comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tulerat. es decona excuꝰ¬
serat. Dura euangelistaꝵ
conditio. Unde ergo sũptꝰ:
Unde uictus necessaria.
Austeritatem mandatoꝵ
spe temperat ꝓmissorum.
Qui recipit inquit uos
me recipit. et qui recipit¬
me recipit eum qui me
misit. ut insuscipiendis
apłis unusquisq credẽ¬
tium. xp̃m se suscepisse
arbitretur. Qui recipit ꝓ¬
mercedem ꝓphe accipiet.
ligit eum de futuris lo¬
quentem. hic mercedem
ꝓpħe accipiet. Igitur u¬
dei carnaliter intelligenteᷤᷤ
ꝓpħas. mercedem non ac
mixtum est tritico. Pre¬
miserat. qui recipit uos
me recipit. et qui me re¬
cipit recipit eum qui me
misit. Ad susceptionẽ ma¬
gistrorum discipulos ꝓuo¬
cauerat. poteratq occulti
credentium eẽ responsio.
Ergo et pseudo ꝓpħas et
uidam ꝓditorem debemus
recipere. et illis alimoniã
minstrare: hoc autem do
minus ꝓcurans. dicit ñ
ꝑsonas eẽ suscipiendas.
sed nomen. et mercedem
non ꝑdere suscipientes¬

Expanded text:
tulerat, aes de zona excustulerat, aes de zona excusserat. Dura Evangelistarum conditio. Unde ergo sumptus, unde victus necessaria? Austeritatem mandatorum spe temperat promissorum. Qui recipit, inquiens, vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit, ut in suscipiendis apostolis, unusquisque credentium Christum se suscepisse arbitretur. Qui recipit pmercedem prophetae accipiet. ligit eum de futuris loquentem, hic mercedem prophetae accipiet. Igitur Judaei, carnaliter intelligentes prophetas, mercedem non acczizanium mistum est tritico. Praemiserat: Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ad susceptionem magistrorum discipulos provocaverat. Poterat esse occulta credentium responsio: Ergo et pseudoprophetas et Judam proditorem debemus suscipere et illis alimoniam ministrare. Hoc Dominus ante procurans dicit non personas suscipiendas esse, sed nomina, et mercedem non perdere suscipientes
Abbreviated transcription (Latin):
homines aduersus patrẽ
et matrem et socrum. ne
quis pietatem religaoni
ante ferret. subiecit dicẽs.
Qui amat patrem autma¬
tico legirus canticorum.
Ordinauit in me caritatẽ.
hic ordo inonũ̃ affectu ne¬
cessarius est. Ama post de¬
um patrem. anria matr̃e.
arria filios. Si autem ne¬
cessitas uenerit. ut amor
parentum ac filiorum dĩ
amori comparetur. et nĩ
possit utrumq seruari.
odium in suos. pietas in
buit amari patiem aut
matrem. sed signanter
addidit. qui am̃at patr̃e
aut matrem plusꝗͣ me.
Et qui non accipit cruẽ
suam et sequitur me. ñ
est me dignus. In alio e
uangelio scribitur. qui ñ
accipit crucem suam coti¬
die . ne semel putemus
fidei ardorem posse suffi¬
cere. semꝑ crur portanda
est. ut semꝑ nos xp̃m ama¬
re doceamus. Qui recipit
uos. me recipit. Et qui me
recipit. recipit eum qui
me misit. Ado pulcher¬
rimus. Ad predicationem
mittens. docet pericula ñ
timenda. affectum subic̃
religioni. Aurum supra

Expanded text:
homines adversum patrem homines adversum patrem et matrem, et socrum, ne quis pietatem religioni anteferret, subjecit dicens, Qui amat 65 patrem aut matico legimus Canticorum: Ordinate in me charitatem . Hic ordo in omni affectu necessarius est. Ama post Deum patrem, ama matrem, ama filios. Si autem necessitas venerit, ut amor parentum ac filiorum Dei amori comparetur, et non possit utrumque servari, odium in suos, pietas in buit amare patrem aut matrem, sed signanter addidit: Qui amat patrem aut matrem plus quam me. Et qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est vangelio scribitur : Qui non accipit crucem suam quotidie. Ne semel putemus fidei posse sufficere, semper crux portanda est, ut semper nos Christum amare doceamus. Qui recipit vos, me recipit; et qui me recipit, recipit eum qui me misit. Ordo pulcherrimus. Ad praedicationem mittit, docet pericula non timenda, affectum subjicit religioni. Aurum supra
Abbreviated transcription (Latin):
upra dixerat qd̾ dico uob̾
intenebris dicite in lumi¬
ne. et qd̃ in aure auditis
predicate suꝑ tecta. nunc
infert qd̃ post predicatio¬
nem sequitur ad fidem xͥ.
Totus orbis contra se diui¬
sus est. unaqueq domus
et infideles habuit et cre¬
tentes. et ꝓpterea bellum
missum est bonum. ut rũ¬
peretur paxmala. Tale ꝗd
et in genesi aduersum re¬
belles homines qui moti
fuerant de oriẽte ⁊ t̾rem ex¬
rruere festinabãt. ꝑ quam
celi alta penetrarent. fecis¬
se legitur deus. ut diide¬
ret luiguas corum.Unde
et in psalmis dauid predi¬
catur. Dissipa dñe gentes
que bella uolunt. Ueni e̾
seꝑare hominem aduersꝰ
patrem suum. et filiam.
aduersus matrem suam.
et mimici hominis dome¬
stici eius. Hic locus ꝓprie
huiedem uerbis. in michea
ꝓpła scribitur. Et notã¬
dum ubicumq de ueteri
destamento testimonium
ponitur. utrum sensus
tantum. an et sermo con¬
sentiat. Qui amat patrem
aut matrem plusquã me
non est me dignus. Et ce¬
sed gladium. et diuidere

Expanded text:
upra dixerat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi, totus orbis contra se divisus est: unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi adversus rebelles homines, qui moti fuerant de Oriente, et turrem exstruere festinabant , per quam coeli alta penetrarent, fecisse scribitur Deus, ut divideret linguas eorum. Unde et in psalmo David precatur: Dissipa, Domine, gentes quae bella volunt . Veni enim separare hominem adversus patrem suum, et filiam adversus matret inimici hominis, domestici ejus. Hic locus prope eisdem verbis in Michaea propheta scribitur . Et notandum ubicumque de veteri Testamento testimonium ponitur, utrum sensus tantum, an et sermo consentiat. Qui amat patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus. Esed gladium; et dividere
Abbreviated transcription (Latin):
parauit enim sibi pennas
ut aquile. et uacdit in do¬
mum prepositi sui. unde
ad nos utiq uenit. nec
tales qualis uenit ĩueniet.
euligamus ergo inuicẽ.
iorem quippe hac dilectio¬
nem nemo habet. ut ani¬
mam suam ponat quis ꝓ
amicis suis. eumiq sic uni¬
tetur pia obeclientia. ut y¬
nos ei nulla comparare p̃
sumamus audacia. Unde¬

