comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aĩe unitas. ⁊ in ip̾a aĩa deus ÷ oĩa sua ⁊
aĩa quedam sua ht̃ si qͥd naturalia. ⁊ ip¬
sa oĩa est. potentie nãꝙ eiꝰ ⁊ iures idem
sunt qd̃ ip̃a. b̾t accentalia ⁊ ip̃a nõ est
sue ires est sue mitutes nõ est. nõ eĩ
est sua prudentia. sua temꝑantia suã
fortituto. sua iustĩa potentie aĩe sunt
rationabłitas ꝯcupiscibłitas. ⁊ irasci¬
błitas. unes sunt senssus. ymagiat̾o
ratõ memorata in tellectꝰ. ĩtelligentia
tiam nemo carnẽ suam odio ht. So¬
tiata nãq ilłi lic eius sotietate preg¬
amat carc̾em suũ. ⁊ ĩo lib̾a ẽe̾ nõ po¬
test. dolorib eiꝰ uehem̃ter afficit᷑. for¬
midat int̾itum que morinõ potest
tim de fectum que ꝑ nat᷑am nõ pot̾
iocundatur odorib. larga epulatione¬
reficit᷑. ⁊ lic in hiis reb nłłatenꝰ ip̃a
ritatur. graui tñ m̾ore affligitur. Si
diccta corpori indulgenti remittendo lõ¬
cum uoscit᷑ prebe̾ pactato ꝑ senssus qͦ

Expanded text:
ima. Deus est omnia sua, et anima quaedam sua. Habet siquidem naturalia, et ipsa omnia est. Potentiae namque ejus et vires idem sunt quod ipsa. Habet accidentalia, et ipsa non est. Suae vires est, suae virtutes non est. Non enim est sua prudentia, sua temperantia, sua fortitudo, sua justitia. Potentiae animae sunt, rationalitas, concupiscibilitas, et irascibilitas. Vires sunt, sensus, imaginatio, ratio, memoria, intellectus, intelligentia. tiam nemo carnem suam odio habet. Sociata namque illi, licet ejus societate praegamat carcerem suum, et ideo libera esse non potest. Doloribus ejus vehementer afficitur. Formidat interitum, quae mori non potest. Timet defectum quae per naturam non potest iocundatur odoribreficitur. Et licet his rebus nullatenus ipsa utatur, gravi tamen moerore affligitur, si dilecto corpori indulgentius remittendo, locum noscitur praebere peccato. Per sensus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
gratie. ⁊ sicut luna crescit ⁊ defi¬
cit ⁊ naria uiscissitud̾ie ꝯmutat᷑ in
so tñ qd̃ fuit qͣdam ꝑfecta nouitate.
se restititint. sic mens n̾c caput sũ¬
mis insent. ñc decidit mĩfana. tunc
sese refe̾ns qͥ u̾is falsa redarguit. mͦ
ad corporalia regenda deflectitur. mͦ
eligit. deuꝙ diligit. Mens. Uiiu̾soꝵ
capax. ⁊ om̃ reꝵ siłitudi̾e insignita
omĩa ẽẽ dicunt᷑ natĩa quadã potẽtia
⁊ naturali dignitate. Idcco inuisibi¬
lec reꝵ causas ꝑ intelligentiã ⁊pre¬
hendit. ⁊ insibłes actualiũ formas
ꝑ sensuũ passõnes colligit. ⁊ siue per
consus ad sensibła exeat. siue ꝑ in¬
telligentiam ad ĩuisibłia ascendat.
reꝵ siłitud̃ies ad se ip̃am tͣhit pre¬
sentia oognoscit absentia intelligͥit
ignota inqͥrit. ⁊ ĩiuentis u̾satur ra¬
tionale. ⁊ intellectuale. nr̃m quo ra¬
tõcinam᷑ intelligimꝰ ⁊ sapim̾ꝰ mentẽ di¬
cimꝰ q̃ ita fc̃a ÷ ad ẏmagĩem dĩ ut ułła

Expanded text:
. Et sicut luna crescit et decrescit, et varia vicissitudine mutatur, in id tamen quod fuit quadam perfecta novitate se restituit: sic mens nunc caput summis inserit, nunc decidit in infima, nunc sese referens sibi, veris falsa redarguit; modo ad corporalia regenda deflectitur, modeligit, Deumque diligit. Mens universorum capax, et omnium rerum similitudine insignita, omnia esse dicitur naturali quadam potentia et naturali dignitate. Idcirco invisibiles rerum causas per intelligentiam comprehendit, et visibiles actualium formas per sensuum passiones colligit. Et sive per sensus ad sensibilia exeat, sive per intelligentiam ad invisibilia ascendat, rerum similitudines ad se ipsam trahit, praesentia cognoscit, absentia intelligit, ignota inquirit, et in inventis versatur. Rationale et intellectuale lumen, quo ratiocinamur, intelligimus et sapimus, mentem dicimus, quae ita facta est ad
Abbreviated transcription (Latin):
sciemꝰ. ⁊ ꝑ corporis in corruptibłis lem¬
tatem ubiq eẽ pot̾mrus. uolabimꝰ mẽ
te ꝑ ꝯtemplationem uolamꝰ corpore ꝑ
incormuptionem disc̾nemus mente.
dicernemꝰ corpore. cum sensus nr̃i cor¬
porei u̾tentur in rationem rat̾o ĩ i¬
tellectum. ⁊ intellectus in ̃̾telligen¬
tiam intelligentia mutabit᷑ in deum

Expanded text:
corruptibilis levitatem ubique esse poterimus. Volabimus mente per contemplationem, volabimus et corpore per incorruptionem. Discernemus mente, discernemus et corpore, cum sensus nostri corporei vertentur in rationem, ratio in intellectum, intellectus in intelligentiam, intelligentia in Deum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin ymago ⁊ ognitio d̾i oculiis
aĩe est mẽs ab om̃i labe corporis pu
ut sanos oculos h̾eat it aspitiat ut
uideat. sanos oculos ht. crmn a mor¬
talium cupiditatib est purgata atq
remota. aspicit cum in d̾i lumine ⁊¬
tempłois oculos figit. ind in illa cõ¬
templat̾one ⁊spicit qnͣta sint gaudi
cunditas. Sanitas facis illa securaur.
aspect᷑ rectam. uisio beatam. Cum erĩ
ab om̃i fece fu̾it liba macłisq deluta
tũc se demes in se ip̃a libentissime een
⁊ nichil s metuit. aut ulla sua crapa¬

Expanded text:
tinet imago et cognitio Dei. Oculus animae est mens ab omni corporis labe ia sunt: ut sanos oculos habeat, ut aspiciat, ut videat. Sanos oculos habet, cum a mortalium cupiditatibus est purgata atque remota. Aspicit, cum in Dei lumine contemplationis oculos figit. Videt, cum in illa contemplatione conspicit quanta sint gaudiacunditas. Sanitas facit illam securam, aspectus rectam, visio beatam. Cum enim fuerit ab omni faece libera maculisque diluta, tunc se denique in se ipsa libentissime tenet, et nihil s
Abbreviated transcription (Latin):
semet ip̃am. ⁊ tñc sciet dolores suos
⁊ sentice recipiet uuln̾a sua tanto gͣ¬
nius gͣnͣto ꝓprius. Magis eĩ malũ ꝙ ma¬
q sp̃us deus. ⁊ aer iste ⁊ flatus
acris qui a corde receptus. ⁊ inde per
totum corpus emissus mortaliũ ui¬
tam flatu neccio ꝯtin iste tñ spũs

