comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in eternũ moueri non possit. Qui confidunt
mons quẽ oportet uniuersam terre suꝑ¬
ficiem implere. rta ut nichil audeat ho¬
mo de sua industria: nichil om̃ino nsi
de dñi uirtude presumere. Puto qui a non
potest abscondi ciuitas supra montẽ po¬
sita. Si michi credis. edificabis tibi in hoc
monte structurã illã que edificat᷑ ut ci¬
uitas. cuiꝰ participatio eius in id ipsum.
ut sit firmam̃tũ in derra insũmis mon¬
tium. In hoc sane eminenti mecropolim.
regni eius non erit finis. Regnũ siquid em
caritatis. in fallor ẽ illud regnũ. qđ scd̃m
damelis sententiã in ecernũ ñ dissipab̃r.
Ecce quid tibi statue huiꝰ erectio uel deiec̃¬
ditionis. uel corruptionis humane. & qđ
in quolibet uirtutũ culmine oporteat
moꝵ rumam dimere.xxii.

Expanded text:
in aeternum moveri non possit: Qui confidit, in aeternum moveri non possit: Qui confidit, mons quem oportet universam terrae superficiem implere, ita ut nihil audeat homo de sua industria, nihil omnino nisi de Domini virtute praesumere. Puto, quia non potest abscondi civitas supra hunc montem sita. Si mihi credis, aedificabis tibi in hoc monte structuram illam, quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum, ut sit firmamentum in terra in summis montium. In hoc sane eminenti metropolim, regni ejus non erit finis. Regnum siquidem charitatis, ni fallor, est illud regnum secundum Danielis sententiam quod in aeternum non dissipabitur. Ecce quid tibi statuae hujus erectio, vel dejecditionis, vel corruptibilitatis humanae, et quod in quolibet virtutum culmine oporteat morum ruinam timere. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
te confidis. ibi te ialtum erigis: ⁊ qͣsi
add instar montis intumescis. ubi te sum¬
mittere. ⁊ uelud uallẽ facere debuisses.
Bonũ gͦ ẽ. dicere huic montitollere. &
mictere in mari. Propter eiusmodi mon¬
tes conturbabit᷑ terra: ⁊ tͣnsferentur mon¬
des in cor maris. Econtra si de dñi ꝓtecti¬
one diffidis: ibi ꝓculdubio satis praue
atq ꝑuerse uallẽ efficis. ubi collẽ. immo
montẽ. ⁊ montẽ excelsum ualde. habere
debutras. Ut gͥ sint pͣua in directa ⁊ aspe-¬
ia in uias planas. eiusmodi om̃is uall
implebitur: om̃is mons: collis humi
liabit᷑. ⁊ tunc temꝑis eleuabit᷑ mons domꝰ
dñi supra uerticẽ montiũ. O qͣnta mentiᷤᷤ
altitudo. o quanta fortitudo. uel firmi¬
tas insola dñi pietate confidere: ꝙ in eiꝰ¬
modi confidentia fixũ manere. Hic ẽ ille
mons qui post statue deiectionẽ ꝓpͥeq
confidentie extenuationẽ. uel exterminati¬
onẽ. ex modico minmensum crescit: ut

Expanded text:
te confidis, ibi te in altum erigis, et quasi te confidis, ibi te in altum erigis, et quasi ad instar montis intumescis, ubi te submittere, et velut vallem facere debuisses. Bonum est ergo dicere huic monti tollere, et mittere in mari. Propter ejusmodi montes conturbabitur terra, et transferentur montes in cor maris. Econtra si de Domini protectione diffidis, ibi procul dubio satis prave atque perverse vallem efficis, ubi collem, imo montem, et montem excelsum valde habere debueras. Ut igitur sint prava in directa, et aspera in vias planas, ejusmodi omnis vallis implebitur, omliabitur, et tunc temporis elevabitur mons domus Domini supra verticem montium. O quanta mentis altitudo! o quanta fortitudo vel firmitas in sola Domini pietate confidere, et in ejusmodi confidentia fixum manere! Hic est ille mons qui post statuae dejectionem propriaeque confidentiae extenuationem vel exterminationem ex modico in immensum crescit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
idine decumescere.⁊ ad uere humilia¬
os ima gͣdacm descendere ⁊ tandẽ
quqͥn se ipsum uelua nichilũ ⁊mane
teput are. uelut inle lutum despicien¬
do calcare. ⁊ quasi faullã ⁊ emerẽ om̃i
hora aspicere. s illud eterne stabilita¬
tis regnum cupit in se ipso consurgere.
Soncnit in hanc sententiã: cui non eras
smnilis suꝑ terrã. Comꝑatꝰ sum luto: ⁊as¬
smilatꝰ sum fauille ⁊ cineri. Uultis add
huc aꝑtiꝰ audire. qmͣ om̃mno ab omni
confidentia sui deiectus fuit ille qui
nter om̃s orientales magnus apparuit:
Desꝑaui inquit: nequaqͣm ultra iam
inuam. Desꝑasse se dicit. s dubitas forte
de quo. de ddño. an de se ip so. Audi gͦ qͥd
alibi dicat: ⁊ agnosce ꝗͣ fortit̾ in dñi ꝯfidntia
fixus manebat. Etiã si occiderte me: in
ipso sꝑabo. Sꝑabat itaq s de dño: despe¬
rabat nichilommꝰ: s de se ipso. O qͣnta
ꝑuersitas de ĩpsosẽ p̃sumere: ⁊ de dñi
pietate desꝑare. Simultũ de tua uirtu¬

Expanded text:
e humiliationis ima gradatim descendere, et tandem aliquando seipsum velut nihilum et inane reputare: velut vile lutum despiciendo calcare, et quasi favillam et cinerem omni hora aspicere, si illud aeternae stabilitatis regnum cupit in seipso consurgere. Concinit in hanc sententiam cui non erat similis super terram: Comparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri . Vultis autem adhuc apertius audire quam omnino ab omni confidentia sui dejectus fuit ille qui inter omnes orientales magnus apparuit? Desperavi, inquit, nequaquam ultra jam vivam . Desperasse se dicit, sed dubitas forte de quo, de Domino an de seipso? Audi ergo quid alibi dicat, et agnosce quam fortiter in Domini confidentia fixus manebat: Etiamsi occiderit me, in ipso sperabo . Sperabat itaque, sed de Domino. Desperabat nihilominus, sed de seipso. O quanta perversitas de seipso praesumere, et de Domini pietate desperare! Si multum de tua virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ille quiillic apparuerat aliqͦn tandẽ mani¬
festa uisione cognoscit᷑: hoc ẽ. qđ hoc loco
oblate unsionis obnubilãta ueritas ꝓpħica
demũ incerp̃tatione manifestatur. In his :⁊
aliis quibdam hanc geminã lectionẽ sibi
inuicem concinere uidebit: siquis ẽ qui hȩc
altꝰ ꝑscrutari uelic. Habet tamen ista
lectio sua quedã ꝓpͥa. sicut ⁊ ista dde quib
ñ ẽ mͦ dicendum ꝑsingła. His itaq ꝑ exces¬
sum excursis. ⁊ ꝓsimilitudinis atdestatione
collation ad uisionis explicationẽ. seu expla
q a p̃sumptionis sue altitudine detume ᷤ¬
cere. qui cupit in uera stabilitate qͦnq¬

