comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
yses aehficuunit tab̾naculum ⁊ silomor
templum. gła dñi ostensa est eis que prefi¬
gurabat filium dĩ qui est gloria patris.
sicut idem pater dixit ei Exurge gloria
nũ conuersa est. mortui sunt suscitati. le¬
ꝓsi mundati. paralitiei sanati. abaqi
sicyna miraculaque abipso funt pacracit
Gla inquid Añ suꝑte orta est. id est filius
dĩ. iam adte redimendũ natus est ⁊gloria
miraculorum eiꝰ suꝑte orta est. ut tu glorifi¬
ceris: Sequitur: Qina ecce tenebre sub̾ in
fidelitatis oꝑient terram. hoc est niqͥeos
terrena solum modo querentes ⁊ terrena sa¬
pientes: carnaliter illud intelligentes: Siau¬
dientis me bona terre cõmedetis: & caligo
incordibus apłorum aliorumq credentium
tenebre infidelitatis oꝑuerut iudeos. ter¬
rena solum modo cõmoda appetentes: quia
uidentes eius miracula credere noluerunt.
et gła eius idest splendor imraculorum eius

Expanded text:
ses aedificavit tabernaculum, et Salomon ses aedificavit tabernaculum, et Salomon templum, gloria Domini ostensa est eis quae praefigurabat Filium Dei, qui est gloria Patris: sicut idem Pater dixit ei: « Exsurge, glonum conversa est, mortui sunt suscitati, leprosi mundati, paralytici sanati, aliaque signa et miracula quae ab ipso sunt patratini super te orta est , » id est, Filius Dei jam ad te redimendam natus est, et gloria miraculorum ejus super te orta est, ut tu glorificeris. Sequitur: « Quia ecce tenebrae, » subaudis infidelitatis, « operient terram » hoc est, Judaeos, terrena solummodo quaerentes et terrena sapientes, carnaliter illud intelligentes: « Si audieritis me, bona terrae comedetis . » « Et caligo, » in cordibus apostolorum aliorumque credentium, tenebrae infidelitatis operuerunt Judaeos, terrena solummodo commoda appetentes: quia videntes ejus miracula credere noluerunt. et gloria ejus, » id est, splendor miraculorum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
consistit: Dicitur ergo aeccłe primitiue
Surge illuminare iherłm Cadenti uł
iacenti deitur ut surgat Et illi corruer
in infidelibus. iacebãt inuitus. idõqr
diciturꝰ Surge ꝑfidem adbona oꝑa
agenda. oprimitiua aeccła: quę ceci¬
dͥisti ꝑ infidelitatem. que cecidisti insina¬
gogis. surge in aeccłis. que cecidisti in
iudeis. surge ingentibus: quȩ cecidisti
ꝑ negationem. surge ꝑueram confessionem:
que cecidisti inuicus. surge inuirtutibus:
⁊ post quam resurrexeris. illumi nare. iqͥ
accipe fidem xp̃i: quia uenit lumen
tuum: quod tibi oms ꝓphoee ꝓmittebant
uenturum ad redemptionem tuam: Illuqͥ
inquam lumen uenit tibi quod illummat
omnem hominem uenientem inhunc mun¬
misterium. a guo illuminab̾is si fidͥem eius
cła sicut sol outur ⁊ illuminat mundum.
que quondam moysi qͥedicanti tabnaculum¬
indeserto. ⁊ salomon dedicanti templĩ infigu¬
ram apparuit. Legimus quod quando mo¬

Expanded text:
consistit. Dicitur ergo Ecclesiae primitivae consistit. Dicitur ergo Ecclesiae primitivae Surge, illuminare, Jerusalem. » Cadenti vel jacenti dicitur, ut surgat. Et illa corruerat in infidelibus, et jacebat in vitiis, ideoque dicitur ei: Surge per fidem ad bona opera agenda, o primitiva Ecclesia. Quae cecidisti per infidelitatem, quae cecidisti in synagogis, surge in Ecclesiis. Quae cecidisti in Judaeis, surge in gentibus. Quae cecidisti per negationem, surge per veram confessionem. Quae cecidisti in vitiis, surge in virtutibus. Et postquam exsurrexeris, illuminare, id est, accipe fidem Christi, quia venit lumen tuum, quod tibi omnes prophetae promittebant venturum ad redemptionem tuam. Illud inquam lumen venit tibi quod « illuminat omnem hominem venientem in hunc munmysterium, a quo illuminaberis, si fidem ejus clesia, sicut sol oritur et illuminat mundum, quae quondam Mosi in deserto dedicanti tabernaculum, et Salomoni dedicanti templum in figuram apparuit. Legimus, quod quando Mo
Abbreviated transcription (Latin):
una die erediderunt qia milia. ⁊ cetera
quesquntur . Si ⁊ hoc considerandum est
quia iherłm tribus modis intelligicirr
isaero eloquio Primum intelligitur
aqͥsensum lictere ierłm ciuitas magna
quȩ olim iebꝰ ⁊ inde salem apellata est
inmonte sion. uł moria sita ubi abrahã
obtulit filium dequa dͥic̃ dͥñs Cium
uideris circum dari abexcereitu hierłm.¬
nectera: Sedđo dicitur eclestis beatitudo
ubi mulcitudo angłorum. ⁊ celoscium
initutum igmina consistunt. sociate
egreius ꝓdicator: Illa autẽ que sur sũ
est iherłm libera est. Tercio apellatur
iherłm presens acccła id est congregatio
fidelium ⁊ electorum. in pace dñi constitu¬
tit. ⁊ inuisione ⁊ cõtemplatione illius sur¬
sum eleuata . dequa dicitur. iherłm que
aedificatur ut ciuitts. ⁊ illud: fimdamen¬
tã eius inmontibus scĩs diligit dñs por¬
tas sion Quarto etiam inodo ierłm apel¬
lacur. una queque anima fidelis que in
monte syon. hoc ÷ in cotemplatione m̃tis

Expanded text:
lia , et caetera quae sequuntur. Sed et hoc considerandum est, quia Hierusalem quatuor modis intelligitur in sacro eloquio. Primum intelligitur ad sensum litterae Hierusalem civitas magna, quae olim Jebet et inde Salem appellata est in monte Sion vel Moria sita, ubi Abraham obtulit filium , de qua Dominus dicit: « Cum videritis circumdari ab exercitu Hieretera. Secundo dicitur coelestis beatitudo, ubi multitudo angelorum et coelestium virtutum agmina consistunt, et sociaegregius praedicator: « Illa autem quae sursum est Jerusalem, libera est . » Tertio modo appellatur Hierusalem praesens Ecclesia, id est congregatio fidelium et electorum in pace Domini constituta, et in visione, et contemplatione illius sursum elevata, de qua dicitur: « Jerusalem quae aedificatur ut civitas . » Et illud: « Fundamentum ejus in montibus sanctis, diligit Dominus portas Sion . » Quarto etiam modo Hierusalem appellatur unaquaeque anima fidelis, quae in monte Sion, hoc est, in contemplatione mentis
Abbreviated transcription (Latin):
falso errore decepti. ⁊ quedam uana somp¬
ma sibifingentes. referunt haec omĩa
ad tempus mille annorum. quo dicunt
oinatam. qua autumant descendere
decelo: cui iołis einiangłista facit
mentionem in apocalipsi sua. ꝑ quam
nos sc̃am aeccłiam intelligiinus. que
est ornata uariis ordinibus ⁊ diuersis
irtutibus Dicunt xiam ipsi falsi¬
loqui grauati sompno terroris quodos
gentes tunc temporis seruiturs sint
eis. ⁊ ameli ac dromedes machan ⁊ effa
qͥesabba uenientes. aurum deferant
ithus: ⁊ om̃s oues cedar congregeti.
⁊ arictes nbaiot ad offerendum dõ suꝑ
altare templi quod illi exguxerunt.
Et cetera uentura sunt eis quelne nar¬
rantur. Sedhaeo omĩa nos falsissima
⁊uanissima deputantes. ad acccłam pri¬
mitiuam ca reforimus que collecta est
exiudeis. in apłis indelica qui ante