Expanded text:
semetipsum, et tunc sciet dolores suos, semetipsum, et tunc sciet dolores suos, et sentire incipiet vulnera sua tanto gravius quanto propius. Magis enim obest maque Spiritus Deus, et aer iste, et flatus aeris qui a corde receptus et inde per totum corpus emissus mortalium vitam flatu necessario continet. Iste tamen s
Abbreviated transcription (Latin):
diumitatas. Sensus ext̾ioꝵ in ꝯtẽpla¬
tione humanitatis. ꝓpt̾ea enĩ deus hõ
factus ut totũ hoĩem mn se beatificaret.
⁊ tota ⁊u̾sio hoĩs ẽẽt ad ip̃m. ⁊ tota
dilectio ẽet in ilło cum a sensu carnis
d̾etur siue egred̾etur pastua ĩ ftõre suo
nueĩret. pascua foris in carne saluatoriᷤᷤ
pascua nitus in d̾utate creatoris. hocbo
aliena que foris erant. ⁊ pactum fecit
cum delectionib scłi reqͥeidens suꝑ illaᷤᷤ
non atcentens absentie bomi sui int̾io¬
ris eo qd̾ ꝯsolatones suas c̾neret ĩ bõis
alinenit. nam cum ext̾ior sensus carna¬
lis bono utitur. int̾ior sensus m̃tis qͣi
obdormnt. nõ enĩ cognoscit bona ĩt̾ioriᷤᷤ
tur. Nam qͥ in carne nunt in carne sẽ¬
cit. ⁊ dolores carnis fugit in ꝯͣtum po¬
test uulu̾a autẽ aĩe ꝓrsus ignorat nec
mediciã quent ĩ eis cum ã mortuns
fu̾it sensus aĩe quo uilut ĩ carne t̾c
uiinficar ĩcipiet sẽsus ille qͦ sentiet

Expanded text:
itatis, sensus exterior in contemplatione humanitatis. Propterea enim Deus homo factus est, ut totum hominem in se beatificaret, et tota conversio hominis esset ad ipsum, et tota dilectio hominis esset in ipso, cum a sensu carnis deretur sive egrederetur, pascua in factore suo inveniret ; pascua foris in carne Salvatoris, et pascua intus in divinitate Creatoris. Hoc bonaliena, quae foris erant; et pactum fecit cum delectationibus saeculi, requiescens super illas, non attendens absentiam boni sui interioris, eo quod consolationes suas cerneret in bonis alienis. Nam cum exterior sensus carnalis bono suo utitur, interior sensus mentis quasi obdormit. Non enim cognoscit bona interioris tur. Nam qui in carne vivit, in carne sentit, et dolores carnis fugit in quantum potest, vulnera autem animae prorsus ignorat, nec medicinam quaerit in eis. Cum autem mortuus fuerit sensus animae, quo vivit in carne, tunc vivificari incipiet sensus ille, quo sentit
Abbreviated transcription (Latin):
ret humana aĩa qr in corpore h̾t eẽ
⁊ extͣ corp̾ aĩa parit̾ ⁊ sp̃us uocan po¬
test nõ due aĩe sensualis. ⁊ rationa¬
lis alt̾a qua homo uinat. ⁊ alt̾a qua
ut quidam putant sapiat. S unae
adem q aĩa ⁊ in sem ip̃a muit ꝑ ĩ tel¬
lectum. ⁊ corpori uitam preb ꝑ sen¬
sum. humanũ namq corpus nec¬

Expanded text:
a in corpore habet esse et extra corpus, anima pariter et spiritus vocari potest: non duae animae, sensualis et rationalis, altera qua homo vivat, et altera qua ut quidam putant, sapiat; sed una atque eadem anima in semetipsa vivit per intellectum, et corpori vitam praebet per sensum. Humanu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtempłonem u̾itatis. apectum si qͥd̾ rec¬
tum sequit᷑ ip̃a uisio di qui est finis as¬
pectꝰ. Sic aĩa prius sanatur. sanata ĩtro¬
uucitur introducta reficit᷑. Sp̃us ⁊̃ est
quedam ins aĩe mente ĩfenor uͥ cor¬
poraliũ reꝵ siłitud̾ies expͥmunt᷑. nec¬

Expanded text:
contemplationem veritatis; aspectum siquidem rectum sequitur ipsa visio Dei, qui est finis aspectus. Sic anima prius sanatur, sanata introducitur, introducta reficitur. Spiritus etiam est quaedam vis animae, mente inferior, ubi corporalium re
Abbreviated transcription (Latin):
sen cantatis affectum. Intellectas ⁊ ĩ tel¬
ligentia uiuãtur suꝑiꝰ qr dens ⁊ ignis ⁊
lux ÷. Lux gͦ splendorem emittens. ex
se qm̃ retin in se. illumĩat intellige¬
tiam ad cognit̾oi u̾itatis. Igras u̾oca¬
lorem de se emitens. s ñ amitens in¬
flamat asfectum ad amorẽ uirtutis.
⁊ sicut solẽ nõ uides ocłus nͥ in lumĩe
solis. sic diumũ ac u̾m sũmum nõ po¬

Expanded text:
 charitatis affectum. Intellectus et intelligentia juvantur superius; quia Deus ignis et lux est . Lux ergo splendorem emittens ex se, quem retinet in se, illuminat intelligentiam ad cognitionem veritatis. Ignis vero calorem de se emittens, sed non amittens, inflammat affectum ad amorem virtutis. Et sicut solem non videt oculus nisi in lumine solis; sic verum ac
Abbreviated transcription (Latin):
diuma ad nos descend̾unt. pat̾ siqͥdem
ditatẽ ad optatis. Nemo gͦ de d̾i̾ pie¬
tate diffidat qm̃ maior eus mĩa qmͣ¬
rit exandiet illum qr misicors est:
tardius s qͥd̾ uidetur ei peccatori ueĩ¬
am dare qm̃ ip̃i peccatori acciꝑe. Sice¬

Expanded text:
divina ad nos descenderunt. Pater siquidem reditatem adoptatis. Nemo ergo de Dei pietate diffidat, quoniam major est ejus mrit, exaudiet illum, quoniam misericors est. Tardius siquidem ei videtur peccatori veniam dare, quam ipsi peccatori accipere. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
małis sicut euis ymagiẽ suscipit ita
agnitõnem ⁊ amorẽ. uasa namo q̃
creat̾s sapĩa formant ut sint adui¬
t̾x gra replet ne uacua sint si stre
ctualis a deo fc̃a sp̾u̾alis. nõ enã:
d̾i natura s potiis creatura ex nicħo
ꝑticipatione beata sit. alienari pot̾
gestis merut ut ĩ cͣrnem ĩ cludeturut
quidam uolu̾nt. s nec io pot̾ este inho¬
tatis angesoꝵ. Si autẽ etempn̾et pe¬

Expanded text:
cepit, ita cognitionem et amorem. Vasa namque quae creatrix Sapientia format ut sint, adjutrix gratia replet ne vacua sint, si strectualis, a Deo facta spiritualis, non ex Dei natura, sed potius creatura ex nihilo s participatione beata sit, alienari potesgestis meruerit ut in carne includeretur, ut quidam voluerunt; sed nec ideo potest esse in hotatis Angelorum: si autem contemneret, poe
Abbreviated transcription (Latin):
habłis nature est illumĩar ad aͥd arg¬
nosdendum infra se ⁊ supͣse ⁊ in se. et
iuxta se. cognoscit quid deum supͣ se. se
in se angelum iux̃ se. ⁊ qͥcqd celi ambi¬
tu ꝯtmetur infra se ꝑ ꝯcupiscibłitatem
⁊ rrascibłitatem. Habilis est affici ad ad
appetend̾. uł fugiend̾. amand̾. uł odiend̾
⁊ io de ratõnbilitate oritur om̃is sent̃¬

