comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nat᷑a duce credt̃. opꝰ legis ostendt̃ ñ ꝑlitterã s ꝑ con¬
scientiã. Opꝰ aut̃ legis ÷ fides ꝗͣ c̃dictis exhibet dĩ. nat᷑ali
iudicio ostendit semetipsũ legẽ sibi eẽ. qr qd̾ mandat
lex ult᷑ facit: ut credat in xp̃m. Cestimoniũ redden¬
ce illis ꝯscientia ipsoꝵs. Teste int̾iore ꝯscientia sua credt̃:
qr ꝯscũ sibi st̃ ꝯuenirisibi qd credant. Congruũ ẽ enĩ
crede c̾at̾ȩ & uenerari suũ ꝯditorẽ: nec absurdũ c̾ ut
dñm seruis agnoscatꝰ. Et int̾ se inuicẽ cogitationi

Expanded text:
natura duce credunt, opus legis ostendunt non per litteram, sed per conscientiam. Opus autem legis est fides, quam cum dictis exhibet Deo, naturali judicio ostendit semetipsum legem sibi esse; quia quod mandat lex, ultro facit, ut credat in Christum. Testimonium reddente ipsis conscientia ipsorum. Teste interiore conscientia sua credunt, quia conscii sibi sunt convenire sibi, quod credunt; congruum est enim creaturae credere et venerari suum conditorem: nec absurdum est, ut dominum servus agnoscat. Et inter se cogitationi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppe c̃ sic instructꝰ ꝑ legẽ. Riculosũ aut̃ ualde si ñ ere¬
dat: ducẽ enĩ ht̃ legẽ. S: ucsponat̃ credens. meritũ fa¬
cit patrũ qr qͣnuis aliqͥs ꝑ se floreat. erubescit tñ in
suis: Confidicoq te ipsũ ducẽ ee̾ cȩcoꝵs. lum̃ eoꝵ qͥ i
tenebris sc̃. erudicorẽ in sipientũ. magistrũ infantium:
habentẽ formã scientiȩ & u̾itatis in lege. Uera sc̃ bȩc:
ꝑlegẽ ẽ ad melioris speifiduciã ꝓuocare. Recte gͥ gła¬
t̃ in his legis doctor: q formã tͣdit ueritatis.di auc̃
ñ recipit eũ quẽ lex ꝓmisit. frustra głat᷑ de lege: cui in
cor erit insipientiũ. nec magist̾ infantiũ. nec lum̃ eoꝵ
qͥ i eenebrissunt s dux oiũ hors adꝑditionẽ. Qͥ gͦ ali¬
ũ doces. t ipsũ non doces: Hoc ẽqͥ gentiles arguis qd¬
sine lege & dõ sinc. te ipsũ ñ arguis: Diffidetis enĩ de xp̃o
in lege ꝓmisso: ineisdẽ quȩ arguis inueniris. Qͥ p̃dĩ¬

Expanded text:
pe cum sit instructus per legem: periculosum autem valde si non credat; ducem enim habet legem. Sed ut praeponatur credens, meritum facit patrum, quia quamvis aliquis per se floreat, erubescit tamen in suis. Confidisque te ipsum ducem esse caecorum, lumen eorum qui in tenebris sunt, eruditorem insipientium, magistrum infantium, habentem formam scientiae et veritatis in Lege. Vera sunt haec; est per Legem, ad melioris spei fiduciam provocare. Recte ergo gloriatur in his legis doctor, quia formam tradit veritatis. Si autem non recipit eum quem Lex promisit, frustra gloriatur de Lege, cui injtor erit insipientium, nec magister infantium, nec lumen eorum, qui in tenebris sunt; sed dux omnium horum ad perditionem. Qui ergo alium doces, te ipsum non doces. Hoc est, sine lege et Deo sunt, teipsum non arguis: diffidens enim de Christo in lege promisso, in eisdem quae arguis inveniris. Qui praedi
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb decreuerit ꝓpetates &e officia naturalit᷑. Et hȩc
scientes: ñ egert̃ grãs. De ant̾iorib loqͥt᷑: uc p̃sentes &
fucͥos corrigatꝰ. S euanuert̃ in cogitationib: sinis. łua¬
nuert̃: uidentes enĩ mundũ miro ornatu aptatũ:
ab eo quẽ eiꝰ opificẽ agnouerant dissimulauert̃. Ft̾ ob¬
scuratũ ẽ insimens c̃or eors. Nebula erreris texit cor
illoꝵs qr c̃creatorẽ ex his quȩ pulchra sc̃ ampliꝰ honori¬
fic ar edebuerint: obtunsi sc̃ relicto illo ħ solũ sibi dic̃teᷤ

Expanded text:
omnibus decreverit proprietates et officia naturaliter; et haec omnibus decreverit proprietates et officia naturaliter; et haec scientes non egerunt gratias. De anterioribus loquitur, ut praesentes et futuros corrigat. Sed evanuerunt in cogitationibus suis. Evanuerunt; videntes enim mundum miro ornatu aptatum ab eo, quem ejus opificem cognoverant, dissimulaverunt. Et obscuratum est insipiens cor eorum. Nebula erroris texit cor illorum, quia cum creatorem ex iis, quae fecit pulchra, amplius honorificare debuerint, obtusi sunt, relicto ill
Abbreviated transcription (Latin):
obruert̃ legẽ natȩ: oblitisc̾ memoriã eiꝰ. Legẽ auc̃ quȩ
ad reformationẽ data fuerat ꝑciꝑe noluert̃: ut dupli¬
cimꝰ ob noxii fierent dãpnationi. Sẽpit̾na qͦq eiꝰ uircꝰ ⁊
diuinitas: ita ut sinc mex eusabiles. Ut oĩo excusari ĩ¬
pietas ñ possit: adiecit etiã uͥtutẽ dĩ & diuinitatẽ sepi¬
t̾nã cognitã ee abhoĩbꝰ. & stupore qͦdã hebetasse ad ho¬
norandũ dm̃: quẽ & ee & oꝑari ad utilitatẽ suã ñ igno¬
rarent. Ca enĩ quȩ humanis usib euoluto anno gignim¬
tur: ipsũ decreuisse nulliin dubiũ uenit. E t̾na gͦ uͥ¬
ruꝰ. Ut sint in excusabiles. Multis enĩ modis qͥreus.¬
uincit᷑ excusari ñ potestꝰ. Qm̃ c̃ cognouissenc dm̃ñsic̃
dm̃ magnificauerẽ: aut gr̃as egert̃. Usq adõ ñ ignora¬
uert̃. ut faterent᷑ unũ eẽ pͥncipiũ: aqͦ oĩa mitiũ sor¬
cita sc̃. cȩlestia & t̾rȩstria & inferna. Et hc̃ unũ ee: qͥ

Expanded text:
 legem naturae, oblitique memoriam ejus: legem autem quae ad reformationem data fuerat, percipere noluerunt, ut duplici modo obnoxii fierent damnationi. Sempiterna quoque ejus virtus et divinitas, ita ut sint inexcusabiles. Ut omnino excusari impietas non possit, adjecit etiam virtutem Dei, et divinitatem sempiternam cognitam esse ab hominibus, et stupore quodam hebetasse ad honorandum Deum, quem et esse, et operari ad utilitatem suam non ignorarent; ea enim quae humanis usibus evoluto anno gignuntur, ipsum decrevisse nulli in dubium venit. Aeterna ergo virum. Ut sint inexcusabiles: multis enim modis, qui reuspotest. Quoniam cum cognovissent Deum; non sicut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt. Usque adeo non ignoraverunt, ut faterentur unum esse principium, a quo omnia initium sortita sint, coelestia et terrestria et inferna: et hunc unum esse qui
Abbreviated transcription (Latin):
danda sint qͣntomagis creator illoꝵ: Solent tñ pudorẽ
passi neglecti di. misera uti excusatione. dicentes ꝑ istos poᷤ¬
se ire ad dm̃: sic̃ ꝑ comites ꝑuenit᷑ ad regẽ Age. Nimqͥdtã
demens: aliqͥsaut salutis suȩimmemor: ut honorificentiã
regis uindicet comiti: c̃ de hacre siqͥ etiã tͣicare fuerinc
inuenti. iure ut rei dãpnant᷑ maiestatis. &e istise ñ po¬
tant reosqͥ honorẽ nõis dĩ defert̃ creaturȩ. &e relicto dño
c̃ seruos adorant qͦsi sit aliqͥd plusqd̾ seruet᷑ dõ: Nã & i¬
dõ ad regẽ ꝑ tͥbunos aut comites it: qr hõ utiq ÷ rex &
nescit qͥb debeat rẽ puplicã credere. Aa dm̃ aut̃ quẽ
utiq nichil lattat. oĩũ enĩ m̾ita nouit.: ꝓmerendũ suf¬

