comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
firii. et eunomii hec p̾estigia
de monũ ẽẽ confringes et ñ
uere clamare demones sedsua
simulare torm̃ta. Do consiliũ:
Ingrecłe basilicas martyrum.
et aliquando purgaberis. In¬
uenies ibi multos socios tuos
et nequaqͣm cereis martyrum
qui tͥ displicent: s flãmis in¬
uisibilib conbureris. et tunc
fateberis quł nũc negas et tuũ
nomen qui inuigilantio loqͤris.
libere ꝓclamabis te ẽe aut mer¬
curiũ ꝓpter nũmoꝵ cupidita-
plauti amphitͥonẽ. qd̃ dormi¬
ente in alcene adulterio duas
noctes iupiter copulauit: ut
magne fortitudinis hercules
nasceretur. Aut certe liberũ
patrẽ ꝓebrietate et cantha¬
ro ex humeris de pendente
et semꝑ rubente facie et spu¬
mantib labiis effrenatisq
tis medio om̃s de sõpno exei¬
tasset: tu prudentissumꝰ et
sapientissimꝰ mortaliũ nudꝰ
orabas et referebas nob̾ adam
et euã de paradiso et illi qui¬
dem aꝑtis oculis erubuerunt
runt arboꝵ foliis. tu et tuni¬

Expanded text:
phyrii et Eunomii, has praestigias phyrii et Eunomii, has praestigias daemonum esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; sed sua simulare tormenta. Do consilium, ingredere basilicas martyrum, et aliquando purgaberis: invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, libere proclamabis, te esse aut Mercurium propter nummorum cupiditatePlauti Amphitryonem, quo dormiente, in Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper rubente facie, et spumantibus labiis, effrenatisquetis medio omnes de somno excitasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam et Evam de paradiso: et illi quidem apertis oculis erubuerunt,runt arborum foliis: tu et tuni
Abbreviated transcription (Latin):
cõprehendunt. De libellis ip¬
sius aliquid ꝓferam. Argumen¬
tatur contra signa atq uirtu¬
tes que inbasilicis martyrũ
fiunt et dicit eas increduli
ꝓdesse. Nõ crecdentib quasi
nc̃ hoc queratur quib fiant
et nõ qua uirtute fiant. Ergo¬
sermoni et doctrina credere
noluerunt: signis adducant᷑
ad fidem. Et dñs in credulis sig¬
na faciebat. Et tam̃ nõ idcirco
dñi suggillanda sunt signa qͥa
illi infideles erant. S maiori
fuere potentie ut etiã mentes
durissimas edomarent et ad fi¬
dem congerent. Itaq nolo mͥ
dicas signa in fidelium sũt. Sed
responde qͦm in uilissimo pul¬
uere et fauilla nescio qua tan¬
ta sit signoꝵ uirtutũq p̃sentia.
Sentio sentio. infelicissime
mortalium. quid doleas. qͥd
timeas: sp̃c iste inmundus qͥ
hec te cogit scribere: sepe hoc
uilissimo tortus ẽ puluere ĩ¬
mo hodieq torquetur. Et qͥ
inte plagas dissimulat: ince¬
teris confitetur. nisi forte in
morẽ gentiliũ impioꝵ q por¬

Expanded text:
comprehendunt, de libellis illius aliqua proferam. Argumentatur contra signa atque virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et dicit eas incredulis prodesse, non credentibus, quasi nunc hoc quaeratur, quibus fiant, et non, qua virtute fiant. sermoni, et doctrinae credere noluerunt, signis adducantur ad fidem, et Dominus incredulis signa faciebat, et tamen non idcirco Domini suggillanda sunt signa, quia illi infideles erant, sed majori fuere potentiae, ut etiam mentes durissimas edomarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid doleas, quid timeas. Spiritus iste immundus qui haec te cogit scribere, saepe hoc vilissimo tortus est pulvere, immo hodieque torquetur, et qui in te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. Nisi forte in morem gentilium impiorumque, Por
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑfuncti maximiᷤᷤ. laboub
cũ portauit ngũ graue a
iuuentute. sedebit singula¬
riter. et silebit. quia porta¬
uit iugũ graue. Qui enim
iugum graue portauit a
iuuentute. requiescit. pos¬
tea remotus a turba. et pre.¬
crpuũ locũ quietis sue poᷤ¬
pauꝑ. ⁊deo singulariter

Expanded text:
Et perfuncti maximis laboribus Et perfuncti maximis laboribus cum portaverit jugum grave a juventute, sedebit singulariter, et silebit; quia portavit jugum grave . Qui enim jugum grave portaverit a juventute, requiescit postea: remotus a turba, praecipuum locum quietis suae pospauper, ideo singulariter
Abbreviated transcription (Latin):
testas inuitium ferebatur.
et more pecudũ uaga sese
libidine polluebant. Igno¬
rabant cdm̃. restruxit eos
crux dñi. et reuocauit a lap¬
su impietatis. leuauit ocłos
rerent. Exuerunt se chamo
ꝑfidie. susceꝑunt frena de¬
uotionis et fidei. secuti dicẽ
phie se dedit errori. Inde
gratianꝰ et theodosius. Nõ
ergo mentita ẽ. ꝓpħra dicẽs.
ambulabunt reges in lu¬
mine tuo. ambulabunt
plane ac maxime gratianꝰ
et theodosius p̃ceteris prin¬
cipes. nõ iam armis mili¬
tum s meritis suis tecti. nõ
purpureũ habitũ s ame¬
tum induti głe. qui cũ hie
delectarentur ab solutione
multoꝵ quanto magis illie
peꝑcisse se plurib recensen¬
do pietatis sue recordatione
mulcentur. Qui nũc luce
fruuntur candida. longe
meliora. illic quã hic possi¬
debant habitacula consecu¬
ti dicentes. O isrł quã mag¬
na ẽ domus tua. et quã in¬
gens locus. possessionis euis.
magnus et ñ habens finẽ.

Expanded text:
testas in vitium ferebatur, testas in vitium ferebatur, et more pecudum vaga sese libidine polluebant. Ignorabant Deum, restrinxit eos crux Domini, et revocavit a lapsu impietatis. Levavit oculosrerent. Exuerunt se chamo perfidiae, susceperunt frena devotionis et fidei, secuti dicentum philosophiae se dedit errori. Inde Gratianus et Theodosius. 52. Non ergo mentita est prophetia, dicens: Ambulabunt reges in lumine tuo . Ambulabunt plane ac maxime Gratianus et Theodosius prae caeteris principes, non jam armis militum, sed meritis suis tecti: non purpureum habitum, sed amictum induti gloriae. Qui cum hic delectarentur absolutione multorum, quanto magis illic pepercisse se pluribus recensendo, pietatis suae recordatione mulcentur? Qui nunc luce fruuntur candida, longe meliora illic, quam hic possidebant, habitacula consecuti, dicentes: O Israel, quam magna est domus Domini, et quam ingens locus possessionis ejus: magnum, et non habens finem !
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ contentio. nũc pugna
uehementior aduersus eũ
cui regna famulantur. cui
seruit potestas. illũ contẽp¬
simus. Quomͦ regib resisti¬
mus: Ferro pedum eius
reges inclinantur. reges ad¬
orant. et fotiniami diuni¬
tatem eius negant. Clauũ
crucis eius diademate suo
p̃ferunt imꝑatores. et arri¬
ani potestatẽ eius ĩminuũt.
Sed quero. quare sanctũ su¬
per frenũ. nisi ut imꝑatoꝵ
insolentiã refrenaret cõpri¬
meret licentiã tyrannoꝵ.
qui quasi equi inlibidines
ad huinirent. qd̾ liceret illiᷤͤᷤ
adulteria impune cõmitt̾e:
Que neroriũ. que callegola¬
rum cet̾orumq ꝓbra cõꝑi¬
mus. quib ñ fuit sanctũ
suꝑ frenũ. Quid gͦ aliud
egit helene oꝑatio ut frena
dirig̾etnͥ ut om̃ib imꝑa¬
torib sancto dicere uidetur
sp̃u. Nolite fieri sicut e¬
quus emulus. sed infreno
et chamo maxillas eoꝵ con¬
stringeret. qui se non ag¬
noscerent reges. ut regerent
sibi subditos ꝓna enim po¬