Expanded text:
habilis est illuminari ad aliquid cognoscendum infra se et supra se, in se et juxta se. Cognoscit siquidem Deum supra se, et se in se, et angelum juxta se, et quidquid coeli ambitu continetur infra se. Per concupiscibilitatem et irascibilitatem habilis est affici ad aliquid appetendum vel fugiendum, amandum vel odiendum: et ideo de rationalitate omnis sen
Abbreviated transcription (Latin):
noscam sustinere non possum
ut mns habeam in cognitum. Magna
namq est negligentia uescire quid
illud sit quo celestia tam profunde co¬
gitamꝰ quo naturalia tam subtili i¬
dagat̾one inuestigamꝰ. ⁊ de ĩp̃o quo
creatore nr̃o tã sublimia desid̾ia scire
nõ est res ꝑegͥna nec longe querẽda
animꝰ quo ista sapimi. S semꝑ ẽ no¬
bis. m̃ adest tractat loqutur. ⁊ inde¬
tus nescit᷑ datum est illi tam ingenti¬
um rerum secreta scire. ⁊ se ip̃m cog¬
prouidentia ut ĩueniẽdi facultas de¬
sit religiosis annis. se ip̃o ⁊ dm̃ su¬
um. pie caste ac diligent̾ querentib id¬
circo reddam me mͥ. ĩmo d̾o meo tͥ ma¬
zime me debeo. ⁊ udebo qͥd sit aĩus. ⁊
q̃ prĩa eius. ¶Animus est substan¬
tia quedam ratõis ꝑticeps regẽdo cor¬
pori accõmodata. animus sapientia il¬
iustratus. ⁊ sum̃ principi respicit ⁊ se
ip̃m cognoscit. ⁊ gͣmͣ sit indecoꝵ ut ex¬
tra se querat qd̾ in se ip̃o possit inue¬

Expanded text:
noscam, sustinere non possum ut me habeam incognitum. Magna namque est negligentia nescire quid illud sit, quo coelestia tam profunde cogitamus, quo naturalia tam subtili indagatione investigamus, et de ipso quoque Creatore nostro tam sublimia scire desideramus. Non est res peregrina, nec longe quaerenda: animus est quo ista sapimus. Sed semper nobiscum adest, tractat, loquitur, et intus versatur. Datum est illi tam ingentium rerum secreta scire, et se ipsum cogprovidentia, ut inveniendi facultas desit religiosis animis se ipsos et Deum suum pie, caste ac diligenter quaerentibus: idcirco reddam me mihi, imo Deo meo, cui maxime me debeo, et videbo quid sit animus, et quae patria ejus. tia quaedam rationis particeps, regendo corpori accommodata. Animus sapientia illustratus, et suum principium respicit, et se ipsum cognoscit, et quam sit indecorum ut extra se quaerat quod in se ipso possit inve
Abbreviated transcription (Latin):
at in aĩa. p̾stantior siqͥd̾̃ int aĩe est
a ciuia procedit ĩtelligentia ꝑ intelli¬
gentiam ut cumq ip̃am u̾itatem ĩ¬
telligit ꝑ sapĩam diligit. Sapĩa nã¬
q est amor boni seu sapor bom. a sa¬
pore quidem d̾rmentis uisio est in¬
nt nobis sensus dem̃ ymaginat̃o pꝰ¬
ea ratõ intellectus ĩtelligentia. ⁊ in
sumo est sapĩa. Sũma nãq sapĩa ip̃e
est deus. sapĩa hoĩs est pietas .i. cłtus
d̾i. Sensus ea uis estaĩe que reꝵ cor¬
poreaꝵ corporeas ꝑcipit formas pre
s absentes. Sens nãco formas in ma¬
t̾ia recipit ymagi̾atio exͣ mat̾iam ⁊
eauis que ext̾ius formata sensꝰ d̾re
adem usq ad minũ tͣmducta. ymagĩa¬

Expanded text:
e est, a qua procedit intelligentia. Per intelligentiam utique ipsam veritatem intelligit, per sapientiam diligit. Sapientia namque est amor boni sive sapor boni, a sapore siquidem dicitur. Mentis visio est inrit nobis sensus, deinde imaginatio, postea ratio, intellectus et intelligentia, et in summo est sapientia. Summaest. Sapientia hominis est pietas, id est, cultus Dei. Sensus ea vis animae est, quae rerum corporearum corporeas percipit formas praesed absentes. Sensus namque formas in materia percipit, imaginatio extra materiam: et ea vis quae exterius formata, sensus dicitur, eadem usque ad intim
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ ratonabłitatẽ at cognitõnem ⁊
ꝑ acupiscibłitatẽ ad dilectonẽ uniu̾si¬
stens oĩa ⁊ diuidicatis int̾ oĩa. ⁊ na¬
turalis affectus. quo suo ordine. ⁊ gͥ
qn instrimenta cognoscendi. ⁊ dilig¬
gendi ht ex nat᷑a cognitõnẽ tũ u̾tatis

Expanded text:
r rationalitatem ad cognitionem, et per concupiscibilitatem ad dilectionem universiscens omnia et dijudicans inter omnia; et naturalis affectus, quo suo ordine et gradu quasi instrumenta cognoscendi et diligendi habe
Abbreviated transcription (Latin):
mom̾̃to sensus suos ꝑ tocius mũdi fi¬
nes ⁊ orbis secreta circinfert. descen¬
dit ad inferna. ascendit inde u̾satui
dinem factus ÷. qͥsqͥs gͦ se calem re¬
doi desid̾at qͣlis a d̾o̾ factus est .i. siłem¬

Expanded text:
momento sensus suos per totius orbis fimomento sensus suos per totius orbis fines et mundi secreta circumfert. Descendit ad inferna, ascendit inde, versatudinem factus est. Quisquis ergo se talem reddi desiderat, qualis a Deo factus est, id e
Abbreviated transcription (Latin):
uisibłia ꝑ corpus uid ⁊ inuasibłia per
se ⁊ in eo se uidet qd̾ inuisibłem se eẽ
uid uidetur tñ in corpore ꝑ corpus si¬
cut sensus in corpore manet. ⁊ ꝑ lit¬
teram uicet᷑ anim̾ corporis dn̾ator.
rector. hĩtator uidet so ꝑ se. ꝑ se ip̃m
semet ip̃m uid. nõ quent aupilm̾ cor¬
poralum ocłorum. ĩmo u̾o ab om̃ib¬
corporeis sensib tamꝗͣ impedientib
⁊ ꝑ stcepentib abstͣhit sead ce ut in¬
deat sem se ut nou̾it se apud se. ⁊ cũ
uult deum cognosc̾e elenat se super
se mentis acie. nõ enĩ aliqͥd tale dens
est qualis est animꝰ non tñ ud̾i insi
aĩo pot̾ nec ita und̾i ut a̾ius põt. In cõ
mutabłis siqͥd̾ u̾itas est sine defectu¬
deficit. ⁊ proficit nouit. ignorat. memi¬
nit obliuiscitur. ꝙͦ uult modo nõ nult
diffusis cogitat̾onib. atq ꝯsiliis. huc
atq illuc. uagatur ꝯsid̾atio spectat oĩa
uid absentia. tͣnsmatina iuusu obit ⁊ ꝑ
currit aspectu abdita sc̾statur. ⁊ imo

