comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tlec misterioꝵ noticia aut ipsa fides ne¬¬
cessaria erit. quando ad ea quȩ my¬
sterid̾rũ significabant᷑ & credebant᷑
ritas uero hic quidẽ necessaria est q̃
nos separat a diabolo. purificat a pec¬
cato. reconciliat deo. s ibi ꝑfecta erit.
cũ ꝑfectos deo a qͦ est donata coniũ.¬
xerit. Adhuc apłs laudẽ diuinȩ cari¬
tatis amplificans. adiungit & dicit.
Si distribuero in cybos pauꝑũ omnes
facultates meas. ⁊ si tradidero corpus
meũ ita ut ardeã. caritatẽ non habuero.
nichil mͥ prodest. Nec immerito. Si enĩ
non quid s ꝓpt̾ quid faciamꝰ in illa ulti.¬
ma examinatione querendũ est. elemo¬
sinȩ uł traditio corporis in mortẽ. quid
proder̃ non habentibꝰ caritatẽ: Ipsa gͦ
habenda ẽ. ipsa sectanda. sine qua nec
elemosinę. nec occisio corporis. nec illa
omnia suꝑius dicta. uł alia quelibet
bona ꝑducunt aliquos ad salutẽ. Cͥ a
quelibet actio bona uł passio. nisi ex

Expanded text:
Nec mysteriorum notitia, aut ipsa fides neNec mysteriorum notitia, aut ipsa fides necessaria erit, quando ad ea quae per mysterium significabantur et credebantur ritas vero hic quidem necessaria est, quae nos separat a diabolo, purificat a peccato, reconciliat Deo; sed ibi perfecta erit, cum perfectos Deo, a quo est donata, conjunxerit. 3. Adhuc Apostolus laudem divinae caritatis amplificans, adjungit et dicit: Si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam; caritatem autem non habuero, nihil mihi prodest . Nec immerito. Si enim non quid, sed propter quid faciamus, in illa ultima examinatione quaerendum est; eleemosynae, vel traditio corporis in mortem, quid proderunt non habentibus caritatem? Ipsa ergo habenda est, ipsa sectanda, sine qua nec eleemosynae, nec occisio corporis, nec illa omnia superius dicta, vel alia quaevis bona perducunt aliquos ad salutem. Quia qualibet actio bona vel passio, nisi ex
Abbreviated transcription (Latin):
ram. caritatẽ non habuero. nichil sũ.
Non ad hoc ista dicit quasi aliqua bona
sine caritate habere aliqui possint. s
quia nichil ꝓsint habentibꝰ ea si a cari¬
tate defecerint. Ipsa autẽ & hic neceꝰ¬
saria est. ut omnia bona sũmũ bonũ
caritatẽ habentibꝰ ꝓsint. ⁊ ibi eis etiã
ꝑfectior ꝑmanebit. cũ om̃s ꝑseuerãtes
in se ad uisionẽ dei ꝑduxerit. Ceterũ
ꝓphetiȩ & misterioꝵ omniũ noticia uł
scientia. necnon ⁊ ipsa fides. cetera
talia quȩ ñ ꝑfectioni fideliũ sed fragi¬
litati necessaria iudicant᷑. in illa ꝑfe.¬
ctione scoꝵ quo in caritate radicati
esse ñ poter̃.cum illis incomparabilit̃
meliora ac ꝑfectiora successerint. Quia
nec ꝓphetia ibi opꝰ erit. cũ ad illud qͦd
futurũ ꝓmittebat ꝑduxerit impleta.¬
N ec scientia quȩ uelut lucerna quedam
in huiꝰ scłi nocꝰte fideles illuminat. cum
in illius uitȩ die ꝑpetuo ͦ uiuus effulserit.

Expanded text:
ram, caritatem autem non habuero, nihil sum . ram, caritatem autem non habuero, nihil sum . Non ad hoc ista dicit, quasi aliqua bona sine caritate habere aliqui non possint; sed quia nihil prosint habentibus ea, si a caritate defecerint. Ipsa autem et hic necessaria est, ut omnia bona, summum bonum caritatis habentibus prosint, et ibi eis etiam perfectior permanebit, cum omnes perseverantes in se ad visionem Dei perduxerit. Caeterum prophetia, et mysteriorum omnium notitia, vel scientia, nec non et ipsa fides, vel caetera talia, quae non perfectioni fidelium, sed fragilitati necessaria judicantur, in illa perfectione sanctorum, quo in caritate radicati esse non poterunt, cum illis incomparabiliter meliora ac perfectiora successerint. Quia nec prophetia ibi opus erit, cum ad illud quod futurum promittebat, impletanec scientia, quae velut lucerna quaedam in hujus saeculi nocte fideles illuminat, cum in illius vitae die perpetuo sol vivus effulserit.
Abbreviated transcription (Latin):
conscientię diligentiã transferant
maledicaces ad linguã.⁊ studiosius
eloquentiã uelint curare quã uitã.
si suꝑcilio uanȩ loquacitatis elati dicta
sua magis cupiant laudari quã fieri.
nec sint de scĩtate oꝑis. sed de sermonis
elucrubrati uenustate solliciti. nunqͥd
non tales merito eram̃to sonanti. aut
tinnienti cymbalo cõparantur. qui
in modũ tinnientis eram̃ti uł cunba.¬
lis preclara quęq magis appetunt
sonare quã facere. nec erubeseunt
a seipsis alit̾ uiuendo quã predicant
diserepare: qui ut quo quo modo tur¬
pitudinẽ suȩ conuersationis obnubilẽt.
honesta predicare ñ cessant. T am̃ nõ
ut auditores sui eoꝵ p̃dicatione ꝓficiãt.
s ut ipsi uideantur curare quȩ p̾dicãt.
S ed uideamꝰ quid hic adnectat apłs. Si
habuero inquit ꝓphetiã. ⁊ nouerĩ mys¬
teria omnia. ⁊ omnẽ scientiã. ⁊ si habu¬
ero omnẽ fidẽ.ita ut montes tranfe.¬

Expanded text:
conscientiae diligentiam transferant conscientiae diligentiam transferant male dicaces ad linguam, et studiosius eloquentiam velint curare quam vitam: si supercilio vanae loquacitatis elati, dicta sua magis cupiant laudari, quam fieri; nec sint de sanctitate operis, sed de sermonis elucubrati venustate solliciti: nunquid non tales merito aeramento sonanti, aut tinnienti cymbalo comparantur? qui in modum tinnientis aeramenti, vel cymbali, praeclara quaeque magis appetunt sonare, quam facere: nec erubescunt a seipsis aliter vivendo, quam praedicant discrepare: qui ut quoquo modo turpitudinem suae conversationis obnubilent, honesta praedicare non cessant; non tamen ut auditores sui eorum praedicatione proficiant, sed ut ipsi videantur curare quae praedicant. 2. Sed videamus quae his adnectat Apostolus. Si habuero, inquit, prophetiam, et noverim mysteria omnia, et omnem scientiam; et si habuero omnem fidem, ita ut montes transfe
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs peccare nec poterit. Hȩc est cari.¬
tas uera. germana. ꝑfecta. quã excel.¬
tes ad patriã. Quia sic̃ sine uia nullus
ꝑuenit quo tendit. ita sine caritate
quȩ dicta ẽ uia. non abulare possũt
homines sed eirare. xiiii. Qualit̃.
possint ea quȩ de caritate sc̃s
apłs dixit intelligi.
taq iam qualis ⁊ quanta sit hȩc
caritas. non pedũ uia s moꝵ. apło
dicente discamꝰ. Si linguis inquit homi¬
nũ loquar & angłoꝵ. caritatẽ aut̃ non
habuero. factus sum uelut eram̃tum
sonans aut cymbalũ tinniens. Homi.¬
num uł angłoꝵ linguis. uanẽ facun.¬
diã quorũdam significatã debemus
accipere. qui omnia quecumq uoluerit
accurate quidẽ atq eloquent̾ enun¬
ciant. Sed quamuis ornate copioseq
disertent. tam̃ si docendi officiũ uani-¬
cipiant. non ut aliqͦs doceant. s ut se
doctos ostendant. nec ꝓfectũ sed plau¬
sum a suis auditoribꝰ querant. si totã

