comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ adu̾sat᷑ uitium ip̃a uitiant᷑. lyna sc̃
gͦ que uitiant᷑. S ĩo itiant᷑ q nõ sũma
bona sunt. Qina gͥ bona sunt ex do̾ sũt
q nõ sĩpa bona sunt nõ sunt deus boñ
bona ex ip̃o sunt que ꝑ se ip̃a possunt ui¬
tiari qr ꝑ se ip̃a nicħ sunt. ꝑ ip̃m autem
ꝑtim noñ iitiantur ꝑtim u̾tiata sanat᷑¬
Est autẽ uitiũ primum aĩe rat̾onalis. uo¬
luntas ea fatiendi que uetat sũma ⁊ ĩ¬
tima u̾itas. Ita homo de ꝑadyso in hoc
scłm expussus est id est ab et̾ns ad tẽ¬
poralia a copiosis adegena a furmitate
ad infirma. nõ gͦ a bono subali ad ma
li ad bonũ carnale a bono intelligibłi ad
bonum sensibłe a bono sumo ad bom̃
infimũ. Est gͥ qd̾dam bonũ qd̾ si diligͥ
aĩa rat̾onalis peccat. qr infra illam or¬
dinatũ est. q̾r ip̃m peccm̃ malũ ÷ nõ ea
sub̾a que peccanto diligit᷑. Non gͦ arbor
illa malu̾ est q̃ in medio ꝑadyso plan
tacta ÷ disnoçentra boni ⁊ mali E ⁊

Expanded text:
satur vitium, ipsa vitiantur: bona sunt ergo quae vitiantur; sed ideo vitiantur, quia non summa bona sunt. Quia igitur bona sunt, ex Deo sunt: quia non summa bona sunt, non sunt Deus. Bonubona ex ipso sunt, quae per seipsa possunt vitiari, quia per seipsa nihil sunt: per ipsum autem partim non vitianturEst autem vitium primum animae rationalis, voluntas ea faciendi quae vetat summa et intima veritas. Ita homo de paradiso in hoc saeculum expulsus est, id est ab aeternis ad temporalia, a copiosis ad egena, a firmitate ad infirma: non ergo a bono substantiali ad malli ad bonum carnale, a bono intelligibili ad bonum sensibile, a bono summo ad bonum infimum. Est igitur quoddam bonum, quod si diligit anima rationalis, peccat; quia infra illam ordinatum est: quare ipsum peccatum malum est, non ea substantia quae peccando diligitur. Non ergo arbor illa malum est, quae in medio paradiso planttacta est, dignoscentia boni et mali: quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
mentiunt᷑. non enĩ honorib suis uanis
⁊sulũt. ⁊ manib landib. s utilitati eoꝵ
cum quib sotietatẽ uite ħꝰ mire m̾ueru̾t
hec enĩ lex est d̾me proiidentie ut nemo
a suꝑiorib ad iunetur ad agnoscendam
ad ꝑcipiendam gr̃am d̾i qui nõ ad eamtẽ
purd affectu inferiores admu̾it. Ita de pe¬
crato m̃o qd̾ in hoĩe pecratore ip̃a nat᷑a n¬
nr̃a ⁊misit. ⁊ genus humanũ. factum
est magnũ decus ornam̾tumq t̾raꝵ̾. ⁊ tã
decent̾ d̾me pronidentie procuratione
adim̃stratur ut ars in effabłis medici¬
ne ip̃am uitioꝵ feditatem in nescio ꝗͣ¬

Expanded text:
mentiuntur. Non enim honoribus suis vanis mentiuntur. Non enim honoribus suis vanis consulunt et inanibus laudibus; sed utilitati eorum cum quibus societatem vitae hujus inire meruerunt. Haec enim lex est divinae providentiae, ut nemo a superioribus adjuvetur ad cognoscendam et percipiendam gratiam Dei, qui non ad eamdem puro affectu inferiores adjuverit. Ita de peccato nostro, quod in homine peccatore ipsa natura nostra commisit, et genus humanum factum est magnum decus ornamentumque terrarum, et tam decenter divinae providentiae procuratione administratur, ut ars ineffabilis medicinae ipsam vitiorum foeditatem in nescio
Abbreviated transcription (Latin):
pułꝰ qͥ ab mitio ad finẽ uete̾m hoĩem ges¬
sit nt ĩ scd̾am mortẽ p̾cipitet᷑. et itim andẽ
articłos qui diligent legũt iuemũt nec
zizania nec pales ꝑ horrescunt. Impius naq
pio inuit. ⁊ pectator iusto ut eoꝵ ꝯꝑatio¬
ne alacͥus donec᷑ ꝑftuat᷑ ad surgat. Qiusqͥsã¬
ppł t̾rem temporib usꝙ adillum̃ĩatonem
int̾ioris hoĩs meruit ꝑuei̾re gemis hũa¬
nimi pro temꝑe adiuint exhibens ei qd̾s
tas sllac posdebat. ⁊ ꝑ ꝓphetuam intunãs
ei exhibe̾ qd̾ oportimim nõ grat. quales
priarche ⁊ ꝓphete mueniu̾t᷑ ab eis ciui nõ
pu̾iit insilut. s pie diligent̾ que ee¬
⁊ tam grande secretum qd̾ ⁊ demporib
noui spli a magnnis ⁊ spetralib uiis ec̃e
catholice alũpins cautissime prouidi.
ue quid ppłarit̾ agant qd̾ nũdum ẽẽ
temꝑis ut cum ppło agat᷑ intelligunt.a¬
cibis cum sapientib pancis nesciu̾tur:. Sa¬
pientiam eĩ loqu̾tur int̾ ꝑfectos carnali

Expanded text:
em hominem gessit, ut in secundam mortem praecipitetur. Aetatum autem articulos, qui diligenter legunt, inveniunt; nec zizania nec paleas perhorrescunt. Impius namque pio vivit, et peccator justo, ut eorum comparatione alacrius, donec perficiatur, assurgat. CAreni temporibus usque ad illuminationem interioris hominis meruit pervenire, genus humanum pro tempore adjuvit, exhibens ei quod aetas illa poscebat, et per prophetiam intimans id quod exhibere opportunum non erat: quales Patriarchae ac Prophetae inveniuntur ab iis qui non pueriliter insiliunt, sed pie diligenterque peet tam grande secretum. Quod etiam temporibus novi populi, a magnis et spiritualibus viris Ecclesiae catholicae alumnis video cautissime provideri: ne quid populariter agant, quod nondum esse temporis, ut cum populo agatur, intelligunt; acibis cum sapientibus paucis vescuntur. Sapientiam enim loquuntur inter perfectos, carnali
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam. ⁊ deprimit t̾rena inhĩtatõ sensu̾
młta cogitantẽ qr rapit᷑ mord̾iem suoce¬
ssionis ext̾ma corꝑm pulchtudo nã id̾o ex¬
trema est qr simł nõ pot̾ ħ̾ere omĩa. Sed
dum alii cedũt atco succedunt temꝑali¬
um formaꝵ nu̾os in unã płchͥtudiem cõ¬

Expanded text:
na inhabitatio sensum multa cogitantem , quia rapitur in ordinem successionis extrema corporum pulchritudo. Nam ideo extrema est, quia simul non potest habere omnia; sed dum alia cedunt atque succedunt, temporalium formarum numerum in unam pulchritudinem com
Abbreviated transcription (Latin):
ex d̾o. huic iam cui ocłi mentis patent nͦ
ꝑuitoso studio uane uctorie caligant
intium. ⁊ ip̃a mors malũ sit. nisi enim
salute aliqͣ priuarent nõ eis noc̾et intiũ
uł mors. S si nõ noc̾et uitum nlło mo¬
do ẽẽt uitũ. Si gͦ saluti adu̾satur intiũ

