comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coner&a acterni appellantur igner. nec contentus
supradictorum animalium de monstratione.
porrigit diligentiamusque adangeli caenaturaer
quos daemanas uocat extricationũm. quorum quodest
purius inaedier es edes liab& alterum inaere.
tertium in earigione quaeliumecta es sentia
nominatur. quo inter namundi congestasint ani¬
malilius ratione utentil. nec sit ullieius regiade¬
senta : Quem quidem tractatũ quod sit elatior.
& ulira naturae contemplationem necersario
differt. & aitdeum post generatione stellarũ
ratarum. cumunaquaeq: earum diuinũ animal
esret utens corpore mixto & sncer is unus mate¬
rus quattuor & &x maiore partegnis serenicorus¬
cumquaddam animal & formacum inmodu rphere
infixisse summo cumodulamine a planig lobarbu
comnem sii usmodi luminib. &cornarra: ulnuero
mouendi usurest necerrarius iusts . & amnibimna¬
tib duos has criburte precipuos. unueace lor

Expanded text:
concreta aeterni appellantur ignes. Nec contentus concreta aeterni appellantur ignes. Nec contentus supra dictorum animalium demonstratione porrigit diligentiam usque ad angelicae naturae, quos daemonas uocat, extricationem. Quorum quod est purius in aethere sedes habet, alterum in aere, tertium in ea regione quae humecta essentia nominatur, quo interna mundi congesta sint animalibus ratione utentibus nec sit ulla eius regio deserta. Quem quidem tractatum, quod sit elatior et ultra naturae contemplationem, necessario differt et ait deum post generationem stellarum ratarum, cum unaquaeque earum diuinum animal esset utens corpore mixto ex sincerissimis materiis quattuor et ex maiore parte ignis sereni, coruscum quoddam animal et formatum in modum sphaerae infixisse summo cum modulamine aplani globo eumque omnem huius modi luminibus exornasse. Vbi uero mouendi usus est necessarius uisus, ex omnibus motibus duos hos tribuisse praecipuos: unum ex accidenti,
Abbreviated transcription (Latin):
unditociuir ꝑsatione ahopifico ab salutado.
practeritioperis tetusecr euimus. platonicis
dagniatilius quo ad mediacritar in geni passa esti
inliderentes. iux canaturae contem platione artifi¬
ciorasq ratianes: de indo ante omner primꝰa per¬
traetat eaelestium omnium qui sunt. insixitergo
rage atq iuerrabilis conuersionis generatianum.
c orum &iam quaemundus complotitur. quosu ple¬
napfataq uniuersares. animalq sensilis mundi
pximam similitudinem nancis catͥ. ꝓf&lo intelle¬
gibuliq & rem plari & segenito mundo. quateuorq.
sensilium animalium species tameaelestium qua
terrenorum. naturalicantem platione di numerat :
Caelestium quidem stellas. terrenorũ uero uola¬
tilia &i item nantiaquaeq ꝑterra foruntͥ iuro
dicta terrena. quippe quae terra nutriant &in
eius demi terrae gremioquiescant. quodq corporo
eorum ex inaiore parte terrenae. & optineatis
materiae uocabulo cognominant. ꝑ inde utcae¬
lesta quae&x maiore parteignir puriliquidiq

Expanded text:
undi totius perfectionem ab opifice absolutam deo praeteriti operis textu secreuimus Platonicis dogmatibus, quoad mediocritas ingenii passa est, inhaerentes iuxta naturae contemplationem artificiosasque rationes. Deinde ante omnes res primam pertractat caelestium orbium, qui sunt infixi tergo ratae atque inerrabilis conuersionis, generationem, eorum etiam quae mundus complectitur, quo sit plena perfectaque uniuersa res animalque sensilis mundi proximam similitudinem nanciscatur perfecto intellegibilique et exemplari ex se genito mundo; quattuorque sensilium animalium species, tam caelestium quam terrenorum, naturali contemplatione dinumerat: caelestium quidem stellas, terrenorum uero uolatilia et item nantia quaeque per terram feruntur, iure dicta terrena quippe quae terra nutriantur et in eiusdem terrae gremio quiescant, quodque corpora eorum ex maiore parte terrena ex obtinentis materiae uocabulo cognominantur, perinde ut caelestia, quae ex maiore parte ignis puri liquidique
Abbreviated transcription (Latin):
alia uans medi probanonuĩ genera teren
a supr anienor acouiro. ad probandum quad
prancipalis animaeuis in cordesit. queusq .
sit an.mantium propriurcetra & uirai
uimpad surq: patiant᷑ sine atiniantis inten
cordis uero sedem neminas quide pulrationis
s in eintericu animalium sustiuere: quod sĩ quis
nominir praesumtone inductus. cardiacam
passio nem dicat froquentuer essecurata er or
in nomintquippe cum conster illam pas sionem
non cordis es sesed stomachi:
duersum quenarerpond& ur aliaqui eriui

Expanded text:
alia huius modi probationum genera asseruntur a supra memorato uiro ad probandum, quod principalis animae uis in corde sit, quae usque adeo sit animantium propria ut cetera ex uitalibus uim pulsusque patiantur sine animantis interitu, cordis uero sedem ne minimas quidem pulsationes sine interitu animalium sustinere quod si quis nominis praesumptione inductus cardiacam passionem dicat frequenter esse curatam, errat in nomine, quippe cum constet illam passionem non cordis esse sed stomachi. Aduersum quae ita respondetur: alia qui
Abbreviated transcription (Latin):
tiaes ratum uideri nonenim spec alemes senm
foroanimam. quam appellat aristo telesin¬
chian. hec quippeenim for maẽ. carporil
accidenr& cenr& plaro. quam hies pecialem es¬
a corpore a intellecibilis. pauner quam est doni¬
tas xempla risugitur iuxtahanc permam quo
for manturcorpora nomin aerse imposita rel
uerum est : anim am tamenesse formatilem:
haneͣ paciem nemoe concedit. hoc quips rorꝰ¬

Expanded text:
tia erratum uideri; non enim specialem essentiam fore animam quam appellat Aristoteles entelechiam — haec quippe forma est corporibus accidens , ut censet Plato, quam hic specialem esa corpore et intellegibilis penes quam est dignitas exemplaris. Igitur iuxta hanc formam, qua formantur corpora, nomina esse imposita rebus uerum est, animam tamen esse formabilem hanc speciem nemo ei concedit; hoc quippe for
Abbreviated transcription (Latin):
contine at. alia &aliquao praecessione quaedã
secundum praecersionemscilico. ut ingeo netrice
inicia& procassione sunt : theorematauero secu¬
dum precessione : concessis quippe initur ut
notae & itemlineae. ceteroriunq liuius modi
ueli originib elementirq: heoremata secund̃
concersionem a periuntur. quan quae habean
consequentiam concorrae pragcessionis: sicslid
s anctio ordinatio& sistens & lex omua complac
aiusar precedenter & meritis nastris habesrt
iutiaquaedam qua oporro necerntatib constrita
prouiniui e. iuxta precersione necersitatemq e ir
consequenter eueniunt : e rgoinutium diui leg s
iacent eat prouidentia. fatumuero quo d&
pantid sibiobsequuiuim & nom parendicmntumã¬
.eiarinel ude dicto complostie : animaduer¬
conir perro uel premia & onuntur secundum

