comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus. putando se esse quod non est : Quo pactogitur mun
dus arguendus est deiustitia. nisideiustitia credentium :
arguitur deiustitia eosum qui credunt: Ipsa quippe
sidelium comparatio insidelium est uituperatio: hoc
&ipsa &xpositio satis indicat: uolens enĩ aperise quid
dixerit. Deiustitia uero inquit quia ad patrem ua¬
do &iam non uidebitis me. non ait &iam non uide¬
bunt me : dequibus dixerat quia noncsedunt in me :
Sed peccatum quid uocaset &ƿonens de illis locutus
est dicens. quia ñcredunt in me Eponens autem quã
diceret iustitiam. Dequadixit mundus arguitur :
ad ipsor quibus loquebatur se conuertit atq: ait :
Quia ad patrem uado &iam non uidebitir me : qua¬
propt̃ mundus depeccato quidem suo. deiustitia ue¬
ro arguitur aliena : Sicut arguuntur delumine
tenebsȩ: Omnia enĩ quae arguuntur ait apłur. alu¬
mine manifestantur : Quantumenim malum sit
&iam eebono potest eosum apparere quicredunt:

Expanded text:
tus, putando se esse quotus, putando se esse quodus arguendus est de justitia, nisi de justitia credentium? Aarguitur de justitia eorum qui credunt. Ipsa quippe fidelium comparatio, infidelium est vituperatio. Hoc et ipsa expositio satis indicat. Volens enim aperire quid dixerit: De justitia vero, inquit, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Non ait, Et jam non videbunt me, de quibus dixerat, Quia non credunt in me; sed peccatum quid vocaret, exponens, de illis locutus est, dicens: Quia non credunt in me. Exponens autem, quam diceret justitiam, de qua dixit, mundus arguitur, ad ipsos, quibus loquebatur, se convertit, atque ait: Quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Quapropter mundus de peccato quidem suo, de justitia vero arguitur aliena: sicut arguuntur de lumine tenebrae. Omnia enim quae arguuntur, ait Apostolus, a lumine manifestantur Quantum enim malum fecetiam ex bono potest eorum apparere, qui credunt.
Abbreviated transcription (Latin):
manenie ceteradetenentur & hoe dicedentia nee¬
pat remittuntur: Deiustitia uero inquit quiaad
pade eduuado &iam non uidebitis me. Hc prino
uidendumest sirecte quisq arguetur depecextan
quo iodo recte arguatur & deiustitia numquid
enini siar guendur est peccator proptesea quia pec¬
eator arguendum quirquam putabit & iustum.
propisetrea quite iustus est: absit nam & si aliquan¬
do instus arguetur ideo recte arguitur quiulae
semiptum est: Non est iustur interra qui facist bonũ
Snoupeccabit : Quo circa &iam cum iustur arui¬
tor depsteato arguitur non de iustitia qr̃ am
illo ⁊ ued leimiur diuinitur dictum noli ep̃ciuir¬
tus uultum u geron est notata iusitiasapentr
ses cupenb la pre sumentis : Qui eri go fit saultum
iustus ipsonimio sit inuistale on ultum eni se fre
iustum. quidicit se non haberepeccatum: aut qui se
putat non gratia dĩ sed sua uoluntate sufficiente effici
iustum: nec recte uiuendo iustus est. sed potius infla¬

Expanded text:
nentur, et hoc discedente caetera remittuntur. De justitia vero, inquit, quia ad Patrem vado, et jam non videbitis me. Hinc primo videndum est, si recte quisquam arguitur de peccato, quomodo recte arguatur et de justitia. Nunquid enim, si arguendus est peccator, propterea quia peccator est, arguendum quisquam putabit et justum propterea quia justus est? Absit; nam et si aliquando justus arguitur, ideo recte arguitur, quia, sicut scriptum est, Non est justus in terra qui faciet bonum, et non peccabit. Quocirca etiam cum justus arguitur, de peccato arguitur, non de justitia. Quoniam et in illo quod legimus divinitus dictum, Noli effici justus multum ; non est notata justitia sapientis, sed superbia praesumentis. Qui ergo fit multum justus, ipso nimio fit injustus. Multum enim se facit justum, qui dicit se non habere peccatum; aut qui se putat non gratia Dei, sed sua voluntate sufficiente effici justum; nec recte vivendo justus est, sed potius infla
Abbreviated transcription (Latin):
nti aliud autem scire quae sint. siue portari possint.
ue non possint: Quae cum ipse tacuerit : quis nr̃m
icat ista uel illa sunt : aut si dicere audeat. unde pro¬
at quisenim est tamuanus. aut temerarius. Qui
um dixerit &iam uera quibus uoluerita Quae uolu¬
rit sine ullo testimonio diuino ad sirmet ea esse quae
tunc dñi dicere noluit : quis hoc nr̃m faciat & non
maximam culpam temeritatis incurrat. in quo nec
prophetica nec apostolica & cellit auctoritas : Nam
profecto sieonim aliquid legissemus in librir canonica
auctoritate firmatir. quipostascensionem dñi scrip¬
tisunti parum fuerat hoc legisse nisiillic id &iam le¬
gesetur hoc & eir esse quae tunc dñr noluit discipulis
dicere quia non poterant illa portare tamquam
si uerbi gratia egodicerem illud quod legimus in huiur
eu angelii capite. In principio erat uerbum & uerbũ
erat apuddm̃ & dr̃ erat uerbum. Hoc erat in princi¬

Expanded text:
sint; aliud autem scire quae sint, sive portari possint, sint; aliud autem scire quae sint, sive portari possint, sive non possint. Quae cum ipse tacuerit, quis nostrum dicat, Ista vel illa sunt? Aut si dicere audeat, unde probat? Quis enim est tam vanus aut temerarius, qui cum dixerit etiam vera quibus voluerit, quae voluerit, sine ullo testimonio divino affirmet ea esse quae tunc Dominus dicere noluit? Quis hoc nostrum faciat, et non maximam culpam temeritatis incurrat, in quo nec prophetica nec apostolica excellit auctoritas? Nam profecto si eorum aliquid legissemus in Libris canonica auctoritate firmatis, qui post ascensionem Domini scripti sunt, parum fuerat hoc legisse, nisi illic id etiam legeretur, hoc ex eis esse quae tunc Dominus noluit discipulis dicere, quia non poterant illa portare. Tanquam si, verbi gratia, ego dicerem, illud quod legimus in hujus Evangelii capite, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hoc erat in princi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsedũr instruebat : Sic itaque dexerit aliquis nondebo¬
re dici populis xp̃iasus audire cupientibus quae siunt q
quibur dñr tunc dicebat. ad hucmulta habeo uobid
cere sed non potestis portare modo. Siapostoli nondum
poterant multominur uos potestis quia forte sic mul¬
i possunt audise. quod tunc nondum poterat petfur
sicut multi possunt martyrio coronari. Quod tunc
nondum poterat petrus praesertim iani misso spũ scã
quitunc non dumerat missus : dequo continuo subiunt
atq ait: Cum autem uenerit ille spr̃ ueritatis docebt
omnem ueritatem. Sic utiq demonstrans ideo illor
os ea modo posse por tase iammisso spũsco. quae tunc
nondum misso non poterant portase discipuli: Nũ¬
uid ideo scimus quae sint quae dicere noluit : quae
inc scisemur. si ab eodicta legesemus uel audisemus: Ali
est enim scire utrum a nobis uel a uobirpor taripos¬

