comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monum ore decerpit᷑. Ad̾ si te quoq ad
eumdẽ ordinem clericatus. pia fratrũ
blandimenta sollicitant. gaudebo de
ascensu: tuebo de lapsu. Qͥ ep̃atum de¬
siderat: bonum opus desiderat. Sc̃imus
ista. s iunge qd sequitur. Oportet autẽ
hiuꝰmodi irrep̾hensibłem eẽ. unius uxo¬
ris uirum. sobrium. pudicum. pruden¬
tem. ornatum. hospitalem. docibilem. ñ
uinolentum. ñ ꝑcussorẽ. s modestum.
Et ceteris q̃ de oo sequunt᷑ explicitis: ñ mino¬
rem in tercio. gradu adhibute d gen
dicens. Dẏaconos si llt̾. pudieoe. q̃
lingues. ñ multo uino deditos. ñ De¬
tros habentes ministerium fid̾i in comlci

Expanded text:
monum ore discerpitur. Quod si te quoque ad monum ore discerpitur. Quod si te quoque ad eundem ordinem pia fratrum blandimenta sollicitant, gaudebo de ascensu, timebo de lapsu. Qui episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Scimus ista, sed iunge, quod sequitur: Oportet autem huiusmodi inreprehensibilem esse, unius uxoris virum, sobrium, pudicum, prudentem, ornatum, hospitalem, dicibilem, non vinolentum, non percussorem, sed modestum. Et ceteris de eo, quae sequuntur, explicitis non minore in tertio gradu adhibuit diligentiam dicens: Diaconos similiter pudicos, non bilingues, non multo vino deditos, non turpilucros, habentes
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs nos etiam xp̃iani sumꝰ. qͥ claues regni
celoꝵ habentes. qͦdam modo añ iudicii di¬
em iudicant. qͥ sponsam dñĩ sobria casti¬
tate conseruant. S ⁊ illa q̃ ante ꝑstrin¬
xi: monachi cã est alia. alia clericoꝵ. Cle¬
rici oues pascunt: ego pascor. Illi de alta¬
rio uiuunt. mͥ qͣi infructuose arbori se¬
curis ponit᷑ ad radicem. si munus ad al¬
tare ñ defero. Nec possum ostend̾e pau
ꝑtatem. cum in euͣngłio anũ uiduam
duo q̃ sibi sola suꝑerant era mittentẽ
laudat dñs. Michi ante prb̃m sedere
ñ licet. Illi si peccauero. licet trad̾e me sa¬
thane in int̾itum carnis: ut sp̃c saluus
sit in die dñ ihũ. Et in ueteri quidem
lege qͥcumq sacerdotib ñ obtemꝑasset:
aut extͣ castra poĩtus lapidabatur a po
pulo. aut gladio ceruice subiecta con¬
temptum expiabat cruore. Nunc ue¬
ro inobediens spũali aĩaduersione trũ¬
catur. aut eiectus de eccli̾a. rabido de¬¬

Expanded text:
quos nos etiam Christiani sumus, qui claues regni quos nos etiam Christiani sumus, qui claues regni caelorum habentes quodammodo ante iudicii diem iudicant, qui sponsam domini sobria castitate conseruant. sed alia, ut ante praestruxi, monachi causa est, alia clericorum. clerici oues pascunt, ego pascor; illi de altario uiuunt, mihi quasi infructuosae arbori securis ponitur ad radices, si munus ad altare non defero. nec possum obtendere paupertatem, cum in Evangelio anum viduam duo, quae sibi sola supererant, aera mittentem laudaverit Dominus . Mihi ante presbyterum sedere non licet; illi, si peccavero, licet tradere me Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini Jesu. Et in veteri quidem lege, quicunque sacerdotibus non obtemperasset, aut extra castra populo aut gladio cervice subiecto contemptum expiabat cruore. Nunc vero inoboediens spiritali mucrone truncatur aut eiectus de ecclesia rabido dae
Abbreviated transcription (Latin):
surum scio: cur tam bene ꝑatus ad bel¬
la ñ militas: Nisi forte in prĩa tua te
arbitraris hoc facere: cum ĩ sua dñs sig¬
na non fecerit: Cur id cum auctoritate¬
mo ꝓph̃̾a in sua patria honorem hab&̾.
aufugit. S uͥ honor ñ est: ibi cõtemptꝰ.
Udi aũ contemptꝰ. ibi frequent̾ iniu¬
ria. Ubi uero ĩuuiria: ibi ⁊ indignatio.
Ubi indignatio: ibi quies nulla. Ubi
quies nulla: ibi mens a ꝓposito sepe de¬
ducit᷑. UIbi aũ ꝑ inqͥetudĩem aliqͥo au¬
fertur ẽ studio: minus fit ab eo qd̾ tol¬
litur. Et uͥ minus ẽ: ꝑfectum ñ potest
dici. Ex hac supputatione illa sũma
nascitur: monachum in sua patria
ꝑfectum eẽ non posse. Pꝑfectum autẽ
esse nolle: delin quere ẽ. Sed de hoc gradu
pulsus: ꝓuocab̾is ad clericos. An de hus a¬
liqͥd audeam dicere. qͥ ceite in suis urbib
cõmorant᷑: Absit aũt ut qͥcqͣm de hus si¬
nistrum loquar. qͥ apłico gradui sutcedẽ¬
tes. xp̃i corpus sacro ore conficuint. per

Expanded text:
surum scio cur, tam bene paratus ad bella, non militas? Nisi forte in parbitraris hoc facere, cum in sua dominus signa non fecerit. et cur id? cum auctoritatemo propheta in sua patria honorem habet. aufugit. sed nbi honor non est, ibi contemptus est; ubi contemptus, ibi frequens iniuria; ubi autem iniuria, ibi et indignatio; ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi autem per inquietudinem aliquid aufertur ex studio, minus fit ab eo, quod tollitur, et ubi minus est, perfectum non potest dici. ex hac supputatione illa summa nascitur, monachum perfectum in patria sua esse non posse. perfectum autem esse nolle delinquere est. Sed de hoc gradu pulsus prouocabis ad clericos: \'an de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur?\' absit ut quicquam de his sinistrum loquar, qui apostolico gradui succedentes Christi corpus sacro ore conficiunt, per
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ꝑfectus ñ est: cum se ꝑfectum fore deo
pollicitus sit. dõ aũ mentitus ẽ. Os autẽ ꝙ
m̃titur occidit aĩam. Igit᷑ ut concludam
si ꝑfectus es̃. cur bona pat̾na desideras:
Si ꝑfectus nõ es deum fefellisti. Diuinis
euͣngłium uocib consonat. Nõ potestis
dacem face̾ mammone ⁊ dño seruiendo:
Nociferat᷑ ille sepe. Si qͥs uult post me ue¬
nire. ab neget semet ip̃m sͥ. ⁊ tollat crucẽ
suã ⁊ sequatur me: et ego honustꝰ auro

Expanded text:
et si perfectus non est, cum se perfectum fore Deo pollicitus sit, ante, mentitus est. Os autem quod mentitur, occidit animam. Igitur ut concludam, si perfectus es, cur bona paterna desideras? Si perfectus non es, Deum fefellisti. Divinis evangelium vocibus intonat: Non potestis dacem facere, mamone et Domino serviendo? Vociferatur ille sepe: Si quis vult post me venire, abneget seipsum sibi, et tollat crucem suam, et sequatur mei et ego onu
Abbreviated transcription (Latin):
s̃t iuꝵ pearis accedere. Suꝑ quem dñs recͥescit nisi
luiꝑ in suꝑ humilem et qͥetum ⁊ trementem u̾ba
hucisua: Cui plus creditur: plus ab eo exigit᷑.¬
nl. Potentes: potent̾ tormenta pacientur.

