comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ li cui tã in
promp tu ẽ uniu̾se
treaturȩ suȩ desidia reficere. ꝗͣ
itiam singuloꝵ uotis responde:
Et ꝓfusione enĩ sua nunꝗͣ fit
pauꝑior: quidonatiuoꝵ suoꝵ
langitione extat semꝑ głosi-¬
R. Recipit enĩ cũ erogat.
refluit cum effluit. qr idem
donat & donando accipit:
ꝙ & suum est. qd̾ dat. ⁊ suuᷤ
nt. cuidat. Suum ẽ. qd̾ creat.
suumẽ. qd creat᷑ȩ suȩ donat.
Cum ali quid creat suũ est:
cum aliqͣ creata creat᷑ȩ sue
donat. nec uires excutiuntur
creantis increatione omnium.
nec opes exhauriunt᷑ donantis
indistributione suoꝵ muneꝵ.
Isgͦ uniusȩ familiȩ gentiũ pa¬
nes frangit miserationũ suaꝵ.
& cum in comp̃hensibili qͥdem
et̃ni myst̾ii ꝓfunditate. tribu¬
b & ppłis. & linguis & natio¬
nib competentes dimensus
ẽet portiones. unũ tandẽ in
quo communicaret om̃is con-¬
uentus fideliũ. panẽ destina¬
uit ad inferiores partes t̾rȩ.
Hic & pͥuata singuloꝵ ex saci¬

Expanded text:
manus Dei, cui tam in promptu est universae creaturae suae desideria reficere, quam etiam singulorum votis respondere. Ex profusione enim sua nunquam fit pauperior, qui donativorum suorum largitione exstat semper gloriosior. Recipit enim cum erogat, refluit cum effluit, quia idem donat et donando accipit, quia et suum est quod dat et suus est cui dat, suum est quod creat, suum est quod creaturae suae donat. Cum aliquid creat, suum est, cum aliqua creata creaturae suae donat, nec vires excutiuntur creantis in creatione omnium, nec opes exhauriuntur donantis in distributione suorum munerum. Is ergo universae familiae gentium panes frangit miserationum suarum, et cum incomprehensibili quidem aeterni mysterii profunditate, tribubus, et populis, et linguis, et nationibus competentes dimensus esset portiones, unum tandem in quo communicaret omnis conventus fidelium, panem destinavit ad inferiores partes terrae. Hic et primata singulorum exsati
Abbreviated transcription (Latin):
pars animȩ studioꝵ bonorũ
int̾ruptionẽ admittat. nulla
uitȩ pars excursum extͣ dm̃ fa¬
ciat. ꝑ circuitũ ẽ corona aurea.
cũ in conspectu tuo sẽꝑ ꝓponit᷑
uita ȩt̾na. & om̃s anfractus dẽ¬
poralis uitȩ cogis inframetas
ȩternȩ głȩ. Reclude uitã inuita.
s m̾itoriam in remuneratoria.
s miserã inbeata. s tͣnsitoriã
inet̾na. s umbraticã in uera.
Seqͦr. Et .iiͦiiͬ. circulos aureos
quos pones ꝑ quatuor archȩ
angulos. Angulus est: ubica¬
pita duoꝵ parietũ sese coniun¬
gunt. Quatuor uͦ parietes in
domo. uͥ singula eoꝵ capita
copulant᷑. angulos .iiͦiͦiʳ. facr¬
unt. & omnis quadrangula
forma quatuor pr̃at angulos.
quȩ angulos faciunt. dimor.
spes. tristicia & gaudiũ. Ubi
timor spei infigit dignũ suũ
& spes timori: angulũ faciũt.
Utristicia gaudio accedit.
suie gaudiũ tristiciȩ: rursus ali¬
um angulũ faciunt. Si desiłio

Expanded text:
pars animae studiorum bonorum interruptionem admittat, nulla vitae pars excursum extra Deum faciat. Per circuitum est corona aurea cum in conspectu tuo semper proponitur vita aeterna, et omnes anfractus temporalis vitae cogis infra metas aeternae gloriae. Reclude vitam in vita, sed meritoriam in remuneratoria, sed miseram in beata, sed transitoriam in aeterna, sed umbraticam in vera. Sequitur: Et quatuor circulos aureos quos pones per quatuor arcae angulos . Angulus est ubi capita duorum parietum sese conjungunt; quatuor vero parietes in domo, ubi singula eorum capita copulantur angulos quatuor faciunt et omnis quadrangula forma quatuor parit angulos. es, quae angulos faciunt; timor, spes, tristitia et gaudium. Ubi timor spei infigit tignum suum et spes timori, angulum faciunt. Ubi tristitia gaudio accedit sive gaudium tristitiae, rursus alium angulum faciunt. Si desi
Abbreviated transcription (Latin):
cus. cũ manꝰ pia & larga. cum
auditus purus & castꝰ. cũ inces¬
sus rectus & bonꝰ. cum in toto cor¬
pore oculi cautela & circũspec-¬
tione ante & retro circũ fundũ¬
tur. Uide archam intꝰ deaura
foris deauratã. Michi ꝓminimo
est ut auob̃ iudicer aut ab hu¬
mano die. Tacharias ⁊ helisa¬
beth deaurati erant intꝰ. quia
iustierant ante dm̃. foris: qr ĩ¬
cedebant in omnib iustifica¬
donib dñi sine querela. Bene
deaurata ẽ archa intus & foris:
cuiꝰ anima & conscientia bona
do ⁊ angłis iungit᷑. cuiꝰ fama
apud fideles & infideles mag¬
nificat᷑. Auro mundissimo ar-¬
chadeaurat᷑: cũ solius di cã co¬
git̾ones inm̃te castigant᷑. & bo¬
na oꝑa exercent᷑. Seq̃r. Facies

Expanded text:
icus, cum manus pia et larga, cum icus, cum manus pia et larga, cum auditus purus et castus, cum incessus rectus et bonus, cum in toto corpore oculi, magna cautela et circumspectione, ante et retro circumfunduntur. Vide arcam intus deauratforis deauratam: Mihi pro minimo est, ut a vobis judicer aut ab humano die . Zacharias et Elisabeth deaurati erant intus, quia justi erant ante Deum; foris, quia incedebant in omnibus justificationibus Domini sine querela . Bene deaurata est arca intus et foris, cujus anima et conscientia bona Deo et angelis jungitur, cujus fama apud fideles et infideles magnificatur. Auro mundissimo arca deauratur, cum solius Dei causa, cogitationes in mente castigantur, et bona
Abbreviated transcription (Latin):
tua excedit futurũ p̃miũ. Unũ
cubitũ habes altitudinis ĩ mor
Dimidium qͦq cubttũ habes
ꝑceptione sac baptismatis: in
quo iã quidẽ iustificaris: s ñaũ
glorificaris. Dimidiat᷑ gͦ cubi¬
tus iste in iustificatione: impl¬
bitur uͦ inglorificatione. Imple
unum cubitũ spei. qñ ꝑsacra¬
m̃ta fidei es in corꝑe.xp̃i: aliũ
nichilominꝰ inchoans. cũ arras
secuture głȩ. occulta & singu¬
lari p̃libatione sp̃s degustas.
Si fides ignoratur: cubitꝰ ñ ꝑ¬
ficit᷑. Simens adoptione sp̃s
subarrat᷑: aliꝰ cubitus non dimi¬
diatur. Hȩc de altitudine ar-¬
che.Seq̃r. Et deaurabis eã au¬
ro mundissimo. intus & foris.
Auro mundissimo intꝰ archa dͥe¬
aurat᷑: simens ab immundicia
emundat᷑. Intꝰ deaurat᷑: cum
noua sobole uirtutũ fecundi¬
tur. Intꝰ deaurat᷑: cũ mille se¬
des in m̃te relinquunt᷑. fõris
deaurat᷑: cum sermo rarus &
uerꝰ. cũ oculus simplex & pus¬