Expanded text:
pus videt, invisibilia per se, et in eo se videt, quod invisibilem se esse videt. Videtur tamen in corpore per corpus, sicut sensus in littera manet, et per litteram videtur. Animus corporis dominator, rector, habitator videt se per se: per se ipsum semetipsum videt. Non quaerit auxilium corporalium oculorum, imo corporis sensibus tanquam impedientibus et perstrepentibus abstrahit se ad se, ut videat se in se, ut noverit se apud se. Et cum vult Deum cognoscere, elevat se super se mentis acie. Non enim aliquid tale est Deus, qualis est animus: non tamen videri nisi animo potest, nec ita videri ut animus pmutabilis siquidem est veritas sine defectudeficit et proficit, novit et ignorat, meminit et obliviscitur; modo vult, modo non vult. Diffusis cogitationibus atque consiliis, huc atque illuc vagatur: considerat, spectat omnia. Videt absentia; transmarina visu ambit, et percurrit aspectu, abdita scrutatur: et uno
Abbreviated transcription (Latin):
uocant᷑ ⁊̃ si sapientes usco adeo sint ut
iam nlło ãi dolore t᷑bentur non sic acci¬
piendum est tainqͥm̃ defuuerm in hac
uita esse tales capientes. nõ enĩ dixi:
cum sint. S dixi ⁊̃ si suit. Alio loco u
dixi. iam u̾o cum hec huntana dilecto
nih̾entem ub̾ib suis nutͥu̾it ⁊ robo¬
est marestas ex tanta ꝑte qnͣta hoi dũ
terre huiꝰ inhĩtator est. sufficit aperne
se ceꝑit. tantꝰ canitatis ardor m̃ascit᷑
dnmi. ut ex istis om̃ib uitiis. in ho¬
mĩe sanctificato atq purgato satis
appareat qͣm̃ diume dictum sit ego
sum ignis ꝯsumiens. possunt putare
pelagiani ustam ꝑsectõnem in hac morta
li uita me dixire posse ꝯting̾e. S nõ hoc
putent. Ardor qmppe canitatis. sine se¬
qͣndo d̾o fc̃us ydoneus. ⁊ tam maginis
ut uitia cũcta ⁊sunat. In hac uita nasci
gat a reatu oĩm peccatoꝵ que huma.¬
na traxit natuntas. ⁊ tͣxit miqͥtas

Expanded text:
uocantur, etiam si sapientes usque adeo sint, ut uocantur, etiam si sapientes usque adeo sint, ut iam nullo animi dolore turbentur, non sic accipiendum est, tamquam definierim in hac uita esse tales sapientes; non enim dixi: cum sint, sed dixi: etiam si sint. Alio loco, ubi dixi: iam uero, cum haec humana dilectio inhaerentem uberibus suis nutejus majestas ex tanta parte quanta homini, dum terrae hujus inhabitator est, sufficit, aperire se coeperit; tantus charitatis ardor innascitur, dium, ut exustis omnibus vitiis, et homine sanctificato atque purgato, satis appareat quam divine dictum sit: « Ego sum ignis consumens » ; possunt putare Pelagiani istam perfectionem in hac moli uita me dixisse posse contingere. sed non hoc putent. ardor quippe caritatis sequendo deo factus idoneus et tam magnus, ut uitia cuncta consumat, in hac uita nascigat a reatu omnium peccatorum, quae humana traxit nativitas, et contraxit iniquitas;
Abbreviated transcription (Latin):
entie suis noib applłatas. sicut a gre¬
cis nocantur. longe postea repperimꝰ inco¬
dicib grecis. Item qd̾ posui de libro salo¬
monis. uanitas uanitantium dixit et¬
cłiastes. In młtis qͥdem codicib legi. S
hoc grecus nõ ht. ħt autem uanntas ua¬
nitancm̃. Qd postea uidi ⁊ innem eos
latmos essem̾iores aue hñt uanitatũ
nõ uanitantiũ. Ex occ̃one tñ h mendo¬
sitatis q̃ cums dissui u̾a esse ip̃is reb
apparet. qd̾ antẽ dixienm ip̃m cm̃ co¬
gnosdere uolumꝰ hoc est d̾mi prius ple¬
na caritate diligamꝰ meliꝰ d̾retur sin¬
cera gtã plena. Nisi forte putat᷑ carita¬
tem d̾i nõ futuram c̃e maiorem gnͣdo
uidebimꝰ fatie ad fatiem. Sic itac hoc
accipiatur tamqͣm plena dicta sit qua
maior esse nõ possit. gmnͣdu ambulam̃
ꝑ fidem. erit enĩ plemior ĩmo plenissĩa
Q ꝑ sp̃em. Item qd̾ dixi de hiis qe sub¬
ueniunt indigentib qr misericordes

Expanded text:
entiae suis nominibus appellatas, sicut a Graeentiae suis nominibus appellatas, sicut a Graecis uocantur, longe postea repperimus in codicibus graecis. item quod posui de libro Salomonis: uanitas nanitantium, dixit Ecclesiastes, in multis quidem codicibus legi, sed hoc graecus non habet; habet autem: uanitas uanitatum, quod postea uidi, et inueni eos latinos esse ueriores, qui habent uanitatum, non uanitantium. ex occasione tamen huius mendositatis quaecumque disserui, uera esse ipsis rebus apparet. Quod autem dixi: eum ipsum, quem cognoscere uolumus, hoc est deum, prius plena caritate diligamus, melius diceretur: sincera quam plena, nisi forte putatur caritatem dei non futuram esse maiorem, quando uidebimus facie ad faciem. sic itaque hoc accipiatur, tamquam plena dicta sit, qua maior esse non possit, quamdiu ambulamus per fidem; erit enim plenior, immo plenissima, sed per speciem. item quod dixi de his, qui subueniunt indigentibus, quia misericordes
Abbreviated transcription (Latin):
est aꝓtͣ te afficim᷑ młt̾a disputans dixi
que in ip̃is reb tamqͥm̃ falsa improde
bam. ex hiis dum caxat u̾bis nõ u̾tiq
demonstraui. ex aliis u̾o testimoniis
eamdem ꝯueĩentiam suffitient̾ ostẽ¬
di. Et paulo post testimoniũ postu
de libro sapĩe scd̾m codicem nr̃m in qͦ
scͥptum erat. sobrietatem enĩ sapĩa do¬
cet. ⁊ iustiam ⁊ uirtutem. scd̾m hec
u̾ba disserm res qͥd̾ u̾as. S ex arasio¬
ne mendositatis iuentas. Quid enĩ wiꝰ
⁊ acfõis probitatem qmͣ ꝑ alia duo intelli¬
gi nolui ꝑ iust̾iam ates iurtutem. cum co¬
dices eius dem int̾pretat̃ois u̾iores h̾eant. so¬
brietatem enim ⁊ sapĩam doc iustĩam ⁊
u̾itatem. Hiis enim om̃ib latinus inter
tatem applłns temꝑantiam prudentie no¬
men imponẽs prutentie sap̃iam fortit u¬
d̾iem u̾o uirtutis uocabło enũtias so¬
lam iustĩam suo noĩe int̾pretatas. Has
saltem . iiiͣ. uirtutes in codem libro sapi¬

Expanded text:
est Propter te afficimur, multa disputans dixi , quae in ipsis rebus non tanquam falsa improbo.bam, ex his duntaxat verbis non utique dixi; ex aliis uero testimoniis eandem conuenientiam sufficienter ostendi. Et paulo post testimonium posui de libro Sapientiae seeundum codicem nostrum, in quo scriptum erat: sobrietatem enim sapientia docet et iustitiam et uirtutem, et secundum haec uerba disserui res quidem ueras, sed ex occasione mendositatis inuentas. quid enim ueriet actionis probitatem, quam per duo alia intellegi uolui, per iustitiam atque uirtutem, cum codices eiusdem interpretationis ueriores habeant: sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et uirtutem? his enim omnibus latinus interptatem appellans temperantiam, prudentiae inponens nomen sapientiam, fortitudinem uero uirtutis uocabulo enuntians, solam iustitiam suo nomine interpretatus est. has autem quattuor uirtutes in eodem libro Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
det. In tm̃ de hiis u̾a respond nec sa¬
ne om̃s artes eomodo secum attulit
ac secum ħt. Nam de artib q̃ ad sẽ¬
sus corꝑis ꝑtinent sic̾ młta medici¬
ne. sicũt astrologie omĩa nisi qd
hic didisc̾it nõ pot̾ d̾re. Ea u̾o que so¬
la intelligentie capit ꝓpt̾ hoc qsd̾ di¬
xi. cum a se ip̃a uł ab alio fu̾it bñ ĩ¬
t̾irgata. ⁊ recordata respond. Alio
sͥ ip̃i homo reddendus est ut illic qͣiͣ
gradu facto inde surgat atq attol¬
latur ad d̾m sicut filius ille inmor
prius reu̾sus est ad semet ip̃m ⁊ tc̃.
ait. Surgã ⁊ ibam ad patrem mem
ĩo sic sum locutus. Deniq mox addi¬
di atqs ita fĩ amicum mancipiũ d̾m
Qd̃ gͦ dixi cni me maxĩe debeo ad ho¬
mĩes retuli. Magis eĩ michan debeo
michi. Hic lib̾ sic incipit. Qm̃i uideo
te hũudare octio. De lib̾o arbito.