Expanded text:
nobis contentio, nunc pugna nobis contentio, nunc pugna vehementior adversus eum. Cui regna famulantur, cui servit potestas, illum contempsimus, quomodo regibus resistemus? Ferro pedum ejus reges inclinantur. Reges adorant, et Photiniani divinitatem ejus negant? Clavum crucis ejus diademati suo praeferunt imperatores, et Ariani potestatem ejus imminuunt? 50. Sed quaero: Quare sanctum super frenum, nisi ut imperatorum insolentiam refrenaret, comprimeret licentiam tyrannorum, qui quasi equi in libidines adhinnirent; quod liceret illis adulteria impune committere? Quae Neronum, quae Caligularum, caeterorumque probra comperimus, quibus non fuit sanctum super frenum? 51. Quid ergo aliud egit Helenae operatio, ut frena dirigeret; nisi ut omnibus imperatoribus sancto dicere Spiritu videretur: Nolite fieri sicut equus et mulus ; sed in freno et chamo maxillas eorum constringeret, qui se non agnoscerent reges, ut regerent sibi subditos? Prona enim po
Abbreviated transcription (Latin):
tio. nõ in iusta p̾catio. habe
bant hoc etiam pͥncipes xͥ.
sibi liberalitate concessum.
ut ad imitationẽ dicatur
dm̃i de imꝑatore romano.
posuisti incapite meo coro¬
nam delapide p̃cioso. Ex illo
gratulatur eccłia. erubeseit
uideus. Non solum erubes¬
cit. sed etiã torquetur. quod
ipse sibi auctor confusioniᷤ
est. Dũ insultat xp̃o. confeᷤᷤ¬
sus est. eũ regẽ. Dũ regem
iudeoꝵ appellauit. sacrile¬
gium suũ qui nõ credit cõ¬
fitetur. Ecce inquiunt et
crucifiximus iħm. ut xͥa¬
ni et post mortẽ resurgãt.
et mortui regnent. Nos cru-¬
cifiximus quẽ regẽ ad orãt.
quos nos ad oramus ipsi
ad orant. Ecce et clauus in
honore ẽ. et quẽ ad mortẽ
inp̾ssimus remediũ salutiᷤᷤ
est. atq inuisibili quadã
demones torquet. Putaba¬
mus nos uicisse. sed uictos
fatemur. Iterũ. xp̃c resurrex̃.
et resurrexisse eũ principes
agnouerunt. Iterum uiuit
qui nõ uidetur. Nũc maior

Expanded text:
tio non injusta praeceptio. Habeant tio non injusta praeceptio. Habeant 1212 hoc etiam principes Christi sibi liberalitate concessum, ut ad imitationem Domini dicatur de imperatore Romano: Posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso . 49. Ex illo gratulatur Ecclesia, erubescit Judaeus: nec solum erubescit, sed etiam torquetur; quod ipse sibi auctor confusionis est. Dum insultat Christo, confessus est eum regem: dum regem Judaeorum appellavit, sacrilegium suum, qui non credidit, confitetur. Ecce, inquiunt, crucifiximus Jesum; ut christiani, et post mortem resurgant, et mortui regnent. Nos crucifiximus quem reges adorant: quem non adoramus, ipsi adorant. Ecce et clavus in honore est; et quem ad mortem impressimus, remedium salutis est, atque invisibili quadam potestate daemones torquet. Putabamus nos vicisse, sed victos fatemur. Iterum Christus resurrexit, et resurrexisse eum principes agnoverunt. Iterum vivit, qui non videtur. Nunc major
Abbreviated transcription (Latin):
uisitata ẽ helena ut imꝑa¬
tores redimerentur. misit
itaq filio suo constantino
diadema geminis in signi¬
tum. quas p̃ciosior ferro in¬
nexas crucis redẽptionis di¬
uine gẽma conecterat. misit
et frenum. Utroq usus est.
constantinꝰ. et fidẽ trans¬
misit ad posteros reges. Prin¬
cipiũ itaq credentiũ imꝑa¬
torum. sc̃m est. qd̾ suꝑ frenũ
ẽ. Ex illo fides ut ꝑsecutio
cessaret. deuotio succederet.
Sapienter agit helena. que
crucem in capite regnum
locauit. ut xp̃i crux in regi¬
bus adoretur. Non in solenta
ista. s pietas est. cũ defertur
sacre redemptioni. Bonus
itaq clauus romani imꝑii.
qui totũ redemit orbem. ac
uestit pͥncipũ frontẽ ut sit
p̃dicatores qui ꝑ secutores ẽt̃
consuerunt. Recte in capite
clanus. ut ubi sensus ẽ ibi
p̃sidium. In uertice corona.
inmanib fides. habent coro¬
nam de cruce ut fides luceat:
habent quoq decruce. ut po¬
testas regat sitq iusta mod̾a¬

Expanded text:
visitata est Helena, ut imperavisitata est Helena, ut imperatores redimerentur. Misit itaque filio suo Constantino diadema gemmis insignitum, quas pretiosior ferro innexas crucis redemptionis divinae gemma connecteret. Misit et frenum. Utroque usus est Constantinus, et fidem transmisit ad posteros reges. Principium itaque credentium imperatorum sanctum est quod super frenum : ex illo fides, ut persecutio cessaret, devotio succederet. 48. Sapienter Helena, quae crucem in capite regnum locavit; ut crux Christi in regibus adoretur. Non insolentia ista, sed pietas est; cum defertur sacrae redemptioni. Bonus itaque clavus Romani imperii, qui totum regit orbem, ac vestit principum frontem; ut sint praedicatores, qui persecutores esse consueverunt. Recte in capite clavus, ut ubi sensus est, ibi sit praesidium. In vertice corona in manibus habena. Corona de cruce, ut fides luceat: habena quoque de cruce, ut potestas regat: sitque justa modera
Abbreviated transcription (Latin):
na qd̃ legat. unde crucem
dñi recognoscat. Inuenit
gͦ tytulum. regẽ ad orauit
nõ lignũ. utiq quia hic gẽ¬
tilis ẽ error. et uanitas impi¬
orum. s ad orauit illũ qui
pependit in ligno. et scrip¬
tus est. in ligno. illũ qui sic̃
scarabeus clamauit ut ꝑ¬
secutorib suis peccata dona¬
ret.Auida mulier. festina¬
bat tangere remediũ im¬
mortalitatis. metuebat cal¬
care sacramentũ salutis.
leto corde et trepidante ueᷤ¬
tigio. quid faceret nesciebat.
Ptendit tam̃ ad cubile ueri¬
tatis. lignũ refulsit et gr̃a
micuit. Et quia iam femi¬
nam uisitauerat xp̃c in
maria. spiritus in helena
iusitauit. Docuit eam qd̃
mulier ignorabat. et dedu¬
ait inuiam quã mortalis
scire non poterat. Quesuit
clauos quib crucifixus ẽ.
dñs et inuenit. De uno cla¬
uo frenos fieri p̃cepit. de al¬
tero diadema intexuit. unũ
ad decorem alterum ad de-¬
uocionẽ uertit. Uisitata ẽ
maria. ut euam liberaret