Expanded text:
tua excedit futurum praemium. Unum tua excedit futurum praemium. Unum cubitum habes altitudinis in mortDimidium quoque cubitum habes ex perceptione sacri baptismatis, in quo jam quidem justificaris, sed nondum glorificaris. Dimidiatur ergo cubitus iste in justificatione, implebitur vero in glorificatione. Imples unum cubitum spei, quando per sacramenta fidei es in corpore Christi, alium nihilominus inchoas, cum arrhas secuturae gloriae, occulta et singulari praelibatione spiritus degustas. Si fides ignoratur, cubitus non perficitur; si mens adoptione spiritus subarrhatur, alius cubitus non dimidiatur. Haec de altitudine arcae. Sequitur: Et deaurabis eam auro mundissimo intus et foris ; auro mundissime intus arca deauratur, si mens ab immunditia emundatur; intus deauratur, cum nova sobole virtutum fecundatur; intus deauratur, cum nullae sordes in mente relinquuntur. Foris deauratur, cum sermo rarus et verus, cum oculus simplex et pud
Abbreviated transcription (Latin):
dit: cũ se spolians ⁊ deturpanᷤᷤ
pallio dimidio frigori & illu¬
siomi exposuit. Podes habere
dimidium in latitudine di¬
lectionis ꝑ affectum. ⁊ si non
ꝑeffectũ. cũ recoartaris. s pi¬
etate dilataris. Ad ꝓximũ ha¬
be semiplenũ exhibitione: uͥ
ñ potes plenũ ꝓ necessitate. &
ht̃ archa tua cubitũ & dimidiũ
in latitudine. Qd̃ ad tequidem
plenũ : extͣ te semiplenũ. Habe
gͦ addm̃ plenũ cubitũ dilectio¬
nis ꝑ affectũ. qr ñ indiget semi¬
pleno nr̃o: in supplendis necessi¬
tatib suis. Ad ꝓximũ habe
semiplenũ: qr nemo ante finẽ
suũ secutus ẽ de ꝑseu̾antia sui
oꝑis. Recta intentio in incho¬
atione unus cubitꝰ ẽ: pacientia
tione. alt̃ cubitꝰ. dimidiꝰ inti¬
more & dubietate ꝑseuerantie.
In altitudine cubitũ ⁊ semissẽ
ht̃ archa: cũ de cõispe fideliũ
suꝑ excrescit suggestiõe uͥtutũ
& confidentia gr̃ȩ ad id qd m̃ta

Expanded text:
dit, cum se spolians et deturpans dit, cum se spolians et deturpans pallio dimidio, frigori et illusioni exposuit. Potes habere dimidium in latitudine dilectionis per affectum etsi non per effectum, cum re coarctaris, sed pietate dilataris. Ad proximum habe semiplenum exhibitione, ubi non potes plenum pro necessitate, et habet arca tua cubitum et dimidium in latitudine, quod ad te quidem plenum, extra te semiplenum. Habe ergo ad Deum plenum cubitum dilectionis per affectum, quia non indiget semipleno nostro in supplendis necessitatibus suis. Ad proximum habe semiplenum, quia nemo ante finem suum securus est de perseverantia sui operis. Recta intentio in inchoatione unus cubitus est, patientia ter cubitus, dimidius in timore et dubietate perseverantiae. In altitudine cubitum et semissem habet arca, cum de communi spe fidelium superexcrescit suggestione virtutum et confidentia gratiae ad id quod merita
Abbreviated transcription (Latin):
archa tua. sana fide: plena. ca¬
ritate. clausa. humilitate: signa¬
ta. stabilitate: reserata. confes¬
sione: & gr̃arum actiõe. Claui
deniq obedientie obtemꝑet.
inconclusione & in aꝑcione.
De lignis sethim cõpingatur:
multarũ uirtutũ conqͣdratiõe.
Longitudine duoꝵ cubitoꝵ &
semis extendat᷑: ab incohatio¬
ne scił boni oꝑis. mediante
pacientia ꝑegͥnationis. usq ad
ꝑseuerantiã finendi laboris.
Latitudine aut̃ dilatet᷑ archa
uno cubito & dimidio. ut dm̃
ex toto corde. tota aĩa. dota
uirtute. plusꝗͣ sediligat. quiẽ
se qui est dimidius. ñ ꝓimꝑfec¬
tione affectionis. s ꝓ imꝑfecta
exhibitione oꝑis. Pleno enĩ af¬
fectu debemus ꝓximũ dilig̾e:
s uix semipleno affectu neces¬
sitades eiꝰ possumꝰ excusare. aut
explere. Neq enĩ ꝓximũ non
amat. quicũq palliũ in frigo¬
re ut martinꝰ ñ dimidiat. Pro¬
fecto pene ampliꝰdimidio cu¬
bitu martim dilectio seexten¬

Expanded text:
arca tua sana fide, plena chaarca tua sana fide, plena charitate, clausa humilitate, signata stabilitate, reserata confessione et gratiarum actione. Clavi denique obedientiae obtemperet in conclusione et in apertione. De lignis sethim compingatur, multarum virtutum conquadratione. Longitudine duorum cubitorum et semis extendatur, ab inchoatione scilicet boni operis, mediante patientia peregrinationis, usque ad perseverantiam finiendi laboris. Latitudine autem dilatetur arca, uno cubito et dimidio, ut Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, plusquam se diligat, qui est se, qui est dimidius, non pro imperfectione affectionis, sed pro imperfecta exhibitione operis. Pleno enim affectu debemus proximum diligere, sed vix semipleno affectu, necessitates ejus possumus excusare aut explere. Neque enim proximum suum amat, quicunque pallium in frigore ut Martinus non dimidiat. Profecto pene amplius dimidio cubito Martini dilectio se exten
Abbreviated transcription (Latin):
oR hominis ẽ archa:
aut dei. aut diaboli.
Ut aũt sit archa dei.
&msuram arche teneat: ⁊ ma¬
t̃iam. Mat̾ia sit imputͥbił ut lig¬
ium uite: m̃sura ȩquał ut uirtꝰ
temꝑantie. Uirtutes itaq quȩ
solȩ subsole non marcescunt. uł
putrescunt. archã nr̃i cordis cõ¬
pingant: ut & depositũ dei in
ea ñcorrũpatur ppt̃ incorrupti¬
onẽ arche. & religionis ꝓpositũ
semel susceptũ ñ deserat᷑ ꝑ uirtu¬
dem constantie. Alt̾m deo: alt̾m
sibi pr̃et homo. Deoexhibeat
custodiã sui depositi qd̾ ẽ gr̃a:
dignit̾ati suȩ stabilim̃tũ fid̾i
retineat. ꝙ uariari ñ debet ima¬
go dei leui huiꝰ mundi iactura.
archa nec fracta sit. nec uacua.
Siplena eẽt.s fracta archa: dãp¬
nũ timeres. Suntegͣ s uacua:
inanit̃ abea subsidiũ sꝑares. De¬
niq cum fuerit sana ⁊ plena ar¬
cha: clausa sit & signata. Clau¬
sa: ne mures intrent. Signata:
ne fures aꝑiant. Claue serret᷑:
reseretur. Atcende o aĩa ut sit

