comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s& hodie in lectione ut¬
teris testam̃ti. suꝑ faciem mo¬
ẏsi uelamen positum÷. Loqͥ¬
tur glorificato uultu: & ppłs loqͣntis
głam ferre nõ sustinet. Cum aũt conu̾¬
si fuerimus ad dñm: auferet᷑ uelamen:
occidens littera moritur : uiuificans
sp̃c suscitat᷑. Dñs eñĩ sp̃c est: et lex spũ¬
alis. Unde dauid orabat in psalmo. Re
to magis de ietore bouis. arietis. ⁊ hyrco¬
rum. & armo dextro. pectore ⁊ uentre:
quo stercora digerunt᷑. Quoꝵ. duo in
esum accipiunt sacerdotes: terciũ phy¬
nees meretur in p̾mium. De uictimis
salutarib ad eps qͦ pectus obuoluit᷑.
⁊ pennula iecoris: offerunt᷑ suꝑ altari.
Ipm̃ uero pectus ⁊ brachiũ dextrũ dan¬
tur aaron et filus ei: legitimũ sempi¬
t̾nũ a filiis isrł. Sensus in corde ÷. habi¬
tacłm cordis inpectore. Querit᷑ ubi sit
anime pͥncipale. Plato in cerebro: xp̃c
monstrat in corde. Beati mundo corde:
qm̃ ip̃i dm̃ uidebunt. Et. cle corde proce¬

Expanded text:
 hodie in lectione ueteris testamenti super faciem Moysi uelamen positum est. loquitur glorificato uultu et populus loquentis gloriam ferre non sustinet. cum autem conuersi fuerimus ad dominum, auferetur uelamen: occidens littera moritur, uiuificans spiritus suscitatur. dominus enim spiritus est et lex spiritalis. unde et Dauid orabat in psalmo: reutique non. multo magis de iecore bouis, arietis, hircorum et armo dextri pedis et uentre, quo stercora digeruntur, quorum duo in esum accipiunt sacerdotes, tertium Finees meretur in praemio. de uictimis salutaribus adipes, quibus pectus obuoluitur, et pinnula iecoris offeruntur super altare; ipsum uero pectus et brachium dextrum dantur Aaron et filiis eius legitimum sempiternum a filiis Israhel. sensus in corde est, habitaculum cordis in pectore. quaeritur, ubi sit animae principale. Plato in cerebro, Christus monstrat in corde: beati. mundo corde; quoniam ipsi deum uidebunt, et: de corde proce
Abbreviated transcription (Latin):
cum iam funis solueretur a littore. et
naute crebrius inclamarent: ꝓpero ser¬
mone clictaui. que memorie tenere non¬
poteram: et que diurturna rationali pe¬
ctoris mei lectione concesserã: satis in¬
celligens me magis loquendi impetu
qͣm uiditio scribentis fluere ⁊ et more
torrentis turbidum proferre sermonẽ.
fertur in indice septimꝰ tertulliani li¬
ber de aaron uestib: qui inderim usq
ad hanc diem a me ñ est reꝑtus. Si a
uobis ꝓpt̾ celebritatem urbis fuerit
inuentus: queso ne me stillam. illius
flumini comparetis. Nõ enim magnoꝵ
uirorum ingeniis: s meis sum uirib
estimandus.

Expanded text:
cum iam funis solueretur e litore et cum iam funis solueretur e litore et nautae crebrius inclamarent, propero sermone dictaui, quae memoria tenere poteram et quae diuturna in rationali pectoris mei lectione congesseram, satis intellegens magis me loquendi impetu quam iudicio scribentis fluere et more torrentis turbidum proferre sermonem. fertur in indice Septimi Tertulliani liber de Aaron uestibus, qui interim usque ad hanc diem a me non est repertus. si a uobis propter celebritatem urbis fuerit inuentus, quaeso, ne meam stillam illius flumini conparetis. non enim magnorum uirorum ingeniis, sed meis sum uiribus aestimandus.
Abbreviated transcription (Latin):
impono alicui necessitatẽ. Qui nult sa¬
cerdos ẽẽ: ipse se uestiat. O qͣnte uirgi¬
nes et qͣndoꝵ sperata pudicicia. in die
iudicii dehonestabitur ÷ quantoꝵ infa¬
mata pudicicia a deo iudice coronabit᷑.
Igitur ip̃i assumamꝰ feminalia ÷ ipsi
nr̃a uerecunda operiamus: ñ queramꝰ
alienos oculos. Ita tegant᷑ genitalia
ut nulloꝵ oculis pateant: ne quando
intramus in sc̃a scoꝵ. si qua apparue¬
rint turpitudo. morte moriam᷑. Iam
sermo finitur: et ad suꝑiora trahor
Tanta debet esse sciencia ⁊ eruditio põ¬
tificis dei: ut gressus eiꝰ. ⁊ motus. ⁊ uni¬
uersa. uocalia sint. ueritatem m̃te
concipiat. et toto eam habitu resonet
et ornatu. ut quicqͥd agit. quicqͥd lo¬
quitur: sit doctrina populorum. Absq
tyntinnabulis enim et diuersis colorib
& genimis. plurib q uirtutum: nͨ sancta
ingredi potest. nͨ nomen antistitis possi¬
dere. Hec ad unam lucubra ciunculam

Expanded text:
inpono alicui necessitatem; qui uult sainpono alicui necessitatem; qui uult sacerdos esse, ipse se uestiat\'. o quantae uirgines et quantorUm sperata pudicitia in die iudicii dehonestabitur, quantorum infamata pudicitia a deo iudice coronabitur! igitur ipsi adsumamus feminalia, ipsi nostra uerecunda operiamus, non quaeramus alienos oculos. ita tegantur genitalia, ut nullorum oculis pateant, ne, quando intramus sancta sanctorum, si qua apparuerit turpitudo, morte moriamur.. Iam sermo finitur et ad superiora retrahor. tanta debet esse scientia et eruditio pontificis dei, ut et egressus eius et motus et uniuersa uocalia sint. ueritatem mente concipiat et toto eam habitu resonet et ornatu, ut, quidquid agit, quidquid loquitur, sit doctrina populorum. absque tintinabulis enim et dinersis coloribus et gemmis floribusque uirtutum nec sancta ingredi potest nec nomen antistitis possidere. haec ad unam lucubratiunculam,
Abbreviated transcription (Latin):
Signatum est suꝑ nos lum̃ uultus
tui dñe. Bis in exodo legimꝰ precipiente
dño. & moy se iussa faciente: octo uesti¬
um
genera pontificis. In leuitico de septem tan¬
tum scrintum est: et refert᷑ quomͦ moyses
frem̃ suum aaron illis induerit ⁊ de solis fe¬
minalib nichil dicitur. Hac ut arbitror
causa. qd̵ ad genitalia nr̃a et uerecunda
lex non mittit manum ÷ s ip̃i secretiora
nr̃a et confusione cligna tegere ⁊ uelare
debemus: et conscienciam puritatis ac
seminũ deo indici reseruare. De ceteris
uͥtutibus. u̾bi gr̃a. Sapiencia. fortitudĩe.
iusticia. humilitate. mansuetudine. li¬
beralitate: possunt et alii iidicare. Pu¬
diciciam sola nouit conscĩa. & huma¬
ni oculi huius rei certi uidices esse non
possunt: absq hiis qͥ passim in morem
brutoꝵ animalium libidini expositi
sunt: Unde et apłs. De uirginib inquit
preceptum dñi ñ habeo. Quasi moyses
loquat᷑ feminalib ego ñ uestio: nec

