comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
predentiũ aspicite: & remedia
uitȩ ur̃e cogitate. Notandum uͦ
quia priori inuitatione nichil de
quia om̃ps ds̃ cum uerba eiꝰ audire
noli mꝰ ad iungit exempla: ut om̃e
quod impossibile credimꝰ. tanto
nob̃ ad sꝑandum fiat facilius. qͣnto
ꝑ hoc transsisse & alios audimus.
Se quit᷑. Illi aũt neglexerunt. & abi¬
erunt alius inuillã suã: alius uero
ad negotiationẽ suã. In uillã ire
est: labori t̾reno immoderate in¬
cumbere. In negotiationẽ uͦ ire ẽ:
actionũ scłarium lucris inhiare.
Quia eñi aliꝰ intentꝰ labori t̾reno.
alius uero mũdi huiꝰ actibꝰ deditꝰ.
mysteriũ incarnationis dñicȩ pen¬

Expanded text:
rtes aspicite, et remedia vitae vestrae cogitate. Notandum vero quod in priori invitatione nil de quia omnipotens Deus cum verba ejus audire nolumus, adjungit exempla, ut omne quod impossibile credimus. tanto nobis ad sperandum fiat facilius, quanto per hoc transisse jam et alios audimus. 5. Sequitur: Illi autem neglexerunt, et abierunt, alius inad negotiationem. In villa ire est labori terreno immoderate incumbere, in negotiationem vero ire, est actione saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus, mysterium incarnationis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
potius quã uoluntate. Et cũ
incunctis actibꝰ ꝑuersus existe
rabatur. Erat enim leuis eloqͥo
prauus actione. cultꝰ uestibus
moribꝰ incultꝰ. ferre uero non
poterat siquis quã illi des .iii.
habitꝰ cõuersatione loqueretur
F acta aũt fuerat uittilliꝰ eunctiᷤ
fr̃̾ibꝰ usu grauis sed tam̃ ut die¬
tum est ꝓfr̃is sui gr̃ã erat cun

Expanded text:
potius quam voluntate. Et cum potius quam voluntate. Et cum in cunctis actibus perversus existerrabatur. Erat enim levis eloquio, pravus actione, cultus vestibus, moribus incultus; ferre vero non poterat si quisquam illi de sancti habitus conversatione loqueretur. Facta autem fuerat vita illius cunctis fratribus visu gravis, sed tamen, ut dictum est, pro fratris sui
Abbreviated transcription (Latin):
pauei uero electi. Hȩc igit᷑ dixi.
ne quis in bono oꝑe positus. sibi
uires boni oꝑis tribuat. ne quis
de ꝓpria actione cõfidat. Quia
& si iam nouit hodie qualis sit
adhuc cras quid futurꝰ sit nescit.
Nemo iam de suis oꝑibꝰ securꝰ gau¬
deat. quando adhuc in huiꝰ uitȩ
incertitudine. quis finis sequat᷑
ignorat. Sed quia rem retuli quȩ
uos ex diuina districtione per¬
terruit. aliud adhuc quod ex di
alio iam dixisse me mini sed uos
nequaquã affustis. Ante bienniũ
frater quidã inmonast eriũ meum.
quod iuxta beatoꝵs marts irum
ioħis & pauli ȩccłam si tum ẽ gra
cõuersationis uenit. qui diu regu¬
lariter ꝓ tractus quandoq
susceptus ẽ. quẽ fr̃ suus admo.¬
nasteriũ nõ cõuersationis studio
sed carnalia more secutus est.
His aũt qui ad cõuersationem
uenerat. ualde fr̃ibꝰ placebat.
At contra fir eiꝰ longe auita eiꝰ
moribꝰ discrepabat. Uiuebat
tam̃ inmonasterio. necessitate

Expanded text:
ppne quis in bono jam opere positus sibi vires boni operis tribuat, ne quis de propria actione confidat, quia etsi jam novit hodie qualis sit, adhuc eras quid futurus sit nescit. Nemo ergo de suis jam operibus securus gaudeat, quando adhuc in hujus vitae incertitudine qui finis sequatur ignorat. Sed quia rem retuli quae vos ex divina districtione perterruit, aliud adhuc e vicino realio jam me dixisse memini, sed vos nequaquam adfuistis. 16. Ante biennium frater quidam in monasterium meum, quod juxta beatorum martyrum Joannis et Pauli Ecclesiam situm est, gratia conversationis venit, qui diu regulariter protractus, quandoque susceptus est . Quem frater suus ad monasterium non conversationis studio, sed carnali amore secutus est. Is autem qui ad conversationem venerat valde fratribus placebat; at contra, frater illius longe a vita ejus ac moribus discrepabat. Vivebat tamen in monasterio necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
ante dm̃ci natalis diẽ. quo trans.¬
acto mox emilianei sorori suȩ per
uisitationẽ nocturnȩ uisionis appa¬
ruit dicens. Ueni ut quia natalẽ
iam tecum faciam. Cui illa ꝓtinus
desororis suȩ gordianȩ salute solli¬
cita. respondit. Et si sola uenio so¬
rorẽ nram gordianã cui dimitto.
eui sic̃ asserebat tristis uultu. itũ
dixit. Ueni.gordiana & enim
soror nr̃a. inter laicas deputa¬
ta est. Quam uisionẽ mox mo¬
lestiꝰ corporis est secuta atq ita
ut dictum fuerat. ante dñicȩ
apparitionis diem eadem moles.¬
tia in grauescente defuncta ẽ
Gordiana aũt mox ut solã remã¬
sisse serepperit. eiꝰ prauitas ex.¬
creuit. & quod prius latuit in
desiderio cogitationis. hoc post
effectum prauȩ actionis excre¬
uit. Nam oblita dñici timoris.
duxit. Ecce omnes tres. uno prius
ardore cõuersȩ sũt. sed nõ inuno
eodemq studio ꝑmanserunt. Iuia
iuxta dñcã uocẽ multi sũt uocati

