comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& purum eũ hominẽ blasphemantes ẽẽ dixer̃ illis
in offensionem & inscandalum factus ẽ xp̃s. offen¬
derunt enĩ in illũ & non credentes perierunt:
enim ꝑ ipsum facta sunt & sine ipso fastum ẽnihil
nipsoenim sumus uiuimus & mouemur: uosaũt
genus electuor Ipse enim dñs apłis ait. Non uos
meelegistis. sed ego elegiuos. & item. Ego elegiuos
demundo ꝓpterea odituos mundus. Potest autem
& scđm abraham genus ẽẽ electum. populus gentiũ :
Abrahe enĩ dictumẽ in semin&uo benedicentur om̃s
genter Recale sacerdotiuor Nemos cõrumẽ
qui spiritaliter sacerdotii officio careat. cums it
membrum a& ni summi caelestisq: sacerdotis qui
se ofserendo patri pro nobis suo nos corporiad¬
unauit: ģens sc̃a Ad conparationẽ gentos
iudeorum qui fuit in ȩgxpto populus xp̃ianus qui in bap¬
tismo xp̃i sc̃ĩficatur gens sca uocatur. Dequibus & dñs

Expanded text:
et purum eum hominem blasphemantes esse dixerunt . Illis et purum eum hominem blasphemantes esse dixerunt . Illis in offensionem et in scandalum factus est Christus. Offenderunt enim in illum, et non credentes perierunt. enim per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil , in ipso enim sumus, vivimus et movemur. Vos autem genus electum. Ipse enim Dominus apostolis ait: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos, et item: Ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus . Potest autem et secundum Abraham genus esse electum, populus gentium. Abrahae enim dictum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Regale sacerdotium. Nemo sanctorum est, qui spiritualiter sacerdotii officio careat, cum sit membrum aeterni, summi coelestisque sacerdotis, qui se offerendo patri pro nobis suo nos corpori adunavit. Gens sancta. Ad comparationem gentis Judaeorum, quae fuit in Aegypto populus Christianus, qui in baptismo Christi sanctificatur, gens sancta vocatur, de quibus et Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Crandis honor ẽ credentibus ꝓ quibus dicit. Pater
quos de distimihi uolo ut ubi sumego & illis int me¬
cum utuideant claritatem meamꝰ quam decdisti
mihi. NoncRedentibus autem Lapis queorne¬
probauerunt aedipicantes: Soli in totomundo
iudȩi tunc aedificantes ẽẽ uidebantur quidum
c&ere nationes idolis racrificabant illi solidm̃ co¬
lebant. sed sidȩi suȩ fabricam minime ꝑfecerunt
qm̃ ipsum quierat lapis fortissimus angularis mo¬
re dementium contẽpnerunt qui fastus ẽẽ in ca¬
pud anguli dicitur quia circum cisionis &gentiũ
populũ copulauit. Angulis enim & greco sermone
dercendit AΩNY quod latine dicitur genu. hoc
inflexum speciem anguli conformi qualitate res¬
tituit. Siue lapis angularis xp̃s dicitur. ꝓpt̃ copu¬
lationem duorum testam̃torũ uł quia terrena
caelestibus. & caelestia terrenis pacificans copula¬
uit. edapis offens iotus ecpetra scati dali
hs qui opperidunt in iuerbo nec eredunit:
publi canorum &uini potatore more iudeorum

Expanded text:
Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum, ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi. Non credentibus autem, lapis quem reprobaverunt aedificantes. Soli in toto mundo Judaei tunc aedificantes esse videbantur, quia dum caeterae nationes idolis sacrificabant, illi soli Deum colebant, sed fidei suae fabricam minime perfecerunt. Quoniam ipsum qui erat lapis fortissimus, angularis, more dementium contempserunt. Qui factus esse in caput anguli dicitur, quia circumcisionis et gentium populum copulavit. Angulus enim ex Graeco sermone descendit a γόνυ, quod Latine dicitur genu, hoc inflexu speciem anguli, conformi qualitate restituit, sive lapis angularis Christus dicitur, propter copulationem duorum testamentorum, vel quia terrena coelestibus, et coelestia terrenis pacificans copulavit. Et lapis offensionis et petra scandali, his qui offendunt in verbo nec credunt. publicanorum, et vini potatorem more Judaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
deonamq mandata diuina nonsunt grauia
quia omuss quiuera de uotione his mancipantur
& aduersa mundi huius &blandimenta parim̃te
contempnunt: Ipsam quoq mortem uel ut ingres¬
sum patriȩ cel estir amanter & nequis sua uitꝰ rute
mundi uellaxus uellaliores sesuperare. posse con¬
fider& consulte subiungit. &he egt uic tonia
quȩ in not onindum pidos niña. Illa nimirum fides
quae ꝑ dilectionem operatur illa fides quȩ eius himibi¬
ter auxilium flagitamus quiait inmundo presiũ¬
ram hab&is. sed confidite ego uic imundum: quis
estauteo. qui uinicit ounduor. NiSi quicue dit qm̃
ih̃s est pilius dĩ: Uicit mundum qm̃ ihm ẽẽ silũ
dĩ credens. digna eidem fidei opera iungit. Sedhun¬
quid sola diuinitas eĩ fider & confessio ual& uad
sa lutem sufficere uide sequentiam : hic egt qui

Expanded text:
deo namque mandata divina non sunt gravia, quia omnes qui vera devotione mancipantur, et adversa mundi hujus et blandimenta pari mente contemnunt, ipsam quoque mortem velut ingressum patriae coelestis amantes. Et ne quis sua virtute mundi vel luxus vel labores se superare posse confideret, consulte subjungit. Et haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra. Illa nimirum fides quae per dilectionem operatur, illa fides qua ejus humiliter auxilium flagitamus qui ait: In mundo pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum. Quis est autem qui vincit mundum, nisi qui credit quod Jesus est Filius Dei? Vincit mundum, qui Jesum esse Filium Dei credens, digna eidem fidei opera jungit. Sed nunquid sola divinitatis ejus fides et confessio valet ad salutem sufficere? Vide
Abbreviated transcription (Latin):
deillo. Frat lux uera quȩ inluminat omnẽ hominem
uenientẽ in hunc mundũ : Quiali quando non popu¬
lus. nunc auteo populus dĩ. Depopulo dicit gen¬
tium qui antea sine lege & ꝓph&is & sermone uixe¬
rat hñi. dequo &inpsalmo ipse dñs dicit Populus
ꝓph&as non misi seruiuit. Idẽ crediditmihi. Quicũq
enim credit & seruit qđ factum ẽ agentib: quȩ non
fuerant axp̃o carnaliter inquisite : quiNoncorise
midam fidei baptis mi & pec catorum ueniam conse¬
cuti : Insuꝑ & illum cui psalmista ait : Dr̃ m̃s miedia¬

