comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salomonẽ dicitur. Cor qd̃ nouit ana¬
ritudinẽ anime sue: in gaudio illi
non miscebitur extraneus. In ama¬
ritudine namq sunt et corda rȩꝓ¬
¶ borum.
quia ipsis etiam prauis suis desideriis
affliguntur: s candem a maritudinẽ
nesciunt: quia pensare qd̃ tolerant
sponte sua excecati ñ possunt. At contͣ
cor bonoꝵ amaritudinẽ suam nouit:
quia erũpnam exilii inqua ꝓiectus¬
est. laceratus intelligit. et qũã sint
tranquilla que ꝑdidit. qua cõfusa ĩ
quib cecidit sentit. S hoc amarica¬
tũ cor. ad gaudium suũ qñq reducit᷑
atq in eiꝰ gaudio extraneus ñ miscet᷑.
quia his qui nũc abhoc merore cordis.
foras se ꝑdesideria scłi eicit: seclusus
tunc ab illa intima eiꝰ sollẽpnitate re

Expanded text:
Salomonem dicitur: « Cor quod novit amaSalomonem dicitur: « Cor quod novit amaritudinem animae suae, in gaudio illius non miscebitur extraneus . In amaritudine namque sunt et corda reproborum, quia ipsis etiam pravis suis desideriis affliguntur; sed eamdem amaritudinem nesciunt, quia pensare quod tolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii, in qua projectum laceratur, intelligit; et quam sint tranquilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit, sentit. Sed hoc amaricatum cor ad gaudium suum quandoque reducitur, atque in ejus gaudio extraneus non miscetur; quia is qui nunc ab hoc moerore cordis foras se per desideria ejicit, seclusus tunc ab illa intima ejus solemnitate re
Abbreviated transcription (Latin):
transitorie ꝓsperitatis accipiunt:¬
et cũ ualde defleant quia tarde ad
patriam redeunt tolerare insuper
honoris onera cõpelluntur. Amor eos
et̾noꝵ conterit: et głia de temporali¬
bus arridet. Qui dum cogitant q̃
sint que in infimis tenent. et que
sint que de sublimibꝰ non uident
que sint que se interra fulciunt. q̃
autẽ de celestib perdiderunt: ꝓsꝑi¬
tatis sue merore mordentur: quia et¬
si uident nequaqũa se ab ea funditus
oppͥmi: pensant tam̃ sollicite cogita¬
tionẽ suam mamorẽ dei.⁊ in eiꝰ dispẽ¬
satione partiri. Unde bene cũ dicit.
quare data est misero lux: ꝓtinꝰ ad
t uita his qui Iuing¬
in amaricudine anime sunt.
In amaritudine quippe anime. sũt
oñis electi: quia uel punire flen¬
do non desinunt que deliquerunt:
uel graui se merore afficiunt. qͥa
longe huc afacie conditoris ꝓiect.
ad huc eterne patrie gaudiis ñ in
tersunt. De quoꝵ corde bene per

Expanded text:
transitoriae prosperitatis accipiunttransitoriae prosperitatis accipiunt. Cum valde justi defleant quia tarde ad patrihonoris onera compelluntur. Amor eos aeternorum conterit, et gloria de temporalibus arridet. Qui dum cogitant 140 quae sint quae in infimis tenent, et quae sint quae de sublimibus non vident; quae sint quae in terra fulciunt, quae autem de coelestibus perdiderunt, prosperitatis suae moerore mordentur; quia etsi vident nequaquam se ab ea funditus opprimi, pensant tamen sollicite cogitationem suam in amore Domini et in ejus dispensatione partiri. Unde bene cum dicit: Quare data est misero lux? protinus adt vita his qui  amaritudine animae sunt? - In amaritudine quippe animae sunt omnes electi, quia punire flendo non desinunt quae deliquerunt, vel gravi se moerore afficiunt, quia longe huc a facie Conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae gaudiis non sunt. De quorum corde bene per
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sunt et seruus liber a dño suo: ili¬
co adiungit.
uare data ẽ misero lux: In scͥpt᷑a
saera ñ nũqͣm lucis appellatione
ꝓsperitas: noctis autẽ nomine huiꝰ¬
mundi aduersitas designat᷑. uñ et ꝑ
psalmstã dicit᷑. Sicut tenebre eius :
ita et lumen eiꝰ. Quia eñi sc̃i uiri ꝓs
ꝑitatẽ scłi despicientes calcant. sic̃
et ad uersitatẽ eiꝰ calcantes tolerãt:
sibi et ad uersa et ꝓsꝑa subst̾nentes
idiuuint. Sicut tenebre eiꝰ: ita et lum̃
eiꝰ. Ac si aꝑciꝰ dicant. Sicut intentio¬
nis nr̃e fortitudinẽ. eiꝰ tristia non pre¬
munt: ita hanc nec blanda corrũpũt.
S quia hec ut diximꝰ bonoꝵ mentes
stiam cũ non subleuant ꝑturbant:
seros agnoseunt clarescere in eiꝰ ꝓsꝑita¬
te refugiunt. Unde bene uũt dicit᷑.
Quare data est misero lux: Lux eñ
miseris datur: qn hii qui sublimia
contemplantes. ẽẽ se in hac ꝑegrina¬
tõne miseros agnoscũt. claritatem

Expanded text:
ibi sunt, et servus liber a Domino suo. Illiibi sunt, et servus liber a Domino suo. Illico adjungit: Quare data est misero lux? - In Scriptura sacra nonnunquam lucis appellatione prosperitas, noctis autem nomine adversitas designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: « Sicut tenebrae ejus, ita et luitatem saeculi despicientes calcant, sicut et adversitatem ejus calcantes tolerant. sibi et adversa et prospera substernentes dicunt: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus. Ac si apertius dicant: Sicut intentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrumpunt. Sed quia haec, ut diximus, bonorum mentem etiam cum non sublevant, perturbant, seros agnoscunt, clarescere in ejus prosperitate refugiunt. Unde bene per beatum JoQuare data est misero lux ? Lux enim miseris datur, quando hi qui sublimia contemplantes esse se in hac peregrinatione miseros agnoscunt, claritatem
Abbreviated transcription (Latin):
non nũqͣm cum homo exteriꝰ p̃mit
ad concupiscenda que intus sunt
liberior relaxatur: ꝑ illam uͦ animꝰ
dum multis parere cogitur. a desi¬
derii sui cursu retinetur. Unde fit.
ut sc̃i uiri magis in hoc mundo ps¬
ꝑa qͣm aduersa formident. Seiunt
namq quia mens dum blanda occu¬
patione p̃mitur: aliq̃n libens Adex¬
teriora dirinatur. Sciunt quia sepe
sichãc clãdestina cogitatõ decip̃: ut qͦmͦ
permittetur ignoret. Pensant autẽ
que sint eterna bona que cupiunt:
et cognoscunt quã nichil sit omne
qd̃ blandũ temporaliter arridet. Cũe¬
ta que huiꝰ mundi ꝓsꝑa sunt menseo¬
rum. eo egre tolerat: quo suꝑne felici¬
tatis est amore sauciata. Tantoq ma¬
gis in p̃sentis dulcedinis asꝑnatione eri¬
gitur: qͣnto hane conspicit quia furti¬
ue sibi ineterne gł̾ie despectu blandi-¬
tur. Unde beatus iob cum suꝑnã reqͥẽ
contẽplatus dicẽt. paruus et magnꝰ¬

