comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexerit. & quod futuri sȩcłi requies per eam significat᷑:
dequinta quoq sabbati quãbeatus siluester cum grecis dis¬
putans reddidit: non est tamen contem nendum quod mel¬
ciades romanus ep̃s edocuit. Paganorum &enim iciunia
destruere potius quamimitari deb& eccła catholica. quẽ¬
ad modum cestiuitates corum uniuersas inquibus dȩmonib
potius quam dõ uero noscitur deseruiri. Wideo conuenien¬
ter definitum est illis diebus axp̃i anis nonesse iciunandũ
quibus pagani ieiunare noscuntur : nepiae sc̃ĩ moniam reli¬
gionis maculare uideatur suꝑstitio demonici cultus
obseruantia non ieiunandi. quintam sabbatinon omnibus
obseruare mos est. pluribus in eodie ieiunantibus maxi me
quadragesima paschali. Nec tamenobhoc ulla fit inter ecdo¬
sias xp̃i disceptatio. seruantibus singulis quam susceperunt
amaioribus suis iei unandi uel prandendi consu&udinem

Expanded text:
resurrexerit, et quod futuri saeculi requies per eam significatur: resurrexerit, et quod futuri saeculi requies per eam significatur: de quinta quoque Sabbati, quam beatus Silvester cum Graecis disputans reddidit, non est tamen contemnendum quod Melchiades Romanus episcopus edocuit. Paganorum etenim jejunia destruere potius quam imitari debet Ecclesia catholica, quemadmodum festivitates eorum universas, in quibus potius daemonibus quam Deo vero noscitur deserviri. Et ideo convenienter definitum est illis diebus a Christianis non esse jejunandum, quibus pagani jejunare noscuntur; ne piae sanctimoniam religionis maculare videatur superstitio daemoniaci cultusobservantia, non jejunandi, quintam Sabbati non omnibus observare mos est, pluribus in eo die jejunantibus, maxime Quadragesima paschali; nec tamen ob hoc ulla fit inter Ecclesias Christi disceptatio, servantibus singulis quam susceperunt a majoribus suis jejunandi vel prandendi consuetudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
nent ineo cur non iudicantur qui non ieiunant quinta sabba¬
ti autcurmoderni grecorum suis maioribus doctiores exis¬
tere malunt ut quodilli receperunt. & dignis laudibus exti¬
lerunt. hoc isti reprehendere quaerant
cum pacexp̃iana obseruatum ẽ nunc portari non potest
uerum moliendo contradictiones indiscordiaes candalũ
congeritur : Anadeo in prudentiae tenebrissunt in uolu¬
ti quo putent ecłas xp̃i in solentiam rep̃hensione uelle
mutare. quod in concusseiã permulta sȩcula seruauere
Mel ciades romanae sedis a postolicus a petro apło trigesimꝰ
tertius de quinta sabbati constituit. ut nulla ratione do¬
minica aut quinta feria ieiunium quis defidelibus ager&:
Quõ eos dies pagani quasi sacroieiunio celebrant. Itquam¬
uis potior illa ratio uideatur esse dediedominici pransione
quam omnis ten& eccła. quod in ea uidelic& xp̃s a mortuis

Expanded text:
nent in eo, cur non judicantur qui jejunant quinta Sabbanent in eo, cur non judicantur qui jejunant quinta Sabbati; aut cur moderni Graecorum suis majoribus doctiores existere malunt, ut quod illi receperunt, et dignis laudibus extulerunt, hoc isti reprehendere quaerant:cum pace Christiana observatum est, nunc portari non potest, verum moliendo contradictiones in discordiae scandalum congeritur: an adeo imprudentiae tenebris sunt involuti, quo putent Ecclesias Christi insolentium reprehensione velle mutare, quod inconcusse per multa saecula servavere? Melchiades, Romanae sedis apostolicus a Petro apostolo trigesimus tertius, de quinta Sabbati constituit, ut nulla ratione, Dominica, aut quinta feria jejunium quis de fidelibus ageret; quoniam eos dies pagani quasi sacro jejunio celebrabant. Et quamvis potior illa ratio videatur esse de diei Dominici pransione quam omnis tenet Ecclesia, quod in ea videlicet Christus a mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
mus. in quosa crificium dominici corporis & diuini sanguinis ab
ipsodño celebrationis sumpsit initium. Hac die in toto orbe
scm̃ chris maconficitur. hac &iam die pȩnitentibus ꝑ indulgen¬
tiam sub:uenitur. discordes ad ira condiam hacdie redeunt :
pacificantur irati. dant indulgentiã principes oriminosis. ser¬
uis malis indulgent domini iudices &iam latronibus parcunt.
patescunt carceres in toto orbe. Hacdie ad la&itiã festiuitatis
exeunt. qui sec lauserunt propter austeritatem culparum
flendo quod ridendo forte aut i rascendo aut aliis quibus lib&
modis trans grediendo commisere. Haec &his similia mult
dicente scõ siluestro conquieuit omnis contradictio quamgre
cixp̃ianissimi & doctiuiriopposuisse memorati sunt dicenti
Uere a postolica sedes hoc a p&ro didicit: quod nulla potest rat¬
ne conuinci. Sidediesabbati iudicantur romani quodieiu¬

Expanded text:
mus, in quo sacrificium Dominici corporis et divini sanguinis ab mus, in quo sacrificium Dominici corporis et divini sanguinis ab ipso Domino celebrationis sumpsit initium. Hac die in toto orbe sanctum chrisma conficitur: hac etiam die poenitentibus per indulgentiam subvenitur; discordes ad concordiam hac die redeunt, pacificantur irati; dant indulgentiam principes criminosis; servis malis indulgent domini; judices etiam latronibus parcunt, patescunt carceres in toto orbe. Hac die ad laetitiam festivitatis exeunt qui se clauserunt, propter austeritatem culparum flendo, quod ridendo forte, aut irascendo, aut aliis quibuslibet modis transgrediendo commisere. Haec et his similia multa dicente sancto Silvestro conquievit omnis contradictio, quam Graeci Christianissimi et docti viri opposuisse memorati sunt, dicentes: Vere apostolica sedes hoc a Petro didicit, quod nulla potest ratione convinci. » Si de die Sabbati judicantur Romani quod jeju
Abbreviated transcription (Latin):
plures autem quarta. non nulli sexta sabbati cibum capie¬
bant : non tam desiderabilem corpori quam necessarium
& tamen pr&er reliquorum morem credentium ieiunan¬
tes Non ex communi cabantur uel redarguebantur ab eis.
quibus iciunandi consududo non ista manebat. Et ecceredar¬
guuntur romani i eiunantes insabbato. uel propter memo¬
riam sepulturae dominicae. uel ob discipulorum demorte
dñi tristitiam. uel quod principes apłorum illo deiciunasse
traduntur aduersussi monis prestigia fallaciamq. pugna¬
turi. Certe contradiabolum neronisq uesaniam dimicatu¬
i Quintam quoq sabbati non nullis ẽ consuetudo seruare
nemnillo die ieiunent. quẽ ad modum nec indomini ca
Approbat hoc eus ebius cȩsariensis ep̃s in libroquem de gestis al¬
uestripapȩ composuit itadicens &ait papasiluester: Natalẽ
calicis similiter ut diem dominicum sollem nem habere debe¬

