comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
satis sitꝑq docuimꝰ. ut ex monast̾io
frat᷑ ad heremũ tͣnseat: doctor insig¬
nis ñ mͦ ñ abnuit. uerũ etiã suggerit.
ꝑuocat ⁊ impellit. Atq ut eiudenter
ostendet. hoc apd̾ se qͣntã desidii uim
haberet: hoc regłe sue pͥncipiũ indi¬
dit. hoc descͥptũ fine concludit. Abhac
scilicet sc̃s ille liber incipit᷑. in hac ꝑ
anxesim mat̾ia t̾minat᷑: ut ipsam
qͣdammͦ ꝑ omnẽ sui textũ p̃cipere
uideat᷑. Porro autẽ cũ incipientium

Expanded text:
satis superque docuimus, ut ex monasterio satis superque docuimus, ut ex monasterio frater ad eremum transeat, doctor insignis non modo non abnuit, verum etiam suggerit, provocat et impellit, atque ut evidenter ostenderet hoc apud se quantam desiderii vim haberet, hoc regulae suae principium indidit, hoc descriptum fine concludit; ab hac scilicet sanctus ille liber incipitur, in hac per auxesim materia terminatur, ut ipsum quodammodo per omnem sui textum praecipere videatur. Po
Abbreviated transcription (Latin):
tionis clipeo delitescũt: isti uͦ in cã¬
pũ certaminis ꝓdeuntes. uictorie
titalis decorant᷑. Illi defendũt sua.
isti refert̃ spolia. Iii deo ꝓtegente st
inIi. pabiles: isti cotidie satag̃t hostiõ
suoꝵ calcare ceruices. Illi contͣ menia
constituti obsidentes ne ingrediant᷑
obsistunt: istiminaces hostiũ cuneos.
ꝓcul de suis finib terga cedentes ex¬
pelliuit. Et qͥd plura dicã: Illi scilice
a seculo st̃ remoti: isti doiã ꝯfabulanͣ.
intima sibi caritate ꝯiuncti. Illi altare
ereũ eustodiũt: isti iã ingrediunt᷑ sc̃a
scoꝵ Ut autẽ in calce huiꝰ epłe iã sub¬
nectamꝰ epilogũ. qͥa de noto monaste¬
riꝰ suscepisse monachos accusan. luce
clariꝰ ꝯstat. qͥa scm benedictũ in hoc.
Nichil prorsus offendimꝰ. Sic̃ enĩ nob̾
in heremo uidelicet ꝯstitutis. nil ut
exequerem iniunxit: ita ut cau̾emꝰ
nichił om̃mo ꝓhibuit. Sic̃ autẽ suꝑiꝰ

Expanded text:
tionis clypeo delitescunt; isti vero in camtionis clypeo delitescunt; isti vero in campum certaminis prodeuntes victoriae titulis decorantur. Illi defendunt sua; isti referunt spolia. Illi Deo protegente sunt insuperabiles; isti quotidie satagunt hostium suorum calcare cervices. Illi contra moenia constituti obsidentes, ne ingrediantur obsistunt; isti minaces hostium cuneos procul de suis finibus terga cedentes expellunt. Et quid plura dicam? Illi scilicet a saeculo sunt remoti; isti Deo jam confabulantur intima illi charitate conjuncti. Illi altare aereum custodiunt; isti jam ingrediuntur Sa Ut autem in calce hujus epistolae jam subnectamus epilogum, quia de noto monasterio suscepisse monachos accusamur, luce clarius constat quia S. Benedictum in hoc nihil prorsus offendimus. Sicut enim nobis in eremo videlicet constitutis, nihil ut exsequeremur injunxit, ita, ut caveremus, nihil omnino prohibuit. Sicut autem superius
Abbreviated transcription (Latin):
lebat nos sicut ipse erat celibeᷤᷤ ẽẽ ꝓpt̾
excellens indelicet uernantis pudicitit
meritũ: s uolebat inire coniugiũ. qͥa
tragilitati nr̃e ꝑicłm timebat. Uolen¬
do me ẽẽ sic̃ se: ꝓuocat ut ascendã.
Offerendo copulã nuptialẽ: retinet su¬
stentando ne corruã. Ad illud gliscit
ultroneus: hoc ꝯcedit in uitꝰ. Mauult
git tam̃ me utcũq sibi manere iici¬
nũ quã ꝓcul abesse prorsꝰ extraneỹ.
Sicut gͦ beatꝰ paulus magis optat aga¬
miã quã monogamiã. uł digamiã.
ne tam̃ quic fragiles labant᷑ in peli¬
ces. concedit uxores: itanimirũ sc̃s
benedictꝰ quãꝙͣ ꝓpensiꝰ uelit nos e̾e̾
qd̾ erat. hoc ẽ heremi sectatores.ͥto¬
lerabiliꝰ tam̃ ducit nos infirmosac
debiles. in monasterii portu uł ut¬
nobilit᷑ ui t̾e. ꝙͣ in tẽpestuosa naufra¬
gi mundi uoragine deꝑire. frs ntaes
in monastio ĩmobiliter ꝑmanentes
efferendi. Illi siqͥde sub diuine ꝓtec¬

Expanded text:
lebat nos, sicut ipse erat, caelibes esse, propter excellens videlicet vernantis pudicitiae meritum: sed volebat inire conjugium, quia fragilitatis nostrae periculum timebat. Volendo me esse sicut se provocat ut ascendam; offerendo copulam nuptialem, retinet sustentando ne corruam. Ad illud gliscit ultroneus, hoc concedit invitus. Mavult git tamen me utrumque sibi manere 200 vicinum quam procul abesse prorsus extraneum. Sicut ergo B. Paulus magis optat agamiam quam monogamiam, vel digamiam; ne tamen quique fragiles labantur in pellices, concedit uxores; ita nimirum B. Benedictus, quanquam propensius velit nos esse quod erat, hoc est, eremi sectatores, tolerabilius tamen ducit nos infirmos ac debiles in monasterii portu vel ignobiliter vivere quam in tempestuosa naufragi mundi voragine deperire. Fratres itaque in monasterio immobiliter permanentes,efferendi. Illi siquidem sub divinae protec
Abbreviated transcription (Latin):
um os illoꝵ. Plurimũ fel frat̾ in nos
nuꝑ euomuisti: dicens & scribens. qtͥ
quidẽ que simultatis acerrime liue
debachatꝰ es omittimꝰ: de ddisciplimꝰa
tẽ uerberũ quas sibi fr̃s ꝯsuetudiali
inferũt. ubi detractiõis pedẽ diutiꝰ imĩ¬
sisti. cũ dei auxilio respondemꝰ hocite
discipline genus. neqͣꝗ modernis ẽ stu
nouit᷑ adinuentũ s ex sacre scripte pe
auctoritate ꝓlatũ. Nouimꝰ enĩ dñns¬
uatorẽ ap̃sidis militib uerberatũ be¬
tos apłos in conciliis a sacerdotũ pͥnc̃¬
tos. Paulus etiã qͥa ter uirgis cesus el
& qd quinqͥes quadragenas unã munꝰd
cepit. Qd utiq tale est. Precepit in de

