comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑am. Nam ẜ d̾ĩnam semꝑ incorruptibis er̃.
.ẜ. De ħ tur dubitare debemꝰ tũ ip̃e uͥus homo
fturꝰ sit. ⁊ omĩs nat᷑alit̾ mortał sit . R. Non pu¬
to morͣlitatẽ ad p̾am s ad corruptam hoĩs ꝑti
moͣaͣlitas ip̃iꝰ ĩmutabłr fi̾nata ẽẽt: nõ tñ minꝰ
resurgent nõ minꝰ erũt u̾i homĩes. Nam si
ꝑtin̾et ad u̾itatẽ humane nat̾e mortalitas
qui nõ tredid̾unt totũ hoĩem alñ potuisse aut
posse ẽẽ ĩmorlem. Quar̃ nõ sufficit ad demon¬
stnͣdũ illũ hoĩem deb̾e morlem eẽ. ħ quia uerꝰ
homo er̃ .s. Quere tu gͦ aliam rõm. qr ego il¬

Expanded text:
 erit. BOS. De hoc cur dubitare debemus; cum ipse vetus homo futurus sit, et omnis homo naturaliter mortalis sit? ANS. Non puto mortalitatem ad puram, sed ad corruptam hominis naimmortalitas ipsius immutabiliter firmata esset; non tamen resurgent, non minus erunt veri homines: nam si pertineret ad veritatem humanae naturae mortalitas, qui non crediderunt totum hominem aliquando potuisse aut posse esse immortalem. Quare non sufficit, ad demonstrandum illum hominem debere mortalem esse, hoc quia verus homo erit. BOS. Quaere ergo tu aliam rationem, quia ego i
Abbreviated transcription (Latin):
homĩb. dic utr̃ ignorantiam ꝙͦ sic̃ alias in¬
fu̾ntates nr̃as hĩturꝰ sit. A. Quid dubitas
de do utr̃ sit omĩa sciens. R̾. Quia ꝙͣuis sit in¬
mortalis futurꝰ ex dĩna natura: moͣrlis tñ et̃
ex hũana. Nam cur nõ fiłr pot̾it homo ille¬

Expanded text:
hominibus, dic utrum ignorantiam quoque, sicut alias infirmitates nostras, habiturus sit? ANS. Quid dubitas de Deo, utrum sit omnia sciens? BOS. Quia quamvis sit immortalis futurus ex divina natura, mortalis tamen erit ex humana. Nam cur non similiter poterit ill
Abbreviated transcription (Latin):
utͥuss sexͦ. nec aliqͥs modꝰ ex tͥb istis fatstior ẽ
do qmͣ alii ut eo mͦ pociꝰ debeat assumi .ẜ. be¬
ne ꝓtedis. N. u̾m nõ ẽ opus młto labore ut os¬
tendat᷑ quia mũdiꝰ ⁊ honestiꝰ ꝓtreabit᷑ hõ¬
ile de solo uiro uł de femĩa: qmͣ de ꝯmixtione

Expanded text:
usque sexus; nec aliquis modus ex tribus his facilior est Deo quam alii, ut eo modo potius debeat assumi. BOS. Bene procedis. ANS. Verum non est opus multo labore, ut ostendatur quia mundius et honestius procreabitur holle de solo viro vel femina, quam de commistione
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s homo. Diuina enĩ natura ĩ hũana nõ
possũt ĩuitem mutari ut d̾ina fiat hũana
aut humana d̾ina. nͨ ita misceri ut q̃damtͥ¬
tia sit ex duab que ͤᷤ dĩna sit oĩo. nͭ hũana.
Demiq si fĩ poss ut alt̾a ĩ alt̾am ꝯu̾teret᷑
aut ẽẽ tm̃ d̾s ⁊ nõ homo. aut solũ homo ⁊¬
nõ d̾s. aut si misce̾nt᷑ ita ut ex duab corr̃p¬

Expanded text:
m. Divina enim natura et humana non possunt in invicem mutari, ut divina fiat humana, vel humana divina; nec ita misceri, ut quaedam tertia sit ex duabus, quae nec divina sit omnino, nec humana. Denique si fieri posset ut altera in alteram converteretur, aut esset tnon Deus: aut si miscerentur ita ut ex duabus corrup
Abbreviated transcription (Latin):
cristimo tũ d̾s talem poss fac̾e hoĩẽm: tur
nõ tales fetit angłos ⁊ duos pͥmos hom̃es ut
simłr ⁊ pͤcare nõ possent. ⁊ de iustitia sua lau¬
dandi eẽnt.x. Intlłigis ꝙͥ ditas: u. uideor mͥ in¬
tellige̾. ⁊ ict̾to quero cur eos tales nõ fet̾it: A. ii

Expanded text:
facere hominem, cur non tales fecit angelos et duos primos homines, ut similiter et peccare non possent, et de justitia sua laudandi essent? ANS. Intelligis quae dicis? BOS. Videor mihi intelligere, et idcirco quaero cur eos tales non fecit? ANS.
Abbreviated transcription (Latin):
mana ꝑficiet d̾s natura qd̵ incepit. au̾
ĩuanũ fecit tam sb̾limẽ nat᷑am ad tantum
bonũ. at si nitħ p̾tios sius ꝯgnostit᷑ d̾s fetisse
ꝙͣ tõnabłem nat᷑am ad gaudd̃ de se ualde a¬
lienũ ẽ ab eo ut ullam rõnalẽ nat᷑am penitꝰ
ꝑire sinat .ẜ. Non pot̃ alit̾ putare tor rõnale.
A. Nit̾e ẽ gͦ ut de humana natura qd ĩtepit¬

Expanded text:
a perficiet Deus quod incoepit; aut in vanum fecit tam sublimem naturam ad tantum bonum. At si nihil pretiosius agnoscitur Deus fecisse, quam rationalem naturam ad gaudendum de se; valde alienum est ab eo, ut ullam rationalem naturam penitus perire sinat. BOS. Non potest aliter putare cor rationale. ANS. Necesse est ergo ut de hum
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatũ. Digniorẽ nam natinitatẽ hẽ¬
bit uatꝰ ex dõ: om̃ natꝰ ex u̾gine. Itm̃ si pat
fu̾it incaratꝰ. erunt duo nepotes ĩ t̾nitate.
quia pr̃ erit nepos ꝑentum u̾ginis ꝑ hoĩem
assũptum. ⁊ u̾bum tũ nicħ hẽat de homine:
qmͣ aliis ꝑsonis. qr ꝯuenientiꝰ souat filiũ sup¬
plicare prĩ: qmͣ aliam ꝑsonam alii. Itm̃ hõ ꝑ
ambo fl̾am siłitudĩem di ꝑ ꝓpͥam uolũtatem
pͥsũpserant. uñ qiͣ sp̃aliꝰ adu̾sus ꝑsonam filii
p̃cau̾ãt qr u̾a prĩs siłitudo credit᷑. Illi ita cui
sp̃aliꝰ fit ĩiuria: ꝯueienciꝰ attbuit᷑ tulpe uin¬
dtã aut indulgentia. Qua pp̃ tũ nos rõ ine-¬

Expanded text:
um. Digniorem namque nativitatem habebit natus ex Deo, quam natus ex Virgine. Item: si Pater fuerit incarnatus, erunt duo nepotes in Trinitate; quia Pater erit nepos parentum Virginis per hominem assumptum; et Verbum, cum nihil habeat de homine, quam aliis personis: quia convenientius sonat Filium supplicare Patri, quam aliam personam alii. Item: Homo, pro ambo falsam similitudinem Dei per propriam voluntatem praesumpserant. Unde quasi specialius adversus personam Filii peccaverunt, qui vera Patris similitudo creditur. Illi itaque, cui specialius fit injuria, convenientius attribuitur culpae vindicta, aut indulgentia. Quapropter, cum rati
Abbreviated transcription (Latin):
ptc̃i ⁊ tã nr̃e saluatõis nascat᷑ de femĩa. At
ne miłeres desꝑent se ꝑtin̾e ad sortem boꝵ qm̃
mandam sꝑem eaꝵ de młere tm̃ bonũ prote¬
dat. ¶ꝑige ⁊ ħ. si u̾ͥgo erat que tã fuit
humano gen̾i totiꝰ mali. młto mas̃ decet ut
ugo sit que tã erit totiꝰ boni. H quo pinge.
sine uiro: fiat de u̾gine. S de picturis q̃ pingi

