comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiam multo uehementius iustaret quotidie
res agitur in denatu uelaementer ab ortũbꝰ
reclamatur. Itaq illo tempore ac primo is¬
tiis aduentu pernegatur. Postea quaicquid
erat oneris in nautis remigibus exigendis
intrumento impando Segestanis preter
ceteros imponebat aliꝙpto ampluls ꝙͣ ferre
possent .ẜ reterea magratus ebtum euoca¬
bat optinum et nobilissimu quemq ad
se accersehat circum omĩa prouintieloca
capiebat sigillatim unicuiq calamitati fo¬
re se deninitiabat uniuersam se funditus¬
illam euersurum esse cuutatem min abat
Itaq aliq̃ multis malis magnoq metu
uicti Segestam. pr̃. imperio parendu ee¬
decreuerunt magno cum luctu et gemitu
totius eiuitatis inultis cum lacrinus et lame¬
tatione yirorum mulierũ ꝙ omnium siti¬
ula crintai diane tollendum locatur. Uidete
ꝙͣta religiono fuerit apud segestanos re¬
pertum esse Iud scitote nemiliem neq
illud signum auderet attingere Barbaro
quosdam lilibeos scitote aduocatos esse Ø¬

Expanded text:
etiam multo vehementius instaret cotidie, res agitur in senatu: vehementer ab omnibus reclamatur. itaque illo tempore ac primo istius adventu pernegatur. postea, quidquid erat oneris in nautis remigibusque exigendis, in frumento imperando, Segestanis praeter ceteros imponebat, aliquanto amplius quam ferre possent. praeterea magistratus eorum evocabat, optimum quemque et nobilissimum ad se arcessebat, circum omnia provinciae fora rapiebat, singillatim uni cuique calamitati fore se denuntiabat, universis se funditus eversurum esse illam civitatem minabatur. itaque aliquando multis malis magnoque metu victi Segestani praetoris imperio parendum esdecreverunt. Magno cum luctu et gemitu totius civitatis, multis cum lacrimis et lamentationibus virorum mulierumque omnium simulacrum Dianae tollendum locatur. videte quanta religio fuerit apud Segestanos. repertum esse, iudices, scitote neminem, nequeillud signum auderet attingere; barbaros quosdam Lilybaeo scitote adductos esse o
Abbreviated transcription (Latin):
reliso elt Cereris ethaensis Et etara mlti
sepe prodigia uita euis nuniẽq declarat
mtultis sepe in difficillutis rebu presen
ananti eus oblatum est ut hec busula ab
ra noꝵ souara dilagi set etiam incoli custo¬
diriq iudegtur tiec solum siculi urrũ etu
cetere gentes uatione ꝙ ethugasem Cere¬
cem marine cobant Et enim si Athet¬
suum sacra sũita cupiditate expetuutur
ꝗd quos ceres in illo errore uenisse dicit
frugesq artulisse ꝙ̃tam elle religior em
conuenit eorumt apud quos canti nata
elle et frugera ĩuerusse constat Itaqi apue
prẽs nostros atroci ac difficili rei p.tpi
illinos ⁊ quibus inuentum est ẜerer
quissimam placan oportere. Tum ex au¬
lissimo collegio deceba uixali Sacerdoto¬

Expanded text:
religio est Cereris Hennensis. etenim multa saepe prodigia vim eius numenque declarant; multis saepe in difficillimis rebus praesens auxilium eius oblatum est, ut haec insula ab ea non solum diligi sed etiam incoli custodirique videatur. nec solum Siculi, verum etiam ceterae gentes nationesque Hennensem Cererem maxime colunt. etenim si Atheniensium sacra summa cupiditate expetuntur, ad quos Ceres in illo errore venisse dicitur frugesque attulisse, quantam esse religionem convenit eorum apud quos eam natam esse et fruges invenisse constat? itaque apud patres nostros atroci ac difficili rei publicSibyllinos; ex quibus inventum est Cererem antiquissimam placari oportere. tum ex amplissimo collegio decemvirali sacerdot
Abbreviated transcription (Latin):
quie id ab urus istosie  poliatum esse
ut intril diõ sit telictum. Hic tutuc iste reus
aut ego aceusatoꝵ authoc iuditium appe¬
llabitla exiounibus enum coarguitur dui
suspitionbus ui iuditium uocatur dũ ab¬
last entia uexata nudate uobes teperiũ tͥ
arum autem ruriu nullam sibi istene¬
ꝙ infitandi tenonem ueq lefcu dendi fu¬
ultatem reliquit. Onibus in rebus crac¬
quicut ame conuineinr a testibus urget
confeisione sua manifeitis in maletitii te¬
etur et manet etiam ac tacitus tacta
ecum sua recoguoseit plimium mihi di
udeor iaxno genere uersati eriranum
Sentio iud. occdrrendum else satictati au

Expanded text:
 id ab uno isto sic spoliatum esse ut nihil omnino sit relictum. hic nunc iste reus aut ego accusator aut hoc iudicium appellabitur? criminibus enim coarguitur aut suspicionibus in iudicium vocatur! di ablati, fana vexata, nudatae urbes reperiuntur; earum autem rerum nullam sibi iste neque infitiandi rationem neque defendendi facultatem reliquit; omnibus in rebus coarguitur a me, convincitur a testibus, urgetur confessione sua, manifestis in maleficiis tenetur,—et manet etiam ac tacitus facta mecum sua recognoscit! nimium mihi diu videor in uno genere versari criminum; sentio, iudices, occurrendum esse satietati au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cinutq faissent testitaerentur. Tum illa
que quondam fucrant himera sublata
de quibus eate doos terinitanis sũt reddi¬
ta tum alia gellcalibus alis agrigentinis
in quibus etiam ille nobilii tauris quem
et udelissimus oranium tyraonor phiala¬
ris habuisse dicitur quo niuos supplitii cã
dimutere homines et subicete flaminam
solebat quem tanrun scipio cumi reddẽt
agrigentinis dixisse dicieat equum esse¬
illos dogitare utrioa esset siculis utiluis su
tatis et nrẽ mansuetu duas hẽat Illo tpr
segestanis marua cntueura hec apsa dy¬

Expanded text:
quae cuiusquefuissent, restituerentur tum illa, quae cuiusquefuissent, restituerentur tum illa, quae quondam fuerant Himera sublata, de quibus antea dixi, Thermitanis sunt reddita, tum alia Gellensibus, alia Agrigentinis, in quibus etiam ille nobilis raurus, quem crudelislimus omnium Tyrannorum Phalaris habuisse dicitur, quo vivos supplicii causa demittere homines et subicere flammam solebat. quem taurum Scipio cumredderet Agrigentinis, dixisse dicitur, aequum esseillos cogitare, utrum esser Siculis utilius, sutatis, et nostrae mansuetudinis haberent? illo tempore Segestanis maxima cum cura haec ipsa D
Abbreviated transcription (Latin):
um illa cruitas cum petuł suo nomide ac sus
poate bellatet a cartaginensibus ui captum
att de ectum est. Ommiaq que orna mento
ibi esse possent Cartagiliem sunt ex eoloto
deportata. fuit apud segestanos exere sun
ulacrum diane tum sunla atq atitiquissima
preditum religione tuma singillati opeca ait¬
fitioc perfectum. hoc tratis latum Cattagi¬
nera lolum tiũ hominesq iautatet teligioc
quidera pristinam conseruabat Nam propi
Simĩani pulcritudinem hostibus etara lig̃¬
quata smetissime colerent uidebatur aliqͥr
seculis polt ip. scipio bello pu . tertio cat¬
t agnieia repit qua in hystoria uidete ho¬
mis urttere et ddilegentiam ut et dome¬
sticis preclatissime uirtutis exemplis gau¬
deetis et eo maiore od.o. dignam istilis in¬
credibilem audanom pididetis cotuoca¬
tis Sculis omnabris ꝙ diutissime sepassiẽ¬
q siciliam ueratam a cartaginetisibus¬
nouerat inbet emina conquiti sibi pollice¬
tur magne cure fore ut omĩa eiuit etbus

