comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hilippus est iste frater herodis
de quo supra diximus tetrarcha
itureȩ. & traconitidis regionũ:
qui in honorem tyberii cesaris cesa¬
ream philippi. quȩ nunc paneas d̃
aꝓppellauit. et est in ꝑuintia phenieis: imi¬
atus herodem patrem qui in honorem
aigusti cesaris appellauit cesaream. quȩ
pͥns turris stratome uocabatur: & ex no¬
mine filiȩ eius libiadem transiordanen ex¬
habet duos fontes unum nomine ior: &
alterum dan: qui simul mixti. iordanis
nom̃ efficiunt. Et interrogabat disci¬
pulos suos dicens. Quem dicunt hoĩes
eẽ filium hominis . Non dixit qũe me
dicunt ẽẽ homines. s filium hominis:
nec iactanter de se querere uideretur.
Et nota qđ ubicumq scͥptum est inuete¬
ri testamento filuis hominis: in hebre¬
o positum sit filius adam. Illudq quod
in psalmo legimus. filii hominũ usq qͦ
graui corde: in hebreo dr̃ filii adam.
ulchre dñs interrogat. quem di¬
cunt eẽ homines filium hominis:
quia qui de filio hominis locuntur

Expanded text:
hilippus iste est frater Herodis, de quo jam supra diximus, tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis, qui in honorem Tiberii Caesaris, Caesaream Philippi, quae nunc Paneas dicitur, appellavit. Et est in provincia Phoenicis imitatus Herodem patrem, qui in honorem Augusti Caesaris appellavit Caesaream, quae prius turris Stratonis vocabatur: et ex nomine filiae ejus Juliadem trans Jordanem exshabet duos fontes, unum nomine Jor, et alterum Dan, qui simul mixti, Jordanis nomen efficiunt. Et interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse Filiumdicunt esse homines, sed filium hominis, ne jactanter de se quaerere videretur. Et nota quod ubicunque scriptum est in Veteri Testamento filius hominis, in Hebraeo positum sit filius Adam? illudque quod in psalmo legimus: Filii hominum, usquequo gravi corde? In Hebraeo dicitur, filii Adam. Pulchre autem interrogat, quem dicunt esse homines filium hominis, quia qui de filio hominis loquuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquandui uolauerit: hoc pacientia
petrifecit. ꝑnusit enim illum sublim¬
us ascende. ut altius caderet: uoluit
eum in excessum leuari ad conspectũ
omnium: ut ruentem illum ab excelso
oculi om̃ium ꝑuid̾ent. Hȩc gͥ est iniqͥ¬
tatis elatio. ut in altum se ferat: insub¬
lime se erigat. S scã oratio omñe hu¬
miliat suꝑbiam: uniu̾sam dei eit ua¬

Expanded text:
aliquandiu volitaverit, hoc patientia aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum de excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat, in sublime se erigat: sed sancta oratio omnem humiliat superbiam, universam dejicit va
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝓfudunt. S uideamꝰ causam cur
ista pͣpessi sunt: scilicet qđ inter cetera
mirabilia. etiam magum illum symonẽ.
orationib suis de aere uacuo p̃cipiti
ruina ꝓstrauerint. Cum enim idem
symon se xp̃m dicer&. et tanquã filiũ
ad patr̃e asserer& uolando se posse con¬
scende: atq elatus subito magicis arti¬
b uolare cepisset: tunc petrus fixis ge¬
nib p̃catus est dñm. & p̃catio sca ui¬
cit magicam leuitatem. Prius enu
ascendit᷑ ad dñm oratio qũa uolatus.
& ante ꝑuenit iusta peticio. quam
iniqua p̃sumptio. ante inquam peris¬
in terris positus. obtinuit qđ petebat.
qũa symon ꝑuenir& ad cȩlestia quo tn¬
debat. Tunc gͥ petrus uelut uinc tum
illum de sublimi aere deposuit: & quo¬
dam p̃cipicio in saxo elidens eus eri¬
ra confregit: & hoc in obꝓbrium facti
illuis: ut qui paulo ante uolare temp¬
tauerat. subito ambulare non posset.¬
& qui pennas assũpserat. plantas aint¬
teret. D ne forte hoc mirum uideatir

Expanded text:
nem profuderunt; sed videamus causam cur ista perpessi sunt, scilicet quod inter caetera mirabilia, etiam magum illum Simonem orationibus suis de aeris vacuo praecipiti ruina prostraverint. Cum enim idem Simon se Christum diceret, et tanquam filium ad patrem assereret volando se posse conscendere, atque elatus subito magicis artibus volare coepisset, tunc Petrus fixis genibus precatus est Dominum, et precatione sancta vicit magicam lenitatem: prius etiam ascendit ad Deum oratio quam volatus, et ante pervenit justa petitio quam iniqua pin terris positus obtinuit quod patebat, quam Simon perveniret ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti illius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc mirum videatur,
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia: tot de ipso post modum cogam᷑
sentire tormenta. Notandum uͦ qđ dr̃:
tempestates hyemales uenire ex ordine¬
temporum soleant: cur hoc loco tempe¬
states uenire inꝑditionis signo p̃dicun-¬
tur. nisi qđ eas tempestates dñs uem¬
re denuntiat. quȩ nequaqũã ordinem
tempoꝵ seruant. Quȩ enim ordinate
ueniunt: signũ non sunt. S tempe¬
states in signo sunt: quȩ ipsa quoq
temporum statuta confundunt. Quod
nos quoq nuꝑ exꝑti sumus: quia
estiuum tempus omne conu̾sum in pluui