Expanded text:
ante dominici Natalis diem. Quo transante dominici Natalis diem. Quo transacto, mox Aemilianae sorori suae per visionem nocturnae visionis apparuit, dicens: Veni, ut quia Natalem phaniae diem jam tecum faciam. Cui illa protinus de sororis suae Gordianae salute sollicita respondit: Et si sola venio, sororem nostram Gordianam cui dimitto? Cui, sicut asserebat, tristis vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis secuta est, atque ita ut dictum fuerat, ante dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingrave« Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit; et quod prius latuit in desiderio cogitationis, post effectu pravae actionis exercuit. Nam oblita Dominici timoris, um duxit. Ecce omnes tres uno prius ardore conversae sunt, sed non omnes in uno eodemque studio permanserunt, quia juxta Dominicam vocem: Multi sunt vocati,
Abbreviated transcription (Latin):
narrauit. ꝑuisionẽ aius m̃s felix
huiꝰ romanȩ ȩccłȩ antistes appa¬
ruit. eiꝰ m̃asionẽ ꝑpetuȩ clarita¬
tis ostendit dicens. Ueni quia
in hacte lucis mansionẽ suscipio.
quȩ cõsequenti mox febre correp
cõsolentur: eadem hora eiꝰ exitꝰ.
multi uiri ac feminȩ eiꝰ lectulum
circumsteterunt inter quos mater
quoq mea affuit. Cum subito sur.¬
sum illa respiciens. iħm uenientẽ
uidit. & cum magna anim ad uer¬
sione cȩpit circum stantibꝰ clamare
dicens. Recedite recedite iħe ue
nit. Cum que ineum intenderet
quẽ uidebat. sca illa anima carne
soluta ẽ. T anta que subito fragͥan.¬
tia miri odoris asꝑsa ẽ. ut ipsa qͦ
suauitas cunctis oftender&. illic
auctorem suauitatis uenisse. Cũq
corpus eiꝰ exmore mortuors ad
lauandum esseͬ nudatum. longe
orationis usu. incubitis eiꝰ & genibꝰ
camelors more. muenta ẽ obdura¬
ta cutis excreuisse. & quid iuuens
eius sp̃c semꝑ egerit caro mortua
testabatur. Hȩc aũt gesta sunt

Expanded text:
Felix hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correptconsolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt, inter quas mater mea quoque adfuit; cum subito sursum illa respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima a carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 1643 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse, et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur. Haec autem gesta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cõuiuiũ designat᷑. Quia & hane nõ¬
nulli exituriꝰ intrant. & illã quis¬
quis semel intrauerit. ulteriꝰ nõ exi¬
bit. At si quis forte cõtendat hanc
eandẽ ẽẽ lectionẽ: ego melius puto
salua fide alieno intellectui cedere:
ratꝰ : quod lucas tacuit matheus
dixit. Quod uero ꝑ illũ cęna per
hũe aũt prandium dr̃: ne quaquã
cum adhoram nonã apud antiquos
cotidie prandium fieret: ipsũ qͦq
prandiũ cȩna uocabat᷑. Sepe enĩ

Expanded text:
designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, te non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod vero per illum coena, per hunc autem prandium dicitur, nequaquam cum ad horam nonam apud antiquos quotidie prandium fieret, ipsum quoque prandium coena vocabatur. 2. Saepe autem
Abbreviated transcription (Latin):
A t contra gordianȩ animꝰ cepit a calo¬
re amoris intimi ꝑcotidiana de trim̃¬
ta tepescere & paulisper ad huiꝰ scłi
amorem redire. Crebro aut̃ tarsilla.
dicere &milianȩ sorori suȩ. cum
magno gemitu solebat. Uideo gor¬
diana sororẽ nrãm. de nr̃a sorte nõ
esse. ꝑpendo eñi qua foras defluat.
&r cor ad quod ꝓposuit nõ custodit.
Q uam curabant blanda quotidie
s̃ ed argutione corriꝑe aiq aleuitate
mors: ad grauitate sui habitꝰ refor.¬
mare. Quȩ quidẽ resumebat uultũ
subito grauitatis. inter uerba correp¬
tionis. Sed cum eiꝰdẽ correptionis
hora tranfiss&. transiebat ꝓtinus
& suꝑducta grauitas honestatis.
Mox adleuia uerba rediebat. puellars
gaudebat sociertite laicars. eiꝰ q¬
huic mundo dedita nõ erat.
Quadam uero nocte. huic tarsillȩ a¬
micȩ meȩ quȩ inter sorores suas. uir.¬
tute cõtinue orationis. ad flictionis
studiosȩ. abstinentiȩ singularis gra.¬

Expanded text:
At contra Gordianae animus coepit a caloAt contra Gordianae animus coepit a calore amoris intimi per quotidiana detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redargutione corripere, atque a revitate morum ad gravitatem sui habitus reformare. Quae quidem resumebat vultum subito gravitatis inter verba correptionis; sed cum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate laïcarum, eique pehuic mundo dedita non erat. Quadam vero nocte huic. Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute orationis continuae, afflictionis studiosae, abstinentiae singularis, gra
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat quod restat: quia qđ sepe
dicendum ẽ: & sine obluuone reti¬
nendum. multi sũt uocati: pauei
uero electi. Se quia nõ numquã
mentes audientium plus exem¬
pla fidelium quã docentium uer¬
ba cõuertunt. Uolo uob̾ aliquid
ex ꝓcimo dicere. quod corda ur̃a
tanto formidolosius audiant. qͣnto
eis hoc de ꝓpinquo sonat. Neq
eni rei longe ante gestas dicimus.
sed eas dequibꝰ testes existunt. eisq¬
se inter fuisse referunt memo.¬
ramus . Tres pat̾ m̃s sorores habuit.
quȩ cuncte tres sacrȩ uirgines fue.¬
runt. Quarũ una tarsilla. alia
gordiana. aliamiliana dicebant᷑
uno om̃s ardore cõuerse uno eodẽq
tẽpore sacratȩ sub districtione
regulari degentes in domo ꝓpria
socialẽ uitã ducebant. Cumq esset
diutus ineadẽ cõuersatione cȩpit
cotidianis increm̃tis in amore cõdi¬
toris sui tharsilla & emiliana suc ereᷤ.¬
cere & cum solo hic essent corpore.
quotidie animo ad ȩt̾na transire.

Expanded text:
ignorat quod restat, quia, quod saepe ignorat quod restat, quia, quod saepe dicendum est, et sine oblivione retinendum: Multi sunt vocati, pauci vero electi. 15. Sed quia nonnunquam mentes audientium plus exempla fidelium quam docentium verba convertunt, volo vobis aliquid de proximo dicere, quod corda vestra tanto formidolosius audiant, quanto eis hoc de propinquo sonat. Neque enim res longe ante gestas dicimus, sed eas de quibus testes existunt, eisque interfuisse se referunt, memoramus. Tres pater meus sorores habuit, quae cunctae tres sacrae virgines fuerunt: quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes ardore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes, in domo propria socialem vitam ducebant . Cumque essent diutius in eadem conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire.
Abbreviated transcription (Latin):
uocati ꝑfidẽ ad cȩlestis regis nup.¬
tias uenimꝰ: incarnationis eius
mysteriũ & credimꝰ & cõfitem̃:
duini uerbi epulas sumimꝰ. Sed
futuro die uditũum rex intra¬
turus ẽ: quia uocati sumꝰ nouimꝰ:
si sumꝰ electi nescimꝰ. Tanto ergo
necesse ẽ ut unꝰ quisq arm in hu¬
militate se de primat: quanto si
sit electus ignorat. Nonnulli eñi
bona nec incipiunt: nõnulli uͦ
in bonis quȩ incȩperint minime
ꝑsistunt. Alter pęne totam uitã
ducere in prauitate cõspicitur:
sed uixta finẽ uitȩ a prauitate
sua. ꝑ districtȩ penitentiȩ lam̃ta
reuocatur. Alter electã uitam
uidetur ducere: & tam̃ hunc cõ¬
tingit ad erroris nequitiã. iuixta
finem uite declinare. Alius bonũ
bene inchoat: melius cõsũmat. Aliꝰ
inmalis actibꝰ a primeua ȩtate
se deicit: & in eisdẽ oꝑibꝰ semꝑ se¬
ipso deterior cõsumat᷑. Tanto ergo
sibi unꝰquisq sollicite metuat. qͣnto