Expanded text:
ipse Dominus instruebat? Sic itaque dixerit aliquis non debeipse Dominus instruebat? Sic itaque dixerit aliquis non debere dici populis christianis, audire cupientibus quae sint de quibus Dominus tunc dicebat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, Si Apostoli nondum poterant, multo minus vos potestis: quia forte sic multi possunt audire, quod tunc nondum poterat Petrus, sicut multi possunt martyrio coronari, quod tunc nondum poterat Petrus: praesertim jam misso Spiritu sancto, qui tunc nondum erat missus, de quo continuo subjunxit, atque ait, Cum autem venerit ille Spiritus veritatis, docebit vos omnem veritatem; sic utique demonstrans illos ideo tos ea modo portare posse jam misso Spiritu sancto, quae tunc eo nondum misso non poterant portare discipuli: numquid ideo scimus quae sint quae dicere noluit, quae tunc sciremus si ab eo dicta legeremus vel audiremus? Aliud est enim scire utrum a nobis vel a vobis portari pos
Abbreviated transcription (Latin):
st uondum ualent. & sinon ominia dequibut magister
dr dle dicebat: ad huc multa habes nobir dicere. ⁊ amen
eost no se n tat ĩẽ nonnulla Sed quae namsint ist quae
ipse uon doxtt E euerarium est uelle praesumer edio
muli epaibur dicebat. ñ potestirme sequimodo : ⁊indep¬
mus eosum petnus qui hoc sciam posse praesum serac d¬
ud aeperi tus est quam putabat : & tamen postea ur
cumulieies. pueri & puellȩ iuuener & uirginer senor
cum iunioribus innumer abilegmarte rio coronag
startu. de posse inuentae sunt oues quod tunc quand
istaeñ lo quebatur nondum poterant port asi qas¬
terer nuonqiuid ergo debuit illis ouibus dici milo
tenpertionis articulo quocer tane uique a dmors
prioueritate oportebat & proxp̃i nomine ueldoc¬
ticina iargunem sundere numquid in quam debuites
dicis iis urm audeat idoneum mart& rio re pbtite
cupetrus idoneus nondum fuerat quando eumosade

Expanded text:
re nondum valent; et si non omnia de quibus magister re nondum valent; et si non omnia de quibus magister Deus ille dicebat, Adhuc multa habeo vobis dicere, tamen eorum fortasse nonnulla: sed quaenam sint ista quae ipse non dixit, temerarium est velle praesumere ac doli, quibus dicebat, Non potestis me sequi modo; unde primus eorum Petrus, qui hoc jam se posse praesumpserat, aliud expertus est quam putabat : et tamen postea et viri et mulieres, pueri et puellae, juvenes et virgines, seniores cum junioribus innumerabiles martyrio coronati sunt; et posse inventae sunt oves, quod tunc quando ista Dominus loquebatur, nondum poterant portare pastores. Numquid ergo debuit illis ovibus dici in illo tentationis articulo, quo certare usque ad mortem pro veritate oportebat, et pro Christi nomine vel doctrina sanguinem fundere; numquid, inquam, debuit eis dici, Quis vestrum audeat idoneum martyrio se putare, cui Petrus idoneus nondum fuerat; quando eum os ad os
Abbreviated transcription (Latin):
nisto sci euange lii capitulo ubidñs ait discipulis suis
Adhucniulta habeo uobis dicere sed non potestispor¬
tare modo prius quaerendum illud occurrit quomo
superius dixerit. Omnia quae audiui a patse meo nota
uobisfeci: & hic dicat adhuc multa habeo uobis dicere.
sed non potestis portare modo: uerum illud quomodo
dixerit quod nondum fecerat tamquã fecerit sicut ea
quae sutura sunt dñifecisse. propheta testatur dicens.
qui fecit quae futura sunt Ianicumipsa uerba tracta¬
sentur ut potiumus & posuimus : Nunc ergo quae ista
sint quae apłi tunc portare non poterant uultis for¬
sitan scire: Sed quis nr̃m audeat eosuim se dicere iam
capacem quae illi capere non ualebant : ac ꝑ hoc nec
ame &cpectanda sunt ut dicantur quae fortenon ca¬
perem simihi abalio dicesentur : nec uos ea portare
potsitir &iam siego tantur essem ut ame ista quae ub
altora sunt audiretis: & fieri quidem potest ut sinto
ab qui in uobis adea capienda iam idonei quac alii cape¬

Expanded text:
isto sancti Evangelii capitulo, ubi Dominus ait discipulis suis, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, prius quaerendum illud occurrit, quomodo superius dixerit, Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis : et hic dicat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo. Verum illud quomodo dixerit, quod nondum fecerat tanquam fecerit, sicut ea quae futura sunt, Deum fecisse propheta testatur dicens, Qui fecit quae futura sunt , jam cum ipsa verba tractaremus, ut potuimus, exposuimus. Nunc ergo quae ista sint quae Apostoli tunc portare non poterant, vultis forsitan scire. Sed quis nostrum audeat eorum se dicere jam capacem, quae illi capere non valebant? Ac per hoc nec a me exspectanda sunt ut dicantur, quae forte non caperem, si mihi ab alio dicerentur; nec vos ea portare possetis, etiamsi ego tantus essem, ut a me ista quae vobis altiora sunt audiretis. Et fieri quidem potest ut sint in vobis aliqui ad ea capienda jam idonei, quae alii cape
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ fit unde nunc pignus accepimus ut adipsam
quoque plenitudinem ueniamur. De quaidem dicit
apłust t̃ unc autem facie ad facien. & nunc scio &
parte tunc autem cogioscam sicut & cognitus sum:
Non quod in hac uita sed totum quodusq: ad illam
per fectionem suturum est dñs nobis promisit per
caritatem sp̃r dicens. docebit uos omnem ueritatẽ
uel deducet uos in omni ueritate: Quaecum ita
sint diłmi moneo uos in caritate xp̃i ut seducto¬
ses caueatir impuros. & obseenae turpitudiner
sectar de quiburait apłur: Quae autẽ occultae si¬
unt abeis turpe est &iam dicere: nec cum hossen¬
das inmunditias docere coeperent quae auser¬
humanȩ qualercumq sint portase non possunt
da & nefanda portari: alia sunt mala quae
postase non potest qualiscumque pudor huma¬
nur : & alia sunt bona quae por tare non potest
paruus sensurhumanus : Ista siunt incorporib:
impudicir : Illa remota sunt a corporibus uni¬

