comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ras in temptationẽ. Unusquisq enim
temptatur sicut ait apłs iacobus a con¬
cupiscentia sua: abstractꝰ et illectus. Con¬
tra quod uitium medicinale poscitur
adiutorium. ab illo qui potest omnes
huiuscemodi sanare languores: non
a nobis alienȩ separatione. sed in nobis
nr̃ȩ reꝑatione naturȩ̃. Unde et p̃dictus
apłs non ait. unusquisq temptat᷑ a con¬
cupiscentia. sed ad didit sua: ut qui hoc
audit intelligar quomͦ clamare debeat.
Ego dixi dñe miserere meĩ sana anim̃a
meã qm̃ peccaui tibi. Non enĩ sanatione
indiguisset. nisi se ipsam peccando uitias¬
set. ut aduersus eã sua caro concupisce¬
rer id est ipsa sibimet ipsi ex ea parte qͣ
in carne infirmata ẽ repugnaret. Caro
enim nichil nisi ꝑ animã concupiscit:
sed concupiscere caro aduersus sp̃m dr
quando anima carnali concupiscentia
sp̃ui reluctatur. Totum hoc nos sumus.
et caro ipsa quȩ discedente anima morit᷑.

Expanded text:
ras in temptationem. unusquisque enim ras in temptationem. unusquisque enim temptatur, sicut ait Iacobus apostolus, a concupiscentia sua abstractus et inlectus. contra quod uitium medicinale poscitur adiutorium ab illo, qui potest omnes huiusce modi languores sanare, non a nobis alienae separatione, sed in nobis nostrae reparatione naturae. unde et praedictus apostolus non ait: unusquisque temptatur a concupiscentia, sed addidit: sua, ut qui hoc audit intellegat quomodo clamare debeat: ego dixi, domine, miserere mei, sana animam meam, quoniam peccaui tibi. non enim sanatione indiguisset, nisi se ipsa peccando uitiasset, ut aduersus eam sua caro concupisceret, id est ipsa sibimet ipsi ex ea parte qua in carne infirmata est repugnaret. Caro enim nihil nisi per animam concupiscit; sed concupiscere caro aduersus spiritum dicitur, quando anima carnali concupiscentia spiritui reluctatur. totum hoc nos sumus. et caro ipsa, quae discedente anima moritur,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis di gr̃a fidelibus iam remisit sed
sub eiusdem medici manibus ad huc na¬
tura cum suo languore confligit in tali
autẽ pugna sanitas erit tota uictoria:
nec tẽporaria sanitas sed ȩterna. ubi ñ
solum finiat᷑ hic languor. uerũ etiam de¬
inceps nullus oriat᷑. Propt̃ quod alloquit᷑
animam suã iustus et dicit. Benedic ani¬
ma mea dñm: et noli obliuisci om̃s retͥbu¬
tiones
eius. Qui ꝓpitiꝰ fit om̃ib iniquitatib
tiuis: qui sanat om̃s languores tuos.
Propitius fit iniquitatib cũ peccata
dimittit: sanat languores cũ desid̾ia
praua compescit. Propitiꝰ fit iniquita¬
tib dando indulgentiã sanat languo-¬
res dando continentiã. Illud factum ẽ
in baptismate confitentib. hoc fit in ago¬
ne certantib: in quo a nobis ñr ꝑ eius
adiutorium uincendus est morbus. Etiã
nunc illud fit quo exaudimur dicen¬
tes dimitte nobis debita nr̃a. hoc autẽ
cum exaudimur dicentes. ne nos infe¬

Expanded text:
tionis dei gratia fidelibus iam remisit; sed tionis dei gratia fidelibus iam remisit; sed sub eiusdem medici manibus adhuc natura cum suo languore confligit. in tali autem pugna sanitas erit tota uictoria: nec temporaria sanitas, sed aeterna, ubi non solum finiatur hic languor, uerum etiam deinceps nullus oriatur. propter quod adloquitur iustus animam suam et dicit: benedic, anima mea, dominum, et noli obliuisci omnes retributiones eius, qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos. propitius fit iniquitatibus, cum peccata dimittit, sanat languores, cum desideria praua compescit; propitius fit iniquitatibus dando indulgentiam, sanat languores dando continentiam. illud factum est in baptismate confitentibus, hoc fit in agone certantibus, in quo a nobis noster per eius adiutorium uincendus est morbus. etiam nunc illud fit, quo exaudimur dicentes: dimitte nobis debita nostra; hoc autem, cum exaudimur dicentes: ne nos infe
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscit aduersus sp̃m. sp̃s autẽ aduer¬
sus carnem. hȩc enĩ inuicẽ aduersantur.
ut non ea quȩ uultis faciatis. absit ut cre¬
damus quod manicheoꝵ credit insania.
duas hic demonstratas esse naturas. ex
contrariis int̾se principiis confligentes:
unam mali. alteram boni. Prorsus ista duo
ambo sunt bona: et sp̃s bonum ẽ. et caro
bonum. et homo qui ex utroq constat
uno imꝑante alio seruiente. utiq bonũ ẽ:
sed mutabile bonum. quod tamen fieriñ
posse nisi ab incõmutabili bono. a quo est
omne bonum creatum siue paruũ siue
magnum: sed qũalibet paruũ a magno
tamen factũ et qũalibet magnum. nullo-
mͦ tamen factoris magnitudini compa¬
randum. Uerum in hac bona hominis
et bene a bono condita institutaq natu¬
ra. nunc bellum est: qm̃ salus nondum ẽ.
languor sanetur. pax est. Languorẽ autẽ
istum culpa meruit: natura non habuit.
Qũa sane culpam ꝑ lauacrum regenera¬

Expanded text:
concupiscit aduersus spiritum, spiritus autem aduerconcupiscit aduersus spiritum, spiritus autem aduersus carnem; haec enim inuicem aduersantur, ut non ea quae uultis faciatis, absit, ut credamus, quod Manichaeorum credit insania, duas hic demonstratas esse naturas ex contrariis inter se principiis confligentes, unam mali, alteram boni. prorsus ista duo ambo sunt bona: et spiritus bonum est et caro bonum. et homo, qui ex utroque constat, uno imperante, alio seruiente, utique bonum est, sed mutabile bonum: quod tamen fieri non posse nisi ab incommutabili bono, a quo est omne bonum creatum, siue paruum siue magnum; sed quamlibet paruum, a magno tamen factum; et quamlibet magnum, nullo modo tamen factoris magnitudini comparandum. uerum in hac bona hominis et bene a bono condita institutaque natura nunc bellum est, quoniam salus nondum est. languor sanetur, pax est. languorem autem istum culpa meruit, natura non habuit. quam sane culpam per lauacrum regenera
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. ubi ait. sint lumbi ur̃i accincti. &
lucernȩ ardentes. quod sit lumbos accin¬
gere libidines cohercere. qd̃ ẽ continentiȩ.
lucernas uͦ ardentes habere bonis oꝑib
lucere. atq feruere: quod ẽ iustitiȩ. Neꝙ
hic tacuit quo fine ista faciamꝰ. addendo
atq dicendo. Et uos similes hominibus
expectantibus dñm suum: quando ueniat
anuptiis. Cum enĩ uenerit. nos remu¬
nerabit. qui continuimꝰ rros abhis quȩ cu-¬
piditas. et ea quȩ imꝑauit caritas fecimꝰ.
ut in eiꝰ ꝑfecta et sempiterna pace. sine ul¬
la mali contentione & cũ summa boni¬
delectatione regnemus.
summe bona immutabilisq natura nec
mali aliquid facit. nec mali aliquid pa¬
titur. a quo ẽ omne bonum quod etiam
minui potest. et qui suo bono quod ipse
est om̃ino minui non potest.cum audi¬
mus apłm dicentẽ. spu ambulate et con¬
cupiscentias carnis ne ꝑfeceritis. caro enĩ

