comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Romane eccłȩ ep̃atũ pꝰ fabiani głosam mortẽ .xiꝰ. suscepit
corneliꝰ annos duos. qͥ & ipse martyrio coronatꝰ est. Gxtan
ad eum cypriani octo epłȩ. Pestilens morbus multas totiꝰ
italiȩ ꝓuincias occupauit. maximeq alexandriã &e ȩgẏp¬
tũ ut scribit dyonisius: & cẏ pͥani de mortalitate testisẽ lib̃.¬

Expanded text:
ae episcopatum, post Fabiani gloriosam mortem, XX suscepit CORNELIUS annis 2, qui et ipse martyrio coronatus est. Exstant ad eum Cypriani octo epistolae. Pestilens morbus multas totius orbis provincias occupavit, maximeque Alexandriam et Aegyptum, ut scribit Dionysius, et Cypriani de Mortalitate testis est lib
Abbreviated transcription (Latin):
nis imperatorib xp̃ianus fuit.
Regnantib phylippis millesimꝰ romanȩ urbis expletꝰ est¬
annus. ob quã sollennitatẽ innumerabiles bestiȩ in circo
magno int̾fectȩ. ludiq in cãpo martio theatrales. tͥb diel
ac noctib popło ꝑuigilante celebrati.
Theatrũ ponpeii incensũ. & ecaton stilon. sannor actꝰ.¬
Phylippus urbẽ cognonune sui in tracia construxit.

Expanded text:
nis Imperatoribus Christianus fuit. 2 Regnantibus Philippis millesimus annus Romanae urbis expletus est, ob quam solemnitatem innumerabiles bestiae in circo magno interfectae ludique in campo Martio theatrales, tribus diebus ac noctibus populo pervigilante, celebrati. 3 Theatrum Pompeii incensum, et Hecatonstylon. 4 Quadragorum actus. 5 Philippus urbem nominis sui in Thracia construit.
Abbreviated transcription (Latin):
reg̃ss pacẽ cũ eo fac̃. & cleopatra filia sua uxore ei tͣdita.
Idotis nomine fyriã. phenicẽ. samariã. udeãq concedit.

Expanded text:
ressus pacem cum eo fecit, et Cleopatra filia sua uxore ei tradita, dotis nomine Syriam, Phoenicen, Samariam, Judaeamque concedit.
Abbreviated transcription (Latin):
Constantinꝰ imꝑator multos principũ sibi suspectos ocłis priuat.
KRarolus rex non solum patria lingua sed etiam ꝑegrinis linguis
eruditus. barbara & antiquissima carmina quib ueterum regũ
bella &e actus canebant᷑ scripsit. & memorie mandauit. Inchoauit
etiam grãmaticam patrio sermone. Mensib anni uixta ꝓpriã
id ẽ teuronica linguam uocabula imposuit. uentos etiã ꝓͣpͥriis

Expanded text:
Constantinus imperator multos principum sibi suspectos oculis privat. Karolus rex, non solum patria lingua, sed etiam peregrinis linguis eruditus, barbara et antiquissima carmina, quibus veterum regum bella et actus canebantur, scripsit et memoriae mandavit. Inchoavit etiam grammaticam patrii sermonis; mensibus anni juxta propriam, id est Teutonicam, linguam vocabula imposuit; vento
Abbreviated transcription (Latin):
snutũ regis facto: manus ei dedit.
trusus. non multo post ꝑ indulgentiam regis relaxatus ẽ.
Rex oito filium suũ lidulfum natum ex filia regis angloꝵ testam̃to¬
post se regem designat.
Lidultꝰ filiꝰ imꝑatoris ottonis instinctu conradi ducis cũ eo contra
patrẽ suũ rebellauit. remerburch cepit. & multas alias urbes &e
principes a patre ad se auertit: rex illũ intͣ maguntiã conclusũ obsedit.

Expanded text:
nutum regis facto, manus ei dedit .trusus, non multo post per indulgentiam regis relaxatus est. Rex Otto filium suum Liudulfum, natum ex filia regis Anglorum, testampost se regem designat. 952. Lidulphus filius Othonis regis, instinctu Conradi ducis cum patrem suum rebellavit; Reinesburch capit, et multas alias urbes et principes a patre ad se avertit. Rex illum intra Moguntiam conclusum obsidet.
Abbreviated transcription (Latin):
Conserto p̃lio int̾ chunimundũ regem gepidarũ & albiunum
regem lango bardoꝵ. corruerunt utrinq sexaginta mulia coꝵ.
ubi albin chiinimundũ ꝑemit.: & ex testa capitis eiꝰ poculum
sibi ad bibendũ fec̃. filiã q eiꝰ captiuam uxorẽ sibi accepit
Huniꝰ uͦ tras gepidarũ inuadentib destructũ ẽregnũ gepioaꝵ penit᷑.¬

Expanded text:
Conserto prelio inter Cunimundum regem Gepidarum et Albuin regem Langobardorum, corruerunt utrinque sexaginta milia eorum. Ubi Albuin Cunimundum peremit, et ex testa capitis ejus poculum sibi ad bibendum fecit, filiamque ejus captivatam uxorem sibi accepit. Hunis vero terras Gepidarum invadentibus, destructum est regnum Gepidarum penit
Abbreviated transcription (Latin):
Post exactos itaq reges primũ confules abruto ẽẽ ceꝑant. dein tͥbuni
plebis ac dictatores. & rursũ consules rẽ publicã obtinuert̃ ꝑ annos
ferme. cẽce. Lx.iiiͦi. usq ad iuliũ cesarẽ qͥ primꝰ singulare arripuit

Expanded text:
post exactos reges, primum consules a Bruto esse coeperunt, deinde tribuni plebis, ac dictatores; et rursum consules rempublicam obtinuerunt per annos ferme CCCCLXIV usque ad Julium Caesarem, qui primus singulare arripuit
Abbreviated transcription (Latin):
lexander adu̾sũ illirico & traces felicit᷑ dimicans. subu̾sis¬
thebis in ꝑsaᷤ armacorripuit: & apud granitũ flum̃ regiis
ducib oppressis urbem sardis capit.
lerander capta tẏro iudeam inuadit. a qua fauorabilit̾ exceptꝰ. dõ uictimaᷤ
ĩmolat: & pontificẽ tẽpli honorib plurimis ꝓsequit᷑. andromacho locoꝵ
custode dimisso. quẽ postea samaritani int̾ficiunt. Ob qͦd ab egypto reu̾s
alexander. magnis eos supliciis affecit. & ułibẽ eoꝵ captã macedonib ad
inhabitandum dedit.

Expanded text:
lexander adversum Illyricos et Thraces feliciter dimicans, subversThebis, in Persas arma corripuit, et, apud Granicum flumen regiis ducibus oppressis, urbem Sardis capit.Alexander, capta Tyro, Judaeam invadit, a qua favorabiliter exceptus, Deo victimas immolat, et pontificem templi honoribus plurimis prosequitur, Andromacho locorum custode dimisso, quem postea Samaritani interficiunt: ob quae ab Aegypto reversus Alexander Magnus eos suppliciis affecit, et urbem eorum captam Macedonibus ad inhabitandum tradidit.
Abbreviated transcription (Latin):
Arnulfꝰ imꝑator longa egritudine dissolutꝰ uel ut qͥdã ferunt affli¬
ctus aminutis uermib quos pedunculos uocant ad eo in corpore eiꝰ
scaturientib ut a nullo medicoꝵ minui possent morit᷑. & ludouicꝰ
filiꝰ eiꝰ posteũ regnat annis annis . &.¬
Stepħs romane eccłȩ. cxiii. p̃sidet m̃sib .iiii. Hic pͥmũ a formoso
papa ep̃s anagnine eccłe ordinatꝰ. ipsum formosum ꝑseqͥt᷑. & om̃s
ordinationes eiꝰ irritas ẽẽ debere decernit. &e alia horribilia dictu
in eum facit. Legit᷑ enĩ quia ipse Sergiꝰ corpꝰ formosi a sepulchro
in concilio ꝓtractũ & papali ueste exutum laicali induit. & abscisis
duob digitis dexterȩ manꝰ eiꝰ in tsberim precipitari fecit.
Romanus ȩccłȩ romane. cxcriii. presidet.
In italia ꝓ widone filiꝰ eiꝰ lambertꝰ contra berengarium regnat.

