comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta narratio. In qua refellenda oꝑam nõ
consument. nec si no hrent in ca mariia¬
nensium tam facile sine uus ambace coma¬
pendium. sacre sunt litt̾e. Os deorum dnĩso
qutus ẽ ⁊ uocait tr̃am a solis ortu usq ao
xcasuri ex syon spẽs decoris eius. hinc po be¬
tico testimonio concirt engłm. nisi d se ipo
idem dominus dicit. Oportebat xp̃m pati
⁊ resurge a mortius t̾cia die. ⁊ p̾dicimi in
ncuuue eius pnĩam ⁊ remssionem pocõ

Expanded text:
ta narratio? In qua refellenda operam non ta narratio? In qua refellenda operam non consumerem, nec si non haberem in causa Maximianensium tam facile sine ulla ambage compendium. Sacrae sunt Litterae: Deus deorum Dominus locutus est, et vocavit terram a solis ortu usque ad occasum; ex Sion species decoris ejus . Huic prophetico testimonio concinit Evangelium, ubi de se ipso idem Dominus dicit: Oportebat Christum pati, et resurgere a mortuis tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem pec
Abbreviated transcription (Latin):
didatorum que nemo numerare posset.
Qui ꝓfecto ⁊ multi sunt ꝑ se ipos. ⁊ idem ip̃i
pauci sunt in comꝑatione longe plurimorũ
qui cum dyabolo pumendi sunt. Que tã fru¬
menta dumnus in et̾uum horreis destinata
siuc ab intiore tanqͣm palea sua multis no
recte iuuentib estus ⁊ trituram buius scłi
tolerant u.tima uentilatione prirgandam.
Srtibi ad ommis nicħ fuclius qm maximi¬
anensium cã rendet. Sienim in pancis tre¬
qnt̃ ẽ uitas. ⁊ errare multorum e. ꝑmutte
ut maxinuanenses oñto nb̾ sunt ipares
uucitate tanto nos supent uitate. Non fu¬
cis certe. Noli ergo in comparatione miil¬
titudinis gentium catholitarum d̾nr̃ pau¬
citate glari sicut nõ ius ut marimauenses
in comparatio ne multorum nr̃oꝵ d sua¬
pauncitate gle̾ntur. Qd aut d̾ afris tradito¬
rib narras. ita nescisso aut qualicũq hoi
corde nõ sentis in conflictu quo nĩtas qͣrit
cum ꝓbõ non sequitur. qm sit uana ⁊ inep¬

Expanded text:
didatorum, quae nemo numerare possit. didatorum, quae nemo numerare possit. qui profecto et multi sunt per se ipsos et idem ipsi pauci sunt in conparatione longe plurium, qui cum diabolo puniendi sunt. quae tamen frumenta diuinis in aeternum horreis destinata siue ab interiore tamquam palea sua multis non recte uiuentibus aestus et trituram huius saeculi tolerant ultima uentilatione purganda. sed tibi ad im in paucis frequenter est veritas, et errare multorum est, permitte ut Maximianenses, quanto vobis sunt impares paucitate, tanto vos superent veritate. Non facis certe. Noli ergo in comparatione multitudinis gentium catholicarum de vestra paucitate gloriari, sicut non vis ut Maximianenses in comparatione multitudinis vesPUT LIV.--64. Quod autem de Afris traditoribus narras, ita nescis, aut qualiscumque hominis corde non sentis, in conflictu quo veritas quaeritur, cum probatio non sequitur, quam sit vana et inep
Abbreviated transcription (Latin):
contradr̃e. tum ⁊ tu ip̃e nescio qũo cadem
uitate fateri coactus sis qđ in xp̃ianum
nomen totus cotidie u̾titur mundrs.
Ausus es inqͣm testõ dei reluctari. cum dict
apls homimnis testm̃ confirmatum nemo
irritum facit aut suꝑ ordinat. Abrabe d̾¬
te sunt ꝓmissiones ⁊ semmi eius. hoc testa¬
mentum irritum face̾. Hiuc testõ partem
donati suꝑ ordinare nuume timinsti. ut cu
deus in eod̾ testõ dicat ad abuiham. Sice¬
rit semen trium sicut stelle celi. ⁊ sicut ba¬
rena maris. Hoc tu irritum faciens ⁊ꝑtes
donati ꝓ qua nullum testimonim recits
suz ordmans. In paucis inquis freqnt
ẽ ritas. ⁊ crrare multorum est. nõ intlligẽ
quo a donimo dictum sit pancos intrare ꝑ
angustam portam. cum ⁊ multos dix̃t ab
nẽcte ⁊ cccitente recuritiurs cum abraba
ysar uacob S un aporalipsi demostnͣtur
ex omm gente ⁊tribu ⁊ lingua milia can¬

Expanded text:
contradicere, cum et tu ipse nescio quomodo eadem contradicere, cum et tu ipse nescio quomodo eadem ui ueritatis fateri coactus sis, quod in christianum nomen totus cotidie uertitur mundus. Ausus es, inquam, testamento dei reluctari, cum dicat apostolus: hominis testamentum confirmatum nemo irritum facit aut superordinat. Abrahae dictae sunt promissiones et semini eius. hoc testamentum irritum facere, huic testamento partem Donati superordinare minime timuisti et, cum deus in eodem testamento dicat ad Abraham: sic erit semen tuum sicut stellae caeli et sicut arena maris, hoc tu irritum faciens et partem Donati, pro qua nullum testimonium recitas, superordinans in paucis, inquis, frequenter est ueritas, errare multorum est. non intellegens, quomodo a domino dictum sit paucos intrare per angustam portam, cum et multos dixerit ab oriente et occidente recubituros cum Abraham, Isaac et Iacob et in Apocalypsi demonstrentur ex omni gente et tribu et lingua milia can
Abbreviated transcription (Latin):
gaiensi concilio epĩ nũ in felicianum p̾cex¬
tatum q dix̾init. Et cte illis nullus carius
sanguinem fudant. nullum in uos muolen¬
tie corporalis impetum fec̾unt. S qui hec
in eos dicebant. multo scełatius eos sacrile¬
gio scismatis sanguinem spiritalem fun¬
dere iudicabant. Unide si cum illis post tam
graiua que m eos sunt dictr pacem siue hono¬
tis eorum decoloratione.sme baptismi resci¬
sione fecistis. Non despandi est qd ⁊ nc̃ͣcu
concordm possitis. Multo erim magis noᷤ
delectari d ad pacem fuciendam totus orb
xpĩanus qm̃ p̃tertatus ⁊ felicianus. qͣm si
non uos iquinaunt ques tanta criuma¬
tionis atrixitate dampnastis multo muꝰ
uos inqumat mutas tot gentium xpĩana¬
rum cui nescio quorum afrorum crimina d̾
mostrastis. Et multum nos inquinat sce¬
lus quo nr̃am soretatem ab eius ecc̃e
ꝓ qua tot ac tanta diuina testimonia re¬
citantur sccietate seꝑastis. quib diuinis
testimonus huiana tenu̾tate ansus es

