comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intuitum. aciemq dirigentes. tanto ar¬
dentius celestis uite dulcedinem ani mo
complectentes: quanto freqntius suꝑ
sci uiri aureũ colorem ex interne flã¬
ma caritatis. habent & ethersum ex su¬
perne contemplatione dulcedinis: qui
sepe presentis scłi turbine. quasi attri¬
tu lime uilescunt. Non enim potest
facile animus una eademq mente. ter¬
renis laborib erumnis. curisq & dolori¬
b agi. & illa celestis uite gaudia tranqͥl¬
le mentis statu delectant̃ intueri: quin
potius ingemiscendo proclamat. turba
in insula thebaide que toparion appella¬
tur. unde & ipse nomen accepit. Inue¬
niri dicitur. dupliciter intelligendum
est: quia & ille precipue id est egiptioꝵ
regiones monachorum gregib habũ¬
dentꝰ. & quicumq soli usticie uicinꝰ
habitauerit: etherei nimirum luminis
fulgore coloretur & pulchre sicut in unͦi.
ordine acciue uite perfectio. sic in nono
speculatiue suauitatis gemma ponitur.

Expanded text:
intuitum aciemque dirigentes, tanto arintuitum aciemque dirigentes, tanto ardentius coelestis vitae dulcedinem animo complesancti viri aureum colorem ex internae flamma charitatis, habent et aethereum ex supernae contemplatione dulcedinis. Qui saepe praesentis saeculi turbine, velut attritu limae, vilescit. Non enim facile potest animus uno eodemque momento terrenis laboribus, aerumnis, curisque et doloribus, angi, et illa coelestis vitae gaudia, tranquillae mentis statu delectatus intueri; quin potius ingemiscendo proclamat: Turbatin insula Thebaide, quae Topazion appellatur, unde et ipse nomen accepit, inveniri dicitur, dupliciter intelligendum est, quia et ille praecipue, id est, Aegyptiorum regiones, monachorum gregibus abundent, et quicunque Soli justitiae vicinus habitaverit, aetherei nimirum luminis fulgore coloretur. Et pulchre sicut in octavo ordine activae vitae perfectio, sic in nono speculativae suavitatis gemma ponitur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊iꝰ. lopariꝰ: lapis quantum inuentio¬
ne rarus. tantum mertium quantita¬
te preciosus est. qui duos habere fertur
colores. unum auri purissimi. & alterũ
ethena claritate relucentem. pinguen¬
do rosea. uerecundaq puritas. uicinus
lapidi chrisopras so magnitudine. uł
colore: quia maxima lampade cum so¬
lis splendore pertutitur. Omnium gẽ¬
marum superans preciosissimas clarita¬
tes: inaspectum suum singulariter pro¬
uocans oculorum cupidissimam uolup¬
tatem. quem si polire uelis obscurat: si
nature proprie relinquas. ir radiat. hec
regib ipsis feitur ẽẽ mirabilis: ut int̾
oiuitias suas nichil se simile posside¬
re cognoscant: Cuius pulcherruma na-¬
ture qualitas contem platiue uite ueco¬
ri dignissime comparatur hunc enim
reges scĩ quorum cor est in manu dĩ. cu¬
nctis bonorum operum diuitiis: uniuͣ¬
sisq uirtutum gemmis merito prefe¬
runt. in eam marime pure sue mentis

Expanded text:
zius. Topazius lapis quantum inventiozius. Topazius lapis quantum inventione rarus, tantum mercium quantitate pretiosus est, qui duos fertur habere colores: unum auri purissimi, et alterum aetherea claritate relucentem: pinguedo rosea, verecundaque puritas; vicinus lapidi chrysoprasso magnitudine vel colore, quia maxime lampat, cum solis splendore percutitur, omnium gemmarum superans pretiosissimas claritates, in aspectum suum singulariter provocans oculorum cupidissimam voluptatem. Quem si polire velis, obscuras: si naturae propriae relinquas, irradiat. Hic regibus ipsis fertur esse mirabilis, ut inter divitias suas nihil se simile possidere cognoscant. Cujus pulcherrima naturae qualitas contemplativae vitae decori dignissime comparatur. Hanc enim reges sancti, quorum cor est in manu Dei, cunctis bonorum operum divitiis universisque virtutum gemmis merito praeferunt, in eam maxime purae suae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
ptura. flumina deuentre eiris fluent a-¬
que uiue. hoc autem uicebat de sp̃u qͣ
.UiiI. accepturi erant credentes in eum. Occa¬
uũ. berillus. Berill ẽ: quasi consideres
aquam solis fulgore percussam. rubicũ¬
dum aut decorum reddere colorem. sed
non fulget. nͥ in sexangulã formã polien¬
do figuretor: repercussui enim angu-¬
lorum:. splendor illius aciitur signifi¬
cat autem homines ingenio quidem sa-¬
gaces. sed amplius superne gr̃e lumine
refulgentes. Nam quod aqua sensus alti¬
tudinem designet. salomon testis est. qͥ
ait: aqua profunda. uerba erore uiris
non est perfecti fugoris. uł humana uł
etiam oiuina sapientia: nisi operum
quoq consum matio subnectatur. Nam
senario sepe numero perfectio designa¬
tur a ctionis. maxime cum in hoc nume
ro mundi huiꝰ opus sit consummatũ
Quodq tenentis manum adurere dici¬
tur. proculdubio patet. quia quisquis
scõ uiro coniungitur. eius nimirum bo¬
ne conuersationis igne rec̾at᷑. Honũ toya¬

Expanded text:
lumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum . Octavum berillus. Berillus est quasi consideres aquam solis fulgore percussam, rubicundum ac decorum reddere colorem. Sed non fulget, nisi in sexangulam formam poliendo figuretur. Repercussus enim angulorum splendor illius acuitur. Significat autem homines ingenio quidem sagaces, sed amplius supernae gratiae lumine refulgentes. Nam quod aqua, sensus altitudinem designet, Salomon testis est, qui ait: Aqua profunda verba ex ore viri . Sed non est perfecti fulgoris vel humana vel etiam divina sapientia, nisi operum quoque et consummatio subnectatur. Nam senario saepenumero perfectio designatur actionis, maro mundi hujus sit opus consummatum. Quodque tenentis manum adurere dicitur, procul dubio patet, quia quisquis sancto viro conjungitur, ejus nimirum bonae conversationis igne recreatur. Nonus topa
Abbreviated transcription (Latin):
Udicircenses. sacroꝵ causa ac dõꝵ
gentiliũ celebͣtionib instituti sunt:
unde et qͥ eos expectant. demonũ cul¬