Expanded text:
ium os illorum . » Plurimum fel, frater, in nos ium os illorum . » Plurimum fel, frater, in nos nuper evomuisti, dicens et scribens quod quidem, quae simultatis acerrimae livore debacchatus es, omittimus; de disciplinis autem verberum, quas sibi fratres consuetudinaliter inferunt, ubi detractionis pedem diutius impressisti, cum Dei auxilio respondemus. Hoc itaque disciplinae genus nequaquam modernis est studiis noviter adinventum, sed ex sacrae Scripturae potius auctoritate prolatum. Novimus enim Datorem a praesidis militibus verberatum; beatos apostolos in conciliis a sacerdotum princitos; Paulus etiam quia ter virgis caesus est, et quod quinquies quadragenas, una minus, accepit . Quod utique tale est. Praecep
Abbreviated transcription (Latin):
su pparẽ statuat. Ut gͦ fr̃s ad heremũ
de monast̾iali urta ꝯscendãt. & uos
hortari & nos debemꝰ cũ caritate sꝰci¬
ꝑeut ñ uelut hostes abeato uiro scis¬
niatica qd̾ absit au̾sioẽ discede. s ut re¬
uera cdiscipłi uideam & illi ⁊ inui¬
cem unanimiter consentire .:
etro cerebroso monacho. pet
¶dicaciã eloquentiã putat: rerũ simlet¬
Aine seductus oberrat. Sicut enĩ uir
piens dicit. labia imprudentiũ stultan¬
rabũt: uerba autẽ prudentiũ staterap¬
derabunt᷑. Plane sicut equus in frens
anfractus & inuia. plana uł ardua qͥq
transmitcit: sic lingua stultoꝵ. recti
rent̃ ac leuiter effluit. Prudens autẽ
que dicenda st̃ ponderat: & tanqꝗͣ cautꝰ
uiator. sollert̾ attendit. ubi lingue sue
uestigiũ figat. Ille qͥcqͥd occultũ ẽ ꝑ m
patientiã fandi ꝑducit in mediũ: iftes
dictat utilitas. sub claue silentii seri
archanũ. Unde & idem sapiens. In ot
inqͥt fatuoꝵ cor eoꝵ: & incorde sapiet¬

Expanded text:
s ad eremum de monasteriali vita conscendant, et nos hortari et nos debemus cum charitate suscipere, ut non velut hostes a beato viro schismatica, quod absit, aversione discedere, sed, ut revera discipuli, videamur et illi invicem unanimiter consentire. ETRO CEREBROSO monacho, PETRUS dicaciam eloquentiam putat, rerum similitudine ductus, oberrat. Sicut enim vir Sapiens dicit: « Labia imprudentium stulta narrabunt, verba autem prudentium statera ponderabuntur . » Plane sicut equus effrenis per anfractus et invia plana, vel ardua quaeque transmittit, sic lingua stultorum rectarenter ac leviter effluit. Prudens autem, quae dicenda sunt, ponderat; et tanquam cautus viator, solerter attendit ubi linguae suae vestigium figat. Ille quidquid occultum est, per impatientiam fandi producit in medium; iste, si dictet utilitas, sub clave silentii servat arcanum. Unde et idem Sapiens: « In ore, inquit, fatuorum cor eorum, et in corde sapient
Abbreviated transcription (Latin):
aborẽ. Amant hec hoĩes. ut ipsibe¬
esĩt illa uͦ aut ñ sint. aut male sit.
los etiã ut potiam dũ taxat obedien¬
iamonachoꝵ: salutis eoꝵ omnino
paruipendimꝰ increm̃tũ. Hoc p̾terea
nouimꝰ. qͥabeatꝰ benedictus heremi
ultor extint: & hoc certe nos optautt
oc dis pensatiue ꝯstitiit. primona¬
perialis utte planiciẽ: ut illic disci

Expanded text:
laborem. Amant haec homines ut, ipsi belaborem. Amant haec homines ut, ipsi bene sint; illa vero, aut non sint, aut male sint. Nos etiam, ut potiamur duntaxat obedientia monachorum, salutis eorum omnino parvipendimus incrementum. Hoc praeterea novimus, qui B. Benedictus eremi cultor exstitit, et hoc certe non optavit hoc; dispensative constituit prius monasterialis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
aecuti sũt ibm. Qͥa rogo querele
uotunsset habere ioħes. dũ ipse sibi ihim
onfeste pͣferret. & illi sequerentir
i potiorẽ: Si gͦ ipsa que pereestu
potiia. ad se confluentes adheremũ
pestinat. qua tem̾itate. quafronte
i qui sub r egła est constitutꝰ obsistat:
am luce clariꝰ patet. qͥa qͥ querenti¬
iheremũ uetat: ipsã ꝓculdubio
eglã rebellis oblocutor impugnat.
edũ regłe u̾bis adimit auctoritatẽ ix¬
Iuͣ scẽ regłe condẽpnat auctorẽ. Uera
pat᷑ filiũ tradit ut uiuat: falsa pent
ut publicꝰ eũ ensis diuidat. Octoge¬
arius berzellai. ut chãna fili il
urat: dũ mͦ ille regi dauit familia¬
it hereat. ipse destitui prolis auxi
oñ recusat. Hylarionẽ daimiitat
pntoniꝰ: ut solus ad altiora ꝯscendat.
Nos autẽ diligimꝰ monachos sicut
usinoss uł certe sicut ceruos. Amãt
pĩ hoiẽs hec aĩalia. ñ illis s sibi: ut
uidelicet aut insuã transferant
lmẽ. uł ut eoꝵ fruant᷑ auxiliis ad

Expanded text:
ecuti sunt Jesum . » Quid, rogo, querelae potuisset habere Joannes, dum ipse sibi Jesum manifeste praeferret, et illi sequerentur utique potiorem? Si ergo ipsa quae praeest regula ad se confluentes ad eremum destinat, qua temeritate, qua fronte is qui sub regula est constitutus obsistat? Jam luce clarius patet quia qui quaerentibus eremum vetat, ipsam procul dubio regulam rebellis oblocutor impugnat; et dum regulae verbis adimit auctoritatem, ipsum sanctae regulae condemnat auctorem. Vera mater filium tradit ut vivat; falsa petit ut publicus eum ensis dividat . Octogenarius Berzellai, ut Channaa Chanaacurat; dummodo ille regi David familiariter haereat, ipse destitui prolia auxilio non recusat . Hilarionem dimittat Antonius, ut solus ad altiora conscendat. Nos autem diligimus monachos, sicut asinos, vel certe sicut servos. Amant enim homines haec animalia, non illis, sed sibi, ut ea videlicet aut in suam transferant carnem, vel ut eorum fruantur auxiliis ad
Abbreviated transcription (Latin):
hsbauerit. breuit̾ respondemꝰ. Succen¬
setis enĩ ac nos conquerentes arguitis.
umentib apd̾ extraneos habitatiõis adi
mii patere. Quiꝰ sugillatiõis obstadłm
nce ur̃a nos facile ꝓpulsabimnꝰ. qͥa nimi
rici ille uir. monast̾ia qͥdẽ ãocirine
me mandatis instituit. suꝑ heremitasu
nillũ sibi magisteriũ arrogauit. Enr.¬
meratis siquidẽ. iiii. gen̾ib monacho¬
ms presto subiuraxit. His gͦ omifsis:adce¬
nobitarũ fortissimũ genꝰ disponendum
ien obitarũgenꝰ se ꝯtulit disponendũ:
uitent᷑ in notuit. qd̾ heremitarũ sibi
n applicuit institutũ. d ipsa beati ui¬
ri hic u̾ba ponamꝰ: & utrũ cenobitis
in heremitis scripserit. ꝑspicue discer¬
umꝰ. Carieat inqͥt abbas ne aliqͣndo de
nto monast̾io monachũ ad habitãdũ
susctpiat: sine consensu abbatis sui
ni g abbatẽ monast̾ii. ñ pͥorẽ alloqͥ¬
cit heremi: euident̾ tẽ ostendit. qͥa qͥcqͥd̃¬