Expanded text:
signatum est super nos lumen uultus signatum est super nos lumen uultus tui, domine. bis in Exodo legimus praecipiente domino et Moyse iussa faciente octo uestium genera pontificis. in Lenitico de septem tantum scriptum est et refertur, quomodo Moyses fratrem suum Aaron illis induerit: de solis feminalibus nihil dicitur hac, ut arbitror, causa, quod ad genitalia nostra et uerecunda lex non mittit manum, sed ipsi secretiora nostra et confusione digna tegere et uelare debemus et conscientiam puritatis et seminum deo iudici reseruare. de ceteris uirtutibus, uerbi gratia-sapientia, fortitudine, iustitia, humilitate, mansuetudine, liberalitate, possunt et alii iudicare: pudicitiam sola nouit conscientia et humani oculi huius rei certi iudices esse non possunt absque his, qui passim in morem brutorum animalium libidini expositi sunt. unde et apostolus: de uirginibus, inquit, praeceptum domini non habeo, quasi Moyses loquatur: \'feminalibus ego non uestio nec
Abbreviated transcription (Latin):
ficiat: qd̾ et sc̃s ppͣ epyphaniꝰ egregium
suꝑ hoc uolumen edidit. Qd̾ si legere
uolueris: plenissimam scienciã cõse¬
queris. Ego iam mensuram epłe exce¬
dere me intelligo: et excipientis ceras
uideo ẽẽ completas. Unde ad reliqua
transeo: ut tandem finiatur oratio.
Lamina aurea rutilat in fronte.
Nichil enim nobis prodest omnium
rerum eruditio: nisi dei sciencia coro¬
nemur. Lineis induim᷑. ornamur
iacinctinis. sacrato baltheo cingim᷑.
cdantur nobis oꝑa. rationale in pecto¬
re ponitur. accipimus ueritatem: ꝓ¬
fert sermo doctrinam. Imꝑfecta sunt
unuiersa: nisi tam decoro currui dig¬
nus queratur auriga: et suꝑ creatu¬
ras creador insistens regat ip̃e q̃ con¬
didit. Qd̾ olim in lamina monstraba¬
tur: nunc in signo ostendit᷑ crucis:
Auro legis: sanguis euuangłii precio¬
sior est. Tunc signũ uixta erechielis
uocem gementib figebatur in fron¬
te: nunc portantes crucem. dicimus.

Expanded text:
ficiat, quod et sanctus Papa Epiphanius egregium ficiat, quod et sanctus Papa Epiphanius egregium super hoc volumen edidit: quod si legere volueris, plenissimam scientiam consequeris. Ego jam mensuram epistolae excedere me intelligo, et excipientis ceras video esse completas. Unde ad reliqua transeo, ut tandem finiatur oratio. Lamina aurea rutilat in fronte: nihil enim nobis prodest omnium rerum eruditio, nisi Dei scientia coronemur. Lineis induimur, ornamur hiacynthinis, sacro balteo cingimur, dantur nobis opera, Rationale in pectore ponitur: accipimus veritatem, profert sermo doctrinam: imperfecta sunt universa, nisi tam decoro currui dignus quaeratur auriga, et super creaturas creator insistens, regat ipse quae condidit. Quod olim in lamina monstrabatur, nunc in signo ostenditur Crucis. Auro legis, sanguis Evangelii pretiosior est. Tunc signum juxta Ezechielis vocem gementibte, nunc portantes crucem dicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
le: s añ suꝑhumerale. et sic rationale.
faciamus: et sic doceamus. ne doctrine
auctoritas cassis oꝑib destruat᷑. hoc ÷
qd̾ in ꝓph̃a legimus. Seminate uobis in
iusticia. et metide fructum uite. illu¬
minate uobis lumen sciencie. pͥmum
seminate in uisticia. & fructum uite
eterne metite. postea uobis scienciam
uindicate. Nec statim ab soluta perfe¬
ctio est: si quis suꝑhumerale et ratio¬
nale habeat ⁊ nͥ hec ip̃a inder se forti
compagine solidentur: et sibi inuicẽ
nexa sint: ut et oꝑatio rationi. et ratio ope¬
ribus hereat. & hus precedentib: doctͥna
sequatur et ueritas. Quatuor elemẽta
de quib supradiximus.⁊ duos lapides
uel onichinos. uel smaraglinos. ⁊ gem¬
mas .xii. q̃ ponunt᷑ in rõnali si eẽt tem¬
pus ut cdiscuterem: singłoꝵ naturas
et causas tͥ exponerem: et qͥd unusqͥsq
ualeat: et quomͦ uirtutib singulis cõ¬
paretur. Plenius q̃sita memorare suf¬

Expanded text:
le, sed ante superumerale et deinceps rationale. le, sed ante superumerale et deinceps rationale. ius facimus, sic docemus, ne doctrinae auctoritas cassis operibus destruatur. hoc est, quod in propheta legimus: seminate uobis in iustitia et metite fructum uitae; inluminate uobis lumen scientiae. primum seminate in iustitia et fructus uitae aeternae metite, et postea uobis scientiam uindicate. nec statim absoluta perfectio est, si quis superumerale et rationale habeat, nisi haec ipsa inter se forti conpage solidentur et sibi inuicem nexa sint, ut et opera rationi et ratio operibus haereat et his praecedentibus doctrina sequatur et ueritas. Quattuor elementa, de quibus supra diximus, et duos lapides uel onychinos uel zmaragdinos et gemmas duodecim, quae ponuntur in rationali, si esset tempus, ut discuterem singulorumque naturas et causas tibi exvaleat, et quomodo virtutibus singulis comparentur, plenius quaesita demonstrarem. Suf
Abbreviated transcription (Latin):
esse uirtutes. prudenciam. fortitudinem.
iusticiam. temꝑanciam. Que sibi herent
inuicem: et dum mutuo miscent᷑: duode¬
narium numerũ efficiunt: uel .iiiiʳ. euͣnge¬
lia. que ĩ apocalypsim describunt᷑ plena
oculis: & dñi luce radiancia mundum il¬
luminant: in uno qͣtuor: ⁊ in .iiiiͦʳ. singła.
cloctrina. et ueritas. in pectore sacerdotis
est. Cum enĩ inclutus quis fuerit ueste
multiplici: consequens ÷ ueritatem qͣm
corde retinet. sermone ꝓferre. & ob id in
ratõnali. ueritas. id÷ sciencia: ut noue¬
rit que docenda sunt: et manifestatio
atq doctrina: ut possit instruere alios
qd̾ mende concepit. Ubi sunt qͥ dicunt
innocenciam sacerdoti posse sufficere:
betus lex noue congruit. Id ip̃m moy¬
ses qd̾ apłs. Ille sacerdotis scĩam ornat
in uestib: iste tymotheũ et titum in¬
struit disciplinis. S et ip̃e uestim̃toꝵ
ordo precipuus. Legamus leuiticum.
Nõ prius rationale. ⁊ sic suꝑhumera¬