Expanded text:
udi circenses, sacrorum causa deorum ac gentilium celebrationibus instituti sunt. Unde et qui eos spectant, demonum cul
Abbreviated transcription (Latin):
cato. totiꝰ sc̾e tͥnitatis mist̾ium declarat᷑.
Nam ibi pat̾ inuoce: filiꝰ inbaptismate:
ce sp̃s sc̃s in columba ostensꝰ ẽ. Hic uͦ pat̾
in uoce: filiꝰ in clarificatione. sp̃s sc̃s in
nube demonstratꝰ ẽ. Qa nimirumgłã
eiꝰ quam in baptismo eredentes confite¬
mur. inresurrectione uidentes col
laudabimꝰ: Qͦd aut̃ Nubes ꝓpħas siue
p̾dicatores diuini eloqͥi significant:
ut ẽ in psalmo. Mlultitudo sonitꝰ aqͣꝵ.
uocem dedert nubes. Quasimare
confragosumita in scĩs eccłiis resonant di-¬
uersa uota popłorum: s ne ab re sit so¬
nitus factꝰ multitudinis aquarũ. pul¬
chre subiecit: qr uocem dedert̾ nubes.
Nubes p̃dicatores designare seƿe iam
diximus: de quib sc̃ptum ẽ. M anda¬
bo nubib. ne pluant suꝑ eã imbrem.
Qui uocẽ suam magnã dedert̾. eum p̃¬

Expanded text:
ato, totius sanctae Trinitatis mysterium declaratur. Nam ibi Pater in voce, Filius in baptismate, et Spiritus sanctus in columba ostensus est: hic vero Pater in voce, Filius in clarificatione, Spiritus sanctus in nube demonstratus est: quia nimirum gloriam ejus, quam in baptismo credentes confitemur, in resurrectione videntes eum laudabimus. Quod autem nubes prophetas sive praedicatores divini eloquii significentud in Psalmo: Multitudo sonitus aquarum, vocem dederunt nubes: quasi mare confragosum ; ita in sanctis Ecclesiis resonant diversa vota populorum. Sed quare sit sonitus factus multitudinis aquarum, pulchre subjicit, quia vocem dederunt nubes. Nubes praedicatores significari, saepe jam diximus, de quibus scriptum est: Mandabo nubibus ne pluant super eam imbrem . Qui vocem suam magnam dederunt, cum p
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlum: unde ce nuptȩ qͦd uultꝰ suos
uelent. Unde ⁊ neptunꝰ: qͦdnubat. id ẽ
mare ⁊ t̾ram tegat. Nubes autem aeris
densitas facit.Uenti enim aerem conglo¬
bant. nubesq faciunt: Vnde est illud:
atq in nubem cogit᷑ aer. Nubes autem
nullo peccatiponde p̾grauatam. siue uir¬
ginem mariã: aliq̃n ꝓtect̾ionẽ sp̃s sc̃i:¬

Expanded text:
coelum: unde et nuptae, quod vultus suos velent; unde et Neptunus, quod nubat, id est, mare et terram tegat. Nubes autem aeris densitas facit. Venti enim aerem conglobant, nubesque faciunt; unde est illud: Atque in nubem cogitur aer. Nubes autem nullo peccati pondere gravatam, sive virginem Mariam, aliquando protectionem Spi
Abbreviated transcription (Latin):
leuem. ⁊ descendet in egyptũ. Iillud in
exodo dñs inqͥt. Precedebat eos ad osten¬
dendam uiã. ꝑdiem. in columna nubis:
& ꝑ noctem in columna ignis. Nubeᷤᷤ enĩ
ista p̃cedens: xp̃s ẽ. ide etiam columna:
qͦd rectꝰ ⁊ firmꝰ. ⁊ fulciens infirmitatẽ
nr̃am: ꝑ noctẽ lucens. ꝑdiem ñ lucens:
ut qͥ ñuident uideant: & qͥuident cȩci
fiant. Potest ⁊ sic ñ incongrue accipi qͦd
xp̃i sacram̃tum tanqm in die manifestatũ
est in carne uelut in nube. In iudiciouͦ¬
tanqͣm in t̾rore noeturno: qͥa t̾c erit
magna tͥbulatio scłi tanqͣm ignis. ⁊ lu¬
cebit iustis: ⁊ ardebit in iustis. Illud aũ¬

Expanded text:
in Exodo: Dominus, inquit, praecedebat eos ad ostendendam viam per diem in columna nubis, et per noctem in columna ignis . Nubes enim ista praecedens Christus, idem etiam columna, quia rectus et firmus et fulciens infirmitatem nostram: per noctem lucens, per diem non lucens, ut qui non vident videant, et qui vident, caeci fiant. Potest et sic non incongrue accipi, quod Christi sacramentum, tanquam in die, manifestum est in carnetanquam in terrore nocturno; quia tunc erit magna tribulatio, tanquam ignis lucebit justis, et ardebit injustis. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uadrige etbige. et trige
et se iuge anumero equoꝵ et uigo
dicte. exquib quadrigas solibigas lu¬
ne. trigas inferᷤ se uigas ioui. desul¬
tores lucifero. et hespero sacrauierũt.
gemino cͣsu cum solẽ c̃tendit. suie
qr die et nocte uidetur: iugũnt enĩ
unum equum nigrũ. Alt̾m candidũ
drigas diis inferis. quia hi ꝑ tres ȩtates
hontines ad se rapiunt. id ẽ. ꝑ infan¬
tiam. uiuentutẽ. atq senectam. Seui¬
ga marimus currꝰ. currit ioui. ꝓpt̾

Expanded text:
uadrigae, et bigae, et trigae, et sejugae a numero equorum et jugo dicti, ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, sejugas Jovi, desultores lucifero et hespero sacraverunt. Qgemino cursu cum sole contendit, sive quia die et nocte videtur: jungunt enim unum equum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia ii per tres aetates homines ad se rapiunt, id est, per infantiam, juventutem, atque senectam. Sejugum maximus currus currit Jovi: propter
Abbreviated transcription (Latin):
duo testamenta intelligunt᷑ aut cdrio
ppłi fidelium: ex udeis iuidelicet et
gentib. quos auriga celestis scc̃m uo
luntatẽ suã ducit: unde et psalims¬
ca ait. deduc me dñe inuia tua: et
ambulabo inueritate tua

Expanded text:
duo Testamenta intelliguntur, aut duo populi fidelium: ex Judaeis videlicet et gentibus, quos auriga coelestis secundum voluntatem suam ducit: unde et Psalmista ait: Deduc me, Domine, in via tua, et ambulabo in veritate tua
Abbreviated transcription (Latin):
& es calciamentũ eiꝰ. Nursũ ferrũ acu-¬
men mentis significat: und̃ per salo¬
monem dicitur ferrum ferro exacu¬
itur. & homo ex acuit faciem amici
sui. Iterum ferrum sermo est increpa¬
tionis. ut est illud incdeutero nomio:
siquis abierit cum amico suo si¬
pliciter insiluam ad ligna ceden¬
da: & ferrum de manubrio eiusexi¬
erit & amicum eiꝰ occiderit. Rursũ
ferrum. insidiȩ inimici: sic̃ ꝑ salomonẽ dr.
Sic̃ ferrũ eruginat malieia exꝰ¬