Expanded text:
plures autem quarta, nonnulli sexta Sabbati cibum capieplures autem quarta, nonnulli sexta Sabbati cibum capiebant, non tam desiderabilem corpori, quam necessarium: et tamen praeter reliquorum morem credentium jejunantes non excommunicabantur, vel redarguebantur ab eis, quibus jejunandi consuetudo non ista manebat. Et ecce redarguuntur Romani jejunantes in Sabbato vel propter memoriam sepulturae Dominicae, vel ob discipulorum de morte Domini tristitiam, vel quod principes apostolorum illo die jejunasse traduntur adversus Simonis praestigia fallaciamque pugnaturi, certe contra diabolum Neronisque vesaniam dimicaturi. Quintam quoque Sabbati nonnullis est consuetudo servare, ne in illo die jejunent, quemadmodum nec in Dominica. Approbat hoc Eusebius, Caesariensis episcopus, in libro, quem de Gestis Silvestri papae composuit, ita dicens: « Et ait papa Silvester: Natalem calicis similiter ut diem Dominicum solemnem habere debe
Abbreviated transcription (Latin):
litanos quarta siues exta sabbati ut ieiunent nulla lege ue
consuetudine constringi. In insula brittannia omni sexti
sabbati ieiunatur. nec tamen ex cõmunicantur ab eis qui ꝑ
occidentem illo die non habent consu&udinẽ i eiunandi
Scottorum natio hiberniam insulam in habitans. consue¬
tudinem hab& permonasteria monachorũ seucanonicors
uel quorum cũq religiosorum omni tempore pr&erdomini¬
cam festosq dies ieiunare : Nec nisi uelad nonam uel aduespe¬
ram corporicibum indulgere Ad nonam quidem aestiu is
aduesperam uero diebus hie malibus. Hacq consuetudine
cum nulla detineatur eccła ueloccidentalis uel orientalis:
Non tamen uel ex communicantur uel rep̃henduntur
taliter i ei unantes. ab eis quiminime sic iei unant. Dictũ
est iam superius quantus iciunii feruor habuerit credentes
in alexan dria cum primum ceperit illicxp̃iana religio
Nullus enim sibi sumebat ante solis occasum cibum

Expanded text:
litanos quarta sive sexta Sabbati ut jejunent nulla lege vel litanos quarta sive sexta Sabbati ut jejunent nulla lege vel consuetudine constringi. In insula Britannica omni sexta Sabbati jejunatur, nec tamen excommunicantur ab eis, qui per Occidentem illo die non habent consuetudinem jejunandi. Scotorum natio, Hyberniam insulam inhabitans, consuetudinem habet per monasteria monachorum, seu canonicorum, vel quorumcunque religiosorum, omni tempore praeter Dominicam, festosque dies, jejunare, nec nisi vel ad nonam vel ad vesperam corpori cibum indulgere: ad nonam quidem aestivis, ad vesperam vero diebus hyemalibus. Hacque consuetudine cum nulla destineatur Ecclesia vel Occidentalis, vel Orientalis, non tamen vel excommunicantur vel reprehenduntur taliter jejunantes ab eis qui minime sic jejunant. Dictum est jam superius quantus jejunii fervor habuerit credentes in Alexandria cum primum coeperit illic Christiana religio. Nullus enim sibi sumebat ante solis occasum cibum;
Abbreviated transcription (Latin):
Vbiuis paremus tibi comedere pascha Hoc ergo die in¬
termisso passus est dñs. quod nullus ambigit xp̃ianus sex¬
ta sabbati. Qua propter & ipsa sexta recte ieiunio deputat᷑
leunia qui ppehumilitatem significant Unde dictumẽ
E thumiliabam in ieiunio animã meã. Haec beatus augus¬
tinus dereiunio quartae sextȩq feriȩ scribit ad casulanum
prbm ostendenscurfuerit institutum. Nec tamen hoc
ieiunium quod quarta siuesexta sabbati celebratur. ab om¬
nibus ecđis uel orientalibus uel occidentalibus ꝑ agitur.
sed a quibusdam quibus id placuit obseruare:. Nec tames
propterea qui ieiunant his diebus. reprehenduntur abeis
qui prandent sed ten& una quaeq ecđa morem quẽ amaio¬
ribus suis suscepit Quadere mirandum cur a grecis rom¬
ni redarguantur superieiunio sabbati. cum non redargu¬
untur ab eis uelalexan drini quarta sextaq feria i ei unante
uel reliqui per orientem xp̃iani: cdm const& constantinops¬

Expanded text:
<Ubi uis paremus tibi comedere pascha?\' — hoc ergo die in<Ubi uis paremus tibi comedere pascha?\' — hoc ergo die intermisso passus est dominus, quod nullus ambigitta Sabbati: quapropter et ipsa sexta recte jejunio deputatur. Jejunia quippe humilitatem significant; unde dictum est: Et humiliabam in jejunio animam meam . » Haec beatus Augustinus de jejunio quartae sextaeque feriae scribit ad Casulanum presbyterum, ostendens cur fuerit institutum: nec tamen hoc jejunium, quod quarta sive sexta Sabbati celebratur, ab omnibus Ecclesiis vel Orientalibus vel Occidentalibus peragitur; sed a quibusdam quibus id placuit observare: nec tamen propterea qui jejunant his diebus reprehenduntur ab eis qui prandent, sed tenet unaquaeque Ecclesia morem quem a majoribus suis suscepit. Qua de re mirandum cur a Graecis Romani redarguantur super jejunio Sabbati, cum non redarguantur ab eis vel Alexandrini quarta sextaque feria jejunantes, vel reliqui per Orientem Christiani: cum constet Constantinopo
Abbreviated transcription (Latin):
cha cum discipulis manducauit: qui finis fuit eiusdei quem
uocamus quintã sabbati. deinde traditus est ea nocte quȩ iã
ad sextam sabbati quidies passionis eius manifestus ẽ perti¬
nebat Hic dies primus azimorum fuit auespera incipiens
Sed matheus euangelista quintam sabbatidicit fuisse primũ
diem azimorum. quaeius uespera consequente futura erat
atio manducari. Ex quo colligitur quartam sabbati fuisse
quando ait dñs. scitis quia postbiduum paschafi&. & filius ho¬
minis trad&ur ut crucifigatur ac perhoc ieiunio dies ipse
deputatus est. Quia sicut euangelista sequitur & dicit.
tunc congregati sunt principes sacerdotum & seniores popu¬
li in atrium principissacerdotum qui dicebatur caiphas
& consilium fecerunt ut iħm dolo tenerent &occiderent :
Inter misso autem uno die dequodicit euangłm primu
autemarimorum accesserunt discipuli a dihm dicentes.