Expanded text:
intellegi, ubi ait: sint lumbi uestri praecincti et intellegi, ubi ait: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. quid est lumbos praecingere? libidines cohercere, quod est continentiae; lucernas uero ardentes habere bonis operibus lucere atque feruere, quod est iustitiae. neque hic tacuit, quo fine ista faciamus, addendo atque dicendo: et uos similes hominibus expectantibus dominum suum, quando ueniat a nuptiis. cum enim uenerit, nos remunerabit, qui continuimus nos ab his quae cupiditas et ea quae imperauit caritas fecimus, ut in eius perfecta et sempiterna pace sine ulla mali contentione et cum summa bonidelectatione regnemus. summe bona inmutabilisque natura nec mali aliquid facit nec mali aliquid patitur, a quo est omne bonum, quod etiam minui potest, et qui suo bono quod ipse est omnino minui non potest, cum audimus apostolum dicentem: spiritu ambulate et concupiscentias carnis ne perfeceritis. caro enim
Abbreviated transcription (Latin):
pimus. ex eiꝰ nimia uitanda ẽ longitudo.
Nunc ergo ad illud ꝓpter quod ista dixi¬
mus redeamus. Continentia nobis opꝰ
est. et eam diuinum esse munꝰ cognoscimꝰ:
ne declinet᷑ cor nr̃m in uerba maligna. ad
excusandas excusationes in peccatis. Cui
autẽ peccato cohibendo non habemus
necessariam continentiam ne cõmittatur.
quando er hoc ipsa cohiber ne si commissũ
fuerit nefaria suꝑbia defendat᷑. Unuersa¬
liter ergo continentia nobis opꝰ est: ut de¬
clinemus a malo. Ut autẽ faciamꝰ bonũ:
ad aliam uidet᷑ uirtutẽ. hoc ẽ ad iustitiã
ꝑtinere. Hoc nos ammonet sacer psalmus.
ubi legimus: declina amalo et fac bonum.
Quo autẽ fine ista faciamꝰ: mox addidit
dicens. Quere pacem. ex sequere eam. Pax
enĩ ꝑfecta tunc erit nobis. quando natura
nr̃ã creatori suo inseꝑabilit̃ coherente ni-¬
chil nobis repugnabit ex nobis. Hoc et
ipse saluator uoluit quantũ michi uidet᷑

Expanded text:
pimus et eius nimia uitanda est longitudo. pimus et eius nimia uitanda est longitudo. Nunc ergo ad illud, propter quod diximus ista, redeamus. continentia nobis opus est, et eam diuinum esse munus cognoscimus, ne declinetur cor nostrum in uerba maligna ad excusandas excusationes in peccatis. cui autem peccato cohibendo non habemus necessariam continentiam, ne committatur, quando et hoc ipsa cohibet, ne commissum si fuerit nefaria superbia defendatur? uniuersaliter ergo continentia nobis opus est, ut declinemus a malo. ut autem faciamus bonum, ad aliam uidetur uirtutem, hoc est ad iustitiam pertinere. hoc nos admonet sacer psalmus, ubi legimus: declina a malo et fac bonum. quo autem fine ista faciamus, mox addidit dicens: quaere pacem et sequere eam. pax enim perfecta tunc erit nobis, quando natura nostra creatori suo inseparabiliter cohaerente nihil nobis repugnabit ex nobis. hoc et ipse saluator uoluit, quantum mihi uidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã condemnat eos: quos damnatione
iudicat dignos. Sua licet illi mala patian¬
tur: facit tamen ille quod bonum ẽ Non
Non autẽ potestas dõ defuit. talem facere
hominẽ qui peccare non posset: sed malu¬
it eum talem facere cui adiaceret peccare
si uellet. non peccare si nollet: hoc ꝓhibeis.
illud prȩcipiens. ut priꝰ illi eẽt bonũ me¬
ritum non peccare. et postea iustũ prȩmiũ
non posse peccare. Nam etiã tales scõs suos
in fine facturus ẽ. qui om̃ino peccare non
possint. Tales habet quippe etiã nunc an¬
głos suos. quos in illo sic amamꝰ: ut de nul¬
lo eoꝵ ne peccando fiat diabolus formide¬
mus. Quod de nemine homine iusto in
huius uitȩ mortalitate p̃sumimꝰ. tales aũt
futuros in illiꝰ uitȩ immortalitate confidi¬
de malis nr̃is: qualia dabit bona cũ libe¬
rauerit ab om̃ibus malis: Multi de bono
usu mali copiosius possunt et subtilius
disputare. sed neq hoc isto sermone susce¬

Expanded text:
etiam condemnat eos, quos damnatione etiam condemnat eos, quos damnatione iudicat dignos: sua licet illi mala patiantur, facit tamen ille quod bonum est. non Non autem potestas deo defuit talem facere hominem, qui peccare non posset; sed maluit eum talem facere, cui adiaceret peccare, si uellet, non peccare, si nollet, hoc prohibens, illud praecipiens: ut prius illi esset bonum meritum non peccare et postea iustum praemium non posse peccare. nam etiam tales sanctos suos in fine facturus est, qui omnino peccare non possint. tales habet quippe etiam nunc angelos suos, quos in illo sic amamus, ut de nullo eorum ne peccando fiat diabolus formidemus: quod de nemine homine iusto in huius uitae mortalitate praesumimus. tales autem omnes futuros in illius uitae inmortalitate confidide nostris malis, qualia dabit bona, cum liberauerit ab omnibus malis? multa de bono usu mali copiosius possunt et subtilius disputari; sed neque hoc isto sermone susce
Abbreviated transcription (Latin):
do quȩ punit. mereamur ab eo discere
cur ꝑmittit ẽẽ quȩ puniat. Perfectoꝵ est
enim sicut scriptum est solidus cibus. in
quo hi qui bene ꝓfecerunt. iam intelli¬
gunt ad om̃ipotentiã dĩ potius id ꝑtinu¬
isse. ut ex libero arbitrio uoluntatis ue¬
nientia mala esse ꝑmitteret. Tam quippe
est om̃p̃s bonitas eius. ut etiam de malis
facere bona possit. siue ignoscendo. siue sa¬
nando. siue ad utilitates pioꝵ coaptando.¬
atq uertendo: siue etiã iustissime uindican¬
do. Om̃ia namq ista bona sunt: et dobo¬
no atq om̃ipotente dignissima. nec tamen
fiunt nisi de malis. Quid igit᷑ melius. qͥd
om̃ipotentius eo: qui cum mali nichil fa¬
ciat. bene etiã de malis facit: Clamant ad
eum qui mala fecerunt: dimitte nobis de¬
bita nr̃a: exaudit. ignoscit. Nocuerunt
sua mala peccantib: subuenit eorum me¬
detͣ᷑q languoribus. Seuiunt suoꝵ hostes:
de illoꝵ seuitia facit martyres. Postremo