Expanded text:
et aes calceamentum ejus . Rursum ferrum acuet aes calceamentum ejus . Rursum ferrum acumen mentis significat, unde per Salomonem dicitur: Ferrum ferro exacuitur, et homo exacuit faciem amici sui . Iterum ferrum est sermo increpationis, ut est illud in Deuteronomio: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et ferrum de manubrio ejus exierit, et amicum ejus occiderit . Rursum ferrum insidiae sunt inimici, sicut per Salomonem dicitur: Sicut ferrum aeruginat malitia ej
Abbreviated transcription (Latin):
ERRIIm dictum quod faꝵ¬
ra idest semina frugum
terre condat: idem ce calips:
acalibe flumine. ubi ferrum optima
acie temperatur. Unde abusiue dicit᷑
calips. ip̃a materies: ut. uulnificusq
calips: ferri usus postalia metalla
repertus ẽ: cuius post ea uersa iop¬
probrium sp̃es. nam unde pridem tel¬
lus tractabatur. inde modo cruor effun¬
eius ferrum autem hoc tribulationem in¬
dicat dure necessitatis: que instante
amima peruagatur dum defuturis sol¬
licite iam mala patitur: que timere nͣ
desinit. T̾alis illa ineuangłio locutio est.
ubi simeoi dicit ad mariam. & tuam
ipsiuis animam pertͣnsibi t gladius:
significatis habituram matrem głosã
tristiciam dominice passionis: quod ge¬
nus locutionis inter propria scriptu¬
re diuine scripture credimus aonotan.¬
dum. Item ferrum fortes qͥq ĩ eccł̃ia ut ẽ illd
ĩ libꝰ iob. ferrum de terratollit᷑. Et in de¬
utero nomio: cuius lapides ferrum
sunt. Item ibi de eccła dicitur fẽrrum

Expanded text:
errum dictum, quod farra, id est, semina frugum, terrae condat. Idem et chalybs a Chalybe flumine, ubi ferrum optima acie temperatur. Unde et abusive dicitur chalybs ipsa materies, ut: Vulnificusque chalybs. 2. Ferri usus post alia metalla repertus est. Cujus postea versa in opprobrium splus tractabatur, inde modo cruor effunejus . Ferrum autem hic indicat tribulationem durae necessitatis, quae instante anima pervagatur, dum de futuris sollicite jam mala patitur, quae timere non desinit. Talis illa in Evangelio locutio est, ubi Simeon dicit ad Mariam: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius ; significans, habituram matrem gloriosam tristitiam Dominicae passionis. Quod genus locutionis inter propria Scripturae divinae credimus annotandum. Item ferrum fortes quique in Ecclesia, ut est illud in libro Job: Ferrum de terra tollitur ; et in Deuteronomio: Cujus lapides ferrum sunt . Item ibi de Ecclesia dicitur: Ferrum
Abbreviated transcription (Latin):
diuisiones ossiũ et carmũ et cet̾a. Uͥ suble¬
betis similitudine utbem irłm descbit. et
sub os suĩ et carniñ ex coctione torm̃ta
fortiũ et fragiliũ expͥmit in ea. et ꝑextoctio¬
nẽ rubiginis: ipsius cuutatis destructionẽ¬

Expanded text:
divisiones ossium et carnium, etc. . Ubi sub ledivisiones ossium et carnium, etc. . Ubi sub lebetis similitudine urbem Jerusalem describit et sub ossium et carnium coctione tormenta fortium et fragilium exprimit in eo, et per excoctionem rubri
Abbreviated transcription (Latin):
mnia uasa coq̃ndi causa parata. cocula di
aqͣ igne subiecto. ut altiꝰ uapor emut¬
tatur: unde et bulla dr᷑. quȩ in
aqua uenti intꝰ sp̃u sustentat᷑.
Patella quasi patula olla ẽ. eni
oris patentiorib. Mistice gͦ mol¬
unde in pz̃o scͥptum ẽ: moab ol laspei mee
ꝑꝓt̾̃ ruth. Item olla dampnano sempiterna.
ut in iohel: uultꝰ redigent᷑ iollam. Rur¬
sum olla ẽ plebs udaica cupiditate carna¬
humañu sineq̃libet aĩa peccatͥx igne tͥbula¬
tionis apposita notat᷑: deqͦ dñs dix̃ aderechi¬
elem pone ollã suꝑ prunas uacuã: donec
incalescat es eiꝰ. Carcab et cacuma a sono
feruoris cognoi̾ant᷑. hec ingrecis et mlatims
cõmuna noĩa hñt. s utrũ latini ag̾cis. an
greci alatinis hec uocabła mutuassent in¬
c̾tũ ẽ. Lebetes enee st̃ g̾co smone uocate.: st̾eñi
olle minores. inusũ coqͤndi ꝑate. Delebete gͦ¬
inerechiele ita scͥptũ ẽ. hec dic̃ dñs ds̃. pone

Expanded text:
mnia vasa coquendi causa parata cocula dicaqua igni subiecto, ut altius vapor emittitur. Unde et bulla dicitur, quae in aqua venti intus spiritu sustentatur. Patella quasi patula; olla est enim oris patentioribus. Caccabus est in psalmo: Moab olla spei meae , propter Ruth. Item olla damnatio sempiterna, ut in Joel: Vultus redigentur in ollam . Rursum olla plebs est Judaica, cupiditate carnahumanum, sive quaelibet anima peccatrix igni tribulationis apposita notatur, de quo Dominus dixit ad Ezechielem: Pone ollam super prunas vacuam, donec incalescat aes ejus . Cacabus et cucuma a sono fervoris cognominantur. Haec in Graecis et Latinis communia nomina habent; sed utrum Latini a Graecis an Graeci a Latinis haec vocabula mutuassent incertum est. Lebetae aeneae sunt Graeco sermone vocatae; sunt enim ollae minores in usum coquendi paratae. Sartagin Ezechiele ita scriptum est: Haec dicit Dominus Deus: Pone
Abbreviated transcription (Latin):
quasi extra uiam: ipsa sunt ce
inuia: inde or auiaria secreta
auiaria bacis. Deiuia enim errores here¬
ticorum mistice significant. qui uiam
ueritatis seruare neglegunt: ce eius
uestigia sequi nolunt qui dixit. ego
sum uia ueritas ce uita. Om̃is enim qͥ
iusticiȩ tramitem non seruat: recte de
uia transire dicitur.

Expanded text:
quasi extra viam. Ipsa sunt et invia. Inde et aviaria secreta aviaria baccis. Devia enim errores haereticorum mystice significant: qui viam veritatis servare negligunt, et ejus vestigia sequi nolunt, qui dixit: Ego sum via, veritas et vita . Omnis enim, qui justitiae tramitem non servat, recte per devia transire dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
quidam uolunt: ut est illud inpsalte¬
rio: tamquam parieti inclinato: & ma¬
cerie impulse: Caulas munimenta oui
um uł sepimenta ouiliũ. Est autem gre
cum nomen .c. detracta: nam greci au¬
las uocant anmalium recepta cula. alle¬
gorice autem sicut oues & religiosos ho¬
mines qui mansueti sunt & innocenter
uiuunt. sic & caule scãm eccłiam signifi

Expanded text:
quidam volunt, ut est illud Psaltequidam volunt, ut est illud Psalterii: Tanquam parieti inclinato et maceriae impulsum vel sepimenta ovilium. Est autem Graecum nomen C littera detracta; nam Graeci αὐlas vocant animalium receptacula. Allegorice autem sicut oves religiosos homines, qui mansueti sunt et innocenter vivunt, sic et caulae sanctam Ecclesiam signific
Abbreviated transcription (Latin):
inquit sepem eus & erit indirectionem: di¬
ruam maceriam enis. & erit inconculcatio¬
nem & in euangłio ipse dominus texit
parabolam dicens. homo quidam erat pa¬
ter familias. qui plantauit uineam & se¬
pem circuumdedit ei. Item inpsalterio de
eademuinea ita legitur: destruxisti om̃s
macerias eius: posuisti munitiones euis
informidinem. Itaq maceria est: que loca
ad aliquam utilitatem preparata defen¬
sionis causa conmunit. hec non conmix¬
tione rei alterus edificatur. sed inpari¬
etis modum saxorum tantum ad unati¬
one construitur. Ad cuuis similitudinẽ
ponit simplicem illam inuictamq de¬
fensionem diuinam quam necesse fue¬
rat amoueri: ut gens uideoꝵ
potiuisset hostium incursione uast a¬
ri pulcheͬrime autem dictum est muni¬
tiones eius posuisti informidinem: ut
culpis facientib ipfũ dñm formidareĩs
cuius solebant munitione uallari. Ma¬
ceria ergo significat crucem xp̃i. ut

