comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum hausit. ꝑrexit. ap¬
posuit. reportauit. ua¬
sisq singulis ꝑmodicũ
quid contribuit & abut.
Altera die memor fidĩ
mandatiq sui. surgit
pat̾ familias inatutinꝰ.
ministerii conscium mi¬
nistrum conuenit. unã¬
q secum ad apothecam
comitt̃ oucit. Inspici¬
untur denuo cuncta pordi¬
nem uasa. Uinum hauri¬
tur nitor incolore aspicit᷑.
sopor in gustatu approba¬
tur. tristicia ingaudium
commutatur. Et quid
quantumq fides inxp̃o
eiuisq gloriosissimo amico
ualeat repperitur. cunc¬
tisq audientibus miranti¬
busq: succenditur. Deniq
illa ꝓbatissima uina condig¬
nop̾cio emptoribus distri¬
buuntur. Hcce qualit̃
digna ꝓuidentia utilita¬
tibus hominum deseruit᷑
& quid tamdem dõ ꝓeius
tantis beneficus exhibetur
aut redditur.
nificus apparuit. a cuius
conspectu un uiers a plebs
ad sc̃i stephani limina
confugit et ipsis oran¬
tibus paulatim inter
uellera nubium subtrac¬
tus non comparuit.

Expanded text:
tum, hausit, perrexit, aptum, hausit, perrexit, apposuit, reportavit, vasisque singulis permodicum quid contribuit, et abiit. Altera die, memor fidei mandatique sui, surgit paterfamilias matutinus, ministerii conscium ministrumque convenit, una secum ad apothecam comitem ducit: inspiciuntur denuo cuncta per ordinem vasa: vinum hauritur, nitor in colore conspicitur, sapor in gustu approbatur, tristitia in gaudium commutatur, et quid quantumque fides in Christo ejusque gloriosissimo Amico valeat reperitur, cunctisque audientibus mirantibusque succeditur: denique illa probatissima vina condigno pretio emptoribus distribuuntur. Ecce qualiter divina providentia utilitatibus hominum deservit: et quid tandem Deo pro tantis ejus beneficiis exhibetur aut redditur? nificus apparuit, a cujus conspectu universa plebs ad Stephani limina confugit, et ipsis orantibus paulatim inter vellera nubium subtractus non comparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
in portum fidissimum sta¬
tionemq tutissim am ue¬
lificante deducta ẽ gr̃a.
Dam multa secum agitan¬
ti. hȩc potior sententia
confugiendum er̃ ad ami¬
cum di stephanum scm̃
primum martirem xp̃i.
Proinde iubet illip̃gusta¬
tori uini sui. ut unam
lagunculam exquolibet
eamq ad beati memoriã
benedicendam diluculo
deportaret. atq exinde
scificatam continuo refer¬
ret. tuncq exilla ꝑomia
uasa parum quid suꝑfun¬
deret atq discederet.
O dñe dñe. cuicura est ꝓ
homine. omĩa benigne
faciens propt̃ hominẽ.
qui ꝑsc̃os tuosolim aquas
amaras & infecundas lig¬
no inmisso et uasesalis
iniecto sanasti. ac ꝑte ipsũ
uinum conuertisti. ipse
tunc & iam ꝑ amicum tuũ
Stephanum sem reparasti
instatum pristinum una
ꝑdita. uersa amaritudi¬
ne insuauitatem. iugre¬
dine uicandorem. me¬
rore in erultationem
Propere igitur fidelia¬
domini sui uissa minister
ille fidelis exequitur.
Lagenam ut fuerat p̾cep¬

Expanded text:
in portum fidissimum stain portum fidissimum stationemque tutissimam velificante deducta est gratia. Nam multa secum agitanti haec potior sententia confugiendum esse ad Amicum Dei Stephanum sanctum, primum martyrem Christi. Proinde jubet illi praegustatori vini sui, ut unam lagunculam ex quolibet eamque ad Beati Memoriam, benedicendam diluculo deportaret, atque exinde sanctificatam continuo referret, tuncque ex illa per omnia vasa parum quid superfunderet atque discederet. O Domine, Domine, cui cura est pro homine, omnia benigne faciens propter hominem, qui per sanctos tuos olim aquas amaras et infecundas, ligno immisso et vase salis injecto sanasti , ac per te ipsum, vinum convertisti , ipse nunc et per amicum tuum Stephanum sanctum, reparasti in statum pristinum vina perdita, versa amaritudine in suavitatem, nigredine in candorem, moerore in exsultationem! Propere igitur domini sui jussa minister ille fidelis exsequitur: lagenam, ut fuerat praecep
Abbreviated transcription (Latin):
quis ipsius a pothec aruluc¬
tus. puto quod ignorare
non possit om̃is compatiens
animus humanus. Non
enim reuera minimum &
contempnendum detrim̃¬
tum dampnumue conti¬
gerat. sed ducenta ut dixi
fere quę putabantur uasa
suauissimo uino plenissima
eadem e contrario reperie¬
bantur nec aceti. sed cuius¬
dam corruptissimi et fecu¬
lentissimi liquorissqualore
adimpleta. Quid ager&
ita rei suę labefactatę do¬
minus. uindemiȩ suȩ in¬
teritum non adhuc inutib
sed quod est grauius in ip¬
Quid inquam ageret.
qui tam corrupto neciã
dicendo uino facere potuis¬
set.In forsitan quali¬
cumq abiectissimo p̃cio uen¬
didisset: Sed quis tam
fatuus emptor adrem fa¬
tuam accessisset.Ansal¬
tem effunderet atq ꝓicer&
Sed quis ita oblitus laboꝵ
suoꝵ esset. ut qualescũq
anni fructus ꝓculcandos
hominibus beluisq facile
exponeret. GTandem fluc¬
tuabunda intalibus me¬
roribus anima. duunae
aspirationis aura ꝑflata.

Expanded text:
quis ipsius apothecarii lucquis ipsius apothecarii luctus, puto quod ignorare non possit omnis compatiens animus humanus. Non enim revera minimum et contemnendum detrimentum damnumve contigerat, sed ducenta, ut dixi, fere quae putabantur vasa vino suavissimo plenissima, eadem e contrario reperiebantur nec aceti, sed cujusdam corruptissimi et faeculentissimi liquoris squalore adimpleta. Quid ageret ita rei labefactae suae dominus, vindemiae suae interitum non adhuc in vitibus, sed, quod est gravius, in ipquid, inquam, ageret? quid tam corrupto nec jam dicendo vino facere potuisset? An forsitan qualicumque abjectissimo pretio vendidisset? Sed quis tam fatuus emptor ad rem fatuam accessisset? An saltem effunderet atque projiceret? Sed quis ita oblitus laborum suorum esset, ut qualescumque anni fructus proculcandos hominibus belluisque facile exponeret? Tandem fluctuabunda in talibus moeroribus anima divinae aspirationis aura perflata
Abbreviated transcription (Latin):
causa. quoslibet terra e
repositos fructus tunt
malleuenales emptorib
publicare. cum uotis
exoptatoꝵ lucroꝵ auari¬
ora concurrunt p̾̃cia tẽ¬
poꝵ. uisumẽ memora¬
ti domno predu cum quo¬
dam hominesuo uinisci¬
licet gustatore peritissi¬
mo apothecam suam pͥ¬
mitus intrare. ac ꝑsin¬
gula uasa examinando
uina approbare. Quo
facto. moxut degustator
haustum uasis merum ap¬
plicuit. iudicio labioꝵ
continuo stupefacta in
homine ora uultusq
palluere. Nam preter
quod uini teterrimus
color uersandum oculis
ex se offerebat aspectũ
&iam tristissimus sapor
labus merendum inge¬
rebat gustum. Ucrũ
cum hocmalum inuno
tantũ uase consistere
putarctur. non tammo¬
lestante dampnum
iactura patrifamili as
habebatur. At ubi ꝑ
singula uasa ceptum ẽ
circumiri. om̃ium que
uasoꝵ id est ferme du¬
centoꝵ numerus exami¬
natus similit̃ degene¬
rasse ac deperisse reꝑtus
ẽ. quis tunc ibidem fue¬
rit possessoris animus

