comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cremandum est. Satisfactio autem huius¬
modi casus in arbitrio casus presidentis est
ꝯd scicet ulli eut loc accidit aut uclicium
aut etiam puibliee elemosinas dare uel iñ
conuentu psalmos prout sibi placitum fu¬

Expanded text:
cremandum est. Satisfactio autem hujusmodi casus in arbitrio praesidentis est, quo scilicet illi, cui hoc evenit, aut judicium aut etiam publice eleemosynas dare, vel in conventu psalmos, prout sibi vid
Abbreviated transcription (Latin):
In eo dum conuenirent
simul aduersum me: ac¬¬
cipere anim ain meam cõ¬
si liati sunt
Foo autem in te speraui
Deus meus es tu. in ma¬
nibus tuis sortes me e
Fri pe me de manibus i.¬
ni mi corum meorum. &
a persequentibus meeo
Illustra faciem tuam su:

Expanded text:
convenirent simul adversum me accipere animam meam, conciliati sunt. Ego autem in te speravi, Deus meus es tu, in manibus tuis sortes meae. Eripe me de manibus inimicorum meorum, et a persequentibus me. Illustra faciem tuam s
Abbreviated transcription (Latin):
Si obliti sumus nomen
Dei nostri. & si expandi¬¬
mus manus nostras ad
deum alienum
Nõne Deus requiret ista
ipse enim nouit abscon¬¬
dita cordis.
Quoniam propter te mor¬
tisicamur tota die: esta¬¬
mati sumus sicut oues oc.¬
Ex urge quare obdormis

Expanded text:
si obliti sumus nomen Dei nostri et %si; expandimus manus nostras ad deum alienum nonne Deus requiret ista ipse enim novit abscondita cordis quoniam propter te mortificamur omni die aestimati sumus sicut oves ocxsurge quar
Abbreviated transcription (Latin):
rationis mee: dum clama¬¬
rem ad le.
Diligite dominum omnes
sancti eius: quoniam ueri¬
tatem requiret dominus.
& retribu et abun danter fa¬
cientihus superbiani. ero¬
Uiriliter agite & confor¬¬
tetur cor uestrum: omnes
pem in alium¬
nunquam Ha.¬
bui, preter in te Deus Is¬¬
ra el: qui irasceris & propi¬
ius eris: & omnia peccatas
hominum in tribulat ione
dimittis. cn P amine
Deus coeli & terrae respice
ad humilitatem nostrã.

Expanded text:
 dum clamarem ad te. 76 Diligite Dominum, omnes sancti ejus: quoniam veritatem requiret Dominus, et retribuet abundanter facientibus superbiam. Viriliter agite, et confortetur cor vestrum: omnes pem in aliumnquam habui praeter te, Deus Israel, qui irasceris, et propitius eris; et omnia peccata hominum in tribulatione dimittis. Vers. Domine Deus coeli et terrae, respice ad humilitatem nostram.
Abbreviated transcription (Latin):
iustum iniquitatem: in su¬
perbia & in abusione. tretes¬
Quam magna multitudo
dulcedinis tue domine: quã
abscondisti timentibus te.
Perfecisti eis qui sperant in
te in conspectu filiorum
Abscondes eos in abscon di¬
to faciei tua a conturhaii.¬
one hominum.
Proteges eos intaberna:¬
culo tuo: a contraditione
lino uarum.ctat
Senedictus dominus quor¬
niam mirificauit miseri.¬
cordiam suam mihi in ci.¬
uitate munita.
Igo autem dixi in exces¬¬
su mentis mee : proiectus
sum a facie oculorum tu-¬
orum c

Expanded text:
in superbia, et in abusione. Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! Perfecisti eis, qui sperant in te, in conspectu filiorum Abscondes eos in abscondito faciei tuae, a conturbatione hominum. Proteges eos in tabernaculo tuo, a contradictione linguarum. Benedictus Dominus: quoniam mirificavit misericordiam suam mihi in civitate munita. Ego autem dixi in excessu mentis meae: projectus sum a facie oculorum tuorum
Abbreviated transcription (Latin):
Fun dar in a¬
ternum in
dustitia tua libera me.
Inclina ad me aurem
tuam: accelera ut eruas
F stomihi in Deum ꝑro.¬
tectorem &an domuin re¬
Fucii: ut saluũ me facias
Quoniam fortitudo mea
Rrefugium meum es tu:
& propter nomen tuum
Ne duces me Renutries me
E duces me de laqueo qũõ¬

Expanded text:
r in aeternum. In iustitia tua libera me. Inclina ad me aurem tuam; accelera, ut eruas sto mihi in Deum protectorem et in domum refugii, ut salvum me facias. Quoniam fortitudo mea et refugium meum es tu: et propter nomen tuum deduces me, et enutries me. Educes me de laqueo
Abbreviated transcription (Latin):
FAC: & IN UIRTU¬
TETUa iuidica
Icus exaudi orationem
ineam. auribus percipe
Uerha oris mei
Quoniam alieni insurrex¬
erunt aduersum me & for.¬
tes quesierunt animam
meam: & non proposue¬¬
runt Deum ante conspec¬
Fcce enim Deus adiu ¬¬
uat me & dominus sus.¬
ceptor est anima mea.

Expanded text:
in virtute tua iudica us exaudi orationem meam auribus percipe verba oris mei quoniam alieni insurrexerunt adversum me et fortes quaesierunt animam meam non proposuerunt Deum ante conspececce enim Deus adiuvat me Dominus suscep
Abbreviated transcription (Latin):
te secula: operatus est salu¬
tem in medio terr ma
tua mare: contribulasti ca¬
pita dragonum in aquis.
Tu diru pisti fontes &tor.¬

Expanded text:
ratus est salutes in medio terrae. tua mare: contrivisti capita draconum in aquis. Tu dirupisti fontem et tor
Abbreviated transcription (Latin):
Secundum Maguitudinẽ
brachii tui: posside filios.
mortificatorum
Et redde uicinis nostris sep¬
tuplum in sinu eorum : im¬
properium ipsorum. quod
ex probrauerunt tihi dñe
Nos autem populus tuus &
oues pascua tua: confitebi:¬
inurtibi in seculum
In generatione & genera¬¬
tionem annunciabimus laii.¬

Expanded text:
um magnitudinem brachii tui posside filios mortificatorum. Et redde vicinis nostris septuplum in sinu eorum, improperium ipsorum quod exprobraverunt tibi, Domine. Nos autem populus tuus et oves pascuae tuae, confitebimur tibi in saeculum. In generationem et generationem annuntiabimus lau
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui contritorum nõ
despicis gemitum & m oc¬
rentium non spernis affec:¬
tris quas tibi pro tribulatio¬
que humane moliuntur ad¬
uersitat es ad nihilum re¬¬
de omni trihulatioue & an¬

