comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si suꝑna habitatio. quid quod seor¬
sum ducuntur. nisi illoꝵ est ad
ipsã conscensio. De quo monte
& de qua ascensione. ait propha
inpsalmis. Dñe quis habitabit
intab̾nacło tuo. aut quis requi¬
escet in monte scoͬ tuo. Item in
alio psalmo. Quis ascendet in
montem dñi. aut quis stabit in
montẽ discipłi ducuntur: quia¬
pꝰresumta iam in mortalia cor¬
pora. ab imis ad sublimia. ab hu¬
milibus ad excelsa. a terrenis ad
cȩlestia. sc̃i abipso subleuantur.
& ei numꝗͦ. ab eo dissotiandi in
ȩternũ sociantur. lunc uere du¬
centur seor sum: quia cõmixta tri¬
tico ultra ziyania non latebunt.
s ab angłis messorib ad comburen¬
dum in fasciculos alligabuntur:
triticũ autẽ dñi uissu. seorsum in
eiꝰ horreum recondetur. Tunc uere
ducentur seorsum: quando scđm
sim ilitudinẽ sagenȩ misse in mare
& ex om̃i genere pisciuĩ congregan¬
tis. elignntur in consũmatione scłi
boni pisces inuasa: mali autem

Expanded text:
si superna habitatio? quid quod seorsi superna habitatio? quid quod seorsum ducuntur, nisi illorum est ad ipsam conscensio? De quo monte, & de qua ascensione ait Propheta in Psalmis, Domine quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiescet in monte sancto tuo? Item in alio Psalmo. Quis ascendet in montem Domini, aut quis stabit in montem discippost resumpta jam immortalia corpora, ab imis ad sublimia, ab humilibus ad excelsa, a terrenis ad coelestia sancti ab ipso sublevantur, et ei nunquam ab eo dissociandi in aeternum sociantur. Tunc vere ducentur seorsum, quia commista tritico ultra zizania non latebunt, sed ab angelis messoribus ad comburendum in fasciculos alligabuntur; triticum autem Domini jussu seorsum in ejus horreum recondetur. Tunc vere ducentur seorsum, quando secundum similitudinem sagenae missae in mare, et ex omni genere piscium congregantis, eligentur in consummatione saeculi boni pisces in vasa, mali autem
Abbreviated transcription (Latin):
niente in octaua carnis resurrecᷤ¬
tione. rapientur scĩ innubibꝰ obui.
erunt. on gͥ pꝰ octo. s fere pocto
dies dicit. Qui gͦ fere pꝰocto dies
dicit. nondũ finitũ octauũ diem
dicit. Nondum gͥ finito. s ad huc
existente octauo die: se ipsum glo¬
rificatum dñs discipłis ostendit.
l die namq promissionis qͣ dixit.
sunt quidam de hinc stantib qui ñ
gustabunt mortem donec uidearł
filiũ hominis ueniente̾ in regno
suo. usq ad diem redditionis quod
ꝓmissum fuerat. ad numerato
pͥmo illo promissionis & ultimo
redditionis. octo dies fuisse cognos¬
cuntur. Duob autẽ illis remotis
sex tantũ extitisse probantur: Ni¬
chilgͦ dissonum ȩuangłistȩ. sed
om̃ia consona. omia conuenien¬
tia in horum dierum tam hẏsto¬
ria quam significatione dixert᷑.
Assumpsit inquit eos & dux̃ in mon¬
tem excelsum seorsum. Si dñi
trans figuratio. scõꝵ ẽ futura re¬
surrectio. quid mons excelsus ni¬

Expanded text:
niente in octava carnis resurrecniente in octava carnis resurrectione, rapientur sancti in nubibus obviam erunt . Non igitur post octo, sed fere post octo dicit. Qui ergo fere post octo dies dixit, nondum finitum octavum diem dicit. Nondum igitur finito, sed adhuc existente octavo, seipsum glorificatum Dominus discipulis ostendit. A die namque promissionis, quia dixit: Sunt quidam de hic stantibus, qui non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo , usque ad diem redditionis quod promissum fuerat, annumerato primo illo promissionis et ultimo redditionis, octo dies cognoscuntur. Duobus autem illis remotis sex tantum exstitisse probantur. Nihil ergo dissonum evangelistae, sed omnia consona, omnia convenientia in horum dierum tam historia quam significatione dixerunt: Assumpsit eos, inquit, & duxit in montem seorsum. Si Domini transfiguratio sanctorum est futura resurrectio, quid mons excelsus, ni
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Nam sicut illis tantũ sex
diebus. ds̃ om̃ia operatus ẽ.& sic
ab oꝑibus requieuit: ita istis sex
etatibꝰ quȩ amundi initio usq ad
finem extenduntur. hoc ẽ toto quo
hic uiuitur temprẽ. quasi una die
oꝑib quib ȩterna adquiritur re¬
quies insistendum est. De quo die
ait ipse dñs. Me oportet operari
oꝑa eiꝰ qui mi sit me donec dies ẽ.
Uenit nox: inqua nemo potest ope¬
tum ȩterna dĩ uisione digni eruN:
qͥ istis sex dieb illud sabbatũ pre¬
cedentibꝰ. laborare non neglexerint.
qui oꝑib diuinis institerint. qui
hanc diem sibi adoꝑ andũ datã.
uacando in nocte̾ obseurari ñ siue¬
rint. Oportet gͦ illos sex dies. labo¬
rando in tegros transire. & sic dm̃
deoꝵ in syon. & regem indecore
suo uidere. Unde bene duo ęũgłis¬
tȩ pꝰ sex dies dixerunt. Solus uero
lucas. pꝰocto fere dies dix̃. quia sic̃
p̾missum est. p̾cedente sex dierum
in hac uita labore. subsequente
in sabb̾o scãrũ animarũ reqͥe. ue¬

