comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multas curas congerit. humanas
mentes quasi per gyrum uertit: atq
ex ea quasi farmas ꝓicit: quia seduc¬
to cordi semꝑ minutissimas cogita¬
tiones gignit. Nonnumqͣm uͦ quiqͥ¬
etus alicuiꝰ ẽẽ merit creditur: positꝰ
inqualibet actione denudatur. unde
illic ꝓtinus subinfertur. Denuda t᷑¬
pitudinẽ tuam: discooꝑi humerũ:
reuela crura: transi flumina. In ã¬
ministratione quippe oꝑis. turpi¬
tudo denudatur: dum leuis mens
abiectaq mactione ostentationis
cognoscitur. que quieta pͥus mag¬
na uidebatur. humerũ mens dis¬
cooperit: quando opus suum qd̃
ignorabatur ostendit. Crus reue-¬
lat: quia quib desiderioꝵ passibus
lucris mundi inhiet manifestat.
flumina etiam transit: qͥa actiones
huiꝰ seculi. q̃ cotidie ad t̃minũ deflu¬
unt indesmenter appetit: dumq
alia relinquit. alias assequitur. qͣ¬
si semꝑ de flumine ad flumen tendit.
hec paucis per excessum diximus:

Expanded text:
multas curas congerit, humanas multas curas congerit, humanas mentes quasi per gyrum vertit; atque ex se quasi farinas projicit, quia seducto cordi semper minutissimas cogitationes gignit. Nonnunquam vero qui quietus alicujus esse meriti credebatur, positus in qualibet actioillic protinus subinfertur: Denuda turpitudinem tuam, discooperi humerum, revela crura, transi flumina . In administratione quippe operis turpitudo denudatur, dum vilis mens abjectaque in actionis ostentatione cognoscitur, quae quieta prius magna putabatur. Humerum mens discooperit, quando opus suum quod ignorabatur ostendit. Crura revelat, quia quibus desideriorum passibus lucris mundi inhiet manifestat. Flumina etiam transit, quia actiones hujus saeculi, quae quotidie ad terminum defluunt, indesinenter appetit; dumque alias relinquit, alias assequitur, quasi semper de flumine ad flumen tendit. Haec paucis per excessum diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
recte. ut etiam nesciat quid agat .li.
sepe iusto iuditio in sua ipsa uolunta¬
te relinquitur: et sub ea que anxi
appetit laboriosa mundi ministera
relaxatur. Unde illic apte subditur
quia ultra non uocaberis mollis et
tenera. Tolle molam: mole farma.
Constat nimirũ qd̃ tenere sue filie
parentes parcunt: nec duris atꝙ li¬
iulibus hanc oꝑib affligunt. Om¬
nipotens gͦ ds̃ quasi tenerã filiam
uocat. qñ dilectã unuscuiꝰq ani¬
mam. a laboriosis huiꝰ mundi ser¬
uiciis reuocat: ne dum exteriorib
actib afficitur. ab internis desideri
obduretur. S chaldeoꝵ filia mal¬
lis et tenera non uocatur: qͥa mens
prauis desideriis dedita. in eo qũe
anxie appetit huius scli labore re
linquitur: ut foris mundo uelit
ancilla seruiat. que intus deum
ut filia nequaqũa amat. Undes
molam tollere: ac farmam molere
iubetur. Mola ingirum uertitur.
ne faria ꝓferatur. Una queq autẽ
mundi huiꝰ actio mola est: que dũ

Expanded text:
recte, ut etiam nesciat quod agat; et recte, ut etiam nesciat quod agat; et saepe justo judicio in sua ipsa voluntate relinquitur, et sub ea quae anxie appetit laboriosrelaxatur. Unde apte illic subditur: Quia ultra non vocaberis mollis et tenera: tolle molam et mole farinam . Constat nimirum quod tenerae suae filiae parentes parcunt, nec duris et servilibus hanc operibus affligunt. Omnipotens ergo Deus quasi teneram filiam vocat, quando dilectam uniuscujusque animam a laboriosis hujus mundi servitiis revocat; ne dum exterioribus actibus afficitur, ab internis desideriis induretur. Sed Chaldaeorum filia mollis et tenera non vocatur, quia mens pravis desideriis dedita, in eo quem anxlinquitur: ut foris mundo velut ancilla serviat, quae intus Deum ut filia nequaquam amat. Unde et molam tollere, ac farinam molere jubetur. Mola in gyro ducitur, et farina profertur. Unaquaeque autem mundi hujus actio mola est, quae dum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o ꝓstratus in terrenis actibꝰ hũmi¬
liare. Unde et necessario ꝓtinus addit᷑.
Non est soluim filie chaldeoꝵ. Caldei
namq feroces interp̃tantur. ualde
autẽ feroces sunt: qui uoluntates
ꝓprias sequenteͤs nec suis parcere mor¬
tib sciunt. ferocia sunt terrena de¬
sideria que non solum contra precep¬
tum saluatoris. s sepe etiam contra
ꝑcussionũ uerbera duram atq insẽ¬
sibilem mentem reddunt. S filia
ferocium. solium non habet: quia
mens que ad amorẽ mundi ex prauis
desideriis nascitur. atq eisdem deside¬
riis obduratur: in eo qd̾ se terrenis:
cupiscenciis subicit. sedem iudici ans¬
tit. Nulliq apud se solio p̃sidet.:
examine discretionis caret. Et qͣs
aiudicii sui sessione repellitur: qui
ꝑ ex teriores concupiscentias uagat᷑
Liquet eñi qd̃ mens que intus con¬
lii sedem perdiderit: foras se ꝑ desie¬
ria innumerabilit spargit. Et qui
agere intellecta dissimulat: cecani

Expanded text:
ipso prostratus in terrenis actibus humiipso prostratus in terrenis actibus humiliare. Unde et necessario protinus additur: Non est solium filiae Chaldaeorum. Chaldaei namque feroces interpretantur. Valde autem feroces sunt, quia voluntates proprias sequentes, nec suis parcere moribus sciunt. Ferocia sunt terrena desideria, quae non solum contra praecepta Conditoris, sed saepe etiam contra percussionum verbera duram atque insensibilem mentem reddunt. Sed filia ferocium solium non hmens, quae ad amorem mundi ex pravis desideriis nascitur, atque eisdem desideriis obduratur, in eo quod se terrenis concupiscentiis subjicit, sedem judicii amittit; nullique apud se solio praesidet, quia examine discretionis caret, et quasi a judicii sui sessione repellitur, quia per exteriores concupiscentias vagatur. Liquet enim, quod mens, quae intus consilii sedem perdiderit, foras se per desideria innumerabiliter spargit. Et quia agere intellecta dissimulat, caecatur
Abbreviated transcription (Latin):
infecunda. Et quia babilon con¬
fusio int̃pretatur: recte infecun¬
da mens babylonis filia uocatur.
Que in eo qd̃ nequaqͣm bona oꝑa
germinat. dum nullo ordine.
recte uite componitur: quasi confu
sione matre generatur. Sinautem
uirgo non infecunda dicitur. s incor¬
rupta: postqũa statum salutis ꝑdi¬
dit. ad confusionis sue cumulũ appel¬
latur qd̃ fuit. Cui aꝑte ꝑ increpatõ¬
nem diuina uoce dicitur. descende.
In alto quippe humanus amus stat¬
animꝰ stat. qñ suꝑnis retributionibꝰ
inhiat: s ab hoc statu descendit. cũ
turpiter uictus. sese defluentibus
mundi desideriis dilectã subicit. Cui¬
mox bene subditur: sede inpulue¬
re. Descendens eñi inpuluere resi¬
det: qui celestia deserens. terrens
cogitationib asꝑsus in infimis uiles¬
cit. Ubi adhuc ingeminando subiũ¬
gitur. Sede in terra. Ac si aꝑte exꝑ¬
brans dicat. Quia celesti conuersa¬
tione noluisti te erigere: subtemet¬

