comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuas et edc̃t paupes et saturabuntur et
laudabunt te qui Reguirunt le. Scio eniã
iam dũc et confiteor docẽte te qm̃ soli illi
qui tognostunt se ẽt pauperes et cõfitẽt᷑
eñ dñe fateor ut domisti me nichil aliud
sum ꝙͣ unuuersa baĩtas et umbra mortis
⁊ abyssus qued tẽbrosa et terra ĩanis ⁊
uacua q̃ sine tua benedictiõs nchil g̾mĩat
fructũ q non facit nisi cõfusionem ꝓccm
⁊ mortem. si quid nnꝙͣ bomi hñi. a te Recepi
qͥtqͣd bom hẽo tuũ habeo. si qñ steti per te
steti. si qñ cenidi per me cecidi. semper
in luto Iacuissem insi tu me crexisses. seꝑ
cecus fuissem inisi tu me illiuassez. quãdo
cecidi nũꝙͣ surrexissem nnisi tu manũ in.
porrexisses. Postꝙͣ me eciã ereristi sẽꝑ
cendissem insi ti me sustimuisses. sepius
me. liberans me a malis om̃ibz saluant
a p̾teritis. suscitãs a pñtib ⁊ numient

Expanded text:
tuas, et edent pauperes, et satiabuntur, et tuas, et edent pauperes, et satiabuntur, et laudabunt te qui requirunt te. Scio etiam, Domine, et confiteor docente te, quoniam soli illi qui cognoscunt se pauperes, et confitentur enim, Domine, fateor, ut docuisti me, nihil aliud sum quam universa vanitas et umbra mortis, et abyssus quaedam tenebrosa, et terra inanis et vacua, quae sine tua benedictione nihil germinat, fructum quoque non facit, nisi confusionem, peccatum et mortem. Si quid boni unquam habui, a te recepi, quidquid boni habeo, tuum habeo. Si quando steti, per te steti, sed quando cecidi, per me cecidi. Semper in luto jacuissem, nisi tu me erexisses: semper caecus fuissem, nisi tu me illuminasses. Quando cecidi, nunquam surrexissem, nisi tu mihi manum porrexisses. Postquam me erexisti, semper cecidissem, nisi tu me sustinuisses; saepius me, liberans me ab omnibus malis, salvans a praeteritis, suscitans a praesent
Abbreviated transcription (Latin):
magni donĩi tuũ est et nr̃m non insi
malum est. uñ ig̃r głificabĩ oĩs caro. nũq̃d
de malo. hoc non est glia sed miseria.
Ied nĩ quid głifuabĩ de bono nĩquid de
alic̃o. cnũ dũc est bonum. tua est głia
qui eñ de bono tuo głiam fibi querit
et non tibi hic fur est et latro et silis
non deffẽdetiri ab hõibus indicãte te nec libe¬
rabitur ꝯde̾pnãte te. At tu dñe formator
mens exutero matͥs mee nõ me signas cãd̾e
in illa exꝓbatiõt ut exꝓbetur michi furari
uoluisse głiam tnã. tibi sit głia cuius est
õc bonũ nob̃ autẽ ꝯfusio faciei ⁊ miseria
quorum est õe malũ insi forte tu bolius
misereri. Misereris quippe dñe misereris
õium que fecisti et inchil odisti corum que
sccisti et das nobis de boint tins et ditas nos
inopes de optimis donis tuis. qm̃ diligis
pauperes et facis eos dinites diuiciis tuis
Ccce nũc dñe paupes nos filii tui simins
et pusillus grex tuns. aperi nobis iamnas

Expanded text:
 tuum est, et nostrum non est nisi malum. Unde igitur gloriabitur omnis caro? Numquid de malo? Haec non est gloria, sed miseria. Sed numquid gloriabitur de bono? numquid de alieno? Tuum, Domine, est bonum, tua est gloria. Qui enim de bono tuo gloriam sibi quaerit, et non tibi quaerit; hic fur est et latro, et similis est non defendetur ab hominibus judicante te, nec liberabitur condemnante te. At tu, Domine formator meus ex utero matris meae, non me sinas cadere in illam exprobrationem, ut exprobretur mihi furari voluisse gloriam tuam. Tibi sit gloria, cujus est omne bonum; nobis autem confusio faciei et miseria, quorum est omne malum, nisi tu volueris misereri. Misereris quippe, Domine, misereris omnium quae fecisti, et nihil odisti eorum quae fecisti, et das nobis de bonis tuis, et ditas nos inopes de optimis donis tuis: quoniam diligis pauperes, et divites facis eos divitiis tuis. Ecce nunc, Domine, pauperes nos filii tui sumus, et pusillus grex tuus: aperi nobis januas
Abbreviated transcription (Latin):
Ignis qui semuper ardes ⁊ nũꝙͣ extui¬
gntris o anor qui semy ferues et m̃ꝙͣ
tepestis. taritas dens mens accende me. accede
inꝙͣ totum ate ut totus diligam solum et. Murꝰ
cm̃ it amat qui tecum aliquid amat ꝙ non
bñficia tua quibus a principio doucasti mt
post bñficiũ nampe creationis qñ in pͥncipio
de nichilo ad ymaginem tuam cpeasti me. ho¬
norificãs ⁊ exaltans me inter eas creaturas
qͣs fecisti et nobilitasti lime nultus triq̃d
signasti super liare cordis mei qͦ ab inscnsi¬
bilib ꝑiter ⁊ sensibilib brutris me disc erĩsti
et paulonũꝰ ab angłis mumisti. Parum hoc
fuit añ cõspectum bonitatis tue qm̃ tothidẽ¬
anis et singłarib maxĩs q dõãriis tuorĩs
beneficiorum int suie intermissiõe nnitrires
et qͣsi filiũ tñũ paruulum tenelum bberib¬

Expanded text:
qui semper ardes et nunquam exstigueris, o amor qui semper ferves et nunquam tepescis, charitas Deus meus, accende me. Accende, inquam, totum me, ut totus diligam solum te. Minus enim te amat, qui tecum aliquid amat quod non r innumera beneficia tua, quibus a principio educasti me? Post beneficium nempe creationis, quando in principio de nihilo ad imaginem tuam creasti me, honorificans et exaltans me inter eas creaturas quas fecisti, et nobilitans lumine vultus tui, quo signasti superliminare cordis mei, quo ab insensibilibus pariter et sensibilibus brutis discrevisti me, et paulo minus ab angelis minuisti . Parum hoc fuit ante conspectum bonitatis tuae, quoniam quotidianis et singularibus maximisque donariis tuorum beneficiorum me sine intermissione nutrivisti, et quasi filium t
Abbreviated transcription (Latin):
omia sub pedib hom̃ subiccistint Iolus hõ
totus tibi Iubicerctur. Et ut tuus eẽt totus
hõ super omĩa tua dñatus ⁊̃ homo. Ext̾io¬
ra nampt pro torpore tnucta creasti. ip̃m
uo torpus pro aĩa. aĩam bero ꝓte ut tibi
soli bataret et te solũ amaret possidens te
ad solatium. inferiora bero oĩa ad ẜuiciũ.
Quitquid em̃ celi ambitu cõtinetur ĩferiꝰ
ab aĩa est humana q̃ facta est ut suminũ
suꝑnus possideret cuiꝰ possessiõe bta fieret
cui si adheserit tunctarũ mutabłitatum
inferiorũ neccessitudines iuꝑgrediens illiꝰ
sumunit magestatis cuius enuulatur sp̃em
eferuitãtẽ ĩmortalitatis em̃ serenitate