Expanded text:
nant. Nam sicut illis tantum sex diebus Deus omnia operatus est, et sic ab omnibus requievit, ita istis sex aetatibus quae a mundi initio usque in finem extenduntur, hoc est toto quo hic vivitur tempore, quasi una die, operibus quibus aeterna acquiritur requies, insistendum est. De quo die ait ipse Dominus: Me oportet operari opera ejus qui misit me, donec dies est. Venit nox in qua nemo potest opeterna tantum Dei visione digni erunt qui istis sex diebus illud Sabbatum praecedentibus non neglexerint, qui operibus divinis institerint, qui hanc diem sibi ad operandum datam vocando in noctem obscurari non sinerint. Oportet ergo illos sex dies laborando integros transire, et Deum deorum in Sion, et Regem in decore suo videre. Unde bene duo evangelistae post sex dies dixerunt. Lucas vero post octo fere dies dixit, quia sicut praemissum est, praecedente sex dierum in hac vita labore, subsequente in Sabbato sanctarum animarum requie, ve
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Haec omĩa ethis similia
ꝓdesiderio regniccielestis. et ꝓpt̃
spem ceternae remune raitionis.
ardentissimo a more in desinenter
atque libent̾ insistentes: et sic
in haritate dei cie ꝓximorũ cimo¬
re ꝑseuerantes. deo soli uitã fim¬
ie et ana chorittirũ singulare
quiꝑ singula heremi loct inspelun¬
cis et exiguis cellarũ tuguriis¬
uniti. modico c᷑tenti pabulo mo
laudẽ tẽporalẽ ñ cimantes: uis
hominũ fugiences Angłoru
assucti loquelis : plurimis uirtu¬
tũ effulsere signis: Caecis uisũ¬

Expanded text:
 omnibus et his similibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, ardentissimo amore indesinenter atque libenter insistentes, sic in charitate Dei ac proximorum amore perseverantes, Deo soli vitam fine anachoretarum singulare qui per singula eremi loca, in speluncis et exiguis cellarum tuguriis, modico contenti pabulo morlaudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plurimis virtutum effulsere signis « circui
Abbreviated transcription (Latin):
sas eiꝰ amaritudineð a mamus
Eugientẽ sequimur: labenti inher¬
mus: et quic labentẽ retinere ñ
possumus . cũ ipso labimur quen
cadentẽ tenemus. Aliquando nos
Nunc tantis plagis plenus est ut ipse
iã mundus nos inuitet addeum.
Pensate ergo : quic nulla sunt que
tem porailit̃ currunt. Finis enim¬
tem poraliũ ostendit: quã nichilsit
qđ transire potest. Ecsus rerũ in di¬
cͥat: quici res transiens ec tunc ni

Expanded text:
sas ejus amaritudines amamus, sas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos t; nunc tantis plagis plenus est, ut ipse nos jam mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finis temporalium ostendit quam nihil sit quod transire potuit. Casus rerum indicat quia res
Abbreviated transcription (Latin):
cinia int̃cessorũ dequib: locuti su¬
mus. toctimentis intentione que¬
ramus ut ꝑtẽ poralia festa quae
gerimꝰ : eorũ meritis in t̃cedentib:
Iranseunt cuncta. quaȩ tẽporali
qui hissollẽpnitatib interestis :
Netib aeterna sollẽpnitate separe¬
mini. Quid prodest int̾ eẽ festis
hominu. si deeẽ c̃tinguat festis
angelorũ Holice ergo pensa¬
re in uob transicoria quae posside¬
tis: sed c̃siderate quidestis. Ecce
mundus. quidiligitur fugit. Scĩ
isti quorum hodie mentionẽ fcici¬
mus. florentẽ mundum despectu
calcauerunt. Tunc enĩ erat uita
longua. salꝰ continua. opulentia
in rebus. foecunditas in ꝓpagine:
tranquillitas in diuturna pace.
Et teimen cuminse ipso floreret : iam
in eorũ cordib mundus ciruerat.
łcce ic̃ in se ipso muncdus ciruit: et ad¬
huc innrĩs cordib florescit. Ubique
mors ubiq luctus ubiq desolatio
undique ꝑcucimur undiq amari¬
tudinib replemur : et trim̃ caeca
mente carnales c̃cupiscentias. et ip¬

Expanded text:
cinia intercessorum, de quibus locuti sumus, tota mentis intentione quaeramus, ut per temporalia festa quae gerimus, eorum meritis intercedentibus, Transeunt cuncta quae temporalitqui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Nolite ergo pensare in vobis transitoria, quae possidetis, sed considerate quid estis. Ecce mundus, qui diligitur, fugit. Sancti isti, quorum hodie mentionem facimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam in seipso mundus huc in cordibus nostris floret. Ubique mors, 1569 ubique luctus, ubique desolatio, undique percutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ip
Abbreviated transcription (Latin):
rius in expositione cuius dã euangłn.
deistius modi bellatoribus querimo¬
niã faciendo. Ecce inquie electidĩ
carnem domairt: spm̃ roborant: De¬
monib imꝑant: uirtutib chorus cant.
Presentia despiciunt: aecernã patriã
uocib moribusq p̃dicant: Eam etiã
moriendo diligunt: atque aidillã ꝑtor¬
menta ꝑtingunt. Occidi possurit : ee
flectinequeunt. Et si corã hominib
torm̃ta passi sunt : spes illorũ in mortali¬
tate plena est. In paucis uexati: IN
multis benedisponentur : Qm̃ ds̃temp
tauit eos. et inuenie illos dignosse.
Iamquã aurũ infor nace ꝓbauut illos
et quasi holocciust hostiã ciccepitillos
Nunc ergo martirũ xpĩ certamina
atque uictoriad cudiuimus: eis nimi¬
rum honc die tantã credimꝰ sci ficctius̃
quanto in semet ipsis ut ses fica retur
laborare ꝑcormenta non cessauere.
pĩ uerosccer dotib ac que doctorih
siue c̃fessoribus: huiꝰ festiuitatẽ dici
ñ ignott̃ eẽ eredimꝰ. qui cordasi deliũ

Expanded text:
rius, in expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt; et si coram hominibus tormenta passi sunt, spes illorum inmortalitate plena est; in paucis vexati, in mulet invenit illos dignos se. Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausta hostiam accepit illos. » Nunc ergo martyrum Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormenta non cessavere; Christi vero sacerdotibus atque doctoribus, sive confessoribus, hujus festivitatem diei non ignotam esse credimus, qui corda fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
plũ dnĩ. scicrariũ sp̃sscĩ. uirgo ante
partũ. uirgo inpartu. et uirgo pꝰ
partũ : p̃sentis sollẽpnitatis dici cũ
suis uirginib ex pers nullo modo cre¬
denda est : quae dei popłm fticiendo
monebat spernere perituri. luxus
scłi. ac lenocinici mortalis naturȩ
declincire : carnis pudicicitĩ cũ uir¬
ginitatis honore intra cordis hospi¬
tia conseruare Eamq om̃iũ uir¬
tutũ reginã fructꝰ salutis ꝑpetuȩ.
exemplis : ita ut innumerabilis¬
populus utriusq sexus multitu¬
do. eiꝰ sequeretur uestigia . ut
relictis nupticirũ copulationib
spretdq liberorũ ꝓpcigine. sponso
qui inccelis est ꝑ henneͥ mente. cic¬
tu. abitu. et gestu: applicare me
Eueru̾nt. Orationibus instantes.¬