Expanded text:
sum iubearis accedere. Super quem dominus requiescit, nisi sum iubearis accedere. Super quem dominus requiescit, nisi super humilem et quietum et trementem verba sua? Cui plus creditur, plus ab eo exigitur. Potentes potenter tormenta patientur.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ in sudario ligans. cet̾is lucra facien¬
tib. id tantum qd̾ acceꝑat reseruauit.
Ilico indignantis dñi responsione ac¬
clamore feriet᷑. Serue neqͣm. quare nõ
dedisti pecuniam meam admensam. &
ego ueniens cum usuris exegissem: Id:
deposuisses ad altare: qd̾ ferre ñ poteras.
Dum enĩ tu ignauus negociator dena¬
rium tenes: alteriꝰ locum̃ qͥ pecuniam
duplicare. pot̾at occupasti. Qͣm obrem
sicut hii qͥ bene ministrant. bonum gͣ¬
dum sibi acqͥrunt: ita qͥ indigne ad ca
sunt. Attendis petrum: s ⁊ iudam con¬
sid̾a. Stephanum suscipis: s ⁊ nicho¬
laum respice. quem dñs ĩ apocalypsi.
sua dampnat sentencia. quia non tm̃
turpia. s ⁊̃ nefanda cõmentus est. ut
nicholaitaꝵ heresis ex illa radice nas¬
ceretur. Probet se unusqͥsq: ⁊ sic acce¬
Pauid pastor: eligit᷑ in regem. Alinimũ¬
pit discipi im: amat ih̾c plurimum. Inferiꝰ
ien Et̃ umbe. ut minore ueniente sursũ u¬

Expanded text:
tum in sudario ligans ceteris lucra facientibus id tantum, quod acceperat, reseruarit! ilico indignantis domini clamore ferietur: s ern e nequam, quare non dedisti pecuniam meam ad mensam, et ego ueniens cum usuris exegissem? id est: \'deposuisses ad altare, quod ferre non poteras. dum enim tu, ignauus negorium tenes, alterius locum, qui pecuniam duplicare poterat, occupasti. Quamobrem sicuti qui bene ministrat, bonum gradum sibi acquirit: ita qui indigne ad calsunt. Attendis Petrum: sed et Judam considera. Stephanum suspicis: sed et Nicolaum respice, quem Dominus in Apocalypsi sua damnat sententia: qui tam turpia et nefanda commentus est, ut Nicolaitarum haeresis ex illa radice nascatur. Probet se unusquisque, et sic accet. 36 David pastor eligitur in Regem . Minimum discipulum Jesus amat plurimum. Inferius frater accumbe, ut minore adveniente, sursum
Abbreviated transcription (Latin):
st m̾s ẽẽ discipulus. Cur timido ani¬
ł cuin nd xp̃ianus es: Respite cum petro reli¬
gdum  respice surgentẽ de theloneo
icus ⁊ ingentia tectoꝵ spacia metiris:
hereditatẽ expectas scl̃i. coheres xp̃i: Int̾¬
pretare uocabulum monachi: hoc est
nom̃ tuum. Qͥd facis in turba qͥ solus es:
it ħ ego ñ integris rate uel mertib. nec¬
qͣi ignarus fluctuum doctꝰ nauta p̾mo¬
neo. s qͣi nuꝑ naufragio eiectus ĩ littꝰ
timida nauigatoris uoce denuncio. IN
illo estu caribdis luxurie salutem uõrat.
ibi ore uirgineo ad pudicicie ꝑpetranda¬
cate in naufragia scilleũ renidens libido blan¬
neut dit᷑. Hic barbarũ littus. hic dẏabolus py-¬
rata cum sociis portat uincula capien¬
dis. Nolite credere. nolite ẽẽ securi. Licet
ĩ morem stagni fusum eqͦꝵ arrideat. li¬
cet iux su̾ma iacentis elem̃ti spũ terga
crispent᷑. magnus hͥ campus montes
habet intus inclusos. Intus ÷ ꝑiculum.
uitꝰ est hostis. Abducite rudentes. uela

Expanded text:
st meus. esse discipulus. Cur timido animo Christianus es? respice cum patre relictum rete, respice surgentem de teloneo pticus et ingentia tectorum spatia metaris? hereditatem expectas saeculi, coheres Christi? interpretare uocabulum monachi, hoc est nomen tuum: quid facis in turba, qui solus es? et haec ego non integris rate uel mercibus quasi ignaros fluctuum doctus nauta praemoneo, sed quasi nuper naufragio eiectus in litus timida nauigaturis uoce denuntio. in illo aestu Charybdis luxuriae salutem uorat, ibi ore uirgineo ad pudicitiae perpetranda naufragia Scyllaceum renidens libido blanditur; hic barbarum litus, hic diabolus pirata cum sociis portat uincla capiendis. nolite credere, nolite esse securi. licet in morem stagni fusum aequor adrideat, licet uix summa iacentis elementi spiritu terga crispentur, magnus hic campus montes habet, intus inclusum est periculum, intus est hostis. expedite rudentes, uela
Abbreviated transcription (Latin):
e epeli. fõiss in ⁊ laxis uħrsi i pellibus
arata rugis front⁊ antiquum refereNs
mãma lactare tõgeminet. Dicant et si
uolunt gͣmatici. In te om̃is domꝰ inclina¬
ta retumbit. Fãcile rumpit ħ uintula
amor xp̃i ⁊ timor gehenne. At contra
suam. Eadium tenet hostis ut me pe
pulturam xͥ causa ñ debeo. qͣm ⁊̃ om̃ib
eiꝰ cã debeo: Dño passuro timide consu¬
lens petrus: scandalum fuit. Paulus
retinentib se fr̾ib ne iherosolimam ꝑ¬
geret. respondit. Qͥd facitis plorantes
⁊ cõturbantes cor meum: Ego .ii. non
iste pietatis qͦ fides qͣtitur. eungelii re-¬
sunt: qͥ faciunt uoluntatẽ pr̃is mei qͥ¬
÷ in celis. Si credunt in xp̃o. faueant
mͥ ꝓ eiꝰ nõie pugnaturo. Si ñ credunt.
mort̾ui sepeliant mortuos suos. S hoc
nari nescis. Adu̾sarius nr̃ tanqͣm leo
rugiens aliq̃m deuorare querens cirtũ
it. ⁊ tu pacem putas: Sedet in insidus
cum diuitib in occultis. ut int̾ficiat

