comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m bonus panis qui ⁊
angelos pascit per spe¬
ciem. ut deseipo satiẽ¬
tur in patria: et nos pascit per.
fidem ne deficiamus ĩ uia . Ille
panis qui seipm̃n dat angelis
ad gaudiũ stabilitatis: seip̃m
dedit hom̃ib ad remediũ sani¬
tatis. Et qui est angelorum
esca: nob factus est medicina
Deruntamen hic dilectissimi
fratres attendite magnitudi-¬
nem gratie. et agnoscite quid
deus homini dignatus est p̾rõ¬
gare. xp̃s enim dei filius de deo
uero deus uerus: et unus cũ
patre naturaliter deus. semper
ex seip̃o sanctos angelos pascit.
sed tamẽ angelicam natirrã
dei filius non accepit Ut autẽ
suam caritatem deus cõmenda¬
ret in nobis: filius eius nrãm
naturam suscepit ex nobis. Et
deus unigenitus qui panis est
angelorum. ut eciam homini se¬
ip̃m faceret panem: simul hom̃is
et animã suscepit et carnem. Ae¬
cepit utramq ueram. utrãq scã
utramq mũdam. Accepit animã
nostram sine iniquitate. accepit
carnem nrãm cum mortalitate.

Expanded text:
m bonus panis qui et angelos pascit per speciem, ut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina. 5. Verumtamen hic, dilectissimi fratres, attendite magnitudinem gratiae, et agnoscite quid Deus homini dignatus est praerogare. Christus enim Dei Filius, de vero Deo Deus verus, et unus cum Patre naturaliter Deus, semper ex seipso sanctos angelos pascit; sed tamen angelicam naturam Dei Filius non accepit. Ut autem suam caritatem Deus commendaret in nobis, Filius ejus naturam nostram suscepit ex nobis: et Deus unigenitus, qui panis est angelorum, ut etiam hominum seipsum faceret panem, simul hominis et animam suscepit et carnem. Accepit utramque veram, utramque sanctam, utramque mundam: accepit animam nostram sine iniquitate, accepit carnem nostram cum mortalitate;
Abbreviated transcription (Latin):
tatis dotenudatũ. diram mor¬
tis subisse sententiã. seq in
malis suis. quadã de p̾uari¬
catoris ꝯsortio menisse sola
utatis exigente ratõe. erga ho¬
minẽ quem tanto honore cõ¬
diderat. antiquã mutasse sẽ¬
tenciam. opus fuit dilectissi-¬
mi secreta dispensatd̃e ꝯsilii.
ut ĩcommutabilis deus cuiꝰ
uoluntas nõ potest sua beni¬
gnitate priuari.pͥmã pieta¬
tis sue dispositionem sacramẽ¬
to occultatione compleret. et hõ
dyabolice iniquitatis uersucia.
actus in culpami contra dei ꝓpo¬
situm non periret. R O magnũ¬

Expanded text:
tatis dote nudatum duram mortatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse sostitiae exigente ratione, erga hominem, quem tanto honore codiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitate privari, primam pietatis suae dispositionem sacramento occultiore compleret, et homo diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum non periret. CA
Abbreviated transcription (Latin):
cultemus in domino
dilectissimi: et spũali
iccunditate letemur:
quia illuxit dies redemptionis
noue. reparationis antique. et
felicitatis eterne. Reparatur ẽ nob̾
salutis nr̃e ãmia reuolutione
sacramẽtum: ab initio ꝓmis-¬
sum. ĩ fine redditũ. sine fine
mansurũ. In quo dignũ est
nũ adorare misteriũ: ut quod
magno dei munere agitur. ma-¬
gnis eccl̃ie gaudiis celebretur.
Deus enim omps et clemens.
cuius natura bonitas. cuius
uoluntas potencia. cuius opꝰ
misericordia est. statim ut nos
dyabolica malignitas ueneno
sue mortificauit ĩuidie. p̃para¬
ta renouandis mortalib pi
etatis sue remedia. inter ip̃a
mũdi pͥmordia presignauit:
demĩcians serpenti futurũ se¬
men mulieris. qd̃ noxii capi¬
tis elatoem sua uirtute conte¬
hominẽq significans: qͥ natꝰ¬
z ex uirgine. ut uiolatorẽ hu¬
mane ꝓpaginis ĩcorrupta na¬
tiuitate dampnaret. Nam qͥa
gloriabatur dyabolus hominẽ
sua frande deceptum diuinis
caruisse muñib: et ĩmortali¬

Expanded text:
ultemus in Domino, dilectissimi, et spiritali jucunditate laetemur, quia illuxit 67 nobis dies redemptionis novae, praeparationis antiquae, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est num adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentia, cujus opus misericordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elationem sua virtute contehominemque significans, qui natus ex Virgine violatorem humanae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortali
Abbreviated transcription (Latin):
empore illo erat¬
quidam senator
nonñe cleusius
amicus maximiani impera¬
quandam puellam nobilem.¬
Iulianam. Transactis autẽ
paucis diebz demio misit ad
eam uoleris niptiarx ĩplere
festiuutatem. Iuliana uero
prudenti ꝑtrãctans consilio:
dicit presentib ⁊ qui cieta ip̃¬
sam erant. Euntes discite p̾¬
fecto eleusio. Si credideris in
accipiam te maritum. Qd̃
si nolueris: quere tibi alterã

Expanded text:
empore illo quidam senatur nomine eleusius| amicos maximi\a/ni impera. quan| dam puellam nobilemurae . transactis uero paucis diebus .| Dinuo misit ad eam . uolens nuptiarum implerae| festiuitatem. Iuliana uero prudentes pertractans| consilio . dicit praesentibus qui circa ipsam erant . euntes| diciti . praefecto eleusio. Si credideris in accipiam| te maritum quod si nolueris . queri tibi aliam
Abbreviated transcription (Latin):
Onulli putant poep¬
ta ueteris testamenti:
districtiora ẽe quã no¬
ui Sed hii nimirũ improuisa
consideratõe falluntur. In illo
enim non tenacia sed rapina
multatur. Ibi res ĩiuste sub-¬
lata restitutione quadrupli-
punitur. Hic autem diues iste
non abstulisse aliena reprelẽ¬
ditur: sed propria non dedisse
Nec dicitur quia ui quempia
oppressit: sed quia in acceptiͤ

