comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
õĩ. et errore. nature finib content si¬
ne egritudine possit et sine metu ui¬
uerd. Que em est aut utilior aut ad
bene inuendu aptior partitio. ꝙͣ illa
qua est usus Epicurus qui unu gen
osuit illaru cupiditatu que essent
et naturales et necessarie Alterũq na¬
turales essent netñ necessarie sertiũq
nec naturales nec necessarie Quaru
ea ratio est. ut necessarie nec opera ml¬
ta nec impensa expleantur. nec nales
quicdem multa desidexant proptẽa
ꝙ ipsa natura dintias quibꝰ cõtenta
sit. et parabiles et terminatas ht. Ina¬
mum aute cupiditatu.nec modus ul¬
lus nec finis inueniri põt. Q si uitam
omne iidemꝰ pertur bari errore et
ĩscĩa sapiẽtiamq esse solam que nos
ad libidinu impetu et a fornndinũ
texrore uendicet. Et ipĩ fortune mo¬
derate ferre doceat iniurias et om̃s
doceat uias que ad quietem et tran¬
quillitate ferant. Quidest cur dubi¬

Expanded text:
omni et errore naturae finibus contentus siomni et errore naturae finibus contentus sine aegritudine possit et sine metu vivere. quae est enim aut utilior aut ad bene vivendum aptior partitio quam illa, qua est usus Epicurus? qui unum genus posuit earum cupiditatum, quae essent et naturales et necessariae, alterum, quae naturales essent nec tamen necessariae, tertium, quae nec naturales nec necessariae. quarum ea ratio est, ut necessariae nec opera multa nec impensa expleantur; ne naturales quidem multa desiderant, propterea quod ipsa natura divitias, quibus contenta sit, et parabilis et terminatas habet; inanium autem cupiditatum nec modus ullus nec finis inveniri potest. quodsi vitam omnem perturbari videmus errore et inscientia, sapientiamque esse solam, quae nos a libidinum impetu et a formidinum terrore vindicet et ipsius fortunae modice ferre doceat iniurias et omnis stret vias, quae ad quietem et ad tranquillitatem ferant, quid est cur dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ru. maxiẽ hoñi uita uexetur obeũq
errorem. et uoluptatibꝰ maximis sepe
priuentur. et durissimis animĩ dolo¬
ribus torqueantux sapiẽtia ẽ adhiben¬
da. que et terroribo cupiditatibq de¬
tractis et oiũ falsaru opimonu teme¬
ritate directa certissimaͣ se nobis ducẽ
prebeat ad uoluptate. Sapientia eĩ
est unaque mestitia pellat ex aĩs que
nos ex orrescere metu nõ smat qua
preceptrice in tranquillitate uiui põt
diũ cupiditatu ardore restrĩctoCu¬
piditates em sũt insatiabiles que nõ
modo singulos hoĩes set uniuersas fa¬
milias euertũt. totam etiam labef actãt
gencla discidia discordie seditiones
Della nascuntꝰ nec hesese foris solũ iac¬
tant. nec tm̃ in alios ceco impetu ĩcurrĩ
set intus etiam manĩs meluse interse
dissident atq discordant ex quo uitã
amarissima necesse est efficiut sapiẽs
solu amputata circũcisaq manitate

Expanded text:
rum maxime hominum vita vexetur, ob eumque rum maxime hominum vita vexetur, ob eumque errorem et voluptatibus maximis saepe priventur et durissimis animi doloribus torqueantur, sapientia est adhibenda, quae et terroribus cupiditatibusque detractis et omnium falsarum opinionum temeritate derepta certissimam se nobis ducem praebeat ad voluptatem. sapientia enim est una, quae maestitiam pellat ex animis, quae nos exhorrescere metu non sinat. qua praeceptrice in tranquillitate vivi potest omnium cupiditatum ardore restincto. cupiditates enim sunt insatiabiles, quae non modo singulos homines, sed universas familias evertunt, totam etiam labefactant sia, discidia, discordiae, seditiones, bella nascuntur, nec eae se foris solum iactant nec tantum in alios caeco impetu incurrunt, sed intus etiam in animis inclusae inter se dissident atque discordant, ex quo vitam amarissimam necesse est effici, ut sapiens solum amputata circumcisaque inanitate
Abbreviated transcription (Latin):
uatur. Em̃ aute id est uł sũmu bonoꝵ
uł ultimu uł extremu ꝙ greci thelos
idaute resreferuntꝰ omes. fatendu
est sũmu eẽ bonu iocunde uiuere. Icl
qui ĩ una uirtute. et splendore nom̃ii
capti. quid natura postulet nõ intel¬
ligũt errore maximo si Epicuru au¬
dfre uoluerint. liberabuntur. Iste eĩz
urẽ eximie pulcreq iurtutes. insi no¬
luptate efficerent quis eas aut lauda¬
biles aut expetendas arbitraret᷑. Ut eĩz
medicoꝵ sciam nõ ipĩus artis sed bone
ualitudinis causa probamus et guber¬
natoris ars quiabñ nanigandi rͦatio
ht utilitate nõ arte lauclatur. sic sapi¬
entia que ars uiuencdi putanda est
nõ expeteretur sinihil efficẽt. Nũc ex¬
petitur ꝙ est tanꝙͣ artifex conquirẽde
et comparande uoluptatis. Qua aũt
dicam uoluptateziam indetis. ne ĩui¬
dia uerbi labef actetur oratio mea Rla
cum ignoratioẽ reru bonaru et mala¬

Expanded text:
vatur. quoniam autem id est vel summum bonorum vatur. quoniam autem id est vel summum bonorum vel ultimum vel extremum—quod Graeci te/los autem res referuntur omnes, fatendum est summum esse bonum iucunde vivere. Id qui in una virtute ponunt et splendore nominis capti quid natura postulet non intellegunt, errore maximo, si Epicurum audire voluerint, liberabuntur. istae enim vestrae eximiae pulchraeque virtutes nisi voluptatem efficerent, quis eas aut laudabilis aut expetendas arbitraretur? ut enim medicorum scientiam non ipsius artis, sed bonae valetudinis causa probamus, et gubernatoris ars, quia bene navigandi rationem habet, utilitate, non arte laudatur, sic sapientia, quae ars vivendi putanda est, non expeteretur, si nihil efficeret; nunc expetitur, quod est tamquam artifex conquirendae et comparandae voluptatis—quam autem ego dicam voluptatem, iam videtis, ne invidia verbi labefactetur oratio mea—. nam cum ignoratione rerum bonarum et mala
Abbreviated transcription (Latin):
dua recordatione letetur quid ẽ qđ
huic possit quod melius sit accedere
Statue contra alique confectu tãtii
aĩ corporisq doloribꝰ quãti ĩ hoiem
maxie cadere possũt. Nulla spe pro¬
posita fore leuiꝰ aliquado. nulla pre¬
terea. neq pñti neq expectata uolu¬
ptate quied eo miserius dici aut fĩgi
potest. Ꝙ siuita clolorib referta ia¬
xime fugienda est. sũmũ profecto
malu est uiuere cu dolore. cui smne
consentaneuẽ ultimu esse bonorũ
cu uoluptate uiuere. Nec em ht
nrã mens. quicꝙͣ ubi consistat tanqͣ
in extremo. Oẽsq et metꝰ et egritudi¬
nes ad dolore referuntur nec p̃teͬa
res est ulla que sua natura aut solli¬
citare possit aut frangere.Preterça
et appetendi et refugiendi et oĩo r
gerendaru mitia ptoficiscunt᷑ aut
a noluptate aut adolore Ꝙcũ ita sit
perspituu ẽ omẽs rectas res. atq lau¬
dabiles eoreferri ut cu uoluptate ui¬

