comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ñ posse. nisi equo animo ñ habere: S omĩa que
post ascensionem dñi canonica ueritate atq auc̃torita¬
te conscripta sunt: qͥs fidelis uel etiam cathecuminus
antequam sp̃m sc̃m babtizatꝰ accipiat. ñ equo animole¬
git atq audit. etiam siñdum sicut oporcet intellegit:
Quomͦ gͦ aliquid eoꝵ que post ascensionẽ dm̃ scripta sunt.
ñ possent ferre disciplĩ. etiã nondũ sibi misso spũ scõ: cũ
om̃ia nc̃ ferant cathecumini ñ accepto sp̃u sco Quia &¬
siñ eis fidelium sacramenta ꝓdunt᷑. non ideo fit. qđ ea
ferre ñ possunt: s ut ab eis tanto ardentiꝰ concupiseant᷑.
quia nondũ poterant illa portare s potiꝰ in caritate ꝓfice

Expanded text:
omnia quae post ascensionem Domini canonica veritate atque auctoritate conscripta sunt, quis fidelis vel etiam catechumenus, antequam Spiritum sanctum baptizatus accipiat, non aequo animo legit atque audit, etiamsi nondum sicut oportet intelligit? Quomodo ergo aliquid eorum quae post ascensionem Domini scripta sunt, non possent ferre discipuli, etiam nondum sibi misso Spiritu sancto, cum omnia nunc ferant catechumeni nondum accepto Spiritu sancto? Quia etsi non eis fidelium sacramenta produntur, non ideo fit quod ea ferre non possunt; sed ut ab eis tanto ardentius concupiscantur, quia nondum poterant illa portare: sed potius in charitate profic
Abbreviated transcription (Latin):
Nisto sc̃o euangłii capitulo. ubi dñs ait discipłis
suis. adhuc multa habeo uobis dicere s ñ potestis
portare modo. pͥusquerendũ illud occurrit. qͦmͦ
suꝑ iꝰ dixerit. om̃ia que audiui a patre meo nota
feci uobis. & hicdicat. adhuc multa habeo uob̃ di¬

Expanded text:
isto sancti Evangelii capitulo, ubi Dominus ait discipulis suis, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, prius quaerendum illud occurrit, quomodo superius dixerit, Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis
Abbreviated transcription (Latin):
dũ seripta funt. nec ea dñm quando cũ illis uisibilit̃ erat
dixisse narrat᷑ Curenĩ ea tunc ferre non poterant. qͦ
nunc in eorum libris quisnon legat. qͥs ñ ferat. etiã¬
si ñ intelligat: Nonnulla quidem homines infideleᷤᷤ
inscripturisscĩs & non intelligunt cum legunt. uel au¬
diunt. & lec̾ta uel audita ferre ñ possunt. sicut pagani
qđ ꝑ eum qͥ crucifixꝰ ẽ factus ẽ mundꝰ. sicut uidei qđ filiꝰ
dei̾ sit qͥ eo modo quo ipsi celebrant sabbatũ soluit. sic̃
sabelliani qͥa trinitas ẽ pat̾ & filius & sp̃s sc̃s. sic̃ foti¬

Expanded text:
dum scriptae sunt, nec ea Dominum quando cum illis visibiliter erat, dum scriptae sunt, nec ea Dominum quando cum illis visibiliter erat, dixisse narratur. Cur enim ea tunc ferre non poterant, quae nunc in eorum Libris quis non legat, quis non ferat, etiamsi non intelligat? Nonnulla quidem homines infideles in Scripturis sanctis et non intelligunt cum legunt vel audiunt, et lecta vel audita ferre non possunt: sicut Pagani, quod per eum qui crucifixus est, factus est mundus; sicut Judaei, quod Filius Dei sit, qui eo modo quo ipsi celebrant sabbatum solvit; sicut Sabelliani, quia Trinitas est Pater et Filius et Spiritus sanct
Abbreviated transcription (Latin):
etiam legeretur hoc ex eis esse que tẽ dñs noluit disci¬
płis dicere. quia ñ poterant illa portare. Tamquã si
uerbi gr̃a ego dicerẽ illud qđ legimus in huiꝰ euange¬
lii capite. in pͥncipio erat uerbũ & uerbũ erat apudd̾m.
& deus erat uerbum. hoc erat in pͥncipio apud deũ. &
alia que secunt᷑ qm̃ postea scripta sunt. nec eundẽ
iħm dixisse narratũ est. cũ hic esset in carne. s hec unꝰ
ex apłis eius. ipso ac sp̃u eius sibi reuelante conscripsit.
ex his esse que noluit tunc dñs dicere. qͥa ea discipłĩ por¬
tare ñ poterant: qͥs me audiat tam temere ista dicentẽ:
Si autẽ ubi hoclegimꝰ ibi hoc etiam legeremꝰ. qͥs ñ tanto
apło crederet: S id quoq mͥ uidet᷑ ab surdissime dici.
ea tunc ñ potuisse portare discipłos. que de inuisibilibi
& altissimis reb inuenimꝰ in apłicis licteris que postino¬

Expanded text:
id etiam legeretur, hoc ex eis esse quae tunc Dominus noluit disciid etiam legeretur, hoc ex eis esse quae tunc Dominus noluit discipulis dicere, quia non poterant illa portare. Tanquam si, verbi gratia, ego dicerem, illud quod legimus in hujus Evangelii capite, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, hoc erat in principio apud Deum , et alia quae sequuntur, quoniam postea scripta sunt, nec ea Dominum Jesum dixisse narratum est, cum hic esset in carne, sed haec unus ex Apostolis ejus, ac Spiritu ejus sibi revelante conscripsit, ex his esse quae noluit tunc Dominus dicere, quia ea discipuli portare non poterant; quis me audiat tam temere ista dicentem? Si autem ubi hoc legimus, ibi hoc etiam legeremus, quis non tanto apostolo crederet? 3. Sed id quoque mihi videtur absurdissime dici, ea tunc non potuisse portare discipulos, quae de invisibilibus et altissimis rebus invenimus in apostolicis Litteris, quae postmo
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat ad eos sp̃s sc̃s. Ecce concedamꝰ ut itasit: multos
ea modo posse portare iã misso sp̃u sco. que tunc eo non¬
dũmisso ñdum poterant portare discipłi. Numqͥd ideo
scimꝰ que sint que dicere noluit. que tunc sciremꝰ si ab eo
dicta legeremꝰ uelaudiremꝰ : Aliud ẽ enim scire utrum
a nobis uła uobis portari possint: aliud autẽ scire que
sint. siue portari possint. siue ñ possint. Que cũ ille tacue¬
rit. qͥs nr̃m dicat. ista ułilla sunt : Aut sidicere audeat.
unde ꝓbat: Quisenim ẽ tam uanꝰ aut temerariꝰ qͥ cum
dixerit etiam uera qͥb uoluerit. que uoluerit: sine ul¬
lo testimonio diuino affirmet ea ẽẽ. que tunc dñs dice¬
re noluit: Quis hoc nr̃mfaciat & ñ marimã eulꝑam
temeritatis incurrat: in quo nec ꝓpħica nec apłica ex¬
cellit auc̃toritas: Nam ꝓfecto si eoꝵ aliquid legissemus
in libris ca nonica auc̃toritate firmatis. qͥ post ascensio¬
nem dñi scripti sunt: parũ fuerat hoclegisse. nisi illic