Expanded text:
 37. Hinc jam cui oculi mentis patent, nec pernicioso studio vanae victoriae caligant vitium, et ipsa mors, malum sit. Nisi enim salute aliqua privarentur, non eis noceret vitium vel mors: sed si non noceret vitium, nullo modo esset vitium. Si ergo s
Abbreviated transcription (Latin):
tis indicauit. ⁊ ꝯm̃ad̾ cuncta seruiunt
creatori suo. sine ad uĩdictam paratoꝵ
siue ad hoĩs lib̾at̾onem. Quã q̃ facile.
corpꝰ aĩe seruiat cũ ip̃a subicit᷑ d̾o quib
gentib plena fide digna. Intelligentib
autẽ om̃i eirdre purgata. iam u̾o ip̃e to¬
tius doctͥne modus ꝑtum aꝑtissimus ꝑ¬
tim siłitudib in dictis infactis in saerã¬
mentis. Ad oem aĩe instructionem excer¬
citatonem q accõmodatus. quid aliud ꝯmͣ
ratõnalis discipline regłam impleuit. sã
⁊ mist̾ioꝵ expõitio ad ea dirigitur q̃ aper¬
tissime dicta sunt. ⁊ si ea t̾m ẽe̾nt que
facillime intelliguntur nec studiose q̃¬
retur nec suauit inueniret᷑ u̾itas. Necqp
si eẽnt in scͥpturis sacͣmenta. ⁊ ĩ sacͣmen¬
tis nõ eẽnt signacła u̾itatis. satis cum cũ¬
crgnit̾one actio ꝯueĩret. Nu̾c u̾o qm̃ pie¬
tas timore ĩ choat᷑ caritate ꝑficit᷑ ppłus ti¬

Expanded text:
tis indicauit, et quemadmodum cuncta seruiant tis indicauit, et quemadmodum cuncta seruiant creatori suo siue ad uindictam peccatorum siue ad hominis liberationem quamque facile corpus animae seruiat, cum ipsa subicitur deo. quibus tellegentibus plena fide digna, intellegentibus autem omni errore purgata. Iam uero ipse totius doctrinae modus partim apertissimus partim similitudinibus in dictis, in factis, in sacramentis ad omnem animae instructionem exercitationemque accommodatus quid aliud quam rationalis disciplinae regulam impleuit? nam et mysteriorum expositio ad ea dirigitur quae apertissime dicta sunt; et si ea tantum essent quae facillime intelleguntur, nec studiose quaereretur nec suauiter inueniretur ueritas. neque si essent in scripturis sacramenta et in sacramentis non essent signacula ueritatis, satis cum cognitione actio conueniret. nunc uero quoniam pietas timore inchoatur, caritate perficitur, populus ti
Abbreviated transcription (Latin):
parentib subdit᷑ erat doct᷑na enĩ deus a¬
parebat etatib homo. Item aqmͣ in u¬
mea. cũ autẽ ueniss hora qua ut homo
moreretur. De cruce cognitam matrem
adpetebant pauꝑ ẽẽ uoluit honoribus
⁊ imꝑiis inhiabant. Rex fi noluit car
nales filios magnũ bonũ putabant. ta¬
le ꝯiugũi prolem q̃ ꝯtempsit. contu.¬
melias suꝑbissime horrebant om̃e ge¬
nus ꝯtumeliaꝵ sustinuit. In iurias ĩ¬
tolerabiles e̾e arbitͣbãt᷑ q̃ maiorĩ imia
ꝗͣmͣ iustum ĩnocentemq ⁊dampnari
dolores corꝑis execͣbant᷑. flagellatus at¬
q crutiatus est. Mori mnetuebant. mor¬
te młtatus est. Ignomĩosissimũ mortis
genus crucem putabant crucifix̾ est.
oĩa que h̾ere cupientes: nõ recte uie¬
ta itaq uita eius in t̾ns ꝑ hoĩem ꝙ̃m su¬
sciꝑe dignatus est. disciplia morum fu¬
it. Resurrecto u̾o eiꝰ a mortius nicħ hõis
ꝑire uature. cum omĩa salua sunt d̾o sa¬

Expanded text:
parentibus subditus erat . Doctrina enim Deus aparentibus subditus erat . Doctrina enim Deus apparebat, aetatibus homo. Item aquam in vmea . Cum autem venisset hora, qua ut homo moreretur, de cruce cognitam matrem e populi appetebant: pauper esse voluit. Honoribus et imperiis inhiabant: rex fnales filios magnum bonum putabant: tale coniugium prolemque contemsit; contumelias superbissime horrebant: omne genus contumeliarum sustinuit; iniurias intolerabiles esse arbitrabantur: quae maior iniuria quam iustum innocentemque damnari? dolores cOrporis execrabantur: flagellatus atque cruciatus est; mori mte multatus est; ignominiosissimum mortis genus crucem putabant, crucifixus est: omnia quae habere cupientes non recte viveta itaque uita eius in terris per hominem, quem suscipere dignatus est, disciplina morum fuit. resurrectio uero eius a mortuis nihil hominis perire naturae, cum omnia salua sunt deo, sa
Abbreviated transcription (Latin):
susciꝑe dignatꝰ est. ⁊ u̾bum caro fcm
est. ⁊ hĩtauit in nobis. Ita eĩ demõ stͣ¬
uit carnalib. ⁊ nõ ualentib intue¬
ri mente u̾itatem corporeis q̃ sensib
deditis qm excelsum locum int̾ crea¬
turas h̾eat humana natura qd̾ nõ so¬
lum uisibłiter. Nam id pot̾at. ⁊ in a¬
liquo eherio corpore ad nr̃oꝵ aspet¬
toꝵ tollerantlam dem ꝑato. s hõib
in uero hoĩe apparuit᷑. Ip̃a enim nã¬
tura suscipienda erat q̃ lib̾anda. ⁊ neoͥs
forte sexus a suo creatore se ꝯtemptũ pu¬
taret uirũ suscepit. Natus ex femĩa est
nicħ egit ui. S suadendo ⁊ monendo. ue¬
te᷑ quippe serintutet tͣnsacta tempꝰ liber¬
tatis in lux̾at. ⁊ oportue iam hõi suade¬
batur atq salubrit̾ qm̃ lib̾o eẽt creatus
arbitͥo. miracłis ꝯciliauit fidem d̾o quie¬
rat passione hõis qm g̾ebat ita log̃ns ad
turbas ut deus nũtratam sͥ matrem nega¬
uit. ⁊ tñ ut ewangelium loqͥtur puer

Expanded text:
t et uerbum caro factum est et habitauit in nobis. ita enim demonstrauit carnalibus et non ualentibus intueri mente ueritatem corporeisque sensibus deditis quam excelsum locum inter creaturas habeat humana natura, quod non solum uisibiliter — nam id poterat et in aliquo aetherio corpore ad nostrorum aspectuum tolerantiam temperato — sed hominibus in uero homine apparuit. ipsa enim natura suscipienda erat quae liberanda. Et ne quis forte sexus a suo Creatore se contemptum putaret, virum suscepit, natus ex femina. 31. Nihil egit vi, sed omnia suadendo et monendo. Veteri quippe servitute transacta, tempus libertatis illuxerat, et opportune jam homini suadebatur atque salubriter, quam libero esset creatus arbitrio. Miraculis conciliavit fidem Deo qui erat, passione homini quem gerebat. Ita loquens ad turbas ut Deus, nuntiatam sibi matrem negavit : et tamen, ut Evangelium loquitur, puer
Abbreviated transcription (Latin):
nũdum formatum ÷ tñ aliquo mͦ ut for¬
mari possit nchoat̾um est. di bñfico for¬
mabłe est. bonũ est eĩ ee formatũ. non¬
nsm gͦ bonũ est. ⁊ capacitas forme. ⁊
ĩo bonoꝵ oĩm actor qͥ prestitit formã.
ip̃e fecit ⁊̃ posse formari. ita om̃e qd̾ ÷
formatum in ꝯͣnͣtum formatũ ÷. ⁊ om̃e
qd̾ nũdum formatũ ÷ in qnͣtum formari
pot̾ ex do ht̃. Nulla autẽ res oꝑtinet in¬
degͥcatem nature sue nsi ĩ sno gn̾e sal¬
na sit. ab eoã om̃is salus a quo est om̃e