Expanded text:
cor hominis est arca aut Dei aut diaboli. Ut autem sit arca Dei, et mensuram arcae teneat et materiam: materia sit imputribilis, ut lignum vitae, mensura aequalis, ut virtus temperantiae. Virtutes itaque quae solae sub sole non marcescunt vel putrescunt, arcam nostri cordis compingant, ut et depositum Dei in ea non corrumpatur pet religionis propositum semel susceptum non deseratur per virtutem constantiae. Alterum Deo, alterum sibi paret homo. Deo exhibeat custodiam sui depositi quod est gratia, dignitati suae, stabilimentum fidei retineat, quia variari non debet imago Dei, levi hujus mundi jactura. Arca nec fracta sit, nec vacua; si plena esset, sed fracta arca, damnum timeres; si integra, sed vacua, inaniter ab ea subsidium sperares. Denique, cum fuerit sana et plena arca, clausa sit et signata: clausa ne mures intrent, signata ne fures aperiant. Clave serretur et rereseretur. Attende, o anima, ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
douisibiles formas. ꝑ inuisibi¬
les inuisibilium formarũ rõnes
abnaculi. ut cũq assuesceret
ñtem. auisibilib ad inuisibilia
tͣnsferre. ꝑtinet uͦ omnis hȩc
mystica similitudo ad plenitu¬
dinẽ carismatũ uniu̾s alis eccłiȩ
quam ih̃u ꝓpinante defonte
gĩȩ etiam inuia ꝑegͥnationis
ꝓpt̃ habundantiam caritatis
bibit. Plenitudo deniq sacͣ¬
m̃toꝵ: imitat᷑ similitudine
angłoꝵ. Disqͥre ꝓfunda nr̃e¬

Expanded text:
do visibiles formas, per invisibido visibiles formas, per invisibiles visibilium formarum rationes tabernaculi, utcunque assuesceret mentem a visibilibus ad invisibilia transferre. Pertinet vero omnis haec mystica similitudo, ad plenitudinem charismatum universalis Ecclesiae, quam Jesu propinante de fonte gratiae, etiam in via peregrinationis propter abundantiam charitas bibit. Plenitudo denique sacramentorum imitatur similitudinem angelorum. Disquire profunda
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: tuhabes similitudinẽ. Si
credis de hab̃e similitudinem:
ñdum u̾itatem asimilitudine
ꝑuenies adu̾itatẽ. Intͦducit
similitudo ad u̾itatẽ. Si autẽ
in lege sine gr̃a. u̾itatẽ p̃sumi:
de hab̃e ñ similitudinẽ. & ue¬
tate carebis: & similitudine
uab̾is. Quare gͦ finẽ legis qui
quia finis mu̾itate ẽ. ñ insimi¬
litudine. Iuxta omnẽ similitu¬
dinẽ ait taberna cłi qd̾ osten¬
dam tibi. Intanta ciboꝵ ab¬
stinentia ⁊ in tam longa remi¬
tione a curis scl̃arib moyses
oculos m̃tis & animũ pauisse
creditur diuinis reuelationib.
Nmirum & oculo carnis credo
qd̾ aliquas mirabiles & insuetaᷤᷤ
uisiones uidit. Quomͦcũq autẽ
uidit siue in carne siue in sp̃u.
celestem illam angłicãq ꝯũsa¬
tionẽ qualicũq annotatione
iubetur illam manifestare po-¬
pło suo. ut qui pre lippitudine
carnał conu̾sationis radios ipsiꝰ
ueritatis ꝑciꝑe nonualebat
obumbratione mistica lustͣn¬

Expanded text:
tem, tu habes similitudinem. Si tem, tu habes similitudinem. Si credis te habere similitudinem nondum veritatem, a similitudine pervenies ad veritatem. Introducit itaque similitudo ad veritatem. Si autem in lege sine gratia, veritatem praesumis te habere non similitudinem; et veritate carebis et similitudine privaberis. Quaere ergo finem legis qui quia finis in veritate est non in similitudine. Juxta omnem similitudinem, ait, tabernaculi quod ostendam tibi. In tanta ciborum abstinentia, et in tam longa remotione a curis saecularibus, Moyses oculos mentis et animum pavisse creditur divinis revelationibus; nimirum et oculo carnis credo quod aliquas mirabiles et insuetas visiones viderit. Quomodocunque autem viderit sive in carne, sive in spiritu, coelestem illam angelicamque conversationem, qualicunque adnotatione, jubetur illa manifestare populo suo, ut qui prae lippitudine carnalis conversationis radios ipsius veritatis percipere non valebat, obumbratione mystica lustran
Abbreviated transcription (Latin):
explanationẽ. Premonstrant᷑
in solite figurȩ uisib humaniᷤᷤ.
ut reducta cogitatio a solitis
meditet᷑ subtili reuolutione
pret̾ hȩc e̾ẽ quedã magis inso¬
lita. quoꝵ claritate ȩt̾na iuisi¬
bili contub̾nio impregnata ꝓ
modulo suo demporalit̃ reluce¬
militudinẽ illectͥcem. ñ adueri¬
tatẽ saciatͥcem cõmodata suñ.
Ngͥ gulosa p̃cipitatione cala¬
mum historiȩ iudeȩ absorbeas.
qui tͥ datus ẽ in ore ñ ut illum
deglucias: s ut ꝑillũ umũ in
claustris cȩlestis sapĩȩ tanqͥ
in doliis repositũ suauit̃. ⁊ cũ
temꝑantia bibas. Plane ni¬
mium mordacit᷑ calamũ legis
stringis: cum solã sine sp̃ulte
teram in libris moysi attentis
Ubi aut̃ inconsiderate ⁊ ĩmoda¬
te inore calamũ concludis: sib¬
lato meatu sp̃italis intelligen¬
tiȩ: corticem mandis. ñ uinum
bibis. Diligent̃ gͦ attende qd d̾i.
faciant michi sc̃uariũ tuxta om¬
nẽ similitudinẽ tab̃naculi qd̃
ostendam tͥ. Angłi hñt u̾ita¬

Expanded text:
explanationem. Praemonstrantur insolitae figurae visibus humanis, ut reducta cogitatio a solitis, meditetur subtili revolutione, praeter haec esse quaedam magis insolita, quorum claritate aeterna, invisibili contubernio impraegnata, pro modulo suo temporaliter relucesimilitudinem illectricem, non ad veritatem satiatricem commodata sunt. Non igitur gulosa praecipitatione calamum historiae, Judaee, absorbeas, qui tibi datus est in ore, non ut illum deglutias, sed ut per illum, vinum in claustris coelestis sapientiae tanquam in doliis repositum, suaviter et cum temperantia bibas. Plane nimium mordaciter calamum legis stringis, cum solam sine spiritu litteram in libris Moysi attendis. Ubi autem inconsiderate et immoderate in ore calamum concludis, sublato meatu spiritalis intelligentiae, corticem mandis non vinum bibis. Diligenter ergo attende quod dicitur: Faciant mihi sanctuarium juxta omnem similitudinem tabernaculi quod ostendam tibi. Angeli habent verita
Abbreviated transcription (Latin):
num sechim. ñ euanuit in ci¬
neres combustionis: s ꝯualuit
in impassibilitatẽ resurrectiõis.
Exarsit nãq inuidia iudeoꝵ ad¬
ũsus iħm: ut ait psalmista tã¬
quã ignis inspinis. s rubꝰ moysi
le ẽ hoc lignũ albȩ spine. ñ utiq
u̾itate nature. s ꝯdicionis simi¬
litudine. Nam u̾itas carnis in
eo nonferm̃tat᷑ corruytiõe ue¬
tustatis: s ꝯfigurat᷑ similitu¬
dini carnis pecc̃i. ut despecie

