comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
da huic locũ. & tunc incipias cũ rubore
nouissimũ locũ tenere. Quid est hoc:
Quando ꝑ suꝑnã inspirationẽ ãmonitꝰ
fueris. ut ꝑ fideles labores tuos ad taber¬
nacłm illud uenias. quod semꝑ in nupci¬
ali uita habundat. ita quod assidue in
sinceritate & honore ac scĩficatione. in
uirginea uirga. & in beata matre ecclia
deiectione gͥminis ac floris sui t̾stat᷑.
tunc ꝯprime mentẽ tuã in humilitate.

Expanded text:
 rubore nouissimum locum tenere. 47Quid est hoc? 48Quando per supernam inspirationem admonitus fueris ut per fideles labores tuos ad tabernaculum illud uenias quod semper in nuptiali uita habundat, ita quod assidue in sinceritate et honore ac sanctificatione in uirginea uirga et in beata matre, uidelideiectione germinis ac floris sui tristatur, tunc comprime mentem tuam in humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
genti iudeoꝵ. precepit ut sacrificia de
animalib creatori suo offerrent. s illi
iussa eius contempnentes. in omnes
carnales sensus se conuertebant. Unde
& gentes alienigenarũ suꝑ eos indue¬
ti sunt. nobis autẽ ut uiuum & spiri¬
tale sacrificiũ offerremus in dixit. sed
nos illud pollutis manib tractare ñ
ꝑtimuimus. & cum diademate scep¬
tri sui nos coronaret. suꝑ omnia nos ex¬
altauimus. atq concupiscencias carnis
nostre omnib modis conpleuimus. &e
ideo inimici nostri suꝑ nos crassant᷑.
quemadmodũ priorib p̃uaricatorib
inimici eorum dominati sunt. Et tũc
tam minores quam maiores utriꝰꝙ
populi clerũ ita ordinabunt. & ea que
illi necessaria sunt hoc modo disponẽt.
ut nec in uictu. aut uestitu defectũ
habeat. & a secularib huiusmodi obꝓ¬
bria deinceps sustineat. Hec autẽ tam
in spiritali quam in secũlari populo

Expanded text:
genti Iudeorum precepit ut sacrificia de genti Iudeorum precepit ut sacrificia de animalibus creatori suo offerrent, sed illi iussa eius contempnentes in omnes carnales sensus se conuertebant. 36Unde et gentes alienigenarum super eos inducti sunt. 37Nobis autem ut uiuum et spiritale sacrificium offerremus indixit, sed nos illud pollutis manibus tractare non pertimuimus, et cum diademate sceptri sui nos coronaret, super omnia nos exaltauimus atque concupiscentias carnis nostre omnibus modis compleuimus. 38Et ideo inimici nostri super nos crassantur, quemadmodum prioribus preuaricatoribus inimici eorum dominati sunt». 39Et tunc tam minores quam maiores utriusque populi clerum ita ordinabunt et ea que illi necessaria sunt hoc modo disponent, ut nec in uictu aut uestitu defectum habeat et a secularibus huiusmodi obprobria deinceps sustineat. 40Hec autem tam in spiritali quam in seculari populo
Abbreviated transcription (Latin):
firmatione oblationũ suarũ. nec strepi¬
tu armoꝵ. nec blandiciis. nec minis
ipsis resistere poterunt diuino iudici¬
o territi. in anem᷑ suꝑb am fiduciam
quã prius in semet ipsis semꝑ habue¬
rant deponentes. & in se redeuntes
coram illis humiliabunt᷑: atq ululan¬
do clamabunt & dicent. Quia omnipo¬
tentem deum in ordine officii nr̃i abie¬
cimus. id circo super nos confusio hec
inducta est. uidelicet ut ab illis obpri¬
mamur & humiliem᷑. quos opprimere
& humiliare debueramus. Nam il¬
lis suꝑ quos principes constituti era¬
mus. & his qui nobis ꝑ disciplinatũ
subiciebantur. deus funẽ subiectionis
abstraxit. & nobis eos dñari ꝑmittit.
Qua ꝓpter consideremus quod iusta uu¬
dicia dei patimur. quomã regna mun¬
di nobis subiugare uoluimis. sicut¬
& nos sub iugo dei esse debebamus. &
quia uoluptatem cuiusq carnalis con¬
cupiscencie ꝑfecimus. nec ob hoc ul¬
lus nos arguere audebat. Deus enim

Expanded text:
firmatione oblationum suarum nec strepifirmatione oblationum suarum nec strepitu armorum nec blanditiis nec minis ipsis resistere poterunt, diuino iudicio territi, inanem et superbam fiduciam quam prius in semetipsis semper habuerant deponentes et in se redeuntes, coram illis humiliabuntur atque ululando clamabunt et dicent: 32«Quia omnipotentem Deum in ordine officii nostri abiecimus, idcirco super nos confusio hec inducta est, uidelicet ut ab illis opprimamur et humiliemur quos opprimere et humiliare debueramus. 33Nam illis super quos principes constituti eramus et hiis qui nobis per disciplinatum subiciebantur Deus funem subiectionis abstraxit et nobis eos dominari permittit. 34Quapropter consideremus quod iusta iudicia Dei patimur, quoniam regna mundi nobis subiugare uoluimus, sicut et nos sub iugo Dei esse debebamus et quia uoluptatem cuiusque carnalis concupiscentie perfecimus, nec ob hoc ullus nos arguere audebat. 35Deus enim
Abbreviated transcription (Latin):
cepit ut tunica & pallium alteri filio
daretur. & alter nudus remaneret. sed
uissit ut isti palliũ. illi tunica tͥbueret᷑.
Dallium itaq seculares ꝓpter amplitu¬
dinem secularis cure. & ꝓpter filios suos
qui semꝑ crescunt & multiplicantur ha¬
beant. tunica uero spiritali populo con¬
cedatur. ne in uictu aut in uestitu defi¬
ciat. & ne plus quam necesse sit possi¬
deat. Qua propter uideamus & eligamꝰ
ut omnia que p̃dicta sunt recte diui¬
dantur. atq ubicumq pallium cum
tunica in spiritualib inuenitur. ibi
pallium subtrahatur. & indigentib
detur: ne ꝑ inopiã consumantur. Et
sic tandem ꝑ hanc iudicialem sentenci¬
am. omnia ista secundum uoluntates
suas ꝑficere conabuntur. Sed ponti¬
ficales dignitates &e omnes in spiri¬
tali habitu sub eis degentes. illis cum¬
clausura celi primitus multũ laborabt̃.
Ged cum tandem ꝑsenserint. quod nec
potestate ligandi nec soluendi nec con¬

Expanded text:
cepit ut tunica et pallium alteri filio cepit ut tunica et pallium alteri filio daretur et alter nudus remaneret, sed iussit ut isti pallium, illi tunica tribueretur. 27Pallium itaque seculares propter amplitudinem secularis cure et propter filios suos qui semper crescunt et multiplicantur habeant, tunica uero spiritali populo concedatur, ne in uictu aut in uestitu deficiat et ne plus quam necesse sit possideat. 28Quapropter uideamus et eligamus ut omnia que predicta sunt recte diuidantur atque ubicumque pallium cum tunica in spiritalibus inuenitur, ibi pallium subtrahatur et indigentibus detur, ne per inopiam consumantur». 29Et sic tandem per hanc iudicialem sententiam omnia ista secundum uoluntates suas perficere conabuntur. 30Sed pontificales dignitates et omnes in spiritali habitu sub eis degentes, cum illis clausura celi primitus multum laborabunt. 31Sed cum tandem persenserint quod nec potestate ligandi nec soluendi nec con
Abbreviated transcription (Latin):
relinquant. Hec & hiis similia diuino
iudicio excitati illis acriter ꝓponent.
atq suꝑ eos irruentes dicent. Nolumꝰ
hos regnare suꝑ nos cum p̃diis &x agris
ee agris & secularib reb. suꝑ quas prin¬
cipes constituti sumus. Et quomido decet
ut tonsi cum stolis & casulis suis plu¬
res milites & plura arma quam nos ha¬
beant: Sed et num conueniens est ut
clericus miles sit. & miles clericus.
Unde abstrahamus eis quod non recte
sed iniuste habent. Diligenter autem
consideremus quid cum magna discre¬
tione pro animab defunctoꝵ. oblatum
sit & illud eis relinquamus. quoniam
hoc rapina non est. Omnipotens enim
pater recte diuisit omnia. celũ scilicet
celestib. terrena uero terrestrib. atq
hoc modo iusta diuisio inter filios homi¬
num sit. udelicet quod spiritales homi¬
nes ea habeant. que ad ipsos respiciunt.
seculares autem illa que eis conuenũt.
ita ut neutra pars istorum aliam ꝑ ra¬
pinam opprimat. Deus quidem non pre¬

