comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne neitrir est salutis. uł ȩccła dĩ. excoli
& uolur uer legis similaginẽ sp̃ualẽ. Unot
uiamnpanes ꝓposicio.us fiunt. quos solisacer¬
dotes edunt: quib puriorẽ panẽ mandduca¬
re ÷ resititũ ẽ. illum utiq : quidescendit
decrlo. Uñis aut̃ simꝰ si erita nr̃a patiant᷑
iulticioi uerdotes: qui unctione lȩticiȩ mre¬
gnũ xia. eideciũ consecram̃. Ergo ita exerea¬
miii e celaniꝰ agtũ nri. in isti culture niuner
corbiciiu: ut ui illa suꝑicre ierłm ubi legis
castodia uera ulobrat᷑. habeamꝰ similaginẽ de
manipuli n ił. quos beati qui potuerint con¬
gregare. ut uenientes ueniant in exultatio¬
ne. tollentes manipulos suos. Isti gͥ fruct̾ sunt
sp̃lales & felices. ueri ꝓuentus laboris. qͥ nullo
inutili imbre madefiunt. fructus autẽ carnis
corruptelȩ obnoxius est. & idõ qui carnaliu
seminauerit: carnalia & metet. De agro ũ quid
dicam. cũ manifestũ sit in oꝑe cultoris. ut lau¬
dem ẽẽ. uł culpam:

Expanded text:
receptrix est salutis uel ecclesia dei excolunt et molunt uerae legis similaginem spiritalem. unde etiam panes propositionis fiunt, quos soli sacerdotes edunt, quibus puriorem panem manducare praescriptum est, illum utique qui descendit e caelo. omnes autem sumus, si merita nostra patiantur, iustitiae sacerdotes, qui unctione laetitiae in regnum et sacerdotium consecramur. ergo ita exerceamus et colamus agrum nostrum in istius culturae munere constituti, ut in illa superiore Hierusalem, ubi legis custodia uera celebratur, habeamus similaginem de manipulis nostris, quos beati qui potuerint congregare, ut uenientes ueniant in exsultatione tollentes manipulos suos. isti igitur fructus sunt spiritales et felices ueri prouentus laboris, qui nullo inutili imbre madefiant: fructus autem carnis corruptelae obnoxius, et ideo qui carnalia seminauerit, carnalia metet. de agro uero quid dicam, cum manifestum sit in opere cultoris uel laudem esse uel culpam?
Abbreviated transcription (Latin):
i: aualio pi tris: itaetiã anima filũ mea ẽ.
IInt ilbu paterũt ut duos popłos int̃ptem̃
idest qđ in ꝯoc mundo qui agro frequentis.¬
sime ci aiat̾. auo populi sint: unꝰ credenaũ.
alter. uñ credit. relatur uicẽ meritoꝵ suon¬
enimuna itũ figura. s. multiplex indiuĩ¬
nũ seript urit c̃t conuruit: ut unꝰ sermo. plu¬
rigutius cõphe.d .t. Itaq mnens carmis. & a

Expanded text:
ima patris ita etiam anima filii meae sunt. nec illud praeterit ut duos populos interpretemur, id est quod in hoc mundo, qui agro frequentissime conparatur, duo populi sint, unus credentium. alter qui non credit, relaturi meritoruenim una tantum figura, sed multiplex in diuinis scripturis esse consueuit, ut unus sermo plures species conprehendat. itaque mens carnis et a
Abbreviated transcription (Latin):
non iactatione disꝑsũ t̾ra multiplicet. Relin¬
quit᷑ aut̃ seminater ⁊ iz anioꝵ: ex qͥb refuta.¬
bili. s̃ similego conficit᷑. Qui sint aut̃ isti agri¬
iolȩ difterentes. possumꝰ reꝑire: si aduertamꝰ
qua ratione duo unꝰ sit. hoc est duas m̃tes ẽẽ
in cbis apłs lixerit. fortasse enĩ idõ: qͥa alt̾a
exterioril. st hominis qui corrũpit᷑. alt̾a in¬
terioris. qui ꝑ sacram̃ta renouat᷑. Idõ ille for¬
tasse deterior qui extollit᷑ frustra inflatꝰ m̃te

Expanded text:
non iactatione dispersum terra multiplicet, relinnon iactatione dispersum terra multiplicet, relinquetur autem seminator zizaniorum, ex quibus refutabilis similago conficitur. qui sint autem isti agricolae differentes possumus repperire, si aduertamus qua ratione duos in nobis Apostolus dixerit; fortasse enim ideo, quia altera exterioris est hominis, qui corrumpitur, altera interioris, qui per sacramenta renovatur. Et eo ille fortasse deterior, qui extollitur frustra inflatus mente
Abbreviated transcription (Latin):
Dacitia nis ꝗqnc molaent. qͥ lue molant. qđue
sic: in quo apcins reor quiahumam cerpirs
fora tei ormat᷑. in quod ainia ur̃a uelut qͦ¬
⁊am cartere includit᷑ corporali. panẽ ubauis
c rsulat oꝑacura cęlestẽ. In hoc gͥ pistrino:
uł sy nagaga. uł anima obnaxia delicus.
ccir aptũ. ñ potest incerior ab exceriorib
separari. & idõ relinquit᷑: quia eiꝰ similago dis¬
plicuit. At uͦ sancta eccłia. uł anima n. illis ma¬
culata con cagiis delictoꝵ. quȩ tale tritioñmo¬
let. quod iclis ȩterni cilore in torriaii. qđ as̃
quẽ admodũ ual.ii. sic uestiuit. & angłi ab
onũ purgam̃teꝵ labr mundart̃. bonã simi¬
laginẽ de prnetralib hominũ dõ offerens:
sacrificui sin libamina ẽ demnat. Nec solũmo¬
lentes duȩ: s etiã oꝑantes. Duo ert̃ in agrou¬
no: ẽ quib issum it᷑ unus. Bonꝰ seminator qui
nou supra iuas seminauerit. s fupra aratrũ
& cultũ solum. ut fructũ humilitate pressũ.

Expanded text:
cutiamus ergo quae molant quidue molant quidue sit, in quo aptius reor quia humani corporis forma referatur, in quo anima nostra uelut quodam carcere includitur corporali, panem, si boni consulat, operatura caelestem. in hoc ergo pistrino uel synagoga uel anima obnoxia delictis corruptum non potest interiora ab exterioribus separare et ideo relinquetur, quia eius similago displicuit. at uero sancta ecclesia uel anima nullis maculata contagiis delictorum, quae tale triticum molit, quod solis aeterni calore sit torridum, quod deus quemadmodum noluit sic uestiuit et angeli ab omni purgamentorum labe mundarunt, bonam similaginem de penetralibus hominum deo offerens sacrificii sui libamenta conmendat. Nec solum molentes duae, sed etiam operantes duo erunt in agro uno, e quibus adsumetur unus, bonus seminator, qui non supra uias seminauerit, sed supra aratum et cultum solum, ut fructum humilitate pressum,
Abbreviated transcription (Latin):
legi dei: carne aut lege peccati. Et ostendit᷑
qudd suuentt̃ tancum odo dic.s: contra run
arius ostendas. Cumem̃ d: a paulus s.ł gi
Inmente serume: utiq me ite̾ ꝑscipsa niũ
cer de trincat᷑ bonã ẽe deii astrat. ꝙ nauriã

Expanded text:
legi dei, carne autem legi peccati. et ostenditur quod si mentem tantummodo dicas, contrariam carnis ostendas; cum enim dicit Paulus se legi dei mente seruire, utique mentem per se ipsam, nisi carne uincatur, bonam esse demons
Abbreviated transcription (Latin):
hic ad quirunt᷑. hic relinquunt᷑. Sõniũ gͥ lo¬
quim᷑. non patrimoniũ. Unde bene ait idem
ꝓpħa de diuitib. Dormiert̃ sõnũ suũ. & in¬
chilinuenert̃ om̃s uiri diuitiarũ in manib
suis. Hoc ⁊ dicere. Nichil inuenert̃ oꝑibus
sius diuices. qui nichil pauꝑib contulert̃.¬
Qui nulliꝰ iuuert̃ inopiam: nichil ad uti.¬
litatẽ suã ꝓficientes reꝑire potuert̃. Ipsũ no¬
men considate. quid inde dicant gentiles.