Expanded text:
Spiritum sanctum fit, unde nunc pignus accepimus , ut ad ipsam quoque plenitudinem veniamus: de qua idem dicit apostolus, Tunc autem facie ad faciem; et, Nunc scio ex parte, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum : non quod in hac vita scit totum, quod usque ad illam perfectionem futurum nobis Dominus promisit per charitatem Spiritus, dicens, Docebit vos omnem veritatem; vel, deducet vos in omni veritate. 5. Quae cum ita sint, dilectissimi, moneo vos in charitate Christi, ut seductores caveatis impuros et obscoenae turpitudinis sectas, de quibus ait Apostolus, Quae autem occulte fiunt ab istis, turpe est et dicere : ne cum horrendas immunditias docere coeperint, quas humanae aures qualescumque sint, portare non possunt,da et nefanda portari. Alia sunt mala quae portare non potest qualiscumque pudor humanus, et alia sunt bona quae portare non potest parvus sensus humanus: ista fiunt in corporibus impudicis, illa remota sunt a corporibus uni
Abbreviated transcription (Latin):
neret que serinoner & trinsecus adhibitor qidies¬
tos ducnedidistirdenatura dĩnoncorporta necbos¬
co adiqus mnelusa nec ꝑ infinita spatia loconum qui¬
sinole disteritased ubique tota erpersect a q in oi¬
tnsine ntoribus colosum sine fgurir liniamen toni
sine nodit lt terasuim. sine serie sy llabanim. ipsa mo¬
qpuodfor de inde sit & tamen accepistit &e nonsolu
sesece potuisti uesum & iam libenter audistis: Seds
ilcerutster interior quicum ad hucdiscipuliꝰ¬
Seoerius loquesetur ait adhuc multa ha¬
beo uolir dicere sedn potestir p ontase mo¬
loer iellet nobir id quod deincorposa dinatiara apoi
per unsecur lta dicere sicut scĩs angelirdicit qui seri¬
pers urde in faciem patris nondum eaporeta st pose¬
mus pro uide quodant docebit uos omnen uerta¬
teror ues deducet uor in omini ueritate no narbi¬
quus eiunli ac uets in cuiur quam mente posse compleri

Expanded text:
rinsecus adhibitos didicistis et credidistis de natura Dei non corporea, nec loco aliquo inclusa, nec per infinita spatia locorum quasi mole distenta, sed ubique tota et perfecta et infinita, sine nitoribus colorum, sine figuris lineamentorum, sine notis litterarum, sine serie syllabarum, ipsa mequod forte inde sit, et tamen accepistis; et non solum ferre potuistis, verum etiam libenter audistis. Sed ille magister interior, qui cum adhuc discipulerius loqueretur, ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare movellet nobis id quod de incorporea Dei natura dixi, intrinsecus ita dicere, sicut sanctis Angelis dicit, qui semper vident faciem Patris ; nondum ea portare possemus. Proinde quod ait, Docebit vos omnem veritatem, vel, deducet vos in omni veritate, non arbitror in hac vita in cujusquam mente posse compleri
Abbreviated transcription (Latin):
ipse demonstrarit adiuigens: Sedhaec locutur sum uob
ut cum uenerithora eosum : emunis camini quia ego dixi
uobir: hora eosum hora tenebrosa hora nocturna:
Sed indie mandauit dñs misericordiamsuam & nocte
declarauit. Quando nox iudaeosum separatum a se
diem xp̃i anosum nulla confusione suscauit: & quando
carnem occidere potuit sidem tenebrare non potuit:¬

Expanded text:
ipse demonstravit, adjungens: Sed haec locutus sum vobis, ipse demonstravit, adjungens: Sed haec locutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis. Hora eorum, hora tenebrosa, hora nocturna. Sed in die mandavit Dominus misericordiam suam , et nocte declaravit, quando nox Judaeorum, separatum a se diem Christianorum in illa confusione fuscavit, et quando carnem occidere potuit, fidem tenebrare non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
gortum urdiar & : ex parte inquam facta es non &
te oiriorienim omner sed aliqui g ramir fracti sunt
un ui sere secur oleaster: nan spu sco inplente dic
pulos ep̃i cumluguis ominium geraum loquesercaiut
Cumpeor diuina mirabilia frequenta serturia dus¬
ha eloquia spargesentur & ia moccisus ita dilectus est
p̃nut eius discipuli expulsi a congregationibus iudaeosũ
xipsis quoque iudaeis ingentem multitudinem congrega¬
ent: & nullam solitudinem formidasent. hinc ergo ac¬
censi ceterireprobi & caeci zelumdĩ habenter sed non
secundum scientiam & obsequiumdõ se psestare csedenter
occidebant eor sed pro illis occisus colligebat eor qui de his¬
suturis ante quam occidesetur instruxerat eos: negna¬
sas atque in paratar animormala in opinata & in pro¬
uisa quam uiscito transitura turbasent sed psȩ cognita
& patienter accepta ad bona sempiterna perducesent.
Hanc enim fuisse causam ut haec eis psȩnuntiaset. &iam

Expanded text:
Gentium intraret: ex parte, inquam, facta est, non ex Gentium intraret: ex parte, inquam, facta est, non ex toto. Non enim omnes, sed aliqui ex ramis fracti sunt, ut insereretur oleaster . Nam Sppulos Christi, cum linguis omnium gentium loquerentur, cum per eos divina miracula frequentarentur, et divina eloquia spargerentur, etiam occisus ita dilectus est Christus, ut ejus discipuli expulsi a congregationibus Judaeorum, ex ipsis quoque Judaeis ingentem multitudinem congregarent, et nullam solitudinem formidarent . Hinc ergo accensi caeteri reprobi et caeci, zelum Dei habentes, sed non secundum scientiam, et obsequium se praestare Deo credentes, occidebant eofuturis, antequam occideretur, instruxerit eos, ne ignaros atque imparatos animos mala inopinata et improvisa, quamvis cito transitura turbarent, sed praecognita et patienter accepta ad bona sempiterna perducerent. Hanc enim fuisse causam ut haec eis praenuntiaret, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
peditertunus lorio propopulo moriatur Sanonto
cy beruibu: Et inhocergosuo discipulor suos erenta
eiplo  uibur doxerat. Sime per secuti suit i& uor per¬
qiuent ase et quem ad modum illum occidendo dorr
tiuse obsequdum put auerunt : Sic &iamillor. Fsto cos
sensus est in hur uerbis &xtrasinagogas facient uores
nolite solitudinen formidare : Separati quippe
gsatine eosum tam multos in meo nomine congitio¬
dis ut ili metuenter ne templum quoderat apud eor a
uonua les ueteris iaeram̃ta deserantur Intersue
uos sie fundenter sanguinemur m utdõ se psestast ari¬
tsunitur obsequium. Ecce est illud quođ de hl dret
aeplus ⁊elum dihabent sed non secundum scient uoiab¬
sequium sepsestase putabant dõ inter siciendo famd
dnCergor orrendur itane ut placeas do perostngs
certuari do s Eet di templum uiuum te ferienere qros¬
intur nedĩ templum lapideum deseratur: Sꝓrora¬
bilis caecitar sed & parte isr ł facta est ut plentudo