Expanded text:
e ac sua sponte bellaret, a Carthaginiensibus vi captum atque deletum est, omniaque quae ornamento urbi esse possent Carthaginem sunt ex illo loco deportata. fuit apud Segestanos ex aere Dianae simulacrum, cum summa atque antiquissima praeditum religione tum singulari opere artificioque perfectum. hoc translatum Carthaginem locum tantum hominesque mutarat, religionem quidem pristinam conservabat; nam propter eximiam pulchritudinem etiam hostibus digna quam sanctissime colerent videbatur. aliquot saeculis post P. Scipio bello Punico tertio Carthaginem cepit; qua in victoria,—videte hominis virtutem et diligentiam, ut et domesticis praeclarissimae virtutis exemplis gaudeatis et eo maiore odio dignam istius incredibilem audaciam iudicetis,—convocatis Siculis omnibus, quod diutissime saepissimeque Siciliam vexatam a Carthaginicognorat, iuber omnia conquiri, sibi pollicetur magnae curae fore, ut omnia civitatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
capitoliui sic ornare ut templi dig
udia ac dona arbitrabuntur Sra hoc
int tam amentes ut opta murata pecu
tapendaut in eas res quas uobis gra
o non arbitrentur. Hoc loco. Q. Catu
ppello loquor etum de tuo clatissimo

Expanded text:
Capitolium sic ornare ut templi dignudia ac dona arbitrabuntur; sin hocerunt tam amentes ut operam curam pecuniam impendant in eas res quas vobis gratas fore non arbitrentur. hoc loco, Q. Catule, te appello; loquor enim de tuo clarissimo
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres ad res diuitias uterntur turibuli¬
hec autem omia anti quo opere et suo
fitio feã ut hoc liceret iuspieat fuilse aliquad
apud sicules equa proportione cetera leequ¬
bus iaulta fortun& qdemisapd
onfituuo nũc me unum quidema else quid
hoc est. quod mõstrum quod prodigiim in
peouintiam misimui. None nobis idegilie
udetur ut uor uiaus libidinem nõ suoso
opidum quod piam uetierat i autteba
lli contiuuo Cybitatii canes qui iueilig aba
et perscrutabantur quiuuia.di quod baig
rende uas et maius opus intentuu seti uł¬
ferebant si tuitus cpasior quappiaui ueua
poteraui illa quidem certe pro lepus culis co¬
piebantur. Patelle patere turibila hic quo
ouratis fletas nulicenitu quas lamettatioe
fier solitas esse. in husceebus qui forlan

Expanded text:
mulieres ad res divinas uterentur, turibulumulieres ad res divinas uterentur, turibulum,—haec autem omnia antiquo opere et summo artificio facta, ut hoc liceret suspicari, fuisse aliquando apud Siculos peraeque pro portione cetera, sed, quibus multa fortuna ademisset,confirmo nunc ne unum quidem esse. quid hoc est? quod hoc monstrum, quod prodigium in provinciam misimus? nonne vobis id egisse videtur ut non unius libidinem, non suos ooppidum quodpiam venerat, immittebantur illi continuo Cibyratici canes, qui investigabant et perscrutabantur omnia. si quod erat grande vas et maius opus inventum, laeti adferebant; si minus eius modi quidpiam venari potuerant, illa quidem certe pro lepusculis capiebantur, patellae, paterae, turibula. hic quos putatis fletus mulierum, quas lamentationes f
Abbreviated transcription (Latin):
pĩ reniitiate dedisti siecetta accusator
netib odiosus eslet ea recontemnis equeltre
ordincta ae despicis ea te indignun tibi u¬
surti est quicꝙ quod tibi placeret Calidiu
ootius habere ꝙ te Iactat se iam duduit
de Calidio natrat omnibus se emisse. num
tiam doł papinio uito primatio locuplete
honestoq equite.x. turibulum emisti quipro
testimonio dixit te cum taspitiendu popo¬
ses uulso emblemate remilisse ut inrelligar
in homine intelligentiam esse non auarstiam
artifitii cupidumꝰ uon argenti fiusse nec solu
in papituo fuit hec abstiueutia tenuit hoc in¬
stitutum in turibilis ortubus quę nq i sicila
fuerunt Incredibile est auter ꝙ multa et q
clata fuerũt. Credo tare cum siclia flose¬
bat opibus et copis iuaqua artifitia fuisse me
insula.Mam dolaui erat atte istum pt nulla
paulo locupletior qua ia domo hetio len
etiam si pretitea ilul esset atgent patella
dis cum sigillis simulacris dectum patera qu

Expanded text:
 renuntiarere dedisti, trecenta accusatori ne tibi odiosus esset, ea re contemnis equestrem ordinem et despicis? ea re tibi indignum visum est quicquam, quod tibi placeret, Calidium potius habere quam te? iactat se iam dudum de Calidio, narrat omnibus emisse se. num etiam de L. Papinio, viro primario, locupleti honestoque equite Romano, turibulum emisti? qui pro testimonio dixit te, cum inspiciendum poposcisses, evulso emblemate remisisse; ut intellegatis in homine intellegentiam esse non avaritiam, artifici cupidum non argenti fuisse. nec solum in Papinio fuit hac abstinentia; tenuit hoc institutum in turibulis omnibus quaecumque in Sicilia fuerunt. incredibile est autem quam multa et qum Sicilia florebat opibus et copiis magna artificia fuisse in ea insula. nam domus erat ante istum praetorem nulla paulo locupletior qua in domo haec non essent, etiamsi praeterea nihil esset argenti, patella grandis cum sigillis ac simulacris deorum, patera qua
Abbreviated transcription (Latin):
deu a pollito sunot em sami pergame
lanamt iniutos preterea ab isto deos tora ali
etiaq uolatos qui capitolio manis ab sto¬
nete non poruent  uod prmuati honimes de
Uertes a regibus ornar paslus nõ est itaq ho
netatio secdere concepio pulul postea totam
Si cilia neq sacti nec religiosi elle dicit Ita
sele mea promntia pertrenmam gessit ut
ab isto nonsorum horibus uerum etiam dii
i mortalibus bellum lictati putaretur Sege¬
sta est oppidam per uetus ius cilia sud. qd
ab enea fugiente a trora atꝙ in hec loca ueui¬
ente conditum demonstt ant Itaq segesi utu
non lolum pecpetua societate atq aihicitia
uetum etiam cognatione secum. pꝰtꝰ couinc¬