Expanded text:
cha cum discipulis manducavit, qui finis fuit ejus diei, quem cha cum discipulis manducavit, qui finis fuit ejus diei, quem vocamus quintam Sabbati: deinde traditus est ea nocte quae jam ad sextam Sabbati, qui dies passionis ejus manifestus est, pertinebat. Hic dies primus azymorum fuit, a vespera incipiens. Sed Matthaeus evangelista quintam Sabbati dicit fuisse primum diem azymorum, qua ejus vespera consequente, futura erat mmolatio manducari: ex quo colligitur quartam Sabbati fuisse quando ait Dominus : Scitis quia post biduum Pascha fiet, et Filius hominis tradetur ut crucifigatur. Ac per hoc, jejunio dies ipse deputatus est: quia sicut evangelista sequitur et dicit: Tunc congregati sunt principes sacerdotum et seniores populi in atrium principis sacerdotum, qui dicebatur Cet consilium fecerunt, ut Iesum dolo tenerent et occiderent. intermisso autem uno die, de quo dicit euangelium: Prima autem azymorum accesserunt discipuli ad Iesum dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
suorũ sequentes & suae consu&udinem eccłae. Quod sico¬
siderassent grecorum imperatores. nullã hinc mouis sem
disceptationem sed tenuissent hoc quod sui tenuere ma¬
iores Num merito quisquã deb&iudicari quod pi&ati
causa ieiunareuid&ur sunt enĩ & aliidies quibus non nul
ecđis porsingulas ebdomadas consuetudo est i eiunandi
sicut quarta & sexta feria. Etredditur causa cur hoc fiate
sicut aitbeatus augustinus eo quod quarta feria congres¬
ti sunt principes iudeorum. & consiliũ inierunt ut ilm
dolo tenerent & occiderent: Sexta uero feria eum cruci¬
fixere. Dequibus sic loquitur. Cur autem quarta & sexta feria
maxime ieiun& ecđa. illa ratio reddiuid &ur. quod con¬
siderato euangło ipsa quarta sabbati quam uulgo quartam
uocant consiliumrepperiuntur ad occidendum dñm fe¬
cisse iudei. Intermisso autem unodie cuius uespera dñs pas¬

Expanded text:
suorum sequentes, et suae consuetudinem Ecclesiae. Quod si cosuorum sequentes, et suae consuetudinem Ecclesiae. Quod si considerassent Graecorum imperatores, nullam hinc movissent disceptationem, sed tenuissent hoc quod sui tenuere majores. Num merito quisquam debet judicari, quod pietatis causa jejunare videtur? sunt enim et alii dies quibus nonnullis Ecclesiis per singulas hebdomadas consuetudo est jejunandi, sicut quarta et sexta feria; et redditur causa cur hoc fiat, sicut ait beatus Augustinus, eo quod quarta feria congregati sunt principes Judaeorum, et consilium inierunt ut Jesum dolo tenerent et occiderent. Sexta vero feria eum crucifixere: de quibus sic loquitur : « Cur autem quarta et sexta feria maxime jejunet Ecclesia, illa ratio reddi videtur; quod considerato Evangelio ipsa quarta Sabbati, quam vulgo quartam feriam vocant, concilium reperiuntur ad occidendum Dominum fecisse Judaei. Intermisso autem uno die, cujus vespera Dominus Pas
Abbreviated transcription (Latin):
pi&atis habent causam quã sequant᷑. qm̃ illa diȩ ꝓpt̃ mortẽ xp̃i
discipulicorporaliter contristati sunt Meorũ tristitiã imita¬
riuolentes ieiunant quidõ in sabbato fideles ut gaudiũ resur
dñi resurrectione demonstrent: Si qui de mobimitatio¬
nem tristitiae discipulorum cunctae ꝑ orbem eccłȩ. uno ꝑ
annum sabbato quod sc̃m precedit pascha ieiunant. lic& ali¬
s abbatis prandeant siue non prandeant. A tuero romanis
placuit id omni sabbato ieiunando memorari. quem ad mo¬
dumomni dominica resurrectionis dñi memoria cunctis
ab eccłis frequentatur. Cumigitur pietatis causam habe¬
ant &iciunantes insabbato & prandentes cur id faciant.
& nulla repperiantur precepta noui testamenti quibus io
uior hinc disceptatio ulla fieri. sed in arbi trio unius cutuso
relinqui quid potius eligant. maiorum tamen auctoritat

Expanded text:
pietatis habent causam, quam sequantur; quoniam illa die propter mortem Christi pietatis habent causam, quam sequantur; quoniam illa die propter mortem Christi discipuli corporaliter contristati sunt, eorumque tristitiam imitari volentes, jejunant quidam in Sabbato fideles. Alii vero non jeDomini resurrectione, demonstrent. Siquidem ob imitationem tristitiae discipulorum cunctae per orbem Ecclesiae uno per annum Sabbato, quod sanctum praecedit Pascha, jejunant, licet aliis Sabbatis prandeant, sive non prandeant. At vero Romanis placuit id omni Sabbato jejunando memorari, quemadmodum omni Dominica resurrectionis Domini memoria cunctis ab Ecclesiis frequentatur. Cum igitur pietatis causam habeant et jejunantes in Sabbato, et prandentes, cur id faciant, et nulla reperiantur praecepta Novi Testamenti, quibus id ti gravior hinc discrepatio ulla fieri, sed in arbitrio uniuscujusque relinqui quid potius eligant, majorum tamen auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
non uultis aut facere. Hocresponsum r&uli ad matrẽ eiq
suffecit. nec dubitouit eẽ oboediendum. Hoc &iam nos secu¬
tisumus. Sed quõ contingit maxi me inafrica. ut una eccła
uel unius regionis ecđae alios habeant sabbato prudentes alios¬
ieiunantes : mos eorũ mihi sequendus uid& quibus eorundẽ
populorũ congregatio regenda commissa est. Hac de iunio
sabbati beatus augustinus catholicus doctor sensit & scripsit.
aestimans nullã graui orẽ hinc disceptationẽ fore tenendam.
uerũ sequendam unius cuiusq ecđae consu&udinẽ deieiunio
sabbati uel pransione. Quando quidẽ & qui prandent insabbato
pi&atis habereuident᷑ causã qua illud faciant. Significant enĩ.
qm̃ in illo die requieuit ds̃ ab omnib: operibus suis. uel credentiũ
requiẽ quare qui &uri sunt sc̃ĩ in resurrectione receptis corpori¬
bus & nacũ dño qui &e fruituri. Similiter &illi qui eiunant