Expanded text:
num Sethim, non evanuit in cinum Sethim, non evanuit in cineres combustionis, sed convaluit in impassibilitatem resurrectionis: exarsit namque invidia Judaeorum adversus Jesum, ut ait Psalmista, tanquam ignis in spinis ; sed rubus Moysi, le est hoc lignum albae spinae, non utique veritate naturae, sed conditionis similitudine. Nam veritas carnis in eo non fermentatur corruptione vetustatis, sed configuratur similitudini carnis peccati, ut de specie
Abbreviated transcription (Latin):
de nomine arche. Iam uideamꝰ
de compositione. Archam de
lignis sechim ait cõpingite.
Corpus illud dñicum de sacris
uiscerib uirginał ut̾i ꝯceptũ ⁊
natũ obumbrante sp̃u scõ lig¬
nis sechim congrue comꝑat᷑.
ꝙr ligna ista impittͥbiliasẽ.
⁊ leuia. & igni apposita ñ af¬
siciunt᷑ dãpno combustionis.
s indurant᷑ soliditate robustĩ¬
ei. Sunt qͦq similia albȩ spi¬
ne. Incorruptibile siquidẽ est
corpꝰ. xp̃i. qͦd neq computruit
aliqñ instercore humanȩ conuer¬
sationis corruptione peccati.
nec insepulchro pulue mortis.
Unde. Non dabis sc̃m tuũ uidẽ
corruptionẽ. Leue: qr nullate¬
nus originalis pecc̃i siue actua¬
lis opp̃ssum gͣuedine suꝑ pen-¬
nas uentoꝵ adhuc incarne de-¬
ambulauit. undasq solido iti-¬
nere calcauit. & post mortẽ ac
resurrectionẽ addext̾ampatͥs.
leuatis manib corpore ascẽdit.
Igni deniq passionis supposi¬
tum corpꝰ dñicum tanqͣm ligi¬

Expanded text:
de nomine arcae: jam videamus de nomine arcae: jam videamus de compositione, arcam de lignis Sethim, ait, compingite; corpus illud Dominicum de sacris visceribus virginalis uteri conceptum et natum obumbrante Spiritu sancto, lignis Sethim congrue comparatur, quia ligna ista imputribilia sunt et levia, et igni apposita non afficiuntur damno combustionis, sed indurantur soliditate robustiori. Sunt quoque similia albae spinae; incorruptibile siquidem est corpus Christi; quod neque computruit aliquando in stercore humanae conversationis corruptione peccati, nec in sepulcro, pulvere mortis. Unde, non dabis sanctum tuum videre corruptionem . Leve quia nullatenus originalis peccati sive actualis oppressum gravedine super pennas ventorum , adhuc in carne, deambulavit undasque solido itinere calcavit: et post mortem ac resurrectionem, ad dexteram Patris, levatis manibus corpore ascendit. Igni denique passionis suppositum corpus Dominicum, tanquam lig
Abbreviated transcription (Latin):
tenebant᷑ oculi ne eũ agnosce¬
rent. ñ aꝑiebatur donec pa¬
nis frangeret᷑. Adhanc arch
paruuli qui esuriunt ⁊ siciunt
iusticiã accedunt. ⁊ panẽ peñ
dicentes. Panẽ nr̃m cotidiamĩ¬
d .n.h. ad hanc canes & catelli
conũtunt᷑ ad uesꝑam cũ famt̃
paciunt᷑: qr tandẽ peccatri
ter remordent᷑ in ꝯscientia d
malii suis. fracturas siue butt¬
tunt. s indifferent̃ qͥcqͥd ĩgestũ
piniunctum fu̾it. ore auido ra¬
piunt & deglutiunt. Ut enĩca¬
ritas omĩa credit. omĩa sustur.
sic fames omĩa comedit. omĩa
absorbet. Non explorat qͥd
delectet: s qͥd saciet. N consu¬
lit gustum: s stomachũ. Nul¬
las partitur moras palato: s
accepta cito mandat stomacho.
Eque sine dubio famelicꝰ iusti¬
ce. famelicus pacientiȩ. pꝰposi¬
ta delib̾atione ꝯsilii. quid agen¬
dum sit. ante agit. qͣm delibet.
tum cito adimplet bonũ. quã
uto suscipit mandatũ. Non ẽ
difficultas infaciendo: ubiuo¬
luntas sẽꝑ suꝑest inbono. Hȩc

Expanded text:
tenebantur oculi ne eum agnoscerent , non aperiebantur donec panis frangeretur. Ad hanc arcam parvuli, qui esuriunt et sitiunt justitiam , accedunt et panem petunt, dicentes: Panem nostrum quotidiacatelli convertuntur ad vesperam , cum famem patiuntur, quia tandem peccatores ter remordentur in conscientia de malis suis, fracturas sive bucceltunt, sed indifferenter quidquid ingestum vel injunctum fuerit, ore avido rapiunt et deglutiunt. Ut enim charitas omnia credit, omnia sustinet , sic fames omnia comedit, omnia absorbet. Non explorat quid delectet, sed quid satiet; non consulit gustum, sed stomachum. Nullas partitur moras palato, sed accepta, cito mandat stomacho. Aeque, sine dubio, famelicus justitiae, famelicus patientiae, postposita deliberatione consilii, quid agendum sit, ante agit, quam deliberet; tam cito adimplet bonum, quam cito suscipit mandatum: non est difficultas in faciendo, ubi voluntas semper superest in bono. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
signanda & ꝯseruanda: sic in
xp̃o reponitur opꝰ nr̃ȩ saluatio¬
nis. qͣsi panis refectionis. reponi¬
tur uestim̃tũ dealbationis ut
ibi legit᷑. qͦt qͦt baptirati estis
xp̃m induistis. reponit᷑. nichilomi¬
nus & pecunia redemptionis ut
ibi. redemptionẽ misit dñs . p.
suo reponitur. & thesaurus to¬
cius diuinitatis qr in xp̃o habi¬
tat omnis plenitudo diuinita

Expanded text:
signanda et conservanda, sic in signanda et conservanda, sic in Christo reponitur opus nostrae salvationis, quasi panis refectionis, reponitur vestimentum dealbationis, ut ibi legitur quotquot baptizati estis, Christum induistis , reponitur nihilominus et pecunia redemptionis; ut ibi redemptionem misit Dominus populo suo , reponitur et thesauros totius divinitatis, quia in Christo habitat omnis plen
Abbreviated transcription (Latin):
quitur. Sicq faciens illud. Ar-¬
cham delignis sechim cõpingi¬
de. cuiꝰ longitudo habebit du¬
os & semis cubitos. Latitudo:
cubitum & dimidium. Altitu¬
do: cubitum similtt᷑ ac semissẽ.
& deaurabis eã auro mundis¬
simo intus & foris. faciesq supͣ.
coronam aureã ꝑcircuitũ. Or¬
dine non incongruo cȩleste
mandatum consequent ordi¬
nans. quomodo fieri debeat ta
longitudinis latitudinis. ⁊ alti¬
tudinis dim̃sionẽ: Totũ namq
incarnationis xp̃i mysterium
ab ȩt̾no inmente diuina dispen¬
satum totum mutuans ab oc¬
cultis sap̃iȩ dei oportunis figu¬
rationib in patͥarchis ⁊ ꝓpħis
allegatum. totũ in ipso nouissi¬
mis temporib humilit̃ adim¬
pletũ. tam firmiter credimus:
quã fideliter uiuimꝰ. Nonim¬
merito aut̃ xp̃c archa nuncu¬
patur. qr sicut archa ĩ domo
ualde necessaria ẽ. ut ñ solum
panis ibi ponat᷑ s uestis ⁊ pe¬
cunia. ⁊ quelibet alia subclaue

