comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ p̃ceptadi legẽ uł audire po¬
tuerit. corde suo rep̃hensꝰ c̃fũdi¬
tur. qr id qd̃ ñ agit memorat. oe
teste cõscientia int̾ius accꝰat᷑. Gñ
et dd̃ ꝓph̃a dep̃cat᷑ dicens. Tc̃ ñ¬

Expanded text:
eadem Dei praecepta legere vel audire poeadem Dei praecepta legere vel audire potuerit, corde suo reprehensus confunditur, quia id quod non agit memoratur, et teste conscientia interius accusatur. Unde et D
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ. Geminũ cõfert dom̃i lectõ di¬
uinarum scͥpturanum. siue qr
intellectum mentis erudit. seu
qd̃ amũdi uanitatib abstractũ
bominem ad amoiẽ di ꝑducit.
Ercitati enim sepe illiꝰ smone sub¬
thim᷑ a desid̾io ute humane.
atq accensi ĩ amore sapĩe tãto
uana spes mortalitatis hꝰ nob̃
uilescit. qͣnto ampliꝰ legendo
spes et̾na clarĩt. Geminũ ẽ lec¬
tionis studium. pͥm̃ qͦmͦ scͥptu¬
re ĩ telligant᷑. scd̃m qͥ utilitate
uł dignitate dicant᷑. Erit enim
antea quisq ꝓintꝰ ad intelligẽ¬
dũ q̃ legit. seqnt̃ idoneꝰ ad ꝓfe¬
rendum q̃ dic̃. Lector strenuus
pociꝰ ad implendũ q̃ legit ꝗͣ ad
sciendũ erit ꝓmtissimꝰ. Minoi
enim pena ẽ nescire qͥd appetas.
qͣm ea q̃ nouis ñ implere. Sicut
enun legendo scire cõcupiscimꝰ.
sic sciendo recta q̃ didicimꝰ. ĩ ple¬
re debemꝰ. Lex dĩ et p̃miũ ht̃. et
penam ligentib eã. Premiũ¬
ĩ his qui eam bene uiuendocꝰ

Expanded text:
. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum: sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes aeterna claruerit. 5. Geminum est lectionis studium: primum, quomodo Scripturae intelligantur; secundum, qua utilitate vel dignitate dicantur. 289 Erit enim antea quisque promptus ad intelligendum quae legit, sequenter idoneus ad proferendum quae didicit. 6. Lector strenuus potius ad implendum quae legit, quam ad sciendum, erit promptissimus. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus implere debemus. 7. Lex Dei et praemium habet, et poenam legentibus eam. Praemium his qui eam bene vivendo cu
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾it. confest̾i tẽptam̃ta demoni¬
orum q̃ se m̃tib humaniᷤᷤ in mer¬
gunt. p̃sentiã eiꝰ ferre ñ sustinen¬
tes effugiunt. Oratõ cordisẽ ñ la¬
biorum. Neq enim u̾ba dep̃cã¬
tis ds̃ intendit. s orantis cor aᷤpi¬
cit. Qd̃ si tacite oret &e uor sileat.
qͥmuis hominib lateat. dõ latere
ñ potest. qͥ conscientie p̃sens est.
Melius est aũ cum silentio orare
corde sine sono uocis. qͣm sono uo¬
cis fine intuitu m̃tis. Nonqͣm est
sinc gemitu orandũ. Nam pec¬
catorum recordatõ merorẽ gignit.
Dũ enĩ oramꝰ. ad memoriã cul¬
pam reducimꝰ. & mag̃ reos tc̃ noᷤᷤ
ẽẽ. agnoscimꝰ. Ideoq cũ dõ adsiᷤ¬
timꝰ. gemere & flere debemꝰ. re¬
miniscentes qͣm gͣuia sint sceła
q̃ cõinisimꝰ. qͣmq dira ĩ ferm sup¬
plicia q̃ timemꝰ. Mens qͣlem seĩ
oratõnem offert. talem pt᷑ orõ¬
nem cõsuet. Nam nicħ ꝓficit orõ
si denuo cõmittit᷑ uñ uenia poᷤ¬

Expanded text:
it, confestim tentamenta daemoniorum, quae se mentibus humanis immergunt, praesentiam ejus ferre non sustinentes, effugiunt. Oratio cordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit: sed orantis cor aspicit. Quod si cor tacite oret, et vox sileat, quamvis homines lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum sicorde sine sono vocis, quam solis verbis, sine intuitu mentis. Nunquam est sine gemitu orandum, nam peccatorum recordatio moerorem gignit; dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus, et magis reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus; reminisquae commisimus, quamque dira inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur, unde jam venia pos
Abbreviated transcription (Latin):
b cõꝑare. Non in multiloquio
cõciliat eum multiplex orantiᷤ
smo. s pura finceraq ora tiõiᷤ
ĩtẽtio. Bonum est corde semper
Nichil est sola uoce cañe sine
cordis intentiõe. s sic̃ ait apłs
cantantes in cordib ur̃is. hoc ẽ. ñ
solũ uoce s corde psallentes. unde
ita psalmorum studiis delectam᷑.
Psallendiemm utilitaᷤ. tͥstia cor¬
da consolat᷑ gͣciores mñtes facit.
fastidiosos oblectat. mnertes exsuᷤ¬
citat. peccatores ad lañĩta ĩuitat.
Hamqͣmuis dura sint carnalia
cordo: statim ut psalmi dulcedo
ĩ soni rit. ad affectũ pietatiam¬
mos eorum ĩflectit. Dum ranos
uere. nescio qͦ tũ pacto modula¬
tõne canentis. maior nascit᷑ cõ¬
punctõ cordis. Multi enĩ repꝑi¬
unt᷑. qui cautꝰ suauitate cõmo¬
ti suacͥmina plangũt. atq ex
ea parte mag̾ flectuntur ad la¬
cͥmas ex qͣ psallentis ĩsonuent
dulcedo suauissima. Oratõ in
p̃senti tantũ uita ꝓremedio pec¬

Expanded text:
 29. Non in multiloquio e. Neque enim conciliat eum multiplex orantis sermo, sed pura sinceraque orationis intentio. 287 30. Bonum est corde semper e. Nihil est sola voce canere sine cordis intentione; sed, sicut ait Apostolus: Cantantes in cordibus vestris , hoc est, non solum voce, sed et corde psallentes. Unde ita psalmorum studiis delectamur. Psallendi enim utilitas tristia corda consolatur, gratiores mentes facit, fastidiosos oblectat, inertes exsucitat, peccatores ad lamenta invitat. Nam quamvis dura sint carnalium corda, statim ut psalmi dulcedo intonuerit, ad affectum pietatis animum eorum inflectit. Dum enim Cvere, nescio quo tamen pacto quam modulatione canentis major nascitur compunctio cordis. Multi enim reperiuntur qui cantus suavitate commoti, sua crimina plangunt, atque ex ea parte magis flectuntur ad lacrymas, ex qua psallendi insonuerit dulcedo suavissima. Oratio in praesenti tantum pro remedio pec
Abbreviated transcription (Latin):
tationis oriunt᷑. Nam sepe q̃ in
die cogitamͦ. ĩ noctib recognosci¬
mͦ. Non nulle aũ uisiones spĩnĩ
lomone ꝓbante. Multos ĩqͥt er¬
rare fecerũt sõma. &e illusioneᷤ
uane. Porro q̃dam iꝰto futut mͦ
id est suꝑne reuelat̾omiᷤᷤ myste