Expanded text:
nulli putant praecepta Veteris Testamenti districtiora esse quam Novi; sed hi nimirum improvida consideratione falluntur. In illo enim non tenacia, sed rapina multatur . Ibi res injuste sublata 1655 restitutione quadrupli punitur . Hic autem dives iste non abstulisse aliena reprehenditur, sed propria non dedisse. Nec dicitur quia vi quempiam oppressit, sed quia in acceptis
Abbreviated transcription (Latin):
D cuius ꝓfecto fragrã¬
ciam odoris: omnus
illa celestis ierlĩn leta decurrit.
quam circundabant flores ro¬
sarum et lilia conualliũ: eo ꝙ
om̃es anime martirio rubcate
eam eterne dilectionis complec¬
tunt᷑ amplexib et uirginitati
splendore candidate. ac si lilia
ĩ ualle humilitatis enutrite
circundant eam uen̾ations
gratia obsequentes. Recte igit
uirgo fuit qͣmuis in pace uitã
ad eam. Et tuam animã inqͥt
et si passi sunt pro xp̃o in carne.
tamen ĩ anima que ĩmortalis
est pati non potuerunt. Ccõ.i¬

Expanded text:
d cujus profecto fragrantiam odoris, omnis illa coelestis Jerusalem laeta decurrit, quam circumdabant flores rosarum et lilia convallium, eo quod omnes animae martyrio rubricatae, eam aeternae dilectionis complectuntur amplexibus: et virginitatis splendore candidatae, ac si lilia in valle humilitatis enutritae, circumdant eam, venerationis gratia obsequentes. Recte igituvirgo fuit, quamvis in pace vitam ad eam: Et tuam, inquit, etsi passi sunt pro Christo in carne, tamen in anima, quae immortalis est, pati non potuerunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Ecte festa eccl̃ie colunt.
qui se eccl̾ie filies esse co-¬
gnoscunt. Hec enĩ om̃i¬
um credentium mater est:que
natos ad mortem regen̾at ad sa-¬
lutem. Hec est post synagegam
quidem uocata:sed ante synago¬
gam ꝓmissa. Hec enĩ iam ĩ pͥmo
homine figurata est. Nam sicut
ex ade latere fabricata est eua⁊ ita
ex xp̃i corpore et uuln̾e redempta
creuit eccl̃ia. Hxc intra aquas¬
archa diluuio exbndante ẜuata.
uucis beneficiũ. et baptismatis
misternm p̾signauit. Hac sara
sterilis et desperata. ĩ senectute
unico pignore fecundata preci¬
nit. Eccł̃ia enim unicum id est
dilectissimũ deo populũ: seculo iã
senescente ꝓgenuit. Lee est regina
illa de qua ad dominũ dicitur asti¬
tit regina a dextris tiuis in uestrtu
deaurato circundata uarietate. so
est diuersarũ circundata decore po-¬

Expanded text:
ecte festa Ecclesiae colunt, qui se Ecclesiae filios esse recognoscunt. Haec enim omnium credentium mater est, quae natos ad mortem, regenerat ad salutem. Haec est post Synagogam quidem vocata; sed ante Synagogam promissa. Haec enim jam in primo homine praefigurata est. Nam sicut ex Adae latere fabricata est Eva; ita ex Christi corpore et vulnere redempta crevit Ecclesia. Haec intra arcam diluvio exundante servata, crucis beneficium et Baptismatis mysterium praesignavit. Hanc Sara sterilis et desperata in senectute unico pignore fecunda praececinit: Ecclesia enim unicum, id est, dilectissimum Deo populum saeculo jam senescente progenuit. Haec est regina illa de qua ad Dominum dicitur, Astitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato, circumamicta varietate ; id est, diversarum circumdata
Abbreviated transcription (Latin):
Erito magister bonꝰ
dilectoẽm sic sepe cõ¬
mendat: tanqͣm sola
p̾cipienda sit: sine qua nõ possũt
prodesse cet᷑a bona. et que nõ po¬
test haberi sine cet̾is bonis. quib.
homo efficitur bonus. Pro hac
autem dilectione: patient debe¬
mus etiã mũdi odia sustinere.
Neccesse est enĩ ut nos od̾it. qͦs
ceruit nolle qd̃ diligit. Sed plu¬
rim.ĩ de seip̃o dominus ꝯsolatur.
qui cũ dixisset. Hec mando nob̃
ut diligatis ĩuicem: adiecit at
ait. Si mũdus uos odit: scitote
quia me priorem uob̃ odio ha¬
buit. Cur ergo se membrũ suꝑ
uerticem extollitur. Recusas ẽẽ
ĩ corpore. si non uis odium mũ¬

Expanded text:
e magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest haberi sine caeteris bonis, quibus homo efficitur bonus. 2. Pro hac autem dilectione patienter debemus etiam mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle quod diligit. Sed plurimum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; adjecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mu
Abbreviated transcription (Latin):
fontes: trentur fluminaq igni.
S tuba tamen sonitũ tristem
dimittet ab alto. Orbe gemens
facinus: miserũ uariosq labo¬
res. Tartareũq chaos monstra¬
bit terra dehiscens. Et coram hoc
domino: reges sistentur ad imũ.
Recidet e celo ignisq sulphuriͤ¬
et ampnis. Hec de xp̃i natiuita-¬
te. passione et resurrectione atq
secundo eius aduẽtu ita dicta
sunt. ut si quis ĩ greco capita
horum u̾suum discern̾e uoluit.
ĩueniat ihus xpistus yos theoy¬
tis eistem u̾sib. apparet ihus
qd̃ grecarum litterarũ ꝓprietaˢ
nõ adeo potuit obseruari. Cre¬
do iam uos inmici iudei tantis
testib ita obrutos. ꝯfutatosq ẽẽ
ip̃a u̾itate: ut nichil ultra re¬
pugnare nichil q̃rere debeatis.
R Uirgo israel reu̾tere ĩ ciuitates
tuas. usq quo dolens auerteris ge¬
nerabis dominũ saluatorem et¬
oblationem nouã in terra. Ami¬
bulabunt homines In saluatio.¬

