comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
occultꝰ arbit̾ alios respiciẽs redinat. alios de.¬
serẽs ꝑdat. qͥa cognouimꝰ quomͦ ꝑtcarnati.¬
onẽ fuã electos illuminet: audiamꝰ nĩc qͦmͦ
concutiẽs extrema terrȩ. et excussisti ĩpios
exea: Extrema terrȩ dñs tenuit. qͥa in
fine scłoꝵ ad destitutã iã. et alieni genis re¬
gibꝰ subditã sinagogã uenit. atq exilla ĩpios
excussit. qͥa spiritalia fidei p̃dicam̃ta re
nuentes. etiã acarnalis sacrificii gła repu¬
lit. Uel certe extrema terre tenuit. qͥa ex
tudea paucos abiectos et humiles elegit. ẜx¬
trema t̾rȩ tenuit. qͥa legis doctoreᷤᷤ deserens:
piscatores sũpsit Dũq etus extrema tenet:
exea impios excutit. qͥa dũ infirmos fideles
roborat: fortes i illa infideles dãpnat. Recte
uͦ etiã concutiẽs addidit. qͥa ꝑ aduentũ suu̾
in imensa formidine etiã reproboꝵ corda
cõmouit Cõcussi qͥppe fuerãt qͥ dicebat̃.

Expanded text:
occultus arbiter alios respiciens redimat, alios deoccultus arbiter alios respiciens redimat, alios deserens perdat, quia cognovimus quomodo per incarnationem suam electos illuminet, audiamus nunc quomodo concutiens extrema terrae, et excussisti impios ex ea? - Extrema terrae Dominus tenuit, quia in fine saeculorum ad destitutam jam et alienis regibus subditam Synagogam venit, atque ex illa impios excussit, quia spnuentes, etiam a carnalis sacrificii gloria repulit. Vel certe extrema terrae tenuit, quia ex Judaea paucos abjectos et humiles elegit . Extrema terrae tenuit, quia legis doctores deserens, piscatores assumpsit. Dumque ejus extrema tenet, ex ea impios excutit, quia dum infirmos fideles roborat, fortes in illa infideles damnat. Recte vero etiam concutiens addidit, quia per adventum suum immensa formidine etiam reproborum co dicebant:
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃tũ Qͥd aliud dñs plebẽ ifrahelitica
nͥ lutũ repꝑit. quã obsequiis gentiliũ de.¬
ditam. in egipto seruientẽ lat̾ibꝰ inuenit.
Quã dum tot miraculis ad t̾rã repronis.¬
sionis: duxit. dum ꝑductã cognitionisfie
scientia impleuit. dũ tot archana secretoꝵ
ei ꝑ propħam contulit. qͥd eã aliud quã

Expanded text:
uid aliud Dominus plebem Israeliticam nisi lutum reperit, quam obsequiis gentilium deditam in Aegypto servientem lateribus invenit? Quam dum tot miraculis ad terram repromissionis duxit , dum perductam cognitionis suae scientia implevit, dum tot arcana secretorum ei per prophetiam contulit; quid e
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc qd̾ ds̃ colit᷑ tranfire conat᷑. Notandũ
uero ẽ inquantã suꝑbiȩ foueã cecidit. qͥ in
m̃sura ruinȩ. qua lapsus ẽ ñ ꝑmansit. Diabo.¬
lus qͥppe uł homo. ab statu cõditionis ꝓpriȩ
elata mente corruerũt: ut uł ille diceret:
Ascendã suꝑ altitudinẽ nubiũ. similis ero al.¬
tissimo Uel iste audiẽs cred̾et. aꝑient᷑ oculi
ur̃i. et eritis sicut dii Id circo ergo ut̾q cecidit.
qͥa ẽẽ dõ similis ñ ꝑiusticiã sed ꝑpotentiam
cõcupunt: Sed homo ꝑ grãm lib̾atus. qͥ dei
similitudinẽ ꝑuerse appetendo cecid̾at. in
reatu criminis sui. longe dõ imparẽ se ẽẽ
cognoscit clamans: Dñe quis similis tibi:
Diabolus uͦ in lapsus sui crimine iuste dimis.¬
sus. inmensurã ruinȩ suȩ minime ꝑmansit:
Sed quanto dui ab omipotentis dei gr̃a de¬
fuit: tantomagis reatũ criminis cumula.¬
uit: Nã qͥ id̾o cecidit qͥa ꝑuerso ordine dõ
atq eum quẽ hab̾e ñ potuit suꝑbꝰ equalẽ.

Expanded text:
Deus colitur, transire conatur. Notandum vero est in quantam superbiae foveam cecidit, qui in mensura ruinae qua lapsus est, non permansit. Diabolus quippe vel homo ab statu conditionis propriae elata mente corruerunt, ut vel ille diceret: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero Altissimo . Vel iste audiens crederet: Aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii . Idcirco ergo uterque cecidit, quia esse Deo similis non per justitiam, sed per potentiam concupivit; sed homo per gratiam liberatus qui Dei similitudinem perverse appetendo ceciderat, in reatu criminis sui longe Deo imparem se esse cognoscens, clamat: Domine, quis similis tibi ? Diabolus vero in lapsus sui crimine juste dimissus, in mensura ruinae suae minime permansit, sed quanto diu ab omnipotentis gratia defuit, tanto magis reatum criminis cumulavit. Nam qui ideo cecidit, quia perverso ordine Deo atque eum quem habere non potuit superbus aequalem,
Abbreviated transcription (Latin):
dia cȩlestis uitȩ p̾mia appetẽs. aurora uo.¬
cata ẽ: qͥadũ peccatoꝵ tenebras deserit:
asticie luce fulgescit: Habemꝰ tam̃ subtiliꝰ
aliqͥd. qd̾ considerata qualitate diluculi uel
aurore pensemꝰ. Aurora nãq uł diluculũ
noctẽ quidẽ preterisse niuitiant. nec tam̾
diei claritatẽ integrã ostentat. sed dũ illã
pellunt: hanc suscipiunt. lucẽ tenebris
ymixtã tenent: Qͥd itaq in hac uita õs
queritatẽ sequim᷑. nͥ aurora uł diluculũ
simus: Quia et quedã iã que lucis sut̃
igimꝰ. et tam̃ qͥbdã adhuc tenebrarũ
reliquiis nõ caremus Per ꝓpħã qͥppe dõ¬

Expanded text:
ia coelestis vitae praemia appetens, aurora vocata est, quia, dum peccatorum tenebras deserit, justitiae luce fulgescit. Habemus tamen subtilius aliquid, quod considerata qualitate diluculi vel aurorae pensemus: aurora namque et diluculum noctem quidem praeteriisse nuntiant, nec tamen diei claritatem integram ostendunt, sed dum illam pellunt, hanc suscipiunt, lucem tenebris permistam tenent. Quid itaque in hac vita omnes qui veritatem sequimur, nisi aurora vel diluculum sumus? quia et quaedam jam quae lucis sunt agimus, et tamen in quibusdam adhuc tenebrarum reliquiis non caremus. Per Prophetam quippe D
Abbreviated transcription (Latin):
Sub audis ut ego: Ortus qͥppe diuinita.¬
tis eius ante et post nõ habet: cui dũ
semꝑ esse ẽ ꝑ et̃mtatẽ. dũ om̃e quod la.¬
bit᷑ circũscribit. intra sem&. ipsũ tẽpoꝵ
discursꝰ claudit Ortus uͦ humanitatis
enis. qͥa cepit et desit: et ante et post
hab̾e a tpre accepit Sed qͥa dũ ipse um.¬
bras nr̃e tpr̃alitatis suscepit. lucẽ nobe
suȩ et̾nitatis infudit: recte ꝑhuc̃ oril
quẽ creator sibi in tpr̾e condidit. locasu
fine tpr̃e aurora cognouit. Qͥa eñ dil.¬
culũ uel aurora a tenebris inlucẽ uersi.
ñ inmerito diluculi uel aurore nomile
oĩs electoꝵ ȩccłia designat᷑. Ipsa nãcq dĩ¬
ꝙb infidelitatis nocte ad lucẽ fidei ducit᷑:
icdit autrore more indiẽ post tenebras splẽ.¬
are suꝑnȩ claritatis aꝑit᷑ Unde et bene