Expanded text:
t, alia ex aliqua praecessione fiunt, quaedam secundum praecessionem, scilicet ut in geometrica initia ex praecessione sunt, theoremata uero secundum praecessionem; concessis quippe initiis, ut notae et item lineae ceterorumque huius modi uelut originibus elementisque, theoremata secundum praecessionem aperiuntur, quasi quae habeant consequentiam concessae praecessionis. Sic etiam «sanctio» ordinatio existens et lex omnia complexa causas praecedentes ex meritis nostris habet ut initia quaedam; quae porro necessitatibus constricta proueniunt, iuxta praecessionem necessitatemque eius consequenter eueniunt. Ergo initium diuinae legis, id est fati, prouidentia, fatum uero quod et parendi sibi obsequium et non parendi contumaciam uelut edicto complectitur. Animaduersiones porro uel praemia exoriuntur secundum
Abbreviated transcription (Latin):
A platonem: deinde ait. pauramq mala rũ tion
priurfore. quan consecuta ear similis e adeq:
semꝑ uolucrir illamundicircum actio. cuncta¬
÷ earum uitue &xigni& aquaterraq & aerocon¬
tractoomnemq inlutem dẽrerit in consul¬

Expanded text:
 Platonem. Deinde ait: «Pausamque malorum non  Platonem. Deinde ait: «Pausamque malorum non prius fore quam consecuta eas similis eademque semper uolucris illa mundi circumactio cuncta earum uitia ex igni et aqua terraque et aere contract
Abbreviated transcription (Latin):
testat᷑ uersib: quib abstinere oportetit cal
animalib : mutato subolis mactat pater impius
artus disepulum libans raeua praecerepriuss
hostia luctifica funestatur aapeme sanatus iten
ue pecudes caeditmatrenq patremq. nec sonto
carosmandenr subdentib artur: item aliolo couͥ¬
omiteogenter hamicidia nonne uicetir mandari
uor propria rartur acuiscerauestra: sed plaro
non putat rationabilem animam uultum atq e
ratione carentir animalis induere. sed aduitia
neliquiar accedente corporaleincor poranionis
uecs animaeuitur efforari &insticuto uicue
priorir. &iracundum quidem homine̾ eundea
fortem pro uehiurq ad feritateleo nis. ferũ us
& eundem rapacem ad proximam lupanũ nate
similitudinem ꝑ uenire. ceterorum ite. sedc̃u sut
ditur animis adfortunam priore. hocuero fieiui no
consilu correctio quae paenituda est : non prauen
in his quaesine ratione uiuunt. anima quondã
hominir nequaquam transit adbestias iuxia¬

Expanded text:
testatur uersibus quibus abstineri oportere censet animalibus: Mutatos subolis mactat pater impius artus dis epulum libans. Saeua prece territa mente hostia, luctifica funestatur dape mensa. Natus item ut pecudes caedit matremque patremque nec sentit caros mandens sub dentibus artus. Item alio loco: Comprimite, o gentes, homicidia! Nonne uidetis mandere uos proprios artus ac uiscera uestra? Sed Plato non putat rationabilem animam uultum atque os ratione carentis animalis induere, sed ad uitiorum reliquias accedente corpore incorporationem auctis animae uitiis efferari ex instituto uitae prioris, et iracundum quidem hominem eundemque fortem prouehi usque ad feritatem leonis, ferum uero et eundem rapacem ad proximam luporum naturae similitudinem peruenire, ceterorum item. Sed cum sit reditus animis ad fortunam priorem — hoc uero fieri nonconsilii correctio, quae paenitudo est, non proueniat in his quae sine ratione uiuunt, anima quondam hominis nequaquam transit ad bestias iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
lant. quae umata substantia deresterassiar
uesitaer iste que hominer in spirant imus uero
aterultimus locurtorrae s quae parro in locir
differentia est eadem etiamium agnitudinib ÷
inuenitꝰ caelestis maximus. quippe quiom¬
miainfracoplecum suum redigatibr euis simetre
quiac&anis omnib corporib aibit. iuixtaratia¬

Expanded text:
lant, quae humecta substantia aer est crassior, lant, quae humecta substantia aer est crassior, ut sit aer iste quem homines spirant, imus uero atque ultimus locus terrae. Quae porro in locis differentia est, eadem etiam in magnitudinibus inuenitur: caelestis maximus, quippe qui omnia intra complexum suum redigat, breuissimus terrae, quia ceteris omnibus corporibus ambitur, iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
studus humanitatis. quore ladis prblicae sup¬
stiter fecerat a pat tunce li abitatio & tepestatu
atq in luluionis in commoro quae poteposie ablan¬
dientes lumans passionibi. propter cupiitato
lucri uersib sius formata membra timq erfigiata :¬
am plis & reconditis nominib: ee ornauerunt :
usq. adeo ut &ĩam uitiorar hominũ in lecebrar
turpissimosq actur de orcoznominarent alinoxi¬
orpassioni :itaq factũ ut progratia quae abho mi¬
nibi debetur diuinae prouidentiae . origo &iortur
sacrilgio panoer &ur: cuiuserroris opinio erouit
in consultor um homiiuuanitate : Hec ad presens
platoquidem dedemonu genere dirreruit. nos ta
paces animalium. habenter aliquanta interse
differentiam positionĩ cobdifferentiã carporu
quae in liabitant earde locor sum mue salocũ aitgnis
serenuliuic proximum aecherium cuius corpur
esse ignem aeq sed aliquandtocrassiore qua est
altior illa caelestis. delunc atris. post umec te
substantiae quam greci  granusian appel¬

Expanded text:
ae superstites fecerat opportuna habitatio ex tempestatum atque illuuionis incommodo. Quae poetae postea blandientes humanis passionibus propter cupiditatem lucri uersibus suis formata membratimque effigiata amplis et reconditis nominibus exornauerunt, usque adeo ut etiam uitiosas hominum illecebras turpissimosque actus deos cognominarent obnoxios passioni. Itaque factum ut pro gratia, quae ab hominibus debetur diuinae prouidentiae, origo et ortus sacrilegio panderetur; cuius erroris opinio creuit inconsultorum hominum uanitate. Haec ad praesens Plato quidem de daemonum genere disseruit, nos tampaces animalium, habentes aliquam inter se differentiam positionum ob differentiam corporum quae inhabitent eosdem locos. Summum enim esse locum ait ignis sereni, huic proximum aethereum, cuius corpus esse ignem aeque, sed aliquanto crassiorem quam est altior ille caelestis, dehinc aeris, post humectae substantiae, quam Graeci hygran usian appel
Abbreviated transcription (Latin):
eisiame dieunt fenaea sunt nostr repotesi puir:
quaeuero postilla sunt secundum pr gcersiont
s ocerntatie con strietae. atq ut aliusle alis
rquedle ain sequitur id estl gitimum siouliues saltũ
istale quae sde ẽ sequuitur oxieuit abi necer¬