Expanded text:
Deli Apollinem, Iunonem Sami, Pergae Dianam, multos praeterea ab isto deos tota Asia Graeciaque violatos, qui a Capitolio manus abstinere non potuerit? quod privati homines de Verres ab Regibus ornatinon est poaslus. Itave hoc nefario scelere concepto, nihil postea tota in Sicilia neque sacri, neque religiosi esse duxit, ita sese in ea provincia per triennium gessit, ut ab isto non solum hominiubs, verum etiam Dris immortalibus bellum indictum putaretur.Segesta est oppidum pervetus in Sicilia, iudices, quod ab Aenea fugiente a Troia atque in haec loca veniente conditum esse demonstrant. itaque Segestani non solum perpetua societate atque amicitia, verum etiam cognatione se cum po
Abbreviated transcription (Latin):
res hereditaten sibi uetlle axbeta se
quod ncius regnum ac manus ueuerat
suspicabitt. Matie homns muueta sat
latge. Hec ad usum domesticum uini ole qd
usum erat etiam tutie quod satis ellet de
auit Rxoruat nuple magiufice quatuelin
ex ita disceslit ut et istum dige¬

Expanded text:
res hereditatem sibi venisse arbitratus est, quod in eius regnum ac manus venerat et suspicabatur. mittit homini munera satis large haec ad usum domesticum, olei, vini quod visum est, etiam tritici quod satis esset, de cavit. exornat ample magnificeque triclinium; uid multa? rex ita discessit ut et istum
Abbreviated transcription (Latin):
hiis ęquitatibui equuleis. Eim pecuniã solui
Credo etiam tabule praferentur. Esttam
cedo tabulas dilue saue erimen hoc calidi¬
auum dum ego tabulas asporcete possim
Ueratu tamenꝰ quid erat quod Cali dius to¬
ne quereretur se cum tot antios in sicilia
egotiaretur abste solo ita esse contentum
ta despectum ut etiam una cum cetrris Si¬
culis dispoliaretut Si grueras quid erat ꝙp
contiemabat si abste argetura esse petitu¬
um Si tib sua uolantate uendiderat tu
orto polles facere dt Gui. Calidio uõ red¬
deretir prelectiui eum isl siscrua deten¬
ore tuo łam familiariter uterctur et cum

Expanded text:
in his equitabit eculeis. 'emi, pecuniam solvi.' in his equitabit eculeis. 'emi, pecuniam solvi.' credo. 'etiam tabulae proferentur.' est tanti; cedo tabulas. dilue sane crimen hoc Calidianum, dum ego tabulas aspicere possim. verum tamen quid erat quod Calidius Romae quereretur se, cum tot annos in Sicilia negotiaretur, a te solo ita esse contemptum, ita despectum ut etiam una cum ceteris Siculis despoliaretur, si emeras? quid erat quod confirmabat se abs te argentum esse repetiturum, si id tibi sua voluntate vendiderat? tu porro posses facere ut Cn. Calidio non redderes? praesertim cum is L. Sisenna, defensore tuo, tam fa
Abbreviated transcription (Latin):
at ad iuditunt nõdum sesatis insctuxeat
primus antius etat prouintie nõ ut ĩ Stheo
lam refertus pecuitia.Ita furor eius paulu¬
lum non puclbre soc metu atc timore re
tera de teis exiunt. Dyodorus interea pr̃ is¬
to prope terenium pronintia domoep caruit
Ceferi non solum siculi set etiam ciues. ro
hoc statuerant qm̃ iste tm̃ cupiditate prog¬
rederetur nihil esse quod quisꝙ putaret
se quod isti paulo magis placeret cõseruae
aut domi retmere posse. Fostea uero ꝙ̃ i
tellexerunt isti uirum fortem que sũme
promintia epectabat S. Actium nõ suc¬
cedere statuerunt se nihil tam clansum
neq tam reconditum posse hrẽ quod nõ
istius cupiditati apertissimum promptissi¬
mumq esset. Tum iste ab equite . splc̃dido
et gratioso. Qn. Calidio cuius filiuma sciebat
argenteos nobiles qui .Q. iatum fuerant
aufert inprudens huc incidi iud erait eũ
non abstulit. Nollem dixisse iactabat se et

Expanded text:
at; ad iudicium nondum se satis instruxerat; at; ad iudicium nondum se satis instruxerat; primus annus erat provinciae, non erat ut in Sthenio, iam refertus pecunia. itaque furor eius paululum non pudore, sed metu ac timore repntem, de reis eximit. Diodorus interea praetore isto prope triennium provincia domoque caruit. ceteri, non solum Siculi sed etiam cives Romani, hoc statuerant, quoniam iste tantum cupiditate progrederetur, nihil esse quod quisquam putaret se, quod isti paulo magis placeret, conservare aut domi retinere posse; postea vero quam intellexerunt isti virum fortem, quem summe provincia exspectabat, Q. Arrium, non succedere, statuerunt nihil se tam clausum neque tam reconditum posse habere quod non istius cupiditati apertissimum promptissimumque esset. tum iste ab equite Romano splendido et gratioso, Cn. Calidio, cuius filium sciebat argenteos nobilis, qui Q. Maximi fuerant, aufert. imprudens huc incidi, iudices; emit enim, non abstulit; nollem dixisse; iactabit se et
Abbreviated transcription (Latin):
ret hane excogitauit rationem sihec tatio
otuis ꝙ atentia nomitiaada est Appome
de siis canibus quendata qui dicat se elycdo¬
um melitensem rei capitalis reum uelle face
Pruo nũrum otibus uider dyodotũ rerii
hominer quictissinum ab onni non modo
tissimum demde esse per spicuum fieri orua
lia proprer argentuiti. Iste non dubitat iu¬
bere notuen defcrri. Et tum prituũ opino
istum absent nomen tecepisił Reclatuat
Sicilia tota propter celat argenti cupieli¬
tatem reos tier rerum capitaliura neq so¬
uta presentes reos fier let etiam absente
Drodorus tome sordidatus circum prõno
atq hospites cursare tem oronibus narta¬
reltẽ mictuntur isti a pre uehement ab a¬
iicis iteta uideret quid ageret de drodo¬
ro quo progtederetur rem ularam esse et ĩ¬
udiosdui ĩ sauite hominem peciturũ hoc u¬
no critauie insi cauisset . Iste etiam tũ prẽ
iuori in parenti ac inhominũ nũo pritab¬

