comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
senti uita. subsequenti retͥbutione uł bona
remunerat. uł punit mala. Et inhis tam̃ ua¬
lent aliquatenꝰ iscerm uidicia di. ut aliqͦd
inditiũ habeat homo occultȩ ueritatis: qua¬
tinus illa etiam que penetrare ñ potest uene¬
retur. Cum uͦ causȩ p̃cedentes occulte sunt:
uł que subsecunt᷑ latent. oriuntur disputa¬
tiones plurune ⁊ contradictiones: & affli-¬
gunt se mͣtes hominũ prauȩ rirando ⁊ mur¬
murando contra dm: cum penetrare ñ posst̃
iuditia ipsius. neq inuenire omẽ opus qͦd oꝑ a-¬
tus ẽ ds̃ abinitio usq ad finem. Non em̃ pe-¬
netrare possunt in tanta caligine. qͦ fine fi¬
at aliqͥd: & si quedã in pͥncipio causȩ stare
uidentur: s occulta st̃ omĩa ꝓpt̾ fine̾. Idcir¬
co ñ in uenit homo omẽ opꝰ dei abinitio usq
ad finẽ: qm̃ isi quedã uidere uidet᷑. non pe¬
netrat totum: ⁊ fit dubiũ totum: ꝓpt̾ea quia

Expanded text:
senti vita subsequente retributione vel bona senti vita subsequente retributione vel bona remunerat, vel punit mala. Et in his tantum valent aliquatenus discerni judicia Dei, ut aliquid judicium habeat homo occultae veritatis, quatenus illa etiam quae penetrare non potest, veneretur. Cum vero causae praecedentes occultae sunt, vel quae subsequuntur latent, oriuntur disputationes plurimae et contradictiones, et affligunt se mentes hominum pravae rixando, et murmurando contra Deum, cum penetrare non possint judicia ipsius, neque invenire opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Non enim penetrare possunt in tanta caligine, quo fine fiat aliquid, etsi quaedam in principio causae exstare videntur, sed occulta sunt omnia propter finem. Idcirco non invenit homo omne opus Dei ab initio usque ad finem; quoniam et si quaedam videre videtur non penetrat totum, et fit dubium totum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ que bona est in reb omĩb cũ quid contra
eorũ uoluntatẽ prauã agitur. contumaciter
rep̃henctunt: non solũ eos exteriꝰ pena ad uer-¬
sitatis ⁊ tͥbulationis molestia atterit. s mul¬
co magis intus furor ⁊inpatientia murmu¬
rationis affligit.Q. uã afflictionẽ ds̃ illis de-¬
disse dicit᷑. non mentẽ illoꝵ prauitate corrũ¬
pendo: s iudicia sua iuste ut ꝓbentur ipsi
quia mali sunt. ab eorũ cognitione subtra¬
hendo: ut cũ uidere non ualent qua iustitia
fiat quod circa eos agitur: amplius ꝑ inpati¬
entie sue uitium a cognitione ueritatis ex¬
cecentur: Idcireo de dit illis afflictionẽ qͦn-¬
do disputationẽ dedit celando iudicia sua:
ut ñ inueniat homo omẽ opus qd̃ operatꝰ¬
est ds̃ ab initio usq ad finem. Nlam p̾cedunt
aliquando q̃dam cause manifestȩ in hoc mun¬
do iuditia dei: cũ deus fact̾a hominũ in pre¬

Expanded text:
tionem, quae bona est in rebus omnibus, cum quid contra tionem, quae bona est in rebus omnibus, cum quid contra voluntatem eorum pravam agitur, contumaciter reprehendunt, non solum eos exterius poena adversitatis, et tribulationis molestia atterit, sed multo magis intus furor, et impatientia murmurationis affligit. Quam afflictionem Deus illis dedisse dicitur, non mentem illorum pravitate corrumpendo, sed judicia sua juste, ut probentur ipsi, quod mali sunt, ab eorum cognitione subtrahendo; ut, cum videre non valent qua justitia fiat quod circa eos agitur, amplius per impatientiae suae vitium a cognitione veritatis excaecentur. Idcirco dedit illis afflictionem, quando disputationem dedit celando judicia sua, ut non inveniat homo omne opus, quod operatur Deus ab initio usque ad finem. Nam praecedunt aliquando quaedam causae manifestae in hoc mundo judicia Dei, cum Deus facta hominum in prae
Abbreviated transcription (Latin):
iustum ⁊ impium iudicabit dñs: ⁊ tempus
om̃ĩs rei tcͣ erit. Quia uͦ mentib humanis
de iudiciis dei ⁊ de rerum omĩum ꝓuentu
contrario. grauis oborta ẽ disputatio. Et subi¬
tiende nc̃ sunt aons. quare corda hominũ
aduersus ipsũ mouent᷑. ⁊ in murmurationẽ
consurgant. breuit̾ suꝑiora repetimꝰ: ut eoꝵ
que dicenda sunt. ex ipsis sententiã quasi a
euentib sine cessatione racari: que uidelicet
rerum mutabilitas: licet a creatore rerum
om̃ium recte ordinetur:. tam̃ cor humanũ per
impatientiã in murmurationẽ & blasfemiã
aduersus ipsum concutit᷑. & ido sub iunrit
post enumerata rerum tẽpora ⁊ ait. Uidi
afflict̾ionẽ quã dedit ds filiis hominum.
ut distendant᷑ in ea. Cunctͥa fecit bona in
tempore suo: ⁊ muncłu tradidit disputa¬
tiomi eorum. Hȩc ẽ gͦ afflictio hominũ dis¬
putatio eorũ ad uersus dm̃: quia in eo qͦd
uidiciis dei humilit̃ subdi nolunt. ⁊ eius disposi¬

Expanded text:
inus, et tempus omnis rei tunc erit. Quia vero mentibus humanis de judiciis Dei et de rerum omnium proventu contrario gravis aborta est disputatio, et subjiciendae nunc sunt rationes, quare corda hominum adversus ipsum moveantur, et in murmurationem consurgant, breviter superiora repetemus ut eorum quae dicenda sunt, ex ipsis sententiam quasi a euntibus sine cessatione raptari: quae videlicet rerum mutabilitas licet a Creatore rerum omnium recte ordinetur, tamen cor humanum per impatientiam in murmurationem et blasphemiam adversus ipsum concutitur. Et ideo subjunxit post enumerata rerum tempora, et ait: Vidi afflictionem quam dedit Deus filiis hominum, ut distendantur in ea. Cuncta fecit bona in tempore suo, et mundum tradidit disputationi eorum. Haec est ergo afflictio hominum, disputatio eorum adversus Deum; quia in eo quod judiciis Dei humiliter subdi nolunt, et ejus disposi
Abbreviated transcription (Latin):
Interim autẽ donec finis adueniat. abiutio
usq ad finem latent omĩa.: ut non inueniat
homo opus quod oꝑatus ẽ. ds̾ ab initio usq ad
finem. Propt̾ea disputare potest de operib
dei. que oꝑatur ds abunitio usq ad finẽ: sed
inuenire non potest opus qd̃ operatꝰ est deus
abinitio usq ad finem. Si aut̃ non potest ho¬
mo in uenire opus quod operatꝰ est ds̾ abuutio¬

