comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicentir Quoduult faciat non peccat sinubat :÷ et si acceperis uxorem̃ non
peccasti & sinupserituirgo non peccat : Hinccerte iamdubitare sas non est:
nuptias noneẽ peccatum : Nonitaq: nuptias scđmueniam concedit apłs:
Namquis ambigat absurdissime dici non eos peccasse quibus ueniadatur sed
illum concubitum secundum ueniam concedit quifit ꝑ incontinentiã nonso¬
la causa procreandi & aliquando nulla causa ꝓcreandi quẽ nuptiae fieri non¬
cogunt sedignos cunt cum ꝑ petrunt: si tamen nonitasit nimius ut ipediat
quae seposita essedebent temporrordinandi. Nec inmutetur in eum usum
quiẽ contra naturam: De quo apłs tacere non potuit : cum decorruptelis ni¬
nis inmundorum & impiorum hominum loqueretur: Concubitus enĩ neces¬
sarius causa generrndi inculpabilis etsolus ipsenuptialis est: ille autem qui ul

Expanded text:
dicentis: quod uult faciat; non peccat, nubat, et: si acceperis uxorem, non dicentis: quod uult faciat; non peccat, nubat, et: si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit uirgo, non peccat. hinc certe iam dubitare fas non est nuptias non esse peccatum. non itaque nuptias secundum ueniam concedit apostolus - nam quis ambigat absurdissime dici non eos peccasse, quibus uenia datur? — sed illum concubitum secundum ueniam concedit, qui fit per incontinentiam, non sola causa procreandi et aliquando nulla causa procreandi, quem nuptiae non fieri cogunt, sed ignosci inpetrant: si tamen non ita sit nimius, ut inpediat quae seposita esse debent tempora orandi, nec inmutetur in eum usum, qui est contra naturam, de quo apostolus tacere non potuit, cum de corruptelis nimis inmundorum et inpiorum hominum loqueretur. concubitus enim necessarius causa generandi inculpabilis et solus ipse nuptialis est. ille autem, qui ultra
Abbreviated transcription (Latin):
tam quã non ementes Et quiutuntur hocmundo tamquã non utantur
Preterit figurahuius mundi: Volo uos sinesollicitud ineesse: Dein de subuin¬
git : Quisineux oreest cogitat ea que s untdni : quomodo placeatdno: Quiau¬
tẽmatrimonio coniunctus est cogitatquȩ sunt mundi : quomodo placeat
uxori et diuisa est Mulier innupta : et uirgoquȩ innupta est: sollicita estea
quȩ sunt dni : ut sit scã ec corporeec spu : Quȩ au tenupta est : sollicita est quȩ sunt
mundi quomodo placeatuiro : Vndemi hiuidetur hoctempore soloseos
qui senon continent coniugari oportere : secundum illam eiusdem apłisen
tentiam quod si senon continent nubant. Melius estenĩ nubereqũã uri:
Necipsis tamen peccatum sunt nuptiae quȩ si in comparatione fornicationis
erigerentur minus peccatum essent quã fornicatio : sed tamenpeccatum
cẽnt᷑: Nuncaut̾e quid dicturi sumus aduersus euidentis simam uocem apli

Expanded text:
tamquam tamquam praeterit enim figura hujus mundi. Volo vos sine sollicitudine esse. Deinde subjungit: Qui sine uxore est, cogitat ea quae sunt Domini, quomodo placeat Domino. Qui autem matrimonio conjunctus est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori. Et divisa est mulier innupta et virgo: quae innupta est, sollicita est ea quae sunt Domini, ut sit sancta et corpore et spiritu; quae autem nupta est, sollicita est quae sunt mundi, quomodo placeat viro. Unde mihi videtur hoc tempore solos eos qui se non continent, conjugari oportere, secutentiam: quodsi se non continent, nubant; melius est enim nubere quam uri. Nec ipsis tamen peccatum sunt nuptiae, quae, si in conparatione fornicationis eligerentur, minus peccatum essent quam fornicatio, sed tamen peccatum essent. nunc autem quid dicturi sumus aduersus euidentissimam uocem apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
propter dipopulum ꝓpagandũ Perquem e ꝓphetaretur et nasceretur
princeps et saluator omnium populorũ debuis se scõsisto non propter
expetendo sed propter aliud necessario bononuptiarum : Nunc uero cũ
adineundam scam̃ et sincerã societatem undiq ex omnib: gentib: copia spi¬
ritalis cognationis exsuper& : etiam propter solos filios conubia copula recu¬
pientes ut ampliore continentia e bono potius utantur. ammonendi sunt
dum taxat in carita tedecor depuro : et conscientiabona ecfiden inficia
multocitius ciuita sdĩ compleretur : & acceleretur terminus scłi: Quid enĩ
aliudhortari apparet apłm ubiait Cum indeloqueretur uellem om̃s es¬
sesicut meipsum: Autillo loco : Hocautem dico fr̃s tempus breueest : Re¬
licum est Ethiquihabnent uxores tamquã nonhabentes sint et quiflent
tamquã non flentes Eqquigaudent tam quã non gaudentes. Et quiemunt

Expanded text:
propter dei populum propagandum, per quem et prophetaretur 25 et nasceretur propter dei populum propagandum, per quem et prophetaretur 25 et nasceretur princeps et saluator omnium populorum, uti debuisse sanctos isto non propter se expetendo, sed propter aliud necessario bono nuptiarum; nunc uero, cum ad ineundam sanctam et sinceram societatem undique ex omnibus gentibus copia spiritalis cognationis exuberet, etiam propter solos filios conubia copulare cupientes, ut ampliore continentiae bono potius utantur, admonendi sunt. dumtaxat in caritate de corde puro et conscientia bona et fide non ficta! multo citius dei ciuitas conpleretur et adceleraretur terminus saeculi. quid enim aliud hortari apparet apostolum, ubi ait, cum inde loqueretur: uellem omnes esse sicut me ipsum? aut illo loco: hoc autem dico, fratres: tempus breue est; reliquum est, ut et hi, qui habent uxores, tamquam non habentes sint; et qui flent, tamquam non flentes; et qui gaudent, tamquam non gaudentes; et qui emunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lis magnino bonuiest: hisitiq bonis quȩ propter aliodncces saria
sale quinona dhornatu. propter qd inscituta sunt: Ptitat alias ue¬
mialiuer i alies dinnabiliter: uius il roeis propter huat altar ap¬
ter quo dda tasunt benefacit Ciuergo non sunt neo gsaria sinon p
iuitur melius facit: Promdeis tabona cum opus habemrs de henoreis
sed imelius ea nolumus quã uolumus : quiatunc melius nos habmus
cum caneces soria non habemꝰ: Acꝑ hocbonum est nubere: quia bonim
ni dilis precreare matreq familia sesse: sed melius est non nubere :
quia melius est a dipsam humanã societatem. hoco pere non egeno ber
enim io muestel ab eũ humanumgonus ut alis quise non continent Non
numerositas prolis & habundantia suecessionis undesce amiciti acton¬
quirtentur. Ex qua colligitur primis temporibus generis humani maxime