Expanded text:
pedit ut unus homo pro populo moriatur, et non tota gens pereat . Et in hoc ergo suo discipulos exerit exemplo, quibus dixerat: Si me persecuti sunt, et vos persequentur, ut quemadmodum illum occidendo, Deo se praestare obsequium putaverunt, sic etiam illos. Iste itaque sensus est in his verbis, Extra synagogas facient vos; sed nolite solitudinem formidare. Separati quippe a congregatione eorum, tam multos in meo nomine congregabitis, ut illi metuentes ne templum, quod erat apud eos, et omnia legis veteris sacramenta deserantur, interficiant vos: sic fundentes sanguinem vestrum, ut Deo se praestare arbitrentur obsequium. Ecce est illud, quod de illis dixit lus, Zelum Dei habent, sed non secundum scientiam : obsequium se putant praestare Deo, interficiendo famulos Dei. O error horrendus! Itane ut placeas Deo, percutis placentem Deo; et templum Dei vivum te feriente prosternitur, ne Dei templum lapideum deseratur? O exsecrabilis caecitas! Sed ex parte in Israel facta est, ut plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
nes esuais inquit facient uor nec ait & uentt hora uton¬
nus qui inter sicit uos arbitsetur obsequium sepsestas
l̃ quider goait. Sedueut hora quem aa modie dioget
suali quid boni post mala ista psȩ dicer&. quidlibiergo
collatam aut separabunt quidem illiuos. setuonit foro
useu let ae Quid ergo ibi facit hoc uerbum quo dar
ationem: non consolationem post tribulationem uentu¬
tam illis esse prȩdiceset : Anforte sic eos illa desygogir sepa¬
fatio suerat turbatura aut morimallent quam in hac
itta sine iuda eosum congregationibus immorari : absit
ut sic turbasentur. qui dĩ ñ hominũ gloriam require¬
ant : Quidergo est &trasynagogam facient uor sed
uenit hor acum potius dicere debuisse uideatur &ue
ut hora ut omnis qui interficit uos arbitsetur obse¬
quium sepsestasedõ. Neque enim saltimdictum est sed
uenit hora ut intersiciant uor. quasiut eis mors pro
consolatione illius separationis accider &: seduenit in¬
quit hora ut omnis qui inter sicit uos arbitsetur ob¬

Expanded text:
 facient vos. Nec ait, Et venit hora ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo. Quid ergo ait? Sed venit hora: quemadmodum diceret, si aliquid boni post mala ista praediceret. Quid sibi ergo colligam, aut separabunt vos, sed venit hora s. Quid ergo ibi facit hoc verbum, quod aionem super tribulationem, non consolationem post tribulationem venturam illis esse praediceret? An forte sic eos illa de synagogis separatio fuerat turbatura, ut mori mallent quam in hac vita sine Judaeorum congregationibus immorari? Absit ut sic turbarentur, qui Dei, non hominum gloriam requirebant. Quid ergo est, extra synagogas facient vos, sed venit venit hora, ut omnis qui interficit vos, arbitretur obsequium se praestare Deo? Neque enim saltem dictum est, Sed venit hora ut interficiant vos, quasi ut eis mors pro consolatione illius separationis accideret: sed venit, inquit, hora, ut omnis qui interficit vos arbitretur ob
Abbreviated transcription (Latin):
us occultantur: Qua propter hem̃i non anobis apec¬
usetis audire quae tunc noluit dñr discipulis dicere
quia nondum poterant illa portase : sed potiur
incaritate prosicite quae diffunditur incordi¬
ut spu fer uentertari & spiritalia dilgenter
spiritalem lucem spiritalemq uocem quam cabna¬
ler & animaler hominer seffe non possunt non aliqu
signo corporalibur oculir appasente nec aliquoso¬
nocorporalibur auribus instrepentes sed interiose
conspectu & auditunosse possitis: non enim dilgitur
quod paenitur gnoratur: Sedcum dilgitur quod
& quantulacumq parte cognoscitur : Ipia esfici¬
tur dilectione ut meliur & plenius cognoscatur.
Sibus iriicaritate prosiciatis quani difsundit incor
derioribur illa discatir quae noluit tuncdñs dcet

Expanded text:
us occultantur. 4. Quapropter, charissimi, non a nobis exspecus occultantur. 4. Quapropter, charissimi, non a nobis exspectetis audire quae tunc noluit Dominus discipulis dicere, quia nondum poterant illa portare: sed potius in charitate proficite, quae diffunditur in cordiut spiritu ferventes et spiritualia diligentes, spritualem lucem spiritualemque vocem, quam carnales homines ferre non possunt, non aliquo signo corporalibus oculis apparente, nec aliquo sono corporalibus auribus instrepente, sed interiore conspectu et auditu nosse possitis. Non enim diligitur quod penitus ignoratur. Sed cum diligitur quod ex quantulacumque parte cognoscitur, ipsa efficitur dilectione ut melius et plenius cognoscatur. ergo in charitate proficiatis, quam diffundit in corxterioribus illa discatis, quae noluit Dominus t
Abbreviated transcription (Latin):
tantum similis nobis. sed & iam dĩ dõpatri aequalis
ner. utique serre nompos iunt quicquid inscripturir
scĩs & in fide catholica repperitur. quod contra eosũ
proseratur errosti.: Sicut nos fesse non possumus
acrlgas cosum uanitater & insaniar mendaces quid
a cun ferre non posse nisia e quo animo non habiere s
pedomnia quae post ascensionem dñi canonica uerl¬
ate atque auctoritate conscripta sunt. quis fidelis
pel &i am cathecuminur antequam spm scm̃ bapti a¬
ps accipiat non aequo animo lgitatque audit &iaua
mondumn sicuet opost& intellegit: Quomodoergo aliqͥd
prumi quae post ascensionem dñi seripta suitt non pos sent¬
s serse discipuli. &iam nondum sibi misso spuscoesco
omnia nunc ferant cathecumini non accepto spusẽo¬
aquia &sinoneis fidelium sacramenta producituxi
Nonideo fit quod ea fesse nom possunt: sedut abentaui¬
to ardentiur concupiscantur quanto eir honorabila¬

