comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t ᷑ afius. qr sic̾ ẜuus ĩ potestate ẽ dm̃. sic filiꝰ
ĩpotestate ẽ pris. inde ⁊̾ filiosit emancipa¬
tio. ut sit lib̾ a pr̃e. sic̾ fit ẜuo manussio ut
sut. semꝑ eĩ qui uascit᷑ det̾iorẽ pentis statimi
simut ¶aturales a dñr ingeiuarũ cõaubi¬
narũ filu quos sola nat᷑a. genuit nõ hone¬
stas ꝯngii .i. et pueri a pube¶ adoptiuꝰ filnus
ẽ qui aut pr̃e nsto aut auo. aut ꝓauo cur
potestate ꝑ mancipatõe ẽ tͣditus malienã

Expanded text:
 servis, quia sicut servus in potestate est domini, sic filius in potestate est patris. Inde etiam filio fit emancipatio, ut sit liber a patre, sicut fit servo manumissio, utSemper enim qui nascitur deteriorem parentis statum sumit. Naturales autem dicuntur ingenuarum concubinarum filii, quos sola natura genuit, non honestas coniugii. Idem et pueri a pube. Adoptivus filius est, qui aut patre iusto, aut avo, aut proavo, cuius potestate per mancipationem est traditus in alienam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ⁊ illd̾ intunandũ ꝙ iuxta mortalita¬
tem. ꝑ clibanũ temptatõnũ pondus ex¬
p̾mit᷑ ꝑ sartagniẽ. cõstãcia aĩ et robur
mentis ꝑ craticula. młtiplex impugna¬
cio non incongrue signficat᷑. Se sacm̃tis

Expanded text:
non et illud intimandum, quod juxta mortalitatem per clibanum tentationum pondus exprimitur: per sartaginem constantia animi et robur mentis: per craticulam multiplex impugnatio non incongrue significatur. CAPUT XI. De
Abbreviated transcription (Latin):
uatorẽ qui ẜm ysaia tanꝙͣ oius ad iucti¬
mam ductus ẽ et a iohe agnus di qui tol¬
lit pct̃a m̃di. õib demõstͣtur aut simpli¬
ces quos ⁊ ignoscẽtes ĩ ect̃a sigͥficant᷑ Eapre
aͥ uł hedi inhostiã oblate aut carnẽ saluato¬
ris que absa pc̃to erat. et tñ pro pcc̃is hũam
geĩns dõ prĩ oblata ẽ. ut ꝑ ens mortẽ. auctor
pct̾i drabolus ingularetur. aut penitentes
pro pctc̃is suis significant. qui se ꝑ afflictionẽ

Expanded text:
m Isaiam, tanquam ovis, ad victimam ductus est , et a Joanne Agnus Dei, qui tollit peccata mundi omnibus demonstratur: aut simplices quosque; et innocentes in Ecclesia significant. Caprae autem vel haedi in hostiam oblati aut carnem Salvatoris, quae absque peccato erat, et tamen pro peccatis humani generis Deo Patri oblata est: ut per ejus mortem auctor peccati Diabolus jugularetur; aut poenitentes pro peccatis suis significant, qui se per afflictionem
Abbreviated transcription (Latin):
crũ scificatur. Nam sic̾ inbaptismo pccoꝵ
remissio datur. ita ꝑ uuccionẽ scĩficatõ sp̃c
adhibetur. et hoc de p̾stina disciplina qͣ mi¬
gi in sacdocm̃. et ĩ regũ solebant. ex quo ⁊
ficit. quo modo et in ip̃a baptisim gr̾a iusi¬
bil actus ẽ ꝙ in aqͣ mergiiui. s sp̃italis
affectus ꝙ adelictis mudamur. hoc signa

Expanded text:
crum sanctificatur. Nam sicut in baptismo peccatorum remissio datur: ita per unctionem sanctificatio Spiritus adhibetur: et hoc de pristina disciplina, qua ungi in sacerdotium et in regnum solebant: ex quo etficit: quomodo et in ipsa baptismi gratia visibilis actus est, quod in aqua mergimur: sed spiritalis effectus, quod a delictis mundamur.
Abbreviated transcription (Latin):
imitatur. et longe aliud ꝙͣ erat efficit᷑¬
¶ pͥus eĩ fedi eramus de formitate pcc̃oꝵ. ĩ
ip̃a tinctione redomim. pulcri dealbatõe
u̾tutũ. Uũ et in cantics scͥbit᷑ canticoꝵ. q̃
ẽ ista que ascendit qiͣ dealbatasc̃uiꝰ mnu

Expanded text:
mmutatur, et longe aliud, quam erat, efficitur. Prius enim foedi eramus deformitate peccatorum: in ipsa tinctione reddimur pulchri de albatione virtutum. Unde et in Canticis scribitur canticorum: Quae est ista, quae ascendit, quasi de
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ enisdẽ dona accipisse sp̃c sc̃i de ceł. S et
hunc quicũq baptisma ĩ remissionẽ pcc̃o¬
rũ accipũit utiq in spũ sco baptizantur.
per cuiꝰ donũ et a pt̾̃cis abluu̾t᷑ oĩb. et
ut in bonis profic̾e actib possint adnnuiã¬
tui. Item legis saluator inemͣigłio de se di¬
xisse baptismũ he̾o baptizari et ccat᷑or donec
proficiatu ¶In quo uidel passiomis sue ĩ¬
uit sacͣmentũ qm̃ corpus suũ.ħ ẽ scã et

Expanded text:
cti de coelis: sed et nunc quicunque Baptisma in remissionem peccatorum accipiunt, utique in Spiritu sancto baptizantur, per cujus donum et a peccatis abluuntur omnibus, et in bonis proficere actibus adjuvantur. Item legitur Salvator in Evangelio de se dixisse: Baptismum habeo baptizari, et coarctor, donec perficiatur ; in quo videlicet passionis suae innuit Sacramentum: quoniam corpus suum, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
caro spm̃i sociata demonst̃tm. iniuist̾io passio¬
nis ꝑ sacͣficiũ deo in odorẽ suamitatis oblata.
aut scõꝵ ꝑfecciones contempłoez designat.¬
¶ uolatilia a̾ boĩes sũt cõtẽpłomi uacantes ter¬
rens om̃o. se nõ mistentes negocii. ꝙ ⁊ si for¬
te uegociũ exegerit mox reuolant ad sb̾limia
illo enuangłi uuante testimomo quo dñs
ait. Considate uolatilia celi. qr nõ seminant
neq metu̾t. et p̾r noster celestis pascit illa. cõ¬
poertetus rouio Hec em̃ que predicta st docuert
si conũsacionem siue intam eua obłonẽ offe¬
ret de turturib aut de columbis offerat mu¬
nus suũ.i. in sciencia. et mansuetudĩe sp̃ita¬
li. hec eĩ opus bt ut non excedat. conaidaco
tur et horondo et cicoma custodierũt tempus
tiatreq p̾sencie sancti ep̃t ẽ. quales oꝑt ẽẽ.
eos qui circa contemplandas scpͣturas hñt stu¬
dium.uñ ezechias ait. meditabor ut coluniba
¶Snuile a mͣ libamentoꝵ sacͣficiũ aut sac̃mẽ¬