Expanded text:
hic adquiruntur, hic relinquuntur. somnium igitur lohic adquiruntur, hic relinquuntur. somnium igitur loquimur, non patrimonium. unde bene ait idem propheta de diuitibus: dormierunt somnum suum et nihil inuenerunt omnes uiri diuitiarum in manibus suis, hoc est: nihil inuenerunt operibus suis diuites, qui nihil pauperi contulerunt. nullius iuuerunt inopiam, nihil ad utilitatem suam proficiens repperire potuerunt. ipsum nomen considera. Ditem dicunt gentiles
Abbreviated transcription (Latin):
cõm̃dat auaricia. Smaragdos. iacinctos. beril¬
lum. achaten. topazion. ametisten. iaspin.sar-¬
dium. sũmo querunt furore. uł si dimidiũ
patrimonii petat᷑. non parcunt dispendio.
dum indulgent cupiditati. Non ab uno gratũ
quendã lapidũ istoꝵ ẽẽ fulgorem. s tam̃ lapi¬
dum. Nec ipsi admonent contͣ naturã expo¬
liti ut saxoꝵ depondent asꝑitatẽ. s rigorem
magis mntis ẽẽ expoliendũ quã lapidũ. Quis
artifex unũ diẽ uitȩ hominis potuit ad iun¬
gere: Quẽ diuitie eiꝰ ab inferis redemert̃:
Cuiꝰ egritudinẽ pecunia mitigauit: Non in
abundantia diuitiarũ inquit uita eiꝰ. & ali¬
bi. Nichil ꝓsunt thesauri iniustis. iusticia
aut̃ liberat amorte. Merito clamat ꝓpħa.
diuiciȩ si affluant nolite cor apponere. Quid
enĩ mͥ ꝓsunt. si me amorte lib̾are ñ possunt
Quid mͥ ꝓsunt. si mecũ post mortẽ ẽẽ ñ posst̃:

Expanded text:
commendat auaritia. zmaragdos et hyacinthos berylcommendat auaritia. zmaragdos et hyacinthos beryllum achaten topazion amethystum iaspin sardium summo quaerunt furore. uel si dimidium patrimonii petatur, non parcunt dispendio, dum indulgent cupiditati. non abnuo gratum quendam lapidum istorum esse fulgorem, sed tamen lapidum. et ipsi admonent contra natu ram expoliti, ut saxorum deponerent asperitatem, rigorem 15 magis mentis esse expoliendum. \'Quis artifex unum diem uitae hominis potuit adiungere? quem diuitiae ab inferis redemerunt? cuius aegritudinem pecunia mitigauit? non in abundantia inquit uita eius. et alibi: nihil prosunt thensauri iniustis, iustitia autem liberat a morte. merito clamat Dauid: diuitiae si fluant, nolite cor adponere. quid enim mihi prosunt, si me a morte liberare non possunt? quid mihi prosunt, si mecum post mortem esse non possunt?
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝓpt̃ fr̃em & amicũ. & ñ abscondas eã sub
pde in mortẽ: Eł quia ñ audis: idõ exclamat
cdiastes dicens. Est languor malus quẽ uidi
bsole. diuitias custodiri in malũ possiden¬
tis eas.S fortasse redeas domũ. cũ uxore c̃̾feras.
Illa te hortet᷑. ut redimas uenundatũ: Immo
magis hortabit᷑ ut mundũ mulieri c̾feras. un¬
de poces uł paruo pauꝑem redimere. Illa tibi
imponet sũptuũ necessitatẽ. ut gẽma bibat.
in ostro dormiat. in argentea sponda recũbat.
auro oneret manꝰ. ceruicẽ monilibꝰ. Delectant᷑ ꝙ
cõpedib mulieres. dũ mͦ a uro ligent᷑. Non putant
onera ẽẽ si p̃ciosa sint. ñ estimant uincła ẽẽ si
in his thesauris coruscent. Delectant & uuln̾a.
ut aurũ aurib inserat᷑. & margaritȩ depende¬
ant. Habent & gẽmȩ pond̾a sua. hñt & uestes
sua frigora. Sudat᷑ ingẽmis. alget᷑ in sericis.
tam̃ precia iuuant. & quȩ natura auersatur.

Expanded text:
propter fratrem et amicum, et non abscondas eam sub propter fratrem et amicum, et non abscondas eam sub lapide in mortem. et quia non audis, ideo exclamat Ecclesiastes dicens: est languor malus, quem uidi sub sole, diuitias custodiri in malum possidentis eas. sed fortasse redeas domum, cum uxore conferas, illa te hortetur ut redimas uenundatum. immo magis hortabitur, ut mundum muliebrem conferas, unde potes uel paruo pauperem liberare. illa tibi inponet sumptuum necessitatem, ut gemma bibat, in ostro dormiat, in argentea sponda recumbat, auro oneret manus, ceruicem monilibus. delectantur et conpedibus mulieres, dummodo auro ligentur. non putant onera esse, si pretiosa sint, non existimant uincula esse, si in his thensaurus coruscet. delectant et uulnera, ut aurum auribus inseratur et margaritae pendeant. habent et gemmae pondera sua, habent et uestes sua frigora. sudatur in gemmis, algetur in sericis: tamen pretia iuuant et quae natura auersatur
Abbreviated transcription (Latin):
pondebit ille. S ñ eũ uendidit pat̃. s fleuit
amissũ. S postea etiã ipsi in potestatẽ diuitis
uenert̃. & uix potuert liberari. Postea enim¬
genꝰ eiꝰ diuitiis egipti multa ȩtate seruiuit.
ende me postremo pat̾ ea conditione nediui-¬
tes emant. Hȩsi fateor. Uerũ qͥd faciã : Nullũ
uendã. S cũ unũ consido: om̃s uidebo fame¬
cuntes. Si unũ tradã : quib oculis uidebo
teros de mea impietate suspectos. ne alios qͦ
uendam: Quo pudore ingrediar domũ:
luomͦ intrabo: Quo habitabo affectu. qui mͥ
bnegaui filiũ. quẽ ñ morb absũpsit. non
nrs abstulit: Qua conscientia considabo
rensã meã. quã sic̃ nouella oliuarũ incir¬
iuitu. tot filii uestiebant: Hȩc pauꝑ te pre¬
inte deplorat. & tͥ auaricia aurẽ obstruit.
ermens tua facti miserabilis horrore mollit᷑.
itus popłs ingemiscit. & solus diues ñ flecte¬
inec audis scripturã dicentẽ. ꝑde pecuni