Expanded text:
dua recordatione laetetur, quid est, quod dua recordatione laetetur, quid est, quod huc possit, quod melius sit, accedere? Statue contra aliquem confectum tantis animi corporisque doloribus, quanti in hominem maximi cadere possunt, nulla spe proposita fore levius aliquando, nulla praeterea neque praesenti nec expectata voluptate, quid eo miserius dici aut fingi potest? quodsi vita doloribus referta maxime fugienda est, summum profecto malum est vivere cum dolore, cui sententiae consentaneum est ultimum esse bonorum cum voluptate vivere. nec enim habet nostra mens quicquam, ubi consistat tamquam in extremo, omnesque et metus et aegritudines ad dolorem referuntur, nec praeterea est res ulla, quae sua natura aut sollicitare possit aut angere. Praeterea et appetendi et refugiendi et omnino rerum gerendarum initia proficiscuntur aut a voluptate aut a dolore. quod cum ita sit, perspicuum est omnis rectas res atque laudabilis eo referri, ut cum voluptate vi
Abbreviated transcription (Latin):
tu uoluptatis. Sm aute sũma uoluptas
est ut epicuro placet mhil dolere pͥmͫ
tibi recte Crisippe concessum ẽ inhil
cdesicderare manu cum ita eẽt affecta
Secłu nõ recte si uoluptas eẽt bonu
fuisse desideraturam. idcirco enim nõ
desideraret. quia quod dolore caret
id mn uoluptate est. Extremu autez
eẽ bonoꝵ uoluptate ex hoc facillime
percipi potest. Constituamꝰ aliquẽ
magnis multis perpetuis fruẽte et
aiõ Et corpore uoluptatib nullo do¬
statu prest abiliore aut magis expe¬
tendu possumꝰ dicere. In ẽẽ enim ne¬
cesse est in eo qui ita sit affectus et fir¬
mitate ãi nec morte nec dolorem
timentis. O mors sensu careat. dolor
ĩlonginquitate lenis in grauitate bre¬
uis sdleat ẽẽ ut enis mag̾m tudine ce¬
leritas diuturintatez alleuiatio conso¬
letur. Ad ea cu accedit ut neq diuin¬
um numen horreat nec preteritas uo¬
luptates effluere patiatur earu  assi¬

Expanded text:
tu voluptatis. sin autem summa voluptas tu voluptatis. sin autem summa voluptas est, ut Epicuro placet, nihil dolere, primum tibi recte, Chrysippe, concessum est nihil desiderare manum, cum ita esset affecta, secundum non recte, si voluptas esset bonum, fuisse desideraturam. idcirco enim non desideraret, quia, quod dolore caret, id in voluptate est. Extremum autem esse bonorum voluptatem ex hoc facillime perspici potest: Constituamus aliquem magnis, multis, perpetuis fruentem et animo et corpore voluptatibus nullo dostatu praestabiliorem aut magis expetendum possimus dicere? inesse enim necesse est in eo, qui ita sit affectus, et firmitatem animi nec mortem nec dolorem timentis, quod mors sensu careat, dolor in longinquitate levis, in gravitate brevis soleat esse, ut eius magnitudinem celeritas, diuturnitatem allevatio consoletur. ad ea cum accedit, ut neque divinum numen horreat nec praeteritas voluptates effluere patiatur earumque assi
Abbreviated transcription (Latin):
dolore careret. nõ modo uoluptatez
esse. uerũ etiam sũma uoluptatem
Quisquis enim sentit quem admoclũ
sit affectus eum necesse est aut ĩ uolu¬
ptate esse aut in dolore Omĩ autem
priuatione doloris putat epycurus
terminari summa uolupt atem ut
pretẽa uariar⁊ uoluptas distinguiq
possit augeri amplifcariq nosꝰpossit
At etiantꝰ athenis ut aprẽ audiebam
facete et urbane stoycos irridente
statua est in ceramico Crisippi sedẽtis
porrecta mani. que manꝰ significat
illũ in hac ẽẽ rogatiũcula delectatum
At siuoluptas eẽt bonu desiderarefita
credo nõ est igitur uoluptas bonu h
ne statuam dscturam quod pr̃ aiẽbat
Siloqui posset ueru conclusu ẽ emn
contra Cyrenaicos satis acute mihil ad
que qͣi titillaret sensus ut ita dicam et
adeos cu suauitate afflueret. et illabe¬
retur nec manꝰ ẽẽ contenta posset ul
la uacuitate doloris sme iocundo mo¬

Expanded text:
dolore careret, non modo voluptatem dolore careret, non modo voluptatem esse, verum etiam summam voluptatem. quisquis enim sentit, quem ad modum sit affectus, eum necesse est aut in voluptate esse aut in dolore. omnis autem privatione doloris putat Epicurus terminari summam voluptatem, ut postea variari voluptas distinguique possit, augeri amplificarique non possit. At etiam Athenis, ut e patre audiebam facete et urbane Stoicos irridente, statua est in Ceramico Chrysippi sedentis porrecta manu, quae manus significet illum in hac esse rogatiuncula delectatum:.—'At, si voluptas esset bonum, desideraret.'—Ita credo.— Non est igitur voluptas bonum. Hoc ne statuam quidem dicturam pater aiebat, si loqui posset. conclusum est enim contra Cyrenaicos satis acute, nihil adt, quae quasi titillaret sensus, ut ita dicam, et ad eos cum suavitate afflueret et illaberetur, nec manus esse contenta posset nec ulla pars vacuitate doloris sine iucundo mo
Abbreviated transcription (Latin):
de oiũ uixtutu cursu ad uoluptatẽ
proprius disserendi locus. Nũc aute
explicabo uoluptas ip̃a que qualis q
sit ut tollatur error oiũ imperitoru
intelligatur q ea que uoluptaria de¬
aliqua naturam ipsam monet et cũ
iocunditate quada Percipit᷑ sensib
set maxiam illam uoluptate hẽmus
que percipitur omni dolore detracto
Nam qm̃ cu priuamur dolore. ipsa
liberation e et uacuitate omĩs mole¬
stie gaudemꝰ Omẽ aute id quoga¬
udełnus. uoluptas est. ut omẽ quo of¬
fendimur. dolor doloris omĩs priua¬
tio. recte noĩata ẽ uoluptas.At emi
cu cibo et potatione. fames sitisq de¬
pulsa est. ipsa detractio molestie. con¬
secutione affert uoluptatis. sic ĩ onũ
re. doloris amotio. successione efficit
uolupta̾s. Itaq nõ placuit epycuro
mediu esse quidda inter dolorez
et uoluptate. Illud ei ipm̃ quod
quibulda mediu iudetur ci omini