Expanded text:
eus, qui contritorum non despicis gemitum, et moerentium non spernis affecibus, quas pro tribulatioque humanae moliuntur adversitates, ad nihilum rede omn
Abbreviated transcription (Latin):
in finem: accendetur uelut
ionis zelus tuIIs.
E ffunde iram tuam in gen:¬
tes qua te non nouerunt: &
in regna qua nomen tuum
non inuocauerunt.
Qui a comederunt Iacob: &
locum eius desolauerunt.
Ne memineris iniquitatum
nostrarum antiquarum cito
anticipent nos miseri cordi ae
tu& quia pauperes facti sumus
Adiuua nos Deus salutaris nos¬
ter. & propter gloriam uomi:¬
nis tui domine libera nos &
propitius esto peccatis nr̃ĩs
propter nomen tuum.
Neforte dicant in gentibus
uhi est Deus eorum & inno¬¬
tescat in nationibus coram
oculis nostris nio¬
Uliio sanguinis seruor ũ
⁊ uorum quĩ effusus est: in¬
t roeat in conspectu tuo ge¬

Expanded text:
in finem, accendetur velut ignis zelus tuus. Effunde iram tuam in gentes quae te non noverunt, et in regna quae nomen tuum non invocaverunt. Quia comederunt Jacob, et locum ejus desolaverunt. Ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum, cito anticipent nos misericordiae tuae quia pauperes facti sumus diuva nos Deus salutaris noster propter gloriam nominis tui Domine libera nos et propitius esto peccatis nostris propter nomen tuum ne forte dicant in gentibus ubi est Deus eorum et innotescat in nationibus coram oculis nostris ultio sanguinis servorum tuorum qui effusus est introeat in conspectu tuo ge
Abbreviated transcription (Latin):
Posuerunt morticina seruo¬
rum tuorum escas uolatilib
celi: carnes sanctorum tuo.¬
rum bestiis terra.
Pffuderunt sanguinem eo.¬
rum tanquam aquam incira¬
cuitu Terusalem & nonerat
qui sepeliret.
Facti sumus opprobrium ui.
cinis nostris: subsannatio&
illusio his qui in circuitu nos¬

Expanded text:
na servorum tuorum escas volatilibus coeli: carnes sanctorum tuorum bestiis terrae. Effuderunt sanguinem eorum tanquam aquam in circuitu Hierusalem: et non erat, qui sepeliret. Facinis nostris: Subsannatio et illusio his qui in circuitu nos
Abbreviated transcription (Latin):
Unus autem non conuersione
diuinitatis in carnem: sed as.¬
sumptione humanitatis in
Unus omnino: non confu-¬
Cione substantiae sed unitate
Nam sicut anima ration a¬¬
lis & caro unus est homo. ita
Deus & homo unus est Chril¬
Qui passus est pro salute nol¬
tra: descendit ad inferos. ter¬

Expanded text:
unus autem non convevsione divinitatis in carne, sed adsumptione humanitatis in unus omnino non confusione substantiae, sed unitate Nam sicut anima rationabilis et caro unus est homo, ita deus et homo unus est ChrisQui passus est pro salute nostra, discendit ad inferos,
Abbreviated transcription (Latin):
& reddituri sunt de Factis
propriis rationem Mꝰ
Et qui bona eocrunt ⁊ bũt
in uitam &ternam. qui ue¬
ro mala in ignem aternum
Ixc fides cãtholica: quã
nisi quisque fideliter firmi¬
terque crediderit Caluus esse

Expanded text:
dituri sunt de factis propriis rationem, et qui bona egerunt ibunt in vitam aeternam; qui vero mala, in ignem aeternum. Haec est Fides catholica, quam nisi quisque fideliter firmiterque crediderit, salvus esse
Abbreviated transcription (Latin):
Nac enim in gladio suo.
possederunt terram: & bra:¬
chium eorum non salua uit
tus tui: quoniam complacu¬
isti In is.

Expanded text:
nec enim in gladio suo possederunt terram, et brachium eorum non salvabit etus tui, quoniam complacuisti in eis.
Abbreviated transcription (Latin):
AUoce exprobrantis &
ohloquentis : a facie inimi¬
ci & persequentis e
Nac omnia uenerunt su:¬
pernos, nec obliti sumus
te: & inique non egunus
Intestamento ⁊ uo
Et non recessit retro cor
nostrum & declinasti le¬¬
mitas nostras a uia tua.
Quoniam humiliasti nos
in loco aflictionis. & coo.¬
peruit nos ymbra mor¬¬

Expanded text:
voce exprobrantis et obloquentis, a facie inimici et persequentis. Haec omnia venerunt super nos, nec obliti sumus te, et inique non egimus in testamento tuo. Et non recessit retro cor nostrum, et declinasti semitas nostras a via tua. Quoniam humiliasti nos in loco afflictionis: et cooperuit nos umbra mor
Abbreviated transcription (Latin):
Posuistinos opprobri ũ
uicinis nostris: subs an¬¬
nationem & derisum his
qui in circuĩtu nr̃o sunt
Posuisti nos in similitu¬
dinem gentibus: commo:¬
tionem capitas in popu¬¬

Expanded text:
Posuisti nos opprobrium vicinis nostris: subsannationem et derisum his qui in circuitu nPosuisti nos in similitudinem gentibus, commotionem capitis in popu
Abbreviated transcription (Latin):
eus qui conteris hella
& im pugnatores in
te sperantium. potentia
tu& defensionis expuo.¬
nas, Auxiliare famulis¬
tuis implorantibus mise¬¬
ricordiam tuam ut omniũ
ritate depressa. incessabili
Te gratiarum actione lau¬¬

Expanded text:
eus, qui conteres bella, et impugnatores in te sperantium potentiae tuae defensionis expugnas, auxiliare implorantibus misericordiam tuam, ut, omnium ritate compressa, indefessa te gratiarum actione lau
Abbreviated transcription (Latin):
eũs quis similis
erit tibi. ne tace.¬
as neque compes¬
caris DeuS
Quoniam ecce inimicitui
sonuerunt: & qui oderunt te
extulerunt caplii.
Super populum tuum ma¬
lignauerunt consilium &co.¬
gitauerunt aduersus sanct¬
os iuos. n o¬
Dixerunt uenite. disperda¬
mus eos de gente & non me.¬
moretur nomen Israel vl.¬
Quoniam cogitauerunt v¬
nanimiter:simuladuersuin
te testamentum disposuerũt
tabernacula Idumeorum &
Is maelite.
Moab & agareni. Bebal &
Amon. & amalech: alieni.¬
oene cum habitantihus T¬
Etenim Assur uenit cum
illis: facti sunt in adiuto:¬
rium filiIs Loth. ccur
Fac illis sicut Madian &S
sare : sicut Iabin in torren¬

Expanded text:
eus, quis similis erit tibi? ne taceas, neque compescaris, Deus. Quoniam ecce inimici tui sonuerunt, et qui oderunt te extulerunt caput. Super populum tuum malignaverunt consilium, et cogitaverunt adversus sanctos tuos. Dixerunt, Venite, et disperdamus eos de gente, et non memoretur nomen Israel ulquoniam cogitaverunt unianimiter simul adversum te testamentum disposuerunt tabernacula Idumeorum et Ismahelitae Moab et Aggareni Gebal et Ammon et Amalech alienigenae cum habitantibus Tetenim Assur venit cum illis facti sunt in adiutorium filiis Loth diapsalma fac illis sicut Madiam et Sisarae
Abbreviated transcription (Latin):
te secula: operatus est salu¬
tem in medio terr ma
Tu confirmasti in uirtute
tua mare: contribulasti ca¬
pita dragonum in aquis.
Tu confregisti capita dra¬
gonis: dedisti cum escam
populis et hiopum.
Tu diru pisti fontes &tor.¬
rentes: iu siccasti sluui.¬