Expanded text:
lis magnum bonum est. his itaque bonis, quae propter aliud necessaria lis magnum bonum est. his itaque bonis, quae propter aliud necessaria sunt, qui non ad hoc utitur, propter quod instituta sunt, peccat alias uenialiter, alias damnabiliter. quisquis uero eis propter hoc utitur. propter quod data sunt, bene facit. cui ergo non sunt necessaria, si non eis utitur, melius facit. proinde ista bona cum opus habemus, bene uolumus; sed melius ea nolumus quam uolumus, quia tunc melius nos habemus, cum ea necessaria non habemus. ac per hoc bonum est nubere, quia bonum est filios procreare, matrem familias esse; sed melius est non nubere, quia melius est ad ipsam humanam societatem hoc opere non egere. ita enim iam sese habet humanum genus, ut aliis, qui se non continent, non non desit numerositas prolis et abundantia successionis, unde sanctae amicitiae conquirantur. ex quo colligitur primis temporibus generis humani maxime
Abbreviated transcription (Latin):
Andeirił cendum est Non id eomalum patamdum es semaptias quianisi
abes abstincatur Nonpotesthaberi uidualis castitas aut uirginalis
integritabsster enĩideomalumenit quod marcha facebat: quiani¬
si indese ab stiner& soror eius. non facer& quod meluis erat. A ut ideo
malum est̃ sus apereiustum aut prophetam in domum suam̃ qua nec
domũ habere deb& ut quod melius est faciat quiuult ad ꝑfectionem
xpm sequi: Sa ne uidendum est alia rebona nobis dͥm̃dare quȩ po¬
ter scipsa expetenda sunt sicutestsapientia salus amicita q
Alia que propter aliquid sunt necessaria sicut docirina cibus pouđ som¬
nus conugiu concubitus: Horum enĩ qued ã neces saria sunt propter
sa prentiam sica doctrina quaed am ꝓpt̃ salutem sicuebus & potus
cisominus quaedam propt̃ amicitiã sicut nuptiae uł concibitus
incenĩ sub sistit prõ pagato generis humani inqu o societis amica¬

Expanded text:
unde intellegendum est non ideo malum putandum esse nuptias, quia, nisi unde intellegendum est non ideo malum putandum esse nuptias, quia, nisi ab eis abstineatur, non potest haberi uidualis castitas aut uirginalis integritas. neque enim ideo malum erat, quod Martha faciebat, quia, nisi inde abstineret soror eius, non faceret, quod melius erat; aut ideo malum est suscipere iustum aut prophetam in domum suam, quia nec domum habere debet, ut quod melius est faciat qui uult ad perfectionem Christum sequi. Sane uidendum est alia bona nobis deum dare, quae propter se ipsa expetenda sunt, sicut est sapientia, salus, amicitia, alia, quae propter aliquid sunt necessaria, sicut doctrina, cibus, potus, somnus, coniugium, concubitus. horum enim quaedam necessaria sunt propter sapientiam, sicut doctrina, quaedam propter salutem, sicut cibus et potus et somnus, quaedam propter amicitiam, sicut nuptiae uel concubitus; hinc enim subsistit propagatio generis humani, in quo societas amica
Abbreviated transcription (Latin):
bonidomini qd iustum & ȩquũ est serius corporeis prebeant: Ad hocau¬
tem sacri legi ieiunant: ut demonib: seruiant : Sicadhocnubunt fide¬
les ut maritis pudicco pulent: Adhocautem sunt uirgines impiae: ut aue¬
rodõ fornicentur : Sicuter gobonumeraet quod marcha faciebat occupa¬
ta circaminis terium scõrum sed melius qđ maria soror eius sedens ad
pedes dñi & audiens uerbum eius: Itabonumsus annae in coniugalicas¬
titatelaudamus sed tamen eibonum uiduae annae. acmulto magis
maria euirginis ante ponimus: Bonum erat qđ faciebant quȩ desub¬
stantia suaxp̃o acdiscipulis eius necessaria minis crabant: Sed melius
quioninem substantiã suã dimiserunt. ut expeditiores eundem dnm̃
sequertitur: Inhis autemibimis bonis siueque stĩ siue quȩ mar chaetimaria faq¬
ebit fieri nom poss& qđ melius est nsi alteroprȩtermisso. autrelicto:

Expanded text:
boni domini quod iustum et aequum est seruis corporibus praebeant; ad hoc auboni domini quod iustum et aequum est seruis corporibus praebeant; ad hoc autem sacrilegi ieiunant, ut daemonibus seruiant. sic ad hoc nubunt fideles, ut maritis pudice copulentur; ad hoc autem sunt uirgines inpiae, ut a uero deo fornicentur. sicut ergo bonum erat, quod Martha faciebat occupata circa ministerium sanctorum, sed melius, quod Maria soror eius sedens ad pedes domini et audiens uerbum eius: ita bonum Susannae in coniugali castitate laudamus, sed tamen ei bonum uiduae Annae ac multo magis Mariae uirginis anteponimus. bonum erat, quod faciebant, quae de substantia sua Christo ac discipulis eius necessaria ministrabant; sed melius, qui omnem suam substantiam dimiserunt, ut expeditiores eundem dominum sequerentur. in his autem binis bonis, siue quae isti siue quae Martha et Maria faciebant, fieri non posset, quod melius est, nisi altero praetermisso aut relicto.
Abbreviated transcription (Latin):
is tatemporelis sanitas ec inbecillitas. non sunt duomala quorum al¬
terum peius: sed ista & in mortalitas duobona sunt : quorum alterũ me¬
lius: Item scientia & uanitas non duo mala sunt quorum uanitas peius:
sed scientia et caritas Duo bona sunt quorum caritas melius Nam¬
q: scientia destru&ur aitapłs : Et tamen huictem pore necessaria est : ca¬
ritas autemnumquã cad&: Sic et mortalis ista generxtio ꝓpterquã
fiunt nuptiae : destruetur: Ab omni autem concubitu inmunitas &
hic angelica meditatio est et man& inȩternum Sicut autem leiuniis
sacrilegorum meliore sunt prandia iustorum : It anupuȩ fidelium
uirginitatȩ ante ponuntur impiarum: Uerum tamen neq ibi praendi¬
um ieiunio sediustitiasa crilegio : Neq hic nuptia e uirginitati. sed fides im¬
piecati prȩfertur: Ad hocenim iusticum opus est praendent uttam quã

