comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filio cũ patre: uł ꝓpt̾ patrẽ inferiori loco accipi ñ
porcet. ne patri potiꝰ in filio ab hereticis deroget᷑.
Nec mediocre illud. qđ alibi etiã idẽ sc̃s iołs ad refel¬
lendas arrianȩ ꝑfidiȩ questiones ait. Si scitis qm iꝰtꝰ
nob̾ ꝓmisit ȩt̾nã. & ipse iustꝰ ẽ: ex ipso utiq nati
sumꝰ. Aut si ex filio nos ꝑ gr̃am natos negant: nec

Expanded text:
Filio cum Patre, vel propter Patrem inferiore loco accipi non oportet; ne Patri potius in Filio ab haereticis derogetur. 154. Nec mediocre illud, quod alibi etiam idem sanctus Joannes ad refellendas Arianae perfidiae quaestiones, ait: Si scitis quoniam nobis promisit aeternam, et ipse justus est, ex ipso utique nati sumus. Aut si ex Filio nos per gratiam natos negant, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͥ om̃e iudiciũ pat̾ dedit filio: filiũ uidet᷑ decler¬
re qui iudicat. Deniq ut scias qr ñ de patre s de fili.
dicit: addidit. Quis pͥor inqͥt dedit illi: Dedit en
pat᷑ filio: s dedit ure gn̾ationis. ñ munere larpt¬
tis. & idõ qi negari ñ pocest apatre accepisse filium
scđm qđ̃ scriptũ ẽ. om̃ia mͥ tradita st̃ apatre mes.
dicendo tam̃ quis pͥor dedit illi. ñ accepisse ꝑnatira
apatre filiũ denegauit: s pͥorẽ ñ posse dici int̃ pati
& filiũ: declarauit. Quia & si pat̾ dedit filio: ñ tanꝰ
quasi posteriori dedit. Quia increata inestimabiis
Ergo si filio magis conuenit hoc totũ apłicũ capr
uidemꝰ & de filio ẽẽ. credendũ. qr ex ipso oĩa scͥptu

Expanded text:
dit Filio, Filium Pater videtur declarare, qui judicat . 146. Denique ut scias quia non de Patre, sed de Filio dicit, addidit: Quis prior, inquit, dedit illi? Dedit enim Pater Filio: sed dedit jure generationis, non munere largitatis. Et ideo quia negari non potest a Patre accepisse Filium, secundum quod scriptum est: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo : dicendo tamen: Quis prior dedit illi? non accepisse per naturam a Patre Filium denegavit, sed priorem non posse dici inter Patrem et Filium declaravit; quia etsi Pater dedit Filio, non tamen quasi posteriori dedit: quia increata et inaestimabilis Ergo si Filio magis convenit hoc totum Apostolicum caput, videmus et de Filio esse credendum, quia ex ipso omnia, sicu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ipsa cõmunio sic̃ scriptũ ẽ. qͦndã. De plenitudns
eiꝰ nos om̃s accepimꝰ. Licet scđm grecũ euangłium
ex plenitudine eiꝰ intelligere debeamꝰ. Ecce e ꝑ pa
trem cõmunio. & ex filio cõmunio. s ñ discrepans.
s una cõmunio. sic̃ idem ioħs in epła sua dix̃. & õ¬
municatio nr̃a sit cũ patre. & cũ filio eiꝰ iħu xp̃o. de

Expanded text:
psa communio, sicut scriptum est: Quoniam de plenitudine ejus nos omnes accepimus ; licet secundum Graecum Evangelium, ex plenitudine ejus intelligere debeamus. 151. Ecce et per Patrem communio, et ex Filio communio: sed non discrepans, sed una communio; sicut idem Joannes in epistola sua dixit: Et communicatio nostra sit
Abbreviated transcription (Latin):
ipso legimꝰ om̃ia: ita etiã ꝑ ipsũ om̃ia. In uniũsitat
qͥ ppe totiꝰ creaturȩ : patris & filii ꝓfert᷑ auctoritas
Aclicet suꝑiꝰ omĩpotentẽ filiũ pat̾no ꝓbauerimꝰ e¬
emplo: tam̃ qr illis derogare studiũ ẽ. consident
qr & patri dẽrogant. Si enĩ infirmꝰ filiꝰ qr ꝑ ipsuĩou¬

Expanded text:
imus omnia, ita etiam per ipsum omnia: in universitatem quippe totius creaturae Patris et Filii profertur auctoritas. Ac licet superius omnipotentem Filium paterno probaverimus exemplo, tamen quia illis derogare studium est, considerent quia et Patri derogant. Si enim infirmus Filius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
& ego uiuo ꝓpt̾ patrẽ: nunqͥd unitas ẽ. filuĩ uitȩ
atq hominũ cũ dixerit filiꝰ. qr qui manducat me
& ipse uiuit ꝓpt̾ me : Immo plane sic̃ unitatẽ fa¬¬
teor ẽẽ utȩ cȩlestis in patre & filio ꝑ diuine uni-¬
tem substantiȩ: ita uł diuinȩ naturȩ uł dñicȩ
incarnationis excepto pͥuilegio. societatẽ nobiscũ
uitȩ sp̃ualis in filio ẽẽ. ꝓfiteor. ꝑhum ane uni¬
tatẽ naturȩ. Qualis enĩ celestis: tales & cęlestes.
Deniq sic̃ in illo sedemꝰ ad dexterã patris. ñ quia
cũ ipso sedemꝰ. s qr sedemꝰ in xp̃i corpore. de quo

Expanded text:
d unitas est Filii vitae atque hominum: cum dixerit Filius quia Qui manducat me, et ipse vivit propter me? 134. Immo plane, sicut unitatem fateor esse vitae coelestis in Patre et Filio per divinae unitatem substantiae, ita vel divinae naturae vel Dominicae incarnationis excepto privilegium, societatem nobiscum vitae spiritalis in Filio esse profiteor per humanae unitatem naturae: Qualis enim coelestis tales et coelestes . Denique sicut in illo sedemus ad dextram Patris, non quia cum ipso sedemus, sed quia sedemus in Christi corpore, d
Abbreviated transcription (Latin):
ueniã. si qͦs ꝓlixioris ħcemodi sermonis offendit audaci
fficii contẽplatio: cogit credere qđ accepimꝰ
Dispensatores sumꝰ mysterioꝵ cȩlestiũ. Ministn
sumꝰ. ñ exȩquo om̃s. s unicuiq inqͥt sic̃ dñs dedit.
Ego plancaui. apollo rigauit. s ds increm̃tũ dedit¬

Expanded text:
eniam, si quos prolixioris hujuscemodi sermonis offendit audacia. Officii contemplatio cogit credere quod accepimus: Dispensatores sumus mysteriorum coelestium . Ministri sumus, non ex aequo omnes, sed unicuique, inquit, sicut Dominus dedit. Ego plan
Abbreviated transcription (Latin):
cat filiꝰ hoĩem. sic̃ pat̃ infilio carnẽ uificauit hu¬
manã : Sic̃ enĩpat̃ suscitat mortuos & uiuificat:
tionis astruit᷑: qͣndo sic uiuificat filiꝰ ut pater.
Agnosce gͦ eiꝰ uitã. & potentiã sẽpit̾nã. Similitudo
etiã nr̃a ad filiũ. & quedã scd̾m carnẽ unitas decla-¬
rat᷑. Qm̃ quẽ admodũ dĩ filiꝰ apatre sic̃ homo est
uiuificatꝰ in carne. sic enĩ scriptũ ẽ. qr ds iħm xp̃m¬

