comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctodracone caudam suã mordente quodinse re¬
limarisannus ẽ.xxx. dierc̃i. aut solsticialis
qui .xii. continet menses. aut maggnis om̃ib
planetis inetindꝰ locum recurientib quifit pꝰ
annos solsticiales płimos. Era singłoꝵ annoꝵ
ẽ constituta acesare augusto. qñ pͥmum rensũ
excogitato: romantĩ orbem descͥpsit. Dic taaii
era exeo quod omis orbis es recddere ꝓfessusẽ
rei publice. De olimpiadib ⁊ iustrisͤ ⁊ iubileis .x.¬
limpias aprid g̾cos consticuta ap̃ delidẽ
g̃cie ciuitatẽ. eliis agentib agnom̃ et
qͥnquennalecertam̃ quattior mediis annis
nacantib. ⁊ ob hoc elidis certaminis tp̃s olim¬
piadem uocauerunt quadrienmo inunaoli¬
quinquennium. quod qͥnto anno dicit᷑ con¬
di pp olimpiadas aromanis ad hric enĩ con-¬
sules. ad huc era nond̾ erat. Est enĩ qͥnquen¬
nale tempus. Ideo uͦ sicuocatũ eo quod censu
ꝑqͥnquennium inre publica ꝑact̾o: urbsro¬
ma lustrabattir. Iubileus int̾p̾tatur remissi¬

Expanded text:
cto dracone caudam suam mordente, quia in se relunaris annus est triginta dierum; aut solstitialis, qui duodecim continet menses; aut magnus, omnibus planetis in eundem locum recurrentibus, qui fit post annos solstitiales plurimos. Aera singulorum annorum est constituta a Caesare Augusto, quando primum censu exagitato Romanum orbem descripsit. Dicta autem aera ex eo, quod omnis orbis aes reddere professus est reipublicae. § 37 De olympiadibus et lustris et iubileis. Olympias apud Graecos constituta apud Elidem Graeciae civitatem, Eliis agentibus agonem et quinquennale certamen, quattuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio in una olym id est quinquennium, quod quinto anno dicitur condi propter olympiadas a Romanis; adhuc enim consules, adhuc aera nondum erat. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatum, eo quod censu per quinquennium in republica peracto urbs Roma lustrabatur. Iubileus interpretatur remissi
Abbreviated transcription (Latin):
Genuit arfaxat. il.cxel.iiii. aquo caloel.
aquo samarite ⁊ indi.
dala exxx. gentut eber .ñ. duiiii. aquo hebrei
edificatur.
adorantur.
mim incheat scitharum.
num egiptioꝵ nascitur.
Nahor. lxxxiiii. Gemut thara. m̃. c xin. reg¬
num assirioꝵ ⁊ sicmoꝵ exoritur.
Iacob. xl. Geniut ioseꝑh. uĩi. ecce .xxx.iiii.

Expanded text:
genuit Arfaxat, a quo Chaldei. quo Samaritae et Indi. Sela anno XXX. genuit Heber, a quo Hebrei. aedificabatur. adorantur. rum inchoat. Saruh num Egiptiorum nascitur. Nachor anno XXXVIIII. genuit Thare. Regnum Assiriorum et Sicioniorum oritua quo Samaritae et Indi. rum inchoat. Saruh
Abbreviated transcription (Latin):
ori orbe celertus ꝑagit cursum siuum. Nambi¬
ꝑ xxx. dies ꝑcurcit. Unde ⁊ antiqui menses i
limꝙ annos aũ in solis ctrsu posuerunt. De eclip¬
terte luna incurcit. nonenim suum lum̃
hrẽ. s asole inluminari putattr. Unde ⁊ defectũ
patutir. siit̃ ipãm ⁊ solem umbra terre int̾ueni¬
at. patitur aũ hoc quinta decima lima. eousq ꝙͣ.
atu centramatq luna umbra obstantis terre exe¬
at nideatꝙ solem ur asole unicdetur. De diffrã stel¬

Expanded text:
ori orbe celerius ori orbe celerius inta dies percurrit. Unde et antiqui menses in luna, annos autem in solis cursu posuerunt. CAPrrae luna incurrit. Non enim suum lumen habere, sed a sole inluminari putatur, unde et defectum patitur si inter ipsam et solem umbra terrae interveniat. Patitur autem hoc quinta decima luna eo usque, quam diu centrum atque umbram obstantis terrae exeat videatque solem, vel a sole vi
Abbreviated transcription (Latin):
cere. alii econtta aitint lunam nonsuũ lumen
hr̃e. s solisradiis inliumnare. Uncde ⁊ eclipfm
patitir. siint̃ ipsam ⁊ solem umbra terre int̾¬
ueniat. De formis lune. .xxx.
rima figura lune bicornis ẽ. scd̾a sectił.
t̾cia dimidia. quarta plena. quintartm
dimictia. ex maiore sexta. it̃m sectilis. Septi¬
ma bicornis. Septima aũ semis ⁊ iucesima sed̾a
Nt̃ lumum lune ẽ tp̃s ilid̾ int̾ deficientẽ et
ñ lucet. que iõ tunc uideri ñ pot̾: qr soli comu¬
neta obscurat᷑. seod̾ momentorenascens. parilati
ab eo reccdendo indet᷑. De cursui lune. xxxii.
L una amissi acrecepti luminis uicibus
menstrua spacia moderatur. que iõ obliquo
incedit cursu. ⁊ non recto ut sol scilicet ne in¬
eidat incentrum terre. ⁊ frequent̾ spaciattir
eclipsim. uicimis ẽ enim euis circuliss terre. ẽs¬
cens autem orientem cornib expectat. decres¬
cens autem occidentẽ. merito quod occasura et

Expanded text:
cere. Alii e contra aiunt lunam non suum lumen cere. Alii e contra aiunt lunam non suum lumen habere, sed solis radiis inluminari. Unde et eclipsim patitur, si inter ipsam et solem umbra terrae inteIV. De formis lunae. 1. Prima figura lunae bicornis est, secunda sectilis, tertia dimidia, quarta plena, quinta iterum dimidia ex majore, sexta iterum sectilis, septima bicornis. 2. Septima iterum semis et vicesima secunda nterlunium lunae est tempus illud inter deficientem et non lucet. Quae ideo tunc videri non potest, quia soli coniuncta obscuratur; sed eodem momento renascens paulatim ab eo recedendo videtur. § 56 De cursu lunae. Luna amissi ac recepti luminis vicibus menstrua spatia moderat. Quae ideo obliquo incedit cursu et non recto, ut sol, scilicet ne incidat in centrum terrae et frequenter patiatur eclipsim. Vicinus est enim eius circulus terrae. Crescens autem orientem cornibus spectat, decrescens occidentem: merito, quia occasura et
Abbreviated transcription (Latin):
noctem inducit. Nam uidens longuis ad me¬
rdiem hiemem facit. ut hibnis humorib
ac pruinis terra inpinguescat. Accedens ꝓ¬
pius ad septentͥonem estatem reddat. ut fru-¬
ges mauiritate ditrent᷑. ⁊ que sunt humidis
incocta seruefacta mitescant. De defectu soł. xxuii
Sol oitens diem facit. ocidens nocdem in¬
adncit. Namdies ẽ sol stuꝑ terras. noxẽ sol sub
terras. ex ip̃o enim sunt hore. ex ipõ dies cum
ascentłit. ex ipõ etiam nox cũ occidert. ex ipso
menses ⁊ anni nimerant᷑. ex ip̃o uici ssitudines
tpr̃m siuint. Quando añ ꝑmeridiem currit. ui¬
eimor terre ẽ. Quancto aũ uixta septemͥtone
sub limis attollitur. De itinere solis .xxuiii.¬
Sol oricus ꝑmeuliem iter ht̃ qͥpostqͣ adoe¬
easum uenerit. ⁊ occeanose tinxrrit. ꝑm
cognitaᷤ sub terra uias nactit. ⁊ ruirsus ad oriem¬
umamquid̾ pħi dicunt hr̃e ꝓͥumlimen¬
globiq eiꝰ inã partẽ ẽẽ lucifluam. aliamuͦob