Expanded text:
danda sint, quanto magis creator illorum? Solent tamen pudorem passi neglecti Dei misera uti excusatione, dicentes per istos posse ire ad Deum sicut per comites pervenitur ad regem. Age, nunquid tam demens est aliquis, aut salutis suae immemor, ut honorificentiam regis vindicet comiti, cum de hac re, si qui etiam tractare fuerint inventi, jure ut rei damnantur majestatis, et isti se non cogitant reos, qui honorem nominis Dei deferunt creaturae, et relicto Dconservos adorant, quasi sit aliquid plus quod servetur Deo! Nam et ideo per regem ad tribunos aut comites itur, quia homo utique est rex, et nescit quibus debeat rem publicam credere; ad Deum autem, quem utique nihil lat
Abbreviated transcription (Latin):
utꝰ cõm̃dabat: ut qr in credibile uidebat᷑ qd̾ p̾dica¬
bat᷑. signa ac ꝑdigia ab apłis facta testimonio e̾ent.
ñ diffidendũ de his quȩ abilł dicebant᷑: inqͥb canta
u̾tꝰ ine̾et. Nulli enĩ dubiũ u̾ba uͥtuti cede: ac ꝑ hoc
qm̃ illarũ nulla uisa erant portenta. p̾dicatio illoꝵ
sine uͥtute dĩ erat. Idõq ñ se dicit erubesc̾e exͦgłm dĩ.
Illos ant̃ erubescere qr qd̾ illis tdiderat in rephensi¬
one ueniebat: nec quoqͣ testimionio firmabat.: & discor
ficat: ut a scła morte detineri ñ possit. signatꝰ mist̾io
crucis. Predicatio enĩ crucis xp̃i indiciũ ÷ mortis eui¬
ctȩ: dicente apło ioħ̃e. Adhoc enĩ uenit filiꝰ dĩ ut solue¬
ret oꝑa diaboli: ut oĩs credens ñ teneat᷑ a morte: qr sig

Expanded text:
virtus commendabat; ut quia incredibile videbatur, quod praedicabatur, signa et prodigia ab apostolis facta testimonio essent, non diffidendum de iis quae ab illis dicebantur, in quibus tanta virtus inesset nulli enim dubium verba virtuti cedere, ac per hoc quoniam illorum nulla visa erant portenta, praedicatio illorum sine virtute Dei erat, ideoque non se dicit erubescere Evangelium Dei, illos autem erubescere; quia quod illi tradiderant, in reprehensionem veniebat, nec quoquam testimonio firmabatur, et discordficat; ut a secunda morte detineri non possit signatus mysterio crucis. Praedicatio enim crucis Christi indicium est mortis evictae, dicente apostolo Joanne: Ad hoc enim venit Filius Dei, ut solver
Abbreviated transcription (Latin):
diu inmala exercitatione detenti ñ facile carrigeren¬
E.Et fr̃s eos uocat᷑ ñ solũ qr renati erants qi erant inc
eos ucet panci qͥ recte sentirent. Unde dic̃ uocatisic ĩo.¬

Expanded text:
diu in mala exercitatione detenti, non facile corrigerendiu in mala exercitatione detenti, non facile corrigerentur. Et fratres eos vocat, non solum quia renati erant; sed et quia erant inter eos, licet pauci
Abbreviated transcription (Latin):
data ẽ. ut lex cessaret qd̾ sepe iã dixi: qr ds̃ ꝯsulens in¬
firmitati humanȩ: sola fide addita legi naturali hoiũ
a carnali sensu abstrahat. p̾sentiã suã necessariã dic̃ ut
gr̃ã illis spĩalẽ munstraret: cũqͣ scribit sp̃italia sint.
desid̾at uc p̃sens doctͥnã ex̃głicã sensu q̃ scbit his c̾dat.
ne sub aucteritate litt̾arũ eł ñ auferret᷑ error s firmare¬
ut magis ilł ꝑficiat additis. Io ẽ simul ꝯsolarii uob. ꝑ
eã que inuicẽ ÷ fidẽ urãm atq: meã. Consolari se dic̃ ẽ ist.
si apphendant sp̃ualia. Iuia qͣnuis gaudeat fidei illoꝵ
dolet tũ qi ñ rectã accipiebant ficdẽ. hoc affeccu fuit a¬
płsut aliena uitia qͣsi sua doleret. Acphoc consolem
inqͥt ꝑ unã atq eandẽ fidẽ. uc cẽꝯsolatio una sit. si
norare uos trs̃ qi sepe ꝓposui uenire adduos. ce phibit ũ
usq adhuc. Eropositũ & uotũ suũ ostendit qd qͥdẽ scire
let uenire & ꝓbiberet᷑ sic factũ ÷ ut scriberet e famne

Expanded text:
data est, ut Lex cessaret, quod saepe jam dixi; quia Deus consulens infirmitati humanae, sola fide addita legi naturali, homina carnali sensu abstrahat, praesentiam suam necessariam dicat, ut gratiam illis spiritalem ministraret; cum ea quae scribit, spiritalia sint: desiderat ut praesens doctrinam evangelicam sensu quo scribit, his tradat; ne sub auctoritate litterarum ejus non auferretur error, sed firmaret magis illis proficiat aditis. Id est, simul consolari in vobis per eam quae invicem est, fidem vestram atque meam. Consolari se dicit cum illis, si apprehendant spiritalia; quia quamvis congaudeat fidei illorum, doleat tamen quia non rectam accipiebant fidem. Hoc affectu fuit Apostolus, ut aliena vitia quasi sua doleret. Ac per hoc consolemur, inquit, per unam atque eamdem fidem, ut tunc consolatio una sit, si norare vos, fratres, quia saepe proposui venire ad vos, et prohibitus sum usque adhuc. Prolet venire, et prohiberetur, sic factum est ut scriberet epistolam; ne
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Et hosut se p̾parent adhortatꝰ ẽ ut audientes g̾rã
sibi sp̃ialẽ ministndã fors dignosse efficerent a uiciis
carnalib abstinentes ad excipiendã eãꝰ. It aliquẽ fry¬
ccũ habeã in uob sic̃ & in cęt̾is gãibꝰ. Putilitate cõmu¬
ni cupidũ se ueniendi ad hos declarat: ut &e hi salutẽ¬
spũał gr̃e ꝯseqͣnt᷑. ratã hñces fidĩ suȩ ꝓfessionẽ: et hic
fructũ habeat apud dm̃ ministerii sui. E qd̾ lacessit
illos ad fidẽ reccã. exẽplo cȩt̾arũ gentiũ. Promptior e¬
nĩ fic qͥs adrẽ sibi tͣclitã: si illi multos uideat assenti¬
riᷤ Grecis ac barbaris. sapientib & insipientib debi¬
cor sũ. Debitorẽ se dic̃ hors qͦs memorat: qr ad hoc mis