Expanded text:
aliquis peccare, nec poterit. Haec est carialiquis peccare, nec poterit. Haec est caritas vera, germana, perfecta; quam exceltes ad patriam: quia sicut sine via pervenit nullus quo tendit, ita sine caritate, quae dicta est via, non ambulare possunt homines, sed errare. CAPUT XIV. Qualiter possint ea quae de caritate sanctus apostolus dixit, intelligi. 1. Itaque jam qualis, et quanta sit haec caritas, non pedum via, sed morum, Apostolo docente, discamus. Si linguis, inquit, hominum loquar et angelorum, caritatem autem non habuero, factus sum velut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . Hominum vel angelorum linguis, inanem facundiam quorumdam significatam debemus accipere, qui omnia quaecunque voluerint, accurate quidem, atque eloquenter enuntiant; sed quamvis ornate copioseque disserant, tamen si docendi officium vanitate suscipiant; non ut aliquos doceant, sed ut se doctos ostendant; nec profectum, sed plausum a suis auditoribus quaerant; si totam
Abbreviated transcription (Latin):
xia. supͣ omnia quȩ carnalit̃ diligunt᷑
excelsa. affectionũ omniũ potentissima.
diuinȩ contemplationis auida. in om¬
nibꝰ semꝑ inuicta. Summa actionũ
bonarũ. salus moꝵ. finis cęlestiũ pre-¬
ceptoꝵ. mors criminũ. uita uirtutũ.
Uirtus pugnantiũ. palma uictoꝵ. Ani.¬
ma scãrum mentiũ. causa meritoꝵ
bonorũ. premiũ ꝑfectoꝵ. In peccatis
suis mortuos suscitat. languentes sanat.
perditos instaurat. spem desꝑatis inspi-¬
rat. pacificas m̃tes inhabitat. Fructu¬¬
osa in penitentibꝰ. lȩta in ꝓficientibꝰ.
głosa in ꝑseuerantibꝰ. uictoriosa in
martyribꝰ. operosa in om̃ibus omĩno
fidelibꝰ. Quam fides concipit. ad quã
spes cuirit. cui ꝓfectus om̃ium seruit.
Ex qua quicqͥd est boni oꝑis uiuit. sub
qua obȩdientia crescit. ꝑ quã patientia
uincit. ꝑ ropt̃ quã carnalia blandim̃ta.
deuotio religiosa contemnit. Sine qua
nullus deo placuit. cũ qua nec potuit

Expanded text:
xia, supra omnia quae carnaliter diliguntur xia, supra omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, affectionum omnium potentissima, divinae contemplationis avida, in omnibus semper invicta; summa actionum bonarum, salus morum, finis coelestium praeceptorum, mors criminum, vita virtutum, virtus pugnantium, palma victorum, anima sanctarum mentium, causa meritorum bonorum, praemium perfectorum. In peccatis suis mortuos suscitat, languentes sanat, perditos instaurat, spem desperatis inspirat, pacificas mentes inhabitat; fructuosa in poenitentibus, laeta in proficientibus, gloriosa in perseverantibus, victoriosa in martyribus, operosa in omnibus omnino fidelibus. Quam fides concipit, ad quam spes currit, cui profectus omnium servit, ex qua quidquid est boni operis vivit; sub qua obedientia crescit, per quam patientia vincit, propter quam carnalia blandimenta devotio religiosa contemnit; sine qua nullus Deo placuit; cum qua nec potuit
Abbreviated transcription (Latin):
uiciosis abducunt. ⁊ quȩ amatores uo¬
luptatũ suarũ tunc suę damnationis
exꝑim̃to ꝓbabunt. quando iam quod
est omini infelicitate miserius se em̃¬
dare non p̾oterunt. ab his inquam
t̃rificis ac tristibꝰ malis ascendamus
ad illa sublunia. quibꝰ ꝓficu̾ntiũ m̃tẽ
in spem ꝓmerende beatitudinis assur¬
gunt. abdicatisq t̾renis cęlestia con-¬
cupiscunt. & qm̃ ꝓficere cupientes
a salubri tumore incipiunt.⁊ ad cari¬
tatẽ ꝓficiendo ꝑuenie̾nt. nos quoq suf.¬
ficere iudicantes quod de incipientiũ
timore tractauimꝰ. etiã de caritate qͦa
ipse cuiꝰ munus ẽ donauerit. dispute¬
mus. XiII. De laude caritatis.
aritas est ut michi uidet᷑ recta
uoluntas ab om̃ibꝰ t̾renis ac pre.¬
sentibꝰ prorsus auersa. Iuncta deo inse¬
parabilit̃. ⁊ unita igne quodã scĩ sp̃s.
A quo est & ad quẽ refertur incensa.
inqͥnam̃ti omnis extranea. coirumpi
nescia. Nulli uicio mutabilitatis obno¬

Expanded text:
us abducunt, et quae amatores vous abducunt, et quae amatores voluptatum suarum tunc suae damnationis experimento probabunt, quando jam, quod est omni infelicitate miserius, se emendare non poterunt: ab his, inquam, terrificis ac tristibus malis ascendamus ad illa sublimia, quibus proficientium mentes in spem promerendae beatitudinis assurgunt abjuratisque terrenis, coelestia concupiscunt. Et quoniam proficere cupientes a salubri timore incipiunt, et ad caritatem proficiendo perveniunt, nos quoque sufficere judicantes quod de incipientium timore tractavimus, etiam de caritate, quod ipse, cujus munus est, donaverit, disputemus. CAPUT XIII. De laude caritatis. aritas est, ut mihi videtur, recta voluntas ab omnibus terrenis ac praesentibus prorsus aversa, juncta Deo inseparabiliter, et unita, igne quodam sancti Spiritus, a quo est, et ad quem refertur, incensa; inquinamenti omnis extranea, corrumpi nescia, nulli vitio mutabilitatis obno
Abbreviated transcription (Latin):
penalit̾ uiuant. Hȩc ⁊ his similia libent̃
audire uł legere. iugit̃ ante oculos m̃ti
sit ab illo gaudio diuinȩ contẽplatio.¬
nis excludi. beatissima scõꝵ om̃iũ pri¬
uari societate. fieri patriȩ cȩlestis ex¬
torrẽ. mori uitȩ beatȩ. morti uiuere
sempit̾nȩ. in et̃num ignẽ cum diabo¬
lo ⁊ angłis eiꝰ expelli. ubi sit mors
scda damnatis exiliũ. uita suppliciũ.
ñ sentire in illo igne qͦd illuminat.
sentire qͦd cruciat. ⁊ exundantis incẽ¬
dii tetribiles crepitus pati.baratri
fumantis amara caligine oculos obce.¬
cari. profundo gehennȩ fluctuantis
unmergi.ed acissimis in et̃nũ dilani¬
ari uermibꝰ nec finiri. hȩc ⁊ multa
similia cogitare. nichil est aliud quã
uiciis omnibꝰ repudiũ dare. ⁊ omĩa
blandim̃ta carnalia refrenare. Sed
nos iam si uidet᷑ ab his t̾ribilibꝰ maliᷤ
quȩ fideliũ m̃tes salubri t̾rore concu¬
tiunt. atq ab omnibꝰ delectationibꝰ¬

