comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eumi igitur eteriũ:
eẽ cũctorũ rõe degenciũ ꝯmũe iudiciũ ẽ
¶Quid sit igit: eternitas ꝯsideremus
¶iec enĩ nobis naͣm parit᷑ dniãm sciãm¬
q patefacit Eternitas igit᷑. ẽ nt̾ĩa.
uiuit in tempore illud pñs a p̾teritis
in futura procedis nichilqz est in tp̃e
possit amplecti. Oed crastinũ quidem
non amplius uiuitis ꝙͣ in illo mobili
transitorio q momẽto Quid igitur
temporis patit: condicõem licet illud
sicuti de mũdo cenfuit aristotiles nec
cepit unꝙͣ ẽẽ nec desinat. uitaqz eius
cum temporis infmitate tendat᷑. Nõ¬
ꝓphendis atq ꝯplectitured futura
nũdum transacta iam non hẽt. Quid
igitur ntermĩabilis uite plenitudiiẽ
totam pariter ꝯprehendit ac possidet
cui neq futuri quidꝙͣ ab sit nec p̃t̾iti
Aluxerit illud etermĩ ẽẽ prohibetur¬
iure idq ncc̃e est et sui compos pr̃is
sibi semper assistere et msmitatem
mobilis temporis habe̾ presentem.

Expanded text:
eum igitur aeternum esse cunctorum ratione degentium commune iudicium est. Quid sit igitur aeterni tus consideremus; haec enim nobis naturam pariter diuinam scientiamque patefacit. Aeternitas igitur est intermiuiuit in tempore id praesens a praeteritis in futura procedit nihilque est in tempopatium pariter possit amplecti. Sed crastinum quidem non amplius uiuitis quam in illo mobili transitorioque momento. Quod igitur temporis patitur condicionem, licet illud, sicuti de mundo censuit Aristoteles, nec coeperit umquam esse nec desinat uitaque eius cum temporis infinitate tendatur, nocomprehendit atque complectitur, sed futura nondum transacta iam non habet. Quod igitur interminabilis uitae plenitudinem totam pariter comprehendit ac possidet, cui neque futuri quidquam absit nec praeteriti fluxerit, id aeternum esse iure perhibetur, idque necesse est et sui compos praesens sibi semper adsistere et infinitatem mobilis temporis habere praesentem.
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ fieri coet̾nũ putant aliud est
eñ per int̾ĩabilem dici uitam quod
mũdo pło tribuis alius̾ est inom̃abil
uite totam parit᷑ ꝯplexam ẽẽ pñciam.
quod dinie m̃tis ꝓpriũ ẽẽ mraĩfestum est
neq deꝰ conditis rebus citiquior uide
debes temporis ꝙͣtitate sed somplicis
pociꝰ ꝓprietate nature ¶ hic eñ uite¬
ĩiobilis pñtariũ statum insmitꝰ ille
tp̃alim rerũ motꝰ ĩmitat ᷑ Cũq eũ
esfingere acq equare non possĩt ex
imobilitate de ficit in motũ ex sim̃pl¬
citate pñtie decrescis ꝑn ansmritũ futur
ac p̃teriti ꝙ̃titatem ¶Et cum totam
sidere hoc ipo ꝙ aliꝯ ͦ modo nũꝙͣ ẽẽ de¬
simis illus quod implẽ atꝙ exprinere
non possit pt aliq̃tenus uidet᷑. emula

Expanded text:
mundum fieri coaeternum putant. Aliud est enim per interminabilem duci uitam, quod mundo Plato tribuit, aliud interminabilvite totam pariter complexam esse presentiam, quod divine mentis proprium esse manifestum est. Neque enim Deus conditis rebus antiquior videri debet temporis quantitate, sed simplicis potius proprietate nature ». Hec isentarium statum infinitus ille temporalium rerum motus imitatur cumque eum effingere atque aequare non possit, ex immobilitate deficit in motum, ex simplicitate praesentiae decrescit in infinitam futuri ae praeteriti quantitatem; et cum totam sidere, hoc ipso quod aliquo modo numquam esse desinit, illud quod implete atque exprimere non potest, aliquatenus uide
Abbreviated transcription (Latin):
pauloan monstratũ est omne quod scib⁊
non ex sua sed ex ꝯp̾hendenciũ nat᷑a
cognoscit᷑ intueam ͦ nũt ꝙͣtum fas ẽ
quis sit dnñie sbĩe status. ut que nam
scia eciam eius sit possimꝰ cogiosce̾.¬

Expanded text:
paulo ante monstratum est, omne quod scitur non ex sua sed ex conprehendentimn natura cognoscitur, iutueamur nunc quantum fas est, quis sit diuinae substantiae status, ut quaenam etiam scientia eius sit, possimus agnosce
Abbreviated transcription (Latin):
Iue cum ita finit mast
intemiatu mortalib arbitrii libertas.
nec mique leges absolutis om̃nũ ncͣcite
uoluptatib p̃mia penas ꝓponũt ma¬
net eciã spectator de suꝑ cũctorũ deus¬
p̃scius uisionisq eius pnĩs semꝑ eter¬
itas Cum nr̃orũ actuũ futura qͣli ͭ ͤ
concurrit bonis p̾mia malis supplicia
dispensãs nec frustra sd̃ in deo poĩte
spes preces q que cũ recte suit ineffi¬
caces ẽẽ nõ pñt Adũ samimi utitur
uitia colite uirtutes ad rectas spes
am̃i reuocate humiles p̃ces in extelsi
porrigite Magna uobis est si dissime¬
lare non uultis noc̃itas in dicta ꝓbitat
cũ añ ocłõs agitis iudicis cũcta̾ t̾uẽtis

Expanded text:
Quae cum ita sint, manet intemerata mortalibus arbitrii libertas nec iniquae leges solutis omni necessitate uoluntatibus praemia poenasque proponunt. Manet etiam spectator desuper cunctorum praescius deus uisionisque eius praesens semper aeternitas cum nostrorum actuum futura qualitate concurrit bonis praemia malis supplicia dispensans. Nec frustra sunt in deo positae spes precesque; quae cum rectae sunt, inefficaces esse non possunt. Auersamini igitur uitia, colite uirtutes, ad rectas spes animum subleuate, humiles preces in excelsa porrigite. Magna uobis est, si dissimulare non uultis, necessitas indicta probitatis, cum ante oculos agitis iudicis cuncta cernentis
Abbreviated transcription (Latin):
dici potest predictacõẽm rlatiuam
qued est in ꝯparacõe alio mõ se habere
nec semper ad aliud sed aligliens adid̾
age enĩ stet quisꝙͣ ei igis᷑. si accedam
dext̃ eris ille simist̾ ad me comparatꝰ
¶Item ille sit dexter non ꝙ ita perse
sit dexter uelut albus uel longꝰ sed
ꝙ accedente mesit dextꝰ atq illud qd̾
ẽ a me et ex me ẽ m̃me uero ex se
Quare que rei alicꝰ ineo ꝙ ip̃a est

Expanded text:
dici potest praedicationem relativam quod est in comparati ne aliquo modo se habere; nec semper ad aliud, sed aliquoties ad idem. Age enim stet quisquam, ei igitur si accedam dexter, erit ille sinister ad me comparatus, item ille fit dexter, non quod ita sit per se dexter uelut albus ac longus, sed quod me accedente fit dexter atque id quod est a me et ex me est minime uero ex sese. Quare q
Abbreviated transcription (Latin):
iuidicatis. Ita igit᷑. cũcta despicies dñꝰ
intuitꝰ qualitatẽ eerũ mĩme perturlut
nem uero temporis futurarũ Quo sit ut
hoc non sit oppinio sed ueritate pociꝰ inx
cognicio cũ exstaturũ quid ẽẽ cognoscit
quod idem exñdi ncc̃ĩtate carere non

