comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus indignationem diuinã auerterit. quous¬
q: adhorum moriendiuentumest. ubi ad huc
mineri possemus nisi aliquiriderent quod mel
cõmedit non panem:: Uerum quit more secri
eloquii impane quic quid cõmedi potest accipit᷑
pensandũ est quam adtente dñs custo diri uelit.
quicqui dnon inreligiose p̃latusquisq prȩceperit
cũ saulisiusse a nesciente trans gressasine aliqua
undictatnensire non passussit quis est ho diȩ tui
se culpȩ obnoxium eẽ creder& si p̃cipentis ensu nci¬
ta non audir& & tdmenex interna regula uidi¬
tioꝵ dĩ uide mus peccata subtilius & a cerbius in qui¬
n quẽ nos prceca uere aut formidare ualeamus: Haec
dicta sint ut prudentius offenetur occasio diligen¬
tius conside nendi sitã fruc tuosȩ unus auditura
ultis tom naxius omnib: unus inobȩdens efficit᷑
inscius quanto merito retributionis boni uel medi
oboediens aut contemptor efficitur consonant᷑

Expanded text:
tus indignationem divinam avertit, quoustus indignationem divinam avertit, quousque ad horam moriendi ventum est: ubi adhuc mirari possemus, nisi aliqui viderent, quod mel comedit, non panem. Verum quia, more sacri eloquii, in pane, quidquid comedi potest, accipitur, pensandum est quam attente Dominus custodiri velit quidquid non irreligiose praelatus quisque praeceperit, cum Saulis jussa a nesciente transgressa, sine aliqua vindicta transire non passus sit. Quis est hodie qui se culpae obnoxium esse crederet, si praecipientis injuncta non audiret? Et tamen ex interna regula judiciorum Dei videmus peccata subtilius et acerbius inquiri, quam nos praecavere aut formidare valeamus. XXIII. Haec dicta sint, ut prudentius offeratur occasio diligentius considerandi, si tam fructuose unus auditur a multis tam noxius omnibus, unus inobediens efficitur inscius, quanto merito retributionis boni vel mali obediens, aut contemptor efficitur consonanter
Abbreviated transcription (Latin):
sermonib: meis : Etc&r̃ : Econtncrio aut̃ credendũ
est quod in regimine p̃lactus quib: lib& sine damno
in oboedientiae p̃cipiens contempni non potest.
Sicut ciꝑtissime apparet ingestis siculis: Na in cum
filius eius ionathas fide acuirnuite ꝓtectoris armatꝰ
prexiss& ad stectionẽ phȩlistinorũ castroq: eorum
turbaremnr quidens ille cũ sociis insecutus est ini¬
micos ꝑsequens atq ꝓsternens cernensq: quodres
ꝓspere ceder&: contestanis est populũ dicens
Mede dictus qui comederit panem hodie donec ul¬
ciscoor de inimicis meis: Quo dignonens ionaethas
sumpto melle gusta uit pacululum: Qua mobcausã
dñs indignatus est: ita ut respondere noll& qđ
populus agere deberet : Ac nisi eum tnens acta
bona eripuissent sorte dep̃hensus absq: re tnro¬
atdone moreretur : Qua in re cum omniti¬
more considenandũ est quod eum ignonentut
excusare non potuerit. Necstantȩ fi deiuir¬

Expanded text:
sermonibus meis, et caetera? E contrario autem credendum sermonibus meis, et caetera? E contrario autem credendum est quod in regimine praelatus quilibet, sine damno inobedientiae, praecipiens, contemni non potest; sicut apertissime apparet in gestis Saulis. Nam cum filius ejus Jonathas, fide ac virtute protectoris armatus, perrexisset ad stationem Philistinorum, castraque eorum turbarentur; videns ille cum sociis insecutus est inimicos, persequens atque prosternens; cernensque quod res prospere cederet, contestatus est populum, dicens: Maledictus qui comederit panem hodie, donec ulciscar de inimicis meis: quod ignorans Jonathas, sumpto melle gustavit paululum: quam ob causam Dominus indignatus est, ita ut respondere nollet quod populus agere deberet; ac nisi eum transacta bona eripuissent, forte deprehensus absque retractatione moreretur. Qua in re cum omni timore considerandum est, quod cum ignorantia excusare non potuerit, nec tantae fidei vir
Abbreviated transcription (Latin):
iungit: haec opornuit facere: & illa non omitte¬
re : Oport& ergo & semꝑo portebit : quod dñs oportu¬
isse testactur: Neq paruipendendũ dũ fu it auterit
imquum. quod dñs uel fieri iussit uel factum facientis
de uotione commenduuit: scerte lex non uenut
subiectos autuinũ bibere. aut in domib habitare. &
tamen ion adabfilius recab filiissuis exor tando
in t̃dix̃ utrũq: qui post multa annoꝵ curricula cõ¬
pulsi ab hostib ingredi ciuitatem ad manendũ nul¬
latenus compelli potuerunt ne a ꝓpħa quidem ad
bibendũ uinũ : Et id circolauidatisunt adnõ ꝓoboe¬
dientia ꝓmittente &iam quod noneẽt defectu
p̃cepit posteris ttc̃ attente tũ religiose custoditũ
est usq in longincũ : Vt laude &iam dignũ dĩ habe¬
r& quod utiq: non exlegissanctione : sedexreligio
omine patris ac matris p̃cipere non desinit: nisi ut
eoꝵ companetione obiurge mur. sicut & iudaicus po¬
pulus dnõ dicente p̃ualuerunt sermones ionadab

Expanded text:
jungit: Haec oportuit facere, et illa non omittere. XXII. Oportet ergo, et semper oportebit, quod Dominus oportuisse testatur, neque parvipendendum fuit aut erit unquam quod Dominus vel fieri jussit, vel factum facientis devotione commendavit. Certe lex non vetuit subjectos aut vinum bibere, aut in domibus habitare. Et tamen Jonadab, filius Recab, filiis suis exhortando interdixit utrumque. Qui post multa annorum curricula compulsi ab hostibus ingredi civitatem ad manendum, nullatenus compelli potuerunt, ne a propheta quidem, ad bibendum vinum; et idcirco laudati sunt a Domino pro obedientia, promittente etiam quod non esset defecturpraecepit posteris, tam attente tam religiose custoditum est usque in longinquum, ut laude etiam dignum Dei haberetur; quod utique non ex legis sanctione, sed ex religieneralis Ecclesia sub nomine patris ac matris praecipere non desinit, nisi ut eorum comparatione objurgemur, sicut et Judaicus populus, Domino dicente: Praevaluerunt sermones Jonadab
Abbreviated transcription (Latin):
nen dumest:: Conse quens ergo erit utreligiose
ꝑpendamus qualit̃ dñs erga restaunstione mei¬
dẽ templi & neglegentes dimn& & de uotos
re munera&: Ex uerbis quȩ ꝑaggeum ꝓpłiam loquit᷑¬