Expanded text:
cessione dicuntur fore et sunt nostrae potestatis, quae uero post illa sunt secundum praecessionem et necessitate constricta. Atque ut aliud lex, aliud quod legem sequitur, id est legitimum, sic aliud fatum et alia quae fatum sequuntur ex ineuitabili neces
Abbreviated transcription (Latin):
li auie etum & conrequentia mitalem : si locatue
se queton illud : ergoquodedur p̃ cedit in nobir est.
quod sequitur secundum fatum. quos aicno minet
frico lodieuur Afato plunimũ differens ut nit
Trio quod iniolus positum est & iphuu fatun
de quod iecundum fatilaem promenitirim min&
dooe scerit anima torumq aliquid uderit que

Expanded text:
et habet textum et consequentiam talem: «si hoc erit, sequetur illud». Ergo quod ex his praecedit in nobis est; quod sequitur secundum fatum; quod alio nomine fatale dicitur a fato plurimum differens, ut sint tria: quod in nobis positum est et ipsum fatum et quod secundum fati legem pro meritis imminet. deo fecerit anima eorumque aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
obimpidum prro quod ad prerenis fiat aersenonut
ꝑ aliquã diuturnitat̾e mansurumer reuideat. sedut
tamqua eluat at que practereat utcũ dicimi com¬
pitalia ẽẽ hodieullamue aliam publica priuat᷑aq
celebritatem quippecum e iurdemdei quaoxaiam
deacta c̃ momenta sint. aliquanta ueno adliuema¬
neaut: eodemq modo mensemnunc erre ianuaniũ
iual aliumquemquam. uel nacrum cortamen agrũ
puonorauti ertamin egacto adulescentercitant᷑:
e postoor deicepr pfectao a&atiruiuener manur
cauremint: quid quod uĩamilla quaenanrunt en re
dicimur eum eadem non cẽuolumur ostenderee
uteuidicinur quadratilatur erre dirpar latenb
ditemir ualdia marum laterib erremaiore itaeni
di cente epbamur mini meerre aoqualemlaterab
proptereaq absonam uelcumidẽ plato sluam
es prebiert iunullae substantia: ꝓptereaqđ nillani¬

Expanded text:
Olympiacum. Porro quod ad praesens fiat ita «esse» non ut Olympiacum. Porro quod ad praesens fiat ita «esse» non ut per aliquam diuturnitatem mansurum esse uideatur, sed ut tamquam fluat atque praetereat, ut cum dicimus Compitalia «esse» hodie ullamue aliam publicam priuatamque celebritatem, quippe cum eiusdem diei quaedam iam exacta momenta sint, aliquanta uero adhuc maneant; eodemque modo mensem nunc «esse» Ianuarium uel alium quemquam, uel sacrum certamen «agi», cum puerorum certamine exacto adulescentes citantur et post eos deinceps perfectae aetatis iuuenes manus conserunt. Quid quod etiam illa quae non sunt esse dicimus, cum eadem non esse uolumus ostendere? Vt cum dicimus quadrati latus esse dispar lateribus ceteris uel diametrum lateribus esse maiorem — ita enim dicentes probamus minime esse aequalem lateribus proptereaque absonum — uel cum idem Plato siluam «esse» dicit in nulla substantia propterea quod nulla si
Abbreviated transcription (Latin):
temporis & quib menrer &anno partes eiratione
&supputatione diuiduaenorq. hacu̾aeuo ad ris¬
namurinquit idestrolicariaenaturae nol recte¬
parter indiuiduaerei fingimus: dicimur enim
fuit. est erit : Atillierresolum cop&it. propt᷑eor
qui addubitant nuintempur quoddicitur errenul¬
lum sic: h& procersit a drercio : dicunteni p̃terita
qui demomnia iamerre derirre : siquit porro immi.¬
neathoc nonduerre : presentia uero neq. planeerse
neq onina nonerre. propter in stabile atq in resru¬
nabilemomentorum ay men fluereeni & trans¬
reomnia ostendit: Ergo praeterita quide tẽpori
partẽ sicdicitẽe. ut intelleatur fuirrenonut ad pre¬
senr gistere. ut cumomerum erredicimur diuinũ
po&am. futurumuero sicerpedici nonut ia eir¬
tatatq ad prerenr halieat᷑ ut cũ dicimur adannũ
piximũ lustrierre conclusione. uelcertamen erre

Expanded text:
temporis ex quibus menses et anni, partes eius ratione temporis ex quibus menses et anni, partes eius ratione ac supputatione diuiduae. Nosque haec cum aeuo assignamus, inquit, id est solipartes indiuiduae rei fingimus. Dicimus enim "fuit est erit", ast illi esse solum competit iuxta qui addubitant num tempus, quod dicitur «esse», nullum sit, haec processit assertio. Dicunt enim praeterita quidem omnia iam esse desisse; si quid porro immineat, hoc nondum esse; praesentia uero neque plane esse neque omnino non esse propter instabile atque inrefrenabile momentorum agmen; fluere enim et transire omnia ostendit. Ergo praeteritam quidem temporis partem sic dicit «esse», ut intellegatur «fuisse», non ut ad praesens existere, ut cum Homerum «esse» dicimus diuinum poetam. Futurum uero sic «esse» dicit ut non iam existat atque ad praesens habeatur, ut cum dicimus ad annum proximum lustri «esse» conclusionem uel certamen «esse»
Abbreviated transcription (Latin):
nionem sitam pladistantia: Cumauteni constituerit
ser p&tatricem rerumin mutabilium quaerunt
eadem semꝑ. intellgibilemq naturam surpexerit.
&inirdem spoctaculir ꝑrpicacementir contẽ¬
plationem conugetauerit. tunc motur similas eius
Nobimotuiquia planer uocat̾ sineerrorecir eũ actus.
ueramenticonitione diuinigenerirereat : Nune
uenitadae uitemporisq direreaonẽ & doc& quia
mundur intelleilulis exemplumundi sensilinut po¬
teprincipatum obtinens animal in terceterar intel¬
legibilis diuinitatis animantes ꝑ omne aeuũ man&
in concurra stabilitate. imazo quoq eiur hic sensilis
simulacro aeui rasto atq instituto iungelur mato
platabuilirimazo itaq ut intellgibilir mundur
ꝑaeuum sic sensilis ꝑ omnecepus : aliaquippee¬
emplorumalia imaginum uita. recteq unoeodẽq
momento mundur ex aedificabat renrliresdi¬
erum nacciumq insticuebant᷑ uicerelementa serierq