Expanded text:
causa, quoslibet terrae causa, quoslibet terrae repositos fructus tunc malle venales emptoribus publicare, cum votis exoptatorum lucrorum avariora concurrunt pretia temporum, visum est memorato domino praedii, cum quodam homine suo, vini scilicet gustatore peritissimo, apothecam suam primitus intrare, ac per singula vasa examinando vina approbare. Quo facto, mox ut degustator haustum vasis merum applicuit judicio labiorum, continuo stupefacta in homine ora vultusque palluere. Nam praeter quod vini teterrimus color aversandum oculis ex se offerebat aspectum, etiam tristissimus sapor labiis moerendum ingerebat gustum. Verum cum hoc malum in uno tantum vase consistere putaretur, non tam molestante damnum jactura patrisfamilias habebatur. At ubi per singula vasa coeptum est circuiri, omniumque vasorum, id est ferme ducentorum, numerus examinatus similiter degenerasse ac deperisse repertus est; quis tunc ibidem fuerit possessoris animus,
Abbreviated transcription (Latin):
a facie uelam̃to ablato.
& uultu suo demonstrato
ait. E cce uos uidete
quid in me ds dignatus
ẽ ꝑficere. & una mecũ
gauacte. et ipsi dño ꝓme
gr̃as agite Quam ubi
oms conspexere. gauden¬
tes et benedicentes osculis
complexari coeperunt. Ic̃
ad uxalensem ciuitatem
religios a uitula una cum
megetia sua alusq religi¬
osis feminis uenit. uota
suade salute filiae plena
amico in conspectu om̃is
nrae eccłae gaudentis
& congratulantis hylari¬
ter reddidit. feruenter
exhibuit. fructuosaq
apothecam habens. fere
lerat. et ad sc̃m Stepha¬
num currens. ibiq po¬
nens orauit. et reuersus
cum lagena in om̃ib
uasis exeadem infudit.
honestissimi quoq filu
nomine rustici p̃fectoꝵ
numerarii cunctis bene
notissimi pater. Hic in
fundo suo suburbano cũ
loco & nomine uocitato
ꝓbi generis uina quot¬
annis condere. et conser¬
uare consueuerat. Int̾¬
ea ut possessorib mos ẽ.
cominodoꝵ questuum

Expanded text:
a facie velamento ablato, a facie velamento ablato, et vultu demonstrato, ait: Ecce vos videte quid in me Deus dignatus est perficere, et una mecum gaudete, et ipsi Domino pro me gratias agite. Quam ubi omnes conspexere, gaudentes et Dominum benedicentes, osculis complexari coeperunt. Tuncad Uzalensem civitatem religiosa Vitula una cum Megetia sua aliisque religiosis feminis venit, votaque sua de salute filiae plena  Christique Amico in conspectu omnis nostrae Ecclesiae congaudentis atque congratulantis hilariter reddidit, ferventer exhibuit, fructuosequeapothecam habens, fere lerat, et ad sanctum Stephanum currens, ibique ponens oravit, et reversus cum lagena, in omnibus vasis ex eadem infudit, honestissimi quoque filii, nomine Rustici, praefectorum numerarii cunctis bene notissimi, pater. Hic in fundo suo suburbano cum loco et nomine vocitato probi generis vina quotannis condere et conservare consueverat. Interea, ut possessoribus mos est, commodorum quaestuum
Abbreviated transcription (Latin):
speciosum cerneret candi¬
da luce ꝑfusum. et insigni
equo subuectum. lampa¬
desq cõplures lucentes ac
p̃cedens i splendidissimũ
apparatum. sibiq ab eo¬
dem clarauoce dictum.
Adte ꝑtinet ista lux me¬
gecia. suscipe illam. Post
quam uisionẽ exꝑrecta.
gaudioq repleta. statĩ
ubi sẽ sanam sensit. manꝰ
suas ados suum faciemq
inspiciendam applicauit.
et quasi pre nunio gaudio
soli sibi noncredens ancil¬
lassuas quae circa suum
lectulum quiescebant
clarauoce excitauit. et
ut adse inspiciendam &
contemplandam accur¬
rerent aduocauit. Tũ
illȩ ut uiderunt in dña
amica prestitutus sibi¬
met dies. uenitur aduer
sis matronis adreligiosã
megetiam. ut sicut ꝓmi¬
serat ad destinatum locũ
caras suas non deserendo
ꝑgere dignarctur. Sed
megecia dĩ famula ue¬
lamento adhuc sicut sole¬
bat orecontecto. ab inti¬
mo cubiculo ad amicas
suas foras egressaẽ. Quas
ubi dese aliquandui tris¬
tes ẽẽ ꝑmisit. subito illa

Expanded text:
speciosum cerneret, candispeciosum cerneret, candida luce perfusum et insigni equo subvectum, lampadesque quamplures lucentes, ac praecedens ei splendidissimum apparatum, sibique ab eodem clara voce dictum: Ad te pertinet ista lux, Megetia, suscipe illam. Post quam visionem expergefacta gaudioque repleta, statim ubi se sanam sensit, manus suas ad os suum faciemque inspiciendam applicavit, et quasi prae nimio gaudio soli sibi non credens, ancillas suas quae circa lectum suum quiescebant, clara voce excitavit, et ut ad se inspiciendam atque contemplandam accurrerent, advocavit. Tum illae, ut viderunt in domina amica praestitutus sibimet dies, venitur a diversis ad religiosam Megetiam, ut, sicut promiserat, ad destinatum locum charas suas non deserendo pergere dignaretur. Sed Megetia Dei famula velamento adhuc, sicut solebat, ore contecto, ab intimo cubiculo ad amicas suas foras egressa est. Quas ubi de se aliquandiu tristes esse permisit, subito illo
Abbreviated transcription (Latin):
uis inquit faciam patrime¬
O Nam et ego xp̃i anus
ficriuolo. Sed ut iam ad
terminum quem ꝓmisimꝰ
ueniamus. dies paschę sacra¬
tissimus ꝓpinquabat. Ecce
benedicta megecia a quadã
amica et nobilifemina rus¬
tira rogabatur. ut uoto
suo soluendo beatissimomar¬
tyri cypriano in mapilia
secum ꝑgeret. & sollemp¬
nitati parit̃ interẽẽt.
Quod megecia se non pos¬
se facere causabatur. sci¬
ens quidinsediuina poten¬
tia infidelium oculis osten¬
deret. quid plenę salutis
gelestis gra rescruaret. Sanc
amicam contristarenolens.
non penitus negauit. sed pla¬
ne adillum diem quod ds̃uo¬
luisset. facturam sẽ eẽ ꝓmi¬
sit. At ubi illa amica dis¬
cessit. nondestitit dic noc¬
tuq orationi instare mege¬
cia. Bucellani sane om̃i
die in oleo scĩficato tinctam
prius accipiebat. et sic octe¬
ros cybos sumebat. Quadã
uero nocte uisitatur in som¬
nis. itaut se iuixta memoriã
beati stephani stantem pu¬
taret. ibiq uuenem illũ