Expanded text:
Parabit enim sibi pennas Parabit enim sibi pennas sicut aquilae, et vadet in domum praepositi sui : unde ad nos utique venit, nec tales qualis venit invenit. Diligamus ergo invicem, o nobis . Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eumque sic imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia.
Abbreviated transcription (Latin):
oportet assumas. Hec enĩ
lacem. hoc est ypocrisim.
dicendo erum se ẽẽ sine
peccato. iustum se non po¬
test exhibere. sed fingere.
Ideo dictum est. hec enri
habent aduitam fallacem.
ynus est enim solus. qui
et carnem hominis ha¬
bere. et peccitum potuit ñ
habere. Merito qd̾ sequit̃
nobis precipitur. ⁊ tali uẽ¬
bo atq ꝓuerbio humana
infirmitas conuenitur.
pauper. contra diuitem.
diues enim qui nec here¬
ditario nec ꝓprio unquã
debito obnoxius. et ip̃e iu¬
stus est. ⁊ alios iustificat
xp̃s. Noli contra eum te
extendere in tantum pau¬
per. ut remissionis pecca¬
torum appareas coticdia¬
nus inoratione mendicꝰ.
abstine te.Unde. nisi ap̃¬
sumptione fallacie: Ille
quippe non tantum quia
homo est. sed et deus. idõ
nun quã reus. Si erum di¬
rexeris oculum tuum ad
illum. nusquã parebit ocu¬
lum humarium quo cer¬
nis humana direxeris ad
illum. nusquam parebit.
qm̃ uideri non potest. quẽ¬
admodum tu uideri potes.

Expanded text:
oportet assumas. Haec enim, oportet assumas. Haec enim, lacem, hoc est hypocrisim. Dicendo enim se sine peccato esse, justum non potest exhibere, sed fingere Ideo dictum est, Haec enim habent vitam fallacem. Unus est solus qui et carnem hominis habere, et peccatum potuit non habere. Merito quod sequitur, nobis praecipitur, ac tali verbo atque proverbio humana infirmitas convenitur, pauper, contra divitem. Dives est enim qui nec haereditario nec proprio unquam debito obnoxius, et ipse justus est, et alios justificat Christus. Noli contra eum te extendere, in tantum pauper, ut remissionis peccatorum appareas quotidianus in oratione mendicus. abstine te. Unde, nisi a praesumptione fallaci? Ille quippe quia non tantum est homo, sed etiam Deus, ideo nunquam reus. Si enim direxeris oculum tuum ad illum, nusquam parebit Ocucet humanum quo cernis humana, si direxeris ad illum, nusquam parebit; quia videri non potest, quemadmodum videre tu potes.
Abbreviated transcription (Latin):
indiguit ut nos saluos fa¬
ceret. nos sine illo nichil
possumus facere. Ille se no
mo et si frater ꝓfrĩbus me¬
riatur. tamen in frat̃noꝵ
pectatoꝵ remissionem nul¬
lius sanguis martyris fũ¬
ditur. quod fecit ille ꝓno
bis. Neq in hoc quid imni¬
taremur. sed quid gratulan¬
mur contulit nobis. Qul¬
tenus ergo martyres ꝓfrĩ¬
bus sanguinem suum
futerunt. hactenꝰ talia exhi¬
buerunt. qualla de mensa
tominica ꝑceperunt. In ce¬
teris autem que dixi. quã¬
uis nec omuia dicere potui
martyr xp̃i longe impar ẽ
xp̃o. Q uod si quisquã se ñ
alienum se putando sina¬
re. sed suum saltem nul¬
lum habere peccatum. etiã
sic auidior est. quam ritio
uirtutis exposcir. Multũ
est adillum. non capit tã¬
tum. Et benie. quod et ista
ꝓuerbiorum sententia cõ¬
monetur. que continuo
subiungit et dicit. Qd̾ si
auidior es. noli concupi¬
scere cibos eius. Sãtius ẽ
enuim ut nichil inde sumaᷤ.
quam ut tibi plus quam

Expanded text:
indiguit ut nos salvos faindiguit ut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus facere: ille se nobmo etsi fratres pro fratribus moriantur, tamen in fraternorum peccatorum remissionem nullius sanguis martyris funditur, quod fecit ille pro nobis: neque in hoc quid imitaremur, sed quid gratularemur contulit nobis. Quatenus ergo martyres pro fratribus sanguinem suum fuderunt, hactenus talia exhibuerunt, qualia de mensa dominica perceperunt. In caeteris enim quae dixi, quamvis nec omnia dicere potui, martyr Christi longe impar est Christo Quod si quisquam se, non icam et alienum se putando sanare, sed suum saltem nullum habere peccatum: etiam sic avidior est quam ratio salutis exposcit, multum est ad ilium, non capit tantum. Et bene quod ista Proverbiorum sententia commonetur, quae continuo subjungit atque dicit, Quod si avidior es, noli concupiscere cibos ejus; satius est enim ut nihil inde sumas, quam ut tibi plus quam
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enim ait etiam beatus
linquens exemplum ut se¬
quamini uestigia eius.
hoc est talia preparare. hoc
beati martyres ardenti de¬
uotione fecerunt. Quoꝵ
si non maniter sollempnia
celebramus. atq inconui¬
uio quo ⁊ ip̃i saturati sũt
admensam domini accedi¬
mus. oportet ut quemad¬
modum ip̃i. talia prepare¬
mus. Ideo quippe ad ip̃ãm
mensam non sic eos com¬
memoramus quemadmo¬
dum alios qui in pace re¬
quiescunt. ut etiam ꝓeis
oremus. sed magis ip̃i ꝓ
nobis ut eorum uestigais
inhereamus. quia imple¬
uerunt ip̃i caritatem. qua
tominus dicit cẽ non poᷤ
se maiorem. Talia enim
suis fratribus exhibueñi
duxerimus. Ille potestatẽ
habuit ponendi animam
suam. et iterum sumendi
eam. nos autem nec qũ¬
tum uolumus uiuimus
et morimur etiam si nol¬
mus. Ille moriens. mor
in se occidit et mortem. ro
eius morte liberamur ano¬
te. Illius caro non uidit
corruptionem. nr̃a uero
post cõruptionem in fine
seculi ꝑ illum induitur
corruptione. Ille nobis ñ