Expanded text:
na quod legat, unde crucem na quod legat, unde crucem Domini recognoscat. 46. Invenit  titulum, regem Cristum adoravit non lignum utique, quia hic gentilis est error et vanitas impiorum, sed oravit illum, qui pependit in ligno scriptus in ligno, illum, qui: Sarabeus! clamavit, ut persecutoribus suis peccata donaret. Avida mulier festinavit tangere remedium immortalitatis, metuebat calcare sacramentum salutis. Toto corde et trepidante vetigio, quid faceret, nesciebat. Pertendit tamen ad cubile veritatis, lignum refulsit, et gratia micuit. Et quia jam feminam visitaverat Christus in Maria, Spiritus in Helena visitavit: docuit eam quod mulier ignorabat, et deduxit in viam, quam mortalis scire non poterat. 47. Quaesivit clavos, quibus crucifixus est Dominus, et invenit. De uno clavo frenos fieri praecepit, de altero diadema intexuit: unum ad decorem,alterum ad devotionem vertit. Visitata est Maria, ut Evam liberaret:
Abbreviated transcription (Latin):
e. ut mulier tuas in sidias
deprehendat. Illa quasi sanc¬
ta dñm gestauit ego crucẽ
eius inuestigabo. Illa genera¬
tum docuit. ego resuscitatũ.
Illa fecit ut deus inter hoĩes
uideretur. ego ad nr̃m reme¬
diũ peceatorum. diuinum
de ruinis eleuabo uexillum.
Aꝑit itaq humũ. decutit
puluerem. tria patibula cõ¬
fusa repperit. que ruina cõ¬
texerat. inimicus absconde¬
rat. S potuit obliterari xp̃i
triumphus. Incerto heret.
heret ut mulier. s certamen
indaginẽ sp̃c sẽs inspirat.
eo qd̃ duo latrones cum dño
crucifixi fuerint. Querit gͦ
medium lignum. S pote¬
rat fieri ut patibula inter
se runa confunderet. casus
inuerteret. Redit ad euan¬
gelium lectionẽ. in uenit qͥa
inmedio patibulo p̾latus ty¬
tulus erat. iħs nazarenus
rex iudeoꝵ. hinc collata est
series ueritatis. tytulo crux
patuit salutaris. hoc petentibꝰ
bo que uobis placerent. sed qͤ
etas futura cognosceret. Nõ
dum dicens. habeat hele-¬

Expanded text:
e, ut mulier tuas insidias e, ut mulier tuas insidias deprehendat. Illa quasi sancta Dominum gestavit, ego crucem ejus investigabo: illa generatum docuit, ego resuscitatum: illa fecit ut Deus inter homines videretur, ego ad nostrorum remedium peccatorum divinum de ruinis elevabo vexillum. 45. Aperit itaque humum, decutit pulverem: tria patibula confusa reperit, quae ruina contexerat, inimicus absconderat. Sed non potuit oblitterari Christi triumphus. Incerto haeret: haeret, ut mulier; sed certam indaginem Spiritus sanctus inspirat eo quod duo latrones cum Domino crucifixi fuerint. Quaerit ergo medium lignum. Sed poterat fieri ut patibula inter se ruina confunderet, casus inverteret. Redit ad Evangelii lectionem, invenit quia in medio patibulo praelatus titulus erat: Jesus Nazarenus, Rex Judaeorum . Hinc collecta est series veritatis, titulo crux patuit salutaris. Hoc est quod ppsi, quae vobis placerent, sed quae aetas futura cognosceret: non dum dicens: Habeat Hele
Abbreviated transcription (Latin):
suscitat de terra in opem. et
re loca sancta. infudit ei sp̃c.
ut lignum crucis require¬
ret. accessit ad golgotha et
ait. Ec̃ce locus pugne. ubi ẽ
uictoria.: Quero uexillum
salutis et nõ inuemo. Ego
inquit in regno. et crux xͥ
inpuluere. Ego in aureis.
et in ruinis xͥ triumphus.
Ille ad huc latet: et latet ad¬
huc palma uite et̃ne. Quo¬
modo me redemptã arbit᷑r.
si redemptio ipsa non cerni¬
tur. Uideo quid egeris dia¬
bole. ut gladius quo ꝑemptꝰ
es obstrueretur. S isrł obs¬
tructos ab alienigenis puteoᷤ
eruderauit nec lat̾e aquã
passus est. Tollatur gͥ rinma.
ut uita appareat. Promatur
gladius. quo ueri golie caput
est amputatũ. Aperiatur hu¬
mus. ut salus fulgeat. Quid
egisti diabole. ut ab sc̃on deres
lignum nisi ut iterum uin¬
cereris.Uicit te maria que
genuit triumphatorẽ. que
sine imminutione uirgini¬
tatis edidit eum qui crucifi¬
xus uinceret te. et mortuus
subiugaret: uinceris et hodi¬

Expanded text:
suscitat de terra inopem, et dsuscitat de terra inopem, et dre loca sancta, infudit ei Spiritus ut lignum crucis requireret, accessit ad Golgotha, et ait: Ecce locus pugnae, ubi est victoria? Quaero vexillum salutis, et non invenio. Ego, inquit, in regnis, et crux Domini in pulvere? ego in aureis, et in ruinis Christi triumphus? ille adhuc latet, et latet palma vitae aeternae? Quomodo me redemptam arbitror, si redemptio ipsa non cernitur? 44. Video quid egeris, diabole, ut gladius quo peremptus es, obstrueretur. Sed Isaac obstructos ab alienigenis puteos eruderavit, nec latere aquam passus est . Tollatur igitur ruina, ut vita appareat: promatur gladius, quo veri Goliae caput est amputatum : aperiatur humus, ut salus fulgeat . Quid egisti, diabole, ut absconderes lignum; nisi ut iterum vincereris? Vicit te Maria, quae genuit triumphatorem, quae sine imminutione virginitatis, edidit eum, qui crucifixus vinceret te, et mortuus subjugaret. Vinceris et hodi
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑadoꝵ credidit. et post
hereditatẽ fidei pͥncipibus
dereliquit: magni meriti lo
In illo die erit qd̾ suꝑ frenum
mater ens infuso sibi dei
sp̃u reuelauit. Beatus constan¬
tinus tali parente que imꝑan¬
ti filio diuimi mumeris que¬
siuit auxiliũ. quo inter pre¬
lia quoq tutus assisteret. et
ꝑiculum nõ timeret. mag.¬
na femina.que multo am¬
plius inuenit. qd̃ imꝑato¬
ri conferret. quã qd̃ ab im¬
ꝑatore acciꝑet. Anxia ma¬
ter ꝓfilio cui regnum or¬
bis romani cesserat. festina¬
uit ierosolimã et scrutata
est. locum dñice passionis.
Stabulariã hanc pͥmo fuis¬
se asserunt. sic cognitam cõs¬
tantio seniori. qui postea
regnum ad eptus ẽ. Bona
stabularia. que tam diligẽ¬
ter p̃sepe dñi requisiuit
Bona stabularia. que stabu¬
lariũ nõ ignorauit illum
qui uulnera curauit a la¬
tronib uulnerati. Bona
stabularia que maluit es¬
de stercore leuauit ad regnũ.
secundũ qd̃ scriptum ẽ. Quia