Expanded text:
tatione oriuntur; nam saepe quae in die cogitamus, in noctibus recognoscimus. 7. Nonnullae autem visiones spirituum lomone probante: Multos, inquit, errare fecerunt somnia, et illusiones vanae. Porro quaedam justo fiunt modo, id est, supernae revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
umꝰcinꝰq intend̃ ⁊ inde se appli¬
cat unde aptũ hominem ad
peccatum inspexit. Ex ea parte
diabolꝰ homines cẽp̃tat. qͦ eoᷤ ꝑ
exc̃scentem humorem facile in¬
clinan ad uicia conspicit. ut se¬
c̃dũ humoris cõsparsionem ad¬
hibeat et tẽptationem. Lege ba¬
laam qͥ in figͣam diaboli cõtͣ po¬
płm di ex ea parte p̃cep̃ ꝑniciosoᷤᷤ
p̃tend̾e laq̃os. ex qͣ sensit eos faciliꝰ
ẽe. lapsuros. Uam qui aqͣm ali cu¬
bi deducit. ñ eã ꝑ aliã ꝑtem mit¬
tit nͥ uͥ impetum eiꝰ intendit. stul¬
lus culpam ñ existimet qͣm exc̃oᷤᷤ¬
parsione ꝓͥa sustinet. s qͣntũ ualce
contra id qd̾ tolerat. pugnet. Nã
si cõsparsioni cedit᷑. tep̃tationi uł
uicio nequaqͣm resistitur. Idõdi¬
spens deaqͥs. qͥa in hꝰ scłi mare uo¬
lubili u̾satur astucia. Auns uͦ ꝓp¬
t̾ea nominatur. qͥa ꝑsuꝑbiã ad

Expanded text:
ue intendit, et inde se applicat, unde aptum hominem ad peccandum inspexerit. 25. Ex ea parte diabolus homines tentat, qua eos per excrescentem humorem facile inclinari ad vitia conspicit, ut secundum humoris conspersionem adhibeat et tentationem . Lege Balaam, qui in figura diaboli contra populum Dei ex ea parte praecipit perniciosos praetendere laqueos, ex qua sentit eos facilius esse lapsuros. Nam et qui aquam alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi impetum ejus intendit. 272 26. Nullus culpam existimet, quam ex conspersione propria sustinet; sed, quantum valet, contra id quod tolerat pugnet. Nam si conspersioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. 27. Ideo diserpens de aquis, quia in hujus saeculi mari volubili versatur astutia. Avis vero propterea nominatu
Abbreviated transcription (Latin):
sint soinna. facile tñ eis credi ñ
opꝰ est: qr dĩsis imaginationũ
qͣlitatib oriunt᷑. ⁊ iñ ueniant ra¬
roc̃sid̾ant᷑. Tam facile gͦ sominiis
fides adhibenda ñ est: ne forte sa¬
thanas in angłm lucis se tranͨ¬
formans. qͣmlibet incautũ fallat.
riosos obseruantesq in ludũt. ut q̃dã¬
alit̾ sounna ñ alit̾ euemant qͣm
ostendunt᷑. Ut enim in multiᷤᷤ fal¬
lant. int̾dum et uera ꝓũtiant.
s. qͣmuis ita accidant. c̃ tẽpuenda
ft̃. ne forte de illusione ꝓcedant.
dicentis. Si dixint uob̃. et ita eue¬
nerit. ñ credatiᷤ. Soinnia similia
st auguriis: qͥ ea intendũt. re ua
augurari noscũt᷑. Non ẽẽ uera
somina q̃ cogitantis animꝰ die
pe du pͥora mala ꝑt̾stem menio¬
nob̃ ip̃is recolendo imaginam᷑.
pliciis memoria uigilantib fit.
& ꝑuisiones somniaq occͤrunt.
& cogitatõnum m̃tes cõcuciĩt.
slam unia in meinoria fiunt
utͣq: siue uigilantib siue dorimẽtib

Expanded text:
sint somnia, facile tamen eis credi 278 non opus est, quia diversis imaginationum qualitatibus oriuntur, et unde veniant raro consideratur. Tam facile igitur somniis fides adhibenda non est, ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, riosos observant, eisque illudunt, ut quaedam somnia non aliter eveniant quam ostenduntur. Ut enim in multis fallant, interdum et vera pronuntiant. Sed quamvis ita accidant, contemnenda sunt, ne forte de illusione procedant, e dicentis: Si dixerint vobis, et ita evenerit, non credatis . 10. Somnia similia sunt auguriis, et qui ea intendunt, revera augurari noscuntur. Non esse vera somnia, quae cogitans animus die Saepe dum priora mala per tristem memonobis ipsis recolendo imaginamur.plicii memoria vigilantibus fiunt, et per visiones somniaque occurrunt, et cogitationum mentes 279 concutiunt. Nam una VI memoriae fiunt utraque, sive vigilantibu
Abbreviated transcription (Latin):
tis ea q̃ sc̃a st̃ destruit. qͣndo⁊ qͥ
decipit᷑ sua dctͥm̃ta ñ sentit. s
tanq̃ sint uirtutes q̃ ff̃ uicia
sectatur &e diligit. In ocłis car¬
nalrum diabolus t̃ribił est.ĩ
ocłis electorum t̾roi eiꝰ uilis est.
ab increduł ut leo cuet᷑ afꝑr¬
tib infide ut ũmis cõtẽpnit᷑.¬
atq ad mom̃ĩtũ ostensus repel¬
lit᷑. Qui suggestiones diaboli
ñ recipit. in eiꝰ insidias oblec¬
tam̃ta ipsiꝰ respuit. Diabolus
enun spens est lubric̃ cuiꝰ si ca¬
piti idẽ pͥme suggestioni ñ re¬
sistit᷑. tot᷑ in int̾na cordis dũũ¬
sentit᷑ illabit᷑. Tep̃tatonũ diabo¬
licarũ inicia fragilia st̃. q̃ si ñ ca¬
ueantur s: ꝑ usũ incõsuetudiẽm
cranseant. innouissums fortit̃
cõualescunt. ita ut aut ñ qͣmaiu̾
cũ difficultate uincant᷑. Dũ in
tota uita diabolꝰ p̃uaricari ho¬
minẽ cupiat. ãpliꝰ tñ infinẽ mo

Expanded text:
struit, quando et qui decipitur sua detrimenta non sentit, sed tanquam sint virtutes quae sunt vitia sectatur et diligit. In oculis carnalium diabolus terribilis est, in oculis electorum terror ejus vilis est. Ab incredulis ut leo timetur, a fortibus in fide ut vermis contemnitur, ad momentum ostensus repellitur. Qui suggestiones diaboli non recipit iniquus, in insidias tamenta illius respuantur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est primae suggestioni, non resistitur, totus interna cordis, dum consentit, illabitur. Tentationum diabolicarum initia fragilia sunt, quae si non caveantur, sed per usum in consuetudinem transeant, in novissimis fortiter convalescunt, ita ut aut nunquam aut cum difficultate vincantur. Cum in tota vita diabolus praevaricari hominem cupiat, ampli
Abbreviated transcription (Latin):
Ucile est qͦs dam peccantes ut
aĩe saluent᷑ sathane corꝑalit̃
deputari. qͣtinꝰ exp̃senti correpti¬
one. futurũ iudicrum timeant.
et de cet̾o delinq̃re caueant. Qui¬
dam aũ potestati demonũ ad
em̃datõnem deputant᷑. qͥd am
uͦ despecti ad solam ꝑdicionem
diᷤ illi exaggerat. aut dolores
ait. dat᷑ est mͥ stimulꝰ carnis
mȩȩ.angłs sathane ut me co¬
laphizet. Sepe iꝰti m̃tem uariis
uexatõnum dolorib uis demo¬
num cruciat. un int̾ior domͦꝰ
ad desꝑatõnis angͦtiã coartat᷑.
Pmanenti aũ indĩ amore aĩe.
yip̃a tał angustia ad m̃itũ ꝓfi