Expanded text:
enerat Spiritus sanctus. 2. Ecce concedamus ut ita sit, multos ea modo portare posse jam misso Spiritu sancto, quae tunc eo nondum misso non poterant portare discipuli: numquid ideo scimus quae sint quae dicere noluit, quae tunc sciremus si ab eo dicta legeremus vel audiremus? Aliud est enim scire utrum a nobis vel a vobis portari possint; aliud autem scire quae sint, sive portari possint, sive non possint. Quae cum ipse tacuerit, quis nostrum dicat, Ista vel illa sunt? Aut si dicere audeat, unde probat? Quis enim est tam vanus aut temerarius, qui cum dixerit etiam vera quibus voluerit, quae voluerit, sine ullo testimonio divino affirmet ea esse quae tunc Dominus dicere noluit? Quis hoc nostrum faciat, et non maximam culpam temeritatis incurrat, in quo nec prophetica nec apostolica excellit auctoritas? Nam profecto si eorum aliquid legissemus in Libris canonica auctoritate firmatis, qui post ascensionem Domini scripti sunt, parum fuerat hoc legisse, nisi illic
Abbreviated transcription (Latin):
tunc autẽ cognoseam sicut q cognitꝰ sum: ñ qđ in hac
tantũ uita s totũ qđ usq ad illam ꝑ fec̾tionẽ futurũ
ẽ dñs nobis ꝓmisit. ꝑ caritatẽ sp̃s dicens. docebit uos
om̃em ueritatẽ. uł deducet uos in om̃i ueritate. Quȩ
cũ ita sint dilectissimi. moneo uos in caritate xp̃i.
ut seductores caueatis impuros. & obscene turpitu¬
dinis sectas. deqͥb ait apłs. que autẽ occulte fiuntab
eis turpe ẽ etiam dicere: ne cũ horrendas inmundici
portare ñ possunt. dicant ipsa esse q̃ dñs ait. adhuc
multa habeo uobis dicere s ñ potestis portare modo:
fanda portari. alia sunt mala que portare ñ porest qua¬
liscumq pudor humanꝰ & alia sunt bona que portare.
ñ potest paruussensus humanꝰ. Ista fiunt in corporib im¬
pudicis: illa remota sunt a corporib uniuersis. Hoc umn¬
pura carne cõmittitur: illud pura mente uixcernit᷑

Expanded text:
hac vita scit totum, quod usque ad illam perfectionem futurum nobis Dominus promisit per charitatem Spiritus, dicens, Docebit vos omnem veritatem; vel, deducet vos in omni veritate. 5. Quae cum ita sint, dilectissimi, moneo vos in charitate Christi, ut seductores caveatis impuros et obscoenae turpitudinis sectas, de quibus ait Apostolus, Quae autem occulte fiunt ab istis, turpe est et dicere : ne cum horrendas immunditiaportare non possunt, dicant ipsa esse quae Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo; fanda portari. Alia sunt mala quae portare non potest qualiscumque pudor humanus, et alia sunt bona quae portare non potest parvus sensus humanus: ista fiunt in corporibus impudicis, illa remota sunt a corporibus universis; hoc impura carne committitur, illud pura mente vix cernitur. «
Abbreviated transcription (Latin):
stea uiri & mulieres pueri& puelle. uiuenes & uirgi¬
nes. seniores cũ iuniorib innumerabiles marcirio coro¬
nati sunt: & posse inuente sunt oues: que tunc quando
ista dñs loquebat᷑ ñdũ poterãt portare pastores llumqͥd
gͦ debuit illis ouib dici in illo temptationis articulo.
qd certare usq ad morcẽ ꝓueritate oportebat: & ꝓ xp̃i
nomine uł doctrina sanguinẽ fundere: Nũquid inquã
debuit eis dici. quis ur̃m aud eat idoneũ martirio se
putare. cum petrus idoneus nondum fuerat quando
eum ore adosipse dñs instruebat. Sic itaq dixerit
aliqͥs ñ debere dicipopłis & p̃ianis audire cupientib.
que sint de quib dñs tunc dicebat: adhuc multa ha¬
beo uobis dicere. s non potestis portare modo. Si apłi
ñ dum poterant. multominꝰ uospotestis. nͥ forte mul¬
ti possunt audire qđ tẽ nondum poterat petrꝰ. sic̃ mul¬

Expanded text:
stea et viri et mulieres, pueri et puellae, juvenes et virgistea et viri et mulieres, pueri et puellae, juvenes et virgines, seniores cum junioribus innumerabiles martyrio coronati sunt; et posse inventae sunt oves, quod tunc quando ista Dominus loquebatur, nondum poterant portare pastores. Numquid ergo debuit illis ovibus dici in illo tentationis articulo, quo certare usque ad mortem pro veritate oportebat, et pro Christi nomine vel doctrina sanguinem fundere; numquid, inquam, debuit eis dici, Quis vestrum audeat idoneum martyrio se putare, cui Petrus idoneus nondum fuerat; quando eum os ad os ipse Dominus instruebat? Sic itaque dixerit aliquis non debere dici populis christianis, audire cupientibus quae sint de quibus Dominus tunc dicebat, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo, Si Apostoli nondum poterant, multo minus vos potestis: quia forte sic multi possunt audire, quod tunc nondum poterat Petrus, sicut mul
Abbreviated transcription (Latin):
ea que futura siuit dm̃ ꝓpħa fecisse testatur. dicens
quifecit que futura sunt iam cum ipsa uerba trac¬
taremꝰ ut potiumꝰ ex posiumꝰ. NIunc ergo que istasint
que apłitunc portare non poterant: uultisforsitansci¬
re.S quis nr̃m audeat eorũ se dicere iã capacẽ: que illi
caꝑe ñ ualebant: Acꝑhoc nec a me expec̾tanda sunt
ut dicantur. que force ñ caꝑem simͥ ab alio dicerentur:
nec uos ea portare possetis etiam siego tantꝰ essem ut
ame ista que uobis altiora sunt audiretis. Et fieri qͥdẽ
potest. ut fint aliqui in uobis ad ea capienda iã idonei.
que alii caꝑe ñdum ualent: & si ñ om̃ia de quib magis
ter d̾s ille dicebat adhuc multa hab eo uobis dicere.
tam̃ eorũ fortasse m̃nulla. S que nã sint istaque ipse ñ
dixit: demerariũ est uelle p̃sumere ac dicere. Nã & mo
stis me sequi modo. Unde pͥmus eoꝵ petrus. qͥhoc seiam
posse p̃sumpserat: aliud exꝑtꝰ ẽ quã putabat. Et tam̃ po¬

Expanded text:
dicens, Qui fecit quae futura sunt , jam cum ipsa verba tractaremus, ut potuimus, exposuimus. Nunc ergo quae ista sint quae Apostoli tunc portare non poterant, vultis forsitan scire. Sed quis nostrum audeat eorum se dicere jam capacem, quae illi capere non valebant? Ac per hoc nec a me exspectanda sunt ut dicantur, quae forte non caperem, si mihi ab alio dicerentur; nec vos ea portare possetis, etiamsi ego tantus essem, ut a me ista quae vobis altiora sunt audiretis. Et fieri quidem potest ut sint in vobis aliqui ad ea capienda jam idonei, quae alii capere nondum valent; et siter Deus ille dicebat, Adhuc multa habeo vobis dicere, tamen eorum fortasse nonnulla: sed quaenam sint ista quae ipse non dixit, temerarium est velle praesumere ac dicere. Nam et mostis me sequi modo; unde primus eorum Petrus, qui hoc jam se posse praesumpserat, aliud expertus est quam putabat : et tamen po
Abbreviated transcription (Latin):
unde pascha nr̃m immolatus est xp̃s. De quo &
ysaias ꝓpħa ante p̃dixerat: sicut oius adimmo¬
landum duc̃tus est. Item quia subiuncr erat diceñs
s unus militum lancea latus eiuis aꝑuit. adhoeꝑtinet
alterũ testimonium. uidebunt inquem confixert̃.
ubi ꝓmissus est axp̃s in ea qua crucifiyus ẽ carne uen¬
turus. Post hec autem rogauit pilatũ io seph abari¬
mathi a eo qđ esset discipłs iħu: ut tolleret corpus