Expanded text:
nondum formatum est, tamen aliquo modo ut formari possit inchoatum est, Dei beneficio formabile est: bonum est enim esse formatum. Nonnullum ergo bonum est et capacitas formae: et ideo bonorum omnium auctor, qui praestitit formam, ipse fecit etiam posse formari. Ita omne quod est, formatum, in quantum formatum est; et omne quod nondum formatum est, in quantum formari potest, ex Deo habet. Nulla autem res obtinet integritatem naturae suae, nisi in suo genere salva sit. Ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
dulordie decepti sumꝰ. Amaritudie penaꝵ
erudiam᷑. nã ita ⁊̃ nr̃a supplitia diunia
prouidentia mod̾ata ÷. Ut ⁊ in hoc corꝑe
tam corruptibłi ad iustĩam tende lic̾et
⁊ depoĩta om̃i suꝑbia uni d̾ꝯ u̾o collum
subd̾e nicħ de se ip̃o fid̾e̾. illi um se regẽ¬
dum tuend̾ q ꝯmitt̾e. Ita ĩpo duce̾ ħo bo¬
ne uoluntatis molestias huniꝰ ite ĩ usũ
fortitud̾is u̾tit. In copia u̾o uoluptatũ
suã probat ⁊ roborat. ⁊scuit ĩ tempta
tionib prudẽtiam. ut nõ solũ nõ in eas
inducatur. s frat ⁊̃ iugilãtior. ⁊ in a¬
deus pro temꝑm oportuntatib q̃ mira

Expanded text:
dulcedine decepti sumus, amaritudine poenarum erudiamur. Nam ita etiam nostra supplicia divina providentia moderata est, ut et in hoc corpore tam corruptibili ad justitiam tendere liceret, et deposita omni superbia uni Deo vero collum subdere, nihil de seipso fidere, illi uni se regendum tuendumque committere. Ita ipso duce homo bonae voluntatis molestias hujus vitae in usum fortitudinis vertit: in copia vero voluptatum suam probat et roborat; acuit in tentaentiam, ut non solum in eas non inducatur, sed fiat etiam vigilantior, et in aDeus pro temporum opportunitatibus, quae mira
Abbreviated transcription (Latin):
qr mutabłia sunt. qr inutabłia sunt : qr
nõ sũne sunt.  non su̾me sunt: qr infe¬
nora sunt eo a quo fc̃a sunt. Quis ea fecit
qui sũme est. quis hic est : deus in ꝯmuta¬
cit: ut ee̾nt. Ipm eĩ qnͣtulumcũq ẽẽ bo

Expanded text:
 mutabilia sunt. Quare mutabilia sunt? Quia non summe sunt. Quare non summe sunt? Quia inferiora sunt eo a quo facta sunt. Quis ea fecit? Qui summe est. Quis hic est? Deus incommutacit,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ quib ndei tenebant᷑ uł adhuc tenẽ¬
tur. pot̾ dic̾e nõ posse fĩ ut unꝰ pat̾ famili¬
as uistissimꝰ alid imꝑet eis qͥb serntutẽ
duriorem utilem indicat. aliud eis qd̾
in filioꝵ gͣdum adoptare dignat᷑. Si an¬
te precepta mouent qd̃ in uet̾e lege mi¬
nora sunt in ewangelio maiora. ⁊ idoo
qui hoc putat ꝑturbari. si unus medic̾
alia ꝑ nũstros suos in becilliorib. alia ꝑ
se ip̃m ualentiorib p̃cipiat ad reparan¬
dam uł optinẽdam salutẽ ut eĩ arsmed¬
ciue cum eadem maneat necto ullo pa¬
cto ip̃ rauceter nritat tñ p̾cepta lan¬
guentib qr mutabłis est nr̃a ualitudo
ita diuina prouidentia cum sit ip̃a oĩo
rie subueit. ⁊ ꝓ diu̾sitate morboꝵ alios
alia nib aut uetat. ut a uitio uñ mors

Expanded text:
tenentur; potest dicere non posse fieri ut unus paterfamilias justissimus aliud imperet eis quibus servitutem duriorem utilem judicat, aliud eis quos in filiorum gradum adoptare dignatur. Si autem praecepta vitae movent, quod in veteri Lege minora sunt, in Evangelio majora, et ideo qui hoc putat perturbari, si unus medicus alia per ministros suos imbecillioribus, alia per seipsum valentioribus praecipiat ad reparandam, vel obtinendam salutem. Ut enim ars medicinae, cum eadem maneat, neque ullo pacto ipsa mutetur, mutat tamen praecepta languentibus, quia mutabilis est nostra valetudo: ita divina providentia, cum sit ipsa omnino rie subvenit, et pro diversitate morborum alias alia jubet a
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ fit peccatũ. si nõ fit uoluntariũ. Et ħ
quid̾ ita manifestũ ÷. ut nlła hĩc doctoꝵ
paucitas. nlła doctoꝵ turba dissentiat. qr
aut negand̾ est pacrm̃ ꝯmitti aut fatendũ
uolũtate ꝯmiti. Nõ autẽ recte negat pec¬
casse añm qui ⁊ penitendo eam peccasse fa¬
pacr̃is iusta lege dĩ dampuni. postremo¬
sinõ uoluntate malefacimꝰ nemo obiur¬
gandꝰ dĩo aut monẽdꝰ ÷. Quib sublatis
xpĩana lex. ⁊ disciplina omĩs religionis
auferat᷑ necce ÷. uoluntate gͦ pecratur
⁊ qm̃ peccari nõ dubium est ne hoc quid̾
dubitand̾ uideo here aĩas lib̾um uolũta¬
tis arbitͥum. t̃ales eĩ seruos suos meliores
ẽe iudicauit si ea serurent lib̾alit̾ qd̾
serurent. Libalit̾ gͥ angeli d̾o sermunt¬
necq hoc dõ s ip̃is prodest. deus enim
bono alt̾ius non indig qm̃ a se ip̃o est
Qd̾ autẽ ab eo genitum est id ip̃m est
qr nõ ÷ fcm̃ fc̃m s genitũ. Illa u̾o que
fcã su̾it euis bonõ indigent. sũo. s.¬

Expanded text:
um, si non sit voluntarium, et hoc quidem ita manifestum est, ut nulla hinc doctorum paucitas, nulla indoctorum turba dissentiat. Quare aut negandum est peccatum committi, aut fatendum est, voluntate committi. Non autem recte negat peccasse animam, qui et poenitendo eam corrigi fapeccatis justa Dee male facimus, nemo objurgandus est omnino, aut monendus: quibus sublatis Christiana lex et disciplina omnis religionis auferatur necesse est. Voluntate ergo peccatur. Et quoniam peccari non dubium est, ne hoc quidem dubitandum video, habere animas liberum voluntatis arbitrium. Tales enim servos suos meliores esse Deus judicavit, si ei servirent liberaliter: quod seneque hoc Deo, sed ipsis prodest. Deus enim bono alterius non indiget, quoniam a seipso est. Quod autem ab eo genitum est, idipsum est; quia non est factum, sed genitum. Illa vero quae facta sunt, ejus bono indigent, summo s
Abbreviated transcription (Latin):
cliatur ad nichilum. ⁊ ista est nequit a
hoc pacto antẽ inta carnalis. ⁊ t̾irena ef¬
ficitur. ⁊ ob hoc ⁊̃ caro ⁊ t̾ra noĩatur. ⁊
amͣ diu ita est regnũ d̾i nõ possid̾. ⁊ enpit᷑
amatur fit corruptibłe ut fluendo desat
amatorem sim̃. qr ⁊ ille amando hoc de¬
seruit deum. precepta eĩ eius neglenit di¬
centis hoc manduca. ⁊ hoc noli. T̃yitur gͦ
ad penas qr diligendo inf̾iora in egestate
uoluptatum suaꝵ. ⁊ in dolorib apd̾ infõs
ordinatur. quid est enim dolor qui dicitur
corporis nͥ corrupt̃o repentina salutis eiꝰ rei
qua male utendo aia corrupt̃om se obnori¬
i hoc stadio uite humane aĩa degit um¬
cat eas quas adu̾sum se nutͥuit cupidit a¬
tes fruendo mortalib. ⁊ ad eas imcendas
gr̃a d̾i se adiuuari intendat mente illi serm¬
ens. ⁊ bona uolu̾tate sine dubitat̃one reꝑab¬
bit᷑ ⁊ amłtis mutabłib ad imũ iꝯmutabi¬
le reu̾tet᷑. reformata ꝑ sapĩmi nõ formatam

