comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xussum ⁊ inde turbatũ ⁊ tristẽ pusillam¬
mẽq fc̾m nõ posse iam ferre ui temptaco¬
nis quonicoo ꝯolet. quomͦ mulcet quomͦ
plangit quomͦ ꝯsolatur. quot argumen¬
ta pietatis mox repperit quib erogat de¬
sdlatũ: ẜcontͣ si ꝓmptũ si alacre̾ si bene
ꝓficientẽ ꝯgnou̾it. exultat. aggreditur sa¬
lutarib monitis: attendit amplius ĩstru
bat nõ mimis deficienciii qͣm ꝓficiencium
miltos uidemus qͥ qd̾ crassum ẽ ⁊ forte as¬
sumentes ꝙ debile est ꝓicuĩt. Rũqͥd medicꝰ
docebis magr̃ bone sic om̃es indoctos repu¬
lens: Qͥb queso h̾ebis diligenciam discipli¬
ris: In qͥb obsecro tuã ꝓbabis pacienciam
si solos admmseris mansuetos. inqͥetos exdu¬
aũt optimoꝵ forma ẽ p̾latoꝵ Sctũt qͥppe
boni fidelesq p̾poĩti languenciũ sibi credi¬
tam aĩaꝵ curam nõ pompam. Cũq in t̾ciũ
murmur cuiꝰpiam illaꝵ querule uocis iudi¬
cio dep̾hendũt ⁊ si in ip̃os usq ad ꝯuiua ⁊ ꝯ¬

Expanded text:
de turbatum ac tristem, pusillanimemque factum, non posse jam ferre vim tentationis; quomodo condolet, quomodo mulcet? quomodo plangit, quomodo consolatur? quot argumenta pietatis mox reperit, quibus erigat desolatum? Econtra si promptum, si alacrem, si bene proficientem cognoverit; exsultat, aggreditur salutaribus monitis, accendit amplius, instruiprobat non minus deficientium quam proficitos, qui quod crassum est et forte assumentes, quod debile est projiciunt . Nunquid medicus docebis, Magister bone, si omnes indoctos repuleris? Quibus, quaeso, adhibebis diligentiam discipliris? In quibus, obsecro, tuam probabis patientiam, si solos admiseris mansuetos, inquietos excluautem optimorum forma est praelatorum. Sciunt quippe boni fidelesque praepositi, languentium sibi creditam animarum curam, non pompam. Cumque internum murmur cujuspiam illarum querulae vocis indicio deprehendunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sane in tanta obliuione sui ncc̃e ẽ corbe
extendat cũ securam nit̾ se reliquerit ꝯ¬
dum lucraretur. aĩe aũt detͥmentũ paci
ncͣ atur: S ⁊ ordinis exigit rõut qͥ ad suã
mensuram ꝓximũ iubetur dilig̾e̾: pͥus
se ip̃m diligere norit. Itaq duo sũt p̾cipu¬
e q̃ bonam reddũt ꝯscĩam. penitere a ma¬
lis. ⁊ abstinere a malis. hoꝵ neutrũ so¬
lum sufficit. utriusq uͥtutis bene ꝯscus
animus secure iam se ip̃m desiderat.⁊
quod̾amodo ꝑdat: ut aliquos lucͥfaciat.
Cum infirmantib infirmetur. iraturẽ
scandalizatis. fiat ⁊̃ si oporteat ind̾is in¬
deus nichq formidet cum tali ꝯscĩa exẽ¬
plo ierennie ⁊ ezechieł: in egyptũ uł in
caldeam cũ tnͣsgressorib captiuari cũ scõ¬

Expanded text:
Sane in tanta oblivione sui necesse est corextendat, cum securam intra se reliquerit cdum lucretur, animae au et ordinis exigit ratio, ut qui ad sui mensuram proximum jubetur diligere, prius se ipsum diligere norit. Itaque duo sunt praecipue quae bonam reddunt conscientiam, poenitere de malis, et abstinere a malis: hoc est, stris . Utriusque virtutis bene conscius animus secure jam se ipsum deserat, et quodammodo perdat, ut alios lucrifaciat. Cum infirmantibus infirmetur, uratur cum scandalizatis: fiat etiam, si oporteat, Judaeis Judaeus, nihilque formidet cum tali conscientia, exemplo Jeremiae et Ezechielis, in Aegyptum vel in Chaldaeam cum transgressoribus captivari ; s
Abbreviated transcription (Latin):
solo tͣ credito talento respondere. para se¬
curus de reliquo si multũ accepisti mul
tũ da. O si modicũ ẽ ⁊ id tribue. Etem̃
qͥ in modico fidelis nõ nec in maximo. to¬
tũ da qr totũ repetendus es usq ad nouifsi¬
mũ quadrantẽ. S sane qd̃ habes. axmento
⁊̃ uoci tue dare uocẽ uͥtutis. Ꝙ illd̾ inquisͦ
ut cures prius iudest facere qͣm docereᷤ pul¬
cherimins ordo est ⁊ saluberimus ut omis
qd portand̾ imponis tu pͥor portes.⁊ ex te
discas qualit̾ oporteat aliis moderari. Ser¬
facile faciens suadibile qd dr̃ dũ mõstrat
ad ꝯscĩe securitatem pendere intellige. tu
tamẽ si sapis ninges ⁊ certũ studiũ ordis.¬

Expanded text:
solo tibi credito talento respondere tibi para, 193 securus de reliquo. Si multum accepisti, da multum. Quod si modicum est, et id tribue. Etenim qui in modico fidelis non est, nec in maximo. Totum da, quia totum repetendus es usque ad novissimum quadrantem: sed sane quod habes, noetiam voci tuae dare vocem virtutis. Quid illud, inquis? ut cures videlicet prius facere quam docere. Pulcherrimus ordo est et saluberrimus, ut onus quod portandum imponis, tu portes prior; et ex te discas qualiter oporteat aliis moderari. Alfacile faciens suadibile quod dicitur, dum monstrat ad conscientiae securitatem pendere intellige. Tu tamen, si sapis, junges et tertium, studium vi
Abbreviated transcription (Latin):
S ane felices liq̃t eẽ qui exonerati fũt ⁊ seqũ¬
tur dñm expediti. Artisfiinũ .ii. foramen expͤ¬
tat si qni seq̃mur ꝯseq̃ uolumus ꝑ angusti¬
am ꝯtendamus ingredi portam nc̃ce ẽ. Qͥ d
tu camele gibbil. Ꝙ d tu pecumose loculos ꝓ
miser ⁊ intellig̾es cũ thesauro pecinne the¬
saurũ ire ꝑiter cumulari. utina nomffi-¬
ma ꝓd p̾uidens aĩadutens. facile ꝑ fora¬
men transituros nõ dunciaꝵ curmmulos de
lictoꝵ. Nich .n. intulimus in hũc mũdĩr hant
net mũdus. Inexorabilem ꝯstituit iamto¬
rem. foramẽ angustũ: nicħ ex omib asꝑ¬
test foraminis angustia retineti. Solũ ħ
sequitur te quocũꝙ ieris. qͣcum intraueris
pellem hnͣc nõ depones. Qͤ aut parasti ĩn¬
piens cuius erũt:¬