Expanded text:
concilio episcopi uestri in Felicianum Praetextatumque dixerunt. et certe illi nullius carnis sanguinem fuderunt, nullum in uos uiolentiae corporalis impetum fecerunt, sed qui haec in eos dicebant multo sceleratius eos sacrilegio schismatis sanguinem spiritalem fundere iudicabant. unde si cum illis post tam criterque in eos dicta pacem sine honoris eorum decoloratione, sine baptismi rescissione fecistis, non desperandum est, quod et nobiscum concordare possitis. multo enim magis uos allectare debet ad pacem faciendam totus orbis christianus quam Praetextatus et Felicianus, quoniam, si non uos inquinauerunt, quos tanta criminationis atrocitate damnastis, multo minus uos inquinat unitas tot gentium christianarum, cui nescio quorum Afrorum crimina non demonstrastis, et multum uos inquinat scelus, quo uestram societatem ab eius ecclesiae, pro qua tot ac tanta diuina testimonia recitantur, societate separastis; quibus diuinis testimoniis humana temeritate ausus es
Abbreviated transcription (Latin):
Qd enim illic dictum ẽ. uocuuit t̾ram a
solis ortu us ad occasum. hoc dictum est
ħ ꝑ om̃s gentes. Et qd ĩbi dictum est. ex
sron spẽs decoris cius. hoc dictum ẽ. hocin¬
cipientsb ab ierłm. Nonenm tantum mo
cendit in celum.ih centum ugniti hoĩes
conoati die pentrcostes nusso de celo spũ¬
nulia crecentium in suum corpus comi¬
s̾a suscepit inde in totam uideam ⁊ samari¬
am.⁊ in orbis trarum cet̾as gentes se frue¬
tificando diffudit. ⁊ diffuurditur eto. Q
disciplis p̃dicens iam ascensurus in celũ
eritis inquit mchi testes m irłm.⁊m totã

Expanded text:
d enim illic dictum est: uocauit terram a solis ortu usque ad occasum, hoc dictum est hic: per omnes gentes, et quod ibi dictum est: ex Sion species decoris eius, hoc dictum est hic: incipientibus ab Hierusalem. non enim tantummodo cendit in caelum, ibi centum uiginti homines congregatos die pentecostes misso de caelo sanmillia credentium in suum corpus conversa suscepit; inde in totam Judaeam et Samariam, et in orbis terrarum caeteras gentes se fructificando diffudit et diffundit Ecclesia. Quod discipulis praedicens, et jam ascensurus in coelum: Eritis, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ipr impndentia obinutesce̾ pot̾ insans
non pot. N hoc dictum de te accipias. q
tius epĩs mentientib credidisti. nec de is¬
lis omuib n emm omnes d hac re prao¬
tus consule potiusti. S d̾ bis qui cum
scirent qͣnta ⁊ qñ contra p̾textatum ⁊
felicianum ap̃ indices gesta sunt. licet
ꝙtius insernisti lr̃is. tibi ausi sunt die
ꝙ ante diem p̾stitute dilationis felicn¬
nus ⁊ p̾tertatus ur̃e commiuiomi rest¬
tuti pbemptoria sina non terentur obsit¬
ti. duit si et ixi forte ista nescicrunt. Nunc
saltem aini oc legitis taceat uecundia
taceat ⁊ na qua iscimq homnus ẽ impu¬
deritia sola cte que contoa tam eutentem
uitatem clamat. relinquatur nisania ⁊
illa erit fortasso sanabilis acompescatur
testis mendar ñ erit impunitus. cum puta¬
res me in luc maximis uensium causa fu¬
isse mentitum. Ego tici hoc nõ repono.
forte qrippe locutus es qd̾ incauta anuici¬

Expanded text:
etiam ipsa impudentia obmutescere potest, insania etiam ipsa impudentia obmutescere potest, insania non potest. Neque hoc dictum de te accipias: qui tuis episcopis mentientibus credidisti, nec de illis omnibus; neque enim omnes de hac re permotus consulere potuisti: sed de iis qui cum scirent quanta et quando contra Praetextatum et Felicianum apud judices gesta sunt, hoc quod tuis inseruisti litteris, tibi ausi sunt dicere, quod ante diem praestitutae dilationis Felicinus et Praetextatus uestrae communioni restituti peremptoria sententia non tenerentur obstricti. aut si et ipsi forte ista nescierunt, nunc saltem, cum haec legitis, taceat uerecundia, taceat et ipsa qualiscumque hominis est inpudentia; sola certe quae contra tam euidentem ueritatem clamet relinquatatur; et illa erit fortassis sanabilis, si compescatur Testis mendax non erit impunitus: cum putares me in hac Maximianensium causa fuisse mentitum. Ego tibi hoc non repono: quippe forte locutus es quod incauta amici
Abbreviated transcription (Latin):
in tot catholicis geritib impia p̾sum¬
one respintur. In sacrilega repetitione i¬
olatur. Nolo quere q̃nto post huins pos¬
tulationis diem qua felicianus ⁊ p̾terta¬
tus ticiam ad uocati ub tam grauit᷑ ac¬
cusantur in urãm communionem recep¬
ti sunt. Sufficit qd̾ cad postulo tanto p̾t
finem p̾stitute illius dilationis eos anra
cominnmione sepatos in maximiam sais¬
mate fiusse coniuncit. quos postea recepis¬
tis. quorum honores in illa exparte nimu¬
istis a quib datum qmuus in sacrilego
scismate baptismum. sicut re nera tunen¬
dum finit rescindẽ timiustis. Nunquid iam
in hac causa se contra nos lirgnam ciunss
ꝑtinacissum commonetur. non se moneri
int homnus ore ⁊ sub hominis fronte senti¬
qm̃ dici cum ap̃ cos decernenoa recitata
est ore letissimo acclamaunt. Nunc aut̾
cum a nb̾ recitata fuit obnintescunt
um ẽ qd diristi. Ecce nõ obinutescinit. ue¬
cundia quippe in reb tam manitestis ul

Expanded text:
in tot catholicis gentibus impia praesumin tot catholicis gentibus impia praesumptione respuitur, sacrilega repetitione uiolatur? Nolo quaerere, quanto post huius postulationis diem, qua Felicianus et Praetextatus Titiani aduocati uerbis tam grauiter accusantur, in uestram communionem recepti sunt. sufficit, quod eadem postulatio tanto post finem praestitutae illius dilationis eos a uestra communione separatos in Maximiani schismate fuisse conuincit, quos postea recepistis, quorum honores nulla ex parte minuistis, a quibus datum quamuis in sacrilego schismate baptismum, sicut re uera timendum fuit, rescindere timuistis. numquidnam in hac causa se contra nos lingua cuiuslibet pertinacissimi commoueret, si se moueri in hominis ore et sub hominis fronte sentia recitata est, ore latissimo acclamaverunt; nunc autem cum a nobis recitata fuerit, obmutescunt . Verum est quod dixisti, Ecce non obmutescunt: verecundia quippe in rebus tam manifestis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
udaciam. ⁊ alios s̾met consociat ad fu
tus in assurritanis partib ninitatur.
Andis ne aduocati ũba pel aussua ⁊ ma¬
nnfestissima. quib dicit iꝰ s de quih agi¬
mus. quia portum ꝓpositum penitendi dũ
sius irstitutis mniquitas d̾lectatur. cuin łe¬
mel p̾cipitata corruir. contempseriit lois
ecc̃astitis expellendos. ubi si dies posset la
O ñ ita ꝓconsularis potestas aget ꝯdire¬
tur nisi aut illo concilio fuissent sicut illic
magis apparet.sine ulla imptita dilone
aures q sic feriat usq ad eo illos ⁊̃ post
transactum dilationis diem in nr̃a com¬
numione nõ fuisse. ⁊ maxinnano cobesi¬
se ut obhoc adnsus tam t̾ribilis iudicia¬
rie iussionis impetraretur ancts. Quid
cuam m̃tatem mira impndentie cecitate
contenditur. Quid adhuc ab eis qui cũ
unitate partis donati ⁊ concordiam ꝑtis¬
sactisegorum dampnatorum tñe uolunt
contra mutatem xp̃i. tanta insama rele¬

