comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tiri. atq aitͣtit animo indilectione m̃a¬
endi Iuxtti ponendi sunt & qui dem̃da¬
tio uolunt placere hominibꝰ. non ut ali¬
cui faciant in iuriam. uel inferant contu¬
meliã. Iam enĩ supra hoc genꝰ remouimꝰ.
sed ut suaues sint in sermonibus suis Isti
abillo genere in quo m̃daces posuimꝰ.
hoc differunt: quõs illos m̃tiri deleccat
gaudentes de ipsa fallatia Istis autẽ
placere lib&: desuaui loquio. quittimen
ueris mallent placere Sed quando nõ
facile inueniunt uera quȩ grata sint
audientibis: m̃tiri potiꝰ eligunt: quã
taicere Difficile est tam̃ ut̃ isti tottm
narrationem falsã aliquando suscipi¬
ant. sed plerumq ueris falsa contexunt.
ubi suciuittis eos deserit hȩc autẽ duo
genera m̃datiorũ : non obsunt creden¬
tibus. quia nichil dedoctrina religionis
ueritatisq fcillunt᷑. aut deullo cõmo¬
do uel utilitate suci Sufficit enĩ eis. ut
udicentfieri potuisse quod dicit̾ & fi¬

Expanded text:
tiri atque habitat animo in delectatione mentiendi. iuxta ponendi sunt et qui de mendacio uolunt placere hominibus, non ut alicui faciant iniuriam uel inferant contumeliam — iam enim supra hoc genus remouimus — sed ut suaues sint in sermonibus suis. isti ab illo genere, in quo mendaces posuimus, hoc differunt, quod illos mentiri delectat gaudentes de ipsa fallacia, istis autem placere libet de suauiloquio, qui tamen ueris mallent placere, sed quando non facile inueniunt uera, quae grata sint audientibus, mentiri eligunt potius quam tacere. difficile est tamen, ut isti totam narrationem falsam aliquando suscipiant; sed plerumque ueris falsa contexunt, ubi suauitas eos deserit. haec autem duo genera mendaciorum non obsunt credentibus, quia nihil de doctrina religionis ueritatisque falluntur aut de ullo commodo uel utilitate sua. sufficit enim eis, ut iudicent fieri potuisse quod dicitur et fi
Abbreviated transcription (Latin):
anima in munda qđ Nichis est aliud:quã
uicus ⁊ errorib inquinata ltaq abste
quero tu puer qui forctsse aliquanto
sereniore acpurgaciore spũ istã sentenci¬
am ꝓculisti: qui tibi uideat᷑ in mundum
spm Ni habere. ille. neqͥ demonẽ non habet
quo uesani homines fieri solent.an ille
qui animã suã.ia auicis om̃ib peccatisq
mundauit. Ismͥ uidet᷑ inquit spm̃ in mun¬
dũ non habere: qui caste uiuit. S castũ
in quã que uocas eum neqͥ xuchil peccat
aneũ tantũ qui ab in licito concubitu tẽ:¬
pertit. Quomꝰ inquit castus potest ee. si
ab inlicito tantũ concubitu sese abstinens.
cȩteris peccatis non desinit inquinari :
ille est uere castus: qui dm̃ adtendit:⁊ ad
ipsũ solũ se tenet. Quȩ uerba pueri. sicut
dicta erant. cũ conscribi mͥ placuisset

Expanded text:
anima inmunda, quod nihil est aliud quam anima inmunda, quod nihil est aliud quam uitiis et erroribus inquinata. itaque ex te quaero, tu puer, qui fortasse aliquanto sereniore ac purgatiore spiritu istam sententiam protulisti, qui tibi uideatur inmundum spiritum non habere, illene, qui daemonem non habet, quo uesani homines fieri solent, an ille, qui animam suam iam a uitiis omnibus peccatisque mundauit? — Is mihi uidetur, inquit, spiritum inmundum non habere, qui caste uiuit. — Sed castum, inquam, quem uocas? eumne, qui nihil peccat, an eum tantum, qui ab inlicito concubitu temperat? — Quomodo, inquit, castus potest esse, si ab inlicito tantum concubitu sese abstinens ceteris peccatis non desinit inquinari? ille est uere castus, qui deum adtendit et ad ipsum solum se tenet. — Quae uerba pueri sicut dicta erant cum conscribi mihi placuisset
Abbreviated transcription (Latin):
parti placuit: dm̃ habere illum. qui ei
faceret: quȩ ds̃ uellet. quidã aut̃ dixer̃.
qđ his dm̃ haberet : qui bene uiueret
Reliquis uͦ in eis ds̃ ẽẽ uisus est: in quibus
inmundus qui appelletur sp̃s non est sed
forttisse om̃s diuersis uerbis unũ idẽq sensis.¬
tis. nã si duo prima considerem: & om̃is qui
bene uiuit: eti facit quȩ uult ds̃. & om̃is qui
et facit que uult ds̃: bene uiuit. Nec
quicquã est aliud bene uiuere: quã et fti¬
cere quȩ dõ placetint nisi quid uob̾ aliud
uidet᷑: ad senciebantur Terciũ uͦ illud pau.¬
lo diligencius considerandũ est. ꝓpterec
qđ ritu castissimorũ sacroꝵ sp̃s inmundus.
quantũ intelligo: duob modis appellari
solet. uł ille qui extrinsecus animã inuadit:
sensusq cont̾bat: ⁊ quendã hominib infert
furorẽ: cui exdudendo qui p̃sunt manum
inponere uł exortizare dicunt᷑. hoc est
ꝑ di uina eum adiurando expellere.

Expanded text:
partim placuit deum habere illum, qui ea partim placuit deum habere illum, qui ea faceret quae deus uellet; quidam autem dixerunt quod is deum haberet, qui bene uiueret; reliquis uero in eis deus esse uisus est, in quibus inmundus qui appellatur spiritus non est. Sed fortasse omnes diuersis uerbis unum idemque sensistis. nam, si duo prima consideremus, et omnis, qui bene uiuit, ea facit, quae uult deus, et omnis, qui ea facit, quae uult deus, bene uiuit nec quicquam est aliud bene. uiuere quam ea facere, quae deo placeant, nisi quid uobis aliud uidetur. — Adsentiebantur. — Tertium uero illud paulo diligentius considerandum est propterea, quod ritu castissimorum sacrorum spiritus inmundus, quantum intellego, duobus modis appellari solet, uel ille, qui extrinsecus animam inuadit sensusque conturbat et quendam hominibus infert furorem, cui excludendo qui praesunt, manum inponere uel exorcizare dicuntur, hoc est per diuina eum adiurando expellere;
Abbreviated transcription (Latin):
ost trͥdie autẽ. cũ itẽ post prandiũ
s aliquanto quã pridie seriius idẽ
ibidẽq consedissem: Tarde inquã ue.¬
uistis ad conuiuiũ qđ uobis non cru¬
delitate accidisse arbitror: s paucicatis fercu¬
lors securitate. qđ non tt̃ mature ad gre¬
diendũ uisum est quod cito uos ꝑ esuros
putastis. non multũ enĩ reliquiarũ creden¬
dũ erat remansisse: ubi die ipso atq sollẽp¬
xitute: ex iguũ reꝑtũ ertit. fortasse recte
s quid uob̾ p̃paratũ sit : Ego quoq uobis¬
cũ nescio Alius est enĩ qui om̃ib tum om̃s
tũ maxime tales epulas: p̃bere non cessat.
s nos abedendo: uł in becillitate. uł saturi¬
tate. uł negocio:plerũq cessam. quẽ mo.
manentẽ in hominib becitos eos facere :¬
int̾nos. Heri nisi falloꝵ pre constanterq
conuenerat. Nã cum racio de monstrasset
sentencie restitisset: quȩ sitũ est quisnam
uob̾ uideret᷑ dm̃ habere. de quare si bene
memini: tres sentenciȩ dictȩ sunt:: Nã