Expanded text:
de omnium virtutum cursu ad voluptatem de omnium virtutum cursu ad voluptatem proprius disserendi locus. nunc autem explicabo, voluptas ipsa quae qualisque sit, ut tollatur error omnis imperitorum intellegaturque ea, quae voluptaria, dealiqua naturam ipsam movet et cum iucunditate quadam percipitur sensibus, sed maximam voluptatem illam habemus, quae percipitur omni dolore detracto. nam quoniam, cum privamur dolore, ipsa liberatione et vacuitate omnis molestiae gaudemus, omne autem id, quo gaudemus, voluptas est, ut omne, quo offendimur, dolor, doloris omnis privatio recte nominata est voluptas. ut enim, cum cibo et potione fames sitisque depulsa est, ipsa detractio molestiae consecutionem affert voluptatis, sic in omni re doloris amotio successionem efficit voluptatis. itaque non placuit Epicuro medium esse quiddam inter dolorem et voluptatem; illud enim ipsum, quod quibusdam medium videretur, cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
Quesũt uite sinemetu degende p̃sidia
firmissiã filiu morte mulc̾tauit. sisie
causa. nollez me ab eo ortum tam impor¬
tuno tanq crudeli Sin ut dolore suo
santiret militaris imperii disciplinã
exercitũq in grauissĩo bello aiã duer¬
sionis metu contineret. Saluti prosp¬
exit quin qua intelligebat continer
suam Atq acdħ ratio late patet ĩ qͦ
ei maxiẽ consueuit iactare urãseo¬
ratio tua p̃sertim. quistudiose anti¬
qua persequeris claris et fortibꝰ uiris
cõmemorandis eoꝵq factis. nõ emo¬
lumẽto aliquo set ip̃iis honestatis de¬
core laudandis id totu euertit᷑ eo
delectu reru que modo dixi. cõstitu¬
to ut aut uoluptates õmittantur
maior uoluptatu aclipiscendarum
causa Aut dolores suscipiantur maio¬
ruz doloꝵ effugiendor gratia S decla¬
roru honĩ factis illuscribꝰ et glorio¬
sis satis hoc loco dictusit. Eritꝰ em iã

Expanded text:
quae sunt vitae sine metu degendae praesidia quae sunt vitae sine metu degendae praesidia firmissima.—Filium morte multavit.—Si sine causa, nollem me ab eo ortum, tam inportuno tamque crudeli; sin, ut dolore suo sanciret militaris imperii disciplinam exercitumque in gravissimo bello animadversionis metu contineret, saluti prospexit civium, qua intellegebat contineri suam. atque haec ratio late patet. in quo enim maxime consuevit iactare vestra se oratio, tua praesertim, qui studiose antiqua persequeris, claris et fortibus viris commemorandis eorumque factis non emolumento aliquo, sed ipsius honestatis decore laudandis, id totum evertitur eo delectu rerum, quem modo dixi, constituto, ut aut voluptates omittantur maiorum voluptatum adipiscendarum causa aut dolores suscipiantur maiorum dolorum effugiendorum gratia. Sed de clarorum hominum factis illustribus et gloriosis satis hoc loco dictum sit. erit enim iam
Abbreviated transcription (Latin):
tos nros quos tupaulo ante tu meoriter
tum etiam erga nos amiçe et beniuo¬
le collegisti. nec metñ laudandis maio¬
ribus meis corripiusti nec segmore
ad respondendu recsclisti. qnoꝵ fcã
quemadmodu queso intexpetraris
Sic cine eos censes aut in armatu
hostem impetu fecisse aut in liberos
aut insanguine siuiztam crudeles
fuisse ihił deutilitatibꝰ mhil ut de
cõmodis suis cogitarẽt. at id ne fere
quide fatm̃t ut ita ruant itaq tur¬
bentur. ut earum motus et impetus
quo ꝑtineant nõ intelligamꝰ tutam
regios iuros censes tantas resgessi¬
sse sm̾e causa. Que fuerit causa incor
uidero Interea ħ tenebo si ob aliquaz
causam ista quesine dubio preclara st̃
fecerint. Uirtute his per se ipam cansa
nõ fuisse Torquẽ detraxit hosti. et quid
setexit ne interiret At magnu pericu¬
lu acdiit et moculis quide exercitꝰ. Ꝙd
ex eo est consecutus. laudez et claritate

Expanded text:
tos nostros? quos tu paulo ante cum memoriter, tos nostros? quos tu paulo ante cum memoriter, tum etiam erga nos amice et benivole collegisti, nec me tamen laudandis maioribus meis corrupisti nec segniorem ad respondendum reddidisti. quorum facta quem ad modum, quaeso, interpretaris? sicine eos censes aut in armatum hostem impetum fecisse aut in liberos atque in sanguinem suum tam crudelis fuisse, nihil ut de utilitatibus, nihil ut de commodis suis cogitarent? at id ne ferae quidem faciunt, ut ita ruant itaque turbent, ut earum motus et impetus quo pertineant non intellegamus, tu tam egregios viros censes tantas res gessisse sine causa? quae fuerit causa, mox videro; interea hoc tenebo, si ob aliquam causam ista, quae sine dubio praeclara sunt, fecerint, virtutem iis per se ipsam causam non fuisse.—Torquem detraxit hosti.—Et quidem se texit, ne interiret.—At magnum periculum adiit.—In oculis quidem exercitus.—Quid ex eo est consecutus?—Laudem et caritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
cimus qui blanditiis p̃sentiu uolupta¬
tu deliniti atq corrupti. quos dolores
et quas molestias exceptur sint oc ce¬
cati cupiditate nõ prouident. Similiq
sũt inculpa qui offitia deserũt molli¬
tia animi idest laboꝵ et doloꝵ fuga. et
haru quide reru facilis ẽ et epedi¬
ta distinctio. Nam libero tempore. cu
absoluta est nobis eligendi optio. cũq
nihil impedit quo nfinꝰ id quod ma¬
xiẽ placeat. facere nõ possumꝰ ꝯĩs uolu¬
ptas assimiẽda est. om̃is dolor depellẽ¬
dus. temporibꝰ aute quibusda et aut
offitiis debitis aut reru necessitatib
sepe euemit ut et uoluptates repudiãde
sint et molestie nõ recusande. Itaq car
rerum hictẽtur a sapiente delectiss aut
ut reitiendis uoluptatib maiores ali¬
as consequatur aut perferendis dolo¬
ribꝰ asperiores repellat. ł lanc ego cũ
tencam smã quicd ẽ cur uereat ne
acleam nõ possi accõmodare torqua¬