Expanded text:
gaudia, tot de ipso postmodum cogamur gaudia, tot de ipso postmodum cogamur sentire tormenta. Notandum vero quod dtempestates hiemales temporum soleant». 214 Cur igitur hoc loco tempestates venire in perditionis signum producuntur, nisi quod eas tempestates Dominus venire determinat, que nequaquam ordinem temporum servant? Cuveniunt, signum non sunt; sed tempestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvi
Abbreviated transcription (Latin):
ȩqualitas aeris. Quia gͦ omĩa consum¬
manda sunt: ante consummationẽ omĩa
ꝑturbantur. Et qui in cunctis delin¬
quimꝰ : in cunctis ferimur: ut implea¬
tur qũ dr̃. Pugnabit pro eo orb̃ terrarũ:
contra insensatos. Lce. xi.
nnia quȩ ad usum uitȩ accepimꝰ:
ad usum conu̾timꝰ culpȩ. S cunc¬
ta quȩ ad usum prauitatis infleximus:
ad usum nob̃ uertuntur ultionis. Tran¬
quillitatem quippe humanȩ pacis: ad
usum uertimus uane securitatis. Pe¬
regrinationẽ terrȩ: ꝑ habitatione dile-¬
ximus patriȩ. Dalutem corpoꝵ: rede¬
gimus in usum uitioꝵ. Ub̃tatis ha¬
bundantiam : non ad necessitatẽ carniᷤ.
s ad ꝑu̾sitatem intorsimus uoluptatił.
psa serena blandimenta aeris: ad amo-¬
rem nob̾ seruire coegimus terrenȩ de¬
lec tationis. Iure gͥ restat. ut simul nos
omnia feriant: quȩ simul omĩa uitiis
nris male sub acta seruiebant: ut qͦt
pͥus in mundo in columes. habiumus

Expanded text:
aequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consumaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus
Abbreviated transcription (Latin):
tus magni erunt ꝑ loca. & pestilentiȩ
& fames. terroresq de cȩlo & signa magna
erunt: uł sicut in quibdam codicibus
inuenitur. terroresq de cȩlo & tempesta¬
tes ͥ atq post subditur. & signa magna
erunt. Ultima tribulatio multis tribu¬
lationib p̃uenitur. & ꝑ crebra mala quȩ
p̃ueniunt. indicantur mala ꝑpetua
quȩ subsecuntur. Et ideo post bella
ꝙ seditiones ñ statim finis: quia multa
debent mala p̃currere: ut malum ua¬
leant sine fine nuntiare. S cum tot
signa ꝑturbationis dicta sint: oportet
ut eorum considationẽ breuiter ꝑ singła
ꝑstringamꝰ: quia necesse est. ut e cȩlo: alia
alia e terra. alia ab elem̃tis. alia ab ho¬
minib patiamur. Ait enim. Surget
gens contra gentem. Eece ꝑturbatio
hominum. Et terrȩ motus magni erunt¬
ꝑ loca. Ecce respectus irȩ desuꝑ. Erunt
pestilentiȩ. Ecce in ȩqualitatescorpoꝵ.
Erit fames. E cce sterilitas terre. Terro¬
resq de cȩlo: & tempestates. Ecce in¬

Expanded text:
pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce in
Abbreviated transcription (Latin):
me sequeris. Hoc est noli tristis
sse. uelut apud scłm deditus: namnec
e fides uitaq tua tali morte pͥuabit.
lla te de meo transitu. quo ego gau¬
leo ꝑturb& anxietas: quia mox habi¬
urus es de tua passione leticiam. Ue¬
e beati laurentii gła singłaris : qͥ tan-¬
um de deo suo consecutus est gratiȩ:
it ei martir de martyrio ꝓpħaret:
qũ ꝑ suorum p̃rogatiua meritoꝵ.
ante uictoria letificauit. quam pugna
terreret. Ergo ut cõꝑit ore sacerdotis
& inr̃is. se quoq om̃imodis ad sum̃dum:
congregatis inopum turb̃. eccliasticum
censum. religiosa lib̾tate diuisit. Quam
ꝓfundum sp̃alis uiri & quã celeste consi¬
lium: ut & egenis consulero. et multi¬
titudine consumente. quȩ ded̾at inue¬
nire non possos qđ raper& ꝑsecutor.
illam nimirum secutus sententiam. Dis¬
ꝑsit dedit pauperibꝰ: iusticia eus ma¬
net mȩternum. Aiscdĩȩ fuit qđ alimo

Expanded text:
me sequeris: hoc est, noli tristis me sequeris: hoc est, noli tristis esse, velut apud saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergo, ut comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum censum religiosa liberalitate divisit. Quam profundum spiritalis viri, et quam coeleste consilium, et ut egenis consuleret, et multitudine consumente quae dederat, inveniri non posset, quod raperet persecutor; illam nimirum secutus sententiam: Dispersit, dedit pauperibus: justitia ejus manet in aeternum . Misericordiae fuit, quod alimo
Abbreviated transcription (Latin):
laurentii p̃cipua deuoci¬
one ueneremur: cuius
radiantib flãmis. uictrir
in hunc quoq diem toto orþe axp̃i
buscat eccłia. Qui cum insede gl̃osissum
tbsrchȩ diaconatus fung̾etur officio:
iritate inmnocentis uitȩ. fortissimeq
ortis tͥumpho. apłico se consortio co¬
uilauit. Nec in merito eum apłorum
pparem p̾dicamus: cui & castitas a¬
ini. leuiticum ministerium dedit. &
enitudo fidei martyrii contulit dig¬
tatem. Quem uenerabilis syatus ro¬
ianȩ urb̃ antistes. cũ impietatem seui¬
itis mundi ꝑ torm̃ta suꝑaroe. et reg¬
s ẽẽt cȩlestib iam uicinus: udetq
umn paterna de morte tristissimũ: ita
lum spu p̃scientiȩ cõpellasse narra¬
ir. Noli inquit fili mestus eẽ: post
tiduum me sequeris. Unde apparet
ñi beatum laurentium. non de sacer¬
otis sii uictoria habuisse tͥsticiam:
doluisse quia ñ ȩtiam ipse mundum
ũ suo pariter sacerdote uincebat .ii.
oli fili mestus ẽẽ: post triduum