Expanded text:
illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Qui aliquando non populus, nunc autem populus Dei. De populo dicit gentium, qui antea sine lege et prophetis et sermone vix erat Domini. De quo et in Psalmo ipse Dominus dicit: Populus prophetas non misi, servivit, id est, credidit, mihi . Quicunque enim credit et servit, quod factum est a gentibus, quae non fuerant a Christo carnaliter inquisitae. Qui consecutimisericordiam fide baptismi et peccatorum veniam consecuti, insuper, et illum cui Psalmista ait: Deus meus miseri
Abbreviated transcription (Latin):
& ds̃ est. quiaquem ante scła dm̃ genuit hominem
infine scłorum mecum qeauit Venut mania mac¬
dalene adriuncians dis ciprilis guia uidi drĩm. &
haec dixit oihi Ecce humani generis culpa ibiabs¬
ciditur unde ꝓcessit. Quia enimꝰ in para diso mulier
uiro ꝓpinauit mortem a sepulcdiro mulier uiris ad¬
nunciauit uitam & dicta sui uiuificatoris narrat.
quaemor tiferi serpentis uerba narrauerat: ac sihuma¬
no generi non uerbis d̃p sed rebus dicat. De qua ma¬
nu uobis in latus est potus mortis. deipsa suscipite

Expanded text:
et Deus est, quia quem ante saecula Deum genuit, hominem et Deus est, quia quem ante saecula Deum genuit, hominem in fine saeculorum mecum creavit. Venit Maria Magdalene annuntians discipulis: Quia vidi Dominum. Et haec dixit mihi. Ecce humani generis culpa ibi abscinditur, unde processit. Quia enim in paradiso mulier viro propinavit mortem, a sepulcro mulier viris annuntiavit vitam, et dicta sui vivificatoris narrat, quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite
Abbreviated transcription (Latin):
eius scriptum sit. accesserunt & tenuerunt pedes eius :
Sedquur tangi non debeat ratio quoq additur cuminser¬
tur Nandum enim ascendi ad patrem meum : Incorde
&cium nr̃o tunc ihp̃ ascendit ad patrẽ cum aequalis ꝗe¬
ditur patri. Numquis quis eum aequalem patre ñ
credit ad huc in eius pestore ad patrem non ascendit:
llȩ ergo ilm ueraciter tangit quipatri silium quo¬
acernum credit: uade adpratues oreos et dic eis
et deuor uño Non ait patrem nr̃m. aliter ergo meũ
meum aliter ur̃m dm̃ meum sub quo &cego homosum
dm̃ ur̃m interquos & ipsum mediator sum Cũ meũ
dicat & ur̃m. Cur non commnuniter dicit nr̃m sed
distincte loquens indicat quia eundem patrem & dm̃
dissimiliter hab& ipse quamnos Ascendo ad patrem
meum. uidelic& ꝑnaturam : & patrem ur̃m ꝑ gratiã:
addm̃meum quia descendi. addm̃ ur̃m . quia ascendis¬
tis quia enim & ego homo ds̃ mihi est: quiauos aber¬
rore liberati. ds̃ est uobis Distincte ergo mihi pater

Expanded text:
ejus scriptum sit: Accesserunt et tenuerunt pedes ejus. Sed cur tangi non debeat, ratio quoque additur cum subinfertur: Nondum enim ascendi ad Patrem meum. In corde etenim nostro, tunc Jesus ascendit ad Patrem, cum aequalis creditur Patri. Nam quisquis eum aequalem Patri non credit, adhuc in ejus pectore ad Patrem non ascendit. Ille ergo Jesum veraciter tangit, qui Patri Filium coaeternum credit. Vade ad fratres meos, et dic eis: et reliqua. Non ait Patrem nostrum; aliter ergo meum, meum, aliter vestrum. Deum meum, sub quo et ego homo sum: Deum vestrum, inter quos et ipse mediator sum. Cum eum dicat et vestrum, cur non communiter dicit nostrum? sed distincte loquens indicat, quia eumdem Patrem et Deum dissimiliter habet ipse quam nos: Ascendo ad Patrem meum, videlicet per naturam, et Patrem vestrum per gratiam: ad Deum meum, quia descendi, ad Deum vestrum, quia ascendistis: quia enim et ego homo, Deus mihi est; quia vos ab errore liberati, Deus est vobis. Distincte ergo mihi Pater
Abbreviated transcription (Latin):
significat quia sc̃a ecła in sacramentum dominicae
resurrectionis baptismi lauachrum ꝑcipit ut sicut
purgati a peccatis ꝑ aquam regenerationis in noui¬
tate uite ambulemus. Octauonamq diȩ hoc est post
septimam sabbatidñs amortuis resurgens & &emplum
nob futurȩ resurrectionis &misterium noue conuersa¬
tionis qua in terris positi celestem uitam ageremus os¬
tendit quam &iam ipsep&rus &ponendo subiungit

Expanded text:
significat quia sancta Ecclesia in sacramentum dominicae significat quia sancta Ecclesia in sacramentum dominicae resurrectionis baptismi lavacrum percepit, ut sicut ta et nos, expurgati a peccatis per aquam regenerationis, in novitate vitae ambulemus . Octava namque die, hoc est post septimam Sabbati, Dominus, a mortuis resurgens, et exemplum nobis futurae resurrectionis, et mysterium novae conversationis, qua in terris positi coelestem vitam ageremus, ostendit. Quod etiam ipse Petrus exponendo subjungit,
Abbreviated transcription (Latin):
Naũt dixit quia xp̃r surgens amortius lam non mori¬
tur & mors illiultra non dominabitur:. Iustus. Illienim
psalmista dicit . Iustus er dñe & rectum iudicium tuum.
Etdanihel ait. &tibidñe iustitia: nob̾ aũt confusio faciei:
promiustie. Ie nob̵ enim danihel ait. Pec canimus in¬
iuste egimus iniquitatem fecimus: utnios opperret
dõ oiortipacatos guidem carne. uiuipi catos aute onspũ:
Mortificatos carnedicit id est desideria carnalia non ha¬
bentes ad quam mortisicationem nos paulus ortatus
dicens: Mortificate membra ur̃a quae sunt suꝑ terram¬
p ornicationem & c&era uitia & illud. Sispũ facta car