Expanded text:
fontes torrentu n fuminaque igni, fontes torrentu n fuminaque igni, Et tuba tum sonitum tristem dimittet ab alto Orbe gemens facinus miserum vanosque labores, Tartareumpue chaos monstrat terra deinceps, Et coram hic Domino reyes sistentur ad unum. Procedit e celo ignisque et sulphuris amnis. Hec de Christi nativitate, passione et resurrectione atque secundo eius adventu tradita sunt, ut si quis in Greco capitulo horum versibus discernere voluerit, inveniet: Iesus Christus, hios thetis eisdem versibus apparet, d Grecarum litterarum proprietas non adeo potuit observari. Credo vos, o inimici Iudei, tantis testibus ita obrutos confutaturos esse ipsa veritate, ut nichil aliquid repugnare, nichil querere debeatis. Virgo Israel, revertere in civitatibus tuis. Usquequo dolens averteris? Generabis Dominum Salvatorem oblationem novam in terra. Ambulabunt homines in Salvatio
Abbreviated transcription (Latin):
madescit. E celo rex adueniet ꝑ
secla futurus. Scilicet ĩ carnẽ:
p̾sens ut iudicet orbem. Unde
deum cernẽt. incredulus atq fi¬
delis. celsũ cum sanctis eui iã
termino ĩ ip̃o. Sic anime cum
carne aderunt. quas ĩdicet ip̃e.
Cum iacet ĩcuiltis densis ĩ repͥb
orbis. Reicient simulatra uiri
cunctam quoqz gazam. Exuret
terram: ignis pontũq polũq.
Inquirens tetri. portas confrĩ¬
get auerni. Scõrum sedem: cũc¬
te lux libera carni. tradẽtur son¬
tes:eterna flãma cremabit.
Occultos actus: retegens rete¬
gens tunc quisqz loquatur. Se¬
creta atqz deus reserabit pecto
ra luci. Tunc erit et luctus. stri¬
debunt dentib omnes. Eripit᷑
solis iubar. et choris ĩterit asts.
Uoluetur celum: lunaris splẽ¬
dor obibit. Deiciet colles: ualles
extollet ab ymo. Non ecit ĩ reb:
hominũ sublime uel altum. Iã
la ponthi.Omĩa cessabunt: tel¬
lus confracta ꝑibit. Sic pariter

Expanded text:
madescet. E coelo rex adveniet per madescet. E coelo rex adveniet per saecla futurus, Scilicet in carne praesens ut judicet orbem. Unde Deum cernent incredulus atque fidelis Celsum cum sanctis, aevi jam termino in ipso. Sic animae cum carne aderunt quas judicat ipse. Cum jacet incultus densis in vepribus orbis, Rejicient simulacra viri, cunctam quoque gazam Exuret terras ignis pontumque polumque Inquirens, tetri portas effringet Averni. Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni Tradetur, sontes aeternaque flamma cremabit. Occultos actus retegens, tunc quisque loquetur Secreta, atque Deus reserabit pera luci. Tunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis iubar et solis interit astris. Volvetur celum, lunaris splendor obibit. Deiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Iam la ponti. Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter
Abbreviated transcription (Latin):
dei. O alienigena unde tibi hoc
Quis tibi annũciauit filiũ dei
ciauit filium dei. Nondũ qui¬
dem mũdo nascitur. et similitu¬
do nascentis a te cognoscit; Unde
tibi hoc. Quis tibi istud annũ¬
ciauit. Nisi quia sic te diuinus
ignis ĩtus illuminauit. ut cum
illic apud te captiui tenentur ũ¬
mici uidei. sic diceres testimoniũ
filio dei: Sed quia in ore duorũ
uel triũ testium. stat omne u̾bũ.
sicut ip̃e dominus urãm contu¬
maciã confutans. In lege inqͥt
uestra scͥptum est. ꝙ duoꝵ homi¬
nũ testimoniũ uecum sit: eciam
ex gentib tertius testis intro¬
ducatur. ut testimoniũ u̾nitatis
ex omni parte roboretur. Quid
sibila uaticinãdo etiam de xp̃o
clamauerit. modo ĩ mediũ profe¬
ramus. ut ex uno lapide utroꝵ
frontes ꝑcutiant᷑. iudeorũ scilic
atq paganoꝵ. atq suo gladio
sicut golias. xp̃i omnes ꝑtutiã¬
tur mimici. Audite quid dix̾it.
Iudicii signum: tellus sudore

Expanded text:
Dei . O alienigena, unde tibi hoc? Dei . O alienigena, unde tibi hoc? Quis tibi annuntiavit Filium Dei? tibi Filium Dei? Nondum quidem mundo nascitur, et similitudo nascentis a te cognoscitur. Unde tibi hoc? Quis tibi istud annuntiavit, nisi quia sic te ignis divinus intus illuminavit, ut cum illic apud te captivi tenerentur inimici Judaei, sic diceres testimonium Filio Dei? Sed quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum, sicut ipse Dominus vestram contumaciam confutans, in lege, inquit, vestra scriptum est quod duorum hominum testimonium verum sit , et jam ex gentibus tertius testis introducatur, ut ei testimonium veritatis ex omni parte roboretur. Quid Sibylla vaticinando etiam de Christo clamaverit, in medium proferamus, ut ex uno lapide utrorumque frontes percutiantur, Judaeorum scilicet atque paganorum, atque suo gladio, sicut Golias, Christi omnes percutiantur inimici. Audite quid dixerit: Judicii signum, tellus sudore
Abbreviated transcription (Latin):
uos dignos uite eterne indica¬
stis. ecce ĩquit conu̾timur uos
ad gentes. Demonstremꝰ etiã
nos ex gentib testimoniũ xp̃o
fuisse prolatum. qm̃ ueritas nõ
tacuit clamãdo. eciam ꝑ liguas
inimicoꝵ suoꝵ. Nõne quando
ille poeta facundissimus inter
sua carmina. iam noua prege.¬
nes celo dimittitur ab alto di¬
cebat. xp̃o testimoniũ ꝑhibebat
In dubiũ hoc uemiat. nͥ alios¬
testes ex gentibz ydoneos testes:
pluraq dicentes ĩ mediũ intro¬
ducam. Illũ regem qui uestrã
suꝑbiam captiuando ꝑdomuit:
nãbugodonosor regem stilicet
babilonis: nõ pret̾mittam. Dic
nabugodonosor quid ĩfornace
quo tres uiros iustos ĩiuste mi¬
seras. dic dic quid tibi fuerit re¬
uelatum. Nõne inquit tres ui-¬
ros misimꝰ in fornacẽ ligatos:
Et auĩt ei. Uere rex. Ecce inquit
ego uideo quatuor uiros solutos
deambulantes ĩ medio ignis.
et corruptio nulla est ĩ eis: et as¬
pectus quarti. similis est filio