Expanded text:
jam vocati per fidem ad coelestis regis nupjam vocati per fidem ad coelestis regis nuptias venimus, incarnationis ejus mysterium et credimus et confitemur, divini Verbi epulas sumimus, sed futuro die judicii rex intraturus est. Quia vocati sumus, novimus; si sumus electi, nescimus. Tanto ergo necesse est ut unusquisque nostrum in humilitate se deprimat, quanto si sit electus ignorat. Nonnulli enim bona nec incipiunt, nonnulli vero in bonis quae incoeperunt minime persistunt. Alter pene totam vitam ducere in pravitate conspicitur, sed juxta finem vitae a pravitate sua per districtae poenitentiae lamenta 1642 revocatur; alter electam videtur vitam ducere, et tamen hunc contingit ad erroris nequitiam juxta finem vitae declinare. Alius bonum bene inchoat, melius consummat; alius in malis actibus a primaeva aetate se dejicit, et in eisdem operibus semper seipso deterior consummatur. Tanto ergo sibi unusquisque sollicite metuat, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
ministris. Ligatis pedibꝰ eiꝰ & ma¬
nibꝰ. mittite eum intenebras ex¬
teriores. Ibi erit fletꝰ & stridor
dentium. Ligant᷑ tunc pedes &
manꝰ ꝑ districtionẽ sententiȩ:
abonis oꝑibꝰ ligauit culpa. Bedes
enim qui uisitare ȩgrum negligũt.
manꝰq quȩ nichil indigentibus
tribuunt: a bono oꝑe iã ligatȩ s̃
qd̾ iext̾iores tenebras mittatur.
nteriores quippe tenebras dicimꝰ
cȩcitatẽ cordis: exteriores uero
tenebras. ȩtnã noctem damnatio¬
nis. Tunc ergo damnatꝰ quisq
noũnteriores. sed extiores tene¬
bras mittitur: quia illic inuitus
ꝓicitur in noctem damnationis.
qui sp̃ote cecidit incęcitatẽ cor
deant. qui hic de edacitate gaude¬
bant. Illic ocłi defleant. qui hic
m̃bra supplitio subiaceant. quȩ hic
singulis quibꝰq uiciis subiecta ser¬
uiebant. Sed repulso uno. in quo
primit᷑: generalis sententia ꝓti¬
nus subinfert. qua dr̃. Multi at̃
sũt uocati. pauci uero electi.
audiuimꝰ. Ecce iam noi omnes

Expanded text:
ministris: Ligatis pedibus ejus et manibus, mittite eum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium. Ligantur tunc pedes et manus per districtionem sententiae, a bonis operibus ligavit culpa. Pedes enim qui visitare aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuunt, a bono opere jam ex quod in exteriores tenebras projiciatur; interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores, sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem corddeant, qui hic de edacitate gaudebant; illic oculi defleant, qui hic ula quaeque membra supplicio subjaceant, quae hic singulis quibusque vitiis subjecta serviebant. primitur, et generalis sententia subinfertur, qua dicitur: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. audivimus. Ecce nos omnes
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias. sed cum ueste nuptiali non
intrat: qui in scã ȩccła assistens. fi¬
dẽ habet. sed caritate nõ habo&r. Ree¬
te em̃ caritas nuptialis uestis uo.¬
catur: quia hanc inse cõditor
nr habuit. dum ad sociandȩ sibi
ȩccłȩ nuptias uenit. Sola quippe
dilectione dĩ actum ẽ: ut eius
unigenitꝰ m̃tes sibi electoꝵ ho.¬
minũ unin&. Unde & paułꝰ dicit.
Sic em̃ dilexit ds̃ mundũ hunc:
ut filium suũ unigenitũ daror¬

Expanded text:
nuptias, sed cum nuptiali veste non nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae nuptias venit. Sola quippe dilectione Dei actum est ut ejus unigenitus mentes sibi electorum hominum uniret. Unde et Joannes dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitu
Abbreviated transcription (Latin):
sũmo ad illũ ꝑducit᷑. qui solus hõo
in hominibꝰ & sine alteriꝰ cõparatio¬
ne natus ẽ sc̃s: qui uxta psalmistȩ
uocẽ. factus ẽ sicut passer unicus
inȩdifitio. Tanto ergo magis mali
tolerandi sũt: quanto & amꝑluis
abundant. Quia & in areȩ tritura.
pauca sũt grana quȩ seruat᷑ in hor¬
reis: & grandes acerui palearum
qui ignibꝰ comburunt᷑. Sed iã qͥa
largiente dño nuptiars domum
idest scam ȩccłã intrastis. sollerter
frẽs aspicite. ne aliquid de m̃us ur̃ȩ
habitu rex ingrediens rep̾hendat.
sandum ẽ: quod ꝓtinꝰ subditur. In¬
trauit aũt rex ut uideret discũ¬
bentes: & uidit ibi hominẽ nõ ues¬
titum nuptialt. Quid frẽs Rm̃i ex¬
pͥmi ꝑnuptialẽ uestẽ putamꝰ: Si
eñ uestẽ nuptialẽ baptismũ uel
fidẽ dicimꝰ: qui sine baptismo & fi¬
de has nuptias intrauit : Eo enun
ipso foris ẽ: quo needũ credidit.
Q uid gͦ debemꝰ intelligere nuptialẽ
ueste̾. nisi caritatẽ: Intrat enĩ ad