Expanded text:
Arnulfus imperator longa egritudine dissolutus, vel ut quidam ferunt afflictus a minutis vermibus, quos pedunculos vocant, adeo in corpore ejus scaturientibus, ut a nullo medicorum minui possent, moritur; et Ludowicus filius ejus post eum regnat annis decem. s Romanae aecclesiae presidet mensibus quatuor. Hic primum a Formoso papa episcopus Anagninae aecclesiae ordinatus, ipsum Formosum persequitur, et omnes ordinationes ejus irritas esse debere decernit, et alia horribilia dictu in eum fecit. Legitur enim, quia ipse, non Sergius, corpus Formosi a sepulchro in concilio protractum et papali veste exutum laicali induit, et abscisis duobus digitis dexterae manus ejus in Tiberim precipitari fecit. Romanus 117u s Romanae aecclesiae presidet. In Italia pro Guidone filius ejus Lambertus contra Berengarium regnat.
Abbreviated transcription (Latin):
ad plenam & distinctam eoꝵ historiam ascendere nitam᷑. Horũ
ut diximꝰ post ibor & agian primꝰ fuit rex agelmundꝰ. scđ
Lamissio. sic dictꝰ qđ a lama id ẽ uoragine fuit extractꝰ. Nam
mat̾ eius septẽ uno partu enixa cũ eos in piscinã ꝓcecisset. & rex
agelinundꝰ iter faciens eos hasta reuolueret. is hastam eiꝰ firmit᷑
tenuit. & ab eo nutritꝰ eo uirtutis ꝓcessit ut in regno ei succedẽt.¬

Expanded text:
ad plenam et distinctam eorum hystoriam ascendere nitamur. Horum, ut diximus, post Ibor et Agion primus fuit rex Agelmundus, secundus Lamissio, sic dictus, quod a lama, id est voragine, fuit extractus. Nam mater ejus septem uno partu enixa, cum eos in piscinam projecisset, et rex Agelmundus iter faciens eos hasta revolveret, is hastam ejus firmiter tenuit et ab eo nutritus, eo virtutis processit, ut in regno ei succe
Abbreviated transcription (Latin):
eius occupat. theo debertum filium eiꝰ ibi captum exiliat. ipsum
chilꝑicũ p̃liouictũ fugat. & t̃minos suoꝰ abeiꝰ insolentia liberat. Ipse
uxorẽ ducit brumã filiã athanagildi regis Wisigothoꝵ quȩ & bru¬
ritur. insuꝑ fame & pestilentia consumitur. Armenii fidẽ xp̃i
Huni iterum sigeberto congressi. & magicis artib pene uictoriã
adepti recedunt. sigeberto in omĩ uita eius confederati.
Gregorius turonensium ordinatus ep̃s. clarus habet᷑ in om̃ib.
Langobardi papia post trienurii obsidionẽ ꝑdeditionem accepta
& p̃ter romã & rauennã pene tota potiti italia. dñant᷑ ibi cũ pote̾n᷑:¬

Expanded text:
ejus occupat. Theodebertum filium ejus ibi captum exiliat; ipsum Chilpericum prelio victum fugat, et terminos suos ab ejus insolentia liberat. Ipse uxorem ducit Brumam, filiam Athanagildi regis Wisigothorum, quritur; insuper fame et pestilentia consumitur. 571. 6. 34. Huni iterum Sigiberto congressi et magicis artibus pene victoriam adepti, recedunt, Sigeberto in omni vita ejus confoederati. Gregorius Turonensium ordinatus episcopus, clarus habetur in omnibus. Langobardi, Papia post triennii obsidionem per deditionem accepta, et praeter Romam et Ravennam pene tota potiti Italia, dominantur ibi cum poten
Abbreviated transcription (Latin):
Girith mortuo. marhuhan principatur sarracenis anno uno.
Theodericꝰ rex ebromũ in gr̃ãm recipit. eiꝰq consilio synodũ ep̃oꝵ¬
cogit. & in hac multos eoꝵ exsententia ebroini ep̃atu priuat. ali¬
quos etiam eoꝵ irreuocabili exilio dampnat. Sub tam ꝓcelloso do¬
mesticȩ ꝑsequutionis tumultu sc̃s etiam lambertꝰ a traiectensi amotꝰ
ep̃atu. in cenobio stabulaus monachice quietis expetit portũ. ibiq
ꝑ septem annos habitauit secum.
Sc̃s leodegariꝰ diu ab ebroino tormentatꝰ. post famem & carceris
squalorem. post ocłoꝵ euulsionẽ. post plantarũ concisionẽ. & posi
lingue & labioꝵ excisionẽ: tandẽ consũmauit martẏriũ ꝑ capitis
quẽ ipse inuentũ & nutritũ de sacro fonte susceꝑat. & ad maximos
militie honores prouexerat.
Lothere rex angloꝵ morit᷑. & egfridꝰ rex nordanimbroꝵ apictiᷤᷤ ꝑimit᷑.
Picti. scoti. & britones anglos nimis premunt. & libertate quã olĩ

Expanded text:
Gizith mortuo Marhuan regnat Saracenis anno uno. Theodericus rex Ebroinum in gratiam recipit, ejusque consilio synodum episcogit, et in hac multos eorum, ex sententia Ebroini, episcopatu privat, aliquos etiam inrevocabili exilio damnat. Sub tam procelloso domesticae persecutionis tumultu sanctus etiam Lambertus a Trajectensi amotus episcopatu, in coenobio Stabulaus monachicae quietis expetit portum, ibique per septem annos habitavit secum. Sanctus Leodegarius diu ab Ebroino tormentatus, post famem et carceris squalorem, post oculorum evulsionem, post plantarum concisionem, post linguae et labiorum excisionem, tandem consummavit martyrium per capitis pse inventum et nutritum de sacro fonte susceperat, et ad maximos militiae honores provexerat. Lohere rex Anglorum moritur; et Egfridus rex Nordanymbrorum a Pictis perimitur. Picti, Scotti et Brittones Anglos nimis premunt, et libertate, quam olim
Abbreviated transcription (Latin):
Ludouicus imꝑator laxatus arma & imꝑiũ & uro¬
rem recipit.a
filiũ lothariũ in italiam redire cogit.
Monente Gregorio papa & om̃ib ep̃is assentientib
ludouicꝰ imꝑaror statuit ut in gallia & germania festiuitas om̃iũ
facii papę celebrabant.