Expanded text:
ille qui illic apparuerat, tandem aliquando maniille qui illic apparuerat, tandem aliquando manifesta visione cognoscitur, hoc est, quod hoc in loco ablatae visionis obnubilata veritas prophetica demum interpretatione manifestatur. In his, et aliis quibusdam hanc geminam lectionem sibi invicem concinere videbit, si quis est, qui haec altius perscrutari velit. Habet tamen illa lectio sua quaedam propria, et ista de quibus non est modo dicendum per singula. His itaque per excessum excussis, et pro similitudinis attestatione collatis, ad visionis explicationem, seu explanque a praesumptionis suae altitudine detumescere, qui cupit in vera stabilitate qu
Abbreviated transcription (Latin):
dei. qͣm in cõprehensibilia st̃ iudicia cius
⁊ inuestigabiles incenus. Humanꝰ. siqͥdẽ
animꝰ qͣnto subtiliꝰ addei sapientiã con¬
templandã illuminat᷑. tanto ualidiꝰ in
semet ipsum luminis illiꝰ mmnensitate re¬
uerberat᷑. qđ ẽ. ab intuentis ocłis euanes¬
cere. ⁊ se ipsam quasi ostendendo subduc̾e.
Ex his itaq licet ꝓpendere qnͣta similitu¬
dinis ꝓportione hec gemina lectio indea¬
tur sibi respondere. Quod enĩ dñs se in
ꝑegͥna sp̃e ostendit: hoc ẽ. qd̃ nabucho¬
donosor ueritatis reuelationẽ sub misti¬
co uelamine accepit. Qd̃ ibi dñs longius
ire se finxit: hoc ẽ qđ uisio regi ostensa.
ad modicũ se ab eiꝰ memoria elongauit.
Quod ibi qui apparuerat remanere. &
intrare compellit᷑: hoc ẽ. qđ hic elonga¬
ta uisio. multa instantia queritur ÷⁊tan¬
dem damelis sollicitudine multo ꝓfundiꝰ
multo ꝑfectĩ ꝑcipitur. uel recinetur. Quod

Expanded text:
Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus . Humanus siquidem animus, quanto subtilius ad Dei sapientiam contemplandam illuminatur, tanto validius in semetipsum luminis illius immensitate reverberatur, quod est ab intuentis oculis evanescere, et seipsam quasi ostendendo subducere. Ex his itaque licet perpendere, quanta similitudinis proportione haec gemina lectio videatur sibi respondere. Quod enim Dominus se in peregrina specie ostendit, hoc est, quod Nabuchodonosor veritatis revelationem sub mystico velamine accepit. Quod ibi Dominus longius iter se finxit, hoc est, quod visio regi ostensa ad modicum, se ab ejus memoria elongavit. Quod ibi qui apparuerat remanere, et intrare compellitur, hoc est, quod hic elongata visio multa instantia, quaeritur, et tandem Danielis sollicitudine multo profundius, multo perfectius percipitur vel retinetur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad mistica penctͥnda. ⁊ usq ad diui¬
nitatis archana sepe rimanda intelli¬
gentia illuminat᷑. Sacrificium inquit
laudis honorificabit me. ⁊llic iter quo
ostencdam illi salutare dei. Panis coram
nobis ꝓcul dubio adño frangit᷑: quan¬
ddo misterioꝵ ꝓfunditas mistica interpre¬
tatione aꝑitur. ipsoq reuelante cognos¬
cit᷑. Ex hac panis fractione. mnsterioꝵͦ q
reuelatione agit᷑. ut dñs in ꝓpͥa sp̃e recog¬
noscat᷑. ⁊ ipsa ueritas ut pote figurarum
uel amine amoto in sua simplicitate ꝑspi¬
ciat᷑. dm̃ q p̃sentia ex gr̃e ipsius infusione
ꝓpendat᷑. Dñs autẽ qui ⁊ dei sapientia. ab
ocłis intuentium euanescit: qͦn ex ꝯtempla¬
tione ⁊ admiratione diuine sapientie con¬
templantis ⁊ ad mirantis animo innotescit.
qͣnͣtum eius in comprehensibilitas om̃ẽ
humanã intelligentiã excedit. O altitu¬
do inquit diuitiarũ sapientie ⁊ scientie

Expanded text:
et ad mystica penetranda, et usque ad Diviet ad mystica penetranda, et usque ad Divinitatis arcana saepe rimanda, intelligentia illuminatur: Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me, et illic iter quo ostendam salutare Dei . Panis coram nobis procul dubio a Domino frangitur, quando mysteriorum profunditas mystica interpretatione aperitur, ipsoque revelante cognoscitur. Ex hac panis fractione, mysteriorumque revelatione agitur, ut Dominus in propria specie recognoscatur, et ipsa Veritas utpote figurarum velamine amoto in sua simplicitate perspiciatur, Dominique praesentia ex gratiae ipsius infusione perpendatur. Dominus autem qui et Dei sapientia ab oculis intuentium evanescit, quando ex contemplatione et admiratione divinae sapientiae contemplantis et admirantis animo innotescit, quantum ejus incomprehensibilitas omnem humanam intelligentiam excedit: O altitudo, inquit, divitiarum, sapientiae, et scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
des. furtim quidẽ ⁊ raptim. sublimium
spectacła ꝑcurrunt. Tunc autẽ dñs
longiꝰ se ire fingit. nec tam̃ penitꝰ rece¬
dit: qnͦ ⁊templationis gr̃am quã mise¬
ricordit impendere consueuit. ñ minꝰ
utiliter ad tempꝰ subtrahit. ut meliꝰ ꝑ
expientiã doceat cum qͣnta auiditate
requiri. uel retineri debeat. Manere
autẽ ⁊ ad eos intrare compellit᷑. qͦn p̃cũ
ut uisionẽ exteriꝰ oblatã introrsus tͣhac
⁊ ꝑ excessum uisa animꝰ ad se ipsũ reu̾¬
sus. memorĩt retineat. ⁊ dtemplationis
grãm decetero familiariꝰ possideat. Ei¬
bos quales dñs amat. ⁊ delectari solet
apponimꝰ: qnͦ eum ꝓ recuꝑatione. uel ac¬
cumulatione gr̃e in uoce exultationis
⁊ confessionis nr̃e laudamꝰ. honoramus.
magnificamꝰ. In uoce inquit exultatio¬
nis. ⁊ confessionis: sonꝰ epłantis. Inter hoᷤ
sepe erultationis ⁊ confessionis nr̃e hym¬
nos sinus mentis dilatat᷑. sensus acutt᷑.