Expanded text:
sane felices liquet esse, qui exonerati sunt, et sequuntur Dominum expediti. Arctissimum enim nos foramen exspectat. Si quem sequimur, consequi volumus, per angustam contendamus ingredi portam necesse est. Quid tu, camele, gibbum; quid tu, pecuniose, proditoris miser, et intelligeres cum thesauro pecuniae thesaurum irae pariter cumulari: utinam novissima providens, animadverteres facile per foramen acus transituros non divitiarum cumulos, sed delictorum. Nil enim intulimus in hunc mundum: haud ue retinet mundus. Inexorabilem constituit janitorem: foramen angustum est, nihil ex omnibus asptest foraminis angustia retineri. Solum hoc te sequitur quocunque ieris: quacunque intraveris, pellem hanc non depones. Quae autem parasti insipiens, cujus erunt
Abbreviated transcription (Latin):
que docet uoluptatẽ. Illa tamqͣm pat̾. ista tã¬
qͣm mat̾ nobis ẽ. Sicut .n. mat̾ filio fuo sem¬
ꝑ optat qͥetem ⁊ om̃em ꝓrsus laborẽ claudat
a filio suo: sic caro incrassata inpinguata
ꝯtingi. Et sicut pat̾ uult filium fuũ huc il¬
luc q discurrere ut adoiscat alũ qͥunde mag¬
inficetur: sic ⁊ mũdus uult hoĩem multis la¬
borib intuicar ut ẜcat unde suꝑbiat. imide ĩ¬
flecus ⁊ decipiat de uanitate in id ip̃m.¬
ntas ⁊ uoluptas clamantes affer. affer. hee
nũqͣm saciantur. nũ qͣm dicfit sufficit. Sii
hanc ⁊ om̃ia reliquisti. ħ .n. om̃ia trabit ad
se. pone hanc ⁊ iugũ tam inportabile qͣm

Expanded text:
Illa tanquam pater, ista tanquam mater nobis est. Sicut enim mater filio suo semper optat quietem, et omnem prorsus laborem claudit a filio suo: sic caro incrassata, impinguata,contingi. Et sicut pater vult filium suum huc illucque discurrere, ut addiscat unde aliquando magnificetur; sic et mundus vult hominem multis laboribus intricari, ut habeat unde superbiat, unde infletur, et desipiat de vanitate in idipvanitas 1127 et voluptas, clamantes: Affer, affer. Hae nunquam satiantur, nunquam dicunt: Sufficit. Si hanc, et omnia reliquisti. Haec enim omnia trahit ad se. Pone hanc, et jugum tam importabile quam
Abbreviated transcription (Latin):
Abet neqͥssimus ille iiimicus laqueos.
ħt ⁊ iacula. utpote callidissimus uena¬
tor hõim. solũ sciciens sanguinẽ aĩaꝵ alios
telis appetit malicõse cinuisl suggestionis et
in eis uuluerat multos quoꝵ tenus ẽ sapĩa.
Alios uoluptatib nretire laborat. ⁊ in hiisꝰꝯ
dudit multitudinẽ copiosam. eoꝵ qͥ in terra
repunt. aut uolitant nixͣ eam. Sit gꝰ gaudi¬
um in tribulacõe ⁊ iam nõ ht unde deuiat.i
Nicħ .n. ꝓficiet iminicus in eo: q̃m crux xp̃i
delectat. si carnalem sugg̾it delectacõem. ⁊ fi¬
lius unquitatis nõ apponet nocere ei. si ad ex¬
asꝑandum aĩm eius qͣmlib imnittere temp¬
tau̾it amaritudinẽ. nõ curat delicias qͥ ieni¬
mo pascitur multo minus murmurare ꝓ eo
põt in quo ⁊̃ delectatur plane altissimũ posu¬
it refugñ suũ ubi nec muscipula inima tim̃¬

Expanded text:
e nequissimus ille laqueos, habet et jacula, utpote callidissimus venator hominum, solum sitiens sanguinem animarum. Alios telis appetit malitiosae cujuslibet suggestionis; et in eis vulnerat multos, quorum tenuis est patientia. Alios voluptatibus irretire laborat; et in his certe includit multitudinem copiosam eorum qui in terra repunt, aut volitant juxta eam. Sit ergo gaudium in tribulatione; et jam non habet malinim proficiet inimicus in eo, quem crux Christi delectat, si carnalem suggesserit delectationem: et filius iniquitatis non apponet nocere ei, si ad exasperandum animum ejus quamlibet immittere tentaverit 1061 amaritudinem. Non curat delicias, qui jejunio pascitur: multo minus murmurare pro ea potest, in quo etiam delectatur. Plane altissimum posuit refugium suum, ubi nec muscipula inimici timen
Abbreviated transcription (Latin):
sapiam ⁊ uitam in semetip̃o si non ꝑ exͣnc̃a
si ꝑsuam eẽñtiam ⁊ sapĩam ⁊ uitam subsistat.
sapiat ⁊ iuuat. alioquin non erit idem ẽe patus
⁊ filii nec ent par patri filius. quod qmͣ flm sit
filum ⁊ subsistere ꝑse ⁊ cẽ de patre. quia hoc ip̃m.
cuus prius expers eẽm doceret: itiq ħ ip̃a
sapiencia eius facere non incongiuet dicere¬
tur. S qmͣuis mea sapiencia ab illius sapi
insi sua ecñcia cẽt. nec saꝑet nisi seip̃am. mnł¬
to magis igitur et̾ni patris coct̾mis filius qͥ
sic het a patre ẽẽ ut non sint due eeñcie ⁊ ꝑ se
subsistit. sapit.⁊ iuiuit. non igitur sic intelligi
potest quod pater fisu aut filius patris sit
cẽncia. quasi alt̾ non possit subsistere ꝑ se. set
ꝑ alt̾um. S at significandam qm̃ hẽnt com¬
munionẽ sũme simplicis sũmeq uus eẽn

Expanded text:
iam et vitam in semetipso; ut non per extraneam, sed suam essentiam, sapientiam et vitam subsistat, sapiat et vivat; alioquin non erit idem esse Patris et Filii, nec erit par Patri Filius: quod quam falsum Filium et subsistere per se, et esse de Patre; quia hoc ipsum,cujus prius expers essem, doceret, utique hoc ipsa sapientia ejus facere non incongrue diceretur, sed quamvis mea sapientia ab illius sapienisi sua essentia esset, nec saperet nisi seipsa. Multo igitur magis aeterni Patris coaeternus Filius, qui sic habet a Patre esse, ut non sint duae essentiae, per se subsistit, sapit et vivit. Non igitur sic intelligi potest quod Pater Filii, aut Filius Patris sit essentia; quasi alter non possit subsistere per se sed per alterum; sed ad significandum quam habent communionem summe simp
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ fiłius. ⁊ cum ita sit alius ilse ⁊ asnis ilłe
at quid d̾uo sint. non sic ẽ alius pater alus
filius. Ut cum ambos dix̾im uideam me du¬
os dixisse ⁊ sic ẽ idip̃m quod ẽ pater aut filus
aut non messigam quid d̾uos drx̾im. qmͣuis
naiq singulus pater sit ꝑfecte sũmus spm¬
tus ⁊ singulus filius sit ꝑfecte sũmus spi¬
ritus sic tamen unũ idem q ẽ spiitus pater
soꝵ non recipiunt psralitatem. quia nõ sunt
duoꝵ : ita id̾ quod̾ cõmune ẽ amboꝵ ĩ duida¬
am teneat unitatẽ qnͣus totum sit singu¬
loꝵ. nam sic ut nou suit duo patres aut dio
filu. s unus pat̾ ⁊ innus filius. qm̃ singili
sunt singłoꝵ ꝓpria: ita nõ sunt duo si imis

Expanded text:
 Filius. Et cum ita sit alius ille, et alius ille, at qui duo sint. Nam sic est alius Pater, alius Filius, ut, cum ambos dixerim, videam me duos dixisse; et sic est idipsum quod est, et Pater et Filius, ut non intelligam quid duos dixerim. Quamvis namque singulus Pater sit perfecte summus Spiritus, et singulus Filius sit perfecte summus Spiritus; sic tamen unum idemque est Spiritus Pater lorum non recipiunt pluralitatem, quia non sunt duorum; ita id quod commune est amborum, individuam teneat unitatem, quamvis totum sit singulorum. Nam sicut non sunt duo patres, aut duo filii; sed unus Pater, et unus Filius, quoniam singula sunt sing
Abbreviated transcription (Latin):
uia er re manifestissime conpbendi põt
quo dicat idem spiritus uł quõ sciat ca
que facta sunt ab humana scia conphendino
posse. san nulli dubium ciratas sbas mul¬
to alit̾ ẽẽ in seip̃is.qmͣ in nr̃a scĩa. In seip̃is
namq sunt ꝑ ip̃am suam cenciam. In ma¬