Expanded text:
et sepeli.\' forsitan et laxis uberum pellibus, et sepeli.\' forsitan et laxis uberum pellibus, arata rugis fronte antiquum referens mamma lallare congeminet. dicant, si uolunt, et grammatici: in te omnis domus inclinata recumbit. facile rumpit haec uincula amor Christi et timor gehennae. at suam. Gladium tenet hostis ut me perpulturam Christi causa non debeo, quam etiam omnibus ejus causa debeo? Domino passuro timide consulens Petrus scandalum fuit . Paulus retinentibus se fratribus ne Hierosolymam pergeret, respondit: « Quid facitis plorantes, et conturbantes cor meum? Ego enim non iste pietatis, quo fides quatitur, Evangelii resunt, quicumque faciunt voluntatem patris mei, qui in caelis est. Si credunt in Christo, faveant mihi pro eius nomine pugnaturo; si non credunt, mortui sepeliant mortuos suos. Sed hoc, nari nescis. Adversarius noster tamquam leo rugiens aliquem devorare quaerens circuit, et tu pacem putas? Sedet in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiat
Abbreviated transcription (Latin):
suspirant. Licz ꝑuulus ex collo pende¬
at nepos licet sꝑso cͥne ⁊ scissis uestib
ubera quib te nutͥerat mat̾ ostendat.
lic ĩ limine pater iaceat: ꝑ calcatũ
prẽm ꝑge. siccis oculis ad uexillum
ĩ hac re ẽẽ crudelem. Ueniet. ueniet.¬
postea dies ille quo uictor reu̾taris in
prĩam qͦ iherosolimam celestem uir
fortis coronatus incedas. Tunc muni¬
cipatum cum paulo capies. tunc et
ꝑentib tuis eiusdem ciuitatis ius petes.
tunc ⁊ ꝓ me rogabis qͥ ut uinc̾e̾s inci¬
taui. Neq uero nescio qͣ te nunc dicas
compede prepediri. Non ẽ nobis ferre¬
um pectus. nͨ duta p̾cordia. ñ ex ilice
natos yrcane nutriere tygrides. Et
nos ꝑ ista tͣnsuumus. Nunc tͥ blan¬
dis uidua soror heret lacertis. ñc illi
cum quib adoleuisti uernaculi auĩt.
Cui nos seruituros relinqͥs: Nunc et
gerula qͦndam iam anus ⁊ nutriciꝰ
secundus post naturalem pietate p̃r.
clamitat moriturus. Expecta paulisꝑ

Expanded text:
suspirant. licet paruulus ex collo pendesuspirant. licet paruulus ex collo pendeat nepos, -licet sparso crine et scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater iaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad uexillum in hac re esse crudelem. Ueniet postea dies, quo uictor reuertaris in patriam, quo Hierosolymam caelestem uir fortis coronatus incedas. tunc municipatum cum Paulo capies, tunc et parentibus tuis eiusdem ciuitatis ius petes, tunc et pro me rogabis, qui, ut uinceres, incitaui. neque uero nescio, qua te nunc dicas conpede praepediri. non est nobis ferreum pectus nec dura praecordia, non ex silice natos Hyrcanae nutriere tigrides. et nos per ista transiuimus. nunc tibi blandis uidua soror haeret lacertis, nunc illi, cum quibus adoleuisti, uernulae aiunt: \'cui nos seruituros relinquis?\' nunc et gerula quondam, iam anus, et nutricius, secundus post naturalem pietatis pater, clamitat: \'morituros expecta paulisper
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ est. S qͥd ago: Rursus imꝓuidꝰ
obsetro. Abeant p̾ces. blandim̃ta disce¬
dant. Debet amor lesus irasci. Qͥ rogantẽ
cõtempseras: forsitan audies obiurgã¬
tem. Qͥd facis ĩ pat̾na domo delicate mi¬
les: iibi uallum: Ubi fossa: isbi hyem
acta sub pellib : Ecce de celo tuba canit.
Ecce cum nubib debellaturus orbem im¬
ꝑator armatꝰ egredit᷑. Ecce bisacutus gla¬
dius ex regis ore ꝓcedens obuia queꝙ
metet. &e tu ĩ i de cubiculi i d̾ aciem ti. i e
umbra egredis ad solem. Sorpꝰ assuetum
tunica lorice onus ñ fert. Caput opertũ
lintheo: galeam recusat. Mollem ocio
manum durus exasꝑat capulus. Audi
re tyrocinii tui diem. qͦ xp̃o in baptys¬
mate cõsepultꝰ in sacͣmenti uerba iu¬
rasti. ꝓ noie eiꝰ non te matͥ ꝑciturũ ẽẽ
ñ pr̃i. Ecce adu̾sarius in pectore tuo
xp̃m conat᷑ extinguere. ecce donatiuũ
qd̾ militaturus acceꝑas. hostilia castͣ

Expanded text:
pauper est. Sed quid ago? rursus inprouidus pauper est. Sed quid ago? rursus inprouidus obsecro? abeant preceS, blandimenta discedant; debet amor laesus irasci. qui rogantem contempseras, forsitan audies obiurgantem. quid facis in paterna domo, delicate miles? ubi uallum, ubi fossa, ubi hiemps acta sub pellibus? ecce de caelo tuba canit, ecce cum nubibus debellaturus orbem imperator armatus egreditur, ecce bis acutus gladius ex regis ore procedens obuia quaeque metit: et tu mihi de cubiculo ad aciem, de umbra egrederis ad solem? corpus adsuetum tunica loricae onus non suffert, caput opertum linteo galeam recusat, mollem otio manum durus exasperat capulus. audi recordare tirocinii tui diem, quo Christo in baptismate consepultus in sacramenti uerba iurasti: pro nomine eius non te matri parciturum esse, non patri. ecce aduersarius in pectore tuo Christum conatur occidere; ecce donatiuum, quod militaturus acceperas, hostilia castra
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscit. Qͥb lam̃tis. qͦ dolore: qͥ gemitu
e abeuntẽ ꝓsecutꝰ sim: iste quoꝙ littere
estes sunt. qͣs lacrimis cernis int̾litas.
Ierum tu qͣi puulus delicatꝰ. contemptꝰ
ogantis ꝑ blandim̃ta fouisti. ⁊ ego ĩcau¬
us qͥd tunc ag̾em nesciebam. Tacerem:
S qd̵ ardent̾ uolebam: mod̾ate dissimu¬
are ñ pot̾am. Impensiꝰ obsectarem: Sed
^audire nolebas. qi similit̾ ñ amabas. ad̾
linum potuit spreta caritas fecit. Qũẽ
p̾sentem retin̾e non ualuit: querit absen¬
tem. Qñi gͥ et tu ip̃e abiens postularas. ut
tͥ pꝰ̾ea ꝙͣ ad desertũ migͣssem inuitatoria
ad te scripta tͣnsmiterẽ ⁊ ego me facturũ
ꝓmiseram: inuito iam ꝓpa. Nolo pͥstͥnasꝵ
necessitatum recorderis. Nudos amat he¬
remus. Nolo te antiq̃ ꝑegͥnationis t̾reat
difficultas. Qͥ in xp̃o credis ⁊ eiꝰ crede ser¬
monib. Q̾rite pͥmũ regnũ dĩ ⁊ ħ om̃ĩa
apponent᷑ uobis. Nõ tͥ pera sumenda.
ñ ui gas. Affatim diues ẽ: qͥ cum xp̃o

Expanded text:
scit. quibus lamentis, quo dolore, quo gemitu te abeuntem prosecutus sim, istae quoque litterae testes sunt, quas lacrimis cernis interlitas. uerum tu quasi paruulus delicatus contemptum rogantis per blandimenta fouisti et ego incautus, quid tunc agerem, nesciebam. tacerem? sed quod ardenter nolebam, moderate dissimulare non poteram. inpensius obsecrarem? sed audire nolebas, quia similiter non amabas. quod unum potuit, spreta caritas fecit. quem praesentem retinere non ualuit, quaerit absentem. quoniam igitur et tu ipse abiens postularas, ut tibi, postquam ad deserta migrassem, inuitatoriam a me scriptam transmitterem, et ego facturum receperam, inuito, iam propera. nolo pristinarum necessitatum recorderis — nudos amat heremus —, nolo te antiquae peregrinationis terreat difficultas. qui in Christo credis, et eius crede sermonibus: quaerite primum regnum dei, et haec omnia adponentur uobis. non pera tibi sumenda, non uirga est; adfatim diues est, qui cum Christo
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ ⁊ dĩ. Et qͣmꝙͣ generalit̾ adu̾sum do¬
li ẽ. ydolatͥa ÷. cͥ om̃ia ydola mancipant᷑
tam̃ et in alio loco speciatim. noĩatim q
det̾minat dicens. Mortificate menbra
& cõcupiscenciam malã ⁊ cupiditatẽ.¬
⁊ auariciam. q̃ sunt ydoloꝵ seruitus.
Non est tantum in eo seruitꝰ ydoł. si qͥs
duob digitulis chura cõprehensa ĩ bu¬
stum are iaciat. aut haustũ patere po
culo fundat merũ. Neget auariciam
ẽẽ ydolatriam. qͥ potest triginta argẽ¬
teis dñm uenditũ appellare usticiã.
Neget satrilegium eẽ qͥ in libidine se¬