Expanded text:
nendum est. Consequens ergo erit ut religiose nendum est. Consequens ergo erit ut religiose perpendamus, qualiter Dominus erga restaurationem ejusdem templi, et negligentes damnet, et devotos remuneret, ex verbis quae per Aggaeum prophet
Abbreviated transcription (Latin):
gcit cui talis subrepserit cogitatio. e causa fieri
ecđas qua & ipsa domus fucta est. Adlaudandũ uide¬
ic& dm̃ adde p̃candũ ad sacrificandum sicut ipsȩ
sed omonȩ dificator & dedicittor eiusdẽ templi
in oratione consecrtionis suȩ ait dño: Sicȩlũ & cȩ¬
licȩloꝵ nonte capiunt quantomagis domus ista quã
ȩ dificcuui: Sed adhoc tantum fucta est: ut respicias
orcctionẽ seruitui & obseenstionẽ eius dnẽ ds̃ me¬
us ut aperias oculos tuos suꝑ domũ istũ diebus ac noc¬
tib Excuidi p̃ces stimulitiu & populitui is rahel qui¬
cũq: oraueritte in loco isto : Qua ꝓpt̃ omnifide
omniq ratione quicquid in illa acultoribus uel
contemptorib licitũ siue inlicitũ gestũ est . &
quicquid de illa tã addiligentiamꝰ ex truentiũ
quã ad neglegentiã cessintiũ seu ad malinam
destruentium ꝑtinens memoratur ȩ difica tarũ
basilicarum exempla auctoritates & cultꝰ eẽ te¬

Expanded text:
gat, cui talis subrepserit cogitatio, ea causa fieri gat, cui talis subrepserit cogitatio, ea causa fieri ecclesias, qua et ipsa domus facta est, ad laudandum videlicet Deum, ad deprecandum, ad sacrificandum; sicut ipse Salomon aedificator et dedicator ejusdem templi in oratione consecrationis suae ait Domino: Si coelum et coeli coelorum non te capiunt, quanto magis domus ista quam aedificavi? Sed ad hoc tantum facta est ut respicias orationem servi tui, et obsecrationem ejus, Domine Deus meus; ut aperias oculos tuos super domum istam diebus ac noctibus. Exaudi preces famuli tui et populi tui Israel, quicunque oraverit te in loco isto. Quapropter omni fide omnique ratione quidquid in illa a cultoribus vel contemptoribus licitum sive illicitum gestum est, et quidquid de illa, tam ad diligentiam exstruentium, quam ad negligentiam cessantium, seu ad malitiam destruentium, pertinens, memoratur, aedificatarum basilicarum exempla, auctoritates, et cultus esse te
Abbreviated transcription (Latin):
Sac̃ dotes aegyptioꝵ tempore famis ita aluntur
stipe publica ut possessi onessuas uendere ñ compel¬
lantur : Nunc non solũ possessiones eccł asticȩ sed
ipsȩ &iam eccłae cũ possessionib uenundantur:
Nec de illis quã inuxime aude mus dicere. quorũ
ꝓaui autabaui construxer̃ ecłas ac ditauer̃
& testamentis scriptis atq firmatis nullo se habr¬
turos here des. nisi eccłam & rectores eius de nun¬
tiauerunt. & nunc ipsi contrao pi&atẽ maiorum.
si pari&es sibi uindicatre potuerint. non tantũ ea
quȩ a constructorib: conlata sunt. sed & multa quȩ
pleriq fideliũ ꝓsepulturis aut qualib& de uotione
alia ibidem sacnruerunt cum ipsis ecđiis uendere
e quia ex domodñi quȩ fuit in hierus alẽ
occasio nob̵sumpta uid&ur ut ista ꝗe excłus
dicetemus neforte aliquis put& eaquȩ de illa re¬
feruntur non ꝑtinere addomos basilicarũ intelle¬

Expanded text:
Sacerdotes Aegyptiorum, tempore famis, ita aluntur Sacerdotes Aegyptiorum, tempore famis, ita aluntur stipe. publica, ut possessiones suas vendere non compellantur. Nunc non solum possessiones ecclesiasticae, sed ipsae etiam Ecclesiae cum possessionibus venundantur. Nec de illis quam maxime audemus dicere, quorum proavi aut abavi construxerunt ecclesias, ac ditaverunt, et testamentis scriptis atque firmatis nullos se habituros haeredes nisi ecclesiam et rectores ejus denuntiaverunt; et nunc ipsi contra pietatem majorum, si parietes sibi vendicare potuerint, non tantum ea quae a constructoribus collata sunt, sed et multa quae plerique fidelium pro sepulturis aut qualibet devotione alia ibidem sacraverunt, cum ipsis ecclesiis vendere e. XVI. Verum quia ex domo Domini, quae fuit in Hierusalem, occasio nobis sumpta videtur ut ista de Ecclesiis diceremus, ne forte aliquis putet ea quae de illa referuntur non pertinere ad domos basilicarum, intelli
Abbreviated transcription (Latin):
& communes cybos tam sollicite p̃bebant ut nec com¬
panxre eos paterentur: At nunc in quibus dã locis
nullus ordo hominũ siue sintliberi: seuseruia de ha¬
bi tatione sua tam infidus est ut sac̃ dotes ut pote
ui nullo modo securi eẽ possint nec scire quod die¬
b. ecđam uł labitaculũ suum eis habere sit licitum:
Certe cumpopulus iudaicus in templo dmi p̃terressa¬
cras &iam communes ager& atq insacratis atrus
uenalia diuersa collocar& quamquã & ipsum licrte
sacroꝵ causa fieri putar&ur ut oblaturi sacrificut
nec desuohabentes facile competrenda inuenirent
tam̃ dns ut domussuae & patris cunc̃ se habere
monstrrr& quod nullo alio in loco fecisse legitur
flagellis tali agentes ȩlimatde templo : Pensa
igi ltur ciui plac& ex facto et uerbis dñi suneius do¬
mo aliud aliquid uendere non lic& : quanto magis
ipsct̃ domũ facere nefas ẽ. quantomagis uenalem

Expanded text:
et communes cibos tam sollicite praebebant, ut nec comet communes cibos tam sollicite praebebant, ut nec comparare eos paterentur. At nunc in quibusdam locis, nullus ordo hominum, sive sint liberi, sive servi, de habitatione sua tam infidus est ut sacerdotes; ut pote qui nullo modo securi esse possint, nec scire quot diebus Ecclesiam vel habitaculum suum eis habere sit licitum. Certe cum populus Judaicus in templo Domini, praeter res sacras, etiam communes ageret, atque in sacratis atriis venalia diversa collocaret; quanquam et ipsum licite sacrorum causa fieri putaretur, ut oblaturi sacrificia, nec de suo habentes, facile comparanda invenirent; tamen Dominus, ut domus suae et patris curam se habere monstraret, quod nullo alio in loco fecisse legitur, flagellis talia agentes eliminavit de templo. Penset igitur cui placet ex factis et verbis Domini, si in ejus domo aliud aliquid vendere non licet, quanto magis ipsam domum facere nefas est venalem.
Abbreviated transcription (Latin):
illet quȩ sub infidelib tnensier̃ : Illi namq: dussuis
qui non enent dii. sed opene manuũ eorũ honorẽ etx¬
hibebant nec eorũ sacns ausienont uio letre: Nuno
aut̃ hi quib: dictũ est. honone dñm detua substantia.
uersa uice exhonorant dñm de sua: Cũ non solum
ecđasticȩ familiȩ autuntur seruitiis. sed & liber¬
tos eius miserabili de primunt serui tute: Porro qđ
ignonentes dm̃ uerũ. falsosq: colente s. diligentius de¬
ferrent sacris a sac̃ dotib: suis quam nunc pleriq: in
saon& historia manifestissime de monstrctur:
Quȩ narrat beatũ ioseph totã terram ae gypti
subiecisse phara oni p̃ter t̃ram sac̃ do tum quȩ are¬
ge eis trrdita fuerat quib & statuta cybaria ex
horreis publicis p̃bebantur : Et idcirco non sunt com¬
pulsi uendere possessiones sucas : Qua in re pens¬
dũ est quanta diligentia scerido tes suos ueneraren¬
tur: Quib: non solum donitria sacno ministrrbant. sed