Expanded text:
poenaliter vivant. » Haec et his similia libenter poenaliter vivant. » Haec et his similia libenter audire vel legere, jugiter ante oculos mentis sit ab illo gaudio divinae contemplationis excludi, beatissima sanctorum omnium societate privari, fieri patriae coelestis extorres, mori vitae beatae, morti vivere sempiternae, in aeternum ignem cum diabolo et angelis ejus expelli: ubi sit mors secunda damnatis exsilium, vita, supplicium; non sentire in illo igne quod illuminat, sentire quod cruciat: exundantis incendii terribiles strepitus pati, baratfumantis amara caligine oculos obcaecari, profundo gehennae fluctuantis immergi, edacissimis in aeternum dilaniari vermibus, nec finiri: haec et multa similia cogitare, nihil est aliud quam vitiis omnibus repudium dare, et omnia blandimenta carnalia refrenare. Sed nos jam, si videtur, ab his terribilibus malis, quae fidelium mentes salubri terrore concutiunt, atque ab omnibus vitiosi
Abbreviated transcription (Latin):
aliud erit. nisi a dño qui est m̃tiũ
lum̃ expelli. Fletus aut̃ ⁊ stridor den.¬
tiũ acerrimos eoꝵ dolores ostendunt.
qui supplicio sempit̾nę mortis adlicti.
non uiuendi sensũ habituri sunt. s do¬
lendi. Quoꝵ continuus gemitus. cruci¬
atus ȩt̃nus. dolor summꝰ. penalis sensꝰ.
torquent animas. nec extorquent. Pu¬
niunt corpora damnata. nec finiunt.
Quos ideo sibi deputatos ignis in extin¬
guibilis non extinguet. ut ꝑmanente
sentiendi uita. ⁊ pęna ꝑmaneat. Et ad
dolendũ magis quã ad uiuendũ et̃¬
nis corporibꝰ compeditos habeat. qͦs
flãmis uiuacibꝰ immortalitas sedȩ
mortis occidat. lam uermis eorum
ad totã referunt᷑ damnati hominis
penã. Quẽ inefficacis penitentiȩ igniᷤ
exurit. ⁊ consumentis conscientię uer¬
mis immortalit̾ rodit. P roinde om̃s
qui in gehenna dicunt᷑ occidi. non id
cũ illis agitur ut maximis consũpti do¬
loribus aliqͣndo deficiant. s ut in illis

Expanded text:
aliud erit nisi a Domino, qui est mentium aliud erit nisi a Domino, qui est mentium lumen, expelli. Fletus autem et stridor dentium acerrimos eorum dolores ostendunt, qui supplicio aeternae mortis addicti, non videndi sensum habituri sunt, sed dolendi. Quorum continuus gemitus, cruciatus aeternus, dolor summus, poenalis sensus, torquent animas, nec extorquent; puniunt corpora damnata, nec finiunt. Quos ideo sibi deputatos ignis inexstinguibilis non exstinguit; ut permanente sentiendi vita, poena permaneat, et ad dolendum magis quam ad vivendum aeternis corporibus compeditos habeat, quos in flammis vivacibus immortalitas secundae mortis occidat. Jam vero quod dicad totam refertur damnati hominis poenam; quem inefficacis poenitentiae ignis exurit, et consumentis conscientiae vermis immortaliter rodit. Proinde omnes qui in gehenna dicuntur occidi, non id cum illis agitur, ut maximis consuloribus aliquando deficiant, sed ut in illis
Abbreviated transcription (Latin):
facere posse docuer̃. Maxune qͥa
nec ipsi peccato sua uirtute. s dñi
miserantis auxilio restiter̃. Qui se
& non querentibꝰ ut queratur. atq¬
ut in eũ credatur ostendit. ⁊ credẽteᷤ
in se ne a peccato uincantur. inuic¬
ta ꝓtectione defendit. Quid gͦ respõ¬
suri sunt si eis dñs dicat. si potiustis
quare non restitistis desideriis pecca¬
torũ: Si ñ potuistis. quare meũ contͣ
peccata non quesistis auxiliũ : Aut
uulnerati. quare penitendo ñ adhibu¬
istis uulneri ur̃o remediũ : Numqͥd¬
ñ ad hȩc obmutescentes. ⁊ qͥd excusa¬
tionis restet ñ habentes dicet. ligate
eos manibꝰ & pedibꝰ & mit tite eos
in tenebras exteriores: Ibi erit fletꝰ¬
& stridor dentiaũ. Ubi uermis eoꝵ
ñ moriet᷑. ⁊ ignis eorũ nõ extinguet᷑.¬
& quid est obmutescentes manibus
& pedibꝰ ligari. nisi in infernũ ubi dm̃
nemo confitet᷑ actione priuari: Sic̃
exteriores in tenebras mitti nichil

Expanded text:
facere posse docuerunt, maxime quia facere posse docuerunt, maxime quia nec ipsi peccato sua virtute, sed Domini miserantis auxilio restiterunt: qui se et non quaerentibus, ut quaeratur atque in eum credatur ostendit, et credentes in se ne a peccato vincantur invicta protectione defendit. Quid ergo responsuri sunt, si eis Dominus dicat: Si potuistis, quare non restitistis desideriis peccatorum? si non potuistis, quare meum contra peccata non quaesistis auxilium? aut vulnerati, quare poenitendo non adhibuistis vulneri vestro remedium? Nunquid ad haec obmutescemus? Quid autem excusationis restet? Non habentibus dicit: Ligate eos manibus et pedibus et mittite eos in tenebras exteriores, ibi erit fletet stridor dentium; ubi vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Et quid est obmutescentes manibus et pedibus ligari, nisi in inferno, ubi Deo nemo confitetur, actione privari? sicut in exteriores tenebras mitti, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
conficiunt: Xii. D̾ fut᷑o uidicio ł
de ęt̾̃nitate supplicii ac de qͣlita¬
te gehenne.
ge iam cũ ad illud ultimũ iu¬
diciũ uenerimꝰ ab eo iudice
iudicandi. qui nec falli occultati.¬
nitatẽ ꝓmerendã muneris alicuiꝰ
oblatione coirũpi. cum ceperint
om̃ium secreta reuelari. ⁊ ñ solũ
actus ac uerba sed etiã ipsȩ cogita.¬
tiones ostendi. quid faciemꝰ sub tãti
iudicis maiestate. quid excusationis
obtendere poterimꝰ. qua nos defensi¬
onis arte purgabimꝰ: Qȩ nobis sub.¬
uentura est penitentia. quã in hac
carne contempsimꝰ: Iuȩ nos defensu.¬
ra sunt bona oꝑa. quȩ in hac uita ñ
fecimꝰ: Ad quos apłos. aut ad quos
alios scõs confugituri sumꝰ. quorum
exempla simul ac uerba despeximꝰ:
An forte aliqua sibi fragilitas cor¬
poris excusabit: Sed excusationi eoꝵ
reclamabunt omium exempla sc̃õꝵ
qui fragilitatẽ carnis in carne uiuẽ¬
tes. suꝑauerũt. Quod fecerunt. utiq

