comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nũquid tu he̾ditate possides scũ¬
arium dei : Donec enim in obti¬
nenda pudenda. ⁊ impudenti pe¬
titõe spes tͥ ulla ꝓmendi dñ in¬
nocentii grãm ẽẽ potuit. sc̃s ille
te scribente: ⁊ papa fuit. Qͦ mͦ
gͦ nũc scismaticũ criminaris.: Nũ¬
qiuid cum eadem uana spe tuã illi¬
us simul ⁊ scĩtas euanuit ⁊ pa¬
patus: Mirũ qd̾ potuit ita mi
breui dulce ⁊ amarum ex eodẽ
fonte ꝓced̾e̾. Heri catholicus ⁊
aconus sc̃ĩ angłi. Itaq uno qͥdẽ
ex ore s corde ꝓfecto duplici con¬
traria ꝓcessere. Labia dolosa in
corde ⁊ corde locut᷑ sũt. A enim
homo cui cor ⁊ cordiu̾berat consci¬
entiam. ⁊ est. ⁊ nõ diuaricat lin¬
guam. putas qr taor ei in men¬
te sit. aut in fronte p̃ũdor: Male
deo ⁊ hominib qui more illiꝰ iniqͥ
iidicis nec deũ timet. nec hoĩem
reu̾etur: ⁊ certe ambitõ cũ corrũ¬
pit in impũdentiam. efficatiã ꝑ¬

Expanded text:
Nunquid tu haereditate possides sanctuNunquid tu haereditate possides sanctuarium Dei? Donec enim in obtinenda pudenda et impudenti petitione spes tibi ulla promerendi domini Innocentii gratiam esse potuit, sanctus ille, te scribente, et papa fuit. Quomodo ergo nunc schismaticum criminaris? Nunquid cum eadem vana spe tua, illius simul et sanctitas evanuit, et papatus? Mirum quod potuit ita in brevi dulce et amarum ex eodem fonte procedere. Heri catholicus, eaconus Sancti Angeli. Itaque uno quidem ex ore, sed corde profecto duplici contraria processere. Labia dolosa in corde, et corde locuta sunt. Sed enim homo cui cor et cor diverberat conscientiam, et Est et Non divaricat linguam, putas quia timor ei in mente sit, aut in fronte pudor? Male Deo et hominibus , qui more illius iniqui judicis, nec Deum timet, nec hominem reveretur . 5. Et certe ambitio, cum prorumpit in impudentiam, efficaciam p
Abbreviated transcription (Latin):
is głatur frantiam. atq burgun¬
diam legatõni eiꝰ antique suꝑad
re non ⁊ ultra sauromatas: Et
quencumq deniq locum calca¬
uerit pes suus suus sit. quo uł ua¬
cuis nominib gloriet᷑. O homo ñ
uinus sine fronte qͣm sine men¬
te: nec dei memor timoris nec sue
honestatis. Putat se nõ uideri cũ
sit subsannatio ⁊ illusio om̃ib
qui in cirtuitu eius sũt. Mlerito
quidem. Certe enim ꝓ foro sacra¬
rio utitur.⁊ instar hõis negotia¬
toris queritantis lutra sua. ⁊ mͦ
hũc. mͦ illũ explorantis uenditorẽ
ut ab illo demũ enat quod amat.
a quo ulius impetrare ualu̾it.
ita iste sollicite sibi eccliasticã dig¬
nitatem. hinc inde ꝑquirẽs. eũ
tam̃dem ꝓ suo arbitrio delegit
habere papam. qui se legatum
ee consenserit. Ergo nisi legatꝰ
tu fu̾is roma papam habere nõ
pot̾it. Unde hoc tͥ pͥulegiũ in e¬
eccłia dei: Quisnã tͥ hanc cõces¬
sit in xp̃i hereditate p̃rogaturã :

Expanded text:
is gloriatur, Franciam atque Burgunis gloriatur, Franciam atque Burgundiam legationi ejus antiquae superaddre non et ultra Sauromatas, et quemcunque denique locum calcaverit pes suus, suus sit, quo vel vacuis nominibus glorietur? O homo non minus sine fronte, quam sine mente; nec Dei memor timoris, nec suae honestatis! Putat se non videri, cum sit subsannatio et et illusio omnibus qui in circuitu ejus sunt. Merito quidem. Certe enim pro foro, sacrario utitur: et instar hominis negotiatoris quaeritantis lucra sua, et modo hunc, modo illum explorantis venditorem, ut ab illo demum emat quod amat, a quo vilius impetrare valuerit; ita iste sollicite sibi ecclesiasticam dignitatem hinc inde perquirens, eum tandem pro suo arbitrio delegit habere papam, qui se legatum esse consenserit. Ergo nisi legatus tu fueris, Roma papam habere non poterit? Unde hoc tibi privilegium in Ecclesia Dei? Quis nam tibi hanc concessit in Christi haereditate praerogativam?
Abbreviated transcription (Latin):
papam. ille hũc uicissim legatum
scriptitat. ut decipiant ip̃i de uani¬
tate in id ip̃m. In uicem se consolan¬
tur. tuentur. cõmendant: quisq
tam̃ ꝓ se nõ ꝓ inuicem. Nimirã ho¬
mines sũt se ip̃os amantes. Pari qui¬
dem studio cõuenerũt adu̾sus do
tentõib nõ coherent. Querit ma¬
gis ex alt̾utro uterq ꝓfecto q̃ sua
sunt. idq quod audire nephariũ est.
in hẽditate xp̃i. Qaud nisi ante ocu¬
los ur̃os conant᷑. si patimini ꝓstri¬
bere xp̃m: Iam nouos aput uos i¬
suo pape cudit legatus ep̃os. ne so¬
li sit sibi papa. Nec mortuis suc¬
cessores s uiuis inuasores tỹran¬
nica fretus potentia suꝑ intrudit
nactus scilicet de malitia pͥncipũ
occasionẽ: qui suarũ ciuitatũ ep̃os
odio ꝑsequũtur iiquo. Sic sedet
in insidus cum diuitib in occultis
ut int̾ficiat innocentes. Ptale
ostium intrat in ouile ouiũ. Nũ¬
quid aut̃ gratis talia legatus acti¬
tat ꝓ papa suo: En ille totam ut