Expanded text:
ostridie autem, cum item post prandium sed aliquanto quam pridie serius idem ibidemque consedissemus: Tarde, inquam, uenistis ad conuiuium; quod uobis non cruditate accidisse arbitror, sed paucitatis ferculorum securitate, quod non tam mature adgrediendum uisum est, quod cito uos peresuros putastis. non multum enim reliquiarum credendum erat remansisse, ubi die ipso atque sollemnitate exiguum repertum erat. fortasse recte. sed quid uobis praeparatum sit, ego quoque uobiscum nescio. alius est enim, qui omnibus cum omnes tum maxime tales epulas praebere non cessat, sed nos ab edendo uel inbecillitate uel saturitate uel negotio plerumque cessamus; quem manentem in hominibus beatos eos facere inter nos heri, nisi fallor, pie constanterque conuenerat. nam cum ratio demonstrasset sententiae restitisset, quaesitum est, quid uobis uideretur deum habere. de qua re, si bene memini, tres sententiae dictae sunt. nam
Abbreviated transcription (Latin):
te ad mirabilit̾ poeticę deditꝰ Trigetium
itẽ nobis milicia reddiderat: qui tã quam
ueteranꝰ ad amauit historiã: &iã in libris
non nichil habebamus: Sed nocte quad&
cũ euigilassem de more metũq ipse tacitꝰ.
agitarẽ que in m̃tẽ nescio unde ueniebant
Nam id michi am̃orẽ inueniendi ueri iam

Expanded text:
te admirabiliter poeticae deditus; Trygetium te admirabiliter poeticae deditus; Trygetium item nobis militia reddiderat, qui tamquam ueteranus adamauit historiam; etiam in libris nonnihil habebamus. Sed nocte quadam, cum euigilassem de more mecumque ipse tacitus agitarem, quae in mentem nescio unde ueniebant — nam id mihi amore inueniendi ueri iam
Abbreviated transcription (Latin):
omine tuo nobis quã nr̃a elaboratione
dulciores. Presertim si te in ipsũ ordinem
de quo ad te scribo. meliora eligens: inse¬
rere atq coapture uolueris Hã cũ sto¬
machi dolor scolã me deserere cõegisset.¬
& qui iã ut scis &iã sine ulla tali necessi¬
tate in phi losophiã confugere moliebar
statĩ me c̾tiili. ad uillã familiarissimi
nr̃i uerecundi: Quid. dicã eo libente :
nosti obtime hominis tũ in om̃s: tũ. uero
in nos beniuolencia singularẽ: Ibi dissere¬
bamus int̾ nos quecũq uidebant᷑ utilia.
adhibito sane stilo quo cuncta exciperen¬
tur. qđ uidebã conducere: ualitudini
mee. Cũ enĩ xon nulla loquendi cura
detinerer. Nulla int̾ disputandũ in repe¬
bat in modertuti contencio Simul &ic̃
ut siquid xirm licteris mandare placuis¬
set. Nec alit̃ dicendi necessitus nec labor re¬
cordationis. eẽt Agebant autẽ ista mecũ
ałypius. & nauigius stat̃ m̃s. ⁊ licencius repen¬

Expanded text:
nomine tuo nobis quam nostra elaboratione nomine tuo nobis quam nostra elaboratione dulciores, praesertim si te in ipsum ordinem, de quo ad te scribo, meliora eligens inserere atque coaptare uolueris. Nam cum stomachi dolor scholam me deserere coegisset, qui iam, ut scis, etiam sine ulla tali necessitate in philosophiam confugere moliebar, statim me contuli ad uillam familiarissimi nostri Uerecundi. quid dicam eo libente? nosti optime hominis cum in omnes tum uero in nos beniuolentiam singularem. ibi disserebamus inter nos, quaecumque uidebantur utilia adhibito sane stilo, quo cuncta exciperentur, quod uidebam conducere ualetudini meae. cum enim nonnulla loquendi cura detinerer, nulla inter disputandum inrepebat immoderata contentio; simul etiam, ut, si quid nostrum litteris mandare placuisset, nec aliter dicendi necessitas nec labor recordationis esset. agebant autem ista mecum Alypius et Nauigius, frater meus, et Licentius repen
Abbreviated transcription (Latin):
uenire Nonsinit Sed hȩc quȩ dixi qua.¬
lici sint. & quȩ causa extẽ erroris anima¬
rũ. quoq modo & in unũ congruant atq
ꝑfecta sint cuncta. ⁊ tñ peccata fugien¬
da sint: assequeris profectomi ⁊enobi.
Die enĩ michi notũ est ingeniũ tuũ. & pul¬
critudinis omnimode amator animus. sine
libi dinis in moderatione atq sordib. quod
signũ inte future sapiencie. ꝑniciosis cupi¬
ditatib diuino ure prescribit:e deseres
tuã causam falsis uoluptatibus in lectus.
qua preuaricatione nichil tͥpius & pericu¬
losius inueniri potest. assequeris ergo istu
michi crede: cũ eruditioni operc̃ dederis.
qua purgat᷑ & ex colit᷑ animus. nullo modo
ante idoneus: cui diuina seminai cõmictant᷑
đ totũ cuius modi sit. & quem flagitet ordi¬
Nem. quid ue studiosis & bonis ratio ꝓmittitt.
qualem que uittm nos uiuamus. carissimi
tui. & quem fructum de libertili ocio carpa¬
muss: Hite libri satis ut opinor edocebunt.

Expanded text:
uenire non sinit. Sed et haec, quae dixi, qualia sint et quae causa extet erroris animarum quoque modo et in unum congruant atque perfecta sint cuncta et tamen peccata fugienda sint, assequeris profecto, mi Zenobi — sic enim mihi notum est ingenium tuum et pulchritudinis omnimodae amator animus sine libidinis inmoderatione atque sordibus, quod signum in te futurae sapientiae perniciosis cupiditatibus diuino iure praescribit, ne tuam causam deseras falsis uoluptatibus inlectus, qua praeuaricatione nihil turpius et periculosius inueniri potest — assequeris ergo ista, mihi crede, cum eruditioni operam dederis, qua purgatur et excolitur animus nullo modo ante idoneus, cui diuina semina committantur. quod totum cuius modi sit et quem flagitet ordinem quidue studiosis et bonis ratio promittat qualemque uitam nos uiuamus, carissimi tui, et quem fructum de liberali otio carpamus, hi te libri satis, ut opinor, edocebunt
Abbreviated transcription (Latin):
sint alteri : nulli ttim̃ ꝓsunt. & obsunt
eis ipsis qui gratis m̃tiunt᷑. ipsi enĩ ꝓpr
m̃daces dicendi sunt Int̾ est enĩ int̾ ñt¬
entẽ : atq m̃dacem Nã nĩtiens ẽ. xiam
qui m̃titur inuitus. Mendaix uero: a mat