Expanded text:
ret, hanc excogitat rationem, si haec ratio ret, hanc excogitat rationem, si haec ratio potius quam amentia nominanda est. apponit de suis canibus quendam qui dicat se Diodorum Melitensem rei capitalis reum velle facere. primo mirum omnibus videri Diodorum reum, hominem quietissimum, ab omni non modo tissimum; deinde esse perspicuum fieri omnia illa propter argentum. iste non dubitat iubere nomen referri, et tum primum ut opinor istum absentis nomen recepisse. res clara Sicilia tota, propter caelati argenti cupiditatem reos fieri rerum capitalium, neque solum reos fieri, sed etiam absentis. Diodorus Romae sordidatus circum patronos atque hospites cursare, rem omnibus narrare. Litterae mittuntur isti a patre vehementes, ab amicis item, videret quid ageret de Diodoro, quo progrederetur; rem claram esse et invidiosam; insanire hominem, periturum hoc uno crimine, nisi cavisset. iste etiam tum patrem, si non in parentis, at in hominum numero putab
Abbreviated transcription (Latin):
ãtubil ei lorgis rudebatut ꝙy dum illud
iderei argentam. Oyodorus homottugi ac
diligeus qui sua seruare uellet propinquosuo
ribit ut us qui a uerre uenissent respondet
lud argentm sepaucis illis diebus tusisse
bellum qpse interel recedit abelse a domo pa¬
ciper iualuit cp̃ pũs illud optunię factum ax¬
geistum amiteie. Quod ubi audiuit isteus¬
D eo elt cõmotus ut sine ulla dubitatione in¬
auire ornbus ac furere uideretur quia uo
etepta sibi uala optune facta dicebat itr¬
tai absenti dyodoro. Uocferate palara lac¬
mis interdam ui& tenerę. Feriphilam acce¬
imus in fabulis ea cupiditate ut cut udis¬
set inouile ut opiuor ex auro et gẽmis pul¬
hritudine enis tucenlat sabateta uiti pro¬
leret. Sĩmilis iltras cupiditas ħlec etiata s¬
or atq insamor ꝙ illa capiebat id quocl
derat. Huius libidities nõ soluta oculis set
tiam auribus excitabantur Conquiti dpo¬
dorum tota prounitia iubet. Ille ex Sicilia
atea iam uouerat et uasa collegerat homo

Expanded text:
il ei longius videbatur quam dum illud videret argentum. Diodorus, homo frugi ac diligens, qui sua servare vellet, ad propinquum suum scribit ut iis qui a Verre venissent responderet illud argentum se paucis illis diebus misisse Lilybaeum. ipse interea recedit; abesse a domo paulisper maluit quam praesens illud optigentum amittere. quod ubi iste audivit, usque eo commotus est ut sine ulla dubitatione insanire omnibus ac furere videretur. quia non erepta sibi vasa optime facta dicebat; minitari absenti Diodoro, vociferari palam, lacrimas interdum non tenere. Eriphylam accepimus in fabulis ea cupiditate ut, cum vidisset monile, ut opinor, ex auro et gemmis, pulchritudine eius incensa salutem viri proderet. Similis istius cupiditas, hoc etiam acrior atque insanior, quod illa cupiebat id quod viderat, huius libidines non solum oculis sed etiam auribus excitabantur. conquiri Diodorum tota provincia iubet: ille ex Sicilia iam castra commoverat et vasa collegerat. homo,
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt reddidisse qui quidem cettror causã
puder diffitiuoreo fecit uam cuba reu
Empluribus consirmasses pedelntitũ poites¬
ꝙ coi dius pro testimopio dixit tesib eed¬
didisse fineia tedenudi fecisti ꝙp itelcxna¬
t pecda de manibus amilsa tam a testono
liui estugere non posse. Eu Caldio quiti¬
be ne factum licuit posse domeiti cis copisi
um magrani aut aliquera superiotem iu¬
testate fuerunt. nemo ĩuentus est tam
ensꝰ qui illud argetitum rat preclarum ac
tani uobile et peret Nemo ram audao qui
osceret nemotam ipudens qui postula¬
ret uł uenderet superbutti est eniti sud et
uon feretidut dicere pr̃ in proruatia hor
onelto locupleti splendido liende mibi ua

Expanded text:
ceterorum causam apud te difficiliorem fecit. nam cum te compluribus confirmasses redditurum, posteaquam Curidius pro testimonio dixit te sibi reddidisse, finem reddendi fecisti, quod intellexisti praeda te de manibus emissa testimonium tamen effugere non posse. bene factum, licuit posse domesticis copiis, cum magistratum aut aliquem superiorem in imperio fuerunt: nemo inventus est tam amens qui illud argentum tam praeclarum ac tam nobile eriperet, nemo tam audax qui posceret, nemo tam impudens qui postularet ut venderet. Superbum est enim, iudices, et non ferendum dicere praetorem in provincia homini honesto, locupleti, splendido, 'vende mi
Abbreviated transcription (Latin):
uisset si qlicꝙ celati aspererat mauũ absi¬
nere Iud. noui poteret. Gni. pompeiui c̃pli¬
o qui fuit Thindaritanus is cenama ilti da¬
bat apud uillatq in thiadaritago tecit qd
datellam in qua sigilla erant egregia qsu
continno ut inditꝰ non dubitauit illud
iqne peuatiam hospitaltũq deorum ex
pitals mcula tollere Sed tũ qued antes
de istius abstiacuta dixeram sigillis
celiquum a gentam sine ulla alanu
didit Quud eupoletno gala estito

Expanded text:
set, si quicquam caelati aspexerat, manus abstinere, iudices, non poterat. Cn. Pompeius est, Philo qui fuit, Tyndaritanus. is cenam isti dabat apud villam in Tyndaritano. fecit quod patellam in qua sigilla erant egregia. iste continuo ut vidit, non dubitavit illud insigne penatium hospitaliumque deorum ex hospitali mensa tollere, sed tamen, quod ante de istius abstinentia dixeram, sigillis avulsis reliquum argentum sine ulla avaritia reddidit. quid? Eupolemo Calactino
Abbreviated transcription (Latin):
olactus est omnibus scienitibus lilibe
ac depecnlatus es Talito. non enita putat
esbi iilitiam factam propterea eꝓhotuii
pecdito et collum illaqucum inserenti
pupillis drepanitani bona patcia erep
uo partitus es gaudeo etlam siquibl
o abstilisti et abstt tubil rectu ẜtum
dico A. lysone ueto lilibitano pruno ho¬
e apud quem diuersatus eł. Apolliuis
t A pupillo hepo cui metellus tutor
aquo petuta grandem eripueras Scaphia
blemiatis lilibei. utrama crapta ẽẽ di
mcontiteris ereptam. Sed quid ego isti
smodi rebus mecliotres iniurias col

Expanded text:
actus est, omnibus scientibus Lilybaeiac depeculatus es; taceo. non enim putat ille sibi iniuriam factam, propterea quod homini iam perdito et collum in laqueum inserenti subvenisti, cum pupillis Drepanitanis bona patria erepta cum illo partitus es; gaudeo etiam si quid ab eo abstulisti, et abs te nihil rectius factum esse dico. A Lysone vero Lilybitano, primo homine, apud quem deversatus es, Apollinis oportuit. A pupillo Heio, cui C. Marcellus tutor est, a quo pecuniam grandem eripueras, scaphia cum emblematis Lilybaei utrum empta esse dicis an confiteris erepta? sed quid ego istius in eius modi rebus mediocris iniurias coll
Abbreviated transcription (Latin):
uolligit quod assequit᷑ msihoe ut arẽt
si quꝰ pñt. quibus arattum saltem aliqd
satelles istius apronius reliquũ fecit q
tamen magris spe atq expectatione me¬
telli remanserunt. Quid ceteri siculi. ꝗd
ille maximus nũs aratoꝵ qui nõ modo
ex agris eiecti sunt set etiam ex ciuitati¬
bus suis ex proumtia demq bomis for¬
tunisq omĩbus creptis profugerũt qua
ratione hii reuocabuntur Quot pr̃ͦͬ ĩ
nocentia sapiẽtiaꝙ opus est ut illa arato¬
rum multitudo aliqũado m suis agris
ac sedibus collocetur Ac ne miremini tã¬
tam multitudinem profugisse ꝙͣtam ex