Expanded text:
vos dignos vitae aeternae judicavos dignos vitae aeternae judicastis, ecce, inquit, convertimus nos ad gentes . Demonstremus etiam nos ex gentibus testimonium Christo fuisse prolatum, quoniam Veritas non tacuit, clamando etiam per linguas inimicorum suorum. Nonne quando ille poeta facundissimus, inter sua carmina , Jam nova progenies coelo dimittitur alto, dicebat, Christo testimonium perhibebat? In dubium hoc veniat, nisi alios ex gentibus idoneos testes pluraque dicentes in medium introducam. Illum regem qui vestram superbiam captivando perdomuit, Nabuchodonosor regem scilicet Babylonis non praetermittam. Dic, Nabuchodonosor, quid in fornace, quo tres viros justos injuste immiseras, dic quid tibi fuerit revelatum. Nonne, inquit, tres pueros misimus in fornacem ligatos? Et aiunt ei, Vere, rex. Ecce, inquit, ego video quatuor viros solutos deambulantes in medio ignis, et corruptio nulla est in eis, et aspectus quarti similis est Filio
Abbreviated transcription (Latin):
bat om̃ino pecratum. quid res¬
ponderis. quẽ cognou̾is. quale
dei. ecce qui tollit põca mundi.
baptizari: et ego a te deleo bap¬
tizari. Agnoiit seruus dm̃n.
agnouit uinculis originalis
peccati obligatus. ab om̃i ne¬
xu pcc̃i liberum. Agnouit preco
iudicem. agnouit creatura cre¬
atorem. agnouit paranimphꝰ
sponsum. Nam et hec uox iohan¬
nis est. Qui habet sponsã spon¬
sus est. Amicus autẽ sponsi. qͥ¬
stat et audit eũ: et gaudio gau-¬
det propt uocem sponsi. Suffi¬
ciũt uobis ista o indei. suffici¬
ũt uobis tanti testes. tot testi¬
monia ex lege uestra. ex gẽte
nestra: an adhuc impudentia
nimia audebitis dice qd̃ alte¬
rius gentis uel nationis ho¬
mines. xp̃o deberent testimoni¬
um ꝑhibere: Sed si hoc dicitis:
respondebit quidem ille uob̃.
Non sum missus nͥ ad oues
que ꝑierant domus israel. S
sicut uos ĩ actib apłoꝵ incre-
tuerat annũciare u̾bum dei:
sed quia expulistis illud. nec

Expanded text:
bat omnino peccatum, quid resbat omnino peccatum, quid responderis, quem cognoveris, quale Dei, ecce qui tollit peccata mundi . baptizari? Ego a te debeo baptizari . Agnovit servus Dominum, agnovit vinculis originalis peccati obligatus, ab omni nexu peccati liberum, agnovit praeco judicem, agnovit creatura Creatorem, agnovit paranymphus sponsum. Nam et haec vox Joannis est: Qui habet sponsam, sponsus est. Amicus autem sponsi stat, et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi . Sufficiunt vobis ista, o Judaei, sufficiunt vobis tanti testes et testimonia ex lege vestra, ex gente vestra, an adhuc impudentia nimia audebitis dicere quod alterius gentis vel nationis homines Christo debent testimonium perhibere? Sed si hoc dicitis, respondet quidem ille vobis, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Sed sicut vos in Actibus apostolorum increpatuerat annuntiare Verbum Dei, sed quia expulistis illud, nec
Abbreviated transcription (Latin):
domini mei ad me. Ecce enĩ ut
facta est uox salutatõis tue ĩ
auribz meis: exultarit in gau-¬
dio infans in utero meo. Intel¬
ligens enĩ iohãnes matrem do¬
mini sui uenisse ad suã mr̃em:
inter ip̃as angustias uteri ad¬
huc positus motu salutauit.
quẽ uoce non poterat. Qui post¬
ea ip̃e iohãnes p̾cursor ⁊ amicꝰ
humilis. et fidelissimus ẜuus
testis ydoneus effectus: taxito
maior ĩnatis mulierũ qͣnto
estimabatur ẽẽ qd̃ non erat.
bant:sed ille nõ se ẽẽ clamabat
dicens. Quẽ me suspicam̃ĩ ẽẽ:
non sum ego. Sed ẽe ueĩt post
me cuius pedib nõ sum dignꝰ
soluere corrigiam calciamẽti
ens. O fidelis testis et amice
ueri sponsi. qͣntum te humili¬
asses si ad corrigiam calciamẽ¬
ti eius soluendam dignũ te ẽẽ
dixisses. Sed dum ad ho dig
testib contradicis. Sed hec a te
res.Qui cũ ad te uerut. ip̃e ex¬
celsus humilis.implende dis¬
pensationis sue grara. ut a te
laptiz aretur qui nullũ habe¬

Expanded text:
mei ad me? Ecce enim ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo . Intelligens enim Joannes matrem Domini sui venisse ad suam matrem, inter ipsas angustias uteri adhuc positus, motu salutavit quem voce non poterat. Qui postea ipse Joannes praecursor et amicus et humilis et fidelissimus servus, testis idoneus factus, tanto major in natis mulierum, quanto aestimabatur esse quod nbant, sed ille se non esse clamabat, dicens: Quem me esse suspicamini, non sum ego, sed ecce venit post me, cujus pedibus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ejus . O fidelis testis et amice veri sponsi, quanto te humiliasses, si ad corrigiam calceamenti ejus solvendam dignum te esse dixisses. Sed dum hoc te testibus contradicis. Et haec ante res, qui cum ad te venit excelsus, humilis implendae dispensationis suae gratia, ut a te baptizaretur, qui nullum habe
Abbreviated transcription (Latin):
ui cũ tantum nefas:
humanis quidẽ ma¬
nib. sed firma mẽte.
fieri uiderent: mori gratius hen¬
tes qͣm huiuscemodi piaculo
funestari. inter ees qui ossa ad
exurendum legebant mixti dili¬
gentius in quantũ res patieba¬
tur. ac religiosius congregantes:
furtim se uel stupentib uel ĩsaͦ¬
nentib subtraxere: et ad patrẽ
ꝓpriis uigiliis: ad pontificẽ ma-¬
ximũ tunc athanasium hostie
ille suscipiens: pancis arbitris
sub cauato sacrarii pariete ĩclu-
tioni postere conseruauit. Cuius
p̃sagium sub theodosio principe
completur. Qui destructo serapis
simulachro: sancti iohãnis ibidẽ¬

Expanded text:
ui cum tantum nefas humanis quidem manibus, sed ferina mente fieri viderent, mori gratius habentes, quam hujuscemodi piaculo funestari, inter eos qui ossa ad exurendum legebant, mixti diligentius, in quantum res patiebatur, ac religiosius congregantes, furtim se vel stupentibus, vel insaientibus subtraxere, et ad religios servare vigiliis, ad Pontificem maximum tunc Athanasium, hostiaille susceptas, paucis asubcavato sacrarii pariete inclusia generationi posterae consecravit. Cujus praesagium sub Theodosio principe completur qui, destructo Serapis sepulcro, Sancti Joannis ibide
Abbreviated transcription (Latin):
Emo potest duobz do¬
minis seruire: quia
et et̾ua diligere. Si enim et̾nita¬
tem diligimus: cuncta tempora¬
lia in usu non in affectu posside-¬
mus. Aut enim unũ odiet. g
alterum diliget. aut uni adle¬
bit. et alterum contemnet. Hec
uerba diligenter consideranda
funt. Nam qui sint duo domnui:
consequent exponit dicens. Non
rotestis des serure et mãmont. Mã¬

Expanded text:
duobus dominis servire. Quia eterna diligere. Si enim aeternitatem diligimus, cuncta temporalia in usu, non in affectu possidemus. Aut enim unum odiet, et alterum diliget; aut uni adhaerebit, et alterum contemnet. Haec verba diligenter consideranda sunt. Nam qui sint duo domini, consequenter exponit dicens: Non potestis Deo servire et mammonae. A
Abbreviated transcription (Latin):
qui seruit diuiciis. Qui enim di¬
uiciarum seuius est: diuicias cu¬
stodit ut seruus. Qui autem seru¬
tutis extussit ngũ: distribuit eas
ut dominus. Sed qui seruit mã¬
mone. illi utiqz seruit qui rebus
istis terrenis merito sue ꝑuecsita¬
tis p̾positus pͥnceps hunis seculi
a domino dicitur.