Expanded text:
pondebit ille: sed non eum uendidit pater, sed fleuit pondebit ille: sed non eum uendidit pater, sed fleuit amissum, sed postea etiam. ipse in potestatem diuitis uenit et uix potuit liberari. postea genus eius diuitiis Aegypti multa aetate seruiuit. uende me postremo, pater, ea condicione, ne diuites emant.\' haesi, fateor, uerum quid faciam? nullum uendam. sed dum unum considero, omnes fame uidebo pereuntes. si unum tradam, quibus oculis uidebo ceteros de mea inpietate suspectos, ne alios quoque uendam? quo pudore regrediar domum, quomodo intrabo, quo habitabo affectu, qui mihi abnegaui filium, quem non morbus absumpsit, non mors abstulit? qua conscientia considerabo mensam meam, quam sicut nouella oliuarum in circuitu tot filii uestiebant?\' Haec pauper te praesente deplorat, et tibi auaritia aurem obstruit nec mens tua facti miserabilis horrore mollitur. totus populus ingemescit, et solus, diues, non flecteris nec audis scripturam dicentem: perde pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
me facies calamitatũ. erũnarũ chorꝰ. ferinahec
rabies ẽ. eligere quẽ tradas. ferȩ ipsȩ cũ ꝑicłm
imminere ꝓli ac sibi sentiunt: solent eligere qͦs
liberent. non quos offerant. Quomͦ gͥ discernã
affectũ naturȩ : Quomͦ obliuiscar: Quomodo
exuam patris m̃tẽ : Quomͦ filii auctionẽ con-¬
fituã: Quosermone paciscar p̾ciũ: Quib tra¬
dam manib in seruitutẽ filiũ: Quib ocłis as¬
piciã seriuente᷑: Quib oculis discedenti uale
dicam: Quib factũ excusem sermonibꝰ: fili. e¬
gote ꝓ meo cibo uendidi. funestior gͦ iã pauꝑis
mensa. quã diuicis. Ille addicit alienos. ego
meũ uendo. Ille necessicatẽ imponit. ego af¬
fero uoluntatẽ. Ut sit excus abilior causa. ad¬
iciam. fili. ꝓ fr̃ib tuis seruies. ut illis q̃rant᷑
alim̃ta. Ꝙ ioseph a fr̃ib suis in seruitutẽ ue¬
nundatꝰ ẽ. postea & ipsos & patrẽ pauit. Res-¬

Expanded text:
me facies calamitatum, aerumnarum chorus. ferina haec me facies calamitatum, aerumnarum chorus. ferina haec rabies est eligere quem tradas. ferae ipsae cum periculum inminere proli ac sibi sentiunt, solent eligere quos liberent, non quos offerant. quomodo igitur discernam affectum naturae, quomodo obliuiscar, quomodo exuam patris mentem? quomodo filii auctionem constituam, quo sermone paciscar pretium, quibus tradam manibus in seruitutem filium, quibus oculis adspiciam seruientem, quibus osculis discedenti uale dicam, quibus factum excusem sermonibus? fili, ego te pro meo cibo uendidi. funestior ergo iam pauperis mensa quam diuitis. ille addicit alienos, ego meum uendo: ille necessitatem inponit, ego adfero uoluntatem. ut sit excusabilior causa, adiciam: fili, pro fratribus tuis seruies, ut illis quaerantur alimenta. et Ioseph a fratribus suis in seruitutem uenditus postea et ipsos et patrem pauit. res
Abbreviated transcription (Latin):
non uoluntas. & ipsa nescit cessit pietas nece¬
sitati. Considemꝰ nc̃ pat̾ne m̃tis ꝓcellas eres¬
antes. quẽ de liberis priꝰ tradet. Quẽ inqui
uendã pͥorẽ: Scio enĩ qđ ñ satis ẽ. uniꝰ pcis
ad pastũ reliquoꝵ. Hoc solũ diues fecdite
ad erũnã. Quẽ offerã: Quẽ frum̃ti auc¬
nator libent̃ accipiet: Primogenitũ offera
primꝰ me patrẽ uocauit. Hic ÷̃ maior ex filil̃
quẽ congrue honoro seniorẽ. S iumorẽ de
At istũ teneriore amore cõplector. Illũ erus¬
sco. huiꝰ misereor. Illiꝰ gradũ suspiro. huiꝰea
Ille iã sentit erũnã. iste ignorat. flectie n
iliꝰ aooi. huiꝰ inscicia. Ad alia me cferã. Ille mͥ
qlis blandit᷑. iste plus uerecundat᷑. Ille paren¬
tisimilior. hic utilior. In illo imagine̾ meã uen¬
do. in isto spẽ meã ꝓdo. Me miserũ. ñ inuenio
quid faciã. ñ habeo quid eligã. Circũuallant

Expanded text:
non uoluntas et ipsa concessit pietas necenon uoluntas et ipsa concessit pietas necessitati. Consideremus nunc patriae mentis procellas exaesiuantis quem de liberis prius traderet. \'quem inquit \'uendam priorem? scio enim quod non satis est unius pretium ad pastum reliquorum. hoc solum fecunditas diues ad aerumnam! quem offeram? quem frumenti auctionator libenter aspiciet? primogenitum offeram. sed primus me patrem uocauit. hic est maior ex filiis, quem congrue honoro seniorem. sed iuniorem dabo. at istum teneriore amore conplector. illum erubesco, huius misereor: illius gradum suspiro, huius aetatem: ille iam sentit aerumnam. iste ignorat: flectit me illius dolor, huius inscientia. ad alios me conferam. ille mihi plus blanditur, iste plus uerecundatur: ille parenti similior, hic utilior: in illo imaginem meam uendo, in isto spem meam prodo. me miserum, non inuenio quid faciam, non habeo quid eligam. circumuallant
Abbreviated transcription (Latin):
Ille ante oculos suos siquid forte displicur.
berat᷑ ad mortẽ. atq ipsas epulas fuso cni¬
re resꝑgit. Deniq diues erat. qui sibi adr̃l
unde saltatrici premiũ solueret ñ inuenet
nisi ut pauꝑem iub̾et occidi. Uidi ego parp
duci dũ cogeret᷑ soluere qđ ñ habebat trs
ad carcerẽ qr uinũ deesset ad m̃sã potend
deducere in auctionẽ filios suos. ut ad temoꝰ
penã differre posset. inuent᷑um fore alique
qui in illa necessitate subueniret. Redit ad
hospitiũ cũ suis pauꝑ. direpta spectans õia
nichil sibi ad cibũ relictũ ingemiscens. fil¬
orum famẽ dolens. quod eos ñ potiꝰ eiqͥ pos
pascere uendidisset. Redit ad consiliũ. uen¬
dendi sumit arbitriũ. Cõpugnabant cam̃is¬
opiȩ inuiria. & pat̾ne pietatis gr̃a. fames
urgebat ad p̾cium. natura ad officiũ. cõmo
filiis paratꝰ. quã a filiis separari. Sepegdũ
ꝓtulit. sepe reuocauit. Uicit tam̃ necessitas

Expanded text:
ille ante oculos tuos, si quid forte displicuit, ille ante oculos tuos, si quid forte displicuit, uerberatur ad mortem atque ipsas epulas fuso cruore respergit. denique diues erat, qui sibi ad menet aliud unde saltatrici praemium solueret non inuenerat nisi ut pauperem iuberet occidi. uidi ego pauperem duci, dum cogeretur soluere quod non habebat, trahi ad carcerem, quia uinum deeset ad mensam potentis, deducere in auctionem filios suos, ut ad tempus poenam differre posset. inuentum forte aliquem, qui in illa necessitate subueniret. redit ad hospitium cum suis pauper direpta spectans omnia, nihil sibi ad cibum relictum, ingemiscens filiorum famem, dolens quod eos non potius ei qui posset pascere uendidisset. redit ad consilium, uendendi sumit arbitrium. conpugnabant tamen inopiae iniuria et paternae pietatis gratiae, fames urgebat ad pretium, natura ad officium. commori filiis paratus quam a filiis separari saepe gradum protulit, saepe reuocauit. uicit tamen necessitas,
Abbreviated transcription (Latin):
dieb deputabat᷑. qui tenacẽ uix saciare pos¬
set. Comꝑi etiã uiri fidẽ. si quando ei ouũ eẽt
appositũ. quęri qđ pullus e̾ẽt occisus. Hȩc
idõ scribo. ut cognoscatis uindicẽ ee̾ dĩ iusti¬
ciam. quȩ lacrimas pauꝑum ur̃o ulciscat᷑ ie¬
iunio. Quã religiosũ ee̾t ieuniũ. si sũptum
conuiuũ tui deputares pauꝑibꝰ. Tole rabilior
iã ille diues ẽ. cuiꝰ de m̃sa ea quȩ cadebant
pauꝑ lazarus colligebat sacurari cupiens
etiã ipsiꝰ m̃sa multoꝵ pauꝑum constabat.
guine. & ipsiꝰ pocula multoꝵ quos adla
coegerat rorabant cruorẽ. Quanti necar
ut uob̾ qđ delectat paret᷑. funesta fames
funesta luxuries. Ille de sũmis culminib
dũ frum̃tis ampla itr̃is receptacula p̃pꝗ
Ille de sublimi cacumine arboris decidi.
genera uuarũ explorat quas deferat. qͥb di
conuiuo tuo uina fundant᷑. Ille marimes
aut laqueis studet aues captare: dirigur.