Expanded text:
Ludowicus imperator relaxatus, arma, imperium et uxorem recipit, ac filium Lotharium in Italiam redire cogit. 5. Monente Gregorio papa et omnibus episcopis assentientibus, Ludowicus imperator statuit ut in Gallia et Germania festivitas omnium facii papae celebrabant.
Abbreviated transcription (Latin):
ad duo puncta in hebreo ñ haberi. sed a.lxx. addita ẽẽ. iuxta theo¬
donis duntarat translationẽ. Hoc psalteriũ damasus papa rogatu
iheronimi in gallicanis eccłiis cantari instituit &e ꝓpt̃ hoc gallicanũ
uocatur. romanis psalt̾ium scđ̾m .lxx. retinentib sibi ꝓpt̃ ꝗͦd roma¬
num uocatur. Hȩc duo psalteria cũ non sufficerent ad ꝓponenda te¬
stimonia de xp̃o contra iudeos qui ñ recipiunt nͥ ea quę habentur
in hebreo. addidit & t̾eiũ quod uocat᷑ hebraicũ. ꝓ eo qđ rogatu sophi¬
nii uiri sapientis transtulit illud de hebraica ueritate in latinum
u̾bo ad u̾bũ. Quod psalteriũ & alia hieronini opuscula idẽ sophroniꝰ
de latino in grecum transtulit.

Expanded text:
ad duo puncta , in Hebraeo non haberi, et a LXX addita esse. Juxta Theodotionis dumtaxat emendationem. Hoc Psalterium Damasus papa, rogatu Hieronymi, in Gallicanis ecclesiis cantari instituit, et propter hoc Gallicanum vocatur: Romanis Psalterium secundum LXX retinentibus sibi, propter quod Romanum vocatur. Haec duo Psalteria cum non sufficerent ad proponenda tstimonia de Christo contra Judaeos, qui non recipiunt nisi ea quae habentur in Hebraeo, addidit et tertium quod vocatur Hebraicum, pro eo quod, rogatu Sophronii, viri sapientis, transtulit illud de Hebraica veritate in Latinum, verbo ad verbum. Quod Psalterium et alia Hieronymi opuscula idem Sophronius de Latino in Graecum transtulit.
Abbreviated transcription (Latin):
gallia cesa sur
oc tempore clarebat milo monachus
scĩ amandi. qͥ uitã scĩ amandi metrice cõposuit: & librũ de sobrie¬
tate ad karolũ caluũ scripsit. Sub hoc milone adolescebat etiã nepoꝰ
eius hubaldꝰ. qui in septẽ lib̾aliũ artium peritia clatꝰ. egregie p̃ter
cet̾a in musica claruit. & de multis scĩs cantuꝰ dulci & regulari mo

Expanded text:
Gallia caesa sunt. Hoc tempore clarebat Milo monachus de sancti Amandi, qui vitam sancti Amandi metrice edidit, et librum de sobrietate ad Karolum Calvum scripsit. Sub hoc Milone adolescebat etiam nepos ejus Hubaldus, qui in septem liberalium artium peritia clarus, egregie preter caetera in musica claruit, et de multis sanctis cantus dulci et regulari mo
Abbreviated transcription (Latin):
miri candoris apparere uidens leta donuni dĩ accepit. ad qͦd adoran¬
dum tres ep̃i uenientes cum de hoc sco pignore partẽ elicere uellent.
tres sanguinis guitas ex eo stillare in linteo supposito stupuerunt.
&e singuli singulas se merusse letati st̃.¬
Perse a romanoꝵ insecutione non desistunt.
Betherico Wisigothoꝵ rege mortuo. Sisebodꝰ regnat annis. xxuiiii.

Expanded text:
miri candoris apparere videns, leta donum Dei accepit. Ad quod adorandum tres episcopi venientes, cum de hoc sancto pignore partem elicere vellent, tres sanguinis guttas ex eo stillare in linteo supposito stupuerunt, et singuli singulas se meruisse letati sPersae a Romanorum insecutione non desistunt. Betterico Wisigothorum rege mortuo, Sisebodus regnat annis 29.
Abbreviated transcription (Latin):
Tercia sẏnodꝰ uniu̾salis ephesina pͥma ducentoꝵ ep̃oꝵ iussu theo¬
dosii uinioris augusti edita ẽ: quȩ nestoriũ duas ꝑsonas in xp̃o
asserentẽ iusto anathemate condempnauit. ostendens manere
In hispaniis uiginti milia ferme militũ contͣ wandalos pugnan
wandalis & om̃ib eoꝵ fanuliis ad africã transfretauit. eam q
iuadens ce dilacerans multã multo tẽpore cladẽ romanis intulit.

Expanded text:
Tertia synodus universalis, Ephesina prima, 200 episcoporum jussu Theodosii junioris augusti edita est; quae Nestorium duas personas in Christo asserentem justo anathemate condemnavit, ostendens manere In Hispaniis 20 milia ferme militum contra Wandalos pugnantWandalis et omnibus eorum familiis ad Africam transfretavit, eamque invadens et dilacerans, multam multo tempore calamitatem Romanis intulit.
Abbreviated transcription (Latin):
Feliciana heresis condempnatur. & in p̃sentia adriani papȩ ab
ipso felice auctore abdicatur. Hec heresis asserebat filiũ dĩ in diui¬
na natura uerũ dm̃ eẽ. in humana uͦ natura nuncupatuũ: itẽ in
diuina natura eũ eẽ uerũ filium dĩ. in humana uͦ adoptiuũ: unã
ꝑsonã dĩ &e hominis diuidens in duas ꝑsonas scilicet ueri filii & adop
Saxones in fide dei & fidelitate regis uacillant.

Expanded text:
Feliciana heresis condemnatur et in presentia Adriani papae ab ipso Felice auctore abdicatur. Haec heresis asserebat, filium Dei in divina natura verum Deum esse, in humana vero natura nuncupativum; item in divina natura eum esse verum filium Dei; in humana vero adoptivum, unam, personam Dei et hominis dividens in duas personas, scilicet veri filii et adoptivi. Saxones in fide et fidelitatis regis vacillant.
Abbreviated transcription (Latin):
PPost quẽ.xxiiꝰ. Stephanꝰ: annis tͥb. Extant ad utrunq
eypriani epłe. Gallus & uolusianꝰ cũ adu̾sus emilianũ
qͥ in mesia res nouas moliebatur ex urbe ꝓfecti ẽẽnt.
in foro flãminii siue ut alii putant interanne int̾fectist̃.¬
milianus t̾cio mense in uase tẏrannidis extinctꝰ est.

Expanded text:
Post quem XXII Stephanus annis 3. Exstant ad utrumque Cypriani epistolae. Gallus et Volusianus, cum adversum Aemilianum, qui in Moesia res novas moliebatur, ex Urbe profecti essent, in foro Flaminii, similianus tertio mense invasse tirannidis extinctus.
Abbreviated transcription (Latin):
Paschalis papa corpꝰ sc̃ȩ ceciliȩ uirginis ipsa reue¬
lante inuenit aureis uelatum indumentis sanguine ipsius
adhuc infusis. & ipsam & corpora scõꝵ ualeriam sponsi eiꝰ. & tybur¬
tii & maximi. urbani quoq papȩ in eccłam a se eis ed ificatã tͣnspo.
Lu douioꝰ imꝑator partitionẽ regni int̾ filios suos factam confir¬
mat sacramentis optimatun suoꝵ.
Leo imꝑator grecoꝵ ꝑimitur in palatio suo conspiratione opti

Expanded text:
Paschalis papa corpus sanctae Ceciliae virginis ipsa revelante invenit, aureis velatum indumentis sanguine ipsius adhuc infusis; et ipsam et corpora sanctorum Valeriani sponsi ejus et Tyburtii et Maximi, Urbani quoque papae, in aecclesiam a se eis edificatam transposuit. Ludowicus imperator partitionem regni inter filios suos factam confirmat sacramentis optimatum suorum. Leo imperator Grecorum perimitur in palatio suo conspiratione opti
Abbreviated transcription (Latin):
xII Theodosius theodosii postea imꝑatoris pat̃ & plurimi no
Basiliꝰ cesariensis ep̃s capadocie clariis habetur.
Alamannoꝵ triginta circiter milia apud argentariam
oppidũ galliarũ ab exercitu gratiani strata.
Florentinꝰ & bonosius &e rufinꝰ insignes monachi habentur.
Eqͥb florentinꝰ tã misericor in egentes fuit: ut uulgo
pater pauperum nominatus sit.
Gens hunoꝵ gothos uastat. Qui a romanis sine armori
depositione suscepti. ꝑ auaritiam maximi ducis ad rebel¬
landum fame coacti sunt.

