comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad ducens głam. Sic̃ uerecundia laudabilis ẽ in malo. ita re¬
p̃hensibilis ẽ in bono. Erubescere enĩ malii. sapĩa ẽ. bonũ uͦ eru¬
bescere fatuitas. Uñ scͥptũ ẽ. Est ꝯfusio adducẽs pecc̃m: & ẽ ⁊ fusio addu¬
cens głam. Qͥenĩ erubescit penitẽdo malũ qd̃ fecit: ad uite liber-¬
tatẽ ꝑuenit. Qͥ uͦ erubescit bona face̾. ab statu rectitudinis
cadit. atq ad damnationẽ tendit. sic̃ ꝑ redẽptorem dr. Qui
me erubuerit & meos sermones. b̃c filiꝰ hominis erubescet
cũ uenerit in maiestate sua. Ne dixeris peccaui. & qͥd acci¬

Expanded text:
aret. Sicut verecundia laudabilis est in malo, ita reprehensibilis est in bono. Erubescere enim malum est sapientiae, bonum vero erubescere fatuitatis. Unde scriptum est: Qui me ecens gloriam . Qui enim erubescit poenitendo mala quae fecit, ad vitae libertatem pervenit. Qui vero erubescit bona facere, a statu rectitudinis cadit, atque ad damnationem tendit, sicut per Redemptorem dicitur: Qui me erubuerit et meos sermones, hunc Filius hominis erubescet, cum venerit in majestate sua . Et
Abbreviated transcription (Latin):
iã nequeat. Hinc enĩ ꝑ hunc sapientẽ d̾r. Ne his qͥ ꝑdiderunt
sustinentiã. Sustinentiã uidelicet ꝑdunt. qͥ dũ dui se ĩmorari
uisibilib estimant. spẽ in uisibiliũ derelinquunt. Cũq mens
in p̾sentib figit᷑. uita t̾minat᷑. & repente ad supplicia impuisa
ꝑueniunt. qui decepti suis p̾sũptionib. aut numꝙͣ se hec con¬
tingere aut tarde credidunt. hinc u̾itas dic̃. Uigilate itaq qͥa
nescitis diẽ neq horã. Hinc rursũ scͥptum ẽ. Dies dñi sic̃ fur ita

Expanded text:
e his qui perdiderunt sustinentiam . Sustinentiam videlicet perdunt qui, dum diu se immorari visibilibus aestimant, spem invisibilium derelinquunt. Cumque mens in praesentibus figitur, vita terminatur; et repente ad supplicia improvisa perveniunt, quae, decepti suis praesumptionibus, aut nunquam se contingere, aut tarde crediderunt. Hinc Veritas dicit: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam . Hinc rursum scriptum est: Die
Abbreviated transcription (Latin):
significat qͦd impii qͥ terrena sapiunt p̃ caligine malicie eũ
descendente. id: in humilitate nascentẽ ñ agnouert᷑. Alias in
caligine uisus legem dei quia ueritatẽ sue legis ñ sequturis in¬
fidelib qͣsi ꝑ caliginẽ dix̃. ut uidentes ñ uideant. & audientes¬

Expanded text:
significat quia impiis qui terrena sapiunt, caligine malitiae eum significat quia impiis qui terrena sapiunt, caligine malitiae eum descendentem, id est, in humilitate nascentcaligine visus, legem dedit, quia veritatem suae legis non secuturis infidelibus, quasi per caliginem dixit, ut videntes non videant. Timuit
Abbreviated transcription (Latin):
am deind̾ qͥnqͣgesuna die post actũ pascha⁊ caligine¬
data ÷ lex moisi. Ita & qͥnquagesima die post pas¬
sionem dñi quã pascha illud p̾̃figurabat. datus est
cum eis erant. in centũ uiginti annoꝵ mosaice etatis
num̾o constitutis: & diuisis lingius credentiũ. totus
euangłica mundꝰ p̃dicatione impletꝰ est. Dicit᷑ illic di
eicio demonia. Aspicit illic cunctꝰ popłs uoces et
lampades. montẽq fumantẽ. tonitrua & fulgura clã¬
gorem buccine ꝑstrepentẽ. In uocib nãq & tonitruiᷤ
clamor p̾dicationũ intelligit᷑. In lampadib claritas mi
rietate linguarũ p̃ceptis & signis intonuert. Int̾pretat᷑ autẽ synai
rubus. quod significat eccłam. in qua & dñs moysi loqͥtur. Qͦ a
autẽ legẽ daturus dñs in igne fumoq descendit. hoc significat.
qͥd & fideles claritatis sue ostensione illuminat. & infidelium
ocłos. ꝑ fumũ erroris obscurat. Quod uͦ uidetur in caligine. hoc

Expanded text:
am deinde quinquagesima die post actum pascha data est lex Moysi. Ita et quinquagesima die post passionem Domini, quam pascha illud praefigurabat, datus est r apostolos, et qui cum eis erant, in centum viginti Mosaicae aetatis numero constitutos; et divisis linguis credentium, totus evaejicio daemonia . Aspicit illic cunctus populus voces et lampades, montemque fumantem tonitrua et fulgura, clangoremque buccinae perstrepentem. In vocibus namque et tonitruis, clamor praedicantium intelligitur, in lampadrietate linguarum praeceptis et signis intonuerunt. Interpretatur autem Sinai rubus quod significat Ecclesiam, in qua et Dominus Moysi loquitur. Quod autem legem daturus Dominus in igne fumoque descendit, hoc significat quia et fideles claritatis suae ostensione illuminat, et infidelium oculos per fumum erroris obscurat. Quod vero videtur in caligine, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sare ñ ÷ dubitatio. s ꝓpħia. Qui risus duplicẽ habet
& ipse qͥ natus est. de sara. risus nom̃ accepit. Ysaac
eñi ex hebrea lingua in latinũ sermonẽ risus interpͤta
magnã: & benedicent᷑ in eo ait om̃s gentes terre. Quibus
u̾bis duo historialit̾ illi ꝓmissa sunt. gens iudeoꝵ scdđm
carnẽ & om̃s gentes scđm fidẽ.

Expanded text:
autem Sarae non est dubitatio, sed prophetia. Qui risus duplicem habet autem Sarae non est dubitatio, sed prophetia. Qui risus duplicem habet et ipse qui natus est de Sara, risus nomen accepit. Isaac enim ex Hebraea lingua in Latinum sermonem risus interpretamagnam: Et benedicentur in eo omnes gentes terrae. Quibus verbis duo historialiter illi promissa sunt, gens Judaeorum secundum carnem, et omnes gentes secundum fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
nec corpꝰ dñi qͦd ÷ uitulus. sine lacte legis. nec lac legis sine
butiro. hoc ÷ sine eu̾głii testimonio ẽẽ potest. Tria aut̃
sata unde sara subcineritios panes fecit triũ filioꝵ
noe imaginẽ indicauert ex quib om̃e genꝰ humanũ
natũ ÷. qui diuine tͥnitati credentes. ex aqua baptis¬
matis. ꝑ eccłam cuiꝰ inago sara erat conspargendi ee̾nt:¬
& in uno pane corporis xp̃i redigendi. hec sunt illa
ta sata que muller in euangłio cognoscit᷑ fermͣtas¬
se. Aruni autẽ panes. eo qͦd sine fermento malitie. & sine
angore neqͥtie. sine feruore puerse doctrine. oporteat
ẽẽ credentiũ unitatẽ. Subcin̾itii autẽ idõ. ut ꝑ peniten
beneplacita deo acceptabiles efficiant᷑. Sub arbore aut̃
eos sedisse. passionis dnĩce erat signũ: cuiꝰ ipsi sunt p̾di¬
catores. Qͦd autẽ ꝓmittit deus saresterili filiũ dicens.
Letare sterilis queñ paris. erũpe xclama q̃ ñ parturiᷤᷤ.