Expanded text:
sint alteri, nulli tamen prosunt et obsunt sint alteri, nulli tamen prosunt et obsunt eis ipsis, qui gratis mentiuntur. ipsi enim proprie mendaces dicendi sunt. interest enim inter mentientem atque mendacem. nam mentiens est etiam qui mentitur inuitus; mendax uero amat
Abbreviated transcription (Latin):
sucĩ Quã obrem ad octrina religionis. atq
abeis om̃ino enuncicitionib quȩ propt̃ doc¬
trinã religionis enunciãt᷑. Cum illa mo¬
docet᷑ & discit᷑: omĩa penitus m̃datia
remouenda sunt Nec nulla omino causa.
in ueniri posse credat̾: Cur en rebus ta¬
ꝑ duccit᷑. Frcctai enĩ uel leuit̃ dęmota
auctoritate uerittitis: omĩa dubia rema¬
nebunt. quȩ nisi uera credant̾: teneri cer¬
lium. ad ȩdificandã religionẽ atq pieta¬
tem ꝑtinentiũ: Occultare intẽpore quic¬
quid occultandũ uidet̾. m̃tiri autẽ: nuqũ
licet gͦnec occultare m̃tiendo Hoc primeꝰ
& firmissime constituto: decet̾is m̃datis
securiꝰ querit᷑. Sed consequent̃ &iã uida¬
dum ẽ remouenda ẽẽ ȩtiã omĩa m̃datia
quȩ aliquẽ ledunt iniustȩ. quia nulli
est in iuria uel leuit̾ inferenda: ut ab
alio grauior repellat᷑ Nec illa sunt
ãmitenda m̃datia: quȩ quã uis non ob¬

Expanded text:
suam. quamobrem a doctrina religionis atque suam. quamobrem a doctrina religionis atque ab eis omnino enuntiationibus, quae propter doctrinam religionis enuntiantur, cum illa docetur et discitur, omnia penitus mendacia remouenda sunt; nec ulla omnino causa inueniri posse credatur, cur in rebus taperducatur. fracta enim uel leuiter diminuta auctoritate ueritatis omnia dubia remanebunt: quae nisi uera credantur, teneri cerlium ad aedificandam religionem atque pietatem pertinentium occultare in tempore quidquid occultandum uidetur, mentiri autem numquam licet, ergo nec occultare mentiendo. Hoc primitus et firmissime constituto de ceteris mendaciis securius quaeritur. sed consequenter etiam uidendum est remouenda esse etiam omnia mendacia, quae aliquem laedunt iniuste, quia nulli est iniuria uel leuior inferenda, ut ab alio grauior repellatur. nec illa sunt admittenda mendacia, quae quamuis non ob
Abbreviated transcription (Latin):
no numquã ꝓ aliquo m̃tiendũ ĩ eo m̃datio
quod alterũ ledcit. & si leunis ledit quĩ
ille. nisi itti m̃tireris lederet᷑. quia nec
panis alienꝰ. inuito quã uis uailentiori
auferendus ẽ : ut alat̾ infirmior. nec i¬
noces in uitus uirgis cędendus ẽ: ne alius
occidit᷑. Plane siuelint ficit. quia nec
lentis fama falso stupri crimine macu
lari quã ipso stupro corpus in uiti Sed
tam̃ sitalis optio ꝓponer&ur ei quitu¬
rificare idolis. quã muliebria ꝑpetim¬
luit. ut si illud uellet euitare. ftimã xp̃i in
aliquo m̃datio uolar&: in sanissimus ẽẽt
si facer& Plus ȩtiã dico : quia insanꝰ eẽt.
si aliene libidinis eutande causa. ne id in
eo fier& quod sua nulla libidine pateret᷑:
xp̃i eucangeliũ falsis laudibus xp̃i infal¬
sar&. magis euittins alienã corruptionẽ
in corporẽ suo: quã in doctrina scĩ ficatio¬
nis animarũ atq corporũ: corruptionẽ

Expanded text:
no numquam pro aliquo mentiendum est eo mendacio, no numquam pro aliquo mentiendum est eo mendacio, quod alterum laedat, etsi leuius laeditur, quam ille, nisi ita mentireris, laederetur, quia nec panis alienus inuito, quamuis ualentiori, auferendus est, ut alatur infirmior, nec innocens inuitus uirgis caedendus est, ne alius occidatur. plane, si uelint, fiat, quia nec entis fama falso stuplari quam ipso stupro corpus inuiti. Sed tamen si talis optio proponeretur ei, qui turificare idolis quam muliebria perpeti maluit, ut, si illud uellet euitare, famam Christi aliquo mendacio uiolaret, insanissimus esset, si faceret. plus etiam dico, quia insanus esset, si alienae libidinis euitandae causa, ne id in eo fieret, quod nulla sua libidine pateretur, Christi euangelium falsis Christi laudibus infalsaret, magis euitans alienam corruptionem in corpore suo quam in doctrina sanctificationis animarum atque corporum corruptionem
Abbreviated transcription (Latin):
quisquis m̃titus fuerit: non peccat An ali¬
qua &ĩã m̃datiaa excipienda sunt. ut sati¬
us sit hanc̃ pati quã illa cõmittere. quod
suta est. non quicquid factũ fuerit ut il¬
la inmundicia deuitet᷑: non est peccatũ.
quando quidẽ sunt quȩdã m̃datiai quȩ
grauiꝰ sit ãmittere. quã nullã pati Nam
si aliquis adstuprũ querat̾ qui possit oc¬
cultari m̃datio. quis audet dicere nec
tunc ẽẽ m̃tiendũ : aut sitali m̃datio possit
latere quod cilt̾ius famã ledat eiꝰ in mun¬
diciaͤ falso crimine. ad quã patiendã ille
querit᷑. tamquã si dicat᷑ querenti nomina¬
to aliquo casto uiro. atq ab huiꝰ modi fla¬
gitiis alieno Uade ad illũ et ipse tibi ꝓ¬
curabit quod libentiꝰ uturis Nouit enin¬
ds̃ tales & diligit: atq ita iste ab eo qu
querebat poss& auerti: Nescio utrũ al¬
teriꝰ ftma m̃datio uolainda sit: ne alte¬
rius corpus aliena libidine uolet. & om̃i¬

