce uita ꝯstitu̾et que
iura plebutita uocantur. ¶mox
ꝓlegib placuit ea obsuari iege
ortensia lata. ⁊ ita fcm̃ ÷ ut uiter
plebiscita ⁊ legem sp̃es ꝯstituendi

Expanded text:
cordiam cum patribus perueniret et secederet sibique iura constitueret, quae iura plebi scita uocantur. mox pro legibus placuit et ea obseruari lege Hortensia: et ita factum est, ut inter plebis scita et l
Abbreviated transcription (Latin):
Dandis adici solet᷑ ut quo minꝰ
euicconitei redire ao uenoitorem
non potest: tn non ẽe audiendum
creditorem qui fund uendidit. si
uelit eiufdem rei ex alia cã qõm¬

Expanded text:
dandis adici solet, ut, quo minus euictionem rei redire ad uenditorem non potest, tamen non esse audiendum creditorem qui fundum uendidit, si uelit eiusdem rei ex alia ca
Abbreviated transcription (Latin):
posta. ideꝙ niie possis ⁊ certum est
tur ut pignorib sibi obligatis
quib uelit discͣctis ad suũ mod̾
pignoris p̾cium s̾uare ñ potͦiiss
an debitor liberatꝰ ẽẽt putauit sx
nulla culꝑa creditori imputar pꝰ¬

Expanded text:
posita, ideoque ueniri possit. et certum est tur ex pignoribus sibi obligatis quibus uelit distractis ad suum commopignoris pretium seruare non potuisset, an debitor liberatus esset. putaui, si nulla culpa i
Abbreviated transcription (Latin):
nit̃ma ÷ adici de uie xꝓmiti ꝓferenda
sout ⁊ diem ꝓferre possit ħ qurõ facete
pot ꝓterte aũ contradicentib fitigato
duob argentariis quoꝵ noĩa s ł erart
⁊ fortase pouimus ita frdeiussorib tõ¬
nec egõ peto. necmonõie pẽgitur. l
atepetatur. ¶ Sent omissapena

Expanded text:
t adici de die compromissi proferenda:, ut et diem proferre possit, hoc quidem facere potest: referre autem contradicentibus litiduobus argentariis quorum nomina simul eunt. et fortasse poterimus ita fideiussoribus connec ego peto, nec meo nomine petitur, licet a te petatur. Semel commissa poena
Abbreviated transcription (Latin):
si eͣro unus ex heteb a cuibus
generauter homo legatus: quem
ip̃i elegint noluit consenture ut p̃s¬
tet᷑ quem solui omtub expedierat.
⁊ ioeo conuenti a legatatio iudiad̃
plitris damptiati fuerint. ¶ Item

Expanded text:
io unus ex heredibus, a quibus generaliter homo legatus est quem ipsi elegerint, noluerit consentire, ut praestetur quem solui omnibus expediebat, et ideo conuenti a legatario iudicio pluris damnati fuerint. Item
Abbreviated transcription (Latin):
sticio autemiroitis ꝯuenit tubere rẽ
hereditanam uenire. unam płes ue.¬
⁊ pecuniãque exprecio redactã eimi-¬
non potest exuno iudio res iniudi¬
⁊ cata pro parte ualere in parte non
Xeptionem iegauit testatoꝵ officio
iudicis contietur: ut ex comiumi
pecunia luatur. eam c terat is cuieo

Expanded text:
enit iubere rem hereditariam venire unam pluresve pecuniamque ex pretio redactam ei nunon potest ex uno iudicio res iudicata in partem valere, in partem noneptionem legauerit testator, officio iudicis continetur, ut ex communi pecunia luatur eamque ferat is cui eo
Abbreviated transcription (Latin):
tam hũit gerendi ⁊ ideo negociorum
gestoꝵ ei actio not comp̃etit. talem g̃
diugenciam prestare d quaiem i sũ
isᷤ Eademsunt si duob res legata
sit naii ⁊ hos coniuxit ad societa¬

Expanded text:
am habuit gerendi et ideo negotiorum gestorum ei actio non competit: talem igitur diligentiam praestare debet, qualem in suis rebus. eadem sunt, si duobus res legata sit: nam et hos coniunxit ad societa
Abbreviated transcription (Latin):
eum. dandumm diem cũ ꝯpetenti
cantela ad soluendam ꝑetcurai ã.
Aleque. nł magnũ dampnu emmo
⁊ra modici t̃ꝑts modicum aũ tẽpus.
hic intessigend̾ ⁊: quod post ꝯdep¬
nacõmreis iouitum est. Nauł.¬

Expanded text:
eum, dandumque diem cum competenti cautela ad soluendam pecuniam: neque enim magnum damnum est in mora modici temporis. modicum autem tempus hic intellegendum est, quod post condemnationem reis indultum est.
Abbreviated transcription (Latin):
pue petatur. arbitrana agi debe¬
at lis q tanti estimetur qñtieuui
uł actoris interfũit eam summã
capue pocius qͣm allibi solui. nec̃
oꝑtebit ꝙ forte perreum stec̃it qͦ
minus tota centum capue solue¬
rentur: obłigom fideiussoris au
bitur obligacom iutaꝵ2. ibi
.n. due stipulatões sunt. hic aũ