Expanded text:
nec corpus Domini, quod est vitulus, sine lacte legis, nec lac legis sine butyro, hoc est, sine Evangelii testimonio esse potest. 10. Tria autem sata, unde Sara panes subcinericios fecit, trium filiorum Noe imaginem indicaverunt, ex quibus omne genus humanum natum est, qui, divinae Trinitati credentes, ex aqua baptismatis per Ecclesiam, cujus imago Sara erat, conspergendi essent, et in uno pane Christi corporis redigendi. 11. Haec sunt illa tria sata quae mulier in Evangelio cognoscitur fermentasse . Azymi autem panes, eo quod sine fermento malitiae, et sine angore nequitiae, sine fervore perversae doctrinae oportebat esse credentium unitatem. Subcinericii autem ideo, ut bene placita Deo, acceptabiles efficiantur. Sub arbore autem eos sedisse, passionis Dominicae erat signum, cujus ipsi sunt praedicatores. Quod autem promittit Deus Sarae sterili filium dLaetare sterilis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tie. Inde & scriptũ est. Constituit dñs popło suo legẽ
& iudicia. & tẽptauit eum. Alio quoq sensu qͦd aque
mara .i. amare. ligno in sesuscepto dulcescunt.indici¬
o erat amaritudinem gentiũ ꝑ lignũ crucis xp̃i. in
usum dulcedinis qñq esse u̾tendam. Sciendũ uero
uxta suꝑiorẽ sensum. quod pͥmum ductꝰ : isrł ad
aquas sassas atq amaras. & ligno monstrato a dño
dulces effecte sunt. Postea uenitur ad fontes. Primo
neat de amaritudine recede non potest. De xͦii. fontib¬
um uͦ ꝑ lignũ uite dulcis fuerit effecta. & in¬
postolicos. Ibi enĩ arbores reꝑiunt᷑ septuaginta pal¬
referuntur. ꝑ quos palmas uictorie xꝑi mundus¬
arbores irrigantes apłicam grãm p̾figurant. po¬
płos in septenario mim̾o decuplatos rigant̾e. ut ꝑ
septiforme sp̃c donũ legis deca logus impleatur
urmurat int̾ea popłi¬

Expanded text:
Constituit Dominus populo suo legem, et judicia, et tentavit eum. 3. Alio quoque sensu, quod aquae Marae, ligno in se suscepto, dulcescunt, indicium erat amaritudinem gentium per lignum crucis Christi in usum dulcedinis quandoque esse vertendam. 4. Sciendum vero juxta superiorem sensum, quod primum ductus est Israel ad aquas salsas et amaras, et ligno monstrato a Domino dulcibus effectis, postea venitur ad fontes. Primo net, de amaritudine recedere non potest. CAPUT XXII. ro per lignum vitae dulcis fuerit effecta, et incos fontes. Ibi etiam arbores reperientur septuaginta palreferuntur: inta palmarum arbores irrigantes, apostolicam gratiam praefigurant, populos in septenario numero decuplato rigantem, ut per septiformem spiritus donum legis Decalogus impleatur. Murmurat interea pop
Abbreviated transcription (Latin):
digito sac̾dotis asꝑgi iubetur: ut rede̾ptio nr̃a & purifica¬
tio in xp̃i sanguine collata. ꝑ grãm septẽplicis sp̃s demon¬
stretur. duo autẽ hyrci duoꝵ poploꝵ figuram ꝑspieua
ratione demonstuert̃: ꝓpter originalem peccati p̃uarica¬
tionẽ. hyrcoꝵ formam gerentes. quoꝵ÷ similitudo in
eũgło. hedi enĩ .i. pec̾cores ad sinistmfuti sunt. S ex his
qui in xp̃o credidissent. & penitentiã delictoꝵ su-¬
oꝵ. toto corde essent baptismi gram consequuti
hii in similitudinẽ unuis hirei. qui in sorte dñi
uenit figurã accipiunt. cuiꝰ sanguis cum sangui¬
ne uituli ꝑmisceri iubet᷑. ut consortes passionis xp̃i
effecti. participes gle ipsius efficiantur. S quid:
hircũ in sorte dñi uenire. nͥ ut popłs credentiũ cuiꝰ ille
figuram habebat. consors & cohereᷤᷤ dñihab̾et᷑ in regno
Aluis uͦ hircus qui in sorte dnĩ non uenit. si militudi¬

Expanded text:
digito sacerdotis aspergi jubetur, ut redemptio nostra et purificadigito sacerdotis aspergi jubetur, ut redemptio nostra et purificatio in Christi sanguine lata per gratiam septemplicis Spiritus demonstretur. Duo autem hirci, duorum populorum figuram perspicua ratione demonstraverunt, propter originalem peccati praevaricationem, hireorum formam gerentes, quorum est similitudo in Evangelio. Haedi, id est, peccatores ad sinistram futuri, sed ex eis qui in Christo credidissent, et poenitentiam delictorum suorum toto corde egissent, baptismi gratiam consecuti, hi in similitudinem unius hirci, qui in sortem Domini venit, figuram accipiunt. Cujus sanguis cum sanguine vituli permisceri jubetur, ut, consortes passionis Christi effecti, participes gloriae ipsius efficiantur. 5. Sed quid hircum in sortem Domini venire, nisi ut populus credentium, cujus ille figuram habebat, consors et cohaeres Domini haberetur in regno, Alius vero hircus, qui in sortem Domini non venit, similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ iubet uitulũ ꝓ peccato sac̾dotis ĩmolari. & sanguine eiꝰ
septies a digito popłin asꝑgendum. Deinde duos hyrcoᷤ
offerri debere. unum in quo dñi sors uenisset occiden¬
dum esse. & sanguine eiꝰ similit̾ ut de sanguine uituli di¬
gito sac̾dotis popłm asꝑgendum. alterum uͦ in quo om̃ia
peocata & maledictiones popłi imponende ẽẽnt. in locum
desertũ ꝑducendũ ibiq dimittendum. S priꝰ necesse
est uituli sacrificiũ pand̾e. & tẽ etiã hyrcoꝵ causas
minist̾iaq eoꝵ narrare. Uitulus itaq hic qui ꝓ peccato
sac̾dotis. & totiꝰ popłi emundatiõe occidi iubetur. figurã
dñi & saluatoris nr̃i in semetipso monstrabat. qͥ non solũ
ꝓpeccatis sac̾dotis uł popłi. uerum & ꝓ om̃i humano gen̾e
cunctisq nationib deo patre ꝑmittente ĩmolatus. sic̃
apłs ait. qui filio suo ñ peꝑcit. s ꝓ nob̾ om̃ib taadidit illũ.
Merito & in hoc loco dehuiꝰ uituli sangiune. septies popłs

Expanded text:
 jubet vitulum pro peccato sacerdotis immolari, et sanguine ejus septies digito populum aspergi. Deinde duos hircos offerri deberi: unum in quo sors Domini venisset occidendum esse, et sanguine ejus, similiter ut de sanguine vituli digito sacerdotis populum aspergendum. Alterum vero, in quo omnia peccata et maledictiones totius populi imponendae essent, in locum desertum perducendum, ibique dimittendum; sed prius necesse est vituli sacrificium pandere, et tum etiam hircorum causas mysteriaque eorum narrare. Vitulus itaque hic, qui pro peccato sacerdotis et totius populi emundatione occidi jubetur, figuram Domini et Salvatoris nostri in semetipso portabat, qui non solum pro peccatis sacerdotalis populi, verum et pro omni humano genere, cunctis nationibus Deo Patre permittente est immolatus. Sicut Apostolus ait: Qui Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum . Merito et hoc loco de hujus vituli sanguine septies populum
Abbreviated transcription (Latin):
indicat eos qui cum corpore uiri sint. turpitudiniᷤᷤ
usu effeminant᷑. his gͦ criminib inuoluti.a sacͥfici¬
o dñi reꝓbantur nec eficiuntur consortes passionis
xp̃i. nec celestis scĩficationis participes. S neq pa¬