Expanded text:
im divitiarum servus est, divitias custodit, ut servus; qui autem servitutis excussit jugum, distribuit eas, ut dominus: sed qui servit mammonae, illi utique servit, qui rebus istis terrenis merito suae perversitatis praepositus princeps hujus saeculi a Domino dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
euersione. ⁊ multis effluẽtib
annaꝵ curritulis idem locus
ad heremũ redactus cepit esse ferare.
qui prius fuerat hĩtacio hoñm:

Expanded text:
eversione et multis effluentibus annorum curriculis, idem locus ad eremum redactus coepit esse ferarum, qui prius fuerat habitatio hom
Abbreviated transcription (Latin):
um du gens lon¬
gobardoꝵ infideli¬
fatis sue tenebris
cacere nouusset. ⁊ iugum dñi
ferre detractans eos qui ferebãt
impugnare decreuisset: italiã
uenit nominis xpistiam ĩpu¬
tera facinora sua monasteriũ
exinui ꝑatris bñdicti depopu¬
lans. rebus omnib inhitablẽ

Expanded text:
um diu gens Langobardorum infidelitatis suae tenebris carere noluisset, et jugum Domini ferre detrectans eos qui ferebant impugnare decrevisset, Italiam venit nominis Christitera facinora sua monasterium eximii Patris Benedicti depopulans, rebus omnibus inhabitabile
Abbreviated transcription (Latin):
Tcum apuisset sigil¬
lum septimũ: factũ
est silentium in celo.
quasi media hora. Et uidi sep-¬
tem angelos stantes ĩ ꝯspectu-
dei. Et date sunt illis septẽ tube.
Et alius angelus uenit ⁊stetit.
ante altare habens thuribulũ
aureum. et data sunt illi ĩcen¬
sa multa. ut daret de or̃onib
scõrum om̃ium. super altare
aureum. qd̃ est ante thronum.
Et ascendit fumus incensorũ
de or̃onib scõrum. de manu an¬
geli coram deo. Et accepit an¬
gelus thuribulũ. et impleuit
illud de igne altaris. et misit
ĩ terram et facta sunt tonitrua.
et uoces et fulgura. et t̾remo¬
tus magnus. Et septem an¬
geli qui hebant septem tubas:
parauerunt se ut tuba cane¬

Expanded text:
cum aperuisset sigillum septimum, factum est silentium in coelo, quasi media hora. Et vidi septem angelos stantes in conspectu Dei: et datae sunt illis septem tubae. Et alius angelus venit, et stetit ante altare habens thuribulum aureum: et data sunt illi incensa multa, ut daret de orationibus sanctorum omnium super altare aureum, quod est ante thronum Dei. Et ascendit fumus incensorum de orationibus sanctorum de manu angeli coram Deo. Et accepit angelus thuribulum, et implevit illud de igne altaris, et misit in terram, et facta sunt tonitrua, et voces et fulgura, et terraemotus magnus. Et septem angeli, qui habebant septem tubas, praeparaverunt se, ut tuba cane
Abbreviated transcription (Latin):
eternũ: de quo ip̃emet dixit. Et
panis quẽ ego dabo caro mea est
pro mundi uita. Det̾minat qͦ¬
munde unita: incorporata unũ
cũ illa effecta. uiuit de spñ eius
sicut iuit corpus eius de suo
spũ. Qui u̾o non est de corpore

Expanded text:
ernum, de quo ipsemet dicit: Et panis, quem ego dabo, caro mea est, pro mundi vita, etc. Determinat, quejus mundae unita, incorporata, unum cum illo effecta, vivit de spiritu ejus, sicut vivit corpus de suo spiritu. Qui vero non est de corpo
Abbreviated transcription (Latin):
sionis. Qd̃ cum ꝑ manus hsis
ad illam uisibilem speciem ꝑ¬
ducatur non sanctificatur: ũt
sit tam magnũ sacramentum
nisi oꝑante inuisibiliter spiritu
sancto. cum hec omnia que per
corporales motus in illo opere fi-¬

Expanded text:
sionis, quod cum per manus hominum ad illam invisibilem speciem perducatur, non sanctificatur ut sit tam magnum sacramentum, nisi operante invisibiliter Spiritu Dei. Cum haec igitur omnia quae per corporales motus in illo opere fi
Abbreviated transcription (Latin):
in domind semꝑ unientes a põ¬
tificib temploꝵ apud impera¬
tores quod xp̃iani essent incrsa¬
ti sunt. Et inquisiti eram erãt
ciues romani: adducti sunt in
conspectu imꝑatoꝵ. Et iusser̃t
eos ferro uinctos in carcerẽ trudi
Ubi affiut eis angelus dm̃i:
qui cis consolaret. Post aliqͦt
uero dies iusserunt eos imperato¬
res sius aspectib presentari. Et
iisserunt militib ut ducerent
eos ad fanum herculis. ⁊ si satͥ¬
ficare nollent: fortiter eos peni
affligerent.
n nulla possent
sz pro xpisti nomine optarẽt
magis mori: extenderunt eos
milites ⁊ uirgis fortiter mac¬
tauerunt. Et cum renũciarẽt
imꝑatorib milites que gesta-
sunt: irati ualde nissecunt eos
tradi ꝓmoto presidi euitatis
numentane: ⁊ diuersis penis
interfici. Et accipientes eos mi¬
lites durerunt in uiam que uo¬

Expanded text:
in Domino semper viventes, a pontificibus templorum apud imperatores, quod Christiani essent, accusati sunt et inquisiti. Erant enim cives Romani, adductique sunt in conspectu imperatorum, et jusserunt eos ferro vinctos in carcerem recludi, ubi adfuit eis angelus Domini, qui eos consolaretur. Post aliquot vero dies jusserunt eos imperatores suis aspectibus praesentari, et jusserunt militibus, ut ducerent eos ad fanum Herculis et si sacrificare nollent, fortiter eos poenis affligerent. Verum cum nulla possent sed pro Christi nomine optarent magis mori, extenderunt eos milites, et virgis fortiter mactaverunt. Et cum renuntiassent imperatoribus milites quae gesta sunt, irati valde jusserunt eos tradi Promoto praesidi civitatis Numentanae, ut diversis poenis eos interficeret. Et accipientes eos milites, duxerunt in viam, quae di
Abbreviated transcription (Latin):
um inuictissimi
ꝑsisterent scĩ mar¬
tires. augustiatꝰ
preses nissit eos amphiteatrũ
duci: ac duos leones eis diuut¬
ti. Quib ad pedes eoꝵ ruentibz
laxati sunt ⁊ ursi ferdcissimi.
hi qui ad spectaculum comie¬
nerant; pene nulle quingel
cerneret: gladio amme dũi.
ta sunt ad arcus numetanes
intra arenariũ quinto idus
iumi: ab urbe roma miliario
quarto decuno.