Expanded text:
nionem sit ampla distantia; cum autem constituerit nionem sit ampla distantia; cum autem constituerit se spectatricem rerum immutabilium quae sunt eaedem semper, intellegibilemque naturam suspexerit et in isdem spectaculis perspicacem mentis contemplationem conuegetauerit, tunc motus similis eius globi motui qui aplanes uocatur sine errore circumactus, ueram menti cognitionem diuini generis creat. Nunc uenit ad aeui temporisque discretionem et docet: quia mundus intellegibilis exemplum est mundi sensilis, utpote principatum obtinens animal inter ceteras intellegibilis diuinitatis animantes, per omne aeuum manet inconcussa stabilitate. Imago quoque eius, hic sensilis, simulacro aeui facto atque instituto iungetur; imago plicabile. Imago Itaque ut intellegibilis mundus per aeuum, sic sensilis per omne tempus — alia quippe exemplorum, alia imaginum uita — recteque uno eodemque momento mundus exaedificabatur sensilis et dierum noctiumque instituebantur uices, elementa seriesque
Abbreviated transcription (Latin):
quae proueniunt: uid eẽt& hir qua accidunt.
quae sint futurameit  inhis enimclare
manifestat. nihileequod animam lateat q̃¬
eiic ideq intellgentiam manifestereuellat cumdieut ⁊
quid sensile spatat circulusq diuersigeneris sine
errorepertur ueridi cosensu & cercanuntiante
cunctae ammaerecte opinioner eidignae creaili¬
tatenareunt᷑ : Porrocumindiuiduum genur reꝑq.
idemcons pexerit. eaquȩ sune motuntima fideli¬
ternuntiante. intellatur &scientia canua lercunt
s ineuoce aesana motus ranioost inintimis mentis
penarabilib: residens : hec autem dirpertaborati¬
one: estemioracio interpreranimo conceptaerationis.
quaeratio cum se&rerit in hisquaenarcuntur & oc¬
cidunt uelin manufiunt & prorsusomnib quae
sentiunt᷑ & r&teta men moneur idembic motur
intimaementir narcunt᷑ uera eo pinione settre¬
dulitatedignae. nec ta menratir certa prouenit¬
& firma cognicio : siquidem interscientia &copi¬

Expanded text:
quae proueniunt uidet et ex his quae accidunt quae proueniunt uidet et ex his quae accidunt quae sint futura metitur». In his enim clare manifestat nihil esse quod animam lateat eiusdemque intellegentiam manifeste reuelat, cum dicit: quid sensile spectat circulusque diuersi generis sine errore fertur ueridico sensu et certa nuntiante cunctae animae, rectae opiniones et dignae credulitate nascuntur; porro cum indiuiduum genus semperque idem conspexerit, ea quae sunt motu intimo fideliter nuntiante, intellectus et scientia conualescunt». Sine uoce ac sono motus ratio est in intimis mentis penetralibus residens. Haec autem differt ab oratione; est enim oratio interpres animo conceptae rationis. Quae ratio cum se exerit in his quae nascuntur et occidunt uel manu fiunt et prorsus omnibus quae sentiuntur, et recte tamen mouetur idem hic motus intimae mentis, nascuntur uerae opiniones et credulitate dignae. Nec tamen satis certa prouenit et firma cognitio, siquidem inter scientiam et opi
Abbreviated transcription (Latin):
siricorigine me. & quasi quaedam elementa.
÷ qi ib eandem intermitice constituit recor¬
atur & rep&it ai &x aeterius originibur idest
indiuiduae. diuiduaeq substantiae : itemq
raden diuersaq naturis coaginentata simi¬
litudine dissimilitudinemq rerum boni¬
tatisq & malitiae diuersitatem optanaq¬
e&i& pecranda enaturae disperilitatem ra¬
cile ipsir in reb. recognorcat ut pote quae
diui asit numeris composita a nalogur.
sulpata medieiatib. ordinata rationib
muncis. sciraq adeo secier &rur sũ deuinc¬
tammortalib uinculis conuenientib diuer¬
s morioq totius niundanicorporis motui
omnasciat & omnia iuxra naturam propria
auisequat᷑ : deniq addir uterto x eiurdem¬
mentaca indize temotu & orbiculata circu¬
rutionen ̃nseipsamre uertenr Rumaliqua
uilclis suͥpabilem substantiam offenderit
uilindiuiduam facdere cagnosedt. quid sit
eiusdem in diuidua eo quidi tem diuersae.
aissolubilisq natur aei causari. omnium

Expanded text:
aedam elementa ex quibus eandem inter initia constituit, recordatur et repetit, ut ex ternis originibus, id est indiuiduae diuiduaeque substantiae itemque eadem diuersaque naturis, coagmentata, similitudinem dissimilitudinemque rerum, bonitatisque et malitiae diuersitatem, optandaeque et execrandae naturae disparilitatem facile ipsis in rebus recognoscat, utpote quae diuisa sit numeris, composita analogiis, stipata medietatibus, ordinata rationibus musicis; scissaque adeo sexies et rursum deuincta immortalibus uinculis conuenientibus diuerso uarioque totius mundani corporis motui omnia sciat et omnia iuxta naturam propriam assequatur. Denique addit: «Vt ergo ex eiusdemmentata indigete motu et orbiculata circuitione in se ipsam reuertens cum aliquam uel dissipabilem substantiam offenderit uel indiuiduam, facile recognoscit, quid sit eiusdem indiuiduaeque, quid item diuersae dissolubilisque naturae causasque omnium
Abbreviated transcription (Latin):
iteruallalinis medicãtibur fulcirentur: me¬
ieatum porro. altera quota parcelimitis
atimi precellebat unum &timum limitem :¬
oca precellebatur ab alio &timolimite . altera
ori summa & aequali a dnumerum modo p̃eel¬
ebet &i precollebatur abextimis. ut armonici¬
nodulanter organa interduor excimarũ fidu
mater grauissimȩ hypater & acutirsime netes.
lar interneccunt mediar. dirpari strepi¬
cutinnituque chordas quaemediae sunt acu¬
icrer quidem primo limite. gnauior eraute
ultimo atqita ꝑaccentũ adacuminir postre¬
nisonum ꝑuenitur. quaꝑerrat digitoꝵ & pec¬
inispulsus: sicdeus animam mundi modulans
iducit sex illa interualla duplicis & triplicir
quantitatis singulabinir quantita medictatib
stippans.ita ittuna exduab mediecas poti¬
orsitminor elimite. tertiaeiur partemaiore
autem limi temperior eadem tertia partema¬
ioris limitir : Describenda est itaq figura
similir eiur quȩ paulo superiur escripta est.