Expanded text:
audaciam, et alios sibimet consociat ad furaudaciam, et alios sibimet consociat ad furtus in Assuritanis partibus imitatur. audisne aduocati uerba praeclarissima et manifestissima, quibus dicit istos, de quibus agimus, quia portum propositum paenitendi. dum suis institutis iniquitas delectatur, cum semel praecipitata corruerit, contempserunt, locis ecclesios non ita proconsularis potestas adiretur, nisi aut illo concilio fuissent, sicut illic magis apparet, sine ulla impertita dilatauresque sic feriat, usque adeo illos etiam post transactum dilationis diem in vestra communione non fuisse, et Maximiano cohaesisse, ut ob hoc adversus eos tam terribilis judiciariae jussionis impetraretur auctoritas; cuam veritatem mira impudentiae caecitate contenditur? Quid adhuc ab eis, qui cum unitate partis Donati etiam concordiam sacrilegorum damnatorum tenere voluerunt, contra unitatem Christi tanta insania rebel
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum post diem dilationis boc factu
est Nam dies est concilii bagaiensis cõ¬
sulatu Ang̃. archadi ter ⁊ honorii. Iti¬
.uiii. kł .cuii. dies aut̃ dilationis ẜine ns
ad uiii. kl̃. Iañ. Postulatio uero ista ti¬
ciam dicta est postꝰ istum consulatum dic
.uI. noii. Mart̾. Proinde appet tc̃ium fine
agi mensem cum apconsule petitir. Ut
felicianus ⁊ p̾textatus sedib ꝓpulsentur
tanqͣm college matinuan quos sib con¬
scrianat ad furorem. Nam cominento¬
nacis ad uocatus de maximiano qd̾ suffi¬
cui uidebatur mn cat̾ postulatione dixisset
cos quoq id ꝗinquit quos alienc p̾sum¬
ptionis error attraxat portu pͦ ꝓpõito peni
tendi. si reu̾ti cupent intra tempr ad reli¬
conis tiitem p̾stitutum. pari ingori
nonitione compescuit. s sus instituti¬
niquit iniquitas delectatur. ⁊ semet ipam
uon deserit. cum semel pcipitata corruerit.
Idem uamiq maxinuanus ceptam ittit

Expanded text:
quanto post diem dilationis illius hoc factum quanto post diem dilationis illius hoc factum est. Nam dies est concilii Bagaiensis consulatu Augustorum Arcadii III et Honorii itrum VIII K2 Mai, dies antem dilationis hinc usque ad VIII II Ian, postulatio nero ista Titiani dicta est post istum consulatum die VI Non Mar. Proinde apparet tertium ferme agi mensem, cum a proconsule petitur, ut Felicianus et Praetextatus sedibus propulsentur tamquam collegae Maximiani, quos sibi consociauerat ad furorem. nam cum memoratus aduocatus de Maximiano quod sufficere uidebatur in eadem postulatione dixisset: eos quoque, inquit, quos alienae praesumptitendi, si reverti cuperent intra tempus ad religionis tramitem praestitutum, pari vigoris admonitione compescuit. Sed suis institutis iniquitas delectatur, et semetipsam non deserit, cum semel praecipitata corruerit. Idem namque Maximianus coeptam nutrit
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣta sint ꝓ pace teleranda. Atq ut eisd̾ idẽ¬
tidem ub̾ utar quib in illis lr̃is usus su¬
ꝓ paice xpi redite ad eccãm q̃ nõ dampna¬
uit inoognita. si ꝓ ꝑace dõiti placuit reuo¬
cace dampnata. Si enim ex hus duodecĩ
quos cum maxinuano sine dilatione i¬
dampuauant felicianum. ⁊ p̾textatum.
postea susceꝑunt. quõ fłmn ẽ eos renocasse
dampnata. Si aut̃ ⁊ ipĩs dilatio data
est. quos dixunt dampnatos eẽ cognos¬
cite. ⁊ si ullus eorum postea remearet.
placuit tũ renocare dampnata. qũ post
snĩam qua dem̃ ẽ dampnatos eẽ cognoᷤᷤ¬
cite. data ẽ dilatio qua eis liceret euacu¬
ata dampnatione remeare  dẽa suffi
maxiuanensium ualde ꝑmotus ees a
tius ep̃is cognonisse. Quit aur̃ agis
quia ⁊ fłm est. Quere Autsi hõs inspite¬
diem gestorum pcosularuu. quo potu¬
latio dicta ẽ a ticiano Adu̾sus felicianũ
⁊ p̾tectatum ut pellerentur locis. ⁊ uide

Expanded text:
quanta sint pro pace toleranda\', atque — ut eisdem idenquanta sint pro pace toleranda\', atque — ut eisdem identidem uerbis utar, quibus in illis litteris usus su pace Christi redite ad Ecclesiam quae non damnavit incognita, si pro pace Donati placuit revocare damnata . Si enim ex his duodecim quos cum Maximiano sine dilatione damnaverant, Felicianum et Praetextatum postea receperunt, quomodo falsum est eos revocasse damnata? Si autem et ipsis dilatio data est, quos dixerunt, damnatos esse cognoscite; etiamsi nullus eorum postea remearet, placuit tamen revocare damnata, quando post iam. qua dictum est: damnatos esse cognoscite, data est dilatio, qua eis liceret euacuata damnatione remeare. haec dicta Maximianensium ualde permotus esses, a tuis episcopis cognouisse; quid autem agis, quia et falsum est? quaere aut, si habes, inspidiem gestorum proconsularium, quo postulatio dicta est a Titiano adversus Felicianum et Praetextatum, ut pellerentur locis, et vide
Abbreviated transcription (Latin):
tium reditu gratulamur. ac ne augustimi
redeuntib tempꝰ spem salutis artate diei
oms pandinius ianuam. ut integri honoris
ac fidei regressi hant fundamenta qua quis¬
qm̃ si ingredi nequuuit pigna segnicia sciat
s ad omnes ueniales aditus mam ẽẽ sb̾tiuc
pñia. Que r̾ba trecenti ⁊ decem in sũia sua
tociens inculcarunt. Ncc̃e est inq̃m quil ad¬
usarius fateatur eos de quib ista dñr an¬
qͣm se ub̃ redd̾ent. ante qm̃ nob̾ restituerẽ¬
tur.ante qm̃ ad nos redirent. ante qm in¬
gressi ianuam dilationis ingred̾entur nõ
inde ub̾ redditi ac restituti ubi auobis alie¬
nati erant indead uos redeuntes ⁊ regredi¬
entes. quo aub̃ foris erant ⁊ tenuerant ñ
diminutos bonoros suos. ⁊ secum introdu¬
uerunt non repbantes baptizantes suos.
Quid ad huc pessime canse patrociuum ꝑ¬
tinacissimum ꝓbes ac qui c̃e tandem ño mͥ
s ip̃i qua conuncinum uĩtati. uide ꝙ̃ne
rum dixim. qđ frustra labe frare conatus ẽ