Expanded text:
inquit, sepem ejus, et erit in direptionem. Diinquit, sepem ejus, et erit in direptionem. Diruam maceriam ejus, et erit in conculcationem . Et in Evangelio ipse Dominus texit parabolam dicens: Homo quidam erat paterfamilias, qui plantavit vineam et sepem circumdedit ei . Item in Psalterio de eadem vinea ita legitur: Destruxisti omnes macerias ejus, posuisti munitiones ejus in formidinem . Itaque maceria est, quae loca ad aliquam utilitatem praeparata defensionis causa communit. Haec non commixtione rei alterius aedificatur, sed in parietis modum saxorum tantum adunatione construitur, ad cujus similitudinem ponit simplicem illam invictamque defensionem divinam, quam necesse fuit amoveri, ut gens Judaeorum potuisset hostium incursione vastari. Pulcherrime autem dictum est: Munitiones ejus posuisti in formidinem: ut culpis facientibus ipsum Dominum formidarent, cujus solebant munitione vallari. Maceria ergo significat crucem Christi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nent te. & filios tuos qui inte sunt: qd̃
significat anime humane que
uisio pacis debuit ẽẽ. propter peccata
sua angustiam. Qui namq anime humane
corpore exeuntẽ obsident: quam incarnis
amore positam deceptoriis delectationib
fouent. hanc ad societatem sue dampnati¬
onis trahentes coartant: ut inipsa extremi¬
tate uite depre hensa & aquib hostib cir¬
cumclusa sit uideat: & tamen euacdendi
aditum inuenire non possit: quia operari
iam bona non licet: que cum licuit. contẽ¬
psit. Macerie sunt parietes longi. quibus
uinee alique clauduntur: longum enum
greci macron dicunt. Sepes munimenta
satorum sunt: unde & appellate: Maceria &
sepes mistice angelorum custodiam signi¬
ficant: qua plebs dei que uinea domini sa¬
baoth per ꝓpħam appellata ẽ: circumual¬
labatur atq muniebatur. unde inisaya
scriptum est: uinea facta est dilecto incor¬
nu filio olei & post paululum: auferam¬
M

Expanded text:
nent te et filios tuos qui in te sunt ; quod nent te et filios tuos qui in te sunt ; quod significat animae humanae, quae visio pacis debuit esse, propter peccata sua angustiam. Qui namque sunt humanaecorpore exeuntem obsident, quam in carnis amore positam, deceptoriis delectationibus fovent, hanc in societatem suae damnationis trahentes coarctant, ut in ipsa jam extremitate vitae deprehensa, a quibus hostibus circumclusa sit, videat, et tamen evadendi aditum invenire non possit: quia operari jam bona non licet, quae cum licuit agere contempsit. Maceriae sunt parietes longi, quibus vineae aliaque clauduntur. Longum enim Graeci macron dicunt. Sepes munimenta satorum sunt, inde et appellatae. Maceria vel sepes mystice angelorum custodiam significant, qua plebs Dei, quae vinea Domini Sabaoth per prophetam appellata est, circumvallabatur atque muniebatur. Unde in Isaia scriptum est: Vinea facta est dilecto in cornu filio olei . Et post paululum: Auferam,
Abbreviated transcription (Latin):
quia manu est factũ. Chors uocata
uł quod coartet cuncta qui interuiᷤ
sunt. io est concludat: uł quod coerceat ob¬
iectu suo extraneos. & adire ꝓhibeat. Uallũ
est quod mole terre erigitur: ut custodia
pretendatur: dictum autem uallum aual-¬
lis: nam ualli fustes sunt quib uallum
munitur. & ualli dicti quod figantur &
nallantur. Interualla sunt spatia inter
capita uallorum id est stipitum quib ual¬
lum fit: unde & cetera quoq spatia dicun¬
tur abstipitib scilicet: agger est cuiuslib&̃
rei aceruatio: unde fosse aut ualles possunt
repleri. agger proprie dicitur terra agges¬
ta. que uallo facto propius ponitur: sed ab¬
usuie & muros & munimenta omnia ag¬
gerem dicimus. Uallum enim uł agger in
scripturis coangustationẽ hostium signi¬
ficat quia hostes coartant eos quib nocere
uolunt: unde ad hierusalem dominus in
euangelio ait uenient dies inte: & circũ¬
dabunt te inimici tui uallo: & coan-¬
gustabunt te undiq & ad terram proster¬

Expanded text:
quia manu est factum. Cohors vocata vel quod coartet cuncta quae interius sunt, id est concludat, vel quod coerceat obiectu suo extraneos et adire prohibeat. Vallum est quod mole terrae erigitur, ut custodia praetendatur. Dictum autem vallum a vallis; nam valli fustes sunt, quibus vallum munitur. Et valli dicti quod figantur et vellantur. Intervalla sunt spatia incapita uallorum, id est stipitum quibus uallum fit; unde cetera quoqtur a stipitibus scilicet. Agger est cujuslibet rei acervatio, unde fossae aut valles possunt repleri. Agger proprie dicitur terra aggesta, quae vallo facto propius ponitur: sed abusive et muros et munimenta omnia aggerem dicimus. Vallum enim vel agger in scripturis coangustationem hostium significat, qua hostes coarctant eos quibus nocere volunt. Unde ad Jerusalem Dominus in Evangelio aitbunt te inimici tui vallo, et coangustabunt undique, et ad terram proster
Abbreviated transcription (Latin):
omne qͦd in mundo ẽ. concupiscentia
carnis ẽ. ⁊ concupiscentia ocłoꝵ. ⁊ suꝑbia
uitȩ. Omne qͦd in mundo ẽ dic̃ om̃s qͥ
mente inhabitant mundum. qͥ amore
incolunt mundum. sic̃ cȩlum in habitãt
est omne qͦd ad uoluptatem & delicias
corporis ꝑtinet: in qͥb st̃ maxima cib ce
potꝰ &e concubit᷑. que tͥa salomon sangui¬
sugis cõparat. Concupiscentia ocłoꝵ q̃
fit in discendis artib nefariis. in cõtem¬
plandis spectacłis turpib. uł suꝑuacuiᷤ
in adqͥrendis reb tp̃ralibꝰ. in dinoscen¬
dis ⁊ carpendis ꝓximoꝵ uitiis. Suꝑbia
uitȩ ẽ: cum se qͥs iactat in honorib. Per
hȩc tͥa eupiditas humana temptat᷑: ꝑ hec
adam ⁊ dñs ipse temptatꝰ ẽ. Quatuor
aut̃ ẽẽ climata mundi aiunt. id ẽ plagas.
orientem ae occidentem. septemtrionẽ. &
meridiem. Oriens ab exortusolis ẽ nuncu-¬
patus. Occidens: qͦd diem facit occidere
atq int̾ire. Abscondit enĩlum̃ mundo:

Expanded text:
concupiscentia carnis est, concupiscentia oculorum et superbia vitae . Omne quod in mundo, dicit omnes, qui mente inhabitant mundum, qui amore incolunt mundum; sicut cest, omne quod ad voluptatem et delicias corporis pertinet, in quibus sunt maxima, cibus et potus, et concubitus: quae tria Salomon sanguisugis comparat. Concupiscentia oculorum, quae fit in discendis artibus nefariis, in contemplandis spectaculis turpibus vel supervacuis, in acquirendis rebus temporalibus, in dignoscendis et carpendis proximorum vitiis. Superbia vitae est, cum se quis jactat in honoribus. Per haec tria cupiditas humana tentatur: per haec Adam et Dominus ipse tentatus est. Quatuor autem esse climata mundi aiunt, id est, plagas: orientem et occidentem, septentrionem et meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo
Abbreviated transcription (Latin):
Quartꝰ coheleth: qͥ est eccłiastes. U̾.
syrasirim: qͦd est cantica canticoꝵ.
Sextꝰ: daniel. Septim dabreiamin:
qͦd ẽ u̾ba dierum. id ẽ paralipome¬
non. qui &e cronicon. Octauus est
esdras: qui in duos libros diuiditur
qͥ simul om̃s .u. x uiii. & .ix. fiunt xͣx.¬
iiͦ. sic̃ suꝑiꝰ comp̃hensi st̃. Quidam
autem ruth & cynoth. quod latine
dr lamentatio iheremiȩ. agyogra¬
phis adiciunt: ce .xxiiii. uolumina
testamenti uet̾is faciunt. iuxta .xx.
.iiͦii. seniores qͥ ante conspectum dñi
assistunt. Quartꝰ ẽ apud nos ordo
uet̾is testam̃ti eorum libroꝵ qui in
canone hebraico non sunt: quors
& uͭi. machabeoꝵ: quos licet iudei
int̾ apocͥfa separent. eccłia tam̃ xp̃i¬
eos int̾ diuinos libͦs honorat ce p̃di¬
cat. In nouo autem testam̃to: duo st̃
ordines. Primus euangłicus: in qͦ st̃
apłicus: in qͦ funt paulus in .xiiii. epłis:¬
ita ut pͥmi legis moysi libri uͭ. sint. hoc

Expanded text:
Quartus Coeleth, qui est Ecclesiastes. Quintus Quartus Coeleth, qui est Ecclesiastes. Quintus Sirasirim, qui est Cantica canticorum. Sextus, Daniel. Septimus Dabretamin, qui est Verba dierum, id est Paralipomenon, qui et Chronicon. Octavus est Esdras, qui in duos libros dividitur qui simul omnes V, VIII et IX, fiunt XXII, sicut superius comprehensi sunt. 8. Quidam autem Ruth et Cinoth, quod Latine dicitur Lamentatio Jeremiae, hagiographis adjiciunt, et XXIV volumina Testamenti Veteris 241 faciunt, juxta viginti quatuor seniores, qui ante conspectum Domini assistunt. 9. Quartus est apud nos ordo Veteris Testamenti eorum librorucanone Hebraico non sunt, quorumet sextus Machabaeorum, quos licet Judaei inter apocrypha separent, Ecclesia tamen Christi inter divinos libros honorat et praedicat. In Novo autem Testamento duo sunt ordines, primus Evangelicus, in quo sunt Apostolicus, in qmi legis Moysi libri quinque sint, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tera tͣnsierunt: & ecce facta
sunt omnia noua. Testamentum aut̃
nouum ideo nuncupat᷑: quia innouat.
Non enim illud discunt nisi renati
nentes iam ad testamentum nouum.
quod est regnum çȩlors. Hebrei enim
uetus testam̃tum esdra auctore iuxta
ntmerum litt̾arum suarum in .xͣxii.
libros acciyiunt: diuidentes eos in tͤs
ordines: Legis scilicet & ꝓpħarum:
atq agyographors. Primus ordolegiᷤ.
sith: qui est genesis. Scd̾s hellesmoth:
Quartꝰ uagedaber: qui ẽ numerus.
Qͥntꝰ helleabdabarim: qui ẽ deutero¬
nomium. Hi sunt .u. libͥ moysi: quos
hebrei t̾orach. latini legem appellati.
Pprie autem lex appellat᷑: que ꝑ moy
muhel: qui est regum pͥmus. Quart
malachim: qͥ est regum seds. Quint.
ysaias. Sext: iheremias. Septimus:
ez echiel uiii. thareasra qui dicitur
te adiuneti st̃. ꝓuno accipiunt᷑. Terciꝰ¬
ẽ ordo agyographoꝵ. id ẽ sc̃a scͥbenti¬
um: in qͦ libri nouem sunt: quorũ
loth: quod est ꝓu̾bium salomonis:¬

Expanded text:
tera transierunt, et ecce nova facta sunt. Testamentum autem Novum ideo nuncupavit quia innovat. Non enim illud dicunt nisi homines nentes jam ad Testamentum Novum, quod est regnum coelorum. Hebraei autem Vetus Testamentum a Deo auctore juxta litterarum suarum numerum in XXII libros accipiunt, dividentes eos in tres ordines: legis scilicet, prophetarum et hagiographorum. Primus ordo legis sith, qui est Genesis; secundus Vellesemoth, quartus Vagedaber, quod est Numerus; quintus Elleaddebarim, quod est Deuteronomium. Hi sunt quinque libri Moysi, quos Hebraei Thorah, Latini Legem appellant. Pmuhel, qui est Regum primus. Quartus Malachim, qui est Regum secundus. Quintus Esaias. Sextus Hieremias. Septimus Ezechiel. Octavus Tharesra, qui dicitur te adjuncti sunt, pro uno accipiuntur. Iest ordo Hagiographorum, id est sancta scribentium, in quo sunt libri novem, quorum loth, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
a uerbo. uel ꝑfecti om̃s: ut est in psalmo
sicut unguentum in capite: quod des¬
cendit in barbam barbam aaroN.
Manus xp̃i. oꝑarii iusticiȩ. ad omne
opus bonum parati: ut est illud in can-¬
tico eanticorum. Manꝰ eiꝰ : tornatiles. au¬