Expanded text:
us nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . Hoc est talia praeparare. Hoc beati martyres ardenti dilectione fecerunt: quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo et ipsi saturati sunt, ad mensam Domini accedimus, oportet, ut quemadmodum ipsi, et nos talia praeparemus. Ideo quippe ad ipsam mensam non sic eos commemoramus, quemadmodum alios qui in pace requiescunt, ut etiam pro eis oremus, sed magis ut ipsi pro nobis, ut eorum vestigiis adhaereamus; quia impleverunt ipsi charitatem qua Dominus dixit non posse esse majorem. Talia enim suis fratribus exhibueruntduxerimus. Ille potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit mortem; nos in ejus morte liberamur a morte: illius caro non vidit corruptionem ; nostra post corruptionem, in fine saeculi per illum induetur incorruptionem: ille nobis non
Abbreviated transcription (Latin):
tam. aĩe simul et carius
muenit. Non est ergo uc¬
tus ille uictor occisus. cui
mors corporis tantũ fac¬
ta est triumphalis. ut ꝑ il¬
lam mortem fieret ĩmor¬
tis. dolorem non metuit
supplicii. Exhibuit corpꝰ
sc̃am. deo placentem. Im¬
pletum est in illo etiam
corporaliter. qd̃ sp̃ualiter
scriptum de iustis in libro
sapientie continetur. Qm̃
inuenit illos dignos se.
tanquã aurum infornace
ꝓbauit illos. et quasi holo¬
causta hostie accepit illos.
holocaustum fratres. gre¬
cus sermo est. non latinuᷤᷤ.
Quod grece dicitur holoca¬
ustum. latine dicitur sa
ficium uocabatur. qd̾ to¬
tum inaltario cremabat᷑.
Beatum itaq martyrem
xp̃i et caritas holocaustũ
usti hostiam semetip̃m
deo martyr sc̃ssimus am¬
molauit. Impietas ergo
uidicis martyrem inter¬
fecit. quem holocausti ho¬
stiam passio głosa ꝑfec̃.
rem suum dñs hostian
uiuam libent̃ accepit. No¬
uerat autem iste martyr.

Expanded text:
tam animae simul et corporis tam animae simul et corporis invenit. Non est ergo victus ille victor occisus, cui mors corporis in tantum facta est triumphalis, ut per illam mortem fieret immoris, ardorem non metuit ustionis. Exhibuit corpus nctam, Deo placentem. Impletum est in illo etiam corporaliter, quod spiritualiter scriptum de justis in libro Sapientiae continetur, 57 invenit illos dignos se; tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausti hostiam accepit illos. Holocaustum, fratres, Graecus sermo est, non Latinus. Quod Graece dicitur holocaustum, Latine dicitur totficium vocabatur quod totum in altari cremabatur. Beatum itaque Laurentium Christi caritas holocaustum ustum, hostiam semetipsum Deo martyr sanctissimus immolavit. Impietas ergo judicis Laurentium interfecit, quem holocausti hostiam passio gloriosa perfecit, rem suum hostiam vivam libenter accepit. Noverat autem
Abbreviated transcription (Latin):
ne xp̃s. disceclente aut̃
xp̃o. discedit ab homune
uita. Apostolus enim
nr̃a. dicens. Cum xp̃s ap¬
paruerit uita ur̃a. tũc et
uos apparebitis cum ip̃o
in gia. In aniter itaq cor¬
pus ab anima inuificat᷑.
si discedente xp̃o anima
moriatur. Nam et ip̃e do¬
minus ut fitem ẽẽ uitã
anime demonstraret. in¬
fideles mortuos appella¬
uit dicens. dimitt᷑e mor¬
tuos sepelire moriuos su¬
os. Quid ergo ꝓderit ꝗa
uidetur incorpore uiuus.
qui fuerit in anima mor¬
te infidelitatis occisus.
tem corporis nullatenus
formidauit. Meminerat
erum dr̃m dixisse. Nolite
timere eos qui occidunt
corpus. animam autẽ ñ
possunt occidere. Magis
autem eum timete. qui
potest aĩam et corpus ꝑ¬
dere in gehennam. Noue¬
rat ergo beatus hic mar¬
tyr anima nõ moriente.
corpus quidem cum ea
te uicturum. Hinc est qd̃
ad subeundam corporis mõ¬
tem indubitanter et for¬
titer uenit. quia in ip̃a tẽ¬
porali morte. eternam ui¬

Expanded text:
Christus. Discedente autem Christus. Discedente autem Christo, discedit ab homine vita. Apostolus enim nostra, dicens: Cum Christus apparuerit vita nostra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Inaniter itaque corpus ab anima vivificatur, si discedente Christo anima moriatur. Nam ipse Dominus, ut fidem esse vitam animae demonstraret, infideles mortuos appellavit, dicens: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Quid ergo proderit, quod videtur in corpore vivus, qui fuerit in anima morte infidelitatis occisus? tem corporis nullatenus formidavit. Meminerat enim Dominum dixisse: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Magis autem eum timete qui potest animam et corpus perdere in gehennam . Noverat ergo beatus Laurentius, anima moriente, corpus quidem cum ea te victurum. Hinc est quod ad subeundam corporis mortem indubitanter et fortiter velit, quod in ipsa temporali morte aeternam vi
Abbreviated transcription (Latin):
ius occidatur. Sed reuer
uictor occiditur. quia cũ
occiditur. uictor efficitur.
Corona uero uctoribus
datur. Quomodo igitur
occisus ille uictor negat᷑.
qui ꝓ eo qd̃ occiditur. a
iusto iudice coronatur.
Ecce beatus hic martyr a¬
cisus est quidem. non ta¬
men est uictus. sed ꝑmã¬
sit uictor occisus. quia ꝓ
inuicto inuenitur occis
Inuictus est enim xp̃s do¬
minus. ꝓ quo malint oc¬
cidi martyr. qui si occidi
ꝓinuicto metueret. ad
uictoriam non ueruret.
Immo si non occideretur.
fide uiuendo. Scriptum
est autem quia iustus ex
fide inuit. Proinde si iste
martir amissa fide uiue¬
re delectaretur. frustra
uiueret corporaliter. quã¬
to spũaliter in anuma mo¬
reretur. Corpus enim ex
anima uiuit. anima ex
fice uiuit. xp̃s autem ĩ
cordibus fidelium suorũ
ꝑ fidem habitare dignat᷑
dicit enim apostolus. in¬
teriorem hominem ha¬
dibus nostris. ꝑmanen¬
te itaq fice. ꝑmanet in
homine xp̃s. Disceden¬
te fide discedit abhonu