Expanded text:
relinquant. Haec et his similia divino judicio excitati illis acriter proponent, atque super eos irruentes dicent: « Nolumus hos regnare super nos, cum praediis, et agris, et reliquis saecularibus rebus, super quas principes constituti sumus. » Et quomodo decet ut tonsi cum stolis et casulis suis plures milites et plura arma quam nos habeant? Sed et num conveniens est, ut clericus miles sit, et miles clericus? Unde abstrahamus eis quod non recte sed injuste habent. Diliconsideremus quid cum magna discretione pro animabus defunctorum oblatum sit et illud eis relinquamus, quoniam hoc rapina non est. 25Omnipotens enim pater recte diuisit omnia, celum scilicet celestibus, terrena uero terrestribus, atque hoc modo iusta diuisio inter filios hominum sit, uidelicet quod spiritales homines ea habeant que ad ipsos respiciunt, seculares autem illa que eis conueniunt, ita ut neutra pars istorum aliam per rapinam opprimat. 26Deus quidem non pre
Abbreviated transcription (Latin):
sumr deserit. Hoc autẽ testimonrũ
o fideles nr̃i audite & ulud e. enboto
ad cautelã urãm intelligite. ne uos
nescientib terror istiꝰ ꝑditoris repẽte
ueniens. in ruinã infidelitatis & ꝑdi¬
tionis uos p̃cipitet. Uñ uos armate.

Expanded text:
suum dsuum do fideles mei, audite, et illud devote ad cautelam vestram intelligite, ne vobis nescientibus error ipsius perditoris repente veniens, in ruinam infidelita is et perditionis vos praecipitet. Unde vos armate
Abbreviated transcription (Latin):
cetur. & illiꝰ anima cũ de hõc scło mi¬
grauerit. ad eternã głam ab eo suscipi &
coronari clem̃ter ualeat. Sed lib̾ uite
qͥ script᷑a uerbi dei ẽ. ꝑ quod om̃is crea-¬
tura apparuit. & qd̃ om̃iũ uitã scđm
uoluntatẽ eterni patͥs uelut in se p̃or¬
dinauat exspirauit. hãc scripturã per
nulła doctͥnam humane scĩe: s ꝑ sim¬
plicẽ & indoctã femineã formã ut sͥ
placuit mirabilit̾ edidit. Uñ nullus
hominũ tam audax sit ut uerbis huiꝰ
scripte aliqͥd augendo apponat. uel mi¬
nuendo auferat. ne de libro uitde se de
omrbe atitudine q̃ sub sole est deleate¬
terũ laus sit om̃ipotenti deo inoibo
oꝑib sus ante euũ &e inenũ. Quba
ulte hec fideles deuoto cordis aftesti
Srcesimnũ qͥntũ capłm.xi. uisiõto lib¬
Nsanus homicida
tomꝑe. uelut cũ iã abscedit diẽ sole in
casũ occidente. uideł cũ nouissime
tempꝰ iam cadit. & mundus tenorẽ

Expanded text:
cetur et illius anima cum de hoc seculo micetur et illius anima cum de hoc seculo migrauerit ad eternam gloriam, ab eo suscipi et coronari clementer ualeat. 312Sed liber uite, qui scriptura uerbi Dei est, per quod omnis creatura apparuit et quod omnium uitam secundum uoluntatem eterni patris, uelut in se preordinauerat, exspirauit, hanc scripturam per nullam doctrinam humane scientie, sed per simplicem et indoctam femineam formam, ut sibi placuit, mirabiliter edidit. 313Unde nullus hominum tam audax sit, ut uerbis huius scripture aliquid augendo apponat uel minuendo auferat, ne de libro uite et de omni beatitudine que sub sole est deleatterum laus sit omnipotenti Deo in omnibus operibus suis ante euum et in euum, quia autem hec fideles deuoto cordis affectu CESIMUM QUINTUM CAPITULUM XI UISIONIS LIBnsanus homicida,ueniet, uelut cum iam abscedit dies sole in occasum occidente, uidelicet cum nouissimum tempus iam cadit et mundus tenorem
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo tam̃ temꝑe leuiꝰ aliquo depssis
in fatigatione infirmitatis laborans
unde etiã mores adiuersis morib honi¬
nũ alienos habet. quẽ admodũ infans
euiꝰ uene ñ dum ita plene. st̃. quatinos
mores hominũ ita discerñe possit. Ip̃a
eiũ cũ inspiratione sp̃c sc̃ĩ officials ee¬
istit. & complerionẽ: de aere habetaddo¬
q de ipso aere. de pluuia. de uento. se
de omni tẽpestate infirmitas ei ita
infixa ẽ. ut nequaquã securitatẽ in se
carnis habere possit. alioqͥn inspiratio
sp̃c scĩ. in ea habitare ñ ualet. Sed sp̃c
dei magnagͣ pietatis sue eã interdũ
ab hac infirmitate quasi rore cuiꝰda.
refrigerii amorte suscitat. quatinꝰ ot¬
ficialis cũ inspiratione sp̃c scĩ in scło
uiuere possit. Omĩpc autẽ ds̃ qͥ omnẽ
fatigationẽ passionis eiꝰde hoĩs uera¬
citer cognouit: gr̃am suã ita in ipsa ꝑ¬
ficere dignet᷑. ut pietas eiꝰ in hoc głifi¬

Expanded text:
aliquo tamen tempore leuius, aliquo depressius aliquo tamen tempore leuius, aliquo depressius in fatigatione infirmitatis laborans. 307Unde etiam mores a diuersis moribus hominum alienos habet, quemadmodum infans cuius uene nondum ita plene sunt, quatinus moreenim cum inspiratione Spiritus sancti officialis existit et complexionem de aere habet. 309Ideoque de ipso aere, de pluuia, de uento et de omni tempestate infirmitas ei ita infixa est, ut nequaquam securitatem in se carnis habere possit, alioquin inspiratio Spiritus sancti in ea habitare non ualet. 310Sed Spiritus Dei gratia pietatis sue eam interdum ab hac infirmitate quasi rore cuiusdam refrigerii a morte suscitat, quatinus officialis cum inspiratione Spiritus sancti in seculo uiuere possit. 311Omnipotens autem Deus, qui omnem fatigationem passionis eiusdem hominis ueraciter cognouit, gratiam suam ita in ipsa perficere dignetur, ut pietas eius in hoc glorifi
Abbreviated transcription (Latin):
ulla cultura apparebit: uñ gaudete qͥ
in celo & interra habitationẽ habetis:
post casũ autẽ antixp̃i: gła filii dĩ am
audiui: Qũc laus deo sit in oꝑe suo. ho¬
mini uidelicet ꝓ cuiꝰ reꝑatione maxima
p̃lia in tr̃a fecit. & quẽ. supͣ celos eleua¬
re dignatꝰ est. ut similis cũ angłis faci¬
em ipsiꝰ in unitate illa qua uerꝰ ds̃ & ue
rus homo est laudet. Sed ipse omĩpe
ds pauꝑculã femineã formã. ꝑ quam
hanc scripturã edidit oleo mĩe sue un
gere dignat᷑. qm̃ ipsa absq om̃i se¬
curitate uiuit. nec etiã scienciã edifica
m̃urus magne ciuitatis sũt habet.
Adie enĩ natiuitatis sue indolorib in¬
firmitatũ quasi reti ilaqueata est ita
ut in om̃ib uenis medullis & carnibe
suis ꝯtinuuis dolorib ueret᷑: nec dum
dĩ sꝑpitalit᷑ uidet. Hec autẽ iulio uenas
eiuscłe hõis ita ꝑtransiuit ut ipla ꝓpt
eã multa fatigatione sepe ꝯmoueatur