Expanded text:
despiciens diuinus intuitus qualitatem rerum minime perturbat nem uero temporis futurarum. Quo fit ut hoc non sit opinio sed ueritate potius nixa cognitio, cum exstaturum quid esse cognoscit quod idem exsistendi necessitate carere non
Abbreviated transcription (Latin):
ñego et fateor mqi.
net inuria  dici uideo uiciosos tam̃ et si
humani. corpis spẽm seruẽt in uelu¬
as tamen anmoꝵ qualitate mutari
Sed quoro ^ atrox scelerataq mẽs bonoꝵ
perincie aseuis idipm eis licere noluis¬
bitur loco ¶ Sed tamen si idip̃m ꝙ eis
licere cre: ditur aufferas magna ex
partesceleratoꝵ hom pena releuat᷑
ertem̃ quod credibile ciꝙͣ forte uidear.
infeliciores ẽẽ ncc̃e est malos cũ cupi¬
ta perfecerĩt ꝙͣ si ea que capĩt imi¬
plere non possent, nainsi miserũ est
uoluisse praua potuisse misertꝰ sme
quo uolũtatis misere langueret effectꝰ.
scelus uelle posse perficere accedo inꝙͣ¬

Expanded text:
ego: Fateor, inquam, nec iniuria dici uideo uitiosos, tametsi humani corporis speciem seruent, in beluas tamen animorum qualitate mutari; sed quorum atrox scelerataque mens bonorum pernicie saeuit, id ipsum eis licere noluisbitur loco, sed tamen, si id ipsum quod eis licere creditur auferatur, magna ex parte sceleratorum hominum poena releuetur. Etenim, quod incredibile cuiquam forte uideatur, infeliciores esse necesse est malos cum cupita perfecerint quam si ea quae cupiunt implere non possint. Nam si miserum est uoluisse praua, potuisse miserius est, sine quo uoluntatis miserae langueret effectus.scelus uelle, posse, perficere. – Accedo, in
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc sicuti cum qo.
noui ad ip̃m futurũ eẽ ncce est/ Sit fit
igit᷑ ut euẽtꝰ p̾scite rei nequeat euitari
postremo se quid aliquis alioiẜ atq sese
res habes existimes id nõ mõ scia non
est ses est oppinio fallax a sciẽ ueritate
longe dui̾sa/. Quare si quid ita futurũ
eͣ ut eius certꝰ ac ncciꝰ non sit euẽtꝰ
id euenturũ ẽẽ p̃stiri qui poterit ¶ ic
em̃ sciã ip̃a imꝑmixta est flitati lta
illud quod ab ea conapit᷑: eẽ alit̾ atq tõ¬
euentura censet que eciã nõ euenire
po ᷝ ͤ est fallis: quod/ nõ sentire mõ ne¬
phas est sed eciam uoce ꝓferre at si ita
uel non fieri posse cognostat, Que ẽ p̾stiã
aut quid hoc refert uaticinio illo ridiculo
tyrisie quidquid dicam aut erit aut non.¬
¶ Quid eciam ꝓuideñ dñia hũãna oppĩde
p̾stiterit si uti homines uic̾ta indicat
quors est mitꝰi euẽtus ꝙ si apud illum
rerũ oñ̃ c̾tissimũ fontẽ nichil incerti
ẽẽ ps̃ certꝰ eors ess euentꝰ que futura

Expanded text:
c sicuti cum quidnoui, id ipsum futurum esse necesse est. Sic fit igitur ut euentus praescitae rei nequeat euitari. Postremo si quid aliquis aliorsum atque sese res habet existimet, id non modo scientia non est, sed est opinio fallax ab scientiae ueritate longe diuersa. Quare si quid ita futurum est ut eius certus ac necessarius non sit euentus, id euenturum esse praesciri qui poterit? Sicut enim scientia ipsa impermixta est falsitati, ita id quod ab ea concipitur esse aliter atque coneuentura censet quae etiam non euenire possibile est, fallitur; quod non sentire modo nefas est, sed etiam uoce proferre, At si ita uel non fieri posse cognoscat, quae est haec pAut quid hoc refert uaticinio illo ridiculo Tiresiae? Quidquid dicam, aut erit aut non. Quid etiam diuina prouidentia humana opinione praestiteris si uti homines incerta iudicat quorum est incertus euentus? Quod si apud illum rerum omnium certissimum fontem nihil incerti esse potest, certus eorum est euentus quae futura
Abbreviated transcription (Latin):
zed qui fieri potest.
ut ea nõ prouemãt q̃ futura ẽẽ p̾uidẽt
quasi uero nos ea que prouidencia futura
eẽ prenosct non ẽẽ futura credanus ¶¬
at non illd̾ pocius arbitrem ͣ licet
euemãt nichil tamen ut euenirent¬
in sui natura nccitat habuisse quo
huic facile ꝑpendas licebit pła et em̃
dum fĩs subiecta ocłis intuem ͣ ut
ea q̃ in quadrigis moderandis atq flec¬
tendis fac̾e̾ speculãt᷑: aurige atq ad
hũc modũ cetera / nil igit: quidp illoꝵ
ita fieri nccitas ulla ꝯpellit mime
frustra eñ ẽẽs artis effectꝰ si ommia
coacta mouerent. ¶Que igit. cum
fiũt carẽt exñdi nccitate eadem p̃ͥ ꝙ
fiant sine nccitate futura sũt ¶Quare
st̃ quedã euẽtura quoꝵ exitꝰ ab om̃
nulł̃m arbitror ẽẽ dictum ꝙ que nũt
fiit priusꝙ̃ fierẽt euentura nõ fuert¬
¶ het iguur ecã p̃cognita liberos hñt
euẽtꝰ nam sicut sciã pñtiũ rerũ nchil

Expanded text:
ed qui fieri potest ut ea non proueniant quae futura esse prouidentur? Quasi uero nos ea quae prouidentia futura esse praenoscit, non esse eventura credamus ac non illud potius arbitremur, licet eveniant, nihil tamen, ut evenirent, sui natura necessitatis habuisse. Quod hinc facile perpendas licebit; plura etenim, dum fiunt, subiecta. oculis intuemur, ut ea, quae in quadrigis moderandis atque flectendis facere spectantur aurigae, atque ad hunc modum cetera. Num igitur quicquam illorum ita fieri necessitas ulla compelFrustra enim esset artis effectus, si omnia coacta mouerentur. Quae igitur cum fiunt carent exsistendi necessitate, eadem prius quam fiant sine necessitate futura sunt. Quare sunt quaedam euentura quorum exitus ab omni nullum arbitror esse dicturum, quod quae nunc fiunt, prius quam fierent, euentura non fuerint. Haec igitur etiam praecognita liberos habent euentus. Nam sicut scientia praesentium rerum nihil
Abbreviated transcription (Latin):
onña q̃ quisq nouit ex ip̃oꝵ tantũ
iutq natura cognosti estimat que
nũs. qd totũ contra est ommne em̃ ꝯd̾
ognostit: nõ scom̃ sui uim sed sedm̃
aognoscenciũ pociꝰ ꝯp̾hendit᷑ fuculta¬
em naem us hoc breui liqueat exemplo

