comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
memoriam reliquerunt. In terra aurum queritur: et de fluuiorum alueis splendes
eitur glarea. pactolusq dictior ẽ ceno ꝙͣ fluento. Cur me lacerant amici me
et aduersum silentem crasse sues grumnunt: Quarum omne studium est inmo
tie supercilium aliena carpere: et sic ueterum defendere perfidiam. ut ꝑdan
uitam sũam. Neum propositum est antiquos legere. probare singula. retinere
bona sunt: et a fide ecclesie catholica non recedere. Uolens ad alias q̃stiuncula
respondere. et uel mea uel aliena dictare exemplo a fratre sismino ammonitus sum
ad uos et ad ceteros sanctos fres qui nos amare dignantur litteras scriberem.
hibebo igitur gradum. et si uita comes fuerit futuro me operi reseruabo: ut et uobis
xt̾es paream et fractum ac senile corpusculum omis possit ferre moderatum.

Expanded text:
memoriam reliquerunt. in terra aurum quaeritur et de fluuiorum alueis splendens memoriam reliquerunt. in terra aurum quaeritur et de fluuiorum alueis splendens profertur glarea Pactolusque ditior caeno est quam fluento. cur me lacerant inimici mei et aduersum silentem crassae sues grunniunt ? quarum omne studium est, immo scientiae supercilium, aliena carpere et sic ueterum defendere perfidiam, ut perdant fidem suam. meum propositum est antiquos legere, probare singula, retinere, quae bona sunt, et a fide ecclesiae catholicae non recedere. Uolens ad alias quaestiunculas respondere et uel mea uel aliena dictare extemplo a fratre Sisinnio admonitus sum, ut et ad uos et ad ceteros sanctos fratres, qui nos amare dignantur, litteras scriberem. cohibebo igitur gradum et, si uita comes fuerit, futuro me operi reseruabo, ut et uobis per partes paream et fractum ac senile corpusculum onus possit ferre moderatum.
Abbreviated transcription (Latin):
uocem dicentis estote probati mimimularii. ut si quis numimus adultex est. et
figuram cesaris non ht̃. nec signatus est moneta publica reprobetur: qui autem
tisti faciem laro prefert lummne in cordis nostri marsupium rep recondatur
enim si dyaleticam scire uoluero. aut philosophorum dogmata. et ut ad nra redeã
scientiam scripturarum nequaꝗͣ simplices ecclesie uiros interrogare debeo quorũ alia
gratia est. et umisquisq m suõ sensu habundat. presertim cum̾ in domo magna ua¬
un patrisfamilie diuersitas multa dicatur. sed eos qui artẽ didicere ab ar̾tific
et in lege donini meditantur die ac nocte. Ego et in adolescentia et ĩ extrema
te p̃rofiteor. et origenem et eusebium cesariẽsem uiros eẽ doctissimos : sed er¬
se in dogmatum ueritate. Qd̾ econtrario de theodoro. achatio. appollinari possu¬
s dicere. et tamen omnes in explanationibus scripturarum suboris sui nobi

Expanded text:
uerba dicentis: estote probati num mularii, ut, si quis nummus adulter est et uerba dicentis: estote probati num mularii, ut, si quis nummus adulter est et figuram Caesaris non habet nec signatus moneta publica, reprobetur, qui autem Christi faciem claro profert lumine, in cordis nostri marsuppium recondatur. etenim, si dialecticam scire uoluero aut philosophorum dogmata et-ut ad nostram redeam scientiam-scripturarum, nequaquam simplices ecclesiae uiros interrogare debeo, quorum alia gratia est— et unusquisque in suo sensu abundat, praesertim cum in domo magna uasorum patris familiae diuersitas multa dicatur —, sed eos, qui artem didicere ab artifice et in lege dei meditantur die ac nocte. ego et in adulescentia et in extrema aetate profiteor et Origenem et Eusebium Caesariensem uiros esse doctissimos, sed errasse in dogmatum ueritate. quot e contrario de Theodoro, Acacio, Apollinare possumus dicere! et tamen omnes in explanationibus scripturarum sudoris sui nobis
Abbreviated transcription (Latin):
latus occurrit. non deorsum sed iaere. et spiritali intelligentia scripturarum
Occurrens autem in spiritalibus et terrena dimittens. siue ille sit dormiens. siue
risto mortuus siue uiuens et in illius presentiam reseruatus semper cum illo er
et fructur uerbo dei et sapientia ueritate atq iusticia. Hec celeri sermone dictaui
quid eruditi uĩri de utroq sentiret loco: et quibus argumentis suas uellent proba¬
re sentencias urẽ prudentie exponens. Neq enim tanta ẽ mee pusillaminitatis
auctoritas. qui mnhili sum. et in iudeo tantis morsibus pateo : ꝗͣta eorum qui nos
sed doctrine ratio ponderanda est. Si quis autem contrarie factionis murmurat
quare eoriun explanationes legam quorum dogmatibus non acquiesco. sciat me
illud aplĩ libenter audire. Omma probate qd̾ bonum ẽ tenete. Et saluatoris

Expanded text:
sublatus occurrit non deorsum, sed in aere et spiritali intellegentia scripturarum. sublatus occurrit non deorsum, sed in aere et spiritali intellegentia scripturarum. occurrens autem in spiritalibus et terrena dimittens, siue ille sit dormiens siue in Christo mortuus siue uiuens et in illius praesentiam reseruatus, semper cum illo erit et fruetur uerbo dei et sapientia, ueritate atque iustitia\'. Haec celeri sermone dictaui, quid eruditi uiri de utroque sentirent loco et quibus argumentis suas uellent probare sententias, uestrae prudentiae exponens. neque enim tanta est meae pusillitatis auctoritas, qui nihil sum et inuidorum tantum morsibus pateo, quanta eorum, qui nossed doctrinae ratio ponderanda est. si quis autem contrariae factionis inmurmurat, quare explanationes eorum legam, quorum dogmatibus non adquiesco, sciat me illud apostoli libenter audire: omnia probate, quod bonum est, retinete et saluatoris
Abbreviated transcription (Latin):
deus scit qr raptus est in paradisum et audiuit uerba meffabilia que non licet hoĩ
loqui . Ałn enim proficientes. et ut ita dicam gradientes ad maiora crescebant: donec
fierent uixta id qd̾ scriptum ẽ magni ualde nimis. et quosdam in celum assumptos
legiimis. Paulus autem uas electionis in tertium celum raptus ascendit: et idarto
audiuit uerba meffabilia ¶Quo modo autem hn qui tapiuntur in nubibus
apiantur obuiam cristo. diligentius cõtẽplandum est. Scimis nubes prophetas q
precepit deus ne pluerent super israel imbrem. qñ impleuerunt mensuram patrum
rlim : et facta ẽ lex et prophete usq ad iohannem baptistam. Et qr deus in ecci
sia posuit primum aplõs. scdõ prophetas: non solum prophete sed et aplĩ mibes intelli¬
idi sunt. Si quis igitur rapitur ad cristum. ascendit super mibes legis et euãg¬
Tn. super prophetas et aplos̃. et assumptis alis columbe eorumq doctrina ad excelsã