Expanded text:
infecunda. Et quia Babylon coninfecunda. Et quia Babylon confusio interpretatur, recte infecunda mens Babylonis filia vocatur, quae in eo quod nequaquam bona opera germinat, dum nullo ordine rectae vitae componitusione matre generatur. Sin autem virgo non infecunda dicitur, sed incorrupta, postquam statum salutis perdidit, ad confusionis suae cumulum appellatur quod fuit. Cui apte per increpationem dicitur divina voce: Descende. In alto quippe humanus animus stat, quando supernis retributionibus inhiat. Sed ab hoc statu descendit, cum turpiter victus sese defluentibus mundi desideriis subjicit. Cui bene mox additur: Sede in pulvere. Descendens enim in pulvere residet, quia coelestia deserens, terrenis cogitationibus aspersus in infimis vilescit. Ubi adhuc ingeminando subjungitur: Sede in terra. Ac si aperte exprobrans dicat: Quia coelesti conversatione noluisti te regere, sub temet
Abbreviated transcription (Latin):
foris aduersitate ꝑsecutionis: ad mu¬
intã recurrunt intrinsecus arcem
mentis: et inde cuncta sub se ire de¬
spiciunt. inter que transire corpora¬
liter etiam semet ip̃os cernũt. Mi¬
nas non metuunt: quia et torm̃ta
paciendo contempnũt. Hinc enim
ꝑ salomonẽ dicitur. Iustus quasi
leo confidens: absq terrore erit. hĩc
ab eo iterum scriptum est. Non con¬
tristabit iustum: quicquid ei accide¬
rit. Quia eñi recti quiq in alto in¬
tentionis sue uertice siti sunt. dum
mortẽ moriendo non metuunt: mi¬
ro mͦ eos repbrorũ iacula et feriũt.
et non contingunt. In sublimi gͦ¬
sunt humiles positi quia unde se
in om̃ib despiciunt. inde contra
om̃ia securiores fuint. Quo con¬
tra recte sub babilonis specie:
per ꝓpħam menti repbe dicitur.
Descende. sede. inpuluere uirgo
filia babilonis: sede in t̾ra: ñ est
solium filie chaldeoꝵ. Hoc enim
loco humaua mens uirgo non ĩ¬
corrupta ut arbitror dicitur: s

Expanded text:
foris adversitate persecutionis, ad muforis adversitate persecutionis, ad munitam recurrunt intrinsecus arcem mentis; et inde cuncta sub se ire despiciunt, inter quae et transi e corporaliter etiam semetipsos cernunt; minas non metuunt, quia et tormenta patiendo contemnunt. Hinc enim per Salomonem dicitur: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . Hinc ab eo iterum scriptum est: Non contristabit justum, quidquid ei acciderit . Quia enim recti quique in alto intentionis suae vertice siti sunt, dum mortem moriendo non sentiunt, miro modo eos reproborum jacula et feriunt, et non contingunt. In sublimi ergo humiles sunt positi, quia unde se in omnibus despiciunt, inde contra omnia securiores fiunt.  tra recte sub Babylonis specie per prophetam menti reprobae dicitur: Descende, sede in pulvere, virgo filia Babylonis, sede in terra, non est solium filiae Chaldaeorum . Hoc enim loco humana mens virgo non incorrupta, ut arbitror, dicitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ uidebo uos. et gaudebit cor ur̃m:
et gaudium ur̃m. nemo auferet. a uob.
Sospitate gͦ dñs merentes erigere
dicitur: quia pro se afflictos tempora¬
liter uera salute consolatur. Quodta¬
men de electis dei: etiam inhac uita
pe humiles ponuntur: quia cum se
ex humilitate substernunt alte m̃tis
iuditio. cuncta temporalia transeunt.
bus: recte cogitationis examine. huiꝰ
mundi gł̾iam transcendentes calcãt.
Uideamꝰ humilem paulum. Eece dis¬
cipulus dicit. Non eñi nosmet ip̃os
hunc humilem in sublimi ĩa positũ.
Ait. An nescitis quia angłos iudica-¬
bimus: Et rursum. Cũ resuscitauit:
et consedere nos fecit incelestib. for¬
tasse hunc exterius tunc cathena li¬
gabat: mente tamen positus insub¬
luibus fuerat: quia iam per spei
sue certitudinẽ incelestib sedebat.
Sc̃i itaq uiri foris despecti surit.
et uelut indigni om̃ia tolerãt:
s dignos se suꝑnis sedib confiden¬
tes et̾nitatis głiam cum certitu¬
dine expectant. Cumq laborant

Expanded text:
tem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium vestrum nemo auferet a vobis . Sospitate ergo Dominus moerentes erigere dicitur, quia pro se afflictos temporaliter vera salute consolatur. Quod tamen de electis Dei etiam in hac vita pe humiles ponuntur, quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio cuncta temporalia transeunt; mant, rectae cogitationis examine hujus mundi gloriam transcendentes calcant. Videamus humilem Paulum. Ecce discipulis dicit: Non enim nosmetipsos hunc humilem in sublimi jam positum. Ait: An nescitis quia angelos judicabimus ? Et rursum: Conresuscitavit et consedere nos fecit in coelestibus . Fortasse hunc exterius tunc catena religabat, mente tamen positus in sublimibus fuerat, qui jam per spei suae certitudinem in coelestibus sedebat. Sancti itaque viri foris despecti sunt, et velut indigni omnia tolerant; 192 sed dignos se supernis sedibus confidentes, aeternitatis gloriam cum certitudine exspectant; cumque laborant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersis cogitationib semꝑ inuigi¬
lant: s plerũq eis suꝑna dispensa¬
tio obuiat: et qũauis prauitatẽ cõ¬
silii. nec fracti aduersitatib corrigãt:
ne tamen contra bonos seuentes p̃¬
ualeant eorum uires refrenat. Qͦs
contra miro iudicio agitur. ut effec¬
tu quidem p᷑ui oꝑis careant: et tñ
iuste sentencie iudicis. reos conscien¬
tia abdicat. Quod gͦ mala cogitant:
quid ip̃i faciant ostendũt. Quod ũe
mala implere nequeunt: hii contͣ
quos cogitauerant defenduntur.
Unde adhuc subditur.¬