Expanded text:
vis, inquit, faciam patri mevis, inquit, faciam patri meo? nam et ego christianus fieri volo. 9. Sed ut jam ad terminum quem promisimus veniamus, dies Paschae sanctissimus propinquabat, ecce benedicta Megetia a quadam amica atque nobili femina Rustica rogabatur, ut voto suo solvendo beato martyri Cypriano in Mappalia secum pergeret, et solemnitati pariter interesset. Quod Megetia facere se non posse causabatur, sciens quid in se Dei potentia infidelium oculis ostenderet, quid plene salutis coelestis gratia reservaret. Tamen amicam contristare nolens, non penitus negavit, sed plane ad illum diem quod Deus voluisset facturam se esse promisit. At ubi illa amica discessit, non destitit die noctuque orationi instare Megetia. Buccellam sane omni die in oleo sanctificato tinctam prius accipiebat; et sic caeteros cibos sumebat. Quadam vero nocte visitavit in somnis, ita ut se juxta Memoriam beati Stephani stantem putaret, ibique juvenem illum
Abbreviated transcription (Latin):
sacram uirginem sese¬
conuertit. et nominatĩ
eam compellans. ait.
Infans helpidiana. sana ẽ
prsus domina megecia.
Sic enim di gr̃a uigebat
in migecia. ut licet eius
plenior cura incorpore
ex parte aliqua differre¬
tur. ꝑfecta tamen sani¬
tatis species reuerberan¬
dis increduloꝵ oculis
obiceretur. Quod illa
ancilla dĩ intellegens
magnũ mysterium dĩ¬
credite. Rursum apud
carthaginem dum bene¬
dicta megecia quod am
die cumiurosuo paga¬
no sermonem conferret.
et int̾ fabulas dum uiro
suo ore integro uultuq
appareret. commotus
tali uisione uir cius. gra¬
tulari ei coepit acdicere.
Domna megecia. sanã
te prorsus aspicio. Ue¬
rum illa dissimulando
interim tegens quod di¬
uina uirtus in sẽ demons¬
trabat. sermonis suicur¬
sum tenebat. Itidẽq
ille quod uidebat tacere
non poterat. et sicut
prius cidem responde
At illa impleta gaudio.
tamdem subridens ait ma¬
rito suo. Uel modo iamcre¬
des xp̃o. Et ille. Quid

Expanded text:
sacram virginem sacram virginem convertit sese, et nominatim eam compellans ait: Infans Helpidiana, sana est prorsus domina Megetia. Sic enim Dei gratia vigebat in Megetia, ut, licet ejus plenior cura in corpore ex parte aliqua differretur, perfecta tamen sanitatis species reverberandis incredulorum oculis objiceretur. Quod illa ancilla Dei intelligens magnum mysterium Dcredite. 8. Rursus apud Carthaginem cum benedicta Megetia quadam die cum viro suo pagano sermonem conferret, et inter fabulas dum viro suo ore integro vultuque appareret, commotus tali visione vir ejus gratulari coepit ac dicere: Domina Megetia, sanam te prorsus aspicio. Verum illa dissimulando interim tegens quod divina virtus in se demonstrabat, sermonis sui cursum tenebat. Itidemque ille quod videbat tacere non poterat, et sicut prius eidem respondebAt illa impleta gaudio, tandem subridens, ait marito: Vel modo jam credes Christo? Et ille: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquam p̃terire debe¬
mus. Cum ferme qua¬
draginta diebus circa be¬
ati martyris locum oran¬
do mater filiaq ꝑsisterent
ecce repente uenientibus
litteris sibimet ã cartha¬
ginc directis. quo pat̃
puellę honorabilis pontius
diceretur corpore egrotare.
ad eundem iusendum de
ur alensi ciuitatt ꝓfectae
sunt. Uerum cum in me¬
dio itineris ęstuũ causa
fouendi corporis gr̃a laua¬
chris uti uoluisscnt. affuit
inp̃senti quedam domesti¬
ca ab infideli cognita mege¬
cia et in obiuam missa. ñ
tam adsalutandũ quam
potius ad explorandum.
Quȩ cum curiosius cupe¬
ret benedictae megeciae
nudata ora uultusq in¬
balneis conspicere. intra¬
uit cum ea in obsequiũ.
Et ubi quantum uoluit¬
faciem famulae di inten¬
dit. prorsus integrum
sibim et appareus õs me¬
getiae sanumq conspex̃.
Quo uiso obstupefacta
atq mirata illa domesti¬
ca. quae aliud quam spe¬
rabat inuenit. continuo
ad quandam iuxta stantẽ

Expanded text:
nequaquam praeterire debenequaquam praeterire debemus. Cum ferme quadraginta diebus circa sancti Martyris locum orando mater filiaque persisterent, ecce repente venientibus litteris, sibimet Carthagine directis, quo pater puellae honorabilis Pontius diceretur corpore aegrotare, ad eumdem visendum de Uzalensi civitate profectae sunt. Verum cum in medio itineris, aestuum causa, fovendi corporis gratia lavacris uti voluissent; adfuit in praesenti quaedam domestica ab infideli cognita Megetia et in obviam missa, non tam ad salutandum, quam potius ad explorandum. Quae cum curiosius cuperet benedictae Megetiae nuda ora vultusque conspicere, intravit cum ea in obsequium, et ubi quantum vofaciem famulae Dei intendit, prorsus integrum sibimet apparens os Megetiae sanumque conspexit. Quo viso, obstupefacta atque mirata illa domestica, quae aliud quam sperabat invenit, continuo ad quamdam juxta stantem
Abbreviated transcription (Latin):
Duodecimo igitur die
ex quo cum sua ad amicu¬
tre. dum orat ad bocũ
sacratȩ memoriȩ pulsans
fidei pictate. non solũ
affectu cordis. uerum & iã
motu corporis ipsa hostio¬
la memoris impulsa pa¬
tefecit. Ac uim faciens
regno di. caput suum in¬
cubile scarum reliquia¬
contribulatis corde. me¬
gecia famula dđi quadã
sibi uisibili et adtrectabi¬
li manu os suum corri¬
gi et compalpari ꝑsensit.
Quę postea quam obora¬
tione surrexit. circum¬
stantibus choris uirginũ
scarum. ibidemq ꝓilla
et cum illa dõ laudes
dicentium. tremens &
gaudens hoc ipsum in¬
oicauit. Quale tunc
quantumq in omib: men¬
tibus fecerit gaudium. &
flendi ante ipsum dm̃ ex¬
citauerit affectum. uix
poterit explicari. Sed
antequam geste rei ad
finem optatissimum ue¬
niamus. ubi plenam ꝑfec¬
tamq salutem religiosȩ
megetię amico di curante
atq auxiliante in nomi¬
ne xp̃i demonstraturi su¬
mus. quid inmedio huiꝰ
aliud mirabilit̃ contigerit.