Expanded text:
omo in hominibus, et sine alterius comparatione, natus est sanctus. Qui, juxta Psalmistae vocem, Factus est sicut passer unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum qui ignibus comburuntur. 9. Sed quia jam, largiente Domino, nuptiarum domum, id est sanctam Ecclesiam intrastis, solerter, fratres, aspicite, ne aliquid de mentis vestrae habitu rex ingrediens reprehendat. sandum est quod protinus subditur: Intravit autem rex ut videret discumbentes, et vidit ibi hominem non vestitum veste nuptiali. Quid, fratr nuptialem vestem putamus? Si enim vestem nuptialem baptisma vel fidem dicimus, quis sine baptismate et fide has nuptias intravit? Eo enim ipso foris est, quo necdum credidit. Quid ergo debemus intelligere nuptialem vestem, nisi charitatem? Intrat enim ad
Abbreviated transcription (Latin):
iuigatione ꝑducat. & municipes
ciuitatis suȩ faciat: quos humani
natore nauis ȩccłȩ ꝑmundanum
pelagus. & ꝑtalia & ꝑtanta dis¬
crimina ad cȩleste portũ nõ ualet
ꝑuenire. Hȩc diximꝰ fr̃s. qͣntũ ad
intelligentiã sp̃alẽ. Uerũ ipsius

Expanded text:
vigatione perducat; et municipes vigatione perducat; et municipes civitatis suae fernatore navis Ecclesiae per mundanum pelagus, per tanta et talia discrimina, ad coelestem portum non valet pervenire. Haec diximus, fratres, quantum ad intelligentiam spiritualem, verum ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
lectõ hodierna monstrauit. As¬
cendit in quit innauiculã & traiᷤ¬
fretauit: & uenit in ciuitatẽ suã.
Nõne ipse ẽ qui fugatis fluctibus
ticus ppłs instupentes iuidas sicco
uestigio uelut montiũ
concaua transir&: Nõne hie est¬
dñs qui petri pedibꝰ marinos uer¬
tices inelinauit. ut it̃ liquidum
humanis gressibꝰ solidum preberet
obsequium: & quide quod ipse
sibi maris sic denegat seruitutẽ
ut breuissimi lacus transitũ sub
mercede nautica transfretaret:
Ascendit inquit unauiculã: & trar¬
fretauit. Et quid mirum fres: Xp̃e
mitates ferit. curare nescit: & qui
nõ fuerit cum infirmo infirmatus.
infirmo nõ potes conferre sanitatẽ.
X pẽ ergo si insuis mansiss& uirtutibꝰ:
cõmune cum hominibꝰ. nil hab̾&r.
Et nisi impless& carnis ordinẽ: car-¬
nis in illo eẽt otiosa susceptio Sus¬
tinuit ergo has necessitates: ut
homo uerus humanis necessitatibꝰ
mitigaturꝰ ascendit: ut credentes
inse ad cȩlestẽ patriã tranquilla na¬

Expanded text:
nstravit. Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit, et venit in civitatem suam. Nonne hic est qui fugatis fluctibus ticus populus inter stupentes undas sicco vestigio velut montium concava transiret ? Nonne ipse est qui Petri pedibus marinos vertices inclinavit, ut tunc liquidum humanis gressibus solidum praeberet obsequium ? Et quid est quod ipse sibi maris sic denegat servitutem, ut brevissimi lacus transitum sub mercede nautica transfretaret? Ascendit, inquit, in naviculam, et transfretavit. Et quid mirum, fratres? Cmitates, curare nescit, et qui non fuerit cum infirmo infirmatus, infirmo non potest conferre sanitatem. Christus ergo si in suis mansisset virtutibus, commune cum hominibus nihil haberet; et nisi implesset carnis ordinem, carnis in illo esset otiosa susceptio. Sustinuit ergo has neceshomo verus humanis necessitatibus mitigaturus ascendit, ut credentes in se ad coelestem patriam tranquilla na
Abbreviated transcription (Latin):
innotuit eẽ uestẽ nuptialẽ. Om̃is
ergo ur̃m qui in ȩccła positꝰ dõ
credidit. iam ad nuptias intrauit:
sed cum nuptiali ueste nõ uenit.
si caritatis grãm nõ custodit. Certe
fuẽs Rem̃i. si quis ad carnales nup.¬
tias eẽt inuitatꝰ. uestẽ mutaret:
congaudere se sp̃oso & sponsȩ
ex ipso sui habitus de core osten¬
der&. int̾ gaudentes & festa ce¬
lebrantes. despectis uestibꝰ appa¬
rere erubescer&. Nos ad dĩ nup¬
tias uenimus. & cordis uestẽ mu¬
tare dissimulamꝰ. Congaudet̃ angłi:
ad cęlũ assumunt᷑ electi Qua ergo
m̃te hec spũalia festa cõspicimꝰ.
qui nuptialẽ uestẽ idẽ caritatẽ
quȩ sola nos spetiosos exhibeat
nõ habemꝰ: Sciendum uͦ est: quia
siẽ in duobꝰ lignis suꝑiori uideli¬
cet & inferiori uest is texitur:

Expanded text:
otuit vestem esse nuptialem. Omnis ergo vestrum qui in Ecclesia positus Deo credidit, jam ad nuptias intravit; sed cum nuptiali veste non venit, si charitatis gratiam non custodit. Et certe, fratres, si quis ad carnales nuptias esset invitatus, vestem mutaret, congaudere se sponso et sponsae ex ipso sui habitus decore ostenderet, inter gaudentes et festa celebrantes despectis vestibus apparere erubesceret. Nos ad Dei nuptias venimus, et cordis vestem mutare dissimulamus. Congaudent angeli, cum ad coelum assumuntur electi. Qua ergo mente haec spiritalia festa conspicimus, qui nuptialem vestem, id est charitatem, quae sola nos speciosos exhibet, non habemus? 10. Sciendum vero est quia sicut in duobus lignis, superiore videlicet et inferi
Abbreviated transcription (Latin):
currendo cognoscimꝰ: quia bonꝰ nõ
fuit. quẽ malors prauitas ñ þauit.
Ut enim ita loquar. ferrũ animȩ
nrȩ nequaquã ꝑducit᷑ ad subtilita.¬
tẽ acuminis: si hoc nõ eraserit alle¬
nȩ lima prauitatis. Terrere nos nõ
deb&. quod & in ȩccła & multi mali
& pauci sũt boni Quia archa in
undis diluui. quȩ huius ȩccłȩ typũ
gessit: & amplã inferioribꝰ & ang̾ta
insuꝑioribꝰ fuit: quȩ in sũmitate &iã
sua. ad unius cubiti m̃surã excreuit.
Inferiis quippe qua drupedia atq
reptilia: suꝑius uero aues & homi¬
nes habuisse credenda ẽ. Ibi lata
extitit. ubi bestias habuit: ibi an¬
gusta ubi homines seruauit: Iuia
nimirũ sca ȩccła in carnalibꝰ ãpla
est: in spũalibꝰ ang̾ta. Ubi enĩ besti¬
ales hominũ mores tolerat: ibi laciꝰ
sinũ laxat. Ubi aũt eos habo qͥ
sp̃ũali ratione suffulti sũt: illic
quidẽ ad sũmũ ducit᷑. sed tam̃ qͥa
pauei sũt angustatur. Lata qͥppe

