comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re hortiessent quã illi. & quasi de dispari genere
bi les sumus ignobilitate generis. sic se preferunt nobs
squase gloriantur: quia dicentes se. filios eẽ abrahȩ
nobiles. quia existentes filii abrahȩ scđm carnẽ.
mus ꝑ immitationẽ fidei. et operationis Et iste
co. audeo et ego gloriari. Ac si diceret aliis uerbis:
dent illi gloriari in nobilitate generis. licet insi¬
enter dicã. Audeo et ego gloriari denobilitate
eneris. ideo ait. in insĩpientiã dico. quia stultum
eat: Apłs tam̃ non erat insipiens. quia nonsponte
oc agebat. sed co actus Neq prolaude humana.
ed ut corinthios sua laude ad amorẽ suũ retraber&
bamore pseudo apłoꝵ. Uel in insipientia dicit se
udere gloriari denobilitate generis. ut illorum
lam euacuet. quise iactabant quod filii essent
brahae. quia insipienter agebant. Hebrei sunt illi.
de dicit apłs. Gloriantur illi denobilitate carnis.

Expanded text:
re orti essent quam illi, et quasi de dispari genere re orti essent quam illi, et quasi de dispari genere biles simus ignobilitate generis, sic se praeferunt nobiss qua se gloriantur: quia dicentes filios se esse Abrahae et nobiles, quia existentes filii Abrahae secundum carnem, sumus et per imitationem fidei et operationis. Et iste dico, audeo et ego gloriari; ac si diceret aliis verbis: Audent illi gloriari in nobilitate generis, licet insipienter dicam, audeo et ego gloriari de nobilitate generis. Ideo autem ait, In insipientia dico, quia stultum beat. Apostolus tamen non erat insipiens, quia non sponte hoc agebat, sed coactus: neque pro laude humana, sed ut Corinthios sua laude ad amorem suum retraheret ab amore pseudoapostolorum, vel in insipientia dicit se audere gloriari de nobilitate generis, ut illorum gloriam evacuet qui se jactabant quod filii essent Abrahae, quia insipienter agebant. ImprInde dicit Apostolus: Gloriantur illi de nobilitate carnis
Abbreviated transcription (Latin):
ententiae sub distinctione ꝓferantur. tamen cũ dix̃
genere. quorũ patres semꝑ idolatrie fuerunt
demones et lapides prodõ uenerantes. se aũt prefen¬
agna siquidem stultitia ẽ et ignobilitas aliquẽ pes
regenerationẽ aquȩ & spĩ scĩ filiũ dĩ effectũ iactara
aliquid denobilitate generis. maxime cũ dñs dicat
om̃s nos fr̃s eẽ: Quã uis aut̃ hunc uersiculũ ita expos¬
nant. quasi ad apłm ꝑtineat. Ut sit sensus ignobilem
rem ago quod aliquid denobilitate generis. meex¬
tollo. Non conuenit iste sensus. qui a nondũ ꝑuenitꝰ
ad illũ locũ ubi dic turus ẽ se degenere patriarcha
esse. Sed eo modo ẽ intellegendum. ut diximus. Eti
forte aliquis putaret quod pugnis aut aliquo modo
infaciem corporis diceret eos cedi. ideo taliter locus
denobilitate generis. pacienter sustinetis. & p̃ferus
illos nobis Scd̾m aũt ignobilitatẽ generis dico uos ins
ex iudȩis apło paulo & bar nabe. quasi nobiliori gent¬

Expanded text:
sententiae sub distinctione proferantur, tamen cum dixit: genere, quorum patres semper idololatrae fuerunt, daemones et lapides pro Deo venerantes, se autem praeferem natus esset. Magna siquidem stultitia est et ignobilitas, aliquem per regenerationem aquae et Spiritus sancti Filium Dei effectum, jactare aomnes nos fratres esse, quamvis aliqui hunc versiculum ita exponant, quasi ad Apostolum pertineat, ut sit sensus. Ignobilem rem ago quod aliquid de nobilitate generis me extollo, non convenit iste sensus, quia nondum pervenit ad illum locum ubi dicturus est se de genere patriarcharum esse, sed eo modo est intelligendus, ut diximus. Et ne forte aliquis putaret, quod pugnis, aut aliquo modo in faciem corporis diceret eos caedi, ideo taliter locutude ignobilitate generis, patienter sustinetis, et praefertis illos nobis. Secundum nobilitatem autem generis dico, vos in ex Judaeis apostolo Paulo et Barnabae, quasi de nobiliori gene
Abbreviated transcription (Latin):
taua pars ẽ miliarii. quo utuntur greci. in metien¬
dis uiarũ spaciis. auc uore hercule quicũ esset for¬
tissimus. et nimii roboris fertur uno anelitu cen¬
tũ uiginti passus cucurris se. Et quia ibi finẽ curres
di fecit. sta diũ a stando nominatũ est. Om̃s qui dẽ

Expanded text:
tava pars est miliarii, quo utuntur Greci in metiendis viarum spatiis, auctore Hercule qui, dum esset fortissimus et nimii roboris, fertur uno anelitu CXXV passus cucurrisse, et quia ibi currendi finem fecit, stadium a stando nun
Abbreviated transcription (Latin):
nationis nisteriũ a quo inlumi naberis sifidems ꝑiiii
templũ infigura a paruit: Legimus quod quando m¬
ses ediecauit᷑ taber naculum et salomon templũ rt
añi ostensa ẽ eis. quac pre sigurabat filium ap quata
er iutecta fossumus & hoc referre adgłam miraculos
ipseus Gtare nim anĩ fuit. quando aqua munnum conus¬
saesti morituisunt suscitati. leꝓsi mundati paralinues

Expanded text:
nationis mysterium, a quo illuminaberis, si fidem ejus templum in figuram apparuit. Legimus, quod quando Moses aedificavit tabernaculum, et Salomon templum, gloria Domini ostensa est eis quae praefigurabat Filium Dei, qui et in terra, possumus et hoc referre ad gloriam miraculorum ipsius. Gloria enim Domini fuit quando aqua in vinum conversa est, mortui sunt suscitati, leprosi mundati, paralytici
Abbreviated transcription (Latin):
miserere mei. Abba: hebreũ nomen ẽ. & syrũ. Pater
grã dĩ perquẽ est redemptus. INTCOPHΑnIa. lEC
cadenti uel iacenti dr̃ ut surgat. Et illa corruerat
ninfidelib et ia cebat inuiciis. ideoq dr̃ ei. Surge ꝑ
idem adbona opera agenda. oprimitiua eccła quãe
⁊cecidistis pinfidelitatẽ
Quececi disti insmnago pis: sut bre ieeclesus quae cecidis
tn aides furge ingentibus. Quae cecidisti ꝑ negate
surge anuir tutibus. Et post quã surrexeris. inlunis¬