Expanded text:
tantum similis nobis, sed etiam Deus Deo Patri aequalis tantum similis nobis, sed etiam Deus Deo Patri aequalis ines, utique ferre non possunt, quidquid in Scripturis sanctis et in fide catholica reperitur, quod contra eorum proferatur errores; sicut nos ferre non possumus sacrilegas eorum vanitates et insanias mendaces. Quid est enim ferre non posse, nisi aequo animo non habere? Sed omnia quae post ascensionem Domini canonica veritate atque auctoritate conscripta sunt, quis fidelis vel etiam catechumenus, antequam Spiritum sanctum baptizatus accipiat, non aequo animo legit atque audit, etiamsi nondum sicut oportet intelligit? Quomodo ergo aliquid eorum quae post ascensionem Domini scripta sunt, non possent ferre discipuli, etiam nondum sibi misso Spiritu sancto, cum omnia nunc ferant catechumeni nondum accepto SpQuia etsi non eis fidelium sacramenta produntur, non ideo fit quod ea ferre non possunt; sed ut ab eis tanto ardentius concupiscantur, quanto eis honorabili
Abbreviated transcription (Latin):
eun abir euelanto conscripsit ot hit este qua no lin
tunedĩ dicere quia ea dircipuli por tare  delur¬
sauttesiuis iue audiat tam temere ista dicentoto
doaietem ubi hioc legimus ibi ho ceciam lege seniur on
non tanto a postolo creder & sedid quoque misiu
tur absur dnsi me diciea tunc nom potiuusse pborus
discipulor quae de inusibilibur & altissimis rebis
inuenimur in apostolicis lit terinquae post modug
scriptae sunt. nec ea dñm quando cum illir uisibi
erã dixisse narratur : Cur enim ea tunc festen
poterant. quae nunc in eosum libris quis non lg
quis non ferat &iamsinon intellegat : non nullas
quidem hominer infideler inscripturir sc̃is & ñn
telleunt cum legunt. uel audiunt. & lecta uel ans¬
dita ferre nom possunt ÷ Sicut pagani quod ꝑ eum qu
crucifixus est factus est mundur. Sicut iudaei qđ si¬
usdi sit qui eo modo quo ipsicelebrant sabbatum solut
Sicut sabelliani quia trinitas est pater & filiur &

Expanded text:
ejus sibi revelante conscripsit, ex his esse quae noluit tunc Dominus dicere, quia ea discipuli portare non poterant; quis me audiat tam temere ista dicentem? Si autem ubi hoc legimus, ibi hoc etiam legeremus, quis non tanto apostolo crederet? 3. Sed id quoque mihi videtur absurdissime dici, ea tunc non potuisse portare discipulos, quae de invisibilibus et altissimis rebus invenimus in apostolicis Litteris, quae postmodum scriptae sunt, nec ea Dominum quando cum illis visibiliter erat, dixisse narratur. Cur enim ea tunc ferre non poterant, quae nunc in eorum Libris quis non legat, quis non ferat, etiamsi non intelligat? Nonnulla quidem homines infideles in Scripturis sanctis et non intelligunt cum legunt vel audiunt, et lecta vel audita ferre non possunt: sicut Pagani, quod per eum qui crucifixus est, factus est mundus; sicut Judaei, quod Filius Dei sit, qui eo modo quo ipsi celebrant sabbatum solvit; sicut Sabelliani, quia Trinitas est Pater et Filius e
Abbreviated transcription (Latin):
eas Namquidest sin abiero par aclitus nanuenietig̃¬
fuc posituscum non poterat mittere. Quis loe doeerene
peque enimubiille erat iste inde recesserat: & sie uene¬
rat apatre. ut non maneset in patre. postreno quo¬
no do eum & iam hic constitutus ñ poterat mit tere
quemscimus suꝑ eũ baptizatũ uenisse atque mansisse
nimo uero aquo scimus eum numquam separ abilem
fuise Quidest ergo siñ abiero paraclitur nonueni& ad
uors. nisinon potestir capese spm quam diu secundum
car nem nosse persistitis xp̃m. Unde ille quiiam coepe¬
rat spu. & sino ueramus inquit secundum carnem
xp̃m sed nunciam non nouimus : &iam ipsam quippe
carnem xp̃i. non secundum carnem nouit qui uerbi
carnem factum spiritalit̃ nouit. Hoc nimirum signi¬
ficare uoluit magister bonus dicendo: Sienim ñ abiero
paraclitus non ueni& aduos. Si autem abiero mittam
eum aduos. xp̃o auten discedente corporaliter non

Expanded text:
n eritis. Nam quid est: Si non abiero, Paracletus non veniet ahic positus, eum non poterat mittere? Quis hoc dixerit? Neque enim ubi ille erat, iste inde recesserat; et sic venerat a Patre, ut non maneret in Patre. Postremo, quomodo eum etiam hic constitutus non poterat mittere, quem scimus super eum baptizatum venisse atque mansisse ; imo vero a quo scimus eum nunquam separabilem fuisse? Quid est ergo, Si non abiero, Paracletus non veniet ad vos; nisi, non potestis capere Spiritum, quamdiu secundum carnem persistitis rat Spiritu: Et si noveramus, inquit, secundum carnem Christum, sed nunc jam non novimus . Ipsam quippe carnem Christi, non jam secundum carnem novit, qui Verbum carnem factum spiritualiter novit. Hoc nimirum significare voluit magister bonus, dicendo: Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Christo enim discedente corp
Abbreviated transcription (Latin):
quia uobis dur ei an inune autem uado adeum qun
isupr ae dixe rit arrsse pamoner dedalu trefenr¬
liose sati eur pee dreisse ista demenstre aati car ene
mentuta eitẽ adicenam qua peracta secundum iala¬
eoiite logutas est ubiart : haecauteni uobis aore
unau doei quia nuobus cun eram: an fortebinc istae
uttur: questio quia & illi cum narrant pastioisior¬
suanuo fuise eũ haee diceset : nonerga abisoi
quando eũ ills erat quiaiam discemi fus iamtuda
duo ibos ueeturue haec dixiti. & Ieo ciam secur¬
dumn alo seuangelistar uesum est quo ahic dictuner
heses a uten uobis ab initio nondixi: Sed quid aor
deside eua gelii secundum madieum quihaet eris duio
ner so lum eumiam esset pascha cum discipulis cena¬
rus muuinente passione: uerum & ab intio denunas¬
derc ense corimemorat  Tibiprimum nominatenuiu