Expanded text:
raptus est in paradisum et audiuit uerba ineffabilia, quae non licet homini loqui u i. alii enim proficientes et, ut ita dicam, gradientes ad maiora crescebant, donec fierent iuxta id, quod scriptum est, \'magni ualde nimis, et quosdam in caelum adsumptos legimus. Paulus autem, uas electionis, in tertium caelum raptus ascendit et idcirco audiuit uerba ineffabilia. quomodo autem hi, qui rapiuntur in nubibus, rapiantur obuiam Christo, diligentius contemplandum est. scimus nubes prophetas, quibus praecepit deus, ne pluerent super Tsrahel imbrem, quando inpleuerunt mensuram patrum suorum et facta est lex et prophetae usque ad Iohannem Baptistam. et quia deus posuit in ecclesia primum apostolos, secundo prophetas, non solum prophetae, sed et apostoli nubes intellegendi sunt. si quis igitur rapitur ad Christum, ascendit super nubes legis et euangelii, super prophetas et apostolos et adsumptis alis columbae eorumque doctrina ad excelsa
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim onmes sunt inimntandi scdm̃ aliam lectionem: quo mõ postea dr̃ quat
puum atq priuatum et proprium aplõrum et nos mnmitabimub: Quando alitẽ
icit nos: sanctos quoq significat. ¶ Queritis quo modo intelligr̃ illud qr̃¬

Expanded text:
Si enim omnes sunt immutandi, juxta alteram lectionem, quomoSi enim omnes sunt immutandi, juxta alteram lectionem, quomopuum atque priuatum et proprie apostolorum: et nos inmutabimur? quando autem dicit \'nos\', sanctos quosque significat\'. Quaeritis, quomodo intellegendum
Abbreviated transcription (Latin):
riãtur: ut etiam si mortuus fuerit uiuat in perpetuum. Qd̃ uixta corporalem
mortem excepto enoch et helia milli contigisse perspicuum est. Qui autem fidei
magnitudine semper uit̃ in cristo. non dormient. non morientur. sed initatores
erunit uite aplĩce qui absq ulla culpa uixerunt in lege iusticie. et ad fidẽ dm̃
transeuntes. credentesq meo qui uita uocatur et resirrectio: mĩꝗͣ dormiere. mĩꝗͣ
mortui sunt. Anima enm que peccauerit ipsa morietur. Sicut ẽmin ammna q̃ł
peccat iuuente corpore mortua est. et ead̾ die qua pectauerit dormit in mortem. di¬
cente ecdesiaste. qui peccauit mortuus est ex tunc: si anima que cristi ꝓrecepta
seruauerit. etiam si corpus mortuum fuerit uiuet in etermim. ¶ Hoc aut̃
sciendum qd̾ magis comiemat ueritati ita legere. omnes qͥdꝰ dormienis. nõ om̃s
nmnitabimur maxiẽ qr sequitur. Mortui resurgent incorrupti et nos immutabimur

Expanded text:
oriatur et, etiam si mortuus fuerit, uiuat in perpetuum, quod iuxta corporalem oriatur et, etiam si mortuus fuerit, uiuat in perpetuum, quod iuxta corporalem mortem excepto Enoch et Helia nulli contigisse perspicuum est. qui autem fidei magnitudine semper uiuunt in Christo, non dormient, non morientur, sed imitatores erunt uitae apostolicae, qui absque ulla culpa uixerunt in lege iustitiae et ad fidem domini transeuntes credentesque in eo, qui uita uocatur et resur.rectio, numquam dormiere, numquam mortui sunt. anima enim, quae peccauerit, ipsa morietur. sicut igitur anima, quae peccat, uiuente corpore mortua est et eadem die, qua peccauerit, dormit in mortem dicente Ecclesiaste: qui peccauerit, mortuus est ex tunc, sic anima, quae Christi praecepta seruauerit, etsciendum, quod magis conveniat veritati, ita legere: Omnes quidem dormiemus, non omnes autem immutabimur: maxime quia sequitur, Mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur.
Abbreviated transcription (Latin):
somino obdormerit. debet audire qd̾ scriptum eit. Nunquid qui dormit nd re̾surget :
ui uero non dormit sed uigilat et semper uiuit in crlsto. De uita in uitã trãsie
siue rapietur in mibibus ut semper cum domino sit. De istuismodi dormiẽtibus
arus erat de quo dominus ait. lazarus amicus nr̃ dormit. De hoc dormient
dicebat ad martham. Qui credit in me etiam si mortuus fuerit uiuet. Et omnis
iuuit et credit in me non moriẽtur in etermum. Qui enm tota in cristo mẽt
confidit. etiani si ut homo lapsus mortuus fuerit in peccato: fide sua uiuit in per¬
uum. Alioquin mors ista cominunis credentibus et non credentibus debetur
liter. et ommes pariter resurrecturi sunt : alii in cõfusionem eternam. alii ex co
od credunt in sempiternam uitam. Et sic stare pt̃ ut qui credit in cristo nõ i¬

Expanded text:
somno obdormierit, debet audire, quod scriptum est: numquid, qui dormit, non resurget ? somno obdormierit, debet audire, quod scriptum est: numquid, qui dormit, non resurget ? qui uero non dormit, sed uigilat et semper uiuit in Christo, de uita ad uitam transiet siue rapietur in nubibus, ut semper cum domino sit. de istius modi dormientibus Lazarus erat, de quo dominus ait: Lazarus, amicus noster, dormit. etde hoc dormiente dicebat ad Martham: qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, uiuet et omnis, qui uiuit et credit in me, non morietur in aeternum. qui enim tota in Christo mente confidit, etiam si ut homo lapsus mortuus fuerit in peccato, fide sua uiuit in.perpetuum. alioquin mors ista communis et credentibus et non credentibus debetur aequaliter et omnes pariter resurrecturi sunt, alii in confusionem aeternam, alii ex eo, quod credunt, in sempiternam uitam. et sic stare potest, ut, qui credit in Christo, non m
Abbreviated transcription (Latin):
sermone testatur. Qui credit in me non morietur: et omins qui uiuit et credit
in me non morietur in etermm. Unde et apłs domini sui calcans uestigia: ea do
disciplos que didicit a ingrõ. Ommes itaq non dormiemus. Qui em̾i om
custodia seruat cor suum. et ad cristi precepta iuglat. mandatiq eius memor est di¬
entis. uigilate qr nescitis qua hora fur ueniãt᷑. Et in alio loco ne dederis sõ
oculis tius et palpebris tius dormitationem ut saluus fias quasi caprea de uĩculis
t quasi aius de laqueis: iste non dormiet. Cum igitur quidꝰ non dormiani
semper in cristo uiuunt et uigilant. sequitur ut nequaꝗͣ onmes dormiant. et ecõ¬
rario omnes innnutentur. non imimitatione glorie quẽ proprie sanctis debeti
sed ea immutattẽ qua corruptiuum hoc incorruiptiuum efficitur. ut uel penas uel
remia recipiant sempiterna. Qd̾ et si dormierit aliquis in cristo. et neglige

