comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& intrapectoris nr̃i prius amoris suira dicẽ figera. quatinꝰ ꝑramos
post modũ dilectio frat̃na germinar&: Amordĩ a ꝓximi amore coales¬
cit : sicut testat᷑ ioħs qui quosdã increpat dic̃s: Quiñ diligit fratrẽ suũ
dquẽ uid&. dm̃quẽ ñ uid& quo modo potest diligere: quae tam̃ diuina
in notescat : Miro ordine cuncta dispensans alios ꝑflagella deprimit :
alios succẽssib: sulcit : Stdã quosdã tẽporalit deserit : in quorundã
cordib: qđ malũ lata. ostendit : Nã plerũq: ipsi nos miseros insecunt᷑
qui felices sine cõparatione coluer̃ : In offenso pede it̃ nrm int̾ra agit᷑ :
sids̃ & pocimꝰ inte gram̃te diligat᷑: Nec ds̃ enĩ uere diligit᷑ sine pximo :¬
in t̾ra degente post modũ ad nõ caȩlo p̃sidente : Int̾ra quippe dat᷑ sp̃s
ut diligat᷑ pocimꝰ: ecȩlo uero ut diligat᷑ ds̃ : Sedcurprius int̾ra post¬

Expanded text:
idelicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos idelicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Amor Dei ex proximi amore coalescit, sicut testatur Joannes, qui quosdam increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest dilinnotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios successibus fulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur qui felices sine comparatione coluerunt. Inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus et proximus integra mente diligatur. Nec Deus enim vere diligitur sine proximoin terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra quippe datur ut diligatur proximus, e coelo vero ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, post
Abbreviated transcription (Latin):
Prima uirtꝰ oboedientiaȩ : in caritate ẽ: Quaȩ uidelic& caritas in duob
p̃ceptis distinguit᷑ : ut ds̃ & ꝓximꝰ diligat᷑. &recta oꝑatio ea de calogi cõ¬
pletione ꝑfici t᷑ : ut cũ bona agi cȩperint mala iã nulla ꝑ petrent᷑ : Duos
p̃cepta caritatis: Dilectio uidelic& dĩ & dilectio ꝓximi: Perquaȩ itaq nos
sacraȩ scripturaȩ dicta uiuificantꝰ : qr dilectionẽ dĩ & ꝓaimi capi mꝰ inelo¬
quiis diuinis : Peramorẽ dĩ : amor ꝓaimigignit᷑ : Et ꝑ amorẽ ꝓximi :¬
amordĩ nutritur : Nã quia mare dm̃ neglegit: ꝓfecto diligere pximum
nescit : Tunc plenius indĩ dilectionȩ ꝓficimꝰ : sun eiꝰdẽ dilectionis gremio.
prius ꝓacimi caritate lactam᷑ : Quia ergo amordĩ amorẽ ꝓaimi generat.
dicturus ꝑlegẽ dñf Diliges ꝓximũ tuũ p̃misit dics̃. Diliges dnm dm̃: ut¬

Expanded text:
Prima virtus obedientiae in charitate est. Quae videlicet charitas in duobus Prima virtus obedientiae in charitate est. Quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur: et recta operatio ex decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrantur. Duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi, per quae nos sacrae scripturae dicta vivificant: quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit. Tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate ligamur. Quia ergo amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus: Diliges proximum tuum, praemisit dicens: Diliges Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
ARΙIAS. in dilectionedĩ & ꝓaim consistt: Seruat aut̃ in se dilectionẽ
dĩ : quia caritate ñ diuidit᷑ ꝓxximi. Quia frat̾na soci& ate secernit᷑ : adiuinȩ
caritatis participatione priuat᷑: Nec poterit dm̃ diligere : qui noscit᷑ in ꝓ¬
ximi dilectione errare : Xxp̃s : ds̃ & homo ẽ : Totũ ergo xp̃m ñ diligit : qui
hominẽ odit: Quã uis ergoñ nullifide atq oꝑib: sc̃is uideant᷑ ẽẽ. participes.
tam̃ quia priuant᷑ akaritate frat̃naȩ dilectionis: nullũ habent increm̃tũ
uirtutis : Nã sic̃ apłsait: Sitra didero corpus meũ ut ardeã caritatẽ non
habuero : nihilm ꝓdest: Sine amore haritatis quãuis quisq recte credat.¬
ꝓphetia & martrriũ sine illa nichil eẽ. credant᷑ : Nullũ p̃miũ caritati
pensat᷑ : Raritas enĩ uirtutũ omiũ obtin& principatũ : Vnde & uinculũ
ꝑfectionis caritas ab apło dicit᷑ : eo qđ uniuersȩ uirtutes eiꝰ uinculo religent᷑:

Expanded text:
 in dilectione Dei et proximi consistit. Servat autem in se dilectionem Dei qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secernitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione errare. Christus, Deus et homo est. Totum ergo Christum non diligit, qui hominem odit. Quamvis ergo nonnulli fide atque operibus sanctis videantur esse participes: tamen quia privantur charitate fraternae dilectionis, nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut Apostolus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihilium charitate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo dicitur eo quod universae virtutes ejus vinculo religentur.
Abbreviated transcription (Latin):
& Raritas eiꝰ in nob̵ ꝑfecta ÷. Beata ẽ ergo uirtus dilectionis & caritatis quȩ
om̃s amplectit᷑ om̃s diligit om̃s foua& : Verebeata quae nutrit uirtutes
& del& peccata : Opprimit irã : redudit odia expellit auaritiã cõprimit
rixã & fugat parit̃ omĩa uitia: Omĩa tolerat. omĩa credit . omĩa sperat
Int̃ob ꝓbria secura ẽ. int̃ iras placida int̃odia benefica. inueritate firma :
A prauis inpugnatorib: ñ diripit : ala tronib: ñ furat᷑. Ab incendio ñ remat᷑ :
abheresi ñ diuidit᷑ : Indiuiduastat: in expugnabilis mana. in explicabilis
durat: in c̃cussa ꝑseuerat. incorrupta laetat᷑: Ligam̃tũ est enĩ omiũ uir¬
tutũ glutinũ animarũ. c̃cordiam̃tiũ & socioas angłorũ: Ne aduersita
tib frangat᷑ fortit̃ mentẽ roborat: nȩpsperitatib eleuet᷑. caute tẽperat
ne abira superaur. rationabilit̃ reprimit : Vere haec ut udeo nobilis sima
& excellentissima uirtus : : Teneamꝰ ergo eã fr̃s. uirtute qua pos sumus :