Expanded text:
conficiunt. CAPUT XII. De futuro judicio, conficiunt. CAPUT XII. De futuro judicio, vel aeternitate supplicii, ac de qualitate gehennae. 1. Age jam cum ad illud ultimum judicium venerimus, ab eo judice judicandi, qui nec falli occultatinitatem promerendam muneris alicujus oblatione corrumpi: cum coeperint omnium secreta revelari, et non soactus et verba sed etiam ipsae cogitationes ostendi, quid faciemus sub tanti judicis majestate? quid excusationis obtendere poterimus? qua nos defensionis arte purgabimus? quae nobis subventura est poenitentia quam in hac carne contempsimus? quae nos defensura sunt opera bona, quae in hac vita non fecimus? Ad quos apostolos, aut ad quos alios sanctos confugituri sumus, quorum exempla simul ac verba despeximus? an forte aliquid ibi fragilitas corporis excusabit? Sed excusatione eorum reclamabunt omnium exempla sanctorum, qui fragilitatem carnis in carne viventes, quod fecerunt utique
Abbreviated transcription (Latin):
di criminis ipsi ꝓmittimꝰ. & dũ cre¬
dimus colorari uł redimi posse qͦd
facimus. spe presũptȩ impunitatis
illecti. dñationẽ in nos nr̃ȩ uolupta¬
ti permittimus. Ceterũ si eo tempo¬
re quo quis peccare deliberat. sana
m̃te consideret quȩ pena expectet
pliciũ conuictos excruciet. qui tremor
membra quatiat. pallor ora ꝑfundat.
quantũ deniq humiliet & execrabi¬
les omnibꝰ reddit. etiã ipsum sordidȩ
opinionis obꝓbriũ. nescio an possit
quibꝰ libet uiciis accomodare consen-¬
sum. Quid enĩ mali oꝑis fieri potest.
unde non erubescant. etiã illi ipsi qͦs¬
sua flagicia delectant: Hinc est qͦd
hii qui bona sua uane ac deformit
iactant. dedecora quibꝰ remordent᷑
&e humiliant᷑ occultant. Quid quod
in peccantẽ etiã sine humano iudi¬
cio conscientiȩ uindicantis torm̃ta
deseruiunt. ⁊ male sibi consciã men¬
tem ipsȩ etiã cogitationes secreti
reatus. cruciatu ac recordatione

Expanded text:
di criminis ipsi promittimus; et dum credi criminis ipsi promittimus; et dum credimus colorari, vel redimi posse quod facimus, spe praesumptae impunitatis illecti, dominationem in nos nostrae voluptati permittimus. Caeterum, si eo tempore quo quis peccare deliberat, sana mente consideret, quae poena exspectet plicium convictos excruciet, qui tremor membra quatiat, pallor ora perfundat, quantum denique humiliet et exsecrabiles omnibus reddat; etiam ipsum sordidae opinionis opprobrium nescio an possit quibuslibet vitiis accommodare consensum. Quid enim mali operis fieri potest unde nec erubescant etiam illi, quos ipsa flagitia sua delectant? Hinc est quod hi qui bona sua vane ac deformiter jactant, dedecora quibus remordentur et humiliantur occultant. Quid quod in peccantem etiam sine humano judicio conscientiae judicantis tormenta desaeviunt, et male sibi consciam mentem ipsae etiam cogitationes secreti reatus, cruciatoria recordatione
Abbreviated transcription (Latin):
uanitati iustificant. ⁊ hȩc uicia quȩ
negliglunt emendare. condemnant.
caueri uł emendari. subiecerĩ. hic tam̃
compendii gr̃a generalis quȩdã regu¬
la dño illuminante monstranda est.
cui regulę ueracit̾ innitentes om̃ibꝰ
peccatis obsistant. Nulla res nos
sic ab om̃i peccato seruat immunes.
sicut timor supplicii & amor dei.S
de caritate quod dñs cuiꝰ donũ cari¬
tas ipsa est. postea disseremus. xi.
De utilitate timoris & qđ effica.¬
cit̃ peccatis obsistat.
unie de timore supplicii. pau¬
ca dicamꝰ. Ad penã quȩ pec¬
catis debetur mens ante quã peccet
aspiciat. cruciatus ac dolores qui so.¬
lent seqͥ peccantẽ carnalibꝰ incentiuiᷤ
supponat.⁊ nichil eã peccati delectat.
nec ad peccandũ delectatio ulla¬
corporalis inclinat. Deniq non ideo
cedimꝰ illecebris ac uoluptatibꝰ nr̃is.
quia nichil repugnare possumus.
sed quia securitatem nobis occultã.¬

Expanded text:
vanitati justificant, et haec vitia, quae vanitati justificant, et haec vitia, quae negligunt emendare, condemnant. caveri vel emendari subjecerim, hic tamen compendii gratia generalis quaedam regula, Domino illuminante, monstranda est, cui regulae veraciter innitentes, omnibus peccatis obsistant. Nulla res sic nos ab omni peccato servarit immunes, sicut timor supplicii, et amor Dei. Sed de caritate, quod Dominus, cujus donum caritas ipsa est, dederit, postea disseremus. CAPUT XI. De utilitate timoris, et quod efficaciter peccatis obsistat. Nunc de timore supplicii pauca dicamus. Ad poenam quae peccatis debetur, mens antequam peccet, aspiciat; cruciatus ac dolores qui solent sequi peccantem, carnalibus incentivis opponat; et nihil eam peccati oblectat, nec ad peccandum ulla delectatio corporalis inclinat. Denique non ideo cedimus illecebris ac voluptatibus nostris, quia repugnare non possumus; sed quia securitatem nobis occultan
Abbreviated transcription (Latin):
homines non faciunt. sed quod illi ꝓben.¬
tur ea deo magis quã hominibꝰ exhibe.
qui feruentius student etiã moribꝰ scĩs
excellere. Ceterũ si quisquã foris ubi
potest magnus credi resplendeat. ⁊ intꝰ
ubi solus deus uidet squaleat. quis non
intelligat qͦd illi om̃s abstinentiȩ ac
ieiunioꝵ uigiliarũq continui labo.¬
si nt ornam̃ta morũ. sed uelamina ui¬
cioꝵ: Qu appter uera ieiunia. abstinẽ¬
tiȩ. uigiliȩ. elemosinȩ. ⁊ cetera huiꝰmodi
augere debent bonũ nr̃m. non uelare
peccatũ. Nec ꝓ iusticia sed cũ iusticia
deo sunt exibenda. Qm̃quidem mul¬
tum debent attentius debent p̃cepta
perficere. qui ea parati sunt ꝑfectio¬
nis amore transcendere. Alio quin si
inuidi. si suꝑbi. si elati. si cupidi. hȩc &
his similia mala pectoris sui non repͥ¬
mant. ⁊ tam̃ suũ corpꝰ ieiuniis ac labo.¬
ribus abstinentię quãuis continuate
conficiant. nec illa eos oꝑa impensa