Expanded text:
Unde Pascha nostrum immolatus est Christus : de quo et Unde Pascha nostrum immolatus est Christus : de quo et Isaias propheta praedixerat, Sicut ovis ad immolandum ductus es: Unus militum lancea latus ejus aperuit, ad hoc pertinet alterum testimonium: Videbunt in quem confixerunt , ubi promissus est Christus in ea qua crucifixus est carne venturus. Post haec autem rogavit Pilatum Joseph ab Arimathia, eo quod esset discipulus Jesu, ut tolleret corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ostea quam dñs iħs ꝑ actis om̃ib que ante
suam mortem ꝑagi oportere p̃sciebat. quã¬
do uoluit tradidit spm̃: que deinde secuta
sint: euangłista narrante uideamus. Iudei ergo
inquit. qm̃ parasceue erat. ut non remanerent in
cruce corpora sabbato. erat enim magnus dies ille
sabbati: rogauerunt pilatum ut frangerentur
eorum crura & tollerentur. Non crura tollerent᷑
s hii quib ideo frangebantur ut moterentur. &. au¬
ferrentur ex ligno: nependentes in crucib magnũ
diem festum sui duiturni eruciatꝰ horrore fedar&ẽ.
Uenerunt ergo milites & primi quidẽ fregerunt
crura & alterius qui crucifixus ẽ cumeo. Adie

Expanded text:
osteaquam Dominus Jesus, peractis omnibus quae ante suam mortem peragi oportere praesciebat, quando voluit tradidit spiritum, quae deinde secuta sint evangelista narrante videamus. Judaei ergo, inquit, quoniam parasceve erat, ut non remanerent in cruce corpora sabbato erat enim magnus dies ille sabeorum crura, et tollerentur. » Non crura tollerentur, sed hi quibus ideo frangebantur ut morerentur, auferrentur ex ligno, ne pendentes in crucibus, magnum diem festum sui diuturni cruciatus horrore foedarent. « Venerunt ergo milites, et primi quidem fregerunt crura, et alterius
Abbreviated transcription (Latin):
hic & cõmendanda recapitulatio: quomodo reditum ẽ
adid qđ fuerat p̃termissum. & tam̃ quasi hoc sequeret᷑
adiunctum est. Cum enim iam dixisset uenerunt ad mo¬
numentũ. regressus est ut narraret quomodo uenerit.
atq ait. Currebant autem duo symul. & cetera ubios¬
tendit quod p̃currens ad monumentũ prior uenerit
alius ille discipłs: quem seipsum significat s tamquam
de alio cuncła narrat. Et cum se inclinasset inquit uidit
posita linteamina: ñ tamen introiit. Uenit ergo symon
petrus sequens eum. & introut in monumentum: &

Expanded text:
hic et commendanda est recapitulatio, quomodo reditum est hic et commendanda est recapitulatio, quomodo reditum est ad id quod fuerat praetermissum; et tamen quasi hoc sequeretur adjunctum est. Cum enim jam dixisset, venerunt ad monumentum, regressus est ut narraret quomodo venerunt; atque ait, currebant autem duo simul, etc. Ubi ostendit quod praecurrens ad monumentum prior venerit alius ille discipulus, quem seipsum significat, sed tanquam de alio cuncta narrat. 8. « Et cum se inclinasset, inquit, vidit posita linteamina, non tamen introivit. Venit ergo Simon Petrus sequens eum, et introivit in
Abbreviated transcription (Latin):
gi seputunain: ne aduesperasderet quando iamop¬
ter parasceuen. quam cenam puram uidei latine u¬
fitatius apud nos uocant. facere tale aliquid ñ lice
bat. Inaautem sabbati maria magdalene uenit ma¬
ne cum adhuc tenebre essent ad monumentum: & ui¬
dit lapidem sublatũ amonum̃to. Una sabbati est.
quam iam diem dñicam ꝓpter dñi resurrectionemi
moscrp̃ianus appellat: quã matheus solus ineuat¬
glistis primam sabbati nominauit. Cueuroit ei goes
uenit adsymonem petrum. & alium disciplłim quem
amabat iħo. & dicit eis. Tulerunt dñm demonuũ¬
toies nescimꝰ ubi posuerunt eum. Nonnulli codioes
etiam greci habent tulerunt dñm meum. qd̃ uucle¬
ri dictum potest. ꝓpensioeis karitatis uelfamtatuo
asfectu :  hoc in plurib codicib quos in ꝑmpta habu¬
imus non inuenumꝰ. Earut ergo petrus &. ule a laius
autem duo simub & ille alius discipls p̃cucurrit cicius
petro. & uenit ad monumentum primꝰ. Aduertenda

Expanded text:
gi sepulturam, ne advesperasceret, quando jam propter Parasceven, quam coenam puram Judaei Latine usitatius apud nos vocant, facere tale aliquis non licebat. CAPUT XX. Una autem Sabbati Maria Magdalene venit mane, cum adhuc tenebrae essent, ad monumentum, et vidit lapidem sublatum a monumento. Una Sabbati est, quam jam diem Dominicam propter Domini resurrectionem mos Christianus appellat: quam Matthaeus solus in evangelistis primam Sabbati nominavit. Cucurrit ergo, et venit ad Simonem Petrum, et ad alium discipulum quem amabat Jesus; et dicit eis: Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus ubi posuerunt eum. Nonnulli codices etiam graeci habent, Tulerunt Dominum meum, quod videri dictum potest propensiore charitatis vel famulatus affectu; sed hoc in pluribus codicibus quos in promptu habuimus, non invenimus. 7. Exiit ergo Petrus et ille alius autem duo simul, et il alius discipulus praecucurrit citius Petro, et venit primus ad monumentum. Advertenda
Abbreviated transcription (Latin):
git ille qui mutitur. Numqͥd homo ꝑgit
cũ eo quem mittit: fater autẽ qui misit
filiũ: non recessit afilio. Ipsum dñm au¬
didicentẽ. Ecce uenit hora: unusqͥsq dis¬
cedat asua. et me solũ relinquens. S ñ
solũ solus qͥa pater mecũ est. Quomͦ eum
misit cũ quo uenit : Quomͦ eũ misit aquo
ñ recessit: Auo loco dixit. Pater autem
inme manens facit oꝑa sua. Ecce in illo ẽ.
ecce et oꝑator ñ recessit. Amisso mittens. qͥa¬
& mittens et missus: unum sunt:
beo qd̃ scriptum est. am̃ am̃ dico uobis: qͥa