Expanded text:
tes furtim quidem, et raptim sublimium tes furtim quidem, et raptim sublimium spectacula percurrunt. Tunc autem Dominus longius se ire fingit, nec tamen penitus recedit, quando contemplationis gratiam quam misericorditer impendere consuevit, non minus utiliter ad tempus subtrahit, ut melius per experientiam doceat cum quanta aviditate requiri, vel retineri debeat. Manere autem, et ad eos intrare compellitur, quando muut visionem exterius oblatam introrsum trahat, et per excessum visa, animus ad se ipsum reversus memoriter retineat, et ad contemplationis gratiam de caetero familiarius possideat. Cibos quales Dominus amat, et delectari solet, apponimus, quando eum pro recuperatione vel accumulatione gratiae in voce exsultationis et confessionis laudamus, honoramus, magnificamus: In voce, inquit, exsultationis, et confessionis sonus epulantis . Inter hos saepe exsultationis et confessionis nostrae hymnos sinus mentis dilatatur, sensus acuitur,
Abbreviated transcription (Latin):
illi diuinitꝰ impendit᷑. ꝑ regem uͦ ut h̃¬
ximꝰ: arbitrii libertatẽ accipimꝰ. Dan¬
li itaq pplexoꝵs interpretatio. diuine¬
q iudicioꝵ ratio quasi ad hoc datu
quid cauere.quid eligere debeat. E
pendiosa recapitul atio p̃dictoꝵ cum
similitudinis accestatione.xx.¬
uuat hoc loco in considerationẽ adͥ¬
ducere. quomͦ ista lectio ⁊ euangłica
uideant᷑ sibi mistica locutione ocmere
Refert lucas euangłista qͦmͦ uolueric
dñs itinerantib discipłis p̃sentiã suaml
inꝑegͥna sp̃e exhibere. ⁊ postmodum
subtrahere:s cũ rogantib manere. al
pellentes intrare. ⁊ tandẽ aliqͦ inter
łas spẽm quã recognoscerent ostem¬
qm in ꝑegͥna sp̃e psentẽ babere: nili
deriatẽ n in sua simplicitate. s ꝑspecu¬
lum. uel in enigmate uidere: Extra do¬
mũ autẽ. ⁊ quasi in itinere hȩc uisio os¬
tencdit᷑. qnͦ sublimiũ comtẽplatio per
mentis excessum. ⁊ uelut in transitu
Sintelligentia. humanũ modũ exceden¬

Expanded text:
divinitus impenditur. Per regem vero, ut diximus, arbitrii libertatem accipimus. Danieli itaque perplexorum interpretatio, divinorum judiciorum ratio, quasi ad hoc datur, quid cavere, quid eligere debeat. CAPUT XX. Compendiosa recapitulatio praedictorum cum similitudinis attestatione. Juvat hoc loco in considerationem adducere quomodo ista lectio, et evangelica videantur sibi mystica locutione concinere. Refert Lucas evangelista quomodo voluerit Dominus itinerantibus discipulis praesentiam suam in peregrina specie exhibere, et postmodum subtrahere, sed cum rogantibus manere, ad compellentes intrare, et tandem aliquando inter epulas speciem quam recognoscerent ostenam, in peregrina specie praesentem habere, nisi veritatem non in sua simplicitate, sed per speculum, vel aenigmate videre? Extra domum autem et quasi in itinere haec visio ostenditur, quando sublimium contemplatio per mentis excessum et velut in transitu et intelligentia humanum modum exceden
Abbreviated transcription (Latin):
patitur suis semꝑ meritis ascribere. & cul¬
pam quã in se minime deprehendit. ex
occulto timere. Ille itaq deuotionis fer¬
uor quasi sũmũ ꝑfectionis culmen iã
attigit: qui quemlibet iniustũ dfusio¬
nis opprobriũ. ⁊ quicqͥd sͥ etiã p̃der me¬
ritum accidit. suis meritis ascribit. qͥ
in om̃i afflictione sua dñm głificat.
⁊ semet ipsum in om̃ib sine simultade
accusat. Qm recte ille deuotionis fer¬
uor inter filios tͣnsimgrationis iude re¬
putat᷑. qui inter quelibet iniuste expro¬
brationis ignomimosa semꝑ dño hu¬
militer confitetur. Sepe autem qui
eusmõdi sunt qui diumã p̃ ceteris
głam querunt. qui se ipsos ingł os
uident. ⁊ uideri ñ refugiunt: supra
ceteros grãm diuinitꝰ ꝑcipiunt. Inue¬
ni inquid hominẽ de filiis tͣnsmigͣcio¬
nis. qui solutionẽ regi annunties.

Expanded text:
patitur suis semper meritis ascribere, et culpatitur suis semper meritis ascribere, et culpam quam in se minime deprehendit, ex occulto timere. Ille itaque devotionis fervor quasi summum perfectionis culmen jam attigit, qui quodlibet injustum confusionis opprobrium, et quidquid sibi etiam praeter meritum accidit, suis meritis ascribit, qui in omni afflictione sua Dominum glorificat, et semetipsum in omnibus sine simultate accusat. Quam recte ille devotionis fervor inter filios transmigrationis Judae deputatur, qui inter quaelibet injustae exprobrationis ignominiosa semper Domino humiliter confitetur. Saepe autem qui ejusmodi sunt qui divinam prae caeteris gloriam quaerunt, qui scipsos inglorios vident, et videri non refugiunt, supra caeteros gratiam divinitus percipiunt. Inveni, inquit, hominem de filiis transmigrationis, qui solutionem regi annuntiet.
Abbreviated transcription (Latin):
me est: ⁊ confusio faciei mee cooꝑuit me.
Cogita tamen illam confusionis sue cap
captiuitatẽ quam tc̃ sustinuit: qͣm sine
culpa t̃c temꝑis portauit. qui secura conᷤ¬
cientia dicere potuit. Hȩc om̃i a uener̃t
suꝑ nos nec obliti sumus te: q inique ñ
egimꝰ in testamento tuo. S cum inter
instantia flagella p̃sentẽ in nobis culpã
minime deprchendimus: nec t̃c̃ quidem
securi esse debemꝰ.ad hoc nos suo exem¬
plo erudiuit: qui ait. Nichil michi ⁊¬
scius sum: s ñ in hoc iustificatꝰ sum. Se¬
pe & enim ꝓprecedenti. sepe ꝓp̃senti. s
latenti culpa ꝑcutimur. ⁊ ꝓ̃tali quidẽ
quam om̃ino nullã. uel forte satisfacti¬
one deletam. credebamꝰ. Et quidẽ qd̃ om¬
nino fatendum ẽ. non semꝑ ad correctio¬
nem. seu ad purgationẽ ꝑcutim᷑. s mͦ
ad eruditionẽ. modo ad ꝓbationẽ. seu
alio quolibet modo flagellamur.s.
uere & ꝑfecte deuotionis ẽ penam quam

Expanded text:
me est, et confusio faciei meae cooperuit me . me est, et confusio faciei meae cooperuit me . Cogita tamen illam confusionis suae captivitatem quam tunc sustinuit, quam sine culpa tunc temporis portavit, qui secura conscientia dicere potuit: Haec omnia venerunt super nos, nec obliti sumus te, et inique non egimus in testamento tuo Sed cum inter instantia flagella praesentem in nobis culpam minime deprehendimus, nec tunc quidem securi esse debemus. Ad hoc nos suo exemplo erudivit, qui ait: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum . Saepe etenim pro praecedenti, saepe pro praesenti, sed latenti, culpa percutimur, et pro tali quidem quam omnino nullam, vel forte satisfactione deletam credebamus. Et quidem, quod omnino fatendum est, non semper ad correptionem, seu ad purgationem percutimur. Sed modo ad eruditionem, modo ad probationem, seu alio quolibet modo flagellamur. Sed verae et perfectae devotionis est poenam quam
Abbreviated transcription (Latin):
multi ñ tam ꝓpͥa culpa ꝗͣ aliena malicia
notã suspicionis incurrunt. ⁊ quasi de ie¬
rusalem ad babilonẽ. ⁊ ueluti de loco pa¬
cis & quietis ad locũ confusionis. ⁊ capti¬
uitatis tͣnseunt. Ierłm namq insio pacis.
babilon confusio interpretat᷑. Quid ita¬
q ẽ. de ierłm in babilonẽ iniuste capti¬
uatum transire: nisi sub sinstra. s tam̃
falsa suspicione laborare: Prauoꝵ est
semꝑ bonoꝵ uitã lacerare: ⁊ cum uera ñ
possunt. falsa tñ criminatione impetere.
& cum ad oꝑum infamationẽ deficiunt.
simplicẽ illum intentionis ocłm. eõꝵs. nota
si possunt simstre suspicionis obducunt.
Uelud gͥ in modũ damelis mens iusti sub
musta captiuitate apud babilonẽ tenet᷑:
qͦn falsa suspicione laborans. iniuste con¬
fusionis opprobrio tam impudent̃. qͣm
irreuerent̃ affligit᷑. Nonne sub babilonica
ut sic dicam afflictione gemebat qui di¬
cebat: Totadie uerecondia mea contra