Expanded text:
noctem inducit. Nam vadens longius ad menoctem inducit. Nam vadens longius ad meridiem hiemem facit, ut hibernis humoribus ac pruinis terra pinguescat. Accedens propius ad septentrionem aestatem reddit, ut fruges maturitate durentur, et quae sunt in humidis incocta, fervefacta mitescant. § 51 De effectu solis. Sol oriens diem facit, occidens noctem inducit; nam dies est sol super terras, nox est sol sub terras. Ex ipso enim sunt horae: ex ipso dies, cum ascenderit: ex ipso etiam nox, cum occiderit: ex ipso menses et anni numerantur; ex ipso vicissitudines temporum fiunt. Quando autem per meridiem currit, vicinior terrae est; quando vero iuxta septentrionem, sublimis attollitur. Sol oriens per meridiem iter habet, qui postquam ad occasum venerit, et Oceano se tinxerit, per incognitas sub terra vias vadit, et rursus ad orienumglobique eius unam partem esse lucifluam, aliam vero
Abbreviated transcription (Latin):
acteris circulusẽ tuaque inspera tuclet᷑
suti ita lucere. De maggnituctine solis xxiii.
agnitudo solis fortior terre ẽ unde ⁊ eod̾
momento cumoritur ⁊ orienti simul ⁊
qualit᷑. quoduͦ tamquam cubitalis nobis con-
siderare oportet. quantum sol distat aterris
que longittido facit ut parcuis uideat᷑ anobis.
bine minor fertur eẽ quam solis. Naindũ
maior quam luna inspiceret᷑. sic̃ aũ sol forcior
fit. ꝓnimio motu cont̾isionis sue ampliꝰ
incalescit. ciuus ignem dñt pħi aqua nutri.
⁊econtiario elemento turctite luminis ⁊ caloris
accipere. unde uidemꝰ eum sepuis macticdum
atq porantem. De cursu solis. xxui.
olem ꝑse ip̃m moueri non eũ mundon̾ti.
Namsi fixiiis celo maneret om̃s cdies ⁊
noctes equales consisterent. s qm̃ alio loco eͤs
occasurum alio occidisse ext̾no uidemꝰ. appa¬
ret eũ ꝑse ipm̃ moueri. non cũmundo uerci.
spaciis inequalib annos orbes conficit. pp̃
tpr̃m mutationes. oriens diemfacit. occidens

Expanded text:
acteus circulus via est, quae in sphaera videtur situ ita lucere. De magnitudine solis . Magnitudo solis fortior terrae est, unde et eodem momento, quum oritur, et orienti simul et Quod vero tamquam cubitalis nobis videtur, considerare oportet quantum sol distat a terris, quae longitudo facit ut parvus videatur a nobis. e minor fertur esse quam solis. Nam dum maior quam luna conspiceretur. Sicut autem sol fortior prae nimio motu conversionis suae amplius incalescit. Cuius ignem dicunt philosophi aqua nutriri, et e contrario elemento virtutem luminis et caloris accipere. Unde videmus eum saepius madidum atque rorantem. De cursu solis . Solem per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Nam si fixus caelo maneret, omnes dies et noctes aequales existerent; sed quoniam alio loco cras occasurum, alio occidisse hesterno videmus, apparet eum per se ipsum moveri, non cum mundo verti. Spatiis enim inaequalibus ortemporum mutationes. Oriens diem facit, occidens
Abbreviated transcription (Latin):
Uinno la uoxẽ mollis atq flexsbilis. ⁊ uinno la
aicta arinno hocẽ eireino molit̃ flexo. ꝑfecta
autem uoxẽ. alta. suatus. ⁊ clara. altaut in
sublimi esficiattir: clara. rit autes adimpleat.
suauis. ut animos audientium blandiat᷑. siex
his anquid defuerit. uox ꝑfecta nonerit. Scd̾a¬
ẽ diuisio organica inhis que spũ reflante com
pleta insonum uocis a mmnatt᷑. ut sunt cube.
caiami. fistule. organa. pandoria. ⁊ his fimilia
alio greci nomine appellant. ut acĩ organim
dicatur magis ca uulgaris ẽ gͥcoꝵ confuettido.
Tuba pͥmumꝰ a tirrenis inuenta. de qͥb nͥgłis

Expanded text:
Vinnola est vox mollis atque flexibilis. Et vinnola Vinnola est vox mollis atque flexibilis. Et vinnola dicautem vox alta, suavis et clara: alta, ut in sublime sufficiat; clara, ut aures adimpleat; suavis, ut animis audientium blandiatur. Si ex his aliquid defuerit, vox perfecta non fuerit. Secunda divisio organica est in his, quae sppleta, in sonum vocis animantur, ut sunt tube, calami, fistule, organa, pandoria et his similia alio greci nomine appellant, ut autem organum dicatur, magis ea vulgaris est Grecorum consuetudo. Tuba primum a Tyrhenis in
Abbreviated transcription (Latin):
iacutissimus ypodorius om̃ granissimus. Can¬
tusẽ inflexio uocis. nam somis directus ẽ. p̃ce¬
dit añ sonus cantum. Arsisẽ uocis eleuatio. ħ
ẽ iniitum. Thesisẽ uocis positio hocẽ finis sua¬
ues uocessunt subtiles ⁊ spisse clare atq acute.
Prespictie uocessunt. que longuis ꝓtrahuntur
ita ut oẽm impleant continuum locum. sicut
clangor tubarum. Subtiles uoces siut quib
tantium. sicut inmũs. que enim sulitilissime
corde sunt subtiles actenues sonos emittunt.
Pingues sunt uoces quando sp̃c multus simł
egredttir ficut uiroram. Acutariox ẽ tentus
aita sicut incordis uidemus. Durauoxẽ que ui¬
olent̾ emittit sonos. sicut tonitruum. sicut in¬
cudis sonus. quociens indurum malleus ꝑcu¬
ut ferrcim. Aspera noxẽ rarica ⁊ que disꝑgit᷑
ꝑminuitos ⁊ indissimiles pulsus. Ceta uox est
que mox cũemissa fu̾it conticescit. ⁊ srisfocata ne¬
quaquam longuis ꝓdricit᷑. sicut ẽ inficcilibus.