Expanded text:
ogitationibus semper invigilant, sed plerumque eis superna dispensatio obviat; et quamvis pravitatem consilii nec fracti adversitatibus corrigant, ne tamen contra bonos praevaleant, eorum vires refrenat. Quos contra miro judicio agitur, ut effectu quidem pravi operis careant, et tamen justae sententiae judicis reos conscientiae addicat. Quod ergo mala cogitant, quid ipsi faciant ostendunt; quod vero mala implere nequeunt, hi contra quos cogitaverant, defenduntur. Unde et adhuc bene subditur
Abbreviated transcription (Latin):
rit deus que iudicando discu¬
tit: non requirit que ignoscendo
in suo iam iudicio impunita dere¬
linquit. Hic itaq dies. id est hes
peccati delectatio a dño non requiri¬
tur. si animaduetsione spontanea

Expanded text:
rit quae judicando discutit, non requirit quae ignoscendo in suo jam judicio impunita dereliquit. Hic itaque dies, id est, haec peccati delectatio a Domino non requiretur, si animadversione spontanea
Abbreviated transcription (Latin):
mur quicquid incorde taciti ex dele¬
ctatione peccamꝰ. Quia eñi fideles
quisq cogitationes in iuditio exqͥri
subtiliter non ignorat. paulo attes¬
tante quiait: int̾ se inuicẽ cogita¬
tionũ accusantiũ. aut etiã defendẽ¬
tium: semet ip̃m introisus discuti¬
ens. ante iudicium uehem̃ter exa¬
minat: ut districtus uidex eo ĩa
tranquilliꝰ ueniat: quo reum suũ
quẽ discutere appetit. iam ꝓ culpa
punitũ cernit. Unde et recte su¬
biungitur.¬

Expanded text:
mur quidquid in corde taciti ex delemur quidquid in corde taciti ex delectatione peccamus. Quia enim fidelis quisque cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, Paulo attestante, qui ait: Inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium ; semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus judex eo jam tranquillius veniat, quo reatum suum, quem discutere appetit, jam pro culpa punitum cernit. Unde et recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nequaqũa a delectatione pecca¬
ti rapitur. nͥ pͥus per uoluntarias
mentis tenebras in firmet᷑. Ante
eni cecus in mente fit: et postea se
reꝓbe delectationi substernit. Dica¬
tur ergo
ereat dies in qua natus sum:
et nox inqua dictum est con¬
ceptus est homo. Id est ꝑeat delec¬
tatio que in culpam hominẽ ra¬
puit : ꝑeat in caute mentis infir¬
mitas. que usq ad tenebras pͣui
consensus excecauit. Homo enm
dum blandimenta delectat̃onis
caute non ꝑspicit: etiam in noctẽ
nequissime per petratõnis ruit.
Sollerter ergo iugilandũ est: ut
cum blandiri culpa inichoat. ad qͣn¬
tum interitũ mens trahatur agnos¬
cat. Unde et apte. subditur.¬
cum culpa in ip̃o delectat̃onis exor¬
dio ad que perditõnis finem rapiat
uidetur. In tenebras diem uertimꝰ
cum nosmet ip̃os districte punien¬
tes. ipsa delectatõnis praue blan¬
dimenta. ꝑ districta penitencie la¬
menta crucia mus. cũ flendo insequi¬

Expanded text:
quia nequaquam a delectatione peccaquia nequaquam a delectatione peccati rapitur, nisi prius per voluntarias mentis tenebras infirmetur. Ante enim caecus in mente fit, et postmodum se reprobae delectationi substernit. Dicatur ergo: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo: id est, pereat delectatio, quae in culpam hominem rapuit, pereat incauta mentis infirmitas, quae usque ad tenebras pravi consensus excaecavit. Homo enim dum blandimenta delectationis caute non perspicit, etiam in noctem nequissimae perpetrationis ruit. Solerter ergo vigilandum est, ut cum blandiri culpa inchoat, ad quantum interitum mens trahatur, agnoscat. Unde et apte subditurcum culpa in ipso delectationis exordio, ad quem perditionis finem rapiat, videtur. In tenebras diem vertimus, cum nosmetipsos districte punientes, ipsa delectationis pravae blandimenta per districta poenitentiae lamenta cruciamus, cum flendo insequi
Abbreviated transcription (Latin):
Optat ceiam ꝑire noctẽ: ut qd̃ cerata
mẽs &eiam ꝑ consensum perpetrat:
animadũsione penitencie extingat.
S querendũ nobis est. cur indie
homo natꝰ dicitur: in nocte cõcep¬
tus. Scriptura sacra tribꝰ modis homi
nẽ appellat: scilicet aliq̃n per natu¬
ram: aliq̃n per culpã: aliquando per
infirmitatem. Homo quippe in ea¬
per naturam dicitur: sicut scrip¬
tũ est. Faciamus hominem ad ima¬
ginem et similitudinem nostram.
homo per culpam: sicut scriptum
est. Ego dixi dii estis et filii excelsi õs.
uos autẽ sicut homines moriemini.
ac si aꝑte dicat: sicut delinquentes
obibitis. Unde et paulus ait. Cũ
sit inter uos zelus et contentio: ñ¬
ne carnales estis. et scd̃m hominẽ
ambulatis: Ac si dicat. Qui discor¬
des mentes ducitis: nonne ad huc
ex reprehensibili humanitate pec¬
catis: homo per infirmitatẽ sic̃
diceret in infirmitate. homo ergo
in die nascitur s in nocte concipit᷑.

Expanded text:
Optat etiam perire noctem, ut caesata Optat etiam perire noctem, ut caesata mens etiam per consensum perpetrat, animadversione poenitentiae exstinguat. Sed quaerendum nobis est cur in die homo natus dicitur, in nocte autem conceptus. Scriptnem appellat, scilicet aliquando per naturam, aliquando per culpam, aliquando per infirmitatem. Homo quippe per naturam dicitur, sicut scriptum est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Homo per culpam, sicut scriptum est: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; vos autem sicut homines moriemini . Ac si aperte dicat: Sicut delinquentes obibitis. Unde et Paulus ait: Cum sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Ac si dicat: Qui discordes mentes ducitis, nonne adhuc ex reprehensibili humanitate peccatis? Homo per infirmitatem dicitdiceret, in infirmitate. Homo ergo in die nascitur, sed in nocte concipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilitatis statũ mente recurrit:
et mortalitatis lapsum per ꝓspera et
aduersa uariantẽ. qͣm despicabilem
cerneret. maledicendo declarauit di
cens. Pereat dies in qua natus sum:
et nox in qua dictũ est conceptus ẽ
homo. Quasi dies quedã est cũ mũdi
huiꝰ ꝓsꝑitas arridet: s dies iste innoctẽ
desmnit: qͥa sepe temporalis ꝓsꝑitas. ad
tribulationis tenebras ꝑducit. hunc¬
ꝓsperitatis diem ꝓpħ despexerat: cum
dicebat. Diem hominis non concupi¬
ui tu scis. hanc tribulationis noctẽ
postremo in carnatonis sue tempore
passurũ se dñs nunciabat: cum ꝑ psal¬
mistam quasi ex p̃t̾ito diceret. Usq
ad nocem noctem increpuerũt me
renes mei.
otest aũ ꝑ diem peccat delectat̃o
ꝑ noctẽ uero cecitas mentis in¬
telligi: ꝑ qͣm se homo patitur in
culpe perpetratõne ꝓsterni. Optat
igitur perire diem: ut om̃e quod¬
blandiri culpa cernitur:ugore
iusticie in t̾ueniente destruatur.