Expanded text:
diei deputabatur, qui tenacem satiare uix posdiei deputabatur, qui tenacem satiare uix posset. comperi etiam ueri fide, si quando ei ouum esset adpositum, queri quod pullus esset occisus. hoc ideo scribo, ut cognoscatis uindicem esse dei iustitiam, quae lacrimas pauperum uestro ulciscatur ieiunio. Quam religiosum esset ieiunium, si sumptum conuiuii tui deputares pauperibus! tolerabilior iam ille diues, cuius de mensa ea quae cadebant pauper Lazarus colligebat saturari cupiens, sed etiam ipsius mensa multorum pauperum constabat sanguine et ipsius pocula multorum quos ad laqueum coegerat rorabant cruorem. quanti necantur, ut uobis quod delectat paretur! funesta fames uestra, funesta luxuries. ille de summis culminibus ruit, ut frumentis ampla uestris receptacula praepararet. ille de sublimi cacumine altae arboris decidit, dum genera explorat uuarum, quas deferat, quibus digna conuiuio tuo uina fundantur. ille mari meraut laqueis studet aues captare, diriguit.
Abbreviated transcription (Latin):
re pauꝑtatis erumnas. & pauꝑes quidem
non habent quo utant᷑. uos autẽ nec ipsi uti-¬
mini. nec alios uti sinitis. Eruitis aurũ de me¬
talli uenis. s rursus absconditis illud. Qnͣtoꝵ
uitas in illo infoditis auro cũ illa seruant᷑.
cũ legeritis de auaro diuite. thesauros con-¬
dit. & ignorat cui congregat eos. Hȩres oci¬
osus expectat. bȩres fastidiosus increpat qđ
sero moriamini. odit increm̃ta hereditatis
suȩ. ad dãna festinat. Quid gͥ miseriꝰ. qn-¬
do nec apud illũ cui laboratis gr̃am derelin¬
quitis. & ꝓpt̾ illũ totis mestã dieb tolera¬
tis famẽ. cotidiana m̃sȩ ur̃ȩ dãna metu¬
entes. ꝓpt̾ illũ diurna adhereatis ieiu¬
nia: Noui ego diuitẽ in agrũ ꝓficiscentẽ.
panes breuiores urbe delatos numerare solere.
ut ꝓnumero panis estimaret᷑ quot dies in agro
futurꝰ ẽẽt. nolens obsignatũ aꝑire horreũ.
ne quid de condito minueret᷑: panis unus

Expanded text:
rae paupertatis aerumnas, et pauperes quidem rae paupertatis aerumnas, et pauperes quidem non habent quo utantur, uos autem nec ipsi utimini nec alios uti sinitis. eruitis aurum de metalli uenis et rursus absconditis. quantorum uitas in illo infoditis auro! cui illa seruantur, cum legeritis de - auaro diuite: thensauros condit et ignorat cui congregat eos? heres otiosus expectat, heres fastidiosus increpat quod sero moriamini. odit incrementa hereditatis suae, ad damna festinat. quid igitur miserius, quando nec apud illum cui laboratis gratiam derelinquitis? propter illum totis maestam diebus toleratis famem cottidiana mensae uestrae damna metuentes, propter illum diurna adornatis ieiunia. noui ego diuitem in agrum proficiscentem panes breuiores urbe delatos numerare solere, ut pro numero panis aestimaretur quot dies in agro futurus esset. nolebat obsignatum aperire horreum, ne quid de condito minueretur. panis unus
Abbreviated transcription (Latin):
uideant. ne quicquã in hoc mundo non ẽẽ suũ no¬
uerint. ne audiant uicinũ uxta se aliqͥd possi¬
dere. ne audiant pauꝑem sibi contradicentẽ.
hoꝵ sant animȩ. de quib dicit ꝓpħa. Mulieres
diuites exurgite. Ꝙ ñ manducaut inqͥt panẽ
suum. qm̃ querebat alienũ. Etenĩ diuites ma-¬
gis alienũ panẽ quã stiũ manducant. qͥ raptu
uiuunt. & rapinis sũptũ exercent suũ. Auc
certe ñ manducauit panẽ suũ: uolens se mor¬
te multare. quod ei aliqͥd negaret᷑. Cõpara
nunc affectũ pauꝑis. Nichil habet. & ieuina¬
re uoluntariꝰ nisi dõ nescit. Ieiunare nͥ ex ne.¬
cessitate non nouit diues. Eripitis quidẽ pau¬
ꝑib uniuersa. aufertis om̃ia. Nichil relinqͥ¬
tis. pęnã tam̃ pauꝑum uos potiꝰ diuites susti¬
netis. Illi ieiunant si non habeant. uos cum
habetis. A uob̾ gͥ priꝰpȩnã exigitis. quã pau-¬
ꝑib irrogatis. Uos gͥ ur̃o affectu luitis mise¬

Expanded text:
uideant, ne quicquam in hoc mundo non esse suum nouideant, ne quicquam in hoc mundo non esse suum nouerint, ne audiant uicinum iuxta se aliquid possidere. ne audiant pauperem sibi contradicentem: horum sunt animae quibus dicit propheta: mulieres diuites, exsurgite. Et non manducauit inquit panem suum: quoniam quaerebat alienum; etenim diuites alienum magis panem quam suum manducant, qui rapto uiuunt et rapinis sumptum exercent suum. aut certe non manducauit panem suum uolens se morte multare, quod ei aliquid negaretur. compara nunc affectum pauperis. nihil habet et ieiunare uoluntarius nisi deo nescit, ieiunare nisi ex necessitate non nouit. eripitis quidem pauperibus uniuersa, aufertis omnia, nihil relinquitis, poenam tamen pauperum uos potius, diuites, sustinetis. illi ieiunant, si non habeant, uos, cum habetis. a uobis igitur prius poenam exigitis quam pauperibus inrogatis. uos igitur uestro affectu luitis mise
Abbreviated transcription (Latin):
mare intͣ predia tuane desint beluȩ. ꝓdu¬
cis fines t̾rȩ ne possis hab̾e finitimũ. Audi¬
uimꝰ uocẽ di uitis aliena querentis. audiam̃
uocẽ uauꝑi ꝓpͥa uidicantis. Nonfiat in¬
quit hoc adeo. ut dem tͥ heredicatẽ patrũ
meoꝵ. Quasi qͣndã contagionẽ sui. pecums¬
am ẽẽ diuitis arbitrat᷑. Quasi dicat. Pe
bes quod sequaris diues si sapias. ut ñ uen¬
das agrũ tuũ ꝓ nocte meretricis. Non crans¬
fundas iustũ ꝓ sũptu comesationis. deliciarũ
impensis ñ adiudices domũ tuam. ad ludum
aleȩ ne ius hereditariȩ pietatis amittas.
his auditis turbatus ẽ. auari sp̃s regis. &
dormiuit in lecto suo. & uelauit facie̾ suã.
& ñ manducauit panẽ suum. Lugent di¬
uites si non potuerint aliena dirip̾e. Si suis
pauꝑ ñ cesserit facultatib. uim meroris
tegere ñ posst̃. Dormire desid̾ant. uelant
faciẽ suã: ne qͥcquã in orbe t̾rarũ alienũ