Expanded text:
et acutissimus hypodorius omnium gravissimus. Canet acutissimus hypodorius omnium gravissimus. Cantus est inflexio vocis, nam sonus directus est, precedit autem sonus cantum. Arsis est vocis elevatio hoc est initium: thesis est positio vocis, hoc est finis. Suaves voces sunt subtiles et spisse, clare atque acute. Perspicue voces sunt, que longius protrahuntur, ita ut omnem impleant continuo locum, sicut clangor tubarum. Subtiles voces sunt, quibutantium sicut in nervis: que enim subtilissime chorde sunt, sPingues sunt voces, quando spiritus multus simul egreditur, sicut virorum. Acuta vox tenuis, alta, sicut in cordis videmus. Dura vox est, quae violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut incudis sonus, quotiens in durum malleus percutitur ferrum. Aspera vox est rauca, et quae dispergitur per minutos et indissimiles pulsus. Caeca vox est, quae, mox emissa fuerit, conticescit, atque suffocata nequaquam longius producitur, sicut est in fictilibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥe sonitum uocem uocaui nt nox tube in¬
fremuit frcitisq ab littere or uoces. Namꝑͥ¬
naet modituatio uocis .i. contordanta pluruiuo¬
uin sonoram uel coaptatio. Simphonia ẽ mo¬
asutionis temꝑamentum ex gra ⁊ acuco.
ontdo danibus sonis siuie intioe siue inflatu.
e in prsti. ꝑ hanc quippe uoces acutiores
eutioresq concordant. Itaut quisqͥs abeadis¬
omncerit sensum auditiis oifendat. Cirus con¬
ptaiaẽ cliafonia. i. uoces discrepantes. uł disso¬
ir. Cifomaẽ suaritas uocis hec ⁊ melos asuatu¬
tate. ⁊ melle dicca. Diastema ẽ uocis spacium. ex
anobris ur płib sonis captatum. Diesisẽ spa¬
ciua quedlam ⁊ decluctiones modulanionis modu¬
undi atq uergentes de uno in altmi sonum. lo¬
misẽ acrita enunciatio uocis. ẽ enim armoniediᷤᷤ¬
ferencia ⁊ quantitas que innocis accenta uelte¬
nore consistit. cuius gn̾a in xu. partib musi¬
ce diuiserunt. ex quib ypliduis nouissimus

Expanded text:
proprie sonitus vox vocatur, ut: Vox tubae inproprie sonitus vox vocatur, ut: Vox tubae infremuit, fractasque ad littora voces. Namnica est modulatio vocis et concordantia plurimorum sonorum, vel coaptatio. Symphonia est modulationis temperamentum ex gravi et acuto concordantibus sonis, sive in voce, sive in flatu, sive in pulsu. Per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, sensum auditus offendat. Cujus contraria est diaphonia, id est voces discrepantes vel dissonae. Euphonia est suavitas vocis. Haec et melos a suavitate et melle dicta. Diastema est vocis spatium ex duobus vel pluribus sonis aptatum. Diesis est spatia quaedam et deductiones modulalandi atque vergentes de uno in alterum sonum. Tonus est acuta enunciatio vocis: est enim harmonie differentia et quantitas, que in vocis accentu vel tenore consistit, cuius genera in quindecim partibus musici diviserunt, ex quibus hyperlidius novissimus
Abbreviated transcription (Latin):
requirit incursionem n̾boꝵ. utrum bñ sonus
anmale cohereat. Metrica que mensurm diũ¬
soꝵ metraꝵ probabili rõne cognoscit. Ut u̾bi
gcñ. aregicon aeroicum. Iambicum. Elegiacom.¬
⁊c̾. Ad omẽm aũsonum que materies cantile¬
narumẽ. iͥ formera ẽẽ constat naturam. pͥma
ẽ armonica que exuocum cantibus conitat. sed̾a
organiea. que exflatti consistit. Tercia rithinica
que pulsudigitoꝵ numeros recipit. Nam
aut uoce edittir sonus. sicut ꝑfarices. atit fla¬
tu sic̃ ꝑ tubam. aito tibiam. aut prilsu sicnt
ꝑcitharam. aut ꝑ quod libet aliud quod ꝑcuci¬
rima dinisio musice que armonicadi-¬
citur .i. modulano uocis. ꝑtinet ad co¬
medos cragedos urchoros uł ad onĩesrgni uo¬
ce ꝓpͥa tm̃ fiunt. Hecex aninio ⁊ corꝑe ino¬
trm facit. ⁊ ex mot sonum. exquo coiligitur¬
pata. ꝓͥe autem uox hominumẽ seumrationa¬
bilium animantiã. Naminalis abusiue ⁊ non

Expanded text:
requirit in concursione verborum, utrum bene sonus, requirit in concursione verborum, utrum bene sonus, an male cohaereat. Metrica est quae mensuras diversorum metrorum probabili ratione cognoscit; ut, verbi gratia, heroicum, iambicum, elegiacum. Ad omnem autem sonum, quae materies cantilenarum est, triformem constat esse naturam. Prima est harmonica, quae ex vocum cantibus constat. Secunda organica, quae ex flatu consistit. Tertia rhythmica, quae pulsu digitorum numeros recipit. Nam aut voce editur sonus, sicut per fauces, aut flatu, sicut per tubam vel tibiam, aut pulsu, sicut per citharam, aut per quodlibet aliud, quod percutirima divisio musice que harmonica dicitur, id est modulatio vocis, pertinet ad comedos, tragedos, vel choros, vel ad omnes qui voce propria canunt. Hec ex animo et corpore motum facit et ex motu sonum, ex quo colligiturpata. Proprie autem vox hominum est, seu irrationabilium animantium. Nam in aliis abusive non
Abbreviated transcription (Latin):
na pot̾ eẽ ꝑfecti. nichil enim sine illa ⁊ Iam
⁊ip̃e mundus quadam armonia sonoꝵ fer¬
tur tẽ compositus. ⁊ celum ip̃m itib armonie
modulatione reuolui. Musica moriet affe¬
ctus. ꝓuocat indiu̾stim habittim sensus.
in pͣlii s qͦ itibe concentus. pugnantes aceñ¬
dit. ⁊ quanto uehementior. frũt clangor. tan¬
tofit adc̾tamen unimus forrior aquiden
uemiges cantus hortt᷑. ad tolerando. qͥq
labores misica aminum mulcet. ⁊ singłoꝵ oꝑmi
fatigationẽ mocdalatio uocis solatur. Excitatos¬
qͦ animos muisica sedat. sicut declattid legtitir:
qui abspñ mimundo saulem arte moclilatioĩs
eripuit. ipas qͦ bestias. nec non ⁊ serpentes. uolu¬
cres atq delphinas ad auditum sue modulatio¬
nis musica ꝓuocat. sed ⁊ quicqͥd loqͥnur. itłm
trinsecus tienarum prilsib cõmouemꝰ. ꝑmusicos
rithinos armonie uircutib ꝓbatur ẽẽ socia