Expanded text:
do quae punit mereamur ab eo discere, do quae punit mereamur ab eo discere, cur permittit esse quae puniat. perfectorum est enim, sicut scriptum est, solidus cibus; in quo hi qui bene profecerunt iam intellegunt ad omnipotentiam dei potius id pertinuisse, ut ex libero arbitrio uoluntatis uenientia mala esse permitteret. tam quippe est omnipotens bonitas eius, ut etiam de malis facere possit bona sine ignoscendo siue sanando siue ad utilitates pioatque uertendo siue etiam iustissime uindicando. omnia namque ista bona sunt et deo bono atque omnipotente dignissima nec tamen fiunt nisi de malis. quid igitur melius, quid omnipotentius eo, qui cum mali nihil faciat, bene etiam de malis facit? clamant ad eum qui male fecerunt: dimitte nobis debita nostra: exaudit, ignoscit. nocuerunt sua mala peccantibus: subuenit eorum medeturque languoribus. saeuiunt suorum hostes: de illorum saeuitia facit martyres. postremo
Abbreviated transcription (Latin):
modo in excusationẽ peccatoꝵ suorum ac¬
cusant dm̃ ut dicant ei placere peccata.
Nam si displicerent inquiunt: nullomͦ
ea fieri om̃ipotentissima potestate ꝑmit¬
teret. Quasi uͦ impunita peccata esse ꝑmi-¬
serit: etiam in eis quos a supplicio sempi¬
lus quippe debitȩ grauioris penȩactipit ue-¬
niam. nisi qualemcũq et si longe minorẽ
qua debebat soluerit pęnam: atq ita imꝑ-¬
titur largitas miscdiȩ. ut non relinquat᷑
etiam iustitia disciplinȩ. Nam et pecca-¬
tum quod multũ uidet᷑ haber pedisseqũa
pęnam suam. ut nemo de admisso nͥ aut
amaritudine doleat. aut cęcitate non do¬
leat. Sicut gͦ tu dicis. cur ꝑmittit ista si di¬
splicent. ita ego dico cur punit ista si pla¬
cent. Ac ꝑ hoc sicut ego confiteor quod
om̃ino ista non fierent. nisi ab om̃i poten¬
te ꝑmitterent᷑: ita tu confitere facienda
non esse quȩ a iusto puniant᷑ ut ñ facien¬

Expanded text:
modo in excusatione peccatorum suorum acmodo in excusatione peccatorum suorum accusant deum, ut dicant ei placere peccata. nam si displicerent, inquiunt, nullo modo ea fieri omnipotentissima utique potestate permitteret. quasi uero inpunita peccata esse permiserit etiam in eis, quos a supplicio sempilus quippe debitae grauioris poenae accipit ueniam, nisi qualemcumque, etsi longe minorem quam debebat, soluerit poenam; atque ita inpertitur largitas misericordiae, ut non relinquatur etiam iustitia disciplinae. nam et peccatum, quod inultum uidetur, habet pedisequam poenam suam, ut nemo de admisso nisi aut amaritudine doleat aut caecitate non doleat. sicut ergo tu dicis: cur permittit ista, si displicent? ita ego dico: cur punit ista, si placent? ac per hoc sicut ego confomnino ista non fierent, nisi ab omnipotente permitterentur, ita tu confitere facienda non esse quae a iusto puniuntur, ut non facien
Abbreviated transcription (Latin):
tis suggestionib suasisse suspicari possuii.
se autẽ illis suggestionib undecumq fue¬
rint consensisse dubitare non possunt.
Sunt etiam qui excusationẽ suam extendt̃
in accusationẽ di: diuino iudicio miseri.
suo autẽ furore blasphemi. Etenĩ adu̾sus
eum ex contrario principio inducunt
mali substantiam rebellantẽ: cui ñ potuis¬
sent resistere nisi substantiȩ natureq suȩ
partẽ eidem rebellanti contaminandaor
corrumpendamq miscuissent. Et tunc pec¬
care dicunt: quando natura mali p̾ualet
naturȩ dĩ. Hȩc manicheoꝵ est immun¬
dissima insania. quoꝵ machinamenta
diabolica facillime ueritas indubitata
subuertit: quȩ cłi naturã incontamina¬
bilem atq incorruptibilem confitet᷑.
Quid autẽ flagitiosȩ contaminationis
et corruptionis de istis merito ñ credit᷑.
a quibus ds qui summe atq in comꝑa¬
biliter bonus est. contaminabilis et cor-¬
ruptibilis creditur. Sunt et hi qui eo

Expanded text:
tis suggestionibus mala suasisse suspicari possint, tis suggestionibus mala suasisse suspicari possint, se autem illis suggestionibus, undecumque fuerint, consensisse dubitare non possint. sunt etiam, qui excusationem suam extendunt in accusationem dei, diuino iudicio miseri, suo autem furore blasphemi. etenim aduersus eum ex contrario principio inducunt mali substantiam rebellantem, cui non potuisset resistere, nisi substantiae naturaeque suae partem eidem rebellanti contaminandam corrumpendamque miscuisset tunc peccare dicunt, quando natura mali praeualet naturae dei. haec Manichaeorum est inmundissima insania, quorum machinamenta diabolica facillime ueritas indubitata subuertit, quae dei naturam incontaminabilem atque incorruptibilem con- fitetur. quid autem flagitiosae contaminationis et corruptionis de istis merito non creditur, a quibus deus, qui summe atque incomparabiliter bonus est, contaminabilis et corruptibilis creditur? Sunt et hi, qui eo
Abbreviated transcription (Latin):
re. et a se factum uidet patere. querit in
aliũ referre quod fecit. tamquã inde pos¬
sit auferre quod meruit: nolens se esse
reum addit potius ad reatum. et sua
excusando non accusando peccata. igno¬
rat non se penam remouere sed ueniam.
Apud homines enim uidices qm̃ falli pos¬
sunt. quacũq uelut purgare fallacia quod
Apud dm̃ autẽ qui falli non potest non ẽ
adhibenda fallax defensio: sed uerax confes¬
sio peccatoꝵ. Et alii quid̃e qui sua consue¬
uerunt excusare peccata. fato se ad peccan¬
dum queruntur impelli: tãqũa hoc decre
tare quod peccant. qui om̃ia fortuitis ca-¬
sibus agitari putant. nec tamen hoc se
fortuita demeritate. sed ꝑspecta ratione sa¬
pere atq asseuerare contendunr. Qualis
ergo dementia est disputationes suas ra-¬
tioni tribuere: et actiones suas casibus
subiugare: Alii totum quod malefaciuis
in diabolum referunt: nec uolunt cum
illo habere uł partẽ cum illum sibi occul¬