Expanded text:
ergit ille qui mittitur: numquid pergit homo ergit ille qui mittitur: numquid pergit homo cum eo quem mittit? Pater autem qui misit Filium, non recessit a Filio. Ipsum Dominum audi dicentem, Ecce veniet hora, ut unusquisque discedat ad sua, et me solum relinquatis: sed non solus sum, quia Pater mecum est . Quomodo eum misit cum quo venit? quomodo eum misit a quo non recessit? Alio loco dixit, Pater autem in me manens facit opera sua. . Ecce in illo est, ecce operatur. Non recessit a misso mittens, quia missus et mittens unum sunt. Ab eo quod scriptum est, Amen, amen dico vobis quia
Abbreviated transcription (Latin):
qui mititur. S res humane fallunt ho¬
minẽ. res diuinȩ purgant. Noli adten¬
dere adres humanas. ubi maior uidet᷑
qui mittit. minor qui mititur. Quãqũã
et ipse res humane. dicunt contra te testi¬
moniũ. Uelud uerbi gr̃a. Siquis uxorẽ
uelit petere et ꝑse non possit. amicũ ma¬
iorẽ mittit qui eum petat. & sunt multa
inquib ipse maior eligitur. qui mittitur
aminore. Quid gͦ iam calumniã uis facere.
qͥa ille misit ille missus ẽ: Sol radiũ mit¬
tit & ñ separat. Luna splendorẽ mittit.
& non seꝑat. Lucerna luc̃e fundit & ñ se¬
parat. Uideo obtusionẽ & nullã uideo sepa¬
rationẽ. Nam si dereb humanis queris
exempla. oheretica uanitas quã quã sicut
paulo ante dixi. et ipse res humanȩ inqͥ¬
b dã exẽplis. co arguunt. et coniuncunt.
et tam̃ adtende quã sit aliqͥd in reb huma¬
nis. unde uis ducere exempla ad res hu¬
manas. Homo qui mittit manet ipse et ꝑ¬

Expanded text:
qui mittitur. Sed res humanae fallunt hoqui mittitur. Sed res humanae fallunt hominem, res divinae purgant. Noli attendere ad res humanas, ubi major videtur qui mittit, et minor qui mittitur: quanquam et ipsae res humanae dicunt contra te testimonium. Velut, verbi gratia, si quis uxorem velit petere, et per se non possit, amicum majorem mittit qui ei petat. Et sunt multa in quibus ipse major eligitur, qui mittatur a minore. Quid ergo jam calumniam vis facere, quia ille misit, ille missus est? Sol radium mittit, et non separat; luna splendorem mittit, et non separat; lucerna lumen fundit, et non separat: video ibi missionem, et nullam video separationem. Nam si de rebus humanis quaeris exempla, o haeretica vanitas, quanquam, sicut paulo ante dixi, et ipsae res humanae in quibusdam exemplis coarguunt et convincunt te; tamen attende quam sit aliud in rebus humanis, unde vis ducere exempla ad res divinas. Homo qui mittit, manet ipse, et p
Abbreviated transcription (Latin):
Ut om̃s honorificent filiũ sic̃ honorificent
patrẽ. Modo enĩ honorificant patrẽ et con¬
tempnit᷑ filiꝰ : filius enĩ uidebatur ut ser¬
uus. pater honorabatur ut ds̃. apparebit
et filius ȩqualis patri. ut om̃s honorificent
filium. sicut honorificant patrẽ. Modo gͦ
hoc habeamꝰ infide. nec dicat uideus pat̾rẽ
honorifico. qͥd mͥ est cũ fili ͤ Respondeat illi.
Qui ñ honorificat filiũ. ñ honorificat pa¬
tr̃ẽ. Mentiris. Omino filiũ blasphemas. et
patrisfacis inuiriam. Pater enĩ filiũ misit.
tu contempnis quẽ misit. Quom honorifi¬
cas muttentẽ. qui blasphemas missũ : Ecce
misit. Recede a carne. uetus homo sugge¬
rit uetustati:. tu in nouo agnosce nouitatẽ.
Nouus tͥ scło antiquus. ꝑpetuus. et ȩt̃nus.
Reuocet ad hoc intellectu minor̃e minor ẽ.
filiꝰ. quia dictus ẽ missus filiꝰ. Missionem
audi: ñ seꝑationẽ. S inqͥt uidemꝰ in reb
humanis qͥa maior ẽ. qui mittit. quã ule

Expanded text:
ium, sicut honorificant Patrem. Judaeis honorificatur Pater, contemnitur Filius. Filius enim videbatur ut servus, Pater honorificabatur ut Deus. Apparebit et Filius aequalis Patri, ut omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Modo ergo hoc habemus in fide. Nec dicat Judaeus: Patrem honorifico; quid mihi est cum Filio? Respondeat illi, Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem. Mentiris omnino, Filium blasphemas, et Patri facis injuriam. Pater enim Filium misit, tu contemnis quem misit: quomodo honorificas mittentem, qui blasphemas missum? 17. Ecce,t Pater, quia misit. Recede a carne. Vetus homo suggerit vetustatem, tu in novo agnosce novitatem. Novus tibi a saeculo antiquus, perpetuus, aeternus, revocet ad hoc intellectum. Minor est Filius, quia missus dictus est Filius? Missionem audio, non separationem. Sed hoc, inquit, videmus in rebus humanis, quia major est qui mittit, quam ille
Abbreviated transcription (Latin):
illi uidere qd̃ eẽ homiñe. nã si hoc illi eẽt
uidere qd̃ ẽẽ homine: nũiquã eẽt homo nisi
uidens. Cũ uero ẽ homo non uidens et que¬
rit udere qd̃ ñ uidet.ẽ. qui querat. et ẽ qui

Expanded text:
illi videre, quod esse hominem: nam si hoc illi esset illi videre, quod esse hominem: nam si hoc illi esset videre quod esse hominem, nunquam esset homo nisi videns. Cum vero est homo non videns, et quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
ad optati ꝑunicum. Proinde numquã au
płos loqueretur. dixisse illum dedeo sum¬
mo patre suo. pater nr̃: s aut pater m̃s di¬
xit aut pater ur̃ dixit. Pater nr nondixit.
Usq adeo: ut quodam loco poneret hȩc duo.
re non dixit dm̃ nr̃m : Et patrem meũ dixit
& patrem ur̃m. non dixit patrem nr̃m.
Sic uingit. ut disuingat. Sic distinguit.
ut non seuingat. Unum nos uult eẽ inse.
unũ autem patrem & se. Quantũcumq
gͦ intelligamus. & quantũcũq uideamuis.
etiã cũ angłis ȩquati fuerimꝰ: non uidebi¬
mꝰ sicut uidet filius. Nos enim & quan¬
do ñ uidemꝰ. sumus aliqͥd. q qͥd aliud sumꝰ
quando ñ uidemꝰ: nisi ñ uidentes sumus :¬
Tamen uel ñ uidentes oe ut iudeamus con¬
uertimꝰ nos ad eum quem uideamus. ꝙ fit
innobis uisio quȩ non erat qͣnͣdo nos tam̃
eramꝰ. Est eñĩ homo ñ uidens. & idẽ ipse cũ
uiderit. dicit᷑ homo uidens. Non gͦ hoc ẽ