Expanded text:
omnia quae quisque nouit ex ipsorum tantum ui atque natura cognosci aestimat quae sciuntur; quod totum contra est Omne enim quod cognoscitur non secundum sui uim sed secundum cognoscentium potius comprehenditur facultatem. Nam ut hoc breui liqueat exemplo,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ei igis p̃nocio nullã futuris rebus
adicit nc̃citatem qd tu eciã pauloañ fateba¬
re quid ẽ ꝙ uolutarii exitꝰ rerũ ad certũ
cogans᷑ euentũ et emm posicõnis gĩi
ut quid consequat: adũtas statuamꝰ nul
¶ Mmime stutuamꝰ iterũ ẽẽ sed nchil
reb nõa tatꝭ iniũgere Marcebit ut oppi

Expanded text:
? Si igitur praenotio nullam futuris rebus adicit necessitatem, quod tu etiam paulo ante fatebare, quid est, quod voluntarii exitus rerum ad certum cogantur eventum? Etenim positionis gratia, ut, quid consequatu– Minime. – Statuamus iterum esse, sed nihil rebus necessitatis iniungere; manebit, u
Abbreviated transcription (Latin):
Sed curtanto lueus.¬
flagrat amore u̾i tectas reꝑire notas sait¬
ne qued appetit auxia nosse Ted quis nõ
stire laborat at si nescit quid ceca petit
quis enĩ quidꝙͣ nestimꝰ opt aus quis
ualent nesula sequi quo ue iuenat qͥs
reptam queat ignarꝰ nostere fõrmam

Expanded text:
Sed cur tanto flagrat amore ueri tectas reperire notas? Scitne quod appetit anxia nosse? Sed quis nota scire laborat? At si nescit, quid caeca petit? Quis enim quicquam nescius optet? Aut quis ualeat nescita sequi quoue inueniat? Quis reppertam queat ignarus noscere formam
Abbreviated transcription (Latin):
laire mulla e hũains.
cõslis accionib q libertas quas dñia
mes sme falsitatꝭ errore cũcta ꝓspitiẽs
ad unũ alligat et constringit euẽtũ
quo semel recepto ꝙͣtꝯ occasꝰ huãnare¬
ħ rerũ ꝯsequas liquet frustra enĩ
que nullꝰ meruit liber ac uolũtariꝰ moto
bos uel renninerari probos quos ad
alt̾us  non ꝓpria mittit uolũtꝭ sedsa¬
turr cogit certa nccitas nec uiua it
nec uirtutes quidꝙͣ fuerĩt sed onñ me¬
ectore pociꝰ mixta atq indiscreta cõ¬
fusio Quoq michil sceleraciꝰ excogi¬
tari pt̃ cum ex ꝓuideñ rerũ omĩs
ordo ducat᷑ nichil ꝙ cõsiliis liceat
om̃i referãt᷑: actorem. ¶ Igit᷑. nec spe¬
randi aliquid nec depcãdi ulla rõ est
Eauid enĩ uel sp̃et quisq uel eciã de¬
p̾çet. qñ optãda om̃ia series inde fle¬
ꝑa cõnectit aufferet᷑ igtit᷑ unicũ illd
unter homines dñi q ꝯñiciũ sperandi

Expanded text:
Quare nulla est humanis consiliis actionibusque libertas quas diuina mens sine falsitatis errore cuncta prospiciens ad unum alligat et constringit euentum. Quo semel recepto quantus occasus humanarum rerum consequatur liquet. Frustra enim quae nullus meruit liber ac uoluntarius motubos uel remunerari probos quos ad alterutrum non propria mittit uoluntas, sed futuri cogit certa necessitas. Nec uitia igitur nec virtut. es quicquam fuerint, sed omnium meritorum potius mixta. atque indiscreta. confusio, quoque nihil sceleratius excogitari potest, cum ex providentia rerum omnis ordo ducatur nihilque consiliis liceat omnium referantur auctorem. Igitur nec sperandi aliquid nec deprecandi ulla ratio est; quid enim vel speret quisque vel etiam deprecetur, quando optanda omnia. series indeflexa conectit? Auferetur igitur unicum illud inter homines deumque : commercium sperandi
Abbreviated transcription (Latin):
si p̃scia futuris reb eueniendi ncc̃iͭ ͤ
non uideat᷑ inferre ¶ Et em̃ quispiam
sedeat oppimionẽ que eũ sedere cõiectat
ueruĩ ẽẽ ncce est atq ecõuerso rursus
si de quopiã uera sit orpiio quĩ sedet
eum sedere ncte est ¶ n utroq igit᷑ nc̃cͭ ͣ
mest in hoc quid̾ sedendi at lõ in alt̾a
ueritat᷑ Ced nõ idc̾co quisq sedet qm̃
uera ẽ oppimio sed hec pocrꝰ uera ẽ qm̃¬
quẽꝑiã sedere p̾cessit Ita cum cã ueri¬
tate ex altera parte procedat Inest
tamen quĩs in utraq nccitas Eil̃ia
de prouiden futurisqz rebz rõtmari patz
nam eciã si idcirto qmĩ futura suit p̃ui¬
dent᷑ non uero idõ qm̃ p̾uident᷑ eueniũt¬

Expanded text:
si praescientia futuris rebus eveniendi necessitatem non videatur inferre. Etenim si quispiam sedeat, opinionem, quae eum sedere coniectat, veram esse necesse est atque e converso rursus, si de quopiam vera sit opinio, quoniam sedet, eum sedere necesse est. In utroque igitur necessitas inest, in hoc quiuem sedendi, at vero in altero veritatis. Sed non idcirco quisque sedet, quoniam vera est opinio, sed haec poquempiam sedere praecessit. Ita cum causa ueritatis ex altera parte procedat, inest tamen communis in utraque necessitas Similia de prouidentia futurisque rebus ratiocinari patet. Nam etiam si idcirco quoniam futura sunt, prouidentur, non uero ideo q
Abbreviated transcription (Latin):
uis celsa prĩs et pͥma ꝓpago ¶Fomes
sensificus mẽtis fõs lucis origto eg
q oclũs fulgor splendentꝰ olimpi Welt¬
mũdanũ cui fas est cernere prẽm¶ Est
npactrũ spectare dñi cui circulꝰ ethũe¬
¶ Paret et ĩmẽsũ moderaꝵ raptib orb
¶Nã mediũ tu curris iterdãs solꝯ amicã
Temꝑiem suꝑis ꝯpellens atq coħ̾cens¬
¶ Sadera sacra dñi cũ lege̾ cursib addens
¶ Et se. ¶ Te nom solem te laciũ bocitat
ꝙ solꝯ hoĩem post prem sis lucͦ apeo iri¬
diis qz sacͣtum bis sems ꝑhibent caput
aera lũĩa ferre ¶Quid totid̾ menses to¬
tid̾ ꝙ ꝯficie horac¶ Quatuor alipedes de¬
bens te flectere hẽmis ¶Qui solus domites
quã dant ełta quadrigã. Nãtenebras ꝓ¬
hibens retegis ꝙ cerula lucet hinio phebũ¬

Expanded text:
uis celsa patris uel prima propago, fomes sensificus, mentis fons, lucis origo, regnum ue oculus, fulgor splendentis Olympi, ultramundanum fas est cui cernere patrem et magnum spectare deum, cui circulus aethrae paret, et immensis moderaris raptibus orbis: nam medium tu curris iter dans solus amicam temperiem superis, compellens atque coercens sidera sacra deum, cum legem cursibus addisn? Solem te Latium uocitat quod solus honore post patrem sis lucis apex radiisque sacratum bis senis perhibent caput aurea lumina ferre, quod totidem menses, totidem quod conficis horas. Quattuor alipedes dicunt te flectere habenis, quod solus domites quam dant elementa quadrigam: nam tenebras prohibens retegis quod caerula lucet; hinc Phoebu
Abbreviated transcription (Latin):
esẜ enm illã probo
roẽm qua se quidã credũt h̃t q̃stionis
mod̾ posse dissoluere aiuit enĩ nõ ideo
futuꝵ est iᵈ dñiam prouidenciã latere
que piudens : sed ncte ẽẽ que futura st̃¬
p̃uideri qiͣ uero que cuiꝯ rei cã sit pñcia¬