Expanded text:
re et a se factum uidet patere, quaerit in re et a se factum uidet patere, quaerit in alium referre quod fecit, tamquam inde posset auferre quod meruit. nolens se esse reum addit potius ad reatum et sua excusando non accusando peccata ignorat non se poenam remouere, sed ueniam. apud homines enim iudices, quoniam falli possunt, quacumque uelut purgare fallacia quod apud deum autem, qui falli non potest, non est adhibenda fallax defensio, sed uerax confessio peccatorum. Et alii quidem, qui sua consueuerunt excusare peccata, fato se ad peccandum queruntur inpelli, tamquam hoc decreutare, quod peccant: qui omnia fortuitis casibus agitari putant nec tamen hoc se fortuita temeritate, sed perspecta ratione sapere atque asseuerare contendunt. qualis ergo dementia est disputationes suas rationi tribuere et actiones suas casibus subiugare? alii totum, quod male faciunt, in diabolum referunt nec uolunt cum illo habere uel partem, cum illum sibi occul
Abbreviated transcription (Latin):
uerum etiam et si mortiferã non erant. gͣ¬
uiter et letaliter infligunt᷑. Et hic ergo
cautiore opus est continentia. qua cohi¬
beatur suꝑbus hominis appetitꝰ: quo pla¬
cet sibi et non uult culpabilis inueniri.
dedignat᷑q cum peccat conuinci quod
ipse peccauerit non salubri humilitate
suscipiens accusationẽ fui. sed excusatio¬
nem potius riunosa elatione conquiress.
Ad hanc suꝑbiam cohercendam. conti¬
nentiam petiuit a dño ille cuiꝰ suꝑius
uerba iam posui: et sicut potul commen¬
daui Namq cum dixisset. pone dñe custo¬
diam ori meo. et ostium continentie circũ
labia mea. ne declines cor meum in uer¬
ba maligna: unde hoc diceret euidenter
explicans. ad excusandas excusationes in¬
quit in peccatis. Quid enim malignius
his uerbis: quibus malus malum se ne¬
get. etiam de oꝑe malo conuictus. quod
negare non ualeat: Et qm̃ factum non
potest tegere. nec benefactum potest dice¬

Expanded text:
uerum etiam, etsi mortifera non erant, grauerum etiam, etsi mortifera non erant, grauiter et letaliter infligantur. et hic ergo cautiore opus est continentia, qua cohibeatur superbus hominis adpetitus, quo placet sibi et non uult culpabilis inueniri dedignaturque, cum peccat, conuinci quod ipse peccauerit, non salubri humilitate suscipiens accusationem sui, sed excusationem potius ruinosa elatione conquirens. ad hanc superbiam cohercendam continentiam petiuit a domino ille, cuius superius uerba iam posui et, sicut potui, commendaui. namque cum dixisset: pone, domine, custodiam ori meo et ostium continentiae circum labia mea. ne declines cor meum in uerba maligna, unde hoc diceret euidentius explicans, ad excusandas excusationes, inquit, in peccatis. quid enim malignius his uerbis, quibus malus malum se neget, etiam de opere malo conuictus quod negare non ualeat? et quoniam factum non potest tegere nec bene factum potest dice
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Nam ne istum carnalem sensum sp̃u
mortuo potuis quam uiuificante saperemꝰ:
ilico ad didit. Quotquot eñi sp̃u d̃i agunt᷑.
hi filii sunt di. Itaq ut sp̃u nr̃o oꝑa carnis
mortificemus. spu dĩ agimur: qui dat con-¬
tinentiam qua frenemus. domemꝰ. uinca¬
mus concupiscentiam. in hoc tam magno
p̃lio. in quo uiuit homo sub gr̃ã: et cumbe¬
ne pugnat. ad uitus exultat in dño cum
tremore. Non desunt tam̃ strenus etiã bella¬
toribus. et operum carnis qu̾auis inuictis
mortificatoribus. aliqua uulnera peccato¬
rum: ꝓpter quȩ sananda cotidie ueraciter
dicant. dimitte nobis debita nr̃a. contra
eadem uitia. et contra diabolum pͥncipẽ
regemq uitiorum. multo uigilantius et
acrius ipsa oratione certantes. ne ualeañ
aliquid mortiferȩ suggestiones eiꝰ quibus
instigat insuꝑ peccatorẽ ad sua excusan¬
da potius quam accusanda peccata. ac
sic illa uulnera non modo non sanant᷑

Expanded text:
mus. nam ne istum carnalem sensum spiritu mus. nam ne istum carnalem sensum spiritu mortuo potius quam mortificante saperemus, ilico addidit: quotquot enim spiritu dei aguntur, hi filii sunt dei. itaque ut spiritu nostro opera carnis mortificemus, spiritu dei agimur, qui dat continentiam, qua frenemus, domemus, uincamus concupiscentiam. In hoc tam magno proelio, in quo uiuit homo sub gratia et, cum bene pugnat adiutus, exultat in domino cum tremore, non desunt tamen etiam strenuis bellatoribus et operum carnis quamuis inuictis mortificatoribus aliqua uulnera peccatorum, propter quae sananda cotidie ueraciter dicant: dimitte nobis debita nostra, contra eadem uitia et contra diabolum principem regemque uitiorum multo uigilantius et acrius ipsa oratione certantes, ne aliquid ualeant mortiferae suggestiones eius, quibus instigat insuper peccatorem ad sua excusanda potius quam accusanda peccata, ac sic illa uulnera non modo non sanentur,
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. et uerissime potuit. si scđm uos uixe¬
ritis. moriemini. Nam diabolus non ht̃
carnem: et tamen quia scdm seipsũ iuuere
uoluit. in ueritate non stetit. Quid ergo
uerum. si scdm seipsum uiuens. cum logui¬
tur mendacium. de suo loquit᷑: Quod ue¬
rum de illo ueritas dixit. Cum ergo
audis. peccatum uobis non dñabitur. no¬
li de te fidere ut peccatum non dñetur.
sed de illo cui dicit orans quidam sc̃s. itine¬
ra mea dirige scđ̾m uerbum tuum: ꝙ ñ
dñetur michi om̃is iniquitas. Et enĩ ne
fortasse cum audissemus peccatum uobis
non dñ abit᷑ nosipso ᷤᷤ extolleremus. et ui¬
ribus nr̃is hoc tribueremus: statim hoc
uidit apłs atq subiecit. Non enĩ estis
sub lege. sed sub grã. Orã itaq facit. ut tibi¬
peccatum non dñetur. Noli ergo dete
fidere. ne multo ampliꝰ inde tibi d̃net᷑. Et
cum audimus. si spũ actiones carnis morti¬
ficaueritis uiuetis. non hoc tantũ bonũ