Expanded text:
m generaliter adversum Dli est, idolatria sit, cui omnia idola mancipantur, tamen et in alio loco speciatim nominatimque determinat dicens: Mortificate membra t concupiscentiam malam et cupiditatem, quae sunt idolorum seruitus, on est tantum in eo seruitus idoli. si quis duobus digitulis tura conprehensa in bustum arae iaciat aut haustum paterculo fundat merum. Neget avaritiam esse idololatriam, qui potest triginta argenteis Dominum venditum appellare justitiam. Neget sacrilegium in libidine, se
Abbreviated transcription (Latin):
dentior. Qͥ id̾o serpens dr᷑. qd̾ occulte
serpat ⁊ qd̾ sensus hominis tenuiter
illabendo ꝑtemptet: qd si cõuicerit.
meduilis se hõim atq ossib implicat
licie sue potuit inpͥmere uestigia:
ꝙͣuis illieo ausus fi̾t sepe demptare.
sicut ipẽ dñs in euangelio. ut. Etcce uenit

Expanded text:
i ideo serpens dicitur, quod occulte serpat, et quod sensus hominis tenuiter illabendo pertentet: quos si convicerit, medullis se hominum atque ossibus implicat litiae suae potuit imprimere vestigia; quamvis illud ausus fuerit saepe tentare, sicut ipse Dominus in Eva
Abbreviated transcription (Latin):
in ligno. qͥ ꝓpruis erat typus corꝑis xp̃i
ut qͥcumq in eo aspiceret. ñ periret:
Corpus enim hominis: ꝑ tͣnsgressionem
uas fuerat serpentis effectũ. Sicut et
alibi ip̃e moyses uirgam proiecit it
terram. q̃ in similitudinem est compa¬
rata serpentis ÷ que et ip̃a ymago erat

Expanded text:
in ligno, qui proprius erat typus corporis Christi, in ligno, qui proprius erat typus corporis Christi, ut quicumque in eum aspiceret, non periret; corpus enim hominis per transgressionem vas fuerat serpentis effectum. Sic et alibi ipse Moyses virgam projecit in terram, quae in similitudinem est corporata serpentis: quae et ipsa imago erat
Abbreviated transcription (Latin):
serit oculoꝵ: matͥs dampnatꝰ arbitrio.
⁊ a frm̃ consortio separatꝰ. deicitur in
terram. Et sicut auis ista inimica ser¬
pentium est. quos cum in aera alas⁊
remigio subuectando supportat. obun¬
co rostro. ⁊ armatis qͣi qͥbdam delis pe¬
dib suis sacerat ac diuellit : qͦs cum
deuoret. caiore suo int̾no noxium illud
unam diligit eccłiam ut aquila ni¬
dum suum ÷ qͣm ab estu ꝑsecutionũ
aiarum suarum defendit umbracło.
fidelium lumen infirmum est: qui ig¬
neam euͣngelioꝵ lucem uiciis secula¬
rib inqͥnati ferre ñ possunt. Ee ut
aquila serpendes deuorat. ⁊ eoꝵ uene¬
cerato. duin humarum sibi corp̾ as mitꝰ
peccatũm illud qd̾ hom mem tenebat
obnorium. tanqͣm ꝑnitiosum uirus
extinxit: sicut apłs ait. & de peccato
aampnauit peccatum in carne sua. &e
alibi. Qͥ cum peccatum ñ esset: ꝓ nob̾
peccatum fecit: Ad hoc quoꝙ moyses
serpentem ereum in heremo suspendit

Expanded text:
serit oculorum, materno damnatus arbitrio, serit oculorum, materno damnatus arbitrio, et a fratrum consortio separatus dejicitur in terram. Et sicut avis ista inimica serpentum est, quos dum in aere alarum remigio subvectando supportat, hos obunco rostro, et armatis quasi quibusdam telis, pedibus suis lacerat ac divellit; quos cum devorat, calore suo interno noxium illud unam diligit Ecclesiam, ut aquila nidum suum; quam ab aestu persecutionum alarum suarum defendit umbraculo:n quibus fidei lumen infirmum est, qui igneam Evangeliorum lucem vitiis saecularibus inquinati ferre non possunt. 6. Et ut aquila serpentes devorat, et eorum venecerato, quod humanum sibi corpus assumit, peccatum illud quod hominem tenebat obnoxium, tamquam perniciosum virus exstinxit, sicut Apostolus ait: Et de peccato damnavit peccatum in carne sua ; et alibi: Qui cum peccator non esset, pro nobis peccatum fecit . Ad hoc quoque Moyses serpentem aeneum in eremo suspendit
Abbreviated transcription (Latin):
Aut qͦmodo possunt uie uiri in iuuẽ¬
tute cognosci ÷ qui unde ueniat. &
quo eat ñ potest deprehendi: Hec st̃
que sapientissimus salomon ꝓpħa
dixit. se non posse cognoscere. Nunc
ergo de singulis reb istis quid dica¬
mus: audite. Aquilam in hoc loco
uenerandam resurrectionem qua docuit
humaniim genus in uitam recdire posse
por t mortem: uelut aquila reuolauit ad
Dm: preclam secum referens. id est
hominem. quem rapuerat de faucibus
inimici. Hec est acuuila: de qͣ scriptum ÷.¬
Sicut aquila tegit nidum suum: id est
xp̃c eccłiam. & iterum inquit. In umbra
alarum tuaꝵ sꝑabo. E iterum. Renoua¬
bitur sicut aquile iuuentus tua. Nam
unuis est: nͨ ad ꝓcreandam sobolem. a¬
luid aliqͣndo cubile ꝑquint. Et cum pͥ¬
mum calidis ouis maturo ortu fetus
erumpit᷑ interior. pullos ꝙ educit inpbe¬
mes. hos contra faciem feruidi solis
opponit ⁊ ut qͥ egram et inualidã cho¬
rusco lumine repulsam aciem submi¬

Expanded text:
Aut quomodo possunt viae viri in juvenAut quomodo possunt viae viri in juventute cognosci, qui unde veniat, et quo eat, non potest deprehendi? Haec sunt quae sapientissimus Salomon propheta dixit se non 452 posse cognoscere. Nunc ergo de singulis rebus istis quid dicamus, audite. 5. Aquilam in hoc loco cipere, qui post venerandam resurrectionem, qua docuit humanum genus in vitam redire posse post mortem, velut aquila revolavit ad Patrem, praedam secum referens, id est, hominem, quem rapuerat de faucibus inimici. Haec est aquila, quam Sicut aquila tegit nidum suum , id est, Christus Ecclesiam. Et iterum inquit: In umbra alarum tuarum sperabo . Et iterum: Renovabitur sicut aquilae juventus tua . Nam unius est, nec ad procreandam sobolem aliud aliquando cubile perquirit, et cum primum calidis ovis maturo ortu fetus eruperit interior, pullos educit implumes, hos contra faciem fervidi solis opponit, et qui aegram et invalidam corusco radiorum appulsu aciem submi
Abbreviated transcription (Latin):
missum atq indultum est nobis. ut
omna & uidere possimus ⁊ nosse ⁊ sic̃
qui absconclisti hec a sapi
tuli ut non salomonem qd̾ ñ potuiiet
scire: et quartum qd̾ non agnosco. Uesti¬
gia aquile uolantis. et uias serpentis
suꝑ petram ÷ et semitas nauis nauigan¬
tis: et uias uiri in iuuentute. Quis enĩ
unqͣm dilectissimi frẽs potuit ista cog¬
noscere: Quasi uero sit facile ut sus¬
pensa aquila in aitum celeri eleuatio¬
ne pennarum. plausus sui et lapsus
uestigia manifesta constituat. aut
uiam signet in uacuo: et lineam sui
uolatus ducat. et figat in liqͥdo: Qs
cursum nauis dep̾hendat in fluctib:
Quis indicium eiꝰ ꝑ quos aggeres &
limites feratur intelligat: Crebra
semꝑ et inquieta mutatio. dum un¬
dis sequacibus aut obruitur qd̾ pre¬
cessit: aut opprimit᷑ qd secutum est.
Quis in petra signum aliqd̃ serpentiᷤᷤ
agnouit ⁊ cum ⁊ materia sit dura sa¬
xorum. et lubrica natura serpentum:

Expanded text:
missum et indultum est nobis, ut missum et indultum est nobis, ut omnia et videre possimus et nosse, sicut quia abscondisretuli, ut non tam Salomonem quod non potuisset ssibilia mihi scire, et quartum quod non cognosco: vestigia aquilae volantis, et vias serpentis super petram, et semitas navis navigantis, et vias viri in juventute. Quis enim umquam, dilectissimi fratres, potuit ista cognoscere? Quasi vero sit facile ut suspensa aquila in altum celeri elatione pennarum, plausus sui et lapsus vestigia manifesta constituat, aut viam signet in vacuo, et lineam sui volatus ducat, figatque in liquido? Quis cursum navis deprehendat in fluctibus? quis indicium ejus, per quos aggeres et limites feratur, intelligat? Crebra semper et inquieta mutatio, dum undis sequacibus, aut obruitur quod praecessit, aut opprimitur quod secutum est. Quis in petra signum aliquod serpentis agnovit, cum et materia sit dura saxorum, et lubrica natura serpentum?
Abbreviated transcription (Latin):
quem iterum diuisiones. ⁊ mutationes tem¬
porum non latebant : qui comp̾henderat
qualiter sibi annorum mutua uicissitu¬
do recleunte orbe succederet ⁊ que causa
uarios stellarum age̾t cursus. preceden¬
do se ñnumquam aut subito sequendo :
unde earum eẽt ortus aut obitus: ⁊ alia
multa que sapientia docente cognoue¬
rat: mirum qd̾ ista que sibi impossibłia
esse dicit. aut scire ñ potuit aut uidere᷑
S quia omma que in libris cliuinis pro¬
phetarum ãnuntiatione congesta sunt.
suis sunt temꝑibus reseruata: merito
salomoN ante aduentum dñi nr̃i ihũ
xp̃i. quid aquila uolans. quid serpens
in petra. quid nauis nauigans. que iu¬
uenis uia in iuuentute esset: scire non
potuit. Adhuc ñ etat tempus quo umi
bra corpus fieret: aut ueritas de figu
coniscripta. quib ait. nichil occultũ
qd̾ non reueletur ⁊ et postea qͣm signa¬
tum illum septem sigillis librum. ne¬
mo alter potuit reserare qͣm xp̃c: pes¬

Expanded text:
Quem iterum divisiones et mutationes temQuem iterum divisiones et mutationes temporum non latebant, qui comprehenderat qualiter sibi annorum mutua vicissitudo, redeunte orbe, succederet, qua causa varios stellarum ageret cursus, praecedendo se nonnumquam, aut subito subsequendo, unde earum esset ortus aut obitus, et alia multa, quae sapientia docente, cognoverat. Mirum quod ista quae sibi impossibilia esse dicit, aut scire non potuit, aut videre. 3. Sed quia omnia quae in libris divinis prophetarum annuntiatione congesta sunt, suis sunt temporibus reservata, merito Salomon ante adventum Domini nostri Jesu Christi, quid aquila volans, quid serpens in petra, quid navis navigans, quae juvenis via in juventute esset, scire non potuit: adhuc non erat tempus, quo de umbra corpus fieret, aut veritas de figurconscripta, quibus nihil est occultum quod non reveletur; et posteaquam signatum illum septem sigillis librum nemo alter potuit reserare, quam Christus; per
Abbreviated transcription (Latin):
bestiaꝵ : uim uentorum ⁊ cogitatio¬
nes hominum: differentias arborum.
et urtutes radicum. Omnium enim ar¬
tifex ait. docuit me sapientia. W alibi
in ipso eodem libro. Inuocaui inquit:
et uenit in me sp̃c sapientie. Et quid ÷
dilectissimi frẽs qd̾ tam locuples pos¬
sessor sapientie salomon. cum omnia
oognouisset que in archanis ab ditar⁊
dispositionum tenebant᷑ absconsat hic
sibi impossibilia eẽ pretendit: quippe
cum a deo esset sapientiam consecutꝰ ⁊
qui nouerat mundane dispositionis
introitum. qualit̾ essot hoc celum omne quod
cernimus ardua sublimitate suspensũ: quẽ¬
admodum fieret aer iste circumiectus ⁊ fu¬
sus. ecuo mocleramine libratus in mecdio: qͥ¬
bus modis pigro ad imum dilapsa pondere
terra subsederit : qua ratione intra certas
littorum metas liquidi elementi impaciẽs
fluctus lapsus exestuet : qd̾ principium re¬
rum. quis finis eẽt. que essent media: ille¬

Expanded text:
bestiarum, vim ventorum, et cogitatiobestiarum, vim ventorum, et cogitationes hominum, differentias arborum, et virtutes radicum: omnium enim artifex, ait , docuit me sapientia. Et alibi ipse in eodem libro: Invocavi, inquit, et venit in me spiritus sapientiae . 2. Et quid est, dilectissimi fratres, quod tam locuples possessor sapientiae Salomon, cum omnia cognovisset, quae in arcanis abditarum dispositionum tenebantur absconsa, haec sibi impossibilia esse praetendit? Quippe qui a Deo esset sapientiam consecutus, qui noverat mundanae dispositionis introitum, qualiter esset hoc coelum omne quod cernimus, ardua sublimitate suspensum, quemadmodum fieret aeris istius circumjectus et fusus aequo moderamine libratus in medio, quibus modis pigro ad imum dilapsa pondere terra subsisteret, qua ratione intra certas littorum metas liquidi elementi impatiens fluctus lapsus exaestuet: quod principium rerum, quis finis, et quae essent media.
Abbreviated transcription (Latin):
LRum satis est dilectissimi
fratres. quol in hoc capitłõ
sapientissimus omnium hominum salomon
ꝓph̃a ꝓposuit tria impossibilia ẽẽ que scire
non possit ÷ quartum adhuc ẽẽ qd̾ ñ ualet
agnoscere. Nestigia aquile uolantis: iuã
serpentis suꝑ petram ÷ et semitas nauis na¬
uigantis: et uias uiri in iuuentute sua.
Hec se nescire testatur ille ꝓpheta salomoni.
Qui ut pͥmum transactis infantie rudi¬
mentis annos iuuentutis ingressus est. in
dirigat nutat incerta: nichil aliud a deo
qͣm sapienciam postulauit. Inter ip̃a ut
piens. in dilectione rerum qd̾ omnibus
preiret elegit. Sic enim ip̃e in libro sa¬
pientie se ad dñm omnipotentẽ depreca¬
tum fuisse commemorat. Da mͥ inquit
sedium tuarum assistricem sapĩam:
ut sciam dispositionem orbis terrarum.
iuitutes elementorum ⁊ initium et cõ¬
summationẽ & mecdietatem omnium.
rerum. Diuisiones et mutationes tem¬
porum ⁊ anni cursus. ⁊ dispositiones
stellarum: naturas animaliũ ⁊ iras