Expanded text:
ulla cultura apparebit. Unde gaudete, qui ulla cultura apparebit. Unde gaudete, qui in coelo et in terra habitationem habetis. Post casum autem Antichristi gloria Filii Dei amaudiui: 303«Nunc laus Deo sit in opere suo, homine uidelicet, pro cuius reparatione maxima prelia in terra fecit et quem supra celos eleuare dignatus est, ut similis cum angelis faciem ipsius iet homo est laudet. Sed ipse omnipotens Deus pauperculam femineam formam per quam hanc scripturam edidit, oleo mgere dignetur, quoniam ipsa absque omni securitate uiuit, nec etiam scientiam edificatmurus magne ciuitatis sunt, habet. 305A die enim natiuitatis sue in doloribus infirmitatum quasi reti illaqueata est, ita ut in omnibus uenis, medullis et carnibus suis continuis doloribus uexetur, necdum Dei spiritaliter uidet. 306Hec autem uisio uenas eiusdem hominis ita pertransiuit, ut ipsa propter eam multa fatigatione sepe commoueatur,
Abbreviated transcription (Latin):
fudit. Et ipsi qui dm̃ ueracit̾ ꝯfitent᷑
uicert illũ cũ ei ñ ꝯsensert̃ ꝓpt̾ sangui¬
nẽ agni ꝑ quẽ redempti sunt. & ꝑ quẽ
ipsi etiã plurimas aduersitates in corꝑi¬
b suis sustinentes uictores exstiteriuit.
ax ꝓpt̾ uerbũ .i. doctrinã quã testificatꝰ
ẽ in catholica fide. que etiã ab illo ubo
se extendit. ꝑ quod om̃s creature. ꝓces¬
sert. nec dilexer̃t animas suas in cor¬
porib sius retinentes s ad morte corpo¬
rũ suoꝵ ꝓcedere fecert: cũ corꝑa sua
temꝑali morti in plurimis passionib
subiecer̃t. ubi &e eascłe animas suas
om̃ipotenti deo reddider̃t̃. Martyres enĩ
usq ad mortẽ cucurrert̃. & priꝰ quã fili¬
um dĩ negarent passionib se subiecer̃t.
nium filio dei ꝑhibent: quod etiã ipse
in uoluntate patͥs sanguinẽ suũ ꝓ ip¬
sis fuderit. Itaq bellũ filii ꝑditionis
hoc mͦ finitũ est. nec ipse deinceps in

Expanded text:
fudit. 296Et ipsi qui Deum ueraciter confitentur fudit. 296Et ipsi qui Deum ueraciter confitentur uicerunt illum, cum ei non consenserunt propter sanguinem agni, per quem redempti sunt et per quem ipsi etiam plurimas aduersitates in corporibus suis sustinentes uictores exstiterunt, et propter uerbum, id est doctrinam quam testificatus est in catholica fide, que etiam ab illo uerbo se extendit, per quod omnes creature processerunt nec dilexerunt animas suas in corporibus suis retinentes, sed ad mortem corporum suorum procedere fecerunt, cum corpora sua temporali morti in plurimis passionibus subiecerunt, ubi et easdem animas suas omnipotenti Deo reddiderunt. 297Martyres enim usque ad mortem cucurrerunt et priusquam filium Dei negarent, passionibus se subiecerunt. nium Filio Dei perhibent, quod etiam ipse in voluntate Patris sanguinem suum pro ipsis fuderit. Itaque bellum filii perditionis hoc modo finitum est, nec ipse deinceps in
Abbreviated transcription (Latin):
ni. & ꝓpter uerbũ testimonii sui & non
dilexert animas suas usq ad mortem.
Huiꝰ sentencie intellectꝰ hoc mͦ accipien¬
dus est. Nũc diabolo deuicto & filio eiꝰ
antixp̃o ꝓstrato. facta ẽ suꝑna dispositio¬
ne salus. nulla diabolica ꝑicula metu¬
ens. & uirtꝰ illa oĩo ꝯterens. & regnũ oĩb
dnãns. qͥ sub regimine dei nr̃i sũt. & po¬
cusator ꝑtinacissimꝰ. & insidiator inquie¬
tissimꝰ. illoꝵ uideł qͥ filii dĩ sic & nos
existentes. suꝑnã hereditatẽ nobiscum
habebt̃. qͥ accusabat illos diuersis sug¬
gestionib ipsiꝰ ꝯsencientes. corã intuitu
sũmi creatoris & iudicis. & hoc tam in
sꝑitali quã inscłari trans gressione om̃i
temꝑe faciebat: qm̃ homo semꝑ peccat.
Orimũ enĩ p̃lium ꝑditi angeli quo tã¬
ꝯtra dm̃ pugnauit. uolens se dm̃ esse ds̃
uicit: & in illo etiã ultimũ p̃lium qd
cũ illo facturꝰ erat p̃uidit ꝯsilium eius
deiecit: & cũ ipso ꝑ illũ om̃ino iam con¬

Expanded text:
ui et non dilexerunt animas suas usque ad mortem: 290Huius sententie intellectus hoc modo accipiendus est: 291Nunc diabolo deuicto et filio eius Antichristo prostrato, facta est superna dispositione salus nulla diabolica pericula metuens et uirtus illa omnino conterens et regnum omnibus dominans, qui sub regimine Dei nostri sunt, et pocusator pertinacissimus et insidiator inquietissimus, illorum uidelicet qui filii Dei sicut et nos existentes supernam hereditatem nobiscum habebunt, qui accusabat illos diuersis suggestionibus ipsius consentientes coram intuitu summi creatoris et iudicis. 293Et hoc tam in spiritali quam in seculari transgressione omni tempore faciebat, quoniam homo semper peccat. 294Primum enim prelium perditi angeli, quo contra Deum pugnauit uolens se Deum esse, Deus uicit. 295Et in illo etiam ultimum prelium quod cum illo facturus erat preuidit, consilium eius deiecit et cum ipso per illum omnino iam con
Abbreviated transcription (Latin):
Eo temꝑe denudabit᷑ ille filiꝰ iniquita¬
tis . &. eũ mendacẽ fuisse om̃i ppło appar¬
rebit. cũ p̃sumptionẽ ad celos ascenden¬
di arripuerit. qm̃ ipsũ in p̃sumptione
ista dñator & saluator ppłoꝵ qui filidt̃
est occidet. & hoc fortitudine illa faciet.
qua ipse uerbũ patris existens totũ or¬
dem tr̃aꝵ iusto iuditio iudicabit. Cum
enĩ iste filiꝰ ꝑditionis diabolica arte se
sursũ extulerit. diuina uirtute: eiciet
atq fetor sulphuris & picis eũ suscipi¬
et ita ut &e astantes ppłi ad p̃sidia mon¬
esum fugiant. Tantus qͥppe terror hec
uidentes & audientes occupabit. ut
diabolo & filio eiꝰ abrenunciantes. ad
uerã fidẽ baptirati ꝯuertant᷑. Eua ppt̾
antiquus serpens attonitꝰ insemet ip¬
sũ frendens dicet. Ex nos ꝯfusi sumꝰ.
amodo hoĩes nob ita subiugare non ua¬
lebimꝰ. quẽ ad modũ hactenꝰ fecimꝰ.
ed & om̃s infiliũ dĩ fidelit̾ credente