Expanded text:
a Verbo, vel perfecti omnes, ut est in psalmo: a Verbo, vel perfecti omnes, ut est in psalmo: Sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam Aaron . Manus Christi, operarii justitiae, ad omne opus bonum parati, ut est illud in Cantico canticorum: Manus ejus tornatiles au
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchriores sunt ocłi erus uino: hoc ẽ
uet̾is legis doctrinis. Item ocłi xp̃i sc̃ĩ doct̾o¬
res st̃. ꝑ quos eccłia uidet quȩ rectaft
ut est illud in cantico canticorum. Ocł̃
eius sicut columbȩ suꝑ riuulos aquaꝵ.
Qui bene columbȩ ꝓpt̾ simplicitatem:
& riuulis aquarum ꝓpt̾ karismata
tum est. dentes eiꝰ lacte candidiores. qͥ
p̃cidunt ab errorib homines: &e eos qͣsi
comedendo. in xp̃i corpꝰ tranfferunt.
Nomine autem lactis: doctrina legis
significat᷑. Lingua xp̃i euangłicus ser¬
adhesit faucib meis. fauces enim xp̃i:
p̾dicatores sunt euangłici. Nlam de gut¬
ture illius ita legit in cantico canticoꝵ.
Guttur illiꝰ suauissimum est. Ingutce
int̾na dulcedo uerborum illius memo¬
rat᷑ quam qui sapit. non esuirit. Labia xͥ.
annunciatores u̾bi: ut in cantico canti
corum. Labia illiꝰ: lilia distillantia myr¬
ram pͥmam. Barba xp̃i. homo assumptꝰ

Expanded text:
Pulchriores sunt oculi ejus vino , hoc est, Pulchriores sunt oculi ejus vino , hoc est, veteris legis doctrinis. Item oculi Christi doctores sunt, per quos Ecclesia videt quae recta sunt, ut est illud in Cantico canticorum: Oculi ejus, sicut columbae super rivulos aquarum . Qui bene, columbae, propter simplicitatem, et rivulis aquarum, propter charismata tum est: Dentes ejus lacte candidiores . Qui praecidunt ab erroribus homines, et eos quasi comedendo in Christi corpus transferunt. Nomine autem lactis doctrina legis significatur. Lingua Christi evangelicus seradhaesit faucibus meis . Fauces Christi praedicatores sunt Evangelii. Nam de gutture illius ita legitur in Cantico canticorum: Guttur illius suavissimum est . In gutture interna dulcedo verborum illius memoratur: quam qui sapit, non esurit. Labia Christi, annuntiatores lius distillantia myrrham primam . Barba Christi, homo assumptus
Abbreviated transcription (Latin):
fieret una ꝑsona. Solus gͥ homo per
enim dei erucifixum fatemur. ñ ex
uirtute diuinitatis. s ex infirmitate
humanitatis: ñ ex fue nature ꝑman¬
sione. s ex nr̃a susceptione. Inueniunt᷑
gͦ membra corporalia ipso filio dei as¬
scribi. necnon & habitꝰ corporis. de qͦ
iam supra aliqua posuimus: ⁊ adhuc a¬
lia subiciemus. Nam caput xp̃i deus eẽ
Corpus quidem xp̃i. sẽa est eccłia. sict̃
etiam idem apłs ostendit. Capilli nãq
xp̃i candidi multitudinem scõrum de¬
albatorum in ayocalipsi exprimunt:
ubi scͥptum est. Caput autem eiꝰ ⁊ ca¬
pilli erant candidi tanquam lana alba:.¬
& tanquam nix. antiquitas ⁊ immortalitaᷤᷤ
maiestatiꝰ in capitis candore ostendit᷑.
ꝓpt̾ oues ad dexteram futuras. instar la¬
nȩ. & ꝓpt̾ dealbatorum innumerabilem
turbam. & electorum ex cȩlo datorum.
instar niuis effulgent. Ocl̃i xp̃i. p̃cepta
sunt euangłica: unde in genesi legitur.

Expanded text:
fieret una persona. Solus igitur homo pertfieret una persona. Solus igitur homo pertergo Dei crucifixum fatemur, non ex virtute divinitatis, sed ex infirmitate humanitatis: non ex suae naturae permansione, sed ex nostrae susceptione. Inveniuntur ergo membra corporalia ipso Filio Dei ascribi, necnon et habitus corporis, de quo jam supra aliqua posuimus, et adhuc alia subjiciemus. Nam caput Christi Deus eCorpus quidem Christi sancta est Ecclesia, sicut etiam idem Apostolus ostendit. Capilli namque Christi candidi multitudinem sanctorum dealbatorum in Apocalypsi exprimunt, ubi scriptum est: Caput autem ejus et capilli erant candidi tanquam lana alba et tanquam nix . Antiquitas et immortalitas majestatis in capitis candore ostenditur.propter oves ad dexteram futuras instar lanae, et propter dealbatorum innumerabilem turbam et electorum e coelo datorum, instar nivis effulgent. Oculi Christi praecepta sunt evangelica; unde in Genesi legitur:
Abbreviated transcription (Latin):
tulus: ꝓ eo quod ꝓ nob̃ est immolatꝰ.
Leo: ꝓ regno & fortitudine. Serpens:
ꝓmorte ce sapientiã. Idem & uermis: qr
reurrexit. Aquila: ꝓpt̾ qͦd post re¬
surrectionem ad astra remeauit. Nec
mirum si uilib significationib figu¬
retur. qui usq ad nostrarum passio¬
num seu carnis contumelias descen¬
disse cognoscit᷑: qͥ dum sit dei patras
coet̾nus ante scła filius. postquam
uenit plenitudo temporis. ꝓpt̾ salu¬
tem nr̃am formam serui accepit. ⁊ factꝰ
de illo in scͥpturis scđm formam dei:
quedam scđm formam serui dicunt᷑.
Quoꝵ exempli gratia. duo quedam
commemorantur: ut singła ad singła
referant᷑. Sedm formam enim dei de
ior me est. Homines autem minꝰ intel¬
ligentes quid ad qͥd dicatur: ea que ꝓpt̾
formam serui dicta sunt. uolunt tͣns¬
ferre ad formam di. Et rursus ea qͤ
dicta sunt. ut ad se inuicem ꝑsone refe¬
rantur. uolunt nomina esse naturȩ
sic enim dei filio coniuncta est huma¬
na natura: ut ex duabus suibstantiis

Expanded text:
 nobis est immolatus; leo pro regno et fortitudine; serpens pro morte et sapientia. Idem et vermis, quia resurrexit; aquila, pro eo quod post resurrectionem ad astra remeavit. Nec mirum si vilibus significationibus figuretur, qui usque ad nostrarum passionum seu carnis contumelias descendisse cognoscitur, qui dum sit Dei Patris coaeternus ante saecula Filius, postquam venit plenitudo temporis propter salutem nostram, formam servi accepit, et factus de illo in Scripturis secundum formam Dei, quaedam secundum formam servi sequuntur. Quorum exempli gratia duo quaedam commemreferantur. Secundum formam enim Dei de ior me est.' Homines autem minus intellegentes quid pro quid dicatur, ea quae propter formam servi dicta sunt volunt transferre ad formam Dei; et rursus ea quae dicta sunt ut ad se invicem personae referantur, volunt nomina esse naturae Sic autem Dei filio coniuncta est humana natura, ut ex duabus substantiis
Abbreviated transcription (Latin):
one: qd sit ab omni parte ueluti an¬
cisum. hoc ẽ. rotundũ. Ouidiris idq
ancile uocant. qđ ab omni parte sit¬
recisum. quaq notis ocłis angulꝰ omĩs
abẽ pelta scutũ br suissimum in mo¬
dũ lune mediȩ: de quib meminitli¬
ber regum. fẽc̃ rex salomon ducenta
scuta de auro puro: et trecentas peltas
ex auro ꝓbato. Cethra scutum loreũ¬
id ẽ sine ligno. qͦ utunt᷑ affri et mau¬
ri.: dequo poeta. leuã cethra tegit.
Parma. leuia arma. quasi parius cli
peus edicitur aut̃ et testudo scutũ:
nam in modum testudinis fit clippeꝰ
ẽ scutoꝵ conexio curuata in testudi¬
nis morbũ. Namq in armoꝵ generi¬