Expanded text:
ista temporalis sanitas et inbecillitas non sunt duo mala, quorum alista temporalis sanitas et inbecillitas non sunt duo mala, quorum alterum peius, sed ista sanitas et inmortalitas duo bona sunt, quorum alterum melius. item scientia et uanitas non duo mala sunt, quorum uanitas peius, sed scientia et caritas duo bona sunt, quorum caritas melius. namque scientia destruetur, ait apostolus, et tamen huic tempori necessaria est; caritas autem numquam cadet. sic et mortalis ista generatio, propter quam fiunt nuptiae, destruetur; ab omni autem concubitu inmunitas et hic angelica meditatio est et permanet in aeternum. sicut autem ieiuniis sacrilegorum meliora sunt prandia iustorum, ita nuptiae fidelium uirginitati anteponuntur inpiarum. uerumtamen neque ibi prandium ieiunio, sed iustitia sacrilegio neque hic nuptiae uirginitati, sed fides inpietati praefertur. ad hoc enim iusti, cum opus est, prandent, ut tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
propter isrochelitarum duritiamuidetur ꝑmisis semoyses delibellore pudu:
qua in re ex probatio quam approbatio diuortumagis appar&: Honenrbi¬
lesergonuptiae inomnib: &thorus in maculatus : quod non sic dicimus bonũ
ut infornicationis conparitionesitbonum: Alioquinduomala crunt quo¬
rum alterum peius: Authonumerit fornicatio. quia est peius adulteriu:
Peius enimest alienum matrimonium uiolare: quã meretrici adherere: Etbo¬
numest adulterium : quia est peior incestus: Peius enim est cum matre
quã cum aliena uxore concumbere : & donecad ea ꝑueniatur quȩ sicut
ait apostolus turpeest etiamdicere. Omnia bonaerunt in compara¬
tione pniorum : Hocautem falsum eequis dubite: Nonergo duoma¬
lasunt conubiumetfornicatio : quorum alterum peius: sed duobona
sunt conubium & continentia : quorum alterum est melius: sicut &¬

Expanded text:
propter Israhelitarum duritiam uidetur permisisse Moyses de libello repudii. propter Israhelitarum duritiam uidetur permisisse Moyses de libello repudii. qua in re exprobratio quam approbatio diuortii magis apparet. Honorabiles ergo nuptiae in omnibus et torus inmaculatus. quod non sic dicimus bonum, ut in fornicationis conparatione sit bonum; alioquin duo mala erunt, quorum alterum peius; aut bonum erit et fornicatio, quia est peius adulterium — peius est enim alienum matrimonium uiolare quam meretrici adhaerere - et bonum adulterium, quia est peior incestus — peius est enim cum matre quam cum aliena uxore concumbere — et donec ad ea perueniatur, quae, sicut ait apostolus, turpe est etiam dicere, omnia bona erunt in conparatione peiorum. hoc autem falsum esse quis dubitet? non ergo duo mala sunt conubium et fornicatio, quorum alterum peius, sed duo bona sunt conubium et continentia, quorum alterum est melius, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
men sinon licet sicut diuina regula prescribere uidetur quem non faciat
intentum quid sibiuelit tanta firmitas uinculi coniugalis Quod ne¬
quã quam puto tantum ualere potuis senisi alicui rei maioris exhac infima
mor talitate hominum quoddam saacrmentum adhiberetur quod dese¬
rentibus hominibus atq dissoluerecupientib: in concussum illis maner&.
ad poenam.: Si quidem interuenien te diuortionon aboletur illa confede¬
ratio riuptialis: It auisibi coniugessint etiam separati: Cumillis autem
adulterium cõmittant quibus fuerint &iam post suum repudium copula¬
ti uelilla uiro ad illemulieri: Nectamen nisiinciuita tednĩ nr̃ĩ in montescõ
eius Talis estcausa cum uxore : Cecerum aliter sehabere iurae gentiliumqĩs
ignorat : Vbi interposito rebudio sinereatu aliquoultionis humanȩ &illa
cuiuoluerit nubit: & illequã uoluerit ducit.: Cui consuetudini simile aliqđ

Expanded text:
men si non licet, sicut diuina regula praescribere uidetur, quem non faciat men si non licet, sicut diuina regula praescribere uidetur, quem non faciat intentum, quid sibi uelit tanta firmitas uinculi coniugalis? quod nequaquam puto tantum ualere potuisse, nisi alicuius rei maioris ex hac infirma mortalitate hominum quoddam sacramentum adhiberetur, quod deserentibus hominibus atque id dissoluere cupientibus inconcussum illis maneret ad poenam, siquidem interueniente diuortio non aboletur illa confoederatio nuptialis, ita ut sibi coniuges sint etiam separati, cum illis autem adulterium committant, quibus fuerint etiam post suum repudium copulati, uel illa uiro uel ille mulieri. nec tamen nisi in ciuitate dei nostri, in monte sancto eius talis est causa cum uxore. Ceterum aliter se habere iura gentilium quia ignorat? ubi interposito repudio sine reatu. aliquo ultionis humanae et illa, cui uoluerit, nubit et ille, quam uoluerit, ducit. cui consuetudini simile aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
re scã scripturit difficilem nodũ dicentea pło expreceptodnĩ mulierem aui¬
ronon debere discedere : Quod sidiscesserit manere innuptam. aut uiro suo re.¬
conciliari: Eum recedereuaq: & manere innupta nisi ab adulcero uire non
debeatnerecedendo abeo quiadulter nonest. faciat eum mocchari : Recom¬
ciliari autẽ uiro ułtolerando siseipsa continere non potest uł correctofor¬
sitan iuste potest: Quomodo autẽ uiro possitesse licentia ducendȩ alteri¬
non uideo : quaesii ta sunt tantum ual&illud sociale uinculum coniugum :
uxorem &duceredequa filios habeat. & tamen nonlic&: Et nr̃is quidem
iamtem poribus acmore romano : nec suꝑducere ut amplius habeat quã una
uiuam: Etutiq relicta adulterr uel relicto adultero possent pluresnas¬
cihomines : siuel illa adulter inuber&. uelille adulterrm ducer&: Quod ta¬

Expanded text:
re sancta scriptura difficilem nodum dicente apostolo ex praecepto domini mulierem a uire sancta scriptura difficilem nodum dicente apostolo ex praecepto domini mulierem a uiro non debere discedere; quodsi discesserit, manere innuptam aut uiro suo reconciliari: cum recedere utique et manere innupta nisi ab adultero uiro non debeat, ne recedendo ab eo, qui adulter non est, faciat eum moechari. reconciliari autem uiro uel tolerando, si se ipsa continere non potest, uel correcto forsitan iuste potest. quomodo autem uiro possit esse licentia ducendae alterinon uideo. quae si ita sunt, tantum ualet illud sociale uinculum coniugum, uxorem et ducere, de qua filios habeat, et tamen non licet, et nostris quidem iam temporibus ac more Romano nec superducere, ut amplius habeat quam unam uiuam; et utique relicta adultera uel relicto adultero possent plures nasci homines, si uel illa alteri nuberet uel ille alteram duceret. quod ta
Abbreviated transcription (Latin):
loccalem hab& culpam: Acꝑ hoc melior est quidem ab omni concubitucon¬
tinentia : quamuł ipsema trimonia lis concubitus. quificcaus agignendi Sed
quia illa continentia merit amplioris est reddereuero debitum coniugale
nullius est: criminis exigere autem ultra generandi necessitatem culpȩue¬
Enialis Fornicari autem uł moechari puniendi criminis : caueredeb& ca¬
ritas coniugalis nedum sibi quȩrit unde amplius honoretur coniugi. faci¬
atundedamnetur : Quienim dimittit uxorem suam excepta causa fornica¬
tionis faciteam mechari: Vsq ad eo foedus illud initium nuptialecuius¬
dams a qiementi res est : ut nec ipsa separationei rritum fiat: quando quidem
iuuente uiro & a quorelicta est moechatur si alteri nupserit & ille huius ma¬
licaus a est quireliquit : Miror autem siquem ad modum licet dimittere
adultero muxorem : It alicet ea dimissa alteramducere: facit enĩ de hac