Expanded text:
occiditur, sed revera occiditur, sed revera victor occiditur, quia, cum occidatur, victor efficitur. Corona vero victoribus datur; quomodo igitur occisus ille victor negatur, qui pro eo quod occiditur, a justo judice coronatur. Ecce beatus Laurentius martyr occisus est quidem, non tamen est victus, sed permansit victor occisus, quia pro invicto invenitur occisus. Invictus est enim Christus Dominus, pro quo maluit occidi martyr, quia si occidi pro invicto metueret, ad victoriam non perveniret; imo si non occideretur, fide vivendo. Scriptum est autem quia justus ex fide vivit . Proinde si iste martyr amissa fidevivere delectaretur, frustra viveret corporaliter, quando spiritualiter in anima moreretur. Corpus enim ex anima vivit, anima ex fide vivit. Christus autem in cordibus fidelium suorum per fidem habitare dignatur; dicit enim Apostolus interiorem hominem hadibus nostris . Permanente itaque fide, permanet in homine Christus. Discedente fide, discedit ab homine
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o. sed salubriter donat᷑
martyribus suis. qui eam
donaint fidelibus siis. Ca¬
ritas ergo xp̃i sicut in mã¬
tiribus suis uicit. sic ad
sollempnia martyrum fi¬
deles adducit. Eandem ca¬
ritatem in scõ isto marty¬
re uos diligere demonstra¬
tis. ad cuius festiuitatem
delectabiliter festinatis. Re¬
tute caritatis indutus cẽ¬
tauit bonum certamen. cũ¬
sum consumauit. fidem
seruauit. passus suꝑauit.
occisus triumphauit. Est
autem quedam hominũ¬
secularium sententia. qua
dicere assolent. apd̾ belli¬
geros uiros. uictus dicit᷑
uictõ octisus. Hoc dicit suis di¬
lectoribus mundus. sed fi¬
delibus suis aliud loquit̃
uenitur. unde illa sentẽ¬
tia uacuetur. ut non di¬
catur uictus. qui fuerat
uictor occisus. Aliud est
erum occidi ꝓmundo. ali¬
ud occidi pro xp̃o. Qui oc¬
ciditur ꝓmundo. iuncit᷑
cum occiditur. Iste itaq
non uictor. sed uictus ĩ¬
uenitur occisus. qui ni¬
si uinceretur non occite¬
retur. Qui autem occidit᷑¬

Expanded text:
ipso, sed salubriter donaturmartyribus suis, qui eam donat fidelibus suis. Caritas ergo Christi, sicut in martyribus suis vicit, sic ad solemnia martyrum fideles adducit. Eamdem caritatem in sancto Laurentio vos diligere demonstratis, ad cujus festivitatem delectabiliter 55 festinatis. Betute caritatis indutus certavit bonum certamen, cursum consummavit, fidem servavit, passus superavit, occisus triumphavit. Est autem quaedam saecularium hominum sententia, qua dicere assoletur: Apud belligeros viros victus igitur victor occisus. Haec dicit suis dilectoribus mundus, sed fidelibus suis aliter loquitur venitur, unde illa sententia evacuatur, ut non dicatur victus, qui fuit victor occisus. Aliud est enim occidi pro mundo, aliud occidi pro Christo; qui occiditur pro mundo, vincitur cum occidinon victor, sed victor invenitur occisus, quia nisi vinceretur, non occideretur. Qui autem occiditu
Abbreviated transcription (Latin):
ciam huius mundi. ⁊ uide¬
rit fratrem suum necessi¬
tatem habere. et clauserit
uiscera sua abeo. quomo¬
do caritas dei manet ma¬
net in eo: Hinc etiam ioħs
baptista ait. Qui habet du¬
as tunicas. det non haben¬
ti. Qui ergo intranquilli¬
tatis tempore non dat pro
deo turucam fuam. quando
in ꝑsecutione daturus est
animam suam: Uirtus gͦ
caritatis ut inuicta sit ĩ
ꝑturbatione. nutriatur ꝑ
misericordiam intranquil¬
litate. quatinus omĩpotẽ¬
ti deo primum discat sua
impendere. postinodum

Expanded text:
derit fratrem suum necessitatem habere, et clauserit viscera sua ab eo; quomodo charitas Dei manet in eo ? Hinc etiam Joannes Baptista ait: Qui habet duas tunicas, det unam non habenti . Qui ergo tranquillitatis tempore non dat pro Deo tunicam suam, quando in persecutione daturus est animam suam? Virtus ergo charitatis ut invicta sit in perturbatione, nutriatur per misericordiam in tranquillitate, quatenus omnipotenti Deo primum discat sua impendere, postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
nos est. Meclitetur mens
in ꝓximo quod exhibea
deo. ut ꝑfecte mereatur in
deo gaudere cum ꝓximo.
Tunc ad illam suꝑne leti
accepimus. Ad istum finẽ
toto amore tendamus. in
quo sine fine letabimur.
Ibi suꝑnorum ciuium scc¬
ctas scã. ibi sollempnitas
certa. ibi requies secura. u
pax uera. que nobis iam
non relinquitur sed dat᷑.

Expanded text:
nos est. Meditetur mens nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae fraccepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed datur
Abbreviated transcription (Latin):
prebet. Uirtus enm diui¬
nitatis in hominibus. sol¬
in terra. Solem ergo iusti¬
tie intueamur interra.quẽ
uidere non possumus in
celo. Et dum in offenso
pede operis per hunc in
terra gradimur. adintue¬
dum illum quandoq ocu¬
los incelo leuemus. Set
in offenso pecde iternr̃m ĩ
terra agitur. si deus ac ꝓxi¬
mus integra mente dili¬
gatur. Nec enim deus ue¬
re sine ꝓximo. nec ꝓximuᷤᷤ
uere diligitur sine deo. Bĩc
est qd̃ sĩc̃ inalio sermone
um diximus. idem sp̃s se¬
cundo legatur discipulis
datus. prius adomino in
terca degente. postimodum
adño in celo presidente. In
terra quippe ut diligatur
ꝓximus ecelo. ut diligat᷑
ceus. Set cur prius in ter¬
ra posmodum etelo. nisi
qd̾ patenter datur intelli¬
sl. quia iuxta ioħis uoce¬
suum quem uidet. deum
quem non uidet quomo¬
do potest diligere: Diliga¬
mus gͤ primum frẽs. ame¬
mus eum qui uixta nos ẽ
ut ꝑuenire ualeamus ad
amorem illius qui supet

Expanded text:
praebuit. Virtus enim divipraebuit. Virtus enim divinitatis in in terra. Solem ergo justitiae intueamur in terra, quem videre non possumus in coelo, ut dum inoffenso pede operis per hunc in terra gradimur, ad intuendum illum quandoque oculos in coelum levemus. Sed inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus ac proximus integra mente diligatur. Nec enim Deus vere sine proximo, nec proximus vere diligitur sine Deo. Hinc est quod sicut in alio sermone jam diximus , idem Spiritus secundo legitur discidatus, prius a Domino in terra degente, postmodum a Domino coelo praesidente. In terra quippe, ut diligatur proximus; e coelo vero, ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis voce quem videt, Deum quem non videt, quomodo potest diligere? Diligamus ergo proximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super
Abbreviated transcription (Latin):
de fit ut tanto teterius cre¬
atorem nesciat. quanto ĩ
cogitatione sua familiariꝰ¬
incorpoream creaturam
portat. Set cum deum u¬
tere non possumus. habe¬
mus aliquid quo agamuᷤ.
unde iter fiat. quo adeũ
nr̃e intelligentie oculus
ueruat. Certe quem in se
hunc in seruis suis uitẽ
iarr possumus. Quos dũ
mira conspicimus agere
certum nobis fit. in eoꝵ
actibus teum habitare.
In re autem corporea are¬
bus corporalibus usum
trahamus. nemo et enĩ
re in spera illius intendẽ¬
do ualet conspicere. quia
tensi in eius radiis oculi
reuerberantur. Sed sole
illustrato mentes aspici¬
mus. quia iam sol ortus
est uidemus. Qui ergo so¬
lem iustitie in se ip̃o uidẽ
non possumus. illustratoᷤᷤ
montes claritate illuis
uideamus. Scõs uicelicet
apłos qui uirtutibus e¬
micant. miraculis corrus¬
cant. quos nati solis cla¬
ritas ꝑfudit. Et cum in
se ip̃o sit inuisibilis. per
eos nobis quasi ꝑ illustra¬
tos montes se uisibilem