Expanded text:
colligit, quid adsequitur nisi hoc, ut arent, colligit, quid adsequitur nisi hoc, ut arent, si qui possunt, quibus aratrum saltem aliquod satelles istius Apronius reliquum fecit, qui tamen in agris spe atque exspectatione Metelli remanserunt? quid ceteri Siculi? quid ille maximus numerus aratorum qui non modo ex agris eiecti sunt, sed etiam ex civitatibus suis, ex provincia denique bonis fortunisque omnibus ereptis profugerunt, qua ratione ii revocabuntur? quot praetorum innocentia sapientiaque opus est ut illa aratorum multitudo aliquando in suis agris ac sedibus conlocetur? ac ne miremini tantam multitudinem profugisse
Abbreviated transcription (Latin):
deiectos eiectos fortunis omĩbus expul¬
sos esse. pͥ.iͥ. sotios atq amicos quib siqͣ
calamitas propter istum saluis uectiga¬
libus uris accidisset aia duertere in eum
nos oportebat presertim cum eum ea le¬
ge iudicaretis que sotioꝵ causa esset cõ¬
ctituta Cum uero perditis profligatisq
sotiis uectigalia. pͥ .tͥ. sint diminut̾a res
frumẽtaria coneatus copie salus urbis
atq exercituum nostroꝵ in potestate
istius quatitia intererit salutem pͥ.rͥ.
cõmoda respicite si sotiis fideliss ims
prospicere nõ laboratis atq ut intelliga¬
tis ab isto prelucro predaq presenti fec
uectigalium nec posteritatis habitam
esse rationem cognoscite quid ad extr¬
emum scribat Metellus. In reliquũ tempꝰ
llet ostendere te uectigalia perdidisse. Qd
enim erat ꝙ uectigalibus prospicẽt me¬
tellus in decumis Et intota re frumẽta¬
per uertisset atq ipse metellus qui uecti¬
galibus prospicit qui reliquos aratores

Expanded text:
deiectos, fortunis omnibus expuldeiectos, fortunis omnibus expulsos esse populi Romani socios atque amicos. quibus si qua calamitas propter istum salvis vectigalibus nostris accidisset, animum advertere tamen in eum vos oporteret, praesertim cum ea lege iudicaretis quae sociorum causa esset constituta: cum vero perditis profligatisque sociis vectigalia populi Romani sint deminuta, res frumentaria, commeatus, copiae, salus urbis atque exercituum nostrorum in posteritatem istius avaritia interierit, saltem populi Romani commoda respicite si sociis fidelissimis prospicere non laboratis. atque ut intellegatis ab isto prae lucro praedaque praesenti nec vectigalium nec posteritatis habitam esse rationem, cognoscite quid ad extremum scribat Metellus. IN RELIQVVM TAMEN llet ostendere, te vectigalia perdidisse. quid enim erat quod vectigalibus prospiceret Metellus in decumis et in tota re frumentapervertisset? atque ipse Metellus, qui vectigalibus prospicit, qui 'reliquos' aratores
Abbreviated transcription (Latin):
sua uoliuitate araret pauci essent reli¬
qui qui .L. metelli auctoritate m agros
atq ad suum larem familiarem redi¬
cum cum isqui tibi successit aratores
reliquos appellet hoc eum diserte scri¬
bere reliquos hos esse non ex bello neq
Oe aliqua huiꝰmoĩ calamitate set ex tuo
scelere importunitate auarina crudel¬
RECITA CETERA et temporis
gratorum inquit penuria Si ego accu¬
sator totiens de re eadem dicerem uere¬
rer ne animos urõs offenderem Iud. El¬
amat metelluc insilrãs misissera nõ est
satis insi presens confirmassem ne id ꝗ¬
dem satis est reliquos inquit aratores
reliquos prope lugubri uerbo calamita¬
tem prouintie Sieilie significat Addit
testis auctoritatem accus ationis mee
dico aratores auaritia istius eiectos scri¬
bit metellus reliquos abse esse cõfirma¬
tos dico agros relictos arationesq des
tos esse.scribit metellus aratorum esse
penuriam hoc cum scribit illud oñdit

Expanded text:
sua voluntate araret, pauci essent relisua voluntate araret, pauci essent reliqui qui L. Metelli auctoritate in agros atque ad suum larem familiarem redi? non vides, cum is qui tibi successit aratores reliquos appellet, hoc eum diserte scribere, reliquos hos esse non ex bello neque ex aliqua eius modi calamitate, sed ex tuo scelere, importunitate, avaritia, crudelrecita cetera. TAMEN PRO E'Aratorum,' inquit, 'penuria.' si ego accusator totiens de re eadem dicerem, vererer ne animos vestros offenderem, iudices. clamat Metellus, NISI LITTERAS MISISSEM: non est satis. NISI PRAESENS CONFIRMASSEM: ne id quidem satis est. RELIQVOS, inquit, ARATORES. reliquos? prope lugubri verbo calamitatem provinciae Siciliae significat: addit, testis, auctoritatem accusationis meae. dico aratores istius avaritia eiectos: scribit Metellus 'reliquos' ab se esse confirmatos. dico agros relictos arationesque esse desertas: scribit Metellus aratorum esse 'penuriam'. hoc cum scribit, illud ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
lamitosum tepr̃. uersatum est ut is qui
tibi successerit reliquos aratores colle¬
gisse et recreasse uideatur Cum bellis Car¬
taginẽsibus sicilia uexata est et post no¬
stram patrũq memoriam cubis mea
prouinna magne fugitiuor copie uersa¬
tesint tũ aratoꝵ int̾nicõ facta nulla ẽ
tum seiuente prohibita aut messe amui¬
sa fructus anninus interibat tũ m colo¬
qui.m leuiuo aut .P. xupilio aut. M A
quilio .pr̃. in eam prouintiam successera¬
nt aratores reliquos nõ colligebat tãto¬
neplus uerres cum Apromo proiũtie
Sicilie calamitatis importauit ꝙ̃ aut
Asdrubal cum penor exercitu aut A¬
thenio cum fugitiuoꝵ maxximis copiis¬
ut temporibus illis simul atq hostis su¬
peratus esset ager araretur omĩs neq
aratori pr̃. per Irãs supplicaret neq eũ
pñs oraret ut ꝙ plurimu sereret. Nunc
autem ne post abitum quidem hiniꝰ ĩpor¬
tunissime pestis quisꝙ̃ reperiretur qui

