comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Santi zatis tantũ iter ẽẽ salutis nullu fcati cuminũ quã uis in honis ope¬
Qnib: defunstũ uitã & nã habere craedamus &cepto martyrio ubitota
baptis mi sacram̃ta conplentur. baptizandus enĩ confitetur fidẽ suã
arã sacerdotẽ & in terrogatis respondit. hoc & martyr quorã ꝑse¬
cutore facit qui& canfit&ur fidem & inter rogatus respond&. Illecon
fessione uł ad spargitur aquauł tinguitur & hic uł ad spargitur sanguine
uł oanguitur gne. Illemanis in positione pontificis accipit spmn sem̃¬
Hiclacus at efficitur spr scĩ dumnone ipse quilo quitur sed sps̃ patuss
quilo quatur inillo Ille cõmuniaat encaristiȩ in cõmomoratione mor¬
tis dĩi hicipso xpõ cõmoritur Illo conficetur semundi hastib: renun¬
ut quidã sobri&atis causa falluntun sediunũ eũ aqua mextã quia
& uinũ fuit in redemptionis nite is.steriũ cumdicit Nonbubã amodo
tere eius qđ lan cer ꝑfessumẽ aqua cũ sanguine egressai uinum douera

Expanded text:
aptizatis tantum iter esse salutis. Nullum catechumenum, quamvis in bonis operibus defunctum, vitam aeternam habere credamus, excepto martyrio, ubi tota baptismi sacramenta complentur. Baptizandus confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respondit. Hoc et martyr coram persecutore facit qui et confitetur fidem, et interrogatus respondit. Ille post confessionem vel aspergitur aqua, vel tinguitur: et hic vel aspergitur sanguine, vel tinguitur igne. Ille manus impositione pontificis accipit Spiritumicitur Spiritus sancti, dum non est ipse qui loquitur, sed Spiritus Patris qui loquitur in illo. Ille communicat Eucharistiae in commemoratione mortis Domini; hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renunut quidam sobrietet vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio, cutere ejus quod lancea perfossum est, aqua cum sanguine egressa, vinum de vera
Abbreviated transcription (Latin):
illos her& icos baptiz ati sunt qui inscã trinitatis confessione bap¬
tiz ati ueniunt adnos. recipiantur quidem quasi bapti tati. ne
scã trinitatis in uocatio ł confessio adnulletur sed do ce¬
antur ante &instituantur quosen su sce trinitatis misteriũ ineđã
teneatur & si consentiunt credere uł ad quies cunt confiteri pur¬
gati icmsidei puritate confirmentur ꝑmanus inpositionis. Si uero
paruuli sunt uł ebetes quido drinã non capiuntrespondeant ꝓ
trinitatis inuocatione apud her&icosbaptizatisunt & ueniunt
acinos baptitari debere p̃nunciamus rebaptitarineq enĩ credei

Expanded text:
illos haereticos baptizati sunt, qui in sanctae Trinitatis confessione bapillos haereticos baptizati sunt, qui in sanctae Trinitatis confessione baptizant, et veniunt ad nos: recipiantur quidem, quasi baptizati, ne sanctae Trinitatis invocatio vel confessio annulletur; sed doceantur ante et instruantur: quo sensu sanctae Trinitatis mysterium in ecclesia teneatur. Et sicut sentiunt credere, vel acquiescunt confiteri: purgati jam fidei integritate confirmentur manus impositione. Si vero parvuli sunt vel hebetes, qui doctrinam non capiant: respondeant pro Trinitatis invocatione apud haereticos baptizati sunt, et veniunt ad nos, baptizari debe
Abbreviated transcription (Latin):
moritur qua neccum carne utsuperius diximus seminat̃ gedfer
homo intus inutono & sicꝓcedat natiuetate inmundo: Iib tat &bi¬
trus comis sus ẽ homo statim in prima conditione iuscła uigilantia
mentis adnitente &iã p̃cepti custodia ꝑseuerar& siuell& in id quod
creatus suerat postquã uero sedustione serpentis ꝑ euã cecidit a na¬
turae bono ꝑdidit pccriter uigorẽ arbitrii. nontam̃ elestionẽ. ne
utuł eligat uł sequatur uł agat occasionẽ salutis hoc ẽ in spiratione
dĩ. ut uit consequatur qđ elisgf. uł qđ sequitur uł qđ occasione agit
dĩ eẽ libere confitemur In iciumergo salutis nr̃e miserante ha¬
bemus in nob̵. Vt aũt ad qui es camus salutifere inspirationinr̃e po¬
testatis ẽ. Vtadipis camur qđ ad quiescendo ad monitione cupimus
citudinis nr̃ae ẽ & caelestis ꝓccriter adiutorii &cũ lalimur potesta¬
ubi in nomine patr̃is &filii & sp̃r scĩ datur. &ideo siqui apud

Expanded text:
moritur, quia nec cum carne ut superius diximus seminatur: sed homo intus in utero, et sic procedat nativitate in mundum. Duabui commissus est homo statim in prima conditione, ut sola vigilantia mentis adnitente, etiam perfecta custodia perseveraret, si vellet, in id quod creatus fuerat. Postquam vero seductione serpentis per Evam cecidit a naturae bono , perdidit pariter vigorem arbitrii, non tamen electionem, nut vel eligat, vel sequatur, vel agat occasionem salutis, hoc est inspirationem Dei. Ut autem consequatur quod eligit, vel quod sequitur, vel quod occasione agit, Dei esse, libere confitemur. Initium ergo salutis nostrae, Deo miserante, habemus, ut acquiescamus salutiferae inspirationi, nostrae potestatis est. Ut adipiscamur quod acquiescendo admonitioni cupimus citudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii; ut labamur, potestaubi in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti datur. Et ideo siqui apud
Abbreviated transcription (Latin):
defla Neq eum quiꝑ ambitionẽ adimitationẽ symonis magi pecuniã
appellatas uł ut loca diuino cultui mancipatar affectu piissimo & de¬
uotiane fidelissima adeundas. Siquis contra hino sententiã uenit

Expanded text:
est. Nec eum qui per ambitionem ad imitationem Simonis magi pecuniam appellatas, velut loca divino cultui mancipata, affectu piissimo et devotione fidelissima adeundas. Si quis contra hanc sententiam venit,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝓpositũ di qui decreuit saluare qđ perierat stagim mobile & ideo
quia uoluntis eius nonmnutatur siue nem̃datiouita siue tempus con¬
ceditur   isu pplicia onfessionẽ sicentinuo uita & cedit: uenia pecca

Expanded text:
quia propositum Dei, quo decrevit salvare quod perierat , stat immobile; et ideo quia voluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae, si tempus conceditur, sive supplici confessione, si continuo vita exceditur, venia pecca
Abbreviated transcription (Latin):
& sabellianus ego & pat̃ unũ sumus quod dio hunũ audiat
arrianus quod dico sũmus audiat sabellianus & nondiui¬
dat arrianus unum. Nondeleat sabellianus sumus sed
ambo ueniant & sint &iam ipsi in noħ unũ sic̃ ego &tupat̃
bitanter unũ sunt Non dii duo sedunus dr̃. Non mihi cũ¬