Expanded text:
nonnunquam cum homo exterius premitur, nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis parere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia saepe sic hanc clandestina cogitatio decipit, ut quomodo permutetur ignoret. Pensant autem quae sint aeterna bona quae cupiunt, et cognoscunt quam nihil sit omne quod blandum temporaliter arridet; cunctaque hujus mundi prospera mens eorum eo aegre tolerat, quo supernae felicitatis est amore sauciata, tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione erigitur, quanto hanc conspicit, quia furtive sibi in aeternae gloriae despectu blanditur. Unde beatus Job cum supernam requiem conte
Abbreviated transcription (Latin):
menta ꝑducat. Quia gͦ int̾ diuina
indicia. graui incertitudinis sue
caligine humana mens premit᷑: scĩ
uiri cũ sibi subpetere ꝓsꝑa huiꝰ mũdi
conspiciunt: paruda suspicione tur¬
bantur. Timent eñi ne hic laborũ suo¬
rum fructus recipiant: timent ne
qd̃ diuina iusticia latens in eis iuil¬
nus aspiciat: et exterioribꝰ eos mu¬
nerib cumulans ab intimis repellat.
Cum uero taciti cogitant qd̃ nec bo¬
na agant. nͥ ut soli dño placeant. nec
in ip̃a affluentia sue ꝓsꝑitatis exul¬
tant: minus quidem de ꝓsꝑis occulta¬
ta contra se iudicia metuunt: s ta¬
men eadem ꝓsꝑa quia se ab intima
intencione p̃pediunt. egre ferunt:
et moleste p̃sentis uite blandim̃ta
colerant. quia ꝑ hec se ut cũq tarda¬
ri ininterno desiderio ñ ignorant.
lus eñi in hoc mundo honor qͣm
despectio occupat: et magis ꝓs¬
ꝑitatis sublimitas qũa necessitatis
aduersitas grauat. ꝑhanc. namq

Expanded text:
menta perducat. Quia ergo inter divina menta perducat. Quia ergo inter divina judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri cum sibi suppetere prospera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimis repellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque
Abbreviated transcription (Latin):
Um ualde occł¬
ta sint diuina
iudicia. cur in
hac uita. non¬
numquam bo¬
nis male sit.
malis bene: tc̃
occultiora sũt
cum bonis et hic bene est. et malis
male. Nam cum bonis male est. et¬
malis bene. hoc fortasse deprehendit᷑:
quia et boni si qua dereliquerunt
hic recipiunt. ut ab eterna plemus
dãpnatione liberent᷑: et mali bona
que ꝓhac uita faciunt hic recipiũt.
ut ad sola inposterum tormenta ꝑ¬
trahantur. unde et ardenti minfer¬
no diuiti dicitur. Mem̃to fili. quia
recepisti bona in uita tua: et lararꝰ
similiter mala. At cũ bonis hic bene
est et malis male: incertum ual¬
de fit utrum boni iccirco bona acci¬
piant. ut ꝓuocati ad aliquid melius
crescant: an iusto latentiq udicio
hic suoꝵ oꝑm remunerationẽ ꝑci¬
piant. ut ap̃miis uite sequentis
manescant: et utrum malos iccir¬
co aduersa feriant. ut ab eternis sup¬
pliciis corrigentia defendant: an hic
eoꝵ pena incipiat. ut quandoq cõ¬
plenda. eos ad ultima gehenne tor-¬

Expanded text:
um valde occulta sint divina judicia, cur in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur; et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae 139 tor
Abbreviated transcription (Latin):
inc est qd̃ primꝰ homo de erroris
sui nocte requisitus. eandẽ noc¬
tem esse solitariam noluit: qͥa dũ
requisitõne ad pnĩam uocaretur.
ei aminicula excusationis ad iun-¬
git dicens. Mulier qũa dedisti mͥ
sociam. ipsa dedit mͥ de ligno et co¬
Imedi:
scilicet excessus sui uitium in aucto¬
rem latenter intorquens. Ac si dice¬
ret. Tu occasionem delinquendi pre¬
buisti: qui mulierem dedisti. hinc
est quod huius erroris ramus ĩ hu¬
mano genere ex illa nunc usq radi
ce ꝓtrahit᷑: ut cum male agitur
ad huc etiam defendatur. Dicatur¬
gͦ. Sit nox illa solitaria: nec laude
digna. Ac si aꝑte exorret dicens. Cul¬
pa qũa fecimꝰ sola remaneat: ne dũ
laudatur et defenditur in conspec
gat. Peccare quidem non debuimꝰ:
s utinã alia non uingentes ea que
dum est. quia ille culpam suam ue-¬
racit̃ inseqͥtur: qui iam ad amorem
p̃sentis scłi. nullo appetitu ꝓsperita¬
tis instigatur: qui mundi huius