Expanded text:
o ante partum, virgo in partu, virgo post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum reginam, et fructum salutis perpetuae: exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu et gestu, applicare se maluerunt; orationibus non def
Abbreviated transcription (Latin):
dissima: manꝰ uero plen sunt mur¬
ditici: eo qđ in mensa ailtaris stiero sc̃ã
xpĩ corporis et sanguinis misteria cce¬
lebrantes. et insui cordis penetrabili¬
bus hostic̃ uiuã dõq placentẽ. idest
semet ipsos sine macula abq admix¬
tione prcuuoꝑis. offerre ñ desiscebant.
Edicet ꝑ secutorũ non sensissent gladi¬
um: teim̃ ꝑuitae meritũ dõdigni N martirio
priuantur : quia martiriũ ñ solum
scinguinis effusione. sed cibstinentia
peccctorũ. et exercitacione dĩ pre¬

Expanded text:
e sunt munditia, eo quod in mensa altaris sacrosancta Christi corporis et sanguinis mysteria celebrantes, et in sui cordis penetralibus hostiam vivam Deoque placentem, id est, semetipsos sine macula atque admistione pravi operis offerre non desistant; et licet persecutorum non sensissent gladium, tamen per vitae meritum Deo digni martyrio non privantur, quia martyrium non sola sanguinis effusione, sed abstinentia peccatorum, et exercitatione Dei prae
Abbreviated transcription (Latin):
seruus nescit quid faciat dñs eiꝰ. Uos
autẽ dixi amicos: qui omiã quecũq.
audiui cipatre meo nota feciuobis.
Et quod cumq ligare uoluissent suꝑ
terram ligatũ eẽ incaelis. et
qđ cumq soluerent suꝑ t̾rtim. solucũ
eẽ inccielis ꝓmisit. Et iterũ cũ uenis
.xuͭ. eẽ sessuros: et secũ iudicaturos
is sub iectũ est triũ phale marti¬
generti. xp̃i passione non lasse scen¬
tib p̃cordiorir m̃tib imitabant᷑.
luferro ꝑempti. aliiflãmis exusti:
ali flagris uerberati alii uectib:
ꝑsorat᷑: alui cruciati patibulo¬
alii pelcgi periculo: cilii uiui de cora¬
ti. alii uinculis mancipati. alulin¬
guis priuati. alii lapidib obruti: alii
frigore afflicti. alii fame cruciati
A lu uero truncatis manib siue caeteris
cae sis membris: spectaculũ c̃ tumelicie
in populis nudi ꝓpt̾ nom̃ dnĩ portantes
Hisunt triũ phatores et amicidnĩ : qui
c̃ tẽpnentes sceleratorũ iussa principũ.
mođo coronant᷑ et acci piunt palmas la¬

Expanded text:
escit quid faciat dominus ejus; vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis. Et quodcunque ligare voluissent super terram, ligatum esse et in coelis; et quodcunque solverent super terram, solutum esse in coelis promisit. Et iterum, cum venise sessuros, et secum judicaturos His subjectum est triumphale martygenera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati patibuloalii pelagi periculo subjecti, alii vivi decoriati, alii vinculis mancipati, alii linguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas la
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedentiũ patrũ: quos antelegẽ
et sublege serptura scã de monstran¬
te cogno uimꝰ. td hoc tantũ modo ꝓ¬
ferimus. ut faciliuꝰ intellegere ua¬
leatis quanta et qualissic huiꝰsci¬
cratissimcie p̃sentia diei. cũ om̃ib
his de quib loquim. sine fine con¬
stat eẽ honesta. Nunc uerore uer¬
tam᷑ adeos. quos unda babtis matis
et effusio sanguinis xpĩ aberrore pe¬
tilicatis. in nouo testam̃to ꝑ gr̃am
oculi betiti. qui xpm̃ in carne uenien¬
tem uidere meruerunt. Huic tom
p̃clarae uisioni. iohannes babtis tti
qui eodẽ aingło quo xp̃s denuncian¬
te c̃ceptꝰest: in exordio p̃dicationis
atque babtis matis primatũ tenebat:
qui ĩħͫ peccata mundi tollentẽ uiden¬
do agnouit: ac digito demons trauic:
quꝰ inc̃natos mulierũ ñ surrex̃ xpõ
accestante maior. qui merito p̃cursor

Expanded text:
praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore patilitatis, in novo testamento, per groculi beati, qui Christum in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum non surrexit major, Christo attestante. Qui merito praecursor
Abbreviated transcription (Latin):
mundo uenturũ prophectiuit ad redẽp¬
tionẽ animarũ : et ad inferos descen surum.
gloriosa p̃currit passione. Huic achlete
dĩ electo. concordac duedenꝰ apłorum
numerus quos aprimis mirtculorũ
nibus quos capiebat mundus elegit:
ut momnẽ t̃rã sonꝰ eorũ p̃dicationis
exiret et infines orbis terrae eorũ
idest xpõ. ttmquã palmites cidheren¬
tes quorũ fructꝰ in sempit̃ nũ ꝑ ma

Expanded text:
mundo venturum prophetavit, et ad redemptionem animarum ad inferos descendentem gloriosa praecucurrit passione. Huic athletae Dei electo concordat duodenus apostolorum numerus, quos a primis miraculorum ntia, ex omnibus quos capiebat mundus, elegit, ut in omnem terram sonus eorum praedicationis exiret, et in fines orbis terrae eorum verba id est, Christo tanquam palmites adhaerentes, quorum fructus in s
Abbreviated transcription (Latin):
lis patri et filio: nontamen in carnatus ẽ.
isdem sẽfilius mittere ꝑ hibet dicens
Cum uenerit paniclitus quẽ ego mictam
uobis apatre Si enim mitti solũmodo
incarnari deb& incellegi: sc̃s ꝓcul dubio
sp̃s Nullo modo diceretur mitci. qui Ne¬
lius non incongrue mitti dicit᷑ quia gene¬
XI. nitur Hloc cum dixisset: insufficuit &
dedit interui consiscens. & sẽmel celop̃si den
pitur & post modum cũ decelo ueniens
inlinguis uarus de monstnitur. Curer¬