Expanded text:
ia vobiscum eram: nunc autem vado ad eum qui non praedixerit ante passiones. Sed alii tres evangelistae satis eum praedixisse ista demonstrant, antequam ventum esset ad coenam : qua peracta secundum Joannem ista locutus est, ubi ait, Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiscum eram. An forte hinc ista solvitur quaestio, quia et illi eum narrant passioni proximum fuisse cum haec diceret? Non ergo ab initio quando cum illis erat, quia jam discessurus, jaxit; et ideo etiam secundum illos evangelistas verum hoc est, quod hic dictum est: Haec autem vobis ab initio non dixi. Sed quid agimus de fide Evangelii secundum Matthaeum, qui haec eis a Domino non solum cum jam esset Pascha, cum discipulis coenaturus imminente passione, verum et ab initio denuntiata esse commemorat, ubi prim
Abbreviated transcription (Latin):
nec frigescesent a caritate psȩdicandi illo diuino gne
succensi Haec ergo inquit̃ locutus sum uobir: ut cum
uenesit hora eosum reminis camini quia ego dixiuobir:
haec scilicet locutus sum uobis: non tantũ quia passusi
estis ista: Sed quia cum uenerit paraclitur ille testimo¬
nium ꝑhibebit deme. ne istatimendo taceatii : undi
siet ut &iam uor testimonium per habeatir: Haeo
autem uobir abinitio non dixi: quia uobis cumerani¬
& gouos consolabar mea psesentia corporali ghibi¬
tahumanis sensibus ur̃ir. qͥuampar udlicapere potera¬
tis. Nunc autem uado ad eum qui me misit. & nemo in¬
quit ex uobis interrogat me quo uadis: Sggnisicat sic
setusum ut nullus in terrozaset quod palam fieri uisu
corporis cernesent : nam superius in terrogauerant
eum quo esset itusur: & ses ponderat eis eose itufum.
quo ipsi tunc uenurit ñ posent : Nunc uero itas pro¬

Expanded text:
nec frigescerent a charitate praedicandi, illo divino igne nec frigescerent a charitate praedicandi, illo divino igne succensi. Haec ergo, inquit, locutus sum vobis, ut cum venerit hora eorum, reminiscamini quia ego dixi vobis . Haec scilicet locutus sum vobis, non tantum quia passuri estis ista; sed quia cum venerit paracletus ille, testimonium perhibebit de me, ne ista timendo taceatis, unde fiet ut etiam vos testimonium perhibeatis. Haec autem vobis ab initio non dixi, quia vobiset ego vos consolabar mea praesentia corporali exhibita humanis sensibus vestris, quam parvuli capere poteratis. Nunc autem vado ad eum qui me misit, et nemo, inquit, ex vobis interrogat me: Quo vadis? Significat sic se iturum, ut nullus interrogaret quod palam fieri visu corporis cerneret. Nam superius interrogaverant eum quo esset iturus, et responderat eis eo se iturum quo ipsi tunc venire non possent. Nunc vero ita ipse pro
Abbreviated transcription (Latin):
niuaae bue deit deipũscõ quoditt uenturus ad eonae test¬
bolat ens ab mitio nn dixit quia cum posii erston con¬
sotaetor ergoulle uel aduo catua cutpsis eratuso
ob lente fuerant necem ariur : &rideo deilig nonso erat
ab inttio quando cun illis orat quia cillo noneter
o labantur : abscesurus autem oportebat ut dicerrat
llians esse uenturumꝑ quem futurum erat uit carita¬
& disfesa incordibus suir uerbumdĩ cum fidutia ꝓsedica¬
pent cet illo in trinsecur apudor testimonium ꝑ hibente
Sexp̃o. Ipsiquoque testimonium ꝑ hibesent. ne que scanda¬
lez afentur : cum mimici iudaei absque synagogir face¬
rent eos & interficesent. arbitranter obsequium se
psestase dõ: qm̃ caritar ominia tolerat quae diffundenda
erat in cordibus eosum ꝑ sc̃ĩspir̃ donum: hincergo iste to¬
tus ducitur sensur quia factusur eos erat marti ses su¬
os id est tester suorper spm̃ sc̃m. ut illo in eis operante
per secutionum quaecumque aspera tolerasent

Expanded text:
it venturus ad eos et test, haec ab initio eis non dixit, quia cum ipsis erat? 2. Consolator ergo ille vel advocatus utrumque enim abscedente fuerat necessarius; et ideo de illo non dixerat ab initio quando olabantur: abscessurus autem oportebat ut diceret illum esse venturum, per quem futurum erat ut charitate diffusa in cordibus suis verbum Dei cum fiducia praedicarent; et illo intrinsecus apud eos testimonium perhibente de Christo, ipsi quoque testimonium perhiberent; neque scandalizarentur cum inimici Judaei absque synagogis facerent eos, et interficerent arbitrantes obsequium se praestare Deo: quoniam charitas omnia tolerat , quae diffundenda erat in cordibus eorum per Spiritus sancti donum . Hinc ergo iste totus ducitur sensus, quia facturus eos erat martyres suos, id est testes suos per Spiritum sanctum; ut illo in eis operante, persecutionum quaecumque aspera tolerarent,
Abbreviated transcription (Latin):
quidillasne uendũ ineorum cordibusadesentiso¬
neles quuppe nondum habenter interous gonsolbo
e aonissurar ene llo uera denuntiance dubtare
car erabir des antristabatur humanur a ffectur gu¬
can era is desolaliatur aspectum : Nouerse quite qut¬
eiuideis podius ꝯepedir& quia uisus interior ipsca

Expanded text:
quid illa sua verba in eorum cordibus agerent. Spiritualem quippe nondum habentes interius consolatise amissuros esse, illo vera denuntiante, dubitare non poterant, contristabatur humanus affectus, quia carnis desolabatur aspectus. Noverat autem ille quid eis potius expediret, qu
Abbreviated transcription (Latin):
axxuiii guod aut regnum caelorum uim patitur
Mde diuite adcuius i anuã iacebat latarus ulcero sus
xLi quod dixerunt discipuli dñe augo nobis fidem
xlii de decem leprosis
xliii de illo qui ntesto est & uasa eius in domo
xliiii. De illo qui in agro est ut non redeat retro
XLU Deuxore loth
xlui Deduobus in lecto & duobus molentibus & duobus in agro
xluii deiudice ini quo quem uidua interpellabat
nlim Dchomine nobiliqui abiit in regionẽ longinquã accipere sibiregnũ
xboni Decamelo perforamen aous
ł decaeco in luminato cum propinquaret adhiericho
I. deuita scõrum cum resurrexerint.
In Quod ait orate nein tretis in temptationem
In quod scriptum est dedño finxit se longius ire. De eo qd dm̃n ⁊ passione exnert