Expanded text:
Utile est enim quosdam peccantes, ut in Utile est enim quosdam peccantes, ut in anima salventur, Satanae corporaliter deputari, quatenus ex praesenti correptione futurorum judicium timeant, et de caetero delinquere caveant. Quidam autem potestati daemonum ad emendationem deputantur; quidam vero despecti ad solam perditionem illi exaggerat, aut dolores ait: « Datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, ut me colaphizet . » Saepe justi mentem variis vexationum doloribus vis daemonum cruciat, unde interdum usque ad desperationis angustiam coarctatur. Permanenti autem in Dei amore animae et ipsa talis angusti
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ nulli qͦs iã auido ore diabo¬
lꝰ deuorauãt. rursus diuim ui¬
sepe multos qͦs antiqͦ hostiᷤ lux᷑ ie
uoragine mersoᷤ tenuit. potencia
diuina ꝑpenitenciam ab eiꝰ fari¬
cib traxit. Quomͦ bonorũ int̾itũ
ꝓpħa electam dic̃ ẽe. diaboliescã.
dum alibi scͥptum de illo sit. fȩ¬
fenum st̃. qui electꝰ cib scđm ho¬
mnes ẽe uident᷑. ac ꝑ ħ qͥ de bo¬
norũ num̃o ꝑeunt. apud hoĩeᷤᷤ
electi. apud dm̃ fenum existũt.
Fum diabolꝰ iam deglutisse drͣ.
qͣm iam ꝑfecto scełe deuorasse
nidetur. Eñ uͦ qͤm ñ deglutiuit
oꝑiᷤᷤ ꝑfectione s tẽptatõnũ illece¬
bris mordet ut deuoret adhuc
qͣi inmaxillam mandit. Hũce
paulꝰ ht̃ stimulos carnis. qͥb
ut arripiendi eoᷤ demones cor¬
ꝑalit habeant potestatem. t̾ro¬
ribq eorũ afflicti humilient᷑.
peniteant & saluent᷑. Sic̃ or aplꝰ
chorinthiiᷤᷤ scͥbens dic̃. trad̾e hꝰ¬
titum carmis. ut sp̃c salius sit.

Expanded text:
Nonnulli, quos jam avido ore diabolus devoraverat, rursus divini jusaepe multos, quos antiquus hostis luxuriae voragine immersos tenuit, potentia divina per poenitentiam ab ejus faucibus traxit. 31. Quomodo bonorum interitum Propheta electam dicit esse diaboli escam, dum alibi scriptum sit de illo: Fefenum sunt, qui electus cibus secundum homines videntur. Ac per hoc qui de bonorum numero pereunt, apud homines electi, apud Deum fenum existunt. Tum diabolus jam deglutisse dicitur quem jam perfecto scelere devorasse videtur. Eum vero quem non deglutivit operis perfectione, sed tentationum illecebris mordet ut devoret, adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis quibus aduntur ut arripiendi eos daemones corporaliter habeant potestatem, terroribusque eorum afflicti humilientur, et poeniteant ac salventur. Sicut et Apostolus Corinthiis scribens dicit: « Tradite hteritum carnis, ut spiritus salvus sit .
Abbreviated transcription (Latin):
qr pius dñs addãpnatõnem cul¬
pe ñ reputat. qd̾̃ de sue maiesta¬
tis ꝑmisfu nolens qͥ patit᷑ portat.
Nam ibi peccamꝰ. uͥ cupiditatẽ
tił uolũtatẽ deflectim. Ubiuͦ ui
olent̃ addicim᷑. & si facimꝰ aui fla¬
giciũ ñ ẽ: miseria tñ ꝓ flagicio
facinore est. S qui dm̃ ꝓ ĩ rogata
humanoᷤ sensus ꝑuisiones cõt᷑¬
bant. ut formidolosoᷤᷤ &e tunidos
suplicia minitant. Hon ñqͣm
autẽ ⁊ aꝑta impugnatõne eͣs¬
santes humana corꝑa u̾b̾ant.¬

Expanded text:
 pius Dominus ad damnationem culpae non reputat quod de suae majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi peccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinore est. Sed qui Deum pro irrogata humanos sensus per visiones conturbant, ut formidolosos et timidos supplicia minitant. Nonnunquam autem et aperta impugnatione grassantes humana corpora
Abbreviated transcription (Latin):
nec impetrat ab eo bonũ qđ poᷤ¬
cit: cuiꝰ legi ñ obedit. Si eñ id
qd̃ ds p̃cipit facimꝰ. id qd petimꝰ
sine dubio obtinemꝰ. Nam sic̃
scͥptũ est. qui au̾tit aurem suã
ne audiat legem. or̃ eiꝰerit exe¬

Expanded text:
nec impetrat ab illo bonum quod poscit, 284 cujus legi non obedit. Si enim id quod Deus praecipit facimus, id quod petimus sine dubio obtinemus. Nam sicut scriptum est: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus exse
Abbreviated transcription (Latin):
pectore. Tantꝰ debet ẽẽ ergͣ dm̃
effectũ. Inanit̾ enim oram᷑: si
sinił est unde maris. q̃ uento
fertur atq disꝑgit᷑. Diffidencia
nascit᷑ impetrandi oratis. si
adhuc ammꝰ se sentiat circa
peccandi affectionem u̾san. q
enim potest hab̃e p̃cis certã fi¬
duciã. qui adhuc inp̃ceptiᷤᷤ dĩ

Expanded text:
ectore. 15. Tantus debet esse orantis effectum. Inaniter autem oramus, si similis est undae maris, quae a vento fertur, atque dispergitur. 16. Diffidentia nascitur impetrandi orata, si se adhuc animus sentiat circa peccandi affectionem versari. Non enim potest habere precis certam fiduciam, qui adhuc in praeceptis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
si añqͥm inludam᷑ cogitatoinꝰ af¬
fectib p̃rienim᷑. Lurͣie quippe i ma¬
gres qͣm in uitate gessimꝰ. sepe no¬
bis dormmientib in aĩo apparent.
sed st̃ innoxie. si ñ concupiscendo
occurrũt. Qui noct᷑na illusiõe pol¬
luit᷑. qͥmins & si extra memonã
t᷑pium cogitationũ se se ꝑsentiat
inquinatũ. tñ hoc ut cep̾caretur
culpe sue tͥbuat. suamq in inũ¬
eiꝰ qui uiciorũ cẽptam̃tis
cxestuat. ut qͦciens qͦlibet t̾agit᷑
uicio. tociens ad oratõnem se sub
dat. qr freqñs orato uiciorũ un¬
pugnationem extinguit. Lam ꝑ¬
seuerant intede oportet animũ
nr̃m orando. atq pulsando. qͦ¬
usq importunas desid̃ionĩ car¬
ualiũ suggestiones q̃ nr̃is obstre¬
punt sensib fortissima intẽtiõe
suꝑemꝰ. ac tã diu ĩsistere. qͦusq ꝑ¬
fistendo uincamꝰ. Nam negligen¬
tes orõnes nec ab ip̃o hoĩe impe