Expanded text:
et causa nostrae salvationis nascatur de femina: ac ne mulieres desperent se pertinere ad sortem beatorummandam spem earum, de muliere tantum bonum procedat. Pinge et hoc: Si virgo erat, quae causa fuit humano generi totius mali; multo magis decet ut virgo sit, quae causa erit totius boni. Hoc quoque pinge: sine viro fiat de virgine. Sed de picturis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tepto defice. totum gc̃e debemꝰ impitait
quia ħ p̃p̃ nos nõ pp̃ se nulliꝰ egens incepit.
Non em̃ issum latuit quid homo fc̃urꝰ erat
tũ illũ fecit. ⁊ tñ bonitate sua illum treando
sponte se ut ꝑfic̾et inceptũ bonũ qi obligauͭ.
Deniq d̾s nicħ fatit nc̃citate qr nlło mͦ togi¬
tur aut ꝓhibet᷑ face̾ aliꝙͥ. ⁊ tũ dñis d̾m ad¬

Expanded text:
epto deficere, totum gratiae debemus imputare: quia hoc propter nos, non propter se nullius egens incoepit. Non enim illum latuit quid homo facturus erat, cum illum fecit: et tamen bonitate sua illum creando, sponte se ut perficeret incoeptum bonum quasi obligavit. Denique Deus nihil facit necessitate, quia nullo modo cogitur, aut prohib
Abbreviated transcription (Latin):
nostit᷑: Situt nitħ er̃ bom qd̾ nõ amet. na
nullũ bonuĩ erit qd̾ ignoret. Bonũ aut̃ nemo
ꝑft̃ẽ nouit nͥ qui illd̾ a malo scit dist̾ne. hnͣs
quo discrecõm nlłus scic fat̾e qui malũ is¬
norat. Situt gͥ ille de quo loqͥmur om̃e ꝑft̃e
stiet bomĩi: ita nlłm ignorabit malũ. Omnẽ
u̾satõne nõ oñdat. R. ħ ĩ maiori etate itai
uid̾r sit ditis. s ĩ infantia sicut nõ er̃ tempꝰ
ꝯgruũ ut in illo apꝑeat sapĩa: ita nõ erit
opꝰ. ⁊ iõ net ꝯgruũ ut iłłam hẽat. N. Nõne
dixi quia sapient̾ fiet isla incarnatõ: Sapiẽt
nam assumet d̾s mõrlitatẽ quia sapient ꝙ.

Expanded text:
noscitur: sicut nihil erit boni quod non amet, ita nullum bonum erit quod ignoret. Bonum autem nemo perfecte novit, nisi qui illud a malo scit discernere: hanc quoque discretionem nullus scit facere, qui malum ignorat. Sicut igitur ille, de quo loquimur, omne perfecte sciet bonum: ita nullum ignorabit malum. Omnem conversatione non ostendat. BOS. Hoc in majori aetate ita videtur, sicut dicis: sed in infantia, sicut non erit tempus congruum, ut in illo appareat sapientia, ita non erit opus, et ideo nec congruum ut illam habeat. ANS. Nonne dixi quia sapienter fiet illa incarnatio? Sapienter namque assumet Deus mortalitatem; qua sapienter,
Abbreviated transcription (Latin):
dit᷑ si uellet. ⁊ qm̃ mẽtiri nõ potuit nolens
nͨ potuit uelle mentiri. nͨ nimꝰ diti pot neqͥ¬
uisse mentiri. sit ites potuit ⁊ nõ potuit mẽ¬
tiri .B. Nũt redeamꝰ ad ĩuestigand̾ de illo qͣiͣ¬
nõ dum sit sit incepimꝰ. Dito sͥ si p᷑tare nõ
pot̾it qr sit̃ dicis nõ pot̾it uelle ex nc̃c̃tate ser¬
uaibit iustitiam. Quar̃ nec ex lib̾tate arbiti
nistꝰ erit. Que gͥ gra illi ꝓ iustitia sua dẽbebi:
solemꝰ nai dr̃e d̾m ict̾to fecisse angłm ⁊ ho¬
minẽ tales qui pͤtare possent qͣtiꝰ cũ possẽt
desere iꝰtitiam ⁊ ex lib̾tate s̃uarent aibitrii¬

Expanded text:
diatur, si vellet: et quoniam mentiri non potuit nolens, nec potuit velle mentiri; non minus dici potest nequivisse mentiri. Sic itaque potuit, et non potuit mentiri. BOS. Nunc redeamus ad it incoepimus. Dico igitur, si peccare non poterit, quia sicut dicis, non poterit velle; ex necessitate servabit justitiam: quare non ex libertate arbitrii justus erit. Quae igitur gratia illi pro justitia sua debebitur? Solemus namque dicere Deum idcirco fecisse angelum et hominem tales qui peccare possent; quatenus cum possent deserere justitiam, et ex libertate arbitri
Abbreviated transcription (Latin):
eꝓ iustitia sua .s. Hit uolo ut Rndeas ꝓ me.
siam si dito eum nõ eẽ laudand̾ scio me mẽ¬
tiri. Si aut̃ dito laudand̃ timeo infmare rõm
qm̃ dixi de angłis .A. angłi nõ sũt laudandi
sinises sunt do qui a se hi qͥtquid ht̃. Ditit᷑ eĩ
dare aliquid qd̾ qui nõ auft̃ qñ põt. ⁊ fac̾e eẽ
aliꝙͥ. qui cũ possit id ip̃m fac̾e nõ ẽẽ: nõ fatit.
sit ita tũ angłs potuit aufre sͥ iustiam ⁊ nõ
abstulit. ⁊ fate̾ se nõ ẽẽ iustum ⁊ nõ fecit: rͦte
sisserit᷑ ip̃e sͥ dedisse iusticiam ⁊ se ip̃m iustũ fe

Expanded text:
 me: nam si dico eum non esse laudandum, scio me mentiri. Si autem dico laudandum, timeo infirmare rationem, quam dixi de angelis. ANS. Angeli non sunt laudandi similes sunt Deo, qui a se habet quidquid habet. Dicitur enim dare aliquid, qui non aufert quando potest; et facere esse aliquid, qui cum possit idipsum facere non esse, non facit. Sic itaque cum angelus potuit auferre sibi justitiam, et non abstulit; et facere se non esse justum, et non fecit; recte asseritur ipse sibi dedis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoĩem ĩ unam ꝯuenire ꝑsonam .B. Sit est
ex debito moriũt᷑: nũt ĩuestigare debemus.
S si adam moriturꝰ nõ erat si nõ p̾tasset:
młto mag̃ iste mortem pati nõ debebit ĩ
quo ptt̃m ẽẽ nõ pot̾it. qi d̾s exit .s. In hoc
uolo te aliqnͣtum ĩmorari. Sũ enĩ dicat᷑ pos¬
se sũ nõ posse p̾care: in utͦ mͥ nõ ꝑua nasti
debe uidet᷑. ut enĩ aliqnͣtłm loqͣr nõ qͣi de
potuisse fac̾e que pcc̃a dñis: Qmippe ut si¬
lia tateam qũo ditemꝰ eum nõ potuisse
mentiri qd̾ semꝑ pcc̃m̃ ẽ. Cum eĩ ditam iu¬
deis de pr̃e. si dix̾o quia nõ stio eum ero sssu
uob̾ mendax. ⁊ int̾ ħ u̾ba dicat. nõ scio eũ¬