Expanded text:
aritas ejus in nobis perfecta est . Beata est ergo dilectio charitatis, quae omnes amplectitur, omnes diligit, omnes fovet. Vere beata, quae nutrit virtutes, et delet peccata. Opprimit iram, excludit odia, expellit avaritiam, comprimit rixam, et fugat pariter omnia vitia. Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat . Inter opprobria secura est, inter iras placida, inter odia benefica, in veritate firma. A pravis impugnatoribus non diripitur, a latronibus non furatur, ab incendio non crematur, ab haeresi non dividdurat, inconcussa perseverat, incorrupta laetatur; ligamentum est omnium virtutum, gluten est animarum, concordia mentium; societas electorum et etibus frangatur, fortiter mentem roborat: ne prosperitatibus elevetur, caute temperat: ne ab ira superetur, rationabiliter reprimit. Vere haec ut video nobilissima et excellentissima virtus est. Teneamus ergo eam, fratres, virtute qua possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
mandata eius seruauerimꝰ : Abipso enĩ nob̵ om̃ia bona largiuint᷑ & uelle bonũ
& oꝑari : ab illo prius donat᷑ nob̵: Diligimꝰ enĩ abillo : ut diligamꝰ illũ : A mam̃
abeo : ut a memꝰ eũ : Cognoscim᷑ : ut cognoscamꝰ : Adiuuam᷑ : ut oꝑem᷑ & ope¬
rando uirtutib: ditem̃: Ergo sinos dilectiodĩ ꝓximiq: demulca& : consequens ÷
ut faciamꝰ qđ ille p̃cipit. Quia in tantũ diligimꝰ : in quantũ facimꝰ: Neq enim
potest sinceredm̃ diligere : qui mandata eiꝰ fidelit̃ ñ impl&: Ipse enĩ ait.
Siquis diligitme sermonẽ meũ seruabit: & pat̃m̃s diliga eũ ⁊& ad eũ ueniemꝰ :

Expanded text:
mandata ejus servaverimus. Ab ipso enim nobis omnia bona largiuntur, et velle bonum et operari, ab illo prius donatur nobis. Diligimur enim ab illo; ut diligamus illum; amamur ab eo, ut amemus eum. Cognoscimur, ut cognoscamus: adjuvamur ut operemur, et operando virtutibus ditemur. Ergo si nos dilectio Dei proximique demulcet, consequens est ut faciamus quod ille praecepit. Quia in tantum diligimus, in quantum facimus. Neque enim potest sincere Deum diligere, qui mandata ejus fideliter non implet. Ipse enim ait: Si quis diligit me, sermonem meum servabit. Et Pater meus dili
Abbreviated transcription (Latin):
ligamꝰ dñmc quoniã ille pͥordilex̃nos: Neq enĩ poterat dñm fragilitas
diligere humana : nisi ille primũ naturã diligert nr̃am: Dilee etiam
nos priusquã essemꝰ : & ideo ut essemꝰ creauit. uiuificauit nutriuit custo¬
diuit & ad lauachrũ regenerationis ꝑducx̃ ÷ renouauit gubnauit & ad¬
intelligibilẽ aȩtatẽ ꝑdux. Haec eni omĩa nob̵ misericordit̃ & ꝑnimiã
sanguinẽ fusũ ñ dubitemꝰ: Suspendamꝰ corda nr̃a ad dilectionem
creatoris nr̃i a ñ ad modicũ aut exaliquo : sedex totocorde. tota anima & tora
uirtute diligamꝰ eũ itaut nullius reidilectionẽ p̃ponamꝰ dilectioni dni nr̃i ihuapĩ¬

Expanded text:
ligamus Dominum, quoniam ille prior dilexit nos . Neque enim poterat Dominum fragilitas humana diligere, nisi ille primum naturam diligeret nostram. Dilexit etiam nos prius quam essemus, et ideo ut essemus creavit, vivificavit, nutrivit, custodivit, et ad lavacrum regenerationis perduxit, renovavit, gublligibilem aetatem perduxit. Haec enim omnia nobis misericorditer, et per nimiam sanguinem fusum non dubitemus. Suspendamus corda nostra ad dilectionem Creatoris nostri, et non ad modicum aut ex aliquo: Sed ex toto corde, tota anima, et tota virtute diligamus eum , et nullius rei dilectionem praeponamus dilectioni Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
eferebat nobis abba timon quia aliquando dũ ꝓficisceretur
Qad palestinã fatigatus delabore itineris resedit sub arbore. Erat aut̃ in
ꝓximo ager plenus cucumeris. Cogitauit aut̃ in corde suo ut surger& et tolle¬
ret sibi ad refectionẽ. de ipso cucumere. Nihil enĩ inquit grande.ẽ: qđ ipse non
tolerar&. Respondensq ipse sibi & cogitationibus suis. ait. Quia fures p̃cipien¬
tib iudicibus in tormenta mittuntur. Oport& ergo. & me ipsũ ꝓbare debeo. si
possũ sustinere tormenta : quȩ latrones paciuntur. Ex surgens aũt eadẽ hon
stetit in estu quinq dies. fixitq corpus suũ. & dixit cogitationib: suis. Quia
non possũ sustinere tormenta : &ideo oport& me non furtũ facere : sed magis exer¬
cere scđm consuetudinẽ opera manuũ & delaborib meis reficere. Sicut scriptura
sc̃a dicit in psalmis. Labores manuũ tuarũ quia manducabis. beatus es & benetibi
erit. Qđ certe cotidie: in conspectu dñi psallimus

Expanded text:
eferebat nobis abbas Zenon, quia aliquando dum proficisceretur ad Palaestinam, fatigatus de labore itineris, resedit sub arbore . Erat autem in proximo ager plenus cucumeribus. Cogitavit autem in corde suo, ut surgeret, et tolleret sibi ad refectionem de ipsis cucumeribus: Nihil enim, inquit, grande est quod habeo tollere. Respondensque ipse sibi in cogitationibus suis, ait: Quia fures praecipientibus judicibus in tormenta mittuntur, oportet et ego meipsum probare, si possim sustinere tormenta, quae latrones patiuntur. Surgentit in aestu quinque dies, frixitque corpus suum, et dixit cogitationibus suis: Quia non possum sustinere tormenta, ideo oportet me furtum non facere, sed magis exercere secundum consuetudinem opera manuum, et de laboribus meis reficere, sicut sancta Scriptura dicit in psalmis: Labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es et bene tibi erit , quod certe quotidie in conspectu Domini psallimus
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ pafnutii hominis dĩ. qui nominatissimus in illis locis anachorita solitarius.¬
id ẽ qui solus habitat: & ultimi habitator fuerat deserti. in regionib: heradeos
splendide caput thebaidis urbis. De hoc ergo fidelissima patrũ narratione