Expanded text:
caro spiritui sociata demonstratur in mysterio passionis per sacrificium Deo in odorem suavitatis oblata: aut sanctorum perfectionis contemplationem designat. Volatilia enim homines sunt contemplationi vacantes, terrenis omnino se non miscentes negotiis. Quod et si forte necessitas exegerit, mox revolant ad sublimia illo Evangelii juvante testimonio, quo Dominus ait: Considerate volatilia coeli, quia non seminant neque metunt: et Pater vester coelestis pascit illa . Conperfectus homo hoc enim quae praedicta sunt docuerunt, si conversationem sive vitam suam oblationem offeret, de turturibus aut de columbis offerat munus suum, id est, in scientia et mansuetudine spiritali: haec enim opus habet, ut non excedat legis consitur et hirundo et ciconia custodierunt tempus tiatrixque praesentiae sancti Spiritus est: quales oportet esse eos qui circa contemplandas scripturas habent studium. Unde Ezechias ait: Meditabor ut columba . Simila autem est libamentorum sacrificium, aut sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
tis. uñ et ꝑascha cũ amaritudinib mandu¬
mus. sal rõnis ac discrecionis semꝑ accipiãt
¶ Qd̾ yo in sac̾ficiñ oleũ offerebat᷑. significat
ut ꝙ̃quid ad cultũ xͥ et deuocõe scõꝵ impen¬
dimꝰ totũ cũ holaritate faciamꝰ nich̾ ut
ait apłs extriscicia aut ex ncc̾itate. holla¬
rem eĩ datorẽ diligit deus. unde quoq mo¬
rałr nos uitulũ offerimus doo cũ carnis
sr̃biam uincim. Agiñĩ cũ irrationabiles
motus corrigimꝰ hedũ. cũ lascima suꝑani
columbam cũ sĩplicitate mentis custoria¬
mus. turturẽ dũ castitatẽ ruamus Hoc a̾
Sumlam et panos arimos offernius. cũ si

Expanded text:
tis: unde et pascha cum amaritudinibus mandumus sal rationis ac discretionis semper accipiant. Quod vero in sacrificium oleum offerebatur, significat ut quidquid ad cultum tum cum hilaritate faciamus: Nihil ut ait Apostolus ex tristitia aut ex necessitate: hilarem enim datorem diligit Deus . Unde quoque moraliter nos vitulum offerimus Deo, cum carnis superbiam vincimus: agnum, cum irrationabiles motus corrigimus: haedum, cum lasciviam superamus: columbam, cum simplicitatem custodimus: turturem, cum castitatem servamus: hoc autem Similam et panes azymos
Abbreviated transcription (Latin):
pancis lauare. si eu̾ cõtingat celesti. ĩspira¬
cõe defłe. stͣatĩ a sigͥficat cumulũ pccorũ
quem rigari iubemꝰ hoc ẽ ubius lanare
ut simꝰ ex pccore iusti. ex lugente leti. ex
hoĩe. et ad celeste regnũ poucat. oñdit

Expanded text:
paucis, lavare, si eum contingat coelesti inspiratione deflere. Stratum autem significat cumulum peccatorum, quem rigare jubemur, hoc est, uberius lavare, ut simus ex peccatore justi, ex lugente laeti, ethominem, et ad coeleste regnum perducat, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
st̾iũ ꝑ sp̃m scm purificat᷑ et animꝰ cunis
santtificaco ita ẽ ĩuocato eĩ do descendit
sp̃c sc̃s de celis. ⁊ meditatis aquis sancti¬
ficat eos de sem ip̃o. et accipnĩt uimi pu¬
gacõis. ut ĩ eis et caro et aĩa delictis m¬
quinare mudent.¶Hoe quoꝵ sciendũ ꝙ ꝙͣ¬

Expanded text:
purificatur et animus. Cujus sanctificatio ita est. Invocato enim Deo descendit Spiritus sanctus de coelis, et medicatis aquis sanctificat eas de semetipso, et accipiunt vim purgationis, ut in eis et caro et anima delictis inquinatae mundentur. Hoc quoque sciendum,
Abbreviated transcription (Latin):
que pꝰ deuictis hostib ĩmolaba̾t
et erant uictime maiora sacficia ꝙͣ hostie
¶Alii uictua dc̃a putauerũt. ꝙ ictu ꝑcus¬
sa cadebat. uł qr nuncta ad aras ducebat᷑.
holocaustũ illd̾ẽ u̾ totũ igne cõsimut᷑ ꝙ of
fert ¶ Intiqui eĩ cũ maxima sacrificia adm¬
instrant. solebant totas hostias insacroꝵ
cõsimũe clãma et ip̃a erant holocaustoͣta s omata¬
et holocaustũ totũ incensi. erimome apd̃
latinos dñr sacͣ oĩa que apud grecos orgia
nocant᷑. ꝓprie a insũ ẽ doctorib a carendo ap¬

Expanded text:
stibus, immolabant. Et erant victimae maiora sacrificia quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocaustomataet holocaustum totum incensum. Caerimoniae apud Latinos dicuntur sacra omnia quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a 285 carendo ap
Abbreviated transcription (Latin):
g̾iuis coͥlecta ẽ. et legis eii̾igłioꝵ mola int̾
placens effecta ẽ. Siłr eadẽ ex młts ꝑsoĩs
uelud acnus botri ocadimata. et p̾ho pas¬
sionis atq temptacõnũ cõmuassata umũ
effundit spĩtale ¶Legitur eĩ in scpͣturis dñm
uictimas pecudũ. et hostias legales repro¬
basse et sacrificiũ sp̃itale erpetisse unde et
illud. non accipiam inquid de domo tua ui¬
tulos. neq de gregib tius hyrcos. Et itẽ. ñquid
manducabo ait carnes tauroꝵ. aut sanguinẽ
hyrcoꝵ potabo. Immola deo sacrificiũ laudis. ⁊
redde altissimo nota tua. sacrificiũ laudis ho¬
norificabit me. et illic it̾ ẽ in quo ostendam
illi salutare dei. et alibi circubo inquidta¬

Expanded text:
granis collecta est et legis et Evangeliorum mola inter placens effecta est. Similiter eadem ex multis personis, velut acinis botri, coadunata, et praelo passionis atque tentationum conquassata, vinum effundit spiritale. Legitur enim in scripturis Dominum victimas pecudum et hostias legales reprobasse, et sacrificium spiritale expetisse. Unde est illud: Non accipiam, inquit, de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hircos . Et item: Nunquid manducabo, ait, carnes taurorum aut sanguinem hircorum potabo. Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua . Sacrificium laudis honorificabit me: et illic tunc est, in quo ostendam illi salutare Dei. Et alibi: Circuibo et
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ uocis copuło in cantando. ita dyapsal¬
nia disiunctio eoꝵ. ubi quedã requies di¬
stincte cõtumacõis ostenditͣ sonde et illd̾
ꝓbabile ẽ. non comungendas sentencias
in psallendo ubi dyꝓsalia int̾po̾ita fu¬
erit. qr ideo int̾ponit᷑. ut com̾sio sensuũ
ticũ laudandi seu ꝙ degreco in latinu̾ laus
intp̃tat᷑. pro eoꝙ sit carmen leticie et laudis
ꝓprie a hympin st̃ continentes laudem dei. si
gͦ sit laus et nõ sit d̾i non ẽ hompnus. sigͦ¬