Expanded text:
cimus, qui blanditiis praesentium voluptacimus, qui blanditiis praesentium voluptatum deleniti atque corrupti, quos dolores et quas molestias excepturi sint, obcaecati cupiditate non provident, similique sunt in culpa, qui officia deserunt mollitia animi, id est laborum et dolorum fuga. et harum quidem rerum facilis est et expedita distinctio. nam libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio, cumque nihil impedit, quo minus id, quod maxime placeat, facere possimus, omnis voluptas assumenda est, omnis dolor repellendus. temporibus autem quibusdam et aut officiis debitis aut rerum necessitatibus saepe eveniet, ut et voluptates repudiandae sint et molestiae non recusandae. itaque earum rerum hic tenetur a sapiente delectus, ut aut reiciendis voluptatibus maiores alias consequatur aut perferendis doloribus asperiores repellat. Hanc ego cum teneam sententiam, quid est cur verear, ne ad eam non possim accommodare Torqua
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is iste natus sit error uoluptate ac¬
cusantiu doloremq laudantim totam
rem aperiam eaq ipsa que ab illo ĩuẽ¬
tore ueritatis. et qĩ irchitectobtẽ inte
dicta sunt explicabo. Nemo enim ipãm
uoluptate quia uoluptas sit aspernat
aut oderit aut fugit set quia conseqũ¬
tur magni dolores eos qui roẽ uolup¬
tatem se̾qui nesciũt. Neq porro quisq̃
ẽ qui dolorem ip̃m qui dolor sit amet
consectetur adipisci uelit. S quia nõ
nũꝙͣ eius moĩ tpr̃a incidũt ut labore
et dolore magnam aliꝙͣ querat uolup¬
tatcm. Ut eniuł ad minima ueniam Ꝙ s
nostru exercitatione ullam corporis
suscipit laboriosam insi ut aliquid &x
ea cõmodi consequat. Quis aute uel
illu ure reprehendĩt qui in ea uolup¬
tate uelit ẽẽ quã ihil molestie cõseqͣt
Uel illu qui cdolore eu fugiat. quo uo¬
luptas nulla pariatur. Aut uero eos ac
cusamꝰ et multo odio dignissimos du¬

Expanded text:
omnis iste natus error sit voluptatem acomnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam eaque ipsa, quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt, explicabo. nemo enim ipsam voluptatem, quia voluptas sit, aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos, qui ratione voluptatem sequi nesciunt, neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum, quia dolor sit, amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt, ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur? quis autem vel eum iure reprehenderit, qui in ea voluptate velit esse, quam nihil molestiae consequatur, vel illum, qui dolorem eum fugiat, quo voluptas nulla pariatur? At vero eos et accusamus et iusto odio dignissimos du
Abbreviated transcription (Latin):
detractis de Hoiẽ sensibꝰ reliqui mhilẽẽ
necesse est. quid aut scdm natura aut. ꝯͣ
sit a natura ip̃a indicari. Uoluptate etiã¬
quid iudicat quo aut petat aut fugiat
aliquid preter uoluptatem et dolorem
Sunt autem quida e rrẽis quihec sub¬
tilius uelint tracdere. et negent satis ẽẽ qd
bonũ sit aut quid malu sensu iudicari
set aiõ etia ac roẽ intelligi posse et no¬
luptate ipsam per se eẽ ex petenda et
dolorem ipi per se eẽ fugiendu. Itaq
auĩt hanc qĩ haturalent atq insitam
inam̃s nris messe notatione ut alterũ
esse appetendu alteru aspernandum
sentiamus. Alii autem quibꝰ ego assenti¬
cur nec uoluptas inbonis sit nũandan ͤ
in malis dolor nõ existimãt oportere. ni¬
miu nos cͣe confidere set etiam argu¬
mentandu et accurate disserendu et
rõĩb compositis de uoluptate et doloẽ
disputandu pitant. S ut perspitias uñ

Expanded text:
detractis de homine sensibus reliqui nihil est, detractis de homine sensibus reliqui nihil est, necesse est quid aut ad naturam aut contra sit a natura ipsa iudicari. ea quiquid iudicat, quo aut petat aut fugiat aliquid, praeter voluptatem et dolorem? Sunt autem quidam e nostris, qui haec subtilius velint tradere et negent satis esse quid bonum sit aut quid malum sensu iudicari, sed animo etiam ac ratione intellegi posse et voluptatem ipsam per se esse expetendam et dolorem ipsum per se esse fugiendum. itaque aiunt hanc quasi naturalem atque insitam in animis nostris inesse notionem, ut alterum esse appetendum, alterum aspernandum sentiamus. Alii autem, quibus ego assenticur nec voluptas in bonis sit numeranda nec in malis dolor, non existimant oportere nimium nos causae confidere, sed et argumentandum et accurate disserendum et rationibus conquisitis de voluptate et dolore disputandum putant. Sed ut perspiciatis, unde
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ nõ quo ignorare uosarbitrer. d
ut ratione et iia procedat orõ Queri
debet ẽẽ ut ad id omĩa referri oporte¬
at ipm̃ auit nusꝙͣ. hoc epycurus ĩuo¬
luptate ponit ꝙsũmu bonũ eẽ uult sĩ¬
mũq malu dolorem idq instituit do¬
cere sic. Omne aĩal simulatq natũ sit
uoluptate appetere ea quegaudere
ut sumobono dolore asperiari ut sũ¬
mũ malu et quatu possit a se rpellere
ilq facere nõ du deprauatu ipsa
natura incorrupte atq integre uidi¬
cuite. It aq negat opus cẽ rõeꝰ fugien
Ins dolor sit Hoc scntiri putat ut calẽ
gnem. niuem esse albam dulce mel
quor mhiloportet exquisitis roibuc
confirmar tiñ satis esse admone̾. Inter¬
eẽ eiz intor argumẽtu cõclusionemoꝵ
ranonis et inter medioere aiã acduer¬
fioner atq ad momtioẽ Altera occuł¬
tata quedam et q ĩ uosura apiri Alta¬
prompta et aperta iudicari et eni qm̃

Expanded text:
uaerimus, non quo ignorare vos arbitrer, sed uaerimus, non quo ignorare vos arbitrer, sed ut ratione et via procedat oratio. quaerimus debet esse, ut ad id omnia referri oporteat, ipsum autem nusquam. hoc Epicurus in voluptate ponit, quod summum bonum esse vult, summumque malum dolorem, idque instituit docere sic: omne animal, simul atque natum sit, voluptatem appetere eaque gaudere ut summo bono, dolorem aspernari ut summum malum et, quantum possit, a se repellere, idque facere nondum depravatum ipsa natura incorrupte atque integre iudicante. itaque negat opus esse rationdus dolor sit. sentiri haec putat, ut calere ignem, nivem esse albam, dulce mel. quorum nihil oportere exquisitis rationibus confirmare, tantum satis esse admonere. interesse enim inter argumentum conclusionemque rationis et inter mediocrem animadversionem atque admonitionem. altera occulta quaedam et quasi involuta aperiri, altprompta et aperta iudicari. etenim quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
enim sine reprehensioẽ. nec cu iacũdia
aut ꝑtinatia recte disputaripõt. S& acͥ
dicturu fuisse: utru igitur Percurri
omne epicuri disciplifia placet Ande
una uoluptate queri. dequa omĩe cer¬
tatũ est. tũ uero id quide inꝙͣ arbitra¬
tu Sic fatiam igitur inquit utiam rem
explicado maxima quen ea de phĩcis
alias. et quidertibi et declinatione ista
⁊thomoꝵ et magnitudine solis proba¬
bo. et democritiꝰ errata ab epicuro re¬
prehensa et correcta per multa. Nũc
clicam de uoluptate ihil scilicet noui
ea tũ que te ip̃m probaturu esse confi¬
dam Certe inꝙͣ ꝑtinade nõ ero tibiq si
mihi probaneris ea que dices libenter
asseutiar. Probabo inquit modosisista
equitate qua ostendis set uti oratione
perpetua malo ꝙͣ interrogare aut int¬
rogarii t placet inꝙͣ tudicere erors
ellꝰ Primis igitur in quit agam sicut
ipĩ auctori hħiꝰ discipline placet. Con¬
ifituam quid et quale sit iade quo q¬