Expanded text:
homines Dei non faciant; sed quod illi probenhomines Dei non faciant; sed quod illi probentur ea Deo magis, quam hominibus exhibere, qui ferventius student etiam moribus sanctis excellere. 4. Caeterum si quisquam foris, ubi potest magnus credi, resplendeat, et intus, ubi Deus solus videt, squaleat; quis non intelligat, quod illi omnes abstinentiae, ac jejuniorum, vigiliarumque continui labosint ornamenta morum, sed velamina vitiorum? Quapropter vera jejunia, abstinentiae, vigiliae, eleemosynae, et caetera hujusmodi, augere debent bonum nostrum, non velare peccatum; nec pro justitia, sed cum justitia Deo sunt exhibenda: quoniam quidem multo attentius debent praecepta perficere, qui ea parati sunt perfectionis amore transcendere. Alioquin si invidi, si superbi, si elati, si cupidi, haec et his similia mala pectoris sui non reprimant, et tamen suum corpus jejuniis, ac labore abstinentiae, quamvis continuatae, conficiant; nec illa eos opera impensa
Abbreviated transcription (Latin):
pes. ubiq fallaces. Lȩti ad ꝓsꝑa. fragi¬
les ad aduersa. inflati ad obseqͥa. axii
ad obꝓbria. immoderati ad gaudia.
faciles ad humana. difficiles semꝑ ad
honesta. His & similibꝰ delinitos uanitaᷤᷤ
premit. nec eos aut morbũ suũ sentire.
aut ad medicum uerire ꝑmittit. &¬
quid est ad medicũ uenire. nisi infirmũ
suas infirmitates agnoscere. nec place
sibi. sed de factis quȩ illi uidebantur eͥe
glosa confundi: Quod certe illi non
faciunt. qui desiderio comparandȩ opi.¬
nionis incensi. eis tantũ oꝑibꝰ quibus
emitur fauor humanus inseruiunt. &
morũ bona contemnunt. Tantũq eos
ardor humanȩ laudis inflãmat. ut la
fama diffunditur. sine labore suscipiãt.
& libent̃ exerceant. Inde est quod ie¬
re uel psallere. cũ hȩc omnia sine la¬
bore non fiant. etiã cum delectatione
illi faciunt. qui ex his placere homini¬
bus concupiscunt. Non quod ista ⁊ dei

Expanded text:
pes, ubique fallaces. Laeti ad prospera, fragipes, ubique fallaces. Laeti ad prospera, fragiles ad adversa. Inflati ad obsequia, anxii ad opprobria. Immoderati ad gaudia, faciles ad humana, difficiles semper ad honesta. 3. His ergo et similibus delinitos vanitas premit, nec eos aut suum morbum sentire, aut ad medicum venire permittit. Et quid est ad medicum venire, nisi infirmum suas infirmitates agnoscere, nec placere sibi, sed de factis quae illi videbantur esse gloriosa, confundi? Quod certe illi non faciunt qui, desiderio comparandae opinionis incensi, eis tantum operibus quibus emitur favor humanus inserviunt, et morum bona contemnunt; tantumque eos ardor humanae laudis inflammat, ut labt quibus fama diffunditur, sine labore suspiciant, et libenter exerceant. Inde est, quod jem frequentare, vel psallere, cum haec omnia sine labore non fiant, etiam cum delectatione illi faciunt, qui ex his hominibus placere concupiscunt: non quod ista et
Abbreviated transcription (Latin):
bus. leues ex ea uentus paleas raptat.
Quod si ita est. non uiciosos facit ua¬
nitas. sed ostendit. Quȩ illos sui afflatꝰ
uento circumfert. ac lubricis circum¬¬
actos affectibꝰ rotat. Qui se ad om̃s eiꝰ
impulsus studio ꝓprię uoluntatis acco¬
modant. qui se de oꝑibꝰ quorũ sibi con-¬
scii non sunt: iactant turpit̾. qui se ab
om̃ibus predicari ꝑ nefas affectant. qui
scõs uiros sui comparatione depreciãt.
qui uicio aurę popularis elati. sibi ni.
adulatoribꝰ fauent. uoluptatibꝰ parẽt.
omnibꝰ turpibꝰ placent. gestiunt do-¬
cere quod nesciunt. Credi de se sub¬
limia uolunt. delectabilia grauibus
anteponunt. Execrantur uerbo. qͦd
animo concupiscunt. Appellationes
uirtutũ uiciis suis apponunt. seipsos
fallunt. fauentes sibi decipiunt. In pro¬
missione honesta ueloces in exibitiõe
mendaces: a bono mutabiles. mali te.¬
naces. in uerbo graues. in animo tur¬

Expanded text:
bus, leves ex ea ventus paleas raptat. bus, leves ex ea ventus paleas raptat. Quod si ita est, non vitiosos facit vanitas, sed ostendit: quae illos sui afflatus vento circumfert, ac lubricis circumactos affectibus rotat; qui se ad omnes ejus impulsus studio propriae voluntatis accommodant; qui se de operibus quorum sibi conscii non sunt turpiter jactant; qui se ab omnibus praedicari per nefas affectant; qui sanctos viros sui comparatione depretiant: qui vitio aurae popularis elati, nihil sibadulatoribus favent, voluptatibus parent, omnibus turpibus placent. Gestiunt docere quod nesciunt, credi de se sublimia volunt, delectabilia gravibus anteponunt; exsecrantur verbo, quod animo concupiscunt; appellationes virtutum vitiis suis imponunt. Se ipsos fallunt, faventes sibi decipiunt. In promissione honesta veloces, in exhibitione mendaces. A bono mutabiles, mali tenaces. In verbo graves, in animo tur
Abbreviated transcription (Latin):
seductoria. captis inuicta. simulatio
quedã uirtutũ. amica uiciorũ. fomes
carnaliũ delectationũ. labes moꝵ. appe¬
titio dignitatũ. dulcis miseris. amara
ꝑfectis. ꝑ iculosa dubiis. imꝑiosa subie.¬
ctis. Infirme fundatos facile captiuat.
captiuatos oblectat. ambiciosos uexat.
angustos inflat. inflatos humiliat.
Cui seruiunt tumidi. sub qua iacent
elati. quã inueniunt ꝑditi. ad quam
cuirunt lapsuri. in qua sibi uidentur
stare iam lapsi. Hȩc est uanitas. quȩ
non aliquas uirtutes ut putatur exã.¬
gulat. sed licentiã uicioꝵ cũ fuerit
a uiciosis recepta coiroborat. Cȩterũ
mentes uirtutũ plenas omino non pe.¬
netrat. U acuos ergo ac nullis fultos
uir tutibꝰ tẽptat. ⁊ ipsos fastu ruinosȩ
ambitionis inflatos. in occulta dedeco.¬
ra quadã plublice furendi delectatiõe
precipitat. Sic uacuã nauem tempestãᷤ
in diuersa tumidis fluctibꝰ iactat. ⁊ in
area frum̃tis sua grauitate manenti¬

Expanded text:
seductoria, captis invicta, simulatio seductoria, captis invicta, simulatio quaedam virtutum, anima vitiorum, fomes carnalium delectationum, labes morum, appetitio dignitatum, dulcis miseris, amara perfectis, periculosa dubiis, imperiosa subjectis, infirma fundatis; facile captivat, captivatos oblectat, ambitiosos vexat, angustos inflat, inflatos humiliat; cui serviunt tumidi, sub qua jacent elati, quam inveniunt perditi, ad quam currunt lapsuri, in qua sibi videntur stare jam lapsi. 2. Haec est vanitas, quae non aliquas virtutes, ut putatur, exantlat, sed licentiam vitiorum, cum fuerit a vitiosis recepta, corroborat: caeterum mentes virtutum plenas omnino non penetrat. Vacuos ergo ac nullis fultos virtutibus tentat; et ipsos fastu ruinosae ambitionis inflatos, in occulta dedecora quadam publice furendi delectatione praecipitat, sicut vacuam navem tempestas in diversa tumidis fluctibus jactat, et in area, frumentis sua gravitate manenti
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ desꝑando ꝓiciant. quis dubitet
immo quis non firmit̾ eredat. eis pͥ¬
oris maliciȩ ueniã posse conferri. si mͦ
inuidiȩ uulnere sanato correct. ama.¬
ritudinẽ pectoris sui dulcedene fr̃nę
dilectionis expellant. eos simpliciter
amando quos oderant. ut ad bonum
fr̃nȩ communionis ac pacis. bonorum
om̃ium quorũ grauabantur meritis.
adiuuentur exemplis: Quantis .x.¬
malis uanitas uanos in uol.¬
is itaq suꝑ inuidia disputati.
quã graui malo etiã uanitas
uanos inuoluat. consequent̃ expediã.
Quȩ ut facilius uitari possit. quid ĩ se
coiruptionis habeat breuit̃ declaremꝰ.
Est enĩ uanitas inflata quędã cirea de.¬
lectationes uarias animi languentis
affectio. potiendi honoris auida simul
& nescia. morbo excellentię in anis af.¬
flata. caua. morbida. turbulenta. ani¬
morũ leuiũ dña. male fundatis om̃ibꝰ
blanda. repugnantibꝰ fumea. capiendiˢᷤ