Expanded text:
interualla binis medietatibus fulcirentur. Meinterualla binis medietatibus fulcirentur. Medietatum porro altera quota parte limitis extimi praecellebat unum extimum limitem, tota praecellebatur ab alio extimo limite, altera pari summa et aequali ad numerum modo praecellebat et praecellebatur ab extimis. Natiinter duos extimarum fidium limites, grauissimae hypates et acutissimae netes, alias internectunt medias dispari strepitu tinnituque chordas, quae mediae sunt acutiores quidem primo limite, grauiores autem ultimo, atque ita per accentum ad acuminis postremi sonum peruenitur, qua pererrat digitorum et pectinis pulsus, sic deus animam mundi modulans inducitur sex illa interualla duplicis et triplicis quantitatis singula binis medietatibus stipans, ita ut una ex duabus medietas potior sit minore limite tertia eius parte, maiore autem limite inferior eadem tertia parte maioris limitis. Describenda est itaque figura similis eius quae paulo superius exscripta est,
Abbreviated transcription (Latin):
aptiorem figuram quam esth& inqua s ingularicas
cacumini super imposita sunmitatem atq arche
optinere consideratur ut peream uelut emiss¬
culum quoddam tamquamesinu fontis per enni
prouidae intellegentiae quan quidã largus
amnis effluer& ipsaq singularitar menr siue
intellgentiae uel ipsedeur opife intellegaters
Cumenim sit origo numerorum omnibur que¬
&x se substantiam subminis tr&rationerque
eorum tam simplicer quã multiplicatar ipsa
contineat. c& eris numeris incrementir im mi¬
nutioniburq mutatis atq & propria natura
recedentibur. sola in concusso iureest atque
instatusuo ꝑseuerat. semper eadem sempe
immutabilis & singularitas semꝑ. quẽ ãmod
diuii ominia quienulla temporir progrrer¬
sione mutantur. suntq semper inpetib lifelicitate :¬
et complebat interualladũplicir &tripliesquanti¬
atis & unii uersitate parte rrecanr e uamnuno & &
rinter uallorum ypatiac complens. quo singula

Expanded text:
aptiorem figuram quam est haec in qua singularitas aptiorem figuram quam est haec in qua singularitas cacumini superimposita summitatem atque arcem obtinere consideratur, ut per eam uelut emissaculum quoddam tamquam e sinu fontis perennis prouidae intellegentiae quasi quidam largus amnis efflueret, ipsaque singularitas mens siue intellegentia uel ipse deus opifex intellegatur esse. Cum enim sit origo numerorum omnibusque ex se substantiam subministret, rationesque eorum tam simplices quam multiplicatas ipsa contineat, ceteris numeris incrementis imminutionibusque mutatis atque ex propria natura recedentibus, sola inconcusso iure est atque in statu suo perseuerat semper eadem, semper immutabilis et singularitas semper, quem ad modum diuina omnia quae nulla temporis progressione mutantur suntque semper impetibili felicitatenter complebat interualla duplicis et triplicis quantitatis ex uiuersitate partes secans etiamnunc et ex his interuallorum spatia complens, quo singula
Abbreviated transcription (Latin):
hocestunum duor quattuo rocto quattuor uero al
tate quaeestutriurq lateris caput. Ideoꝙ singularit
parat qua eimpar habetur: iireigitur repte quide
limiter consticuunt᷑ terna uero puerumq latus inte¬
ualla cernuntur : nam singularitas in itiumest nume¬
rorum parir &inparis. praptereaq par &impir
habet &omner in seformar numeror umcreditur
continere : epipedam triangular ecybũ. quae suo¬
lacpers equi longumest : Sufficient igit᷑ demanr¬
rerationem narcentis animae quaeincorporaniu
erat destinatu. quo dorra a singularitate induuda
atq: incorporea r gradati ꝑ lineam & superficit
increuerit urq: adperf&tum corpur. prolixitats
latitudinir : ꝓfunditatisq: inter uallis proptera
tã subtilia quamsolida penetr& m undi rensilire
pora : Nunc prestanda ratio est formaeistiuro¬
angularis inquasunt limiter septe & sex inter ual
duplicis & triplicis quantitatir: millaẽ dico erse

Expanded text:
hoc est unum duos quattuor octo, quattuor uero alihoc est unum duos quattuor octo, quattuor uero aliritate, quae est utriusque lateris caput ideoque singularitas par atque impar habetur. Iure igitur septem quidem limites constituuntur, terna uero per utrumque latus interualla cernuntur, nam singularitas initium est numerorum paris et imparis, proptereaque par et impar habetur et omnes in se formas numerorum creditur continere, epipedam triangularem cubum. Quae singula persequi longum est; sufficiat igitur demonstrasse rationem nascentis animae, quae incorporationi erat destinata, quod orsa a singularitate indiuidua atque incorporea re gradatim per lineam et superficiem increuerit usque ad perfectum corpus prolixitatis latitudinis profunditatisque interuallis proptereaque tam subtilia quam solida penetret mundi sensilis corpora. Nunc praestanda est ratio formae istius triangularis, in qua sunt limites septem et sex interualla duplicis et triplicis quantitatis. Nullam dico esse
Abbreviated transcription (Latin):
Quippecũ inter uallum unum lineam paciat. duo
super ficiem triacorpurdiuirum atq diuiduum
quonibilest ꝑretur : tria enum hiecniter uallo
corpurabroliunt. longitudo latitudo solidrdi
cercetrie primitur dieta sunt omnice quo ddt
dicinom potest : utrumq enim diciturdeduob qn
iitur terna interualla in utroꝙ latere dedi¬
tionis sita rex interualla conficiunt: & rena puir
merus plenur & perf&tur merito habetur: quix
quusicaequalir his partibur & quiburi preconsla
hab& enim dimidi&atem intribunhab& teraupo¬
tionem in duobi. hab& sextam inuno quaesimulao
iunũ collaetacomplent eundem: deniq qui abso a¬
reptem &galuir pariburnumeris quattuorat
id est duobur quattuor s& octo: rursuquinquagra
& quattuor numerus quinascitur &x triantulo su
deseripto tertia quadraturce cogominatur. qui
contin& q̃uattuar quidem limiter indu plicilatm