Expanded text:
lis Patri et Filio, non tamen incarnatus est; idem se Filius mittere perhibet dicens: Cum venerit Paracletus, quem ego mitto vobis a Patre ; si enim mitti solummoincarnari deberet intelligi, sanctus procul dubio Spiritus nullo modo diceretur mitti, qui nelius non incongrue mitti dicitur, quia generatur. Hoc cum dixisset, et insufflavit, et dedit in terra consistens, et semel coelo praesidens. pitur, et postmodum, cum de coelo veniens in linguis variis demonstratur. Cur er
Abbreviated transcription (Latin):
OSTILL UM SACRO¬
nullius hominis natiui¬
tatem legimus caelebnsri: nisi
solã beatĩ iohannis baptis tte.
In aliis sc̃ĩs et electis dĩ nouimꝰ
illum diem coli : quo illos post
consũmationem laborum. et de¬
uictum trium phatum que
mundum: in ꝑpetuas aeterni¬
tttes p̃sens uitti parturiit. In
aliis consũmcita ultimi diei meri¬
ta caelebrintur: In hoc etiam
prima dies.:⁊ et ipsã hominis initi
consẽtrentur . Pro hac absq dubio
caus. qui a ꝑ hunc dñs ad uen¬
tum suum ne subito inspenitum
homines non agnoscerent: uoluit
essẽ testatum. Iohannes autem
figura fuit ueteris testum̃ti:
et insẽ formam praetulit legis.
Et ideo iohainnes prȩ nunticit᷑
saluctorem: sicut lex grãm
precurrit. Quod autẽm non¬
dum natus de secreto materni
uteri prophettiuit: Et non icm¬
expers lucis iam testisẽ. ueri¬
tatis. Hoc ẽ. intelligendũ. quod
latens sub uelamine et carne lic tere
Et redemptorem mundo sp̃s p̃dicauit:
et nobis dm̃ nr̃m dequodam legis ute¬

Expanded text:
ost illum sacronullius hominis nativitatem legimus celebrari, nisi solius beati Joannis Baptistae. In aliis sanctis et electis Dei novimus illum diem coli, quo illos post consummationem laborum, et devictum triumphatumque mundum in perpetuas aeternitates praesens haec vita parturiit; in aliis consummata ultimi diei merita celebrantur: in hoc etiam prima dies et ipsa etiam hominis initia consecrantur; pro hac absque dubio causa, quia per hunc Dominus adventum suum, ne subito homines insperatum non agnoscerent, voluit esse testatum. Joannes autem figura fuit veteris Testamenti, et in se formam praetulit Legis: et ideo Joannes praenuntiavit Salvatorem, sicut Lex gratiam praecucurrit. Quod autem nondum natus de secreto materni uteri prophetavit, et expers lucis jam testis est veritatis: hoc est intelligendum, quod latens sub velamine et carne litterae, et Redemptorem mundo spiritu praedicavit, et nobis Dominum nostrum de quodam Legis ute
Abbreviated transcription (Latin):
te uenerunt : et furati sunt eum
nobis dormientibus. Surgat
ergo qui dormit. neforte x̃pm̃
ꝑ negligentiam resolutus amit¬
tat. dũm mens eius infidelitate
et tempore dormittit. Rapimus
ittiq. regnum caelorum: dum
negatur ad omesticis et agentib
aliis cid salutem mittitur. ab
aliis inuenitur: cum sĩu eum
recusant: sũscipiant alieNi
Insẽc tantur proprii: conplectun¬
cur iimici. Quando heredita¬
tem ciuis respuit. peregrinus
inuadit: filius repudict :
seruus retognoscit. Adhuc
et alium ordinem regnũ cae¬
lorum: uimpatitur. quando
illud homines
Non sum ego uerbum qđ erat in principio
apud deum. sed uox potius: Minister
sum uerbi ait. ut per me ad auditũ
hominum sensusq perueniat:¬
Unde bec̃tus baptista pari humili¬
tate ꝓnuntiat. Illum. oportet cresce

Expanded text:
te venerunt, et furati sunt eum te venerunt, et furati sunt eum vobis dormientibus . Surgat ergo qui dormit; ne forte Christum per negligentiam resolutus amittat, dum mens ejus in infidelitate et in torpore dormitat. Rapitur itaque regnum coelorum, dum negatur a domesticis, et a Gentibus aliis ad salutem mittitur, ab aliis invenitur; cum sui eum recusant, suscipiunt alieni; insectantur proprii, complectuntur inimici: quando haereditatem civis respuit, peregrinus invadit; filius repudiat, servus recognoscit. Adhuc et alio ordine regnum coelorum vim patitur, quando illud hominesNon sum ego Verbum quod erat in principio Deus apud Deum; sed vox potius, id est, minister sum Verbi, ut per me ad auditus hominum sensusque perveniatUnde beatus Baptista pari humilitate pronuntiat, Illum oportet cresce
Abbreviated transcription (Latin):
quod intris animi silentium mente
concipimus. Uerbum essẽ defini¬
unt ipsã cogitationẽ. quȩ adhuc
intiñꝰ conscĩentide sec rett retinetur.
ocem uero: ꝑ quã uerbũ profertur
inmedium: Uox. sonus est index
agitaitionis. uerbum uero ipsa
cogitatio. Sicut enĩ quando
uerbum corde concipimus. neces¬
ut tamen in sua sẽde teneat᷑. ita
lens sc̃pientiam et uerb illud
descenderat : ut iud ȩorũ popłm
iustificaret sĩcut ipsẽ in euange¬
lio loquitur. Non sum inquid
mis sus. nisi cid oues quȩ perier̃
domus isrł: sedet discipuli uti
in credulam sinagoge plebem:
co arguebant. Uõbis inqui pri¬
us oportuenit uerbumdĩ loqui:
sed quia uos indignos iudicastis
eternę uite. ecce tonuertimur
ad gentes. Er go cum uidei mune¬
ni sĩbi panstti respuerint : publica¬
ni et peccitores exgentib credide¬
runt Acsic ipit a ecđła si nago¬
in euangelio confitentur. Dicite
inquit quia discipuli eius noc¬