Expanded text:
Interim autem donec finis adveniat ab initio Interim autem donec finis adveniat ab initio usque ad finem latent omnia, ut non inveniat homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Propterea disputare potest de operibus Dei, quae operatur Deus ab initio usque ad finem; sed invenire non potest opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Si autem non potest homo invenire opus quod operat
Abbreviated transcription (Latin):
sapit ea que d̾ĩ sunt. Sequit᷑ enim concupis¬
centiam suam. ⁊ laudat delectationẽ desideriorũ
suorũ : & cum sibi datur qd̾ diligit. putat secũ
bene agi cum potius hoc fiat in malum suum:⁊
cum obsistitur desideriis suis. murmurat ⁊ mo¬
uet querelam: & causatur quasi male actum
sit quod iuste ordinat᷑: ⁊ non intelligit opera
que oꝑatur ds abintio usq ad finem ex quo
ẽ terra educitur. donec interrã reuocetur. oꝑa
que operat᷑ ds̾. non intelligit ab initio usq
ad finẽ. Multa enĩ oꝑatur deus circa hominẽ
ab initio eius usq ad finem illius : & ñ inuenit
quofine fiant hec omĩa: donec ipse finem acci¬
piat. Tunc autẽ intelliget ⁊ cc̃ in uenioe quȩ
oꝑatus est deus abinitio suo usq ad finensuũ.
uel in miscdia uł in uidicio: ut eum ad talem
finẽ producer&. quẽ operib suis ab initio usq
ad finem ꝓbauit. ut ueniret in consummationẽ.

Expanded text:
sapit ea quae Dei sunt . Sequitur enim concupissapit ea quae Dei sunt . Sequitur enim concupiscentiam suam, et laudat delectationem desideriorum suorum, et cum sibi datur quod diligit, putat secum bene agi. cum potius hoc fiat in malum ejus, cum obsistitur desideriis suis, murmurat et movet querelam; et causatur, quasi male actum si quod juste ordinatur; et non intelligit opera quae operatur Deus ab initio usque ad finem. Ex quo de terra educitur, donec in terram revocetur: opera quae operatus est Deus non intelligit ab initio usque ad finem. Multa enim operatur Deus circa hominem ab initio ejusque ad finem illius, et non invenit homo quo fine fiant omnia haec, donec ipse finem accipiat. Tunc autem intelliget, et tunc inveniet quae operatus est Deus in eo ab initio suo usque ad finem suum, vel in misericordia vel in judicio, ut eum ad talem finem perduceret, quem operibus suis ab initio usque ad finem probavit ut veniret in consummationem.
Abbreviated transcription (Latin):
rem earum. Fanas ⁊ muscas ⁊ serpentes ⁊ ue¬
nenosa omĩa. & omĩa ad uersa ⁊ pestilentiosa
quarefecit ds̃. Meliuis enimfeciss. si cuncta
bona feciss: Mala quippe plurima st̃: & mala
omĩa bona ñ sunt. Et fecit quidẽ cuncta
bona ipse in tempore suo: s solus homo malus
ñ intelligens bonitatẽ. neq retinens iudiciũ
ueritatis. mala uoluntate a bonitate discor¬
dat. ⁊ cum fit qd̾ male ipse ñ uult: dicit
male fieri cum bene fiat. ⁊ ipse male uelit.
Iociroo malȩ uoluntates & concupiscentiȩ
nequã excecant corda hominum: ut ñ intel¬
ligant qd rectum est: quia non amant nec
uolunt quod bonum ẽ. E rep̃hendunt d̾m
quod noxia facit. ⁊ nemo cam̃ rep̃hendit.
cũ leditur inmicꝰ eius: cum sint ipsi uniuer¬
si inumici d̾i ⁊ aduersarii ueritatis. Propt̾ca
hoc non intelligit homo opus qd̾ oꝑatus ẽ ds
abinitio usq ad finẽ. Carnalis enĩ homo. non

Expanded text:
rem earum. Ranas, et muscas, et serpentes, et verem earum. Ranas, et muscas, et serpentes, et venenata omnia, et omnia adversa et pestilentiosa quare fecit Deus? Melius enim fecisset, si cuncta bona fecisset. Mala quippe plurima sunt, et mala omnia bona non sunt. Et fecit quidem cuncta bona ipse in tempore suo; sed solus homo malus, non intelligens bonitatem neque retinens judicium veritatis, mala voluntate a bonitate discordat: et cum fit quod male ipse non vult, dicit male fieri; cum bene fiat, et ipse male velit. Idcirco malae voluntates et concupiscentiae nequam excaecant corda hominum, ut non intelligant quod rectum est, quia non amant nec volunt quod bonum est. Et reprehendunt Deum quod noxia fecit; et nemo tamen reprehendit cum laeditur inimicus suus, cum sint ipsi universi inimici Dei, et adversarii veritatis. Propter hoc non intelligit homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Carnalis enim homo non
Abbreviated transcription (Latin):
mundo ⁊ de operib dei & de ꝓuidentia eius:
i uidicis. quib munctum uiuu̾sum dispont.
Et dicunt aũ hoc bene fecit ds. i alii mui¬
tant de operib suis. ⁊ iudicia enis rep̃hendunt.
Periit aliquis morte crudeli. aut grauida¬
no: ⁊ casu miserabili atritꝰ est: &uenit munic̾
euis ⁊ dicit. Benefecit d̾s̾ hominẽ impium &
peccatorem scd̾m malitiã suam udicauit: &¬
murmurat aiicus eus ⁊ querełã mouet ad¬
uersus dm̃. cur perire ꝑ miserit in nocentem
& iustum ñ custodierit. & damnat᷑ ille pro
malitia sua: ⁊ iste ꝓ temeritate sua iudicͥat᷑.
Et tam̃ non cessant homines disputare de ope¬
rib dei. ⁊ itdicia illius ꝓ su a estimatione pen¬
sare. ⁊ rephendit᷑ ds a cogitationib hominũ
malignorũ. Dicunt enim homines non
debuit deus creasse noxia ⁊⁊ que infestast̃¬
⁊ nocent. posuisse moꝑib suis. & maledicunt
creaturas dei bonas: & blasfem ant creato¬

Expanded text:
mundo et de operibus Dei, et providentia ejus, mundo et de operibus Dei, et providentia ejus, et judiciis quibus mundum universum disponit. Et dicunt alii hoc bene fecit Deus; et alii murtant de operibus ipsius, et judicia ejus reprehendunt. Periit aliquis morte crudeli aut gravi damno, et casu miserabili attritus est; et venit inimicus ejus, et dicit: Bene fecit Deus; hominem impium et peccatorem secundum malitiam suam judicavit; et murmurat amicus ejus, et querelam movet adversus Deum, cur perire permiserit innocentem, et justum non custodierit. Et damnatur ille pro malitia sua; et iste pro temeritate sua judicatur. Et tamen non cessant homines disputare de operibus Dei, et judicia illius pro sua existimatione pensare; et reprehenditur Deus a cogitationibus hominum malignorum. Dicunt enim homines quod non debuit Deus creasse noxia, nec quae infesta sunt et nocent posuisse in operibus suis; et maledicunt creaturas Dei bonas, et blasphemant Creato
Abbreviated transcription (Latin):
& appłobationẽ desiderioꝵ suorũ ex quirit:
ñ potest inuenire moꝑib quȩ operatꝰ est
as quicquã ab initio usq adfinẽ: qm̃ licet
exꝑiri sinatur quanta ee̾ possit delectio in
bonis huius scłi: illam tam̃ ineffabilem io¬
cunditatẽ. que consũmatam felicitatẽ con¬
fert. ñ app̃hendit in contemplatione d̾ĩ. Iccir¬
co traditus ẽ mundus amatorib mundi. qͥb
datum ñ est ut ab initio usq ad finẽ inueni¬
re mereantur oꝑa dei: quia quib et̾noꝵ bo¬
noꝵ dulcedo tollitur. eis carnales datȩ sunt
delectationes: ⁊ mundi gaudia exposita inde¬
sicteriorũ suorũ malorum dissipationẽ. Inue¬
nimꝰ ⁊ alias disputationes adhuc in iuditiis
hominũ graues ⁊ multiplices. ⁊ riras conei¬
tante horrendas: i ta ut in blasfemiam etiam
excrescant creatoris i dicant que ñ opordo:
arripiunt enĩ homines uicem dĩ uiolenter:
& indices scłi se constituunt. ⁊i disputant de