Expanded text:
Duodecimo igitur die, Duodecimo igitur die, ex quo cum sua ad Amicutre, dum orat ad locum sacratae Memoriae pulsans fidei pietate, non solum affectu cordis, verum etiam motu corporis, ipsa ostiola Memoriae impulsa patefecit, ac vim faciens regno Dei, caput suum incubile sanctarum reliquiacontritis corde . Megetia famula Dei quadam sibi visibili et attrectabili manu os suum corrigi et compalpari persensit. Quae posteaquam ab oratione surrexit, circumstantibus choris virginum sanctarum, ibidemque pro illa et cum illa Deo laudes dicentium, tremens et gaudens hoc ipsum indicavit. Quale tunc quantumque in omnibus mentibus fuerit gaudium, et flendi ante ipsum Deum excitaverit affectum, vix poterit explicari. 7. Sed antequam gestae rei ad finem optatissimum veniamus, ubi plenam perfectamque salutem religiosae Megetiae, Amico Dei curante atque auxiliante in nomine Christi, demonstraturi sumus, quod in medio hujus aliud mirabiliter contigerit,
Abbreviated transcription (Latin):
los supliniuit. arq discesst
Uerum cum mane facto hoc
ipsum religiosa migecia somniũ
simis feminis indicaret.
in ipso sermone narrationis
suae ultro corde compunc¬
ta. et cuiusdam peccati sui
recordatione subito stimu¬
lata. peccatum suum con¬
fiteri non distulit. sed sic̃
scriptum ẽ. delictum suũ
agnouit. et iniusticiam
suam non operuit. Eoce
ergo qui illi erant oculi pri¬
us curandi. non utiq cor¬
poris sed cordis. quod ut
spiritalis medicus głosus
Stephanus p̾nuntiauit
illi dicens. prius sunt ti¬
bi oculi curandi. Sa¬
nandum quippe erat.
quod uici atum latebat
inmente. ut sic demũ
sanaretur. et quod de¬
prauatum cernebatur
incorpore. Hinc ille
quoq teterrimus ser¬
pens. qui supra caput
uolitabat. quia princi¬
palem racionalis animȩ
mentem obtinebat.
conterendus fuerat et
uincendus. Num enim
reatus cuiusq delicti hu¬
militer agnoscitur. ca¬
put colubri pęnitendo
quassatur. cordis oculus
confitendo purgatur.

Expanded text:
los super linivit, atque discessit. los super linivit, atque discessit. Verum cum mane facto hoc ipsum religios a Megetia somnium simis feminis indicaret, in ipso sermone narrationis suae ultro corde compunta et cujusdam peccati sui recordatione subito stimulata, peccatum suum confiteri non distulit, sed, sicut scriptum est, delictum suum agnovit, et injustitiam suam non operuit . Ecce ergo qui illi erant oculi prius curandi, non utique corporis, sed cordis, quod, ut spiritualis medicus, gloriosus Stephanus pronuntiavit illi dicens: Prius sunt tibi oculi curandi. Sanandum quippe erat quod vitiosum latebat in mente, ut sic demum sanaretur quod depravatum cernebatur in corpore. Hinc ille quoque teterrimus serpens, qui super caput volitabat, quia principalem rationalis animae mentem obtinebat, conterendus fuerat et vincendus. Dum enim reatus cujusque delicti humiliter agnoscitur, caput colubri poenitendo quassatur, cordis oculus confitendo purgatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dui exercita duq abreluc¬
tante aduersario dilassa¬
ta. ad extremum tamen
ubi illum incapite ꝑcussit.
continuo prostrauit.
Quo trepido gaudio exper
ratio portenderet cogita¬
ret. nec liquido intelle¬
gere ualiusset. exinde ora¬
uit. iusitari confirmariq
poposcit. acdeinde sequie¬
ti ꝑmisit. Ecce denuo
uidet illum decorum ha¬
bitu iuuenem niuea ues¬
te fulgentem ac statim
iacenti sibimet uelut
manu porrecta. audiuit
iubentem pariterq di¬
centem. Surge siccura¬
ris. At uero megetia
ut. inte medico homini
facere consueuerat. capi¬
te opposito quasi fouenda
ferebat. Sed ille ut pote
ignorantis corrigens factũ.
respondit eidem. Ut quio
hoc facis & Pruis sunt
tibi oculi curandi. Illa
oculossanos habeo. sed ut
osmeum cures rogo. Et
ille iaminquit diri tibi.
priussunt inte oculi cu¬
randi. Tunc uelut cae¬
lestis archiater sp̃u secre¬
ta cordis introspiciens.
quasi cutem medicinalẽ
collirium imposuit. ocu¬

Expanded text:
diu exercita diuque ab relucdiu exercita diuque ab reluctante adversario delassata, ad extremum tamen, ubi illum in capite percussit, continuo prostravit. Quo trepido gaudio expergratio portenderet cogitaret, nec liquido intelligere valuisset, exinde oravit visitari, confirmarique poposcit, ac deinde se quieti permisit. Ecce denuo videt illum decorum habitu juvenem, nivea veste fulgentem, ac statim jacenti sibimet velut manu porrecta, audivit jubentem pariterque dicentem: Surge, sic curaris. At vero Megetia, ut ante medico homini facere consueverat, capite opposito, quasi fovenda ferebat. Sed ille, utpote ignorantis corrigens factum, respondit eidem: Utquid hoc facis? Prius sunt tibi oculi curandi. Illa e meus, oculos sanos habeo, sed ut os meum cures rogo. Et ille: Jam, inquit, tibi dixi, prius sunt in te oculi curandi. Tunc velut coelestis archiatrus, spiritu cordis secreta introspiciens, quasi cutem medicinalem collyrium imposuit, ocu
Abbreviated transcription (Latin):
sibi insignem iusu iurum.
diaconi p̃ferentem habitũ.
Illa eum rogare coepit.
uelut quendam medicũ
spiritalem. ut ossuum in¬
spiceret. & sidignaretur
curaret. Uerum ille mex
oscius insperit. uultueã
hylari serenoq intuitus
ait. E quidem adhucos
tuum non rectum. sed
rursum aspice et uide
quid uolitet supracaput
tuũ. Continuo illa suꝑ
serpentem quemdam te¬
terrunum supra sẽ. pen¬
narum remigio uolantẽ.
atq huc et illuc tortuosis
amfractibus oberrantẽ.
At pauefacta megetia.
horribili monstruosoq
uisu. insignis illius uiri
exhortatione firmatur.
ad scipsam dicentis. Nisi
prius istum serpentem
occideris. sanari non po¬
teris. Sed noli metue¬
re. forti animo illi con¬
gredere. & om̃ino supe¬
rabis. Quo audito me¬
getia. fidei suae robore
et detanti adiutorui sui
armata ꝓtectione. ar¬
repta intempr sibiniet
uelut uirga oblata. con¬
tra illum draconem tet̾ri¬
mumet tortuosissimum
decertauit. Quem et si