Expanded text:
mare intra praedia tua, ne desint beluae, produmare intra praedia tua, ne desint beluae, producis fines terrae, ne possis habere finitimum. Audiuimus uocem diuitis aliena quaerentis, audiamus uocem pauperis propria uindicantis: non fiat inquit hoc a deo, ut dem tibi hereditatem patrum meorum. quasi quandam contagionem sui pecuniam esse diuitis arbitratur, quasi dicat: pecbes quod sequaris, diues, si sapias, ut non uendas agrum tuum pro nocte meretricis, non transfundas ius tuum pro sumptu comissationis deliciarumque inpensis, non adiudices domum tuam ad ludum aleae, ne ius hereditariae pietatis amittas. his auditis turbatus est auari spiritus regis. et dormiuit in lecto suo et uelauit faciem suam et non manducauit panem suum. lugent diuites, si non potuerint aliena diripere; si suis pauper non cesserit facultatibus, uim maeroris tegere non possunt. dormire desiderant, uelant faciem suam, ne quicquam in orbe terrarum alienum
Abbreviated transcription (Latin):
diuitũ u ndic it̾. Hic aer. quẽ tu diffusis in¬
cludis possessionibꝰ. quantos alere popłos potest.
Nunquid angłi diuisa cȩli spaciahñt. ut tu
t̾ram positis distinguas t̾minis: Clamac ꝓpħa.
ad uillã. Arguit eos inefficaces auariciȩ. fugi¬
unt enĩ cohabitare hominibꝰ. & idõ excludunt
uicinos. s fugere ñ posst̃: quia cũ hos exclu¬
serint. alios rursus inueniunt. & cũ illos ꝓ¬
pulsauerint: ad alioꝵ necesse ẽ. uiciniã ꝑue¬
nire. Soli enĩ suꝑ t̾ram habitare ñ posst̃. Auis
auib se associat. Deniq ingentis plerunq
agminis uolatu cȩlũ obtexit᷑. Pecus pecori ad¬
iungit. pisces piscibꝰ. nec dãnũ ducunt s cõ¬
merciũ uiuendi cũ plurimũ comitatũ capes¬
sunt. & quoddã munim̃tũ solatio frequen¬
tioris societatis affectant. Solus tu homo con-¬
sortẽ excludis. includis feras. struis habita¬
cula bestiarũ. destrius hominũ. inducis

Expanded text:
diuitum uindicatur. hic aer, quem tu diffusis indiuitum uindicatur. hic aer, quem tu diffusis includis possessionibus, quantos alere populos potest. numquid angeli diuisa caeli spatia habent, ut tu terram positis distinguis terminis? clamat propheta: ad uillam et arguit eos inefficacis auaritiae. fugiunt enim cohabitare hominibus et ideo excludunt uicinos; sed fugere non possunt, quia cum hos excluserint, alios rursus inueniunt et, cum illos propulsauerint, ad aliorum necesse est eos uiciniam peruenire; soli enim super terram habitare non possunt. aues se auibus adsociant, denique ingentis plerumque agminis uolatu caelum obtexitur, pecus pecori adiungitur, pisces piscibus, nec damnum ducunt, sed commercium uiuendi, cum plurimum comitatum capessunt et quoddam munimentum solacio frequentioris. societatis adfectant. solus tu, homo, consortem excludis, includis feras, struis habitacula bestiarum, destruis hominum, inducis
Abbreviated transcription (Latin):
meã. Diues quod suũ ẽ. quasi inle fastidit.
lenim alienũ ÷. quasi p̃ciosissimũ c̃cupiscit.
iuꝰ placuerittͥ. dabo tͥ pecuniã. Cito rep̃hen
lit errorẽ sitũ. pecuniã offerendo ꝓ uinea.
ichil enĩuult alt̾um posside. qui totũ desi¬
erat suis possessionib occupare. Merit m in¬
uit in hortũ holerũ. Hȩc erat gͥ om̃is insania.
com̃is furor. ut spaciũ uilib holerib q̃reret᷑.
ontã gͦ ipsi cupitis quasiutile posside̾. s alios
ultis excludere. Maior uob̾ cura de pauꝑũ
lis. quã de ur̃is emolum̃tis est. Iniuriam
tim putatis si quid pauꝑ habeat. qđ dignum
possessione diuitis estimet᷑. Damnũ ur̃m creditis.
quicqͥd alienũ ẽ. Qͥd uos delectant nat᷑ȩ dispen¬
dia: Uniu̾sis creatꝰ ẽ. mundꝰ. quẽ pauciditutes
uobis defende conamini. Non enĩ t̃renatantũ
possessio. s cȩlũ ipsũ. aer. mare. inusũ paucoꝵ

Expanded text:
uineam. diues quod suum est quasi uile fastidit, uineam. diues quod suum est quasi uile fastidit, quod alienum est quasi pretiosissimum concupiscit. si uero placuerit tibi, dabo dit errorem suum pecuniam offerendo pro uinea; nihil enim uult alterum possidere, qui totum desiderat suis possessionibus occupare. Et erit mihi inquit in hortum holerum. haec erat igitur omnis insania, hic omnis furor, ut spatium uilibus holeribus quaereretur. non tam ergo ipsi cupitis quasi utile possidere, sed alios uultis excludere. maior uobis cura de pauperum spoliis quam de uestris emolumentis est. iniuriam uestram putatis, si quid pauper habeat quod dignum possessione diuitis aestimetur. damnum uestrum creditis quicquid alienum est. quid uos delectant naturae dispendia? uniuersis creatus est mundus, quem pauci diuites uobis defendere conamini. non enim terrena tantum possessio, sed caelum ipsum, aer, mare in usum paucorum
Abbreviated transcription (Latin):
sabot̾ pecuniã ꝓ ista uinea: & erit mͥin ortũ
olerũ. Et dixit nabuthe ad achab. Nonfiat
oc a dõ. ut demt̾ hereditatẽ patrũ meorũ.
turbatꝰ ẽ. sp̃s eiꝰ. & dormiuit in lecto suo. &
elauit faciem suã. & ñ manducauit panem.
iposuerat supra scriptura diuina. quia he¬
seus cũ ẽẽt pauꝑ reliquit boues suos. & cur¬
it adhelyam. & occidit eos. & erogauit popło.
int diuitis qui in isto rege describit᷑. eo qđ hñs
eneficia dĩ sic̃ iste achab. cui dñs & regnũ do¬
auit. & pluuiã helyȩ uatis oratione c̃cessit:
uiuina mandata uiolauerit. Audiamꝰ gͦ qͥd
sicat. Damͥ inquit. Quȩ alia uox egentis est.
uȩ uox alia stipẽ publicã postulantis. nͥdamͥ
ĩt humilitatis affectũ. s cupiditatis incen-¬
um. In ipsa aut̃ deiectione. qͣnͣta impuden-¬
u. Da mͥ in quit uineã tiã. Confitet᷑ alienã.
tposcat indebitã. Ꝙ dabo tͥ inqt ꝓ ea aliã