Expanded text:
multi non tam propria culpa, quam aliena malitia multi non tam propria culpa, quam aliena malitia notam suspicionis incurrunt, et quasi de Hierusalem ad Babylonem, et veluti de loco pacis et quietis ad locum confusionis et captivitatis transeunt. Hierusalem namque visio pacis, Babylon confusio interpretatur. Quid itaque est de Jerusalem in Babylonem injuste captivum transire, nisi sub sinistra, sed tamen falsa, suspicione laborare? Pravorum est semper bonorum vitam lacerare, et cum vera non possunt, falsa tamen criminatione impetere, et cum ad operum infamationem deficiunt, simplicem illum intentionis eorum oculum nota, si possunt, sinistrae suspicionis obducunt. Velut igitur in modum Danielis mens justi sub injusta captivitate apud Babylonem tenetur, quando falsa suspicione laborans, injustae confusionis opprobrio tam impudenter quam irreverenter affligitur. Nonne sub Babylonica, ut sic dicam, afflictione gemebat, qui dicebat: Tota die verecundia mea contra
Abbreviated transcription (Latin):
Ab arioch inuenit᷑ qđ equitatis iudicio ius¬
tum ⁊ rectũ esse dep̃hendit᷑. Inuenit itaq
taret. Et forte qd̾ de filiis tͣnsmigͣtionis iu¬
de fuit. qd longam captiuitatẽ patienter
sustinuit. danielis meritũ in id ipsũ adiuuit.
ꝙ eum ad tante gr̃e susceptionẽ. aptiorẽ
exhibuit. Iste danel utiq de ierłm in ba¬
bilonẽ captiuatus fuerat. & fortassis nichil
tale cõmiserat unde eiusmodi captiuita¬
tem incurreret. nisi eum cõmuis casus in¬
uolueret. ⁊ aliena malicia miuste oppͥmeret.
suchilominꝰ meritis suis ascribebat capti¬
uitatem. quã sine culpa sustinebat. Pecca¬
uimꝰ inquit. iniquitatẽ fecimꝰ. impie egimꝰ.
⁊ recessimꝰ. ⁊ declinauimꝰ. a mandatis cuis.
iude dr. qui etiam inter minus merite opp̃s¬
sionis flagella. dño humiliter confitetur.
nam ⁊ iudas confitens interpretat᷑. Uide gͦ
ꝗͣ. recte diuinitꝰ glorificari meruit. qui
tione uiuendo. ⁊ confitendo quesiuit. Qmͣ

Expanded text:
Ab Arioch invenitur, quod aequitatis judicio justum et rectum esse deprehenditur. Invenit itaque tiaret. Et forte quod de filiis transmigrationis Judae fuit, quam longam captivitatem patienter sustinuit, Danielis meritum in idipsum adjuvit, et eum ad tantae gratiae susceptionem aptiorem exhibuit. Iste Daniel utique de Jerusalem in Babylonem captivatus fuerat, et fortassis nihil tale commiserat unde ejusmodi captivitatem incurreret, nisi eum communis casus involveret, et aliena malitia injuste opprimeret. Nihilominus tamen meritis suis ascribebat captivitatem quam sine culpa sustinebat. Peccavimus, inquit, iniquitatem fecimus, impie egimus, et recessimus, et declinavimus a mandatis tuis Judae dicitur, qui etiam inter immeritae oppressionis flagella Domino humiliter confitetur. Nam et Judas confitens interpretatur. Vide ergo quam recte divinitus glorificari meruit qui quaesivit. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ erat balthasar. Entas ne
uere potes indicare michi somi¬
mum qd̵ uidi: & interp̃tationẽ eius:
Regem daneli respondere. suamq dis¬
fidentiã ostendere: nichil aliud ẽ qñ
ciusmodi animi uiciũ. uerã q̃ euotiont
non posse Latere. Sepe enim uicia qͥdue
que alio tempore ñ possumꝰ. conpuna¬

Expanded text:
nomen erat Balthasar: Putasne vere potes indicare mihi somnium, quod vidi, et interpretationem ejus? Regem Danieli respondere, suamque diffidentiam ostendere, nihil aliud est quam ejusmodi animi vitium, veram devotionem non posse latere. Saepe enim vitia quaedam quae alio tempore non possumus, compunc
Abbreviated transcription (Latin):
alio p̃pollent: alii autẽ in utͦq Q cmi¬
nent. Si suꝑ hoc moysi dicta consu li¬
mus: ipsũ sapientia. frẽm q eius eloquen¬
tia p̃minere cognoscimꝰ. Si ad dauid res¬
picimꝰ: in uno utrumq muenire poterimꝰ.
Incerta.⁊ occulta sapientie tue manifestas¬
ti michi. Ecce de uno. Item q ꝓ alio. Aꝑiam
in ꝑabolis os meũ: loquar ꝓpositiones ab
initio. Quidam autẽ iam primũ ꝑceꝑunt
& de scc̃o quiddẽ pene uel penitꝰ diffidunt.
Misticam iamuisionẽ iheremias cogno¬
uerat. qui suꝑ hoc ipsum interrogatus
dicebat. Uirgam uigilantẽ ego indeo.
Et itẽ. Ollam succensam ego uideo. &
faciem eius afacie aquilonis. Ecce iam
audis de uno munere ꝓfidentẽ. audi eun¬
dem de alio adhuc diffidentẽ. aaa. dñe
nescio loqui. Euismodi sane diffidentia
ex pͥmit᷑. cum cognoscenti uisionẽ iam
r. Eu iqu tas ne uere potes indicare mͥ
sompni sũ qd̃ uidi: Talis diffidentia

Expanded text:
alio praepollent, alii autem in utroque emialio praepollent, alii autem in utroque eminent. Si super hoc Moysi dicta consulimus, ipsum sapientia, fratremque ejus eloquentia praeeminere cognoscimus. Si ad David respicimus, in uno utrumque invenire poterimus: Incerta, et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi . Ecce de uno. Itemque pro alio: Aperiam in parabolis os meum, loquar propositiones ab initio . Quidam autem jam primum perceperunt et de secundo quidem penitus diffidunt. Mysticam jam visionem Jeremias cognoverat, qui super hoc ipsum interrogatus, dicebat: Virgam vigilantem ego video; et item: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a facie aquilonis . Ecce jam audis de uno munere profitentem, audi eumdem de alio adhuc diffidentem: A, a, a, Domine, nescio loqui. Ejusmodi sane diffidentia exprimitur, cum cognoscenti visionem jam dicitur. Putasne vere potes indicare mihi somnium
Abbreviated transcription (Latin):
rogat sapientes magi. ⁊ arioli. ⁊ aruspi¬
ces. nequeunt indicare regi. s est ds in
celis reuelans misteria. qui indicauit
tibi nabuchodonosor que uenturasunt
nouissimis temporib. S quia damel
misticã iam uisionem agnouerat. qͣm
adhuc regia sollicitudo querebat: cu¬
pit sibi quis fortassis aꝑtius ostendi. qͦ¬
modo una eadem qz res ab eodẽ ammo
possit iuxta aliquid sciri. ⁊ iuxta ali¬
quid nesciri. s aliud ẽ misteriorum
ꝓfunda ꝑ solam intelligentiã capere: ali¬
ud autem est quotiens uolueris facile expli¬
care. ⁊ explanare posse. Uide ꝗͣ rari sunt
qui mistica scripturarum sine aliena ope
⁊ expositione penetrare ualeant. multo
tamen paucioreᷤ qui earũ explanatio¬
nem uerbo uelS scripto ad alior
noticiam ꝓpalare qu ⁊ eant. ꝑpendis gͥ
ut arbitror. quia aliud ẽ minꝰ mistice
intelligentie: atq aliud ẽ munus
mistice doctrine. Alii muno. alii in