Expanded text:
ratus est salutem in medio terrae. Tu confirmasti in virtute tua mare, contribulasti capita draconum in aquis. Tu confregisti capita draconum, dedisti eum escam populis Aethiopum. Tu dirupisti fontes et torrentes, tu siccasti fluvi
Abbreviated transcription (Latin):
hitasti in eo
Leua manus tuas in super¬¬
hias eorum in finem: quan¬
ta malignatus est inimicus
in sancto.
Et gloriati sunt qui oderũt
te: in medio solennitatis
Posuerunt signa sua signa
& non cognouerunt sicut in
exitu super summum.
Quasi in sylua lignorum
securihus exciderunt ianu¬
curi& ascia deiecerunt ea
Incenderunt igni sanct¬
uarium tuum: in tenra pol¬
Iuerumt iabern ac ulum
Nominis TII. &Θ¬

Expanded text:
itasti in eo. Leva manus tuas in superbias eorum in finem; quanta malignatus est inimicus in sancto! ÷ Et  gloriati sunt qui oderunt te, in medio solemnitatis Posuerunt signa sua signa, ÷ et non  cognoverunt, sicut in exitu tanquam in sylva lignorum securibus exciderunt januet ascia dejecerunt ea; incenderunt igni sanctuarium tuum, in terra polluerunt tabernaculum nominis tui
Abbreviated transcription (Latin):
Factus nec creatus sed geni:¬
TUS
Spiritussanctus a patre &
filio: non factus: neccreatus
nec genitus sed procedens.
Unus ergo pater nontres pa¬¬
tres. Unus filius nontres fili
Unus spiritussanctus. non
tres spiritussanctiio
Et in hac trinitate nihil pr̃i¬
us aut posterius: ni hil ma.¬
ius aut minus: sed tot a tres
person& coaterna sibi sunt &
coaqua les OCO
It a ut per omnia sicut iam
supradictum est & unitas in
tate ueneranda sit i.
Qui uult ergo saluus esse ita
de Trinit ate sentiat
Sed necessarium est ad ater¬¬
nam salutem: ut incarnatio:¬
nem quoque domini nostri le.¬
su Christi fi deliter credat
Est ergo fides recta ut creda:¬
mus & confitcamur: quia do¬¬
minus noster Iesus Christus
Deĩ filius Deus & homo est¬
Deus est ex substantia pa-¬
trisatesecula genitus : ho-¬
mo est ex substanti a ma¬¬
tris in seculo natus
Perfectus Deus: perfectus
homo. ex anima rationali &
humana carne subsistens.
E qualis patri secundum di:¬
iinitatem minor patre secũ¬¬

Expanded text:
factus, non creatus, sed genitus: Spiritus sanctus a Patre et Filio, non factus. non creatus, nec genitus, sed procedens. Unus ergo Pater, non tres Patres, unus Filius, non tres Filii, unus Spiritus sanctus, non tres Spiritus sancti. Et in hac Trinitate nihil prius, aut posterius, nihil majus, aut minus, sed totae tres personae coaeternae sibi sunt, et coaequales; ita ut per omnia, sicut jam supradictum est, et Trinitas in itate veneranda sit. 26 Qui vult ergo salvus esse, ita de trinitate sentiat. 27 Sed necessarium est ad aeternam salutem, ut incarnationem quoque domini nostri Iesu Christi fideliter credat. 28 Est ergo fides recta, ut credamus et confiteamur, quia dominus noster Iesus Christus dei filius et Deus est ex substantia Patris ante saecula genitus, et homo est ex substantia matris in saeculo natus. Perfectus Deus, perfectus homo ex anima rationabili et humana carne subsistens. 31 aequalis patri secundum divinitatem, minor patre secun
Abbreviated transcription (Latin):
Et tamen non tres domini
Quia sicut sigillatim unam¬
quanque personam Deum
ac dominum confiteri chris¬
tiana ueritate compelli mun
ita ires Deos aut dominos
dicere catholica religione
prohihemur
Pa ter a nullo est factus: nec
creatus. nec genilus cuentiera
Pilius a patre solo est. non

Expanded text:
et tarnen non tres domini, et tarnen non tres domini, quia sicut singillatim unamquamque personam et deum et dominum confiteri christiana veritate conpellimur, ita tres deos aut dominos dicere catholica religione prohibemur. 20 Pater a nullo est factus nec creatus nec genitus. 21 Fili
Abbreviated transcription (Latin):
Uicunque uult
nia opus est ut te:¬
neatcatholicam
Quam nisiquisque integram in¬¬
ui olatamque seruauerit: absq
dubio in &ternum peribit.
Fides autem catholica hac est
Ut unum Deum in Trinitate
& Frinitatem in unitate uenea¬
Neque con fundentes personas
alia filii: alia spiritussancti.
Sed patris & filii & spiritus
sancti una est diuinitas: &¬¬
qualis g loria. coaterna ma¬
Ieltas.
Qualis pater. talis filius: ta¬
Iis spiritussanctus.
Increatus pater increatus fi¬
lius: increatus spiritussanctꝰ
Immensus ꝑater: imin ensus
filius: im mensus spiritussac¬
Neternus pater. & ternus fi¬
lius: &ternus spiritussanctꝰ
Et tamen non tres aterni
sed unus &ternus.
Sicut non tres increati.
nec tres immensi: sed unꝰ
Similiter omnipotens pa¬¬
ter, omni potens filius:omi¬
nipotens spiritussanctus.
potentes : sed unuis omnipo¬¬
Lta Deus paterDeus filius
Neus spiritussanctus.
Et tamen non tres dii. sed
Ita dominus pater. domi.¬
nus filius. dominus spiri.¬
tus sanctus. o

Expanded text:
uicumque vult nia opus est, ut teneat catholicam quam nisi quis integram inviolatamque servaverit, absque dubio in aeternum peribit. 3 Fides autem catholica haec est, ut unum deum in trinitate et trinitatem in unitate veneneque confundentes peis, alia Filii, alia Spiritus sancti. Sed Patris et Filii et Spiritus sancti una est divinitas, aequalis gloria, coaeterna majestas. Qualis Pater, talis Filius, talis et Spiritus sanctus. Increatus Pater, increatus Filius, increatus Spiritus sanctus. Immensus Pater, immensus Filius, immensus Spiritus sanceternus Pater, aeternus Filius, aeternus Spiritus sanctus. Et tamen non tres aeterni, sed unus aeternus. Sicut non tres increati, nec tres immensi, sed unus Similiter omnipotens Pater, omnipotens Filius, omnipotens Spiritus sanctus; potentes, sed unus omnipoDeus Pater, Deus Filius, deus spiritus sanctus 16 et tarnen non tres dii, sed Ita dominus pater, dominus filius, dominus spiritus sanctus 18
Abbreviated transcription (Latin):
tis suis. Decima die eiꝰcle mẽ¬
sis erat festũ ꝓpiciatõis qr ea
die rediit moyses d̾ mõte refe¬
rẽs dñm ẽẽ placatũ sr̃ offensa
uituli ꝯflatilis. ea die ieuinabãt
hoĩes ⁊ iuñita ⁊ puei̾ septẽnes.