Expanded text:
Subaudis ut ego. Ortus quippe divinitatis ejus ante et post non habet. Cui dum semper esse est per aeternitatem, dum omne quod labitur circumscribit, intra semetipsum temporum discursus claudit. Ortus vera humanitatis ejus, quia et coepit, et desiit, et ante et post habere a tempore accepit. Sed quia, dum ipse umbras nostrae temporalitatis suscepit, lumen nobis suae aeternitatis infudit, recte post hunc ortum quem creator sibi in tempore condidit locum suum sine tempore aurora cognovit. Quia enim diluculum vel aurora a tenebris in lucem vertitur, non immerito diluculi vel aurorae nomino omnis electorum Ecclesia designatur. Ipsa namque dab infidelitatis nocte ad lucem fidei ducitur, velut aurorae more in diem post tenebras splendore supernae claritatis aperitur. Unde et bene
Abbreviated transcription (Latin):
pro illo ds̃ etiã indigna suscepit. Qua
enĩ ñ cognouit mundꝰ: ꝑsapientiã dñ
placuit dõ ꝑstultitiã p̾dicationis saluos
facere credentes Ac si diceret Cũ dm̃qͥ
ẽ sapiencia. nequaꝗͣ ꝑsapienciã suam
mundꝰ inueniret: placuit ut dm̃ homi.¬
nẽ factũ ꝑhuinanitatis stultiqͣdognosce.¬
ret. quatenꝰ eius sapiencia ad nr̃a stulticũ
descendet. et lucẽ fuꝑnȩ prudentiȩ. luto
suȩ carnis illuminata nr̃ã cecitas uid̾et.
Natus igͥ expatre sine temp̃r. exematre
nasci est dignatus in tp̃r. ut ꝑ hoc qd̾ ortũ
suũ int̾ mnitiũ finẽq conclud&: humanȩ
m̃tis oculis ortũ qui nec initio sumitur:
nec fine angustat᷑ aꝑiret. Unde bene nũc

Expanded text:
t. Quia enim non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Ac si diceret: Cum Deum, qui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humanitatis stultitiam cognosceret, quatenus ejus sapientia ad nostra stulta descenderet, et lucem supernae prudentiae luto suae carnis illuminata nostra caecitas videret. Natus igitur ex Patre sine tempore, ex matre nasci est dignatus in tempore, ut per hoc quod ortum suum inter initium finemque concluderet, humanae mentis oculis ortum, qui nec initio sumitur, nec fine angustatur, aperiret. Unde bene nunc
Abbreviated transcription (Latin):
iħs xp̃s in eo
quod uirtꝰ et sa.¬
pientia dei ẽ: de
patre ante tpr̃a
natus ẽ Uelpotiꝰ
qͥa nec cepit nasci
nec desiit: dicamꝰ ueriꝰ semꝑ natus Non
autẽ possumꝰ dicere semꝑ nascit᷑. ne ĩꝑfectꝰ¬
ẽẽ indeat᷑. At uͦ ut et̾nus designari uale.¬
at et ꝑfectus : et semꝑ dicamꝰ et natus.
quatenꝰ et natꝰ. ad ꝑfectionẽ ꝑtineat: et
semꝑ ad et̾nitatẽ. ut quocũq mͦ illa essen¬
tia sine tempore. tẽporali ualeat designa.¬
ri sermone: Quãuis hoc ipsũ quod ꝑfectũ
dicimꝰ. multũ ab illius ueritatis exp̃ssiõe
deuiamꝰ: Quia qd̃ factũ nõ ẽ: ñ potest

Expanded text:
istus, in eo quod uirtus et sapientia Dei est, de Patre ante tempora natus est, uel potius, quia nec cepit nasci nec desiit, dicamus uerius semper nasci. Non autem possumus dicere 'semper nascitur', ne imperfectus videatur. At vero ut aeternus designari valeat et perfectus, et semper dicamus et natus, quatenus et natus ad perfectionem pertineat, et semper ad aeternitatem: ut quocunque modo illa essentia sine tempore temporali valeat designari sermone. Quamvis hoc ipso quod perfectum dicimus, multum ab illius veritatis expressione deviamus, quia q
Abbreviated transcription (Latin):
frĩget᷑ Qͥd nãq aliud excelsũ brachiũ acci.¬
pit᷑. nͥ suꝑba antixp̃i celfitudo. que suꝑ repro¬
bas mentes hominũ. fastu głȩ secłaris erigit᷑.
ita ut homo peccator et tam̃ estimari homo
despiciẽs. dm̃ se suꝑ homines mentiatur:
Unde paulus apłs dicit. Itaut intẽplo dei
sedeat. ostendẽs se tanqͣm sit ds̃ C uus ut
tumorẽ pleniꝰ ostendet: p̾misit. Qui aduer.
colitur: Ds enĩ dici aliqͣndo et homo potest.
pharaonis: Ds̃ uero coli purꝰ homo ñ potest

Expanded text:
id namque aliud excelsum brachium accipitur, nisi superba Antichristi celsitudo, quae super reprobas mentes hominum fastu gloriae saecularis erigitur, ita ut homo pdespiciens, Deum se super homines mentiatur. Unde Paulus apostolus dicit: Ita ut in templo Dei sedeat ostendens se, tanquam sit Deus . Cujus ut tumorem plenieus. Deus enim dici aliquando et homo potest, Pharaonis . » Deus vero coli, purus homo non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
quia errorẽ suũ libere p̾dicant: Tũc
catulos lactant. quia male sequaces
paruuloꝵ animas.dũ ꝑuersa insimi.¬
ant: ad impietatẽ nutriendo confir.¬
um reddebat mͥ Dum beatificari se ab
audientibus sibiq testimoniũ reddi
auidentibꝰ fatetur: beatus iob qualis¬
in sermone. qualis inoꝑe fuerit: ostẽ.¬
dit᷑. Neq enim aut in oꝑe iam ꝑfectus
ẽ cui adhuc lingue prauitas contradi.¬
cit. aut insermone laudabilis: qͥ hoc
quod loqͥtur oꝑe non ostendit Ut igit᷑
beatus iob amicoꝵ suoꝵ increpationibꝰ
ex hactus. utraq se habuisse ꝑhibeat.
sese et audientibus et indentibus ue.¬
neracioni fuisse manifestat. Quod si
aduocẽ scẽ eccłie referamꝰ. ille eius uer.¬
ba beatificat: qui ea quẽ audierit oꝑe
consũmat IIlle ei testimonrum reddit:
qui exemplis uite illius bene inuendo
respondet Scãm et enĩ eccłiam ille ue.¬