Expanded text:
tuit et uerissime potuit: si secundum uos uixetuit et uerissime potuit: si secundum uos uixeritis, moriemini. nam diabolus non habet carnem et tamen, quia secundum se ipsum uiuere uoluit, in ueritate non stetit. quid ergo mirum, si secundum se ipsum uiuens, cum loquitur mendacium, de suo loquitur? quod uerum de illo ueritas dixit. Cum ergo audis: peccatum uobis non dominabitur, noli de te fidere, ut peccatum non dominetur, sed de illo, cui dicit orans quidam sanctus: itinera mea dirige secundum uerbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas. etenim ne fortasse, cum audissemus: peccatum nobis non dominabitur, nos ipsos extolleremus et uiribus nostris hoc tribueremus, statim hoc uidit apostolus atque subiecit: non enim estis sub lege, sed sub gratia. gratia itaque facit, ut peccatum tibi non dominetur. noli ergo de te fidere, ne multo amplius inde tibi dominetur. et cum audimus: si spiritu actiones carnis mortificaueritis, uiuetis, non hoc tantum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
hominem ambularet᷑. id est uiueretur:
situm. uitet interitum. Audi homo. No
li deficere. nec ad te.homo enĩ dicebat:
qui tamen non scd̾m hominẽ uiuebat.
Non quia idonei sumꝰ cogitare aliquid¬
a nobis. quasi ex nobismer ipsis: sed suffici¬
entia nr̃ã ex do est. Uide si scd̾m hominẽ
iuuebat: qui ueraciter ista dicebat. Ad¬
monens gͦ apłs hominem ne uiuat scđm
hominẽ: non hominẽ deo reddit. Qui au
quia homo est et ipse. Sed ideo dicit᷑ etiam
scđm carnem iuuere cum ita uiuit: quia
et carne sola nominata intelligitur ho¬
mo. quod iam ostendimus: sicut sola ani¬
ma nominata intelligit᷑ homo. Unde dictũ
subdita sit: id est om̃ĩs homo. Et septuaginta
quinq animȩ descenderunt in egyptum
uiuere scdm te ipsum o homo. Inde ꝑieras:
sed quesitus es. Noli inqu̾a uiuere scđm te
ipsum. Si ꝑieras: inuentꝰ es. Noli carnis
accusare naturam: quando audis. si sccđm
carne̾ uixeritis. moriemini. Sic enĩ dici po¬

Expanded text:
hominem ambularetur, id est uiueretur, hominem ambularetur, id est uiueretur, situm, uitet interitum. audi, homo; noli deficere nec ad te. homo enim dicebat, qui tamen non secundum hominem uiuebat: non quia idonei sumus cogitare aliquida nobis quasi ex nobismet ipsis, sed sufficientia nostra ex deo est. uide, si secundum hominem uiuebat, qui ueraciter ista dicebat. admonens ergo apostolus hominem, ne uiuat secundum hominem, hominem deo reddit. qui autquia homo est et ipse. sed ideo dicitur etiam secundum carnem uiuere, cum ita uiuit, quia et carne sola nominata intellegitur homo, quod iam ostendimus. sicut sola anima nominata intellegitur homo; unde dictum s subdita sit, id est omnis homo, et: septuaginta quinque animae descenderunt in Aegyptum uiuere secundum te ipsum, o homo; inde perieras, sed quaesitus es. noli, inquam, uiuere secundum te ipsum; si perieras, inuentus es. noli carnis accusare naturam, quando audis: si secundum carnem uixeritis, moriemini. sic enim dici po
Abbreviated transcription (Latin):
modum loqui soleant debemꝰ aduertere.
Fides certe om̃ium nr̃m est: ut xp̃c ueni-¬
rer. hominẽ a uerbo dĩ assumptum:. non
utiq sine anima rationali sicut quidam
heretici uolunt: et tamen legimus. uerbũ
da ẽ nisi homo: Et uidebit om̃ĩs caro
salutare dĩ. quid potest intelligi nisi õĩs
homo: Ad te om̃ĩs caro uenier: quid est
nisi homo: Dedisti ei potestatẽ omnis
carnis: quid est nisi om̃is hominis: Ex
oꝑib legis non iustificabitur omnis
caro: quid est nisi nullus iustificabit᷑
homo: Quod idem apł̃s alibi manifestiꝰ
exprimens: non in quit iustificabitur
homo ex oꝑibus legis. Corinthios qͦq
increpat dicens. Nonne carnales estis:
et scđm hominem ambulatis: Cum car¬
nales eos dixisset. non ait scđm carnẽ
ambulatis. sed scđm hominẽ: quia et
hoc quid uoluit intelligi. nisi scđ̾m car¬
nem: Nam utiq si culpabilit̾ quidem
scđm carnem. laudabiliter autẽ scđm

Expanded text:
tiani quemadmodum loqui soleant debemus aduertere. tiani quemadmodum loqui soleant debemus aduertere. fides certe omnium nostrum est, ut Christus ueniret, hominem a uerbo dei adsumptum, non utique sine anima rationali, sicut quidam haeretici uolunt, et tamen legimus: uerbum da est nisi homo? et uidebit omnis caro salutare dei, quid potest intellegi nisi omnis homo? ad te omnis caro ueniet, quid est nisi omnis homo? dedisti ei potestatem omnis carnis, quid est nisi omnis hominis? ex operibus legis non iustificabitur omnis caro, quid est nisi nullus iustificabitur homo? quod idem apostolus alibi manifestius exprimens, non, inquit, iustificabitur homo ex operibus legis. Corinthios quoque increpat dicens: nonne carnales estis et secundum hominem ambulatis? cum carnales eos dixisset, non ait \'secundum carnem ambulatis>, sed: secundum hominem, quia et hoc quid uoluit intellegi nisi secundum carnem? nam utique si culpabiliter quidem secundum carnem, laudabiliter autem secundum
Abbreviated transcription (Latin):
dorum talium operum trahit concupi-¬
scentia. Ut autẽ a continentia non defi¬
ciamus: aduersus illas prexipue diaboli¬
carum suggestionum insidias uigilare
ponit in homine. Et quis est iste nisi homo.
Non potest ergo ueraciter dicere. non se
spem ponere in homine: qui eam ponit
in se. Nam et hoc scdm hominẽ uiuere.
quid est: nisi scdm carnem uiuere:
Audiat gͦ qui tali suggestione temptat᷑.
et si ullus ei xxp̃ianus sensus ẽ contremi¬
scat. Audiat inquam: si scđm carnẽ uixe¬
ritis. moriemini. Sed quispiam dicturus
est mͥ. aliud ẽẽ scdm hominẽ uiuere. aliud
quo distat a pecore. caro autẽ est infirma
et terrena pars hominis: et ideo scd̾m eã
uiuere uitiosum ẽ. Propter quod ille qui
scđm hominẽ uiuit. non utiq scd̃m car¬
nem. sed potius scđm eam partẽ homi¬
nis uiuit qua homo est: Hoc est scđm
sp̃m mentis. quo pecoribus p̾minet ue¬
rum hȩc disputatio: ualet fortassis ali¬