Expanded text:
dictaverit, breviter respondemus. Succendictaverit, breviter respondemus. Succensetis enim, ac nos conquerentes arguitis, venientibus apud extraneos habitationis aditum non patere. Cujus suggillationis obstaculum, pace vestra, nos facile propulsabimus, quia nimirum sanctus ille vir monasteria quidem doctrinae suae mandatis instituit, super eremitas vero nullum sibi magisterium arrogavit. Enumeratis siquidem quatuor generibus monachorum, praesto subjunxit : « His ergo omissis ad coenobitarum fortissimum genus dicoenobitarum genus se contulit disponendum, patenter innotuit quod eremitarum sibi non applicuit institutum. Sed ipsa beati viri hic verba ponamus, et utrum coenobitis an eremitis scripserit perspicue discernamus : « Caveat, inquit, abbas, ne aliquando de noto monasterio monachum ad habitandum suscipiat, sine consensu abbatis sui. » Qui ergo abbatem monasterii, non priorem alloquitur eremi, evidenter tunc ostendit q
Abbreviated transcription (Latin):
utiq destinantur & xp̃m. Qd̃ aut̃
rursus inqͥris. qͥd sit qd̾ in alia p̾fat
doctoris sententia reꝑit᷑ uiciũ cire¬
ositatis. qd̾ ille obscure posuit studĩ
breuitatis beati augustini u̾bis: ex
nodo me huiꝰ expediã questiõis. Att
Desideriũ ocłoꝵ dicit omnẽ curiose¬
tatẽ. Iã quã late patet curiositas io¬
sa inspectałis. in theatris. in sacrañ
diabołi. in magicis artib. in malefo
ipsa ẽ curiositas. Aliqͣndo tẽptat
uos dei. ut uelint quasi miracłms
cere: tẽptare utrũ exaudiat illos coꝰ
In miracłis curiositas ẽ: hoc desidu
ñ est a patre. Solutis gͦ questionibis
beneficii peto uicẽ: ut scẽ oratiõil u
merear portionẽ. Aucto qͥppe fenai
mercedis talio redibet᷑: si peccatra
obedientia sc̃i uiri precib cõpenti¬
omno  uenerabili abbati:
Retaꝰ peccator monachiis since¬
risfime caritatis affectũ. St̾ita
Q ur̃ e litteras colende pat̾. digna deuo¬
tione suscepimꝰ: quib etiã ꝓut causa

Expanded text:
utique destinantur et Christum. Quod autem rursus inquiris quid sit quod in alia praefati doctoris sententia reperitur, vitium curiositatis. 224 Quod ille obscure posuit, studio brevitatis, B. Augustini verbis ex nodo me hujus expediam quaestionis. Ait desiderium oculorum dicit omnem curiositatem. Jam quam late patet curiositas ipsa; in spectaculis, in theatris, in sacramentis diabolicis, in magicis artibus, in maleficiis ipsa est curiositas; aliquando tentat servos Dei, ut velint quasi miraculum facere, tentare utrum exaudiat eos Deus. In miraculis curiositatem, hoc desiderium non est a Patre. Solutis ergo quaestionibus, beneficii peto vicem, ut sanctae orationis tuae merear portionem. Aucto quippe foenore mercedis, talio redhibetur, si peccatoris obedientia sancti viri precibus compenomno J. venerabili abbati, PETRUS peccator monachus sincerissimae charitatis affectum. Sanctitatis vestrae litteras, colende Pater, digna devotione suscepimus, quibus etiam prout causa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio destinat᷑: p̃sertĩ cũ⁊ nsti
sententia ioħis. ab antiquoꝵ ꝓpħarũ
ñ discordet oraculis. Apud ipsos enĩ
sepe tale qͥd inuenit᷑. frange esuriem¬
ti panẽ tuũ. & egenos uagosq induc
in domũ tuã. cũ uideris nudũ oꝑi eñ

Expanded text:
cul dubio destinatur; praesertim cum et ista sententia Joannis antiquorum prophetarum non discordet oraculis. Apud ipsos enim saepe tale quid invenitur: « Frange esurienti panem tuum, et egenos, vagosque induc in domum tuam, cum
Abbreviated transcription (Latin):
opidũ liberaliũ artiũ studiis docend
insisterẽ. dũ adhuc uidelicet in ips
adolescentie flore & noua puberte
indueret faciẽ. & estus libidinis it¬
lubricã. & inhonesto satis decore ue¬
nustã. hic itaq nitiduluse sero
nat᷑ atq conspicuus incedebat. i
ut caput eiꝰ nunꝗͣ nͥ gebelinica pas
obtegeret: indum̃ta carbasina at
niuentia siligro ꝑ artẽ fulloma
ficeret. calceus postrema ad aquilu
rostri speciẽ ñ falleret. Erat illixͥ
uox gracilis. suauis ac tinnula. a
lt in eccłia modulans ⁊ audienus
corda mulceret. ⁊ adstantis in sei
bii ora conu̾t̾et. Affluebat ut̾q e
ciis: rudebãt ora flãmantia. Conde
chuinis inuicẽ atq ludibriis: ocube
nutib ac scurrilitatis illecebris fa¬
uis applaudebãt. His gͦ furiis ac ꝑo¬

Expanded text:
docendus insisterem, dum adhuc videlicet in ipso adolescentiae flore, et nova pubertas indueret 699 faciem, et aestus libidinis lubricam et inhonesto satis decore venustam. Hic itaque nitidulus, et semper ornatus atque conspicuus incedebat, ita ut caput ejus nunquam nisi gibellinica pellis obtegeret, indumenta carbasina, atque niventia siligio per artem fullonis inficeret, calceus postremo ad aquilini rostri speciem non falleret. Erat illi praeterea vox gracilis, suavis ac tinnula, adeo ut in ecclesia modulans audientium corda mulceret, et astantium in se plebis ora converteret. Affluebat uterque deliciis, rubebant ora flammantia; quotidie cachinnis invicem atque ludibriis, oculorum nutibus et scurrilitatis illecebris festivis applaudebant. His ergo furiis ac
Abbreviated transcription (Latin):
tur pagine scͥpt᷑arũ. Illic prudẽtia
tua sellert̾ inquirat qͥd meliꝰ sit an
ut ꝑsoluto ante tribunal ȩquissimi¬
uidicis rationẽ redditurꝰ assistas̃
Uinũscio. qͥa si amundiuanitatib
ulla posses ratione conu̾ti: fieres ꝓcul
dubio os ddei preco xp̃i tuba celestis
eloquii. destructor diaboli. edificii
fundator et̾ni. Esses postremo lum̃
ecclieꝰ ac murꝰ inexpugnabilis milicie¬
Queris a me dilectissime fili:
quid fibi uelit qd̾ in ꝯmelia diuais¬
a lararibeatꝰ gregoriꝰ ait. Nonuulli
putant p̃cepta uet̾is testam̃ti distirie¬
tiora ẽẽ quã noui: S hi nimirũ im¬
ꝓuidai consid̾atiõe fallunt᷑. In illo enĩ