Expanded text:
det, in tantum de his uera respondeat. nec sadet, in tantum de his uera respondeat. nec sane omnes artes eo modo secum adtulit ac secum habet; nam de artibus, quae ad sensus corporis pertinent, sicut multa medicinae, sicut astrologiae omnia, nisi quod hic didicerit non potest dicere. ea uero, quae sola intellegentia capit, propter id, quod dixi, cum uel a se ipsa uel ab alio fuerit bene interrogata et recordata, respondet. Alio sibi ipse homo reddendus est, ut illic quasi gradu facto inde surgat atque adtollatur ad deum, sicut filius ille minor prius reuersus est ad semet ipsum et tunc ait: surgam et ibo ad patrem meum, ideo sic sum locutus. denique mox addidi: atque ita fieri amicum mancipium domino. quod ergo dixi: cui me maxime debeo, ad homines rettuli; magis enim mihi me debeo mihi. Hic liber sic incipit: Quoniam uideo te
Abbreviated transcription (Latin):
libris satis opmor egisse uos. de qͣnti¬
dissecuntur .i. undẽ sit qͣlis sit qͣnta
sit cur corꝑi fuu̾t data cum ad corp uene¬
rit qͣlis esfitiat᷑. qͣlis cum abscessĩt. s qͦ¬
mam qͣnͣta sit diligentissime ac subtili¬
ssime disputatumest ut eam si possemꝰ
ostenderem̾ corꝑalis gnͣtitatis nõ esse. ⁊
tñ magnũ aliquid ce. ex hac una igͥsi¬
tõne cotꝰ lib̾ nomen accepit. ut applła
uidi nec aliud quicqͣm ẽẽ id qd dr̃ di¬
scere. qmͣ rem̃sti ⁊ recordari nõ sic ac¬
cipiendum est qͣi ex hoc approbetur
aĩam uł in alio corpore uł alibi sine ĩ
corpore sine extͣ corpus aligͣto inxisse
⁊ ea que int̾regata respond cum hic
nõ didisc̾it in alia uita aute didiscisse
fieri enĩ pot̾ sic̃ iam in hoc oꝑe didis¬
cimꝰ supͣ diximꝰ ut hoc iõ possit qr nã¬
tura intelligibłis est ut conectat᷑ nõ
nexa est uł ad se ip̃m in qͣnͣtum eas ui¬

Expanded text:
libris satis opinor egisse nos. CAPVTlibris satis opinor egisse nos. CAPVTdisseruntur; id est, unde sit, qualis sit, quanta sit, cur corpori fuerit data, cum ad corpus venerit qualis efficiatur, qualis cum abscesserit. Sed quoniam quanta sit, diligentissime ac subtilissime disputatum est, ut eam, si possemus, ostenderemus corporalis quantitatis non esse, et tamen magnum aliquid esse; ex hac una inquisitione totus liber nomen accepit ut appellarvideri; nec aliud quidquam esse id quod dicitur discere, quam reminisci ac recordari , non sic accipiendum est, quasi ex hoc approiue in corpore siue extra corpus aliquando uixisse et ea, quae interrogata respondet, cum hic non didicerit, in alia uita ante didicisse. fieri enim potest, sicut iam in hoc opere supra dixi-mus, ut hoc ideo possit, quia natura intellegibilis est, ut conectatur nonnexa est, uel ad se ipsam, in quantum eas ui
Abbreviated transcription (Latin):
tem macłam aut rugam aut aliqͥd eiꝰ
modi. hic ÷ ⁊ lauatrum aquem u̾bo
quo mũdatur eccia. S cum tota dic¬
sat qmͣ du hic est dimute nobis de¬
bita nr̃a. nõ utiꝙ hic est sine ma
est ꝑfectioni q̃ ꝑducitur. In alio lib ͤ
cuiꝰ est titulus de morib manicheoꝵ.
illud qd dixi. di bonitas omĩa defitien¬
tia sic ordinat ub ut ibi sint ubi ꝯgͥ¬
entissime possint ẽẽ dones ordinati mo¬
tib ad id recuirant unde defec̾it non
sic accipiend̾ est tamqm omĩa recurrã
ad id unde defec̾it sicut origen uisũ
est: S ea omĩa que retuirũt nõ enmmi
reciurent ad d̾m a quo defec̾ut qui
sempit̾no igne pimentur. qmins oĩa
defitientia sic ordinẽtur utibi sint
ubi ꝯgłentissime possint eẽ. qr ⁊ illi
qui nõ reciurũt ꝯgruentissime ĩ pe¬
na sunt. Alio loco nemo fere in qm̃
dispar ab eis dubitat qmi de limo
ĩ pilam rotundato ab hiis atq obru¬
to existant. cum hoc utm u̾m sit
quid̃. Hos opus sic incipit. In aliis

Expanded text:
tem maculam aut rugam aut aliquid eius modi. hic est enim lauacrum aquae in uerbo, quo mundatur ecclesia. sed cum tota dicat, quamdiu hic est: dimitte nobis debita nostra. non utique hic est sine macest, perfectionemque perducitur. In alio libro, cuius est titulus: de moribus Manicheorum, illud. quod dixi: dei bonitas omnia deficientia sic ordinat, ut ibi sint, ubi congruentissime possint esse, donec ordinatis motibus ad id recurrant, unde defecerunt, non sic accipiendum est, tamquam omnia recurrant ad id, unde defecerunt, sicut Origeni uisum est, sed ea omnia, quae recurrunt. non enim recurrent ad deum, a quo defecerunt, qui sempiterno igne punientur, quamuis omnia deficientia sic ordinentur, ut ibi sint, ubi congruentissime possint esse, quia et illi, qui non recurrunt, congruentissime in poena sunt. alio loco: nemo fere, inquam, de scarabeis dubitat, quin de limo in pilam rotundato ab his atque obruto existant, cum hoc exemplum utrquidem. Hoc opus sic incipit: In aliis
Abbreviated transcription (Latin):
lib eruditi sine dubro in se illas obli¬
uione. obrutas erunt discendo. ⁊ quo¬
dam mͦ refodiunt. S hoc quo impro¬
bo. Eredibłis est enĩ ꝓpt̾ea uera R̾n¬
dere de quibdam disciplins. ⁊ imꝑito¬

Expanded text:
libus crudili sine dubio in se illas oblilibus crudili sine dubio in se illas obliuione obrutas eruunt discendo et quodam modo refodiunt. sed hoc quoque inprobo. crelibilius est enim propterea uera respondere de quibusdam disci- plinis etiam i
Abbreviated transcription (Latin):
ille recte intelligitur qui fut᷑us est celo
nouo ⁊ t̾ra noua. s ⁊ hec addenda erãt
illa ut dretur mortalis corꝑis sensus.s
illo more adhuc loguebar quo sensus ꝓ¬
colend̾ ubicumq̃ ista loqutio in meis
lio qui gignit ⁊ ꝯm gignit unum
te loquitur dicens ego ⁊ pat̾ unũ simi
nec illud mͥ plac qd̾ in ista uita deo
intellecto iam beatã ẽẽ aĩam dixi. nͥ
fortẽ spe. Item qd̾ dixi ad sapienti ͤ ⁊m̃¬
ctionem nõ una uia ꝑueĩri nõ bñ so¬
nat qiͣ alia uia sit p̃ter xp̃m qui dixit
ego sum ura. Uitanda gͦ erat ħ offensi¬
o aurium religiosaꝵ qͣmuis alia fit uni¬
u̾salis uaalie autem ine de quib ĩ psal
dem ÷ penitus e̾e ista sensibła fugien¬
da cauend̾ fuit ne putaremur illam
xit om̃e corpus ẽẽ fugiendum. nõ ã
dixi ego omĩa sensibłia. s ista. hoc ÷
corruptibłia. S hoc potius dicend̾ fu¬
it. Non autem talia sensibłia fut᷑a st̃