Expanded text:
e denudabitur ille filius iniquitae denudabitur ille filius iniquitatis, eumque mendacem fuisse omni populo apparebit, cum praesumptionem ad coelos ascendendi arripuerit, quoniam ipsum in praesumptione ista damnator et salvator populorum qui Filius Dei est occidet, et hoc fortitqua ipse uerbum patris existens totum orbem terrarum iusto iudicio iudicabit. 282Cum enim iste filius perditionis diabolica arte se sursum extulerit, diuina uirtute deicietur atque fetor sulphuris et picis eum suscipiet, ita ut et astantes populi ad presidia montium fugiant. 283Tantus quippe terror hec uidentes et audientes occupabit, ut diabolo et filio eius abrenunciantes, ad ueram fidem baptizati conuertantur. 284Quapropter antiquus serpens attonitus in semetipsum frendens dicet: 285«Et nos confusi sumus. 286Amodo homines nobis ita subiugare non ualebimus, quemadmodum hactenus fecimus». 287Sed et omnes in filium Dei fideliter credentes
Abbreviated transcription (Latin):
tencie celũ mouet. ac dm̃ cũ cherubin
ex toto laudat. Tunc antiquus serpens
ꝓpt̾ resuscitationẽ istoꝵ. in maximã irã
ꝯmouebit᷑. & ꝑditũ hominẽ in estimatio¬
nẽ illã ducet. ut thronũ suũ de quo ex
pulsus ẽ possid̾at. quatinꝰ ꝑ hoc resusci¬
tatio p̃fatoꝵ uiroꝵ & memoria filii dĩ
in hominib omino deleat᷑. & insemet¬
ipso loquit᷑ dicens. In hoc filio meo maiꝰ
tati mee ds̃ aut homo resist̾e ualebit.
scioq & cognosco. qd̃ suꝑari non potero.
Uñ &r in oñib uictor ero. Et demũ idẽ
filiꝰ ꝑditionis multitudinẽ ppłi ꝯuoca¬
bit. ut gloriã suã manifeste uideant. cũ
supͣ celos ire tẽptabit. ita etiã ut si qͥd
astante ppło audiente suꝑiorib elem̃tis
p̃ceꝑit. ut eũ suscipiant ad celũ euntẽ.
uerba pauli fidelis mei inplebunt᷑.que
sꝑũ ueridico repletus dicit.¬
ientencie intellectꝰ hoc mͥ accipiendus ẽ.¬

Expanded text:
tentie celum mouet ac Deum cum cherubin tentie celum mouet ac Deum cum cherubin ex toto laudat. 272Tunc antiquus serpens propter resuscitationem istorum in maximam iram commouebitur et perditum hominem in estimationem ilpulsus est, possideat, quatenus per hoc resuscitatio praefatorum virorum et memoria Filii Dei in hominibus omnino deleatur, et in semetipso loquetur, dicens: « In hoc filio meo majustati meae Deus aut homo resistere valebit, scioque et cognosco quod superari non potero. Unde et in omnibus victor ero. Et deinde idem filius perditionis multitudinem populi convocabit, ut gloriam suam manifeste videat, cum supra coelos ire tentabit, ita etiam ut si quid astante populo audiente superioribus elementis praeceperit, ut eum suscipiant ad coelum euntem, verba Pauli fidelis mei implebuntur, quae spiritu veridico repletus dicitsententiae intellectus hoc modo accipiendus e
Abbreviated transcription (Latin):
flectant. quociens iudicia eiꝰ ꝓmerent᷑.
quatinꝰ ꝓpter uulnera sua q̃ incarne
passus est. oe q̃ pater ipsiꝰ semꝑ inspi¬
cit. eos ab omni malo liberet.
ost quã autẽ enoch & helyas ꝑfi
lium ꝑditionis mortẽ temꝑalem
subierint. sequaces illiꝰ multũ gaude¬
bt̃. qm̃ eos defecisse uidebt̃. s demũ
cũ sp̃c uite eos suscitauerit. ac sur¬
sum in nubes sustulerit. gaudiũ illoꝵ:
intimorẽ & int̾sticiã atq in magnã ad¬
mirationẽ uertet᷑. Nã ꝑ resuscitationẽ
qd̃ resurrectio & uita mortuoꝵ. nulla
repugnatione increduloꝵ contradici pos¬
sit. qͣn eo die cum elementa cũ quib ho¬
mo peccauerat purgabunt᷑. homo quoꝙ
de morte resuscitet᷑. atq in maiorẽ clari¬
tatẽ quã priꝰ creatꝰ sit ꝑ penitencĩa q̃
deo optime placet restituat᷑. qͥa sicut
om̃is ꝯpago hominis ꝑ penitenciam
morit᷑. ita & ipse cũ lugubri uoce peni¬

Expanded text:
flectant, quotiens iudicia eius promerentur, flectant, quotiens iudicia eius promerentur, quatinus propter uulnera sua que in carne passus est et que pater ipsius semper inspicit, eos ab omni malo liberet. 268Postquam autem Enoch et Helyas per filium perditionis mortem temporalem subierint, sequaces illius multum gaudebunt, quoniam eos defecisse uidebunt. 269Sed demum, cum spiritus uite eos suscitauerit ac sursum in nubes sustulerit, gaudium illorum in timorem et in tristitiam atque in magnam admirationem uertetur. 270Nam per resuscitationem quod resurrectio et uita mortuorum nulla repugnatione incredulorum contradici possit, quin eo die, cum elementa cum quibus homo peccauerat purgabuntur, homo quoque de morte resuscitetur atque in maiorem claritatem quam prius creatus sit per penitentiam, que Deo optime placet, restituatur. 271Quia sicut omnis compago hominis per penitentiam moritur, ita et ipse cum lugubri uoce peni
Abbreviated transcription (Latin):
uos creauit. & qͥ uobis spiraculũ uite
dedit. in puritate fidei flectite. peccata
ur̃a ex corde plenit̾ ꝯfitentes. ut uobis
qͥ in afflictione tam anime quã corꝑis
estis: manũ suã fortẽ & inuincibilem
porrigat. quatinꝰ adiabolo & ab om̃i
malo uos eripiat. Sic filiꝰ ad patrẽ loqͥ¬
tur. & menbra sua illi ꝯmendat. ac illa
castigat ut uero capiti suo adhereant.
ne ꝑditio pͥmi & nouissimi ꝑditoris ea
absorbeat. Quocienscũq enĩ omĩpe pa¬
ter. prauis oꝑib hominũ irritat᷑. filiꝰ
eiꝰ ipsi uulnera sua ostendit. iudeł ut
ꝓpter illa hominib parcat. qm ipse cor¬
pori suo ñ peꝑcit. quatiꝰ ouis q̃ ei abla¬
ta fuerat in sanguine eiꝰ retraheret᷑.
ideoq etiã eadem uulnera ipsiꝰ tam¬
diu aꝑta ꝑmanebũt: quã diu homo
in mundo maneus peccat. Quapter
& idem filiꝰ dei abhõib requirit ut ge¬
nua sua ad om̃ipotentẽ patrẽ suum