Expanded text:
dorum talium operum trahit concupidorum talium operum trahit concupiscentia. Vt autem a continentia non deficiamus, aduersus illas diabolicarum suggestionum insidias praecipueponit in homine. et quis est iste nisi homo? non potest ergo ueraciter dicere non se spem ponere in homine, qui eam ponit in se. nam et hoc, secundum hominem uiuere, quid est nisi secundum carnem uiuere? audiat ergo, qui tali suggestione temptatur, et, si ullus ei christianus inest sensus, contremescat, audiat, inquam: si secundum carnem uixeritis, moriemini. Sed quispiam dicturus est mihi aliud esse secundum hominem uiuere, aliud quo distat a pecore; caro autem est infirma et terrena pars hominis et ideo secundum eam uiuere uitiosum est. propter quod ille, qui secundum hominem uiuit, non utique secundum carnem, sed potius secundum eam partem hominis uiuit, qua homo est, hoc est secundum spiritum mentis, quo pecoribus praeeminet. uerum haec disputatio ualet fortassis ali
Abbreviated transcription (Latin):
mitas. benignitas. bonitas. fides. mansue¬
tudo. continentia: aduersus huiusmodi ñ
est lex. Non ait ad uersus hȩc. ne sola esce
putarent᷑. quamuis et si hoc diceret. om̃ia
debuimus intelligere. quȩ eiusdem generis
bona cogitare possemus: sed ait aduersus hu¬
iusmodi et hȩc scilicet. et quȩcumq similia.
Uerũtamen quod in eis bonis quȩ comme¬
morauit. loco ultimo posuit continentiã.
de qua nunc disputare suscepimus. et ꝓpt̃
quam multa iam diximus: precipue uoluit
eam nrĩs mentibus inherere. Ipsa quippe
in hoc bello ualet plurimum: in quo ad¬
uersus carnem sp̃s concupiscit: qm̃ ipsas car¬
nis concupiscentias quodammͦ crucifigit.
Unde cum hȩc dixisset apłs: continuo sub-¬
iecit. Qui autẽ iu xp̃i sunt: carnem cru-
cifixerunt cum passionibus ex concupiscen-¬
tiis. Hȩc est actio continentiȩ. sic oꝑa carnis
mortificantur. Mortificant uͦ eos quos defi¬
cientes continentia. ad consensionẽ ꝑpetͣn¬

Expanded text:
mitas, benignitas, bonitas, fides, mansuemitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia; aduersus huius modi non est lex. non ait aduersus haec, ne sola esse putarentur — quamuis et si hoc diceret, omnia debuimus intellegere, quae eiusdem generis bona cogitare possemus — sed ait: aduersus huius modi, et haec scilicet et quaecumque similia. uerumtamen quod in eis bonis, quae commemorauit, loco ultimo posuit continentiam, de qua nunc disputare suscepimus et propter quam multa iam diximus, praecipue uoluit eam nostris mentibus inhaerere. ipsa quippe in hoc bello ualet plurimum, in quo aduersus carnem spiritus concupiscit, quoniam ipsas carnis concupiscentias quodam modo crucifigit. unde cum haec dixisset apostolus, continuo subiecit: qui autem Iesu Christi sunt, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et concupiscentiis. haec est actio continentiae, sic opera carnis mortificantur. mortificant uero eos, quos deficientes a continentia ad consensionem perpetran
Abbreviated transcription (Latin):
messationes. et his similia: quȩ p̃dico uobis
sicut p̾dixi. qm̃ qui talia agunt. regnum dĩ
non possidebunt. Ipsum enĩ etiam ibi bellũ
ut hȩc diceret ostendebat: et ad hos hostes
mortificandos eadem cȩlesti et sp̃uali tuba
xp̃i milites excitabat. Supra enim dixerat.
Dico autẽ. Sp̃u ambulate. et desideria carnis
ne ꝑfeceritis. Caro enim concupiscit aduersꝰ¬
inuicem aduersant᷑: ut non ea quȩ uultis
faciatis. Quod si sp̃u ducimini: non estis
sub lege frgo sub grã constitutos uult istũ
aduersus oꝑa carnis habere conflictum. Et
hȩc oꝑa carnis ut demonstraret: adiunxit
quȩ supra commemoraui. Manifesta autẽ
sunt oꝑa carnis. quȩ sunt. fornicationes. er
cȩtera. siue quȩ commemorauit. siue quȩ
intelligenda commonuit: maxime adicieis.
et his similia. Deniq in hoc p̃lio. aduers
carnalem quodammͦ exercitum uelut aliã
ꝓducens aciem spũalem: fructus autẽ sp̃s
est inquit. caritas. gaudium. pax. longani¬

Expanded text:
messationes et his similia, quae praedico uobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum dei non possidebunt. ipsum enim etiam ibi bellum, -ut haec diceret, ostendebat et ad hos hostes mortificandos eadem caelesti et spiritali tuba Christi milites excitabat. supra enim dixerat: dico autem, spiritu ambulate et desideria carnis ne feceritis. caro enim concupiscit aduersuersantur, ut non ea quae uultis faciatis. quodsi spiritu ducimini, non estis sub lege. ergo sub gratia constitutos uult istum aduersus opera carnis habere conflictum. et haec opera carnis ut demonstraret, adiunxit, quae supra commemoraui: manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt fornicationes et cetera, siue quae commemorauit siue quae intellegenda commonuit, maxime adiciens: et his similia. denique in hoc proelio aduersus carnalem quodam modo exercitum uelut aliam producens aciem spiritalem, fructus autem spiritus est, inquit, caritas, gaudium, pax, longani
Abbreviated transcription (Latin):
lem suꝑbiam desereret ipse rectorem. Siue
ergo hic ubi cum uitiis nr̃is domandis
minuendisq confligimus. suie ibi quod
in fine futurũ est. ubi om̃i hoste. quia om̃i
peste carebimus. id nobiscum salubriter

Expanded text:
lem superbiam ipse desereret rectorem. siue lem superbiam ipse desereret rectorem. siue ergo hic, ubi cum uitiis nostris domandis minuendisque confligimus, siue ibi, quod in fine futurum est, ubi omni hoste quia omni peste carebimus, id nobiscum salubriter
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis peccato: et erunt nouissima illiꝰ
peiora priorbus. Multo est enim tolerabiliꝰ
certamen huius modi non cepisse: qua ceptũ
reliquisse conflictum. et factum ex bono p̃¬
liatore. uł etiam ex uictore. captiuum. Unde
dñs non ait. qui cepit. seqd qui ꝑseuerauerit
usq in finem hic saluus erro suie autẽ ne
uincamur a criter confligentes. siue aliqͦti¬
ens uł etiam insperata uł inopinata facili¬
tate uincentes. ei qui nobis dat continen¬
dam demus głam: meminerimꝰ quedam ui-¬
stum dixisse in habundantia sua. non moue-¬
bor inȩternum:. demonstratumq illi esse ꝙͣ
temere hoc dixerit. tamqu̾a siuis uribus tri¬
buens quod ei desuꝑ prestabat᷑. Hoc autẽ
ipso confitente didicimus. Mox enĩ adiunxit.
Dñe in uoluntate tua: p̃stitisti decori meo
uirtutẽ. Auertisti autẽ faciem tuã: et factꝰ
sum conturbatꝰ. ꝑmedicinalem ꝑuidentiã
paululum desertus ẽ a rectore: ne ꝑ exicia¬