Expanded text:
e enim illam probo rationem qua se quidam credunt hunc quaestionis nodum posse dissoluere. Aiunt enim non ideo futurum est, id divinam providentiam latere quae providentur, sed necesse esse, quae futura sunprovideri, quasi vero, quae cu
Abbreviated transcription (Latin):
contuet᷑ sẜꝰ enĩ in subiecta materiar¬
iutuã constitutũ ymagniaͦ ue̾ solam
sme mat̾ia iidicas figurã racio uero
bitum ip̃am illam simplicem formã
pura mtis acie neuet ¶ Ex posicio.¬

Expanded text:
a materia constitutam, imaginatio vero solam sine materia iudicat figuram. Ratio vero bitum ipsam illam simplicem formam pura mentis acie contuet
Abbreviated transcription (Latin):
cern̾et altam parit᷑ sãmã et singła uo¬
rat nũt mẽbroꝵ condita mibe nõ in
totũ est oblita suisi. Sir̃mãq tenet
singła perdens ¶ Igit: quisquis uera
reguiris neut᷑ est hĩtu nã neq nouit
nec penitꝰ tamon omia nestis ¶T ed
ꝙ retines menũt sumnã Consulit
alte uisa retractans ut seruatis q̃ãt
oblitas adde partes ¶ Expositio.¬

Expanded text:
cerneret altam pariter summam et singula norat, nunc membrorum condita nube non in totum est oblita sui summamque tenet singula perdens? Igitur quisquis uera requirit neutro est habitu; nam neque nouit nec penitus tamen omnia nescit, sed quam retinens meminit summam consulit alte uisa retractans, ut seruatis queat oblitas addere partes. – Tum il
Abbreviated transcription (Latin):
sit dicis ¶ Ad spẽm sontis sol unicens
liũe solem hic radiũ fondit quẽ sol
mundanꝰ adorat ¶Cui celũ stelleq fauẽt
et supplicat orb̃ Mccasũ nuĩꝙͣ pacitur
sol ille nec ullanr. ¶Sustpiet eclipsim
nec nb nubila sentit ¶ quo ꝓcedens
radiꝰ splendoꝵ a dequat ¶Luce patreni
loquit᷑ q suo splendore parentẽ ¶¶dẽ sol
species eadem lux una coenus splendor
neqͣꝙͣ pprio declinꝰ ab ortu ¶ Sol alius
sed non aliud sol unus et unũ ¶ Cum
gignente manens, lux luci ꝯsona ful¬
gor fulgore splendor q sui nõ minẽor
ithiris de se producit radiꝰ ꝯ sole calorẽ¬
¶ Qui multos urir urendo ml̃cebras
ardens mittigat intendens demulcet
temperat urens ¶Tte calor sictat uitioꝵ
flumĩa sordes/ purgat et a uicio uir¬
tutes decoquit aurũ ¶ Iste calor ꝑmit
peccati frigora flãmãs ĩre corpores
hiyemis ueneris ꝙ calorem ¶Sic calor
expugnat ignẽ sic flãma repellit.
fla̾miã sic estus estũ splendor q caminũ

Expanded text:
t idem, Ad speciem fontis sol vincens lumine solem. Hic radium fundit, quem sol mundanus adorat, Cui coelum stellaeque favent, et supplicat orbis. Occasum nunquam patitur sol iste, nec ullam Sustinet eclipsim, nec nubis nubila sentit. A quo procedens radius splendoris adaequat Luce patrem, loquiturque suo splendore parentem. Idem sol, species eadem, lux una, coaevus Splendor, nequaquam proprio declivis ab ortu. Sol alius, sed non aliud, sol unus, et unum Cum gignente manens, lux luci consona, fulgor Fulgori, splendorque sui non immemor ignis. De se producit radius cum sole calorem, Qui mulcens urit, urendo mulcet, et ardens Mitigat, incendens demulcet, temperat urens. Iste calor siccat vitiorum flumina, sordes Purgat, et a vitio virtutis decoquit aurum. Iste calor perimit peccati frigora, flammas Irae, temporis hiemes, Venerisque calorem. Sic calor expugnat ignem, sic flamma repelli Flammam, sic aestus aestum, splendorque caminum,
Abbreviated transcription (Latin):
mess p̃simias quasi hñtis dei hĩte q btĩ¬
tudinis diueisam cogtites ẽẽ sbam / nam
N extrinfecs acceptum putes p̃stanciꝰ¬
ulus quod dederit eo quod acceꝑit exi¬
sennais possis¶E ed hũc eẽ rerũ om̃i
p̾cellentissmi dignissime cõfitem᷑ ꝙ
p natura quid̾ mest sed est ratione diuer.¬
sum cũ de rerũ principe loquam ͦ deo
singat qui pt̃ quis h. diu̾sa qũxerit
postremo ꝙ a qualibes re diũ sũ ẽ id nõ

Expanded text:
esumas quasi habentis dei habitaeque beatitudinis diuersam cogites esse substantiam. Nam si extrinsecus acceptum putes, praestantius id quod dederit ab eo quod acceperit existimare possis; sed hunc esse rerum omnium praecellentissi natura quidem inest, sed est ratione diversum, cum de rerum principe loquamur Deo, fingat qui potest, quis haec diversa conjunxerit? Postremo quod a qualibet re diversum est, id non
Abbreviated transcription (Latin):
lud igltur si rasoĩ¬
sħ ymagina ͤ q refragent᷑: nichil ẽẽ
illud uinu̾sale dicentes ꝙ sese intueri
racio putet qd enĩ siibile uel yma¬
ginabile ẽ illud uniu̾sum eẽ nõ posse
Aut igit: racionis u̾̃m ẽẽ iudiciũ nec
quitꝙ̃ ẽẽ sensibile aut q̃m sibi notũ
res plura sensibus et xiagmacoĩ
subiecta manem concepcõem ẽẽ rõĩs
que quod sensibile sit ac singłare qi
quod̾ uniu̾ sale considerat ad hut
si racio contra respondeat sẽ quid̃
et qd sħibile et quod ymaginabile
sis in uninersitatis iacione ꝯspic̾e̾.
illa uero ad unu̾sita tis cognicõẽm
aspirrre non posse quomã eorum no¬
tio corporales siguras non possit ex¬
tedere de rerũ uo cognicõe firmiori
pocius pfectiori q indicio ẽẽ credend̾̃
probaremꝰ simile est ꝙ huana rricio
dinam intelligtenciã futur nnisi ut
ña cognoscis non putat intueri nã
ita dissis/ si qua certos ac nectios
habere non uideant᷑. euentꝰ ea certo