Expanded text:
 sed ego et Pater unum sumus. Quod dico unum, audiat Arianus; quod dico sumus, audiat Sabellianus. Non dividat Arianus unum, non deleat Sabellianus sumus, sed ambo veniant, et sint etiam ipsi in nobis unum, sicuti ego et Pater bitanter unum sunt, non duo sed unus Deus, et reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
Mt ATHANASIUS tRRORem perpidiȩ inadiectis etnuꝑ
nuentis rerũ nouitatib: consistere ꝓfit&ur apłi co in hoc ipsud q n¬
gruens testimonio quoait ꝓfanas aũt uocũ nouitates deuita
ꝗnde obsecro ut abi hoc inquisitionis tramite non recedas diligentius
atq adtentius in uestigando quis nouo quisuae antiquo utitur fidei
sicram̃to PRo sus iudex dixit:

Expanded text:
me Athanasius errorem perfidiae in adjectis et nuper me Athanasius errorem perfidiae in adjectis et nuper inventis rerum novitatibus consistere profitetur, apostolico in hoc ipsum congruente testimonio, quo ait: Profanas autem vocum novitates devita . Unde obsecro ut ab hoc inquisitionis tramite non recedas, diligentius atque attentius investigando quis novo, quisve antiquo utitur fidei testimonio . Probus judex dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
tia rum nolutates emerserunt qđ panȩ nomina ipsoꝵ continen¬
tur austoꝵ Namcũ tressint inmundo religiones iudaeorum
tatibus una quaeq religiosae ipsa disciscens inuccrias ꝓpriaȩ insti¬
tutionus sectas diuisa ẽ dumunus quis suauitate recentioris
sententiae non ueritate sedueritatis similitudinẽ p̃ferentis in lec¬
tus antiquitus apcctribus traditam lineam derelinquid & enim
in reme diabiliter ꝑ hacuia oberrans quano uitate ꝓuetustato
utitur tã quã antiqui limitis & apatribus traditiuiã incedent
autenĩ multũ sentit autminus credit &ideo medium & regium
iter incedere nescit. haec id circo p̃fatussum ut tibi clarissimo e¬
plorande ueritatis indicia dem onstrarem ut agnoscereo
facillime quae csillum prauitatis errorem uolui . Qui prisca apos¬
tolice fidei instituta derelinquens ipse sibi ꝓ suae uoluntatis arbi¬
trio fidem quam sequi debeat somniator: aRRIus dixit opti¬

Expanded text:
tiarum novitates emerserint, quot pene nomina ipsorum continentiarum novitates emerserint, quot pene nomina ipsorum continentur auctorum. Nam cum tres sint in mundo religiones, Judaeorum,um diversitatibus unaquaeque religio a seipsa desciscens, in varias proprie institutionis sectas divisa est; dum unusquisque suavitate recentioris sententiae, non veritatem, sed veritatis similitudinem praeferentis illectus, antiquitus a Patribus traditam lineam derelinquit: eo irremediabiliter per avia oberrans, quo novitate pro vetustate utitur, tanquam antiqui limitis, et a Patribus traditi viam incedens. Aut enim multum sentit, aut minus credit, et ideo medium et rectum iter incedere nescit. Haec idcirco praefatus sum ut tibi clarissima explorandae veritatis indicia demofacillime queas illum pravitatis errore involvi, qui prisca apostolicae fidei instituta derelinquens, ipse sibi pro suae voluntatis arbitrio fidem quam sequi debeat somniat. Arius dixit: Opti
Abbreviated transcription (Latin):
trein & ꝑte arbitrum conlocare cum necdum gentilitatis ma¬
culas ueri dogmatis ꝑceptione ablueris. hoc ẽ utiq qđ totis
in quome oporteat occulti misterii secr& a percipere. Neque
modo ꝓsunda misteriorum archana mihi pate fieri desidero
sed illa nunc mihi flagito de monstrari quae inura fide &trin¬
secus habentur & publicȩ p̃iudicantur iđt qđ unus idemq ue¬
russit ds̃ iuisibiliũ & in uisibiliũ conditorrerũ & quia hoc uor
uno hore ꝓsiteri non nestio quid causȩ &uterit ut intã uarias
diuidamini seltas utq sit uera quȩ sit falsa intellegi a nobis
ommino non possit prius quã ur̃o certamine dgno pacientiae
moderamine habito quid sit congruum diligentius cognoscamus
umsis om̃i litterarũ genere inbutus & silo sophr ais disciplinis a¬
modum eruditus mirariusq: quaq: non debes plurima penes nos
&uaria nouitatum dogmata &etitisse : Cum & apud uos tothsentes¬

Expanded text:
et rei inexpertae arbitrium collocare, cum necdum gentilitatis maet rei inexpertae arbitrium collocare, cum necdum gentilitatis maculas veri dogmatis perceptione ablueris? Probus judex dixit: Hoin quo me oporteat occulti mysterii sacramenta percipere. Neque enim modo profunda mysteriorum arcana mihi patefieri desidero; sed illa nunc mihi flagito demonstrari, quae in vestra fide extrinsecus habentur, et publice praedicantur. Id est quod unus idemque verus sit Deus visibilium et invisibilium conditor rerum. Et quia hoc vos uno ore profiteri non nescio, quid causae exstiterit, ut in tam varias dividamini sectas, ut quae sit vera, quaeve falsa, intelligi omnino a nobis non possit, priusquam vestro certamine, digno patientiae moderamine habito, quid sit congruum diligentius cognoscamus? Cum sis omni litterarum genere imbutus, et philosophicis disciplinis admoet varia novitatum dogmata exstitisse, cum et apud vos tot senten
Abbreviated transcription (Latin):
erspiciens in idolorũ cultura nullim ueri nominis consis¬
tere rationẽ maiestatẽ xp̃ianis mem& ipsum dogmatibur
subicere uolo quib: adstruitur unus & uerus eẽ dr̃ qui uni uer¬
sa quae uidentur & quae non uidentur uintute uorbi suicre
tate eius fidei ꝓcul oberrare dicuntur. Diuer rastilic& senci¬
pndo & uaria docmatũ instituta sectando scirenunc magno¬
pere desidero quaesit resti dogmati sides cui remotis omni¬
bur dubi&atib: ambiguitatib: tenaciter inherere queam¬
quã ernoris cecitatẽ &x ui cupiens maiorib: tenebrarum
errorib: implicarer Si passim & sine ullo xaminis discrimi¬
ne alicuius seste quae prima occurrerit immitator & istã
quaȩ utrũ ꝓbasit necuł ueritate fulta ignorem &ideo sipla¬
c& imio quia placere deb& unusquisq ur̃m in conspectu
nr̃o sidȩi suȩ sententias pandat ut & aminatione habitaq
mus & hanc indubitanter sp̃&o falsitatis errore sequamur
omues dixerant guooiodo tibi tanti misterii se¬
creta commit tere pos suorus:

Expanded text:
erspiciens, in idolorum cultura nullam veri numinis consistere majestatem, christianis memetipsum dogmatibus subjicere volo, quibus astruitur unus et verus esse Deus qui universa quae videntur, et quae non videntur, virtute verbi sui cretate ejus fidei procul aberrare dicuntur, diversa scilicet sentiendo et varia dogmatum instituta sectando, scire nunc magnopere desidero quae sit recti dogmatis fides, cui remotis omnibus dubietatis ambagibus tenaciter inhaerere queam; ne erroris caecitate exui cupiens, majoribus tenebrarum erroribus implicer, si passim et sine ullo examinis discrimine, alicujus sectae quae prima occurrerit, imitator existam; quae utrum proba sic necne, vel veritate fulta, ignorem. Et ideo si placet, imo quia placere debet, unusquisque vestrum in conspectu nostro fidei suae sententiam pandat, ut examinatione habita, qmus, et hanc indubitanter spreto falsitatis errore sequamur. Omnes dixerunt: Quomodo tibi tanti mysterii secreta committere possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
um mecum desidei ueritate diumultumq: tratarẽ atq
scripturȩ consideratione requirerem qm̃ modo multi¬
plices &numerosas her&icorũ questiones responsionis
breuitate refellerem &eorũ sacrilega dictã uarus & lon¬
gis diffura tractatib: conpendio disputationis lustamine
supperarẽ. Nieplixiorib: ꝓlixiora referentes in termin abilẽ
& nimis laboriosam legentib materiã reliquissem Vtilem
ho& ualdȩ cõmodũ apparuit ut hunius cuiusq her& iciꝑ
sonã cũsus docmatib: ꝓfessionib: qui p̃sentes cũ p̃sentib age¬
rent introducerẽ & ne singulorum ꝑ secutiones indubium
nullo &aminante uenirent arbitrum quendam namine
probui aultoritate iudicaria funltum inter ẽẽ feci quod
desingulis quib:q ꝓbabiliter discernentẽ impiae prauitatis
cassar&ur intentio Sabollitum ergo fotinum arrium atq
anr̃a parte a thanasiũ introduxi ut ueritas summo confli¬
gentium certamine celiquata ad hominũ notitiã ꝑuenir&

Expanded text:
um mecum de fidei veritate diu multumque tractarem, atque Scripturae consideratione requirerem quonam modo multiplices et numerosas haereticorum quaestiones, responsionis brevitate refellerem, et eorum sacrilega dicta variis et longis diffusa tractatibus compendioso disputationis luctamine superarem, ne prolixioribus prolixiora referens interminabilem et nimis laboriosam legentibus materiam reliquissem, utile hoc et valde commodum apparuit, ut uniuscujusque haeretici personam cum sui dogmatis professionibus, quasi praesentes cum praesentibus agerent introducerem. Et ne singulorum prosecutiones in dubium nullo examinante venirent, arbitrum quemdam nomine Probum, auctoritate judiciaria functum interesse feci, quo de singulis quibusque probabiliter discernente, impiae pravitatis cassaretur intentio. Sabellium ergo, Photinum, Arium, atque ad nostras partes Athanasium introduxi, ut veritas, summo confligentium certamine eliquata, ad omnium notitiam perveniret,
Abbreviated transcription (Latin):
ter: etuos inguit testioroniu perhbebi¬
tis quia abinitio mecuorestis. Perhibebit
potestis p̃dicare qđ nostis qđ ut modo non facia
hȩc locutus suor uobis ut norscanidalizeo¬
NIabsq Synagosis facientuos Curauit
namq: piur magister futura discipulis prauorion
bella prȩdicere : quominus hȩc eos ueniente pos¬
sint turbare. Colentenim leuius ferre aduersa
quaȩ presciuntur quam qu subito & desperato
suꝑ ueniunt : sicut in seculari litteratura legitur.
sepe repentini casus ꝑturbationi fortissimos
quosq: in bello milites fatigar: Sed uenit hora
obsequiũ sedõ prestare iudei in eo qđ ministros
noi testamenti hodiis in sequebantur & morte:
legis emulatores obsequium seprestaredõ dũm
p̃conib gratiȩ neces inferunt: sed eius legẽ quae
ꝑfamulum dataẽ defendunt : quigram quã ipse fili¬
ur offert accipere rennuunt : In cassum sedõ patri
placere aestimant quidĩ filiũ contẽpnere immo

Expanded text:
tes. Et vos, inquit, testimonium perhibetes. Et vos, inquit, testimonium perhibetis, quia ab initio mecum estis, perhibebit Potestis praedicare, quod nostis: quod ut modo non faciatHaec locutus sum vobis, ut non scandalizemini: absque synagogis facient vos. Curavit namque pius magister futura discipulis pravorum bella praedicere, quo minus haec eos venientia possent turbare. Solent enim levius ferri adversa quae praesciuntur, quam quae subito ex desperato superveniunt, sicut in saeculari litteratura legitur: « Saepe repentini casus perturbationis fortissimos quosque in bello milites fatigare solent. obsequium se praestare Deo Judaei, in eo quod ministros Novi Testamenti odiis insequebantur et morte. legis aemulatores obsequium se praestare Deo, dum praeconibus gratiae neces inferunt, sed frustra. Legem quae per famulum data est defendunt, qui gratiam quam ipse filius offert, accipere renuunt, incassum Deo se patri placere aestimant, qui Dei filium contemnere, imo
Abbreviated transcription (Latin):
tre ꝓcedit: statim subiunxit quem egomittã : sig¬
Sed propter distinctionem ꝑronarum hinc dicitur
a patre ꝓcedere &afiliom itti & in eadem distinc¬
tione ꝑ sonarum unã ẽẽ operationẽ ac uolunta¬
tem suam cũ patris uoluntate denunciat uenit
&iam & sua sponte qua aequalis ẽ patri & silio. ut
cognos catur unã eẽ uoluntatẽ atq operationẽ
scae trinitatis: Ile in quit testioronũ perh¬
bebit deoe. & uos tes timonium perhibebitis
Quia qđ spũ intus docente ꝑceper. hȩc ab iest oti¬
more p̃stiter̃ foris loquendo & aliis ministrando
ipsenamq: sp̃r cordaeoꝵ & ad scientiã ueritatis
in lustrauit . & ad docende quae nossent culmine
ueritatis erexit: Cuoauteo uenerit para¬
clitus ille tegtioio nuoi perhibebit deme
Tam quã dicer&. Hodio mehabuer̃ & occiderunt
uidentes sed taledeme paraclitus testimonium
perhibebit ut eos faciat inme credere non uiden¬