Expanded text:
illa quae sub infidelibus transierunt. Illi namque diis suis, illa quae sub infidelibus transierunt. Illi namque diis suis, qui non erant dii, sed opera manuum eorum, honorem exhibebant, nec eorum sacra ausi erant violare. Nunc autem hi quibus dictum est, Honora Dominum de tua substantia, versa vice exhonorant Dominum de sua; cum non solum ecclesiasticae familiae abutuntur servitiis, sed et libertos ejus miserabili deprimunt servitute. XV. Porro quod ignorantes Deum verum, falsosque colentes, diligentius deferant sacris ac sacerdotibus suis, quam nunc plerique, in sacra historia manifestissime demonstratur: quae narrat beatum Joseph totam terram Aegypti subjecisse Pharaoni, praeter terram sacerdotum, quae a rege eis tradita fuerat; quibus et statuta cibaria ex horreis publicis praebebantur, et idcirco non sunt compulsi vendere possessiones suas. Qua in re pensandum est, quanta diligentia sacerdotes suos venerarentur, quibus non solum donaria sacra ministrabant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cõmaculasse dicuntur. & obhos grauissima ultio¬
ne plectuntur. fidelit̃ religiosus quisq conside¬
r& quanto in reme diabiliori furore dignisunt:
Qui nonsolum ꝓprios olimseruos ase uel a paren¬
ib suis libertate donatos inseruitiũ reuocant
uerum &iam ab aliis libertos factos & alibe netori¬
b suis patrocinii & defensionis causa eccłae de¬
legatos contra fas multiplicit̃ affligunt. omni¬
q: seruitute deprimunt nulla ecłe uel sec̃ doti¬
b relicta potestate quieos patronũ uice tueri de¬
buerant : Vehement̃ prorsus nomen dñĩ a talibus
cõmaculitur. domusq: eius quȩ est eccła uiolenter
p̃datur & materfideliũ exhonone turcuius iniurico
ꝓcul dubio & dĩ est: Et de hac quidẽ sententia absq
aliorum lesione forsan loqui non possumus Sicui tam̃
libeat conside nere patenter ual& inspicere quanto
haec tempone sint petone quam fuerunt antea &it̃

Expanded text:
commaculasse dicuntur, et ob hoc gravissima ultiocommaculasse dicuntur, et ob hoc gravissima ultione plectuntur; fideliter religiosus quisque consideret, quanto irremediabiliori furore digni sunt, qui non solum proprios olim servos a se vel a parentibus suis libertate donatos in servitium revocant, verum etiam ab aliis libertos factos, et a liberatoribus suis patrocinii et defensionis causa Ecclesiae delegatos, contra fas multipliciter affligunt, omnique servitute deprimunt, nulla Ecclesiae vel sacerdotibus relicta potestate, qui eos patronorum vice tueri debuerant. Vehementer prorsus nomen Domini a talibus commaculatur; domusque ejus, quae est Ecclesia, violenter praedatur, et mater fidelium exhonoratur; hujus injuria, procul dubio et Dei est. Et de hac quidem sententia, absque aliorum laesione, forsan loqui non possumus. Si cui tamen libeat considerare patienter, valet inspicere quanto haec tempora sint pejora, quam fuerunt antea etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑: Et ultra eis non dominarentur. conuersiq
de incepsr&raxerint seruos & ancillas suas quosdi¬
miserant liberos & subiugauerint in fomulos acfa¬
mulas : Quam obcausam gneuiter aduersũ dĩ ino
succensa tali illos ꝑcutit comminationũ ꝓcella: Vo
inquiens reuersi estis & cõmaculastis nomen me¬
ũ & reduxistis unus quisq: seruum suum & ancil¬
lũ quos dimisenetis ut essent liberi & subiugastis eos
Propterea haec dicit dñs. Vos non audistisme ut p̃di¬
car&is libtatem unus quisq: frĩ & amicosuo: Ecce ego
p̃dicolibertatem ait dñs adgladium & pestẽ & fit¬
mem & dabouos in cõmotionẽ cunctis regnis t̃rae
Et post pauca infert: Eterit morticinũ eorum ines¬
cã uolatilib: caeli & bestus terrȩ: Itaq si illi quiser¬
ios hebreos dimissos iuxtalegẽ libenos iterũ in ser¬
uitiũ r&naxer̃. & suos utiq non adienos nomen dñi

Expanded text:
cuntur, et ultra eis non dominarentur, conversique cuntur, et ultra eis non dominarentur, conversique deinceps retraxerint servos et ancillas suas, quos dimiserant liberos, et subjugaverint in famulos ac famulas. Quam ob causam graviter adversum eos Dei ira succensa, tali illos perculit comminationum procella: Vos, inquiens, reversi estis, et commaculastis nomen meum, et reduxistis unusquisque servum suum et ancillam, quot dimiseratis ut essent liberi, et subjugastis eos. Propterea haec dicit Dominus: Vos non audistis me, ut praedicaretis libertatem unusquisque fratri et amico suo. Ecce ego praedico libertatem, ait Dominus, ad gladium, et pestem, et famem, et dabo vos in commotionem cunctis regnis terrae. Et post pauca infert: Et erit morticinium eorum in escam volatilibus coeli, et bestiis terrae. XIV. Itaque si illi qui servos Hebraeos dimissos juxta legem liberos, iterum in servitium retraxerunt, et suos utique, non alienos, nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
ñ reddere : quanto maioris impietatis reus est
qui ea qui alii uouerunt acreddiderunt usurpa
inuadit. diripit. & diripienda concedit. Peruerseq
iudicando uel fallaciter testificando atq impi
ꝑiuntndo ad omodĩ. alienare festinat ubiabali¬
is uota & reddita ac delegata s Legimus in libris
regũ quod non modo ltudabiles uerũ &iã rep̃hens¬
biles reges eaquȩ pittres illoꝵ uouerant necredoi¬
derantꝰ ipsi intulerint indomũ dni & in thesauros
eius: Siergo lauditur pie tasfilioꝵ. pat̃na uo ta red¬
dentiũ econ tnerio omni est ex secnrtione dignissi¬
mũ sipatris uotũ filius subtraehat: Quod quȩ illud
contulit. hic auferre ñ metuat: Legitur in uolum¬
ne hieremiȩ ꝓphi&ȩ quod tempore illo principes
& uniuersus populus imer̃ pactũ ut dimitter&
unus quisq: seruũ suũ hebreũ uidelic& & hebream
qui tamen insequentibus amici & ꝓximi ac fr̃s di¬