Expanded text:
et approbationem desideriorum suorum exquirit: et approbationem desideriorum suorum exquirit: non potest invenire in operibus quae operatus est Deus quidquam ab initio usque ad finem; quoniam, licet experiri sinatur quanta esse possit delectatio in bonis hujus saeculi, illam tamen ineffabilem jucunditatem quae consummatam felicitatem confert, non apprehendit in contemplatione Dei. Idcirco traditus est mundus amatoribus mundi, quibus datum non est ut ab initio usque ad finem invenire mereantur opera Dei; quia quibus aeternorum bonorum dulcedo tollitur, eis carnales datae sunt delectationes, et mundi gaudia exposita in desideriorum suorum malorum dissipationem. Invenimus et alias adhuc disputationes in judiciis hominum graves et multiplices, et rigas coacitantes horrendas, ita ut in blasphemiam etiam excrescant Creatoris, et dicant quae non oportet. Arripiunt enim homines vicem Dei violenter, et judices saeculi se constituunt, et disputant de
Abbreviated transcription (Latin):
landant istiproindentiã. & sollicitudinẽ di¬
cunt meliorem: cũ uelint tam̃ securi esse ipsi
Q sic quide ferunt᷑ om̃s in appetitus suosse¬
orsum singuli contraria approbatione sidis¬
putant rixando & dissentiendo desideriis in¬
portums. Et traditur mundus disputationi
eorum: ut in eius affluentia experiart᷑ sin¬
giai uolup tates suas. ⁊ probente niud earsum
de copia illius quisq quod ipse elegͥit in appro¬
batione desideriorũ suorum. & rapuit ꝑtina¬
tia magna quisq quod sibi ipse elegerit. &¬
laudant parte̾ suam singuli: i fit disputatio
magna & alt̾catio uoluntatũ. inuariis existi¬
mationib quas parunt desideria multa. Et
inhis om̃ib nominuenit homo opus qd̾ oꝑatus
est ds. ab untio usq adfinem. Initium nãꝗ ope¬
rumdei est uisus rerum temporaliũ: finis ue¬
ro & consũmatio fructͥus et̾norũ. Propt̾ea qͥ
in rebus mundi disputationẽ suam constituit.

Expanded text:
laudant isti providentiam et sollicitudinem dilaudant isti providentiam et sollicitudinem dicunt meliorem, cum velint tamen securi esse ipsi. Et sic quidem feruntur omnes in appetitus suos seorsum singuli contraria approbatione; et disputant rixando, et dissentiendo desideriis importunis. Et traditur mundus disputationi eorum, ut in ejus affluentia experiantur singuli voluptates suas et probent, et videant, se copia, illius quisque quod ipse elegerit in approbatione desideriorum suorum. Et rapiunt pertinacia magna quisque quod sibi ipse elegerit; et laudant partem suam singuli, et fit disputatio magna et altercatio voluntatum in variis aestimationibus quas pariunt desideria multa. Et in iis omnibus non invenit homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Initium namque operum Dei est usus rerum temporalium; finis vero et consummatio, fructus aeternorum. Propterea qui in rebus mundi disputationem suam constituit,
Abbreviated transcription (Latin):
curiositate querentiũ absconcita operũm qͦs
multiplicant sibi fabricando de his que ignorant.
mendatia: i concertationib muniunt errores
suos. Et st̃ athuc aliȩ quedam disputationes
in desideriis hominũ multiplices nimis ⁊ uarie
⁊ surgunt ex ipsis multarũ studia uanitatum.
Omĩs enim homo p̃fert quod diligit ipse: &
trahunt᷑ corda om̃ium in infinitas scissiones:
ut non consentiant in uno unquã. Alii lasci¬
uiam. iluxuriam. ⁊ uoluptatẽ sequłtur. in¬
ebriari ⁊ ludere uridere ⁊ saltare: & estimant
hanc eeꝰ felicitatẽ hominis: uiocunditatẽ sua¬
uiorem. Ali honores ambiunt ⁊ digintates.
⁊ famã magnam in popłis. ⁊ conm̃dant stuclia
sua. ⁊ disputant graui concertationes qmn me¬
lior ẽ portio ista iuita hominis. Alii pecu¬
nias cumulant ⁊coaceruant opes. nputant
securitates cõparare. e fiduciam magua cont᷑
in gruentẽ egestatem. intempore angustieti

Expanded text:
curiositate quaerentium abscondita operum Dei, quas curiositate quaerentium abscondita operum Dei, quas multiplicant sibi fabricando de iis quae ignorant mendacia, et concortationibus muniunt errores suos. Et sunt adhuc aliae quaedam disputationes in desideriis hominum multiplices nimis et variae, et surgunt ex ipsis multarum studia vanitatum. Omnis enim homo praefert quod diligit ipse, et trahuntur corda omnium in infinitas scissiones, ut non consentiant in uno unquam. Alii lasciviam et luxuriam et voluptatem sequuntur: inebriari et ludere et ridere et saltare, et existimant hanc esse felicitatem hominis et jucunditatem suavissimam. Alii honores ambiunt, et dignitates, et famam magnam in populis, et commendant studia sua, et disputant gravi concertatione, quoniam melior est portio ista in vita hominis. Alii pecunias cumulant et coacervant opes, et putant securitatem comparare, et fiduciam magnam contra ingruentem egestatem in tempore angustiae. Et
Abbreviated transcription (Latin):
totum quod absconditũ est. Si enim ad finẽ
mationẽ. Non gͦ ꝑuenit ad finr̃. qm̃ deum
in uenire ñ potuit. donec ipse se manifesta¬
ra in nobis: ⁊ confusi st̃ scrutantes scru¬
tationes: qm̃ defecerunt  ñ ualue¬
runt ut conp̃henderent: ⁊ finẽ fa¬
cerͣt disputationũ suarum. Propt̾ea u
stultã facit deus sapientiã mundi.
quia posuit mumdũ indisputati¬
one eorũ: permanens ipse occultas
donec aleficerent disputantes & queren¬
tes imania: ⁊ nͣ inueniret homo om̃e opꝰ
quod oꝑatꝰ ẽ ds̃ abinitio usq ad finem.
Post hec reuelauit se deus. & exuit ut in ue¬
niretur. cum głari iam non possit homo qua¬
si ipse sensu suo ⁊ sapientia dm̃ eggnouerit:
qui inoꝑe dei scrutando defecerat. Ad hoc
ergo ꝓfuit qd̾ mundus in tempore traditus
est disputationi eoꝵ: ut ñ inueniret homo
omẽ opus quod oꝑatꝰ est ds̃. ab initio usq ad
finem. Ist sunt disputationes hominũ. uana