Expanded text:
sermone testatur: Qui credit in me, non morietur. Et omnis qui vivit, et credit sermone testatur: Qui credit in me, non morietur. Et omnis qui vivit, et credit in me, non morietur in aeternum . Unde et Apostolus, Domini sui calcans 807 vestigia, ea docuit discipulos, quae didicit a magistro. Omnes itaque non dormiemus. Qui enim omni custodia servat cor suum, et ad Christi praecepta vigilat, mandatique ejus memor est, dicentis: Vigilate, quia nescitis qua hora fur veniat , Et in aoculis tuis et palpebris tuis dormitationem, ut saluus fias quasi caprea de uinculis et quasi auis de laqueis, iste non dormiet. cum igitur quidam non dormiant, qui semper in Christo uiuunt et uigilant, sequitur, ut nequaquam omnes dormiant et e contrario omnes inmutentur non inmutatione gloriae, quae proprie sanctis debetur, sed ea inmutatione, qua corruptiuum hoc incorruptiuum efficitur, ut uel poenas uel praemia recipiat sempiterna. quod etsi dormierit aliquis in Christo et neglegentiae
Abbreviated transcription (Latin):
regiia celestia transiturum: presertim cum et ad romanos scribens eadꝰ dixeri
scriptum eit et dormitionem in presenti loco non mortem accipere per quam anima
a corpore separatur: sed pectatum post fidem et offensam dei. dormitionemq post
baptismum. De qua et ad cornithios loquebatur. Ideo inter nos multi infirim
sunt et dormiunt̾ plurimi. Et in alio loco. Ergo et qui dormierunt in cristo: piert
Qui cum mortui sint: non sunt perpetua mortẽ perituri qr non mortali corporẽ
continentur: sed leui modicoq peccato. Qd̾ et alius sanctus uitare cupiens lo¬
quebatur: ne forte obdorinam in mortem. Est enim sõmis peccati qui ducit ad
mortem. et est alia delicti dormtio que morte non stringitur. Qui ergo iuxerit
ea uita que dicit ego sum uita et enimi uita nra abscondita ẽ cum cristo m̾ deo. et
ninꝗͣ ab ea fuerit sepiratus. nec ad mortem usq peccauerit: iste de uiuentibus et
semper uiuentibus eẽ dicetur. De quibus et saluator in euangelio iohamns mistico

Expanded text:
egna caelestia transiturum, praesertim cum ad Romanos scribens eadem dixeriscriptum est, et dormitionem in praesenti loco non mortem accipere, per quam anima a corpore separatur, sed peccatum post fidem et offensam dei dormitionemque post baptismum, de qua et ad Corinthios loquebatur: ideo inter uos multi infirmi sunt et dormiunt plurimi et in alio loco: ergo et qui dormierunt in Christo, perierunt; qui cum mortui sint, non sunt perpetua morte perituri, quia non mortali crimine continentur, sed leui modicoque peccato. quod et alius sanctus uitare cupiens loquebatur: ne forte obdormiam in morte. est enim somnus peccati, qui ducit ad mortem, et est alia delicti dormitio, quae morte non stringitur. qui ergo uixerit ea uita, quae dicit: \'ego sum uita\' — etenim. uita nostra abscondita est cum Christo in deo —, et numquam ab ea fuerit separatus nec ad mortem usque peccauerit, iste de uiuentibus et semper uiuentibus esse dicitur, de q
Abbreviated transcription (Latin):
tper quo quid mihi uideretur in opusculis cõtra rufinũ olim scripsisse me noui.
aduersus eum libellum quem sancte memorie auastasio ep̃o romane ecclesie dedit: ⁊̃ qͦ¬
lubrica et subdola immo sculta cõfessione dum auditorum simplicitati illudere intitur. sue
fidei ino perfidie illusit.
Augustinus.

Expanded text:
per quo quid mihi uideretur, in opusculis contra Rutinum olim scripsisse me noui aduersus eum libellum. quem sanctae memoriae Anastasio, episcopo Romanae ecclesiae, dedit, in lubrica et subdola, immo stulta confessione, dum auditorum simpfidei, immo perfidiae illusit. Augustinus.
Abbreviated transcription (Latin):
etntiothenisalem omm tranieunti diuaricet pedes. suos ¶ Dum essem uiuems
et solitudinis me deserta uallarent: incentiua siuciorum ardoremq nature ferre nõ
eram. Quem cum crebris ieius frangerem mens tamen cogitationbus est¬
abat. Ad quam edomandam cud̃ frĩ. qui ex̃ hebrcis crediderat. me ĩ di scplmã
Dedi.ut post quintiliam flumina ciceronisq fluuios. grauitatemq frontonis et le
tem plum alphabetum discerem: stridentia anhelañtiaq uerba meditarer.Q
tam mea qui passus sum: ꝗͣ eorum qui mecum duxerunt uitam. Et grãs ago dnõ.¬

Expanded text:
icantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Dum essem iuuenis icantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Dum essem iuuenis et solitudinis me deserta uallarent, incentiua uitiorum ardoremque naturae ferre non poteram; quae cum crebris ieiuniis frangerem, mens tamen cogitationibus aestuabat. ad quam edomandam cuidam fratri, qui ex Hebraeis crediderat, me in disciplinam dedi, ut post Quintiliani acumina Ciceronisque fluuios grauitatemque Frontonis et lentem Plinii alphabetum discerem, stridentia anhelantiaque uerba meditarer. tam mea, qui passus sum, quam eorum, qui mecum duxere uitam. et gratias ago do
Abbreviated transcription (Latin):
areole equo lunite diuidantur. In quibus cum olerum iacta fuerint sennnia. uel
nte pet ordinem posite: aque ducantur irrigue et pulcherrimorum uersuui
expectator assistas. Supercilio diuosi tramitis uñdam elicit illa cadens raucum per
ia murmur saxaciet. scatabrisq arentia temperat arua. Inserantur ergo¬
fructuose arbores uel geminis uel surculis ut paruo post tpẽ laboris tui dulcia poma
decerpas. Ayum fabrica alucaria. ad quas te mittunt prouerbia: et monasteriori
ordiuem ac regiam disciplinam. in paruis disce corporibus. ¶lexantur et ligna
capiendis piscibus. Scribantur libri: ut et mamis operentur cibum. et anius lecit̃e
saturetur . In desiderns est omnis ociosus. Egiptiprum monasteriã hunc morem
tenent. ut millum absq opere ac labore suscipiant. Non tam pp̃ uictus necessaria
ꝙͣ pp̃ amnie salutem: ne uagetur perinciosis cogitationibus mens: et mstar form¬