Expanded text:
esse uirtutes: prudentiam, fortitudinem, esse uirtutes: prudentiam, fortitudinem, iustitiam, temperantiam, quae sibi haerent inuicem et, dum mutuo miscentur, duodenarium numerum efficiunt, uel quattuor euangeliae quae in Apocalypsi describuntur plena oculis et domini luce radiantia mundum inluminant, in uno quattuor et in quattuor singula; doctrina et ueritas. in pectore sacerdotis est. cum enim indutus quis fuerit ueste multiplici, consequens est ueritatem, quam corde retinet, sermone proferre. et ob id in rationali ueritas est, id est scientia, ut nouerit, quae docenda sint, et manifestatio atque doctrina, ut possit instruere alios, quod mente concepit. ubi sunt, qui innocentiam sacerdotis dicunt posse sufficere? uetus lex nouae congruit: id ipsum Moyses, quod apostolus. ille sacerdotis scientiam ornat in uestibus, iste Timotheum et Titum instruit disciplinis. sed, et ipse uestimentorum ordo praecipuus. legamus Leuiticum: non prius rationale et sic superumera
Abbreviated transcription (Latin):
celsum ascende tu qͥ euͣngeliras syon.
Nec sufficit nobis prioꝵ ablutio pecca¬
toꝵ. baptysmi gr̃a. cloctrina secretior:
nͥ habuerimus ⁊ oꝑa. Unde iungit᷑
& ephod. id÷ suphumerale. qd̾ ratio¬
nali copulat᷑: ut nõ sit lapsum nec
dissolutum : s hereant sibi inuicem
et in auxilio sint. Ratio enĩ operib.
et opera ratione indigent: ut qd̾ m̃¬
te ꝑcipimus. oꝑe ꝑpetremus. Duoq
lapides in suꝑhumerali uel xp̃m sig¬
nentes: uel litteram et spm: in quib
tenent᷑ legis uniuersa mysteria. In
dextra. sp̃c ÷ in leua: littera÷. Per lit¬
teras ad uerba descendimꝰ ⁊ ꝑ uerba
uenimus ad sensum. Quam pulcher
ordo ⁊ ex ip̃o habitu sacram̃ta demon¬
strans. In humeris oꝑa sunt: in pecto¬
re. ratio. Unde. et pectusculum come¬
dunt sacerdotes. hoc autẽ rationale
duplex est. aꝑtum et absconditum.
simplex et mysticum . .xiiͦ. in se lapi¬
des habens. et qͣtuor or dines: quos .iiͦiiͦ. puto

Expanded text:
celsum ascende, qui euangelizas SiOH. celsum ascende, qui euangelizas SiOH. uec sufficit nobis priorum ablutio peccatorum, baptismi gratia, doctrina secretior, nisi habuerimus et opera. unde iungitur et ephod, id est superumerale, quod rationali copulatur, ut non sit laxum nec dissolutum, sed haereant sibi inuicem et auxilio sint. et ratio enim operibus et opera ratione indigent, ut, quod mente concipimus, opere perpetremus. duoque lapides in superumerali uel Christum signentes uel litteram et spiritum, in quibus tenentur legis uniuersa mysteria: in dextris spiritus, in laeuis littera est; per litteras ad uerba descendimus, per uerba uenimus ad sensum. quam pulcher ordo et ex ipso habitu sacramenta demonstrans! in umeris opera sunt, in pectore ratio; unde et pectusculum comedunt sacerdotes. hoc autem rationale duplex, apertum et absconditum, simplex et mysticum, duodecim in se lapides habens et quattuor ordines. quas quattuor puto
Abbreviated transcription (Latin):
unt uestes nͥ lotis pͥus sordib nͨ ornan¬
tur ad sacra: nisi in xp̃o noui homi¬
nes renascant᷑. Uinum enim nouum
in nouis utribus mutitur. Qd̃ autẽ
moyses lauat: legis indiciumz. Ha¬
bent moysen et ꝓph̃as: ipõs audiant.
Et ab adam usq ad moysen: omnes
peccauerunt. Preceptis dei lauandi
sumus : & cum parati ad indumentũ
xp̃i tunicas pellicias deposuerimꝰ: tũc
induemur ueste linea nichil in se
mortis habente. s dota candida ⁊ ut de
baptysmo consurgentes cingamus
lumbos in ueritate: et tota pristrinoꝵ pec¬
catorum turpitudo celetur. Unde ⁊da¬
uicd. Beati qͦꝵ remisse sunt iniquitates:
& quoꝵ tecta sunt pcc̃a. Post feminalia
et lineam tunicam. induimur iacincti¬
no uestimento: et incipimus de terrenis
acl alta conscendere. Hec ip̃a iacinctina
cula nominatur. et ꝓprie pontificis ẽ:
significatq rationem sublimium nõ
patere omnib. s maiorib atq ꝑfectis.

Expanded text:
unt uestes nisi lotis prius sordibus nec ornanunt uestes nisi lotis prius sordibus nec ornantur ad sacra nisi in Christo noui homines renascantur; uinum enim nonum in nouis utribus mittitur. quod autem Moyses lauat, legis indicium est: habent Moysen et prophetas, ipsos au d iant, et ab Adam usque ad Moysen omnes peccauerunt. praeceptis dei lauaudi sumus et, cum parati ad indumentum Christi tunicas pellicias deposuerimus, tunc induemur ueste linea nihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de baptismo consurgentes cingamus lumbos in ueritate et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. unde et Dauid: beati, quorfim remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Post feminalia et lineam tunicam induimur hyacinthino uestimento et incipimus de terrenis ad alta conscendere. haec ipsa hyacinthina cula, nominatur — est proprie pontificis, significans rationem sublimium non patere omnibus, sed maioribus atque perfectis.
Abbreviated transcription (Latin):
parte diximus. ut pontifex dei creaturarũ
omnium typum portans in uestib sius.
indicaret cuncta indigere miscd̾ia dei⁊ et
cum sacrificaret ei. expiaret᷑ uniuersal
conclitio: ut ñ ꝓ literis ac parentib. et
ꝓpinquis. s pro cuncta creatura. & uoce
&e habitu precaret᷑. Tetigimꝰ expositionẽ
hebras cã: ⁊ infinitam sensuum siluã
alderi demꝑi reseruantes: quedam fu¬
ture domꝰ strauimus fundam̃ta. De fe¬
minalibz lineis: hoc solent dicere. Ra¬
tio seminum & gen̾ationum ad car.¬
nem ꝑtinens: terre ꝑ eam deputat᷑.
Unde et ad aclam loquit᷑ deus. Terraes:
&e in terram ibis. Causas ꝙ huns Rei
qͦmodo de paruulo semine. ⁊ fedissimis
iniciis tanta uel hominum uel diuer¬
sarum rerum pulchritudo nascatur
.eẽ. obuolutas: et humanis oculis non
padere. Legimꝰ in leuitico. uixta p̾cep¬
tum dei moysen lauisse aaron ⁊ filioͤ
euis. Iam tunc purgationẽ mundi. ⁊
rerum omnium scĩtatem: bapts sini
sacramenta signabant. Non accipi¬