Expanded text:
quod intra animi silentium mente quod intra animi silentium mente concipimus; verbum esse definiunt ipsam cogitationem, quae adhuc intra conscientiae secreta retinetur: vocem vero, per quam verbum profertur in medium. Vox, sonus est index cogitationis; verbum vero ipsa cogitatio. Sicut enim quando verbum corde concipimus, necesut tamen in sua sede teneatur; ita bis sapientiam et descenderat, ut Judaeorum populum justificaret: sicut ipse in Evangelio loquitur, Non sum, inquit, missus, nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed et discipuli ita incredulam Synagogae plebem coarguebant: Vobis, inquiunt, prius oportuerat verbum Dei loqui; sed quia vos indignos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad Gentes . Ergo cum Judaei munera sibi parata respuerent, publicani et peccatores ex Gentibus crediderunt; ac sic rapit Ecclesia Synagoin Evangelio confitentur: Dicite, inquiunt, quia discipuli ejus noc
Abbreviated transcription (Latin):
proscinderit fecundaret : et ex cole¬
ret᷑ diuini uerbi seminibus impleret.
illud quante głae ẽ. qđ ⁊achariae
scicerooti sẽnĩ. et eliscibeth sterili
agtibrihele id ẽ. ab illo aingelo pro¬
m̃it titur: ai quo marice dñi natiui¬
tas nuntiatur: et quasĩ ex aliquo
sĩmilis dñi. prȩmittitur filius
scerilis ante filium uirginis: Nescio
quod magis minsculum ipsa noui¬
tate declanins: insp̃inita prole st̃e¬
rilitas munenstur. quae nouo
partu erut minindci ditanda uir¬
ginitas : p̃mittitur ante iħm xp̃m
ĩohannis quasi testtim̃tũ uetus ante
nouum: ut dies diei eruccet uer¬
bum. et sc̃icnm̃torum obscuns pro¬
fundicase uidentiorib noue doc¬
trinȩ mẏsterus reueletur. Prȩmit¬
titur ergo lucer na ante solem ser¬
uus cintẽ dũm : amicus ante sponsũ.
p̃coante uidicem. uox ante uerbũ.
Et ideo dese dicit : ego uox claman¬
tis indeserto. Quid est̃ quodbecitꝰ
sc̃ripture scãe uerbum esse definuiNT

Expanded text:
proscinderet, fecundaret et excoleproscinderet, fecundaret et excoleret, divini verbi seminibus impleret: illud quantae gloriae est, quod Zachariae sacerdoti seni et Elisabeth sterili a Gabriele, id est, ab illo angelo promittitur, a quo Mariae nativitas Domini, nuntiatur: et quasi ex aliquo similis Domini, praemittitur filius sterilis ante filium Virginis, nescio quod majus miraculum ipsa nativitate declarans. Insperata prole posteritas muneratur; quia novo partu erat muneranda et ditanda virginitas. Praemittitur ante Jesum Christum Joannes, quasi Testamentum vetus ante novum; ut dies diei eructet verbum, et sacramentorum obscura profunditas evidentioribus novae doctrinae mysteriis reveletur. Praemittitur ergo lucerna ante solem, servus ante Dominum, amicus ante sponsum, praeco ante judicem, vox ante verbum. Et ideo de se dicit, Ego vox clamantis in deserto. Quid est quod beatus Scripturae sanctae verbum esse definiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ioħs incarcere constitus. ad xp̃m
discipulos suos dirigdt lex ade¬
uangelium transmittit. Qucelex
uxta typum iohannis quasi igno¬
nintie clausa carceris. in obscuro et
in occulto iacebat. Et iudaicȩ cae
lucerna ardens. id est sp̃s scĩ igric
succensa: mundo ignonintiae nocte
possesso. lumen sułutis ostenderet. ⁊¬
et quasi inter densissimas delictorũ
tenebius splendidissimum iustitiȩ
sole lucis sue nidiꝰ pre monstraret :
De sẽ ipso dicens ⁊ ego uorlamantis in
deserto. Uideamus in quo deserto.
id ẽ ingentium populo: uacua enĩ
timore dĩ pectora. et sp̃ũ scõ arentia
desertos qualentis heremi cõpanin¬
tur Desertus enim ent hic mundus
ab om̃i cultuns fidei et timoredĩ:
Etpeccatorum spinis obsitus. squalebat
tam quam ager incultus : et nullũ
operum fecunditatẽ obtulenit :
nullum imbrem grãe spirittilis exci¬
penit. Mit titur beatus iohannes.
qui eum prophetica atq apostolica
predicatione ad nuntiando pę̃ni¬
tentiam: quasĩ rudem campum

Expanded text:
re constitutus ad Christum discipulos suos ordinat , Lex ad Evangelia transmittit. Quae Lex juxta typum Joannis quasi ignorantiae clausa carcere, in obscuro et in occulto jacebat, et Judaicae caeclucerna ardens ; id est, Spiritus sancti igne succensus, ut mundo ignorantiae nocte possesso, lumen salutis ostenderet, et quasi inter densissimas delictorum tenebras, splendidissimum justitiae solem lucis suae radio demonstraret, de se ipso dicens, Ego vox clamantis in deserto . Videamus in quo deserto, id est, in Gentium populo. Vacua enim timore Dei pectora, et Spiritu sancto carentia, deserto squalentis eremi comparantur. Desertus enim erat hic mundus ab omni cultura fidei et timoris Dei, et peccatorum spinis obsitus squalebat tanquam ager incultus, et nullam operum fecunditatem attulerat, nullum imbrem gratiae spiritualis acceperat. Mittitur beatus Joannes, qui eum per propheticam atque apostolicam praedicationem, annuntiando poenitentiam, quasi rudem campum
Abbreviated transcription (Latin):
natuntm. Ipse enim sine uiscerib.
uiscenis matris ex suscitat. Et quia
cardabat corpus: solo spũ implet
euangeli ⁊ cintis offitium. Quid di¬
cam fr̃s: Iohannes antequam . xp̃m
praccederet: se ipsum p̃cessit. Pa¬
tris. matris. filii cordd. unus atq.
idem implet sp̃s sc̃s: ut uno sc̃ĩtu¬
tis orgtno resonet natiuitatis
dominĩcae cantilenci:.

Expanded text:
naturam. Ipse enim sine visceribus naturam. Ipse enim sine visceribus viscera matris exsuscitat; et quia tardabat corpus, solo spiritu implet evangelizantis officium. Quid dicam, fratres? Joannes antequam Christum praecederet, se ipsum praecessit. Patris, matris, filii corda unus atque idem implet Spiritus sanctus; ut uno sanctitatis organo resonet nativitatis Dominicae cantilena.
Abbreviated transcription (Latin):
corda patrum infilios. et incredibi¬
les ad prudentiam iustorum: Paunsre
dño plebem ꝑfectam. Uacat hic fr̃s
ac magnus sermo. silet p̃dicatio trac¬
toris. quando angelico p̃conio ioħis
gla p̃dicatur. Uirtus in sõnuit :
laus conlaudatur : nec ẽ. quod illi
iam adiciat homo. cui dĩ contulit
totum. Sp̃u inquit scõ replebitur
cidhuc in utero matris suae. Uide¬
tis frĩ quem ad modum iohannes
ante ꝑuenit ad caelum quam tange¬
ret terram: ante accepit diuinũ spm̃
uina munens : quam corporis membni.
Ante coepit uiueredõ : quamsibi. Immo
ante uixit ille dño: quam ds̃ uiueret
illi. Iuxta illud apłi. lam non ego
iuiuo. sed uiuit in me xp̃s. Serto
inqui  mensẽ: suae matris exultat
inutero. et inutero uirginis uenissẽ
nuntiat xp̃m. Feruens nuntius : qui
ante studuit nuntiare quã uiuere.
npatiens dux: qui antequã ꝑueni-¬
ret ad corpus: ꝑuenit ad regem.
Ante rapuit arma quam membris.
Ante aiciem petuit. quam lucem.
Et ut uinceret mundum. uicit ante