Expanded text:
o carnem vivificavit humanam? Sicut enim Pater suscitat mortuos, et vivificat; em quoque vivificationis astruitur; quando sic vivificat Filius ut Pater. Agnosce ergo ejus vitam et potentiam sempiternam. Similitudo etiam nostra ad filium, et quaedam secundum carnem unitas declaratur; quoniam quemadmodum Dei Filius a Patre, sic homo est vivificatus in carne. Sic enim scriptum est , quia
Abbreviated transcription (Latin):
Solent enĩ etiã istud obicere qr dixͣ. Hȩc infirmi¬
tas ñ ÷ ad mortẽ. s ꝑ claritatẽ dĩ: ut clarificet᷑
filiꝰ eiꝰ ꝑ ipsũ. Non solũ enĩ ꝑ patrẽ & apatre filius
clarificat᷑. qr scͥptũ ẽ. clarifica me pat̾. & alibi. nc̃
clarificatꝰ ẽ filiꝰ hoĩs. & ds̃ clarificatꝰ ẽ. in eo. & ds̃

Expanded text:
Solent enim etiam illud objicere quia dixit: Haec infirmitas non est ad mortem, sed pro claritate Dei; ut clarificetur Filius ejus per ipsum . Non solum enim per Patrem, et a Patre Filius clarificatur, quia scriptum est: Clarifica me, Pater ; et alibi: Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarifi
Abbreviated transcription (Latin):
& sanguinẽ : subdidit pꝰea. Sic̃ misit me uiuus pat̾:
& ego uiuo ꝓpt̃ patrẽ. & qͥ manducat me: & ipse
uiuit ꝓpt̾ me. Quom̃ gͥ hoc accipiendũ putant: Pot̃
enĩ duplex uideri cõparatio. Prima ita. Sic̾ misit
gunt: hoc significat. qi sic̃ missus sũ apatre. & des¬
cendi apatre: ita uiuo ꝓpt̃ patrẽ. Quasi qͥs. autẽ
missus ẽ. atq descendit. nͥ qͣsi filiꝰ hoĩs: Sic̃ ipse su
pradixit. Nemo ascendit incęlũ nͥqͥ de cęlo descen¬
dit filiꝰ hoĩs. Ergo sic̃ quasi filiꝰ hoĩs missus ẽ. atq de¬
scendit: ita quasi filiꝰ hoĩs uenit uiuit ꝓpt̾ patrẽ.
Deniq & qͥ manducat quasi filiũ hõĩs: & ipse uiuit
ꝓpt̃ filiũ hoĩs. Actũ gͦ. incarnationis suȩ aduen-¬
tui cõparauit. Qd si scda cõplacuit: ñne ꝙ eqͣlita¬

Expanded text:
ivus Pater, et ego vivo propter Patrem; et qui manducat me, et ipse vivit propter me . Quomodo igitur hoc accipiendum putant? Potest enim duplex videri comparatio. Prima ita: Sicut misit gunt, hoc significat quia sicut missus sum a Patre, et descendi a Patre, ita vivo propter Patrem. Quasi quis autem missus est, atque descendit; nisi quasi Filius hominis sicut ipse suit in coelum, nisi qui de coelo descendit Filius hominis ? Ergo sicut quasi Filius hominis missus est, atque descendit; ita quasi Filius hominis vivit propter Patrem. Denique et qui manducat quasi filium hominis, et ipse vivit propter Filium hominis. Actum ergo incarnationis suae adventui comparavit.
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ uiuat. sic̃ nos ꝓpt̾ filiũ dĩ uiuimꝰ. S filiꝰ dei
utã largit᷑ ȩtͥnã. nos aut̃ largiri neqͥmꝰ. Ergo nr̃i
cõparatione. nec ille largit᷑. Habeant gͥ arriam fidi suȩ
premiũ. ne uitã ȩt̾nã ad ipiscant᷑ afilio. Libet iã ul¬
teriꝰ ꝓ̃gredi. Nã si illis placet hunc locũ ad diuine ꝓ¬
pͥetatẽ referre substantiȩ : accipiant etiã t̾ciã exposi¬
tionẽ. Nonne euident̃ uidet᷑ dicere. b sic̃ uiuus pat̾
est. ita uiuit & filiꝰ: Qđ utiq quis ñ adu̾tat ad unita

Expanded text:
Patrem vivat, sicut nos propter Filium Dei vivimus. Sed Filius Dei vitam largitur aeternam, nos autem largiri nequimus; ergo nostri comparatione nec ille largitur. Habeant igitur Ariani fidei suae praemium, ne vitam aeternam adipiscantur a Filio. 131. Libet jam ulterius progredi; nam si illis placet hunc locum ad divinae perpetuitatem referre substantiae, accipiant etiam tertiam expositionem. 545 Nonne evidenter videtur dicere quod sicut vivus Pater est
Abbreviated transcription (Latin):
Eiꝰ gͦ uita scđm diuinitatẽ in alteriꝰ potestate
posita iudicat᷑. cuiꝰ uita scđm corpꝰ alienȩ nonerat
subditũ potestati: Aliena enĩ potestas erat: sin
erat unitas potestatis. S sic̃ potestatis suȩ ẽe̾ sigm¬
ficat ponere animã & liberȩ uoluntatis: itaetiã
qd scd̾m mandatũ deposuit patris: suȩ ac pat̾
nȩ uoluntatis significat unitatẽ. Ergo si uitã fill
aliquo accepit ex tẽpore. neq alienȩ ht̃ potesta¬
ti subditã: uideamꝰ qua ratione dixerit. Sic̃ mi¬
sit me uiuus pat᷑: & ego uiuo ꝓpt patrẽ. Expo¬
uere dico uobis. Hisi manducaueritis carnẽ filĩ
hominis ce bib̾itis sanguinẽ eiꝰ: ñ habebitis uitã
in uob̾. Scd̾m filiũ boĩs. se dicere ante p̃misit. &
addit. Caro enĩ mea uere ẽ. esca. & sangiis iñs ẽ. potꝰ.
Carnẽ audis. sanguinẽ audis. mortis dñicȩ sacra¬
menta cognoscis. & diuinitati calũniaris: Audi di¬
centẽ ipsũ. qi sp̃s carnẽ & ossa ñ ht̃. Nos aut̃ qͦtiens.¬

Expanded text:
ergo vita secundum divinitatem in alterius potestate posita judicatur, cujus vita secundum corpus alienae non erat subdita potestati? Aliena enim potestas erat, si non erat unitas potestatis. Sed sicut potestatis suae esse significat ponere animam, et liberae voluntatis: ita etiam quod secundum mandatum deposuit Patris, suae ac paternae voluntatis significat unitatem. 122. Ergo si vitam Filius neque aliquo accepit ex tempore, neque alienae habet potestati subditam, videamus qua ratione dixerit: Sicut misit me vivus Pater, et ego vivo propter Patrem . Expovere dico vobis, nisi manducaveritis carnem Filii homini, et biberitis sanguinem ejus, non habebitis vitam in vobis . Secundum Filium hominis se dicere ante praemisit, et  Denique addidit: Caro enim mea vere est esca, et sanguis meus est potus . Carnem audis, sanguinem audis, mortis Dominicae sacramenta cognoscis; et divinitati calumniaris? Audi dicentem ipsum: Quia spiritus carnem et ossa non habet . Nos autem quoties
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ qr ꝑ ipsũ omĩa. Aut gͥ inualidũ nec omĩpotentẽ
patrẽ sua assertione memorabt̃: aut certe om̃ipo¬
tentẽ etiã filiũ uł inuiti uoce ꝓpͥa fatebunt᷑. Eli¬
gant tam̃. utrũ hic patrẽ declaratũ putent.Si pa¬
trem: gͦ & ꝑ ipsũ oĩa. Sifiliũ: gͦ & ex ipso oĩa. Si aut̃
& ꝑ patrẽ omĩa: nichil utiq filio derogandũ. Ꝙ si ex
filio omĩa: similit̾ & filio deferendũ. Ac ne insidiari
uniꝰ arbitrent᷑ obreptione u̾siculi: totũ caput recen¬
seamꝰ. O altitudo inꝗͥt diuitiarũ sapientiȩ & scientiȩ
dĩ. quã inscrutabilia st̃ iudicia eiꝰ. & inuestigabiles uie¬