Expanded text:
ercurrendo cognoscimus quia bonus non fuit quem malorum pravitas non probavit. Ut enim ita loquar, ferrum animae nostrae nequaquam perducitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit alienae lima pravitatis. 8. Terrere autem vos non debet quod in Ecclesia et multi mali et pauci sunt boni, quia arca in undis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summisua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenda est, ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritualibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet, qui spirituali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur. Sed tamen quia pauci su
Abbreviated transcription (Latin):
extinxisse homicidas dr̃: quia
in hominibꝰ omne iuditiũ ꝑ angłos
exhibet᷑. Iuid namq sũt illa angłoꝵ
agmina. nisi exercitꝰ regis nr̃i :
Unde & isdẽ rex dñs sabaoth dr̃.
Sabaoth quippe ds̃ exercituum in¬
t̃p̃tat᷑. Ad ꝑdendos gͦ aduersarioᷤ
suos exercitũ mittit : quia nimiru
uindictã dñs ꝑ angłos exercet.
Cuiꝰ uindictȩ potentiã. tũe nr̃i pa¬
tres audiebant: nos aũt iã cerni¬
mus. Ubi sũt enĩ suꝑbi illi martir̃
ꝑsecutores : Ubi illi qui cõtra cõ¬
ditorẽ suũ ceruieẽ cordis erexe¬
fera tumebant: Ecce mors mar-¬
tisum floret in fide uiuentium:
& hii qui cõtra illos de crudelita¬
te sua głati sũt. ne qua quã ad me¬
moria nrãm ueniunt. uł innumero
mortuor. Rebꝰ ergo recognoscimꝰ:
quod in paraboł audiuimꝰ. Sed is
qui inuitante se cõtemni cõspieit.
regis filii nuptias uaeuas nõ habeb.
Ad alios mittit: quia & si apud
quandoq tam̃ sermo dĩ inuentu.¬

Expanded text:
exstinxisse homicidas dicitur, quia exstinxisse homicidas dicitur, quia in hominibus omne judicium per angelos exhibetur. Quid namque sunt illa angelorum agmina nisi exercitus regis nostri? Unde et idem rex Dominus Sabaoth dicitur: Sabaoth quippe exercituum interpretatur. Ad perdendos ergo adversarios suos exercitum mittit, quia nimirum vindictam Dominus per angelos exercet. Cujus vindictae potentiam tunc nostri patres audiebant, nos autem jam cernimus. Ubi sunt enim superbi illi martyrum persecutores? Ubi illi qui contra conditorem suum cervicem cordis erexefera tumebant? Ecce jam mors martyrum floret in fide viventium, et hi qui contra illos de crudelitate sua gloriati sunt, nequaquam ad memoriam nostram veniunt, vel in numero mortuorum. Rebus ergo recognoscimus, quod in parabolis audimus, sed is qui invitantem se contemni conspicit, regis filii nuptias vacuas non habebit. Ad alios mittit, quia et si apud quandoque tamen sermo Dei inventu
Abbreviated transcription (Latin):
achuc ꝓ rebꝰ transitoriis extollit:
nescit inꝓcimo uenerari qui mane.¬
at. Nolite ergo inuosmetipsos pen¬
sare quod habetis: sed quid estis.
& cee mundꝰ qui diligit᷑ fugit. Sci nsti
ad quoꝵs tumbam cõsistimꝰ florentẽ
mundum mentis despectu calcaue
tinua. Opulentia in rebꝰ. fecunditas
inꝓpagine: tranquillitas in diutna
quasi inuillam ut negotiũ ꝑgens.
uenire ad regis nuptias recuiat.
& plerumq quod ẽ graui. nõ nulli
uocantis grãm nõ solũ respuunt.
sed etiã ꝑsecuntur. Unde & subdi¬
tur. Reliqui uero tenuerunt
seruos eiꝰ. & eõtumeliis affec¬
tos oceiderũt. Sed rex ista cognoᷤ.¬
cens. missis exercitibꝰ suis ꝑdidit
homicidas illos. & eiuutatẽ illor
succendit. Homicidas ꝑdidit. quia
ꝑsequentes interemit. Cuutatem
illors igni succendit: quia illors
nõ solum animȩ. sed caro quoq in
qua habitauerant. ęt̾ne gehennę
flama cruciat᷑. Missis exercitibꝰ

Expanded text:
adhuc pro rebus transitoriis extollit, adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proximo venerari quod maneat. Nolite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed quid estis. Ecce mundus qui diligitur fugit. Sancti isti, ad quorum tumbam consistimus, floremundum mentis despectu calcavertinua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturnquasi ad villam vel negotium pergens, venire ad regis nuptias recusat. Et plerumque, quod est gravius, nonnulli vocantis gratiam non solum respuunt, sed etiam persequuntur. Unde et subditur: Reliqui vero tenuerunt servos ejus, et contumeliis affectos occiderunt. Sed rex ista cognoscens, missis exercitibus suis, perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit. Homicidas perdit, quia persequentes interimit. Civitatem eorum igni succendit, quia illorum non solum animqua habitaverant aeternae gehennae flamma cruciatur. Missis vero exercitibus
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. Si enĩ quod hominibꝰ altũ
ẽ ab hominabile ẽ apud dm̃. cogi¬
tatio cordis nr̃i tanto apud dĩ in
imo ẽ: quãto hominibꝰ in alto. Et
humilitas cordis nr̃i tanto apud
am̃ in alto ẽ: quanto hominibus
inimo. Despiciamꝰ ergo: siquid boni
gerimꝰ. Nulla nos nr̃a inflet oꝑatio
n̾o rerũ abundantia: ñ gła extol.¬
lat. Si quibꝰ lib& bonis affluentibꝰ
intus intumescimꝰ: dõ despecti sumꝰ.
Quo contra psalmista de humilibus
dicit: custodiens paruulos dñs. Qui
qui paruulos humiles apellat:
postqua sententiã ꝓtulit. cõsilium
subiungit. Nam quasi quererȩ mus
quid ipse ad hec faceret: ad uinxit.
Humiliatus sum & liberauit me. Hȩc
ergo cogitate fr̃s. hȩc tota intento¬
neꝰ pensate. Nolite in pacimis ur̃is.
mundi huius bona uenerari. Hoc
ꝗpt̃ dm̃ honorate in hominibꝰ. quibꝰ
tam cõmissi nõ estis: qui facti sunt
adimaginẽ dĩ. Qui tuẽ ꝓxximis uere
seruatis: si apud uos metipsos pruis
incorde nõt mescitis. Nam qui se