Expanded text:
miserere mei. Abba Hebraeum est et Syrum, Pater, miserere mei. Abba Hebraeum est et Syrum, Pater, gratia Dei per quem est redemptus. Estote sicCadenti vel jacenti dicitur, ut surgat. Et illa corruerat in infidelibus, et jacebat in vitiis, ideoque dicitur ei: Surge per fidem ad bona opera agenda, o primitiva Ecclesia. Quae cecidisti per infidelitatem, quae cecidisti in synagogis, surge in Ecclesiis. Quae cecidisti in Judaeis, surge in gentibus. Quae cecidisti per negatsurge in virtutibus. Et postquam exsurrexeris, illumi
Abbreviated transcription (Latin):
& luna helementa sunt. Gentiles aũt erant serui¬
tes helementis. At ubi uenit plenitudo temporis.
prefinitũ tempus adõ patre finiente quinta acta
et inchoante sexta. misit ds̃ filiũ suũ factũ exmu¬
int dicere natũ. sed melius est factũ exmuliere ꝓpt̃
ereticos quidicunt. quia ut ingressus est in uirginẽ
atun exiit Factũ sublege. factus est sub lege. quia
Etauo die est circũ cisus. quadragesimo die sunt ꝓeo
egalia munera oblata & hoc ideo ut demonstraret
egem scãm: iustam: et bonã: uel ut eos redimeret.¬
t cos qui sub lege erant. id sub iecti erant legi pecca¬
tores. non ualentes ꝑ eam mundari. ut ad optionem iđ
lectionẽ filiorum sub dĩ. quã ꝑdi dimus inadã reci¬
eremur Qm̃ aũt estis filii dĩ ad optati. non natura¬
les. misit ds̃ spm̃ filii sui: Sp̃s sc̃s cõmunis est patris etfi¬
ii. Et quando mit titur apatre: mittitur et afilio.
amantẽ. iđ clamare nos facientẽ. Ab ba pater. sub̃

Expanded text:
unt: gentiles autem erant elementis servientes. At ubi venit plenitudo temporis, id est praefinitum tempus a Deo Patre, finiente quinta aetate, et inchoante sexta, misit Deus Filium suum factum ex muum. Quidam volunt dicere natum, sed melius factum ex muliere propter haereticos, qui ducunt ut ingressus est virginem, statim exiit. Factum sub lege. Factus est sub lege, quia octavo die est circumcisus: quadragesimo die sunt pro eo legalia munera oblata, et hoc ideo ut demonstraret legem esse sanctam, justam et bonam: vel ut eos redimeret qui sub lege erant, id est qui subjecti erant legi, peccatores non valentes per eam mundari; ut adoptionem, id est electionem filiorum, subaudis Dei, quam perdidimus in Adam reciperemus. Quoniam autem estis filii Dei adoptivi, non naturales, misit Deus Spiritum Filii sui. Spiritus sanctus communis est Patris et Filii, et quando mittitur a Patre, mittitur et a Filio. Clamantem, id est clamare nos facientem: Abba Pater, subaudis,
Abbreviated transcription (Latin):
istud caelũ unde anelitũ traimus et remit timus
sed ut nonpenitus desinat eẽ asua natura. sed mutas
esset quindecim cubitis suꝑ om̃s montes sub om̃i caelo
et ut quidam dicunt ꝑtingens usq ad circulum lune
quiconsumet om̃a nubila. omnẽ densitatẽ istius ae
ris. eritq caelum nouum et terra noua. Et om̃s ut ues¬
mentũ. ueterescent Uestimentũ hic. de benius intelle¬
gere corpus humanũ. quod consumitur logeuitate
tẽporis. etdolore infirmitatis hac redigitur inpulue

Expanded text:
istud coelum aereum unde anhelitum attrahimus, et remittimus: non ut penitus desinat esse a sua natura, sed mutabiesset quindecim cubitis super omnes montes sub omni coelo, et, ut quidam dicunt, pertingens usque ad circulum lunae, quiris; eritque coelum novum, et terra nova. De hac immutimentum veterascent. Vestimentum hic debemus accipere corpus humanum, quod consumitur longaevitate temporis et dolore infirmitatis, ac redigitur in pulverem.
Abbreviated transcription (Latin):
seuletitiae dicit illũ unctũ. quia xp̃s nũquã pecca
Vnxit te p̃par ticipibus. Qui sunt eius par ticipes.: inue¬
teri quidẽ testam̃to. fuerunt patriarche participesx¬
ł uerunt quoq reges. sacerdotes. & ꝓphetae par ticipes.
illius. quia ad illos specialiter unctio ꝑtinebat. per quã
donũ sp̃s scĩ merebantur accipere. Nã legimus unc tos
suulẽ. sa muhelem. dauid. Salomon quoq unctus est
ngion. Sacerdotes ungebantur. sicut unctus est aaron
qui est uerus rex. sacerdos. et ꝓpħa. Innouo aut̃ testam̃to
participes apłi illius. mar tẏres. om̃sq quigrã baptis ma¬

Expanded text:
seu laetitiae dicit illum unctum, quia Christus qui nunquae participibus? Qui sunt ergo ejus participes? In Veteri quidem Testamento fuerunt patriarchae participesuerunt quoque reges, sacerdotes et prophetae participes illius, quia ad illos specialiter unctio pertinebat, per quam donum Spiritus sancti merebantur accipere. Nam legimus Saulem unctum a Samuele, et David, Salomon quoque unctus est in Sion: Sacerdotes ungebantur, sicut unctus est Aaron qui est verus rex, sacerdos, atque propheta. In Novo autem Testamento participes
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s ergo p̃omib participib suis unctus ẽ oleo leticiae.
quia om̃s adinensuram accipiunt spm scm̃. Ipse aũt non
accepit ad mensurã. sed ꝑ plenitudinẽ scđm illud. Non
enim admensurã dat dĩ pater spm filio suo. sed in ipso ha¬
bitat om̃is plenitudo diuinitatis corporaliter Et tu
in principio dñe terrã fundasti. et opera manuum tuarũ
sunt caeli. Post humanitatẽ filiidĩ excellentẽ. conuer¬
tit se iterũ ad aeter nitatẽ diuinitatis eius dicens. Tuin
irecte ꝑpendimus. uidebimus quia nutu et dispositione
diuina subsistit fundata suꝑ nihili insemetipsa: Et quod
dicit opera manuuni tuarum sunt caeli: non est putandũ
quod uerbũ dĩ patris quod incorporeum ẽ manib operet᷑
quia non habet liniamenta corporis. innatura diuinitatis
sicut nos habemus: Opera ergo manuũ eius uir tutẽ uisio¬
nis eius debemus accipere. quod uerbo et potentia uisionis
pse dixit et fac tasunt. mandauit et creatasunt. Uir tute