Expanded text:
autem dixit, quia Christus surgens a mortuis jam non moriautem dixit, quia Christus surgens a mortuis jam non moritur, et mors illi ultra non dominabitur . Justus. Illi enim Psalmista dicit: Justus es, Domine, et rectum judicium tuum . Et Daniel ait: Et tibi, Domine, justitia, nobis autem confusio faciei . Pro injustis. De nobis enim Daniel ait: Peccavimus, injuste egimus, iniquitatem fecimus . Ut nos offerret Deo, mortificatos quidem carne, vivificatos autem spiritu. Mortificatos carne dicit: id est, desideria carnalia non habentes, ad quam mortificationem nos Paulus adhortatur dicens: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem , et omnia vitia. Et illud
Abbreviated transcription (Latin):
surgens amortus ascendit incelum & sed& addextris
dĩ. Sic&iam nobis ꝑbaptis mauiam salutis hac regni cȩ¬
lestis introitum patere signauit. bene autemait: De¬
glutiens mortem qđ enim deglutimus agimus ut uir¬
tutem nr̃i corporis ad sũptum nusquam pareat. &de¬
glutiuit mortem dñs quam resurgens amortuis ita fun¬
ditus consũ psit ut nihil contrase ulira ꝑ adtractũ alicuius
corruptionis ualer& hacmente speciȩ uericorporis ab¬
ẽẽ prorsus labes omnis priscȩ fragilitatis qđ ipsum
& nobis infine ꝓmittitur suturum dicente a postolo
cum de nr̃a resurrectione loquer&ur : Tunc si& sermo
qui scriptus est. ab sorta est mors inuistoria: beneab¬
sorta quia cum & nos uitȩ a&nȩ participes suerim us
effecti. It animirum uirtus corporalis inmortalis om¬
ne praerite corruptionis. euum toll& quomo sol&
flamma ignis inmissam sibi aquȩ guttam ardoris sui
consum mere uirtute: Item Alia expositio
p̃s seonel propeccatis sur̃is mortuus est. Cemel

Expanded text:
 ascendens in coelum, et sedet a dextris Dei, sic etiam nobis per baptisma viam salutis, ac regni coelestis introitum patere signavit. Bene autem ait, deglutiens mortem. Quod enim deglutimus, agimus ut virtute nostri corporis assumptum nusquam pareat. Et deglutivit mortem Dominus, quam resurgens a mortuis ita funditus consumpsit, ut nihil contra se ultra per attactum alicujus corruptionis valeret, ac manente specie veri corporis, abesset prorsus labes omnis priscae fragilitatis. Quod ipsum et nobis in fine promittitur futurum, dicente apostolo, cum de nostra resurrectione loqueretur: Tunc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria . Bene absorpta, quia cum et nos vitae aeternae participes fuerimus effecti, ita nimirum virtus corporalis immortalitatis, omne praeteritae corruptionis naevum tollet, quomodo solet flamma ignis immissam sibi aquae guttam ardoris sui consumere virtute. ITEM ALIA EXPOSITIO. Christus semel pro peccatis nostris mortuus est. Semel
Abbreviated transcription (Latin):
quã purificari. & ideo quacmius quis peccato mordeatur peccandi dece¬
tero non habeat uolun tatem & cõmunicaturus satis faciat lacrimꝓs &

Expanded text:
quam purificari. Et ideo quamvis quis peccato mordeatur, peccandi de caetero voluntatem non habeat, et communicaturus satisfaciat lacrymis et
Abbreviated transcription (Latin):
esidib: in manusua r&entam : Tres uero reliquias solum ad
feriendum habens &xertas ubi pictoris sensus facillime pat&
quod ideo ternis fidibus eum fecit uerbercri ut unde
quadra genarium plagarum numerum compler&. Sienĩ

Expanded text:
e fidibus in manu sua retentam, tres vero reliquas solum ad e fidibus in manu sua retentam, tres vero reliquas solum ad feriendum habens exsertas. Ubi pictoris sensus facillime patet, quod ideo ternis fidibus eum fecit verberari, ut unde quadragenarum plagarum numerum compleret; si enim
Abbreviated transcription (Latin):
laborum crescit cordis humilitas & spes futurȩ recributionir
confortat animum utinanima xp̃i uirtus in habit&: hi qđ¬
dicit apł aiuidȩis quinquies quadragenas unaminus
accepi significat se auidȩis quinquies flagellatum ita tam̃
ut numqua quad raginta sed unã minus ferir&ur. Prȩ¬
ceptum nãq erat legis ut qui delinquentem uerberarent :
ita modum uindictȩ temperarent : ut plagarum modus
quad raginariũ numerũ minime transcender& : & qđ ita
abantiquis intellestum: testatur &iam pictura eiusdẽ libri
quemre uerentissimus as doctissimus uir chuduinus ori¬
entalium anglorum antestis ueniens aroma secũbrit¬
taniam d&ulit. in quo uidelic& libro om̃s poene ipsius
apłi passiones siue labores ꝑ loca oportuna erant depicta
Vbihic locus ita depictus est. quasi denudatus iacer& apł̃r
laceratus flagris lacrimisq ꝑ fusus suꝑ ad star& aũt ei
tortor quadrisidum habens flagellum in manũ sed unam

Expanded text:
laborum crescit cordis humilitas, et spes futurae retributionis laborum crescit cordis humilitas, et spes futurae retributionis confortat animum, et animam Christi virtus inhabitat. dicit: A Judaeis quinquies quadragenas una minus accepi, significat, se a Judaeis quinquies flagellatum, ita tamen, ut nunquam quadraginta, sed una minus feriretur. Praeceptum namque erat legis , ut qui delinquentem verberarent, ita modum vindictae temperarent, ut plagarum modus quadrigenarium numerum minime transcenderet. Quod ita ab antiquis intellectum testatur etiam pictura ejusdem libri, quem reverendissimus ac doctissimus vir Cuduinus, Orientalium Anglorum antistes, veniens a Roma, secum Britanniam detulit. In quo videlicet libro, omnes pene ipsius apostoli passiones sive labores, per loca opportuna, erant depicta, ubi hic locus ita depictus est, quasi denudatus jaceret Apostolus, laceratus flagris, lacrymisque perfusus, superastaret autem ei tortor, quadrifidum habens flagellum in manu, sed unam
Abbreviated transcription (Latin):
tritiones quae me hominẽ ẽẽ commemorent: ut ne
colapizet: Colasitabat eum satancs tribulationes
& pericula suscitando aut in quomoda corporis infe¬
rendo quid a menim dicunt eum dolore capitis labo¬
mus &ã scõs interdũ contrarium aliquid postulas se
Simul discipulis quia in portuna p&itio uł responsum me¬
reatur si non sortitur effectum & dñi dispensatio hoc ip¬
sũ qđ aliquando non praestat: Intelligitur p̃stitisse suffic̃
tibi gratiamea. id est siue quam habes siue quã cotidiana
largitate tibi suggero ac subministro: Nacnuratus in in¬
pirontate peapicitur: Sic̃ in scõ iob uł eleazaro in
sustinenda in firmitate corporea uirtus animi demons¬
tratur quae temptatum ꝓbat & commendit ꝓbatum:
lipenter clorianor inin pin mitatirus oeis: Libent᷑ utiq
postquam prodẽe cognouit quod nocere credebat: utiua¬
pitet inonre uintus xp̃i: Quando deafflictionibus scõrum