Expanded text:
uos creauit et qui uobis spiraculum uite uos creauit et qui uobis spiraculum uite dedit, in puritate fidei flectite, peccata uestra ex corde pleniter confitentes, ut uobis, qui in afflictione tam anime quam corporis estis, manum suam fortem et inuincibilem porrigat, quatinus a diabolo et ab omni malo uos eripiat». 264Sic filius ad patrem loquitur et menbra sua illi comendat ac illa castigat, ut uero capiti suo adhereant, ne perditio primi et nouissimi perditoris ea absorbeat. 265Quotienscumque enim omnipotens pater prauis operibus hominum irritatur, filius eius ipsi uulnera sua ostendit, uidelicet ut propter illa hominibus parcat, quoniam ipse corpori suo non pepercit, quatinus ouis que ei ablata fuerat in sanguine eius retraheretur. 266Ideoque etiam eadem uulnera ipsius tamdiu aperta permanebunt quamdiu homo in mundo manens peccat. 267Quapropter et idem filius Dei ab hominibus requirit ut genua sua ad omnipotentem patrem suum
Abbreviated transcription (Latin):
ad heserant nũc ame recedunt. & quod in
irrisionẽ diabolice illusionis uadunt.
cũ filiũ ꝑditionis audientes colt. ex qͥb
tñ lapsos recolligo: rebelles autẽ. & in
malo ꝑseuerantes abitio. Pater. qm̃ ego
fuꝰ tius sũ. uide ea caritãte qua me in
mundũ misisti. ꝯsidera uulnera mea
qͥb p̃cepto tuo hominẽ redemi. &e illa tͥ
ostendo. quatinꝰ & tu illoꝵ miserearis
qͦͥs redemi. neꝙ ꝑmittas eos de libro
uite deleri. s ꝑ sanguinẽ uulnerum
meoꝵ ipsos inpenitencia ad te recoll¬
ge. ne ille qui & incarnationẽ &r passio¬
nem meã illudit. eis inꝑditione dñet᷑.
Ergo nunc om̃s hoiẽs qui antiqurm
serpentẽ deserere. & ad creatorẽ ur̃m
redire desideratis. attendite quod ego
filiꝰ dĩ &e hominis pat̾ meo uulnera mea
ostendo ꝓ uobis. unde etiã uos genua ur̃a
q̃ multociens ad uanitatẽ inique contͣ¬
rietatis inclinastis. ad patrẽ ur̃m qui

Expanded text:
adheserant, nunc a me recedunt et quod in adheserant, nunc a me recedunt et quod in irrisionem diabolice illusionis uadunt, cum filium perditionis audientes colunt. 260Ex quibus tamen lapsos recolligo, rebelles autem et in malo perseuerantes abicio. 261Pater, quoniam ego filius tuus sum, uide ea caritate qua me in mundum misisti, considera uulnera mea, quibus precepto tuo hominem redemi, et illa tibi ostendo, quatinus et tu illorum miserearis quos redemi neque permittas eos de libro uite deleri, sed per sanguinem uulnerum meorum ipsos in penitentia ad te recollige, ne ille qui et incarnationem et passionem meam illudit eis in perditione dominetur. 262Ergo nunc, omnes homines qui antiquum serpentem deserere et ad creatorem uestrum redire desideratis, attendite quod ego, filius Dei et hominis, patri meo uulnera mea ostendo pro uobis. 263Unde etiam uos genua uestra, que multotiens ad uanitatem inique contrarietatis inclinastis, ad patrem uestrum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
fundet᷑. Sed tandẽ cũ filiꝰ ꝑditionis hos
duos uere scĩtatis uiros. nec blandiciis
nec minis potuerit suꝑare. nec signa nͨ
miracula eoꝵ. obfuscare. iubebit eos cru¬
deli martyrio ꝯsũmari. & memoriã ipsoꝵ
penitus de t̾ra deleri. quatinꝰ ne ullus
hominũ in tota tra sit qui ei deinceps
audeat resistere. Tunc ut supͣ dictũ est
aureus numerꝰ beatoꝵ martyrũ. qui
in pͥmitiua eccłia ꝓpter uerã fidẽ occisi
st̃. in martyrib istis qui in errore no
hoc om̃ia conculcans & omĩa deuorans
Iupus qui in libro sciuias describit᷑ de¬
signat quia ut lupꝰ in rapacitate sua
quecũq potest deuorat. ita & in tem¬
pore illo fideles qͥ in filiũ dei credunt ab¬
sorbebunt᷑. qua ꝓpter & idem filiꝰ dei ad
patrẽ iterũ dicit ut p̃fatũ est.
am me fatigat quia ordinatione tua
carne indutꝰ sum. qd̃ menbra mea
uideł illi qui sacram̃to baptismatis m̃

Expanded text:
fundetur. 255Sed tandem cum filius perditionis hos fundetur. 255Sed tandem cum filius perditionis hos duos uere sanctitatis uiros nec blanditiis nec minis potuerit superare nec signa nec miracula eorum obfuscare, iubebit eos crudeli martyrio consummari et memoriam eorum penitus de terra deleri, quatinus ne ullus hominum in tota terra sit qui ei deinceps audeat resistere. 256Tunc, ut supra dictum est, aureus numerus beatorum martyrum qui in primitiua ecclesia propter ueram fidem occisi sunt, in martyribus istis, qui in errore nouhoc omnia conculcans et omnia deuorans lupus qui in libro Sciuias describitur designat, quia ut lupus in rapacitate sua quecumque potest deuorat, ita et in tempore illo fideles qui in filium Dei credunt absorbebuntur. 258Quapropter et idem filius Dei ad patrem iterum dicit, ut prefatum est: 259«Iam me fatigat quia ordinatione tua carne indutus sum, quod menbra mea, uidelicet illi qui sacramento baptismatis michi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hõib in tra morabunt᷑. semꝑ post qua¬
Istos autẽ fortes &x sapientes caput capͥ¬
corni. inp̃fata cathena monilis iusticie
demonstratũ significat. qm̃ sic̃ capͥcornꝰ
fortis est. & ut in altũ ascendit. sic ipsi
inpotencia mea fortes erũt in altitudi¬
ne miraculoꝵ meoꝵ. uelocit̾ eleuandi.
Tantã enĩ uirtutẽ in miraculis meis
habebũt. qd maiora signa infirmam̃to
& in elementis. ac in ceteris creaturis
filio ꝑditionis facient. ita ut falsa sig¬
na illiꝰ ueris signis istoꝵ deludantur.
unde ob nimiã uirtutẽ miraculorum
eoꝵ ex om̃ib ppłis hoĩes ad ipsos cur¬
rent uerbis eoꝵ. credentes. atꝙ: ad marty¬
rium qd̾ eis filiꝰ ꝑditionis inferet cũ ar¬
denti fide uelut ad ꝯuiuiũ ꝓperantes. ita
ut etiã occis ores ipsoꝵ. p̃nimia multi¬
tudine occisos dinumerare tedeat. quia
multitudo sanguinis eoꝵ sicut riuus ef¬