Expanded text:
ille recte intelligitur, qui futurus est coelo ille recte intelligitur, qui futurus est coelo novo et terra nova: sed etiam hic addenda erant illa, ut diceretur; mortalis corporis sensus. Sed illo more adhuc loquebar, quo sensus procolendum, ubicumque ista locutio in meis lio, Qui gignit, et quem gignit, unum est ; loquitur dicens: ego et pater unum sumus. nec illud mihi placet, quod in ista uita deo intellecto iam beatam esse, animam dixi, nisi forte spe. item quod dixi: ad sapientiae coniunctionem non una uia perueniri non bene sonat; quasi alia uia sit praeter Christum, qui dixit: ego sum uia. uitanda ergo erat haec offensio aurium religiosarum, quamuis alia sit illa uniuersalis uia, aliae autem uiae, de quibus et in Psalmdictum est, pmitus ista sensibilia fugienda, cauendum fuit, ne putaremur illam xit omne corpus esse fugiendum. non autem dixi ego: omnia sensibilia, sed: . ista, hoc est corruptibilia; sed hoc potius dicendum fuit, non autem talia sensibilia sensibili
Abbreviated transcription (Latin):
płes it̃ capitales. Hoc opus sic inci¬
ꝑit de ordine Reꝵ. denobi. Solilo¬
Aiter ħ scͥpsi ⁊̃ duo quia lib̾. duo.
uolumĩa scd̾m studiũ meũ ⁊ amorẽ
rat̾onem indagande u̾itatis. De hiis
reb qͣs maxĩe scire cupiebam meĩ¬
t̾rogans mͥq R̾idens tangmͣ duo es¬
semus rat̾o ⁊ ego. cũ soluse̾em. uñ
hoc opus soliloqͥa noĩaui. S imꝑfec¬
tum remansit. ita tñ ut in primo li¬
bro q̃r̾etur. ⁊ ut cumq appar̾et qua¬
lis ẽẽ debeat qui ułt ꝑcipere sapĩam q̃
utiq nõ sensu corꝑis. s mente ꝑcipit᷑
⁊ qͣdam ratocinatione in libri fine col¬
ligit᷑ ea que u̾e sit ĩ mortalia. In se¬
audo autẽ de ĩmortalitate aĩe diu:
res agitur. ⁊ nõ ꝑagitur. In hiis
sane libris nõ approbo qd̾ mor̃one di
est hic qͥd sit u̾m qd̾ nͥ mũdi scre
nõ possunt. ⁊ quid sit scne. illud qd
ligendꝰ ÷. addenta fu̾ant uba ut d̾retur
qm mortalis corporis sensus ignorat.

Expanded text:
plures idemque capitales. Hoc opus sic inciplures idemque capitales. Hoc opus sic incipit: De ordine rerum, Zenobi.duo volumina secundum studium meum et amorem, ratione indagandae veritatis, de his rebus quas maxime scire cupiebam, me interrogans, mihique respondens, tanquam duo essemus, ratio et ego, cum solus essem; unde hoc opus Soliloquia nominavi, sed imperfectum remansit: ita tamen ut in primo libro quaereretur, et utcumque appareret, qualis esse debeat qui vult percipere sapientiam, quae utique non sensu corporis, sed mente percipitur, et quadam ratiocinatione in libri fine colligitur ea, quae uere sunt, esse inmortalia; in secundo autem de inmortalitate animae diu res agitur et non peragitur. In his sane libris non approbo, quod in oratione dixest hic quid sit verum, quod nisi mundi scire non possint; et quid sit scire. Et illud quod ligendus est, addenda fuerant verba, ut diceretur, quem mortalis corporis sensus ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
chastice as uetub̾i in te sła in usitatũ¬
est s ip̃am rem uelim̾ atcend̾e̾. Mum¬
dum quippe intelligibłem mĩcupa¬
deum fecisse mundũ qd̃ fecit aut cũ
fac̾et uł anteqͣm fac̾e̾t nescisse quid
fac̾et. Si apud eum rat̾o fatiendi nõ
erat. Si u̾o erat sicut erat ip̃am ui¬
detur plato uocasse intelligibłem mũ¬
dum. nec cñ isto noĩe nos uterem᷑.
si lam satis ẽẽmus litt̾is eociticis e¬
ruditi. Net illud mͥ plac qd̃ cum di¬
xissem sũma oꝑa danda est optimis
morib. Mox addidi deus enĩ nr̃ alit̾
nos exaudire nõ pot̾it. bene autẽ ui¬
uentes facilime exandiet. Sic enmmi
drm est tamꝗͣm deus nõ exaudiat pec¬
catores. qd̾ quid̾ dixit in ewangłio
S ille qui mĩdum cognou̾at xp̃m a
quo iam fu̾at illũatus in corꝑe. Nec
illud plac qt̾ pytagore pħo tm̃ lau¬
dis dedi. ut ciur audit hanc uł legit
possit putare me credidisse nlłos erro¬
res phytagorica c̃e doctͣna. cum sĩt

Expanded text:
asticae consuetudini in re illa minime usitatuest, sed ipsam rem volumus attendere, mundum quippe ille intelligibilem nuncupadeum fecisse quod fecit, aut, cum faceret uel antequam faceret, nescisse, quid faceret, si apud eum ratio faciendi non erat. si uero erat, sicut erat, ipsam uidetur Plato uocasse intellegibilem mundum. nec tamen isto nomine nos uteremur, si iam satis essemus litteris ecclesiasticis eruditi. Nec illud mihi placet, quod cum dixissem: summa opera danda est optimis moribus, mox addidi: deus enim noster aliter nos exaudire non poterit; bene autem uiuentes facillime exaudiet. sic enim dictum est, tamquam deus non exaudiat peccatores; quod quidem dixit in euangelio, sed ille, qui nondum cognouerat Christum, a quo iam fuerat inluminatus in corpore. nec illud placet, quod Pythagorae pdis dedi, ut, qui hanc audit uel legit, possit putare me credidisse nullos errores in Pythagorica esse doctrina, cum sint
Abbreviated transcription (Latin):
catholice ubi posui cestimoniũ in quo
oues occisionis mendositas nr̃i codicis
me fefellit niꝰ memor est mscͥpturaꝵ
in qͥb nũdum assuet᷑ eram. Nam eiuis¬
dam int̾precat̾ois alii codices nõ hñt. p̃p
te asficitur. d ꝓpt̾ te morte afficiur
qd uno u̾bo alii dix̾unt. mortificam᷑
hoc est i̾ius greci libri indicant ex qͣ¬

Expanded text:
catholicae, ubi posui testimonium, in quo catholicae, ubi posui testimonium, in quo oves occisionis ; mendositas nostri codicis me fefellit minus memorem Scripturarum, in quibus nondum assuetus eram. Nam ejusdem interpretationis alii codices non habent, Propter te afficimur: sed, Propter te morte afficimur; quod uno verbo alii dixerunt, mortificamur. Hoc es
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aĩam gͦ corpꝰ subsistit. ⁊ eo ip̃o est quo
aũtur sm̃ uniu̾salit̾ ut mũdus. siue
hoc totum prorsus temere dictum est
Hic lib̾ sic incipit. si alicubi est distipͥ
Er id̾ tempus quo mediolam fui bap¬
tismũ ꝑcepturus. ⁊̃ disciplmnaꝵ li¬
bros conatus sum scͥbere int̾rogans
eos qui mecũ erant atq ab hi studiis
non abhorebant ꝑ corꝑalia cupiens ad ĩ¬
corporalia quibdam qͣiͣ passib certis uel
ꝑuei̾re uł duc̾e. S eaꝵ solum de gramati¬
ca librum absoluere potui qm̃ postea de al¬
mario nr̃o ꝑdidi.⁊ de misica sex uolu¬
mina gnͣtum attinet ad eamdem ꝑtem
que richinꝰ uocatur. s eosdem sex libͦs
iam baptizatus lamq italia regre ssuc ĩ
. disciplinis illic siłr inchoatis de dya¬
tacitus fr̾e possem manichoꝵ ractantiã
de falsa ⁊ fallaci atmentia uł abstinẽ¬
tia qua se ad mꝑitos decipiendos u̾is xͥ
eccħe catholice. ⁊ alt̾um de morib ma¬
nicheoꝵ. In eo gͥ qui est demorib eccͣe