Expanded text:
papam, ille hunc vicissim legatum scriptitat, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum. Invicem se consolantur, tuentur, commendant; quisque tamen pro se, non pro invicem. Nimirum homines sunt seipsos amantes. Pari quidem studio convenerunt adversus Dotentionibus non cohaerent. Quaerit magis ex alterutro uterque profecto quae sua sunt, idque, quod audere nefarium est, in haereditate Christi. Quid nisi ante oculos vestros conantur, si patimini, proscribere Christum? Jam novos apud vos suo papae cudit legatus episcopos, ne soli sit sibi papa. Nec mortius successores, sed vivis invasores tyrannica fretus potentia superintrudit, nactus scilicet de malitia principum occasionem, qui suarum civitatum episcopos odio persequuntur iniquo. Sic sedet in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficiat innocentes. Per tale ostium intrat in ovile ovium. 4. Nunquid autem gratis talia legatus actitat pro papa suo? En ille totam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃asit ad aliũ. ip̃ius se eẽ legatũ
głatur. Qd̾ si aut abillo ante nõ
popostisset aut postiodũ nõ acce¬
pisset ab isto. credi pot̾at aliũ quẽ¬
cũq habuisse in p̃uaricatõt intui¬
tum: ⁊ si nõ rectum aliquẽ. Nunc
aut excusatõem nõ habet de ambi¬
tõe sira. Deniq ponat etiam nũc
dem hac suspitõt carebo si potero.
Si nõ: suspicabor inuitꝰ ⁊ me inte¬
ꝑanti rep̃hendam. Raũ difficile ꝑ¬
suadebitur ei: ego scio. Nimirum
homo diu magnus habitus int̾
suos uideri se ip̃o inferior erubes¬
cit᷑. aIgnoscit᷑ is quẽ scriptura lo¬
quit᷑ pudor adducens pcc̃m. An nõ
grande ꝑtc̃m ⁊ delictum maxima
suꝑba ista u̾etundia. qua t̾ram. ⁊
cinerem p̃udet. nõ dico sũbici. s ñ
dñari: Propt̾ hoc gͦ reliquit homo
suũ illũ prẽm scm̃ innocentiũ. sic
enĩ nominabat.⁊ matrẽ suã scãm
etlĩam catholicam. ⁊ adheret. scis

Expanded text:
transit ad alium, ipsius se esse legatum transit ad alium, ipsius se esse legatum gloriatur. Quod si aut ab illo ante non poposcisset, aut postmodum non accepisset ab isto, credi poterat alium quemcunque habuisse in praevaricatione intuitum, etsi non rectum aliquem: nunc autem excusationem non habet de ambitione sua. Denique ponat etiam nunc dem hac suspicione carebo, si potero. Si non, suspicabor invitus, et me intemperantiae reprehendam. Verum difficile persuadebitur ei, ego scio. Nimirum homo, diu magnus habitus inter suos, videri seipso inferior erubescit. Agnoscitur is, quem Scriptura loquitur, pudor adducens peccatum . An non grande peccatum et delictum maximum, superba ista verecundia, qua terram et cinerem pudet, non dico subjici, sed non dominari? 3. Propter hoc ergo reliquit homo suum illum patrem sanctum Innocentium sic enim nominabat, et matrem suam sanctam Ecclesiam catholicam; et adhaer
Abbreviated transcription (Latin):
familiares. nõne legatõis sese on̾e
⁊ nomine honorari. tanto indigniꝰ
supplicat. qͣnto humilius. Utinam
tam̃ obtinuisset. Minus forsan ⁊¬
nocuisset. potita uoti ambitõ ꝙͣ
frustrata. Tunc qͥppe soli aut pene
soli obẽẽt sibi. nũc uo seuit in orbẽ.
Uides quid facit amor głe: Legatõ.
sarcina grauis hum̾is p̃sertim se¬
nilib. Quis nesciat: Et tamen
homini senissimo grauior uidetur
pena. reliquũ id breue dierũ suoꝵ
uiu̾e. sine hac pena. S fortasse o¬
causabit᷑ se de suspitõe iudicari. ⁊
nos tem̾itatis arguet. qͥ de cicultis
sius rep̃hendimꝰ quod nõ ꝓbauimꝰ.
fateor suspitiosus sum in hac par¬
te. ⁊ nestio an uel simplicissimus
quis secum sentire possit: qͥppe in
tam manifesta cõiectura. Ut enim
simplicem referam breuit̾ actoẽm.
pͥmus aut int̾ pͥmos scribit pape ĩ¬
nocentie legatõem postulat. nõ ob¬
tinet. in dignatur. resilit ab illo. ⁊¬

Expanded text:
familiares, nonne legationis sese et onere familiares, nonne legationis sese et onere et nomine honorari tanto indignius supplicat, quanto humilius? Utinam tamen obtinuisset! Minus forsan nocuisset potita votis ambitio, quam frustrata. Tunc quippe soli, aut pene soli obesset sibi: nunc vero saevit in orbem. Vides quid facit amor gloriae? Legatio, sarcina gravis, humeris praesertim senilibus: quis nesciat? Et tamen homini senissimo gravior videtur poena, reliquum id breve dierum suorum vivere sine hac poena. 2. Sed forte causabitur se de suspicione judicari, et nos temeritatis arguet, qui de occultis suis reprehendimus quod non probavimus. Fateor, suspiciosus sum in hac parte: et nescio an vel simplicissimus quis secus sentire possit, quippe in tam manifesta conjectura. Ut enim simplicem referam breviter actionem, primus, aut inter primos scribit papae Innocentio: 132 legationem postulat, non obtinet. Indignatur, resilit ab illo,
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs ⁊ patrib honorandis
lemonicensi. pictauensi.
petragoricensi. ⁊ sanctonẽ
adu̾sis. Uiitus in pace acqurt᷑.
ratere iam nec torpere sinat᷑ reu̾en¬
di ⁊ m̾tto suscipiendi patres. Hosti¬
corꝑi mortem denuo nũc temporis
intentare uidet᷑ ur̃is potissimũ cer¬
uicib imminet. ⁊ in uos eo acriꝰ quo
quonimꝰ debachat᷑. ita ut cotidianis
assultib aut resist̾e fortit̾ aut tur¬
pitꝰ quod absit ced̾e compellamini.
Nam is qui amat pͥmatũ gerere int̾
uos cdiotrepes nõ recipit uos. Nec enĩ
agnoscit eum quẽ tota uobis cum
amplectit᷑ eccl̃ia uenientem ĩ nomĩe
dñi. Net hũc inqͣm s qui uenit ĩ no¬
mine suo. illum recipit. Nec mirũ.
Et ip̃e namꝙ infatigabilis ad nom̃
grande multũ anelat etiam in hac
etate. Nec sane falsa uł incerta opi¬
nione ducor notare hominẽ super
uanitate istius modi. s de ore suo ip¬
sius eum iudito. In litt̾is siquidem
quas nuꝑ ad cancellarisi scripsit