Expanded text:
ur vocum copulatio in cantando: ita diapsalur vocum copulatio in cantando: ita diapsalma disjunctio earum, ubi quaedam requies distinctae continuationis ostenditur. Unde et illud probabile est, non conjungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interpositum fuerit: quia ideo interponitur, ut conversio sensuum ticum laudantium, quod de Graeco in Latinum laus interpretatur, pro eo quod sit carmen laetitiae et laudis. Proprie autem hymni sunt continentes laudem Dei. Si ergo sit laus, et non sit Dei: non est hymnus: si
Abbreviated transcription (Latin):
qgemus psallendigreti ĩuenisse tradũt᷑¬
¶ responsoria itab tͣdiderũt que inderespon¬
sona cauentes uocant. ꝙ alio desmente id
alt respondeat. Int̾ responsoria a̾ et antby¬
phonas hoc differt ꝙ in responsorns unꝰ
sola pronu̾ciatõ querit anticũ ẽnox cã¬
tantis in leticia. psalmus a qui cantat᷑¬
dr̃ ad psalt̾iu̾ quo usũ ẽẽ. daiud ꝓpha in
magno mpst̾io prodit hystoria tet a duo
ni quibda psalmoꝵ tituł ixta musicam
alt̾natim sibi apponũt. nam canticũ est
oiet. unde neemos ẽ ex alio oꝑe eũ cõpo̾i¬
¶ Eres & gradus st̾ in cantando. p̾mus fuc¬
cento.is. Scd̾s incentoris. t̾cus accẽtoris
ha int̾pomit᷑ sempitua ẽe cõfirim. quidẽ
ro grecũ u̾bũ existimant. quo significa¬
tur int̾uallũ psallendi ut psalius sit ꝙͣ
psallitur. drapsalma u̾o int̾poitũ in psa¬
lendo silenciũ. ut quẽadinodũ ĩ psalmo

Expanded text:
quod genus psallendi Graecos invenisse traduntquod genus psallendi Graecos invenisse tradunt. Responsoria Itali tradiderunt, quae inde responsoria canentes vocant, quod alio desinente, id alter respondeat. Inter responsoria autem et antiphonas hoc differt, quod in responsoriis unus sola pronuntiatio quaeritur. Canticum est vox cantantis in laetitia. Psalmus aut quod usum esse David prophetam in magno mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam Psalmorum titulis iuxta musicam artem alternatim sibi adponuntur. Nam canticum Psaldicitur, unde nec mos est ex alio opere eum conponi. Tres autem gradus sunt in cantando: primus succentoris, secundus incentoris, tertius accentoris. hoc interponitur, sempiterna esse confirmet. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi: ut psalma sit, quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum in psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tempoꝵ significatõ ostendit᷑. ut die ac
nocte semꝑ deus laude¶ ¶Missa in temposa
crificii ẽ qu̾ cathecumini foras mittũt᷑ clam¬
ante leuita. si quis cathecumimus fit exe¬
at foris. et inde missa qr sacͣmentis alta¬
ris intẽe non possũt. qui nõ dũ regene¬
rati noscunt᷑. Chorus ẽ młtitudo in sacris
collectus. et dictꝰ chorꝰ ꝙ in micis ĩ modũ
corone cutũ aras starent. Alii. chorũ dixe¬
rũt a concordia que in caritate confistit.
non pos cũ a unus camt grete monodia.
latie sicimũ dr. cum u̾o duo camu̾̾t bitu¬
nũ applłat᷑. cũ młti chorus. chorꝰ ẽ płima¬
rũ uocũ ad suauitatis modũ temꝑata col¬
lectio de quo et psalmista ait. laudent no¬
men eiꝰ. in choro in tompano. et ꝑsalt̾io i¬
psallant ei. Nũc dicit in choro nomen dĩn
uuitate consistit. quał quantusq fit iste
chorus alnis psalmus exponit a solis or¬
tu usq ad ccdasũ. laudate nomendñi.
tib ordie cõmutato siue de uno ad umĩ.

Expanded text:
rum temporum significatione ostenditur ut die ac nocte semper Deus laudetur. 4. Missa, tempore sacrificii, est quando catechumeni foras mittuntur, clamante levita: Si quis catechumenus remansit, exeat foras, et inde missa, quia sacramentis altaris interesse non possunt qui nondum regenerati noscuntur. 280 5. Chorus est multitudo in sacris collecta, et dictus chorus, quod initio in modum coronae circum aras starent, et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in charitate consistit, nolatine sicinium dicitur: cum vero duo canunt, bicinium appellatur: cum multi, chorus. Chorus est plurimarum vocum ad suavitatis modum temperata collectio de quo et Psalmista ait: Laudent nomen ejus in choro, in tympano et psalterio psallant ei . Nunc dicit, in choro nomen Domini unitate consistit. Sed qualis quantusque sit iste chorus, alius psalmus exponit: A solis ortu usque ad occasum laudate nomen Domini tibus ordine commutato, sive de uno ad unum:
Abbreviated transcription (Latin):
obło que altari offertur ⁊ sac̾ficat᷑ a põ¬
tificib a quo offertorm̃ noĩatur. qiͣ pp̃
¶ Donũ
quia. que pauꝑes dnuitib loco inimerũ
soluũt ¶taq iimꝰ hõi datur donũ deo.
uũ ꝑ in templis donaria dicimꝰ mim̃a
dant᷑. duo st̃ que offerũt᷑ donũ ⁊ sacͣfi¬
ciũ. donũ dr̃ quidꝙͣ auro argentaq ant

Expanded text:
o, quae altari offertur et sacrificatur a pontificibus. A quo offertorium nominatur, quasi propter . Dona quia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum Deo. Unde etiam in templis donaria dicimus. Munera dantur. Duo sunt, quae offeruntur: donum et sacrificium.
Abbreviated transcription (Latin):
cõpoĩcione homines mltis mendacus adulau¬
tur. ꝙ malũ. a grecis exortũ ẽ quoꝵ leuitas in¬
structa dicendi facultate et copia incredibili.
młtas mendacioꝵ nebulas suscitauit. factor
fastoꝵ dicũtur. qr de regib ⁊ consulib editi st̃.

Expanded text:
compositione homines multis mendaciis adulantur. Quod malum a Graecis exortum est; quorum levitas instructa dicendi facultate et copia incredibili multas mendaciorum nebulas suscitavit. Fastorum Fastorum dicuntur, quia de regibus et consulibus editi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cem se n paschali sollempnitate sequantur.
nam eiubolismꝰ annus semꝑ solus e̾ Embolis¬
mus ẽ ãnus qui tredocim menses lunares .i. cit.
ysi dĩnitus renelatus. in quo iubent᷑ ln qui
longius hĩtabant in scdo mense pascha celebͣ¬
re. Embolisinus a̾ nomen grocũ ẽ ꝙ interp̃

Expanded text:
aschali sollemnitate sequantur. Nam embolismus annus semper solus est. Embolismus annus est qui tredecim menses lunares, id est ysi divinitus revelatus, in quo iubentur hi, qui longius habitabant, in secundo mense pascha celebrare. Embolismus autem nomen Graecum est, quod interp
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ ẽ. que duo u̾ba amen et alla. nec grecis
nec latums nec barbaris l in suaz linguã
oĩno tñsferre. uł alia lingua am̾ĩciare.
nam ꝙͣͣuis int̾p̾tari possint p̃p sancciorẽ
tñ auctoritatẽ. ẜuata ẽ ab apłis in huc
ꝓprie lingue antiquitas. tanto eĩ sãcra
se spũ reuelante uidisse ⁊ audisse uocem

Expanded text:
um est. Quae duo verba, amen et alleluia, nec Graecis, nec Latinis, nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre, vel alia lingua annuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem servata est ab Apostolis in his propriae linguae antiquitas. Tanto enim sacra se Spiritu revelante vidisse et audisse vocem
Abbreviated transcription (Latin):
pib alerandri imꝑatoris p̃mus cõ¬
sepsit. postꝙͣ probatisum auctores
eusebius celariensis. theophilus.
alerandrimis. ꝓsꝑ quoꝵ nacione eqͦuitanus
ato uictormus. amplificatis enisdẽ festinita¬
tis io̾uib iłtiplices circulos ediderũt anus q̃¬
dem roem beatissimꝰ curillis alexandrme urb

