comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
extitisse repente et cu affatus ẽẽ qui a¬
rabat is autẽ. lages ut ĩ libris ẽ etruscor
pucrili spẽ dicitur iusus set semili fiusse
prudẽtia. eius aspectu cũ obstupiuss
bubulcus clamorẽq maiore cu admi¬
ratione edidiss concursu ẽẽ factu. tota¬
ꝙ breui tempore ĩ eum locu etruria con¬
uenissẽ tum illum plura locutu audiẽtibꝰ
multis qui omĩa uerba enis exceperũt hĩs¬
q mandarũt. Omne aute oroẽ fuisse
eam qua aruspicina disciplina cõtinẽt᷑
eam postea creusse rebus nonis cognoscẽ¬
dis ad eadem principia referẽdis.Hec
accepimꝰ ab ipsis. hec scripta consernãt
hiuic fonte Hñt discipline. nu ergo opꝰ
est ad hec refellenda carneade nilz epi¬
curo. Est ne quisꝙͣ ita desipiens qui cre¬
Cur se contra natura interrã abdiderit
ut patefactus aratro lucem cõspicet. quid
idem nõ ne poterat quide homĩbꝰ disci¬

Expanded text:
extitisse repente et eum adfatus esse, qui aextitisse repente et eum adfatus esse, qui arabat. Is autem Tages, ut in libris est Etruscorum, puerili specie dicitur visus, sed senili fuisse prudentia. Eius adspectu cum obstipuisset bubulcus clamoremque maiorem cum admiratione edidisset, concursum esse factum, totamque brevi tempore in eum locum Etruriam convenisse; tum illum plura locutum multis audientibus, qui omnia verba eius exceperint litterisque mandarint; omnem autem orationem fuisse eam, qua haruspicinae disciplina contineretur; eam postea crevisse rebus novis cognoscendis et ad eadem illa principia referendis. Haec accepimus ab ipsis, haec scripta conservant, hunc fontem habent disciplinae. Num ergo opus est ad haec refellenda Carneade? num Epicuro? estne quisquam ita desipiens, qui cre? Si deum, cur se contra naturam in terram abdiderat, ut patefactus aratro lucem aspiceret? quid? idem nonne poterat deus hominibus disci
Abbreviated transcription (Latin):
te casus imut .iii. Sed qm̃ deꝰ extis et fulgu¬
rib satis disputatu est ostenta restãt. ui
tota aruspicina sit pertractata Mule ꝑt
prolatus est ate. Res mirabilis ꝑpea quia
nõ sepefit set sifieri nõ potuisset facta nõ
ẽẽt. Atq hoc contra omiã ostenta ualeat nu¬
ꝙͣ quod fieri nõ põt esse factu sin potucrit
nõ esse mirandu. Causar em ignoratio ĩ
re noua admiratioẽz facit. Eadez ignora¬
tio si m rebꝰ usitatis est nõ miramur. Na
qui mula peperisse miratur is quomodi
equa pariat aut ommino que natura pa¬
tam inimãtis f̾aciat ignorat. set qđ cre¬
oro uidet nõ miratur e̾tiam sicur f̾iat
ceptio contra natura fortasle set part
prope necessarius. Sed quid plura ortũ
uideamus aruspicine sic facillimu est
quid habeat autoritatis iudicare. Iage
quida dicitur ĩ agro t arquinẽsi tum
terra ararctur et stilcus altlus ẽẽt ĩp̃ssus

Expanded text:
tem casus imitari. Sed quoniam de extis et de fulgotem casus imitari. Sed quoniam de extis et de fulgoribus satis est disputatum, ostenta restant, ut tota haruspicina sit pertractata. Mulae partus prolatus est a te. Res mirabilis, propterea quia non saepe fit; sed si fieri non potuisset, facta non esset. Atque hoc contra omnia ostenta valeat, numquam, quod fieri non potuerit, esse factum; sin potuerit, non esse mirandum. Causarum enim ignoratio in re nova mirationem facit; eadem ignoratio si in rebus usitatis est, non miramur. Nam qui mulam peperisse miratur, is, quo modo equa pariat, aut omnino quae natura partum animantis faciat, ignorat. Sed quod crebro videt, non miratur, etiamsi, cur fiat, ceptio contra naturam fortasse, sed partus prope necessarius. Sed quid plura? ortum videamus haruspicinae; sic facillume, quid habeat auctoritatis, iudicabimus. Tages quidam dicitur in agro Tarquiniensi, cum terra araretur et sulcus altius esset impressus,
Abbreviated transcription (Latin):
quedam casu uiderentur sic euenire ut p̃¬
dicta essent a diuinãtibꝰ. Dixisti młta de
casu et ueneriuz iaci posse quatuor talis
iactis et quadrĩgẽtis centu uenerios nõ
posse casii cõsistere. Primu nescio cur nõ
possint. set nõ pugno habũdas eni silibꝰ
Babes et rñsioe pigmẽtoꝵ et rostru suic
et alia permulta. Idem Carneade fingẽ
dicis de capite panisci. quasi nõ potuerit
id euenire cassi et ut in omni marmore
ne sit messe uł prasitelia capita. Illa enĩm
ipsa effitiũtur detortioẽ nec quicꝙͣ illuc
afferetur a prasͥtele. Sed cum multa sit
detracta et ad liniamẽta otis peruẽtu
ẽ. Tum intelligas illud quod iam expolitu
sit intus fuisse̾. potest igitur tale aliquid
etiam sua sponte in lapidicinis chior exti¬
tisse. set sit hoc fictu quid i nubibꝰ Nũꝙ̃
aiãuertisti leonis foritia aut ypocentauri
Potest igitur quod modo negabas uerita¬

Expanded text:
quaedam casu viderentur sic evenire, ut prquaedam casu viderentur sic evenire, ut praedicta essent a divinantibus, dixisti multa de casu, ut Venerium iaci posse casu quattuor talis iactis, sed quadringentis centum Venerios non posse casu consistere. Primum nescio, cur non possint, sed non pugno; abundas enim similibus. Habes et respersionem pigmentorum et rostrum suis et alia permulta. Idem Carneadem fingere dicis de capite Panisci; quasi non potuerit id evenire casu et non in omni marmore necesse sit inesse vel Praxitelia capita! Illa enim ipsa efficiuntur detractione, neque quicquam illuc adfertur a Praxitele; sed cum multa sunt detracta et ad liniamenta oris perventum est, tum intellegas illud, quod iam expolitum sit, intus fuisse. Potest igitur tale aliquid etiam sua sponte in lapicidinis Chiorum extitisse. Sed sit hoc fictum; quid? in nubibus numquam animadvertisti leonis formam aut hippocentauri? Potest igitur, quod modo negabas, verita
Abbreviated transcription (Latin):
caulas persecuti sunt et boetens stoicus ꝗ
est a te nomĩatus et nr̃ etiam possidonius
Et sicause nõ reperiantur istaru rerũ res
tñ ipse obseruari aiauertiq potuerũt. Nac¬
te uero statua aeralegu de celo tacta qd
hñt obseruatu ac uetustu pĩnarii nacte
nobiles a nobilitate.Igitur periculu hoc
tam Callide iupiter cðgitauit. Romulus
lactens fulmine ictus. Urbi igitur peri¬
culu ostenditur ei qua ille condielit. Q
scite per notas nos certiores facit Iupitex
At eodem tempore signu iouis collocaba¬
tur quo cõuiratio in dicabatur et tu scilic
mauis muem deoꝵ id factu ꝙͣ casu arbi¬
traris et redemptor qui colũna illã de Coc¬
ta et de Torquato conduxerat tatiendam
nõ mertia alit mopia tardior fuit. s a diis
ĩmortalibꝰ ad istam horam sernatus est.
Ne quide plane despero ista ẽẽ uera łet
nescio et discere ate uolo. Nam cu mihi