Expanded text:
um invictissimi persisterent sancti martyres, angustiatus praeses jussit eos ad amphitheatrum duci, et duos leones eis dimitti. Quibus ad pedes sanctorum ruentibus, laxati sunt et ursi ferocissimi: videntes hi qui ad spectaculum venerant, pene mille quingentcerneret, gladio animadvertita sunt ad Arcus Numentanos, intra arenarium, quinto Idus Junii, ab urbe Roma milliario quartodecimo.
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam personis
specialiter cõueniant.
sicut pr̃i: uox illa que de celo so¬
nuit suꝑ xp̃m baptizatum. et
ad filii ꝑsonam humanitatis
tantũ modo ꝑtinet susceptio. et
spũs sancti ꝑsone ꝓprie ꝯgruit
illa columba. in cuius specie idẽ
sp̃us sanctus descendit suꝑ eũsdẽ
dei. scd̃m hominem baptizatum.
tamen absq omni dubitatõe
illam uocem et illã columbam.
et xp̃i humanitatem: tota sc̃a
trinitas oꝑata est. cuius opera
inseparabilia sunt .R. Gloria pr̃i

Expanded text:
quibusdam personis specialiter conveniant, sicut Patri vox illa quae de coelo sonuit super Christum baptizatum, et ad Filii personam humanitatis tantummodo pertinet susceptio, et Spiritus sancti personae proprie congruit illa columba, in cujus specie idem Spiritus sanctus descendit super eumdem Filium secundum hominem baptizatum. Tamen absque omni dubitatione illam vocem et illam columbam in Christi humanitatem tota sancta Trinitas operata est, cujus opera inseparabilia sunt. Credi
Abbreviated transcription (Latin):
filium dei. uerbũ dei¬
eternaliter natũ de pa¬
tre consubstancialem pr̃i per oĩa
temporalit̾ natum de spũ sco
ex maria semꝑ uirgine: duas
hentem natiuitates. Unam ex
patre eternã: alteram ex matre
temporalem. Qui etiam filius
dei sue carnis conceptõe concep¬
tus est: sue carnis natiuitate¬

Expanded text:
Filium Dei Verbum aeternaliter natum de Patre, consubstantialem Patri per omnia, temporaliter natum de Spiritu sancto et Maria Virgine, duas habentem nativitates, unam ex Patre aeternam, alteram ex matre temporalem; qui etiam Filius Dei, suae carnis conceptione conceptus est et suae carnis nativitat
Abbreviated transcription (Latin):
homo ex phariseis ni¬
codemus nomine. princeps n¬
deorum. Hic uenit ad ihesum
nocte: et dixit ei. Rabi: scimus
quia a deo uenisti magister.
Nemo enĩ potest hec signa face
que tu facis: nͥ fuerit deus cũ

Expanded text:
 ex Pharisaeis Nicodemus nomine, princeps Judaeorum. Hic venit ad Jesum nocte, et dixit ei: Rabbi, scimus quia a Deo venisti magister: nemo enim potest haec signa facere quae tu facis
Abbreviated transcription (Latin):
et dixit ei. Amẽ amẽ
dico uobis:nͥ quis
natus fuerit denuo: nõ potest
uidere regnũ dei. Que sentẽtia
tanto apertius cunctis fidelib
lucet: quanto constat quia
sine huius luce fideles ẽẽ ne¬
queunt. Quis etenĩ sine la¬
uacro regenerationis remis¬
sionem pcc̃orum consequi. et
regnũ ualet intrare celorum:
Sed nichodemus qui nocte ue¬
ut ad ihm̃: necdũ lucis mi¬
steria capere nou̾at. Nam et
nox ip̃a in qua uenit: ip̃am eiꝰ
qua premebatur designat ig
norantiam. Necdũ enim eorũ
nuimero sociatus erat: quibus
ait aplus. fuistis aliqͣndo tene¬
bre: nũc autem lux in domino.
quibz loquitur ysaias. Surge
illuminare ierłm: quia ueuĩt
lumen tuum. et gloria domini
super te orta est.R Sũme trinitati

Expanded text:
dixit ei: Amen amen dico vobis: Nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat quia sine hujus luce fideles esse nequeunt. Quis etenim sine lavacro regenerationis, remissionem peccatorum consequi, et regnum valet intrare coelorum? Sed Nicodemus, qui nocte venit ad Jesum, necdum lucis mysteria capere noverat; nam et nox, in qua venit, ipsam ejus qua premebatur ignorantiam designat; necdum enim eorum numero sociatus erat, quibus ait Apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino ; quibus loquitur Isaias: Surge, illuminare, Hierusalem, quia venit lumen tuum, et gloria Domini super te orta est . Respondit Ni
Abbreviated transcription (Latin):
deorum uenit ad ih̃m nocte.
cuꝑiens secreta eus allocutõe¬
allocutõe plenius discere miste¬
ua fidei: cuius aꝑta ostensione
signorũ aliquatenus iam ru¬
dimenta perceꝑat. Qui qͦmapa
prudenter ea que ab illo fieri¬

Expanded text:
daeorum, venit ad Jesum nocte, cupiens secreta ejus allocutione, plenius discere mysteria fidei, cujus aperta ostensione signorum, aliquatenus jam rudimenta perceperat, qui quoniam prudenter ea quae ab illo quaer
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse ac magisteriũ
celeste mũdo adhiben
lexit. necdũ tamen ip̃m elle
cegnouit. Sed quia quẽ ma¬
gistrum nou̾at u̾itatis stuidiose
docendus adiit: mito ad agni
tionem diuinitatis eius ꝑfec¬
te datus subiit. m̾ito utriũsq
natiuitatis eius diumne scilicet
et humane. sed et passionis atz
ascensionis ip̃nis archana ꝑce¬
pit. necniõ etiam modum secun¬
de regen̾ationis ĩgressum regni
celestis. aliaq plura doctrinẽ¬
aangelice sacramenta domi¬
no reuelante didiscit . R. Bene