Expanded text:
tionis. Decima die ejusdem mensis erat festum Propitiationis , quia ea die rediit Moyses ad eos, referens Deum eis placatum super offensam vituli conflatilis, ea die jejunabant homines, et jumenta, et pueri septenes,
Abbreviated transcription (Latin):
hodie sedule q̃ anoĩe ꝓpͥo ue¬
nũt. ꝓducũtur ut tulliane.
marciane. Si in .in. ꝓducunt᷑.
ut meatĩ. tuatĩ. Si in .i. bremã¬
ultimo ẜuãt accẽtũ ut falso.
Si in .a. similit̾. ut una. ne pu¬
tet᷑ ẽẽ nom̃. Si m as. ĩ ultimo.
ut alias. ne nom̃ ẽẽ uid̾at᷑. si
ĩr. breuiãtur. ut breuit᷑. si in

Expanded text:
‘hodie’ ‘sedule’: quae a nomine ueniunt producuntur, ut ‘Tulliane’ ‘Marciane’; si M, producuntur, ut ‘meatim’ ‘tuatim’; si I, breuianultimo seruantur accentum, ut ‘falsó’; si A, similiter, ut ‘uná’, ne putetur esse nomen; si AS, in ultimo, ut ‘aliás’, ne nomen esse uideatur; si ER, breuiantur, ut ‘breuiter’; si L,
Abbreviated transcription (Latin):
auro ⁊ fextũ. hñs ĩ utioq hu¬
mero duos lapides smaragdi¬
nos auro ꝯclusos ĩ ꝗb sculpta
mãs noĩa patͥarchaꝵ. logion
o latine dr̃ rõale pãnus duplex
magͥtudiẽ palme ꝑ qͣdrũ. cui ĩ¬

Expanded text:
auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro inclusos, in quibus sculpta erant nomina patriarcharum. Logicon quod latine dicitur rarionale, pannus duplex magnitudinem palmi per quadrum, cui i
Abbreviated transcription (Latin):
dicã pauꝑes eiꝰ saturabo pãĩb
Sacerdotes eiꝰ induã saluta.¬
ri et scĩ eiꝰ exultatiõe exłtabũt
Illuc producã cornu dauid
parqui lucernam xp̃o meo.
I nimicos ciꝰ induã confu¬
sione suꝑ ipsum autem efflo¬
pebit sct̃ificatio mea Gliã prĩ.¬

Expanded text:
dicam, pauperes ejus saturabo panibus. Sacerdotes ejus induam salutari, et sancti ejus exsultatione exsultabunt. Illuc producam cornu David, paravi lucernam Christo meo. Inimicos ejus induam confusione, super ipsum autem efflorebit sanctificatio mea.
Abbreviated transcription (Latin):
et in amaritudinib morat᷑
oculus meus. Libera me dñe¬
et poue me iuxta te: et cuiꝰ¬
uis manus pugnet cõtra me.
Cor eoꝵ longe fecisti a discipli¬
na. ꝓpterea non exaltabũtur.
Predam palicetur sociis. et
oculi filiqrum eius deficient.
Posut me quasi in ꝓuerbiu̾
bulgi. et exemplũ suumi corã
iiuoies tempore. quoꝵ non
dignabar patres ponere cum
canibus gregis mei. Caliga¬
uit ab indignatione oculũs
mens. et mẽmbra mea qͣsi ĩ
nichilũ redacta sũt. Stupe¬
bant iusti suꝑ hoc: et ĩnocens
cõtra ypocritam suscitabitur.
et tenebit iustus uiam suã:
et mũdis manib addet fortiti¬

Expanded text:
n amaritudinibus moratur oculus meus libera me et pone iuxta te et cuiusvis manus pugnet contra me cor eorum longe fecisti a disciplina et propterea non exaltabuntur praedam pollicetur sociis et oculi filiorum eius deficient posuit me quasi in proverbium vulgi et exemplum sum coram juniores tempore quorum non dignabar patres ponere cum canibus gregis mei. vit ab indignatione oculus meus, et membra mea quasi in nihilum redacta sunt. Stupebunt justi super hoc, et innocens contra hypocritam suscitabitur. Et tenebit justus viam suam, et mundis manibus addet fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce hi scuĩt quid dixerim ego.
Hec autem cũ dixisset unus
assistens ministrorũ dedit ala.¬
pain iesu dicens. Sic respõdes
pontifici : Respondit iesus. Si
male locutus sũ testimoniũ
ꝑhibe de malo. si auteni bene:
quid me cedis: Misit auten¬

Expanded text:
Ecce sciunt hi que dixerim ego. Hec autem cum dixisset: unus assistens ministrorum dedit alapam Jesu: dicens. Sic respondes Pontifici? Respondit illi Jesus. Si male locutus sum: testimonium perhibe de malo. Si autem bene: quid me cedis? Misit e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uenerat ad ihm̃ nocte pri¬
mũ ferens mixturã myrre
⁊ aloes quasi libras centũ.
Acceperũt ergo corpus iesu
et ligauerũt lintheis cũ aro¬
matibus sicut mox iudeis est
sepelire. Erat autem in loco
ubi crucifixus est hortus et
ĩ horto monumentũ nouũ
in quo nondũ quisꝙͣ positꝰ¬
fuerat. Ibi ergo propter pa.¬
rasceuẽ iudeoꝵ. quia iuxta¬

Expanded text:
qui venerat ad Iesum nocte primum ferens mixturam murrae et aloes quasi libras centum acceperunt ergo corpus Iesu et ligaverunt eum linteis cum aromatibus sicut mos Iudaeis est sepelire erat autem in loco ubi crucifixus est hortus et in horto monumentum novum in quo nondum quisquam positus erat ibi ergo propter parasceven Iudaeo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ populo. Sequebatur autem
iesum symon petrus et alius di¬
scipulus. Discipulus aũt ille e.¬
rat notus pontifici et introiuit
cũ iesu in atrium pontificis.
Petrus aut̃ stabat ad hostium
foris. Exiuit ergo discipłs ille
qui erat notus pontifici ⁊ dixit

Expanded text:
um. Sequebatur autem Iesum Simon Petrus, et alius discipulus. Discipulus autem ille notus erat pontifici. Et introiuit cum Iesu in atrium pontificis. Petrus autem stabat ad ostium foris. Exiuit ergo discipulus alius, qui erat notus pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
ci unus ex serius põtificis
cognatus eiꝰ cuiꝰ abscidit pe¬
trus auriculã. Nõne ego te
iudi ĩ orto cũ illo: Iterum
negauit petrꝰ. et statĩ gallꝰ

Expanded text:
ei unus ex servis pontificis, cognatus ejus cujus abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te vidi in horto cum illo? Iterum negavit Petrus, et statim gallus
Abbreviated transcription (Latin):
Beata mater munere cuiꝰ
suꝑnus artifex mũdũ pugillo
continens uentris sub archa
clausus est
Bcata celi nuntio fecũda scõ
spiritu desideratus gentib tui
per aluum fusus est