Expanded text:
lamitosum te praetore versatum est ut is qui lamitosum te praetore versatum est ut is qui tibi successerit 'reliquos' aratores collegisse et recreasse videatur? cum bellis Carthaginiensibus Sicilia vexata est, et post nostra patrumque memoria cum bis in ea provincia magnae fugitivorum copiae versatae sunt, tamen aratorum interitio facta nulla est. tum sementi prohibita aut messe amissa fructus annuus interibat; tamen incolqui M. Laevino aut P. Rupilio aut M'. Aquilio praetores in eam provinciam successerant aratores reliquos non colligebant. tantone plus Verres cum Apronio provinciae Siciliae calamitatis importavit quam aut Hasdrubal cum Poenorum exercitu, aut Athenio cum fugitivorum maximis copiisut temporibus illis, simul atque hostis superatus esset, ager araretur omnis neque aratori praetor per litteras supplicaret neque eum praesens oraret ut quam plurimum sereret; nunc autem ne post abitum quidem huius importunissimae pestis quisquam reperiretur qui
Abbreviated transcription (Latin):
preter uerrem. Cum scribit lege hueromca
uendidisse quid scribit se per istum erep¬
ta Sicuł maioꝵ nrõꝵ benefitia uis ipõr
conditione sotietatis amicitie federum
reddidisse dicit ꝙͣti cuiꝰq agri decumas
uendiderit demde quid sctibitꝑ Nꝑ¬
FESTDLARELEQUA. Sũma da
ta est opera ame ut ꝙͣ plurimo ddecumas
uenderem. Cur igitur metelle non ita
magno uendidisti quia desertas aratio¬
nes manes agros proumtiam miseram
perditamq offendi quid id ipsum qđ
satum est qua ratione quisꝙͣ qui serera
confirmasse suam interposuisse auctori¬
tatem tm̃ ꝙ aratoribus metellus obsids
non dedit se mnulla re uerri similem
futurum At quidem tñ in quo se labora¬
ssedicat R. ut aratores qui reliqui erãt
ꝙͣ plurimu sererent qui reliqui. Quid
Hoc est reliqui quo ex bello qua ex uasti¬
tate. que nam in siçilia tanta clades ã
quod bellum tam dinturnum tam ca¬

Expanded text:
praeter Verrem. cum scribit se lege Hieronica praeter Verrem. cum scribit se lege Hieronica vendidisse, quid scribit? se per istum erepta Siculis maiorum nostrorum beneficia, ius ipsorum, condicionem societatis, amicitiae, foederum reddidisse. dicit quanti cuiusque agri decumas vendiderit; deinde quid scribit? reepistula reliqua. SVMMA VI DATA EST A ME OPERA VT QVAM PLVRIMO DECVMAS VENDEREM. Cur igitur, Metelle, non ita magno vendidisti? quia desertas arationes, inanis agros, provinciam miseram perditamque offendisti. quid? id ipsum quod satum est qua ratione quisquam qui sererconfirmasse, suam se interposuisse auctoritatem; tantum modo aratoribus Metellus obsides non dedit se in nulla re Verri similem futurum. at quid est tandem in quo se elaborasse dicit? recita. VT ARATORES, QVI RELIQVI ERANT, QVAM PLVRIMVM SERERENT. Qui reliqui? quid hoc est 'reliqui'? quo ex bello, qua ex vastitate? quaenam in Sicilia tanta clades aut quod bellum tam diuturnum, tam ca
Abbreviated transcription (Latin):
latam uexatam ꝙ prouintiam. Hec omiã
doceo ciuitatum et priuatis primarioꝵ¬
uirorum testimoniis Quid uultis ampli
Num expectatis dum .L. metellus is qui mł¬
tos mistum testes imperio et potestate de¬
terruit. Idem absens de istius scelere impro¬
bitate audita testimonium dicat. Nõ opi¬
nor ac is optime qui successit isti potuit co¬
gnoscere ita est uerum amicitia impedi¬
tur at debet uos certiores facere quo pa¬
cto sehabeat pronintia Debet uerum tñ
non cogitur nũquis in uerrem.L. metel¬
li testimonium requiret Nemo nũquis
postulat non opinor. quid si testimomol
metelli ac lrĩs hec omĩa uera esse docebo
Qud dicetis utrum metellum falsũ scri¬
bere an amicum ledendi esse cupidu
fecta sit nescire. Recita litteras.L. mete¬
lli quas ad. GN. pompeyum et. M Cras
Li decumas frumenti lege hyeromea uẽ¬
didi Cum seribit selege hþeromca uendi¬
disse quid scribit ita se uendidisse ut omẽs

Expanded text:
latam vastatamque provinciam: haec omnia latam vastatamque provinciam: haec omnia doceo liiorum virorum. quid vultis amplius? num exspectatis dum L. Metellus, is qui multos in istum testis imperio et potestate deterruit, idem absens de istius scelere, improbitate, audacia testimonium dicat? non opinor. at is optime qui successit isti potuit cognoscere. ita est; verum amicitia impeditur. at debet vos certiores facere quo pacto se habeat provincia. debet; verum tamen non cogitur. num quis in Verrem L. Metelli testimonium requirit? nemo. num quis postulat? non opinor. quid? si testimonio L. Metelli ac litteris haec omnia vera esse docebo, quid dicetis? utrum Metellum falsum scribere an amicum laedendi esse cupidum, flicta sit nescire? recita litteras L. Metelli, quas ad Cn. Pompeium et M. CrassLLI. DECVMAS FRVMENTI LEGE HIERONICA VENDIDI. cum scribit se lege Hieronica vendidisse, quid scribit? ita se vendidisse ut omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ueris indicibus saluus esse Unus ager
agirinensis. chex aratoribus ĩ aitior¬
Factus cum sit uos comiecturam totiꝰ
prouintie non fatietis atq hoc pereq
i omni agro decuano reperietis qui¬
bus aliquidd tamen reliqui fuerit ed
magno patrimonio eos iagro mino¬
re instrumento minus multis locis mi¬
nores remansisse quod metuebant
si recessissent ne reliquas fortunas ome
amitterent. Quibus autem iste mhil
reliquit quod perderent fecerat plac
non solum ex agris uerum ex cuntati¬
bus sius profugisse. Illi ipi qui remase¬
rant uix decuma pars aratoru relic¬
turi agros omẽs erant insi ad eos me¬
tellus Roma litteras misisset decumas
lege Hyeronica uendituru et insi ab
hhs hoc petiuisset ut sererent ꝙͣ pluri¬
mum quod illi semper sua cansa fece¬
rant cum eos nemo rogaret ꝙͣ duii¬
telligebant sese sibi et .p xͦ. nõ uerri et
Ciectos aratores esse dico agros uectiga¬
les uexatos atq exmanitos a uerre popu¬