Expanded text:
a agi debeat lisque tanti aestimetur, quanti eius, uel actoris interfuerit eam summam Capuae potius quam alibi solui. nec oportebit, quod forte per reum steterit, quo minus tota centum Capuae soluerentur, obligationem fideiussoris augbitur obligationi usurarum: ibi enim duae stipulationes sunt, hic autem
Abbreviated transcription (Latin):
eum qui legionemut legiones
cũ suis auxiliis ab imꝑatore cõ
qui ab aliquo num̾o militum
missus est. qrͣ ab excertitu mis¬
sum sit : accipiemus. ¶ ignomi¬
nie causa missum ħ ideo adiec¬
tum est: qm̃ multa gn̾a sunt miiᷤ¬
sionum. Est .n. honesta que em̃i¬
tis stipendiis ut añ ab imꝑatore
indulgetur. ¶ est cãria. que pp̃
ualituronie laborib milice solũ.¬
¶ ẽ ignominiosa. ignominiosa aũ
missio tociens est: quociens isqͥ
mittit sic addioit noĩatim igno¬
dere cur miles mitratur. s ⁊ si
exauctorauit eum .i. insignia de¬
ẽfsicit. lz ñ adoidifs ignominie
causa se eum exauctorasse. ¶ est
⁊ qͣrtum gñs missionis siquis e¬
uitandoꝵ munum cã militiam
les qui lege iulia de adult̾io fuit
scenam prodient infamisẽ
Scena ẽ ut labio difsin̾it que ludo¬
rum faciendoꝵ cã quol loco ubi
quisꝯsistat. moueatur q specta¬
cłm sui p̃biturussit põita in priͣ
pͥuato ue. ut ĩuico. quo tñ loco¬

Expanded text:
eum, qui legionem vel legiones cum suis auxiliis ab imperatore coqui ab aliquo numero militum missus est, quasi ab exercitu missum sic accipiemus. "Ignominiae causa missum": hoc ideo adiectum est, quoniam multa genera sunt missionum. est honesta, quae emeritis stipendiis uel ante ab imperatore indulgetur: e‹s›t causaria, quae propter ualetudinem laboribus militiae soluit: est ignominiosa. ignominiosa autem missio totiens est, quotiens is qui mittit addidit nominatim ignodere, cur miles mittatur. sed et si eum exauctorauerit, id est insignia miefficit, licet non addidisset ignominiae causa se eum exauctorasse. est et quartum genus missionis, si quis euitandorum munerum causa militiam les, qui lege Iulia de adulteriis fuerit scaenam prodierit, infamis est'. scaena est, ut Labeo definit, quae ludorum faciendorum causa quolibet loco, ubi quis consistat moueaturque spectaculum sui praebiturus, posita sit in publico priuatoue uel in uico, quo t
Abbreviated transcription (Latin):
tõe numine s ab amito accepit ⁊ ante.
abuti maximis usuris incetuiudam
pene subicsuntur:. h bona fc̃e accepit

Expanded text:
atione nummos, sed ab amico accepit et ante abuti, maximis usuris uice cuiusdam poenae subiciuntur: hic bona ratione accepit
Abbreviated transcription (Latin):
tͤum usuras: ꝙ si dies eoluente peccuĩe
temꝑe quo negõa gerebat nondumue¬
s̾iat. usuras non debiturum. s diẽ pre¬
tito si ñ nͣtͣuuit rõnb creditoris cuius
negõa gerebat eam pectñtam a sedebitã:
m̃ito usuras boͥne fioei tito pstaturum.
e qͣͣ uiutas debebit indeamus. utt̃ eas
quib aluis toem cieditor sẽnesaib an ⁊¬

Expanded text:
turum usuras: quod si dies solvendae pecuniae tempore quo negotia gerebat nondum venerat, usuras non debiturum: sed die praeterito si non intulit rationibus creditoris cuius negotia gerebat eam pecuniam a se debitam, merito usuras bonae fidei iudicio praestaturum. sed quas usuras debebit, videamus: utrum eas, quibus aliis idem creditor faene
Abbreviated transcription (Latin):
non ea mente peccunia daretur ut
oĩno penes acciprentem maneret:
creditam non ẽẽ. qr ex soluendi tã
magis daretur: qm altiuf obligã¬
or. gͥ sus qui peccuniam hac ꝯdicõe
accepit ut mithi in creditũ daret. ⁊ ac¬
ceptanroedit non fore creditam.

Expanded text:
non ea mente pecunia daretur, ut omnimodo penes accipientem maneret: creditam non esse, quia exsolvendi causa magis daretur, quam alterius obligandi. igitur si is, qui pecuniam hac condicione accepit, ut mihi in creditum daret, acceptam dederit, non fore crediton ea mente pecunia daretur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ttenciam hic pro paciencia accipimtꝰ ⁊
ut qui ꝑhr̃e potui: teneatur si no
tecitfiege aqiie agi potest⁊ banato
inuunato sũo. ¶ Si meũ suũ cum
libeꝵ putares occiois. iege aquir te¬
neb̃is. ¶Cumstramenta aiden¬
cia iesturent duo concunerĩt am¬
intelligatur uͥter ab ittro eueriũs
sit. ¶ Quicumz aliter tuense no
potsent dampñi culpam ded̾int in¬
noxii sumt. llim .n. ui defentere õs
leges ominace iura ꝑmitatms̃
si mñ decendenoi mei tausa lapide ĩ
aoiuarium misero. s non erans:
pͥtereuntẽ pertusto: tẽneͬtor lege
aquir. illum .n. solum qui uim