Expanded text:
rum satis est, dilectissimi fratres, quod in hoc capitulo sapientissimus omnium hominum Salomon propheta proposuit tria impossibilia esse, quae scire non posset, 451 quartum adhuc esse quod non valeret agnoscere: Vestigia aquilae volantis, vias serpentis super petram, et semitas navis navigantis, et vias viri in juventute . Haec se nescire testatur ille propheta Salomon, qui ut primum transactis infantiae rudimentis, annos juventutis ingressus est, in sum vitae deligat, nutat incerta; nihil aliud a Deo, quam sapientiam postulavit: inter ipsa, ut piens, qui in dilectione rerum, quod omnibus praeiret, elegit. Sic enim ipse in libro Sapientiae suae se Dominum omnipotentem deprecatum fuisse commemorat: Da mihi, inquit, sedium tuarum assistricem sapientiam ; ut sciam dispositionem orbis terrarum, virtutes elementorum, initium et consummationem et medietatem omnium rerum, divisiones et mutationes temporum, anni cursus, et dispositiones stellarum, naturas animalium, et iras
Abbreviated transcription (Latin):
et lucoꝵ inculta lustrabat ⁊ dedita lu¬
xurie. pompis gentilium mancipata.
accepit et nominis: post gr̃am fidelis ⁊¬
post meretricem uirgo: quia uni se de¬
stinauit sponso. Nam qd̾ Raab illa me¬
retrit hiericontis que speculatores ihe¬
su naue excepit hospitio signo cocci sig¬
nata. qui color figuram xp̃i sangiũs
indicabat euersionem cuitatis eua¬
sit: hoc eccłie typum habuit. que per
sanguinẽ xp̃i recdempta. mundi istius
ruinam ñ metuit. Sic enĩ ait ꝓpheta
Accipe tibi inquit uxorem fornicariã:
et fac filios fornitationis. Ubiq enim
dilectissimi fratres cultura ydolortm
fornicatio nuncupata est. Iut in apo¬
calypsi scriptum est. Et sinif fornica.
niq iherłm ciuitas illa qͦnclam nobiliᷤᷤ
hebreoꝵ. quocienscumq a uetitate de¬
fluxerat. et ydolis seriuebat. statim
meretricis uocabulo nominabat᷑ sic̃
clamat ysaias. Quomͦ facta ÷ m̾etrix
ciuitas fidelis syon: Inde est gͦ qd̾ ait

Expanded text:
et lucorum inculta lustrabat, dedita luet lucorum inculta lustrabat, dedita luxuriae, pompae gentilium mancipata. accepit et nominis per gratiam fidei. Post meretricem fit virgo, quia uni se destinavit Sponso. Nam et Raab illa meretrix Hierichuntis, quae speculatores Jesu Nave excepit hospitio , et quod signo cocci signata est, qui color figuram Christi sanguinis indicabat, et quod eversionem civitatis evasit, Ecclesiae typum habuit, quae per sanguinem Christi ruinam mundi istius secura non metuit. Sic enim ait propheta: Accipe, inquit, tibi uxorem fornicariam, et fac filios fornicationis . Ubique enim, dilectissimi fratres, cultura idolorum fornicatio nuncupata est, ut in Apocalypsi scriptum est: Et sinis fornicarinique Hierusalem civitas illa quondam nobilis Hebraeorum, quotiescumque a veritate deflexerat, et idolis serviebat, statim meretricis vocabulo nominabatur, sicut clamat Esaias: Quomodo facta est meretrix civitas fidelis Sion ? Inde est ergo quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
denuo recepit ad uitam:. Qd ille solidꝰ
gressus in fluctib ⁊ quid reliquie de pau¬
cis panib ⁊ quẽ suꝑfuere p̃lus saturata
multitudine qͣm fuere:. Quis in opem¬
capiat in uino galylei coniugis appara¬
tum s dñi oꝑib preciosum ⁊ ⁊ alia mul¬
ta. sicut in euͣngelio dictum est. que si
om̃ia scripta essent mundꝰ ea caꝑe non
posset: Aut qͥd postremo descensus ad in¬
feros. aut ascensus in celum ⁊ quid illud
qd̾ in passione ip̃us. in degram lux con¬
suetudinem. habere ñ potuit ⁊ ut taceã
ruptum uelum. lapidem reuolutum:
He gͦ uie sunt uiri in niuentũte: quas
ñ cam dep̾hendere ꝓpħa qͣm en arrare se
que postea qͣm abluta est dicit se nicħ
in gentib constiti ta ydoloꝵ cultib ri¬
ciata: qͣm uane suꝑstitionis stupra pol¬
luerant: qͣm falsoꝵ cleoꝵ adulteram fe¬
cerat multitudo. que lasciuos. que tur¬
pes incompositis motib saltꝰ nemorum

Expanded text:
denuo recepit ad vitam? Quid ille solidus denuo recepit ad vitam? Quid ille solidus gressus in fluctibus, quid reliquiae de paucis panibus plus superesse, saturata multitudine, quam fuisse? Quid inopem in vino Galilaei conjugis apparatum, sed Domini operibus pretiosum? Et alia multa, sicut in Evangelio dictum est, quae si omnia scripta essent, mundus ea capere non posset . Aut quid postremo descensus ad inferos, aut ascensus ad coelum? Quid illud quod in passione ipsius integram lucis consuetudinem sol habere non potuit; ut taceam ruptum velum, lapidem revolutum? Hae ergo viae sunt in juventute, quas non tam deprehendere propheta, quam enarrare se non m abluta est, dicit se nihil in gentibus constituta, idolorum cultibus vitiata, quam vanae superstitionis stupra polluerant; quam falsorum deorum adulteram fecerat multitudo: lascisvosque ac turpes incompositis motibus saltus nemorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ interitum ⁊ diues ꝑ dampna reddat᷑.
sicut ait ex ꝑsona ipĩus psalmogͣphus.
In tribulatione dilatastime. Que ob.
hoc multis in locis sub typo aut soli cõ¬
paratur aut lune: Que et si tundit᷑
ñ mouetur: et si mouet᷑ resurgit. Se¬
audite hec uerba. Ih̾m naz̾arenum
mensuram corꝑis xp̃i. & alibi. Destinaui
uos uni uiro uirginem castam exhibere xp̃o.
Hic est uir. cuiꝰ me cognosci a iuuentute
ñ possunt. Qs enĩ estimare animo possit
aut capere qͣnta ille oꝑa exercuerit cum
scd̃̾m hoĩem moraret᷑ in terris ⁊ que itin̾a
uitutumduxerit ⁊ in quas uiaᷤᷤ
benefitõꝵcͥca. humanunt
genus fuerit ingressus. dum clau¬
dis pedum restituit firmitatẽ ÷ dum ce¬
cis lumina amissa. reddit. aut imponit¬
in cognita ÷ dum eloqͥum prestat mutis.
et surdis insinuat auditum ⁊ dum langui¬
di sanguinis fluxum sicrat in marthaz
dum demones pellit ex maria ⁊ dum cor¬
pus rediuiui sp̃c calore constringit ⁊ et