Expanded text:
clinatur ad nihilum, et ista est nequitia. Hoc facto autem vita carnalis et terrena efficitur, et ob hoc etiam caro et terra nominatur, et quamdiu ita est, regnum Dei non possidebit, amatur fit corruptibile, ut fluendo deserat amatorem suum, quia et ille hoc amando deseruit Deum. Praecepta enim ejus neglexit dicentis: Hoc manduca, et hoc noli . Trahitur ergo ad poenas: quia diligendo inferiora, in egestate voluptatum suarum et in doloribus apud inferos ordinatur. Quid est enim dolor, qui dicitur corporis, nisi corruptio repentina salutis ejus rei quam male utendo anima corruptioni obnoxiin hoc stadio vitae humanae anima degit, vincat eas quas adversum se nutrivit cupiditates fruendo mortalibus, et ad eas vincendas gratia Dei se adjuvari credat, mente illi serviens et bona voluntate; sine dubitatione reparabitur, et a multis mutabilibus ad unum incommutabile revertet
Abbreviated transcription (Latin):
sut. ⁊ que foris sunt munda erũt. Dicͭ¬
talia p̃p sp̃m manẽtem in uobis. abla¬
to gͦ pecrato aufetur pena peccati. ⁊ ubi
est malũ. ubi est mors ꝯtentio tuaubi
est mors aculeus tuus. Uincit enim es¬
sentia nichilum. ⁊ sic absorbet᷑ moꝵs
lus angelus oberit qui diabolus dicit᷑.
qr  ire in qnͣtum angelus est nõ ÷ ma¬
s ea uoluntate qua magit qmͣ se dilig¬
gñt. fixim ⁊ stabiles manent ĩ illo. ⁊
frũtt᷑ maiestate ip̃nis ei uni libentissi¬
me subditi. Ille autẽ angel̾mag̃ se ip¬
sum gmͣ d̾mꝰ diligendo subditus ei ẽẽ
noliit. ⁊ intumuit ꝑ suꝑbiam. ⁊ a
su̾ma eẽntia defecit ⁊ lapsus est ⁊ ob hor
minus est qmͣ fuit. qr eo qd̾ minꝰ erat.

Expanded text:
sunt, et quae foris sunt munda erunt. iopter Spiritum manentem in vobis . Ablato ergo peccato, auferetur et poena peccati: et ubi est malum? Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Vincit enim essentia nihilum, et sic absorbetur morslus angelus oberit, qui diabolus dicitur; quia et ipse, in quantum angelus est, non est mased ea voluntate qua magis Deum quam se diligunt, firmi et stabiles manent in illo, et fruuntur majestate ipsius, ei uni libentissime subditi. Ille autem angelus magis seipsum quam Deum diligendo, subditus ei esse noluit, et intumuit per superbiam, et a summa essentia defecit, et lapsus est: et ob hoc minus est quam fu
Abbreviated transcription (Latin):
sanctum qd̃ ÷ donũd̾i. Ita fit hõ spu̾alis
oĩa iudicans. ut ip̃e a nemĩe uodicet. Dilig¬
gens dñm deuni suum in toto corde su¬
o m totota aĩa in tota mente. ⁊ di¬
ligens proximũ suũ nõ carnalit̾. S tã¬
qmͣ se ip̃m. Se autẽ sp̃alit̾ diligit qui

Expanded text:
sanctum, quod est Donum Dei. Ita fit homo spiritualis omnia judicans, ut ipse a nemine judicetur , diligens Dominum Deum suum in toto corde suo, in tota anima, in tota mente, et diligens proximum suum non carnaliter, sed tanquam seip
Abbreviated transcription (Latin):
tes.t. ⁊ nõ in auaritiam. nͥ qr sugg̾it
auatitiam. Lex inqͥt menbris natape
irati ⁊ ab hac urlt occulos suos nec po
test uir sanctꝰ occłos suos au̾tere. ac sic
caro ꝯcupiscit adu̾sus spm̃ ⁊ sp̃ns ad¬

Expanded text:
t non in avaritiam? Nisi quia suggerit avaritiam in membris nata lex peccati; et ab hac vult oculos suos, nec per se potest vir sanctus avertere: ac sic caro concupiscit adversus spiritum,
Abbreviated transcription (Latin):
est nam ⁊ ip̃m ħt aligm ⁊ cordiam ꝑti¬
um suaꝵ sine qua oĩo ẽẽ nõ poss ergo ab
eo fc̃m est. ⁊ corpus qui omĩs ⁊ cordie capͭ
est. ħt corpus qnͣdam pacem sue forme
sine qua prorsus nichil eẽt. Ergo ille est
⁊ corꝑis ⁊ditor a quo pax om̃is. ⁊ qui for¬
ma est infabricata atq oĩm formosissĩa
ħ̾t aliqͣm spem sñ qua corpus nõ est corpꝰ
si gͦ quentur quis instͥent corpꝰ ille q̃ra¬
tur qui est oĩm spͤtiosissimꝰ. Om̃is enĩ spe¬
ties ab illo est. Quis est aut hic nͥ unus de
Una tͥnitas. una salus oĩm. ⁊ prima atq

Expanded text:
est. Nam et ipsum habet aliquam concordiam partium suarum, sine qua omnino esse non posset. Ergo ab eo factum est et corpus, qui omnis concordiae caput est. Habet corpus quamdam pacem suae formae, sine qua prorsus nihil esset. Ergo ille est et corporis conditor, a quo pax omnis est, et qui forma est infabricata, atque omnium formosissima. Habet aliquam speciem, sine qua corpus non est corpus. Si ergo quaeritur quis instituerit corpus, ille quaeratur qui est omnium speciosissimus. Omnis enim species ab illo est. Quis est autem hic, nisi unus Deus, una veritas, una salus omnium, et prima atque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsid̾ans qͣles oblatͣntes. ⁊ qͣles q̃rentes
exꝑtus sim uł qͣlis ip̃e sin̾ cũ latͣntem
sine cũ q̃rentẽ fuim. hoc modo mͥ utẽ¬
dum putam. Que m̾ ẽẽ ꝑspex̾is tene ⁊.
eccĩe catholice tͣbue q̃ falsa respue ⁊ m
qui h̾o sum ignoste q̃ dubia crede donet
aut respuenda e̾e aut uera esse ant sꝑ
credenda õe uł ratõ doceat uł precipiat
aliqͣ inta in qͣnͣtum uita ÷ malum ÷ͥ. S ĩ

Expanded text:
s quales oblatrantes, et quales quaerentes expertus sim, vel qualis ipse, sive cum latrarem, sive cum quaererem, fuerim; hoc modo mihi utendum putavi. Quae vera esse perspexeris, tene, et Ecclesiae catholicae tribue; quae falsa, respue, et mihi qui homo sum ignosce; quae dubia, crede, donec aut respuenda esse, aut vera esse, aut semper credenda esse, vel ratio doceat, vel praecipiat a
Abbreviated transcription (Latin):
ergnosc̾e̾ ac sequi seturissĩa ac ceitissia
salus est. Desendi autẽ adu̾sus loqͣces
⁊ apperm q̾rentib młtis modis potest
om̃ipotente ip̃ d̾o ꝑ se ip̃m demõftͣn¬
te que u̾a sunt. ⁊ ad hec intuenda ⁊ ꝑ¬
cipienda bonas uoluntates ꝑ bonos an¬
gelos. ⁊ quoss hoĩes adinuante eo mͦ
autẽ quisc utit ᷑ ꝯm̾ urd hiis ꝯgru̾e¬

