comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosum. Tulit illum &
seruauit. Homo erat
denauigantibus. sors
nauigationis adtulit il¬
lũ adlitus anchone. et
reuelatum ẽ illi ibi debere
reponi lapidem illum. Ille
oboediuit reuelationi. et
fecit quod iuissum est. Ex
illo coepit ibi ẽe memoria
sc̃i Stephani. & rumor
erat quia brachium sc̃i
Stephani ibi est. nescienti¬
b hominibus quid conti¬
gisset. Uerum aut̃ intel¬
legitur ꝓpterea illi fuisse
reuelatum. ut ibipone¬
ret lapidem. qui decubi¬
to martyris excussus est.
qui a grececubitus anchon
dicitur. Sed qui sciunt
quę ibi miracula fiant.
ipsi uos doceant. Non
ibi coeꝑunt ficri istami¬
racula. nisi postra quã
corpus sc̃i stephani appa¬
ruit. Ecce ibi non est
curatus iste uiuenis. ut
ut nr̃is oculis seruaretur.
frater meus cuodius. quan¬
ta miracula fiant. querite
& inuenietis. Pretermis¬
sis aut̃ aliis indicouobis
unum quod factum ẽ ibi.
ut uideatis quanta ibi sit
p̃sentia maiestatis.¬
Mulier quę̧dam subito

Expanded text:
ligiosum. Tulit illum, et ligiosum. Tulit illum, et servavit. Homo erat de navigantibus, sors navigationis attulit illum ad littus Anconae, et revelatum est illi ibi debere reponi lapidem illum. Ille obedivit revelationi, et fecit quod jussum est: ex illo coepit esse ibi memoria sancti Stephani, et rumor erat quia brachium sancti Stephani ibi est, nescientibus hominibus quid contigisset. Verum autem intelligitur propterea ibi fuisse revelatum, ut ibi poneret lapidem qui de cubito Martyris excussus est, quia graece cubitum ἀγκών dicitur. Sed qui sciunt quae ibi miracula fiant, ipsi nos doceant. Non ibi coeperunt fieri ista miracula, nisi posteaquam corpus sancti Stephani apparuit. Ecce ibi non est curatus iste juvenis, ut nostris oculis servaretur. frater meus Evodius, quanta miracula ibi fiant quaerite, et invenietis. Praetermissis autem aliis, indico vobis unum quod ibi factum est, ut videatis quanta sit ibi praesentia majestatis.Mulier quaedam subito
Abbreviated transcription (Latin):
quia dignos nos habuit.
ut hocuideremus. Quid
enuiimus. quia ego
apparui istis nesciens. Ii
uenim me uidebant. et
ego nesciebam. & ammo¬
nebantur ut adistam ciui¬
tatem uenirent. Quissũ
ego: Homosum. unus de
multis. non de magnis.
Et uere ut audiat caritas
ur̃a. multum miror & gau¬
deo nobis ẽẽ concessum. qm̃
iste homo nec anchõnacu¬
rari potuit. unmopotuit.
sed ꝓpt̾ nos factum nonẽ.
quia facillime fieripotuit.
Scunt enim multi. quan¬
ta miracula ꝑbeatissimũ
martẏrẽ stephanum in
ista ciuitate fiant. Et
audite quid nuremini.
Memoria eius antiqua
ibi erat. et ipsa est ibi.
Sed fortasse dicis. Corpꝰ
euis nondum apparuerat.
memoria ibi unde erat.
Latet quidem causa. sed
quid adnos fama ꝑtulerit
non tacebo caritati ur̃ae.
Quando lapidabatur
sc̃s stephanus. aliqui & iã
innocentes & manne de
his quiiam inxp̃m credi¬
derant circumftabant.
Dicitur lapis uenisse in
cubito. & excussus inde
uenisse ante quendam re¬

Expanded text:
quia dignos nos habuit, quia dignos nos habuit, ut hoc videremus. Quid enim sumus, quia ego apparui istis nesciens? Illi enim me videbant, et ego nesciebam: et admonebantur ut ad istam civitatem venirent. Quis sum ego? Homo sum unus de multis, non de magnis. Et vere, ut audiat Charitas vestra, multum miror, et gaudeo nobis esse concessum: quoniam iste homo nec Anconae curari potuit; imo potuit, sed propter nos factum non est, quia facillime fieri potuit. Sciunt enim multi quanta miracula per beatissimum martyrem Stephanum in ista civitate fiant. Et audite quod miremini: memoria ejus antiqua ibi erat, et ipsa est ibi. Sed fortasse dicis: Corpus ejus nondum apparuerat, memoria ibi unde erat? Latet quidem causa: sed quid ad nos fama pertulerit, non tacebo Charitati vestrae. Quando lapidabatur sanctus Stephanus, aliqui etiam innocentes, et maxime de iis qui jam in Christum crediderant, circumstabant: dicitur lapis venisse in cubitum, et excussus inde venisse ante quemdam re
Abbreviated transcription (Latin):
sicut credendum est. oms
de quo gaudemus quando¬
q ꝑuenturi sunt sanitatẽ.
Uerum tam̃ discant filii ob¬
sequi. timeant parentes iras¬
ri. Scriptumẽ. Bene¬
dictio patris firmat domũ
filioꝵ. maledictiomatris
eradicat fundamenta.
Uodo istiꝑterras in fun¬
damentis patriȩ suȩ non
sunt. Prebent ubique
spectaculum. ꝓponunt
suum supplicium. p̃bent
oculis miseriam suam ter¬
rent suꝑbiam alienam.
Discite filii quod dicit scrip¬
tura reddere honorempa¬
rentibus debitum. Sed
& uos parentes quando
offendimini. parente suos
cẽ recordamini. Orauit
contra filios. ex audita est
uerc iniuriam passa fuerat.
Unusipsoꝵ & uerba contu¬
meliosa & manus iniecerat.
et ceterimatris iniuriam
patient̃ tulerunt. nec unũ
ꝓea uerbum contra frẽmres¬
ponderunt. Iustusds̃. qui
audiuit p̾cantem. audiuit
dolentem. Sed quid illa
misera. NUonne unde citi¬
us exaudita. in depluspuni¬
ta: Discite hoc petere a
dõ. ubi nontimeatis ex audi¬
mus. Benedicamus om̃

Expanded text:
sicut credendum est, omnede quo gaudemus, quandoque perventuri sunt sanitatem. Verumtamen discant filii obsequi, timeant parentes irasci. Scriptum est, Benedictio patris firmat domum filiorum: maledictio matris eradicat fundamenta . Modo isti per terras in fundamentis patriae suae non sunt: praebent ubique spectaculum, proponunt suum supplicium; praebent oculis miseriam suam, terrent superbiam alienam. Discite, filii, quod dicit Scriptura, reddere honorem parentibus debitum. Sed et vos, parentes, quando offendimini, parentes vos esse recordamini. Oravit mater contra filios, exaudita est; vere injuriam passa fuerat. Unus ipsorum et verba contumeliosa et manus injecerat; et caeteri matris injuriam patienter tulerunt, nec unum pro ea verbum contra fratrem responderunt. Justus Deus qui audivit precantem, audivit dolentem. Sed quid illa misera? Nonne unde citius exaudita, inde plus punita? Discite hoc petere a Deo, ubi non timeatis exaudimus. Benedicamus Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
ad erudicionem om̃ium
cõmunis mali p̃bet exemplũ.
ut qui in illam qualis ego fu¬
bam ergo cottidie cummag¬
nis lacrimis. in locoubi ẽ
memoria głosissimi marty¬
ris Stephani. Die autem
dñico paschae sicut alii qui
cum magno fletu cancel¬
los teneo. subito cecidi.
Alienatus aut̃ a sensibus.
ubi fucrim nescio. Post
reri. et illum tremorem
incorporemeo non imieni
Huic itaq tanto di benefi¬
cio non ingratus. huncli¬
bellum obtuli. Inquo & ea
ut & ꝓmea sorore orare dig¬
nemini. et ꝓme agere dõ
gras.
ni. factus post libellũ.