Expanded text:
entiam hic pro patientia accipimus, ut qui prohibere potuit teneatur, si non fecerit.Lege Aquilia agi potest et sanato uulnerato seruo.Si meum seruum, cum liberum putares, occideris, lege Aquilia teneberis.Cum stramenta ardentia transilirent duo, concurrerunt amintellegitur, uter ab utro euersus sit.Qui, cum aliter tueri se non possent, damni culpam dederint, innoxii sunt: uim enim ui defendere omnes leges omniaque iura permittunt. sed si defendendi mei causa lapidem in aduersarium misero, sed non eum, sed praetereuntem percussero, tenebor lege Aquilia: illum enim solum qui uim
Abbreviated transcription (Latin):
it pretor quod mẽtus causa gestu
ent: ratum non bebo . Glim̃ cãgestũ¬
instantis uł futuri ꝑituu cã mentis
treproatõ. s postea decracta ÷ uis men¬
tu quo fi iudetur. Paut.¬

Expanded text:
it praetor: 'Quod metus causa gestum erit, ratum non habebo'. olim instantis uel futuri periculi causa mentis trepidatio. sed postea detracta est uis mentu quoque fieri uidetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ł. xxuiii. scrbit. Ait a met illatum
accipienxum .i. sullatus ÷ timor aba¬
lico.: ¶ Aeniz tractat si fund̾ meũ de¬
relinquer audito ꝙ quis cum armiᷤᷤ
ueniret. an huic edcõ iocus sit Et re¬
festͣ labionem existimare edcõ locinn
ñ eẽ. ⁊ unde ui int̾dcm̃ cessare. qm̃ ñ ii¬
iũ deiectus quiterci ñ exspͥtaui: s ꝑ
fugi. aliter atꝰ postea qm armati mͣ¬
gͥtẽssi sunt tunc decessi: huic edcõ lo.¬
tum fore. ¶ toem ait ⁊ si forte adhibi¬
ta manu in meo solo ꝑuimedifices
⁊ interdc̃m qd̾̃ui aut clam ⁊ ħ edc̃m
uertendum ÷ autẽ ꝙ precqr ħ edc̃o gnͣa¬
liter ⁊ mrem loquit᷑ necadicit a qͣuo s̃¬
gestum. Et icõ siue singulans sit ꝑso¬
na ea que metũ intulit. ut ppłs ut cilm¬
a. uł collggm ia torpus: huic edcõ lotꝰ
ent. E e licetuim ftãm a quocum
p̃tor complectatur: elegant̾ tñ pomp̃
ait si quo magis tedeui hostium ⁊
latronum. ut ppłi tuerer. uł libera¬
rem aliqum ate accepero. ia te obli

Expanded text:
 octavo scribit. ait enim metum illatum accipiendum, id est si illatus est timor ab aliquo. denique tractat, si fundum meum dereliquero audito, quod quis cum armis veniret, an huic edicto locus sit? et refert Labeonem existimare edicto locum non esse et unde vi interdictum cessare, quoniui deiectus, qui deici non expectaui sed profugi. aliter atque si, posteaquam armati ingressi sunt, tunc discessi: huic enim edicto locum facere. idem ait, et si forte adhibita manu in meo solo per uim aedifices, et interdictum quod ui aut clam et hoc edictum uertendum autem, quod praetor hoc edicto generaliter et in rem loquitur nec adicit a quo gestum: et ideo siue singularis sit persona, quae metum intulit, uel populus uel curia uel collegium uel corpus, huic edicto locus erit. sed licet uim factam a quocumque praetor conplectatur, eleganter tamen Pomponius ait, si quo magis te de ui hostium uel latronum uel populi tuerer uel liberarem, aliquid a te accepero uel te obli
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝑs edc̃m uidetur. g̃msi proditus eẽt:
qui quid pro comꝑto stupro acceperũt.
⁊ gestũz maio more ⁊ p̃torñ respict
bic accepit. metu mortis islato ¶ Siis
accipiat peccuniam qui instĩa status
liber ꝓnunctiari non possim. ¶ O side¬
oit ne stuprum paciatur uir seu młr
inse quis ueritus sit an in lib̾is suis c̃.¬

Expanded text:
 edictum uidetur, quoniam si proditus esset, , quod pro conperto stupro acceperunt.  est malo more, et praetor non respicit, m, quod hic accepit metu mortis illato. Si is accipiat pecuniam, qui instrumenta status liber pronuntiari non possum. Quod si dederit ne stuprum patiatur uir seu muliin se quis ueritus sit an in liberis suis, c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si quis in ꝯpulsus aliquio fec̾it: ꝑ ħ
edcm restituitin ¶s uim accipimus
atrocem. ⁊ eam que adinsus bouos mo¬
res fiat. non eam qm̃ magis tratus rec¬
te intuuit .s. iure licitõ ⁊ iure honoris
quem sustinet. Cet̾msipiniuam
quid fecit popłi romani magr̃atus. ⁊
ꝑuince preses: pomponius sciibit he
Ucm̃ locum hr̃e. si forte inquid mor¬
tis aut ũberum t̾rore. petcuniam ali-
libet timorẽ: s maioris mali. Daiꝰ¬