Expanded text:
quitur: Sicque facies illud: Arquitur: Sicque facies illud: Arcam de lignis Sethim compingite, cujus longitudo habebit duos et semis cubitos; latitudo, cubitum et dimidium: altitudo cubitum similiter et semissem; et deaurabis eam auro mundissimo intus et foris, faciesque supra coronam auream per circuitum . Ordine non incongruo coeleste mandatum consequenter ordinans, quomodo fieri debeat tablongitudinis, latitudinis et altitudinis dimensionem. Totum namque Incarnationis Christi mysterium ab aeterno, in mente divina dispensatum, totum mutuans ab occultis sapientiae Dei, opportunis figurationibus in patriarchis et prophetis allegatum; totum in ipso, novissimis temporibus humiliter adimpletum, tam firmiter credimus quam fideliter vivimus. Non immerito autem Christus arca nuncupatur, quia, sicut arca in domo valde necessaria est, ut non solum panis ibi ponatur, sed vestis et pecunia, et quaelibet alia sub clave
Abbreviated transcription (Latin):
nionis corꝑis & sanguinis dñi.
Thuribulum ministrat. qͥ bonꝰ
odor xp̃i in omni loco famam
his qui foris sunt & intus in no¬
tescit. Pelues siue bacinnos de¬
fert: qui pilati seuiciã. ⁊ xp̃i
addendens innocentiã. manꝰ
suas lauat ñ solũ insanguine
igni. s etiam hedi. irriguum
luꝑiꝰ ab agno. & irriguũ inferiꝰ
ibhedo accipiens. Siqͥdẽ cum
agnum nascentẽ suscipio: debe¬
nignitate & innocentia ãmo¬
neor. Cum insimilitudine car¬
nis peccati ꝓpeccatoribꝰ & cũ
latronib morientẽ uideo: spẽ
remissionis in tanta pacientia
iħu concipio. Candelabra de¬
fert: qui dño cooꝑante. ⁊ ser¬
monẽ confirmante eugłm sine
sumptu ponit ꝓcęlo ñ pro num¬
mo annuntians regnũ di. Lam¬
pades accendit: qui simpliciũ
conscientias illustrans in uinco
memorie eoꝵ amorẽ dei infi-¬
git. Piscine preest: qui assidu¬
is lam̃tis compunctus. oculos
ht̃ sicut piscine in esebon. Se¬

Expanded text:
nionis corporis et sanguinis Domini. nionis corporis et sanguinis Domini. Thuribulum ministrat, qui bonus odor Christi in omni loco famam his qui foris sunt et intus innotescit. Pelves sive buccinas defert, qui Pilati saevitiam, et Christi attendens innocentiam, manus suas lavat non solum in sanguine Agni, sed etiam haedi: irriguum superius ab Agno, et irriguum inferius ab haedo accipiens. Siquidem cum Agnum nascentem suscipio, de benignitate et innocentia admoneor; cum in similitudine carnis peccati pro peccatoribus, et cum latronibus morientem video, spem remissionis, in tanta patientia Jesu concipio. Candelabra defert, qui Domino cooperante, et sermonem confirmante, Evangelium sine sumptu ponit, pro coelo non pro nummo annuntians regnum Dei. Lampades accendit, qui simplicium conscientias illustrans, in junco memoriae eorum, amorem Dei infigit. Piscinae praeest, qui assiduis lamentis compunctus, oculos habet sicut piscinae in Esebon. Se
Abbreviated transcription (Latin):
fendunt. & inconspectu agi
deferunt. Eodemordine ȩc
quȩ est ordinata ut castroꝵ l
cies incedit. & in singulis m¬
nistroꝵ suoꝵ ordinib singu¬
las angeloꝵ uirtutes accipit.
Uide uasa aurea & argenter
indomo magna quȩ est ec¬
cłia ad cultum eiꝰ. Calix cũ p¬
tena ibiest. ampulla olei e
csmatis. ampulla uinaria i
ampulla inusũ aquȩ. pelus
thurribulũ. candelabra. pisci¬
na lampades. & quedam alia.
tate inflãmat᷑. calici & patenȩ
destinatur. illa quȩ cherubin
scientiȩ plenitudine implet᷑:
ampullȩ uinarie assignat᷑. illa
quȩ throni tͣnquillitate serena¬
tur: ampullȩ crismatis delega¬
tur. Ampullam quoq olei de¬
fert illa anima: quȩ in gr̃a me-¬
deri potest contͥcis corde. ⁊ ani¬
mi langores sanare. Ampullã
aquȩ defert: quȩ humanis af¬
fectionib passionib iħu cõpa¬
dens. concrucifigit᷑ ei & cõmo¬
ntur tam in memoria mortis.
qͣm in sacram̃to uiuifice cõmu¬

Expanded text:
fendunt, et in conspectu Agni fendunt, et in conspectu Agni deferunt. Eodem ordine Ecclesia quae etiam ordinata, ut castrorum acies incedit, et in singulis ministrorum suorum ordinibus singulas angelorum virtutes accipit. Vide vasa aurea et argentea in domo magna quae est Ecclesia, ad cultum ejus. Calix cum patena ibi est, ampulla olei et chrismatis, ampulla vinaria et ampulla in usum aquae, pelves, thuribulum, candelabra, piscina, lampades et quaedam alia. phim inflammatur, calici et patenae destinatur, illa quae cherubim scientiae plenitudine impletur; ampullae vinariae assignatur: illa quae throni tranquillitate serenatur, ampullae chrismatis delegatur. Ampullam quoque olei defert illa anima, quae in gratia mederi potest contritis corde et animi languores sanare. Ampullam aquae defert, quae humanis afflictionibus, passionibus Jesu compatiens, concrucifigitur ei et commoritur, tam in memoria mortis quam in sacramento vivificae commu
Abbreviated transcription (Latin):
stituta: intellige actiones ꝯ¬
suetudinarias. ñ ꝯsuetudinariȩ.
Cherubin & seraphin caritate
imflãmati. qͣsi ori diuino cibũ
& potum defert̃: cũ omnim᷑ ali¬
is sp̃ib uicimus. ordine & ami¬
ciciȩ dignitate assistunt. Thro¬
ni inu̾itate stantes: sessionẽ
placidã ⁊ placitã p̃bent. Prin¬
cipatus & potestates. qͣsi aqͣ
& manutergiũ suggert̃. cũ nos
defendendo abhostib gr̃am se¬
curitatis & audaciã repugmã¬
di conferunt. Dñationes ped
abluunt. cum nr̃a peccata suis
postulationib imminuunt.
dñationẽ suꝑpecc̃is acquirt̃.
Uirtutes incensũ boni odoris
accendunt. cũ de scõꝵ uirtuti¬
b gras incomp̃h ensibili ma¬
iestati referunt. Archangeli
lucernã accendunt. cũ mystĩa
ꝓfunda secretoꝵ celestium re¬
uelando exponunt. Angłi mã¬
na reponunt: cũ a nob diuna
consilia abscondunt. & thes¬
auros includunt: cũ amalig¬
nis spiritib nr̃abona oꝑa de¬