Expanded text:
vit, et hos ut se praepararent adhortatus est, ut audientes gratiam sibi spiritalem ministrandam fore, dignos se efficerent, a vitiis carnalibus abstinentes ad excipiendam eam. Ut aliquem fructum habeam et in vobis sicut et in caeteris gentibus. Pro utilitate communi cupidum se veniendi ad hos declaravit, ut hi salutsequantur, ratam habentes fidei suae professionem; ut hic fructum habeat apud Deum ministerii sui, per quod lacessit illos ad fidem rectam, exemplo caeterarum gentium: promptior enim fit quis ad rem sibi traditam, si illi multos videat assentiri. Graecis et Barbaris, sapientibus et insipientibus debitor sum. Debitorem se dic
Abbreviated transcription (Latin):
lente: ut ̃pleret ꝓpositĩ uioluntatis suş. Deniq inna¬
efragio posito adstitit dñs chiẽs. Noli timnere ꝓaule ic̃
eiũ cestisicat᷑ eo dẽ me ierosolimĩta &e romȩ Desicio enĩ¬

Expanded text:
lente; ut impleret propositum voluntatis suae. Denique in nalente; ut impleret propositum voluntatis suae. Denique in naufragio posito astitit Dominus dicens: Noli timere, Paule, sicut enim testificatus es de me Hierosolymis, ita et Romae
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ex qͦ oĩa.  unũ ꝑ quẽ oĩa. hos quęrit adoratores
pat᷑. Memorẽ gͦ se illoꝵ in orationib: suis flagitat: uc
seminet in ilł caritatẽ. Facit enĩ illis desidiũ sui Nde
nĩ ñ amet eũ quẽ audit memorẽ siuet. Si enĩ abhis qui
u̾ba comitaret᷑ u̾tꝰ desicłarent audire: Obsecrans si q̃ m̾
tanddẽ aliqͣndo ꝓspũ it habeã in uoluntate dĩ ueniend̃i
p̾dicat donũ. Tc̃ ent̃ ꝑfectꝰ ade si qꝰ agendũ ⁊ c̃ dĩ uolun¬
tate agat᷑. Orat gͦ ut qͦcq ex causa iã det᷑ occasio qͣ ueni¬
ret adurbẽ. qi õccupatꝰ erat aliis p̾cicando: sic ꝑspũ it
imputans si dõ uolente ueniret q ꝓuida ẽ dĩuoluntas.
ł spũ gͦ it ẽ. ñ incassũ laborẽ itineris subire: hex rogatut
mici gͣues st̃ cantomagis reconciliati necessarii. Volins¬
tan itaq eiꝰsic orcasio data ẽ. ut coactꝰ appellartce¬
sare.: de dirigeret᷑ exalia causa ad urbẽ roma dõ uo¬

Expanded text:
num ex quo omnia, et unum per quem omnia: hos quaerit adoratores Pater. Memorem ergo se illorum in orationibus suis flagitat, ut seminet in illis charitatem; facit enim illis desiderium sui. Quis enim non amet eum, quem audit memorem sui esse? Si enim ab his, qui t cujus verba comitaretur virtus, desiderarent audire! Obsecrans si quo modo tandem aliquando prosperum iter habeam in voluntate Dei veniendi praedicat donum. Tunc enim profectus adest, si quod agendum est, cum Dei voluntate agatur. Orat ergo ut quacumque ex causa jam daretur occasio, qua veniret ad Urbem; quia occupatus erat aliis praedicando: sic prosperum iter reputans, si Deo volente veniret; quia provida est Dei voluntas. Prosperum ergo iter est non incassum laborem itineris subire. Haec rogat ut mici graves sunt, tanto magis reconciliati necessarii. Voluntati itaque ejus sic occasio data est, ut coactus appellaret Caesarem, et dirigeretur ex alia causa ad urbem Romam, Deo vo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dĩ ministnͣtis apłi: accipientis ppti. Nc̃ gͦ de sidii
sui uoluntatẽ ostendit: qͦnã eẽt uoto circaillos. Cũ enĩ
fuerant assecuti: s ea quȩ fuerant a iuidȩis ccdita. Se aut̃
cupe citiꝰ uenire. ut ab hacillos cͣditione abstraberet: &
spũale illis tͣderet donũ. Ut adqͥrat illos dõ participes il¬
los faciens gr̃ȩ sp̃ualisut in ꝓfessione & fide sua eent ꝑfee¬

Expanded text:
tis Dei, ministrantis Apostoli, accipientis populi. Nunc ergo desiderii sui voluntatem ostendit, quonam esset voto circa illos. Cum enimfuerant assecuti, sed ea quae fuerant a Judaeis tradita; se autem cupere citius venire, ut ab hac illos traditione abstraheret, et spiritale illis traderet donum, ut acquirat illos Deo, participes illos faciens gratiae spiritalis, ut in professione et fide sua essent pe
Abbreviated transcription (Latin):
tũ apłs. q d̃cũ romani regnarẽt in mundo. subiecerint
sefidĩ xp̃ianȩ quȩ prudentib scłihumił ce stulta uide¬
t̾. Cũ gͦ multa ee̾nt ex qͥb gaudet in romanis: erant
enĩ doctͥne memorabilis &e boni oꝑis cupidi. studio¬
tiq magis agendi bene qm loquendi: qd ñ longe eͥ a
religione diuina. in hoc tñ pͥmũ gaucde se dic̃. qi fides
illoꝵ in õi loco currebat: qnuis ñ scłm regulã ab au

Expanded text:
cerint se fidei christianae, quae prudentibus saeculi humilis et stulta videtur. Cum ergo multa essent ex quibus gauderet in Romanis  erant enim doctrina memorabiles et boni operis cupidi, studiosique magis agendi bene, quam sermonis, quod non longe est a religione divina, in hoc tamen primum gaudere se dicit, quia fides illorum in
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ qͥs estis &r uosuocati. qi donũ dĩ oĩb missũ ẽ. ut c̃
audiunt se int̾ cȩcos nocatos. scirent se sub lege ag̾i ã de¬
bere: qi sine lege moy si suscepunt cȩtͥe gs̃ fidẽ xp̃iꝰ. Oĩb¬
lege enĩ agentes male intelligunt xp̃m. & inuiriã dõ
pacͥ faciunt: c̃an in xp̃o ꝑfecta spes salutis sic dubicañ.
Idiõ scĩ ñ st̃. neq uocati dicunt᷑. Grã uob̾ & pax a dõ pat̾¬
At̃ Gra t̃. qr a peccatis absoluti sc̃. Lax uͦ: qi ex impiis re
lã et pacẽ oe spẽ docit: adiecit gr̃am & pacẽ ñ solũ a dõ
pacre ee: s & a xp̃o iħu. Dm̃ patrẽ nr̃m dic̃ ꝓpd̾ originẽ qr¬

Expanded text:
nter quos estis et vos vocati; quia donum Dei omnibus missum est, ut cum audiunt se inter caeteros vocatos, scirent se sub Lege agere non debere, quia sine lege Moysi susceperunt caeterae gentes lege enim agentes male intelligunt Christum et injuriam Deo Patri faciunt, cum an in Christo perfecta spes salutis sit, dubitant, ideo sancti non sunt, neque vocati dicuntur. Gratia vobis, et pax a Deo Pata est, quia a peccatis absoluti sunt, pax vero quia ex impiis reclam esse pacem et spem doceret, adjecit, gratiam et pacem non solum a Deo Patre esse, sed et a
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilis debuit &x corporeus fieri. Quia &ł cognosci se uoluit
ꝑ uitutẽ. & boiẽ peccatis abluere in carne morte deuita. Et
idõ ex semine do̾ fit: ut sic̃ de dõ rex antescła natꝰ ẽ. ita ce scdes
qͥ ab humanȩ legis natuntact disftaret: sic̃ p̃dictũ fuerat ab
⁊ saia ꝓpħa. Ecct u̾gom ut̾o ꝯcipiet & ct̾a. It cũ nouũ factũ ui¬