Expanded text:
rogat sapientes, magi, et arioli, et aruspirogat sapientes, magi, et arioli, et aruspices nequeunt indicare regi. Sed est Deus in coelis revelans mysteria, qui indicavit tibi Nabuchodonosor quae ventura sunt novissimis temporibus. Sed quia Daniel mysticam jam visionem agnoverat quam adhuc regia sollicitudo quaerebat, cupit sibi quis fortassis apertius ostendi quomodo una, eademque res ab eodem animo possit juxta aliquid sciri, et juxta aliquid nesciri. Sed aliud est mysteriorum profunda per solam intelligentiam capere, aliud est autem quoties volueris facile explicare, et explanare posse. Vide quam rari sunt qui mystica Scripturarum sine aliena opera et expositione penetrare valeant, multo tamen pauciores qui earum explanationem verbo, vel scripto ad aliorum notitiam propalare queant. Perpendis ergo, ut arbitror, quia aliud est munus mysticae intelligentiae, atque aliud est munus mysticae doctrinae. Alii in uno, alii in
Abbreviated transcription (Latin):
tamen sub tempore necelsiratis minus
Enualeat uel debeat de uirtute deuoci¬
Inis psumat. Putas ne uere inquit poteᷤ
indicare michi sompniũ qd uidi. ⁊nter¬
pretationẽ eius: Et damel suꝑiꝰ. Intro¬
ducme in conspecturegis. ⁊ solutionem
regi narrabo. Ecce unde damel p̃sumit.
Naenter q ꝓmittit: regia sollicitudo
qiffidit. Totum hoc sepe apud unum
tundemq animũ agit᷑. & pene quo
affectib tangitur tot sententiis uari¬
atur. Unam eandem q rem modo sꝑal̃.
modo desꝑat. ⁊ scđm uarios affectꝰ. siue
respectꝰ sententias sue estimationis alter¬
nat. So ista alternantiũ incissitudinũ
fluctuatio tanddem utili exitu. optimo¬
q fine concludit᷑ qnͦ qđ de humana in¬
dustria desperatur tandem aliquando
deuotionis magisterio totum de gr̃a
diumna presumitur. Quid enim est res¬
ponsio damelis: nisi magisterium uere
deuotionis: Et respondens d̃amel co¬
ram rege ait. Misterium qđ rex inter¬

Expanded text:
tamen sub tempore necessitatis minus tamen sub tempore necessitatis minus quam valeat, vel debeat de virtute devotionis praesumat. Putasne vere, inquit, potes indicare mihi somnium quod vidi, et interpretationem ejus? Et Daniel superius: Introduc me in conspectu regis et solutionem regi narrabo. Ecce unde Daniel praesumit, fidenterque promittit, regia sollicitudo diffidit. Totum hoc saepe apud unum eumdemque animum agitur, et pene quot affectibus tangitur, tot sententiis variatur. Unam eamdemque rem modo sperat, modo desperat, et secundum varios effectus sive respectus, sententias suae aestimationis alternat. Sed ista alternantium vicissitudinum fluctuatio, tandem utili exitu optimoque fine concluditur, quando quod de humana industria desperatur, tandem aliquando devotionis magisterio totum de gratia divina praesumitur. Quid enim est responsio Danielis, nisi magisterium verae devotionis? Et respondens Daniel coram rege ait: Mysterium quod rex inter
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃ualis enĩ diudicat om̃ia. ⁊ ipse a
nemine iudicat᷑. I otandũ sane qł &ͥ.¬
niel dum ꝓfunda ⁊ mistica requirit᷑. ci
sublima ⁊ subtilia pollicet᷑: balthasar
appellatur. qđ capillus capitis inter pr¬
tatur. Est autẽ capillus capitis ut nost
longus admodũ atq subtilis. Quicd it¬
q cãpillus capitis: nisi subtilis ꝓfuncdit
⁊ ꝓfunda subtilitas mentis: Et ꝑfecta ui¬
uotio ꝓfecto mentẽ. ⁊ ad ꝓfunditatem
illuminat: & ad omnẽ subtilitatẽ exi¬
cuit. Est autem ꝙ capillus: capitis or¬
tus. Et mens utiq hominis ex uera der¬
tione in qnͣtum a uicuis purgat᷑. in qnͦ¬
tum ad ueritatẽ illuminatur. in qͣntĩ
aduirtutẽ inflãmat᷑: in tantũ ꝓculdi¬
bio decorat᷑ uel ornat᷑. Nota gͦ qđ⁊ illẽ
de balthasar ꝓmissione diffidit: quia
tale nom̃ imponit. Nam arege utisꝰ.
enismodi nomen accepit. Et fit quidẽ
ut mens ad mirã subtilitatẽ ex mubta
Senotione exacm se sentiat. atq intelligat

Expanded text:
ualis enim dijudicat omnia, et ipse a nemine judicatur. Notandum sane quod Daniel dum profunda et mystica requirit, cum sublimia et subtilia pollicetur, Balthasar appellatur, quod capillus capitis interpretatur. Est autem capillus capitis, ut nostis, longus admodum atque subtilis. Quid itaque capillus capitis, nisi subtilis profunditas, et profunda subtilitas mentis? Et perfecta devotio profecto mentem et ad profunditatem illuminat, et ad omnem subtilitatem exacuit. Est autem et capillus capitis ornatus, et mens utique hominis ex vera devotione in quantum a vitiis purgatur, in quantum ad veritatem illuminatur, in quantum ad virtutem inflammatur, in tantum procul dubio decoratur, vel ornatur. Nota ergo quod et ille de Balthasar promissione diffidit, qui ei tale nomen imposuit. Nam a rege utique ejusmodi nomen accepit. Et fit quidem ut mens ad miram subtilitatem ex multa devotione exacui se sentiat atque intelligat, et
Abbreviated transcription (Latin):
fac. Si pͥstinam illam grãm cupis refor¬
mare: si uisiones capitis tui in cubili tuo
queris recuꝑare: recurre ad danielẽ. re¬
noua deuotionẽ. Ad cordis tui sane re-¬
nouationẽ. ad amisse gr̃e reformationẽ.
melius ꝓficis. citiꝰ ꝓmoueris. intima deuo¬
tione: qmͣ ꝓfunda inuestigatione. nisi
forte inuestigatio tua sit circa detrim̃¬
ta tua. detrimentor q remedia. Conso¬
nat in hec uerba damelis illa sententia.
Michi quoq ñ insapientia que est in
me plusꝗͣ in cunctis uiuentib sacram̃¬
tum hoc reuelatum ẽ. Gerte om̃e uer