Expanded text:
ua ex re manifestissime comprehendi potest quomodo dicat idem Spiritus, vel quomodo sciat ea quae facta sunt, ab humana scientia comprehendi non posse. Nam nulli dubium creatas substantias multo aliter esse in seipsis, quam in nostra scientia. In seipsis namque sunt per ipsam suam essentiam; in
Abbreviated transcription (Latin):
uot̾ licet scdm ꝑspectam rõm u̾m sit ut
ualde tomen magis congruit filium di¬
qi pater a nullo hẽt cenciam nisi a se ip̃o: nõ
satis apte dicitur hr̃e ẽenciam alicuius nisi
suam. quia uero fllius eẽnciam suam ħẽt
a patre. ⁊ eandem qmͣ ħẽt pater: aptissime

Expanded text:
uod licet secundum perspectam rationem verum sit, valde tamen magis congruit Filium dinamque Pater a nullo habet essentiam nisi a seipso, non satis apte dicitur habere essentiam alicujus nisi suam; quia vero Filius essentiam suam habet a Patre, et eamdem quam habet Pater, aptissime
Abbreviated transcription (Latin):
rius : sic sunt concordes natura ut alt̾ tene¬
at semꝑ cẽnciam alt̾ius.sic .n. diu̾sa sunt
ꝑ hoc quot alt̾ ẽ pater ast̾ ẽ fisius. ut m̃iqmͣ
dicatur. aut p̃r fu̾ins. aut filius pater. ⁊ su
idem sunt ꝑ sb̾am ut semper sit in patre een¬
set eadem. non plines s ima utusq eencia
Nde eciam si ast̾ alt̾ius dicatur ec̃nca
non erratur a u̾itate. s sinna unitas
simplicitas q cõmendatur cõmunis nature.
nõ .n. ꝯm̃ad̾m intelligitur sapiencia hom̃is
ꝑ qm̃ homo sapiens est qui ꝑ se non potest
ẽẽ sapiens. ita intelłgi pot si dicatur p̃̃ eẽi¬
tia fiłii. ⁊ filius cẽncia patris. ut eo mõ set
filius etistens ꝑ prem. ⁊ pater ꝑ filium qͣi
non possit alt̾ existens cẽ nisi ꝑ alt̾um sicut

Expanded text:
 teneat essentiam alterius. Sic enim diversi sunt, per hoc quod alter est Pater, et alter Filius, ut nunquam dicatur aut Pater Filius, aut Filius Pater; et sic idem sunt per substantiam, ut semper sit in Patre essensed eadem; non plures, sed una utriusque essentiaetiam si alter alterius dicatur essentia, non erratur a veritate; sed summa unitas simplicitasque commendatur communis naturae. Non enim quemadmodum intelligitur sapientia hominis, per quam homo sapiens est, qui per se non potest esse sapiens; ita intelligi potest, si dicatur Pater essentia Filii, et Filius essentia Patris, ut eo modo sit Filius existens per patrem, et Pater per Filium, quasi non possit alter existens esse nisi per alterum; si
Abbreviated transcription (Latin):
satis apcuis intelłr ħere filius prĩs cẽnciam
qmͣ pater filu: ita comieniencius dici potest si¬
suis pituis eẽntia qmͣ pater filui. nam ħ una
si fiat prosacõ satis acuta breuitate cõmen¬
dat filium nõ solum eandem eẽnciam hẽie cũ
patre: s hanc rp̃am here de patre ut hoc sit filius
quod̾ ẽ eẽncia patris. quoᵈ ẽ filius non ẽ diffen̾s
ẽencia de patus cẽncia ĩno de pr̃e eencia. Simiłr¬

Expanded text:
entiam quam Pater Filii, ita convenientius dici potest Filius Patris essentia quam Pater Filii. Nam haec una si fiat prolatio, satis acuta brevitate commendat Filium non solum eamdem essentiam habere cum Patre, sed hanc ipsam habere de Patre: ut hoc sit, Filius est essentia Patris, quod est, Filius est non differens essentia de Patris essentia, imo de Patre e
Abbreviated transcription (Latin):
patri qmͣ fiłia. nicħ autem qmͣ sumo patri
proses sua. Uissimum ẽ hanc ꝓlem nõ ẽẽ
filiam: s filium. Sicut ergo ꝓprium ẽ illiꝰ
u̾issime gignere istius uero gigni: sic ꝓpri
iu̾ssium genitum. ⁊ sie alter ẽ u̾issimus
parens. alter ẽ ussima proles: sic alt̾ ẽ u̾is¬
smns pater. alt̾ uissimus filius

Expanded text:
atri proles sua; verissimum est hanc prolem non esse filiam, sed Filium. Sicut igitur proprium est illius verissime gignere, istius vero gigni, sic proprverissimum esse genitum. Et sicut alter est verissimus parens, alter verissima proles; sic alter est verissimus Pater, alter verissimus Filius
Abbreviated transcription (Latin):
in simmia imitate probatur ẽẽ płralitas. u¬
ualde michi uidetur delitabile retctare sepi¬
no tam ipenetrabile secretum. Etoe .i. cũ¬
sic mpossibile sit cundem eẽ eum qui goguit ⁊
eum qui gignitur. atq eimidem ẽẽ pentem
⁊ prosem. ut ncce sit asium eẽ genitore ⁊ asi¬
uir genitum. ⁊ asium ẽẽ pr̃ẽm alium filum.¬

Expanded text:
n summa unitate probatur esse pluralitas, valde mihi videtur delectabile retractare saepius tam impenetrabile secretum. Ecce enim cuimpossibile sit eumdem esse qui gignit, et eum qui gignitur; atque eumdem esse parentem et prolem: ut necesse sit alium esse genitorem, alium genitum; et alium esse P
Abbreviated transcription (Latin):
T̾ hoe constare non poteut nisi parit̾¬
ille u̾issime gignat. ⁊ istud u̾issime gig¬
natur sicut igitur illud ẽ ꝑ spicuu: ita ħxe
eẽ ctissimum nc̃ce ẽ. qrͣ sũmi spiituo ẽ iussi¬
me gignere. ⁊ u̾bi eius u̾issime gigni. Quod

Expanded text:
t hoc constare non poterit, nisi pariteille verissime gignat; et istud verissime gignatur. Sicut igitur illud est perspicuum, ita hoc esse certissimum necesse est. Quare summi Spiritus est verissime gigne
Abbreviated transcription (Latin):
tam simile ẽ illi de quo nascitur cur esti¬
metur simise ꝯiͣ proses ꝑentis. ⁊ cum pocus as¬
seratur : quia tanto n̾ior ẽ isse ꝑens ⁊ istus pao¬
ses: qnͣto magis ⁊ isse ad ħuius nocitatis per¬
feccõnem solus sufficit ⁊ quod nascitur cius

Expanded text:
tam simile est illi de quo nascitur, cur aestitam simile est illi de quo nascitur, cur aestimetur simile, quasi proles parenti; non potius asseratur quia tanto verior est ille parens, et istud proles, quanto magis et ille ad hujus nativitatis perfectionem
Abbreviated transcription (Latin):
gius posse prostni qmͣ si dicatur ꝓprium
eẽ imius nasci ex astero. ⁊ ꝓprium ast̾ius nas¬
ci ast̾um ex ip̃o. Certum namq iam constat
quot u̾bum sũmi spiritus non sic ẽ ex eo qm̃¬
adm ca que ab ilso facta sunt. S ꝯm̃adm cre¬
ator de cieatore. sũmũ de sũmo. ⁊ ut psena bre¬
uitate omiod̾a absosuatur simisitudo. peni¬
tus id̾em ẽ ip̃m de eod̾em ip̃o. ⁊ ita ut nllatemis
sit nisi ex codem. Cum igitur pateat u̾bum
simimi spnitus sic eẽ ex ip̃o solo ut ꝑfcãm eus
quasi proses ꝑentis teneat similitudiem. nec
sic eẽ ab ip̃o ut fiat ab̾ eo: profecto ulso mõ cõ¬
ueniencius cogitan potest ẽẽ ex ilło qmͣ nas¬
rum de quib nasci dicuntur tencant similitu¬
tinem. sicut proses ꝑarentis. dicimus erm ca¬
pillos nasci de capite. ⁊ poma de arbore. sicet n ͨ
illi capiti nec ista arbori similia sint. Si inqmͣ
dici põt ubum sũ̾im spnitus ex ilło existere nas¬
cendo: qnͣto ꝑfeccus quasi proses ꝑentis tra