Expanded text:
Omnia sub pedibus hominum subjecisti ; ut solus homo totus tibi subjiceretur; et ut tuus esset totus homo, super omnia tua dominatus est homo. Exteriora nempe pro corpore cuncta creasti, ipsum vero corpus pro anima, animam vero pro te; ut tibi soli vacaret, et te solum amaret, possidens te ad solatium, inferiora vero omnia ad servitium. Quidquid enim coeli ambitu continetur, inferius ab anima humana est, quae facta est ut summum bonum superius possideret, cujus possessione beata fieret; cui si adhaeserit, cunctarum mutabilitatum inferiorum necessitudines supergrediens, illius summae majestatis, cujus aemulatur speciem, aeternitate immort
Abbreviated transcription (Latin):
egerem et nesciebamn qm̃ cram pauper.
cerus. nudut miser. ⁊ miserabilis cͦdebã
int fore aliqͣd cum nichil ecm. dixi sapĩes
efficiar et stultus factus sum. Cogitabã
et cõtinẽs sed deceptus sum. et ideo nũt
ꝙ donũ tuum est quo nichil possimnus
facẽ qi nisi tu dñt custodieris buutate

Expanded text:
egerem; et nesciebam quia pauper eram, caecus, nudus, miser et miserabilis . Credebam me fore aliquid, cum nihil essem. Dixi, Sapiens efficiar; et stultus factus sum. Cogitabam esse continens; sed deceptus sum. Et video nunc quia donum tuum est, sine quo nihil possumus facere; quia nisi tu, Domine, custodieris civitate
Abbreviated transcription (Latin):
licz uiles et exiles et impares bñficiis tuis
quales mea fragililas ht̃ offero qm̃ tu es
solus deus mens creator mens benignus
qͥ aĩas amas do . ⁊ nichil odisti eoꝵ q̃ fecisti.
En ego primus inter pc̃tores quos saluasti
ut exemplum aliis tribuam beĩgissunt
pietatis tuc cõfitrar bñficia tna magna
⁊ cencies ⁊ nullesies. et ego semper ad inferuũ
tendebain ⁊ tu me semper Reducebas et cũ
me iuste nullesies damyͣsses si boluisses no¬
luisti qr amabat᷑ aĩas ⁊ dissimulabas pr̃ta
mea ꝓpt̾ penitanciam dñe deus mtns mũe

Expanded text:
tibi, licet viles et exiles et impares beneficiis tuis, quales habet mea fragilitas offero. Quoniam tu es solus Deus meus, creator meus benignus, qui amas animas, et nihil odisti eorum quae fecisti . En ego primus inter peccatores quos salvasti, ut exemplum aliis tribuam benignissimae pietatis tuae, confitear beneficia tua magna,  centies et millies, et ego semper ad infernum tendebam, et tu me semper reducebas: et cum me juste millies damnasses, si voluisses; noluisti, quia amas animas, et dissimulas peccata mea propter poenitentiam, Domine Deus meus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iisi qr circutunt qrẽtes quem deuoient
qui creatus est in ꝑadiso uoluptatis qui
cauda trahit tertiam ꝑtem stellaram celi
et mictit cas in terram. qui beneno suo
corrũpit aqͣs terre ut bibentes homines
moriantur. Qui steruit sibi aurum uelut¬
lutum al quasi lutum et ht fiduciam ut
fluat iordainis tuus in os eus. qui factus
est ut nullũ t̾ĩeret et quis deffendet nos¬
a morsibus cuis. qͥs eruct ab ore eius. nͥ
tu dũc qui cõfregisti tapita dͣconis mag̃i¬
sub cis a facis spẽtis huiꝰ qui nos ꝑseꝯͥt
e Icuto tuo libera nos a coubus euis.
Hoc em̃ est cõtinuum studiũ suum. hoc
uĩcum defideriũ suũ ut aĩas deuoret qͣs
cotasti. Et iõ ad te clamamiꝰ liberae nos
ab aduersario nr̃o totidiano qui sins doi¬
miarius siue uigillemꝰ suc cõmedanus

Expanded text:
rentes quem devorent, qui ortus est in paradiso voluptatis, qui cauda sua trahit tertiam partem stellarum coeli, et eas mittit in terram , qui veneno suo corrumpit aquas terrae, ut bibentes homines moriantur, qui sternit sibi aurum quasi lutum , et habet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus , qui factus est ut nullum timeat. Et quis defendet a morsibus ejus, quis eruet ab ore ejus, nisi tu, Domine, qui confregisti capita draconis magsub eis a facie draconis hujus, qui nos persequitur, et scuto tuo libera nos a cornibus ejus. Hoc enim est continuum studium suum, hoc unicum desiderium suum, ut animas devoret quas creasti. Et ideo ad te clamamus; libera nos ab adversario nostro quotidiano, qui, sive dormiamus, sive vigilemus, sive comedamus
Abbreviated transcription (Latin):
pectatum est quod nũꝙͣ fecit homo quod
nõ possis fac̾c alter homo si desit t̾ator
aquo factutr qͥt hõ. sed ꝯ̃d nũꝙͣ facerem
tu fecisti. qd abstinerẽ tu iussisti. et ꝯd̾
tibi cocderẽ tu gr̃am infudisti. Tu nãq
dñe regebas me tibi. sinabas me tibi ⁊
fecisti. Locus ⁊ tepus defint et ut
hec decsfent in fecisti. Asfuis tẽptator¬
et nõ deffuit locus nec deffint tempus
sz ut tousentirẽ tu terrusti. Nemit tep¬
tator tẽbͦsus ut est et ut eum despic̾em
tu me cõfortasti. Ueĩt temptator fortis
ariatus et ut nõ me uĩt̾et eũ resrẽasti
et me rolorasti. Neuit tẽptator tnffigat᷑
in ãgelum lucis. et ut nõ me deciperet
tu cũ inc̾pasti. et ut cũ cognosc̾em tu