Expanded text:
imperatorum credidit, et post se imperatorum credidit, et post se haereditatem fidei principibus dereliquit, magni meriti locm: In illo die erit, quod super frenum mater ejus infuso sibi Dei Spiritu revelavit. 41. Beatus Constantinus tali parente, quae imperanti filio divini muneris quaesivit auxilium, quo inter praelia quoque tutus assisteret, et periculum non timeret. Magna femina, quae multo amplius invenit quod imperatori conferret, quam quod ab imperatore acciperet. Anxia mater pro filio, cui regnum orbis Romani cesserat, festinavit Hierosolymam, et scrutata est locum Dominicae passionis. 42. Stabulariam hanc primo fuisse asserunt, sic cognitam Constantio seniori, qui postea regnum adeptus est. Bona stabularia, quae tam diligenter praesepe Domini requisivit. Bona stabularia, quae stabularium non ignoravit illum, qui vulnera curavit a latronibus vulnerati . Bona stabularia, quae maluit aesde stercore levavit ad regnum, secundum quod scriptum est: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
q. et pietatis interpres lar-¬
gus miscdie sue. consortio
delectantur dequib bene
dicitur. Dies diei eructuat
uerbũ. Contra aũt maxi¬
mus et eugenius ininfer¬
no quasi nox nocti indicat
scientiã. docentes exemplo mi¬
serabrli. qͣm durum sit arma
suis pͥncipibꝰ irrogare. deqͥ¬
bus pulchre dicitur. Uidi
impium suꝑ exaltatũ.
et eleuatũ suꝑ cedros
libani. et transiui et ecce ñ
erat. Transiuit enĩ puis de
caligine seculi adlumen ẽt̃¬
num. et nõ erat impius qͥ
ẽẽ desiuit iniquus. Nunc
se auguste memorie theodo¬
sus regno recognoscit. quan
siderat templũ eius. Nũc
sibr rex ẽ. quando recipit etiã
filiũ gratianũ et pulcherimã
dulcissima sibi pignora qͦs
hie amiserat. quando ei
flaccilla adheret fidelis aĩa
deo. quando patrẽ sibi red¬
ditũ gratulatur. quando
constantino adheret. cui li¬
cet baptismatis grã inulti-¬
mis constituto om̃ia pecra-¬
ta dimiserit. tam̃ qd̃ primꝰ

Expanded text:
rque et pietatis interpres larrque et pietatis interpres largus misericordiae suae consortio delectantur. De quibus bene dicitur: Dies diei eructat verbum . Contra autem Maximus et Eugenius in inferno, quasi nox nocti indicat scientiam; docentes exemplo miserabili quam durum sit arma suis principibus irrogare. De quibus pulchre dicitur: Vidi impium superexaltatum et elevatum sicut cedros Libani; et transivi, et ecce non erat . Transivit enim pius de caligine saeculari ad lumen aeternum, et non erat impius, qui esse desivit iniquus. 40. Nunc se augustae memoriae Theodosius regnare cognoscit, quandt, et considerat templum ejus. Nunc sibi rex est, quando recipit etiam filium Gratianum, et Pulcheriam, dulcissima sibi pignora, quae hic amiserat, quando ei sua Flaccilla adhaeret, fidelis anima Deo; quando patrem sibi redditum gratulatur, quando Constantino adhaeret. Cui licet baptismatis gratia in ultimis constituto omnia peccata dimiserit, tamen quod primus
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ qui pascha celebrat de¬
bet ẽẽ ꝑfectus. debet amare
dñm iħ̃m. qui diligens po¬
pulũ suũ ꝑfecta caritate
sese optulit passioni. et noᷤᷤ
sic diligamus ut si necesse
fuerit ꝓdñi nomine mor¬
tem nõ fugiamꝰ. nullũ esti¬
memus dolorẽ. nicħ metua¬
mus. ꝑfecta enĩ caritas. ti¬
morem expellit foras. Gran¬
de numeri mysteriũ quan¬
bis om̃ib tradidit cũ ple¬
no luminis sui orbe
luna fulgeret. ita est
enĩ eccłia. que pie pascha
sicut luna ꝑfecta met̾num
manet. Quisq hic bene do
nuni pascha celebrauerit.
in lumine ꝑpecuo erit. Qs
splendidiꝰ celebrauit quã
qui sacrilegos remorut er¬
rores. clusit templa. simula¬
cra destruxit. In hoc iosias
rex. suꝑiorib ante latus ẽ.
Manet᷑ gͦ in lumine theo
Illic nũc cõplectitur gr̃anũ
iam sua uuluera nõ meren¬
tem. quia inuenit ultorem.
Qui licet indigna morte.
p̾reptus sit. requiẽ anime
sue possidet. Illic bonus ut̃¬

Expanded text:
quoniam qui pascha celebrat, dequoniam qui pascha celebrat, debet esse perfectus, debet amare Dominum Jesum, qui diligens populum suum perfecta charitate, sese obtulit passioni. Et nos sic diligamus, ut si necesse fuerit, pro Domini nomine mortem non fugiamus, nullum aestimemus dolorem, nihil metuamus: Perfecta enim charitas timorem expellit foras . Grande numeri mysterium, quannobis omnibus tradidit, cum pleno luminis sui orbe luna fulgeret. Ita est enim Ecclesia, quae pie pascha sicut luna perfecta in aeternum manet. Quisquis bene hic Domini pascha celebraverit, in lumine perpetuo erit. Quis splendidius celebravit, quam qui sacrilegos removit errores, clausit templa, simulacra destruxit? In hoc Josias rex superioribus antelatus est . 39. Manet ergo in lumine TheodIllic nunc complectitur Gratianum jam sua vulnera non moerentem, quia invenit ultorem: qui licet indigna 1209 morte praereptus sit, requiem animae suae possidet. Illic bonus ute
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ sed culpe. Quod eñi mor¬
tuus est. peccato mortuus ẽ.
possit. resurget autẽ ut ꝑfec¬
tio renouato munere u̾ita
reparetur. Dilexi et ideo ꝓ¬
sequor eũ usq ad regionem
uiuoꝵ. nec deseram donec
fletu. p̾cib inducam uirũ
quo sua merita uocant. in
nis uita. ubi corruptele nul
la contagio. nullis gemitus.
nullus dolor. nulla consor¬
tia mortuorum. uera regio
iuiuentiũ. uͥ mortale hoc
induat in mortalitatem.
et corruptibile hoc induat
ĩ corruptionẽ. Magna reqͥes
que uotum impleat dili¬
gentis. pulcherrima ꝓmis¬
sio. Ideo centesimus. quartꝰ
psalmo refectionẽ hominis
accepimus. s illit̃ formatus
ꝑfectus licet uir s ad buic
peccato obnoxius quia uiuit
inscło. hic uera ꝑfectio ẽ ubi
iam culpa cessauit. gra ꝑpe¬
tue quietis affulsit. Ideo cen¬
tesimus quartus decimus
psalmus. quia remunera¬
tio caritatis est. unde dñi
pasca quarta decima luna
formã celebritatis accepit.