Expanded text:
tritiones, quae me hominem esse commemorent. Ut me tritiones, quae me hominem esse commemorent. Ut me colaphizaret. Colaphizabat eum Satanas, tribulationes et pericula suscitando, aut incommoda corporis inferendo. Quidam enim dicunt eum dolore capitis labomus etiam sanctos interdum contrarium aliquid postulasse. Simul discimus, quia importuna petitio, vel responsum mereatur, si non sortitur effectum, et Domini dispensatio hoc ipsum, quod aliquando non praestat, intelligitur praestitisse. Sufficit tibi gratia mea, id est, si quam habes, sive quam quotidiana largitate tibi suggero ac subministro. Nam virtus in infirmitate perficitur. Sicut in sancto Job, vel Eleazaro. In sustinenda infirmitate corporea, virtus animi demonstratur, quae tentatum probat, et commendat probatum. Libenter gloriabor in infirmitatibus meis. Libenter utique postquam prodesse, cognovit quod nocere credebat. Ut inhabitet in me virtus Christi. Quando de afflictionibus sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
logui : Archana id est abscondita siuenulli fasẽ dici
siue que npossibile ẽ. humanã ennarrare naturam:
pro eius oodi cloriasor. prooie aũt nihilclonia¬
non ẽ mea sed dñi reuelatio : &ideo non mihi sed dõ
plenus est habere potest consolatione .. habere non
potest uanitatem: Nam et si uoluero cloriari Nonero
INsipi ens: Insipiens inuenitur quiremota cordis
humilitate uel defalsa uel &im deuera sibi laude
blanditur: ueritatem enim dican. parco aũt Nequisore
ex istioiet supra id quod uidet: Sunt &occulta quȩ
possim inueritate ꝓferre : Sed parco id est nonfatio : Suf¬
sitiunt manifesta &iamsicaelenter abscondita de his
me tantum aestim& unus quisq: quae uid& inme aut au¬
diuit &me: et nemnasnitudo reuelationuo extollat
ore. datus est onhi stimnulus carnis oraeae ange¬
lus satanae: Cȩloquidem reuelationis sed neme
uł in secr&o cordis eȩtollant. Necessariȩ sunt mihi con¬

Expanded text:
loqui. Arcana, id est abscondita, quae nulli fas est dicere, loqui. Arcana, id est abscondita, quae nulli fas est dicere, sive quae impossibile est humanam narrare naturam. Pro ejusmodi gloriabor, pro me autem nihil glorianon est mea, sed Domini revelatio, et ideo non mihi, sed Deo plenus est, habere potest consolationem, habere non potest vanitatem. Nam et si voluero gloriari, non ero insipiens. Insipiens reperitur, qui remota cordis humilitate, vel de falsa, vel etiam de vera sibi laude blanditur. Veritatem enim dicam, parcam autem, ne quis me existimet supra id quod videt me. Sunt et occulta, quae possim in veritate proferre, sed parco, id est, non facio, sufficiunt manifesta, etiam si celentur abscondita. De his me tantum aestimet unusquisque quae videt in me, aut audivit ex me. Et ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus Satanae. Celo quidem revelationes, sed ne me vel in secreto cordis extollant, necessariae sunt mihi con
Abbreviated transcription (Latin):
te anuos quattuon decim. Siue ini corpone nes cio ds̃
scit raptuo htiius modi usgur ad tercium caeluor:
Qiue desedicat & causa humilitatis quacsi dealio loquatur¬
aõ suiehealio utrum q store potest: secp̃ anbrosus in libro
exmeron sic dicit utrum unum sit cȩlum anplurer
contentio ẽ dũ aliimultos ẽẽ asserant. Alii aũt p̃ter
unũ. alios eẽ negent sed in ecclesiasticis libris caeli cȩ¬
lorum leguntur & apłs usq ad tertium celum fuisse
sein tellegit raptum. sed denum ero eorum nihil sibi prȩ¬
sumat humana temeritas fecit aũt̃ eos ds̃ non informes
uł confusos sedrationem quendam ordine suo destinc¬
tos: ANTE ANNoS quattuor decio: Intuere quanta
necessitar ei incumbat loquendi ut qđ quattuor decim
annos cȩlauerat postinodum prodere coger&ur quod
Ostendit alteram fuisse usionem quae &iam euidenter ap¬
paruit ut cum corpore secreder& fuisse translatũ:
etaudiuit arcnana uerꝑa guaenonilicet noonni

Expanded text:
s quatuordecim, sive in corpore, nescio, Deus scit, raptum hujusmodi usque ad tertium coelum. Sive de se dicat, et causa humilitatis, quasi de alio loquatur, sive de alio, utrumque stare potest. Sauctus Ambrosius in libro Exameron sic dicit: Utrum unum sit coelum an plures, contentio est. Dum alii maltos esse asserant, alii autem praeter unum, alios esse negent, sed in Ecclesiasticis libris, coeli coelorum leguntur, et Apostolus usque ad tertium coelum fuisse se intelligit raptum, sed de numero eorum nihil sibi praesumat humana temeritas, fecit autem eos Deus non informes vel confusos, sed ratione quadam ordine suo distinctos. Ante annos quatuordecim. Intuere quanta necessitas ei incumbat loquendi, ut quod quatuordecim annos celaverat, postmodum prodere cogeretur. Quod  paradisum, ostendit alteram fuisse visionem, quae etiam evidenter apparuit, et cum corpore se crederet fuisse translatum. Et audivit arcana verba, quae non licet homini
Abbreviated transcription (Latin):
cientiam nr̃am a operisus mortius: ad serui endũ
dõ uiuenti: Hic manifestat qui opera martua haben¬
tes Idest peccata non possunt seruire uero & ui uodõ:
Sicutenim quimortuum tangebat polluebatur : sic & qui
peccatũ operatur magis polluitur: Mortuũ quippe tan¬
gere ẽ : in peccatis. moetuũ quẽ piã uł sequi uł imitari
etideo noui testa orediti mediator ẽ. ut morte inter¬
cedente inredẽptione earũ preuari cationũq eraut¬

Expanded text:
cientiam nostram ab operibus mortuis, ad serviendum cientiam nostram ab operibus mortuis, ad serviendum Deo viventi. Hic manifestat, quia opera mortua habentes, id est, peccata non possunt servire vero et vivo Deo. Sicut enim qui mortuum tangebat polluebatur, sic et qui peccatum operatur magis polluitur. Mortuum quippe tangere est, in peccatis mortuum quempiam vel sequi vel imitari. Et ideo Novi Testamenti mediator est, ut morte intercedente, in redemptione earum praevaricationum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ regnum dĩ non possidebunt. quia eadem substantia
corporalis incȩlestem commutabitur qualitatem : Ipse
enim inuitulo ꝓpter iurtutem crucis offerebatur:
pse in agno  ꝓpter in nocentiam. In ari&e ꝓpt̃ princi¬
patum Inhercho : ꝓpt̃ similitudinem carnis peccati:
ut depeccato dampnar& peccatum. Inturturo &
columba ꝓpt dm̃ & hominem quia mediator dĩ &
hominum Induarum substantiarum coniunctio osten
debatur. Porro insimilaginem consparsione creden¬
tium ꝑ oquam baptis matis collecta ad ecđa quȩ corpus
xp̃i ꝑspicuȩ demonstrabat. Nos autem moraliter mu¬
nurdõ uitulum offerimus : cum carnis suꝑbiam uincimꝰ
Agnum : cum in rationabiles motus & insipientes corrigi¬
mus Hedum : dum lasciuiam superamus Columbamꝰ
castitatem. Panes azimos : siinuia sinceritatis & ueri¬
culatum eratmundum apeccatis. Hoc enim ẽ ꝑ sp̃m scm̃¬
non ꝑignem non ꝑ aliena quedam: et mnundauit conis¬