Expanded text:
lute, visibilis debuit et corporeus fieri; quia et cognosci se voluit per virtutem, et hominem a peccatis abluere in carne, morte devicta. Et ideo ex semine David fit, ut sicut de Deo rex ante saecula natus est; ita et secundum quia ab humanae legis nativitate distaret, sicut praedictum fuerat ab Esaia
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ñ ꝯueniunt łpc̃ errorẽ simulacroꝵ tͣditi st̃ ad tͥ¬
pia facienda inuicẽ: sic̃ iã dictũ ẽ. Et qr impunitatẽ ho¬
rũ estimauert̃. incuriosũ dm̃ iudicantes. acꝑhoc negli¬
glendũ: hinc additũ ẽ ut magis ac magis hebetati ad
om̃ĩa mala admittenda fierent ꝓmptiores: ut facta q̃
hõib ñ ambig̾ent displicere: dm̃ crederent nͥ uindicare.
Nc̃ enumerat oĩa mala que ilł suꝑ addita st̃: ut uł sic
du̾si ad naturalem intellectũ. intellig̾ent᷑ irato dõ hec sͥ
ꝓuenissẽ. Repletosait oĩ iniqͥtate. Hinc sũmatĩ locutꝰ ẽ :
& subiecit m̃bra iniqͥtatis. Malicia: & fornicatione. Hȩc¬

Expanded text:
lacrorum traditi sunt ad turpia facienda invicem, sicut jam dictum est. Et quia impunitatem horum aestimaverunt, incuriosum Deum judicantes, ac per hoc negligendum. Hinc additum est, ut magis ac magis hebetati, ad omnia mala admittenda fierent promptiores; ut facta quae hominibus non ambigerent displicere, Deum crederent non vindicare. Nunc enumerat omnia mala, quae illis superaddita sunt; ut vel sic conversi ad naturalem intellectum, intelligerent, irato Deo, haec sibi provenisse. Repletos, ait, omni iniquitate. Hic summatim locutus est, et subjicit membra iniquitatis: Malitia, impudicitia,
Abbreviated transcription (Latin):
cͥ mpsalmo octogesimo qͣr to. eritas de t̾ra orta:. Dĩs eñĩ am¬
biguitas & diffidentia: resurrectione eiꝰ calcata ÷ & ꝯp̾ssa.
Siqͥdẽ adhuc in cruce positũ centurio uidens magnalia. dĩfi¬
liũ ꝯfitet᷑. Nam &e discipłi in morte eiꝰ dubitauert̾: dicente
deopha in emaus. Nosputabamꝰ: qi ipse erat qͥ incipiebat

Expanded text:
in psalmo octogesimo quarto: Veritas de terra orta est . Omnis enim ambiguitas et diffidentia resurrectione ejus calcata est, et compressa; siquidem adhuc in cruce positum, centurio videns magnalia, Dei Filium confitetur . 28 Nam et discipuli in morte ejus dubitaverunt, dicente Cleopha in Emmaus: Nos putabamus quia ipse erat, qui incipiebat
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ pͣcius fut᷑oꝵ instandũ in doctͥna sollicite p̃cipsus
formati infide ⁊ bonis oꝑib eruditi: in disciplina
sana robustimaneant: ut postremo tp̃r c̃ qͥdã a iuta¬
qͣ libent̃ audiant. Qͥa u̾itas ilł asꝑa ui debit. ur
licta sana doctͥna. fabuł uacent Nolt i arguimalqu s¬

Expanded text:
cius futurorum, instandum in doctrina sollicite praecepit, ut firmati in fide, et bonis operibus eruditi in disciplina sana robusti maneant, ut postremo tempore, cum quidam a veritaquae libenter audiant, quia veritas illis aspera videtur, ut relicta sana doctrina fabulis vacent. Nolunt enim argui mal
Abbreviated transcription (Latin):
ca fidẽ. s ñ ꝓficiunt ã pliꝰ. Igͥnorantia enĩ eoꝵ euideis
erit oĩb sic̃ ⁊ illoꝵ fuit. Exẽplũ hoc de apochriphis :.
emulatione cõm̃ticia resist̾e se putabant. d c̃ moysi utꝰ
dñm ĩ moyse oꝑatum. Unde similit̾ ⁊ hos ñ ãpliꝰ ꝓfice in
ĩpietate assertionis suȩ dic: qi ĩꝑitia eoꝵ palã fiet ⁊ se¬
autio: ⁊ licet iuiti ꝯfitebunt᷑ tñ suã ĩꝑitiã inultimo.¬

Expanded text:
im eorum evidens erit omnibus, sicut et illorum fuit. Exemplum hoc de apocryphis est ; aemulatione commentitia resistere se putabant. Sed cum Moysis vDeum in Moyse operatum. Unde similiter et hos non amplius proficere in impietate assertionis suae dicit; quia imperitia eorum palam fiet et seductio: et licet inviti, confitebuntur tamen suam imperitiam in
Abbreviated transcription (Latin):
ut fortiorẽ hc̃ fac̾et. Qͥs enĩ laudẽ illoꝵ audiens
qͦͣr ĩeo ipso particepsaĩ crescat: addens anunũ hꝰ¬
modi uiribꝰ. Sic gͦ recreat in sedonũ gr̃ȩ dĩ acorp¬
tũ ꝑ ordinationẽ prb̃i i: dũ animũ suũ ꝯfouet
m̃tis a lacͥtate gaudens in semet ipso sic̃ in nouita¬
homo exit de timore accipiens sp̃m leticie ꝓpt sti¬

Expanded text:
ut fortiorem hunc faceret. Quis enim laudem illorum audiens, ut fortiorem hunc faceret. Quis enim laudem illorum audiens, quorum in eo ipso particeps est, non crescat, addens animum hujusmodi viribus. Sic ergo recreat in se donum gratiae Dei acceptum per ordinationem presbyterii, dum animum suum confovet mentis alacritate, gaudens in semet ipso, sicut in novitahomo exit de timore, accipiens spiritum laetitiae propt
Abbreviated transcription (Latin):
Saluta pͥscillã ⁊ aqͥllã ⁊ onesifori domũ: F rastꝰ remansit
corinthi Throfimũ aũ reliqͥ infirmũ mileti sollicitꝰ esto
añ hiem̃ uenire. Aqͥla ⁊ pͥscilla .iͦ. ft̃ apud qͦs hospitatꝰ.
oꝑabat᷑ manib Onesiforꝰ aut̃ hic ÷ cui ÷ cestis in pͥma epła.
Qͥ d÷ tñut p̾sente apło qͥ mortuos excitabat. trophimꝰ infir¬
maret᷑ : S signa ꝓpt̾ inc̾dulos facta st̃. ⁊ qr ex diu̾sis cau¬
sis m̾itũ collocat᷑ ap̃ dm̃. ut siue qͣm tͥbulatione siue in
egͥtudine dõ gr̃as agit: nec ab adu̾sa parte suffragiũ
qͣrit: ut faciat m̾itis ap̃ dm̃: ꝓpt̾ ymbres aũ ⁊ frigora
cõmonuit: ut autunno ad se ueniret. Salutant te eubo¬
lus ⁊ pudens ⁊ li nͦ ⁊ claudia. ⁊ õs fr̃s. More ꝯsueto ĩpleta
ẽ epła salutatione fr̃mꝰ. Dñs iħ c xp̃c cũ sp̃u tuo: uale.