Expanded text:
si, antequam illudamur, cogitationum affectibus praeveniamur. Luxuriae quippe imagines, quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxie, si non concupiscendo occurrant. 14. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis etsi extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque immunjus qui vitiorum tentamentis exaestuat, ut quoties quolibet tangitur vitio, toties ad odat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tam perseveranter intendere oportet animum nostrum orando, atque pulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes o
Abbreviated transcription (Latin):
nominatur.qr ꝓ suo mĩto aerem
qͣi auis ꝓ carcere meruit. t̾rã ut
mare insana iactatur fluctuati¬
one. Ex eo namq qd̃ ꝑm̃bra fua
diabolꝰ oꝑat᷑ sortitur uocabła.
tta ut qd̃ singłi agunt. ĩcitante
illo. ip̃e nominetur exeo. Quem
enm ñ decipit diabolꝰ. un ani¬
malest: hoc est ꝑ carius lux᷑iam
tẽptat. Uñ oe serpens:. hocẽ. cu¬
piditatis ac nocendi malicia.
cuiꝰqͣm diabolũ. aluuduͦ in habi¬
tare. Nam & in cordib scorũ in¬
g̃dit᷑. dũ malas suggestiones ĩ si¬
nuat. s ñ habitat in eis. qͥa ĩ suo
corꝑe ñ eos transducit. Qui uͦ in
corꝑe eiꝰ st̃. ipsos ĩhabitat. qr ip̃i
st templũ eiꝰ. & si subripiat m̃ti¬
b electorum diabobꝰ. ñ aũ in eis

Expanded text:
atur qui pro suo merito aerem quasi avis pro carcere meruit, terram brmare insana jactatur fluctuatione. Ex eo enim quod per membra sua diabolus operatur, sortitur vocabula, ita ut quod singuli agunt incitante illo, ipse nominetur ex eo. Quem enim non decipit diabolus? Unde animal est, hoc est, per carnis luxuriam tentat; unde serpens est, hoc est, cupiditatis ac nocendi malitia. cujusquam diabolum, aliud vero inhabitare. Nam et in cordibus sanctorum ingreditur, dum malas suggestiones insinuat; sed non habitat in eis, quia in suo corpore non eos transducit. Qui vero in corpore ejus sunt, ipsos inhabitat, quia ipsi sunt templum ejus. Et si subrepat mentibus electorum di
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tem. ut ex qͣ parte euad̾e qͥsq tẽp¬
cauit. sine ꝑicło erire ñ possit. ue¬
luti si uires hoc facẽ. qd̃ si fec̾is pec¬
ces. si ñ fecis reus ꝑuirii sis. In tan¬
co gͦ mali discͥmine ut euadendi
aditꝰ pateat. minora pocꝰ eligen¬
da st ut maiora intent᷑. Diabolꝰ¬

Expanded text:
mentem, ut ex qua parte evadere quisque tentmentem, ut ex qua parte evadere quisque tentaverit, sine periculo exire non possit, veluti si jures hoc facere, quod si feceris, pecces; si non feceris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine, ut evadendi aditus pateat, minora potius eligenda sunt, ut majora vitentur. 24. Diabol
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑiũ exire ab eo coactꝰ est. Qd̃
factũ oe ad iob u̾ba respicit. uͥin
nouissimis beemoch caudã fu¬
contͣ eos diabolũ diu̾sis tẽptatõ¬
nib infistere. qui posst̃ &e aliis
sua utilitate ꝓdẽe. ut dũ illiim¬
pediunt᷑. ñ ꝓficiant qui docen¬
di st̃. Maligni sp̃c hoc qd̃ intra
nos mundari cupimꝰ sine in¬
t̃missione tẽptant iterũ sordida
ipsis terrenũ sentiunt. indesinẽ¬
ter oꝑib scĩs exhauriunt. ut de
intimis puri inueniant᷑. Cod̃
blandim̃to decipiunt᷑ nc̃ ꝑdia¬
bolũ hoĩes. qͦ ꝓthoplausti ĩꝑa¬
diso ff̃ decepti. Multis enĩ uici
cipit. nc̃ reb transitoriis qͣi ne¬
cessariis illicit. nc̃ &e ip̃a infer¬
ni supplicia qͣi leuia ⁊ transico¬
ria suggerit. qͦtinꝰ misõrũ corda
ĩcupiditatem lasciuiãq dis¬
soluat. sec̃q ad tartara ducat.
argum̃ta machinatonũ mala¬
rumq cogitatõnũ semina q̃ in
cordibꝰ hominum diabolꝰ fu̾dit.
ita sepe undiq captã implicant

Expanded text:
ierum exire ab eo coactus est. Quod factum et ad Job verba respicit, ubi in novissimis Vehemoth caudam sucontra eos diabolus diversis tentationibus insistit, qui possunt et aliis sua utilitate prodesse, ut, dum illi impediuntur, non proficiant qui docendi sunt. 21. Maligni spiritus hoc, quod intra nos mundare cupimus, sine intermissione tentant iterum sordidarin semetipsis terrenum sentiunt, indesinenter operibus sanctis exhauriunt, ut de intimis puri inveniantur. 22. Eodem blandimento decipiuntur nunc per diabolum homines, quo protoplasti in paradiso sunt decepti. Multis enim vitiocipit; nunc rebus transitoriis, quasi necessariis, illicit; nunc etiam ipsa inferni supplicia, quasi levia, et transitoria, suggerit; quatenus miserorum corda in cupiditatem, lasciviamque dissolvat, secumque ad tartara ducat. 23. Argumenta machinationum malarumque cogitationum semina, quae in cordibus hominum diabolus fundit, ita saepe undique captam implicant
Abbreviated transcription (Latin):
licitiᷤᷤ cogitatõnib occupat᷑: dũ
ĩ orõnem uen̾it. cõfestim illi ima¬
gines rerũ qͣs nuꝑcogitauit oc¬
currunt. aditũq p̃cis obstruunt.
m̃tis ad dm̃ uẽ ce simplicit᷑ diri¬
gatur. Nam reuera te impetr̃a¬
dadtumna mimera credimꝰ. qn̾
simplici affectu adfistimꝰ cum
oramꝰ. Multis modiᷤᷤ int̾rũpit᷑
oratõnis intentõ. dũ se ꝑ incuri¬
manis m̃tib ingerit. qͣndo orã¬
tem asper̾it. Duob modiᷤ orõ
impedit᷑. ne impetrare quisq
ualeat postulata. hoc ẽ. si aut
qͥsq adhuc inala cõmittit. aut
si delinqñti sͥ debita ñ dimittit.