Expanded text:
quae regnum Dei non possederunt , quia eadem substantia quae regnum Dei non possederunt , quia eadem substantia corporalis in coelestem commutabitur qualitatem. Ipse enim in vitulo propter virtutem crucis offerebatur; ipse in agno, propter innocentiam; in ariete propter principatum; in hirco, propter similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum ; in turture, et columba, propter Deum hominem, quia Mediator Dei et hominis in duarum subsdebatur. Porro in similaginis consparsione, credentium per aquam baptismatis, collectam Ecclesiam, quae corpus Christi perspicue demonstrabat. Nos autem moraliter munus Deo vitulum offerimus, cum carnis superbiam vincimus: agnum cum irrationabiles motus, et insipientes corrigimus: haedum, dum lasciviam superamus: columbam,castitatem: panes azymos, si in via sinceritatis et vericulatum. Erat mundum a peccatis, hoc enim est, per Sem, non per aliena quaedam. Et mundavit cons
Abbreviated transcription (Latin):
cuis hyrchotrum aut taurorum eccinis uitulȩ as¬
pensus inguinatos sc̃ipicat ad eonindationieo car¬
ius. quantoonagis saugius xp̃i. Sienim carnem
in quid potest mundare sangiuis taurorum : multoam¬
plius anime sordem. deleuit sanguis xp̃i : & in hac ipra
hostiarum diuersitate illir umbra clata est: Nobis
uero ꝑihm̃ xp̃m ueritas reserata est : Pro illis autem
boues & hyrci iugulabantur. & aues & simila consꝑ¬
gebantur. Pronobus autem dĩ filius ẽ immolatus
Nam & hostiarum diuersitatum typus imaginẽ pas¬
sionis xp̃i p̃serebat Nam post quam inse oblatur est
om̃s illȩ hostiȩ cessauerunt quȩ intrpo uł ubra eiuis¬
dem p̃cesserant p̃sigurantes illud sacrificium qđ unus
&uerus sacerdor obtulit mediator dĩ & hominum c
ius sacrisicii ꝓmissiuas figuras inuiltimis animalium
celebrare ante oportebat ꝓpter mundationem futura
carnis & sangius ꝑ quam unam iuctimam fier& remis¬
sio peccatorum de carne & ranguine contractorum

Expanded text:
m et cinis vitulae aspersus inquinatos sanctificat ad emundationem carnis, quanto magis sanguis Christi. Si enim carnem, inquit, potest mundare sanguis taurorum, multo amplius animae sordem delevit sanguis Christi, et in hac ipsa hostiarum diversitate, illis umbra data est. Nobis vero per Jesum Christum veritas reservata est, pro illis autem boves et hirci jugulabantur, et aves, et simila conspergebatur, pro nobis autem Dei Filius est immolatus. Nam et hostiarum diversitatum typus imaginem passionis Christi praeferebat. Nam postquam ipse oblatus est, omnes hostiae cessaverunt, quae in typo vel umbra ejusdem praecesserant, figurantes illud sacrificium, quod unus et verus Sacerdos obtulit Mediator Dei et hominum, cui sacrificii promissas figuras in victimis animalium celebrare ante oportebat, propter mundationem futuram carnis et sanguinis, per quam unam victimam fieret remissio peccatorum, de carne et sanguine contractorum,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid significat quando contempnis : mortuus iaces & sitan¬
ta contempnas quanta dixi sepultus iaces. Quando ꝓsite¬
ris ꝓcedis sed ut consitearis: dr̃ facit humana uoce cla¬
mando : id est macgna gratia uocando Sedut solueren¬
tur peccata eius ministris hoc dixith̃s : soluite illum
& sinite abire : Hoc est quȩ cumq solueritis interra : so¬
luta erunt & incȩlo: doainica. U in quadragesiora

Expanded text:
quid significat? quando contemnis mortuus jaces, et si tanquid significat? quando contemnis mortuus jaces, et si tanta contemnas, quanta dixi, sepultus jaces, quando confiteris procedis, sed ut confitearis Deus facit, humana voce clamando, id est, magna gratia vocando, sed ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit Dominus: Solvite illum et sinite abire, hoc est, quaecunque solveritis in terra, soluta erunt et in coelo. DOMINICA QUINTA IN QUADRAGESIMA
Abbreviated transcription (Latin):
tis tuor ÷ Siquis mortuus sit & nescis ubi sit sepultus
&isti signifi catio ẽ quia sic ꝑditum hominem quasi nescitss̃
T alis ẽ uox di inpara diso. Postea quam homo peccauit
Adam usi aes ÷ dicunt ei. dñe ueui etide: Quidẽ uide:
miserere. Vid& enim dñs : quando miser&ur: dixerinit
enço iudei eccequomodo amanat eum. et reliqua:
Quid ẽ amabat eum non ueni uocare iustos sed pecta¬
tores Mortuus sublapide : rius sublege. Lex quȩ data
est iudȩis : in lapide scripta est. Om̃s autemrei sublege
sunt. bene uiuentes cumlege quid est ergo lapidem re¬
mou&e : graticm p̃dicate . quid quod uoce magna
clamauitꝰ Lazare ueniporas: Quam difficile sur¬
git quem moles male consu&udinis p̃mit÷ sed tamen
surgit occulta gratia intus uiuificatur. Surgit post tio¬
cem magnam : sed adhucligatis manibus & pedibus & fa¬
cies illius sudario eratligata . Tamen foras iam ꝓ cessit :