Expanded text:
peccatum est quod unquam fecit homo, quod non possit facere alter homo, si desit Creator a quo factus est homo. Sed quod non facerem, tu fecisti; quod abstinerem, tu jussisti; et quod tibi crederem, tu gratiam infudisti. Tu namque, Domine, regebas me tibi, servabas me tibi etfecisti. Locus et tempus defuit; et ut haec deessent, tu fecisti. Adfuit tentator, non defuit locus, non defuit tempus; sed ut non consentirem, tu me tenuisti. Venit tentator tenebrosus, ut est; et ut eum despicerem, tu me confortasti. Venit tentator fortis armatus; et ut me non vinceret, eum refrenasti, et me roborasti. Venit tentator transfiguratus in angelum lucis; et ut me non deciperet, tu eum increpasti, et ut eum cognoscerem, tu
Abbreviated transcription (Latin):
sermonis dediabo loutiq: intellegunt᷑. Et tam̃ quo dibidictũ est
contritus est int̃ra quimittit ad om̃sgentes : non totũ ipsi capiti
congruit. Nam& simitait ad om̃s gentes diabolus angelos suos.
tam̃ int̃ri corpuseius non ipse conteritur. Nisiquic ipse est in corpo¬
re suo qđ contritum fic puluisquem picĩat uentus a facietenre
Haccautem om̃s regulae exceptacuna qua e uocatur deꝓmissis
& lege : eliud exalio faciunt intellegi. Quod est ꝓpnũ locutio
nis tropicae : quaelatius patet q̃uam ut possit ũ tnihi uidetur
ab aliquo uniuersa comp̃hendi : Namubicumq: uelut aliuo di¬
citur utaliud intellegatur &si nom̃ ipsius tropi inloquendiaste

Expanded text:
sermonis de diabolo utique intelliguntur: et tamen quod ibi dictum est, Contritus est in terra qui mittit ad omnes gentes, non totum ipsi capiti congruit. Nam etsi mittit ad omnes gentes diabtamen in terra corpus eius, non ipse conteritur, nisi quia ipse est in corpore suo, quod contritum fit puluis, quem proiciat uentus. a facie terrae. Hae autem omnes regulae excepta una, quae uocatur "de promissis. et lege", aliud ex alio faciunt intellegi, quod est proprium tropicae locutionis, quae latius patet, quam ut pos-j sit, ut mihi uidetur, ab aliquo uniuersa comprehendi. nam ubicumque uelut aliud dicitur, ut aliud intellegatur, etsi nomen ipsius tropi in loquendi arte
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo pronuntiandum sit : consulat regulam fidei quam
de scripturarũ planiorib: locis &ecdesiȩ auctor itate ꝑcepit :
Dequa satis egimus : cunderebus in libro primo loqueremur:
Quod siambȩ uel &iam om̃s si plures fuerint pastes ambigui¬
tatis secundũ fidẽ sonuerint : textus ipse sermonis ap̃ceden¬
tibus & consequentib: pastibus quȩ ambiguitatẽ illã in me¬
dio posuerunt. restat consulendus : ut uideamus cuinã senten¬
tiȩ deplurib: quac se ostendunt ferat suffragiũ eamq: sibi
contexi patiatur : Iamnunc exempla considera . Illa her&ica
distinctio: In principio erat uerbum & uerbumerat apud dm̃
& đserat uerbum ut alius sit sensus uerbum hocerat in princi

Expanded text:
quomodo pronuntiandum sit, consulat regulam fidei, quam quomodo pronuntiandum sit, consulat regulam fidei, quam de scripturarum planioribus locis et ecclesiae auctoritate percepit, de qua satis egimus, cum de rebus in libro primo loqueremur. quod si ambae uel etiam omnes, si plures fuerint partes ambiguitatis, secundum fidem sonuerint, textus ipse sermonis a praecedentibus et consequentibus partibus, quae ambiguitatem illam in medio posuerunt, restat consulendus, ut uideamus, cuinam sententiae de pluribus, quae se ostendunt, ferat suffragium eamque sibi contexi patiatur. iam nunc exempla considera. illa haeretica distinctio: in principio erat uerbum, et nerbum erat apud deum, et deus erat. uerbum, ut alius sit sensus: nerbum hoc erat in princi
Abbreviated transcription (Latin):
mbiq ignotis hȩreat p̃nuntiatus &iã cognitione quarund ã
rerum necessarium neuimnaturãue earũ que propt̃ simi¬
litudinẽ adhibentur ignor&. adiuuante &ia codicũ uerita¬
te quã sollers emiendationis diligentia ꝓcurauit: ueniat ita
instructus adambigua scripturarũ discutienda atque
soluenda : Vtautẽ signis ambignis nondecipiatur quantũ
ꝑnos instrui potest: Fieri autẽ potest utistas aias quo sosten¬
dere uolumus tamquã pueriles uel magnitudine ingenii :
uel maioris inluminationis claritate derideat: Sed tamen
ut coeperã dicere quantũ ꝑnos instruiual& qͥui eo loco ani¬
miest ut ꝑ nos instruiualeat: sciat ambiguitatẽ scripturȩ
Aut in uerbis propriis esse aut intrans latis: quȩ genera
in secundo libro demonstrabimus sedcum uerba ppria fa
ciunt ambiguam scripturã : primo uidendum est nemale
distinxerimus aut pronuntiauerimus : Cumergo adhibita
intentio incestum ẽẽ ꝑuiderit quomodo distinguendũ aut

Expanded text:
itus etiam cognitione quarumdam rerum necessariarum, ne vim naturamve earum quae propter similitudinem adhibentur, ignoret; adjuvante etiam codicum veritate, quam solers emendationis diligentia procuravit: veniat ita instructus ad ambigua Scripturarum discutienda atque solvenda. Ut autem signis ambiguis non decipiatur, quantum per nos instrui potest; fieri autem potest ut istas vias quas ostendere volumus, tanquam pueriles vel magnitudine ingenii, vel majoris illuminationis claritate derideat: sed tamen, ut coeperam dicere, quantum per nos instrui potest, qui eo loco animi est, ut per nos instrui valeat, sciat ambiguitatem Scripturae aut in verbis propriis esse, aut in translatis; quae genera in secunciunt ambiguam scripturam, primo uidendum est, ne male distinxerimus aut pronuntiauerimus. cum ergo adhibita intentio incertum esse peruiderit, quomodo distinguendum aut
Abbreviated transcription (Latin):
matũ animi ad fruenđu se & proximo & quo lib& cor¬
pore non propterdn : Quod autẽ agit indomita cupiditas
ad cor rũpendũ animũ &corpussuũ : flagitiũ uocatur.:
Quod autẽ agit ut alteri noceat: facinus dicitur.: & haec s̃
duo genera omnium peccatorũ : Sed flatia priora sunt.
quȩ cum exin aniuerint animũ & ad quanda egestatem
ꝑduxerint : in facinora prosilitur. quib: remoueantur
impedimenta flagitiorũ : aut adiumenta quaerantur : Item
quod agit caritas quo sibpsit utilitas est: qđ autẽ agit ut ꝓsit
ꝓximo bene facientia nominatur : & hic p̃cedit utilitas.
qui a nemo potest exeo qđ non hab& prodesse alteri
quanto enĩ magis regnum cupiditatis destruitur : tanto