Expanded text:
Beata mater munere, cuius supernus artifex, mundum pugillo continens, ventris sub arca clausus est. Benedicta caeli nuntio, fecunda sancto spiritu, desideratus gentibus cuius per alvum fusus est
Abbreviated transcription (Latin):
Ignũ habet spem .l̃ ui¬
si precisũ fuerit. rur¬
sum rurescit: et rami eius
pululãt. Si senuerit in t.¬
ra radix eiꝰ. et in puluere
mortuus fuerit troncus il.¬
lius: ad odorem aque germi.¬
nabie. et faciet comã quasi
cũ primũ plantatũ est. Hõ¬

Expanded text:
ignum habet spem; si precisum fuerit rursum virescit et rami eius pullulant; si senuerit in terra radix eius et in pulvere mortuus fuerit truncus illius, ad odorem aque germinabit et faciet comam quasi cum primum plantatum est». S
Abbreviated transcription (Latin):
scio: quia uniuersoꝵ me¬
mincris. Si peccaui. et ad
horã peꝑcisti m: cur ab mi¬
quitrite mea mũdũ me eẽ
non pateris: Et si ĩpius
fuero. ue m̾ est: et si iustus.
nõ leuabo caput saturatus
afflictione et miseria. R¬

Expanded text:
uia universorum memineris si peccavi et ad horam pepercisti mihi cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris et si impius fuero vae mihi est et si iustus non levabo caput saturatus adflictione et miseria
Abbreviated transcription (Latin):
med deus meus et dñs mens
in causam mean
Iudica me scdm̃ iusticiam
meam dñc deus meus et nõ
supergandeant michi.
Non dicant ĩ cordibus suis
euge euge anme nr̃e neo
dicant deuorabimus eum.
Erubescãt et reuereantur
simul qui gratulãtur malis
Induantur et con¬
fusione et reuerentia: qui
maligna loquũtur super me.

Expanded text:
 et Dominus meus in causam meam. Judica me secundum justitiam tuam, Domine Deus meus: et non supergaudeant mihi. Non dicant in cordibus suis: Euge, euge! animae nostrae, nec dicant: devorabimus eum. Erubescant et revereantur simul, qui gratulantur malis meis. Induantur confusione et reverentia, qui malig
Abbreviated transcription (Latin):
ut in oĩbus horis ac moniẽ¬
tis ĩterius et exterius firmi
custodes et pii apud deuni in¬
tercessores m̾ cristere digne.¬
mini. Credo eĩ firmiter ot fa¬
teor ĩdubitanter quod uelle
urim̃ uelle dei est. et nolle ue¬
strũ uolle dei est. Unde quic
quid ab illo p̾etitis sine mo-¬
ra obtinetis. Per hanc ergo
tam potentissiniã uestre dig¬
nitatis uirtutẽ poscite queso¬
mͥ pecraton corporis et aĩe
meñ inuisere et inhabitare
cũctis uitiorũ sordibus expur¬
get. uirtutib sacris exornet
in dilectione dei et proxinu
mei ꝑfecte stare et ꝑseuerare¬
me faciat. et post hũius uite
cursũ ad gaudia ducat electo¬
rum suoꝵ benignissimus pa¬

Expanded text:
ut omnibus horis atque momentis intus et exterius firmi custodes et pii apud Deum intercessores mihi existere dignemini. Credo enim firmiter, fateor indubitanter quod velle vestrum, velle Dei est; et nolle vestrum, nolle Dei est. Unde et quidquid petitis. sine mora obtinetis. Per hanc ergo tam potentissimam vestrae dignitatis virtutem, poscite mihi corporis et animae meum invisere et inhabitare cunctis vitiorum sordibus expurget, virtutibus sacris exornet, in dilectione Dei et proximi perfecte stare et perseverare faciat, et post hujus vitae cursum ad gaudia ducat electorum suorum benignissimus Pa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ maria matre eiusdem sal¬
uatoris nrĩ. ut michi opẽ
tuã cum ip̃a cõferre digneris.
O due gc̃me celestes maria
et iohannes. O duo liũari a
diuinitus ante deũ lucentia
illi duo in quibus deus pater
ginita meritũ dilectionis
sue cõfirmauit priulegiũ
ĩ cruce pendens uni uestrũ
ita dicens. Mulier ecce filis
tuus. Dein de ad aliũ. E cce
inciter tua. Ii himis ergo

Expanded text:
cum matre ejusdem Salvatoris, ut mihi opem tuam cum ipsa ferre digneris. O duae gemmae coelestes, Maria et Joannes! o duo luminaria divinitus ante Deum lucentia! illi duo, in quibus Deus Pater rginitatis meritum, dilectionis suae confirmavit privilegium, in cruce pendens uni vestrum ita dicens: Mulier, ecce filius tuus . Deinde ad alterum: Ecce mater tua . In hujus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
pietatis ĩdignis supplicatioĩbꝰ
meis. et estõ mͥ miserrimo pec-¬
familiaris amice qui ab eodẽ
lectus. et ĩter ceteros magis
dilectꝰ atq misteriis celestibꝰ

Expanded text:
s oculos indignis supplicationibus meis, et esto mihi pecfamiliaris amice, qui ab eodem lectus es, et inter caeteros magis dilectus atque mysteriis coel
Abbreviated transcription (Latin):
maria quis t̾ digne
ualeat iura gratiarum et
laudũ preconia impende.¬
re que singulart tuo assẽ.¬
su mundõ succurristi ꝑdito
Quas tibi laudes fragilitãs
humani generis persoluat
q̃ solo tuo cõmertio recuperã.¬
di aditũ inuenit. Accipe i.¬
taq quascunq exules et
quascunq meritis tuis ĩ¬
pares gratiarũ actiones. Et
cũ susceꝑis uota culpas no.¬
stras orando excusa. Tu au¬

Expanded text:
Maria, quis tibi digne valeat jura gratiarum ac laudum praeconia impendere, quae singulari tuo assensu mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando excusa. A
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ leuamen quicunq ce¬
lebrant tuã commemora.¬
tionem. Assiste igitur ꝑata
uotis poscentiũ et̾ reporta no¬
bis oĩbus optatũ effectum.
Sit tibi studiũ assidue exo.¬
rare ꝓ ppło dei que sola meru¬
isti benedicta preciũ ferre

Expanded text:
uicumque celebrant tuam commemorationem. Assiste parata votis poscentium, et repende omnibus optatum effectum. Sit tibi studium assidue orare pro populo Dei, quae meruisti benedicta pretium ferre
Abbreviated transcription (Latin):
dicã pauꝑes eiꝰ saturabo pãĩb
Sacerdotes eiꝰ induã saluta.¬
ri et scĩ eiꝰ exultatiõe exłtabũt
Illuc producã cornu dauid
parqui lucernam xp̃o meo.
I nimicos ciꝰ induã confu¬
sione suꝑ ipsum autem efflo¬
pebit sct̃ificatio mea Gliã prĩ.

Expanded text:
dicam, pauperes ejus saturabo panibus. Sacerdotes ejus induam salutari, et sancti ejus exsultatione exsultabunt. Illuc producam cornu David, paravi lucernam Christo meo. Inimicos ejus induam confusione, super ipsum autem efflorebit sanctificatio mea. » ENARRATIO.
Abbreviated transcription (Latin):
P̾ro hac orabit ad te oĩs
sanctus in tẽpore oportuno.
Terũtamen in dilunio
aquarũ multarũ ad eumm
non approximabunt.
Tu es refugiũ meum a t¬
hulatione que circũdedit me
exultatio mea erue me a
circundantibus me
Intellectũ tibi dabo et in¬
struã te in ma hac qua grã¬
dieris firmabo suꝑ te oclõs
Nolite fieri sicũt ¶ meos.