Expanded text:
esse, sed culpae. Quod enim moresse, sed culpae. Quod enim mortuus est, peccato mortuus est ;  ut perfectior renovato munere vita reparetur. 37. Dilexi, et ideo prosequor eum usque ad regionem vivorum, nec deseram, donec fletu et precibus inducam virum, quo sua merita vocant, in nis vita, ubi corruptela nulla, nulla contagio, nullus gemitus, nullus dolor, nullum consortium mortuorum; vera regio viventium, ubi mortale hoc induat immortalitatem, et corruptibile hoc induat incorruptionem . Magna requies, quae votum impleat diligentis, pulcherrima promissio. Ideo centesimus quartus psalmo perfectionem hominis accepimus. Sed illic formatus, perfectus licet vir, sed adhuc peccato obnoxius; quia vivit in saeculo: hic vera perfectio est, ubi jam culpa cessavit, gratia perpetuae quietis affulsit. 38. Ideo centesimus quartus decimus psalmus, quia remuneratio charitatis est: unde Domini pascha quarta decima luna formam celebritatis accepit;
Abbreviated transcription (Latin):
intimo uiscere dolui. et ꝓ.¬
lixiore sermonis ꝓsecutione
soluendũ putami. Dilexi et
p̾sumo de dño. qd̾ suscipi¬
at uocem orationis mee.
qua ꝓsequor animã piã.
Circũdederũt me dolores
mortis. ꝑicula inferni in¬
uenerunt me. Multorum
enĩ ꝑicula sunt. s remedia
paucoꝵ. In om̃ib sacerdos
ꝑiclitatur. in om̃ib reisan¬
gitur. Quod eñi alii patum.¬
tur. ipse sustinet: et iterũ
liberatur cũ alii qui tenen¬
tur ꝑiculis liberantur. Con¬
teror corde. quia ereptus est
uir quẽ uix possumus in¬
uenire. S tam̃ tu solus dñe
inuocandus es. tu rogandꝰ.
ut eum infiliis rep̃sentes.
tu dñe custodiens etiã par.¬
uulos. et in hac humilitate
saluos facis sꝑantes inte. da
requiẽ ꝑfectam seruo tuo
theodosio. requiẽ illam qͣm
p̃parasti scĩs tuis. illo conuer.¬
tatur anima eius unde des¬
cendit. ubi mortis aculeũ
sentire nõ possit. uͥ cognoscat
mortẽ hanc nõ nature finẽ

Expanded text:
intimo viscere dolui, et prointimo viscere dolui, et prolixiore sermonis prosecutione solandum putavi. Dilexi, et praesumo de Domino quod suscipiat vocem orationis meae, qua prosequor animam piam. 36. Circumdederunt me dolores mortis, pericula inferni invenerunt me ; multorum enim pericula sunt, sed remedia paucorum. In omnibus sacerdos periclitatur, in omnibus reis angitur; quod enim alii patiuntur, ipse sustinet: et iterum liberatur, cum alii qui tenentur, periculis liberantur. Conteror corde; quia ereptus est vir, quem vix possumus invenire: sed tamen tu solus, Domine, invocandus es, tu rogandus, ut eum in filiis repraesentes. Tu, Domine, custodiens etiam parvulos in hac humilitate salvos facito sperantes in te. Da requiem perfectam servo tuo Theodosio, requiem illam, quam praeparasti sanctis tuis. Illo convertatur anima ejus, unde descendit; ubi mortis aculeum sentire non possit, ubi cognoscat mortem hanc non naturae finem
Abbreviated transcription (Latin):
uirum misericordẽ humi¬
lem in imꝑio corde puro et
pectore mansueto p̾ditum.
qualẽ dñs amare consueuit
dicens. Supͣ quẽ requiescam.
nisi suꝑ humilẽ atq man¬
suetũ.: Dilexi uirũ qui ma¬
gis arguentẽ qͣm adulantẽ
ꝓbaret. strauit om̃e qd̾ ute¬
batur insigne regium.de¬
fleuit ineccłia prblice pec¬
catum suũ: qd ei aliorum
fraude obrepserat gemitu et
lacrimis orauit ueniã. qd̃ pͥ¬
uati erubescunt: nõ erubriit
imꝑator publice agere pe¬
ntentiã. neq ullus postea
dies fuit. qua nõ illũ dole¬
ret errorem. Quid quod p̃¬
claram ad eptus iuctoriam:
Tam̃ quia hostes macie stra¬
ti sunt. abstinuit aconsor¬
tio sacram̃toꝵ donec dñi
circa se grãm filioꝵ exꝑire¬
tur aduentu. Dilexi uirum.
qui me insupp̃mis suis ulti¬
mo sp̃u requirebat. Dilexi
uirũ. qui cũ iam corꝑe sol¬
ueretur. magis de statu ec¬
clesiarum quã de suis ꝑicu¬
lis angebatur. Dilexi gͣ fa¬
teor. et ideo dolorem meũ

Expanded text:
virum misericordem, 1207 humivirum misericordem, 1207 humilem in imperio, corde puro, et pectore mansueto praeditum, qualem Dominus amare consuevit, dicens: Supra quem requiescam, nisi supra humilem, et mansuetum ? 34. Dilexi virum, qui magis arguentem, quam adulantem probaret. Stravit omne, quo utebatur insigne regium, deflevit in Ecclesia publice peccatum suum, quod ei aliorum fraude obrepserat: gemitu et lacrymis oravit veniam. Quod privati erubescunt, non erubuit imperator, publice agere poenitentiam: neque ullus postea dies fuit, quo non illum doleret errorem. Quid, quod praeclaram adeptus victoriam; tamen quia hostes in acie prostrati sunt, abstinuit a consortio sacramentorum, donec Domini circa se gratiam filiorum experiretur adventu. 35. Dilexi virum, qui me in supremis suis ultimo spiritu requirebat. Dilexi virum, qui cum jam corpore solveretur, magis de statu Ecclesiarum, quam de suis periculis angebatur. Dilexi ergo, fateor, et ideo dolorem meum
Abbreviated transcription (Latin):
rum ẽ. ubi anima ẽ que
adĩmaginẽ et similitudinẽ
dei facta ẽ. nõ caro figurata
de limo. Ideo caro interra re¬
uertitur. anima ad requiẽ
festinat suꝑnã. cui dicitur.
Conu̾tere anima mea inre¬
quiẽ tuã. In quã festinauit
intrare theodosus. atq ingͤ¬
di ciuitatẽ ihrłm: de qua che¬
tum ẽ. Et reges terre ferent
głam suã in illam. Illa ẽ uera
gła. que ibi sumitur. illud reg¬
num beatissimũ qd̃ ibi pos¬
sidetur. Ad qd̾ festinabat apł̃s
dicens. audemus gͦ et consen¬
timus magis ꝑegrinari de
corntimur siue absentes si¬
ue p̃sentes. placere illi. Abso¬
lutus gͥ dubio certamine fru-¬
itur nũc auguste memorie
theodosius luce ꝑpetua. tͣn-¬
quillitate diuturna et pro
his que in hoc gessit corꝑe.
remunerationis diuine fruc¬
tibrs gratulatur. gͦ quia di¬
lexit auguste memorie theo¬
dosius dñm dm̃ suũ. meru¬
it sanctoꝵ consortia. Et ego
ut quidem sermonẽ meũ.
porationẽ concludã. dilexi