Expanded text:
non reddere; quanto majoris impietatis reus est, non reddere; quanto majoris impietatis reus est, qui ea quae alii voverunt ac reddiderunt usurpat, invadit, diripit, et diripienda concedit, perverseque judicando, vel fallaciter testificando, atque impie perjurando, a domo Dei alienare festinat, ubi ab aliis vota et reddita ac delegata sunt! XIII. Legimus in Libris Regum, quod non modo laudabiles, verum etiam reprehensibiles reges, ea quae patres illorum voverant nec reddiderant, ipsi intulerunt in domum Domini, et in thesauros ejus. Si ergo laudatur pietas filiorum paterna vota reddentium, e contrario omni est exsecratione dignissimum si patris votum filius subtrahat, quodque ille contulit, hic auferre non metuat. Legitur in volumine Jeremiae prophetae, quod tempore illo principes et universus populus inierunt pactum, ut dimitteret unusquisque servum suum, Hebraeum videlicet et Hebraeam, qui tamen in sequentibus amici et proximi ac fratres di
Abbreviated transcription (Latin):
domũ dĩ nr̃i : in quib: uerbis euident̃ appar&: quan¬
ta illius populicura & diligentia ess& erga domũ dĩ
& cuncti generis sacrificia uel donarici Quinons¬
lũ decimas ac primitias. sed&lam tertiã partem
sioli omnistudioreligionis feruentes cunebant ex sol¬
uere. adimplentes ꝓcul dubio prȩceptũ legis quȩ
dicit: Cũ uoueris uotũ dno dõtuo non tardabis red¬
dere qui a requir& illũ dominus dĩtuus: Et si mone¬
tus fueris reputabit tibi impeccatũ Quȩ uerba id¬
circo hicponende putaui ut religiose fidelis quisq
consider& : quiasi illi qui uou&. & tarde reddit :
tarditas ipsa impeccatũ reputabitur: Multo utiq
incuoris criminis reus est qui nec tarde quoduo¬
ũ ex soluit: Si uͦ his qui ꝓpria uota non reddqͥt infi¬
delis eẽ conuincitur : iuxtaecł asten quidicit.
displicere dõ infidelẽ & stultã ꝓmissionẽ & omni¬
nomelius eẽ non uouere quã post uotum ꝓmisset

Expanded text:
domum Dei nostri. In quibus verbis evidenter apparet, quandomum Dei nostri. In quibus verbis evidenter apparet, quanta illius populi cura et diligentia esset erga domum Dei, et cuncti generis sacrificia vel donaria: qui non solum decimas, ac primitias, sed etiam tertiam partem sicli omni studio religionis ferventes curabant exsolvere; adimplentes procul dubio praeceptum legis, quae dicit: Cum voveris votum Domino Deo tuo, non tardabis reddere; quia requiret illum Dominus Deus tuus, et si moratus fueris, reputabitur tibi in peccatum. XII. Quae verba idcirco hic ponenda putavi, ut religiose fidelis quisque consideret, quia si illi qui vovet et tarde reddit, tarditas ipsa in peccatum reputabitur, multo utique majoris criminis reus est, qui nec tarde quod vovit exsolvit. Si vero is qui propria vota non reddit, infidelis esse convincitur, juxta Ecclesiastem, qui dicit displicere Deo infidelem et stultam promissionem, et omnium melius esse non vovere quam post vota, promissa
Abbreviated transcription (Latin):
pactrũ nr̃oꝵ ꝑtempont a temporib anni usq ad in¬
nũ ut arderent suꝑ altare dñi dr̃ nr̃i sicut scriptũ
est inlege moysi : Et ut auferemus primogenita ter¬
rȩ nr̃ae & primitiua uniuersi fructus omnis ligni
abanno adannum indomum dñi & primitiuafili
ꝵ nr̃oꝵ & pecoꝵ nr̃oꝵ: Sicut scriptumẽ inlege o
primitiuboum nr̃orum & ouiũ nrarũ ut offe¬
nentur in domodq̃ nr̃i sic̃ dotibus qui ministnent
mus scac̃ dotib: ad git tofilaciũ dĩ nr̃i & decimam par¬
tem trae nrae leuitis. Ipsileuitae decimas accipien
ex omnib: ciuitatib: operũ nr̃orũ : Fritaut̃ sac̃ dos fili¬
us a aroncũ leuitis & de cimis leuitarum: Et leuitae
offerent decimã partẽ decimȩ suae indomodĩ nr̃
adgat ofilaciũ in domothes auri: Ad gatofilatium
enĩ deportabunt filii isrł & filii leui primitias fru
m̃ti uini & olei & ibier̃ uasa scĩficata & saẽ dotes. &
cantores & ianitores & ministri & non dimitte mus

Expanded text:
per tempora, a temporibus anni usque ad annum; ut arderent super altare Dei nostri, sicut scriptum est in lege Moysi; et ut afferremus primogenita terrae nostrae, et primitiva universi fructus omnis ligni, ab anno in annum in domum Domini, et primitiva filisicut scriptum est in lege et primitiva boum nostrorum et ovium nostrarum ut offerrentur in domo Dei nostri sacerdotibus qui ministrant mus sacerdotibus ad gazofilacium Dei nostri et decimam partem terraex omnibus civitatibus operum nostrorum. Erit autem sacerdos filius Aaron cum Levitis in decimis Levitarum, et Levitae offerent decimam partem decimae suae in domo Dei nostri ad gazophylacium in domo thesauri. Ad gazophylacium enim menti, vini et olei; et ibi erunt vasa sanctificata, et sacerdotes, et cantores, et janitores, et ministri, et non dimittemus
Abbreviated transcription (Latin):
male dictiestis & me uos configitis gens tota: infer¬
te omnem detimam in horreum & sit cgb indomomea &
ꝓbate me suꝑ hoc dicit dns: Si non a peruero uobis cate¬
ractas caeli & effudero uobis bene dictionem usq ad
habundantiam. & c&eni hissimilia in libro legunt᷑
etrȩ. Ait enim: Statuimus suꝑ nos p̃cepta ut demus
tertiam partẽ sicliꝑannũ adopus dĩ nr̃i & panes

Expanded text:
maledicti estis, et me vos configitis gens tota. Infermaledicti estis, et me vos configitis gens tota. Inferte omnem decimam in horreum, et sit cibus in domo mea; et probate me super hoc, dicit Dominus, si non aperiero vobis cataractas coeli, et effudero vobis benedictionem usque ad abundantiam, et caetera. His similia in libro leguntur Esdrae. Ait enim: Statuemus super nos praecepta, ut demus tertiam partem sicli per annum ad opus domus Dei nos
Abbreviated transcription (Latin):
debeant custodire exmultis soripturȩ locis potes
colligi ex iniume nebilib: diuinȩ defensionis ultio¬
nib quȩcabuni uerso mundoumquã scribi potuer̃
sicut magnopere atq: euidenter in uerbis dominꝰ¬
cis ꝑꝓphoas denuntiatis prudens lector ual& in¬
telligi quale ẽ illud quod ꝑhieremiã sicuti mosest
ꝑsimilitudinẽ eoꝵ quȩ magis nota sunt occulta sig
gũ eius oms qui deuorant eum delingunt: ma¬
la ueniant suꝑ eos dicit dñs Quorũ uerborũ ut
beatꝰ heronimus ait: hic sensus est: Quo modo qui pͥ¬
mitias deuorant nequaquam de genere sacer¬
dotali sceleris reis : Sic qui contaminant isrł malissu¬
bicientur: Mo lachias quoq: sub exortatione deci¬
marum retributionẽ & uindictã diligentib pa¬
rit̃ ac neglegentib ex uerbis dñi ꝓponens quas in t̃¬
rogantibꝰ dm̃ & dicentib: in quo confugimus te mres¬
ponditdicens : In decimis & primitiuis in penuria uos