Expanded text:
nis et Patribus honorandis, nis et Patribus honorandis, Lemovicensi, Pictavensi, Petragoricensi et Santonensiadversis. 1. Virtus in pace acquiritulatere jam nec torpere sinatur, reverendi et merito suspiciendi patres. Hostiristi corpori mortem denuo nunc temporis intentare videtur, vestris potissimum cervicibus imminet, et in vos eo acrius, quo cominus debacchatur: ita ut quotidianis assultibus, aut resistere fortiter, aut turpiter, quod absit! cedere compellamini. Nam is qui amat primatum gerere inter vos, Diotrephes, non recipit vos; nec enim agnoscit eum, quem tota vobiscum amplectitur Ecclesia venientem in nomine Domini. Non hunc, inquam, sed qui venit in nomine suo, illum recipit. Nec mirum. Et ipse nempe infatigabilis ad nomen grande multum anhelat, etiam in hac aetate. Nec sane falsa vel incerta opinione ducor notare hominem super vanitate istiusmodi, sed de ore suo ipsius eum judico. In litteris siquidem quas nuper ad cancellarium scripsit
Abbreviated transcription (Latin):
sum. add destruendam omnẽ altitudi¬
nem extollentẽ se ãdu̾sus scientiam
dei. Nec infruc̃tuose. Alemannie. frã¬
tie. anglie. scotie. hẏspaniarũ. ⁊ se¬
rosolimoꝵ reges. cum uniu̾so dero
⁊ ppłis. fauent. ⁊ adhent dño inno¬
capiti menbra. solliciti seruare uni
opinio clarior. ⁊ electio sanior in¬
uenta esti nimirũ eligentiũ ⁊ nu¬
mero uincens ⁊ m̾ito. At tu fr̃ qͥd
adhuc negligis: Auousq uicino
serpente tua male secura dormitat
industria: Scimus quidem te filiũ
pacis. nulla posse ratione induci de¬
serere unitatem. s ꝓfecto nõ sufficiti
nͥ ⁊ defensare. atq ip̃ius qͦ turba¬
tores totis uirib debellare studu¬
eris. Nec quietis timeas detrimẽ¬
tum. quod nõ paruo tue gle incre¬
mento recompensabit᷑. s fera illa ui¬
cina uõbis studio tuo mansuescat⁊
uł obmutescat. ⁊tantã eccł̃ie p̃¬
dam comitem dico pistauensem ĩ
ntanu tua dei pietas de ore leonis
girardum engolismen .C.xxuͫ.

Expanded text:
sum, ad destruendam omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei. Nec infructuose. Alemanniae, Franciae, Angliae, Scotiae, Hispaniarum et Jerosolymorum reges, cum universo clero et populis, favent et adhaerent domino Innocapiti membra, solliciti servare unit, cujus et opinio clarior, et electio sanior inventa est, nimirum eligentium et numero vincens, et merito. At tu, frater, quid adhuc negligis? quousque vicino serpente tua male secura dormitat industria? Scimus quidem te filium pacis nulla posse ratione induci deserere unitatem: sed profecto non sufficit, nisi et defensare, atque ipsius quoque turbatores totis viribus debellare studueris. Nec quietis timeas detrimentum, quod non parvo tuae gloriae incremento recompensabitur, si fera illa vicina vobis tuo studio mansuescat, vel obmutescat, et tantam Ecclesiae praedam, comitem dico Pictavensem, in manu tua Dei pietas de ore Leonis GERARDUM ENGOLISMENSEM  al.
Abbreviated transcription (Latin):
tem. nõne huiꝰ modi aut seductus
est aut seduc̾e uube: S fac quod
dico: nam ego te nõ seduco. Conu̾¬
tere magis ad humilitatem adꝑ
mansuetudinẽ. Si quidem ⁊ humi¬
lib dat d̾s grãm. ⁊ mansueti h̾edi¬
tabunt t̾ram. Esto. cauta dñe et

Expanded text:
tem, nonne hujusmodi aut seductus tem, nonne hujusmodi aut seductus est, aut seducere vult? Sed fac quod dico: nam ego te non seduco. Convertere magis ad humilitatem, ad mansuetudinem: siquidem et humilibus dat Deus gratiam , et mansueti haereditabunt terram . Esto cauta dominae et
Abbreviated transcription (Latin):
tu est ei omnẽ ulcisti mobedienti¬
am. si quis forte reluctari cona
bellio. ⁊ recalcitratio male suasa.
a pseudo ꝓ ꝯ phetis tuis: Quem
fructum habiusti. in quib nũc ꝯ¬
erubescitis: Agnosde potius ĩ qua
potestate gła ⁊ honore suffragane¬
oꝵ tuoꝵ tam diu priuata extitisti.
Quis ꝓ te ualuit obuiare apłice
auctoritati. iustissime seu̾itati. tũ
ꝓuocata tius excessib decreuit te
tuis illis antiquis ac p̃claris orna¬
mentis nudare. mutilare menbͥs:
Et hodie confusa ⁊ truncata iac̾es.
si nõ benignus qͣm potentiꝰ tecum
actum fuisset. Quis eam ꝓhibere
ualebit. etiam a grauiorib. si iur¬
sum quod absit adieteris ꝓuocare:
Uide ne pactaris recidiũ. qr ꝓ certo
nisi fallor. nõ tam facile denuo po¬
terit inueniri remediũ. Siquis i¬
itaq dixerit tibi partim oportet
obedire. partim nõ oportet. cũ tu
in te exꝑta sis plenitudinẽ apłite
potestatis. auctoritatis integrita¬