Expanded text:
na potest esse perfecta; nihil enim enim sine illa. Nam na potest esse perfecta; nihil enim enim sine illa. Nam et ipse mundus quadam harmonia sonorum fertur esse compositus et celum ipsum sub harmonie modulatione revolvi. Musica movet affectus, provocat in diversum habitum sensus. In preliis quoque tube concentus pugnantes accendit et quanto vehementior fuerit clangor, tanto fit ad certamen animus fortior. Siquidem remiges cantus hortatur, ad tolerandos quoque labores musica animum mulcet et singulorum operum fatigationem modulatio quoque animos musica sedat: sicut de David legitur , qui a spiritu immundo Saulem arte modulationis eripuit; ipsas quoque bestias nec non et serpentes, volucres atque delphinas ad auditum suae modulationis musica provocat. Sed quidquid loquimur, vel intrinsecus venarum pulsibus commovemur, per musicos rhythmos harmo
Abbreviated transcription (Latin):
sicaest tocuis ꝑicia modulatio¬
nis. sonocantuq consistens. et
lunt uis carminum ⁊ uocis modulatio quere¬
retur. Quarcini sonus quia sensibilis ẽ res
Inde apoetis iouis ⁊ mnemorie filias musas
eẽ conficcumẽ. Nisi ab homine menioria te¬
neatur soni: ꝑeunt quia scͥli non posunt.
dicit reꝑtorem musice suisse artis tui¬
bal. quifuit de strrpe caim ante diluium.
Greci uero pitagoream dicunt huuis arcis
inuenisse pͥmorclia. ex malleoꝵ sonitri ⁊ corda¬
ram extensione ꝑcussa. alii linun theberim
⁊ detum ⁊ anphion. ininusica arte pͥmos cla¬
ruuse ferunt. post quos paulatim directa ẽ
p̃cipue hec disciplina ⁊ ancta multis modis.
Erat autẽ tam turpe musicam nescire quã
literas int̾ponebanir aũ non modo sacris. s
omib sollempnib om̃ibq letis uł tͥstiorib
rebus. Ut enimin ueneratione diuiua hĩ¬
ni ita inmipriis y menei ⁊ infimerib tre¬
in ⁊ lamenta ad tibias canebantur. Incon

Expanded text:
sica est peritia modulationis, sono cantuque consistens. Et luerunt, vis carminum et vocis modulatio quereretur. Huius Inde a poetis Iovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria teneantur soni, pereunt, quia scribi non possunt. dicit repertorem musicae artis fuisse Tubal, qui fuit de stirpe Cain ante diluvium. Graeci vero Pythagoram dicunt huius artis invenisse primordia ex malleorum sonitu et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum et Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina et aucta multis modis, eratque tam turpe Musicam nescire quam litteras. Interponebatur autem non modo sacris, sed et omnibus sollemnibus, omnibusque laetis vel tristioribus rebus. Ut enim in veneratione divina hymni, ita in nuptiis Hymenaei, et in funeribus threni, et lamenta ad tibias c
Abbreviated transcription (Latin):
stataũ pꝰ fem̃ mundum ex qualicate eursus
solis tpr̃a int̃ nos menses fuisse diuisa. qͦꝵ tpr̃m
uer nouũ dicatur. Sedo adultũ. t̾cio p̃ceps. Sie
restas insuis tͥb mensib. noua. actilta. p̃ceps.
sic ⁊ autumpnus. nonus. adulttis. p̃ceps. Itemhi¬
emps. noua. adulta. p̃ceps. siuie ex trema. Unde
ẽ ⁊ illud extreme sub easu hiemis. Uer autẽ
dicͥtum: quod uiret. tẽrm̃ pꝰ hicinẽ uestit᷑ telbꝰ¬
berbis. ⁊ inflorẽ ciuicta rumpunt᷑. Estas dicit᷑
abestu .i. acalore. ⁊ estas. ⁊ quasi usta .i. exusta. ꝙ
arida. Naicalor aridusẽ. Autum pnis atem¬
pestate uocatus. quando ⁊ folia arboꝵ caduit.
ri soluoluit᷑ cͥculo. Uñ⁊ ħ tp̃s bruunia dicit᷑. quasi
⁊ inbriumati dicunt᷑ quib fastituimẽ cibortuimm.
qui płinq a parte totam hiemẽ siguificat. Hec
tpr̃a singłis etiam partib adscbunt᷑ celi. uer
quippe orienti datur. qr tcẽ ex terris omnia ori¬
unttr. Estasuͦ mercdiano eoq pars eius calore

Expanded text:
st factum mundum ex qualitate cursus solis tempora in ternos menses fuisse divisa. Quorum ver novum dicatur, secundo adultum, tertio praeceps. 3. Sic et aestas in suis tribus mensibus nova, adulta et praeceps; sic et autumnus novus, adultus et praeceps; item hiems nova, 228 adulta et praeceps, sive extrema. Unde est illud: Extremae sub casum hiemis. Ver autem dictum, quod viret. Tunc enim post hiemem vestitur telherbis, et in florem cuncta rumpuntur. Aestas dicitur ab aestu, id est a calore, et aestas quasi usta, id est exusta et arida. Nam calor aridus est. Autumnus a tempestate vocatus, quando folia arborum cadunt,  volvitur circulo. Unde et hoc tempus bruma dicitur, quasi et inbrumati dicuntur, quibus fastidium est ciborum. qui plerumque a parte totam hiemem significat. Haec tempora singulis etiam coeli partibus ascribuntur. 8. Ver quippe Orienti datur, quia tunc ex terris omnia oriuntur; aestas vero Meridiano, eo quod pars ejus calore
Abbreviated transcription (Latin):
suis punctis iacet. Suꝑfici¬
es uͦ quod longitudines ⁊ latitudines solas habet.
forme ideo insuꝑiorib decem figuris posite
non sunt: quia int̾ eas inueniuntur.
umeros autẽ scd̃m geometͥam ita querisex¬
trema quippe eus multiplicata. tantum
faciunt quanttm ⁊ mecdia duplicata. ut puta
.uI. I xii. multiplicata faciunt septuagies cti

Expanded text:
suis punctis iacet. Superficisuis punctis iacet. Superficies vero quod longitudines solas habet. forme ideo in superioribus decem figuris posite non sunt, quia intra eas inveniuntur. Numeros autem secundum geometriam ita queris. Extrema quippe eius multiplicata tantum faciunt, quantum et media duplicata, utputa VI et XII. Multiplicata, faciunt septuagies di
Abbreviated transcription (Latin):
quocuncta conEceuluꝰ uergunt. quod centͣtim
gesmetrici uocant. latim punetũ curcidi nrincu¬
Quachri latera sigumest in plano quadrata
que sub quatnor rectis lineis iacet plano pe¬
Danatheoton gramon figumnpla
na.
Orcogonium id est recti angulũ
figura plana. est enĩ triangulum
⁊ habet angulum rectum.
I sopleros figura plana est ⁊ sub¬
ter constituta.¬
Spera est figura in rotundum¬
inso lidum formata partibus
cunctis equalis.
ta habens suꝑius semi eire u¬
Conon est figura que ab am¬
plo in angustum finitur si¬
cut ortogonium.
Piramis est figura que in mod̾
ignis ab amplo inacrimen consur¬
ꝗit ignis enĩ ap̃ grecos phi¬
rim appellatur
Sicrit autem infra decem omnis est nuinerꝰ
ita intra hunc circulum onnium figuutrũ
concluditur ambitus.
Prima figura huuis artis¬
ẽ puuctus eiuuus pars nł¬
la ẽ. Scd̾a linea p̃t̃ la¬
tittidinẽ longitudo. Re¬
cta linea ẽ que ex equo in