Expanded text:
motum animi ad fruendum se et proximo et quolibpore non propter deum. quod autem agit indomita cupiditas ad corrumpendum animum et corpus suum, flagitium uocatur; quod autem agit, ut alteri noceat, facinus dicitur. et haec sunt duo genera omnium peccatorum, sed flagitia priora sunt. quae cum exinaniuerint animum et ad quandam egestatem perduxerint, in facinora prosilitur, quibus remoueantur impedimenta flagitiorum ant adiumenta quaerantur. item quod agit caritas quo sibi prosit, utilitas est; quod autem agit, ut prosit proximo, beneficientia nominatur. et hic praecedit utiliquia nemo potest ex eo quod non habet prodesse alteri. Quanto autem magis regnum cupiditatis destruitur, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate si uetrro siue babrlonia. siuealia qualibet
dicitur aliquid inscripturis scĩs quod ad modum eius
excidat . & conueniat potius omnib gentibus : uerũ
&iam deiudea deegrpto deassiria & qua cũq aliageñ¬
te inqua sunt plurimae ciuitates. non tam̃ totu sorb
sed parseius est. Dicitur quod trrnseat eius modũ
& congruat potius uniuerso: Cuius haec pars est uel sicut
iste appellat generi cuius haec species. Vnde & in notitiã
uulgi uerba ista uenerunt : ut &iam idiotȩ intellegant
quid specialiter. quid genentlit̃. inquodumq p̃cepto
imperiali sit constitutum. Fithocetiã de hominibus
sicutea quaedesa lomone dicunt᷑ excedunt eius modũ

Expanded text:
ciuitate, sine Tyro sine Babylonia siue alia qualibet dicitur aliquid in scripturis sanctis, quod modum eius excedat et conueniat potius omnibus gentibus, uerum etiam de Iudaea, de Aegypto, de Assyria et quacumque alia gente, in qua sunt plurimae ciuitates, non tamen totus. orbis, sed pars eius est, dicitur quod transeat eius modum et congruat potius uniuerso, cuius haec pars est, uel, sicuti iste appellat, generi, cuius haec species. unde et in notitiam uulgi uerba ista uenerunt, ut etiam idiotae intellegant, quid specialiter, quid generaliter in quocumque praecepto imperiali sit. constitutum. fit hoc etiam de hominibus; sicut ea quae de Salomone dicuntur excedunt eius modum
Abbreviated transcription (Latin):
ut aduerteremꝰ in scripturis scis qđ istũ trchonium
minus attentũ minusq: sine hoste sollicitum fugit
&iã ipsam scilic& fidem donum illius. eẽ : quieius
m̃ sunt̃ unicuiq pastitur: Exqua screntia quib

Expanded text:
ut aduerteremus in scripturis sanctis quod istum Tyconium minus attentum minusque sine hoste sollicitum fugit, etiam ipsam scilicet fidem donum esse illius qui eius mensuram unicuique partitur. ex qua sententia quib
Abbreviated transcription (Latin):
pune latunrtã in ꝓbetemeritatis aud aciã đi astificis af¬
fensã utenim in pudica cirta homines & incesta fucs leno¬
cinantib: ñ siscorruptis uio latisq: q̃ đis̃ peior adultenr
retineris. Quod ornarite puttes qđ comi: in pugnatioest
ista diuinioperis p̃uaricatioẽ ueritatis. Monentis apłi
uox ẽ  expurgate uetus ferm̃tũ utsitis noua cons parsio
Itaq festa cȩlebremꝰ. Non in ferm̃to uetert neq: inserm̃co¬

Expanded text:
pune laturam tam inprobae temeritatis audaciam, Dei artificis ofpune laturam tam inprobae temeritatis audaciam, Dei artificis offensam? ut inpudica circa homines et incesta fucis lenocinantibus non sis, corruptis uiolatisque quae Dei sunt peior adultera detineris. quod ornari te putas, quod putas comi, inpugnatio est ista diuini operis, praeuaricatio est ueritatis. Monentis apostoli uox est: expurgate uetus fermentum, ut sitis noua consparsio, itaque festa celebremus non in fermento ueteri neq
Abbreviated transcription (Latin):
sui : quia ñ hicait utuirginitatẽ uouean quaeñdũ uouer
sed quales eẽ debeañ quȩ iã uotȩs. Nã ut hac grediat᷑ animꝰ
tadũ actale ꝓpositũ gnindiutiq: dicendi genere debet ex¬
citari & accendi seo mastrrcrprianꝰ dehabitu uirginum
ñ de suscipiendo uirginitatis ꝓposito scripsit iste uero ep̃s
&iam ad hoc ets magno accendit eloquio. Verum exeo qđ
ambo egerunt: dictionis graendis exempla memorabo
Ambo quippe inuectis̃ in eas quae formã pigm̃tis colorant
uł potius deco lorant. Quorũ prior illecũ hoc ageret : ut in
t̃cetent. Siquis pingendi asti fex uultũ alicuius &spetiẽ &
corporis qualitate ae multo colore signas set & signato iã con¬
sumatoq: simu lacro manus alius in ferretutiã formata
iãpicta qua si peritior reformaret : griruis prioris astisi¬
cis in iuria &iusta in dignatio uideret᷑ . Tute existimas in¬

Expanded text:
sui, quia non hic agit ut virginitatem voveant quae nondum voverunt; sui, quia non hic agit ut virginitatem voveant quae nondum voverunt; sed quales esse debeant quae jam votae sunt. Nam ut aggrediatur animus tantum ac tale propositum, grandi utique dicendi genere debet excitari et accendi. Sed martyr Cyprianus de habitu virginum, non de suscipiendo virginitatis proposito scripsit. Iste vero episcopus etiam ad hoc eas magno accendit eloquio. 49. Verum ex eo quod ambo egerunt, dictionis grandis exempla memorabo. Ambo quippe invecti sunt in eas quae formam pigmentis colorant, vel potius decolorant: quorum prior ille cum hoc ageret, ait intatur. «Siquis pingendi artifex» inquit vultum alicuius et speciem et corporis qualitatem emulo colore signasset, et signato iam consummatoque simulacro manus alius inferret ut iam formata iam picta quasi peritior reformaret, grcis iniuria et iusta indignatio uideretur: tu te existimas in
Abbreviated transcription (Latin):
in opẽ : eossolos sollicita coetus uirorũ inuisere : quosmiscđa
ñ erubesceret . Nequẽ p̃teriret uerecundia : Mihiltorũu in
oculis nihil in uerb ꝓcax nihil in actu inucrecundũ. Non
gestus fructior : ñ incessus solutior : Ñuox petulantior : ut
ipsa corporis speties simulicrũ sueritm̃tis & figunt ꝓbitatis.
Bon a quippe dcimus in ipso uestibulo debetagnosci ac primo
p̃tentat ingressunihilintus. litere tenebnrũ : Taquam
lucerna lux intus posita foris luceat. Quidergo ex sequar
crborũ parsimoniã officiorum redundantiã alterũ ultnt
natunt̃ suꝑ fuisse alterũ poene naturae defuisse. Illic
nulla in t̃missa tẽpont : hic congeminati ieiun iodies
Et siquando reficiendi successis sec uoluntas: erb plerũq
obhuius quimortẽ arceret ñ delitias ministreret. &cetr̃
at autẽ propterea in exẽplohuus tẽpenati generis po¬