Expanded text:
quisquis mentitus fuerit, non peccat. An aliquisquis mentitus fuerit, non peccat. An aliqua etiam mendacia excipienda sunt, ut satius sit hanc pati quam illa committere? quod si ita est, non quidquid factum fuerit, ut illa inmunditia deuitetur, non est peccatum, quandoquidem sunt quaedam mendacia, quae grauius sit admittere quam illam pati. nam si aliquis ad stuprum quaeratur, qui possit occultari mendacio, quia audet dicere nec tunc esse mentiendum? at si tali mendacio possit latere, quod alterius famam laedat eius inmunditiae falso crimine, ad quam patiendam ille quaeritur — tamquam si dicatur quaerenti nominato aliquo casto uiro atque ab huius modi flagitiis alieno: uade ad illum, et ipse tibi procurabit, quo libentius utaris, nouit enim tales et diligit, atque ita iste ab eo, quem quaerebat, posset auerti — nescio utrum alterius fama mendacio uiolanda sit, ne alterius corpus aliena libidine uioletur. et omni
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt᷑ in homine ut eum faciant in¬
mundũ: &iam peccatis nr̃is euitare de¬
betimꝰ. ac ꝑ hoc nec peccata dicenda sunt
quȩ propterea fuint: ut illa in mundicia
deuitet᷑. Quicquid enim ita fit ut nisi fi¬
er& iuste rep̾̃henderet᷑: non ẽ peccatum
Ex quo conficit᷑ : ut nec illa in mundicia
uocanda sit: quando euitandi eã nulla
facultas ẽ: habet enĩ &iam tunc quod
recte agat quieã patit᷑. ut pati enim
fercit quicquid non potest euittre Ni¬
lus autẽ recta agens : in mundus fier
potest. quo libet contagio corporali
Immundus ẽ enim ante dm̃: om̃is iniquus.
mundus ergo ẽ: om̃is iustus. et si non ante
homines : tam̃ ante dm̃ qui sine errore ui¬
dicat Proinde nec cum ea patit᷑. data euitan¬
di potestate: contactii ipso in mundus fit. s&
peccato. dum ea cũ poss&. noluit euitare Nul¬
lũ enĩ peccatũ eẽt quicquid ꝓpt̾ illa eui¬
tanda factũ eẽt Propt̾ hȩc igit᷑ euitanda

Expanded text:
mittuntur in homine, ut eum faciant inmittuntur in homine, ut eum faciant inmundum, etiam peccatis nostris euitare debeamus, ac per hoc nec peccata dicenda sint, quae propterea fiunt, ut illa inmunditia deuitetur. quidquid enim ita fit, ut, nisi fieret, iuste reprehenderetur, non est peccatum. ex quo conficitur, ut nec illa inmunditia uocanda sit, quando euitandi eam nulla facultas est; habet enim etiam tunc, quod recte agat qui eam patitur, ut patienter ferat, quidquid non potest euitare. nullus autem recte agens inmundus fieri potest quolibet contagio corporali. inmundus est enim ante deum omnis iniquus. mundus ergo est omnis iustus, etsi non ante homines, tamen ante deum, qui sine errore iudicat. proinde nec cum ea patitur data euitandi potestate, contactu ipso inmundus fit, sed peccato, quo ea, cum posset, noluit euitare. nullum enim peccatum esset, quidquid propter illa euitanda factum esset. propter haec igitur euitanda
Abbreviated transcription (Latin):
occidcit᷑ aut mittat in carcerem. aut
inuinculis habett̾. aut flagellet᷑. ce¬
terisq torm̃tis & cruciatibus affliga¬
tur. aut ꝓscribat᷑. dãpnisqafficicitur
grauissimis. usq ad ultimam nuditci¬
tẽ. aut spoliet᷑ honoribus. atq ingen¬
tes accipicit contumelias ꝑquȩ cũq
cõuitici Quicquid horũ quisq inius¬
te passus fuerit: nemo ẽ ttĩ demens
qui eũ inmundũ fieri dicat. aut fi
mõ ꝑfundat᷑. aut sitcile aliquid ei
ꝑ os infundcit᷑ uel inculc&ur. pacia¬
turue muliebria: om̃ium fere sensus¬
abhorr&: constupratũ. atq in mundum.
uocant: Ita igit᷑ concludendum ẽ. ut que¬
cumq aliena peccata exceptis his quȩ in¬
mundũ faciunt in quẽ cõmitt it: non eui¬
tet quisq peccatis suis. neq ꝓse neq ꝓ
quoquã. sed ea sufferat potiꝰ fortitq pi
ciat᷑. & si nullis peccatis suis ea debet eu¬
tare: neq m̃datio Illa uero quȩ itta cõ¬

Expanded text:
occidatur, aut mittatur in carcerem, aut occidatur, aut mittatur in carcerem, aut in vinculis habeatur, aut flagelletur, caeterisque tormentis et cruciatibus affligatur, aut proscribatur damnisque afficiatur gravissimis usque ad ultimam nuditatem, aut exspolietur honoribus atque ingentes accipiat contumelias per quaecumque convicia: quidquid horum quisque injuste passus fuerit, nemo est tam demens qui eum immundum fieri dicat. At si fimo perfundatur, aut si tale aliquid ei per os infundatur vel inculcetur, patiaturve muliebria; omabhorret, et constupratum atque inmundum uocant. ita igitur concludendum est, ut quaecumque aliena peccata exceptis his, quae inmundum faciunt in quem committuntur. non euitet quisque peccatis suis neque pro se neque pro quoquam, sed ea sufferat potius fortiterque patiatur, etsi nullis peccatis suis ea debet euitare neque mendacio, illa uero, quae ita com
Abbreviated transcription (Latin):
enim salua diligentiore inquisitione
interĩ cõcedã grauiꝰ eẽ stuprũ quã
turificationẽ : illud tam̃ ipsius erat il¬
lud alienũ factũ. quã uis id ipse ꝑpete¬
ret᷑ Cuius aut̃ factũ: eiꝰ & pecccitũ. Qu¬
uis enĩ grauius sit homicidiũ quã sux¬
tum: peius ẽ tam̃ facere furtum: quĩ
pati homicidiũ Itaq si cuiquã ꝓpon¬
ret᷑. ut si furcũ facere nollet. int̾ficin¬
tur. hoc ẽ cõmitteret᷑ in ẽo homicidiũ: quo
utrumq uitare nõposset. id euitar&
potiꝰ : quod suũ pecccitũ ẽẽt: quã qua
alienũ. nec ideo & illud eiꝰ fier&: qu
ineũ comitter&ur Et quia id possit
ȩuittire : si suũ uellet ãmittere: Totus
itaq huiꝰ quęstionis nodus. ad hoc adducit: ut
querat᷑. utrũ alienũ nullũ pecͣtũ. quã uis
inte cõmissum: tibi imputet᷑. si leuiore tuo
peccato id possis uitare: nec fticis. an ex¬
cepta om̃is inmundicici corporalis. ne¬
mo enim aliquẽ in mundũ fieri dicit. si

Expanded text:
enim salua diligentiore inquisitione interim concedam grauius esse stuprum quam turificationem, illa tamen ipsius erat, illud alienum factum, quamuis id ipse perpeteretur; cuius autem factum, eius et peccatum. quamuis enim grauius sit homicidium quam furtum, peius est tamen facere furtum quam pati homicidium. itaque si cuiquam proponeretur, ut, si furtum facere nollet, interficeretur, hoc est committeretur in eum homicidium, quia utrumque euitare non posset, id euitaret potius, quod suum peccatum esset, quam quod alienum. nec ideo et illud eius fieret, quia in eum commitevitare, si suum vellet admittere. 15. Totus itaque hujus quaestionis nodus ad hoc adducit, ut quaeratur utrum alienum nullum peccatum, quamvis in te commissum, tibi imputetur, si leviore tuo peccato id possis evitare, nec facis; an excepta est omnis immunditia corporalis. Nemo enim aliquem immundum fieri dicit, si
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ alienũ. quod meo p̃cepto extinguere
non potui: meo male fccto impedire nõ
debui Non ergo peccantem approbat: qui
palio non peccat. & neutrũ placet ei qui
utrumq noll& amitti. sed illud pecadad
se ꝑtinet: & iam potestate non fenetit.
quod autẽ ad alt̾um: sola uoluntate
condẽpnat. & ideo ꝓponentibus illã cõ¬
ditionẽ atq dicentibus. si nonturificaue¬
ris hoc pateris Si respondisset ego neu¬
trum eligo. utrumq detestor : ad ni¬
chil horum uobis consentio: nulla app
batione teneret᷑ : quȩ cumq ab eis pass
ẽẽt. illi deputtr&ur iniuriarũ acceptio:
illis cõmissio peccatorũ Debuit ne igit᷑
aut quispiã stuprũ ꝑpeti. potiꝰ quã tu¬
rificare : si queris quod debuerit: ne¬
utrũ debuit Sienim dixerit aliquid
horũ debuisse. aliquid horũ approba¬
bo. cũ imꝓbem utrumque Sed si querit᷑
quid horum potiꝰ debut euitare qui