Expanded text:
falso errore decepti, et quaedam vana somnia sibi fingentes, referunt haec omnia ad tempus mille annorum, quo dicunt ornatam, quam autumant descendere de coelo, cujus Joannes evangelista facit mentionem in Apocalypsi : super quam nos sanctam Ecclesiam intelligimus, quae est ornata variis ordinibus et diversis virtutibus. Dicunt etiam ipsi falsiloqui gravati sermone erroris, quod omnes gentes tunc temporis serviturae sint eis, et cameli ac dromades Madian et Epha de Saba venientes, aurum deferant et thus: et omnes oves Cedar congregentur, et arietes Nabaioth ad offerendum Deo super altare templi quod illi exstruxerunt, et caetera ventura sint eis quae hic narrantur. Sed haec omnia nos falsissima et vanissima deputantes, ad Ecclesiam primitivam ea referimus, quae collecta est ex Judaeis, in apostolis videlicet qui ante
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓph& icus dencerfectione iudeorum que
ficta est a rominis. in quibus dñs uenit
pitparatus adiundictam contra suos
ininicos. iautus lorica iustieie ⁊ ga¬
loa Qntẜł ntinc uͦ. defide̾ gentium loqͥt᷑
qut aquatuor mimdi partibus concup¬
rerue ad fidem. andientes predeatio¬
nem apłorum. Et timebunt inquid ti¬
more sc̃o afiliorum. qui ab oecidente
sunt n men dm̃. id est nomen patris
dequo dicit siluis Pater manifestaui no¬
men tuũ hominibus. ⁊ qui ab ortu solis
sunt timobant głam euis. filium indeliẽ
dĩ patris. quiuenit in nomine ipłius.
iem dicit ipse pater. E xurge gła moa
D uosut cimores: Est timor seple
qui cma serdns dñm suum: nea¬

Expanded text:
pheticus de interfectione Judaeorum, quae facta est a Romanis, in quibus Dominus venit praeparatus ad vindictam contra suos inimicos, indutus lorica justitiae et galea salutis: nunc vero de fide gentium loquitur, quae a quatuor mundi partibus confluxerunt ad fidem, audientes praedicationem apostolorum. Et timebunt, inquit, timore sancto et filiorum, qui ab occidente sunt nomen Domini, id est, nomen Patris, de quo dicit Filius: « Pater, manifestavi nomen tuum hominibus . » Et qui ab ortu solis sunt, timebunt gloriam ejus, Filium videlicet Dei Patris: qui venit in nomine ipsius cui dicit ipse Pater: « Exsurge, gloria mea. » Duo sunt timores: est timor servilis, quo timet servus dominum suum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
uł suꝑgentem fortissimam clectorum
audiensadño: Cuge serue bone. esto suꝑ
no cęlorum: Suꝑ om̃s quos docuit. uł
quibus exemplum humilitatis p̃buit
Ego dñs intempore eiꝰ subito faciam is¬
tud In tempore eius id÷ in tempore ad¬
uentus xp̃i: uł intempore oportuno.
uł constituto. cum miserit filius hominis
angłos suos ut congregent deregno eiꝰ
omĩa scandala. subito siue insꝑate fiet
istud. hoc ẽ. constituetur ille qui humił
⁊ paruuł fuerit in occłis: suꝑ malta bo¬
na patrię celestis. ⁊ equibus gaudeat
ꝑhenniter: Ideo autem dic̃ subito quia
dies tudicu cito adum non sꝑabitur ue¬
niet: Scđm quod propħa dicit. Dies añi

Expanded text:
vel super gentem fortissimam electorum, audiens a Domino: « Euge, serve bone, esto supeno coelorum , » super omnes quos docuit vel quibus exemplum humilitatis praebuit. « Ego Dominus in tempore ejus subito faciam istud. » In tempore ejus, id est, in tempore adventus Christi, vel in tempore opportuno vel constituto: cum miserit Filius hominis angelos suos ut congregent de regno ejus omnia scandala, subito sive insperate fiet istud, hoc est constituetur ille qui humilis et parvulus fuerit in oculis suis, super multa bona patriae coelestis, de quibus gaudeat perenniter . Ideo autem dicit subito, quia dies judicii cito, et dum non sperabitur, veniet: secundum quod propheta dicit: « Dies Domi
Abbreviated transcription (Latin):
miscria constitutũ. recognosce eẽ simi¬
lem tui carnalem ⁊ mortalẽ. Moralit̃
cum uid̾is midũ idest alienũ afide
⁊untutibus aliquẽ. tua am monitione
⁊ tuo exemplo eo oꝑi eũ. ⁊ carnẽ tuã
que suꝑiꝰ cominemoratasunt ueniet
quasi mane lumen tuũ. hoc ÷ xp̃e
in corde tuo: ⁊ sanitts tua id÷ remissio
peccatorũ cieius orietur. & est sensus:
Sis sole mane fugantur tenebre
⁊ inluminatur mundus. ita inluminabis
tins urtutibus. quia uerus sol xpc̃ incor¬
de tuo requiesc& qͥequo dicitur. Uobis
timentibus nomen meũ. orietur sol iusticie:
Et ante ibit faciem tuã iqd est. precedoe¬

Expanded text:
recognoscens te esse similem illi, carnalem et mortalem. Moraliter: Cum videris nudum, id est alienum a fide et virtutibus aliquem, tua admonitione et tuo exemplo cooperi eum: et carnem tuam, quae superius commemorata sunt: veniet « quasi mane lumen tuum, » hoc ein corde tuo, « et sanitas tua, » id est remissio peccatorum, « citius orietur. » Et est sensus: Sicut sole mane fugantur tenebrae, et illuminatur mundus, ita tu illuminaberis tuis virtutibus, quia verus sol Christus in corde tuo requiescet, de quo dicitur: « Vobis timentibus nomen meum orietur sol justitiae . » « Et ante ibit faciem tuam just
Abbreviated transcription (Latin):
anima: sic̃ corpus diuersis epulis:
Quem panem cunc frangimus. quando
inscios docemus. doccrinam ⁊ sapientiã
uite: illis insinuantos Egenos inquid
iuagos induc indomũ tuã prebens eis
tectũ qui non habent: ut recipias man¬
sionem celestem. Spiritalicer uagos indu¬
cimus. quando discordantes ⁊ dissidentes
implens illud: qui habet duas timicas det
non habenti: Et carnem tuã id: ꝓrim̃¬