Expanded text:
tre procedit, 609 statim subjunxit, quem ego mittam. Sigtre procedit, 609 statim subjunxit, quem ego mittam. Sigsed pra patre procedere, et a filio mitti, et in eadem distinctione personarum unam esse operationem, ac voluntatem suam cum patris voluntate denuntiet. Venit etiam et sua sponte, qui aequalis est patri et filio, quo cognoscatur unam esse voluntatem atque operationem sanctae Trinitatis. Ille, inquit, testimonium perhibebit de me, et vos testimonium perhibebitis. Quia quae spiritu intus docente perceperunt, haec abjecto timore praestiterunt foris loquendo et aliis ministrando. Ipse namque spiritus corda eorum, et ad scientiam veritatis illustravit, et ad docenda quae nossent culmine veritatis erexit. » Cum autem venerit Paraclitus, ille testimonium perhibebit de me. « Tanquam diceret: odio me habuerunt et occiderunt videntes; sed tale de me Paraclitus testimonium perhibebit, ut eos faciat in me credere non viden
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is meritis: sed eĩ gratie tribuimꝰ: E contraaũt
mala quȩ gerimus nr̃ae solum malitiȩ. uł in aerciȩ :¬
um auteo uenenit sp̃s pana clitus ꝓueorego
onttao uobis apataeoneo spõiuenitatis qui
apatre procedit: Ex multis sc̃i euangelii
locis mnuenimus quia dir̃cipuli ante aduentum
scĩ spr minus capaceserant ad intellegendum
archana diuine sublimitatis. Minus foates ad
toleranda aduersa humanȩ prauitatis sedeir ad
ueniente spũ cum augmento diuine agnitionis
data est &iam constantia uincends humanae
ꝑ secutionis temptamenta : unde eas spr̃ scĩ aduen¬
tus ꝓmisit roborandos eẽ uł adfidutiam p̃dicati¬
onir uł ad constantiam passioniss sic̃ in ipso prin¬
cipe apłoꝵ factum eẽ cognouimus qui prius ad uni¬
us ancille uocem xp̃m timuit confiteri quẽ postea
ratus multis iudeorum milib: p̃dicauit itaut
adeĩ p̃dicationẽ triamilia uiroꝵ legaonius credidis¬
se & baptitatos ẽẽ : &nmn post multum tẽporir

Expanded text:
nostris meritis, sed ejus gratiae tribuimus, econtra autem mala quae gerimus nostrae solum malitiae vum autem venerit Spiritus paracletus, quem ego mittam vobis a Patre meo, Spiritum veritatis, qui a Patre procedit. Ex multis sancti Evangelii locis invenimus, quia discipuli ante adventum sancti Spiritus minus capaces erant ad intelligendum arcana divinae sublimitatis, minus fortes ad tveniente Spiritu, cum augmento divinae agnitionis data est etiam constantia ad vincenda humanae persecutionis tentamenta: unde eos Spiritus sancti adventu promisit roborandos esse, vel ad fiduciam praedicationis, vel ad constantiam passionis, sicut in ipso principe apostolorum factum esse cognovimus, qui prius ad unius ancillae vocem Christum timuit confiteri, quem postea ratus multis Judaeorum millibus praedicavit; ita ut ad ejus praedicationem tria millia virorum legamus credidisse et baptizatos esse, et non post multum tempori
Abbreviated transcription (Latin):
sime p̃dicatoribus ueritatis. dehis quorꝰ uitã in bu¬
erent p̃cipiat dicens: docentes eos seruare om̃a:
quaecumq: mandaui uobis: & eaenim quae ipse man¬
dauit non alia & hȩc non &x parte sed om̃a suis au¬
ditoribus ad seruandam tradere iub&: Siquis
trat ds: Tanto humiliur impendat quisq ꝓximo
bonum omne qđ potest : quanto certissime nouit
quia a sem& ipso non potest habere qđ impendat:

Expanded text:
sime praedicatoribus veritatis de his quos ad vitam inbusime praedicatoribus veritatis de his quos ad vitam inbuerint praecipiat, dicens: Docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis . Et ea enim quae ipse mandavit, nos alia, et haec non ex parte, sed omnia suis auditoribus observanda tradere jubet. Si quis trat Deus: Tanto humilius impendat quisque proximo bonum omne quod potest, quanto certissime novit quoniam a semetipso non potest habere quod impendat,
Abbreviated transcription (Latin):
operire certum est sedhȩc ideo specialiter decari¬
tate didłur. ꝑ quam ꝓximis nr̃is eaquȩ nobis de¬
bent donamus quia iustissimum ẽ apud dm̃ & uix¬
ta mensurã pi&atis : quamensi suerimus remi ci¬
atur nobis: Sicut econtra terribiliter durss cor¬
dis uirsapiens : arguit dicens: homo homini seruat
iram. & adõ querit medellam: Nec dubi tandum qđ
in eo quoq quiꝑ caritatem quicquid ual& erga cor¬
restionem ꝓximrammonendo increpando. castigan¬
do operatur c̃aritas ipsa so operit multitudinẽ
peccatorum: Siquis loguitur Quasi seroiones dĩ:
Timens uidelic& nep̃ter uoluntatem dĩ. uł p̃ter qđ in
sc̃is scripturis euidenter p̃cipitur. uł dicat aliquid.
uł imper& : & inueniatur tamquam falsis testis dĩ
aut sacrilegus uł introducens aliquid alienũ ad oc¬
trina dñi : uł certe subrelinquens & p̃teriens ali¬
quid eorum quadõ placita sunt cum ipse manifestir¬

Expanded text:
operire certum est. Sed hoc ideo specialiter de charioperire certum est. Sed hoc ideo specialiter de charitate dicitur, per quam proximis nostris, ea quae nobis debent, donamus, quia justissimum est apud Deum, ut juxta mensuram pietatis qua mensi fuerimus, remetietur nobis. Sicut econtra terribiliter duros cordis vir sapiens arguit, dicens: Homo homini servat iram, et a Deo quaerit medelam. Nec dubitandum, quod in eo quoque, qui per charitatem quidquid valet erga correctionem proximi admonendo, increpando, castigando operatur, charitas ipsa operit multitudinem peccatorum. Si quis loquitur, quasi sermones Dei. Timens s sanctis evidenter praecipitur, vel dicat aliquid vel imperet, et inveniatur tanquam falsus testis Dei, aut sacrilegus, vel introducens aliquid alienum a doctrina Domini, vel certe subrelinquens et praeteriens aliquid eorum quae Deo placita sunt, cum ipse manifestis
Abbreviated transcription (Latin):
& aliud ꝓferamus in uoce: Cũ in oritionee sinceradm̃
debeant non sonus uocis: sed animi sensus orare:
ante oorana autem. miutuaor inuobis orecipsis ca¬
ritateo continuam habentes Beneaũt addit con¬
tinuam quia semꝑ diligere ualemus. semꝑ aũt uigi¬
lare in orationibus. fragilitate carnis obstante ne¬
quimus: semꝑhis quȩ subiungit uirtutib: in sistere
minime ualemus idẽ ospitalitati diuinȩ adminis¬
tratione gratiarum. uł cõmuniũ uł spiritaliũ in ꝑ¬
ximis c&erisq: huius modi quia hȩc mirũ & ꝑ ofsiciũ
corporis: &ꝑ tempora oportuna fieri necesse t̃
psa autem caritas cuius instinctu hȩc forss aguntur
quae in in teriore homine p̃sid& semꝑ ibidem habe¬
ri potest. quam uis inpublicum non semꝑ ostendi po¬
test: Quia cauitas openit oultitudinẽ peccatonũ:
& dimite nobis debita nr̃a : sicut & nos dimittimus
debitoribus nr̃is: &siquidem cuna opera bona
quaȩ facimus culpas quas fecimur diluere & co¬