Expanded text:
i sine reprehensione nec cum iracundia aut pertinacia recte disputari potest. sed dicturum fuisse? Utrum igitur percurri omnem Epicuri disciplinam placet an de una voluptate quaeri, de qua omne certamen est? Tuo vero id quidem, inquam, arbitratu. Sic faciam igitur, inquit: unam rem explicabo, eamque maximam, de physicis alias, et quidem tibi et declinationem istam atomorum et magnitudinem solis probabo et Democriti errata ab Epicuro reprehensa et correcta permulta. nunc dicam de voluptate, nihil scilicet novi, ea tamen, quae te ipsum probaturum esse confidam. Certe, inquam, pertinax non ero tibique, si mihi probabis ea, quae dices, libenter assentiar. Probabo, inquit, modo ista sis aequitate, quam ostendis. sed uti oratione perpetua malo quam interrogare aut interrogari. Ut placet, inquam. Tum dicere exorsus est. Primum igitur, inquit, sic agam, ut ipsi auctori huius disciplinae placet: constituam, quid et quale sit id, de quo q
Abbreviated transcription (Latin):
uidisse uerum maRimisq erroribꝰ
aiõs hoiũ liberauisse et omĩa tradi¬
disse que ꝑtinent ad bene btẽq ui¬
uendu. Selexistimo te sicut nrũm
t̾rariu minꝰ ab eo delectari. ꝙilla pla¬
tonis aristotelis theofrasti orationis
ornamenta contempserit. Nam illuc
quidem adduci ix possum. ut ea que
senserit illetibi non isera uideantur
Uide quantu inꝙͣ fallere torquate
Oratio me istius phy nõ offendit. Na
et complectitur uerbis quod nult. et
ph̾o si afferat eloquentiam nõ asꝑner
sinõhẽat. nõ admodu flagitem re mͥ
nõ eque satisfecit. et quide locis pluribꝰ
ssumꝰ. E obrem tandem in quit nõ sa¬
tisfecit. Fe ein iudicem equu puto. mo
que dicat ille bene noris. Hic mihiph¬

Expanded text:
vidisse verum maximisque erroribus vidisse verum maximisque erroribus animos hominum liberavisse et omnia tradidisse, quae pertinerent ad bene beateque vivendum. sed existimo te, sicut nostrum Triarium, minus ab eo delectari, quod ista Platonis, Aristoteli, Theophrasti orationis ornamenta neglexerit. nam illud quidem adduci vix possum, ut ea, quae senserit ille, tibi non vera videantur. Vide, quantum, inquam, fallare, Torquate. oratio me istius philosophi non offendit; nam et complectitur verbis, quod vult, et ego a philosopho, si afferat eloquentiam, non asperner, si non habeat, non admodum flagitem. re mihi non aeque satisfacit, et quidem locis pluribusssumus. Quam ob rem tandem, inquit, non satisfacit? te enim iudicem aequum puto, modo quae dicat ille bene noris. Nisi mihi Ph
Abbreviated transcription (Latin):
quid a singilis phye disciplinis clicere¬
tlir persectiti sumnus. Ut alite a facili¬
mis ordiamur. Erima ueniat ĩ mediu
Epicuri ratio que plerisos notissima
ẽ Quam a nobie sic intelliges exposi¬
tam ut ab ipsis qui eam disciplinam
probant nõ soleat accuratuis disputa¬
ri. Ueru enim ĩuenire uolumus. nõ
tanꝙs aduersariu alique conuincẽ
Accurate autem quondam a .L. Tor¬
quato homiẽ ommi doctrina erudito
defensa est Epicuri sententia. deuo¬
luptate. ameq ei responsum. Cum. E
triarius inprimis grauis et doctus ad¬
olescens ei disputationi intereẽt. Na
cum ame incumanu salutandi cau¬
sa uterq uenisset. pauca primo inter
nos de litteris. quaru sumu erat ĩ
utroq studiu. Demde torquatus qm̃
nacti te inquit sumꝰ aliqũ otiosum
Certe audiam quid sit ꝙ epycuru
nr̃m nõ tu quide oderis. ut fere fati¬
unt qui ab eo dissentiũt. Sedcerte nõ
probes eu quem ego arbitror unu

Expanded text:
quid a singulis philosophiae disciplinis dicerequid a singulis philosophiae disciplinis diceretur, persecuti sumus. Ut autem a facilmis ordiamur, prima veniat in medium Epicuri ratio, quae plerisque notissima est. quam a nobis sic intelleges expositam, ut ab ipsis, qui eam disciplinam probant, non soleat accuratius explicari; verum enim invenire volumus, non tamquam adversarium aliquem convincere. accurate autem quondam a L. Torquato, homine omni doctrina erudito, defensa est Epicuri sententia de voluptate, a meque ei responsum, cum C. Triarius, in primis gravis et doctus adolescens, ei disputationi interesset. nam cum ad me in Cumanum salutandi causa uterque venisset, pauca primo inter nos de litteris, quarum summum erat in utroque studium, deinde Torquatus: Quoniam nacti te, inquit, sumus aliquando otiosum, certe audiam, quid sit, quod Epicurum nostrum non tu quidem oderis, ut fere faciunt, qui ab eo dissentiunt, sed certe non probes, eum quem ego arbitror unum
Abbreviated transcription (Latin):
sequatur natura ut sũmu ex rebis ex¬
petendu. Quid fugiat ut extremum
maloꝵ. Qua dere Eusit inter doctis¬
simos sũma dissensio. Quis alienu pu¬
tet enis esse digintatis quam mihi qsq
tribuit. Quid ĩ omni munere uite opti¬
mu et uerissimu sit exquirere. An pot
ancille sit. ne infructu habendus. disse¬
retũ inter principes crntatis .p Sceuo¬
lam .N.q maniliu. Abhisq M brutus
dissentiet. ꝙ et acutum genus ẽ et adus
ciuium nõ mutile nosq ea scripta reli¬
Quaq eiusgdem generis et legimus libẽt
et legemus. Hec que uitamꝰ continent¬
omise negliguntur. Nam ut sint illa uẽ¬
dibilora. hec uberiora certe sunt. ꝙqͣ
id quide licebit his existimare quile¬
gerint. Nos autem hanc comie qͥs¬
tlone de finibꝰ bonoꝵ et malor fere
a nobis explicatam esse hiis literis ar¬
ourmur in quibꝰ quantu potiumui
nõ modo ꝗ nobis probaretur secdetia