Expanded text:
t si quis ui compulsus aliquid fecit, per hoc edictum restituitur. Sed uim accipimus atrocem et eam, quae aduersus bonos mores fiat, non eam quam magistratus recte intulit, scilicet iure licito et iure honoris quem sustinet. ceterum si per iniuriam quid fecit populi Romani magistratus uel prouinciae praeses, Pomponius scribit hoc edictum locum habere: si forte, inquit, mortis aut uerberum terrore pecuniam aliculibet timorem, sed maioris malita
Abbreviated transcription (Latin):
itiͣus sempnio fimoum pignori de¬
dit᷑. ⁊ eundem fund̾ postea gaio seio
soubum snigut. Quero anuen¬
dicõne intposira ns pignoris ex¬
tinctum sit. ac ꝑ ħ tus sotũ emp¬
cõnis apud ansłos ꝑmansit. mod̾.¬

Expanded text:
itius Sempronio fundum pignori dedit et eundem fundum postea Gaio Seio solidum singulis. quaero, an uenditione interposita ius pignoris exstinctum sit ac per hoc ius solum emptionis apud ambos permanserit. Mod
Abbreviated transcription (Latin):
bitor a creditore petat ut ei ꝑmittat
pignus uendere iniomagis satisfa¬
tiat: añ caucõm acciꝑe ab eo quirẽ
empturus ent ut ptecium reiuie¬
oite usq ad sũmam debiti credi.¬
tori soluatur. ¶uenditonis aut̃
appellonem gnaliter ut srlega

Expanded text:
bitor a creditore petat, ut ei permittat pignus vendere, quo magis satisfaciat, ante cautionem accipere ab eo, qui rem empturus erit, ut pretium rei venditae usque ad summam debiti creditori solvatur. Venditionis autem appellationem generaliter a
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ent qͥrenoum quin recteuẽdat
si płis uendedit qͣm icestit credi¬
tor.: Non uidetur ꝯsensisse tredi¬
tor nciente eo debitor remuendi¬
ebat ubiq ꝓignus sͥ dutare ¶Set
Si subscrplit forte intabut ep̃¬
cõnis sensisse uidetur nͥ manitẽ
appeat deceptũ eẽ quod obsetira¬

Expanded text:
n erit quaerendum, quin recte uendit, si pluris uendiderit, quam concessit creditor. Non uidetur autem consensisse creditor, si sciente eo debitor rem uendiebat ubique pignus sibi durare. sed si subscripserit forte in tabulis emptionis, consensisse uidetur, nisi manifeste appareat deceptum esse. quod obser
Abbreviated transcription (Latin):
ncuntur. ¶ Si debitor forteꝯ cestã
uendnõne desient possidere ⁊ no¬
litts possor uenderet an duret pig
debitori a quo is ypothetam acce¬
pit concestit creditoruendere: dd̾
÷ nocere ei exceptom. ¶Ssi intra
amnumaut bieninum ⁊tessit cre¬
debitor.
ditoruenrere. post ħ temꝑis ueden¬
donon anfeit pignꝰ creditor. ¶ Sic

Expanded text:
untur. Si debitor forte concessa uenditione desierit possidere et nouus possessor uendiderit, an duret pigndebitori a quo hypothecam accepit, concessit creditor uendere, dicendum est nocere ei exceptionem. Sed si intra annum aut biennium consenserit creditor uendere, post hoc tempus uendendo non auf
Abbreviated transcription (Latin):
rito acceptũ feratur dotis. stituiẽde
cã. ¶ Si a debitore mls sub iditõe
p̾set debitor s oluendo eẽdelient mmi¬
Sis ꝑnulũ ad mlrem ꝑtiñe placet.
cutui eo temꝑe quo exigere ñ pot᷑¬
it ꝙ si iamtunc debitor cum sub
dicione promiteret soluendo non
fuit ꝑiculum utriẽe. ꝙ sciens tale
nomen setutus underetu qualem¬

Expanded text:
rito acceptum feratur dotis constituendae causa. Si a debitore mulieris sub condicione posset, debitor soluendo esse desierit, magis periculum ad mulierem pertinere placet: cutum eo tempore, quo exigere non poterit. quod si iam tunc debitor, cum sub condicione promitteret, soluendo non fuerit, periculum uiri esse, quod sciens tale nomen secutus uideretur, quale
Abbreviated transcription (Latin):
xaest. ¶ Quociens aũ er̃ne accepto
fert debitori. dotsꝯ flituende ta. si qui¬
sequecur. ntsi forte oic accepto tulit
ut uelit młri intotum dotiatũ. tũc
n. tredd̾ ÷ ur̃eui manuaceptum a