Expanded text:
eo ipso est, quo animatur, siue uniuersaliter, ut mundus, siue hoc totum prorsus temere dictum est. Hic liber sic incipit: Si alicubi est disciplina. Per idem tempus, quo Mediolani fui baptismum percepturus, etiam disciplinarum libros conatus sum scribere interrogans eos, qui mecum erant atque ab huius modi studiis non abhorrebant, per corporalia cupiens ad incorporalia quibusdam quasi passibus certis uel peruenire uel ducere. sed earum solum de grammatica librum absoluere potui, quem postea de armario nostro perdidi, et de musica sex uolumina, quantum adtinet ad eandem partem, quae rythmus uocatur. sed eosdem sex libros iam baptizatus iamque ex Italia regressus in quinque disciplinis illic similiter inchoatis; de Diatacitus ferre possem Manicheorum iactantiam de falsa et fallaci continentia uel abstinentia, qua se ad inperitos decipiendos ueris Checclesiae catholicae et alterum de moribus Manicheorum. In eo igitur, qui est de moribus ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
bona ⁊ mala diuine proiutentie ordo ꝯ¬
tineat. S au rem uit̾em ad intelligẽ¬
dumi disficilem. satis egredeat eoꝵ ꝑcep¬
tionem cura quib agebam diꝑutaudo
post ce posse ꝑduci. de ordine studendi
loqui malui. cum a corporalib ad micor¬
poralia pot̾ profici. U̾m ⁊ in hiis libris
disꝑlic mͥ sepe int̾poĩtum fortue nocabu¬
lum ⁊ qd̾ nõ addebam corꝑis qñ sensus cor¬

Expanded text:
bona et mala diuinae prouidentiae ordo contineat. sed cum rem uiderem ad intellegendum difficilem satis aegre ad eorum perceptionem, cum quibus agebam, disputando posse perduci, de ordine studendi loqui malui, cum a corporalibus ad incorporalia potest profici. Verum et his libris displicet mihi saepe interpositum fortunae uocabulum; et quod non addebam: corporis, quando sensus cor
Abbreviated transcription (Latin):
turoꝵ. Tale est ⁊ illud qd̃ ibi d̾cm est nõ
enĩ do sine ratõne uita est. cum apd e¬
um ⁊ sũma uita. ⁊ suma sit ratio. ⁊ iłld̾
qd̾ aliqnͣto suꝑius dixi id qd̾ intelligit᷑¬
ensmõi semꝑ. Qd u̾o dixi aĩm ꝓpt̾ea ñ
posse ab et̾na rat̾one seꝑari qr non ei lo¬
calit̾ ⁊ iũgit᷑ profecto non dixissem si
iam t̾c ẽem litt̾is sacris ita eruditus. ut
recolerem qd̾ scͥptum est. pec̃ca nr̃a se¬
parant int̾ nos ⁊ deum. Unde intelligi
datur: ⁊̃ eaꝵ reꝵ posse dici separat̾onẽ
que nõ locis s corporalit̾ ĩcta fu̾ant. qͥd
sit ⁊̃ qd̾ dixi aĩa si caret corpore ĩ hoc
aut in hoc mũdo nõ sunt. qͥĩ u̾o infi
non sint in hoc mundo. S qr cat̾e ĩ cor¬
pore in bono posin fortasse noĩe corꝑis pe¬
stes corporeos applłam. Qd̾ si ita est ntmi
i solent̾ u̾bo usus est sum. Illud qͦ te

Expanded text:
est illud quod ibi dictum est, Non enim Deo sine ratione vita est; cum apud eum et summa vita, et summa sit ratio. Et illud quod aliquando superius dixi, Id quod intelligitest semper. quod uero dixi: animum propterea non posse ab aeterna ratione separari, quia non ei localiter iungitur, profecto non dixissem, si iam tunc essem litteris sacris ita eruditus, ut recolerem, quod scriptum est: peccata uestra separant inter uos et deum. unde intellegi datur etiam earum rerum posse dici separationem, quae non locis. sed incorporaliter iuncta fuerant. Quid sit etiam, quod dixi: anima si caret corpore, in hocaut in hoc mundo non sunt? quasi uero inferi non sint in hoc mundo. sed quia carere corpore in bono potest, fortasse nomine corporis pestes corporeas appellaui. quod si ita est, nimis insolenter uerbo usus sum. illud quoque
Abbreviated transcription (Latin):
qr ea nou̾ant aliq̃n ⁊ obliti sunt qd̾
platom uł talib uisum est ⁊tͣ quorũ
opĩonem qnta pro suscepto oꝑe dabat᷑
occasio. In libro .xii. de trmitate disse¬
rui. hoc opus sic incipit. uoluenti mͥ
iam de agͦ mediolañ. reu̾sus scͥpsi li¬
brum de ĩ mortalite aĩe qd̾ michi qͣi ⁊mo¬
nitorium ẽẽ uolu̾am ꝓpt̾ qd̾ solilot̾a ter¬
minanda que imꝑfecta remanterunt: s
nescio quomͦ me inuito exiit ĩmanus
hoĩm. ⁊ int̾ mea opuscula nomĩatur
qui primo rõtinat̾onum ꝯtortione atq
breuitate sit obscur᷑ ÷ ut fatig ⁊ cumle¬
gitur intent̃onem meã ux q intelliga¬
tur a me ip̃o. Deniq cogitans mͥ aliud ꝗͣ
aĩos hoĩm in quadã argumentat̾one eiꝰ¬
dem libri dixi nec ẽe pot̾ in eo qd̾ mͥ dis¬
cit disciplina. Itemq alio loco dixi nec
ułlam rem scĩa ꝯplectit᷑. nͥ que ad aligͣ
ꝑtin disciplinam. nec nenit in mentẽ
dñi nec dicere disciplinas. ⁊ here oĩm

Expanded text:
 ea nouerant aliquando et obliti sunt, quod Platoni uel talibus uisum est. contra quorum opinionem, quantum pro suscepto opere dabatur occasio, in libro duodecimo de trinitate disserui. Hoc opus sic incipit: Volucnii mild iam de agro Mediolanium reuersus scripsi librum de inmortalitate animae. quod mihi quasi commonitorium esse uolueram propter Soliloquia terminanda, quae inperfecta remanserant, sed nescio quo modo me inuito exiit in manus hominum et inter mea opuscula nominatur. qui primo ratiocinationum contortione atque breuitate sic obscurus est, ut fatiget, cum legitur, etiam intentionem meam uixque intellegatur a me ipso. Denique cogitans nihil aliud quam animos hominum in quadam argumentatione eiusdem libri dixi: nec esse in eo, qui nihil discit, disciplina potest; itemque alio loco dixi: nec ullam rem scientia conplectitur, nisi quae ad aliquam pertinet disciplinam, nec uenit in mentem deum non discere
Abbreviated transcription (Latin):
cenda est. u̾bi ⁊ corpus incorruptibie
atq ĩ mortale. ꝙũi suo sine ulła mo¬
lestia. uł reluctatõne subdetur. Sane
istimi librum in nr̃o codice int̾ruptũ
quibdam descͥptus est nec ad buc apud
aliq̃m integrum ĩ uen̾am ex quo emẽ¬
darẽ qñ hec retͣctaui. hic lib̾ sic incip̃