Expanded text:
Quid igitur, si ratisus imaginatioque refragentur nihil esse illud universale dicentes. Quod sese intueri ratio putet? Quod enim sensibile vel imaginabile est, id universum esse non posse, aut igitur rationis verum esse iudicium nec quicquam esse sensibile aut, quoniam sibi notum sit plura sensibus et imaginationi esse subiecta, inanem conceptionem esse rationis. quae, auod sensibile sit ac singulare, quasi quiddam universale consideret. Ad haec, si ratio contra reset quod sensibile et quod imaginabile sit in uniuersitatis ratione conspicere, illa uero ad uniuersitatis cognitionem aspirare non posse quoniam eorum notio corporales figuras non posset excedere, de rerum uero cognitione firmiori potius perfectiorique iudicio esse credendum: probaremus? Simile est quod humana ratio diuinam intellegentiam futura nisi ut ipsa cognoscit non putat intueri. Nam ita disseris: Si qua certos ac necessarios habere non uideantur euentus ea certo
Abbreviated transcription (Latin):
nod si in sorporibus.
senciendis ꝙͣuis efficiant instrumenta
sensuũ formsecus obiecte qualitatis aĩ¬
qr agentis uigorem passio corporis añ¬
cedãt quem se actum mentis prouocet
exatetꝙ interim quiescentes intrmᵈͣ
formas si in senciendis inꝙͣ corporibus
ammiꝰ non passione insignit᷑ sed ex sua
ui subiectam corpori indicat passionem
ꝙͣto magꝭ ea que cũctis corꝑm affectiõĩb
absoluta sũt in disc̾nendo non obiecta
extrm ͨꝰ secũtur Sed actũ sue mentis
expeduĩt hac itaq racione multiplices co¬
gniciones diu̾sis ac dr̃ntibus cessere sub¬
stanciis sensus enĩ solus cũctis aliis cog̾¬
cionibus destitutus ĩmobilib aĩantib
cessit quales sũt conche maris queqz ałra
saxis hereñ nttrũtur ymagiacio u̾o
mõbilib belius quibus ĩam uicem fugi¬
endi appetendi ue aliquis uidet᷑ affc̃łus
Iricio u̾o hũani generis ess tm̃ sicut in¬
celligeñ sola diuim. Quo fit ut ea noti ͣ

Expanded text:
odsi in corporibus sentiendis, quamuis afficiant instrumenta sensuum forinsecus obiectae qualitates animique agentis uigorem passio corporis antecedat, quae in se actum mentis prouocet excitetque interim quiescentes intrinsecus formas, si in sentiendis, inquam, corporibus animus non passione insignitur, sed ex sua ui subiectam corpori iudicat passionem, quanto magis ea quae cunctis corporum affectionibus absoluta sunt in discernendo non obiecta extrinsecus sequuntur, sed actum suae mentis expediunt! Hac itaque ratione multiplices cognitiones diuersis ac differentibus cessere substantiis. Sensus enim solus cunctis aliis cognitionibus destitutus immobilibus animantibus cessit, quales sunt conchae maris quaeque alia saxis haerentia nutriuntur; imaginatio uero mobilibus beluis, quibus iam inesse fugiendi appetendiue aliquis uidetur affectus; ratio uero humani tantum generis est sicut intellegentia sola diuini: quo fit ut ea notitia
Abbreviated transcription (Latin):
uare ni illius fũme.
intelligencie cacumẽ si possumꝰ erigamur
Illit enĩ pacio uidebit quod in se non potest
intueri ¶llud aũc ess quonã mõ eciã que
certos exitus non hñs certa tamen uide¬
at ac definita p̃nocio neq illud sit oppiͦ
sed sũme pociꝰ scie pullis t̾mĩs inclu¬
sa simplicitas ¶ E uposicio.¬

Expanded text:
uare in illius summae intellegentiae cacumen si possumus erigamur; illic enim ratio uidebit quod in se non potest intueri: id autem est, quonam modo etiam quae certos exitus non habent certa tamen uideat ac definita praenotio, neque id sit opinio sed summae potius scientiae nullis terminis inclusa simplicitas. Quam uarii
Abbreviated transcription (Latin):
cauros suꝑare pot̾itꝭ mon tigres ueloci ͭ ͤ
p̃ibitis Respicite celi spaciũ firmitudinẽ
celebritatem et alñ desmite uilia mirari¬
¶ Quod quid̃ celum non hiis pociꝰ est
ꝙͣ sua qua cegit᷑. racione mirandi forme
uero nitor us rapidꝰ est us uelox ut u̾na¬
liũ floꝵ mutabilitate fugacior. ꝙ si us
aristoͭ ait huiceis oclĩs homines uterent᷑
ut eorũ uisus obstancia peneoriret nõ¬
ne introspectis uiserib illud alapiad̾
suꝑficie pulcherrimũ corpꝰ turpissm̃
infirmitas ¶ Sed estimate ꝙͣ uultio in-¬
mio corꝑis bona dum sciatis hoc quodq
miram̃i triduane febris ignicło posse dis¬
solui. ex quib omib illud redigere in

Expanded text:
re superare poteritis, num tigres uelocitate praeibitis? Respicite caeli spatium, firmitudinem, celeritatem et aliquando desinite uilia mirari. Quod quidem caelum non his potius est quam sua qua regitur ratione mirandum. Formae uero nitor ut rapidus est, ut uelox et uernalium florum mutabilitate fugacior! Quodsi, ut Aristoteles ait, Lyncei oculis homines uterentur, ut eorum uisus obstantia penetraret, nonne introspectis uisceribus illud Alcibiadis superficie pulcherrimum corpus turpissiminfirmitas. Sed aestimate quam uultis nimio corporis bona, dum sciatis hoc quodcumque miramini triduanae febris igniculo posse dissolui. Ex quibus omnibus illud redigere in
Abbreviated transcription (Latin):
actemis nendatls.
formã felicitatꝭ oñdisse suffet̾it ꝙͣ si
ꝑspicatis intueris: ordo est. denceps q̃
Sit uera mõstrare atqui uideo mꝙͣ nec
opib sufficienciã nͨ regnis potenciã
n . reuerenaã dignitatib nͨ celebri ͭ ͤ ͫͫ¬
gła nec letitiã uoluptatib posse con-¬
tinge an eciã causas cur illud ita sit
dephendist  Teniuiquad̾ ueluti riiła
michi uideor intueri sed ex te aꝑciũs

Expanded text:
actenus mendacis formam felicitatis ostendisse suffecerit; quam si perspicaciter intueris, ordo est deinceps quae sit uera monstrare. – Atqui uideo, inquam, nec opibus sufficientiam nec regnis potentiam nec reuerentiam dignitatibus nec celebritatem gloria nec laetitiam uoluptatibus posse contingere. deprehendisti? Tenui quidem ueluti rimula mihi uideor intueri, sed ex te apertius
Abbreviated transcription (Latin):
n uero magna regũ.¬
q familiaritas efficero potentẽ balent
quio m dñ eorum felicitas ꝑpeluo ꝓ¬
duoas atqui plena est exͦꝵ uetustas
plena estꝰ etiam pñs etas qͣ reges fe¬
licitatem calamitate iutauerũta P
pcłara poten que nec ad cõseruationem
quis sui satis efficar inuenit᷑ Exp̃o.¬

Expanded text:
n uero regna regumque familiaritas efficere potentem ualet? Quidni, quando eorum felicitas perpetuo perdurat? Atqui plena est exemplorum uetustas, plena etiam praesens aetas, qui reges felicitatem calamitate mutaueruit. O praeclara potentia quae ne ad conseruationem quidem sui satis efficax inuenitur! Quo
Abbreviated transcription (Latin):
d uod si hec regnorum
ptãs beatitudinis auctor est nonnesi qua
parte defuerit felicitatem miuat. mise¬
nam importet Sed quãius late hũana
tendint: imꝑia plures ncc̃e est gentes
relinqui. quibus regum quisq nõ imꝑet
qua uero parte beatos faciens desut ꝑtãt

Expanded text:
. Quodsi haec regnorum potestas beati- tudinis auctor est, nonne, si qua parte defuerit, felicitatemqI\\ minuat, miseriam importet? Sed quamvis late humana ten- dantur imperia, plures necesse est gentes relinqui, quibus regum quisque non imperet. Qua vero parte beatos facien» desinit pote
Abbreviated transcription (Latin):
e edhos apud ext̾nas
naciones inter eos ud apud qͥuos ortesũt
nũ ꝑpetuo perdurãt atqui prefectura ma¬
gnã olim ptãs nũc mane nomen et sena¬
torn sensus grauis sarcina est si quis
nuid abiectiꝰ ut enĩ pauloañ diximꝰ ꝙ nicħ
habet ꝓprii decoris oppinione utenciũ nũc
splendorem accipit nũc amittis Exp̃o.