Expanded text:
ad eruditionem omnium, ad eruditionem omnium, communis mali praebet exemplum: ut qui in illa qualis ego fubam ego quotidie cum magnis lacrymis in loco ubi est memoria gloriosissimi martyris Stephani. Die autem dominico Paschae, sicut alii qui cum magno fletu cancellos teneo, subito cecidi. Alienatus autem a sensu, ubi fuerim nescio. Post rexi, et illum tremorem in corpore meo non inveni. Huic itaque tanto Dei beneficio non ingratus, hunc libellum obtuli; in quo etiaut et pro mea sorore orare dignemini, et pro me agere Deo gratias. II. Habitus post libellum
Abbreviated transcription (Latin):
sum martyrem stepha¬
num multa miracula
dñs oꝑatur eadem cir¬
cuitione ꝑueni. Sed
ideo alibi curari non po¬
tui. quia huic loco diui¬
na predestinatione ser¬
uabar. N ec uz alim
ciuitatem affri gȩ pre¬
termisi. ubi ipsebeatꝰ
martir Stephanus mnagna
rari. Uerumtam̃ ante
hos tresmenses idest kalen¬
darum uimarum die.
tam egoquam soror mea
quȩ hic mecum ẽ eadẽ ad¬
huc passione deuicta. eui¬
denti sumus uisitatione cõ¬
moniti. Ait enim michi
quidam aspectu clarus.
et candido crine uenerabi¬
lis. quod intra tertiuim m̃sẽ
desiderata c̃et michi sani¬
tas affutura. Sorori aut̃
meae inuisione sc̃ĩtas tua
in ea effigie in quate p̾sen¬
tes uidemus apparuit. ꝑ
quod nobis significatum ẽ
adistum locum nos uenire
debiusse. Nam& egobe¬
atitudinẽ tuã sepius postei
uidebam ꝑ alias ciuitates in
itinere quo uenicbamus.
talem prorsus qualem modo
conspicio. Ammoniti ergo
eiudenti auctoritate diui
uł oculi uri testessunt. uł
miserabilis soror mea. quȩ

Expanded text:
um martyrem Stephanum multa miracula Dominus operatur, eadem circuitione perveni. Sed ideo alibi curari non potui, quia huic loco divina praedestinatione servabar. Nec Uzalim civitatem Africae praetermisi, ubi beatus martyr Stephanus magna rari. Verumtamen ante hos tres menses, id est, calendarum januariarum die, tam ego quam soror mea, quae hic mecum est, eadem adhuc passione detenta, evidenti sumus visione commoniti. Ait enim mihi quidam aspectu clarus, et candido crine venerabilis, quod intra tertium mensem desiderata esset mihi sanitas adfutura. Sorori autem meae in visione Sanctitas tua in ea effigie, in qua te praesentes videmus, apparuit: per quod nobis significatum est, ad istum locum nos venire debuisse. Nam et ego Beatitudinem tuam saepius postea videbam per alias civitates in itinere, quo veniebamus, talem prorsus, qualem modo conspicio. Admoniti ergo evidenti auctoritate divinvel oculi vestri testes sunt, vel miserabilis soror mea, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tatis suae conscientiam.
& ob ꝓbrium hominum
durtius ferre non potuit.
sed la queo guttur astrin¬
gens. luctuosam uitam
termino funestiore con¬
clusit. E gressi ergonos
relinquentes. passim
sumus ꝑdiuersa disꝑsi.
Ex nobis aut̃ om̃ibus
decem fr̃ibus qui nascen
Mrdine primum se¬
quitur. ad głosi mar¬
tyris Laurentu memo¬
riam quę apud rauen¬
namnuꝑ collocata ẽ.
sicut audiuimus meruit
sanitatem. Ego aut̃
qui nascendi ordine
sum sertus illoꝵ. cũ
hac sorore mea quȩ me
actate subsequitur. ubi¬
cumq gentium. ubi¬
cumq terrarum loca
tur ds miracula cõpissẽ.
magno desideratȩ sani¬
tatis amore currebam.

Expanded text:
tatis suae conscientiam tatis suae conscientiam et opprobrium hominum diutius ferre non potuit: sed laqueo guttur astringens, luctuosam vitam termino funestiore conclusit. Egressi ergo nosrelinquentes passim sumus per diversa dispersi. Ex nobis autem omnibus decem fratribus, qui nascendi quoque ordine primum sequitur ad gloriosi martyris Laurentii memoriam, quae apud Ravennam nuper collocata est, sicut audivimus, meruit sanitatem. Ego autem qui nascendi ordine sum sextus illorum, cum hac sorore mea, quae me aetate subsequitur, ubicumque gentium, ubicumque terrarum loca tur Deus miracula, comperissem, magno desideratae sanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
catura ꝓperaret. tunc
ei nescio quis inpatru nr̃i
similitudine ut intellegi¬
tur demon occurrit. &¬
abea prior quo ꝑgeret re¬
qui sunt. Cu illa adma¬
ledicendum filio suo obin¬
tolerabilem contumeliã
se ire respondit. Tunc
aut̃ ille inimicus quemin
mulieris corde insanientẽ
ut om̃ib maledicer& ꝑsua¬
sit. Illa aut̃ upereis inflã¬
mata consilus. sacrũ fontẽ
ꝓuoluta corripuit. & spar¬
sis crinibus nudatisq ube¬
rib hoc a do potissimum
postulauit. ut extorrespa¬
tria et circueuntes alienas
terras. om̃e hominumge¬
nus nr̃o terreremus exẽplo.
Mex maternas p̾ces effi¬
cax undicta ꝓsequitur.
Eundemq continuo fra¬
trem nr̃m aetate culpaq
maiorem. tremormen¬
broꝵ tantus inuasit. quan¬
tum in me usq ante hoc
triduum ura scitas uidit.
Seruato aut̃ ordine quo
nati eramus. intra unum
annum eadem nosom
pena corripuit. Uidens
autem mater maledicti¬
ones suas ad tantam effi¬
catiam ꝑuenisse. inpie¬

Expanded text:
ecatura properaret, tunc ecatura properaret, tunc ei nescio quis in patrui nostri similitudine, ut intelligitur, daemon occurrit, et ab ea prior quo pergeret requisivit. Cui illa, ad maledicendum filio suo ob intolerabilem contumeliam se ire respondit. Tunc autem ille inimicus, quoniam in mulieris corde insaniente ut omnibus malediceret persuasit. Illa autem vipereis inflammata consiliis, sacrum fontem provoluta corripuit, et sparsis crinibus nudatisque uberibus hoc a Deo potissimum postulavit, ut extorres patria et circumeuntes alienas terras, omne hominum genus nostro terreremus exemplo. Mox maternas preces efficax vindicta prosequitur, eumdemque continuo fratrem nostrum aetate culpaque majorem tremor membrorum tantus invasit, quantum in me usque ante hoc triduum vestra Sanctitas vidit. Servato autem ordine, quo nati eramus, intra unum annum eadem nos poena omnes corripuit. Videns autem mater maledictiones suas ad tantam efficaciam pervenisse, impie
Abbreviated transcription (Latin):
LIBEL¬
lum ꝓmisi¬
mus karitati ur̃ae. ubi
de illo sanato audire&iã
possitis quȩ uidere non
potiustis. Si ergo placet
caritati urae. inmo quia
placeredebet quod & inͥ
placet. ambo fr̃s stent
in conspectu ur̃o. ut qui il¬
lũ non uderant. in isto
uideant quid illepatie¬
batur. Stent ergo am¬
bo. unuscuidonata ẽ gr̃a
& altera cui petenda est
E remplar libelli
me papa augustine.
ut hunc libellum meũ
quem exp̃cepto tuo obtu¬
li. sc̃ę plebi iubea srecitari.
Cum adhuc in patria
nr̃a ces area capadociae
moraremur. frater nr̃
natu maior grauibus atq
intolerandis communẽ
matrẽ affecit iniurus.
intantum ut ei&iãma¬
nus non dubitaret infer¬
re. Quod nos om̃s eius
filii parit̃ congrati pati¬
enter tulimus. ut ne
uerbum quidem frinro
ceret dixerimus. Illa
feminei doloris stimulis
incitata. iniuriosum fili¬
um maledicendo punire
constituit. Cumq ad
sacri baptismatis fontẽ
post galloꝵ cantus memo¬
rato filiosuo iram dĩ inp̃¬

Expanded text:
libellum promisimus Charitati vestrae, ubi de illo sanato audire etiam possitis, quae videre non potuistis. Si ergo placet Charitati vestrae, imo quia placere debet quod et mihi placet, ambo fratres stent in conspectu vestro: ut qui illum non viderant, in isto videant quid ille patiebatur. Stent ergo ambo, unus cui donata est gratia, et alter cui petenda est Exemplar libelli me papa Augustine, ut hunc libellum meum, quem ex praecepto tuo obtuli, sanctae plebi jubeas recitari. Cum adhuc in patria nostra Caesarea Cappadociae moraremur, frater noster natu major gravibus atque intolerandis communem matrem affecit injuriis, in tantum ut ei etiam manus non dubitaret inferre. Quod nos omnes filii pariter congregati patienter tulimus, ut ne verbum quidem fratri ceret, dixerimus. Illa autem feminei doloris stimulis incitata, injuriosum filium maledicendo punire constituit. Cumque ad sacri Baptismatis fontem post gallorum cantus memorato filio suo iram Dei impr
Abbreviated transcription (Latin):
tulit illum ad presbiteros
bapti ⁊ atus ẽ. & scificatusẽ.
unctus ẽ. imposita ẽ eimanꝰ
Completis om̃ũb sacram̃¬
tis. assumptus ẽ. Illa
aut̃ talieum uultu dedu¬
xit. tanquam non dedu¬
ceret ad requiem sepul¬
chri. sed adsinum mar¬
tyris stephani. Pro¬
cor fidele mulieris. Ubi
ergo tale miraculum fe¬
cit ds̃ ꝑmartyrem scm.
non potuit ibi istoscura¬
re. Et tam̃ huc nob̾
directi sunt.

Expanded text:
tulit illum ad presbyteros, tulit illum ad presbyteros, baptizatus est, sanctificatus est, unctus est, imposita est ei manus, completis omnibus sacramentis, assumptus est. Illa autem tali eum cum vultu deduxit, tanquam non deduceret ad requiem sepulcri, sed ad sinum martyris Stephani. Prodele mulieris. Ubi ergo tale miraculum fecit Deus per Martyrem suum, non potuit ibi istos curare? Et tamen huc nobis directi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
alia quȩ cõmemorari utiq
cuncta non possunt. Mu¬
lier quaedam amisit in gre¬
mio egrotantẽ filium ca¬
thecuminum. infantem
lactentem. Quẽ cum ui¬
disset amissum & in repa¬
rabiliter ꝑditũ. coepit
cum magisflere fidelit̃
quam mater. Non enĩ
filii sui desiderabat uitã.
nisi infuturo scło. & hanc
sibi ablatam et ꝑisseplan¬
gebat. Impleta affectu
fiduciae. tulit illum mor¬
tuum. & cucurrit ad me¬
moriam beati martyris
Stephani. & coepit ab
illo exigere filium suum &¬
dicere. Sc̃e martyr. uides
nullum michi remansisse
solacium. Nonenim possũ
dicere filium meum p̾cessisse.
quem nosti ꝑisse. Tu uides
cormeum quare plangã.
redde michi filium meum.
Habeam eum ante conspec¬
tum coronatoris tui. Hȩc
et talia cum p̾caretur. lacri¬
mis quod am modo non pe¬
tentib sedut diri erigenti¬
b reuixit filius eius. Et
quia dixerat nosti quare
illum queram. ostendere
uoluit & iam ds uerum ani¬
mum ipsum. Continuo

Expanded text:
alia, quae commemorari utique alia, quae commemorari utique cuncta non possunt. Mulier quaedam amisit in gremio aegrotantem filium catechumenum infantem lactentem. Quae cum vidisset amissum et irreparabiliter perditum, coepit eum magis flere fideliter, quam mater. Non enim filii sui desiderabat vitam, nisi in futuro saeculo, et hanc sibi ablatam et perisse plangebat. Impleta affectu fiduciae tulit illum mortuum, et cucurrit ad memoriam beati martyris Stephani, et coepit ab illo exigere filium, et dicere: Sancte martyr, vides nullum mihi remansisse solatium. Non enim possum dicere filium praecessisse, quem nosti perisse: tu enim vides quare plangam. Redde filium meum, ut habeam eum ante conspectum coronatoris tui. Haec et talia cum precaretur, lacrymis quodam modo non petentibus, sed ut dixi, exigentibus, revixit filius ejus. Et quia dixerat, Nosti quare illum quaeram: ostendere voluit etiam Deus verum animum ipsius. Continuo
Abbreviated transcription (Latin):
BIS
hesternus sermo
compleri. qui maiore
interruptus est gaudio.
Statueramenm et coc¬
peram loqui caritati ur̃ȩ
quare michiuidentur
isti frs diuina auctorita¬
te adhanc ciuitatem ẽẽ
directi. ut hic in eis du
optata et exrpectata sani¬
tas impleretur. Et hoc
uolens dicere. prius cõ¬
menda re coeperam cari¬
tati urãe loca sc̃a inquibus
non sunt sanati. & ad nos
sunt inde directi. Et
dixi de anchoni italiae
ciuitate. Cȩperam de
uzali dicere. quae est in
meum quemnostis cuodi¬
um. quia & adillam ciui¬
tatem eos uenire fama eiꝰ¬
dẽ martyris & operum
eius similit̃ compulisset.
Non est illic datum quod
dari potuit. ut hic dare¬
tur ubi dar debuit. Cũ
aut̃ opera diuina ꝑ scm̃
martyrem commemora¬
re breuiter uellem. omis¬
sis ceteris institueram di¬
cere. Quod cum dico.
restituta illi puellae sani¬
tate subito letitiae tumul¬
tus exortus est. & nos alit̃
compulit fuure sermonẽ.
Ergo tale ibi miraculum
scunus factum int̾ multa