Expanded text:
t hominem in unam convenire personam. BOS. Sic est ex debito moriuntur, non investigare debemus: sed si Adam moriturus non erat, si non peccasset, multo magis iste mortem pati non debebit, in quo peccatum esse non poterit, quia Deus erit. BOS. In hoc volo te aliquantulum morari; ssi debere videtur: ut enim aliquantulum loquar non quasi de potuisse facere, quae peccata dicimus? Quippe, ut alia taceam, quomodo dicemus eum non potuisse mentiri: quod semper peccatum est? Cum enim dicat Judaeis de Patre: Si dixero quia non scio eum, ero similis vobis mendax
Abbreviated transcription (Latin):
tis sponte tras te dat᷑um. ead̾m tras uoliu¬
tate das: qmͣuis ut̃te sit te tras redd̾e ꝓ ins¬
sum si potes. aut mentiri: nõ tñ minꝰ t̃
det ille ꝓ ĩpenso bñfitio cui das: qmͣ si nõ ꝓ¬
misisses᷑. qm̃ te debitorem añ tempꝰ dacõiᷤ
illi fat̾e nõ ẽ tũtatꝰ. tale ẽ tum quis scẽ ꝯ
u̾satõnis sponte uouet ꝓpõitum. Qmͣuis
namq s̾uare illud ex ncc̃ite post botumde¬
beat. ne a postate dãpnacõm int̾rat. ⁊ lit
togi possit s̃uare si nolit. si tñ nõ ĩuitꝰ ser¬
uat qd̾ uouit: nõ minꝰ s mag̃ gratꝰ est do

Expanded text:
tis te cras daturum eadem cras voluntate das, quamvis necesse sit te cras reddere promissum, si potes, aut mentiri; non tamen minus tibi debet ille pro impenso beneficio, cui das, quam si non promisisses: quoniam te debitorem ante tempus dationis illi facere non es coactus. Tale est cum quis sanctae conversationis sponte vovet propositum. Quamvis namque servare illud ex necessitate post votum debeat, ne apostatae damnationem incurrat; et licet cogi possit servare, si nolit: si tamen non invitus servat quod vovit, non minus, sed magis gratus est Deo
Abbreviated transcription (Latin):
nis suꝑbia. pp̃ea quisqͥs es qui salutẽ tuã
oꝑari studeas adu̾sus hanc suꝑ caput sig
nũcrucis hr̃e memento u̾ nõ eleueris in su¬
ꝑbiam. nõ exaltetur cor tuũ. Suꝑbie uici¬
um pecc̾m ẽ maximũ qd̃ dei popło magis
insultat ⁊ infurgit sp̃alit̾ adu̾sus eos qui
cet̾a iam indeantur inicisse pecc̃a. uñ .ii. euis

Expanded text:
ia est. Propterea quisquis es qui salutem tuam operari studes, adversus hanc super caput tuum cornu crucis habere memento, ut non eleveris in superbiam, non exaltetur cor tuum, non  peccatum maximum, quod Dei populo magis insultat, et insurgit specialiter adversus eos, qui caetera jam videantur vicisse peccata. Hinc es
Abbreviated transcription (Latin):
Sic aũt suꝑbiam parit tͥ ignorãcia
tin cũ meliorẽ quã sis decepta ⁊ occeptrix
tua cognacõ te ẽe mentitur. ħ qͥppe ẽ suꝑ

Expanded text:
Sic autem superbiam parit tibi ignorantia tui, cum meliorem quam sis, decepta et deceptrix tua cogitatio te esse mentitur. Hoc quippe et su
Abbreviated transcription (Latin):
postea redire nõ potuit. T rabes in oculo
gͣndis ⁊ grossa suꝑbia in mente ẽ. q̃ q̃dam
corpulencia sin uana nõ sana. tumida nõ
solida ocłm mentis obscurat. u̾itatẽ obum¬
possis sentire. s qualẽ te amas talem teuł
putes ee uł speres fore. Qͥd detestand̾ am¬
plius. qͥd grainus pumend̾. qͣm ut indens
dm celi ꝑuutũ fc̃m ultra apponat magni¬
ficare se ho suꝑ terram: intollerabił ĩpu¬
dicie ẽ uͥ uͥ sese exinamuit maiestas: u̾mi¬
culus infletur ⁊ͥ tumescat. Un da nascar¬

Expanded text:
o fratris tui . Trabes in oculo grandis et grossa, superbia in mente est: quae quadam corpulentia sui vana, non sana; tumida, non solida, oculum mentis obscurat, veritatem obumpossis sentire: sed qualem te amas, talem te vel putes esse, vel speres fore. Quid enim aplius, quid gravius puniendum, quam ut, videns Deum coeli parvulum factum, ultra apponat homo magnificare se super terram? Intolerabilis impudentiae est ut, ubi sese exinanivit maiestas, vermiculus infletur et intumescat. 2. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dia ut ne peccando q̃md̾ a regula recedat.
fateor sane in possibłe curus mortaliũ ul
uemalr̃ int̾dũ nõ derelinquere in p̾ceptis.
obedĩe. s nlła iam de iupossibilitate quere¬
la. qñ qͥd̾e ⁊ ex regła licet id quoq ꝙ cͥmina¬
lit᷑ deliq̃ ꝯtig̾it emendare. de duobus
uanda ꝙ neutrũ p̃pediat alt̾m. nec alt̾m
fibi pͥnidicent. u ubi gr̃a. Sic te stabilẽ i
łoes exhibeais ũ aleoi subiecti nõ ꝯtempnaᷤ.
Sic obedias abb̃i subiectus ut stabilitatẽ

Expanded text:
dia, ut ne peccando quidem a Regula recedatur. Fateor sane impossibile cuivis mortalium vel venialiter interdum non delinquere in praeceptis obedientiae: sed nulla jam de impossibilitate querela, quandoquidem et ex Regula licet id quoque, quod criminaliter delinqui contigerit, emendare. Quod ervanda, quod neutrum praepediat alterum, nec alterutrum sibi praejudicent. Ut, verbi gratia, sic te stabilem in loco exhibeas, ut abbati subjici non contemnas: sic obedias subjectus abbati, ut stabilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sione laudis d̃me. Tu̾c .n. u̾i ꝯfessores eritis
si om̃s uita ur̃a ꝯfiteatur. uos pecc̃ores ⁊ dig
plicia q̃ merinstis. Qͥ sqͥs .n. audent̾ nõ deside¬
rat penĩam unidetur oꝑib dr̃e nõ indigere pe
intencia. ⁊ ita suam nõ ꝯfitetur culpam.

Expanded text:
sione laudis divinae. Tunc enim veri Judaei eritis, si omnis vita vestra confiteatur vos peccatores, et dignplicia, quae meruistis. Quisquis enim ardenter non desiderat poenitentiam, videtur operibus dicere, non indigere se poenitentia; et ita suam non confitetur culpam:
Abbreviated transcription (Latin):
gem̾ ab inꝑfeccõe fua. uix inmultitudine
hõim unũ repperies inutra gr̃a ꝯsimatũ.
Hant facile siquid̾ uł prudenti bernuolen¬
ciam. uł fideli meẽ sapiam dephendas. Sũ
su̾o aũ sũt quos utrius ini̾is exꝑtes eẽ¬

Expanded text:
eri ab imperfectione sua! Vix in multitudine hominum unum reperias in utraque gratia consummatum. Haud facile siquidem vel prudenti benevolentiam, vel fideli inesse sapientiam deprehendas. Sine numero autem sunt, quos utriusque muneris expertes e
Abbreviated transcription (Latin):
beat in semet ip̃o gliam ⁊ nõ alt̾o. fidelis
fmxustos qͥ sibi oleũ fauoris sñ fraude
reseruet. ne maduertu sponsi lampas co̾¬
scĩe uacua extinguatur. Non i alt̾o ĩqͣm.
nec .ii. tictũ arbitratur labiis hoi̾m ꝯmit¬
tere głiam suam arche utiq sñ claue et