Expanded text:
er ipsum omnia. Aut igitur invalidum, nec omnipotentem Patrem sua assertione memorabunt, aut certe omnipotentem etiam Filium vel inviti voce propria fatebuntur. 142. Eligant tamen utrum hic Patrem declaratum putent. Si Patrem, ergo et per ipsum omnia: si Filium, ergo et ex ipso omnia. Si autem et per Patrem omnia, nihil utique Filio derogandum: et si ex Filio omnia, similiter et Filio deferendum. 143. Ac ne insidiari nos unius arbitrentur obreptione versiculi, totum caput recenseamus: O altitudo, inquit, divitiarum sapientiae et scientiae 547 Dei: quam inscrutabilia s
Abbreviated transcription (Latin):
rificaui suꝑ t̾ram. opus consũmaui qd̾ dedistimͥ. &
nc̃ clarifica me pat᷑. hoc est. Quͦ ꝑ acͥuͦ : ut sit hic
sensus. Ego opinionẽ dete hoĩb huiꝰmo di dedi. ut
cognoscant te dm̃ uerũ. & tu hanc de me confirma illis
opinionẽ. ut credant me tuum filium & dm̃ uerum.
am illud ridiculũ ẽ. qđ qͥdã ex illo apłico discretionẽ
int̾ patrẽ & filiũ faciunt potestatis: qr scriptũ ẽ. Nob̾
tam̃ unꝰ ds̃ pat̃ ex quo omĩa & nos in ipsũ. & unꝰ dñs the¬

Expanded text:
rificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi; et nunc clarifica me, Pater, hoc est, δόξασον, ut sit hic sensus: Ego opinionem de te hominibus hujusmodi infudi, ut cognoscant te Deum verum; et tu hanc de me confirma illis opinionem, ut credant me tuum Filium et Deum verum. am illud ridiculum est, quod quidam ex illo Apostolico discretionem inter Patrem et Filium faciunt potestatis, quia scriptum est: Nobis tamen unus Deus Pater, ex quo omnia
Abbreviated transcription (Latin):
insensibꝰ. cibũ ex sentib eruisse: s decoloros &
fȩtidos greges gentiũ. popłos nationtĩ. insuoꝵ
scriptoꝵ pascius locaturꝰ ut sp̃uali refectione
pinguescerent: ipse aut̃ de peccatore conuerso
lac sp̃uale mulgeret. S cũ in alio euangelũ li¬
bro de monte sicdictũ. cuiꝰ species nudagignen¬
tium uitiũ olearũq ieuina. infecunda messibꝰ.
apta latibulis. bestiarũ ferarũq cursib inqͥeta.
extollentẽ se altitudinẽ neqͥtiȩ sp̃ualis uideat᷑
eepͥinate sic̃ scriptũ ẽ. ecce eq n c̾rra

Expanded text:
in sentibus, cibum ex sentibus eruisse, decoloros et in sentibus, cibum ex sentibus eruisse, decoloros et faetidos greges gentium, populos nationum in suorum scriptorum pascuis locaturus, ut spiritali refectione pinguescerent, ipse autem de peccatore conuerso lac spiritale mulgeret. sed cum in alio euangelii libro de monte sit dictum, cuius species nuda gignentium uitium olearumque ieiuna, infecunda messibus, apta latibulis bestiarum ferarumque cursibus inquieta extollentem se altitudinem nequitiae spiritalis uideatur exprimere, sicut scriptum est: ecce ego a
Abbreviated transcription (Latin):
est. & sc̃ euus. Hoc mysteriũ petrus scire non po¬
tun: foi tas. sic erat de enadi. Quis tam̃potut
ms stri iũ abiconditõ ind̃ lumana ñĩte cõp̃hen¬
dere: Ueniat gͦ dũs iuneã animã. in meã m̃tẽ.
atq eam subiciat sibi ut cũ subiecta mea mens
fuerit ilicã. Hontiuabo mala: q̃m tu mecũ es.
i haluerias si dem sic̃ granũ sinapis: di¬
xetis huic arbori moro eradicare & iacta¬
re in rate: & obaudiet uos. Degrano sinapissu¬
pradictũ :. nunc de arbore moro disputandũ.
profeccus Inr̃ ut arbor quȩ laborantib agni¬
colis strat fructus eradicet᷑ & mittat᷑ in mariꝰ
licet hoc pro artute si ei posubile iudicemꝰ. ut
sensibilib imꝑuis nacura insensibilis obsequat᷑:
Quiꝰ. sib⁊ uult etiã ipsa arboris species: Legi qͥdẽ.
pastor erã caprarũ: uellicans mora. & puto pro¬
pħaui significasse nobis. qđ ex peccatoꝵ grege
peccator ipse conuersus sit: licet conueniatut
futurus gertiũ ꝓpħa. fructũ quesisse uideatur

Expanded text:
potuit. fortasse scierit de Enoch: quis tamen potuit mysterium absconditum in deo humana mente conprehendere? ueniat ergo dominus in meam animam, in meam mentem atque eam subiciat sibi, ut cum subiecta mens fuerit mea, dicam: non timebo mala, quoniam tu mecum es. Si habueritis fidem sicut granum sinapis, dicetis huic arbori mori: \'eradicare et iactare in mare\', et obaudiet uos. de grano sinapis supra dictum est, nunc de arbore mori est disputandum. profectus hic noster, ut arbor, quae laborantibus agricolis ferat fructus, eradicetur et mittatur in mare? licet hoc pro uirtute fidei possibile iudicemus, ut sensibilibus inperiis natura insensibilis obsequatur, quid sibi uult tamen etiam ipsa arboris species? legi quidem: pastor eram caprarum uellicans mora et puto prophetam significasse nobis quod ex peccatorum grege peccator ipse conuersus sit, licet conueniat ut futurus propheta gentium fructum quaesisse uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
daboaco nubrant. Non qͥa c̃iugia dãnene᷑.
NeQ U alañiia danent᷑: cũ inistis fuccessio¬
nes .ii. ilĩ uacuix subsidia sint. alioqͥn: de hoc
niurdo est exeundũ. S inom̃ibꝰ. modꝰ querit᷑.
Quicquid aut abuadantiꝰ ẽ: amalo est. Sit ali¬
quis coniensus ad tempꝰ: ut uacemꝰ oracioni.
Sit aliqua int̾ sollicitudines mundi & intẽpan¬
tiȩ crapulã sobrietas religionis: & induciȩ casti¬

Expanded text:
nt. non quia coniugia damnentur, neque enim alimenta damnantur, cum in istis successionis, in illis naturae subsidia sint — alioquin de hoc mundo est exeundum — sed in omnibus modus quaeritur, quidquid autem abundantius a malo est. sit aliqui consensus ad tempus, ut uacemus orationi: sit aliqua inter sollicitudines mundi et intemperantiae crapulam sobrietas religionis et indutiae casti
Abbreviated transcription (Latin):
ripiamꝰ iudiciũ c̃:a & pueriamꝰ: entenuiã
iudicis: s suotẽpo e suo uia.c reseruenus.
Pro hac rep̃hendir᷑ ingrati: atq ita denauĩ
ad tractatũ futuri uenit᷑ idicĩ.
N illa hora qui fuerit intecto. & uasa eiꝰ indo¬
mo: ne descendat tollere illa.  qui in agro
similit̾ non redeat retro. meniores estote uxo¬
ris loth. Int̾rogatꝰ adiscipulis dñs. qͣndo ueni¬
ret regnũ dĩ: ait. Regnũ dĩ intra uosẽ. Utiq¬