Expanded text:
salutem desperando projiciant; quis dubitet, salutem desperando projiciant; quis dubitet, imo quis non firmiter credat, eis prioris malitiae veniam posse conferri, si modo invidiae vnlnere sanato correcti, amaritudinem sui pectoris dulcedine fraternae dilectionis expellant, eos simpliciter amando quos oderant, ut ad bonum fraternae communionis ac pacis, bonorum omnium, quorum gravabantur meritis, adjuventur exemplis? CAPUT X. Quantis malis vanitas vanos involHis itaque super invidia disputatis, quam gravi malo etiam vanitas vanos involvat, consequenter expediam. Quae ut facilius vitari possit, quid in se corruptionis habeat breviter declaremus. Est enim vanitas, inflata quaedam circa delectationes varias animi languentis affectio, potiendi honoris avida, simul et nescia, morbo excellentiae inanis afflata, cava, morbida, turbulenta, animorum levium domina, male fundatis omnibus blanda, repugnantibus fumea, capiendis
Abbreviated transcription (Latin):
re. qui se sibi exibet inuidendo car¬
nificem : Aut unde prebet sibi salutẽ
qui de salutis matheria contrait
bonis male utendo ꝑniciem: Uerum¬
tam̃ si inuidi quoq sicut alii pecea¬
tores diuinitus inspirati in spem re¬
cuperandȩ salutis assurgant. ac sibi
quales sunt deo placituri displiceãt.
si non imitentur cain qui postquam
dominantis inuidiȩ furore cecatus ger¬
mano suo uitã ꝑ scelus extorsit ⁊ animã
suã fr̃ni corporis morte ꝑcussam suppli¬
cio ȩternȩ mortis adsixit. consequen¬
dȩ ueniȩ desꝑatione depressus. ait ad đm
Maior est iniqͥtas mea quã ut ueniam
merear. Hoc est dicere deo. indulgeri
michi non peto. quia peccatoꝵ meorũ
magnitudine. indulgentiȩ tuȩ uincitur
magnitudo. Deniq nusquã legitur aut
penituisse de suo scelere. aut ueniã me¬
ruisse. Si ergo ab huiꝰ abhoirentes
exemplo. se sibi auferant. ⁊ deo suo
restituant. nec se in ꝓfundũ in aloꝵ

Expanded text:
re, qui se sibi exhibet invidendo carre, qui se sibi exhibet invidendo carnificem? Aut unde sibi parabit salutem, qui de salutis materia contrahit bonis male utendo perniciem? Verumtamen si invidi quoque sicut alii peccatores divinitus inspirati, in spem recuperandae salutis assurgant, ac sibi quales sunt, Deo placituri displiceant, si non imitentur Cain, qui postquam dominantis invidiae furore caecatus, germano suo vitam per scelus extorsit, et animam suam fraterni corporis morte percussam supplicio aeternae mortis addixit, consequendae veniae desperatione depressus ait ad Dominum: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear ; hoc est dicere Deo: Indulgeri mihi non peto, quia peccatorum meorum magnitudine indulgentiae tuae vincitur magnitudo. Denique nusquam legitur aut poenituisse de suo scelere, aut veniam meruisse. Si ergo hujus abhorrentes exemplum se sibi auferant, et se Deo suo restituant, nec se in profundum malorum
Abbreviated transcription (Latin):
inimicos ostendunt. In hȩc mala deue¬
niunt. qui insectando sectandos. &
diligendo ab ominandos. feraliter a
comunione bonoꝵ omniũ se ipsos ex¬
cludunt. Ut illud bonũ non sit ĩure¬
in eis. quod ꝑsecuntur in bonis. Consi¬
derate obsecro qualiter inuidos puni¬
tura sunt mala sua quos etiã bona
puniunt aliena. Ubi isti fieri poterũt
boni. qui sunt in bono mali: Aut qͣn¬
do malis bene usuri sunt. qui male
bonis uti non desinunt Bene malis
usi sunt martẏres scĩ. in testimonio
saluatoris nr̃i ueraces. ⁊ in castris sp̃ali¬
bus strenui bellatores. Qui tribulatio¬
nibus & damnis ac uariis cruciatibũ
affecti parit̃ & ꝓbati. teirenis cęlestia
mutauerunt. ⁊ bene usi malo cũ ꝓfectu
ad gaudia bonoꝵ ꝑenniũ ꝓuenerunt.
tem bonis utitur inuidus male. quia ab¬
om̃ibus bonis quȩ miser exeerat᷑ abiun¬
ctus. animi sui supplicio relinquetur
affligendus. & quis ei poterit subueni¬

Expanded text:
inimicos ostendunt. In haec mala deveinimicos ostendunt. In haec mala deveniunt, qui insectando sectandos, et diligendos abominando, feraliter a communione bonorum omnium seipsos excludunt: ut illud bonum jure non sit in eis, quod persequuntur in bonis. Considerate, obsecro, qualiter invidos punitura sint mala sua, quos etiam bona puniunt aliena. Ubi isti fieri poterunt boni, qui sunt in bono mali? aut quando bene malis usuri sunt, qui male bonis uti non desinunt! Bene malis usi sunt martyres sancti, in testimonio Salvatoris nostri veraces, et in castris spiritualibus strenui bellatores; qui tribulationibus et damnis, ac variis cruciatibus affecti, pariter et probati, terrenis coelestia mutaverunt; et de bono usu malorum profecti ad gaudia bonorum perennium pervenerunt. Item bonis utitur invidus male, quia omnibus bonis quae miser exsecratur, abjunctus, animi sui supplicio relinquetur affligendus. Et quis ei poterit subveni
Abbreviated transcription (Latin):
De bonoꝵ malis gaudent. de ꝓfe¬
ctib lugent. inimiciciis gratui¬
tis ardent. Dep̃hendi pectoris
sui maliciã timent. Semꝑ ama¬
ri. nunquã certi. A mici diabo¬
li. inimici etiã sui. Om̃ib odiosi.
ad gaudenda anxii. ad plangenda
leti. ut robiq ꝑuersi. Int̾ ami¬
cos discordias seminant. discor¬
dantes ad tp̃s. si possunt ĩ dis¬
sensione confirmant. Opinionẽ
bonoꝵ mendaciis decolorant. in
sp̃italib carnalia laudant. ut sp̃u¬
alia bona eis ñ ẽẽ ꝑsuadeant. ami¬
cicias simulant. ut eosqui se in¬
caute sibi cõmiserint.qua posst̃
arte decipiant. Odioꝵ sibi occasi¬
ones. prauis suspicionib coacer¬
uant. Demones quoꝵ sectantur
facta lȩtificant. scõs uiros qui sibi s̃
noti contristant. Uelut amici in obse¬
quio. hostes in animo. Continentes in
uerbo. turpes in facto. Prodigi secre¬
aduersarii corde uirtutibus. Praui mo¬
ribus. ⁊ insidiosi cunctis secũ in simpli