Expanded text:
parte diximus —, ut pontifex dei creaturarum omnium typum portans in uestibus suis indicaret cuncta indigere misericordia dei et consacrificaret ei uniuersa conditio, ut non pro liberis ac parentibus et propinquis, sed pro cuncta creatura et uoce et habitu precaretur. Tetigimus expositionem Hebraicam et infinitam sensuum siluam alteri tempori reseruantes quaedam futurae domus strauimus fundamenta. de feminalibus lineis hoc solent dicere: ratio seminum et generationis ad carnem pertinens terrae per eam deputatur — unde ad Adam loquitur deus: terra es et in terram ibis — causasque huius rei, quomodo de paruulo semine et foedissimis initiis tanta uel hominum uel diuersarum rerum pulchritudo nascatur, esse obuolutas et humanis oculis non patere. legimus in Leuitico iuxta praeceptum dei Moysen lauisse Aaron et filios eius: iam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramenta signabant. non accipi
Abbreviated transcription (Latin):
eungelizantes et annũciantes pacẽ.
Albacus. luctator fortis et rigidꝰ. stat
suꝑ custodiam suam ÷ et figit gradũ
suꝑ munitionem: ut xp̃m in cruce cõ¬
templetur ⁊ dicat. Oꝑuit celos gła
eiꝰ: ⁊ laudis eiꝰ plena÷. terra. Splendor

Expanded text:
euangelizantis et adnuntiantis pacem. euangelizantis et adnuntiantis pacem. Ambacum, luctator fortis et rigidus, stat super custodiam suam et figit gradum super munitionem, ut Christum in cruce contempletur et dicat: operuit caelos uirtus eius et laudis ei
Abbreviated transcription (Latin):
uide et isrł: Hic loquit᷑ ad uaccas pit¬
gues q̃ sunt in monte samarie. ⁊ rui¬
turam domum maiorẽ minorem q
testatur. Ipse cernit fictorem locuste.
& stantem dñm suꝑ murũ litum &
aclamantinum. ⁊ uncinum pomoꝵ
attrahentem supplicia peccatorib ⁊
famem in t̾ram. ñ famẽ panis neq
sitim aque: sed audiendi uerbum
dñi. Abdias qui int̾pretat᷑ seruus
dñi. ꝑtonat contra edom ⁊ sangui¬
neum terrenumq. fr̃is quoq iacob
semꝑ emulum: hasta ꝑcutit spũa¬
li. Ionas. columba pulcherrima.
naufragio suo passionem dñi p̾fi¬
gurans. mundũ ad pnĩam reuocat.
& sub nomine ninue. salutem gentibus
nunciat. Mycheas de morasthi coheres
xp̃i. uastationem ãnunciat filie latro¬
nis: et obsiclionẽ ponit contra eam: qr
mamillam percusserit iudicis israel.
Naum. consolator orbis. increpat ci¬
uitatem sanguinum: et post euersi¬
onem illius loquit᷑. Ecce suꝑ montes

Expanded text:
Juda et Israel? hic loquitur ad vaccas pinJuda et Israel? hic loquitur ad vaccas pingues, quae sunt in monte Samanae, ruittestatur. ipse cernit fictorem locustae et stantem dominum super murum litum uel adamantinum et uncinum pomorum adtrahentem supplicia peccatoribus et famem in terram: non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi uerbum domini. Abdias, qui interpretatur seruus domini, personat contra Edom et sanguineum terrenumque, fratris quoque Iacob semper aemulum, hasta percutit spiritali. Ionas, columba pulcherrima, naufragio suo passionem domini praefigurans mundum ad paenitentiam reuocat t sub nomine Nineue salutem gentibus nuntiat. Micheas de Morasthi, coheres Christi, uastationem adnuntiat filiae latronis et obsessionem ponit contra eam, quia maxillam percusserit iudicis Israhel. Naum, consolator orbis, increpat ciuitatem sanguinum et post euersionem illius loquitur: ecce super montes pedes
Abbreviated transcription (Latin):
iuda et regnum describit isrł. Si hy¬
storiam respicias: uerba simplicia st̾.
si in literis sensum latentẽ inspexeriᷤ
eccł̃ie paucitas. et hereticoꝵ contra ec¬
clesiam bella narrantur. Duodecim
ꝓph̾e in unius uoluminis angustias
coarctati. multo alud qͣm sonant ĩ
litera prefigurant. Osee crebro no
minat effraym. samariam. ioseph.
culo clausam mariti. muldo tempore
secdere iuduam. & sub ueste lugubri.
uiri ad se reditum prestolari. Iohel
filius phatuel describit terram .xii.
tribuum. eruca. brucho. locusta. ru¬
bigine uastante consumptã. & post
fundendum in cenaculo sỹon. Qui
.c.xxͣ. ab uno usq. ad .xu. paulatim
et ꝑ increm̃ta surgentes .xu. gradu¬
um numerum efficiunt: qui ĩ psal¬
terio mystice continentur. Amos.
pastor et rusticus. et ruboꝵ mora di¬
stringens: paucis u̾bis explicari nõ
potest. Qͥs enim digne exprimat
tria et quatuor scelera clamasci. ga-¬
& moab.⁊ in septimo. octauoq gͣdu

Expanded text:
Juda et regnum describit Israel. Si hiJuda et regnum describit Israel. Si historiam respicias, verba simplicia sunt: si in litteris sensum latentem inspexeris, Ecclesiae paucitas, et Haereticorum contra Ecclesiam bella narrantur. Duodecim Prophetae in unius voluminis angustias coarctati, multo aliud quam sonant in littera, praefigurant. Osee crebrminat Effraim, Samariam, loseph. culo clausam mariti multo tempore sedere uiduam et sub ueste lugubri uiri ad se reditum praestolari. Iohel, filius Bathuel, describit terram duodecim tribuum eruca, brucho, locusta, rubigine uastante consumptam et post fusum in cenaculum Syon, qui CXXti ab uno usque ad XV paulatim per incrementa surgentes XV graduum numerum efficiunt, qui in psalterio mistice continentur. Hic pastor, et rusticus, et ruborum mora distringens, 380 paucis verbis explicari non potest. Quis enim digne exprimet tria et quatuor scelera Damasci, Gaet Moab, et in septimo octavoque gradu
Abbreviated transcription (Latin):
tor meus uiuat.⁊ in noiussimo a  de t̾ra
surrecturus sim: et rursum ⁊ rcumdabor
pelle mea ⁊ et in carne mea uidebo deũ.
Quem uisurus sum ego ip̃e: et ocłi mei
conspecturi sunt: et ñ alius. Reposita
est hec spes mea: in sinu meo. Ueniam
ad ihm̃ naue. typum dñi nõ solum in
gestis: uerum et in nomine. Transit
iordanem ⁊ hostium regna subuertit:
diuidit terram uictori popło: et ꝑ sin¬
gulas urbes. uiculos. montes. flumĩa
torrentes. atq confinia: eccłie. celestiq
iudicum libro. quod pͥncipes popłi: tot
figure sunt. Ruth moabitidis: ysaie
agnum dominatorẽ terre de petra de¬
serti ad montem filie syon. Samu¬
hel in hely mortuo. et in occisione sa
Porro in sadoch atq dauid:noui sacer¬
docii. nouiq imꝑii sacram̃ta testatur.
Malachym. il ẽ. tercius et quartus¬
Regũ liber a salomone usq ad iechoni¬
am. & a ieroboam filio nabath usq ad
osee qui ductus est in assyrios: regnũ