Expanded text:
cum errorem suum libere praedicant. Tunc cum errorem suum libere praedicant. Tunc catulos lactant, quia male sequaces parvulorum animas dum perversa insinuant, ad impietatem nutriendo confirum reddebat mihi. - Dum beatificari se ab audientibus sibique testimonium reddi a videntibus fatetur beatus in sermone, qualis in opere fuerit, ostenditur. Neque enim aut in opere jam perfectus est, cui adhuc linguae pravitas contradicit; aut in sermone laudabilis, qui hoc quod loquitur opere non ostendit. Ut igitur beatus Job amicorum suorum increpationibus exactus utraque se habuisse perhibeat, sese et audientibus et videntibus venerationi fuisse manifestat. Quod si ad vocem sanctae Ecclesiae referamus, ille ejus verba beatificat, quia ea quae audierit opere consummat. Ille ei testimonium reddit, qui exemplis vitae illi bene vivendo respondet. Sanctam etenim Ecclesiam ille ve
Abbreviated transcription (Latin):
se contegunt cuncta que contra uerã
fidẽ proponere falsa moliunt᷑ Hoꝵ gͦ
tempoꝵ sequenti tribulacione depre¬
hensa reminiscens eccłia deplorat di¬
cens: Quando procedebã ad portam
ciuitatiᷤᷤ. et mplatea parabant cathe.¬
dram mͥ Uidebant me tuuenes et abs.¬
condeban.tur. et senes stabat ãssurgẽtes
ł rincipes cessabant loqui. et digitum
Ssuꝑponebant ori suo Uocẽ fuã cohibe.¬
bant duces. et lingua eoꝵ guituri suo
adherebat: Acsi aꝑte dicat᷑. Cũ p̾dica.
re mͥ uoce publica licuit. omĩs me qͥ
ueritati non fuit subiectus expauit.
Illo namq tp̃r cũ scã eccłia adu̾sitate
p̃mit᷑. prauis quibusq p̾dicatoribꝰ licen¬
cia locutionis dat᷑ Quod longe ante
hieremiasintuens ait Sed et lamiȩ
nudauerunt manimã lactauerunt
catulos suos Quid namq lannas nisi
hereticos appellat. humanã quidẽ
faciem. sed beluina ꝑimpietatẽ corda
gestantes: Qui tunc ma̾inã nudant

Expanded text:
se contegunt cuncta quae contra veram se contegunt cuncta quae contra veram fidem proponere falsa moliuntur. Horum ergo temporum, sequenti tribulatione deprehensa, reminiscens Ecclesia deplorat, dicens: Quando procedebam ad portam civitatis, et in platea parabant cathedram mihi. Videbant me juvenes, et abscondebantur: et senes assurgentes stabant. Principes cessabant loqui, et digitum superponebant ori suo. Vocem suam cohibebant duces, et lingua eorum gutturi suo adhre mihi voce publica licuit, omnis me qui veritati non fuit subjectus expavit. Illo namque tempore cum sancta Ecclesia adversitate premitur, pravis quibusque praedicatoribus licentia locutionis datur. Vet. XV. Quod longe ante Jeremias intuens, ait: Sed et lamiae nudaverunt mammam, lactaverunt catulos suos . Quid namque lamias, nisi haereticos appellat, humanam quidem faciem, sed belluina per impietatem corda gestantes? Qui tunc mammam nudant,
Abbreviated transcription (Latin):
diciam despexit Unde fit: ut semꝑ he-¬
reticis ꝑuersa intelligencia confusis.
uicissim sibi eoꝵ nequicia et inculpa
concordet. et insentencia discrepet:
At contra sc̃a eccłia ꝑmedias utrarũq
parciũ lites ordinata pace graditur.
et sic scit suꝑiora bona susciꝑe: ut no¬
uerit etiã inferiora uenerari. quatinꝰ
nec sũma equet in fimis : nec tursũ ima
despiciat: cum sũma uenerat᷑ Nunc
gͦ hereticarũ plebium principes aue¬
toritatẽ sc̃e eccłiȩ ꝑpendentes cessant
loqui. et quasi ori suo digitũ suꝑponũt:
dum falfis querelis non racione uociᷤ
se repͥmi. sed uirtutis manu significa̾t.
Uocẽ suã duces cohibent. quia nimirũ
hii qui post se errantes ppłos trahere
conant᷑. ne loqui ꝑuersa nunc aude.¬
ant et auctoritatis frenant᷑ pondere
et uirtute racionis Quoꝵ lingua suo
guituri adheret. quia et siꝑuersa loqͥ
lib̾a uoce non audent. intꝰ tam̃ apud

Expanded text:
ditiam despexit. Unde fit ut semper haeditiam despexit. Unde fit ut semper haereticis perversa intelligentia confusis, vicissim sibi eorum nequitia, et in culpa concordet, et in sententia discrepet. At contra, sancta Ecclesia per medias utrarumque partium lites ordinata pace graditur, et sic scit suverit etiam inferiora venerari, quatenus nec summa aequet infimis, nec rursum ima despiciat, cum summa veneratur. Nunc ergo haereticarum plebium principes, auctoritatem sanctae Ecclesiae perpendentes, cessant loqui, et quasi ori suo digitum superponunt, dum falsis querelis non ratione vocis se reprimi, sed virtutis manu significant. Vocem suam duces cohibent, quia nimirum hi qui post se errantes populos trahere conantur, ne loqui perversa nunc audeant, et auctoritatis frenantur pondere, et virtute rationis. Quorum lingua suo gutturi adhaeret, quia etsi perversa loqui libera voce non audeant, intus tamen apud
Abbreviated transcription (Latin):
Qui hoc loco alii duces intelligi uł
principes possunt. nisi heretice pra.¬
uitatis auctores: Dequibꝰ ꝑ psalmis¬
tã dicit᷑. E ffusa ẽ contentio suꝑ prin.¬
cipes eoꝵ et sedierunt eos ininino
et nõ inuia Ipsi et enim dũ dispen.¬
sacionẽ dñi ꝑuerse int̾pretari non
metitunt. profecto plebes subditas
sa contencio dicit᷑. quia suis sibi uicis.¬
sim allegacionibus contradicunt:
Arrius quippe tres ꝑsonas ĩ diuinita¬
te suscipiens. tres etiã deos credidit
Quo contͣ sabellus unũ dm̃ suscipi¬
ens. unã credidit ẽẽ ꝑsonã Quos¬
cont̾ sca eccłia rectũ p̾dicacionis suȩ¬
tramitẽ indeclinabilit̾ tenens. et unũ
dm̃ p̃dicans: tres ꝑsonas contͣ sabelliũ
asserit. et tres ꝑsonas asserens: unum
dm̃ contra arrium confitetur Quia
aut̃ insacro eloquio manicheus uirgun¬
tatẽ laudari cõꝑit: coniugia dãpna¬
uit At contͣ iouinianus quia concedi
coniugia cognouit: uirginitatis mun.¬