Expanded text:
Hinc est, quod primus homo de erroris Hinc est, quod primus homo de erroris sui nocte requisitus, eamdem noctem esse solitariam noluit; quia dum requisitione ad poenitentiam vocaretur, ei adminicula excusationis adjunxit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi ; scilicet excessus sui vitium in auctorem latenter intorquens, ac si diceret: Tu occasionem delinquendi praebuisti, qui mulierem dedisti. Hinc est, quod hujus erroris ramus in humano genere ex illa nunc usque radice 120 protrahitur, ut quod male agitur, adhuc etiam defendatur. Dicat ergo: Sit nox illa solitaria, nec laude digna. Ac si aperte exoret, dicens: Culpa, quam fecimus, sola remaneat, ne dum laudatur et defenditur, in conspecgat. Peccare quidem non debuimus; sed utinam alia non jungentes, vel ea quae dum est, quia ille culpam suam veraciter insequitur, qui jam ad amorem praesentis saeculi nullo appetitu prosperitatis instigatur; qui hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
te examine manifestas: sic dona q̃
contulisti remunera. ut mala que cõ¬
misimꝰ non requiras. Si eñi nox illa
indieb anni computur: omne qd̃
egimus ex prauitatis nr̃e estimatio¬
ne confunditur: et dies uirtutum
iam non lucent. si os inconspectu tuo
annumerata nr̃e noctis tenebrosa cõ¬
ueri tunc exͣ quisitionẽ nolumus:
magnoꝑe nunc curandũ est ut nos
in eius discussione iugilemus: ne
remaneat: ne mens peruersa que
fecit defendere audeat: et defendendo
nequicie nequitiam ad iungat. Uñ
et bene subditur.¬
digna. Sunt non nulli qui noꝰ
solum nequaquã deflent qd̃ faciũt.
s etiam laudare et defendere non
desistunt. Et nimirũ cum defendi¬
tur culpa: geminat᷑. Contra quod
recte ꝑquendam dicit᷑ peccasti: ne
adicias iterũ. Peccatũ quippe pecc̃o
adicit: qui male gesta etiam defen¬
dit. Et noctẽ solitariã non relinqͥt:
qui culpe sue tenebris. etiam pa¬
trocinia defensionis adiungit.

Expanded text:
te examini manifestas, sic dona quae te examini manifestas, sic dona quae contulisti remunera, ut mala quae commisimus non requiras. Si enim nox illa in diebus anni computatur, omne quod egimus, ex pravitatis nostrae aestimatione confunditur. Et dies virtutum jam non lucent, si hos in consannumerata nostrae noctis tenebrosa converi tunc inquisitionem nolumus, magnopere nunc curandum est, ut nos in ejus discussione vigilemus; ne remaneat, ne mens perversa quod fecit, defendere audeat, et defendendo, nequitiae nequitiam adjungat. Unde et bene subditurremus. --Sunt nonnulli, qui non solum nequaquam deflent quod faciunt, sed etiam laudare et defendere non desistunt. Et nimirum dum defenditur culpa, geminatur. Contra quod recte per quemdam dicitur: Peccasti, ne adjicias iterum . Peccatum quippe peccato adjicit, qui male gesta etiam defendit; et noctem solitariam non relinquit, qui culpae suae tenebris etiam patrocinia defensionis adjungit.
Abbreviated transcription (Latin):
no iudice sc̃e ecclie peregrinationis
sue uita completur. Tunc laboris sui
remuneratõnẽ recipit: cum expleto
hoc belli tẽpore ad patriã redit. Uñ
bene ꝑ ꝓpham dicitur. Benedices co¬
rone anni benignitatis tui. Quasi
eñi corona anni benedicitur: cum
finito laboris tempore. uirtutum
remuneratõ confertur. Bies uero an¬
ni huiꝰ sunt singule queq uirtutes:
menses aũ multiplicia facta uirtutũ.
Sed ecce cũ ꝑfiduciam mens erigit᷑.
ut sꝑet qd̃ ueniente iudice de uirtu¬
tib remuneret᷑: occurrunt eius
memorie etiam mala que gessit.
Et ualde formidat ne districtꝰ uidex
qui uenit ut uirtutes remuneret
etiam ea que illicite gesta sunt exa¬
minans subtiliter penset: ne cum
annũ complet etiam noctẽ nume¬
ret. Dicat itaq de hac nocte: dicat.¬
Non computetur in dieb anni: nec
numeretur in mensib. Ac si distric¬
tum iudicem exoret dicens. Cum
completo scẽ ecclie tẽpore extremo

Expanded text:
no judice sanctae Ecclesiae, peregrinationis no judice sanctae Ecclesiae, peregrinationis suae vita completur. Tunc laboris sui remunerationem recipit, cum expleto hoc belli tempore, ad patriam redit. Unde bene per Prophetam dicitur: Benedices coronae anni benignitatis tuae . Quasi enim corona anni benedicitur, cum finito laboris tempore, virtutum remuneratio confertur. Dies vero hujus anni sunt singulae quaeque virtutes; menses autem multiplicia facta virtutum. Sed ecce cum per fiduciam mens erigitur, ut speret quod veniente judice de virtutibus remuneretur, occurrunt ejus memoriae etiam mala quae gessit; et valde formidat, ne districtus judex qui venit ut virtutes remuneret, etiam ea quae illicite gesta sunt examinans, subtiliter penset; ne cum annum complet, etiam noctem numeret. Dicat itaque de hac nocte: Non computetur in diebus anni, nec numeretur in mensibus. Ac si districtum judicem exoret, dicens: Cum completo sanctae Ecclesiae tempore, extremo
Abbreviated transcription (Latin):
sione penitencie flectimꝰ: nimirũ
nos noctẽ qua fecimꝰ possidemꝰ. Sed
tunc peccatũ cordis sub iuris nr̃i
possessione reducitur: si cum inci¬
pit repͥmatur. Unde et diuina uo¬
ce cam praua cogitanti: dicitur.
Inforib peccatũ tuũ ad erit: s fub
te erit appetitus eius. et tu dñaberis
illius. In foribꝰ quippe peccatũ ad¬
est: cum incogitationib pulsat.
Cuiꝰ appetitus subter est eiq homo
dñatur. si cordis nequitia in specta
cicius premitur: et priusquamad
duriciam crescat. reluctanti m̃ti
subigatur. Ut ergo delictũ suum
cicius animꝰ sentiat. et culpe ty¬
rannidem sub iure suo penttendo
restringat: dicatur recte.
octem illam tenebrosus turbo
possidetit. Ac si aꝑte diceretur.
Ne captiua mens culpe seruiat: cil¬
pam a penitencia liberã non teliu¬
quat. Et quia qd̃ flendo inseͥqͥmͣ.
nequaqũa nobis auenturo hos¬
uidice obici certi speramus: bene¬
mensib. Iuuminationis nr̃e annꝰ
tunc perficitur: qñ apparente eter¬

Expanded text:
 nimirum nos noctem, quam fecimus, possidemus. Sed tunc peccatum cordis sub juris nostri possessionem reducitur, si cum incipit, reprimatur. Unde et divina voce Cain prava cogitanti dicitur: In foribus peccatum tuum aderit, sed sub te erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius . In foribus quippe peccatum adest, cum in cogitationibus pulsat. Cujus appetitus subter est, eique homo dominatur, si cordis nequitia inspecta, citius prematur, et priusquam ad duritiam crescat, reluctanti mente subigatur. Ut ergo delictum suum citius animus sentiat, 119 et culpae tyrannidem sub jure suo poenitendo restringat, dicatur recte: Noctem illam tenebrosus turbo possideat. Ac si aperte diceretur: Ne captiva mens culpae serviat, culpam a poenitentia liberam non relinquat. Et quia quod flendo insequimur, nequaquam nobis a venturo judice hoc objici certe speramus, be--Illuminationis nostrae annus tunc perficitur, quando apparente aeter
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat qui ut amorte carnis et sp̃s
debitores eripiat: mortẽ carnis ñ
hoc flendo in seqͥmur: aut ip̃e iudi¬
cando: restat ut ad emendatõnem
suam. semꝑ mens sollerter iniugi¬
let. In quo gͦ sibi quisq miscd̾iter
subueniri desiderat: hoc necesse ẽ
ut confitens tergat. Unde et aꝑte¬