Expanded text:
tium reditu gratulamur. ac ne angustum redeuntibus tempus spem salutis artatae diei onis pandimus ianuam, ut integri honoris ac fidei regressi habeant fundamenta. quam si quisquam ingredi nequiuerit pigra segnitia, sciat sibi ad omnes ueniales aditus sua uoluntate uiaae uerba trecenti et decem in sententia sua totiens inculcarunt —, necesse est, inquam, quilibet aduersarius fateatur eos, de quibus ista dicuntur, antequam se uobis redderent, antequam uobis restituerentur, antequam ad uos redirent, antequam regressi ianuam dilationis ingrederentur, node uobis redditi ac restituti ubi a uobis alienati erant, inde ad uos redeuntes et regredientes quo a uobis foris erant, et tenuerunt non deminutos honores suos et secum introduxerunt non rebaptizandos baptizatos suos. Quid adhuc pessimae causae patrocinium pertinacissimum praebes? adquiesce tandem non mihi, sed ipsi qua conuincimini ueritati. uide quam uerum dixerim, quod frustra labefactare conatus es,
Abbreviated transcription (Latin):
inquiunt scelere sui mors iuxta condemp¬
nat. trabit ⁊̃ ad consorcium crimins płi¬
mos cathena sacrilegii. Quid ẽ uir deẜtis¬
sime quid hes qd̾ dicas nͥ. Lege seqntia
uide int̾ plurimos quos trabit ad consorti¬
umi crimnus cach̃na illius sacrilegii p̃tex¬
tatum ⁊ felicianum ligatos sacrilegos uidõ
epõs. Quid agis si nõ ꝓbaius expiatos
sempe urgeris cede uitati. qua dicimus
expiati uros cum ad nos ueniunt ip̃o un¬
culo fr̃ne pacis ⁊ caritatis coopire poc̃a eor
sicut scriptum ẽ. Caritas ccoꝑit multitudi¬
nem pẽcorum. Quid emm ilsos quos aur̃a
commnione seꝑastis ⁊ maxinuanio in sa¬
crilege illius cathene societate diũcti quos¬
baptizaunt quos cumi in eis in eodem bap¬
tismo in pacem atq concordiam suscepis¬
tis. Rendebis ne aliquid. Nisi in eadem sa¬
cramenta recte nos aꝓpbasse meis. que nõ
quoq appbamus in uob̃. Magis enim tͣ
nõ hrsem int̾ nos ⁊ uos. s scisma pocius esse

Expanded text:
inquiunt, sceleris sui mors iusta condeminquiunt, sceleris sui mors iusta condemnat; trahit etiam ad consortium criminis plurimos catena sacrilegii. Quid est, uir disertissime? quid habes quod dicas mihi? lege sequentia, uide inter plurimos, quos trahit ad consortium criminis catena illius sacrilegii, Praetextatum et Felicianum ligatos. sacrilegos uideo episcopos: quid agis, si non probaueris expiatos? nempe urgueris cedere ueritati, qua dicimus expiari uestros, cum ad nos ueniunt, ipso uinculo fraternae pacis et caritatem cooperire peccata eorum, sicut scriptum est: caritas cooperit multitudinem peccatorum. quid de illis, quos a uestra communione separati et Maximiano in saorilegae illius catenae societate deuincti baptizauerunt, quos cum eis in eodem baptismo in pacem atque concordiam suscepistis? respondebisne aliquid nisi eadem sacramenta recte uos adprobasse in eis, quae nos quoque adprobamus in uobis? magis enim tibi non haeresem inter nos et uos, sed schisma potius esse
Abbreviated transcription (Latin):
uisse. sacrilegium uero tanto ẽ granius pec¬
catum q̃nto cominmicari nõ pot̾ insi in de¬
ui. unde me disputatio tua nõ ob aliudi
urgendum arbitratus es. qd si suscipiam
cos qui a uob̾ ad nos transemnt nisi quia
ium dixi sacrilegum errorem. Lege ergo ⁊¬
bagriense concilium. Nempe ista illuc pͥ¬
nia uba sunt. Cum omiupotentis dei ⁊ xp̃i
eius saluatoris nr̃i uoluntate ex unuisis
cius. secundianus. Ianuarius. Saturiꝰ.
felix. pegasius. rufimis. fortunius. Cispi¬
nus. florentius. optatus. dõatus. doatianꝰ.
⁊ ceti nuo trecenti. decem. Placuit spiu scõ
ta resecare sacrilega. Audis adutis atten
dis scismata inquiunt resecare sacrilega
Ergo no i homniem s in deum scelerata
puersitate in eo scismate solus maxiian
sacrilegii crimine tenebatur. cum ista siña
dicetur. Lege paulo post quid dicant de
socus cius int̾ quorum istorum nomina
d̾ quib agitur scuipta sunt. Noc solum hẽ

Expanded text:
uisse? sacrilegium uero tanto est grauius pecuisse? sacrilegium uero tanto est grauius peccatum, quantum committi non potest nisi in deum; unde me disputatione tua non ob aliud urgendum arbitratus es, quod sic suscipiamus eos, qui a uobis ad nos transeunt, nisi quia uestrum dixi sacrilegum errorem. lege ergo Bagaiense concilium. nempe ista illic prima uerba sunt: cum omnipotentis dei et Christi eius saluatoris nostri uontius, Secundianus, Januarius. Saturninus, Felix, Pegasius, Rufinus, Fortunius, Crispinus, Florentius, Optatus, Donatus, Donatianus, et caeteri numero trecenti et decem, placuit Spiritui sta resecare sdis? Schismata, inquiunt, resecare sacrilega. Ergo non in hominem, sed in Deum scelerata perversitate in eo schismate solus Maximianus sacrilegii crimine tenebatur, cum ista sententia diceretur. Lege paulo post quid dicant de sociis ejus, inter quos istorum nomina, de quibus agitur, scripta sunt. Nec solum hunc,
Abbreviated transcription (Latin):
timo. non ut ego tͥ facile cessuri sunt. ut
claudianenses uel quid aliud appellent
quos claudianstas apellaunt. cum eos pͥ¬
nuiano in comiimuonem recepto nt̾ ali¬
a quib enui ⁊ p̾dampnauit. ⁊ dampna¬
uerunit crimmna posunt. Et simul recognos¬
ce banc declinationis regłam ñ michi soli
sicut rep̾hendis placuisse. S fortasse meso¬
lam tibi in ea re q̃ ad causam nõ ꝑtinet ta¬
ta facilitate cessisse. Qd uero me putasti
uebementius arguendum. qd̾ cum dixe
hesim appellans ad tu scisma pocius uis
putari. Eos tñ a saccilego expiatos in com¬
mumonem recipianius. Tu qui nos in hac cã
tam grauit arguis iende quo expiauint nũ
erant copulantes atq reddentes nec qmꝙͣ
eorum quos illi in sacrilegio scismatis bapti¬
rau̾nt denuo baptizantes. an forte no erãt
sacillegio maculati sicut quidam nr̃m desipt̃
dicentes. rio eos in dm̃ s in hominem pecca¬