Expanded text:
causas persecuti sunt et Boëthus Stoicus, qui causas persecuti sunt et Boëthus Stoicus, qui est a te nominatus, et noster etiam Posidonius, et, si causae non reperiantur istarum rerum, res tamen ipsae observari animadvertique potuerunt. Nattae vero statua aut aera legum de caelo tacta quid habent observatum ac vetustum? Pinarii Nattae nobiles; a nobilitate igitur periculum. Hoc tam callide Iuppiter excogitavit! Romulus lactens fulmine ictus; urbi igitur periculum ostenditur, ei quam ille condidit. Quam scite per notas nos certiores facit Iuppiter! At eodem tempore signum Iovis conlocabatur, quo coniuratio indicabatur. Et tu scilicet mavis numine deorum id factum quam casu arbitrari, et redemptor, qui columnam illam de Cotta et de Torquato conduxerat faciendam, non inertia aut inopia tardior fuit, sed a deis inmortalibus ad istam horam reservatus est. Non equidem plane despero ista esse vera, sed nescio et discere a te volo. Nam cum mihi
Abbreviated transcription (Latin):
pore quod fieret inditiu cõuiratioĩs
in senatu signu ionis ĩ biẽno postꝙp e¬
rat locatu Incapitolio colloca bat. Tu
igitur au induces sic enim agebas mecũ
CAusam istam et contra f̾acta tua et cõtͣ
scripta defendẽ. łrat᷑ es. conuereor. Uer
quid hic tande nocet res neq talis ẽ
an ego qui uer explicari uolo. Itaq ihil
cont̾radico ate xatione totiu aruspi¬
cine peto set te mirifica m latebra cõ¬
iecisti. Ꝙ enim intelligeres fore ut p̃mẽ¬
te cum exte causas uniꝰ cuiq diuinatioĩs
exquirerem. Multa uerba fecisti te cu
res uileres ratione causamq nõ q̃rere
quid fieret nõ cur fleret ⁊d rem ꝑtinẽ
quasi aut ego fieri concedere. aut ẽẽt
phĩ causam cur quicꝙ fieret nõ querẽ
et eo quidez loço et pronostiça nostra
pronuntiabas et genera herbaꝵ scamo¬
neam aristolochia q radicem quarũ
causam ignorares uim et effectu uide¬
res dissimile totũ. Nam et pronosticor

Expanded text:
pore, quo fieret indicium coniurationis in senatu, signum Iovis biennio post, quam erat locatum, in Capitolio conlocabatur.—Tu igitur animum induces sic enim mecum agebas causam istam et contra facta tua et contra scripta defendere?—Frater es; eo vereor. Verum quid tibi hic tandem nocet? resne, quae talis est, an ego, qui verum explicari volo? Itaque nihil contra dico, a te rationem totius haruspicinae peto. Sed te mirificam in latebram coniecisti; quod enim intellegeres fore ut premerere, cum ex te causas unius cuiusque divinationis exquirerem, multa verba fecisti te, cum res videres, rationem causamque non quaerere; quid fieret, non cur fieret, ad rem pertinere. Quasi ego aut fieri concederem aut esset philosophi causam, cur quidque fieret, non quaerere! Et eo quidem loco et Prognostica nostra pronuntiabas et genera herbarum, scammoniam aristolochiamque radicem, quarum causam ignorares, vim et effectum videres. Dissimile totum; nam et prognosticorum
Abbreviated transcription (Latin):
paulo ante dixi nullo mõ At em ob¬
sernatio diuturna. ħem pars una re¬
Car notandis rebus fecit arte añta¬
ddem sõma obseruari possũt. quona
modo sũt emi ĩnuabiles uarietates
mhiltam p̃postere tam ĩ condite tã

Expanded text:
 quae paulo ante dixi, nullo modo. At enim ob quae paulo ante dixi, nullo modo. At enim observatio diuturna haec enim pars una restat notandis rebus fecit artem. Ain tandem? somnia observari possunt? quonam modo? sunt enim innumerabiles varietates. Nihil tam praepostere
Abbreviated transcription (Latin):
essefactu At ille nicisti ista en auis
nulla uolat uehemẽtius huic equide
Anti phoboro ĩquit teuictu esse nõ ui¬
des Ista enim aius insectans alias aues
semper ipsa postrema est. Parere q̃dã
matrona cupiens dubitans ẽẽt ne pre¬
gnans uisa est in quicte obsignata ha¬
bere natura retulit. Negauit eam qm̃
obsignata fuisset parẽ potuisse At altͣ
pregnãtem esse dixit. fia et ĩane ob¬
signare mhil solere. Que est ista ars
cõiectoris elucdentis ingemo. an ea q̃
dixiet ĩnuãbilia que collecta hñt sto¬
ci quicꝙͣ sigiificant isi acumenho¬
minu ex similitudine aliqua cõiec¬
turã modo huc modo illuc ducẽtiu
Medici signa queda hñt ex nems et¬
ex spuritu egroti multisq ex aliis futã
p̃sentiũt. Subernatores exultantes c̃¬
loligines uiderĩt aut delphinos sem
portu cõitientes tempestate signfica¬
ti putãt. ħ ratioẽ explicari et addnam

Expanded text:
esse factum. At ille: Vicisti; ista enim avi esse factum. At ille: Vicisti; ista enim avi volat nulla vehementius. Huic eidem Antipho: Baro, inquit, victum te esse non vides? ista enim avis insectans alias avis et agitans semper ipsa postrema est. Parere quaedam matrona cupiens dubitans, essetne praegnans, visa est in quiete obsignatam habere naturam. Rettulit. Negavit eam, quoniam obsignata fuisset, concipere potuisse. At alter praegnantem esse dixit; nam inane obsignari nihil solere. Quae est ars coniectoris eludentis ingenio? an ea, quae dixi, et innumerabilia, quae conlecta habent Stoici, quicquam significant nisi acumen hominum ex similitudine aliqua coniecturam modo huc, modo illuc ducentium? Medici signa quaedam habent ex venis et spiritu aegroti multisque ex aliis futura praesentiunt; gubernatores cum exsultantis lolligines viderunt aut delphinos se in portum conicientes, tempestatem significari putant. Haec ratione explicari et ad natu
Abbreviated transcription (Latin):
retur nauigare.aut quid nature co¬
pulatum habuit alcibiadis quod dici¬
tur sõmu qui paulo nite interitũ nis
est insõmo amice esse amictus amicło
Is cũ esset proiectus inhumatus ab õĩ¬
busq desertus iaceret amica corpꝰ
eius texit suo pallio. Ergo ħ ĩerat ĩ
rebus futuris et carsas naturales
habebat an et ut inderetur et ut eue¬
niret casus effecit. quid ipõꝵ ĩ terp̃tũ
comiecture.nõne mlagis ingenia de¬
clarant eoꝵ quam uim cõsensũq nẽ
Cursor adolunpia proficisci cogitans ii¬
sus est in sõnis ĩ curru quadrigarũ uehi
mane ad cõiectore As ille uĩdes ĩquit
idenim celeritas signficat et nis equor
post idem ad Antiphone is autẽ uĩcae
ĩquit necesseẽ an nõ intelligis quatuõ
ante te cucurrisse ecce alus tursor. Atq
hor sõmoꝵ et taliu plenus ẽ Crisippilr
plenus aute ipatri set ad cursore r̃do
Ad interp̃tem detulit aquila se ĩ sõmi