Expanded text:
veris iudicibus salvus esse? Vnus ager veris iudicibus salvus esse? Vnus ager Agyrinensis cLxx aratoribus inanior cum sit, vos coniecturam totius provinciae nonne facietis? atque hoc peraeque in omni agro decumano reperietis; quibus aliquid tamen reliqui fuerit ex magno patrimonio, eos in agris minore instrumento, minus multis iugis remansisse, quod metuebant, si discessissent, ne reliquas fortunas omnis amitterent; quibus autem iste nihil reliqui quod perderent fecerat, eos plane non solum ex agris, verum etiam ex civitatibus suis profugisse. illi ipsi qui remanserant, vix decuma pars aratorum, relicturi agros omnes erant, nisi ad eos Metellus Roma litteras misisset se decumas lege Hieronica venditurum, et nisi ab iis hoc petivisset, ut sererent quam plurimum; quod illi semper sui causa fecerant, cum eos nemo rogaret, quam diu intellegebant sese sibi et populo Romano, non Verri et eiectos aratores esse dico, agros vectigalis vexatos atque exinanitos a Verre, popu
Abbreviated transcription (Latin):
latos ac fertiles delererent totasq lra¬
tiones derelmquerent. Id adeo sciri faci¬
lime potest exlitteris publicis cuntatũ
Propterea ꝙ hyeronica nũs aratorum
quot annis apud magrãtus pub ͤ subse̾¬
bitur. Recita tandem quot acceperit
aratores agri leontini uerres. Lxxxiii
quot anno tertio profiteatur . xxxii. et
quinquaginta aratores ita uideo de¬
iectos utꝰ hiis ne uicarii quidem sucçe¬
sserint. quot aratores aduemẽte te fu¬
erunt agri mutinensis uideamꝰ ex lit¬
galia sunt hunc tot prũm familias nu¬
tnerũ desiderat et reposcit Ager her¬
bitensis primo anno habuit xratores
.ccluii. tertio . Cxx. hinc. cxxxuii patrel
familias extorres progerunt Agirinẽ¬
sis ager quoꝵ hominuꝰ ꝙͣ honestoru
ꝙ lodupletum. cel aratorem habuit
primo anno preture tue. quid tertio
anno. l.xx. quẽ admodum legatos a¬
girinenses recitare ex publicis litteris
Audiuistis proh dii ĩmortales. Si ex ꝑ

Expanded text:
latos ac fertilis desererent totasque aralatos ac fertilis desererent totasque arationes derelinquerent. id adeo sciri facillime potest ex litteris publicis civitatum, propterea quod lege Hieronica numerus aratorum quotannis apud magistratus publice subscribitur. recita tandem, quot acceperit aratores agri Leontini Verres: LXXXIlII. quot anno tertio profiteantur: xxxll. duo et quinquaginta aratores ita video deiectos ut iis ne vicarii quidem successerint. quot aratores adveniente te fuerunt agri Mutycensis? videamus ex litopuli Romani vectigalia sunt, hunc tot patrum familias numerum desiderat et reposcit. ager Herbitensis primo anno habuit aratores CCLII, tertio cxx: hinc CXXXII patres familias extorres profugerunt. Agyrinensis ager—quorum hominum, quam honestorum, quam locupletium!—CCL aratores habuit primo anno praeturae tuae. quid? tertio anno? LXXX, quem ad modum legatos Agyrinensis recitare ex publicis litteris audistis. pro di immortales! si ex pr
Abbreviated transcription (Latin):
continetur a motas et uenditas sũmo
supplitio uillicum affitiat et secum ma¬
le actum putet. Item . pꝰ. t cum audit
pluris detumas uendi disse .G. uerrẽ
ꝙͣ innocentissimum homine ciu iste
successit .C. sacerdotem putat se bonũ
in arationibus fructibusq suis ha¬
buisse custodem ac uillicum Cum sen¬
serit istum omne instrumẽtum arato¬
rum omnia subsidia uectigalium uẽ¬
didisse omnem sꝑem postefitatis aua¬
ritia sua sustulisse arationes et agros
uectigales uastasse atq ex mamsse̾ ip̃
max imos questus predasq fecisse inte¬
lliget secum actum esse pessime istum
aistem sũmo supplitio dignũ existima¬
bat. Hoc uñ ergo intelligi potest. ex hoc
maxime ꝙ agri decumanus prouĩtie
Sicilie propter istius auaritiam desertꝰ
est neq id solum actum est uti hii minꝰ
multis iugis arent si qui magris remã¬
serunt set eniam ut permultiꝰ locupletes
homines magni et gnaui aratores agros

Expanded text:
continetur amotas et venditas, summo continetur amotas et venditas, summo supplicio vilicum adficiat et secum male actum putet: item populus Romanus, cum audit pluris decumas vendidisse C. Verrem quam innocentissimum hominem cui iste successit, C. Sacerdotem, putat se bonum in arationibus fructibusque suis habuisse custodem ac vilicum; cum senserit istum omne instrumentum aratorum, omnia subsidia vectigalium vendidisse, omnem spem posteritatis avaritia sua sustulisse, arationes et agros vectigalis vastasse atque exinanisse, ipsum maximos quaestus praedasque fecisse, intelleget secum actum esse pessime, istum autem summo supplicio dignum existimabit. Vnde ergo hoc intellegi potest? ex hoc maxime, quod ager decumanus provinciae Siciliae propter istius avaritiam desertus est. neque id solum accidit uti minus multis iugis ararent, si qui in agris remanserunt, sed etiam ut permulti locupletes homines, magni et navi aratores, agros
Abbreviated transcription (Latin):
uenderet de uno igitur erat aliquid
resecandum ut esset mĩ apromo ad
illos fructus arationum hoc corolla¬
rium nũmoꝵ adderetur. Iam id por¬
ro utrum libentes an inuiti dabant
libentes amabant credo Apronium ĩ¬
uiti quare insi ui et malo cogebant
Iam iste homo amentissimus ĩ uend¬
undis decumis nũmoꝵ fatiebat acce¬
ssiones ad singulas decumas neq mul¬
Hoc neq exemplo cuiꝰꝙ neq ullo iure
fecit neq eam pecumam retulit neq
hoc ꝑuum erimen quẽ admodum de¬
fensurus sit homo quisꝙͣ imꝙͣ excoe¬
gitauit. Ꝙ cum ita sit audes dicerete
magno decumas uendidisse tũ sit ꝑ
dena meritasset excisis arboribus ac
uenditis demptis tegulis instrumẽto
pecore ab alienato ddmino .xc. milia
nũmum pro x miserit sibi alia p̃tẽa
centum confecerit primo dñs ignar
ĩcomodi sin gaudeat ullico q Nelec¬
do refectum sit. Demde cum andierit
eas res quibus fundi fructus et cultã