Expanded text:
 aliud proferamus in voce, cum intentione sincera Deum debeat non sonus vocis, sed animae sensus orare. Ante omnia autem mutuam in vobismetipsis charitatem continuam habentes. Bene addidit continuam, quia semper diligere valemus, semper autem vigilare in orationibus fragilitate carnis obstante nequimus; semper his quae subjungit virtutibus insistere minime valeamus, id est, hospitalitati, doctrinae, administrationi gratiarum, vel communium, vel specialium in roximos, caeterisque hujusmodi; quia haec nimirum et per officium corporis, et per tempora opportuna fieri necesse est: ipsa autem charitas, cujus instinctu haec foris aguntur, quae interiori homini praesidet, semper ibidem haberi potest, quamvis in publicum non semper ostendi potest. Quia charitas operit multitudinem peccatorum, Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Et siquidem cuncta opera bona quae facimus, culpas quas fecimus diluere et co
Abbreviated transcription (Latin):
rit uł tulerit suꝑ iure sententia similiter pęniteat & elemo¬
sinar multas faciat. Si quis seruũ autquecũq hominẽ quo lib&
ingenio in captiui tatẽ duxerit uł trans miserit sic̃ supra
& sanguinem fuderit aut debilitauerit soluatei prima mercodẽ
& medicũquerat . Si laicurẽ xldieb: in pañ & aqua pent Clericus

Expanded text:
rit, vel tulerit superiore sententia, similiter poeniteat, et eleemosynas multas faciat. Si quis seingenio in captivitatem reduxerit, vel transmiserit, sicut supra et sanguinem fuderit, aut debilitaverit; solvat ei primum mercedem, et medicum quaerat; si laicus est, XL dies in pane et aqua jejunet: si clericus
Abbreviated transcription (Latin):
luptiste & xii apłoꝵ & scĩmartini &illius sc̃ĩ festiuitatẽ qui
milla ꝓuintia ẽ in his p̃dictis dieb: faciat caritatẽ si c̃ sui comparer
ȩcołe siue laici ȩbri&atẽ & uentris distentionẽ in omnib: caue
canonicatione autꝑiurio aut furtu captusẽ deponatur. nantã
communione priuur quia non uindicat dr̃bis inidipsum
S iquis pontisex fornicationẽ faciens naturalẽ iudi caunt .xii. añr pañt

Expanded text:
artini, et illius sancti festivitatem, qui in illa provincia est in his praedictis diebus faciat charitatem, sicut sui compares, clerici sive laici. Ebrietatem et ventris distentionem in omnibus caveafornicatione aut perjurio aut furto captus est, deponatur, non tamen communione privetur, quia non judicat Deus bis in idipsum. Si quis pontifex fornicationem faciens, naturalem judicabit, XII annos poenit
Abbreviated transcription (Latin):
Osius epr̃ dixit In portunitater & anima frequentia
& iniuste pacitiones fecerunt. Nos non tantũ habere
uł grãm uł fiduciamdũ quidã noncessant a cõmita¬
contempnunt ut non solum a cominitantũ multas
& diuersas ȩcłae non ꝓfuturas ꝑferant causar aut
fieri sol& auto porta aut pauperib: autuiduis
autpupillis subueniat̃ sed&cdimitates secularer &
tum ẽ aũt ut ep̃i inter cessionẽ his praestent qui ini¬
qua uiob ꝓmunt̃ autsiuidua affligatur autpupl¬
lus expoli&ur : Si tam̃ ista nomine iustã habeant
c& decernite ne epĩ a comitandũ accedant nist
forte hii quireligiosi imprb̵t litteris uł in uocati uł
euitati fuerint sed qm̃ sepe contingit ut ad micdia
ȩccłae confugiant qui in iuriam patiuntur aut qui
peccante sine ecilio uł insulis damnant̃ aut certe
quacumq sententiã suscipiunt . subueniendum ẽ his
& sine dubitatione p&enta da indulgentia hacergo

Expanded text:
iscopus dixit: Importunitates et nimia frequentia, et injustae petitiones fecerunt nos non tantam habere fiduciam vel gratiam, dum quidam non cessant ad comitacontemnunt, ut non solum ad comitatum multas et diversas, Ecclesiae non profuturas, perferant causas; neque, ut fieri solet et oportet, ut pauperibus, aut viduis, aut pupillis subveniatur; sed et dignitates saeculares et tum est autem ut episcopi intercessionem his praestent qui iniqua vi opprimuntur, aut si vidua affligatur, aut pupillus exspolietur, si tamen ista nomina justam habeant issimi, placet, decernite ne episcopi ad comitatum accedant, nisi forte hi qui religiosi imperatoris litteris vel invitati, vel evocati fuerint. Sed quoniam saepe contingit ut ad misericordiam Ecclesiae confugiant, qui injuriam patiuntur, aut qui peccantes in exsilio vel in insulis damnantur, aut certe quamcunque sententiam excipiunt, subveniendum est his, et sine dubitatione petenda in
Abbreviated transcription (Latin):
matur & ego ñ infirmor : qui scandalitatur &ego nonuror
Cumergo uenerit aliquis ad sacerdotẽ consiteri peccata sua
M and& eisa cerdor ut& pect& modicũ donec intr& incubicu¬
lũ suũ ad orationẽ si aũt ñ habuerit cubiculũ tam̃ tunc sa¬
ñ e dr̃ om̃p̃ ꝓpiciur estomihi peccatori. ut condigne possim
fecisti officio sacerdotalis & me &iguũ humilẽq mediatorẽ
constitiusti ad ad orandũ & intercedendũ ad dñm nr̃m ilim xp̃m