Expanded text:
debeant custodiri, ex multis Scripturae locis potest debeant custodiri, ex multis Scripturae locis potest coligi, ex innumerabilibus divinae defensionis ultionibus, quae ab universo mundo unquam scribi potuerint; sicut magnopere atque evidenter in verbis Dominicis per prophetas denuntiatis prudens lector valeat intelligere: quale est illud quod per Jeremiam, sicuti mos est per similitudinem eorum quae magis nota sunt occulta signgum ejus. Omnes qui devorant eum delinquunt: mala venient super eos, dicit Dominus. Quorum verborum, ut beatus Hieronymus ait, hic sensus est: « Quomodo qui primitias devorant nequaquam de genere sacerdotali, sceleris rei sunt; sic qui contaminant Israel, malis subjicientur. » Malachias quoque sub exhortatione decimarum retributionem et vindictam diligentibus pariter ac negligentibus ex verbis Domini proponens quasi interrogantibus Deum, et dicentibus, In quo configimus te? respondit dicens: In decimis et primitivis. In penuria vos
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s dicuntur p̃uaricati eẽ & usurpasse deanathe m᷑¬
te. dñsq: inctus refertur contnefilios isrł:
Receptũ est ad nõ ꝑmoxsen ut animal quodim¬
molitri potest dño: Siquis uouerit sc̃msit & muta¬
ri non possit nec melius malo nec peius bono: Quod
Homosiuouerit domum suam & scifica uerit drĩo
conside rabit eam sacerdos & iux ta p̃ceptum quod
ab eofuerit constitutum uenundabitur: Sinaut̃
ille quiuouenot uoluerit eam redimere dabit
quin tam partem a estimationis supne: Similiter
quoq: iub&ur & deagro quẽ sihis qui uouit noluit
redimere sed d teri fuerit uenundatus ultne
eum qui uouerat redimere non poterit. quia cũ
iubelei uenerit dies scĩficatus erit dño. & possessior
secnrta a diusꝑtin& scc̃ dotũ: Et postpauca : Omne
quod d no consecnetur siue homoerit siue animal
siue ager nonuenundabitur necredimipote¬

Expanded text:
omnes dicuntur praevaricati esse et usurpasse de anathemaomnes dicuntur praevaricati esse et usurpasse de anathemate Dominusque iratus refertur contra filios Israel. X. Praeceptum est a Domino per Moysen ut animal quod immolari potest Domino, si quis voverit, sanctum sit, et mutari non possit, id est, nec melius malo, nec pejus bono: quod Homo si voverit domum suam, et sanctificaverit Domino, considerabit eam sacerdos, et juxta pretium quod ab eo fuerit constitutum venundabitur. Sin autem ille qui voverat, voluerit eam redimere, dabit quintam partem aestimationis supra. Similiter quoque jubetur et de agro; quem si is qui vovit noluit redimere, sed alteri fuerit venundatus, ultra eum qui voverat redimere non poterit; quia cum jubilaei venerit dies, sanctificatus erit Domino, et possessio consecrata, ad ejus pertinet sacerdotem. Et post pauca: Omne quod Domino consecratur, sive homo erit, sive animal, sive ager, non venundabitur, nec redimi pote
Abbreviated transcription (Latin):
lius eius ammon te menere ausisint: Sed post quã
re fecit isrł. tc̃ primũ eiecti sunt sa c̃ dotes dm̃ sic̃
ipsiie roboam imꝓpenctur ꝑ abiã regẽ iuda :
mortemmoysi. tulit iosuȩ omnem multitu¬
dinem filioꝵ isrł & uenit ingalgala: Eũq
circum de dissent urbem hierico. dixit iosuȩ ad
omnẽ urł : Radidit uobis dñsciuitatem sitq
diuitas haec anathema : & omnia quȩ in ea sum
dño: Et postpauca: Cau&e ne dehis quȩ p̃ceptas
contingatis & sitis p̃uaricationis rei. & omnia castn
isrł subpeccatosint atq: turbentur: Quicquid aut̃
auri & argenti fuerit & uasoꝵ aeneorũ acferri
dño consecret᷑ repositũ intes auris eius
Et iterũ : Vrbẽ & omnia quȩ in ea inuenta sunt
succendentur absq argento et auro & uasis ae ne¬
is acferroquȩ in aerarium dñi conseenerunt: Mli¬
rũq: in modum : cumunus homo hoc p̃uaricatus fuiss&.

Expanded text:
lius ejus Ammon, temerare ausi sint. Sed postquam lius ejus Ammon, temerare ausi sint. Sed postquam t Israel; tunc primum ejecti sunt sacerdotes Domini, sicut ipsi Jeroboam improperatur per Abiam regem Juda. IX. Post mortem Moysi, tulit Josue omnem multitudinem filiorum Israel, et venit in Galgala. Cumque circumdedissent urbem Jericho, dixit Josue ad omnem Israel: Tradidit vobis Dominus civitatem, sitque civitas haec anathema, et omnia quae in ea sunt, Domino. Et post pauca: Cavete ne de his quae praecepta sunt contingatis, et sitis praevaricationis rei, et omnia castra Israel sub peccato sint, atque turbentur. Quidquid autem auri et argenti fuerit, et vasorum aeneorum ac ferri, Domino consecretur, repositum in thesauris ejus. Et iterum: Urbem et omnia quae in ea inventa sunt succenderunt absque argento, et auro, et vasis aeneis, ac ferro, quae in aerarium Domini consecrarunt. Mirumque in modum, cum unus homo hoc praevaricatus fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
Notum est cunctis scriptunes legentibus
abinitiohumani generis secc̃ dotes fuisse
& cltaria uictimas & sacrificia. nec solũ haec dõ
oblata sed& decimas uota & sac̃ dotib redditas
ipsis denuo scc̃ dotib: primitias diligenter da tasce te¬
risq: ministris ab omni populo cunctarum rerũ de ci¬
mas tributas. qui & iam acceptis ex ipsis decimis de¬
cimas ꝑsoluerent seccerdotibus : Illud quoq: mani¬
festum est quod p̃tereas quas ministris idest
leuitis populus exsoluebat iussit ad nõ aliasrerũ
suarum int̃cio anno decimassumere & ñ in quib:¬
cũq locis sed insacris idest iuxta altare dñicũ ui¬
duis, pupillis orfanis & leuitis cõmedere : Iussit &iã
dñs ꝑtsac̃ dotib & leuitis darentur ab omnib fili
circuitu unius cuiusq: ciuitatis spatiũ cubitorũ du¬
ummiliũ ad pastũ pecorũ : Permansitq hoc in con¬
uulsum om̃i tempore iudicum & regum : ita ut
nec impius achat. nec scelen tus manases. necfi¬