Expanded text:
rum est, ubi anima est, quae rum est, ubi anima est, quae ad imaginem et similitudinem Dei facta est, non caro figurata delimo . Ideo caro in terram revertitur, anima ad requiem festinat supernam, cui dicitur: Convertere, anima mea, in requiem tuam . 31. In quam festinavit intrare Theodosius, atque ingredi civitatem Hierusalem, de qua dictum est: Et reges terrae ferent gloriam suam in illam . Illa est vera gloria, quae ibi sumitur; illud regnum beatissimum, quod ibi possidetur, ad quod festinabat Apostolus, dicens: Audemus ergo, et consentimus magis peregrinari de conitimur siue absentes siue praesentes placere illi, abslutus igitur dubio certamine, fruitur nunc augustae memoriae Theodosius luce perpetua, tranquillitate diuturna, et pro iis quae in hoc gessit corpore remunerationis divinae fructibus gratulatur. Ergo quia dilexit augustae memoriae Theodosius Dominum Deum suum, meruit sanctorum consortia. 33. Et ego, ut quadam sermonem meum peroratione concludam, dilexi
Abbreviated transcription (Latin):
michi pennas sicut columbe.
et uolabo et requiescã: Hãc scs
anime sue dicit. Erat gͦ anima
in requie sua. ad quam dicit
ẽẽ redeundũ. Hec ẽ requies
salbi magni. ut unus quisq
sanctoꝵ supra mundi sensibi¬
lia sit. in illo intelligibili se¬
creto. totus intentus. atq ad¬
sabbati. quo requieuit aboĩ
atus. His seculi curis theodo¬
sius se ereptũ gaudet. et ele¬
uans animã suã. atq ad illã
ꝑpetuam dirige requiem.
pulchre sibi consultũ asserens
qd̃ eripuerit animã eius d̃s.
scłi istius lubrico sustine¬
bat inquietus fluctib pec¬
catorum. Eripuerit oculos
bi habemus. Deleuit omnẽ
lacruã ab oculis eorũ. et
mors non erit ampliꝰ. neq
luctus. neq clamor. neq do¬
lor. Si gͦ mors nõ erit. lapsũ
sentire nõ poterit in illa re¬
quie constitutꝰ. s placebit
deo in regione uiuoꝵ. Nos
eñĩ ut hic homo inuolutus
est. mortis corꝑe. obnoxio
lapsib atq delictis. ita et
illic. Ideoq regio illa uuo¬

Expanded text:
sicut columbae, et volabo et requiescam . Hanc sanctus animae suae dicit. Erat ergo anima in requie sua, ad quam dicit esse redeundum. Haec est requies sabbati magni, ut unusquisque sanctorum supra mundi sensibilia sit, in illo intelligibili secreto totus intentus, atque adsabbati, quo requievit Deus aatus his saeculi curis Theodosius se ereptum gaudet, et elevat animam suam, atque ad illam perpetuam dirigit requiem, pulchre sibi consultum asserens, quod eripuerit animam ejus Deus saeculi istius lubrico sustinebat, inquietus fluctibus peccatorum: eripuerit etiam obi habemus: Delebit omnem lacrymam ab oculis eorum, et mors non erit amplius, neque luctus, neque clamor, neque dolor . Si ergo mors non erit, lapsum sentire non poterit in illa requie constitutus: sed placebit Deo in regione vivorum. Non enim ut hic homo involutus est mortis corpore obnoxio lapsibus atque delictis; ita et illic. Ideoque regio illa vivo
Abbreviated transcription (Latin):
fectu. Et ideo paulus in qͥt.
do enim nõ habes quod dõ
usus adño est: Quid eni
habes qd̃ nõ accepisti: Er¬
go quia semꝑ accipis. sem¬
per inuoca. et quia quod
habes a dño ẽ. debutorem
de semꝑ eẽ cognosce. Malo
tam̃ ut quasi diligens qͣm
coactus debitum tuũ soluaᷤ.
Audi dicentẽ. circũ deder̃t
me dolores mortis. Ego ta¬
men et in mortis dolore
dñm dilexi. Pericula in¬
ferni inuenerunt me. Non
timentẽ utiq s amantẽ. sed
sꝑantem. quod nulle me an¬
gustie nulla ꝑsecutio. nulla
ꝑicula. nullus gladius. sepa.¬
rat axp̃o. Deniq uolens in¬
ueni tribulationẽ et dolo¬
rem. sciens quia tͥbulatio
patientiã oꝑatur. pacientiã
ꝓbationẽ. ꝓͥbatio spem. Et¬
eñĩ quasi bonus atlheta q̃¬
siuit certamina. ut cororã
inueniret. quã tamen nõ
suis uirib s dñi auxilio
nouit sibi ẽẽ donatam. Nõ
enĩ potuisset uincere. nisi
eum qui certantes adiuuat
inuocasset. Miser homo cõ¬

Expanded text:
fectu. Et ideo Paulus: In omnifectu. Et ideo Paulus: In omnido enim non habes quod Deo usus a Domino est? Quid enim habes, quod non accepisti ? Ergo quia semper accipis, semper invoca: et quia quod habes, a Domino est, debitorem te semper esse cognosce. Malo tamen ut quasi diligens, quam coactus debitum tuum solvas. 23. Audis dicentem: Circumdederunt me dolores mortis ? Ego tamen et in mortis dolore Dominum dilexi. Pericula inferni invenerunt me, non timentem utique, sed amantem, sed sperantem, quod nullae me angustiae, nulla persecutio, nulla pericula, nullus gladius separet a Christo. Denique volens invenit tribulationem et dolorem, sciens quia tribulatio patientiam operatur, patientia probationem, probatio spem. Etenim quasi bonus athleta quaesivit certamina, ut coronam inveniret; quam tamen non suis viribus, sed Domini auxilio novit sibi esse donatam. Non enim potuisset vincere, nisi eum qui certantes adjuvat, invocasset. 24. Miser homo con
Abbreviated transcription (Latin):
nobis dedit certamina. qͥb
mereatur qui uicerit coro¬
mortuũ resuscitaret. Nõ enĩ
deus in clinauit aurẽ suam
ut audiat corꝑalit̾. sed ut cõ¬
descendẽt nobis quo nos au¬
dire dignetur et infirmita¬
tis nr̃e releuet substantiam.
Inclinat se nob̾. ut nr̃a ad
eum adscendat oratio. Uoce
non indiget. qui mĩam de¬
ferr. Neq enĩ uoce indiguit.
qui moysen tacentẽ audiuit.
et nõ loquentẽ s inter pellan¬
tem gemitib in effabilib¬
ad se clamare dicebat. Norut
deus et sanguinẽ audire cui
in illa uox sub est. lingua ñ
suppetit. s accepit uocem
saere tytulo passionis. cla
ꝑ tulit ꝓsacrificio. Dilexi in¬
quit. et ideo diligens feci uo¬
luntatẽ dñi et in uocaui eũ
non in paucis sed inomĩb
dieb uite mee : nã certis di¬
ebus in uocare nõ om̃ibus.
fastidientis est nõ sꝑantis.
et ꝓusu affluentiũ cõmo¬
dorum mercedẽ gr̃arum re¬
ferre non ꝓdeuocionis af¬