Expanded text:
Paphnutii hominis Dei, qui nominatissimus in illis locis anachoretes,Paphnutii hominis Dei, qui nominatissimus in illis locis anachoretes, et ultimus habitator fuerat deserti in regionibus Heracleos, splendidae apud Thebaidam urbis. De hoc ergo fidelissima patrum narratione
Abbreviated transcription (Latin):
adño: p̃dicabat. Et ita eorũ qui absentes erant actus & causas & merita: & negle¬
gentias describebat. ut audientes hii de quib: dicebatur: conscientia conuicti. negare
non possent. Docebat aut̃ om̃s ut auisibilib: rebus & corporeis animos: ad inuisibilia
& incorporea trans ferrent. Tempus enĩ est inquit . ut abihuius modi studio transeamꝰ
Neq enĩ semꝑ pueri. & sẽꝑ infantes. eẽ debemus: sed aliquando ĩã adspiritalia & al¬
tiora conscendere : ut uirorũ sensus capere atq ad ꝑfectiorẽ subire intellegentiã
& possimus uirtutib: animi enitescere. Sed & multa alia de hoc uiro sc̃s homodi.
aꝑta narratione nobis. atq: fidelissima cõmendauit : quȩ cuncta conscribere longi
uidȩtur. Et ꝓmagnitudine : non nullis fortasse audientium : uix credibile est.
idimus & monasteriũ DESCÕ PAENUTIO. UI¬

Expanded text:
ino pro ignavia praedicabat, et ita eorum qui absentes erant, actus et caussas, ac merita, vel negliino pro ignavia praedicabat, et ita eorum qui absentes erant, actus et caussas, ac merita, vel negligentiam describebat, ut audientes hi de quibus dicebatur, conscientia convicti negare non possent. Docebat autem omnes, ut a visibilibus et corporeis rebus animos ad invisibilia et incorporea transferrent. Tempus enim, inquit, est ut ad hujusmodi studia transeamus: neque enim semper pueri, et semper infantes esse debemus, sed aliquando jam ad spiritalia et altiora conscendere, et virorum sensus capere, atque ad perfectiorem subire intelligentiam, ut possimus virtutibus animi enitescere. Sed et multa alia de hoc viro sanctus homo Dei Apelles narratione nobis fidelissima commendavit, quae cuncta conscribere et longum videtur, et pro magnitudine sui, nonnullis audientium vix credibile.idimus et monasterium sancti
Abbreviated transcription (Latin):
torũ gratia uiuens. Reliquis uero diebus & iã opus manuũ faciebat. Operabatun
iumentorũ cingula palmarũ foliis texens: ut illis locis haberi mos ẽ. Quodã aut̃
tẽ pore clausus aliquis ire ad ipsũ uoluit : ut abipso curaretur. Contigit aut ut
ammal quosessurus erat: cingulũ manibus hominis dĩ factũ haberet. Cũergo
in poneretur supra iumentũ : statim ut contigerunt pedes eius illud cingulũ.
sanus effectus .ẽ. Sed & quib: cũq egris benedictũ panẽ misit : statim ut exeo
ꝑceperunt sanati sunc. Et alias multas uirtutes & sanitates : ꝑ eũ dñs impleuit.
Habuit aut̃ & hanc grãm suꝑ om̃s patres & ceteros homines: ut unius cuiusq fratrũ
deuicinis monasteriis conuersatio ei reuel aretur . Ita ut scriber& ad patres
aliis quidem qđ multũ tediosi essent erga fr̃s. & pusillo animo erga pacientiã
Aliis uero qđ bene constant̃ & sollicite agerent. & sufficienter consolarentur fr̃s.

Expanded text:
tia, reliquis vero diebus etiam opus manuum faciebat et operabatur, jumentorum cingula ex palmarum foliis texens, ut in illis locis haberi moris est. Quodam vero tempore claudus aliquis ire ad ipsum voluit, ut ab eo curaretur. Contigit autem ut animal, quod ascensurus erat, cingulum manibus hominis Dei factum haberet. Cum ergo imponeretur supra jumentum, statim ut 175 contigerunt pedes ejus illud cingulum, sanus effectus est. Sed et quibuscumque aegris benedictum panem misit, statim ut ex eo perceperunt sanati sunt. Et alias multas virtutes et sanitates per eum Dominus implevit. Habuit autem et hanc gratiam super omnes patres et caeteros homines, ut uniuscujusque fratrum de vicinis monasteriis conversatio ei revelaretur, ita ut scriberet ad patres aliis quidem quod multum taediosi essent erga fratres, et pusillo animo erga patientiam, aliis vero quod bene, constanter et sollicite agerent, et sufficienter consolarentur fratres.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ reddidissem. tot iusti orantes ꝓeo. uix eũ & loco & sanitati restituere potuer̃.
haec cũ dixiss& demon: aufugit ab eo. Erat aut̃ supra dictus uir ꝑsistens in opere cepto
atis in oratione ꝑdurans. pedes uero eius ꝓeo qđ multo tepore immobiles fuerant
disrupebantur ita ut sanguis exeis ꝓfluer& Tres aũt cũ complerentur anni
cicatricescurat: & cȩlest is cibi idest uerbi scientiae suae tibi abundantiã donat.
Et contingens os eius acpedes: & abulcerib: eũ sanũ reddidit. & repletũ scientiae
a doctrinȩ gratia : famencibi sentire non fecit . Iub& aut transire eũ ad alia lo ca

Expanded text:
num reddidissem, tot justi orantes pro eo, vix eum et in loco et sanitati restituere potuerunt. Et num reddidissem, tot justi orantes pro eo, vix eum et in loco et sanitati restituere potuerunt. Et haec cum dixisset daemon, aufugit ab eo. Erat autem supradictus vir persistens in opere coepto, atque in oratione perdurans. Pedes vero ejus, ex eo quod multo tempore immobiles fuerant, disrumpebantur, ita ut sanies ex eis proflueret. Tres autem cum complerentur anni,cicatrices sanat, et caelestis cibi, id est verbi et scientiae suae tibi abundantiam donat. Et contingens os ejus ac pedes, et ab ulceribus eum sanum reddidit, et repletum scientiae et doctrinae gratia, cibi
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusdã saxi rupe stans semꝑ orauit : it a ut numquã omnino resider& neq: iacera.
Somnũ aut̃ tantũ capera quantũ stans capere poterat. Cibũ uero nũ quã sũpserit
nisi die domindo . Prb̾t enĩ tunc ueniebat ad eũ . & offerebat ꝓeo sacrifitiũ idq ei
solũ & sacramentũ erat & uictus. huic quadã die satanas subripere uolens transfi¬
gurauit se in prb̃m quiuenire ad eũ solebat. Et p̃ueniens horã solitã simulauit se sacra¬
mentorũ gratia uenisse. Atille uigilant̃ intelligens fraudem . cũ in dignatione quadã
ita ait adeũ. Oom̃ĩs doli om̃ĩsq fraudis pat̃: in imice omis iusticiȩ. nondesinis sedu¬
Atille respondit ei. Putaui inquit. qđ possute lucri facere. Sic enĩ & aliũ quẽ dam
exuris deccepi : ita ut mente excederet & ꝑdera sensũ. Quẽ cũ credentẽ mihi insa¬