Expanded text:
Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem toto orbe Christi coruscat Ecclesia; qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superaret, et regnis esset coelestibus jam vicinus, videretque eum paterna de morte tristissimum, ita illum spiritu praescientiae compellasse narratur: Noli, inquit, fili moestus esse, post triduum me sequeris. Unde apparet, carissimi, beatum Laurentium non de sacerdotis summi victoria habuisse tristitiam, sed doluisse, quia non ipse mundum cum suo pariter sacerdote vincebat. Noli, inquit, fili, moestus esse, post triduum
Abbreviated transcription (Latin):
bestiȩ rabies insatiata lamar&: nocen¬
di artifex inimicus. ꝑuigilem molit᷑
pͥus custodiam pastoris abriꝑe. Et
ideo syxtum ante om̃s sũmum dñi
sacerdotem furor gentilis aggredit᷑.
ut eccłiastica menbra tam ualido trũ¬
cato capite. uelut munimine p̃sidii
cȩlestis amoto. cruentus ꝑsecutor
inuacdet. D magnus ille sixtus qui
cõmissis a deo sibi ouib adfuerat pa-¬
stor in terris: aderat patronus in cȩlo.
Deniq scm̃ laurentium. quasi iam pon¬
tificis sui solatio destitutum. ad sube¬
unda supplitia manus pagana ꝑ quirit.
qũe mirabilis sixtꝰ adu̾sus om̃ĩa seue¬
tis mundi mala. uaticinio ꝓpħici sem

Expanded text:
bestiae rabies insatiata laniaret, nocenbestiae rabies insatiata laniaret, nocendi artifex inimicus pervigilis prius molitur custodiam pastoris eripere. Et ideo Xistum ante omnes summum Domini sacerdotem furor gentilis aggreditur, ut ecclesiastica membra, tam valido truncata capite, velut munimine praesidii coelestis amoto, cruentus persecutor invaderet. Sed magnus ille Xistus, qui commissis sibi a Deo ovibus adfuerat pastor in terris, aderat patronus e coelo. Denique S. Laurentium, quasi jam pontificis sui solatio destitutum, ad subeunda supplicia manus pagana perquirit: quem mirabilis Xistus adversus omnia saevientis mundi mala vaticinio prophetici se
Abbreviated transcription (Latin):
ticulam parat ignitam: suꝑ quam cre¬
mandum latirentium ꝑ menbra discin¬
deret: ut in dignationis suȩ flãmas.
impiis ignib uindicar&. Ardos ꝓfecto
totis uiscerib fortissimꝰ martir & uritur:
s regnũ cęli ꝓmissaq dei. fideli mente
ꝑtrac tans: refrigerio conscientiȩ uictri¬
cis exultat. Nec penali flexuis incendio
poterat momentanę corporis ustioni:
cuiꝰ fides ȩternum gehennȩ extingue-¬
bat ardorem: Suꝑatis itaq flãmarũ
ministris. omne mundanȩ insaniȩ re-¬
fririt incendium: & ad hoc usq dia¬
bolica ꝓfecit intentio. ut & uir fide¬
lis ad dm̃ suum głosus ascendet. &
crudelitas ꝑsequentium cũ suis igni¬
bus confusa torpesc̾et. Lẽc. iiIi.
certa relatione didicimꝰ. cũ ue¬
nerabilis syxtus apłicȩ sedis sacerdo
chidiaconi ministerio romana flore¬
r& eccłia. inuidia ardente diaboli
adu̾sus nom̃ & fidem xͥ. flãma dirissi¬
mȩ ꝑsecutionis in canduit: atq ut
ꝑnitiosius dñicum gregem feralis

Expanded text:
tinuo parat ignitam, super quam cremandum Laurentium per membra discinderet, ut indignationis suae flammas impiis ignibus vindicaret. 239 Ardet profecto totis visceribus fortissimus martyr, et uritur; sed regnum coeli promissaque Dei fideli mente pertractans refrigerio conscientiae victricis exsultat, nec poenali flexus incendio poterat momentaneae corporis adustioni, cujus fides aeternum gehennae 240 exstinguebat ardorem? Superatis itaque flammarum ministris, omne mundanae insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fidelis ad Deum suum gloriosus ascenderet, et crudelitas persequentium cum suis ignibus confusa torpesceret. HOMILIA certa relatione didicimus, cum venerabilis Xistus apostolicae sedis sacerdotchidiaconi ministerio Romana floreret Ecclesia, invidia ardente diaboli, adversus nomen et fidem Christi flamma durissimae persecutionis incanduit; atque ut perniciosius dominicum gregem feralis
Abbreviated transcription (Latin):
Marutymam multitudinem. ñ a ꝓximo
mari galileȩ. neq enun hoc miraculi
loco poner&: s a mari magno reor ẽẽ
cognominatam: in qua ȩtiam tyrus
& sydon comp̃hendi poterant. uerũ
quia gentium ciuitates sunt iudeis
quidem sorte datȩ. s non ab eis posses¬
sȩ. eo quod hostes exterminare neqͥrent:
consulte nominatim ponuntur. ut qͣn¬
ta sit fama uirtusq saluatoris intimet᷑.
quȩ exteras ȩtiam ad sanitatem doc tͥ¬
namiq capessendam ciuitates accersiat.
Ubi notandum est. quia dñs & si uenien¬
tib ad se gentilib misertus sit. unde
& puerum centurionis. & chananeȩ
filiam approbata petentium fide cura-¬
uitͥ non tamen eorum ciuitates intras¬
se reppitur: ne uidelicet occasionem
quere le uideis calumpniantib sugge¬
rerꝙ: s ꝑfec tam potius salutem genti¬
um passionis & resurrectionis suȩ tem¬
pori reseruaret: quo imminente tem¬
pore gentilib eum uidẽ querentibus
ait. Nisi granum frum̃ti cadens inter-¬