Expanded text:
illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper cogitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incurimanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditur, ne impetravaleat postulata: hoc est, si aut mala quisque adhuc committit, aut si delinquenti sibi debita non dimittit.
Abbreviated transcription (Latin):
conspicrinit. dormienteᷤᷤ qͣdam
uana spei ꝓsꝑitate illudũt. qͦs¬
dam nͦ qͦs formdare aliqͣ adu̾sa
ꝑsentiunt dormmientes ĩ amter¬
rore concutiunt. sicq misorũ
corda uariis illusionib tẽptan¬
tes. mͦ uacua ꝓsꝑͥtate demulcẽt.
inͦ uana formidine t̾rent. Qui aũ
nullis aut raris conscii st̃ delic¬
tis: ant ñqͣm aut raro t̾rorib
fatigant᷑ nocturins. s placcato
sonno quiescentes. int̾dum õe
ꝑ soporem q̃dã archana ⁊ myᷤ¬
nca cõtuentier &e uident. Qui
uͦ corda sua gͣniorib iciis pol¬
luerunt. conscientie pauore il¬
lusi spẽs trem̃das afpiciunt.
fallax enim unago m̃tes misõ¬
rum diñsis eludit imaginib
et qͦs uigilantas inuicia trarit.
dormientes fatigat. ut ñqͣm se¬
curos requiescere sinat. Nõ ñꝗͣ¬

Expanded text:
conspiciunt, dormientes quadam vana spei prosperitate illudunt. Quosdam vero, quos formidare aliqua adversa praesentiunt, dormientes inani terrore concutiunt. Sicque miserorum corda variis illusionibus intentantes, modo vacua prosperitate demulcent, modo vana formidine terrent. 3. Qui aut nullis, aut raris conscii sunt delictis, aut nunquam, aut raro terroribus fatigantur nocturnis; sed placato somno quiescentes, inr soporem quaedam arcana et mystica contuentur ac vident. Qui vero corda sua gravioribus vitiis polluerunt, conscientiae pavore illusi species tremendas aspiciunt. Fallax enim imago mentes miserorum diversis illudit imaginibus; et quos vigilantes in vita traxit, dormientes fatigat, ut nunquam securos requiescere sinat. 4. N
Abbreviated transcription (Latin):
tum. & tu infidiab̃is calcaneo eiꝰ.
qr minirũ hominẽ qͤm diabolꝰ
inssums supplantare disponit.
cesse est. ut sit in hͣ uita securꝰ. sed
infinem corruat sollicit᷑ ꝑtimeᷤᷤ¬
cat. Diabolꝰ suis fautorib blan¬
tͣria. exemplo dñi qͥ se pt̾ baptis

Expanded text:
aberis calcaneo ejus, quia nimirum hominem, quem diabolus vissimis supplantare disponit. cesse est ut sit in hac vita securus; sed in fine corruat, sollicitus pertimescat. 17. Diabolus suis fautoribus blantraria, exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
Diabolꝰ ñ est in missor. s in¬
centor pocius uiciorũ.
Neq enim alibi cõcupiscen¬
ciȩ fom̃ta succendit. insi nͥ pͥ
pͣue cogitatõnis delectatõnes
asper̃t. Quas si a nob̾ sꝑnimͦ
sine dubio ille confusiis ab ͤ¬
cedit. statimq frangunt᷑ ia¬
cła cõcupiscentie eiꝰ c̃tẽpteq
iacent sine luce faces illiꝰ. Sol¬
licite hostiᷤᷤ insidias ĩtelligere
parit̃ & cauere dĩ sinum opor¬
tet. sicq ĩ umocentia uite ex¬
istere simplicem ut cñ opor¬
teat cũ simplicitate eẽ pru¬
dentem. Qui prudentiã fun¬
plicitati ñ mscet. tuxta ꝓphe¬
tam colũba ÷ seducta. ñ hñs
cor. S iõ colũba qr simplex. iõ
aũ cor ñ habens. qr ignara
prudencie ẽ. Sepe fraus satha
ciem boni angłm se simulãs
luciᷤᷤ. dũ intit᷑ electoᷤ decipe. de¬
tegit᷑ atq cõtẽpint᷑. Sic et n̾ba
te caueant. Discretõ sc̃oꝵ tanta
cẽ debet. ut int̾ bonũ &e malũ
ꝑditi rationem dinudicent. ne

Expanded text:
Diabolus non est immissor, sed incentor potius vitiorum. Neque enim alibi concupiscentiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis delectationes aspexerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit; statimque franguntur jacula concupiscentiae ejus: Contemptaeque jacent, et sine luce faces illius. 8. Sollicite hostis insidias intelligere pariter, et cavere Dei servum oportet; sicque in innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. Qui prudentiam simplicitati non miscet, juxta prophetam, columba est seducta, non habens cor . Sed ideo columba, quia simplex; ideo autem cor non habens, quia ignara prudentiae est. 9. Saepe fraus Satanaciem boni angelum se simulans lucis, dum nititur electos decipere, detegitur atque contemnitur. Sic et verba te caveant. 10. Discretio sanctorum tanta esse debet, ut inter bonum et malum praediti ratione dijudicent, ne
Abbreviated transcription (Latin):
det. s tẽptando ꝑsequit᷑. Namqr
ñ ineis intͥnsecꝰ regnat. cõt᷑ eõ ex¬
tͥnsecus pugnat. & qui int̾iꝰ ami¬
sit dñium. extiꝰ cõmouet bellũ.
Lc̃ contra cum qͤm possidet dia
ab eo expellendũ cognoscit. Uñ

Expanded text:
det, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos extrinsecus pugnat. Et qui interius amisit dominium, exterius commovet bellum. 19. Tunc contra eum quem possidet diabab eo expellendum cognoscit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
temptationem iꝰtorũ semꝑ
inferre cupiat. tñ siado po¬
testatem ñ accipit. nullatenꝰ
adipisci potest qd̃ appetit.
uñ et omĩs uolu̾tas diaboli
petit. s eos qui tẽptandi ft̃.¬
ri ds̃ iuste ꝑmittit. Uñ &̾ ĩ
libris regum dediabolo
q̃ ritur si dnĩ cur malꝰ. si
cõp̃hensa ÷. & d̃i potestas uiᷤᷤ¬

Expanded text:
tentationem justo semper tentationem justo semper inferre cupiat, tamen si a Deo potestatem non accipit, nullatenus adipisci potest quod appetit. Ante omnis voluntas dipetit, sed eos qui temptandi ri Deus permittit. Unde et in libris Regum de diaboloquaeritur: Si Domini, cur malus? si comprehensa est et Dei potestas
Abbreviated transcription (Latin):
euelli. qͦ et erũpnis careat. &
fixam illuc securitatẽ ĩueni¬
at. Int̾ eas penas qͦs iustꝰ in
corꝑe patitur. atq eas qͦͥs m̃te
ꝑ fraudem diaboli tolerat.
multũ inter est. Ham gͣuiuᷤᷤ
fert qͦs int̾ius luget. qͣm eas
qͥs extius sustinet. Has enim
yloco uitat et tẽꝑe. illas nec
loco potest euitare nec tẽꝑe.
diabolꝰ : qͣm dĩ uolũtas per¬
nrtit. Tep̃tando aũ scõrum
ꝓfectib seruit. ⁊ si nolens. u¬
tilitati tñ scõrum sit dia¬
bolꝰ. qñ cos tẽptatõnib suis
ñ decipit. s pocius erudit.
ad humanũ int̾itũ mouet.
tum salubriutilitate cõu̾¬
tit. Insidie diaboli atq as¬
tucie qͦmuis hue atq illuc
querentes qͦm deuorẽt diffu¬
dntur. a potestate tñ diui
na eg̃diunt᷑. ne tantũ noce¬
ant quantũ maliciose iten¬
dunt. Ham qͦm scõrum uir¬
tꝰ tanta tolerare potitisset. si
suꝑna dispensatõ pio mo¬
d̾amine neqͥciã demonũ ñ¬
refrenaret: & licet iabolꝰ