Expanded text:
fac. Si pristinam illam gratiam cupis reforfac. Si pristinam illam gratiam cupis reformare, si visiones capitis tui in cubili tuo quaeris recuperare, recurre ad Danielem, renova devotionem. Ad cordis sane renovationem, ad amissae gratiae reformationem melius proficis, citius promoveris intima devotione quam profunda investigatione, nisi forte investigatio tua sit circa detrimenta tua, detrimentorumque remedia. Consonat in haec verba Danielis illa sententia. Mihi quoque non in sapientia quae est in me plus quam in cunctis viventibus, sacramentum hoc revel
Abbreviated transcription (Latin):
ocłors meor. ⁊ ipsum ñ ẽ. mecũ. Ad pͥsti¬
nam ni fallor grãm aspirabat qui di¬
cebat. Quis mͥ dec ut sim iuxta dies pͥsti¬
nos: Solitã misterioꝵ. reuelationẽ repe¬
tebat: qui a dño postulabat. Reuela ocu¬
los meos: ⁊ considerabo mirabilia de lege
tua. Tu quoq qui hȩc audis. uel legis.
si ab eiusmodi gr̃a excidisse te sentis: at¬
tende diligent̃. quid tecum tacitꝰ agis.
cogita quib cogitationib uehementius
occuparis. Si sola uana. sola instantia
meditaris : quid mirũ si ꝓfundoꝵ. si futu¬
roꝵ reuelatione fraudaris: In initio con¬
uersationis tue. qͦn sola eterna. sola spũa¬
lia. ⁊ futura cogitasti. qnͦ sola sũblimia
suspirasti: quid mirũ si scd̃m desid̃eriũ
tuum osolari meruisti: Desideriũ paupe¬
rum exaudiuit dñs: Desisti iam ad dm̃
pedes sedere: & quiescere ad similitudi¬
nẽ marie. Turbaris iam erga plurima:
ad similitudinẽ marche. Memento gͦ un
excideris. ⁊ age penicentiã ⁊ pͥma oꝑa

Expanded text:
oculorum, et ipsum non est mecum . Ad pristinam, ni fallor, gratiam aspirabat, qui dicebat: Quis mihi det, ut sim juxta dies pristinos? Solitam mysteriorum revelationem repetebat, qui a Domino postulabat: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . Tu quoque qui haec audis, vel legis, si ab ejusmodi gratia excidisse te sentis, attende diligenter quid tecum tacitus agis, cogita quibus cogitationibus vehementer occuparis. Si sola vana, sola instantia meditaris, quid mirum si profundorum, si futurorum revelatione fraudaris? In initio conversionis tuae, quando sola aeterna, sola spiritualia et futura cogitasti, quando sola sublimia suspirasti, quid mirum si secundum desiderium tuum consolari meruisti? Desiderium pauperum exaudivit Dominus. Desisti jam ad Domini pedes sedere et quiescere, ad similitudinem Mariae. Turbaris jam erga plurima, ad similitudinem Marthae. Memento ergo unde excideris, et age poenitentiam, et priora opera
Abbreviated transcription (Latin):
upplicatio uenie. t̾cium magnificatio
Aiuine munificentie. Hȩc om̃na iste da¬
uel nr. magnifice exequit᷑. sicut ex eius
nerbis cognoscitur. Confessio & accusa¬
tio ẽ. culpe: ubi alio loco dño loqͥtur
in oratione: Peccauimꝰ. iniquitatẽ fecimꝰ.
npie egimꝰ. ꝙ recessimꝰ. & declinauimus
mandatis tuis. ac iudiciis. Supplicatio.
imploratio ẽ. uenie: ubi legis eodem
pso dicente. Exaudi dñe. placare dñe.
atcende & fac. Glorificatio & magnifi¬
catio sui creatoris. sibi q miserentis est
ꝓculdubio qđ hoc in loco legis. Sit
nomen dñi benedictum ascło & usq
in scłm. quia sapientia & fortitudo eiꝰ
sunt: & ipse mutat tempora. & etates.
transfert regna atqz constituit. Sapien¬
dia & fortitudo sane accipientis quidẽ
bona. s ꝓculdubio largientis dei dona
sunt. quia ex eius utiq munere acceꝑũt
quicunq sapientiã. & fortitudinẽ ha¬
bere.quicunq sapient. ⁊ fortiter agere
potuert̃. Quid enim habes inquit apls.

Expanded text:
ium magnificatio divinae munificentiae. Haec omnia iste noster Daniel magnifice exsequitur, sicut ex ejus verbis cognoscitur. Confessio et accusatio est culpae, ubi alio loco Domino loquitur in oratione: Peccavimus, iniquitatem fecimus, impie egimus, et recessimus, et declinavimus a mandatis tuis ac judiciis . Supplicatio, et imploratio est veniae, ubi legis eodem ipso dicente: Exaudi, Domine; placare, Domine; attende, et fac . Glorificatio et magnificatio sui Creatoris sibique miserentis est procul dubio quod hoc in loco legis: Sit nomen Domini benedictum a saeculo, et usque in saeculum, quia sapientia, et fortitudo ejus sunt, et ipse mutat tempora et aetates, transfert regna, atque constituit . Sapientia et fortitudo sane accipientis quidem bona, sed procul dubio largientis Dei bona sunt, quia ex ejus utique munere acceperunt quicunque sapientiam et fortitudinem habent, quicunque sapienter et fortiter agere potuerunt. Quid enim habes, inquit Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
Michi quoq ñ insapientia que est
mine plusꝗͣ in cunctis uiuentib sacͣ¬
mentũ hoc reuelatum ẽ: s ut interpre¬
ladio regi manifesta fieret. ⁊ cogitatio¬
nes mentis tue scires. Acsiregi aꝑtrus
dicat. Michi quoq ipsum ẽ reuel atum
ñ ꝑsensum ꝓpriũ. ñ ob meritum meum:
s ad ꝓfectũ tuum. Palam autem om̃ib
puto hoc ipsum. quantũ iuxta historiã
placeat. qđ illud idẽ quod p̃cib obtinu¬
erat. industrie uel mertts suis nullo mͦ
ascribat. Turex inquit cogitare cepisti.
Et tu cogita.⁊ excogita si uales. qntum
futuroꝵ cogitatio. apud d̃m ualeat quȩ
futurors reuelatione diuuinitꝰ remunera¬
ri soleat. Audi hominẽ de futuris solli¬
citum. ⁊ in euismodi cogitationib uehe¬
menter occupatũ. Nonquid in eternum
ꝓiciet d̃s. aut non apponet ut complaci
tior sit adhuc: Aut in finẽ miscdłiam su¬
am abscidec: Agñatione in gn̾ationẽ:
Audi eundẽ de enusmodi edoctum. ⁊ de