Expanded text:
De bonorum malis gaudent, de profeDe bonorum malis gaudent, de profectibus lugent, inimicitiis gratuitis ardent, deprehendi pectoris sui malitiam timent, semper amari, nunquam certi; amici diaboli, inimici etiam sui, omnibus odiosi; ad gaudenda anxii, ad plangenda laeti, utrobique perversi. Inter amicos discordias seminant, discordantes ad tempus, si possunt, in dissensione confirmant. Opinionem bonorum mendaciis decolorant: in spiritualibus carnalia laudant, ut spiritualia bona eis deesse persuadeant. Amicitias simulant, ut eos qui se incaute sibi commiserint, qua possunt arte decipiant. Odiorum sibi occasiones pravis suspicionibus coacervant; daemones, quorum sectantur facta, laetificant. Sanctos viros quibus sunt noti contristant, velut amici in obsequio, hostes in animo. Continentes in verbo, turpes in facto. Prodigi secreAdversarii corde virtutibus, pravi moribus, et insidiosi cunctis secum in simplic
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ felle ꝑdidit. Nã quia a di¬
abolo ꝓcefsit. Proinde qr idem
diabolus suꝑbiendo iniudus. ñ
inuidendo suꝑbus apparuit. ñ
suꝑbia fructus inuidiȩ fuit. s
inuidia ex suꝑbiȩ radice ꝓcessit.
U nde qm̃ quantũ inuidos affli¬
gat inuidia. suꝑior sermo iam
ꝓdidit. ñ hic de illius supplicio
dicendũ uidetur. qͦ suos animoᷤᷤ
inuidi laniando cõficiũt. s hoc
tantũ donante dño debemus
ostende qualit̃ inuidi sc̃e uiuen¬
tium merita. sua faciant ĩuidẽ¬
do peccata. & quantũ eis bonũ
corrumpat inuidia. Quicqͥd
boni fieri dici a scĩs audierit.
aut omĩno ñ credunt. aut res
bene gestas in malũ male int̾.¬
p̾tando conuertunt. Om̃e ma¬
lum qđ de illis indax fama iacta¬
uerit. statĩ tanquã si ipsi uide¬
rint credunt. Feralit eis qui
contradicunt. Omĩa sius ȩmulis
fingunt. eoꝵ ꝓfectu deficiunt.
dia intra se abscondunt. in suos
cruciatꝰ enutrunt. ꝓficientibꝰ
inuident. peccantib fauent.

Expanded text:
a diabolo processit. Proinde, quia idem diabolus superbiendo invidus, non invidendo superbus apparuit, non superbia fructus invidiae fuit, sed invidia ex superbia radice processit. Unde, quoniam quantum invidos affligat invidia, sermo superior jam prodidit, non hic de illius supplicio dicendum videtur, quo suos animos invidi laniando conficiunt; sed hoc tantum, donante Domino, debemus ostendere, qualiter invidi sancte viventium merita, sua faciant invidendo peccata; et quantum in eis bonum corrumpat invidia, qui quidquid boni fieri vel dici a sanctis audierint, aut omnino non credunt, aut res bene gestas in malum male interpretando convertunt. Omne malum quod de illis mendax fama jactaverit, statim, tanquam si ipsi viderint, credunt. Feraliter eis qui contradicunt. Omnia suis aemulis fingunt, eorum profectu deficiunt, odia intra se abscondunt, et in suos cruciatus enutriunt, proficientibus invident, peccantibus favent.
Abbreviated transcription (Latin):
caute laboriosũ suscipiendo ꝓpositũ
contẽpserat delectari. His & talibꝰ
uiciosa consuetudo dubiũ sc̃ę deffini¬
tionis affligit. uirtꝰ cont᷑. q̃ continen¬
tia nominat᷑. mor antẽ confidenter
obiurgat: ad delectationes puraᷤ ca¬
stasq delicias qͥbꝰ fruunt᷑ om̃s sui a¬
matores inuitat. Offert nudo iusti¬
ciȩ uestim̃tũ. illuminatũ sui appa¬
ratꝰ demonstrat ornatũ. Diffidẽti
de se ꝓtectionis suę ꝓmittit auxi¬
liũ. Hortat᷑ ⁊ ꝓuocat. ut definitioi̾s
abi guitate deposita. ꝓpositũ sp̃ale
suscipiat. ꝑseueraturũ se ĩ suscepto
labore ꝓpositi sui. ñ sua possibilitate
s dñi miseratione confidat. Nec suiᷤ
uiribꝰ s gr̾ȩ oĩpotentis fretꝰ auxilio.
eont᷑ diabolicas impugnatioes uic¬
tricia arma corripiat. Cogitet &¬
quanti ⁊ qͣntȩ potuer̃ et possunt

Expanded text:
quae incaute laboriosum suscipiendo propositum quae incaute laboriosum suscipiendo propositum contempserat, delectari. 3. His et talibus vitiosa consuetudo, dubium sanctae definitionis affligit. Virtus contra quae continentia nominatur, morantem confidenter objurgat, ad delectationes puras castasque delicias quibus fruuntur omnes sui amatores, invitat; offert nudo justitiae vestimentum; illuminato sui apparatus demonstrat ornatum; diffidenti de se protectionis suae promittit auxilium: hortatur et provocat, ut definitionis ambiguitate deposita, propositum spirituale suscipiat; perseveraturum se in suscepto labore propositi sui, non sua possibilitate, sed Domini miseratione confidat, nec suis viribus, sed gratiae omnipotentis fretus auxilio, contra diabolicas impugnationes victricia arma corripiat; cogitet quanti et quantae potuerunt et possunt
Abbreviated transcription (Latin):
uocat. inde consuetudo uiciosa disce¬
de a se uolentẽ remorat᷑ ⁊ reuocat.
Et paulisꝑ a se au̾so. nec ad uirtutem
plene conu̾sousitate uoluptatis ãmo¬
nitioẽ blandit᷑. ⁊ om̃s illecebras qͥbꝰ
olim ꝑdite fruebat᷑ ostendit. Turpia
qͦ desideria qͥbꝰ uinciat᷑ immittit. ac iã
pęne fastidienti blandũ uescio qͥd mol¬
lit̃ insusuirat.⁊ supplicat ne ꝓponat
mollibꝰ dura. lȩtis tristia. certiꝰ dubia.
p̃sentiũ uoluptati futura. Cogitet ꝗͣ
penale sit atq difficile dulcibꝰ care¬
re diuiciis. illecebris renunciare car¬
nalibꝰ. abstinentiȩ iugis gͣuari laboribꝰ
ieiuniorũ ac uigiliarũ continuatiõe
torqueri.certa carnis afflictione prę¬
miũ dubiȩ remunerationis ambire.
tis animi cautiõe uitare. Quã de in¬
de miserũ sit enormitate tantȩ as
ꝑitatis euictũ. ac diabolica fraude
deceptũ. ad repudiata redire. uolup¬
tatibꝰ quas abiecerat frui. & oĩbꝰ qͣ