Expanded text:
indicat eos qui cum corpore viri sint, turpitudinis indicat eos qui cum corpore viri sint, turpitudinis usu effeminantur. His ergo criminibus involuti, a sacrificio Dei reprobantur, nec efficiuntur consortes passionis Christi, nec coelestis sanctificationis. Sed neque pa
Abbreviated transcription (Latin):
offeretis panes dõ ur̃o: & qͥc qͥd aliud dare uolue¬
rint. corrupta & macłata sunt omia. ñ suscipietiᷤᷤ
& cupiditate. nunc in diu̾sis cͥminib demutant᷑. Re-¬
citur quidẽ & cecum animal .i qui nec dm̃ uidet. nec oꝑa¬
collisum. Reicitur &e cicatdem habens. qui non digna
huc uet̾is morbi signũ. ꝑ desid̾ĩa uoluptatis interiꝰ ge¬
stat. Reꝓbatur & lingua amputatũ qui dm̃ ñ confitet᷑.
neq diuinam legem meditatur. Reicitur & papulam
habens qui pruritum libidinis cardore concupiscenti¬
arũ estuat. Similiter &scabiosum. qͥ peccatum carnis
ꝑficit contagione aꝑis. Iam uͦ impetiginẽ habens. ħe¬
ticoꝵ figurat collectionem. quefrequent̾ se in eccłie
corpus ĩmergit. & impetigine laborem facit. Porro
aure amputata sunt qui uerbo ñ obediunt: non fa¬
ciendo que p̾cepta sunt. Qui uͦ caudã habet ampu-¬
tatam. ille: qui bonũ quod incipit. ꝑseu̾anti fine
ñ ꝑficit. Porro desectum uł testiculis amputatum.

Expanded text:
o, nec quidquid aliud dare voluerit, quia corrupta et maculata sunt omnia, non suscipietis et cupiditate, nunc in diversis criminibus demutantur. Rejicitur quidem et caecum animal, id est, qui nec Dtum atque collisum. Rejicitur et cicatricem habens, qui non digna ed adhuc veteris morbi signum per desideria voluntatis interius gestat. Reprobatur et lingua amputatum, quae Deum non confitetur, neque divinam legem meditatur. Rejicitur et papulam habens, qui pruritu libidinis et ardore concupiscentiarum exaestuat. Similiter et scabiosum, qui peccatum carnis perficit cogitatione operis. Jam vero impetiginem habens, haereticorum figurat collectionem, quae frequenter se in Ecclesiae corpus immergit, et impetigo livorem facit. Porro aure amputata sunt, qui verbo Dei non obediunt, non faciendo quae jussa sunt. Qui vero caudam habet amputatam, ille est qui bonum quod incipit, perseverantiae fine non perficit. Porro desectum, ve
Abbreviated transcription (Latin):
git. id ÷ inclusũ in carnaliũ cordib dereliqͥt. Non enĩ latent
mortifera uicia ipsius. nͥ incorruptibilitate uite uiuentib &
peccata mortalia ꝑpetrantib. qͥ dũ prͣue uiuentes seg̾gant᷑ a cor

Expanded text:
git, id est, inclusum in carnalium cordibus derelinquit. Non enim latent git, id est, inclusum in carnalium cordibus derelinquit. Non enim latent mortifera ipsius nisi in corruptibilitate vitae viventibus, et peccata mortalia perpetrantibus; qui dum prave
Abbreviated transcription (Latin):
Gũ gͦ dixisset delbora ad barach. id: ꝓpħia ad pͥorem ppłm. tibi
milia uiroꝵ. respondit barach ex ꝑsona pͥoris ppłi. ad ꝓpħissam.
Non ascendã.nisi ⁊ tu ascenderis mecũ. Dicit ad eũ debbora. Ibo
tecũ. s ñ erit pͥmatus tuus in uia qua incedis. s in manu muli¬
eris tradet dñs sirarã. euident̃ oftendens. qͥa ñ ẽ apud illũ ppłm
pͥmatus. nec ꝑmanet apud eũ uictoriȩ palma. s apud iahel
mulierẽ id ÷ eccłam. Nam iahel mulier ista alienigena. in cuius
manu uictoria facta ẽ. figurã tenet eccłȩ ex gentib cong̾gate.
Iahel enĩ int̾pretat᷑ ascensio. qͥa ꝑ eccłam ascendit᷑ ad celũ. Ista
palo sisaram hostẽ int̾fecit. id ÷ ligni crucis acumine ⁊ uirtute
ñ poturt. Sola enĩ ista ꝑlignũ in quo spũalib sacram̃tis creden¬
tiũ salus ẽ. fidei hostẽ affligit. quẽ deinde mortuũ pellib obte¬

Expanded text:
Cum ergo dixisset DebborCum ergo dixisset Debbormillia virorum, respondit Barac ex persona prioris populi ad prophetissam: Non ascendam, nisi et tu ascenderis mecum. Dicit ad eum Debbora: Ibo tecum, sed non erit primatus tuus in via qua incedis, sed in manu mulieris tradet Dominus Sisaram, evidenter ostendens, quia non est apud illum populum primatus, nec permanet apud eum victoriae palma, sed apud Jahel mulierem, id est, Ecclesiam; nam Jahel ista alienigena, in cujus manu victoria facta est, figuram tenet Ecclesiae ex gentibus congregatae.Jahel enim interpretatur ascensio, quia per Ecclesiam ascenditur ad coelum. « Ista palo Sisaram hostem interfecit, » id est, ligni crucis acumine et virtutenon potuit. Sola enim ista per lignum in quo spiritualibus sacramentis credentium salus et fidei hostem affligit; quem deinde mortuum pellibus obte
Abbreviated transcription (Latin):
ascendebantq ad eã filii isrł ad omẽ iudiciũ. Delbora quȩ int̾pre¬
tat᷑ apes siue loquela. in ꝓpħiȩ forma accipienda ẽ: de qua scribit᷑.
Qm dulcia faucib meis eloquia tua. Considemꝰ uͥ ꝓphetisse locus
ẽe describit᷑. Sub palma inqͥt. Sub palma sedẽ habet ꝓph̃issa. qͥa qͦs
suis institutionib erudit. ad palmã suꝑne uocationis adducit.
di positos. ñ quȩ in t̾ra st̃ querere docet. s quȩ in celis st̃. Hec misit
ee uocauit ad se barach. Barach int̾pretat᷑ choruscatio. Choruscatio
ẽ. quȩ ht̃ quidẽ lucẽ. s ñ ꝑmanentẽ. ad modicũ enĩ temꝑis resplen¬
det. ⁊ desinit. Hic gͦ barach formã gerit pͥoris ppłi. qͥ pͥmo õium
ꝑ. ꝓpħiam uocatꝰ. ⁊ inuitatꝰ ad audienda eloqͥadi. resulsit qͥdem¬
in legis splendore. & breui temꝑe choruscauit. s ñ dui ꝑmansit.