Expanded text:
tur paginae Scripturarum. Illic prudentia tur paginae Scripturarum. Illic prudentia 700 tua solerter inquirat, quid melius sit, an ut judicis rationem redditurus assistas . Unum scio, quia si a mundi vanitatibus ulla posses ratione converti, fieres procul dubio os Dei, praeco Christi, tuba coelestis eloquii, destructor diaboli, aedificii fundator aeterni; esses postremo lumen Ecclesiae, ac murus inexpugnabilis miliQuaeris a me, dilectissime fili, quid sibi velit, quod in homilia divitis B. Gregorius ait : « Nonnulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi: sed hi nimirum improvida consideratione fallu
Abbreviated transcription (Latin):
oborit᷑. qd̾ eũ donec aduxit in hone¬
sudeformitate fedauit. Post modũ uͦ
dũ oronis studio romã ꝑg̾et amnẽq
tenuis admodũ gurgitis tͥnsuadaret
tũcetĩ oͣs uadũ illesi tͣnsmearẽt. solꝰ
nuus illiꝰ subito sine sessore reꝑtus est.
Recrentes g eũ. dũ ꝑ alueũ fluminis
sc illusq discurrunt: undis obrutũ
pranime cadauer inueniũt. Hoc ita.¬
q mdũ sc̃o ꝓposito uagatiõis sue qui¬
quili as p̃tulit: itriꝰq laboris meritũ
iltusus amisit. Uerũ ego dũ dulcedi
tue caritatis illectus. sermonẽ diu¬
ti ꝓtraho: ñ clam me ẽ qd̾ modũ iã
copendũ epłaris excedo. P orro aut̃
ñ ego te ꝑitũ rudis admoneo. ñ de scͥp¬
turis exempla ꝓpono: s tanꝗͣ rusticꝰ
res tantũ domesticas retuli. ut coti¬
euanis stomachũ dapib hebetẽ. iulibᷤ
ad edendũ siliqͥs uł herb̾ uirentib
excitarẽ. Ad tue gͦ te remito m̃tis
armariũ : ubi certe plurime ꝯdin¬

Expanded text:
oboritur, quod eum, donec advixit, inhoneoboritur, quod eum, donec advixit, inhonesta deformitate foedavit. Postmodum vero dum orationis studio Romam pergeret, amnemque tenuis admodum gurgitis transvaderet, cum caeteri omnes vadum illaesi transmearent, solus equus illius subito sine sessore repertus est. Requirentes igitur eum, dum per alveum fluminis huc illucque discurrunt, undis hunc obrutum exanime cadaver inveniunt. Hoc ita dum sancto proposito vagationis suae quisquilias praetulit, utriusque laboris meritum delusus amisit. Verum ego dum dulcedine tuae charitatis illectus, sermonem diutius protraho, non clam me est, quod modum jam compendii epistolaris excedo. Porro autem non ego te peritum rudis admoneo, non de Scripturis exempla propono, sed tanquam rusticus res tantum domesticas retuli; ut quotidianis stomachum dapibus, hebetem vilibus ad edendum siliquis, vel herbis virentibus excitarem. Ad tuae igitur te remitto mentis armarium, ubi certe plurimae condun
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ heremũ ueni eiusde leuocrii me¬
nora me sepiꝰ colaphirare ñ destitite
r& fateor michi maliguꝰ hostis hoc
seni a ꝓposuit: & illos ẽẽ felices ac bea¬
n teptauit. S huiꝰ beatitudinis miciũ
hriꝰ: consequent etiã qͦ fine ꝯluse.¬
rint actexamꝰ. siã dñ ꝑ qͥnꝙ fere an¬
nor lustra in hac lipxuriosa uolup¬
ate uixissẽt: ante annũ cũ cõmune
asiꝰ urb flagraret incendiũ anuna
meruit cõbustionis: & qͥd dulcis ui¬
ricontulerit. amarꝰ prohaolor exit̃
demonstrauit. S ed ut ad eos redeã
Iꝯu̾sionẽ suã & pollicent᷑ ⁊ fallunt:
pwit qͥdã maurꝰ nõie. ante annos par¬
os se michi deuote cõmisit. meq cer¬
tũ qͥa monachꝰ in heremo fieret red¬
aiditꝰ . Paulop̃t mutatũ ẽ cor eiꝰ ac fedꝰ
ad ꝑ me cũ deo pepigerat iuolauit. S
ut cecitas m̃tis erũꝑet in suꝑficiẽ car¬
nis. & caligo que latebat liquido pin¬
ier t infronte: in eiꝰ ocło repente uuluꝰ

Expanded text:
ad eremum veni, ejusdem lenocinii memoria me saepius colaphizare non destitit; saepe, fateor, mihi malignus hostis hoc schema proposuit, et illos esse felices ac beare tentavit. Sed hujus beatitudinis initium diximus, consequenter etiam quo fine concluserint attexamus. Nam dum per quinque fere annorum lustra in hac luxuriosa voluptate vixissent, ante annum, cum commune ipsius urbis flagraret incendium, in unmeruit combustionis; et quid dulcis vita contulerit, amarus, proh dolor! exitus demonstravit. Sed ut ad reos redeam, qui conversionem suam et pollicentur, et fallunt, presbyter quidam Maurus nomine, ante annos paucos se mihi devote commisit, meque certum, quia monachus in eremo fieret, reddidit; paulo post mutatum est cor ejus, ac foedus quod pro me cum Deo pepigerat, violavit. Sed ut caecitas mentis erumperet in superficiem carnis, et caligo quae latebat liquido pingeretur in fronte, in ejus oculo repente vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
fitis ad fidẽ: quinariꝰ autẽ ꝓpt̾ qͥnq
sonsus nr̃os. ꝑtinet ad oꝑationẽ. Et quia
q cũ peccat uł errat in fide. uł de¬
inqͥt in oꝑe: dignũ fu it ut paulꝰ
qutr obiq peccauerat. ad ꝑfecte pur¬
fationis effectũ tot uirgis cesus. ⁊qͥn¬
uies uerberũ ureret᷑ quadragenis.

Expanded text:
tis, ad fidem; quinarius propter quinque sensns nostros, pertinet ad operationem. Et quia quisque cum peccat, vel errat in fide, vel delinquit in opere, dignum fuit, ut Paulus, qui utrobique peccaverat, ad perfectae purgationis effectum ter virgis caesus, et quinquies verberum ure
Abbreviated transcription (Latin):
lectores callida machinatoris insi¬
iet᷑ astutia. Accurate scilicet & ar¬
gute illud mͥ tẽꝑis punctũ ꝑ ora mit¬
tentiũ ꝯstituit: ut uenirẽ qd̾ ep̃i mors
inopinata p̃cederet. itt ⁊ illiꝰ me p̾ue¬
niret occasus. & meus frustraretur ad¬
gr̃am ꝓuocamur: clipeũ nob excusatio¬
nis semꝑ opponimꝰ & tanꝗͣ ds̃ int̾na
ñ uideat. necessitatũ nos urgentiũ
fabricã cõpilamus: Nã cũ paruas qͣs¬
libet res nob̾ iniuiste sublatas distͥcte
diinidicet: credendũne est qd̾ hominẽ
sibimet subtrahi p̾ciosã scilicet sub¬
stantiã equanimit̾ feret:

Expanded text:
lectores callida machinatoris insilectores callida machinatoris insidietur astutia. Accurate scilicet et argute illud mihi temporis punctum per ora mittentium constituit ut venirem, quod episcopi mors inopinata praecederet, ut et illius me praeveniret occasus, et meos frustraretur adgratiam provocamur, clypeum nobis excusationis semper opponimus, et tanquam Deus interne non videat, necessitatum non urgentium fabricam compilamus? Nam cum parvas quaslibet res nobis injuste sublatas districte dijudicet; credendum est quod hominem sibimet subtrahi, pretiosam scilicet substantiam, aequanimiter ferret?
Abbreviated transcription (Latin):
ͥescas: scła uͦ feria maturiꝰ furgens.
t matitinas laudes suauit̾ eqͥtando
soluens. ad nos dilucło necdũ pleniꝰ
uescente ꝑtingas. Et pꝰt hec intulit.¬
euire te queso ñ pigeat: nã si uen̾is.
n labor itin̾is cõpensatiõe congrua
pͥuabit᷑. Hoc ultimũ ego audiens.
ico mauseatꝰ exhorrui: & tanꝗͣ mͥspes
pret᷑ munerũ. ꝓ pecume questu ire
nie funditꝰ ab negaui. Conscientia te
q̃ uelut inhoneste legatioĩs auctorẽ.
ursꝰ tam̃ me in memetipso recolli¬
tens timere cepi. ne si hic hõ ex hac
itatransiret: me pt̾modũ consci¬
entia negligentie redarguẽs cruciaret.
Quid u̾bis immorore Tandẽ parui.
cunctaq sic̃ ille mandau̾at ꝑ ordinẽ
seruans. cũ uixdũ auxora ꝓrũ ꝑet.
hinc uide ꝑstreꝑent. tletꝰ ⁊ eiulatus
emitterẽt: uꝑx duob assistentibꝰ pue¬
ris. autra cubiculũ cadauer ep̃i iace¬
bat exanime. In qͦ nimirũ caluno¬
tandũe ac sũmostadio ꝑpendendũ.
qͣnta ad u̾sus incantos huiꝰ uite di¬