Expanded text:
totum quod absconditum est. Si enim ad finem totum quod absconditum est. Si enim ad finem mationem. Non ergo pervenit ad finem, quoniam Deum invenire non potuit, donec ipse se manifestaret in nobis; et confusi sunt scrutantes scrutationes, quoniam defecerunt , et non valuerunt, ut comprehenderent, et finem facerent disputationum suarum. Propterea stultam fecit Deus sapientiam mundi , quia posuit mundum in disputatione eorum, permanens ipse occultus donec deficerent disputantes et quaerentes inania. Et non inveniet homo omne opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Posthaec revelavit se Deus et exivit ut inveniretur, cum gloriari jam non possit homo, quasi ipse sensu suo et sapientia Deum cognoverit, qui in opere Dei scrutando defecerat. Ad hoc ergo profuit quod mundus in tempore traditus est disputationi eorum, ut non invenirit homo omne opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Istae sunt disputationes hominum vana
Abbreviated transcription (Latin):
tuit qd̾ fuit. ⁊ non reliquum ꝑ mansit aliquid
absconditũ ⁊ occultum quo ñ amissus est sensus
eius: ut inuenir & totum: Nam si totum inue¬
nisset homo. non e̾e̾t disputatio ulla: neq cur¬
rerent opiniones in aduersum de his omĩb que
in mundo sunt. Om̃s enim similit̾ mundũ hunc
uidemus. ⁊ ẽ positus ante oculos nr̃os ut tra¬
deretur dispucationi nr̃e : & uideremꝰ totum
hoc ante nos: ⁊ nescimꝰ unde huc aduenerit.
Latet enĩ qui fecit eum: ⁊ p̃tendit opus suũ
ante se. ut abscondat᷑ ⁊ manifestetur ineo.
fact̾um quipe similacrũ humanã contẽplati¬
onem euicmno excipiens. facit ut creatorem
suum nec manifestum uidere: nec ignorare
similit̃ totumpossit. Iropt̾ea intellect᷑ homi¬
nis excitatus rerum specie surgit: iexeo quod
se offert manifestationi scdm emulationem
um inoꝑibus dei primȩ contẽplationis: ⁊ non
ꝑuenit usq ad finem oꝑum dei. ut capiat

Expanded text:
tuit quod fuit, et non reliquum permansit aliquid tuit quod fuit, et non reliquum permansit aliquid absconditum et occultum quo non admissus est sensus ejus, ut inveniret totum? Nam si totum invenisset homo, non esset disputatio ulla neque currerent opiniones in adversum de iis omnibus quae in mundo sunt. Omnes enim similiter mundum hunc videmus: et est positus ante oculos nostros, ut traderetur disputationi nostrae; et videmus totum hoc ante nos, et nescimus unde huc advenerit. Latet enim qui fecit eum, et praetendit opus suum ante se, ut abscondatur, et manifestetur in eo. Factum quippe simulacrum humanam contemplationem e vicino excipiens, facit ut creatorem suum nec manifestum videre, nec ignorare similiter totum possit. Propterea intellectus hominis exercitatus rerum specie surgit, et ex eo quod se offert manifestationi secundum aemulatium in operibus Dei primae contemplationis, sed non pervenit usque ad finem operum Dei, ut capiat
Abbreviated transcription (Latin):
uenire unum aliquod ut cõprehendat il¬
lud. ⁊ sciat totum quod ẽ ipsum. Nam ⁊ si qui¬
dam indeant᷑ inuenisse plurima: ꝓposita erant
omĩa. c que occulta fuerunt nullatenus in¬
ueniri potuerunt. Tradidit enim ds̾ mun¬
dum disputatiom eorum. ⁊ proposuit eis opa
sua ut uiderent ea ⁊ iudicarent: & inhis
manifestauit multa que uoluit agnosci.
&r que abscondita eẽ uoluit. ñ potuert̃ in¬
ueniri. Propt̾ea omĩa quȩ cognita sunt in
eis manifestauit dĩ. ⁊ non inuenit ea homo
sensu suo. donec reuelarent᷑ in eo quantũ
uoluit ds̃. Quedã namq foris ꝓposita fue¬
runt ⁊ quedã deintus reuelata sunt: & nou
inuenit homo aliquid ut sensu suo iret ad
ea que occulta fuert̾. donec manifestarẽt᷑
in ipso. & si contendere uoluerit quia aliqͦ
in uenerit ipse: numqͥd tam̃ omĩa inuenire
poterit que oꝑatꝰ est deus ab intio usq ad fi
nem: E in ipsis que inuenit. si totum inuenire po¬

Expanded text:
venire unum aliquid ut comprehendat ilvenire unum aliquid ut comprehendat illud, et sciat totum quod est ipsum. Nam et si quidam videantur invenisse plurima, proposita erant omnia, et quae occulta fuerunt nullatenus inveniri potuerunt. Tradidit enim Deus mundum disputationi eorum, et proposuit eis opera sua, ut viderent ea et judicarent. Et in iis manifestavit multa quae voluit agnosci, et quae abscondita esse voluit, non potuerunt inveniri. Propterea omnia quae cognita sunt in eis manifestavit Deus; et non invenit ea homo sensu suo, donec revelarentur in eo quantum voluit Deus. Quaedam namque foris proposita fuerunt, et quaedam intus revelata sunt, et non invenit homo aliquid, ut sensu suo iret ad ea quae occulta fuerunt, donec manifestarentur in ipso. Et si contendere voluerit quod aliqua invenerit ipse, nunquid tamen omnia invenire pnem? Et in ipsis quae invenit, totumne invenire po
Abbreviated transcription (Latin):
nicha fi̾it . tẽ ipsum qͥ semꝑ fuit. & habent
in suis dogmatib quasi pͥncipium bonum. ⁊ succedit
malus finis. Qui enim de rerum creatione quasi
uera sentiunt: de substantia rerum plurima men-¬
tiuntur: & non ẽ finis disputationũ ⁊ ad inuen¬
tionũ hominũ. fingunt essentias. ⁊ formas: ia
chomof ⁊ rdeas principaliũ constitutionũ: iele¬
menta plurima. &rnascentias infinitas: ⁊i motꝰ
in uisibiles. ⁊ effentias procreatͥ ces. & inhis oĩb
multiplicantur simulacra rationũ. ⁊ fiunt dis¬
putationes plurime: ⁊ uerita̾ ñ est in his oĩb
Similit̃ enim qui dicit falsum dicit. ⁊ qui
contradicit falsum dicit: quia disputando i
mentiendo. om̃s una uanitate a ueritate
elongauert̃. Neq enĩ in uenire poterit homo
opus qd̾ oꝑatus ẽ ds̃ ab untio usq ad finem.
Ex omib que facta st̃ abinitio. ⁊ que faci¬
enͣ st̃ usq ad finem. non poterit homo in¬