Expanded text:
ascendebantque ad eam filii Israel in omne judicium. Debbora, quae interpreascendebantque ad eam filii Israel in omne judicium. Debbora, quae interpretatur apis, sive loquela, in prophetia et forma accipienda est de qua scribitur: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua ! Consideremus ubi locusprophetiae describitur. Sub palma, inquit. Sub palma sedem habet prophetia, quia quos suis institutionibus erudit, ad palmam supernae vocationis adducit. Dei positos, non quae in terra sunt quaerere docet, sed quae in coelis sunt . Haec misit et vocavit ad se Barac . Barac interpretatur coruscatio. Coruscatio est, quae habet quidem lucem, sed non permanentem. Ad modicum enim temporis resplendet, et desinit. Hic ergo Barac formam gerit prioris populi, qui primo omnium per prophetiam vocatus et invitatus ad audienda eloquia Dei, refulsit quidemin legis splendore et brevi tempore coruscavit, sed non diu permansit.
Abbreviated transcription (Latin):
ystoria uidicũ. ñ parua mist̾i̾oꝵ indicat sacram̃ta. Primũ. qdđ
rȩꝓmissionis ꝑducit. Pomĩa aũt̃ in hoc uolumine. delicta iudaici po-¬
płi ⁊ seruitutes. clamor quoq eoꝵ ⁊ miserationes dĩ descͥbunt᷑. Nã et
multis annis ꝓ suis offensis multoꝵ regũ serui erant: ⁊ iterũ conu̾si
lib̾ati st̃. S quid ẽ qđ sepe peccantes in manu hostili tradunt᷑. nͥ qd̃
nr̃ã peccata qñ delinquimꝰ uires hostib p̾bent: ⁊ qnͣdo nos facimꝰ
malũ in conspectu dm̃. tc̃ confortant᷑ adu̾sarii nr̃i. id÷ demones ⁊
spũaliũ nequiciaꝵ uͥtutes: S iterũ qͣndo conu̾tunͣ. suscitat d̾s¬
tit eoꝵ qͥ ad se toto corde clamau̾int. sic̃ misit gothoniel qͥ expugna¬
uit cusan rasathaim regẽ mesopotamiȩ. sic̃misit ahoth qui occidit
eglon regẽ moab. sic̃ iahel ⁊ debborã quȩ int̾fecerunt sisarã. quoꝵ
ebbora eiĩ ꝓphetissa uxor laphidoth. iudicabat ppłm in illo tẽ¬

Expanded text:
Historia Judicum non parva mysteriorum indicat sacramenta. Primum, quod repromissionis perducit. Per omnia autem in hoc volumine delicta Judaici populi, et servitutes, clamor quoque eorum, et miserationes Dei describuntur. 2. Nam multis annis pro suis offensis multis regibus servierunt, et iterum conversi liberati sunt. Sed quid est, quod saepe peccantes in manu hostili traduntur, nisi quod nostra peccata, quando delinquimus, vires hostibus praebent, et quando nos facimus malum in conspectu Domini, tunc confortantur adversarii nostri, id est, daemones, spiritualium nequitiarum virtutes? 3. Sed iterum, quando convertimur, suscitatm qui ad se toto corde clamaverunt, sicut misit Othoniel, qui expugnavit Chusan Rasathaim regem Mesopotamiae; sicut misit Aod, qui occidit Eglon regem Moab; sicut misit Jahel et Debboram, qui interfecerunt Sisaram; quorum ebbora et
Abbreviated transcription (Latin):
neũ uiuere in t̾ra nr̃a concedimꝰ. qͥ tam̃ tͥbutariꝰ efficit᷑. qr hoc ipsũ
uiciũ qd̃ subigere ñ possumꝰ. ad usum nr̃e utilitatis humilit̃ re¬
torquemꝰ: ut eo de se mens ⁊ in suis uilia sentiat. qͦ suis uirib etiã
parua ꝗͤ appetit ñ expugnat. Unde bene rursũ scͥptum ẽ. he st̃
gentes quas dñs dereliquit. ut erudiret in eis ifrlem. Ad hoc nã¬
q quedã minima uicia nr̃a retinent᷑. ut se nr̃a intentio sollicita
in certamine semꝑ exerceat. ⁊ eo de uictoria ñ suꝑbiat. quo
uiuere in se hostes ꝯspicit. a quib adhuc uinci formidat. Isił
gͦ reseruatis gentib erudit᷑. qͣndo in quibdã minimis uiciis
elatio uirtutis nr̃e compͥmit᷑. ⁊ in paruis sͥ resistentib discit.¬

Expanded text:
aeum vivere in terra nostra concedimus. Qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium, quod subigere non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus; ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quo suis viribus etiam parva quae appetit, non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israelem . Ad hoc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut sese nostra intentio sollicitam in certamine semper exerceat; et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo reservatis gentibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comp
Abbreviated transcription (Latin):
magoꝵ absorbuit uirgas: & xp̃c postposita głe sue digni¬
tate. factus: obediens usq ad mortem. & ꝑ ip̃sam mortem
dex plagis .i.

Expanded text:
 absorbuit virgas; et Christus post gloriae suae dignitatem factus est obediens usque ad mortem , et per ipsam mortem decem plagis.
Abbreviated transcription (Latin):
ri uenena euacuaret. ꝑ remissionẽ & indulgentiã
peccatoꝵ. Uirga enĩ ÷ uerbũ dĩ rectũ regale. pienũ
botestatis. insigne imꝑii. Hirga serpens facta ẽ. qm̃
qui erat filius dei ex patre deo natus. filius hominis
factus ẽ. natus ex uirgine qͥ quasi serpens exaltatus
in cruce medicinã uuln̾ib humanis infudit. Und̾ ipse dñsait.

Expanded text:
aret per remissionem et indulgentiam peccatorum. Virga est enim Verbum directum, regale, plenum potestatis, insigne imperii. Virga serpens facta est, quoniam qui erat Filius Dei ex Deo Patre natus, Filius hominis factus est, natus ex Virgine: qui quasi serpens exaltatus in cruce, medicinam vulneribus infudit humanis. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
foras ab eo missus ĩmundꝰ factꝰ est. sic̃ scriptũ : de ea. Ut
quid auertis manũ tuam & dęxt̾am tuam demedio si¬
nu tuoͦ S quid ille ait : Reuoca eam insinũ tuum. Re¬
uocauit. & reu̾sa ÷ ad colorem suũ. Sic & plebs iudea nc̃
aliena÷ a sinu dei. & foris ĩmunda remansit. s reuocat
eam &e redit ad pͥstinũ colorem. dum agnou̾it dnm sal¬
uatorẽ. Nc̃ enĩ ex parte cecitas contigit in isrł.donec
plenitudo gentium intͣuerit: & sic omis ifrł saliuis fiat.