Expanded text:
retur navigare? aut quid naturae coretur navigare? aut quid naturae copulatum habuit Alcibiadis quod scribitur somnium? qui paulo ante interitum visus est in somnis amicae esse amictus amiculo. Is cum esset proiectus inhumatus ab omnibusque desertus iaceret, amica corpus eius texit suo pallio. Ergo hoc inerat in rebus futuris et causas naturalis habebat, an, et ut videretur et ut eveniret, casus effecit? Quid? ipsorum interpretum coniecturae nonne magis ingenia declarant eorum quam vim consensumque naturae? Cursor ad Olympia proficisci cogitans visus est in somnis curru quadrigarum vehi. Mane ad coniectorem. At ille: Vinces, inquit; id enim celeritas significat et vis equorum. Post idem ad Antiphontem. Is autem: Vincare, inquit, necesse est; an non intellegis quattuor ante te cucurrisse? Ecce alius cursor atque horum somniorum et talium plenus est Chrysippi liber, plenus Antipatri —sed ad cursorem redeo: Ad interpretem detulit aquilam se in somnis visum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solebam nec tam multu dormiens
ullo sõnio su admonitus tantis p̃ẜtim
de rebus nec mihi magis unꝙ̃ ulcleor
ꝙͣ cũ aut inforo magrãtus aut ĩcuria
senatu iideor sõmare et eni ex diui¬
natione ħ scdm ẽ que ẽ cõtinuatio cõ¬
iunctio q nature quã ut dixi uocãt
Simphatiã eiusmodi ut tesaurus ex
ouo intelligi debebat. Nam mediciex
quib̾dam rebus aduemẽtes et crescẽ¬
tes morbos intelligũt nõ nulle etiaz
ualitudinis signiftcatioẽs ut ħ ip̃m ple¬
ni euectiue sumꝰ ex quoda gerere sõ¬
nioꝵ ĩtelligi posse dicũt tesaurus nõ
hereditas et honos et uictoria et młta
li cogitidẽ iũgũtur. dicit quidã cũ
ĩ sõms cõplexu uenereo iñgeret᷑ cal¬
culos iecisse. Udeo Smphatian uisũ
est enim tale obiectu lormiẽti ut id
quod euemit nature uis nõ opimo er¬
roris effecerit. Que igitur natura ob¬
tulit illam spem simo̾nidi aqua ueta¬

Expanded text:
non solebam, nec tam multum dormiens non solebam, nec tam multum dormiens ullo somnio sum admonitus, tantis praesertim de rebus, nec mihi magis umquam videor, quam cum aut in foro magistratus aut in curia senatum video, somniare. Etenim ex divisione hoc secundum est quae est continuatio coniunctioque naturae, quam, ut dixi, vocant sumpa/qeian, eius modi, ut thensaurus ex ovo intellegi debeat? Nam medici ex quibusdam rebus et advenientis et crescentis morbos intellegunt, non nullas etiam valetudinis significationes, ut hoc ipsum, pleni enectine simus, ex quodam genere somniorum intellegi posse dicunt. Thensaurus vero et hereditas et honos et victoria et multa li cognatione iunguntur? Dicitur quidam, cum in somnis complexu Venerio iungeretur, calculos eiecisse. Video sympathian; visum est enim tale obiectum dormienti, ut id, quod evenit, naturae vis, non opinio erroris effecerit. Quae igitur natura obtulit illam speciem Simonidi, a qua veta
Abbreviated transcription (Latin):
uisus em̾sus de fluĩe. Merat em ĩ utͥui¬
q nr̃m aĩs uigilãtiu cogitatiou uesti¬
gia. At queda adiũctaꝰ sũt ut mͥde
dnonumento marii tibi ꝙ equus ĩ quo
ego uehebar mecu una lemẽsus ri¬
suis apparuit. An tu censes ullã anum
tam deliram futura fuisse ut sõmis
crederet. insi ista casu nõ nũꝙͣ forte
temere concurrerẽt. Alexandro loqui
ueru set utru sit nõ ẽẽ mirabile non
emm audunt dracone loquẽte s est
iusus audire et quide quo mauis sit
cũ radicem teneret locutus est. S ihil
ẽ magnu somniãti. Quero aute cuͣ alex¬
andrd tam illustre sõma tam certu
nec huic eidem al nec multa ceteris
mihi quide pret᷑ ħ Mariamu inhil
sane quod meminerim frustra igit
consupte tot noctes tan longa ĩefate
Nũc quidem propter interfnssione
forensis opere et lucubrationes derra¬
xi et meridiatoẽs addicli quibꝰ uti ãna

Expanded text:
visus emersus e flumine. Inerant enim in utriusvisus emersus e flumine. Inerant enim in utriusque nostrum animis vigilantium cogitationum vestigia. At quaedam adiuncta sunt, ut mihi de monumento Marii, tibi, quod equus, in quo ego vehebar, mecum una demersus rursus apparuit. An tu censes ullam anum tam deliram futuram fuisse, ut somniis crederet, nisi ista casu non numquam forte temere concurrerent? Alexandro draco verum; sed utrum est, non est mirabile; non enim audivit ille draconem loquentem, sed est visus audire, et quidem, quo maius sit, cum radicem ore teneret, locutus est. Sed nihil est magnum somnianti. Quaero autem, cur Alexandro tam inlustre somnium, tam certum, nec huic eidem alias, nec multa ceteris; mihi quidem praeter hoc Marianum nihil sane, quod meminerim. Frustra igitur consumptae tot noctes tam longa in aetate. Nunc quidem propter intermissionem forensis operae et lucubrationes detraxi et meridiationes addidi, quibus uti antea
Abbreviated transcription (Latin):
que uolumꝰ nota nobis esse possũt nibil
est enim de quo cogitare nequeamꝰ nł¬
le ergo ymagines orreput ĩ anmos cdõ¬
miẽtiu exttmsecus nec oĩo flĩt ille
nec cognoui quẽꝙͣ qui maiore autori
tate nihil diceret. Aiõꝵ est ea uis eaq
natura ut uigeant uigilãtes nullo ac¬
uentitio pulsa set suo fnotu ĩcreclibili
quadam celeritate. Hli cũ sustinẽtur
mẽbris et corpore et sensibꝰ omia certio¬
ra cęrnũt cogitant sentĩt. Cu aute
ħ subtracta sũt desertusq au̾is lango¬
re corporis tũ agitatur ipe per seseᷤᷤ
modis confusa et uariata uersant. Max¬
imeq reliquie earu reru mouẽtur e
ammis et agitantur de quibꝰ iugilãtel
aut cogitatumꝰ aut egimꝰ. Ut mͥꝰ tẽꝑib
illis multu ĩ aĩo Marnus uersabatũr re¬
cordatiti ꝙͣ ille graue suu casu ma¬
gno aio ꝙͣ cõst ñti tulisset ⁊ lanc credo
Rausam de illo sõmandi fuisse ibiantẽ
dine cũ solitudine cogitandi subito sũ