Expanded text:
s ergo prae omnibus participibus suis unctus oleo laetitiae: quia omnes ad mensuram accipiunt Spiritum sanctum; ipse autem non accipit ad mensuram, sed per plenitudinem, secundum illud: Non enim ad mensuram dat Deus Pater spiritum Filio suo; sed in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Et tu in principio, Domine, terram fundasti, et opera manuum tuarum sunt coeli. Post humanitatem Filii Dei excellentem convertit se iterum ad aeternitatem divinitatis ejus, dicens: Tu Si recte perpendimus, videbimus quia nutu et dispositione divina subsistit fundata super nihili nisi in semetipsa. Et quod dicit, Opera manuum tuarum sunt coeli, non est putandum quod Verbum Dei Patris, quod incorporeum est, manibus operetur, quia non habet lineamenta corporis in natura divinitatis, sicut nos habemus. Opera ergo manuum ejus, virtutem jussionis ejus debemus accipere, quoniam verbo et potentia virtutis Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt . Virtute
Abbreviated transcription (Latin):
sedes regia. sicut ec soliũ. Perthronũ uno modo. possu¬
nus intellegere regnũ. Persceptrũ aut̃ quod ẽ uirga
aurea. potestas intelligitur regni Dicit ergo pauli
loquens adfiliũ. Ods̃ regnũ tuũ et potestas imperii
tui. in scłm scłi manebit. Tale quid gabrihel dicit. ma
regnum. de quo turbae adclamabant. Bene dictum

Expanded text:
egia, sicut et solium. Per thronum autem uno modo possumus intelligere regnum: per sceptrum autem, quod est virga aurea, potestas intelligitur regni. Dicit ergo Psalmista, loquens ad Filium Dei: O Deus, regnum tuum, et potestas imperii tui in saeculum saeculi manebit. Tale quid Gabriel dicit ad Maregnum de quo turbae acclamabant: Benedictum,
Abbreviated transcription (Latin):
cabulo. latine dr̃ suꝑmissa uel addita. sicut epigrama suꝑ
scriptio et epita phion suꝑsepul chrũ. Epi quidẽ. sonat
suꝑstola uõ missa. Epłae aũt istae idcirco dicuntur
suꝑmissae uel additae eo quod suꝑ uetus testamentũ
et grãm e uuangelii ubi ꝑfec tei salus consistit. ab apło
sunt᷑ missȩ credentib ad resecanda p̃sentia atq ori¬
entia uitia ut siquis trans gressus fuerit euuange¬
liũ. hic inueniat medicũ salũtis. quatinus uindictam
euuangelii possit effugere. redditus illi ꝑdignam
pęnitentiã. Sunt missȩ non dignitatis causa quod
suꝑ excellant. sed ad cõpletionẽ positam seriptaesus
pła aũt nonistũ ordinẽ in corpore epistolarum
tenet quo scripta ẽ. sed causa dignitatis romanorũ
quitunc temporis uniuersis gent̾ib imperabant pri¬
matũ obtinuit. Hocaũt totũ factũ est. non ab apło
sed potius ab illo qui om̃s eius epłas sub uno corpore
curauit colligere: No tandũ quia sicut mox ses legis¬

Expanded text:
cabulo, Latine dicitur supermissa vel addita, sicut epigramma, id est superscriptio, et epitaphium super sepulcrum. Epi quidem sonat, super, stola vero, missa. Epistolae autem istae idcirco dicuntur supermissae vel additae, eo quod super Vetus Testamentum et gratiam Evangelii, ubi perfecta salus consistit, ab apostolo sint missae credentibus, ad resecanda praesentia atque orientia vitia: et ut si quis transgressus fuerit Evangelium, hic inveniat medicinam salutis: quatenus vindictam Evangelii possit effugere, redditur illi per dignam poenitentiam. Sunt supermissae non dignitatis causa quod superexcellant, sed ad completionem illorum postea sillum ordinem tenet in corpore Epistolarum, quo est conscripta, sed causa dignitatis Romanorum, qui tunc temporis universis gentibus imperabant, primatum obtinuit. Hoc autem factum est, non ab apostolo, sed potius ab illo qui omnes ejus Epistolas sub uno corpore curavit colligere. Notandum autem quod sicut Moyses legis
Abbreviated transcription (Latin):
inquid omnib hominib modestia ur̃a Quare hoc monet
nram erigat: et modestiam suscipiat : quid enĩ adiungit:
Dnispropeẽst: Magna exortatio magnumq p̃ceptũ et ex
ũo ecexiũ ꝑsuasionis: Cum enĩ iam inmineat iudicium et
finis istius uitae omnib aduentet: eẽ nobis properatio de¬
bet ut etbonis moribus magnaq: modestia uiuamus:
sopeenimi ẽ iudicium. atq aduentus dñ Nihil solliciti
rebus cogitetis. aut solliciti sitis Dinnia enĩ necessaria
ta est dñs hisquitribu lato sunt corde: Sedin omniora ti¬
siunt pro adipiscendis. quẽ superamus: Obsecrationes:
ꝓpeccatis p̃teritis uł p̃sentibus Gratiarũ actiones: cum ea¬
quae poscimus inpetramus: uelcer te cũ ꝓ inmensis. dĩ bene¬
ficiis gratias laudesq rependimus Quib ꝑactis. et par tici¬

Expanded text:
inquit, omnibus hominibus modestia vestra. Quare hoc monet? inquit, omnibus hominibus modestia vestra. Quare hoc monet? atem nostram, erigat, et modestiam suscipiat. Quid enim adjungit? Dominus prope est. Magna exhortatio magnumque praeceptum et ex vero et ex vi persuasionis. Cum enim jam immineat judicium, et finis istius vitae omnibus adventet, esse nobis properatio debet, ut et bonis moribus magnaque modestia vivamus: prope enim est judicium atque adventus Domini. rebus cogitetis aut solliciti sitis: omnia enim necessaria ui tribulato sunt corde . Sequitur: Sed ist pro adipiscendis, quae speramus; obsecrationes, pro peccatis praeteritis, vel praesentibus; gratiarum quae poscimus inpetramus, uel certe cum pro inmensis dei beneficiis gratias laudesque rependimus. Locus ille quo
Abbreviated transcription (Latin):
audete in dño semꝑ. iterũ dico gaudete Letus apłs inope¬
ribus etfide eorũ: ad cumulandũ a lacri: suã exoptat illos
in hoc studio ꝓfic iscentes. in dño semꝑ gaudere: Hoc est enim
quoditerat ut seuera affectione gaudere in illos ostendat
thoc est quod eonsequens fit : ut qui unum sentiunt et inus¬
de dño guudeant. et semꝑ cari sibi inuicẽ sint: gaudete in quid
indño: Parũest istud: denuo dico gaudete : Eũ eñĩ iunc ti
estis corde ind̃o gaudetis : et cũ gaudetis in dño iuncticor¬
de estisset consistitis in dño: Modestia ura notasit omnibus¬
hominibus. Ualde eñ ad meritũ uitae futurie ꝑtinet ad
regnũ incaelis. simo deste uiuamus: Modestia enĩ cogni¬
toest unius cuiusq modum tenens. nec ultra se tendens
et extendens Et enim cum nos hic sumus humilitatẽ nram
qmppe cũ malienis simus recognoscamus. et modũ tene¬
amuus d ummulitatis nr̃ae: et ds̃ sub leuabit nos Ergo notasit