Expanded text:
et fuisse tunc ipsum qui semper fuit. Et habent isti et fuisse tunc ipsum qui semper fuit. Et habent isti in suis dogmatibus quasi principium bonum, sed succedit malus finis. Qui enim de rerum creatione quasi vera sentiunt, de subsistentia rerum plurima mentiuntur, et non est finis disputationum et adinventionum hominum. Fingunt essentias, et formas, et atomos, et ideas principalium constitutionum, et elementa plurima, et nascentias infinitas, et motus invisibiles et efficientias procreatrices. Et in iis omnibus multiplicantur simulacra rationum, et fiunt disputationes plurimae, et veritas non est in eis omnibus. Similiter enim qui dicit, falsum dicit, et qui contradicit, falsum dicit, quia disputando et mentiendo omnes una vanitate a veritate elongaverunt. Neque enim invenire poterit homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Ex omnibus quae facta sunt ab initio et quae facienda sunt usque ad finem, non poterit homo in
Abbreviated transcription (Latin):
aliud: & deus nichil ẽ. s timoruanꝰ ad inue¬
nit omĩa : & sic fuit semꝑ qd̃ est abuntio.
⁊ ante untiũ ⁊ sine initio & uoluunt᷑ scła
& operatur se ipsam natura ⁊ renouat.: ⁊ ñ
potest aliud ẽẽ quã semꝑ erat. Alii contra
praclamant ⁊ litigant pro inuiria crea¬
toris : & defendere seputant quẽ ipsi im¬
pugnant mendatiis suis. Dicunt ẽẽ opifi¬
cem qui de coet̾na sibi mat̾ia uniu̾sa finxe¬
rit: ut formam dar&e meliorẽ: ⁊nͣ cognos¬
cunt isti creatoris potentiã: s ab negant
de nichilo factum aliqͥd. neq horum q̃ st̃
quippiam in nichilũ posse relabi. s tam̃ in
alterationib rerum oꝑam conditoris con¬
sistere. Post hos alii succedunt litigantes ⁊
disputantes: ⁊ promittunt errorẽ tollere.
⁊ manifestare ueritatem: ⁊ ipsi de nichilo
cunct̾a factͥa consitentur. ⁊ factum ñ esse per
quẽ fact̾a st̾ omĩa. ⁊ fuisse aliquando quando

Expanded text:
aliud; et Deus nihil est, sed timor vanus adinvealiud; et Deus nihil est, sed timor vanus adinvenit omnia; et sic fuit semper quod est ab initio, et ante initium sine initio. Et volvuntur saecula, et operatur seipsam natura, et renovat, et non potest aliud esse quam semper erat. Alii contra proclamant et litigant pro injuria creatoris, et defendere se putant quem impugnant ipsi mendaciis suis. Dicunt esse opificem, qui de coaeterna sibi materia universa finxerit, ut formam daret meliorem, et non cognoscunt isti creatoris potentiam, sed abnegant de nihilo factum aliquid: negantque horum, quae sunt quippiam in nihilum posse relabi: sed tantum in alterationibus rerum operam conditoris consistere. Post hos alii succedunt litigantes, et disputantes, et promittunt errorem tollere, et manifestare veritatem et ipsi de nihilo cuncta facta confitentur, et factum non esse per quem facta sunt omnia; et fuisse aliquando quando
Abbreviated transcription (Latin):
potuis Et litigant ad huc cotidie ⁊ icertati¬
onib pugnant disputantes: ⁊ dicit alius hoc
est. ⁊ alius dicit ñ est hoc: s est aluid: idicint᷑
multa ⁊ confingunt᷑ quasi fabre facta mendatia
opmionũ de iudiciorerũ. ⁊ plurimi assert̃. qͥa
nichil ẽ nisi ipsum qd̃ uidetur. ⁊ ueniunt alii
& contestant᷑. qui a nichil uere ẽ ipsum qͦd
non uidetur. Et inhis omĩb congert̃. ⁊ mul¬
tiplicant argum̃ta sua & texunt rationes.
i quasi rationes: ⁊ est cuiq ratio estimatio
sua. Proposuit enĩ deus opus suum in oculis
hominũ. ut in t̾roget corda ipsorũ de eo. ⁊
ipse retrorsũ absconditꝰ latet. donec exꝑi¬
atur exercitationẽ nr̃aͣm in illo. & hauri¬
unt sensu & corde diuicdicant. ⁊ ꝓferunt
plurima de thesauro iudicioꝵ suoꝵ. &
de profuncta abisso fantasiarũ ⁊ opinionũ
falfarum suarũ. & cogitationũ in anium.
Et dicunt alii quia natura sola ẽ. ⁊ non ẽ.

Expanded text:
potuisset. Et litigant adhuc quotidie, et concertatipotuisset. Et litigant adhuc quotidie, et concertationibus pugnant disputantes: et dicit alius Hoc est, et alius dicit Non est, sed est aliud; et dicuntur multa, et confinguntur quasi fabrefacta mendacia opinionum de judicio rerum. Et plurimi asserunt quod nihil est nisi ipsum quod videtur, et veniunt alii, et contestantur quod nihil vere est nisi ipsum quod non videtur. Et in his omnibus congerunt et multiplicant argumenta sua, et texunt rationes, et quasi rationes: et est cuique ratio existimatio sua. Proposuit enim Deus opus suum in oculis hominum, ut interroget corda ipsorum de eo: et ipse retrorsum absconditus latet, donec experiantur exercitationem nostram in illo. Et hauriunt sensu, et corde dijudicant, et proferunt plurima de thesauro judiciorum suorum, et de profunda abysso phantasiarum, et opinionum falsarum suarum et cogitationum inanium. Et dicunt alii quod natura sola est, et non est
Abbreviated transcription (Latin):
ta fecit bona intẽpore suo. ⁊ mundũ tradidit
disputationi eoꝵ: ut ñ inueniat homo opus qͦd
ouatus est ds. ab initio usq ad finem: mutabilitas
rerum non affligit hominẽ: s disputatio sua ipsa
affligit eum.  merito. quia disputatio inquie¬
tudinẽ semꝑ significat ⁊ concertationẽ. & id̾o mu-¬
tabilitas rerum labor hominis ñ est: s qm̃ ipse
inquietꝰ factus ẽ: hic ẽ labor illius. Et ipsa inqͥe¬
tudo disputatio magna ẽ: quã habet homo in in¬
stabilitate sua. ut non sentiat id̾e: qm̃ diuisus
est ⁊ alius factꝰ. ut non sit unꝰ totus. Conside¬
rate enĩ nunc magnã disputationẽ: quã exer¬
cet homo super t̾ram. Multa enim ẽ & ꝓlira
& in uoluta nimis. &xͣ ñ facile finem habere
possit:  onec homo ipse finem accipiat.
& nc̃ ut credatis udete quã multas ab
initio curiosi sapientiȩ. de oꝑil dei sen¬
tentias formauert̃. ⁊ nemo fuit usꝗ ad huc
qui negotio huic tam grandi. finẽ imponere