Expanded text:
stituta, intellige actiones cstituta, intellige actiones consuetudinarias non consuetudinarie. Cherubim et seraphim charitate inflammati, quasi ori divino, cibum et potum deferunt, cum omnimodo aliis spiritibus vicinius ordine et amicitiae dignitate assistunt. Throni, in veritate stantes, sessionem placidam et placitam praebent. Principatus et potestates, quasi aquam et manutergium suggerunt; cum nos defendendo ab hostibus, gratiam securitatis et audaciam repugnandi conferunt. Dominationes pedes abluunt; cum nostra peccata suis postulationibus imminuunt, et dominationem super peccatis acquirunt. Virtutes incensum boni odoris accendunt; cum de sanctorum virtutibus gratias incomprehensibili majestati referunt. Archangeli lucernam accendunt, cum mysteria profunda secretorum coelestium, revelando exponunt. Angeli manna reponunt, cum a nobis divina consilia abscondunt, et thesauros includunt; cum a malignis spiritibus nostra bona opera de
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc qui plus meruit insimili¬
tudine: ampliꝰ coronabit᷑ in ue-¬
ritate. & qͦ fuit similior in uir¬
tute: eo conformior erit in ma¬
iestate. Officionãq gradu &
ordine distinguit᷑ in angelis
curia cęli: nichilominꝰ ⁊ inmi¬
nistris suis eccłia dei. Destina¬
ta sibi singuliordines in cȩlo
explent officia. utiq ⁊ in eccłia:
nec usurpat p̃sũptione demera-¬
ria quisquã attrectare qđ ñ ac¬
cepit in officii sui assignatione.
Sunt gͦ isti uasa in honorẽ mag¬
ne domus & utilitatẽ. dequib
sequit᷑. & omnit̃i uasoꝵ in cuł¬
tum eiꝰ. qͣsi mistice alio uasebi¬
bat qs̃ incircũscͥptus sp̃s. alio
comedat. alio sedeat. alio manꝰ
abluat. alio pedes: alio incen¬
sum accipiat. alio luc̃nam accẽ¬
dat. alio manna reponat. alio
thesauros includat. alio qͦlib⁊.
alia congrua diuinitati officia
exhibeat. Rep̃ssa carnali ĩtel¬
ligentia. & m̃te supra omniũ
fantasmatũ imaginatiõe con¬

Expanded text:
Tunc qui plus meruit in similiTunc qui plus meruit in similitudine, amplius coronabitur in veritate, et quo fuit similior in virtute, eo conformior erit in majestate. Officio namque, gradu et ordine distinguitur in angelis curia coeli, nihilominus et in ministris suis Ecclesia Dei. Destinata sibi singuli ordines in coelo explent officia utique et in Ecclesia; nec usurpat praesumptione temeraria quisquam attrectare, quod non accepit in officii sui assignatione. Sunt ergo isti, vasa in honorem magnae domus et utilitatem, de quibus sequitur, et omnium vasorum in cultum ejus; quasi mystice alio vase bibat Deus incircumscriptus spiritus, alio comedat, alio sedeat, alio manus abluat, alio pedes, alio incensum accipiat, alio lucernam accendat, alio manna reponat, alio thesauros includat, alio quaelibet, alia congrua divinitati officia exhibeat. Repressa carnali intelligentia, et mente supra omnium phantasmatum imaginatione con
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ amministratiõe inuisibił
fides quȩ est argum̃tum non
apparentiũ. Dico autẽ de fide
ȩccłiȩ. ñ de fide uniꝰ fidelis ꝑso¬
ne. quãquã & totũ credat qͥcũq
est in eccłia qd credit dota ipsa ec¬
cłia. Inuestitu tam̃ deaurato re¬
gina assistit. circũamicta uarie¬
bens fidei diu̾soria. quot fideli¬
um corda. & tot similitudines
angeloꝵ. quot distinctioneᷤᷤ grã¬
rum. Ubi aut̃ in consũmatio¬
ne scłi & m̃ĩto & numo omnis
adimpleta fuerit in eccłia simi¬
litudo angłorum. ut de simili¬
tudine tͣnseat adu̾itatem. ⁊ sit
m̃sura hominis quȩ ẽ angeli:
tunc fiet unũ ouile & unͣ pas¬
dor hominũ & angłoꝵ. ut sit
ds̃ omĩa in om̃ib. Iam ñ simi¬
litudines auri ut dr̃ incanti¬
cis doctores facient ȩccłiȩ. s
equalitates. qr ñ imitabunt᷑
homines conu̾sationẽ celestiũ.
s mutabunt᷑ in consortiũ beato¬
rum sp̃uum. ut sint sic̃ angłi
dei incȩlo. non in labore meri¬

Expanded text:
 administratione, invisibilis fides quae est argumentum non apparentium . Dico autem de fide Ecclesiae non de fide unius fidelis personae, quanquam et totum credat quicunque est in Ecclesia, quod credit tota ipsa Ecclesia. In vestitu tamen deaurato, regina astitit circumamicta variebens fidei diversoria quod fidelium corda, et quot similitudines angelorum, tot distinctiones gratiarum Ubi autem in consummatione saeculi, et merito et numero omnis adimpleta fuerit in Ecclesia similitudo angelorum, ut de similitudine transeat ad veritatem, et sit mensura hominis quae est angeli; tunc fiet unum ovile, et unus pastor hominum et angelorum ut sit Deus omnia in omnibus . Jam non similitudines auri, ut dicitur in Canticis, doctores faciant Ecclesiae, sed aequalitates, quia non imitabuntur homines conversationem coelestium, sed mutabuntur in consortium beatorum spirituum, ut sint sicut angeli Dei in coelo , non in labore meri
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑaꝑta. ne studiũ qͥuerendi
tollat᷑: nec inclaement̃ clausa.
ne instantia requirentiũ frus¬
tretur. In manus patris clauis
resignat᷑. ꝓpt̃ mẏst̾ium ascłis
absconditui. ne fures effodiant
consilium d̃i. ⁊ furent᷑ intentio¬
nẽ incarnationis. xp̃i. Pat̃ clau¬
dit ⁊ nemo aꝑit. qr natiuita¬
dem diuinã in secreto suo absꝰ¬
dit. ipse aꝑit.⁊ nemo claudtt.
quia generationẽ humanam
mundoinnotuit. Nemo inqͥt
nouit filium nͥ pat̾. ⁊ c̃. Princi¬
pi apłoꝵ aꝑta est archa cũ di¬

Expanded text:
erta, ne studium quaerendi tollatur, nec inclementer clausa, ne instantia requirentium frustretur. In manus patris clavis resignatur propter mysterium a saeculis absconditum, ne fures effodiant consilium Dei et furentur intentionem Incarnationis Christi. Pater claudit et nemo aperit, quia nativitatem divinam in secreto suo abscondit; ipse aperit et nemo claudit , quia generationem humanam mundo innotuit. Nemo, inquit, novit Filium nisi Pater, etc. . Principi apostolorum aperta est arca, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
medio eoꝵ. Nicħominus ꝓhibe¬
or asserere exp̃sso: qr expͥmi po
dest habitatio dei int̾ hoĩes.
Dico autẽ exp̃sso pollicitatiõe:
in exp̃sso fruiciõe. Placuit enĩ
do ꝓmissum suũ u̾bo uͥtutis
suȩ expͥmere: s homo donũ d̾i
suꝑ omnia bñdictum & głifi¬
catum. tota exultatiõe potu¬
it glorificare. ñ autẽ sermoni¬
b explanare. Filiusrł intelligi¬
te dm̃ non adduci aliqͣ indigen¬
tia. ut petat auob̃ sc̃uariũ. qͣsi
ñ habens ubi reponat sc̃a sua.
An minus amplũ est celũ: An
ñ celum cȩli dño: An sunt scã
quȩ ñ capiat amplitudo cȩloꝵ:
Re uera cęli pleni sunt gła d̃i
quȩ est sc̃uarium qđ firma uert̃
manus dei. t̾ra u̾o maledicta in
pecc̃o ade.inanis ẽ & uacua. S
placuit ꝓfundo diuiciaꝵ sa¬
pientiȩ & scientiȩ d̃i: inclina¬
re ex hoc in hoc adrigandum
desuꝑiorib ad inferiora. ut sal¬
tem similitudine głie di in spe¬