Expanded text:
poribus Alexandri imperatoris primus conscripsit: post quem probatissimi auctores Eusebius Caesariensis, Theophilus Alexandrinus, Prosper quoque natione Aquitanus atque Victorinus, amplificatis ejusdem festivitatis rationibus, multiplices circulos ediderunt. Cujus quidem rationem beatissimus Cyrillus Alexandrinae urb
Abbreviated transcription (Latin):
ammoniꝰ alexandrie. Ca .ui.¬
p̃mus excogitauit quos postea
ensebius cesariensis secutus.
pĩem composuit. qui idoo fc̃i st̃. ut ꝑ eos in¬
uenire et scire possimꝰ qui reliquoꝵ eim̃ge¬
listaꝵ similia aut ꝓpria dixerũ aẜũt aute

Expanded text:
Ammonius Alexandriae primus excogitavit, quem postea Eusebius Caesariensis secutus plenius conposuit. Qui ideo facti sunt, ut per eos invenire et scire possimus qui reliquorum Evangelistarum similia aut propria dixerunt. Sunt aute
Abbreviated transcription (Latin):
nũt᷑. oe ã ꝙ deo datur aut deditat᷑ ant
consecͣtur. ꝙ dedicatur dicendo datur.
uude ⁊ appellat᷑. unde erant qui cõset᷑¬
cionẽ dedicacionẽ putant significari.
¶ Inolac̃o ab antiquis dc̃a eo ꝙ ĩ mole
e hiuc ẽ ilid̾ et libabit dosangiũe nne. sic
et sclariũ quids̃ poetarul mic inquit. pa

Expanded text:
utem quod Deo datur, aut dedicatur aut consecratur. Quod dedicatur, dicendo datur, unde et appellatur. Unde et errant quae consionem dedicatione putant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole est. Hinc est illud: Et libabit de sanguine uvae . Sic et saecularium quidam poetarum, nunc, inquit, pa
Abbreviated transcription (Latin):
ce mystica consecͣtur ĩ memoriã pro nobis
dm̃ce passionis. uñ hoc eo iubente corpus x̃
et sanguiuez dicimꝰ ꝙ dũ sit exfructib t̾re
sanctificatur. et fit sacmentũ oꝑante ĩisi¬
biłr spũ dei cuiꝰ panis ⁊ calicis sacmentũ gre¬

Expanded text:
ce mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae passionis; unde hoc eo iubente corpus Christi et sanguinem dicimus. Quod dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit sacramentum, operante invisibiliter Spiritu Dei; cuius panis et calicis sacramentum Grae
Abbreviated transcription (Latin):
greci dralos uocauit nos ẜmones uocams
Sermo  dictus que int̾ utrũq serit᷑. unde uir¬
gilio młta int̾ se serebant ¶Erat̾tus ẽ unius
rei młtipler exposicio. eo ꝙ tcͣtat sensũ ĩ mł¬
ta senciendi cõtractando secu̾ Oiffert autẽ
⁊ or ubis fecit ad ipłi cominentaria dc̃a aĩ
cũ mente. sũt eĩ int̾ptaciones. ut cõmenta
nirs comenta enͣgłii ¶pologiticus ẽ excusa¬
cio in quo solent quida accusantib respon¬
d̾e̾ in defensione eĩ aut negacione sola põĩta
ẽ. ⁊ ẽ nomen grecũspanageritũ ẽ licentio sũ et
la cuuo sũ gemis oicendi m laudib regiꝰ. ni cuꝰ¬

Expanded text:
i dialogos vocant, nos sermones vocamus. Sermo autem dictus, quia inter utrumque seritur. Unde in Virgilio: Multa inter se serebant. Tractatus est unius rei multiplex expositio, eo quod tractat sensum in multa sentiendi contrectando secum. Differt autem rbum fecit ad populum. Commentaria dicta quasi commenta. Sunt enim interpretationes, ut commenta juris, commenta evangelii. Apologeticus est excusatio, in quo solent quidam accusantibus respondere, in defensione enim aut negatione sola positus est, et est nomen Graecum. Panegyricum est licentiosum et lasciviosum genus dicendi in laudibus regum: in cu
Abbreviated transcription (Latin):
tes tusterre. curauit quas in alexandria bibli¬
otheca bũit. Siquidẽ singłi ĩ finguł cellulis ut¬
pretes qui ex hebroa hugua in gretã sacͣ eloquia
tñstulerũt sic̃ aquila sĩmacus et theodocion. Sic̃¬
non apparz. et ob hocͥsme uoĩe int̾pretis qnͣta
geni̾s miro labore reppent. ⁊ cũ cet̾is edicõib
tus. ex hebreo inlatinũ eloquiũ easdem scpturas
prospicuitate sentencie darior. De opuscłoꝵ di¬

Expanded text:
etes transferre curavit; quas in alexandrina biblietes transferre curavit; quas in alexandrina bibliotheca habuit. Siquidem singuli in singulis cellulis pretes, qui ex hebraica lingua in grecam sacra illa eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Simacus et Theodotion; sicunon apparet et ob hoc sine nomine interpretis quinta genes miro labore repperit, et cum ceteris editionibus tus ex Hebraeo in Latinum eloquium easdem Scripturas perspicuitate sententiae clarior atque,
Abbreviated transcription (Latin):
que fuerant a gentib corrupta correpxit.to¬
tũ q uetus testamentũ. in .xxii. libros consti¬
tuit ut tot lib̾ eẽnt in lege quot hr̃ant᷑ lr̃e.¬
se pissisrtus torannis ꝙͣ deiceps ab athemẽ¬
sib actã rerses incensis athenis enexit ĩ ꝑsas
longoq pꝰ temꝑe selenciꝰ ĩ canor rursus in
grecia retulit¶ Hĩc studiũ regib urbibq
cet̾is natũ ẽ.cõꝑandi uoliu̾a diu̾sarũ gen¬
ciũ. ⁊ ꝑ int̾pretes in greca lingnã u̾tendi.
de huic magnus alexander. us successores
eoꝵ instruendis oñ libroꝵ. bibliothecis aĩ¬
mũ intenderũt. maxime tolomeꝰ cognomẽ¬
to siladelphus oĩs łrature. sagacissimꝰ. cũ
studio bibhotecarũ pisicͣtũ emularet᷑. non
solũ genciũ scp̃turas. s ⁊ ⁊ dĩnas lr̃as ĩbibli¬
oterã aiã cõtulii ¶ã.lxx. milia libroꝵ hunis
araro pontifice. petens scp̃turas uet̾i testamen¬
ti ngrecã uocẽ ex hebrea lingna. ꝑlxx. interp̃¬

Expanded text:
quae fuerant a Gentibus corrupta, correxit, totumque Vetus Testamentum in viginti duos libros constituit: ut tot libri essent in lege, quot habebantur es creditur tyrannus, quam deinceps ab Atheniensibus auctam Xerxes incensis Athenis evexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam retulit. Hinc studium regibus urbibusque caeteris natum est comparandi volumina diversarum gentium, et per interpretes in Graecam linguam vertendi. Dehinc Magnus Alexander, vel successores eorum instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt, maxime Ptolomaeus, cognomento Philadelphus, omnis litteraturae sagacissimus, cum studio bibliothecarum Pisistratum aemularetur; non solum Gentium scripturasam contulit. Nam LXX millia librorum huius azaro pontifice petens scripturas veteris testamenti, in grecam vocem ex hebrea lingua per LXX interpr
Abbreviated transcription (Latin):
tera unde et nomen sũpserũt Q sctendo
& scba nomẽ accepit officiũ exp̃measus¬
cabłi qͣlitat Instrumenta scbe callamꝰ
et penna. Ex hiis eĩ u̾ba pagiis ĩfiguat
si calannis arboris. ẽ penna ame. ciuca¬
cumen induo didre. in toto corꝑe uinteti
buetus et nonũ testamẽtũ sguet᷑ qb
expͥmit ubi sac̃mentũ sangũie passionus¬
effusum. dictus & calamus ꝙ liquorẽ ponat
uñ et apud nautas calare pone d spenna
a a pẽ ndo .i. uolando. c̃ enĩ ut dixmiꝰ ami¬
unsfolia a libror appellata sen ex simiti