Expanded text:
letalem habet culpam. ac per hoc melior est quidem ab omni concubitu conletalem habet culpam. ac per hoc melior est quidem ab omni concubitu continentia quam uel ipse matrimonialis concubitus, qui fit causa gignendi. Sed quia illa continentia meriti amplioris est, reddere uero debitum coniugale nullius est criminis, exigere autem ultra generandi necessitatem culpae uenialis, fornicari porro uel moechari puniendi criminis, cauere debet caritas coniugalis, ne, dum sibi quaerit, unde amplius honoretur, coniugi faciat, unde damnetur. qui enim dimittit uxorem suam excepta causa fornicationis facit eam moechari. usque adeo foedus illud initum nuptiale cuiusdam sacramenti res est, ut nec ipsa separatione inritum fiat, quandoquidem uiuente uiro et a quo relicta est moechatur, si alteri nupserit, et ille huius mali causa est qui reliquit. Miror autem, si, quemadmodum licet dimittere adulteram uxorem, ita licet ea dimissa alteram ducere. facit enim de hac
Abbreviated transcription (Latin):
iugati non solum ipsuis sexus sui conmiscendi fidem liberorum procre¬
andorum causa quȩ prima est humani generis inista morta litate soci¬
etas : Verum &iam infirmitatis inuice m excipiendȩ ad inlicitos conci¬
bitus euitandos mutuam quodam modo seruitutem utetsi alteri eori.
ꝑ pecua continentia placeat nisi ex alterius consensu non possit: &ad hoc
enim uxor non hab& potestatem corporissui seduir: similiter autem¬
& uir non habet potestatem corporissui sed mulier : Vtet quod non filiorũ
ꝓcreandorum sed infirmitatis &in continentiae causa expetit uł illede
matrimonio uł illa demarito non sibiulterutrum denegent : Neꝑ hoc in¬
cidant indamnabiles corruptelas temptante satana: ꝓpt̃ incontinentiã
uł amborũ ułcuius quã eorũ : Coniugalienim concubitus generandi gratia
non hab& culpam concupiscentiae uero satiandȩ sed tam̃ cum coniuge ꝓpt̃
thorifidem uenia lemhabaculpam : Adulterium uero siue fornicatio

Expanded text:
ugati non solum ipsius sexus sui commiscendi fidem, liberorum procreandorum causa, quae prima est humani generis in ista mortalitate societas, verum etiam infirmitatis invicem excipiendae ad illicitos concubitus evitandos, mutuam quodammodo servitutem, ut et si alteri eorum perpetua continentia placeat, nisi ex alterius consensu non possit. Et ad hoc enim uxor non habet potestatem sui corporis, sed vir: similiter et vir non habet potestatem sui corporis, sed mulier, ut et quod non filiorum procreandorum, sed infirmitatis et incontinentiae causa expetit, vel ille de matrimonio, vel illa de marito, non sibi alterutrum negent, ne per hoc incidant in damnabiles couel amborum uel cuiusquam eorum. coniugalis enim concubitus generandi gratia non habet culpam; concupiscentiae uero satiandae, sed tamen cum coniuge, propter tori fidem uenialem habet culpam; adulterium uero siue fornicatio
Abbreviated transcription (Latin):
uos fieri diceremus : sedaꝑtius dñsineuucingło conpellans impiã
ciuitatem. quocies inquit uolui colligerefilios tuos sicut gallina
pullos suos & noluisti: Tam quã di uoluntas superatasit hominũ
uoluntate : etin firmissimis nolendo in pedientib non potuerit fa¬
cere potentissimus. quoduolebat, Etubiest illa omnipotentia
qu a incelo & interraomia quȩcũq uoluit fect. sicolligore filios
herus alem uoluit & nonfecit : anpotius illa quidem filios suos ab
ipso colliginoluit: sedea quoq nolente filios eius collegit Ipsequa
uoluit : quia incelo & interra non quȩdã uoluit & fecit: Quedã uero
uoluit & nonfecit : sedom̃a quȩcũq uoluit fecit : quis por rotã
impre desipiatut dicat dm̃ malcs hominum uoluntates quas uolue¬
rit quando uoluerit. ubi uoluerit inbonum non posse conuertere :
Qnm̃ cuius uult miseretur. Et quem uult indurat

Expanded text:
vos fieri diceremus. Sed apertius Dominus in Evangelio compellans impiam vos fieri diceremus. Sed apertius Dominus in Evangelio compellans impiam civitatem, Quoties, inquit, volui colligere filios tuos sicut gallina pullos suos, et noluisti ! tanquam Dei voluntas superata sit hominum voluntate, et infirmissimis nolendo impedientibus non potuerit facere potentissimus quod volebat. Et ubi est illa omnipotentia, qua in coelo et in terra omnia quaecumque voluit, fecit; si colligere filios Jerusalem voluit, et non fecit? An potius illa quidem filios suos ab ipso colligi noluit, sed ea quoque nolente filios ejus collegit ipse quos voluit? quia in coelo et in terra, non quaedam voluit et fecit, quaedam vero voluit et non fecit; sed omnia quaecumque voluit, fecit. impie desipiat, ut dicat Deum malas hominum voluntates quas voluerit, quando voluerit, ubi voluerit, in bonum non posse convertere? Quoniam cujus vult miseretur, et quem vult obdurat.
Abbreviated transcription (Latin):
non sinere : Hocnisi credimus periditamur ipsam̃ nrae confessionis
initium qua nos indm̃ patremompni potentẽ credereconfitemur: neq
enĩ ob aliud uenteciter uocatur omnipotens: nisi qum̃ quicquiduult po¬
test N ecuoluntate cuiꝰ pia merea turae: uoluntatis omp̃tis impedit᷑
effectus Qua mobrem uidendũ est quem admodũ sitdedo dictum. quia
et hocuerissime a płs dixit : Quiomnes homines uult saluos fieri: Cum
enĩ nonomnes sed multã plures non fiunt salui. uideturutiq non fi¬
eri qđ ds̃ uult fieri. Humana scilic& uoluntate inpediente uoluntatẽ dĩ:
QUUR NON OMNES SALUENTUR¬
uandoenĩ queritur causa . curnonoms saluifiunt: Responderi¬
uan solet quiat hoc ipsi nolunt. quod quidemdici deparuilis non
potẽt quorũ nondumẽ uelle seunollae: Nam quod infantilimo¬
tus aciunt si eorumuoluntati iudicarecur cẽ tribuendum. quando
baptitantur cum resistunt quantum possunt: &iam nolentes cossal¬