Expanded text:
areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel areolae aequo limite diuidantur; in quibus cum holerum iacta fuerint semina uel plantae per ordinem positae, aquae ducantur inriguae, ut pulcherrimorum uersuum spectator adsistas: ecce supercilio cliuosi tramitis undam elicit, illa cadens raucum per leuia murmur saxa ciet scatebrisque arentia temperat arua. inserantur infructuosae arbores uel gemmis uel surculis, ut paruo post tempore laboris tui dulcia poma decerpas. apum fabricare aluearia, ad quas te mittunt Prouerbia, et monasteriorum ordinem ac regiam disciplinam in paruis disce corporibus. texantur et lina capiendis piscibus, scribantur libri, ut et manus operetur cibos et anima lectione saturetur. in desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar forn
Abbreviated transcription (Latin):
os reiuniciando contristes. aut si acceperis oleum igm adicias: et inter freo¬
tia puellarum. per diem uideas qd̾ nocte bogites. Nunꝗͣ de manu tua et oculis rece
liber. psalterium discatur ad uerbum. Oratio. sme interinissione. Uĩgil si¬
sensus. Ne uanis cogitatiombus ꝑatens: corpus et animus tendat ad dominum. Trã
ce pacientiã. amã scientiam stripturarum : et carins uicia non amabis. Ne uace
niens tua: uarns perturbationib. Que si pectori insederint. domniabuntur tui.
te deducent ad delictum maximum. fac et aliquid operis. ut semper te dial¬
lus muenat occupatum. Si aplĩ habentes ptãtem de euangelio uiuere laborabat
mbus sus. ne quem grauarent. et alnis. tribuebant refrigeria quorum pro si¬
ritalibus debebant metere carnalia. cur tu m usus tuos necessaria non prepares
el fiscellam texe iunco. uel canstrum lentis flecte uiminibus: Sariatur hu

Expanded text:
cibos rennuendo contiistes aut, si acceperis, oleum igni adicias et inter freqcibos rennuendo contiistes aut, si acceperis, oleum igni adicias et inter frequentiam puellarum per diem uideas, quod noctibus cogites. numquam de manu et oculis tuis recedat liber, psalterium discatur ad uerbum, oratio sine intermissione, uigil sensus nec uanis cogitationibus patens. corpus pariter animusque tendatur ad dominum. iram uince patientia; ama scientiam scripturarum et carnis uitia non amabis. nec uacet mens tua uariis perturbationibus, quae, si pectori insederint, dominabuntur tui et te deducent ad delictum maximum. fac et aliquid operis, ut semper te diabolus inueniat occupatum. si apostoli habentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritalibus debebant metere carnalia, cur tu in usus tuos cessura non praepares ? uel fiscellam texe iunco uel canistrum lentis plecte uiminibus, sariatur humus,
Abbreviated transcription (Latin):
nescuit̃ scdm̃ quosdã ineptos homines demonum opugnantium conita se portẽta
ugere : nec aꝑud imperitos et uiles homines miraculum sui facuit̃. et exinde
lucra sectentur. ¶Nidimus nuper et plamxxnms chresi opes uinus morte depre¬
is. urbisq stipes quasi in usum pauperum congregatas stirpi et posteris dereli
ctas. Tunc ferrum qd̃ n iacebat in profundo supernatauit aqua: et inter palmarum
uores mirre amarltudo mõstrata est. Nimirum talem et iõtium Habuit et ingi
qui egentium famen suas fecit eẽ diuicias: et miseris derelicta in suam miseriã tenuit
uoriun clamor tandem peruenit ad celum et paciẽtissimas dei uicit aures: et misi¬
est angelus qui pessimo nabal carmelo diceret. Stulte hac nocte auferent anmã
um ate. Que autem preparasti cuius erunt.¶olo ergo te et pp̃ ca¬
quas supra exposui. non habitare cum matre. et precĩpue ne aut offerentẽ delicatos

Expanded text:
nesciunt secundum quosdam ineptos homines, daemonum pugnantium contra se portenta nesciunt secundum quosdam ineptos homines, daemonum pugnantium contra se portenta confingere, ut apud imperitos, et vulgi homines miraculum sui faciant, et exinde lucra sectentur. 10. Vidimus nuper et planximus, Croesi opes unius morte deprehensas: urbisque stipes, quasi in usus pauperum congregatas, stirpi et posteris dectas. Tunc ferrum, quod latebat in profundo, super-natavit aquae et inter palmarum arbores Merrae amaritudo monstrata est. Nec mirum: talem et socium habuit et magistrum, qui egentium famem suas fecit esse divitias et miseris derelicta in suam miseriam tenuit. Quorum clamor tandem pervenit ad caelum et patientissimas Dei vicit aures, ut missus angelus pessimo Nabal Carmelio diceret: Stulte, hac nocte auferent animam tuam a te; quae autem preparasti, cuius erunt? Volo ergo te et pquas supra exposui, non hab
Abbreviated transcription (Latin):
ambulans ꝙͣ necesse est currens lasseris: moramq faciendo obdormias. In solitudine
o subrepit superbia. Et si parumper ieuinauerit hominemq non iuderit : put
se alicuius eẽ momẽti. Oblitusq sui unde et quo uenerit: intus corpore. lingua foris
tur. Ludicat contra aplĩ uoluntatem alienos seruos. quo gula poscit. p̾orrigit
res putat crebriusq in urbibus ꝗͣ in cellula est. Et int̾ fratres simulat uerec¬
diam: qui platearum turbis colliditur. Quid igitur: Solitariam uitã rep̾hẽdis.
mine. Quippe quam sepe laudamus. sed de ludo monasteriorum huiuscemo
⁊ multo t̾empore didicerunt: qui omnium fuerunt mimint. ut primi ominum
fierent. Quos nec esuries aliquando. nec saturitas superauit. qui paupertate le¬
ir. Quorum habitus sermo. uultus. incessus. doctrina uirtutum est. Qui