Expanded text:
vocat; inde consuetudo vitiosa discevocat; inde consuetudo vitiosa discedere a se volentem moratur et revocat, et paulisper a se averso, nec ad virtutem plene converso, vitiatae voluntatis admonitione blandiens, omnes illecebras quibus olim perdite fruebatur ostendit, turpia quoque desideria quibus vinciatur immittit, ac jam pene fastidienti, blandum nescio quid mollit, insusurrat, et supplicat ne praeponat mollibus dura, laetis tristia, certis dubia, aesentium voluptati futura; cogitet quam poenale sit atque difficile dulcibus carere deliciis, illecebris renuntiare carnalibus, abstinentiae jugis gravari laboribus, jejuniorum ac vigiliarum continuatione torqueri, certa carnis afflictione praemium dubiae remunerationis ambire; tis animi cautione vitare; quam deinde miserum peritatis evictum, ac diabolica fraude deceptum, ad repudiata redire, voluptatibus quas abjecerat frui, et omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
potest. cũ possit aufei̾re. alteri aũt
nec confei̾re p̃ualet: nec auferre. Itaq
cũ talis ac tanta uirtꝰ cuilibet int̾ uo¬
luptates suas adhuc marcescenti re¬
fulserit. atq eũ ad se concupiscendã
desiderio salubri cõmouerit. ꝓtinꝰ
in aĩo eiꝰ duarũ delectationũ contͣ¬
riarũ rixa consurgit. Et mentem
uoluntas adu̾sũ se ancipiti delecta¬
tione diuisa. ĩ diu̾sa duc̃ ac reduẽ.
Modo rep̃hendendo qđ elegerat. mͦ qͥ
rep̃henderat eligendo. Atq ita ĩ al¬
terutrũ latꝰ se cogitationũ uarietate
u̾sante. ipsa uelud uirtutis ac uicii.
tepida medietas uexat ac lacerat. Qm̃¬
siqͥdẽ quelibet hominẽ donec se ĩ eo
qͦd elegerat certa diffinitioẽ ẽfirmet.
quã diu mͦ ñ uult qͣ uolebat. mͦ uelle
incipit quod nolebat. uelut in qͦdã
delib̾ationis in certę biuio. c̃stitutum
discerpit ipsa diu̾sitas uoluntatum.
Hine eũ intꝰ ãmomonet suę salutis &

Expanded text:
potest, cum possit auferre; alteri autem potest, cum possit auferre; alteri autem nec conferre praevalet, nec auferre. 2. Itaque cum talis ac tanta virtus cuilibet inter voluptates suas adhuc marcescenti refulserit, atque ei ad se concupiscendam desiderium salubre commoverit: protinus in animo ejus duarum delectationum contrariarum rixa consurgit; et mentem voluntas adversum se ancipiti delectatione divisam in diversa ducit ac reducit; modo reprehendendo quod elegerat, modo quod reprehenderat eligendo; atque ita in alterutrum latus se cogitationum varietate versantem, ipsa velut virtutis ac vitii tepida medietasniam quidem quemlibet hominem donec se in eo quod elegerit, certa diffinitione confirmet, quandiu modo non vult quod volebat, modo velle incipit quod nolebat, velut in quodam deliberationis incertae bivio constitutum discerpit ipsa diversitas voluntatum. Hinc eum virtus admonet suae salutis et
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ implere potuerĩt.ab illo se ad¬
iutos ut possĩt ueracit credunt. Qe.¬
quid male cõmiserint. uicio suȩ uo¬
luntatis ascribunt. Iuicquid boni ñ
potuerint implere. ab illo ut possint
iugit̾ petunt. Cũ potuerint. illi gr̃as
agunt. Bona eiꝰ quȩ fuerint consequu¬
ti etiã aliis confeire socialit̃ uolunt.
Et usq inimicos in suos dilectiõis suȩ
latitudinẽ poirigentes. hoc om̃s cupi¬
unt esse quod ipsi sunt. Satis de uiciiꝰ
incorporea prorsus atq mundis.¬
sima. Iuã mentes inquinatȩ non ĩ¬
quinant. s ipsa inqͥnatas emaculat.
Cuius participatiõe firmant᷑ infirma
suscitant᷑ inortua. sanantur ĩfirma.
corrigunt᷑ pͣua. reconciliant᷑ au̾sa.
Hanc ñ habet nisi d̾s. & is cui dederit
ds. Quȩ in aĩa habitat. s animã cor¬
pusq sc̃ĩficat. Ad quã nullꝰ accebit
inuitꝰ. quã nullus amittit nisi ꝓpria uo¬
luntate deceptꝰ. Nemo eã sibi conferre

Expanded text:
quae implere potuerint, ab illo se adquae implere potuerint, ab illo se adjutos ut possint veraciter credunt; quidquid mali commiserint, vitio suae voluntatis ascribunt; quidquid boni non potuerint implere, ab illo ut possint jugiter petunt; cum potuerint, illi gratias agunt. Bona ejus quae fuerint consecuti, etiam aliis conferri socialiter volunt, et usque in suos inimicos dilectionis suae latitudinem porrigentes, hoc omnes cupiunt esse quod ipsi sunt. Satis de vitiis incorporea prorsus atque mundissima: quam mentes inquinatae non inquinant, sed ipsa inquinatas emaculat; cujus participatione formantur informia, suscitantur mortua, sanantur infirma, corriguntur prava, reconciliantur aversa. Hanc non habet nisi Deus, et is cui dederit Deus. Quae in animo habitat, sed animum corpusque sanctificat; ad quam nullus accedit invitus, quam nullus amittit, nisi propria voluntate deceptus. Nemo eam sibi conferre
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionis nobis ordo seruandus
est. iuxta illud quod dicit sp̃s sc̃s.
ordinate in me caritatẽ. ut sicut
ordinata caritas poscit dm̃ pͥnci¬
palit̾ diligamꝰ. ⁊ propt̃ ipsũ in ipso
ea quȩ diligenda sunt. tantũ qͣn¬
tũ ipse p̃cepit diligamꝰ. Ipse enĩ
precepit. ut corpora nr̃a ꝓpter
nr̃os ꝓximos sic̃ nos & ipsum pluᷤ
quã nos diligere debeamꝰ. Ita sa.¬
ne ut eis quos nobis coniunctio¬
res familiaritas facit. si eos fama
ñ reꝓbat ⁊ uita commendat. noᷤᷤ
ampliꝰ impendamꝰ. Omĩũ ꝓfectus
nr̃os esse credamꝰ. ⁊ de alioꝵ pec¬
catis tanquã de nr̃is misericordit̃
lugeamꝰ. Sic ergo possunt in hac
diligunt dm̃. & illi ꝑfecte diligũt¬
dm̃. qui uolendo quod uult ds. ⁊ no¬
lendo qͦd non uult. nec ullis peccatiᷤᷤ
quibꝰ offendit᷑ adquiescunt. ⁊ semꝑ
se ad uirtutes quas ipse dignatur
donare diligendas & habendas ex¬
tendunt. Hii sunt qui omnia bona

Expanded text:
dilectionis ordo servandus dilectionis ordo servandus est, juxta illud quod dicit Spiritus sanctus, Ordinavit in me caritatem ; ut sicut ordinata caritas poscit, Deum principaliter diligamus; et propter ipsum, in ipso ea quae diligenda sunt, tantum quantum ipse praecipit diligamus . Ipse enim praecipit ut corpora nostra propter nos, proximos sicut nos, et ipsum plus quam nos diligere debeamus : ita sane, ut eis quos nobis conjunctiores familiaritas facit, si eos fama non reprobat, et vita commendat, nos amplius impendamus, omnium profectus nostros esse credamus, et de aliorum peccatis tanquam de nostris misericorditer lugeamus. Sic ergo possunt in hac diligunt Deum; et illi perfecte Deum diligunt, qui volendo quod vult Deus, et nolendo quod non vult, nec ullis peccatis quibus offenditur, acquiescunt; et semper se ad virtutes, quas ipse dignatur donare, diligendas et habendas, extendunt. Hi sunt qui omnia bona