Expanded text:
de fit ut tanto deterius Crede fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum Deum videre non possumus, habemus aliquid quod agamus, unde iter fiat quo ad eum nostrae intelligentiae oculus veniat. Certe quem in se videre hunc in servis suis videre jam possumus. Quos dum mira conspicimus agere, certum nobis fit in eorum mentibus Deum habitare. In re autem incorporea a rebus corporalibus usum trahamus. Nemo etenim m, in sphaeram illius intendendo, valet conspicere, quia tensi in ejus radiis oculi reverberantur; sed sole illustratos montes aspicimus, et quia jam sol ortus est videmus. Quia ergo solem justitiae in seipso videre non possumus, illustratos montes claritate illius videamus, sanctos videlicet apostolos, qui virtutibus emicant, miraculis coruscant, quos nati solis claritas perfudit, et cum in seipso sit invisibilis, per eos nobis quasi per illustratos montes se visibilem
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. O qualis est iste arti¬
fex spiritus. nulla addisco
mora agatur. in om̃e qd̃
uoluerit. mox ut tetige¬
rit mentemi docet. solum¬
q tetigasse. docuisse est.
slam humanum cor subi
to illustrat et immutat.
abnegat hoc repente qd̾ erit¬
et exhibet repente qd̾ non
erat. Penserus scõs predi¬
catores nros quales iste spi
tormenta corporis que ant̃
metuebant. Uicit uim car¬
nalis formidinis preamo¬
re conlitoris. Et qui priuᷤ
sius aduersarus succumbe¬
bant formidine. eis iam
preerant auctoritate. Qui
ergo intarite eos celsitudi¬
nis culmen crexit. quid
aliud dixerim. nisi ꝙ men¬
tes terrenoꝵ hominum ce¬
nales in morte nolumus.
quia caro spm nescit. dicat
fortasse carnali cogitatioe
apud se aliquis. Quomodo
diligere ualeo quem igno¬
ro: Hec et nos conceclimꝰ.
quia mens uisibilibus cõ¬
tenta uidere non ualet ĩui¬
sibilem. Nulla enim uisi¬
bilis. inuisibilia cogitat.¬
dumq imaganibus corpo¬
reis subiacet. surgere ad
incorporea non ualet. Un¬

Expanded text:
it . O qualis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit. Mox ut tetigerit mentem, docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant auctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coenales in morte nolumus, quia caro spiritum nescit, dicat fortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Un
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis suis. Hec locutꝰ
sum uobis ut gaudium
meum in uobis sit. et gau¬
dium ur̃m impleatur. Qd̃
est gaudium xp̃i in nobis
nisi qd̃ dignatur gauder
de nobis: Et qd̾ est guidi
ui ur̃m qd̾ dicit implẽ¬
dum. nisi eius habere cõ¬
sortium: ꝓpter qd̾ beato
petro cdix̾erat. Si non laue¬
ro te. non habebis partem
mecum. Gaudium ergo eiꝰ
prestitit nobis. ip̃a est ⁊
caudium nr̃m. Sed de hac

Expanded text:
. Haec locutus sum vobis, ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur. Quod est gaudium Christi in nobis, nisi quo dignatur gaudere de nobis? Et quod est gaudium nostrum, quod dicit implendum, nisi ejus habere consortium? propter quod beato Petro dixerat, Si non lavero te, non habebis partem mecum. Gaudium ergo ejus praestitit nobis: ipsa est ut gaudium nostrum; sed de hac
Abbreviated transcription (Latin):
et uidirus non loqui. Et
illi quidem ibant gaudẽ¬
tes aconspectu concilii qm̃
digni habiti sunt ꝓ noĩe
ih̾u contumeliamꝰ pati.
Ecce gaudet petrus inue̾¬
beribus. qui ante inuer¬
bis timuit. et qui prius
ancille uocem inquisitus
timuit. post aduentum
scĩ sp̃s uires principum
cesus premit. Liret oculoᷤ
fidei inuirtute opificis
huius attollere. atq spar¬
sim patres testamenti no
uid. amos. danielem. pe¬
matheum intueor. ⁊ sc̃s
iste sp̃s qualis sit artifte
considerare uolo. sed inifa
mea consideratione defi¬
cio. Implet namq aitha
redam puerum ⁊ salmisdi
facit. Implet pastorem a¬
mentarium sicomoros ui¬
licantem et ꝓpħam ficit
Implet abstinentem pue¬
rum. et iudicẽ senum facitꝰ
Implet piscatorem. et pre¬
dicatorem facit. Implet
ꝑsecutorem. et doctorem
gentium facit. Im plet
publicanum et euangeli¬
stam facit. Implet andre¬

Expanded text:
Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novvid, Amos, Danielem, Pehaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. redum puerum et psalmistam facit. Implet pastorem armentarium, siccomóros vellicantem, et prophetam facit. Implet abstinentem puerum et iudicem senum facit. Implet piscatorem et predicatorem facit. Implet persecutorem et doctorem gentium facit. Implet publicanum et evangelistam facit'. De d
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dicens. Maiorem hãc
dilectionem nego habet
ut animari suara poniat
quis ꝓ amicis suis. Quia
suꝑuis dixerat. hoc est pre¬
ceptum meum ut diliga¬
tis ĩuicem sicut dilexi uos.
quibus uerbis addidit qđ̾
nunc audistis. maiorem
hac dilectionem nemo ha¬
bet ut animam suam po¬
nat quis ꝓ amicis suis.
fit ex hoc consequens ut
admodum xp̃s ꝓ nobis
animam suam posuit. sic
et nos deberus pro frĩb
animas ponere. diligentes

Expanded text:
cens: Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Quia ergo superius dixerat, Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos; quibus verbis addidit quod nunc audistis, Majorem hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis: fit ex hoc consequens, quadmodum Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debeamus pro fratribus animas ponere ; diligentes
Abbreviated transcription (Latin):
muridi huius potestati¬
bus contraire non presu¬
merent. nisi cos sc̃i sp̃s
fortitudo solidasset. Qua¬
les namq doctores sci an
fuerint scimus. et post
aduentum illius cuius
fortitudinis facti conspi¬
cimus. Certe ip̃e pastor