Expanded text:
sequatur natura ut summum ex rebus exsequatur natura ut summum ex rebus expetendis, quid fugiat ut extremum malorum? qua de re cum sit inter doctissimos summa dissensio, quis alienum putet eius esse dignitatis, quam mihi quisque tribuat, quid in omni munere vitae optimum et verissimum sit, exquirere? an, partus ancillae sitne in fructu habendus, disseretur inter principes civitatis, P. Scaevolam M'. que Manilium, ab iisque M. Brutus dissentiet—quod et acutum genus est et ad usus civium non inutile, nosque ea scripta reliquaque eiusdem generis et legimus libenter et legemus—, haec, quae vitam omnem continent, neglegentur? nam, ut sint illa vendibiliora, haec uberiora certe sunt. quamquam id quidem licebit iis existimare, qui legerint. nos autem hanc omnem quaestionem de finibus bonorum et malorum fere a nobis explicatam esse his litteris arbitramur, in quibus, quantum potuimus, non modo quid nobis probaretur, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicam aut oratoribus bonis aut poetit
postea qubd quam fuit quem imitarẽ¬
tur. ullius orationis uł copiose uł elegã¬
tisornatus defuit. Ego uero cu foren¬
sibus operis laboribłis periculis non
tumcũq possum ineo quoq elaborare
ut sint opera studio labore meo docti¬
ores cuiesmei. nec istis tantopere pugn¬
are qui greca legere maluit. modo le¬
gant ea ipsa. ne simulent. et hiis seruiẽ
Qui uel utrisq licteris uti uelint. ursi
Cuas hñt. illas nõ magnopere deside¬
rent. Qui aute alia malũt scribi anobis
equi esse debent ꝙ et scripta multa sunt
sicut plura memini enĩis. Et scribentur
fortasse plura sinita suppet. Et tñ qui di¬
ligenter Hec que de phya litteris manda¬
ifus legere assueuerit iudicabit nulla
ad legendu his esse potiora Ouid est ei
Quid sit finis. quid extremu. quid ul¬
timu. quosint omĩa bene uiuendi rec¬
teq fatiendi consilia referenda. Quid

Expanded text:
dicam aut oratoribus bonis aut poe+tis, dicam aut oratoribus bonis aut poe+tis, postea quidem quam fuit quem imitarentur, ullus orationis vel copiosae vel elegantis ornatus defuit? Ego vero, quoniam forensibus operis, laboribus, periculis non antumcumque possum, in eo quoque elaborare, ut sint opera, studio, labore meo doctiores cives mei, nec cum istis tantopere pugnare, qui Graeca legere malint, modo legant illa ipsa, ne simulent, et iis servire, qui vel utrisque litteris uti velint vel, si suas habent, illas non magnopere desiderent. qui autem alia malunt scribi a nobis, aequi esse debent, quod et scripta multa sunt, sic ut plura nemini e nostris, et scribentur fortasse plura, si vita suppetet; et tamen, qui diligenter haec, quae de philosophia litteris mandamus, legere assueverit, iudicabit nulla ad legendum his esse potiora. quid est enibris quaeritur, qui sit finis, quid extremum, quid ultimum, quo sint omnia bene vivendi recteque faciendi consilia referenda, quid
Abbreviated transcription (Latin):
ta deterius. Quibꝰ egdꝰ assentior dũmͦ
de eisdem rebus. ne grecos quide legẽ¬
dos putent Res ueroꝰ bonas uerbis cde¬
ctis. grauiter ornateq dictatas. quis
nõ legat msi quise grecum plane dici
uelit ut a scenola est pretor salutatꝰ
athenis albutius. quez quidem locum
multa uenustate. et omnisale. idez lu¬
cilius apudquem preclare Sceuolagre¬
cum te albuti quam romanu atq d abi¬
num municipem pontii tritanii. Centu¬
rionu preclaroꝵ hoiu ac primoꝵ sig¬
inferumq maliuusti dici Grece ego p¬
tor athenis qđ id maliustitecu adme
ma omĩs chorusq chere tite. Hinc
hostis mutii albutius hinc inimicus s&
iure mutius. Ego autem mirari non
queo unde hod sit tam insolens dome¬
sticaru rerum fastidiu Non est omĩno
Hic docendi locus. S& ita sentio et sepe
di erui latinam linguam nõ modo mo
pem ut uulgo putarent. set locupletiorẽ
etiam esse ꝙͣ grecam. Qñ enim uł nobis

Expanded text:
ta deterius. quibus ego assentior, dum modo ta deterius. quibus ego assentior, dum modo de isdem rebus ne Graecos quidem legendos putent. res vero bonas verbis electis graviter ornateque dictas quis non legat? nisi qui se plane Graecum dici velit, ut a Scaevola est praetore salutatus Athenis Albucius. quem quidem locum comit multa venustate et omni sale idem Lucilius, apud quem praeclare Scaevola: Graecum te, Albuci, quam Romanum atque Sabinum, municipem Ponti, Tritani, centurionum, praeclarorum hominum ac primorum signiferumque, maluisti dici. Graece ergo praetor Athenis, id quod maluisti, te, cum ad me ma omnis chorusque: 'chaere, Tite!' hinc hostis mi Albucius, hinc inimicus. Sed iure Mucius. ego autem mirari satis non queo unde hoc sit tam insolens domesticarum rerum fastidium. non est omnino hic docendi locus; sed ita sentio et saepe disserui, Latinam linguam non modo non inopem, ut vulgo putarent, sed locupletiorem etiam esse quam Graecam. quando enim nobis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
si iudebitur transferam et maxiẽ abhis
quos modo noiaui. cum inciderit. ult id
apte ante fieripossit ut ab homero En¬
nius affãnius a meandro solet Nec eͥ
ut nr̃ Lucilius.recusabo quo minꝰ omẽs
mea legant. Utinam eẽt ille ꝑ sins. Sci¬
pio ueto et rutilius. multo etiam ma¬
gis quoꝵ ille iuditiu reformicdani. Ta¬
Rentinis ait se et consentinis et siculis
scribere: Facete is quide sicut alias sa
neq tam docti tum exant. ad quoru
iuditiu elaboraret. Et sũt illius scͥpta
leiuora ut urbantas sũma appareat
doctrina mediocris. Ego aute quẽ time¬
an lectorem cum ate. ne grecis quidẽ
cedentem. in phya audea scribere. ꝙꝙͣ
ate ipõ. id quide fatio prouoçatus.
gratissimo iihi libro quem ad mę de
furtute misisti. S ex eo credo quibus¬
dam usu euenire. ut abhorreant a la¬
tinis. ꝙ meiderint in inculta quedar
et horrida de malis grecis.latine sc̃p¬