Expanded text:
didit disputationi eorum; ut non inveniat homo opus quod operatus est Deus ab initio usque ad finem. Ergo mutabilitas rerum non affligit hominem, sed disputatio sua ipsa affligit eum. Et merito: quia disputatio inquietudinem semper significat et concertationem. Et ideo mutabilitas rerum, labor hominis non est; sed quod ipse inquietus factus est, hic est labor illius. Et ipsa inquietudo disputatio magna est, quam habet homo in instabilitate sua, ut non sentiat idem: quoniam divisus est, et alius factus, ut non sit unus totus. Considerate nunc magnam disputationem quam exercet homo super terram. Multa enim est, et prolixa, et involuta nimis: ut non facile finem habere possit, donec homo ipse finem accipiat. Et nunc, ut credatis, videte quam multas ab initio curiosi sapientiae de operibus Dei sententias formaverunt: et nemo fuit usque adhuc qui negotio huic tam grandi finem imponere
Abbreviated transcription (Latin):
itaq causam᷑. qm̃ tempora uaria sunt. qm̃ bo
num ẽ: s causamur quod uaria st̃ humana
uicdicia. qm̃ hoo bonum nou ẽ. Neq enĩ ueri¬
tas a se esse potest alia: quia qđ bonumẽ
inueritate malum non ẽ: & quod inuerit¬
te bonum ñ est. malum est. Quare gͦ ud¬
catur quia hoc bonũ est ⁊ hoc malum ẽ: &
uidicatur qͥa malum ẽ hoc. ⁊ hoc bonum est
eum inueritate uł bonũ non ẽ si malum est
uł malum non ẽ. si bonum est :Alit̾ dicit.
bonũ est. dicit illud malum ẽ: i qui dicit¬
malum hoc est. dicit illud bonum ẽ:i omẽs maledi¬
cunt. quia totum bonũ est. Hoc aut̃ solum bonum
ñ est : qd̾ maledicunt de illo quod bonum ẽ. Qua¬
propt̾ bona sunt omĩa: ⁊ soli mali st̃ illi quipre
ceteris om̃ib boni ec̃ debuerunt. Cetera enĩ omĩa
sunt quod esse debuerunt: & ipsi ñ sunt soli quod
eẽ debuert̃. quia ueraces non sunt. ⁊ inueritate

Expanded text:
itaque causamur quod tempoitaque causamur quod temponum est: sed causamur quod varia sunt humana judicia: quoniam hoc bonum non est. Neque enim veritas a se esse potest alia: quia, quod bonum est in veritate, malum non est: et quod in veritate bonum non est, malum est. Quare ergo judicatur quod hoc bonum est, et hoc malum est; et judicatur quod malum est hoc, et hoc bonum est: cum in veritate vel bonum non est, si malum est, vel malum non est, si bonum est. Alter dicit, bonum est, dicit Illud malum est: et qui dicitMalum hoc est, dicit Illud bonum est: et omnes male dicunt, quia totum bonum est. Hoc autem solum bonum non est, quod male dicunt de illo quod bonum est. Quapropter bona sunt omnia: et soli mali illi sunt, qui prae caeteris omnibus boni esse debuerunt. Caetera enim omnia sunt quod esse debuerunt, et ipsi soli non sunt quod esse debuerunt: quia veraces non sunt, et in veritate
Abbreviated transcription (Latin):
odo de temporib exiuimꝰ. s utinã
ꝑ uenissemꝰ ad et̾nitatẽ. Restant
enĩ ad huc multa ⁊ plurima uol¬
uuntur circa nos: ⁊ iterant rursũ¬
¶S temꝑa orbem suum usq qͣq: ut non sit fi¬
Unis donec omĩa fuerint consũmata. Segͥt᷑
quippe post mutabilitatẽ rerum confusio
grauis animorũ. qm̃ ꝑgunt corda super
uolumina. ⁊ transitꝰ temporũ: ut non stent
inueritate. s defluant cumeis queuadẽ
ut transeant. Propt̾ea cessat ab his omĩb que
foris nutant ⁊ fluceuant. quasi modica sint
uniu̾sa hec. ⁊ non ualde ad ꝑreulum operantia
& conuertit se inrtus. ⁊ ingemmant illie quere¬
lam te uanitate quȩ abscondita ẽ: ⁊ illam ga¬
u examinat conguestione suꝑ eam que fors
parce aliena. Non enĩ nocuiss mutabilitas re¬
rum. si animorũ mutabilitas ñ fuiss. qm̃ id
ipsũ bonũ erat. ut transitoria ꝑ tempore
mutent speciem: s non erat bonum ut iudica
mentiũ humanarum deserant ueritatẽ. Hhon

Expanded text:
e temporibus exivimus, sed utinam pervenissemus ad aeternitatem! Restant enim, adhuc multa, et plurima volvuntur circa nos: et iterant rursum tempora orbem suum usquequaque, ut non sit finis, donec omnia fuerint consummata. Sequitur quippe post mutabilitatem rerum gravis confusio animorum: quoniam pergunt corda super volumina, et transitus temporum, ut non stent in veritate, sed defluant cum eis quae vadunt ut transeant. Propterea cessat ab his omnibus quae foris nutant, et fluctuant quasi modica sint universa haec et non valde ad periculum operantia: et convertit se introrsum, et ingeminat illic querelam de vanitate quae abscondita est: et illam gravi examinat conquestione super eam quae foris paret aliena. Non enim nocuisset mutabilitas rerum, si animorum mutabilitas non fuisset: quoniam idipsum bonum erat, ut transitoria pro tempore mutent speciem, sed non erat bonum ut judicia mentium humanarum deserant veritatem. Non
Abbreviated transcription (Latin):
faciat hercͤcũ disputabit᷑ Cũ ergo dus ascendis¬
sce incelũ hi heretici exorti sunt.¬
.II. Menanctriam.¬
III Basilidiam.¬
U Nicholante.¬
ui Gnostier.
UIICarpocratiam¬

Expanded text:
faciat haereticum, disputabitur. Cum ergo Dominus ascendisset in coelum, hi haeretici exorti suntani. Menandrianni. Basilidiani. Nicolaitae. Gnostici. Carpocratia
Abbreviated transcription (Latin):
tiã qua caro concupiscit ad u̾sus spm̃. non ex
uitiata in pͥmo homine natura nobis in ẽẽ i¬
firmitatẽ. s uolunt substantiã eise contra¬
riam. sic nobis adherentẽ. at quando liberam᷑
atq purgam̃ separetur a nobis: ꝙ insuo natu¬
ra etiã ipsa immortalit̾ uiuat. easq duas am¬
mas uel duas m̃tes. unã bonã alterã mała in
horꝗint̃ se habere conflictũ: quando caro
futurũ. s a nobis seiuncta. atq seclusã substan¬
ciã istã mali. & finito isto scło. post conflagra¬
tionẽ mundi inglobo quoda tanqua in carce¬
re sẽpiterno esse uicturã Cui globũ confrmant
accessurũ &x semꝑ ad hesurũ quasi cooꝑtori¬
um atq tectoriũ ex ambab natura quid̾e bo¬
nis s cam̃ que ñ potuerint a nature malecon¬
tagionẽ mundari⁊ auet. xluii.
eradite quoꝵ. doctor hieracha muncu¬
patur. r esurrect̾ionẽ carnis negant¬
I. Mouachos tantũ & monachas & con¬