Expanded text:
iniquitatis peccato et erunt nouissima illius iniquitatis peccato et erunt nouissima illius peiora prioribus. multo enim est tolerabilius certamen huius modi non coepisse quam coeptum reliquisse conflictum et factum ex bono proeliatore uel etiam ex uictore captiuum. unde dominus non ait: qui coeperit, sed: qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit. Siue autem ne uincamur acriter confligentes siue aliquotiens uel etiam insperata uel inopinata facilitate uincentes ei, qui nobis dat continentiam, demus gloriam. meminerimus quendam iustum dixisse in abundantia sua: non mouebor in aeternum, demonstratumque illi esse quam temere hoc dixerit, tamquam suis uiribus tribuens, quod ei desuper praestabatur. hoc autem ipso confitente didicimus; mox enim adiunxit: domine, in uoluntate tua praestitisti decori meo uirtutem; auertisti autem faciem tuam, et factus sum conturbatus. per medicinalem prouidentiam paululum desertus est a rectore, ne per exitia
Abbreviated transcription (Latin):
te qua talibus uitiis non consentiebant.
nec sua membra eis arma peccati dabant.
nisi quia in hoc facto est ex in hac adhuc
oꝑatione uersatur. quamdiu mortales
sumus. uita seõꝵ. Dum enĩ sp̃s concupi¬
scit aduersus carnen. hȩc magna inten¬
tione res agitur. delectationib prauis. li¬
lidinibus immundis. motib carnalibus
atq turpibus. suauitate scĩtatis. amore ca¬
stitatis. sp̃uali uigore et continentiȩ de¬
core resistit᷑. sic deponuntur ab eis qui mor¬
tui sunt eis. nec consentiendo uiuunt in eis.
Sic inquam deponuntur. dum continua-¬
ta. continentia ne. resurgant prȩmuntur.
Quisquis quasi securus abhac eoꝵ depo-¬
sitione cessa uerit: ilico in arcem mentis ꝓsi¬
lient.
eamq in de ipsam deponent. atq in suam
redigent seruitutẽ turpiter deformiterq
captiuam. Tunc regnabit peecatum in ho¬
minis mortali corpore: ad obȩdiendum desi¬
deriis eius. Tunc sua membra exibebit arma

Expanded text:
te, qua talibus uitiis non consentiebant te, qua talibus uitiis non consentiebant nec sua membra eis arma peccati dabant, nisi quia in hoc facto est et in hac adhuc operatione uersatur, quamdiu mortales sumus, uita sanctorum. dum enim spiritus concupiscit aduersus carnem, haec magna intentione res agitur, delectationibus prauis, libidinibus inmundis, motibus carnalibus atque turpibus suauitate sanctitatis, amore castitatis, spiritali uigore et continentiae decore resistitur: sic deponuntur ab eis qui mortui sunt eis nec consentiendo uiuunt in eis, sic, inquam, deponuntur, dum continuata continentia, ne resurgant, premuntur. quisquis quasi securus ab hac eorum depositione cessauerit, ilico in arcem mentis prosilient eamque inde ipsa deponent atque in suam redigent seruitutem turpiter deformiterque captiuam. tunc regnabit peccatum in hominis mortali corpore ad oboediendum desideriis eius; tunc sua membra exhibebit arma
Abbreviated transcription (Latin):
ea uidelicet uitia quȩ in mẽbris habita¬
bant ipsorum: modo locutionis ꝑ id quod
continet id quod continet᷑. sicut dicit᷑. to¬
tum forum inde loquit᷑: cum homines
loquant᷑ qui sunt in foro. Ipso locutionis
modo: in psalmo canit᷑. Om̃is terra ad oret
te: id est om̃s homines qui sunt in terra.
Nunc autẽ deponite et uos inquit uni¬
uersa. Et commemorat plura eiusmodi
mala. Sed quid ẽ quod non ei sufficit dice¬
re. deponite uos uniuersa: sed addita
coniunctione dixit et uos. nisi ne ꝓpt̃ea
se putarent hȩc mala facere atq in eis ui¬
uere impune.quia fides eoꝵ liberaret eos
ab ira quȩ uenit in filios infidelitatis. ista
facientes et in his sine fide uiuentes:
Deponite inquit et uos illa mala ꝓpter
quȩ uenit ira dĩ in filios infidelitatis
nec uobis eoꝵ impunitatẽ ꝓpter fideime¬
ritum ꝓmittatis. Non autẽ diceret depo¬
nite eis qui iam deposuerant. ex ea par¬

Expanded text:
ea uidelicet uitia, quae in membris eorum habitaea uidelicet uitia, quae in membris eorum habitabant, eo modo locutionis per id quod continet id quod continetur, sicut dicitur: totum forum inde loquitur, cum homines loquantur, qui sunt in foro. ipso locutionis modo in psalmo canitur: omnis terra adoret te, id est: omnes homines, qui sunt in terra. Nunc autem deponite, inquit, et uos uniuersa et commemorat plura eius modi mala. sed quid est, quod ei non sufficit dicere: deponite uos uniuersa, sed addita coniunctione dixit: et uos? nisi ne propterea se putarent haec mala -facere atque in eis uiuere inpune, quia fides eorum liberaret eos ab ira, quae uenit in filios infidelitatis ista facientes et in eis sine fide uiuentes. deponite, inquit, et uos illa mala, propter quae uenit ira dei in filios infidelitatis nec uobis eorum inpunitatem propter fidei meritum promittatis. non autem diceret "deponite eis, qui iam deposuerant ex ea par
Abbreviated transcription (Latin):
sum sunt sapite non quȩ suꝑ terraor. Cũ
autẽ mala illa commemorasset: adiunxit
atq ait Propt̾ quȩ uenit ira dĩ: in filios
incredulitatis. Ytiq salubrit̃ terruit: ne
putarent fideles ꝓpt̃ solam fide suam etiã¬
si in his malis uiuerent se posse saluari. apo¬
stolo iacobo contra istum sensum uoce mani¬
festissima reclamante ac dicente. Si fidem
quis dicat se habere.oꝑa autẽ non habeat:
nunquid potest fides saluare eũ: Unde et
hic doctor gentiũ ꝓpter illa mala uenire
iram dĩ dixit in filios incredulitatis. Cũ
autẽ dixit. in quibus et uos aliquando
ambulastis cum uiueretis in illis: satis
ostendit quod in illis iam non uiuant.
His quippe mortui erant: ut eoꝵ uita
in dõ cum xp̃o esset abscondita. Cum gͦ
iam in illis non uiuerent: mortificare iã
talia iubebant᷑ Ipsis quippe in eisdẽ non
uiuentib. uiuebant illa sicut paulo ante
iam ostendi: et membra dicebant᷑ ipsoꝵ.