Expanded text:
non sinere. Hoc nisi credamus, periclitatur ipsum nostrae Confessionis non sinere. Hoc nisi credamus, periclitatur ipsum nostrae Confessionis initium, qua nos in Deum Patrem omnipotentem credere confitemur. Neque enim ob aliud vetest, nec uoluntate cuiuspiam creaturae uoluntatis omnipotentis impeditur e. Quamobrem videndum est quemadmodum sit de Deo dictum, quia et hoc verissime Apostolus dixit, Qui omnes homines vult salvos fieri . Cum enim non omnes, sed multo plures non fiunt salvi, videtur utique non fieri quod Deus vult fieri, humana scilicet voluntate impediente voluntatem Dei. cur non omnes saluando enim quaeritur causa cur non omnes salvi fiant, responderi solet quia hoc ipsi nolunt. Quod quidem dici de parvulis non potest, quorum nondum est velle, seu nolle. Nam quod infantili motu faciunt, si eorum voluntati judicaretur esse tribuendum, quando baptizantur, cum resistunt quantum possunt, etiam nolentes eos sal
Abbreviated transcription (Latin):
Tantũ siel ymosinas dederint. sicutiistieas dandas putat. cũ sint in¬
nichil est mundum : sed polluta sunt eorũ & mens et conscientia: Quo¬
modo ergopharisaeis omã munda eent̃ si dymosinas darent. et fide¬
les non essent : aut quo modo fideles essent. sunx pm̃ credereatq: in ciꝰ
renas cignartia noluissent : Et tamenuerum est quod audierant : Date
el ymosinã & ecceomnia munda sunt uobis
Ionergofit aliquid nisi omnipotens fieriuelit. uelsinendo ut fi¬
at uł ipsefaciendo : non dubitandũ est dm̃ facere bene ẽtiã si¬
nendo fieri quaecumq funt male: Nonenĩ hocnusi iusto iuditio
sinit & ꝓfec tobonum est omne quodiustumest. Quam uis ergo eaquae
mala sunt : in quantũ mala sunt non sintbona: tamen ut nonsolabo¬
& mala nullo modo eẽ sinerentur abonipotente bono ciuipculdu¬
bio quã facileest quod uult facere : Tam facileest quod non uult eẽ

Expanded text:
tantum si eleemosynas dederit, sicut isti eas dandas putant? cum sint imtantum si eleemosynas dederit, sicut isti eas dandas putant? cum sint imnihil est mundum, sed polluta sunt eorum et mens, et conscientia . » Quomodo ergo omnia Pharisaeis munda essent, si eleemosynas darent, et fideles non esrenasci gratia noluissent voluissent? Et tamen verum est quod audierant: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobisNon fit aliquid nisi omnipotens fieri uelit, uel sinendo ut fiat uel ipse faciendo. Nec dubitandum est Deum facere bene, etiam sinendo fieri quaecumque fsinit; et profecto bonum est omne quod justum est. Quamvis ergo ea quae mala sunt, in quantum mala sunt, non sint bona; tamen ut non solum bo mala, nullo modo esse sinerentur ab omnipotente bono: cui procul dubio quam facile est quod vult facere, tam facile est quod non vult esse
Abbreviated transcription (Latin):
anequisceleratissimeuiuunt. Neccurant talẽ INONCES SANT:¬
uitã moresq corrigere : & int̃ ipsa facinora & flagitia sua elsmo¬
sinas frequenta renoncessant : frustra sibiideoblandiuntur. qm̃
dñs ait. Date elrmosinã. &ecceomã munda sunt uobis Hocenim
quã late pateant non intelligunt: sed ut intelligant adtendant
quibus dixerit. Nempȩ ineuangło sic scriptumẽ : cumloqueretur :
Rogauit illum quidampharisaeus ut pranderet apud se et in¬
gressus recubuit : Pharis aeus autem caepit intrasereputans dice¬
re : Quare non baptitatus eẽt ante prandium. Et ait dñs adillum:
intus ẽ urm̃. plenũ est rapina &iniquitate: Stulti non ne qui fec̃
id quod foris est. &iã quodintus est fecit : Verum tam̃ qđ suꝑ est: Da¬
teclemosinã etecceomnia munda sunt uobis. Ita ne hoc intellectu¬
risumus ut pharis a eis non habentib: fidem xp̃i. etiamsi non in cum
credider int Necrenatifuerint ex aqua et spũ munda sint om̃a

Expanded text:
ane qui sceleratissime vivunt, nec curant talem vitam moresque corrigere, et inter ipsa facinora et flagitia sua eleemosynas frequentare non cessant, frustra sibi ideo blandiuntur, quoniam Dominus ait: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Hoc enim quam late pateat non intelligunt, sed ut intelligant, attendant quibus dixerit, nempe in Evangelio sic scriptum est: Cum loqueretur, rogavit illum quidam Pharisaeus ut pranderet apud se, et ingressus recubuit. Pharisaeus autem coepit intra se reputans dicere quare non baptizatus esset ante prandium. Et ait Dominus ad illum: ntus est vestrum, plenum est rapina et iniquitate. Stulte, nonne qui fecit id quod deforis est, etiam id quod de intus est fecit? Verumtamen quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . » Itane hoc intellecturi sumus, ut Pharisaeis non habentibus fidem Christi, etiam si non in eum crediderint, nec renati fuerint ex aqua et Spiritu sancto, munda sint omnia:
Abbreviated transcription (Latin):
flammam : sic memoria mulieris ꝑmanens. succendit concupis cen¬
tiã: Aculeism peccati factaẽ femina: omĩs societas mulierũ gluten
ẽ delictorum, Et sicut uisco nectitcatu fuo dequodiabolus sa¬
ciatur : ut semone nnda aut risudissolust᷑ aut canta redelectetur:
facilius est audirebasilis cumsilantẽ : quã mulierem cantitantem:
eituquid dicturus esmihi : quo modo cũ helia commorata est uidua᷑
ipse qui discipulũ tedicis heliae : fac quod ecipsehelias fecit : Accipe
tibi tantorũ dierũ spaciũ leiuniorum : ut possis incaeloregnare in