Expanded text:
quo cuncta convergunt, quod centrum quo cuncta convergunt, quod centrum geometriae vocant, Latini punctum circuli nuncuQuadrilatera figura est in plano quadrata; quae sub quattuor rectis lineis iacet, ita. Dianatheton grammon figura na, Orthogonium, id est rectiangulum figura plana. Est enim triangulum et habet angulum rectum. Isopleuros figura plana, recta et subter constituta.Sphera est figura in rotundum formata, partibus cunctis equalis ita, habens superius semicircuConon, figura est que ab amplo in angustum finit, sicut orthogonium. Pyramis est figura, que in modum ignis ab amplo in acumen consurgit. Ignis enim apud Grecos pyr appellatur. Sicut autem infra decem omnis est numerus, ita intra circulum, omnis figurarum concluditur ambitus. Prima autem figura huius artis punctus est, cuius pars nulla est. Secunda linea, preter latitudinem longitudo. Recta linea est, que ex equo in
Abbreviated transcription (Latin):
Sphe qͣuibus est eqͣlis a¬
undiq rotundita S. ita
Sphericus autem uumerus ẽ. quia citculato nũo
multiplicatus a se inchoat. ⁊ uise conũtitur. Qͥn
ticam aũ ⁊ gcometam ⁊ musicã hoc int̾ ẽ.
t media inienias arithinetica pͥmo sic
que queris coniungis extrema ⁊ duudiᷤᷤ
⁊ facis meclium ut puca fac extremaeẽ sex. et
.xii. simł uingis ⁊ faciunt. xuiii. partiris media
⁊facis . ix. quodẽ analogicũ arithinetice ut me¬
dius quod monadib suꝑat pͥmum is suꝑetur
abextremo. suꝑant enim. Uiiii.ui. t̾o monadi¬
bus. is suꝑattir aduodecim. Scd̾m geomeͥtam
sentur. quesunt uxta platonem mimero qͥnq
gumerabiuis roagnitudoẽ. que niu̾s arehineti¬
a aurcdi potest. Magnitudines incionales st̃
quorum mensuram scire possumus. Irraciona
lesuꝰ quorũ mensure quantitas cognita non ha¬
betur. De figuris geometrie. tribuo.
Sigure solide sunt que longittidine. latitui
ẽ plano pede. Circulns ẽ figura plana que uocat᷑

Expanded text:
 quibus est aequalis undique rotunditas, ita IMG 15 - sphericus autem numerus est qui a circulato numero multiplicatus a se inchoans ad se conuertitur, ut uticam autem et Geometriam et Musicam hoc interest, ut media invenias. In Arithmetica primo sic quaeris. Coniungis extrema, et dividis, et facis medium: utputa fac extrema esse VI et XII, simul iungis et faciunt X et VIII: partiris media et facis IX, quod est analogicum arithmeticae, ut medius quot monadibus superat primum, his superetur ab extremo. Superant enim IX VI tribus monadibus, his superatur a XII. Secundum geometriam nentur, quae sunt iuxta Platonem numero quinque. Numerabilis magnitudo est, quae numeris arithmeticae dividi potest. Magnitudines rationales sunt, quorum mensuram scire possumus, inrationales vero, quorum mensurae quantitas cognita non habetur. De figuris geometriae . Figurae sest, plano pede, figura plana, que vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
uis None aconstantino cesare ceꝑunt. ⁊ reliqͥs
sucendentib. erant quippe ꝑmixte ⁊ iorcti¬
nate. Postea theoclosius mnnior augustus acdsi¬
mlttuctinem gregoriam ⁊ er mogeniam codicẽ
tom̃ confatutionum. aconstantini tpr̃ib sub
pͥocuiusꝙ imꝑatoris titulo clisposnt quẽ asuo¬
sunt aut humane. cliuine natura. hu¬
nant moribus coustant. ideoq hec disc̾pant.
ꝯm̃ alie aliis gentib placent. Eis lexditimaẽ.

Expanded text:
s a Constantino inceperunt cesare et reliquis succedentibus erantque permixte et inordinate. Postea Theodosius minor augustus, ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani, codicem factum constitutionum, a Constantini temporibus, sub proprio cuiusque imperatoris titulo disposuit, quem ane, aut humane. Divine, natura, humane, moribus constant. Ideoque he discrepant, quoniam alie aliis gentibus placent. Fas lex divina est,
Abbreviated transcription (Latin):
similit᷑ abeoꝙ placet. Aliidicunt pactumeẽ ꝙ.
uolens quisq facit. placitum uͦ etiam nolens
compellittir. ueluti q̃nqͥsq paraitis sit inui¬
dicio adrespondendum quod nemo potest di¬
cere paectim s placitum. Mandatum dictum
quod olim tncõmisso negocio ait̃ alt̾i mamĩ
dabat. Rattim uͦ quasi rationabile ⁊ rectũ iri

Expanded text:
similiter ab eo, quod placeat. Alii dicunt pactum esse quod similiter ab eo, quod placeat. Alii dicunt pactum esse quod volens quisque facit; placitum vero etiam nolens conpellitur, veluti quando quisque paratus sit in iudicio ad respondendum; quod nemo potest dicere pactum, sed placitum. Mandatum dictum, quod olim in commisso negotio alter alteri manum dabat. Ratum vero, quasi rationabile et rect
Abbreviated transcription (Latin):
lempnrum. Ita ut qͥscbit titulum erusdem
scͥpture codicillũ nocet. ficiit aut ẽ codicillus
fit uice testamenti. ita epła in uice codicilloꝵ.¬
Cretioẽ crectis dierum mimeriis in quo insti
tritus heres. aut addit herecdutit̾ẽ. art fi¬
into tpr certionis exeltidit᷑. nec lib̃mẽ illi ultͣ
capiende hereditaitis. Cretio añ appellata qĩ¬
discretio.i. deẽnere uł constiraere. Ut pucaille
heres michi esto addititrq cernitoq infradi¬
es tot. adeundarum aritẽ hereditartĩ centesi¬
musstaturus erat dies qͥb ñeẽt c̾ma addicta.
fidei cõmusum elictum. ut ftat quod ad estinc¬
to cõmitatur. Namfidesdicta: eoqd̃ fiat qͣn
tum non cturis nec directis u̾bis s p̃catinuis ex¬
poscittir. Pac̾tum diciturꝰ int̾ partes expar¬
te contieniens scͥpttira legib acmorib conꝑba¬
ta.Et dictam pactum. qnasi ex pace factum.
abeo quod ẽ pango. uinde ⁊ pepigit. Placitũ qͦ