Expanded text:
mutabilitatis statum mente recurrit, mutabilitatis statum mente recurrit, et mortalitatis lapsum per prospera et adversa variantem, quam despicabilem cerneret, maledcens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo . Quasi dies quaedam est, cum mundi hujus prosperitas arridet. Sed dies iste in noctem desinit, quia saepe temporalis prosperitas ad tribulationis tenebras perducit. Prosperitatis diem propheta despexerat, cum dicebat: Diem hominis non concupivi, tu scis . Tribulationis noctem postremo incarnationis suae tempore passurum se Dominus nuntiabat, cum per Psalmistam quasi ex praetad noctem increpuerunt me renes mei . Potest autem per diem, peccati delectatio, per noctem vero caecitas mentis intelligi, per quam se homo patitur in culpae perpetratione prosterni. Optat igitur perire diem, ut omblandire culpa cernitur, vigore justitiae interveniente, destruatur.
Abbreviated transcription (Latin):
monitis claustra mentis irrupit.
Sc̃s igitur uir in pena quã tolerat
ad culpam mentis ocłos reducat.
Doleat hoc qd̃ tenebrosa nox. id est
antiqui hostis obscura sugestio. hu¬
manis mentibꝰ intulit: doleat hoc
qd̃ suggestioni callide humana mẽs
in sua deceptione consensit: et dicat.
Quia non conclusit ostia uentris qͥ
portauit me: nec abstulit mala ab
oculis meis. Nec moueat qd̃ ñ cõclu¬
sisse queritur: que aꝑuisse ꝑadisi ia¬
nuam detestatur. Non conclusit eñi
dicit aꝑuit: et mala non abstulit
irrogauit. Quasi eñi auferret si
quiesceret: et quasi claud̃et. si abir¬
ruptione cessaret. Pensat namq
de quo loquit᷑: et perpendit quod
prauo sp̃ui quasi lucra nobis dedis¬
se fuerat. si dampna ñ intulisset.
Sic nos de latronibꝰ loqͥm᷑: quia ca¬
humanũ. qͣnta in rebꝰ ꝓsꝑis fiducia
subleuet᷑. uł qͣnta ex ad ũsis per tur¬
batione frangatur: ad illum quẽ
habere inparadiso potuit in com¬

Expanded text:
monitis claustra mentis irrupit. monitis claustra mentis irrupit. Sanctus igitur vir in poena quam tolerat, ad culpam mentis oculos reducat. Doleat hoc, quod tenebrosa nox, id est, antiqui hostis obscura suggestio humanis mentibus intulit; doleat hoc, quod suggestioni callidae humana mens in sua deceptione consensit, et dicat: Quia non conclusit ostia ventris, qui portavit me, nec abstulit mala ab oculis meis. Nec moveat quod non conclusisse queritur, quem aperuisse paradisi januam detestatur. Non conclusit enim dicit, aperuit; et mala non abstulit, irrogavit. Quasi enim auferret, si quiesceret; et quasi clauderet, si ab irruptione cessaret. Pensat namque de quo loquitur, et perpendit quod pravo spiritui quasi lucra nobis dedisse fuerat, si damna non intulisset. Sic nos de latronibus loquimur, quia cahumanum, quanta in rebus prosperis fiducia sublevetur, vel quanta ex adversis perturbatione frangatur, ad illum, quem habere in paradiso potuit, incom
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ uenturũ quidem ꝓpħando susti¬
nuit: s uenientẽ minime cogno¬
uit. Et quos quasi ad spem aꝑuit:
mentis ocłos ad p̃sentiã lucis clau¬
sit. Que et surgentis aurore ortum
non uidit: quia infirma illa sc̃e
eccłie pͥmodia uenerari contempsit.
Dumq hanc labefactari suoꝵ morti¬
bus credidit: ad que forcia ꝑueniret
ignorauit. Sed quia de infidelibus
loquens. iniqui capitis menbra in no¬
tuit ad ip̃m rursus iniquoꝵ caput
uerba conuertit dicens.¬
homini uenter est matris: hoc un¬
uerso humano generi exticit habi¬
tatio illa sũma ꝑadisi. Ex ip̃a nãq
ꝓles humani generis uelut et uen¬
tre ꝓdiit : et quasi ad incrementa
corporis. sic ad augm̃ta ꝓpaginis fo¬
ras emanauit. Ibi concepto nr̃a co¬
aluit: ubi origo hominũ homo pri¬
mus habitauit. S huiꝰ uentris
ostia serpens aꝑuit: quia ꝑsuasio¬
ne callida in corde hõĩs mandatũ
celeste dissoluit. Huiꝰ uentris hostia
serpens aꝑuit: quia munita suꝑni

Expanded text:
o sustinuit, sed venientem minime cognovit; et quos ad spem aperuit 114 mentis oculos, ad praesentiam lucis clausit. Quae et surgentis aurorae ortum non vidit: quia infirma illa sanctae Ecclesiae primordia venerari contempsit; dumque hanc labefactari suorum mortibus credidit, ad quae fortia perveniret, ignoravit. Sed quia de infidelibus loquens, iniqui capitis membra innotuit, ad ipsum rursum iniquorum caput verba convertit, dicenshominum venter est matris, hoc universo humano generi exstitit habitatio illa summa paradisi. Ex ipsa namque proles humani generis velut ex ventre prodiit, et quasi ad incrementa corporis, sic ad augmenta propaginis foras emanavit. Ibi conceptio nostra coaluit, ubi origo hominum homo primus habitavit. Sed hujus ventris ostia serpens aperuit, quia persuasione callida in corde hominis mandatum coeleste dissolvit. Hujus ventris ostia serpens aperuit, quia munita supernis
Abbreviated transcription (Latin):
les apud semet ip̃os intꝰ diuino parete
iuditio non formidant. Sequitur.¬
dñs dicit. Ego sum sum lux mundi.
Sicut autẽ isdem redẽptor nr̃. una
ꝑsona est cum congregatione bono¬
rum: ip̃e namq caput est corpous
et nos huiꝰ capitis corpus: ita anti¬
quus hostis una ꝑsonꝰ est cũ cuncta
collectione reꝓboꝵ: quia ip̃e eis
ad iniquitatẽ qͣsi caput p̃minet:
illi aũt dũꝰ ꝑsuasa deseriuiunt: ue¬
lut subiunctũ capiti corpus mhe¬
rent. qd̾ ergo de hac nocte id est de¬
antico hoste dicitur: dignũ est. it
ad corpus eius. id est ad miquos qͦs
diriuetur. Quia igitur redẽptor
humani generis lux est: quid est
qd̃ de hac nocte dicitur. expectet
lucẽ et ũ uideat: nͥ qd̾̃ funt ñ nusl
qui fidem qͣm oꝑib destruunt tene¬
re se sermonibꝰ ostendũt: De quib
ꝑ paulum dicit᷑. Qui confitent᷑ se
nosse dm̃i: factis aũ negãt. Hii nimni