Expanded text:
ltum est, abominabile est apud Deum, cogitatio cordis nostri tanto apud Deum in imo est, quanto hominibus in alto; et humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. Despiciamus ergo si quid boni gerimus; nulla nos inflet operatio, non rerum abundantia, non gloria extollat. Si quidem ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus: quo contra Psalmista de humilibus dicit: Custodiens parvulos Dominus . Qui quia parvulos humiles appostquam sentenciam protulit, consilium subiungit. Nam quasi quererquid ipse ad haec faceret, adjunxit: Humiliatus sum, et liberavit me . Haec ergo cogitate, fratres, haec tota intentione pensate. Nolite in proximis vestris mundi hujus bona venerari. Hoc propter Deum honorate in hominibus, quibus tamen commissi non estis, quod facti sunt ad imaginem Dei. Quod tunc proximis vere servatis, si apud vosmetipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Dñe puer m̃s iac& para¬
liticus indomo: & male torquet᷑.
Cui a iħu ꝓtinꝰ respondet᷑. Ego ue.¬
niam. & eurabo eũ Quid ẽ quod
regulus rogat ut ad eiꝰ filiũ ueni¬
at᷑. & tam̃ ire corporalit̾ recusat:
Ad seruũ uero centurionis nõ inui¬
tatur. & tam̃ se corporalix̃ ire
pollicetur: Reguli filio ꝑ corpora¬
lem p̃sentiã nõ dignat᷑ ad essẽ
acurionis seruo nõ dedignat᷑
occurrere. Quid ẽ hoc nisi quod¬

Expanded text:
aralyticus in domo, et male torquetur . Cui Jesus protinus respondit: Ego veniam, et curabo eum. Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen corporaliter ire recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ. despicienda nõ sũt: ad
filium reguli ire noluit. ad seruũ
centurionis ire paratus fuit.
Ncrepata ergo ẽ suꝑbia nr̃a: quȩ
nescit pensare homines ꝓpt̾ homi¬
nes. Sola ut diximꝰ quȩ circũstant
hominibꝰ pensat: naturã nõ aspi¬
eit. honorẽ dĩ in hominibꝰ nõ agno¬
scit. Ecce ire nõ uult filius dei.
ad filiũ reguli: & tam̃ uenire pa¬
ratus est ad salutẽ serui. Certe
si nos cuiuspiã seruus rogaret.
ut ad eum ire deberemꝰ: ꝓtinus
nob̾ nr̃a suꝑbia in cogitatione ta¬
cita responden& dicens. Non eas.
quia temecipsũ degeneras. honor
tuus despicitur: locus tuus uileseit
Qeee de celo uenit. qui seruo occur¬
rere interra nõ despicit: & tamen
humiliari in t̾ra cõtemnimꝰ. qui de
t̾ra sumus. Quid uero apud dm̃ui¬
lus. quid eẽ despectus potest.
quã seruare honorẽ aput homi¬
nes. & intni testis ocłos nõ timere:
Unde or insaero euangłio ad phari¬
seos ipse dñs dicit. Uos estis qui

Expanded text:
is despicienda non sunt, ad filium reguli ire noluit, ad servum centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines. Sola, ut diximus, quae circumstant hominibus pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet, dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit qui servo in terra occurrere non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra sumus. Quid vero apud Deum vilius, quid despectius esse potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere? Unde et in sacro Evangelio ad Pharisaeos Dominus ait: Vos estis qui
Abbreviated transcription (Latin):
malos nõtolerat: ipse sibi ꝑ in¬
tolerantia suã testis ẽ quia bo¬
nis nõ ẽ. Abel enĩ eẽ renuit:
quẽ cam malitia nõ exercet.
Sic intritura arex̧ grana sub pa¬
leis premunt᷑. sic flores int̾ spi¬
nas oruantur : & rosa quȩ redo¬
let. crescit cum spina quȩ pun¬
git. Duos quippe habuit filios

Expanded text:
malos non tolerat, ipse sibi per inmalos non tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Abel enim esse renuit, quem Cain malitia non exercet. Sic in tritura areae grana sub paleis premuntur; sic flores inter spinas oriuntur, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos quippe filios habuit
Abbreviated transcription (Latin):
bonos & malos. & implete sũt
nuptiȩ discumbentiũ. Eece iã
ipsa qualitate cõuiuantiũ aꝑte
ostenditur: quia ꝑ has regis nup.¬
tias p̃sens eccła designatur. in
qua cum bonis & mali cõueni.¬
unt. ꝑmixta quippe ẽ diu̾sita¬
te illors: quia sic om̃s ad fidem
generat. ut iam̃ om̃s ꝑ immuta¬
tionẽ uitȩ. ad lib̾tatẽ sp̃uał gr̃ȩ.
culpis exigentibꝰ nõ ꝑducat᷑ꝰ
Quo usq namq huc uiuimꝰ : ne¬
cesse ẽ ut uitã p̃sentis scłi ꝑ¬
mixti ꝑagamꝰ. Tuc enĩ discer¬
nimur: eum ꝑuenimꝰ. Bom enĩ
soli nusquã sũt nisi in cęlo: &
mali soli nusquã sũt nisi in infer-¬
no. hȩc aũt uita quȩ inter celr̃
& infernũ sita ẽ: sic̃ inmedio sub¬
sistit. ita utrarũq partiũ ciues
cõmunit̾ recipit. Quos tam̃ scã
ȩccła. & nunc indiscrete suscppit.
& postmodum in egressione dis¬
cernit. Si igit᷑ boni estis: quã¬
du in hac uita subsistitis. ȩqua¬
nimiter tolerate malos. Nã quiꝰqͥs

Expanded text:
impletae sunt nuptiae discumbentium. Ecce jam ipsa qualitate convivantium aperte ostenditur, quia per has regis nuptias praesens Ecclesia designatur, in qua cum bonis et mali conveniunt. Permista quippe est diversitate filiorum: quia sic omnes ad fidem generat, ut tamen omnes per immutationem vitae ad libertatem spiritalis gratiae culpis exigentibus non perducat. Quousque namque hic vivimus necesse est ut viam praesentis saeculi pmisti pergamus. Tunc autem discernimur, cum pervenimus. Boni enim soli nusquam sunt, nisi in coelo; et mali soli nusquam sunt, nisi in inferno. Haec autem vita quae inter coelum et infernum sita est, sicut in medio subsistit, ita utrarumque partium cives communiter recipit; quos tamen sancta Ecclesia et nunc indiscrete suscipit, 1638 et postmodum in egressione discernit. Si ergo boni estis, quandiu in hac vita subsistitis, aequanimiter tolerate malos. Nam quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscetis quia infide dubita¬
uit᷑. Poposcit nãq ut descende.¬
ret: & sanan& filiũ eiꝰ. Corpo¬
ralem ergo presentiã dñi que¬
rebat: qui ꝑ sp̃m nusquã deerat.
Minus itaq in illo credidit quẽ
nõ putauit posse salutẽ dare:
nisi presens ess& & corpore. Si
eñi ꝑ fecte credidiss&: ꝓcul du¬
bio seir&. quia nõ ess& locus
ubi nõ essor ds̃. E x magna ergo
Alutem itaq filio petiit. &
tam̃ in fide dubitauit: quia
eum adquẽ uenerat. & potentẽ
adcurandum credidit: & tam̃ mo¬
rienti filio ẽẽ absentẽ putauit.
Sed dñs quirogat᷑ ut uadat: quia
nõ desit ubi inuitatur indicat.
Solo iussu salutẽ reddidit: qui uo¬
luntate omĩa creauit. Qua mre
hoc ẽ nob̃ sollert̃ intuendũ. qđ¬