Expanded text:
habeat in semetipso gloriam, et non in altero . Fidelis suimet custos, qui sibi oleum favoris sine fraude reservet, ne in adventu sponsi lampas conscientiae vacua exstinguatur. Non in altero, inquam. Nec enim tutum arbitratur labiis hominum committere gloriam suam, arcae utique sine clave, et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝯtemptus opponitur appetitur. du¬
ab quoq suꝑbie sp̃eb. due inchomiinus hu¬
militatis opponũtur. Contͣ cetã ũ qͥs de se no¬
u̾nt sentire humilit̾. Cont᷑ uanã nec ꝯsenti¬
re ałr sencienitib. Nempe qͥ de se ip̃o sentire
humiliter noiit. In nentro ip̃ius de se iuidi¬
cium falli po̾t. uidel ut aut manis aliquid
putet se &e qͣm sit aut a se ẽẽ ꝙ sit. Et io̾
pacient̾ carensꝙ sibi nouit deesse humiłr
deco ꝙ certus ẽ adesse nõ i se s indño głia.¬
Non poit arrogans. nõ ꝑcit sibi suꝑbus. nõ
cupidus uane głie. iactator actuũ fuorũ
.e. golus qͥ u̾e humilis ẽ ꝑcit aĩe sue qͥ ne pu¬
tetur ꝙ nõ ẽ semꝑ qͣntũ in se ẽ uult nes

Expanded text:
temptus opponitur appetitui. Duabus quoque superbiae speciebus, duae nihilominus humilitatis opponuntur: contra caecam, ut quis de se noverit sentire humiliter; contra vanam, nec consentire aliter sentientibus. Nempe qui de se ipso sentire humiliter novit, in neutro ipsius de se judicium falli potest, videlicet ut aut majus aliquid putet se esse quam sit, aut a se esse quod sit. Et ideo patienter carens quod sibi novit deesse, humiliter de eo quod certus est adesse, non in se, sed in Domii arrogans, non parcit sibi superbus, non cupidus vanae gloriae, et jactator actuum suorum,est. Solus qui vere humilis est, parcit animae suae: qui ne putetur, quod non est, semper quantum in se est
Abbreviated transcription (Latin):
Preceptis institintur post pece̾m nmnoceᷤ¬
cia. Sic gꝰ utraq ista complectitur ista ꝓ¬
fessio uͥ ꝓfessus quis ẽm aliquo forte re¬
gulariũ mandetoꝵ deliquerit. Si ad reme¬
dñ eq̃ regulare ꝯfug̾it. ⁊ sic ꝯuinccturt
tͣnsgressor mandati nõ tñ pacti p̾uarica¬
tor. Solũ ite certi fu̾ru fregisse uotũ. io¬
ꝯtempserit ⁊ pemediũ. Nam illũ sane
res namtͥmmos ⁊ si sepe dereliquerit nõ
euadit qͥ cenfure q̃ ex regula ẽ disciplina.
Non subt fugit ꝑs siquid̾ regule regła¬

Expanded text:
Remediis restituitur post peccatum innocentia. Sic ergo utraque ista complectitur nostra professio, ut professus quisque cum in aliquo forte regularium mandatorum deliquerit, si ad remedium aeque regulare confugerit, etsi convincitur transgressor mandati, non tamen pacti praevaricator. Solucontempserit, et remedium. Nam illum sane res namque terminos, etsi saepe deliquerit, non evadit, qui censurae, quae ex Regula est, disciplinam non subterfugit
Abbreviated transcription (Latin):
as dĩditur in cecam ⁊ uanam suꝑbiam. Qͤ
qͥd̾e ⁊ aliis nõĩb appellari possũt ꝯtumacia
⁊ uanitas. Qͣtũ prior intelligencie. poste¬
rior uolũtas incium ẽ. Nam ex illa rõnis fal¬
litur oculus. ⁊ ex ista uolũtatis appetitꝰ ma¬
le afficitur. ꝙ meluis singulaꝵ diffiicõm¬
b demonstrabimus. Ceca suꝑbia seu ꝯtu¬
macia uiciũ quo se existimans aliqͥs uł eẽ

Expanded text:
itur, in caecam et vanam superbiam. Quae quidem et aliis nominibus appellari possunt, contumacia et vanitas: quarum prior intelligentiae, posterior voluntatis vitium est. Nam ex illa rationis fallitur oculus, et ex ista voluntatis appetitus male afficitur. Quod melius ex singularum definitionibus demonstrabimus. Caeca soperbia seu contumacia est vitium, quo se existimans aliquis vel esse
Abbreviated transcription (Latin):
tum ⁊ desiderium ꝑegnacõnis in plenitudinẽ
ꝯmutabitur dilecc̃õnis. Syn. ad huc absente ᷤᷤ
iniciat fides ⁊ desiderium p̾sentes ꝓ fc̃o ꝯsum¬
mat intellectus ⁊ amor. Sicut aũt fides du¬
cit ad plenã ꝯgnicõem: sic defideriũ ad ꝑfec¬

Expanded text:
tem desiderium peregrinationis in plenitudinem commutabitur dilectionis. Si enim adhuc absentes initiat fides, et desiderium, praesentes profecto consummat intellectus et amor. Sicut autem fides ducit ad plenam cognitionem, sic desiderium ad perfec
Abbreviated transcription (Latin):
orẽ pulcritudinẽ redit. Tontinu¬
a: ut cũ assidue ĩ pctõ iacet ꝑ quod
⁊ assidue añ dĩn de formis apparz
Hec aũt gen̾a duo qualitatis aĩc
gen̾a sũt duo indigͤnis sue. Qui
indignꝰ est ẜm subitaneã qualita¬
tẽ: nõ ido tñ ad iudiciũ sibi assum

Expanded text:
orem pulchritudinem redit. Continua, ut cum assidue in peccato jacet, per quod et assidue ante Deum deformis apparet. Haec autem genera duo qualitatis animae genera sunt duo indignitatis suae. Qui indignus est secundum subitaneam qualitatem, non ideo tamen ad judicium sibi assum
Abbreviated transcription (Latin):
uit funestu. que fu̾it cã qd̾ exordi¬
uni. quis ue aditꝰ Et dũ illã uehe¬
mẽt̾ erecrat᷑. ecte fallax soror fal¬
lacit᷑ eam płiq sic consolat᷑. Er̃¬
a quare tm̃ doles: Cur te tantis q
lacrinus te ipam affligis: G rauiꝰ
te ille us ille pcauit. ⁊ ueuiã opti¬
nuit. hũm est pectare. nec tanti
tõ formidat actusari.sicut falłe
nescit. sic malũ cõ siliũ admitte
contempuit. Nã cõmissa ⁊ tolẽ¬
do plangit ⁊ plangendo ĩdesmẽdo
sui conditoris indulgenciã querͤ.

Expanded text:
avit funesta, quae fuerit causa, quod exordium, quisve aditus. Et dum illam vehementer exsecratur, ecce fallax soror fallaciter eam plerumque sic consolatur: Eia, quare tantum doles? Cur tot tantisque lacrymis teipsam affligis? Gravius te ille vel ille peccavit, et veniam obtinuit. Humanum est peccare, nec tanti Deo formidat accusari, sicut fallere nescit, sic malum consilium admittere contemnit. Nam commissa et dolendo plangit, et plangendo indesinenter sui condi
Abbreviated transcription (Latin):
ire debemꝰ ⁊ facies uñ ꝓdiniꝰ sic is¬
tis trib modis qui ce̾nouexiã por¬
tare satagit. płm q lites ⁊ discordi¬
as sustmebit. faciẽ gͦ ħ est ĩtencõm
semp habeamꝰ suꝑ ĩnocẽtiã bñfũ¬

Expanded text:
ire debemus, et facies unde procedimus. Sic istis tribus modis qui coenovexiam protare satagit, plerumque lites et discordias sustinebit. Faciem ergo, hoc est intentionem, semper habeamus super innocentiam, benef
Abbreviated transcription (Latin):
ut uolusset: post ꝓpetratã culpã
ditit. Quomõ cõfitebor. Qua fr̃ote
reatũ meũ apiam: Nõ ampliꝰ ho¬
norẽ ħebo. si me mauifestau̾o. s qͥ
modo aꝓp̾cõr. om̃i tẽꝑe uilis ero.i
Quid gͥfariã. sacabor uoluptuo¬
se iuuendo. nõ dũ uiã iustitie ten̾e
ualco. Ecce quomõ miser. homo
decipit᷑ qmͣ callide uincit᷑. qmͣ astu¬
te suꝑat᷑. Ip̃e nãq hũilitatis mõ¬
tẽ paulatĩ ꝓficiẽdo statuit. ipse
custodes eiꝰ dẽ montis ꝯstituit. ip̃e
costẽ custodes a ꝓpugna clĩs mon¬
tis expulit. ip̃e postmodũ semet¬
ipm̃ male custodiẽdo munitipiũ
hostib suis tradidit. In mesiqͥdez
est uñ cũ deigr̃a ꝓficõ ⁊ in me etiã
uñ deficõ. Nõm̃ uĩ ꝓficiẽdi aliqͥs
me mat̾ia arbitrii .s. lib̾tas ꝙ hoc¬