Expanded text:
evelli, quo et aerumnis careat, et fixam illic securitatem inveniat. 2. Inter eas poenas quas justus in corpore patitur, atque eas 267 quas mente per fraudem diaboli tolerat multum interest. Nam gravius fert, quas interius luget, quam eas quas exterius sustinet. Has enim et loco evitat, et tempore: illas nec loco potest evitare, nec tempore. diabolus, quam Dei voluntas permittit. Tentando autem sanctorum profectibus servit. Etsi nolens, utilitati tamen sanctorum servit diabolus, quando eos tentationibus suis non decipit, sed potius erudit. ad humanum interitum movet, tum salubri utilitate convertit. Insidiae diaboli atque astutiae, quamvis huc atque illuc uaerentes quem devorent, diffundantur, a potestate divina tamen non egrediuntur, ne tantum noceant quantum malitiose contendunt. Nam quomodo sanctorum virtdispensatio pio moderamine nequitiam daemonum non frenaretur. Et licet diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
ces. iusticiam ad solam optinẽdã
salutem eternam susciptunt. nec
eam muñib acceptis distribuũt.
ut dum de iusto iudicio cẽꝑalia
lucra non appetũt. p̃mio eterno
ditentur. Omĩs qui recte iudicat.
stateram ĩ manu gestat. Inutroq
penso. iusticiam ce miscd̃iam por¬
tat. S ꝑ iusticiam reddit peccati
sententiam. ꝑ miscd̃iam: pecca¬
ti temꝑat penam. ut iusta libra¬
miscd̃ie. q̃dam ꝑ equitatẽ corrigat.
quedam uͦ ꝑ miseratõnem ĩdulge
at. Qui dĩ iudicia mocłis suis
ꝓponit. semꝑ timens tremensq
in om̃i negocio formidat. ne de iꝰ¬
ticie tramite deinans cadat &e uñ
ñ iustificat᷑. inde pociꝰ cõdẽpnet᷑.

Expanded text:
ces, justitiam ad solam obtinendam ces, justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia jura non appetunt, praemio aeterno ditentur. Omnis qui juste judicat, stateram in manu gestat, in utroque penso justitiam et misericordiam portat: sed per justitiam reddit peccati sententiam, per misericordiam peccati temperat poenam: ut isto libramine quaedam per aequitatem corrigat, quaedat. Qui Dei judicia oculis suis proponit, semper timens et tremens in omni negotio formidat, ne de justitiae tramite devians cadat, et unde non justificatur, inde potius condemnetur.
Abbreviated transcription (Latin):
rigore pͥncipum cõterant᷑. ipsam¬
q: disciplinam qͣm eccłie utilitaᷤᷤ
exercere ñ p̃ualet. ceruicib suꝑbo¬
rum potestas pͥncipal imponat.
et ut beue ratõnem mereat᷑. uir¬
tute potestatis imꝑtiat. Agnos¬
tuendam susceꝑũt. Nam suii au¬
geatur par discipline eccłie ꝑ fi¬
deles principes. siũ soluantur.
ille ab eis racõnem eriget. qͥ eorũ
pocestati. suam ȩccłiam tradidit.¬
d delictũ de uidicib¬
ꝑtinet pͥncipũ. qui pͣuos
iudices contra uoluntatem dĩ po
płis fidelib p̃fert̃. Hamsic̃ popłi
delictum est. quando pͥncipes ma¬
list̃. sic principis est peccatũ. qnͣ
iudices iniqui existũt. Bonꝰ ui¬
dex sicut nocere cinibꝰ nescit. ita
ꝓdẽe om̃ib nouit. Aliis enun
p̃stat censura iusticiȩ. aliis bonita¬
te. iudicia sine ꝑsonarum acceptõ¬
ne suscipit. Non infirmat iustici¬
am auaricie fłama. nec studet au¬
ferie alti. qd̾ cupit sibi. Bom iudi¬

Expanded text:
rigore principum conterantur, ipsamrigore principum conterantur, ipsamque disciplinam, quam Ecclesiae humilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat; et ut venerationem mereatur, virtute potestatis impertiat. 6. Cognostuendam suscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exiget, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidiaugeatur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exiget, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidit.delictum est, quando principes mali sunt, sic principis est peccatum, quando judices iniqui existunt Bonus judex sicut nocere civibus nescit, ita prodesse omnibus novit. Aliis enim praestat censura justitiae, aliis bonitate. Qui judicia sine personarum acceptione suscipit, non infirmat justitiam, avaritiae flamma, nec studet auferre alteri, quod cupiat sibi. Boni judi
Abbreviated transcription (Latin):
iõne alienatur iusticie. Iraᷤ iudex
iuidicii exam̃ plene cõtueri
ñ ualet. quia caligine furons ñ
udet. Qui autem repulso furore
discutit. faciliꝰ ad contuendã utĩta¬
tem m̃tis serentiate cõsurgit. et
sine ulla ꝑturbatõne ad equita¬
tis intelligentiam ꝑuenit.

Expanded text:
tione alienatur justitiae. Iracundus judex tione alienatur justitiae. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet: quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit: et sine ulla perturbatione, ad aequitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
tur exhauriant. Qnͣdo enum u¬
dicant. non causas s dona cõside¬
rant. & sicut negligentes st̾ indis¬
cussione causantium. sic meorũ
dãpno solliciti st̃. Iudices praui
iuxta ꝓpħe u̾bum. quasi lupi ues¬
ꝑe non derelinquñt in mane. hoce
est de presentis uite cantũ cõmodĩꝑ
cogitant. ñ de futuris. Uita enim
istauesꝑum. futura uͦ mane acci¬
pit᷑. Et bñ ait quasi lupi. qr lupoꝵ
more cunda dirpiunt. &uix pan¬
ca panꝑib derelinqunt.¬
sapientes uideant᷑ ñ discu¬
ciunt causas s assert̃. sicq contur¬
bant iudicii ordinem. dum ñ suo
cõten ti officio aliena p̃sumũt.
Quidam dũ iudicare incipitint
irascuntur. ipsamq iudicii sentẽ¬
ciam minsamam u̾tunt. De qͥb ꝑ
iudicium. Qui enm iratꝰ iudicat.
ĩfurore iudicium mutat:⁊ ante
ꝓfert sententiam quam agnoscat.
furor in iudice in uestigatõnem
litatis non ualet attingere. qr¬
inens eiꝰ curbata furore. ab ĩ secta¬

Expanded text:
tur exhauriant. Quando enim jutur exhauriant. Quando enim judicant, non causas sed dona desiderant, et sicut negligentes sunt in discussione causantium, sic in eorum damno soliciti sunt. Judices pravi, juxta Prophetae vocem, quasi lupi vespere non relinquunt in mane, hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, non de futuris. Vita enim ista vesperum futura vero mane accipitur. Et bene ait quasi lupi, quia luporum more cuncta diripiunt, et vix pauca pauperibus derelinquunt.sapientes videantur, non discutiunt causas, sed asserunt; sicque conturbant judicii ordinem, dum, non suo contenti officio, aliena praesumunt. 14. Quidam, dum judicare incipiunt, irascuntur, ipsamque judicii sententiam in insaniam vertunt. Djudicium. Qui enim iratus judicat, in furorem judicium mutat, et ante profert sententiam, quam agnoscat. 15. Furor in judice investigationem veri non valet attingere, ia mens ejus turbata furore, ab inscruta
Abbreviated transcription (Latin):
rat iusticiam. Impb ꝑcupiditatẽ
corrũpit ipãm qmͣ didicit u̾itatẽ.
Cramus lacerant᷑ paupes a pͥuiˢ
iudicib qͣm acruentissimis hostib
Nullus enim p̃do tam cupidꝰ ĩ ali¬
enis. qͣm iudex iniqͦ in suis. Latro¬
nes in accessis faucib ac latebrofis
latentes insidias pomint. isti pa¬
lam rapacitatis auaria seuiunt.
hostes inaliorum sanguinem tã¬
tum intendunt. iudices quasi cru¬
enim destiuant multi st̃. rari st̃¬
uͦ qui popłos legũ modamine re¬
gant. Plerumq & boni iudices st̃.
s ministros rapaces habent. Hoꝵ
figura ut ait quidam tanqͣm scil¬
la pingit᷑. atq describit᷑. Ipsa qͥdẽ
humana spẽ. s capitib canins
accicta fingit᷑ ⁊ circundata. Nõ
aliter quib dam pocestatib acci¬
dit. ut ipsorũ ĩmanitatẽ ĩmani¬
tas sociorum iniquorũ ꝑturbet.
Sepe iudices prai cupiditatis cau¬
sa. aut differt̃ aut ꝑu̾tũt iudicia.
nec fiunt certa parcium negocia. u¬
donec marsupia eorũ qui catisã¬