Expanded text:
arius posse proferri, quam si dicatur proprium esse unius nasci ex altero; et proprium alterius, nasci alterum ex ipso. Certum namque jam constat quia Verbum summi Spiritus non sic est ex eo, quemadmodum ea quae ab illo facta sunt; sed quemadmodum Creator de Creatore, summum de summo. Et ut plena brevitate omnimoda absolvatur similitudo, penitus idem i ex eo. Cum igitur pateat Verbum summi Spiritus sic esse ex ipso solo, ut perfectam ejus quasi proles parentis teneat similitudinem: nec si esse ex ipso ut fiat ab eo, profecto nullo modo convenientius cogitari potest ex illo esse quam nasrum, de quibus nasci dicuntur, teneant similitudinem sicut proles parentis. Dicimus enim capillos nasci de capite et poma ex arbore, licet nec illi capitis, nec ista arboris similia sint. Si, inquadici potest Verbum summi Spiritus ex illo existere, nascendo; quanto perfectius, quasi proles parentis, tra
Abbreviated transcription (Latin):
dudere si nec hoc negligendum existimo an
patris ⁊ fisii. an matris ⁊ filie: mag̃ illis ap¬
ta sit applło cum in eis ulła sit sexus discrecõ.
nam idtnto comienient̾ ẽ isse pater ⁊ proles
eius fisuis. quia ut̾q ẽ spiritus. cur non pari
ione asti comienit ec̃ matrem alt̾i fiłiam qr¬

Expanded text:
cludere. Sed nec hoc negligendum 19 existimo, an Patris et Filii, et an matris et filiae magis illis apta sit appellatio, cum in eis nulla sit sexus discretio. Nam si idcirco convenienter est ille Pater, et proles ejus Filius, quia uterque est Spiritus: cur non pari ratione alteri convenit esse matrem. alteri filiam, q
Abbreviated transcription (Latin):
illo. meffabłem plritatem. meffabłem corte.
ꝯm̃us enim nccͣitas cogat ut sint d̾uo: nlło
tam̃ẽ m̃o exprimi põt quid duo sint. nam ⁊¬
si forte duo pares aut asiquid̾ aluit simiłr ad¬
muicem possint dici. In hus ip̃is tamẽ resa¬
tes sinee aut duo simises hommes. quippe nec
sunt d̾uo pares spiritus. nec duo pares creato¬
res. nec d̾uo aliquid quod significet coꝵ aut
cenciam aut ħitudinem at creaturam. nec
duo quid quod̾ designet ꝓpriam ħĩtudinem al¬
tius ad̾ astum. quia nec duo u̾ba. nec due yma¬
gies. u̾bum namq hoc ip̃m quod ubum est
art ymago at altum. qmia non ubi alicuius

Expanded text:
m certe; quamvis enim necessitas cogat ut sint duo, nullo tamen modo exprimi potest quid duo sint. Nam etsi forte duo pares aut aliquid aliud similiter adinvicem possint dici, in his ipsis tamen relaes lineae, aut duo homines similes. Quippe nec sunt duo pares spiritus, nec duo pares creatores, nec duo aliquid, quod significet eorum aut essentiam aut habitudinem ad creaturam; sed nec duo aliquid, quod designet propriam habitudinem alterius ad alterum, quia nec duo verba, nec duae imagines. Verbum namque hoc ipsum quod Verbum est, aut imago, ad alterum est; quia non nisi alicu
Abbreviated transcription (Latin):
uitas ⁊ creator: nõ tanien ambo simul sunt
fue uitates aut duo creatores. S cum ħ ita sĩt
miro tñ mod̾o aꝑtissmnuim ẽ quia nec ille cuiꝰ
ẽ uerbum potest eẽ uerbum suum. nec u̾bum
põt eẽ isse cuius ẽ u̾bum ut in eo quot̾ signi¬

Expanded text:
en ambo simul sunt duae veritates, aut duo creatores. Sed cum haec ita sint, miro tamen modo apertissimum est quia nec ille, cujus est Verbum, potest esse Verbum suum; nec Verbum potest esse iste cujus est Verbum, ut in eo quod signi
Abbreviated transcription (Latin):
ci ħ ẽ ⁊ temꝑis condicõ ut tm̃m̃o quic¬
quid coꝵ metis clandit᷑ nec ꝑcium fugi¬
at rõm. uł qualem suscipit locus eius
scd̾m qnͣtitatem. uł qualem patit᷑ tempꝰ
eius scd̃m diut᷑ͣntatem. noc ullo mõ pos¬
sit totum a du̾sis socis uł tempib simł
contin̾i. quicquid u̾o soci uł temꝑis con¬

Expanded text:
 vel temporis conditio, ut tantummodo quidquid eorum metis clauditur, nec partium fugiat rationem, vel qualem suscipit locus ejus secundum quantitatem, vel qualem patitur tempus ejus secundum diuturnitatem; nec ullo modo possit totum a diversis locis vel temporibus simul contin
Abbreviated transcription (Latin):
non tame conueient̾ sicut similitudo ita ⁊ y¬
mago ⁊ figura ⁊ caracter eius dici possit. Uer¬
bum autem quo creaturã dicit ncqͣqmͣ simi¬
sit̾ ẽ u̾b̾um creature qr non ẽ eius similitudo.
s principalis cencia. Consequit᷑ igitur ut ip¬
sam crcaturam no dicat u̾bo creature. Cuius
gͥ u̾bo eam dicit si non cam dicit u̾bo eius. nam
creaturã: nicħ dicere potest nisi aut suo aut
cius u̾bo. Si gͦ nncħ dicit u̾bo creature : quie¬
quit̃ t̾icit. u̾bo suo dicit. Uno gͥ eodem u̾bo di¬

Expanded text:
non tamen inconvenienter, sicut similitudo, ita et inon tamen inconvenienter, sicut similitudo, ita et imago, et figura et character, ejus dici potest. Verbum autem quo creaturam dicit, nequaquam similiter est verbum creaturae, quia non est ejus similitudo, sed principalis essentia. Consequitur igitur ut ipsam creaturam non dicat verbo creaturae. Cujus ergo verbo eam dicit, si non dicit eam verbo ejus? Nam creaturam nihil dicere potest, nisi aut suo, aut ejus verbo. Si ergo nihil dicit verbo creaturae, quidquid dicit, Verbo suo dicit. Uno igitur eodemque Verbo di
Abbreviated transcription (Latin):
gniem seu ꝑ rõm cupit u̾aciter cogitare eius
utiq smulitudiem qnͣtum ualet in ip̃a sua
cogitacõne conatur expͥmere. Quot qnͣto iu¬
us facit: tanto u̾uis rem ip̃am cogitat. et
hoc quidem cum cogitat aliquit aluid quod ip̃a
nõ ẽ. ⁊ maxiine cum asiquoᵈ cogitat corpus
clarius ꝑspicitur.cum .ni. cogito notum mͥ ho¬
minẽ absentem : formatur acies cogitacõnis
m se in tlem ymaginem eius: qualem illam
ꝑ iusum occłoꝵ in memoriam attraxi. que
ymago in cogitacõne u̾bum ẽ eusdem homi¬
ius. quem cogitando dico. het igitur mens
rõnalis cum cogitando se intelligit secum y¬
magniem suam ex se natam .i. cogitacõnem
sui at suam similitudiem qrͣ sua inp̾ssione
formatam. qm̃iuis ip̃a se a sua ymagnie no¬
nͥ rõne sola seꝑare possit. q̃ ymago eius u̾bũ
eius c̃.hoc itaq mõ quis neger sũmam sa¬
piam cum se dicendo intelligit gign̾e consuba
ꝓpͥe aliquid̾ satis comienient᷑ dici non possit.