Expanded text:
Saluta Priscillam, et Aquilam, et Onesiphori domum. Erastus remansit Corinthi: Trophimum autem reliqui infirmum Mileti. Sollicitus esto ante hyemem venire. Aquila et Priscilla hi sunt, apud quos hospitatus operabatur manibus . Onesiphorus a ut praesente Apostolo, qui mortuos excitabat, Trophimus infirmaretur? Sed signa propter incredulos facta sunt: et quia ex diversis causis meritum collocatur apud Deum; ut sive in tribulatione, sive in aegritudine, qui Deo gratias agit, nec ab adversa parte suffragium quaerit, ut proficiat meritis apud Deum. Propter imbres autem et frigora commonuit, ut autumno ad se veniret. Salutat te Eubolus et Pudens, Linus et Claudia, et omnes fratres. More consueto completa est epistola salutatione fr
Abbreviated transcription (Latin):
memorat. q solũ enĩ in u̾b̾. s ⁊ in oꝑib formã se p̾buit
audientib: ut ⁊ auctori suo u̾itatẽ p̾dicationis fideł
aispensator exist̾et: ⁊ cͥt᷑ mundi pͥncipes ⁊ potestates
oi sollicitudine ⁊ ꝑitia oluctatꝰ. excẽplũ qͦmͦ uincerens
relinq̃ret: ut inuiolata doctͥna ⁊ agonis legitimũ cer¬
tam dignos illos facet coronari : qͥa ds iustꝰ uidex dabit
amplissima p̾mia diligentib se ⁊̃ expectantio filiũ eiꝰ
de cȩlis. Sollicitꝰ esto uenire ad me ꝗͣ pͥmũ. Demas enĩ me

Expanded text:
memorat; non solum enim in verbis, sed et in operibus formam se praebuit audientibus; ut et auctori suo veritate praedicationis fidelis dispensator existeret, et contra mundi principes et potestates omni sollicitudine et peritia colluctatus, exemplum quomodo vincerentur, relinqueret; ut inviolata doctrina, et agonis legitimum certamen dignos illos faceret coronari; quia Deus justus judex dabit amplissima praemia diligentibus se, et exspectantibus Filium ejus de coelis. Sollicitus esto venire ad me quamprimum; Demas enim me
Abbreviated transcription (Latin):
modestũ corrigentẽ eos qͥ diu̾sa sentiunt. ne qdo det ill
d̃s penitentiã ad agnitionẽ u̾itatis ⁊ĩ resipiscant a dia¬
boli laqueis capti ab eo ad ipsiꝰ uoluntatẽ. ħ nulla indi¬
gent int̾p̃tatione. St̃ enĩ manifesta: ꝗtũ tñ prosit mode¬
stia declarauit. Si enĩ ħ̃ in qͥb̾dã hereticis placitũ ÷ qr
humiles uideãt᷑ ꝗtomag̾ laudabile fructuosũ q erit
tancda ꝑspicit᷑: ħ aut̃ scito qr in nouissimis dieb insta¬
solentes. suꝑbi blasphemi parentib ñ obseq̃ntes. ingͣti ĩ¬
pii sine fide. sine dilectione. cͥminatores. incontinentes.
ĩmites. bonoꝵ inimici ꝓditores: ꝓt̾ui. tumidi: amatores

Expanded text:
sa sentiunt, ne quando det illis Deus poenitentiam ad agnitionem veritatis, et resipiscant a diaboli laqueis capti ab eo ad ipsius voluntatem. » Haec nulla indigent interpretatione: sunt enim manifesta, quantum tamen prosit modestia, declaravit. Si enim hoc in quibusdam haereticis placitum est, quia humiles videntur, quanto magis laudabile, et fructuosum erit tanda perspicitur? « Hoc autem scito, quia in novissimis diebus instasolentes, superbi, blasphemi, parentibus non obsequentes, ingrati, impii, sine fide, sine dilectione, criminatores, incontinentes, immites, bonorum inimici, proditores, protervi, tumidi, amatores
Abbreviated transcription (Latin):
g̾ purgau̾it semetipsũ ab istis erit uas in honorẽ scĩficatũ.
utile dño ad oẽ opꝰ boñ p̃patũ. Nc̃ alia heresis fraude sua
conuincit᷑ q̃ asserit aĩas qͣsclã nata eẽ malas q̃ ad boñ cogi
ñ possint: cũ hic dicat posse malos ĩmutari in boñ ⁊ sor¬
didos purificari. Potuerãt it hymineꝰ ⁊ phyletꝰ mun¬
dare sensũ suũ si uoluissent ut fierent uas scĩficatũ p̾ꝑa¬
tũ in honorẽ. Iuuenilia aũ desidia fuge. Iuuenilia de¬
sidłia aduersa st̃. St̃ enĩ uoluptates mundanȩ. quȩ

Expanded text:
seipsum ab istis, erit vas in honorem sanctificatum, utile Domino, ad omne opus bonum praeparatum. Nunc alia haeresis fraude sua convincitur, quae asserit animas quasdam natura esse malas, quae ad bonum cogi non possint; cum hic dicat posse malos immutari in bonum, et sordidos purificari. Potuerant enim Hymenaeus et Philetus mundare sensum suum, si voluissent; ut fierent vas sanctificatum, praeparatum in honorem. Juvenilia autem desideria fuge. Juvenilia desideria adversa
Abbreviated transcription (Latin):
siue indigentib ministͣuit: spe enĩ eoꝵ ꝗͣ ꝓmissa st̃. ñ
illũ puduit accede et reqͥrere hoĩe positũ in cꝰtodia. Illi
enĩ qͦs supͣ memorat qi erubescebant decruce xp̃i in

Expanded text:
sive indigentibus ministravit. Spe enim eorum quae promissa sunt, non sive indigentibus ministravit. Spe enim eorum quae promissa sunt, non illum puduit accedere et requirere hominem positum in custodia. Illi enim, quos supra memorat, quia erubescebant de cruce Christi, in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ depositũ meũ ctodire in illa dic. Hoc ÷ qd dic̃
qͣ spe ⁊ fidutia magnificentiȩ saluatoris securꝰ ẽ: qr
qd̾ cõm̃dat illi in cuo ẽ. Qd aũ illi cõm̃dat nͥ salutẽ su¬
a ut hic pro illo patiens salutẽ inueniat penes illũ
cũ ceꝑit iudicare. ut puniens infideles istũ dignũ et̾na
tũ cꝰtodi ꝓ sꝑm scm̃ qͥ habitat in nob̾. Precepta sua c̃
gestis formã appellat salutaris doctͥnȩ ꝗ̃ istũ sequi
mandat ut cꝰtodiat ea: sp̃u scõ fauente. Scis hoc qd̾ a¬
u̾sati sc̃ om̃s a me qͥ in asia sc̃ ex qͥb ÷ phigilus ⁊ her¬
mo genes. hi qͦs memorat fallatia pleni erant. Si¬
mulabant enĩ amicitias apłi. ut adherentes ei ad¬
discerent unde illi calũpniã face̾nt aut ꝑ alios
ĩmitt̾ent᷑ qͥ pꝰea qͣm uidert̃ manifestosse. recessert̃
n̾e refrigeriũ hoc intellegendũ ÷: qr ⁊ in necessita¬
te cͦtodie solatio suo refrigerauit eũ: et si qͣ illi opꝰerañ

Expanded text:
est depositum meum custodire in illa die. Hoc est quod dicit, qua spe et fiducia magnificentiae Salvatoris securus est; quia quod commendat illi, in tuto est. Quid autem illi commendat, nisi salutem suam? Ut hic pro illo patiens, salutem inveniat penes illum, cum coeperit judicare; ut puniens infideles, istum dignum aeterna tum sanctum qui habitat in nobis. » Praecepta sua cum gestis formam appellat salutaris doctrinae, quam istum sequi mandat, ut custodiat ea Spiritu sancto favente. « Scis hoc, quod aversati sunt omnes a me, qui in Asia sunt, ex quibus est Phygellus et Hermogenes. » Hi quos memorat fallacia pleni erant. Simulabant enim amicitias Apostoli, ut adhaerentes ei addiscerent unde illi calumniam facerent, aut per alios immitterent; qui, posteaquam viderunt manifestos se, recesserunt anere refrigerium hoc intelligendum est, quia et in necessitate custodiae solatio suo refrigeravit eum; et si qua illi opus erant,
Abbreviated transcription (Latin):
lã ÷:i ĩ tẽplo ierosolimis in qͦ typꝰ erat ȩccłȩ. manifestis
lectionib aꝓbat᷑. Erant e iͥ saducei ex qͦꝵ radice erañ
sentientes. Nã ⁊ in chorinthioꝵ eccła de qͣ dixi qͥdã
erantqͥ dissentientes resurrectionẽ negabant. Insanꝰ
tñ nouatianꝰ ut errori suo blandiat᷑. alit̾ hoc intelli¬
gendũ cͣdit. ut domꝰ magna totꝰ mundꝰ sig̾cari c̾dat᷑.
opulenti Quȩ quis copiosa sit̃ ħat tñ uasa lignea
⁊ pͣua sentientes sic̃ suꝑiꝰ memoraui: qͦs ꝯtumelia
sũ sit. ⁊ cunctos hãt purificatos: ꝓpt̾ illas causas qͥb
nos innocentes accusat.S qͥd opꝰerat ħ loco deniun¬
do aliqͥd dic̃ẽ aut utqͥd affirmaret mundũ domũ