Expanded text:
les apud semetipsos intus divino parere les apud semetipsos intus divino parere judicio non formidant. LXVI.Veritas dicit: Ego sum lux mundi . Sicut autem isdem Redemptor noster una persona est cum congregatione bonorum; ipse namque caput est corporis, et nos hujus capitis corpus; ita antiquus hostis una persona est cum cuncta collectione reproborum, quia ipse eis ad iniquitatem quasi caput praeeminet, illi autem dum ad persuasa deserviunt, velut subjunctum capiti corpus inhaerent. Quod ergo de hac nocte, id est antiquo hoste dicitur, dignum est ut ad corpus ejus, id est ad iniquos quosque, derivetur. Quia igitur Redemptor humani generis lux est, quid est quod de hac nocte dicitur: Exspectet lucem, et non videat: nisi quod sunt nonnulli qui fidem, quam operibus destruunt, tenere se sermonibus ostendunt? De quibus per Paulum dicitur: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hi nimi
Abbreviated transcription (Latin):
ioħ̾s ruere acelestibꝰ uideret dicens.
Misit draco caudã suam: et traxit tei¬
am partẽ stellarũ. Drachonis eni cau¬
da. stellarũ pars trahitur: quia extͤ¬
ma ꝑsuasione antixp̃i quidã qui ui¬
dentur lucere rapient᷑. Stellas nãq
int̾rã trahere ẽ: eos qui uidentur
studio uite celestis in herẽre ex amo¬
re t̾reno iniquitate aꝑti erroris in¬
uoluere. Sunt namq non nulli:
qui an humanos oculos uelut mag¬
nis oꝑib lucent. S quia hec ip̃a oꝑa
a mundo corde ñ ꝓdeunt: capti mot¬
cultis cogitatõnibꝰ. noctis huiꝰ tene¬
bris obseurantur: qͥa sepe ea que mũ¬
do corde non faciunt etiam oꝑa amit¬
tunt. Qͥa gͦ nox p̃ualere p̃mittitur.
q̃n et inter bona oꝑa cordis intento
minime mundat᷑: dicat᷑ recte. Obs¬
curentur stelle caligine eiꝰ: id ẽ contͣ
eos qui añ humanos oculos quasi bo¬
humana iudicia sũpserãt. lucẽ lau¬
dis deponant. Caligine quippe noc
etiam foris in accione appareant qͣ¬

Expanded text:
s ruere a coelestibus videret, dicens: Misit draco caudam, et traxit tertiam partem stellarum . Draconis enim cauda stellarum pars trahitur, quia extrema persuasione Antichristi quidam qui videntur lucere rapientur. 112 Stellas namque in terram trahere, est eos qui videntur studio vitae coelestis inhaerere, ex amore terreno iniquitate aperti erroris involvere. Sunt namque nonnulli qui ante humanos oculos velut magnis operibus lucent; sed quia haec ipsa opera a mundo corde non prodeunt, capti in occultis cogitationibus, noctis hujus tenebris obscurantur; qui saepe ea quae mundo corde non faciunt, etiam opera amittunt. Quia ergo nox praevalere permittitur, quando et inter bona opera cordis intentio minime mundatur, dicatur recte: Obscurentur stellae caligine ejus; id est, contra eos qui ante humanos oculos quasi bohumana judicia fulgebat, lumen laudis deponant. Caligine quippe noctetiam foris in actione appareant, qua
Abbreviated transcription (Latin):
exerceat. Quia igitur electi sp̃s suꝑ¬
bũ apostata cõpͥmũt: qui humiles
hunc sequi noluerũt: ip̃isq ãmini¬
strantibus disponitur. ut ad intensio¬
nẽ aꝑti certaminis destruendꝰ fundi¬
tus qnq reuocetur: dicat᷑ recte. Qui
ꝑati sunt suscitare leuiatͥan. Quia
tñ hostis callidus. ad aꝑta bella nec dũ
suscitatꝰ ẽ: qͦmͦ quorũdã m̃tes nox ista
nunc latenter obscuret ĩ sinuat. Seqͥt᷑.¬
Inscriptura sacra stellarũ nomine ali
fict̃o demostrat᷑: qui bona que faciũt
ad ꝑcipiendas laudes hominibꝰ osten¬
dunt. Si eñi recte uiuentes stelle non
ẽẽnt: nequaqũa paulus discipulis di¬
ceret. In medio nat̃onis pͣue et ꝑũse:
qui recta agere uidentur. quidã
de accõne sua recributõnẽ fauoris hu¬
mani non querereͤnt: neqͣqͣm stellas

Expanded text:
exerceat. Quia igitur hi electi spiritus supexerceat. Quia igitur hi electi spiritus superbum apostatam comprimunt, qui humiles hunc sequi noluerunt, ipsisque administrantibus disponitur, ut ad intentionem aperti certaminis destruendus funditus quandoque revocetur, dicatur recte: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Quia tamen hostis callidus ad aperta bella necdum suscitatus est, quomodo quorumdam mentes nox ista nunc latenter obscuret, insinuet. SeqIn Scriptura sacra stellarum stellarum nfictio demonstratur, qui bona quae faciunt, ad percipiendas laudes hominibus ostendunt. Si enim recte viventes, stellae non essent, nequaquam Paulus discipulis diceret: In medio nationis pravae et pervequi recta agere videntur, quidam de actione sua retributionem favoris humani non quaererent, nequaquam stellas
Abbreviated transcription (Latin):
mollis ꝑ blandim̃ta. uectis gͦ dicitur:
quia usq ad nec̃e ꝑcutit᷑. serpẽs aũ:
qͥa semꝑ insidias molliter in fundit.¬
sp̃s: nũc in puteo abyssi clausum pre¬
lum descendentẽ de celo habentẽ clauẽ
abyssi: et cathenã magnã in manusua:
et apprehendit drachonẽ serpentem an¬
tiquũ. qui est diabolꝰ ⁊ sathanas et liga¬
uit eum per annos mille. et misit eũ
in abyssum. Qũẽ tamen in mundi fi¬
ne ad aꝑtiora certamina reuocant: et
totum contra nos in suis uiribus rela
xant. unde et illic rursum scriptũẽ.
Cum completi fuerint mille anni:
soluetur sathanas. Ille eñi apostata
angłs qui ita conditus fuerat. ut an¬
głoꝵ ceteris legionib emmeret: ita
suꝑbiendo succubuit. et nunc stantiũ
angłoꝵ dicioni substratꝰ sit: quatinꝰ
uł nunc ad utilitatẽ nram eis mini¬
strantibꝰ religatus lateat: uel tunc
ad ꝓbationem nr̃am eis relaxantib
totis se siuis contra nos uiribꝰ solutꝰ