Expanded text:
anima: sicut corpus diversis epulis. anima: sicut corpus diversis epulis. Quem panem tunc frangimus quando inscios docemus, doctrinam et sapientiam vitae illis insinuantes. Egenos inquit et vagos induc in domum tuam, praebens eis tectum qui non habent, ut recipias mansionem coelestem. Spiritualiter vagos inducimus in domum, quando discordantes et dissidentes vestimentis, adimplens illud: Qui habet duas tunicas, det non habenti. « Et carnem tuam, » i
Abbreviated transcription (Latin):
norum ei seruirent. aliqui plus
aliqui minus. alii &iam usq ad
annũ iubeleũ: unde precipitur
illis: ut tales dimittant aseruitute
in lib̾tatem. quia aliquando plusquã
ille statuisser deti nebat eũ cuise cõ¬
tradiderat: Dimitte inquid̃ cos qui
confractisunt idest quitem pore famis
⁊ necessitatis instante. a libeate tradide¬
runt se tibi inseruitutem. ⁊ oine bͥnus
seruitutis uł peccati difrumpe: Frange
esurienti panem tuũ. ⁊ egenos uagosq
inqͥue indomũ tuã. Notandũ quia
panem dixit non alienũ: ne conetur
aliquis exrapina elemosinã facere:
Qui eni derapina offer dõ sacrificium
⁊ miscd̾iam: quasi qui immolat
filium ante patrem Spiritaliter
ꝑ panem possumus intelligere fidem
xp̃i qui dixit Egosum panis uiuus.
qui decelo descendo: Panem enim
frangimus esurienti. quando fidẽ xp̃i
quã habemus simplicioribus fribus ma¬
infestainus: Si militer ꝑ panem possumꝰ
intelligere saeram seripturam qua reficit᷑

Expanded text:
annorum eis servirent, aliqui plus, aliqui minus: alii etiam usque ad annum Jubilaeum. Unde praecipitur illis, ut tales dimittant a servitute in libertatem: quia aliquando plusquam ille statuisset detinebant eum, qui se concrediderat. Dimitte inquit eos liberos confracti sunt, id est qui tempore famis et necessitatis instante, a libertate tradiderunt se tibi in servitutem, et omne onus servitutis vel peccati dirumpe. « Frange esurienti panem tuum, et egenos vagosque induc in domum tuam. » Notandum, quia panem tuum dixit non alienum: ne conetur aliquis ex rapina eleemosynam facere. Qui enim de rapina offert Deo sacrificium et misericordiam, quasi qui immolat filium ante patrem . Spiritualiter per panem possumus intelligere fidem Christi, qui dixit: « Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . » Panem enim frangimus esurienti, quando fidem Christi quam habemus simplicioribus fratribus manifestamus. Similiter per panem possumus intelligere sacram Scripturam, qua reficitur
Abbreviated transcription (Latin):
qina non est quilibet sẽs inuqͥeis. ut ioy¬
ses ⁊ dauiqͥ alniq quã plurimi ⁊ aporiatus:
iq̃÷ contristatus uł deinfidelitate iudeorum
ułseis fundendo: Hoc ÷ ut interueniret
⁊ leuaret p̾ces ꝓeis. ut olin morses indeserto
isamuel idauid Erant quidam mllo¬

Expanded text:
quia non est vir quilibet sanctus in Judaeis, ut Moyses et David aliique quamplurimi, et aporiatus, id est, contristatus est, vel de infidelitate Judaeorum, vel eis fundendo, hoc est, qui interveniret et funderet preces pro eis, ut olim Moyses in deserto, et Samuel et David. Erant quidam
Abbreviated transcription (Latin):
supplantat uicia. Filius dĩ fluuio cõparat᷑.
quia doctrine sue fluenta nobis dedit. et
corda eleccorum suorũ aqua silutati saciat.
Siolentus apellatur. quia totũ mundum
intep spaitium Tium ainnorum Et semis
ꝑacta sua passione redimendo sibi subegit.
sicut resurgens amortuis dixit. Data est
humanum spin scm̃ debennis accipete.
dequo idem ꝓpħa iam suꝑus dirit. Re¬

Expanded text:
supplantant vitia. Filius Dei fluvio comparatur, quia doctrinae suae fluenta nobis dedit, et corda electorum suorum aqua salutari satiat,  » et caetera. Violentus appellatur, quia totum mundum inter spatium trium annorum et semis peracta sua passione, redimendo sibi subegit: sicut resurgens a mortuis dixit, « Data eshumanum, Spiritum sanctum debemus accipere: de quo idem propheta jam superius dixit: « Re
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑpbaeti ꝑquem futura pdicis ⁊ uerba mea
qps poses quiore tuo non rrcedent deoue
to sicͥaor stmnis tui dixit dñs amodo
qiusquo insempitqmim Se m̃ illus de¬
n drnml incaptiuitate. aggeus. ⁊charar
qequorum ore non recessit doc trnu

Expanded text:
per quem futura praedicis: « et verba mea quae posui in ore tuo non recedent de ore tuo, et de ore seminis tui, dixit Dominus, amodo et usque in sempiternum. » Semen illius deet Daniel in captivitate, Aggaeus, Zacharias, de quorum ore processit doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
ram sacram contempsimꝰ uerum ceiam
te auctorem eiꝰ: Et peccata in quiunt
nr̃a responderunt nob̾.i. est quitalia
merebamur talia recepimus quia scelera.
sunt: Iuxta quoqͥ inprecati sumꝰ contra
uimus penitentiam agendo Peccare seilieoe
radentes eũ pilato ⁊ dicentes reus est mor¬
tis: ⁊ mentiris multiꝰmod̾ contra dñm Pec¬
cata sua uniquitatem cognouerunt.
quando conpuncti corqͥe dixerunt. ad parũ
iceteros apłos Quid faciemus uiri frs:
Sequitur : ⁊ aquersi sumus id: declinauimꝰ
precipitur: Post dnm dm̃ tuũ ambulab̾
et iurcti quod in euuangłio dr̃: qui michi mi¬
nistrat me sequatus Ut loqueremus calupniam:

Expanded text:
ram sacram contempsimus, verum etiam te auctorem ejus. « Et peccata, » inquiunt, « nostra responderunt nobis, » id est, qui talia merebamur, talia recepimus, « quia scelera, » sunt. Juxta quod imprecati sumus contra vimus, » poenitentiam agendo, peccaverunt scilicet tradentes eum Pilato et dicentes, « Reus est mortis . » « Mentiri » multis modis « contra Dominum. » Peccata sua et iniquitatem cognoverunt, quando compuncti corde dixerueteros apostolos: « Quid faciemus, viri fratres ? » Sequitur. « Et aversi sumus, » id est, declinavimus praecipitur: « Post Dominum Deum tuum ambulabis . » Et juxta quod in Evangelio dicitur: « Qui mihi ministrat me sequatur . » « Ut loquer
Abbreviated transcription (Latin):
udiciĩ ꝑtinent: Postquam inquit transie¬
ris oeccłia adeternam beatitudinem:
Non lucebit tͥ sol iste uisibilis nee splendor
iusti sicut sol: in regno patris sui:
Sed erit tibi dñs inlucem sempit̾nã.
id÷ scã trinitas et indiuisa unitas illu¬
minabit te : & deus tuus crit tibi
ingła. Honoccidet ultra soltuts. et
luna tua nonminuetur: quia dñs
erit in lucem sempiternam & conple¬
buntur dies luctus tui. Solem hic
sp̃aliter debemus acciꝑe xp̃m qͥ ÷¬