Expanded text:
nobis dedit certamina, quibus nobis dedit certamina, quibus mereatur, qui vicerit, coromortuum resuscitaret. Non enim Deus inclinat aurem suam, ut audiat corporaliter: sed ut condescendat nobis, quo nos audire dignetur, et infirmitatis nostrae relevare substantiam. Inclinat se nobis, ut nostra ad eum ascendat oratio. Voce non indiget, qui misericordiam defert; neque enim voce indiguit, qui Mosen tacentem audivit: et non loquentem, sed interpellantem gemitibus ineffabilibad se clamare dicebat . Novit Deus et sanguinem audire , cui nulla vox subest, lingua non suppetit: sed accepit vocem sacrae titulo passionis. Clampertulit pro sacrificio. 22. Dilexi, inquit, et ideo diligens feci voluntatem Domini, et invocavi eum non in paucis, sed in omnibus diebus vitae meae. Nam certis diebus invocare, non omnibus, fastidientis est, non sperantis: et pro usu affluentium commodorum, mercedem gratiarum referre, non pro devotionis af
Abbreviated transcription (Latin):
dum. cum dicit ad petrum.
Symon ioħis diligis me:
et ille respondit.Tu seis
dñe quia diligo te. Et ite¬
rum dix̃. Symon ioħisdili¬
gis me.: Et iterum respon¬
dit. Etiam dñe. tu scis quia
diligo te. et tercio int̾rogatꝰ
ait. Omĩa tu scis tu nostis
quia amo te. Confirmauit
itaq caritatẽ tͥna responsio.
uł ab oleuit trine negatio¬
nis errorem. Et hic trinam
responsionẽ. si querimus
inuenimus. Dilexi qm̃ exau¬
diet dñs uocem orationis me¬
ẽ. Dilexi qm̃ inclinauit aurẽ
suam michi ut indieb meis
inuocẽ eum. Dilexi quia tri¬
bulationẽ et dolorem inue¬
ni.et ꝓnomine dei mei peri-¬
cula inferni nõ refugi. S
exspectaui ut cõprehende
et inuenire me possent.
Et pulchre ait. dilexi: quia
iam cursum uite huius
impleuerat᷑. Unde et apłs
impassione iam positus
ait. Certamen bonũ certa¬
ui. cursum consũmaui. fi¬
dem seruaui. qd̃ reliquum
est. reposita ẽ michi corona
iustieie. Magnus dñs. qui

Expanded text:
dum, cum dicit ad Petrum: dum, cum dicit ad Petrum: 'Simon Iohannis, diligis me?' Et ille respondit: 'Tu scis, Domine, quia diligo te'. Et iterum dixit: 'Simon Iohannis, diligis me?' Et iterum respondit: 'Etiam, Domine, tu scis, quia diligo te'. Et tercio interrogatus ait: 'Omnia tu scis, tu nosti, quia amo te. Confirmavit itaque caritatem trina responsio, vel abolevit trinae negationis errorem. Et hic trinam responsionem, si querimus, indiet Dominus vocem orationis meae . Dilexi quoniam inclinavit aurem suam mihi, ut in diebus meis invocarem eum. Dilexi, quia tribulationem et dolorem inveni, et pro nomine Dei mei pericula inferni non refugi, sed exspectavi ut comprehendere et invenire me possent. 20. Et pulchre ait: Dilexi, quia jam cursum vitae hujus impleverat. Unde et Apostolus in passione jam positus ait: Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi; quod reliquum est, reposita est mihi corona justitiae . Magnus Dominus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Cum tacet urguet nos. Drlei¬
tionis utiq diuine. carita¬
tis grã significatur. quia di¬
ligimus illud qd̾ ẽ suꝑ omĩa¬
celi desiderabilia desiderabi.¬
le. de quo scriptum ẽ. Diligis
dr̃m deum tuũ. Ergo disce¬
dens eterris anima et sc̃o
repleta sp̃u quasi int̾roganti¬
b. his qui sibi occurrerent cũ
sese ad sublimia et suꝑna sib¬
rigeret. dicebat dilexi. Nich
hoc plenius. nichil expres¬
sius interrogabant angłi
uł archangeli. Quid egisti
int̾ris. Occultoꝵ enim soł
cognitor deus. Dicebat dile¬
xi. hoc est dicere. legem im.¬
pleui. euangłiũ nõ preteri¬
ii. hoc est dicere. morti me
obtuli. et tota die estimatus
sum sieut oues occisionis.
et ideo confido quia neq
mors. neq uita. neq angłi.
neq uirtutes. neq altitudo.
neq ꝓfundũ. neq creatu¬
ra alia poterit nos seꝑare
iħu dño nr̃o. Hoc manda¬
tum legis etiam in euange¬
lio dñs iħc docet. ẽẽ seruan¬

Expanded text:
Cum tamen tacet, urget nos. DilecCum tamen tacet, urget nos. Dilectionis utique divinae caritatis gratia significatur, quia diligimus illud, quod est super omnia desiderabilia desiderabile, de quo scriptum est: 'Diliges dominum Deum tuum'. Ergo discedens e terris pia anima et sancto repleta Spiritu, quasi interrogantibus his, qui sibi occurrerent, cum sese ad sublimia et superna subrigeret, dicebat: 'Dilexi'. Nichil hoc plenius, nichil expressius. Interrogabant angeli et archangeli: 'Quid egisti in terris?' – occultorum enim solus cognitor Deus –, dicebat: 'Dilexi'. Hoc est dicere: 'legem implevi, euangelium non preterivi'; hoc est dicere: 'morti me optuli et tota die estimatus sum, sicut ovis occisionis. Et ideo confido, quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque virtutes, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poto nostro'. Hoc mandatum legis etiam in euangelio dominus Iesus docet esse servan
Abbreviated transcription (Latin):
sericordie. sꝑamus quod libe¬
ris suis apud xp̃m p̾sul ad¬
sistat. si dñs ꝓpitius sit reb
humanus. Bonũ ẽ miseri¬
cors horno. qui dũ aliis sub¬
uenit sibi consulit. et in ali¬
eno remetlio uulnera sua
curat. Agnoscit enĩ se ẽẽ ho¬
minẽ qui nouit ignoscere.
et uias xp̃i sequitur. qui car.¬
ne suscepta maluit in hũe
mundũ redemptor ueni¬
re.qͣm iudex. Unde puleͤ
psalmista ait. Bilexi quoniã
exaudiet dñs uocem oratio¬
nis mee. In quo psalmo dũ
legitur. uelut ipsum theo¬
dosium loquentẽ audiuimꝰ.
Dilexi inquit. agnosco uocẽ
piam. cuius testimonia uo¬
cis agnosco. et uere dilexit.
qui officia diligentis imple¬
uit. qui seruauit hostes. qͥ
dilexit inimicos. qui his
aquib est appetitus igno¬
uit. qui regni affectatores
ꝑire non passus ẽ. Non me¬
diocris s ꝑfecti in lege uox
ista ẽ. dicere dilexi. Plenitu¬
do eñĩ legis dilectio est. Sed
quid dilexerit audiamus.