Expanded text:
venisse ad magisterium coeleste mundo adhibendlexit, necdum tamen ipsum Deum esse cognovit. Sed quia quem magistrum noverat veritatis, studiose docendus adiit, mtionem divinitatis ejus perfecte doctus subiit; merito utriusque nativitatis ejus, divinae, scilicet, et humanae, sed et Passionis atque ascensionis ipsius arcana percepit, nec non etiam modum secundae generationis, ingressum regni coelestis, aliaque complura doctrinae sacramenta Domino
Abbreviated transcription (Latin):
on tamen tres substã¬
cie: sed unus deus. una
substantia. una potẽ¬
cia. una essentia. una bonitas.
nec aliud est filius et sp̃us scũs
est pater in ꝑsona. alius filius ĩ
ꝑsona: alius spũs sanctus in
persona. In patre manet et̾nitas.
in filio equalitas: in spũ sancto
et̾nitatis. equalitatieq cõnexio.
Unũ omnes in essentia substã¬
cia et eẽntia. et omnipotentia
et deitate. Sicut enĩ eadem sc̃a
trinitas inseparabilis est ĩ sub¬
stancia: ita inseparabilis est in

Expanded text:
on tamen tres substantiae, sed unus Deus, una substantia, una potentia, una essentia, una aeternitas, nec aliud Filius et Spiritus sanctus est Pater in persona, alius Filius in persona, alius Spiritus sanctus in persona. In Patre aeternitas, in Filio aequalitas, in Spiritu sancto aeternitatis aequalitatisque connexio. Unum omnes in substantia, et essentia, omnipotentia, et deitate. 739 Sicut enim eadem sancta Trinitas inseparabilis est in substantia, ita inseparabilis est in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium scõrum ꝯsecratam cõ¬
ueniret. Ibiq missarum solẽ¬
nitate. a presule sedis aplice
celebrata. om̃ib rite ꝑactis. un¬
quisq in sua cũ gaudio reme¬
aret. Ex hac ergo ꝯsuetudine sce-
romane eccl̃ie crescente religio:
ne xp̃iana decretum est: ut in
eccłiis dei que ꝑ orbem terrarũ
longe lateq construũtur.honor
et memoria om̃ium scõriim in
die qua prediximus heretur. ut
quicquid humana fragilitas.
ꝑ ignorantiam. uel negligentiã

Expanded text:
omnium sanctorum consecratam conveniret, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel neg
Abbreviated transcription (Latin):
patum tenebat. suis p̾cib a foca
cesare impetrauit donari eccł̃ie
xp̃i templum rome qd̃ ab anti¬
quis pantlyon antea uocabatͤ:
quia hoc quasi simulachrũ õiũ
uideretur ẽe deorum. In quo elumi¬
nata om̃i spurcicia fecit ecclia¬

Expanded text:
oca Caesare impetraret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit eccl
Abbreviated transcription (Latin):
cia constantini filia uirgo pru¬
dentissima. s ita obsessa iuil-¬
nerib ut a capite usq ad pe¬
des nulla membroꝵ eius parᷤ
sibera remaneret audiens fa-
pulcrũ eius nocte ⁊ licet paga-¬
na tamen credula animi in¬
tencione pretes fideliter furi¬
debat. Ꝙ dum faceret: repẽte
sompni su auitate corripitur.
beatissimam talia sidi mouita
proferentem. Constant age
queris omniũ uulnecum que
in tuo corpore pateriᷤ sanitatẽ.
Ad hanc uocem constancia
siris membris alicuiꝰ uulñis
remaneret. Reuetsa igitur
ad palatium sarussima fecit
gaudium patri suo augusto
⁊ fratrib suis iroꝑatorib.
Coronatur ciuib fit leticia
młitib ⁊ primatib suis.
atq uniuersis audientib hec.
Infidelitas gencium confuri¬
Debatur. ⁊ fides dñica letabat.¬
Pecseueraint aũ ipsa constan¬
tia augusti filia in ureginitate
ꝑ quam multe uirgines. Et
mediocres. ⁊ nobiles illustres.
sacra uelanĩa suscepunt. Et
quia fides mortis dampria nõ

Expanded text:
a Constantia virgo prudentissima, sed ita obsessa vulneribus, ut a capite usque ad pedes nulla membrorum pars libera remaneret. Accepta pulcrum martyris nocte; et licet pagana, tamen credula animi intentione preces fideliter fundebat. Quod cum faceret repente somni suavitate corripitur, beatissimam Agnem talia sibi monita praeferentem: Constanter age,queris omnium vulnerum, quae in corpore tuo pateris, sanitatem. Ad hanc vocem Constantia suis membris alicujus vulneris remaneret. Reversa igitur ad palatium sanissima, facit gaudium et patri suo Augusto, et fratribus suis imperatoribus. Coronatur civitas tota, fit laetitia militibus et primatibus suis, atque universis audientibus haec, infidelitas gentium confundebatur, et fides Dominica laetabatPerseveravit autem ipsa Constantia Augusti filia in virginitate, per quam multae virgines et mediocres, et nobiles, et illustres sacra velamina susceperunt. Et quia fides mortis damna non
Abbreviated transcription (Latin):
pulum suum domins in re¬
gnum patris sui ceꝑit recensere
⁊ meritis. atq operib singu¬
loꝵ premia promissa restituere
ꝑ terrems celestia. pro tpr̃alib
sempiterna. pro modicis ma¬
gna prestare. ad ducere scõs
in uisionem ꝑaterne glorie.
⁊ facere in celestib consedere
quam eos sanguinis sui uiui¬
ficatione reprauit. denuo
ad paradisum reducere. regna
celoꝵ fide ⁊ ueritate sue polliti¬
tacionis aperire. Hec hereant
ficunter sensib nostris hec in¬
telligantur plena fide. hec corde
toto diligantur. hec indesmen¬
cium oꝑum magnammitate
ad quirantur. Res posita est ĩ
potestate facientis: quia regnũ
celoꝵ uim ꝑatitur: Res ista
o homo idest reginum celeste:
aliud non querit precium insi
teip̃m. Tanti ualet quantũ
es tu. Da te: ⁊ habebis illã.
Quid turbaris de pretio: xp̃s
semetip̃m tradidit. ut ad qui¬
reret te regnum deo ꝑatri. Ita
⁊ tu teipi da: ut sis regnum
aius. ac nen regnet pectatum