Expanded text:
cum hominibus in terra morabuntur, semper post quacum hominibus in terra morabuntur, semper post qua252Istos autem fortes et sapientes caput capricorni in prefata cathena monilis iusticie demonstratum significat, quoniam sicut capricornus fortis est et ut in altum ascendit, sic ipsi in potentia mea fortes erunt in altitudine miraculorum meorum uelociter eleuandi. 253Tantam enim uirtutem in miraculis meis habebunt, quod maiora signa in firmamento et in elementis ac in ceteris creaturis filio perditionis facient, ita ut falsa signa illius ueris signis istorum deludantur. 254Unde ob nimiam uirtutem miraculorum eorum ex omnibus populis homines ad ipsos current, uerbis eorum credentes atque ad martyrium quod eis filius perditionis inferet cum ardenti fide uelut ad conuiuium properantes, ita ut etiam occisores ipsorum pre nimia multitudine occisos dinumerare tedeat, quia multitudo sanguinis eorum sicut riuus ef
Abbreviated transcription (Latin):
ed ego qui sũ. recordabor quomͦ pͥmũ
hominẽ formauerim &e quali modo
omĩa oꝑa quib lucifer contra me ꝑ ho¬
minẽ pugnaturus ẽẽt p̃uiderim. atꝙ:
quomͦ scãs uirtutes aduersꝰ illũ pugnan¬
do signauerĩ. quẽ ad modũ in enoch & in
elya feci. qͦs de germine hominũ qͥ toto
desid̾io ipsi adheserant elegi. Et circa no¬
uissimũ tempꝰ hõib ostendã. quatinus
testimoniũ istoꝵ duoꝵ. testiũ homines
confidenter recipiant. Nam in myst̾io
meo eos doceo. & oꝑa hominũ eis mani¬
festo. ita ut illa sciant quasi corꝑaliter
ea uiderint. & sapientiores scriptis &
sermonib sapienciũ sint. Cũ enĩ ab
hõib corꝑaliter sublati sint. omnis ti¬
mor & tremor eis ablatꝰ est. ita ut equani¬
in secretis locis absq om̃i lesione corꝑis
eos ꝯseruo. Et cũ filiꝰ ꝑditionis ꝑuersã
doctrinã suã euomet. istos eadem uis
ꝑ quã priꝰ de medio hominũ ablati fue¬
rant. quasi inuento reducet. & quã diu

Expanded text:
ed ego qui sum recordabor quomodo primum hominem formauerim et quali modo omnia opera quibus Lucifer contra me per hominem pugnaturus esset preuiderim atque quomodo sanctas uirtutes aduersus illum pugnando signauerim, quemadmodum in Enoch et in Helya feci, quos de germine hominum qui toto desiderio ipsi adheserant elegi. 247Et circa nouissimum tempus hominibus ostendam quatinus testimonium istorum duorum testium homines confidenter recipiant. 248Nam in mysterio meo eos doceo et opera hominum eis manifesto, ita ut illa sciant quasi corporaliter ea uiderint et sapientiores scriptis et sermonibus sapientium sint. 249Cum enim ab hominibus corporaliter sublati sint, omnis timor et tremor eis ablatus est, ita ut equaniin secretis locis absque omni lesione corporis eos conseruo. 251Et cum filius perditionis peruersam doctrinam suam euomet, istos eadem uis per quam prius de medio hominum ablati fuerant, quasi in uento reducet et quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eiꝰ sicut dixit sc̃s bernhardꝰ clare¬
uallis. seruire ceꝑunt antixp̃o. & filioᷤ
quos enutriuit & exaltauit ꝯtempnen¬
tes spreuert̃ & maculauert eã turpi
uita. turpi questu. turpi ꝯmercio. ha¬
bitu milites. questu clerici. actii neu¬
trũ. Nam neq pugnant ut milites.
neq ut clerici euuãgłirant. Preterea
nr̃is uidemꝰ. om̃ĩa eccłiastica institu¬
ta. siue scłaria sint. siue sꝑitalia. indete¬
riꝰ descender̃t. & quibdã tenebris inius¬
ticie obtenebrata st̃. Et hoc est quod

Expanded text:
enim eius, sicut dixit sanctus Bernhardus Clareenim eius, sicut dixit sanctus Bernhardus Clareuallis, seruire ceperunt Antichristo et filios quos enutriuit et exaltauit contempnentes spreuerunt et maculauerunt eam turpi uita, turpi questu, turpi commercio: 124habitu milites, questu clerici, actu neutrum. 125Nam neque pugnant ut milites neque ut clerici ewangelizant. 126Preterea,nostris uidemus, omnia ecclesiastica instituta, siue secularia sint siue spiritalia, in deterius descenderunt et quibusdam tenebris iniusticie obtenebrata sunt. 127Et hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc est quod dicit᷑. Et facta ẽ t̾cia
pars aquaꝵ. in absinthiũ. & multi ho¬
minũ mortui sunt. quia amare facte
sunt. Multi hominũ cũ legissent libro
quos heretici uel corrupert. uel sub
nomine orthodoxoꝵ. scripser̃t. mortui
st̃ ea morte qua mortui st̃ adã & eua.
Sicut scriptũ est. In quacumq die
comederitis exeo. morte moriemini.
Sciendũ est quod ista tria pͥma tẽꝑa
ceꝑunt circa p̃dicationẽ xp̃i. & decur
uis eccłia multas tribulationes & ꝑse¬
cutiones passa sit aiudeis &e a paganis
atq hereticis. semꝑ tam̃ inuicta exti¬
tit. & ad excelsa scĩtatis semꝑ ascendenᷤ.
in fide catholica. in iusticia. in uirtuti¬
b. in scĩs institutionib. in honestis
morib usq ad uocẽ tube quarti an¬
geli ꝓfecit. Nam cũ deuictꝰ esset here¬
ticus gentilis & iudeus. & pace ubiꝙ
haberet scã eccłia. ecce in pace facta ẽ
amaritudo eiꝰ amarissima. Ministri

Expanded text:
et hoc est quod dicitur: 117Et facta est tertia et hoc est quod dicitur: 117Et facta est tertia pars aquarum in absinthium et multi hominum mortui sunt, quia amare facte sunt. 118Multi hominum cum legissent libros quos heretici uel corruperunt uel sub nomine orthodoxorum scripserunt, mortui sunt ea morte qua mortui sunt Adam et Eua, sicut scriptum est: 119In quacumque die comederitis ex eo morte moriemini. 120Sciendum est quod ista tria prima tempora ceperunt circa predicationem Christi et decurruis Ecclesia multas tribulationes et persecutiones passa sit a iudeis et a paganis atque hereticis, semper tamen inuicta extitit et ad excelsa sanctitatis semper ascendens, in fide catholica, in iusticia, in uirtutibus, in sanctis institutionibus, in honestis moribus usque ad uocem tube quarti angeli profecit. 122Nam cum deuictus esset hereticus, gentilis et Iudeus et pacem ubique haberet sancta ecclesia, ecce in pace facta est amaritudo eius amarissima. 123Ministri
Abbreviated transcription (Latin):
cis. & maxime ab arrianis. cottidie pa¬
timur. ut etiã uiuere iam nos tedeat.
Quib rescripsit ita. Doleo frẽs & nimi¬
um ꝯtristor suꝑ afflictione ur̃a. In tri¬
ꝑtita quoꝙ historia. de hac amaritudi¬
ne scriptũ est. Erant omĩa ualde tur¬
bata. Non enĩ solũmodo eccłie p̃su¬
les rõci natiõib inter se certare uide¬
bant᷑. s etiã ppłs diuisus erat. Alii
nã ꝙ: illis. alii istis ꝯsenciebant. & ad
tantũ cauma uenit incendiũ. ut in pu-¬
blico & in ipsis teatris xp̃ianis deroga¬
retur. Sequit᷑. Et facta ẽ tercia pars
aquaꝵ. in absinthiũ. Heretici multa
scripser̃t. nomine orthodoxoꝵ & scrip¬
ta sua titulis eoꝵ ꝯfirmauer̃t. Sicut
ẽ euuãgłm sub nomine thome quo
manichei utunt᷑. euuãgłm quoꝙ sub
noĩe thatei. euuãgłm sub noĩe andree.
& multa alia ñ solũ apocrifa. uerũ
etiã diabolica. Om̃s enĩ libri quos fe