Expanded text:
quippe cum interuallum unum lineam faciat, duo quippe cum interuallum unum lineam faciat, duo superficiem, tria corpus indiuisum atque indiuiduum, quo nihil est perfectius; tria enim haec interualla corpus absoluunt, longitudo latitudo soliditas. Certe tria primitus dicta sunt omnia, quod de duobus dici non potest; utrumque enim dicitur de duobus. Haec igitur terna interualla in utroque latere descriptionis sita sex interualla conficiunt. Et senarius numerus plenus et perfectus merito habetur, quippe qui sit aequalis his partibus ex quibus ipse constat; habet enim dimidietatem in tribus, habet tertiam portionem in duobus, habet sextam in uno, quae simul atque in unum collecta complent eundem. Denique qui ab eo quaseptem, et ex aliis paribus numeris quattuor aeque, id est duobus quattuor sex octo. Rursum quinquaginta et quattuor numerus, qui nascitur ex triangulo supra descripto, tertia quadratura cognominatur, quia continet quattuor quidem limites in duplici latere,
Abbreviated transcription (Latin):
tar leuiatur. lunaequaq crercentes &renercentir
inulti formir illatranr figuratio in eode numerd
notatur: si quidem deobscur acrercente lumine
fiatbicornir: deliinc sectilir. dehinc dimidiato maior
de linc plena recror sumq maior dimidiato sectilis
bicor nis: quid quod inmundo septem sunt planeter
distanter are munco modulamine sicut i pretestat᷑
cumdicit deum sexier ridirre diuerrae naturae
cineulum reptemq orber in parererre fabricatũ
qui contrarur motibur agitationib:q uertantur iux
dupli& tripli spatice in quibur solem& luncm &ee
teror erraticor igner collocat. & limitum quiderept᷑e
sicratio prestatur : Interuallorum uero ternoꝵ
hancdicunt erre rationem rursus enim trianu¬
merur alio quodam genere habetur optimur : pri¬
musenim & anteomner per fectur est habenr ini¬
tium finem medi&aten. quibur crercunt corpora.
& iuxtaq̃ corporea intrementa progrediuntur

Expanded text:
tas leuigatur. Lunae quoque crescentis et senescentis tas leuigatur. Lunae quoque crescentis et senescentis multiformis illa transfiguratio in eodem numero notatur, siquidem de obscura crescente lumine fit bicornis, dehinc sectilis, dehinc dimidiato maior, dehinc plena, retrorsumque maior, dimidiato sectilis bicornis. Quid quod in mundo septem sunt planetes distantes a se musico modulamine, sicut ipse testatur, cum dicit deum «sexies scidisse» diuersae naturae circulum «septemque orbes impares» esse fabricatum, qui contrariis motibus agitationibusque uertantur iuxta «dupli et tripli» spatia, in quibus solem et lunam et ceteros erraticos ignes collocat. Et limitum quidem septem sic ratio praestatur, interuallorum uero ternorum hanc dicunt esse rationem: rursus enim tria numerus alio quodam genere habetur optimus. Primus enim et ante omnes perfectus est habens initium finem medietatem quibus crescunt corpora et iuxta quae corporea incrementa progrediuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
uextahiunc numerum fierinotantur. principio
septimani partur anteceeror legtini sunt ingene¬
rishumanif&ibus. de inde quod post partum sep¬
timomense dentesaguntͥ. septi made incepranno
mutantur irdem quoq secund& ebdomar puber¬
tatem afferat utrique sexui. tignendiq & pari¬
endimatur itatem : tertiauero ebdomade osten¬
dat seflor & lanuto circagences quartaueroebdo¬
made finiuntur incrementa staturae quinta
plenam iuuenilis aetatir adferat perfationẽ
inaegitudinibur quoq iuxta eundem numerũ inotus
rieri usus. & perientia docuit & hippoerater cũ
raepealiar in plerirq libris suirtum&iam inhis eiu¬
denter quordee blomadibur instituit. denumerant᷑
quoq sensuum omniumquisunt in capite septem
meatur. oculorumaurium narium. atq orir.
uitalia quoq parir numeri linguco pulmo corlien
heparduo riener uoc altum quoq litterarum nu¬
merur idem ex quibur consonantium confragosi¬

Expanded text:
iuxta hunc numerum fieri notantur. Principio iuxta hunc numerum fieri notantur. Principio septimani partus ante ceteros legitimi sunt in generis humani fetibus, deinde quod post partum septimo mense dentes aguntur, septimo deinceps anno mutantur. Idem quoque secunda hebdomade pubertatem affert utrique sexui gignendique et pariendi maturitatem. Tertia uero hebdomade ostentat se flos et lanugo circa genas. Quarta uero hebdomade definiuntur incrementa staturae, quinta plenam iuuenilis aetatis affert perfectionem. In aegritudinibus quoque iuxta eundem numerum motus fieri usus experientiaque docuit et Hippocrates cum saepe alias in plerisque libris suis tum etiam in his euidenter quos de hebdomadibus instituit. Dinumerantur quoque sensuum omnium qui sunt in capite septem meatus, oculorum aurium narium atque oris. Vitalia quoque paris numeri, lingua pulmo cor lien hepar duo renes. Vocalium quoque litterarum numerus idem ex quibus consonantium confragosi
Abbreviated transcription (Latin):
numerum : trianullo duplicato nascuntur. ipra
autem duplicata pariunt. senarium numerũ.
quattuoriiumerus & paritur & parit: paritur
quidem abhirduobur. paritaut duplicatur oetonanũ nu¬
pursumquin que numerur anullo nareit bir nip¬
putato ipre autebis supputatur parit dec̃e: iteri
raenumerur narettur quidem & duplica totriente.
pari autem infradecimanum limitem neminem:
etaiur nascitur & birmpputatir quat ton ipse
neminem parit: nonurnareitur &tertribun ipre
autẽ neminem parit: decimur narcte eduplicato
numero quinq ipse porroneminem parit: ita que
omnibus partim narcentibur partimpar funtib¬
solur reptinarius numerur neq & duplicatio ne
alterium iaritur. nec infradecimanum limitẽ parit
quemquani: propter eaq mineruaest aueerib
codnomiinatus itemut illae sinematre ꝓpituoꝙ uiro:
Naturalo ueroatq optimus habetur ide ir coquia
multaeorum qua enacuras lge proueniut.