Expanded text:
ambules, quam necesse est; ne aut currens lasseris, aut moram faciens, obdormias. In solitudine ambules, quam necesse est; ne aut currens lasseris, aut moram faciens, obdormias. In solitudine cito subrepit superbia: et si parumper jejunaverit, hominemque non viderit, putat se alicujus esse momenti: oblitusque sui, unde, et quo venerit, intus corde, lingua foris vagatur. Judicat, contra Apostoli voluntatem, alienos servos: quo gula voluerit, porrigit feriores se putat, crebriusque in urbibus, quam in cellula est: et inter fratres simulat verecundiam, qui platearum turbis colliditur. Quid igitur? Solitariam vitam reprehendimus? minime: quippe quam saepe laudavimus. Sed de ludo monasteriorum, hujuscemosuae multo tempore dederint: qui omnium fuerint minimi, ut primi omnium fierent: quos nec esuries aliquando, nec saturitas superavit: qui paupertate laetantur: quorum habitus, sermo, vultus, incessus, doctrina virtutum est: qui
Abbreviated transcription (Latin):
Pastor ouiũ: Hominum factus est pastor. Aplĩ de piscatoẽ lacus genesareth ad
itionem hominum transierunt tunc habentes patrem et rhete in nauicula
secuti dominum protinus omina reliquerunt : portantes quotidie crucem suam et
urgam quid̾ in manu habentes. Hoc dico ut etiam si clericatus titillat deside¬
umm: discas quod possis docere : et rationabilem hostiam offeras cristo. Ne unles añꝗͣ
iudicare de ceteris. et de ministris eclesiarum. sinistrum quippiam dicere. Habeat̃
ordinem et gradum suum. Quẽ si temieris quomodo tibi in eo uiuend̾ sit
editus ad nepotiamim liber docerẽ te poterit. Nunc monachi in cunabula moresq¬
utimus. et eius monachi. qui liheralibus studiis eruditus: ĩ adolescentia iu
ipse te doceas et absq doctore ingrediaris uiam quam ninꝗͣ ingressus es. Statĩq
tib i alteram partem declinandũm sit .: et errorem patiaris . plusq aut minus

Expanded text:
pastor ovium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad pastor ovium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piseationem hominum transierunt. Tune habebant patrem, rete, naviculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne virgam quidem in manu habentes. Hoc dico, ut, etiam si clericatus te titillat desiderium, discas, quod possis docere, et rationabilem hostiam offeras Christo, ne miles anteqiudicare de ceteris et de ministris ecclesiarum sinistrum quippiam dicere. Habeant illi ordinem et gradum suum, quem si tenueris, quomodo tibi in eo vivendum sit, editus ad Nepotiadiscutimus: et ejus monachi, qui liberalibus studiis eruditus in adolescentia, jugum ipse te doceas, et absque ductore ingrediaris viam, quam nunquam ingressus es, statimque tibi in partem alteram declinandum sit, et errori pateas, plusque aut minus
Abbreviated transcription (Latin):
tur. et quasi iuim faciens uociferatur et dicit. Niser ego homo quis me li¬
berabit de corpore mortis huius Et tu te arbitraris absq lapsu et uulnere posse
transire. insi omii custodia seruaueris cor tuum. et cum saluatore dixeris mater
mea et fratres mei. hi sunt qui facuit uoluntatem patris mei. Crudelitas ista
pietas est. Immo quid tam pium sancte matri. ꝙͣ sanctum filium custodire.
nna sammuhelem: non sibi sed tabernaculo gemut. Filli ionadab qui uimin
et siceram non bibebant. qui habitabant in tentoͦriis. et quas nox cõpulerat sedes
ebant: scribitur in psalmo.ꝙ pruni captiuuitatem sustimierint. qr excercitu
chaldeorum uastante uideam. urbes introire cõpulsi sunt. ¶idebint ali quid
sentiant. umusquisq emm suo sensu ducitur. mihi oppidum carcer est : et solitudo
paradisus est. Quid desideramus urbium frequentiam. qui de singularitate cẽse

Expanded text:
tur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser ego homo, quis me litur, et quasi uim patiens uociferatur et dicit: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? et tu te arbitraris absque lapsu et uulnere posse transire, nisi omni custodia seruaueris cor tuum et cum saluatore dixeris: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei? crudelitas ista pietas est; immo quid tam pium, quam sanctae matri sanctum filium custodire? Anna Samuhelem non sibi, sed tabernaculo genuit. Filii Ionadab, qui vinum et siceram non bibebant, qui habitabant in tentoriis et, quas nox conpulerat, sedes habebant, scribuntur in psalmo, quod primi captivitatem sustinuerint, quia exercitu Chaldaeorum vastante Iudaeam urbes introire conpulsi sunt. Viderint, quid alii sentiant—unusquisque enim suo sensu ducitur—mihi oppidum carcer est et solitudo paradisus. Quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularite censemur
Abbreviated transcription (Latin):
iordams. et turbis urbium derelictis. polenta et herbis aggrestibus uictitabant.
Qrͣdiu in prĩa tua es: habeto cellulam pro paradiso. Raria scripturarũ poma
decerpe. his utere delitus. Harum fruere complexu. Si scandaliz at te oculus
pes mamis proice et milli parcas.: ut sole parcas amme tue. Qui uiderit ĩqͥt¬
Dommus mulierem ad concupiscendum. iam mechatus ẽ eam in corde suo. Quis
gloriabitur castum se hrẽ cor Astra non sunt munda in cõspectu domini qͣto
magis homines. quorum uita tẽptatio est. Ue nobis qui quotiens cõcupiscim
tociẽns formcamur. ¶Inebriatus est inquit gladius meus in celo: multo am¬
plius in tetrã que sp̃mas et tribulos generat. Uãs electionis in cuius cristus pec¬
tore sonabat: macerat corpus suum et subicit seruituti. Et tamen cerint natu¬
ralem carms ardorem sue tepugnare sentencie. ut qd̾ nõ uult hoc agere cõpella¬

Expanded text:
Iordanis et turbis urbium derelictis polenta et herbis agrestibus uictitabant. Iordanis et turbis urbium derelictis polenta et herbis agrestibus uictitabant. quamdiu in patria tua es, habeto cellulam pro paradiso, uaria scripturarum poma decerpe, his utere deliciis, harum fruere conplexu. si scandalizat te oculus, pes, manus tua, proice ea. nulli parcas, ut soli parcas animae. qui uiderit mulierem ad concupiscendum eam, iam moechatus est eam in corde suo. quis gloriabitur castum se habere cor? astra non sunt munda in conspectu domini: quanto magis homines, quorum uita temptatio est! uae nobis, qui, quotiens concupiscimus, totiens fornicamur. inebriatus est, inquit, gladius meus in caelo: multo amplius in terra, quae spinas et tribulos generat. uas electionis, in cuius Christus ore sonabat, macerat corpus suum et subicit seruituti et tamen cernit naturalem carnis ardorem suae repugnare sententiae, ut, quod non uult, hoc agere conpella
Abbreviated transcription (Latin):
n refectionem poscentia erlĩpat̃ ĩcruditatem. que parens libidinũ ẽ.odicũ
ac temperatus cĩbus : et carm et amme utilis ẽ. Natrem ita uide ne per illã alias
re cogaris: quarum nirltus cordi tuo hereat. et tacitum uiuat sub pectore uulm
Ancillas que illi inobsequium sunt: tibi scias eẽ i insidiis. qr ꝗͣto iulior earũ
dicio: tanto facilior ruma est. Et iohannes baptista sanctam mat̾rem habuit.
pontificisq filius erat. Et tamen nec matris affectu. nec patris opibus uincebatur:
t in domo parentum. cum periculo uiueret castitatis. Diuebat in heremo: e
desiderantibus cristum. Nihil aliud dignabatur aspicere. Uestis aspera. zona pellicia.
cibus locuste. melq siluestre : ommã uirtute continentie preparata. filni ꝓphãtũ
quos monachos leginus in ueteri testamento edificabant sibi casulas pp̃ fluenta