Expanded text:
 Theodosius Theodosii postea imperatoris pater, et plurimi nobiliBasilius Caesariensis episcopus Cappadociae clarus habetur. Alemannorum circiter triginta millia apud Argentariam oppidum Galliarum ab exercitu Gratiani strata. 14 Florentinus et Bonosus et Rufinus insignes monachi habentur: e quibus Florentinus tam misericors in egentes fuit, ut vulgo pater pauperum nominatus sit. Gens Hunnorum Gothos vastat, qui a Romanis sine armorum depositione suscepti, per avaritiam Maximi ducis, fame ad rebellandum coacti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tissimis uiris libata cognoscañ.
Sciendum etenim ẽ me & int̃pre¬
tis & scriptoris ex parte officio
usum. quia & greca fidelissime
expressi. & nonnulla que mͥ
int̾missa uidebantur adieci.
in romana maxime historia
quã eusebiꝰ huiꝰ conditor libri
non tã ignorasse ut pote eru
suis necessariam ꝑstrinxisse
mͥ uidetur. Itaq a nino et
abraham usq ad troiȩ captiui¬
tatem: pura greca tͥnslatio ẽ.
Atroia usq ad uicesimũ constan¬
tini annũ. nunc addita. nunc¬
mixta sunt plurima: quȩ de
tranquillo & cet̾is il lustribus
historicis curiosissime excerp¬
simus. Aconstantini autem
supͣdicto anno usq ad consu¬
latum augustors. ualentis
sexies. ce ualentiniani iterũ.
totum meum ẽ. Quo fine con¬
tentus. reliquũ temporis gra¬
tiani & theodosii latioris hi¬
storie stilo reseruaui: non qͦ
de iuuentib tunuerĩ libere
ce uere scribere. timor enĩ dĩ
qm̃ debachantib adhuc in t̃ra

Expanded text:
tissimis viris libata cognoscant. tissimis viris libata cognoscant. Sciendum etenim est, me et interpretis et scriptoris ex parte officio usum, quia et Graeca fidelissime expressi, et nonnulla quae mihi intermissa videbantur, adjeci in Romana maxime historia, quam Eusebius, hujus conditor libri, non tam ignorasse, utpote erudsuis necessariam perstrinxisse, mihi videtur. Itaque a Nino et Abraham usque ad Trojae captivitatem pura Graeca translatio est. A Troja usque ad vicesimum Constantini annum nunc addita, nuncmixta sunt plurima, quae de Tranquillo, et caeteris illustribus Historicis curiosissime excerpsimus. A Constantini autem supradicto anno usque ad consulatum Augustorum Valentis VI et Valentiniani iterum, totum meum est. Quo fine contentus, reliquum tempus Gratiani et Theodosii latioris historiae stylo reservavi; non quo de viventibus timuerim libera et vere scribere: timor enim Dei quoniam, debacchantibus adhuc in terra
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ modi requirendi sunt ne¬
cessario. cum minor ẽ numerꝰ
linearũ. Unde p̃monendum
puto. ut ꝓut quȩq seripta
sunt etiam coloꝵ diu̾sitates
seruent᷑. ne qͥs irrationabili
estimet uoluptate ocłis tantũ
rẽ ẽẽ quesitam: & dũ scriben¬
di tedium fugit. laberintũ
erroris intexat. Id enĩ elucubra¬
tum ẽ: ut regnoꝵ tramites qͥ
ꝑ uicinitatẽ nimiã pene mꝑe¬
ti erant distinctione minii se¬
parentur. & eundẽ coloris lo¬
cum quẽ prior membrana sig¬
scriptura seruaret. Nec ignoro
multos fore qui solita libidine
huic uolumini genuinũ den¬
tem infigant. Calupniabunt᷑
tempora. conuertent ordinẽ.
res arguent. sillabas uenti labt̃:
& qͥd accidere plerunq solet
negligentiã librariors ad au¬
ctores referent. Quos cũ possĩ
meo iure reꝑcutere. ut si displi¬
cet ñ legant: malo breuit pla¬
catos dimittere. ut & g̃coꝵ fidẽ
suo auctori assignent. & quȩ
noua inseruimus de aliis ꝓba¬

Expanded text:
hujusmodi requirenda sunt nehujusmodi requirenda sunt necessario, cum minor est numerus linearum. Unde praemonendum puto, ut prout quaeque scripta sunt, etiam colorum diversitates serventur, ne quis irrationabili aestimet voluptate oculis tantum rem esse quaesitam, et dum scribendi taedium fugit, labyrinthum erroris intexat. Id enim elucubratum est, ut regnorum tramites, qui per vicinitatem nimiam pene mixti erant, distinctione minii separarentur, et eumdem coloris locum quem prior membrana sigerior servaret. Nec ignoro multos fore, qui solita libidine huic volumini genuinum dentem infigant. Calumniabuntur tempora, convertent ordinem, res arguent, syllabas eventilabunt. Et quod accidere plerumque solet, negligentiam librariorum ad auctores referent. Quos cum possem meo jure repercutere, ut si displicet, non legant: malo breviter placatos dimittere, ut et Graecorum fidem, suo auctori assignent, et quae nova inseruimus, de aliis proba
Abbreviated transcription (Latin):
Si uͦ numerũ ñ puro minio. sed
mixto nigro notatũ eẽ ꝑuide¬
rit : scđe linee numero debet᷑
historia. Si autẽ t̃c̃io numeroꝵ
ordini applicandum ẽ qͦd fue¬
rit asscriptũ. mediũ puro mi¬
nio numerũ & partẽ reliquã
ex solo nigro expressã conspi¬
cabitur. Quarta numeri linea
nichil habebit ex minio. sed
indicio erit qđ sibi hestoria
debeatur: cũ minio facta litt̃a
in principio. enodatione histo¬
riȩ quȩ etiam suꝑiorib signis
subdenda ẽ. nichilominꝰ appa¬
rebit. nullo suꝑiꝰ memoratoꝵ
signoꝵ in numeris respondente.
nigro rubroq litt̾a fuerit
expressa refulgens ex rubro
numerus in quintã numeroꝵ
lineã poterit aduerti. Et ita
sexta linea numeri ut scđa.
septima ut t̾cia designabitur:
octaua qͦq ut qͣrta. apparen¬
te linea bicolori. Cum uͦ nec
in numeris nec in explanati
diximus signoꝵ fuerit. nona
linea qͦd annotatum fuerit
uendicabit. Non tamen om̃s