Expanded text:
veniat, qui ut a morte carnis et spiritus veniat, qui ut a morte carnis et spiritus debitores eripiat, mortem carnis non dhoc flendo insequimur, aut ipse judicando, restat ut ad emendationem suam semper mens solerter invigilet. In quo ergo sibi quisque misericorditer subveniri considerat, hoc necesse est ut confitens tergat. Unde et a
Abbreviated transcription (Latin):
obscurandũ diem praue delectat̃o¬
nis postulat umbr̃a mortis: nͥ qd̾
ad delenda peccata ante dei oculos.
dei hominũ mediatorem requirit.
qui solam ꝓnobis mortẽ carnis sul¬
ciꝑet. et uerã morte delinquentiũ
ꝑumbr̃a sue mortis deleret: Ad nos
quippe uenit. qui in morte sp̃s car¬
nisq tenebat᷑. Uña ad nos suam
mortẽ detulit: et duas nr̃as quas re¬
ꝑit soluit. Si em̃i ip̃ae utr̃aq susci¬
ꝑe: nos a nulla liberaret. S unã
miscd̃it̃ accepit: et iuste utrãq
dãpnauit. Simplã suã duppͥe nr̃e
contulit: et duplam nr̃am moriẽs
subegit. Unde et non in merito ura
die in sepulchro ⁊ duab noctib
iacuit: quia uidelicet lucem sue
simple mortis tenebris duple mo&
tis adiunxit. Qui gͦ solã pronob
mortẽ carnis accepit. umbrã mortiᷤ
ꝑtulit: et a dei oculis culpã quam
fecimꝰ abscondit. dicatur igit᷑ recte.
bscuren eum tenebre: et umbra
mortis. Ac si aꝑte diceret᷑. Ille

Expanded text:
obscurandum diem pravae delectatioobscurandum diem pravae delectationis postulat umbram mortis; nisi quod ad delenda peccata ante Dei oculos, Dei et hominum mediatorem requirit, qui solam pro nobis mortem carnis susciperet, et veram mortem delinquentium per umbram suae mortis deleret? Ad nos quippe venit, qui in morte spiritus carnisque tenebamur; unam ad nos suam mortem detulit, et duas nostras, quas reperit, solvit. Si enim ipse utramque susciperet, nos a nulla liberaret. Sed unam misericorditer accepit, et juste utramque damnavit. Simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. Unde et non immerito uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis, tenebris duplae nostrae mortis adjunxit. Qui ergo solam pro nobis mortem carnis accepit, umbram mortis pertulit, et a Dei oculis culpam quam fecimus abscondit. Dicatur igitur recte: Obscurent eum tenebrae et umbra mortis. Ac si aperte diceretur: ille
Abbreviated transcription (Latin):
mortis sedere est: a diuini amoris
noticia in obluuone lassescere. Ui¬
lit. mors uocatur: iohanne attestã¬
te qui ait. Et nomen illi mors. ꝑũ
br̃a igitur mortis. eius imitatio de¬
signatur: quia sicut umbra iuxta
qualitatẽ corporis ducitur: ita ac¬
tiones iniquoꝵ de specie imitatõnis
eiꝰ expͥmuntur. Unde recte ysaias.
cum gentiles ppłos in antiqui hotiᷤ
cerneret imitatõne defecisse: eos¬
q ad ueri solis ortum resurgere: q̃
certo futura considerat. qͣsi exp̃titis
narrat dicens. Sedentibus inteneb̾.
et umbra mortis: lux orta est eis
Umbra eñi mortis. mors carnis ac¬
cipitur: quia sicut uera est mors
qua anima separat᷑ adeo: ita umb̃
mortis est qua caro separatur ab an¬
ma. Unde et recte uoce mr̃m per
ꝓpħam dicitur. humiliasti nos in lo¬
co afflictõnis: et cooꝑuit nos um¬
bra mortis. Quos eñi constat ñ spu
s sola carne mori: nequaqũã se ue¬
ra morte. s umbra dicunt mortis

Expanded text:
mortis sedere, est a divini amoris mortis sedere, est a divini amoris notitia in oblivione lassescere. lit, mors vocatur, Joanne attestante qui ait: « Nomen illi mors . » Per umbram igitur mortis ejus imitatio designatur; quia sicut umbra juxta qualitatem corporis ducitur, ita actiones iniquorum de specie imitationis 117 ejus exprimuntur. Unde recte Isaias cum gentiles populos in antiqui hostis cerneret imitatione defecisse, eosque ad veri solis ortum resurgere, quae certo futura considerat, quasi ex praeteritis narrat, dicens: Sedentibus in tenebris et umbra mortis, lux orta est eis . Umbra etiam mortis mors carnis accipitur; quia sicut vera mors est, qua anima separatur a Deo, ita umbra mortis est, qua caro separatur ab anima. Unde recte voce martyrum per Prophetam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionis, et cooperuit nos umbra mortis . Quos enim constat non spiritu, sed sola carne mori, nequaquam se vera morte, sed umbra dicunt mortis
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia quasi quedã ante oculos
nr̃os tenebre sunt: quia ꝑ seruta¬
ri nequaquã possunt. Unde de deo
scriptũ est. Posuit tenebras latibu¬
lum suum. Et quia absolui non
meremur agnoscimus: s preue¬
mentre  diuina gr̃a. per eius iudicia
occulta liberamur. Diem gͦ tenebre.
obscurant: cum flendo nr̃e delecta¬
¶tõnis
gaudium ab illo iuste animadũsio¬
nis radio in scrutabilia eius iudicia
miscd̃it̾ occultant. Ubi et aꝑte subiũ¬
gitur.
sacra umbra mortis aliquando ob¬
luuo mentis accipitur: aliquando
imitatio diaboli: aliquando mors
carnis. Umbra eñi mortis obliuio
mentis accipitur: quia ut sꝑius dixi¬
mus sicut mors qͣuod interficit agit
ut non sit inuita: ita obluuo hoc
quod intercipit agit ut non sit ĩ me
moria. Unde recte quia ioħ̃s hebreoꝵ
ppło eum cuiꝰ obliti fuerãt dm̃ p̃dica¬
re ueniebat: per zachariam dicitur
Iuuminare his qui intenebris et ũ
bra mortis sedent. In umbra enim