Expanded text:
venderet. de vivo igitur erat aliquid venderet. de vivo igitur erat aliquid resecandum, ut esset unde Apronio ad illos fructus arationum hoc corollarium nummorum adderetur. iam id porro utrum libentes an inviti dabant? libentes? amabant, credo, Apronium. inviti? qua re nisi vi et malo cogebantur? iam iste homo amentissimus in vendundis decumis nummorum faciebat accessiones ad singulas decumas, neque mulhoc neque exemplo cuiusquam neque ullo iure fecit, neque eam pecuniam rettulit; neque hoc parvum crimen quem ad modum defensurus sit homo quisquam umquam excogitabit. quod cum ita sit, audes dicere te magno decumas vendidisse, cum sit pdena meritasset, excisis arboribus ac venditis, demptis tegulis, instrumento, pecore abalienato, domino xx milia nummum pro x miserit, sibi alia praeterea centum confecerit, primo dominus ignarus incommodi sui gaudeat vilicoque delecdo refectum sit, deinde, cum audierit eas res quibus fundi fructus et cultura
Abbreviated transcription (Latin):
cume tanti uenierunt cum lege hye¬
ronica uenirent ꝙt minc lege uer¬
rea uenierunt Cedo mihi .C. morba¬
ni decumas uenditas
CNORBANT. DECUINAS
UENDITAS AGRI. IEOTINI.
Atq tumi neq indĩtiura de modo iuge¬
rum dabatur Neq enim erat Arche¬
idorus cornelius recuperator neq
ab aratore magratus. Si culus tantũ
exigebat ꝙͣtumꝰ deciimanus edideãt
nec benefitium petebatur a decuma¬
no ut in iugera singula ternis medĩ¬
nis decidere liceret nec nũmor ac¬
cessionem cogebatur arator dare nͤ
ternas qum qͥua gesimas frumenti ad
mittebatur. Quid uero iste sibi quin¬
quagesime quid porro nũmor acce¬
ssiores uolunt quo id iure Atq adeo
quo id potius more fecisti. nũitios dab¬
at arator quomodo aut urĩ qui filar¬
gissimus esse uellet cumulatiore men¬
Pira uteretur ut antea solebant facere
in decumis tum equa lege et conditioẽ
ueniebant is nũmum dabat unde de
frumẽto quasi habuisset te pr̃. quod

Expanded text:
saepe tanti venierunt, cum lege Hiesaepe tanti venierunt, cum lege Hieronica venirent, quanti nunc lege Verria venierunt. cedo mihi C. Norbani decumas venditas. C. NORBANI DECVMAE VENDITAE AGRI LEONTINI. atqui tum neque iudicium de modo iugerum dabatur, neque erat Artemidorus Cornelius recuperator, neque ab aratore magistratus Siculus tantum exigebat quantum decumanus ediderat, nec beneficium petebatur a decumano, ut in iugera singula ternis medimnis decidere liceret, nec nummorum accessionem cogebatur arator dare nec ternas quinquagesimas frumenti addmittebatur. quid vero istae sibi quinquagesimae, quid porro nummorum accessiones volunt? quo id iure atque adeo quo id more fecisti? nummos dabat arator. quo modo aut unde? qui, si largissimus esse vellet, cumulatiore mensura uteretur, ut antea solebant facere in decumis, cum aequa lege et condicione venibant. is nummum dabat! Vnde? de frumento? quasi habuisset te praetore quod
Abbreviated transcription (Latin):
fiat cognoscite. Professio est agri leontini
ad iugera. ex ͤ hec sibi ad tritici mędĩna¬
tritici modiis .cc.xui. ꝙͣti decume ueme¬
runt reliqua tritici. cccxxiii. adde totius
sũme. de del. mił. mod̾ .iii. quinquagesimas
fit tritici mod.xxxii. eccc ab om̃ĩbs erum
terne preterea quinquagesime exigebãt
Sunt hec iam ad. Hs edclx. mod tritici
at ego. cccc lucri facta esse dixeram nõ
emm duco inhac ratione eos quibꝰ ternis
medinnis non est licitum decidere. Uerũ
ut hac ipsa ratione sũmam mei promis¬
si compleam ad singula medinna multi
gebantur dare qui mĩmũ singulos nũmos
mihi etiam dicere audebit magno se de¬
cumas uendidisse cum ex eoderaꝰ agro di
.xui decumas agri leontim uendi disti si
ex lege magno si ut lex esset libido tua¬
ꝑuo Si ut que dimidie essent decume
nocarentur peruo uendidisti Multo
enim pluris fructus annui Sicilie ue¬
nire potuerunt si id te senatus aut

Expanded text:
fiat cognoscite. professio est agri Leontini fiat cognoscite. professio est agri Leontini ad iugerum xxx; haec sunt ad tritici medimnutritici mod. CCXVI, quanti decumae venierunt, reliqua sunt tritici CCCXXIIII. adde totius summae DXXXX milium mod. tris quinquagesimas; fit tritici mod. XXXIICCCC ab omnibus enim ternae praeterea quinquagesimae exigebantur; sunt haec iam ad CCCLX mod. tritici. at ego cccc lucri facta esse dixeram; non enim duco in hac ratione eos quibus ternis medimnis non est licitum decidere. verum ut hac ipsa ratione summam mei promissi compleam, ad singula medimna multi gebantur dare, qui minimum, singulos nummosmihi etiam dicere audebit magno se decumas vendidisse, cum ex eodem agro dimCXVI decumas agri Leontini vendidisti; si ex lege, magno; si ut lex esset libido tua, si ut quae dimidiae essent decumae vocarentur, parvo vendidisti; multo enim pluris fructus annui Siciliae venire potuerunt, si id te senatus aut
Abbreviated transcription (Latin):
unum in locum conuenerũt hominẽ sue
ciuitatis in primis honestum ac nobilem
andronem Centur ipinum legarunt ad ap¬
ronium eundemq hoc tempore ad hoc iu¬
ditium legatum et testem centur ipina ciui¬
tas misit ut is apud eum causam arator
ageret ab eoq peteret ut ab aratoribus Ceritu¬
ripinis ne amplius in iugera singula ꝙ̃ tetna
medmna exigeret hoc uix ab apronio ĩ sũ¬
mo benefitio prohiis qui etiam tum ĩcolu¬
mes erant impetratum est Id cum impetͣ¬
batur hoç uideliçet impettabatur ut pro
singulis decumis ternas decumas dare lice¬
retꝰ. Q si tua res non ageretur ate potius po¬
stularent ne amꝑliuꝰ ꝙͣ singulas ꝙ ab a¬
pronio ut ne plusꝙ trinas decumas darẽt
Nunc ut hoc tempore ea que regie seupo
omẽ frumentum eripiur et quib nihil nõ
modo fructu set ne de bomis quide suis
reliqui fecit Ex hisce ternis medinnis qd
benefitii gratieq causa concessit quid llicͥ

Expanded text:
unum in locum convenerunt, hominem suae unum in locum convenerunt, hominem suae civitatis in primis honestum ac nobilem, andronem Centuripinum, legarunt ad Apronium, eundem quem hoc tempore ad hoc iudicium legatum et testem Centuripina civitas misit, ut is apud eum causam aratorum ageret, ab eoque peteret ut ab aratoribus Centuripinis ne amplius in iugera singula quam terna medimna exigeret. hoc vix ab Apronio in summo beneficio pro iis qui etiam tum incolumes erant impetratum est. id cum impetrabatur, hoc videlicet impetrabatur, ut pro singulis decumis ternas decumas dare liceret. quodsi tua res non ageretur, a te potius postularent ne amplius quam singulas, quam ab Apronio ut ne plus quam ternas decumas darent. nunc ut hoc tempore ea quae regie seu poomne frumentum eripuit, et quibus nihil non modo de fructu sed ne de bonis quidem suis reliqui fecit, ex hisce ternis medimnis, quod benefici gratiaeque causa concessit, quid lucri