Expanded text:
sericordiae, speramus, quod libesericordiae, speramus, quod liberis suis apud Christum presul exsistat, si Dominus propitius sit rebus humanis. Bonus est misericors homo, qui, dum aliis subvenit, sibi consulit et in alieno remedio vulnera sua curat. Agnoscit enim se esse hominem, qui novit ignoscere et vias Christi sequitur, qui carne suscepta maluit in hunc mundum redemptor venire, quam iudex. Unde pulchre psalmista dixit: 'Dilexi, quoniam exaudiet Dominus vocem orationis meae'. In quo psalmo, dum legitur, velud ipsum Theodosium loquentem audivimus. 'Dilexi', inquit. Agnosco vocem piam, cuius testimonia vocis agnosco. Et vere dilexit, qui officia diligentis implevit, qui servavit hostes, qui dilexit inimicos, qui his, a quibus est appetitus, ignovit, qui regni adfectatores perire non passus est. Non mediocris, sed perfecte in lege vox ista est dicere: dilexi. 'Plenitudo enim legis dilectio est'. Sed quid dilexerit, audiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt dedisse his facinori.¬
bus que ꝑiram cõmissa fo¬
rent. S scriptura diuma
melius ait. Irascimini et
uolite peccare. Maluit pec¬
catum recidere. quam excu¬
sare. Satis est in indignatio¬
ne laudem clementie rep¬
perire quã ire multionẽ
excitari. Quis gͦ dubitauit
filiis eius apud dñm maxi¬
mum presidiũ fore: Dño
fauente archadius im ꝑator
iam ualidus iuuenta est.
honorius continuo pulsat
adolescentie fores. ꝓuectior
etate quã iosias. Ille enim
destitutus patre orsus imꝑi
num regni sui ꝑduxit eta¬
aboleuit errores. asa quoq
ad huc inualidus corꝑis ro¬
bore cum regni curricula.
et medicos adhibuit. ad pe¬
dum dolorẽ. Accepto enim
tanto indicio duuni fauo¬
ris. auxiliatorem suũ non
debuit derelinquere s te¬
nere. Ideo ei nec medici ꝓ¬
fuerunt. et quasi incredulꝰ
mortẽ impleuit. S illoꝵ pa¬
tres abias et amos ambo in¬
fideles. Theodosus uero ple.¬
nus timoris dei. plenus mi¬

Expanded text:
ferunt dedisse his facinoriferunt dedisse his facinoribus, quae per iram commissa forent. Sed scriptura divina melius ait: ' Irascimini et nolite peccare'. Maluit peccatum recidere, quam excusare. Satius est in indignatione laudem clementiae reperire, quam ira in ulcionem excitari. Quis ergo dubitabit filiis eius apud Dominum maximum presidium fore? Domino favente Archadius imperator iam validus inventus est. Honorius continuo pulsat adolescentiae fores, provectior aetate quam Iosias. Ille enim destitutus patre orsus impernum regni sui perduxit aetaabolevit errores. Asaph quoque adhuc invalidus corporis robore, cum regnandi curricula ret medicos adhibuit ad pedum dolorem. Accepto enim tanto inditio divini favoris, auxiliatorem suum non debuit derelinquere, sed tenere. Ideo et nec medici profuerunt et quasi incredulus mortem implevit. Sed illorum patres Abias et Amos ambo infideles, Theodosius vero plenus timoris Dei, plenus mi
Abbreviated transcription (Latin):
tum gͥ est deponere terrorẽ
potentia. preferre suauitatẽ
gr̃a. Beneficiũ se pritabat
accepisse auguste memorie
theodosius. cum rogaretur
ignoscere. et tunc ꝓpior erat
uenie. cum fuisset cõmotio
maior iracundie. p̃rogati
ua ignoscendi erat indig¬
natum fuisse. et obtabatur
mea quod inaliis timeba¬
tur. ut irasceretur. Hoc erat
remediũ reorum. qm̃ cum
haberet supra om̃s potesta¬
tem. quasi parens expostu-¬
lare malebat. quam quasi
iudex punire. Se pe tremen¬
tes udimus. quos obuirga¬
bat. et conuinctos sceleris
cum desꝑassent solutos cri-¬
mine. Uincere enĩ uolebat
non plectere. equitatis iudex
non pene arbiter: qui nũ¬
quam ueniam confitenti
negaret. aut si quid eẽt qd̃
occulta conscientia in uolue¬
ret deo seruabat. hanc uocẽ
cem eus homines ampliꝰ
quã penam timebant qd̃
tanta imꝑator. ageret uere¬
cundia. ut mallet sibi ho¬
mines religione quã timo¬
re adstringere. Maximum
phylosophorũ impunitatẽ

Expanded text:
tum igitur est deponere terrorem tum igitur est deponere terrorem potentiae, praeferre suavitatem gratiae? 13. Beneficium se putabat accepisse augustae memoriae Theodosius, cum rogaretur ignoscere; et tunc propior erat veniae, cum fuisset commotio major iracundiae. Praerogativa 1202 ignoscendi erat indignatum fuisse: et optabatur in eo, quod in aliis timebatur, ut irasceretur. Hoc erat remedium reorum; quoniam cum haberet supra omnes potestatem, quasi parens expostulare malebat, quam quasi judex punire. Saepe trementes vidimus, quos objurgabat, et convictos sceleris, cum desmine. Vincere enim volebat, non plectere aequitatis iudex, non poenae arbiter, qui numquam veniam confitenti negaret. Aut si quid esset, quod occulta conscientia involveret, Deo servabat. Hanc vocem eius homines amplius quam poenam timebant, quod tanta imperator ageret verecundia, ut mallet sibi homines religione quam timore adstringere. Maximum philosophum impunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ribus principis sedulũ ac pa¬
ternum impendamus affec¬
tum. Soluite filius eius qd̾
debetis patri. Plus debetis de¬
functo. quã debiustis iuiuen¬
ti. Et enim si in liberis priua¬
toꝵ nõ sine graui scelere mi¬
noꝵ iuira temerantur. qͣnto
magis infiliis imperatoris:
ad datur eo. Cunis impera¬
toris. Imꝑatoris pii. inꝑa¬
toris miscd̃is. imꝑatoris fide¬
lis. de quo non mediocre
locuta est scriptura clicens.
Magnum et honorabile ẽ
homo misericors. In uenire
autem uirum fidelem. dif¬
ficile est. Si magnum est
misericordẽ aut fidelem.
quẽcumq hominẽ inue¬
nire. quanto magis im¬
peratorem quem potestas
ad ulciscendum impellit:
Sed reuocet tamen abultio¬
ne miseratio. Quid prestan¬
tius fide imꝑatoris. quam
non extollat potentia. su¬
perbia non erigat. sed pie¬
tas inclinet. Preclare salo¬
mon ait. Iniqui regis mi¬
nitatio. similis rugi tui leo¬
nis. Sieut autem ros inher¬
ba sic et ylaritas eus. Quan¬

Expanded text:
ribus principis sedulum ac paribus principis sedulum ac patrium impendamus affectum. Solvite filiis ejus, quod debetis patri. Plus debetis defuncto, quam debuistis viventi. Etenim si in liberis privatorum non sine gravi scelere minorum jura temerantur; quanto magis in filiis imperatoris? 12. Addatur eo cujus imperatoris? Imperatoris pii, imperatoris misericordis, imperatoris fidelis, de quo non mediocre locuta est Scriptura dicens: Magnum et honorabile est homo misericors: invenire autem virum fidelem difficile est . Si magnum est misericordem aut fidelem quemcumque hominem invenire; quanto magis imperatorem, quem potestas ad ulciscendum impellit, sed revocat tamen ab ultione miseratio? Quid praestantius fide imperatoris, quem non extollat potentia, superbia non erigat, sed pietas inclinet? de quo praeclare Salomon ait: Iniqui regis minitatio similis rugitui leonis: sicut autem ros in herba, sic et hilaritas ejus . Quan