Expanded text:
audete in Domino semper, iterum dico, gaudete. Laetus Apostolus in operibus et fide eorum, ad cumulandam alacritatem suam exoptat illos in hoc studio proficientes, in Domino semper gaudere; hoc est enim quod iterat, ut se vera affectione gaudere in illis ostendatHoc est quod consequens sit, ut qui unum sentiunt, et in ude Domino gaudeant, et semper cari sibi invicem sint. Gaudete, inquit, in Domino. Parum istud est; denuo dico, gaudete. Cum enim juncti estis corde, in Domino gaudetis: et cum gaudetis in Domino, juncti corde estis, et consistitis in Domino. Modestia, inquhominibus. Valde enim ad meritum vitae futurae pertinet et ad regnum in coelis, si modeste vivamus. Modestia enim cognitio est uniuscujusque modum tenens, nec ultra se tendens et extendens. Etenim cum nos hic sumus, humilitatem nostram quippe cum in alienis sumus recognoscamus, et modum teneamus humilitatis nostrae, Deus sublevabit nos. Ergo nota sit,
Abbreviated transcription (Latin):
diu non uides cormeũ et non uideo cor tuũ. nox est:
Non enĩ scimus mor talis corda mor talium: Luxautem
scondita et cordiũ consilia iuxta qđ dicit ꝑpropħam:
Ecce ego adhoc ueni. ut opera et cogitationes congregẽ
singulorũ. Lauserit unicuiq adõ. Non omniũ hominũ
laus erit. sed unicuiq bona opera et consilia seu cogi¬
tationes abenti. qm̃ tunc laudabitur iustus audiens
adño. Euge seruebone et sidelis intra ingaudiũ dñi
tui Uitup̾ erabitur quoq in iustus. accipiens sententi.¬
quifuerint alieni ex clusi felices reꝗgnabunt cũdõ:¬

Expanded text:
diu non vides cor meum et non video cor tuum, nox est. Non enim scimus mortales corda mortalium; lux autem scondita et cordium consilia, juxta quod dicitur per Prophetam: Ecce ego ad hoc veni, ut opera et cogitationes congregem singulorum, laus erit unicuique a Deo. Non omnium hominum laus erit, sed unicuique bona opera, et consilia, seu cogitationes habenti, quoniam tunc laudabitur justus audiens a Domino: Euge, serve bone et fidelis, intra in gaudium Domini tui qui fuerint alieni et exclusi, felices regnabunt cu
Abbreviated transcription (Latin):
ordines. qui et minis teria aecclesiastica apellantur Cum
uero dicimus dispensatores misterioꝵ. intellegimus illos
electos. ad dispensanda suis auditoribus misteria et sacra¬
menta ueteris nouiq testamenti. quã uis et ordines ȩccłȩ
sicut et alii apłi. ita et ipsi ordinauerint Dispensatores
ergo fuerunt. quia sicut quis pat̾ familias eligit dispensa¬
torem indomo sua qui conser uis suis scđm suã uoluntatem
singulis illoꝵ bonasua distribuit. quibusdã amplius. quibus¬
dam minus. et quibusdã oratertia quibusdã nona. sic xp̃s
elegit paulũ. et reliquos quimisteria euuangeliisui. scđm
qualitatẽ auditorũ distribuerent. ꝑfectis uidelicet et qui
capatioris sensus intellectusq erant alta et ꝓfunda misteria
dediuinitate. omnipotentis dĩ cõmt̾terent. Simplicioribus
uero simpliciora capereq possent Quod utrũq p̃dicator

Expanded text:
ordines, qui et ministeria ecclesiastica appellantur. Cum ordines, qui et ministeria ecclesiastica appellantur. Cum vero dicimus, dispensatores mysteriorum, intelligimus illius electos ad dispensanda suis auditoribus mysteria et sacramenta Veteris Novique Testamenti, quamvis et ordines Ecclesiae, sicut alii apostoli, ita et ipsi ordinaverint. Dispensatores ergo fuerunt, quia sicut aliquis paterfamilias elegit dispensatorem in domo sua, qui conservis suis secundum suam voluntatem singulis illorum bona sua distribuat, quibusdam amplius, quibusdam minus, et quibusdam hora tertia, quibusdam nona : sic Christus elegit Paulum, et reliquos qui mysteria Evangelii sui secundum qualitatem auditorum distribuerent, perfectis videlicet et qui capacioris sensus intellectusque erant, alta ac profunda mysteria de Divinitate omnipotentis Dei committerent, simplicioribus vero simpliciora quae capere possent, quod utrumque idem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicamus ego etbar nabas quãq illip̾dicant. Et qui il¬
los interra positus adhuc mor talis uocauit et docuit.¬
accersiuit. et eadem mihi reuelauit decaelo quȩ illos
docuit interra.: Nec rogo ut me etbarnaban si miles xp̃o
existimetis. sed ut minis trosxp̃i. qui uolis euuangelium
eius ministrauimus. Minister xp̃iest. quip̃ceptũm illius
seruando imitatur iͥllũ sicut ipse dicit. Quimihi minis¬
trat.me sequatur. Ille etiã xp̃i minist̃ ẽ. quieius cuuan¬
geliũ p̃dicando aliis ministrat. Sicut paulus quiet ser ua¬
bat uel p̃dicabat et ministrabat xp̃o.etiã ministrat ꝗbona
temporalia ꝓamore eius pauperibus erogat Quodidem
apłs adtendebat nonsolum de aliis piuperes sustentando
sed de hoc quod labore manuum ad quirebat Qđautem
sequitur et dispensatores ministeriorũdĩ melius est dicere
sint uocati. ep̃os uidelicet et pres biteros diacones ceterosq

Expanded text:
praedicamus, ego et Barnabas, quam quae illi praedicant, et qui ilpraedicamus, ego et Barnabas, quam quae illi praedicant, et qui illos in terra positus adhuc mortalis vocavit, accersivit, et eadem mihi revelavit de coelo, quae illos docuit in terra. Nec rogo ut me et Barnabam similes Christo existimetis, sed ut ministros Christi, qui vobis Evangelium e us ministravimus. Minister Christi est qui praeceptum illius servando imitatur illum, sicut ipse dixit: Qui mihi ministrat, me sequatur . Ille etiam minister Christi est qui ejus Evangelium praedicando aliis ministrat, sicut Paulus, qui et servabat, vel praedicabat, et ministrabat. Christo etiam ministrat qui bona temporalia pro amore ejus pauperibus erogat, quod idem Apostolus adimplebat; non de alienis pauperes sustentando, sed de hoc quod labore manuum acquirebat. Quod autem sequitur: Et dispensatores mysteriorum Dei: et, ut sint vocati, episcopos videlicet, presbyteros, diaconos, caeterosque
Abbreviated transcription (Latin):
ic nos existimet homo ut mi nistros xp̃i et dispensato¬
res ministeriorum dĩ Corintĩ post quã ꝑp̃dicationem
apłi uenerunt adfidem quidam illoꝵ seducti apseudo¬
aplis minus sentiebant deillo quã diguum erat quasi non
tante dignitatis et gratiae eẽt. eoqu̾od ad nõ ꝑp̾sentiã
carnis non eẽt uocatus. qualiter petrus aliiq apłi. qui
dnm sunt secuti et eius p̃dicationẽ audierunt Dice
bant illũ etiã seductorẽ et false doctrine p̃dicatorẽ
honorantes amplius pseudo apłos seductores suos quieis
blande loquebantur. quã illũ quiueritatẽ p̃dicans
eorum uiã redarquebat. quod ut apło manifestatũ ẽ
inter cetera scripsit &iã ista que hic dicuntur. hosten¬
dens hoc debere intellegi dese et sentire. qđ ds̃ illum
ad aposto latus dignitatẽ elegerat inquiens Sic nos me
etbar nalan et softenen existimet homo chorinthius
nonsimus uocati cũpetro aliisq apłis. quia non alia