Expanded text:
Notum est cunctis Scripturas legentibus, Notum est cunctis Scripturas legentibus, ab initio humani generis sacerdotes fuisse et altaria, victimas et sacrificia; nec solum haec Deo oblata, sed et decimas votas et sacerdotibus redditas, ipsis denuo sacerdotibus primitias diligenter datas, caeterisque ministris ab omni populo cunctarum rerum decimas tributas, qui etiam acceptis ex ipsis decimis decimas persolverent sacerdotibus. Illud quoque manifestum est, quod praeter eas quas ministris, id est Levitis, populus exsolvebat, jussi sunt a Domino alias rerum suarum in tertio anno decimas sumere; et non in quibuscunque locis, sed in sacris, id est, juxta altare Domini, viduis, pupillis, orphanis, et Levitis comedere. Jussit etiam Dominus ut sacerdotibus et Levitis darentur ab omnibus filcircuitu uniuscujusque civitatis spatium cubitorum duum millium ad pastum percorum. Permansitque hoc inconvulsum omni tempore judicum et regum; ita ut nec impius Achab, nec sceleratus Manasses, nec fi
Abbreviated transcription (Latin):
tres doceant non posse quemquam ad sacerdo¬
tiũ ꝓmoueri siuiduã uel repudiatã siue me¬
r&ricem & ut compendiosius dicã nonc uirgi¬
necesse ẽ decieto u&er contineri : Neq hoesi¬
lum se d& multa forsan hitius modi: łum conse¬
quens erit arbitror ut &istas rationationes
inchoatas inu&eri testamento ex ipso&iã firmꝰ¬
t̃atem obtinere posse & debere concedant :¬
sertim cũ & litteris euangelicis atq apłi¬
cis confirm&ur quod ubicũq lex monrlita¬
tẽ doc& ita ut dr̃ intellegenda sit ac tenendã:
Nid&ur mihi p̃terea utꝰ qm̃ omnia testimona
quȩ ad p̃sentis questionis absolutionem inde su¬
muntur ex omni omnino parte non conueni¬
unt eis rebus quib: defendendis aptantur. tã
brȩuiter a nobis ꝑstringant ut piis quidem suf¬
ficientia uideantur illis uͦ qui questionib magis
quam ȩ dificationi inseruire panensunt labo¬
riosã loquacitatẽ ꝓprio libitu reseruert:

Expanded text:
tres doceant non posse quemquam ad sacerdotres doceant non posse quemquam ad sacerdotium promoveri, si viduam, vel repudiatam, sive meretricem, et, ut compendiosius dicam, non virginecesse est decreto veteri contineri: neque hoc solum, sed et multa forsan hujusmodi. Tum consequens erit, arbitror, ut et istas ratiocinationes inchoatas in Veteri Testamento, ex ipso etiam firmitatem obtinere posse et debere concedant; praesertim cum et litteris evangelicis et apostolicis confirmetur quod ubicunque lex mortalitatem docet, ita ut dicitur intelligenda sit ac tenenda. Videtur mihi praeterea, ut quoniam omnia testimonia quae ad praesentis quaestionis absolutionem inde sumuntur, et omni omnino parte non conveniunt eis rebus quibus defendendis aptantur, tam breviter a nobis perstringantur, ut piis quidem sufficientia videantur, illis vero qui quaestionibus magis quam aedificationi inservire parati sunt, laboriosam loquacitatem proprio libitu reservent. VIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ta quod exiguitas sensus nr̃i attingit: ex uc¬
toritate sor iptunrrũ uł canonũ Pnris oculis
nũ ducatur nos meliorib: insinuere quod senꝰ¬
tendũ sit de diffensatione ecđarum rerũ ne¬
q: a talib: quedes nossumus id potentes scłi inquires¬
dum putent : Iamen quia inter tales consuer¬
semur ut uelimꝰ nolimꝰ crebro de hos audiamus
&loquamurrecte ut puto tibi fr̃ Rarislimtus
sũ est ut desacris libris & canonib auct otint
sumentes pariterq: exempla scõrum admedi¬
ũ deducentes huma nos errores qui sumopere uttan¬
disunt caueamus & uerita tẽ dĩ aquã qui recesserit
intenebris maneat necesse ẽ teneamus : Sane cũ
nos adhanc robonindã de testamento ueteri plũ¬
ra sumpserimus: erunt fortasse qui dicant aba¬
rũ rerũ figunesi eẽ ne ꝑhȩc contentionẽ pos¬
se finiri : Hluius modiergo homines siquierunt
uid&ur mihi ut int̃rogare studea sunde pt¬

Expanded text:
ta quod exiguitas sensus nostri attingit, ex aucta quod exiguitas sensus nostri attingit, ex auctoritate Scripturarum vel canonum nostris oculis cet indignum ducatur nos melioribus insinuare quid sentiendum sit de dispensatione ecclesiasticarum rerum, neque a talibus quales nos sumus, id potentes saeculi inquirendum putent; tamen quia inter tales conversamur ut velimus nolimus, crebro de hoc audiamus et loquamur, recte, ut puto, tibi, frater charissime, visum est ut de sacris libris et canonibus auctoritatem sumentes, pariterque exempla sanctorum ad medium deducentes, humanos errores, qui summopere vitandi sunt, caveamus, et veritatem Dei, a qua qui recesserit in tenebris maneat necesse est, teneamus. Sane cum nos ad hanc roborandam de Testamento Veteri plura sumpserimus, erunt fortasse qui dicant aliarum rerum figuras esse, nec per haec contentionem posse finiri. Hujusmodi ergo homines, si qui erunt, videtur mihi ut interrogare studeas, unde Pa
Abbreviated transcription (Latin):
domnus impenetor audir& atq ꝑpender& : uo¬
lens eam deducere ad tranquillita tẽ pacis quȩ ad
modicum turbata fuerat quantũ inse fuit fecit
uniri epõs & comites in consensum & pacem: Ex hoc itaq
putciui ego quode odẽ modo quo domnus impene¬
tor pensuit atq: intellex̃ rationem sopiriq fecit
dissensionem : Om̃s &iam comites uel hononetieius in¬
tellexissent atq: uoluissent: Sede conturrio ut au¬
dio isti dequib: nobissermo est in coatam discordi¬
am magnificant & de concordia in conspectudõ¬
niimpenetoris nihilse audisse uel intellexisse dicun
lerum quia in his neminem illorũ aut mitigare
possumus aut excoderere uolumus. dimit tamus
ciusã dõ qui omnia dispensat & ei cui commissas
adregendũ ut faaat quoddo inspinente euent
rerũ tulerit & quod ad nos non ꝑtin& omirtentes
traenseamus adea quȩ ad om̃s fideles quedit̃ cre¬
denda uel intellegendet sint ꝑtin&: acuge¬