Expanded text:
cujusdam saxi rupe stans, semper 174 oravit, ita ut numquam omnino resederit, neque jacuerit. cujusdam saxi rupe stans, semper 174 oravit, ita ut numquam omnino resederit, neque jacuerit. Somni autem tantum caperet, quantum stans capere potuit. Cibum vero numquam sumserat nisi die Dominica. Presbyter enim tunc veniebat ad eum, et offerebat pro eo sacrificium, idque ei solum Sacramentum erat et victus. Huic quodam die satanas subripere volens, transfiguravit se in presbyterum, qui venire ad eum solebat, et praeveniens horam solitam, simulabat se Sacramentorum gratia venisse. At ille vigilanter intelligens diaboli fraudem, cum indignatione quadam ait ita ad eum: O omnis doli omnisque fraudis pater, inimice omnis justitiae, non desinis seduAt ille respondit ei: Putavi, inquit, quod possim te lucrifacere: sic enim et alium quemdam ex vestris decepi, ita ut mente excederet, et perderet sensum. Quem cum credentem mihi, insa
Abbreviated transcription (Latin):
inuicina regione nomine appellen: uirũ iustũ. hic faber erat ferri : & quȩ neces¬
saria erant fratrib: operabatur. Quodã aut̃ tẽpore cũ ad fabrilia opera uigilaret
insilentio noctis: conuersus diabolus informa mulieris spetiose uenit adeũ taquã
aliquid ei operis deferens: Tunc ille arreptũ manu nuda defornace ferrũ calens.
in faciem eius iniecit. At ille clamans & ululans aufugit : ita ut om̃s fr̃s qui incir¬
cuitu conmanebant: ululatũ eius fugientis audirent . Et exeo iã uir ille in usum
habuit ferrũ calens manu nuda tenere : nec ledi. Ad hunc ergo cũ uenis semus. & huma¬
nissime nos suscepisset. poscebamus ab eo. ut nobis uł desuis gestis: uel de eorũ quos p̃cipuos
inconuersatione sc̃a scir& uirtutib: loqueretur. Tunc ille dixit. Est inquit in hac he¬
remo uicina frat̃ quidã nomine iohannes. aetate ꝓuectus. uita & morib: atq abstinen¬
tia cunctos p̃cellens. hic primũ cũ secessiss& adheremũ . trib: continuis annis sub

Expanded text:
in vicina regione nomine Appellen, virum justum. Hic faber erat ferri, et quae necessaria erant fratribus operabatur. Quodam autem tempore, cum ad fabrilia opera vigilaret in silentio noctis, conversus diabolus in formam mulieris speciosae, venit ad eum tamquam aliquid operis ei deferens. Tum ille arreptum manu nuda de fornace ferrum candens, in faciem ejus injecit. At illa clamans et ululans aufugit, ita ut omnes fratres, qui in circuitu commanebant, ululatum ejus fugientis audirent, et ex eo jam vir ille in usu habuit, ferrum candens manu nuda tenere, nec laedi. Ad hunc ergo cum venissemus, et humanissime nos suscepisset, poscebamus ab eo, ut nobis vel de suis gestis, vel de eorum quos praecipuos in conversatione sancta sciret, virtutibus loqueretur. Tunc ille: Est, inquit, in hac eremo vicina frater quidam nomine Joannes, aetate provectus, vita et moribus, atque abstinentia cunctos praecellens. Hic primum cum accessisset ad eremum, tribus continuis annis, sub
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ: Canales. fidẽ non ꝓuirtute anitni: sed ꝓ cõmodo quȩrere tẽ porali: Vnde &dñs.
dicit: queritis me: ñ quia uidistis signa. sed quia manducastis de panibus: Xp̃i anus
malus dũ scđm euangelii doctrina non uiuit: etiã ipsã fidẽ quã uerbo colit oborta
sentiunt: Multi quoque fidẽ xp̃i excorde non amant: sed humano terrore eandẽ
pypocris in tenere se simulant: Et qui eẽ. non poss̃ aꝑtemali . ꝑ terrorẽ ficte boninos¬
cuntur: Amatores mundi pugnant aliquando ꝓfide. & aliis quidẽ ꝓficiunt: Ipsi
Aduersarios qidẽ fidei confutant ꝓinfidelitate: sed ñdeles p̃munt fasce supbie:
Quauis ñ nulli fide at que opibus sc̃is uileantur. eẽ. participes. tam̃ quia priuantur
a caritate faternȩ dilectionis: nullũ habent in crem̃tũ uirtutis. Nã sic̃ ait apłs
si gadiders cor pus meũ ut ardeã: caritatẽ non habuero nibil mibia ꝑclest Sine amore

Expanded text:
 commodo quaerere temporali. Unde et Dominus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis de panibus . 12. Christianus malus, dum secundum Evangelii doctrinam non vivit, etiam ipsam fidem, quam verbo colit, oborta sentiunt. Multi quoque fidem Christi ex corde non amant, sed humano terrore eamdem per hypocrisim tenere se simulant. Et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte boni noscuntur. 14. Amatores mundi pugnant aliquando pro fide, et aliis quidem proficiunt; ipsi Adversarios quidem fidei confutant pro infidelitate, sed fideles premunt fasce superbia De charitate. 1. Quamvis nonnulli fide atque operibus sanctis videantur esse participes, tamen, quia privantur charitate fraternae dilectionis, 194 nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut ait Apostolus: Si tradidero corpus meum, ut ardeam, charitatem non habuero, nihil m
Abbreviated transcription (Latin):
abactione praua cessarent: metuendũ ualde ẽ : ut neque ꝑ spẽ ueniȩ qua ꝓmittit ds̃ꝑse¬
uoant̃ peccemꝰ ñeque quiauis te peccata dis tringit : ueniã desperemꝰ sedutro que periculo
euitato: &analo declinemꝰ a&depietate dĩueniã speremus: Om̃is quippe iustus soc & ser¬
nutdine nitit. qui nunc ilui ad gaudiũ spes erigit. nunc ad formidinem terror gehennȩ
addicit U. DE GꝑaTia.
nten dũ peccantibus nob̵ sua ds̃ dona ñ retra it. ut ad spemdiuine ꝓpitiationis mens

Expanded text:
ab actione prava cessarent. 2. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseab actione prava cessarent. 2. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus; sed utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae addicit. CAPUT V. De gratia. 1. Interdum peccantibus nobis sua Deus dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens
Abbreviated transcription (Latin):
culo reuugentur : Bilectis di morti conparatu: dicertesalomonie uadr el e. at quor
diloctuo: Sed idcico quiasi c̃ mors uiolenter separat anima acorpore. lta &edt
latio di uiolenter se gregat hominẽ amundano & carnali amore: Qui dĩ p ceptar
concẽpnit : dm̃ non diligit. Neque enĩ regenm diligimus. siodio leges eus habemus
tenendae. cũ scis uris umitas cantatis & quanto sequisque subtrait mundo. tanto opus ẽ.¬
in se a elsoci& bonorũ consortio Caritas indilectione di & proximi consteto gentat piis
inse dilectionẽ dĩ qui a caritate ñ diuiditur ꝓximi: qura frat̃na societate secernitu. adi
uine caritatis participatione priuatur: Nec poterit dm̃ diligere qui noscitur in pximi
tfertuis in diamore sepe seauicus separare disponunt sedl pondere uitiorũ gauati rursi
ad euitia quȩ optant relinquere reuoluuntur: .IIII. Despe:
iumale agore nde sis dunt: uanaspe in dulgentiã. dedĩ pietate requir qua recte quererent si