Expanded text:
lennium, ita ut qui scribit, titulum eiusdem lennium, ita ut qui scribit, titulum eiusdem scripture codicillum vocet. Sicut autem codicillus fit Cretio est certus dierum numerus, in quo institutus heres aut accipit hereditatem aut finito tempore cretionis excluditur, nec liberum illi est ultra capiende hereditadecretio, id est decernere vel constituere, ut puta: 'ille heres mihi esto': additurque, 'cernitoque infra dies tot.' Adeundarum autem hereditatum centesimus statutus erat dies, quibus non esset cretio addita. Fideicommissum dictum, ut fiat quod a defuncto committitur. Nam fides dicta eo quod fiat; quod tamen non in directis verbis, sed precativis exposcitur. Pactum dicitur inter partes ex pace conveniens scriptura, legibus ac moribus conprobata; et dictum pactum quasi ex pace factum, ab eo quod est paco, unde et pepigit. Placitum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sitie lib̾toꝵ. nonẽ palam ꝓlanuim. quod si non la¬
ter tñ si p̃ctictis ꝑsonis non ꝓferatur : suppͥmi
m̃ uidetur. Numcupatioẽ: ꝙͣ. intabulis ce¬
nsꝙ testator recitat dicens. Hecrt in his tabu¬
lis cerisq scͥpta sunt. ita clico. italego. itaq nos
cities romani testimonium michi ꝑhibete. et
hoc dicitur nuncupatio. Numcupareẽ enim
palã nominare ⁊ confirmare. Ins liberoꝵ ẽ coniu¬
gium sine lib̾is inuicem ꝓloco pignoꝵ herectita¬
tis aitna conscͥptio. Codicillum autem ut ue¬
teres auint. dubio abatic̾tore dictum. qͥ hoc
sc̾ͥpture instituit. ẽ autẽ scͥptara nuulla indi¬
gens souempnitate n̾boꝵ. s sola⁊ testatoristo¬
lintate qualicũq scͥpitire significatione exp̃s¬
sa. cuius beneftcio uoluptatib defrictoꝵ con¬
stat eẽ su brientum pp legaliũ u̾boꝵ cdifficulta¬
tem. aut certe pp̃ necĩtatem adhibendoꝵ sol¬

Expanded text:
seu libertorum non est palam prolatum: quod si non laseu libertorum non est palam prolatum: quod si non latet, tamen si praedictis personis non proferatur, supprimi tamen videtur. Nuncupatio est, quam in tabulis cerisque testator recitat, dicens: 'Haec ut in his tabulis cerisque scripta sunt, ita dico, ita lego: itaque vos, cives Romani, testimonium mihi perhibete,' et hoc dicitur nuncupatio: nuncupare est enim palam nominare et confirmare. Ius liberorum est coniugum sine liberis invicem pro loco pignorum hereditatis alterna conscriptio. Codicillum, ut veteres aiunt, sine dubio ab auctore dictum, qui hoc scripturae genus instituit. Est autem scriptura nullam indigens solennitate verborum et sola testatoris voluntate, qualicunque scripture significatione expressa, cuius beneficio voluntatibus defunctorum constat esse subventum, propter legalium verborum difficultatem aut certe propter necessitatem adhibendorum so
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ante carte ⁊ menbranarum usumm doli¬
epistolaꝵ auogritia scͥbebant᷑. Unde ⁊ porti¬
tuum ititis ciulis ẽ: quinq testium sub scͥpti¬
one simatum. Tertamentum uiris p̃torq e
septm̃ festium signis signatum. Sectuind ap̃
calessir. mede cuiile istuc ap̃ p̃tores. Inde itiris
stori sestamentum assignate nocareẽ . i ut no.¬
tunst quod scͥpttumẽ. Olognifum cestamentum
s̃ mana auctoris totum sͥꝑtoris scͥptum. atꝙ
subscͥptum. unde ⁊ nomen accepit. Grecieñ
olotattim. grafin litteram dicunt. Ixcitum
cedtamcimimnẽ. sis qͥ testatur capite diminutꝰ
ẽ. auit si non rite fcm̃ẽ. Inosficiosũ testam̃tũẽ.
ꝗ friustra lib̃is exhereclatis sine officio natiuril
ietatis mextraneas ꝑsonas redaetumẽ. Rup¬
cum testamentumẽ. inde uocatum. eoq nascñ¬
te postrmo neq exheredato nominatim. neq he¬
recle infrituro chisrampitur. Sup̃ssum testam̃¬
tumẽ: quod infraude heredum uł legatortim

Expanded text:
 ante membranarum usum in dedolaepistolarum alloquia scribebantur: unde portitum iuris civilis est quinque testium subscriptione firmatum. Testamentum iuris praetorii est septem testium signis signatum: sed illud apud cives fit, inde civile; istud apud praetores, inde iuris praetorii. Testamentum autem signare notare est, id est ut notum sit quod scriptum est. Holographum testamentum est manu auctoris totum conscriptum atque subscriptum; unde et nomen accepit. Graeci enim ὅλον totum, γραφήν litteram dicunt. Inritum testamentum est, si is qui testavit capite diminutus est, aut si non rite factum est. Inofficiosum testamentum est, quod frustra liberis exheredatis sine officio naturalis pietatis in extraneas personas redactum est. Ruptum testamentum inde vocatur, eo quod nascente postumo, neque exheredato nominatim, neque herede instituto, disrumpitur. Suppressum testamentum est, quod in fraude heredum vel legatariorum
Abbreviated transcription (Latin):
constant. Et in scła q. se seqͣnt᷑. ab eunti¬
b enĩ aliis: alia ascenclunt. huinc quidam qͥn¬
quagesimũ annum clicint. quẽ hebraici ui¬
bileum uocant. Obhanc cãm ⁊ ille hebreus qͥpp̃¬
uxrorem ⁊ liberos: amans dñmsuni aure ꝑtusa
multis selis instittut᷑. ⁊ dicta etas: qi euicas simi¬

Expanded text:
constant, et inde saecula, quod se sequantur. Abeuntibus enim aliis alii succedunt. Hinc quidam quinquagesimum annum saeculum dicunt, quem Hebraei Jubilaeum uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa multis saeculis instruitur. Et dicta aetas, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
morib institutũ. quod ꝑlege suscipit᷑ cumdefiẽ
lex. necdufert utrum scͥptura anratione con¬
sistait. quando ⁊ legem ratio cõmendat. porro si
ratione iex consistat. lex erit om̃e iam qdꝰ rõtie
constit̾it. Dumtaxat q. religioni congrtiat. qͦd
discipline conueniat. ꝙ saluiti ꝓficiat. uocata
autem consuetricło: quia incõmunẽ usu.

Expanded text:
moribus institutum, quod per legem suscipitur cum deficit lex. Non differt utrum scriptura an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. Porro si ratione lex constat, lex erit omne quod ratione constiterit, dumtaxat quod religioni congruat quod discipline conveniat, quod saluti proficiat. Vocata autem consuetudo, quia in communi est usu.
Abbreviated transcription (Latin):
falcicdiuis tbuntis plebis legẽfecit. ne quiᷤᷤ
plus in extraneis testamento ligaret quam
ut quarta pars suꝑ eẽt heredib. exeuiꝰ noĩe
lex falcidia nominata ẽ. A quilꝰ qͦ legẽ con¬
didit. que bactentis aqͥlia nuincupat᷑. De le

Expanded text:
Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia nuncupata est. Aquilius quoque legem condidit, quae hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
stellis designarent. eoꝵiq appellare uominib
nonercibescerent. Qurigam etiam eric̃tonium
inceli astra collocauerunt. pp̃ qd̃ indissent eũ
pͥmum quadtigas uinxisse. mrati sunt enim
ingeniumeuis adimitationẽ solis accessisse. et
pp̃ hoc nomen eiꝰ post mortem int̃ sidema posir¬
erunt. Siccalisto licaonis regis filia auma
ioue comp̃isa. ⁊ fabulose aumone murse ftus¬
set spẽmuersa que g̃ce aretos uocattir appllat.¬