Expanded text:
tu est ei omnem ulcisci inobedientitu est ei omnem ulcisci inobedientiam, si quis forte reluctari conatbellio et recalcitratio male suasa a pseudoprophetis tuis? quem fructum habuisti, in quibus nunc erubescis? Agnosce potius in qua potestate, gloria et honore suffraganeorum tuorum tam diu privata exstitisti. Quis pro te valuit obviare apostolicae auctoritatis justissimae severitati, cum, provocata tuis excessibus, decrevit te tuis illis antiquis ac praeclaris ornamentis nudare, mutilare membris! Et hodie confusa et truncata jaceres, si non benignius quam potentius tecum actum fuisset. Quis eam prohibere valebit etiam a gravioribus, si rursum quod absit adjeceris provocare? Vide ne patiaris recidivum: quia pro certo, nisi fallor, non tam facile denuo poterit inveniri remedium. Si quis itaque dixerit tibi: Partim oportet obedire, partim non oportet; cum tu in te experta sis plenitudinem apostolicae potestatis, auctoritatis integrita
Abbreviated transcription (Latin):
Romana eccłia ualde clemens est.
s nichilominꝰ potens. Fidele consi¬
lium. ⁊ om̃i acceptõe dignũ. noli ÷¬
abuti clementia. ne potentia oppri¬
maris. S dicit aliquis. Debitam
ei reu̾entiam exhibebo. ⁊ nichil am¬
plius. Esto. fac quod dicis. qr si ꝯ¬
exhibeas debitam. ⁊ om̃imodã. Ple¬
nitudo siquidem potestatis suꝑ uni¬
u̾sas orbis eccłias. singłari p̃rogati¬
ua apłice sedi donata est. Quigͥ
huic potestati resistit dei ordinati¬
oni resistit. Potest si utile iudica¬
u̾it nouos ordinare ẽp̃atus. ubi bac¬
tenus nõ fuerũt. Potest eos qui sũt
alios deprim̾e. alios sublimare. ꝓut
ratio sibi dictau̾it. ita ut de ep̃is
creare archiẽpos liceat.⁊ econu̾so.
si necesse uisum fu̾it. Potest a fini¬
b terre sublimes quastũq ꝑsonas
ec̃c̃asticas euocare. ⁊ cog̾e ad suam
p̃sentiam nõ semel aut bis: s qͦ¬
tiens expedire uidebit. Porro. ĩ ꝓmp¬

Expanded text:
Romana Ecclesia valde clemens est, Romana Ecclesia valde clemens est, sed nihilominus potens. Fidele consilium, et omni acceptione dignum: Noli abuti clementia, ne potentia opprimaris. 2. Sed dicit aliquis: Debitam ei reverentiam exhibebo, et nihil amplius. Esto, fac quod dicis; quia si exhibeas debitam, et omnimodam. Plenitudo siquidem potestatis super universas orbis Ecclesias, singulari praerogativa apostolicae Sedi donata est. Qui igitur huic potestati resistit, Dei ordinationi resistit. Potest, si utile judicaverit, novos ordinare episcopatus, ubi hactenus non fuerunt. Potest eos qui sunt, alios deprimere, alios sublimare, prout ratio sibi dictaverit, ita ut de episeopis creare archiepiscopos liceat, et e converso, si necesse visum fuerit. Potest a finibus terrae sublimes quascunque personas ecclesiasticas evocare, et cogere ad suam praesentiam, non semel aut bis, sed quoties expedire videbit. Porro in promp
Abbreviated transcription (Latin):
lutem. Bene uobiscũ facit d̾s. bene
uobiscũ facit romana eccłia. facit
ille quod pat̾. facit ulla quod mat̾.
Et reuera quid uobis debuit face
⁊ nõ fecit: Si postulastis mitti uo¬
bis de curia bonorabiles ꝑsonas ad
honorem dei ⁊ ur̃m: factum est.Si
postulastis cõfirmari quod unani¬
mitas uĩa de uen̾abilis pr̃is uri
electõe firmau̾at: factum est. Si
uoliustis licuisse uobis quod illicitũ
nisi ꝓ magna quidem necessitate
sacri canones iudicant tͣnͣsiatio¬
neni ep̃i scilicet in archiẽpatum:
concessum est. Si rogastis erui ci¬
ues ur̃os de uinculis placentinoꝵ:
quod utiq ego p̃termitte nec uolo
net ualeo. Et hoc factum est. In⁊
hoc postremo quecũq ratõnabilis
petitõ filie nõ dico repulsam: s
matrem: En ad complementũ pal¬
leum presto est. plenitudo hono¬
ris. Nũo uo̾ audi me inclita plebs
gens nobilis ciuitas głosa. Audi
inqͣm me u̾itatem dico nõmentior.
dilectorẽ tui zelatorem salutis tue.

Expanded text:
no. 1. Bene vobiscum facit Deus: bene vobiscum facit Romana Ecclesia. Facit ille quod pater: facit illa quod mater. Et revera quid vobis debuit facere, et non fecit? Si postulastis mitti vobis de curia honorabiles 141 personas ad honorem Dei et vestrum, factum est. Si postulastis confirmari quod unanimitas vestra de venerabilis patris vestri electione firmaverat, factum est. Si voluistis licuisse vobis quod illicitum, nisi pro magna quidem necessitate, sacri canones judicant, translationem episcopii scilicet in archiepiscopatum, concessum est. Si rogastis erui cives vestros de vinculis Placentinorum, quod utique ego praetermittere nec volo nec valeo; et hoc factum est. In quo postremo quaecunque rationabilis petitio filiae, non dico repulsam, sed matrem? En ad complementum pallium praesto est, plenitudo honoris. Nunc vero audi me, inclyta plebs, gens nobilis, civitas gloriosa. Audi, inquam, me veritatem dico, non mentior dilectorem tui, zelatorem salutis tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mat̾ tua grauit̾ conturbat᷑. Ha¬
buit sua tempora quies.⁊ scm̃ otium
hactenus sua negotia licenter liben¬
terq exercuit. Tempus fatiendi nũc:
qr dissipauerunt legem. Bestia illa
de apocalypsi cui datum estos loq̃ns
blasphemias. ⁊ bellum gerere cũ scĩs
petri cathedram occupat. tamꝗͣ leo
ꝑatus ad p̾dani. Alt̾a qͦ bestia uxta
uos subsibilat. sicut catulus leonis¬
habitans in absconditis. Illa feroti¬
or. ista callidior parit̾ conuenerũt