Expanded text:
flammam, sic memoria mulieris permanens succendit concupiscenflammam, sic memoria mulieris permanens succendit concupiscentiam. Aculeus peccati facta est femina. Omnis societas mulierum gluten est delictorum, et tanquam visco nectit cantu suo de quo diabolus satiatur, aut si risu dissolvatur, aut cantare delectetur. Utilius est audire basiliscum sibilantem quam mulierem cantantem. Et tu quid dicturus es nihil? Quomodo Elias commoratus est cum vidua? Ipse qui discipulum te dicis Eliae, fac quod ipse Elias fecit. Accipe tibi tantorum dierum spatium jejuniorum, ut possis in coelo regnare in
Abbreviated transcription (Latin):
ritꝰ & mortem : Indigens uenter inorationib: uigilantiã prestat : & co¬
ronã animȩ ad quirit: Repletus aute soni inducet grauitatem:
Oculus gloriosus conuiuia ꝑscrutant᷑ : Oculus autẽ sapientiũ medita¬
bitur continentiã martyrũ: formidolosus milehe orrescit tubã quae
bellũ significat : Et golo sus monachus si abstinentiã audierit praedi¬
cantẽ non libenter obscultat: flãma cũ marcescit iterũ elucescit:
Si accipiat lignũ & libidos opita : rursum ignescit insaturitate escarũ
Non miserearis
cumsis iuuenis: Impetism libidinis sentire ꝑ concupis centi : incon¬
fabulatione mulieris: qui repleuerit uentrem & ꝓmiserit cafatatẽ :
ipsetibi mentietur: form apulchritudinis peius  quã ꝓcella sub¬
mergit : speciem mulieris si semel men te conceperit: et nipsã uitã
contempnereꝑ suadet: Vtenĩ sunpaleis moretur ignis excitat

Expanded text:
urit et mortem. Indigens ventrem in orationibus vigilem praestat, et courit et mortem. Indigens ventrem in orationibus vigilem praestat, et coronam animae acquirit. Repletus autem somni inducet gravitatem. Oculus gloriosus convivia perscrutatur; oculus autem sapientium meditabitur continentiam martyrum. Formidolosus miles horrescit tubam, quae bellum significat; et gulosus monachus, si abstinentiam audierit, praedicantem non auscultat. Flamma cum marcescit iterum elucescit, si accipiat lignum, et libido sopita rursum ignescit in saturitate escarum. Non misereariscum sis juvenis, impetus libidinis sentire per concupiscentiam in confabulatione mulieris. Qui repleverit ventrem et promiserit castitatem, ipse sibi mentietur. Forma pulchritudinis pejus quam procella submergit. Speciem mulieris si semel mente conceperis, et ipsam vitam contemnere persuadet. Ut enim si in paleis moretur ignis, excitat
Abbreviated transcription (Latin):
non uagitur: Cloriatiomonachi: longanimitas cũ humilitate &
gratiasicut lampada splendida in lo cotenebrosot Solra diens splen¬
did aest : sumonacdius ꝑfec̃in sobriȩtate. castitate. & cor᷑ ꝑ̃ iugiliuntẽ¬
porepsalmorum: Sicut pondus salis premit uiru in firmum : sic sonus
in oculis monahi : Sicut spinȩ & tribuli in agrooptimo: siccogitatio¬
nes turpes in cordemonachi, Sicut᷑ in ea ext̃minat uestimentũ sic de¬
tractio in animamonachi : Noliire a cohloquid̃ mulieris nesis sepa¬
ratus a regnodĩ et neuellis dicereloquor cũ muliere & mundus sum:
Monahus sapiens suis manib: operatur.uictũ sibiad quirens cotidi¬
anum: educratꝰ est orationes etieiunia sua: Sautẽ ab alio acceperit
uictũ quid ꝓdest quodorat &uigilat sicut mercennarius malus & du¬
ingentem suscitat ÷̃ lãmã multitudo aute mescarũ in oboedientiã pepe¬

Expanded text:
non vagatur. Gloriatio monachi longanimitas cum humilitate et non vagatur. Gloriatio monachi longanimitas cum humilitate et gratia. Sicut lampas splendida in loco tenebroso, sicut sol radians splendidus est, sic monachus perfectus in sobrietate et castitate et corde pervigili in tempore psalmorum. Sicut pondus solis premens virum infirmum, sic somnus in oculis est monachi. Sicut spinae et tribuli in agro optimo, sic cogitationes turpes in corde monachi. Sicut tinea exterminat vestimentum, sic detractio animam monachi. Noli ire ad colloquium mulieris, ne sis separatus a regno Dei. Et ne velis dicere: Loquor cum muliere, et mundus sum. Monachus sapiens manibus suis operatur, victum sibi acquirens quotidianum, et lucratus est orationes et jejunia sua. Si autem ab alio acceperit victum, quid prodest quod orat et vigilat sicut mercenarius malus et duingentem suscitat flammam; multitudo autem escarum inobedientiam part
Abbreviated transcription (Latin):
sed fortiter resscit aduersario suo ille ꝑfectus monachus & miles xp̃ĩ¬
sidens monachus. uiator exͣpeditus est : Nichil possidens monahus
qua si a quila ad celsitudinẽ ꝑuolat : tuncdescendit adescas quando con¬
pellit necessitas. Prudens monachus non adẽ labit᷑ ꝓpt̃ uolunta tẽ
uentris diuitib Nihil possidens monachus: cursor leuis uelo citer ad
brauium suꝑ neuocationis dĩꝑueni&. Verus monachus. postopus mo¬
deratũ orationib: edectionib uacat: nichil possidei s monachus thes
uie rtfletus iorationib eius Gloriatiomona chi mansuetudo et fides
Gloriatiomonadii : quandodm̃ extoto corded iLexerit. & ꝓximũ suũ
tã quã seipsum: Gloriatio monachi : abstinentia escarũ. & multilo¬
quii linguae: Gloriatio monachi quando uerba eius operibus con¬
sonant: Gloriatiomenachi : quandom locũ suũ ꝑman& & huc ulue

Expanded text:
sed fortiter resistit sed fortiter resistit sidens monachus in via impeditur, nihil possidens, quasi aquila ad celsitudinem pervolat, tuncque solum descendit ad escas, quando compellit necessitas. Prudens monachus non adulabitur, propter voluptatem ventris, divitibus. Nihilque possidens, ut cursor levis, velociter ad bravium supernae vocationis Dei perveniet. Verus monachus post opus moderatum orationibus et lectionibus vacat. Nihil possidens monachus thesaliae et fletus in orationibus suis. Gloriatio monachi, mansuetudo et fides. Gloriatio monachi, quando Deum ex toto corde dilexerit et proximum suum tanquam seipsum. Gloriatio monachi, abstinentia escarum, et multiloquii linguae. Gloriatio monachi, quando verba ejus operibus consonant. Gloriatio monachi, quando in loco suo permanet, et huc illucque
Abbreviated transcription (Latin):
tillud quod ab initio diabolus peccat. non ab initio ex quocre atẽ
peccare putandus est: sed ab initiopeccati. quod ab ipsius suꝑbia
ex quirit factorẽ suũ dm̃. tuncincipiet poenitere sȩdehis que cõmi-¬
sit intẽporeneglegentiae suae. Et sic demũ benignꝰ ds̃ dat illitristi-¬
tiã ꝓpeccatis: Et posthaec iterũ ꝑsuã benignitate dat illia fflictio¬
nẽ corporis : Inieiunus inuigilus &orationib: instantia & contẽptu
mundi & utlibens inlatas in iurias sufferri. & hodio habeat omne¬
refrigeriũ corporalcu Et ut diligat planctũ magis quãrisũ: Posthȩ os
tribuet illidesideriũ & flecũ & plantũ : & humiliationẽ cordis. & hu¬
militatem ut trabem oculsui consider& non alterius fistuca nita¬
tur eruere: et ditat sẽꝑ : Qm̃ iniqͥtatẽmeã ego agnosco & delietũ meũ
pettudĩ ocursurus sic: &iudicia : Etpenas des cribit inconsgeccum̃¬
rassude: uet non &iã meritos honores quidandis unt sc̃s  Si aut̃iog