Expanded text:
tera: unde et nomen sumpserunt. Ascribendo autem scriba nomen accepit, officium exprimens vocabuli qualitate. Instrumenta scribae calamus et penna: ex his enim verba paginis infiguntur: sed calamus arboris est: penna avis, cujus cacumen in duo dividitur, in toto corpore unitate duobus apicibus Vetustera: unde et nomen sumpserunt. Ascribendo autem scriba nomen accepit, officium exprimens vocabuli qualitate. Instrumenta scribae calamus et penna: ex his enim verba paginis infiguntur: sed calamus arboris est: penna avis, cujus cacumen in duo dividitur, in toto corpore unitate
Abbreviated transcription (Latin):
Ib liotheta a greco nomen accep̃ ec
⁊ ꝙ ibi recondant᷑ nib nã biblio
n̾brorũ theca reposic̾o int̾ptatur
Bibliotheca uet̾is testamenti es¬
dras scͥba post incensaz logẽ a caldeis dum

Expanded text:
ibliotheca a greco nomen accepit, eo quod ibi reconduntur libri. Nam biblio liber, theca repositio interpretatur. Bibliothecam veteris testamenti Esdras scriba post incensam legem a Chaldeis, dum
Abbreviated transcription (Latin):
dũs p̾cepit de obseruatõne salb̾i. ñ succen¬
dentis inqͥt igue̾ in oĩb hĩtacłis nr̃is. per
diem sabbĩ. hoc  ignem cupiditatis: ta
cat ignis. qñ cor inalũ ad infi̾ora sꝑ ĩcur¬
uatũ demonstͣt de quo igne dr̃. nc̃ ignis
adu̾sariũ ꝯsum. qͥ pessimũ ex sua ma¬
licia tabescit. Sic̃ ⁊ͥ ignis amoris men¬
tem erigit. ita ignis malicie ĩolinit.

Expanded text:
us praecipit de observatione Sabbati: Non succendetis, inquit, ignem in omnibus habitaculis vestris per diem Sabbati . Ignem cupiditatis tam icat ignis, quando cor malum ad inferiora semper incurvatum demonstrat. De quo igne dicitur: Hunc ignis adversarium consumet, quia pessimum cor ex sua malitia tabescit. Sicut autem ignis amoris mentem erigit, ita ignis malitiae involvit.
Abbreviated transcription (Latin):
tis ĩtentõ ut ĩ sophonia uox cũtantis ĩ fenestra cor¬
uus isr̾ liminarib eiꝰ ¶ Pictura ĩ ꝑiete cegitatõ¬
nes pͣue ĩ corte hoĩs ut ĩ ezechiele et ecce oĩa ytola
domiꝰ ifrł depicra erãt ĩ ꝑiete Parietes enĩ tẽpli
diũ fideles st̃ ex utioq ppło ħ est iudaico et gentili
ex quib xp̃c edificant eccłia suam. Uñ legitur¬
ĩ libro regũ de salonione et edificauit salolomon¬
ꝑietos domus ĩtrinsecus tabulatis cedrinis a pami
mẽto touiꝰ usq ad sũmitatĩẽ ꝑietũ et us ad laque¬
aria opunt lignis cedrius. Intrĩsecus et extrĩse¬
cus quidẽ tomꝰ cedro erat uestita nã formsecꝰ tãto
nitore lapis ip̃e de quo fr̃a fũat flgebat ac si caltu¬
lo eẽt cando tecro uxͣ sensus u̾o misticos parie¬
tes templi st̃ fideliũ ppłi ex quibꝰ fcã unũsar cõ
sistit ecclia. quoꝵ dilatõnẽ ꝑ orbem latitudo tesigt
ꝑietũ. Spem u̾o et ĩtentõnem omuẽ ad celestia

Expanded text:
 fenestra, corvus in superliminaribus ejus . Pictura in pariete cogitationes pravae in corde hominis, ut in Ezechiele: Et ecce omnia idola domus Israel depicta erant in pariete . Parietes enim templi Dei, fideles sunt ex utroque populo, hoc est, Judaico et Gentili, ex quibus Christus aedificavit Ecclesiam suam. Unde legitur in Regum de Salomone: Et aedificavit pariemento domus usque ad summitatem parietum, et usque ad laquearia operuit lignis intrinsecus, etc. » Intrinsecus quidem domus cedro erat vestita. Nam forinsecus tanto nitore lapis ille, de quo facta fuerat, fulgebat, ac si calculo esset candido tecta. Juxta sensus vero mysticos, parietes templi sunt fidelium populi, ex quibusistit Ecclesia: quorum dilatationem per Orbem latitudo designat parietum, spem vero et intentionem omnem ad coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
ad locum crebroleuitaꝵ inunst.o ptata taudẽ ĩ ter¬
rain ꝓmisse hereditatis inducẽtur hec ut mox in
prĩ aipa et cuuitate regia contructa mi iolabũ sẽꝑ
freeda mento consie̾et donec iditum si di figuiatũ
telestium muuius impleret. põt mula psentis et¬
clesie iabor et exilura ibac fotura reqines crlxa¬
titudo figurari uel certe qr illa a solis fliis istł. ixc
autem a pselitis eciam et gentib ftã ea ⁊ possunt
i illa pricipa lit̾ patres uet̾is tectument. et anti¬
quus ille de i ppss in hac autẽ congregata degẽtib
ecelia figuralit᷑ exprimi namq enifictum uitrius

Expanded text:
ad locum crebro Levitarum ministerio portata, tandem in terram promissae haereditatis induceretur, haec ut mox in patria ipsa et civitate constructa inviolabili semper fundamento consisteret, donec inditum sibi fcoelestium munus impleret: potest in illa praesentis Ecclesiae labor et exsilium, in hac futura requies et beatitudo figurari. Vel certe quia illa a solis filiis Israel, haec autem a proselytis etiam et gentibus facta est, possunt in illa principaliter patres Veteris Testamenti et antiquus ille Dei populus, in hac autem congregata de gentibus Ecclesia figuraliter exprimi. Quamvis aedificium utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
et conteplatẽe ad fr̃na ereptos. Due autem et
it et genites et cirrimicisionẽ p̃dicando lecchid
ratroducant stabãt in porticu antefores tẽpl
et ingressum illius suo decore ac pł tritudine
ex utraq ꝓte inrabilit̾ ornabãt. ¶ Qstiũ puitẽ

Expanded text:
t contemplatione ad superna erectos. Duae enim sunt, ut et gentes, et circumcisionem praedicando in Ecclesiam introducant. Stabant in porticu ante fores templi, et ingressum illius suo decore ac pulchritudine ex utraque parte mirabiliter ornabant. Ostium autem
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Si ergo ille templum dei ꝑ assũptam humam¬
tatem fcũs est et nos templum dei ꝑ iubĩtantem spi¬
ritum eius in nob̃ efficimur. Constat itaq qr figu¬
ram oĩum ur̃m et ip̃ius uidelicet dñi et memibro
cius que nos sumus templum illud mat̾ĩale tenu¬
it s ip̃ius tanꝙͣ laprois angularis. singulariter
clecti et preciosi in fundamento fundati nr̃i autem
tanꝙͣ lapiouni uiuorum suꝑedificatorum suꝑ fu¬