Expanded text:
 Ecclesia graviter conturbatur? Habuit sua tempora quies, et sanctum otium hactenus sua negotia licenter libenterque exercuit. Tempus faciendi nunc, quia dissipaverunt legem. Bestia illa de Apocalypsi, cui datum est os loquens blasphemias, et bellum gerere cum sanctis , Petri cathedram occupat, tanquam leo paratus ad praedam. Altera quoque bestia juxta vos subsibilat, sicut catulus habitans in abditis. Illa ferocior, ista callidior, pariter convenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ⁊ iudices terre. quoꝵ te p̃sen¬
tia reddit illustrem. głosam. famo¬
sam. Alioqͥn si ignoras te opulcra
int̾ ciuitates egredieris post regeᷤᷤ
sodaliũ tuoꝵ pasc̾e̾ hedos tuos. Sa¬
pientib sat̾ dictum est. Commendo
pape ⁊ amicis eius missus est inad¬
iutoriũ iuuienis fortis ⁊ strenuus.
⁊ si nõ fallor fidelis. Habetote eum
nr̃is p̃cib magis cõmendatũ. qr ⁊
ego ei uos amplius cõmendare cura¬
ui. monusq ut ur̃is potissimũ cõ

Expanded text:
sunt, et judices terrae; quorum te praesensunt, et judices terrae; quorum te praesentia reddit illustrem, gloriosam, famosam. Alioquin si ignoras te, o pulchra inter civitates, egredieris post greges soladium tuorum pascere haedos tuos. Sapientibus sat dictum est. Commendo Papae et amicis ejus missus est in adjutorium: juvenis fortis et strenuus, et, si non fallor, fidelis. Habetote eum nostris precibus magis commendatum, quia et ego ei vos amplius commendare curavi, monuique ut vestris potiss
Abbreviated transcription (Latin):
tus. Digna plane retributõ celeri
iam compensat᷑ affectii. Iam ꝓme¬
ritis tecum actitat d̾e. ppłs quem
elegit in hẽditatem sibi omĩo po¬
pulũ acceptabilem sectatorẽ bono¬
rũ operũ. Assumit᷑ pisa in loco ⁊
rome. ⁊ de cũctis urbib t̾re ad ⁊¬
apłice sẽdis culmen eligit᷑. Nec ⁊¬
fortuitu siue humano contigit
istud consilio. s celesti ꝓuidentia
⁊ dei benigno fauore fit qui dili¬
gentes se diligit. qui dixit xp̃o
suo innocentio. Pisam in habita.
⁊ ego bñdicens bñdicam ei. Hic ha¬
bitabo qm̃ elegi eam. Me actore
tỹranni siculi malitie pisaua cõ¬
stantia nõ cẽdit. Nec minis cõcu¬
titur. nec donis corrũpit᷑. nec cir¬
cũuenit᷑ dolis. Opisani pisani.
Magnificauit dñs fac̾e uobistũ.
facti sunꝰ letantes. Que ciuitas
nõ inuidet: Serua depõitũ urbs
fidelis. agnosce grãm. stude p̃¬
rogatiue nõ inueniri ingrata.
honora tus̃. ⁊ imiu̾sitatis piẽm.
honora mundi pͥncipes. qui inte

Expanded text:
tus. Digna plane retributio celeri jam compensatur effectu. Jam pro meritis tecum actitat Deus, populus, quem elegit in haereditatem sibi, omnino populum acceptabilem, sectatorem bonorum operum. Assumitur Pisa in locum Romae, et de cunctis urbibus terrae ad apostolicae sedis culmen eligitur. Nec fortuitu sive humano contigit istud consilio; sed coelesti providentia, et Dei benigno favore fit, qui diligentes se diligit, qui dixit Christo suo Innocentio: Pisam inhabita, et ego benedicens benedicam ei. Hic habitabo, quoniam elegi eam. Me auctore, tyranni Siculi malitiae Pisana constantia non cedit: nec minis concutitur, nec donis corrumpitur, nec circumvenitur dolis. O Pisani, Pisani, magnificavit Dominus facere vobiscum, facti sumus laetantes. Quae civitas non invidet? Serva depositum, urbs fidelis, agnosce gratiam, stude praerogativae non inveniri ingrata. Honora tuum et universitatis Patrem, honora mundi principes, qui in te
Abbreviated transcription (Latin):
agimus d̾o ꝓ tam deuo¬
ta uoluntate quam erga
ip̃m ⁊ seruos eius uos habere cogno¬
uimꝰ. Quotiens enim in corde car¬
nali terrenis dignitatib alto ulla
uł minima scintillula celestis ⁊¬
amoris accensa uidet᷑ diuinũ sine
dubio est inunus nõ hominis uir¬
tus. Et nos quidem largitatis ur̃e
ur̃is in litt̾is nobis oblata bñfitia:
gratant̾ amplectimur: N cogni¬
ta illa sũbita ⁊ grandi satis octu¬
patõe qua uos nũc detineri neces¬
se est. conueniens ducimꝰ urãm
qͣntum uobis placu̾it expectare opor¬
tunitatem. Nemini. ⁊ enim qͣntũ
in nobis est uellemꝰ ee oneri. p̃ser

Expanded text:
agimus Deo pro tam devota voluntate, quam erga ipsum et servos ejus vos habere cognovimus. Quoties enim in corde carnali, terrenis dignitatibus alto, ulla vel minima scintillula coelestis amoris accensa videtur, divinum sine dubio est munus, non hominis virtus. Et nos quidem largitatis vestrae vestris in litteris nobis oblata beneficia gratanter amplectimur; sed cognita illa subita et grandi satis occupatione, qua vos nunc detineri necesse est, conveniens ducimus vestram, quantum vobis placuerit, exspectare opportunitatem. Nemini etenim, quantum in nobis est, vellemus esse oneri, pr
Abbreviated transcription (Latin):
ubi nõ dati lucrum s dantiᷤꝰ fructum
magis requirere debemus. Diem ita¬
q nobis si placet atr locũ rescribẽ¬
do ꝑhunc nuntium nominare. qͦ
uiuante deo p̃senti expedita instã¬
tia. nr̃is ꝑtib appinquare debeatis.
⁊ frẽ. Guidone uobis obuiam facto
si quidin t̾ra ura inuen̾it quod ap¬
tum sit ordini ur̃o ꝓmissa isia expe¬
ditius atq alacrius cõpleatis. y¬
larem enim datorem̃ diligit d̾s. Aut
si forte nõ placet uobis dilatõ ⁊ hoc
notificate qr ꝑati sumꝰ in hac re qͣn¬
tum ratõ patitur. ur̃e obtemꝑarei
uoluntati. Ore ur̃o ducem saluta¬
mus. ⁊ tam ip̃m qͣm uos ainmone¬
mus ut si castrum ꝓ quo guerram
facturi estis ur̃i iuris nõ eẽ nou̾i¬
tis: ꝑ dei amore relinqͣtis. Scrip¬
tum qͥꝑte est. Quid pdest homini si
ꝑdat. ⁊ detrimentum sui fatiat.