Expanded text:
filios, et incredulos ad prudentiam justorum, parare Domino plebem perfectam . Vacat hic, fratres, humanus sermo, silet praedicatio tractatoris, quando angelico praeconio Joannis gloria praedicatur, virtus insonat, laus collaudatur: nec est quod illi jam adjiciat homo, cui Deus contulit totum. Spiritu, inquit, sancto replebitur adhuc ex utero matris suae. Videfratres, quemadmodum Joannes ante pervenit ad coelum quam tangeret terram, ante accepit divinum Spirivina munera quam corporis membra, ante coepit vivere Deo quam sibi, immo ante vixit ille Deo quam Deus viveret illi, juxta illud Apostoli, Jam non ego vivo, sed vivit in me Christus . Sexto, inquit, mense suae matris exsultat in utero , et in uterum Virginis venisse nuntiat Christum. Fervens nuntius, qui ante gestivit nuntiare quam vivere. Impatiens dux, qui antequam perveniret ad corpus, pervenit ad regem, ante rapuit arma quam membra, ante aciem petit quam lucem, et ut vinceret mundum, vicit ante
Abbreviated transcription (Latin):
cet ut ad fidem consequendam
uox penetret.: clamor corda con¬
cutiat. Uox regnum predicet:
clamor uditium cõminetur.
Magnus igitur ioħs cuius magni¬
tũdi etĩam saluator testimoniũ
ꝑhibet dicens . Sed debemus dili¬
genter inquirere. cur ita dixerit
dñs hoc ẽ. internatos mulierum.
et non potius dixerit inter filios
uirorum non ẽ. maior : Cum itaq
mulieres nacos sine uiros habere
non possint. Hoc autem dixit.
quia numerosior ẽ. prolis mulie¬
rum quam uirorum. Est enim mu¬
lieris filius : qui uiri filius nonẽ.
Deniq sc̃ã maria genuit filium:
qui patrem homĩnem non habebat.
Oñs enim ẽ. mulieris filius. et uiri
filius non ẽ: sic ut dicit apłs. Na¬
Matrem in terris habet : patrem in¬
annes fecundioris sexus generatio:
ponitur : ut nullius ab eo natiuitts
sẽparetur. Dicit autem aliquis.
Si internatos mulierum iohannes¬
maior ẽ. Num quid etiat̃ maior ef
saluatore : Absit. Iohannes enim

Expanded text:
cet ut ad fidem consequendam cet ut ad fidem consequendam vox aures penetret, clamor corda concutiat: vox regnum praedicet, clamor judicium comminetur. 5. Magnus igitur Joannes, cujus magnitudini etiam Salvator testimonium perhibet, dicens: genter inquirere, cur ita Dominus dixerit, hoc est: Inter natos mulierum, et non potius dixerit: Inter filios virorum non est major Joanne, cum utique mulieres natos sine viris habere non possint. Hoc autem dixit, quia numerosior est proles mulierum, quam virorum; est enim mulieris filius, qui viri filius non est. Denique sancta Maria genuit filium, qui patrem hominem non haberet; Dominus enim est mulieris filius, et viri filius non est, sicut dicit Aposmatrem in terris habet, Patrem haannis fecundioris sexus generatio ponitur, ut nullius ab eo nativitas separetur. 7. Dicit forte aliquis: Si inter natos mulierum major est Joannes, numquid etiam major est Salvatore? Absit; Joannes enim
Abbreviated transcription (Latin):
lit teris loqueretur. Tunc mirum
in modum acceptis pugillaribus
ut stilum figeret. linguã resoluit
ac lit tens ser monem praeuenit : et
iohannem non testaitus ẽ. sed locutus
tiscae meritum : os quod angelus
alligauenit iohannes ab słuit.
Quodꝰ gabrihel obstrusenit. paruu¬
lus reseniuit : Quanquã et ipse sit
angłs. sicut scriptum ẽ. de eo ecce
mit̾to angłm meum ante fticiem
tuam et reliqua. Respicite igitur
scĩtus cuius nuncupatio reddidit
muto uocem patri piettitem popło
sacerdotem. Prius enim cacens lii¬
gua sterilis filio. priuatus officio.
At tubi iohannes nascitur : fic repente
recognouit. Cumergo tanta
uis sit eius uocatura dicturi
de eo. et sitacere uolumus : sile¬
re non possumus. Ipse enim ioħs
uox clamantis dicitur. Quis enĩ ẽ.
qui uocelaudet et taceat clamo¬
re. aministretur et mutus sit :
Ait enim ipse desẽ. Ego sum uox
da mantis indeserto. Uidete
quid dixerit. Non enim ait egosũ
uox. sed et clamans uor. Scili¬

Expanded text:
litteris loqueretur: tunc mirum litteris loqueretur: tunc mirum in modum acceptis pugillaribus, ut stylum figeret, linguam resolvit, ac litteras sermone praevenit, et Joannem non testatus est, sed locutus tistae alligaverat, Joannes absolvit: quod Gabriel obstruxerat, parvulus reseravit; quamquam et ipse sit angelus, sicut scriptum est de eo: Ecce mitto angelum meum ante faciem tuam . Respicite igitur i, cujus nuncupatio reddidit muto vocem, patri pietatem, populo sacerdotem. Prius enim erat tacens lingua, sterilis filio, privatus officio: at ubi Joannes nascitur, fit repente recognoscit. 4. Cum ergo tanta vis sit ejus vocabuli, dicturi de eo, etsi tacere volumus, silere non possumus; ipse enim Joannes vox clamantis dicitur. Quis igitur, qui vocem laudet, et taceat? clamorem admiretur, et mutus sit? Ait enim ipse de se: Ego sum vox clamantis in deserto . Videte quid dixerit; non enim ait tantum: Ego sum vox; sed et clamantis vox: scili
Abbreviated transcription (Latin):
MT̃ IOHANNIS BAPTIS¬
tue nattilitia hodie pro¬
secuturus taicere uelim.
et laborem atq imperitiã
meam silentio cohercere. sed eius¬
ipsa uis nominis minime silereͫ per¬
mittit. Nam nuncupatio uoctibuli
ipsĩus pectoris nr̃i urguet sec retai.
si lentii nr̃i resoluit archana: et
quod simulatione siletut cadmi¬
nitione cõpellitur. Si enim pater
tacharias cum eum nominauit uocẽ
recepit: quanto magis nos cum lau¬
damus eloquium p̃romeremur.:
Etsĩ illius os cum in seculo nasceretur
aperuit: quanto magis cum ꝓ xp̃o
patitur oninñs fecund̾at : Cum enĩ
racharias pat̾ eius propt̃ increduli¬
catem natiuitatis illius. ab angło
gabrihele silentii essẽt tur niti¬
t̾e mulititus⁊ ex iam diumutus
uerborum disp ndio mentis secreta
uelaret : subito nato iohanne filio.
cum apud proximos esset intentio
quo nomine uocaretur: offerunt᷑
patri tabulae. et uocabulum eius
prosui cordis arbitrio ipsẽ discribe¬
ret. et quod ser mone non potenit