Expanded text:
ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Cum ergo venerit aliquis ad sacerdotem confiteri peccata sua, mandet ei sacerdos, ut exspectet modicum, donec intret in cubiculum suum ad orationem: si autem non habuerit cubiculum, tamen sans, propitius esto mihi peccatori, ut condigne tibi ministrum fecisti officii 139 sacerdotalis, et me exiguum humilemque mediatorem constituisti ad orandum et intercedendum ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ñliberantur ꝑ unũ mediatorem dĩ & hominũ
resurgat quidẽ &iã ipsiunus quisq cũ suacar¬
ne sed utcũ diabulo & ẽĩ angelis pumantur
utrũ sane ipsicũ uiciis & deformitatib: suoꝵ
corporũ resurgant: Quicũq in eis uiciosa &
de formia membra gestarunt : In requiren¬
do labore quid opus ẽ Neq: eñĩ fatigare nos
deb& incerta eorum. habitudo uł pulchritu¬
do quarũ erit certa & semo it̃ nadã natio
Nec moueat quo modo in eis erit corpus incorrup¬
nisi ubi feliciter uiuitur: Neo uera incorrup¬
ton nisi ubi salus: Nullo dolore corrũpitur:
Vbi aũt infelexmori ñ sinitur : Aut itadicã mors
ipsa ñ moritur & ubi dolor ꝑp&uus non inter¬
imit sed fligit: & ipsa corruptio nõ finitur
Haec in sc̃is scripturis secunda mors dicitur
Sicut alios eẽ diximus quicũ xp̃o iudicis conside¬
Obunt : Ita alii eẽ credendis̃ qui eoꝵ considendũ
exanime iudicentur : Dua es̃ enĩ differentiae

Expanded text:
non liberantur per unum Mediatorem Dei et hominum, non liberantur per unum Mediatorem Dei et hominum, resurgent quidem etiam ipsi, unusquisque cum sua carne; sed ut cum diabolo et ejus angelis puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecunque in eis vitiosa et deformia membra gestarunt, in requirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo in eis erit corpus incorrupnisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori ipsa non moritur, et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, et ipsa corruptio non finitur, haec in sanctis Scripturis secunda mors dicitur Sicut alios esse diximus, qui cum Deo judices considebunt, ita alii esse credendi sunt, qui eorum considentium examine judicantur. Duae enim differentiae
Abbreviated transcription (Latin):
mero capilloꝵ dictum multo aptius possit intel¬
pondeam decapillis atq. unguib: semel quippe
intellecto ⁊ tanihil periturum eẽ decorpore
utde forme nihil sit in corpore: Simul intal
legitur eaq deformẽ facturã fueratẽ Inor¬
mitatem masse ipsi accessere ẽẽ ñ locis
In quib membroꝵ formator p&ur: uelud
si delimouas fier& qđ rursus in eundem limũ
redactum: De toto iterũ fier& non ẽ& necesse
ut illa pars. limiq in ansam fuerat ad ansa
redir& : Atq fundũ fecerat ipsa rursus fa¬
cer& fundũ Dũ tam̃ totũ reuerter&ur in
totũ idem totus ille limus : In totũ uas nulla
sui pdita parte remaner& : Stergo ut idem doo¬
tor ait Non adtinebit ad corporis red integra x¬
tionẽ utrũ capilli ad capillos redeant & unui¬
gue is adungues : An quicquid eorum perierat
Curante artificis ꝓuidentia. Ne quid indecens
ditione massa quȩ facta ẽ ꝑ hominẽ primũ

Expanded text:
mero capillorum dictum multo potius possit intelmero capillorum dictum multo potius possit intelpondeam de capillis atque unguibus? Semel quippe intellecto, ita nihil periturum esse de corpore, ut deforme nihil sit in corlegitur ea, quae deformem factura fuerant enormitatem, massae ipsi accessura esse, non locis in quibus membrorum forma turpetur. Velut si de limo uas fieret, quod rursus in eundem limum redactum, de toto iterum fieret, non esset necesse ut illa pars limi quae in ansa fuerat, ad ansam rediret, aut quae fundum fecerat, ipsa rursum faceret fundum; dum tamen totum reverteretur in totum, id est, totus ille limus in totum vas nulla sui perdita parte remaneret. » Sic ergo, ut idem doctor ait : « Non attinebit ad corporis redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues, an quiccurante artificis prudentia ne quid indecens erditionis massa quae facta est per hominem primum
Abbreviated transcription (Latin):
it ex hoc beatissimus agustimus ipsaitaq: terre¬
na materies quȩ discedente anima fit cada uer¬
L non ita resurrectione reparabitur: ut eaq
dilabuntur & in alias atq alias alioꝵ rerum
species formasq uertuntur quã uis ad corpus
redeant unde dilapsa sunt ad easdem quoq: cor¬
poris partes ubi fuer̃ redire necessesit. Aliquin
si capillas capitis redit qđ tã crebratonsura de¬
trax̃ si unguib: qđ totie s dimisit ex secatio
Inmoderata & indecens cogitantib: & resurrec¬
tionem carnis non credentib: occurrit in for¬
mitas: Ergo ut idem doctor in alio suo opere
ait si capilli totieis tonsi unguesuae desecati
ad sua loca de formit̃ redeunt. ñ redibunt Nec
tam̃ cuiq resurgenti peribunt quia in eadẽ car¬
ne ut quẽcũq: ibi locũ corporis teneant seruata
partium congruentia materiae mut abilitate
uertentur quãuis qđ aitdñs capillas captaas
ur̃i non peribit. Non del ongetudine sed denu¬

Expanded text:
Ait ex hoc beatissimus Augustinus : « Ipsa itaque terreAit ex hoc beatissimus Augustinus : « Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita in resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias rerum aliarum species vertuntur, cum ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerint redire necesse sit. Alioquin si capillis capitis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. » Ergo, ut idem doctor in alio suo opere ait : « Si capilli toties tonsi, unguesque desecatae ad sua loca propter deformitatem non redibunt, nec tamen cuique resurgenti peribunt: quia in eamdem carnem, ut quemcunque ibi locum corporis teneant, servata partium congruentia, materiae mutabilitate vertentur. Quamvis quod ait Dominus: Capillus capitis vestri non peribit , non de longitudine, sed de nu
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. & qđ plus ẽ quã dec& matriae: seruata inte¬
gritate d&rahetur. Huius igit᷑ doctoris pru¬
dentia definitione instructa restat ut illos
quos cũ senis digitis manum & pedum oculis nr̃is
inspeximus non cum ea deformitate resurrec¬
turos eẽ credamus . sed corporis integritate serua¬
ta cum eo digitoꝵ numero illos eẽ futuros. qui
corporalem partiũ congruentiã seruant : Congru¬
antĩa enĩ corporaliũ partiũ dico sic̃ debito nascendi
ordinem agitur : ut in uno quoq: homine duo sint
oculi due aures quinidigt manuũ quiniquoq
&iã pedũ digitihab eant᷑. Nulla numerositate ad¬
iecta uł minorata quae in formitatẽ inferat par¬
tium sit tam̃ ut nihil creatur possede corporepe¬
rim quod aliquid existimẽ corporicui que peri¬
turo quod naturaliter inerat sed qđ deforme.
guro unqibus uł capillis rip̃is ꝑtonsurã
uł secationem ꝑtractũ ẽ fedinte crari credat᷑