Expanded text:
non uultis aut facere.\' hoc responsum rettuli ad matrem eique non uultis aut facere.\' hoc responsum rettuli ad matrem eique suffecit nec dubitauit esse oboediendum; hoc etiam nos secuti sumus. sed quoniam contigit maxime in Africa, ut una ecclesia uel unius regionis ecjejunantes, mos eorum mihi sequendus videtur, quibus eorumdem populorum congregatio regenda commissa est. » Haec de jejunio Sabbati beatus Augustinus catholicus doctor sensit et scripsit, aestimans nullam graviorem hinc disceptationem fore tenendam, verum sequendam uniuscujusque Ecclesiae consuetudinem de jejunio Sabbati, vel pransione, quandoquidem et qui prandent in Sabbato, pietatis habere videntur causam, qua illud faciant: significant enim quoniam in illo die Deus requievit ab omnibus operibus suis; vel credentium requiem, qua requieturi sunt sancti in resurrectione, receptis corporibus aeterna cum Domino quiete fruituri. Similiter et illi qui jejunant,
Abbreviated transcription (Latin):
plurimae quas enumerare difficile est. inuenit in ueste ill¬
us filiae regis hoc est ecłae uarietatis locum: indicabotibi
quid mihi de hoc requirenti responderit uenerandus ambi¬
sius a quobaptiratus sum mediolanensis ep̃s. Nam cũ ine¬
dem ciuitate mater mea mecum ẽ&. & nobisadhuc catecu¬
minis parum ista curantibus. illa sollicitudinem gerer& utr
secđm morem nrãe ciuitatis sibi ess& sabbatoi eiunandum
anecđae medio lanensis more prandendũ : ut hac cunctati¬
ne eam liberarẽ interrogaui hoc supradictũ homine ma
Atille. Quid possum inquit hine doceream plius quã ipsi
facio ubiego puta ueram nihil eũ ista responsione p̃cepisse.
nisi ut sabbato pranderemus. Hoc quippe ipsum facere sciebã
Sed ille secutus adiecit. Quando hic sum nonieiuno sabbato
Quandoromaesum iei unosabbato Etad quam cumq ecde¬
siam ueneritis inquit : eius morem seruatesi pati scandalũ

Expanded text:
plurimae, quas enumerare difficile est, invenit in veste illplurimae, quas enumerare difficile est, invenit in veste illius filiae Regis, hoc est Ecclesiae, varietatis locum; indicaquid mihi de hoc requirenti responderit uenerandus Ambrosius, a quo baptizatus sum, Mediolanensis episcopus. nam cum in eadem ciuitate mater mea mecum esset et nobis adhuc catechumenis parum ista curantibus illa sollicitudinem gereret, utrum secundum morem nostrae ciuitatis sibi esset sabbato ieiunandum, an ecclesiae Mediolanensis more prandendum, ut hac eam cunctatione liberarem, interrogaui hoc supra dictum hominem dei. at ille: Quid possum\', inquit, \'hinc docere amplius, quam ipse facio?\' ubi ego putaueram nihil eum ista responsione praecepisse, nisi ut sabbato pranderemus; hoc quippe ipsum facere sciebam. sed ille secutus adiecit: \'Quando hic sum, non ieiuno sabbato; quando Romae sum, ieiuno sabbato. et ad quamcumque ecclesiam ueneritis\', inquit, \'eius morem seruate, si pati scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
uersario die luctum discipulorum & c&eris sabbatis quietis
bonum Duo quippesunt qua e iustorum beatitudinem &
omnis miseriae finem sperari faciunt. mors & resurrectio
mortuorum Inmorterequies est. dequadicitur ꝑ prophe¬
tam plebs mea intra incellariatua. abscondere pusillũ
donec transeat ira dñi. In resurrectione in homine toto.
id est incarne & spũ ꝑfecta felicitas. Hinc factum est uthor
duorum utrumq: non significandum put ar& labore ieiu¬
mi. sed potius refectionis hilaritate. Excepto pasc hali una¬
sabbato quodiscipulorum sicut diximus luctus ꝓpter rei
gestȩ memoriam fuerat ieiunio ꝓlixiore signandus
Sed quõ non inuenimus ut iam supra cõmemoraui in euan¬
gelicis & apłicis litteris qua ead noui testamenti reuelation
ꝓpriae ꝑtinent certis diebus aliquibus quae uidenter pre¬
ceptũ obseruanda ẽẽ ieiunia. & ideo resquoq ista sicut aliae

Expanded text:
versario die luctum discipulorum, et caeteris Sabbatis quietis versario die luctum discipulorum, et caeteris Sabbatis quietis bonum. Duo quippe sunt quae justorum beatitudinem, et omnis miseriae finem sperari faciunt; mors et resurrectio mortuorum. In morte requies est; de qua dicitur per prophetam: Plebs mea, intra cellaria tua, abscondere pusillum, donec transeat ira Domini . In resurrectione in homine toto, id est in carne et spiritu, perfecta felicitas. Hinc factum est ut horum duorum utrumque non significandum putaretur labore jejunii, sed potius refectionis hilaritate; excepto uno paschali Sabbato, quo discipulorum, sicut diximus, luctus propter rei gestae memoriam fuerat jejunio prolixiore signandus. Sed quoniam non invenimus, ut jam supra commemoravi, in evangelicis et apostolicis litteris, quae ad Novi Testamenti revelationem proprie pertinent, certis diebus aliquibus evidenter praeceptum observanda esse jejunia; et ideo res quoque ista sicut aliae
Abbreviated transcription (Latin):
nione iudicarunt alienos. quam uis ipsi consuetudinem ha¬
beant omni sabbato sicuti dominica ieiunare. Scribit ex hoc
doctor augustinus ad casulanũ prbm in quirentẽ suꝑ eadem
quaestione respondensita. Sequitur sabbatum quodie caro
xp̃i inmonumento requieuit : sicut in primis operibus mun¬
di requieuit dr̃ illo die abomnibus operibussuis. Hinc exor¬
ta est ista in ecđa uescendi uari&as. ut alii sicut maxime
populi orientis propter requiem signi ficandã mallent re¬
laxare ieiunium : alii ꝓpter humilitatẽ morts dñi iei unare
sicut romana & non nullae occidentis eccłae. Quod quidem
unodie quo paschacelebrat᷑ propter renouandam rei gestae
memoriam qua discipuli humanitus mortem dnĩ doluer̃
sic abomnibus ieiunatur. ut &iam illi sabbato ieiunium
deuotissi me celebrent. qui c&eris ꝑ totum annum sabbatis
prandent. Utrumq uidelic& significantes & uno anni¬