Expanded text:
pulum suum Dominus in repulum suum Dominus in regnum Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere,quam eos sanguinis sui vivificatione reparavit; denuo ad paradisum reducere, regnum coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire. Haec haereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec corde toto diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Res posita est in potestate facientis, quia regnum coelorum vim patitur. Res ista, o homo, id est, regnum coeleste, aliud non quaerit pretium nisi te ipsum; tantum valet, quantum es tu; te da, et habebis illam. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te regnum Deo Patri, ita et tu teipsum da, ut sis regnum ejus, ac non regnet peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
tia. propletare spe letancia. apo¬
stoloꝵ in duodecim tribub istł
orbem iudicancia. martu: pur¬
pureis uictorie coronis lucẽcia:
uirginũ quoq choros candẽcia
serta gestantes inspicere. De re¬
ge autem qui horum medius
residet: dicere nox milla sufficiet
Effugit enim omnem sermone
atq omnem sensum humane me¬
tis excedit decus illud. illa pulc̾¬
tudo. illa uirtus alla gloria. illa
magnificencia: illa maiestas.
Ultra enim omnem scõrum est
gloriam ipsis mestimabilem
adipisci conspectum. ⁊ splendore
maiestatis eius irradiari. Si
aui quotidie oporteret nõs tor¬
menta ꝑferre. si ip̃sam gehennã
paruo tempore tolerare ut xp̃i
bidere possemus in gloriam ue¬
mentem. ⁊ sanctoꝵ aus nuimo
scciari. nonne erat dignũ ꝑati¬
omne quod triste est. ut tanti
bomi tanteq glorie participes
haberemur: Que erit illa frẽs
karissimm iustoꝵ gloria quam
grandis sanctoꝵ letiria. cum
unaqueq facies fulgebit ut
sol. cum ordinib distinctis po¬

Expanded text:
etarum spe laetantia, Apostolorum in duodecim tribubus Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspicere. De Rege autem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sanctorum est gloriam, ipsius inaestimabilem aspicere conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Si enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, si ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possemus in gloria venientem, et sanctorum ejus numero sociari; nonne erat dignum omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae participes haberemur? » Quae erit illa, fratres charissimi, justorum gloria, quam grandis sanctorum laetitia, cum unaquaeque facies fulgebit ut sol, cum ordinibus distinctis po
Abbreviated transcription (Latin):
eati qui esuriunt ⁊ sicĩt
iusticiam: qũi ipsi saturabunt
Non sufficit uelle iusticiam: nͥ
iusticie paciamur famem: ut
sub hoc exemplo nunqͣmͣ nos sa¬
tis iustos s semꝑ sitire iusticie
oꝑa intelliganus. Beati mise
sequentur. Mĩa non solum mͤ
elemosinis intelligitur: sed m
omni peccato fratris si alterius
um doceamus. si errantem corri:¬
gamus. Mĩa enun non solũ.
in donis corporalib: sd etiam
in anmab sanandis exercẽde
deum uidebunt. Mundi corde
sunt: ques non arguit ulla
conscientia peccati. Nam mũd
scciptum est. In simplicitate
cordis querite illum. Goc ẽ enĩ
mundum cor. quod est sĩplex
illi rite uocantur qui primum
in corde suo. deinde inter frẽs
dissidentes pacem faciunt. Qd̃-
emm ꝓdest per te alios pelcari:
cum in tuo anmo sint bella

Expanded text:
qui esuriunt, et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur. Non nobis sufficit velle justitiam, nisi justitiae patiamur famem: ut sub hoc exemplo numquam nos satis justos, sed semper esurire justitiae opera intelligamus. Beati miser consequentur. Misericordia non solum in eleemosynis intelligitur; sed in omni peccato fratris, si alter alterius um doceamus, si errantem corrigamus. Misericordia enim non solum in donis corporalibus, sed etiam in animabus sanandis, exercenda Dominum videbunt. Mundi corde sunt, quos non arguit illa conscientia peccati; nam mundus scriptum est: In simplicitate cordis, quaerite illum, hoc est enim mundum cor, quod est simplex illi rite vocantur, qui primum in corde suo, deinde inter fratres dissidentes pacem faciunt. Quid enim prodest per te alios pacari, cum in tuo animo sint bella
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ. Signanter addidit
propter iusticiam: multi ꝓpt̾
mulq considera quod octaua
uere circuncisionis beatitudo:
martirio terminatur.

Expanded text:
. Signanter addidit propter justitiam, multi enim mulque considera, quod octava verae circumcisionis beatitudo martyrio terminatur.
Abbreviated transcription (Latin):
stice significat ma¬
iora precepͣta iusficie: quia mi¬
nora erant que ndeis data sũt.
Umis tamen deus per sanctos
prophetas ⁊ famulos suos. secũ¬
dum ordinatissimam distribuci¬
onem tempoꝵ dedit minora precep¬
ligari oportebat. ⁊ ꝑ filium suum
maiora populo. quem saritate
iam liberari conuenerat. Cum ãt
minora minorib. maiora maic¬
ribz dantur: ab eodantur qui so¬
lus nouit congruentem generi
Sedens autem docet: quod pertiẽt
ad dignitatem magisteru. Et
accesserunt ad euru discipuli eius.
ut audiendis uerbis illius hi es¬
sent etiam corpore uicimores: qͥ
preceptis implendis etiam aĩo
propinquabant. Mistice etiã
sessio domini incarnacio aus est:
quia insi domniꝰ incarnatꝰ esset.
humanũ genus acredere ad eũ
non potuisset. Caxpora scõꝵ

Expanded text:
gitur significare majora praecepta justitiae; quia minora erant quae Judaeis data sunt. Unus tamen Deus per sanctos Prophetas et famulos suos, secundum ordinatissimam distributionem temporum, dedit minora praecepligari oportebat; et per Filium suum, majora populo quem charitate jam liberari convenerat. Cum autem minora minoribus, majora majoribus dantur, ab eo dantur qui solus novit congruentem suiSedens autem docet, quod pertinet ad dignitatem magisterii. Et accesserunt ad eum discipuli ejus, MAURUS ut audiendis verbis illius hi essent etiam corpore viciniores, qui praeceptis implendis etiam animo appropinquabant. Mystice autem sessio Domini incarnatio ejus est, quia nisi Dominus incarnatus esset, humanum genus accedere ad eum non potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ornat. qmͣ iniuolate confessioĩs
candida induit uirginitas.
Itloribz eius nec rose nec lilia
desinit. Certent nunc carissimi
singuli ad utrosq honores. ut¬
amplissimam accipiant digni¬
tatem. coronas uel de uirgĩtate
candidas. uel de passione pur¬
pureas. In celestibz castris pax
⁊ acies habent flores suos. qͥbz
milites xpisti coronant.¬

Expanded text:
ornat, quam inviolata confessionis candida induit virginitas. Floribus ejus nec rosae nec lilia desunt. Certent nunc charissimi singuli, ut ad utrosque honores amplissimam accipiant dignitatem, coronas vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas, in coelestibus castris pax et acies habens flores suos, quibus milites Christi coronant