Expanded text:
tiam, qua caro concupiscit adversus spiritum, non ex tiam, qua caro concupiscit adversus spiritum, non ex vitiata in primo homine natura nobis inesse infirmitatem; sed substantiam volunt esse contrariam, sic nobis adhaerentem, ut quando liberamur atque purgamur, separetur a nobis, et in sua natura etiam ipsa immortaliter vivat: easque duas animas, vel duas mentes, unam bonam, alteram malam, ininter se habere conflictum, quando caro futurum: sed a nobis sejunctam atque seclusam substantiam istam mali, et finito isto saeculo post conflagrationem mundi in globo quodam, tanquam in carcere sempiterno, esse victuram. Cui globo affirmant accessurum semper et adhaesurum quasi coopertorium atque tectorium ex animabus, natura quidem bonis, sed tamen quae non potuerint a naturae malae contagione mundari. XLVII. HIERACITAE, quorum auctor Hieraca nuncupatur, resurrectionem carnis negant. Monachos tantum et monachas et con
Abbreviated transcription (Latin):
rũ habentes nonnullas apocrifas ante ponunt.
cheus. duodecĩ discipulos habuit instar apłici
numeri: quẽ numerũ manichei bodieq eusto¬
diunt slã ex electis suis babent. x iianas aꝑ¬
iimagistris: & p̃sbiteros qͥ ordinant᷑ ab eꝑis:¬
sustentandũ ꝙx augendũ. uł ubi ñ ent eciã semi¬
ñandũ ẜͥ aptismũ in aqua nichil õmitio pbibent
salutis afferre nec quẽquã eoꝵ qͦs decipiunt
bapticand̾u putant Orationes faciunt ad sołe
ꝑdiẽ quaquauersus circint᷑. ad limã ꝑ noctẽ
si apparet. Si aut̃ ñ apparet. ad aquiloniam
partẽ.: qua solcũ occiderit. ad orientẽ reuer¬
citur d̾cant orantes Peccatorũ origines ñ libe¬
ro arbitrio uoluntatis. sed substantie cͥbuunt
gentis aduerse. quã dogmnatirant e̾ẽ bomi¬
nib mixtã Omẽm carne̾ non di sea male
m̃tis esse ꝑhibent opificiũ. quã cont̾rio pͥnci¬
pio dõ coet̾nam eẽ aiunt Carnałe coneupiscen¬

Expanded text:
rum habentes nonnullas apocryphas anteponant. rum habentes nonnullas apocryphas anteponant.  ipse Manichaeus duodecim discipulos habuit, ad instar apostolici numeri, quem numerum Manichaei hodieque custodiunt. Nam ex Electis suis habent duodecim, quos apa magistris; et presbyteros, qui ordinantur ab epissustentandum et augendum; vel, ubi non est, etiam seminandum. Baptismum in aqua nihil cuiquam perhibent salutis afferre: nec quemquam eorum quos decipiunt, baptizandum putant. Orationes faciunt ad solem per diem, quaqua versum circuit: ad lunam per noctem, si apparet; si autem non apparet, ad aquiloniam partem, qua sol cum occiderit, ad orientem revertitur, stant orantes. Peccatorum originem non libero arbitrio voluntatis, sed substantiae tribuunt gentis adversae: quam dogmatizantes esse hominibus mixtam, omnem carnem non Dei, sed malae mentis perhibent esse opificium, quae a contrario principio Deo coaeterna est. Carnalem concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
tias sine cdubitatione cond̾epuant. & quantũ ui
ipsis eit ꝓhibent quando geuerare prohibent.
ꝓpt̾ quod coniugia copulanda sunt es Ada &
euã exparentib principib fumi asserunt natos
qm̃ pat̾ eoꝵ nomine saclas. sociorũ suoꝵ fecus
tiȩ cõnurtũ ceꝑat. eũ uxore cõcũbens in carne
ꝓlis canquã tenacissimo uinculo colligasset
cognitionis oculos aꝑirent. & bonũ maluq
dinoscerent. eũq xp̃m nouissimis tẽporib
uenisse ad animas. ñ ad corpora liberanda.
nec fuisse in carne uera: s simulatã spetiem
carnis ludificandis humanis sensib p̃buisse.
ubi non solũ mortẽ. uerũ etiam resurrectio¬
nẽ similit̃ mentiret᷑ Dm̃ qͥ legẽ ꝑ moisen de¬
ehit. & in ebreis ꝓphetis locutꝰ est: ñ esse ueru̾
dm̃. s unũ expͥncipib tenebrarũ ipsiusq
testam̃ti nouiscripturas tanquã infalsatas
ita legunt. ut qd̾ uolunt inde accipiant. &¬
quod nolunt reiciant: eisq tanquã cotũ ue¬

Expanded text:
ptias sine dubitatione condemnant, et quantum in ipsis est, prohibent; quando generare prohibent, propter quod conjugia copulanda sunt, Adam et Evam ex parentibus principibus fumi asserunt natos: cum pater eorum nomine Saclas sociorum suorum fetus tiae ceperat, cum uxore concumbens in carne prolis tanquam tenacissimo vinculo colligasset.cognitionis oculos aperirent, et bonum malumque dignoscerent: eumque Christum novissimis temporibus venisse ad animas, non ad corpora liberanda. Nec fuisse in carne vera, sed simulatam speciem carnis ludificandis humanis sensibus praebuisse, ubi non solum mortem, verum etiam resurrectionem similiter mentiretur. Deum qui Legem per Moysen dedit, et in Hebraeis Prophetis locutus est, non esse verum Deum, sed unum ex principibus tenebrarum. Ipsiusque Testamenti Novi scripturas tanquam infalsatas ita legunt, ut quod volunt inde accipiant, quod nolunt rejiciant, eisque tanquam totum ve
Abbreviated transcription (Latin):
putant uiuere: ut uitã quȩ illis in ẽ. & sen¬
tire credant & dolere cũ ledit᷑. nec aliter
inde aliqͥd nͥ cũ cruciatu eoꝵ quẽ quãpos¬
se euellere aut carpere ꝓpt̾ quod agrũ
etiam spinis purgare nefas habent. unde
argriculturã que omĩum artiũ est in no-¬
centissima. tanquã pluriũ homicidioꝵ re-¬
am dem̃tes accus ant. suisq auditorib ideo
bec arbitrant᷑ ignosci. quia p̃bent in de alim̃¬
ta electis suis ut diuina illa substantia in
eoꝵ uentre purgata. impetret eis ueniã. quoꝵ
tradit᷑ oblatione purganda Itaq ipsielecti
nichil in agris oꝑantes. nec poma carpentes.
nec saltẽ folia ulla uellentes. expectant. hȩc
afferriusib suis ab auditorib suis. uiuentes
de tot tantisq scdm suã uanitatẽ homicidiis
alienis Monent eosdẽ auditores suos. ut siues¬
cuntur carnib animalia ñ occidant: ne offen¬
dant pͥncipes tenebrarũ in celestib colligatos.