Expanded text:
nem seu per rationem cupit veraciter cogitare, ejus utique similitudinem, quantum valet, in ipsa sua cogitatione conatur exprimere. Quod quanto verius facit, tanto rem ipsam verius cogitat; et hoc quidem, cum cogitat aliquid aliud quod ipsa non est, et maxime cum aliquod cogitat corpus. clarius perspicitur. Cum enim cogito notum mihi hominem absentem, formatur acies cogitationis meae in talem imaginem ejus qualem illam per visum oculorum in memoriam attraxi; quae imago in cogitatione, verbum est ejusdem hominis, quem cogitando dico. Habet igitur mens rationalis, cum se cogitando intelligit, secum imaginem suam ex se natam, id est cogitationem sui ad suam similitudinem, quasi sua impressione formatam, quamvis ipsa se a sua imagratione sola, separare possit, quae imago ejus verbum ejus est. Hoc itaque modo, quis neget summam sapientiam, cum se dicendo intelligit, gignere consubproprie aliquid satis convenienter dici non possit,
Abbreviated transcription (Latin):
se optulit uͥbum quo seip̃m dicit ⁊ que fecit om¬
nia. an gͦ ałio uerbo dicit seiꝑm ⁊ alio ea q̃
facit. aut pocuis eodem ip̃o u̾bo quo dicit se¬
ip̃m: dicit qͥcumq facit. nam hoc quoq ubũ
quo seipm dicit : nc̃ce ẽ id̾ip̃m cẽ quoᵈ ip̃e ẽ.
sicit constat de ubo illo quo dicit ea q̃ ase fcã

Expanded text:
 obtulit se Verbum quo seipsum dicit qui omnia facit. An ergo alio verbo dicit seipsum, et alio ea quae facit; aut potius eodem ipso Verbo quo dicit seipsum, dicit quaecunque facit? Nam hoc quoque Verbum, quo seipsum dicit, necesse est idipsum esse quod ipse est, sicut constat de Verbo illo quo dicit
Abbreviated transcription (Latin):
qs auferatur quod̾ rõnałis ẽ. deid̾e quod senti¬
bsi postea quod intałis. pꝰtremo ip̃m midum
ã quodꝰ reman. quis nõ intessigat quod illa ÷¬
sta que sie pausatim destruitur ad mimis et
nimis eẽ. ⁊ ad̾ ust̾ium ad non ẽẽ gͣtatim ꝑ¬
sucitur. Quod an sigilłatim assumpta qmͣlib
cẽnciam ad minus ⁊ mimis ẽẽ deducitur cadẽ
ottmatim assumpta ilła. ⁊ ad magis ⁊ magͥ
ẽ pͥducunt. patet gͥ quia mag̾ ẽ uuiens sb̃a¬

Expanded text:
s est, deinde quod sensibilis, et postea quod vitalis, postremo ipsum nudum esse, quod remanet; quis non intelligat quod illa substantia quae sic paulatim destruitur, ad minus et minus esse, et ad ultimum ad non esse gradatim perducitur? Quae autem singulatim assumpta quamlibet essentiam ad minus et minus esse deducunt, eadem ordinatim assumpta, illam ad magis et magis esse perducunt. Patet igitur quia magis est vivens s
Abbreviated transcription (Latin):
ut cogitari põt quod sĩmia sapiencia se aliqnͣdo
nõ intelligt. cum rõnalis mens possit nõ so¬
sum suimet s eciam ip̃ius sũme sapiencie re¬
minisci. ⁊ illam ⁊ se intesligere. Si enim mens
hũana nłłam eius aut suam memoriam here¬
aut intessigenciam posset. neqͣqmͣ ab irronabi¬
lib̾ creatirs. ⁊ ilłam ab̾ om̃i creatura secum so¬
sa tacite disputando. sicut nec mens mea facit.
disc̾neret ergo sim̃nis ilłe spẽ sicut ẽ et̾mis: ita
et̃ne sui memor ẽ. ⁊ intelligit at̾ similitud̾inẽ
mentis rõnałis. ĩmo nõ ad ullus simiłitudi¬
nem. S ilse prnicipalit ⁊ mens rõnalis ad¬

Expanded text:
 cogitari potest quod summa sapientia se aliquando non intelligat; cum mens rationalis possit non solum suimet, sed et illius summae sapientiae reminisci; et illam, et se intelligere? Si enim mens humana nullam ejus aut sui habere memoriam aut intelligentiam posset, nequaquam se ab irrationalibus creaturis, et illam ab omni creatura, secum sola tacite disputando, sicut nunc mens mea facit, discerneret. Ergo summus ille spiritus, sicut est aeternus; ita aeterne sui memor est, et intelligit se ad similitudinem mentis rationalis; imo non ad ullius similitudinem, sed ille pr
Abbreviated transcription (Latin):
conꝑacõne quot̾amõ nõ sunt.⁊ tame ꝑ illsᷤ
⁊ scd̾m̃ illud facta sunt aliquid mitacõ aliqͣ
issius sũme eencie ppendatur. Sic quippe ubũ
siimie u̾itatis quod̾ ⁊ ip̃m ẽ sũma u̾itas. nul¬
sum augnentum uł decrim entũ senciet. ẜm

Expanded text:
one quodammodo non sunt, et tamen per illud et secundum illud facta sunt aliquid, aliqua imitatio illius summae essentiae perpendatur. Sic quippe Verbum summae veritatis, quod et ipsum est summa veritas, nullum augmentum vel detrimentum sentiet
Abbreviated transcription (Latin):
tera pars discucienda.scisicet qualrt sinna
natura tota sit in om̃ib ⁊ singulis socis
uł temꝑib. hic umurũ eẽ non põt. nisi aut
sa isdem uestigus una potuit indagare
psecuco. hic abmiucẽ disgredientes dis¬
putacõnem uidentur diu̾sis. qͣi fugere
amfractib singulatim suis inuestigen¬
tur discucõnib. pͥmum ergo uideatur si
sũma natura tota possit eẽ in singulis so¬
cis. aut simuł aut ꝑ diuersa temꝑa. dem̃
id ip̃m in temꝑib inquirat᷑. Si igitur to¬
ta ẽ sumus in singulis socis ꝑ singula so¬
ca sunit s ingule tote. Sicut enim sotus
a soco distinguitnr ut singula loca sint ita
quod totum ẽ in imosoco ab eo quod̾ ab¬
eodem temꝑe totum ẽ malio soco distm¬
gguituir int. singusa tota sint. Nam qd
totum non ẽ aliquo soco nch est quod

Expanded text:
scilicet, qualiter summa natura sit tota in omnibus, et singulis locis et temporibus. Hoc nimirum esse non potest, nisi aut sas eisdem vestigiis una potuit indagare prosecutio, hic ab invicem digredientes disputationem videntur diversis quasi fugere anfractibus, singillatim suis investigentur discussionibus. Primum ergo videatur si summa natura tota possit esse in singulis locis, aut simul aut per diversa tempora. Deinde idipsum in temporibus inquiratur. Si igitur tota est simul in singulis locis, per singula loca sunt singulae totae. Sicut enim locus a loco distinguitur ut singula loca sint, ita id quod totum est in uno loco, ab eo quod eodem tempore totum est in alio loco distinguitur, ut singula tota sint. Nam quod totum est in aliquo loco, nihil ejus est quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ur igitur dubitem quod supͣ dubium
dimiscram. scilicet utrum ħ socucõ in
płrib̾ u̾bis an in uno u̾bo consistat. nam si
sic ẽ sũme nature consubasis ut non sint dio
set iuius deus. utiq sicut illa sũne simpler
ẽ: ita ⁊ ista. Non igitur constat płrib ilbis
s ẽ unũ u̾bum ꝑ quod facta sunt om̃ia. Qs¬