Expanded text:
adoptati per Unicum. Proinde nunquam audadoptati per Unicum. Proinde nunquam audpulos loqueretur, dixisse illum de Deo summo Patre suo, Pater noster: sed aut, Pater meus, dixit; aut, Pater vester. Pater noster non dixit, usque adeo ut quodam loco poneret haec duo: re non dixit, Deum nostrum? Et Patrem meum dixit, et Patrem vestrum ; non dixit, Patrem nostrum. Sic jungit ut distinguat, sic distinguit ut non sejungat. Unum nos vult esse in se, unum autem Patrem et se. 4. Quantumcumque ergo intelligamus et quantumcumque videamus, etiam cum Angelis aequati fuerimus, non videbimus sicut videt Filius. Nos enim et quando non videmus, sumus aliquid. Et quid aliud sumus quando non videmus, nisi non videntes? Sumus tamen vel non videntes; et ut videamus, convertimus nos ad eum quem videamus; et fit in nobis visio quae non erat, quando nos tamen eramus. Est enim homo non videns, et idem ipse cum viderit, dicitur homo videns. Non ergo hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
inipso illi ostendit qd̃ faciat. Quid uidet
pater uel potius quid uidet filiꝰ inparte
ut faciat & ipse. possum forge dicere: s qͥs
posset capere: aut forte possũ cogitare.
nec dicere: aut forte nec cogitare. Ex cedit
enĩ nos illa cdiuinitas tamquã d̃s homi nes
tamquã inmortalis mortales. tamquã ȩt̃nꝰ
temꝑales. Inspiret. et donet. Defonte illo
uitȩ. nc̃ aliqͥd in rorare dignetur. & distilla¬
re insiti nram. ne inhac heremo ares camꝰ.
Dicamus ei. Dñe cui audemus. didicimꝰ dice
pat̃. audemꝰ eñi hoc qͥa ipse uolinit ut auderemꝰ.: sita¬
men sic uiuamꝰ. ut ñ nobis dicat. Si dñs sum ubi
Patri xp̃i. Pater qui dicit xp̃o. nisi frater ñr:
Non tantum sicut xp̃i pater. ita & nr̃ pater.
Num quã enĩ nos xp̃c ita conuuinxit. ut nul¬
lam distinctionẽ faceret inter nos & se. Ille
enĩ filiꝰ equalis patri: ille ȩt̃nus cũ patre.
patriq coȩt̾nus. Nos autem facti ꝑfilium.

Expanded text:
in ipso illi ostendit quod facit. 3. Quid videt in ipso illi ostendit quod facit. 3. Quid videt Pater, vel potius quid videt Filius in Patre ut faciat et ipse? Possim forte dicere; sed da qui possit capere: aut forte possim cogitare, nec dicere; aut forte nec cogitare. Excedit enim nos illa divinitas tanquam Deus homines, tanquam immortalis mortales, tanquam aeternus temporales. Inspiret et donet, de fonte illo vitae nunc aliquid irrorare dignetur et distillare in sitim nostram, ne in hac eremo arescamus. Dicamus ei, Domine, cui didicimus dicere, Pater. Audemus enim hoc, quia ipse voluit ut auderemus: si tamen sic vivamus, ut non nobis dicat, Si Pater sum, ubi Pater noster, quid dicit Christo, nisi, Frater noster? Non tamen sicut Christi Pater, ita et noster Pater: nunquam enim Christus ita nos conjunxit, ut nullam distinctionem faceret inter nos et se. Ille enim Filius aequalis Patri, ille aeternus cum Patre, Patrique coaeternus: nos autem facti per Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
ne factum mundũ demonstrauit filio. ut
& ipse tale aliqͥd faceret ͤ Detur gͦ nobis
mundus quẽ fecit & filius. S om̃ia ꝑ ipsũ
facta funt. & sine ipso factũ ẽ. nichil. & mũ¬
dus ꝑ eum factus est. Si ꝑ eum factus ẽ.
mundus. & omĩa ꝑipsũ facta sunt. & nichil
facit pater qd̾ non ꝑfiliũ facit. ubi demons¬
trat filio pater qd̾ non facit nͥ in ipso filio ꝑ
quẽ facit: Quis enĩ locus ubi demonstret᷑
opus patris filio. quasi extra faciat. & extra
sedeat & filius. adtendat manus patris
quẽadmodũ facit : Ubi ẽ illa inseꝑabilis
trinitas: Ubi ẽ uerbum dequo dictũ ẽ qd̃
ipse ẽ. uirtus & sapientia dei: Uri qd̾ de ip¬
sa sapientia scriptura dicit. candor ẽ. enim
tingit afine usq ad finẽ fortiter. & disponit
omia suauiter: Siqͥcqͥd facit pater: ꝑfiliũ
facit. si ꝑ sapientiam suã  ꝑ uirtutẽ suã
facit. non ex tra illi ostendit᷑ qd̃ uideat: s

Expanded text:
ne factum mundum demonstravit Filio, ut ne factum mundum demonstravit Filio, ut et ipse tale aliquid faceret? Detur ergo mundus nobis quem fecit et Filius, Sed, et omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil, et mundus per eum factus est . Si factus per eum est mundus, et omnia per ipsum facta sunt, et nihil facit Pater quod non per Filium faciat; ubi demonstrat Filio Pater quod facit, nisi in ipso Filio per quem facit? Quis enim locus ubi demonstretur opus Patris Filio, quasi extra faciat et extra sedeat, et Filius attendat manum Patris quemadmodum faciat? Ubi est illa inseparabilis Trinitas? ubi est Verbum de quo dictum est quod ipse est Virtus et Sapientia Dei ? ubi quod de ipsa Sapientia Scriptura dicit, Candor est enim tingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ? Si quid facit Pater, per Filium facit; si per Sapientiam suam, et Virtutem suam facit: non extra illi ostendit quod videat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ exipso ẽ. qui genuit eũ. Modo aut̃ẽ cũ
dixisset se hȩc facere similiter quȩ facit
pater. ut non incelligamus alia facere
patrem. alia filiũ: s simili potentia facẽ
pater ꝑ filium. secutus ait. qd̾ hodie
lectum audiuimus. Pater enĩ diligit fili¬
um. & omĩa demonstrat ei quȩ ipse facit.
Rursus mortalis cogitatio ꝑturbatur. De¬
monstrat pater filio quȩ ipse facit. Ergo ait
aliqͥs seorsum. pater facit ut possit filius
iudere quid facit. Rursus occurrent hu¬
mane cogitationi. tamquã artifices duo.
uelut sifaber doceat filiũ suũ arte sua. et
de monstrat ei qͥcqͥd facit: ut possit etiam
Omĩa inqͥt demonstrat ei quȩ ipse facit.
cũ gͦ pater facit filiꝰ ñ facit. ut possit uide¬
re filius qd̃ pater facit : serte omĩa ꝑ ipsũ
facta sunt. & sine ipso factũ est nichil. Hic
uidemus quẽ ad modũ pater demonstrat fi¬
liũ qd facit. Quid fecit pater: Mundũ. Ita¬

Expanded text:
ejus ex illo est qui genuit eum. Modo autem cum ejus ex illo est qui genuit eum. Modo autem cum dixisset se haec facere similiter quae facit Pater, ut non intelligamus alia facere Patrem, alia Filium, sed simili potentia facerer facit per Filium; secutus ait quod hodie lectum audivimus, Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Rursus mortalis cogitatio perturbatur. Demonstrat Pater Filio quae ipse facit: ergo, ait aliquis, seorsum Pater facit, ut possit Filius videre quod facit. Rursus occurrunt humanae cogitationi tanquam artifices duo, velut si faber doceat filium suum artem suam, et demonstret ei quidquid facit, ut possit etiam inquit, demonstrat ei quae ipse facit. Cum ergo Pater facit, Filius non facit, ut possit videre Filius quod Pater facit? Certe omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Hunc videmus quelium facit. Quid fecit Pater? Mundum. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥd boni adño desideramus: et dator ẽ cum
patre. qͥa ds̃ unus ẽ. pater & filiꝰ: s loquebat᷑
ista homo hominib. Ds̃ occultus. homo ma¬
nifestus: ut manifestos homines faceret
deos. &e filiꝰ dei factus hõĩs filiꝰ. ut hominũ filioᷤᷤ
faceret filios dei. Qa hocarte sapĩe sue faciat. in
euis uerbis agnoscimus. Loquitur eñi pariui¬
liꝰ paruꝰ: sed ipse sic paruns ut i magnus. No̾ aut̃
parui: s in illo magni. Loquitur enĩ tãꝗͣ
fouens. & nutriens lectentes: & amando
crescentes. Dixerat ñ potest filiꝰ ase facere
quicquã. nisi qd uiderit patr̃e facient̾e. In¬
telleximꝰ aut̃e qͥa non seorsũ facit aliquid
pater. qd̃ cũ uiderit filiꝰ faciat &e ipse aliqͥd
tale. in specto oꝑe patris sui. S id qd̃ dixit.
non potest filius a se facere quicqua. nisi
quod uiderit patrẽ facientẽ. quia depatre
est. ipse filiꝰ & tota substantia. & potentia