Expanded text:
tor meus uiuat et in nouissimo de terra tor meus uiuat et in nouissimo de terra resurrecturus sim. et rursum circumdabor pelle mea et in carne mea uidequem uisurus sum ego ipse et oculi mei conspecturi sunt et non alius. reposita est haec spes mea in sinu meo. ueniam ad Iesum Naue, typum domini non solum in gestis, uerum et in nomine: transit Iordaneu, hostium regna subuertit. diuidit terram uictori populo et per singulas urbes, uiculos, montes. flumina, torrentes atque confinia ecclesiae caelestisque Iudicum libro quot principes populi, tot figurae sunt. Ruth Moabitis de Moabitagnum, domine, dominatorem terrae de petra deserti ad montem filiae Sion. Samuhel in Heli Porro in Sadoc atque David, novi Sacerdotii, novique Imperii sacramenta testatur. Malachim, id est, Regum tertius, et quartus liber a Salomone usque ad Jechoniam: et ab Jeroboam filio Nabath, usque ad Osee, qui ductus est in Assyrios, regnum
Abbreviated transcription (Latin):
cum scribitur hebreoꝵ. Patet exodus
cum decem plagis. cum decalogo. cum
mysticis diuinis q preceptis. In promp¬
tu est leuiticus liber. in quo singła sa¬
crificia. ĩmo singłe pene sillate. ⁊ ueste
aaron ⁊ totus ordo leuiticus inspirãt
celestia sacramenta. Numeri uͦ. ñ ne
tociuis arithinetice. et ꝓph̃ie bala am
et quadragiita duaꝵ ꝑ heremum
mansionũ mysteria continent: De
uteronomium quoq sed̾a lex ⁊ eumn¬
gelice legis p̾figuratio⁊ ñne sic ea ht
que pͥora sunt. ut tñ noua sint oĩaͦ
De ueterib hucusq moyses. huc usq¬
bus quinq uerbis loqui se uelle apłs
in eccłia gloriatur. Iob exemplar pa¬
ciencie ⁊ que ñ mysteria suo sermo¬
ne complectit᷑: Prosa incipit. u̾su
labitur. pedestri sermone finitur÷
ba: plena sunt sensib. W ut de cet̾is
sileam: resurrectionẽ corpoꝵ sic ꝓphe¬
tat. ut nullus de ea uel manifestins¬
uel caucius scripserit. Scio inqͥt qd̾ redemp¬

Expanded text:
tum scribitur Hebraeorum. Patet EXODUS tum scribitur Hebraeorum. Patet EXODUS cum decem plagis, cum decalogo, cum mysticis divinisque praeceptis. In promptu est LEVITICUS liber, in quo singula sacrificia, imo singulae pene syllabae, et vestes Aaron, et totus ordo Leviticus, spirant coelestia sacramenta. Numeri vero, nonne totius arithmeticae, et Prophetiae Balaam, et quadraginta duarum per eremum mansionum mysteria couteronomium quoque, secunda lex et euangelicae legis praefiguratio, nonne sic ea habet, quae priora sunt, ut tamen noua sint omnia de ueteribus? hucusque Moyses, hucusqbus quinquein Ecclesia gloriatur. Job exemplar patientiae, quae non mysteria suo sermone conplectitur? prosa incipit, uersu labitur, pedestri sermone finitur; ba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestuel cautius scripserit: scio, inquit, quod redemp
Abbreviated transcription (Latin):
deputant: nͨ scire dignant᷑ quid ꝓ¬
phete. qͥd apli senserint ⁊ s ad sensũ
suum incõgrua aptant testimonia.
Quasi grande sit. ⁊ ñ uiciosissimũ
dicendi genus. depuare sentencias.
et ad uoluntatẽ suam scripturam
trahere repugnantẽ. Quasi ñ lege¬
rimus. homero centonas ⁊ uͥgilio¬
centonas. ac ñ sic eciam maronem
sine xp̃o possimus dice̾ xp̃ianũ. qͥa
scripserit. Iam redit ⁊ uͥgo. redeũt
saturnia regna. Iam noua ꝓgeni¬
es celo demittitur alto. & patren⁊
loquentem ad filium. Nate mee uires me¬
a magna potencia solus. &e po u̾ba sal¬
uatoris in cruce. Talia ꝑstabat memo¬
rans. fixꝰ q manebat. Puerilia sunt hec.
et circulatoꝵ ludo similia. docere qđ
ignoras. ĩmo ut cum stomacho loquar:
nec hoc quidem scire qd̵ nescias. Nidelic
manifestissima est genesis: in qua cle
creatura mundi. de exordio gen̾is hu
mani. le diuisione terre. de uariati¬
one linguaꝵ et gentium: usq ad exi¬

Expanded text:
dei putant nec scire dignantur, quid pdei putant nec scire dignantur, quid prophetae, quid apostoli senserint, sed ad sensum suum incongrua aptant testimonia, quasi grande sit et non uitiosissimum dicendi genus deprauare sententias et ad uoluntatem suam scripturam trahere repugnantem. quasi non legerimus Homerocentonas et Uergiliocentonas ac non sic etiam Maronem sine Christo possimus dicere Christianum, quia scripserit: iam redit et uirgo, redeunt Saturnia regna, iam noua progenies caelo demittitur alto, et patrem loquentem ad filium: nate, meae uires, mca magna potentia solus, et post uerba saluatoris in cruce: talia phs tab at memorans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quidem scire, quod nescias. Uidelicet manifestissima est Genesis, in qua de creatumani, de divisione, terrae, de confusione linguarum et gentium, usque ad exi
Abbreviated transcription (Latin):
tes ueniam. et que ñ cam logo qͣm
manu administrant᷑. Agricole cemen¬
tarii. fabri. metalloꝵ lignoꝵ ue cesores.
lanarii quoq ⁊ fullones. ⁊ ceteri qͥ ua¬
riam suppellectilem. et uilia opuscla
fabricant: absq doctore ñ possunt
ẽẽ qd̾ cupiunt. Qd̾ medicoꝵ ÷ promit¬
tunt medici: tractant fabrilia fa¬
bri. Sola scripturaiꝵ ars est.: qͣm sͥ
omnes passim uendicant. Scribimꝰ
indocti loctiq poemata passim hãc
garrula anus. hanc delirus senex.
hanc sophysta uerbosus. hanc uniu̾¬
Alii adducto suꝑcilio grandia u̾ba
trutinantes: inter mulierculas de
sacͥs litt̾is phylosophant᷑. Alii discũt
ꝓpudor a feminis qd̾ uiros doceant.¬
& ne parum hoc sit: quadam facilita¬
te uerboꝵ. immo audacia edisseruns
aliis qd̾ ip̃i non intelligunt. Taceo
de meis similib. Qͥ si forte ad scͥptu¬
ras scãs post seculares litteras uene¬
rint: & sermone compoĩto aurẽ ppłi
mulserit: qͥcqͥd dixerint. hoc legẽ