Expanded text:
Qui hoc loco alii duces intelligi vel principes possunt, nisi haereticae pravitatis auctores? De quibus per psalmum dicitur: Effusa est contentio super principes eorum, et seduxerunt eos in invio, et non in via. Ipsi etenim dum dispensationem Domini perverse interpretari non metuunt, profecto plebes subditas sa contentio dicitur, quia suis sibi vicissim allegationibus contradicunt. XXIII. Arius quippe tres personas in Divinitate suscipiens, tres etiam deos credidit. Quem contra Sabellius, unum Deum suscipiens, unam credidit esse personam. inter, sancta Ecclesia rectum praedicationis sutramitem indeclinabiliter tenens, et unum Deum praedicans, tres personas contra Sabellium asserit; et tres personas asserens, unum Deum contra Arium confitetur. Quia autem in sacro eloquio Manichaeus virginitatem laudari comperit, conjugia damnavit. At contra Jovinianus, quia concedi conjugia cognovit, virginitatis mun
Abbreviated transcription (Latin):
Messio enim sc̃e eccłiȩ non incõuenien.¬
ter accipitur. cum ꝑfecte anime cor¬
poribus abstracte uelut mature sege.¬
tes at̾ra decise: ad celestia horrea demi¬
grant Qđ quia non nr̃a uirtute sed
celesti grã largiente agitur. bene ait
Et ros morabit᷑ iniessione mea. Ros
nãq desuꝑ cadit. messis deorsũ colligit᷑
Ergo ros morat᷑ inmessione. quia gr̃a
desuꝑ ueniens agit ut digni simus : qͥ
de inferioribus colligamͣ Ipsa quippe
nos desuꝑ infundente. fructũ bonoꝵ
oꝑum ferimus: Unde recte qͦq ꝑpau.¬
lum dicitur Erã dei sum id quod sũ:
et grã eius in me uacua non fuit. Si
eniꝰ queramus qͥ sit ros desuꝑ ueniens:
ait Erã dei sum id qd̃ sum Si intue.¬
amur messem subrore crescentẽ: ait
Et grã eius inme uacua non fuit. sed
habundantius illis om̃ib laboraui:

Expanded text:
Messio enim sanctae Ecclesiae non inconvenienMessio enim sanctae Ecclesiae non inconvenienter accipitur, cum perfectae animae a corporibus abstractae, velut maturae segetes a terra decisae, ad coelestia horrea demigrant; quod quia non nostra virtute, sed coelesti gratia largiente agitur, bene ait: Et ros morabitur in messione mea. Ros namque desuper cadit, messis deorsum colligitur. Ergo ros moratur in messione, quia gratia desuper veniens agit ut digni simus qui de inferioribus colligamur. Ipsa quippe nos desuper infundente, fructum bonorum operum ferimus. Unde recte quoque per Paulum dicitur: Gratia Dei sum id quod sum, et gratia ejus in me vacua non fuit . Si enim quaeratur quid sit ros desuper veniens, ait: Gratia Dei sum id quod sum. Si intueamur messem sub rore crescentem, ait: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi.
Abbreviated transcription (Latin):
mine occulta cogitacio designari:
Radicẽ gͥ nram secus aquas aꝑimus.
cum infusioni intime. cogitacionẽ
radix illius ipsa debet incarnatio
redẽptoris intelligi Que tuxta aqͣs
aꝑta ẽ: dum ds̃ inusibilis. ꝑ assũp¬
tionẽ humantatis sue patuit aspec¬
tibus uisionis nr̃e: Creator quippe
sit anobis: unde uidet᷑ anobis Radix
gͦ secus aquas aꝑitur. quia auctor
humani generis ꝑhumanitatẽ suã
hominibus demonstrat᷑: Unde recte
quoq ꝑ psalmistã dicit᷑ Et erit tamqͣm
lignũ quod plantatũ ẽ secus decursus
aquarũ: Decursus quippe aquarũ fũt
cotidiani transitus deficienttum popłoꝵ
Et desemet ipsa ueritaᷤᷤ dic̃ Si in ligno
uiridi hec faciunt. marido quid fiet:
Lignum uͦ secus decursus aquarũ ẽ :
quia fructũ et proteccionẽ fui nobis
umbraculi proferens: apparuit creator
incarne. ut humanũ genus ꝑresurrecti.¬
one̾ fieret. quod ꝑ defectũ cotidie ibat

Expanded text:
mine occulta cogitatio designari. mine occulta cogitatio designari. Radicem igitur nostram secus aquas aperimus, cum infusioni intimae cogitationem radix illius ipsa debet incarnatio Redemptoris intelligi. Quae juxta aquas aperta est, dum Deus invisibilis per assumptionem humanitatis suae patuit aspectibus visionis nostrae. Creator quippe sit a nobis unde videretur a nobis. Radix ergo secus aquas aperitur, quia auctor humani generis per humanitatem suam hominibus demonstratur. Unde recte que per Psalmistam dicitur: Et erit tanquam lignum quod plantatum est secus decursus aquarum . Decursus quippe aquarum sunt quotidiani transitus deficientium populorum. Et de semetipsa Veritas dicit: Si in ligno viridi haec faciunt, in arido quid fiet ? Lignum ergo secus decursus aquarum est, quia fructum et protectionem sui nobis umbraculi proferens, apparuit creator in carne, ut humanum genus per resurrectionem figeret, quod per defectum quotidie ibat
Abbreviated transcription (Latin):
hbent̾ acõmodant. tanto ipsi in com-¬
mitabiles in nouitate ꝑdurant Et
qui tenues aradice inchoationis ex¬
eunt. fortes inculminis ꝑfeccione
conualescunt Dicat itaq beatus iob
exꝑsona sua. dicat exuoce scẽ eccłie:
prohis quos pacis tpr̃ ad se cõuersos
habuerat. atq in bonis moribus ꝑse.¬
ueraturos credebat Dicebãq mni.
dulo meo moriar. et ficut palma
multiplicabo dies Quasi eni palma
multiplicare se dies credidit. quȩ
mentes fideliũ ad extremũ usq ro-¬
bustiores exurgere putabat Cum enĩ
multoꝵ corda ꝑsecutionibus ceꝑint
lassata mollescere. dolet iam inse qͣsi
ad debilitatẽ tendẽ quos mirat᷑ forcia
proposuisse: Et quia semꝑ mente sp̃u¬
ali sciencie intendit. recte subiu
Iuxta aquas et enĩ radix aꝑitur.
quãdo ad ꝑcipienda ueritatis fluen-¬
ta latent̾ cogitacio mentis expan-¬
ditur: Ut enim suꝑiori libro iam dixi.¬
mus. solet in sacro eloquio radicis no.¬