Expanded text:
quae volumus, nota nobis esse possunt; nihil est enim, de quo cogitare nequeamus; nullae ergo imagines obrepunt in animos dormientium extrinsecus, nec omnino fluunt ullae, nec cognovi . Animorum est ea vis eaque natura, ut vigeant vigilantes nullo adventicio pulsu, sed suo motu incredibili quadam celeritate. Hi cum sustinentur membris et corpore et sensibus, omnia certiora cernunt, cogitant, sentiunt. Cum autem haec subtracta sunt desertusque animus languore corporis, tum agitatur ipse per sese. modis confusa et variata versantur, maxumeque reliquiae rerum earum moventur in animis et agitantur, de quibus vigilantes aut cogitavimus aut egimus, ut mihi temporibus illis multum in animo Marius versabatur recordanti, quam ille gravem suum casum magno animo, quam constanti tulisset. Hanc credo causam de illo somniandi fuisse. Tibi autem de me cum sollicitudine cogitanti subito sum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ufos. Silaxa Carnassius familiaris
panctii excellens in astrologia.Idemq ĩ
regenda sua cĩuitatt prindeps totu ħ
cascdaicu predicendi genus repudia¬
uit. S ut tatione utattiur omissis testi¬
bus sicisti dispiitant quiħꝰ Caldeoꝵ na¬
talitia p̃dicta defendũt. ii quãda esse
auĩt signifero m orbe qui grete codiac¬

Expanded text:
non usos. Scylax Halicarnassius, familiaris non usos. Scylax Halicarnassius, familiaris Panaetii, excellens in astrologia idemque in regenda sua civitate princeps, totum hoc Chaldaicum praedicendi genus repudiavit. Sed ut ratione utamur omissis testibus, sic isti disputant, qui haec Chaldaeorum natalicia praedicta defendunt: Vim quandam esse aiunt signifero in orbe, qui Gr
Abbreviated transcription (Latin):
illu cecidit dolauit inscripsit. Nihile
superstitiosa solicitudine et miseria cre¬
derent. Set hec quidem genus diuina¬
tionis uita iam coĩs explosit.łani puleꝰ¬
tudo et uetustas prenestinaꝵ et mĩc re¬
tinet sortiu nomen. Atq id in uulgꝰ
Quis enim magrantus aut quis mri
ilsustrior utitinꝰ sortibꝰ ceteris uero ĩ
loçis sortes ipẽ refrixer̃t. Quid Carne¬
adem Clitomacus scribit dice̾ solitu
nũꝙͣ se fortunatiore ꝙͣ p̃neste iudisse
fortuna. Ergo ħ diuinationis genus o¬
mittamꝰ. Ad caldeoꝵ monstraꝰ uenia
de quibꝰ Endoocus platonis auditor
in astrologia uiditio doctissimoꝵ houi
facile princeps sic opinatur id quod sc¬
riptu reliquit caldeis ĩ predictioẽ et in
notatione cuiꝰq uite ex natali die mĩ¬
mine esse credendu. Noiãt etiam pa¬
netius qui unus se stoycis astrologorũ
trologie partibꝰ excellerẽt h p̃dcõis gnẽ

Expanded text:
illud cecidit, dolavit, inscripsit? Nihil eillud cecidit, dolavit, inscripsit? Nihil esuperstitiosa sollicitudine et miseria crederent! Sed hoc quidem genus divinationis vita iam communis explosit; fani pulchritudo et vetustas Praenestinarum etiam nunc retinet sortium nomen, atque id in volgus. Quis enim magistratus aut quis vir inlustrior utitur sortibus? ceteris vero in locis sortes plane refrixerunt. Quod Carneadem Clitomachus scribit dicere solitum, nusquam se fortunatiorem quam Praeneste vidisse Fortunam. Ergo hoc divinationis genus omittamus. Ad Chaldaeorum monstra veniamus; de quibus Eudoxus, Platonis auditor, in astrologia iudicio doctissimorum hominum facile princeps, sic opinatur, id quod scriptum reliquit, Chaldaeis in praedictione et in notatione cuiusque vitae ex natali die minime esse credendum. Nominat etiam Panaetius, qui unus e Stoicis astrologorum trologiae partibus excellerent, hoc praedictionis genere
Abbreviated transcription (Latin):
sic uideamꝰ clarissimaꝵ sortiu quetra¬
datur ĩuentio. Nuͣm subsistũt p̃nestior
monimẽta declarant honestu hoiem
et nobile sõniis exebris ad extremu et
minatibꝰ cum iuberetur certo ĩ loco si¬
licem cedere perterritu uiẜis. irridẽtib
suis crubꝰ id agere cepisse. Itaq ꝑfrac¬
to saxo sortes eripusse ĩ robore ĩscul¬
ptas priscaru srãꝵ notis. Is ẽ hodieloc
septiis religiose propter ionis pueri ꝗ
sedens mãma appetens castissime co¬
litur a matribꝰ. Eo demq tempore ĩ eo
loco ubi mĩc fortune sita ẽ edes mel ex
olea fluxisse dicũt. aruspicesq dixisse
sũma nobilitate eas sortes futuras. cor¬
q iussu ex illa olea arcam esse factam
coq conditas esse sortes que hodie fõ¬
tunt monitu colũtur. Quid igit᷑ ĩ his
potest esse certi que fortune monitu
pueri manu mistent᷑ atq ducũt᷑. quõ
aute iste poĩte ĩ illo loco quis robor

Expanded text:
sic videamus, clarissumarum sortium quae trasic videamus, clarissumarum sortium quae tradatur inventio. Numerium Suffustium Praenestinorum monumenta declarant, honestum hominem et nobilem, somniis crebris, ad extremum etiam minacibus cum iuberetur certo in loco silicem caedere, perterritum visis irridentibus suis civibus id agere coepisse; itaque perfracto saxo sortis erupisse in robore insculptas priscarum litterarum notis. Is est hodie locus saeptus religiose propter Iovis pueri, qui sedens mammam adpetens castissime colitur a matribus. Eodemque tempore in eo loco, ubi Fortunae nunc est aedes, mel ex olea fluxisse dicunt, haruspicesque dixisse summa nobilitate illas sortis futuras, eorumque iussu ex illa olea arcam esse factam, eoque conditas sortis, quae hodie Fortunae monitu tolluntur. Quid igitur in his potest esse certi, quae Fortunae monitu pueri manu miscentur atque ducuntur? quo modo autem istae positae in illo loco? quis robur
Abbreviated transcription (Latin):
sum et disertu Qñ emi ista obseruans
quieto et libero animo esse poteris ut ad
rem gerenda nõ suꝑstitioe habeas sed
ratione ducem. Ita ne siquis aliquid ex
sua re atq ex suo sermone dixcrit et ei
uerbu aliquod apte ceciderit ad idqđd
ages aut cogitabis ea restibi aut timo¬
rem afferret᷑ aut alacritate Cu marc
Crassus exercitu brundisii poneret ꝗ¬
dam m portu Caritas Caunc adiiectatis
uendens. Cauneas clamitabat dicam
siplacet monitu ab eo Crassu cauere
ne iret nõ fiusse peritur sihoĩ paruiss
que si suscipiam pedis offensio nobis
et arruptio corrigie et sterntamẽta
obseruanda erũt. Sortes restant et
emm sors ẽ. Idem prope modu quod
micare quod talos iacere. quod tessa¬
ras quibꝰ in rebus temeritas et casus n
rõ nec cõsiliu ualet. tota res est ĩuenta
fallatiis aut ad questu aut ad suꝑstitio
aut ad errore atq ut maruspice feciz