Expanded text:
sequi, securissima ac certissima salus est. 20. Defendi autem adversus loquaces, et aperiri quaerentibus, multis modis potest; omnipotente ipso Deo per seipsum demonstrante quae vera sunt, et ad haec intuenda et percipienda bonas voluntates per bonos Angelos et quoslibet homines adjuvante. Eo modo autem quisque utit
Abbreviated transcription (Latin):
tori d̾o. Qãobrem sit tͥ manifestum at¬
q preceptum ulłm eirorem in religi¬
one ẽẽ potuisse si aĩa pro d̾o suo non
coleret aĩam ut corpus aut fantasma¬
ta sua aut hoꝵ aliqua duo ꝯm̃cta ant
certe smł oĩa. s inhac uita sotietati
et̾na meditaretur unũ d̾m colens qui
nisi ꝑman̾et in ꝯmutabłis nlła mut a¬
błis natura reman̾et. Mutari autẽ ani¬
mam posse nõ quid̾ localit̾ s tã tempo¬
ralit̾ suis affectionib quisq oog noscit
corpus u̾o ⁊ temporib ⁊ locis ẽẽ muta¬
bile cui aĩadu̾tere facile ÷. fantastnata
autẽ nnchil sunt alut qmͣ de spetie cor¬
distend̾e uł ordinare uł ꝑtͣbare uł quo¬
l modo figurare eogitando facillimũ ÷¬

Expanded text:
tur. 18. Quamobrem sit tibi manifestum atque perceptum, nullum errorem in religione esse potuisse, si anima pro Deo suo non coleret animam, aut corpus, aut phantasmata sua, aut horum aliqua duo conjuncta, aut certe simul omnia: sed in hac vita societati ngruens, aeterna meditaretur, unum Deum colens; qui nisi permaneret incommutabilis, nulla mutabilis natura remaneret. Mutari autem animam posse, non quidem localiter, sed tamen temporaliter, suis affectionibus quisque cognoscit. Corpus vero et temporibus et locis esse mutabile, cuivis advertere facile est. Phantasmata porro nihil sunt aliud quam de specie cordistendere, vel ordinare, vel turbare, vel quidlibet figurare cogitando facillimum
Abbreviated transcription (Latin):
sumius credo autẽ ad fut᷑um d̾m ut ista
scͥptura p̃cedente pietate legentib bo¬
nis nõ adusus unam alicanͣ s adu̾sus
om̃s falsas ⁊ pͣuas opĩones possit uałe
contͣ eostñ potusim est insticuta qui

Expanded text:
s. 16. Credo autem affuturum Deum, ut ista scriptura, praecedente pietate, legentibus bonis, non adversus unam aliquam, sed adversus omnes pravas et falsas opiniones possit valere. Contra eos tamen potissimum est instituta, qui
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑a seriuret. Si ip̃iqͣlistumꝙo crea¬
tura serure noluit creatori. S ne hoc
quid̾ susficit ad penã. ut ꝑs illa det̾ior
meliorib repugnaret cordis affectib
lex illa pec̃ci. ad motus sui mĩst̾mm
wgenat̃ois unus reatus dimissus ÷
non soluta aditio. ꝙunus gratie est
uet̾um delens ꝙͥngͣpha debitoꝵ nõ a
passione carnaluam seꝑans ad huc ho¬

Expanded text:
creatura serviret, si ipsi qualiscumque creatura servire noluit Creatori? Sed ne hoc quidem sufficit ad poenam, ut pars illa deterior melioribus repugnaret cordis affectibuslex illa peccati ad motus sui ministeriregenerationis munus reatus dimissus est, non soluta conditio gratiae est, veterum delens chirographa debitorum, non a passione carnal
Abbreviated transcription (Latin):
tum aut eror cꝰl donec aut accationẽ
inueĩat. aut prauam opĩonem ꝑtina¬
ci aĩositate defendat. exclusi autem au̾
penitendo redeunt. aut ĩ neqͥtiam̃ ma¬
le lib̾i defluũt. ad amonitõnem nr̃e
diligentie. aut scisma fatiunt ad ex̾ci

Expanded text:
tum aut error cujuslibet, donec aut accusatorem tum aut error cujuslibet, donec aut accusatorem inveniat, aut pravam opinionem pertinaci animositate defendat. Exclusi autem aut poenitendo redeunt, aut in nequitiam male liberi defluunt, ad admonitionem nostrae diligentiae; aut schisma faciunt, ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
ligio est. S apud eos solos qui ꝓpĩmi ca¬
tholici uł orthodoxi nõĩantur .i. itegͥta¬
tis custodes. ⁊ recta sectantes. Hrc entui
ecciͣa estcholica ꝑ totum orlem ualide la¬
tec diffuca omib e̾rantib utit᷑ ad pro¬
uectus suos. ⁊ ad eoꝵ correctionẽ cum e¬
uigilaie uolu̾nit. Utitur enĩ gentib ad
mat̾iam oꝑationis sue heticis ad probati¬
onem doctrme sue scimaticis ad docum̃¬
cum stabłitatis Sue uideis ad ꝯꝑationẽ
pulch̾tud̾is sue. alios gͦ muitat alios
excludit. alios relinqͥt alios antecedit¬
Om̃ib tñ gr̃e d̾i ꝑticipande dat potestatẽ
siue illi formandi sint adhuc siue illire¬
formandi siue recolligendi sine admit¬
tendi. carnales autẽ suos suos .i. inuen¬
tes aut sentientes carualit̾ tamgͣm pa¬
leas tolłat qͥb in area frumenta tutio¬
in hac area pro uolu̾tate qͥsq uł palea
uł frm̃ntum est tam diusustinet᷑ pecca¬

Expanded text:
ligio est, sed apud eos solos qui christiani caligio est, sed apud eos solos qui christiani catholici uel orthodoxi nominantur, id est integritatis custodes et recta sectantes. Haec enim ecclesia catholica per totum orbem ualide lateque diffusa omnibus errantibus utitur ad prouectus suos et ad eorum correctionem, cum euigilare uoluerint. utitur enim gentilibus ad materiam operationis suae, haereticis ad probationem doctrinae suae, schismaticis ad documentum stabilitatis suae, Iudaeis ad comparationem pulchritudinis suae. alios ergo inuitat, alios excludit, alios relinqomnibus tamen gratiae Dei participandae dat potestatem; sive illi formandi sint adhuc, sive reformandi, sive recolligendi, sive admittendi. Carnales autem suos, id est viventes aut sentientes carnaliter, tanquam paleas tolerat, quibus in area frumenta tutioin hac area pro voluntate quisque vel palea, vel frumentum est, tamdiu sustinetur pecca
Abbreviated transcription (Latin):
in illis magis aĩadu̾tend̾ hoc magĩs¬
q p̃dicand̾ qui paria sacram̃ta celebrã¬
tes tñ qr sui̾̃a dupares sunt ⁊ errores
suos aĩosius deffent̾e qm̃ cautiꝰ corrig̾e
malu̾nt exclusi a catholica coĩone ⁊
a participatone ꝯͣmͣuis paniũ sac̾mẽtoꝵ
ꝓpria uocabula ꝓprios q ꝯuentꝰ nõ in
Sermnone tm̃. sͦ ⁊̃ in suꝑsticione mesu¬
Nam de huis qui scismnata fet̾unt alia q̃s
est poss enĩ eos area dnĩca usq ad tempꝰ
ultime uentilationis uelud paleas sustine¬
re nͥ uento suꝑbie uinua leuitate cessis¬
sent. ⁊ sese a nobis ultro separassent. Iu
tantes. Rudimenta noui ppłi ab humi¬
litate surgentia in ip̃is suis scͥpturis ni¬
mia secͣitate nolu̾nt adu̾tere atq ita ĩ
uet̾e hoĩe remansunt. Que cumita sint
necq in ꝯfusione paganoꝵ. nects ĩpur¬
gam̃tis ħeticoꝵ necq in langore scisina¬
ticoꝵ. necq in cetitate iudeoꝵ q̃renda re¬