Expanded text:
 iudicium dei et praeueniamus sententiam iudicis, sed suo tempori, suo iudici reseruemus. posthac reprehenduntur ingrati atque ita demum ad tractatum futuri uenitur iudicii. In illa hora qui fuerit in tecto et uasa eius in domo, ne descendat tollere illa et qui in agro similiter non redeat retro. memores estote uxoris Loth. interrogatus a discipulis dominus quando ueniret regnum dei ait: regnum dei intra uos est, utiq
Abbreviated transcription (Latin):
tecostes om̃s qͥnq gi.a. dies ut pas. hȩcile¬
brandos: quia occarȩ cdomaiis unciũ. pen¬
& hiemabo. & inf.a. Mauii t̃ ephesi usq
ad pentecostẽ. Ostiũ enĩ ini  ̃ ẽ magnũ. Itaq
apud corinthios hicmanit quoꝵ ertorib ange¬
bat᷑. quod eoꝵ circa dĩ cultũ frigescere. affect̾.
Cum ephesiis pentecostẽ celebrat. atq histra¬
dit mysteria: relaxat animũ. quia fidei cerne¬
bat ardore feruentes. Ergo ꝑhos qͥnquaginta
dies ieiuniũ nescit ȩccła. sic̃ dnĩca qua oñs resur¬
re uit: & sunt m̃s dies tipauã dĩca. ẜ rit a&e alia di

Expanded text:
tecostes omnes quinquaginta dies ut paschae celebrandos; quia octavae hebdomadis initium Pen hiemabo et infra: manebo autem Ephesi usque ad pentecosten; ostium enim mihi apertum est magnum. itaque aput Corinthios hiemem agit quorum erroribus angebatur, quod eorum circa dei cultum frigeret adfectus; cum Ephesiis pentecosten celebrat atque his tradit mysteria, relaxat animum, quia fidei cernebat ardore feruentes. ergo per hos quinquaginta dies ieiunium nescit ecclesia sicut dominica, qua dominus resurrexit, et sunt omnes dies tamquam dominica. erit et alia d
Abbreviated transcription (Latin):
quã aicrisauio eirbulenta. Illa pudorẽ incutit:
hec in dignationẽ mouet. Seruet᷑ potiꝰ. qđ pro¬
b metuit qui nauet᷑. Bomi qͥppe est: ut amicũ
magis te qui corripit᷑ credat. quam inimicũ. faci¬
lius enim consi.s ad gine suit᷑: quã iniuriȩ suc¬
cuit ibit. Unde & apĩs. Corripite inquit ut fr̃em
utterubes at: nonut inunicũ eũ existimetis.

Expanded text:
tit, haec indignationem movet. Servetur potius quod prodi metuat, qui monetur. Bonum quippe est ut amicum magis te qui corripitur credat, quam inimicum: facilius enim consiliis acquiescitur, quam injuriae succumbitur. Unde et Apostolus: Corripite, inquit, ut fratrem, ut erube
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓposiut regnũ dei euangelizare: cũ dixisset
delegeunũ apicẽ ñ posse cadere: subiecit. Om̃is
qui dimittit uxorẽ suam. &e ducit altera : mę¬
Nemo uenit ad me: nisi pat̾ m̃s qui mist me
attraxerit eum. Ie enim solus: has miptiat
potuit copulare. & idõ mistice saĩ omon dix̃: adõ
p̃parabit᷑ uiro upor.Uir.xp̃c: uxor eccła est. Cari

Expanded text:
posuit regnum dei euangelizari et cum dixisset de lege unum apicem non posse cadere, subiecit: omnis qui dimittit . uxorem suam et ducit alteram moenemo uenit ad me nisi pater meus, qui misit me, adtraxerit eum; ille enim solus has nuptias potuit copulare. et ideo mystice Salomon dixit: a deo praeparabitur uiro uxor. uir Chr
Abbreviated transcription (Latin):
Infirmis enuĩ: custos duicurnꝰ est cimor. Fudor
autẽ : bonꝰ mnagister officii. Qui enĩ metuit.
repͥnit᷑ ñ cinendat᷑. Quẽ pudet facere: in na¬
tuui ã uertit. Pulchre aut̃ posuit si peccauerit
inte. Nonenĩ ȩqua conditio: indm̃ hoĩemq
prccare. Doniq apłs qui diuini est uerus int̾¬
pres oraculi: hereticũ inquit post unã corre

Expanded text:
t timor: pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit, reprimitur, non emendatur: quem pudet facere, in naturam vertit. . 22. Pulchre autem posuit: Si peccaverit in te; non enim aequa conditio in Deum, hominemque peccare. Denique Apostolus, qui divini est verus interpres oraculi: Haere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicat᷑. Pulcore aut̃ iniqͦ mã. ni aa dixit. quia
fectus: ut uellemꝰ serure diquũs. Unde ait.
Si in alieno fideles non fuistis. qđ ur̃ni eꝰt quis
dabit uobis : Alienȩ uob̾ c̃ iuide st̃: quia pret̃
naturã sunt. Neq nobiscũ nasuint᷑: neq nob̾cũ
sua ꝓpͥa uenit: & su eũ non recepert̃. Ergo: ne¬
mo dabit qd̃ ur̃ mest. Qui ur̃m non credidistis.
urm non recepistis. Arg. igͥ uident᷑ iuder: & frau¬
dis &e auaricie. E iuc̃ qu. in facultatib fide Ies u

Expanded text:
catur. pulchre autem iniquum mamona dixit, quia fectus, ut uellemus seruire diuitiis. unde ait: si in alieno fideles non fuistis, quod uestrum est quis dabit nobis? alienae nobis diuitiae sunt, quia praeter nasua propria uenit, et sui eum non receperunt. ergo nemo dabit quod uestrum est, quia uestrum non credidistis, uestrum non recepistis. argui igitur uidentur Iudaei et fraudis et auaritiae et ideo qui in facultatibus fideles non
Abbreviated transcription (Latin):
ex & prophetȩ usq ad ioħem: non
quia lex defecit. s quia incipit euangelũ predi¬
catio. Uident᷑ enĩ minora cõpleri. cũ potiora suc¬
cedunt: & idõ ium faciamꝰ regno cȩloꝵ. Omnis
enim qui ium facit: uehem̃ti studio proꝑat.
non torpenti lente scit affectu. Est gͦ fidei religio¬
sauiolentia: segnitia criminosa. Lex multa scdm
naturã statuit: ut naturalib indulgentior desi¬
deriis. ad iusticiȩ studium nos uocaret. Xp̃c natu¬
ram incidit: quia naturales qͦq amputat uo¬
luptates. & idõ ium faciamꝰ naturȩ: ut non ad
trena demergat.s adsimna se sibrigat.

Expanded text:
Lex et prophetae usque ad Iohannem, non quia lex defecit sed quia incipit euangelii praedicatio; uidentur enim minora conpleri, cum potiora succedunt. et ideo uim faciamus regno caelorum; omnis enim qui uim facit uehementi studio properat, non torpenti lentescit affectu. est ergo fidei religiosa uiolentia, segnitia criminosa. lex multa secundum naturam, ut naturalibus indulgentior desideriis ad iustitiae studium nos uocaret; Christus naturam incidit, quia naturales quoque amputat uoluptates. et ideo uim faciamus naturae, ut non ad terrena demergat, sed ad superna se subrigat.
Abbreviated transcription (Latin):
quia duc: s unꝰ est dñs. Nam & s. aunc qͥ
mã nonȩ seruiunt: tam̃ norale roui aliqua
uira dñatus. s ipsi sibi uigũ siruitutis impo¬
nunt. Neq enĩ iusta porestas. s in ista ẽ. seruitꝰ.
Ꝙ idõ ait. facite ubis amicos di iniqͦ mãmona:
ut l. rgiende pai.ꝑib. angeloꝵ uibis cȩteroꝵq¬

Expanded text:
. Nam etsi sunt qui mammonae serviant; tamen non ille novit aliqua jura dominatus; sed ipsi sibi jugum servitutis imponunt; neque enim justa potestas, sed injusta est servitus. Et ideo ait. Facite vobis amicos de iniquo mammona; . 245. Ut largiendo pauperibus, angelorum nobis, caetero
Abbreviated transcription (Latin):
nedictus in scła. Quonͦi gͦ nemo potest duob
dĩim dĩ tuũ adorabis: & ipsi soli seruies. Unoe
claiet: ii ũpatiis & filũce̾ dñatum. Unꝰ aut̃ est¬
& si n n liuidat᷑: s totus in patre. cotꝰ infilio
sit. Itaq quia uniꝰ deicaris atq dñatꝰ asserimꝰ
trinitatẽ: unũ dm̃i. & urũ dñm confitemur.
Qui ant̾ aliam patris. aliam filũ. aliam sp̃s scĩ¬
me.n. rant porestatẽ. plures dõs. & plures dños
inccłan gentil: s uicio erroris inducunt.