Expanded text:
sibi insignem virum visu, sibi insignem virum visu, diaconi praeferentem habitum. Illa eum rogare coepit, velut quemdam medicum spiritualem, ut os suum inspiceret, et si dignaretur, curaret. Verum ille mox ut os ejus inspexit, vultu eam hilari serenoque intuitu ait: Equidem adhuc os tuum non rectum; sed sursum aspice, et vide quid volitet super caput tuum. Continuo illa super serpentem quemdam teterrimum supra se pennarum remigio volitantem, atque huc et illuc tortuosis anfractibus oberrantem. At pavefacta Megetia horribili monstruosoque visu, insignis illius viri exhortatione firmatur, ad ipsam dicentis: Nisi prius istum serpentem occideris, sanari non poteris. Sed noli metuere, forti animo illi congredere, et omnino superabis. Quo audito, Megetia fidei sua: robore et de tanti adjutoris sui armata protectione, arrepta in tempore sibimet velut virga oblata, contra illum draconem teterrimum et tortuosissimum decertavit. Quem, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
bant. et effundebant
suꝑse animam suam.
Dicebatur namq ab
inimicis fidei nr̃ac.
bat ergo uitula mater au¬
ribus amiciđi. Domne
Stephane. eoce adduri
megeciam tuam adtẽ.
quam tu ipse liberasti de
morte. nec nos ingaudiũ
inimici fecisti uenire.
non tradens nos in animas
tribulantium nos. qui
fac iterum crubes¬
cere cos de tota et
de plena megeciae tuae
salute. sicut cosiam fecis¬
ti erubescere excius utcri
periculosissimo labore.
Non omino deficies ad mi¬
nora. qui prestitisti inaio¬
pagano de te. imple ꝓpt̃
te. Don confundatur
mater in filia. quac pre¬
sumpsit inte. quae con¬
fugit adte. Certe ut
oculus cordis nondum cre¬
dentium nobisq insultan¬
tium sanetur. os filiae
corrigatur. Et ut ad¬
quiratur salus animac
illoꝵ. prestetur puells̨
sanitas menbroꝵ suoꝵ.
Talibus in huius modi sensũ
dictis lacrimabilib deplo¬
ratis. septua transierat
dies. cum eoce nocte intem¬
pesta uisitatur ꝑsomniũ
megetia. uidet apparentẽ

Expanded text:
bant, et effundebant bant, et effundebant super se animam suam. Dicebatur namque ab inimicis fidei nostraebat ergo Vitula mater auribus Amici Dei: Domine Stephane, ecce adduxi Megetiam tuam ad te, quam tu ipse liberasti de morte. Nec nos in gaudium inimici fecisti venire, non tradens nos in animas tribulantium nos, qui fac iterum erubescere eos de tota et de plena Megetiae tuae salute, sicut jam fecisti erubescere eos de ejus uteri periculosissimo labore. Non omnino deficies ad minora, qui praestitisti majopagano de te, imple propter te. Non confundatur mater in filia, quae praesumpsit in te, quae confugit ad te. Certe ut oculus cordis nondum credentium nobisque insultantium sanetur, os filiae curetur: et ut acquiratur sanitas animae illorum, praestetur puellae sanitas membrorum suorum. 6. Talibus in ejusmodi sensum dictis lacrymabilibus deploratis, septima transierat dies, cum ecce nocte intempesta visitatur per somnum Megetia; videt apparentem
Abbreviated transcription (Latin):
ginessicras. Nouerit
scitas ur̃a. quia cito ponti¬
us credet. xp̃o. sicut confi¬
do dexpomco. Nam hoc
est quod ꝑsomnium signi
lo scias uitula. qui aposui
iam uigulos. non utiq
nisi subiugo. xp̃i. Sic
ergo honorabilis pontius
sequenti anno hisdem
diebus quib a religiosa
uitula beatus stephanꝰ
ꝓsalute mariti eterna fue¬
rat exoratus. Sed ut
dicere coeperam conscrti¬
entib sibunet uiris sius.
mater uitula cum mege¬
cia sua pariter de cartha¬
gine ꝓfectae. pariter
ad memoriam beati mar¬
tyris ꝑuenerunt Ac de¬
inde ante sacrata ipsius
limina ꝓstratae. dienoc¬
tuq flentes et eiulantes.
cinere et cilicio squalentes.¬
nec inde nobiles feminac
placentes. susocperunt
illud quod dictum inpsal¬
mis audierant. fuerunt
michi lacrimę̧ meę pa¬
nes die acnocte. dum
dicitur michi cottidie.
ubi est ds tuus. Eteni
neq ista de ipsa nr̃a religi¬
one xp̃iana pus ac nobili¬
bus femuns decrant. ab
incredulis imꝓperia.

Expanded text:
gines: Noverit gines: Noverit Sanctitas vestra, quia cito Pontius credet in Christo, sicut confido de Christo meo. Nam hoc est quod per somnium mihi lo scias, Vitula, quia posui jam jugulos, non utique nisi sub jugo Christi. Sic ergo honorabilis Pontius sequenti anno, iisdem diebus quibus a religiosa Vitula beatus Stephanus pro salute mariti aeterna fuerat exoratus. 5. Sed, ut dicere coeperam, consentientibus sibimet viris suis, mater Vitula cum Megetia sua pariter de Carthagine profectae, pariter ad Memoriam beati Martyris pervenerunt, ac deinde ante sacrata ipsius limina prostratae, die noctuque flentes et ejulantes, cinere et cilicio squallentes, inde nobiles feminae placentes, susceperunt illud quod dictum in Psalmis audierant: Fuerunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte, dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Etenim neque ista de ipsa nostra religione christiana piis et nobilibus feminis deerant ab incredulis improperia,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iano nomine fuerit.
qm̃ locus uidetur erige¬
re minime nospigebit
aperire. Quando enĩ
religiosa uitula nondũ
departus periculo libera¬
ta megecia ad amicum
dĩ fuerat ꝓfecta. ibi insu¬
isp̾cibus &iam dehuius
uiri sui honorabilis pontu¬
credulitate inserucrat. ut
ille imbueretur fide acno¬
mine xp̃iano. Quod sane
eidem illa ipsa nocte tali c̃
uisione reuelatum. Uisa
ẽ quippe sibimet uidere
iurta illam beati martyris
inemoriam duo ceroferaria
luminosa. pariter igne
flammantia. ibidemq
assistente secum atq ap¬
parente memorato pon¬
tio iuro suo. sibimet dic¬
tum fuisse. Uitula. me¬
lius lucet ceroferarium
nr̃m. Unde uoloscias.
me posuisse iam iuigulos.
Quo uiso auditoq religi¬
osa uitula. somni exper¬
recta. et mane facto. ora¬
tione suppieta hoc ipsũ
quod in somnis uiderat.
quibusdam ancillis dĩcuar¬
rare coepit. Et
prior ipsa somniu
suum interpretata. res¬
pondit. dicens ad memo¬
ratas circunistantes se uir¬