Expanded text:
nione judicarunt alienos, quamvis ipsi consuetudinem hanione judicarunt alienos, quamvis ipsi consuetudinem habeant omni Sabbato sicuti Dominica non jejunare. Scribit ex hoc doctor Augustinus ad Casulanum presbyterum , inquirentem super eadem quaestione, respondens ita: « Sequitur Sabbatum, quo die caro Christi in monumento requievit, sicut in primis operibus mundi requievit Deus illo die ab omnibus operibus suis. Hinc exorta est ista in Ecclesia vescendi varietas, ut alii, sicut maxime populi Orientis propter requiem significandum mallent relaxare jejunium; alii propter humilitatem mortis Domini jejunare, sicut Romana, et nonnullae Occidentis Ecclesiae. Quod quidem uno die, quo Pascha celebratur, propter renovandam rei gestae memoriam, qua discipuli humanitus mortem Domini doluerunt, sic ab omnibus jejunatur ut etiam illi Sabbato jejunium devotissime celebrent, qui caeteris per totum annum Sabbatis prandent; utrumque videlicet significantes, et uno anni
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunium est colendum. Quibus papa siluester dicebat
Si omnis dies dominicus resurrectionis esse creditur glo¬
ra decoratus. omnis qui eum antecedit dies sepultura eẽ
demorte plorauerit. plorare autem compati dixerim
saluo eo quod passio dñi gaudii nr̃i sit summa. Acceptaigo
greciratione quieuerunt. Haec posuimus ut ostendere¬
mus non nouum esse quod romanisabbato ieiunant. nei
leue quod & a postolica firmatur auotoritate. & congrua
satis ratione roboratur Vnde mirandum quaesit ista
nouissapientibus prudentia non ad quiescere quod sui
probantur maiores ad quieuisse. Ex quonamq principe
a postolorum p&rus & paulus romae docuerunt. & doctri
suae ueritatem proprii sanguinis effusi one cõmendauerunt:
consu&udo fuit romanis & quibus dam occidentalibus. omni sab¬
bato ieiunare. Nec tamen ꝓpterea cunc tae ꝑ orientem eccłae
quae non ista consu& udine d&inentur. romanos sua cõmu¬

Expanded text:
jejunium est colendum. Quibus papa Silvester dicebat: jejunium est colendum. Quibus papa Silvester dicebat: Si omnis dies Dominicus resurrectionis esse creditur gloria decoratus, omnis qui eum antecedit dies sepulturae, esde morte ploraverit. Plorare autem compati dixerim, salvo eo quod passio Domini gaudii nostri sit summa. Accepta igitur Graeci ratione, quieverunt. » Haec posuimus ut ostenderemus non novum esse quod Romani Sabbato jejunant, nec leve quod apostolica firmatur auctoritate, et congrua satis ratione roboratur. Unde mirandum quae sit ista novis sapientibus prudentia, non acquiescere, quod sui probantur majores acquievisse. Ex quo namque princeps apostolorum Petrus et Paulus Romae docuerunt, et doctrinae suae veritatem proprii sanguinis effusione commendaverunt, consuetudo fuit Romanis, et quibusdam Occidentalibus omni Sabbato jejunare; nec tamen propterea cunctae per Orientem Ecclesiae, quae non ista consuetudine detinentur, Romanos sua commu
Abbreviated transcription (Latin):
ab apło p&ro institutos siccit antiquorum fest traditio utin
sabbato ieiunent: Scribitur enim p&rum & paulum apłos
contra sr̃ monem magum dimicatu ros diesabbato ieiun asse.
Hac decausa romanis consu&udinem factã esso i n omnis abba¬
toieiunandi. Suꝑquare sicut scribit eu sebius historio graphis
in libello uitae sil uestri romani pontificis. greci conuener̃
peatũ siluestrũ questionẽ agentes ad uersus rominos deiciunio
sabbati. Quibus haec respondit. Sufficeredebere hoc
adauctoritatem nostri ꝓpositi: quod ita tenuis se apłosio
priores cognouimus Tamen quiaratio flagitatur aura
caritate reddenda est: Si omnis dominicus dier causa re¬
surrectionis dñi tenetur & colitur : iustum est ut omnis sab¬
batorum diescausa sepulturae: ieiuni suscipiat᷑ instantia
deresurrectione eiusdem mereantur. Sed dicebant gre¬
ci unumesse sabbatum sepulturae inquosemel in anno

Expanded text:
ab apostolo Petro institutos, sicut antiquorum fert traditio, ut in ab apostolo Petro institutos, sicut antiquorum fert traditio, ut in Sabbato jejunent. Scribitur enim Petrum et Paulum apostolos contra Simonem Magum dimicaturos die Sabbato jejunasse: hac de causa Romanis consuetudinem factam esse in omni Sabbato jejunandi. « Super qua re, sicut scribit Eusebius historiographus in libello Vitae Silvestri Romani pontificis , Graeci convenerunt beatum Silvestrum, quaestionem agentes adversus Romanos de jejunio Sabbati; quibus haec respondit: Sufficere debere hoc ad auctoritatem nostri propositi, quod ita tenuisse apostolos priores cognovimus; tamen quia ratio flagitatur a vestra charitate, reddenda est. Si omnis Dominicus dies causa resurrectionis Domini tenetur, justum est ut omnis Sabbatorum dies causa sepulturae jejunii suscipiatur instantia, de resurrectione ejusdem mereantur. Sed dicebant Graeci unum esse Sabbatum sepulturae, in quo semel in anno
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunantes reprehendunt uel aromanis iei unantibus
ipsi roprehenduntur Nouerunt enim ab apło dictun
qui manducat non mandu cantẽ spernat. & qui manducat
sabbato ieiunare deprehenduntur. Alex andrina namq cũ
romana prisca iam traditione super iei unio sabbati consentit
łtenim collectae non fiunt eodie alex andriae sicuti nec rome
Vnde monstratdr alexan drinos sabbatonon pranderoi sicut
nec romanos Indiebus &enim collectarum. & sacramenta
moris est conficere atq percipere. &ieiunia soluere. Penes
tamen thebaidos &aegyptios consu&udo est ieiunium qui dẽ
sabbato soluere sac ramenta uero dominici corporis & sangui¬
nis non nisi aduesperam ꝑcipere postciborũ expl&ionem
Nec tamen ex hoc ab aliis ecclesiis inueniuntur redargunis
lic& nullam superhacre inueniant eccłam cuius sequan¬
tur consu&udinẽ Utrum tamen &abistis reprehensorib:
nouellis redarguantur. nescimus. Scimus tamen romanos