Expanded text:
est. Quotiens autem extraneus accepto fert debitori dotis constituendae causa, si quisequetur: nisi forte sic accepto tulit, ut uelit mulieri in totum donatum: tunc enim credendum est breui manu acceptum a
Abbreviated transcription (Latin):
bo ꝑuenint. petiuo eis nonadeptõ
im eadem comuncone ꝑtnametit
itares modecur ut siqua ex rebus.
corꝑalib neuro indotem tp̃r suitu¬
tis datis extitint: indeatitur nata¬
supsit distĩ guend̾ arbit᷑
caftratꝰ fĩnt nec ne. ut in castratodi¬
tas dotem ñ eẽ ineo qui castratus

Expanded text:
erint peculio eis non adempto et in eadem coniunctione permanserint, ita res moderetur, ut, si quae ex rebus corporalibus velut in dotem tempore servitutis datis exstiterint, videantur ea tanubserit, distinguendum arbitror, castratus fuerit necne, ut in castrato dicas dotem non esse: in eo qui castratus
Abbreviated transcription (Latin):
ebitor mltis iussues pettãm uriaͭ
exptomnnt. deinde intͣ acceptae
atiiiussutułtis fecit res młriꝑi
it ħ quo modo accipitn᷑ utrũ do¬
tis noie an⁊ si aua excã: ⁊ uidetur
de eo debitõre dcm̃ qui dotis noĩe ꝑ¬
misit. illud ad huc subest utrũ
atite nupcias anp̃ nupcias id
detur: tiam si secutis intpciis id
fc̃tiͫ÷ do̾te iat cotstituta. tnani¬

Expanded text:
ebitor mulieris iussu eius pecuniam uiro expromisit, deinde uir acceptam eam iussu mulieris fecit. res mulieri perit. hoc quomodo accipimus? utrum dotis nomine an et si alia ex causa? et uidetur de eo debitore dictum, qui dotis nomine promisit. illud adhuc subest, utrum ante nuptias an post nuptias id detur. nam si secutis nuptiis id factum est, dote iam constituta mari
Abbreviated transcription (Latin):
in mertibi dampsi ded̾int ⁊ furc̃
fecint non teneor tibi ex ioucto: &
noxau accõne. ¶ Si hõmtibrioca¬
uero ut hẽas inraberna ⁊ is furtũ
tetent. dubitanpt̃ utrum ex cõ¬
ducto accio fufficrat qĩ sit ionge

Expanded text:
i mei tibi damnum dederint uel furtum fecerint, non teneor tibi ex conducto, sed noxali actione. Si hominem tibi locauero, ut habeas in taberna, et is furtum fecerit, dubitari potest, utrum ex conducto actio sufficiat, quasi longe
Abbreviated transcription (Latin):
et de dampno ab aliquo dato agi ẽ
eo non posse nut ãit qͣ .n. custodra
ꝯsequi potuit. nec dampnum inu-¬
na abano dan posuit: S marteil
incerdum eẽ posse ait sũ custodĩ¬
re potuit ne dampnum daretur
sũ ip̃e cuͣstos dampñ dedit. que sir̃a
marcelli probanda. Paut

Expanded text:
ed de damno ab alio dato agi cum eo non posse Iulianus ait: qua enim custodia consequi potuit, ne damnum iniuria ab alio dari possit? sed Marcellus interdum esse posse ait, siue custodiri potuit, ne damnum daretur, siue ipse custos damnum dedit: quae sententia Marcelli probanda est
Abbreviated transcription (Latin):
¶pri c̃locatori oꝑ ꝯ ꝓbaret᷑ uia¬
liqua opus sumptum: detrimẽ¬
tum adiocatorem ita ꝑgnet. si ta¬
mercedem accipere debet: siꝑeum ñ
st̾etit quõminꝰ oꝑas pret. ¶adĩtosa¬
ti quo si peos non stent quompꝰ¬

Expanded text:
 locatori opus probaretur, ui aliqua consumptum est, detrimentum ad locatorem ita pertinet, si tamercedem accipere debet, si per eum non stetit, quo minus operas praestet, Aduocati quoque, si per eos non stet
Abbreviated transcription (Latin):
ror marito suo pectãm donauit.
matito ex peccã sibi donata aũ i.
nõe locuplecõr esfcus cũ peccã mli̾¬
.n. q̃timꝰ quid deducto ete alieno li¬
bum hẽat: s quid ex re młris pos¬
sideat. solũ .n. sẽpatui ħ abͥ eo tlł
res donatu est. ꝙͣ si res mltis ꝑ maͬ.¬
net ⁊ uẽdicare directo pot̃ ⁊ eritde.¬
sior ca uin si ea pectã qͣtenꝰ res srã¬
ler ñ ultra io t̃m qd̾ donatũ est cõ¬
dicatur. qͣm si dotis iudõ ouentat᷑.