Expanded text:
ectio Dei morti comparatur dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio ; idcirco, quia sicut mors violenter separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali amore. 5. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. 6. Tenenda est cum sanctis viris unitas charitatis; et quanto seut se associet bonorum consortio. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Servat autem in se dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secevinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximti sunt in Dei amore, saepe vitia superare disponunt; sed pondere vitiorum gravati, rursus ad ea vitia quae optant relinquere revolvuntur. 195 CAPUT Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt; quam recte quaererent, si
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ missione fruebar : oport& me nuncdũ in hoc corpore sũ sustinere istius mo si
soeror e pns sua uis simũ ilũ odorẽ ut indie iuditii deillo gehemȩ inenarrabilis becore
autr beatus arsenius ait Oport& me ofili incessant meditari: eloquiadnã. Auduo rent
uia dixit beatus abba poemen & ali multi scõrũ patrũ: qm̃ incantatore s illi quiser¬
suties tolent ancantare. non intelligunt ipsi uerba illa que locuntur: sedserpentes
terrentur tamen de mones & effugati discedunt anobis. non sustinentes eloquia sp̃s sc̃i qui

Expanded text:
intermissione fruebar, oportet nunc me, dum in hoc corpore sum, sustinere istiusmodi intermissione fruebar, oportet nunc me, dum in hoc corpore sum, sustinere istiusmodi fetorem, pro suavissimo illo odore, ut in die judicii de illo gehennae inenarrabili fetore autem beatus Arsenius ait: Oportet te, fili, incessanter meditari eloquia Domini; audivi enim quia dixit beatus abbas Poemen et alii multi sanctorum Patrum, quoniam incantatores illi qui serpentes solent incantare, non intelligunt ipsi verba illa quae loquuntur, sed serpentes terrentur, et effugati discedunt a nobis non sustinentes eloquia Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
quã oportebat magis ut penitentiã ageret depriorib: peccatis. senueglegit emen¬
dare uitia peccatorũ priorũ magis & alia addit supra priora peccata: Ille aut̃ qui
a quã delacu hauriebat. homo est quialiquabona oꝑatur. Sed quia mala & iam
amplius ꝓpeccatis operantur : ideo pereunt & delentur &iam bona opera quȩ
sacta Spor tei as gohominẽ sicut dicit apłs. cũtimore & tremore salutẽ suã opari
dicelat aut̃ abba danihel de abbate arsenio quia cũ oꝑaretur sportas expalmaro pari
foluis mit tebat a quã in pelum: ut infunderentur palmȩ. Et cũ fetera brumosa aqua
nompmit rebat ut aliã a quã mutarent: sed suꝑ illã fȩtidã aliã addebat a quã ut sẽp
ed pessimo fetore tota cellatua repletur : Respondens aut̃ beatus seniort ait
Qñ pus ohinta mata & muscata & illa diuersa quȩ in seculari conuersatione sine

Expanded text:
quem oportebat magis ut poenitentiam ageret de prioribus peccatis; sed negligens vitia emenquem oportebat magis ut poenitentiam ageret de prioribus peccatis; sed negligens vitia emendare peccatorum priorum, magis et alia addit supra priora peccata. Ille autem qui aquam de lacu hauriebat, 507 homo est qui aliqua bona operatur, sed quia mala etiam amplius per peccata operatur, et ideo pereunt et delentur etiam bona opera quae facit. Oportet ergo hominem, sicut ait Apostolus, cum timore et tremore salutem suam operari . 39. Dicebat autem abbas Daniel de abbate Arsenio , quia cum operaretur sportas ex palmarum foliis, mittebat aquam in pelvim, ut infunderentur palmae; et cum feteret brumosa aqua odore, non permittebat ut aliam aquam mutarent, sed super illam fetidam, aliam addebat aquam, ut sempesed pessimo fetore tota cellula tua repletur? Respondens autem beatus senior aitpropter thymiamata, et muscata, et alia diversa quibus in saeculari conversatione sine
Abbreviated transcription (Latin):
duos sedentes in equis portantes suꝑ scapulas suas utrimq lignũ unũ id ẽ ꝑticã longã
uolentesq parit̃ in gredi ꝑportã tẽ pli illius non ꝑmittebat eos lignũ quod ex aduerso
portabant ingreꝰꝑ portã illã Non enĩ se humilabat alter alteri : sed contendebant.
utriq parit̃ ingredi uolentes & non p̃ualebant. Nec enĩ humiliauit se unus exeis: ut alii
dar& locũ Exposuit ergo ei has uisiones dicens. hii qui lignũ portabant : hii sunt quiha¬
bent iugũ sc̃m monachorũ. sed iustificantes sema. ipsos incorde suo cũ exultatione
suꝑbiȩ . non humiliantur in inuicẽ. Noluerunt enĩ ambulare inhumilitatis uiã dñi sal
słoꝵ xp̃i exclusi. Quiaut̃ cedebat ligna & suꝑ sarcinã adhuc addebat: homo est qui
oneratus est multis peccatis & suꝑ sarcinã peccatorũ suorũ addit semꝑ alia peccata:

Expanded text:
duos sedentes in equis, portantes super scapulas suas uterque lignum unum, id est, perticam longam, duos sedentes in equis, portantes super scapulas suas uterque lignum unum, id est, perticam longam, volentes pariter ingredi portam templi illius, et non permittebat eos lignum quod ex adverso portabant, ingredi per portam illam; non enim humiliabat se alter alteri, sed contendebant utrique, pariter ingredi volentes; et non praevalebant, nec enim humiliabat se unus eorum, ut alteri locum daret. Exponit ergo ei has visiones, dicens: Hi qui lignum portant hi sunt qui habent jugum sanctum monachorum; sed justificantes seipsos in cordibus suis cum exaltatione superbiae, non humiliantur invicem, noluerunt enim ambulare in humilitate viam Salvatoris coelorum Christi exclusi. Qui autem caedebat ligna, et super sarcinam adhuc addebat, homo est qui oneratus est multis peccatis, et super sarcinam peccatorum suorum addit semper alia peccata:
Abbreviated transcription (Latin):
ferobat fr̃ib dicens quasi dealio audisset: sed quantũ datur intellegi ipse talẽ indit
uisionẽ. quia sedebat inquit quidã deseniorib monachis incella sua: & subito uenit ues¬
adeũ dicens. Egredere foras: & ostendã tibi opera hominũ. et surrexit inquit: &egressis
est foras. Duxit aũt eũ & ostendit ei ȩthiopẽ nigrũ cũ securi cedentẽ ligna & facientẽ
grandẽ sarcina : & tẽptabat subleuare surcinã illã & p̃magnitudine ñ poterat por¬
tare eã. Sed redibat &cedebat iterũ alia ligna : & addeliat suꝑ illã sarcinã. Iterum
aũt ostendit ei aliũ hominẽ stantẽ sublacu: & haurientẽ aquã delacũ ac mittentẽ ea
incollectaculũ & dealia parte ꝑforamina defluebat aqua: desubtus in eodem loco
Iterũ dixit ei. Uenisequereme & ostendã tibi aliud : & uidit quasi qđ dã edificiũ tẽpli &