Expanded text:
iorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. modicus iorem refectionem poscentia erumpant in cruditatem, quae parens libidinum est. modicus ac temperatus cibus et carni et animae utilis est. matrem ita uide, ne per illam alias uidere cogaris, quarum uultus cordi tuo haereant et tacitum uiuat sub pectore uulnus. ancillulas, quae illi in obsequio sunt, tibi scias esse in insidiis, quia, quantum uilior earum condicio, tanto facilior ruina est. et Iohannes Baptista sanctam matrem habuit pontificisque filius erat et tamen nec matris affectu nec patris opibus uincebatur, ut in domo parentum cum periculo uiueret castitatis. uiuebat in heremo et oculis desiderantibus Christum nihil aliud dignabatur aspicere. uestis aspera, zona pellicia, cibus locustae melque siluestre, omnia uirtuti et continentiae praeparata. filii prophetarum — quos monachos in ueteri legimus testamento — aedificabant sibi casulas propter fluenta
Abbreviated transcription (Latin):
excusationem. et cassa pudicicie uelamenta quasi aranearun fila disrumpit.
Uideas non nullos accinctis renibus. pulla tunica. barba prolixa: a mulierib non
posse discedere sub eod̾ manere tecto. simul mire comuua. ancillas iuuenes habere
in minsterio. preter uocabula miptiarum: nomnia eẽ matrimoni. Nec culpa est
nomnins cristiam si simulator teligionis in uicio sit : quũmo cõfusio gentilium. cũ
ea uident ecclesins displicere: quẽ omnibus boms non placent. Tu uero si mona¬
chus eẽ ius non uideri: Habeto curam non rei familiaris. cui renunciabo hoc ẽẽ
cepisti: sed amme tue. Sordes uestium: candide mentis ndicia sunt. Uilis tumca
cõtẽptum seculi probet. ita dũtaxat: ne tumeat aminus. ne habitus sermoq dis¬
sentiat . Balnearum fomenta non queras. qui calorem corporis ieiumorũ cupis
fuigore extinguere. Que et ipã moderata sint. ne mina debilitent stomachum: et ma¬

Expanded text:
excusationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. excusationem et cassa inpudicitiae uelamenta quasi aranearum fila disrumpit. uideas nonnullos accinctis renibus, pulla tunica, barba prolixa a mulieribus non posse discedere, sub eodem conmanere tecto, simul inire conuiuia, ancillas iuuenes habere in ministerio et praeter uocabulum nuptiarum omnia esse matrimonii. nec culpa est nominis Christiani, si simulator religionis in uitio sit, quin immo confusio gentilium, cum ea uident ecclesiis displicere, quae omnibus bonis non placent. Tu uero, si monachus esse uis, non uideri, habeto curam non rei familiaris, cui renuntiando hoc esse coepisti, sed animae tuae. sordes uestium candidae mentis indicio sint, uilis tunica contemptum saeculi probet ita dumtaxat, ne animus tumeat, ne habitus sermoque dissentiat. balnearum fomenta non quaeras, qui calorem corporis ieiuniorum cupis frigore extinguere. quae et ipsa moderata sint, ne nimia debilitent stomachum et ma
Abbreviated transcription (Latin):
mn te sed frems uteretur. Qd̾ et disertissimis uiris grecie legiius. qui asianum
tiunorem attico siccabant sale: et luxuriantes flagellis uineãs falcib reprimebant.
ut eloquentie torcularia Non uerborum panpimis: sed sensiuum. quasi uuari ex¬
pressiombus redundarent. Hanc tu suscipe ut parentem. ama ut nitricem. ue¬
nerare ut sanctam. Nec aliorum innteris exemplum qui relinquunt suas et alienas
spetunt: quorum dedecus in propatulo est: sub nominibus pietatis querentes
specta consortia.¶Moui ego quasdam iam maturiores etate. et plerasq ge¬
neris libertim adolescentibus delectari. et filios querere spiritales : paulatimq pu¬
dore superato perfecta matrum nomina erumpete in licenciam maritalem. Ain
sorores uirgines deserunt: et externis uiduis copulantur. Sunt que oderint suos:
et non suorum palpantur affectu. Quarum impatientia index amme nullã recipͭ

Expanded text:
in te sed frenis uteretur, quod et in disertissimis uiris Graeciae legimus, qui Asianum in te sed frenis uteretur, quod et in disertissimis uiris Graeciae legimus, qui Asianum tumorem Attico siccabant sale et luxuriantes flagellis uineas falcibus reprimebant, ut eloquentiae torcularia non uerborum pampinis, sed sensuum quasi uuarum expressionibus redundarent. hanc tu suspice ut parentem, ama ut nutricem, uenerare ut sanctam. nec aliorum imiteris exemplum, qui relinquunt suas et alienas appetunt, quorum dedecus in propatulo est sub nominibus pietatis quaerentium suspecta consortia. noui ego quasdam iam maturioris aetatis et plerasque generis libertini adulescentibus delectari et filios quaerere spiritales paulatimque pudore superato per ficta matrum nomina erumpere in licentiam maritalem. alii sorores uirgines deserunt et extraneis uiduis copulantur. sunt, quae oderunt suos et non suorum palpantur affectu, quarum inpatientia, index animi, nullam recipit
Abbreviated transcription (Latin):
fodere. nec latro possit auferre. Scio me offensurum eẽ ꝗͣplurinios qui generalem
de diuitris disputationem. in suam referunt contumeliãm. Et dum misy irascũtur
suam indicant cõscientiam. multoq peius de se ꝙͣ de me iudicant.Ego enmi ne
minem nommabo nͨ ueteris comedie licentia certas personas eligam datq cõstrim¬
gam. Prudentis uri est ac prudentium femmarum dissimulare mimo emendare
qͦd̾ in se intelligunt : et indignari sibi magis ꝙͣ mihr. Nec in momtorẽ maledicta
gerere: qui et si isdem tẽneatur crminnbũs certe in eo melior ẽ ꝙͣ sua ei mala
non placent. Audio religiosam hrẽ te matrem multorum anorim iuduam : q̃
aluit et emitriuit infantem. Et post studia galliarum que uel florentissima sunt
misit romam non parcens sumptibus. et abłentiam filii spe sustmens futurorum
ut ubertatem gallici nitoremq sermonis grauitas romana condiret ne calcarib