Expanded text:
judicia quasi quaedam ante oculos judicia quasi quaedam ante oculos nostros tenebrae sunt, quia perscrutari nequaquam possunt. Unde et de Deo scriptum est: Posuit tenebras latibulum suum . Et quia absolvi non meremur, agnoscimus: sed praeveniente nos divina gratia, per ejus judicia occulta liberamur. Diem igitur tenebrae obscurant, cum flendum nostrae delectationis gaudium, ab illo justae animadversionis radio inscrutabilia ejus judicia misericorditer occultant. Ubi et apte subjungitur: sacra umbra mortis aliquando oblivio mentis accipitur, aliquando imitatio diaboli, aliquando mors carnis. Umbra enim mortis, oblivio mentis accipitur; quia, ut superius diximus, sicut mors hoc quod interficit, agit ut non sit in vita; ita et oblivio hoc quod intercipit, agit ut non sit in memoria. Unde recte, quia Joannes Hebraeorum populo eum quem obliti fuerant Deum praedicare veniebat, per Zachariam dicitur: Illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent . In umbra enim
Abbreviated transcription (Latin):
lumine uero ostendit᷑: qͥcqͥd tunc ĩ
conspectu omnium demonstratur.
hic ergo dies uertatur intenebras:
ut uidelicet omne qd̃ delinquimus
nos. per pnĩam feriamus. Hunc dñs
non requirat. et lumine non illustret:
ut scilicet nobis culpam nr̃am feri-¬
etib. ip̃e hanc extremi iudicii ani¬
maduersione non increpet. Ipse aũ
netret. cuncta ꝑstringat. Qui quia
ubiq est locus quo fugiatur non
est. Sed quia correptionis nr̃e fle¬
tibus placatur: solus ab illo locũ
fuge inuenit: qui post per petra-¬
tam culpam. nunc se ei in peniten¬
cia abscondit. Unde et apte ad huc
de hoc delectationis die subiungit᷑.¬
mortis. Diem ꝓfecto tenebre
obscurant: q̃n delectatioriẽ m̃tis
inflicta pñie lam̃ta transũberãt.
Possunt etiã ꝑ tenebras: occulta
iudicia designari. In luce namq
qd̃ uidemꝰ agnostimꝰ: intenebris uͦ
aut om̃ino nichil cernimus. aut
incerto uisu caligamꝰ. Occulta gͦ

Expanded text:
lumine vero ostenditur, quidquid tunc in lumine vero ostenditur, quidquid tunc in conspectu omnium demonstratur. Hic ergo dies vertatur in tenebras, ut videlicet omne quod delinquimus, nos per poenitentiam feriamus. Hunc diem Dominus non requirat, et lumine non illustret; ut scilicet nobis culpam nostram ferientibus, ipse hanc extremi judicii animadversione non increpet. 28. Poeninetret, cuncta perstringat. Qui quia ubique est, locus quo fugiatur, non est. tibus placatur, solus ab illo locum fugae invenit, qui post perpetratam culpam nunc se ei in poenitentia abscondit. Unde et apte adhuc de hoc delectationis die subjungitnt. --Diem profecto tenebrae obscurant, quando delectationem mentis inflicta poenitentiae lamenta transverberant. Possunt etiam per tenebras occulta judicia designari. In luce namque quod videmus agnoscimus; in tenebris vero aut omnino nihil cernimus, aut incerto visu caligamus. Occulta ergo
Abbreviated transcription (Latin):
diiuidicaremꝰ: non utiq a dño iudica¬
remur. Deo gͦ dicm nr̃m requirere ẽ:
cont᷑ mentẽ nr̃am subtilit̃ in iuditõ
omne qd̾ de culpa gratulatur in¬
dagare. In qua scilicet requisitione.
illum tunc seueriꝰ ꝑcutit: que sibi
nunc mollius peꝑcisse dep̃hendit.
Denc autẽ sequitur.
t non illustret lumine. In iudi¬
cio namq dñs apparens omne
qd̾ tunc redarguit lumine illustͣt.
Quasi eñi sub quadam obscurita¬
te tegitur: quicquid tunc ĩ memo¬
ria iudicis non reuocatur. Scriptũ
quippe est. Om̃ĩa autẽ que arguun¬
tur: a lumine manifestant. Quasi
quedã tenebre peccata penitentium
abscondunt: de quibꝰ ꝑ ꝓpħam dicit᷑.
Beati quoꝵ remisse sunt iniqui¬
tates. et quorũ tecta sunt peccata.
Quia ergo om̃e qd̃ tegitur uelut
iritenebris occultat᷑: inde extre¬
imiudicii non illustrat᷑ lumine.
qd̃ non discutit᷑ ultione. Actus
namq nr̃os quos tunc iuste puni¬
ri noluerit: ipsa sibi aliquomodo

Expanded text:
dijudicaremus, non utique a Domino judicaremur . Deo ergo diem nostrum requirere, est contra mentem nostram subtiliter in judicio omne quod de culpa gratulatur indagare; in qua scilicet requisitione illum tunc severius percutit, quem sibi nunc mollius pepercisse deprehendit. Bene autem sequitur: Et non illustret lumine. In judicio namque Dominus apparens, 116 omne quod tunc redarguit, lumine illustrat. Quasi enim sub quadam obscuritate tegitur, quidquid tunc in memoriam judicis non revocatur. Scriptum quippe est: Omnia autem quae arguuntur, a lumine manifestantur . Quasi quaedam tenebrae peccata poenitentium abscondunt, de quibus per Prophetam dicitur: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Quia ergo omne quod tegitur, velut in tenebris occultatur; in die extremi judicii non illustratur lumine, quod non discutitur ultione. Actus namque nostros, quos tunc juste punire noluerit, ipsa sibi aliquo modo
Abbreviated transcription (Latin):
culpe ꝓdidisset. huiꝰ aũ quietis
gaudiis. cum quib et iam sociis
ꝑfrueretur: ad iungit dicens.¬
bilib discimꝰ quid de sensibilib atq
intelligibilib senciamꝰ. Terra namq
aere fecundat᷑: aer aũ ex celi qͣlitate
disponit᷑. Sic iumentis homines hõi¬
nib angłi: archangłi uero angłis p̃¬
sunt. Nam qd̾ iumentis hoĩes p̾sint:
et usu cernimꝰ. ⁊ psalmiste uerbis do¬
cemur qui ait. Omĩa subiecisti sub
pedibus eiꝰ: oues et boues unuuersas.
insuper et peccora cãpi. Quia uero
angłi hominibꝰ p̃si nt: per ꝓpħam