Expanded text:
Mihi autem quoque non in sapientia quae est Mihi autem quoque non in sapientia quae est in me plus quam in cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est, sed ut interpretatio regi manifesta fieret, et cogitationes mentis tuae scires. Ac si regi apertius dicat: Mihi quoque ipsum est revelatum, non per sensum proprium, non ob meritum meum, sed ad profectum tuum. Palam autem omnibus puto hoc ipsum, quantum juxta historiam placeat, quod aliud quidem quod precibus obtinuerat industriae, vel meritis suis nullo modo ascribat. Tu rex, inquit, coepisti. Et tu cogita, et excogita, si vales, quantum futurorum cogitatio apud Deum valeat, quae futurorum revelatione divinitus remunerari soleat. Audi hominem de futuris sollicitum, et in ejusmodi cogitationibus vehementer occupatum: Nunquid in aeternum projiciet Deus, et non tior sit adhuc? Aut in finem misericordiam suam abscindet a generatione in generationem? Audi eumdem de ejusmodi edoctum, et de
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑfectiꝰ possidere. firmiꝰ namq atq
fectiꝰ rex ꝑ damelis officium uisionem
suam cognouit: qm pri ꝑ semet ipsũ
aecepit. Ad hoc namq sepe eiusmoi
gr̃a quibdã in suis pͥmordiis datur
atq subtrahit᷑. ut ꝑ exꝑientiam ag¬
noscant quid cum qͣnta auiditate
expetere debeant. Ad hoc iterum nec
tamensine magno labore datur recu¬
pari. ut ex eo meliꝰ innotescat qmͣ stric̃¬
te oporteat custodiri. S ut ad sequen¬
tia transeamus ecce damel ante ꝗͣ. uisi¬
onem explicet: duo quidem p̃mittere
studet. quomͦ udelicet eam rex prius
obtinuerit uel ad quid eam postmo¬
dum ip̃se damel recuꝑare possit. Et
de pͥmo quidem. Tu rex inqͥint cogi¬
tare cepisti instratutuo quid eẽt futu¬
rum post hec: ⁊ qui reuelat misteria
ostendit tibi que uentura sunt. Acsi
aꝑte ddicat. Quia de futuris studiose
quesistr. futuroꝵ reuelationẽ acciꝑe
meruisti. De sccło quoq adiungic.

Expanded text:
atque perfectius possidere. Firmius namque atque atque perfectius possidere. Firmius namque atque perfectius rex per Danielis officium visionem suam cognovit, quam prius per semetipsum accepit. Ad hoc namque saepe ejusmodi gratia quibusdam in suis primordiis datur, atque subtrahitur, ut per experientiam agnoscant quid cum quanta aviditate expetere debeant. Ad hoc iterum nec tamen sine magno labore datur recuperari, ut ex eo melius innotescat, quam stricte oporteat custodiri. Sed ut ad sequentia transeamus, ecce Daniel antequam visionem explicet, duo quidem praemittere studet, quomodo videlicet eam rex prius obtinuerit, vel ad eam postmodum ipse Daniel recuperare possit. Et de primo quidem: Tu rex, inquit, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post te. Et qui revelat mysteria ostendit tibi quae ventura sunt. Ac si aperte dicat: Quia de futuris studiose quaesisti, futurorum revelationem accipere meruisti. De secundo quoque adjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
modi fc̃. Quia ꝑsompniũ sopitur sa¬
sus corporeꝰ: recte ꝑ illum mentis exi¬
sum. intelligimꝰ. ⁊ ꝑ sompniũ ca que
ꝑmentis excessum uidemus. Caputs
sũmũ ⁊ p̃cipuũ menbrũ corꝑis: ⁊ mens
ẽ. pͥncipale hominis interioris. Ui si¬
nes itaq capitis sunt. contẽplations
mentis. In cubili autẽ quiescere ꝯsue¬
uimꝰ: ⁊ in ipso iccirco quietis ociũ recłi
intelligimus. In hoc cubili quasi ad
quiescendũ interior homo nr̃ locatil
ponitur. In hoc cubili tc̃ quodã modo
sompniũ uidetur: qnͦ inter intime
quietis sue. summeq tranqͥllitatis
ocia. mens ad sublimia contẽplanda
subleuat᷑. Sompniũ inquit tuũ ⁊ il¬
Iones capitis tin: hinꝰcemodi sunt. Nich̃
duia e damelẽ nr̃m ista dicere. amis¬
dmq sompniũ retͣstare. regẽq docere:
m̃ deuotã mentẽ scpe post amissam
contemplationis grãm qualis in ea
aliqnͣ fuerit ad memoriã reuocare.
⁊ꝑmultã conpunctionis instantiam
ferum eam reꝑare. firmius q tandem

Expanded text:
modi sunt . Quia per somnium sopitur sensus corporeus, recte per illum mentis excessum intelligimus, et per somnium, ea quae per mentis excessum videmus. Caput est summum et praecipuum membrum corporis, et mens est principale hominis interioris. Visiones itaque capitis sunt contemplationes mentis. In cubili autem quiescere consuevimus, et idcirco in ipso quietis otium recte intelligimus. In hoc cubili quasi ad quiescendum interior homo noster locatitatem componitur. In hoc cubili tunc quodammodo somnium videtur, quando inter intimae quietis suae, summaeque tranquillitatis otia mens ad sublimia contemplanda sublevatur. Somnium, inquit, tuum et visiones capitis tui hujuscemodi sunt. Nihil aliud est Danielem nostrum ista dicere, amissumque somnium retractare, regemque docere, quam devotam mentem saepe post amissam contemplationis gratiam, qualis in ea aliquando fuerit, ad memoriam revocare, et per multam compunctionis instantiam iterum eam reparare, firmiusque tandem
Abbreviated transcription (Latin):
ge potestati assstit: qͣn uera deuotio exe uir¬
frce posidetur. ⁊ ea amimꝰ ꝓ arbitrio utatur.
Fesine introducitur. qnꝰ facile & absq mora
cum oportuerit ac̃ cordis contͥtionẽ animꝰ
emolitꝰ. Scudeat gͦ enismodi facultatẽ seu
faclitatẽ ⁊punctionis ⁊ deuotionis habcre.
qui ad eam quã suꝑiꝰ assignauimꝰ scientie
qlatationẽ cupit attingere. ꝑriꝰ est enim
it damel ꝑ arioch. ⁊ cum festinatione in¬
troeat. qͣm regi sermo desideratꝰ innotes cat.

Expanded text:
otio ex virotio ex virtute possidetur, et ea animus pro arbitrio utitur. Festine introducitur, quando facile, et absque mora cum oportuerit, ad cordis contritionem animus emollitur. Studeat ergo ejusmodi facultatem, seu facilitatem compunctionis et devotionis habere, qui ad eam quam superius assignavimus scientiae dilatationem cupit attingere. Prius est enim ut Daniel per Arioch, et cum festinatione introeat, quam regi sermo desideratus innotescat.
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ ꝓuida mens ante ꝙͣ. optineat. sepe e
prudent̃ p̃uidet. ⁊ fident̃ expectat. unde fi
maxime ut deuotionis studiis uehementii
incumbat. Solutionẽ in quit regi narrabo.
Et addit᷑. Tc̃ arioch festinꝰ introduxit don¬
clem ad regẽ: ⁊ dixit ei. Inuem hominẽ q̃t
filiis tͣnsinigrationis iude. qui solutionen
regi annuntiet. Ecce ut audis accepta pri¬
sione solutionis illiꝰ quam rex multũ desu¬
Ut suꝑiꝰ dictũ ẽ. damel ab arioch manu¬
ducitur: qͦn ex respectu districte equitati
feruor deuotionis inflãmat᷑. Multis autẽ
modis atq respectib humanꝰ conpungis
animꝰ. Optimꝰ autẽ pene modus cõpunctis¬
nis. qui surgit ex consideratione distridi
examinis. Baniel itaq ñ a quouis. s qͣsi ab̃
arioch tunc introducit᷑: qͣn ex consideral¬
one uere iusticie. minusq seruate animꝰ
ꝓtime conpungitꝰ. A regẽ inteoclucis ⁊esi re¬