Expanded text:
abit ad te omnis sanctus in tempore opportuno. Verumtamen in diluvio aquarum multarum, ad eum non approximabunt. Tu es refugium meum a tribulatione, quae circumdedit me: exsultatio mea erue me a circumdantibus me. Intellectum tibi dabo, et instruam te in via hac, qua gradieris: firmabo super te oculos meos. Nolite fieri sicu
Abbreviated transcription (Latin):
Sancte sỹphoriane uoꝵ
Sancte blasizor¬
Sancte siluesteroꝵ
Sancte mcolas axu or¬
ancte martine uor
Sancte hilari or
Sancte augustine. oꝵ
Sancte Ludouics wor

Expanded text:
Sancte Cypriane, or. Sancte BlaSancte Silvester, Sancte ancte Vite ora. Sancte Hilari oraSancte Augustine ora. Sancte Leo or
Abbreviated transcription (Latin):
tantem. Deprecor te ut tua
crux liberet me ab augelo ꝑ¬
Omine iesu xp̃e adoro
te ĩ cruce uulneratũ
felle et aceto potatum. De-¬
precor te ut tua uuluera sĩt

Expanded text:
te: Deprecor te: ut ipsa crux liberet me de angelo pomine Jesu Christe adoro te in cruce vulneratum: felle et aceto potatum. Deprecor te ut tua vulnera sint
Abbreviated transcription (Latin):
xultauit ut gygas ad
currendam uiam a summo
celo egressio eius
Et occursus eius usq ad
summum eius nec est qui
se abscondat a calore eius
Lex domni inmacula¬
ta conuertens anmas testi¬
monium domini fidele sa¬
ꝑienciam prestans ꝑiilis
Austicie domini recte le

Expanded text:
xultavit ut gigans ad currendam viam %suam; a summo caeli egressio eius et occursus eius usque ad summum eius nec est qui se abscondat a calore eius lex Domini inmaculata convertens animas testimonium Domini fidele sapientiam praestans parvulis iustitiae Do
Abbreviated transcription (Latin):
um leuamen quicunqz cele¬
brant tuam commemoratio¬
nem. Assiste ergo parata uo¬
tis poscencium et reporta nobis
omnibus optatum effectum
Sit tibi studium assidue exo¬
rare pro populo dei que meriu¬
sti iurgo benedicta precium fer¬

Expanded text:
quicunque celebrant tuam commemorationem. Assiste parata votis poscentium, et repende omnibus optatum effectum. Sit tibi studium assidue orare pro populo Dei, quae meruisti benedicta pretium fer
Abbreviated transcription (Latin):
rogauit pylatũ iosephabari¬
mathia eo ꝙ esset discipulus
ihesu occultus autẽ propter me¬
tum uideorum ut tolleret cor¬
pus ihesu et permisit pylatus.
Uenit ergo et tulit corpus ihe¬
su. Uenit autẽ et nichodemus
qui uenerat ad ihm̃ nocte pri

Expanded text:
rogavit Pilatum Joseph ab Arimathaea, eo quod esset discipulus Jesu, occultus autem propter metum Judaeorum, ut tolleret corpus Jesu. Et permisit Pilatus. Venit ergo et tulit corpus Jesu. Venit autem et Nicodemus, qui venerat ad illum nocte
Abbreviated transcription (Latin):
Mmpotens sempiter¬
ne deus qui primici¬
as martirum in beati leui te
stephami sanguine dedicasti
tribue quesumus ut pro nob̃
intercessor existat qui pro suis
etiam persecutoribus exorauit

Expanded text:
sempiterne Deus, qui primitias martyrum, in beati levitae Stephani sanguine dedicasti, tribue, quaesumus, ut pro nobis intercessor existat, qui pro suis etiam persecutoribus exoravit
Abbreviated transcription (Latin):
bi digne ualeat ui¬
ra gratiarum et laudum pre¬
coma impendere que singu¬
lari tuo assensu mundo suc¬
curristi perdito quas tibi lau¬
des fragilitas humam gene¬
ris persoluat que solo tuo cõ¬
mercio recuperandi aditum
iuenit. Accipe itaq quacũ¬
qz exiles et quascunq meri¬
tis tius impares gratiarum
acciones et cum susceperis uo¬
ta culpas nostras orando ex¬

Expanded text:
bi digne valeat jura gratiarum ac laudum praeconia impendere, quae singulari tuo assensu mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando ex
Abbreviated transcription (Latin):
ria preces nostras intra sacra¬
rium tue exaudicionis et re¬
siliationis. Sit perte ex cusa¬
bile quod perte in gerunus
fiat impetrabile quod fida me d¬
te poscimus. Accipe quod offe¬
rimus redona quod rogamus
excusa quod timemus. Cu¬

Expanded text:
ras preces intra sacrarium exauditionis, et reciliationis. Sit per eam excusabifiat impetrabile quod fida mte poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus.
Abbreviated transcription (Latin):
transfixerunt. Post hec autẽ
rogauit pylatũ iosephabari¬
mathia eo ꝙ esset discipulus
ihesu occultus autẽ propter me¬
tum uideorum ut tolleret cor¬
pus ihesu et permisit pylatus.
Uenit ergo et tulit corpus ihe¬

Expanded text:
rans: Post haec autem rogavit Pilatum Joseph ab Arimathia, eo quod esset discipulus Jesu, occultus autem propter metum Judaeorum, ut tolleret corpus Jesu: et permisit Pilatus. Venit ergo, et tulit corpus Je
Abbreviated transcription (Latin):
fex ergo interrogauit ihesum de
discipulis sius et de doctrina eius
Respondẽs ihesus dixit. Ego palã
locutus sum mũdo: ego semper
docui in sinagoga et in templo
quo os̃ uidei conuẽiunt. et ĩ occul
tosum nichil. Quid me ĩterro¬
gas: Interroga cos qui audrer̃t

Expanded text:
um: interrogavit Jesum de discipulis suis: et de doctrina ejus. Respondit Jesus. Ego palam locutus sum mundo: ego semper docui in sinagoga et in templo: in quo omnes Judei conveniunt: et in occulto locutus sum nihil. Quid me interrogas? Interroga eos qu
Abbreviated transcription (Latin):
Erat autem symon petrusstãs
et calefaciẽs se. Dixerunt ergoei.
ciscognatus eius cuius absci¬
dit petrus auriculã. Nonne ego
te uidi ĩ ortocum illo. Iterum¬

Expanded text:
Erat autem Symon Petrus stans et calefaciens se. Dixerunt ergo ei:cis, cognatus eius, cuius abscidit Petrus auriculam: Nonne ego te uidi in horto cum illo
Abbreviated transcription (Latin):
petrus et alius discipulus. Disci
atrium pontificis. Petrus autẽ
stabat ad ostium foris. Exiuit
ergo discipulus ille qui erat no¬
tus pontifici et dixit ostiarie et
ĩtroduxit petrum. Dixit autẽ¬