Expanded text:
mollis per blandimenta. Vectis ergo dicitur, mollis per blandimenta. Vectis ergo dicitur, quia usque ad necem percutit; serpens autem, quia se per insidias molliter infundit. in puteo abyssi clausum prelum descendentem de cęlo, habentem clauem abyssi, et cathenam magnam in manu sua, et apprehendit draconem, serpentem antiquum, qui est diabolus et Sathanas, et ligauit eum per annos mille, et misit eum in abyssum . Quem tamen in mundi fine ad apertiora certamina revocant, et totum contra nos in suis viribus rexant. Unde et illic rursum scriptum est: Cum completi fuerint mille anni, solvetur Satanas . Ille enim apostata angelus, quia ita conditus fuerat, ut angelorum caeteris legionibus emineret, ita superbiendo succubuit, ut hunc stantium angelorum ditioni substratus sit; quatenus vel nunc ad utilitatem nostram eis ministrantibus religatus lateat, vel tunc ad probationem nostram eis relaxantibus, totis se contra nos suis viribus solutus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuasi onibꝰ non desistit. Uel certe ꝑ
ex ꝓbratõnẽ leuiathan uocatus est
so est additam̃tũ hominũ dictus. Cos
namq in ꝑadiso in mortales reppe¬
rit: s diuinitatẽ ĩmortalibꝰ ꝓmittẽ¬
do. quasi eis aliquid ultra qũã erãt
se addere spopondit. S dũ blande ñ
habita se daturũ ꝑhibuit: callide et
habita subtraxit. Uñ et eũdẽ leuia¬
than: ita ꝓpħa describit dicens. Suꝑ
leuiathan serpentẽ uectẽ: suꝑ leuia¬
than serpentẽ tortuosum. Leuiathã
quippe est iste in eo qd̃ se addere ho¬
mini spopundit tortuosis ad eum
sinib irrepsit: quia dum falso im¬
possibilia ꝓmittit: uere et possibilia
cur qui serpentẽ dixerat tortuosũq
ilico subiungẽs. interposuit uec tem:
nͥ forte qd̃ inserpentis cortitudine flu¬
xa mollicies: inuecte aũ est duric ia
rigiditatis. Ut gͦ hũc indurũ signa¬
ret et mollem: et uectẽ nominat.⁊
serpentẽ. Durus quippe est. ꝑ maliciã:

Expanded text:
persuasionibus non desistit. Vel certe per exprobrationem Leviathan vocatus est, id est, additamentum hominum dictus. Eos namque in paradiso immortales reperit; sed divinitatem immortalibus 111 promittendo, quasi eis aliquid ultra quam erant se addere spopondit. Sed dum blande non habita se daturum perhibuit, callide et habita subtraxit. Unde et eumdem Leviathan ita propheta describit dicens: Super Leviathan serpentem vectem, super Leviathan serpentem tortuosum . Leviathan quippe iste in eo, quod se addere homini spopondit, tortuosis ad eum sinibus irrepsit; quia dum falso impossibilia promisit, vere et possibilia cur qui serpentem dixerat, tortuosumque illico subjungens, interposuit vectem, nisi forte quod in serpentis tortitudine fluxa mollities, in vecte autem est duritia rigiditatis. Ut ergo hunc et durum signaret, et mollem; et vectem nominat, et serpentem. Durus quippe est per malitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Intranslatione ueteri non ita dicitur:
s maledicat eam qui maledixit diem.
qui capturꝰ est grandẽ cetũ. Quibus
ũbis aꝑte ostenditur: qd̾ a sc̃o uiro in
fine mundi. uentura antix p̃i ꝑsecu¬
tio p̃iudetur. Malignꝰ namq sp̃s qui
ꝑ meritũ nox ẽ. diem se in mundi fine
simulat: cum se quasi dum hominibꝰ
ostendit: cũ claritatẽ sibi diumnitatis
fallaciter tribuit: et supͣ omne se qd̾
ds̃ uł dicitur. uł colit᷑ extollit. Noc¬
tẽ gͥ maledicit. qui maledicit diẽ: qͥa¬
ille nunc eius maliciã destruit. qu
illustrat̃one aduentꝰ sui. tunc etlo

Expanded text:
In translatione veteri ita non dicitur; sed, Maledicat eam, qui maledixit diem, qui capturus est grandem cetum. Quibus verbis aperte ostenditur quod a sancto viro in fine mundi ventura Antichristi perditio praevidetur. Malignus namque spiritus, qui per meritum nox est, diem se in mundi fine simulat, cum se quasi Deum hominibus ostentat, cum claritatem sibi Divinitatis fallaciter tribuit, et se supra omne quod Deus vel dicitur, vel colitur, extollit. Noctem igitur maledicit, qui maledicit diem; qille nunc ejus malitiam destruit, qui illustratione
Abbreviated transcription (Latin):
Id est sic eum erroris sui cecitas ob¬
ruat ut nequaquam ulteriꝰ ad lu¬
cem penitentie ꝑ diuini respectus
memoriam resurgat. Sequitur.¬
amaritudine. Antiquus hostis
nequicie sue uinculis astrictus: ali¬
ud est qd̃ nunc patitur. aliud qd̃
infine pacietur. Quia eñi a lucis
intime ordine cecidit: nunc semet¬
ip̃m intrinsecus erroris caligine cõ¬
fundit. S post hoc amaritudine
inuoluitur: quia ex merito spon¬
tanee caliginis et̾ne gehenne tor¬
mento cruciatur. Dicatur ergo. Is
qui serenitatẽ lucis intine ꝑdidit.
quid est qd̃ ante extremũ supplici¬
um tolerat: Occupet eum caligo
Subiungat᷑ etiam que illũ pena sub¬
sequens etiam sine t̾mino deuastat
Inuoluatur amaritudine. Omne
quippe qd̃ in uolutũ ẽ finẽ suũ qual
nusquã indicat: quia sicut ñ ostẽ¬
dit quo incipit ita ñ detegit quo de¬
sistit. In uolui gͦ amaritudine anti¬
quus hostis dicit᷑: quia suꝑbie eius
supplicia non solũ om̃imoda. s & iam

Expanded text:
id est, sic eum erroris sui caecitas obruat, ut nequaquam ulterius ad lucem poenitentiae per divini respectus memoriam resurgat. Sequiturjudicium. --Antiquus hostis nequitiae suae vinculis astrictus, aliud est quod nunc patitur, aliud quod in fine patietur. Quia enim a lucis intimae ordine cecidit, nunc semetipsum intrinsecus erroris caligine confundit. Sed post hoc amaritudine involvitur, quia ex merito spontaneae caliginis aeterno gehennae tormento cruciatur. Dicatur ergo: Is qui serenitatem lucis intimae perdidit, quid est quod ante extremum supplicium tolerat? Occupet eum caligo. Subjungatur etiam, quae illum poena subsequens etiam sine termino devastat: Involvatur amaritudine. Omne quippe quod involutum est finem suum quasi nusquam indicat; quia sicut non ostendit quo incipit, ita non detegit quo desistit. Involvi ergo amaritudine antiquus hostis dicitur, quia superbiae ejus supplicia non solum omnimoda, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ne ueteri de auctore omiũ dicitur
hoc translatione hac que apudnis
ex hebreo est arabicoq sermone di¬
uata de electis eiꝰ angłis memoratur
iste suꝑbiens sp̃s ostentare. etiã ang̃i¬
cis potestatib uoluit: cũ se et super
ceteros quasi in potentiã diuinitatnis
et tollens tot post se ad interitũ lig¬
nes traxit. S hii nimirũ qui maue¬
tore suo humili corde ꝑstiterũt. cũ
errori eiꝰ noctẽ in eẽ conspicerent.
diem claritatis illius de semet pp̃l
humilia senciendo calcauerũt: qͥ
nũc nob̃ doli eiꝰ tenebras in dicant
et quã sit illiꝰ despicienda ficta eli¬
ritaᷤᷤ  demonstrãt. Dicat᷑ gͦ de te¬
nebrosa nocte: que humana infirmi¬
tatis ocłos clausit. Maledicant ei qui
maledicũt diei: id est illi electi sp̃s
erroris eiꝰ. tenebras dãpnandas de¬
nuntient: qui magnatudinẽ clari¬
tatis illius iam ab exordio fictã uid̃.
Bene aũ subdit᷑. qͥ parati sũt suscial
leiathã. Leuiathã quippe inter¬