Expanded text:
medio eorum. Nihilominus prohibemedio eorum. Nihilominus prohibeor asserere expresso, quia exprimi non potest habitatio Dei inter homines. Dico autem, expresso, pollicitatione, inexpresso fruitione. Placuit enim Deo promissum suum, verbo virtutis suae exprimere, sed homo donum Dei super omnia benedictum et glorificatum, tota exsultatione potuit glorificare, non autem sermonibus explanare. Filii Israel, intelligite Deum non adduci aliqua indigentia ut petat a vobis sanctuarium, quasi non habens ubi reponat sancta sua. An minus amplum est coelum, an non coelum coeli Domino? An sunt sancta quae non capiat amplitudo coelorum? Revera coeli pleni sunt Dei gloria, quae est sanctuarium quod firmaverunt manus Dei, terra vero maledicta in peccato Adae, inanis est et vacua . Sed placuit profundo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, inclinare ex hoc in hoc ad rigandum de superioribus ad inferiora, ut saltem similitudine gloriae Dei in spe
Abbreviated transcription (Latin):
contrahentium intentiones ali-¬
quid ꝓpontt᷑. quo utreq partes
consentientes contͣctui ad quies¬
cunt. Ubi gr̃a. In emptione eqͥ
constitutum p̃cium utͥq parti
ꝓpt̃ equũ tradendũ placet. uł
indomo mͥ a de ꝯstruenda exp̃s¬
sum p̃ciũ me tibi dare ꝯuenie.
nut᷑q istoꝵ contractuũ quoꝵ
alius dr̃ nominatus. aliꝰ innõia¬
dus: aliquid dat᷑. & aliqͥd accipi¬
dar. Rari eqͥdem sunt ꝯtͣctus. in
quibꝰ sola uniꝰ tm̃ partis utili¬
tas attendat᷑. ułuti cõmodatũ
cõmodatarii. & depositũ depo-¬
nentis. Hȩc de humanis nr̃is
actionib ñ suꝑfluo int̾ posue¬
rim. cũ dediuinis ad hoĩes contcͣ¬
tib ineundis. aliqͥd inp̃senti
loco dicendum sit. Nam ds̃ ꝑ
moysen mandat filiis isrł ut
sͥ faciant sc̃uarium. S utrum
sine p̃cio. an quo p̃cio: Utiq ñ
sine p̃cio. Quo gͦ: Exp̃sso. anñ
expsso: Plane uereor dicere ñ
exp̃sso: qr dicit. habitabo in

Expanded text:
contrahentium intentiones, alicontrahentium intentiones, aliquid proponitur, quo utraeque partes consentientes contractui acquiescunt. Verbi gratia, in emptione equi, constitutum pretium utrique parti propter equum tradendum placet: vel, in domo mihi a te construenda, expressum pretium me tibi dare convenit. In utroque istorum contractuum, quorum alius dicitur nominatus, alius innominatus, aliud datur, aliud accipitur. Rari equidem sunt contractus, in quibus sola unius tantum partis utilitas attendatur, commodatum commodatarii et depositum deponentis. Haec de humanis nostris actionibus non superfluo interposuerim, cum de divinis ad homines contractibus ineundis, aliquid in praesenti loco dicendum sit. Nam Deus per Moysen mandat filiis Israel, ut sibi faciant sanctuarium, sed utrum sine pretio, an quo pretio? Utique non sine pretio: quo ergo? expresso an non expresso? Plane vereor dicere, non expresso, quia dicit: Habitabo in
Abbreviated transcription (Latin):
tum rubricate: doctores dñica
g̃gis ꝓpͥo sanguine baptirato
pelles iacinctinȩ: corpora sp̃ua¬
lia in resurrectiõe. ligna sethi.
sc̃oꝵ firmitatẽ. qͥ nullo uicio
corrumpunt᷑. oleum ad lum¬
naria: fulgentes fructus ci¬
ritatis & miscdiȩ. Aromas
unguentũ & thimiama boni odo¬
ns opinionẽ bonioꝑis ad exem¬
plum bene uiuendi. Lapides oni¬
chini ⁊ gemme adornandũ ep-¬
hot ac rationale: miracła scõꝵ:
& oꝑa uirtutum. qͥb ornant᷑ co¬
git̾ones & oꝑationes. Ecce sũma¬
tm tͣnscurrimus singulas obla-¬
tionũ sp̃es. quarum uirtus doci¬
es repetitur. qͦ tiens earum usuᷤ
inconfessione sac̃dotalium indu¬
m̃toꝵ. uł quib dam aliis enu̾at᷑.
sam ad sc̃uarium tͣnseamꝰ. Fa¬
ciantq mͥ sc̃uarũ. & habitabo
inmedio eoꝵ. iuxta omnẽ simi¬
litudinẽ quam ostendã tibi. &
omniũ uasoꝵ incultũ eiꝰ. In hu¬
manis contͣctib quoꝵ plures
& diu̾sȩ sunt sp̃es. sicut diu̾sȩ

Expanded text:
tum rubricatae doctores dominici tum rubricatae doctores dominici gregis proprio sanguine baptizatos; pelles hyacinthinae, corpora spiritualia in resurrectione; ligna Sethim sanctorum firmitatem, qui nullo vitio corrumpuntur; oleum ad luminaria, fulgentes fructus charitatis et misericordiae aromata; unguentum et thymiama boni odoris, opinionem boni operis ad exemplum bene vivendi; lapides onychini et gemmae ad ornandum ephod ac rationale, miracula sanctorum et opera virtutum, quibus ornantur cogitationes et operationes. Ecce summatim trancurrimus singulas oblationum species, quarum virtus toties repetitur quoties earum usus in confessione sacerdotalium indumentorum, vel quibusdam aliis enumeratur. Jam ad sanctuarium transeamus. Faciantque mihi sanctuarium, et habitabo in medio eorum, juxta omnem similitudinem quam ostendam tibi et omnium vasorum in cultum ejus . In humanis contractibus, quorum plures et diversae sunt species, sicut diversae
Abbreviated transcription (Latin):
Non nob̾ dñe non nob: s .n.¬
quȩ acciꝑe debetis. aurũ. ar-¬
gentũ.⁊c̃. Prelibato gͥ signi¬
culo osculato: compendiose
ad sequentia euolemꝰ. ut hoꝵ
pace ubi labor nos expectat
oꝑosior. nondum fatigato sp̃u
cominigͣre maturemus. ut cũ
oportunũ fu̾it qd̾libet hoꝵ q̃
hic singillatim distribuuntur
sine fastodio excipiat᷑. ut qđ mi¬
nꝰ sollẽpnitatis in pͥma salutaci¬
one eis oblatum fuit: plenare¬
capitulatione suppleatur. fr¬
quent̾ enim sequens tͣctatus au¬
ri. argenti. exis. iacincti. pur¬
pure.⁊ alioꝵ. tam noĩa quam
oꝑa replicabit. Compendiosagͥ
expositione aurũ designat cla¬
ritatẽ uere sapientiȩ. argentũ:
nitorem sacrȩ eloquentiȩ. es:oi
confessionẽ ad sauitẽ. iacinctꝰ.
celestem conu̾sationẽ. purpuri
corꝑis passionem. coccus bistin¬
tus: dei & ꝓximi dilectionẽ. b¬
sus: carnis castitatẽ. pili caprir
penitentiȩ habitũ. pelles arie¬