Expanded text:
ubi non dati lucrum, sed dantis fructum magis requirere debemus. Diem itaque nobis, si placet, atque locum rescribendo per hunc nuntium nominate: quo, juvante Deo, praesenti expedita instantia, nostris partibus appropinquare debeatis, et, fratre Widone vobis obviam facto, si quid in terra vestra invenerit quod aptum sit Ordini nostro, promissa vestra expeditius atque alacrius compleatis. Hilarem enim datorem diligit Deus . Aut si forte non placet vobis dilatio, et hoc notificate; quia parati sumus in hac re, quantum ratio patitur, vestrae obtemperare voluntati. Ore vestro Ducem salutamus: et tam ipsum quam vos admonemus ut, si castrum, pro quo guerram facturi estis, vestri juris non esse noveritis, pro Dei amore relinquatis. Scriptum quippe est: Quid prodest homini si perdat, et detrime
Abbreviated transcription (Latin):
te ip̃m furatus colloquũs mortali¬
um. ꝓ mortalib loqueris cũ rege
angłoꝵ. Porro huic desid̾io nr̃o .N.
trecensis archidiaconꝰ płimũ adie¬
cit. uir morib ⁊ litt̾atura conspicu¬
us. Eum tͥ censeremus cõmendan¬
dum nisi constaret illos quos tu-¬
os dignaris gr̃a cominendatõe alia
nõ egere. Si nescis illius etiam at¬
testatõe didicimꝰ te in eccłia ẽẽ qͥ
ad eruditõem uirtutio ⁊ exemplo
suffitias. ⁊ u̾bo. Ceterum ne litr̾is
ꝓlixiorib onereris. scripto ponimꝰ
finem. supͣdicte petitõi donec exau
diri mereamur. finem minime po¬
situri. Nuid aut̃ ex hoc animi ge¬
ras doceri dep̃camur tuarũ recursu
ad hildebertum turonensem ar

Expanded text:
teipsum furatus colloquiis mortaliteipsum furatus colloquiis mortalium, pro mortalibus loqueris cum Rege Angelorum. Porro huic desiderio nostro N. Trecensis archidiaconus plurimum adjecit, vir moribus et litteratura conspicuus. Eum tibi censeremus commendandum, nisi constaret illos, quos tua dignaris gratia, commendatione alia non egere. Si nescis, illius etiam attestatione didicimus te in Ecclesia esse, qui ad eruditionem virtutis, et exemplo sufficias et verbo. Caeterum ne litteris prolixioribus onereris, scripto ponimus finem, supradictae petitioni donec exaudiri mereamur, finem minime posituri. Quid autem ex hoc animi geras, doceri deprecamur tuarum recursu AD HILDEBERTUM TURONENSEM AR
Abbreviated transcription (Latin):
hỹa exuberet. qͣm totus te exhibeaᷤᷤ
⁊ cultorem uututis ⁊ hostem carnis.
Non alium loquunt᷑ te quicũq lo¬
quũttir nobis de te. Talis odor olei
effusi nominis tui talia ram tuoꝵ
p̃mia m̾itoꝵ. Has ex agro tuo spi¬
cas ante supremam colligis messi¬
onem. In hac enim uita quedam
mertes uirtutis est conspicuã ⁊ im¬
mortale testimoniũ. Hoc sibi ip̃a
comꝑati. hoc sibi ip̃a custodit. huiꝰ
splendor nõ minuit᷑ inuidia. non
ext̾iorib stũdiis adiuuat᷑. Quippe
bonoꝵ existimatõ sicut falsis de¬
lationib auferri nõ potest. ita nec
adulatoriis fauorib acqͥri. Penes
ip̃os est eam uł ubertate uircutũ
ꝓfit̾e. uł defectu minorari. Sane de
celeberrima opinione tua spes in
sinu eccłie reposita est. eam mini¬
me casuram qm̃ fundata creditur
supͣ firmã petram. Ey ea nos tuam
edocti deuotõem desid̾io desid̾auimꝰ
iu sacrariũ familiaritatis tue reci¬
pi: ibiq recordatõem tecum cẽ ubi

Expanded text:
 exuberet, quam totum te exhibeas et cultorem virtutis, et hostem carnis. Non alium loquuntur te, quicunque loquuntur nobis de te. Talis est odor olei effusi nominis tui, talia jam tuorum praemia meritorum. Has ex agro tuo spicas ante supremam colligis messionem. In hac enim vita quaedam merces virtutis est conspicuum et immortale testimonium. Hoc ipsa sibi comparat, hoc sibi ipsa custodit. Hujus splendor non minuitur invidia, non exterioribus studiis adjuvatur. Quippe bonorum existimatio, sicut falsis delationibus auferri non potest, ita nec adulatoriis favoribus acquiri. Penes ipsos est, eam vel ubertate virtutum proficere, vel defectu minorari. Sane de celeberrima opinione tua spes in sinu Ecclesiae reposita est, eam minime casuram, quoniam fundata creditur supra firmam petram. 2. Ex ea nos, tuam edocti devotionem, desiderio desideravimus in sacrarium familiaritatis tuae recipi; ibique recordatione tecum esse, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
eloquiis anima. ⁊ choruscante dĩ
ma qmͣ sermo iliuinus illumãt.
que celestib semꝑ cogitationib
occupatur. in qua assiduum ẽ
dei u̾bum. cuius uim neqmͣ
sp̃c̃ non potest ferre: et ulcirro
beatus illud apłs spu̾alis belli
inter cetera instrrimenta gladio
comparauit. Gst autem tutissi¬
mum atq ꝑfectum. ut assues¬
cat animus sollicita semꝑ per¬
uigil q custodia. tliscernere co¬
gitationes suas: ꝙ ad pͥmunl
animi mottu uel probareul
reprobare qd̃ cogitat: ut uel bo¬
uas cogitationes alat. uel sta¬
tim extinguat malas. Hinc
namq fons est boni ⁊ origo pec¬
candi: om̃is ꝙ ingentis delisti in