Expanded text:
stellis designarent, eorumque appellare nominibus stellis designarent, eorumque appellare nominibus non erubescerent. 34. Aurigam, etiam Ericthonium, inter coeli astra collocaverunt, propter quod vidissent eum primum quadrigas junxisse. Mirati sunt enim ingenium ejus ad imitationem solis accessisse, et propter hoc nomen ejus post mortem inter sidera posuerunt. 35. Sic Calisto, Lycaonis regis filia, dum a Jove compressa, et fabulose a Junone in ursae fuisset speciem versa, quae Grae
Abbreviated transcription (Latin):
Uuide⁊ lucanus. ad iuste pondera libre. Deorpiũ
ꝙͦ ⁊ sagittarium pp̃ fulgtira mersis ipiuis appel¬
latierunt. sagnitaruis uir eqͥnis currib deform¬
tur cͥ sagiitam ⁊ arcum aduingunt. ut ex eo men¬
sis ipsuis fulmina demonstrentur. unde ⁊ sagit¬
tarins ẽ uocattis. Capͥcorni figuram iõ int astra
finxetunt. pp̃ cap̃am iouis nuͥcem. euuis post̾i¬
orem partem corꝑis mesfigiem piscis iõ formaue¬
runt: ut plutuas eiusctem tpr̃is designarent qͣs
solet id mensis plerumq inextremis hre. Pdrro
aquarcum ⁊ piscem ab imbrib tpr̃m uocauert.
quod hieme qñinhis signis solñtiturꝰ maires
lium qͥnon solum pisces: sadetiam arietes ⁊ hir¬
cos. ⁊ tanros. ursas. ⁊ canes. ⁊ cancros. ⁊ scorpiones.
incelum transtulerum Nanriaqullam ⁊ cignũ
pp̃ionis fabulas inter celi astra. rius memorie
receptos ẽẽ credicierunt. ita ut imagines eortim

Expanded text:
Unde et Lucanus4, 58: Ad iustae pondera librae. Scorpium Unde et Lucanus4, 58: Ad iustae pondera librae. Scorpium quoque et Sagittarium propter fulgura mensis ipsius appellaverunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cui sagittam et arcum adjungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrentur. Unde et Sagittarius est vocatus. 31. Capricorni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capram Jovis nutricem, cujus posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo formaverunt, ut pluvias ejusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. 32. Porro Aquarium et Pisces, ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol vertitur, majores tia, qui non solum pisces, sed etiam arietes, et hircos, et tauros, ursas, et canes, cancros, et scorpiones in coelum transtulerunt; nam et aquilam et cygnum propter Jovis fabulas inter coeli astra ejus memoriae receptos esse crediderunt, ita ut imagines eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ammuncdi lineam tractunt pp ammonem. Io¬
uemiõ uocauerunt incruꝰ capite. qͥsimilachra fa¬
cumt. arietiscornia figunt. Quod signum gñ¬
tiles iõ int̾ signa pͥmum constituercint. qr in
remqͦ ⁊ pollucẽ post mortem int̾ notissima fid̾a
consittierunt. quod signũ gemini dicunt san¬
ciumqͦ: incle dixerunt. eoꝙ. cͣuadeũ signũ mense
uino soltienerit: retro gradit᷑ in modũ cancri.
bremoresq dies facit. Hoc enĩ anmal int̾ram
ht̃ pͥmam partem. deniq adtitramq parcem
gressum dirigit ntaut pͥor pars: sit postior
cules occidit. ⁊ pp̃ uitutẽ suam hunc int̾ .xii.
signa constittut. hoc signum sol cũ attigerit
nmũ calorẽ mundo recddit. ⁊ annius flatus
ethereos facit. Uirginis etiam signum idcͥco
nichil pariat. est enim hoc tp̃s eanculari¬
umdieitim. Libram aũ uocauerunt. ab eqͣti¬
tate mensis ip̃iꝰ. quiab octauo li łoetobris
solꝑilld̾ signum currens eqͥnoc tium facit.

Expanded text:
am mundi lineam tradunt, propter Ammonem Ioam mundi lineam tradunt, propter Ammonem Iovem ideo vocaverunt, in cuius capite, qui simulacra faciunt, arietis cornua fingunt. Quod signum gentiles ideo inter signa primum constituerunt, quia in rem quoque et Pollucem post mortem inter notissima sidera constituere: quod signum Gemini dicunt. Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrograditur in modum cancri, brevioresque dies facit. Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et  Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calorem mundo reddit, et annuos flatus Etesias facit. Virginis etiam signum idcirconihil pariat. Est enim hoc tempus canicularium dierum. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia VIII kal. Octobres sol per illud signum currens aequinoctium facit.
Abbreviated transcription (Latin):
radii ipõꝵ estendanttir. Uesꝑus stella ẽ occidñ¬
talis . ꝙͣ. cognominatã ꝑhibent a uespero hnspa¬
nie rege. est autem ⁊ ipã ex .U. stellis planetis
noctem ducens ⁊ solem sequens. Fertur autem
quod hec stella oriens luciferum. occidens ties¬
perum facit. dequa stacuis. ⁊ att̾no d̃epbendst
amns inorta. Pianete stelles̃. que non sunt
sut incdio. sedmaere feruntur. diete aũ planere
ipotes planos .i. aberrore. nam int̃dum inter
anstrum. in t̃dum inseptemtͥonẽ plerũq contͣ
nomina g̾casint. ptleto NΡNE Nonta. pai
rio ana. hespetuis. st el Boti. has romani no
imago de stelł formattir. ut arcton. ut aries. tau¬
nis abra. ⁊ huius modi. ħii qui sicdera ꝑuide¬
nant. inntimercim stellarum spem corꝑis suꝑ¬
sticiosa uanicate ꝑmoti fixerunt. exqͥb damcansis
deotum suoꝵ ⁊ imagines ⁊ nomina confcxmanteᷤᷤ
dlam arietem pͥmum signtim citi libre iit mecti¬