Expanded text:
in illis magis animadvertendum hoc magisin illis magis animadvertendum hoc magisque praedicandum, qui paria sacramenta celebrantentia dispares sunt et errores suos animosius defendere quam cautius corrigere maluerunt, exclusi a catholica communione et a participatione quamuis parium sacramentorum propria uocabula propriosque conuentus non in sermone tantum sed etiam in superstitione meruschismata fecerunt alia quaestio est. posset enim eos area dominica usque ad tempus ultimae uentilationis uelut paleas sustinere, nisi uento superbiae nimia leuitate cessissent et sese a nobis ultro separassent. Iudtantes rudimenta noui populi ab humilitate surgentia in ipsis suis scripturis nimia securitate noluerunt aduertere atque ita in uetere homine remanserunt. quae cum ita sint, neque in confusione paganorum neque in purgamentis haereticorum neque in languore schismaticorum neque in caecitate Iudaeorum quaerenda re
Abbreviated transcription (Latin):
re. Namt̾cio intio curiositatis in ꝑcũ¬
ctandis demoib quo isti maxĩe cũ qͥb
ñc agitur pagani a xpĩana salute ue¬
uocantur. qr mis pu̾ile est. Nescio
utͥm tales illi p̃pedirent᷑ uiri. S qͦqͦmodo
se h̾eat philosophoꝵ ractantia illud cͥ
rendam qui eadem sacͣ sustipiebant cũ
ppłis ⁊ de suoꝵ d̾oꝵ natura ac sũo bo¬
no diu̾sas ꝯtͣias q sutentias in scolis
natũ usd̾emus eam in effabłi laude ꝓre¬
dicandam ẽẽ nemĩem negare oport̾et
h̾eses nanq tam ĩnum̾abłes a regula
xpĩaitatis ause testes sunt nõ admiti
ad ꝯmuicanda sacͣmenta eos qui de¬
cetur qd̾ est humane salutis caput ñ
dium ⁊ aliam resigionem cum hii ꝙͣ
doctͥnam nõ ad ꝓbamꝰ nec sac̃menta no¬
biscũ coĩcant qd in illis mir̾d̾ est qui
eoꝵ quo sacͣmentoꝵ utu dispares ẽẽ
uolu̾nt sic̾ nescio qui serpentim qͥ ap¬
pellant᷑ sic̾ manichei sic̃ alii nõ ułłi. s

Expanded text:
re. nam tertio uitio curiositatis in percre. nam tertio uitio curiositatis in percontandis daemonibus, quo isti maxime cum quibus nunc agitur pagani a christiana salute reuocantur, quia nimis puerile est, nescio utrum tales illi praepedirentur uiri. Sed quoquo modo se habeat philosophorum iactantia, illud cus non esse quaerendam qui eadem sacra suscipiebant cum populis et de suorum deorum natura ac summo bono diuersas contrariasque sententias in scholis natum uideremus, ineffabili laude praedicandam esse neminem negare oporteret. haereses namque tam innumerabiles a regula christianitatis auersae testes sunt non admitti ad communicanda saccetur, quod est humanae salutis caput, non dium, et aliam religionem, cum hi quorum doctrinam non approbamus, nec sacramenta nobiscum communicant. Quod in illis minus mirandum est, qui eorum quoque sacramentorum ritu dispares esse voluerunt: sicut nescio qui Serpentini appellantur, sicut Manichaei, sicut alii nonnulli; sed
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ si remiusc̾ent quoꝵ isti noĩb glo¬
riautur. ⁊ ĩuenirent refertas errias tẽ¬
pla deserta a cupiditate bonoꝵ demꝑa¬
lium atq fluentium ad spem uite e¬
t᷑ne. ⁊ bona spualia ⁊ intelligibłia.
uocari ⁊ cure humanũ genus dic̾e̾nt
fortasse. si tales d̾ent qͣles fuisse memo¬
rant᷑. Hoc sunt q̃ nos ꝑsu.it̾e ppłis non
ausi sum. ⁊ eoꝵ potius ꝯsuetudim cessimꝰ
qͣmͣ illos m̃r̃am fidẽ noluntatẽ q traduxi¬
mus. Ita si hanc uitã illi inrinobiscũrur¬
sus ag̾e potuissent. usd̾ent profecto cmiꝰ
auctoritate fatiliꝰ ꝯsulentur hõĩb ⁊ pan¬
cis mutatis u̾bis atq sententis xpĩam fi¬
erent. sicut pleriq recentioꝵ nr̃oꝵ q tẽ¬
porum platonici fec̾unt aut si hoc non
fat̾entar nec fac̾ent in suꝑbia. ⁊ ĩuidi¬
a remanentes nescio utͣm possent. ad ea
ip̃a que appetenda ⁊ desidanda ẽẽ dixe¬
rant cum istis sordib uiscoq reuola¬

Expanded text:
nim si reuiuescerent, quorum isti nominibus glonim si reuiuescerent, quorum isti nominibus gloriantur, et inuenirent refertas ecclesias, templa deserta, a cupiditate bonorum temporalium atque fluentium ad spem uitae aeternae et bona spiritalia et intellegibilia uocari et currere humanum genus, dicerent fortasse, si tales essent quales fuisse memorantur: haec sunt quae nos persuadere populis non ausi sumus et eorum potius consuetudini cessimus, quam illos in nostram fidem uoluntatemque traduximus. ita si hanc uitam illi uiri nobiscum rursus agere potuissent, uiderent profecto cuius auctoritate facilius consuleretur hominibus et paucis mutatis uerbis atque sententiis christiani fierent, sicut plerique recentiorum nostrorum temporum Platonici fecerunt; aut si hoc non faterentur nec facerent in superbia et inuidia remanentes, nescio utrum possent ad ea ipsa quae appetenda et desideranda esse dixerant cum istis sordibus uiscoque reuola
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. quid adhuc obsecramꝰ crapu¬
lam hest̾nã ⁊ in mortuis pecudib di¬
unia eloqͥa ꝑscrustam᷑. Si qñ autẽ ad
disputationẽ uenit . platonico noĩe
ora crepantia qũa pectus n̾o d̾o plenũ
magis h̾ere gestimus. Qui gͦ sensibilẽ
istum mundum ꝯtempn̾e ⁊ aĩam uir¬
tute purgandã sũmo d̾o subic̾e̾. atꝙ sb̾¬
iũgere uanũ aut malũ putant. abara¬
tõne refellendi si tũ cum his dignũ
est disputare qui autem bonũ ⁊ appe¬
tendum fatentur ognostant d̾m ⁊ ce¬
dant doper qm̃ ppłis iam om̃ib hec cre¬
denda ꝑsuasa sunt qd̾ utiq ab ip̃is fie¬
ret. si tm̃ mlerent. Aut si nõ ualerẽt
fieret ĩuidentie uitare non possent. gͦ
cedant ei a quo f̾actum .÷. nec curiosi¬
tate aut ĩ aui iactantia impediantur
quo nimꝰ agnoscant quid int̾sit int̾
paucoꝵ timidis uiecturas. ⁊ maĩfestã
salutẽ. correctionẽ q popͣilloꝵ. Illi e¬