Expanded text:
one veteri de auctore omnium dicitur, hoc translatione hac, quae ad nos ex Hebraeo est Arabicoque sermone derivata, de electis ejus angelis memoratur iste superbiens spiritus ostentare etiam angelicis potestatibus voluit, cum se super caeteros quasi in potentia divinitatis extollens; tot post se ad interitum legiones traxit. Sed hi nimirum, qui in auctore suo humili corde perstiterunt, cum errori ejus noctem inesse conspicerent, diem claritatis illius de semetipsis humilia sentiendo calcaverunt: qui nunc nobis doli ejus tenebras indicant, et quam sit illius despicienda ficta claritas, demonstrant. Dicatur ergo de tenebrosa nocte, quae humanae infirmitatis oculos claudit: Maledicant ei, qui maledicunt diei, id est, illi electi spiritus erroris ejus tenebras damnando denuntient, qui magnitudinem claritatis illius jam ab exordio fictam vident. Bene autem subditur: Qui parati sunt suscitare Leviathan. Leviathan quippe intep
Abbreviated transcription (Latin):
infeste ueniet: ds̃ nr̃ et ñ silebit.
Ignis in conspectu eiꝰ ardebit: et
incircuitu eiꝰ tẽpestas ualida. Tene¬
brosus gͦ turbo hanc noctẽ possi¬
det: quia apostatã sp̃m a conspec¬
tu districti iudicis ad et erria sup¬
plicia pauenda illa tempestas ra¬
pit. Turbine gͦ nox ista possidet᷑.
quia suꝑba enis cecitas districta
animadũsione ꝑcutit᷑. Sequit᷑.¬
nient̃ accipimꝰ: qͥa sicut ĩ anno
congestis diebus tempus perficit᷑.
ita insuꝑna gr̃a. uirtutũ multi¬
plex uita cõpletur. Potest ꝑ annũ
ceiam multitudo intelligi redẽpto¬
rum: quia sicut ex dierũ multitu¬
dine annus ducitur: ita ex collectõ¬
ne bonoꝵ om̃iũ illa electorũ in nume¬
rabilis uniũsitas expletur. Hunc nã¬
q annũ ꝑfecte multitudinis y sa¬
ias p̃dicat dicens. Sp̃s dñi suꝑ me¬

Expanded text:
ifestus veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Tenebrosus ergo turbo hanc noctem possidet, quia apostatam spiritum a conspectu districti judicis ad aeterna supplicia, pavenda illa tempestas rapit. Turbine ergo nox ista possidetur, quia superba ejus caecitas districta animadversione percutitur. Sequitunienter accipimus; quia sicut in anno congestis diebus tempus perficitur, ita in superna gratia virtutum multiplex vita completur. Potest per annum etiam multitudo intelligi redemptorum; quia sicut ex dierum multitudine annus ducitur, ita ex collectione bonorum omnium, illa electorum innumerabilis universitas expletur. Hunc namque annum perfectae multitudinis Isaias praedicat, dicens: Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ab illa patrie celestis frequẽtia.
ex sors imperpetuũ ꝑmanet: recte
ad huc subiungit᷑.¬
it nox illa solitaria: nec laude
digna. Nox illa solitaria efficit᷑:
quia districtõne ꝑpetua afrequẽtia
patrie suꝑne separat᷑. Qd̃ tñ intel¬
ligi et aliter potest ut uidelicet ho¬
minẽ qũe sibi sociũ ad ꝑdicionem
fecerat amitat: et solus cũ suo
corpore hostis pereat. dũ multos
quos destruxerat redẽptoris gr̃a
reformat. Solitaria ergo nox effici¬
tur: cũ sublatis eis qui electi sunt
solus antiquus hostis et̾nis gehenne
ignibꝰ mancipatur. Dene aũ dicitur:
nec laude digna. Cũ eñi humanũ ge¬
nus. erroris tenebris p̃ssum. deos lapi¬
deos crederet: ꝑ hoc qd̃ ydolis seruie¬
bant quid aliud quã seductoris sui fac¬
ta laudabeit : Uñ bene ꝑ paulũ dicit᷑.
Scimꝰ quia nichil est ydolum: s que
ĩmolant gentes. demoniis ĩmolant.

Expanded text:
quia ab illa patriae coelestis frequentia quia ab illa patriae coelestis frequentia exsors in perpetuum permanet, recte adhuc subjungitit nox illa solitaria, nec laude digna. Nox illa solitaria efficitur, quia districtione perpetua, a frequentia patriae supernae separatur. Quod tamen intelligi et aliter potest, ut hominem videlicet, quem sibi socium ad perditionem fecerat, amittat, et solus cum suo corpore hostis pereat, dum multos quos destruxerat, Redemptoris gratia reformat. Solitaria ergo nox efficitur, cum sublatis eis qui electi sunt, solus antiquus hostis aeternis gehennae ignibus mancipatur. Bene autem dicitur, nec laude digna. Cum enim humanum genus erroris tenebris oppressum deos lapideos crederet; per hoc quod idolis serviebat, quid aliud quam seductoris sui facta laudabat? Unde bene per Paulum dicitur: Scimus quia nihil est idolum , sed quae immolant gentes
Abbreviated transcription (Latin):
namq redẽptor nr̃ non angłs. sed
hõ factus est. quia hoc ꝓculdubio
fieri debuit qd̃ redemit: ut et ꝑdi¬
tũ angłm ñ app̃hendendo desereret. et
hominẽ in semet ip̃o apprehendendo
repararet.Possunt etiam dies hii qui
ineterna luce ꝑmanẽt angłici sp̃s: men¬
ses autẽ eorũ ordines et dignitates intel¬
ligi. Singłi eñi quiq sp̃s quia lucent
dies sunt: s quia certis quibusdam
dignitatib distingunt᷑. ut alii thro¬
ni. alii dñat̃õnes. alii pͥncipatus. alii
potestates sint: ꝓ hac ip̃a distribu¬
tione agminũ menses uocant᷑. S qͥa
antiquus hostis nequaqͣm ad meri¬
tũ lucis. nequaqͣm ad ordinẽ suꝑnoꝵ
agminũ reducitur: nec indieb anni
nec in mensibꝰ numerat᷑. Sic quippe
illũ perpetrate suꝑbie cecitas gra¬
uat: ut ultra ad illa claritatis ĩti¬
me agmina suꝑna non redeat. Neqͣ¬
qͣm ĩa stantib lucis dignitatibus
ad miscetur: quia tenebrarũ suarũ
merito semꝑ adyma depͥmit᷑. Qui