Expanded text:
christiano nomine fuerit, christiano nomine fuerit, quoniam locus videtur exigere, minime nos pigebit aperire. Quando enim religiosa Vitula, nondum de partus periculo liberata Megetia, ad Amicum Dei fuerat profecta, ibi in suis precibus etiam de hujus viri sui venerabilis credulitate instruxerat, ut ille imbueretur fide ac nomine christiano. Quod sane eidem illa ipsa nocte tali est visione revelatum. Visa est quippe sibimet videre juxta ipsam beati Martyris Memoriam duo cerofaria luminosa, pariter igne flammantia, ibidemque assistente secum atque apparente memerato Pontio viro suo, sibimet dictum fuisse: Vitula, melius lucet cerofarium nostrum; unde volo scias me posuisse jam jugulos. Quo viso auditoque, religiosa Vitula somno expergefacta, et mane facta oratione suppleta, hoc ipsum quod in somnis viderat quibusdam ancillis Dei enarrare coepit. Et prior ipsa somnium suum interpretata respondit, dicens ad memoratas circumstantes vir
Abbreviated transcription (Latin):
currunt amplius menses
int̾ manus medicorum
corpus filiȩ meȩ tantum¬
modo fatigetur. necomiino
sicut nunc uidetis aliquid
ꝓficiendo sanetur. Rogo
aliquando ꝑmittite et
nobis. ut faciamus & nos
quod erpedit nobis. Eamꝰ
et nos ad medicum nr̃m.
Credo millum. quia qui
noluit megeriam cum
suo partu mortuo mori.
ipse & iani eam faciet sano
uultu suo int̾ homines
conuersari. His atq: hu¬
iuscemodi querimonus
deploratis iustis et ueris.
nequaquam illiuiri tali
feminae uirili animo
indutae ualuerunt re¬
sistere. Malucrunt
sponte cedere. quam
quolibet alio uidicante
uicti discedere. Fleris
itaq illis in hac sententii
matrisuitulae. marito sci¬
laet simulq patre insgeti&
sed marito quidem adhuc
pagano. patreuero iam¬
xp̃iano cathicumino effec¬
tonomine pontio senatori¬
ac dignitatis uiro. dignũ
ẽ ut cuius fidem inxp̃m
cepimus ꝓnuntiare. eius
quoq uocabulum iam in¬
cipiamus cum debito hono
re nominare. qui sane
quemadmodum initiatus

Expanded text:
currunt amplius menses currunt amplius menses inter manus medicorum corpus filiae meae tantummodo fatigetur, nec omnino, sicut videtis, aliquid perficiendo sanetur. Rogo, aliquando permittite et nobis, ut faciamus et nos quae expediunt nobis: eamus et nos ad medicum nostrum. Credo in illum, quia qui noluit Megetiam cum suo partu mortuo mori, ipse etiam eam faciet sano vultu suo inter homines conversari. His atque hujuscemodi querimoniis deploratis justis ac veris, nequaquam illi viri tali feminae virili animo indutae valuerunt resistere. Maluerunt sponte cedere, quam quolibet alio judicante victi discedere. 4. Flexis itaque illis in hanc sententiam matris Vitulae, marito scilicet simulque patre Megetiae, sed marito quidem adhuc pagano, patre vero christiano catechumeno effecto nomine Pontio, senatoriae dignitatis viro dignum est ut cujus fidem in Christo coepimus pronuntiare, ejus quoque vocabulum jam incipiamus cum debito honore pariter nominare: qui sane quemadmodum initiatus
Abbreviated transcription (Latin):
Tandem fidelis mater ui¬
tula archiatrum quemdã
felicem nomine kartagi¬
niensis cuutatis fidelissi
us obtestando construxit
dicens. Siunica filia tua
uiuat. potest ne curarime¬
gecia de paralysi ista annon:
tura quasi carri. ubioris
retinacula continentur.
exclusa est a locis suis. Cui
respondens mater uitu¬
la fidei suae stabilitate fun¬
data. continuo retulit di¬
cens. Ego non sic credo
de xp̃omco. quia sic relin¬
quetur filia mea in hoc tan¬
to parilysis malo. At ille
fidei firmitatem ualoe
ammirans infemina. hoc
inquit omipotenti dõ licet
facere cui credis. nam nichil
speres exnobis. Quibus reli¬
giosa uitula auditis. dimis¬
so abse archiatro assumens
secum megetiam suam.
adut uirum suum. et uirũ
filiac suac. acpioinflamma¬
ta dolore. sic fari exorsa ẽ.
Adqui cuimus inquit uo¬
bis miscrȩ usq nunc. nec
resistere mnulicres uiris ualu¬
uoluntates. ex quibus nul
lus salutis filiae fructus.
nullus cessit effectus. ita ut
ecce ꝑannum et quot ex¬

Expanded text:
Tandem fidelis mater Vitula, archiatrum quemdam, Felicem nomine, Carthaginensis civitatis, fidelissime obtestando constrinxit, dicens: Sic unica filia tua vivat; potestne curari Megetia de paralysi ista, an non? tura quasi carri, ubi oris retinacula quaedam continentur, exclusa est a locis suis. Cui respondens mater Vitula, fidei suae stabilitate fundata, continuo retulit dicens: Ego non sic credo in Christo meo, quia sic relinquetur filia mea in hoc tanto paralysis malo. At ille fidei firmitatem valde admirans in femina: Hoc, inquit, omnipotenti Deo licet facere, cui credis; nam nihil speres ex nobis. Quibus religiosa Vitula auditis, dimisso a se archiatro, assumens secum Megetiam suam, adiit virum suum et virum filiae suae, ac pio inflammata dolore, sic fari exorsa est: Acquievimus, inquit, vobis misere usque nunc, nec resistere viris mulieres valuvoluntates, ex quibus nullus fructus salutis filiae, nullus cessit effectus, ita ut ecce per annum et quot ex
Abbreviated transcription (Latin):
RACUUS
DIPER
orationes beatissimi mar¬
tyris stephani libellos
solemus audire. libel¬
lus huius aspectus ẽ
ꝓ scriptura. notitia pro
carta. facies demonstrat᷑
Qui nostis quid in illo do¬
lentes uideresoleatis. in
p̃senti gaudentes legite.
quod uidrtis. Ut dñs ds̃
nr̃ habundantius hono¬
retur. quod in libello cons¬
criptum est. in ur̃amme¬
moriam conscribatur.
Dare ueniã. quia diutur¬
num non reddo sermo¬
nẽ. Nostis & enĩ fatiga¬
tionem meam. Ut heri
ieiunus tanta agerepos¬
sem. et non deficere. &
ut hodie uobiscũ loquar.
orationes sc̃i Stephani
prestiterunt

Expanded text:
raculis Dei per orationes beatissimi martyris Stephani libellos solemus audire. Libellus hujus, aspectus est; pro scriptura notitia, pro charta facies demonstratur. Qui nostis quid in illo dolentes videre soleatis, in praesenti gaudentes legite quod videtis: ut Dominus Deus noster abundantius honoretur, et quod in libello conscriptum est, in vestram memoriam conscribatur. Date veniam, quia diuturnum non reddo sermonem: nostis etenim fatigationem meam. Ut heri jejunus tanta agere possem et non deficere, ut et hodie vobiscum loquar, orationes sancti Stephani praestiterunt
Abbreviated transcription (Latin):
fieret. fida mater uitula
filiam liberatam ad illam¬
uitalis fontis ueniam un¬
attulerat. salubriterq
infuderat. secum reduce¬
re cupiebat. Sed nondũ
recuperatę iures megecię.
post laborem periculosissi¬
mac enirionis suae. alte¬
rum itineris subire laborẽ
minime ꝑmittebant.
Interea uir. socer. pat̾q
puellę. nichilo adhuc ꝑ¬
moti in laudem di ueri
eiusq martyris primi de
tam desperabili causa ute¬
ri. rursus cepere obeuis¬
dem curandam reliqu̾ã
ualitudinem. id est uici¬
osi oris prauitatem illa
hominum remedia er¬
roresq consulere. et
longas moras tempoꝵ
frustra conterere. Nãq
annus integer et aliquot
fere menses sic euoluti