Expanded text:
timo, non ut ego tibi facile cessuri sunt, ut timo, non ut ego tibi facile cessuri sunt, ut Claudianenses uel quid aliud appellent quos Claudianistas appellauerunt, cum eos Primiano in communionem receptos inter alia quibus eum et praedamnauerunt et damnarunt crimina posuerunt. et simul recognosce hanc declinationis regulam non mihi soli, sicut reprehendis, placuisse, sed fortasse me solum tibi in ea re, quae ad causam non pertinet, tanta facilitate cessisse. Quod uero me putasti uehementius arguendum, quod, cum dixerum errorem, haeresim appellans quod tu schisma potius uis putari, eos tamen a sacrilegio non expiatos in communionem recipiamus, tu qui nos in hac causa tam grauiter arguis responde, quomodo expiauerint uestri erant copulantes atque reddentes nec quemquam eorum, quos illi in sacrilegio schismatis baptizauerant, denuo baptizantes. an forte non erant sacrilegio maculati, sicut quidam uestrum desipiunt, dicentes non eos in deum, sed hominem pecca
Abbreviated transcription (Latin):
correctos cum nuutis sunare posse no des¬
panius. nec nris qui sacros codices crenia¬
dos ignib tradid̾unt. nisi ꝙ usq in fine̾
uite hinus ab mutate disiuncti. cor inpe¬
nitẽs hunt. Nec feliciano ⁊ p̾textato hos
uos obiecisse onditis. Cum quib postea
comiminicastis. qui in cath̾na sacrilegii
cum maximniano ad consortium crimũs
tracti plenan concili ur̃i Iore uĩdico legu¬
tur ee dampnati. ⁊ post diem diłonis nõ
quid̃ illis iam dampnatis. S alus tanꝙ̃
ninocentib p̾rogatum ꝓhantur ẽẽ suscep¬
ti. Qd aut̾ non tibi placet deruatio nõis
ut a dono donatiste appellentur censes la¬
tinc regula loqutioms pocius dclinandu
Non aspnor admonitionem tuam ymꝑ¬
tamien q̃re graniatioos iudices apird qs
cum marmuanensib dbac arte confugs̃
eos qr conuincas. Iam enun nec ip̃os uolo
maxuni anistas nocare. ne offendam tam
cruditas aures tuas. Qui cte qͣntum exis¬

Expanded text:
correctos cum uiuitis sanari posse non descorrectos cum uiuitis sanari posse non desperamus, nec uestris, qui sanctos codices cremandos ignibus tradiderunt, nisi quod usque in finem uitae huius ab unitate disiuncti cor inpaenitens habuerunt. nec Feliciano et Praetextato hoc uos obiecisse ostenditis, cum quibus postea communicastis, qui in catena sacrilegii cum Maximiano ad consortium criminis tracti plenarii concilii uestri ore ueridico leguntur esse damnati et post diem dilationis non quidem illis iam damnatis, sed aliis tamquam innocentibus prorogatum probantur esse suscepti. Quod autem non tibi placet deriuatio nominis, ut a Donato Donatistae appellentur, et censes Latinae regula locutionis potius declinandam, non aspernor admonitionem tuam; uerumtamen quaere grammaticos iudices, apud quos cum Maximianensibus de hac arte confligas eosque conuincas. iam enim nec ipsos uolo Maximianistas uocare, ne offendam tam eruditas aures tuas, qui certe, quantum exis
Abbreviated transcription (Latin):
um. nescio qua ferrea fronte contenditis.
quos si uos forte nũs monet. ut ideo contra
centum a quib dampnatus ẽ pimanus
ait. Non genuitetur n hic n in futuro scło
⁊ nos possemus edice. feliciano musticano
qͣui bedie cum prinuiano hetis ep̃m. Uiũ
ex ordinatorib maximiam. dampno. ib¬
ꝙ ipius pͥnuani. quo ⁊ in sacri logo scisi¬
te baptizatos non rebaptizatis pcc̾m nos
sis concilu suĩa declamatum est. Sit̾ut e¬
niui uos idõ putatis illo iremsibili rea
uinas scripturas exurendas ꝑsecutorib
tradidisse. qd̾ easd scripturas scõ spũ acti
loquti sunt homines dei. ita ⁊ nos ñ solũ
nris pocius traditorib quos gesta comun¬
cunt. ħ emnm possemus obice s ⁊ feliciano
ut dixi ħuos obiecisse in crimine sacrilegi
scismatis docemus. quia in sp̃i scõ ẜuat᷑
tinentes iuicem in dilctione. studentes
ꝓfecto molat qui scisma conmuuttit. s hũc

Expanded text:
um nescio qua ferrea fronte contenditis? um nescio qua ferrea fronte contenditis? quodsi uos forte numerus mouet, ut ideo contra centum, a quibus damnatus est Primianus,ait: non remittetur neque hic neque in futuro saeculo, et nos possemus edocere Feliciano Mustitano, quem hodie cum Primiano habetis episcopum, unum ex ordinatoribus Maximiani damnatoribusque ipsius Primiani, quo etiam in sacrilego schismate baptizatos non rebaptizastis, peccatum nos sis concilii sententia declamatum est. sicut enim uos ideo putatis illo inremissibili reatuinas scripturas exurendas persecutoribus tradidisse, quod easdem scripturas sancto spiritu acti locuti sunt homines dei, ita etiam nos non solum uestris potius traditoribus, quos gesta conuincunt, hoc idem possemus obicere, sed et Feliciano, ut dixi, hoc nos obiecisse in crimine sacrilegi schismatis doceremus, quia in spiritu sancto sstinentes inuicem in dilectione, studentes profecto uiolat qui schisma committit. sed hunc
Abbreviated transcription (Latin):
auditores eius d traditione qõnes ntł¬
issent. felir ⁊̃ ip̃e purgutus est ꝓconsula¬
ri iuditio. eod̾ ip̃o constantino. ut cã eui
discutetur iubente. Qm̃ illi assidius in¬
tpellationib fatigabut. ħ maxirianẽ¬
ses aduisus primianun nõ ex̾cuerunt
mala. nec tociens iucti sunt. nec p̾ntes
uicti sunt. nec ap̃ eos quos ip̃i eleg̾nnt in¬
uultis adute. qua impndentia uanissime
animositatis ꝓrsus ignoro. Sieium omnia
que dicitis d̾ ceciliano ⁊ felice ordinatore ei
ideo uera ee nultis. qr septuagnita feririe
fia eẽ censetis. quia ꝑ illo post̾ius contͣ
minicos eius baguiense concilium reci¬
tatur. Cur nõ uultis crimina que obiecta
sunt ceciliano flissima confiti. ꝑ quo posti¬
ora tot uidicia recitantur. Si cecilians
contra q̃m simul fuat ab illis septua cĩ¬
ta iudicatum ñ dẽbuit iam locum prirgi¬
nis ab aliis idicib inuenire. Nec pͥmñi¬
am debuit qͣm iam tanto plures qm̃.lxx.¬
fcm̃ ẽ iuditium sufficientissime suffruga¬