Expanded text:
 interitum, et dives per damna reddatur, sicut ait ex persona ipsius Psalmographus: In tribulatione dilatasti me . Quae ob hoc multis in locis aut soli comparatur, aut lunae: quae etsi tunditur, non movetur: et si moveatur, resurgit. audite haec verba: Jesum Nazarenum mensuram Christi ; et alibi: Destinavi vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Hic est vir cujus viae cognosci in juventute non possunt. Quis enim aestimare animo possit, aut capere quanta ille opera exercuerit, cum secundum hominem moraretur in terris? quae itinera virtutum duxerit? in quas vias beneficiorum circa humanum genus fuerit ingressus, dum claudis pedum restituit firmitatem, dum caecis lumina amissa reddit, aut imponit condita, dum eloquium praestat mutis, et surdis insinuat auditum, dum largum sanguinis fluxum siccat in Martha, dum daemones pellit ex Maria, dum corpus redivivi spiritus calore constringit in La
Abbreviated transcription (Latin):
lo munli istius cõstitutam. que crebriᷤᷤ
uentoꝵ fluctib. id ⁊ temptationũ pla¬
gis ⁊ uerberib facigatur: qͣm curbidi
fluctus. id ẽ huiꝰ sclĩ pocestates conant᷑
ad saxa ꝑduc̾e. Que et si undarum flu¬
ctib aut procellis sepe uexat᷑ ⁊ tameti
nunqͣm potest sustinere naufragiũ: qr
in arbore eiꝰ. id ẽ in cruce xp̃c erigit᷑: in
pupi pater residet gubernator: ꝓram
ꝑaclytus seruat sp̃c. Hanc ꝑ angusta
huiꝰ mundi freta. duodeni in partem re¬
latratus falsi carminis resonant: qui
duab feminis ꝓphissis. pͥscilla ⁊ maxi¬
milla. tanqͣm alicuiꝰ scille rabidis succĩ¬
ctus est canib. In ista naue eccłie: ea fe¬
liciter pret̾imus. Inde in fotinianam
carybdim nͨ incedimus: inde nullo mͦ in
illud baratrum. qͣi dathan et abyroni.
id ÷ in ꝓfundum mortis ursacii ⁊ ualen¬
tis ñ incurrimus. In de arryum archy¬
piratam qͥ nos ꝑ mare scł̃i ad instar
pharaonis insequit᷑ ñ timemꝰ: illam

Expanded text:
lo mundi istius constitutam, quae crebris ventorum fluctibus, id est, tentationum plagis et verberibus fatigatur: quam turbidi fluctus, id est, hujus saeculi potestas, conantur ad saxa perducere. Quae etsi undarum fluctibus aut procellis saepe vexatur, tamen numquam potest sustinere naufragium; quia in arbore ejus, id est, in cruce, Christus erigitur, in puppi Pater residet, gubernator proram paracletus servat Spiritus. Hanc per angusta hujus mundi freta duodeni in portum relatratu falsi carminis resonant, qui duabus feminis prophetissis, Priscillae et Maximillae tamquam alicujus Scyllae rabidis succinctus est canibus. In ista nave Ecclesiae ea feliciter praeterimus. Inde in Photinianam Charybdim non incidimus. Inde nullo modo in illud barathrum, quasi Dathan et Abiron, id est, in profundum mortis Ursacii et Valentis non incurrimus. Inde Arium archipiratam, qui nos per mare saeculi ad instar Pharaonis insequitur, non timemus; illam
Abbreviated transcription (Latin):
atellius pyrata ñ capiet ⁊ inde nob̾
aqua o nocere ñ poterit: qͣmuis inde sirt
antixp̃i iuolenta flabra uentura: sicut.
scͥptum÷. Ex aquilone exardescent mala.
Inde sectas gentilium. ⁊ ꝑiculosas heses.
et scopulos euitamus. quos suꝑiacens
fallacie. confessione oris obducunt ⁊ in qͣ

Expanded text:
abellius pirata non cepit. Inde nobis aquilo nocere non poterit, quamvis inde sint antichristi violenta flabra ventura, sicut scriptum est: Ex aquilone exardescent mala . Inde syrtes gentilium, et periculosas haereses et scopulos evitamus, quos superjacens fallaci confessione oris obducunt, in quae
Abbreviated transcription (Latin):
riq non posse. Sequit᷑. Et uias
ane et serentis supitram. Pixtie m ca¬
ritati ur̃s qd̾ sei osis labenis menbris
nu dus et uolubilis coluber. tractib su¬
is uestigia aliqua in petra quia res est
dura ñ faciat. Inditium enim monstri
huiꝰ: ñ nͥ molli scriptum signat᷑ in pul¬
uere. Nunc gͦ uideamus qͥd sit iste serpẽs.
ñ apparet. Hanc petram xp̃m dñm no¬
strum esse ambigere ñ debenuis. Sic
enĩ apłs ait. Bibebant autem de sp̃i-¬
tali: consequente eos petra. Petra aũ:

Expanded text:
Et vias, inquit, serpentis super petram. Dixi jam charitati vestrae quod sinuosis labens membris nitidus et volubilis coluber tractibus suis vestigium aliquod in petra, quia res est dura, non faciat. Indicium enim monstri hujus non nisi molli scriptura signatur in pulvere. Nunc ergo videamus quis sit iste serpens, m non apparet. Hanc petram Dominum nostrum esse ambigere non debemus. Sic enim Apostolus ait: Bibebant autem de spiritali sequenti petra, petra autem
Abbreviated transcription (Latin):
dit ad celum. Tamen cuiꝰ hominis
tam altus ⁊ tantus ẽ sensus. ut expli¬
care possit qͦmodo illa tanta maiestaᷤᷤ
celo aut uenire cdignata fu̾it aut re¬
dire ÷ cum hoc solum nobis scire liceat
qd̃ aut uenit aut rediit: Quis enĩ
cognosc̾e potest quem admodũ uer¬
bum in uirginem uen̾it. aut repente
conceꝑit. ut tam felicem fetum uir
ginalis ꝑtus effunderet. ut hominẽ
deus indueret. quem totus mundus
ñ potest nͨ sufferre nͦ capere. Id ẽ qd̾
ait. uestigia aqͥle uolantis. id÷ xp̃i¬

Expanded text:
elum, tamen cujus hominis tam altus sensus et tantus est, ut explicare possit, quomodo illa tanta majestas de coelo aut venire dignata fuerat, aut redire; cum hoc solum nobis scire liceat, quod aut venit, aut rediit? Quis enim cognoscere potest quemadmodum Verbum in Virginem venerit, ut repente conciperet, ut tam felicem fetum partus virginalis effunderet, ut hominem Deus indueret, quem totus mundus non potest, nec sufferre, nec capere? id est, quod ait: Vestigia aquilae volantis: id
Abbreviated transcription (Latin):
de firma petͣ. id est. qd̾ lucem eis datusꝰ
Beatus qͥ tenet ⁊ allidit infantes suoᷤᷤ
ad petram. Qd̾ utiq in religiosis par¬
ricidium erat: si petͣ ista figuram xͥ
corꝑis ñ haberet. Nemo enĩ beatus in
funere est. qͥ infantes suos allidit ad
petram : s ideo beatus est: qd̾ illos con¬
qd̾ sit diabolus apparet. sicut omniũ¬

Expanded text:
de solida petra , id est, quod dulcem daturus Beatus qui tenet, et allidet infantes tuos ad petram : quod utique in religiosis parricidium erat, si petra ista figuram Christi corporis non haberet. Nemo enim beatus in funere est, qui infantes suos allidit ad petram: sed ideo beatus est, quod illos conquod sit diabolus, apparet sicut
Abbreviated transcription (Latin):
fert conserua tua dño saluatori
et dicit cum chananea. filia mea ma¬
le uexatur a demonio. Recte enim ap¬
pellabo animã tuam filiam anime
eiꝰ. que sexiis nescit diuersitatem: qͥa
te quasi ꝑuulum atq lactantem. et
nͨdum ualentem sumere solidos cibos
inuitat ad lac infantie. ⁊ nutricis
tͥ alimenta demonstrat: ut possis di¬
cere cum ꝓph̾a. Frraui sicut ouis per¬
dita÷ quere seruum tuum: qm̃ mã
cdatatua ñ sum oblitus.