Expanded text:
si quid boni a Domino desideraverimus; et datorem cum si quid boni a Domino desideraverimus; et datorem cum Patre, quia Deus unus est Pater et Filius. Sed loquebatur ista homo hominibus; Deus occultus, homo manifestus, ut manifestos homines faceret deos; et Filius Dei, factus hominis filius, ut hominum filios faceret filios Dei. Qua hoc arte sapientiae suae faciat, in ejus verbis agnoscimus. Loquitur enim parvulis parvus: sed ipse ita parvus ut et magnus; nos autem parvi, sed in illo magni: loquitur ergo tanquam fovens et nutriens lactentes, et amando crescentes. 2. Dixerat, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Intelleximus autem quia non seorsum aliquid Pater facit, quod cum viderit Filius, faciat et ipse aliquid tale inspecto opere Patris sui; sed quod dixit, Non potest Filius a se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem, quia de Patre est totus Filius, et tota substantia et potentia
Abbreviated transcription (Latin):
tuerimus: ñ eamꝰ in illud qd̃ falsum ẽ. Meliꝰ
ẽ enĩ nescire quã errare. s scire ẽ meliꝰquã
nescire. Itaq ante om̃ia conaridebemꝰ ut sci¬
amus. si potuerimꝰ deo grãs. si autẽ ñ potue¬
rimꝰ. interĩ ꝑuenire adueritatẽ: ñ eamus
ad falsitatẽ. Qͥd enĩ sumꝰ & qͥd tractamꝰ. consi¬
derare debemꝰ. homines sumus carnẽ por¬
tantes. in hac uita ambulantes. & si iã dese¬
mine uerbi dei renati.tam̃ ita in xp̃o in no¬
uati: & nondum penitus abadã spoliati.
Qd̾ enim nrm̃ mortale et corruptibile ad gra¬
uat anumã: ex eadam ẽẽ apparet & manifestũ
ẽ. Qͦd autẽ nr̃m spiritale subleuat animã:
de dei dono et de miscdia eiꝰ qui unicum
suũ misit nobis. cõmunicare nobiscũ mor¬
tẽ nr̃am. & ducere nos ad in mortalitat̾e suã.
hinc habemꝰ & magistrũ ut ñ peccemꝰ. & de¬
fensorẽ. si peccauerimus: & si confessi atq
conuersi fuerimꝰ. Et interpellator ẽ ꝓ nobis.

Expanded text:
tuerimus, non eamus in illud quod falsum est. Melius est enim nescire, quam errare: sed scire est melius quam nescire. Itaque ante omnia conari debemus ut sciamus: si potuerimus, Deo gratias; si autem non potuerimus interim pervenire ad veritatem, non eamus ad falsitatem. Quid enim simus, et quid tractemus, considerare debemus. Homines sumus carnem portantes, in hac vita ambulantes: et si jam de semine verbi Dei renuti, tamen ita in Christo innovati, ut nondum penitus ab Adam exspoliati. Quod enim nostrum mortale et corruptibile aggravat animam , ex Adam esse apparet, et manifestum est: quod autem nostrum spirituale sublevat animam, de Dei dono et de misericordia ejus, qui Unicum suum misit communicare nobiscum mortem nostram, et ducere nos ad immortalitatem suam. Hunc habemus magistrum, ut non peccemus; et defensorem, si peccaverimus et confessi atque conversi fuerimus; et interpellatorem pro nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
dei es. homo sũ. Dicis qͥa pater ñ iudicat quẽ¬
quã s om̃e uidiciũ dedit filio. Lego alio loco
te dicentẽ. Ego ñ iudicio quẽqua: est qͥ que¬
rat. et uidicet. Dequodicis. ẽ quiquerat et
uidicet: nisi depatre: Ille querit in uirias
tuas: ille uidicat deiniuriis tius. Quomͦ hic
pat̃ ñ uidicat quẽquã sed omne tudiciũ de¬
dit filio. Int̃rogemus et petrũr audiamꝰ eũ

Expanded text:
Deus es, homo sum. Dicis quia Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Lego alio loco te dicentem, Ego non judico quemquam; est qui quaerat et judicet : de quo dicis, Est qui quaerat et judicet, nisi de Patre? Ille quaerit injurias tuas, ille judicat de injuriis tuis. Quomodo hic Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? Interrogemus et Petrum, audiamus eum
Abbreviated transcription (Latin):
faceret. qd filiꝰ ñ faceret. filiꝰ autẽ uideret
patrẽ demonstrantẽ qd̃ fieret a patre. Ergo
uelut pat̾ faciebat: qd̃ filiꝰ non faciebat.
Modo iam uidemus aliqͥd facere filium.
carnis loco remanere non sinit. ut uersan¬
do exerceat. exercendo mundet. mundando
capaces reddat. capaces factos impleat. Qͥd
de nobis faciunt uerbahȩc: Quid loqueba¬
tur. quid loquit᷑ ᷤ Paulo ante dicebat. qͥa
demonstrat filio pater qcqͥd facit. Uidebã
quasi patrẽ facientẽ ce filiũ ex pectantẽ:¬

Expanded text:
faceret quod Filius non faceret; Filius autem videret faceret quod Filius non faceret; Filius autem videret Patrem demonstrantem quod fieret a Patre. Ergo velut Pater faciebat quod Filius non faciebat; modo jam videmus aliquid facere Filium, carnis loco remanere non sinit, ut versando exerceat, exercendo mundet, mundando capaces reddat, capaces factos impleat! Quid de nobis faciunt verba haec? quid loquebatur? quid loquitur? Paulo ante dicebat quia demonstrat Filio Pater quidquid facit; videbam quasi Patrem faciente
Abbreviated transcription (Latin):
suscitat mortuos et uruificat. sic o filiꝰ
quos uult uiuificat: ne incelligeremus
illã mortuoꝵ resurrectionẽ quã fecit
& miraculum ñ aduitam etẽrnam: secutus
ait. Neq enĩ pater uidicat quẽquã s omne
iudicium dedit filio. Quid ẽ hoc : Demor¬
tuoꝵ resurrectione dicebat. Qͥa sicut pat̾
suscitat mortuos ce iu irificat. sic & filius
quos uult uiuificat. Unde conuocatã tã¬
quã rationẽ subiecit deuidicio dicens. Ne¬
q enĩ pater iudicat quemquã. s omne ui¬
diciũ dedit filio nͥ qͥa deilla resurrectione
mortuoꝵ dixerat: quȩ futura ẽ. inuidicio:¬
Neq enĩ pater ait uidicat quemquã. s
omne iudiciũ dedit filio. Paulo ante puta¬
bamꝰ aliqͥd facere patr̃e. qd̃ ñ facit filius
qnͣdo dicebat. Pater enĩ diligit filiũ. et omia
demonstrat ei quȩ ipse facit. Tamquã pat̃
faciebat. et filius uidebat. Sincera subripit
menti nr̃e indellectus carnalis quasi pater