Expanded text:
otest duobus dominum deum tuum adorabis et ipsi soli seruies. unde claret unum patris et filii esse dominatum. unus autem est, si non diuidatur, sed totus in patre, totus in filio sit. itaque quia unius deitatis atque dominatus adserimus trinitatem, unum deum et unum dominum confitemur. qui autmemorant potestatem, plures deos, et plures dominos in Ecclesiam gentilis vitio erroris inducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Durũ si excludas parentẽ. pignora tencas. ut
ad contumeliã caritatis. addas etiã pietatis iu¬
uiriam: durius si propt̃ matrẽ etiã filios simiul
pellas. Cũ uꝰ magis redimere apatre liberi debe¬
an culpã parentis. quã ꝑiculosũ si fragilẽ adoles¬
centie etatem errori offeras: Quã inipiũ si eius
destituas senectutẽ. cuiꝰ defloraueris iuuens¬
tutems E rgo inhonoratis stipenduis. & uetera¬
num imꝑator dimittat ingloriũ: atq impu¬
sui possessione detrudat. & rusticũlaboris ef
fectũ agro suo ꝓpulset agricola. Anqđ in fub¬
dito nefas est. incõparẽ fas est : Dimictis ergo
uprorem gi .s. d sine criminc. & putas id t̾ licere
Qui hominib usequees: tt ⁊i erere. Audilegem

Expanded text:
durum, si excludas parentem, pignora teneas, ut durum, si excludas parentem, pignora teneas, ut ad contumeliam caritatis addas etiam pietatis iniuriam; durius, si propter matrem etiam filios simul pellas, cum magis redimere a patre liberi debeant culpam parentis. quam periculosum, si fragilem adulescentulae aetatem errori offeras! quam inpium, si eius destituas senectutem, cuius defloraueris iuuentutem! ergo inhonoratis stipendiis et ueteranum inperator dimittat inglorium atque imperii possessione detrudat et rusticum laboris sui effetum agro suo propulset agricola? an quod in subditos nefas est in conparem fas est? dimittis ergo uxorem quasi iure sine crimine et putas id tibi licere,qui hominibus obsequeris, deum uerere. audi legem
Abbreviated transcription (Latin):
cumlex ꝓbibeat.S. occutrit illo ⁊ q đ rit s.domon.
Domũ & subam patris partiunt᷑ fidũ: adeo alto
p̃parabit᷑ iuro uxor. Quod qui ingreco legit
non putat ẽẽ contrariũ. Bene eniꝰ. dirit grecus
armoreta. Armonia enĩ c̃ueniens e apta rerũ
om̃ium dr̃ cõmissa conexio. Armonia est. cum
fistule organi ꝑ ordinẽ copulatȩ. legitime cenent
gr̃am cantilenȩ: cordarũq aptꝰ seruat ordo
c̃cordiam. Itaꝙ non habent armoniã suã nuptiȩ
quando xp̃iano uiro gentilis mulier ñ legitti¬
adõ. quia d̃ caritas ẽ. N oli gͦ uxorẽ dimictere.
ne dm̃ cuȩ copulȩ diffitearis auctorẽ. Etenĩ si
alienos: multomagis iixoris debet tolerare &
emendare mores. Audi qͥd dixit dñs. Qui dimit.¬
i uxorẽ: facit eã mechari. Eterũ ciu ñ licet
uuente uiro mutar e c̃iuguim: potest obripe
libido peccandi. Itaq qui auctor erroris: etiam
reus culpȩ ẽ. Quomꝰ cũ pariuilis fȩta dimittit.
Quotitubante uestigio grandeua de trudit᷑:

Expanded text:
t. sed occurrit illud quod ait Salomon: domum et substantiam patres partiuntur filiis; a deo autem praeparabitur uiro uxor. quod qui in Graeco legit non putat esse contrarium. bene enim dixit Graecus ἅ́ρμὁζεται; armonia enim conueniens et apta rerum omnium dicitur conmissa conexio. armonia est, cum fistulae organi per ordinem copulatae legitimae tenent gratiam cantilenae cordarumque aptus seruat ordo concordiam. , itaque non habent armoniam suam nuptiae, quando Christiano uiro gentilis mulier non legitia deo, quia deus caritas est. Noli ergo uxorem dimittere, ne deum tuae copulae diffitearis auctorem. etenim si alienos, multo magis uxorios debes tolerare et emendare mores. audi quid dixerit dominus: qui dimittit mulierem facit eam moechari. etenim cui non licet uiuente uiro mutare coniugium potest obrepere libido peccandi. itaque qui auctor erroris etiam reus culpae est, quod cum paruulis feta dimittitur, quod titubanti uestigio grandaeua detruditur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad terrena diriuemꝰ exemplũ: cat honor̾.
ꝑator. & habet laudẽ. Quod siqͥs male hon
usus fuerit: ñ imꝑatoris ẽ. culpa sed iudies
Habent reũ sua crimina: ñ quia potestasu¬
quẽq. s malicia sua implicat. Quid gͦ hons
uti potestate. studere honori: Bonũsides¬

Expanded text:
ad terrena deriuemus exemplum, dat honorem ad terrena deriuemus exemplum, dat honorem imperator et habet laudem. quod si quis male honore usus fuerit, non imperatoris est culpa, sed iudicis. habent reum suum crimina, non quia potestas unumquemque, sed militia sua inplicat. quid ergo? bonum est uti potestate, studere honori? bonum si de
Abbreviated transcription (Latin):
scłm in maligno positũ ẽ : & ordinatio mundi
adõ. oꝑa mundi amalo: ita etiã adõ potesta¬
tũ ordinatio. amalo ambitio potestatis. Deni-¬
q inquit ñ est potestas: nisi adeo. Quȩ aut̃ st̃ a
dõ: ordinate st̃. Non datȩ : s ordinatȩ. Q qui¬
resistit potestati: dĩ inquit ordinationi resistit.
hic qͦq licet dicat dare se diabolus potestatẽ:
omĩa tam̃ illa ad tẽpus ꝑmissa sibi e̾ẽ ñ abnuit.
Itaq qui ꝑmisit: ordinauit. Nec potestas ma¬
la: s is qui male utit᷑ potestate. Deniq uis ñ
timere potestatẽ : Bonũ fac: & habebis laudẽ
ex illa. Non gͦ potestas mala: s ambitio. Demq
eo usq ado ordinatio potestatis: ut dei mini¬
ster sit qui bene potestate udit᷑. Dei inqͥt minister
ẽ. tibim bonũ. Nongͦ muneris aliqua culpa ẽ.
s ministri: nec dei potest ordinatio displice¬
re. sed administrantis actio. Nã ut de celestib