Expanded text:
libenter accommodant, tanto ipsi incomlibenter accommodant, tanto ipsi incommutabiles in novitate perdurant; et qui tenues a radice inchoationis exeunt, fortes in culminis perfectione convalescunt. Dicat itaque beatus Job ex persona sua, dicat ex voce sanctae Ecclesiae pro his quos pacis tempore ad se conversos habuerat, atque in bonis moribus perseveraturos credebat: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Quasi enim palma multiplicare se dies credidit, quae mentes fidelium ad extremum usque robustiores exsurgere putabat. Cum enim multorum corda persecutionibus coeperint lassata mollescere, dolet jam in se quasi ad debilitatem tendere, quos mirabatur fortia proposuisse. Et quia mente semper spiritali scientiae intendit, recte sJuxta aquas enim radix aperitur, quando ad percipienda veritatis fluenta latenter cogitatio mentis expanditur. Ut enim in superiori libro jam diximus , solet in sacro eloquio radicis no
Abbreviated transcription (Latin):
quasi flexibiles crescunt: Palma uͦ
sicut dictũ ẽ uastior insũmitate ẽ
quam ẽẽ ceꝑit qualitas exradice. qͥa
sepe electoꝵ conu̾sio plus fimendo
ꝑagit: quam. proponit inchoando.
et si tepidius prima inchoat : feruẽ̾.¬
cius ex trema consũmat: Uidelicet
semꝑ incoare se estimat. et id circo
in fatigabilis innouitate ꝑdurat hac̾
scilic& iustoꝵ constanciã ꝓpħa intu.¬
ens ait: Qui confidunt in dño mu¬
tabunt fortitudinẽ. assument pen.¬
nas ut aquile. current et nõ labora.¬
bunt. ambulabunt et non deficiẽt:
Muitant quippe fortitudine̾. quia
fortes student eẽ. in spuali oꝑe: qͥdu.
dum fuerant fortes in carne: Assu.¬
munt autẽ pennas ut aquile. quia
contemplando uolant: Currunt
et non laborant. quia uelocibus
magna uelocitate p̾dicant Ambu.¬
lant et non deficuit̃. quia intellec.¬
tus sui uelo citatẽ retinent: ut tar¬
dioribus condescendant: In cunctis
uͦ bona que accipiunt quanto aliis

Expanded text:
quasi flexibiles crescunt. Palma vero, quasi flexibiles crescunt. Palma vero, sicut dictum est, vastioris in summitate est quam esse coeperit quantitatis ex radice, quia saepe electorum conversio plus finiendo peragit quam proponit inchoando; et si tepidius prima inchoat, ferventius extrema consummat, videlicet semper inchoare se aestimat, et idcirco infatigabilis in novitate perdurat. Hanc scilicet justorum constantiam propheta intuens, ait: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem suam, assument pennas ut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non deficient . Mutant quippe fortitudinem, quia fortes student esse in spiritali opere, qui dudum fuerant fortes in carne. Assumunt autem pennas ut aquilae, quia contemplando volant. Currunt et non laborant, quia velocibus magna celeritate praedicant. Ambulant et non deficiunt, quia intellectus sui velocitatem retinent, ut tardioribus condescendant. In cunctis vero bona quae accipiunt quanto aliis
Abbreviated transcription (Latin):
dicie. et iniquitati ad miquitatẽ. ita¬
nunc exibete mẽbra ur̃a serutre iusti.¬
infirmitati condescendit᷑. ac si eis aꝑ.¬
cius diceret᷑ Si neqͣquã amplius po.¬
testis. saltim tales estote in fructu
bonoꝵ oꝑum: quales fuistis dudũ in
ualidos habuit usus terrene uolup
tatis Sunt uͦ nõ nulli qui cũ celest
appetunt atq huius mundi noxia fac
derelinquunt. ab incoatione sua co.¬
tidie in constancie pusillanimitate
deficiunt: Quibus hos nisi arbustis
reliquis similes dixerĩ. que nequaqͣ
tales suꝑuis surgunt. quales in feriꝰ
oriunt᷑: hi quippe in conuersatione
uenientes non tales quales ceꝑint ꝑ
seuerant. et quasi more arboꝵ inin¬
choatione uasti sunt: sed tenues cres.¬
cunt. quia paulisꝑ ꝑ augm̃ta tempoꝵ
paciunt᷑ de trimenta uirtutũ Sensim
quippe in eis desidia suꝑna langues.¬
cunt. et qui robusta ac forcia proposu.¬
erant: debilia atq infirma consum¬
mant Dũq etatis augm̃to proficiunt.

Expanded text:
vel tenuissimi verbi ferre contumeetiam die assistere fortes sunt, in orainfirmitati condescenditur, ac si eis apertius diceretur: Si nequaquam amplius potestis, saltem tales estote in fructu bonorum operum, quales fuistis dudum in  validos habuit usus terrenae volupt quoque nonnulli qui, cum coelestia appetunt, atque hujus mundi noxia facta derelinquunt, ab inchoatione sua quotidie inconstantiae pusillanimitate deficiunt. Quibus etiam hos nisi arbustis reliquis similes dixero, quae nequaquam tales surgunt, quales inferius oriuntur? Hi quippe, in conversationem venientes, non tales quales esse coeperunt perseverant. Et quasi more arborum in inchoatione vasti sunt, sed tenues crescunt, quia paulisper per augmenta temporum patiuntur detrimenta virtutum. Sensim namque in eis desideria superna languescunt, et qui robusta ac forerant, debilia atque infirma consummant; dumque aetatis augmento proficiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ apłi ad feriendũ gentilis uite duri¬
ciam. cum districtis uerboꝵ spiculis
uenerunt: Quid gͥ hoc in loco arcus
nomine. nisi sacrum eloquiũ debet
intelligi: In corda et enim testam̃tũ
nouum. in cornu uͦ testam̃tũ uetus
accipit᷑ In arcu autẽ dũ corda trabi.¬
tur: cornu curuatur Sicut in hoc
eodẽ sacro eloquio dũ testamentum
nouu̾ legit᷑. duricia testamenti uet̾is
emollitur: Ad eius namq spualia et
blanda p̾cepta illius lutere serigor ĩ¬
clinat. quia testamentum nouu̾ dũ
quasi quodã bone oꝑationis brachio
trahit᷑. in testamento uet̾i seueritatis
iura flectunt᷑. Hec indecent̾ dicimus
cordã testamento nouo congruere.
quã de in carnatione dm̃ica certũ est
extitisse. Quasi corda gͦ trahit᷑ et cor¬
nu curuat᷑. quia dum in testamento
nouo incarnatio mediatoris agnoscit᷑.
ad spualem intelligenciã rigor testa.¬

Expanded text:
sancti apostoli ad feriendam gentilis vitae durisancti apostoli ad feriendam gentilis vitae duritiam cum districtis verborum spiculis venerunt. Quid igitur hoc in loco arcus nomine nisi sacrum eloquium debet intelligi? In chorda etenim Testamentum Novum, in cornu vero Testamentum Vetus accipitur. In arcu autem dum chorda trahitur, cornu curvatur; sic in hoc eodem sacro eloquio dum Testamentum Novum legitur, duritia Testamenti Veteris emollitur. Ad ejus namque spiritalia et blanda praecepta illius 634 litterae se rigor inclinat, quia Testamentum Novum, dum quasi quodam bonae operationis brachio trahitur, in Testamento Veteri severitatis jura flectuntur. Nec indecenter dicimus chordam Testamento Novo congruere, quod de incarnatione dominica certum est exstitisse. Quasi chorda ergo trahitur, et cornu curvatur, quia dum in Testamento Novo incarnatio Mediatoris agnoscitur, ad spiritualem intelligentiam rigor Testa
Abbreviated transcription (Latin):
Per ista gͦ huiꝰ temporis flagella signi.
non parcens iudicas: qui fic distriete
modo ꝑcutis quando parcis Aliqͣndo
autẽ ꝑ arcũ etiã sacra scriptura signa.¬
tur: Ipsa quippe arcus ȩccłie: ipsa arcꝰ
ẽ dñi. de quo ad corda hominũ ficut
ferientes sagittȩ: sic terrentes senten¬
cie ueniunt: Unde recte quoq ꝑpsal.¬
mistã dicit᷑. Arcũ suũ tetendit et para.¬
uit illum Et inipsoparauit uasa mor.¬
tis: sagitas suas ardentibus effecit:
Arcum namq suũ dñs tetendit: quia
cunctis peccatoribus ꝑscripturã sacrĩ
minas exhibuit. Inquo arcu scilicet ua.¬
sa mortis p̃parat. quia scdm eloquii su
sentenciam eos qui corrigi negligunt
reprobos dãpnat Inquo etiã sagritas¬
suas ardentibus effecit. quia ad eos
quos ꝑ terrorẽ corrigit: accensas uer¬
boꝵ sentencias emittit. De hoc p̃dica.¬
toꝵ arcu ꝑisaiad̃ dicit᷑. Cũ sagntis et
areu: ingredient᷑ illuc Quia nmirũ