Expanded text:
s? Si ergo ille templum Dei per assumptam humanitatem factus est, et nos templum Dei per inhabitantem Spiritum ejus in nobis efficimur, constat utique quia figuram omnium nostrum, et ipsius videlicet Domini, et membrorum ejus, quae nos sumus, templum illud materiale tenuit, sed ipsius, tanquam lapidis angularis, singulariter electi et pretiosi, in fundamento fundati; nostri autem, tanquam lapidum vivorum, superaedificatorum super fu
Abbreviated transcription (Latin):
et sacrificia offeruntur. ¶Martiriũ locus mar¬
tirii greca deriuattẽ eoꝙ in memoria martiris
sit constructuui uel ꝙ sepłchra scõrum ibi suit
martirum. ¶ Nam quidã uccatã dixunt ꝙ ibi
inteuse uictune ardeant. alii aras dicunt apre¬
catoĩb io ẽ quas greci aras dicunt. pulpitum ꝙ
in eo lector uel psamista in publico conspici a ipło
possit quo lib̾ius audiatur ¶ Aualognim dictum
ꝙẜ mo in de predicetur uaui logos grece sermo dĩ
rõ ip̃m altius situm est ¶ ribunal eo ꝙ inde a sa¬
ter dote tributiitur p̾cepta uiuendi. Est enĩ lato

Expanded text:
et sacrificia offeruntur. Martyrium locus martyrum Graeca derivatione, eo quod in memoria martyris sit constructum, vel quod sepulchra sanctorum ibi sint martyrum. Aram quidam vocatam dixerunt quod ibi incensae victcationibus, quas Graeci aras dicunt. Pulpitum, quod in eo lector vel psalmista in publico positus conspici a populo possit, quo liberius audiatur. Analogium dictum, quod sermo inde praedicetur, nam logos Graece sermo dicitur, quod ipsum altius situm est. Tribunal, eo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus
Abbreviated transcription (Latin):
bus sius ĩ ħ mondo solida cacumĩa ẽẽ meruer̾t.
¶Tragelaphia g̾cis noĩati. qͥ dũ ead̾ spẽ sint
ut c̾ui: iullosos tñ hñt armos ut hyrci ⁊ m̃da ꝓ¬
lixis hirsuta barbis. qui ñ aliͥ st̃ ꝙͣ cura faside᷑
hẏmiuli filu sũt c̾uoꝵ. ¶Dammula uocata ꝙ
de manu effugiat. tunid̾ aĩal ⁊ inbelle: de qͦ mar
ciał dente timet᷑ aꝑ defendũt cornua c̾uũ. mibelle ᷤᷤ

Expanded text:
bus suis in hoc mundo solida cacumina esse meruerunt. Tragelaphi a Graecis dicti, qui dum eadem specie sint, ut cervi, villosos tamen habent armos, ut hirci, et menta prolixis hirsuta barbis, qui non alibi sunt quam circa Fasidem. Hinnuli filii sunt cervorum. Damula vocata, de manu effugiat: timidum animal et inbelle; de quo Martialis13, 94: Dente timetur aper, defendunt cornua cervum; inbelles
Abbreviated transcription (Latin):
delusa. errore gentilitas fanuos sacrosq
dolit. dicũt quidã ẽẽ siluestres hõies quos
nõ nulli fannos ficarios uocant ¶Sciopo¬
dũ gens fert᷑ ĩ echiopia. singuł crurib
⁊ celitate mirabili. quos inde sciopotas
greci uocant. eo ꝙ ꝑ estũ ĩ t̾ra resupimi a¬
centes pedũ suoꝵ magnitudĩe adumbrẽ¬
tui¶antipodas. in libia plautas u̾sas hñt
post cruras ⁊ octenos digitos ĩ plantis.
¶yppodes ĩ scichia st̃. hũanã formã ⁊ equi¬
nacrobi nũcupant᷑. xii.  pedũ staturã hñtes
¶Est ⁊ gens iͥ statura cubitał. quos greci
montana in die tenent. quib ẽ uicinꝰ oc¬
ceanus¶ phibent ⁊ ĩ eadẽ in dia c̃e gentẽ
feminarũ. que quinquẽmiͥes cõcipiũt¬

Expanded text:
tilitas faunos satyrosque colit. Dicunt quidam esse silvestres homines, quos nonnulli fatuos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celeritate mirabili, quos inde sciopodas Graeci vocant eo quod per aestum in terra resupini jacentes pedum suorum magnitudine adumbrantur. Antipodas in Libya plantas versas habent post crura, et octenos digitos in plantis. Ippodes in Scythia sunt, humanam formam et equiMacrobii nuncupantur, duodecim pedum staturam habentes. Est et gens montana Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quinque
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ ĩ psalmo. fec̾unt uitulũ ĩ oreb: ⁊ adorau̾nt
scultile. ¶Oreb u̾o int̾pretat᷑ caluaria. ubi
p̃c̾ea do ͫ crucis patibulo crͣne ꝯstat occisũ. ut ĩ
ip̃o eodẽq noĩe ia cũc ⁊ in illo desto choreb:
cult᷑am dm̃ p̾sidi nefanda p̾sũptione uiolarẽt
quoꝵ post̾itas erat in caluarie loco cͤcifixum¬
diñ xp̃m. ¶Illud quo estimo ꝯsid̾aridum.
ꝙ dix̃ aborauerunt scultile. qr ĩ exedo legimꝰ
uitulũ conflatile collatis ornam̃tis mõstͥo¬
so quodã indicio fuisse formatũ. s duas res
ĩ dest̾o ⁊ pꝰea stulcilia siłatͣ irteꝓmissioĩs terra¬

Expanded text:
oreb et adoraverunt sculptile . Choreb vero interpretatur Calvaria, ubi postea Dominum crucis patibulo carne constat occisum, ut in ipso eodemque nomine jam tunc et illo deserto Choreb culturam Domini perfidi nefanda praesumptione violarent, quorum posteritas erat in Calvariae loco crucifixuIllud quoque aestimo considerandum quod dixit, adoraverunt sculptile, quia in Exodo legimus vitulum conflatilem collatis ornamentis monstruoso quodam indicio fuisse formatum. Sed duas res in deserto, et postea sculptilia si
Abbreviated transcription (Latin):
mot̾antur. dĩnde exmnuas sine aliqͦ sensu
doloris amittunt. ¶Nam sic̾ ouis tonden¬
tem se uõ increpat. ĩ nec iustus cupiditatẽ
se expoliantis accusat. boues autem p̾dica¬
toreo designant. qui hũana pͤtora mandatis

