comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lutis agnosci. Quod siquis pacis uerba non susci¬
pit. neqͦ ad quiescit ueritati: scimus aduersus eum
pugnam uerbi mouere. & arguere acrius. confu¬
tando ignorantiam. & redarguendo peccata. Ne¬
cessario igitur pacem proponimus: ut siquis.c̃.
filius pacis. pax nrã ueniat suꝑ cum. Ab eo autẽ
qui se alienum pacis effecerit. regreditur ad nos pax
nrã. Et si iterum in mandatis habemus. ut uenien
tes adciuitatem cdiscamus prius quis in ea dignus
sit ut apud eum cibum sumamus: quantomagis
conuenit noscere. qͥs qualisue sit is cui immortali¬
tatis uerba credenda sunt: Solliciti enim & ual¬
de solliciti esse debemus. ne margaritas nr̃as mitta¬
mus ante porcos. S & alias ob causas utile. ẽ. uiri
huius me habere notitiam. Si enim sciam qͥa in
his de quib non potest dubitari quod bona sint
emendatus. ẽ. & inculpabilis. hoc est si sobrius. si mi
sericors. si iustus. simitis. & humanus. quȩ utiq bo¬

Expanded text:
lutis agnosci. Quod si quis pacis verba non suscilutis agnosci. Quod si quis pacis verba non suscipit, nequae acquiescit veritati, scimus adversus eum pugnam verbi movere, et arguere acrius confutando ignorantiam, et redarguendo peccata. Necessario igitur pacem proponimus, ut si quis est filius pacis, pax nostra veniat super eum, ab eo autem qui se alienum pacis effecerit, regredietur 11 ad nos pax nostra. Et iterum in mates ad civitatem discamus prius, quis in ea dignus sit, ut apud eum cibum sumamus; quanto magis nosse convenit, quis qualisve sit is, cui immortalitatis verba credenda sunt? Soliciti enim et valde soliciti esse debemus, ne margaritas nostras mittamus ante porcos. Sed et ob alias causas utile est viri hujus habere me notitiam. Si enim sciam, quia in his de quibus non potest dubitari quod bona sint, emendatus est et incsericors, si justus, si mitis et humanus, quae utique bo
Abbreviated transcription (Latin):
nam:. De his autem qui negligunt uiam suȩ salutis.
& adhuc non bene fideles. & preceptis eius suorumq
pontificum iussionibus in obedientes. uł contuma¬
uitatem aut domũ introierimus: dicamus. pax huic
domui. Et si quidẽ inquit fuerit ibi filius pacis.
ueniet suꝑ eum pax ur̃ã. Si uͦ non fuerit: pax urã
ad uos reuertetur. Ex eũtes autem de domo uł de
ciuitate illa etiam puluerem qui adheserit pedibꝰ¬
nrĩs. exeutiamus suꝑ eos. Tolerabilius erit t̾rȩ sodo¬
morum & gomorreorum in die iudicii. quam illi ci¬
uitati uł dõmui. Quod utiq ita demum fieri pre¬
cepit. si prius inci̾uitate uł domo ueritatis sermo
predicetur: ex quo uł recipientes ueritatis fidem. filĩ
pacis & fili di fiant: uł non recipientes arguant
quasi inimici pacis & d̃i. Ita gͦ & nos magistri in¬
stituta sectantes. pacem primo propommus au¬
ditoribus: ut absꝙ ulla ꝑturbatione possit uia sa¬

Expanded text:
nam. De his autem qui negligunt viam suae salutis, nam. De his autem qui negligunt viam suae salutis, et adhuc non bene fideles, et praeceptis ejus suorumque pontificum jussionibus inobedientes vel contumavitatem aut domum introierimus, dicamus: « Pax huic domui. Et si quidem, inquit, fuerit tibi filius pacis, veniet super eum pax vestra. Si vero non fuerit, pax vestra ad vos revertetur. Exeuntes autem de domo vel de civitate illa, etiam pulverem quae adhaeserit pedibstris excutiatis super eos Tolerabilius erit terrae Sodomorum et Gomorrhaeorum in die judicii, quam illi civitati vel domui . » Quod utique ita demum fieri praecepit, si prius in civitate vel domo veritatis sermo praedicetur, ex quo recipientes veritatis fidem filii pacis et filii Domini fiant, vel non recipientes arguant quasi inimici pacis et Domini. Ita ergo et nos magistri instituta sectantes pacem proponamus auditoribus, ut absque ulla perturbatione possit via sa
Abbreviated transcription (Latin):
uia positi ueritatis. uerũ propħam inuenire possimꝰ.
ñ uelocitate pedũ. sed bonoꝵ oꝑum uelocitate curren¬
tes. ut ipso duce usi. nullũ inȩ huiꝰ patiam᷑ errorẽ Siem̃ illũ seq̃n¬
tes ingredi meruerimus illam quo ꝑuenire cupi¬
mus cuntatem: omĩa iam de quibus quęritur ocłis
iudebimus: tanquam heredes omĩũ facti. Incelli¬
gite itaq uiam esse. hunc uite nr̃e cursum: uiato¬
res eos qui nos instruunt. uł bona oꝑa gerunt. Por¬
tam uͦ. propħam de quo dicimus. urbẽ ẽẽ regnũ in quo
residet omnipotens pat̾. quem soli uidere possunt.
hi qui mundo sunt corde. Non gͦ uobis difficilis
uideatur huiꝰ itineris labor. quia in fine eius requies
erit. Nam & ipse uerus propħa. ab initio mundi ꝑ
scłm currens. festinat ad requiem. Ad est enim nobis
om̃ib dieb. Et si quando necesse. ẽ. apparet. & cor¬
rigit nos. ut optemꝑantes sibi ad uitam ꝑducat et̾¬

Expanded text:
via veritatis positi verum prophetam invenire possimus, via veritatis positi verum prophetam invenire possimus, non velocitate pedum, sed bonorum operum velocitate currentes, ut ipso duce usi, nullum viae hujus patiamur errorem. Si enim ipsum sequentes ingredi meruerimus, illam quo pervenire cupimus civitatem, omnia jam de quibus quaeritur oculis videbimus tanquam haeredes omnium facti. Intelligite itaque viam esse hunc vitae nostrae cursum, viatores qui nos instruunt, vel bona opera gerunt, portam vero Prophetam, de quo dicimus, urbem regnum esse in quo residet omnipotens Pater, quem soli videre possunt hi qui mundo sunt corde. Non ergo nobis difficilis videatur hujus itineris labor, quia in fine ejus requies erit. Nam et ipse verus Propheta ab initio mundi per saeculum currens, festinat ad requiem. Adest enim nobis omnibus diebus, et si quando necesse est apparet, et corrigit nos, ut obtemperantes sibi ad vitam perducat aeter
Abbreviated transcription (Latin):
ab epõ regularit᷑ ordinato. tenente uidelicet ciuitatẽ.
consecratus fuerit. Alit̾ enĩ sunt ñon hec agenda:
nec rite cȩlebranda. docente nos nouo & ueteri testa¬
reprehensione tenere & docere. quib agendum est
mandamus. Vnaqueq & enim res. suum tempus
habet & locum. Oꝑum hic locus. ẽ. tempus uͦ. ẽ. me¬
ritorum scłm futurum. Ne gͦ impediamur ordinẽ
locoꝵ ac tempoꝵ ꝑmutantes. pͥmo quȩ sit di iusticia
requiramus. & tanquã iter acturi. abundanti uiatico
boms oꝑibꝰ repleamur:. qͦ possimus ad regnũ d̃ĩ tanq̃
ad urbem maximam ꝑuenire: Os enim his qui recte
sentiunt. ꝑ ipsa oꝑa mundi quȩ facit manifestus. ẽ. ipsi
creature sue utens testimonio. Et id̃o cum de do du¬
bitatio esse non debeat: de sola nunc cius iustitia re¬
quiramus & regno. Idcirco ꝑ suadeo pͥmũ iustitiã
eius esse requirendam. ut ꝑhanc iter agentes. & in

Expanded text:
episcopo regulariter ordinato tenente videlicet civitatem ubi episcopo regulariter ordinato tenente videlicet civitatem ubi consecratus fuerit. Aliter enim non sunt haec agenda, nec rite cereprehensione tenere, et docere quibus agendum est, mandamus, unaquaeque etenim res tempus suum habet et locum. Operum hic locus est, tempus vero meritorum est saeculum futurum. Ne ergo impediamur, ordinem locorum ac temporum permutantes, primo quae sit Dei justitia requiramus, et tanquam iter acturi abundanti viatico bonis operibus repleamur, quo possimus ad regnum Domini tanquam ad urbem maximam pervenire. Deus enim his qui recte sentiunt per ipsa opera mundi quae facit manifestus est, ipsius creaturae suae utens testimonio, et ideo cum de Deo dubitatio esse non debeat, de sola nunc ejus justitia requiramus et regno. Ideo persuadeo primum justitiam ejus esse requirendam, ut per hanc iter agentes, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ciiuitas abscondi supra montẽ posita. neq accẽdunt
lucernam & ponunt eam sub modio. sed supra can¬
delabrum: ut luceat omĩb qui in domo sunt. Si
quis gͦ his obedierit: do ut dictum est magnum
munus offert. Qui autem his restiterit. aut mobe¬
diens extiterit. non his sed dño saluatori nr̃o. cuiꝰ
legatione funguntur: resistit. Propt̃ quod pͥmũ
est omĩum. iustitiam dĩ regnumq eiꝰ inquirere
& suis ussionib optemperare. Iustitiam quid̃e:
ut recte agere doceamus. Regnum uͥ: ut quȩ sit
merces posita laboris & patientiȩ nouerimus. in quo
est bonis quidem et̾norum bonorũ remuneratio. his
autem qui contra uoluntatem eius egerunt. ꝓ uniꝰ¬
cuiusq gestis penarum digna restitutio. Hic ergo
hoc ẽ. inpresenti uita positos. oportet uos agnoscere
uoluntatem cd̃i. ubi & agendi & sacrificandi ẽ. locus
qm̃ inaliis locis sacrificare & missas celebrare non
licet. nisi inhis inquibus epẽ proprius iusserit.: aut qͥ

Expanded text:
a, neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed supra candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . » Si quis ergo his obedierit, Deo, ut dictum est, magnum munus offert. Qui autem his restiterit, aut inobediens exstiterit, non his, sed Domino Salvatori nostro, cujus legatione funguntur, resistit, propter quod primum est omnium justitiam Dei regnumque ejus inquirere, et suis jussionibus obtemperare. Justitiam quidem, ut recte agere doceamus; Regnum vero, ut quae sit merces posita laboris et patientiae noverimus, in quo est bonis quidem aeternorum bonorum remuneratio, his autem qui contra voluntatem ejus egerunt: pro uniuscujusque gestis poenarum digna restitutio, hic ergo, hoc est, in praesenti vita positos, oportet nos agnoscere voluntatem Dei, ubi et agendi et sacrificandi est locus. Quoniam in aliis locis sacrificare et missas celebrare non licet, nisi in his in quibus episcopus proprius jusserit, aut ab
Abbreviated transcription (Latin):
gus diuersis e locis & regionib uros portat. ad
unam potentis regni urbem properare cupien¬
tes. Sit gͦ nauis auctor huius. dñs ipse omĩpotens
ds. gub̃nator uero sit. xp̃c. tum deinde pro retȩ
officium epc̃ impleat. presbiteri nautarum.
diaconi dispensatorum locũ teneant. Hi qui

Expanded text:
gus diversis e locis et regionibus viros portat, ad gus diversis e locis et regionibus viros portat, ad unam 461 potentis regni urbem properare cupientes. Sit ergo navis hujus dominus ipse omnipotens Deus, gubernator vero sit Christus. Tum deinde proretae officium episcopus impleat, presbyteri nautarum, diaconi dispensatorum locum teneant; hi qui
Abbreviated transcription (Latin):
apocrisiarios. suꝑ quib ualde dolemus uobisq
compatimur: & auxilium ferre preut ipse largi¬
tus fuerit. qui pro nobis non solu tribulatus
sed etiam passus est. parati sumus. Nolite mira
bis aliquid contingat. sed cõmunicantes xp̃i
passionib gaudete. ut in reuelatione gle erus
gaudeatis exultantes. Si exprobramini in nomi¬
ne. xp̃i beati eritis: qm̃ quod est honoris. głe. et
uirtutis di: & qui est eius sp̃s suꝑ uos requiescet.
Nemo autem urm̃ patiatur quasi homicida aut
fur: aut maledicus. aut alienorum appecitor. Si
autem ut xpianus: non erubescat. Glorificet
autem dm̃ in isto nomine: qm̃ tempus est ut ur¬
cipiat udicrum de domodĩ. Si autẽ primum
a nobis: quis finis eoꝵ qui non credunt di euan¬
głio: Et si uix iustus saluabitur: impius & pec¬
cator ubi parebunt: Itaq & hi qui patiunt᷑. fi
deli creatori commendant animas suas. scd̃m
uoluntatem d̃i in benefactis. Nam ut ait beatꝰ
clemens predictus antecessor nr̃. similis. ẽ. om̃is

Expanded text:
apocrisarios, super quibus valde dolemus, vobisque compatimur, et auxilium ferre, prout ipse largitus fuerit qui pro nobis non solum tribulatus, sed etiam passus est, parati sumus. « Nolite mirbis contingat: sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes. Si exprobramini in nomine Christi, beati eritis: quoniam quod est honoris, gloriae, et virtutis Dei, et qui est ejus spiritus, super vos requiescet. Nemo autem vestrum patiatur quasi homicida, aut fur, aut maledicus, aut alienorum appetitautem ut Christianus, non erubescat, glorificet autem deum in isto nomine. quoniam tempus ut incipiat iudicium de domo dei. si autem primum a nobis, qui finis eorum qui non credunt dei euangelio? et si iustus uix saluabitur, impius et peccator ubi deli Creatori commendent animas suas secundum voluntatem Domini in benefactis. Nam ut ait beatus Clemens praedictus, antecessor noster similis est omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ipse fiat ddominatoris omiũ ioeunda possessio. Pt̃
qͥ ꝑinanet in malo. & seruus ẽ mali non potes et¬
fici portio honi donec ꝑmanet in malo. qͥa abenitis
ut ante iam diximuis. duo regna statuit ds. & potes¬
tatem dedit uniciiꝙ hominũ. ut illius regni fiat
portio. cui se add ohediendum ipse subiecertt. ẽ qa¬
aefinitum. ẽ. apud d̃m ñ posse unum homine utri¬
usꝙ regni eẽ seruum: omni studio date opaml in
boni regis aulam ac iura concurrere. Propt̾ hoc
demq uerus propħa cum eẽt presens nobiscũ. ec
quoscia ex diuitib negligentes erga d̃ĩ cultũ in¬
deret: huiꝰ rei ita aꝑuit ueritatem. Nemo potest
inquit duobus dominis seruire. Et ñ potestis
do seruire & maminonȩ: mammona patria coꝵ
uoce diuitias uocans. Hic gͦ uerus propłia qͥ in
idea nobis apparuit ut audistis. qui stans publice
sola iussione faciebat cȩcos uidere. surdos audire fu¬

Expanded text:
ipse fiat dominatoris omnium jucunda possessio. Nam ipse fiat dominatoris omnium jucunda possessio. Nam qui permanet in malo et servus est mali, non potest effici portio boni, donec permanet in malo, quia ab initio, ut ante jam diximus, duo regna statuit Deus, et potestatem dedit unicuique hominum, ut illius regni fiat portio cui se ad odefinitum est apud Deum non posse unum hominem utriusque regni esse servum, omni studio date operam boni regis aulam ac jura concurrere. Propter hoc denique verus propheta, cum esset praesens nobiscum et quosdam ex divitibus negligentes erga Domini cultum videret, hujus rei ita aperuit veritatem. « Nemo potest, inquit, duobus dominis servire, et non potestis Domino servire, et mammonae , » mammona, patria eorum voce, divitias vocans. Hic ergo verus Propheta est quia udaea nobis apparuit, ut audistis, qui stans publice sola jussione faciebat caecos videre, surdos audire, fu
Abbreviated transcription (Latin):
re dm̃ regem omĩum possit. His autem omnibus
carere nos & fraudari. sola facit ignorantia. Dum
enim ignorant homines. quantum boni habeat
scientia. ignorantiȩ malum de se non patiuntur
exeludi. Nesciunt enĩ quanta sit in horũ ꝑ muta¬
tione diuersitas. Propt̃ qͦd consiliũ do unieiꝙ
discentium. libent̃ prebere aurem uerbo di. & eum
amore ueritatis audire quȩ dicimus : ut mens opti¬
mo semine suscepto. ꝑ bonosactus letos afferat fruc¬
tus. Ham si me docente ea quȩ ad salutẽ ꝑtinent
reciꝑe quis abnuit. & animo prauis opimombn oe¬
eupato obsistere intitur: non ex nobis sel ex semet¬
ipso habebit ꝑeundi causam. Debet enĩ iusto iu¬
dicio examinare quȩ dicimus. & intelligere quia
uerba loquimur ueritatis: ut cognitis hns que sunc
ut sunt. & inbonis actib dirigens uiã suã. regnice¬
loꝵ possit particeps inueniri. subiciens sibi cariis
desideria. ꝙ dominꝰ eoꝵ factus. ut ita demum etiam

Expanded text:
re Deum Regem omnium possit. His autem omnibus re Deum Regem omnium possit. His autem omnibus carere nos, et fraudari sola facit ignorantia. Dum enim ignorant homines quantum boni habeat scientia, ignorantiae malum de se non patiuntur excludi. Nesciunt enim quanta sit in horum permutatione diversitas, pariter quod consilium do unicuique discenti, libenter praebere aurem verbo Dei, et cum amore veritatis Domini audire quae dicimus, ut mens, optimo semine suscepto, per bonos actus laetos afferat fructus. Nam si me docente ea quae ad salutem pertinent, recipere quis abnuit, et animo pravis opinionibus occupato obsistere nititur, non ex vobis, sed ex semetipso habebit pereundi causam. Debet enim justo judicio examinare quae dicimus, et intelligere quia verba loquimur veritatis, ut cognitis his quae sunt ut sunt, in bonis actibus dirigens viam suam regni coelorum possit particeps inveniri, subjiciens sibi carnis desideria, et dominus eorum factus, ut ita demum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Qudum fuerat pręuentus. recte iam uocabitur ad
iudicium daturus pęnas quia uite huiꝰ spacuam
qđ aa bene uiuendum accepit. inludibrus consump¬
serit errorum. Qui uͦ audiensͥ sĩbent̾ accipit. & gra¬
tulatur bonorum sibi doctrinam fuisse a alatam.
requirat intentius &e discere ñ desinat. usꝙaͦ cognoᷤ¬
cat si ẽ. uere aliud scłm inquo bonis premia p̾ͥpara¬
ta sunt. Et cũ certus de hoc fuerit: grãs agat do. quo
sibi ueritatis lumen ostenderit. De cetero dirigat
actus suos inominib oꝑib bonis. quoꝵ sibi infu¬
turo mercedem certus. ẽ. preparatam. de mirans ꝑ
omnia & stupens cȩteroꝵ hominũ errores. & qͦa
ante ocłos positam ueritatem nemo uidebat. Ipse
tamen gaudens suꝑ diuitiis sapientiȩ qͣs inuenit¬
in saciabilit̾ his ꝑfruatur. & exercitio bonoꝵ oꝑ¬
um delectetur. festinans ad scłm futurũ mundo
corde & pura conscientia ꝑuenire. ubi etiam uide¬

Expanded text:
dudum fuerat praeventus, recte jam vocabitur ad dudum fuerat praeventus, recte jam vocabitur ad judicium daturus poenas, quia vitae hujus spatium quod ad bene vivendum accipit, in ludibriis consumpserit errorum. Qui vero audiens haec libenter accepit, et gratulanter bonorum sibi doctrinam fuisse delatam requirat intentius et discere non desinat usquequo cognoscat, si est vere aliud saeculum in quo bonis praemia praeparata sint, et cum certus de hoc fuerit, gratias agat Deo. Quod si veritatis lumen ostenderit de caetero dirigat actus suos in omnibus operibus bonis, quorum sibi in futuro mercedem certus est praeparatam demirans per omnia, et stupens caeterorum hominum errores, et quod ante oculos positam veritatem nemo videbat. Ipse tantum gaudens super divitiis sapientiae quas invenit satiabiliter his perfruatur, et exercitio bonorum operum delectetur, festinans ad saeculum futurum mundo corde et pura conscientia pervenire, et etiam vide
Abbreviated transcription (Latin):
nem ueri propħe. uelit recipere aut nolit. & amplec¬
ti onus eius id est mandata uite. habet insua po¬
testate. Liberi enim sumus arbitrii. Nam si hoc
esset. ut audientes eum iam ñ haberent in potestate
aliud facere quã audierant: uis erat quȩdam na¬
ture. ꝑquam liberum non esset ad aliam migrare
sententiam. Aut si rursus exaudientib nullus
omnino reciperet: & hoc naturȩ uis erat. quȩ ali¬
quid unũ cogeret fieri. & alteri parti non daret
locum. Nunc autem quia liberum.ẽ. animo. in
quam uelit partem declinare uidicium suum.
& quam probauerit eligere uiam: constat euiden¬
terꝰ in esse hominib arbitrii libertatem. Igitur
priusquam audiat quis quod ei expedit: certum
est quia ignoret. & ignorans uult & desiderat. qͦd
non expedit agere. Propt̃ quod. pro hoc non iud.¬
Cum uͭ audierit causas erroris sui &e rationẽ uerita¬
tis aecepit: tunc si ꝑmanserit in his errorib. quibus

Expanded text:
nem veri Prophetae velit recipere aut nolit et amplecnem veri Prophetae velit recipere aut nolit et amplecti onus ejus, id est mandata vitae habet in sua potestate, liberi enim sumus arbitrii. Nam si hoc esset ut audientes ea, jam non haberent in potestate aliud facere quam audierant; vis erat quaedam naturae per quam liberum non est ad aliam migrare sententiam, aut si rursus ex audientibus nullo omnino reciperet, et hoc naturae vis erat, quae aliquid unum cogeret fieri, et alteri parti non daret locum, nunc autem quia liberum est animo in quam velit partem declinare judicium suum, et quam probaverit eligere viam, constat evidenter inesse hominibus arbitrii libertatem, igitur priusquam audiat quis quod ei expedit, certum est quia ignoret, et ignorans vult, et desiderat quod non expedit agere, propter quod pro hoc non judiCum vero audierit causas erroris sui et rationem veritatis acceperit, tunc 10 si permanserit in his erroribus quibus
Abbreviated transcription (Latin):
est: quale siqͥs ebrnus sobriũ se putet &. agat qͥd̾e euncta ut ebri¬
us. sobrium se tam̃ & ipse putet. & dici aceteris ue¬
lit. Ita sunt gͦ & hi ignorantes quod uerũ est: speciem
tamen alicurus scientiȩ tenent. & mala quasi bona
gerunt: atq ad ꝑniciem quasi ad salutem festinant.
Propt̾ quod ante omnia properandum est ad agni¬
tionem ueritatis: ut possimus quasi lumine nobis
inde accenso.errorum tenebras depellere. Grande
enim malũ . ẽ. ut diximus ignorantia. Sed quia sub¬
stantiam non habet. facile abhis qui studiosi sunt
effugatur. Non enim aliud . ẽ. ignorantia. nisi non
agnouisse quod expedit. Ybi autem eognoueris: pe¬
rit ignorantia. Queri gͦ magnopere debet ueritatis
agnitio. quam nemo alius assignare potest nisi ue¬
rus propħa. Hec enim uia est uitam uolentibus
ingredi. & summum iter oꝑum bonoꝵ ꝑgentib
adciuitatem salutis. Siquis sane audiens sermo¬

Expanded text:
est, quale si quis ebrius sobrium se putet, et agat quidam cuncta ut ebriest, quale si quis ebrius sobrium se putet, et agat quidam cuncta ut ebrius, sobrium se tamen et ipse putet, et dici a caeteris velit: ita sunt ergo et hi ignorantes quod verum est, speciem tamen alicujus scientiae tenent et mala quasi bona gerunt atque ad perniciem quasi ad salutem festinant, propter quod ante omnia properandum est ad agnitionem veritatis, ut possimus quasi lumine nobis inde accenso errorum tenebras depellere. Grande enim malum est, ut diximus, ignorantia, sed quia substantiam non habet facile ab his qui studiosi sunt effugatur. Non enim aliud est ignorantia, nisi non cognovisse quod expedit, ubi autem cognoveris perit ignorantia, quaeri ergo in agone debet veritatis agnitio, quam nemo alius assignare potest nisi verus Propheta. Haec enim via est vitam volentibus ingredi, et summum iter bonorum operum pergentibus ad civitatem salutis. Si quis sane audiens sermo
Abbreviated transcription (Latin):
tinet homines a peccato. Non peceantes uͦ non solũ
liberi sunt a demonibus & passionibus. uerũ & alioꝵ
demones: passiones fugare possunt. Ex his gͦ om̃ib
colligitur. quod origo totius mali ab ignorantia des¬
cendat. & ipsa sit omnium malorum mat̾. quȩ incu¬
ria quidem & ignauia gignitur. Negligentia uͭ alitͣ¬
& augetur: atq insensibus hominum radicatur dũ
amatur. Quam siquis forte doceat effugandam: ue¬
lut antiquis & hereditariis sedib moleste & indignan¬
ter auellitur. Et id̃o paululum laborandum nobis
est. ut indignantes ignorantiȩ presumptiones. scientiȩ
ratione resecemus. in his precipue qui in aliquid mi¬
nus rectis opinionib preuenti sunt. ꝑ quas quasi
sub specie alicuius scientie. ignorantia in his uehemen¬
tius radicata ẽ. Nichil ẽ enĩ grauius. quã si id qͦͣdigno¬
rat qͥs scire se credat: & defendat uerũ eẽ qͦd falsũ ẽ. Qd̾ tale

Expanded text:
tinet homines a peccato. Non peccantes vero non solum tinet homines a peccato. Non peccantes vero non solum liberi sunt a daemonibus et passionibus, verum et aliorum daemones et passiones fugare possunt. Ex his ergo omnibus colligitur quod origo totius mali ab ignorantia descendat, et ipsa sit omnium malorum mater, quae incuria quaedam et ignavia gignitur. Negligentia vero alitur et augetur atque in sensibus hominum radicatur, dum amatur: quam si quis forte doceat effugandam, velut antiquis et haereditariis sedibus moleste et indignanter avellitur. Et ideo paululum laborandum nobis est, ut indignantes ignorantiae praesumptiones scientiae ratione resecemus in his praecipue qui in aliquibus minus rectis opinionibus praeventi sunt, per quas quasi sub specie alicujus scientiae ignorantia in his vehementius radicata est. Nihil enim est gravius quam si id quod ignorat quis, scire se credat et defendat verum esse quod falsum est, quod tale
Abbreviated transcription (Latin):
sunt esse impassibiles. Et non solum impassibiles:
uerum & parua in dm̃ fide aliorum passiones
curantes. Ita enim uerus ipse propħa promisit
dicens. Amen dico uobis. si habueritis fidem sic̃
gramim synapis. dicetis monti huic. transi hinc:
& transibit. Huius uocis etiam uos ipsi docum̃ta
cȩpistis: & iam facta quedam ꝑ magistros nrõs. ipsos
uidelicet apłos non ignoratis: quia astantibus
nobis.eorum meritis demones cum passionib
quas hominib in uexerant. transierunt & fuga¬
ti sunt. Ouia gͦ alii quidem homines patiuntur.
alii patientes sanant. causa sine dubio uł patien¬
di uł curandi noscenda. ẽ. Que non alia esse quã
patientibus quidẽ infidelitatis. curantib uͦ fidĩ
demonstratur. Infidelitas enim dum ñ credit
futurum di iudicium: peccandi licentiam prȩbet
Peccatum uͦ hominem passionibus obnoxium facit.
Fides autem fututium d̃i iudicium esse credens. con¬

Expanded text:
sunt esse impassibiles, et non solum impassibiles, sunt esse impassibiles, et non solum impassibiles, verum et parva in Deum fide aliorum passiones curantes, ita enim verus ipse Propheta promisit, dicens: « Amen, amen dico vobis, si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis monti huic: Transi hinc et transibit , » hujus vocis etiam vos ipsi documenta cepistis, et jam facta quaedam per magistros nostros, ipsos videlicet apostolos, non ignoratis, quia astantibus nobis eorum meritis daemones cum passionibus quas hominibus invexerant transierunt, et fugati sunt. Quia ergo alii quidem homines patiuntur, alii patientes sanant, causa sine dubio vel patiendi vel curandi noscenda est. Quae non alia esse quam patientibus quidem infidelitatis, curantibus vero fidei demonstratur; infidelitas enim, dum non credit futurum Domini judicium, peccandi licentiam praebet, peccatum vero hominem passionibus obnoxium facit. Fides autem futurum Dei judicium esse credens, con
Abbreviated transcription (Latin):
delis monstratur. Ouomodo gͦ non omnibus hoc
amabile ẽ. cunctisq exoptatumꝰ: ut quȩ ignorat dis¬
cat. & qͦ didicerit doceat: Certissimum namq est.
quod neq amicitia. neq ꝓpinquitas generis. neq reg¬
ni sublimitas. homini debet esse pręciosior ueritate:
quia nichił preciosius anima. Dominus autẽ crea¬
tor omnium. exinitio adimaginem suam homi¬
nem fecit. eiq dominationem terre marisq & a¬
eris ipsius dedit. ueritatemq inquirere precepit.
sicut & uerus nobis propħa enarrauit. & ipsa
rerum ratio docet. Solus enim homo rationalis
est. Et consequens. ẽ. ut ratio inrationalibus do¬
minetur. Hic enim ab initio cum adhuc iustus
esset. cunctis uiciis & omni fragilitate suꝑior erat.
Ubi autem peccauit. & factus est seruus peccati: si¬
mul & fragilitati efficitur debitor obnoxius. Qd̾
idcirco scriptum ẽ: ut sciant homines. quia sicut
ex impietate passibiles facti sunt: ita ꝑpietatem pos¬

Expanded text:
delis monstratur. Quomodo ergo non omnibus hoc delis monstratur. Quomodo ergo non omnibus hoc amabile est cunctisque exoptatum, aut quae ignorat discat, et quae didicerit doceat? Certissimum namque est quod neque amicitia, neque propinquitas generis, neque regni sublimitas, homini debet esse pretiosior veritate, quia nihil est pretiosius anima. Dominus autem creator omnium ex initio ad imaginem suam hominem fecit, eique dominationem terrae, marisque et aeris ipsius dedit, veritatemque inquirere praecepit, sicut et verus nobis Propheta enarravit et ipsa rerum ratio docet. Solus enim homo rationalis est, et consequens est, ut ratio irrationabilibus dominetur. Hic enim ab initio cum adhuc justus esset cunctis vitiis, et omni fragilitate superior erat, ubi autem peccavit et factus est servus peccati, simul et fragilitati efficitur debitor obnoxius. Quod idcirco scriptum est ut sciant homines quia sicut ex impietate passibiles facti sunt, ita per pietatem pos
Abbreviated transcription (Latin):
đo largiente conceperint faciant. Siquis gͦ fidelis
uoluerit existere &e desiderat haptrari: exutus prio¬
ribus malis dereliquo pro bonis actib heres bono¬
rum celestium exgestis propriĩs fiat. Necedat au¬
tem qui uult ad sacerdotem suum & ipsi dec nom̃
suuim: at ab eo audiat inysteria regni celorumr.
Ieumus frequentibus oꝑam impendat: ac semet¬
ipsum momnib probet. ut trib mensib iam
consummatis in die festo possit baptirari. Hap¬
tratur autem unusquisq inaquis ꝑ hennibus no¬
mine trinȩ beatitudinis in uocato suꝑ se. ꝑ unctus
pͥmo oleo ꝑorationem sanctificato. ut ita demum
ꝑ hȩc consecratus. possit ꝑciꝑe locum cum sanctis.
Nuilus enim propt̾ opprobriũ senectutis aut in¬
uentutis uł nobilitatem generis. a paruulis & mi¬
nus eruditis siquid forte.ẽ. utilitatis aut salutis in¬
quirere negligat. Qui enim rebellit̾ discere attya¬
gere bona recusat: magis diaboli quam ap̃i mem¬
brum esse ostenditur: & potius infidelis quam fi¬

Expanded text:
o largiente, conceperint, faciant. Si quis ergo fidelis voluerit existere et desiderat baptizari, exutus prioribus malis de reliquo pro bonis actibus haeres bonorum coelestium ex gestis propriis fiet. Accedat autem qui vult ad sacerdotem suum, et ipsi det nomen suum atque ab eo audiat mysteria regni coelorum, jejuniis frequentibus operam impendat, ac semetipsum in omnibus probet ut tribus mensibus jam consummando in die festo possit baptizari. Baptizetur autem unusquisque in aquis perennibus, nomine trinae beatitudinis invocato super se, perunctus primo oleo per orationem sanctificato, ut ita demum per hoc consecratus possit percipere locum cum sanctis. Nullus enim propter opprobrium senectutis aut juventutis vel nobilitatem generis a parvulis et minus eruditis, si quid forte enim utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diaboli quam Christi membrum esse ostenditur, et potius infidelis quam fi
Abbreviated transcription (Latin):
non necesse habetis ut aliquis doceat uos: sed sic̃
unctio eius docet uos de omnib. & uerũ est & non
est mendacium. & sicut docuit uos. manete in eo.
Et nunc filioli manete in eo: ut cum apparuerit
habeamus fiduciam. & non confundamur abeo
in aduentu eius. Si scitis qm̃ iustus est. scitote qũ¬

Expanded text:
os, sed sicut unctio ejus docet vos de omnibus et verum est, et non est mendacium, et sicut docuit vos, manete in eo. Et nunc, filioli, manete in eo, ut cum apparuerit habeamus fiduciam, et non confundamur ab eo in adventu ejus. Si scitis quoniam justus est, scitote qu
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ & reliqui popłi maiores scilicet & minores. ꝑ
euis licentiam quicquid agendum est agant. nec
sine eius ꝑmissu a sua paroechia abscedant. uł in¬
ea aduentantes morari presumant. Animȩ uero
eorum ei credite sunt: ido omĩa eius consilio a¬
gere debent. & eo in consulto nichil. Quicumꝙ
enimobediunt epĩs suis: uidentur quidem aliquid
grẽ conferre dõ. Qui autem eis non obediunt. in¬
dubitant̃ rei & rep̾robi existunt. Porro ipsi a deo do¬
num summi muneris consecuntur. qui iustitiȩ
& precepti eius semitas incedentes. suis doctoribus
qui recte ep̃i intelliguntur: libent̾ obediunt. Pe
quibus & beatus petrus instructor nr̃ & pͥnceps apł̃o
rũ. manifeste cunctos audientes instruebat dicens.
Uidentur michi qui locuntur uerba ueritatis. et
qui illuminant animas hominũ. similes esse radi¬
is solis. Qui ut processerint & apparuerint mũdo.
celari ultra aut occultari nullatenus possunt. dũ

Expanded text:
liter et reliqui populi, majores scilicet et minores per liter et reliqui populi, majores scilicet et minores per ejus licentiam quidquid agendum est agant, nec sine ejus ea adventantes morari praesumant. Animae vero eorum ei creditae sunt. Ideo omnia ejus consilio agere debent, et eo inconsulto nihil. Quicunque enim obediunt episcopis suis, videntur quidem aliquid gratiae conferre Deo. Qui autem eis non odediunt, indubitanter rei et reprobi existunt. Porro ipsi a Deo donum summi muneris consequuntur, qui justitiae et praecepti ejus semitas incedentes, doctoribus suis qui recte episcopi intelliguntur libenter obediunt. De quibus et beatus Petrus instructor, et ordinator noster, et princeps apostolorum manifeste cunctos audientes instruebat, dicens: Videntur mihi qui loquuntur verba veritatis, et qui illuminant animas hominum similes esse radiis solis. Qui ut processerint et apparuerint mundo, celari ultra, aut occultari nullatenus possunt, dum
Abbreviated transcription (Latin):
te & ãnm dm̃q nr̃m uobis conscribite añm. qui &
celi att̃ꝵ dominus est. Et ad ipsius uos imaginem
Qt similitudinem reformate. sicut ipse uerus propħa
docet dicens. Estote boni & miscricordes. sicut & pat̾
ur celestis misericors. ẽ. qui oriri facit solem suum
suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ iustos & iniustos.
Hunc gͦ imitamini & hunc timete. & sicut man¬
datum datur hominib. dñm d̃m duum timebis.
& ipsi soli seruies. Infidelib quidem dormit dñs.
& absens habetur his a quibus esse non creditur.
et mandatis eius non obediunt: atꝙ ob id illis
uidetur quasi dormire dominus. quia pro peccatis
suis ñ exaudiuntur. Qua ꝓpt̾ cunctis fidelibus. &
summoꝑe omnib prebiteris & diaconibus. ac reliqͥs
clerieis attendendum ẽ: ut nichil absq ep̃ĩ proprii
licentia agant. Non utiq missas sine cius iussu.
quisq presbiteroꝵ in sua parocchia agat. ñ bap¬
trret. nec quicquam absq euis ꝑmissu faciat. Simi¬

Expanded text:
e nostrum vobis conscribite Dominum, qui et coeli ac terrae Dominus est. Et ad ipsius vos imaginem ac similitudinem reformate, sicut ipse verus Propheta docet dicens: « Estote boni et misericordes sicut et Pater vester coelestis misericors est , qui oriri facit solem suum super bonos et malos et pluit super justos et injustos . » Hunc ergo imitamini, et hunc timete, et, sicut mandatum datur hominibus, Dominum Deum tuum timebis, et illi soli servies. Infidelibus quidem dormit Dominus, et absens habetur his a quibus esse non creditur, et mandatis ejus non obediunt, atque ob illis videtur quasi dormire Dominus, quia pro peccatis episcopi agendum. Quapropter cunctis fidelibus, et summopere omnibus presbyteris, et diaconibus, ac reliquis clericis attendendum est, ut nihil absque episcopi proprii licentia agant. Non utique missas sine ejus jussu quisquam presbyterorum in sua parochia agat, non baptizet, nec quidquam absque ejus permisso agat. Simi
Abbreviated transcription (Latin):
quit. Oui uult uitam diligere & uidere dies bo¬
nos. coereeat linguam suam a malo. & labia cius
ne loquantur dolum. Et cetera. Qui autem ista
transgrediuntur. profecto transgre̾ssores legis d̃i &
contemptores. att inobȩdientes eius preceptis exis¬
tunt. Unde & beatus iacob apłs ait. Si diligitis ꝓxi¬
mos sicut uosmet ipsos: bene facitis. Si autem per¬
sonas accipitis: peccatum oꝑamini redarguti a le¬
ge quasi transgressores. & cȩtera. Et beatus ac prȩ¬
cum reliquis scĩs collegis suis statuit dicens. Aecu¬
sandi uł testificandi licentia denegetur omnibus
qui. xp̃ianȩ religionis & nominis dignitatem. & suȩ
legis uł sui propositi normam. aut regularit̾ pro
hibita neglexerint. Trangressores enim sponte legis
suş enisꝙ uiolatores. recedentes. apostatȩ nominant᷑.
Omnis enim apostata refutandus est ante reuersi¬
onem suam: non in accusatione recte agentium
aut testimonio suscipiendus: quia uir duplex¬

Expanded text:
 Qui vult vitam diligere et videre dies bonos, coerceat linguam suam a malo, et labia ejus ne loquantur dolum , » etc. Qui autem ista transgrediuntur, profecto transgressores legis Domini et contemptores atque inobedientes ejus praeceptis existunt. Unde et beatus Jacobus apostolus ait: « Si diligitis proximos sicut vosipsos, bene facitis. Si autem personas accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgressores , cum reliquis sanctis collegis suis statuit, dicens: Accusandi vel testificandi licentia denegetur omnibus qui Christianae religionis et nominis dignitatem, et suae legis vel sui prhibita neglexerint. Transgressores enim sponte legis suae, ejusque violatores, et recedentes, apostatae nominantur. Omnis enim apostata refutandus est ante reversionem suam, non in accusatione recte agentium aut testimonio suscipiendus est. C.
Abbreviated transcription (Latin):
tum & iniquitatem facit. & peccatum est iniquitas.
Et scitis quia ille apparuit. ut peccata tolleret. &
peccatum ineo non est. Omnis qui in eo manet. nõ
peccat. Et omnis qui peccat: non uidit eum. nec cog¬
nouit eum. Filioli. nemo uos seducat. Qui facit
peccatum exdiabolo. ẽ: qm̃ abinitio dĩabolus pec¬
cat. In hoc apparuit filius di. ut dissoluat oꝑa dia¬
boli. Omnis qui natus. ẽ. ex do. peccatum non facit.
qm̃ semen ipsius in eo manet: & non potest peccare.
filii cdi & filii diaboli. Omĩs qui non est iustus: nõ
est de do. & qui non diligit frẽm suum: qm̃ hec. ẽ.
annuntiatio quam audistis abinitio. ut diligamꝰ
alterutrum. Non sicut cam qui ex maligno erat.
& occidit frem sirum. Et propter hoc occidit eum:

Expanded text:
niquitatem facit, et peccatum est iniquitas. et scimus quoniam ille apparuit, ut peccata tolleret, et peccatum in eo non est. omnis qui in eo manet non peccat: omnis qui peccat non uidit eum, nec cognouit eum. filioli, nemo uos seducat. qui facitatum, ex diabolo est: quoniam ab initio diabolus peccat. In hoc apparuit Filius Dei, ut dissolvat opera diaboli. Omnis qui natus est ex Deo, peccatum non facit: quoniam semen ipsius in eo manet, et non potest peccare, boli. Omnis qui non est justus, non est ex Deo, et qui non diligit fratrem suum, quoniam haec est annuntiatio, quam audistis ab initio, ut diligamus alterutrum, non sicut Cain qui ex maligno erat, et occidit fratrem suum, et propter hoc occidit eum,
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis fidelib. qui coȩquale
nobiscum sortiti sunt fidem:
grã uobis & pax att consola¬
tio multiplicetur a dño in
scła. Penedictus d̾s & pater

Expanded text:
cunctis fidelibus qui coaequalem nobiscum sortiti sunt fidem, gratia vobis et pax, atque consolatio multiplicetur a Domino in saecula. Benedictus Deus et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
trum uos in quibus res poposcerit sustentate. Dm̃
cem uos diligite: & miscdes estote in omnes. Non
uerbo solo. sed oꝑe & rebus replete caritatẽ. Agite ꝓ
uirib conserui dilectissimi: quia bonum.ẽ. ut unͦ¬
tidem religionis nr̃e. Et ic̃o non uos pigeat scd̃m
sapientiam quȩ uobis ꝑcd̃i prouidentiam collata
est instruere ignaros & docere: Desiderium gͦ habe¬
re omnes erga doctorẽ ueritatis. eumq ut oculos
suos amare oportet: quia & ipsum popłm sibi cõmis¬
sum cȩu proprios filios amare & docere condece
Hoc enim a patre cȩlest conatum ẽ. S salus anes
est: ut uoluntatem eius cuius amorẽ &e defiderũ
do lar

Expanded text:
trum vos, in quibus res poposcerit, sustentate. Deum trum vos, in quibus res poposcerit, sustentate. Deum cem vos diligite et misericordes estote in omnes. Non verbo solo, sed opere et rebus replete charitatem. Agite pro viribus, conservi dilectissimi, quia bonum est ut unfidem religionis nostrae. Et ideo non vos pigeat secundum sapientiam quae nobis per Dei providentiam collata est instruere ignaros et docere. Desiderium ergo habere omnes erga doctorem veritatis eumque ut oculos suos amare oportet, quia et ipsum populum sibi commissum ceu proprios filios amare, et docere eum decet, hoc enim a Patre coelesti donatum est, sed salus in eo est ut voluntatem ejus cujus amorem et desiderium, Deo lar
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex sacro chrismate ꝑunctus. & inciuitate con¬
sticitus. scͥpturis eruditus carus &e specio sus hominib̾
oppido esse debet. ꝯuem quasi xp̃i locum tenentem
honorare om̃s deb̾ẽt. eiꝙ seruire. & obedientes ad
salutem suam fidelit̾ existere. scientes quod siue honor
siue iniuria quȩ e defertur: in xp̃m redundat. &¬
a xpõ in ̃m. Audire gͦ cumattentius oportet. & ab
ipso susciꝑe doctrinam fidi monita autẽ uite a ps¬
hiteris in quirere. adiaconib uero ordinẽ discipli¬
ne. Propt quod deprȩcor uos conseruos & adiutores
meos. ut discatis attentius animarũ curam gerere. et
pro omnib stare: maxime tamen prohis qui in cul¬
tu diuino laborant. Eccłiarũ omĩũ curam habe¬
tote. seruisq earum adiutorium prebete. Uidua¬
rum religiosam euram gerite. pupillos enixius li¬
herate. Pauꝑibus miscłiam facite. iuuenes pudiei¬
tiam ddocete. Et ut breuiter totum dicam: alteru¬

Expanded text:
pontifex sacro chrismate perunctus, et in civitate conpontifex sacro chrismate perunctus, et in civitate constitutus, Scripturis sacris conditus, charus et pretiosus hominibus oppido esse debet. Quem quasi Christi locum tenentem honorare omnes debent, eique servire, et obedientes ad salutem suam fideliter existere, scientes, quod sive honor, sive injuria quae ei defertur, in Christum redundat,  Dominum; audire ergo eum attentius oportet, et ab ipso suscipere doctrinam fidei, monita autem vitae a Patribus inquirere. A diaconibus vero ordinem disciplinae, propter quod deprecor vos conservos et adjutores meos, ut discatis attentius animarum curam gerere, et pro omnibus stare, maxime tamen pro his qui in cultu divino laborant. Ecclesiarum omnium curam habetote, servisque eorum adjutorium praebete, viduarum religiosam curam gerite, pupillos enixius liberate, pauperibus misericordiam facite, juvenes pudicitiam docete. Et ut breviter totum dicam alteru
Abbreviated transcription (Latin):
beniuolus. sed rebellis atꝙ in obȩdiens extiterit.
fructum non germinabit. nec pariet. s similis est
arbori illi. de qua dñs ait. Omnis arbor quȩ ñ facit
fructum bonũ excidetur: & in ignem mittet᷑. Pri¬
mus enim pontifex aaron chrismate compositio¬
nis ꝑunctus. pͥnceps popłi fuit: & tanquam rex pͥ¬
mitias & tributum ꝑ capita accepit a popło. & iu¬
dicandi popłos sorte suscepta. de mundis immũ¬
disq iudicabat. Sed si alius ex ipso unguento ꝑ¬
unctus ẽ: uirtute in de concepta etiam ipse rex aut
propħa aut pontifer fiebat. Quod si temporalis
grã ab hominib composita tantũ potuit: intelli¬
gite iam quantum sit illud unguentũ. qͦd a do de
uirgulto uite prolatum est: cum hoc quod ab homi¬
nibus factum. ẽ tam eximias inter homines confe¬
rat dignitates. Quid enĩ in prȩsenti scł̃o propħ̃a gło¬
sius. pontifice cłarius rege sublimius: Omnis enĩ

Expanded text:
benevolus sed rebellis atque inobediens exstiterit, benevolus sed rebellis atque inobediens exstiterit, fructum non germinabit, nec pariet, sed similis est arbori illi de qua Dominus ait: « Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . » Primus enim pontifex, Aaron, chrismate compositionis perunctus, princeps populi fuit, et tanquam rex primitias et tributum per capita accepit a populo, et judicandi populos sorte suscepta de mundis immundisque judicabat. Sed si alius ex ipso unguento perunctus est, virtute inde concepta, etiam ipse rex, aut propheta aut pontifex fiebat. Quod si temporalis gratia ab hominibus composita tantum potuit, intelligite jam quantum sit illud unguentum quod a Domino de virgulto vitae prolatum est, cum hoc quod ab hominibus factum est tam eximias inter homines conferat dignitates. Quid enim in praesenti saeculo propheta gloriosius, pontifice clarius, rege sublimius? Omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
legatione fungimini: dicente domino. Qui uos au¬
dit me audit: & qui uos sꝑnit me sꝑnit. Et qui uos
recipit. me recipit. Et qui me recipit: recipit eam
qui me misit. Nichil enĩ iniustius ut inhonestrus
est quam filios patribus rebelles aut clericos uel
laicos doctorib seri discipulos magistris in obedien¬
tes uł ꝓteruos existere. Nouimus enim pͥmũ ho¬
minem ꝑ mobedientiam cecidisse: idcireo omnes
hoc uicium summoꝑe cauere monemus. Et quia
dominus suꝑbis resistit. humilibus autem dat grim̃.
dominus nr̃ mittens nos uice sua in loco apłorum
add predicandum: precipit nobis docere omnes. ola
nobis fidelit̾ obedientes ut ipsi existere: qm̃ nec alit̾
teria pariet fructus suos. ni si eulta recepit semen.
& irrigata germinauerit. & pariat quȩ ẽ paritu¬
ra. Sic & omnis homo quilibent̾ non recipit uer¬
bum c̃i. illudq in corde suo germinare non siuertt
at minime crediderit. doctoribusq et epĩs suis ñ

Expanded text:
legatione fungimini, dicente Domino: « Qui vos aulegatione fungimini, dicente Domino: « Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit, et qui vos recipit, me recipit, et qui me recipit, recipit eum qui me misit , » nihil enim injustius vel inhonestius est quam filios patribus rebelles, aut clericos vel laicos doctoribus seu discipulos magistris inobedientes vel protervos existere. Novimus enim primum hominem per inobedientiam cecidisse, idcirco omnes hoc vitium summopere cavere monemus. Et quia Dominus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam Dominus , mittens vos vice sua in loco apostolorum ad praedicandum, praecepit vobis docere, omnesque vobis fideliter obedientes existere, quoniam nec aliter terra pariet fructus suos, nisi culta receperit semen et irrigata germinaverit et pariat quae est paritura. Sic omnis homo qui libenter non recipit verbum Dei, illudque in corde suo germinare non sinit, ac minime crediderit doctoribus et episcopis suis, non
Abbreviated transcription (Latin):
Erget nos fr̃s multus amor
ur̃ & religiosa inuitat deuotio: quia debitores
sumus. ut quȩdam uobis scribamus. Uobis ergo
qui sacerdotio domini fruimini. & inspecula ẽstis
positi plus scire oportet: ut subditos uobis popłos ple¬
nit᷑ docere possitis. eisꝙ ad regna cȩlorũ ducatum p̃¬
bere dño annuente ualeatis. Unde & ipsa ꝑseueritas
ait. Nobis cdatum est nosse mysterium regni di. eet̾is
aritem inparabolis. & reliqͣ. Propt̃ qͦd consilium
do unicuiq nr̃m. constanter docere uerba diuma:
& discentibus libent᷑ accõmodare aurem uerbo dĩ
Urm̃ enĩ quia legatione domini funginum .ẽ. doce¬
re popłos. eorũ uͦ est uobis obedire ut ło. Si autem
uobis epĩs ñ obedierint omnes prb̾ri diaconi ac sub¬
diaconi. & reliqui clerici cuncti. omnesq principes
solum in fames sed & eetorres a regno d̃i & consortio
fidelium ac liminib scẽ cł̃i eccłie alieni erunt. Nã
ur̃m e eos instruere. eoꝵ ẽ uobis obedire ut do. eui

Expanded text:
Urget nos, fratres, multus amor vester, et religiosa vestra devotio, quia debitores sumus ut quaedam vobis scribamus; vobis ergo, qui sacerdotio Domini fruimini, et in specula estis positi plus scire oportet ut subditos vobis populos pleniter docere possitis, eisque ad regna coelorum ducatum praebere, Deo annuente, valeatis. Unde et ipsa per se Veritas ait: « Vobis datautem in parabolis , » et reliqua. Propter quod consilium do unicuique vestrum constanter docere verba divina, et discentibus libenter accommodare aurem verbo Dei. Vestrum enim, quia legatione Domini fungimini, est docere populos, eorum vero est vobis obedire ut Deo. Si autem vobis episcopis non obedierint omnes presbyteri, diaconi, ac subdiaconi, et reliqui clerici cuncti omnesque principes, non solum infames, sed et extorres a regno Domini et consortio fidelium a liminibus sanctae Dei Ecclesiae alieni erunt. Nam vestrum est eos instruere, eorum est vobis obedire, ut Domino cujus
Abbreviated transcription (Latin):
& omnis qui facit iusticiam. ex ipso natus est. Uidete
qualem caritatem dedit nobis pat̾: ut filii d̃i nomine¬
mur & simus. Propter hoc mundus non nouit nos:
quia non nouit eum. Rmĩ. nunc filii di sumus. &
nondum apparuit quid erimus. Scimus qm̃ cum¬

Expanded text:
 omnis qui facit justitiam, ex ipso natus est. Videte qualem charitatem dedit nobis Pater, ut filii Dei nominemur et simus, propter hoc mundus non novit nos, quia non novit eum. Charissimi, nunc filii Dei sumus et nondum apparuit quod erimus. Scimus q
Abbreviated transcription (Latin):
non scđ̃m consequentiã rerum. sed in credibili qͦeal
uaticinatos euentii magnificentia prophetiea con¬
firmatur. Iudi namq exinitio affore aliquando
hunc uirlim ꝑquem cuncta reparentur. ueris¬
sima traditione susceꝑunt. & cotidie meditan¬
tes. ac prospicientes quando eiꝰ fieret. aduentus
ubi adesse uiderunt. & signa ac prodigia siẽ de cc
ascͥptum fuerat adimplentem. inuidia excecati.
agnoscere nequiuerunt prȩsentem. in cuiꝰ spe le¬
Hoc autem prouidentia d̃i factum.ẽ. ut agniuio bo¬
ni huius ctiam gentibus traderetur. & hi qui nũqñ
Ee eo audierant: nec a propħis didicerant. agnosce¬
rent cum illi uͦ qui cotidianis meditationibus eua¬
nuerant. ignorarent. Ecce enim nie ꝑ uos que
presentes estis. & desideratis audire doctrinam fi¬
d̃ eius & agnoscere qͥs & quomͦ. & qualis sit eius
aduentus. prophetica ueritas adimpletur. Hoc¬
e enĩ quodi propħe predixerant. quia a uobis qu¬

Expanded text:
non secundum consequentiam rerum, sed incredibili quodam non secundum consequentiam rerum, sed incredibili quodam vaticinationis eventu, magnificentia prophetica confirmatur. Judaei namque ex initio affore aliquando hunc virum, per quem cuncta reparantur verissima traditione suscepererunt, et quotidie meditantes, ac perspicientes quando ejus fieret adventus, ubi adesse eum viderunt, et signa ac prodigia sicut de eo ascriptum fuerat adimplentem, invidia excaecati agnoscere nequiverunt praesentem, in cujus spe laeHoc autem providentia Domini factum est, ut agnitio boni hujus etiam gentibus traderetur, et hi, qui nunquam de eo audierant, nec a prophetis didicerant, agnoscerent eum: illi vero qui quotidianis meditationibus evanuerant ignorarent. Ecce enim nunc per vos qui praesentes estis, et desideratis audire doctrinam fidei ejus, et agnoscere quis, et quomodo, et qualis sit ejus adventus, prophetica veritas adimpletur: hoc enim quod prophetae praedixerant quia a vobis quae