Expanded text:
bitur, et quod plus est quam decet, materiei servata intebitur, et quod plus est quam decet, materiei servata integritate, detrahetur. » Hujus ergo doctoris prudenti definitione eruditi, restat ut et illos quos cum senis digitis manuum et pedum oculis nostris inspeximus, non cum ea deformitate resurrecturos esse credamus, sed corporis integritate servata cum eo digitorum numero illos esse futuros, qui corporalem partium congruentiam servant. Congruentiam enim corporalium partium dico, sicut debito ordine nascendi agitur, ut in unoquoque homine duo sint oculi, duae aures, quini digiti manuum, quini etiam digiti pedum habeantur, nulla numerositate adjecta vel minorata, quae deformitatem inferat partium, sic tamen ut nihil credatur de corpore esse perim quod aliquid aestimem corpori cuiquam periturum, quod naturaliter inerat, sed quod deforme quid unguibus vel capillis nostris per tonsuram vel sectionem detractum est redintegrari credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
quipulus & non surgat. inquantum puluis lupi
rint cumsuis intecris membris hiresur¬
Rectione futuri sint:
iquis debilis corpore truncatus confractus¬
qui dehacuita exierint Non dubiũ qđ debita inte¬
reparari: ut quicquid in illo aut infirmitas tur¬
pe aut aliena efficit credulitas debile. Ita
hoc inmortalitatis pulcritudo reformat ut
nec suꝑ flua indecora nec detracta uideant᷑ ibi ẽe
deforma : Ita eñĩ exhoc ait beatissimus agustinus
Non ẽ macris pinguib: que me tuendum Ncibi &iã
tales sint quales si possent nec hic ẽe uoluissent :
Om̃is eñi corporis pulcritudo ẽ partiũ congruentiãs
Cũ quadã coloris sui suauitate ubi aũt ñ ẽ partium
congruentia. Aut ideo quid offendit quia paruu c̃
Aut ideo quia nimium: ꝓ inde nulla erit de for¬
mitas quã facit in congruentiã partiũ : ubi & quȩ
praua sunt corrigentur: & qđ minus ẽ quam
dec&materia e. undecreator nouit inde supple¬

Expanded text:
que pulvis, et non resurgat, in quantum pulvis lupi que pulvis, et non resurgat, in quantum pulvis lupi runt, cum suis integris membris in resurrectione futuri sint. Si quis, debilis corpore, truncatus confractusque de hac vita exierit, non dubium quod debita interectionis reparari; ut quidquid in illo aut infirmitas turpe, aut aliena effecit crudelitas debile, ita tunc hoc immortalitatis pulchritudo reformet, ut nec superflua, indecora, nec detracta, videantur ibi esse deformia. Ita enim ex hoc ait beatissimus Augustinus : « Non est macris pinguibusque metuendum ne ibi tales sint, quales si possent nec hic esse voluissent. Omnis enim corporis pulchritudo est partium congruentia cum quadam coloris sui suavitate. Ubi autem non est partium congruentia, aut ideo quid offendit, quia parum est, aut ideo quia nimium. Proinde nulla erit deformitas, quam facit incongruentia partium, ubi et quae parva sunt corrigentur, et quod minus est quam decet, unde creator novit inde supple
Abbreviated transcription (Latin):
Cumpuluis ille suscitatur: quomodo carohomi¬
nis a lupi & leonis carnediuiditur. quibur¬
quid respondere alud debemus: Nisi ut prius
cogitent qualiter in hoc mundo uenerint:
& tunc inuenient qualiterre surgant: Ceste
tuh omo quilo queris aliquando inmatris i tero
spuma sanguinis fuisti . Ibi quippe expatris
semine & matris sanguine paruus acliqui¬
dus glob: eras: dic rogo si nosti qualit̃ illehu¬
mor seminis in ossib d uruit qualit in me¬
dullis liquidus remansit qualit̃ inneruis.
solidatus ẽ qualit̃ in carnis creuit: Qualit̃ incu¬
te extensus ẽ qualiter in capillis atq ungui¬
bus distinctis. ita ut capilli molliores carnib:
& ungues essent teneriores ossibus carnibus
duriores: Siigit᷑ tot & tanta ex unosemini
& ꝑspecies distincta s̃. & tamen ir. formare¬
nent coniuncta quid mirũ si possit omnĩpsds̃
in illa resurrectione mortuorũ carnẽ hominis
distinguere a carneb estiarũ ut unus idem¬

Expanded text:
cum pulvis ille suscitatur, quomodo caro homicum pulvis ille suscitatur, quomodo caro hominis a lupi et leonis carne dividitur? Quibus respondere non aliud debemus, nisi ut prius cogitent qualiter in hoc mundo venerint, et tunc invenient qualiter resurgant. Certe tu homo qui loqueris, aliquando in matris utero spuma sanguinis fuisti; ibi quippe ex patris semine et matris sanguine parvus ac liquidus globus eras. Dic ergo, si nosti, qualiter ille humor seminis et sanguinis in ossibus duruit, qualiter in medullis liquidus remansit, qualiter in nervis solidatus est, qualiter in carnibus crevit, qualiter in cute extensus est, qualiter in capillis atque unguibus distinctus, ut capilli molliores carnibus, et ungues essent tenuiores ossibus, carnibus duriores? Si igitur tot et tanta ex uno semine et per species distincta sunt, et tamen in forma remanent conjuncta, quid mirum si possit omnipotens Deus in illa resurrectione mortuorum carnem hominis distinguere a carne bestiarum, ut unus idem
Abbreviated transcription (Latin):
mitendo qđ ei suꝑfuit. si uerecipiendo qđ defuit
in sũa plenitudinẽ reformata. sicut sine ulla
corraptione ita sineulla in formitate sp̃uisc̃o
ABestiis comedunt aut diuers aba¬
hratione trincantur pesur gentes
Integritate sui coꝵporis õbtiuebuN¬
gumi Nonperitdõ att sc̃s agustinus ẽrena¬
matries: dequa mortaliũ creaturcaro sed
inquẽ lib& puluerem cinerẽq: soluat. inquosli¬
b& alitus aurasq diffugi& in quacũq aliorum
corporum sustantium uł in ipsa elementa uer¬
tuntur : In quorum cumq animalium aut &iam
hominũ cibũ cedat. carnẽq mutetur illianimȩ
humane puncto temporis sedit. quae illã primitꝰ
ut homo fier& crescer& uiuer& animaui t
hanc quoq questionem beatus gregorius in suis trac¬
tatib: p̃ponens parit̃ & exponens ait: Sepe quidã
obicere in anem questiunculã solent: quidi¬
cuncarnẽ homines lupus comedit. lupum leo
deuorauit leo moriens adpuluerem redut