Expanded text:
cognoscetis quia in fide dubitavit. Poposcit namque ut descenderet et sanaret filium ejus. Corporalem ergo praesentiam Domini quaerebat, qui per spiritum nusquam deerat. Minus itaque in illum credidit, quem non putabat posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non est locus ubi non alutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit Deum . Sed Dominus qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur, indicat: solo jussu salutem reddidit, qui voluntate omnia creavit. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, q
Abbreviated transcription (Latin):
Seruititor animoꝵ p̃uenit mñtiũ
magna cõsilia: & dĩtatis suȩ po¬
tentiam oꝑis attestatione monstra¬
uit. dum dissipati corporis mẽbra
cõponit: neruos stringit. iuingit
ossa. cõplor uiscera. firmat urtu.¬
tem. & gressus ad cursum suscitat.
inuiuo ca dauere iã sepulto dicẽs.
Tolle lectum tuum. hoc ẽ porta por¬
tantẽ. oneris mutauices: ut quod
fuit infirmitatis testimoniũ sit meȩ¬
curationis indiciũ. ut recepte for¬
titudinis magnitudinem. ponderis
asserat magnitudo. Uade indomũ
uiis uidaice ꝑfidiȩ iam moreris.

Expanded text:
tator animarum praevenit mentium magna consilia. Et deitatis suae potentiam operis attestatione monstravit, dum dissipati corporis membra componit, nervos stringit, ossa complet, viscera firmat, virtutem et gressus ad cursum suscitat in vivo cadavere jam sepultos. Tolle, ait, lectum tuum: hoc est, porta portantem, oneris muta vices, ut quod fuit infirmitatis testimonium, sit pcurationis indicium, ut receptae fortitudinis magnitudinem ponderis asserat magnitudo. Vade, inquit,viis Judaicae perfidiae jam moreris.
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq desolatio. Undiq ꝑcutim᷑.
undiq amaritudinibꝰ replemur. &
tam̃ ceca m̃te carnalis cõcupiscen¬
tiȩ. ipsas eiꝰ amaritudines amamus.
Fugientẽ sequimur. la benti in here¬
mus. & quia labentẽ retinere nõ
possumꝰ: cum ipso labimur quẽ qua¬
dentem tenemꝰ. Aliquando nos mũd̃
nos mittat ad dm̃. Pensa te ergo
quã nulla sunt: quȩ temporalit᷑
currunt. Finis tẽporaliũ ostendit.
quã nichil sit quod transire potuit.
Casus rerũ indicat. que res transiens.
amore cor figite: ut dum t̾rena
culmina ad ipisci cõtemnitis. ꝑue¬
niatis ad głam quã ꝑfidẽ tenetis: ꝑ¬

Expanded text:
cutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos munduss mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finis temporalium ostendit quam nihil sit quod transire potuit. Casus rerum indicat quia res transiens eamore cor figite; ut dum terrena culmina adipisci contemnitis, perveniatis ad gloriam, quem per fidem tenetis,
Abbreviated transcription (Latin):
recte redigendͥ in carcerẽ. & sub
exemplo oꝑis nr̃i hoc agere uit
maiors nob delictor uenia nõ re¬
ittum quidebeb.it decẽ milia ta¬
ienta: diabolũ interp̃tari. Cuius
uxore & filios uenur. datos. ꝑseue¬
raute illo in malicia: insipienciam
et malas cogitationes intelligi
uolunt. Sicut enĩ iusti uxor di¬
citur sapiencia. sic et uxorem i
nisti et peccatoris appellari stulti¬
tiam. Sed quomodo a dimictat
dñs decem milia talenta. et ille
nobis cum seruis sius centum
denarios non duniserit: net ecle¬
fiastice interpretationis est: nec
a prudentibus uiris recipienda.
Sic et pater meus celestis faciet
nobis: si non renuseritis unusquis¬
qr fratri suo de cordibus uestris.
Formidolosa sentencia. si iuxta
mentẽ nostram sentencia dei
flectitur: atq mutatur. Si par¬
ua fratribus non dimictimus.
magna nobis a deo non dimi¬
ctentur. Et quia potest unusqͥs¬
q dicere. nichil habeo contra cĩi
ipse nouit. Habet deun iudicẽ.

Expanded text:
recte redigendi in carcerem: et sub recte redigendi in carcerem: et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non reistum qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venundandos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae. Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiserit unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Formidolosa sententia, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur. Si parva fratribus non dimittimus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: nihil habeo contra eum, ipse novit: habet Deum judicem,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩloꝵ homini regi. qui uoluit ratio¬
nem ponere cum seruis suis. Famili.¬
are est spris & maxime palestinis.
ad omnẽ sermonẽ suĩ parabolas iun¬
gere: ut quod ꝑsimplex p̃ceptum
teneri ab auditoribꝰ nõ potest. ꝑ
similitudinẽ exemplaq teneat᷑.
Precepit itaq petro sub compara.¬
tione regis & dñi & serui: qui de¬
bitor decem milium talentorum
a dño rogans ueniã impetrauerat.
ut ipse quoq dimittat cõseruis
suis minora peccantibꝰ. Si enim
ille rex & dñs. seruo debitori decẽ
miliũ talentoꝵ tam facile dimisu.
quantomagis serui. cõserius sius
debent minora dimittero: Quoõ
ut manifestius fiat. dicamꝰ sube cẽ¬
plo. Si quis ur̃m cõmiserit ad ulte¬
riũ. homicidiũ. sacrilegiũ : mara
erimina decẽ milia talenta ro¬
gantibꝰ dimittant᷑: si & ipsi dimit.¬
t᷑ant minora peccantibꝰ. Si aut ob
factã cõtumeliã simꝰ implicabiles.
& ꝓpt̾ amarius uerbĩ ꝑpetes habe¬
amus discordias. nõne uob uidem