Expanded text:
suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat; ne intelligeremus illam mortuorum resurrectionem quam facit d miraculum, non ad vitam aeternam, secutus ait, Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Quid hoc est? De mortuorum resurrectione dicebat, quia sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat: unde continuo tanquam rationem subjecit de judicio, dicens, Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio, nisi quia de illa resurrectione mortuorum dixerat, quae futura est in judicionim, ait, Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Paulo ante putabamus aliquid facere Patrem, quod non facit Filius; quando dicebat, Pater enim diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit: tanquam Pater faciebat, et Filius videbat. Sic erat subrepens menti nostrae intellectus carnalis, quasi Pater
Abbreviated transcription (Latin):
deret ibi uoluntatẽ suã. et ne qͥs diceret
suscitat mortuos ꝑfiliũ. s ille tamquã po¬
quã ex aliena potestate tamꝗͣ murister
facit aliqͥd. sicut angłs: potestatẽ signi¬
ficauit ubiait sic & filiꝰ quos uult unufi¬
cat. Non enĩ uult pat̾ aliud quã filiꝰ. s sicut
illis una substantia.sic una uoluntas ẽ.
Et qͥ sunt isti mortui quos uiuificat pat
& filiꝰ : an ipsi sunt dequib diximꝰ lazarꝰ.
uł filiꝰ illius uiduȩ. uel filia archisinago¬
gi᷑ Noui enĩ istos axp̃o dño suscitatos.
Aliud aliqͥd noui sibi uult insinuare. re¬
surrectionẽ scilicet mortuoꝵ. quã om̃s
expectamꝰ ñ ullã quã quidã habuer̃t ut
crederent ceteri. Resurrexit enĩ lazarus
moriturus: resurgemꝰ nos sẽꝑ cũ xp̃o iuc¬
turi. Talem resurrectionẽ pater fecit an
filius: Inmo uͦ pat̾ ꝑfiliũ. Ergo filiꝰ et
pat̾ in filio. Unde ꝓbamꝰ qͥa de ista dicit
resurrectione: Cum dixisset sic̃ enĩ pat̃

Expanded text:
deret ibi voluntatem suam: et ne quis diceret, Suscitat Pater mortuos per Filium, sed ille tanquam poquam ex aliena potestate, tanquam minister facit aliquid, sicut angelus; potestatem significavit ubi ait, Sic et Filius quos vult vivificat Non enim vult Pater aliud quam Filius; sed sicut illis una substantia, sic et una voluntas est. 11. Et qui sunt isti mortui quos vivificat Pater et Filius? An ipsi sunt de quibus diximus, Lazarus, vel filius illius viduae , vel filia archisynagogi ? novimus enim istos a Christo Domino suscitatos. Aliud aliquid nobis vult insinuare, resurrectionem scilicet mortuorum, quam omnes exspectamus; non illam quam quidam habuerunt, ut crederent caeteri. Resurrexit enim Lazarus moriturus, resurgemus nos semper victuri. Talem resurrectionem Pater facit, an Filius? Imo vero Pater in Filio. Ergo Filius, et Pater in Filio. Unde probamus quia de ista dicit resurrectione? Cum dixisset, Sicut enim Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ lazarũ suscitauit: An quando re¬
suscitauit lazarũ xp̃c. ñ eũ resuscitauit pat̾
& sine patre fecit filiꝰ solus: Legite ipsã lecti¬
onẽ et uidete qͥa patrẽ ibi inuocat. ut sur¬
gat lazarus. Sic̃ homo inuocat patre. sic̃
ds̃ facit cũ patre. Ergo & lazarus qd resur¬
rexit. et apatre & afilio suscitatus indono
fecit. Non gͦ sic intelligamꝰ. sic̃ pater susci¬
tat mortuos &uiuificat sic & filius quos
uult uuuficat. ut alios apatre suscitari
et uuificari. alios afilio existimemꝰ. sed
eosde quos pater suscitat & uiuificat. iꝑ¬
sos & filiꝰ suscitat & uiuificat. Qa omĩa ꝑ
ipsum facta st̃ & sine ipso factũ ẽ nichil. Et

Expanded text:
madmodum Lazarum suscitaret? An quando resuscitavit Lazarum Christus, non eum resuscitavit Pater, et sine Patre fecit Filius solus? Legite ipsam lectionem, et videte quia Patrem ibi invocat ut resurgat Lazarus . Sicut homo, invocat Patrem: sicut Deus, facit cum Patre. Ergo et Lazarus qui resurrexit, et a Patre et a Filio suscitatus est in fecit. Non ergo sic intelligamus, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat, ut alios a Patre resuscitari et vivificari, alios a Filio existimemus: sed eosdem quos Pater suscitat et vivificat, ipsos et Filius suscitat et vivificat; quia omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso fact
Abbreviated transcription (Latin):
paulus ut ultra ñ simus paruuli. iactati
et circũ lati omni uendo doctrinȩ. Suꝑͥus
autẽ dixerat donec occurramꝰ om̃s inuni¬
tate fidei. inagnitione filii dei. inuirũ ꝑfec¬
tũ: inm̃suram ętatis plenitudinis xp̃i.
Plenitudo autem xp̃i: caput et membra.
Qd ẽ caput et m̃bra: Xp̃e et eccłia. ad roga¬
remꝰ nobis hoc suꝑbe. nisi ipse dignaretur

Expanded text:
Paulus: Ut ultra jam non simus parvuli, jactati Paulus: Ut ultra jam non simus parvuli, jactati et circumdati omni vento doctrinae. Superius autem dixerat: Donec occurramus omnes in unitatem fidei, et in agnitionem Filii Dei, in virum perfectum in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Plenitudo ergo Christi, caput et membra. Quid est, caput et membra? Christus et Ecclesia. Arrogaremus enim nobis hoc superbe, nisi ipse dignaretur
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Unde ꝓbamus qͥa patitur innobis:
Exilla uoce decelo. Saule saule quid me ꝑse¬
queris: Nonne ipse ẽ qui uidex infine̾ scłi
residebit. & iustos addexterã ponens uriqͦs
autẽ ad sinistrã d acturus ẽ: uenite benedic¬
ti patris mei ꝑciꝑite regnũ: ẽsuriui enĩ:
et dedistis mͥ manducare. Cũq illi responde¬
rint. dñe quando te uidimus esurientem:
Dicturus ẽ eis. Cũ uni ex minimis meis
dedistis. mͥ dedistis. Qui gͦ dixit cũ uni
exminimis meis dedistis michi dedistis.
& nc̃ int̾rogetur a nobis. et dicamꝰ illi. Dñe
quando cliscens. cũ tu doceas omĩa : Statĩ
enĩ nobis infide nr̃a respondet. Cũ unus
ex minimis meis discit. ego disco. Ergo gra¬
esse. s xp̃m. Intellegitis fr̾̃s grãm dei suꝑ
nos: capitis. ammiramini. gaudete. xp̃e
facti sumꝰ. Si enĩ caput ille ẽ. nos m̃bra:
totus homo ille et nos. Hoc ẽ qd̃ apłs dicit