Expanded text:
ordinatoris eius traditione quaestionem intulissent, Felix etiam ipse purgatus est proconsulari iudicio, eodem ipso Constantino ut causa eius discuteretur iubente, quem illi adsiduis interpellationibus fatigabant. haec Maximianenses aduersus Primianum non exercuerunt mala nec totiens uicti sunt nec praesentes uicti sunt nec apud eos quos ipsi elegerunt iuuultis aduertere; qua inpudentia uanissimae animositatis, prorsus ignoro. si enim omnia, quae dicitis de Caeciliano et Felice ordinatore eius, ideo uera esse uultis, quia septuaginta ferme falsa esse censetis, quia pro illo posterius contra inimicos eius Bagaiense concilium recitatur, cur non uultis crimina, quae obiecta sunt Caeciliano, falsissima confiteri, pro quo posteriora tot iudicia recitantur? si Caecilianus, contra quem semel fuerat ab illis septuaginta iudicatum, non debuit iam locum purgationis apud alios iudices inuenire, nec Primianus debuit, quem iam tanto plures qfactum est, iudicium sufficientissime suffraga
Abbreviated transcription (Latin):
Iam nero d̾ ꝑsecutionĩb muidiam qͣm a
tiems potestatib nos ꝓ ꝑte donati ꝓpetu
glamnu qm̃ius in illo trium librorum
oꝑe satis tibi hñde q respondim. Neq nc̃
tibi tacebo qd ex cã hac maxinuanensiũ
atq inprudentib ppłĩs comendatis sice¬
nim se maxinuanus ipẽ. sic eius socii qui
nec ꝑsecutionib nr̃orum ut adeorum cõ¬
nuunionem redirem cede̾ potu̾nt uanis
imꝑitis q comendant. S qui sobrie co¬
gitant eorum qui aliqͣm molestiam pa¬
cuintur. non penas consid̾ari oportere set
cãs intelligunt eos ꝓ crimine sacrilegii
scismatis in quo auob̾ m̾ito iuste q dam¬
pnati sunt cominotiones ⁊̃ scłarium iudi¬
ciorum mĩto iuste q ꝑpexos. Neq enim illd̃¬

Expanded text:
am vero de persecutionis invidia, quam a terrenis potestatibus vos pro parte Donati perpeti gloriamini, quamvis in illo trium librorum opere satis tibi abundeque responderim, neque nunc tibi tacebo, quod ex hac causa Maximianensium atque inprudentibus populis commendatis. sic enim se Maximianus ipse, sic eius socii, qui nec persecutionibus uestrorum, \'ut ad eorum communionem redirent, cedere potuerunt, uanis imperitisque commendant. sed qui sobrie cogitant eorum, qui aliquam molestiam patiuntur, non poenas considerari oportere sed causas, intellegunt eos pro crimine sacrilegi schismatis, in quo a uobis merito iusteque damnati sunt, commotiones etiam saecularium iudiciorum merito iusteque perpessos. neq
Abbreviated transcription (Latin):
eonis aut ꝓpe omnes epĩ ꝑtedonati afri
atros i atrica dampnau̾nt. afri afros in ã¬
sis concilii. unde ꝓhare conaris qd̾ orienta¬
les epi cognito crimine traditorum parti
donati commimitauint. Hoc uno magno
scil documento qd̾ int epõs quib scrib̃t
donati nom̃ iuentum ẽ. nec tñ aliquid
legitur eos d afris traditorib cognoui¬
se. Qd quid concilium nec te lateat arri¬
auorum est quos iam int̾ alios Hrticos
nominasti. nec additis cuutatum nomi¬
quis iste donctus miror siño n nris lũs
longinquis tris ab africa seꝑati. coipo tpr
quo scribe nolebant require̾ quisnam ep̃s

Expanded text:
es, aut prope omnes episcopi partis Donati Afri es, aut prope omnes episcopi partis Donati Afri Afros in Africa damnaverunt, Afri Afros in Asis concilii, unde probare conaris quod Orientales episcopi cognito crimine traditorum, parti Donati communicaverint; hoc uno magno scilicet documento, quod inter episcopos quibus scribunt, Donati nomen inventum est. Nec tamen ibi aliquid legitur eos de Afris traditoribus cognovisse. quod quidem concilium, ne te lateat, Arrianorum est, quos iam tu inter alios haereticos nominasti, nec additis ciuitatum nomiquis iste Donatus miror si non in uestris longinquis terris ab Africa separati eo ipso tempore quo scribere uolebant requirere, quisnam epis
Abbreviated transcription (Latin):
uitetri uente si potes uttum dc crimen q̃¬
rimil fuit. polluere potuit n unitate tot ge¬
tium xpĩanos uel longe remotissimios. nc̃i
longe positos. si crimen sacrilegii surtuli ma¬
rinuam maculare nõ potuit. uel sccios afro
quib dantes dilatõm trecenti ⁊ deceni ep̃i nri
dix̾unt quos sacrilegi surali nõ posluere płata¬
ria. uł uos ipos qui nõ solum istos quos ĩno¬
centes dixistis. uii ⁊ in illo sacrilegio iaui
dump natos tata concordia suscepistis. Si¬
cis orientalib nota fuisse crimina tradito¬
rum. qñ tͥ afro maxinuanensim scisma
in affrice capite connussim ante qͣm me¬
as lras leges ualde ꝑmotus consuleres e¬
piscopos nrõs incognitum fuit. Et cum cõ¬
suliusses um̃ ab cis audire nnume potius¬
ti. Quos c̾te si defendis nedicas mentitos
concedis ignaros. Et tñ nec orientis nos ñ¬
orientis nec ercidentis tot tantos ꝙ ppłos
saltim nec scire ꝑnuttis cam ceciliam. cu
isti nesciant p̾tectati ⁊ feliciani. quos p̾ter¬

Expanded text:
t responde, si potes, utrum hoc crimen, quorumlibet fuerit, polluere potuerit in unitate tot gentium Christianos, vel longe remotissimos, vel longe posteros; si crimen sacrilegi surculi Maximiani maculare non potuit vel socios Afros, quibus dantes dilationem trecenti et decem episcopi vestri dixerunt: quos sacrilegi surculi non polluere plantaria, uel uos ipsos, qui non solum istos quos innocentes dixistis, uerum etiam in illo sacrilegio iam damnatos tanta concordia suscepistis. Dicis orientalibus nota fuisse crimina traditorum, quando tibi Afro Maximianei\\sium schisma in Africae capite commissum, antequam meas lpiscopos vestros, incognitum fuit, et cum consuluisses, verum ab eis audire minime potuisti! Quos certe si defendis, ne dicas mentitos, concedis ignaros: et tamen nec nos nec Orientis et Occidentis tot tantosque populos saltem nescire permittis causam Caeciliani; cum isti nesciant Praetextati et Feliciani, quos trec
Abbreviated transcription (Latin):
in cathna sacrilegi constitutus baptismũ
qni ñ estis ausi rescind̾e ministranit. Cer¬
te ad huc cãm c̾ius nõ ꝑtine testĩonium
qd ex ipħa posiusti. Dabo ub̾ pastores ẜm¬
cormeni. ⁊ pascent nos pascentes cum di¬
aplina. felicianus enim nõ ẜra cor dei sa¬
crilegus erat. nec nos eius n sacrilego scis¬
mate pascebat cum disciplina. ⁊ tñ bapti¬
rat eos in quib receptis cognouistis ñ
ipius s dei fuisse qd̾ dabat. ct̾e ꝑspicis q¬
mõ a me de scriptura sca cominemoratũ
est. Bonum ẽ confide in domino qm confi¬
dere n homine. Te q manit qntum ad
hanc cãm ꝑtinet ixendisse. ꝙ in eo magi
ut iuistus ⁊ fidelis ꝑ qm hoc sacrͣm celebre¬
uiinis hes. dei ẽe aut̃ fidem atq ustici¬
an qͣm semp in eius nimistris attendis
Ecce in feliciano qn fuit famosi criminis re¬
us. nec iusticia nec fides erat. ⁊ tñ baptisin
cuit. ⁊ quib ab eo datus est. tñ a nobis