Expanded text:
putant vivere, ut vitam quae illis inest, et senputant vivere, ut vitam quae illis inest, et sentire credant, et dolere, cum laeduntur: nec aliquid inde sine cruciatu eorum quemquam posse vellere aut carpere. Propter quod, agrum etiam spinis purgare, nefas habent. Unde agriculturam, quae omnium artium est innocentissima, tanquam plurium homicidiorum ream dementer accusant: suisque Auditoribus ideo haec arbitrantur ignosci, quia praebent inde alimenta Electis suis; ut divina illa substantia in eorum ventre purgata, impetret eis veniam, quorum traditur oblatione purganda. Itaque ipsi Electi, nihil in agris operantes, nec poma carpentes, nec saltem folia ulla vellentes, exspectant haec afferri usibus suis ab Auditoribus suis, viventes de tot ac tantis secundum suam vanitatem homicidiis alienis. Monent etiam eosdem Auditores suos, ut si vescuntur carnibus, animalia non occidant, ne offendant principes tenebrarum in coelestibus colligatos,
Abbreviated transcription (Latin):
sumunt clebeant manducande purgare
Unde etiã catbariste appellantur quasi pur¬
gatores. qͥ canta eã purgant diligentia. ut
se nec ab hac cã horrenda cibi turpitudine
abstineant Nec uescunt᷑ cam̃ carnib. tangͣ.
de mortins uel occisis fugerit diuina subꝰ¬
stantia: tantũq ac tale inde remanserie.
qdͥ iã dignũ non sit in electoꝵ uentres pur¬
gari Necona saltẽ sumunt. quasi & ipsa
dũ frangunt᷑ expirent: nec oporteat ullis
mortus corporib uesci: & hoc sołn uiuat
putant diuine substantiȩ mchil ibi ẽt ꝑmixtũ.
s quia sibi error ipse ñ constat Nã  uinũ non
bibunt. dicentis fel ẽẽ pͥncipũ tenebrarũ.
cũ uescant᷑ uuis: nec musti aliqͥd quãlibet
recentissimi sorbent Auimas auditoꝵ. suoꝵ.
in electos reuolui arbitrantur. aut felicio¬
re cõpendio inescas electoꝵ suoꝵ. ut iã inde
purgate in nulla corpora resoluant᷑ Cete¬
ras aut̃ animas. & in pecora redire arbitrant᷑.

Expanded text:
sumunt, debeant manducando purgare. sumunt, debeant manducando purgare. Unde etiam Catharistae appellantur, quasi purgatores, tanta eam purgantes diligentia, ut se nec ab hac tam horrenda cibi turpitudine abstineant. Nec vescuntur tamen carnibus, tanquam de mortuis vel occisis fugerit divina substantia, tantumque ac tale inde remanserit, quod jam dignum non sit in Electorum ventre purgari. Nec ova saltem sumunt, quasi et ipsa cum franguntur exspirent, nec oporteat ullis mortuis corporibus vesci, et hoc solum vivat putant divinae substantiae nihil ibi esse permixtum, sed quia sibi error ipse non constat. Nam et vinum non bibunt, dicentes fel esse principum tenebrarum; cum vescantur uvis: nec musti aliquid, vel recentissimi, sorbent. Animas Auditorum suorum in Electos revolvi arbitrantur, aut feliciore compendio in escas Electorum suorum, ut jam inde purgatae in nulla corpora revertantur. Caeteras autem animas et in pecora redire putant, et i
Abbreviated transcription (Latin):
perhiberq: onĩs tam̃ has tres formas ab uno
auctore ꝓpagatas. & om̃s generalit̾ maniche¬
os esse. negare ñ potuit Et certe illi libri
manicheis st̃ omib si ne dubicatione cõmu¬
nes. in quib libris illa portaenta adelicien¬
dos & ꝑ concupiscentiã dissoluendos utriusq
sexus pͥncipes tenebrarũ. ut liberata fugi¬
at ab eis quȩ captiua tenebat᷑ in eis diuma
substantia. de masculoꝵꝵ infeminas & femina¬
rũ in masculos trausfiguratione scripta sc̃:
Unde ista quã quilib& eoꝵ. negant ad se
ꝑtinere: turpitudo deflurit Diuinas enĩ uir¬
tutes quantũ possunt imitariͤ putant. ut
purgent dĩ sui partẽ: quã ꝓfectͥosicut in
omib corporib celestib & t̾restrib atq in
omĩum rerũ seminib. ita & in hominis
semine teneri eristimant inquinatã Ac ꝑ
hoc sequitur eos. ut sic eã de semine huma no
quẽadmodũ de aliis seminib que in alim̃tis

Expanded text:
perhiberet, omnes tamen has tres formas ab uno perhiberet, omnes tamen has tres formas ab uno auctore propagatas, et omnes generaliter manichaeos esse, negare non potuit. Et certe illi libri manichaei sunt omnibus sine dubitatione communes, in quibus libris illa portenta ad illiciendos et per concupiscentiam dissolvendos utriusque sexus principes tenebrarum, ut liberata fugiat ab eis, quae captivata tenebatur in eis divina substantia, de masculorum in feminas et feminarum in masculos transfiguratione conscripta sunt, unde ista, quam quilibet eorum negant ad se pertinere, turpitudo defluxit. Divinas enim virtutes, quantum possunt, imitari se putant, ut purgent Dei sui partem: quam profecto, sicut in omnibus corporibus coelestibus et terrestribus, atque in omnium rerum seminibus, ita et in hominis semine teneri existimant inquinatam. Ac per hoc sequitur eos, ut sic eam etiam de semine humano, quemadmodum de aliis seminibus quae in alimentis
Abbreviated transcription (Latin):
turpitudinẽ ꝓdidit. quȩ cũ esse annoꝵ ñ¬
d̾u cluodecĩ ꝓpter hoc scelestũ misteriũ sedi¬
cebant esse uitiata Cunc eusebiã quandã ma¬
nicheã quasi scĩmoniałe id ipsũ ꝓpter hoc ip¬
sũ passam uir cõpulit sãpulit confiteri. eũ
pͥmo illa se asseruisset integrã. atq ab ostetͥ¬
ce se inspici postulasset. Qua inspecta & qͥd
eẽt inuenta. tocũ illud turpissimũ scelus
ubi ad excipiend̾u & cõmiscendũ concũbenti¬
um sem̃ farina substernitur. qd margareta
indicante absens ñ audierat similit̃ indica¬
uit. & recenti cẽpore nonnulli eoꝵ reꝑti.
&r ad eccłiam ductisicut gesta episcopalia que
nobis misisti ostendunt. hoc ñ sacram̃tũ sed
fessi sunt Quoꝵ unus nonune uiator eos qui
ista faciunt ꝓprie catharistas uocari dicens.
cũ alias euisde̾ manicheȩ sect̾e partes. in mat¬
matbarios & spetialit̾ manicheos distribui

Expanded text:
turpitudinem prodidit, quae cum esset annorum noturpitudinem prodidit, quae cum esset annorum nondum duodecim, propter hoc scelestum mysterium se dicebat esse vitiatam. Tunc Eusebiam quamdam manichaeam quasi sanctimonialem, idipsum propter hoc ipsum passam, vix compulit confiteri, cum primo illa se asseruisset integram, atque ab obstetrice inspici postulasset: quae inspecta, et quid esset inventa, totum illud turpissimum scelus, ubi ad excipiendum et commiscendum concumbentium semen farina substernitur quod Margarita indicante absens non audierat, similiter indicavit. Et recenti tempore nonnulli eorum reperti, et ad ecclesiam ducti, sicut Gesta episcopalia quae nobis misistis ostendunt, hoc non sacramentum, sednfessi sunt: quorum unus nomine Viator, eos qui ista faciunt proprie Catharistas vocari dicens, cum alias ejusdem manichaeae sectae partes in Mattarios, et specialiter Manichaeos, distribui