Expanded text:
sum sunt sapite, non quae super terram. Cum sum sunt sapite, non quae super terram. Cum autem mala illa commemorasset, adiunxit atque ait: propter quae uenit ira dei in filios infidelitatis. utique salubriter terruit, ne putarent fideles propter solam fidem suam, etiamsi in his malis uiuerent, se posse saluari apostolo Iacobo contra istum sensum uoce manifestissima reclamante ac dicente: si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat, numquid poterit fides saluare eum? unde et hic doctor gentium propter illa mala uenire iram dei dixit in filios infidelitatis. cum autem dicit: in quibus et uos aliquando ambulastis, cum uiueretis in illis, satis ostendit, quod in illis iam non uiuant. his quippe mortui erant, ut eorum uita in deo cum Christo esset abscondita. cum ergo iam in illis non uiuerent, mortificare iam talia iubebantur. ipsis quippe in eisdem non uiuentibus illa uiuebant, sicut paulo ante iam ostendi, et membra dicebantur ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ꝑturbationib concupiscentiȩ
malȩ atq auaritiȩ seruiebant. Quis demeis
ista de talibus senserit: Quid ergo uult
ut mortificent oꝑe scilicet continentiȩ nͥ
motus ipsos adhuc in sua quadam inter¬
pellatione siue nr̃ȩ mentis consensione.
siue membroꝵ corporalium oꝑatione ui¬
uentes : Et quomͦ isti mortificant᷑ opere
continentiȩ. nisi cum eis mente non consen-¬
titur: nec exibentur eis arma corporis mẽ¬
bra: ꝙ quod ẽ maius. atq iugilantia con¬
tinentiȩ maiore curandum: ipsa etiã nr̃a
cogitatio quamuis eoꝵ quodammͦ sug¬
gestione et quasi susurratione tangat᷑:
tamen abeis ne oblectet᷑ auercit᷑. et ad suꝑ¬
na delectabilius cogitanda conuertitur.
adhoc ea nominans in sermonib. ne ha¬
bitetur in eis. sed fugiat᷑ ab eis. Quod fit.
si efficaciter audiamꝰ ipso adiuuante qui
hȩc ꝑ apłm precipit: quȩ sursum sunt que¬
rite ubi xp̃s ẽ in dextera dĩ sedens. quȩ sur¬

Expanded text:
adhuc perturbationibus concupiscentiae adhuc perturbationibus concupiscentiae malae atque auaritiae seruiebant? quis demens ista de talibus senserit? quid ergo uult ut mortificent, opere scilicet continentiae, nisi motus ipsos adhuc in sua quadam interpellatione sine nostrae mentis consensione, sine membrorum corporalium operatione uiuentes? et quomodo isti mortificantur opere continentiae, nisi cum eis mente non consentitur nec exhibentur eis arma corporis membra et, quod est maius atque uigilantia continentiae maiore curandum, ipsa etiam nostra cogitatio, quamuis eorum quodam modo suggestione et quasi susurratione tangatur, tamen ab eis ne oblectetur auertitur et ad superna delectabilius cogitanda conuertitur, ad hoc ea nominans in sermonibus, ne habitetur in eis, sed fugiatur ab eis? quod fit, si efficaciter audiamus ipso adiuuante, qui haec per apostolum praecipit: quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera dei sedens; quae sur
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a. tunc et uos cũ illo apparebitis in gła
uibus loquat᷑ intelligamus. immo uͦ
attentius audiamꝰ. Nam quid hoc planius:
quid aꝑtius: Eis certe loquit᷑ qui consur¬
rexerunt xp̃o: nondum utiq carne sed
mente. quos er mortuos dicit et magis
hinc uiuos. Nam uita urã abscondita est
uox est. Uiuo autẽ iam non ego: uiuit uͦ
in deo. admonent᷑ et exhortant᷑: ut mẽ¬
bra sua mortificent quȩ sunt super t̾rã.
Id enĩ sequit᷑. Mortificate gͦ membra urã
quȩ sunt suꝑ terrã. Et ne quisqũa nimis
tardus membra ista uisibilia corporis
mortificanda putaret: talib continuo qͥd
dicat aꝑiens. fornicationẽ inqͥt immun-¬
ditiam. ꝑturbationem. concupiscentiam
malam. et auaritiã quȩ est ydoloꝵ seruitꝰ
Itane uͦ credendum ẽ quod isti qui iam
mortui erant eoꝵq uita abscondita erat
cum xp̃o indo. adhuc fornicabant᷑ adhuc
in morib immundis oꝑibusq iuuebant.

Expanded text:
uestra, tunc et uos cum illo apparebitis in gloria. uestra, tunc et uos cum illo apparebitis in gloria. quibus loquatur intellegamus, immo uero adtentius audiamus. nam quid hoc planius! quid apertius! eis certe loquitur, qui consurrexerunt cum Christo, nondum utique carne, sed mente, quos et mortuos dicit et magis hinc uiuos; nam uita uestra, inquit, abscuox est: uiuo autem iam non ego, uiuit uerin deo, admonentur et exhortantur, ut membra sua mortificent, quae sunt super. terram. id enim sequitur: mortificate ergo membra uestra, quae sunt super terram. et ne quisquam nimis tardus membra ista uisibilia corporis mortificanda putaret a talibus, continuo quid dicat aperiens, fornicationem, inquit, inmunditiam, perturbationem, concupiscentiam malam et auaritiam, quae est idolorum seruitus. itane uero credendum est, quod isti, qui iam mortui erant eorumque uita abscondita erat cum Christo in deo, adhuc fornicabantur, adhuc in moribus inmundis operibusque uiuebant,
Abbreviated transcription (Latin):
ri: ꝓ bona uoluntate. Inde ẽ et illud. Qt¬
quot enim sp̃u di aguntur. hi filii di st̃.
Spiritꝰ itaq hominis adherens spu dei.
concupiscit aduersus carnẽ. id est aduer-¬
sus seipsum. sed ꝓseipso. ut motus illi siue
in corpore siue in anima scđm hominẽ
non scdm dm̃. qui sunt adhuc ꝑ ad qͥsitũ
languorẽ. continentia cohibeant᷑ ꝓpter
adquirendam salutẽ: ut homo non scđm
hominem uiuens. iam possit dicere. uiuo
autẽ iam ñ ego. uiuit uero in meyxp̃c. Ubi
enim non ego. ibi feliciꝰ ego. ut quando
scđm hominẽ reꝓbus ullus motꝰ exurgit.
eui non consentit qui mente legi di seruit
dicat etiam illud. iam non ego oꝑor illud.
Talibus quippe et illa dicuntur. quȩ sicut
eoꝵ socii participesq debemꝰ audire. Si con-¬
surrexistis cũ xp̃o quȩ sursum sunt que¬
rite. ubi xp̃c est in dextera dĩ sedens. quȩ
sursum sunt sapite non quȩ suꝑ terrã. mor
tui enim estis er uita ur̃a abscondita est
cum xp̃o in dõ. cum xp̃s apparuerit uita

Expanded text:
inde est et illud: quotquot enim spiritu dei aguntur, hi filii sunt dei. Spiritus itaque hominis adhaerens spiritui dei concupiscit aduersus carnem, id est aduersus se ipsum, sed pro se ipso, ut motus illi siue in carne siue in anima secundum hominem, non secundum deum, qui sunt adhuc per adquisitum languorem, continentia cohibeantur propter adquirendam salutem, ut homo non secundum hominem uiuens iam possit dicere: uiuo autem iam non ego, uiuit uero in me Christus. ubi enim non ego, ibi felicius ego, ut, quando secundum hominem reprobus ullus motus exsurgit, cui non consentit qui mente legi dei seruit, dicat etiam illud: iam non ego operor illud. talibus quippe et illa dicuntur, quae sicut eorum socii participesque debemus audire: si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est.in dextera dei sedens; quae sursum suntui enim estis, et uita uestra abscondita est cum Christo in deo; cum Christus apparuerit, uita