Expanded text:
inistros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Corinthii, postquam per praedicationem Apostoli venerunt ad fidem, quidam illorum, seducti a pseudoapostolis, non sentiebant de illo quantum dignum erat, quasi non tantae dignitatis et gratiae esset, eo quod a Domino per praesentiam carnis non esset vocatus, quantae Petrus aliique apostoli qui eum sunt bant etiam illum seductorem et falsae doctrinae praedicatorem, honorantes amplius pseudoapostolos seductores suos, qui eis blande loquebantur quam illum qui, veritatem praedicans, eorum vitia redarguebat. Quod ut Apostolo manifestatum est, inter caetera ista scripsit, quae hic dicuntur, ostendens hoc debere intelligi de se et sentiri, quod Deus illum ad apostolatus dignitatem elegerat, inquiens: Sic nos, me, et Barnabam, et Sosthenen existimet homo, Corinthius, non sumus vocati cum Petro aliisque apostolis, quia non alia
Abbreviated transcription (Latin):
poncadit p̃teritũ et futurũ neq aliqua mutabilitas
uista ae ter nitatẽ et inmutabilitatẽ uerbidĩ subtili
consderatione ꝑpendens substantiuo uerbo p̃sentis
rẽporis ususẽ loquens de illo. Caelũ inquid et terra
omitabuntur tuaũt idem ipsees modo quieras ante
omia scła. et anni tui. iđ ae ternitas tua non deficiet¬
iosum quisum. Haec dices filiis isrł. Qui ẽ misit me ad
uos. Qua ꝓpt̾ om̃is creatura rationabilis quiꝑse mu¬
tabilis est. aut tẽporalis sũ mopere elaborare deb&.
quatinus ei possit coniungi. & adherere qui semꝑ idẽ inai¬

Expanded text:
non cadit praeteritum vel futurum, neque aliqua mutabilitas:non cadit praeteritum vel futurum, neque aliqua mutabilitas: unde Psalmista aeternitatem et immutabilitatem Verbi Dei subtili consideratione perpendens, substantivo verbo praesentis temporis usus est, loquens de illo: Coelum inquit et terra mutabuntur; tu autem idem ipse es: modo qui eras ante omnia saecula. Et anni tui, id est aeternitas tua, non deficieHaec dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos. Quapropter omnis creatura rationabilis, quae per se mutabilis est, aut temporalis, summopere laborare debet quatenus ei posset conjungi et haerere qui semper idem ma
Abbreviated transcription (Latin):
ab amiciendo. iđ circũdando: Bene ergo caȩlũ cõpa
ratur amictu quocircũdamur. qm̃sicut amictus ho
minẽ hinc inde cingit. ita caelũ ex omni parte cingit
ter rã aequalance uibratũ. Unde et pelle animantu
alio in loco cõparatur dicente psalmista. Extendens
caelum sicut pellem. Mutabis inquid caelũ. sicut
amictum. Ac si diceret. Sicut amictus facile plicatur
sifuerit extensus. rursusq plicatus leuiter ex tenditur.
et si fuerit sordib quo inquinatus facile potest mun¬
dari ita caelum facile ẽ a te extensum atq cõpositũ.
ieq facilitate in cõp̃hensibili indie iudicii. mutabit
ab hac figura inspeciem meliorẽ. &ut ostenderet iam de¬
mde facta dñi sub aeter nitate mansura. addidit et mu¬
tabuntur. Quasi diceret. Post quã mutati fuerint. in
ta nouitate ꝑmanebunt. ñumqua adhoc corruptibile
aturã temporaliter factam . & creatorẽ insua aet̾ni¬
fate aequalit̾ manentẽ: In omnipotentẽ et enĩ dm̃

Expanded text:
ab amiciendo, id est a circumdando. Bene ergo coelum amictui coaeparatur quo circumdamur, quoniam sicut amictus humanum corpus hinc inde cingit, ita coelum ex omni parte cingit terram, aequa lance libratum. Unde et pelli animantis alio in loco comparatur, dicente Psalmista: Extendens coelum sicut pellem . Mutabis, inquit, coelum sicut amictum, ac si diret: Sicut amictus facile plicatur si fuerit extensus, rursusque plicatus leviter extenditur: et si fuerit sordibus coinquinatus, facile potest mundari, ita coelum a te facile est extensum atque compositum, sicque facilitate incomprehensibili in die judicii mutabis ab hac figura et specie in meliorem: et ut ostenderet jam deinde facta Domini sub aeternitate mansura, addidit: Et mutabuntur, quasi diceret: Postquam mutati fuerint, in ea novitate permanebunt, nunquam ad hoc corruptibile aturam temporalem factam et creatorem in sua aeternitate aequaliter manentem: in omnipotentem etenim Deum
Abbreviated transcription (Latin):
et incertũ est quo animo fiant. sicut est de abstinen¬
tia et ieiunio quando pleriq homines dicunt se non
posse abstinere auino et carnib et qđ nonpossunt
ie iunare. nonest nr̃m iudicare qua possunt et bono
animo et malo fieri. sicut et de cogitationib et dehis
quȩ incerta habentur. onimipotentidõ quantũ uise ẽ
dulitas fallitur. Pertinet aũt ad nos ne ꝑneciosa opi¬
none sallam̃. quia non possumus hominũ indagare
Quo adusq ueniat dñs ad iudiciũ. qui& inluminabit
iđ manifestabit. denudabit reuelabit abscondita
sub opera tenebrarũ quę adtenebras ꝑpetuas ducum
homines: Uel abscondita opera tenebrarũ dicit. sin¬
gulis electis quȩ moculto fiunt abonis & malis Etñ

Expanded text:
et incertum est quo animo fiant: sicut est de abstinenet incertum est quo animo fiant: sicut est de abstinentia et jejunio, quando plerique hominum dicunt se non posse abstinere a vino et carnibus, et quod non possint jejunare, non est nostrum judicare: quia possunt et bono animo et malo fieri: sicut et de cogitationibus et de his quae incerta habentur, omnipotenti Deo, quantum in se dulitas fallitur. Sed cavendum est ne perniciosa opinatione fallamur, ut quia non possumus hominum indagare quoadusque veniat Dominus ad judicium: qui et illuminabit, id est manifestabit, denudabit, revelabit abscondita, subaudis opera, tenebrarum quae ad tenebras perpetuas ducunt hominem, vel abscondita opera tenebrarum dicit quae in occulto fiunt a bonis et malis: et non
Abbreviated transcription (Latin):
rius etaliud operantẽ in terius Quia dnĩs iudicat me
iđ discernit et probat causã meã. et considerat actus
meos. quinouit nonsolũ deoperib sedetiã de cogitatio¬
nib iudicare: Tanta profunditas ẽ in homine ut lateat
plerũq hominẽ in quo ẽ. quanta ꝓfunditas insirmi¬
taris latebat inpetro quando quid intus inse ageret᷑.
mit tebat : Nã hoc illixp̃s p̃nuntiabat quod ipse in se ig¬
norabat Itaq sub quia nescitis quidsit in homine et dñs
est qui discer nit et iudicat me: Nolite ante tempus
udicare. quo ad usq ueniat dñs adiudiciũ: De aꝑtis
rebus quȩ cognosci possunt quo animo fiant. ꝑmittii
blicũ fornicatio et cetera talia cuius auctor crinui¬
nuis nonaliter ꝑmittitur nobis dãpnare scđm aucto¬
ritatẽ canonum. et sc̃orũ patrũ nisi aut confessus aut
conui ctus etiã sit testibus Dehis uero quȩ dubiũ