Expanded text:
or marito suo pecuniam donauit: maritus ex pecunia sibi donata aut mobnatione locupletior effectus, cum pecunia mulieenim quaerimus, quid deducto aere alieno liberum habeat, sed quid ex re mulieris possideat. solo enim separatur hic ab eo, cui res donata est, quod ibi res mulieris permanet et uindicare directo potest: et erit deterior causa uiri, si ei pecunia quatenus res ualet, non ultra id tamen quod donatum est, condicatur, quam si dotis iudicio conuenia
Abbreviated transcription (Latin):
nlut indulgẽcia.Xx ad expedien
das res meas que sũma michi ẽ¬
misnata sub ea conditõe ut si ꝑ
me meosq mores quid stet̾it quo
tua. ł repudiũ tibi oñulla qͥrela mi¬
iisla dilõne spondeo. q̃ro an si eade
ticta marito suo repudiũ misitpe
ꝓposita si cõndo eiꝰ ext̾iãt: peti pse

Expanded text:
uiginti ad expediendas quasdam res meas, quae summa mihi numerata est sub ea condicione, ut, si per me meosque mores quid steterit, qutua uel repudium tibi sine ulla querella miulla dilatione: spondeo'. quaero, an, si eadem Titio marito suo repudium miserit,proposita, si condicio eius exstitit, peti posse,
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ põstone plena ꝓprietas regͥꝑ
tator iusserit ut u̾es reficeret infuła
cuiꝰ usumtit̃m legauit: potest teͣ¬
tuarius extestõ agere ut hes refic̃et᷑

Expanded text:
bonorum possessione plena proprietas pietatis tator iusserit, ut heres reficeret insulam, cuius usum fructum legavit, potest fructuarius ex testamento agere, ut heres refice
Abbreviated transcription (Latin):
diuente manto uxores duci p̾sẽ
estut si amiu̾t dignitatem ixor
ee incipiat. Marẽ.
tronus non potest. AIp̃
ut utorem eam ducat. O at̾ͦ.¬

Expanded text:
vidente marito uxores duci posse.est, ut, si amiserit dignitatem, uxor esse incipiat. Marciantronus non potest: Vlpiaut uxorem eam ducat. Ga
Abbreviated transcription (Latin):
bñtem: utrorem ducere ñ pof. qmͣins
sponsare non ꝓheatur ita .s. ut si pꝰ
oftm depostum nolu̾it mlr̃ nupcias
Shetere: liceat ei ħ facere ani tmmo¬
coredoitis quas acceꝑit. ¶ uet̾em ip̃o¬
dam inꝑuiita qm quis agiꝑinis¬
trat urorem ducere non potest. dos
data. non sit caduca. ¶ Qui in ꝓuiti¬
ca aliquid aometistrat in ea ꝓĩ¬

Expanded text:
habentem uxorem ducere non potest, quamvis sponsare non prohibeatur, ita scilicet, m depositum noluerit mu lier nuptias contrahere, liceat ei hoc facere arris tantummodo redditis qu‹a›s acceperat. Ueterem sponsam in prouincia, qua quis administrat, uxorem ducere potest et dos data non fit caduca. Qui in prouincia aliquid administrat, in ea
Abbreviated transcription (Latin):
iniquis pondib accepiss ut ĩmodo
me faueret. t emptorcͥtum scͥpt sit
a uenbitore pondibz minorib poni¬
poñ ait posse diciuenditorem sibi
qua content ẽẽ possit. Hero.

Expanded text:
iniquis ponderibus accepisset, ut in modo me falleret, uel emptor circumscriptus sit a uenditore ponderibus minoribus, Pomponius ait posse dici uenditorem sibi qua contentus esse possit. 33
Abbreviated transcription (Latin):
idemexistimauunt. ¶Si quitm¬
munem locum morti mtułit
an religiosũ fec̾it uidend̃ . ⁊ sane
ius inferendi in sepulcrũ iue um¬
cuiq in soltoum ipetit. locũ autẽ
purum alter ñ potest facere reli¬
igiosum. trebacius aũ ⁊ labio ꝙ̃ ꝙͣ
putant ñ ẽẽ locũreligiosũ fcm¬

Expanded text:
idem existimaverunt. Si quis in communem locum mortuum intulerit, an religiosum fecerit videndum. et sane ius quidem inferendi in sepulchrum unicuique in solidum competit, locum autem purum alter non potest facere religiosum. Trebatius autem et Labeo quamquam putant non esse locum religiosum fac
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ait mela ita demum ꝑosse: siioͦlũ
eius comiunẽsit. ¶Siiroitum
sasit relicta: uaiebit utiꝙ ⁊ cet̾aꝵ
gi deea re que moiuisa mansit.
Sicut autem iplius rei diuisio ue
tit. conieguetut. Si non tumipso
socio agat᷑s: climherere socii:la¬
bio recce existimat impensas ⁊ tͥ¬
tus a desutictoperceptos uenire.
plane titus arte ꝑcepti txͣ res cõis
set ux eumptus antea fꝙm coroi.¬

Expanded text:
 ait Mela ita demum posse, si solum eius commune sit. Hoc iudicium sa relicta sit, ualebit utique et ceterarum agi de ea quae indiuisa mansit. Sicut autem ipsius rei diuisio uencerit, consequatur. sed si non cum ipso socio agat, sed cum herede socii, Labeo recte existimat impensas et fructus a defuncto perceptos uenire. plane fructus ante percept‹i›, quam res communis esset, uel sumptus ante facti
Abbreviated transcription (Latin):
inhiis dampꝰnum datum fmue
3 su quideo nomine aut abeze au¬
cuis qcoꝵ aut ad eumꝑuenit exre
cõi. ¶ Si quio ipsisine dolõ. m.. inter
se pepigint. id in primis ⁊ ta ħ iu¬