Expanded text:
mittendo quod ei superfuit, sive recuperando quod defuit, mittendo quod ei superfuit, sive recuperando quod defuit, in suam plenitudinem reformata, sicut sine ulla corruptione, ita sine ulla infirmitate spiritui sa bestiis comeduntur, aut diversa laniatione truncantur, resurgentes integritatem sui corporis obtinebunt. « Non perit Deo, ait sanctus Augustinus , termateries, de qua mortalium creatur caro; sed in quemlibet pulverem cineremque solvatur, in quoslibet halitus aurasque diffugiat, in quamcumque aliorum corporum substantiam vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque animalium aut etiam hominum cibum cedat, carnemque mutetur, illi animae humanae puncto redit, quae illam primitus ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. » Hanc quoque quaestionem beatus Gregorius in suis tractatibus proponens pariter et solvens ait : « Saepe objicere inanem quaestiunculam solent, qui dicunt: Carnem hominis lupus comedit, lupum leo devoravit, leo moriens ad pulverem rediit:
Abbreviated transcription (Latin):
Illud &iã sic mihi uid&ur intellegi. ut caro nr̃a
siue cũ hore membrorũ Numero siuecũ ampliore
nascatur: Cum membris solicitis & congruentib:
siue integritati resurgat: oui tã in his que mi¬
nis quã in eis qui amplius fuerint debilitas ẽ
quae haec quidetn uid&ur natura contrame
sed infutura reparatione corporis ñri. sic̃ cor¬
ruptio uł mortalitas sic & ips a creditur aufe¬
renda ut natura carnis nr̃ae resurgat suis om¬
nibus partib: tota & sineulla inminutione
uł abiectione memborum secundũ modũ formȩ
suae & ꝑfecta corpora quoq siueduo cũ capite
duonascantur siue unum cũ duobus capitibus
corpus quã uis modus quo hȩc fiant nob̵ &p̃cipue
mihi habeatur incertus : Tam̃ undecertus sum
siue ulla ambiguitate ꝓnuntio. Quod aut duo
taliter recepturas: Aut siuna anima nascitur.
siue inuno corpore & duob capitibus siue induob
corporibus & capite unonas catur unũ recipiat
corpus : Ac perhocnatura carnis nr̃ae siue ad¬

Expanded text:
Illud etiam sic mihi videtur intelligi, ut caro nostra sive cum minore membrorum sive cum ampliore numero nascatur, cum membris solitis et congruentibus suae integritati resurgat, quia tam in eis quae minus, quam in eis quae amplius fuerint, debilitas est, quae hic quidem videtur naturae contraria, sed in futura reparatione corporis nostri sicut corruptio vel mortalitas, sic ipsa creditur auferenda; ut caro nostra surgat suis omnibus partibus tota, et sine imminutione vel adjectione membrorum secundum modum formae suae perfecta. Corpora quoque, sive duo cum capite uno nascantur, sive unum cum duobus capitibus corpus, quamvis modus quo haec fiant nobis et praecipue mihi habeatur incertus, tamen unde certus sum, sine ulla ambiguitate pronuntio, quod aut duo taliter recepturas; aut si una anima nascitur, sive in uno corpore et duobus capitibus, sive in duobus corporibus et capite uno, unum recipiet corpus. Ac per hoc natura carnis nostrae, sive a
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est quod regnumdi nom possidebunt
Nisi conuenienter penitentibus eadem cri¬
mina remittantur : Conuenienter aut̃ dixi
ut steriles in ele mosinis non sint:
mors ista pertineat carnis dĩ
epurgatoriis poenis doctor egregius dis¬
Eputans agustinus: Potest ait adistãtri¬
bulationem ꝑtinere &iã mars ista carnis
quaede primi peccati ꝑ p&ratione concepta ẽ
ut scđm cuiusq: aedificium tempus quod eam se¬
quitur ab uno quoq: senciatur : Persecutiones:
quoq: quibus mastyres caronatis un & quaspatiuN¬
Quicum que xp̃iani probantur. Vtrãq acdificia
uł ut ignis & alia consummunt : cum ipsis aedifi¬
catoribus: si xp̃m in eis non inueniunt fundam̃tũ
saliuerunt ipsi: Aliauero non consũmunt quitalia
repperiunt quae maneant in a&ternum

Expanded text:
dictum est, quod regnum Dei non possidebunt dictum est, quod regnum Dei non possidebunt , nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles in eleemosynis non sint »mors ista pertineat carnis. De purgatoriis poenis doctor egregius disputans Augustinus: Potest, ait, ad istam tribulationem pertinere etiam mors ista carnis, quae de primi peccati perpetratione concepta est, ut secundum cujusque aedificium tempus quod eam sequitur, ab unoquoque sentiatur. Persecutiones quoque, quibus martyres coronantur, et quas patiunquicunque Christiani, probant utraque aedificia velut ignis; et alia consumunt cum ipsis aedificatoribus, si Christum in eis non inveniunt fundamentum, no, salvi tamen erunt ipsi: alia vero non consumunt, quia talia reperiunt, quae maneant in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
tur : nisi ante illud ultimum tremendum que
iudicium : Tantiergo doctoris confirmati
sententia fatemur quod purgatorius hic ignis
ante ultimum iudicium fiat: &ignemillum in
aninpra cruciari credantur.
Nuto quod sicut non om̃s reprobi qui in a & no
igne mersuri sunt : Vna eademq: supplicii
quem spatio cruciatus spirituum sustinebunt:
Vt quod in reprobis agitur discretione poenarũ.
hoc inistis qui ꝑ ignem saluandi sunt mensura
temporis agit&ur sed tantum illis minus uł
maius ignis purgatorii extend&ur suppliciũ
Quantum hic minus uł amplius bona transittria
dilexerun: Iuxta illud quodbeatus agustinus
in suis libris depoenis purgatorus agens in¬
uitam fieri incredibile non est. & utrum it¬
asit quaeri potest: & aut inueniri aut late¬
re non nullus fideles perignem quendam¬
purgatorium quanto magis quiminus sua
bona pereuntiam dilexerunt . tanto tardius
cuius que saluari : Non tam̃tales de qualibus

Expanded text:
tur, nisi ante illud ultimum tremendumque tur, nisi ante illud ultimum tremendumque judicium . Tanti ergo doctoris confirmati sententia fatemur, quod purgatorius hic ignis ante ultimum judicium fiat, et ignem illum, inan infra cruciari credantur. Puto quod sicut non omnes reprobi qui in aeternum ignem damnandi sunt, una eademque supplicii que spatio temporis cruciatus spirituum sustinebunt: ut quod in reprobis discretione poenarum, hoc in istis qui per ignem salvandi sunt, mensura temporis agitetur. Sed tanto illis minus vel majus ignis purgatorii extendetur supplicium, quanto hic minus vel amplius bona temporalia dilexerunt: juxta illud quod beatus Augustinus in suis libris de poenis purgatoriis agens, invitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit quaeri potest, et aut inveniri, aut latere nonnullos fidelium per ignem purgatorium quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusve salvari. Non tamen tales de quibus