Expanded text:
eloquiis anima, et coruscante Dei eloquiis anima, et coruscante Dei ma, quam sermo divinus illuminat, quae coelestibus semper cogitationibus occupatur, in qua assiduum est Dei verbum cujus vim nequam spiritus non potest ferre. Et idcirco beatus illud Apostolus spiritualis belli inter caetera instrumenta gladio comparavit . Est autem tutissimum atque perfectum, ut assuescat animus sollicita semper pervigilique custodia discernere cogitationes suas, et ad primum animi motum vel probare vel reprobare quod cogitat, ut vel bonas cogitationes alat, vel statim exstinguat malas. Hic namque fons est boni, et origo peccandi; omnisque ingentis delicti in
Abbreviated transcription (Latin):
ua itleo condempriatur adño
qr ab ro quem potuit supe¬
rare suꝑata est. Nec em̃ me¬
ruisset a dño iusticre puniri
hostis est uel prima tallitlitas
et ars doli pleua. fatigare ua¬
nis cogitationibuis rudes aias.
et nouellis in ꝓposito mentib
de ip̃a interdum conu̾satione
asferrem merorem: ut facile
ab huius rei profectu deterrea¬
tur animus. cuius initia am¬
ara ognorierit. Itaꝙ solet tã
sordidas. nũ numꝙͣ. et impras
cogitationes inserere meriti ⁊ uit
qui temptatur tlimi suum il¬
lud putat ẽẽ quod cogitat. de¬
teriorem se ꝑ spm̃ immundrim
proposito arbitretur esfectũ. mł¬
to q puriorem animam habuis¬
se se credat. cum ad hec scłi res
amaret. Uult enimi his quib
inimicus callidissimus inuidet.
horrorem ꝓpositi ex desperanone
sanctitatis facere: ut ros obsidẽ¬
te tristicia. et si a ꝓposito non re¬
uocat. certe rerineat a profectu.
Propter quod maxime tͥ sansta¬
rum scͥpturaꝵ studiũ diligen¬
dum est. illumiuanda tliuins

Expanded text:
va ideo condemnatur a Domino, quia ab eo quem poterat superare, superata est: nec enim meruisset a Domino justitia puniri, hostis est illa vel prima calliditas, et ars doli plena, fatigare cogitationibus rudes animas, et novellis in proposito mentibus de ipsa interdum conversatione afferre moerorem, ut facile ab hujus rei profectu deterreatur animus, cujus initia amara cognoverit. Itaque solet tam sordidas nonnunquam et impias cogitationes inserere menti, ut qui tentatur, dum suum illud putat esse quod cogitat, deteriorem se per spiritum immundum proposito suo arbitretur effectum, multoque puriorem animam habuisse se credat, cum adhuc res saeculi amaret. Vult enim iis, quibus invidet callidissimus inimicus, horrorem propositi ex desperatione facere sanctitatis: ut eos obsidente tristitia, etsi a proposito non revocat, certe retineat a profectu. Propter quod maxime sanctarum tibi Scripturarum studium diligendum est, illuminanda divinis
Abbreviated transcription (Latin):
armia ouggerit. Propter ea in¬
quit accipite armaturam dei
ut possitis resistere inclie malo
et in om̃ib perfecti stare. Aesta
tim singula spiritualis pugna¬
instrumenta tradens. addidit
et dixit. State ergo succinti
lumbos urõs in ueritate. ⁊ in¬
duti. lorica iusticie. ⁊ calciati
pedibris in p̾paratione euange

Expanded text:
arma suggerit. Propterea, inarma suggerit. Propterea, inquit, accipite arma Dei, ut possitis resistere in die malo, et in omnibus perfecti stare. Ac statim instrumenta singula spiritualis pugnae tradens, addidit et dixit, State ergo succincti lumbos vestros in veritate, et induti lorica justitiae, et calceati pedes in praeparation
Abbreviated transcription (Latin):
debes eẽ uigilantior. Qui plus
possidet: plus debet timere ne ꝑ¬
dat. Inuidere non cessat auctor
minlie: ꝙ. qui semel a deo ip̃e ꝓ¬
iectus est. tanto maiore liuore
torquetur: quanto aliquem apd̃
deum uideat clariorem. Qui in¬
uidit eue paraclisum: quantom¬
agis inuidet tibi regna celorumͦ
Cuncta michi crede ille nunc cir¬
cuit ut boatus petrus ait. deuora¬
ndi te cupidus in modum ru¬
gientis leonis ingreditur. uel in¬
ore dolosi hostis uniuersa per lu¬
straus. explorat omnes aditus a¬
nime tire ÷ an sit aliquid infirm¬
um ⁊ minus tutum. per ꝙ poss¬
sit irrepere. Rimatur nunc ille
querit uulneri locum ÷ euius
tu insidias sollicite debes p̾ride¬
re: ut cum paulo non ignores
abstutias eius. Qui cum terri¬
biles cliaboli potestates pͥncipat᷑¬
q tlescribat. ⁊ ios nichilominus
hortatur ad pugnaan. hostiumq
uim pandit. ut augeat sollici¬
tudinem militum. Non enim
uult nos ẽẽ timidos: d paratoᷤ
Deniq non sugam suadet: sed