Expanded text:
escas. Secunda vero feria maturius surgens, ac matutinas laudes suaviter equitando persolvens, ad nos diluculo nondum plenius diescente pertingas; et posthaec venire te, quaeso, non pigeat. Nam si veneris, tui labor itineris compensatione congrua non privabitur. Hoc ultimum ego audiens, illico nauseatus exhorrui, et tanquam mihi spes daretur munerum, pro pecuniae quaestu ire me funditus abnegavi; conscientia teste viciatus sum, velut inhonestae legationis auctorem. Rursus tamen me in memetipso recolligens, timere coepi, ne si hic homo ex hac vita transiret, me postmodum conscientia negligentiae redarguens cruciaret. Quid verbis immoror? Tandem parui, cunctaque sicut ille mandaverat per ordinem servans, cum vix dum aurora prorumperet, hinc inde perstreperent, fletus et ejulatus emitterent, vix duobus assistentibus pueris, intra cubiculum cadaver episcopi jacebat exanime. In quo nimirum casu, ac summo studio perpendendum quanta adversus incautos hujus vitae di
Abbreviated transcription (Latin):
preteribo: Qui se monachũ fierila
thas. Aliqͣndo mitiꝰ febriens. me uoraũ
se. us nimirũ ut monachꝰ fieret eum
uiolent᷑ insisterẽ uelle se ꝑhibebat:¬
i iidebatur: rem differre tẽptabat. Po¬
fenio qd apd̾ me magis obtinuit. aut.
sio. ueruntamen nolo te lateat. qͥa
oe ut ego factus fuero manachꝰ p̃dis
anꝰ atq rapinis hec ꝓculdubio pate
tecia: insuꝑ & possessiones eiꝰ pre¬
Iu scelesti hoĩes radicitꝰ ex tiryabunt.
por aliqͣͥtenꝰ ingrauesc̾et. aut mͥꝑui

Expanded text:
praeteribo, qui se monachum fieri satagebat. Aliquando mitius febriens, me vocavit ad se; cui nimirum, ut monachus fieret, cum ego violenter insisterem, velle se perhibebate videbatur, rem differre tentabat. Postremo quod apud me magis obtinuit, ait: obtempero; verumtamen nolo te lateat, 697 quia mox ut ego factus fuero monachus, praedis quoque atque rapinis haec procul dubio pateesia; insuper et possessiones ejus, et praedia scelesti homines radicitus exstirpabunt. guor aliquatenus ingravesceret, aut mi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽporib uixit. Usq tam̃ ad obttui
tantalesi gicituris laborauit moles
ut nͥ cũ magna difficultate traicer
alim̃ta ñ posset: adeo ut ad gemin
tigerit scribere ꝓuocam᷑. In ipsa pl¬
ne qͣrta feria. que inictũ qͣtragesins¬

Expanded text:
temporibus vixit. Usque tamen ad obitum temporibus vixit. Usque tamen ad obitum tanta laesi gutturis laboravit molestia, ut nisi cum magna difficultate trajicere alimenta non posset; adeo ut ad gemina episcopo contigerit, scribere provocamur. In ipsa plane quarta feria, quae initium Quadragesi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpoꝵ int̾ualla differret: aliqͣndo gauit
ut in fundo suo quẽ in saltus possidebat
t̾ritorio. moraret᷑. Illic itaq constitutus
pauꝑcule cuidã iudue porcũ quẽ pelict
spem sui uictus alebat. p̾cepit auferri.
suisq ferculis ꝓfuturũ ñ segniꝰ p̃para¬
ri. E mttat p̾ces illa. fletꝰ fundit ac ge¬
mitꝰ: sibiq diligentie sue reddi postu
mandatũ paruipendit auctoris. qͥ ꝑ
ꝓpham dicit. Subuenite opp̃sso. iudi¬
cate pupillo: defendite uiduã. S qui
absens credebat᷑ instituendo p̾ceptũ :
p̃sentẽ eẽ se docurt. inferendo iudiciũ.
gule. mex ꝑcussus in guiture uulnꝰ.
currit: qd̾ nulł medicoꝵ studiis don
uxit enasit. Hoc itaq p̃peditꝰ in cõn¬
do. cũ iã iuxta scͥpturã sola uexatio:
tellectũ daret auditui. tandẽ sanis a¬
siliis acquieuit: & ep̃ales infulas mos¬
chicã ꝓfestessiõe mutauit: atq in por¬
posiano cenobio. qd̾ in beate oarie stt
u̾ginis ẽ honore ꝯstructũ. longis pͥ

Expanded text:
temporum intervalla differret, aliquando contigit ut in fundo suo, quem in saltus possidebat territorio, moraretur. Illic itaque constitutus, pauperculae cuidam viduae porcum; quem velut spem sui victus alebat, praecepit auferri, suisque ferculis profuturum, non segnius praeparari. Emittit preces illa, fletus fundit ac gemitus, sibique diligentiae suae reddi postulmandatum parvipendit auctoris, qui per prophetam dicit: « Subvenite oppresso, judicate pupillo, defendite viduam . » Sed qui absens credebatur instituendo praeceptum, praesentem esse se docuit inferendo judicium. gulae, mox percussus in gutture, vulnus incurrit, quod nullis medicorum studiis, donec vixit, evasit. Hoc itaque praepeditus incommodo, cum jam juxta Scripturam, sola vexatio intellectum daret auditui , tandem sanis consiliis acquievit, et episcopales infulas monachica professione mutavit, atque in Pomposiano coenobio, quod in B. Mariae semper virginis est honore constructum, longis post
Abbreviated transcription (Latin):
& balneũ p̃parari: accitisq miltuib
obsequentiũ turb. lautũ diẽ duxti
uelit aduenienti nuptũ qͣdragesima
nuytiali conuiuio gratulabundꝰ ocs
Ubi hoc tantũ dissonabat a regła qe
cũ adhuc liuesceret in capitib eiu̾s
estuabãt ingurgitati mero. &. dild
dapib uentces. S o uigilans suꝑ noꝰe
uina clem̃na. Incolumis tũc atq
geti uultũ ep̃i. paralisis repenteo¬
puit: eiꝰq faciẽ inhonestã iusuatd
aistorsit. ꝑ plures etiã annos qͥb pcid¬