Expanded text:
saeculum in maligno positum est et ordinatio mundi saeculum in maligno positum est et ordinatio mundi a deo, opera mundi a malo. ita etiam a deo potestatum ordinatio, a malo ambitio potestatis. denique non est inquit potestas nisi a deo, quae autem sunt a deo ordinatae sunt, non datae, sed ordinatresistit potestati, Dei, inquit, ordinationi resistit . Hic quoque licet dicat dare se diabolus potestatem, omnia tamen illa ad tempus permissa sibi esse non abnuit. Itaque qui permisit, ordinavit: nec potestas mala, sed is qui male utitur potestate. Denique, Vis non 1342 timere potestatem? Fac bonum, et habebis laudem ex illa.non ergo potestas mala, sed ambitio. denique eo usque a deo ordinatio potestatis, ut dei minister sit qui bene potestate utitur.} dei inquit minister est tibi in bonum.〉 non ergo muneris aliqua culpa est, sed ministri nec dei potest ordinatio displicere, sed administrantis actio. nam ut de caelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
gloriem᷑ dicentes. Cum infirmam᷑: tunc poten¬
tes sumꝰ. Tunc enĩ nect tͣ corona uisticie. Sed
illa patilo fortassis accõmoda: quãcũq sꝑare
tum. At uͦ tibi ꝓposita ẽ. corona deliciarũ. Co¬
rona enĩ deliciarũ obumbrabit te. Ꝙ alibi.Scu¬
to bone uoluntatis suȩ circũdabit ce. Gła qͦq &
honore: quẽ dilexit dñs coronauit. E rgo qu
coronã dare: temptationes suggerit. & sii
ciatꝰ: tulisti beatitudines. Nonne tẽptatio
untutis ẽ. consecratio: Nonne iniuria car
corona est castitatis: Quẽadmodũ regni
to consortiũ potuisset adipisci. nisi uendrꝰ
premia comparant᷑: sed magis rogare conta¬
torẽ conditionis humanȩ. ut eas tẽptati
subeamus: quas ferre possimus.

Expanded text:
gloriemur, dicentes: Cum infirmamur, tunc potengloriemur, dicentes: Cum infirmamur, tunc potentes sumus; tunc enim nectitur corona justitiae . Sed illa Paulo fortassis accommoda: nos autem quia ptum. At vero tibi proposita est corona deliciarum: Corona enim deliciarum obumbrabit te. et alibi: scuto uoluntatis suae circumdabit te, gloria quoque et honore quem dilexit dominus coronauit. ergo qui unit coronam dare temtationes suggerit, et si cruciatus, tulisti beatitudines. nonne temtatio loseph uirtutis est consecratio, nonne iniuria carceris corona est castitatis? quemadmodum regni in Aegypto consortium potuisset adipisci, nisi uenditupraemia conparantur, sed magis rogare contemplatione condicionis humanae, ut eas temtationes subeamus quas ferre possimus.
Abbreviated transcription (Latin):
xius ẽ: Atq hoc ipso ꝑniciosior ambitua
blanda quȩdam concili atricula dignitat
Et sepe quos uitia nulla delectant. quos ms
potuit mouere luxuria. nulla auaricuss¬
ruere: facit ambitio criminosos. Habecra
forensẽ gr̃am domesticũ ꝑicłm: & ut dñt
aliĩs prius seruit. Curuat᷑ obsequio: ut hs¬
re donet᷑. & dũ uult ẽẽ sublimior simila
humilitate: fit uilior. & fit remissior cũ
ꝑat. sibi seruit. Dicit fortasse aliqͥs. qͥal
niscendat elem̃tum: frequentiorib obnoxius
t ꝑiculis. fuge gͦ scłi mare: & naufragiũ nonti¬
nebis. & si frequent̾ arboꝵ uertices. spirantiũ
diabolũ tanquã ꝓcellosi s ł istiꝰ ctũ dñs nr̃iħc
xpc opp̃ssit. & generationis suȩ: irnalis diẽ ꝑire
desrꝰ rat: itdies eiꝰ i regeneratione num̃ent᷑.
ꝑeat inqui: dies uris ut dies oriat᷑ ip̃ualis.
Ergo in tẽpta oue sc̃s iob mysteria loquit᷑.¬
timeamꝰ tẽptationi & s magis tẽꝑ tationib

Expanded text:
xius est! Atque hoc ipso perniciosior ambitio, quod blanda quaedam est conciliatricula dignitatum; et saepe quos vitia nulla delectant, quos nulla potuit movere luxuria, nulla avaritia subvertere, facit ambitio criminosos. Habet enim forensem gratiam, domesticum scelus: et ut dominetur aliis, prius servit. Curvatur obsequio, ut honore donetur: et dum vult esse sublimior simulata humilitate, fit vilior, et fit remissior; cumimperat, sibi servit. 32. Dicet fortasse aliquis, quia solus  mobile conscendat elementum, frequentioribus obnoxius fit periculis. Fuge ergo saeculi mare, et naufragium non timebis. Et si frequenter arborum vertices spirantiuerberent flabra uentorum-. torum, solidatis tamen radicibus nullus occasus est; at in mari furentibus uentis, etsi non omnium naufragium, omnium tamen periculum est. ita etiam aduersis flatibus nequitiae spiritalis nullus in harena uel in salo tutus est, et naues Tharsis uetimeamus tentationes, sed magis tentationibus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Ꝙ idõ uitȩ ȩt̃nȩ maximus fruccꝰ. ei
nos fructu remuneret᷑ amplissimo. fugian
omĩa quȩ diabolicȩ subiacent potestati: n
tanquã malus tẏrannus in eos quos intri
gnũ suũ inuenerit: acceptȩ seuitia potis¬
tis utat᷑. Non gͦ diaboli potestas est: s obm¬
xia tam̃ insidũs diaboli. Nec tam̃ idõ malis
dinatio potestatũ: qͥa malo obnoxiȩ poto¬
tes. Bonũ enĩ est dm̃ querere. s quidam ns
inquisitionis anfractꝰ & error obrepit. Ni
inquisitor in sacrilegiũ seua int̾p̃tatione
tatur. indeterius uertit᷑ querentis offeis
quam si ñ quesisset. nec tam̃ in quisitioni
quesitoris ẽ. culpa: nec inqͥsitio obnoxun
s querentis affectus. Quod si is qui dm̃ que¬

Expanded text:
m. et ideo uitae aeternae maximus fructus et nos fructu remuneretur amplissimo, fugiamus omnia quae diabolicae subiacent potestati, ne tamquam malus tyrannus in eos quos intra suum regnum inuenerit acceptae saeuitia potestatis utatur. non ergo a diabolo potestas est, sed obnoxia tamen insidiis diaboli. nec tamen ideo mala ordinatio potestatum, quia malo obnoxiae potestates: bonum enim est deum quaerere, sed quidam ipsius inquisitionis anfractus et error obrepit. nam si inquisitor in sacrilegium scaeua interpretatione uertatur, in deterius uertitur quaerentis offensa quam si non quaesisset. nec tamen inquisitionis, sed quaesitoris est culpa, nec inquisitio obnoxia malo, sed quaerentis adfectus. quodsi is qui deum qu
Abbreviated transcription (Latin):
tua qͦ potenti dext̾a cooꝑante. In quib¬
qui magna fecit in isrł & iuctoriã dedit
eccłȩ suȩ in multis ꝑ illum dñs omp̃s
Tua interẽ uir inclite honorifice susciꝑe
illum. & eos qui cum ip̃o sunt: ac ne tan¬
tus labor tantorum uirorum. ꝓ tua po¬
tissimũ tuorumq salute susceptꝰ inefficax