Expanded text:
si videbitur, transferam, et maxime ab iis, si videbitur, transferam, et maxime ab iis, quos modo nominavi, cum inciderit, ut id apte fieri possit, ut ab Homero Ennius, Afranius a Menandro solet. Nec vero, ut noster Lucilius, recusabo, quo minus omnes mea legant. utinam esset ille Persius, Scipio vero et Rutilius multo etiam magis, quorum ille iudicium reformidans Tarentinis ait se et Consentinis et Siculis scribere. facete is quidem, sicut alia; sed neque tam docti tum erant, ad quorum iudicium elaboraret, et sunt illius scripta leviora, ut urbanitas summa appareat, doctrina mediocris. ego autem quem timeam lectorem, cum ad te ne Graecis quidem cedentem in philosophia audeam scribere? quamquam a te ipso id quidem facio provocatus gratissimo mihi libro, quem ad me de virtute misisti. Sed ex eo credo quibusdam usu venire, ut abhorreant a Latinis, quod inciderint in inculta quaedam et horrida, de malis Graecis Latine scrip
Abbreviated transcription (Latin):
splendide dicta sunt neq sint cõuer¬
Ca de grecis. Nam sidicerent ab illis hal
res ẽẽ tractatas ne ipõs quide grecos ẽ
cur tam multos legant. ꝙͣ legendi sũt
Quid enim est a Crisippo pretermissu
in stoycis. Legimꝰ tñ dyogene Antipa¬
tru Menesarcu panetiu et Possidoiũ¬
Quid Theofrastu mediocriter ne delec¬
tat. Cuitractat locos ab arisl ͤ ante trac¬
tatos. Quid epycurei. Non desistũt de
eii sdem equib et ab epicuro scriptu est
et ab antiquis ad arbitriu suu scribere
Q si grecilegunt᷑ a grecis iisdem de reb
asia ratioẽ compositis. Quid est cur nrĩ
a nris nõ legantur. Ꝙ ꝙͣ siplane situẽterẽ
platonem aut Aristotilem ut uerterũt
nrĩ poete fabulas male credo mererer
de meis ciuibus. Ci ad eoꝵ cognitionem
diuina illa ingenia transferre. S id ne¬
q feci adhile. nec mihi tñ ne fatiam
interd̃t puto locos quidem quosclam

Expanded text:
splendide dicta sint neque sint conversplendide dicta sint neque sint conversa de Graecis? nam si dicent ab illis has res esse tractatas, ne ipsos quidem Graecos est cur tam multos legant, quam legendi sunt. quid enim est a Chrysippo praetermissum in Stoicis? legimus tamen Diogenem, Antipatruquid? Theophrastus mediocriterne delectat, cum tractat locos ab Aristotele ante tractatos? quid? Epicurei num desistunt de isdem, de quibus et ab Epicuro scriptum est et ab antiquis, ad arbitrium suum scribere? quodsi Graeci leguntur a Graecis isdem de rebus alia ratione compositis, quid est, cur nostri a nostris non legantur? Quamquam, si plane sic verterem Platonem aut Aristotelem, ut verterunt nostri poe+tae fabulas, male, credo, mererer de meis civibus, si ad eorum cognitionem divina illa ingenia transferrem. sed id neque feci adhuc nec mihi tamen, ne faciam, interdictum puto. locos quidem quosdam,
Abbreviated transcription (Latin):
nat aut reitiat qͦ sensclem. Curipidis
t abulis delectari dicatur latinas literas
oderit. Sin ephebos ego inquit potius
Cecilii aut andriam. Terentii. quam
utramq menandri legam a quibus
tm̃ dissentio ut cum sophodes. lił optiẽ
scripserit. Clectram tñ male conuersa.
Auls mihi legendam putem de quoli¬
cinius fercu scriptorem ueru opinor
scriptorem tñ ut legendus sit. Rudem
enm esse omo in nostris poetis aut in¬
hertissime segnitie est aut fastidii de¬
licatissimi Mihi quide nulli satis erudi¬
ti uident᷑ quibus nr̃a ignota sũt. At ut
ne in nemore mhilominꝰ legimꝰ ꝙͣ ꝙͣ
hoc quide grecum. Que autem debñ
btẽq uiuendo apłone disputata sũt
hec sił explicari nõ placebit latine. Q si
nos nõ interpcetum fũgimur munere
setͥ tuemur ea que dictaꝰ sunt ab hiis qͦiͦ
probamus. eisq nrũm uiditiu et nomi
scribendi ordinem adiungimus quid
hñt. cur greca anteponãt. hiis que et

Expanded text:
nat aut reiciat, quod se isdem Euripidis nat aut reiciat, quod se isdem Euripidis fabulis delectari dicat, Latinas litteras oderit? Synephebos ego, inquit, potius Caecilii aut Andriam Terentii quam utramque Menandri legam? A quibus tantum dissentio, ut, cum Sophocles vel optime scripserit Electram, tamen male conversam Atilii mihi legendam putem, de quo Lucilius: 'ferreum scriptorem', verum, opinor, scriptorem tamen, ut legendus sit. rudem enim esse omnino in nostris poe+tis aut inertissimae segnitiae est aut fastidii delicatissimi. mihi quidem nulli satis eruditi videntur, quibus nostra ignota sunt. an Utina/m ne in nemore nihilo minus legimus quam hoc idem Graecum, quae autem de bene beateque vivendo a Platone disputata sunt, haec explicari non placebit Latine? Quid? si nos non interpretum fungimur munere, sed tuemur ea, quae dicta sunt ab iis, quos probamus, eisque nostrum iudicium et nostrum scribendi ordinem adiungimus, quid habent, cur Graeca anteponant iis, quae et
Abbreviated transcription (Latin):
nobis solum ea sed fruenda etiam sa¬
pientia est. siue ħ̾ difficile est. tñ nec
modus est ullus ĩuestigancli ueri
nisi ĩueneris. Et querendi defatiga¬
tio turpis est. cu ied quod querit᷑. sit
pulcherrimu. Et enim si delectamur
cu scribimus. Quis est tam inuidus
qui abeo nos abducat. Sin laboram¬
quis est qui aliene modu statuat in¬
dustrie. Nlam ut Terentiamis cremes
nõ ĩhumanus qui nouu uicinum nõ
uult focdere aut arare aut aliquid
setͥ ab illiberali labore deterret. Sic
isti curiosi quos offendit nr̃. minime
nobis miocundus labor. Hiis igitur
est difficilius satisf̾acere. qui se Latina
scripta dicunt contemue̾. In quibus
hoc primu est. in quo admirer cur
in grauissimis rebus nõ delectet eos
Patrius sermo Cumiidem ẜabellas
latinas ad uerbu de grecis exp̃ssas
nõ ĩniti legant.Quis enim tam in¬
micus pene nonũ. Ro est qui ennii
medeam aut antiopam Pacuuii sper¬

