comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidã autẽ euis monachus mobilitati iñ tẽ ded̾at ⁊ꝑmanere unno¬
nasteriũ nolebat: Cũq eũ uir dĩ assidue corriꝑet frequene tnino¬
neret. ipse uͦ nullo modo consentiret in congregacione ꝑsistere: atq
inportunis p̾cib ut relaxaret᷑ inmineret: Quadã dic isdẽ uenera¬
bilis pat nimietatis eiꝰ stedio affectꝰ iratus ussit ut discedet: Qui
mox ut monasteriũ exut: contrase assistere aꝑto ore draconẽ ini¬
tinere inuenit: Cũq eũ isdẽ draco qͥ apparuerat deuorare uelit. ex̧¬
pit ipse tremens ⁊ palpitans magnis uocibꝰ clamare dicens: Currite
currite: qͥa draco iste deuorare meuult: Currentes qutẽ fr̃s. draconẽ
minimne uider. sed trem̃tẽ atq palpitaintẽ monachũ. ad monastiũ
duxr̃. Qui statĩ.: ꝓmisit. numquã se ic̃ anionastio recessurũ: atq
exhora eadẽ in sua ꝓmissione ꝑmansit: Quippe: qui sẽĩ uiri ora¬
tionibꝰ contra se assiftere draconẽ uiderat. quẽ priꝰ non uidendo

Expanded text:
Quidam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se esse a monasterio recessurum, atque ex hora eadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo
Abbreviated transcription (Latin):
uadã qͦq dic. dũ qͥdã eiꝰ puerulꝰ monachus parentestena
suos ultra quã debebat diligens. atq adeorũ habitaculũ teno
suos benetsutione demonaisterio exiset. eodẽ die moriut aq eos
puenit. de funeti isest:. Cũq eẽt sepultꝰ: die altero ꝓectũ foros
Gorpus eiꝰ inuentũ est. qd rursus tradere sepultiure curaur as
sca sequenti die. iterũ ꝓiectũ exteriꝰ atq inhumatũ sicut pr uls
enuener̃ T une eoncite adbenedicti patris uestigia currentes. cũ magno
fletu petierunt. ut ei suã gr̃am largire dignaret: Quib: uur di mnanu
sua pt hiꝰ eemumioniẽ dominici corporis dedit dicens. Ite. at q hoc dñicũ
corpiis suꝑ eiꝰ corpꝰ eũ magna reuerentia ponite. eũq sẽpultuire tras¬
dite. Qđ di facrũ fuis&. iusceptũ corpus ei t̃ra teniut. nec ultra

Expanded text:
uadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra
Abbreviated transcription (Latin):
uoliuee iꝑ cogitacionẽ dicere. Quis est hie eie ego mcindue intia¬
sisto lucer nã telsco seruitiũ inpendo: Qislantepo. rstuerma¬
Eo que uidi fiatumn conuersus. uehemt̾ eu copit mnerepare dieo
mistorio pecedere: ⁊ sbi hora eadẽ quietũ sedere. Qupreqht uri
ent. i que contra u dĩ uerba tacitus ꝑ cogitac ionẽ dicebatñt uure liqudo

Expanded text:
volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum increpare, dicens: ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisituuerat, et quae contra virum Dei verba per cogitationem tacitus dicebat. Tunc liquido
Abbreviated transcription (Latin):
euq uexcire qͦ usq animã eiꝰ excuteret non cessauit: Ps ⁊ R.
Ste uir dĩ duunitatis ut uidõ etiam secretai penetrauit. qͥꝑspexit hunc
lerieũ. d eireo diabolo traditũ. ne ad sacrũ ordins accedere andera
Tyelpta seruaret. cũ scriptũ sit qͥadheret dõ. unꝰ sp̃s ẽ. Pe t rꝰ

Expanded text:
eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedercepta servavit, cum scriptum sit: Qui adhaeret Domino, unus spiritus est
Abbreviated transcription (Latin):
disete. multu suerat martirũ loca trans missꝰ ut sanari potiuiset:
ded sendĩ martares noluer a s itatis donu gributr pat quser ta
cen benedieediegra demonstrarent᷑: duct taq est aduiempatencns di
fanulũ benedictũ: Qui cħii xp̃o dño p̃ces fundens antiquũ hostũ
deobsesso homine ꝓtinꝰ expulit: Cui sanato p̃cepit diceni aosee
et port hec carnẽ ñ comedas Ad sacrũ uero ordinẽ nũquã accedere
p̃sumas Qua cũq autẽ die sacrũ ordinẽ temenire psqmpseredes
stati ure diaboli iterũ mancipaberis: discessit igit clericas san
ssic terreri solet animũ pena recens. ea que uir dĩ pccuat. interim
custoduut: Cũ uero post a nnos multos om̃s priores illĩ de her
luce mignissent. ⁊minores suos sibimet suꝑ poni insceris ordinib
cerneret: uerba uiri dĩ quasi exlongo tẽpore oblit: ꝓͥosuit: atq ad
sierũ ordinẽ decessit: Quẽ noxis qui reliquerat diabolus tenuit.

Expanded text:
potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum: qui Jesu Christo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit,
Abbreviated transcription (Latin):
inussus fuerat monachiis. post ammonitionẽ faictã. ascĩmonalib fe¬
mulus rogait: mappulas aecepit. sibiq ecis abscondit insuui. Iuauatrs
imado in gressiest nuqͥtas insiu tuo: Atille obstuput. ⁊ qͥd agisset
tus. unde corripiebat᷑ ignorabat. Cui ait. Numqͥd ego illie p̃sens
nonorã. quando ab ancillias di mappulas accepisti tibiq eas
ũ misisti: Qui moxeiꝰ uestigus ꝓuolutus. stulte se ngisse penituit.

Expanded text:
i missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit,
Abbreviated transcription (Latin):
rat: et cũ eo ieumꝰ ad huc ꝑgere. ad modicũ consensit Cũq et iter
longius agerent. ⁊ eos tardior hora fatigarent: ambulan tes in uener̃
intinere pratũ ⁊ fontẽ. et quȩque poterant ad reficiendũ corpus. de¬
lectabilia uideri Tunc ẽuiator ait Ecce aqua. ecce pratũ. ecce a¬
maenꝰ locus. ĩqͦ possumꝰ refici. ⁊ parũ qͥescere: ut ualeamꝰ it̃ nr̃m
post modũ incolomes explere Cũ igit᷑ et uerba aurib. ⁊ loca ocu¬
lis blandirent᷑. ac t̾cia ad monicione ꝑsucisus: consensit ⁊ comẽdit Ues¬
ꝑtina uͦ. hora: ꝑuenit ad cellam: Presentatꝰ autẽ uenerabili patri be¬
nedicto: sibi oracionẽ petiit. sed mox ei uir sc̃s. hoc qͦd inuia egerat.

Expanded text:
rat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter rat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pratum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia videri. Tunc conviator ait: Ecce aqua, ecce pratum, ecce amoenus locus, in quo possumus refici et parum quiescere, ut valeamus iter nostrum postmodum incolumes explere. Cum igitur et verba haec auribus, et loca oculis blandirentur, tertia admonitione persuasus, consensit et comedit: vespertina vero hora pervenit ad cellam. Praesentatus autem venerabili Benedicto Patri, sibi orationem dari petiit: sed mox ei vir sanctus hoc quod in via egerat
Abbreviated transcription (Latin):
borũ.⁊ numerũ potionũ diceret. recognoscentes cuncta quȩ ege¬
rant: ad eiꝰ pedes treme facti caecider̃: sedeliquisse confessisunt
Ipse autẽ ꝓtinus culpã peꝑcit. ꝑpendens qđ in eiꝰ absentia ulda
non facerent. quẽ p̾sentẽ sibi ẽe insp̃u scirent: ualentiniani morla¬
feci: uir erat laicus sed religiosus Qui ut serui dĩ oracionẽ
ꝑciꝑet. ⁊ germanũ frẽm uideret: annis singulis deloco suo ad cellã
ieuinus uenire consueuerat Quadã die. ĩgit᷑ dũ it ad monastiũ
faceret: sese illi alt̃ uiator ad uicx̃: qui sum̃dos initinere por¬
Ueni fr̃: sumamꝰ cibũ. nelcssem inuia Cui ille respondit:
conticuit. Sed cũ post hec aliquantulũ itineris spatium
egissent: rursus ad monuit ut manducarent: Consentire noluit: qͥ¬
ieunus ꝑuenire decreuerat: Tacuit qͥ ad manducandũ inuitaue¬

Expanded text:
borum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egeborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ultra non facerent, quem praesentem sibi esse in spiritu scirent. CAfeci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus venire consueverat. Quadam igitur die dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere porVeni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui ille respondit: tacuit. Sed cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. Noluit consentire qui jejunus pervenire decreverat. Tacuit quidem qui ad manducandum invitave
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fr̃ib ꝑficeret: decuiꝰ interitu antiquus hostis benedicto in sultare
ad responsũ aliquod egrederent᷑ fr̃s. cibũ potũq extra cellã mini¬
me sumerent: Cumq hoc deusu regule sollicite seruaret᷑: quadã die
ad responsũ fratres egressĩ sunt: in qͦ tardiori compulsi sunt hora demo¬
rari: Qui manere iuxta religiosã feminã nouerant: cuiꝰ ingressi ha¬
bitaculũ sũpser̃ cibũ: Cũq iã tardius ad cellã redissent. benedic¬
tionẽ patris ex more petierunt: Quos ille ꝓtinus ꝑ cunctatus ẽ dicens
Ubi comedistis: Qui responder̃ dicentes: Nusquã Iuib ille ait
Quare mentimini: Nũqͥd illiꝰ feminȩ habitticulũ non intrastis.
Numqͥd hos atq illos cibos non accepistis: nũ qͥd tot calices ñbi¬
bistis: Cũq eis uenerabilis pat et hospiciũ mulieris. et genera ci¬

Expanded text:
cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ci
Abbreviated transcription (Latin):
Quod uir dĩ ꝑnunciũ celerrime fr̃ib indicauit dicens ẜ ratres
eauteuos agite: qͥa aduos hac hora malignꝰ sp̃s uenit Ii qͥ man¬
datũ deculit uix uerba conpleuerat: et malignus sp̃s eundẽ pari¬
etẽ qui edificabat᷑ euertit. atq unũ puerulũ monachũ ciuiꝰdã
curialis filiũ opprimens: ruma contriuit Contristat
om̃s ac uehemt ad flicti: non dampno parietis. sed con¬
tricione fratris Qđ uenerabili patri benedicto. studu¬
erunt celerit̃ cũ graui luctu nuneiare. Tunc isdẽ pater
adse dilaccratũ puerũ deferri iubet: quẽ porteire ñ nisi
in saco potuer̃. quia conlapsi saxa parietis eiꝰ non solum
foras fr̃ib. cellã clausit: Qui oracioni instaneiꝰ quã so¬
lebat in cubuit: Mirares: Hora eadẽ hunc ĩcolumẽ
atq ut prius ualentẽ ad eundẽ iterũ laborẽ nusit: ut ipse qͥq pari&ent᷑

Expanded text:
Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solum foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem
Abbreviated transcription (Latin):
unc in conspectu uiri dĩ placuit: Defantisco coquine incene¬
ut in loco eodẽ t̾ram foderent: Quã dũ fodiendo altius penetrarent:
ignis repente usus ẽ. atq incimctorũ monachorũ oculis. qͥa om̃e co¬
quine aedificiũ confumeret᷑ ostendit Cũq iaciendo aquã uugnẽ
quasi extinguendo ꝑ streperent: pulsatu eodẽ tumultu uir dñi
aduenit. Qui eundẽ ignẽ in oculis fratrũ esse. nsuis uero non esse
considans. caput ꝓtinꝰ inoracione flex̃. et eos quos fantastico rep¬
perit igne deludi uocaiuit frs. & ã monuit ut oculos suos signa
rent. ut & sanũ illut quoqͥne ȩdificiũ ad sistere cernerent: et flã¬
mas quas antiquus hostis finxerat non uiderent: Deseruo di
Uqͥa res ita exigebat paulo altiꝰ aedificarent: uir dĩ inoracio¬
nis studio intra celle suȩ claustra morabat᷑: Cui antiquus hostis
insulttns apparuit: ⁊ quia ad laborantes fr̃s ꝑgeret indicauit

Expanded text:
unc in conspectu viri Dei placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne quinae aedificium consumeretur ostendit. Cumque jaciendo aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat, non viderent. CAPUT XIuia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Uia qͥdã nobilis theoprob nonine.eiꝰ dẽ benedicti paitris fuerat ãmo¬
nicione conuersus: qͥ ꝓuite sue merito: magna aput eũ familiaritt¬
tis fiduciã habebat. Hic cũ quadã die eiꝰ cellulã fuisset ĩgres: huc̃
a marissime flentẽ repꝑit. Cũq dui subsisteret eiꝰq funri. laerina¬
dent. nec ttm̃ ut uir dĩ consueuerat orando plangerst sed merenda
que nã causa tanteluctꝰ existeret in qͥsuuit. Cui urdĩ ilico respor đ
Onine boc monasteriũ qͦd construri ⁊ cuncta que fr̃ib p̃parau
om̃potentis dĩ iudicio gentib. tradita suit: Uir autẽ obtin
potui. ut michi ex hoc loco. anime c̃cederent᷑: c̃uiꝰ uocẽ tunc
oprobus audiuit: nos autẽ cernimꝰ qͥd estructũ modo alana¬
dorũ gente eiꝰ monasteriũ scimꝰ: No mrno enĩ tẽpore. ⁊qͥo¬
fr̃ib nuꝑ illic langobardi ingressi su: Qui diripientes oꝰ
gemnuilte duderet animas custodiret: ua inre pault eor ina

Expanded text:
atris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finet, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod construxi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim teribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video
Abbreviated transcription (Latin):
exilaratꝰ nr̃ quẽ ipse conuersũ nosti transmisus a seo
iue fuentt ut dĩ iuro in monasterio uino plena duo lignea lias¬
ula. que uulgo flascones uocant᷑ deferret Qui unũ deculit altũ
uro pgens. initinere abseondit. Uir autẽ dñi quẽ fcieta ab sen¬
da latere non poterant : unũ cũ grarũ accione suscipiens. des¬
udentẽ puerũ monint dicens Uide fili de illo flasconeq abs¬
condisti ia nonbibas. sed inclina illũ eaute ⁊ inuenis qͥd uitꝰ had&: Quicon¬
fusus ualde: addi hominẽ exiuit. Et regressus. uolens ad huc ꝓbare qđ au¬
dierat: Eu flascone inclinass&: de eo ꝓtinus serpensegressus. e: Lune p̾die

Expanded text:
Exhilaratus noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc prae
Abbreviated transcription (Latin):
regis totile. et romane urbis ꝑdicione con loqͥũ haberet: dixit Per
hunc regẽ ciuitas ista destruet᷑: ut iã ampliꝰ non in habitet᷑ Cui
uir dñi respondit: Roma agentib ñ ex t̃minabit᷑: s tẽpestatib
condistis matbrnab ⁊i als t̃oe notufsutigeata marcescet in seme ipsa:  uus
ꝓphetie misteria. nobi q̃ facta sunt luce clariora. qa enbacp lr be dissolute¬
moma euersas domos destruetas ceclesias turbine cernim. eł q desoficia
longo senio lossata. qͥ ariunis crebescentib ꝓsternant᷑ uidem. decleiscoi
Quã uis hoc honoratꝰ eiꝰ discipłs. euiꝰ michi relatione ademoniolib.¬
conptũ. ẽ. nequaqͣm exore illi audisse se ꝑhibet: sed qͥa hoc dixerit

Expanded text:
regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Dei respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata marcescet in semetipsa. Cujus prophetiae mysteria nobis jam facta sunt luce clariora, qui in hac moenia, eversas domos, destructas ecclesias turbine cernimus, ejusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebrescentibus prosternantur, videmus. Quamvis hoc Honoratus ejus discipulus, cujus mihi relatione compertum est; nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
meo locutꝰ sum: Adeuiꝰ uocẽ ꝓtinus recessit: ita ut in uente magna
iam ex parte dissolute corrigie remanserint: Qua in re colligi
potest: antiquus hostis quitã presto ẽ. factis corporibꝰ.: quã ni¬
nis insidiis nr̃is cogitacionib insistat P ETRUS
Laboriosũ ualde atq t̃ribileẽ: contra inimici insidias
semꝑ uitendere & continuo quasi inatiẽ stare GRESOR
aboriosũ nonerit: sicustodiã nr̃am ñ nobis sed gr̃ę
suꝑne tribuimꝰ. Ita tam̃: ut & ipsi quantũ possim
sub ꝓtec cione dĩ uigilemus Si autẽ antiquus hostis
amente ceꝑit expelli & diuma scĩtate plerumq agitur
ut ñsolum. iã timeri nondebeat : sed ipse &iam bene
uiuentuũ. uir tute terreat᷑ x xei. Depuella conuersa¬
ei Naai Que cuiꝰ solo imperio homoẽ ademonio¬

Expanded text:
meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna meo locutus sum. » Ad cujus vocem protinus recessit, ita ut inventae sint magna jam ex parte dissolutae corrigiae, ex parte remanserint. Qua in re colligi potest antitiquus hostis, qui tam praesto est factis corporalibus, quam nimiis insidiis nostris cogitationibus insistat. PETR. Laboriosum est valde atque terribile contra inimici insidias semper intendere, et continue quasi in acie stare. GREGOR. Laboriosum non erit, si custodiam nostram non nobis, sed gratiae supernae tribuimus; ita tamen, ut et ipsi, quantum possumus, sub ejus protectione vigitemus. Si autem antiquus hostis a mente coeperit expelli, ex divina largitate plerumque agitur, ut non solum jam timeri non debeat, sed ipse etiam bene viventium virtute terreatur. a, cujus solo imperio homo est a daemon
Abbreviated transcription (Latin):
tigit antiqui hostis insidicis ꝑtulisse. an ex insidus ꝓficisse:
Unde gͦ uictoressunt. nisi contra antiqͥ hostis insidicis decer¬
taiuerunt:: Malignꝰ quippe sp̃s. cogitacioni. locutioni. atq
oꝑi nr̃o semꝑ insĩstit: si fortusse quid inueniat. unde apđ̃¬
exam̃ &erni iuidicis accusctaꝵ existit Uii Eenĩ nosse
quomodo ad decipiendũ semꝑ adsistat: DeSte pħo prbo¬
rem quẽ narro testant̾. qͦd uir uite uenerabilis
stephanus nomine ualerię. ꝓuintię prbt fuit. huius
nr̃i bonifcicu dicicom atq dispenscitoris ȩccłȩ. natione¬
ꝓoimꝰ Qui quadã di deitimre domũ regressus:
mancipie suo neglegent̃ loquens. p̃cepit dicens ueni
dicbole: discalciame: Ad ciuꝰ uocẽ. mox ceꝑunt se cali¬
gorũ corrige in summa uelocitate dissoluere: ut aꝑte
constaret. qͦd̾ ei ipse qͥ nominatꝰ fuerat. ad extra hen¬
Recede miser: recede miser: Non enĩ tibi: s mancipio

Expanded text:
tigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecisstigit antiqui hostis insidias pertulisse, an ex insidiis profecissUnde ergo victores sunt, nisi quod contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper insistit, si fortasse quid inexamen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat? Qrem quam narro testantur. Quod vir vitae venerabilis Stephanus nomine, Valeriae provinciae presbyter fuit, hujus nostri Bonifacii diaconi, atque dispensatoris eccleproximus. Qui quadam die de itinere domum regressus, mancipio suo negligenter loquens, praecepit, dicens: « Veni, diabole, discalcea me. » Ad cujus vocem mox coeperunt se caligarum corrigiae in summa velocitate dissolvere, ut aperte constaret quod ei ipse qui nominatus fuerat ad extrahen« Recede, miser, recede, non enim tibi sed mancipio
Abbreviated transcription (Latin):
essent multi ut̾uis. & iuuenissent aquarũ magnitu dine
ȩccłiã omnẽ circũdatã. ⁊ qua possent egredi non haberent.
ibiq se siti hac ftime deficere formidareñt. ad ecłiȩ ianuã
ueniebant. adbibendũ auriebant aquã: que ut p̃dixi usq. ad fenestras eoc¬
ereuerat. & tam̃ intra ȩccłiã nullo modo defluebat: Reurire itãq
ut a qua pot̾at: sttins autẽ ante ianuã. ad oftendendũ cunctis
meritũ martiris & aqua erat ad adiutoriũ ⁊ quasi aqua ñerat
adinuadendũ locũ: Qd̃ ego antiquo ante dicti ignis miraculo
uere p̃dixi ñ fuisse dissimile quitriũ puerorũ & uestĩta
non contigit : ⁊ iuuncula incendit PET Ren Unss:¬
ira sunt ualde scõꝵ facta que narras. ⁊ ip̃senti infirmica¬
ti hominũ. uehem̃t stupenda: S quia tantos nuꝑ initilia
fuisse audio ad mirande uirtutis uiros: nosse uelĩ si nullas eos con¬

Expanded text:
essent multi interius inventi, sed, aquessent multi interius inventi, sed, aquomni ecclesia circumdata, qua possent egredi, non haberent, ibique se siti, ac fame deficere formveniebant, ad bibendum hauriebant aquam, quae, ut praediximus, usque ad fenestras excreverat; et tamen intra ecclesiam nullo modo defluebat. Hauriri itaque ua non poterat. Stans autem ante januam ad ostendendum cunctis meritum martyris ut aqua erat ad adjutorium, et quasi aqua non erat ad invadendum locum. Quod ego antiquo antedicti ignis miraculo vere praedixi non fuisse dissimile, qui trium puerorum et vestimenta non contigit, et vincula incendit. PETR. Mira sunt valde sanctorum facta quae narras, et praesenti infirmitati hominum vehementer stupenda. Sed quia tantos nuper in Italia fuisse audio admirandae virtutis viros, nosse velim si nullas eos con
Abbreviated transcription (Latin):
miraculo : dieb nr̃is res similis aecontrario acuenit elem̃to
Nã nuꝑ ioħs tribunꝰ relacione sua mẽ docuit: qđ ꝓnulfus
comes cũ ilico ad eẽt secũ regẽ autẽ ar archeo tẽpore. in loco
eodẽ ubi mira res contigit. ad fuisse : eãq recogouisse testatꝰ ẽ:
Predictꝰ & enĩ tribunꝰ narrau̾it dicens. quia ante hoc fere qͥn¬
quenniũ. qͣndo apud hanc romanã urbẽ alueũ suũ tiberis
egressus ẽ. tantũq cres cens. ut eiꝰ unda suꝑ muros urbis
influeret. atq inde iã maximas regiones. occuparet:
apud ueronensem urbẽ fluuiꝰ athesis excrescens. ad beati
renonis martiris atq. pontificis ȩcłiã uenit. cuiꝰ ȩcliȩ dũ
ẽẽnt ianuȩ aꝑte. aqua inea minime intrauit Que paulisꝑ
crescens. usq ad fenestras ȩccłȩ que erant tectis ꝓ xime ꝑ
uenit : sicq. stans aqua. ęccłȩ ianuã clausit. hac si illud ele¬
mentũ liqͥdũ. insoliditatẽ parietis fiuss& inmuttitũ: Cũq

Expanded text:
miraculo diebus nostris res similes e contrario evenit elemento. Nam nuper Iohannis tribunus relatione sua me docuit, quod Pronuulfus comis cum ilico adessit, se cum rege Authari eo tempore in loco eodem, ubi mira res contigit, adfuisse eamque se cognovisse, testatus est. Praedictus etenim tribunus narravit, dicens: quia ante hoc fere quinquennium, quando apud hanc Romanam urbem alveum suum Tiberis egressus est, tantumque crescens, ut eius unda super muros urbis influeret atque in ea maximas regiones occuparet, apud Veronensem urbem fluvius Atesis excrescens, ad beati Zenonis martyris atque pontificis ecclesiam venit. Cuius ecclesiae dum essent ianuae apertae, aqua in eam minime intravit. Quae paulisper crescens, usque ad fenestras ecclesiae, quae erant tectis proximae, pervenit; sicque stans aqua ecclesiae ianuam clausit, acsi illud elementum liquidum in soliditatem parietis fuisset inmutatum. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
benedicti hostẽ conterens ex tinx̃ Qđ uir dĩ discipłs mauriis nomine.
statĩ uenerabili patre̾ benedicto. qͥ ad huc aloco eodẽ iux decẽ milib
aberat: aestimauit esse nunciandũ dicens: Reuertere: qͥa prb̾t qͥte
ꝑ sequebat᷑. extinctus ẽ: Qđ̃ uir dĩ benedictꝰ audiens. sese in grauib la¬
mentis dedit. uł quia inimicus oc cubuit uł quia deimmnici morte discipłs
ex ultauit: Qua derẽ factũ ẽ: ut eĩdẽ quoq discipło penitenciã indi¬
ceret. qͦd mandans talia gaudere demnimici interitũ p̾sumpsisset ł etrꝰ
Sagna sunt ualde: ⁊ multũ mira que dicis: Nam in aqua ex
petra ꝓducta: moisen Inferro uero quod ex ꝓfundo aque rediit. he¬
liseũ: Inaqua itinere. petrũ: In corui obediencia. heliã In luctu autẽ
morcs uumici: dauid:. Uideo et ꝑpendo. uir iste sp̃u iustorũ om̃ium

Expanded text:
Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: Revertere, quia presbyter qui te persequebatur, exstinctus est. Quod vir Dei Benedictus audiens, sese in gravibus lamentationibus dedit, vel quia inimicus occubuit, vel quia de inimici morte discipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praesumpsisset. Petr. Mira sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ; in corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici, David video . Ut perpendo, vir iste spiritu justorum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. ita ut in orto celle cui benedictꝰ inerat. ante eorũ oculos. nudas septẽ
puellas mit̾eret. quȩ corã eis sibi inuicẽ manꝰtentes. ⁊ duicius ludentes
illoꝵ m̃tem ad puersitatẽ libidinis inflãmarẽt: Qd̃ uir sc̃s decella conspiciens
lapsũq ad huc teneriorib discipłis ꝑtimescens. idq ꝓsua solius fieri ꝑsequu
cione ꝑtractans: inuidie locũ dedit. atq oratoria cuncta quȩ construxe¬
rat substatutis p̃positis ad iunctis etiã fr̃ib ordinauit: poucis secũ mona¬
chis ablatis habitacionẽ muttiuit loci Moxq uir dĩ: eiꝰ odia humiliter
declinauit: Hunc omnipotens dĩ : terribilit̾ ꝑcussit Nã cũ p̃dictus prbt.
⁊tins in solario benedictũ discessisse agnosceret et exulearet. ꝑdurante
immobilit̃ tota domus fabrica hoc ipsũ in qͦ stabat solariũ cecidit. et

Expanded text:
cendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem cendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc omnipotens Deus terribiliter percussit. Nam cum praedictus presbyter stans in solario Benedictum discessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit, et
Abbreviated transcription (Latin):
dñi infectũ ueneno panẽ quasi ꝓbenedictione trans mit teret
Quẽ uir dĩ cũ grãtiarũ accione suscepit: sed eũ quę pestis latẽ¬
ret inpane ñ latuit: Adorã refoctionis illiꝰ. ex uicina silua coruus
uenire consueuerat. et panẽ demani eiꝰ accipere: Qui cũ more soli¬
to uenisset: panẽ quẽ prbr transmiserat. uir dĩ ante coruũ ꝓiecit.
tali eũ in loco ꝓice. ubi anullo homine possit in ueniri: Tuncꝰ
coruus aꝑto ore. expansis alis. circa eundẽ panẽc epit diseur¬
ubi in ueniri ñ posit: Etui diu demoratus. quandoq coruus momordit. Leuauit
et recessit: Post triũ uͦ horarũ spaciũ abicto pane rediit: ⁊ demanu hominis di
annonã quã consueuerat accepit Uenerabilis autẽ pat̾ c̃tra uitã suã mnardes¬
cere sacerdotis animũ uidens: illi magis quã sibi doluit: S p̃dictꝰ florentius.
qͥa magistri corpꝰ necare ñ potiut: se ad extinguendas discipłoꝵ animas ac¬

Expanded text:
i infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. Qui cum more solito venisset, panem quem presbyter transmiserat, vir Dei ante corvum projecittali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas ac
Abbreviated transcription (Latin):
hominis qͥ in ipso est. Ita ⁊ que dĩ sunt nemo cognouit. nisi sp̃s
dĩ. qͥ ut se ostenderet nosse que dĩ sunt: ad uixit Nos autẽ non fp̃m
huiꝰ mundi accepimꝰ: sed sp̃m qͥ ex dõ est Hinc iterũ dicit: Auod
oculus ñuidit. nec auris audiuit. nec ĩ cor hominis ascendit: que p̃pa¬
rauit ds̃ diligentibꝰ se Nobis autẽ reuelauit ꝑsp̃m suũ: PE T R̃.

Expanded text:
hominis qui est in ipso? Ita et quae Dei sunt, nemo cognovit, nisi Spiritus Dei . Qui, ut se ostenderet nosse quae Dei sunt, adjunxit: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed spiritum qui ex Deo est . Hinc iterum dicit: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se; nobis autem revelavit per Spiritum suum . Petr.
Abbreviated transcription (Latin):
porcionẽ quã acceꝑat consũpsit. uni inea ciuũ ad hesit. porcos pauit.
quos & manducare siliquas uiderit & esuriret. qͥtam̃ cũ post modũ
coepit cogitare bona queꝑdidit. scriptũ de illo ẽ: In se reuersus dix:
Quanti mercennarii indomo patris mei habundant panib. Siigtꝰ
secũ fuit. unde ad se rediit: Hunc.gͦ. uenerabilẽ uirũ secũ habitasse
dixerĩ. qͥa insua semꝑ custodia. circũ spectꝰ ante oculos conditilis so
semꝑ aspiciens: se semꝑ examincins extra m̃tis suȩ oculũ ñdiuulgauit

Expanded text:
portionem quam acceperat consumpsit, uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, portionem quam acceperat consumpsit, uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos cum manducare siliquas videret, et has esuriret? Tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit
Abbreviated transcription (Latin):
Intellex ꝓtinꝰ uir̾ dĩ. qͥa potũ mortis habuerat. qđ portare non po¬
tuit signũ uite: Atq ilico surrex: ⁊uultu placido. m̃te tranquilla.
& solꝰ insuꝑni inspectoris oculis. habitauit secum P E TRUS
Minus patent̾ intelligo: qđ nãsit. habitauit secum: GRESORꝰ
Qi sc̃s uir contrase unanimit̃ conspirantes. suẽq conuersacioni
longe dissimiles coactos. diu subse tenere uoluisset fortasse su
iugoris usũ ⁊ modũ tranqͥllitatis excederet. atq a contẽplacionis
lumine m̃tis sue oculũ declinasset: Dũq cotidie illorũ in correcci¬
one fetigatꝰ minꝰ curaret sua: ⁊ se forsitan relinqueret: ⁊ illos non
inueniret Nã quociens ꝑcogitacionis motĩt nimie ex tranos du¬
cĩi: ⁊ nos sumꝰ ⁊ nob̾cũ ñ sumꝰ : qͥa nos m& ipsos minime uidentes ꝑalia
uagañ An illũ secũ fuisse dicimꝰ qͥ in longinquã regionẽ habut.

Expanded text:
Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non poIntellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Gregor. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumvagamur. An illum secum fuisse dicimus qui in longinquam regionem abiit,
Abbreviated transcription (Latin):
illaꝵ que fra trĩ morib c̃uenire ñ posse p̃dix̃. S uir dĩ uictus quandoq
peib: assensũ dedit Cũq in eodẽ monastĩo regularis uite custodiã denẽ¬
ret nulliq ut priꝰ ꝑaetꝰ in licitos indextrã leuãq partẽ defleetere a con¬
uersacionis itinere licera: suscepti fr̃s. in sane seurentes: semed ipsos priꝰ
acusare cepunt: qͥa hunc sibi p̃ esse poposcerant. quoꝵ scilicet tortitudo
inorna eiꝰ rectitudinis offendebat Cũq sibi sub & conspicerent inli¬
uet cobieẽre. ⁊ sedolerent ad sueta felinquere: durũq eet. qđ umñte
N miscuere: Et cũ uas uitreũ in qͦ pestifer ille potꝰ abebat᷑. recũbenti
patri ex more inonasterii. ad benedicendũ fuisset oblatũ: benedictꝰ ex
tensa manu signũ crucis edidit. ⁊uas qđ longius tene bat᷑ eodẽ signo
rupit Sicq confractũ ẽ: acsi in illo uase mortis ꝓcruce lapidẽ dediss&

Expanded text:
 sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benedicendum fuisset oblatum, extensa manu Benedictus signum crucis edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ magist᷑. Unde iꝑmorsen p̃cipit᷑: ut leuite aiuginti ⁊ quinq
annis ⁊ supra ininistrare debeant: ab anno uͦ quinquagesimo: custodes uasoꝵ
fiant: P E TRU. S Iã qͥdẽ ꝓlati testimoni in aliquantũ intellectꝰ
inter lucet: sed tam̃ hoc pleniꝰ postulo expõni: GREGORIUS
Liquet petre qđ iniuuentute carnis tẽpiticio ferueat. ab anno qͥnquage¬
simo. calor corporis friges eat Uasa aute saera sunt fideliũ m̃tes: E lec¬
ti gͦ. cũ ad huc in tẽptticione sunt: sub esse ac seruire necesse.ẽ. & obsequiis
laborib q fatigari: dũ uͦ. iã m̃tis & ate tranqͥlla calor recesserit tẽpttici¬
onis. custodes uasoꝵ sunt: qͥa doctores animarũ fiunt: PETRUS.
Fateor : placet qđ dicĩs S qͥa ꝓlati testimonii elcuistra reserasti queso ut
deuita iusti debeas ea quẽ sunt in cohata ꝓcurrere: GRESORIUS.
Heutũ segete. feraciꝰ fructũ dedit P roconio itaq exiinie conuersacionis.

Expanded text:
virtutum magister. Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno vero quinquagesimo custodes vasorum fiant. Petrus. Jam quidem prolati testimonii mihi aliquantum intellectus interlucet: sed tamen hoc plenius exponi postulo. Gregorius. Liquet, Petre, quod in juventute carnis tentatio ferveat, ab anno autem quinquagesimo calor corporis frigescat: vasa autem sacra sunt fidelium mentes. Electi ergo cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari: cum vero jam mentis aetate tranquilla calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr. Fateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae sunt inchoata, percurrere. CAPUT III.tutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
ut neq frangi. neq oleũ effundi potuisset Qđ uir dñi p̃cepit leuari. atq
ilt erat integrũ petenti tribuit. Tunc collectis fr̃ibꝰ in obedientẽ monacũ:
deifidelitatis sue ⁊ suꝑbia. corã omnibꝰ increpauit: xxuiiii. deo
uacuus erat aboleo doleus ⁊ cooꝑtus: Cũq sc̃s uir in oracionẽ ꝑsisteret: cepit
opim̃tũ eiusdẽ dolei oleo excrescenti subleuari Quo cõmoto atq suble
uato. qđ excreuerat ora dolei transiens. pauim̃tũ loci. inqͦ incubuerant in un¬
dabat. Qd cũ benedictus dĩ faimulꝰ aspex̃: ꝓtinus orationẽ cõpleuit. atq
inpaium̃tũ oleũ defluere cessauit: Tunc diffidentẽ in obedientẽq frẽm
latius admonuit: ut fidẽ hab̾e disceret Iet humilitatẽ. Isdẽ uero fr̃ sa¬
lubrit̃ correptꝰ erubiit: quia uenerabilis pater uir tutẽ omĩpotentis

Expanded text:
ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et superbia coram omnibus increpavit.vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pa
Abbreviated transcription (Latin):
mopia capani ãe grauit̃ affligebat: uir di indiuersis magentb.
monastopi sũi cunct d tribuerat. ut pene nichil incellario nisi parĩ
on oterin utr ca se remaneret. Tunc qͥdã sub diaconus aea piã
nomolea qutnr mis noꝑe postulans. ut sibi aliquan tulũ ol ei hoe
comins aa uor aun te as̃i quia cuncta decreuerat int̾ra tribuere ntn do
omnua resdrueret: hoc ipsu parũ qđ remanserat olei iust peceut do
emona ohies uero qͥ cellari tenebat. audunt qͥ dẽ ubentis uechia. sd
nsiore sa snont esuie munine dedise. quia si illũ ei tribuenret omu
nichil fr̃ibꝰ remaneret: Tunc iratus aliis p̾cepit. ut hoc ipsũ uas uitreũ
ĩ quo parũ olei remansisse uidebat᷑. ꝑfenestram ꝓi cerẽt: ne incellã aliqͥd
ꝓuiobedientiã remaneret: Factũ que.ẽ: subfenestra autẽ eadẽ ingens
pcipiciũ patebat saxorũ molibꝰ asꝑsum Pro iectũ itaq uas uitreũ
uenit insaxis. sed sic mansit in colome. ac si ꝓiectũ minime fuisset. ĩtt

Expanded text:
opia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed ndit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita
Abbreviated transcription (Latin):
itiq ꝑuenit ad corpꝰ defuncti: seq corã locto illiꝰ cũ lacrimis int̾rã dedit
Cũq uehemt̃ fleret. in t̾ram capđ tunderet. se reũ mortis illiꝰ clama¬
ret: repente his qͥ defunctꝰ fuerat. aninã recepit Quod dũ multi qͥ
circũ stabant aspicerent: ammiracionis uocib emissis. ceꝑunt am
ait. Tetri ualde erant homines. qͥme ducebant: ex quoꝵ hore ac na¬
rib ignis exiebat. quẽ tolerare ñ pot̾am: Cũq ꝑobscura loca medu¬
cerent: subito pulcre uisionis iuuenis. cũ aliis nob̾ euntib obuiã factꝰẽ.
qͥme trahentib dix̃. Reducite illũ ꝗͥa seuerꝰ prb̃t plangit. eiꝰ enĩ eũ¬
lacrimis dñs donauit. Qui scilicet seuerꝰ ꝓtinꝰ det̾ra surex. eiq peni¬

Expanded text:
itaque pervenit ad corpus defuncti, seque coram lecto illius cum lacrymis in terram dedit. itaque pervenit ad corpus defuncti, seque coram lecto illius cum lacrymis in terram dedit. Cumque vehementer fleret, in terram caput funderet, seque reum mortis illius clamaret, repente is qui defunctus fuerat animam recepit. Quod dum multi qui circumstabant aspicerent, admirationis vocibus emissis, coeperuntait: Tetri valde erant homines qui me ducebant, ex quorum ore et naribus ignis exibat, quem tolerare non poteram. Cumque per obscura loca me ducerent, subito pulchrae visionis juvenis cum aliis nobis euntibus obviam factus est, qui me trahentibus dixit: Reducite illum, quia Severus presbyter plangit, ejus enim lacrymis Dominus eum donavit. Qui scilicet Severus protinus de ter
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ ocrina nominat᷑. Inqua erat qͥdã uiruite ualde admirabił
nomine seuerꝰ ȩccł ȩ beate marie dĩ gentricis ⁊ semꝑ uirginis
sacerdos. Hunc cũ qͥdã pat̾ familicis ad extremũ uenisset diẽ
missis concite nunciis rogauit ut adse quantociꝰ ueniret. suisq
oracionib ꝓpeccatis eiꝰ int̾cederet: ut cicta demalis. sius peniten¬
cia solutꝰ culpa excorpore exiret: Qui uidelicet sacerdos in opinãte
contigit: ut ad putrindã uinea eẽt occupatꝰ
atq ad se uenientib dicer&: Ante cedite : ecce ego subsequor
Cũq uidet sibi in codẽ oꝑe par ũ aliꝗqͥd suꝑ esse: paululũ morã fecie.
ut opꝰ qđ minimũ restabat expleret Quo expleto: cepit ad egrũ ꝑgere
E unti uͦ iitinere.: occurrentes hu qͥpͥus uener̃ obuiã factis dicentes
iluare tardasti pat̾. Noli fatigari: qͥa iã mortuus ẽ: Quo audito ille
contremuit: magnisq uocib se iut̃fectorẽ illiꝰ clamare cepit Flens

Expanded text:
t quidam vir vitae valde admirabilis, nomine Severus, Ecclesiae beatae Mariae Dei genitricis semper virgnis sacerdos . Hunc cum quidam paterfamilias ad extremum venisset diem, missis concite nuntiis, rogavit ut ad se quantocius veniret, suisque orationibus pro peccatis ejus intercederet, ut, acta de malis suis poenitentia, solutus culpa ex corpore exiret. Qui videlicet sacerdos inopinate contigit ut ad putandam vineam esset occupatus, atque ad se venientibus diceret: Antecedite, ecce ego vos subsequor. Cumque videret sibi in eodem opere parum aliquid superesse, paululum moram fecit, ut opus quod minimum restabat expleret, quo expleto, coepit ad aegrum pergere. Eunti vero in itinere occurrentes hi qui prius venerant, obviam facti sunt, dicentesuare tardasti? Noli fatigari, quia jam defunctus est. Quo audito, ille contremuit, magnisque vocibus se interfectorem illius clamare coepit. Flens
Abbreviated transcription (Latin):
Mirandas ualde hec: que  inuenio nunc usq latuisse S qͥd ẽẽ dicinꝰ
qͦd tales uiri mͦ nequeunt inueniri: GRE So RIu s.
Ego petre multos tales in hoc scło: nec modo de esse existimo: Neq enĩ
sitalia signa ñfciciunt. idõ tules ñsunt. Uite nãq uera estimacio
in uirtute est oꝑum: ñ in ostensione signoꝵ. Nã sunt pleriq qͥ i signa
ñ faciunt: signa tam̃ facientib dispares ñ sunt. Pe ⁊ n us.
Inde mͥ rogo ostendi potest. qđ sint qͥdã qͥsigna ñ faciunt. & tam̃
facientib dissimiles non suNt: GRSS O RIUS.

Expanded text:
haec, quae me 205 invenio nunc usque latuisse. Sed quid esse dicimus quod modo tales viri nequeunt inveniri. GREGOR. Ego, Petre, multos tales in hoc saeculo nec modo deesse existimo: neque enim si talia signa non faciunt, ideo tales non sunt. Vitae namque vera aestimatio in virtute est operum, non in ostensione signorum. Nam sunt plerique, qui etsi signa non faciunt, signa tamen facientibus dispares non sunt. PETR. Unde mihi, rogo, ostendi potest, quod sint quidam qui signa non faciunt, et tamen signa facientibus dissimiles non sunt? GREGOR.