Expanded text:
judicii pertinent. Postquam inquit transiejudicii pertinent. Postquam inquit transieris, o Ecclesia, ad aeternam beatitudinem, non lucebit tibi sol iste visibilis, nec splendor justi sicut sol in regno patris sui . » Sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, id est, sancta Trinitas et indivisa unitas illuminabit te, et Deus tuus erit tibi in gloria. « Non occidet ultra sol tuus et luna tua non minuetur: quia Dominus erit in lucem sempiternam, et complebuntur dies luctus tui. » Solem hic spiritualiter debemus accipere
Abbreviated transcription (Latin):
beaticudinem non audietur ultra inqͥ¬
tas siue peccatum interra uiuentium:
dequa dic̃ psalmista Credouidere bona diũ.
interra uiuentium. Yastitas idẽ afflic̾io.
icontricio siue miseria nonerit intermni¬
nis tuis. idẽt interra uiuentium: quia
mecum regnab̾ inbeatitudine sempit̾ na
occupabit id ÷ teget uł replebit muros
tuos salus siue saluator. qui inebraico
legitir iħe ⁊portas tuas laudatio Mu
tores quimuniunt eam sius scriptis ⁊ suis
doctrinis contra hereticos. & paganos:
et contra incursum demonum: Ipsi sunt
porte quia ꝑeorum ministerium intro¬
ducuntur ineccłiam ⁊ ꝑcorporis
dñi ꝑceptionem dehac iterum int̾nt.
in patriam cęlestem: Non erit.tͥ. amplius
sol adlucendum ꝑdiem: nec splendor
lune illuminabitte: Sed erit tibi dñs
in lucem sempiternam: & deus tius in
głum tuam. Hęc que dicuntur: addiẽ

Expanded text:
beatitudinem, non audietur ultra iniqubeatitudinem, non audietur ultra iniquitas sive peccatum in terra viventium. De qua dicit Psalmista: « Credo videre bona Domini in terra viventium . » Vastitas, id est, afflictio et contritio sive miseria, non erit in terminis tuis, id est, in terra viventium: quia mecum regnabis in beatitudine sempiterna. « Et occupabit, » id est, teget, vel replebit « muros tuos salus » sive salvator, qui in Hebraico legitur Jesus « et portas tuas laudatio. » Mres atque doctores, qui muniunt eam suis scriptis et suis doctrinis contra haereticos et paganos, et contra incursum daemonum. Ipsi sunt portae, quia per eorum ministerium introducimur in Ecclesiam, et per corporis Domini perceptionem de hac iterum introducimur in patriam coelestem. « Non erit tibi amplius sol ad lucendum per diem, nec splendor lunae illuminabit te. Sed erit tibi Dominus in lucem sempiternam, et Deus tuus in gloriam tuam. » Haec quae hic dicuntur, ad diem
Abbreviated transcription (Latin):
illud. thesaurus desicdabił tequiescit in ho¬
resapientis : aliĩ fortes infide. ut martires
efficerentu ut cr̾prianus aliĩq quam¬
plurimi Et ponam uisitationem tuam pa¬
cen: p̃positos tuos iusticiam. Uox dei
adeccłiam: uisitationem hic posuit pro
uisitat ore Tale quid legitur inepła pauli
apłi deuideis. Dedit eis deus oꝑationẽ
Et ep̃os tuos inusticiam. Yisitator ẽ.
pacis uł ipsum dñm debemus accĩꝑe
quiẽ. pax nr̃a. uł apłos. et pastores cccłie¬
enis. qui idõ pax et iustitiant. diciuitur
quia pacem p̃dicantes ⁊iusticiam do¬
centes. Iustificant subiectos suos: ipa¬
cificant eos deo Ponam usitationen
tuam pacem: idẽ faciam epõs et pastores
tuos pacificos. ⁊ prepositos tuos iustos:
ut recte doceant te colere creatorẽ
tuum. nuste udicent non ad tendentes
ꝑsonam inuidicio. Non iudietur ultͣ
iniquitas sine peccatum in terra tua
tuis Postquam transieris ad eternam

Expanded text:
illud thesaurus desiderabilis requiescit in oillud thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis. Alii fortes in fide, ut martyres efficerentur, ut Cyprianus, aliique quamplurimi. « Et ponam visitationem tuam pacem, et praepositos tuos justitiam. » Vox Dei ad Ecclesiam. Visitationem hic posuit pro visitatore. Tale quod legitur in Epistola Pauli apostoli de Judaeis: Dedit eis Deus operationem et episcopos tuos in justitiam. Visitatorem pacis vel ipsum Dominum debemus accipere, qui est pax nejus. Qui ideo pax et justitia dicuntur, quia pacem praedicantes et justitiam docentes, justificant subjectos suos et pacificant eos Deo . Ponam visitationem tuam pacem, id est, faciam episcopos et pastores tuos pacificos, praepositos tuos justos: ut recte doceant te colere Creatorem tuum, et juste judicent non attendentes personam in judicio. « Non audietur ultra iniquitas » sive peccatum « in terra tua,tuis, » postquam transieris ad aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
et redemptor tuus fortis iacob: idẽ. qͥ
quondam feci fortem ut posses luctari
cumangło. ⁊ te redemi sanguine meo:
uł etiam scies quia ego sum redemptor
tuus. qui fortitudinẽ tribuo sĩplantatorib
uiciorum. ut semꝑ resistere possint insidus
demonum. Prsere affciam. aurum: ⁊ pro
ferro afferam argentum. ⁊ prolignis es ⁊ ꝓ
lapidibus ferrum ꝑling̾a et lapides acci¬
piuntur duri cordes et stulti atq insen¬
sati idola ꝑdeo colentes: qui credentes
conũsisunt in aliquam utilittitem cccłis̨ qͣ
significatur ꝑferrum ies.: irursum mons¬
tratur idipsum in auro & argento. unde
ipsi accedunt ad profectum fidei sensũ
⁊confessionem puram: ułetiam ꝑes ⁊ferrũ
debemus untelligere eos qui alicuius
erant utilitatis ingentibus s his muta¬
tis diuerse sunt ꝯrẽ. quia alii inp̃dicatio¬
ne sonori factisunt. ut es: alii. doctore
qđ signatur ꝑ aurum et argentum ut

Expanded text:
« et redemptor tuus fortis Jacob, » id est, qui « et redemptor tuus fortis Jacob, » id est, qui quondam feci Jacob fortem ut posset luctari cum angelo, et te redemi sanguine meo: vel etiam, scies quia ego sum Redemptor tuus, qui fortitudinem tribuo supplantatoribus vitiorum, ut semper resistere possint insidiis daemonum. « Pro aere afferam aurum, et pro ferro afferam argentum, et pro lignis aes, et pro lapidibus ferrum. » Per ligna et lapides accipiuntur duri corde et stulti atque insensati, idola pro Deo colentes: qui credentes conversi sunt in aliquam utilitatem Ecclesiae, quod significatur per ferrum et aes: et rursum monstratur idipsum in auro et argento, unde ipsi accedunt ad perfectum fidei sensum et confessionem puram. Vel etiam per aes et ferrum debemus intelligere eos qui alicujus erant utilitatis in gentibus: sed his mutatis diversae sunt gratiae quia alii in praedicatione sonori facti sunt ut aes, alii doctores: quod signatur per aurum et argentum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tum om̃ium temporum: uingła ęterna:
Et ponamte gaudium idẽ. ut suꝑ gaudeas
ingeneratione iudeorũ. & generationem
gentium : uł in omĩa futura tempora. Hoc
etiam qđ dic̃ non erat qui ꝑte tͣnsiret: ita
potest intelligi Nõ erat qui ꝑte tnsiret. apłs
dem erat illiꝰ popłi. ut p̃cereuntes ꝑuiam
benedicerent iuxta oꝑantes sic̃ legimus
boort fecisse. quando dix̃ messoribus:
simplicem doctrinam ⁊ simplicem sidem
doctorum. ȩpulab̾is gentium ⁊ mamilla
regũ lactab̾is. idẽ. doctrinis apłorũ alioꝵq
doctorum epulab̾is: dequib regibus. ⁊ pͥn¬
cipibus dr̃. Constitues eos principes suꝑ
omnem terram: Sugentes hic significant
illos quidegentilitate pleni sapientia ue¬
nerunt ad sidem. ⁊docuerunt multos:
dans aliis simplicem doctrinam. ⁊ aliis
solidum cibum: Sequitur: ⁊ scies oȩccłia
cum fueris instructa doctrinis magistroꝵ
quia ego dñs saluanste amorte eterna