Expanded text:
cenda est, ubi et corpus incorruptibile atque inmortale spiritui suo sine ulla molestia uel reluctatione subdetur. sane istum librum in nostro codice interruptum quibusdam descriptus est, nec adhuc apud aliquem integrum inueneram, ex quo emendarem, quando haec retractaui. Hic liber sic incipit:
Abbreviated transcription (Latin):
ph̾os nõ u̾a pietate predictos dixi untu¬
tis luce fulsisse. ⁊ qd̾ duos mundos unũ
sensibłem alt̾nm intelligibłem. nõ ex pla¬
tonis uł platonicoꝵ ꝑsona s ex measic
reuoli̾it. qr nõ ait regñ meũ nõ est de¬
hoc inuudo cum possit ⁊ aliqͣ loqutione
dictũ mueniri ⁊ si alius a domino xp̃s
signficatus est mũdus ille ⁊grnentiꝰ
possit intelligi in quo erit ce lum no¬
dicentes. aduei̾at regnũtini. Nec pla¬

Expanded text:
phos non uera pietate praeditos dixi uiitutis luce fulsisse; et quod duos mundos, unum sensibilem, alterum intellegibilem, non ex Platonis uel ex Platonicorum persona, sed ex mea sic re uoluerit, quia non ait: rhoc mundo ; cum possit et aliqua locutione dictum inveniri; et si alius a Domino Christo significatus est mundus, ille congruentius possit intelligi, in quo erit coelum nodicentes, Adveniat regnum tuum . Nec Pla
Abbreviated transcription (Latin):
uita nõ post libros de achademis
s int̾ illos ut scͥbem ꝯtigit. Ex ocra¬
sione qͥppe ortꝰ ÷ diei natulis mei.⁊
t᷑dui disputatõne ꝯplet̾ sicut ĩpe sa
tis indicat. In quo libro ꝯstitit int
nos qui simul querebam̾ nõ esse be¬
atam uitam nͥ ꝑfectam agnitõnem
d̃i. Displic autẽ ilis ad̾ in alio theo¬
doro ad qłn librim ip̃m scͥpa qͣm̃us doc¬
to ⁊ ꝓpĩano uiro plus tͥbi qmͣ deb̾em
⁊ qt fortunam ⁊̃ illic sepe noĩaui. ⁊ ꝙ

Expanded text:
Vita, non post libros de Academicis, sed inter illos ut scriberem contigit. ex occasione quippe ortus est diei natalis mei et tridui disputatione conpletus, sicut satis ipse indicat. in quo libro constitit inter nos, qui simul quaerebamus, non esse beatam uitam nisi perfectam cognitionem dei. Displicet autem illic, quod Mallio Theodoro, ad quem librum 2 ipsum scripsi, quamuis docto et Christiano uiro, plus tribui qua! deberem, et quod fortunam etiam illic saepe nominaui, et
Abbreviated transcription (Latin):
uerantiam ñ ẽẽ donũ di. ⁊ hoc
tam magnũ bonũ ita ẽẽ nm̃
ut quiqͣs id hu̾it. nõ ex possit¬
nõ accepisti: qm̃ hoc sic ht̃ ut
ñ acceꝑit : at ħ nos negare quid̾
nõ possumꝰ. et ꝑseu̾antiam in
bono ꝓficientem usq in finem.
magn̾um eẽ dĩ muꝰ. nec ẽẽ
uͥ ab illo de quo scͥptũ ẽ. Omẽ
datũ opptimũ ⁊ om̃e donum
ꝑfc̃m desursum est. descendñs
non ꝑsen̾au̾it. negligenda correp¬
tõ. nẽ forte det illi deus piũam
et resipiscat a diaboli laq̃is Cor¬
reptõnis quippe utilitati hanc sẽ¬
tentiam subtungass apłs dicens.
sicut supra cõmemoraui. cũ mo¬
destia corripiendos diu̾sa. sentiẽ

Expanded text:
verantiam non esse donum Dei, et hoc verantiam non esse donum Dei, et hoc tam magnum bonum ita esse nostrum, ut quinon accepisti? quoniam hoc sic habet ut non acceperit? » Ad haec nos negare quidem non possumus, etiam perseverantiam in bono proficientem usque in finem, magnum esse Dei munus: nec esse nisi ab illo de quo scriptum est, Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursnon perseveraverit, negligenda correptio, ne forte det illi Deus poenitentiam, et resipiscat de diaboli laqueis. Correptionis quippe utilitati hanc sententiam subjunxit Apostolus, dicens, sicut supra commemoravi: Cum modestia corripientem diversa sen
Abbreviated transcription (Latin):
piam᷑ ꝙ origo dampnabilis. ut
dolore coreptõnis uoluntas rege¬
n̾atõnis oriat᷑. s tñ qui coripit᷑
filius ꝓmissionis. ut strepitu
correptõnis formsecus in sonante
ac flagellante: deus in illo int̾u¬
secus occulta inspiratõne oꝑetꝰ
et uelle. Si aut̃ iam regñatus ⁊
iꝰtificatꝰ. in malam uitam sua no¬
luntate relabit᷑. certe non põt
dicere. nou accepi. ꝙ acceptã
grãm dĩ suo in malim lib̾o a¬
misit arbigͥo. Qui si correptõne
compunctꝰ salub̾t̾ ingenut. ⁊
ꝑ hominẽ correpr̃o. ĩmiẽ ex cari¬
sate sit. siue nonsit. tñ ut cor¬
reptõ ꝓsit. nõ nͥ ꝑ deum fit.
an ad huc iste uolens corripi
culpa qd̃ acceꝑat amisisse. pos¬
sũ inqͥt possum om̃ino. qñ me
arguit. ꝙ ex bona uita in malã
mea uoluntate relapsus sim.
dic̾e adhuc quid ego feci. qui
non accepi. accepi enĩ fidem q̃
ꝑ dilcõnem oꝑatur. s in illa us¬
q in finẽ ꝑseu̾antia nõ accepi.
an quisꝙͣ dr̃e audebit estam ꝑse¬

Expanded text:
ripiatur ergo origo damnabilis, ut ex dolore correptionis voluntas regenerationis oriatur: si tamen qui corripitur filius est promissionis, ut strepitu correptionis forinsecus insonante ac flagellante, Deus in illo intrinsecus occulta inspiratione operetur et velle. Si autem jam regeneratus et justificatus in malam vitam sua voluntate relabitur, certe iste non potest dicere, Non accepi: quia acceptam gratiam Dei suo in malum libero amisit arbitrio. Qui si correptione compunctus salubriter ingemit, et per hominem correptio sive ex charitate sit, sive non sit, tamen ut correpto prosit, non nisi per Deum fit. 10. An adhuc et iste nolens corripi,culpa quod acceperat amisisse? « Possum, » inquit, « possum omnino, quando me arguis, quod ex bona vita in malam mea voluntate relapsus sum, dicere adhuc, Quid ego feci, qui non accepi? Accepi enim fidem, quae per dilectionem operatur: sed in illa usque in finem perseverantiam non accepi. An quisquam dicere audebit istam perse
Abbreviated transcription (Latin):
tõe ꝓficere. S quare sic isti. il¬
li alit̾. atq alit̾ alii. diu̾sis acz
innumi̾abłib modis uocent᷑. ut
reforment᷑. ab sit ut dicamus
te disc̾uit. quid aut̃ hẽs qd̾ ñ
accepisti: si aut̃ et accepisti. ꝙͥ
głaus quasi nõ acceꝑis: cũ gͦ¬

Expanded text:
ficere. Sed quare isti sic, illi aliter, atque alii aliter, diversis et innumerabilibus modis vocentur ut reformentur, absit ut dicamus te discernit? Quid autem habes quod non accepisti? Si autem et accepisti, quid gloriaris quasi non acce