Expanded text:
one, quod sit ab omni parte veluti anone, quod sit ab omni parte veluti ancisum, hoc est, rotundum. Ovidius: Idque ancile vocant, quod ab omni parte recisum. Quaque notes oculis, angulus omnis abest. Pelta, scutum brevissimum in modum lunae mediae: cujus meminit liber Regum: Fecit rex Salomon ducenta scuta de auro puro, et trecentas peltas ex auro probato . Cetra scutum loreum sine ligno, quo utuntur Afri et Mauri, de quo poeta: Laevas cetra tegit. . . . . . Parma levia arma, quasi parva, non clypeus: dicitur autem et testudo scutum; nam in modum testudinis fit clypeus.  scutorum conexio curvata in testudinis modum. Namque in armorum generi
Abbreviated transcription (Latin):
lipeus ẽ. scutum maiꝰ. dictũ ab eo
qđ clipet id ẽ. celet corpꝰ ꝑiculisq
sub ducat: apotu cleptim Oppositus
enim hic. sua defensione ab hastis &
iaculis corpꝰ munit. Clipeꝰ aũ peditũ
ẽ. scutũ eqͥtum. Scutũ appellatũ eo qd̃
ase excutiat teloꝵ ictum: ut enĩ telis re¬
sistatur. clipeꝰ aũ añ fert᷑. Neclipeo in¬
eccłã nouit: et illimaxime sentunt.
quidõ secũ morante. teͬrene fastum sapi¬
entiȩ contempnunt: Qa nimirũ omĩs
sermo diuine auctoritatis. corda electoꝵ
et igne caritatis accendit. ⁊ seĩa u̾itatis
ipllust̃t. et uitioꝵ sordes si quas ineis
inuenerit consummt: et ab hostium
insidus spantes inse. cuncase defen¬
dit aduersis. Item in cantico canticoꝵ
scͥptum ẽ: mille clipei pendent ex eo:
omnis armartura fortium: qđ signi¬
ficat testimonia scripturarum sc̾arũ
Umbo pars scuti media ẽ. quasi um¬
bilicus. Ancile uocat᷑ scutũ breue et
le gerebat: et ancile dictum ab ancisi¬

Expanded text:
lypeus est scutum maius, dictus ab eo quod clepet, id est celet corpus, periculisque subducat, apo tu cleptin: oppositus enim sua defensione, ab hastis et iaculis corpus munit. Clypeus autem peditum est, scutum equitum. Scutum appellatum, eo quod a se excutiat telorum ictus; ut enim telis resistatur, clypeus ante fertur. Umbo Ecclesia novit, et illi maxime sentiunt, qui, Deo secum morante, terrenae fastum sapientiae contemnunt. Quia nimirum omnis sermo divinae auctoritatis corda electorum et igne charitatis accendit, et scientia veritatis illustrat, et vitiorum sordes si quos in eis invenerit consumit, et ab hostium insidiis sperantes in se cunctisque defendit adversis. Item in Cantico canticorum scriptum est: Mille clypei pendent ex eo, omnis armatura fortium ; quod significat testimonia Scripturarum sanctarum. Umbo, scuti pars media est, quasi umbilicus. Ancile vocatur scutum breve et le gerebat. Et ancile dictum ab ancisi
Abbreviated transcription (Latin):
asardinia. uiginti milium freto. cincta
ligustici aequoris sinu. ad ꝓspectum
italie. Est autem multis ꝓmunctoriis
angulosa: gignens lȩtissima pabula. ce
lapidem quem catociten uocant. Ebosus
insula hispaniȩ. dicta quod a tanio
non ꝓcul sit. quasi ebotus: nam septua¬
ginta stadiis ab ea distat: cuius t̾ram
serpentes fuguint: huic contraria est
colubraria: q̃ referta est anguib Ba-¬
leares insule hispame duȩ sunt. afrosi-¬
des. & geninaside. taior ce minor: uñ
lapides emittuntur: unde & balares
dicte: ba li enim grece emittere dicitur:
unde & balista quasi missa e fundibu¬
la. Hirgilius. balearis uerbera fundȩ.

Expanded text:
a Sardinia viginti milium freto, cincta a Sardinia viginti milium freto, cincta Ligustici aequoris sinu ad prospectum Italiae. Est autem multis promuntoriis angulosa, gignens laetissima pabula et lapidem quem catochiten Graeci vocant. Ebosus insula Hispaniae dicta quod a Zanio non procul sit, quasi abozus; nam septuaginta stadiis ab ea distat. Cuius terram serpentes fugiunt. Huic contraria est Colubraria, quae feta est anguibus. Baleares insulae Hispaniae duae sunt: Aphrosiades et Gymnaside, maior et minor; unde lapides emittuntur; unde et Baleares dictae: balin enim Graece emittere dicitur, unde et balista quasi missa, fundibalum. Virgilius ‘Balearis verbera fundae’.
Abbreviated transcription (Latin):
lifuga tantum. animal exiguum. homi¬
mibus ꝑniciosum. Henenum quoq ibi
non nascitur. nisi herba ꝑscriptares plu-¬
rimos &r poetas memorata. apiastro
similis: que hominib rictus contrahit.
&e quasi ridentes interunit. Sardinia¬
fontes habet calidos. infirmis medelam
prebentes: furibus eecitatem: si sacram̃-¬
to dato. ocłos aquis eius tetigerint. Cor¬
sicȩ insulȩ exordium incole ligures dede¬
runt: appellantes eam ex nomine ducis.
Nam quȩdam corsa nomine ligus muli-¬
er. cum taurũ ex grege quem ꝓpe litto¬
ra regebat. transnatare solitum atq ꝑ
interualla corpore auctũ mare uiderce
cupiens scire incognita sibi pabula: tau¬
rum aceteris di gredientem. usq ad in¬
sulam nauigio ꝓsecuta est. Cinus regres¬
su. insule fertilitatem. cognoscentes lig¬
res. ratib ibi ꝓfecti sunt: eamq nomine
mulieris auctoris &e ducis appellauer̃t:
Hec autem insula grece cirne dicitur.
acirno herculis filio habitata: dequa