Expanded text:
Si vero numerum non puro, sed Si vero numerum non puro, sed mixto nigro notatum esse perviderit, secundae lineae numero debetur historia. Si autem tertio numerorum ordini applicandum est, quod fuerit ascriptum, medium puro minio numerum, et partem reliquam ex solo nigro expressam conspicabitur. Quarta numeri linea nihil habebit ex minio, sed indicio erit, quod sibi historia debeatur, cum minio facta littera in principio enodationis historiae, quae etiam superioribus signis subdenda est, nihilominus apparebit, nullo superius memoratorum signorum in numeris respondere. nigro rubroque littera fuerit expressa, refulgens ex rubro numerus in quintam numerorum lineam poterit adverti. Et ita sexta linea numeri et secunda, septima ut tertia designabitur, octava quoque ut quarta apparenti littera bicolori. Cum vero nec in numeris, nec in explanatio praediximus, signorum fuerit, nona linea quod annotatum fuerit, vendicabit. Non tamen omnia
Abbreviated transcription (Latin):
si alicubi offendimus. si tarda
oratio aut consonantib asꝑat᷑.
aut uocalib hiilca uł diuisa
sit. aut rerũ ipsarũ breuitate
constringitur. cũ eruditissimi
homines in eodẽ oꝑe sudaue¬
rint. Q ad cõmunẽ difficultatẽ
quam in omi int̾pretatione
causati sumꝰ hoc nobis ꝓpriuns
accedit. qđ historia multiplex
ẽ: habens barbara nomina. res
incognitas latinis. numeros
inextricabiles. uirgulas reb pa¬
riter ac nirmeris intertextas:
ut pene difficiliꝰ sit legendi or¬
dinem discere. ꝗͣ ad lectionis
notitiam ꝑuenire. Ut autem
manifesto cognoscat᷑ indicio ad
quẽ numerũ historia quȩq
ꝑtineat. has distinctiones posi¬
tas lector aduertat: ut si ad
primũ numerũ regni pͥmitꝰ
enotati historia referenda ẽ:
primam litt̃am in explanati¬
one historie contẽpletur. Et
si quidẽ eam ex minio uid̾it.
illi tempori applicandã uł an¬
no sciat quẽ suggesserit nume¬
rus similit̾ eodẽ minio figuratꝰ.

Expanded text:
si alicubi offendimus, si tarda si alicubi offendimus, si tarda oratio aut consonantibus asperatur, aut vocalibus hiulca vel divisa sit, aut rerum ipsarum brevitate constringitur, cum eruditissimi homines in eodem opere sudaverint: et ad communem difficultatem, quam in omni interpretatione causati sumus, hoc nobis proprium accedat, quod historia multiplex est, habens barbara nomina, res incognitas Latinis, numeros inexplicabiles, virgulas rebus pariter ac numeris intertextas, ut pene difficilius sit legendi ordinem discere, quam ad lectionis notitiam pervenire. Ut autem manifesto cognoscatur indicio, ad quem numerum historia quaeque pertineat, has distinctiones positas lector advertat, ut si ad primum numerum regni primitus annotati historia referenda est, primam litteram in explanatione historiae contempletur: et siquidem eam ex minio viderit, illi tempori applicandam, vel anno sciat, quem suggesserit numerus similiter eodem minio figuratus.
Abbreviated transcription (Latin):
pretatas eas de hebreo nescientẽ
dum suꝑficiem ñ medullam in¬
spiciunt. ante quasi uestẽ orati¬
onis sordidam ꝑhorrescant. ꝗͣ
pulchrum intrinsecꝰ rerũ corpꝰ
inueniant. Deniq qͥd psalmo
canoriꝰ. qͦd in morẽ nr̃i flacci
& greci pindari nunc iambo
currit. nunc alcaico ꝑsonat.
nunc saffico tumet. nunc semi¬
pede ingreditur: Quid deut̃o¬
nomii & ysaiȩ cantico pulchriꝰ:
Quid salomone gratiꝰ: Qd ꝑfectiꝰiob:
Quȩ omĩa exametris & pentame¬
tris u̾sib ut iosephus & orige¬
nes scribunt. apud suos cõposi¬
ta decurrunt. Hec cũ g̃ce legimꝰ.
aliud quiddã sonant: cũ latine.
penitus ñ herent. uod sicui
ñ uidetur lingue gr̃am inter¬
pretatione mutari. homerum
ad u̾bum exprimat in latinũ.
Plus aliqͥd dicã. eundẽ in sua lin¬
gua ꝓse uerbis int̾pretetur.
Uidebit ordinẽt rridiculũ. & po¬
etã eloquent issimũ uix loqͦn¬
tem. Quorsũ istaͦ Uidelicet ut
non uobis mirum uideatur

Expanded text:
pretatas eas de Hebraeo nescientes, pretatas eas de Hebraeo nescientes, dum superficiem, non medullam inspiciunt, ante quasi vestem orationis sordidam perhorrescant, quam pulchrum intrinsecus rerum corpus inveniant. Denique quid Psalterio canorius? quod in morem nostri Flacci, et Graeci Pindari, nunc iambo currit, nunc alcaico personat, nunc Sapphico tumet, nunc semipede ingreditur. Quid Deuteronomii et Isaiae Cantico pulchrius? quid Salomone gravius? quid perfectius Job? Quae omnia hexametris et pentametris versibus, ut Josephus et Origenes scribunt, apud suos composita decurrunt. Haec cum Graeca legimus, aliud quiddam sonant; cum Latine, penitus non cohaerent. Quod si cui non videtur linguae gratiam interpretatione mutari, Homerum ad verbum exponat Latinum. Plus aliquid dicam, eumdem in sua lingua prosae verbis interpretetur, videbit ordinem ridiculum et poetam eloquentissimum vix loquentem. Quorsum ista? Videlicet ut non vobis mirum videatur,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ int̃pretor. ab surde reso¬
nat.Si ob necessitatem aliqͥd
in ordine. in sermone mutaue¬
ro. ab int̃pretis uidebor officio
secro ut quicqd hoc tumultua¬
rii oꝑis est: amicoꝵ ñ iudicũ
animo relegatis: p̃sertim cũ
& notario ut scitis uelocissime
dictauerim & difficultatẽ rei
etiam diuinoꝵ uoluminũ in¬
strumenta testent᷑. que a.lxx.
int̾pretib edita: ñ eundẽ sapo¬
rem in greco sermone custodiunt.
Quãobrẽ aquila & sẏmmachus
& theodotio incitati. diuersũ
pene opus in eodem oꝑe ꝓdide¬
runt. alio nitente uerbũ de
uerbo exprimere: alio sensũ
potius sequi. tercio ñ multũ
a uet̃ib discre parx. Quinta
autẽ & sexta & septima editio
licet quib censeantur aucto¬
rib ignoret᷑. tam̃ ita ꝓbabi¬
lem sui diuersitatem tenent:
ut auctoritatem sine nomi¬
nib meruerint. Inde adeo
uenit. ut sacre litt̃e minus
compte & dure sonantes ui¬
deantur: qđ isti homines int̃¬