Expanded text:
Per ista ergo hujus temporis flagella signifiPer ista ergo hujus temporis flagella signifinon parcens judicas, qui sic districte modo percutis quando parcis. Aliquando enim per arcum etiam sacra Scriptura designatur. Ipsa quoque arcus Ecclesia, ipsa arcus est Domini. De quo ad corda hominum sicut lerientes sagittae, sic terrentes sententiae veniunt. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: « Arcum suum tetendit et paravit illum, et in ipso paravit vasa mortis, sagittas suas ardentibus effecit . » Arcum namque suum Dominus tetendit, qui cunctis peccatoribus per Scripturam sanctam minas exhibuit. In quo arcu scilicet vasa mortis praeparavit: quia secundum eloquii sui sententiam eos qui nunc corrigi negligunt, reprobos dasuas ardentibus effecit, quia in eos quos per terrorem corrigit, accensas verborum sententias emittit. De hoc praedicatorum arcu per Isaiam dicitur: Cum sagittis et arcu ingrediuntur illuc , quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
amaram Per arcũ quoq dies extremi
iidicũ designat᷑: sic̃ ꝑ eundẽ rursum
psalmistã dicit᷑ Ostendisti ppło tuo du
ra: potasti nos uino conpunctionis: De¬
disti metuentibus te significationẽ: ut
fugiant afacie arcus In arcu enim
quanto longior trahitur corda. tãto
de eo districtior exit sagita Sic nimi¬
rum sic extremi iudicii dies quanto
longe differtur ut ueniat. tanto cum
uenerit de illo districtior sentencia pro¬
cedit: Id circo aut̃ diuersis nunc cladi¬
bus ꝑcutim᷑. ut his correcti paraciores
tunc inueniri utaleamꝰ Unde illic p̾mi¬
sum ẽ: Ostendisti ppło tuo dura flagel.¬
la indelicet scłi. que secuturũ grauius
iudicii diem precurrunt Potasti nos
umo conpũctionis: ut terrena gauda
in lacrimis uerterent᷑ Dedisti metuenti.¬
bus te significationẽ: ut fugiant afa.¬
cie arcus Ac si dicera: Hoc tempus mi¬
sericordie ẽ: illud tempꝰ uidicii erit

Expanded text:
amaram . Per arcum quoque dies extremi amaram . Per arcum quoque dies extremi judicii designatur, sicut per eumdem rursum Psalmistam dicitur: Ostendistra, potasti nos vino compunctionis. Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus . » In arcu enim quanto longius trahitur chorda, tanto de eo districtior exit sagitta. Sic nimirum sic extremi judicii dies, quanto longe differtur ut veniat, tanto cum venerit de illo districtior sententia procedit. Idcirco autem nunc diversis cladibus percutimur, ut his correcti paratiores tunc inveniri valeamus. Unde illic praemissum est: « Ostendisti populo tuo dura, » flagella videlicet saeculi, quae secuturum gravius judicii diem praecurrunt. « Potasti nos vino compunctionis, » ut terrena gaudia in lacrymas verterentur. « Dedisti metuentibus te significationem, ut fugiant a facie arcus. » Ac si diceret: Hoc tempus misericordiae est, illud tempus judicii erit.
Abbreviated transcription (Latin):
circu̾uentionis iniugilent. orando. le¬
gendo. bene uiuendo: renouam᷑ Quia
uita nr̃a dum lacrimis lauat᷑: bonis
oꝑibus exercet᷑. scĩs meditacionibus
tendit᷑. ad nouitatẽ suam sine cessatio¬
ut nr̃a significet. quia sca ęccłia cũ fi.¬
deles suos conspicit. ad uite uet̾is cul¬
pas redire. eos quos nouitatẽ mentis
intuet᷑ ꝑdẽ cogit᷑ plorare: Predicator
quippe egreguis discipulis dic it: Quȩ
enu nr̃a spes. aut gaudiũ. aut coro¬
na głe: Nonne uos ante dm̃: Sc̃a
cũ fideles suos aduitã uet̾em redire cõ¬
sid̾at: Ait enĩ: Dicebam Gła mea sẽꝑ
innouabit᷑. quia eos quos inse nouȩ ui¬
te militare credidit. uetustis desidus
seruire cognoscit Arcus autẽ nomine
in sacro eloquio aliquando maloꝵ in¬
sidie. aliquando dies uidicii. aliquãdo
uͦ ipsa eadẽ sacra eloquia designant᷑.
Per arcũ quippe insidie figurant᷑:. fic̃
ꝑ psalmistã dicit᷑ Intendunt arcũ rẽ

Expanded text:
circumspectionis incircumspectionis ingendo, bene vivendo renovamur, quia vita nostra, dum lacrimis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam sine cessatiout nostra significet, quia sancta Ecclesia cum fideles suos conspicit ad vitae veteris 633 culpas redire, eos quos novitatem mentis intuetur perdere, cogitur plorare. Praedicator quippe egregius discipulis suis dicit: Quae est enim nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dominum  fideles suos ad vitam veterem redire considerat, ait enim: Dicebamque: Gloria mea semper innovabitur. Quia eos quos in se novae vitae militare credidit, vetustis desideriis servire cognoscit. Arcus autem nomine in sacro eloquio aliquando malorum insidiae, aliquando dies judicii, aliquando vero ipsa eadem sacra eloquia designantur. Per arcum quippe insidiae figurantur, sicut per Psalmistam dicitur: Intenderunt arcum suum, rem
Abbreviated transcription (Latin):
Sbitur: Sub audis diceba. Suꝑiori qͥp¬
pe sentencie conungit᷑. quod locuti.¬
one continua sub in fertur: cũ ait
Dicebãq In nidulo meo moriar. et
Ssicut palma multiplicabo dies Ac
deinde subiungit: Radix mea aꝑta
ẽ secus aquas. et ros morabit᷑ ĩmessione
mea: Qła mea semꝑ innouabit᷑. et ar¬
Scus m̃s inmanu mea instaurabitur.
Cunctis uera scientibꝰ liquet quod ad
uetustam uitã uicia ꝑtinent. uirtutes
ad nouam: Hinc et enim paulus dicit
Exuentes uos uet̾em hominẽ cũ actibꝰ
suis. et induentes nou̾u. Hinc rurfus
ait:. Uetus homo nr̃ simul crucifixus
ẽ hinc psalmista tipo humani gen̾is
loquens. int̾ malignos sp̃s dep̾hensus:
dicit Inuet̾aui int̾ om̃s inimicos meos
A feruore et enĩ mentis. uł int̾ spũales.
iminicos uł int̾ carnales quosq ꝓrxei.¬
mos ipso aliquomͦ unuendi usu uet̾esci.¬
mus. et asup̾te nouitatis specie fuscam᷑
A qua tam̾ uestustate cotidie si studia