Expanded text:
mundi hujus potestatibus contraire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Quales namque doctores sanfuerint scimus, et post adventum illius cujus fortitudinis sint facti conspicimus. Certe ipse pastor
Abbreviated transcription (Latin):
Riminensem sẏnodum acõ¬
stantio cesare donstantino¬
augusti filio congregatam
mediante tauro prefecto: ex
num confitemur ẽẽ dãpna¬
tam. Item itinerarium noĩe
petri apł̃i: qd̃ appellatur scĩ
clementis libri.uiii. apocri¬
fum. Actus nomine andrce
apł̃i: apocrificus. Actus noĩe
thome apłi apocrifus. Actus
alius nomine petri apłi a¬
pocrifus. Actus nomine fili¬
ppi apłi apocrifus. Fuãgłia
minoris apocrificum. Euan¬
gelium nomine petri apłi
apocrifum. Euangłia nomi¬
ne thome. quib manichei
utuntur apocrifa. Euange¬
lia nomine bartholomei a¬
postoli apocrifa. Euangelia
poctificus. Libri om̃s quos fe¬
cit leuncius discipulus di¬
aboli apoctifi. Liber qui appe
lib actus thecle et pauli
que appellatur sci stephani
apocrifa. Liber qui appellatur
gia nomine gigantis qui cũ
ticis pugnasse ꝓhibetur apocͥ¬
ficus. Liber qui appellatur.
rigenis apocrifus. Liber qui
appellatur penitentia cipria¬
ni: apocrifus. Liber qui ap¬
pellatur penitentia iamne.

Expanded text:
riminensem synodum a Constantino Caesare Constantini filio congregatam, mediante Tauro praefecto, ex num confitemur esse damnatam. Item Itinerarii nomine Petri apostoli, quod appellatur sancti Clementis, libri VIII, apocryphi. Actus nomine Andreae apostoli, apocryphus. Actus nomine Thomae apostoli, apocryphus. Actus alius nomine Petri apostoli, apocryphus. Actus nomine Philippi apostoli, apocryphus. Evangelia minoris apocrypha. Evangelia nomine Petri apostoli apocrypha. Evangelia nomine Thomae, quibus Manichaei utuntur, apocrypha. Evangelia nomine Bartholomaei apocrypha. Evangepocryphus. Libri omnes quos fecit Leutius discipulus diaboli, apocryphi. Liber qui appet Actus Theclae et Pauli quae appellatur Stephani, apocrypha. Liber qui appellatur gia nomine Gigante, qui postticis pugnasse yphus. § 58. Liber, qui appellatur Trigenis, apocryphus. § 60. Liber, qui appellatur Poenitentia S. Cypriani, apocryphus. § 61. Liber, qui apdicitur Poenitentia Jamne e
Abbreviated transcription (Latin):
illa ait. Angłm dei habeo
amatorem qui nimio ce¬
lo custodit corpus meũ.
Hic si uel leuiter senserit.
qd̾ tu me polluto ariore
contingas. statim contra
bit. et amittes fiorem tu¬
e gratissime iuuentutis.
te quoq diliget sic̃ et me.
et ostendet tibi gratiam
suam. Tũc ualerianus nu¬
tu dei timore correptus.¬

Expanded text:
iat: Angelum Dei habeo amatorem, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim circa t et amittes florem e grauissime irascetur. te quoque diliget sicut et me, et ostendet tibi gratiam suam». Tunc Valerianus nutu dei timore correptus
Abbreviated transcription (Latin):
nator casti consilii. suscipe
seminum fructus. quos ĩ
cetilia seminasti. dñe ih̾u¬
mula tua quasi apis tibi
argumentosa deseruit. Nã
sponsum quem quasi bo¬
quasi agnum mansuetis¬

Expanded text:
e seminum fructus, quos in Caeciliam seminasti. Caecimula tua, quasi ovis apis tibi argumentosa deservit. Vers. Nam sponsum quem quasiquasi agnum mansuetis
Abbreviated transcription (Latin):
scantes rosis. et lilus albe¬
dit cecilie. alteram ualeri¬
ano. dicens. Istas coronas
lato corpore custodite. ꝗa
de paradyso dei eas aduos

Expanded text:
onas ex rosis et liliis feCecilie alteram Valeriano dedit dicens: «Istas coronas t corpore custodite, quia de paradiso dei eas ad uos
Abbreviated transcription (Latin):
quoq cum sius obscenissi¬
mis sequatib: et apolinaris.
ualentinus. siue manicheꝰ
Taustus. africanus. sabelli¬
us. arrius. macedonius. eu¬
nomius. nouatus. subbathi¬
tus. eustachius. iouinianꝰ.
pelagius. uilianus. et lati¬
nensis. celertius. maxianꝰ.¬
priscillianus. persillianus
ab hispania. nestorius. con¬
stantinopolitanus. maximꝰ
unicus. lamp edius. cdiosco¬
rus. eutitius. petrus et ali¬
us petrus. equibus unus
alexancdriam. alius antio¬
chiam maculauit. acatius
constantinopolitanus. cu
sotirs suis. nec non et omne ᷤᷤ
hereses quas ip̃si eorum di¬
scipuli. siue scismatici do¬
cuerunt uel conscripserũt.
quorum nomina minime
retinemus non solum repu¬
suis auctoribus auctorumq
sequacibus sub anathematis
indlissolubłi uinculo ineter¬

Expanded text:
quoque cum suis obscoenissiquoque cum suis obscoenissimis sequacibus, Appollinaris Valentinus, sive Manichaeus, Faustus Africanus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius, Novatus, Sabbatitus, Eustathius, Jovinianus, Pelagius, Julianus Celanensis, Coelestinus, Maximianus, Priscillianus ab Hispania, Nestorius Constantinopolitanus, Maximus Cynicus, Lampetius, Dioscorus, Eutiches, Petrus, et alius Petrus, e quibus unus Alexanchiam maculavit; Achatius Constantinopolitanus cum consortibus suis, nec non et omnes haereses quas ipsi et eorum discipuli sive schismatici docuerunt, vel conscripserunt, quorum nomina minime retinemus, non solum repu cum suis auctoribus auctorumque sequacibus, sub anathematis indissolubili vinculo in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
lacteria omnia que non ab¬
abangelo ut illi confingunt
sed demonum magisterio
Liber physiologus qui ab he¬
reticis cõnscriptus: et beati
ambrosii nomine presigna¬
tus ẽ: apocrifus. Hystoria panirhili
eusebii: apocrifa. Opuscula
pocrifa. Opuscula lactantii:
apocrifa. Opurscula africii:
apocrifa. Opuscula postumi
tana prissille et maximille
apocrifa. Opuscula omnia
faustini. manichei: apocrifa.
Opuscula commocliani: a¬
pocrifa. Opuscula alterius
clementis alexandri. apocͥ¬
fa. Opuscula tharsi cypͥani
apocrifa. Opuscula arnobii apocͥ
pb̃rii galliaꝵ. apocrifa. Opu¬
scula uictorini pictauiensi.
apocrifa. Opuscula fausti re¬
gensrs galliaꝵ: apocrifa. O¬
puscula frumenti ceci apocri¬
georg ii. apocrifa. Scriptu¬
ra que appellatur contradic¬
tio salomonis apocrifã. Hec et¬
hiĩ similia que symonma¬
gus. nicholaus cerintus. mã¬
tion. basilides. ebion. paulꝰ
etiam soma. satenus. fotinꝰ.
et bonosus et qui sumli er¬
rore defecerunt montanus