Expanded text:
per cupiditatem corrumpit ipsam quam dicit veritatem. Gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Latrones in accessis faucibus ac latebrosis jacentes insidias ponunt: isti palam rapacitatis avaritia saeviunt. Hostes in aliorum sanguinem tantum intendunt: judices quasi cruenim destruant multi sunt: rari sunt qui populos legum moderamine regant. Plerunque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent, horum figura, ut ait quidam, tanquam scilla pingitur, atque describitur. Ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circundata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit, ut ipsorum humanitatem immanitas iniquorum sociorum perturbet. Saepe judices pravi, cupiditatis causa, aut differunt, aut pervertunt judicia, nec finiunt coepta partium negocia, quousque marsupia eorum qui causan
Abbreviated transcription (Latin):
ĩbonũ. Sepe unde mali reges peccat̃.
inde bomi itificantur: dum p̃ceden¬
tiũ cupiditatem et maliciã corrigũt.
Nam re uera peccatis corũ cõimini¬
cant. si qd̾ illi diripuert̃ isti recẽtat̃.
suiꝰ peccatũ quisq sequit᷑. necc̃e : ut
eiꝰpenam seqͣtur. Heq enĩ est impar

Expanded text:
in bonum. 8. Saepe unde mali reges peccant. in bonum. 8. Saepe unde mali reges peccant. inde boni justificantur, dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si, quod illi diripuerunt, isti retentant. 9. Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur. Neque enim impar
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e facinus uiciorũ labunt᷑. Qnͣto
quisq insuꝑiori constitut᷑: loco. cã¬
to inmaiori u̾satur ꝑicło. Et qͣnto
splendoris honore celsior quisq ẽ:
tanto si delinqͣt peccato mnaiorest.
Pocentes enim potent᷑ corm̃ta pati¬
ent᷑. Cui plus cõmitit᷑. plꝰ ab eo eri¬
git᷑. etiam cumusura penarũ. Regẽ
uitam subditorũ facile exemplis ss.
pem ñ oportet delinquere. ne for¬
mam peccandi faciat peccati eiꝰ in¬
punta licencia. Nam rex qui rint
inuiciis. cito uiam ostendit erroris.
sic̃ legit᷑ de icroboam qui peccauit.
et peccare fecit ifrł̃. Illi autẽ ascnbi¬
tͣ. quicqͥd eremplo eiꝰ a subditis pec ꝑpct᷑¬
catur. S sicut non nulli bonorum
principũ dõ placita facta sec̃tur. ua
ceitant. Pleriq autẽ apud imqͦs pͥn¬
cipes necessitate mag̃ ꝗͣ uoto mali
existũt. dũ imꝑiis eorũ obediunt.
Nion nulli autem sic̃ ꝓuiti Et seqͥ i
ges in malũ. sic pigri st̃. untari illo ᷤᷤ

Expanded text:
itiorum labuntur. Quanto quisque in superiori constitutus est loco, tanto in majori versatur periculo; et quanto splendoris honore quisque celsior est, tanto, si delinquit, peccato major est. Potentes enim potenter tormenta patientur . Cui etenim plus committitur, plus ab eo exigitur, etiam cum usura poenarum. 6. Reges vitam subditorum facile exemplis suis pem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis cito viam ostendit erroris, sicut legitur de Jeroboam, qui peccavit et peccare fecit Israel . Illi namque ascribitur, quidquid exemplo ejus a subditis perpetratur. 7. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, 343 ita sectantur. Plerique autem apud iniquos principes necessitate magis quam voto mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos
Abbreviated transcription (Latin):
tudie sc̃i sp̃c manet gr̃a. Aliqͣ¬
do ñ dignis ⁊ reꝓbis dona sci
spc̃ c̃ ferunt᷑. sic̃ sauli data: ꝓ
phecia ⁊ balaamr. uñ ⁊ multi
infine dicturi st̃ dño. uͥtutes
intuo nomine fecimꝰ. Quib
dicturꝰ est dñs. nescio uos uñ
sitis. xp̃i aduentum ñ t̃m ple¬
b iudee scĩ ꝓphetantes expecta¬
uert̾. s fuisse & innat̾onibus¬
cõstat plerosq scõs uiros ꝓphie
donum habentes. qͥb ꝑ spm̃¬

Expanded text:
. Aliquando non dignis et reprobis dona Spiritus sancti conferuntur, sicut Sauli data est prophetia, et Balaam. Unde et multi in fine dicturi sunt: Domine, virtutes in tuo nomine fecimus; quibus dicturus est Dominus: Nescio vos unde sitis. 9. Christi adventum non tantum plebis Judeae sancti prophetantes exspectaverunt, sed fuisse etiam in nationibus plerosque sanctos viros prophetiae donum habentes, quibus p
Abbreviated transcription (Latin):
pinqͥuerint anni cognosceris.
dũ aduen̾it tempꝰ ostenderis.
Nc̃ uͦ reuelatũ patet qd̾ t̃c carna¬
lib latebat. spiritalib uͦ notũ
erat. Hondũ tñ manifeste dice¬
bat᷑. eo qd tẽpꝰ ostensioĩs ũ esset.

Expanded text:
erunt anni, cognosceris; dum advenerit tempus, ostenderis. Nunc vero revelatum patet, quod tunc carnalibus latebat, spiritualibus vero notum erat, nondum tamen manifeste dicebatur, eo quod tempus ostensionis non esset.
Abbreviated transcription (Latin):
dona largit᷑ aliis dans smonẽ
sa pĩe. aliis scientie. aliis fide at¬
q ita unicuiq uirtute sc̃i spẽ di¬
uisio gr̃arum tribuit᷑. ⁊ ĩ om̃i¬
ineffabilia docet. q̃ ꝓferre hu¬
manꝰ smo ñ potest. Añ aduen¬

Expanded text:
donorum largitur, aliis dans sermonem sapientiae, aliis scientiae, aliis fidem, atque ita unicuique virtute Spiritus sancti divisio gratiarum tribuitur, et in omniineffabilia docet, quae proferre humanus sermo non potest. 7. Ante adven
Abbreviated transcription (Latin):
randa canitie et auctoritate in¬
deba:itur. sic eum affatus. est.
Scias oiuiuenis nos. ẽẽ. quos
pro.xͦ passos fama asseueran¬
te audisti: dẏONISIUM. Rusti¬
cum et eleutherium. et nr̃a hic
corꝑa tegi. Sed quia famam
nram sepulture quam uides
et domus huius iulitas obscu¬
rauit. si memoriam nram te
ornatum ire ꝓmittis. hac te
possumus quam pateris lib̾a¬
re angustia. et incunctis auxi¬
liante deo prestare suffragiũ.
Et ne putes somnii te illusũ
phantasya: accipe signum ue¬
ritate subnixum. E gesta hu¬
mo qua monumenta nr̃a te¬
guntur. quem qđ sepulchrum
contineat: littere in singulis
expresse docebunt. Ilico exꝑge¬
factus nomina quȩ audierat
describit. et ex martyrum allo¬
quio ingenti exultatione tri¬
pudians. uoto se qđ postea stu¬
diosissime: reddidit obligat:
ost hec clotharius fi