Expanded text:
ferebat fratribus dicens, quasi de alio audisset, sed quantum datur intelligi, ipse talem vidit ferebat fratribus dicens, quasi de alio audisset, sed quantum datur intelligi, ipse talem vidit visionem : Sedebat, inquit, quidam de senioribus monachis in cellula sua, et subito venit ad eum vox dicens: Egredere foras, et ostendam tibi opera hominum. Et surrexit, inquit, et egressus est foras. Duxit autem eum, et ostendit ei Aethiopem nigrum cum securi caedentem ligna, et facientem grandem sarcinam, et tentabat sublevare sarcinam illam, et prae magnitudine non poterat portare eam; sed redibat, et caedebat iterum alia ligna, et addebat super sarcinam illam. Iterum autem ostendit ei alium hominem stantem super lacum, et haurientem aquam de lacu, et mittentem eam in collectaculum, et de alia parte per foramina defluebat aqua desubter in eodem loco. Iterum dixit ei: Veni, sequere me, et ostendam tibi aliud. Et vidit quasi quoddam aedificium templi, et
Abbreviated transcription (Latin):
infirmã & uacuã efficiunt mentẽ: atq animã nrãm
uit uir quidã in palatio sublimis subtheodosio imꝑatore nomine arsenius:
cuius filios iđ archadiũ & honoriũ augustos debaptismo suscepit. Hic itaq arsetius
desiderio diuini amoris accensus: relinquens omnẽ huius scłi głam tẽporalẽ: ꝑrexit ad¬
st heremũ scithie. ut int̃ scõs patres secretã & quietã abom̃istrepitu mundihuius agerdurã¬
Vt separatiis ab inlecebris & delectationib corporalib: cũtota mentis intentione ad unere
r& dño saluatori. sicut scriptũ est. Adhesit animamea postte: me suscepit dexteratua
Dicebant ergo de eo sc̃i seniores quia sicut cũ in scłi conuersatione. eẽt nimis p̃ciosa uesti¬
menta p̃om̃ib utebat᷑: ita postmodũ in heremo scithie degens. studebat ut ab om̃ib monaciis
uiliora & despectiora uestimenta haber&. Dicebat &iã abba danihel. qm̃ sc̃s arsenus re¬

Expanded text:
infirmam et vacuam efficiunt mentem atque animam nostram. 37. Fuit quidam vir in palatio sublimis, sub Theodosio imperatore, nomine Arsenius, cujus filios, id est Arcadium et Honorium Augustus de baptismo suscepit . Hic itaque Arsenius desiderio divini amoris accensus, relinquens omnem saeculi gloriam temporalem, perrexit ad eremum Scythi, ut inter sanctos Patres secretaparatus ab illecebris et delectationibus corporalibus, cum tota mentis intentione adhaereret Domino Salvatori, sicut scriptum est: Adhaesit anima mea post te, me suscepit dextera tua . Dicebant ergo de eo sancti seniores quia sicut cum in saeculi conversatione esset, nimis pretiosis vestimentis prae omnibus utebatur, ita postmodum, in eremo Scythiae degens, studebat ut ab omnibus monachis viliora et despectiora vestimenta haberet. 38. Dicebat etiam abbas Daniel quoniam sanctus Arsenius re
Abbreviated transcription (Latin):
cor : & dabit laetitiã & gaudiũ in longitudine dierũ: Time dñm & recede
Plenitudo sapientiae timere dñm. generatiosapientiae timordnĩ. diuitiae
& uita & gła: Timor dnĩ expellit peccatũ. & reprimituitiũ: Cautum
facit hominẽ : atq sollicitũ : Nã quisine timore ÷ : ñ poterit iustificari:
incredibiles uerbo illius : & quidiligunt eũ conseruabt̃ uiã eiꝰ: Quitiment dñm¬

Expanded text:
cor: et dabit laetitiam et gaudium, in longitudinem dierum . Time Dominum, et recede neratio sapientiae, timor Domini, divitiae, et vita, et gloria. Timor Domini expellit peccatum, et reprimit vitium, cautum facit hominem atque sollicitum. Nam qui sine timore est, non poterit justificari. incredibiles verbo illius: et qui diligunt eum, conservab
Abbreviated transcription (Latin):
caritas decorde puro: & conscientiabona. Finis dicit. idest
ꝑfectio p̃cepti & tocius legis: Caritas ergo quae nos caros dõ & ho¬
minibus facit & istius scłi contẽptores. ac bonorũ omĩum amatores:
fons ẽ. omiũ bonorũ & origo carismatũ & cunctarũ ꝑfectio uirtut:
Cor au̾t purũ illud. ẽ. ubi nullus dolus ẽ. nec aliquid machinat᷑ malũ:
Vbi simulatio nulla. sed tota puritas regnat: Ubi ñ corde aliud tenet᷑¬
& aliud ore ꝓfertur . libi lbi noninuenitur illud uana lo cuti sunt
unusquisq ad ꝓximu̾suũ: Beati enĩ mundo corde. qm ipsi dm̃ui¬
debt̃: & in nocens manibus & mundo corde : hic accipi& bene¬
dictionẽ ad no: Conscientia enĩ illa bona . ẽ. ubi ñ sunt oꝑa mortua
sedabomĩb peccatoru̾ sordib est mundata: Vnde & ad hebreos

Expanded text:
aritas de corde puro et conscientia bona . Finis dicit, id est, perfectio praecepti et totius legis. Charitas ergo quae nos charos Deo et hominibus facit, et istius saeculi contemptores, ac bonorum omnium amatores, fons est omnium bonorum, et origo charismatum, et cunctarum perfectio virtutum. Cor autem purum illud est ubi nullus dolus est, nec aliquod machinatur malum; ubi simulatio nulla, sed tota puritas regnat; ubi non corde aliud tenetur, et aliud ore profertur; ubi non invenitur illud: Vana locuti sunt, unusquisque ad proximum suum. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et innocens manibus, et mundo corde, hic accipiet benedictionem a Domino . Conscientia enim illa bona est, in qua non sunt opera mortua, sed ab omnibus peccatorum sordibus est mundata. Unde et ad Hebraeos
Abbreviated transcription (Latin):
& satis faci& tibi siinueritate rogaueris eũ. & ad dit dic̃s. Audiui enĩ qr in scithitale
aliqͥd factũ ẽ. Erat ibi qͥdã qͥ sustin ebat tẽptationes & ñ habens fidutiã in aliqͦcui c̃fi¬
teret᷑ : parauit sero perã suã ut disceder&. &ecce nocte apparuit gr̃adĩ inspetie uirginis