Expanded text:
 et in templo Hierosolymis, in quo typus erat Ecclesiae, manifestis lectionibus approbatur. Erant enim ibi Sadducaei, ex quorum radice erant sentientes. Nam et in Corinthiorum Ecclesia, de qua dixi, quidam erant qui dissentientes, resurrectionem negabant. Insanus tamen Novatianus ut errori suo blandiatur, aliter hoc intelligendum tradit; ut domus magna totus mundus significari credatur, opulenti, quae quamvis copiosa sit, habeat tamen vasa lignea et prava sentientes, sicut superius memoravi. Quos contumelia sum sit, et cunctos habeat purificatos, propter illas causas quibus nos innocentes accusat. Sed quid opus erat hoc loco de mundo aliquid dicere, aut ut quid affirmaret mundum domum
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ dissentientes a ꝑfidoꝵ ⁊ hereticoꝵ iniqͥtate qͥ dĩ ꝓmis¬
sionẽ infirmare se putat. Nicħ enĩ tã iniquũ ꝗͣ dĩ fidĩ
cont᷑ire. Sic ⁊ dathan ⁊ abyron ⁊ chore dictũ: a moyse:
cũ it᷑ dĩ p̾ceptũ offerre sacrificia p̾sumerent. Cogno
coc ⁊ qͥ dĩ u̾ba inuet̾ent᷑. In magna aũ domo ñ solũ
st̃ uasa aurea ⁊ argentea: s ⁊ lignea ⁊ fictilia. lq̃dã
in honor ẽ q̃dã aũ in contumeliã. Hdicto sig̾cauit ĩ eccła
diu̾sos et hoĩes qͦs dãbonos ⁊ sũmos uiros. qͦs in aurũ in¬
celligi uult. Lsdãbonos tm̃ qͦs in argentũ designat. Ali
osuͦ nͣ bonos qͦs uasa lignea ⁊ fictilia appellat qͦ nulli
ambiguũ puto. Nã in chorinthioꝵ ħ ȩccła ꝓbat fre

Expanded text:
ejus, dissentientes a perfidorum, et haereticorum iniquitate, quae Dei promissionem infirmare se putat. Nihil enim tam iniquum, quam Dei fidei contraire. Sic et Dathan, et Abiron et Chore dictum est a Moyse, cum contra Dei praeceptum offerre sacrificia praesumerent. Cognoveos, qui Dei verba inverterent. « In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et quaedam in honorem, quaedam auhomines: quosdam bonos et summos viros, quos in auro intelligi vult: quosdam bonos tantum, quos in argento designat: alios vero non bonos, quos vasa lignea et fictilia appellat. Quod nulli ambiguum puto; nam in Corinthiorum hoc Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
liari s uoluntate ad quendã m̾itoꝵ ꝓfectũ. Iccir¬
co enĩ ds̃ seruos suos ab iniqͥs humiliari ꝑmittit:
ne ilł mi̾te p̾mia dare uideat᷑. S̾ collabora in exͣ¬
głio scd̾m uͥtutẽ dei qͥ nos saluos fec̃ Am̃ uirtute
aĩ uicta ẽ mors ut nos salui e̾e possimꝰ: iuxta hoc gͦ¬
ꝯuenit uicẽ noꝰ aliqͣ parte reddere redẽptori Qͥa enĩ ad oĩa
ei beneficia responde ñ possumꝰ ł legationẽ eiꝰ fide¬
sit̃ ⁊ instant̾ agamꝰ. E t uocauit uocatiõe sua sc̃ayoca¬
tio sc̃a ẽ. cũ electi st̃ ad gub̾nandũ popłm scm̃ di.

Expanded text:
ari, sed voluntate ad quemdam meritorum profectum. Idcirco enim Deus servos suos ab iniquis humiliari permittit, ne illis injuste praemia dare videatur. Sed collabora in Evangelio secundum virtutem Dei, qui nos salvos fecit. Quoniam virtute Dei victa est mors, ut nos salvi esse possimus; juxta hoc convenit vicem nos ex aliqua parte reddere Redemptori. Quia enim ad omnia ejus beneficia respondere non possumus, vel legationem ejus fideliter et instanter agamus. Et vocavit vocatione sua sancta. Vocatio
Abbreviated transcription (Latin):
una gr̃a sit utriꝰq Gras ago dõ meo cui seruio a ꝓa¬
uis in c̃scientia pura q̃ indeficient̾rhabeã tui memo¬
riã in p̾cib meis nocte dieq multũ desidans te ui¬
d̾e. menior lacͥmar̾ tuar̃. ut ego gaudeo replear re¬
cordationẽ accipiens eiꝰ q̃ ÷ in te sincerȩ fidĩ qͦ habitauit
pͥmũ in auia tua loide ⁊ matͥ tua ȩuniceꝰ. Certũ aut̃

Expanded text:
s ago Deo meo, cui servio a proavis in conscientia pura, quod indeficientem habeam tui memoriam in precibus meis, nocte dieque multum desiderans te videre, memor lacrymarum tuarum; ut ego gaudio replear, recordationem accipiens ejus, quae est in te sincerae fidei, quae habitavit primum 305 in avia tua Loide, et matre tua
Abbreviated transcription (Latin):
÷ in xͦ iħu timotheo dilecto filio. huiꝰ rei g̾ra
tũ faciat in saluand disciplina dñica. Idonei eni ser¬
ui st̃: qͥ instantia sua ⁊ fide negocia dñoꝵ suoꝵ exag¬
gerant. Qd̾ ĩo huic qͣsi km̃o filio scͥbit ut huiꝰ rei imi¬
tator existat eade cȩt̾is t̃densut ꝑ tͣduc̃ẽ successionũ ĩ dfi¬
cĩes. at idoneꝰ doccor ꝑ quẽ asserta u̾itas multos adqͥrat

Expanded text:
 Jesu, Timotheo dilecto filio. Hujus rei grattione ejus incrementum faciat in salvandis disciplina Dominica. Idonei enim servi sunt, qui instantia sua et fide negotia dominorum suorum exaggerant. Quod ideo huic quasi charissimo filio scribit, ut hujus rei imitator exsistat, eadem caeteris tradens; ut per traducem successionum indeficiens sit idoneus doctor, per quem asse
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs scͥpt᷑a ciuĩ as̃ auctor ostendit᷑ utił ẽ. Adh enĩ data
ẽ ut ꝓficiat ĩꝑitis et instauret deformes ⁊ eacthens ini¬
qͦs ad iticiã̾ut hõ dĩ in oĩ oꝑe bono ꝑfectꝰ sit. In nouo
enĩ hõĩe gͣcatĩ ꝑficiens. ꝯstituit illũ hõĩẽ dĩ. Testor
corã dõ ⁊ xp̃o iħu qͥ iudicaturꝰ ÷ uiuos ⁊ mortuos ⁊
acduentũ ipsiꝰ ⁊ regnũ eiꝰ. p̾dica ħ u̾bũ ĩsta oportune ̃pte¬
ne argue hortare. increpa: in oĩ magnanimitate ⁊
doctͥna. Iã sollicite mandat inuiolate p̾dicandũ
aĩ doñũ c̃ testatione dĩ patͥs ⁊ xp̃i filu eiꝰ hoc mone¬
at curandũ instandũ qin eo: ut assidua p̾dicatione
⁊ crebra oburgatione c̃ oportunitate ꝓ uocet ad me¬
liorẽ ꝓfectũ. Et ut faciliꝰ arguenti assentiant. sine a¬
maritudine hoc agendũ hortat᷑. Er̾it enĩ tp̃s cũ sani
doctͥnã ñ sustinebtꝰ s ad sua desidia magistͦs sibi agg¬