Expanded text:
ti Joannis Baptistae natalem hodie prosecuturus tacere vellem, et laborem atque imperitiam meam silentio coercere: sed ipsa vis nominis ejus minime me silere permittit: nam nuncupatio vocabuli ipsius, pectoris nostri urget secreta, silentii nostri resolvit arcana, et quod dissimulatione reticetur, admiratione compellitur. Si enim pater Zacharias cum eum nominavit, vocem recepit ; quanto magis cum laudamus illum, eloquium promeremur? et si illius os cum in saeculo nasceretur aperuit; quanto magis cum propatitur, ora nostra fecundat? 2. Cum enim Zacharias pater ejus propter incredulitatem nativitatis illius ab angelo Gabriele silentii esset taciturnitate multatus, et jam diu mutus verborum dispendio mentis secreta velaret, subito nato Joanne filio, cum apud proximos esset contentio quo nomine vocaretur, offeruntur patri tabulae; ut vocabulum ejus pro suo arbitrio ipse describeret, et quod sermone non poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
nuncius. signifer suꝑni regis pecca¬
torum uenĩa. iudeorum correctio.
uotio gentium . Et ut proprie dicã :
legis et gr̃tie fibula quac di ploide
summi sc̃cerdotis scõpatri uingebat᷑
in corpore. Euange lista ergo uirtu¬
minis nasceretur: et pro baretur
maior homine. Qui ortu suo exce¬
debat legem naciuittitis humane:
sed sĩ pro cessũrus ẽ iani nascatur ioħs
quid instat iam natiuitas xp̃i. Sur¬
gat nobis lucifer: quiꝰ iubar iam
ueri solis erumpit. Det uocem p̃co:
rusẽ ds̃: angelus iam procedat.
Uerum quia quod sũpris hominem ẽ.
homo referre non sufficit : uir tutẽ
nascentis angeli. angelus iamlo¬
quitur. Dix̃it ange lus ad racha¬
riam. Neti mueris inquit tacha¬

Expanded text:
nuntius, signifer superni Regis, peccanuntius, signifer superni Regis, peccatorum venia, Judaeorum correctio, vocatio gentium, et ut proprie dicam, legis et gratiae fibula, quae diploidem summi sacerdotis sancto patri jungebat in pectore. Evangelista ergo virtuminis nosceretur; et probaretur major homine, qui in ortu suo excedebat legem nativitatis humanae. Sed si processurus est, jam nascatur Joannes, quia instat nativitas Christi; surgat novus Lucifer, quia jubar jam veri Solis erumpit; det vocem praecorus est Deus, angelus jam praecedat. Verum, quia quod supra homines est, homo referre non sufficit virtutes nascentis angeli, angelus jam loquatur. Dixit angelus ad Zachariam, Ne time
Abbreviated transcription (Latin):
libus nasciturus. Audi dñm dicen¬
tem. Non est maior inter natos
mulierum iohanne baptista. łoqđ
esset eli saibeth sterilis. Erat qui¬
dem eliscibeth sterilis corpore: sed
fecunda uirtutibus. Tarda sobo¬
lis. sed non tardadõ. Non germi¬
ne clciusa. sed tempore. Non nega¬
ta pignore. sed seruata misterio¬
ł ratres elis cibethscãe parcus non
oblatus ẽ. sed dilatus : Donec tran¬
s̃ret tempus cornis. passio corpo¬
ris. conuigu necessittis: uolupta¬
tis causã. cupidicatis sensus: et
totum quod humanã confundit
agrtuat honenitꝰ conscientiã. Mun¬
dabatur enim longo tempore sci¬
crifitu domus: scĩttitis hospitiũ
mectitum metatoris xp̃i. angeli do¬
ubi tota corporis sedatt quaerela
est̃ : et in totum facti sunt si Ne
quaerela: mox sterilittis fu re¬
uiuescit senectus. fides concipit.
parit castittis: nascitur maior
hominum. pangelis. tuba caeli
p̃co xp̃i. archañum patris. filii

Expanded text:
libus erat nasciturus. Audi Dominum dicenlibus erat nasciturus. Audi Dominum dicentem, Non est major inter natos mulierum Joanne Baptista . Eo quod esset Elisabeth sterilis. Erat quidem Elisabeth sterilis corpore, sed fecunda virtutibus; tarda soboli, sed non tarda Deo; non germine clausa, sed tempore; non negata pignoribus, sed servata mysterio. Fratres, Elisabeth sanctae partus non ablatus est; sed dilatus, donec pertransiret tempus carnis, passio corporis, conjugii necessitas, voluptatis causa, cupiditatis sensus, et totum quod humanam confundit, gravat, onerat conscientiam. Mundabatur enim longo tempore sacrificii domus, sanctitatis hospitium, metatum metatoris Christi, angeli doubi tota corporis sedata querela est, et in totum facti sunt sine querela, mox sterilitas fugit, reviviscit senectus, fides concipit, parit castitas, na citur major homine, par angelis, tuba coeli, praeco Christi, arcanum Patris, Filii
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid artis est̃ la¬
boris inpenderunt. Et nos fr̃s quia
in scõ tacharia caelestem uidemus
latere thes aurum. in ipsõ cotũ quod
sermoni sẽ. nr̃i quod ur̃i auditus ẽ.
occupđmus: Quatenus commuNie
lucrum sit quod fuerit commuNi
labore quaesitum. Fuit inquit indie¬
bus herodis regis iudeac sicerdos
quidam nominẽ ⁊acharias : et uxor eiꝰ
elisabeth defiliab aaron: et enint
inquit ambo iusci ante dnm : ince¬
dentes in om̃ib mandatis et iustifi¬
cationib dñi sine quaerela. Beciti
igitur fr̃s. quos inseculo isto aliqua¬
nullum uulnenit crimen. Beciti
plane isti quos ulla non potuit ali¬
quando cangere net quaerela. In
pueritia. sĩ ad ulescentia. si uiuent̾
eorum exticit sine quaerela ubi
tota marime solet eẽ. quaerela
qualis es se potuit eorum senectus:
Sittile fuit initium qualiset potuit
eoquod essẽt eliscibeth sterilis.
Nondixit non enint illis filii.⁊ sed
non erat illis filius. Quia singu¬
laris futurus enit. qui enit̃ dẽcti¬