Expanded text:
fructum provida mens antequam obtineat saepe et fructum provida mens antequam obtineat saepe et prudenter praevidet, et fidenter exspectat. Unde fit maxime, ut devotionis studiis vehementius incumbat. Solutionem, inquit, regi narrabo. Et additur: Tunc Arioch festinus introduxit Danielem ad regem, et dixit ei: Inveni hominem de filiis transmigrationis Judae qui solutionem regi significet. Ecce, ut audis, accepta promissione solutionis illius quam rex multum desiUt superius dictum est, Daniel ad Arioch manuducitur, rvor devotionis inflammatur. Multis autem modis atque respectibus humanus compungitur animus. Optimus autem pene modus compunctionis qui surgit ex consideratione districti examinis. Daniel itaque non a quovis, sed quasi ab Arioch tunc introducitur, quando ex consideratione verae justitiae minus servatae, animus intime compungitur. Ad regem intro
Abbreviated transcription (Latin):
ignorabant. Quam diu gͥ ꝑ solam cordis
conpunctionẽ. diuinã reuelationẽ animꝰ
optinet. quasi solus damel usq adhuc
misterioꝵ noticiam habet. Quando autẽ
meditationib etiã nr̃is diuina reuelatio
occurrit. iam mistice uisionis agnitio us
ad danielis socios puenit. Cum autẽ iam
ceꝑit mens illustrantẽ gr̃am tã familia¬
rẽ ⁊ qͣsi ad manũ habere. ut ꝓ arbitrio
uoluntate possit. cum placuerit add q̃libe
discutienda. astruenda. defendenda sub
om̃i pene hora sufficere. iam occultoꝵ
nodatio incipit. se usq ad regiã noticiã
dilatare. Nonne regio quodam iure.: fa¬
cultate ꝓfundoꝵ scientia uel eruditio piꝰ¬
possidetur. qͦn ꝓ uoluntatis arbitrio de
blibet misticis. ⁊ ꝓfundis facile. ⁊ absq
ulla difficultatẽ disserit᷑ : Ecce ad qͣnti
scientie ꝑfectionẽ sepe animꝰ merito de¬
uotionis ꝑducit᷑. Ecce qͣlis fructꝰ sepe uei
deuotionẽ sequit᷑. Hunc deuotionis sue

Expanded text:
ignorabant. Quandiu igitur per solam cordis ignorabant. Quandiu igitur per solam cordis compunctionem divinam revelationem animus obtinet, quasi solus Daniel usque adhuc mysteriorum notitiam habet. Quando autem meditationibus nostris tam divina revelatio occurrit, jam mysticae visionis agnitio usque ad Danielis socios pervenit. Cum autem jam coeperit mens illustrantem gratiam tam familiarem, et quasi ad manum habere, ut pro arbitrio et voluntate possit, cum placuerit, ad quaelibet discutienda, astruenda, defendenda sub omni pene hora sufficere, jam occultorum enodatio incipit se usque ad regiam notitiam dilatare. Nonne regio quodam jure in facultate profundiorum scientia, vel eruditio possidetur, quando pro voluntatis arbitrio de quibuslibet mysticis et profundis, facile et absque ulla difficultate disseritur? Ecce ad quantam scientiae perfectionem saepe animus merito devotionis perducitur, ecce qualis fructus saepe veram devotionem sequitur. Hunc devotionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
tationib ignem sibi diuie reuelationis
accendunt. E in meditatione mea exardes¬
cet ignis. ait psalmista. Ignis in meditatio¬
ne exardescit: qnͦ animꝰ ex ꝓpriis inuestiga¬
tionib ad diuine reuelationis lucẽ. archa¬
noꝵ q manifestationẽ ꝓficit. Ignis in medi¬
tatione exardescit: qnͦ ex ꝓpͥa inquisitione. ad
ueritatis cognitionẽ. ⁊ amorẽ animꝰ incan¬
descit. Quosdam autem constat ad tantã
eruditionẽ ꝓfecisse. ut possint om̃i hora.
de subtilib quibs q subtilit̃ disserere. ⁊ ad
qͣmlib⁊ interrogationẽ sine p̃meditatione
aliqua pene semꝑ sufficienter respondere.
parati semꝑ quemadmodũ scriptũ ẽ. ad
satisfactionẽ om̃i poscenti rõnẽ de ea quȩ
in nobis ẽ fide. ⁊ spe. Quidã autẽ ex eis qui
eiuismodi st̃. dinne reuclationis lucẽ tam
familiarẽ habent. ut multa eis. etiã inter
loquendum reuelent᷑. ex illis que ipsi pͥus

Expanded text:
tationibus ignem sibi divinae revelationis tationibus ignem sibi divinae revelationis accendunt: Et in meditatione mea exardescet ignis, ait Psalmista . Ignis in meditatione exardescit, quando animus et propriis investigationibus ad divinae revelationis lucem, arcanorumque manifestationem proficit. Ignis in meditatione exardescit, quando ex propria inquisitione ad veritatis cognitionem, et amorem animus incandescit. Quosdam autem constat ad tantam eruditionem profecisse, ut possint omni hora de subtilibus quibusque subtiliter disserere, et ad quaelibet interrogata sine praemeditatione aliqua pene semper sufficienter respondere, parati semper, quemadmodum scriptum est, ad satisfactionem omni poscenti rationem et ea quae in nobis est fide, et spe . Quidam autem ex eis qui ejusmodi sunt divinae revelationis, lucem tam familiarem habent, ut multa eis etiam inter loquendum revelentur, ex illis quae ipsi prius
Abbreviated transcription (Latin):
do. s ꝙ illud eciam qđ meditando. uel lo¬
quendo subtilit̃ penetramꝰ. tc etiã recte
dameli attribuimꝰ. qnͦ hors qđ libet meri¬
do deuotionis adquirimꝰ. Quidam itaq
sunt qui numꝗͣ. nisi post intimã conpu¬
nctionem. ⁊ quasi post cordis emundati¬
onem ad sublimia contemplanda. uel
penetranda ascendere possunt. qͣlium ꝑso¬
nam iob inse ipso expressit. cũ dixit. Ante¬
qͣm comedam suspiro. ⁊ tanꝗͣ. mundantes
aque sic rugitꝰ m̃s. Anteꝗͣ comedat suspira¬
re habet necesse qui nisi ꝑ conpunctionis
gr̃am. ⁊ pꝰ lacͥmarũ effusionẽ. ad intimam
anime refectionẽ. ueritatisq pabula nullo
modo potest ꝑtingere. Alii in suis meditati¬
onib diuinis reuelationib copiose afflu¬
unt. ⁊ forte adhuc tales sunt qui sine pre¬
meditatione. uel subtilia penetrare. uel sub¬
tiliter disserere om̃ino ñ possunt. Priores
itaq illi suis oronib. isti autem suis medi¬

Expanded text:
do, sed et illud etiam quod meditando vel lodo, sed et illud etiam quod meditando vel loquendo subtiliter penetramus, tunc etiam recte Danieli attribuimus, quando horum quodlibet merito devotionis acquirimus. Quidam ita que sunt qui nunquam nisi post intimam compunctionem, et quasi post cordis emundationem ad sublimia contemplanda vel penetranda ascendere possunt, qualium personam Job in seipso expressit, cum dicit: Antequam comedam suspiro, et tanquam inundantes aquae sic rugitus meus . Antequam comedat suspirare habet necesse, qui nisi per compunctionis gratiam, et post lacrymarum effusionem, ad intimam animae refectionem, veritatisque pabula nullo modo potest pertingere. Alii in suis meditationibus divinis revelationibus copiose affluunt, et forte adhuc tales sunt, qui sine praemeditatione, vel subtilia penetrare, vel subtiliter disserere omnino non possunt. Priores itaque illi suis orationibus, isti autem suis medi