Expanded text:
jejunantes reprehendunt, vel a Romanis jejunantibus jejunantes reprehendunt, vel a Romanis jejunantibus ipsi reprehenduntur. Noverunt enim ab Apostolo dictum: Qui manducat, non manducantem non spernat; et qui manducat, iae Sabbato non jejunare deprehenduntur. Alexandrina namque cum Romana prisca jam traditione super jejunio Sabbati consentit. Etenim collectae non fiunt eo die Alexandriae, sicuti nec Romae. Unde monstratur Alexandrinos Sabbato non prandere, sicut nec Romanos. In diebus enim collectarum et sacramenta moris est conficere atque percipere, et jejunia solvere; penes tamen Thebaidos et Aegyptios consuetudo est jejunium quidem Sabbato solvere, sacramenta vero Dominici corporis et sanguinis non nisi ad vesperam percipere post ciborum expletionem; nec tamen ex hoc ab aliis Ecclesiis redargui inveniuntur, licet nullam super hac re inveniant Ecclesiam cujus sequantur consuetudinem; utrum tamen et ab istis reprehensoribus novellis redarguantur, nescimus: scimus tamen Romanos
Abbreviated transcription (Latin):
imperatores grauiter ferunt romanos non eodem quo illi
more conuersari neq secundum suã consu&udinẽ id est
grecorũ ingredi : cum ista nec apud ecclesias xp̃i possint ro¬
periri necapud iudeos penes quo sante p̃dicationẽ euano¬
li diuinitatis cultus insignis habitus c̃. fuerint obserii to
Quadere conuincitur nom pi&atis studio huius modi rep̃¬
hensionem genuisse. sed liuoris malitiartumorisq iactan¬
tia. Veniendumiam ad singula quȩ uidentur opposuus
Quibus dumuidentur iactare uel sapientiam uel religio¬
nem suam produnt insipientiam & inreligiositatem
Culpant romanos & occidentales quod sabbato ieiunent
quando qui demipsi uel orientales omnis abbato prandea
nescientes ut credimus quod non omnes occidentales ecdu
hac consuetudine teneantur. sed romana uolaliae quaedã
occidentales ecđȩ. Si quidem maior numerus occidenta¬
lium in sabbato non ieiunat : nec tamen romanos ꝓpten

Expanded text:
imperatores graviter ferunt Romanos non eodem quo illi imperatores graviter ferunt Romanos non eodem quo illi more conversari, neque secundum suam consuetudinem, id est Graecorum, ingredi; cum ista nec apud Ecclesias Christi possint reperiri, nec apud Judaeos, penes quos ante praedicationem Evangelii Divinitatis cultus insignis habitus est, fuerint observata. Qua de re convincitur non pietatis studio hujusmodi reprehensionem genuisse, sed livoris malitia, tumorisque jactantia. Veniendum jam ad singula quae videntur apposuisse, quibus dum videntur jactare vel sapientiam vel religionem, suam produnt insipientiam et irreligiositatemCulpant Romanos et Occidentales quod Sabbato jejunent; quandoquidem ipsi vel Orientales omni Sabbato prandeant, nescientes, ut credimus, quod non omnes Occidentales Ecclesiae hac consuetudine teneantur, sed Romana, vel aliae quaedam Occidentales Ecclesiae; siquidem major numerus Occidentalium in Sabbato non jejunat: nec tamen Romanos propterea
Abbreviated transcription (Latin):
penes iudȩos agebatur. cuius principem dicit iudamex¬
titisse. Quamuel propter breuitatem omisimus. uel
quia nouiter reperta c&eris inferior habebatur. Posui¬
mus ista iudeorum uolentes ostendere circa diuinitatis
quidem culturam. & morsaicȩlegis obseruantiã non dis¬
similem usum habuisse. pariq studio ferbuis se:
At uero moralitatis conuersationem. & religionis ha¬
bitum longe dissimilem tenuisse. Non quod illorum
nr̃is temporibus approbemus religionem: uerum mon¬
strare uolentes. quod inunius cultu diuinitatis. cumsi¬
miles extitissent. habitu uero conuersationis dissimiles
Nontamen ꝓpterea se ab alterutra communione secer¬
nebant. sed in unitatis soci&ate manentes. patientissi¬
metolerabant morum consu& udinem non omniumfo
consimilem Scientes nihil fiderueri pugnare moralo¬
tis diuersitatem quando quidem dedõ deq legi s obseruam
preceptorũ. eundem haberent assensum. & eccegrecorun

Expanded text:
penes Judaeos agebatur, cujus principem dicit Judam expenes Judaeos agebatur, cujus principem dicit Judam exstitisse, quam vel propter brevitatem omisimus, vel quia, noviter reperta, caeteris inferior habebatur. Posuimus ista Judaeorum volentes ostendere circa Divinitatis quidem culturam, et Mosaicae legis observantiam, non dissimilem usum habuisse, parique studio ferbuisse; at vero moralitatis conversationem, et religionis habitum longe dissimilem tenuisse. Non quod illorum nostris temporibus approbemus religionem; verum monstrare volentes quod in unius cultu Divinitatis cum similes exstitissent, habitu vero conversationis dissimiles, non tamen propterea se ab alterutra communione secernebant, sed in unitatis societatem manentes, patientissime tolerabant morum consuetudinem non omnium fore consimilem; scientes nihil fidei suae repugnare moralitatis diversitatem: quandoquidem de Deo, deque legis observantia praeceptorum eumdem haberent assensum. Et ecce Graecorum
Abbreviated transcription (Latin):
optimi. Ad colendam terrã & exercendã omnistudio intenti
Illud &iam habent dignum & ualde mirabile: quod in aliis non
inuenias gentibus tam grecorũ quã &iam barbarorum : qđ
omnes illis inmedio opessunt. & ab ei somnia cõmunia
possidentur Nihilamplius intereos ditior fruitur. ni¬
hil pauperibus defraudatur. ac sinihi lomnino posside¬
atur. Sunt autem suꝑ quattuor milia hominũ numero
Vxores non ducunt. Neq seruos habere festinant
Aliud quippe iniquitatis. aliud seditionis oportunitatẽ
aestimant. Istiergo semotim apud sem& ipsos ad uiuunt
mutua sibi uicissitudine ministrantes. Susceptores au¬
tem redituum ꝓmouent. curatoresq. constituunt: qui
cuncta quae terra ꝓfert inusus necessarios administrent
Sacerdotes autem optimos uiros eligunt. Cibus illis sim¬
plex est. habitus insumtuosus & mundus. Describit
adhuc io sephus iste quartam speciem philoso fiae. quae

Expanded text:
optimi, ad colendam terram et exercendam omni studio intenti. optimi, ad colendam terram et exercendam omni studio intenti. Illud etiam habent dignum et valde mirabile, quod in aliis non invenias gentibus, tam Graecorum quam etiam barbarorum, quod omnes illis in medio opes sunt, et ab eis omnia communia possidentur: nihil amplius inter eos ditior fruitur, nihil pauperibus defraudatur, ac si nihil omnino possideatur. Sunt autem super quatuor millia hominum numero. Uxores non ducunt; neque servos habere festinant; aliud quippe iniquitatis, aliud seditionis opportunitatem aestimant. Isti ergo semotim apud semetipsos adjuvant, mutua sibi vicissitudine ministrantes. Susceptores autem redituum promovent, curatoresque constituunt, qui cuncta quae terra profert in usus necessarios administrent. Sacerdotes autem optimos viros eligunt: cibus illis simplex est, habitus insumptuosus et mundus. » Describit adhuc Josephus iste , quartam speciem philosophiae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nes expositionibus suis facienda esse predicant Namtan¬
tumstudieorũ p̃latum ẽ testimoniũ. ut ad eos plurimas
ciuitates. & maxima multitudo cum studio grandi conflu¬
ant opinione adductiqua meliores c&eris aestimantur
Saducei autem animas mortales existimant. simulq cũ
corporibus interire. Nullas uero alias obseruationes
p̃ter legem custodiunt Aduersus doctores autem philoso¬
fiȩsuae certare & renitigloriosum ad numerant. Ced ad pau¬
cos admodum doc trina ꝑuenit uel modus exercitationis
Primates autem apud eos dignitatibus honoribusq celebra¬
tur Esseni autem addm̃ cuncta redigunt. immortalem
animã dicunt Iustitiã autem remp̃tiosam ꝓquausq. ad
mortẽ pugnandũ esse predicant Intemplo autem anathe¬
mata ꝓhibent. sacrificia uelhostias. cũ populo noncelebrant
quod se plurimũ ab eis putant munditia uel scĩtate diffem
& merito sea cõmuni congregatione discernunt . inremo¬
tis sacrificia facientes. Cultu uero morũ atq conuersatione