Expanded text:
is scriptura, cujus Deus auctor ostenditur, utilis est; ad hoc enim data est, ut proficiat imperitis, et instauret deformes, attrahens iniquos ad justitiam, ut homo Dei in omni opere bono perfectus sit; in novo enim homine qui judicaturus est vivos et mortuos, per adventum ipsius, et regnum ejus; praedica verbum, insta opportune, importune: argue, hortare, increpa in omni magnanimitate et doctrina. Tam sollicite mandat inviolate praedicandum Dei donum, ut cum testatione Dei Patris et Christi Filii ejus hoc moneat curandum, instandumque in eo; ut assidua praedicatione et crebra objurgatione cum opportunitate provocet ad meliorem profectum: et ut facilius arguenti assentiant, sine amaritudine hoc agendum hortatur. Erit enim tempus, cum sanam doctrinam non sustinebunt; sed ad sua desideria magistros sibi agg
Abbreviated transcription (Latin):
seruos eẽ debet: ñ alt̾catio. ꝓfanaᷤᷤ aut̃ uocũ nouita¬
tes de uita. Plurimũ enĩ ꝓficient ad inanitatẽ ser¬
mo enĩ eoꝵ sic̃ cancer serpit. Hoc idẽ adhuc ꝓseqͥt᷑ ut
contentiones uitent᷑. Nec enĩ congruit uniꝰ fidĩ ui¬
ros hre contentionẽ s intctatu patiant᷑ se inuice ⁊
ꝯsentiant ponis dictis. Si ꝗͥ aut̃ ĩꝓbabile uidet᷑ cõ
pace dissimulet᷑. Adu̾sarĩ enĩ ⁊ dissidentes solenti
mãdat ũ sꝑnat ⁊ declinet ã fabuł in anib qͥet᷑ depa
eẽ: ut sẽꝑ de ꝯtinentia u̾ba emittat̾. nec paciat᷑ seco¬
rã ĩpia u̾ba ddepmi. Dant enĩ qͥb̾dã occasionẽ.
ut ĩpeiꝰ ꝓficiãt. Non enĩ dest̃ qͥ audientes ꝓfana

Expanded text:
servos esse debet, non altercatio. « Profanas autem vocum novitaservos esse debet, non altercatio. « Profanas autem vocum novitates devita; plurimum enim proficient ad inanitatem. Sermo enim eorum velut cancer serpit. » Hoc idem adhuc prosequitur, ut contentiones vitentur. Nec enim congruit unius fidei viros habere contentionem, sed in tractatu patiantur se invicem et consentiant bonis dictis. Si quid autem improbabile videtur, cum pace dissimuletur. Adversarii enim et dissidentes solent se mandat, ut spernat et declinet a fabulis inanibus: quietus debet esse; ut semper de conscientia verba emittat, nec patiatur se coram impia verba depromi. Dant enim quibusdam occasionem, ut in pejus proficiant; non enim des
Abbreviated transcription (Latin):
amꝰ. Nec u a nob̾ firmat᷑: c̃ ipse ex se ⁊ apud se firmꝰ
sit. Hec ãmonens.ꝯtestans corã dño. noli u̾b pugna¬
re: ad nicħ enĩ utile ÷. nͥ ad subu̾sionẽ audientiũ.
Contentiones uitandas monet p̾cepta aut̃ danda
sub dĩ timore ⁊ t̾rore. qr ꝯtentio pot̾ adhuc minꝰ sta¬
bilitis gni̾are scrup ulũ. Solent enĩ in contentione
talia opponi elimato maliuolẽtiȩ ferrou̾t moueat
aĩos incipientiũ frm. Sollicite cura temecipsũ ꝓ
babilẽ exhibe dõ oꝑariũ ñ ĩpudoratũ. recte tͣccan¬
ħ curet. ut sp̾ta alt̾ratione semetipsũ ꝓbabilẽ fa¬
ciat: ⁊ ĩpudatos appellans eos qͥ contentionib m¬
tunt᷑. Necesse ÷ ut contentio extorqueat aliqͥd̾ ĩmo
ris uictor abscedat. Nemo enũ patit᷑ se uincĩ. licit
sciat uera q̃ audit. Recta aut̃ tetat ⁊ bona ꝯscien¬
tia: qͥuolentib loqͥt᷑ ⁊ pacificis. Collatio gͦ mc̃ dĩ

Expanded text:
amus. Nec enim a nobis firmatur, cum ipse ex se et apud se firmus amus. Nec enim a nobis firmatur, cum ipse ex se et apud se firmus sit. Haec admone, contestans coram Domino. Noli verbis pugnare; ad nihil enim utile est, nisi ad subversionem audientium. Contentiones vitandas monet, praecepta autem danda sub Dei timore et terrore; quia contentio potest adhuc minus stabilitis generare scrupulum. Solent enim in contentione talia opponi elimato malevolentiae ferro, ut moveant animos incipientium fratrum. Sollicite cura temetipsum, ut probabilem te exhibeas Deo, operarium non impudoratum, recte tractanhoc curet, ut spreta altercatione, semetipsum probabilem faciat, impudoratos appellans eos, qui contentionibus nituntur. Necesse est enim ut contentio extorqueat aliquid, immoanimo perdat, foris victor abscedat. Nemo enim patitur se vinci, licet sciat vera, quae audit: recte autem tractat, et bona conscientia, qui volentibus l
Abbreviated transcription (Latin):
riunt᷑ ũ innouatioia uitia uet̾a ⁊ cͥmina fugiamꝰ. ut au¬
ctoris secuti uestigia pecc̾is mortui uideam̃. Siuͦ addi¬
tũ fuerit ad causã ut et tribulationes ac p̾ssuras ñ egre
ꝑ nõe dm̃ patiam̃ sustinentes ħ: simulc̃ illo regnabimꝰ.
Dignũ ÷ enĩ ut qͥ ꝑ illo opꝓbria patit᷑ et exicia: in regno
eiꝰ głos appartat. Si negamꝰ ⁊ ille negabit nos. Uerũ :
qr si minime ꝯfessi illũ fuerimꝰ corã hoĩb c̃c̃ dicet ⁊
ipse nob̃ in ila necessitate fut̾i uidicũ. nescio uos.
ħ: punitionis sig̾catio. Si ñ credimꝰ: ille fidelis
ꝑmanet. negare semetipsũ ñ pot᷑. Nemo pot᷑ dño
auferre q ht̃. Qͥs enĩ illo fortior est. ꝑ quẽ oĩa ex¬
titert̃: Nec addi pot̾ ꝑfecto qr ñ illi aliqͥdp̾stat
qͥ cdit in illis qͦm nicħ aufert ei qͥñ credit ĩ illũ. Eqͥd
gͦ agit᷑ ad ꝓfectũ nr̃m ꝑtinet: nerignorantia mane¬