Expanded text:
lus ejus, foras ab eo missus immundus factus est, sicut scriptum est de ea: Ut lus ejus, foras ab eo missus immundus factus est, sicut scriptum est de ea: Ut quid avertis faciem tuam, et dexteram tuam de medio sinu tuo ? Sed quod illi ait: Revoca eam in sinum tuum . Revocavit, et reversa est ad colorem suum. Sic et plebs Judaea, nunc aliena est a sinu Dei, et foris immunda remansit. Sed revocat eam, et redit ad pristinum colorem, dum agnoverit Dominum Salvatorem; nunc enim caecitas ex parte contigit in Israel donec plenitudo gentium intraveri
Abbreviated transcription (Latin):
te. xp̃e in morte. Et tam̃ expauit & fugit moises. Qͥa
ẽ ab illo serpente fugisse moisen. nͥ quod legit᷑ in euan¬
la spe in qua fuerãt recesserunt. S qͥd dictum: app̃¬
hende caudã eius: Qͥa ÷ cauda nͥ post̾iora : hoc sigͥcat
posteriora mea uidebis. ꝑ rimo enĩ factus : serpens:
s cauda a pp̾hensa factꝰ est uirga. quia pͥmo occisus ẽ.
postea ꝑactis om̃ib ad id quod fuerat resurgendo re¬
uersus est. uͥ ꝑ uite repationẽ morte consũpta. nichil
in eo serpentis apparuit. Est & in cauda serpentis scłi fi¬
nis: qͥa sic mortalitas eccłe ꝑ lubrica tempoꝵ uoluitur.
Alii eunt alii ueniunt. ꝑ mortẽ tanquã ꝑ serpentẽ mors
seminata est. S fine nouissimo uelut cauda seculi. redi
mus ad manũ dei. atq app̾hensi reꝑabim᷑. & nouissima
inimica morte destructa. resurgentes in dext̾a deiuir¬
in cute. leþra: ñ candor. Ipsa enĩ ħeditas dei .i.popłs eiꝰ

Expanded text:
te, Christus in morte. Et tamen expavit, et fugit Moyses. Quid te, Christus in morte. Et tamen expavit, et fugit Moyses. Quid est ab illo 364 serpente fugisse Moysen, nisi quod legitur in Evanla spe in qua fuerant recesserunt. 3. Sed quod dictum est: Apprehende caudam ejus, quid est cauda, nisi posteriora? hoc significavit: Posteriora mea videbis. Primo enim factus est serpens sed, cauda apprehensa, facta est virga, postea, peractis omnibus ad id quod fuerat resurgendo reversus est, ubi per vitae reparationem morte consumpta, nihil in eo serpentis apparuit. Est etiam in cauda serpentis saeculi finis, quia sic mortalitas Ecclesiae per lubrica temporum volvitur: alii eunt, alii veniunt per mortem, tanquam per serpentem mors seminata est; sed fine novissimo velut cauda smus ad manum Dei, atque apprehensi separabimur, et novissima inimica morte destructa, resurgentes, in dextera Deiin cute lepra est, non candor. Ipsa enim haereditas Dei, id est, popu
Abbreviated transcription (Latin):
iubet᷑. Ueterũ nãq consuetudo erat. ut si sponsus sp̃o-
sam repudiare uellet. discaltiaret᷑ ille. & hoc ẽẽt sig¬
nũ repudii. Proid̾ moises excalciari iubet᷑. ne ad eocle¬
siã que in rubo significabat᷑ quasi sponsus caltiatus
accedet. hoc enĩ xꝑo seruabatur. qui uerꝰ spons erat.
De quo dicit ioħs. Cuiꝰ non sum dignis corrigiã solu̾e¬
calciam̃ti. utiq sic̃ dictũ ÷ iosue & moisi. hebrei autẽ
dicunt ꝓpt̾ea in rubo apparuisse deũ moisi. & ñ in alio
ligno. ne forte exculꝑent in eodem iudei idolũ. Semꝑ
dicit dño. Quod signũ habebo ut credant mͥ
quia tu memisisti: & deus ad illum. Proice uirgam
factus ÷ serpens. Expauit moises & fugit. & ait dnsil-¬
li. App̃hende caudã eius. Et app̃hendit. & facta ÷ iterũ
uirga. Quid enĩ hoc significat: Serpens enĩ ꝑsuasit hõi
mortem. Ergo mors a serpente. Hirga itaq inserpen¬

Expanded text:
jubetur. Veterum namque consuejubetur. Veterum namque consuesa repudiare vellet, discalcearetur ille, et hoc esset signum repudii. Proinde Moyses excalceari jubetur, ne ad Ecclesiam, quae in rubo significabatur, quasi sponsus calceatus accederet. Hoc enim Christo servabatur, qui verus sponsus erat, de quo dicit Joannes: Cujus non sum digncalceamenti . Utique sicut dictum est Josue et Moysi. Hebraei autem dicunt propterea in rubo apparuisse Deum Moysi, et non in alio ligno, ne forte et sculperent in eodem Judaei idolum, semper dicit Domino: « Quod signum habebo, ut credant mihi, quia tu me misisti? Et Dominus ad illum: Projice, inquit, factus est serpens. Expavit illico Moyses et fugit. Et ait illi Dominus: Apprehende caudam illius, et apprehendit, factaque est iterum virga. 2. Quid hoc significat? serpens quippe persuasit homini mortem. Ergo mors a serpente. Virga itaque in serpen
Abbreviated transcription (Latin):
stabile fundam̃tũ. Unde & eccłam dñs in petra edificat. et
cedat & corruat. Illos autẽ qui audiunt & ñ faciunt com¬
parat stulto edificanti suꝑ arenam: cuiꝰ tẽptata domus
tẽ quã p̾sciebat iniqu̾a fut᷑am. ꝙ erat flãma in ru-
bo.i. in spinis. & rubus non cremabat᷑. Rub spine pecca¬
toꝵ iudaicoꝵ. flãma in rubo. uerbũ dei. Quod gͦ illis lex
data est. flãma erat in rubo. Quod lege data ñ sunt consũp¬
ta pec̾ca: rubis nec sub igne cremabatur. Alii in rubum
flãmantẽ & non urentem eccłam intelligunt infsãmariꝑse¬
sy in eodem rubo apparuisse legit᷑ ꝯstendit non alibi qmͣ in
eccła eum credentib apparere. In quo nullus digne con¬
sistere uł deũ uid̾e potest. nͥ qui cuncta t̾rena & mortalia
deposuerit uitia: quod significant illa moysi. calciam̃ta
deposita. ht̃ qͥppe & aliam figurã. id qͦa moyses excaltiari

Expanded text:
habent fundamentum. Unde et Ecclesiam Dominus in petra aedificat , ethabent fundamentum. Unde et Ecclesiam Dominus in petra aedificat , etcedat et corruat. Illos autem qui audiunt, et non faciunt, comparat stulto aedificanti super arenam, cujus tentata domus tem, quam praesciebat iniquam futuram. Et erat flamma in rubo, id est, in spinis, et rubus non cremabatur. Rubus, spinae peccatorum Judaicorum; flamma in rubo, verbum Dei; quod ergo illis lex lata est, flamma erat in rubo, quod lege data non sunt consumpta peccata, nec rubus sub igne cremabatur. Alii in rubo flammante, et non urente Ecclesiam intelligunt inflammari perseominus Moysi in eodem rubo apparuisse legitur, ostendit non alibi quam in Ecclesia eum credentibus apparere, quia nullus digne consistere, vel Deum videre potest, nisi qui cuncta terrena et mortalia deposuerit vitia. Quid significabant illa Moysi calceamenta depositi, habet quippe et aliam figuram, id quod Moyses excalceari
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis collegit infantẽ. eccła ex gentib lauachri saluta¬
ris scĩficationem desid̾ans excepit xp̃m asinagoga matre car¬
nali erpulsum. qͥsi infantem. quia tunc pariulus uid ebat᷑
cum in hõĩe cerneretur. Inuenit illa moysen inclusũ inuascło
tibin. qͦd er multis aggrestis uirgulis fit. Inuenit x p̃meccła
reconditum in cordib sc̃oꝵ. qui in unitatẽ fidei contȩxti ex
multoꝵ fratrũ mẽbris om̃s in unũ in xp̃o corpꝰ effecti sunt. et
eum religiosa obseruatione suscipientes tuentur. De occsso
ab egyptio iniuriam ꝑpetient᷑e inultum esse non ꝑferens.
fratrem defendit. & eundẽ egyptiũ occidit. Cuiꝰ facillime
occurrit. iniuriosum nob̃ in hac ꝑegrinatiõe diabolũ a dño
xp̃o nob̾ defensis occidi. Qͦd uͦ in sabulo arene obruit int̾emp
tum. manifestũ ẽ eius iam morticinã in eis lat̾e. qͥñ habeñ