Expanded text:
dominus imperator audiret atque perpenderet, vodominus imperator audiret atque perpenderet, volens eam ducere ad tranquillitatem pacis, quae ad modicum turbata fuerat, quantum in se fuit, fecit uniri episcopos et comites in consensum et pacem. Ex hoc itaque putavi ego, quod eodem modo quo dominus imperator pensavit atque intellexit rationem, sopirique fecit dissensionem, omnes etiam comites vel honorati ejus intellexissent atque voluissent. Sed e contrario, ut audio, isti de quibus nobis sermo est inchoatam discordiam magnificant, et de discordia in conspectu domini imperatoris nihil se audisse vel intellexisse dicunt. Verum quia in his neminem illorum aut mitigare possumus, aut exasperare voluimus, dimittamus causam Deo, qui omnia dispensat, et ei cui commissa sunt ad regendum, ut faciat quod Deo inspirante eventus rerum tulerit. Et quod ad nos non pertinet omittentes, transeamus ad ea quae ad omnes fideles, qualiter credenda, vel intelligenda sint, pertinent; ac jux
Abbreviated transcription (Latin):
turbectionib: dumq unum scpitis tentum: periculum
communit̃ tolenrtis. Auertatur ab illo nec non & a uob
huiusce modi p̃uaricationis uindicta: Cumha ec̃ igi¬
tur ame dicerentur reffonder̃ pie reuerentis siꝰ¬
mi uiri ad alarđ & helisacar abbates. u trum uero
audita r&ulerint domno impenetori: Nescio. Se qͦn¬
ticuit̃ annocum adessent iussi in compendio palatio
& dehs in t̃eos sermo haber&ur: Adhunc modũ post
multa colloquia inquantum ego intellexira tiocinꝰ
sunt ꝑducta : ut primum quidẽ intellectib om¬
nũ inculcarentur delicta dereb steris in li¬
cite usis Post uͦ cũ dĩ timore in illis quas habent
laici cautiores effecti : &ic̃ inhis quȩ remanser̃
ȩcđiis ofideliores atq dem̃tiores existerent.
ita ut & suis adhiberent pi&atẽ ut & ecđus defen¬
sionem fier&q: compatienti concordiaremedia¬
bilis ac ueniabilis offensio: quȩ quomitante pi&ate
de indulgentia quoq: esst& secuno Hanc remcũ

Expanded text:
rsuasionibus, dumque unum sapitis, tantumque periculum communiter toleratis, avertatur ab illo nec non et a vobis hujuscemodi praevaricationis vindicta. Cum haec igitur a me dicerentur, responderunt pie reverentissimi viri Adalardus et Helisacar abbates. Utrum vero audita retulerint domino imperatori, nescio. V. Sequenti autem anno, cum adessent jussi in Compendio palatio, et de his inter eos sermo haberetur, ad hunc modum, post multa colloquia, in quantum ego intellexi, ratiocinia sunt perducta, ut primum quidem intellectibus omnium inculcarentur delicta de rebus sacris illicite usis, post vero cum Dei timore in illis quas habent laici cautiores effecti, etiam in his quae remanserunt Ecclesiis fideliores atque clementiores exsisterent; ita ut et suis adhiberent pietatem, ut et Ecclesiis defensionem; fieretque compatienti concordia remediabilis ac veniabilis, offensioque comitante pietate de indulgentia quoque esset secura. VI. Hanc rem cum
Abbreviated transcription (Latin):
cedit uoluntatem. neq: uoluntas consilium. neq: consili¬
um uerbum: Quia sicut numquã fuit sine uerbo i ta
numquam fuit sine sapientia. sine consilio. sine uolunta¬
te uel quicquid dedõ ueraciter dicipotest : Nos autẽ
dnm̃ nr̃m unicumfiliũ dĩ sicut uerũ dm̃ confitemur. ita
& uerũ filiũ credimus: Quia non est alt̃ ex patre. & d t̃ ex
matre lic& al iud sit diunitas. & aliud huma nitas. sedidẽ
exutroq unus & uerus: Beato cyrillo nosita docente:
patris & alter iterum quide scã uirgine natus est : sedidẽ
ȩditus : Non quod exeinitium denas eius acceprtit ut sit
aut subsistendi principium descã iurgine sumpserit : sedpo¬
nus ut dixi quod uerbũ subsistens ante sđa. scđ incarnem

Expanded text:
cedit voluntatem, neque voluntas consilium, neque consilicedit voluntatem, neque voluntas consilium, neque consilium Verbum; quia sicut nunquam fuit sine Verbo, ita nunquam fuit sine sapientia, sine consilio, sine voluntate, vel quidquid de Deo veraciter dici potest. XI. Nos autem Dominum nostrum, unicum Filium Dei, sicut verum Deum confitemur, ita et verum Filium credimus; quia non est alter ex patre, et alter ex matre; licet aliud sit divinitas, et aliud humanitas; sed idem in utroque unus et verus, beato Cyrillo nos ita docente: Patris, et alter iterum qui de sancta Virgine natus est; sed idem editus: non quod ex ea initium deitas ejus acceperit ut sit, aut subsistendi principium de sancta virgine sumpserit; sed potius, ut dixi, quod Verbum subsistens ante saecula, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
to ita diuidit nita tẽ ab humanitate indño ut
eum in sola diuiitate dicat uerũfiliũ. inqua & de
patrissubstantia est genitus: Iuxta humanitatem
aut̃ inqua & dicit illũ desubstantia matris uirgins
creatum : sentiat eum nonuerum. lic& loquendo
explictre non audeat: Apparet enim haec fncus
in eo : quosic de substantia diuinitatis loquitur quas.
dealia ꝑsonai prce t̃humanitatem: Dicens namq:
desola diuinitatis substantia. Inuero quippefilio.
uult de monstraere non eum eẽ inutrarq substan¬
tia uerum filium: Quod aut̃ interponit dicens.
Voluntas natiuitatem prceire non potest ubi
natuno prȩcedit aꝑtissimũ mendatiũ ꝓfitetur:
di omni potente enĩ & sempit̃ nodõ omĩa sempi¬
terna sunt: Neq ei quifecit tempora. aliquidac¬
cessit extempore. Naturae enĩ quȩ initio car& & in¬
crem̃to non indig& quod est labere. hoc est eẽ:
Et quodẽ esse : ꝑp&uũ est & sicut nullũ finem. ita
nullcĩ recipit mutabilitatẽ : Nonergo in illo natunt prȩ¬

Expanded text:
ivinitatem ab humanitate in Domino, ut eam in sola divinitate dicat verum Filium, in qua et de Patris substantia est genitus; juxta humanitatem autem, in qua et dicit illum de substantia matris virginis creatum, sentiat eum non verum, licet loquendo explicare non audeat. Apparet enim haec fraus in eo quod sic de substantia divinitatis loquitar, quasi de alia persona praeter humanitatem. Dicens namque de sola divinitatis substantia: In vero quippe filio, vult demonstrare non eum esse in utraque substantia verum filium. Quod autem interponit dicens: Voluntas nativitatem praeire non potest ubi natura praecedit, apertissimum mendacium profitetur. In omnipotente enim et sempiterno Deo omnia sempiterna sunt, neque ei qui fecit tempora, aliquid accessit ex tempore. Naturae enim quae initio caret et incremento non indiget, quod est habere, hoc esse; et quod est esse, perpetuum est; et sicut nullum finem, ita nullam recipit mutabilitatem. Non ergo in illo natura prae
Abbreviated transcription (Latin):
nomine & honore. filio & dño: Nonsicut unus¬
quisq scđ in se ipsũ constitutus ẽ filius unde & multi
scđmbeatũ pctulũ dicim̃ filii. sed solus p̃cipuum
hebens hoc qđ ad dĩ uerbi copulationẽ. adopti¬
onẽ & dominationẽ participans. Auferens qͥdẽ