Expanded text:
Maritimam multitudinem non a proximo mari Galilaeae neque enim hoc miraculi loco poneret, sed a mari magno reor esse cognominatam, in qua etiam Tyrus et Sidon comprehendi poterant. Verum, quia gentium civitates sunt, Judaeis quidem sorte datae, sed non ab eis possessae, eo quod hostes exterminari nequirent, consulte nominatim ponuntur, ut quanta sit fama virtusque Salvatoris intimetur, quae exteras etiam ad sanitatem doctrinamque capessendam civitates accersiat. Ubi notandum quia Dominus etsi venientibus ad se gentilibus misertus sit, unde et puerum centurionis et Chananaeae filiam approbata petentium fide curavit, non tamen eorum civitates intrasse reperitur, ne videlicet occasionem querelae Judaeis calumniantibus suggereret, sed perfectam potius salutem gentium passionis et resurrectionis suae tempori reservaret. Quo imminente tempore gentilibus eum videre quaerentibus ait: Nisi granum frumenti cadens in ter
Abbreviated transcription (Latin):
completa: tres petras in loco eodem pro
signo posuit: atq ad suum cunc tis illis
nescientib monasterium rediit. Cũq
dicti fr̃s redissent: dixit. Ite: & rupẽ
illam in qua tres fuꝑ inuicem imposi¬
tas petras inueneritis: in modico cauate.
Ualet enim omp̃c etiam in illo montis
cacumine aquam ꝓdiic̾e: ut uob̃ labo¬
rem tanti itineris dignetur auferre.
Qui euntes: rupem montis quã benedi¬
ctus p̃dixerat iam sudantem inuene¬
runt. Cumq in ea concauum locum
fecissent: statim aqua repletus ẽ. Quȩ
tam sufficienter emanauit. ut nunc
usq ub̃tim defluat: atq ab illo mon¬
tis caciimine usq ad inferiora deriuet᷑.

Expanded text:
completa, tres petras in loco eodem pro completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumquedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora derivet
Abbreviated transcription (Latin):
dare. Tunc quoq bone spei suas sobo¬
les euicius maurũ: ter tullu suͦ patritius
placidum tradidit. E quib maurus iu¬
nior cum bonis poller& morib magistri
adiutor cȩpit existere. Placidus uͦ: pu¬
erilis adhuc indolis. annos gerebat. Ex¬
his aũt monasteriis que in eodẽ loco
construxerat. tria sursum in rupibus
montis erant: & ualde erat fr̃ib labo¬
riosum semꝑ ad lacum descende. ut
aqũa haurire debuissent: maxime qͥa
exdeuero montis latere. erat graue des¬
cendentib in timore ꝑiculum. Tunc
collecti fr̃s̃ ex essdem trib monasteriis:
ad dei famulumi benedictum uenerunt
dicentes. Laboriosum nob̃ est propter a¬
quam cotidie usq ad lacum descendere:
& idcirco necesse est ex eodem loco mona¬
steria mutari. Quos blande consolatus
dimisit: & noc te eadem cũ paruo pue¬
rulo nomine placido. cuius suꝑiꝰ memo¬
riam feci. eiusdem montis ascendit ru¬
pem: ibiq duitius orauit. Et oratione

Expanded text:
dare. Tunc quoque bonae spei suas sobodare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat his autem monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione
Abbreviated transcription (Latin):
icarum & ueprium iuxta densa suc¬
rescere frutecta conspiciens: exutus in-¬
um̃to. nudum se in illis spinarũ aculeiᷤ.
urticarũ incendiis ꝓiecit. Ibiq diu
olu tatus: toto ex eis corpore uuln̾atꝰ
riit. Et sic ꝑ cutis uulnera. eduxit a cor¬
De uulnus mentis: quia uoluptatem
lic&ꝵ tempore sic̃ post discipłis ipse ꝑhi¬
bebat᷑: ita in illo est temptatio uolupta¬
ris edomita: ut tale inse aliqͥd minime sen
insolitudine uirtutib signisq
succresc̾et: multi ab eo in loco eodẽ add
om̃ipotentis dei sunt seruitium congre¬
gati: ita ut illic duodecim monasteria
cum om̃ipotentis iħu xp̃i dñi opitula¬
tione construer&: in quib statutis patri¬
b duodenos monachos deputauit:
paucos uͦ secum retinuit: quos adhuc in
sua p̾sentia aptius erudiri iudicauit.
Cepere etiam tunc ad eum romanȩ urbis
nobiles & religiosi uiri concurrere: suosq
ei filios om̃ipotenti dño nutriendo

Expanded text:
ticarum et veprium juxta densa sucticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptatem licet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et religiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos
Abbreviated transcription (Latin):
inter frutecta cernerent.: aliqũã besti¬
am ẽẽ credidunt. S cognoscentes ai
famulum: ẽorum multi ad pietatis. gi¬
tiam a bestiali mente mutati sunt. No¬
men itaq eus: ꝑ uicina loca cunc tis
innotuit. Factumq est: ut ex illo al
tempore a multis frequentari cepisset. Qui
cum ei cibos deferrent corporis: ab euis
ore in suo pectore alimenta referebant
uolitare cȩpit: eiusq uultui importunȩ
insistere: ĩta ut capi manu posset. sihanc
lur sc̃s tenere uoluisset. S signo
trucis edito: recessit auis. Tanta aũt
carnis temptatio aui eadem recedente
secuta est: quantam iur sc̃s nũquam fu-¬
erat exꝑtus. Quandam namq aliquan¬
lo feminam uiderat: quam malignus
p̃c ante mentis eius ocłos reduxit.
mtoq igne serui dei animũ in specie
llius accendit. ut se in eius pectore
leserere heremum uoluptate uictus
lelib̾ar&. Cum subito suꝑna gr̃a respe¬
tus. ad sem&. ipsum reu̾sus est: atq ur¬