Expanded text:
fluminis, collegit infantem: Ecclesia est gentibus lavacri salutafluminis, collegit infantem: Ecclesia est gentibus lavacri salutaris sanctificationem desiderans; Christum excepit a Synagoga matre carnali expulsum, quasi infantem, quia tunc parvulus videbatur, cum in homine cerneretur. Invenit illa Mosen inclusum in vasculo tibin, quod ex multis agrestibus virgultis fit; invenit Christum Ecclesia reconditum in cordibus sanctorum, qui in unitatem sui contexti ex multorum fratrum membris omnes unum in Christo corpus effecti sunt, et eum religiosa observatione suscipientes tuentur. CAPUT VII.Aegyptio injuriam patientem, inultum esse non ferens, fratrem defendit, et eumdem Aegyptium occidit, cujus figura facillime occurrit, injuriose nobis in hac peregrinatione diabolum a Domino Christo nobis defensis occidi. Quod vero in sabulo arenae tum, manifestum est ejus jam morticina praesentia in eis latere, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
fflixit pharao filios isrł luto & lat̾e. Isrł simili¬
tudo
tudo ÷ popłi dĩ. pharao autẽ ⁊abuli qͥ imposuit iungũ
dei cõpͥme. & peccora om̃ut muro incredulitatisposs obtrud̾e
ut nemo ẽẽt. qui regnũ eius aut disꝑdet aut uinceret
& feminas uiuere. Sic zabulus ne robur fid̾i p̃ualeret
conat᷑ ut int̾fectis uirtutib uitia remaneant. fortissimosq
& uiriles animi sensus. unde celestia sapimꝰ & diuina.i. ra
in eo uiu̾ȩ. qͦd femineũ. qđ imbecille. qͦd fragile. & ꝓnum¬
ad uicia c̾nitur .i. ambitionem. uinolentiã. libidinem tra¬
condiã crudelitatẽ. furorem. & cet̾a his similia. q̃ in fe
einde moyses ad ripam fluminis expositus reꝑi¬
tur. & dñs cuiꝰ moyses typum induerat ad flum̃ la¬
uachri. & ad aquã baptismatis a credentib inuenit᷑. Plo¬
flebat. Unde & ad resuscitandũ lazarũ fleuit: iudeoꝵ deplo¬
rans ꝑfidiam. filia pharaonis descendens ad lauachrum

Expanded text:
ffligit Pharao filios Israel luto et latere. Israel similitudo est populi nostri, Pharao autem diaboli, qui imposuit jugum Dei comprimere, et pectora omnium muro incredulitatis posset occludere, ut nemo esset, qui regnum ejus aut disperderet, aut vinceretet feminas vivere. Sic 361 diabolus ne robur fidei praevaleat conatur, ut interfectis virtutibus vitia remaneant, fortissimosque et viriles animi sensus, unde coelestia sapimus, et divina, idin eo vivere, quod femineum, quod imbecillum, et fragile,  ambitionem, vinolentiam, libidinem, iracundiam, credulitatem, furorem, et caetera his similia quae in femeinde Moyses ad ripam fluminis expositus reperitur, et Dominus, cujus Moyses typum induerat, ad flumen lavacri, et ad aquam baptismatis a credentibus invenitur. Ploflebat. Unde ad resuscitandum Lazarum flevit, Judaeorum deplorans perfidiam. Filia Pharaonis descendens ad lavacrum
Abbreviated transcription (Latin):
dant. scđm apłm qui ait. Nam qͦ stulta st̃ mundi ele¬
git deus. ut confundat. sapientes. Ex quo autẽ loqui
cepit moises ad pharaonem. magis affligitur populuᷤᷤ
dei. Ex quo enĩ in animã hõis sermo dei ꝑlatus fuerit.:
acrius callidus hostis consurgit. & maiora uicia qͥbus
iuncat᷑ immittit. Priꝰ uͦ quam ueniret sermo qͥ argue̾t
uicia: in pace durabant. S nͥ sermo dei fac̾e ceꝑit uniꝰ¬
cuꝰq discrim̃. tc̃ contͦbatio magna consurgit. dugaĩ draconẽ

Expanded text:
tolum, qui ait: Nam quae stulta sunt mundi eletolum, qui ait: Nam quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . 4. Ex quo autem coepit loqui Moyses ad Pharaonem, affligitur magis populus Dei. Ex quo in animam hominis sermo Dei 366 perlatus fuerit, acrius callidus hostis consurgit, et majora vitia, quibus vincatur, immittit. Prius vero quam veniret sermo, qui argueret vitia, in pace durabant. Sed ubi sermo Dei facere coeperit uniuscujusque discrimen, tunc conturbatio magna consurgit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ost ħ intͣti t De ingressu moysi ad pharaonẽ ꝙ & gentes.
ad pharaonem. moyses & aaron.petentes uiã triũ
dierũ ꝓficisci in deserto filios isrł. & ibi sacrificare dño
deo. Que est ista uia triũ dierũ. que nob̾ incedenda ẽ. ut
ereuntes de egipto .ꝑuenire possimus ad locũ in qͣ ĩmo¬
lare debeamus: Hia ista xp̃c ÷ qui dixit. Ego sũ u au̾i¬
tas & uita. Que uia nob̾ tͥduo incedenda est. Qui enĩ confess
fuerit in ore suo dnm̃niħm. & credidit in corde suo. quod
datur sacrificium laudis. Ab hominatiões inqͥt egypti¬
oꝵ. ĩmolabimꝰ dño dõ nr̃o. Oues qͥppe egyptii. edere de¬
dignant᷑. S quod ab hominant᷑ egyptii. hoc isrłite deo
offerunt. quia simplicitatẽ conscientie quã sapienteᷤᷤ
huiꝰ scłi. hoc ÷ ciues egypti. qͣsi fatuitatẽ deputant. hanc
iusti deo in sacrificium ĩmolant. Et ꝑ id plac̾e dõ ꝓeu¬
rant. qͥd scło & mundo abiectũ & contẽptibile e̾ẽ consi

Expanded text:
T XII. De ingressu Moysi ad Pharaonem. Post haec intrant ad Pharaonem Moyses et Aaron, petentes trium dierum viam proficisci in deserto populum Israel, et ibi sacrificare Domino Deo. Quae est via trium dierum, quae nobis incedenda est, ut exeuntes de Aegypto pervenire possimus ad locum in quo immolare debeamus? Via ista Christus est, qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita ; quae via triduo nobis incedenda est. Qui enim confessus fuerit in ore suo Dominum Jesum, et crediderit in corde suo quod Ddatur sacrificium laudis. Abominationes, inquiunt, Aegyptiorum immolabimus Domino Deo nostro ; oves quippe Aegyptii edere dedignantur. Sed quod abominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt, quia simplicitatem conscientiae, quam sapientes hujus saeculi, hoc est, cives Aegypti, quasi fatuitatem deputant: hanc justi Deo in sacrificium immolant, et per id Deo placere procurant, quod saeculo et mundo abjectum et contemptibile esse con
Abbreviated transcription (Latin):
głicã ꝯsecrauit: contestans legem ñ seuenisse solu̾e s im¬
plere. Legis autẽ cura. in dec̾e preceptis agnoscit᷑. In decies
tricenis arche longitudo ꝑficitur: unde & ipse noe ab a¬
dam decimꝰ cõputatur. Quod sexies longa÷ ad latitudi
nẽ. & decies ad altitudinẽ suã. humani corporis instar o¬
stendit in qͦ xp̃c apparuit. Corporis enĩ longitudo q̃ ÷ a
u̾tice usq ad uestigiũ. sexies tantũ ht̃ quã latitudo qͥ est
centẽ hoĩem metiaris supinũ seu ꝓnum. Sexies tantum¬
longitudinis : a capiteusq ad pedes.ꝙͣ. latus a dext̾a in
sinistram. uł a sinistra in dexterã: & decies ꝗͣ. altus a t̾ra.
Unde & facta ÷ archa tͤcentoꝵ in longitudine cubitoꝵ. & qͥn¬
qͣginta in latitudine. & tͥginta in altitudine. Itẽ qđ eadẽ