Expanded text:
numerum; tria nullo duplicato nascuntur, ipsa numerum; tria nullo duplicato nascuntur, ipsa autem duplicata pariunt senarium numerum; quattuor numerus et paritur et parit: paritur quidem a bis duobus, parit autem duplicatus octonarium nurursum quinque numerus a nullo nascitur bis supputato, ipse autem bis supputatus parit decem; item sex numerus nascitur quidem ex duplicato triente, parit autem infra decimanum limitem neminem; octauus nascitur ex bis supputatis quattuor, ipse neminem parit; nonus nascitur ex ter tribus, ipse autem neminem parit; decimus nascitur ex duplicato numero quinque, ipse porro neminem parit. Itaque omnibus partim nascentibus, partim parientibsolus septenarius numerus neque ex duplicatione alterius nascitur nec infra decimanum limitem parit quemquam proptereaque Minerua est a ueteribus cognominatus, item ut illa sine matre perpetuoque uirgo. Naturalis uero atque optimus habetur idcirco quia multa eorum quae naturae lege proueniunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui decimanum numorum complent quanquo¬
dam fontedemanat : si quide mechis epitriti & ser¬
qui plares & duplicer &triplices & quadruplicer
numeri soniq noscuntur epieritiquidã ut quat¬
tuor aduer sumtrer : habentenim totum numer
dualem&eius partem dimidiam idestunum
Duplices uero ut sunt duo aduersurunum. triplicer
porrout sunttres aduersusunum. & quadrupli¬
ceruc sunt quactuor aduersus unu. epitritur aute
incalculando idemesi quidiates raron dicitur
in canendo. sescu plaris ueroi demest quidiapente
dicitur incanendo. dupl& uero quidia pason dicit
quoque septe nariinumeri proprietas consider at
nibur decimaninumeri continentur pantim ipsi
alior pariant partimabalus pariantur partim
& pariant alios & pariantur ab alus. silus septe¬
narius numerus ne quegignat & sealium numen
infracecimanum limitem neque a quoquã i pre
nascatur : & enim duoduplicati pariunt quattuor

Expanded text:
qui decimanum numerum complent, quasi quoqui decimanum numerum complent, quasi quodam fonte demanat, siquidem ex his epitriti et sescuplares et duplices et triplices et quadruplices numeri sonique nascuntur: epitriti quidem, ut quattuor aduersum tres — habent enim totum numerdualem et eius partem dimidiam, id est unum —, duplices uero, ut sunt duo aduersus unum, triplices porro, ut sunt tres aduersus unum, et quadruplices, ut sunt quattuor aduersus unum. Epitritus autem in calculando idem est qui diatessaron dicitur in canendo, sescuplaris uero idem est, qui diapente dicitur in canendo, duplex uero qui diapason dicituquoque septenarii numeri proprietas consideratur nibus decimani numeri continentur, partim ipsi alios pariant, partim ab aliis pariantur, partim et pariant alios et pariantur ab aliis, solus septenarius numerus neque gignat ex se alium numerum infra decimanum limitem neque a quoquam ipse nascatur. Etenim duo duplicati pariunt quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
antuni uerram interuallorum continuatione
sicutiub& fieriminime in uenienus. tertio
qualir debeterreforma descriptionis. quod
igitur extribur principe loco diximur quaeri
solere hoc prinum demons trandumerit rati¬
onabiliter septem limiter es redigestor. quibi
interuallas& continent : erit autem probatio
auccoritatibus nixieẽnim septo numerus
laudatur apythatoreis utoptimus &natura¬
lirsimur & surficientissimus: Namper sectur
quidem numerus est decem ideo quod a fingulari¬
tate orsiurq. ad decem numerum numeramus
residua uero numeratio nantamnu meratioe st
quameorunðe numerorum quibus ance usi sum:
innumerando replicatio undecimeni & duodo¬
cim &cceritales nascuntur & precedentium
replicatione quem quidem decimanum numerũ
pythagorici appellant primam quadraturam
propter ea quodex primis quattuor numeris
confit uno duobur tribur quattuor.
Synfoniae quoq ratio & eorumdem numeror u

Expanded text:
ant uniuersam interuallorum continuationem, ant uniuersam interuallorum continuationem, sicut iubet fieri, minime inueniemus —, tertio, qualis debeat esse forma descriptionis. Quod igitur ex tribus principe loco diximus quaeri solere, hoc primum demonstrandum erit, rationabiliter septem limites esse digestos quibus interualla sex continentur. Erit autem probatio auctoritatibus nixa. Etenim septem numerus laudatur a Pythagoreis ut optimus et naturalissimus et sufficientissimus. Nam perfectus quidem numerus est decem ideo quod a singularitate orsi usque ad decem numerum numeramus, residua uero numeratio non tam numeratio est quam eorundem numerorum, quibus ante usi sumus in numerando, replicatio; undecim enim et duodecim et ceteri tales nascuntur ex praecedentium replicatione. Quem quidem decimanum numerum Pythagorici appellant primam quadraturam propterea quod ex primis quattuor numeris confit, uno duobus tribus quattuor. Symphoniae quoque ratio ex eorundem numerorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nhac forma iunum animae tamquamespe¬
culo simul acrũ resultat: partio quippecon¬
si deratio est uirium. ordinatioq ueluti. imer¬
brorum actium eius officiorumq & õmnium
mu nerum designat congruentiam trib: hoc as¬
serentibur precipuir dirciplinis. geomaria.
aritlimetica. armonica. &x quib geometrica
ui cemoptin& fundamentorum cere uero
substrictionir: & enim quodnullar parter
hab& propter eaq subnullor rensuruenit.
est tamen &animo cernitur. geo metre notã
appellant: lineam uerasine latitudine
prolixitatem quaein notar suas desinit:pr¬
noeam inquaest aliqualatitudo suprieti¬
diuisionem ut septem constituera liter terna
autem in utrisque lateribus interualla tamineo
quod& duplicibio & pariliur numerirestordinatu
quamineo quod& triplicib eunparibut: Demde
quoro porteat numeros imponere partibur :
sienim primam partem singularitatem semper
posuerimus. & de ince prceerar secundũ desenp¬
tionem interlior numeros duoralior quicople¬

Expanded text:
hac forma uirium animae tamquam e speculo simulacrum resultat. Partitio quippe consideratio est uirium ordinatioque ueluti membrorum actuum eius officiorumque et omnium munerum designat congruentiam tribus hoc asserentibus praecipuis disciplinis, geometrica arithmetica harmonica, ex quibus geometrica uicem obtinet fundamentorum, ceterae uero substructionis. Etenim quod nullas partes habet proptereaque sub nullos sensus uenit, est tamen et animo cernitur, geometrae notam appellant, lineam uero sine latitudine prolixitatem, quae in notas suas desinit, porro eam, in qua est aliqua latitudo, supediuisionem ut septem constitueret limites, terna autem in utrisque lateribus interualla, tam in eo quod ex duplicibus et paribus numeris est ordinatum quam in eo quod ex triplicibus et imparibus, deinde quos oporteat numeros imponere partibus — si enim primam partem singularitatem semper posuerimus et deinceps ceteras secundum descriptionem, inter hos numeros duos alios qui comple
Abbreviated transcription (Latin):
anobir hacaut illa aliaumbris obioctis & obstan¬
tib sed hocratione non hab&: o port&igitur se¬
ꝑ maioremesse inlus trantem globum iis quaẽ
inluminantur:
Itaq silucẽ aduehitis praestabit magnitudine uit