Expanded text:
tem alienum, quod meo praecepto extinguere tem alienum, quod meo praecepto extinguere non potui, meo malefacto inpedire non debui. non ergo peccantem adprobat, qui pro alio non peccat; et neutrum placet ei, qui utrumque nollet admitti, sed illud, quod ad pertinet, etiam potestate non perpetrat, quod autem ad alterum, sola uoluntate condemnat. et ideo proponentibus illam condicionem atque dicentibus: si non turificaueris, hoc patieris, si respondisset: ego neutrum eligo, utrumque detestor, ad nihil horum uobis consentrobatio teneretur; quaecumque ab eis passus esset, illi deputaretur injuriarum acceptio, illis commissio peccatorum. Debuitne igitur, ait quispiam, stuprum perpeti potius quam thurificare? Si quaeris quod debuerit, neutrum debuit. Si enim dixero aliquid horum debuisse; aliquid horum approbabo, cum improbem utrumque. Sed si quaeritur quod horum potius debuit evitare, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tes. & quantũ in nobis ẽ ꝓhibentes ne faci¬
ant. factumque est ipsorũ. non solũ non
cõmittentes cum eis : sed &iam quanta possu¬
mus detestacione dãpnantes Quomodo¬
inquis noncũ eis facit. quando illi hoc nõ
facerent. si ipse illud facer&: hoc modo
frangimus icinuã cũ effrcictorib quia si
non ecim elauideremꝰ. illi non frangerent:¬
& occidimus homines cum latronibus. si scire cõ¬
tingat hoc eos ẽẽ facturos. quia sinos p̾ue¬
nientes eos occiderimus. illi non occiderent
alios. Auts fatettur nobis aliquis parn¬
cidium se fcict̾um. cũ eo fticimꝰ: sicũ possimꝰ
eũ priusquã faciat non int̾ficimꝰ. quan¬
do alit̾ eum uel cohibere uel impedire nõ
possumꝰ Totidem uerbis enim dici potest
fecisti cũ eo. quia hoc ille non feciss&. situ
illud fecisses Ego utrumq. fieri malũ nol¬
lem. set id tantũ cauere potui ne fier&.
quod erat in meai potestate Alterũ au¬

Expanded text:
tes et, quantum in nobis est, prohibentes, ne facites et, quantum in nobis est, prohibentes, ne faciant, factumque ipsorum non solum non committentes cum eis, sed etiam quanta possumus detestatione damnantes. Quomodoinquis, non cum eis facit, quando illi hoc non facerent, si ipse illud faceret? hoc modo frangimus ianuam cum effractoribus, quia, si non eam clauderemus, illi non frangerent, et occidimus homines cum latronibus, si scire contingat hoc eos esse facturos, quia, si nos praeuenientes eos occideremus, illi non occiderent alios. aut si fateatur nobis aliquis parricidium se facturum, nos cum eo facimus. si, cum possumus, eum, priusquam faciat, non interficimus. quando aliter eum uel cohibere uel inpedire non possumus. totidem uerbis enim dici potest: fecisti cum eo, quia hoc ille non fecisset, si tu illud fecisses. ego utrumque malum fieri nollem; sed id tantum cauere potui, ne fieret, quod erat in mea potestate; alterum au
Abbreviated transcription (Latin):
ne manifestũ est illo intestimonii fidelis¬
simi sentencic ꝑmanente. solos homicidas
futos fuisse qui patrem eius occiderint. non
illũ &iam parricidam : sic̃ ergo huiꝰ tanti
sceleris particeps iste non eẽt Cum elegisset
patrem suũ potiꝰ ab aluis int̾fici. &iã sacrile¬
gum cuiꝰ cinima raper&ur adpęnas. quã fi¬
dem suã falso testimonio uiolar&: Sicta¬
lis ille consensus. non eũ faceret tanti fla¬
gitu participem: simale facere ipse nollet
Quicquid alii ꝓpterea fecissent: quia ipse non
faicer& Quid enim tales ꝑsecutores dicunt.
nisi fac malũ nenos faticimus : qui si uire
nobis fatientibus non fecissent: ne ͤ sic eis nr̃o
scelere suffragari deberemꝰ Nunc uero quan¬
do iam fatiunt cum ista nondicunt. curno¬
bif cũ potiꝰ quã soli turpes atque nocen¬
tes sint : non enim consensus ille dicendus ẽ:
quici non apꝓbaamꝰ quod faciunt sẽꝑ optan¬

Expanded text:
ne manifestum est illo in testimonii fidelisne manifestum est illo in testimonii fidelissimi sententia permanente solos homicidas futuros fuisse. qui patrem eius occiderent, non illum etiam parricidam? sicut ergo huius tanti sceleris particeps iste non esset, cum elegisset patrem suum potius ab aliis interfici, etiam sacrilegum, cuius anima raperetur ad poenas, quam fidem suam falso testimonio uiolare: sic talis ille consensus non eum faceret tanti flagitii participem, si male facere ipse nollet, quidquid alii propterea fecissent, quia ipse non faceret. quid enim tales persecutores dicunt nisi: fac male, ne nos faciamus? qui si uere nobis facientibus non fecissent, nec sic eis nostro scelere suffragari deberemus. nunc uero, quando iam faciunt, cum ista non dicunt, cur nobiscum potius quam soli turpes atque nocentes sint? non enim consensus ille dicendus est, quia non adprobamus quod faciunt, semper optan
Abbreviated transcription (Latin):
da sit. aut utrũ consensio dicenda sit: quȩ nõ
ab et cipprobationẽ. aut utrũ approbatio
sit. cũ dicit᷑: expedit hoc pciti potiꝰ quã illud
facere. et utrũ recte ille fecerit. turifica¬
re quã stuprũ pati. et utrũ m̃tiendũ eẽt
potiꝰ sieti conditio dciret̾: quã turificcindũ
Sed sittilis consensio ꝓfcicto habenda ẽ. ho¬
micidȩ sunt ȩtiã qui occidi maluer̃: quã
falsũ testimoniũ dicere. & quod ẽ homi¬
cidiũ grauius: inse ipsos Cur enim hoc
pacto nondicat᷑ quod ipsi se occiderint.
quia hoc eleger̃ inse fieri nefticerent qđ
cogebant᷑: Aut si grauiꝰ putat᷑ aliũ occi¬
dere quã se ipsũ. Quid si hȩc conditio nis¬
tiri ꝓponoret᷑. ut si noll& de xp̃o ftlsũ
testimoniũ dicere. atq immolcire demo¬
nibus. ante oculos ipsius non quilib& homo
sed pat̃ eiꝰ occideret᷑. Rogans ȩtiã filium
ne id ꝑseuerantia sua fieri ꝑmitter&. nõ¬