Expanded text:
elorum homini regi, qui voluit rationem ponere cum servis suis. Familiare est Syris et maxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere: ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem millium 143 talentorum, a domino rogans, veniam impetraverat; ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere? Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo: Si quis nostrum commiserit adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina decem millium talentorum, rogantibus dimittuntur, si et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simul implacabiles, et propter amarum verbum perpetes habeamus discordias: nonne nobis videmur
Abbreviated transcription (Latin):
ex his unꝰ ꝑ innocentiã uenditꝰ
ẽ alii uero ꝑmalitiã uenditorẽ
fr̃is fuerut̃. Duodecim apłi sũt
electi: sed unus in his ad mixtꝰ ẽ
qui ꝓbaret undecĩ qui ꝓbarẽtur.
Septẽ sũt diacones ab apłis ordina¬
ti: sed sex infide recta ꝑmanẽtibꝰ.
unus extitit auctor erroris. In
hac ergo ȩccła. nec mali eẽ sine
bonis: necboni sine malis possut.
re recusauit. Hinc nãq ẽ: quod
de semetipso beatꝰ iob asserit di¬
cens. frat fui draconũ: & sotius
structionũ. Hinc ꝑsalomonem
int̾ filias. Hinc ad iezechielẽ dñs
dicit. Fili hominis. increduli & sub.¬
uersores sũt tecũ. & cum scorpio¬
nibꝰ habitas. Hinc petrus btloth
oppressum a ne fandoꝵ iniuria &¬
iniusta cõuersatione eruit. Aspec¬
tu eñ & auditu iustus erat: ha¬
bitans apud eos. qui de die indiẽ
animã iusti iniquis oꝑibꝰ eruciabat᷑.

Expanded text:
ex his unus per innocentiam venditus est, alii vero per malitiam venditores fratris fuerunt . Duodecim apostoli sunt electi; sed unus in his admistus est qui probaret, undecim qui probarentur . Septem sunt diacones ab apostolis ordinati ; sed sex in fide recta permanentibus, unus exstitit auctor erroris . In hac ergo Ecclesia nec mali sine bonis, nec boni sine malis esse possunt. re recusavit. Hinc namque est quod de semetipso beatus Job asserit, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc per Salomonem ca mea inter filias . Hinc ad Ezechielem Dominus dicit: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus hoppressum a nefandorum injusta conversatione eruit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans apud eos qui de die in diem animam justi iniquis operibus cruciabant .
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e humanã patriã.cepit eiuitatiᷤ
uidaieȩ eẽ ciuis. Parentes habere
cȩpit paren.ũ om̃iũ ipse parens. ut
inuitar& amor. attraher& caritas:
uincir& affectio. suader& humana¬
tas: quos fugarat domiinatio. metꝰ
disꝑserat. & fecerat uis potestatii
extorres. Uenit in ciuitatẽ suã.¬

Expanded text:
habere humanam patriam, coepit civitatis Judaicae esse civis: parentes habere coepit, parentum omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat, fecerat vis potestatis extorres. Venit in civitatem sua
Abbreviated transcription (Latin):
ra plebs gentium liberatur: sed
dei nuunus est congregatio nati¬
onum. Que etiam. breui fide
misericordiã indinat eternam.
Nunt ergo si consideremus quã¬
ta sit fides nostra: intelliganius
quantus sit dei filius Oidemꝰ
quia ad comparationẽ eius fim

Expanded text:
 plebs gentium liberatur, sed  plebs gentium liberatur, sed dei munus est congregatio nationum, quae etiam breui fide misericordiam inclinat aeternam. nunc si consideremus quanta sit fides nostra et intellegamus quantus sit dei filius, uidemus quia conparatione eius fim
Abbreviated transcription (Latin):
quam diu illa credebat ista
non credidit. Et per uarias cor¬
poris atqz anime passiones: in¬
medicabili remedio egra langue¬
egrotare populum iuideorum:
sperare cepit salutis sue remediũ.
tempus uenisse cognouit quo
medicus adesset de celo: surrexit
ut occurreret uerbo. Uidit. qz
comprimiebatur a turbis. Non
enim credunt qui comprimunt:
credunt qui tangunt. Fide tau¬
gitur xpristus: fide xpristus ui¬
detur. Non corpore tangitur:
non occulis comprehenditur.
Neq enim uidet. qui uidens nõ
uidet: neqz audit qui ea que audif
non intelligit: neq tangit qui
non fideliter tangit. Deniq ut
fidem tangentis exprimere ait.
Tetigit me aliquis. Nam et ego
cognoui: de me uirtutem exisse.
Quod eius euidentis iuditii.
quod intra possibilitatem condi¬
tionis humane. atq intra corpo¬
ris claustrum inclusa sapientia.
diuinitas coartata non capitur:
augustiis corporalibus non te¬
netur. Sed ultra fines nostre
mediocritatis: uirtus exundat
cterna. Non enim humana ope¬

Expanded text:
quamdiu illa credebat ista non credidit et per uarias corporis atque animae passiones inmedicabili remedio aegra langueegrotare populum Iudaeorum, sperare coepit salutis suae remedium, tempus uenisse cognouit, quo medicus adesset e caelo, surrexit ut occurreret uerbo, uidit quia conprimebatur a turbis; non enim credunt qui conprimunt, credunt qui tangunt. fide tangitur Christus, fide Christus uidetur, non corpore tangitur, non oculis conprehenditur; neque enim uidet qui uidens non uidet neque audit qui ea quae audit non intellegit neque tangit qui non fideliter tangit. denique ut fidem tangentis exprimeret, ait: tetigit me aliquis; nam ego cogrioui de me uirtntem exisse. quod est euidentis indicii quia non intra possibilitatem condicionis humanae atque intra corporis claustrum inclusa sapientia, diuinitas coartata est, non capitur angustiis corporalibus, non tenetur, sed ultra fines nostrae mediocritatis uirtus exundat aeterna. non enim humana ope
Abbreviated transcription (Latin):
ta legem qui mulierem men¬
struatam. aut fluentem san¬
guine tetigerit: ĩmundus est.
Nsta ideo tangit donlinũ: ut
sangiũs uitio etiam ipsa cure¬
fides tua te saluam fecit. Net
dixit fides tua te saluam fatura
est: sed saluam fecit. I deo enĩ
quia credidisti: iai salua facta
es. Et cuin uenisset ihesus ni
domum principis. et uidisset
tbicines: et turbam tiniultuã¬
cet puella in domo principis

Expanded text:
ta Legem qui mulierem menstruatam aut fluentem sanguine tetigerit, immundus est . Ista ideo tangit Dominum, ut sanguinis vitio etiam ipsa curarefides tua te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam te fecit. In eo enim quod credidisti, jam salva facta es. Et cum venisset Jesus in domum principis: et vidisset tibicines, et turbam tumultuancet in domo princi