Expanded text:
gelicam consecravit, contestans legem non se venisse solvere, sed adimgelicam consecravit, contestans legem non se venisse solvere, sed adimplere . Lex autem in decem praeceptis agnoscitur, unde decies tricenis arcae longitudo perficitur. Unde et ipse Noe ab Adam decimus computatur, quod sexies longa ad latitudinem suam, et decies ad altitudinem suam humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit. Corporis enim longitudo, quae a uertice usque ad uestigia sexies tantum habet quam latitudo, quae est centem holongius est a capite usque ad pedes, quam latus a dextera in sinistram vel a sinistra in dextram, et decies quam altus a terra; unde facta est arca trecentorum in longitudinem cubitorum, et quinquaginta in latitudinem, et triginta in altitudinem; et quia de
Abbreviated transcription (Latin):
siue ab his qui foris sunt. cedat fr̃na iunctura. & soluat᷑
uincłm pacis. Est enĩ bitum̃ feruentissimũ. & uiolentis
simũ gluten. sĩgcans dilectionis ardorẽ ui magneforti-¬
tudinis ad tenendã societatã spualẽ omĩa tolerantẽ.
Qͦd archa t̾centis cubitis longa ẽ. ut serie qͥnqͣginta
cõpleatur. sic̃ sex etatib om̃e huiꝰ scłi tempus exten
ni passionis ostendi. Ipsiꝰ eni litt̾e tau numerꝰ crucis sig¬
nu demonstrat. ꝑ qͦd socii passionis xp̃i effecti. ꝑ baptis¬
mũ longitudine̾ uite et̾ne adipiscimur. Qͦduꝰ cubitis
dicit. Caritas dĩ diffusa: in cordib nr̃is ꝑ sp̃m scm̃ qui
suã xp̃c spm sc̃m misit: qͥĩ corda credentiũ dilatauit. Qͦd
aut̾e eius latitudo tͥginta cubitis surgit. quẽ numerũ
decies ht̃ in tͤcentis cubitis longitudo. quia xp̃e altitu¬
do nr̃a. qͥ tͥginta annoꝵ etat̾ẽ gerens. doctrinam euan¬

Expanded text:
sive ab his qui foris sunt, cedat fraterna junctura, et solvatur sive ab his qui foris sunt, cedat fraterna junctura, et solvatur vinculum pacis. Est enim bitumen ferventissimum gluten, significans dilectionis ardorem, vi magnae fortitudinis ad tenendam societatem spiritalem omnia tolerantem. Quod arca trecentis cubitis longa est, ut sexies quinquaginta compleantur, sicut sex aetatibus omne hujus saeculi tempus extendni passionis ostendi. Ipsius enim litterae numerus crucis demonstrat signum quo socii passionis Christi effecti per baptismum longitudinem vitae aeternae adipiscuntur. Quod vero cubitis dicit: Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum s Spiritum sanctum misit, quo corda credentium dilatavit. Quod autem altitudo ejus XXX cubitis surgit, quem numerum decies habet in trecentis cubitis longitudo, quia Christus est altitudo nostra, qui, triginta annorum aetatem gerens, doctrinam evan
Abbreviated transcription (Latin):
Noe enim reqͥes interp̾tat᷑. & dñs dicit. discite
a me quia mitis sum & humilis corde. & inuenietiᷤ re¬
qͥem animab ur̃is. Solus iustꝰ inuenit᷑ noe in illa gen-¬
cẽ sp̃m illuminant̾ẽ. in una eccłia condonantur. Noe ꝑ a
quã aelignũ lib̾atur. Lignũ qͥppe & aqua: crucẽ desig¬
nant & baptisma. Sic̃ enĩ ille cum suis ꝑ aquã &elignũ
saluat᷑. sic familia xp̃i. ꝑ baptismũ &e crucis passionem¬
signat᷑. uł sanatur. Archã construxit noe de lignis non
putrescentib. eccłia construit᷑ axp̃o. ex hõib in sẽpit̾nũ
uicturis. Archa enĩ ista eccłiam demonstrat q̃ natat in
diluuio huiꝰ mundi. Qd autẽ eadẽ archa de lignis qͣdra¬
bonũ ꝑatam. Quac̾uq enĩ u̾teris qͣdrum: firmit̾stabit.
Q bitumine glutinantur aͣche ligna intͥnsecꝰ & extͥnsecꝰ.
ut in cõpage unitatis significet᷑ tolerantia caritatis. ne
scandalis eccłam temptantib. siue ab his qͥ intus sunt.

Expanded text:
scite a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem 286 animabus vestris . Solus justus invenitur Noe in illa gencem spiritum illuminantem in unam Ecclesiam condonantur. Noe per aquam et lignum liberatur; lignum quippe et aqua crucem designat et baptisma. Sicut enim ille cumsalvatur, sic familia Christi per baptismum et crucis passionem sanatur. Arcam instruxit Noe de lignis non putrescentibus: Ecclesia construitur a Christo ex hominibus in sempiternum victuris. Arca enim ista Ecclesiam demonstrabat, quae natat in fluctibus mundi hujus. Quod autem eadem arca de lignis qbonum paratum; quocunque enim verteris, quadratum firmiter stabit. Quod bitumine glutinantur arcae ligna intrinsecus et extrinsecus, ut in compage unitatis significetur tolerantia charitatis, ne scandalis Ecclesiam tentantibus sive ab his qui intus sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
defuerit karitatis. post̾iore tempore qͣsi uesꝑe in ore co-¬
lũbe tanquã in oscło pacis. ad unitatis societatẽ posse
ꝑduci. Quod uͦ post alios septẽ dies dimissa ñ÷ reu̾sa.
spei. qͦ in hoc tempore consotiatur eccłia. quadiu bibit᷑.
qd de xp̃i lat̾e manauit. s iam in ipsa ꝑfectione salutiꝰ
et̾ne cũ tradet᷑ regnũ deo & patri. ut in illa ꝑspicua con¬
templatiõe incõmutabił ueritatis. nullis mystĩis cor
.i. ꝑ actis sexcentis annis aꝑitur arche tectũ. finita qͥppe
sum. Quod uicesimo & septimo die scdi mensis dr siccasse
t̾ra. tanꝗͣ. finita ee̾t baptiz andi necessitas in num̾o dier
qͥnqͣgesimo & septumo. Ipses enĩ dies scdi mensis uicesimꝰ
septimꝰ. qui numerꝰ ex illa coniunctiõẽ sp̃c & corporis.
septies octonos habet: uno addito ꝓpt̾ unitatis uinculũ
Cur dearcha conĩucti exeant qͥ disiuncti intͣuert. sic enĩ