Expanded text:
ut voluisset, post perpetratam culpam ut voluisset, post perpetratam culpam dicit: Quomodo confitebor? Qua fronte reatum meum aperiam? Non amplius honorem habebo, si me manifestavero, sed qui modo appretior, omni teQuid igitur faciam? Saturabor voluptuose vivendo, nondum viam justitiae tenere valeo. Ecce quomodo miser homo decipitur. Quam callide vincitur, quam astute superatur! Ipse namque humilitatis montem paulatim proficiendo statuit; ipse custodes ejusdem montis constituit, ipse custodes eosdem a propugnaculis montis expulit; ipse postmodum semetipsum male custodiendo mancipium hostibus suis tradidit. In me siquidem est unde cum Dei gratia proficio, in me etiam unde deficio. Non mihi proficiendi aliquis me materia arbitrii, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
urie. lupꝰ rapacitatis. uł alia quelib
uicõꝵ bestia temptet irrũpe. Qm̃ cũ
u̾ecũdia que apud homĩes est. nõ in¬
tre ꝓhibẽ deb̾et. Sic sibimet ip̃i int̾dũ
male cõsulendo loqͥt᷑. magna ĩquit¬
erit cõfusio si huic temptatõi luxie
ut postinodũ saciat᷑ ad itũ dedo̾. s
nullꝰ hominũ hoc uidebit. ⁊ ego bñ
celcbo me ip̃m nͨ ampliꝰ erit cognitũ.
modice nt uoluptati ꝯsentiã. ⁊ cũ uo¬
lũo mein ip̃m corrigam. Ac deinde
pẽitendo satis meliorqmͣ mõ sũ ero.
Multi enĩ post ruiã surcex̾unt ⁊ pꝰ¬
modũ meliores fuerũt. Sic ninir̾
u̾ecũdia que ẽ apud hoĩes in alo suo¬
cõsilio nũqmͣ fallit᷑ ⁊ fallit. ⁊ malã
uicii bestiã in mõte quẽ tueri deb̾et
subintͣre ꝑmittit. Quecũ intͣre ꝑ¬
missa fu̾it nõ facile expelli pot̾it.
Nam si is qui scelus cõmisit ꝯfit̾i
aliqñ uolu̾it: ea cogitatõ q̃ p̾us ꝓ¬
mittebat ei qd seemendaret mox

Expanded text:
elibet vitiorum bestia, tentet irrumpere; quam cum verecundia, quae apud homines est, ne intraret prohibere deberet, sic sibimet ipsi interdum male consulendo loquitur. Magna erit, inquit confusio, si huic tentationi luxuriae, ut postmodum sciatur, aditum dedero. Sed nullus hominum hoc videbit, et ego bene celabo meipsum, nec amplius erit cognitum. Modice nunc voluptati consentiam, et, cum voluero, memetipsum corrigam. Ac deinde poenitendo satis melior quam modo sum ero. Multi enim post ruinam surrexerunt, et postmodum meliores fuerunt. Sic nimirum verecundia quae est apud homines, malam vitii bestiam in montem, quem tueri deberet, subintrare permittit; quae cum intrare permissa fuerit, non facile expelli poterit. Nam si is qui scelus commisit, confiteri aliquando voluerit, ea cogitatio, quae prius promittebat ei quod se emendaret mox
Abbreviated transcription (Latin):
faciendo ⁊ recipiendo. sic̾ usualit̾ por¬
tat᷑ cenoueria. quippe illã qui sube¬
unt faciẽ ad locũ quo tendũt. ad locũ
autẽ mde uenĩt dorsa u̾tũt Grib
eciã auis modis põt. s nõ cõuẽient̾
portari. uidelic ut facies sit cõt᷑ łaci¬
em.uł dorsũ sontͣdorsũ.uł facies ad
locũ uñ ꝓced̾e terga u̾o quo ire debe¬
qma duob cenouexia mopanto.
portat᷑. nͨ caritas qmͣ ꝑ cenouex iã
uoluimꝰ significari minꝰ qm̃ int̾ du¬
os potest hẽri. Si eĩ in monte aliquo
edificarent sibi hoĩes płes domũ. ⁊
de ualle oporteret lapides. centum
⁊ alia que ad ed ificacõnẽ domꝰ ꝑti¬
nerent cenouexiis ĩ montẽ portari.
Si inqmͣ illi portitores instrumẽtũ
ulud ita accipent. ut ut̾q sibi dorsũ
aut faciem. uł dorsa quo tend̾ent fa¬
cies u̾o uert̾ent uñ ꝓcede̾ uellent.
dũ sic ire cõpetent̾ nequirẽt u̾bis li¬
tigare incipent delitigio ad pugnaᷤᷤ
⁊ capillos uenirent. denĩ ad arma.

Expanded text:
faciendo et recipiendo, sicuti usualiter portatur coenovexia. Quippe qui illam subeunt, faciem ad locum quo tendunt; ad locum autem unde veniunt, dorsa vertunt. Tribus enim aliis modis potest, sed non convenienter, portari, videlicet, ut facies sint contra facies, vel dorsum contra dorsum, vel facies ad locum unde procedere, terga vero quo ire debequam a duobus coenovexia in operando portatur; nec charitas quam per coenovexiam volumus significari minus quam inter duos haberi potest. Si ergo in monte aliquo aedificarent sibi homines plures domum, et de valle oporteret lapides, coementum et alia quae ad aedificationem domus pertinerent, coenovexiis sursum in montem portari: si, inquam, illi portitores instrumentum illud ita acciperent, ut uterque sibi dorsum, aut faciem vel dorsa quo tenderent, facies vero verterent unde procedere vellent; et dum sic ire competenter nequirent, verbis litigare inciperent, et de litigio ad pugnos et capillos venirent, deinde ad arma:
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃cia ascententi. Innocẽcia.
aliis mpend̾e ⁊ nicħ hoꝵ sibi fieri
ex debito ex ig̾e. Nam si ẜnus alic
dũo suo in multis pectasset: nõ
ẜ uoꝵ suoꝵ indignacõnẽ in curre¬
ret.⁊ si auqua iniuria uitim fieret
nõ iuste ꝯqueri debet. Dicit aliquis
Innocenciã ⁊ bñfm̃ aliis libent̾ ĩpen¬
do. set me omĩib alus ĩferiorẽ cred̾e
neq̃o. Sut ⁊ enĩ homicide. ad ult̾i. la¬
trones ⁊ huꝰ Ad hec qu̾cũq cõpacõm

Expanded text:
aria ascendenti, innocentia, aliis impendere, et nihil horum sibi fieri ex debito exigere. Nam si servus alicujus domino suo in multis peccasset, non uorum indignationem incurreret; et si aliqua injuria ei interim fieret, non juste conqueri deberet. Dicit aliquis: Innocentiam et beneficium aliis libenter impendo, sed me omnibus aliis inferiorem credere nequeo: sunt etenim homicidae, adulteri, latron
Abbreviated transcription (Latin):
dei mĩa debet cogitari. s iustitia
⁊ iudiciũ eiꝰ. furor ⁊ ĩdignatio il¬
liꝯ. hec dũt pensari. hec debent añ
mentis ocłos reduci. hec sepe num̾¬
dũ est intide̾ ĩ manu dei uiuẽtis.
Qnͣdo appetitus luxie quẽlibe.
pulsat nõ cogitet tũc quacũq die
luuoni tradent᷑ s pociꝰ sepe recogi¬
tanto tractet. Quod maledictus
om̃is qui pectat in spe. ⁊ illut ue