Expanded text:
in catena sacrilegii constitutus baptismum, in catena sacrilegii constitutus baptismum, quem non ausi estis rescindere, ministrauit. Certe ad hanc causam cernis non pertinere testimonium, quod ex cor meum, et pascent vos, pascentes cum disciplina . Felicianus enim nec secundum cor Dei sacrilegus erat, nec oves ejus in sacrilego schismate pascebat cum disciplina; et tamen baptizabat eos, in quibus receptis cognovistis, non ipsius, sed Dei fuisse quod dabat. Certe perspicis quomodo a me de Scriptura sancta commemoratum est, Bonum esse confidere in Domino, quam confidere in homine : teque inaniter, quantum ad hanc causam pertinet, respondisse, quod ideo magis ut justus et fidelis sit per quem hoc sacramenhominis habes, dei esse autem fidem atque iustitiam, quam semper in eius ministris adtendis. ecce in Feliciano, quando fuit famosi criminis reus, nec iustitia nec fides erat, et tamen baptismus erat et quibus ab eo datus est, cum a uobis
Abbreviated transcription (Latin):
tico ixp̃s sit origo nel capnt. ⁊ tñ baptisiũ
xp̃i si dedit. datum erit. si accepit. acceptũ
erit ñ ad uitam et̾nam. s ad penam et̾ria
si in eo sacrilegio ꝑsenau̾it nõ in malum c¬
utendo bonum ad̾ ħt. s malo suo bonum
rendo qĩdui malus ħt. Queris forte ut l
plemi. Quid alud t̾dicam. nisi ꝙ loc oꝑe iͥ¬
tui bagriense decretum lege felicianum ⁊
ptextatum nituere scismatici ded̾unt utq
illi rebaptirati. Iam c̾te n qris utrum fiat
melius ꝑ iustum ministrum an ꝑ mius
ded it felicianus miustus. Certe eam inte¬
Sicut qui plantat nõ nisi colonus diu¬
gens ⁊ fidelis inquiritur. sie ⁊ in sacro
ad pbatur. Ecce nec diligens nec fidelis nͦ
iustissimus. s pocius salutis sue neglige̾
⁊ intidelis ⁊ inuistissimus felici anus fu̾it
qñ in axinuano sociatus ⁊ sicut trecenti
⁊ decem nr̃i unius ore deẜtissimo ꝑscãnt

Expanded text:
tico Christus sit origo uel caput, et tamen baptismum tico Christus sit origo uel caput, et tamen baptismum Christi si dederit datum erit, si acceperit acceptum erit, non ad uitam aeternam, sed ad poenam aeternam, si in eo sacrilegio perseuerauerit non in malum conuertendo bonum quod habet, sed malo suo bonum habendo quamdiu malus habet. Quaeris forte ut hoc probem. quid aliud tibi dicam nisi quod hoc opere institui? Bagaiense decretum lege, Felicianum et Praetextatum intuere. schismatici dederunt, scilli rebaptizati. iam certe non quaeris, utrum fiat melius per iustum ministrum an per intdedit Felicianus iniustus. certe iam intesicut qui plantat et rigat non nisi colonus diligens et fidelis inquiritur, sic etiam in sas operarius adprobatur. ecce nec diligens nec fidelis nec iustissimus, sed potius salutis suae neglegens et infidelis et iniustissimus Felicianus fuit, quando Maximiano sociatus et, sicut trecenti et decem uestri unius ore disertissimo personant,
Abbreviated transcription (Latin):
runt. cum illis ad uos redeuntib sine ulł¬
la destructione uel repetitone baptismu
suscepistis. si aut̃ qd dixisti. s q̃rimus ꝙͣ¬
ꝑ q̃m meliuis fiat comꝑatiuum gradiu
ꝓ positiuo posiusti sic dices. Querimus
ꝑ quem melius fiat. ac si dices. Querimiꝰ
ꝑ quem b̃n fiat. uolens intlłigi ꝑ malũ
mnistrum male fi̾.Nonte u̾bo urgeo. s
admoneo pocius te dice debuisse. Queri¬
at. qͣi posset fi ut nõ bene xp̃c det fidem.
non bene sit xp̃s origo caput q xpĩam. ni
bene radix figatur in xpo. Aut enm non
fit. aut si fit. ꝓcul dubio bene fit. Umptũ
nõ tri suorum. s dommicorum sacr̃orum
e dominice comnsceri. Deseratur ipã uni¬
tas frimĩtorum. Scisma aut̃ face ab uni¬
tate xp̃i aut eẽ in scrĩmate. pfcõ malum
ẽ ⁊ magnum malum. nec oniino fieri po¬
test ut xpo det scismatico nõ fidem s sacii¬
legum errorem. Aut in xp̃o radicem sasm̃¬

Expanded text:
runt, cum illis ad uos redeuntibus sine ulrunt, cum illis ad uos redeuntibus sine ulla destructione uel repetitione baptismi suscepistis. si autem, quod dixisti: sed quaerimus per quem melius fiat fiat, conparatiuum gradum pro positiuo posuisti, sic dicens: quaerimus per quem melius fiat, ac si diceres: \'quaerimus per quem bene fiat\', uolens intellegi per malum ministrum male fieri, non te uerbo urgeo, sed admoneo potius te dicere debuisse: \'quaeriat: quasi posset fieri ut non bene Christus det fidem, non bene sit Christus origo caputque christiani, non bene radix figatur in Christo. Aut enim non fit, aut si fit, procul dubio bene fit. 26. Vernon tamen suorum, sed dominicorum Sacramentorum, a unitas frumentorum. schisma autem facere ab unitate Christi aut esse in schismate profecto malum est et magnum malum, nec omnino fieri potest, ut Christus det schismatico non fidem, sed sacrilegum errorem. aut in Christo radicem s
Abbreviated transcription (Latin):
salubrit nuttetur. Certus est eium scm̃n ẽe sa
sacramenti scitatem piuini si indigne acce¬
pit.si male usus fuit sinõ ei conuenienter
⁊ congrue uxit. Nani qro abste siforte qui
primianus in um̃ comminione baptiaunt
pessime uiuat. qu uero felicianus ĩ max¬
muani scismate baptizauit optime uiuat.
suni uera eorum pate̾ existimas regnum
dei utrum ei qui baptizauit ẜmte bonus
malum. anei qui baptizauit ẜm bagaiẽ¬
se concilium sacrilegus religiosum. S for¬
cominiunione sacrilegus uel occultus apri¬
miano qm̃ religiosum creditis baptizatus.
Porro fi ille quem felicianus in catbena sa¬
crilegii baptizauit. relicto scismatis sacrile
ius negare nõ audeas ip̃m hommem fi
potuisse meliorem. Hoc enim ⁊ ipo fco i¬
dicastis qũ quidem illos om̃s quos feli¬
ciaus ⁊ p̾tertatus indampnato ⁊ detes¬
tato a nob̾ sacrilegio scismatis baptiaue¬