Expanded text:
namque Redemptor noster non angelus, sed homo factus est, quia hoc procul dubio fieri debuit, quod redemit; ut et perditum angelum non apprehendendo desereret, et hominem in semetipso apprehendendo repararet.  Vet. XI.  Possunt etiam dies hi qui in interna luce permanent, angelici spiritus; menses autem, eorum ordines et dignitates intelligi. Singuli enim quique spiritus, quia lucent, dies sunt. Sed quia certis quibusdam dignitatibus distinguuntur, ut alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates sint; pro hac ipsa distributione agminum, menses vocantur. Sed quia antiquus hostis nequaquam ad meritum lucis, nequaquam ad ordinem supernorum agminum reducitur: nec in diebus anni, nec in mensibus numeratur. Sic quippe illum perpetratae superbiae caecitas gravat, ut ultra ad illa claritatis intimae agmina superna non redeat. Nequaquam jam stantibus lucis dignitatibus admiscetur, quia tenebrarum suarum merito semper ad ima deprimitur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
laudauerũt: S ecce iã cernimus qͥa
nox illa ñ ẽẽ digna laude cognoscitur:
cũ a redẽpto humano genere ydoloꝵ
ueneratio reꝓbatur. Et solitaria nox
relinquitur: quia cũ dãpnato apostata
sp̃u. ad torm̃ta non itur. Sequitur.

Expanded text:
lant. Sed ecce jam cernimus, quia nox illa non esse digna laude cognoscitur, cum a redempto humano genere, idolorum veneratio reprobatur, et solitaria nox relinquitur, quia cum damnato apostata spiritu ad tormenta non it. MORALITER.
Abbreviated transcription (Latin):
Annꝰ placabilis dñi predicat᷑: cum
futura plebs fideliũ ueritatis lumi¬
ne illustranda predicitur. Quid uero
per dies: nisi fingule queq electo¬
rũ mentes: Quid uͦ ꝑ menses: nisi
multiplicate eoꝵ eccłie. que unã
catholicã faciunt designant᷑: Illa
gͦ nox non cõputatur indiebus
anni. nec nuinerat᷑ in mensibꝰ:

Expanded text:
placabilis Domini praedicatur, cum futura plebs fidelium veritatis lumine illustranda praedicitur. Quid vero per dies, nisi singulae quaeque electorum mentes; quid per menses, nisi multiplicatae eorum Ecclesiae, quae unam catholicam faciunt, designatur? Illa ergo nox non computetur in diebus a
Abbreviated transcription (Latin):
otiosis uerbis nequaqũa lingua
cõpescit᷑ : ad temeritatẽ quoq stul¬
te increpationis effrenat᷑. Qui¬
busdam eñi ruine sue gradibus.
desidiosa mens in foueam lapsa
impellit᷑. Nam dũ ociosa uerba
cauere negligimꝰ. ad noxia ꝑue¬
nimꝰ: ut prius loqui aliena libe¬
at. et postmodũ detractionib
nantur stimuli. oriuntur rixe.
accenduntur facies odioꝵ: pax¬
tota extinguitur cordiũ. Unde
bene ꝑ salomonẽ dicit᷑. Qui di¬
mittit aqũa: caput est iurgioꝵ
aqũa quippe dimitt̃e est: lingũa
influxũ eloquii relaxare. Quo cõ¬
Aqua ꝓfunda: uerba ex ore uiri.
Qui ergo dimittit aqũa caput
est uirgioꝵ: quia qui linguam
ñ frenat. concordiam dissipat. Uñ¬
et ediuerso scriptũ est. Qͥ ĩponit
stulto silentium: iras mitigat. Qͥa
autẽ multiloquio quisq seruiens
rectitudinẽ iusticie tenere ñ possit:
testatur ꝓph̃a qui ait. Uir linguosꝰ
non diriget᷑ suꝑ t̾rã. Hinc iterũ sa

Expanded text:
otiosis verbis nequaquam lingua otiosis verbis nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus deimpellitur, dum 55 otiosa cavere verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus nantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo conAqua profunda, verba ex ore viri . Qui ergo dimittit aquam, caput est jurgiorum, quia qui linguam non refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silentium, iras mitigat . Quod autem multiloquio quisque serviens, rectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus non diriget
Abbreviated transcription (Latin):
xistis sermonib ueritatis: cũ e uoħ
nullus sit qui me possit arguere. le
si aꝑte diceretur. Qua temeritate
audita rep̃henditis: qui ꝑcussionis
mee causas ignorantes. ad huc rep̃¬
hensibilia ꝓfertis: Sequitur.
portuna ualde: et noxia gene¬
ri humano. Unũ qd̾ curat etiam
ꝑũsa laudare: aliud quod studet
semꝑ etiã recta corrumꝑe. Illud
deorsum cum fluiuo ducitur: hoc
uero contra fluenta ueritatis. ob¬
serare ei et alueum conat᷑. Illud
metus p̃mit: hoc elatõ erigit.
Illud grãm ex fauorib captat.
hoc iram ut excertamine osten¬
dat᷑ exagitat. Illud in ꝓmptu sub¬
iacet: hoc semꝑ ẽdiũso tumet. s
huiꝰ gͦ qualitate bs̃ iob amicos su¬
os fuisse redarguit: cum dicit.
dincrepandũ tantũ eloqilia
concinnatis. S unde usq ad
iniuste increpat̾onis audac iam
ꝑuenitur: ꝓtinus in notuit cũ
subiunxit.
t inuentum uerba ꝓfertis.
Inuentũ eñi uerba ꝓferre ẽ:
ociosa dicere. Nam sepe dum ab

Expanded text:
xistis sermonibus veritatis, cum e vobis xistis sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere? Ac si aperte diceretur: Qua temeritate audita reprehenditis, qui, percussionis meae causas ignorantes, adhuc reprehensibilia profertis. Sequitur: portuna valde et noxia generi humano, unum quod curat etiam perversa laudare, aliud quod studet semper etiam recta corripere. Illud deorsum cum fluvio ducitur, hoc vero contra fluenta veritatis obserare et alveum conatur. Illud metus premit, hoc elatio erigit. Illud gratiam ex favoribus captat, hoc ira ut ex certamine ostendatur exagitat. Illud in promptu subjacet, hoc semper e diverso tumet. Ex hujus ergo qualitate beatus Job amicos suos fuisse redarguit, cum dicit: Ad increpandum tantum eloquia concinnatis. Sed unde usque ad injustae increpationis audaciam pervenitur, protinus innotuit, cum subjunxit: Et in ventum verba profertis. In ventum enim verba proferre est otiosa dicere. Nam saepe dum ab