Expanded text:
in his damni datum factumve est sive quid eo nomine aut abest alicui sociorum aut ad eum pervenit ex re communi. Si quid ipsi sine dolo malo inter se pepigerunt, id in primis et
Abbreviated transcription (Latin):
onediscessimisit utalitñiocus fu¬
tͣus quod datur depr̃acioitim quoci¬
ens coũis ẽẽ desiit ¶ siune aũ locãdo
fund̃ coũemsũ colend̃ de fũdo cõi
quid sociꝰ ꝯsecutus sit  .di. indõte¬

Expanded text:
one discessum est, utili tamen locum futurum, quod datur de praestationibus, quotiens communis esse desiit. Siue autem locando fundum communem siue colendo de fundo communi quid socius consecutus sit, co
Abbreviated transcription (Latin):
spacio tritib uterabr: cum ea tep¬
is inteit Apedo iudicatis diloem dare
ni lucrũ afferre debeat. ¶ Itmii qͦ
iudiciis que nons unt arbitna nec
hereditatis aut pece usura noiatim
relicta non sit nichomiꝰ debeatur.u
pita siquis rogetur pest mortem
qucguid ex bonis suꝑer̃ ticio resti¬
tuere. ut n ea que fide uona drtmn¬

Expanded text:
spatio fructibus liberabitur, cum ea temporis intercapedo iudicato dilationem dare, non lucrum adferre debeat? In his quoque iudiciis, quae non sunt arbitraria nhereditatis aut pecuniae usura nominatim relicta non sit, nihilo minus debeatur. ut puta si quis rogetur post mortem suam quidquid ex bonis supererit Titio restituere: ut enim ea quae fide bona demi
Abbreviated transcription (Latin):
et ei permittitur arrogare quitu
arrogatur. ne forte eumideo arrogi
ne tbes ieddat. ¶Item inquienb
ne forte tinpis ca anogandi sb̃st.
Sox oumtarat pupillõ ꝑmitte¬

Expanded text:
ec ei permittitur adrogare, qui tis sit qui adrogatur, ne forte eum ideo adroget, ne rationes reddat. item inquirendum est, ne forte turpis causa adrogandi subsit. Eorum dumtaxat pupillorum
Abbreviated transcription (Latin):
3.nec: in potestate tutoꝵ ⁊ finire
tuteiam ⁊ siostiticõm aparente
scam extinguere. ¶Et primum qͥ¬
dem excuciertoũ ertc mie facirita¬
tes pupilli suit: ⁊ enis qui adopta¬
re esi uoluit. ut estimetur ex oꝑaci¬
one eaꝵ ans alubris acopcõ posdit
pupulo intelligi. ¶ sem̃cuiꝰ utte
sit is qui uelit pupillũ redige ꝑu¬
pillum in tamiliam suam. ¶ Ger¬
tio trꝰ demiũ etatis sit. ut estutiet᷑
an melius sit de lib̾is procreandis
cogitare eum qͣm ex auena fami-¬
lia q̃mqm̃ redigere in pot̾atẽ suam.
Pretea uidenoum÷ annon debeat ꝑ¬
mita ei qui uel unum hebit uł płes
liberos acoptare alium. ne auten
iloꝵ quos ex iustis nuꝑtiis ꝓcre¬
at̾ut diminuatur sͣ p es ꝑ ꝙ unus¬
quisq lireroꝵ obsegino ꝑiat sibi
aut qui acoptatus tuit miꝰ ꝑtici¬
pat ꝙͣ dignum erit eumꝯseqm.
¶INterdum ⁊ diciorem ꝑmidatur ad̃¬
optare pauꝑiori siuite eius sobri¬
etas clarasit. ux affectõ honesta nͦ

Expanded text:
et in potestate tutorum et finire tutelam et substitutionem a parente factam extinguere. Et primum quidem excutiendum erit, quae facultates pupilli sint et quae eius, qui adoptare eum uelit, ut aestimetur ex comparatione earum, an salubris adoptio possit pupillo intellegi: deinde cuius uitae sit is, qui uelit pupillum redigere in familiam suam: tertio cuius idem aetatis sit, ut aestimetur, an melius sit de liberis procreandis cogitare eum quam ex aliena familia quemquam redigere in potestatem suam. Praeterea uidendum est, an non debeat permitti ei, qui uel unum habebit uel plures liberos, adoptare alium, ne aut illorum, quos iustis nuptiis procreauerit, deminuatur spes quam unusquisque liberorum obsequio paret sibi, aut qui adoptatus fuit minus percipiat quam dignum erit eum consequi. Interdum et ditiorem permittetur adoptare pauperiori, si uitae eius sobrietas clara sit uel affectio honesta nec
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑturatorem abiente uñs satnta¬
cõne᷑ releuareuen. litr̃as fuae ad
aosisariũ dirigere debebit. quib
significet quem adũsus eum ꝓ¬
turatorem ⁊ in quatã fecit᷑ rãtu
se hĩturum qõsumeo actum sit.