Expanded text:
tum omnium temporum et in gloria aeterna. tum omnium temporum et in gloria aeterna. Et ponam te gaudium, hoc est ut semper gaudeas, in generatione Judaeorum, et generatione gentium, vel in omnia futura tempora. Hoc etiam quod dicit, non erat qui per te transiret, ita potest intelligi. Non erat qui per te transiret, dem erat illius populi, ut praetereuntes per viam benedicerent juxta operantes, sicut legimus Booz fecisse quando dixit messoribus: simplicem doctrinam et simplicem fidem doctorum gentium, et mamilla regum lactaberis, id est doctrinis apostolorum aliorumque doctorum epulaberis. De quibus regibus et principibus dicitur: « Constitues eos principes super omnem terram . » Sugentes hic significant illos, qui de gentilitate pleni sapientia venerunt ad fidem, et docuerunt multos dantes aliis simplicem doctrinam, et aliis solidum cibum. Sequitur: Et scies, o Ecclesia, cum fueris instructa doctrinis magistrorum, « quia ego Dominus salvans te » a morte aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
posita. idẽ eccła inxp̃o fundata Dicitur
ihumiles postea uenientes uocabunt te ci¬
Om̃s quirenatisunt exaqua et sp̃u sco in
sion. hoc ẽ. incontemplatione ispeculatione
gentib idolatris. ⁊ odio habita abutroq popło
udei idsirco illam odio habebant: quia fi¬
dem xp̃i tenebat. ⁊p̃dicabat tenendam :
quem ipsi contẽpnendo crucifixerant: Een¬
tes autem ideo exosam illam habebant. quia
idola dicebat nichil eẽ. que ipse colebant:
s corum uanissimos errores ꝓnichilo ducebat
Et quando dñs uenit ꝑincarnationis miste¬
rium. neq inudeis peq ingentibus erat ꝓpħa¬
auc apłs. qui ꝑtransiret ꝑeos. ⁊ auxilium
p̾beret: Hoc autem qđ dic̃ ponanite insuꝑ¬
dine E qui uocũ enĩ nomen ẽ.⁊ aliquando
inmalam partem ponitur. undẽ diabolo
qđ fiusti derelicta inuideis insidelibus.
igentib idolatris. i non erat apłs uł ꝓpħa¬
qui ꝑtransiret p̾bendo auxilium : ponamte
insuꝑbiam scłorum hoc ẽ. inculmine uirtu¬

Expanded text:
sia in Christo fundata. Dicitur et humiles postea venientes, vocabunt te ciOmnes qui renati sunt ex aqua et Spiritu sancto, in Sion, hoc est in contemplatione et speculatione gentibus idololatris, et odio habita ab utroque populo. Judaei idcirco illam odio habebant, quia fidem Christi tenebat et praedicabat tenendam, quem ipsi contemnendo crucifixerant. Gentes autem ideo exosam illam habebant, quia idola dicebat nihil esse, quae ipsi colebant, et eorum vanissimos errores pro nihilo ducebat. Et quando Dominus venit per In carnationis mysterium, neque in Judaeis neque in gentibus erat pus, qui pertransiret per eos et auxilium praeberet. Hoc autem quod dicit, ponam te in supdine. Aequivocum enim nomen est, et aliquando in malam partem ponitur: unde de diabolquod fuisti derelicta in Judaeis infidelibus et gentibus idololatris, et non erat aposqui pertransiret praebendo auxilium, ponam te in superbiam saeculorum, hoc est in culmine virtu
Abbreviated transcription (Latin):
addnm cõprehendendũ uenerunt Festi¬
nauerunt id ÷ laborauerunt neffuder̃
sanginnẽ in nocente: quando insttibant
petentes apilato ut eũ interficerent.
Cogitationes corũ contra dm cogitatio¬
nes inutiles. sub fuerunt dicentes. ue
nite decipiamus iuistũ ⁊ cetera: Uastittis
i contrioio uiiiis eiꝰ. id est inactionibus
coium: quia uastati ⁊ contriti sunt abhostib
erunt eredendo ineũ. ⁊ non est iudicium
sub diseretionis in terbonum ⁊ in alũ. uł &iã
non est rectitudo ingressibus eorum: Semite
eorũ incuruate sunt eis: om̃is qui calcat
eorum declinatefunt debono admalum.
id est de dõ addiabolũ. arectitudine. ad
inquitatẽ. afide ad infidelitatẽ Om̃is

Expanded text:
rehendendum venerunt. Festinaverunt, id est, laboraverunt et effuderunt sanguinem innocentem, quando instabant petentes a Pilato ut eum interficeret. « Cogitationes eorum » contra Dominum « cogitationes inutiles, » subaudis fuerunt, dicentium: « Venite, decipiamus justum, » et caetera. « Vastitas et contritio in viis, » id est, in actionibus « eorum, » quia vastati et contriti sunt ab hostibus erunt » credendo in eum « et non est judicium, » subaudis, discretionis inter bonum et malum, vel etiam non est rectitudo « in gressibus eorum. Semitae eorum incurvatae sunt eis, omnis qui calcat tiones et opera eorum declinatae sunt de bono ad malum, de Deo ad diabolum, a rectitudine ad iniquitatem, a fide ad infidelitatem. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
cõpleuerunt. quando hoc quod in
corde cogitauerunt &ciam nerbis
pate fecerunt. opere cõpleuerunt.
quasi aerem uacuũ dum resurrexit
amortuis. Quicomedertt deouis eorũ
id est deouis aspidũ morictur: hoc est
qui iudeorũ consiliis adquieuert. quomͦ¬
incampũ inter ficietur abeis. uł quise
comiseuerit eorũ confiliis plenis ueneno.
ieorum fuerit oꝑa immitticus. moriet᷑
morte aeterna Sequitur Et quod
suo interficit aues ꝑꝰea uolantes ꝑ regu¬
lum qui ex ouis aspidũ nascitar. debemus
intelligere anti xpm qui expopło iudeor
nascetur. Et qui flatu id est uerbo ⁊ doc¬
tina sua interficiet plurimos scõrum
ad patriam celestan
uolantes:
Tela eorum
id est
non
erunt inuesti¬
hoc est in aliquod
ornam̃tũ
neque oꝑientur
oꝑibus sins.
Tale iqd est doecrine ⁊ oꝑa udeorum
mala. non erunt inuestrinentũ anime
neque oꝑientur. oꝑib suis. s midi