Expanded text:
nomine et honore filio et Domino; non sicut unusnomine et honore filio et Domino; non sicut unusquisque secundum seipsum constitutus est filius, unde et multi secundum beatum Paulum dicimur filii; sed solus praecipuum habens hoc quod ad Dei Verbi copulationem, adoptionem et dominationem participans, auferen
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ humanã faciens. suscitans uͦ exmortius & ꝑdu¬
cens incaelũ & consedere faciens addexteraõ dĩ. un¬
de suꝑ oms constitutus. principatus & p̃otestates. &
uirtutes & dominationes & omne nom̃ qđ nomina¬
t non solũ in hoc sđo uerũ &iam & infuturo: a bõ¬
nioreatunx accepit adonationẽ : sicut in separobi¬
lẽ adiuina natuns habens copulationẽ. relatione di
& intellegentia omnicrea ture ad orationẽ ex hiben¬
te : Et neq duos filios dimus. neq: duos dominos qm̃ unꝰ¬
filius patris sođ muerbũ ds̃ unigenit filius patris sic̃
iste coniunctus & particeps constitutus. filio cõmu¬
Nicat nomine & honore: Dñs scđm essentiam ds
uerbum cuuste coniunctus honore cõmunicat:
Etideo neq duos filios hosdicimus. neq duos do¬
minos. qr manifesto constituto scđ insubstantiũ
d ñõ & filio insepa raebilẽ ten& ad eũ copulatio¬
nẽ quicausc nr̃ȩ salutis ad sumptus confertur

Expanded text:
legem humanam faciens, suscitans vero ex mortuis, et perdulegem humanam faciens, suscitans vero ex mortuis, et perducens in coelum, et consedere faciens ad dexteram Dei, unde super omnes constitutus principatus, et potestates, et virtutes, et dominationes, et omne nomen quod nomina non solum in hoc saeculo, verum etiam et in futurum, ab omni creatura accepit adorationem, sicut inseparabilem a divina natura habens copulationem, relationem Dei, et intelligentiam omni creaturae adoratione exhibentem. Et neque duos filios difilius Patris secundum Verbum Deus unigenitus filius Patris, sicut iste conjunctus et particeps constitutus filio communicat nomine et honore, Dominus secundum essentiam, Deus Verbum, cui iste conjunctus honore communicat. Et ideo neque duos filios hos dicimus, neque duos Dominos; quia manifesto constituto secundum substantiam Domino et Filio, inseparabilem tenet ad eum copulationem, qui causa nostrae salutis assumptus confertur
Abbreviated transcription (Latin):
ihu xpõ duarũ naturarũ unitionẽ substantialit̃
factom . & dm uerbũ scđm subsistentiũ carni uni¬
tũ sicut liqͥdo in consequentib: ex uerbis illius ap¬
parebit: Contna&qͣ: & nos obui antia sibi testimonia
scõꝵ patrũ. do auxiliante posituri sumus: Timens
enimꝑ mixtionẽ eutic&is incurrere. corruit in
indiuisionẽ nestorii: Sed qe eũ de qͦsermo ÷ corruis¬
sediximus inne storii pessimã diuisionẽ. oportu¬
nũ puto eẽ in hoc loco ponere sententicis nesto¬
rii. ante quam adhuiꝰ. dicta discutienda ueni¬
amus: Ut prudens lector cognoscere ualeat: quã
consone felix nestorio senserit. & ubicũq mede
utraẽq: in uno d nõ diuidit substantiam. &c onfu¬
gititerũ quesi a dunitatẽ ꝑsonȩ dicendo unusta¬
& factũ sublege. ut om̃s nos a seruitute legis redi¬
mer&. ante iã p̃destinatũ adoptionẽ accipientẽ
in enarrabilit̃ sibim & uiuens mori qͥdẽ eũ scđm

Expanded text:
naturarum unitionem substantialiter naturarum unitionem substantialiter factam, et Deum Verbum secundum subsistentiam carni unitum, sicut liquido in consequentibus ex verbis illius apparebit. Contra quae et nos obviantia sibi testimonia sanctorum Patrum, Deo auxiliante, posituri sumus. Timens enim permixtionem Eutychetis incurrere, corruit in divisionem Nestorii. Sed quia eum, de quo sermo est, corruisse diximus in Nestorii pessimam divisionem, opportunum puto esse in hoc loco ponere sententias Nestorii, antequam ad hujus dicta discutienda veniamus; ut prudens lector cognoscere valeat quam consona Felix Nestorio senserit, et ubicunque male utramque in uno Domino dividit substantiam et confugit iterum quasi ad unitatem personae dicendo: Unus taet factum sub lege, ut omnes nos a servitute legis redimeret; ante jam praedestinatum, adoptionem accipientem, inenarrabiliter sibimet vivens, mori quidem eum secundum
Abbreviated transcription (Latin):
& quosensu loca illa scripturarũ intellegere debe¬
rent. ipsiq felici sumptassc̃oꝵ patrũ sententias quȩ
blas phemiis eius contraeirent. legendas direxi :
Quibleotis ꝓmisitse omis em̃dationis diligen¬
tic̃ sibim& adhibiturũ. Propt̃ quã rẽ silent̃eũ
dimittens. non pataui necessariũ esse easde m
blas phemias eius in exteros publicandas. quia nec
adme ꝑtinebat: Post mortẽ uͦeius. cognoui ꝑ quos¬
d̃ fideles fr̃s qui ab illo audierant: qđ dixerit dm̃
dĩ pactris filium nullatenus dicidebere passum aui
crucifixũ sed ab eo hominẽ assumptũ: Confirmare
hoc nitens exemplo isa ac. quia patreductus adim¬
molandũ non ipse : sed uries ꝓeo ẽ immolatus:
Tamquã inisa ao figuratus sit filius di & in criete
filius hominis hȩo aut̃ faciebat sȩpe dictus felix
quia nullatenus ad quie scebat sentire. nesuade¬
re sibim& ita ualebat ut creder& in uno dño nr̃o

Expanded text:
 quo sensu loca illa Scripturarum intelligere debe quo sensu loca illa Scripturarum intelligere deberent; ipsique Felici sumptas sanctorum Patrum sententias, quae blasphemiis ejus contrairent legendas direxi. Quibus lectis, promisit se omnis emendationis diligentiam sibimet adhibiturum. Propter quam rem silenter cum dimittens, non putavi necessarium esse easdem blasphemias ejus in exteros publicandas, quia nec ad me pertinebat. VI. Post mortem vero ejus, cognovi per quosdam fideles fratres, qui ab illo audierant, quod dixerit Deum Dei Patris Filium nullatenus dici debere passum aut crucifixum, sed ab eo hominem assumptum; confirmare hoc nitens exemplo Isaac, qui a patre ductus ad immolandum, non ipse, sed aries pro eo est immolatus; tanquam in Isaac figuratus fit filius Dei, et in ariete filius hominis. Haec autem faciebat saepedictus Felix, quia nullatenus acquiescebat sentire, nec suadere sibimet ita valebat, ut crederet in uno Domino