Expanded text:
illud, quod ab initio diabolus peccat, non ab initio, ex quo creatus est, peccare putandus est, sed ab initio peccati, quod ab ipsius superbia et quaesierit factorem suum Deum, tunc incipiet poenitere super his quae commisit in tempore negligentiae suae. Et sic demum benignus Deus dat illi tristitiam pro peccatis, et post haec iterum pro sua benignitate donat illi afflictionem corporis, jejunia et vigilias et orationum instantiam, et contemptum mundi, ut libens illatas inrefrigerium corporale, et ut diligat planctum magis quam risum. Post haec Deus tribuet illi desiderium et fletum et planctum et humiliationem et humilitatem, ut trabem oculi sui consideret; non alterius festucam nitatur eruere, et dicat semper: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et delictum meum pectu Dei occursurus sit, sed et judicia et poenas describat in conspectu mentis suae, nec non etiam meritos honores qui dantur sanctis. Si autem
Abbreviated transcription (Latin):
uulnus imponere : Quidergo intumescis homo : O pellis morticina
uindictam : Necprius abintentione desistis : donec ab illo quitele¬
est qui prote tantr passus est: ecutiq illamaiestas posset ul nidul pati.
ił continuo uindicari : sed cumeẽt in illo tanta potentia. Id eo fuit etiã
tanti ꝙ acientia. Qquia ꝓ nob passus est relinquens nobis ex emplũ
ut sequamur uestigiaeius. Ipsius enĩ uestigiã secutꝰ ẽ beatus laurin¬

Expanded text:
UT IV. Quid ergo intumescis, o homo? O pellis morticina, vindictam; nec prius ab intentione desistis, donec de illo qui te laeest, qui pro te tanta perpessus est. Et utique illa majestas posset vel nihil perpeti, vel continuo vindicari. Sed cum esset in illo tanta potentia, ideo fuit etiam tanta patientia: quia pro nobis est passus, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ꝓ nobis passusest : relinquens nobis exemplum ut sequamur uesti
usq: ad similitudinem passionis: Secuti sunt marteres: sed nonsolis
Non enĩ posiquã illitrunsierunt. fons diuin aemis cđȩ ruptus est: aut post¬
gentes. e dnnouduirginitate florentes. secuntur agnũ quocũq ierit :
Quaçistis inqua uł que nobis omnib spesest. si non secuntur xp̃m nisi
qui proxp̃o sanguinẽ fundunt : Perditurrestergo cta filios suos quos
tanto fecundius quanto securius tempore pacisenixaest : Ergomater
tatio: Absit fractres: Quomodo enĩ ecdesia potestorare ꝑsecutionẽ
quaecoti die clamatdo. Nenos inducas intemptationẽ : Habec autem

Expanded text:
ti usque ad similitudinem passionis: secuti sunt martyres, sed non soli. Non enim postquam illi transierunt, pons incisus est; aut postgentes et in nova virginitate florentes sequuntur agnum quocumque ierit? Quae istis, inquam, quae nobis omnibus spes est, si non sequuntur Christum, nisi qui pro ipso sanguinem fundunt? Perditura est ergo filios suos, quos tanto fecundius, quanto securius tempore pacis enixa est mater tatio? Absit, fratres. Quomodo enim potest orare persecutionem, qui quotidie clamat, Ne nos inferas in tenta
Abbreviated transcription (Latin):
credit & bona operr non exercet : clamat illiscripturae diuina: Tu
in quitcredis quia ds̃ unus est: benefacis. et demones credunt
& contremescunt : Acsic quicredunt etopera bona non faciunt:¬
Qui audit mandata mea et facitea Ipseest quidiligitme: Etiterũ
Siquis diligitme: mandatũ meũcus todit: Sine dubio qui non cus¬
todit: non diligit, Et illudua ldetimendum est: qđ iterum dñs
Etfactis desereueritatem: Sicuteni nobis nom placet.
siseruinr̃ĩ uerbisse ꝓfiteantur eẽ nramancipia. Et tamennon uelił fa¬
beatus a postolus paulus cumdereddendaratione indieiudicii loque¬
retur : Ita ꝓnuntia uitdicens : Opor tet nos inquit om̃s stare ante tribu¬
nalxp̃i ut referat ꝓpria unus quisq corporis proutgessit. siue bonum
siuemalum: Etdñs in euangło: Tunc inquitredd& unicuiq scđm
nire : Non solum credamꝰ indm̃. sed etiam toto cor dediligamus: Et

Expanded text:
credit, et opera bona non exercet, clamat illi Scriptura divina, Tu, credit, et opera bona non exercet, clamat illi Scriptura divina, Tu, inquit, credis quia Deus unus est; bene facis: et daemones credunt, et contremiscunt . Ac sic qui credunt, et opera bona non faciunt,Qui audit verba mea et facit ea, ipse est qui diligit me: et iterum, Si quis diligit me, mandata mea custodit . Et sine dubio qui non custodit, non diligit. Sed et illud valde timendum est, quod iterum Dominus et factis deserere veritatem. Sicut enim nobis non placet, si servi nostri verbis se profiteantur nostra esse mancipia, et tamen non velint imbeatus Apostolus, cum de reddenda ratione in die judicii loqueretur, ita pronuntiavit, dicens: Oportet nos, inquit, omnes stare ante tribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis, prout gessit sive bonum, sive malum ; et Dominus in Evangelio, Tunc, inquit, reddet unicuique secundum nire; non solum credamus in Deum, sed etiam toto corde diligamus, et
Abbreviated transcription (Latin):
÷. quitulit alienũ ÷ Suinignemttit quinudũ ñ uestiutt. ibi mutend sest¬
dus estꝰ quiuestitum expoliauit sicumdi abolo dampnatur uihospitib:
non p̃buit domũ suã putais ubimittendus est quitulit alienam: sipe¬
riturus est qui incarcere nonuis itauit. Quid deillo fiet quifortein-¬
iuste incarcerẽmisit: Rogouos fr̃s hinc adtendite quã spem habere
possunt . quimalefaciunt quando illiperituri sunt quibona non faciuN :
Deniq & alio loco dñs terribiliter nos ad mon&dicens: Om̃is arbor quae
non facit fructumbonum : excidetur etinignẽ mittetur: Nondixit
quae facit fructũ malum: sed quȩ non facit fructumbonũ: Hincergo
possumꝰ euidenter agnoscere quas poenas arbor spinos a indiem iudicu
paciatur : quando ill aquefructum nõ dederit. Excidetur etinignem
mittetur: Ne mosedecipiat fratres Rm̃i Nemosefalsa specircum
prodest quod aliquis xp̃ianus uocatur in nomine: si hoc non ostendit
in opere: scriptum est enim: fides sineo peribus mortucest: Quienĩ