Expanded text:
da sit; aut utrum consensio dicenda sit, quae non da sit; aut utrum consensio dicenda sit, quae non habet adprobationem; aut utrum adprobatio sit, cum dicitur: expedit hoc pati potius quam illud facere; et utrum recte ille fecerit turificare quam stuprum pati; et utrum mentiendum esset potius, si ea condicio daretur, quam turificandum. sed si talis consensio pro facto habenda est, homicidae sunt etiam, qui occidi maluerunt quam falsum testimonium dicere, et quod est homicidium grauius, in se ipsos. cur enim hoc pacto non dicatur, quod ipsi se occiderint, quia hoc elegerunt in se fieri, ne facerent quod cogebantur? aut si grauius putatur alium occidere quam se ipsum, quid? si haec condicio martyri proponeretur, ut, si nollet de Christo falsum testimonium dicere atque immolare daemonibus, ante oculos ipsius alius non quilibet homo, sed pater eius occideretur, rogans etiam filium, ne id perseuerantia sua fieri permitteret, non
Abbreviated transcription (Latin):
siderata atq traictata: non tam̃ facile re¬
ferenda sentencia ẽ. sed adhuc diligent̾ au¬
diendi ꝗdicunt Nullũ ẽẽ tã malũ factũ.
quod non inpeioris deuitaicione faciendũsit:
Pertimere autẽ ad fcictti hominũ. non solũ
quicquid fatiunt: sed quicquid ȩtiã cũ cõ¬
sensione patiunt̾ Unde si existit causa. ut
eliger& xp̃icinꝰ turificare idolis ne cõsenti¬
r& stupro. quod ꝑsecutor ei nisi facer& mi¬
nabat̾: rectȩ uident᷑ querere. cur nõ ȩtiã
m̃tiret᷑: ut tantt̃ t̃pitudinẽ deuitair&e.
pscĩ enĩ cõsensionẽ quase stuprũ pati mal¬
l& quã turificare idolis: nõ passionẽ di¬
cunt ẽẽ sed faictũ. quod nefacer& elegit
turificare Quanto igit̾ m̃datiũ ꝓcliuiꝰ
clegiss&. si m̃datio posset a suo corpore.
tt̃ in mane flagitiũ remouere In qua ꝓ¬
positione ista sunt quȩ merito queri pos¬
sunt. utrũ tailis cõsensio ꝓfacto haben¬

Expanded text:
siderata atque tractata non tamen facile siderata atque tractata non tamen facile ferenda sententia est; sed adhuc diligenter audiendi, qui dicunt nullum esse tam malum factum, quod non in peioris deuitatione faciendum sit; pertinere autem ad facta hominum non solum quidquid faciunt, sed quidquid etiam cum consensione patiuntur. unde, si extitit causa, ut eligeret Christianus turificare idolis, ne consentiret stupro, quod persecutor ei, nisi faceret, minabatur, recte uidentur quaerere, cur non etiam mentiretur, ut tantam illam turpitudinem deuitaret. ipsam enim consensionem, qua se stuprum pati mallet quam turificare idolis, non passionem dicunt esse, sed factum: quod ne faceret, elegit turificare. quanto igitur mendacium procliuius elegisset, si mendacio posset a sancto corpore tam inmane flagitium remouere! In qua propositione ista sunt, quae merito quaeri possunt: utrum talis consensio pro facto haben
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ : quo genere ãmissoꝗͦͣ  upprobato: om̃is om̃¬
no fidei disciplina subuertit̾ Qua subuers
nec ad intelligentiã ꝑuenit̾. cui capiendȩ is¬
tti paruulos nutrit. atq itti om̃is doctrina
ueritatis aufert᷑. cedens licentiosissimȩ falsi¬
taiti. si m̃datio uelud offitioso: aliunde pe¬
netrandi ciꝑit̾ locus Aut enĩ tẽporalia cõ¬
moda. uel ꝓpria uel aliena. ueritati p̃po¬
nt ꝗcumq m̃titur. quod fieri potest ꝑuer¬
suis: aut cũ ueritati adipiscende opitulã¬
te m̃datio uult faicere idoneũ: int̾ cludo
auditũ ueritati. nolens enĩ cũm̃tit̾ ẽẽ
aꝑp&itꝰ : fit cum uerũ dicit incertus. Qũ¬
obrẽ aut nonẽ credendũ bonis: aut creder¬
dũ ẽ eis quos credimꝰ debere aliquando
m̃tiri : aut non ẽ credendũ bonos aliquan¬
do m̃tiri. horũ ergo triũ primũ ꝑnitiosũ
ẽ. scđm stultũ. restat ergo  numquã m̃ti¬
ant̾ boni. sic ista quȩstione exutraq parte cõ¬

Expanded text:
tur? quo genere admisso atque adprobato omnis omnino fidei disciplina subuel-titur: qua subuersa nec ad intellegentiam peruenitur, cui capiendae ista paruulos nutrit. atque ita omnis doctrina ueritatis aufertur, cedens licentiosissimae falsitati, si mendacio uelut officioso alicunde penetrandi aperitur locus. aut enim temporalia commoda, uel propria uel aliena, ueritati praeponit, quicumque mentitur — quo quid fieri potest peruersius? — aut cum ueritati adipiscendae opitulante mendacio uult facere idoneum, intercludit aditum ueritati; nolens enim, cum mentitur, esse aptus fit, cum uerum dicit, incertus. quamobrem aut non est credendum bonis aut credendum est eis, quos credimus debere aliquando mentiri, aut non est credendum bonos aliquando mentiri: horum trium primum perniciosum est, secundum stultum; restat ergo, ut numquam mentiantur boni. Sic ista quaestione ex utraque parte con
Abbreviated transcription (Latin):
inpsencia recolo ꝓgressa deinde racio. aniꝰ¬
aduertit eosdẽ oris sonos quib loquerem᷑
⁊ quos litteris ia signauerat alios ee qui
moderato uarie hiatu qͣsi enodati acsi¬
plices faucib sine ulla conlisione deflue¬
rent alios diuerso pressu oris tenere tam̃
aliquẽ sonũ extremos autẽ qui nisi ad iuno¬
tis sibi primis erũpere Non ualerent Itaq
litteras hoc ordine qͦ exposite sint uocala
semiuocales & mutts nomincunt: demdi
sillabas notecuit. deinde uerba in octo
genera formasq digestt sunt om̃isq illor
motus in tegritus iunctura perite subtilit̃¬
q: distinctti sunt. lã inde xiumerorũ ⁊di¬
mensionis on in memor. ad iecit animu
in ipsas uocũ ⁊ sillabarũ uarias moras.