Expanded text:
rius, et aliud operantem interius, quia Dominus judicat me, rius, et aliud operantem interius, quia Dominus judicat me, id est, discernit et probat causam meam et considerat actus meos, qui novit non solum de operibus, sed etiam de cogitationibus judiplerumque ipsum hominem in quo est, quanta profunditas infirmitatis latebat in Petro, quando quid intus in se ageretur mittebat. Nam hoc illi Christus praenuntiabat quod ipse in se ignorabat. Itaque, subaudis qui nescitis quid sit in homine, et Dominus est qui discernit et judicat me, nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Dominus ad judicium. De apertis rebus quae cognosci possunt quo animo fiant, permittiblicum, fornicatio et caetera talia. Cujus auctorem criminis non aliter permittitur nobis damnare, secundum auctoritatem sanctorum Patrum, nisi aut confessus, aut convictus fuerit testibus. De his vero de quibus dubium
Abbreviated transcription (Latin):
felix conscientia que ita securae dese audet loqui Et ne
uideretur apłi presuntiue acsuꝑbȩ talialoꝗ sub iunxit.
Sednon in hoc iustificatus sũ sub apudine uel apuddm̃. Licet¬
enĩ nihil inme mali nihilq rep̾hensionis dignũ inueniam
et quidãm detrahant iniustȩ quidã extollant suis fauo¬
rib tam̃ non ideo iustificatus sũ apudme. neq ustificati
me credo eẽ ꝑ hoc apuddm̃ quia nescio utrum placeant
ei que ago. aut qualit̃ ea accipiat qui melius cognoscit
quidsit inme quã ego. qm̃si et in maximis operib pecca¬
torũ non deliqui. saltem in cogitationib peccaui. Melius¬
& de trahiris et melius ds̃ quã ego: Unde sequitur Qui aũt
iudicat me dñs est: Non ideo bonaẽ conscientia mea. quia
dere. qui aliquid rep̃hensibile in eo uidet. qđ eiꝰ oculos
offendit: Uos aut̃ nolite me iudicare. et de trahere qua¬
si seductorẽ et rusticanũ. aliud que ostentantẽ ex te¬

Expanded text:
Felix conscientia quae ita secure de se audet loqui. Et ne Felix conscientia quae ita secure de se audet loqui. Et ne videretur Apostolus praesumptive ac superbe talia fateri, subjunxit: sed non in hoc justificatus sum, subaudis apud me vee nihil mali nihilque reprehensione dignum inveniam, ut quidam mihi detrahant injuste, quidam extollant suis favoribus: tamen non ideo justificatus sum apud me, neque justificatum esse credo per hoc apud Deum, quia nescio utrum placeant ei quae ago, aut qualiter ea accipiat, qui melius cognoscit quid sit in me quam ego, quoniam et si in maximis operibus peccatorum non deliqui, saltem in cogitationibus deliet detrahitis, et melius Deus quam ego. Unde et sequitur: Qui autem judicat me, Dominus est. Non ideo bona est conscientia mea, quia dere, qui aliquid reprehensibile in eo videt, quod ejus oculos offendit. Vos autem, nolite me judicare et detrahere quasi seductorem et rusticum, aliudque ostentantem exte
Abbreviated transcription (Latin):
onest ergo aliud nisi quia et magus et seductor ẽ Ut qui a
non potuit ꝑsequendo. xristianos ꝑdere. saltẽ seducendo sua p̃¬
lit̃ enĩ p̾dicat ex terius. atq alit̾ agit interius in occulto:
Sed apłs noncurans de corũ detractionib et irrisionib
sciens ꝓfecto quia nichil nocent humana uerba quem
ꝓpria non maculat conscientia. sub tulit inquiens.
damner. quilegib diuinis debueratis uti. Aut ab uma
et fauorib delectantur. loquentes et p̃dicantes philoso¬
iđ neq ego meipsũ rep̃hendo in aliquo contraleges di¬
xp̃i expiatussũ ab omĩb peccat̾is et originalib et actu¬
libus Et est senisus: Siergo me inrep̃ henuibilẽ in uenio.
quimelius meipsũ noui quã uos. quomodo potestis iudica¬
re conscientiã meã quo modo ualetis examinare quo ani¬
mo et intentione facio. quicquid facio. maxime cũ neno
serat hominũ quȩ sunt in homine nisi sp̃s hominis quimipsoe

Expanded text:
Non est ergo aliud, nisi quia magus et seductor est, ut qui ante Non est ergo aliud, nisi quia magus et seductor est, ut qui ante non potuit persequendo Christianos perdere, saltem seducendo sua prtolorum. Aliter enim praedicat exterius, atque aliter agit interius in occulto. Sed Apostolus, non curans de eorum detractionibus et irrisionibus, sciens pro certo quia nihil nocent homini aliena verba quem propria non maculat conscientia, subintulit, inquiens:damner quia legibus divinis debueratis uti, aut ab humaet favoribus delectantur, loquentes et praedicantes philosorehendo in aliquo contra leges diChristi expiatus sum ab omnibus peccatis originalibus et actualibus. Et est sensus: si ego meipsum irreprehensibilem invenio qui melius meipsum novi quam vos, quomodo potestis dijudicare conscientiam meam, quomodo potestis examinare quo animo et intentione facio quidquid facio, maxime cum nemo sciat hominum quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in ipso est?
Abbreviated transcription (Latin):
geliũ ꝑ malos non dispensaretur. nequaquã dñs diceret.
quȩ dicunt bona facite. &que faciunt mala facere nolite:
ursus siꝑbonos non dispensaretur. nequaquã apłs alibi dic¬
ret Imitatores mei estote. sicut et ego xp̃i Multi ergodis¬
pensatores sunt. ꝑquoꝵ minis terium ꝑuenitur ad aeternã
salutem Sed queritur adõ inter dispensatores inp̃senti ut fi¬
delis quis inueniatur. uidelicet ut p̾dicatorẽ. operib exor¬
net Michi aũt ꝓminimoest. ut auobis iudicer. aut abumano
die: Pseudo apłi atq philosophi et quidã corinthioꝵ seducti
ab illis. diuidicabant siue deridebant paulũ apłm eo quod
nondiscreparet ap̃dicatione petri aliorũq apłoꝵ simplicit̃
et rustice p̃dicans dicentes. Sipetrus andreas iacob iohannes
quipiscatores fuerunt rustice p̃dicabant et non scolastice. ñẽ
adeo mirũ: Quare aũt paulus imitator illoꝵ fit rustice et