Expanded text:
inter fruteta cernerent, aliquam bestiinter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus per vicina loca innotuit cunctis: factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta referebant volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo crucis edito recessit avis, tanta autem carnis tentatio avi eadem recedente secuta est, quantam numquam fuerat expertus. Nam quandam aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante oculos eius reduxit, tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in eius pectore deserere heremum votuptate victus deliberaret, cum subito superna respectus gratia ad semetipsum reversus est, atq
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ꝓtimis surrexit. atq in ipsa sollemp¬
itate pasch oa ali. cum alimentis quȩsͥ
parauerat uł ad locum tetendit. et
uirutł̃i ꝑ abrupta montium. ꝑ concaua
uallium. ꝑ defossa terrarum quesiuit.
eumq latere inspecu repꝑit: Cumq on¬
tione facta & benedicentes om̃ipotent̃¬
dñm consedissent: post dultia uitȩ collo
quia is qui aduenerat presbit᷑ dixit.
Scio qđ pascha est: quia uidere te merui
Longe quippe ab hominib positus. quia
die eodem paschalis eẽt sollempnitas
ignorabat. Uenerabilis aũt presbiter
rursus asseruit dicens. Heracit᷑ hodie
resurrectionis dñice paschalis dies est:
abstinere tibi minime congruit: quia
& ego ad hoc missus sum: ut dona om̃i¬
potentis dei pariter sumamus. Bene¬
dicentes gͥ dñm: sumpserunt cibum
Expleta gͥ refectione et colloquio: ad
ȩccłiam presbiter recessit.
cu latitantem: pastores inuener̃t
Quem dum uestitum pellibus

Expanded text:
Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnQui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloqquia, is qui advenerat presbyter dixit:Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. cu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus
Abbreviated transcription (Latin):
nem ferebat Ad eundem uͦ specũ aroma¬
ni cella iter non erat: quia excelsa desu¬
ꝑ rupis eminebat: s ex eadem rupe
in longissimo fune ligatum romanue.
deponere panem consueuerat. In quo
ȩtiam resti. paruum tuitinnabulum in-¬
seruit: ut ad sonum tintinnabuli uir
dei cognosc̾et. quando sibi romanus.
panem p̃beret: quem exiens acciper&.
S antiquus hostis unius caritati inui¬
dens. alterius refectioni. cum quadam
die submitti panem conspic̾et: iac ta¬
uit lapidem. & tintinnabulum fregit.
Romanus tam̃: modis congruentibus
ministrare non desiit.L
dicti uitam in exemplum hominib de¬
monstrareͥ ut posita suꝑ candelabrũ
lucerna claresceret. quatinus omnib
qui in domo sunt dei luceret: cuidam
p̾sbitero longuis manenti. qui refee¬
tionẽ sibi inpaschali festiuitate paraue¬
rat᷑: ꝑ uisum dñs apparere dignatus est
dicens. Tu tibi delitias p̃paras: & ser¬
uus mns̃ illo in loco fame eruciatur .s.

Expanded text:
nem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romanem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus deponere panem consueverat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. Cdicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur.
Abbreviated transcription (Latin):
b fatigari. quã uitȩ huiꝰ fauorib extolli:
nutricem suam occultȩ fuigiens. deserti
loci secessum peciit: cui sub lacus uoca¬
bulum est. Qui a romana urbe quadra¬
guita ferme milib distans: frigidas atq
ꝑspicuas emanat aquas. Quȩ illic uide¬
lic& a quarũ habundantia. in extenso
pͥus lacu colligitur: ad postremũ in an
nem deriuatur. Quo dũ fugiens ꝑger&:
monachus quidam nomine romanus
hunc euntem repꝑit:. quo tendet requisi¬
uit. Cuius cum desid̾ium cognouisset:
& secretum tenuit. & adiutorium impen¬
dit: eiq scẽ conu̾sationis habitum tradidit :¬
& in quantũ licuit ministrauit. Ii.i.¬
cum ꝑueniens in artissimo specuse
tradidit: tribq annis. excepto romano
monacho hominib in cognitus mansit.
Qui indelic& romanus: non longe in mo¬
nasterio sub deodati patris regla degebat.
D pie eiusdem patris sui oculis furabatur
horas: & qũe sibi ad manducandũ subri¬
pere poterat dieb certis benedicto pa¬

Expanded text:
bus fatigari quam vitae hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. cum perveniens, in arctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto pa
Abbreviated transcription (Latin):
na. Constat gͦ quia post ueram xp̃i con¬
fessionem: uere beatitudinis p̃mia re-¬
stant. S intueamur attentiꝰ quale quan¬
ueraciter eum confitendo mereamur ẽẽ
consortes. Beatus es inquit symon bar
iona. Bariona siriacȩ: latinȩ dr̃ filius
columbȩ. filius aũt columbȩ. recte uoca-¬
tur apłs petrus: quia uidelicet columba
multum simplex est animalͥ & ipse pru¬
denti ac pia simplicitate xp̃m sequebat᷑.
memor illiꝰ precepti. qđ cum suis condis¬
cipłis ab eodem magistro simplicitatis
ac ueritatis accepit. E stote prudentes
sicut serpentes: & simplices sicut colum¬
columbȩ nũcupatur: qui sp̃uali gratia
plenus extitisse monstra tur. Matħm.¬