Expanded text:
et satisfaciet tibi, si in veritate rogaveris eum. Et addidit dicens: Audivi enim quia in Scythi tale et satisfaciet tibi, si in veritate rogaveris eum. Et addidit dicens: Audivi enim quia in Scythi tale aliquid factum est. Erat ibi quidam qui sustinebat tentationes, et non habens fiduciam in aliquo cui confiteretur, paravit sero peram suam ut discederet. Et ecce nocte apparuit ei gratia Domini in specie
Abbreviated transcription (Latin):
pirando nos p̃uenit ut uelimꝰ qui aduuando subsequit᷑: ne in anit̃ uelimꝰ sed possimꝰ
implere qđ uolumꝰ. Preuemente gr̃a & bona uoluntate subsequente. hoc qđ omp̃is dĩ
ꝓpitiationis humanamens c̃surgat . Ab illo enĩ nob̵ om̃abona gr̃a p̃ueniente donant᷑
ꝑfectus hominis donũ dĩ ẽ. neçase potest quisꝗ sed adño corrigi. testante ꝓpheta
gr̃a ñ om̃ib: distribuit᷑ : sed tantũ modo electis donat᷑ Munera gr̃arũ. alii ista alii uͦ
donant᷑ illa . Nec dat᷑ habe ita uni : ut ñegeat altero Posse fieri ñ ẽ dubiũ ut hiquem
qͥdã uirtutũ excellentia ante cedunt dĩ repentina p̃uemiente gr̃a. uirtutis culmi
m̃bri officiũ arriꝑe tẽptat. id qđ meruit ꝑdat. Cont᷑bat enĩ corporis ordinẽ totũ :
lico aliquo & nata mihi fuerit tribulatio & ñ habuero cuime cõmittã : & indicẽ illi
passionẽ animȩ meae qͥd facio : Dic̃ illisenex. Credo indm̃ : qr ipse mitt& gr̃ãm suam

Expanded text:
i adjuvando subsequitur, ne inaniter velimus, sed possimus implere quod volumus. Praeveniente gratia, et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotenpropitiationis humana mens consurgat. Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Deo corrigi, testante propheta, gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Munera gratiarum, alii ista, alii vero donantur illa, nec datur habere ita uni ut non egeat altero. Posse fieri non est dubium, ut ii quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeveniente gratimembri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, loco aliquo, et nata mihi fuerit tribulatio, et non habuero cui me committam, et indicem illi passionem animae meae, quid facio? Dicit illi senex: Crede in Deum, quia ipse mittet gratiam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
multa scire : & recte uiuere Qđ si utrũque non ualemus : Melius . ẽ. ut bene uiuendis tu¬
diũ : quã sultra sciendis tudiũ sequamur: Non ptinere ad beatitudinẽ consequendã scien

Expanded text:
multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scien
Abbreviated transcription (Latin):
e quodã frat dicebatur. quia cũ illi sua cogitatio dicebat. dimitte hodie &
cras penites : Ipse iterũ respondebat. Nonita. sed hodie debemus penitere: &

Expanded text:
e quodam sene dicebatur, quia quoties illi sua cogitatio dicebat: Dimitte hodie, et cras poenitebis, ipse iterum respondebat: Non ita; sed hodie debemus poenitere, e
Abbreviated transcription (Latin):
terunt om̃s in oratione & dicunt ei : Abba suscita istũ quidormit . Ille aut̃ dixit. Surge a egre¬
dere foras : & mox egredere foras & mox egressus ẽ abeo sps̃ inmundus & sanus factus
est exilla hora.

Expanded text:
terunt omnes in oratione, et dicunt ei: Abba, suscita istum qui dormit. Ille autem dixit: Surge, terunt omnes in oratione, et dicunt ei: Abba, suscita istum qui dormit. Ille autem dixit: Surge, et egredere foras. Et mox egressus est ab eo spiritus immundus, et sanus factus est ex illa hora.
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ra: ut est moris postulantiũ benedictionẽ. Oratione aũt ꝑfecta: surgens pater
egressus ẽ foras. filii corposculo derelicto: ante pedes abbatis. Quẽ cũ senex curandi
causa iacere sperara : dicit ei . Surge fili: & egredere. de functũ enĩ eũ nesciebat Con¬
adorato sene tandẽ causã filii a se relicti cũ fide publice en arrauit Sed senex ua¬
de mestus effectus: nec enĩ a se tale quicquã factũ uolebat audire : perdiscipuliꝰ
umquidã secularis uir in aełam ueniens ab inmundo spũte neretur. & om̃s oratio¬
nem fecissent : & nullatenus sp̃s inmundus
egrederetur abeo: dicunt ergo int̃se
fr̃s. Quid possumus huic spũi inmundo facere : nemoillũ potest discutere : nisi abba besa
Suscita abba: hunc dormientẽ Fecerunt ergoita. Et uenientes ad abbatẽ besarionẽ : ste¬

Expanded text:
in terram, ut est moris postulantium benedictionem. Oratione autem expleta, exsurgens pater in terram, ut est moris postulantium benedictionem. Oratione autem expleta, exsurgens pater egressus est foras, filii corpusculo derelicto ante pedes abbatis; quem cum adhuc senex orandi causa jacere speraret, Surge, inquit, fili, et egredere; defunctum enim esse nesciebat. Conadorato sene, tam causam filii quam luctum cum fide narravit. Sed senex valde moestus effectus est, non enim a se quidquam tale volebat audiri factum. um quidam saecularis in ecclesiam veniens ab immundo spiritu teneretur, et omnes orationem fecissent, nullatenus spiritus immundus egrediebatur ab eo . Dicunt ergo inter se fratres: Quid possumus huic spiritui facere? nemo illum potest excutere, nisi abbas Besarsuscita hunc dormientem. Fecerunt ergo ita. Et veniente abbate Besarione, ste
Abbreviated transcription (Latin):
dic nobis: ubiest cella abbatis moysi. At ille respondit. Quid illũ uultis uidere ho¬
minẽ stultũ & hereticũ: qđ cłidu diss& iudex ueniens ad aecłam retulit derieis di¬
cens. Ego quidem diuersa audiens de abbate morse: uolui ab eo benedici. sed quidã
nobis obuiam monachus retulit deeo qđ eẽt heretacus. Quodcũ audissent derici
contristati sunt : &cȩperunt int̃rogare eũ qualis eẽt ille monachus qui hoc ei diuis¬
sa. Ile aut̃ respondit. Senex erat & ueterrima indutus uestim̃ta longus &niger
bba sysoius cũ habitar& in monte in quo erat beatus antonius
redusus : quidã secularis ad eũ cum paruulo filio recipiende benedictionis gra
ꝓperauit. Contigit aut̃ ut infans ille moreretur inuia: quẽ pat̃ sine ulla mentis ꝑtur¬
batione sublatũ: cũ fide portauit ad senem: Ingressusq cellulã tã sẽ quã infantẽ ꝓiect