Expanded text:
gelium per malos non dispensaretur, nequaquam Dominus diceret: gelium per malos non dispensaretur, nequaquam Dominus diceret: Quae dicunt bona, facite: et quae faciunt mala, facere nolite . Rursus, si per bonos non dispensaretur nequaquam Apostolus alibi diceret: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Multi ergo dispensatores sunt per quorum ministerium pervenitur ad aeternam salutem; sed quaeritur a Deo inter dispensatores in praesenti, ut fidelis quis inveniatur, videlicet, ut quod praedicat ore, operibus exornet. Mihi autem pro minimo est ut a vobis judicer, aut ab humano die. Pseudoapostoli atque philosophi et quidam Corinthiorum seducti ab illis, dijudicabant seu deridebant Paulum, eo quod non discreparet a praedicatione Petri aliorumque apostolorum, simpliciter et rustice praedicans, dicentes: Si Petrus, Andreas, Jacobus et Joannes, qui piscatores fuerunt, rustice praedicabant, et non scholastice, non est adeo mirum; quare autem Paulus, imitator illorum, rustice, et
Abbreviated transcription (Latin):
misterioꝵ diuinoꝵ dispensator erat ipse Ideoq se hoc uole¬
bat aberi asuis auditorib quod erat idem minister xp̃i etdi¬
pensator sacramentoꝵ eius. in quo non uerba tantũ seduir t̾
fulgebat Hic iam queritur inter lis pensatores ut fidelis
quis inueniatur. licet quidã hunc uersiculum inter rogati
uelint legere. tamen scđ̾m beatũ augustinũ potius est
adfirmatiue legendũ sicut sequens manifestabit sensus
sator quis inueniatur adõ inter dispensato alios sicut egosũ
ex dõ coramdõ acceperat inxp̃o loquebatur Ille et enim
fidelis dispensator euuangelii ẽ. qui non alia p̃dicat quãque
meuuangelio habentur sine errore uidelicet et m̃datio
tqui nonquerit suamgłam ut ipse laudet᷑ ab auditoribus
sitis. sed dĩ. ut ds̃ honorificetur ꝑillos. et qui non prolucris
temporalibus. et ut uentrẽ suum impleat p̃dicationi insis¬
tit. sedut adõ premiũ sui laboris ꝑcipiat Igitur sieuuan¬

Expanded text:
mysteriorum divinorum dispensator erat iste, ideoque se hoc volebat haberi a suis auditoribus quod erat, id est minister Christi et dispensator sacramentorum ejus, in quo non verba tantum, sed virtus fulgebat. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur. Licet quidam hunc versiculum interrogative velint legere, tamen secundum beatum Augustinum potius est affirmative legendus: sicut sequens manifestabit sensus: sator quis inveniatur inter dispensatores alios, sicut ego sum ex Deo coram Deo loquebatur. Ille etenim fidelis dispensator Evangelii est qui non alia praedicat quam quae in Evangelio habentur, sine errore videlicet et mendacio, et qui non quaerit suam gloriam ut ipse laudetur ab auditoribus suis, sed ut Deus glorificetur ipse illos: et qui non pro lucris temporalibus, et ut ventrem suum impleat praedicationi insistit, sed ut a Domino praemium sui laboris percipiat. Igitur si Evan
Abbreviated transcription (Latin):
in eccła: Ex ultemur ergo fr̃ssicut ait scriptura in ha
die dni : ex ultẽmus plane: quia cũ uotis dm̃ gratul¬
miur: magis nr̃a uota curamus Quidem̃ dicit ꝓpħo
Haec ẽ dies quã fecit dñs: Bonus plane dies. quilucẽ ue¬
tulit uniuersis Uerũ non huius scłi lucẽ: sed resurre¬
tionis acternae Lux enĩ ista non caligine noctis detͥ¬
lit: sed mortis tenebras amputauit Bonus inquã dl
et melior hic quã ille in quo primũ mundus enituit
lle enĩ hominib ad laborẽ creatuse: hie factusest
adquictẽ: Ille mortẽ meruit: hic formidinẽ mort
euasit. Ille bonis malisq cõmunis. ẽ: hic ꝓprius ẽ ius¬
toꝵ: Illius diei. lux tenebris sepelitur: huius dicisples¬
dor etiã sepulturas inluminat: Ad post tremũ diei¬
illius lucẽ. mor tui nonuident: huius dicilum̃. etia
defunctis emicuit: sicut ait ꝓpħa Qui sedebant u
regione umbrae mortis lux orta .ẽ. eis Lae tem̃ erq

Expanded text:
in Ecclesia . Exsultemus ergo, fratres, sicut ait Scriptura, in hac in Ecclesia . Exsultemus ergo, fratres, sicut ait Scriptura, in hac die Domini exsultemus plane, quia cum votis Domini gratulamur, magis nostra vota curamus. Quid enim dicit propheta? Haec est dies quam fecit Dominus. Bonus 476 plane dies, qui lucem intulit universis, verum non hujus saeculi lucem, sed resurrectionis aeternae; lux enim ista non caliginem noctis detulit, sed mortis tenebras amputavit. Bonus, inquam, dies, et melior hic quam ille in quo primum mundus enituit: ille enim hominibus ad laborem creatus est, hic factus est ad quietem; ille mortem meruit, hic formidinem mortis evasit; ille bonis malisque communis est, hic proprius est justorum; illius diei lux tenebris sepelitur, hujus diei splendor etiam sepulturas illuminat; ad postremum illius diei lucem mortui non vident, hujus diei lumen etiam defunctis emicuit, sicut ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Laetemur ergo
Abbreviated transcription (Latin):
rit. et si delicta ꝓpria nos excludunt. naturae cõmu¬
no non repellit. Nãꝓpt̾ bonitatẽ diuinitatis. peculi¬
arẽ nobis sal uator debet affectũ: scilicet qui asicut
bet prestare diuinitas: necessitudinẽ ex hibere de bet ad¬
finitas Neq enĩ tã immitis ẽ dñs. ut obliuiscatur homins
et non meminerit illius quẽ ipse gestat: ut quẽ causamei
susceperit: non eius causa quẽ susceperit me requirat:
Non inquã tã immitis . ẽ. dñs. ut nondiligat carnẽ suam
mẽbrasua: uiscera sua Ait sc̃s apłs Nemno umquã carnẽ
suã odio habuit : sed nutrit et fouet eã sicut xp̃s eccł¬
N ihilergo de uenia desperemus fr̃s nih il deodio ti meai
habemus p̃rogatiuã sanguinis nr̃i In xp̃o enĩ caro nr̃a
nos diligit sumus enĩ mẽbra eius et caro: sicut dicit u
beatus apłs. hoc nunc os exossib meis: et caro decari
mea: Sacram̃tũ hoc magnũẽ: ego aut̃ dico in xp̃o et