Expanded text:
scit.---Subaudis dicebam. Superiori quippe sententiae conjungitur quod locutione continua subinfertur, cum ait: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Ac deinde subjungitur: Radix mea aperta est secus aquas, et ros morabitur in messione Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Cunctis vera scientibus liquet quod ad vetustam vitam vitia pertinent, virtutes ad novam. Hinc enim Paulus dicit: Exuentes vos veterem hominem cum actibus suis, et induentes novum . Hinc rursus ait: Vetus homo noster simul crucifixus est . Hinc Psalmista ex typo humani generis loquens, inter malignos spiritus deprehensus dicit: Inveteravi inter omnes inimicos meos . A fervore etenim mentis vel inter spiritales inimicos, vel inter carnales quosque proximos, ipso aliquo modo vivendi usu veterascimus, et assumptae novitatis speciem fuscamus. A qua tamen vetustate quotidie si studia
Abbreviated transcription (Latin):
appellat. deqͣ scriptum ẽ Et collige̾̃t
de regno eius omĩa scandala Insuꝑno
et enĩ regno scandala que exeo colligi
debeant non habent᷑ Qui gͦ soluit
oꝑe et sic docet uoce: misto regno celoꝵ¬
erit minimus. in illo nec inmnimus Uiã
autẽ procellis sonantibus posuit: cum
p̃dicatoribus fuis ad corda hominum
terrore uenturi iudicii ꝑculsa: aditũ
fecit Prius itaq lex ponit᷑. ut pꝰmodũ
uia pandat᷑ Quia illã uox cor audiẽ
poneret: hanc sapienciã ds̃ uidit. enar¬
rauit. p̾parauit. et inuestigauit. Usita¬
ta sacri eloquii locucione uidẽ dĩ dr̃.

Expanded text:
appellat, de qua scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce, in isto regno coeerit minimus, in illo nec minimus. Viam autem procellis sonantibus posuit, cum praedicatoribus suis ad corda hominum terrore venturi judicii perculsa aditum fecit. Prius itaque lex ponitur, ut post modum via pandatur, quia illa vox cor audientponeret, hanc sapientiam Deus vidit, enarravit, praeparavit, et investigavit. Usitata sacri eloquii locutione videre
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiam positos cernimus : qui aut no.¬
lunt oꝑari quod intelligunt. aut hoc
ipsũ quoq sacrũ eloquiũ intelligere
ac nosse contẽpnunt. Aueritate et¬
enim auertentes auditũ ad fabulas
conuertunt᷑: dũ om̃s que sua sunt que.¬
runt. non que sunt xpi iħu Scripta
dei ubiq reꝑta opponunt᷑ oculis. sed
hec cognoscere homines dedignant᷑.¬
Pene nullus querit scire quod credidit:
Multitudo gͦ bonoꝵ precedentiũ arcũ
suum destrui doleat. que sacrũ eloqͥum
restaurari ꝑ studium subsequenciũ cre¬

Expanded text:
Ecclesiam positos cernimus, qui aut noEcclesiam positos cernimus, qui aut nolunt operari quod intelligunt, aut hoc ipsum quoque sacrum eloquium intelligere ac nosse contemnunt. A veritate etenim avertentes auditum, ad fabulas convertuntur, dum omnes quae sua sunt quaerunt, non quae sunt Jesu Christi . Scripta Dei ubique reperta opponuntur oculis, sed haec cognoscere homines dedignantPene nullus quaerit scire quod credidit. Multitudo ergo bonorum praecedentium arcum suum destrui doleat, quae sacrum eloquium restaurari semper per studium subsequentium cre
Abbreviated transcription (Latin):
bus dãpna sua p̾nimciet dicens Dice.¬
bãq innidulo meo morsar: et sic̃ pal.¬
Sma multiplicabo dies Radix mea aꝑ.¬
ta ẽ secus aquas. et ros morabitur in
messione mea: Eła mea semꝑ innoua.¬
bitur: et arcus ms̃ in manu mea instau.¬
rabit᷑ Que uidelicet cuncta consid̃ãs.
nequaꝗͣ spe cassa fallebat᷑ Nam ꝑfec¬
ti quiq multos nuc̃ eius conspitiunt
auditores. sed pensant proculdubio
quod emergente ꝑsecutionis articulo
ex his pleriq hostes illius fiunt. qui ẽẽ
pacis tp̃r eius ciues uident᷑ Non aut̃
de omĩbus ita desꝑant. sed tam̃ plerũq
contingit ut hiidequibus maiorẽ fidu
ciam habuerant: ipsi eiusdẽ fidei hos¬
tes atrociores frant. ut eos tunc uide.¬
ant contͣ sacra eloquia agere. ex quoꝵ
se oꝑatione credid̾ant hec eadẽ sacra
eloquia ad p̾dicationis grãm restaura¬
re Que tam̃ tpr̃a iam nunc inchoas.¬
se ingemiscimus. cum multos intra

Expanded text:
bus damna sua praenuntiet, dicens: Dicebus damna sua praenuntiet, dicens: Dicebamque: In nidulo meo moriar, et sicut palma multiplicabo dies. Radix mea aperta est secus aqumessione mea. Gloria mea semper innovabitur, et arcus meus in manu mea instaurabitur. Quae videlicet cuncta considerans, nequaquam spe cassa fallebatur. Nam perfecti quique multos nunc ejus conspiciunt adjutores, sed pensant procul dubio quod emergente persecutionis articulo, ex his plerique hostes illius fiunt, qui esse pacis tempore ejus cives videntur. Non autem de omnibus ita desperant, sed tamen plerumque contingit ut hi de quibus majorem fidei fiduciam habuerant, ipsi ejusdem fidei hostes atrociores fiant, ut eos tunc videant contra sacra eloquia agere, ex quorum se operatione crediderant haec eadem sacra eloquia ad praedicationis gratiam restaurare. Quae tamen tempora jam nunc inchoasse ingemiscimus, cum multos intra
Abbreviated transcription (Latin):
bitur Arcus inmanu ẽ: scriptura
sacra in oꝑatione Inmanu et enim
arcũ tenet. qui diuina eloquia que
intellectu cognoscit: oꝑatione ꝑficit:
Instauratur gͦ arcus ininanu. dũ qͥcqͥd
de sacro eloquio studendo cognoscit᷑.
uuendo cõpletur hinc etiam salomõ
dũ fortes spũalis pugne describeret
bellatores ait Om̃s tẽnentes gladioᷤ.
et ad bella doctissum Quid namq
in diuina scriptura ꝑgladiũ figuret᷑.
tes. quia uidelicet uẽrbũ dñi nõ ẽ
mirabile solummꝰ scire: sed facere:¬
habet quippe sed non tenet gladium.
qui diuinũ quidẽ eloquiũ nouit: sed se.¬
cundũ illud uiuere negligit. et doctus
ẽẽ ad bella iam non ualet. qui spũalẽ
quẽ habet gladiũ minime exercet:
Nam resistere tẽptationibus omino nõ
sufficit. qui hunc uerbi dei tenere gla-¬
dium male uiuendo post ponit Sc̃a
itaq eccłia que subsequenti ꝑsecutione
deprimit᷑. maloꝵ habundanciã et bo¬
noꝵ inopiam pensans: beati iob uoci.¬