Expanded text:
randa canicie et auctoritate viranda canicie et auctoritate videbatur, sic eum affatus est: 'Scias, o iuvenis, nos esse, quos pro Christo passos, fama asseverante, audisti, Dyonisium, Rusticum et Eleutherium, et nostra hic corpora tegi. Sed quia famam nostram sepulturae, quam vides, et domus huius vilitas obscuravit, si memoriam nostri te ornatum ire promittis, hac te possumus quam pateris liberare angustia et in cunctis, auxiliante Deo, praestare suffragium. Et ne putes somnii te illusum fantasia, accipe signum veritate subnixum. Egesta humo, qua monumenta nostra teguntur, quemque quod sepulchrum contineat, litterae in singulis expresse docebunt'. Hico expergefactus, nomina quae audierat describit, et ex martyrum alloquio ingenti exultatione tripudians, voto se, quod postea studiosissime reddidit, obligat. 10. Post haec Clotharius fi
Abbreviated transcription (Latin):
sent ꝓtegere. Nec spem euentꝰ
elusit. Quippe clotharius ut eũ
scõrum tutelam expetisse audi¬
uit. adhuc inmaiorem tollitur
iram. mittitq sacellites qui in¬
de eum abductum sibi ocissi¬
me p̃sentarent. Maturabant
illi qd fuerat iussum implere:
Cumq ad scm̃ locum tendenteᷤ.
ñ plus uno miliario ab essent.
hibent᷑. Redeunt ad dñm: et
quid passi fuerant pandunt.
Quorum ficdi derogans. quip¬
pe qui suo imꝑio amoremfilii
pretulissent. delegit alios qui
qđ hii neglexerant sagaciter
implerent. Rursum illi simi¬
lia patutur. et regres si ean¬
dem rem iterato ingeminãt.
S nec sic animositas regis de¬
ferbuit. et quod ꝑ ministros ne¬
quiuerat ꝑse implere conten¬
dit. Interea dum hȩc aguntur.
Dasos ent um martyrib hu¬
inili corde ꝓstratum sommis.
repente corripit : eiq ita prono¬
iacenti astant tres uiri. et cor¬
porum luuamentis et uestiũ
nitore conspicui. Cumq in eo
stupefactus intenderet. unus
eorum qui sociis p̃stare uene¬

Expanded text:
sent. Nec spem eventus elusit. 8. Quippe Clotharius ut eum sanctorum tutelam expetisse audivit, adhuc in maiorem tollitur iram mittitque satellites, qui inde eum abductum sibi ocissime praesentarent. Maturabant illi quod fuerat iussum implere. Cumque ad sanctum locum tendentes, non plus uno miliario abessent, hibentur. Redeunt ad dominum, et quid passi fuerant, pandunt. Quorum fidei derogans. quippe qui suo imperio amorem filii praetulissent, deligit alios, qui quod hi neglexerant sagaciter implerent. Rursum illi similia patiuntur, et regressi, eandem rem iterato ingeminant. Sed nec sic animositas regis deferbuit, et quod per ministros nequiverat, per se implere contendit. 9. Interea dum haec aguntur, Dagobertum martyribus humili corde prostratum somnus repente corripit, eique prono ita coniacenti adstant tres viri et corporum liniamentis et vestium nitore conspicui. Cumque in eos stupefactus intenderet, unus eorum, qui socios praestare vene
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓcedit ad publicũ. apd̃ es¬
tunationem humanam qͣleᷤᷤ
fuert tales adhuc putant᷑. ĩa
tũ indi ocłis surrexerũt. Item
q  adbuc humano iudiciosta¬
cidert̃. Multi ap̃ homines re¬
ꝓbi st̃. & apud dm̃ electi. atq
it̾ẽ multi apd̃ homines elec¬
ti putantur. ⁊ apd̃ dm reꝓbi
eristũt. salomone dicente.ui¬
di inqͥt impios sepultos. qͥ c̃
adinuerẽt in loco sc̃o erant.
et laudabant᷑ in ciuitate qͣi
iustorũ oꝑum. Hullꝰ gͦ se pu¬
tet electũ. ne forte apd̾ dm̃ sit
Addm̃. inchoatõniscũ
dulcedĩe. medietatis cũ labore.
ꝑfectionis cũ requie. s tñ ple¬
rũq alii incipiũt a dulcedi¬
ne. alii a tẽptatõnum amari¬
tudie. Omĩs cõũsꝰ añ ex fletu
inchoet peccatorũ. & sic tnͣse
at ad desidium suꝑnorũ. Priꝰ
em̾i lacͥmis purganda st̃ uicia
q̃ gessimꝰ. & cc̃ mudata m̃tis
acie id qd querimꝰ contẽple¬
mͦ. ut dũ autea flendo pecc̾i
a nob caligo det̾git᷑. mũdatiᷤᷤ

Expanded text:
cedit ad publicum, apud aestimationem humanam, quales fuerunt, tales adhuc esse putantur; jam tamen in Dei oculis surrexerunt. Item quidam adhuc humano judicio staciderunt. 13. Multi apud homines reprobi sunt, et apud Deum electi; atque item multi apud homines electi putantur, et apud Deum reprobi existunt, Salomone dicente: Vidi, inquit, impios sepultos, qui cum adhuc viverent, in loco sancto erant, et laudabantur in civitate quasi justorum operum . Nullus ergo se putet electum, ne forte jam apud Deum sit ad Deum, inchoationis cum dulcedine, medietatis cum labore, perfectionis cum requie. Sed tamen plerumque alii incipiunt a dulcedine, alii a tentationum amaritudine. 2. Omnis conversus ante ex netu inchoet peccatorum, et sic tat ad desiderium supernorum. Prius enim lacrimis purganda sunt peccata que gessimus, et mundata mentis acie id quod querimus contemplamur, ut dum antea flendo peccati a nobis caligo detergitur, mundatis
Abbreviated transcription (Latin):
tari. qͥtinꝰ a torpore negligẽtie
sollicitantib uiciis ad iurtuts
animũ ꝑ exciciũ p̃paret uicioꝵ.
pore resoluit. Horum gͦ exem¬
pla qͥsq cõu̾s euita. ne dũ ti-¬
morem di atepore incipis rur¬
sꝰ amundanis errorib ĩmer¬
garis. Tepidꝰ inco̾u̾sione. ocio¬
sa uba & uanas cogitatõnes
norias ẽe non conspicit. Qd̾ si
a torpore m̃tis eugilau̾it. ea
q̃ leuia existimabat. cõfestum
qͣsi horrenda atq atrocia ꝑti¬
mescit. Frus et desidia in om̃i
bono oꝑe formidanda:. frau¬
dem facimꝰ dõ. qͦciens de bono

Expanded text:
orpore negligentiae, sollicitantibus vitiis, ad virtutes animum per exercitium praeparet vitiorum. mpore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a torpore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono