comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentib et ñ delugolegis cas grauandis sensit paulus c̃sensit p&rus adiudicauit
lacob: Et sicitt sacrũ nicenũ decreũ c̃ciliũut cõmunit̃onmnib: simulepis c̃gre¬
gatis ꝓuintia ediscutiant᷑ huius modiquȩstiones. Et sacta discussione auclta
ut acta sc̃mancant aut in melius matecͥsententia : Etsi cõmunicunctorũ de¬
fideiueritatẽ uł auctoritatis sinceritatẽ sed ꝓpt̃ õcentiones ꝓpria sc̃ tralicunt
ob tineat sententia plurimorum: Si aut̃ ex suꝑfluo utsdeca ccidere frat̃na
diffintiore traetandauisa ꝗb dã fuerit sicut de suscipiendis gentib supra
meminimꝰ et plenafideatq auccoritate ratioreddita fuerit. accuum
apł & ũsententia h mediũ ueniat. quaꝓsequente petrodegentib dr : Siergi
cindõ gratiã deditilli sd ssicutetnob̵ ꝗ credidimꝰ in dñmiħm xp̃m egoꝗ serã¬

Expanded text:
gentibus, et non de jugo legis eis gravandis sensit Paulus, consensit Petrus, adjudicavit gentibus, et non de jugo legis eis gravandis sensit Paulus, consensit Petrus, adjudicavit Jacobus . Et sicut sacrum Nicaenum decrevit concilium , ut communiter omnibus simul episcopis congregatis provinciae discutiantur hujusmodi quaestiones, et facta discussione, aut ita ut acta sunt maneant, aut in melius mutetur sententia . Et si communi cunctorum defidei veritatem, vel auctoritatis sinceritatem, sed propter contentiones proprias contradicunt, obtineat sententia plurimorum . Si autem ex superfluo, ut solet accidere, fraterna diffinitio retractanda visa quibusdam fuerit, sicut de suscipiendis gentibus supra meminimus, et plena fide atque auctoritate ratio reddita fuerit, Actuum apostolorum sententia in medium veniat, qua prosequente Petro de gentibus dicitur: Si ergo eamdem gratiam dedit illis Deus, sicut et nobis, qui credidimus in Dominum Jesum Chr
Abbreviated transcription (Latin):
pente costesam gregatos sp̃ssc̃s inigneis lingius appariut: Et pauł
culorum potestate suffultus quando ꝑ admonition ẽ sp̃s ad cor¬
ndiũ gentilẽ fuit ingressus c̃traeũa fidelib quȩ stione faicta
curad gentiles intrasset et comedisseccũ eis. cur eo sinbaptis mate
recepisset ñ ex potestate sed exratione querelȩ respondit
causã ꝑordinem ex posuit humilieos ratione placauit
ũdedignat᷑ c̃incausare p̃hensiomis suacrationẽ humilit̃ reddere quantomagis
nos peccatores cũdeali quadr ephendim̃ rep̃hensoresn rõ sratione humilipla care
et c̃ sacerdotes nr̃os i aliquoseđmregula secclesi asti casiudicante s rephendamꝰ
seducamꝰ manifestius demonstremꝰ Etsuncausa dequadiscepcationascic᷑ ꝗd dã
em̃ datione dignũ exciterit saluacaritate mutet᷑mmelius. sicut de ñ circũ cidendis

Expanded text:
Pentecostes congregatos Spiritus sanctus in igneis linguis apparuit . Et Paulus, Pentecostes congregatos Spiritus sanctus in igneis linguis apparuit . Et Paulus, culorum potestate suffultus, quando per admonitionem Spiritus ad Cornelium gentilem fuit ingressus, contra eum a fidelibus quaestione facta, cur ad gentiles intrasset, et comedisset cum eis, cur eos in baptismate recepisset, non ex potestate, sed ex ratione querelae respondit, causam per ordinem exposuit, humili eonon dedignatus est in causa reprehensionis suae rationem humiliter reddere; quanto magis nos peccatores, cum de re aliqua reprehendimur, reprehensores nostros ratione humili placare et consacerdotes nostros in aliquo secundum regulas ecclesiasticas judicantes reprehendamus, seducamus, manifestius demonstremus: et si in causa, de qua disceptatio nascitur, quiddam emendatione dignum exstiterit, salva charitate mutetur in melius, sicut de non circumcidendis
Abbreviated transcription (Latin):
naui ꝓptuo sinꝑsonaxp̃i : Donauuenim dixit indulsi qđ ñ aliorũ est
depublico publice abiecto rimme quã ep̃orum. sicutinorunt qure¬
gul as cedesiasticas uignorant : Vndee cin carthaginensi concilio seri¬
Situr : Hocetiãin ꝗt placiuit ut a quib cũq ludicib ecdesi asticis ada
uosiudices eode siasticosubiestmaiorauctoritas fuerit ꝓuocatum
Neis obsit quorũ fucrit soluta sententia si c̃uncti ñ fuerint uelinimico
animoludi casse uł aliquacupiditate aut gratia de prauati: Dehoc
autẽ quia ñ alii archiep̃i maiori sauctoritatisst̃ quã isti. ut ante cos
haeccausalterũ adiudiciũ ueniat supraostendimus. quia qđ singula¬
ritas ñ habet pluralita sobtinet qđ e cauctoritas scripturae de¬
monstratdicens : Si duo e uobiscon senserint deomnire suꝑt̃ram
fiecillis : E cubiduout tres congregatifuerint h nomine meo. in medio
gregatisimul ora uert̃ : motusẽ locus et suꝑcentũ iuginti indie

Expanded text:
na Christi . Donavi enim dixit, indulsi; quod non aliorum est: de publico publice abjecto crimine, quam episcoporum, sicuti norunt qui regulas ecclesiasticas non ignorant. Unde et in Carthaginensi concilio scribitur : Hoc etiam, inquit, placuit, ut a quibuscunque judicibus ecclesiasticis ad judices ecclesiasticos, ubi est major auctoritas, fuerit provocatum, non eis obsit, quorum fuerit soluta sententia, si convicti non fuerint vel inimico animo judicasse, vel aliqua cupiditate aut gratia depravati. De hoc autem, quia non alii archiepiscopi majoris auctoritatis sunt quam isti, ut ante eos haec causa iterum ad judicium veniat, supra ostendimus, quia quod singularitas non habet, pluralitas obtinet. Quod et auctoritas Scripturae demonstrat dicens: Si duo ex vobis consenserint de omni re super terram, fiet illis; et: Ubi duo vel tres congregati fuerint in nomine meo, in medio gregati, simul oraverunt, motus est locus, et super centum viginti in die
Abbreviated transcription (Latin):
saul: quia peꝑcitagug. sedillũnliberauit: etipseregnũ &iam ꝑdidit : Etic̃s
cued estimnusdicit : Esepietas dequanascat᷑impietas Side ꝓpinquitate. audiat
scriptum : quid ixert̃ patri suoet matrisuae. non nouiuos : & fracres suos
incausadĩ nĩ cognouert̃. hicustodiert̃ testamtũ tuũ dñe : Et dñs: quiamat
patrẽ suũ et matrẽ suã plusquãme. Nẽ medignus : &cetera quȩibi sequunt᷑ :
Sidelibertate iudiciolegis et diuia eecmunda nae illius eẽ dinoscit᷑ ꝗeam
repecitc̃traquẽ ut dr̃ fornicata deforniaatione c̃queri Nĩualet : sĩplibe¬
rationaeuitȩ ut dicit᷑ eã recinet. supra ostendimus quam firmitateindeae¬
quitate seruanda exigiabeo ecdesi astica lubet auctoritas : si ut dicit᷑
ob hoccamretinet. neapud nortmannos pereat. respondeat inde a postolus :

Expanded text:
Saul, quia pepercit Agag, sed illum non liberavit, et ipse regnum etiam perdidit . Et sanctus Coelestinus dicit: Est pietas, de qua nascatur impietas. Si de propinquitate, audiat scriptum: Qui dixerunt Patri suo et matri suae, Non novi vos, et fratres suos in causa Dei non cognoverunt, hi custodierunt testamentum tuum, Domine Deutpatrem suum et matrem suam plus quam me, non est me dignus , et caetera quae ibi sequuntur. Si de libertate, judicio legis et divinae et mundanae illius esse dignoscitur qui eam reperit, contra quem ut dicitur fornicata, de fornicatione conqueri non valet. Si pro liberatione vitae ut dicitur eam retinet, supra ostendimus quam firmitatem de aequitate servanda exigi ab eo ecclesiastica jubet auctoritas. Si, ut dicitur, ob hoc eam retinet, ne apud Nortmannos pereat, respondeat inde Apostolus: I
Abbreviated transcription (Latin):
nuenirinon poterat hinc necessi tate cogente concursumẽ. cũ
uerbis suasoris pcatoriis acminatoriis: quia nisi ꝑmitter&
dissoluiconiugiam i pseporriger& gladiã quofier& sialiter
dis solui non poterathomicidium: Isdemautemep̃s interalio
plura namdetalib satana faciente sae pecribratus &admẽ¬
moriam reducens quoddicitdñs ꝑ proph&am: Fili hominis ꝑ¬
fode pari&em & uide abominationes quas faciuntistihic. Et eũ
perfodissempari&em apparuit foramen. & reliqua qua eibi
Tegtuintur Deplacito adplacitum dequȩstione ad diffiniti¬
onem ꝑfrequentes tracta talia inuitauit usquedum õperatio¬
nes diabolicaedĩ gratia dissolutae sunt: & concubitus

Expanded text:
inveniri non poterat, hinc necessitate cogente concursum est, cum inveniri non poterat, hinc necessitate cogente concursum est, cum verbis suasoriis, precatoriis ac minatoriis, quia nisi permitteret dissolvi conjugium, ipse porrigeret gladium, quo fieret, si aliter dissolvi non poterat, homicidium. Isdem autem episcopus, inter alia plura jam de talibus Satana faciente saepe cribratus, et ad memoriam reducens quod dicit Dominus per prophetam: Fili hominis, perfode parietem, et vide abominationes quas faciunt isti hic. Et cum perfodissem parietem, apparuit foramen , et reliqua quae ibi leguntur, de placito ad placitum, de quaestione ad diffinitionem per frequentes tracta talia invitavit, usque dum operationes diabolicae Dei gratia dissolutae sunt, et concubitus
Abbreviated transcription (Latin):
concubuit cumeadem sororesua. quam tantum ante concubi tum
dilexit utdeperir& in eamualde & aegrotar& propt̃ amorẽ eius:
Post concubitum autem : exosameam habuit odio magnonimis
ut maiuses &odium quooderat eam amore quo antedilexerat
Quaediabolicaoperatio perfratricidium ad alia &iam mala
qua eibidem lectores Iinueniunt de cucurrto I
qn quiddam nobilis genereiuuenis nonignobilom nationetenu¬
mr ad amauit quama parentib ꝓuellȩ legaliterꝑ densapud
pamim p cutio eius praeualuit sed puellaemater eandem pon¬
tionemomnimodis re futauit. Pateruero quod rarosol& con¬
tingereinuiuenus precibus annuendop̾ualuit: qui postedespon¬
sationemp ludoiititulum acnuptia rum celebritatẽ puelldin
secra cubi culi in troducens nullomodo cumea concumbere
exmore praeualuit: Et cum inremediabili odio tȩdiosam uitã ꝑ
bienniumducerent: ad ep̃m qui a aliudiam inde consilium

Expanded text:
concubuit cum eadem sorore sua. Quam tantum ante concubitum concubuit cum eadem sorore sua. Quam tantum ante concubitum dilexit, ut deperiret in eam valde, et aegrotaret propter amorem ejus; post concubitum autem, exosam eam habuit odio magno nimis, ut majus esset odium quo oderat eam, amore quo ante dilexerat: quae diabolica operatio per fratricidium ad alia etiam mala, quae ibidem lectores inveniunt, decurrit . uoniam quidam nobilis genere juvenis non ignobilem natione feminam adamavit, quam a parentibus puellae legaliter expetens, apud patrem petitio ejus praevaluit, sed puellae mater eamdem petitionem omnimodis refutavit: pater vero, quod raro solet contingere, in juvenis precibus annuendo praevaluit, qui post desponsationem, et dotis titulum, ac nuptiarum celebritatem, puellam secreta cubiculi introducens, nullo modo cum ea concumbere ex more praevaluit, et cum irremediabili odio taediosam vitam per biennium ducerent, ad episcopum, quia aliud jam inde consilium
Abbreviated transcription (Latin):
perfidus dicer& : Ita mulier si fide coniugali uiolata fidem seruat
adultero utiq malaẽ : sed sinecadultero peiorest: Porrosi eam
flagitii peniteat & ad castitatem rediens coniugalem pacta ac
placita adulterina rescindat : mirorsi eam fidei uiolatricemuł
ipseadulterputabit : Quodaeque intellegendumẽ deadultero.
quiasi pactum cum adultera factum rescindit: nec ipsa adultera
eum fidei uiolatorem iuste dicere poterit
homines dicunt quia sunt feminae quaem aleficiosuo interuirũ
lemamorem iterum interuirum & feminam serere. & decete¬
ris quae hinc adquȩstionem uoluerunt quaerentes deducere
Pelegant historiam libri regum postpeccatum dauid in bethsabeȩ
uxore muriae qualitersuggestionediaboli filius ipsi us dauid
amnon ad amauitsororem suam thamar. & consilio ionadabh
figuram tenentis diaboliperȩuam consilio peccandi occidentis adã

Expanded text:
perfidus diceret. Ita mulier, si fide conjugali violata fidem servat perfidus diceret. Ita mulier, si fide conjugali violata fidem servat adultero, utique mala est, sed si nec adultero, pejor est. Porro si eam flagitii poeniteat, et ad castitatem rediens conjugalem pacta ac placita adulterina rescindat, miror si eam fidei violatricem vel ipse adulter putabit. Quod aeque intelligendum est de adultero, quia si pactum cum adultera factum rescindit, nec ipsa adultera eum fidei violatorem juste dicere poterit.homines dicunt, quia sunt feminae quae maleficio suo inter virum lem amorem iterum inter virum et feminam serere: et de caeteris quae hinc ad quaestionem voluerunt quaerentes deducere. RESPONSIO. Relegant historiam libri Regum post peccatum David in Bethsabee uxorem Uriae, qualiter suggestione diaboli filius ipsius David Amnon adamavit sororem suam Thamar, et consilio Jonadab figuram tenentis diaboli per Evam consilio peccandi occidentis Adam,
Abbreviated transcription (Latin):
adhib&urfides: mirumsi fides appellanda ẽ : Verumta men
qualiscumq sit si & contraipsam fit peius fit. nisicum propterea
deseritur utadueram fidem aclegitimam redeatur. Idẽ ut pecca¬
tum emend&᷑ uoluntate prauitatis correcta Tamquam si quis
cum hominẽ solus ex poliare non possit inueniatsocium iniqui¬
tatis. et cumeo paciscatur utsimulid faciant spoliumq parti
antur . quod facinore commisso totum solus auferat: dol& qui¬
demille sibi : & fidem seruatam non ẽe conquaeritur: uerũ
inipsaquere la cogitare deb& potius in bonauita ipsihuma nae
soci&atifuisse seruandam ne praed ainiqua ex homine fier&.
sisentit quam inique silii inpeccati soci&ate seruata non fuerit:
Illequippeutrobiq perfidus propeccato sceleratior iudicandusẽ
reus. qui sud eocum participe facinoris praedam diuiderenolu¬
iss& ut homini cui ablata fuerit redder& : eumperfidum nec

Expanded text:
adhibetur fides, mirum si fides appellanda est; uerumtamen adhibetur fides, mirum si fides appellanda est; uerumtamen qualiscumque sit, si et contra ipsam fit, peius fit, nisi cum propterea deseritur, ut ad ueram fidem ac legitimam redeatur, id est, ut peccatum emendetur uoluntatis prauitate correcta. tamquam si quisque, cum hominem solus expoliare non possit, inueniat socium iniquitantur, quod facinore commisso totum solus auferat, dolet quidem ille, sibi et fidem servatam non esse conqueritur: verum in ipsa querela cogitare debet, potius in bona vita ipsi humanae societati fuisse servandam, ne praeda iniqua ex homine fieret, si sentit quam inique sibi in peccati societate servata non fuerit. Ille quippe utrobique perfidus, pro peccato sceleratior judicandus est reus qui si ideo cum participe facinoris praedam dividere noluisset, ut homini cui ablata fuerat redderetur, eum perfidum nec
Abbreviated transcription (Latin):
iugalidicit : Hucin quiens accedit quia ineo ipso quod sibi inuicẽ
coniuges debitum soluunt. &iam siid aliquanto in temperantius
& in continentius exp&antfidem tamen sibi inuicem debent
cui fidei tantum iuristribuit apł suteam potestatem appella¬
r& dicens : Mulier non hab& potestatem corporis sui sed uir
similiter aut &uir Non hab& potestatem corporis sui sed mulier
Vsuaut̃ fideiuiolatiodicitur ad ulterium. Cum uel propriȩ
libidinis instintu uł alienae consensu. cum altero uł altera
contrapactum coniugale concumbitur. atq ita frangitur
fides quae inreb leadi & iam corporeis & abiectis magnumanimi
bonumẽ. Etideo  eam saluti quoq corporali quae &iamuita¬
nr̃a ista contin& certum ẽ debereprae poni : Et sienim exigua
palea promulto auro peneres nullaẽ fidestamencum in nego¬
tio paleȩ sicutinauri sincera seruatur. Noni deominorẽ quia
in reminore seruatur: Cum uero ad peccatum ad mittendum

Expanded text:
jugali dicit: « Huc, inquiens, accedijugali dicit: « Huc, inquiens, accediconiuges . debitum soluunt, etiamsi id aliquanto intemperantius et incontinentius expetant, fidem tamen sibi pariter debent. cui fidei tantum iuris tribuit apostolus, ut eam potestatem appellaret dicens: mulier non habet potestatem corporis sui, sed uir; similiter autem et uir non habet potestatem corporis sui, sed mulier. huius autem fidei uiolatio dicitur adulterium, cum uel propriae libidinis instinctu uel alienae consensu cum altero uel altera contra pactum coniugale concumbitur. atque ita frangitur fides, quae in rebus etiam corporeis et abiectis magnum animi bonum est; et ideo eam saluti quoque corporali, qua etiam uita ista continetur, certum est debere praeponi. etsi enim exigua palea prae multo auro paene res nulla est, fides tamen, cum in negotio paleae sicut in auri sincera seruatur, non ideo minor est, quia in re minore seruatur. cum uero ad peccatum admittendum
Abbreviated transcription (Latin):
gimus : sed sitalis extiterit quem hoc consiendu lium aduiuare
potuerit : memores scripturaedicentis. qđ  supererogaueris
reddamtibi : De hoc qđ non sumus interrogati ut quilib& noue¬
rit quid anceps interduoeligeredebeat: adiungendum puta¬
uimus : Non enim facile modoquis quam reperi& immonec
quẽ quam quisq reperi&. quid auid sanctior. salomone
sapientior samsone sit fortior. & illia more muliebrio capti
qm & iammentes ferreas libidodomat nec pannos pau perũ
perhorrescens. Necregumpurpuram perti mescens talia eger̃
quae non conuenerant : & adnos sae pefemine ueniunt recla¬
mantes qđ iuuenculi eissuamfidem promiserint: easq derisas
reliquerint : & interdum a nobis repertumẽ. quia uiri legiti¬
masreliquerunt uxores & adulteris ut seruarent fidem polli¬
citã: ad eo cohȩserunt : ut cum multis laboribus ab eisquiuerint
separar : De quo negotiobeatus augustinus in libro debonocon¬

Expanded text:
gimus, sed si talis exstiterit, quem hoc consilium adjuvare gimus, sed si talis exstiterit, quem hoc consilium adjuvare potuerit, memores Scripturae dicentis: Quod supererogaveris reddam tibi , de hoc quod non sumus interrogati, ut quilibet noverit quid anceps inter duo eligere debeat, adjungendum putavimus. Non enim facile modo quisquam reperiet, imo nec quemquam quisque reperiet, qui David sanctior, Salomone sapientior, Samsone sit fortior, et illi, amore muliebrio capti, quoniam etiam mentes ferreas libido domat, nec pannos pauperum perhorrescens, nec regum purpuram pertimescens, talia egerunt quae non convenerant: et ad nos saepe feminae veniunt, reclamantes, quod juvenculi eis suam fidem promiserint, easque derisas reliquerint. Et interdum a nobis repertum est, quia viri legitimas reliquerunt uxores, et adulteris, ut servarent fidem pollicitam, adeo cohaeserunt, ut cum multis laboribus ab eis quiverint separari. De quo negotio beatus Augustinus in libro de bono con
Abbreviated transcription (Latin):
ex quosine aliquo peccati contagio surgere nom possimus illum
potius eua dendi aditum p &amus in quominus periculi nosper¬
pes iuros ẽ cernamus : Etiuxta exemplumeorum quihosti lib
dausimuns dumeuadere desiderant. sed portarum omnium
accesim sibiinterdictum considerant. ibinecesseẽ. desiliendilo¬
cũ ligant ubimuro existente breuioreminimum periculicadentis
incurrant : Et in concilio hilerden si decernitur. quisa cramento
seobligauerit ut litiganscum quolib& ad pacem nullomod oredeat
properiurio uno anno a comm unione corporis & sanguinis dñi
segregatus reatum suum elemosinis ac fl&ib & quantis potue¬
rit ieiuniis absoluat: ad caritatem uero qua e o peritmultitudi¬
nem peccatorum celeriter redire festin &
Et qm̃ huius modi desacra mento uoluerunt in terrogare quaerentes.
non abreforteputauimus detalibis scribere quaesolent in humana
fragilitate accidere: Neq ea quaes cribimus in quemquam in pin¬

Expanded text:
ex quo sine aliqex quo sine aliqpotius evadendi aditum petamus, in quo minus periculi / nos perpessuros esse cernamus. Et iuxta exemplum eorum, qui hostilibus clausi muris, dum evadere desiderant, sed portarum omnium accessum sibi interdictum considerant, ibi necesse est, desiliendi locum eligant, ubi muro existente breviore minimum periculi cadentis inse obligaverit, ut litigans cum quolibet ad pacem nullomodo redeat, pro perjurio uno anno a communione corporis et sanguinis Domini segregatus, reatum suum eleemosynis ac fletibus, et quantis potuerit jejuniis absolvat; ad charitatem vero, quae operit multitudinem peccatorum, celeriter redire festinet. » Et quoniam hujusmodi de sacramento voluerunt interrogare quaerentes, non abs re forte putavimus de talibus scribere, quae solent in humana fragilitate accidere: neque ea quae scribimus in quemquam impin
Abbreviated transcription (Latin):
ut uł peierare uł periuriu in cauendo aliud necesse haber& patia¬
reflagitium : Atsi aliquid fortenos in cautius iuras se contigerit
quod obseruatum scilic& peiorem uergat
in exitum: libereillud consilio salubrioremut andum noue¬
rimus ac magis instantenecessitate peierandum nobis quam
prouitandoperiurio in aliud crimengrauius eẽ diuertendũ:
Deniq iurauit dauid perdñm occiderenabaluirum stultum &im¬
pium atq om̃a qua e adillum pertinerent demoliri. sed ad pri¬
inam intercessionem abigahil feminae prudentis: mox remist
minas reuocauitensem inuaginam. Neq aliquid culpae se
taliꝑiurio contraxissedoluit: lurauitherodes dares altatrici
quod cumq postulass& ab eo Etneperiurus dicer&ur a conuiuis
ipsum conuiuium sanguine polluit . dumproph&e
do sed inomne quodagimus haec estmoderatio sollertius obser¬
uanda ut sitalem fortelapsum uersuti hostis incideri mus insidus

Expanded text:
ut vel peierare vel periurium cavendo aliud necesse haberet patraut vel peierare vel periurium cavendo aliud necesse haberet patrare flagitium. At si aliquid forte nos incautius iurasse contiquod observatum scilicet pejorem vergat in exitum, libere illud consilio salubriore mutandum noverimus, ac magis instante necessitate pejerandum nobis, quam pro vitando perjurio in aliud crimen gravius esse divertendum: Denique juravit David per Dominum occidere Nabal virum stultum et impium, atque omnia quae ad illum pertinent demoliri: sed ad primam intercessionem Abigail feminae prudentis, mox remisit minas, revocavit ensem in vaginam, neque aliquid culpae se tali perjurio contraxisse doluit . Juravit Herodes dare saltatrici quodcunque postulasset ab eo, et ne perjurus diceretur a convivis, ipsum convivium sanguine polluit, dum prophetae do, sed in omni quod agimus, haec est moderatio solertius observanda, ut si talem forte lapsum versuti hostis inciderimus insidiis,
Abbreviated transcription (Latin):
declin&: m& uit nea trans gressionis contagio libernonsit:
It postpauca : Estta menquiad destruendas uersutias utilit̃
fiat ut cummens interminora & maxima peccata constringit᷑
siomninonullus sine peccãto euadendi aditus pat & minora
sempereligantur : Quia & quimurorumundiq ambitu ne
effugiat dauditur : ibise in fuga praecipitat ubi breciormu¬
rus inuenitur : Et uenerabilis presbi terbȩda in omelia euan¬
gelii secundum mattheũ.. quodescribitur herodis incauta
iuratio itadicit: Quantum uero inquiens temeritatemiuran
diuita redebeamus: & ipse in euangeliodns & ia cobus in
epła sua docetdicens : Ante omnia autem fr̃s mei nolite iu¬
rare neq pertaelumnoq perterram. Neq aliud qđ cumq¬
iuramentum : Sitautem sermo ur est est non non ut non sub
iudiciodecidatis. illo uidelic & iudicio sub quo decid itherodes

Expanded text:
declinet, metuit ne a transgressionis contagio liber non sit. » declinet, metuit ne a transgressionis contagio liber non sit. » Et post pauca: « Est tamen quod ad destruendas versutias utiliter fiat, ut cum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evadendi aditus patet, minora semper eligantur: quia et qui murorum undique ambitu ne effugiat clauditur, ibi se in fuga praecipitat, ubi brevior murus invenitur. » Et venerabilis presbyter Beda in homilia Evangelii secundum Matthaeum, quod describitur Herodis incauta juratio, ita dicit: « Quantum vero, inquiens, temeridi vitare debeamus, et ipse in evangelio dominus et Iacobus in epistola sua docet, dicens: Ante omnia autem, fratres mei, nolite iurare, neque per caelum neque per terram neque aliud quodcumqiuramentum. Sit autem sermo vester: Est, est, non, non, ut non sub iudicio decidatis, illo videlicet iudicio, sub quo decidit Herodes,
Abbreviated transcription (Latin):
uersa fueriicura exhibita pastor earum in iudiciodñi ab solutus
dicatcum proph& adño: Iustitia i tuam non abscondi incorde
meo ueritatemtuam & salutaretuum dixi : Ipsi autem contẽ¬
nentes spreuerunt inȩ&x tunc demum in oboedientib curaesuȩ
ouibus poena siteis praeualensipsamors
dummundihuius amicitias app&it: cuilib& alteri similem sibi
uitam ducenti qđ secr& aillius omnisilentio contegat seiure iu¬
rando constringit sed iscui iuratumẽ adulterilim perp&ra¬
recognoscitur : It aut &iam maritum adultrȩ occidere con&
Isautem qui iusiurandum praebuit admentem reuertitur. &
diuersis hinc inde cogitationibus inpugnatur. atq hoc silere
formidat. nesilendo adulterii simul & homicidi particepsfiat
prodere trepidatnereatuse ꝑiurii obstringat: Perplexi sergo
testiculorum neruis ligatus est. qui inquam lib& partem

Expanded text:
versa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus, versa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus, dicat cum propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi. Ipsi autem contemnentes spreverunt me , et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena sit eis praevalens ipsa mordum mundi hujus amicitias appetit, cuilibet alteri similem sibi vitam ducenti, quod secreta illius omni silentio contegat, se jurejurando constringit. Sed is, cui juratum est, adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam maritum adulterae occidere conetur: is autem qui jusjurandum praebuit ad mentem revertitur, et diversis hinc inde cogitationibus impugnatur, atque hoc silere formidat, ne silendo adulterii simul et homicidii particeps fiat, et prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis ligatus est, qui in quamlibet partem
Abbreviated transcription (Latin):
tionem suam sartaginem ferreamidẽ. telum caritate feruentẽ
Abeatiambiosu memorandam sententiam: aitenim inepla ad
corinthios : Su perbiaminqui en sillorum intantum humiliat beatꝰ
paulus dicens & uos inflatiestis & non magis luctum habuistis
iam sed magissimplices faciat : Erant enim &ipsi participes dũ
paterenturtam ingentis facinoris secum in correptum conuenire
ut om̃ suno consilio abicerenteum sinegar& emendarese : Si
autem quis potestatem non hab& quem scitreum abicere aut pro¬
barenon ual& inmunis est: & iudicis non est sineaccusatore
damnare. quia & dñsiudamcumfuress& : quia non estaccu¬
satusminime abiecit : Etsc̃ssps̃ perdignum & sibi placitumor¬
ganum beatuim uidelic& benedictum dicit : Tantundem
iterumerit rectorliberut si in qui&o & in oboedienti gregipastoris
fueritom̃is diligentia attributa & morbidis ouium actibus uni¬

Expanded text:
tionem suam sartaginem ferream , id est zelum charitate ferventem, tionem suam sartaginem ferream , id est zelum charitate ferventem, et beati Ambrosii memorandam sententiam. Ait enim in Epistola ad Corinthios: « Superbiam, inquiens, illorum in tantum humiliat beatus Paulus dicens: Et vos inflati estis, et non magis luctum habuistis, jam, sed magis supplices faciat. Erant enim et ipsi participes, dum paterentur reum tam ingentis facinoris secum incorreptum convenire; ut omnes uno consilio abjicerent eum, si negaret emendare se. Si autem quis potestatem non habet, quem sit reum, abjicere, aut probare non valet, immunis est, et judicis non est sine accusatore damnare, quia et Dominus Judam, cum fur esset, quia non est accusatus, minime abjecit. Utganum, beatum videlicet Benedictum, dicit: Tantumdem iterum erit rector liber, ut si inquieto et inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis ovium actibus uni
Abbreviated transcription (Latin):
quam facitepis copaleiudicium quapoena in ecđa nulla maiorẽ :
potest sidđs̃ uoluerit ad correctionem saluberrimamcedereatq
proficere : Neq enim scimus quid contingat sequentidie. aut
ante finem uita ehuius dealiquodes perandum ẽ. aut contradici
dõ potest nerecipiat & d& poenitentiam. & accepto sacrificiosp̃s
contribulati cordisq contritia reatu quamuis iustȩ dam nationis
absoluat . dam natumq ipse nondam n& : Pastoralis tamen
necessitas hab& neperplures serpant dira contagia. se parare
ab ouibussanis morbidam ab illocuinihilẽ in posuibileipsa forsitan
separatione sanandam : Etsi fortassis quod absittalisemerserit
quisui perailioterren aepotestatiselatus despicia toboedire &
nuptoxp̃ianitatis freno perpraecipitia in baratrum dampmetti¬
onis excurrat : habebit epsiuxta e techielem proph&am adlibera¬

Expanded text:
quam facit episcopale judicium, qua poena in Ecclesia nulla major est, quam facit episcopale judicium, qua poena in Ecclesia nulla major est, potest, si Deus voluerit, ad correctionem saluberrimam cedere atque proficere. Neque enim scimus quid contingat sequenti die, aut ante finem vitae hujus de aliquo desperandum est, aut contradici Deo potest ne recipiat et det poenitentiam, et accepto sacrificio spiritus contribulati cordisque contriti, a reatu quamvis justae damnationis absolvat, damnatumque ipse non damnet. Pastoralis tamen necessitas habet, ne per plures serpant dira contagia, separare ab ovibus sanis morbidam, ab illo cui nihil est impossibile ipsa forsitan separatione sanandam. » Et si fortassis, quod absit, talis emerserit, qui supercilio terrenae potestatis elatus despiciat obedire, et rupto Christianitatis freno per praecipitia in barathrum damnationis excurrat, habebit episcopus, juxta Ezechielem prophetam, ad libera
Abbreviated transcription (Latin):
beatigregorii ad brunihildem reginam quadicit : Non enim
test peccata & neglegit : participem se proculdubio delicti consti¬
tuit: Prouide teergo anima e urãe. prouid etenepotibus quoscupi¬
tis regnarefeliciter. prouid&e prouintiis. & priusquam creator
manum suã adferiendum excutiat : de correctione sceleris studi¬
osissime cogitate. netanto postmodum acrius feriat quantdõ modo
diutius expectat : Et si forte quaecumq personaoridiui no l noboe¬
diens expellitur : praemis soordine ab eccła expellenda est
quia & ipsa expulsio miseranted ño poteritei fieri ad salutem :
sicut beatus augustinus in libro de correptione & gratiadicit:
Corripiantur inquiensa praepositissuis subditi fratres correptione
de caritate ueniente proculpae diuersitate diuersis uel mino¬
ribus uł amplioribus. quia & ipsa quaedam natio nominatur

Expanded text:
beati Gregorii ad Brunichildem reginam, qua dicit : « Non enim, beati Gregorii ad Brunichildem reginam, qua dicit : « Non enim, test peccata, et negligit, participem se procul dubio delicti constituit. Providete ergo animae vestrae, providete nepotibus, quos cupitis regnare feliciter, providete provinciis, et priusquam creator manum suam ad feriendum excutiat, de correctione sceleris studiosissime cogitate, ne tanto postmodum acrius feriat, quantum modo diutius exspectat. » Et si forte quaecunque persona ori divino inobediens expellitur, praemisso ordine ab Ecclesia expellenda est, quia et ipsa expulsio, miserante Domino, poterit ei fieri ad salutem, sicut beatus Augustinus in libro de Correptione et Gratia dicit : « Corripiantur, inquiens, a praepositis suis subditi fratres correptionibus de charitate venientibus, pro culparum diversitate diversis, vel minoribus, vel amplioribus, quia et ipsa quae damnatio nominatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tune in portune: si aũt tecommonentẽ secundũ euangele ura
nondudierit regiã adi ut constringat᷑ potentiam : Etfincelia
ad iffec tũ causam ꝑduxeris iuxta diuinã prae ceptionẽde
commonito nuntia eccłae : si aũt nec eccłam audierit issttibi
sicut anicus &i publicanus pe dissimulansaut neglegensarei¬
ere sicut heli facerdos filiosuos pec cantes bidmpra ma riosson ho¬
minib cũ eo pereas: Vnde constat qm̃ nulliest ẽtracdm̃ ꝑsonepar
condu utenob &illi parcam salubrit̃ cuidiligentũ parenni se¬
quentes ꝑ mocdolonr̃o quantũ dñs dederit beatũ ambrosiũꝗn parcendo
theo dosio& ilimeritũincaelis corã d̃o & sepit̃nũ memoria lebit̃ ris
cor̃ hominibus ut & de eoscriptũ intellegi debeatinemoria uisti
cum laudibus ad quisiuit : Nec perfunctori eep̃is & regibus &
omnibus potestate humana praeditis audienda ẽ. sententia

Expanded text:
tune, importune. Si autem te, commonentem secundum Evangelium, tune, importune. Si autem te, commonentem secundum Evangelium, non audierit, regiam adi ut constringatur potentiam. Et si nec ita ad effectum causam perduxeris, juxta divinam praeceptionem de commonito, nuntia Ecclesiae: si autem nec Ecclesiam audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus: ne dissimulans, aut negligens arguere, sicut Heli sacerdos filios suos peccantes in Deum, ne amari essent hominibus, cum eo pereas. Unde constat, quoniam nulli esobis et illi parcamus salubriter, cui diligenter non parcimus, sequentes pro modulo nostro, quantum Dominus dederit, beatum Ambrosium, qui non parcendo Theodosio, et illi meritum in coelis coram Domino, et sempiternum memoriale in terris coram hominibus, ut et de eo scriptum intelligi debeat, Memoria justi cum laudibus , acquisivit. Nec perfunctorie episcopis, et regibus, et omnibus potestate humana praeditis, audienda est sententia
Abbreviated transcription (Latin):
datoculis qui subditorũ curã omnino neglegit : Dormitatuũt : qui
quidem reprehensi biliã eorũgesta cognoscit. sed hȩc pro ptermentis
te diuon digna inuectione non corrigit: Eruere quasidã mula
demanu & quasi auis deinsidus aucupis: Quantũ aiuis dela queo
ueldã mula demanu captantis quaerit euadere tantũ nitereit
auditoretuo salubriter histituto ipse absponsio ne uitapiusu
berreddaris no non pastor sed mercennarius denoteris i siqit¬
lib& adlaxuri amper trab aut ad a uaritiam accendiuelin
superbiamerigi. aut per iracundiam diuudi consetus mo
aut accipiendo personan diuitis timens netiburatus munus
sub trahat quodblandus inpendebat aut famili aritatis uel
cuius quã tem poralis ꝓmolumenti respectu tacens pereuntbia nona¬
bipse decomimodis terrenisl&eris : Non pastor sedmercennarus
indiuinis oculis computeris : magis aut̃ prȩdica & insta opor¬

Expanded text:
dat oculis qui subditorum curam omnino negligit: dormitat autem, qui dat oculis qui subditorum curam omnino negligit: dormitat autem, qui quidem reprehensibilia eorum gesta cognoscit, sed haec propter mentis taedium digna invectione non corrigit. Eruere quasi damula de manu, et quasi avis de insidiis aucupis . Quantum avis de laqueo, vel damula de manu captantis quaerit evadere, tantum nitere ut auditore tuo salubriter instituto, ipse ab sponsione vitae ejus liber reddaris, ne non pastor sed mercenarius denoteris, si quemlibet ad luxuriam pertrahi, aut ad avaritiam accendi, vel in superbiam erigi, aut per iracundiam dividi conspexeris, et aut accipiendo personam divitis, timens ne tibi iratus munus subtrahat, quod blandus impendebat, aut familiaritatis vel cujusquam temporalis emolumenti respectu tacens, pereuntibus animabus ipse de commodis terrenis laeteris, non pastor, sed mercenarius in divinis oculis computeris. Magis autem praedica, et insta oppor
Abbreviated transcription (Latin):
adid quod peccauit poenitendũ & confitendũ atq satifaciendum
extiterit : epis copaliscura eũ commonere dissimulantdũ nonducat
Nemorsententi aesibi dicentis : sis poponderis proamicotuo defixisti apud
extraneũ manũ tuã : Idest si animã fratris in periculo tuae conuersationis
acceperis : iam ligastimentẽ apud curã sollicitudinis quae ante deeratquã
pastoraleo fficiũ sumeres : in laqueatuses uerbis oristiu & captus propriis
sermonib: quidũ commissistibi cogeris bona prȩdicando dicere teipsũ
prius necesseẽ quae dixeriscusto dire : facergo quod dicofilimi &tem&¬
ipsum libera quia incidisti in manũ proximitui : discurre festina sus¬
cita amicũtuũ : Non tantũ ipsebeneui uendo uigilare memento :
sed & illum cuiprȩ es a peccatitorpore prȩdican do disiuinge : Ne
dederis somnumoculistius nec dormitent palpebrȩtuae : Somnũ