Expanded text:
dabo tibi pecuniam pro ista uinea, et erit mihi in hortum dabo tibi pecuniam pro ista uinea, et erit mihi in hortum holerum. et dixit Nabuthae ad Achab: non fiat hoc a deo, ut dem tibi hereditatem patrum meorum. et turbatus est spiritus eius et dormiuit in lecto suo et uelauit faciem suam et non manducauit panem. exposuerat supra scriptura diuina quia Helisaeus, cum esset pauper, reliquit boues suos et cucurrit ad Heliam et occidit eos et erogauit populo ur praemissa sunt diuitis, qui in isto rege describitur, eo quod habens beneficia dei, sicut iste Achab, cui dominus et regnum donauit et pluuiam Heliae uatis oratione concessit, diuina mandata uiolauerit. audiamus ergo quid dicat. da mihi inquit. quae altera uox egentis est, quae uox alia stipem publicam postulantis nisi da enim humilitatis affectum, sed cupiditatis incendium. in ipsa autem deiectione quanta inpudentia! da mihi inquit uineam tuam. conStetur alienam, ut poscat indebitam. et dabo tibi inquit pro ea aliam
Abbreviated transcription (Latin):
gi itũ. Non uult ee̾ degener uotis. pauꝑindi
sideriĩs. Ita duo intolerabilia simul iungit.
ut ambitiosã spẽ diuitis augeat. & ñ depons
m̃dicitatis affectũ. Deniq aocet nos scripta
diuina. quã miser egeat. m̃dicet abiecte.
R ex achab inisrł erat. & pauꝑ nabuthȩ. Ils
regni opib affluebat. Cespitẽ pauꝑis dua¬
ambiuit. nichil pauꝑ de possessionib diue
concupiuit. Rex sibi egere uisus ẽ. qr uinent
num: Alt̃ certe pauꝑ censu uidet᷑. alten
pauꝑ affectu ẽ. Affectus diues egere ñ nols¬
census abundans nequit auari pectꝰ exple
Idõq diues cupidꝰ in inuidia possessionse
spaupsatis querelus est. Si iam scripture u̾ba
Onsideremꝰ. & factũ ẽ. inquit post hȩc uerba.
pat uinea nabuthȩ israhelitȩ in isrł. iuxta
omũ achab regis samariȩ. & locutꝰ est achab
d nabuthȩ dicens. Damͥ uineã tuã & erit
pdabo tͥ ꝓ ea aliã uineam. Si uͦ placuerit tibi.

Expanded text:
ugmentum. non uult esse degener uotis, pauper in ugmentum. non uult esse degener uotis, pauper in desideriis. ita duo intolerabilia simul iungit, ut ambitiosam spem diuitis augeat et non deponat mendicitatis affectum. denique docet nos scriptura diuina quam misere egeat, mendicet abiecte. rex Achab in Istrahel erat et pauper Nabuthae. ille regni opibus adfluebat, iste angum. nihil pauper de possessionibus diuitis concupiuit, rex sibi egere uisus est, quia uinenum? alter certe pauper censu uidetur, alter pauper affectu est. affectus diues egere non nocensus abundans nequit avari pectus replere. Ideoque dives cupidus in invidia possessionis, et paupertatis querela est. Sed jam Scripturae verba consideremus. 6. Et factum est, inquit, post haec verba, erat vinea Nabuthe Jezraelitae in Israel juxta domum Achab regis Samariae. Et locutus est Achab ad Nabuthe dicens: Da mihi vineam tuam, et erit et dabo tibi pro ea aliam uineam. si.uero placuerit tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
texta uelamina. quib diuitis cors mtꝰ
Damna uiuentiũ. ñ subsidia defuncant
linquis qui litigent. Heredib relinqͥs uq¬
situm. magis hereditariũ quã cõmoduiu¬
luntariũ. qͥ id qđ relictũ ẽ. minuere acus¬
lare formident. Si frugi heredes st custiq:¬
unt. si luxuriosi exhauriunt. Itaq aicbi¬
nos heredes ꝑpetua condẽpnas sollictudt
aut malos dimittis. qui tua facta codenat
S quid arbitraris. quod dũ uiuis abinus
om̃ib odiues: Nescis quã pauꝑ sis. quin
ops tͥ ipse uidearis. qui te diuitẽ dicis
plis habueris plus requiris. & quicqͥd adquis¬
eris. tam̃tͥ adhuc indiges. Inflãmat᷑ lum
auaricia. ñ restinguit᷑. Quasi gradus qͥsdan
cupiditas habet. Quo plures ascendit eas
altiora festinat. unde sit grauis ruina laplus¬
ro. Tolerabiliꝰ tam̃ iste cũ minꝰ hab̾et. senis
sui contẽplatione mediocria requirebat.
icc. sione patrimonũ. accessit cupiditatisa¬

Expanded text:
texta uelamina, quibus diuitis corpus ambitur, texta uelamina, quibus diuitis corpus ambitur, damna uiuentium, non subsidia defunctorum sunt. linquis, qui litigent. heredibus relinquis depositum magis hereditarium quam commodum uoluntarium, qui id quod relictum est minuere ac uiolare formident. si frugi heredes sunt, custodiunt; si luxuriosi, exhauriunt. itaque aut bonos heredes perpetua condemnas sollicitudine aut malos dimittis, quo tua facta condemnent. Sed quid arbitraris quod. dum uiuis, abundas omnibus? o diues, nescis quam pauper sis, quam inops tibi ipse uidearis, qui te diuitem dicis. quanto plus habueris. plus requiris et quidquid adquisieris, tamen tibi adhuc indiges. inflammatur lucro auaritia, non restinguitur. quasi gradus quosdam cupiditas habet; quo plures ascenderit eo ad altiora festinat, unde sit grauis ruina lapsuro. tolerabilior tamen iste, cum minus haberet, census sui contemplatione mediocria requirebat; accessione patrimonii accessit cupiditatis a
Abbreviated transcription (Latin):
dolet. non ingemit ra ucri funerib tererȩ
t̾ram : Cur eicitis cn o tẽ iat᷑e. ꝙ uindicatis
possessionẽ naturȩ. it̃ mune om̃ib diui¬
tib atq pauꝑib t̾ra ⁊ ndata ẽ. Cur uobis
ius ꝓpͥum soli diuites arrogatis: Nescit na¬
tura diuites. quȩ om̃s pauꝑes generat. Neq
enĩ cũ uestim̃tis nascimͣ. cũ auro argento¬
q generam᷑. Nudos fudit in lucẽ. egentes
cibo. amictu. poculo. nudos recipit t̾ra qͦs
edidit. Nescit fines possessionũ sepulchro
include. Cespes angustus eq & pauꝑi ab un¬
dat & diuiti. & t̾ra quȩ uiuentis ñ cȩpit affectũ.
iam diuitem capit. Nescitgͦ nacura disens
quando nascim᷑. nescit quando deficiai
similes creat. om̃s similes gremio claure
pulchri. Quis discernat species mortuorᷤ
Redoꝑi t̾rã & si potes diuitẽ depͥhendet
derato paulo post tumulũ. &sicogioq
cũ diuite ꝑeunt sericȩ uestes. & auron¬

Expanded text:
dolet, non ingemit grauiora funeribus tenerae dolet, non ingemit grauiora funeribus tenerae uper terram? cur eicitis consortem naturae et uindicatis uobis possessionem naturae? in commune omnibus, diuitibus atque pauperibus, terra fundata est: cur uobis ius proprium soli, diuites, adrogatis? nescit natura diuites, quae omnes pauperes generat. neque enim cum uestimentis nascimur, cum auro argentoque generamur. nudos fundit m lucem egentes cibo amictu poculo, nudos recipit terra quos - edidit, nescit fines possessionum sepulchro includere. caespes angustus aeque et pauperi abundat et diuiti et terra, quae uiuentis non cepit affectum, iam diuitem capit. nescit ergo natura discernere quando nascimur, nescit quando deficimus. omnes similes creat, omnes similes gremio claudit sepulchri. quis discernat species mortuorum? redoperi terram . et, s potes, diuitem deprehende. eruderato paulo post tumulum et, si cognocum diuite pereunt. sericae uestes et auro in
Abbreviated transcription (Latin):
tui ad rieclamat. Ꝙ hic s. nguis clamat coloris
cla nat ias s onis triumpho. Satisfactũ ẽ. pe¬
tition re. ut condendas hesterno. in hodier¬
nũ diem d.fferremꝰ reliquias. Incipit sermo
asu the historia. tempore uetꝰ ẽ. usu
cotidiana. Quis enĩ diuitũ ñ cotidie
concupiscit aliena: Quis opulentis.
simoꝵ ñ exturbare contendit agello
suo pauꝑem.atq inopẽ auiti ruris
eliminare finib ÷ Quis contentꝰ ẽ. suos Cuiꝰ ñ
inflãmet diuitis animũ uicina possessio:
Non gͥ unꝰ ac̾ab natꝰ est. s qđ peiꝰ est cotidie
rapian. quĩ qui amittant. Non unꝰ nabuthe
pauꝑ occisus ẽ. Cotidie nabuche sternitur.
cotidie pauꝑ occidit᷑. Hoc metu ꝑci ũ huma¬
nũ genꝰ cedit. am siuis t̾ris migrat cũ par ui¬
lis pauꝑ onustus pignore suo. uxor sequit᷑ il¬
lacrimans tanquã adbustũ ꝓsequat᷑ maritũ:
minꝰ tam̃ deplorat illa quȩ. eflet suoꝵ fune

Expanded text:
clamat ad me . Et hic sanguis clamat coloris clamat ad me . Et hic sanguis clamat coloris clamat passionis triumpho. Satisfactum est petitioni vestrae, ut condendas hesterno in hodiernum diem differremus reliquias. EPISTOuthe historia tempore vetus est, usu quotidiana. Quis enim divitum non quotidie concupissimorum non exturbare contendit agellulo suo pauperem atque inopem auiti ruris eliminare finibus? quis contentus est suo? cuius non inflammet diuitis animum uicina possessio? non igitur unus Achab natus est, sed quod peius est cottidie rapiant quam qui amittant. non unus Nabuthae pauper occisus est; cottidie Nabuthae sternitur, cottidie pauper occiditur. hoc metu percitum humanum genus cedit iam suis terris, migrat cum paruulis pauper onustus pignore suo, uxor sequitur inlacrimans, tamquam ad bustum prosequatur maritum. minus tamen deplorat illa, quae deflet suorum funer
Abbreviated transcription (Latin):
arriani. Quanta ꝑpessi st̃. & quẽ ad modũ
pharao malis suis indurant᷑. Dicebat diabo¬
lus ut scriptũ legimꝰ. scio te quisis. tues filiꝰ
di uiui. Dicebant iudei. nescimꝰ qui sit. Dice¬
bant hodie & suꝑiore die uł nocte demones.
scimꝰ quia martyres estis: & arriani dict̃.
nescimꝰ. nolumꝰ intelligere. nolumꝰ credere.
ta cõponi. hoc nemo unquã fingere potuit.
ut demoniũ see̾ẽ. simularet. Quid illud. qđ
ita exagitari eos uidemꝰ. quib manꝰ ĩponit᷑:
Ubi hic locus fraudi est: Ubi suspicio simu¬
landi e S ñ ego ad suffragiũ martyrũ usurpo
uocẽ demonioꝵ. Beneficiis suis sacra passio cõꝑ¬
bet᷑. Ht̃ iudices. s purgatos. Ht̃ cestes. s absolutos.
Melior uox ÷ quã sanras loqi it᷑ eoꝵ. qui debiles
ad enert̃ Melio. iox est quã s iguis emictit.
Habetenĩ sa ig s ocẽ canoram. qi ȩde t̾ris ad
cęlũ ꝑuenit. Legisti dicente dõ. anguis fr̃is tui

Expanded text:
Ariani. Quanta perpessi sunt, et quemadmodum Ariani. Quanta perpessi sunt, et quemadmodum Pharao, malis suis indurantur? Dicebat diabolus, ut scriptum legimus: Scio te quis sis, tu es Filius Dei vivi . Dicebant Judaei: Nescimus quis sit . Dicebant hodie et superiore die vel nocte daemones: Scimus quia martyres estis. Et Ariani dicunt: Nescimus, nolumus intelligere, nolumus credere. ta componi, hoc nemo umquam fingere potuit, ut daemonem se esse simularet. Quid illud, quod ita exagitari eos videmus, quibus manus imponitur? Ubi hic locus fraudi est? ubi suspicio simulandi? 23. Sed non ego ad suffragium martyrum usurpo vocem daemoniorum. Beneficiis suis sacra passio comprobetur. Habet judices, sed purgatos: habet testes, sed absolutos. Melior vox est, quam sanitas loquitur eorum, qui debiles advenerunt: melior vox est, quam sanguis emittit; habet enim sanguis vocem canoram, quae de terris ad coelum pervenit. Legistis dicente Deo: Sanguis fratris tui
Abbreviated transcription (Latin):
dent. quod meũ ñ est : Si martyribꝰ: restat enĩ
ut si mͥ non inuident. martyrib inuide uideant᷑:
ostendunt alteriꝰ fidei fuisse martyres quã
ipsi credunt. Non enĩ alit̃ eoꝵ oꝑib inuid̾ent:
nisi fidẽ in his fuisse eã quã isti ñ hñt iudicarent.
fidẽ illã maioꝵ traditione firmatã. quam de¬
mones ipsi negare ñ possunt. S arriani negant.
Audiuimꝰ eos hodie dicentes qͥb manꝰ impone.¬
batur. neminẽ posse ẽẽ saluũ. nisi qui in patrẽ
tatis om̃᷑ potentẽ uirtutẽ ñ crederet. Confitet᷑
hoc diabolus. s arriani nolunt fateri. Dicit
diabolus. Sic torqueat᷑ quẽ admodũ ipse ã mar¬
tyrib torquebat᷑. qui sp̃s scĩ deitatẽ negaret.
Non accipio diaboli testimoniũ. S confessionẽ
inuitus dixit diabolus. s exactꝰ & tortus. Qđ
nequitia sapprimit. extorquet in iuria. Ce¬
dit diuboli s plagis. & adhuc cedere nesciunt

Expanded text:
dent, quod meum non est? Si martyribus restat enim dent, quod meum non est? Si martyribus restat enim ut si mihi non invident, martyribus invidere videantur, ostendunt alterius fidei fuisse martyres, quam ipsi credunt. Neque enim aliter eorum operibus inviderent; nisi fidem in his fuisse eam, quam isti non habent, judicarent. Fidem illam majorum traditione firmatam, quam daemones ipsi negare non possunt; sed Ariani negant. 21. Audivimus hodie dicentes eos, quibus manus imponebatur, neminem posse esse salvum, nisi qui in Patrem itatis omnipotentem virtutem non crederet. Confitetur hoc diabolus, sed Ariani nolunt fateri. Dicit diabolus: Sic torqueatur, 880 quemadmodum ipse a martyribus torquebatur, qui Spiritus sancti deitatem negaret. 22. Non accipio a diabolo testimonium, sed confessionem. Invitus dixit diabolus, sed exactus et tortus. Quod nequitia supprimit, extorquet injuria. Cedit diabolus plagis, et adhuc cedere nesciunt
Abbreviated transcription (Latin):
aurȩ reliquie uestiunt᷑: redditũ sibi lum̃sit.
Ionne simile istud est atq illud qđ in eu¬
angłio legimꝰ : Uniꝰ enĩ potentiã laudamꝰ
uictons. nec int̾ ÷ utrũ opussit anmunꝰ. &
iũmuneret᷑ in oꝑe. & oꝑct᷑ in munere.
ld enĩ aliis faciendũ donauerit. hoc in alioꝵ
lum. requisiuisse parentũ testimoniũ & int̾¬
pgasse. quomodo uidet filiꝰ ur̃. cũ ille diceret.
tus cũ eẽm mͦ uideo. int̾rogate alios si mͥñ
aitis. int̾rogate extraneos. ne astipulari
mͥ parentes putetis. Detestabilior istoꝵ quam
iudõꝵ ꝑtinacia. Illi cũ dubitarent uł paren¬
tes int̾rogabant. isti occulte int̾rogant. palã
qui uisicari: Hoc ÷ xp̃o ñ crede. Ipse enĩdixit.
& maiora his facietis. An ab istis martyrũ quoꝵ
merita iã dudũ uigent corpora dudũ reꝑta st̃e
Quȩro hic utrũ mͥ. an scĩs martyrib inuideant.
Si mͥ. nunquid ãme aliquȩ uirtutes fiunts