Expanded text:
ur igitur dubitem quod supra dubium dimiseram, scilicet, utrum haec locutio in pluribus verbis an in uno verbo consistat? Nam si sic est summae naturae consubstantialis, ut non sint duo, sed unus spiritus, utique sicut illa summe simplex est, ita et ista. Non igitur constat pluribus verbis; sed est unum Verbum, per quod facta sunt omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
guli homines ꝯũem hent cum singulis ut
płres sbas se diuidit. nec cum alia aliqua per
eencialem cõmuionẽ se colligit. qm̃ tameu
sibet rei cencia fici soset sba. profecto si quid̾
tigne dici potest non prohibetur dici suba. et
qm non noscitur dignior eencia qmͣ spuitus
utiq eadem ẽ asserenda ẽẽ spnitus non corpꝰ.
qm̃ autem nec ulle ꝑtes eiusd̾em spiritus sũt.
nec płres ẽẽ possunt eiusmoi spiritus: nõce¬

Expanded text:
guli homines commune habent cum singulis, ut plures substantias se dividit, nec cum aliqua alia per essentialem communionem se coslibet rei essentia dici solet substantia; profecto, si quid digne dici potest, non prohibetur dici substantia. Et quoniam non noscitur dignior essentia quam spiritus utique eadem asserenda est esse spiritus, non corpus. Quoniam autem nec ullae partes sunt ejusdem spiritus, nec plures esse possunt ejusmodi spiritus, nece
Abbreviated transcription (Latin):
nosamt᷑. Constat namq quod huiusmoi pꝰ
miñi p̾sentem nascituro nec maior nec mino.
nee equał sum. nec similis. omes autẽ has¬
tlatõnes utiq cum natꝰ fu̾it sine om̃i nui
acõne mei ad illum here poto ⁊ amitte̾ ẜm¬

Expanded text:
nes. Constat namque quia homini post annum praesentem nascituro, nec major, nec minor, nec aequalis sim, nec similis. Omnes autem relationes has, utique cum natus fuerit, sine omni mei mutatione, ad illum habere potero et amitte
Abbreviated transcription (Latin):
estimo ut de loccone eius ꝑ qmͣ facta sunt oĩ
infleribile teneant. Ilsut me marie cogit de
illa diligencius d̾iscutere quod̾ idipm quod̾ ip̃e
sĩmus spiitus ẽ probatur cẽ. si enm ille
nicħ fecit insi ꝑ seipm. ⁊ quicquid ab eo fcm

Expanded text:
facta sunt omniinflexibile teneant, illud me maxime cogit de illa diligentius discutere, quia id ipsum, quod ipse summus spiritus est, probatur esse. Si enim ille nihil fecit, n
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur suba pro eencia ⁊ sie sit exͣ sicut ẽ supͣ
ommnem sb̃am. nam qnͣtum illut cẽ quod ꝑ se
ẽ quicꝯiud ẽ. ⁊ de nichiło facit omne aluid̾ ẽẽ:
bus que non sunt idem quod ip̃a. cumq ipa
soli omium naturaꝵ ħeat ase sine alterius
nature auxilio ẽẽ quicquid ẽ quo nõ ẽ singu¬
lartter absq creature sue consorcõ quicquit̾

Expanded text:
 sic sit extra, sicut est supra omnem substantiam? Nam quantum illud esse, quod per se est quidquid, et de nihilo facit omne aliud esse, dhis quae non sunt idem quod ipsa. Cumque ipsa sola omnium naturarum habeat a se, sine alterius naturae auxilio, esse quidquid est; quomodo non est singulariter, absque suae creaturae consortio, quidqui
Abbreviated transcription (Latin):
Uamqm̃ autẽ sup̃ condusum sit ꝙ
creatrix ẜ natura ⁊ ubiq ⁊ in om̃ib ⁊ ꝑ
oñna sit. ⁊ er eo quia nec incepit nec de¬
sinet eẽ consequatur quia semꝑ fuit.⁊
ẽ ⁊ erit. Sencõ tamẽ quiddam contradie¬
cõius subinurinurare qd me cogit diligñ¬
cus ubi ⁊ qñ sit illa indagare. Itaq sum¬
ma eeñcia aut ubiq ⁊ semꝑ ẽ aut tamen
dico aut in om̃i soco uł temꝑe aut detĩate
m aliquo. aut in nulso. s quit̾ uidetur re¬
pugnancius qmͣ ut quod u̾issime ⁊ suĩne
ẽ. iõ misqmͣ ⁊ nũqmͣ sit. falsum ẽ igitur
sum bom̃i nec penitus aliquid ẽ sine ea.

Expanded text:
uam autem supra conclusum sit, quia creatrix haec natura ubique, et in omnibus, et per omnia sit: et ex eo, quia nec incoepit, nec desinet esse consequatur quia semper fuit, et est, et erit, sentio tamen quiddam contradictionis submurmurare ; quod me cogit diligentius, ubi et quando illa sit, indagare. Itaque summa essentia, aut ubique et semper est, aut tantum dico, auuo, vel in nullo. Sed quid videtur repugnantius, quam ut quod verissime et summe est, id nusquam et nunquam sit. Falsum est igitur nullum bonum, nec penitus aliquid est sine ea:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e : amplius asserunt utiq iexpugnabilit̾
ea q̃ iam iuenta sunt.qr nicħ om̃ino potuit
imqm aut põt subsistere p̾ter creantem spm̃
creatum sb̃siscit ꝑ illam factum ẽ. illa u̾o ꝑse
fieri non potuit. nicħ quippe ꝑ se fieri potuit
qr quicquid fit posterius est eo ꝑ quod fit. ⁊
nicħ ẽ posterius seip̃o. relinquit᷑ itaq ut ħ sũ¬

Expanded text:
sserunt utique inexplicabiliter ea quae jam inventa sunt, quia nihil omnino potuit unquam aut potest subsistere praeter creantem spiricreatum subsistit , per illam factum est; illa vero per se fieri non potuit. Nihil quippe per seipsum fieri potest, quia quidquid fit, posterius est eo per quod fit; et nihil est posterius seipso. Relinquitur itaque ut haec sum
Abbreviated transcription (Latin):
optin̾e. uid̾et᷑ enim eius et̾nitas ẽẽ int̾¬
minabilis urta simul ꝑfecte tota eristẽs
Cum .n. supͣ iam satis liqueat quod ea¬
dem sba non sit aluid qmͣ uita sua. ⁊ et¬
nitas sua non sit aliquo mõ int̾mina¬
biłis. nec nisi sumil ⁊ ꝑfecte tota. Quid
aliut̃ ẽ uera et̾nitas que illi soli comitit
qm̃ int̾mmabilis uita simul ꝑfecte ex¬

Expanded text:
tinere. Videtur enim ejus aeternitas 14 esse interminabilis vita simul perfecte tota existens. Cum enim supra jam satis liqueat quod eadem substantia non sit aliud quam vita sua, et aeternitas sua; nec sit aliquo modo terminabilis, nec nisi simul et perfecte tota, quid aliud est vera aeternitas, quae soli illi convenit, quam interminabilis vita simul et per
Abbreviated transcription (Latin):
andem quoq sũmam sbam con¬
stat sine principio ⁊ sine fine eẽ.
nec ħere p̃t̾itum ⁊ futurum. nec temꝑa¬
se. hoc ẽ sabiłe p̾sens quo nos utinnir.
qm̃ etas siue et̾nitas eius aut nncħ ali¬
ud̾ ẽ qmͣ ip̃a ĩnnitabilis ⁊ sine ꝑtib ẽ.
Nonne ergo semꝑ quod ur designare
totum tempꝰ multo u̾ius si de illa d̾icit᷑
intelłr significare ct̾nitatẽ. q̃ sibi ip̃i mis
qm̃ dissmilis quam tp̃ꝵ uarictatẽ q̃ si¬