Expanded text:
lacteria omnia, quae non angelorum, ut illi confingunt, sed daemonum magis arte liber Physiologus, qui ab haereticis conscriptus, et beati Ambrosii nomine signatus, apocryphus; historia Eusebii Pamphili, apocrypha; opuscula pocrypha; opuscula Lactantii, apocrypha; opuscula Africani, apocrypha; opuscula Postumiatani et Priscillae, et Maximillae, apocrypha; opuscula omnia Fausti Manichaei, apocrypha; opuscula Commodiani, apoc. Opuscula alterius Clementis Alexandrini apoc. Opuscula Tascii Cypriani apoc. Opuscula Arnobii apoc. presbyteri Galliarum apoc. Opuscula Victorini Pitabionensis apoc. Opuscula Fausti Regensis Galliarum apoc. Opuscula Frumenti ceciGeorgii, apocrypha; scriptura quae appellatur Contradictio Salomonis, apocrypha; phylacthis similia quae Simon magus, Nicolaus, Cerinthus, Marcion, Basilides, Ebion, Paulus etiam Samosatenus, Photinus et Bonosus, et qui simili errore defecerunt, Montanus
Abbreviated transcription (Latin):
Ompulit discipulos suos¬
dñs ascendere in nauiculã.
⁊ precedere eum trãsfretum.
donec dimitteret turbas. Di¬
scipulis iubet transfretare.
⁊ compellit ut ascendant na¬
uiculam. Quo sermone ostẽ¬
cessisse: dum amore precep¬
toris nec pũcto quidem tp̃is
ab eo uolunt separari. Et di¬
missa turba. ascendit in m̃o¬
tem solus orare. Si fuissent
discipuli cum eo. petrus ⁊ ia¬
cobus ⁊ ioħ̾s. qui uiderant
głam trãfformati. forsitan
ascendissent in montem cũ
eo. Sed tũba ad sublimiora
sequi non potest: nisi docue¬
rit eam uixta mare in lito¬
re: ⁊ aluerit in deserto. Quod
autem ascendit solus ora¬
re: non ad eum referas qui
de quinq panibus quinq
ribus: sed ad eum qui audi¬
ta morte ioħis secessit in so¬
litudinẽ. non quod ꝑsonam
dnũ separemus. sed quomo¬
to oꝑa eius int̃ deum ⁊ homi¬

Expanded text:
us discipulos suos ascendere in naviculam, et praecedere eum trans fretum, donec dimitteret turbas. Discipulis praecepit transfretare, et compulit ut ascenderent naviculam: quo sermone ostencessisse: dum amore praeceptoris ne punctum quidem temporis ab eo volunt separari. Et dimissa turba, ascendit in montem socum eo discipuli Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui viderant gloriam transformati, forsitan ascendissent in montem cum eo; sed turba ad sublimia sequi non poterat, nisi docuisset eam juxta mare in littore, et aleret in deserto. Quod autem ascendit solus orare, non ad eum referas qui, de quinque panibus quinque lis, sed ad eum qui audita morte Joannis, secessit in solitudinem: non quo personam Domini separemus, sed quoniam opera ejus inter Deum homi
Abbreviated transcription (Latin):
mum uersabatur. in cau¬
sa occurrit. ⁊ timentibus
precepit dicẽs. Habete fidu¬
re. Et quod sequit᷑ ego sũ.
nec subiungit quid sit. uł
ex uoce sibi nota poterant
eum intelligere: qui ꝑ ob¬
scuras noctis tenebras loq̃¬
batur. uel ipm̃ ẽẽ reputa¬
bant quẽ locutum ad moy¬
sen nouerant. hec dices fi¬
liĩs isrł qui est misit me
ad uos. Nespondens autẽ
petrus. dixit. Oñe si tu es
aquas. In omnibus locis.
ardentissime fidei inueni¬
tur petrus. Interrogatis
erret in re.tamen non er¬
cum saluatore int̃ primos
primus ascendit.⁊ in pas¬
sione solus sequit᷑. Pecca¬
tum negationis qd̾ ex repẽ¬
tino timore descenderat.
amaris statim lacrimis ab¬

Expanded text:
mum versabatur in caumum versabatur in causa, hoc curat, et timentibus praecipit, dicens: Habete fidure. Et quod sequitur, Ego sum, nec subjungit quis sit, vel ex voce sibi nota poterant eum intelligere, qui per obscurae noctis tenebras loquebatur, vel ipsum esse repetebant, quem locutum ad Moysen noverant: Haec dices filiis Israel: qui est, misit me ad vos . Respondens autem Petrus, dixit: Domine, sVeni. In omnibus locis ardentissimae fidei invenitur Petrus. Interrogatis erret in sensu, tamen non ercum Salvatore inter primos primus ascendit, et in passione solus sequitur, 108 peccatum negationis quod ex repentino timore descenderat, amaris statim ab
Abbreviated transcription (Latin):
fluctibus. Recte quasi inui¬
ti ⁊ retractantes a dno apłi
recesserant ne illo absente
naufragia sustinerent. De¬
niq dño in montis cacu¬
mine commorante. statĩ
uentus contrarius oritur
⁊ turbat mare. ⁊ ꝑiclitant᷑
apłi. ⁊ tam diu imminens
naufragium ꝑseuerat. ꝗͣ¬
diu iħs ueniat. Quarta
autem uigilia noctis ue¬
nit ad eos. ambulans supͣ
mare. Stationes ⁊ iugilie
militares. int̃̾ horarum spa¬
tia diuiduntur. Quando
ergo dicit quarta uigilia
noctis uenisse ad eos dnm̃
ostendit eos tota nocte ꝑi¬
clitatos. ⁊ extrema noctis
seculi eis auxilium prebi¬
turum. Et uidentes eum
supra mare ambulantem.
turbati sunt dicentes: quia
fantasma est. Si uxta mã¬
cionem ⁊ manicheum dñs
noster non est natus de uĩ¬
gine. sed uisus in fantas¬
timent ne fantasma uite¬
Tpre timore clamauerũt.
Confusus clamor ⁊ incer¬
ta uox. magni timoris est¬
indicium. Statimq iħus
locutus est eis dicens. ha¬
bete fiduciam. Ego sum:
nolite timere. Quod pri¬