Expanded text:
Dei debet cogitari; sed justitia et judicium ejus, furor et indignatio illius. Haec debent pensari, haec ante mentis oculos reduci, haec saepenumedum est incidere in manus Dei viventis . Quando appetitus luxuriae quemque pulsat, non cogitet tunc: Quacunque die livioni tradentur , sed potius saepe recogitando tractet quod maleldictus omnis qui peccat in spe; et illud Is
Abbreviated transcription (Latin):
itanea: ut cũ repentina ĩfirmita¬
mox hc̃ ⁊ illa tnͣseñte ad colorem
pͥstinũ lomo redit. Continua: ut
cũ assiduã patit᷑ infirmitatẽ que
sibi cõtinuũ parit pallorẽ. Sic
aĩc qualitas qñqr subitanei. a¬
liqũ u̾o cõtinua. subita nea. ut cũ
inuento subita tẽptacõe subita

Expanded text:
itanea, ut cum repente repentina infirmitamox hac et illa transeunte, ad colorem pristinum homo redit. Continua, ut cum assiduam patitur infirmitatem, quae sibi continuum parit pallorem. Sic animae qualitas aliquando subitanea, aliquando vero continua est. Subitanea, ut cum irruente subita tent
Abbreviated transcription (Latin):
ficiartota die custodiã uias meas.
ut nõ delinqͣm. Sic sibi unꝰquisq
ꝓponat. Sic semet ip̃m cõsid̾et. sic
se ab irruentib bestiis emat. S cõ¬
est semꝑ est lib̾a ⁊ custos fidelis. De

Expanded text:
ficiar tota die custodiamque vias meas, ut non delinquam. Sic sibi unusquisque proponat, sic semetipsum consideret, sic se ab irruentibus bestiis eruet. Sed consemper est libera et custos fidelis.
Abbreviated transcription (Latin):
nũquam fuit aut erit pectatũ ꝙ fi̾
uequit quamdiu meo c̃ aliqua ma¬
cula peccati. Impo ᷝ ͤ itaqr ẽ aliquẽ
hoĩem cũ aliquo quãius puo pcc̃o
saluari. Quare si q diri origĩale
peccatũ ẽ aͦd peccatũ: nct̾e ẽ hoĩem
omnẽ in eo natũ. illo non dimisso
dapuari.

Expanded text:
unquam fuit aut erit peccatum, quod fieri unquam fuit aut erit peccatum, quod fieri nequit, quandiu est in eo aliqua macula peccati. Impossibile itaque est aliquem hominem cum aliquo, quamvis parvo, peccato, salvari. Quare si, quod dixi, originale peccatum est aliquod peccatum, necesse est omnem hominem in eo natum, illo non dimisso, damnari.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sicõsit̾etur ab hõmũ iudicio. Si
quis enĩ iur ⁊ uxor eius ad magnã
quandam dignuatẽ ⁊ possessione
nullo suo mcrito s solagr̃a ꝓuecti
simul trimen graue iuextus abilit̾
cõmittũt ⁊ ꝓ eonisde deiciuitur ⁊ iu
suitutera rediguntur: quis dicet fi¬
los quos post dãpnacõmi generant
cidem non debere subiacere ẜuituti
set pocuis ad bonam que pentes iuis¬
te ꝑdiderũt gratis oportere rescitiu:
Tle̾ sũt pͥmi pentes: ⁊ filu eorum ꝙ
quos iusce ꝓ culpa sua debearitudĩc
in uuseriam dãpnati in eodẽ geue¬
rant exilio. Desimilibus itaq
sinulc d ẽẽ iudicium. set de istis tã¬
to districciꝰ quanto delictũ eorum
ꝓbari pt̃ impbabilius. Deniq
oĩs homo aut saluatur aut dãp¬
uatur om̃is autẽ qui saluatur ad
rognũ celoꝵ admittitur ⁊ om̃is qui
tãpnatur ab eo excluditur. Qui
u̾o admititur: ꝓuehitur ad siłi¬
tudr̃em angłorum inquibꝰ nullũ

Expanded text:
ltum, si consideretur, ab hominum judicio. Si ltum, si consideretur, ab hominum judicio. Si quis enim vir et uxor ejus, ad magnam quamdam dignitatem et possessionem nullo suo merito, sed gratisimul crimen grave inexcusabiliter committunt, et pro eo juste dejiciuntur, et in servitutem rediguntur, quis dicet filios, quos post damnationem generant, eidem non debere subjacere servituti, sed potius ad bona quae parentes juste perdiderunt, gratis oportere restitui? Tales sunt primi parentes, et filii eorum, quos juste pro culpa sua de beatitudine in miseriam damnati, in eodem generant exsilio. De similibus itaque simile debet esse judicium, sed de illis tanto districtius quanto delictum eorum probari potest improbabilius. Denique omnis homo, aut salvatur, aut damnatur: omnis autem homo qui salvatur, ad regnum coelorum admittitur, et omnis qui damnatur, ab eo excluditur. Qui vero admittitur, provehitur ad similitudinem angelorum, in quibus nullum
Abbreviated transcription (Latin):
siue ouũ iusticia: ita sint absq õi be¬
atitudĩe. pquas duas iuditates in
huiꝰ iuteexilio expositi sũt ⁊ patẽtes
peccatis ⁊ miseriis incessant̾ ubiq e
currentib ⁊ undiq irruentib uisi
quãntũ dĩ a defendũtur disp̃ce.¬
ũt quoꝵ animꝰ: infantes dãpr
debere qui sine baptisiuo moriũ¬
tur obsolam uiiusticiam qͣ dixinon
uult accipe. qm̃ nullus honio iudi¬
cat eos reprehondendos de peccato a
intelłntes intali etate nec putant
deũ districtiꝰ inuccentẽ debere iudica¬
re quani iudicant hoĩes. Quibꝰ di¬
cendũ ẽ ꝙ aliter deus erga infautes
nõ d cxigere a natura ꝙ ip̃e nõ dedͭ
⁊ q sibi non debetur nec uste redarg¬
uit hõ hõiem cum culpa nasci sine
qua ip̃e uon nascitur ⁊ de qua uoun
ꝑ aliũ sanatur. Deus uero recte ex¬
igit auatura ꝙ ei dedit ⁊ ꝙ sibi ius¬
te debetur. G ⁊ hoc iudiciũ quo in¬
fantes dãpnautur nõ ẽ alienũ mł¬

Expanded text:
sine omni justitia, ita sint absque omni besine omni justitia, ita sint absque omni beatitudine: per quas duas nuditates in hujus vitae exsilio expositi sunt, et patentes peccatis et miseriis incessanter ubique occurrentibus, et undique irruentibus, nisi quantum divina defenduntur dispSunt quorum animus infantes debere damnari, qui sine baptismo moriuntur, ob solam injustitiam quam dixi, non vult accipere: quoniam nullus homo judicat eos reprehendendos de peccato alintelligentes in tali aetate, nec putant Deum districtius innocentes debere judicare, quam judicent homines. Quibus dicendum est quod aliter Deus erga infantes non debet exigere a natura quod ipse non dedit, et quod sibi non debetur. Nec juste redarguit homo hominem cum culpa nasci, sine qua ipse non nascitur, et de qua non nisi per alium sanatur. Deus vero recte exigit a natura quod dedit ei, et quod sibi juste debetur. Sed et hoc judicium, quo infantes damnantur, non est alienum mu
Abbreviated transcription (Latin):
licut ꝓ peccato ade. Originale igitur
peccatũ non aliud incelligo quã ꝙ ẽ
quicquid prius incorpore nõdũ sic
animato factũsit ut ẽ menbrorũ ali¬
qua corrupaio uł pꝰ: siue in aĩa siue
dc̃as estimo rõnem in om̃ib infan¬
tib naturalit ꝓpagatis ẽe equale et
õs qui de illo solo moruuntur equa¬
liter dãpnari. Siquidem quicquid
pectati sup illud additur in hoĩe pso¬
nale est ⁊ sicut ꝑsona pp̃ naturam
pectatrix nascitur: ita uatura ꝑ p¬
iag̾ peccatur irdditur qr cũ peccat pꝰ
quelibet: peccat homo. Hec peccatũ qd̃
origuiale dico aliud in celłre nequeo ĩ
eisdem infantib uisi ip̃am qͣmͣ suͣpo¬
sui factam ꝑ in obedienciam ade iusti¬
tie debitam nuditatẽ ꝑ ꝙͣ om̃s filii st̃
ire quouiã ⁊ naturã accusat spõtauea
quam fecu in adã iustĩe desertio. necp¬
sonas excusat ut dictũ est recupandũ
potencia. Quam cõmitatur beatitu¬
duus quoque nuditas: ut sicut suut