Expanded text:
sentia recolo. Progressa deinde ratio animaduertit eosdem oris sonos, quibus loqueremur et quos litteris iam signauerat, alios esse, qui moderato uarie hiatu quasi enodati ac simplices faucibus sine ulla conlisione defluerent, alios diuerso pressu oris, tenere tamen aliquem sonum, extremos autem, qui nisi adiunctis sibi primis erumpere non ualerent. itaque litteras hoc ordine, quo expositae sunt, uocales semiuocales et mutas nominauit; deinde syllabas notauit. deinde uerba in octo genera formasque digesta sunt omnisque illorum motus integritas iunctura perite subtiliterque distincta sunt. inde iam numerorum et dimensionis non inmemor adiecit animum in ipsas uocum et syllabarum uarias moras
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducet enĩ ipse si sequim. quo xios ire
nbet. atq ubi ponere sede quid ad mo¬
dũ auguriũ ziris que in labit̾ animis.
Nec enim altus apollo est qui inspeluncis.
in montib in xemorib. xudo returis.
pecudũq calcimitate concitatus. implet
in sanos. sed alius ꝓfecto est alius ille
altus ueridicus atq ipsa. Quid eni uerb
ambiã ueritas: Cuius uates sunt quicũ¬
q. possunt eẽ sapientes. Ergo ad gredic¬
mur licenti freti pietate cultores. &¬
uestigus  iris ignem ꝑnitiosum fumosa

Expanded text:
ducet enim ipse, si sequimur, quo nos ire iubet atque ubi ponere sedem, qui dat modo ang-urium nostrisque inlabitur animis. nec enim altus Apollo est, qui in speluncis in montibus in nemoribus nidore turis pecudumque calamitate concitatus inplet insanos, sed alius profecto est, alius ille altus ueridicus atque ipsa — quid enim uerbis ambiam? — ueritas, cuius uates sunt, quicumque possunt esse sapirntl\'s. ergo adgrediemur, Licenti; freti pietate cultores uestigiis nostris ignem perniciosum fumosa
Abbreviated transcription (Latin):
tumeliose ut multi p̃dicant. Quantũ aus¬
tẽ illud sit qđ hoc &iã nr̃i generis corpis
tantꝰ ꝓpt̃ nos ds assumere atq agere
dignutus ẽ: qͣnto uidet᷑ uilius tanto est
clem̃cia plenius ⁊ aqͣdã ingeniosorũ suꝑh
longe alteq remotius: Anima uͦ unđ or
lis ꝓbetur quã magni pututis ẽẽ ordinis
ut ista discantur. Magni om̃ino atq certi
de quo breuit̃ sicẽpus fuerit post loquem
Illud nunc ame accipiatis uolo siquis teme¬
re ac sine ordine disciplinarũ in harum
rerũ cogitutione audet in ruere ꝓstudioso
illũ curiosũ ꝓdocto credulũ ꝓcauto incre¬
dulii fieri. Ituq mͥ qđ mͦ in terroganti tã

Expanded text:
tumeliose, ut multi, praedicant. quantum autem illud sit, quod hoc etiam nostri generis corpus tantus propter nos deus adsumere atque agere dignatus est, quanto uidetur uilius, tanto est clementia plenius et a quadam ingeniosorum superbia longe alteque remotius. Anima uero unde lis probetur. quam magni putatis esse ordinis. ut ista discantur? magni omnino atque certi, de quo breuiter, si tempus fuerit, post loquemur. illud nunc a me accipiatis uolo, si quis temere ac sine ordine disciplinarum in harum rerum cognitionem audet inruere, pro studioso illum curiosum, pro docto credulum, pro cauto incredulum fieri. itaque mihi quod modo interroganti ta
Abbreviated transcription (Latin):
endo utiq iustus e. que aut̃ distribu¬
tio dici potest ubi distinetio nulla ẽ.
aut quę distinctio sibona sunt omĩa
qͥd ue p̾tet or dinẽ repperiri potest si
de iusticia bonorũ malorũq meritis
stia cuiq reddunt̾ Iustũ aut̃ dm̃
or̃s faremꝰ. Totũ igit᷑ or dine includitꝰ
qͥb dictis resilit estrato &iã lenior
uoce cũ ei uerbũ nemo faceret. nichil¬
ie mͥ inqͥt uł tu qͥ cõpulisti ad istte
respondes. Cui ego Hunc noua nunc
religio ista hȩc inte incessit cedo inq

Expanded text:
endo utique iustus est. quae autem distribuendo utique iustus est. quae autem distributio dici potest, ubi distinctio nulla est? aut quae distinctio, si bona sunt omnia? quidue praeter ordinem reperiri potest, si dei iustitia bonorum malorumque meritis sua cuique redduntur? iustum autem deum omnes fatemur: totum igitur oQuibus dictis resilit e strato, et jam lenior voce cum ei verbum nemo faceret: Nihilne mihi, inquit, vel tu qui compulisti ad ista, respondes? 20. Cui ego: Nova nunc religio isthaec in te incessit, cedo , inq
Abbreviated transcription (Latin):
sunt malaque ñ diligit ds̃. ⁊ ipsũ tñ
ordinẽ diligit. hoc ipsũ enĩ diligit
diligere bona ⁊ñ diligere mala. qđ ẽ
magni ordinis ⁊ diuine dispositionis
qͥ ordo atq dispositio quia uniuersita¬
tis c̃gruencia ipsa distinetione custo¬
dit. fit ut mala &iã eẽ necesse sit. ita
ĩ oratione iocundũ ẽ id ẽ exc̃tͣriis om̃ĩ¬
ũ simuł rerũ pulchritudo figurat᷑
Post hoc inter siluit modice ⁊ repente
se erigens quia trygetius lectũ habe¬
bat. Na quero exte queso inqͥt iustus¬
rie sit ds̃. Tacebat ille nimis ut postea
retulit ad mirans ⁊ horrens subito c̃¬
discipuli ⁊ ftimiliaris sui afflatũ noua
inspirtitione sermonẽ. quo ttcente. ille
ita ẽ secutꝰ. si enĩ dm̃ iustũ non eẽ respon¬
deris. Tu uideris qͥd agas qui me dudũ
impiecatis arguebas. si autẽ. ut nobis
tradit̾ nos qͦq ipsius ordinis necessitate
sentimꝰ. iustus ẽ ds̃. sua curq distribu¬

Expanded text:
sunt mala, quae non diligit deus, et ipsum tamen sunt mala, quae non diligit deus, et ipsum tamen ordinem diligit; hoc ipsum enim diligit, diligere bona et non diligere mala, quod est magni ordinis et diuinae dispositionis. qui ordo atque dispositio quia uniuersitatis congruentiam ipsa distinctione custodit, fit, ut mala etiam esse necesse sit. ita in oratione iucundum est, ex contrariis, omnium simul rerum pulchritudo figuratur. Post hoc intersiluit modice et repente sese erigens, qua Trygetius lectum habebat: Nam quaero ex te, quaeso, inquit, iustusne sit deus. — Tacebat ille nimis, ut postea retulit, ammirans et horrens subito condiscipuli et familiaris sui afflatum noua inspiratione sermonem. quo tacente ille ita secutus est: Si enim deum iustum non esse responderis, tu uideris quid agas, qui me dudum impietatis arguebas. si autem, ut nobis traditur nosque ipsius ordinis necessitate sentimus, iustus est deus, sua cuique distribu
Abbreviated transcription (Latin):
potest dere tantũ alta c̃ueniencius
dici cogita queso ipse tecũ. Nec enĩ su
idoneus qui te ista nunc doceã. Quid
cogitẽ inqͥt trygetius accipio ꝓrsus
qđ dicis satisque mͥ ẽ in eo qđ intelligo
Certe enĩ ⁊ mala dixisti ordine c̃tine¬
ri ⁊ ipsũ ordinẽ manare a sũmo dõ
atq abeo diligi. ex qͦ seqͥt᷑ ut ⁊ mala
sint a sũmo dõ ⁊ mala ds̃ diligat. inqͥ
c̃clusione timui licencio: at ille in¬
gemiscens difficultate uerborũ nec
omnino querens qͥd responderet.
s que ad modũ qđ respondendũ erat
ꝓmeret. Nidiligit ds̃ mala inquit nec
ob aluid nisi quia ordinis non ẽ ut ds̃
mala diligat ⁊ ordinẽ. Ideo multũ
diligit quia ꝑ eũ ñ diligit mala. at
uͦ ipsa mala qͥ possunt ñ eẽ in ordine
cũ ds̃ illa ũ diligat nã iste ipse ẽ malo¬
iũ ordo ut xĩ diligant᷑. anparuus rerũ
ordo tibi uidet᷑ ut ibona ds diligat
⁊ ñ diligat mala. lta nec p̃ter ordinẽ