Expanded text:
 balneum praeparari, accitisque militibus, et obsequentium turbis lautum diem deduxit, et velut advenienti nuptae, Quadragesimae cum nuptiali convivio gratulabundus occurrit. Ubi hoc tantum dissonabat a regula, quia cum adhuc livescerent in capitibus cineres, aestuabant ingurgitati mero et distenti dapibus ventres. Sed, o vigilans super nos divina clementia! incolumis tunc, atque vegeti vultum episcopi paralysis repente corripuit, ejusque faciem inhonestam visu atque ora distorsit; p
Abbreviated transcription (Latin):
tib ex pectat᷑. Abbas enĩ ñ in armis
trens spem suã  in humane salutiᷤ
auctore ꝯstituens. cunctis qͥ ꝓ se di¬
micare ꝯuen̾ant suũ ꝓhibuit co¬
mitatũ. Solos autẽ monachos suoᷤᷤ
equis imposuit. capita cucullis oꝑs¬
ri p̃cepit. sicq cũ illis uelut galeatiᷤ
& loricatis fidei munim̃to crucisq
uex illo a locũ certaminis uenit.
tinioris horror inuasit. ut desilien¬
se humilit steruent: indulgentiã
fsaguaret. Sic sic nimirũ titulos

Expanded text:
nibus exspectatur. Abbas autem non in armis nibus exspectatur. Abbas autem non in armis terrenis spem suam, sed in humanae salutis auctore constituens, cunctis, qui pro se dimicare convenerant, suum prohibuit comitatum, solos autem monachos suos equis imposuit, capita cucullis operiri praecepit, sicque cum illis, velut galeatis, et loricatis fidei munimento, crucisque vexillo ad locum certaminis venit. omnibus divini timoris horror invasit ut desiliense humiliter sternerent, indulgentiam flagitarent. Sic, sic nimi
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃es. diu̾sa mortiũ supplicia trrum¬
phalit̾ ꝑtulert. Si gͦ ꝓ fide qͣ uniu̾sał
iuiit eccłia nusꝗͣ ferrea corripi arma
concedit᷑. qͦmͦ ꝓ terrenis ac transitoriis
eccłie facultatib loricate acies in gla¬
dios debachantur: Porrosi scĩ uiri
cũ preualent. hereticos ẏdoloꝵq culto¬
res neqͣꝗͣ ꝑimunt. s potiꝰ ab eis ꝓ fide
catholica ꝑimi ñ refugiũt. qͦmͦ ꝓrerẽ
impetat. quẽ secũ utiq redẽptũ xp̃i
sanguine ĩi ignorat: In galliarum
certaret᷑ & uirgiis. tandẽ ut armis
ageret᷑ utrimq condictũ ẽ. Et sclari
quidde paratis militũ copiis cãpũ p̃¬
laturus ingredit᷑: acies struit. cu¬
neos ordinat: atq adͥ fortit̾ agĩdũ.
om̃iũ mentes acerrimꝰ cohortator in¬
flãmat. Siluescunt oĩa gladiis. rubẽ
clipei ociferantiũ clamor attollit᷑.
minaces armatoꝵ fremitꝰ in horresc̃t.
Tela stringunt᷑. & solus adu̾se partis
inipetꝰ ad congrediendũ accensis m̃¬

Expanded text:
res diversa mortium supplicia triumphaliter pertulerunt. Si ergo pro fide, qua universalis vivit Ecclesia, nusquam ferrea corripi arma conceditur, quomodo pro terrenis ac transitoriis Ecclesiae facultatibus loricatae acies in gladios debacchantur? Porro, sancti viri cum praevalent, haereticos idolorumque cultores nequaquam perimunt; sed potius ab eis pro fide catholica perimi non refugiunt. Quomodo ergo impetat, quem secum utique redemptum Christi sanguine non ignorat? In Galliarum certaretur et jurgiis, tandem ut armis ageretur utrinque condictum est. Et saecularis quidem, paratis militum copiis, campum praeliaturus ingreditur, acies struit, cuneos ordinat atque ad fortiter agendum omnium mentes acerrimus cohortator inflammat. Silvescunt omnia gladiis, rubent clypei, vociferantium clamor attollitur, minaces armatorum fremitus inhorrescunt, tela stringuntur, solus adversae partis impetus ad congruendum accensis ma
Abbreviated transcription (Latin):
terialib fuisset uirgis allisũ.
ed qͥd mirũ. si sc̃i dei qͥ iudicaturi
sunt mundũ. in hoĩe qͥ rationis
erat capax insecuti sũt culpã. q̃ndo qͥde
& debruto aĩali ut ibidẽ didicimꝰ expe¬
tiere uindictam: Nã in eodẽ monaft̾io
cripta ẽ que beati gregorii dicit᷑. ubi
uidelicet & fons ꝑspicuis ⁊ frigid̾is re¬
dundat aqͥs. unde bibebat: & lapidẽt¬
adhuc cubile cernit᷑. ubi estiuo tẽ¬
pore quiescebat. Quã aliqͣndo cͥp¬
tã pregnans canicula ingressa est.
siue ut estuans biberet: siue potiꝰut
eo loci parturiret. S necdũ ad aqͥs
usq ꝑtingens: mox ut p̾fato lectulo
ꝓpinquauit. moriens corruit. Quãta
one carentia tã terribilẽ ds̃ exerit
disciplinãe Si enĩ nec simplicẽ qͣd̾
sons canicula tang̾et: qua putamus
molestia tolerat. cũ ꝑu̾sus quilibet ad
ꝑcipiendũ corpꝰ eiꝰ & sanguinẽ sacris

Expanded text:
terialibus fuisset virgis allisum. ed quid mirum, si sancti Dei, qui judicaturi sunt mundum, in homine qui rationis erat capax, insecuti sunt culpam, quandoquidem et de bruto animali, ut ibidem didicimus, expetiere vindictam? Nam in eodem monasterio crypta est, quae B. Gregorii dicitur, ubi videlicet et fons ejus perspicuis ac frigidis redundat aquis, unde bibebat, et lapideum cubile adhuc cernitur, ubi aestivo tempore quiescebat, Quam aliquando cryptam praegnans canicula casu ingressa est, sive ut aestuans biberet, sive potius ut eo loci parturiret. Sed necdum ad aquas usque pertingens, mox ut praefato lectulo propinquavit, moriens corruit. Quanta atione carentia tam terribilem Deus exerit disciplinam? Si enim ne simplicem quidem sons canicula tangeret, qua putamus molestia tolerat, cum perversus quilibet ad percipiendum corpus ejus et sanguinem sacris
Abbreviated transcription (Latin):
us partib reꝓb diues morit᷑. ignis
rũpe de p̃dicto monte uidet᷑: tantap
plisuree resine congeries ex ipso
isuiuio ꝓtinꝰ fluit. ut torrentẽ facias.
ia dec uirrente impetu in maredes.¬
adat. Ubi scilicet corporalit̾ uideripo

Expanded text:
s partibus reprobus dives moritur, ignis erumpere de praedicto monte videtur, tantaque sulphureae resinae congeries ex ipso Vesuvio protinus fluit, ut torrentem faciat, atque decurrente impetu in mare descendat. Ubi scilicet corporaliter videri po
Abbreviated transcription (Latin):
retͣ. date inqͥt locũ ir e. uł potiꝰ qui
ipse dicit: si uos ꝑsecuti fuerit ine
ciuitate. fugite in aliã. Uita planes
qie cuncta mundi furentis obstacła. ñ ꝑ
fricti examinis ultionẽ. s ꝑ inuictam
iꝑautt inconcusse patientie maiestatem :¬
haocet mundi rabiẽ potiꝰ equanuit̾ fer¬
ni q̃ uł arma corriꝑe. uł ledenti lesionibꝰ
reꝰpondere. p̾sertĩ cũ urt̾ regnũ ⁊ sac̾dotiõ.
od cuiꝰq distinguant᷑ officianut & rex
irmis utat᷑ scłi. & sac̾dos accingat᷑ gla¬
use paulus dicit. Non sine causa gladiõ
peat. Dei enĩ minister ẽ. uindex ĩ irã
ꝑqͥ malũ agit. Azarias rex qͥ sac̾dotale
isurpat officrũ. lepra ꝑfundituis & si sa¬
os arma corripit. qđ utiq laicoꝵ est.
ꝓ meretur: Nã & dauid iccirco ante eu¬
pngeliũ euangelice uixisse credit᷑. quia
i mꝰ semei ⁊ saiil. s & plurimis indul¬
Ise hostib suis inuenit᷑. De quo &e cet̾is
is patrib ñ nulla hic exempla ꝑstringe