Expanded text:
verbum interpretor, absurde resoverbum interpretor, absurde resonat; si ob necessitatem aliquid in ordine, vel in sermone mutavero, ab interpretis videbor officio secro, ut quicquid hoc tumultuarii operis est, amicorum, non judicum animo relegatis: praesertim cum et notario, ut scitis, volocissime dictaverim, et difficultatem rei etiam divinorum voluminum instrumenta testentur, quae a LXX Interpretibus edita, non eumdem saporem in Graeco sermone custodiunt. Quamobrem Aquila et Symmachus et Theodotion incitati, diversum pene opus in eodem opere prodiderunt: alio nitente verbum de verbo exprimere, alio sensum potius sequi, tertio non multum a veteribus discrepante. Quinta autem et sexta et septima editio, licet quibus censeantur auctoribus, ignoretur: tamen ita probabilem sui diversitatem tenent, ut auctoritatem sine nominibus meruerint. Inde adeo venit, ut sacrae litterae minus comptae, et dure sonantes videantur, quod diserti homines inter
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ut exercendi in¬
genii causa grecos li¬
bros latino sermone absolueret̃.
& quod plus in se difficultatis
habet. poemata illustriũ uiro¬
rum addita metri necessitate
transferrent. Unde &e nr̃ tulliꝰ
platonis integros libros ad uer-¬
bum int̃pretatus est: & cum
aratum iam romanũ exametͥs
uersib edidisset. in xenofontis
echonomico lusit. In quo oꝑe
ita sepe aureum illud flumen
bulentis obicib retardatur.
ut qͥ interp̾tata nesciunt: a
cicerone dicta non credant.
Difficile ẽ enĩ alienas lineas
insequentẽ. non alicubi exce¬
dere. arduum ut quȩ in ali¬
ena lingua bene dicta sunt:
eundem decorem in translati¬
one conseruent. Significatũ
est aliquid. unius uerbi ꝓpri¬
etate non habeo meũ quo id
efferam. & dum quero imple¬
re sententiam. longo ambi¬
tu uix breuia spatia consũ¬
mo. Accedunt yꝑbatoꝵ anfra¬
ctus. dissimilitudines casuũ.
uarietates figurarũ. Ipsum
postremo suum & ut ita dicam
uernaculum lingue genꝰ si ad

Expanded text:
it, ut exercendi ingenii causa Graecos libros Latino sermone absolverent, et quod plus in se difficultatis habet, poemata illustrium virorum, addita metri necessitate, transferrent. Unde et noster Tullius Platonis integros libros ad verbum interpretatus est: et cum Aratum jam Romanum hexametris versibus edidisset, in Xenophontis Oeconomico lusit. In quo opere ita saepe aureum illud flumen bulentis obicibus retardatur, ut qui interpretata nesciunt, a Cicerone dicta non credant. Difficile est enim, alienas lineas insequentem non alicubi excidere; arduum, ut quae in aliena lingua bene dicta sunt, eumdem decorem in translatione conservent. Significatum est aliquid unius verbi proprietate, non habeo meum quod id efferam; et dum quaero implere sententiam, longo ambitu vix brevia spatia consumo. Accedunt hyperbatorum anfractus, dissimilitudines casuum, varietates figurarum; ipsum postremo suum, et, ut ita dicam, vernaculum linguae genus. Si ad
Abbreviated transcription (Latin):
stiliconẽ non ferens ab eodẽ int̾ficitur. hunoꝵ qͦ fulciebat᷑ p̃sidio suꝑato.
Claudianus poeta admiratione dignus habetur. subtrax¬
G ildo africanꝰ in rebellione cõmota consueta romanis stipendia

Expanded text:
Stiliconem non ferens, ab eodem interficitur, Hunnorum, quo fulciebatur, praesidio superato. II. Stiliconem non ferens, ab eodem interficitur, Hunnorum, quo fulciebatur, praesidio superato. II. Claudianus poeta admiratione dignus habetur. Gildo Africanus in rebellione commota consueta Romanis stipendia
Abbreviated transcription (Latin):
si fuerant nollent his ab imꝑatore deiectis alios ꝗͣ se substiti
Terribile in cęlo signũ columpnȩ ꝑ omĩa simile apparuit.
UiII. Apud alexandriam tẽpla destructa. in qͥb serapis antiqͥssimũ &e no¬
tissimũ templũ. qͦd qͦsi qͣdã colũpna ruentẽ sustinebat idolatriam.
Ualentinianꝰ uienne ab arbogaste comite suo extinguit᷑. in euius
locum tẏrannidem eugenius inuadit.
Ad uindicandũ ualentiniani int̾itum & oppͥmendã eugenii ty¬
rannidẽ theodosiꝰ in italiam tͣnsgredit᷑. aꝑto dĩ fauore conspiran¬
tib in idipsũ elem̃tis. Eugenio suꝑato. teodosiꝰ .xiͦ. regni sui annodiẽ
Constantinopolis eminentẽ irã dĩ igne suꝑ nubẽ t̾ribilit̾ fulgen¬
te formidans. toto ad penitentiã animo conuersa subter fugit.
Rufinus bosphoritanꝰ cum ad sumam militię ꝑuenisset. p̃ferri sibi

Expanded text:
si fuerant nollent, his ab imperatore dejectis, alios quam se substisi fuerant nollent, his ab imperatore dejectis, alios quam se substitui sacerdotes. Terribile in coelo signum columnae per omnia simile apparuit. VIII. Apud Alexandriam templa destructa, in quibus Serapis antiquissimum et notissimum templum, quod quasi quaedam columna ruentem sustinebat idololatriam. IX. X. Valentinianus Viennae ab Arbogaste comite suo extinguitur, in cujus locum tyrannidem Eugenius invadit. XI. Ad vindicandum Valentiniani interitum, et opprimendam Eugenii tyrannidem, Theodosius in Italiam transgreditur, aperto Dei favore conspirantibus in idipsum elementis. Eugenio superato, Theodosius XI regni sui anno diemConstantinopolis eminentem iram Dei, igne super nubem terribiliter fulgente formidans, toto ad poenitentiam animo conversa subterfugit. Rufinus Bosphoritanus cum ad summam militiae pervenisset, praeferri sibi
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. & ualentinianum ꝓprio regno reddidit. sp̃uenta ẽ.¬
Iustina que ȩccłas uexauerat. ne regnũ cũ filio reciꝑ&e morte
Immane thessalonice gestũ facinꝰ extincti popłi. egregio peni¬
tentiȩ exemplo imꝑator religiosus erat.
Heresis apollinaristarũ ab apollinare cepta.
Arriani qui totum pene orientẽ atq occidentẽ cõmaculauerat̃.
edicto głosi pͥncipis eccłiis spoliant᷑. quȩ catholicis deputatȩ st̃.
Ioħs egyptius monachꝰ qui ob uitȩ puritatẽ prophetiȩ gratiã
a dño meruit: insignis habetur.
Post damasum romane eccłȩ regim̃. xxxuiꝰ. sẏriciꝰ suscepit.
Apud alexandriã defuncto petro timotheus. & post hunc
theophilus ep̃i constituuntur.
Ierosolimis post cẏrillum ioħs ęccłam recipit.
Apud antiochiam defuncto miletio substituit᷑ flauianus.
Ingens int̾ nr̃os contentio oborta. qđ scilicet ep̃i qui ab hereticis depul¬