Expanded text:
fieret, fida mater Vitula fieret, fida mater Vitula filiam liberatam ad vitalis fontis venam, unattulerat, salubriterque infuderat, secum reducere cupiebat. Sed nondum recuperatae vires Megetiae, post laborem periculosae enixionis suae, alterum itineris subire laborem minime permittebant. 3. Interea vir, socer et pater puellae nihilo adhuc permoti in laudem Dei verique ejus Martyris primi de tam miserabili causa uteri, rursum coepere ob ejusdem curandam reliquam valetudinem, id est, vitiosi oris pravitatem, illa hominum remedia erroresque consulere, et longas moras temporum frustra conterere. Namque annus integer et aliquot fere menses evoluti sic
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ estuum gr̃a. nã estiuũ
tempuserat. quo igneus
cepit litteras a uiro suo
de carthagine directas.
primum futura liberatio
filiae significata erat.
Nammeussm octauum
alteradie ingressura filia
dicebatur. aliquantulũ
tam̃ uegetior eẽ. et sua
iam partuum signa p̾ce¬
dere. et bono animo illam
defilia eẽ debere. Quod
totum religiosae uitulae
matri non ore humano
sed diuino oraculo nun¬
tiabatur. His igitur pri¬
mis uotoꝵ suoꝵ reuelata
mater auspicus ꝑnicit̃
aduolauit. Quae ubi
ꝑuenit carthaginem.
suamq natam in ipso suȩ
articulo. statim sacrato oleo
filię menbra ꝑunxit. suda¬
rium quoq amplerandũ
pectori tradidit. Quo fac¬
to. rediuiua megetia ute¬
ri sui partu exonerata. oc¬
taui mensis ingressamuli¬
menda limina. ab ipsamor¬
tis regia rursum auris est
uitalibus restituta. Sic
itaq una letali causa dis¬
puncta. archiatro caelesti
ꝓtinus altera curanda res¬
tabat. Quod ut iamiãq

Expanded text:
dorum aestuum gratia nam aestivum dorum aestuum gratia nam aestivum tempus erat, quo igneus cepit litteras a viro suo de Carthagine directas, proxime futura liberatio filiae significata erat. Nam mensem octavum altera die ingressura filia dicebatur, aliquantulum tamen vegetior esse, et sui jam partus signa praecedere, et bono animo illam de filia esse debere. Quod totum religiosae Vitulae matri, non ore humano, sed divino oraculo nuntiabatur. His igitur primis votorum suorum relevata mater auspiciis, perniciter advolavit. Quae ubi pervenit Carthaginem, suamque natam in ipso vitae invenit, statim sacrato oleo filiae membra perunxit, sudarium quoque amplexandum pectori tradidit. Quo facto, rediviva Megetia uteri sui partu exonerata, octavi mensis ingressa pramenda lumina, ab ipsa mortis regia, rursus auris est vitalibus restituta. Sic itaque una lethali causa dispuncta, archiatro coelesti protinus altera curanda restabat. Quod ut jamjamque
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝓsalute periclitantis fi¬
liac. Hicte ego planctib
oro. illic te ancilla tua p̃¬
sentem medicum sentiat
unploro. Scis ipse qua¬
libus causis laboret mege¬
tia. et in quo uitae discri¬
mine sit constituta. Ec¬
ralẏsi dissoluta. et uisce¬
ribus tabefacta. Prexi¬
mum ẽ aut̃. ut septimo
mense expleto. comp̃hen¬
datur ab octauo. Om̃s
desperant de salute mege¬
ciae. Ego quae ad xp̃m
fugi. credo quia talis luc¬
tus defilia non imponet᷑
capiti meo. Peto aut̃ et
rogo. ut cum hinc a coro¬
ard ancillam tuam ꝓficis¬
ci coepero. recheetur ani¬
ma mea defilia aliquo
nuntio bono. His & hoꝵ¬
similibus multis affatib
usendam filiam unam &
solam suam marimam
curam mater parturibun¬
da reuertitur. Oleum
tam̃ sc̃ificatum et orariũ
uł sud arium orationum
suarum sudorumq ꝓsa
lute filiae laborantis tes¬
timonium. a beati me¬
moria martiris secum pa¬
rit̃ reportabat. E cce
igitur in uia declinan¬

Expanded text:
ti pro salute periclitantis fiti pro salute periclitantis filiae. Hic te ergo planctibus oro, illic te ancilla tua praesentem medicum sentiat imploro. Scis ipse qualibus causis laboret Megetia, et in quo vitae discrimine sit constituta. Ecralysi dissoluta, et visceribus tabefacta. Proximum est autem, ut septimo mense completo, comprehendatur ab octavo. Omnes desperant de salute Megetiae: ego quae ad Christum fugi, credo quia talis luctus de filia non imponetur capiti meo. Peto autem et rogo, ut, cum hinc a coroad ancillam tuam proficisci coepero, recreetur anima mea de filia aliquo nuntio bono. His et horsimilibus multis affatibusre ad revisendam filiam, unam et solam suam maximam curam, mater parturibunda revertitur. Oleum tamen sanctificatum, et orarium vel sudarium orationum suarum sudorumque pro salute filiae laborantis testimonium, a beati Martyris Memoria secum pariter reportabat. Ecce igitur in via, cum declinan
Abbreviated transcription (Latin):
homines et uimenta saluos
facies dñe. Quidignatus
moratis ꝑsonis diuntalib
frustra laborantibus. et
non corpore sed corde dor¬
mitantibus. ecce ds̃ ille
magister qui non dormit
neq dormitat. qui custo¬
cui tura est ꝓ om̃ibus. reli¬
giosam uitulam megecię
matrem fidei calore suc¬
cendit. atq ut ad domin
amici sui stephani suffra¬
gium accurreret inspira¬
uit. Quam ubi benedic¬
ta femina insacratarum
reliqui arum loco de car¬
taginensi urbe aduz alen¬
sem ꝓfecta ẽ misericor¬
et miserator excepit. exau¬
diuit. adiuuit. atq defilia
compotem fecit. acdediabo¬
lo aduersario superato uic¬
triaem triumphare ꝑmisit.
Dici non potest quibus illa
pia femina amicum di fle¬
bilibus uocibus fuerit ag¬
gressa. et quanta cum mi¬
seratione ante limina gło¬
si martyris ꝓstrata. effu¬
sos suicordis dolores expres¬
serit. in hȩc uerba ꝓrum¬
pens. Domine stephane
xp̃i amice. subueni matri
miserae. ad te confugien¬