Expanded text:
quidquid laboris est, impendunt. Et nos, fratres, quia in sancto Zacharia coelestem videmus latere thesaurum, in ipso totum quod sermonis est nostri, quod vestri auditus est, occupemus; quatenus commune lucrum sit, quod fuerit communi labore acquisitum. Fuit, inquit, in diebus Herodis regis Judaeae, sacerdos quidam nomine Zacharias, et uxor ejus nomine Elisabeth de filiabus Aaron. Et erant, inquit, ambo justi ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justificationibus Domini sine querela. Beati igitur, fratres, quos in saeculo isto aliquanullum vulnerat crimen. Beati plane isti, quos ulla non potuit aliquando tangere querela. Incpueritia, si adolescentia, si juventus eorum exstitit sine querela, ubi totum maxime solet esse querela; qualis esse potuit eorum senectus? Si tale fuit initium, qualis esse potuit eo quod esset Elisabeth sterilis . Non dixit, Non erant illis filii; sed, Non erat illis filius: quia singularis futurus erat, qui de ta
Abbreviated transcription (Latin):
Iohannes nascit᷑ die minu̾ente : dñs
nascit᷑ die crescente: Ut caro defi¬
cict. sp̃s conualescat Oportet ergo
cundam. Reddere sterilem qui ma¬
tris seruauit pudorem. Ad sumpsĩt
nomen floris non amisit candorem
Pudorem seruauit uirginis mysteru
lumen exibuit. Qui se ĩpsum tsdidit
pronobis p̃stet etiam et prospenim uitt̃¬
nob̾. Qui uiuit et reg̾. in secula scłoꝵ am̃.¬

Expanded text:
oannes nascitur die deficiente; Dominus nascitur die crescente: ut caro deficiat, spiritus convalescat. Oportet ergo,cundam reddere sterilem. Qui matris servavit pudorem, assumpsit nomen floris, non amisit candorem; pudorem servavit virginis, mysterii lumen exhibuit. Qui se ipsum tradidit pro nobis, praestet etiam et prospera nobis. Qui vivit et regnat in saecula sa
Abbreviated transcription (Latin):
tuõ adherescere ficiã palato tuo
ec eris mutꝰ. nec quasi uir obiur¬
gand: qͥa domꝰ exas ꝑ anðest . Acsi
aꝑte dicat Idcirco tibi p̃dicationis
sermotollit᷑. qͥadũ me ĩsuis accib
plebs excisꝑat. ñ est dignacui exor¬
tatio uericcitis fiat. Excuiꝰ ergo
uitio p̃dicatoris sermo subthraatur
ñ facile agrloscit᷑. Quia uero pasto¬
ris taciturnitts aliquando sibi. seꝑ̃
autẽ subiectis nocetit: certissĩ me sc̃i¬
tur: sed utinã si cidp̃dicationis uir¬
tutẽ ñ sufficimꝰ. loci nrĩ officiũ in in

Expanded text:
ere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non suf
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ascendit : qui mortẽ quã ꝑtulit
resur gendo calcauit. Ei ergo quiascen¬
dic suꝑ occasum iterfacimus : cũ nos eiꝰ
głam ur̃is mentibus p̃dicamus. uceas
et ipse postueniens ꝑ cimoris sui p̾senti¬
am in lustret. Missis autẽ p̃dicatori¬
bus: quid dicat audiamus. Messis quide
multa : oꝑ cirii autẽ pauci. Rogace
ergo dnm̃ messis: ut mictatoꝑerios
in messem suam. Etłi Messis multti¬
et si sunc qui bona auduant. sed non¬
sunt quidicant. Ecce mundus sa¬
cerdotib plenꝰ est : sed tam̃ in mes¬
se dei rarus ualde inuenitur oꝑcion.
quia officium quidẽ sacerdottle
suscepimꝰ: sed opus officii ñ implemꝰ.
tat oꝑarias in messem suam. Uos
ꝓ nobis petite ut digna uobis oꝑan
ualetimus: ne ab exortatione lin¬
gua torpeat: ne postquã p̃dicationis
locũ suscipimꝰ apud iuscũ iudicẽ
nr̃a nos taciturnictis addicae.
Sepe enĩ ꝓsua nequitia p̃dicantiũ
linguã restringitur . sepe uero ex
sub iectorũ culpa agit᷑. ut eis qui

Expanded text:
videlicet ascendit, quia mortem quam pertulit resurgendo calcavit. Ei ergo qui ascendit super occasum iter facimus cum nos ejus gloriam vestris mentibus praedicamus, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde invenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemustat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat. Saepe enim pro sua nequitia praedicantium lingua restringitur: saepe vero ex subjectorum culpa agitur ut eis qui
Abbreviated transcription (Latin):
quando nos sermo¬
nib: aliquando
Ipsa et enĩ fuctti eiꝰ p̃cepta sunt : qͥa
dũ ciliquid tacitꝰ fucit: quid age¬
re debeaͫ in notescit. Ecceenĩ.
binos in p̃dicatione discipłos mic¬
tit. Quic enĩ duo sunt p̃cepta ca¬
ritatis dĩ uidelicet amoretꝑxi
mi. et minꝰ quã int̃ duos haberi
caritas ñ potese : Nemo enĩ ꝓpriȩ
a semet ipsõ hab̾e caritatẽ dicit᷑
sed dilectione se in alterũ tendic.
ut eẽ caritas possit: Binos ad p̃dican¬
dũ discipłos dñs mictit. quaten hoc
nob tacitꝰ innuat: qui ꝗͥ caritatẽ

Expanded text:
quando nos sermonibus, aliquando Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet ammi, et minus quam inter duos haberi charitas non potest nemo enim proprie ad seipsum habere charitatem dicitur, sed dilectione se in alterum tendit, ut esse charitas possit binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis taci