Expanded text:
se praedicant. Nam tantum studii eorum praelatum est testimonium, ut ad eos plurimae civitates, et maxima multitudo, cum studio grandi confluant, opinione adducti qua meliores caeteris aestimantur. Sadducaei autem animas mortales existimant, simulque cum corporibus interire; nullas vero alias observationes praeter legem custodiunt: adversus doctores autem philosophiae suae certare et reniti gloriosum annumerant; sed ad paucos admodum doctrina pervenit, vel modus exercitationis. Primates autem apud eos dignitatibus honoribusque celebrantur. Esseni autem ad Deum cuncta redigunt. Immortalem animam dicunt: justitiam autem rem pretiosam, pro qua usque ad mortem pugnandum esse praedicant. In templo autem anathemata prohibent. Sacrificia vel hostias cum populo non celebrant, quod se plurimum ab eis putant munditia vel sanctitate differre et merito: se a communi congregatione discernunt, in remotis sacrificia facientes; cultu vero morum atque conversatione
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑ & claudit᷑ quiq ministerio angłico sustollit̃ ad cȩlos. ñ dux̃ uxorẽ
hiere mias uates in utero sc̃i ficatus uirginitatis bonũ & castimoniȩ
puritatẽ matri mono p̃tulit. Danihel uirdesideriorũ appellatus ma¬
gis continentiã. quã coniugalẽ copulã delegit. Nec tam̃ isti nuptias
dã pͥnauere. quã uis nuptiarũ foedera ñ habuerint. Saluator deuir¬
gine nascimiluit. Ut tam̃ sacrum coniugiũ apꝓbar&. nuptis int̾ ẽẽ
ñ renuit. Lohannes amoris priuilegiũ axp̃o ꝓmeruit. qm̃plus xp̃i

Expanded text:
ratur et clauditur, quique ministerio angelico sustollitur ad coelos, non duxit uxorem. ratur et clauditur, quique ministerio angelico sustollitur ad coelos, non duxit uxorem. Jeremias vates in utero sanctificatus, virginitatis bonum, et castimoniae puritatem matrimonio praetulit. Daniel, vir desideriorum appellatus, magis continentiam quam conjugalem copulam delegit. Nec tamen isti nuptias damnavere, quamvis nuptiarum foedera non habuerint. Salvator de virgine nasci maluit; ut sacrum conjugium approbaret, nuptiis interesse non renuit. Joann
Abbreviated transcription (Latin):
uerum &iam p̃dicabiles enitere. Nam continentiȩ bonũ & castita¬
tis insigne tũ constat eẽ p̃clarum. ut & iamgentilib: sit ad mira¬
bile: & i n omni ordinecũ sit p̃dicabile. tunc prȩcipie in sacerdoti¬
bus ac reliquissacris sacrialtaris ministris. Quoscũ reliquȩ uir¬
tutes faciunt illustres. illustriores tamen reddunt sc̃ĩ moniȩ splen¬
dor & castitatis decus egregiũ. Dolendi uerosunt. sitalia cũ nouer
aduersus conscientiam ꝓpriã nitentes. rep̃hendere non uerent᷑
quod laudabile fore non ignorant Ti merenãq debuissent quod
ponentes tenebras lucem. & lucẽ tenebras. Quẽ ad modũ ergo con¬
sequens eẽ decernunt ut romani dã narenuptias iudicent᷑. si pe¬
nuptiarum dã pnatores habendi sunt ei dem sententiȩ subi acebt̃ patres
tã u&eris quã noui testam̃ti, Helias ꝓph&a cuius adimperiũ cęlũ rese¬

Expanded text:
verum etiam praedicabiles enitere. Nam continentiae bonum et castitaverum etiam praedicabiles enitere. Nam continentiae bonum et castitatis insigne tam constat esse praeclarum, ut etiam gentilibus sit admirabile; et in omni ordine cum sit praedicabile, tum praecipue in sacerdotibus, ac reliquis sacri altaris ministris; quos cum reliquae virtutes faciunt illustres, illustriores tamen reddunt sanctimoniae splendor, et castitatis decus egregium. Dolendi vero sunt, si talia cum noverint, adversus conscientiam propriam nitentes, reprehendere non verentur quod laudabile fore non ignorant. Timere namque debuissent quod ponentes tenebras lucem, et lucem tenebras . Quemadmodum ergo consequens esse decernunt, ut Romani damnare nuptias judicentur, si penuptiarum damnatores habendi sunt, eidem sententiae subjacebunt Patres tam Veteris quam Novi Testamenti. Elias propheta, cujus ad imperium coelum rese
Abbreviated transcription (Latin):
uiderint curgrecorum imperatores rephendere moliantur.
quod rep̃hensionis calumniȩ subicere nequaquã merito possit
Si enim barbam tonderepeccatum est ali quod. uel diuinȩ legis ulla
trans gressio . dicantcurproph& adño iubente barbam raserit.
cur narareis istemos extiterit. curdeniq. apłi hanc consu& udinẽ
non exhorruerint Sed hui coppositioniiam suꝑsed eamus. qm̃
nec rationis uirtute nixam. nec grauitatis eamaliqua dignitate
suffultam conspicimus. Etnisiminus prudentibus subripi
posse arbi traremur. Nullam ex hoc fieri responsionis disputatio¬
nem iustius decerner& ur
unc illud considerandum qđ obiciunt romanos nuptias dã
interdicunt. Quã uis inc&eris nimiũ suꝑstitiosi uideant᷑ obiec¬
tis. in isto tamen uel stupendi uel dolendi plurimũ uidentur
Stupendi quide sitam sunt a sapientiȩ lumineremoti. quo ñ in¬
tellegant romanos in hoc facto. non solum ñ culpabiles apparere.