Expanded text:
cis et maxime ab arrianis cottidie pacis et maxime ab arrianis cottidie patimur, ut etiam uiuere iam nos tedeat. 107Quibus rescripsit ita: 108Doleo, fratres, et nimium contristor super afflictione uestra. 109In tripertita quoque hystoria de hac amaritudine scriptum est: 110Erant omnia ualde turbata. 111Non enim solummodo ecclesie presules ratiocinationibus inter se certare uidebantur, sed etiam populus diuisus erat. 112Alii namque illis, alii istis consentiebant et ad tantum cauma uenit incendium, ut in publico et in ipsis teatris christianis derogaretur. 113Sequitur: 114Et facta est tertia pars aquarum in absinthium. 115Heretici multa scripserunt sub nomine orthodoxorum et scripta sua titulis eorum confirmauerunt, sicut est ewangelium sub nomine Thome, quo manichei utuntur, ewangelium quoque sub nomine Thatei, ewangelium sub nomine Andree et multa alia non solum apocrifa, uerum etiam diabolica. 116Omnes enim libri quos fec
Abbreviated transcription (Latin):
triꝑtita narrat ystoria. in ordine p̃sb̃roꝵ.
erat. & expositionẽ diuinaꝵ. scripturaꝵ
uidebat᷑ habere ꝯmissã. Igit᷑ qͥa multi
temꝑe illo magnifici & eruditi uiri.
nom̃ &e ordinẽ religionis habentes de
eccłia recessert. & ideo recte dicit᷑ quod
stella magna & ardens tanquã facula
de celo cecid̾it. Cecidit autẽ in terciam
partẽ fluminũ. & fontes aquaꝵ. fonti¬
b ꝯparat᷑ illa doctrina. q̃ tociꝰ pͥncipiũ
est. & origo fidei. sicut ẽ euuangłm ce
siciones q̃ de autenticis libris canoni¬
ce scripture tanquã flumina de fon
absinchiũ .i. amaritudo. Recte amari¬
tudo. qͥa magnꝰ dolor & a maritudo fuit
catholicis tũc temꝑis. sicut ex epła quadã
ad marcũ papã scripta patet in hec uer
uenerando. Marco sc̃e romane & apłice
sedis uniuersalis eccłie: p̃p. athanasiꝰ ce
uniuersi egiptioꝵ. ep̃i. Ad uos uenisse
ñ dubitamꝰ. quanta &e qualia ab hereti¬

Expanded text:
tripertita narrat hystoria, in ordine presbiterorum tripertita narrat hystoria, in ordine presbiterorum erat et expositionem diuinarum scripturarum uidebatur habere commissam. 98Igitur quia multi tempore illo magnifici et eruditi uiri nomen et ordinem religionis habentes de ecclesia recesserunt, ideo recte dicitur quod stella magna et ardens tanquam facula de celo ceciderit. 99Cecidit autem in tertiam partem fluminum et fontes aquarum. 100Fontibus comparatur illa doctrina que totius principium est et origo fidei, sicut est ewangelium sitiones que de autenticis libris canonice Scripture tanquam flumina de fontAbsinthium, id est amaritudo. 104Recte amaritudo, quia magnus dolor et amaritudo fuit catholicis tunc temporis, sicut ex epistola quadam ad Marcum papam scripta patet in hec uerbuenerando Marco, sancte romane et apostolice sedis uniuersalis ecclesie pape, Athanasius et uniuersi Egiptiorum episcopi. 106Ad uos uenisse non dubitamus quanta et qualia ab hereti
Abbreviated transcription (Latin):
absinthiũ. & facta ẽ t̾cia pars aquaꝵ
absinthiũ. & multi hominũ mortui st̃.
quia amare facte st̃. Suꝑiꝰ dixi quod se¬
cunda tuba sccl̃i angłi .i. martyres ceci¬
nerunt usq ad temꝑa constantini. Cem¬
pore gͥ constantini. cũ plena pax fuiss
ecclesiis. Tercia tuba tercii angli .i. con¬
fessoꝵ canere cepit. ñ sicut ille pͥores
de errore paganoꝵ & de cultura ydo¬
loꝵ s de inmaculata fide quid creden¬
dum esset. uere catholicis. & quid non
credendũ. qui libri autentici. uel qui
apocrifi. & alia huiꝰmodi q̃ triꝑtita &
ecclesiastica hystoria & scã concilia que
celebrata st̃ pleniꝰ edocent. Tunc stella
magna ardens tanquã facula. cecidit
de celo. qͥa multi ep̃i. p̃sb̾ri. diaconi. &
cũ ipsis multus ppłs cecidit de celo. hoc
ẽ de eccłia ꝓlapsi sũt in errorẽ. Nũqͥd
non magna stella. & ardens tanq̃uã fa¬
cula. egregius ille doctor origenes erat
qui a fide exhorbitauit : Arriꝰ quoq sic̃

Expanded text:
 facta est tertia pars aquarum in absinthium et multi hominum mortui sunt, quia amare facte sunt. 93Superius dixi quod secunda tuba secundi angeli, id est martyres cecinerunt usque ad tempora Constantini. 94Tempore igitur Constantini, cum plena pax reddita fuisset ecclesiis, tertia tuba tertii angeli, id est confessorum, canere cepit, non sicut ille priores de errore paganorum et de cultura ydolorum, sed de inmaculata fide, quid credendum esset uere catholicis et quid non credendum, qui libri autentici uel qui apocrifi et alia huiusmodi, que tripertita et ecclesiastica hystoria et sancta concilia que celebrata sunt plenius edocent. 95Tunc stella magna ardens tanquam facula cecidit de celo, quia multi episcopi, presbiteri, diaconi et cum ipsis multus populus cecidit de celo, hoc est de ecclesia prolapsi sunt in errorem. 96Numquid non magna stella et ardens tanquam facula egregius ille doctor Origenes erat, qui a fide exhorbitauit? 97Arrius quoque, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
&e mortua ẽ t̾cia pars creature q̃ habebat
aĩas. & t̾cia pars nauiũ int̾iit. Qd̃ sccł̃a
p̃dicatio fc̃a sit ad gentes manifestũ est.
scd̾m ills. Uob̾ oportebat pͥmũ p̃dicari u̾¬
bũ dĩ. s qͥa repulistis illud ecce ꝯu̾tim᷑
ad gentes. Cũ gͦ sccła tuba .i. sccl̃a p̃dica¬
tio gentib canere cepisset. & multa mi¬
lia genciũ credidissent. tanquã mons
magnus .i. diabolꝰ. sũ magna ꝑsecutio
igne ardens .i. inuidia tabescens. miss
bens irã magnã. sciens qͥa modicũ tempꝰ¬

Expanded text:
a est tertia pars creature que habebat animas et tertia pars nauium interiit. 74Quod secunda predicatio facta sit ad gentes manifestum est, secundum illud: 75Uobis oportebat primum predicari Uerbum Dei, sed quia repulistis illud ecce conuertimur ad gentes. 76Cum ergo secunda tuba, id est secunda predicatio, gentibus canere cepisset et multa milia gentium credidissent, tanquam mons magnus, id est diabolus siue magna persecutio, igne ardens, id est inuidia tabescens, missus bens iram magnam, sciens quia modicum tempu
Abbreviated transcription (Latin):
bat aĩas .i. om̃s credentes occisi st̃. Et t̾ci¬
a pars nauiũ interiit qd̵ idẽ est. Solent
enĩ ꝓpħe eandẽ rem sepe repetere aliis
uerbis. sicut ẽ illud in psalmo. q habitat
in celis irridebit eos. & dñs subsannabit
eos. qd̃ idẽ est. Quidã tam̃ uolt quod hec
scda plaga tota referenda sit ad genti¬
eoꝵ. destructa sint. qd̃ simulacra euer¬
sa. Philosophi eoꝵ. & sapientes eoꝵ.
adnichilati st̃ sccłm illud apłi. Ubi
scriba. ubi sapiens. ubi ꝯquisitor huiꝰ
scłi: Nonne stultã fecit d̃s̃ sapienciã
huiꝰ mundi : Sciendũ autẽ est. quod