Expanded text:
amdem quoque summam substantiam constat sine principio et sine fine esse; nec habere praeteritum, aut futurum, nec temporale, hoc est, labile praesens, quo nos utimur, quoniam aetas sive aeternitas ejus quae nihil aliud est quam ipsa, immutabilis et sine partibus est. Nonne ergo semper quod videtur designare totum tempus, multo verius si de illa dicitur intelligitur significare aeternitatem, quae sibi ipsi nunquam est dissimilis, quam temporum varietatem, quae si
Abbreviated transcription (Latin):
meuitabłis nccitas exigit misli loco uł
hibet om̃i soco uł temꝑe simul totam
adeẽ. nc̃ce ẽ eam simul totam om̃ib et
singulis locis ⁊ temꝑib p̾sentem ẽẽ. nõ
eni qr hiuc soco uł temꝑe p̾sens est idcir
aut transit cum p̾senti ꝙ iux ẽ. aut uentꝰ¬
um ẽ cum futuro quod nõ dum ẽ. ulla
tempus claudit siui ẽẽ. nam si ip̃a sum¬
ma cencia dicitur eẽ in soco aut temꝑe qmͣ¬
io de illa ⁊ delocalibus sen temꝑalib na¬
dissimilitudiñe. In illis namq duo q̃dã
cadem probacõ significat .i. quia ⁊ p̾sen¬
cia sunt socis ⁊ tempib in quib cc̃ d̾icunt᷑.

Expanded text:
inevitabilis necessitas exigit nulli loco vel hibet omni loco vel tempori simul totam adesse, necesse est eam simul totam omnibus et singulis locis et temporibus praesentem esse. Non enim, quia huic loco vel tempori praesens est, idcircaut transit cum praesenti, quod vix est; aut venturum est cum futuro, quod nondum est. Nullatntra locum vel tempus claudit suum esse. Nam, si ipsa summa essentia dicitur esse in loco aut tempore, quamvis de illa et de localibus sive temporalibus nadissimilitudinem. In illis namque duo quaedam eadem prolatio significat, id est, quia praesentia sunt locis et temporibus, in quibus esse dicu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃imode sibi eẽ eandem sbaliter
in me alu ẽ a se diu̾sa. uł accidentaliter.
accntis cum hoc ip̃m quod maior ẽ om̃i¬
Tus asus naturis. ⁊ quod illis ẽ dissimi¬
sis. ⁊ ilsi uid̾catur accidere. Si quid repug¬
nant quoꝵd̾am q̃ accñcia dicunt᷑ sussco¬
tibisitas ⁊ uaturasis ĩ cõmitabłitas si
ex eoꝵ assumpcone ullam sbam conseq̃¬
tur uarabisitas. om̃ia quippe q̃ acancia

Expanded text:
e est aliquando a se diversa vel accidentaliter. accidentis; cum et hoc ipsum, quod major est omnibus aliis naturis, et quod illis dissimilis est, illi videatur accidere? Sed quid repugnant quorumdam, quae accidentia dicuntur, susceptibilitas, et naturalis incommutabilitas; si ex eorum assumptione nulla substantiam consequatur variabilitas? Omnium quippe quae a
Abbreviated transcription (Latin):
Et quo tam differens res.scilicet cieate¬
⁊ creata cencia dici pot̾ uno ubo. p̾sertm caur
u̾bum ip̃m sit dicenti coet̾nim creatura autẽ
non sit illi coet̾na. forsitan quia ip̃a summa
sapiencia ⁊ sũmna rõ inqua sunt om̃ia q̃ ꝑfe¬
ta sunt qm̃at̾m opus quod fit sed̾m aliqmͣ ar¬
qmͣ d̾issosuitur semꝑ ẽ in ip̃a arte nõ alust̾ qmͣ
quot ẽ ars ip̃a. Id̾curo cum ip̃e summus spni¬
tus dicit seipm: dicit om̃ia q̃ facta sunt. Nam
⁊ aũqmͣ fierent. ⁊ cum iam facta sunt. ⁊ cum
corrumpunt᷑ seu aliquo mõ uariantur semper
in ip̃o sunt. non quod sunt in seipis. s quod ẽ
idem ip̃e. ⁊ enim in seipis sunt eencia mutabi¬
sis scd̾m mutablem iõnem creata. In ip̃o uero

Expanded text:
o tam differentes res, scilicet creat creata essentia, dici possunt uno Verbo, praesertim cum Verbum ipsum sit dicenti coaeternum; creatura autem non sit illi coaeterna? Forsitan quia ipse est summa sapientia et summa ratio, in qua sunt omnia quae facta sunt; quemadmodum opus, quod fit secundum aliquam arm dissolvitur, semper est in ipsa arte non aliud quam quod est ars ipsa. Idcirco cum ipse summus Spiritus dicit seipsum, dicit omnia quae facta sunt. Nam et antequam fierent, et cum jam facta sunt, et cum corrumpuntur, seu aliquo modo varientur, semper in ipso sunt, non quod sunt in seipsis, sed quod est idem ipse. Etenim in seipsis sunt essentia mutabilis, secundum immutabilem rationem creata;
Abbreviated transcription (Latin):
nłłs ẽ eius socus. ⁊ ulłm tempus ẽ eius
tempꝰ. Quod̾ u̾o nussus socus ant tem¬
pus here conspicitur id profecto ullate¬
mis loci ac temꝑis legem subire comu¬
citur. ulła gͥ lex soci ac temꝑis nata᷑m
illam aliquo m̃o cogit qmͣ millus locus
at tempus aliqua continencia claudit.
qmͣ autẽ rõnalis consideracõ om̃nmoda
tinendo concludat. quo ergo non ẽ impu¬
dentia impudencie dicere quod̾ sũme u̾ita¬
tis aut socus circunis cribit qnͣtitatẽ. aut

Expanded text:
s est ejus locus, et nullum tempus est ejus tempus. Quod vero nullum locum aut tempus habere conspicitur, id profecto nullatenus loci aut temporis legem subire convincitur. Nulla igitur lex loci aut temporis naturam ullam aliquo modo cogit, quam nullus locus aut tempus aliqua continentia claudit. Quaenam autem rationalis consideratio omnimoda ontinendo concludat. Quomodo quoque non est impudentis imprudentiae dicere quod summae veritatis aut locus circumscribat quantita
Abbreviated transcription (Latin):
Am non in m̾ito uald̾e moucor ꝙͣ xu.
studiose possum inquirere quid̾ om̃ium
que de aliquo dici possunt hiuic tam admira
q̃ aptamus rebus t̾cis de nicho ⁊ reꝑire ꝙ
digne dicatur de cieatrice oĩi suba. temp¬

Expanded text:
am non immerito valde moveor quam studiose possum inquirere quid omnium, quae de aliquo dici possunt, huic tam admirabquae aptamus rebus factis de nihilo, reperiri quod digne dicatur de creatrice universorum subs
Abbreviated transcription (Latin):
tas eius recipit p̾t̾itum uł futurum. p̾¬
sens u̾o quom̃o non hr̃ si uere ẽ. S fu¬
it significat p̾t̾itum. ⁊ enit futum. m̃i¬
quam igitur ilła fuit uł erit. qr̃ nõ ẽ¬
simus distincte. sicut nec siil totaĩ

Expanded text:
 futurum. Praesens enim quomodo non habet, si vere est? sed fuit, significat praeteritum; et erit, futurum. Nunquam igitur illa fuit, vel erit; quare non est distincte, sicut nec simul tota
Abbreviated transcription (Latin):
apud se dice̾t. si incħ apud̾ se d̾r̃et cum ide̾ sit issi
sic ticere asiquidꝰ ꝙ ẽ intessigere : non asiquid
n telligeret. Si nicħ intelligeret: gͦ sũma sa¬
piencia q̃ non ẽ aluid qmͣ idem sp̃e nich intel¬
sigeret. quod absurd̾um ẽ. Quid̾ eigo. si enim