Expanded text:
sum et disertum. Quando enim ista observans sum et disertum. Quando enim ista observans quieto et libero animo esse poteris, ut ad rem gerendam non superstitionem habeas, sed rationem ducem? Itane? si quis aliquid ex sua re atque ex suo sermone dixerit et eius verbum aliquod apte ceciderit ad id, quod ages aut cogitabis, ea res tibi aut timorem adferet aut alacritatem? Cum M. Crassus exercitum Brundisii inponeret, quidam in portu caricas Cauno advectas vendens Cauneas clamitabat. Dicamus, si placet, monitum ab eo Crassum, caveret ne iret; non fuisse periturum, si omini paruisset. Quae si suscipiamus, pedis offensio nobis et abruptio corrigiae et sternumenta erunt observanda. Sortes restant et enim sors est? Idem prope modum, quod micare, quod talos iacere, quod tesseras, quibus in rebus temeritas et casus, non ratio nec consilium valet. Tota res est inventa fallaciis aut ad quaestum aut ad superstitionem aut ad errorem. Atque ut in haruspicina fecimus,
Abbreviated transcription (Latin):
niens et cõuicta constantia. At nr̃i augu¬
xii consuctudinez dixit ennius. Tuz tonuit
leuur bene tempestate serena.At homeric
aiax apud achilem querens de ferocitate
spera iupiter his dextris fulgoribꝰ edit
Ita nobis sinistra uidentur. grays et bar¬
baris dextra meliora. ꝙpꝙͣ aut ignoro
quebona sint simstra nos licere etiam¬
si dextra sint. Sed certe nrĩ simistru no¬
miauerũt extermq dextru quia plerq
id melius uidebatur. hec quãta dissen¬
sio est. Quid ꝙ aliis anibꝰ utũtur aliis sig¬
nis aliter obseruant alitex rũdent. Na
necesse est fateri partim hor errore sul¬
ceptu ẽẽ partim supstitioẽ młta fallẽdeo
Atq his suꝑstitioĩbꝰ nõ dubitasti etiam
omiã aduingere. Emilia paulo ꝑsam pe¬
riisse. quod pater omen accepit. Cecilia
sessoris filie sedes suas tradere. Iam illa
tauete linguis et prerogatiua omnez
comitior hoc est ip̃m eẽ contra secopio¬

Expanded text:
niens et coniuncta constantia? Ad nostri auguniens et coniuncta constantia? Ad nostri augurii consuetudinem dixit Ennius: Tum tonuit laevum bene tempestate serena. At Homericus Aiax apud Achillem querens de ferocitate spera Iuppiter his dextris fulgoribus edit. Ita nobis sinistra videntur, Graiis et barbaris dextra meliora. Quamquam haud ignoro, quae bona sint, sinistra nos dicere, etiamsi dextra sint; sed certe nostri sinistrum nominaverunt externique dextrum, quia plerumque id melius videbatur. Haec quanta dissensio est! Quid? quod aliis avibus utuntur, aliis signis, aliter observant, alia respondent, non necesse est fateri partim horum errore susceptum esse, partim superstitione, multa fallendo? Atque his superstitionibus non dubitasti etiam omina adiungere. Aemilia Paulo Persam perisse, quod pater omen accepit; Caecilia se sororis filiae sedes suas tradere. Iam illa: Favete linguis et praerogativam, omen comitiorum. Hoc est ipsum esse contra se copio
Abbreviated transcription (Latin):
pitiu facere possint. quõ autez hec aut qñ
aut a quibꝰ ĩlienta dicemꝰ Etrusci tñhut
exaratu pueru autore sue discipline
nos queni. At tum ne naniu At aliquot
annis antiquior. Romulus et Remus ãbo
augures ut accepimꝰ. An pisidaru aut cĩ¬
licu aut phrigu ista ĩuenta licenꝰ Pla¬
cet igitur humamtatis exꝑtes hrẽ diuim¬
tatis auctores. At omẽs reges ppłi natio¬
nes utũtur auspitiis. qiͣ uerd quicꝙ̃p sit
tam ualide ꝙ ihil sapere uulgare aut
qiͣ tibi ipĩ ĩ iudicando placeat fnultitu¬
do Quotus quisq est qui uoluptatem
neget esse bonu pleriq etia sũmũ boni
didunt. Num igitur eoꝵ frequẽtia stoici
rebus sequit eoꝵ auctoritate multitudo
Quid mixu igitur si m auspitiis et ĩ omĩ
diuinatione mbecilli animi supstitio¬
sa ista concipiant ueru despitere nõ
possũt. Que fute inter augures ẽ cõne¬

Expanded text:
picium facere possint? Quo modo autem haec aut quando picium facere possint? Quo modo autem haec aut quando aut a quibus inventa dicemus? Etrusci tamen habent exaratum puerum auctorem disciplinae suae; nos quem? Attumne Navium? At aliquot annis antiquior Romulus et Remus, ambo augures, ut accepimus. An Pisidarum aut Cilicum aut Phrygum ista inventa dicemus? Placet igitur humanitatis expertis habere divinitatis auctores? At omnes reges, populi, nationes utuntur auspiciis. Quasi vero quicquam sit tam valde quam nihil sapere vulgare, aut quasi tibi ipsi in iudicando placeat multitudo! Quotus quisque est, qui voluptatem neget esse bonum? plerique etiam summum bonum dicunt. Num igitur eorum frequentia Stoici ue in rebus sequitur eorum auctoritatem multitudo? Quid mirum igitur, si in auspiciis et in omni divinatione inbecilli animi superstitiosa ista concipiant, verum dispicere non possint? Quae autem est inter augures conve
Abbreviated transcription (Latin):
tuosa res Cesarer eocdemtempore hostez
et hospite inclit. Quid hoc tristius. Iscũ
ei Trocanioꝵ tetrarchia eripniss et asse¬
cule suo ꝑgameno nescio quid dixisset
eidem q detraxisset Armema asenatu
datam. cũq ab eo magnif̾icẽtissio f̾uiss
hospitio acceptus spoliatu reliquit et
hospitem et regem. S labor longuis ad
propositu reifertor sieuenta querimꝰ
que exquirũtur auibꝰ nullo modo ꝓspa
deiotaro sin offitia a uirtute ipĩus nõ ab
auspitiis petita sũt. omicte igitur Litiu
Romuli in maximo incencłio negas po¬
tuisse cõburi Contemne cotem Atti na¬
primu natura ipsam uidere demi̾de
ĩuẽtione demde constantia. Que est
igitur natura que uolucres huc et illuc
uagantes passim effitiat ut signit̾icent
aliquid et tu uetent agere tum iubeant
aut cantu aut uolatu. Cur aute aliis aleua
aliis a dextra datu ẽ auibus ut xatu aus¬