Expanded text:
tis eum? Scis quia mortuus sit, et nescis ubi sit sepultus? tis eum? Scis quia mortuus sit, et nescis ubi sit sepultus? Et ista significatio est, quia sic perditum hominem, quasi nescit Deus. Talis est vox Dei in Paradiso, posteaquam homo peccavit: Adam, ubi es? Dicunt ei: Domine, veni et vide. Quid est; Vide? miserere, videt enim Dominus quando miseretur. Dixerunt ergo Judaei: Ecce quomodo amabat eum, et rel. Quid est, amabat eum? Non veni vocare justos, sed peccatores. Mortuus sub lapide, reus sub lege. Lex quae data est Judaeis, in lapide scripta est. Omnes autem rei sub lege sunt, bene viventes cum lege. Quid est ergo lapidem removere? Gratiam praedicare. Quid quod voce magna clamavit: Lazare, veni foras? Quam difficile surgit, quem moles malae consuetudinis premit. Sed tamen surgit, occulta gratia intus vivificatur: surgit post vocem magnam, se adhuc ligatis manibus et pedibus: Et facies illius sudario erat ligata, tamen foras jam processit,
Abbreviated transcription (Latin):
ait illi. uti que dñe eco credidi quiatues xp̃s pilius dĩ
cutinhunc onundum uenisti: Qucendo hoo credidi:
credidi quia tues resurrectio & uita: & qui inte cedit & si
mortuus fuerit uiu&: Ih̃s ergo ut uidit eam plorantem
preonut sp̃u. &cetera. Quid est quod turbat sem & ipsũ
xp̃rnisi ut signific& tibi quomodo turbari tudebeas cum
tanta mole peccati grauaris & praemis÷ adtendistienĩ
te : & uidsti tereum: computas tibi illud feci. & peꝑcit ds̃.
Illad commisi & distulit me. Euangelium audiui & con¬
tempsi : Baptizatus sum & iterum ad eadem reuolutus sũ
quid facio unde uado: quando ista dicis iam frem& xp̃s
incordetuo quia fides sremit. Sifides in nobis : xp̃s inno
mentis appar& spesresurgentis : Frem& xp̃s : increpet se
homo fleuit xp̃r. fleat homo quecre enim fleuit xp̃s nisi
quia flere hominem docuitꝰ fremere quodam modo deb&
homo in accusatione malorum operum ut uolentia pȩ¬
nitendi recedat consuetudo peccandi: Dixit uri posus¬

Expanded text:
Ait illi: Utique, Domine, ego credidi, quia tu es Christus Filius Dei, qui in mundum venisti. Quando hoc credidi, credidi quia tu es resurrectio, credidi quia tu es vimortuus fuerit, vivet. Jesus ergo, ut vidit eam plorantem, fremuit spiritu, etc. Quid est, quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi, quomodo turbari tu debeas cum tanta mole peccati gravaris et premeris. Attendisti enim te, vidisti te reum, computas, tibi illud feci, et pepercit Deus, illud commisi, et distulit me, Evangelium audivi, et contempsi, baptizatus sum, et iterum ad eadem revolutus sum. Quid facio? unde evado? quando ista dicis, jam fremet Christus in corde tuo, quia fides fremit. Si fides in nobis, Christus in nomentis apparet spes resurgentis. Fremat Christus, increpet se homo. Flevit Christus, fleat homo. Quare enim flevit Christus? nisi quia flere hominem docuit. Fremere quodammodo debet homo in accusatione malorum operum, ut violentiae poenitendi cedat consuetudo peccandi. Dixit: Ubi posuis
Abbreviated transcription (Latin):
Sum eis utquis testioioniuor per his exet deho¬
mine. ipse euim sciebat quid es set inhomnne:
Nonenim sic credebant meũ : ut digni essent xp̃m habita¬
reineis. quorũ sides caticuminis conparari potest : ut
quis renatus fuerit &aqua & spũscõ non potest introire
inregnũ dĩ Niemini uero secredit xp̃s : nisi quidignus ẽ
introire in regiũ dĩ : Nullus enĩ dignus ẽ introire in re¬
num dĩ nisi quis renatus ẽ &aqua & spu: Pt̃r uIi postꝰ¬

Expanded text:
ut quis testimonium perhiberet de homine, ipse enim sciebat quid esset in homine. Non enim sic credebant in eum ut digni essent Christum habitare in eis, quorum fides catechumenis comparari potest, ut cquis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei. Nemini vero se credit Christus, nisi qui dignus est introire in regnum Dei, nullus enim dignus est introire in regnum Dei, nisi qui renatus e
Abbreviated transcription (Latin):
tos intellesturi sumus. diuersis enim modis unares sig¬
nificare potest. Homo quando nascitur iamcũ morte
nascitur : quia deadam peccatum trahit. Ec ce habes unũ
diem mortis qđ homo trahit de mortis ꝓpagine. Deinde cres¬
cit incipit accedere adrationales annos utlegẽ sapiat natu¬
ralẽ quã om̃s habent incordefixa qđ tibi nonuis alionefe¬
ceris & hanc legẽ trans grediuntur homines. Ecce alter dies
illic Non occides Non mechaberis. non falsũ testimonium
dices: Honora patremtuum & matrem &c&era. Ecce
lex scripta est & ipsa contempnitur. Eccetercius dies
mortis quirestat. Venit euangeliũ Ideo littera sinegrã
reos faciebat quos consitentes gratia liberabat. Prȩdica¬
& ipsa contempnitur Trans grediuntur homines euan¬
gelium : Eccequartus dies mortis : Merito iam put&
num quid & talibus neganda ẽ misericordia ÷ absit:
Etiam a tales dñs & citando nonde dignatur accedere:

Expanded text:
tos intellecturi sumus. Diversis enim modis, una res sigtos intellecturi sumus. Diversis enim modis, una res significari potest. Homo quando nascitur, jam cum morte nascitur, quia de Adam peccatum trahit, ecce habes unum diem mortis, quod homo trahit de mortis propagine. Deinde crescit, incipit accedere ad rationales annos, ut legem sapiat naturalem, quam omnes habent in corde fixam: Quod tibi non vis, alii ne fenoli. Et hanc legem transgrediuntur homines: ecce alter dies tum est illis  Aug. et Ms., illic: Non occides; non moechaberis; non falsum testimonium dices; honora patrem et matrem; lex scripta est, et ipsa contemnitur, ecce tertius dies mortis, quid restat? Venit Evangelium, ideo littera sine gratia reos faciebat, quos confitentes, gratia liberabat. Praedicaet ipse contemnitur. Transgrediuntur homines Evangelium: ecce quartus dies mortis. Merito jam putet. Nunquid et talibus neganda est miseret jam ad tales Dominus excitandos non dedignatur accedere.
Abbreviated transcription (Latin):
ahiftit Nunc uultui dĩ ꝓ nobis semꝑ uiuens ad inter¬
pellandum: futuroruo porioruo. Siue eorum
futurorum bonorum dequibus psalmista considens
aiebat. Credo uidere bona dñu in terra uiuentium:
per aoplaus etper pectius tas rnaculum Hic
carnem xp̃i appellat apłr tab̵ naculum. Tał naculum
enim carodicitur xp̃i. habens inse diuinitatem. In illo
enĩ ait apłs. habitat omnis plenitudo diuinitatis cor¬
poraliter & bene amplus & ꝑfectius tab naculum xp̃i :
Carnom dxit siquidem & ds̃ uerbum & cuncta spr̃ ope¬
ratio habitat inea. Non manxu factuo: Id est non uirili
semine concr&um sed despũ sc̃õ & maria uirgine natũ.
psumenĩ lapidem id est xp̃m. danihel demonte . Id est de
regno uidȩ orum sine manibus uidit p̃cisum : quia sine
opere nuptialigratia sua uniuersum mundũ imple