Expanded text:
a mundi exuvias sine aliquo sensu doloris amittunt. Nam sicut ovis tondentem se non increpat, ita nec justus cupiditatem se exspoliantis accusat. Boves autem praedicatores designant, qui humana pectora mandatis
Abbreviated transcription (Latin):
aque clausit meatꝰ. nã rdra ab aqͣ dca¬
pululant igni debita. incendio q pita ¶st¬
gũt ⁊ cimertim tͥformem bestiam. que ore est
postrenis ꝑtib draco. media capra. qua qͥd̾
phisiologi non ãnal s cilicie montem ẽe
aunt qͥbrd̃ lccis leones ⁊ capreas mituẽte
loro fontis hitalem fecit. unde cim̾am dr
cctidisse ¶Centamis aut sp̃es nccabulin
indidit. id. est. hominem equo mixtũ quo
quid̃ fuisse equites thessalloꝵ dicunt. s pro
eo ꝙ discuirentes in bello uelud uiũ corꝰ
equoꝵ ⁊ homi uident᷑. inde tentauros fictoᷤ
asseuerant ¶Porro nono centaurũ nom̃
simpsit: ex tauro ⁊ hoie. qualem bestiam
dicunt sabulose in laborncho fuisse ma

Expanded text:
aque clausit meatus. Nam ydra ab ydpullulat igni debita, incendioque peritura. Fingunt et Chimaeram triformem bestiam, quae ore est leo, postremis partibus draco, media capra. Quam quidam physiologi non animal, sed Ciliciae montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, lorophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. Centauris autem species vocabulum indidit, id est hominem equo mixtum, quos quidam fuisse equites Thessalorum dicunt, sed pro eo quod discurrentes in bello velut unum corpus et hominum viderentur, inde centauros fictos asseverant. Porro Monocentaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine, qualem bestiam inclusam dicunt fabulose in Labyrintho fuisse. De
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qnͣto magnus es hũilia te ĩ omĩb. ¶ Per acũ
antem punctõnes signͣt ꝑ ꝑ ũctõnes: dolores
in passione susceptos. foramen a dic̾ angustia ᷤᷤ
passioĩs qͥ scissa nr̃e qiͣuestimẽta nat̾e. qͦdãm̃o
resarcire. id ẽ recuꝑare dignatꝰ est: qͣtiꝰ pꝰ lapsũ
meliꝰ reformati gaudeamꝰ. ad testimoͥ apłi dicẽ¬
bat. de quo ꝙ̃ rebecca nupt̾a uiro suo ysar descẽ¬
dic ac reliqͥt. Cameli pccõres morib distorti.
et in iudiciũ. ⁊ cameli eoꝵ sic̃ locuste ĩ młi̾tudĩe.

Expanded text:
est: Quanto magnus es, humilia te in omnibus ? Per acum autem punctiones significat, per punctiones dolores in passione susceptos. Foramen ergo acus dicit angustias passionis, qua scissa nostrae quasi vestimenta naturae quodammodo resarcire, id est, recuperare dignatus est, quatenus post lapsum melibat, quem Rebecca nuptura viro suo Isaac descendit ac reliquit. Cameli peccatores moribus distorti, ut in Judicum: et cameli e
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃am ecc̃a catholicã cui ip̃a sponsa dicit
ĩ cãtico cãticoꝵ. dilectꝰ meꝰ mn ⁊ ego illi
¶Qui uxori sue dotẽ dedit. qnͥ pcu̾ sangnũs
sui pro ea fudit arram t̾bunt. qñ gr̾a sp̃c
Ors dc̃a ꝙ fit a mara. uł a mar ¶ore¬
te qui ẽ effector mortium. aue
rit ¶Eria st̃ ã gen̾a mortis acerba. Inma¬
tura. nat᷑ał. ac̾ba infanciũ. Inmatura

Expanded text:
ctam Ecclesiam catholicam. Cui ipsa sponsa dicit in Cantico Canticorum. Dilectus meus mihi, et ego illi . Qui uxori suae dotem dedit, quando pretium sanguinis sui pro ea fudit. Arrham tribuit, quando gratiam ors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium siverit. Tria sunt autem genera mortis: acerba, inmatura, naturalis. Acerba infantium, inmatura
Abbreviated transcription (Latin):
catur. qd̾ ñ ibi t̾r̾ena: s celestici trantũ agnut᷑ ¶ Pa¬
scha festuutatũ oĩm pͥma ẽ de cmꝰ nocabso iñ supiꝰ
dem̃ ẽ. ¶ Pentecosten sic̾ et pacha apd̾ hebos celebris
dies erat qd̃ pꝰ quĩq decadas pasce celebrat᷑. uñ et
uocabulũ sũpsit pente eĩ grece qͥnq.In qͦ die
scd̾m legẽ ponus ꝓposio̾nis de nomis frugib offe̾bat᷑.
Cuiꝰ figurã ãgnus ibiłcius ĩ testamĩto neteri
gessit. q̃ ũc it̾m ꝑ figurã reꝓmissionis et̾nã requiẽ
p̾figurat. ¶ Epiphania grece latine apparicio siue
apparuit adorãons. qd̃ fuit figura pͥmicie cre dẽcin
gẽciũ. Quo die dñicũ baptisinatis sacr̃m et per

Expanded text:
elestia tantum aguntur. Paschae festivitatum omnium prima est, de cujus vocabulo jam superius dictum est. Pentecosten, sicut et pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae celebratur, unde et vocabulum sumpsit. Pente enim Graece quinque. In quo die secundum legem panes propositionis de novis frugibus offerebantur: Cuius figuram annus iubileus in Testamento Veteri gessit, qui nunc iterum per figuram repromissionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive apparuit adorandus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die et Dominici baptismatis sacramentum et per
Abbreviated transcription (Latin):
pectacula ut oppuior generalr̾ nommã¬
tur uoluptutes que nõ ꝑsemet ip̃a i¬
quitã s ꝑ eaque illic gerũtur. Dicta
autẽ spectacisla co ꝙ houurab publi¬
ta ibi p̃beat᷑ ĩ spectõ. bec et lidicra nũcupãtur ꝙ ĩ ludis¬

Expanded text:
pectacula, ut opinor, generaliter nominantur voluptates, quae non per semetipsa inquinant, sed per ea quae illic geruntur. Dicta autem spectacula eo quod hominibus publia ibi praebeatur inspectio. Haec et ludicra nuncupat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ cat nũꝙͥ mare sũ gͦ ant cetus. qi cͥcũdedisti me car¬
te. ¶Certũ gͦ cosmographi marĩe ĩ occeã ꝓfũditate
ꝯn̾sciri dicũt. cuiꝰ sẽtẽcie tał eẽ potest sẽsus. qd mare
allegorice nũd̃ dix̾it. et cetũ dyaibolũ qͥ intra isciꝰ m̃di
clanstia tenet᷑ ĩ illiꝰ i ꝯclusione ip̃e dc̃pnãdꝰ sit.

Expanded text:
quid mare ego sum, aut cetus? quia circumdedisti me carcere . Cetum ergo cosmographi maxime in Oceani profunditate conversari dicunt: cujus sententiae talis esse potest sensus, quod mare allegorice mundum dixerit, et cetum diabolum, qui intra mundi istius claustra tenetur: in illius etiam conclusione ipse damnandus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ scl̾ hr mare tñsit᷑ ad dñm. qͥ dyabolũ cũ inustris suis
ĩ fontẽ salutis excutit. qũ eos a nob̾ potẽtie sue uͥtute