Expanded text:
hoc apud exteras nationes. Inter eos uero apud quos ortae sunt num perpetuo perdurant? Atqui praetura magna olim potestas nunc inane nomen et senatorii census grauis sarcina; si quis quid abiectius? Vt enim paulo ante diximus, quod nihil habet proprii decoris, opinione utentium nunc splendorem accipit nunc amittit.
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ut agnolcas ua.
lam reucrenciã per has umibrales digni¬
ates non posse continge̾ sio collige si qͥs
pultiplici confulatu finictus in barbaras
iaciones forte deuererit uenerandum¬
ie barbaris honor faciet atq̃ͣ si hoo nãle
ninꝰ dignitatib foret ab officio suo
noquo genciũ nullo modo cessarent sic̾
gnis ubiq terraꝵo nũꝙͣ tamẽ calere
desistit sed qm̃ illd̃ eis non ꝓpria uis
ed hom sallax ĩnectit oppino uanesc̃t̃
llico cum ad eos uenerĩt. qui dignitatꝭ

Expanded text:
Atque ut agnoscas ueram illam reuerentiam per has umbratiles dignitates non posse contingere: si qui multiplici consulatu functus in barbaras nationes forte deuenerit, uenerandumne barbaris honor faciet? Atqui si hoc naturale munus dignitatibus foret, ab officio suo quoquo gentium nullo modo cessarent, sicut ignis ubique terrarum numquam tamen calere desistit. Sed quoniam id eis non propria uis sed hominum fallax adnectit opinio, uanescunt ilico cum ad eos uenerint qui dignitates
Abbreviated transcription (Latin):
uains fluelite di
auri gurgite non explecturas coga
auarus opes ¶Honeretqz baccis colla
bri lictoris. Niraqz centeno scindat
boue nec cura mordax deserit suꝑ¬

Expanded text:
is fluente dives auri gurgite Non expleturas cogat avarus opes, Oneretque baccis colla Rubri littoris, 191 Ruraque centeno scindat opima bove, Nec cura mordax deserit su
Abbreviated transcription (Latin):
u quo illud est.
iimaduertond̃ magꝭ nam si eo abiet
est quo mag  a pluribus quisq ꝯter¬
nitur cũ renerendos facere nequeat.
pluribus ꝯstentut despectieres pocu
improbos digmitas facit ¶ Uerũ nõ
uicem quas sua contagione nnus¬

Expanded text:
n quo illud est animaduertendum magis. Nam si eo abiectior est quo magis a pluribus quisque contemnitur, cum reuerendos facere nequeat quos pluribus ostentat, despectiores potius improbos dignitas facit. Verum non im dignitatibus uicem quas sua contagione
Abbreviated transcription (Latin):
so dignitales tl.¬
uorabilem reuerendũ qz eui proueniũt
uũt nũ uis ea est magistirtib Ut
enciũ mentib uirtutes inserãt. uicia
pellãt atqui non fugare sed illustra
pocius nequitiã solent quo fit ut
dignemͣ eas sẽpe nequissime hoĩb
tes/ atqui mrꝰ eorũ patebit indig̾tas
nullis honoribus inclarestant tũq
emi decorato gerere magr̃atũ pures
in in eo mentem nequissimi scurre
latorisq respit̾es non eñi possumꝰ
honores reuerencia dignos iudicare
os ip̃is honorib indicamꝰ indignos
si quem sapia p̃dicum uideres ñ
sses eum uel reuerencia uel ea qua

Expanded text:
 dignitates honorabilem reuerendumque cui prouenerint reddunt. Num uis ea est magistratibus ut utentium mentibus uirtutes inserant uitia de- pellant? Atqui non fugare sed illustrare potius nequitiam solent; quo fit ut indignemur eas saepe nequissimis hominitates? Atqui minus eorum patebit indignitas, si nullis honoribus inclarescant. Tu quut cum Decorato gerere magistratum putares, cum in eo mentem nequissimi scurrae delatorisque respiceres? Non enim possumus ob honores reuerentia dignos iudicare quos ipsis honoribus iudicamus indignos. At si quem sapientia praeditum uideres, num posses eum uel reuerentia uel ea qua
Abbreviated transcription (Latin):
ius autem mnodus.
est quo pellat᷑ diuiciis indige̾ñ nũ eñ
diuites surire nequeũt nũ fitire non
pñt nũ srigus hib̾nũ pecuniosoꝵ mẽ¬
bra non senciũt. Sed̾ adest inquies
opulentis quo famem sacient quo frigꝰ¬
st sitim qr depellãt sed hoc modo ton ⁊¬
solari quid̃ diuitiis indigeñ p̃t auffer¬
ra perntq non pt namsi hec hyans
semper atq aliquid postens opibus
explet᷑. maneat ncc̃e est que possit
expleri tuceo ꝙ nature miiũ sed aua¬
ricie nichil satꝭ est¶ Quare si opes
nec sub mouere indigen  ͣ possinit et
ip̃e suã facũit quid oss ꝙ eas sufficiͣ

Expanded text:
is autem modus est quo pellatur diuitiis indigentia? Num enim diuites esurire nequeunt? Num sitire non possunt? Num frigus hibernum pecuniosorum membra non sentiunt? Sed adest, inquies, opulentis quo famem satient, quo sitim frigusque depellant. Sed hoc modo consolari quidem diuitiis indigentia potest, auferri penitus non potest; nam si haec hians semper atque aliquid poscens opibus expletur, maneat necesse est quae possit expleri. Taceo, quod naturae minimum, quod auaritiae nihil satis est. Quare si opes nec summouere indigentiam possunt et ipsae suam faciunt, quid est quod eas sufficientiam
Abbreviated transcription (Latin):
uauus prem pulchra.
leones unicl̃a gestent manibus q datas.
captent estas. metũat q trucẽ soliti uer¬
bera ferre magr̃m ¶ Si cruor horrida
truxerit ora resides olim redeũt animi
fremitu q graui ninr meminere sui
laxant nodis colla solutis p̾mꝰ lacer
dente cruẽto domitor rabidas mibuit
iras que canit altis garrula ramis
ales cauee claudit᷑. antro. cui licet illica
pocłã mellesslargas qr dapes dulci stu¬
dio ludens honu cura mĩstret ISi tñ
arto saliẽs tecto. nẽoꝵ gratas uiderit.
umbras. Spersas pedib prot̾it estas¬
¶ Siluas tam̃ mesta requirit Siluas.
dulci uoce susurrat ualidis ꝯdam unxibus
acta pronũ flectit uirga cacumen hane
si curuans dext̃ remisit recto spectat
uertice celum/ cadit hespias phebus ĩbndas
sed cre secreto tramite iursus currũ solitos
uertit ad ortus. ¶ Eopo icio¬