Expanded text:
nobis. Unde probamus quia patitur in nobis? nobis. Unde probamus quia patitur in nobis? Ex illa voce de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris ? Nonne ipse est qui judex in fine saeculi residebit, et justos ad dexteram ponens, iniquos autem ad sinistram, dicturus est, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: esurivi enim, et dedistis mihi manducare? cumque illi responderint, Domine, quando te vidimus esurientem? dicturus est eis, Cum uni ex minimis meis dedistis, mihi dedistis . Qui ergo dixit, Cum uni ex minimis meis dedistis, mihi dedistis; et nunc interrogetur a nobis, et dicamus illi, Domine, quando eris discens, cum tu doceas omnia? Statim enim nobis in fide nostra respondet, Cum unus ex minimis meis discit, ego disco. 8. Ergo graesse, sed Christum. Intelligitis, fratres, gratiam Dei super nos capitis? Admiramini, gaudete, Christus facti sumus. Si enim caput ille, nos membra; totus homo, ille et nos. Hoc est quod apostolus dicit
Abbreviated transcription (Latin):
gine. Conditorẽ ante abrahã.ande adam.
ante terrã et cȩlũ: ante omĩa corꝑalia et spi¬
ritalia. Fratrem aut̃ẽ ex semine abrahȩ. et
tribu uida: ex uirgine israelitide. Si gͦ no¬
uimꝰ hunc qui nobis loquit᷑ & dm̃ et homi¬
nẽ: intelligamꝰ uerba. et dei ox hominis.
Aliquando enĩ talia nobis dicit quȩ ꝑci¬
neãt ad maiestatẽ. aliqnͣdo quȩ ꝑtineant ad humili¬
tatẽ. Ipse enim excelsus qui humilis: ut nos humiles. faci¬
at excelsos. Quid gͦ ait : Demonstrabit mͥ pa¬
ter his maiora ut uos miramini. Ergo no¬
bis ẽ demonstraturris ñ illi. Cum gͦ nobis
sit demonstraturus pater. ꝓpterea dixit
ut uos miremini. Exposuit enĩ quid uo¬
luit dicere. Demonstrabit michi pater. qua¬
re ñdixit demonstrabit nobis pat.s demonstrab it filio.
qͥa ⁊ nos m̃brasumꝰ filii ei nos m̃bra tamquam quod
discimꝰ. ipse discit quodã mͦ inm̃bris suis.
Quomͦ discit innobis: Quomͦ et patitur in

Expanded text:
ia: conditorem ante Abraham, ante Adam, ia: conditorem ante Abraham, ante Adam, ante terram, ante coelum, ante omnia corporalia et spiritualia; fratrem autem ex semine Abrahae, ex tribu Juda, ex Virgine Israelitica. Si ergo novimus hunc, qui nobis loquitur, et Deum et hominem, intelligamus verba Dei et hominis: aliquando enim talia nobis dicit quae pertineant ad majestatem, aliquando quae pertineant ad humilitatem. Ipse enim excelsus, qui humilis ut nos humiles faciat excelsos. Quid ergo ait? Demonstrabit mihi Pater his majora, ut vos miremini. Ergo nobis est demonstraturus, non illi. Cum ergo nobis sit demonstraturus Pater; propterea dixit, ut vos miremini. Exposuit enim quod voluit dicere, Demonstrabit mihi Pater. Quare non dixit, Demonstrabit vobis Pater; sed, demonstrabit Filio? Quia et nos membra sumus Filii; et nos membra tanquam quod discimus, ipse discit quodammodo in membris suis. Quomodo discit in nobis? Quomodo patitur in
Abbreviated transcription (Latin):
Que sunt maiora: Sequitur et dicit. Sic̃
enim pater suscitat mortuos et uiuificat:
sic et filiꝰ quos uult uiuificat. Plane maio¬
ra sunt ista. Ualde enĩ plus ẽ ut resurgat
mortuus. quã ut conualescat egrotus.
Maiora sunt ista. S quando eapater de¬
monstraturus ẽ filio: Nescit ea filiꝰ: Et ille
qui loquebatur ñ nouerat mortuoᷤ susci¬
tare : ad huc discere habebat suscitare
mortuos suscitare ꝑ quem facta sunt omĩa:
qui fecit ut iuueremus. qͥ ñ eramꝰ: adhuc
habebat discere ut resuscitarem᷑: Quid ẽ
gͦ quod uult dicere : Descendit enĩ ad nos.
& qui paulo ante loquebantur ut ds̃: cepit
loqui ut homo. Ipse ẽ tam̃ homo qͥ ds & qͥa
ds factus ẽ homo. S factus qd̾ ñ erat: non
amittens qd̃ erat: Ergo accessit homodeo. ut eẽt
homo qui erat ds̃. Nouit etiã hõ ẽẽ. et nonẽẽt d̃se audi¬
amꝰ gͦ illũ̾ ⁊ frẽm: qͥ audiebamꝰ conditorẽ. Conditore qͥa u̾bũ in
principio. Fratrẽ: quia natũ ex maria uir¬

Expanded text:
majora? Sequitur, et dicit: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Plane majora sunt ista. Valde enim plus est ut resurgat mortuus, quam ut convalescat aegrotus: majora sunt ista. Sed quando ea Pater demonstraturus est Filio? Nescit enim ea Filius? et ille qui loquebatur, non noverat mortuos suscitare? adhuc habebat discere resuscitare mortuos, per quem facta sunt omnia? qui fecit ut viveremus, qitaremur? Quid est ergo quod vult dicere? 7. Descendit enim ad nos, et qui paulo ante loquebatur ut Deus, coepit loqui ut homo. Ipse est tamen homo qui Deus, quia Deus factus est homo: sed factus quod non erat, non amittens quod erat. Ergo accessit homo Deo, ut esset homo qui erat Deus; non ut jam homo esset, et non esset Deus. Audiamus ergo eum et fratrem, qui audiebamus conditorem: conditorem, quia Verbum in principio; fratrem, quia natum ex virgine Mar
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ hic agimꝰ fr̃s : Ecce quẽ dixeramꝰ patri co¬
ȩcernum. nichil uullo uariari ꝑ tempus.
nichil moueri ꝑspatia uel momentorũ uel
temꝑa nominans. demonstrabit ei inqͥtͥ
his maiora. Ergo demostraturus ẽ adhuc
aliquid filio. quod ñ nouit filus. Quid gͦ
do sursum erat: Quando dixit. Quecũq
pat̾ facit. hȩc eadẽ et filiꝰ facit similicer.
Unde modo deorsũ: Maiorahis demon
te latet patris. quid te latet inpatre. quẽ
ñ latet pater: Quȩ oꝑa tibi maiora demon¬
straturus. aut quib oꝑib maiora sunt.
quȩ demonstraturus ẽ: sũ enĩ dixit ma¬
iora his: debemꝰ prius intelligere quib
maiora. Recordemur unde iste sermo ꝓces¬
sit quando curatus ẽ. ille. qui .xxxuiii. an

Expanded text:
res? Ecce quem dixeramus Patri coaeternum, nihil in illo variari per tempus, nihil moveri per spatia vel momentorum vel tempora nominans, demonstrabit ei, inquit, his majora. Ergo demonstraturus est adhuc aliquid Filio, quod non novit Filius? Quid ergo do sursum erat? Quando dixit, Quaecumque facit Pater, haec eadem et Filius facit similiter. Unde modo deorsum? Majora his demonte latet Patris? quid te latet in Patre, quem non latet Pater? quae opera tibi majora demonstraturus est? aut quibus operibus majora sunt quae demonstraturus est? Cum enim dixit, majora his, debemus prius intelligere quibus majora. 6. Recordemur unde sermo iste processit. Quando curatus est ille qui trigin