Expanded text:
compleverunt, quando hoc quod in compleverunt, quando hoc quod in corde cogitaverunt, etiam verbis patefecerunt, opere compleverunt cquasi aerem vacuum, dum resurrexit a mortuis. « Qui comederit de ovis eorum, » id est, de ovis aspidum « morietur, » hoc est, qui Judaeorum consiliis acquieverit, quomin campum, interficietur ab eis . Vel qui se commiscuerit eorum consiliis plenis veneno, et eorum fuerit opera imitatus morietur morte aeterna. Sequitur. « Et quod suo interficit aves per aera volantes. Per regulum qui ex ovis aspidum nascitur, debemus intelligere Antichristum, qui ex populo Judaeorum nascetur, et qui flatu, id est verbo et doctrina sua interficiet plurimos sanctorum, ad patriam coelestem volantes. « Telae eorum, » id est « non erunt in vestihoc est in aliquod ornamentum « neque operient operibus suis. » Telae, id est, doctrinae et opera Judaeorum mala, non erunt in vestimentum animae, neque operientur operibus suis, sed nudi
Abbreviated transcription (Latin):
itelas arancei tereuerunt: aspis set¬
pens est calli dissimus qui audiens
rem ad cerram premit. ⁊ alteram
uenenati erant. uxeti quod ioħs bap¬
tista his in ꝑpetat dicens Genimina
ui perarum÷ sicut aspis unam aurẽ
adherere
facit terre.
⁊ altera
obturat
in cantet᷑.
ita et
illi terrenis
rebus
adherentes
obturauerunt aurem mencis. ne xp̃i
predicationem reciperent. Oꝑa eciam
illoru ⁊ consilia telis aranearum
comparantur: quia sic̃ arancę fragile
texunt telam. ⁊ non ualent capere
mea nisi muscas. ⁊ culices. neq.
ulliꝰ utilitatis sunt: ita ⁊ eorũ consi¬
lia ⁊ oꝑa fragilia nnutilia fueratĩ.
neque ualuerunt aliquẽ eapere nde¬
erpere nisi simplices ⁊ fcultos. Exouo
ꝓducitur fetus.  ido ꝑoua debemꝰ
intelligere. eorum corda ⁊ consilia.
Qua aspidũ ruꝑunt quando hoc quod
incorde blasphemie ⁊ inuide tenebant
uerb ostendunt dicentes. reus est mor¬
tis. ⁊ crucifige talem: Telas ęciam
ꝓdurerunt ⁊ teruerunt. siue opere

Expanded text:
telas araneae texuerunt. » Aspis serpens est callidissimus, qui audiens rem ad terram premit, et alteram a venenati erant, juxta quod Joannes Baptista eis improperat, dicens: « Genimina viperarum . » Et sicut aspis unam aurem adhaerere facit terrae, et alteram obturat incantetur: ita et illi terrenis rebus adhaerentes obturaverunt aures mentis, ne Christi praedicationem reciperent. Opera etiam illorum et consilia telis aranearum comparantur, quia sicut araneae fragilem texunt telam, et non valent capere in ea nisi muscas et culices, neque ullius utilitatis sunt: ita et eorum consilia et opera fragilia et inutilia fuerunt, neque valuerunt aliquem capere et decipere, nisi simplices et stultos. Ex ovo producitur fetus, et ideo per ova debemus intelligere eorum corda et consilia. Ova aspidum ruperunt, quando hoc quod in corde blasphemiae et invidiae tenebant, verbis ostenderunt dicentes: Reus est mortis, et crucifige talem . Telas etiam produxerunt et texuerunt, sive opere
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ habes. ⁊ inbe orebub. eic̃ de¬
monia. ⁊ multa abia innumerabilia.
Non est qui inuocet iustieiã idest
qui credat in xp̃m quifaccus ẽ. dec¬
tis suis redemptio ⁊ iustificatio. neq
est qui iudie& uere. id ⁊ recte. Non
iudicauerunt recte: quando pecier̃
in anti xp̃o confidunt. ⁊ loquntur
messias. nondit ueniio Conceperunt

Expanded text:
 habes, et in Beelzebuth ejicis daemonia , » et multa alia innumerabilia. « Non est qui invocet justitiam, » id est qui credat in Christum, qui factus est electis suis redemptio et justificatio, « neque est qui judicet vere, » id est, recte. Non judicaverunt recte, quando petierunt in Antichristo confidunt, « et loquuntur Messias nondum venit. « Conceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquẽ ille loqui dignatus est. ista que
suꝑius narratit sunt: Redeamus ad
exordium huius uersiculi ubi dixit.
Si auerteris assabbato pede tuũ. ⁊ cec̃a
Ille uero sabbatũ colit. qui neo sermono
pit opus inquid seruile non facietis
ineo: iqͥ est opus peccati Qui enim
fac̃ peccatum: seruus est peccati Dies
&iam scõs agimus. si bene uiunnus. Si
autẽ male uixerimus. iam non dies
scõs celebramus. s malos: iuxct quoqͥ
apłs dicit de reꝓbis Redimentes
ad eum redire: neque ad grauata est
auris eius ut non exaudiat. ꝓph&a
alloquit᷑ iudeos. conciues suos Ecce
inquiens non est adbreuiata manus
dñi. id ẽ. non est minorata potestas
illiꝰ. ut uos nequeat saluare ab hostibꝰ
⁊ diabolo. siuolueritis ineũ oredere: sic̃
quondã non est minorata quando
edurit patres nr̃os deterra egypti.
Neque etiam auris illius est ad grauata
ut non posset exaudire: sicũ pura
mente exoraueritis. s exaudiet uos

Expanded text:
quem ille loqui dignatus est, ista quae superius narrata sunt dixit. Redeamus ad exordium hujus versiculi ubi dixit, si averteris a sabbato pedem tuum, et caetera. Ille vero sabbatum colit, qui nec sermone pit: « Opus inquiens servile ne faciatis in eo , » id est opus peccati. « Qui enim facit peccatum, servus est peccati . » Dies etiam sanctos agimus, si bene vivimus. Si autem male vixerimus, jam non dies sanctos celebramus sed malos. Juxta quod Apostolus dicit de reprobis: « Redimentes ad eum redire, « neque aggravata est auris ejus, ut non exaudiat. » Propheta alloquitur Judaeos concives suos. Ecce inquiens non est abbreviata manus Domini, id est, non est minorata potestas illius, ut vos nequeat salvare ab hostibus et diabolo, si volueritis in eum credere, sicut quondam non est minorata quando eduxit patres nostros de terra Aegypti. Neque etiam auris illius est aggravata, ut non possit exaudire, si eum pura mente exoraveritis: sed exaudiet vos
Abbreviated transcription (Latin):
libent ce congregati tui. i. dn cui decapti
Unde ieremias Ubisunt dii tin quos fece¬
ras tibi. Surgant ⁊ saluamte faciant
lib̾are. quia om̃s dõs tuos auferet
ꝑseq̾utio captuntatis. et aduentus seilicet
ostium ⁊tolloe aura quod ipsum signifi¬
cat Quaut̃ fiduciam habet mei heredi¬
tabit terram. Ieetera. Deillis dicit
qui idola non adorauerunt siue de illis
ut ad orarent dm̃ suũ in loco suo. ⁊ serui¬
rent ei in toto corde fuo: Et dieam sub
di in terram suam: Declinate desemitã
eorũ. ut non impediatis. iter egrediendi
Auferte offendicula id est omĩa impechi¬
menttt quȩ aditer illorum nocere possinł.
ut libere reddeant. ad terram meam. Spi¬
ritaliter uͦ de om̃ibus electis dic̃. qui ue¬
ractcer in illum eredunt. ⁊ fidẽ quã habent
oꝑibus exornant: quod ipsi heredittibunt
terram uiuentun dequa psalmista dic̃.