Expanded text:
na. Constat ergo quia post veram Christi conna. Constat ergo quia post veram Christi confessionem, vera beatitudinis praemia restant. Sed intueamur attente, quale quanveraciter eum confitendo mereamur esse consortes. Beatus es, inquit, Simon Bar Jona. Bar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columcolumbae nuncupatur, qui spirituali gratia plenus exstitisse monstratur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
quentur: oculos habent et non ui¬
distinctione sit factum. ut cũ
e utraq eiusdem dñi ac saluatoris nr̃i
atura ab ipso dño & afideli eius disci¬
uilo petro eẽt ꝓferenda sententiaͥ do¬
imis ipse humilitatem asfũptȩ huma¬
tatis ꝓfiteatur: discipłs excellentiam
uinȩ ȩternitatis ostendat. Dñs de se
Euos: discipłs declarat de dño. qͥa
se est qui fecit nos. Sic in euangłio
ĩs multo crebriꝰ se filium hominis
uĩa filium dei appellare consueuit
ut nos admoneat dispensationis quam
ꝓ nob̃ suscepit. S nos necesse est tanto
humilius diunitatis eius alta uenerari:
quanto illum meminimus ꝓ nr̃a exalta¬
tione ad humanitatis infima descendisse.
Si enum inter sacramenta incarnationis eiꝰ qͥb re¬
dẽpti sumꝰ. potẽtiã diuinitatis qͦ creati sum: piasẽꝑ m̃¬
te recolimus: fit ut ipsi quoq cũ petro
Nam confitente illo xp̃m filium dei uiiii:
uideamus quid sequatur. Respondens
aũt iħe dixit. Beatus es symonbar io¬

Expanded text:
minum, os habent, et non lodistinctione sit factum, ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino, et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostendat. Dominus de se nos, discipulus declarat de Domino quia ipse est qui fecit nos. Sic et in Evangelio Dominus multo crebrius se Filium hominis quam filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneat ejus dispensationis quam pro nobis suscepit. Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Si enim inter sacramenta incarnationis ejus, quibus redempti sumus, potentiam divinitatis qua creati sumus pia semper mente recolimus, fit ut ipsi quoque cum PetroNam confitente illo Christum Filium Dei vivi, videamus quid sequitur. Respondens autem Jesus, dixit: Beatus es, Simon Bar Jo
Abbreviated transcription (Latin):
im iam relictis litterarum studiis. pe¬
re deserta de creuisset: nutrix quȩ hẽ
tius amabat sola secuta est. Cumq
ib p̃stari sibi capisterium petiit.
od suꝑ mensam incaute derelictũ:
su accidente fractum est: sic ut in
uab partib inueniretur diuisum.
od mox ut rediens nutrix illiꝰ inuenit᷑.
enedictus religiosus & pus.
puer. cum nutricem suam flere
conspiceret: eius dolori cõpassuᷤ:
latis secum utrisq fracti capisterii par¬
 sese cum lacrimis in orationẽ dedit.
ab oratione surgens. ita iuxtase uas
a nullatenus inueniri potuissent.
aͣt nutricem suam blande consolã
sanum capisterium reddidit. qđ
etum tulerat. Quȩ res in loco eodẽ
a cunctis est agnita: atq in tanta admi-¬
ratione habita. ut hoc ipsum capisteri-¬
um eiusdem loci in colȩ in excłie ingres¬
su suspendent: quatinus & p̃sentes et
secuturi om̃s agnosc̾ent: benedic tus
puer conu̾sationis grãm a quanta ꝑfec¬
tione cxpisset. Quod anns multis illie

Expanded text:
cum jam relictis litterarum studiis petere deserta decrevisset, nutrix quae hunc arctius amabat, sola secuta est. Cumqueeribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita ienedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas rae nulla vestigia potuissent Mox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolae in ecclesiae ingressu suspenderent: quatenus praesentes et secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic
Abbreviated transcription (Latin):
ominum generalitate illos sequestr̃as:
. deos ac dei filios ꝑ ad optionẽ iam
ictos insinuans: iuacta illud psalmistȩ.
o dici dii estis: & filii excelsi om̃s. Res-¬
ondens symon petrus. dixit. Tues

Expanded text:
ominum generalitate illos sequestrans, et deos ac Dei filios per adoptionem jam factos insinuans, juxta illud Psalmistae: Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . Respondens Simon Petrus dix
Abbreviated transcription (Latin):
lectionem dñicam : pͥmo uideamꝰ
de loco in quo habita memoratur. Henit
ĩ ͥt iħe. in partes cesareȩ philippi. P hilip¬
pusut lucas testatur. erat tetrarca itureȩ.¬
& trachonitidis regionis. Hic gͦ statuens ei¬
uitatem in loco ubi iordanis ad radice liba
in montis. & est terminus uideȩ contra sep¬
temtrionem: appellauit eam cesaream phi¬
lippi: in memoriam uidelicet sui nominis
pariterq honorem tẏberii cesaris sub quo
ipse regnabat. In cuius par tes ueniens
iħe: interrogabat discipłos suos dicens.
Qũẽ dicunt homines esse filium hominis.

Expanded text:
lectionem Dominicam, primo videamus de loco in quo habita memoratur. Venit inquit Jesus in partes Caesareae Philippi. Philippus, ut Lucas testatur, erat tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis. Hic ergo statuens civitatem in loco ubi Jordanis ad radices oritur Libani montis, et est terminus Judaeae contra septentrionem, appellavit eam Caesaream Philippi, in memoriam videlicet sui nominis pariterque honorem Tiberii Caesaris sub quo ipse regnabat. In cujus partes veniens Jesus, interrogabat discipulos suos, dicens: Quem dicunt homines esse
Abbreviated transcription (Latin):
quanto constat quia magnã nob̃ fidei
ꝑfectionẽ cõmendat : magnũ eiusdẽ
ꝑfectȩ fidei contra omĩa temptam̃ta
robur ȩque demonstrat. Si enim scire
uolumus quomͦ in xp̃m credi oporte¬
at: quid lucidius eo qđ ait ad eum pe¬
trus. tues xp̃c filius dei uiui.& Rur¬
sum si audire delectat. quantũ hec fi¬
des ualeat: qͥd aꝑtius eo qđ ait dñe.¬