Expanded text:
culpa prodidisset. Hujus autem quietis culpa prodidisset. Hujus autem quietis gaudiis cum quibus etiam sociis perfrueretur, adjungat, dicensbus discimus quid de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Sic jumentis homines, hominibus angeli, archangeli vero angaesunt; nam quod jumentis homines praesint, et usu cernimus, et Psalmistae verbis docemur, qui ait: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi . Quia vero ang
Abbreviated transcription (Latin):
quasi peccatores plecteret: s ut eos
in locis remotiorib quiescentes. qͥa
nec dum intercessio mediatoris adue¬
nerat. ab ingressu regni. reatus pͥme
culpe prohiberet. Unde iuxta eiusdẽ
redẽptoris nr̃i testimoniũ diues qui ap̃
inferos diues torquetur: in sinu abra¬
he lazarũ requiescere contẽplatur. Q
profecto si adhue  non ẽẽnt: hos isle

Expanded text:
quasi peccatores plecteret, sed ut eos quasi peccatores plecteret, sed ut eos in locis remotioribus quiescentes, quia necdum intercessio Mediatoris advenerat, ab ingressu regni reatus primae culpae prohiberet. Unde juxta ejusdem Redemptoris nostri testimonium, dives qui apud inferos torquetur in sinu Abrahae Lazarum requiescere contemplatur. Qui profecto si adhuc in imis non essent, hos ille
Abbreviated transcription (Latin):
angustia nr̃e tribulatõnis in uenimꝰ.¬
S quia beatus iob. scõ et̃nitatis spũ
impletur. et fuisse uel futurũ ẽẽ et̃¬
nitas non habet cui nimirũ nec pre¬
terita transeunt. nec que futura s̃
ueniunt. quia cuncta per presens ui¬
det: potest et futuros p̃dicatores eccł̃ie
inp̃sentia sp̃s contẽplari: qui postqͣm
de corporib transeunt. nequaquam
ꝑ morarũ spacia sicut antiqui pa¬
tres acelestis patrie ꝑceptõne dif¬
feruntur. Mox quippe ut carnis col¬
ligatione exeunt. incelesti sede reqͥ¬
escunt: paulo attestante qui ait.
Scimꝰ qm̃ si terrestris domꝰ nr̃a huiꝰ
habitatõnis dissoluatur: quod edi-¬
ficatõnẽ ex deo habemus domũ non
manufactam s et̃nã in celis. Prius
aũ qũa redẽptor nr. morte sua hu¬
mani generis penam solueret. eos
etiam qui celestis patrie uias secta¬
ti sunt. post egressum carnis ĩferni
claustra tenuerunt: non ut pena

Expanded text:
angustia nostrae tribulationis invenimangustia nostrae tribulationis invenimed quia beatus Job sancto aeternitatis spiritu impletur, et fuisse, vel futurum esse aeternitas non habet, cui nimirum, nec praeterita transeunt, nec quae futura sunt, veniunt, quia cuncta per praesens videt, potest futuros praedicatores Ecclesiae in praesentia spiritus contemplari, qui postquam de corporibus transeunt, nequaquam per morarum spatia, sicut antiqui Patres, a coelestis patriae perceptione differuntur. Mox quippe ut a carnis colligatione exeunt, in coelesti sede requiescunt, Paulo attestante, qui ait: Scimus quoniam si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus manufactam aeternam in coelis . Prius autem quam Redemptor noster morte sua humani generis poenam solveret, eos etiam qui coelestis patriae vias sectati sunt, post egressum carnis inferni claustra tenuerunt, non ut poena
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Ecce angłs angłs qui loquebat᷑
in me egrediebatur: et angłs alius
egrediebat᷑ inoccursum eiꝰ: et dixit
ad eum. Curre et loquere ad puerũ
istum dicens. Absq muro habitabit᷑
iherłm. Si eñi in ip̃is officiis scorũ
spũum. nequaqũa potestates sũme
minimas disponerent nullomͦ hoc
qd̃ homini diceret angłs ab angło
cognouisset.
uia gͥ cunctoꝵ conditor om̃ia
per semet ip̃m tenet: et tam̃ ad
distinguendum pulchre uniuersi-¬
tatis ordinem. alia aliis dispensaz¬
tibus regit: ñ in merito reges an¬
głorum sp̃s accipimꝰ: qͥ qͦ auctori
om̃iũ familiarius seruiunt: eo sub¬
iecta pocius regunt. Cum regib gͦ
dormiret: quia nimirũ iam cũ angłis
homo quiesceret si ꝑsuasoris linguã
sequi noluisset. Qui bene etiã consu¬
les uocantur: quia spiritali rei publi¬
ce consulunt: dum nos sibi ad regnũ
socios iungunt. Bene consules uocan¬
tur: quia dum ip̃is nuntiantibus
uoluntatem conditoris agnoscimus:
in eis ꝓculdubio consultum abhac

Expanded text:
ait: Ecce angelus qui loquebatur in me egrediebatur, et angelus alius egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Curre et loquere ad puerum istum, dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Si enim in ipsis officiis sanctorum spirituum nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullo modo hoc, quod homini diceret, angelus ab angelo cognovisset. Quia igitur cunctorum conditor omnia per semetipsum tenet, et tamen ad distinguendum pulchrae universitatis ordinem, alia aliis dispensantibus regit, non immerito reges, angelorum spiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Cum regibus ergo dormiret, quia nimirum jam cum angelis homo quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Qui bene etiam consules vocantur, quia spiritali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Bene consules vocantur, quia dum ipsis nuntiantibus voluntatem conditoris agnoscimus, in eis procul dubio consultum ab hac
Abbreviated transcription (Latin):
quod mortale est auita. Sc̃i igit᷑
uiri uidere uerũ mane appetunt:
et si concedat᷑. etiã cũ corpore illud
attingere lucis intime. secretũ uo¬
lunt. S quantolibet ardore intẽ¬
tionis exiliant. ad huc antiqua
nox grauat: et corruptibiles huiꝰ
carnis oculos. quos hostis callidꝰ
ad concupiscentiã apperuit: iudex
iustus a contuitu sui interni fulgo¬
ris p̃mit. Uñ et bene subditur.¬