Expanded text:
« liberent te congregati tui, » id est, dii tui « liberent te congregati tui, » id est, dii tui unde Jeremias: « Ubi sunt dii tui quos feceras tibi ? » Surgant, et salvam te faciant liberare, quia omnes deos tuos auferet persecutio captivitatis, et adventus scilicet hostium, « et tollet aura, » quod idem significat. « Qui autem fiduciam habet mei, haereditabit terram, » et caetera. De illis dicit qui idola non adoraverunt, sive de illisut adorarent Deum suum in loco suo, et servirent ei in toto corde suo. « Et dicam, »di in terram suam. « Declinate de semita eorum, » ut non impediatis iter egrediendi. « Auferte offendicula, » id est, omnia impedimenta quae ad iter illorum nocere possunt, ut libere redeant ad terram suam. Spiritualiter vero de omnibus electis dicit, qui veraciter in illum credunt, et fidem quam habent operibus exornant, quod ipsi haereditabunt terram viventium, de qua Psalmista dicit: «
Abbreviated transcription (Latin):
quia meneicti es sub quando egrediebaris
recordata. sub tempore leticię tuę. Qđq
sequitur neqi cogittisti in corde tuo
qua ego tacens ⁊ quasi non indens
& mei oblittes. sensus huiusmodi est.
Cum duntus habundares i simina pace
fruereris lirurieq ⁊ auaritie ⁊ alns inciis
deseruires. quia p̃sentialieer tibi quod me¬
rebaris non reddidi. pitasti quod semꝑ
tacerẽ non recolens quod ałib dixi Lacui:
nũquid semꝑ tacebo: Ego anminciabo
non ꝑderunt. non tacebo s annunciabo
unquitatem tuã. cum tei simuladnra
tua tradidero caldeis uł romanis: uel
&iam die iudicii annunciabo iniquitatẽ
tuã. om̃ibus gentibus. quomodo conqu
nie egeris tempore passionis meę ut
cognoseant te non recce egisse: Et quart
non ꝓderunt tibi simulachra tua. Quia
illa conflabuntur ⁊tu captiua chuceris.
uenerint caldei uł romani seu indie uditui

Expanded text:
« Quia mentita es, » subaudis quando egrediebaris « Quia mentita es, » subaudis quando egrediebaris recordata: » subaudis tempore laetitiae tuae. Quodque sequitur: « neque cogitasti in corde tuo, quia ego non tacens: et quasi non videns, et mei oblita es. » Sensus hujusmodi est: Cum divitiis abundares, et summa pace fruereris, luxuriaeque et avaritiae et aliis vitiis deservires, quia praesentialiter tibi quod merebaris non reddidi: putasti quod semper tacerem non recolens quod alibi dixi: Tacui, nunquid semper tacebo? « Ego annuntiabo non amplius tacebo, sed annuntiabo iniquitatem tuam, cum te et simulacra tua tradidero Chaldaeis vel Romanis. Vel etiam in die judicii annuntiabo nequitiam tuam omnibus gentibus, quomodo contra me egeris tempore passionis meae, ut cognoscant te non recte egisse. Et quare non proderunt tibi simulacra tua? Quia illa conflabuntur, et tu captiva duceris. venerint Chaldaei vel Romani, seu in die judicii,
Abbreviated transcription (Latin):
imala solerter eaucamus. Qui uero plus
sapit quam oportae saꝑe. ille sine dubio
iddexterã declinat Qui aut̃ stultus
est incaute agit omĩa. ad sinistram
ꝓcul dubio declinat. E tille laborat
mina : qui prains acconibus semꝑ
addictus est. Gitam manus tue inue¬
illud. Populus hic labus me honorat
Uitam hic ꝓdiuicus posuit. ⁊ habundan¬
tia terrenarum. inquibus illi spem uite
sue collocatam habebant. asi diceret
Duntias quas desiderabas inuenisti
omiuq repletties habimn dantia. idõq
me non rogasti sicut rogare debuisti:
ꝑ quo sollicita timuisti. quia mentita es
icetera. Iste uersus distinctionibus ⁊ sub¬
audicionibus egte  Proquo sollieita. ꝓdi
uicus Ibiq. mecha distinetio ponencda
est. ⁊ est sensus.  diuiens ame tibi datis
sollicita fuisti. quomodo custodires eas.
Et timuisti sub hostes uł iudeos
aquibus sꝑabas om̃a haec tibi data.

Expanded text:
et mala solerter caveamus. Qui vero plus et mala solerter caveamus. Qui vero plus sapit quam oportet sapere, ille sine dubio ad dexteram declinat. Qui autem stultus est et incautus agit omnia, ad sinistram procul dubio declinat. Et ille laborat in via, qui pravis actionibus semper deditus est. « Vitam manus tuae inveillud: « Populus hic labiis me honorat . » Vitam hic pro divitiis posuit, et abundantia terrenarum rerum, in quibus illi spem vitae suae collocatam habebant. Ac si diceret: Divitias quas desiderabas invenisti, omniumque repleta es abundantia, ideoque me non rogasti sicut rogaro debuisti. « Pro quo sollicita, timuisti, quia mentita es, » etc. Iste versus distinctionibus et subauditionibus eget. Pro quo sollicita? Pro divitiis. Ibique media distinctio ponenda est. Et est sensus: Pro divitiis a me tibi datis sollicita fuisti, quomodo custodires eas. « Et timuisti, » subaudis hostes vel deos a quibus sperabas omnia haec tibi data.
Abbreviated transcription (Latin):
pĩtties in mortem. ⁊ est sensus Nonsuffi¬
cit tibi ut solũmodo adores dos. quos in
cireuitu tuo gentes colebant.s insuꝑ misisti
ꝓcul inbabilonẽ ⁊ aegyptũ. ut illorũ quoq.
deos adorans fornieationem tuã expleres
cum cultoribus eorum Quod dicit humi¬
liatties usque ad inferos non est istt humi¬
liatio inbonam partem utelligenda. Et
enim humilitas que ꝑtinet adgłam. ut
illud. Omĩs quise humiliat exaltabit̾
icetera & est abia queꝑtinet ad interitim
⁊deiectionem ut est illud. Quod in libro
actionibus tais prauis. Et non cħuisti
quiescam sub acultura idolorum uł prauo
oꝑe. Qiambulat ꝑuiam regiam non de¬
clinans ad dexterã neque ᷑ sinistrã: ille
non laborat ⁊ octera. Uia recta xp̃e est
qui ait. E gosum uia ueritas ⁊ uita Uerbi
grã. Uireeta ⁊ regia est prudentia que
ostendit qualiter bona. Puide considem