Expanded text:
sacrae reliquiae vestiuntur, redditum sibi lumen sit. sacrae reliquiae vestiuntur, redditum sibi lumen sit. 18. Nonne simile istud est, atque illud quod in Evangelio legimus? Unius enim potentiam laudamus auctoris: nec interest utrum opus sit, an munus; cum et muneretur in opere, et operetur in munere. Quod enim aliis faciendum donaverit, hoc in aliorudium, requisisse parentum testimonium. Interrogabant: Quomodo videt filius vester? Cum ille diCaecus fui, et modo video: Interrogate alios, si mihi non creditis; interrogate extraneos, ne astipulari mihi parentes putetis. Detestabilior istorum quam Judaeorum pertinacia. Illi cum dubitarent, vel parentes interrogabant: isti occulte interrogant, palam qui visitari? Hoc est Christo non credere: ipse enim dixit: Et majora his facietis . An ab istis martyribus, quorum merita jam dudum vigent, corpora dudum reperta sunt? Quaero hic utrum mihi, an sanctis martyribus invideant? Si mihi, numquid a me aliquae virtutes fiunt?
Abbreviated transcription (Latin):
se nunc audistis clamantes demones & confi.¬
tentes martyrib quod penas ferre ñ possint &
dicentes. quid uenistis ut nos tã grauit᷑ torqͤ¬
ans. & arriani dicunt. ñ isti martyres nec cor¬
quere diabolũ posst̃. nec aliquẽ liberare. cum
torm̃ta demonioꝵ ipsoꝵ uoce ꝓbent᷑. bene-¬
ficia martyrũ remediis sc̃oꝵ & ab solutoꝵ in¬
diciis declarent᷑. Negant cȩcũ illuminatũ.
sille ñ negat se sanatũ. Ille dicit uideo qui ñ
uidebã. ille dicit cȩcus eẽ desiui & ꝓbat facto.
isti beneficiũ negant. qͥ factũ negare ñ posst̃.
lotus homo ẽ. publicis cũ ualeret manci.¬
patus obsequiis. seierus nomine. am mi¬
nisterio. Deposuerat officiũ. postqr Ainci-¬
dat impedim̃tũ. Uocat ad testimoniũ ho¬
nines. quoꝵ ante sustentabat᷑ obsequais.
los iudices suȩ insitationis arcessit. qͦs ha¬
ebat testes & arbitros cecitatis. Clamat qͥa
it contigit fimbriã de ueste martyrũ qua

Expanded text:
Et nunc audistis clamantes daemones, et confiEt nunc audistis clamantes daemones, et confitentes martyribus quod poenas ferre non possint, et dicentes: Quid venistis, ut nos tam graviter torqueatis? Et Ariani dicunt: Non sunt isti martyres, nec torquere diabolum possunt, nec aliquem liberare; cum tormenta daemonum ipsorum voce probentur, et beneficia martyrum remediis sanatorum, et absolutorum indiciis declarentur. 17. Negant caecum illuminatum, sed ille non negat se sanatum. Ille dicit: Video, qui non videbam. Ille dicit: Caecus esse desivi; et probat facto. Isti beneficium negant, qui factum negare non possunt. Notus homo est, publicis 879 cum valeret mancipatus obsequiis, Severus nomine, lanius ministerio. Deposuerat officium, postquam inciderat impedimentum. Vocat ad testimonium homines, quorum ante sustentabatur obsequiis: eos indices suae visitationis arcessit, quos habebat testes et arbitros caecitatis. Clamat quia ut contigit fimbriam de veste martyrum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħasse uidet᷑ scͥriptura diuina. Nã cut
dieb ac noctib continuatã uideã sc̃itatis
ur̃ȩ celebritatẽ: istos ẽe̾ dies ꝓpħici carmi¬
nis oracula dec larart̾ hesternũ atq hodier¬
num. de quib oportunissime dũ. dies die
eructniat uerbũ. & istas noctes aptissine
disputat᷑. quia nox nocti indicat scientiam.
Qud enĩ aliud hocbiduo. nisi uerbũ dĩ in.¬
cimo eructuastis affectu. & scientiã uos ha¬
hers fidei ꝓbauistis: Cui tam̃ celebritatiur̃ȩ
qui solent inuident. & quia celebritatem
atam inuidis animis referre ñ posst̃: causã
cesepritatis oderunt. atq intantũ amentiȩ
qdeunt. ut negent martyrũ merita. quoꝵ
oba etiã demones confitent᷑. S hoc ñ mirũ.
Si quidem tanta ẽ. increduloꝵ ꝑfidia. ut to¬
lerabilior sit diaboli plerunq confessio. di¬
cehat enĩ diabolus. Iħu fili dei uiui. quidue¬
nisti ante tempꝰ torquere nos: Ꝙ cũ hȩc audi¬
rent iudei: ipsi tam̃ dei filiũ denegabant.

Expanded text:
ina. Nam cum diebus ac noctibus continuatam videam sanctitatis vestrae celebritatem, istos esse dies prophetici carminis oracula declararunt, hesternum atque hodiernum, de quibus opportunissime dicitur: Dies diei eructat verbum; et istas noctes, de quibus aptissime disputatur, quia nox nocti indicat scientiam. Quid enim aliud hoc biduo, nisi verbum Dei intimo eructastis affectu, et scientiam vos habere fidei probavistis? 16. Cui tamen celebritati vestrae, qui solent, invident. Et quia celebritatem vestram invidis animis ferre non possunt, causam celebritatis oderunt: atque in tantum amentiae prodeunt, ut negent martyrum merita, quorum opera etiam daemones confitentur. Sed hoc non mirum; siquidem tanta est incredulorum perfidia, ut tolerabilior sit diaboli plerumque confessio. Dicebat enim diabolus: Jesu, Fili Dei vivi, quid venisti ante tempus torquere nos ? Et cum haec audirent Judaei; ipsi tamen Dei Filium denegabant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpugnatores requirã.qui ꝓpugnare possint.
impugnare ñ soleant. Hos ego adquisiui tibi
plebs sc̃ã. qui prosint oñ ibꝰ. noceant nent ni.
Tales ego ambio defensores. tales milites ha
eõ tutiora patrocinia surt hoꝵ etiã illis ipsis
qui mͥ eos inuident. opto presidia. Ueniant
gͦ & uideant stipatores meos. talib me armis
ambiri non nego. Hi in currib & hi in equis.
nos aut̃ in nomine dñi dĩ nr̃i magnificabim᷑.
exercitu syroꝵ ẽẽt obsessus. dixisse tim̃ti ser¬
uulo ne timeret: quia plures inqͥt ꝓ nob̾ st̃
quã contra nos. & ut hoc ꝓbaret: petisse ut
oculi giezi aꝑirent᷑. quib ille innumeros ad.¬

Expanded text:
propugnatores requiram, qui propugnare possint, propugnatores requiram, qui propugnare possint, impugnare non soleant. Hos ego acquisivi tibi, plebs sancta, qui prosint omnibus, nemini noceant. Tales ego ambio defensores, tales 877 milites habeo tutiora patrocinia sunt. Horum etiam illis ipsis, qui mihi eos invident, opto praesidia. Veniant ergo et videant stipatores meos; talibus me armis ambiri non nego: Hi in curribus, et hi in equis: nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur exercitu Syrorum esset obsessus, dixisse timenti servulo, ne timeret: quia plures, inquit, pro nobis sunt, quam contra nos ; et ut hoc probaret, petisse ut oculi Giezi aperirentur: quibus ille aper