Expanded text:
lifuga tantum, animal exiguum homilifuga tantum, animal exiguum hominibus perniciosum. Venenum quoque ibi non nascitur, nisi herba per scriptores plurimos et poetas memorata, apiastro similis, quae hominibus rictus contrahit et quasi ridentes interimit. Fontes habet Sardinia calidos, infirmis medellam praebentes, furibus caecitatem, si sacramento dato oculos aquis eius tetigerint. Corsicae insulae exordium incolae Ligures dederunt appellantes eam ex nomine ducis. Nam quaedam Corsa nomine Ligus mulier, cum taurum ex grege, quem prope litora regebat, transnatare solitum atque per intervallum corpore aucto remeare videret, cupiens scire incognita sibi pabula, taurum a ceteris digredientem usque ad insulam navigio prosecuta est. Cuius regressu insulae fertilitatem cognoscentes Ligures ratibus ibi profecti sunt, eamque nomine mulieris auctoris et ducis appellaverunt. Haec autem insula Graece Κύρνη dicitur, a Cyrno Herculis filio habitata. De qua
Abbreviated transcription (Latin):
tissimis: reliquȩ uero. idest strongile. didi¬
me. erifusa. festia fenicusa. euõm̃. stripodes.
sonres: qm̃ nocte ardent: aeoliȩ siue uulca¬
niȩ dicuntur: ex his quȩdam abinitio non
fuerunt: postea mari edite usq ad nunc
ꝑmanent. Stoecades insule massilien si¬
um. sexaginta milium spatio. acontinen-¬
ti t̃ra infrontem narbonensis ꝓuintiȩ:
qua rodanus fluuius inmareexit. Dictȩ
autem grecȩ stoͤcades: quasi opere in ordi-¬
nem sint positȩ. Sardus herculȩ ꝓcreatus.
cum magna multitudine alibia ꝓfectus.
sardiniam occupauit: oe ex suo uocabulo
insule nomen dedit. Hȩc in affrico mari.
faciȩ uestigii humani inorientẽ quam oc
cidentẽ: latior ꝓminet. ferme parib la¬
teribus. quȩ immeridiem ce septemtrio¬
nem uertunt: ex quo ante cõmertiũ ana¬
uigantib grecorum incus appellata est.
lerra patet in longitudine miliaria ad cen¬
neq serpens gignitur. neq lupus: sed so¬

Expanded text:
tissimis; reliquae vero, id est Strongyle, Didytissimis; reliquae vero, id est Strongyle, Didyme, Eriphusa, Hephaestia, Phaenicusa, Euonymos, Tripodes, Sonores, quoniam nocte ardent, Aeoliae sive Vulcaniae dicuntur. Ex his quaedam ab initio non fuerunt; postea mare editae usque ad nunc permanent. Stoechades insulae Massiliensium sexaginta milium spatio a continenti in fronte Narbonensis provinciae, qua Rhodanus fluvius in mare exit. Dictae autem Graece Στοιχάδες, quasi opere in ordinem sint positae. Sardus Hercule procreatus cum magna multitudine a Libya profectus Sardiniam occupavit, et ex suo vocabulo insulae nomen dedit. Haec in Africo mari facie vestigii humani, in orientem quam in occidentem latior prominet, ferme paribus lateribus quae in meridiem et septentrionem vertunt; ex quo ante commercium a navigantibus Graecorum Ἴξνος appellata est. Terra patet in longitudine milia centa. In ea neque serpens gignitur neque lupus, sed so
Abbreviated transcription (Latin):
mũ exachate flumine dedit. parturit ce¬
& mare eius corallum: gignit & sales
agrigentinos. inigne solubiles: crepitan¬
tes in aqͥs. Om̃is ambit᷑ eiꝰ claudit᷑ spacio
stadiorum tͥum miliũ. Salustius autem
dicit. italie conuinctam fuisse siciliam:
sed medium spaciũ impetu maris diui¬
sum. & ꝑangustiam scissum. Capsus in¬
sula stadiis .x. a sicilia remota. iacens ce
planior: unde ce nuncupata: dequa uir¬
gilius: tapsumq iacentem. Eoliȩ in sulȩ
sicilie. appellate ab eoloipote filio: quem
poete fincxerunt regem fuisse uentoꝵ:
sed ut uarro dicit. rector fuit istarum in¬
sularum: & quia ex earum nebulis ce fu¬
mo. futuros p̃dicabat flatus uentorum:
abimperitis uisus est uentos sua potesta¬
te retinuisse: eedem insulȩ &e uulcanie uo-¬
cantur: quod ce ipse ardeant sicut oehna.
quarum pͥmam liparus quidam liparẽ
uocauit: qui eam ante eolum rexit. Altera
ieram uocatur. quod sit collibus eminen¬

Expanded text:
mum ex Achate flumine dedit: parturit emum ex Achate flumine dedit: parturit et mare ejus coralium: gignit et sales Agrigentinos in igne solubiles, crepitantes in aquis. Omnis ambitus ejus clauditur stadiorum tribus millibus. Sallustius autem dicit Italiae conjunctam fuisse Siciliam, sed medium spatium impetu maris divisum, et per angustiam scissum. Tapsus insula stadiis decem a Sicilia remota, jacens et planior. Unde et nuncupata, de qua Virgilius: Tapsumque jacentem. Aeoliae, insulae Siciliae, appellatae ab Aeolo, Ippotae filio, quem poetae finxerunt regem fuisse ventorum: sed ut Varro dicit rector fuit istarum insularum et quia ex earum nebulis et fumo futuros praedicebat flatus ventorum, ab imperitis visus est ventos sua potestate retinuisse, Aeoliae insulae et Vulcanae vocantur, quod et ipsae, sicut Aetna, Quarum primam Liparus quidam Liparen vocavit, qui eam ante Aeolum rexit; altera Hiera vocatur, quod sit collibus eminen
Abbreviated transcription (Latin):
mius: a quo philosophie nom̃ inuentum:
inhac insula reꝑta prius fictilia uasa
tratuntur: unde &e uasa samia appellata
sunt. Sicilia asicano rege sicania cogno¬
minata est: deinde asiculo itali fr̃ȩ sicilia:
prius autem trinacriam dictam ꝓpter
tria acra. idest ꝓmuntoria. pelorum. paci¬
num. cr libeum. Trinacria enim grecum
est: quod latine triquadra dicit᷑. quasi in
tres quadras diuisa. Hex abitalia exiguo
freto discreta. affricum mare ꝓspectans.
t̾ris frugifera: auro habundans. cauer¬
nis tamen ce fistulis penetrabilis. uentiꝰq
ac sulphure plena. Unde ce ibi ce huȩ mon¬
tis extant incendia. incuius freto scilla . ẽ.
ce caribdis: quib nauigia aut absorbent᷑
aut col liduntur. Fuit autẽ quondam
patria ciclopum. & postea nutrix tiran¬
norum: frugum fertilis. ac primũ t̾ris
om̃ib cõmi̾sis seminib. aratro ꝓscissa. pͥn¬
ceps urbium siracus is. Habet fontem
ta comecdia. Achaten lapidem ipsa pri-¬

Expanded text:
mius, a quo philosophiae nomen inventum est. mius, a quo philosophiae nomen inventum est. In hac insula reperta prius fictilia vasa traduntur; unde et vasa Samia appellata sunt. Sicilia a Sicano rege Sicania cognominata est, deinde a Siculo Itali fratre Sicilia. Prius autem Trinacria dicta propter tria ἄκρα, id est promontoria: Pelorum, Pachinum et Lilybaeum. Trinacria enim Graecum est, quod Latine triquetra dicitur, quasi in tres quadras divisa. Haec ab Italia exiguo fretu discreta, Africum mare prospectans, terris frugifera, auro abundans, cavernis tamen et fistulis penetrabilis, ventisque et sulphure plena; unde et ibi Aethnae montis extant incendia. In cuius fretu Scylla est et Charybdis, quibus navigia aut absorbuntur aut conliduntur. Fuit autem quondam patria Cyclopum, et postea nutrix tyrannorum; frugum fertilis, ac primum terris omnibus commissis seminibus aratro proscissa. Principem urbium Syracusas habet, fontemta comoedia. Achaten lapidem ipsa pri