Expanded text:
sit aequale. Originale igitur peccatum non aliud intelligo, quam quod est onalem; quidquid prius in corpore nondum sic animato factum sit ut aliqua membrorum corruptio vel post sive in anima, sive dictas aestimo rationes in omnibus infantibus naturaliter propagatis esse aequale, et omnes qui in illo solo moriuntur aequaliter damnari. Siquidem quidquid peccati super illud additur in homine, personale est: et sicut persona, propter naturam, peccatrix nascitur, ita natura pmagis peccatrix redditur, quia cum peccat persona quaelibet, peccat homo. Hoc peccatum, quod originale dico, aliud intelligere nequeo in eisdem infantibus, nisi ipsam quam supra posui, factam per inobedientiam Adae justitiae debitae nuditatem, per quam omnes filii sunt irae, quoniam et naturam accusat spontanea, quam fecit in Adam, justitiae desertio; nec personas excusat, ut dictum est , recuperandi impotentia, quam comitatur beatitudinis quoque nuditas, ut sicut sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tisinũ delentur. Qua pporiginal
unpotencia iusticiam hñdi. iam
laptizatus nõ imputatur ad pes¬
catum sicut prius. Quẽ admod
senciam iusticie qm̃ ip̃a erat incul¬
pa: sic post bap̃m illam onũno ex¬
cusat qui a remanet sine oĩculpa
Unde fit ut iusticia q̃ ante bap̃m de¬
bebatur ab ifantib abͦq om̃i ex¬
cusacõne post bãpm ab illis nõ ex¬
igatur quasi ex debito. Qucm¬
sidu ergo sola origi ᷝ ͥ impotẽti a
nõhñt iusticiam: non sunt ĩiusti
quoniam nõẽ ineis absencia debi¬
te iusticie. Non .n. ẽ debitiun: quod
sine oĩ culpa ẽ impossi ᷝ ͤ. Quare si
sic moruuitur quia nõ sũt iniusti
non dap̃nantur. S ⁊ iusticia xp̃i
qui se dedit ꝓillis ⁊ iusticia fidei u¬
mris ecc̃e que ꝓ illis credit quasi
iusti saluantur. Hec bicuiter de
originali peccato ꝓ capacitate ĩtel¬
lectus mei non tam affirmãdo qmͣ
cõiectando dixi. donec michideꝰ meliꝰ
aliquo mõ reuelet cui uero aliteri
iusum fuerit nullius respuo siũam

Expanded text:
 deleantur. Quapropter originalis impotentia justitiam habendi, jam baptizatis non imputatur ad peccatum, sicut prius. Quemadmodumsentiam justitiae, quoniam ipsa erat in culpa: sic post baptismum illum omnino excusat, quia remanet sine omni culpa. Unde fit ut justitia quae ante baptismum debebatur ab infantibus sine omni excusatione post baptismum ab illis non exigatur, quasi ex debito. Quandiu ergo sola originali impotentia non habent justitiam, non sunt injusti, quoniam non est in eis absentia debitae justitiae. Non enim est debitum quod sine omni culpa est impossibile. Quare si sic moriuntur qui non sunt injusti, non damnantur, sed et justitia Christi qui se dedit pro illis, et justitia fidei matris Ecclesiae quae pro illis credit, quasi justi salvantur. Haec breviter de originali peccato, pro capacitate intellectus mei, non tamen affirmando quam conjectando dixi, donec mihi Deus melius aliquo modo revelet. Si cui vero aliter visum fuerit, nullius respuo sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Tsi obicitur quia om̃s qui ñ
saluantur ꝑfidem que ẽ in xp̃m
portant unquitatem ⁊ onus ade ut
p hoc uelit ꝓbare infantes aut aliorũ
quoq pentũ iniquitates siłt debere por¬
tare aut illuis non debere consideret di¬
ligenter. quia nõ portant iufantes
pctm̃ ade set suũ. Ram aliud fuit ade
sa istud est effectũ. Adam caruit debi¬
ta iusticia nõ quia alius s quia ip̃e
deseruit infantes carent nõ qm̃ ip̃i¬

Expanded text:
tur quia omnes qui non salvantur per fidem, quae est in Christum, portant iniquitatem et onus Adae, ut per hoc velit probare infantes, aut aliorum quoque parentum iniquitates similiter debere portare, aut illius non debere, consideret diligenter quia non portant infantes peccatum Adae, sed suum. Nam aliud fuit peccsa, istud est effectus; Adam caruit debita justitia, non quia alius, sed quia ipse deseruit. Infantes carent ea, non
Abbreviated transcription (Latin):
ducens ẽ ad spem uenie. Pacĩa ista ⁊ uolũta¬
ria pene qͣm patimur. Ron solũ aũt p̾teri¬
ta s ⁊ futura repestit. nam ⁊ temptancia
ꝓpulsat inicia ⁊ nõnulla sic ꝑmnt. uͥ aũ rẽ
uł om̃io nõ fit oĩo uł sit minor. Culpau̾¬
o nichominus agit ut aũ nõ sit aũ minor
sit pena. Nõ quide̾ ut oĩo nõ sit sũ qͣntita¬
te sua minuatur ꝙ nuillatemis expediret
s nõ ut sit pena aut minor sit pena. uide¬
licet aũt nõ sic. aũ minus sit onerosa. Qͥs¬
ciet corporis penam. nec reputabit laborẽ
quo pecẽa noi̾nt deleri p̾t̾ita futura caueri

Expanded text:
ducit ad spem veniae poenitentia ista, et voluntaria poena quam patimur. Non solum autem praeterita, sed et futura repellit, nam et tentantia propulsat vitia, et nonnulla sic perimit, ut raro, vel omnino non sit, vel sit minor. Culpa vero nihilominus agit, ut aut non sit, aut minor sit poena: non quidem ut omnino non sit, sive a quantitate sua minoretur, quod nullatenus expediret; sed ut non sit poena, aut minor sit poena, videlicet ut aut non sit, aut minus sit onerosa. Quistiet corporis poenam, nec reputabit laborem, quo peccata noverit deleri praeterita, futura caveri
Abbreviated transcription (Latin):
nit locũ. Q modo ignnis ⁊ aqua simul esse
nõ possunt: Sic spiituales ⁊ carnales de¬
licie in eod̾e se nõ pacuntur. uͥ crapula nc¬
tantis int̾ pocula senserit xp̃c uina sua dul¬
cõra suꝑ mel ⁊ fauũ menti ꝓpiciare non
dignatur. u̾ curiosa ciboꝵ du̾sitas pasciti¬

Expanded text:
t. Quomodo ignis et aqua simul esse non possunt, sic spirituales et carnales deliciae in eodem se non patiuntur. Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vina sua, dulciora super mel et favum, menti propinare non dignatur. Ubi curiosa ciborum diversit
Abbreviated transcription (Latin):
malicia palam nocuit nec unqͣm bonus uͥ
bom simulacõe deceptus ẽ. Ita gͦ in malum
bonoꝵ boni apparere student niali uolũt ut
plus liceat malignari. Neq .ii. ẽ apud eos
uirtutes colere. s colorare uicia quod̾a qua¬
si uͥtitũ mimo. S̾pit hodie putrida tabesy
porisis ꝑ om̃e corpus ecc̃ie. ⁊ quo lacius eodis¬
ceret. si uiolentus inimicus absconderet se
forsitan ab eo. Nunc u̾o q̃m eiecit eiciet aũ
pus implecõnis aduenit. Ecce in pace ama¬
ritudo mea amarissima. amara prius ĩ ne¬
ce martiriũ. amarior post in ꝯflictu heretico¬
iũ amarisima nc̃ in morib domesticor. Nõ
fugare. nõ fug̾e eoꝵ põt ita iualuerĩt et
multiplicati fũt fr̃ num̾um. Intestina ⁊ in¬
sanabilis ẽ plaga eccͤ. ⁊ id̾o in pace amaritu¬
do ens amarissima. s in qua pace: Et pax ẽ
⁊ nõ est pax. pax a paganis. pax ab hereticis
s nõ ꝓfic a falsis filiis. uox plangentis
in tempore isto. filios enutͣͥui ⁊ exaltaui. ip̃i