Expanded text:
 potius quod ipse dicit: « Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam . » Vita plane, quam cut ergo ipse cuncta mundi furentis obstacula, non per districti examinis ultionem, sed per invictam superavit inconcussae patientiae majestatem, ita docet mundi rabiem potius aequanimiter ferre quam vel arma corripere, vel laedenti laesionibus respondere; praesertim cum inter reg cujusque distinguantur officia, ut et rex armis utatur saeculi, et sacerdos accingatur glacipe Paulus dicit: « Non sine causa gladium portat. Dei enim minister est, vindex in iram ei qui malum agit . » Azarias rex, quia sacerdotale usurpat officium, lepra perfunditur ; et si sacerdos arma corripit, quod utique laicorum est, quid meretur? Nam et David idcirco ante Evangelium evangelice vixisse creditur, quia non modo Semei et Saul, sed et plurimis indulsisse suis hostibus invenitur. De quo, et caeteris sanctis Patribus nonnulla hic exempla perstring
Abbreviated transcription (Latin):
tuagies septies indulgendũ: nulli
iã de seruando a sacerdotib uniu̾sal
mandato. relictũ uideret᷑ ambigiuis
Luca etiã euangłista testante doreq¬
tes intrauert̃ urbẽ samaritanor
ut illi pararent. Cũq illos samarĩ
nuillatenꝰ recepissẽt: cõmoti iacobis
ioħes. humanitate dictante. dixenõ
Dñe. uis dicimꝰ ut ignis descendate
celo & consumat illos. sic̃ heliasta¬

Expanded text:
ptuagies septies » indulgendum, nullum jam de servando a sacerdotibus universali mandato relictum videtur ambiguum. Luca etiam evangelista testante doceedentes intraverunt urbem Samaritanorum, ut illi pararent . Cumque illos Samaritani nullatenus recepissent, commoti Jacobus et Joannes, humanitate dictante, dixerunt: « Domine, vis dicimus ut ignis descendat de coelo et consumat illos, sicut Elias
Abbreviated transcription (Latin):
pauce sũt que uolant: qͥa ex diuino
ĩ oũ celsitudine cũ ꝑ pauta ad no¬
fuꝰ ꝑmittant᷑ aduolare noticiã: plu¬
tima inthesauris secretoꝵ celestium.
prant᷑ occulta. Nã qd̃ funditꝰ igno.¬
niꝰ qͥd ante mundi pͥncipiũ fuerit
ꝑ qͣd ptꝰ consũmationẽ iã sit futurũ:
ue phibet ysaias. Priora inqͥt aniuuin¬
pate m. &e nouissima que futura sñt:
paicã qͥa dii estis. De mediis aut pau
Dutcũq cognoscimꝰ: que tam̃ ex scͥp¬
firarũ attestatio̾e nob pandunt᷑. Por
autẽ ⁊ in his quantã noticie patiam¬

Expanded text:
e volant, quia ex divinorum operum celsitudine cum perpauca ad nostram permittantur advolare notitiam, plurima in thesauris secretorum coelestium servantur occulta. Nam quod funditus ignoremus quid ante mundi principium fuerit et quid jam post consummationem jam sit futurum, idem perhibet Isaias: « Priora, inquit, annuntiate mihi et novissima quae futura sunt, et dicam quia dii estis . » De mediis autem pauca utcunque cognoscimus, quae ex Scripturarum attestatione nobis panduntur. Porro autem et in his
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ et aico qͥd sentio. qm̃ nec petr̃
ob hoc apłicũ obtinet pͥncipatum
quia negauit. nec daiuid iccirco ꝓ¬
pͥhetie meret᷑ oracłm. qͥa thorum
alieni iuris inuasit: cũ mala uł hi¬
ua ñ ꝓ meritis ꝯsiderent᷑ habeutiũ
s ex ꝓpriis debeãt qualitatibꝰ uidao
Nunquid hoc legitur uł egisse u
luteris docuisse gregoriꝰ: qui totu
pinas ac uolentias a langobardͥos
est feritate ꝑpessus: Num ambu
bellũ arrianis se suãq eccłiani cris¬
lit᷑ infestantib intulit: Nũqͥd ua
ma scõꝵ quispiã tradit᷑ insurreris
pontificũ: Causas gͥ eccłiastici cuie
negocii. leges dirimãt fori. uł sac̃a¬
ꝓbriũ congressiõe belloꝵ d ecce dũ
auiditate loquendi uob̾cũ sermo
artiłm longiꝰ ꝓtraho: metã ut i
cõpenidii epistolaris excedo. Incolat
te uen̾abilis pat̾ ad regendũ etcłi¬

Expanded text:
esse. Dico quod sentio, quoniam nec Petrus ob hoc apostolicum obtinet principatum quia negavit , nec David idcirco prophetiae meretur oraculum quia torum alieni viri invasit ; cum mala, vel bona non pro meritis considerentur habentium, sed ex propriis debeant qualitatibus judicari. Nunquid hoc legitur, vel egisse, vel litteris docuisse Gregorius, qui tot rapinas ac violentias a Longobardorum est feritate perpessus? Num Ambrosius bellum Arianis se suamque Ecclesiam crudeliter infestantibus intulit? Nunquid in arma sanctorum quispiam traditur insurrexisse pontifnegotii leges dirimant fori, vel sacerdopprobrium congressione bellorum. Sed ecce, dum aviditate loquendi vobiscum sermonis articulum longius protraho, metam, ut video, compendii epistolaris excedo. Incolumem te, venerabilis pater, ad regendum Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
rabilẽ ꝯtra nocentes accendat᷑ in iram:
ontigit hoc facienti qd̾ apłs dicit:
necũ aliis p̾dicauerĩ. ipse reꝓb effi¬
rar. Uel illud potiꝰ. qd̾ ad romianoᷤᷤ ait.
ui gͦ aliũ doces. te ipsũ ñ docese qui
predicas ñ furandũ. furaris: Qui dicis

Expanded text:
ra innocentes accendatur in iram? Contigit enim hoc facienti quod Apostolus dicit: « Ne cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar : » vel illud potius quod ad Romanos ait: « Qui ergo alium doces, teipsum non doces, qui praedicas non furandum, furaris;
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑiũq resiliut: atq ad dei oĩ poten¬
tis iniuriã tũ unꝰ papa in apostolico
sit solio constitutꝰ. alt̾ a finib aqͥlo¬
nis destinat᷑ electus. S ille pape abu¬
siuũ papã ꝓculdubio suꝑaddidit.
quiprimꝰ om̃ipotentis dei uocabu¬
lũ plurali numero declinauit. Eri¬
tis inqͥt sic̃ dii scientes bonũ ⁊ mabẽ.
Suꝑ quo nimirũ potiꝰ flere cõpellim̃¬