Expanded text:
inopem? Eos solos solita coetus virorum invisere, quos misericordia inopem? Eos solos solita coetus virorum invisere, quos misericordia non erubesceret, neque praeteriret verecundia. Nihil torvum in oculis, nihil in verbis procax, nihil in actu inverecundum; non gestus fractior, non incessus solutior, non vox petulantior, ut ipsa corporis species simulacrum fuerit mentis, et figura probitatis. Bona quippe domus in ipso vestibulo debet agnosci, ac primo praetendat ingressu nihil intus latere tenebrarum, tanquam lucernae lux intus posita, foris luceat. Quid ego exsequar ciborum parcimoniam, officiorum redundantiam; alterum ultra naturam superfuisse, alterum ipsi naturae pene defuisse? Illic nulla intermissa tempora, hic congeminati jejunio dies; et si quando reficiendi successisset voluntas, cibus plerumque obvius qui mortem arceret, non delicias ministraret , etc. Haec autem propterea in exemplo hujus temperati generis po
Abbreviated transcription (Latin):
Prouetȩ annis : iuniorib facite magistctiũ. Mi ꝓcinitui¬
emulis de uirtute docum̃tis ad glorũ ꝓuocate. Dunte sor¬
tit̃ : spitalit̃ ꝑgite : ꝑuenite felicit̃. Tantũ ĩtote tunent̃
cũ incipiet in uob uirginitas honorari. Ambrosius etum
genere dicendi tẽ penito &ornato ꝓfessis uirgimib ꝓponit
tã quã sub exẽpli forma qđ morib imitent᷑ & iat Iirgo
erit ñ solũ corpore sed etiã m̃te quaen ullo doliambitu
sincerũ ad ulte nrret affectũ. Corda hiumadis uerbgntus
animi prudens loquendipastior : legendistad oosior
Non in incertodiuitiarum : sed inp̃ce pauperis spemrepo¬
nens Intenta operi: uerecundi sermoni arbitrũm̃tis
omnib: as surgere maiorib: natu aequa lib: ñ in uidere fuge¬
re iactantum : nitionẽ sequi : amare uistutes. Quando ista
uł uultu lie s it parentes : quando dissensitaꝓpinquis : quan¬
do fastidiuit humilẽ quandori sit debilem : Quando uitauit

Expanded text:
prouectae annis, iunioribprouectae annis, iunioribaemulis de virtute documentis ad gloriam provocate; durate fortiter, spiritualiter pergite, pervenite feliciter; tantum mementote tunc nostri, cum incipiet in vobis virginitas honorari . 48. Ambrosius etiam genere dicendi temperato ei ornato professis virginibus proponit, tanquam sub exempli forma, quod moribus imitentur, et dicit: Virgo erat, non solum corpore, sed etiam mente, quae nullo doli ambitu sincerum adulteraret affectum: corde humilis, verbis gravis, animi prudens, loquendi parcior, legendi studiosior; non in incerto divitiarum, sed in prece pauperis spem reponens; intenta operi, verecunda sermoni; arbitrum mentomnibus; assurgere majoribus natu, aequalibus non invidere; fugere jactantiam, rationem sequi, amare virtutem. Quando ista vel vultu laesit parentes? quando dissensit a propinquis? quando fastidivit humilem? quando risit debilem? quando vitavit
Abbreviated transcription (Latin):
luidatio Nunc nob ad uirgines sermo ẽ : quarũ quo sub¬
limiqt gloria .ẽ inuor .ẽ.curr. Flos ẽt ille codesiastici
germinis decusatq: orniam̃ cũ gratiae sp̃itilis lita in¬
oo lesliudi se& lamaris. Opus in tegrũ atq in corruptũ
di irgo respondens ao scĩmonia dñi. in lustriorpor¬
to ggis xp̃i. Gaudet ꝑipsas atq: in illis largit flo¬
rec eclaematrisgloriosa fecunditas. Ounto que
matris augescit & alioloco infine cpłȩ. Quomodo portiaumꝰ
inquit imaginẽ eius quid elimo est : sic portemus imaginem
ĩ quid ecaelo est. Hancimaginẽ uirginitaitis porat poslet
integntis. sc̃itas portat &ueritas porant. disciplinȩdĩ me¬
mores : iustitiã cũ religione retinentes. stibiles infide humi
intimore ad omnẽ tollerani amfortes. ad sustinendas in¬
iuri asmites : ad facienđa miscđam faciles fntt̃na pace un¬
animes atq concordes. Quaeuossingulȩ obonȩ uirgines

Expanded text:
laudatio: Nunc nobis ad virgines sermo est, quarum quo sublaudatio: Nunc nobis ad virgines sermo est, quarum quo sublimior gloria est, major et cura. Flos est ille ecclesiastici germinis, decus atque ornamentum gratiae spiritualis, laeta indoles laudis et honoris, opus integrum atque incorruptum, Dei imago respondens ad sanctimoniam Domini, illustrior portio gregis Christi. Gaudet per ipsas, atque in illis largiter floret Ecclesiae matris gloriosa fecunditas: quantoque plus gaudium matris augescit. Et alio loco in fine epistolae: Quomodo portavimus, imus imaginem eius qui de limo est, portemus et imaginem eius qui de caelo est. hanc imaginem uirginitas portat, portat integritas, sanctitas portat et ueritas, portant disciplinae Dei memores, iustitiam cum religione retinentes, stabiles in fide, humiles in timore, ad omnem tolerantiam fortes, ad sustinendam iniuriam mites, ad faciendam misericordiam faciles, fraterna pace unanimes adque concordes. Quae uos singula, o bonae uirgines,
Abbreviated transcription (Latin):
habuerit corporis xp̃i quia scriptũ est bibebant decon¬
sequenti petro. petriar autẽ ertit xp̃s. Quod utiq non
ad diuinitatẽ eius sed ad carnẽ relatũ ẽ: quaesitientiũ
corda populorum ꝑenni riuosuis anguininis inundauit.
a tuncigit᷑ imnisterio declaratũ ẽ. quiad ñs iħs in carnesua
totsasmundi peccata crucifixus oboler&: Nec solũ delicta
factorum: sed etiã cupiditates animorũ. Caro eñĩ aedi ad
culpã factire festur : iusad in lecebras cupiditatũ. Sicut
scriptũ .ẽ. Quia concupiuit populus cipidititẽ pessimam
& dixerꝰ. Quis nos crbauit carnem : ꝗdigit᷑ extendit angł
dicgũ & ngropetrit̃ doqua ignisexiit sostendit qđ caro
dñĩ spũ repleta diuino pecta om̃ia humane conditionis
exureret. Vnde & dñsait ignẽ uenit mittere in t̾rã ⁊ cech
in quib: reidocende ad pro bande maxme incumbit
Degenere tempenito ẽ. apud eyprianum uirginitatis illã