Expanded text:
etrus, et alius discipulus: Discipatrium pontificis; Petrus vero stabat ad ostium foris. Exivit ergo discipulus ille qui erat notus pontifici, et dixit ostiariae, et introduxit Petrum. Ingre
Abbreviated transcription (Latin):
Ecos cordium oculos
terge atq semitas iu¬
sticie nobis clementer ostende
orando a nobis uita subtrahe
tum nobis insere. Impetra cur¬

Expanded text:
ecorum cordium oculos terge, atque semitas justitiae nobis ostende. Orando a nobis vitia subtrahe, tum plantaria insere. Impetra
Abbreviated transcription (Latin):
Sa cratissima iuir¬
go maria nos qui¬
hoc credimus quod uirgo et
mater dei sis credendo sencia¬
mus quod pro nobis deum¬
gaudeamus perte nobis
aduenisse salutem. Tu

Expanded text:
sanctissima virgo Maria, nos qui credimus quod virgo et mater Dei sis, credendo sentiamus quod pro nobis dgaudeamus per te nobis advenire salutem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Urge beatissima uir¬
go maria misericor¬
diter actura pro nobis surge
et amplectere misericordiam
oculos conditoris. Tu autem
Beata es uirgo dei genttrix que
credidisti dominum perfecta sunt
in te que dicta sunt tibi a domino¬
Ecce exaltata es super choros ange¬
lorum intercede pro nobis ad do¬
minum deum nostrum. uetsus
Aue maria gratia plena dominus

Expanded text:
urge, beatissima Virgo, misericorditer ora pro nobis; surge, et amplectere misericordiam oculos conditoris. Per te, Beata es, virgo Maria Dei genitrix, quae credidisti Dominum. Perfecta sunt in te quae dicta sunt tibi. Ecce exaltata es super choros angelorum, intercede pro nobis ad Dominum Deum nostrum. Vers. Ave, Maria, gratia plena, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ne deus qui primici¬
as martirum in beati leui te
stephami sanguine dedicasti
tribue quesumus ut pro nob̃
intercessor existat qui pro suis
etiam persecutoribus exorauit¬

Expanded text:
ne Deus, qui primitias martyrum in Sancti Levitae Stephani sanguine dedicasti, tribue, quaesumus, ut pro nobis intercessor adsistat, qui pro suis etiam persecutoribus su
Abbreviated transcription (Latin):
um gaudium michi concidi¬
sti saccum meum et circũde¬
disti me leticia
Et cantent tibi gloria
mea et non compungar do¬
mine deus meternum con¬
fitebor tibi

Expanded text:
in gaudium mihi, conscidsti saccum meum et circumdedisti me laetitia. Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar: Domine Deus meus, in aeternum confitebor tibi
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃s sapientiȩ sec tatores. non ei debeniur cui nasci¬
mur sed cui renascimur. qui repugnantẽ carnem
et ad libidinum incentiua rapientem inedia subiu¬
gamus : e sus carnum et potus uii uentrsque saur¬
tas. seminarium libidinis est: Unde et comicus. Si ne
cerere inquit et libero. friget uemis Per quinque

Expanded text:
et omnes sapientiae sectatores, non ei debemur cui nasciet omnes sapientiae sectatores, non ei debemur cui nascimur, sed cui renascimur: qui repugnantem carnem, et ad libidinum incentiva rapientem, inedia subjugamus? Esus carnium, et potus vini, ventrisque saturitas, seminarium libidinis est. Unde et Comicus: « Sine Cerere, inquit, et Libero friget Venus. » 8. Quinque
Abbreviated transcription (Latin):
infochunt. cũ ossibus mortuorũ: Betri: canibus
ad hoc ipsum nutritis obiciunt senes Quod cum
alexandri prefec lus tasanor emendare uoluisset:
penȩ amisit prouinciam Coge egyptium ut ouiũ
lacte ues catur: impelle siuales pelusiotẽ ut man¬
cet cepam: singulȩ pene inȩax ptum uiatatnssinoulos
besbas et monstra uene rantur: Et quod annor colroe¬
post : hoc in iolabile et sacrum prientis uidis eip aobres
quoq apudeos. ex amimalium uo cabulis nuncupaniar
pisset: nuper ab hactrian amasio ubseorĩe anuto¬
uis appellata est. Periudes igitur quod non solũ aesu
sed inso pulturis et inconubus et inom̃i conuer satione
in a queq grns suoritu et proprietatibus uic hteiet hoc
cam natuirȩ legem putare quod didicit: Uerum fac esũ
carnium cunctis nationibus esse. commiem. et passum
licere quod passim gignitur: quid adnos quorũcon¬
uersatio incelis est. qin super phitagorã et empedodẽ

Expanded text:
infodiunt cum ossibus mortuorum. Bactri canibus infodiunt cum ossibus mortuorum. Bactri canibus ad hoc ipsum nutritis, objiciunt senes. Quod cum Alexandri Praefectus Stasanor emendare voluisset, pene amisit provinciam. Coge Aegyptium, ut ovium lacte vescatur: impelle, si vales, Pelusioten, ut manducet cepe. Singulae pene in Aegypto civitates singulas bestias et monstra venerantur: et quodcumque coluerint, hoc inviolabile et sacrum putant. Unde 336 et urbes quoque apud eos ex animalium vocabulis nuncupantur: pisset, nuper ab Hadriani amasio urbs eorum Antinous appellata est. Pervides igitur, quod non solum in esu, sed et in sepulturis, et in connubiis, et in omni conversatione unaquaeque gens suo ritu et proprietatibus victitet: et hoc eam naturae legem putare, quod didicit. Verum fac esum carnium cunctis nationibus esse communem; et passim licere, quod passim gignitur. Quid ad nos, quorum conversatio in coelis est; qui super Pythagoram et Empedoclem,
Abbreviated transcription (Latin):
bus delec bantur. Quid loquar de cȩteris nationibuscũ
britan nicam humanis uesci carnibus Et cũ per siluas
por corum et armentorũ pecudumq repperiant: pas¬
torum nates et feminas et papillas solere abscidere:
et has solas ciborum delicias arbitrari: Scotorũ nacio
uxores proprias non haberit: et quasi platonis policiã
legerit. et catonis secletur exemplum. nulla apud
eos coniux propria est: sed ut cinque libitũ fuerit.
pecudumq more lasciuiunt: Persȩ. medi. indi. ȩthio¬
pes. regna nõ modica et romano iniperio paria: cum
matribus et auis. cum siliabus et neptibus copulantur:
Massa gecȩ. et derbeces: miserrimos putant qui egro¬
tatione moriuntur Et parentes. propinquos. cog¬
natos. cum ad senectam uenerint iugulatus deuorant.
rectius esse dicentes. ut ad se pocius qua auermibus
consumantur: Tibareni: quas dilexerint senes sus¬
tuos Scit̾ȩ: eos qui adefunctis amatisunt in uos