Expanded text:
fert conserua tua domino saluatori fert conserua tua domino saluatori et dicit cum Chananaea: filia mea male uexatur daemon i o. recte enim appellabo animam tuam filiam animae eius, quae sexus nescit diuersitatem, quia te quasi paruulum atque lactantem et necdum ualentem sumere solidos cibos inuitat ad lac infantiae et nutricis tibi alimenta demonstrat, ut possis dicere cum propheta: erraui sicut ouis perdita; quaere seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus.
Abbreviated transcription (Latin):
nent reliqiuie. ut scilicet mortes ami¬
corum ⁊ ciuiũ uideas. ⁊ ruinas ur¬
bium atq uillaꝵ ⁊ saldem int̾ cap¬
tiuitatis mala. & feroces hostiũ uul¬
tus ⁊ ꝓuntie tue infinita naufra¬
gia teneto tabulam penitentie: et
mem̃to conserue tue. q̃ tuam coti¬
die suspirat salutem. Tu uagaris
in patria. immo ñ pr̃ia. quia patri¬
am ꝑdidisti ⁊ ista ꝓ te in locis uen̾a¬
bilib resurrectionis & crucis ⁊ incu¬
nabuloꝵ dñi saluatoris. in quib ꝑ¬
uulus uagiit. tui nominis recordatͦ
te q ad se or̃onib trahit: ut si ñ tuo
merito. saltem huiꝰ salueris fide. Ia¬
cebat qͦndam ꝑalyticus in lectulo
⁊ sic erat cunctis artub dissolutus
ut nͨ pedes ad ingrediendũ. nͨ mani
mouere posset ad precandum ⁊ ⁊ tñ
ꝑfert᷑ ab aliis ⁊ restituitur pristu
sanitati: ut portaret lectulũ. qͥ di¬
dum a lectulo portabat᷑. Et de igit
absentem corꝑe. presentem fide. o¬

Expanded text:
nent reliquiae, ut scilicet mortes aminent reliquiae, ut scilicet mortes amicorum et ciuium uideas et ruinas urbium atque uillarum, saltim inter captiuitatis mala et feroces hostium uultus et prouinciae tuae infinita naufragia teneto tabulam paenitentiae et memento conseruae tuae, quae tuam cottidie suspirat nec desperat salutem. tu uagaris in patria, immo non patria, quia patriam perdidisti; ista pro te in locis uenerabilibus resurrectionis et crucis et incunabulorum domini saluatoris, in quibus paruulus uagiit, tui nominis recordatur teque ad se orationibus trahit, ut, si non tuo merito, saltim huius salueris fide. iacebat quondam paralyticus in lectulo et sic erat cunctis artubus dissolutus, ut nec pedes ad ingrediendum nec manus mouere posset ad precandum; et tamen offertur ab aliis et restituitur pristinae sanitati, ut portaret lectu- lum, qui dudum a lectulo portabatur. et te igitur absentem corpore, praesentem fide of
Abbreviated transcription (Latin):
et dixisse de dño÷ statuit suꝑ petrã
pedes meos: tuam domũ que funda¬
menta fidei solida ñ habebat. p̾ea
diaboli curbine concidisse: porro
illius perstare in dño ⁊ suum tͥ hos¬
pitium ñ negare ÷ ut cui prius con¬
iunctus fueras corꝑe. nunc spũ copu¬
leris: qui enim adheret dño. unus
sp̃c est: cumq uos rabies barbaro¬
rum ⁊ ĩminens captiuitas separet.
sub usiurandi testificatione pollicitũ.
ut ad sc̃a transeuntẽ loca. uel statim uł
postea sequereris ⁊ seruares animam
tuam qͣm uisus fũ̾as negligentia ꝑdi¬
disse. Redle gͥ qd̾ presente dño spopõ¬
disti: incerta est uita mortalium: ne
ante rapiaris qͣm tuã impleas spot¬
sionem Imitare eam: quam docere
debueras. Prohpudor. fragilior sexꝰ
uincit seculũ: et robustior suꝑatur
a scło. Tanti dux femina fc̃i est. ⁊ ñ
sequeris eam: in cuiꝰ salute. candida¬
tus ẽ fidei. Qd̾ si te rei familiaris te¬

Expanded text:
et dixisse de domino: statuit supra petram et dixisse de domino: statuit supra petram pedes meos, tuam domum, quae fundamenta fidei solida non habebat, postea diaboli turbine concidisse, porro illius perstare in domino et suum tibi hospitium non negare, ut, cui prius coniunctus fueras corpore, nunc spiritu copuleris — qui enim adhaeret domino, unus spiritus est-, cumque uos rabies barbarorum et inminens captiuitas separaret, sub iuris iurandi testificatione pollicitum, ut ad sancta transeuntem loca uel statim uel postea sequereris et seruares animam tuam, quam uisus fueras neglegentia perdidisse. redde igitur, quod praesente domino spopondisti. incerta est uita mortalium; ne ante rapiaris, quam tuam inpleas sponsionem, imitare eam, quam docere debueras. pro pudor! fragilior sexus uincit saeculum et robustior superatur a saeculo. tanti dux femina facti est et non sequeris eam, in cuius salute candidatus es fidei? quodsi te rei familiaris te
Abbreviated transcription (Latin):
potest. de quib illud scͥptum ẽ. quid
paleis ad frumentũ dicit dñs: & tñ
palee futuro reseruant᷑ incendio. &
zizania hoc temꝑe mixta sunt segeti¬
bus frum̃toꝵ: donec ueniat qui h̃t
uentilabrum ĩ manu sua ⁊ purga¬
bit areã ut triticum congreget in¬
horrea: & quisquilias gehenne igni
comburet. En hec omnia quasi ꝑ pul¬
cherrima scripturaꝵ prata discutrẽs.
in unum locũ uolui congregare ⁊ &
de spetiosissimis florib coronam tibi
texere pñie quam imponas capiti
tuo. et assumas pennas columbe. &
uoles ⁊ requiescas: et clem̃tissimo re¬
conlieris patri. Narrauit mͥ uxor
qͦnclam tua. nunc soror. atq conser¬
ua. qd uixta p̾ceptum apłi. ex con¬
sensu abstinueritis uos ab oꝑe nup¬
tiarum ut uacaretis or̃oni ⁊ tuaq
rursum uestigia quasi in salo põi¬
ta fluctuasse. inmo ut aꝑtius loqͣr
ẽẽ prolapsa: illam autẽ audisse a
dño cum moyse. tu uͦ hic sta mecũ.

Expanded text:
potest, de quibus illud scriptum est: quid potest, de quibus illud scriptum est: quid paleis ad frumentum, dicit dominus? et tamen paleae futuro reseruantur incendio et zizania hoc tempore mixta sunt segetibus frumentorum, donec ueniat, qui habet uentilabrum in manu sua et purgabit aream, ut triticum in horrea congreget et quisquilias gehennae igne conburat. Haec omnia quasi per pulcherrima scripturarum prata discurrens in unum locum uolui congregare et de speciosissimis floribus coronam tibi texere paenitentiae, quam inponas capiti tuo et adsumas pennas columbae et uoles et requiescas et clementissimo reconcilieris patri. narrauit mihi uxor quondam tua, nunc soror atque conserua, quod iuxta praeceptum apostoli ex consensu abstinueritis uos ab opere nuptiarum, ut uacaretis orationi, tuaque rursum uestigia quasi in salo posita fluctuasse, immo — ut apertius loquar — esse prolapsa, illam autem audisse a domino cum Moysi: tu uero hic sta mecum