Expanded text:
Homines et jumenta salvos Homines et jumenta salvos facies, Domine . Qui dignatus moratis personis diu in talibus frustra laborantibus, et non corpore, sed corde dormitantibus, ecce Deus ille magister qui non dormit neque dormitat, qui custocui cura est pro omnibus , religiosam Vitulam, Megetiae matrem, fideli calore succendit, atque ut ad domini Amici sui Stephani suffragium accurreret, inspiravit. Quam, ubi benedicta femina in sacratarum reliquiarum loco de Carthaginensi urbe ad Uzalensem profecta est, misericoret miserator excepit, exaudivit, adjuvit, atque de filia compotem fecit, ac de diabolo adversario superato victricem triumphare permisit. Diei non potest quibus illa pia femina Amicum Dei flebilibus vocibus fuerit aggressa, et quanta cum miseratione ante limina gloriosi Martyris prostrata effusos sui cordis dolores expresserit, in haec verba prorumpens: Domine Stephane, Christi amice, subveni matri miserae, ad te confugien
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa uita horreret. acces¬
sit aliud grauius et peri¬
culosius. unde nec ipsa
quidem uiuendi possibi¬
litas remaneret. Nam
si puella sic defecerat sub
uiciosi oris labore quomͦ
posset iuiuere cummor¬
tuorum uiscerum collap¬
sione: Septimus men¬
sis incesserat. non uultus
pestifer a prauitate exu¬
ebatur. non aluius one¬
re mortuo reuclabatur.
Pontius uero megeti. ae
pater. socer aut̃ auitia¬
nus. et maritus audentius.
quid non solum ꝑindustriã
medicorum. uerum& iã
p artes demonioꝵ ac suꝑ¬
sticiosarum figmenta ua¬
nitatum. quasi ꝓuita int̃¬
morientis megetiae pote¬
rant attemptare. frustra
omino atq inaniter de¬
sudabant. Sed error
infclix quid saluti huma¬
nae crederes teposse con¬
ferre. quam stu diusti
semꝑ auferre: Refellit
te uox ueritatis in sacra¬
tissimis psalmis. con¬
testans generaliter et bix¬
uit̃. a quo ueresit om̃is
salus animae corporisq
dicens. dñi est salus. Soli
enim dõ recte cantatur.

Expanded text:
ipsa vita horreret, accesipsa vita horreret, accessit aliud gravius et periculosius, unde nec ipsa quidem vivendi possibilitas remaneret. Nam si puella sic defecerat sub vitiosi oris labore, quomodo posset vivere cum mortuorum viscerum collapsione? Septimus mensis incesserat, non vultus pestifer a pravitate exuebatur, non alvus onere mortuo exuebatur. Pontius vero, Megetiae pater, socer autem Avitianus, et maritus Adventius, quid non solum per industriam medicorum, verum etiam per artes daemoniorum ac superstitiosarum figmenta vanitatum, quasi pro vita intermorientis Megetiae poterant attentare, frustra omnino atque inaniter desudabant. Sed error infelix, quid saluti humanae te crederes posse conferre, quam studuisti semper auferre? Refellit te vox veritatis in sacratissimis Psalmis, contestans generaliter et breviter, a quo vere sit omnis Salus animae corporisque, dicens: Domini est salus . Soli enim Deo recte cantatur,
Abbreviated transcription (Latin):
na uelamento abscondens
ora uiciata. dumuenien¬
tibus salutatum ad se eque
alis nobilibus feminis.
aut osculum dare. aut
sermonem conferre. ipsi¬
us uitȩ societas atq huma¬
nitas compulisset. ut ta¬
ceam decibo et potu quod
uix egre poterat mande¬
re uł haurire. Namq
ingenium industriaq
lutis ei conferre poterat.
uerum & iam indeterius¬
cottilie causa ꝑgebat.
Nec inmerito. Ab illo enĩ
conditore et correptore
om̃is naturae dõ nondũ
in illa reforinabatur. qd
non nisi eius uirtute for¬
matur. Cuius censura
om̃e hominis corpus et
disciplina constringitur.
et medicina laxatur.
Tali igitur confecta me¬
rore acdolore. necquoꝵq
remedioꝵ aut medicam̃¬
toꝵ ullo adiuta leuami¬
ne. fere iam serto mense
tabefactum fuerat deli¬
catac corpus animusq
puellae. Obquam cau
sam &iam illud quod
gestabat a uitali sp̃u iam
destitutum. intra septa
uiscerum retinebat emor¬
tuum. Ita cum prius
sub uno paralysi uicio ĩã

Expanded text:
na, velamento abscondens na, velamento abscondens ora vitiata, dum venientibus salutatum ad se aeque aliis nobilibus feminis, aut osculum dare, aut sermonem conferre, ipsius vitae societas atque humanitas compulisset, ut taceam de cibo et potu, quod vix aegre poterat manducare vel haurire? Namque ingenium industriaquelutis ei conferre poterat, verum etiam in deterius causa pergebat. Nec immerito: ab illo enim conditore et redemptore omnis naturae Deo nondum in illa reformabatur, quod nonnisi ejus virtute formatur, cujus censura omne hominis corpus et disciplina constringitur, et medicina laxatur. Tali igitur confecta moerore ac dolore, nec quorumcumque remediorum aut medicamentorum ullo adjuta levamine, fere jam sexto mense, tabefactum fuerat delicatae corpus animusque puellae. Ob quam rem etiam illud quod gestabat a vitali spiritu jam destitutum, intra septa viscerum retinebat emortuum. Ita cum prius sub uno paralysis vitio jam
Abbreviated transcription (Latin):
mense conceptus sui nes¬
cio unde nausi ando pri¬
us ac reiciendo dum fre¬
quentius pateretur sto¬
machi concussionem.
orisq distensionem. et
uomitus ꝓuocationem.
in prauitatem pestemq
paralysis causa ꝑducta ẽ.
ita ut exclusis a locis suis
ipsis cardinib dentiũ &
arterioꝵ. nequaquã
posset dilapsaora cons¬
grosmotus palati ac lin¬
guae a laliquid ułore
emititudum. uł inos re¬
bere. Remanserat in
femina pia et pudorata
deforniis quidam atq
aduersandus aspectus. &
ibi uicu macula corpori
crat infira. ubi utique
nequaquã posset eẽ cela¬
ta. Facies quippe erat
de qua quidam dixerat.
frons hominem p̾fert.
quȩ tegi sine dedecore
non potest. Ceteroꝵ
namq menbroꝵ cum
aliquo uicio officia pre¬
peduntur. nonnulla
uidustria ruboris sub¬
trahuntur. at uero cum
qua fuerit feditate tur¬
patus. quicquid ꝓpter
uerecundiam regminis
adhibetur. ipsa uerecun¬
dia magis augetur. Quid
ergo faceret nobilis matro¬

Expanded text:
mense conceptus sui, nesmense conceptus sui, nescio unde nauseando prius ac rejiciendo, dum frequentius pateretur stomachi concussionem orisque distensionem et vomitus provocationem, in pravitatem pestemque paralysis causa perducta est, ita ut exclusis a locis suis ipsis cardinibus dentium et arteriarum, nequaquam posset dilapsa ora consgros palati motus ac linguae ad aliquid vel ore emittendum, vel in os rebere. Remanserat in femina pia et pudorata deformis quidam et aversandus aspectus, et ibi vitii macula corpori erat infixa, ubi utique nequaquam posset esse celata: facies quippe erat, de qua quidam dixerat, Frons hominem praefert, quae tegi sine dedecore non potest. Caeterorum namque membrorum cum aliquo vitio officia praepediuntur, nonnulla industria rubori subtrahuntur. At vero cum qua fuerit foeditate turpatus, quidquid propter verecundiam tegminis adhibetur, ipsa verecundia magis augetur. Quid ergo faceret nobilis matro