Expanded text:
uamuis Poeni pulchra leones uincula gestent manibusque datas captent escas metuantque trucem soliti uerbera ferre magistrum, si cruor horrida tinxerit ora, resides olim redeunt animi fremituque graui meminere sui, laxant nodis colla solutis primusque lacer dente cruento domitor rabidas imbuit iras. Quae canit altis garrula ramis ales caueae clauditur antro; huic licet inlita pocula melle largasque dapes dulci studio ludens hominum cura ministret, si tamen arto saliens texto nemorum gratas uiderit umbras, sparsas pedibus proterit escas, siluas tantum maesta requirit, siluas dulci uoce susurrat. Validis quondam uiribus acta pronum flectit uirga cacumen; hanc si curuans dextra remisit, recto spectat uertice caelum. Cadit Hesperias Phoebus in undas, sed secreto tramite rursus currum solitos uertit ad ortus. Repetu
Abbreviated transcription (Latin):
onsidera uaraq
an per ea quibz se hommes adepeuros be¬
atitudinẽ putãt ad destmatũ finem
ualeãt peruenire ¶ Ei eñ uel pectiua
uel honores cetera qz tale quid afferũt
fateamuꝵ fieri aliquos horũ adepcione
felices ¶Quod si neq illud ualẽt eẜic̾e
quod promittũt bons ꝙ pluribus carent.
nõne liquide false in eis beatitudinis spẽs

Expanded text:
onsidera namque an per ea quibus se homines adepturos beatitudinem putant ad destinatum finem ualeant peruenire. Si enim uel pecuniae uel honores ceteraque tale quid afferunt fateamur fieri aliquos horum adeptione felices. Quod si neque id ualent efficere quod promittunt bonisque pluribus carent, nonne liquido falsa in eis beatitudinis species
Abbreviated transcription (Latin):
spetunit proprios
quẽq recursꝰ reditu q suo suigła
gaudent nec manes lili traditur
ordo insi qui sui ũxerit ortum
ilem q sui focerit orbem.

Expanded text:
petunt proprios quaeque recursus Redituque suo singula gaudent Nec manet ulli traditus ordo Nisi quod fini iunxerit ortum Stabilemque sui fecerit orbem.
Abbreviated transcription (Latin):
umim igilur te.
ip̃m̃ qui pauloante diuiciis affluelas
interroro inter illas lubundãcissimas
opes nũs ire m̃ tuũ concepta ex
aliquid semper angerer rem̃sti nõ qõ
¶ onne quia uel aberat ꝙ abẽẽ nõ uelles
uel aderas qdͥ adẽe noluisses ita ẽ mqͣ¬

Expanded text:
um igitur te ipsum, qui paulo ante diuitiis affluebas, interrogo: inter illas abundantissimas opes numquamne animum tuum concepta ex aliquid semper angerer reminisci non queo. – Nonne quia uel aberat quod abesse non uelles uel aderat quod adesse noluisses? – Ita e
Abbreviated transcription (Latin):
nacas uerũ flestat.
habenas natura potẽs quib ĩmẽsum legi¬
bus orbem prouida seruet.¶ Et̾ngatq ligãs
in resoluto. Singla neru place arguto
fidib lentis promere cantu. ¶ Euposicõ¬

Expanded text:
ntas rerum flectat habenas Natura potens, quibus inmensum Legibus orbem prouida seruet Stringatque ligans inresoluto Singula nexu, placet arguto Fidibus lentis promere cantu. Quamui
Abbreviated transcription (Latin):
ut mag̃ promittis nee dubito qũĩ possis
effice̾ tu mõ ꝙ̃ excitau̾is ne moreris
pͥmũ ig: inquit bonis semper adesse
potenciã malos cũctis uirib eẽ destos
agnoscas licebit quoꝵ quid̾ alt̾m de¬
mõstrat᷑ ex altero nã cũ bonũ et ma
liquet inbecillitas mali, at si frrigili¬
tas clarestat mali boni firmitas nõ
inde ꝓposita cõfirmans ¶qt xposicõ.

Expanded text:
ut magna promittis! nec dubito quin possis efficere: tu modo quem excitaveris, ne moreris. Primum igitur, inquit, bonis semper adesse potentiam, malos cunctis viribus esse desertos, agnoscas licebit: quorum alterum demonstratur ex altero. Nam cum bonum malumque liquet inbecillitas mali; at si fragilitas clarescat mali, boni firmitas notainde proposita confirmans. Duo
Abbreviated transcription (Latin):
lnic usus sme t̾sticia sine nube suꝑmũ
delicie sine deffectu sine fine uoluptas
¶Pax exꝑs odñ requies igra laboris.
Ilux semper rutilãs sol ui luĩs ortus.
Nesciꝰ occasq gͣtum sine uespe manẽ¬

Expanded text:
ic risus sine tristitia, sine nube serenum, Deliciae sine defectu, sine fine voluptas, Pax expers odii, requies ignara laboris, Lux semper rutilans, sol veri luminis, ortus Nescius occasus, gratum sine
Abbreviated transcription (Latin):
sciens ab ip̃a eciam deoꝵo notiaia se cessisse
qm̃ ex̾ mũdanas btĩtudines eum trãscẽ.¬
disseͬ cognouerat empirro quod̾ intella
intellectuali mũdo gaudentẽ inxͣ ip̃m ex¬
timi ambitꝰ muꝵ annex genib ac
corm̃t᷑ ac coartata diu silencio dep̾catur

Expanded text:
sciens ab ipsa etiam deorum notitia secessisse, quoniam extramundanas beatitudines eum transcendisse cognouerat, empyrio quodam intellectualique mundo gaudentem, iuxta ipsum extimi ambitus murum, annixa genibus ac tota mentis acie coartata, diu silentio deprecatur
Abbreviated transcription (Latin):
i eiumi suius oruidꝰ
ss pũe remĩ scare nõ uti atheniensiũ ꝙͣd̾
multitudinis imperio regitur. S ycyc
tatur. Qnus agi frenis atq obtemperare
ist̃icie sũmia libertas ost. An ignoras
illam tue cutatis ãtiqui ssniã legem q̃
sattitum est ei exulare᷑ non eẽ quisqas
i ea sẽdem fundare maluerit. nã qui
ulio euis ac munimine cõtines ᷑ millꝰ
metꝰ ess ne exul ẽe mereat᷑ At quisquis
ihĩture eam uelle desierit pariter euã¬

Expanded text:
i enim cujus oriundus sis patriae reminiscaris, non, uti Atheniensium quondam, multitudinis imperio regitur, sed εἷςtatur: 73 cujus agi frenis, atque obtemperare justitiae, summa libertas est. An ignoras illam tuae civitatis antiquissimam legem, qua sancitum est, ei jus exsulare non esse, quisquis in ea sedem fundare maluerit? 74 Nam qui vallo ejus ac munimine continetur, nullus metus est, ne exsul esse mereatur. At quisquis inhabitare eam velle desierit, pariter d
Abbreviated transcription (Latin):
am sur tansfis
iusta uice colla nocẽtes. Latet obsturis
iditu uirtus Elata tenebris iustus.
tulit. Crimen iiqui ml ꝑiuria ml
cet ip̃is Eraus mẽdacni compta colo¬
¶ Eed cum libuit uirib uti. Quos
nnimeri metuũt pp̃lĩ ¶ ¶Dũmos gau¬
it subdere reges.Etupo / icio.¬

Expanded text:
Nam cur tantas iniusta uice colla nocentes. Latet obscuris condita uirtus clara tenebris iustusque tulit crimen iniqui. Nil periuria, nil nocet ipsis fraus mendaci compta colore. Sed cum libuit uiribus uti, quos innumeri metuunt populi summos gaudent subdere reges. O i
Abbreviated transcription (Latin):
deletraui illa uultu placido nichilq
q̃ st̃ib mota. Cum te inquit mestun
crimãtemq uidissẽm illico misecũ
es sed oberrasti. Aosĩ te pulsum ex¬
mari maius potiꝰ ip̃e pepulisti ¶ i
quidꝰ de te nũꝙ cuiꝙ̃ sas sui sset. ͣ¬