Expanded text:
rfecit, et Valentinianum proprio regno reddidit. rfecit, et Valentinianum proprio regno reddidit. Justina, quae Ecclesias vexaverat, ne regnum cum filio reciperet, morte praeventa est. Immane Thessalonicae gestum facinus exstincti populi, egregio poenitentiae exemplo imperator religiosus eluit. V. Haeresis Apollinaristarum ab Apollinare coepta. Ariani, qui totum pene Orientem atque Occidentem commaculaverant, edicto gloriosi principis Ecclesiis spoliantur, quae catholicis deputatae sunt. VI. Joannes Aegyptius monachus, qui ob vitae puritatem prophetiae gratiam a Domino meruit, insignis habetur. Post Damasum Romanae Ecclesiae regimen XXXVI, Syricius suscipit. VII. Apud Alexandriam, defuncto Petro, Timotheus, et post hunc Theophilus episcopi constituuntur. Jerosolymis post Cyrillum Joannes Ecclesiam recipit. Apud Antiochiam, defuncto Miletio, substituitur Flavianus. Ingens inter nostros contentio oborta, quod scilicet episcopi qui ab haereticis depul
Abbreviated transcription (Latin):
Maximꝰ in gallias tranfretauit. & conflictu contͣ gratianum
habito: eundem fugitantem lugduni int̾fecit.
Theodosuis annis xi.¬
Iustina mat̾ ualentiniani arrianis fauens. in ambrosiũ &
om̃em mediolanensem ȩccłam diu̾sa iniuriarũ gen̾a congerit.
Reliqͥe Geruasii & ꝓthasii martyrũ ab ambrosio pͥmũ mediolani
Hymni ambrosii cõpositi. qͥ nunꝗͣ ante in eccłiis lati. sreꝑtȩ.¬
nis modulis canebantur.
IIIMaximꝰ indignum ducens contra eccłȩ statum agi. locum ir¬
rumpendi qͣdcũ ualentiniano iunxerat fedus inuenit. Ua¬
lentinianꝰ ueritꝰ ĩminentẽ iam ceruicib suis tyrannũ : ad
theodosium confugit.
Honorius &e archadius .xxxii. ccco.
Theodosius & Ioħs. xxu. & cexiii.
Ualentinianꝰ & martianꝰ . iii. ccce .xxu.
Augustinus mediolani rethoricã ad pͥme docens. omissis sco¬
lis ad fidem rectã conu̾tit᷑: cum ante manicheus fuisset.
iiuii. Theodosius cũ exercitu ad italiam tͣnsgrediens. maximũ int̃¬

Expanded text:
Maximus in Gallias transfretavit et conflictu contra Gratianum habito, eumdem fugitantem Lugduni interfecit. Theodosius annis XI.II. Justina mater Valentiniani Arianis favens, in Ambrosium et omnem Mediolanensem Ecclesiam diversa injuriarum genera congerit. Reliquiae Gervasii et Prothasii martyrum, ab Ambrosio primum Mediolani repertae. Hymni Ambrosii compositi, qui numquam ante in Ecclesiis Latinis modulis canebantur. III. Maximus indignum ducens contra Ecclesiae statum agi, locum irrumpendi quod cum Valentiniano junxerat foedus, invenit. Valentinianus veritus imminentem jam cervicibus suis tyrannum, ad Theodosium confugit. Honorius et Arcadius XXXII, CCCC. Theodosius et Joannes XXV et XXII. Valentinianus et Martianus III, CCCC, XXV. Augustinus Mediolani rhetoricam apprime docens, omissis scholis, ad fidem rectam convertitur, cum ante Manichaeus fuisset. IV. Theodosius cum exercitu ad Italiam transgrediens, Maximum inte
Abbreviated transcription (Latin):
Intiochie constituitur quartꝰ ep̃s cornelius.
Nichopolis & cesarea t̃remotu conciderunt.
Antinous puer
regiꝰ eximiȩ pulchritudinis in egẏpto morit᷑. Quẽ adrianuᷤ
diligent̃ sepeliens. nã in deliciis eũ habuerat. in deos refert
ex cuiꝰ nomine etiam urbs appellata est.

Expanded text:
ntiochiae constituitur IV episcopus Cornelius. Nicopolis et Caesarea terraemotu conciderunt. 13 Antinous puer egregius eximiae pulchritudinis, in Aegypto moritur, quem Hadrianus diligenter sepeliens nam in deliciis habuerat in deos refert, ex cujus nomine etiam urbs appellata est.
Abbreviated transcription (Latin):
Deodericꝰ comes treueroꝵ de martyrizato conone apud dm̃ ce
homines reus. exiliatur ab imꝑatore : & sus repta ꝑegrinatione
ierosolimam eundi qͥd de eo & de om̃ib qͥ in comitatu eiꝰ ꝑgebant
actũ sit adhuc nescit᷑. Hinc francis hinc scotis angliã incursantil
angli fame c̃sumunt᷑. multi eoꝵ humanis carnib uescuntur.
Guido ep̃s beluacensis duob annis ꝑfectam
dedicatut eccłam in honore aduocati sui auntini martyris:
.iiͦii. nonas octobris.

Expanded text:
Deodericus comes Trevirorum, de martyrizato Conone apud Deum et homines reus, exiliatur ab imperatore; et suscepta peregrinatione Hierosolimam eundi, quid de eo et de omnibus, qui in comitatu ejus pergebant, actum sit, adhuc nescitur. Angli fame consumuntur, multi eorum humanis carnibus vescuntur. Guido episcopus Beluacensis duobus annis perfectam dedicavit aecclesiam in honore advocati sui Quintini martiris, 4 Non. Octobris.
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃ imꝑatorẽ & saxones uario euentu sepe pugnatur.
Uenetianis meditantib auferre corpꝰ scĩ Nicholai a mirrhea lichiȩ
uentis extorserunt ostendi tumbam scĩ. ꝗͣ effracta ossa scĩ Nicholai in
olei liquore natantia integro numero extraxert̃. & barim cũ gła
Pisces in aquis moriuntur.

Expanded text:
Inter imperatorem et Saxones vario eventu saepe pugnatur. Venitianis meditantibus auferre corpus sancti Nicolai a Myrrhea, Lyciae ventis extorserunt sibi ostendi tumbam sancti; qua effracta, ossa sancti in olei liquore natantia integro numero extraxerunt, et Varim cum gloria Pisces in aquis moriuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
omani imꝑatorẽ henricũ urbe recipiunt.
ce eoꝵ iudicio hildebrannꝰ papatu abdicat᷑. & suib̾tꝰ rauennȩ archiep̃s
in sedem apłicam intronizatus clemens nominat᷑.: hns qͥ ꝓ imꝑatore
erant contendentib iuste hildebrannũ eẽ depositũ tanꝗͣ maiestatis
reum. qͥ cont᷑ imꝑatorẽ aliũ regẽ ordinauerit & rebellandi audaciã
assupserit. his autẽ qui contͣ sentiebant reclamantib uniu̾salẽ papa
ñ uniu̾sali concilio. paucoꝵ iudicio. laicali censura. imꝑali potentia.
ñ posse a pontificatu amoueri. & qͦd grauiꝰ ẽ in loco uiuentis ep̃i aliquẽ
suffectũ contͣ canonicã auctoritatẽ agere: & cet̃a id genus.s benedicit᷑.¬
Comes montensis balduinus uxorem ducit idam.

Expanded text:
omani imperatorem urbe recipiunt, et eorum judicio Hildebrandus papatu abdicatur: Guibertus papa efficitur, in sedem apostolicam intronizatus Clemens nominatur; his qui pro imperatore erant, contendentibus, juste Hildibrandum esse depositum tanquam majestatis reum, qui contra imperatorem alium regem ordinaverit, et rebellandi audaciam adsumpserit; his autem qui contra sentiebant, reclamantibus, universalem papam non universali concilio, paucorum judicio, laicali censura, imperiali potentia, non posse a pontificatu amoveri; et quod gravius est, in loco viventis episcopi aliquem suffectum contra canonicam auctoritatem agere; torem benedicitur. Comes Montensis Balduinus uxorem ducit Idam.
Abbreviated transcription (Latin):
mereret᷑. Ob hoc ad diuersa monasteria elemosinis destinatis.
obnixe filiꝰ succurrebat patri. Unde dabat᷑ intelligi. quia licet
idem imꝑator multa dõ & hominib placita fecisset. plura tam̃
deo contraria in regno suo fieri consensit: in quib grauiora ui
debant᷑ qđ heresi nicholaitarum ñ restitit. & monita gabriheliꝰ
archangłi duodecĩ capitulis cõprehensa quȩ emarchꝰ ei legenda & ob
seruanda obtulit seruare non studuit.
Northinanni urbem andegauis quasi in ea habitaturi cum sius
om̃ib occupant. Ad quam oppugnandã karolus rex ascito
salomone britonũ rege multis dieb eam obsedit. Sed cum
northinanni ad desꝑationẽ adducti fuissent. rex inuito exer¬
citu pecunia ab eis accepta egressum eis annuit. eisq hoc
pacto peiora faciendi locum dedit.