Expanded text:
habuerit corporis Christi; quia scriptum est: Bibebant de conhabuerit corporis Christi; quia scriptum est: Bibebant de consequenti eos petra, petra autem erat Christus . Quod utique non ad divinitatem ejus, sed ad carnem relatum est, quae sitientium corda populorum perenni rivo sui sanguinis inundavit. 3. Jam tunc igitur in mysterio declaratum est, quia Dominus Jesus in carne sua totius mundi peccata crucifixus aboleret: nec solum delicta factorum, sed etiam cupiditates animorum. Caro enim haedi ad culpam facti refertur; jus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam, et dixerunt: Quis nos cibabit igit petram, de qua ignis exivit ; ostendit quod caro Domini Spiritu repleta divino, peccata omnia humanae conditionis exureret. Unde et Dominus ait: Ignem veni mittere in terram . 4. in quibus rei docendae ac probandae maxime incumbit . 47. De genere temperato est apud Cyprianum virginitatis illa
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdo sđi sũmi : & benedix̃ ab nrhã. Quodautẽ melchise¬
dechtrpũ xp̃i postaret: declarat in psalmis sp̃sgs exꝑ
tues sacerdos in aet̃nũ scđm ordinẽ melchisech. E talu
quae secuntur huius epłȩ sũ misse dicinis mođũ seruant
agatrẽ magnam despũs cõ uteũ patri & filiode monstnrr&
aequalem sũmissotam̃ dicendi genere utitur qm̃ resus¬
cepta non ornam̃ta uerborũ autad flettendos animo scõ¬
motionia ffectũ sed rerũ docum̃ta desiderait ergo int̃cete¬
nr in principio huius operis ait. Cõmotus oniulo gede¬
oncumaudis st qđ oeficientib licet populorũ militibus
in uno uiro dñs plebem suat̃ ab hostib: libereret Obtula
suprt pet nem posuit &caiure ꝑfudit quae sim utumr¬
geticumine quã gerebat angelusdi contigit dtno
ignis crupit atq ita sacri ficiũ qđ offenebatur ab otãs
Quodꝰ indicio decla netũ uidetur qđ petntilla o sr¬

Expanded text:
sacerdos Dei summi, et benedixit Abraham . Quod autem Melchisesacerdos Dei summi, et benedixit Abraham . Quod autem Melchisedech typum Christi portaret, declarat in Psalmis Spiritus satu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Dicuquae sequuntur hujus epistolae , submissae dictionis modum servant, agat rem magnam de Spiritu sancto, ut eum Patri et Filio demonstret aequalem, submisso tamen dicendi genere utitur; quoniam res suscepta non ornamenta verborum, aut ad flectendos animos commotionis affectum, sed rerum documenta desiderat. Ergo inter caetera, in principio hujus operis ait: Commotus oraculo Gedeon, cum audisset quod deficientibus licet populorum millibus, in uno viro Dominus plebem suam ab hostibus liberaret, obtsupra petram posuit, et ea jure perfudit. Quae simul ut virgae cacumine, quam gerebat, angelus Dei contigit, de petra ignis erupit; atque ita sacrificium quod offerebatur, absQuo indicio declaratum videtur quod petra illa t
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis xp̃i ñ aqua ẽ utiq sed uinũ. Nec potest uideri
sanguinis eĩ quo redẽpti & uiuificati sumꝰ eẽ. incalice
quaendo uinũ desitcalici quo xp̃i sanguinis effunditur
qui scriptunrũ nominũ sa cram̃to actestimonio p̃dic&.
Inuenipienĩ & ingenesi circa sacram̃tũ noc hocidem p̃¬
cucurgͥsse. figunt̃ dominicȩ passionis illic extitis se
qđ uinũ bibit qđ in ebriatus .ẽ qđ indomosua nudatus ÷¬
qđ fuit recubans nudis & patentib: femorib: qđ nudi¬
tas illa patris amedio filio denotata .ẽ & foras nuntiata
nest ex sequi cumsatis sit hocsolum conpletti qđ noe
trpũ futunte ueritatis ostendens Non aquam sed uinum
bibesit & sic imaginẽ dominicȩ passionis expressesti
Itẽ in sacerdotemelchi sed echsacrificii dominici sacreo¬
m̃ti p̃figunitũ uidemꝰ: scđm qđ scriptune diuinet testaet᷑
& dicit łtmelchi sedechrexsalem ꝓtulit panẽ & uinũ. fuit ũ

Expanded text:
Sanguis Christi non aqua est utique, sed vinum; nec potest videri Sanguis Christi non aqua est utique, sed vinum; nec potest videri sanguis ejus quo redempti et justificati sumus, esse in calice, quando vinum desit calici quo Christi sanguis ostenditur, qui Scripturarum omnium sacramento ac testimonio praedicetur. Invenimus enim in Genesi circa sacramentum Noe hoc idem praecurrisse, et figuram Dominicae passionis illic exstitisse, quod vinum bibit, quod inebriatus est, quod in domo sua nudatus  fuit recubans nudis et patentibus femoribus, quod nuditas illa patris a medio filio denotata est sed et foras nuntiata,era quae necesse non est exsequi, cum satis sit hoc solum conplecti quod Noe typum futurae ueritatis ostendens non aquam sed uinum biberit et sic imaginem dominicae passionis expresserit. Item in sacerdote Melchisedech sacrificii dominici sacramentum praefiguratum uidemus secundum quod scriptura diuina testatur et dicit: et Melchisede
Abbreviated transcription (Latin):
circuitu sue sonuerunt: & tam̃ ideo tepuit grandis af¬
fectus quo elo quiũ fruere sentimꝰ: seo a postolia ista
mandata ut ñ solũ lectore uł auditore uerũ etiã ex po¬
sitore op: habeban siquis in eis ñ suꝑficie contensur
altitudinẽ quaerrt. Oua propt̃ uid eamꝰ istagenene dicendi in
cis quis torũ lettione adrerũ diuinarũ atq: salubriũ scientiam
ꝓstr camqiadȩ ministner̃. Beatus erprianus sũmis so
dicendigenere utit᷑ in eolibro ubide sacntm̃tocalicis dispu¬
tit Soluitur quippe ibi quaestio inqua quȩritur utrũ calix
dom inicus aquã solã ancã ui nomixtũ debethabere . Sed exẽ¬
plignatia aliquid in deponendũ ÷. Post principium eius
epłȩ iã soluere incipiens ꝓpositam questionẽ. Ammno¬
nitos aũt nos scis inquit ut incalice offerendo dominica
prior fecit : uicalix qui in cõmenatione eius offertur mix¬
tus uino offeratur. Nacũdicat xp̃s ego sum uitis uerte