Expanded text:
assistit nunc vultui Dei pro nobis, semper vivens ad interpellandum. Futurorum bonorum. Sive eorum futurorum bonorum, de quibus Psalmista confidens aiebat: Credo videre bona Domini in terra viventium . Per amplius et perfectius tabernaculum. Hic carnem Christi appellat Apostolus tabernaculum. Tabernaculum enim caro dicitur Christi, habens in se divinitatem, in illo enim, ait Apostolus, habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Et bene amplius et perfectius tabernaculum Christi carnem dixit, siquidem et Deus verbum, et cuncta Spiritus operatio habitat in eo. Non manu factum. Hoc est, non virili semine concretum, sed de Spiritu sancto ex Maria virgine natum. Ipsum enim lapidem, id est, Christum, Daniel de monte, id est, de regno Judaeorum sine manibus vidit praecisum , quia sine opere nuptiali, qui gratia sua univers
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s misericorditer res uscitauit. quod aũt subditur
nfirmitas hȩc non ẽ ad mortem : consequenter adiunc¬
xit. sed ꝓgloriadĩ ut glorisi c&ur filius dĩ ꝑ eum : Sunt
heretici : qui hoc negant qđ silus dĩ sit dr̃. Ecce audi¬
ant. In firmitas hȩc nonẽ ad mortẽ sed ꝑgła dĩ idẽ filiidĩ¬

Expanded text:
omnes misericorditer resuscitavit. Quod autem subditur: omnes misericorditer resuscitavit. Quod autem subditur: Infirmitas haec non est ad mortem, consequenter adjunxit: sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei per eum. Sunt haeretici, qui hoc negant quod Filius Dei sit Deus. Ecce audiant: Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, i
Abbreviated transcription (Latin):
lrat auteor guidamn lauquens lazarus apecha¬
Enua decas tello mariȩ etoraethȩ sonoras eĩ &cẽe
adño resuscitatos in euangelio legimus. Resuscitauit si¬
liam archi synagogi adhuc indomo iacentem. Resuscita¬
uit iuuenem filium uiduȩ &xtraportas ciuitatis elatũ:
Resuscitauit latarum sepultum quatriduanum : Tres
istimortui : tres significant resuri estiones animarum:
ntueatur quisq: animam suam : si peccat moritur : pec¬
catũ : mors animȩ ẽ. Primamors : consensio peccati: Hanc
mortẽ signisicabat puella illa quae nondum erat forasela
ta . sed in domo mortua iacebat : & quasi peccatũ interius¬
latebat. Secdã mors ẽ non solum consentire peccatum
sed &iam facere : hic signisi cabat iuuenis quẽ dñs pȩni¬
tentẽ matrissuȩ idẽ ecđȩ resuscitatum reddidit:
Tertiumẽ genus mottis humana ẽ consuetudo mala : qđ sig¬
nisicat᷑ ꝑ latarũ. Vnde & bene deillo dicitur f&et: Incipit᷑
enĩ habere pessimã famam nedisper& peccator : quia dñr

Expanded text:
Erat autem quidam languens Lazarus a Bethania de castello Mariae et Marthae sororis ejus, etc. a Domino resuscitatos in Evangelio legimus. Resuscitavit filiam archisynagogi adhuc in domo jacentem: resuscitavit juvenem, filium viduae extra portam civitatis elatum: resuscitavit Lazarum sepultum quatriduanum. Tres isti mortui tres significant resurrectiones animarum. Intueatur quisque animam suam, si peccat, moritur, peccatum mors animae est. Prima mors, consensio est peccati, hanc mortem significabat puella illa, quta, sed in domo mortua jacebat, quasi peccatum latebat. Secunda mors est, non solum consentire peccato, sed etiam facere. Hoc significabat juvenis, quem Dominus poenitentem matri suae, id est, Ecclesiae resuscitatum reddit. Tertium genus mortis immane est, consuetudo mala, quod significatur per Lazarum, unde et bene de illo dicitur, foetet. Incipit enim habere pessimam famam, ne desperet peccator, quia Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
quibus illum repleuit: dicamus: Quia hic est uere mecdiator
dĩ & hominum qui inmundo erat diuinitate & mundus
ꝑipsum faccus ẽ: Quia in ꝓpria uenit ꝑ humaniatẽ quere

Expanded text:
quibus illum replevit. Dicamus: Quia hic est vere mediator quibus illum replevit. Dicamus: Quia hic est vere mediator Dei et hominum, qui impleret mundum divinitate, et mundus per ipsum factus est. Quia in
Abbreviated transcription (Latin):
da sed sunt inquirenda ꝑfeltis: collic erunt erco et
i pleuerunt duodecio cophy. nos prac mentoruor
ex quingue panipus quaesuper puerunt: Quia dio¬
dencerio numero sol& ꝓfectio designari. Recte ꝑ duo¬
spaliũ chorus & primitur. Foris quidem hominib: dis¬
pectur sed intus salutaris cibi repl&us : Constat enim
coffinos opera seruilia geri solere. Sed ipse choffinus pa¬
num fragmentis impleuit : qui in firmamundi. ut fortia
confunder& elegit: illiergo houes cum uidis seat
quod pecerat siquum dices ant giua hic est uere
propheta qui uentuuus est in mundum: Reste qui¬
dem dicebant dñm ꝓph&ã magnum. Magnȩ salictis
p̃conẽ iammundo futurum Nam & ipse ꝓph&ã seuo¬
care dignatur . ubiait quia non carit ꝓph&am perire
&xtra hierł. Sed nec dum plena side ꝓficiebant : qui hunc
&iam dm̃ dicere nesciebant. Nos cerciori actione ueri¬
tatis & fidei uidentes mundum quem fecit ihr̃ & signac