Expanded text:
quod mortale est a vita quod mortale est a vita viri videre verum mane appetunt, et, si concedatur, etiam cum corpore illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exsiliant, adhuc antiqua nox gravat, et corruptibilis hujus carnis oculos, quos hostis callidus ad concupiscentiam aperuit, judex justus a contuitu interni sui fulgoris premit. Unde et bene subditur
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras sentiant: de quib num¬
rum constat qd̃ humano genen
in huiꝰ uite caligine uirtutum
suarũ iam radios expandant. Qa
et si mente iam ad sũma exiliunt:
ad huc tamen ininfimis prime
culpe pondere grauant᷑. Unde fit
ut et foris exempla lucis uelut
astra p̃beant: s tamen intus usꝙ
ad uere uisionis certitudinẽ. p̃ssi
noctis caligine ñ ascendant. Sepe
in carne sit positata in dm̃ tam̃ om̃i
subiugata carnah cogitatone rapia¬
tur. Nec tam̃ dm̃ sicut est conspicit:
quia hanc nmirũ sicut dictũ est.
in carne corruptibili. pondus pͥme
dapnat̃onis p̃mit. Sepe ita ut est
absorberi desiderat: ut eternã uitã
si possit fieri sine interuentu corpo¬
ree mortis attingat. Unde et paulꝰ
cum ardent̃ eternam lucem que¬
reret. s tam̃ ut cũq extioris mortis
dampna formidaret: ait. Qũadu
sumꝰ in hoc habitaculo ingemisci¬
mus grauati: eo qd̃ nolumꝰ ex po¬
liari s suꝑuestiri: ut absorbeatur

Expanded text:
tenebras sentiant, de quibus nimtenebras sentiant, de quibus nimirum constat quod humano generi in hujus vitae caligine virtutum suarum jam radios expandant, quia etsi mente jam ad summa exsiliunt, adhuc tamen in infimis primae culpae pondere gravantur. Unde fit ut et foras exempla lucis velut astra praebeant, sed tamen intus usque ad fixae visionis certitudinem pressi noctis caligine non ascendant. Saepe in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione rapiatur; nec tamen Deum sicut est conspicit, quia hanc nimirum, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saepe ita ut est, absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Unde Paulus, cum ardenter internam lucem quaereret, sed tamen utcunque exterioris mortis damna formidaret, ait: Quandiu sumus in hoc habitaculo, ingemiscimus gravati, eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur
Abbreviated transcription (Latin):
ta obscuritate perculit: ut ĩ huiꝰ
uite exilio cecitatis sue tenebris
p̃ssus quantalibet ui ad et̾nitatis
lumen intenderit. penetrare ñ pos¬
sit. Post penã nãq dãpnati peccato¬
ris nescimur atq ad hanc uitã eun
mortis nr̃e merito uenimus: et eũ
ad suꝑne lucis radium. aciem men¬
tis erigimꝰ: ipsa infirmitatis nr̃e
obscuritate caligamus. Et quidem
multi in hac infirmitate carnis. tã¬
ta uirtute roborati sunt: ut resplẽ¬
dere mundo quasi stelle potuissẽt
Multi in teneb uite presentis. dum
suꝑiora de se exempla exhibent: asts¬
rũ more nobis desuꝑ lucent. S qͣnta¬
libet choruscatõne oꝑis fulgeant:
quatolibet se igne compunctionis
accendant. nimirũ constat quia
dum corruptibili adhuc carne gra
uati sunt et̾̃nũ lum̃ sicut est ind̾¬
nequaqͣm possunt. Dicatur ergo.
btenebrentur stelle caligine
eiꝰ: id est etiam illi incontem¬
platione sua antiq noctis ad hue

Expanded text:
ta obscuritate perculit, ut in hujus ta obscuritate perculit, ut in hujus vitae exsilio, caecitatis suae tenebris pressus, quantalibet vi aeternitatis lumen intenderit, penetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis nostrae merito venimus; et cum ad supernae lucis radium aciem mentis erigimus, ipsa infirmitatis nostrae obscuritate caligamus. Et quidem multi in hac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut resplendere mundo quasi stellae potuissent. Multi in tenebris vitae praesentis, dum superiora de se exempla exhibent, astrorum more nobis desuper lucent; sed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quaaccendant, nimirum constat quia dum corruptivati sunt, aeternum lumen, sicut est, videre non possunt. Dicat ergo: Obtenebrentur stellae caligine ejus. Id est etiam illi in contemplatione sua antiquae noctis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
quia hoc ip̃m uicium qd̃ subigere
non possumꝰ ad usum nr̃e utilitatiᷤ
humiliter retorquemꝰ: ut eo de se¬
mens et in sũmis uilia sentiat: qͦ
sius uirib etiam parua que appe¬
tit. non expugnat. Unde bene rur¬
sum scriptũ est. hee sunt gentes
quas dñs dereliquit: ut erudiret ĩ
eis israhelẽ. Ad hoc namq quedam
minima uicia nr̃a retinent᷑. ut se¬
se nr̃a intentõ sollicita incertami¬
ne semꝑ exerceat: et eo deuictoria
non suꝑbiat. quo iuuere in se ho¬
stes conspicit. a quibꝰ ad huc uinci
formidat. Isrł̃ gͦ reseruatis genti¬
bus eruditur: quando in quibusdã
miniis uiciis elatõ uirtutis nr̃e
compͥmitur: et in parius sibi re¬
sistentib discit. qd̾ ex se maiora ñ
subigit. Hoc tam̃ qd̾ dicitur. obte¬
nebrent᷑ stelle caligine eiꝰ: intelli¬
gi et alit̾ potest. Nox quippe illa
uidelicet consensus ad culpam. que
ad nos pͥmi parentis est excessu
ꝓpagata: mentis nr̃e oculum tã¬

Expanded text:
quia hoc ipsum vitium quod subigere quia hoc ipsum vitium quod subigere non possumus ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemmens et in summis vilia sentiat, quo suis viribus etiam parva quae appetit non expugnat; unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes, quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israel. Ad hoc namque quaedam minima nostra vitia retinentur, ut sese nostra intentione sollicita in certamine semper exerceat, ut eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit, a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo reservatis gentibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimitur, et in parvis sibi resistentibus discit t. --Hoc tamen quod dicitur: Obtenebrentur stellae caligine ejus; intelligi et aliter potest. Nox quippe illa, videlicet consensus ad culpam, quae ad nos primi parentis est excessu propagata, mentis nostrae oculum tan
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ noctis tenebrantur: q̃n et hii qͥ¬
iam magnis uirtutib splendent. ad¬
huc de obscuritate culpe aliquid re¬
tinentes sustinent: ut et iam mag¬
na uite claritate luceant. et tamen
adhuc noctis reliquias nolentes tra¬
hant. Qd̃ ad hoc sicut dictũ est agi¬
tur: ut mens ꝓficiens. ad uirtu¬
tẽ iusticie sua melius infirmita¬
te roboretur: et in de uerius in bo¬
nis luceat: unde cam etiam nolẽ¬
tem. parua reprehensibilia humi¬
liter obscurant. Unde et bene cum
isrłitico ppło ꝑcepta repromissio
nis terra partiretur: effraim tribui
chananeus gentilis ppłs. non occi¬
sus. s factus tributarius dicitur.
Scriptũ quippe est. Habitauitꝙ
chananeus in medio effraim tͥbu¬
tarius. Quid em̃i chananeus. gen¬
tilis uidelicet ppłs nisi uitiũ signat:
Et sepe in magnis uirtutib t̃ram
reꝓmissionis ingredimut: qͥa sepe
intima de eternitate roboramur: s
dum inter acta sublimia uicia que¬
dam praua retinemꝰ: quasi chana