Expanded text:
 omnes credentes occisi sunt, et tertia pars nauium interiit, quod idem est. 79Solent enim prophete eandem rem sepe repetere aliis uerbis, sicut est illud in psalmo: 80Qui habitat in celis irridebit eos et Dominus subsannabit eos, quod idem est. 81Quidam tamen uolunt quod hec secunda plaga tota referenda sit ad gentieorum destructa sint, quod simulacra euersa; 82philosophi eorum et sapientes eorum adnichilati sunt, secundum illud apostoli: 83Ubi scriba, ubi sapiens, ubi conquisitor huius seculi? 84Nonne stultam fecit Deus sapientiam huius mundi? 84Sciendum autem est
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ꝑ unũ angłm significant᷑. quia
om̃s idẽ p̃dicauert .i. unũ deũ unam
fidẽ. unũ baptisma. Hhii cũ cepissent
tuba canere .i. p̃dicare fc̃a ẽ grando
infidelitatis & obdurationis in cor¬
dib eoꝵ & ignis odii &e inuidie ꝯtra
p̃dicatores. & hec mixta sanguine qͥa
sanguinẽ dñi fudert̃. Stephanũ la¬
pidauert̃. duos quoq iacobos int̾eme¬
rt. aliosꝙ de suis finib repulerũt.
ꝑ t̾ram iudeos intellige. quia sola t̾¬
rena sapiebant. & solã tr̃am in reꝓ¬
missione acceꝑunt. scdm illu. Si uo¬
lueritis & audieritis me: bona tr̃e

Expanded text:
um angelum significantur, quia omnes idem predicauerunt, id est unum Deum, unam fidem, unum baptisma. 50Hii cum cepissent tuba canere, id est predicare, facta est grando infidelitatis et obdurationis in cordibus eorum et ignis odii et inuidie contra predicatores. 51Et hec mixta sanguine, quia sanguinem Domini fuderunt, Stephanum lapidauerunt, duos quoque Iacobos interemerunt aliosque de suis finibus repulerunt. m. 53Per terram Iudeos intellige, quia sola terrena sapiebant et solam terram in repromissione acceperunt, secundum illud: 54Si uolueriti
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad euersionẽ iherłm. que facta
ẽ sub uespasiano & tito. Eccł̃a tuba ceci¬
nerunt apłi & mr̃es usq ad constantinũ
Tercia ceciner̃t ꝯfessores. pͥma subu̾tit
& ꝯuertit iudeos. Scd̃a subuertit & cõ¬
uertit gentiles. Tercia subuertit & con¬
uertit hereticos.

Expanded text:
usque ad euersionem Iherusalem, que facta est sub Uespasiano et Tito. 85Secunda tuba cecinerunt apostoli et martyres usque ad Constantinum, tertia cecinerunt confessores. 87Prima subuertit et conuertit Iudeos, secunda subuertit et conuertit gentiles, tertia subuertit et conuertit hereticos.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. hoc ẽ usꝙ ad ꝯsũmationẽ. & finẽ
desolata st̃. Qd̃ enĩ ꝯburit᷑ ita penitꝰ con¬
sumit᷑. qd̾ solus cinis remanet: ita &
de iudeoꝵ. nobilitate & magnificentissi¬
mo tẽplo. & de sacrificiis & hostiis et
multis aliis p̃claris. solus remansit ciniꝰ.
i sola exstat memoria. Hec de pͥmo angło
ꝙ pͥma tuba. & pͥma plaga dicta st̃.¬

Expanded text:
tum est, hoc est usque ad consummationem et finem desolata sunt. 69Quod enim comburitur ita penitus consumitur quod solus cinis remanet: 70ita et de Iudeorum nobilitate et magnificentissimo templo et de sacrificiis et hostiis et multis aliis preclaris solus remansit cinis, id est sola exstat memoria. 71Hec de primo angelo et prima tuba et prima plaga dicta s
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝑ istas .uii. p̃dicationes .uii. temꝑa
incipiencia a p̃dicatione: xp̃i. & decur¬
rencia usꝙ ad consũmationẽ scł̃i. qd̃
ex ipsa apocalipsi ꝑ pendi potest. Nam
sextꝰ angłs cũ tuba cecinisset. uidit
beatꝰ ioħes aliũ angłm stantẽ supra
mare & supͣ tr̃am. qui leuauit manũ
suã. & iurauit ꝑ uiuentẽ in secula
scłoꝵ. & ꝑ celũ & que in illo st̃. & per
tr̃am & que in ea sunt. & ꝑ mare & q̃
in eo st̃. quia tempꝰ ampliꝰ ñ erit. s in
dieb uocis septimi angłi cũ ceꝑit tu¬
ba canere: ꝯsũmab̃r mysteriũ der¬
In his uerbis uerbis sicut dixi ꝑpen¬
di potest. quod ꝑ septẽ tubas. hoc est ꝑ
uii. p̃dicationes significant᷑ uii tẽꝑa
incipiencia. circa xp̃i p̃dicationẽ. & de¬
sinencia in ꝯsũmatione scłi. Nunc gͥ

Expanded text:
cationes VII tempora incipientia a predicatione Christi et decurrentia usque ad consummationem seculi, quod ex ipsa Apocalipsi perpendi potest. 39Nam sextus angelus cum tuba cecinisset, uidit beatus Iohannes alium angelum stantem supra mare et supra terram, qui leuauit manum suam et iurauit per uiuentem in secula seculorum et per celum et que in illo sunt et per terram et que in it. 40Sed in diebus uocis septimi angeli, cum ceperit tuba canere, consummabitur mysterium Dei. 41In hiis uerbis, sicut dixi, perpendi potest quod per septem tubas, hoc est per VII predicationes significantur VII tempora incipientia circa Christi predicationem et desinentia i
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã corone similes auro: & faci¬
es eaꝵ. sicut facies hominũ. & ha¬
bebant capillos sicut capillos mu¬
lierũ. & dentes eaꝵ. sicut dentes
leonũ erant: & habebant loricas
sicut loricas ferreas. Et uox alaꝵ
illaꝵ scut uox curruũ equoꝵ. mul¬
toꝵ currenciũ in bellũ. Et habebãt
caudas similes scorpionũ. & aculei

Expanded text:
 facies earum sicut facies hominum. Et habebant capillos sicut capillos mulierum, et dentes earum sicut dentes leonum erant; et habebant loricas sicut loricas ferreas, et uox alarum earum sicut uox curruum equorum multorum currentium in bellum; et habebant caudas similes scorpio
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ se habebant regẽ angłm abyssi
cui nom̃ ebraice abedon. grece autẽ
apollinon. & latine habet nom̃ ex¬
terminans. Recte exterminans. Er¬
terminabt̃ enĩ multos sꝑitales hoĩe
de locis & de pat̾a sua sicut suꝑtꝰ
dictũ est. Non tam̃ om̃s. qm̃ aliqui
clericoꝵ fortissimi milites in iustici¬
a dei er̃t. S & quasda ꝯgregationes
scõꝵ quoꝵ. ꝯuersatio scã est mou̾e
ñ poter̃t. & hoc est qd̾ hic scriptũ est.¬

Expanded text:
egem angelum abyssi, cui nomen ebraice Abedon, grece autem Apollion et latine habet nomen Exterminans. 29Recte Exterminans: 30Exterminabunt enim multos spiritales homines de locis et de patria sua, sicut superius dictum est. 31Non tamen omnes, quoniam aliqui clericorum fortissimi milites in iusticia Dei erunt. 32Sed et quasdam congregationes sanctorum quorum conuersatio sancta est mouere non poterunt, et hoc est quod hic