Expanded text:
circuitusve sonuerunt? Et tamen non ideo tepuit grandis afcircuitusve sonuerunt? Et tamen non ideo tepuit grandis affectus, quod eloquium fervere sentimus: sed Apostolica ista pta, memoriaeque mandata, ut non solum lectore vel auditore, verum etiam expositore opus habeant, si quis in eis non superficie contentus altitudinem quaerat. Quapropter videamus ista genera dicendi, in eis qui istorum lectione ad rerum divinarum atque salubrium scientiamsiae ministrarunt. Beatus Cyprianus submisso dicendi genere utitur in eo libro ubi de Sacramento calicis disputat. Solvitur quippe ibi quaestio, in qua quaeritur utrum calix dominicus aquam solam, an eam vino mixtam debeat habere. Sed exempli gratia aliquid inde ponendum est. Post principium ergo epistolae, jam solvere incipiens propositam quaestionem: Admonitos autem nos sciprior fecit, ut calix qui in commemorationem ejus offertur mistus vino offeratur. Nam dicit Christus: Ego sum vitis vera.
Abbreviated transcription (Latin):
Adgalatas autem quãt uis tota illa epła summisso
dicendigenere scripta sit. Nisextremis partib: ubrẽ
cloquium tẽpenitum : tam̃ int̃ponit quenđa locũ
comotu animi ut sincullis quide itlib: ornamentis qua¬
lia sunt in his quae quomodo posuimus ñ poss& tamer
nisi grendit̃ dici. Dies inquit obseruatis & m̃ses &
annos & tẽpora : tim co uos neforte sinecausa labora¬
iam priđe cuangeli ⁊aui uob: & tẽptationẽ uñem in car¬
nem ea ñ sp̃uistis neq respuistis. sed sicut angelumđi ex
setis & dedissetismihi. Ergo inimicus factus sũ uob uerũ
p̃dicans emulantur uos ñbene : sed excludereuos uolun
uteos emulemini. Bonũ ÷ autem ȩmulari in bono semꝑ¬
& ñ solũ cũ p̃senssũ apuduos. filiolimei quositerũ pastu¬
rio donec xp̃s formet᷑ in uobis. Vellem autem nuncad cẽ
apuduos & mutare uocẽmeã quia confundor in uobis
Nũ quid hic aut comtnrria contrariis uerbas̃ reddita. aut
aliqua gnrdatione sibi subnexas auttȩsa & mẽbra

Expanded text:
Ad Galatas autem quamvis tota ipsa Epistola submisso dicendi genere scripta sit, nisi in extremis partibus ubi est eloquium temperatum; tamen interponit quemdam locum eo motu animi, ut sine ullis quidem talibus ornamentis, qualia sunt in iis quae modo posuimus, non posset tamen nisi granditer dici. Dies, inquit, observatis, et menses, et annos, et tempora. Timeo vos, ne forte sine causa laboraiampridem Evangelizavi vobis, et tentationes vestras in carne mea non sprevistis, neque respuistis: sed sicut angelum Dei esetis, et dedissetis mihi. Ergo inimicus factus sum vobis vera praedicans? Aemulantur vos non bene, sed excludere vos volunt ut eos aemulemini. Bonum est autem in bono aemn solum cum praesens sum apud vos. Filioli mei, quos iterum parturio donec formetur Christus in vobis. Vellem autem nunc adesse apud vos, et mutare vocem meam, quia confundor in vobis . Numquid hic aut contraria contrariis verba sunt reddita, aut aliqua gr
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere &iã suꝑ eminentẽ scientiȩ caritatẽ xp̃i quaex¬
qualis est patri ꝑquẽ facta sunt om̃a : ut inpleamur inom¬
nẽ plenitudineđi : Est &iã in hrsopo uispurgatoria ne in¬
flante scientia dediuitiis abȩgrpto ablatis suꝑbe aliquid¬
pulmo tumidus anhel& : As ꝑgesme inquit hr̃sopo &
mundabor : lauabis me & suꝑniuẽ dealbabor : Auditui meo
dabis exultationẽ & la&itiã : deinde consequenter annectit
ut ostendat purgationẽ a suꝑbia significari hr̃sopo
exultabunt ossa humiliata: Quantã autẽ minor est
auri argenti uestisq: copia quã de egrpto secũ ille populus
abstulit. incõparatione diuiti arũ quas postea hiero solimȩ
consecutus est quȩ maxime insalomone rege ostendunt᷑ :
tanta fit cuncta suientia quȩ quidem est utilis collecta de libris
gentiũ si diumarũ scripturarũ scientiȩ compar&ur
Namquio quid homo extradixerit : sin oxium est ibi

Expanded text:
ere etiam supereminentem scientiae charitatem Christi, qua aequalis est Patri, per quem facta sunt omnia, ut impleamur in omnem plenitudinem Dei . Est etiam in hyssopo vis purgatoria, ne inflante scientia de divitiis ab Aegypto ablatis, supulmo tumidus anhelet: Asperges me, inquit, hyssopo et mundabor, lavabis me, et super nivem dealbabor. Auditui meo dabis exsultationem et laetitiam. Deinde consequenter annectit, ut ostendat purgationem a superbia significari hyssopo: Exsultabunt ossa humiliata. Quanto autem minor est auri, argenti vestisque copia, quam de Aegypto secum ille populus abstulit, in comparatione divitiarum quas postea Hierosolymae consecutus est, quae maxime in Salomone rege ostenduntur. Tanta fit cuncta scientia, quae quidem est utilis collecta de libris gentium, si divinarum Scripturarum scientiae comparetur. Nam quidquid homo extra didicerit, si noxium est, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ eorũ quae non sunt quãuis eẽ possint.: Nã quidic̃
septẽ & tria undecim ẽẽ : id dicit qđ omnino esse non
potest : Qui autẽ dicit Kalendis uerbi gratia ianuariis
pluuisse tam & si factũ non sit : Id tamendicitur qđ fieri
potuiss&. Definitio ergo & diuisio falsorũ potest eẽ
uerissima: quã uis falsa ipsa utiq: uera non sint : Sunt &iã

Expanded text:
alterum eorum quae non sunt, quamuis esse possint. nam qui dicit alterum eorum quae non sunt, quamuis esse possint. nam qui dicit septem et tria undecim esse, id dicit quod omnino esse non potest. qui autem dicit kalendis, uerbi gratia, ianuariis pluisse, tametsi factum non sit, id tamen dicit quod fieri potuerit. definitio ergo et diuisio falsorum potest esse uerissima, quamuis falsa ipsa utique uera non sint. CCLXI
Abbreviated transcription (Latin):
mostuorũ non est: neq xp̃s resurrex̃.: Item scientia
definiendi diuidendi atq pastiendi quãquam &iam
iprebus falsis plerumq adhibeatur : ipsa tamen falsanest
Ne que ab hominib: instituta : sedrerũ ratione conpesta¬
Nonenim quia & fabulissuis eã po&ȩ &opimionibus
erroris sui uel falsi filo sofi uel &iam her&ici hocest falsi
xp̃iani adhibere consuerunt ꝓpterea falsum est : neq¬
indefiniendo neq indiuidendo aut pastiendo aliquid
conplectenđũ esse qđ ad remipsam non ꝑtin& : autali¬
quid qđ ꝑtin& p̃tereundũ hocuerum est : &iã si ea quȩ
definiuntur aut destribuuntur uera non sint: Nam &
ipsum falsũ definitur cũdicimꝰ falsumesse significa¬
tionẽ rei. non ita sehabentis ut significatur: siue alio
aliquomodo : Quae definitio uera est : quãuis falsum
uerũ esse non possit: Possumus &iã diuidere dicentes
duo eẽ genera falsi : unũ eorũ quac omnino non possunt