Expanded text:
tus. Recte quasi inviti, et retractantes apostoli a Domino recesserant, ne illo absente, naufragia sustinerent. Denique Domino in montis cacumine commorante, statim ventus contrarius oritur, et turbat mare, et periclitantur apostoli, et tamdiu imminens naufragium perseverat, quamdiu Jesus veniat. Quarta autem vigilia noctis venit ad eos ambulans supra mare. Stationes et vigiliae militares in terna horarum spatia dividuntur. Quando ergo dicit, quarta vigilia noctis venisse ad eos Dominum, ostendit tota nocte periclitatos, et extrema parte mundi eis auxilium praebiturum. Et videntes eum supra mare ambulantem, turbati sunt, dicentes: quia phantasma est. Si juxta Marcionem et Manichaeum, Dominus noster non est natus ex Virgine, sed visus in phantastiment ne phantasma videprae timore clamaverunt. Confusus clamor et incerta vox, magni timoris indicium est. Statimque Jesus locutus est eis, dicens: Habete fiduciam, ego sum, nolite timere. Quod pri
Abbreviated transcription (Latin):
firmi eccłe. Attendite. audi¬
te: intelligite. agite. Neq
enim agendam est cum in¬
firmis alibi ut sint infir¬
mi. sed agendum est cum
infirmis. ut sint firmi.
Multos autem impeclit a
firmitate. presumptio fir¬
mitatis. Nemo enim erit
a deo firmus. nisi qui se a se
ip̃o sentit infirmum. Icõ uii.¬

Expanded text:
firmi Ecclesiae. Attendite, audifirmi Ecclesiae. Attendite, audite, intelligite, agite. Neque enim agendum est cum firmis alibi, ut sint infirmi: sed agendum est cum infirmis, ut sint firmi. Multos autem impedit a firmitate praesumptio firmitatis. Nemo erit a Deo firmus, nisi qui se a se ipso sentit infirmum. Pluvi
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. Oñe si tu es. ui¬
be me uenire adte suꝑ aq̃ͣs.
Si tu es iube me. non enĩ
possum hoc in me sed in te
Agnouit quid sibi eẽt a se.
Ergo si tu es uibe.quia cũ
uisseris fiet. Quod ego ñ
ualeo presumendo. tu po¬
tes iubendo: Et dñs. u̾eni
inquit. Et sine ulla dubi¬
tatione petrus ad uerbum
sentiam sustentantis. ad
presentiam regentis. sine
ulla cunctatione desiliuit ĩ
aquas: et ambulare cepit.
in se. sed in dño. Fuistis enĩ
aliquando tenebre. nũc au¬
tem lux in dño. Quod ne
mo in paulo potest. nemo
in petro. nemo in ullo alio
apłoꝵ. hoc potest in dño.
Iteo bene paulus utiliter
se contempnẽs. illum com¬
mendat. Numquid paulus
inquit ꝓ uobis crucifixus
est.Aut in nomine pauli
baptizati estis: Non ergo ĩ
me. sed mecum. non sub
me. sed sub illo. Ergo am¬
bulauit petrus suꝑ aquas
in uissu dñi. sciens hoc se
a se habere non posse. Fides
ualuit. qd̾ humana infirmi¬
tas non ualeret. Hii sunt

Expanded text:
tum est, Domine, si tu es, jutum est, Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. Si tu es, jube me: non enim possum hoc in me, sed in te. Agnovit quid sibi esset a se, Ergo, Si tu es, jube: quia cum jusseris, fiet. Quod ego non valeo praesumendo, tu potes jubendo. Et Dominus, Veni, inquit. Et sine ulla dubitatione Petrus ad verbum aesentiam sustentantis, ad praesentiam regentis sine ulla cunctatione desiluit in aquas, et ambulare coepit. in se, sed in Domino. Fuistis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux; sed in Domino . Quod nemo potest in Paulo, nemo in Petro, nemo in alio ullo Apostolorum, hoc potest in Domino. Ideo bene Paulus utiliter se contemnens, illum commendans: Numquid Paulus, inquit, pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis? Non ergo in me, sed mecum; non sub me, sed sub illo. CAbulavit Petrus super aquas in jussu Domini, sciens hoc se a se habere non posse. Fide valuit quod humana infirmitas non valeret. Hi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
enim sapis que dĩ sunt. sed
nr̃o. Tunc enim non titu¬
babimus. tũc in petra fun¬
dabimur. fixi ⁊ stabiles eri¬
mus aduersus uentos. ym¬
bres.⁊ flumina. tẽptationes
uidelicet huius ieculi. Illũ
tam̃ uitete petrum. qui tũc
erat figura nr̃a. Moto fidit
modo titubat. modo ĩmorta¬
lem conficetur. modo timet
ne moriatur. Proinde quia
ret ⁊ infirmos. nec sine fir¬
mis potest eẽ nec sine ĩfir¬
mis. unte dicit apłs pauluᷤ.
debemus autem nos firmi
infirmorum onera sustine¬
re: in eo qd̾ dixit petrus tu
es xp̃s filius dĩ uiui. fir¬
mos significat. in eo autẽ
qd̃ trepidat ⁊ titubat. ⁊ xp̃m
pati non uult. mortẽ timẽ¬
to. uitam non agnoscendo:
infirmos eccłe significat.
In illo ergo uno apło idest
petro in ordine apłorum
primo: ⁊ p̃cipue in quo fi¬
gurabatur eccła: utrumq
genus significandum fu¬
it. idest firmi ⁊ infirmi.
quia sine utroq non est
eccła. lectõ i.¬
Inc est ergo. ⁊ qd̾ modo lec¬

Expanded text:
enim sapis quae Dei sunt, sed enim sapis quae Dei sunt, sed  nostro. Tunc enim non titubabimus, tunc in petra fundabimur, fixi et stabiles erimus adversus ventos, imbres, flumina, tentationes videlicet praesentis saeculi. Illum tamen videte Petrum, qui tunc erat figura nostra: modo fidit, modo titubat; modo immortalem confitetur, modo timet ne moriatur. Proinde quia bet et infirmos; nec sine firmis potest esse, nec sine infirmis: unde dicit Paulus apostolus, Debemus autem nos firmi, infirmorum onera sustinere ; in eo quod dixit Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi, firmos signiquod trepidat et titubat et Cristum pati non vult mortem timendo, vitam non angnoscendo, infirmos ecclesie significat. In illo ergo uno apostolo, id est Petro, in ordine apostolorum primo et precipuo, in quo figurabatur ecclesia, utrumque genus significandum fuit, id est firmi et infirmi, quia sine utroque non est ecclesia. Hec iinc est ergo et quod modo lec