Expanded text:
a nobis, hac aut illa alia umbris obiectis et obstana nobis, hac aut illa alia umbris obiectis et obstantibus. Sed hoc rationem non habet; oportet igitur semper maiorem esse illustrantem globum quae illuminantur. Itaque si lucem aduehens praestabit magnitudine, ut
Abbreviated transcription (Latin):
hocest sine inclinatione: & r ẽ ergoaduersũ at
radium sine inelinatione distabit a&aterq radius
in inmens unilic& auetur aequalicresc& rigore.
neceorum cacumina coniungent̾ umqua uelcon¬
tineent seinuicem: quodcũ ita sit dubiũ non est
T a sphere umbram in effigiem eylindri for¬
mari crercentam per inmensum lic&:
Sicamen quad inluminat breuiurerit illdis.
qũd uero inluminat᷑ maiur ut baus estũ est
umnbramorbisbaquae est lora aoo in formaqui¬
demesfigari calaxlu. nectanien liaue specer
nutari &iam sicrereat umbra innuuensum:
namcũsitinaior heã diamerur.n o diam&ro.
prof&totam tR A radius. quaon sa ni inmen¬
sumporratilatiore quo pluqerpreent exfigiait
opacitatem :er gosiue umbra cylindro seuca latho¬
idererit contingat necorre est ut multas stellae
quaosu pranor imminebunt ꝓ noct̾e non uideant᷑

Expanded text:
hoc IMG 18 est sine inclinatione; et ΓΕ ergo aduersum ΔΖ hoc IMG 18 est sine inclinatione; et ΓΕ ergo aduersum ΔΖ radium sine inclinatione distabit et uterque radius in immensum licet auctus aequali crescet rigore nec eorum cacumina coniungentur umquam uel contingent se inuicem. Quod cum ita sit, dubium non est ΓΔ sphaerae umbram in effigiem cylindri formari crescentem per immensum licet. Si tamen quod illuminat breuius erit, ut ΗΘ, quod uero illuminatur maius, ut ΚΛ, manifestum est umbram orbis ΚΛ, quae est ΚΜΛΝ, in formam quidem effigiari calathi, nec tamen hanc speciem mutari, etiamsi crescat umbra IMG 19 in immensum; nam cum sit maior ΚΛ diametrus ΗΘ diametro, profecto tam ΗΚΜ radius quam ΘΛΝ in immensum porrecti latiorem, quo plus crescent, effigiant opacitatem. Ergo siue umbra cylindroides seu calathoides erit, contingat necesse est ut multae stellae quae supra nos imminebunt per noctem non uideantur
Abbreviated transcription (Latin):
e lucifer & superioresauis. nostro stollas incer¬
posici remouent & plerumiq sibimiuicẽ obisi stunt
unae uero labor siuedefabo siedemons tratur.
quod quide cum incurrerit umbra terraedes¬
cereuideatͥ constat apudomnes. sedur non se ꝑ
Auromnib mensibus hocdicendiuigniũ lucem
prebentiumradii direti feruntur. umbrar
obietorum corporũ formanter inuarias figu¬
s asiergo cũ ignir lucem praebens aequalis erit
copori & quo emicant unibrae si tamignir quã
corporis dobos & erit forma umbrae narcent᷑
nimodum cylendri. ut puta sit lucem aefereis
& luminans. A.B. quoduero inluminat᷑ .s.A.¬
iecuero aequalia sint & globosautraq ꝑrpicuũ
stradiorunũ as. alterum . B.xindir&tu& alta¬
tos uixta seerre positor aequali distanti a merito
qui a circuli ab. diamarurcirculiTA diame¬
tro aequali rest :ide mradii crercant in altũ erit
as eradiur radio at. distanr aequalirigore.

Expanded text:
et Lucifer et superiores a uisu nostro stellas interet Lucifer et superiores a uisu nostro stellas interpositi remouent et plerumque sibi inuicem obsistunt unae uero labor siue defectio sic demonstratur. Quod quidem, cum incurrerit umbram terrae, deficere uideatur, constat apud omnes, sed cur non semper aut omnibus mensibus hoc dicendum. Ignium lucem praebentium radii directi feruntur umbras obiectorum corporum formantes in uarias figuras. Ergo cum ignis lucem praebens aequalis erit corpori ex quo emicant umbrae, si tam ignis quam corporis globosa erit forma, umbrae nascentur in modum cylindri. Vt puta sit lucem afferens et luminans ΑΒ, quod uero illuminatur ΓΔ, haec uero aequalia sint et globosa utraque: perspicuum est radios, unum ΑΓ, alterum ΒΔ, in directum exaltatos iuxta se esse dispositos aequali distantia. Merito, quia circuli ΑΒ diametrus circuli ΓΔ diametro aequalis est. Idem radii crescant in altum: erit ΑΓΕ radius radio ΒΔΖ distans aequali rigore,
Abbreviated transcription (Latin):
Hongum est demonstrando ꝑsequi quae sit ei qua
rant seu ꝑepiexdos circulos : itaqueniemur ad
demonstrationem coetuum quos alio&uia nomine
concursus solemus uocare: itemobstaculanum
effulsionumq & repentinarum obscurationum :
erit porrodissertationis intiũtale quianatura¬
liter uisur noster in dir&tum porricitur .estpor¬
rolonge &celsa eminens spheraquae a planer
dicitur. subter quam sunt positao spherȩ planecu
itaut suprade monstrauimus ordinata ꝑ ipicuũ
est lunae globum quiest infimur. proximurq terte
c&serir ultra selo catis obstare siderib: omniaq tam
rata quã errantia. cum interuisum nostrũ & aliqued
&siderib addir& tam lineam seobiecerit obumbr ine
solautem cuilun a nonnũquã abst& aliarr tellar su¬
periores duaersa ratians condit uelcum proximus
factus lucis suae claritudine cecerorũ lucertegit.
uel cũ obi&tusuo uisamostro resultat :stilbanuerd

Expanded text:
ongum est demonstrando persequi quae sit et quatongum est demonstrando persequi quae sit et quatrantur seu per epicyclos circulos. Itaque ueniemus ad demonstrationem coetuum quos alio etiam nomine concursus solemus uocare, item obstaculorum effulsionumque et repentinarum obscurationum. Erit porro dissertationis initium tale: quia naturaliter uisus noster in directum porrigitur, est porro longe excelsa et eminens sphaera quae aplanes dicitur, subter quam sunt positae sphaerae planetum ita ut supra demonstrauimus ordinatae, perspicuum est lunae globum, qui est infimus proximusque terrae, ceteris ultra se locatis obstare sideribus omniaque tam rata quam errantia, cum inter uisum nostrum et aliquod ex sideribus ad directam lineam se obiecerit, obumbrare. Sol autem, cui luna nonnumquam obstat, alias stellas superiores diuersa ratione condit, uel cum proximus factus lucis suae claritudine ceterorum luces tegit uel cum obiectu suo uisui nostro resultat. Stilbon uero