Expanded text:
rit; etsi delicta propria nos excludunt, naturae commurit; etsi delicta propria nos excludunt, naturae communio non repellit; nam propter bonitatem Divinitatis, peculiarem nobis Salvator debet affectum, scilicet quia sicut bet praestare Divinitas, necessitudinem exhibere debet affinitas; neque enim tam immitis est 475 Dominus, ut obliviscatur hominis, et non meminerit illius quem ipse gestat: ut quem causa mei susceperit, non ejus causa quem susceperit, me requirat; non, inquam, tam immitis est Dominus, ut non diligat carnem suam, membra sua, viscera sua. Ait sanctus Apostolus: Nemo unquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam, sicut CNihil ergo de venia desperemus, fratres, nihil de odio timeamus. Habemus praerogativam sanguinis nostri; in Christo enim caro nostra nos diligit, sumus enim membra ejus et caro, sicut dicit idem beatus Apostolus: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et
Abbreviated transcription (Latin):
iccasio: Insaluatore tunc didicimus. prius resurgere
quã perire Ante enĩ futurus homo resurrexit inxp̃o.
iuã uita sortiretur inscło Non enĩ tantũ illi dñs genera¬
noni resurrect ionis p̃stitit grãm incuius generationis
ir resurrexit : sed etiã secutur isposte a ppłis. hoc ꝓuidit
ut prius essemꝰ deresurrectione securi. quã de morte sollici¬
tr et ante cũdõ uiuerem incaelis: quã cũ hominib conu̾¬
sire mur interris: Insaluatore enĩ om̃s resurreximus.
umsre uiximus: om̃s ad caelestia transmigrauim Est
enĩ in illo xp̃i homine: unius cuiusq nrͣm. caro. sanguis.¬
et portio: Ubi ergo portiomea regnat: regnare me
eredo: Ubi dominatur sanguis m̃s: me sentio dominari:
ibi glorificatur caromea me gloriosũ eẽ cognosco:
uã uis igitur peccator de hac cõmunione grãe non diffi¬
dat. quia et sipeccata nosphibent. substantia nos reꝗ¬

Expanded text:
occasio, in Salvatore tamen didicimus prius resurgere occasio, in Salvatore tamen didicimus prius resurgere quam perire: ante enim futurus homo resurrexit in Christo quam vitam sortiretur in saeculo. Non enim tantum illi Dominus generationi resurrectionis praestitit gratiam, in cujus generationis tempore resurrexit, sed etiam secuturis postea populis hoc providit, ut prius essemus de resurrectione securi quam de morte solliciti; et ante cum Deo viveremus in coelis, quam cum hominibus conversaremus in terris. In Salvatore enim omnes resurreximus, omnes reviximus, omnes ad coelestia transmigravimus; est enim in illo Christi homine uniuscujusque nostrum carnis et sanguinis portio: ubi ergo portio mea regnat, regnare me credo; ubi dominatur sanguis meus, me sentio dominari; ubi glorificatur caro mea, me gloriosum esse cognosco. Quamvis enim peccator de hac tamen communione gratiae non diffidat, quia etsi peccata nos prohibent, substantia nos requi
Abbreviated transcription (Latin):
ante parricide factisunt. quã parentes: et ante eos
sociossuis scelerib ad sũpserunt: quos utrũ sanguinis
participes possent habere nescirent Non igitur mi¬
randũ ẽ si in saluatore tã crudeles fuerunt᷑: quiexti¬
erunt in suos posteros tã crudeles Non in merito in hac
ac sc̃s dauid sine exceptione exultandũ praecepit. et
ietandũ: in quadie totius mundi gaudia caelebrantur:
m̃ib enĩ laetandũ est: quia om̃ib prodest Cunctis
exul tandũ ẽ: qui a cunctis ẽ salutare & ideo non ad u¬
latoria adhibenda nec fucata laeticia Quisq enĩ in xp̃i
esurrectione laetatur: lȩtatur potius quia in xp̃o ipse
usrexit: In illo enĩ nr̃a portio. nr̃a condicio et mortẽ ꝑ tu¬
hit etre uixit: et licet nos adhuc resolutio corpusculi
mancat: coepimus tunc in xp̃o. ae terna uita iã uiuere:
ide quã uis fragilitatẽ nram acceleret inmaturȩ mortis

Expanded text:
ante parricidae facti sunt quam parentes: et ante eos ante parricidae facti sunt quam parentes: et ante eos socios suos sceleribus assumpserunt, quos utrum sanguinis participes possent habere, nescirent. Non igitur mirandum est, si in Salvatorem tam crudeles fuerunt, qui exstiterunt 474 in suos posteros tam crudeles. Non immerito in hac die sanctus David sine exceptione exsultandum praecipit et laetandum, in qua die totius mundi gaudia celebrantur. Omnibus enim laetandum est, quia omnibus prodest; cunctis exsultandum est, quia cunctis est salutare, et ideo non adulatoria est adhibenda, nec fucata laetitia. Quisquis enim in Christi resurrectione laetatur, laetetur potius quia in Christo ipse resurrexit: in illo enim nostra portio, nostra conditio, et mortem pertulit et revixit. Et licet nobis adhuc resolutio corpusculi maneat, coepimus tunc in Christo aeterna vita jam vivere; unde quamvis fragilitatem nostram acceleret immaturae mortis
Abbreviated transcription (Latin):
occidi: dicente apło: Resurgens aũt. iã non moritur.
mors illi ultra non dominabitur Custo diebant ergo eũ
sollicite insepulchro: prae sertim quiase die tercia dixe¬
rat. surrecturũ Custodiebant aũt sollicite insepulchre
quia necesse illis erat eũ iã non doctorẽ timere. sediu¬
dicẽ. Iudicẽ inquã: non sui tantũ. sed et crudeli senten¬
tiac suae: quia filios posteros suos. suis scelerib ad dixer
dicentes: sanguis huius suꝑ nos et suꝑfilios nr̃os Crudelis
subtili sententia impictas iudȩoꝵ: quae facinore su
non solũ presentes liberos damnat. sed etiã nonnatos
occidit Quantos enĩ hac uoce: ad conscientiã faci¬
noris uocant: quosscientia criminis non tenebat:
Crudelis inquã impictas: quod posteros ante in reatu
uocat quã ꝓducat in lucẽ: ut prius futuris contingę¬
ret peccare quã uiuere Eruenti plane genitores. qui

Expanded text:
occidi, dicente Apostolo: Resurgens autem jam non moritur. occidi, dicente Apostolo: Resurgens autem jam non moritur. Mors illi ultra non dominabitur . Custodiebant ergo eum sollicite in sepulcro, praesertim quia se die tertia dixerat surrecturum; custodiebant autem sollicite in sepulcro, quia necesse illis erat eum jam non doctorem timere, sed judicem: judicem, inquam, non sui tantum, sed et crudelis sententiae suae, qua filios posterosque suos sceleribus addixerunt, dicentes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Crudelis sub tali sententia Judaeorum, quae facinore suo non solum praesentes liberos damnat, sed etiam non natos occidit. Quantos enim hac voce ad conscientiam facinoris vocant, quos scientia criminis non tenebat! crudelis, inquam, impietas, quod posteros ante in reatum vocat, quam producit in lucem: ut prius futuris contingeret peccare, quam vivere. Cruenti plane genitores, qui