Expanded text:
tua quoque potenti dextera cooperante. In qutua quoque potenti dextera cooperante. In ququi magna fecit in Israel, et victoriam dedit Ecclesiae suae in multis per illum Dominus omnipotens. Tua interest, vir inclyte, honorifice suscipere illum, et eos qui cum ipso sunt; ac ne tantus labor tantorum virorum, pro tua potissimum tuorumque salute susceptus, inefficax
Abbreviated transcription (Latin):
do aleis. aut certe in usus turpiores tur¬
piter effundebat: ftẽquent̃ siquidẽ post
diurnum ppłi plausum. nocte in secuta
cum meretͥcib inuentꝰ ẽ predicator insig¬
nis: & int̾dum etiam cum coniugatis.
Inquire si placet uir nobił. quo modo de
lausana ciuitate exierit. qͦmͦ de cenomã¬
nis. qͦmͦ de pictaui. qͦmͦ de burdegali.
nec patet ei uspiam reu̾sionis aditꝰ ut¬
pote qui feda pꝰse ubiq reliq̃rit uestigia
Tu de tali arbore tandẽ bonos speribaᷤᷤ
fructꝰ: Terrȩ profecto in qua ẽ fec̃ fecere
odorem in uniu̾ sa tra: quia ñ pot̃ iuxta
sermonẽ dñi. arbor mala fructꝰ bonos
facere. hec gͦ ut dixi: causa aduentuᷤˢ
mei. Nec a me ip̃o uenio. s uocatione pi¬
riter. & mmseratione ȩccłȩ trahor si forte
spina illa cr pͣarua ipsiꝰ. dum adhuc
parua sunt g̾mina de agͦ dñico extir¬
pari queant: ñ mea qͥ nullus sum sed
scõrum cũ quib sum ep̃or manu.

Expanded text:
do aleis, aut certe in usus turpiores turdo aleis, aut certe in usus turpiores turpiter effundebat. Frequenter siquidem post diurnum populi plausum, nocte insecuta cum meretricibus inventus est praedicator insignis, et interdum etiam cum conjugatis. Inquire, si placet, vir nobilis, quomodo de Lausana civitate exierit; quomodo de Cenomannis; quomodo de Pictavi; quomodo de Burdegali: nec patet ei uspiam reversionis aditus, utpote qui foeda post se ubique reliquerit vestigia. Tu de tali arbore tandem bonos sperabas fructus? Terrae profecto in qua est, fecit fetere odorem in universa terra: quia non potest, juxta sermonem Domini, arbor mala fructus bonos facere . 4. Haec ergo, ut dixi, causa adventus mei. Nec a me ipso nunc venio, sed vocatione pariter et miseratione Ecclesiae trahor: si forte spina illa, et prava ipsius, dum adhuc parva sunt germina, de agro dominico exstirpari queant, non mea, qui nullus sum, sed sanctorum, cum quibus sum, episcoporum manu,
Abbreviated transcription (Latin):
solas sͥ inuenit expositas in quibꝰ fidu¬
cialit sub tuo dñatu in gregem xͥ toto
furore bacchatur. Qđ tuo ne honori
congruat pͥnceps illustris ip̃e iudica¬
Do Nec mirum tñ si serpens ille callidus
decepit te: quippe sp̃em pietatis hñs. cꝰ
uirtutẽ penitꝰ abnegauit. S nc audi qͥᷤ
ille sit. homo apostata ẽ. qui relicto reli¬
gionis habitu. nam monachꝰ extitit:. ad
spuicitias carnis & scłi. tanꝗͣ. canis ad
suum uomitum ẽ reu̾sus. Pre confusione
aũ habitare int̾ cognatos & notos non
sustinens uł pocd̃ ñ ꝑmussus ob magnita¬
dinem crininis succinxit lumbos suos.
& iter siesciebat arripuit. factꝰ girouagꝰ
et profugꝰ suꝑ tr̃am. Tumq mendicare
cepisset posuit in sumptu euangłm: nã
litt̾atꝰ erat. Et uenale distrahens u̾bum dĩ.
euangłizabat ut manducaret. Siquid
supͣ uictum elicere potãt a simpliciorib
ppłi uł ab aliqua matronarũ: id luden¬

Expanded text:
solas sibi invenit expositas; in quibus fidusolas sibi invenit expositas; in quibus fiducialiter sub tuo dominatu in gregem Christi toto furore bacchatur, quod tuone honori congruat, princeps illustris, ipse judicato. Nec mirum tamen, si serpens ille callidus decepit te, quippe speciem pietatis habens, cujus virtutem penitus abnegavit. 3. Sed nunc audi quis ille sit. Homo apostata est: qui relicto religionis habitu nam monachus exstitit , ad spurcitias carnis et saeculi, tanquam canis ad suum vomitum, est reversus. Prae confusione autem habitare inter cognatos et notos non sustinens, vel potius non permissus ob magnitudinem criminis, succinxit lumbos suos, et iter qua nesciebat, arribuit, factus gyrovagus et profugus super terram. Cumque mendicare coepisset, posuit in sumptu Evangelium nam litteratus erat, et venale distrahens verbum Dei, evangelizabat ut manducaret. Si quid supra victum elicere poterat a simplicioribus populi, vel ab aliqua matronarum, id luden
Abbreviated transcription (Latin):
Nonẽ hic homo a do. qͥ sic cont̾ria do & fac̃
et loquitur. Proh dolor audit᷑ tñ a pluribꝰ.
ad uocẽ uniꝰ heretiei siluerunt ineo om̃s
ueritatis sp̃u cecinerunt. Iigo fefellerunt
diuiri a oracula. fallunt᷑ omĩum oculi et
animi. qͥ qͦd legunt p̃dictum intuentur
impletum: Qm̃ c̾te manifestã omnibꝰ ueri¬
tatem. solus iste stupenda. & prorsꝰ uidai¬
ca cecitate aut ñ uidens aut inuidens ad¬
impletam. simul nescio qͣ arte diabolica
ꝑsuasit ppło stulto & insipienti de re mani¬
festa. nec sus crede oculis fefellisse pͥores.
errare pꝰteros. totum mundũ etiã pꝰ esfu
decipit. totas miserationũ di diuicias. &
umu̾sitatis gr̃am ꝑuenisse Et nunc hꝰ
rei gr̃a. licet in multa corꝑis infirmitate
iter arripui ad has partes. qͣs potissimũ
singłaris ferꝰ depascitur: dum ñ ẽ qui re¬
sistat. neq qͥ sauum faciat. Quippe de
tota francia. ꝓsimili effugatꝰ malicia. haᷤ

Expanded text:
Non est hic homo a Deo, qui sic contrario Deo et facit, Non est hic homo a Deo, qui sic contrario Deo et facit, et loquitur. Proh dolor! auditur tamen a pluribus; Ad vocem unius haeretici siluerunt in eo omneveritatis spiritu cecinerunt. Ergo fefellerunt divina oracula, falluntur omnium oculi et animi; qui quod legunt praedictum, intuentur impletum. Quam certe manifestam omnibus veritatem solus iste stupenda, et prorsus Judaica caecitate, aut non videns, aut invidens adimpletam, simul nescio qua arte diabolica persuasit populo stulto et insipienti, de re manifesta nec suis credere oculis: fefellisse priores, errare posteros: totum mundum etiam post effdecipit, totas miserationum Dei divitias, et universitatis gratiam pervenisse. Et nunc hujus rei gratia, licet in multa corporis infirmitate, iter arripui ad has partes, quas potissimum singularis ferus 238 depascitur, dum non est qui resistat, neque qui salvum faciat. Quippe de tota Francia pro simili effugatus malitia, has
Abbreviated transcription (Latin):
plebs sine sacdotib. sacerclotes sine debita
synagoge reputantur: scũarium dei sc̃m ẽẽ
negat᷑. sacramenta non sacra censent᷑: die. fes¬
ti festiuis frustant᷑ sollempniis. Moruint᷑
homines in peccĩs suis. rapiunt᷑ passim aĩȩ
ad tͥbunal suum t̾rificum: heu nec penitẽ¬
baptismi negat᷑ gr̃a: nec saluti ꝓpinqͣre
sinunt᷑ saluatore licet pie clamitante
ꝓeis. Siuite inquit paruulos uenire ad
me. S ne qui homines & iumenta salua¬
uit. qͦm admodũ multiplicauit mĩam
suam. ds. ad solos tam̃ innocentes ñ pati¬
tur eandẽ tam multã mĩam ꝑuenire:¬
Ld queso qͥd inuidet pariuilis saluato¬
iẽ paruulũ qui natꝰ ẽ eis: Inuidia hec
diabolica ẽ: inuidia hac mors intrauit
in orbem t̃rarum. An putat paruulos
saluatore ñ egere qui a paruuli sunt: Si
ita ẽ: gͦ gratis magnꝰ dñs factꝰ ẽ paruuuis.
ut omittã qͦd flagellat᷑ ẽ. qͦd sputis illit.
qͦd cruci affixuis. qͦd deniq mortuus est.