Expanded text:
XXXVII. Quod ait, Regnum coelorum vim pariturXXXVII. Quod ait, Regnum coelorum vim pariturDe divite ad cujus januam jacebat Lazarus ulcerosus. XXXIX. Quod dixerunt discipuli Domino, Adauge nobis fidem. XL. De decem leprosis. XLI. De illo qui in tecto est, et vasa ejus in domo. XLII. De illo qui in agro est, ut non redeat retro. XLIII. De uxore Loth. XLIV. De duobus in lecto et duabus molentibus et duobus in agro. XLV. De judice iniquo quem vidua interpellabat. XLVI. De homine nobili qui abiit in regionem longinquam accipere sibi regnum. XLVII. De camelo per foramen acus. XLVIII. De caeco illuminato, cum propinquaret Jericho. XLIX. De vita sanctorum, cum resurrexerint. L. Quod ait, Orate ne intretis in tentationem. LI. Quod scriptum est de Domino, Finxit se longius ire. LIBER PRIMUS. Quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
xx dcillo qui descendens abhierus alẽ inhiericho incidit in latro
xxi quod mastha excepit illum indomum suam ubimaria se¬
xxii debat ad pedes cius
xxiii Deillo qui media noste ab amico petit trespanes
xxiiii depane & pisce & ouo
xxu Quodait tulistis clauem scientiae
xxui Quodait anima plus est quam esca
xxuii. quodait sint lumbiur̃i accinsti & lucernae ardentes
xxuin demensura trictici quamdat fidelis dispensator famaliae
xxuim guod cut cum uideritis nubem orientem ab oce&su
xxx quodait destatura corporis cui non possunt aliquid addere
xxxi Quod cut nolite in sublime ex tolli
xxxii de inuitatis adcaenam:
aaxiii de sumptibus adturrem cedificandã & regẽ qui habet xxmili &
xxxiiii desale infatuto & oue perdito
xxxu heduobus filiis quorũ minor ꝓfestus est in regionẽ longin quam
xixui quod ait facite uobis amicos de mamona iniquitatis
axuii quod ait sinalieno fideles nonftustis
xxum quod ait nemo potest duobus dominis seruire

Expanded text:
dit in latrones. XX. Quod Martha excepit illum in domum suam, ubi Maria sedebat ad pedes ejus. XXI. De illo qui media nocte ab amico petit tres panes. XXII. De pane et pisce et ovo. XXIII. Quod ait, Tulistis clavem scientiae. XXIV. Quod ait, nina plus est quam esca. XXV. Quod ait, sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentis. XXVI. De mensura trictici quam dat fidelis dispensator familiae. XXVII. Quod ait, Cum videritis nubem orientem ab occasu. XXVIII. Quod ait de statura corporis cui non possint aliquid addere. XXIX. Quod ait, Nolite in sublime extolli. XXX. De invitatis ad coenam. XXXI. De sumptibus ad turrem aedificandam, et rege qui habet viginti millia. XXXII. De sale infatuato et ove perdita. XXXIII. De duobus filiis quorum junior profectus est in regionem longinquam. XXXIV. Quod ait, Facite vobis amicos de mammona iniquitatis. XXXV. Quod ait, Si in alieno fideles non fuistis. XXXVI. Quod ait, Nemo potest duobus dominis servire.
Abbreviated transcription (Latin):
temptum mostis. sexa gesimum uirginum propter otium interius.
quia nonpugnant contra consuetudinem carnis solet enim otiũ
concedi sexa genariis postmilitiam uel post astiones publicas
Tricesimum coniugatorum : quia hec est ccetas preliantium: ipsi
enim habent acrioron conflictum. nelibi dinibus superentur
ratir titania dicitur quia tribulatione prȩcedente separa¬
buntur impii apiis. quod perbonos angelos intelligitur fieris qui a
officia uindistȩ possunt implere boni bondanimo. quomodol ex

Expanded text:
temptum mortis: sexagesimum virginum, propter otium interius, temptum mortis: sexagesimum virginum, propter otium interius, quia non pugnant contra consuetudinem carnis; solet enim otium concedi sexagenariis post militiam, vel post actiones publicas: trigesimum conjugatorum, quia haec est aetas praeliantium; ipsi enim habent acriorem conflictum, ne libidinibus superentur.rentur zizania dicitur, quia tribulatione praecedente separabuntur impii a piis: quod per bonos angelos intelligitur fieri, quia officia vindictae possunt implere boni bono animo, quomodo lex
Abbreviated transcription (Latin):
quos dam itt credituros ut non possent ferre labores continen¬
tiae & ad seculum redituri sint. quod distum est as sumit secũ
alios septem: intellegitur. quia cum quis ceciderit de iustitia.
etiam simulationem habebit. cupiditas enim carnis expuls&
perpenitentiam a consueus operibus. cum non inuenerit in qui¬
bus delectationibus conrequiescat: auidius redit. & rursus occu¬
patmentem hominis sicumpulsa esset neglegentia subsecuta
est. ut non introduceretur tam quam habitator mundatȩ do¬
mui sermodĩ ꝑsuam dostrinam. & qm̃ non solum habebit illa
septem uitia quȩ septem uirtutibus spiritib sunt contraria.
sed etiamper ypocrisin seipsas uirtutes habere simulabit
Propterea assumptis secum aliis septem nequiorib. hoc est
ipsa septenaria simulatione. redit illa concupiscentia. ut
sint nouissima hominis peiora quam erant prima
simum Centesimũ mastyrum propter sc̃itatem uitoe. uel con¬

Expanded text:
quosdam ita credituros, ut non possint ferre labores continenquosdam ita credituros, ut non possint ferre labores continentiae et ad saeculum redituri sint. quod dictum est: assumit secum alios septem, intellegitur, quia cum quis ceciderit de iustitia, etiam simulationem habebit. cupiditas enim carnis expulsa per paenitentiam a consuetis operibus, cum non inuenerit in quibus delectationibus requiescat, auidius redit et rursus occupat mentem hominis, si, cum pulsa esset, neglegentia subsecuta est, ut non introduceretur tamquam habitator mundatae domui sermo dei per sanam doctrinam. et quoniam non solum habebit illa septem uitia, quae septem uirtutibus spiritalibus sunt contraria, sed etiam per hypocrisin se ipsas uirtutes habere simulabit, propterea assumtis secum aliis septem nequioribus — hoc est ipsa septenaria simulatione — redit illa concupisint novissima hominis pejora quam erant prima.simum: centesimum martyrum, propter satietatem vitae vel con
Abbreviated transcription (Latin):
dominicam cum eodem die in lucescente. ac perhoc accipien
do partem prototo habestridum & tresnoctes. Quod enim di¬
cuntur decemmenses pregnantis nouem sunt pleni. sed initiũ
decimi prototo accipitur. Et quod se dñs ostendio in monte post
sex dies factum dicit unus euangelista. alter uero pͥost ostodies
dicitꝰ partem posteriorem primidiei inquo futurum hoc dñs pmisit.
& partem priorem nouis simidiei in quo conpletum est quod pnisit.
prototis atq in tegris diebus aniiumerans ut intellegas eum
qui dixit postsex dics solos medios commemor asse: qui ucretoti
atq in tegri conpletisunt. Ingenesi enim: alumine incipitdies
e& finit ad tenebras. ad significandum lapsum hominis: nunc aũt
atenebris adlucem : sicut distum est de tenebris lumen clarescera
quia apeccatis homoliberatus ꝑuenit ad lucem iustitiae.
umspiritus inmundus exierit ab homine. & cętera: sigrificat