Expanded text:
ctis caligine tenebrantur, quando et hi qui magnis jam virtutibus splendent, adhuc de obscuritate culpae aliquid renitentes sustinent, ut etiam magna vitae claritate luceant, et tamen adhuc noctis reliquias nolentes trahant. Quod ad hoc, sicut dictum est, agitur, ut mens proficiens ad virtutem justitiae suae, melius infirmitate roboretur; et inde verius in bonis luceat, unde eam etiam nolentem parva reprehensibilia humiliter obscurant. Unde et bene cum Israelitico populo, percepta repromissinis terra partiretur, Ephraim tribui Chananaeus gentilis populus non occisus, sed factus tributarius dicitur, sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius . Quid Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitium signat? Et saepe in magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe ntima de aeternitate roboramur. Sed dum inter acta sublimia vitia quaedam parva retinemus, quasi Chanan
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. eo in ruine sue audatiane¬
quius obduratur. Hisdem etiam¬
qͣtuor modis peccatũ consũmat᷑
in oꝑe. Prius namq lacens culpi
agitur: postinodũ uero etiã an
oculos hominũ sine confusione
reatus aꝑitur: de hinc etiam ĩ
consuetudinẽ ducitur: ad extre¬
mũ quoq uel false spei seductõnbb.
enutritur. hos itaq peccati modos qͥ
uel incorde latenter fiunt uel paten¬
ter inoꝑe perpetrantur. beatus iob
considerat: et humanũ genus in qͦt
peccatorũ gradib sit lapsum. deplorat

Expanded text:
gitur, eo in ruinae suae audaciam negitur, eo in ruinae suae audaciam nequius obduratur. quatuor modis peccatum consummatur in opere. Prius namque latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur; dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque, vel falsae spei seductionibus, modos. --Hos itaque peccati modos, qui vel in corde latenter fiunt, vel patenter in opere perpetrantur, beatus Job considerat, et humanum genus in quot peccatorum gradibus sit lapsum, deplorat
Abbreviated transcription (Latin):
fit eñi suggestio per aduersariũ:
delectat᷑o ꝑcarnẽ: consensus ꝑ sp̃m:
defensio nis audatia per elator
Culꝑa eñi que terrere mentems
buit extollit: et deiciendo eleuat
s grauiꝰ eleuando supplantat. Un
etiã pͥmi hominis rectitudinem.
antiquus hostis his qͣtuor ictib
fregit. Nam serpens suasit: eua
delectata est: adam consensit. Qn
etiam requisitꝰ: confiteri culpã per
audatiam noluit. hoc uero in hums¬
no genere cotidie agit᷑: qd̃ actum
in primo parente nr̃i generis non
ignoratur. Serpens suasit: quialo¬
cutus hostis mala cordib hominũ
latenter suggerit. Cua delectata e.
quia carnalis sensus. ad uerba ser¬
pentis mox se delectatione subst̾¬
nit. Assensum uero adam mulien
prepositus prebuit: quia dũ caro
indelectatione rapitur. etiã a sua
rectitudine sp̃s infirmatꝰ inclira¬
tur. Et requisitus adam confiteri
culpam noluit: quia uidelicet
sp̃s quo peccando aueritate disũ¬

Expanded text:
per adversarium, per adversarium, delectatio per carnem, consensus per spiritum, defensionis audacia per elationem. Culpa enim quae terrere mentem debuit, extollit, et dejiciendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis quatuor his ictibus fregit. Nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit; qui etiam requisitus confiteri culpam per audaciam noluit. Hoc vero in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus hostis mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Assensum vero Adam mulieri praepositus praebuit, quia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Et requisitus Adam, confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus quo peccando a veritate disjun
Abbreviated transcription (Latin):
cũ desideria illicita cohercemꝰ. Hec ita¬
q concupiscentie carnalis ostia. dũ
consensus nr̃ aꝑuit: ad innumera nos
corruptõnis mala ꝑtraxit. Uñ etiam
nunc sub mortalitatis pondere gemi¬
mus. quauis ad hoc arbitrio nr̃o ue¬
nerimꝰ : quia et iudicis sic iusticia exi¬
git: ut qd̃ sponte fecimus in uiti
toleremꝰ. Sequitur.¬
uare. non in uulua mortuus
sum egressus ex utero non statim
perii: Cur exceptus genib: Cur lac¬
tatus uberibus: Absit nos credere qd̾
beatus iob tanta sp̃s scientia pre¬
ditus. tanta int̾ni udicis attesta¬
tione laudatus. ab ortuũ se optet
interisse. S quia sicut etiam per
remuneratõnẽ cognoscitur intus
habet testem sue fortitudiniᷤ: in tꝰ
pensanda sunt eiꝰ pond̾a locutõnis.
uatuor quippe modis
peccatũ ꝑpetrat᷑ in corde: quatu¬
or cosũma ⁊tur inoꝑe. In corde nãq
suggestione. delectat̃one. consensu.
et. defensionis audatia ꝑpetratur.¬

Expanded text:
cum desideria illicita coercemus. Haec itacum desideria illicita coercemus. Haec itaque concupiscentiae carnalis ostia, dum consensus noster aperuit, ad innumera nos mala corruptionis pertraxit. Unde jam nunc sub mortalitatis pondere gemimus, quamvis ad hoc arbitrio nostro venerimus; quia et judicii sic justitia exigit, ut quod sponte fecimus, inviti toleremus. Sequituruare non in vulva mortuus sum? Egressus ex utero, non statim perii? Cur exceptus genibus? Cur lactatus uberibus? Absit enim nos credere quod tantus vir, tanta spiritus scientia praeditus, tanta interim judicis attestatione laudatus, abortivum se optet interiisse, sed sicut etiam per remunerationem cognoscitur, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis. Quatuor quippe modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consumatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu et defensionis audacia perpetratur