Expanded text:
plebes sine sacerdotibus, sacerdotes sine debita synagogae reputantur; sanctuarium Dei sanctum esse negatur: Sacramenta non sacra censentur: dies festivis frustrantur solemniis. Moriuntur homines in peccatis suis: rapiuntur animae passim ad tribunal terrificum, heu! nec poenitenBaptismi negatur gratia: nec saluti propinquare sinuntur, Salvatore licet pie clamante pro eis: Sinite, inquit, parvulos venire ad me . Ergone qui homines et jumenta salvavit, quemadmodum multiplicavit misericordiam suam Deus, ad solos tamen innocentes non patitur eamdem tam multam miser quaeso, quid invidet parvulis Salvatorem parvulum, qui natus est eis! Invidia haec diabolica est: invidia hac mors intravit in orbem terrarum. An putat parvulos Salvatore non egere, quia parvuli sunt? Si ita est, ergo gratis magnus Dominus factus est parvus: ut omittam, quod flagellatus est, quod sputis illitus, quod cruci affixus, quod denique mortuus est. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
piedulcia tñ. Nullis eleuata culminib
exelsa tũ. Castitas. caritas. humilitas. null
quidem coloris sunt. s ñ nulliꝰ decoris.
Noc mediocris decoris. qui diuinos quo
delectare possit aspectꝰ Quid castitate deco¬
riꝰ. Que mundũde immundo conceptũ
semine. de hoste domesticũ angłm deniq¬
facit: de homine: Differunt quidẽ int̃
se homo pudicꝰ & angłs. s felicitate non
uirtute. S & si illiꝰ castitas felicior. hul
tũ fortior cẽ cognoscitur. Sola ẽ castitas.
que in h mortalitatis. & loco &e temꝑe
statum q̃ndam unmortał głe rep̾senta¬

Expanded text:
praedulcia tamen; nullis elevata culminibus, praedulcia tamen; nullis elevata culminibus, excelsa tamen. Castitas, charitas, humilitas, nullius quidem coloris sunt, sed non nullius decoris; nec mediocris decoris, qui divinos quoque delectare possit aspectus. Quid castitate decorius, quae mundum de immundo conceptum semine, de hoste domesticum, angelum denique de homine facit? Differunt quidem inter se homo pudicus et angelus, sed felicitate, 465 non virtute. Sed, etsi illius castitas felicior, hujus tamen fortior esse cognoscitur. Sola est castitas, quae in hoc mortalitatis et loco, et tempore statum q
Abbreviated transcription (Latin):
ceruicib fr̃m aũ lat̾ib nec semicuitia
miserantes apponitis: huc accedit qͦd
ħ omnia nec negotiationis studio. nec
ꝓpͥo manuũ exercitatio uob̾ elaborasti.
s nec uire hereditario possidetis: nͥforte
& uos in corde ur̃o dixeritis: hereditate
possideamꝰ sc̃uarium di. Et ħ pauꝑes
mͦ qͥdem coram do tm̃ cui corda locunt᷑.
Nec enim audent aꝑte causari ad u̾sum
potiꝰ supplicare. Pet̾m ui futuro stabunt
in magna constantia. aduers eos qui se
angustiaueriuit: stante quippe ꝓ eis
pr̃e orphanoꝵ & iudice uiduarum.
Ipsiꝰ enm tunc uox erit. Quandui non
fecistis uni de his miminis meis: nec
unꝗ̃. absit ut ii talib honorificandũ putedͥ
ministeriũ ur̃m. Uidentur quidẽ honorifi¬
ca s ocło qui uidet in facie ñ quid uidet
in abscondito. Nam que uidũr in abscon¬
dito: uullis apparent fucata colorib spa¬
tabilia sunt tamen. Nullis condita sa poris

Expanded text:
cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia cervicibus: fratrum autem lateribus nec semicinctia miserantes apponitis. Huc accedit, quod haec omnia nec negotiationis studio, nec proprio manuum exercitio vobis elaborastis, sed nec jure haereditario possidetis: nisi forte et vos in corde vestro dixeritis: Haereditate possideamus sanctuarium Dei . Et haec pauperes modo quidem coram Deo tantum, cui corda loquuntur. Nec enim audent aperte causari adversum potius supplicare. Caeterum in futuro stabunt in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt, stante quippe pro eis patre orphanorum, et judice viduarum. Ipsius enim tunc vox erit: Quandiu non fecistis unis de his minimis meis, nec putetis ministerium vestrum. Videntur quidem honorifica, sed oculo qui videt in facie, non qui videt in abscondito. Nam, quae videntur in abscondito, nullis apparent fucata coloribus, spectabilia sunt tamen; nullis condita saporibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nuidi. clamant famelici. conqueruntur et
dicunt. Dicite pontifices. in fieno qͥd facit
aurum: Nunqͥd aurum a fieno repellit
frigus siue esuriem: Nob̾ fame & sugore
miserabilit᷑ laborantib. quid conferunt
tot mutatoria. uł extensa in ꝑticis uel
plicata in manticis: Nr̃m ẽ qͦd effundi¬
tis:. nob̾ crudeliter subtrahitur. qđ manit᷑
expenditis. st nos enim di plasmatio: xͥ a¬
nos sangiuine redempti sumꝰ. Nos gͦ fr̃s
ur̃i. Uidete quale sit de fr̃ua portione pas¬
cere ocłos ur̃os. Uita nr̃a cedit uob̾ in suꝑ¬
fluas copias. Nr̃is necessitatib detrahit᷑.
quicquid accedit uanitatib ur̃is. Duo
deniq mala de una ꝓdeunt radice cupi¬
tatis. dum & uos uanitando ꝑitis. & nos
spoliando ꝑimitis. Iumenta gradiuntur
onusta geminis. & nr̃a ñ curatis crura
nuda caligulis: anuli cathenule. tintin¬
nabula. & claueͬte quedam corrigiȩ.
multaq talia. tam spetiosa colorib ꝙͣ
pondib p̾ciosa. mulorum dependent

Expanded text:
nudi, clamant famelici, conqueruntur, et dicunt: Dicite, pontifices, in freno quid facit aurum? Nunquid aurum a freno repellit frigus sive esuriem! Nobis frigore et fame miserabiliter laborantibus, quid conferunt tot mutatoria, vel extensa in perticis, vel plicata in manticis! Nostrum est quod effunditis; nobis crudeliter subtrahitur, quod inaniter expenditis. Et nos enim Dei plasmatio, et nos sanguine Christi redempti sumus. Nos ergo fratres vestri. Videte quale sit de fraterna portione pascere oculos vestros. Vita nostra cedit vobis in superfluas copias. Nostris necessitatibus detrahitur, quidquid accedit vanitatibus vestris. Duo denique mala de una prodeunt radice cupiditatis, dum et vos vanitando peritis, et nos spoliando perimitis. Jumenta gradiuntur onusta gemmis, et nostra non curatis crura nuda caligulis. Annuli, catenulae, tintinnabula, et clavatae quaedam corrigiae, multaque talia, tam speciosa coloribus, quam ponderibus pretiosa, mulorum dependent