Expanded text:
malitia palam nocuit, nec unquam bonus, nisi boni simulatione deceptus est. Ita ergo in malum bonorum boni apparere student; mali nolunt, ut plus liceat malignari. Neque enim est apud eos virtutes colere, sed vitia colorare quodam quaerit. Serpit hodie putida tabes per omne corpus Ecclesiae, et quo latius, eo desceret; si violentus inimicus, absconderet se forsitan 1393 ab eo. Nunc vero quem ejiciet, aut pus impletionis advenit: Ecce in pace amaritudo mea amarissima . Amara prius in nece martyrum, amarior post in conflictu haereticorum, amarissima nunc in moribus domesticorum. Non fugare, non fugere eos potest; ita invaluerunt, et multiplicati sunt super numerum. Intestina et insanabilis est plaga Ecclesiae; et ideo in pace amaritudo ejus amarissima. Sed in qua pace? Et pax est, et non est pax. Pax a paganis, et pax ab haereticis; sed non profecto a filiis. Vox plangentis in tempore isto: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
dõ odibiles. eibiles uite. fugit uita quos odit.
caritas refrigescit. Auditurus ẽ forsitau ro¬
se quo cui detrahitur. Undiq.i. uba uolãt.
terit qͥu in singuloꝵ creu̾it linguis ⁊ qua¬
si iam ꝓuectus sermo referatur ad eũ ad
cuius spectat offensam. Itaz scandalizabi¬
tur audiens ⁊ tabescet eo ꝙ facibius extingͤ¬
tur in eo caritas quo amplius añ inu̾e inde¬
batur. si inimicus ait meus maledixiss mͥ
sustinuissem utiq. Et qͥd̾e cauet prudens
auditor cauet ⁊ ip̃e si nõ decipit qui sibi no¬
u̾t ẽẽ detractum ille nec ueneno inficiatur.
iste nec scandalo ꝑturbatur. s ꝙ in se ẽ tam̃
lingua maled̾ca. ⁊ illius ꝑcuciens ꝯsciam ⁊
istius uulu̾ans caritatẽ secũ ꝑtter utrum
ꝑuint. Nunqͥd nõ iuꝑa ẽ lingua ista : fero¬
cissima plane. Numrũ q̃ tam letalit̾ tres ĩ¬
ficiat flatu uno. Nunꝙͥ nõ lancea ẽ lingͣ
ista: ꝓfecto ⁊̃ acutissima que tres penetrat
lingua ẽ detractoris. de ypoc̾s. capi¬

Expanded text:
Deo odibiles, odibiles vitae? Fugit vita quos odit: charitas refrigescit. Auditurus est forsitan ipse quoque cui detrahitur. Undique enim verba voltest quin singulorum ereverit linguis, et quasi jam provectus referatur ad eum, ad cujus spectat offensam. Itaque scandalizabitur audiens, et tabescet; eoque facilius exstinguetur in eo charitas, quo amplius ante vivere videbatur. Si inimicus, ait, meus maledixisset mihi, sustinuissem utique . Et quidem cavet sibi prudens auditor; cavet et ipse, si non desipit, qui sibi noverit esse detractum: ille, ne veneno inficiatur; iste, ne scandalo perturbetur. Sed, quod in se est, tamen lingua maledica, et illius percutiens conscientiam, et istius vulnerans charitatem, secum pariter utrumque peremit. Nunquid non vipera est lingua ista? Ferocissima plane: nimirum quae tam lethaliter tres inficiat flatu uno. Nunquid non lancea est ista lingua? Profecto et acutissima, quae tres penetrat est lingua detractoris. 5. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ad humiliandos nos ip̃am ꝯupĩam.
adhuc patitur uuere in nobis ⁊ grauit᷑
asstigere nos ut sencians quid nobis
gr̃a prestet ⁊ semꝑ ad illius auxilium
recurrannis. Sic ⁊ de minorib istis peccis

Expanded text:
n ad humiliandos nos ipsam adhuc patitur vivere in nobis, et graviter affligere nos, ut sentiamus quid nobis gratia praestet, et semper ad illius auxilium recurramus: sic et de minoribus istis peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
Issima uulpis
eccultus detractor. s nõ minus neqͣm
adulator blandus cauebit sapiens ⁊ abhriͦ.
Porro detrahere aut detrahentem audire.
qͥd hoꝵ dampnabilius sit: nõ facile dixim.

Expanded text:
ssima vulpes occultus detractor, sed non minus nequam adulator blandus. Cavebit sapiens ab his. Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius sit, non facile dixerim.
Abbreviated transcription (Latin):
miliatos s nõ humiles. ꝑtussos: s nõ dolẽ¬
tes. curatos quid̾e a dño. s nec ip̃a curacõe
curatos. hii funt qui sub sensib ẽẽ delicias
ꝯputãt dissimulantes pecc̃a q̃ accertant lu¬
bricũ in quo umbrant tenebras quib cali¬
gant laqueos int̾ quos ambulant locum
affliccõnis q̃m inh̾itant corpus mortis ꝙ
gestant iugum graue. ⁊ tollerant graui-¬

Expanded text:
miliatos, sed non humiles; percussos, sed non dolentes; curatos quidem a Domino, sed nec ipsa curatione sanatos? Hi sunt qui sub sentibus esse delicias computant, dissimulantes peccata quae actitant, lubricum in quo titubant, tenebras quibus caligant, laqueos inter quos ambulant, locum afflictionis quem inhabitant, corpus mortis quod gestant, jugum grave quod tolerant, gravi
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua ꝑua occ̃one excitatur ⁊ uͥ illico res¬
puatur ⁊ expuatur. Subito totũ corpus.
eccupat ⁊ estuat urit ⁊ incendit. pͥmo car¬
nem traeam modicũ titillat. Denĩ delecta¬
cõne tupi mentẽ maculat ad ext̾mũ ꝑ ꝯ

Expanded text:
aliqua parva occasione excitatur; et nisi illico respuatur, subito totum corpus occupat, urit et incendit. Primo carnem cogitatione modicum titillat: deinde delectatione turpi mentem maculat; et ad extremum per
Abbreviated transcription (Latin):
cõnem ne gaudeat de te ininicus tuus. Nẽ¬
pe i hiis maxime uiciis gaudet in se ip̃so
exꝑtus. qͣm difficile possis ab hac tanta uo¬
ragine respirare. Nolo aũt ignorare uoz
frẽs quonam modo descendatur ĩmo cada¬
huns: dissimulacõ ẽ ꝓprie infimitatis. ĩ¬
iquitatis. inutilitatis. dũ sibi ꝑcens. sibii
blandiens. sibi ꝑsuadens ho aliqͥd se esse ẽ
nicħ sit. iam se ip̃e seducit. Scd̃s gradus ig¬
norancia sin. uͥ .n. in pͥmo gradu mutiliũ s̾
ut uuln̾a tecta nõ uideat. p̾sertim qͥ ad ħ

Expanded text:
onem, ne gaudeat de te inimicus tuus. Nempe in his maxime vitiis gaudet, in se ipso expertus quam difficile possis ab hac tanta voragine respirare. 5. Nolo autem ignorare vos, fratres, quonam modo descendatur, imo cadahujus, dissimulatio est propriae infirmitatis, iniquitatis, inutilitatis; dum sibi parcens, sibi blandiens, sibi persuadens homo aliquid se esse, cum nihil sit, jam ipse se seducit. Secundus gradus, ignorantia sui. Ubi enim in primo gradu inutilia sibi ut vulnera tec