Expanded text:
qui tulit alienum? Si in ignem mittitur, qui nudum non vestivit; ubi mittendus est, qui vestitum exspoliavit? Si cum diabolo damnatur, qui hospitibus non praebuit domum suam; putas ubi mittendus est, qui tulit alienam? Si periturus est qui in carcere non visitavit; quid de illo fiet, qui forte injuste in carcerem misit? Rogo vos, fratres, hic attendite: quam spem habere possunt qui mala faciunt; quando illi perituri sunt qui bona non faciunt? Denique et alio loco Dominus terribiliter nos admonet, dicens: Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Non dixit, Quae facit fructum malum; sed, quae non facit fructum bonum. Hinc ergo possumus evidenter agnoscere quas poenas arbor spinosa in die judicii patietur; quando illa quae fructum non dederit, excidetur et in ignem mittetur. prodest quod aliquis christianus vocatur ex nomine, si hoc non ostendit in opere. Scriptum est enim, Fides sine operibus mortua est. Qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
eatilaurend triumphalem diem qͦ calcauit mundum fremen¬
tems preuit blandientem. Et in utroq uicitdiabolum ꝑsequentẽ:
Hodierna nobis sollempnitate: eclesia romana cõm̃dat:
Quã gloriosaenim & quanta uir tutũ multitudine. quasi florũuariȩ¬
tate distincta laurentimartiris sit corona: testis estromana ecđa

Expanded text:
eati Laurentii triumphalem diem, quo calcavit mundum frementem, sprevit blandientem, et in utroque vicit diabolum persequentem, hodiernum nobis Ecclesia Romana commendat. Quam gloriosa enim, et quanta virtutum multitudine, quasi florum varietate, distincta Laurentii martyris sit corona, universa testis est Roma.
Abbreviated transcription (Latin):
ademosinis seunꝰ quisq redimat apeccato. utimpleatur in eoquod
scriptum est : Iudicium si nemiscđa : Es qui n on fecit miscdam: Sed magis
ad cum sententia illa ꝑtineat : Beatimi sericordes qm̃ ipsi miscđam con¬
sequntur: Etillud : Dispersitdedit pauperibus: iustitia eius man& in
sđm sđi : Ethoc considenite frs̃ : ꝓqua remittunt᷑ inignemaeternum:
N on enĩeis dicendum est: quia homicida fecistis. quia adulteria cõmisiscis
Quĩ alienam substantiã roepuistis : sed hoc solum eis dicendũ est: quia
tiamistam sieamfideliter cũ ingenti tremore uoluerimꝰ audire. abom.¬
ritas dixerit : Discedite amemaledicti Inignemaeternũ : quia
esuriui & nonde distis mihi manducare. sitiui & ñ dedistis mihibibere:¬

Expanded text:
d scriptum est, Judicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam ; sed magis ad eum sententia illa pertineat, Beati misericordes, quoniam misericordiam consequentur ; et illud, Dispersit, dedit pauperibus; justitia ejus manet inveniant. Et hoc considerate, fratres, pro qua re mittentur in ignem aeternum. Non enim illis dicendum est, Quia homicidium fecistis, quia adulterium commisistis, quia alienam substantiam rapuistis: sed hoc solum audituri sunt, Quia tia ista, si eam fideliter et cum ingenti tremore voluerimus audire, ab omritas dixerit, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum; quia esurivi, et non dedistis mihi manducare. Si in i
Abbreviated transcription (Latin):
Venite benedictipatris mei ꝑcipiteregnum quod uobis pant tum estabo¬
riginemundi Vtergo is tamuocẽ desideroebilem audire. Etabau¬
ditumalo possitis euadere : Totis uiribus dõ auxili ante contendite¬
Lectionediuinã & indomib uris frequenter legere & in ecdlesia libent̃
citur misericordib uenitebenedicti ꝑ cipiteregnum: Itaetcon
a nobis fr̃e Rm̃i & ab hoc audituma lonos libert redignetur: Vtin
nobis impleatur illud quod scriptum est. In memoria aeternaeritiust̃:
ib auditionemala nontimebit Hocenĩerit auditum malum qđ audi¬
turi sunt impii : Discedite amemaledicti. inignẽ aẽternum In re¬
uocabilis enim sententiaerit: quae apiissimodo ideo multo ante
non nos ante tot sđai cõmoner&: Inuitus enĩ quod ã modo uindicat:
qui quomodo cuaidere possimus multo antedemontraet: Nonenĩte
dicturus ẽ addextenir̃ positis: Venite inquitbenedicti ĩ ꝑcipiteregnũ¬

Expanded text:
Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Ut ergo istam vocem desiderabilem audire, et ab auditu malo possitis evadere; totis viribus, Deo auxiliante, attendt ergo istam vocem desiderabilem audire, et ab aulectionem divinam in domibus vestris vel in ecclesia libentercitur misericordibus, Venite, benedicti, percipite regnum; ita e conarissimi, et ab auditu malo nos liberare dignetur; ut in nobis impleatur illud quod scriptum est, In memoria aeterna erit justus, ab auditu malo non timebit : hoc enim erit auditum malum, quod audituri sunt impii, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum. Irrevocabilis enim sententia erit, quae a piissimo Deo ideo multo ante llet punire, non nos ante tot saecula commoneret. Invitus quodam modo vindicat, qui quomodo evadere possimus, multo ante demonstrat. Non enim te dicturus est ad dexteram positis: Venite, inquit, benedicti, percipite regnu
Abbreviated transcription (Latin):
e frontines neo fendas dñ queni times neoffeniaes manortes mauoto
nefortesit inaior isto quem nontimes offendete. Senertteni homo¬
bequittuid& ut facer& antequam cis& quem fecit certemdio est
perentuor MLaior sit patria etipsis parentib tuis. ut quiquidius¬
sernt parenres conta patriã non audiantur. Etquiquid uussce it

Expanded text:
em; et non offendis Deum. Qui enim times, ne offendas majorem, vide em; et non offendis Deum. Qui enim times, ne offendas majorem, vide ne forte sit major isto, quem times offendere. Majorem Ille qui te vidit ut faceret, antequam esset quem fecit, certe major est patre tuo. Major sit patria et ipsis parentibus tuis; ut quidquid jusserint parentes contra patriam, non audiantur. Et quidquid jusserit