Expanded text:
s mare transitur ad Dominum, qui diabolum cum ministris suis in fonte salutis excutit: quando eum a nobis potentiae suae virtute
Abbreviated transcription (Latin):
uiaris. Pisces uͦ maris. pbos fortasse significant. qͥ hmꝰ
iñdi natura errcitita curiositate ꝑtractũt. ¶ Nãsic̾ illi
poĩta fronte itiu̾asͥ reserant: pelagi mũdacc̃e m̃tatõne.
ita et isti capiũt recte uusso uenas reꝵ rõe hñana assi¬
duo labore ꝑqͥrendo. s cũ sunt pisces et fliumnũ ñ nacat
qd̾ hit posint maris pp̃ eos qui sͥ indẽtur cẽ sapiẽtes. ¶ It̃¬
mare p̾sens scłm significat. ut ẽ illud ĩ enͣngłio. sumi¬
le ẽ regnũ celoꝵ sagenemisie ĩ mare. Et inaibatut.
imisisti equos tuos ĩ mare. id ẽ apłos. turbãtes e quas
młtas id ẽ gẽtes. ¶ It mare desertũ p̾sens ñdus ẽ.¬
ut ĩ rscuai. onus maris deserti. ¶ Rursũ mare gẽtiũ po¬
et trãsferẽtur mõtes id ẽ apłi ĩ cor maris. Et ĩ enͣu

Expanded text:
sophos fortasse significant, qui hujus mundi naturam erratica curiositate pertractant. Nam sicut illi posita fronte itinera sibi reserant pelagi inundatione confusa, ita et isti capite demisso venas rerum ratione humana, assiduo labore perquirunt. Sed cum sint pisces et fluminum, non vacat quod hic posuit, maris, propter eos qui sibi videntur esse sapientes. m significat, ut est illud in Evangelio: Simile est regnum coelorum sagenae missae in mare ; in Habacuc: Misisti equos tuos in mare, id est, apostolos, turbantes aquas multas , id est, gentes. Item mare desertum, praesens mundus est. In Isaia: Onus maris deserti . Rursum mare gentium poet transferentu
Abbreviated transcription (Latin):
Alie sul phuris. Alie bicuminis.
alit curã morboꝵ adhibẽtes. de qͦ¬
Albule aq̃ muln̾a medẽtur. ¶ Iu ytalia fons cirero¬
nis occłoꝵ milu̾cisanat. ¶ In ethiopia lacus este
lacu ytalie. qͥ biberunt: nim tediũ hũt. ¶Inicio
insulci fontẽ ẽẽ quo ebetes ficait. ¶Inibo ⁊ dno¬

Expanded text:
s, aliae curam morborum adhibentes. Albulae aquae vulneribus medentur. In Italia fons Ciceronis oculorum vulnera curat. In Aethiopia lacus est qlacu Italiae qui biberint vini taedium habent. In Chio insula fontem esse quo hebetes fia
Abbreviated transcription (Latin):
ĩdis loris diebq ebullit. ¶ Iu nidea quontã rinus
sallatis oĩb siccabat᷑. ¶Insadnia fontes calidi
occłis medẽtur fures argunt. nã cecitate detegit᷑
coꝵ fatius. ¶ Iuepiro et fontẽ. ĩ ꝗno faces extigũ¬
tur attense. acte̾dũtur ertincte. ¶ Apud granitatis
fontẽ ẽẽ alge̾tem die nt ñ bibat᷑. ita cutẽtẽ nocte. ut
ñ tangat᷑. ¶ Iam u̾o ĩ młtis locis aq̃manant. ꝑpetu
feruẽtes tanta ii. ut balnea calefatiãt. ¶Quedã eĩ tre
sũt. qͥ mltũ sulphuris et Inuũs hñt. itaq cũ ꝑuclas
calẽtes aiquai frigida neuit. intinos sulplris calore
cõtacta excantescit: nec tał aborigine effuint. ser ꝑ¬
nuitat᷑ dũ neĩt ¶ Sulplr eĩ alumẽ q̃ secũ feruut a¬
que. ntrãq materiem igne plenã. ininunisq m̃tib
ĩcalescẽtẽ. ¶ Dii̾se eĩ species aqͣꝵ dm̃sos effectus hũ¬

Expanded text:
is horis diebusque ebullit. In Iudaea quondam rivus sabbatis omnibus siccabatur. In Sardinia fontes calidi oculis medentur, fures arguunt; nam caecitate detegitur eorum facinus. In Epiro esse fontem in quo faces extinguntur accensae et accenduntur extinctae. Apud Garamantes fontem esse ita algentem die ut non bibatur, ita ardentem nocte ut non tangatur. Iam vero in multis locis aquae manant perpetim ferventes, tanta vi ut balnea calefaciant. Quaedam enim terrae sunt quae multum sulphuris et aluminis habent. Itaque cum per venas calentes aqua frigida venit, vicino sulphuris calore contacta excandescit: nec talis ab origine effluit, sed permutatur, dum venit. Sulphurem alumenque secum ferunt aquae utramque materiem igne plenam, minimisque motibus incalescentem. Diversae enim species aquarum diversos effectus h
Abbreviated transcription (Latin):
ducũt. NIsta eĩ duo q̃ genus hũcinũ diu̾sa dełctatõe
rapiebãt. adue̾tũ dñi respecto asus ꝯsuetudinib re¬
trorsũ p̾cipitata redier̃t. ¶Cor maris. boñ corda. nt
psalr̾io tñsferẽtur mo̾tes ĩ cor maris. ¶Cor maris in¬
dea. eo qd̾ ĩ medio m̃do sita ẽc̃ dicat᷑. uñ ĩlibro es dre

Expanded text:
 genus humanum diversa delectatione rapiebant, adventus Domini respectu, a suis consuetudinibus retrorsum praecipitata redierunt. Cor maris, hominum corda, ut in Psalterio: Transferentur montes in cor maris . Cor maris, Judaea, eo quod in medio mundo sita esse dicatur. Unde in libro Esdrae
Abbreviated transcription (Latin):
tũ filiũ suñ in u̾tute sp̃c sc̃i p̾ma mũdi creacõe
ser dierũ opacõne compleuit. ita ⁊ duplicato
codem senario nũo. unde duodecim efficiuntur
decim renouauit apłos. Et sic̾ duodecim mensib
in circło anin diu̾sis tẽꝑamentis m̃di fructus
adũsum bũam gñs ꝑ fidei largitate om̃potẽ¬
tis. renonatur. ita ꝑ duodecim apłoꝵ doct᷑na fruc¬
tum bonoꝵ oꝑum deo afferre hu̾anũ genus fi¬
dełr inchoauit Hic ẽ uerus mazaroth .i. signi
occasum uoluit᷑. ita dies uerus xp̃c ꝑ duodecĩ
apłos suos ad nichoacione recte comũsacionis¬
ꝙ ꝑ ortũ soł suos illusttͣ fideles In qua qui usq
terpretatur. duodecim filios genint ad possidẽ¬
da repromissionis t̾ra. ita xp̃c qui supplani¬
tauit dyabolũ.xii. elegit apłos. quib t̾ram
repromissionis .i. regni celestis. benedict̾oe
tͣbidit. et potestate eis tribuit calcandi super
ẜpentes et scorpiones. et supͣ omne u̾tutem

Expanded text:
lium suum in virtute Spiritus sancti primam mundi creationem sex dierum operatione complevit, ita etiam duplicato eodem senario numero, unde duodecim efficiuntur,decim renovavit apostolos. Et sicut duodecim mensibus in circulo anni diversis temperamentis mundi fructus ad usum humani generis per Dei largitatem omnipotentis renovatur, ita per duodecim apostolorum doctrinam fructum bonorum operum Deo afferre humanum genus fideliter inchoavit. Hic est verus Mazaroth, id est, signifoccasum volvitur, ita dies verus Christus per duodecim apostolos suos ad inchoationem rectae cotur, suos illustrat fideles; in qua qui usquedicitur, duodecim filios genuit ad possidendam repromissionis terram, ita Christus, qui supplantavit diabolum, duodecim elegit apostolos, quibus terram repromissionis, id est regni coelestis benedictionem, tradidit, et potestatem eis tribuit calcandi super scorpiones et serpentes, et super omnem virtutem