Expanded text:
fidei perfectionem commendat, magnum ejusdem perfectae fidei contra omnia tentamenta robur aeque demonstrat. Si enim scire volumus quomodo in Christum credi oporteat, quid lucidius eo quod ait ad eum Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi? Rursus si audire delectat quantum haec fides valeat, quid apertius eo q
Abbreviated transcription (Latin):
affatu: ab angło salutatur. Disce urgi
uerboꝵ uitare lasciuiam: maria ȩtiam
salutationem angłi uerebatur. E rat
tamen inquit cogitans: qualis eẽt hȩc
salutatio. Et ideo cum uerecundia:
quia pauebat. Cum prudentia: quia
benedic tionis nouam formulam mira¬
batur. Quȩ nusquam lecta est. nũ quã
ante cõꝑta: soli mariȩ hȩc salutatio
seruabatur. Bene enim sola gr̃ã plens
gr̃ẽ repleretur auc tore. Erubescebat
ergo maria: erubescebat & elisabeth. Et
ideo cognoscamus: quid uitersit. in tes
mulieris. & uirginis uerecundiam. In¬

Expanded text:
adfatu, ab angelo salutatur. disce, uirgo, adfatu, ab angelo salutatur. disce, uirgo, uerborum uitare lasciuiam; Maria etiam salutationem angeli uerebatur. erat tamen inquit cogitans qualis esset haec salu- tatio, et ideo cum uerecundia, quia pauebat, cum prudentia, quia benedictionis nouam formulam mirabatur, quae nusquam lecta est, nusquam ante conperta. soli Mariae haec salutatio seruabatur; bene enim sola gratia plenagratiae repleretur auctore. erubescebat ergo Maria, erubescebat etiam Elisabet, et ideo cognoscamus quid intersit inter mulieris et uirginis uerecundiam. i
Abbreviated transcription (Latin):
Fallendi ut dici pͥncipem mundi fuisse
consilium. ipsius domini uerba decla-
rant: cum apłi iubentur tacere de xp̃o:
cum demones p̾cipiunt᷑ silere de dei
filio. Eallendi aũt pͥncipera mundi fu¬
isse consilium: ȩtiam & apłs declara¬
uit dicens. S loquimur dei sapientiã
in mnisterio absconditam: quam nemo
pͥncipum istuis scłi cognouit. Si enĩ
cognouissent: munquam deum maie-¬
statis crucifixissent. XIi.
Et ingressus angls ad eam: dixit.
Aue grãplena:. dominis tecum: benedie¬
ta tu inter mulieres. Ipsa aũt ut uidit
eum: mota est in introitu euis. Disce
uirginem moribꝰ: disce uirginẽ uerecin¬
diã disce uirginem oraculo: disce misti¬
rio. Trepidare uirginum est. & ad om̃s
uiri ingressus pauere: om̃s uirri affanis
uereri. Discant mulieres: ꝓpositum pi¬
doris imnitari. Solam in penetra libus
quam nemo uiroꝵ uider&: solus angł
repperit. Dola sine comite: sola sine te¬
ste. Et ne quo de generi deprauaretur

Expanded text:
fallendi autem principis mundi fuisse fallendi autem principis mundi fuisse conrant, cum apostoli jubentur tacere de Christcum daemones praecipiuntur silere de Dei filio. fallendi, ut dixi, principis mundi fuisse consilium etiam apostolus declarauit dicens: sed loquimur dei sapientiam in mysterio absconditam, quam nemo principium istius saeculi cognouit. si enim cognouissent, numquam dominum maiestatis crucifixissent, Et ingressus ad eam angelus dixit: haue, gratia plena, dominus tecum, benedicta tu inter mulieres. ipsa autem, ut uidit eum, mota est in introitu eius. disce uirginem moribus, disce uirginem uerecundia, disce uirginem oraculo, disce mysterio. trepidare uirginum est et ad omnes uiri ingressus pauere, omnes uiri adfatus uereri. discant mulieres propositum pudoris imitari. sola in penetralibus, quam nemo uirorum uideret, solus angelus repperiret: sola sine comite, sola sine teste, ne quo degeneri deprauaretur
Abbreviated transcription (Latin):
eruatur sc̃ȩ mariȩ sicut pudore
integra: ita iuiolabilis opinio¬
ne uirginitas. Oportet enim scõs
& ab his testimonium habe qui foris
sunt. Hec decuit sinistra uirginibus
opinione uiuentibꝰ. uelamen excusa.¬
tionis relinqui: qđ infamata mater
quoq dñi uidetur. Quid aũt iudeis.
quid herodi poss& ascribi: si natũ ui¬
derentur ex adulterio ꝑsecuri. Qũe¬
admodum aũt ipse dic̾et. non ueni
legem soluere s adimplere. si uidẽtur ce¬
pisse a legis iniuria: cum partus innup¬
tȩ. lege dampnetur.. Qui etiam locu¬
pletior testis pudoris maritus adhibe¬
tur: qui posset & dolere in iuriam . &
uindicare obpbrium. si non agnoseẽt
sacramentum. Qui qđ etiam fidee.
mariȩ uerb̃ maior ascribitur: & men¬
datii causa remouetur.. Nidetur eñ
culpam obumbrare smendatio: iu nup¬
ta pregnans. Causam aũt menciendi
in desponsata habuit: desponsata non
nuptiarũ. partus sit feminarũ. Xi.
qui cum desponsatam uiro cerneret:
partum non potuit habere suspectũ.