Expanded text:
it.---Arcus in manu est Scriptura sacra in operatione. In manu etenim arcum tenet qui divina eloquia quae intellectu cognoscit operatione perficit. Instauratur ergo arcus in manu, dum quidquid de sacro eloquio studendo cognoscitur, vivendo completur. Hinc etiam Salomon dum fortes spiritalis pugnae describeret bellatores, ait: Omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid namque in divina Scriptura per gladium figuretur, tes, quia videlicet verbum Dei non est mirabile solummodo scire, sed facereHabet quippe, sed non tenet gladium, qui divinum quidem eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladium male vivendo postponit. Sancta itaque Ecclesia, quae subsequenti persecutione deprimitur, malorum abundantiam et bonorum inopiam pensans, beati Job voci
Abbreviated transcription (Latin):
et causam quã nesciebã diligentissime
inuestigabã Que scilicet uerba etrã ꝑ
uocẽ eccłiȩ adint̾pretationẽ tipicam
possumus non inconuenient̾ referre:
Ipsa quippe ꝑ electos suos cum mala carna¬
lium iudicat. hoc quod nescitͥ. o pqn qin¬
cum iniustoꝵ fuerit ad tempus mpro¬
bitate depressa: reminiscit᷑ dicẽs Eru¬
sam quam nesciebã diligentissime in¬
uestigabã Acsi aꝑte dicat Mala que
melectis meis agendo non nouerã. in
iniquis hominibus districte iudicãch
contemplabar Et quia nuc̃ uirtute
p̾dicationis suȩ diabolũ cont̾it. atq de
eius ore uniuscuiusq quẽ suscepit am¬

Expanded text:
nesciebam, diligentissime investigabam. Quae scilicet verba etiam per vocem Ecclesiae ad interpretationem typicam possumus non inconvenienter referre. Ipsa quippe per electos suos cum mala carnalium judicat, hoc quod nescit robitate compressa, reminiscitur dicens: Causam quam nesciebam diligentissime investigabam. Ac si aperte dicat: Mala quae in electis meis agendo non noveram, in iniquis hominibus districte judicando plectebam. Et quia nunc virtute praedicationis suae diabolum conterit, atque ex ejus ore uniuscujusque quem suscipit ani
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾renis negociis uacant. quatinꝰ uelut
ad lum̾ occuloꝵ pes ambulet. et rursum
quicqͥd t̾renis negociis mplicati agunt.
hoc ad maioꝵ utilitatẽ referant. ut pes
cui uia prospicit᷑: ñ sibi tantũmͦ sed eti¬
am occłis gradiat᷑ Dũ itaq sibi inuicẽ
alt̾na ad ministracione conueniunt. mi¬
ro modo agit᷑ ut quia electi quiq uicis¬
sim sibimet inpendendo quod ualent
faciunt: eoꝵ fiant oꝑa: etiã que facere

Expanded text:
enis negotiis vacant, quatenus velut ad lumen oculorum pes ambulet, et rursum quidquid terrenis negotiis implicati agunt, hoc ad majorum utilitatem referant, ut pes cujus via prospicitur, non sibi tantummodo, sed etiam oculis gradiatur. Dum itaque sibi invicem alterna administratione conveniunt, miro modo agitur, ut quia electi quique vicissim sibimet impendendo quod valent faciunt, eorum fiant opera etiam quae facere
Abbreviated transcription (Latin):
uigilant̾ attendunt. quia sese
in reprobabiles int̾m iudicis obtutibꝰ
parant : et incircuitu oculos et intus
hab̾e ꝑibent᷑ Magisq se quo dõ place.¬
ant: insua int̾na conponunt sicut ꝑ
psalmistã quoq de scã eccłia dicitur:
Omĩs gła eius filie regis abintus Sed
dit: ture de ea subdidit Infimbriis au.¬
reis circum amicta uarietate Ut et
pulcra intus sibi sit et aliis foris. et se
prouehens ꝑint̾nã głam. et alios erudi.¬
ens ꝑext̾iora oꝑum exempla. B eatus
gͥ iob dicat exse: dicat exꝑsona uniu̾¬
salis eccłiȩ Quando secreto ds̃ erat in
tab̾naculo meo Ut enim demonstraret
quantũ intus profecerit. secreto dm̃
fuisse in suo tab̾nacło ꝑhibet Ut etiam
ostendat rectitudinis oꝑa. quantũ ex¬
trinsecus custodiuit: adiungit Quãdo¬

Expanded text:
vigilanter attendunt, quia sese vigilanter attendunt, quia sese irreprobabiles interni judicis obtutibus parant, et in circuitu oculos habere perhibentur; magisque se, quo Deo placeant, in sua interna componunt, sicut per Psalmistam quoque de sancta Ecclesia dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Seddit, jure de ea subdidit: In fimbriis aureis circumamicta varietate, ut et pulchra sibi intus sit, et aliis foras; et se provehens per internam gloriam, et alios erudiens per exteriora operum exempla. Beatus igitur Job dicat ex se, dicat ex persona universalis Ecclesiae: Quando secreto Deus erat in tabernaculo meo. Ut enim demonstret quantum intus profecerit, secreto Deum fuisse in suo tabernaculo perhibet. Ut etiam ostendat rectitudinis opera quantum extrinsecus custodivit, adjungit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. longe uͦ in con parabilit̾ int̾io¬
res ac subtilissime cogitaciones nr̃e.
patent occulis dei Omia enim ficut
scriptum ẽ: nuda et aꝑta sunt occu.¬
lis eius Et sepe in ext̾iori oꝑe ante
occulos hominũ in ordinati apparere
metuimꝰ. et ^ int̾iori cogitacione illius
respectũ non metuimꝰ: quẽ uidentẽ
omia non uidemꝰ: Multo enim ma.¬
gis intrĩsecus deo: quam extrĩsecus
hominibus conspicabiles fumus Unde
scĩ om̃s foris se intusq circũspiciunt.
et uł rep̾hendendos se ext̾ius: uł iiqͦs
se int̾uis uid̃i inuisibilit̾ timent. Hinc
ẽ quod animalia quȩ ꝑpropħã uiden.¬
tur. incircuitu et intus plena occulis
ẽẽ memorant᷑ Quisqͥs enĩ ext̾iora
sua honeste disponit. sed int̾iora negłi.¬
git : incircuitu oculos habet. sed intꝰ
non babet. Scĩ uͦ om̃s quia et ext̾iora
sua circu̾spiciunt. ut bona de se exem¬
pla fr̾ibus p̾beant: et int̾iora sua

Expanded text:
minum, longe vero incomparabiliter interiominum, longe vero incomparabiliter interiores ac subtilissimae cogitationes nostrae patent oculis Dei. Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus . Et saepe in exteriori opere ante oculosimus; et in interiori cogitatione, illius respectum non metuimus, quem videntem omnia non videmus. Multo enim magis intrinsecus Deo, quam extrinsecus hominibus conspicabiles sumus. Unde sancti omnes foris se, intusque circumspiciunt, et vel reprehendendos se exterius vel iniquos se interius videri invisibiliter timent. Hinc est quod animalia quae per Joannem videntur, in circuitu et intus plena oculis esse memorantur. Quisquis enim exteriora sua honeste disponit, sed interiora negligit, in circuitu oculos habet, sed intus non habet. Sancti vero omnes, quia et exteriora sua circumspiciunt, ut bona de se exempla fratribus praebeant, et interiora sua