Expanded text:
nobis solum ea, sed fruenda etiam sanobis solum ea, sed fruenda etiam sapientia est; sive hoc difficile est, tamen nec modus est ullus investigandi veri, nisi inveneris, et quaerendi defatigatio turpis est, cum id, quod quaeritur, sit pulcherrimum. etenim si delectamur, cum scribimus, quis est tam invidus, qui ab eo nos abducat? sin laboramus, quis est, qui alienae modum statuat industriae? nam ut Terentianus Chremes non inhumanus, qui novum vicinum non vult 'fodere au/t arare aut a/liquid sed ab inliberali labore deterret—, sic isti curiosi, quos offendit noster minime nobis iniucundus labor. Iis igitur est difficilius satis facere, qui se Latina scripta dicunt contemnere. in quibus hoc primum est in quo admirer, cur in gravissimis rebus non delectet eos sermo patrius, cum idem fabellas Latinas ad verbum e Graecis expressas non inviti legant. quis enim tam inimicus paene nomini Romano est, qui Ennii Medeam aut Antiopam Pacuvii sper
Abbreviated transcription (Latin):
multam opetam ponencdam ineo nȯ
arbitrantur. Erũt etiam et quidazeru¬
diti grecis lrĩs contemnẽtes latinas qui
se didant ingrecis legendis operam ma¬
lle consumẽ. Postremo aliquos futuros
suspicor. qui me ad alias litteras uocẽt
Genus hoc scribendi. et si sit elegans
persone tñ et dignitatis ẽẽ negent.
ratoribus satis responsum est eo libͦ
quo a nobis phya defensa et collauda¬
ta est. cu eẽt accusata et uitupata ab
Ortensio. Qui liber cum et tibi proba¬
tus uderetur. et his quos ego posse iu¬
dicare arbitrarer. plura siscepi ueritꝰ
ne mouere horũ studia iuderer. reti¬
nere nõ possẽ. Qui autem. si hoc maxͤ
plaçeat. moderatius id tñ uolũt fieri.
Difficilem quandam temperantiam
postulant. meo ꝙ seniel iam missum
coherceri reprimio nõ potest ut prope¬
modum iustioribꝰ utamur illis. qui
eo meliore. quo maior sit. mediocri¬
tatem desiderent. siue enim ad sapi¬
entiam perueniri potest nõ parancda

Expanded text:
multam operam ponendam in eo non multam operam ponendam in eo non arbitrantur. erunt etiam, et ii quidem eruditi Graecis litteris, contemnentes Latinas, qui se dicant in Graecis legendis operam malle consumere. postremo aliquos futuros suspicor, qui me ad alias litteras vocent, genus hoc scribendi, etsi sit elegans, personae tamen et dignitatis esse negent. ratoribus satis responsum est eo libro, quo a nobis philosophia defensa et collaudata est, cum esset accusata et vituperata ab Hortensio. qui liber cum et tibi probatus videretur et iis, quos ego posse iudicare arbitrarer, plura suscepi veritus ne movere hominum studia viderer, retinere non posse. Qui autem, si maxime hoc placeat, moderatius tamen id volunt fieri, difficilem quandam temperantiam postulant in eo, quod semel admissum coe+rceri reprimique non potest, ut propemodum iustioribus utamur illis, qui eo meliore, quo maior sit, mediocritatem desiderent. sive enim ad sapientiam perveniri potest, non paranda
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem ꝙͣ stoyci cuzea re nõ uerbis
ponderarentur causam ẽe desideradi
ẽ ꝙ de sapientu perpetua bñ iuẽdi
Eacultate dignu quidda phĩoꝵ uo
has ꝗnq diexu disputatioẽs meoria
comprehendamꝰ. D equide me etia
conscripturu arbitror. M. ubi enimꝰ
meluis uti possumꝰ hoc ciuimodi otio¬
est ad brutũq nrũm hos libros alteros
ctiam lacessiti in quo quantu ceteris
profunuri sumus nõ facile dixerim.
Nostris quidem acerbissimis dolorib
nariisc undiq eucũfusis molestiis alia
nulla potuit ĩbieniri leuatio.
ONERATTI NESC¬
ius brute. cũ que. sũmis
ingeniis exquisita qꝑ
doctrina. phy greco ser¬
mone tractauissent
ea latinis litteris mã¬
d aremus. foreut hic nr̃
labor. in uarias rephẽ¬
siones incurreret. Haz
quibusdam. et his quidez nõ admodu
indoctis totum hoc displicet. phãris.
dam autem non tam̃ id reprehendũt
si remissius agatur. set tm̃ studiu tanq

Expanded text:
eiusdem quam Stoici, cum ea re, non verbis eiusdem quam Stoici, cum ea re, non verbis ponderarentur, causam esse dissidendi est, quod de sapientium perpetua bene vivendi facultate dignum quiddam philosophohas quinque dierum disputationes memoria comprehendamus. equidem me etiam conscripturum arbitror—ubi enim melius uti possumus hoc, cuicuimodi est, otio?—, ad Brutumque nostrum hos libros alteros iones, verum etiam lacessiti. in quo quantum ceteris profuturi simus, non facile dixerim, nostris quidem acerbissimis doloribus variisque et undique circumfusis molestiis alia nulla potuit inveniri levatio.on eram nescius, Brute, cum, quae summis ingeniis exquisitaque doctrina philosophi Graeco sermone tractavissent, ea Latinis litteris mandaremus, fore ut hic noster labor in varias reprehensiones incurreret. nam quibusdam, et iis quidem non admodum indoctis, totum hoc displicet philosophari. quidam autem non tam id reprehendunt, si remissius agatur, sed tantum studium tamque
Abbreviated transcription (Latin):
ingrecoꝵ cõuiuiis cõtinetur aut bibat
ĩqt aut abeat et recte aut enim f̾ru¬
atur aliquis pariter cu aliis uolup¬
tate potandi aut ne sobrius ĩ uino¬
lentiam multoꝵ ineidat ante clisce¬
dat. Sic ĩiurias fortune quas ferre
nequeas de fugiendo reliiquas Hec
leat om̃esq quod honestu nos et lau¬
dabile ẽẽ clicamus id illi cassu quid¬
dam et inani uocis sono decoratum
esse clicant et tñ semper beatum cẽsẽt
esse sapiente quid tandem a socrate
et platone perfectis phr̃is fatendu
uicdes. quoꝵ alii tantam prestantiam
in bonis animmi esse dicũt ut ab his cor¬
poris et externa obseruent. Alii auter
Bnebona quide dicũt. In aiõ repont
omnia quoꝵ controuersia solebat tã¬
ꝙ hono rarius arbitex iudicare carne¬
ades. Nam quecũq bona prpateticis
eacdem stoycis cõmoda uiflerent᷑. n
tũ perypatetici pł tribuerũt diuitiis
bone ualitudini ceteris rebus gencris

Expanded text:
in Graecorum conviviis optinetur: aut bibat in Graecorum conviviis optinetur: aut bibat inquit aut abeat. et recte. aut enim fruatur aliquis pariter cum aliis voluptate potandi aut, ne sobrius in violentiam vinolentorum incidat, ante discedat. sic iniurias fortunae, quas ferre nequeas, defugiendo relinquas. Haec leat, omneque, quod honestum nos et laudabile esse dicamus, id illi cassum quiddam et inani vocis sono decoratum esse dicant,— si i tamen semper beatum censent esse sapientem, quid tandem a Socrate et Platone profectis philosophis faciendum videtur? quorum alii tantam praestantiam in bonis animi esse dicunt, ut ab is corporis et externa obruantur, alii autem haec ne bona quidem ducunt, in animo reponunt omnia. quorum controversiam solebat tamquam honorarius arbiter iudicare Carneades. nam cum, quaecumque bona Peripateticis, eadem Stoicis commoda viderentur neque tamen Peripatetici plus tribuerent divitiis bonae valetudini ceteris rebus generis