Expanded text:
deblateravi, illa vultu placido, nihilque meis questibus mota: Cum te, inquit, moestum lacrymantemque vidissem, illico miserum,es, sed aberrasti. At si te pulsum existimari mavis, te potius ipse pepulisti. Nam id quidem de te nunquam cuiquam fas fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ua ius uarium.
temperat ãnũ ut quas boree spũs au¬
fers. Reueas mitis rephuus frondes
Queq areturus senma uidit Siriꝰ
altas urat segetes. ¶Eposico.¬

Expanded text:
ua uis uarium temperat annum, ut quas Boreae spiritus aufert reuehat mites Zephyrus frondes, quaeque Arcturus semina uidit Sirius altas urat segetes: ni
Abbreviated transcription (Latin):
meo ductu .i. ducatu mea semita et eciã¬
unt stemm prinie
dolucres in q̃ celsa ꝯstendãt poli. Quas
sibi cum uelox mẽs mouit Tercris posã
despicis Aeris m̃iẽsi suꝑat globũ nu¬
besqz post tergum uidet Qui qz agili
motu callet eter etheris. Transcendit
ignis u̾ticem donec in astferas surgat
domos phebo ꝙ ꝯuĩgat uias aut ꝯmittet᷑
iter gelidi seuis ¶Iiles corrusti sideris
uel quocũq micas nox pnigit᷑ Recuriat
astri tircmũ atz ubi iam exhausti fu̾it
satis polum reg relinquit extimũ dor¬
saqz uelotis p̾mat etheris cõpos uerendi
liũs hic regũ septrũ dñs tenet ortis¬
qz hẽnas tẽꝑat. Et uolutrem currũ¬
referat uia quã nũc requiris ĩem

Expanded text:
meo ductu, mea semita, meis etiaunt etenim pennae uolucres mihi Quae celsa conscendant poli. Quas sibi cum uelox mens induit, Terras perosa despicit, Aeris inmensi superat globum, Nubesque postergum uidet, Quique agili motu calet aetheris, Transcendit ignis uerticem, Donec in astriferas surgat domos Phoeboque coniungat uias Aut comitetur iter gelidi senis Miles corusci sideris, Vel quocumque micans nox pingitur, Recurrat astri circulum Atque ubi iam exhausti fuerit satis, Polum relinquat extimum Dorsaque uelocis premat aetheris Compos uerendi luminis. Hic regum sceptrum dominus tenet Orbisque habenas temperat Et uolucrem currureferat via, quam nunc requiris immem
Abbreviated transcription (Latin):
formã me dudũ mõstrante uidisti quo
etiã sita sit agnouisti de cursis om̃ib
menti quib se in altũ tollẽ possit affigã
us ꝑturbatõe depulsa sospes in patriã
mẽo ductu inea semitta meis uehicłĩs

Expanded text:
nis me dudum monstrante uidisti, quo etiam sita sit agnouisti, decursis omnibus menti quibus se in altum tollere possit adfigam, ut perturbatione depulsa sospes in patriam meo ductu, mea semita, meis etiam uehiculis
Abbreviated transcription (Latin):
recte uariari pͥmo recreacionis legenciũ
Causa quippe res difficilis limpido ẜmõe
pndita faciliꝰ ad ntima iĩtꝭ admictis.¬
¶ Demde moppmate ablectams uarietas
iuxꝰ religitũ raptum aĩs ad ymagĩacõe¬
granãtꝭ pñtem laborarem sentiri non
sinit cum mutacio magisterii nouo in¬
stituto oꝑis exordio nouas uires excitat
audient/ Si quid̾ et deficit omis au¬
ditor adu̾sa molestiã uniformis elogun
pores actencior a noue spes disposicoĩs
osteniditur

Expanded text:
 primo recreationis legentium causa, quippe res difficilis lepido sermone condita facilius ad intima mentis admittitur; deinde inopinatae allocutionis uarietas mixta religioni raptis animis ad imagiraesentem laborem sentiri non sinit; tum immutatio magisterii nouo instituto operis exordio nouas uires excitat audientis, siquidem et deficit omnis auditor aduersum molestiam uniformis eloquii, porro attentior fit, cum nouae spes dispositionis ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
t̾bra capax raptus celer impetꝰ auceps¬
¶ Inuoluẽs homines a lapsa turbine
nullũ ¶ Excipit et cũctos fati ludibri¬
os serre cogit/. ¶Scdm̃ uarios. homies
hos deicit erigit illos. ¶deo dicis for

Expanded text:
turbo rapax, raptus celer, impetus anceps, Involvens homines, a lapsus turbine nullum Excipit, et cunctos fati ludibria ferre Cogit, et in varios homines hos
Abbreviated transcription (Latin):
globi magintudinẽ conferat᷑ nicħ
paciĩ prorsꝰ̃ habere indices᷑ huiꝰ
g tam exigne in mũdo regionis
quarta fere porcio ẽ suut h tholo¬
meo probante didicisti q̃ nobis coguitꝭ
maria paludesq p̾mũs quãtum ꝙ
situ uasta regio discendit᷑ cogita¬
cione subtirexeris uix angustissima
mhĩta ͭ homĩb area relinquetur
qn hoc gꝭ m̃imo pũcti quod pũcto
arconcepti atq cõclusi. de ꝓmulgãda
sama de proferendo nomĩe cogitat
ac quid heãt amplũ magnificũq
glia. tam angustis ex igiuis q luuit¬

Expanded text:
globi magnitudinem conferatur, nihil spatii prorsus habere iudicetur. Huius igitur tam exiguae in mundo regionis quarta fere portio est, sicut Ptolomaeo probante didicisti, quae nobis cognitis maria paludesque premunt quantumque siti uasta regio distenditur cogitatione subtraxeris, uix angustissima inhabitandi hominibus area relinquetur. In hoc igitur minimo puncti quodam puncto circumsaepti atque conclusi de peruulganda fama, de proferendo nomine cogitatis? Aut quid habeat amplum magnificumque gloria tam angustis exiguisque limi
Abbreviated transcription (Latin):
n nob mimũ ambicionẽ morliũ reꝵo
usse dñatam s mat̾iam gerẽdis rebus
tauimꝰ quo ne uirtꝰ tacita ꝯsenesc̾et¬
⁊ illa atqui hoc uñũ ẽ qd̾ p̾stantelqud̾
atiua mñtes s nũdũ ad exmã manũ ure¬

Expanded text:
 ambitionem mortalium rerum fuisse dominatam. Sed materiam gerendis rebus optauimus quo ne uirtus tacita consenesceret. Et illa: Atqui hoc unum est quod praestantes quidem natura mentes sed nondum ad extremam manum uirt
Abbreviated transcription (Latin):
ounliꝰ quatas
dedeus ruias urte flãmata prĩb q cesis
fr̃ẽ qui condam ferus interempto matͬs
effuso madus ceuore corpꝰ et uisa ge¬
lidum perrans ora non tuxit lac̾mis
sed ẽẽ censor extincti potuit decoris
hic tamẽ ceptro ppłos regebas quos uidet
condens radios sub undas pheb extmo
ualuit ptãs uertere praui rabiem mne¬
ronis heu grauem sortem quociẽs imiqꝰ
addit seno gladiꝰ uenenosez uposĩ ᷤ¬
E

Expanded text:
ouimus quantas dederit ruinas Vrbe flammata patribusque caesis Fratre qui quondam ferus interempto Matris effuso maduit cruore Corpus et uisu gelidum pererrans Ora non tinxit lacrimis, sed esse Censor extincti potuit decoris. Hic tamen sceptro populos regebat Quos uidet condens radios sub undas Phoebus extremo ualuit potestas Vertere praui rabiem Neronis? Heu grauem sortem, quotiens iniquus Additur saeuo gladius ueneno! Tum e