Expanded text:
tuosa res! Caesarem eodem tempore hostem tuosa res! Caesarem eodem tempore hostem et hospitem vidit; quid hoc tristius? Is cum ei Trocmorum tetrarchian eripuisset et adseculae suo Pergameno nescio cui dedisset eidemque detraxisset Armeniam a senatu datam, cumque ab eo magnificentissumo hospitio acceptus esset, spoliatum reliquit et hospitem et regem. Sed labor longius; ad propositum revertar. Si eventa quaerimus, quae exquiruntur avibus, nullo modo prospera Deiotaro; sin officia, a virtute ipsius, non ab auspiciis petita sunt. Omitte igitur lituum Romuli, quem in maximo incendio negas potuisse comburi; contemne cotem Atti Naprimum naturam ipsam videre, deinde inventionem, deinde constantiam. Quae est igitur natura, quae volucris huc et illuc passim vagantis efficiat ut significent aliquid et tum vetent agere, tum iubeant aut cantu aut volatu? cur autem aliis a laeva, aliis a dextra datum est avibus ut ratum aus
Abbreviated transcription (Latin):
omisit et iqͥem impator idem angur
que qm̃ ab his qui auspitia ulla hñt
bella ad ministrant᷑ ab urbanis retenta
uidentux a bellicis esse sublata Et quiclez¬
ille dicebat siquando rem agere uiellet
ne impediretur auspitiis. Lectica operta
facere se iter solere. Huic simile est quod
nos augures precipimiꝰ ne ruge auspitiu
euemiat̾ ut iumẽta iubeant disiũgere. Ed
est aliud nolle moneri a ioue isiꝰ effiçẽ
ut ne aut fieri possit auspitiu aut sifiat
uideri. Nam illud ad modu ridiculum
ꝙ negas. Deiotaru auspitioꝵ que sibi
ad pd̾mpeiu proficiscenti t̃ acta sint
penitere ꝙ ficlem secutus amicitiãq ꝓ
sibi laudem et gloria ꝙͣ regnũ et possessi¬
ones suas credo. Id quide. set ihil acl
auspitia nec enim cormx canere potuit
pararet. Ipse ħ sentiebat sicuti sensit. Aues
fides Aues ilero prosperos euentus ostẽ¬
derũt certe fefellerũt. fugit eprelio cum
Compeio graue tempus discessit ab eo luc¬

Expanded text:
omisit, idem imperator, idem augur omisit, idem imperator, idem augur quae, quoniam ab iis, qui auspicia nulla habent, bella administrantur, ad urbanas res retenta videtur, a bellicis esse sublata. Nam eille dicebat, si quando rem agere vellet, ne impediretur auspiciis, lectica operta facere iter se solere. Huic simile est, quod nos augures praecipimus, ne iuges auspicium obveniat, ut iumenta iubeant diiungere. Quid est aliud nolle moneri a Iove nisi efficere, ut aut ne fieri possit auspicium aut, si fiat, videri? Nam illud admodum ridiculum, quod negas Deiotarum auspiciorum, quae sibi ad Pompeium proficiscenti facta sint, paenitere, quod fidem secutus amicitiamque fuisse laudem et gloriam quam regnum et possessiones suas. Credo equidem, sed hoc nihil ad auspicia; nec enim ei cornix canere potuit pararet; ipse hoc sentiebat, sicuti sensit. Aves fides. Aves vero si prosperos eventus ostenderunt, certe fefellerunt. Fugit e proelio cum Pompeio; grave tempus! Discessit ab eo; luc
Abbreviated transcription (Latin):
cte capto aut de pomerii iure potuert
Equidez assentior gaio Marcello poti
ꝙ Appio Claudio qui ambo mei colle
tum ac retentu. ed de hoc loco plura
in aliis. nũc hactemis externa eni augu¬
nia quesũt nontam artifitiosa ꝙ sup¬
stitiosa uideamꝰ. Omĩbꝰ fere aiubris u¬
tuntur nos admodu paucis. Alia illis
siistra sunt alia nrĩs. Solebat ex me
Deiotarus percõtari nrĩ Augurĩ discipl¬
ma. Ego et illos odii ĩmortales quãtũ
differebat ut quedam essent contraria
atq ille his semper utebatur nos ipĩ apo¬
pulo anspitia accepta habemus multũ
his utimur. Bellicam rem admĩstrari
maiores nri msi anspicato noluerunt
Qͣ multi anni sunt cum bella a procõsu¬
libus et a propretoribꝰ admĩstrãtur ꝗ
auspitia nõ hñt . Itaq nec ãnos tñseut
auspicato nec tripudio auspicantur
nam ex acumĩbꝰ. quide quod totu
auspitiu militare est. Iam Mlarcus
Marcellus ille quinquies consul totu

Expanded text:
cte capto aut de pomerii iure potuerunt? cte capto aut de pomerii iure potuerunt? Equidem adsentior C. Marcello potius quam App. Claudio, qui ambo mei collegtum ac retentum. Sed de hoc loco plura in aliis, nunc hactenus. Externa enim auguria, quae sunt non tam artificiosa quam superstitiosa, videamus. Omnibus fere avibus utuntur, nos admodum paucis; alia illis sinistra sunt, alia nostris. Solebat ex me Deiotarus percontari nostri augurii disciplinam, ego ex illo sui. Di immortales! quantum differebat! ut quaedam essent etiam contraria. Atque ille iis semper utebatur, nos, nisi dum a populo auspicia accepta habemus, quam multum iis utimur? Bellicam rem administrari maiores nostri nisi auspicato noluerunt; quam multi anni sunt, cum bella a proconsulibus et a propraetoribus administrantur, qui auspicia non habent! Itaque nec amnis transeunt auspicato nec tripudio auspicanturNam ex acuminibus quidem, quod totum auspicium militare est, iam M. Marcellus ille quinquiens consul totum
Abbreviated transcription (Latin):
cabantur mĩc imꝑat pullario ille renũ¬
tiat. Fulmen simitru auspitiu optimu¬
quod habemꝰ ad omẽs res p̃terꝙͣ adco¬
est ut comitioꝵ uł i inditiis ppłi uł ĩ iue̾
legu uł ĩ creandis magrãtib pͥncipes
cifutatis eent int̾pretes At im grachi
lrĩs. Scipio et figulus ꝙ cum augure̾s in¬
dicissent eos uifio creatos esse magrãtu
se abdicanerũt. Quis negat auguru dis¬
ciplina esse diuinatioẽ negẽat aruspices
diuim quos cum titus Eradcus propter
mortem repentina eius qui inp̃rogati¬
ua referenda subito concidisset ĩsefiatũ
intro duxiss. nõ instu rogatore comiti¬
oꝵ fuisse dixerũt. Primu uide ne meu
dixerint qui rogator centurie fuisset
Il enim erat mortuus. Id aute sine cliui¬
natione comectura poterant dicere. de¬
inde fortasse casu qui nullomõ est Ee
hoc genere tollendus. Quid em scire e¬
trusci aruspices aut detabernaculo re¬