Expanded text:
bus delectantur. Quid loquar de caeteris nationibus, cum bus delectantur. Quid loquar de caeteris nationibus, cum gentem Britannicam, humanis vesci carnibus: et cum per silvas porcorum greges et armentorum pecudumque reperiant, pastorum nates et feminarum, et papillas solere abscindere, et has solas ciborum delicias arbitrari? Scotorum natio uxores proprias non habet: et quasi Platonis politiam legerit, et Catonis sectetur exemplum, nulla apud eos conjux propria est, sed ut cuique libitum fuerit, pecudum more lasciviunt. Persae, Medi, Indi, et Aethiopes, regna non modica, et Romano regno paria, cum matribus et aviis, cum filiabus et neptibus copulantur. Messagetae et Derbices miserrimos putant, qui aegrotatione moriantur: et parentes, cognatos, propinquos, cum ad senectam venerint, jugulatos devorant: rectius esse ducentes, ut a se potius, quam a vermibus comedantur. Tibareni quos dilexerint, senes sustuos. Scythae eos qui a defunctis amati sunt, vivos
Abbreviated transcription (Latin):
gluciat: ita eos aspiciet ut muscas mille pedias etla¬
certos Quamquã fyri cortodrillis terrenis. afrietiã
lacertis uiridibus uesci soleant In egẏpto et palesti¬
na : propterboum raritatẽ nemo uacam comedit:
Taurorum carnes etboum uitulorumq asfumunt
incibis: At in nr̃a prouncia: scelusputant uitulos
deuorare Unde et imꝑator ualens mꝑ legẽ ꝑori¬
entem dederat. nequis uitulorũ carnibus uesceretus.
utilitati agri culture prouidens et pessimã nudaitor¬
tis ulgi emendans cõsuetudinẽ: pro altilibus et lac¬
tantibus uitulos cõsumentis: Nomades. trogloditȩ
et scitȩ. et hii norum noua feritas: se mi crudis uescuntur
carnibus Porro gens errans inlittore maris rubri:
super petras solis calore feruentes. assant pisces⁊ et hoc
solo alimento ucbitant. Sarmatȩ. quadi. Wangali. et
in mmerabiles aliȩ gentes: aequorum et uulpium carni¬

Expanded text:
glutiat, ita eos despiciet, ut muscas, millepedas, et laglutiat, ita eos despiciet, ut muscas, millepedas, et lacertos. Quamquam Syri et crocodilis terrenis, Afri etiam lacertis viridibus vesci soleant. In Aegypto et Palaestina propter boum raritatem nemo vaccam comedit, taurorumque carnes et boum vitulorumque assumunt in cibis. At in nostra provincia scelus putant vitulos devorare. Unde et Imperator Valens nuper legem per Orientem dederat, ne quis vitulorum carnibus vesceretur, utilitati agriculturae providens, et pessimam judaizantis vulgi emendans consuetudinem, pro altilibus et lactentibus, vitulos consumentis. Nomades, et Troglodytae, et Scythae, et Hunnorum nova feritas, semicrudis vescuntur carnibus. Porro Ichthyophagi, gens errans in littore maris Rubri, super petras solis calore ferventes assant pisces, et hoc solo alimento victitant. Sarmatae, 335 Quadi, Vandali, et innumerabiles aliae gentes, equorum et vulpium carni
Abbreviated transcription (Latin):
rum casnibus: Sues enĩ qui glande. castaueisi rac¬
dicibus filicum et ordeo ali solent: aut rarbapuid
eos aut penitus non inue nitar Etsi inuesta fuerit
al imenta nõ habent que supra dixinus Rregione
septem trionali. popłos si ad esum asi norũ caielo¬
rumq compellas: si mile putabunt eorũ uesti
car nibus acsilupũ comedere cogantur &t coruaoi
Inponto et frigia. uermes albos et obesosguinign¬
lo capite sunt. et nascuntur inlignorũ carie: pro
magnis reditibus pater familias exigitꝰ et quo¬
modo apud nos attagen et ficedula mullus et ca¬
rus in delicus computantur: ita apud eos comedis
quia perdesertum et calidã heremi uastitatt̃ locusta¬
rum muibes repperiuntur: locustis uesci moris ẽ hoc
uerum esse. ioħs quoq baptista probat Compellephi¬
giem et ponticũ ut locustam comedatꝰ tresas putabit
Coge syrum. afrũ. et arabem. ut uermes ponticos

Expanded text:
rum vesci carnibus. Sues enim, qui glande, castaneis, rarum vesci carnibus. Sues enim, qui glande, castaneis, radicibus filicum, et hordeo ali solent, aut raro apud eos, aut penitus non inveniuntur: et si inventi fuerint, alimenta non habent, quae supra diximus. E regione septentrionales populos, si ad esum asinorum camelorumque compellas, simile putabunt eorum vesci carnibus, ac si lupum comedere cogantur, aut corvum. In Ponto et Phrygia, vermes albos et obesos, qui nigello capite sunt, et nascuntur in lignorum carie, pro magnis reditibus paterfamilias exigit. Et quomodo apud nos attagen et ficedula, mullus et scarus in deliciis computantur: ita apud illos ξυλοφάquia per desertum et calidam eremi vastitatem locustarum nubes reperiuntur, locustis vesci moris est. Hoc verum esse Joannes quoque Baptista probat. Compelle Phrygem et Ponticum, ut locustam comedat, nefas putabit. Coge Syrum, Afrum et Arabem ut vermes Ponticos
Abbreviated transcription (Latin):
dimisit. dicens: siuuis ꝑfectus esse. Qua obrem et ego
dicam Suns per fectus esse: bonũ est uimũ nõbiberte.
et carnem nõ manducare: Siuis ꝑfectus ẽẽ : melius ẽ¬
et quoquorũ te nira delectant: nemo eripit faucibus
tis esculentas dapes. manduca et bibe Ꝙsi tibi placet:
cumisraele lude confur gens. et canito Manduce mus
etbibamus: craseñ moriemur. Manducet etbibat.
qui post cibos expectat interitum : qui cũ epicuro
intonanti. esca uentri et uentes ȩscis: ds̃ autem et
grue re nr̃a cũ philosophis doceremus Cȩterũ quis
ignoret. unam quãq gentẽ nõ cõmuni lege naturȩ :
sed hisguorũ apud se copia ẽ. uesci solitã : Uerbi gr̃a⁊
arabes. et sarraceni. et om̃is eremi barbaria: tamelorũ
lac te uiuit et carnibus Q. uia huius cemodi: animal:
protẽperie et sterilitate regiomũ. facile apud eos
gignitur et nitritur. Hinefas arbitrantur. porco¬

Expanded text:
dimisit dicens: Si vis perfectus esse. Quamobrem et ego tibi dimisit dicens: Si vis perfectus esse. Quamobrem et ego tibi dicam: Si vis perfectus esse, bonum est vinum non bibere, et carnem non manducare. Si vis perfectus esse, melius eet cocorum jura te delectant, nemo eripit faucibus tuis esculentas dapes. Manduca et bibe, et si tibi placet, cum Israele lude consurgens, et canito: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur . Manducet et bibat, qui post cibos exspectat interitum; qui cum Epicuro intonanti: Esca ventri, et venter escis. Deus autem et gruere nostra cum philosophis doceremus. Caeterum quis ignoret, unamquamque gentem non communi lege naturae, sed his, quorum apud se copia est, vesci solitam? Verbi 334 gratia, Arabes et Saraceni, et omnis eremi barbaria, camelorum lacte et carnibus vivit: quia hujuscemodi animal pro temperie et sterilitate regionum facile apud eos et gignitur et nutritur. Hi nefas arbitrantur porco