Expanded text:
pitata es in mortem. Et est sensus: Non suffepitata es in mortem. Et est sensus: Non suffecit tibi ut solummodo adorares deos quos in circuitu tuo gentes colebant: sed insuper misisti procul in Babylonem et in Aegyptum, ut illorum quoque deos adorans fornicationem tuam expleres cum cultoribus eorum. Quod dicit, humiliata es usque ad infernos, non est ista humiliatio in bonam partem intelligenda. Est enim humilitas quae pertinet ad gloriam: ut illud, « Omnis qui se humiliat exaltabitur , » etc. Et est alia quae pertinet ad interitum et defectionem: ut est illud quod in libro actionibus tuis pravis. « Et non dixisti. Quiescam, » subaudis, a cultura idolorum, vel a pravo opere. « Qui ambulat per viam regiam, non declinans ad dexteram nec ad sinistram: ille non laborat , » etc. Via recta Christus est, qui dixit: « Ego sum via, veritas, et vita. » Verbi gratia, via recta et regia est prudentia, quae ostendit qualiter bona provide consideremus,
Abbreviated transcription (Latin):
foricando cum lapide ⁊ ligno. uerbi
gra. Sicut quilibet homo pedarguit
urorem suam dicens. Dum dormiero
iu̾state. clam reuelas scratum ineum
⁊ suscipis ad ulterum iastame Pactũ¬
qu cumeo inisti. ut non redires adme.
Uł ita potest intelligi. ut ominem uo¬
luntatem summ amatoribus sins absq
uerecundia manifestauerit. ⁊ non solũ
erit: Dilexisti stratum eorum manu
aꝑta: noinasti te regio unguento:
ꝑ stratum hic debemus intelligere adulteriũ
quͦdinstratu oꝑatur. ⁊ ꝑmanum oꝑationẽ
in reuerentem ut sit sensus. Dilexisti ad¬
ulterium inanii aꝑta. id est sine uerecim¬
dia ⁊ oꝑitione inreuerenti : ⁊ ornasti ⁊ pre¬
parasti te unguento regio. idest chabolico
quod aquibusdã moloch uł melcon apellant᷑
uinterpretatur rex Cinse preparabat
Hierłm. ⁊ multiplicabat pignienta ut ornatu
conducendos amatores ⁊ humiliata es usq
adinferos. id est ꝓpter oꝑa cua mala preci¬

Expanded text:
fornicando cum lapide et ligno. Verbi fornicando cum lapide et ligno. Verbi gratia, sicut quilibet homo redarguit uxorem suam dicens: Dum dormio juxta te, clam revelas stratum meum et suscipis adulterium juxta me, pactumque cum eo iniisti ut non redires ad me. Vel ita potest intelligi, ut omnem voluntatem suam amatoribus suis absque verecundia manifestaverit: et non solumerit. « Dilexisti stratum eorum manu aperta, et ornasti te regio unguento. » Per stratum hic debemus intelligere adulterium, quod in stratu operatur, et per manum operationem irreverentem, ut sit sensus: Dilexisti adulterium manu aperta, id est, sine verecundia et operatione irreverenti, et ornasti et praeparasti te unguento regio, id est, diabolico,quod a quibusdam Moloch vel Melchon appellatur, et interpretatur rex. Cui se praeparabat Hierusalem et multiplicabat pigmenta, ut ornatu conducendos amatores, « et humiliata es usque ad inferos, » id est, propter opera tua mala praeci
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ exelsum posuisti eubile tuum:
icetera. Dicit beatus ieronimus quod
temporibus ꝯ sae hiec marime contiger.
quando sub rege acach omnes montes
cultura demon uni replae sunt. In
montibus enim excelsis ponebant
cubilia sua. ut ibi luxuriam formcati¬
onemq suam explerent. Et non solũ
eis hoc malũ non sufficiebat: uerũ &iam
post hostum ⁊ rego postem ponebant
simulacra ut intrantes i exeuntes semꝑ
adorarent ca. sicut sequentia manifestant
Post hostium inquid ⁊ retro postẽ posu¬
inmemoriam cui cent: quagnus ingre¬
dienc domum uł egrediens adores ea.
Quia iu̾stame diseo oꝑusti ⁊ suscepisti
adulterum id est diaboli. Dilatasti
cubile tuum ⁊ pepigisti cum eis feclus.
sub ut adme non rediresꝰ. Loquitur dñs
ad iherłm et redarguit emi quasi mere¬
tricen ⁊ adulteram. eo quod dereliquerit
inrum ꝓprium id est dm̃: iadhesert
alieno. idest hiabolo ꝑcultinam idoloni.

Expanded text:
montem excelsum posuisti cubile tuum, » montem excelsum posuisti cubile tuum, » et caetera. Dicit beatus Hieronymus, quod temporibus Isaiae haec maxime contigerunt, quando sub rege Achaz omnes montes cultura daemonum repleti sunt. In montibus enim excelsis ponebant cubicula sua, ut ibi luxuriam fornicationemque suam explerent. Et non solum eis hoc malum sufficiebat: verum etiam post ostium et retro postem ponebant simulacra, ut intrantes vel exeuntes semper adorarent ea, sicut sequentia manifestant. « Post ostium, » inquit, « et retro postem posuent, quatenus egrediens domum vel ingrediens adorares ea. « Quia juxta me discooperuisti et suscepisti adulterum, » id est diabolum, « dilatasti cubile tuum, et pepigisti cum eo foedus, » subaudis ut ad me non redires. Loquitur Dominus ad Hierusalem, et redarguit eam quasi meretricem et adulteram, eo quod dereliquerit virum proprium, id est, Deum, et adhaeserit alieno, id est, diabolo, per culturam idolorum
Abbreviated transcription (Latin):
filia scelesti semen mendix. qui consola¬
mini iudiis alionis: Subt̃ omne lignũ
sicut dñs eis dicit. Uos expatre diabolo
estis : non ꝑnaturam sed ꝑinutationem
Scelestus ħ omo dicitur crudelis.
et illi crudeliter ac nequiten
agebant quando relicto dõ uero
ilolis seruiebant ⁊dus alienis
filios suos immolabant. Semen men¬
dax erant quia diabolũ immitaliantun.
qui est mendax sicut diis aic. Et pacer
eius idest mendatu pat̾ iauctorest.
omẽ lignum frondosũ. immolantes par¬
uulos incorrentib subt̃ uminentes
ꝑceras. In libro regum i paralipomenon.
aꝑtins manifestatur. ubi ar̃ quod filios
suos ⁊i filias fecerunt transire ꝑignem.
subt ligna nemorosa & intorrentib
& subt̃ iminentes pceras obtulgrunt
tibus torrentis idest in rupis correntis
pars tua oiherłm. qui relinquens altare
domus dñi intorrentibus immolabas
Et ipsi effudistĩlibamen. obtulistis scri¬
dim tibi iuxta oꝑa tua mala : Suꝑ

Expanded text:
filii scelesti, semen mendax, qui consolamini in diis, » alienis « subter omne lignum sicut Dominus eis dicit: « Vos ex patre diabolo estis : » non per naturam, sed per imitationes. Scelestus homo dicitur crudelis. Et illi crudeliter ac nequiter agebant, quando relicto Deo vero idolis serviebant, et diis alienis filios suos immolabant. Semen mendax erant, quia diabolum imitabantur, qui est mendax sicut Dominus ait et pater ejus, id est, mendacii, pater et auctor ejus. omne lignum frondosum, immolantes parvulos in torrentibus subter imminentes petras: in libro Regum et Paralipomenon apertius manifestatur, ubi dicitur quod filios suos et filias fecerunt transire per ignem, et subter ligna nemorosa, et in torrentibus et subter imminentes petras obtulerunt tibus torrentis, » id est in ripis torrentis, pars tua, o Hierusalem, quae relinquens altare domus Domini in torrentibus immolas. «et ipsis effudisti libamen, obtulisti sacridam tibi juxta opera tua mala? « Super