Expanded text:
cabantur? Nunc imperant pullario; ille renuncabantur? Nunc imperant pullario; ille renuntiat. Fulmen sinistrum auspicium optumum habemus ad omnis res praeterquam ad coest, ut comitiorum vel in iudiciis populi vel in iure legum vel in creandis magistratibus principes civitatis essent interpretes. At Ti. Gracchi litteris Scipio et Figulus consules, cum augures iudicassent eos vitio creatos esse, magistratu se abdicaverunt. Quis negat augurum disciplinam esse? divinationem nego. At haruspices divini; quos cum Ti. Gracchus propter mortem repentinam eius, qui in praerogativa referenda subito concidisset, in senatum introduxisset, non iustum rogatorem fuisse dixerunt. Primum vide, ne in eum dixerint, qui rogator centuriae fuisset; is enim erat mortuus; id autem sine divinatione coniectura poterant dicere. Deinde fortasse casu, qui nullo modo est ex hoc genere tollendus. Quid enim scire Etrusci haruspices aut de tabernaculo re
Abbreviated transcription (Latin):
Perfecti auguris ẽ. Illi aute qui ĩ au¬
spitiu adhibetur cu ita ĩꝑauit is q
auspicãt᷑ dicito silentiu esse indebi¬
tur nec suspicit nec circũspicit stati
rñdet silẽtiu ẽẽ iuderi. su ille dicito
sipascũtur pascũturq aues aut ubi
attulit ĩquit ĩcauea pullos is qui ex
eo noĩatur pullarnis. ⁊ le sũt igitur
aues mtͥmĩtie ionis que pascãtur ne¬
ne quid refert mhilaci anspitia. S¬
quia cu pascũtur necesse est aliquid ex
ore cadere et terra pauire. Terripauiu
prima post tripudiu dictu ẽ. hoc q¬
dem iam tripudiu dicitur. Cũ igitur
offa cecidit ex ore pulli tu auspicãti
tripudiu solistimu nũtiatur ergohic
mos augures non esse usos argumiẽto
ĩ caulea et fame euecta si m offam pultis
ĩuadit et si aliquid ex ore enis cecidit
hoc tu auspitiu aut hoc modo solitu
auspicari Romulu solitu putas. Iam
de celo nõ ipsos censes solitos qui auspi¬

Expanded text:
 illi autem, qui in auspicium adhibetur, cum ita imperavit is, qui auspicatur: dicito, si silentium esse videbitur, nec suspicit nec circumspicit; statim respondet silentium esse videri. Tum ille: dicito, si pascentur.—Pascuntur.— Quae aves? aut ubi? Attulit, inquit, in cavea pullos is, qui ex eo ipso nominatur pullarius. Haec sunt igitur aves internuntiae Iovis! quae pascantur necne, quid refert? Nihil ad auspicia; squia, cum pascuntur, necesse est aliquid ex ore cadere et terram pavire terripavium primo, post terripudium dictum est; hoc quidem iam tripudium dicitur—cum igitur offa cecidit ex ore pulli, tum auspicanti tripudium solistimum nuntiatur. Ergo homos augures non esse usos argumento ein cavea et fame enecta si in offam pultis invadit, et si aliquid ex eius ore cecidit, hoc tu auspicium aut hoc modo Romulum auspicari solitum putas? Iam de caelo servare non ipsos censes solitos, qui auspi
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑissẽt. nec hi quide cõtentissimi
set ⁊̃ primis acuri etcd sequetia etr¬
pugnantia. Uidentes quippe iã ab¬
solun et perfecti putãtut quoꝵ lice¬
tie insi carneades restitiss haud scio
fere nobis disceptatio contentioꝙ ẽ
nõ ꝙ eos maxime contemnamꝰ s Eꝓ
indentur acutissime smas suas p̾ru¬
deotissimeq defendere. Cum autẽ
propriu sit Academnie inditu suũ
nullu interponere ea probare que
similima ueri uideantur conterte
cãs et quid in quãq sma dici possit
coprouiere nulla ad hibita sua auc¬
toritate iuditiu audiẽtiu relinq̃re
integru ac liberu. tenebimꝰ hant cõ¬
sueradine a socrate tradita ea ꝙ ĩt
nos sitibi ꝗnte frater placebit ꝙ sepi¬
ssipe utenur. Mihi uero ĩquit ille
uiil potest eẽ iocimdus. Que cum
eent elicta surreximus.

Expanded text:
quidem contemptissimi, sed in primis acuti et consequentia et repugnantia videntes, qui prope iam absoluti et perfecti putantur. Quorum licentiae nisi Carneades restitisset, haud scio fere nobis disceptatio contentioque est, non quod eos maxume contemnamus, sed quod videntur acutissime sententias suas prudentissimeque defendere. Cum autem proprium sit Academiae iudicium suum nullum interponere, ea probare, quae simillima veri videantur, conferre causas et, quid in quamque sententiam dici possit, expromere, nulla adhibita sua auctoritate iudicium audientium relinquere integrum ac liberum, tenebimus hanc consuetudinem a Socrate traditam eaque inter nos, si tibi, Quinte frater, placebit, quam saepissime utemur. Mihi vero, inquit ille, nihil potest esse iucundius. Quae cum sent dicta, s
Abbreviated transcription (Latin):
futuri uidebamur sieam funditus sub¬
stulissemꝰ. Nec uero id enim diligenter
intelligi uolo suꝑstitioẽ tollenda rligio
tollitit nam et maior instituta tueri
sacris cerimoniis q retinendis sapiẽtis
generi pulcritudo mũdi ordoq cogit
reru celestiu confiteri. Quã obre dut
religio propaganda etia est que est
mfutil Eognifioe nature sic supstitio¬

Expanded text:
futuri videbamur, si eam funditus sufuturi videbamur, si eam funditus sustulissemus. Nec vero id enim diligenter intellegi volo superstitione tollenda religio tollitur. Nam et maiorum instituta tueri sacris caerimoniisque retinendis sapientis amque hominum generi pulchritudo mundi ordoque rerum caelestium cogit confiteri. Quam ob rem, ut religio propaganda etiam est, quae est iuncta cum cognitione naturae, sic superstitio
Abbreviated transcription (Latin):
mtaet semꝑ noua aut memoria cõ¬
plecti aut obseruando notare pos¬
sumꝰ astrologi motus errantiu stel¬
laru notauetũt ĩuentus est ordo
⁊̃his stellis qui nõ putabatur. Cedo
tñ qui sit ordo atq concursatio sõm
leamꝰ quõ isti sisomu ueru edeset
liquod nõex multis potus uni fidẽ
lerogant ꝙͣ ex imo ĩ nuabilia cõfit¬
mãt ꝯ di igitur n deus ẽ effector sõ¬
nioꝵ neq nature sotietas ulla cũ sõniis
neq obseruatione ĩuemiripotut scĩa ef¬
fectu est ut ihil prorsus somniis tribuen¬
du sit p̃sertim cu illi ipĩ qui uideãt mhil
diuinẽt. hi qui inter potantur cõiectura
alhibent non nãm Casus aute ĩ mĩabi¬
libus pene seculis ĩ om̃ibꝰ plura mirabilia
ꝙͣ m sõmoꝵ uisis effecerit. Neq cõiectã
contrarias quicꝙͣ sit icertius. Exploda
cu ceteris nam ut uere loquanur super¬
deoꝵ et hac disputatioẽ id maxiẽ egimꝰ
multu enim et nobis metipsis et nr̃is pro¬