Expanded text:
ad id quod peccavit poenitendum, et confitendum, atque satisfaciendum ad id quod peccavit poenitendum, et confitendum, atque satisfaciendum exstiterit, episcopalis cura eum commonere dissimulandum non ducat, memor sententiae sibi dicentis: Si spoponderis pro amico tuo, defixisti apud extraneum manum tuam , id est si animam fratris in periculo tuae conversationis acceperis, jam ligasti mentem apud curam sollicitudinis, quae ante deerat quam pastorale officium sumeres: illaqueatus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus, qui dum commissis tibi cogeris bona praedicando dicere, teipsum prius necesse est quae dixeris custodire. Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum libera; quia incidisti in manum proximi tui, discurre, festina, suscita amicum tuum : non tantum ipse benevivendo vigilare memento, sed et illum cui praees a peccati torpore paedicando disjunge. Ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae . Somnum
Abbreviated transcription (Latin):
naliter pati&urcũ corpore qm̃ inuidiciũ sibi diuinamĩ steria manducauit
&bibit : Et qđ subiungit si nos metipsosdiuidicaremus nonutiq uidica¬
remur hoc dicit quiasi nos in& ipsi errores nrõs corrigeremus pon
ad ño uidicaremur id est condem naremur : Etideo sacricanones sanxe¬
runt ut adiudicũ sacerdo tale remoueantur uł resocient᷑ peccantessa¬
cro altario : Dicente dño ad lȩprosos qui prȩsignabant leprapeccatoꝵ
in eccła punc ꝑfusos : Ite ostendite uossacerdotib: ut secundũ quod uide¬
rint magnitudinẽ uel multitudinẽ peccatorũ in peccantib & consi¬
dera ueruit illorũ dignã satis factionẽ ł ta & absq ꝑsonarũ acceptione
tempora constituant poenitendi & reconciliandi eos ne in udiciũ
& condem nationẽ sumant quod dñs ad redemptionẽ & salutem cre¬
dentib: contulit : At si peccator tardus ad recognoscendũ neglegens

Expanded text:
naliter patietur cum corpore, quoniam in judicium sibi divina mysteria manducavit naliter patietur cum corpore, quoniam in judicium sibi divina mysteria manducavit et bibit. Et quod subjungit, Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur , hoc dicit, quia si nosmetipsi errores nostros corrigeremus, non a Domino judicaremur, id est condemnaremur. Et ideo sacri canones sanxerunt, ut ad judicium sacerdotale removeantur vel resocientur peccantes sacro altario, dicente Domino ad leprosos, qui praesignabant lepra peccatorum in Ecclesia nunc perfusos, Ite, ostendite vos sacerdotibus , ut secundum quod viderint magnitudinem vel multitudinem peccatorum in peccantibus, et consideraverint illorum dignam satisfactionem, ita et absque personarum acceptione tempora constituant poenitendi 649 et reconciliandi eos, ne in judicium et condemnationem sumant quod Dominus ad redemptionem et salutem credentibus contulit. At si peccator tardus ad recognoscendum, negligens
Abbreviated transcription (Latin):
posset accipere si condigna satis factione post dignã poenitentiã sacram̃ta
illa acciper& : indemortẽ sibi in digne accipiendo ad sumit : Et si quaerat
aliꝗs quare &iã nunc accipientes indigne p̃ infirmant᷑ uł moriun si c̃ tanclifer¬
mabant᷑ & moriebant᷑ : accipiat qđ nondoc̃ apłs om̃s in firmari uł mori : sed mnult
inquit fiunt in firmi & multimoriunt᷑ : Et in primordio eccłae necessaria trant
corporalia signa nuncaũt uera fides deb& sufficere : Est & aliud quia sicut
scriptũ ẽ. infine scłierit solsic̃ saccus cilicinus idẽ ecđa in luctus amaritu dine
si ne mira culorũ choruscatione. ut probatimani festifiant : Et quia quidã cor¬
rigunt᷑ cõmunicantes simpliciter lic& postea peccent ut p&rus Quidã tole¬
rarit᷑ maligne communicantes utiuidas qui suus homicida existens exitia¬
biliexituderrions trauit ꝗd anima patiatur nunc si ne corpore & quid &er-¬

Expanded text:
posset accipere, si condigna satisfactione post dignam poenitentiam sacramenta posset accipere, si condigna satisfactione post dignam poenitentiam sacramenta illa acciperet, inde mortem sibi indigne accipiendo assumit. Et si quaerat aliquis, quare etiam nunc accipientes indigne non infirmantur vel moriuntur, sicut tunc infirmabantur, et moriebaninquit, fiunt infirmi, et multi moriuntur. Et in primordio Ecclesiae necessaria erant corporalia signa, nunc autem vera fides debet sufficere. Est et aliud, quia sicut scriptum est, In fine saeculi erit sol sicut saccus cilicinus , id est Ecclesia in luctus amaritudine sine miraculorum coruscatione, ut probati manifesti fiant. Et quia quidam corriguntur communicantes simpliciter, licet postea peccent ut Petrus: quidam tolerantur maligne communicantes, ut Judas qui suus homicida existens, exitiabili exitu demonstravit quid anima patiatur nunc sine corpore, et quid aeter
Abbreviated transcription (Latin):
mscĩ nusi poenasdaremortis dñi : Occisusẽ enĩ prohis ꝗbeneficiun
eius in irritũ ducunt: Prob&aũt dicit lterũ paulus homose ipsũ:
& sic de paneillo edat & decalicebibat: probare enim se ipsũ idest
corrigere sedeb& homo a peccato & ipsum reprobare peccatũ. & post
dignã satis factionẽ accedere ad sacrã cõmunionẽ ut sciatmens reue¬
rentiã sedebereei ad cuius corpussumendũ accedit: hoc enim apud se
deb&iudicare qr dñsẽ cuius corpus sumit & sanguinẽ : Et qđ subsequit᷑
Ideol uob̵ multiin firmi& in becilles & dormunt multi. Ad hoc posuit
ut imaginẽ ostender& iudicii in eos qui in considerate tbm̃i corpus accipiuñ
Quia sicut illi corporalit̃ infirmabant᷑ & moriebant᷑. Itaquicũq inpec cato
mane uł affectũ peccandihabe & corpus & sanguinẽ dñi sumit. undeuitã

Expanded text:
Domini, nisi poenas dare mortis Domini? Occisus est enim pro his qui beneficium Domini, nisi poenas dare mortis Domini? Occisus est enim pro his qui beneficium ejus in irritum ducunt. Probet autem, dicit iterum Paulus, homo seipsum, et sic de pane illo edat, et de calice bibat . Probare enim seipsum, id est corrigere se debet homo a peccato, et ipsum reprobare peccatum, et post dignam satisfactionem accedere ad sacram communionem, ut sciat mens reverentiam se debere ei, ad cujus corpus sumendum accedit. Hoc enim apud se debet judicare, quia Dominus est cujus corpus sumit et sanguinem. Et quod subsequitur, Ideo in vobis multi infirmi, et imbecilles, et dormiunt multi , ad hoc posuit, ut imaginem ostenderet judicii in eos qui inconsiderate Domini corpus accipiunt: quia sicut illi corporaliter infirmabantur et moriebantur, ita quicunque in peccato manet, vel affectum peccandi habet, et corpus et sanguinem Domini sumit, unde vitam
Abbreviated transcription (Latin):
hominesusq ad satis factionẽ separent᷑ : qm̃ quialienia regnodĩ
sunt : ab eccła quae & regnũ di ẽ & nominaturusq ad correotiore
& satis factionẽ debent modi somnib separari : Etcũ quib ⁊p̃i
discipulos cibum sume re nono port& : eisdare sacrã commurionẽ
non debent dñi sacerdotes ipso prahibente in euangelio: Nolite
da rescm̃ canib Qua lesde signat p&rus dicens: sicutsus. biuo
dicit stultus lterans stultitiã suã : Et qui in peccatomanens uelan¬
tecorrectionẽ & satisfactionẽ peccati criminalis dominicã caenã
prȩsumit admanducandũ : in suã condem nationẽ ut prȩmi¬
simus eandẽ caenã prȩsumit. At testante apło: Quicũq inquit edit
panẽ hunc aut bibit calicẽ bũ indigne : reuseritcorporis &lsangui¬
nis dñi : Vnde sc̃s ambrosius dicit : Quidẽ aũt reũẽe corporis & sangiu