Expanded text:
imperiumque resiliunt, atque ad Dei omnipotenimperiumque resiliunt, atque ad Dei omnipotentis injuriam nunc cum unus papa in apostolico sit solio constitutus, alter a finibus aquilonis destinatur electus. Sed ille papae abusivum papam procul dubio superaddit, qui primus omnipotentis Dei vocabulum plurali numero declinavit: « Eritis, inquiens, sicut dii, scientes bonum et malum . » Super quo nimirum potius flere compellim
Abbreviated transcription (Latin):
pitat: trueulentiꝰ tam̃ odioꝵ ac sumul.¬
tatũ om̃s liuore ꝑturbat. Tot enĩ coti¬
die bella deseuũt. armate acies ꝓru¬
unt. hostiles impetꝰ inhorrescũt: ut de
militarib qͥd̾e uiris plures gladius
uideat᷑ absum̾e. ꝗͣ in grabatulis quies¬
centes corporee conditiõis egritudofi¬
nire ut ꝓpemodũ maris more gerat
hiomundus. Sic̃ enĩ cũuentoꝵ tẽpestaᷤ
oborit᷑. crispante mitiꝰ pelago in uici¬
nia littoris estcis feruentior excitat᷑.
ita nc in mundi fine uelut uicino
maris lutore. furentib discidii dis¬
cordieq ꝓcellis. cuncta hominũ cor¬
da uexant. & tãꝗͣ spumosis. fluetꝰ¬
fluctib illi dunt᷑. Insatiabił enĩ ho¬
micida om̃ia scrutat᷑. oĩa mundi ue¬
lut uniꝰ agri loca ꝑlustrat: ne qͥd infe¬
cundũ alicubi a liuidi fomitis satione
p̃tereat. Hinc ẽ qd̾ ad eccłiastici status
uniu̾sale ꝑicłm. ab inuicẽ sac̾dociũ

Expanded text:
pitat, truculentius tamen odiorum, ac simulpitat, truculentius tamen odiorum, ac simultatum omnes livore perturbat. Tot enim quotidie bella desaeviunt, armatae acies proruunt, hostiles impetus inhorrescunt ut de militaribus quidem viris plures gladius videatur absumere, quam in grabatulis quiescentes corporeae conditionis aegritudo finire, ut propemodum maris more geratur hic mundus. Sicut enim cum ventorum tempestas oboritur, crispante mitius pelago, in vicinia littoris aestus ferventior excitatur; 114 ita nunc in fine mundi velut vicino maris littore, furentibus dissidii discordiaeque procellis, cuncta hominum corda vexantur, et tanquam spumosis fluctibus illiduntur. Instabilis enim homicida omnia scrutatur, omnia mundi velut unius agri loca perlustrat, ne quid infecundum a lividi fomitis satione praetereat. Hinc est, quod ad ecclesiastici status universale periculum ab invicem sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
t hoc scã ur̃a prudentia cre x deret.
ob hãc fortassis industriã: ut me
ꝓꝓcinctũ sc̃i certamimꝰ acriꝰ insti¬
tairet. qua ꝯfidentia uł in hoc ualeo
ntũlibet assentire. ddũ ꝓ quouis ocio
u̾bo ratio reddit᷑. dũ sola fatui cõpel¬
itio gehenne suppliciũ cõminetur.
ũ diuine legis nõ apex ñ iota pre¬
trt. lu ioli ꝯcupiscentie isio
mechie crimen incurrit: hec ⁊huiꝰ¬
modi uen̾abił pat̾ qͥsqͥs digna ꝯsidera¬
tione ꝑpendit. ex diuina qͥde potest
miseratiõe p̃sum̾e. s nescio utrũ ua¬
leat in qͣntũlibet exuberantiũ m̾itoꝵ
suoꝵ securitate dormire: p̾sertĩ cũ
mundꝰ undiq fremat. undiq uelut
marinũ pelagꝰ intumescentibꝰ ꝓcellis
se atcollat: tantasq nob̾ quib cũq rap¬
torib molestias ingerat: ut t̾renis nos
potiꝰ inserurre negotiis ꝙͣ obsequiis
uacare diuinis. uł ad puritatis aspi¬
rare mundiciã plerũq compellat̃.
Malignꝰ plane sp̃s. humanũ genꝰ ñc

Expanded text:
ut hoc vestra prudentia crederet, sed ob hanc fortassis industriam, ut me ad procinctum sancti certaminis acrius instigaret, qua confidentia, vel in hoc valeo quantumlibet assentire, dum pro quovis otioso verbo ratio redditur: dum sola fatui compellatio gehennae supplicium comminatur, dum divinae legis non apex, non iota praetereat, dum sola concupiscentiae visio moechiae crimen incurrit? Haec et hujusmodi, venerabilis pater, quisquis digna consideratione perpendit, ex divina quidem potest miseratione praesumere, sed nescio utrum valeat in quantumlibet exuberantium meritorum suorum securitate dormire, praesertim cum mundus undique fremat, undique velut maximum pelagus intumescentibus procellis se attollat, tantasque nobis quibuscunque raptoribus molestias ingerat, ut terrenis potius nos inservire negotiis quam obsequiis vacare divinis, vel ad puritatis aspirare munditiam plerumque compellat. Malignus plane spiritus humanum genus nunc
Abbreviated transcription (Latin):
mutatioẽ translatũ. Benedicta diuine
clem̃tie dispensatio. que ꝑ mortuos ã
instruit uiuos: & dũ alios u̾b̾at. alios
qualit̾ a u̾b̃ib exipiant᷑. instruit. Au¬
disti fã hystoriã: esto ꝓuidꝰ ad cautelam.
tionis affectũ. Mellifluã ur̃e sc̃itatis
epłam. qͣnta cordis auiditate suceꝑĩ.
ꝑseũantia ꝓbat. Eam qͥppe cõhabitatͥtẽ
mͥ in cellula iugit̾ teneo. cũ ea sepi qs¬
bulor: in ea int̾ioris hoĩs ur̃i speciem
ac ueri uultꝰ imaginẽ manifeste ꝯt̃s
Est tam̃ qd̾ in ea grauit̾ fero. qͥa suibi¬

Expanded text:
translatum. Benedicta divinae clementiae dispensatio, quae per mortuos etiam instruit vivos, et dum alios verberat, alios qualiter a verberibus eripiantur instruit. Audisti, frater, historiam; esto providus ad cautelam. s affectum. Mellifluam vestrae sanctitatis epistolam quanta cordis aviditate susceperim, perseverantia probat. Eam quippe cohabitatricem mihi in cellula jugiter teneo, cum ea saepe confabulor, in ea interioris hominis vestri speciem ac veri vultus imaginem manifeste contemplor. Est tamen quod in ea graviter fero
Abbreviated transcription (Latin):
stis sapĩe claues ⁊ scientie.s ipsi ñ intͦ¬
istis. & insuꝑ alios intͦire uolenteᷤ ꝓ¬
hibuistis. Et reuera qua fronte. qua
libertatis audacia. sac̾dos quilibet
indissidentiũ ꝯfed̾atiõe desudet: cũ
ipse suis osorib ñ remissioĩs indul¬
geat ueniã. s effrenet᷑ in placabiliter
ad uindictam : Int̾ õs sane uͥtutũ gẽ¬
mas quas saluator nr̃ de celo ueniens
attulit. duas insigniꝰ atq p̾clariꝰ ruti¬
lare monstrauit: quas ⁊ in se priꝰ exp̃s¬
sit. & ut nob̾ impͥmerent᷑ edocuit. sa¬
ritatẽ scilicet & pacientiã. Et de cari

Expanded text:
s sapientiae et scientiae, sed ipsi non introistis, et insuper alios introire volentes prohibuistis . » Et revera qua fronte, qua libertatis audacia sacerdos quilibet in dissidentium confoederatione desudet; cum ipse suis laesoribus non remissionis indulgeat veniam, sed efferatur implacabiliter ad vindictam? Inter omnes sane virtutum gemmas, quas Salvator noster de coelo veniens attulit, duas insignius atque praeclarius rutilare monstravit, quas et in se prius expressit, et ut nobis imprimerentur, edocuit, charitatem scilicet et patientia