Expanded text:
Dic nobis ubi est cella abbatis Moysis? At ille respondit: Quid illum vultis videre hoDic nobis ubi est cella abbatis Moysis? At ille respondit: Quid illum vultis videre hominem stultum et haereticum? Quod cum audisset judex, veniens ad ecclesiam, retulit clericis, dicens: Ego quidem diversa audiens de abbate Moyse, volui ab eo benedici; sed quidam veniens mihi obviam monachus, retulit de eo quod esset haereticus. Quod cum audissent clerici, contristati sunt; et coeperunt interrogare eum qualis esset monachus ille qui hoc dixisset. Ille autem respondit: Senex erat, et veterrimis indutus vestimentis, longus et niger. 120. Abbas Sisoius cum habitaret in monte in quo erat beatus Antonius reclusus , quidam saecularis ad eum cum parvo filio percipiendae benedictionis gratia properabat. Contigit autem ut infans moreretur in via. Quem pater sine ulla perturbatione mentis sublatum, cum fide portavit ad senem; ingressusque cellulam, tam 518 se quam infantem projecit
Abbreviated transcription (Latin):
uidã senex erat. in inferioribus partib heremi. & sedebat quie scens inspeluca. Un
nultis ergo p̃cib: postulabat senẽ . ut uenir& in domũ suã & faceret orationẽ ꝓ infante
Et surgens senex ambulabat cũ eo. Ille aut̃ p̃cessit eũ : & in gressus indomũ suã dixit. Ueni
te in occursũ a nachoritȩ. Quoscũ senex uidiss& delonge egressos cũlãpadib sensit
qđ ad se uenirent. & statim dispolians se uestimento suo. misit se influmine : & coepit lauare
stans nudus. Ille aũt qui ministrabat ei uidens herubuit. & rogauit homines dicens.
Reuertimini. Senex eñĩ nr̃ sensum ꝑdidit Ueniens aut̃ adeũ: dixit illi.
Abba quidhoc fecisti: Om̃s enĩ quite uider̃ dixerunt quia demoniũ hab&
senex. Cui ille respondit. Ego hoc uoleba audire: cuiiii
um quidã iudex ꝓumtię abbatem moysen ueniretadorare audiens illȩ:
fugiebat delocosuo. & cũ obuiã illi forte fuiss&. requisiuit iudex abeo dies.

Expanded text:
uidam senex habitabat in inferioribus partibus eremi, et sedebat quiescens in spelunca, unus infirmaretur. Multis ergo precibus postulabat senem, ut veniret in domum suam, et faceret orationem pro infante. Exsurgens te in occursum anachoretae. Quos cum senex vidisset a longe egressos cum lampadibus, sensit quod ad se venirent. Despolians itaque se vestimenta sua, misit in flumen, et coepit ea lavare, stans nudus. Ille autem qui ministrabat ei, videns haec erubuit, et rogavit homines, dicens: Revertimini, senex enim noster sensum perdidit. Et vemens ad eum, ait illi: Abba, ad quid hoc fecisti? Omnes enim qui te viderunt, dixerunt: Quia daemonium habet senex. Cui ille: Et ego haec volebam audire. 119. um quidam judex provinciae abbatem Moysen vellet adorare, audiens ille fugiebat de loco suo . Et cum obviam forte illi fuisset, requisivit judex ab eo, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Loquentes uob ma& ipsis psalmis rmnis & canticis sꝑĩtalib: cantantes
magis animo quã uoce debemꝰ: Hoc ẽ quippe qđ dicit᷑ cantantes & psallentes¬
in cordib ur̃is: Vox & enĩ psalmodiaȩ cũ ꝑ intentionẽ cordis agit᷑ : ꝑ hanc
omĩpotenti dõ ad coriter parat᷑. ut intentȩ m̃ti uł ꝓphetiȩ mysteria. uł
conpunctionis grã infundat᷑ : Vnde scriptũ ÷ : Sacrifitiũ laudis honori¬
ficabitme & illic it̃ est. quo ostendã illi salutare dĩ: & illud: Cantate
dnõ psalmũ dicite nominieiꝰ : Iter facite ei qui ascendit suꝑ occasũ dñs nom̃ ÷¬

Expanded text:
onentes vosmetipsos, psalmis, hymnis, et canticis spiritualibus: cantantes onentes vosmetipsos, psalmis, hymnis, et canticis spiritualibus: cantantes magis animo, quam voce debemus. Hoc est quippe quod dicitur cantantes in cordibus vestris. Vox etenim psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Deo ad cor iter paratur, ut intentae menti, vel prophetiae mysteria, vel compunctionis gratiam infundat. Unde scriptum est: Sacrificium laudis honorificabit me, et illic iter est quo ostendam illi salutare Dei . Et illud: Cantate Domino, psalmum dicite nomini ejus, iter facite ei, qui ascendit super occasum: Dominus nom
Abbreviated transcription (Latin):
cõmouere : Nescio quo tam̃ pacto ex modulatione canentis ma ior nascitur
conpunctio cordis: Multi enĩ reperiunt᷑ quicantꝰ suauitate cõmoti sua
crimina plangunt : atq exea parte magis flectunt᷑ adlacrimas. exx qua psal¬
lentis in sonuerit dulcedosuauissima. Oratio in p̃senti tantũ ꝓremedio pecca¬
torũ effundit᷑ : Psalmorũ aũt decantatio ꝑ p&uã dĩ laudẽ de monstrat
ingłam sẽpit̾nã : sic̃ scriptũ ÷: Beati qui habitant indomotua : in scła scłorũ
laudabunt te: Cuiꝰ oꝑis minis teriũ quicũq fidelit̃ intentaq m̃te eacequit᷑:
quodã modo angłis sotiat᷑ : Vnde & in alio loco idẽ psalmo graphus ait:
Inc̃spectu angłorũ psallã tibi : Psalmodiaȩ hic uirtꝰ ostendit᷑ : ut qui puro
corde int̃ homines psallit : &iam sursũ cũ angłis canere uideat᷑ : Hinc & apłs

Expanded text:
commovere, nescio quo tamen pacto quam modulatione canentis major nascitur commovere, nescio quo tamen pacto quam modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallendi insonuerit dulcedo suavissima. Oratio in praesenti tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei laudem demonstrat in gloriam sempiternam, sicut scriptum est: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te . Cujus operis ministerium quicunque fideliter intentaque mente exsequitur, quodammodo Angelis sociatur. Unde et in alio loco idem Psalmographus ait: In conspectu Angelorum psallam tibi . Psalmodiae hic virtus ostenditur, ut qui puro corde inter homines psallit, etiam sursum cum Angelis canere videatur. Hinc et Apos