Expanded text:
tes veniam et que tam lingua, quam manu administrantur. Agricole cementarii, fabri metallorum lignorumque cesores, lanarii quoque et fullones et ceteri qui variam supellectilem et uilia opuscula fabricantur, absque doctore non possunt esse, quod cupiunt. quod medicorum est, promittunt medici, tractant fabrilia fabri. Sola scripturarum ars est, quam sibi omnes passim uindicent: scribimus indocti doctique poemata passim. hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc soloecista uerbosus, hanc uniuealii adducto supercilio grandia uerba trutinantes inter mulierculas de sacris litteris philosophantur, alii discunt — pro pudor! — a feminis, quod uiros doceant, et, ne parum hoc sit, quadam facilitate uerborum, immo audacia disserunt aliis, quod ipsi non intellegunt. taceo de meis similibus, qui si forte ad scripturas sanctas post saeculares litteras uenerint et sermone conposito aurem populi mulserint, quicquid dixerint, hoc legem
Abbreviated transcription (Latin):
et ueniet desideratus cunctis gentib.
Tacharias. memor dñi sui. multiplex
in ꝓpħia. ihm uestib sordidis. et la¬
pidem ocłoꝵ septem. candelabrum
aureũ cum totidem lucernis quot
ocłis. duas quoq oliuas a sinistris
lampadis cernit & dextris. ut post
de ihecłm. pauꝑem regem uaticinetur
& predicet sedentem suꝑ pullum filiũ
asine subuigalis. Malachias aperte
⁊ in fine omnium ꝓpħarum. de abiecti¬
one israhel et uocatione genciũ. non
est michi ait. uoluntas in uob̾ ait do¬
minus exertituum: et munus ñ sus¬
cipiam de manu ur̃a. Ab ortu enim
solis usq ad occasum: magnum est
nomen meum in gentib: et in om̃i¬
loco sacrificatur. et offertur nomi¬
ni meo oblatio munda. Ysaiam.
iheremiam. erechiel. clanihel. quis
posset uel intelligere uel expon̾e: Qͦꝵ
primus nõ ꝓphĩam michi uidetur
texere: s euangłium. Sccl̃s. uirgam
nuceam. et ollam succensam a facie
aquilonis. & pardũ spoliatum suis
colorib. & quadruplex diuersis metͥs

Expanded text:
t desideratus cunctis gentibus. Zacharias, memor domini sui, multiplex in prophetia, Iesum uestibus sordidis indutum et lapidem oculorum septem candelabrumque aureum cum totidem lucernis, quot oculis, duas quoque oliuas a sinistris lampadis cernit et a dextris, ut post de Hierusalem pauperem regem uaticinetur et praedicet sedentem super pullum filium asinae subiugalis. Malachias aperte et in fine omnium prophetarum de abiectione Israhel et uocatione gentium: non est mihi, ait, uoluntas in uobis, dicit dominus exercituum, et munus non accipiam de manu uestra. ab ortu enim solis usque ad occasum magnum est nomen meum in gentibloco sacrificatur et offertur nomini meo oblatio munda. Esaiam, Hieremiam, Ezechiel, Danihel quis possit uel intellegere uel exponere? quorum primus non prophetiam mihi uidetur texere, sed euangelium; secundus uirgam nuceam et ollam succensam a facie aquilonis et pardum spoliatum suis coloribus et quadruplex diuersis metris
Abbreviated transcription (Latin):
mus: uͥ manifestissime mundus hic
Cõmonere aũ uos uolo. scientes semel
ꝑdidit. Et ne putares de ihũ dici fi¬
lio naue: statim sequit᷑. Anglos uͦ
qͥ ñ seruauerunt suum pͥncipatum.
s dereliquerũt suum domicilium:
ĩiuditium magni dei. uincuł et̾nis̾
sub caligine reseruauit. Et ut credas
ubicumq egyptus ⁊ sodoma ⁊̃ go¬
morra nominant᷑. ñ loca. s mundũ
hunc interp̾tari: statĩ iungit exẽplũ
Sodoma ⁊ gomorra ⁊ finitime cii¬
tades. simili modo exfornicate ⁊ abeũ

Expanded text:
mus, ubi manifestissime mundus hic mus, ubi manifestissime mundus hic Commonere autem vos volo, scientes semel perdidit » . Et ne putares de Jesu dici filio Nave, statim sequitur: « Angelos vero qui non servaverunt suum principatum, sed dereliquerunt suum domicilium, in iudicium magni diei uinculis aeternis sub caligine reseruauit. et ut credas, ubicumque simul Aegyptus et Sodoma et Gomorra nominantur, non loca, sed mundum hunc interpretari, statim iungit exemplum: sicutSodomaetGomorra et finitimae ciuitates simili modo exfornicatae et abeu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tota ciuitas de auro mundo ⁊ funda¬
m̃ta ⁊ platee eiꝰ de lapidib pretiosis:
Cum ergo ħ ñ possint carnalit̾ accipi:
absurcdum qͥ ppe est . ꝑ .xii. milia sta¬
diorum tantã ciuitatis longitudi¬
nem ⁊ latitudinẽ qͣntã ⁊ altitudinẽ
predicari: spũalit̾ intelligenda singła
Et ciuitas magna qͣm uicdelic pruis
eclificauit chaym ⁊ nomiauit eam
uocabulo filii sui. hic mundꝰ accipien¬
dus ẽ: quem accusator frm̃ suoꝵ diabo¬
lus ⁊ fr̾icicda ꝑicurus extruxit uiciis⁊
scelerib condidit ÷ iniquitate cõpleuit:
que spũ alit̾ appellat᷑ sodoma ⁊ egỹp¬
tus. De qua sodoma scribit᷑. Restituet᷑
sodoma ĩ antiquum. Qd scilic ita
restituendus sit mundꝰ: ut ante fuit¬
Neq enĩ possumus cred̾e rursam edi¬
ficandam sodomã ⁊ cet̾as. gomorram
uidelicet. ⁊ adamam ⁊ seboym: set ⁊
ĩꝑpetuos cineres relinquendas. Egyp
de scriptiris ĩnumerabilia exempla
congerere. unum destimoniũ ꝓfera¬

Expanded text:
 fundamenta et plateae ejus de lapidibus pretiosis, Cum ergo haec non possint carnaliter accipi absurdum quippe est, per duodecim millia stadiorum tantam civitatis longitudinem et latitudinem, quantam et altitudinem praedicari —, spiritaliter intellegenda sunt singula. et ciuitas magna, quam uidelicet prius aedificauit Cain et nominauit eam ex uocabulo filii sui, hic mundus accipiendus est, quem accusator fratrum suorum diabolus et fratricida periturus extruxit uitiis, sceleribus condidit, iniquitate conpleuit, qui spiritaliter appellatur Sodoma et Aegyptus. de qua Sodoma scribitur: restituetur Sodoma in antiquum, quod scilicet ita restituendus sit mundNeque enim possumus credere rursum aedificandam Sodomam et caeteras, Gomorram scilicet et Adamam et Seboim, sed in perpetuos cineres relinquendas. Aegyptde Scripturis innumerabilia exempla congerere, unum testimonium profera
Abbreviated transcription (Latin):
Quarta decima ẽ mansio in solitudi¬
ne pharan: que in atria uertitur. In
hac aaron et maria ꝓpt̾ ethy opissam
contͣ moysen murmurãt ⁊ ⁊ in typũ
zeli adu̾sus eocãm de gentib congre¬
gatã. populus iud̾oꝵ lepre sorde per-
funditur: nec redit ad tabernacu¬
lum ⁊ pristinã recipit sanitatem:
donͨ statutum plenitudinis genti¬
mo nui ero uirtutem. qr suꝑbiuit ist. el
& in sepulchris concupiscẽtie carnes egyp¬
cias clesiderauit: rursum iacit aliud
funcdamentũ ÷ & atͥa. id÷ uestibula uir¬
tutis ingredit᷑: ostendens nobis et eos qͥ
stant posse cadere. et qͥ ceciderunt resur¬
gere. Positus est enĩ iħc in ruinam et
resurrectionẽ multoꝵ. & ip̃ẽ loqͥtur ꝑ

Expanded text:
Quarta decima Mansio est in solitudiQuarta decima Mansio est in solitudine Pharan, quae in atria vertitur. In hac Aaron et Maria, propter Aethyopissam contra Moysen murmurant, et in typum zeli, adversus Ecclesiam de gentibus congregatam, populus Judaeorum leprae sfunditur, nec redit ad tabernaculum cum pristina sanitate, donec statutum plenitudinis gentimo numero uirtutem, quia superbiit Israhel et in sepulchris concupiscentiae carnes Aegyptias desiderauit, rursum iacit aliud fundamentum et atria, id est uestibula; uirtutis ingreditur ostendens nobis et eos, qui stant, posse cadere et, qui ceciderant, resurgere. positus est Iesus in ruinam et resurrectionem multorum et ipse loquitur per
Abbreviated transcription (Latin):
heldat et meclad. non imperii negligẽ¬
tes. s humilitate submissi: um se hono¬
re arbitrant᷑ inclignos. Unde et absenteᷤ
ꝓphetant. Saturato q populo. cũ adhuc
esce essent in ore ip̃oꝵ ira dei ascendit
suꝑ eos ÷ & occidit pingues eoꝵ ⁊ electos
isrł prepediuit: ne ad malum uelocit̾
currerent. Unde et appellatꝰ: locus. se
omnib nos docemur qͥ sapĩam dimi¬
simus secularem. et egypcias ollas
cõtempsimus: ñ debere murmurare
contra celestem scripturaꝵ panem: nͨ
uirulencias egyptiorum qui sunt
magnarũ carnium. s simplicem mã¬
ne cibum querere. Alioqͥn. si rursus
eas uoluerimus appet̾e. uorabimus
usq ad nausiam: et statim dñi igne
corquebimur ÷ desiderium ꝙ nostrũ
uertet᷑ in tumulos: ut simꝰ sepulchra
dealbata. que foris parent hominib
speciosa ÷ intus autẽ plena sunt ossib
t ꝓfecti de sepulchris cõcupiscẽ¬
tier castͣ metati sunt in aseroth.

Expanded text:
Heldad et MeHeldad et Metes, sed humilitate submissi, dum se honore arbitrantur indignos. Unde et absentes prophetant; saturatoque populo, dum adhuc escae essent in ore eorum, ira Dei ascendit super eos, et occidit pingues eorum, et electos Israel praepedivit : ne ad malum velociter currerent: unde et appellatus est locus,omnibus nos docemur, qui sapientiam dimisimus saecularem et Aegyptias ollas contempsimus, contra coelestem Scripturarum panem, nec virulentias Aegyptiorum, qui sunt magnarum carnium, sed simplicem mannae cibum quaerere; alioquin si rursus eas voluerimus appetere, vorabimus usque ad nauscam; et statim Domini igne torquebimur, desideriumque nostrum vertetur in tumulos, ut simus sepulcra dealbata, quae foris parent hominibus speciosa, intus autem plena sunt ossibus Et profecti de sepulcris concupiscentiae, castra metati sunt in Aseroth .
Abbreviated transcription (Latin):
numerus: hic multiplex. Aliud÷ enĩ
unam: et alud om̃s grãs possidere.
litudine synai: castra metati
sunt in sepulchris concupiscẽcie. Ter¬
cia decima mansio. Cuiꝰ nomen cum
int̾pretatione editum est: apud hebͤ¬
os appellat᷑ ab aroch atchaua. Est au¬
tem sensus ille de euangłio. qd̾ ihc̃
baptizatus statim ab spũ ductus est
in desertum: et temptabat᷑ a diabło.
Itaq et isrł post familiarẽ cum deo
sermonem. postqͣm uixta montem
sỹnai cõmoratus est anno uno ⁊ dieb
quatuor mira dispositione castrors:
egressus est in solitudinẽ pharan. q̃
interp̾tat᷑ onager aut feritas: ibi ꝙ
succumbit male bestie: fastidiens ce¬
lestem panem ⁊ egyptioꝵ carnes de¬
siderans: qͣndo multos subitum uo¬
rauit incendium ÷ et int̾cedente mo¬
yse. fumum uorax flamia cõsump¬
sit. Tunc accipiunt coturnices: et
usq ad nausiam ac uomitum deuo¬
ad ostium tabernacłi: duo remanent.

Expanded text:
numerus, hic multiplex. aliud est enim numerus, hic multiplex. aliud est enim unam et aliud omnes gratias possidere. litudine Sinai castra metati sunt in sepulchris concupiscentiae. Tertia decima mansio, cuius nomen cum interpretatione editum est, apud Hebraeos appellatur \'cabaroth atthaua\'. est autem sensus ille de euangelio, quod Iesus baptizatus statim ab spiritu ductus est in desertum et temptabatur a diabolo. itaque et Israhel post familiarem cum deo sermonem, postquam iuxta montem Sinai commoratus est anno uno et diebus quattuor, mira dispositione castrorum egressus est in solitudinem Pharan, quae interpretatur \'onager\' aut \'feritas\', ibique succumbit malae bestiae fastidiens caelestem panem et Aegyptiorum carnes desiderans, quando multos subitum uorauit incendium et intercedente Moyse fumum uorax flamma consumpsit. tunc accipiunt coturnices et usque ad nausiam ac uomitum deuoad ostium tabernaculi, duo remanent,
Abbreviated transcription (Latin):
onis. ⁊ ueris qͥnqͣginta ⁊ quingentis
denatus qͥ debitorib dimiitunt᷑ lex
rant in cẽtesimo. ꝓxͦ mosayce etatis
numero cõstitutis descenderit sp̃c sc̾c:
et diuisis linguis credencium. dotus
euͣngelica p̾dicatione expletus sit¬
mundus. Longum ẽ si replicare uelĩ
qͥd in lege p̾ceptũ sit: quomͦ fabrica¬
tum tabernacłm⁊ que uarietas ho-¬
stiaꝵ⁊ que uasoꝵ diuersitas: q̃ indu¬
menta pontificis: que sacerdotum ac leui¬
tarum cerimonie: qͥd egerint. quomͦ po¬
pulus numeratus sit. Hoc tantum dicã
qd̾ mecdia pars exodi. et totus leuiticus
liber. et numeroꝵ precepta ñ modica.
& ꝑ singulas tͥbus populi distributio. ⁊
oblationes principum in hac mansio¬
ne clescripte sint: multoꝵ q uolumiñ
disputatio huic loco sufficere uix possit.
Int̾pretat᷑ autẽ synai: rubi: non unꝰ ut
supͣ in solitudine syn. s plures: ut ibi
pͥncipium sit. hic ꝑfectio ÷ ibi solitariꝰ