Expanded text:
mortuorum non est, neque Christus resurrexerit. Item scientia mortuorum non est, neque Christus resurrexerit. Item scientia definiendi, diuidendi atque partiendi quamquam etiam in rebus falsis plerumque adhibeatur, ipsa tamen falsa non est neque ab hominibus instituta, sed in rerum ratione compertaenim, quia et fabulis suis eam poetae et opinionibus erroris sui uel falsi philosophi uel etiam haeretici, hoc est falsi christiani, adhibere consueuerunt, propterea falsum est neqin definiendo, neque in dividendo aut partiendo, aliquid complectendum esse quod ad rem ipsam non pertinet, aut aliquid quod pertinet praetereundum. Hoc verum est, etiamsi ea quae definiuntur aut distribuuntur, vera non sint. Nam et ipsum falsum definitur, cum dicimus falsum esse significationem rei non ita se habentis ut signifialiquo modo: quae definitio uera est, quamuis falsum uerum esse non possit. possumus etiam diuidere dicentes duo esse genera falsi, unum eorum quae omnino esse non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositione sias sumam non autẽ orator. nonerit. conse¬
quens cũ intulerim non est igitur homo: Qua ꝓpter
aliud est nosse regulas conexionũ : aliud sententiarum
ueritatẽ : In illis discitur : quid sit consequens. quid non con¬
sequens quid repugnans.: consequens est. siorator est.
homo  in consequens. si homo est. orator est : repugnans
si homo est : quadrupedes est. Hicergo deipsa conexione
iudicatur : inueritatẽ autẽ sententiarũ ipsȩ ꝑse sententiȩ
non earũ conexio consideranda est: sedueris cestisque
sententiis cũ incestȩ uera conexione iungunt᷑ : &iã ipse
cestȩ fiant necesse est.: Quidã autẽ sic se iactant cũ uerita¬
tẽ conexionũ didicerint : quasi sententiarũ ipsa sit ueri¬
tas : & rursus quidã plerumq retinentes uerã senten¬
tiam male secontem nunt : quia leges condusionis igno¬
rant cũ melior sit qui nouit ẽe resurrectionẽ mostuoꝵ
quã ille qui non nouit consequens eẽ ut sire sur rectio

Expanded text:
positione si assumamus: "non est autem orator": non erit consequens, cum intuleris: "non est igitur homo". Quapropter aliud est nosse regulas conexionum, aliud sententiarum ueritatem. in illis discitur quid sit consequens, quid non consehomo est: inconsequens, Si homo est, orator est: repugnans, Si homo est, quadrupes est. Hic ergo de ipsa connexione judicatur. In veritate autem sententiarum ipsae per se sententiae, non earum connexio considesententiis cum incertae uera conexione iunguntur, etiam ipsae certae fiant necesse est. quidam autem sic se iactant, cum ueritatem conexionum didicerint, quasi sententiarum ipsa sit ueritas. et rursus quidam plerumque retinentes ueram sententiam male se contemnunt, quia leges conclusionis ignorant, cum melior sit qui nouit esse resurrectionem mortuorum quam ille qui nouit consequens esse, ut, si resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
id est quater ducitur: caste & continenter a temporũ
delectatione uiuere. hoc est quad raginta dieb: ieiunare :
hoclex cuius ꝑsonaest inmorse. hoc proph&ia cuius per¬
sonam gerit helias : Hoc ipsed ñs mon& qui tam quam
testimoniũ habens exlege & proph&ismedius inter illos
inmonte tribus discipulis uidentibus atq stupentib:

Expanded text:
id est quater ducitur, caste et continenter a temporum id est quater ducitur, caste et continenter a temporum delectatione uiuere, hoc est quadraginta diebus ieiunare. hoc lex, cuius persona est in Mose, hoc prophetia, cuius personam gerit Helias, hoc ipse dominus monet, qui tamquam testimonium habens ex lege et prophetis medius inter illos in monte tribus discipulis uidentibus atque stupentib
Abbreviated transcription (Latin):
non soluitur: hab& enim denarium quater : tã quam
cognitionẽ omniũ rerũ intextam tẽporib: quaterna¬
rio namq numero : & diurna & annua curricula ꝑagunt᷑
diurnã matutinis meridianis : uesꝑtinis : noc turnisque
horarum spatiis : annua uernis ȩstiuis : autũ nalibus
hiemalib que mensibus aa temporum autẽ delectatione
dũ intemporibus uiuimus ꝓpter a&ernitatẽ inqua uiuere
uolumus abstinenđũ & ieiunandum est : quamuis tẽporũ
cursibus ipsa nobis insinuetur doctrina contemnendorũ
temporums& app&endorũ a xernorũ : porro autem
denarius numerus c̃reatoris atq creatur& significat
scientiam : Namtrinitas creatoris est : septenarius autẽ
numerus creaturam indicat propter uitam & corpus:
Namin illa tria sunt : unde &iam toto corde. tota anima
totamente diligendus est đs̃ : Incorpore autẽ manifestis¬
sima quattuor apparent : quibus constant elementa:
in hocergo denario dumtemporaliter nobis insinuat᷑

Expanded text:
non soluitur. habet enim denarium quater tamquam cognitionem omnium rerum intextam temporibus. quaternario namque numero et diurna et annua curricula peraguntur, diurna matutinis et meridianis, uespertinis nocturnisque horarum spatiis, annua uernis, aestiuis, autumnalibus hiemalibusque mensibus. a temporum autem delectatione, dum in temporibus uiuimus, propter aeternitatem, in qua uiuere uolumus, abstinendum et ieiunandum est, quamuis temporum cursibus ipsa nobis insinuetur doctrina contemnendorum temporum et appetendorum aeternorum. porro autem. denarius numerus creatoris atque creaturae significat scientiam. nam trinitas creatoris est, septenarius autem numerus creaturam indicat propter uitam et corpus. nam in illa tria sunt, unde etiam toto corde, tota anima, tota mente diligendus est deus; in corpore autem manifestissima quattuor apparent quibus constat elementa. in hoc ergo denario, dum temporaliter nobis insinuatur,
Abbreviated transcription (Latin):
extendatur intentio utnisi memoria plurimũ ualcat
atq: uigeat ad caput undea gebatur disputator redire
ñ possit. Valde autẽ bonũ estutquicquid contraedici
potest si occurrerit refutetur: neibioccurrat ubiñ erit
qui res pondeat aut p̃senti quiđẽ sed tacentioccurrat
&minus sanatus abscedat. In illis autema posto licis
uerbis dictiotem penrta est. Seniorẽ ncincrebabu¬
cris: sed obsecrrut patrẽ iuniores ut fratres. anus
utmatres. Adolescentulas utsorores & in illis : obse¬
cro autẽ uos frs̃ ꝑmis erationẽđi utexibeatiscorpora

Expanded text:
extendatur intentio, ut nisi memoria plurimum valeat extendatur intentio, ut nisi memoria plurimum valeat atque vigeat, ad caput unde agebatur, disputator redire non possit: valde autem bonum est, ut quicquid contradici potest, si occurrerit, refutetur, ne ibi occurrat, ubi non erit qui respondeat: aut praesenti quidem, sed tacenti occurrat, et minus sanatus abscedat. In illis autem Apostolicis verbis dictio temperata est, Seniorem ne increpaveris: sed obsecra ut patrem, iuniores ut fratres, anus ut matres, adolescentulas ut sorores. Et in illis, Obsecro autem vos fratres per miserationem Dei, ut exhibeatis corpora