Expanded text:
da, sed sunt inquirenda perfectis. Collegerunt ergo, et da, sed sunt inquirenda perfectis. Collegerunt ergo, et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum, ex quinque panibus quae superfuerant. Quia duodenario numero solet perfectio designari. Recte per duospiritalium chorus exprimitur, foris quidem hominibus dispectus, sed intus salutari cibo repletus. Constat enim cophinis opera servilia geri solere. Sed ipse cophinos panum fragmentis implevit, qui infirma mundi, ut fortia confunderet, elegit. Illi ergo homines, cum vidissent quod fecerat signum, dicebant: Quia hic est vere propheta, qui venturus est in mundum. Recte quidem dicebant Dominum prophetam magnum, magnae salutis praeconem, jam mundo futurum. Nam et ipse prophetam se vocare dignatur, ubi ait: Quia non capit prophetam perire extra Hierusalem. Sed nec dum plena fide, proficiebant, quia hunc etiam Deum dicere nesciebant. Nos certiore agnitione veritatis et fidei, videntes mundum, quem fecit Jesus, et signa
Abbreviated transcription (Latin):
pirant: aliter quinquageni illos sigrificant : quia ma¬
lo quiescunt opere. Centeni : qui &iã amala quiescunt
cogitatione: accepit erco panes ih̃s & cum çratias
ecis set. distrisuit dis cuo pentisus. Sion later
et &piscipus quantum uole rant. Nonenim sal¬
uator noua creat cibceria sed acceptis hisquȩ habuer̃
cliscipuli benedicit: quia ueniens in carne non alia
quã p̃distasunt p̃dicabat : sedlegis & proph& arum
scripta quam sint misteriis gratiȩ grauida demons¬
trat. Cratics egit : ut nos de ꝑceptis caelitus muneribus
gratics semper agere docer&. Epse quantum de nr̃is
ꝓfectibus gratuletur intimar&: pregit & ꝑ apłos distri¬
autem impletisunt dixit discipulis suis: colliqite
praç orenta. quae super puerunt Nepereant: Quod
turbis super est adiscipulis sustollitur quia secratiora
& archana diuinorum eloquiorum misteria quae
arudibus capinequeunt. Non neglegenter ommitten¬

Expanded text:
pirant. Aliter, quinquageni illos significant, qui a mapirant. Aliter, quinquageni illos significant, qui a malo quiescunt opere. Centeni, qui etiam a mala quiescunt cogitatione. Accepit ergo panes Jesus, et cum gratias egisset distribuit discumbentibus, similiter et ex piscibus quantum volebant. Non enim Salvator nova creat cibaria, sed acceptis his quae habuerunt discipuli benedicit, qui veniens in carne, non alia quam quae dicta sunt praedicabat. Sed legis et prophetarum scripta, quam sint mysteriis gratiae gravida demonstrat. Gratias egit, ut et nos de perceptis coelitus muneribus, gratias semper agere doceret ut et ipse quantum de nostris profectibus gratuletur intimaret. Fregit et per apostolos, distriautem impleti sunt, dixit discipulis suis, colligite fragmenta, quae superaverunt ne pereant. Quod turbis superest a discipulis sustollitur, quia sacratiora et arcana divinorum eloquiorum mysteria, quae a rudibus capi nequeunt, non negligenter omitten
Abbreviated transcription (Latin):
qui uerbo resiciuntur insinuant quibus apłs ait. Viri¬
liter agite & confortamini. Millenarius autem nume¬
rus ultraquam nulla nr̃a conputatio suc crescit Pleni¬
tudinem rerum dequib aitur indicare consueuit: Qui¬
nario uero quinq: notis simi corporis nr̃i sensus &pri¬
muntur. Visus uidelic& auditus gustus olfatus &¬
tactus in quibus singulis quicumq: uiriliter agere & con¬
fortari satagunt. sobriȩ & iustȩ & piȩ uiuendo & caelestis
sapuientiȩ dulcedine recreari: Hinimirum quinque mi¬
libus uirorum quos dñrmisticis lapibus satiauit figu¬
rantur. quibene secundum marcum. quinqua geni
& centeni discubuerunt: Quin qua gesimus enim pani¬
tentiae : psalmus est significateos qui ad conuiuium dñi
adhuc in paenitentiamꝰ commiss orum positi uenientes
uerbi aditum ꝑcipiunt. Centini autem hi sunt qui
iam p̃sumpta ueniȩ spȩ desolo uitae & nȩdesiderio sus¬

Expanded text:
qui verbo reficiuntur, insinuant, quibus Apostolus ait: Viriqui verbo reficiuntur, insinuant, quibus Apostolus ait: Viriliter agite et confortamini . Millenarius autem numerus, ultra quem nulla nostra computatio succrescit, plenitudinem rerum, de quibus agitur, indicare consuevit. Quinario vero, quinque notissimi corporis nostri sensus exprimuntur, visus videlicet, auditus, gustus, olfactus et actus. In quibus singulis quicunque viriliter agere et confortari satagunt, sobrie et juste et pie vivendo et coelestis sapientiae dulcedine recreari, hi nimirum quinque millibus virorum, quos Dominus mysticis dapibus satiavit, figurantur. Qui bene secundum Marcum quinquageni et centeni discubuerunt. Quinquagesimus enim poenitentiae psalmus est, significat eos qui ad convivium Dei, adhuc in poenitentia commissorum positi, venientes verbi auditum percipiunt. Centeni autem hi sunt, qui jam praesumpta veniae spe, de solo vitae aeternae desiderio sus
Abbreviated transcription (Latin):
matum ẽ. Quinq siquidẽ panes & duos pisces fregit & dis¬
tribuit discipulis : quando aperuit illis sensum ut intel¬
ligerent om̃a quȩ scripta essent in lege moxsi & ꝓph&is
& psalmis deipso : Discipuli ad posuerint turbis quando
ꝓfecti p̃dicauer̃ ubiq dño quo operante & sermone con¬
firmante sequentib signis: dixit ergoiħs facite hooni¬
co : ẜ enum in quo discumbens turba reficitur : concupis¬
centia carnalis intelligitur: quam calcare ac prȩmere
deb& omnis qui spalibus alimentis saticri desiderat:
Omnis enim caro fȩnum &omnis gloria eius tam quã
flos feni. Discumbat ergo suꝑfenum floremseni con¬
terat idẽ castiget corpussuum & seruiti subiciat : uolup¬
tates carnis edom& luxuriȩ fluxa restringat : qusq
paniuiui cupit suauitate refici dis cueueruit ergo
uiri nuoiero quasi quinique coilia : Quinq milia
uirorum quimanducauerunt ꝑ fectionem uitȩ eorum

Expanded text:
matum est. Quinque siquidem panes, et duos pisces fregit, et dismatum est. Quinque siquidem panes, et duos pisces fregit, et distribuit discipulis, quando aperuit illis sensum, ut intelligerent omnia quae scripta essent in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de ipso . Discipuli apposuerunt turbis, quando profecti praedicaverunt ubique Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibc. Fenum in quo discumbens turba reficitur, concupiscentia carnalis intelligitur, quam calcare ac premere debet omnis qui spiritalibus alimentis satiari desiderat. Omnis enim caro fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni . Discumbat ergo super fenum, florem feni conterat, hoc est, castiget corpus suum, et servituti subjiciat, voluptates carnis edomet, luxuriae fluxa restringat, quisquis panis vivi cupit suavitate refici. Discubuerunt ergo viri numero quasi quinque millia. Quinque millia virorum, qui manducaverunt, perfectionem vitae eorum,