Expanded text:
ta et semper nova aut memoria conplecti aut observando notare possumus? Astrologi motus errantium stellarum notaverunt; inventus est enim ordo in iis stellis, qui non putabatur. Cedo tandem, qui sit ordo aut quae concursatio somnileamus, quo modo isti, si somnium verum evasit aliquod, non ex multis potius uni fidem derogent quam ex uno innumerabilia confirment. Si igitur neque deus est effector soorum neque naturae societas ulla cum somniis neque observatione inveniri potuit scientia, effectum est, ut nihil prorsus somniis tribuendum sit, praesertim cum illi ipsi, qui ea vident, nihil divinent, ii, qui interpretantur, coniecturam adhibeant, non naturam, casus autem innumerabilibus paene saeculis in omnibus plura mirabilia quam in somniorum visis effecerit, neque coniectura, etiam in contrarias, quicquam sit incertius. Explodatcum ceteris. Nam, ut vere loquamur, superdeorum, et hac disputatione id maxume egimus. Multum enim et nobismet ipsis et nostris pro
Abbreviated transcription (Latin):
ista interp̃tariꝰ an exp̾licatiõe nature
ut suam fieri possit coniectura uera¬
sõmior. tñ isti qui profitent᷑ eã facere
nõ possũt. Ex leissiõ. emi et indoctissiõ
genere constãt. Stoici aute tui negãt
quẽꝙͣ insi sapiente diuinu ẽẽ posse
Feisippus quide diuinatione cdiffinit
his uetbis in cognoscente et iudẽte
et explicante signa que adiis hoĩbus¬

Expanded text:
ista interpretari an explicatione naturae? ista interpretari an explicatione naturae? ut, si iam fieri possit vera coniectura somniorum, tamen isti, qui profitentur, eam facere non possint; ex levissimo enim et indoctissimo genere constant. Stoici autem tui negant quemquam nisi sapientem divinum esse posse. Chrysippus quidem divinationem definit his verbis: vim cognoscentem et videntem et explicantem signa, quae a dis ho
Abbreviated transcription (Latin):
aute eam dico qua nũꝙͣ auĩs ĩsistẽs
agitatioẽ et motli eẽ uacuꝰ potest. Il
Clanguore corporis nec membris uti
nec sefssibꝰ põt ĩtidit ĩiisa uaria et
incerta. Ex reliquis ut ait Aristotiles m¬
Herentibꝰ earu reru quas uigilans ges¬
serat aut cogitauerat quaꝵ perturbatio¬
ne mirabiles interdu existũt spẽs sõnior
quesi alia falsa alia uera qua nota int᷑¬
noscũtur scire sane uelim si nulla ẽ quicd
istos interp̃tes audiamꝰ si q̃piamẽ audi¬
re hẽo quesit set Herebũt. Uestit iam ĩ cõ¬
tentioẽ utrũ sit probabilius deos ne ĩmõ¬
tales reru oiu prestantia excellẽtes con¬
cursare oiu mortaliu qui ubiq sũt nõ
mõ lectos set etia grabaros et cu st̾tentẽ
aliquẽ uiderint obicere his uisa quedã
tortuosa et obscura que illi exterriti so¬
no ad coniectore mane deferat. an nã
fieri ut mobilit᷑ am̃is agitatus quod ni¬

Expanded text:
autem eam dico, qua numquam animus insistens autem eam dico, qua numquam animus insistens agitatione et motu esse vacuus potest. Is cum languore corporis nec membris uti nec sensibus potest, incidit in visa varia et incerta ex reliquiis, ut ait Aristoteles, inhaerentibus earum rerum, quas vigilans gesserit aut cogitaverit; quarum perturbatione mirabiles interdum existunt species somniorum; quae si alia falsa, alia vera, qua nota internoscantur, scire sane velim. Si nulla est, quid istos interpretes audiamus? sin qure, quae sit; sed haerebunt. Venit enim iam in contentionem, utrum sit probabilius, deosne inmortalis, rerum omnium praestantia excellentis, concursare circum omnium mortalium, qui ubique sunt, non modo lectos, verum etiam grabatos et, cum stertentem aliquem viderint, obicere iis visa quaedam tortuosa et obscura, quae illi exterriti somno ad coniectorem mane deferant, an natura fieri, ut mobiliter animus agitatus, quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
clariora et certiora eẽ dicat que uigilã¬
igitur diuma benificẽtia digmꝰ cũ cõ¬
sfilerent nobis clariora iusa ͤ dare ugi¬
lantibꝰ ꝙͣ obscuriora per sõmu quodd
quia nõ fit sõnia diuma putanda non
slnt. Iam uero quid opus est circuitioe
et amfractu ut sit utenda int̾pretibꝰ sõ¬
mor potius ꝙͣ directo. deus si quidem
nobis consulebat hoc facitohne fecetis
diceret. Idq nisu uigilanti potiꝰ ꝙͣp d¬
mienti daret. Iam ueto quif dicere
audeat uera esse omia sõma. Aliquot
tũtur falsa unde nascũtur. nã si eaqͥ
diumna quid ĩ constantius deo Sundĩ¬
scitius autẽ est ꝙͣ mẽtes mortaliu fal¬
sis et mẽdatibꝰ uisis concitare. Sinuã
uĩsa diuina sũt falsa aute et ĩania hu¬
mana que est ista designandi licentia
ut ħ delis hoc natura faceret. potiꝰ ꝙͣ
aut omĩa deus quod negatis aut omia
natura . quod quonia Aludnegatis
hoc necessario cõfitendurẽ. Natura

Expanded text:
dicat, quae vigilanigitur divina beneficentia dignius, cum consulerent nobis, clariora visa dare vigilanti quam obscuriora per somnum. Quod quoniam non fit, somnia divina putanda non sunt. Iam vero quid opus est circumitione et anfractu, ut sit utendum interpretibus somniorum potius, quam derecto deus, siquidem nobis consulebat, Hoc facito, hoc ne feceris diceret idque visum vigilanti potius quam dormienti daret? Iam vero quis dicere audeat vera omnia esse somnia? Aliquot tuntur, falsa unde nascuntur? nam si ea quoque divina, quid inconstantius deo? quid inscitius autem est quam mentes mortalium falsis et mendacibus visis concitare? sin vera visa divina sunt, falsa autem et inania humana, quae est ista designandi licentia, ut hoc deus, hoc natura fecerit potius quam aut omnia deus, quod negatis, aut omnia natura? quodquoniam illud negatis, hoc necessario confitendum est. Naturam
Abbreviated transcription (Latin):
uisu ame putas spẽm creclo et eius
ymagine ut democrito iudetͣ unde
profecta ymagine a corporibꝰ enm
solidis et a certit figuris uult fluere
ymagines. Quid igitur Marii corpꝰ
eratᵈ Ex eo ĩquit quod fluerat ple¬
isi pulsu ymaginu. Quid ergo iste
ymagines ita nobis dicto audiẽtes
sũt u̾t simul atq uelimꝰ accurrãt
etia ne earu reru que nulle sunt
que est em forma tam ĩusitata ta

Expanded text:
visum a me putas? Speciem, credo, eius visum a me putas? Speciem, credo, eius et imaginem, ut Democrito videtur. Unde profectam imaginem? a corporibus enim solidis et a certis figuris vult fluere imagines; quod igitur Marii corpus erat? Ex eo, inquit, quod fuernisi pulsu imaginum. —Quid ergo? istae imagines ita nobis dicto audientes sunt, ut, simul atque velimus, accurrant? etiamne earum rerum, quae nullae sunt? quae est enim forma