Expanded text:
uratorem absentem dominus satisdatione releuare uelit, litteras suas ad aduersarium derigere debebit, quibus significet, quem aduersus eum procuratorem et in qua causa fecerit, ratumque se habiturum quod cum eo actum sit:
Abbreviated transcription (Latin):
eo s̾uo: non deducam ro gõ posteã
debere mcep̃it᷑ ex quo aꝑet homis
eiꝰ pecinii quod apud me reman¬
sit ad postior iͣ femꝑis ꝯtractus:
ꝑtinere non debere. Elor pt unus

Expanded text:
 non deducam id, quod postea mihi debere coeperit. ex quo apparet onus eius peculii, quod apud me remanserit, ad posterioris temporis contractus pertinere non debere. Florentinus
Abbreviated transcription (Latin):
positi de peculio. qmuis nichil
pri filiꝰ gebeat ⁊ k .x. debeat teneat:
nichomagis tamen patrem dãp¬
nandum existimauit . si nunũ
pretea pecinium sit. hanci. pe¬
cuuo: mime dubitanouant. pu¬
tari non oportere itaz ad exhibẽ¬
oum agere me. ⁊ exhibitam uen¬
dicare me debere ¶Si miptura
filiofam̃. eotis noie certam peciĩ¬
dõte cũ pre. utrsi ne tota ꝓmictio.¬
ne. an deducto eo quod pri tuius
terte ⁊ si exꝓmissione cum ea aga¬
tur excepcõne cou. m tuen se pꝰ¬
ses. ¶Stichuis ħt in pecuuo pã¬
d dño .uͭ. giagatur stichi noĩe

Expanded text:
positi de peculio. quamuis nihil patri filius debeat et haec decem teneat, nihilo magis tamen patrem damnandum existimauit, si nullum praeterea peculium sit: hanc enim peculio minime dubitandum ait computari non oportere. itaque ad exhibendum agere me et exhibitam uindicare debere. Si nuptura filio familias dotis nomine certam pecunidote cum patre, utrumne tota promissione an deducto eo, quod patri filius certe et si ex promissione cum ea ageretur, exceptione doli mali tueri se posset. Stichus habet in peculio Pamd
Abbreviated transcription (Latin):
iturum art ¶si sticho pecuuum le¬
gͣatu eͣeͤ ꝓponatur. qui certes i ex
testamentõ agat: cogendꝰ non ÷
eiꝰ ꝙ uicariꝰ suus d. aliter qͣm ex
petuuo ip̃iꝰ deduccom pati. alio¬
quin: tutuꝵ ut sitĩndẽm incaris
uno dẽbeat: ipe nicħ̃ in peculium
hre intelligͦatur. quod certe ÷ absur¬
dum. ¶ Seruo quem tibi uembide¬
ram: pecuniam tredioi. quesitum ÷
anita michi inte accio de pecuuo
dan debeat: ut deducatur id quod
apud me ex eo remansit. quod qui¬
dem mĩme ueꝵ÷ nec interent intͣ
annũ pꝰ qm̃ uendid̃im an postea
expiar. nam cetis quidemn qui tc̃¬

Expanded text:
pariturum ait, si Sticho peculium legatum esse proponatur: qui certe si ex testamento agat, cogendus non est eius, quod vicarius suus debet, aliter quam ex peculio ipsius deductionem pati: alioquin futurum, ut, si tantundem vicarius domino debeat, ipse nihil in peculio habere intellegatur, quod certe dum. Seruo quem tibi uendideram pecuniam credidi: quaesitum est, an ita mihi in te actio de peculio dari debeat, ut deducatur id, quod apud me ex eo remanserit. quod quidem minime uerum est, nec interit, intra annum quam uendiderim an postea experiar: nam nec
Abbreviated transcription (Latin):
Aeculium nascitur. crescit decrescit.
moritur. ⁊ idõ eleganter pomp̃
fronto dicebat. peculiũ simue
ee homim. ¶ Quomodo a ũ peculi¬
um nascitur quesitũ ÷ ⁊ ita uetes
distingũt. si id adquilunt s̾uus
quod dñis ncte non ht̃ prestare: Id
ee pecuuum. si uͦ tunicas ant ali¬
quro simne qd̃ ei dñs ncc̃e dnĩs¬

Expanded text:
Peculium nascitur crescit decrescit moritur, et ideo eleganter Papirius Fronto dicebat peculium simile esse homini. Quomodo autem peculium nascitur, quaesitum est. et ita veteres distinguunt, si id adquisiit servus quod dominus necesse non habet praestare, id esse peculium, si vero tunicas aut aliquid simile q
Abbreviated transcription (Latin):
retur nunc non sit: nitħominus te¬
neat consticutum. qr retrorsum se¬
ħ accõ refeit. pinde temꝑan accõe
obligatum ꝯstituenͣdo celsus⁊ iul
scribunt tem debere. lzpost consti.

Expanded text:
retur, nunc non sit, nihilo minus teneat constitutum, quia retrorsum se actio refert. proinde temporali actione obligatum constituendo Celsus et Iulianus scribunt teneri debere, licet post consti
Abbreviated transcription (Latin):
tus quo inpristinum statũ iesti¬
tuitur. ꝙ si idtemplis preciert
ut seruitus amittatur: renoua.
sa÷ uicinus ꝓtoximus uiam

Expanded text:
tus quoque in pristinum statum restituitur: quod si id tempus praeterierit, ut seruitus amittatur, renouareest, uicinus proximus uiam