Expanded text:
itaque sanctae Mariae sicut pudore integra ita inuiolabilis opinione uirginitas; oportet enim sanctos et ab his testimonium habere qui foris sunt, nec decuit sinistra uirginibus opinione uiuentibus uelamen excusationis relinqui, quod infamata mater quoque domini uideretur. quid autem Iudaeis, quid Herodi posset adscribi, si natum uiderentur ex adulterio persecuti? quemadmodum autem ipse diceret: non ueni legem soluere, sed inplere, si uideretur coepisse a legis iniuria, cum partus innuptae lege damnetur? quin etiam locupletior testis pudoris maritus adhibetur, qui posset et dolere iniuriam et uindicare obprobrium, si non agnosceret sacramentum. quid quod etiam fides Mariae uerbis maior adsciscitur et mendacii causa remouetur? uideretur enim culpam obumbrare uoluisse mendacio innupta praegnas. causam autem mentiendi indesponsata habuit, desponsata non nuptiarum partus sit feminarum. non qui cum desponsatam uiro cerneret, partum non potuit habere suspectum.
Abbreviated transcription (Latin):
redemptorem omnium uenisse nunit¬
ar&. Cuius merita cum alibi descrip¬
serimus cum uiduas hortaremur: ha
loco qm̃ ad alia ꝓperamus. non puta¬
mus iteranda. Non ociosȩ tamen an¬
expressit: quia & septem duo decads
& duȩ quadragesimȩ sacrũ uident᷑ ni

Expanded text:
redemtorem uenisse omnium nuntiredemtorem uenisse omnium nuntiaret. cuius merita cum alibi descripserimus, cum uiduas hortaremur, hoc loco, quoniam ad alia properamus, non putamus iteranda. non otiose tamen anexpressit, quia et septem duodecades et duae quadragesimae sacrum uidentur n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħiam in credulis negatam ẽẽ non
iustis. Ecce & symeon ꝓpħat inruinã.
& resurret tionem plurimoꝵ uenisse do-¬
minum iħm xp̃m. ut iustorum iniquo
supplitia discernat aut p̃mia. E tuã
inquit ipsius animam ꝑtransibit gla-¬
dius. Nec littera nec historia docoꝵ. ex
hac uita mariam corporalis necispas¬
sione migrasse: non enum anuna s cor¬
pus materiali gladio transuerb̃atur:
& ideo prudentiam mariȩ haud igna¬
ram nusterii cȩlestis ostendit. Uiuum
enu uerbum dei. & ualidum. et ac¬
ciitus omni gladio acutissimo. pe¬
netrans usq ad diuisionem aninȩ s
sp̃c. artuimiq & medullarum: cogi¬
tationes cordis. et secreta scrutatur
ta non fallunt. Propħauit itaq sy¬
meon: ꝓpħauerat copulata coniugis
ꝓphauerat uirgo. Debuit etiam i¬
dua: ne qua aut ꝓfessio deeẽt aut
sexus. Et ideo anna & stipendiis u¬
duitatis. et morib talis inducitur
ut digna planȩ fusse credatur. quȩ

Expanded text:
prophetiam incredulis negatam esse, non prophetiam incredulis negatam esse, non iustis. ec.ce . et Symeon prophetat in ruinam et resurrectionem plurimorum uenisse dominum Iesum Christum, ut iustorum iniquorsupplicia decernat aut praemia. et tuam inquit ipsius animam pertransibit gladius. nec littera nec historia docet ex hac uita Mariam corporalis necis passione migrasse; non enim anima, sed corpus materiali gladio transuerberatur. et ideo prudentiam Mariae haut ignaram mysterii caelestis ostendit. uiuum enim uerbum dei et ualidum et acutum omni gladio acutissimo, penetrans usque ad diuisionem animae et spiritus artuumque et medullarum cogitationes cordis et secreta scrutatur eta non fallunt. prophetauit itaque Symeon, prophetauerat copulata coniugio, prophetauerat uirgo, debuit etiam uidua, ne qua aut professio deesset aut sexus. et ideo Anna et stipendiis uiduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ratus: expec tans consolationem ifrael.
Non solũ ab angłis & ꝓpħis: a pastorib
ꝙ parentibus: s etiam a semorib et
iustis: generatio dñ accepit testimo¬
nium. Omĩs ȩtas. & uterq sexus.
euentorumq miracula: fidẽ astruũt.¬
Uirgo generat: sterilis parit: mutus lo¬
quitur: elisabeth ꝓpħat: magus adorat:
utero clausus exultat: uidua confitet᷑.
iustus expectat. Et bene iustus qui
non suam s popłi gr̃am requirebat:
cupiens ipse corporee uinculis fragili¬
tatis absolui: s expectans uidẽ ꝓmis¬
sum. Sciebat enim: quia beati oculi
qui uiderent. Nunc inquit dimitte
seruũ tuum. Uidete iustum uelut
corporeȩ carcere molis inclusum. uel¬
le dissolui: ut incipiat eẽ cum xp̃o.
lius est. S qui uult dimitti ueniat
uerbũ der ᷑ complectatur uelut quib¬
dam fidei suȩ brachiis. Tunc dimitte¬
tur ut non uideat mortem: quia ui¬
derit uitam. Uides uberem in om̃s
grãm dñi generatione diffusam: et

Expanded text:
ns consolationem Israhel. non solum ab angelis et prophetis, a pastoribus et parentibus, sed etiam a senioribus et iustis generatio domini accipit testimonium. omnis aetas et uterque sexus euentorumque miracula fidem adstruuntuirgo generat, sterilis parit, mutus loquitur, Elisabet prophetat, magus adorat, utero clausus exsultat, uidua confitetur, iustus exspectat. et bene iustus, qui non suam, sed populi gratiam requirebat, cupiens ipse corporeae uinculis fragilitatis absolui, sed exspectans uidere promissum; sciebat enim quia beati oculi qui uiderent. nunc inquit dimitte seruum tuum. uide iustum uelut corporeae carcere molis inclusum uelle dissolui, ut incipiat esse cum Chrislto melius. sed qui uult dimitti ueniat uerbum dei et conplectatur quibusdam fidei suae bracchiis. tunc dimittetur, ut non uideat mortem, qui uiderit uitam. uides uberem in omnes gratiam domini generatione diffusam et