Expanded text:
bis hesternus sermo compleri, qui majori interruptus est gaudio. Statueram enim et coeperam loqui Charitati vestrae, quare mihi videntur isti fratres divina auctoritate ad hanc civitatem esse directi, ut hic in eis diu optata et exspectata sanitas impleretur. Et hoc volens dicere, prius commendare coeperam Charitati vestrae loca sancta, in quibus non sunt sanati, et ad nos inde sunt directi. Et dixi de Ancona civitate Italiae: coeperam de Uzali civitate dicere, quae est in meum, quem nostis, Evodium; quia et ad illam civitatem eos venire, fama ejusdem martyris et operum ejus compulisset. Non est illic datum quod dari potuit, ut hic daretur ubi dari debuit. Cum autem opera divina per sanctum Martyrem commemorare breviter vellem, omissis caeteris, unum institueram dicere: quod cum dico, restituta illi puellae sanitate, subito laetitiae tumultus exortus est, et nos aliter compulit finire sermonem. Ergo tale ibi miraculum scimus factum inter multa
Abbreviated transcription (Latin):
Notandum aut̃ quod hȩc
inundatio temptationum
tribus modis ecł am impug¬
nat. Nam uł sua concu¬
piscentia temptatur quisq
abstractus & in lectus. uł
falsorum frum improbi¬
tate fatigatur. uł aꝑtio¬
ribus externorum insidi
is. Om̃ium aut̃ fundam̃tũ
docet ẽẽ uirtutum oboedi
fluuio uoluptatum. non
nequitiȩ spiritalis incur¬
su. non imbremundano.
non herenicoru possit ne¬
bulosis disputationibus cõ¬
fr̃s mei toto corde decorem
domus ȩternȩ. quam exdo
habemus incelis. Deloco
tabernaculi glȩ euis sedu¬
lo cogitate. ac nos alterutrũ
aminonere curemus. Unũ
ante om̃ia petamus ab eõ.
infatigabili intentione
queramus. ut in habitare
mereamur indomo eus
om̃ibus diebus uitę̧ nr̃ae.
hoc est ꝑhemniuita aclu¬
ce felices. quia non sꝑnit
neq despicit p̃cem pau¬
perum. quando hoc qđ
diligit ipsi p̃camur. sed
clement᷑ exaudiens. dona¬
bit nobis uidere bona sua
in terra iuuentium. iħc

Expanded text:
Notandum autem quod haec inundatio tentationum tribus modis Ecclesiam impugnat. Nam vel a sua concupiscentia tentatur quisque abstractus et illectus, vel falsorum fratrum improbitate fatigatur, vel aptioribus externorum appetis. omnium autem fundamentum docet esse uirtutum oboediefluuio uoluptatum, non nequitiae spiritalis incursu, non imbre mundano, non haereticorum possit nebulosis disputationibus conatres mei, toto corde decorem domus aeternae, quam ex Deo habemus in coelis, et de loco tabernaculi gloriae ejus sedulo cogitare, ac nos alterutrum admonere curemus. Unum ante omnia petamus ab eo, et hoc infatigabili intentione quaeramus, ut inhabitare mereamur in domo ejus omnibus diebus vitae nostrae, hoc est, perenni vita ac luce felices. Non autem spernit neque despicit preces pauperum, quando hoc quod diligit ipse, precamur; sed clementer exaudiens donabit nos videre bona sua in terra viventium C
Abbreviated transcription (Latin):
uobis sicut predixi. qm qui
taliaagunt. regnumdi non
consequentur. Bonȩ quoq
arboris fructus sequenter
tus aut̃ sp̃c est. caritas.
gaudium. par. patientia.
bonitas. benignitas. fides.
mansuetudo. continentia.
De quibus & alias ammo¬
net dicens. Ut filii lucis
ambulate. Fructus aut̃
lucis ẽ. in om̃i bonitate. et
iusticia & ueritate. Qui
nimuirum fructus cum ar¬
boribus ẽ quibus ꝓcedunt¬
& hic ad domum fidei. et
illic ad habitationem suꝑnę
beratudinis ueracit̃ ꝑtinent.
Non est arbor bona. quae
facit fructus malos. Nemo
cum recto cordebonee quae
ualet operatur. desuasalute
desperet. quia non est arbor
mala quȩ facit fructum bo¬

Expanded text:
vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Bonae quoque arboris fructus subsequenter tus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia, de quibus et alias admonens, ait: Ut filii lucis ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate, et justitia, et veritate . Qui nimirum fructus cum arboribus e quibus procedunt, et hic ad domum fidei, et illic ad habitationem supernae beatitudinis veraciter pertinent.non est arbor bona, quae facit fructus malos. Nemo, cum recto corde bona quae valet operatur, de sua salute desperet, quia non est arbor mala, quae facit fructum bo
Abbreviated transcription (Latin):
dico: Dñmnamq uocare
boni donum thesauri. bo¬
nae iudetur eefructus arbo
repugnat. ꝓfectopatet
quia debono cordis thesau¬
ro platum non fuit bonũ
qđ lingua sonuit. nec tales
fructus confessionis ficiradir:
sed spinȩ. hocest horridaui ri¬
is . et non multitudine dñicȩ
dulcedinis onusta conscientia
ꝓcreauit. Quȩ aut̃ sit ue¬
ra fructuum bonorum ma¬
loꝵq discretio. dñs sub alia
figura subdendo designat.
Om̃is qui uenit adme et au¬
dit sermones meos. et facit
eos. ostendam uobis cui simi¬
lis sit. Similis est homi
dit in altum. et posuit fun¬
damenta supra petram.
quia incorde suorum fide¬
lium quicquid terrenȩ in¬
tentionis inuenit fundit:
extirparestuduit. quati¬
nus erutis priscȩ consuetu¬
dinis ruderibus et cogitati¬
onibus suꝑflus. stabilẽ
in eis ipse & incuncussam¬
mansionem possit habere.

Expanded text:
dico? Dominum namque vocare dico? Dominum namque vocare boni donum thesauri, bonae videtur esse fructus arborrepugnat, profecto patet quia de bono cordis thesauro prolatum non fuit bonum quod lingua sonuit, nec talem fructum confessionis fici radix, sed spinae, hoc est, horrida vitiis, et non multitudine dominicae dilectionis, onusta conscientia procreavit. Quae autem sit vera fructuum bonorum malorumque discretio, Dominus sub alia figura subdendo designat: Omnis qui venit ad me, et audit sermones meos, et facit eos, ostendam vobis cui similis sit. Sdit in altum, et posuit fundamenta supra petram. Quia in corde suorum fidelium quidquid terrenae intentionis invenit, funditus exstirpare studuit, quatenus ejectis priscae consuetudinis ruderibus, ac cogitationibus superfluis, stabilem in eis ipse et inconcussam possit habere
Abbreviated transcription (Latin):
tionis. odii. suꝑbix. & ama¬
tabiles existunt. Ficus
aut̃ dulcem regni caelestis
memoriam. uua flagran¬
tiam dñcae dilectionis sig¬
nificat. Non ergo de spinis
colligunt ficus. neq derubo
uindemi ant uuam. qui a
quicumq adhuc uiciorum
aculeis sordent. exemplauł
ualent. Bonus homo de
bono thesauro cordis sui pro
fertbonum. et malus homo
aurus cordis. intentio est co¬
gitationis. exqua ꝓuentum
operis inter.uis arbiter udi¬
cat. Unde fit. ut minora
bona nonnulli maiori cae¬
lestis grae mercede operent᷑
uidelicet ꝓpter intentionẽ
cordis qua maiora uoluer̃
patrare bona sipossent. &
alii maiora uirtutum opera
ostentantes. oh incuriam cor¬
dis tepidi minora ã dño pre¬
mia sortiantur. Ex habun
dantia enim cordisos loqui¬
tur. Humanum quidem
uidicium sepe fallit. quia
cor proximi nescit nisi ex
ore et opere pensare. Dñs
aut̃ ipsum opus et sermones
nr̃os. excordis radice ꝑpen¬
dit. Quid aut̃ uocatis me
dñe dñe. et nonfacitis quȩ

Expanded text:
tionis, odii, superbiae, et amatabiles existunt. Ficus autem dulcem regni coelestis memoriam, uva fragrantiam dominicae dilectionis significat. Non ergo de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam, quia quicunque adhuc vitiorum aculeis sordent, exempla  praevalent. Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum, et malus homo aurus cordis intentio est cogitationis, ex qua proventum operis internus arbiter judicat. Unde fit plerumque ut minora bona nonnulli majori coelestis gratiae mercede operentur, videlicet, propter intentionem cordis qua majora voluerant patrare bona si possent, et alii majora virtutum opera ostentantes, ob incuriam cordis tepidi minora a Domino praemia sortiantur. Dendantia enim cordis os loquitur : humanum quidem judicium saepe fallit, quia cor proximi nescit nisi ex ore et opere pensare; Deus autem ipsum opus et sermones nostros ex cordis radice peit. Quid autem vocatis me Domine, Domine, et non facitis quae
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃is arbor quȩ non facit
fructum bonum. excidet᷑
& in ignem mittetur. Ar.¬
bores namq homines. fruc¬
tus aut̃ opera ipsorum.
Uultis enim nosse quae

Expanded text:
Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Arbores namque homines, fructus autem dicit opera ipsorum. Vultis etenim nosse qui
Abbreviated transcription (Latin):
quãquã humanũ cernatur ex car¬
ne qd̾ nascitur. Ueruintamẽ et sĩ
magnificẽtior multã uirginitas in
maria ꝓpͣter grẽ excellentiã: Una

Expanded text:
quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una
Abbreviated transcription (Latin):
procurate. que didicit ab ip̃o spõso
cui nos de uouistis humilitatẽ:
quã uos ex se ip̃e docuit. Unde ait
idẽ. Discite ame quia mitis sũ et humi

Expanded text:
procurate, quae didicit ab ipso sponso, cui vos devovistis humilitatem, quam vos ex se docuit. Unde ait idem: Discite a me, quia mitis sum et humi
Abbreviated transcription (Latin):
fideliũ numicrositas excreuit intra
scam eccł̃iamr: multi sũt qui uiã uir¬
tutũ tenent: signa tantẽ uirtutũ nõ
habent. Quia frustra nuraculũ foras
ostenditur: si de est qd̃ intus operetur.
Nam iuxta magistri genciũ uoceni.
lingue insignũ sũt nõ fidelibus sed
egregius militene ueniens. et plenã
infidelibus insulã sciens: patrẽ pu¬
blii dissenteria febribusq uexatũ
orando saluauit: peregrinatioins
sue comitem et sce predications ad¬
intorẽ tymotheũ ex infirmitate sto¬
machi lassescentẽ. nõ uerbo curat:
sed medicinali arte mederi. parat
dicens. Modico uino utere ꝓpter
stomacũ: et frequẽtes tuas ĩfirmita¬
tes. Qui ergo infirm̃ ĩ fidelẽ. una
prece saluat. cur egrotũ sociũ prece
nõ roborat: Qr numirũ ille foras
per nuraculũ sanãdus erat. qui bi¬
uus ĩterius nõ erat. Ot per hoc qd
exterior potestas ostenderet. hũc ad
uitã ĩterior birtus aĩaret. E grotãti
autẽ fideli socio. exhibenda foras sig¬

Expanded text:
as excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt qui vitam virtutum tenent et signa virtutum non habent; quia frustra miraculum foras ostenditur, si deest quod intus operetur. Nam juxta magistri gentium vocem, linguae in signum sunt infidelibus, non . Meliten veniens, et 1449 plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando sanavit . Peregrinationis vero suae comitem, et sanctae praedicationis adjutorem Timotheum, ex infirmitate stomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicdicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates. LXIII. Qui ergo infirmum infidelem una prece salvat, qui aegrotum Timotheum prece non roborat? Quia nimirum ille foras per miraculum sanandus erat, qui innterius vivus non erat, ut per hoc quod exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris sig
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes constituere: iusticie dei nõ sũt
subiciti. Ecte cui respondeãt sibi plaicẽ¬
tes: et ad bona opera facienda. deum sibi
necessarium non putantes. Nonne huic
resistunt ueritati homines mẽte corrupti.
reprobi cirta fidem: Qui respondent et
locuntur nuquitatẽ dicentes. A deo ha¬
bemus quod hommes sumus: a nobis
autem ipsis quod iusti sumus. Quid
dicitis qui uos ipsos decipitis. nõ asserto¬
res. sed precipitatores liberi arbitrii ex
alto elationis per mania presumptio¬
nis in profunda submertionis. Lc̃. uiͣi¬
empe uox uestra est: quod hõ

Expanded text:
volentes constituere, justitiae Dei non sunt volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Ecce cui respondeant sibi placentes, et ad bona opera facienda Deum sibi necessarium non putantes. Nonne huic resistunt veritati, homines mente corrupti, reprobi circa fidem , qui respondent et loquuntur niquitatem, dicentes: A Deo habemus quod homines sumus, a nobis ipsis autem quod justi sumus? Quid dicitis, qui vos ipsos decipitis, non assertores, sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis per inania praesumptionis, in profunda submersionis? Nempe vox vestra est, quod ho
Abbreviated transcription (Latin):
Item se dixit esse ibs. et discipu¬
los suos palmites: et agricolã
patrem. Unde iam pridie sicut potiumꝰ
disputatũ est. In hac autẽ lectione cũ
adhuc de se ip̃o qui est uitis. et de suis
palmitibus. hoc est discipulis loquere¬
tur: manete inquit in me. et ego ĩ uob̾.
Non eo modo illi in ipso. ficut ip̃e in illis
uant. I ta uero uitis est in palmitib
ut uitale alimentũ submiinstret eis:
nõ sumat ab eis. At per hoc et manẽ¬
tem in se habere xp̃mr: et manere in
xp̃o discipulis prodest utrũq nõ xp̃o.
Nam preciso palmite: porẽt de uiua
radi ce alius pullulare. Qui auitẽ pre¬
cisus est: sine radice non potest uiuere.
Deniq adiungit: et dicit. Sicut palmes
nen potest facere fructũ a semetipso. nisi
manserit in uite: sic et uos nisi in me
manseritis. Magna grẽ cõmendatio frẽs
mei. ¶orda instruit humiliũ: ora ob¬
struit suꝑboꝵ. Ecte cui si audent respõ¬
deant. qui ignorãtes dei iustitiã. et suã

Expanded text:
item se dixit esse Jesus, et discipulos suos palmites, et agricolam Patrem: unde jampridem sicut potuimus disputatum est. In hac autem lectione, cum adhuc de seipso qui est vitis, et de suis palmitibus, hoc est discipulis loqueretur: Manete, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sicut ipse in illis.vant: ita vero vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem in se habere Christum, et manere in Christo, discipulis prodest utrumque, non Christo. Nam praeciso palmite, potest de viva radice alius pullulare; qui autem prcisus est, sine radice non potest vivere. 2. Denique adjungit et dicit: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi mmanseritis . » Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda instruit humilium, ora obstruit superborum. Ecce cui si audent respondeant, qui « ignorantes Dei justitiam, et suam
Abbreviated transcription (Latin):
ianuas in isto loco disponã. et ad ortũ
solis ingressũ. Primo ꝑanlum: scd̃o.
saluetoriũ. tertio consistoriũ. quarto:
tricoriũ. Quĩto. zetas iemales. sexto.
Sctas estinales. septimo episcopatoriũ.
et tridiniũ. ac cubitalia. octauo terma.
Nono gumasia. detimo. coquinã. Un
detimo. colũbas. et aquarũ lacus influ¬
entes. duodecimo. ydropomẽ: et per
girum artus de ambulatorios. Rex
autẽ considerans: ait apło. Dere arti¬
fex es. et decet te regibus nunistrare.

Expanded text:
januas hic disponam, et ad ortum solis ingressum: primo proaulam, secundo salutatorium, in tertio consistorium, in quarto tricorium, in quinto zetas hiemales, in sexto zetas aestivales, in septimo epicaustorium et triclinia accubitalia, in octavo thermas, in nono gymnasia, in decimo coquinam, in undecimo colymbos et aquarum lacus influentes, in duodecimo hippodromum et per gyrum arcus deambulatorios. » Rex autem considerans, ait: « Vere artifex es, et decet te regibus ministrare.
Abbreviated transcription (Latin):
se ad pedes euis dicentes. C onfirma
nes i omni ueritate. ut nichil de
scientia dei desit nobis. Quibus ait.
Uonã ad hos sequẽti nocte. et pleniꝰ
uos instruã et proficiscar. Igitur
eterne uite misteriis ambos diligẽter
instruxit. et baptismatis ces unda scĩ¬

Expanded text:
onfirma nos in omni veritate, ut nihil nobis de scientia Dei desit. » Quibus ait: « Veniam ad vos sequenti nocte, et plenius vos instruens, proficiscar. » Igitur aeternae vitae mysteriis ambos diligenter instruxit, et baptismatis eos unda s
Abbreviated transcription (Latin):
degens. uiuit quidẽ. scd nullũ
sensum habet. sic omme genus humanũ
in hac uita. post reaitũ primi hoĩs. uelud
rater angusties uteri cdausũ tenetur:
Ubi licet per fidẽ in spe głie filioꝵ dei
neq efficatiã sensuũ qualẽ primus hõ
ante pcciñ habuit. uel scĩ post hanc bitã
accipĩt. nullatenus nisi languide e
egre excercet. Geraldus igitur in mrͣis
utero bene sonuit. qm̃ ultra omnẽ alioꝵ
uigorẽ. in fide scẽ trinitatis. exercens felicẽ
famã. qua erat orbem repleturus. per il¬
atus uero et ablactatus. cũ ad

Expanded text:
degens, vivit quidem, sed nullum sensum habet, sic omne genus humanum in hac vita post reatum primi hominis, velut inter angustias uteri clausum tenetur, ubi licet per fidem in spe gloriae filiorumneque efficaciam sensuum qualem primus homo ante peccatum habuit, vel sancti post hanc vitam accipiunt, nullatenus nisi languide, et aegre exercet. Geraldus igitur in matris utero bene sonuit, quoniam ultra communem aliorum vigorem in fide sanctae Trinitatis exercens, felicem famam, qua erat orbem repleturus, per ilatus vero, et ablactatus, cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
M
Sed et quã terribilis ueniat indicat. et
tamẽ adueniendũ tardat: quia nõ uult
ĩuenire quos puniat. Reatũ nobis con¬
temptus nr̃i denũciat: dicens. Sic ergo
om̃is ex uobis. qui nõ renũciat omĩb
que possidet: nõ potest meus esse discipłs.
Et tamẽ sperande salutis remediũ con¬
fert: quia qui per irã nõ potest ferri. pcr
postulare pacis uult legationẽ placari
expiate. Nolite per desideriũ possidere:
que adhuc per usũ minine reliquistis.
Spem n solo redemptore figite: ad cter¬
nam patriã mẽte transite. Si enĩ nichil
in hoc mũdo amando possidetis. etiã possi¬
dendo cunicta reliquistis. I pẽ nobis gau¬
dia desiderata concedat qui nobis eterne
pacis remedia contulit: iħ̃s xp̃s dñs nr̃.¬

Expanded text:
mSed et quam terribilis ueniat indicat, et tamen ad ueniendum tardat, quia non uult inuenire, quos puniat. Reatum nobis contemptus nostri denuntiat dicens: “Sic ergo omnis ex uobis, qui non renuntiat omnibus, quae possidet, non potest meus esse discipulus; et tamen sperandae salutis remedium confert, quia qui per iram non potest ferri, per postulatae pacis vult legationem placari.expiate. Nolite possidere per desiderium quae adhuc per usum minime reliquistis. Spem in solo Redemptore figite, ad aeternam patriam mente transite. Si enim nil in hoc mundo jam amando possidetis, etiam possidendo cuncta reliquistis. Ipse nobis gaudia desiderata concedat, qui nobis aeternae pacis remedia contulit, Jesus Chris
Abbreviated transcription (Latin):
et pia karitate eas castigauerit. corri¬
puerit. et iterũ demẽti affectu non ut
dominasset. quasi pia genitrix moi¬
tis salutaribus ĩbuerit: nõ dicã dis¬
serere. sed nẽt cogitare me posse pro¬
fiteor. Ouere beata que xp̃i amorẽ
toto pectore gerens. digne cũ seruo
illo qui duplatis talentis a dño me¬
reretur audire: quia suꝑ multa cõ¬
ftitnaitur: audiatur et hec propria¬
et fideli descriptione quã scriptionẽ.
creca hũc gregẽ habuit: euge ancilla
bona et fidelis. intra in gaudiũ dm̃

Expanded text:
et pia karitate eas castigaverit, corriet pia karitate eas castigaverit, corripuerit et iterum clementi affectu non ut domina, sed quasi pia genitrix monitis salubribus imbuerit, non dicam, disserere, sed nec cogitare me posse profiteor. O vere beata! quae Christi amorem toto pectore gerens, digne cum servo illo, qui duplatis talentis a Domino mereretur audire, quia super multa constituatur, audiatur et haec propriaet fideli descriptione, quam circumspectionem circa hunc gregem habuit: Euge ancilla bona et fidelis, intra in domum D
Abbreviated transcription (Latin):
tibus deũ. eo qd̃ triticũ orrei dm̃ci
familie sẽbi cõnusse prudenter atq
fideliter dispensauerit: Seloqz sp̃s
scĩ succensa. templa dei inuẽtia. iusti¬
cie rigorẽ constabilierit. Tes illuis
iugis opera. iugis intentio fuit: ut
ne quã illarũ suꝑflue tristicia affli¬
geret. neqz nimii laboris grauarẽt.
aut quiete torpescerent. sed feruẽti
spũ om̃s cogebant ad requiẽ. Nirã¬
dum est quomodo hec beatissima ma¬
ter tot officia cõpleuerit dũ cotidie
egritudo. suo corpori nõ de esset. Hinc
illud erat qd̃ cõgregatio ex diuersa
terrarũ parte collecta. nullius amore
conspirãtes. oms dnãn. om̃s piã
matrẽ uocarẽt. Didicerãt enĩ om̃s
ipãm sibi cõpacientẽ doloris illus su¬
os cõputare. Ipãqz afflicta affligi. et
respirante cõualescere. Quãdo autẽ
cõgregate fussẽt om̃s in unũ ad opus
scm̃ celebrandũ. productis fontibus
celestiũ doctrinarũ. singularũ corda
rigabat. Cum quali uero dulcedine

Expanded text:
 triticum horrei dominici familiae sibi commissae prudenter atque fideliter dispensaverit, zeloque Spiritus sancti succensa, templa Dei nutantia iustitiae rigore constabilierit. Haec illius iugis opera, iugis intentio fuit, ut ne quam illarum superflue tristitia affligeret, neque nimii labores gravarent aut quiete torpescerent, sed ferventi spiritu omnes cogebat ad requiem. Mirandum est, quomodo hec beatissima mater tot officia compleverit, dum cotidie aegritudo suo corpori non deesset. Hinc illud erat, quod congregatio ex diversa terrarum parte collecta in illius amore conspirantes, omnes dominam, omnes piam matrem vocarent. Didicerant enim omnes, ipsam sibi conpatientem, dolores illius suos computare, ipsaque afflicta affligi et respirante convalescere. Quando autem congregatae fuissent omnes in unum ad opus sanctum celebrandum, productis fontibus caelestium doctrinarum, singularum corda rigabat. Cum quali vero dulcedine
Abbreviated transcription (Latin):
plicandi. et exaltatio trahentis post se
omĩa. Dũ lucẽ inquit habetis. credite in
lucẽ: ut filii li cis sitis. Cũ aliquid ueri
auditũ habetis credite in ueritatẽ: ut
renascamini in ueritate. Hec locutus
est iħ̾s: et abiit et abscondit se ab eis.
Non ab eis qui credere et diligere ceperãt:
nõ abeis qui cũ ramis palmarũ et
laudibus obuã uenerãt: sed ab eis qui
uidebant et ĩuidebant: quia nec uidebãt:
sed in lapidẽ illũ cecitate offendebãt
Cum autẽ se abscondit ih̾s abeis qui eũ
occisuri erant. qd̃ sepe ꝓpter obliuonẽ com¬
monẽdi estis: nr̃e ĩfirmitati cõsuluit.
nõ sue potestati derogauit. Ipsodie ĩci

Expanded text:
plicandi, et exaltatio trahentis post se plicandi, et exaltatio trahentis post se omnia, Dum lucem, inquit, habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis. Cum aliquid veri auditum habetis, credite in veritatem, ut renascamini in veritate. 14. Haec locutus est Jesus, et abiit, et abscondit se ab eis. Non ab eis qui credere et diligere coeperant, non ab eis qui cum ramis palmarum et laudibus obviam venerant: sed ab eis qui videbant et invidebant; quia nec videbant, sed in lapidem illum caecitate offendebant. Cum autem abscondit se Jesus ab eis qui eum occidere cupiebant quod saepe propter oblivionem commonendi estis, nostrae infirmitati consuluit, non suae
Abbreviated transcription (Latin):
cere cogitabant. Non ergo eis uerboꝵ
istoꝵ obscuritatẽ aperuit in fusa sapiẽ¬
tia: sed stimulata cõscientia. Dixit gͦ
eis iħs: Adhuc modicũ lumẽ in nob̾
est. huic est qd̃ ĩtelligitis quia xp̃s ma¬
net meternũ. Ergo ambulate dũ lu¬
cẽ habetis: ut tenebre uos nõ cõprehen¬
dant. Ambulate. accedite. totũ ĩtelli¬
gite. et moriturũ xp̃m. et uicturũ in
eternũ: et sanguinẽ fusurũ quo redi¬
mat. et ascensurũ in subluna quo per¬
ducat. Tenebre autẽ uos comprehẽ¬
dent si eomodo credideritis xp̃i eternita¬
tem: ut negetis in eo mortis humilita¬
temz Et qui ambulat in tenebris. nes¬
cit quo uadat. Sic potest offendere in
lapidem offensionis et petrã scandali
qd̃ fuit dñs cecis iudeis: sicut credentib
lapis quẽ reprobauerũt edificãtes hic
factus est in caput anguli. Hinc dedig¬
nati sũt credere in xp̃m: quia eoꝵ ii¬
pietas contempsit mortuũ. et irrisit
occisum. Et ip̃a erat mors graui młt¬

Expanded text:
cere cogitabant. Non ergo eis verborum istorum obscuritatem aperuit infusa sapientia, sed stimulata conscientia. 13. Dixit ergo eis Jesus: Adhuc modicum lumen in vobis est. Hinc est quod intelligitis quia Christus manet in aeternum. Ergo ambulate dum lucem habetis, ut non tenebrae vos comprehendant. Ambulate, accedite, totum intelligite, et moriturum Christum, et victurum in aeternum, et sanguinem fusurum quo redimat, et ascensurum in sublimia quo perducat. Tenebrae autem vos comprehendent, si eo modo credideritis Christi aeternitatem, ut negetis in eo mortis humilitatem. Et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Sic potest offendere in lapidem offensionis, et petram scandali, quod fuit Dominus caecis Judaeis: sicut credentibus lapis quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Hinc dedignati sunt credere in Christum, quia eorum impietas contempsit mortuum, risit occisum: et ipsa erat mors grani multi
Abbreviated transcription (Latin):
ut abnegemus nos. Et fortasse laborio¬
sum nõ est homini relinquere sua: sed
ualde laboriosũ est r̾elinquere semetip̃m
Mius quippe est ab negare qd̃ habet:
ualde et enĩ multũ est. abnegare qd̃ est

Expanded text:
ut abnegemus nos. Et fortasse laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere semetipsum. Minus quippe est abnegare quod habet, valde autem multum est abnegare quod est
Abbreviated transcription (Latin):
ris: plerũq adhibes testeni ueritatẽ. ad
tuã falsitatẽ. Aliquando et nolens homo
uirat: cũ uerũ putat esse qd uirat. Non
est quidẽ tantũ potatũ. quantũ eius qui
scit falsũ esse. et temẽ uirat. Quãdo meli¬
or. et a pctõ isto grani omuino longe fit:
uirationẽ de ore nr̃o. Ecte nobiscũ biui¬
mus. Quis nos aliquãdo audiuit iu¬
rantes: Nũquid nõ consueuerã. cothi¬
die uirare: At ubi legi et tinuir: luctatus
sum contra cõsuetudinẽ meã. In ip̃a luc¬
tatione ĩnocam dñmn adiutorẽ. Prestitit
michi dñs. adiutoriũ nõ urandi. Nichil

Expanded text:
ris, plerumque adhibes testem veritatem ad ris, plerumque adhibes testem veritatem ad tuam falsitatem. Aliquando et nolens homo perjurat, cum verum putat esse quod jurat. Non est quidem tantum peccatum, quantum ejus qui scit falsum esse, et tamen jurat. Quanto melior, et a peccato isto gravi omnino longe fit, jurationem de ore nostro. Ecce vobiscum vivimus: quis nos aliquando audivit jurantes? Numquid non consueveram quotidie jurare? At ubi legi, et timui, luctatus sum contra consuetudinem meam, in ipsa luctatione invocavi Dominum adjutorem. Praestitit mihi Dominus adjuto
Abbreviated transcription (Latin):
Iurauit dñs et nõ pentebit eũ. tu es sa¬
cerdos meternũ scdm̃ ordinẽ melchise¬
desh. Qui nouerũt scripturas. scuuit
quid protulerit melchisedeth sacerdos dei
oielsi. q uomodo bñdixit abrabã. Non
oportet ut hoc memoremus: ꝓpter cafhe¬
cuminos. Fideles tamic̃ agnoscũt. quẽ¬
admodũ ppletatũ sit: quod modo bide¬
nuis ĩpleri. Et unde loc: Quia uira¬
uit dñs. Et iurauit dũs et nõ peitebit
cũ Non quomodo herodem peiuituit: q¬
quare dñs xp̃s̃ suos uirare ꝑrohibuis:
Dico quare. Non est pettetũ. uerũ uira¬
re. Sed quia grande pectatũ est falsũ iu¬
rare: Longe est apctõ falsũ iurandi. qui
bulare. ne pes tuus in angusto labatur.
et cadas Scd̃ dñs ĩ quit urrauit. Securus
uirat. qui mentiri nescit. Non te moucat
quia dñs urauit: quia forte nõ debet ui¬
rare nsi dcus. Tu cnĩ quãdo uiras. qͥd
facis: T estem deũ adhibes. Tu illũ. ip̃e
seipm̃. Sed tu homo quia in multis falle¬

Expanded text:
 poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Qui noverunt Scripturas, sciunt quid protulerit Melchisedech sacerdos Dei excelsi, quando benedixit Abraham . Non oportet ut hoc memoremus, propter catechumenos. Fideles tamen agnoscunt, quemadmodum ante prophetatum sit, quod modo videmus impleri. Et unde hoc? Quia juravit Dominus. Et juravit Dominus, et non poenitebit eum: non quomodo Herodem poenituit qquare Dominus Christus suos jurare prohibuit? Dico quare. Non est peccatum, verum jurare. Sed quia grande peccatum est falsum jurare, longe est a peccato falsum jurandi qui obulare, ne pes tuus in angusto labatur, et cadas. Sed Dominus juravit, inquit. Securus jurat qui mentiri nescit. Non te moveat quia Dominus juravit; quia forte non debet jurare nisi Deus. Tu enim quando juras, quid facis? Testem Deum adhibes. Tu illum, ipse se ipsum. Sed tu homo, quia in multis falle
Abbreviated transcription (Latin):
cie. Si igitur ad cter in solis habitatiõez
tendims. dignũ profecto est: ut de dei
itincre pro carualibus affectibus non
declinemus. T ota enĩ uirtute pensan¬
duni est: qd̃ uacce dei plaustro subposite.
pergũt et gemũt. Dant ab intimis
mugitus: et tamiẽ de itinere nõ de flectũ
gressus. Sic nimirũ predicator es dei. sic
bent ut cõpaciantur proxins ꝑ caritatẽ
et tamẽ de uia dci nõ exorbitent per

Expanded text:
tiae . Si igitur ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. 70. Tota enim virtute pensandum est, quod vaccae Dei plaustro suppositae 562 pergunt, et gemunt; dant ab intimis rugitus, et tamen de itinere non declinant gressus. Sic nimirum praedicatores Dei verbibent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via Dei non exorbitent per
Abbreviated transcription (Latin):
operi pauper ingemũ tanquã
i̾mense rei sermo sterilis et ab om̃i scien¬
tia fecũditate icuimiis nõ sufficit. Quã¬
libet ergo infirmis humeris ĩpositũ ho¬
nus obedientie amore suscipiã. Ignoste
Q̃o lettor cũ dissonã manibus paginã
sumpseris. cũ aures tuas muriur in¬
doctũ garulo stridore pertusserit. quia
nõ mimis culpe est nõ paruisse ut pos¬

Expanded text:
oneri pauper ingenium tamque immensae rei sermo sterilis et ab omni scientiae fecunditate ieiunus non sufficit. 2 Quamlibet ergo infirmus humeris impositum onus obedientiae amore nunc suscipiam, ignosce, quaeso, lector, cum dissonam manibus paginam sumpseris, cum aures tuas murmur indoctum garrulo stridore percusserit, quia non minus culpae est non paruisse cum pos