Expanded text:
salubriter imitetur. certus est enim sanctum esse salubriter imitetur. certus est enim sanctum esse ipsius sacramenti sanctitate puniri, si indigne acceperit, si male usus fuerit, si non ei conuenienter et congrue uixerit. Nam quaero abs te: si forte, quem Primianus in uestra communione baptizauit, pessime uiuat, quem uero Felicianus in Maximiani schismate baptizauit, optime uiuat, cuinam eorum patere existimas regnum dei, utrum ei, quem baptizauit secundum te bonus malum, an ei, quem baptizauit secundum Bagaiense concilium sacrilegus religiosum? sed forin uestra communione sacrilegus uel occultus a Primiano, quem religiosum creditis, baptizatus. porro si ille, quem Felicianus in catena sacrilegii baptizauit, relicto schismatis sacrileguamuis negare non audeas ipsum hominem fieri potuisse meliorem? hoc enim et ipso facto iudicastis, quandoquidem illos omnes, quos Felicianus et Praetextatus in damnato et detestato a uobis sacrilegio schismatis baptiza
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipãm xp̃c xpĩami sit caput. Ideo enim q̃¬
ris ꝑ qͣm melius fiat. qd a rp̃o fĩ conçedis.
posse ꝑ bonum. Quid ẽ enim alud qd̾di¬
cis .lox ⁊ nos suademus hoc uolumus. S
querimus ꝑ q̃m melius fiat. Ac ꝑ hoc ab
luit xp̃s ꝑ maculosam no sc̃e dantis. s me¬
lius ꝑ nuridam sc̃e dantis conscĩam. Dat fi¬
uus existimas ꝑ primianum. Parua itaq
int̾ uos in hac re aut fortasse nulla dissensi¬
o ẽ. slam ⁊ ego dico melius ꝑ bonum minis¬
trum qm̃ ꝑ maluni dispensari sacrã diuina
malum dispensantem uitatem securitatem
accipit a domino suo monente acdicente.
que dũt facite. que aut faciunt fac̾e nolite
Dñt aut̃ ⁊ nõ faciunt. Addo ⁊̃ ad hoc eẽ me¬
luis ut ille cui niustratur minister bonisci¬
tatem ac ꝓbitatem diligendo facilius mit¬
tetur. s nõ ideo uora ⁊ sciora sunt que m̃is¬
trantur. qr ꝑ meliorem ministrantur. Illa
dens ad societateni ipli dei alium niueniat.
Aquo facilius baptizetur alium eligat quem

Expanded text:
istus christiani sit caput. Ideo enim quaeris per quem melius fiat, quod a Christo fieri concedis: posse per bonum. Quid est enim aliud quod dicis, Hoc et nos suademus, hoc volumus; sed quaerimus per quem meliust per maculosam non sancte dantis, sed melius per mundam sancte dantis conscientiam: dat filius existimas per Primianum. Parua itaque inter nos in hac re aut fortasse nulla dissensio est. nam et ego dico melius per bonum ministrum quam per malum dispensari sacramenta diumalum dispensantem ueritatem, securitatem accipit a domino suo monente ac dicente: quae dicunt facite, quae autem faciunt facere nolite. dicunt enim et non faciunt. addo etiam ad hoc esse melius, ut ille cui ministratur ministri boni probitatem ac sanctitatem diligendo facilius imitetur, sed non ideo ueriora et sanctiora sunt quae ministrantur, quia per meliorem ministrantur. illa dens ad societatem populi dei alium inueniat a quo facile baptizetur, alium eligat quem
Abbreviated transcription (Latin):
est. Iusticia ⁊ uax osculate sunt iuicem.
s uidica unda ni aspos scoplos nonulior
uaufrati piecta sint menera egiptior uu
ad modum exemplo penutium finib pleũ
sunt littora quib in ipã morte maior est
pena. qd post extortam aliquis ultricib
ainiani. nec ipam iuenunt sepultura.
ꝓfuuit lauatio eius. qui ab hñs mortius ba¬
tizati sunt. quos in eod lauacro susceptos d¬

Expanded text:
est, « Justitia et pax osculatae sunt invicem » : est, « Justitia et pax osculatae sunt invicem » : sed veridica unda in asperos scopulos nonnullorum naufadmodum exemplo pereuntium funeribus plena sunt littora, quibus in ipsa morte major est poena, quod post extortam aquis ultricibus animam, nec ipsam inveniunt sepulturam. profuit lavatio eis, qui ab his mortuis baptizati sunt, quos in eodem lavacro susceptos d
Abbreviated transcription (Latin):
dampnandam crimine thurificationis tra¬
ditionis ꝑsecutionis accare uoliusti. ut er
boc uelut ꝓbares nos baptismum dare no
posse. cum ⁊ falsa iactetis. ⁊ quomo se ild
hãt cte maxinanensium sacrilegii crimi¬
ne dampnata conscia dare potint baptism
qͣm rescidere tinuisti. ⁊ qm dari ⁊̃ aꝑsecu¬
torib posse ꝑ uos quoq ipos docetur. qui
eos marinianenses a crimine ꝑsecutosn
solum baptizatis. s ⁊ uos soloe baptiz are
debe contenditis dicis in lege scriptimi
Oleum pec̃oris nõ ungat caput meum.
Qd̾ n ita scriptum ẽ nec sicut putas intel¬
ligenduni. S nunquid nõ ẽ oleum pcc̃ori
oleum sacrilegorum ptextati ⁊ feliciam
Dicis Item scriptum c̃e. Qui baptratur a
mortuo quid ei ꝓdest lauatio eius. Qd̾
nec diligent̾ atterdis nec ex ip̃a cutõsta¬
tia lectionis quid sit intelligis. umptu ꝙ¬
sina optata quidem inquit pacis ⁊ con¬
cordie est nuicta gmanitas. sicut sriꝑtur

Expanded text:
damnatam crimine turificationis tradamnatam crimine turificationis traditionis persecutionis accusare uoluisti, ut ex hoc uelut probares nos baptismum dare non posse, cum et falsa iactetis et, quomodo se illud habeat, certe Maximianensium sacrilegii crimine damnata conscientia dare potuit baptismum, quem rescindere timuistis et quem dari etiam a persecutoribus posse per uos quoque ipsos docetur, qui eosdem Maximianenses acerrime persecuti non solum baptizatis, sed uos solos baptizare debere contenditis. Dicis in lege scriptum esse: oleum peccatoris nolo ungat caput meum. quod neque ita scriptum est nec sicut putas intellegendum. sed numquid non est oleum peccatoris oleum sacrilegorum Praetextati et Feliciani? dicis item scriptum esse: qui bapti?atur a mortuo quid ei prodest lauatio eius? quod nec diligenter adtendis nec ex ipsa circumstantia lectionis quid sit intellegis. uerumsententia: Optata quidem, inquit, pacis et concordiae est juncta germanitas; sicut scriptum