Expanded text:
Non nobis, Domine, non nobis, Non nobis, Domine, non nobis, quae accipere debetis, aurum, argentum, etc. Praelibato igitur signiculo osculato, compendiose ad sequentia evolemus, ut horum pace ubi labor nos exspectat operosior, nondum fatigato spiritu commigrare maturemus, ut cum opportunum fuerit quodlibet horum quae hic sigillatim distribuuntur, sine fastidio excipiatur; ut quod minus solemnitatis in prima salutatione eis oblatum fuit, plena recapitulatione suppleatur; frequenter enim sequens tractatus, auri, argenti, aeris, hyacinthi, purpurae et aliorum, tam nomina quam opera replicabit. Compendiosa igitur expositione aurum designat claritatem verae sapientiae; argentum, nitorem sacrae eloquentiae; aes oris confessionem ad salutem; hyacinthus coelestem conversationem, purpura corporis passionem, coccus bis tinctus Dei et proximi dilectionem, byssus carnis castitatem; pili caprarum, poenitentiae habitum, pelles arie
Abbreviated transcription (Latin):
datorẽ diligit ds̃. ut ñ ex tris¬
dicia aut ex necessitate denigre¬
tur facies p̃stiti obsequii. s pin¬
guiꝰ resudet caput holocausti
de adipe suꝑfluentis lib̃alita¬
tis. Ultroneus itaq offert :
cui sub est plus uelle quã pos¬
se. & parum se pensat facere.
sinon excesserit ampliori uo¬
luntate suũ posse. Ultroneus
offert: qui non sp̃u seruitutis
in timore. s sp̃u adoptionis p̃¬
uolat diuina mandata adim¬
plere. Quid uͦ offert ultroneꝰ:
Primicias inqͥt accipietis ab
omni homine qui offert eas
ultroneus. Diuinȩ gr̃e dedican¬
dum ẽ tam om̃is motus bonȩ
uoluntatis. quam iniciũ cuiusli¬
bet recteactionis. Quid enim
habes qđ non accepisti: Noli
q deosealiquid boni estimat
habere: ñ affert pͥmicias ultͦ¬
neus. S tu seruus ĩmo filiꝰ gr̃e.
gratis enĩ originalit̃ uenunda¬
tus es. & absq argento miseri¬
corditer redemptus. utiq san¬
guine agni incontaminati

Expanded text:
datorem diligit Deus, ut non ex trisdatorem diligit Deus, ut non ex tristitia aut ex necessitate denigretur facies praestiti obsequii, sed pinguis resudet caput holocausti de adipe superfluentis liberalitatis. Ultroneus itaque offert, cui subest plus velle quam posse, et parum se pensat facere, si non excesserit ampliori voluntate suum posse. Ultroneus offert, qui non spiritu servitutis in timore, sed spiritu adoptionis praevolat divina mandata adimplere. Quid vero offert ultroneus? Primitias, inquit, accipietis ab omni homine qui offert eas ultroneus. Divinae gratiae dedicandum est tam omnis motus bonae voluntatis, quam initium cujuslibet rectae actionis: Quid enim habes quod non accepisti? Noli ue Deo se aliquid boni aestimat habere, non offert primitias ultroneus; sed tu servus imo filius gratiae, gratis enim originaliter venundatus es, et absque argento misericorditer redemptus, utique sanguine Agni incontaminati
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ. necessitate in digentiȩ: ta¬
men non recusat munera nr̃a
bonitate clem̃tiȩ suȩ. Mag¬
num siquidẽ de ꝓfundo diui-¬
ciarũ suarũ michi ꝯfert donati¬
uum. si acceptau̾it tantillum
peccatoris obsequium. cui ȩt̾no
& incõmutabili uix idoneũ re¬
putat᷑ cęleste & angłicum. Pre¬
stabiliꝰ qͦq inclinatur sũma ma¬
iestas adcreaturã suã. si obseqͥa
eiꝰ ñ recusaũt: qͣm si sua super¬
erogans beneficia. humanis uo¬
tis postulata prebuerit. Usu
nempe iam & consuetudine d̃s
gratis nob̾ seruire didicit. raro
autẽ nec sine pͥuilegio gr̃e abali-¬
quo recipce seruiciũ exegit. Ait
gͦ. Ab õmni homine qui offert
ultroneus: accipietis eas. Qui no¬
lens & inuitus beneficiũ alicui¬
tͥbuit: qͣsi nuda manu uiticas
& spinas extirpans faciẽ confri¬
cat accipientis. Recusat autẽ
sufficiens sibi gr̃a ingratũ fa¬
mulantis animũ. hilarẽ autẽ

Expanded text:
nostrorum necessitate indigentiae, tanostrorum necessitate indigentiae, tamen non recusat munera nostra, bonitate clementiae suae. Magnum siquidem de profundo divitiarum suarum mihi confert donativum, si acceptaverit tantillum peccatoris obsequium; cui aeterno et incommutabili, vix idoneum reputatur coeleste et angelicum. Praestabilius quoque inclinatur summa majestas ad creaturam suam, si obsequia ejus non recusaverit, quam si sua supererogans beneficia, humanis votis postulata praebuerit. Usu nempe jam et consuetudine Deus gratis nobis servire didicit, raro autem nec sine privilegio gratiae, ab aliquo reciproce servitium exegit. Ait ergo, ab omni homine qui offert ultroneus accipietis eas. Qui nolens et invitus alicui beneficium tribuit, quasi nuda manu urticas et spinas exstirpans, faciem confricat accipientis; recusat autem sufficiens sibi gratia, ingratum famulantis animum: Hilarem autem
Abbreviated transcription (Latin):
moralẽ ꝯstruamus.
ocutus est dñs ad mo¬
ysen dicens. Loquere filiis
isrł. ut tollant mͥ pͥmicias: ab
omni homine qui offert ultͦneꝰ.
accipiens eas. Hec sunt aut̃ quȩ
acciꝑe debetis. Aurũ & argentũ.
es. & iacinctum. byssum. pilos
caprarum & pelles arietũ ru¬
bricatas. pellesq iacinctinas.
ligna sethim. oleum ad lumi-¬
naria concinnanda. aromata.
unguentũ. & thimiama boni
odoris. lapides onichinos.⁊ gẽ¬
mas adornandum ephot ac
rationale. Non facimus extͣ¬
ordinarie. si accedentes ad tͣcͣ¬
tandum de tab̾naculo siue
desc̃uario. pͥus numerando as-¬
signamꝰ quȩ & quot p̾cipien
de dño in oblationib popłi:
lenitis seusacerdotib tab̃na¬
culi offerant᷑. Expedit namq
& aꝑit intentionẽ tractantis:
seorsum extͥnsecus posita sũma
futuri oꝑis. Pret̾ea melius intel¬
liguntur: quȩ seꝑatim tͣctant᷑.
animadũtendũ deniq qr bonꝰ
& diues dñs. & si ñ eget bonoꝵ

Expanded text:
moralem construamus. moralem construamus. Locutus est Dominus ad Moysen dicens: Loquere filiis Israel ut tollant mihi primitias ab omni homine qui offert ultroneus accipiens eas: haec sunt autem quae accipere debetis, aurum et argentum, aes et hyacinthum, byssum, pilos caprarum et pelles arietum rubricatas, pellesque hyacinthinas, ligna Sethim, oleum ad luminaria concinnanda, aromata, unguentum et thymiama boni odoris, lapides onychinos et gemmas ad ornandum, ephod ac rationale . Non facimus extraordinarie, si accedentes ad tractandum de tabernaculo sive de sanctuario, prius numerando assignamus quae et quot praecipiente Domino in oblationibus populi levitis seu sacerdotibus tabernaculi offerantur. Expedit namque et aperit intentionem tractantis, seorsum extrinsecus posita summa futuri operis, praeterea melius intelliguntur quae separatim tractantur. Animadvertendum denique quia bonus et dives Dominus, etsi non eget bonorum