Expanded text:
defuerit charitatis, posteriori tempore, quasi vespere, in ore codefuerit charitatis, posteriori tempore, quasi vespere, in ore columbae, tanquam in osculo pacis, ad unitatis societatem posse perduci. Quod post alios septem dies dimissa non est revespei, quo in hoc tempore consociatur Ecclesia, quandiu bibitur quod de Christi latere manavit: sed jam in ipsa perfectione salutis aeternae, cum traditur regnum Deo et Patri, ut in illa perspicua contemplatione incommutabilis veritatis nullis mysteriis corid est, peractis sexcentis annis, aperitur arcae tectum, et tamquam um? cur uicesima septima die secundi mensis dicitur siccasse terra: tamquam finita esset iam baptizandi necessitas in numero dierum quinquagesimo et septimo. ipse est enim dies secundi mensis uicesimus septimus, qui numerus ex illa coniunctione spiritus et corporis septies octonos habet uno addito propter unitatis uinculum. cur de arca coniuncti exeant, qui disiuncti intrauerant. sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
cent̾u quinqͣginta dieb exaltata ẽ aqua eandẽ nob̾ cõ
m̃dans. atq confirmans altitudine baptismi. in conse¬
crando nouo homine. ad tenendã qͥetis & resurrectiõis
fidẽ. Qͦd post dies qͣdraginta emissus: coruus. ñ ÷ reu̾¬
sus. aut aquis utiq interceptꝰ. aut aliqͦ suꝑnatante cada¬
uere illectus. sĩg̾cat hoĩes ĩmundicia cupiditatis tet̾rimoᷤ
& ob hoc ad ea que foris sunt in hoc mundo intentos.
Abaptismꝰ occidit. seduci & teneri. Qͦd colũba emissa ñ in¬
uenta reqͥe reu̾sa est: ostendit ꝑ nouu testam̃tũ reqͥem
scĩs in hoc mundo ñ ẽt̾ ꝓmissam. Post qͣdraginta enĩ dies.
emissa: qͥ numerꝰ uitã que in hoc mundo agit᷑ significat.
Deniq post septẽ dies emissa. ꝓpt̾ illam septenariã oꝑatio
nẽ sp̃ualẽ oliue fructuosũ surculũ retulit. qͦ significa¬
re ĩullos etiã extͣ eccłam baptizatos. si eis pinguedo ñ

Expanded text:
centum quinquaginta diebus exaltata est aqua, eandem commendans centum quinquaginta diebus exaltata est aqua, eandem commendans nobis atque confirmans altitudinem baptismi in consecrando nouo homine ad tenendam quietis et resurrectionis fidem. Quod post dies quadraginta emissus coruus non est reuersus, aut aquis utique interceptus aut aliquo supernatante cadauere inlectus. significat homines inmunditia cupiditatis teterrimos et ob hoc ad ea, quae foris sunt in hoc mundo, nimis intentos ecclesiam baptismus occidit. seduci et teneri. quod columba emissa non inuenta requie reuersa est, ostendit per nouum testamentum requiem sanctis in hoc mundo non esse promissam. post quadraginta enim dies emissa est; qui numerus uitam, quae in hoc mundo agitur, significat. denique post septenem spiritualem olivae fructuosum surculum retulit. 28. Quo significaret nonnullos etiam extra Ecclesiam baptizatos, si eis pinguedo non
Abbreviated transcription (Latin):
ua resurrectiõe coniungit᷑. neq enĩ reddito corpore
finit᷑ requies. que post hanc uitam excipit scos. s po¬
tiꝰ totũ hominẽ non adhuc spe s iam re ipsa. om̃i ex
parte sp̃c & corporiꝰ ꝑfecta. & ĩmortali salute renoua-¬
tum. in eterne uite munus assumit. Quod gͥ septima
reqͥes cũ octaua resurrectiõe coniungitur: ꝙ hoc
in sacram̃tũ reg̾nationis nr̃e .i. in baptismo altum
ꝓfundũ q mysteriũ est. Qͦd qͥndec̃i cubitis excreũ
aqͣ suꝑ altitudinẽ montiũ. Octo nãq ce septẽ qͥndecĩ fa¬
ciunt. s octo significant resurrectionẽ. septẽ quietẽ. Hoc
gͥ sacͣm̃tũ resurrectionis & qͥetis tnscendit omnẽ sapĩam
suꝑboꝵ. ita ut nulla possit indagare scientie sue altitudi¬
ne. resurrectionis qͥetem. Et quia septuaginta a septẽ
& octoginta ab octo dinum̾ant᷑. coniuncto utͦq num̾o¬

Expanded text:
ua resurrectione coniungitur — neque enim reddito corpore ua resurrectione coniungitur — neque enim reddito corpore finitur requies, quae post hanc uitam excipit sanctos, sed potius totum hominem non adhuc spe, sed iam re ipsa omni ex parte et spiritus et corporis perfecta inmortali salute renouatum in aeternae uitae munus adsumit — quia ergo septima requies cum octaua resurrectione coniungitur. et hoc in sacramento regenerationis nostrae, id est in baptismo, altum profundumque mysterium est: quindecim cubitis supercreuit edens altitudinem montium, em quietem. Hoc igitur sacramentum resurrectionis et quietis transcendit omnem sapientiam superborum, ita ut nullatenus possit indagare scientiae suae altitudinem resurrectionis quietem; et quia septuaginta a septem, et octuaginta ab octo dinumerant
Abbreviated transcription (Latin):
milia. & sexaginta milia. & sexcentana milia. et
sexcenties. & quicqͥd deinceps in maiorib su̾mis ꝑ
eundẽ arcicłm numerus in infinita inerementa
consurgit. Et quod uicesimꝰ & septimꝰ dies mensis
cõmemorat᷑. ad eiꝰdem quad rature significantiã
ꝑtinet: q̃ iam in qͣdratis lignis ex posita est. S hic
recolimꝰ. in intelligentia qͣ cognoscimꝰ in uoluntate
qͣ diligimus. Tria en̾im t̾ꝙ hoc ter.fuint uigintiuii
qui ÷ numeri tͥcenarii qͣdratus. Qͦa septimo mense
archa sedit. hoc: reqͥeuit: ad illam septimã reqͥẽ sig¬
nificatio recurrit qua ꝑfecti reqͥescunt. ibi qͦ illiꝰ qua¬
drature numerꝰ iteratur. Nã uicesima septima diesc łi
m̃sis cõmendatũ: hoc sacram̃tũ. & rursus uicesima
& septima die septimi m̃sis. eadẽ cõmendatio ꝯfirma¬
ta ẽ. cũ archa inqͥt reqͥeuit. Quod enĩ ꝓmittit᷑ in spe. ħ
exhibetur in re. Porro qͦd ipsa septima reqͥes cũ octa¬

Expanded text:
millia, et sexaginta millia, et sexcenta millia et millia, et sexaginta millia, et sexcenta millia et sexcenties, et quidquid deinceps in majoribus summis per eumdem articulum numerus in infinita incrementa consurgit. Et quod uicesimus et septimus dies mensis commemoratur, ad eiusdem quadraturae significationem pertinet, quae iam in quadratis lignis exposita est. sed hic recolimus, in intellegentia, qua cognoscimus, in uoluntate, qua diligimus: tria enim ter et hoc ter fiunt uiginti septem, qui est numeri ternarii quadratus. quod septimo mense arca sedit, hoc est requieuit, ad illam septimanam requiem significatio recurrit: et quia perfecti requiescunt, ibi quoque illius quadraturae numerus iteratur. nam uicesima septima die secundi mensis commendatum est hoc sacramentum. et rursus uicesima et septima die septimi mensis eadem commendatio confirmata est, cum arca requieuit. quod enim promittitur in spe. hoc exhibetur in re. porro quia ipsa septima requies cum octa