Expanded text:
homines usque ad satisfactionem separentur: quoniam qui alieni a regno Dei homines usque ad satisfactionem separentur: quoniam qui alieni a regno Dei sunt, ab Ecclesia, quae et regnum Dei est et nominatur, usque ad correctionem et satisfactionem debent modis omnibus separari: et cum quibus Christi discipulos cibum sumere non oportet, eis dare sacram communionem non debent Domini sacerdotes, ipso prohibente in Evangelio: Nolite dare sanctum canibus . Quales designat Petrus dicens: Sicut sus lota dicit, Stultus iterans stultitiam suam . Et qui in peccato manens, vel ante correctionem, et satisfactionem peccati criminalis, Dominicam coenam praesumit ad manducandum, in suam condemnationem, ut praemisimus, eamdem coenam praesumit, attestante Apostolo: Quicunque, inquit, edit panem hunc, aut bibit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini . Unde sanctus Ambrosius dicit: Quid est autem reum esse corporis et sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
ftltõ fornicatores & adulteros uidicabitds̃: Etltẽ: Omne pec¬
catũ quod cũq fecerit homo. extracorpusest: quaũt fornicat᷑
in corpussuumpeccat : Vndeam brosius ostendit grauis simumẽe
peccatum quia ex hoc omne deperit corpus : Inc&eris aũt pec¬
catis portio perit non totũ : Totũ enĩ corpus uir ẽ & mulier quia
portio uiri est mulier : Quicũq enĩ aliud peccatũ admiserit. ex¬
tra sepeccat : fornicarius uero: incarnẽ suã peccat: Quã quã erũ
om̃ia peccata carnalẽ hominẽ prȩstent : hoc tamen specialit̃ desi¬
deriũ carnis est quod sordib maculatã animã cũ corpore tradit
gehennae. qui auicta anima alibidine carnis fitcaro. sicut & cor¬
pus rectegubernatũ spiritale appellatur : Animus tam̃ est quiaut
uictus in lecebris totũ hominẽ carneũ facit : autuigore naturae suae
manens carni prȩstat ut spiritalis dicatur : Qua propter sanxert̃
spũ scõ in selo quente canonũ conditores ut a communione tales

Expanded text:
Omne peccatum, quodcunque fecerit homo, extra corpus est: qui autem fornicatur, in corpus suum peccat . Unde Ambrosius ostendit gravissimum esse peccatum, quia ex hoc omne deperit corpus, in caeteris autem peccatis portio perit, non totum. Totum enim corpus vir est et mulier, quia portio viri est mulier: quicunque enim aliud peccatum admiserit, extra se peccat, fornicarius vero in carnem suam peccat. Quanquam enim omnia peccata carnalem hominem praestent, hoc tamen specialiter desiderium carnis est, quod sordibus maculatam animam cum corpore tradit gehennae: quia victa anima a libidine carnis fit caro, sicut et corpus recte gubernatum spiritale appellatur. Animus tamen est, qui aut victus illecebris totum hominem carneum fecit, aut in vigore naturae suae manens, carni praestat ut spiritalis dicatur. Quapropter sanxerunt Spiritu sancto in se loquente canonum conditores ut a communione tales
Abbreviated transcription (Latin):
legimus primuin diabolus hocpermercurium prodidit
Vnde & mercurius inuento rillius dicitur: qđ diabolicumopus
nemoxp̃i anus sinepeccato anteseagere ꝑmittit. uel si ei potestas
in illo est quita agit sine uindicta dimittit : Ad hac comnia
pertinent & ligaturae execrabilium remediorum quae ars medi¬
corum condem nat. siue in pͣcantationibus siue in caracteri

Expanded text:
legimus, primum diabolus hoc per Mercurium prodidit, legimus, primum diabolus hoc per Mercurium prodidit, unde et Mercurius inventor illius dicitur, quod diabolicum opus nemo Christianus sine peccato ante se agere permittit, vel si ei potestas in illo est qui talia agit, sine vindicta dimittit. Ad haec pertinent et ligaturae execrabilium remediorum, quae ars medicorum condemnat, sive in praecantationibus, sive in characteri
Abbreviated transcription (Latin):
uolatusauium. alterum adaurȩs id ẽ. uox auium pertin&
Sunt & phitonissae quae & uentriloquae: Sunt & astrolog
eoquod in astris augurientur : Sunt & qui dies natalium
considerant & qui siderum cursum innascentibus obseruan
quiuulgo matematiciuocantur: Sunt & horo scospi qui horas
natiuitatis speculantur dissimili & diuersofato Sunt&
sortilogi qui sub nomine fictae religionis perquasdam quas
scorum sortes uocant diuinationis scientiam profitentur
aut quarumq scripturarum inspectione futura pro¬
mittunt : Sunt & qui desaltu membrorum dumeis aut
oculiaut cuiuscumq membri salierit aliquid sibi ex inde
pros perum auttriste significari praedicunt : Sunt & praes¬
tgatores quialio nomine obstrigilli uocantur quod p̃stringant
uł obstringant humanorum aciemoculorum sicutisti qui dede¬
naruis quasi io caridicuntur qđ omninodiabolicum ẽ: Et sicut

Expanded text:
volatus avium, alterum ad aures, id est vox avium pertinet. volatus avium, alterum ad aures, id est vox avium pertinet. Sunt et pythonissae, quae et ventriloquae; sunt et astrologi, eo quod in astris augurentur. Sunt et qui dies natalium considerant, et qui siderum cursum in nascentibus observant, qui vulgo mathematici vocantur. Sunt et horoscopi, qui horas nativitatis speculantur dissimili et diverso fato. Sunt et sortilegi, qui sub nomine fictae religionis, per quasdam quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione futura promittunt. 656 Sunt et qui de saltu membrorum, dum eis aut oculi aut cujuscunque membri pars salierit, aliquid sibi exinde prosperum aut triste significari praedicunt. Sunt et praestigiatores, qui alio nomine obstrigilli vocantur, quod praestringant  obstringant humanorum aciem oculorum, sicut isti qui de denariis quasi jocari dicuntur, quod omnino diabolicum est: et sicut