Expanded text:
minum: quid adhuc oscitamus crapuminum: quid adhuc oscitamus crapulam hesternam et in mortuis pecudibus diuina eloquia perscrutamur? si quando autem ad disputationem uenitur, Platonico nomine ora crepitantia quam pectus uero plenum magis habere gestimus? Qui ergo sensibilem istum mundum contemnere et animam uirtute purgandam summo deo subicere atque subiungere uanum aut malum putant, alia ratione refellendi sunt, si tamen cum his dignum est disputare. qui autem bonum et appetendum fatentur, cognoscant deum et cedant deo, per quem populis iam omnibus haec credenda persuasa sunt. quod utique ab ipsis fieret, si tantum ualerent; aut si non fieret, crimen inuidentiae uitare non possent. ergo cedant ei a quo factum est nec curiositate aut inani iactantia impediantur, quominus agnoscant quid intersit inter paucorum timidas coniecturas et manifestam salutem correctionemque populorum. illi e
Abbreviated transcription (Latin):
ppłis leguntur. ⁊ cum uon̾atione li¬
tentissime audiuntur. si post tm̃ sa¬
giĩem tantos ignes tot cruces mar¬
tirum tanto ft̾ilius ⁊ ub̾uis usq ad
barbaras nationes eocĩe pullulaꝵ s¬
nentĩ nuptias casteq inuentiũ iam
nemo mirat᷑ qd̾ cũ feciss plato usq
ado ꝑu̾sam temꝑm suoꝵ. timuit opi¬
nionem ut ꝑhibeatur sacrificasse na¬
tum illut aboleretur. si hoc sic accipi¬
unt᷑. ut qͦmͦ talia antea disputare. Sic
ñc non ꝯtra disputare monstrnosinti
sit si talli pollicitat̾oi atqi sponsioni ꝑ
oñis t̾raꝵ ꝑtes qͣs hoĩes ucolu̾t sacrã¬
eccͣiis. ⁊ a sacerdotib exponu̾tur. Si
tundunt pectora qui hoc implere oo¬
nautur. Si tam ĩ m̾rabłes conantur:
hanc uiam ut deft̾is diuitiis ⁊ hono¬
tõ sũmo totã uitã dicare uolentiũ dẽ¬
serte qͦndam insule ac młtaꝵ t̾raꝵ so¬
litudo ꝯpleatur.Si demq ꝑ urbes at¬
bem humanũ gen̾ una pene uoce ues¬
pondeat. Sursum corda h̾ere se ad do¬

Expanded text:
populis leguntur et cum ueneratione libentissime audiuntur; si post tantum sanguinem, tantos ignes, tot cruces martyrum tanto fertilius et uberius usque ad barbaras nationes ecclesiae pullularunnentium nuptias casteque viventium jam nemo miratur: quod cum fecisset Plato, usque adeo perversam temporum suorum timuit opinionem, ut perhibeatur sacrificasse natum illud aboleretur. Si haec sic accipiuntur, ut quomodo antea talia disputare, sic nunc contra disputare monstruosum sit. Si tali pollicitationi atque sponsioni per omnes terrarum partes quas homines incolunt, sacraecclesiis et a sacerdotibus exponuntur; si tundunt pectora qui haec implere conantur; si tam innumerabiles aggrediuntur hanc uiam, ut desertis diuitiis et honodeo summo totam uitam dicare uolentium desertae quondam insulae ac multarum terrarum solitudo compleatur; si denique per urbes atbem humanum genus una paene uoce respondeat sursum cor habere se ad do
Abbreviated transcription (Latin):
isto d̾ine prouidentie bñfitio. Ex hiis
eĩ hõib ħeretiti funt qui ⁊̃ si ẽent ĩ
escia inchiloꝰ errarent. cum autẽ fori
sunt plurimũ prosunt nõ u̾m docendo
qd̃ nesciunt. s ad nerum q̃rend̾ carna¬
les. ⁊ ad i̾mi aꝑiend̾ ipetiales catholi¬
cos excitanto. sunt enĩ in num̾ables
sc̃a ecciã d̾o probati uri. s maĩfesti nõ
fiunt int̾ nos qmͣ̃ dui imꝑitie nr̃e te

Expanded text:
to divinae providentiae beneficio. Ex his enim hominibus haeretici fiunt, qui etiam, si essent in Ecclesia, nihilominus errarent. Cum autem foris sunt, plurimum prosunt, non verum docendo, quod nesciunt, sed ad verum quaerendum carnales, et ad verum aperiendum spirituales catholicos excitando. Sunt enim innumerabiles in sancta Ecclesia Deo probati viri; sed manifesti viri non fiunt inter nos, quamdiu im
Abbreviated transcription (Latin):
ui fui. Nulla gre mentio ĩ iquo operi
copulabatur. qr sufficit sibi sicut di¬
ctum est ad netͥtiam libertatis huma¬
ne. cũ uo de presdntis uite beatitudĩe
quo miseretur deus uocanto. ⁊ mise¬
retur demceps ĩ rectis conatb adiu¬
uanto. sicut senie psalmi nairatũ atco
digestũ est. beatus apłs .p. ꝯtimua nar¬

Expanded text:
utor, nulla gratiae mentio iniquo operi copulabatur: quia sufficit sibi, sicut dictum est, ad nequitiam natura libertatis humanae. Cum vero de praesentis vitae beatitudine quo miseretur Deus vocando, miseretur deinceps in coeptis conatibus adjuvando, sicut serie psalmi narratum atque digestum est, beatus etiam apostolus Pa
Abbreviated transcription (Latin):
cra uenerabatur. ⁊ post eius dampna¬
tionem mortẽq nenio ausus est uira¬
re ꝑ canem nec applłare ꝯm̃cumq la
litt̾is q mandare qd̾ utͣmtimore an
aliqͣ cognit̾one temꝑm fec̾it iudica¬
re nõ est meum. Illud tñ fidentissime
dix̾im pace hoꝵ oi qui eoꝵ libros ꝑ¬
nicaciter diligunt xp̃ianis temꝑib
que nam religio potissimũ tenenda
sit. ⁊ que ad uentatem ac beatitatẽ
ura esse non est dubitanda. Si enĩpla¬
to ipse inu̾et. ⁊ me int̾rogantẽ nõ
aqen aretur. uł potiꝰ si quis eiꝰ discipulꝰ
ab illo ꝑsuat̾etur non corporens oclis
sed purã mente u̾itatem uidi cui ciuetũ
aĩa mhesiss: iam b̾atam fieri atco ꝑfet¬
tam ao cͣa ꝑcipiendã nichil mag̾is mi¬
pedire ꝯmͣ intam libtõib deditam ⁊ fal¬
sas ymagĩes sensibłium reꝵ q̃ nobis ad¬

Expanded text:
cra uenerabatur, et post eius damnationem mortemque nemo ausus est iurare per canem nec appellare quencumque litterisque mandare. Quod utrum timore an aliqua cognitione fecerint, iudicaredidit. 3. Illud tamen fidentissime dixerint, pace horum omnium, qui eorum libros pervicaciter diligunt, christianis temporibus quaenam religio potissimum tenenda sit, et quae ad veritatem ac beatitatem via est, non esse dubitandum. Si enim Plato ipse viveret, et me interrogantem non aspernaretur, vel potiab illo persuaderetur, non corporeis oculis, sed pura mente veritatem videri; cui quaecumque anima inhaesisset, eam beatam fieri atque perfectam: ad quam percipiendam nihil magis impedire, quam vitam libidinibus deditam et falsas imagi
Abbreviated transcription (Latin):
zate uobis in celo ubi tinea ⁊ rubrgo
nõ et̾mĩat necq fures effodiunt. uͥ
etũ est thesur̾ tuus ibi est cor tuũ. d̾r
lnxiosis qui sem̃at ĩ came de carne
niet corruptonem. Qui semĩat ĩ sꝑũ
liat exaltabit᷑. d̾r iracundis accepisti¬
alapam para alt̾am maxilł. dr discor¬
gnum d̾i intͣ uos est. d̾r cunosis no¬
enĩ intent᷑ temporalia sunt q̃ autẽ no