Expanded text:
fodere nec latro possit auferre? Scio me offensurum esse quam plurimos, qui generalem fodere nec latro possit auferre? Scio me offensurum esse quam plurimos, qui generalem de uitiis disputationem in suam referant contumeliam et, dum mihi irascuntur, suam indicant conscienminem nominabo nec veteris comoediae licentia certas personas eligam atque perstringam. Prudentis viri est ac prudentium feminarum dissimulare, immo emendare, quod in se intellegant, et indignari sibi magis quam mihi nee in monitorem maledicta congerere, qui, ut isdem teneatur criminibus, certe in eo melior est, quod sua ei mala non placent. Audio religiosam habere te matrem, multorum annorum viduam, quae aluit, quae erudivit infantem et post studia Galliarum, quae vel florentissima sunt, misit Romam non parcens sumptibus et absentiam filii spe sustinens futurorum, ut ubertatem Gallici nitoremque se
Abbreviated transcription (Latin):
is dictata predicat. Felix cursus est. si post sex menses sũpradicte urbis portun
teneant: a quo se incipit aperire oceanus. Per quem uix anno perpetuo ad indiam per¬
itur: et ad gangem fluuium quem physon saucta scriptura commemorat. qui
circuit omnem terram. euilat et multa genera pigmentoruum. de paradisi fonte dicitꝰ
e euehere. Ibi nascitur carbunculus. et sinarag̾dus. et margarita candentia. e
uinones quibus nobilium fenmarum ardet anbicio. montesq auxei. quos adire pp̃
nobis quales custodes habeat auaricia. Quorsum ista: perspicuum ẽ.cħi negotiãto¬
es seculi multa pericula tanta sustinent. ut ad incertas petuemiant periturasq ⁊ du
et seruant cum anie discrimine que multis periculis quesierunt: Quid cristi negoci¬
tori faciendum est. qui uenditis omnibus quesit preciosissimam margaxitam: S
totis substancie sue opibus emit agrum in quo repperiat thesaurum. quem nec fur ef¬

Expanded text:
navis dictata praedicat. Felix cursus est, si post sex menses supra dictae urbis portum navis dictata praedicat. Felix cursus est, si post sex menses supra dictae urbis portum teneant, a quo se incipit aperire oceanus, per quem vix anno perpetuo ad Indiam pervcnitur et ad Gangem fluvium—quem Phison sancta scriptura cognominat—qui cire euehere. ibi nascitur carbunculus et zmaragdus et margarita candentia et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio, montesque aurei, quos adire propostendatur nobis, quales custodes habeat auaritia. Quorsum ista ? perspicuum est. si negotiatores saeculi tanta sustinent, ut ad incertas perueniant periturasque diuitias, et seruant cum animae discrimine, quae multis periculis quaesierunt, quid Christi negotiatori faciendum est, qui uenditis omnibus quaerit pretiosissimum margaritum, qui totis substantiae suae opibus emit agrum, in quo repperiat thesaurum, quem nec fur ef
Abbreviated transcription (Latin):
Totum quod apprehensa mami insimiare tibi cupio. qd̾ quasi doctus nauta post mul
aufragia. rudem conor instruere uictorem. illud ẽ ut in quo litore pudicicie pu¬
te sint noueris. ubi caribdis: et radix ominum maiorum auaricia. ubi scillei obtre¬
niun canes. de quibus apls̃ loquitur. Ne mordentes muicem. nutuo cõsuman
Quomodo in media tranquillitate securi. libicis interdum uiciorum syrtibus ob¬
ruamur.:. Qiud uenenatorum ammantium deserta huius slĩ nutriant. Nauigates
rubrũ mare. in quo optandum nobis ẽ. ut uetus pharao cum suo mergatur. excercitu
tis difficultatibus ac periculis. ad urbem maximam perueniunt. Ntrõq litore
gentes uage. inimo belue habitant ferocissime. semper solliciti. semper armati. toti
n uehunt cibatia. latentibus sacis. uadisq dutissimis. plena sunt omnia
ut speculator et doctor ĩ summa mali arboris sedeat. et inde regende et circũ flectende

Expanded text:
totum, quod adprehensa manu insinuare tibi cupio, qtotum, quod adprehensa manu insinuare tibi cupio, qnaufragia rudem conor instruere vectorem, illud est, ut, in quo litore pudicitiae pirata sit, noveris, ubi Charybdis et radix omnium malorum avaritia, ubi Scyllaei obtrectatorum canes, de quibus apostolus loquitur: Ne mordentes invicem mutuo consumamini, quomodo in media tranquillitate securi Libycis interdum vitiorum Syrtibus obruamur, quid venenatorum animantium desertum huius saeculi nutriat. Navigantes Rubrum Mare, in quo optandum nobis est ut verus Pharao cum suo mergatur exercitu, multis difficultatibus ac periculis ad urbem Abisamam perveniunt. Utroque litore gentes vagae, immo beluae habitant ferocissimae. Semper solliciti, semper armati totius anni vehunt cibaria. Latentibus saxis vadisque durissimis plena sunt omnia, ita ut speculator et ductor in summa mali arbore sedeat et inde regendae et circumflectendae
Abbreviated transcription (Latin):
per qd̾ ingrederis. Nec tantam sequi gloriam postꝰ uictoriam : ꝙͣtam ignominiai
post rumamꝰ . Non mihi nunc per uirtutum prata ducendus es: nec laborandum ut
ostendam trbi uariorum pulchritudinem florum. Quid in se lilia hẽant puritatis.
quid rosarum uerecundia possideat. Quid uiole purpura pronnttat i regno: quid
antium spondeat pictlira geminarum. Iam enim propicio domino stiuã tenes
iam in tectum atq solarium cũm petro aplõ conscendisti. Qui esuriens in uideis cor
saturatur fide et famen incredulitats eorum gentiũ conuersione restinguit.
atq in uase euangeliorum quadrangulo: qd̾ de celo descendit ad terras: docet̾ur et
sct. omines homines posse saluari. Rursumq quod uderat in spẽ candidisi
hnteamnus in superna trãffectur : et credentium turbam de terris in celum rapit.
⁊ pollicitatio domini compleatur. Beati mundo corde: qr iꝑsi deum uidebilmi