Expanded text:
eriperet. Ob hoc ad diversa monasteria elemosinas destinans patri obnixe filius sucidem imperator multa Deo et hominibus placita fecisset, plura tamen Deo contraria in regno suo fieri codebantur, quod haeresi Nicolaitarum non restitit, et monita Gabrielis archangeli duodecim capitulis comprehensa, quae Emarchus ei legenda et servanda obtulit, servare non studuit. Northmanni urbem Andegavis quasi in ea habitaturi cum suis omnibus occupant. Ad quam oppugnandam Carolus rex ascito Salomone rege Brittonum multis diebus eam obsedit. Sed cum Northmanni ad desperationem adducti fuissent, rex multo exercitu pecunia ab eis accepta egressum eis annuit, eisque hoc pacto pejora faciendi locum dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
Terremotu facto nichomedia ruit. & nichenę urbes pl¬
mȩ euersȩ sunt: ad quarum instaurationẽ adrianꝰ de pu¬
blico ẽ largitꝰ impensas. Cufrateᷤ stoic phylosophꝰ moriturr
Adrianꝰ libiã quȩ a uideis uastata fuerat colonias deducit.
Adrianꝰ atheniensib leges petentib ex dracconis & solonis exr
reliquorum q libris iura composuit.

Expanded text:
Terrae motu facto, Nicomedia ruit, et Nicenae urbis plurimae eversae sunt, ad quarum instaurationem Hadrianus de publico est largitus impensas. Euphrates Stoicus philosophus moritur. 5 Hadrianus in Libyam, quae a Judaeis vastata fuerat, Colonias deducit. 6 Hadrianus Atheniensibus leges petentibus ex Draconis et Solonis, reliquorumque libris jura composuit.
Abbreviated transcription (Latin):
oħs filius zachariȩ in deserto iuxta iordanẽ fluuiũ p̃dicans. xp̃m
filium dĩ in medio eorum adesse testatur.

Expanded text:
. 15 Joannes filius Zachariae in deserto juxta Jordanem fluvium praedicans, Christum filium Dei in medio eorum adesse testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑator alpiũ aditib contra se munitis ubiq. om̃s eoꝵ insidias fru¬
stratus ꝑ aquileiam uenit radisponam. & rodulfum adorsus eum
fugere compulit: & iterata expeditione sueuiam depopulatur.

Expanded text:
Imperator, Alpium aditibus contra se munitis, ubique eorum insidias fruImperator, Alpium aditibus contra se munitis, ubique eorum insidias frustratus, per Aquileiam venit Ratisponam, et Rodulphum adorsus, eum fugere compulit, et iterata expeditione Sueviam depopulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
branni pape irrita ẽẽ debere. ibiq om̃s p̃ter paucos hildebrannũ abiu¬
rant. eumq papatu abdicandum ẽẽ uidicant. Hildebramniꝰ econtra
imꝑatorem excõmunicat. sub hoc obtentu ut primates regni qͣsi iusta
excausa excõmiicato regi contradicant.
Dñica palmarũ circa horã sextã sereno celo stella apparuit.
Principib saxonũ qui in deditionẽ imꝑatoris erant relaxatis ꝑ eos
quib cõmissi erant: saxones rebellant instinctu hildebranni pape.
Ipse papa occurrens imꝑatori in langobardia sub falsa eũ pace absoluit.
Om̃s enĩ qui priꝰ hildebrannũ ab uurauerant ꝑuiriũ ꝑuirio cumulan¬
tes imꝑatorem abiurant. & Rodulfũ ducẽ burgundionum super se
regem statuunt. corona ei a papa missa cui erat inscriptũ. Petra dedit
petro.petrꝰ diadema rodulfo. Hunc sigefridꝰ archiep̃s maguntiȩ in
in benedixit. & facta a maguntinis seditione contra eos R
tori absoluit ab infidelitate & periurio.

Expanded text:
brandi papae irrita esse debere, ibique omnes, praeter paucos, Hildebrandum abjurant, eumque papatu abdicandum esse judicant. Hildebrandus econtra imperatorem excommunicat, ut primates regni, quasi justa ex causa excommunicato regi contradicant. Dominica in Palmis circa horam sextam sereno coelo stella apparuit. Principibus Saxonum, qui in deditionem imperatoris erant relaxatis, per eosdem quibus commissi fuerant, Saxones instinctu Hildebrandi papae rebellant. Ipse papa occurrens imperatori in Longobardia, sub falsa eum spe absolvit. Omnes enim qui prius Hildebrandum abjuraverant, perjurium perjurio cumulantes, imperatorem abjurant, et Rodulphum regem Burgundiae super se regem statuunt, corona ei a papa missa, cui erat inscriptum: Petra dedit Petro, Petrus diadema Rodulpho. Hunc Sigefridus archiepiscopus Maguntiae in regem benedixit, et facta a Maguntinis seditione contra eos, Rtori absolvit ab infidelitate et perjurio.
Abbreviated transcription (Latin):
& cp̃ianitatis tempora culpantes felicitatẽ gentiũ attollunt: in ter qͦs
p̃cipue symachus orator furebat. qui etiam scriptis suis epłis agebat
de idolatria & de repetenda ara uictoriȩ. Quoꝵ latrantiũ ora iniec¬
to eis ueritatis osse obstruxerunt augustinꝰ libro de ciuitate dĩ. &e
orosius historia sua. Prudentiꝰ quoq poeta luculento metrici oꝑis
libello blasphemias sẏmachi refellit.

Expanded text:
ianitatis tempora culpantes, felicitatem gentilium attollunt. Inter quos precipue Simmachus orator furebat, qui etiam scriptis epistolis agebat de idolatria et de repetenda ara Victoriae. Quorum latrantium ora injecto eis veritatis osse obstruxerunt Augustinus libro de civitate Dei et Orosius historia sua. Prudentius quoque poeta luculento metrici operis libello blasphemias Simmachi refellit.
Abbreviated transcription (Latin):
insurgentib contͣ sacros ordines. & se ab omĩ eccłastica subiectione ex¬
cutientib. Laici sacra mysteria temerant. & de his disputant. infantes
baptizant. sordido humore auriũ ꝓ sacro oleo & chrismate utentes.
mant. & ut in uno cet̾a ꝑpendas laici corpꝰ dñi a prb̃ris conuigatis
consecratũ sepe pedib conculcauerunt. & sanguinẽ dni uoluntarie
sione multi pseudo magistri exsurgentes in eccła ꝓphanis nouitatib¬

Expanded text:
insurgentibus contra sacros ordines, et se ab omni aecclesiastica subjectione exinsurgentibus contra sacros ordines, et se ab omni aecclesiastica subjectione excutientibus. Laici sacra misteria temerant et de his disputant; infantes baptizant, sordido humore aurium pro sacro oleo et crismate utentes; mant; et ut in uno cetera perpendas, laici corpus Domini a presbiteris conjugatis consecratum sepe pedibus et conculcaverunt, et sanguinem Domini voluntarie  occasione multi pseudomagistri exurgentes in aecclesia, profanis novitatib