Expanded text:
potest de re tantum alta conuenientius potest de re tantum alta conuenientius dici, cogita quaeso ipse tecum. nec enim sum idoneus, qui te ista nunc doceam. — Quid cogitem ? inquit Trygetius; accipio prorsus quod dicis satisque mihi est in eo, quod intellego. certe enim et mala dixisti ordine contineri et ipsum ordinem atque ab eo diligi. Ex quo sequitur ut et mala sint a summo Deo, et mala Deus diligat. 18. In qua conclusione timui Licentio. At ille ingemiscens difficultate verborum, nec omnino quaerens, quid responderet, sed quem ad modum quod respondendum erat promeret: Non diligit deus mala, inquit, nec ob aliud, nisi quia ordinis non est, ut et deus mala diligat; et ordinem ideo multum diligit, quia per eum non diligit mala. at uero ipsa mala qui possunt non esse in ordine, cum deus illa non diligat ? nam iste ipse est malorum ordo, ut non diligantur a deo. an paruus rerum ordo tibi uidetur, ut et bona deus diligat et non diligat mala? ita nec praeter ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
respecta possessione su& toto impetu
in media uenire philosophia qđ dũ
tacit miror ⁊ exestuo in gratulati¬
onẽ. subito ille quasi inte quadã cor¬
reptus exclamat. o si possẽ dicere qđ uolo
rogo ubi estis uerba succurrite et
bona ⁊ mala iordine s. credite siuultiᷤᷤ.
Nã qͦmͦ id explicẽ uiescio. Ego mirabar
⁊ tacebã. Trigetius. aut̃ ubi uidit
hominẽ paululũ quasi digesca ebri¬
etate affabilẽ feictũ redditũq col¬
loqͥo: Absurdũ ĩquit mͥ uidet̾ licenti
⁊ plane alienũ aueritate qđ dicis sed
queso paciare me paululũ iec ꝓtͥbeᷤ
clamittndo. Dic qđ iis. Ait ille Neni
mecuo ne me auferas ab eo qđ uidõ
ac pene teneo. utina in qͥt abeo que
defendis ordine deuius nonsis. ñ tanta
in dm̃ feraris. ut micius loquar incuria
Quid enĩ potuit dici magis impiũ
quã &iã mala ordine contineri. Certe
enĩ ds̃ amat ordinẽ. uero amat. ait
ille. ab ipso manat. ⁊ cũ ipso ẽ ⁊ siqͥd

Expanded text:
respecta possessione sua toto impetu in mediam uenire philosophiam — quod dum tacitus miror et exaestuo in gratulatione, subito ille quasi mente quadam correptus exclamat:s o si possem dicere quod uolo! rogo, ubiubi estis, uerba, succurrite. et bona et mala in ordine sunt. credite, si uultis; nam quomodo id explicem nescio. Ego mirabar et tacebam. Trygetius autem ubi uidit hominem paululum quasi digesta ebrietate affabilem factum redditumque conloquio: Absurdum, inquit, mihi uidetur, Licenti, et plane alienum a ueritate quod dicis; sed quaeso patiare me paululum nec proturbes clamitando. —Dic quod uis, ait ille; non enim metuo, ne me auferas ab eo, quod uideo ac paene teneo. — Utinam, inquit, ab eo quem defendis ordine deuius non sis! non tanta in deum feraris, ut mitius loquar, incuria. quid enim potuit dici magis impium quam etiam mala ordine contineri ? certe enim deus amat ordinem. —Uero amat, ait ille; ab ipso manat, cum ipso est, et si quid
Abbreviated transcription (Latin):
ignoscat. Qđ aut̃ phytagore mencionẽ fecis¬
ti uescio quo illo ordine diuino occulto tͥ
in mentẽ uenisse credo. Res enĩ multum
uecessaria michi ꝓrsus excidertit qͣm in illo
uiro siquid litteris memorie mandatis
credendũ est qui quãuis uarroni quis non

Expanded text:
ignoscat? quod autem Pythagorae mentionem fecisignoscat? quod autem Pythagorae mentionem fecisti, nescio quo illo diuino ordine occulto tibi in mentem uenisse credo. res enim multum necessaria mihi prorsus exciderat, quam in illo uiro — si quid litteris memoriae mandatis credendum est; quamuis Uarroni quis non
Abbreviated transcription (Latin):
necesse sit de illa iurare possimus. Quid
enĩ uobis nonne illa uenerabilis acꝓpe
diuina q̃ iure ⁊ habitti ẽ & ꝓbata phytt¬
gore disciplina abste hodie nr̃is &iã pene
oculis reserata est cũ ⁊ uite regulas & sci¬
encie: non cũ itinera qͣm ipsos campos acliqͥ¬
da ȩquora ⁊ qđ illi uiro magne uenerticio¬
ni fuit ipsa &iã sacraria ueritatis ubi
significasti ut quãuis suspicem̃ & credam
tibi ẽẽ adhuc secreciora tñ non absq
inpudencia nosputemus. Si amplius
quicquã flagitandũ arbitremur. Acci¬
pio ista inquã libent̾. Neq enĩ me tam
uerba tua quȩ uerti non sunt quã uuerus
in uerbis animus delectat. atq excittit &
bene qđ ei mittere stutuimus has littertis
qui de nobis Solet libent̃ multti mentiri.
Si qui aut̃ alii forttsse legerint zieq hos
metuo ne tibi suscenseant. quis enĩ amantis
errori in iudicando Non beniuolentissime

Expanded text:
us uerum etiam, si necesse sit, de illa iurare possimus. quid us uerum etiam, si necesse sit, de illa iurare possimus. quid enim ? nobis nonne illa uenerabilis ac prope diuina quae iure et habita est et probata Pythagorae disciplina abs te hodie nostris etiam paene oculis reserata est, cum et uitae regulas et scientiae non tam itinera quam ipsos campos ac liquida aequora et, quod illi uiro magnae uenerationi fuit, ipsa etiam sacraria ueritatis ubi significasti, ut, quamuis suspicemur et credamus tibi esse adhuc secretiora, tamen non absque inpudentia nos putemus, si amplius quicquam flagitandum arbitremur ? Accipio ista, inquam, libenter — neque enim me tam uerba tua, quae uera non sunt, quam uerus in uerbis animus delectat atque excitat - et bene, quod ei mittere statuimus has litteras, qui de nobis solet libenter multa mentiri. si qui autem alii fortasse legerint, neque hos metuo, ne tibi suscenseant. quis enim amantis errori in iudicando non beneuolentissime