Expanded text:
neque rubigo exterminat neque fures effodiunt; ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum; dicitur luxuriosis: qui seminat in carne de carne metet corruptionem; qui seminat in spiritu ltat alapam, para alteram maxillam : dicitur discorgnum Dei intra vos est : dicitur curiosis, Noenim videntur, temporalia sunt: quae autem non
Abbreviated transcription (Latin):
gaũt ad exam̃ siũ ad occasionem n̾re
intelligentie. Hu sunt exitꝰ ⁊ pianorũ
carnalum qui nõ potu̾int corrigi aut
carnaliũ hoĩm sedit̾ones expelli de cõ¬
c̃gat̾one xp̃iana. ⁊ bonos uiros. Quam
ꝯtumeliam ⁊ ĩuirram suĩ apatiẽtassĩe
pro eccie pagꝰ nłmt neccꝙ ullas nouita¬

Expanded text:
 ad examen sive occasionem nostrae intelligentiae. Hi sunt exitus christianorum carnalium qui non potuerunt corrigi aut carnalium hominum seditiones expelli de congregatione christiana, etiam bonos viros Quam contumeliam vel injuriam suam cum patientissime pro Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
gione t̾raꝵ missi electi uiti initutib.¬
atts sermonib diuini amoris incen¬
dra ꝯcitar̃t si ꝯfirmata salub̾muadi¬
sciplina ĩlumiatas t̾ras post̾is relinq̃¬
runt. ⁊ ne de precͥitis loqͣr que potest

Expanded text:
gione tergione teratque sermonibus divini amoris incendia concitarunt; si, confirmata saluberrima disciplina, illuminatas terras posteris reliquerunt; et, ne de praeteritis loquar, quae licet
Abbreviated transcription (Latin):
deatur ocłis nec ullo fantasmate cogne¬
tur s mente sola ⁊ intelligenta cer¬
rentur si ex q̃reret ille discipłus utͥm
si csam̃ exist̾et uir magnus atm diuin
qui talia ppłis ꝑsuat̾et credenda salte̾ si
ꝑciꝑe non ualerent. aut si qui possent
ꝑtiꝑe nõ pranis opĩonib młtitudis in¬
plicati uulgarib obruerentur emorib
eum diumis honorib dignum uidiea¬
net horm magistio. S intma ĩlumĩa¬
tione ab incunabulis illustratum dan¬
ta illustͣret gr̾a tauta firmitate robo¬
ret tanta deniq maiestare subug h̾ec
ut oĩa ꝯtempnento que prau hor̾es cu¬
puuit. ⁊ oĩa ꝑpetiendo que horrescũt
⁊ omĩa fatiendo que nurantur genus
humanũ ad tam salubrẽ fidem sũmo
amore atq auctoritate qu̾teret. De ho¬
norib u̾o eiꝰ fruast᷑ se asuli cũ facile
possit existimari qͣntum honoris de¬
beatur capĩe d̾i qua gestante ille ⁊gu
set meretur que si facta sũt si lict̾is
monim̃tis q celebrantur. si ab una. te¬

Expanded text:
deatur oculis, nec ullo phantasmate cogitetur, sed mente sola et intelligentia cerpersuaderentur, si ex eo quaereret ille discipulus, utrum si quisquam existeret vir magnus atque divinus, qui talia populis persuaderet credenda saltem, si percipere non valerent, aut percipere, non prauis opinionibus multitudinis implicati uulgaribus obruerentur erroribus, eum diuinis honoribus dignum iudicanec hominum magisterio, sed intima inluminatione ab incunabulis inlustratum tanta honestaret gratia, tanta firmitate roboraret, tanta denique maiestate subueheret, ut omnia contemnendo quae praui homines cupiunt et omnia perpetiendo quae horrescunt ei omnia faciendo quae mirantur genus humanum ad tam salubrem fidem summo amore atque auctoritate conuerteret de honoribus uero eius frustra se consuli, cum facile possi existimari quanti honores debeantur sapientiae dei, qua gestante ille et gset mere retur. quae si facta sunt, si litteris monumentisque cele brantur, si ab una re
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ purgabit inte modꝰ diumis p̃¬
ceptis ꝯciliatus. ⁊ ydoneam fatiet speti¬
alib ꝑcipiendis q̃ nec pt̾ita sunt nec fit᷑a
s eodem mͦ semꝑ manentia nlli muta¬
błitati obuoxia id est unum ip̃m deũ
patrem ⁊ filium ⁊ sp̃m sanctum qua
triitate gͣnͣtum in hac uita datum est
cognita om̃is intellectuał. ⁊ aĩał ⁊ cor¬
strari sine ulla dubitatione ꝑspicit  nõ
ut aliam ꝑtem totiꝰ creature fecisse in¬
telligat᷑ pat̾. ⁊ aliam fili̾ ⁊ aliam spi¬
ritus sanctꝰ. s ⁊ simul oĩa. ⁊ unam¬
qͣmq naturam prẽm fecisse ꝑ filium
n dono sp̃us sancti omĩs enim res uł

Expanded text:
 purgabit vitae modus divinis praeceptis conciliatus, et idoneam faciet spiritualibus percipiendis, quae nec praeterita sunt, nec futura, sed eodem modo semper manentia, nulli mutabilitati obnoxia; id est, unum ipsum Deum Patrem et Filium et Spiritum sanctum: qua Trinitate quantum in hac vita datum est cognita, omnis intellectualis et animalis et corstrari, sine ulla dubitatione perspicitur; non ut aliam partem totius creaturae fecisse intelligatur Pater, et aliam Filius, et aliam Spiritus sanctus, sed et simul omnia et unamquamque naturam Patrem fecisse per Filium in dono Spiritus sancti. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
g uiꝰ ꝓrõitum est aut se datum remea¬
retirimib. Aut si id nõ sinãtur. uł esdẽ
terpestate ꝑseu̾ante uel nesuo reditu ta¬
bs aut senior orrat᷑ tenent uoluitatẽ
ꝯsulendi ⁊̃ eis ip̃is quoꝵ motib ꝑtuba¬
tionib ꝙ cesserunt smne ulla ꝯnenticu¬
loꝵ set̾̃ganone usꝙ ad mortem defendẽ¬
des. ⁊ testimonio iuuantes eam adem aqmͣ
in eccͣa eatholica predica. ⁊ sciunt. hosco¬
ronat in octto pat̾. n oculto uidens. Ra¬
rum hoc udetur genꝰ. s tñ exempla nõ
desunt. Immo plurasunt qͣmͣ credi potest
ita om̃ib gñib hoĩm. ⁊ exemploꝵ ad aĩa¬
rum curationem. ⁊ ad institutiones se¬
tialis ppłi utit᷑ diuina proindentia.
quit de u̾ra religione sentirem tempꝰ
nc̃. &e arbttͣtus sum postqͣm tuas ac̾rina
int̾togationes sine ullo certo fine fluc¬
tuare ea cautate q̃ tͥ obstͣctus sum diu¬
trus sustin̾e non possem. Repudiatis gͥ
om̃ib qui necti in sacͥs philosophantur

Expanded text:
 propositum est, aut sedatis remeare turbinibus; aut si id non sinantur, vel eadem tempestate perseverante, vel ne suo reditu talis aut saevior oriatur; tenent voluntatem consulendi etiam eis ipsis quorum motibus perturbationibusque cesserunt, sine ulla conventiculorum segregatione usque ad mortem defendentes, et testimonio juvantes eam fidem quam in Ecclesia catholica praedicari sciunt. Hos coronat in occulto Pater, in occulto videns. Rarum hoc videtur genus, sed tamen exempla non desunt: imo plura sunt quam credi potest. Ita omnibus generibus hominum et exemplorum ad animarum curationem, et ad institutionem spiritualis populi, utitur divina providentia. quid de vera religione sentirem , tempus nunc esse arbitratus sum, postquam tuas acerrimas interrogationes, sine ullo certo fine fluctuare, ea charitate qua tibi obstrictus sum, diutius sustinere non possem. Repudiatis igitur omnibus qui neque in sacris philosophantur,