Expanded text:
riuntur; ut innovati omnia vitia vetera et crimina fugiamus, ut auriuntur; ut innovati omnia vitia vetera et crimina fugiamus, ut auctoris secuti vestigia, peccatis mortui videamur. Si vero additum fuerit ad causam, ut et tribulationes ac pressuras non aegre pro nomine Domini patiamur, sustinentes haec, simul cum illo regnabimus; dignum est enim ut qui pro illo opprobria patitur et exitia, in regno ejus gloriosus appareat. Si negamus, et ille negabit nos. Verum est, quia si minime confessi illum fuerimus coram ipse nobis in illa necessitate futuri judicii, nescio vos. Haec est punitionis significatio. « Si non credimus, ille fidelis permanet, negare semetipsum non potest. » Nemo potest Domino auferre quod habet. Quis enim illo fortior est, per quem omnia exstiterunt? Nec addi potest perfecto, quia non illi aliquid praestat, qui credit in illum, quomodo nihil aufert, qui non credit ei. Quidr, ad profectum nostrum pertinet, ne in ignorantia mane
Abbreviated transcription (Latin):
male m̃tis falsa colloqͥa. Nec eni plus hereticis credendũ
labore se agere querit᷑. Pressuris enĩ tͥbulabat᷑ ⁊ carceri
b: eo qd ta iudeos qͣ gentiles offendẽt. sic̃ ilł uidebat᷑ in¬
edibilia p̾dicanddo. Iratos enĩ habebat iudeos ꝓpt̾ legẽ
ꝗͣ cessare docebat: gentiles aut̃ mimi cõficiebat: qi unũ
am p̾dicab at in uͦ Unde qͣsi latͦnẽ hc̃ tͣctabant alligan¬
tes claudentes si possit tace̾. nescientes qi u̾bũ dĩ alligare
non pot̾ant. Deniq sepe clausus: ñ dispendiũ fec̃ s lucrõ.
Neq enĩ defuit cui p̾dicaret in carcerẽ ut qͦs lib̃e inuitare
ad fidẽ ñ possit in uincłis posit᷑ pasceret dĩ u̾boꝰ. dõ oĩa
suffero ꝓpt̃ electos uit ⁊ ipsi salutẽ conseqͣnt᷑. quȩ ÷ in xͦ¬
iħu c̃gła celesti. Ut p̾dicatione sua saluaret hoĩes p̾desti¬
natos ad uitãeriiis erat subiectꝰ. sciens ꝓfectũ se habitu¬
sigcat. si informa baptismatis manserimꝰ uͥ oĩa delicta mo¬

Expanded text:
ut excluderet malae mentis falsa colloquia; non enim plus haereticis credendum labore se agere queritur. Pbus, eo quod tam Judaeos quam gentiles offenderet, sicut illis videbatur, incredibilia praedicando. Iratos enim habebat Judaeos propter legem quam cessare docebat. Gentiles autem inimicos faciebat, quia unum Deum praedicabat in Christo. Unde quasi latronem hunc tractabant, alligantes, claudentes, si posset tacere, nescientes quia verbum Dei alligare non poterant. Denique saepe clausus non dispendium fecit, sed lucrum. Neque enim defuit cui praedicaret in carcere, ut quos libere invitare ad fidem non posset, in vinculis positus pasceret Dei verbo. « Ideo omnia suffero propter electos, ut et ipsi saluteia coelesti. Ut praedicatione sua salvaret homines praedestinatos ad vitam, exitiis erat subjectus, sciens profectum se habitui perveniri significat, si in forma baptismatis manserimus, ubi omnia delicta mo
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾ia. scd̃m euͣgłicam disciplinã. Deo aũ
ic non discreuit: sed generaliter att. deo ⁊ patri
nostro gloria. Deus propter timorem ÷ pater autẽ
honoris causa: ⁊ quia ab ipso est omnis origo.
pse enim dixit in malachia propheta. Si deus ego
sum. ubi est timor meus: Et si pater ego sum.
ubi est honor meus: Salutate omnẽ scm̃ iN

Expanded text:
ia secundum evangelicam disciplinam. Deo autem ic non discrevit, sed generaliter ait: Deo et Patri nostro gloria. Deus est propter timorem, Pater autem honoris causa, et quia ab ipso est omnis origo; ipse enim dixit in Malachia propheta: Si Deus ego sum, ubi est timor meus? et si Pater ego sum, ubi est honor meus ? Salutate omnem san
Abbreviated transcription (Latin):
ut reminiscentes priorum operum:
scirent se minus fecisse quam ceꝑan.
Licet enim non improbet factum: sed
significat deuotiores illos ante i
opere hoc fuisse: se tamen gratum cẽ
et acceptum ferre deo quasi sacrificiũ
placidum. Deniq dominu
ait. facite elemosinam: et ecce munda
uobis omnia. Quam gratum ergo
opus est: ut omnem maculam homi¬
nis et sordes emundet. Peus uero meus
impleat omne desiderium ur̃m scd̃m di¬
uitias suas in gła sua: in xp̃o iłni. Ideo
discreuit dicens. deus meus: ut scd̃m ea
qͦ pr̃abat meritis eiꝰ auxilia adeẽnt et di¬
sideriis eoꝵ in copia magnitudinis boni¬

Expanded text:
ut reminiscentes priorum operum, ut reminiscentes priorum operum, scirent se minus fecisse, quam coeperant. Licet enim non improbet factum, sed significet devotiores illos ante in opere hoc fuisse; tamen gratum esse, et accepto ferre Deum, quasi sacrificium placitum. Denique Dominus ait: Facite eleemosynam, et ecce omnia munda vobis sunt . Quam gratum ergo opus est, ut omnem maculam hominis et sordes emundet! Deus vero meus impleat omne desiderium vestrum secundum divitias suas in gloria in Christo Jesu. Ideo discrevit, dicens: Deus meus; ut secundum ea quae praestabat meritis ejus, auxilia adessent, et desideriis eorum, in copia magnitudinis boni
Abbreviated transcription (Latin):
quia ⁊ abundantia frequenter extollit:¬
⁊ tolerata penuria diuitias celestes ad qͥrto.
ħdrũ tamen oꝑa in se benigna declarat: mul¬
torum enim necessitatib ꝓfuit. Scitis autẽ
& uos philippenses. quia in principio euã-¬
gelii cum profectus sum a macedonia:
nulla michi eccla communicauerit in
rõne dãdi ⁊ accipiẽdi nͥ uos soli qͥa ⁊ ĩ tessalonica¬
semel ⁊ t̃m usib meis misistis: ñ qͥa munus
queram: sed requiro frucfum crescentem
in ratione ur̃a. Hȩc iccirco commenorat:
ut audientes in memoria et
laude esse opera sua ⁊ non dubitent illa
accepto ferri apud deum: sed magis ad¬
omnia et abundo: repletus sum accep¬
tis ab epafrodito quȩ ã uobis missa sunt:
odorem suauitatis hostiam acceptabi¬
lem placentem deo. Nor
ociose commonet debere fieri et horta
tur quod factum profitetur: nisi qͥaaut
negligentius aut minus copiose sicut
solebat ab eis fieri factum uidebatur

Expanded text:
quia et abundantia frequenter extollit, etquia et abundantia frequenter extollit, et tolerata penuria divitias coelestes acquirit. Horum tamen opera in se benigna declarat; multorum enim necessitatibus profuit. Scitis autem et vos, Philippenses, quia in principio Evangelii, cum profectus sum a Macedonia, nulla mihi Ecclesia communicaverit in ratione dandi et accipiendi, nisi vos soli; qsemel et iterum usibus meis misistis: non quia munus quaeram, sed requiro fructum crescentem in rationem vestram. Haec idcirco commemorat, ut audientes in memoria et laude esse opera sua, non dubitent illa accepto ferri apud Deum, sed magisepi tamen omnia, et abundo: repletus sum acceptis ab Epaphrodito, quae a vobis missa sunt in odorem bonae suavitatis, hostiam acceptabilem, placentem Deo. Non otiose commonet debere fieri, nec aliunde hortatur, quod factum profitetur; nisi quia aut negligentius, aut minus copiose, sicut solitum erat ab eis fieri, factum videbatur;