Expanded text:
onis et ueris quinquaginta et quingentis. onis et ueris quinquaginta et quingentis. denariis, qui debitoribus dimittuntur, lex rant, in centum uiginti, Mosaicae aetatis numero, constitutis descenderit spiritus sanctus et diuisis linguis credentium totus euangelica praedicatione mundus expletus sit. longum est, si replicare uelim, quid in lege praeceptum sit, quomodo fabricatum tabernaculum, quae uarietas hostiarum, quae uasorum diuersitas, quae indumenta pontificis, quae sacerdotum ac leuitarum caerimoniae, quid egerint, quomodo populus numeratus sit: hoc tantum dicam, quod media pars Exodi et totus Leuiticus liber et Numerorum praecepta non modica et per singulas tribus populi distributio et oblatio principum in hac mansione descriptae sint multo- rumque uoluminum disputatio huic loco sufficere uix possit. interpretatur autem Sinai \'rubi\', non unus, ut supra in solitudine Sin, sed plures, ut ibi principium, hic perfectio, ibi solitarius
Abbreviated transcription (Latin):
sertum synai: & castra metati sunt
in h̾emo. Sedit q ibi isrł e regione mõ¬
tis: & moyses ascendit ad dm̃: uocaũq
eum dñs. & Reliqͣ. & rursum. uade inqͥt
ad ppłm. et scĩfica eos hodie ⁊ cras: et
lauent uestim̃ta sua : sint q parati
in diẽ tercium: qͥa t̾cio die descendet do
minꝰ uidente uniuerso populo supeR.
montẽ synai. Qł et factum ÷. Lauer̾t¬
q uestim̃ta sua: et ab uxoꝵ coitu sepa¬
ratis. die tercio descendit dñs in mon¬
tem. Quo fumante. ⁊ fulge. ⁊ tonitrui
caligine. et uoce tube. mortaliũ corda
t̾rentib. moyses loquebat᷑ ⁊ dñs res¬
pondebat ei. Supputemꝰ numerum:
et inueniemꝰ quinqͣgesimo die eg̾ssio¬
nis isrł ex egypto. in uertice montis sy¬
nai. legem datã. Unde et penthecostes
celebrat᷑ sollempnitas : ⁊ pꝰea euange¬
lii sacram̃tũ in sp̃c scĩ descensione com¬
pletur: ut sicut pͥori ppło qͥnquagesi¬
ma die. uero iubeleo ⁊ uͦ anno remissi¬

Expanded text:
sertum Sinai et castra metati sunt sertum Sinai et castra metati sunt in heremo seditque ibi Israhel e regione montis. et Moysesens et reliqua. et rursum: uade, inquit, ad populum et sanctifica eos hodie et cras. et lauent uestimenta sua sintque parati in diemtertium, quia tertia die descendet do minus uidente uniuerso populo super montem Sinai. quod et factum est. laueruntque uestimenta sua et ab uxorum coitu separatis die tertio descendit dominus in montem, quo fumante et fulgore, tonitru, caligine, uoce tubae mortalium corda terrentibus Moyses loquebatur et dominus respondebat ei. supputemus numerum et inueniemus quinquagesimo die egressionis Israhel ex Aegypto in uertice montis Sinai legem datam. unde et pentecostes celebratur sollemnitas et postea euangelii sacramentum spiritus sancti descensione conpletur, ut, sicut priori populo quinquagesima die, uero iubeleo et uero anno remissi
Abbreviated transcription (Latin):
tat. De uicto adu̾sario. suꝑuenit ie¬
& in tẏpum eccłie de gentib congre¬
gate. legis inminutio eungelio sug¬
gerente complet᷑. Pulchre autẽ disso¬
lutio ac sanitas fortium raphydim
dicit᷑. uel ꝓpt̾ dissipatũ amalech: uel
ꝓpt̾ sanitatẽ isrł. Sin autẽ remissio¬
nem manuũ iuxta sẏros raphydim
sonat: dicemus ꝓpt̾ offensam popłi
qͥa contra dnm murmurarit. istud
loco nomen impositũ. hec tangiꝰ
pocius ꝙͣ exponimus. breuit̾ indicaᷤᷤ¬
se contenti. qd̾ post fermentum
tiplicia demonũ aduersum nos.
t ꝓfecti de raphydim: cãstra
posuerunt in solitudĩe synai.
Dud decima mansio est. Statim tibi
ueniat ĩ mentem apłoꝵ numerus.
Una de plurib: s maior ab omnib.
Nõ seꝑatur in ordine: et precellit ĩ
merito. Ad hunc locum .xl.uii. die
egressionis filioꝵ isrł de egyptꝰ. iii clie
hac trãn erunt solitudinẽ synai. Pro¬
fectiq de Raphydim. uenerunt in de¬

Expanded text:
tant. deuicto aduersario superuenit Ietant. deuicto aduersario superuenit Ieseniorum et in typum ecclesiae de gentibus congregatae legis imminutio euangelio suggerente conpletur. pulchre autem \'dissolutio\' ac \'sanitas fortium\' Raphidim dicitur uel propter dissipatum Amalec uel propter sanatum Israhel. sin autem \'remissionem manuum\' iuxta Syros Raphidim sonat, dicemus propter offensam populi, quia contra dominum murmurarit, istud loco nomen inpositum. haec tangimus potius, quam exponimus, breuiter indicasse contenti, quod post fermentum tiplicia daemonum aduersum nos profecti de Raphidim castra posuerunt in solitudine Sinai. ,Duodecima mansio est. statim tibi ueniat in mentem apostolorum numerus. una de pluribus, sed maior ab omnibus non separatur in ordine et praecellit in merito. ad hunc locum quadragesima egressionis filiorum Israhel de Aegypto, in die hac transierunt in solitudinem Sinai profectique simul de Raphidim uenerunt in de
Abbreviated transcription (Latin):
esum carnium manna tribui: im¬
pleriq scripturã. Panem angłoꝵ
rofecti de halus. castͣ metati
sunt in raphydim: ⁊ ñ erat
ibi aqͣ popło. Undecima mansio est.
Qͣm iuolent̾ interp̾tatã in libro he¬
braycoꝵ nõintm repperi : uidit os̾
sufficiens eis: aut certe uisio oris for¬
cium. Meliꝰq tͣnsfert᷑ dissolutio for¬
cium uel sanitas fortiũ ⁊ siue uixta
ꝓpͥetatem lingue syre. remissio ma¬
nuum. Hec ⁊ in exodo legit᷑. Post ꝓ-¬
fectionem de heremo syn: queritur
ĩ ea popłs ob ardorem sitis. Fons de
petra oreb erumpit: et ꝓfluit. Et quia tẽp¬
Moyses ascendit in montẽ: ih̃c contra
amalech militat. Ad crucis signum:
suꝑatur inimicus. Remissis orantis
manib: hostis uictor insequit᷑. Seclet
moyses suꝑ lapidem de Lacharia qui
.UII. habebat ocłos: et in samuhelis uo¬
lumine appellat᷑ ab enerer. id ẽ lapis
adiuitorii: et utͣmq manũ eiꝰ. a aron
et uR. id montanꝰ lucidusq. susten¬

Expanded text:
esum carnium manna tribui inesum carnium manna tribui inplerique scripturam: panem angelorum rofectique de Halus castra metati sunt in Raphidim; et non erat ibi aqua populo. Undecima mansio est, quam uiolenter interpretatam in libro Hebraicorum Nominum repperi \'uidit os sufficiens eis\' aut certe \'uisio oris fortium\'; meliusque transfertur \'dissolutio fortium\' uel \'sanitas fortium\' siue iuxta proprietatem linguae Syrae \'remissio manuum\'. haec et in Exodo legitur post profectionem de heremo Sin. queritur in ea populus ab ardore sitis; fons de petra Oreb erumpit et profluit et, quia tempMoyses ascendit in montem; Iesus contra Amalec militat; ad crucis signum superatur inimicus; remissis orantis manibus hostis uictor insequitur. sedet Moyses super lapidem de Zacharia, qui septem habebat oculos et in Samuhelis uolumine appellatur aben ezer, id est \'lapis adiutor\', et utramque manum eius Aaron et Ur, id est \'montanus lucidusque\', susten