Expanded text:
radii ipsorum extendantur. Vesperus stella est occidenradii ipsorum extendantur. Vesperus stella est occidentalis, quam cognominatam perhibent a Vespero Spaniae Rege. Est autem et ipsa ex quinque stellis planetis noctem ducens, et Solem sequens. Fertur autem, quod haec stella Oriens Luciferum, Occidens Vesperum facit. De qua Statius: Et alterno dependitur unus in ortu. Planetae stellae suntsed in aere feruntur. Dictae autem planetae apo to planos, id est ab errore; nam interdum in Austrum, interdum in Septemtrionem, plerumque contra nomina Graeca sunt. Phaeton, Phaetonta, Prion, Hesperus, Stilbon. Has Romani nomimago de stellis formatur, ut Arcton, ut Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia; hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiodeorum suorum et imagines et nomina conformantes. Nam Arietem primum signum, cui, ut Librae, medi
Abbreviated transcription (Latin):
exoriunt᷑. namoccasii suohieraem. ortu estatem
pͥmeq naiugationis tp̃s õstentunt. Canicim
stella que ⁊ syruis dicit᷑. estinis meniib immne¬
dio centro celiẽ. ⁊ dũ sol adeã ascendĩt conitinc¬
tacũsole duplicat᷑ calor ip̃iꝰ ⁊ dissoluunt᷑ corꝑa
iuaꝑanttir. unde ex ipã stella dies caniculares
candorem quod eius modi sit. ut p̃ceteris ltice¬
re uideatur. naq quo magis eam cognoscerent
syrion nominasse appellasse. Cometes aute stel¬
laẽ. dicta eo ꝙ comas luminis ex sefundat. quod
genus sicteris qñ apparcierit. ant pestilenciam.
aut famem. aut bella significat. Cometes autem
latine cͥnite appellant᷑. qr inmod̾ cͥnum flammaᷤᷤ
spargunt. quas stoicidicunt eẽ ultra .xxx. qͦuarũ
nomina ⁊ effectus quidam astrologi scͥpserunt.¬
lucifer dicttis eo ꝙ int̃ omiã sidera. plus lucem
iubas lucis esfundat. s et splendo solis ac lime
ac stellattim iube uocantur. quod inmod̾ iube

Expanded text:
atem, primaeque navigationis tempus ostendunt. Canicula stella, quae et Sirius dicitur, aestivis mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Sirion appellasse. Cometes stella est dicta eo genus syderis, quando apparuerit, aut pestilentiam aut famem aut bella significat. Cometes autem Latine crinite appellantur, quia in modum crinium flammas spargunt; quas Stoici dicunt esse ultra XXX, quarum nomina et effectus quidam astrologi scLucifer dictus eo quod inter omnia sidera plus lucem citur eo quod iubas lucis effundat, sed et splendor solis ac lunae et stellarum iubar vocatur, quod in modum iubae
Abbreviated transcription (Latin):
oyses gentis hebree pͥms oũn
liumas leges sacris luteris explica¬
uit. Fororieus rex grecis pͥmus
leges uidiciaq constittut. Mer¬
curius tͥmegisitis pͥmus leges
egiptiis tracticdit. Solon pͥmus leges athenien¬
sib dectit. ligargus pͥmꝰ laceclemoniis uiraex
appollinis auctoritate confinxit. N uma pon¬
pilius qui romulo successit inregno. pͥmusle¬
ges romanis addidit. De inde cũ ppłs soctitio¬
sos magistratꝰ ferre nonposset .x. uiros legi¬
busscͥbendis ẽurauit. qui leges exlibris solo¬
nis in latinun sermonẽ transiatas .xii. tabulis
exposnerunt. Etierunt aurem hii: apuis. clau¬
dius. gemitius. ueteritis. iuluis. maniliuis. su¬
plicius. sextuis. curatuis. romelitis. portumꝰ.
Hi decem uiri legũconscͥbendarũ electisunt. le

Expanded text:
oyses, genti Hebree, primus omnium divinas leges sacris literis explicavit. Phoroneus rex, Grecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Egyptiis tradidit, Solon sibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanis edidit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt. Fuerunt autem hi: Appius Claudius, Genucius, Veterius, Iulius, Manlius, Sulpicius, Sextius, Curatius, Romilius, Postumius. Hi Decem
Abbreviated transcription (Latin):
contradictione. Nomen ẽ uox significatã se¬
cuudum placitum sine tpr̃ euiris uulla pars
ẽ significata seꝑata. ut soerates. Uerbumẽ quod
significat tp̃s cuius pars uichil extra significat.
sed̾ semꝑeoꝵ que de altero dicuntur notat. ut co¬
gitat. clispuitat. Oratioẽ uox significata. citiꝰ par-¬
tumaliqͥd seꝑatum significat̾mẽ. ut socrates dis
pucat. E nuncrattua oit̃ ẽ uox siguificatã de eo qd̃
ẽ aliqdẽ uł uonẽ ut soctes ẽ socetes uonẽ. Asfir¬
macio ẽ eminciatio alicuuis dealiquo. ut soctes
c̃ Negicio ẽ alicuius ab aliquo. ut socrates nonẽ
Contradictio ẽ aifirmacionis ⁊ negationis oppo¬
sicio u socͥtes dispucat. soctes nonctisputat. Uti

Expanded text:
contradictione. Nomen est vox significativa secontradictione. Nomen est vox significativa secundum placitum, sine tempore, cuius nulla pars est significativa separata, ut Socrates. Verbum est, quod significat tempus, cuius pars nihil extra significat, sed semper eorum, quae de altero dicuntur, notat, ut cogitat, disputat. Oratio est vox significativa, cuius partium aliquid separatum significativum est, ut Socrat est vox significativa de eo quod est aliquid vel non est, ut Socrates est, Socrates non est. Adfirmatio est enuntiatio alicuius de aliquo, ut Socrates est. Negatio est alicuius ab aliquo, ut Socrates non est. Contradictio est adfirmationis et negationis oppositio, ut Socrates disputat, So
Abbreviated transcription (Latin):
siue cdialecicis applicantur. De ꝑiermenuis .ui.¬
equittr dehinc liber ꝑhiermenias subti¬
lissimus nimis. ⁊ ꝑuarias formas iteracio¬
nesq cartissimus. dequodicit᷑. Aristotiles quando
periermenas scͥptitabat. calamum inmente tui
Prefacio periermeniarum.
Mnis quippe res que unaẽ ⁊ uno
significat᷑ sermone. aut ꝑnomen
significat᷑ aut ꝑuerbum. que cdne
partes orationis intp̃tant᷑. tõtum qͥcqͥd conceꝑit
mens adeloq̃nd̃. Om̃ĩs enim eloctitio concepte rei
ineute sint̾presẽ. Hanc aristotiles uir inrerum
exp̃isione ⁊ sticiendis sermonib ꝑitissimus ꝑi¬
ermenias nominauit. Quam int̃p̃tõem nos ap¬
pellamꝰ. scilicet quod res mente conceptas: platis
eurrit. ꝑnegatioñe: lit homo noncurrit. In his
itaq ꝑierieniis supͣdictis philosophus de sep¬
tem sp̃eb tractat.i. de nomine. ⁊ u̾bo. de oratione.
de enunciattone. de affirmatione. de negatione. de

Expanded text:
sive Dialecticis adplicantur. § 27 De perihermeniis. Ssive Dialecticis adplicantur. § 27 De perihermeniis. Sequitur dehinc liber Perihermenias subtilissimus nimis, et per varias formas iterationesque cautissimus, de quo dicitur: Aristoteles, quando Perihermenias scriptitabat, calamum in mente tinguebat. Praefatio Perihermeniarum. Omnis quippe res, quae una est et uno significatur sermone, aut pesignificatur, aut per verbum, quae duae partes orationis interpretantur totum quidquid concepit mens ad eloquendum. Omnis enim elocutio conceptae rei mentis interpres est. 3. Hanc Aristoteles vir in rerum expressione et faciendis sermonibus pertissimus, hermeniam nominat, quam interpretationem nos appellamus, scilicet quod res mente conceptas prolatis currit; per negationem, ut homo non currit. In his itaque Perihermeniis supra dictus philosophus de septem speciebus tractat, id est de nomine, de verbo, de oratione, de enuntiatione, de adfirmatione, de negatione, de