Expanded text:
 si nihil apud se diceret, cum idem sit illi, sic dicere aliquid quod est intelligere, non aliquid intelligeret; si nihil intelligeret, ergo summa sapientia, quae non est aliud quam idem spiritus, nihil intelligeret: quod absurdissimum est. Quid igitur? Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
locis. at u̾o si in d̾iu̾sis ꝑtib tota ẽ in sin¬
gulis socis : qnͣdo ẽ in uno soco ułłm bo¬
num ⁊ nlła eẽncia ẽ int̾im in aliis socis.
quia sine ea prorsus aliquid non existit.
quod absurdum eẽ uł ip̃a loca probant
an non nicħ set aliquid sunt . nõ ẽ ita
sũma natura tota in singlis locis diu̾sis
temꝑib. quod̾ si nec eodem tempe. nec di¬
u̾sis tempib tota ẽ in singlis socis: si¬
quet quia ulło m̃õ ẽ in singliõ socis¬
om̃ib nc̃ ẽ indagandum si eadem sum¬
ma uatura sit tota in singłis temꝑib
sis temꝑib. si ip̃a temꝑa simus non sũt.
Si u̾o seꝑatim ⁊ distincte tota ẽ in singu
ẽ heri ⁊ hod̾ie ⁊ cras. ꝓprie dicitur quod fu¬
it ⁊ ẽ et erit. ergo eius etas que nicħ a¬
set ẽ in ꝑtibus extensa ꝑ tempoꝵ ꝑtes.
at eius ct̾nitas nicħ aliud ẽ qmͣ ip̃a.⁊
tempꝵ discinccõnes.si enim etas eius

Expanded text:
 tota est in singulis locis, quando est in uno loco, nullum bonum et nulla essentia est interim in aliis locis, quia sine ea prorsus aliquid non existit. Quod absurdum esse vel ipsa loca probant, quae nonnihil, sed aliquid sunt. Non est itaque summa natura tota in singulis locis, diversis temporibus. Quod si nec eodem tempore, nec diversis temporibus tota est in singulis locis, liquet quia nullo modo est tota in singulis oitur est indagandum si eadem summa natura sit tota in singulis temporilis temporibus, si ipsa tempora simul non sunt? Si vero separatim et distincte tota est in singuest heri, et hodie, et cras; proprie dicitur quia fuit, et est, et erit. Ergo ejus aetas, quae nihil ased est partibus extensa per temporum partes. At ejus aeternitas nihil aliud est, quam ipsa. t
Abbreviated transcription (Latin):
pisam itaq fit quod̾ eoꝵ q̃ acencia dñr quedã
aliotemis atcraẜunt ñmitabilitatẽ. q̃dam nͦ
nlatemis sub̾trahinit ĩnutabilitatẽ. Sicut
gͥ sima natura accntib iutacõnem effici¬
entib mĩqmͣ in sua simplicitate socum tribu¬
sitati repuguant ałn dici aliquid̾ nõ respuit.
i tam̃e ałiquid eius cencie uñ ip̃a uariabilis
intessi possit. nõ accid̾it. Un quoq concludi
pot. quia nssuus accid̾entis susceptibisis ẽ. quip
adendo uł reced̾endo faciunt ip̃o suo effcũ nature
iccidere rei qmͣ mutant ppendut᷑. sic illa que a
simisi effectu deficiunt inpprie dici aceñcia depre¬

Expanded text:
dam aliquatenus attrahant commutabilitatem, quaedam vero nullatenus subtrahant incommutabilitatem. Sicut igitur summa natura accidentibus mutationem efficientibus nunquam in sua simplicitate locum tribulitati repugnant, aliquando dici aliquod non respuit, et tamen aliquid ejus essentiae, unde ipsa variabilis intelligi possit, non accidit. Unde hoc quoque concludi potest, quia nullius accidentis susceptibilis est: quippe cedendo vel recedendo faciunt, ipso suo effectu vere accidere rei, quam mutant, perpenduntur; sic illa, quae a simili effectu deficiunt, improprie dici accidentia depre
Abbreviated transcription (Latin):
surgit nicħ ⁊ quecumq bactenus
ro u̾itate ⁊ nccitate concordit̾ instantib
disserunt. affint ec̃ nich. Si .ni. ea que su¬
pra digesta sunt necie u̾itatis mumni¬
mine firiata sunt: non fuit aliquid
ante sũmã eenciam nec erit aliquit̾ post
eam. nam ut aliquid aut nicħ noce ẽ p̾¬
cessisse uł subsecuturum eẽ. Qui aut
dicit quia nicħ fuit añ ipãm ⁊ nich cui
p᷑ ip̃am: it promĩciare ur̃. qr fuit ante
ip̃am qñ nicħ erat ⁊ erit p᷑ ip̃am. quia
nich erit. qñ ergo nich erat : illa nõ euit.
⁊ qñ nicħ erit: illa non ert. qũo ergo
non inceꝑit ex nicho. ⁊ quõ non deuẽi¬
et at nichisum si illa non deerat om
athuc erit nicħ. quid gͥ mosita ẽ tanta
moses argumentoꝵ si tamẽ facile demo¬
situr nichilum molimia coꝵ. Si namq
constituitur ut sũmum ẽẽ nicho ⁊ pre¬
cedenti succedat ⁊ subseqñti decedat quie¬
quid supͣ statuit um̃ ncc̃e destituitur ꝑ
man̾e nichilum an pocius repugnan¬

Expanded text:
cunque hactenus ratio veritate et necessitate concorditer attestantibus, disseruit, asserit esset nihil. Si enim ea, quae supra digesta sunt, necessariae veritatis munimine firmata sunt, non fuit aliquid ante summam essentiam, nec erit aliquid post eam. Nam aut aliquid, aut nihil necesse est praecessisse, vel subsecuturum esse. Qui autem dicit quia nihil fuit ante ipsam, et nihiiare videtur. Quia fuit ante ipsam, quando nihil erat; et erit post ipsam, quando nihil erit. Quando ergo nihil erat, illa non erat; et quando nihil erit, illa non erit. Quomodo ergo non incoepit ex nihilo, aut quomodo non deveniet ad nihilum: si illa nondum erat, adhuc erit nihil? Quid ergo molita est tanta moles argumentorum, si tam facile demolitur nihilum molimina eorum? Si namque constituitur ut summum esse nihilo et praecedenti succedat, et subsequenti decedat quidquid supra statuit verum, necesse destituitur per inane nihilum. An potius repugnan
Abbreviated transcription (Latin):
post issam nicħo ꝑ nichm reducatur ad
nicħ illud ẽẽ. quod ꝑ seip̃m conduxit
id quod erat nicħ ad eẽ. duppsicem nam¬
quia nicħ fuit añ sũmam cẽnciam. du¬
mis enimꝰ ẽ eius sensus. quia prius qmͣ
sĩmna eẽncia eẽt fuit cum erat nichil.
aliquit docuit me uolare. ⁊ erit fłm. aut
quia me nõ d̾ocuit aliquid uolare quod
ẽ um̃. prior itaq sensus ẽ q̃m sequitur
supra tiactata in ꝯĩcucia. ⁊ om̃imod̾a
rõne pro fso repellitur ⁊ reprobatur. alt̾¬

Expanded text:
post illam nihilo, per nihilum reducatur ad nihilum illud esse, quod per seipsum conduxit id quod erat nihil, esse. Duplicem namquia nihil fuit ante summam essentiam. Unus enim est ejus sensus, quia, priusquam summa essentia esset, fuit, cum erat nihil. aliquid, docuit me volare; et erit falsum: aut quia non me docuit aliquid volare, quod est verum. Prior itaque sensus est, quem sequitur supra tractata inconvenientia, et omnimoda ratione pro falso repellitur. Alter vero est,