Expanded text:
per quod ingrederis, nec tantam sequi gloriam post uictoriam, quantam ignominiam per quod ingrederis, nec tantam sequi gloriam post uictoriam, quantam ignominiam post ruinam. Non mihi nunc per uirtutum prata ducendus es nec laborandum, ut ostendam tibi uariorum pulchritudinem florum, quid in se lilia habeant puritatis, quid rosarum uerecundia possideat, quid uiolae purpura promittat in regno, quid rutilantium spondeat pictura gemmarum. iam enim propitio domino stiuam tenes, iam in tectum atque solarium cum Petro apostolo conscendisti, qui esuriens in Iudaeis Cornelii saturatur fide et famem incredulitatis eorum gentium conuersione restinguit atque in uase euangeliorum quadrangulo, quod de caelo descendit ad terras, docetur et discit omnes homines posse saluari. rursumque, quod uiderat, in specie candidissimi linteaminis in superna transfertur et credentium turbas de terris in caelum rapit, ut pollicitatio domini conpleatur: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uilius. Non solum ipsa credidit. et post sex uiros unum inuenit dominum
messyamq cognoscit ad fontem. quem in templo uideorum ppls̃ ignorabat. sed et au¬
ctor multorum fit salutis. et aplĩs ementibus cibos esurientem reficit. lassumq sustẽ¬
tat. Quid salomone sapientius: Attamen in fatuatur amoribus feminarum.
Bonum est sal. nullumq sacrificium absq huius aspersione suscipitur. Un
apls̃ precipit. Sermo ur̃ sit sale conditus. Qd̾ si infatuatur foris proicitur: ĩ tãtũq
perdit nominis dignitatem. ut nec in sterquilimo quid̾ utile sit. quo solet̃ credenti¬
um arua condiri : et sterile ammarum solum pinglescere. ¶ Hec dicinnis ut
prima te fili rustice fronte doceamis magna cepisse excelsa sectari et adolescentie inino
pubertatis incentiua calcantem. perfecte quid̃ etatis gradum scandere: sed lubricum it̾

Expanded text:
uilius? non solum ipsa credidit et post sex uiros unum inuenit dominum uilius? non solum ipsa credidit et post sex uiros unum inuenit dominum Messiamque cognoscit ad fontem, quem in templo Iudaeorum populus ignorabat, sed auctor fit multorum salutis et apostolis ementibus cibos esurientem reficit lassumque sustentat. quid Salomone sapientius ? attamen infatuatur amoribus feminarum. bonum est sal nullumque sacrificium absque huius aspersione suscipitur — unde et apostolus praecipit: sermo uester sit sale conditus —, quod, si infatuetur, foras proicitur in tantumque perdit nominis dignitatem, ut ne in sterquilinio quidem utile sit, quo solent credentium arua condiri et sterile animarum solum pinguescere. haec dicimus, ut prima te, fili Rustice, fronte doceamus magna coepisse, excelsa sectari et adulescentiae, immo pubertatis, incentiua calcantem perfectae quidem aetatis gradum scandere, sed lubricum iter esse,
Abbreviated transcription (Latin):
Tu modo a nobis abiciens recentem amiciciam: scindis potius ꝙͣ disslus. qd̾ prudẽter
lelius uetat. msĩ forte ita tibi exosus ẽ oriens. ut lras quoq tuas huc uenire formido
Expergiscere. expergiscere. euigila a sonno: presta unam ꝗ carte sedulam caritati
r delicias patrie. et cominu̾nes quas habuiimis peregr̃mationes aliqñ suspu¬
Si amas scribe. sĩ irasceris. iratus licet scribe. Na
sius. qui quotidie de uita periclitatur. Nihil fortuis eo qui uincit dyabo¬
lum: inhil uilius illo qui a carne superatur. Utriusq rei exẽpla sut̃ pluri¬
ma. latro credidit in cruce. et statim meruit audire. amen amen dico
tibi hodic mecum eris in paradiso. Tudas de apostolatus fastigio in proditionis tarta¬
rum labitur: et nec famlliaritate conuiuii. nec intinctoẽ bucelle. nec osculi gratia
frangitur: ne quasi hominem non tradat quem filium dei nouerat. Quid samari

Expanded text:
tu modo a nobis abiens recentem amicitiam scindis potius, quam dissuis, quod prudenter tu modo a nobis abiens recentem amicitiam scindis potius, quam dissuis, quod prudenter Laelius uetat; nisi forte ita tibi exosus est oriens, ut litteras quoque tuas huc uenire formides. expergiscere, expergiscere, euigila de sommo, praesta unam chartae scedulam caritati inter delicias patriae et communis, quam habuimus, peregrinationis aliqusi amas, rescribe; si irasceris, iratus licet scribe. magsius, qui cotidie de uita periclitatur. nihil fortius, qui uincit diabolum; nihil inbecillius, qui a carne superatur. utriusque rei exempla sunt plurima. latro credidit in cruce et statim meretur audire:amen, amen dico tibi: hodie mecum eris in paradiso. ludas de apostolatus fastigio in proditionis tartarum labitur et nec familiaritate conuiuii nec intinctione buccellae nec osculi gratia frangitur, ne quasi hominem tradat, quem filium dei nouerat. quid Samaritana
Abbreviated transcription (Latin):
urpilius comicus tractans de uicissitudine litterarum: sola inquit res ẽ¬
que homines absentes presentes faciat. Mec fassam dedit quam in se
Biouerat sentenciam. Quid enim ẽ ut ita dicam tam presens int̾ absẽt̃es.
ꝙr per eplãs et alloqui et audire quos diligas/. Nam et rudes illi italie homines quos
sos eminus appellat. qui sibi ut in rhetoricis cicero ait. uctu ferimo uitã propagab
ante carte et mẽbranarum usumaut in dolatis ex ligno codicellis. aut in cortĩcibus
borum mutua epistolarum eloquia missitabant. Uñde et portitores earum tabell.
et scriptores alibris arborum librarios uocauere. Ꝙͣto igitur expolito iam artib mũ
.id non debemus omittere. qd̾ sibi prestiterunt. apud quos erat cruda rusticita
qui humanitatem quodũ modo nesciebant. Ecte beatus chromatius cum scõ eusebio
non plus natura ꝗͣ morum sibi equalitate geriano: luterario me prouocauit officõ

Expanded text:
URPILIUS Comicus tractans de vicissitudine litterarum: solaquae homines absentes praesentes faciat\'. nec falsam dedit, quamquam in re non uera, sententiam. quid enim est, ut ita dicam, tam praesens inter absentes, quam per epistulas et adloqui et audire quos diligas? nam et rudes illi Italiae homines, quos cascos Ennius appellat, qui sibi, ut in Rhetoricis Cicero ait, uictu fero uitam requirebant, ante chartae et membranarum usum aut in dedolatis ex ligno codicellis aut in corticibus arborum mutua epistularum adloquia missitabant; unde et portitores earum tabellarios et scriptores a libris arborum librarios uocauere. quanto igitur nos expolito iam artibus mundo id non debemus omittere, quod sibi praestiterunt, apud quos erat cruda rusticitas et qui humanitatem quodammodo nesciebant! ecce beatus Chromatius cum sancto Eusebio non plus natura quam morum sibi aequalitate germano litterario me prouocauit officio.