Expanded text:
viderint cur Graecorum imperatores reprehendere moliantur, viderint cur Graecorum imperatores reprehendere moliantur, quod reprehensionis calumniae subjacere nequaquam merito possit. Si enim barbam tondere peccatum est aliquod, vel divinae legis ulla transgressio, dicant cur propheta Domino jubente barbam raserit; cur Nazaraeis iste mos exstiterit; cur denique apostoli hanc consuetudinem non exhorruerint. Sed huic oppositioni supersedeamus, quoniam nec rationis virtute nixam, nec gravitatis eam aliqua dignitate suffultam conspicimus: et nisi minus prudentibus subrepi posse arbitraremur, nullam ex hoc fieri responsionis disputationis justius decernereturNunc illud considerandum quod objiciunt Romanos nuptias damnerum penitus interdicunt. Quamvis in caeteris nimium superstitiosi videantur objectis, in isto tamen vel stupendi, vel dolendi plurimum videntur. Stupendi quidem, si tam sunt a sapientiae lumine remoti, quo non intelligant Romanos in hoc facto non solum non culpabiles apparere,
Abbreviated transcription (Latin):
ta facie gloriam dñi speculantes. in eandẽ i maginẽ transformam᷑
facies enĩ capits. faciem cordis insinuat. Sicut enĩ caput arx est cor¬
poris sic mens hocloco quȩ cor appellat᷑ animȩculm̃ existit. Deba
enim facies cordis cogitationib: terrenis iugiter spoliari qualiter
puro sinceroq conspectugloriam dñi possit speculari. & in eam
ꝑ contẽ plationis gratiã trans formari. Beatus quoq p&rus a płs
Nec non &alii plures tã denumero apłorum quã &iã dexp̃i disci¬
pulorũ legunt᷑ & barbas. & capita rasisse Si quidẽ hoc egisse pe¬
trum ipsius hodieq testant᷑ i magines. quȩ tali scematepictorum
arte formantur. Nec ꝓpterea grecorum ueriti sunt rep̃hensio¬
nem uel apłs uel reliqui xp̃i discipulorũ. quibus nondisplicuit
istius modi habitum sibi assumere. Etcũ nec antelegem. nec
post euangłm hactenus quȩstionem hanc aliquis intenderit.

Expanded text:
ta facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur . ta facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur . Facies enim capitis faciem cordis insinuat: sicut enim caput arx est cordis, sic mens hoc loco, quae cor appellatur, animae culmen existit: debet enim facies cordis cogitationibus terrenis jugiter spoliari, qualiter puro sinceroque conspectu gloriam Domini possit speculari, et in eam per contemplationis gratiam transformari. Beatus quoque Petrus apostolus, necnon et alii plures tam de numero apostolorum, quam etiam de Christi discipulorum, leguntur et barbas et capita rasisse. Siquidem hoc egisse Petrum ipsius hodieque testantur imagines, quae tali schemate pictorum arte formantur. Nec propterea Graecorum veriti sunt reprehensionem vel Apostolus, vel reliqui Christi discipulorum, quibus non displicuit istiusmodi habitum sibi assumere. Et cum nec ante legem, nec post Evangelium hactenus quaestionem hanc aliquis intenderit,
Abbreviated transcription (Latin):
tes clerici romanorũ siue latinorum in uesticis nudatione thi¬
arȩ similitudinẽ figurant. perquã sacerdo tale decus insinu¬
ant Porroreliqua pars capillorũ caput ambiens. neq tam̃
uesticem contingens speciem coronȩ rep̃sentat. qua regalis
dignitas ostentat᷑. Sic utraq hac specie regales acerdotium de¬
signat᷑. Xp̃s &iã rex & sacerdos ex primit᷑. ꝓph&a testificante
Dñs legifernoster. dñs rex noster Itẽ. Reges eos in uirga fer¬
rea Quod autẽ sacerdossit. pater filio testificat᷑ dicens: Tues
sacerdos in a&ernum secundũ ordinẽ melchi sedech: Igitur
si uexp̃i sacerdotium atq regalesolium clericilatinorũ signisi¬
care uolentes. eius modi scema capite gestant. siue quod om̃is
xp̃iana natio. regiasimul & sacerdotali dignitate p̃mineat. tali
specidesignant: In faciei uero denudatione. cordisostendunt pu¬
ritatem illud innuentes apłicum ubi ait. Nos autem reuela¬

Expanded text:
ntes clerici Romanorum, sive Latinorum, in verticis nudatione thintes clerici Romanorum, sive Latinorum, in verticis nudatione thiarae similitudinem figurant, per quam sacerdotale decus insinuant Porro reliqua pars capillorum caput ambiens, neque tamen verticem contingens, speciem coronae repraesentat, qua regalis dignitas ostentatur. Sic utraque hac specie regale sacerdotium designatur. Christus etiam rex et sacerdos exprimitur, propheta testificante: Dominus legifer noster, Dominus Rex noster . Item: Reges eos in virga ferrea . Quod autem sacerdos sit, Pater Filio testificatur, dicens: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Igitur sive Christi sacerdotium atque regale solium clerici Latinorum significare volentes, hujusmodi schema capite gestant: sive quod omnis Christiana natio regia simul atque sacerdotali dignitate praeemineat, tali specie designant. In faciei vero denudatione cordis ostendunt puritatem, illud innuentes apostolicum, ubi ait: Nos autem revela
Abbreviated transcription (Latin):
& impende in illis ut radant capita. Et sciento m̃s. quia quaed &e
audier̃ falsa sunt. sed ambulans & ipsec cistodiens legem. & pau¬
lopost: Tunc paulus assumptis uiris. posteradie purificatus
cum illis intrauit in templum annuans expl&ionẽ dierũ purifica¬
tionis Hunc morem sequentes clerici romanorũ. uel cuncta
accipientes tamabeis qui inueteri testam̃tonararei dicebantur.
quã &abeis qui in nouo testamento talia fecisselegunt᷑ Sed ñ pe¬
nitus capillis capitanudant. uerũ ꝓparte. Significantes talisce¬
mate tã regaledecus. quã insignesa cerdotale : Si quidẽ regibus
decus est ꝓpriũ. coronas in capite ferre pontificesaũ intem plo
thiaras uertice portabant. Ut hiaraquidem emisperii gerit
similitudinem. Corona uero circuligerens figurã. caput as¬
sol& ambire. Loqui turbeatus p&rus apłs credentibur. Vosaũ
estis genus electum. regale sacerdotium. Qđ significare uole¬

Expanded text:
et impende in illis ut radant capita, et scient omnes quia quae de te et impende in illis ut radant capita, et scient omnes quia quae de te audierunt falsa sunt, sed ambulas et ipse custodiens legem . Et paulo post: Tunc Paulus assumptis viris, postera die, purificatus cum illis intravit in templum, annuntians expletionem dierum purificationis . Hunc morem sequentes clerici Romanorum, vel cunctaraccipientes tam ab eis qui in Veteri Testamento Nazaraei dicebantur, quam ab eis qui in Novo Testamento talia fecisse leguntur. Sed non penitus capillis capita nudant, verum pro parte significantes tali schemate tam regale decus, quam insigne sacerdotale. Siquidem regibus decus est proprium coronas in capite ferre; pontifices autem in templo thiaras vertice portabant: et thiara quidem hemisphaerii gerit similitudinem; corona vero circuli gerens figuram caput assolet ambire. Loquitur beatus Petrus apostolus credentibus: Vos autem estis genus electum, regale sacerdotium . Quod significare vole