Expanded text:
et noctem Dominicam cum eodem die illuscescente ac per hoc inciet noctem Dominicam cum eodem die illuscescente ac per hoc incido partem pro toto habes triduum et tres noctes. quod enim dicuntur decem menses praegnantis, nouem sunt pleni; sed initium decimi pro toto accipitur. et quod se dominus ostendit in monte, post sex dies factum dicit unus euangelista, alter uero post octo dies dicit, partem posteriorem primi diei, in quo futurum hoc dominus promisit, et partem priorem nouissimi diei, in quo completum est quod promisit, pro totis atque integris diebus annumerans: ut intellegas eum qui dixit: post sex dies solos medios commemorasse, qui toti atque integri completi sunt. in Genesi enim a lumine incipit dies et finit ad tenebras ad significandum lap sum hominis; mune autem a tenebris ad lucem, sicut dictum est de tenebris lucem clarescere, quia a peccatis homo liberatus peruenit ad lucem iustitiae.Cum spiritus immundus exierit ab homine et cetera, significat
Abbreviated transcription (Latin):
tione carnis s In lino fumigante : Notandum quia desertum lu¬
git & non confitetur ipsam fidem. dequa distum est. Ore confes¬
sio fit insalutem. tel quinondat laudem dõ ¶Quod dixit &
lgitur ꝑuenit in uos regnum dĩ quia regnum diaboli stare non potest :
quod aduersum se diuisum esse fatemini. Regnum dĩ nunc dicit
quo damnantur impii & a fidelibus depeccatis suis pęnitentiã nunc
agentibus. secernuntur. fortem illum appellat: quia ipse tenebat
nec possent ab illo uiribus suis sehomines eruere : sed ꝑgratiã dĩ
uasa eius dicitom̃s infideles Nisi prius alligauerit fostem alliga¬
uerit dixit potestatem illi ademerit. in pediendi uolunta tem fide¬
filius est: in quantum eum pecando imitaturs Sicut enĩ fuit
iona inuentre ceti tribus dieb & crib: nostibus sic erit & filius ho¬
minis incorde terrae tribus dieb. & trib: nostibus. Sexto feriae
diei partem qua sepultus est cum prȩterita noste pronoste &

Expanded text:
XII, 20. In lino fumigante notandum quia et desertum luXII, 20. In lino fumigante notandum quia et desertum lugit, et non confitetur ipsam fidem, de qua dictum est, Ore autem confessio fit in salutem ; vel qui non dat laudem Deo. V. Ib. XII, igitur pervenit in vos regnum Dei; quia regnum diaboli stare non potest, quod adversum se divisum esse fatemini. Regnum Dei nunc dicit, quo damnantur impii, et a fidelibus de peccatis suis poenitentiam nunc agentibus secernuntur. Fortem illum appellat, quia ipse tenebat, ne possent viribus suis ab illo se homines eruere, sed per gratiam Dei. Vasa ejus dicit omnes infideles. Nisi prius alligaverit fortem: alligaverit dixit, potestatem illi ademerit impediendi voluntatem fidefilius ejus est, in quantum eum peccando imitatur. VII. Ib. Iona in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus, sic erit et filius hominis in corda terrae tribus diebus et tribus noctibus. sextae. feriae diei p
Abbreviated transcription (Latin):
um diceret nemo nouit filium nisi pater : Nondixit & cui uo¬
luerit pater reuelare quem ammodum cum diceret. nemo
nouit patrem nisi filius. Addidit & cui uoluerit filius reuelare
quod nonita intellegendum est. quasi filius anullo possit cognosci
nisi a patresolo: pater autem non solum a filio. sed etiam ab eis
quibus reuelauerit filius: sic̃ enim potius dictum est. ut intellega¬
mus & patrem & ipsum filium ꝑfilium reuelari: quia ipse est
menti nostrae lumer ut quod postea intulit & cui uoluerit fi¬
lius reuelare: non patrem tantum. sed etiam filium accipias
Ad totum enim quod dixit in latum est. Verbo enimsuo sepa ter
declarat: Uerbum autem non solum id quod ꝑ uerbum decla¬
non possent: hoc ot mortificate membra uestra quae sunt super
terram Id est quia quisq nontransit in corpus xp̃i. nisi carnali¬
bus spoliatus fuerit indumentis. Hinc est: & exuite uos ueterem
hominem hinc est & circum cisione non manu fasta in expolia¬
iIII.

Expanded text:
um diceret, Nemo novit Filium nisi Pater, non dixit, Et cui voluerit Pater revelare; quemadmodum cum diceret, Nemo novit Patrem, nisi Filius, addidit, et cui voluerit Filius revelare. Quod non ita intelligendum est, quasi Filius a nullo possit cognosci, nisi a Patre solo; Pater autem non solum a Filio, sed etiam ab eis quibus revelaverit Filius. Sic enim potius dictum est, ut intelligamus et Patrem et ipsum Filium per Filium revelari; quia ipse est menti nostrae lumen: ut quod postea intulit, et cui voluerit Filius revelare, non tantum Patrem, sed etiam Filium accipias: ad totum enim quod dixit, illatum est. Verbo enim suo ipse Pater declaratur: verbum autem non solum id quod per verbum declanon possent; hinc est, Mortificate membra vestra, quae sunt super terram: id est, quia quisque non transit in corpus Christi, nisi carnalibus exspoliatus fuerit indumentis; hinc est et, Exuite vos veterem hominem ; hinc est et, Circumcisione non manufacta in exspolia. III.
Abbreviated transcription (Latin):
Iouod racharias cuidit ab angelo. ex auditaest oratiotua
I quod denauicula docetturbas
III Quod ait leproso mundato. Uade ostendete sacerdoti
IIII De paralytico qui pertectum est ad eum depositus
UIn Quodait mensur ambonam conspersam & coagi latam & super¬
uiii fluentem dabunt insinum uestrum
XQuodait num quid potest caccus caccum ducere
M Deillo qui fodit in altum & posuit funda mentum suꝑ petram
xII. Depueris sedentibus inforo & ad inuicem clamantibus
xiii. Quod ait nemo lucernam accendens operit eãuase aut subt lectũ pont
xiiii deillo in quo erat legio daemoniorum
XU De septua ginta duobus discipulis
xii quod ait si qđ lumen est intenebrȩ sunt ipsȩ tenebrȩ quapłȩ suNt

Expanded text:
uod Zacharias audit ab angelo, Exaudita est oratio tua. II. Quod de navicula docet turbas. III. Quod ait leproso mundato, Vade, ostende te sacerdoti. IV. De paralytico qui per tectum est ad eum depositus.idam. VIII. Quod ait, Mensuram bonam, confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinum vestrum. IX. Quod ait, Numquid potest caecus caecum ducere? X. De illo qui fodit in altum et posuit fundamentum super petram. XI. De pueris sedentibus in foro et ad invicem clamantibus. XII. Quod ait, Nemo lucernam accendens operit eam vase, aut subtus lectum ponit. XIII. De illo in quo erat legio daemoniorum. XIV. De Septuaginta duobus discipulis. XV. Quod ait, Si quod in te est lumen tenebrae sunt, ipsae tenebrae qua