Expanded text:
debes esse vigilantior: qui enim plus possidet, plus debet timere ne perdat. Invidere non cessat auctor invidiae: et qui semel a Deo ipse projectus est, tanto majori livore torquetur, quanto aliquem apud eum viderit clariorem. Qui invidit Evae paradisum, quanto magis invidet tibi regnum coelorum? Cuncta, mihi crede, ille nunc circumit, ut beatus Petrus ait , devorandi te cupidus: in modum rugientis leonis ingreditur, vel more dolosi hostis universa perlustrans, explorat omnes aditus animae tuae, an sit aliquid infirmum, et minus tutum, per quod possit irrepere; rimatur nunc ille quaerit vulneri locum. Cujus tu insidias sollicite debes praevidere, ut quae cum Paulo non ignores astutias ejus . Qui cum terribiles diaboli potestates principatusque describat, nos nihilominus hortatur ad pugnam, hostiumque vim pandit, ut augeat sollicitudinem militum. Non enim vult nos esse timidos, sed paratos; denique non fugam suadet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
hostis est.qui non porest uinc̾e
insi uoluntare nrã. Procul
a nobrs desperatio: procul or̃s
ab animo recedat pauor aduĩ¬
sartorum. Non adiuuemus.
s uincamus adu̾sarios. Dant
illi quidem consilium: S nr̃m
est eligere. uel respriere ꝙ sug¬
gerunt. Nori enim cogendo.
s suadendo nocent. non extor¬
quent a nobis consensuim. S
expectunt. uude etiam a name
dicitur. Quare temptauit cor
tuum sachanas mentiri respi¬
ritui sanctoͦ Quod utiq il

Expanded text:
hostis est, qui non potest vincere hostis est, qui non potest vincere nisi volentem. Procul a nobis desperatio, procul omnis ab animo recedat pavor adversariorum. Non adjuvemus, sed vincamus adversarios. Dant illi quidem consilium, sed nostrum est vel eligere vel respuere quod suggerunt. Non enim cogendo, sed suadendo nocent; non extorquent a nonis consensum, sed expetunt. Unde etiam Ananiae dicitur: Quare tentavit cor tuum satanas, mentiri te Spiritui sancto ? Quod utique il
Abbreviated transcription (Latin):
bum dei. per omnem oratio¬
nem.⁊ obsecratioriem. ⁊ qm̃
de hoc bello licet etiam feminis
triumphare. suscipe hec armap¬
auli. ⁊ tanti hortatione ducis
certam p̾sume inctoriam. Hec
enui si tu ominia instrumen¬
ta possideas: secura ꝓro¬
cedos ad p̾lium spũale: nec pa¬
uebis diabolum cum toto ex¬
ercitu suo. Cadent enim a la¬
tere tro mille ⁊ decem milia
a dextris tuis ad te autẽ nõ
approꝑinqͣbunt. Beatus quo¬
q iacobus ille xp̃i miles erm̃¬
tus:non minore nobrs aucto¬
ritate de hoc bello iuuictoriam pol¬
licet᷑. Subditi inquit estote
deo. resistite autem dẏabolo. ⁊
bolo. siutiq sumus subdicti
deo: eius q faciendo uolunta¬
tem. ut diuinam mereamur
grãm: ⁊ facilius neqmͣ spiritui
auxilio sp̃c sancti. resistamꝰ.
Neq uero aꝑta coritra nos
prignat acie. nec publica. con
sed dolo uncit. ac frade. nr̃aq
confͣ nos utitur uoluntate.
De consensu aduersarius in¬
res accipit. nroq nos ut clici
solet iugulat gladio. Infirmꝰ

Expanded text:
bum Dei, per omnem orationem et obsecrationem . Et quoniam de hoc bello licet etiam feminis triumphare, suscipe haec arma Pauli, et tanti hortatione ducis certam praesume victoriam. Haec enim si tu omnia instrumenta possideas, secura procedes ad praelium spirituale, nec pavebis diabolum cum toto exercitu suo. Cadent enim a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, ad te autem non appropinquabunt . Beatus quoque Jacobus ille Christi miles emeritus, non minore nobis auctoritate de hoc bello victoriam pollicetur: Subditi, inquit, estote Deo; resistite autem diabolo, et bolo, si utique simus subditi Deo, ejusque faciendo voluntatem, ut divinam etiam mereamur gratiam, et facilius nequam spiritui auxilio sancti Spiritus resistamus. Neque vero aperta contra nos pugnat acie, nec publica nobiscum sed dolo vincit ac fraude, nostraque contra nos utitur voluntate. De consensu nostro adversarius vires accipit, nostroque nos, ut dici solet, jugulat gladio. Infirmus
Abbreviated transcription (Latin):
oderũt te dñe oderam. ⁊ suꝑ inimicoꝰ
tuoo tabesdeluam. s ubi nõ est par. ⁊¬
culꝑa: par plane nõ dobet pcedõ pena.
nec cõuenit eadem inuoliu sratentiã
eum qui peccauit cum hiis quos ma¬
gis ꝑac̃m deseruit. Propt̾ eum quiut
pecõrib parceret sibi ip̃i nõ peꝑcit. Au¬
ferte obpbeiũ meũ ⁊ restituendo quẽ
statiustis. ur̃e etiã tam fame sane¬
⁊ integre opinioni consulite. Suꝑ hoc

Expanded text:
oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Sed ubi non est par culpa, par plane non debet procedere 199 poena: nec convenit eadem involvi sententia eum qui peccatum, cum his quos magis peccatum deseruit. Propter eum qui, ut peccatoribus parceret, sibi ipsi non pepercit, auferte opprobrium meum, et restituendo quem statuistis, vestrae etiam tam sanae et integrae opinioni consulit
Abbreviated transcription (Latin):
tio ur̃a constituit in reconciliati¬
one petri pisani si forte illũ d̾s⁊
reuocare ꝑ me a fece stismatio ꝯ¬
dignaretur. Si negatis ꝓbabo tot
testib quot in curca tũc temꝑis
erant. Nunqͥd nõ deniq postihec
iuxta u̾bũ dm̃ mei homo in suot
ordine. ⁊ honore receptus est. Qs¬
nã ergo constantie ur̃e suo cõsilio
uł magis suo dolo subripuit in¬
dulta repet̾e.⁊ q̃ ꝓcessere de labiis
ur̃is facere irnita: Et hoc ego dixe¬
rim nõ ut apłicũ rephendam ri¬
gorẽ. ⁊ zelum igne dei succensũ.
contͣ scismaticos qui in sp̃ũ uehe¬
menti conterat naues tharsis.
⁊ instar phynees confodiat for

Expanded text:
tio vestra constituit in reconciliatitio vestra constituit in reconciliatione Petri Pisani, si forte illum Deus per me revocare a faece schismatis dignaretur? Si negatis, probabo tot testibus, quot in curia tunc temporis fuerunt. Numquid non denique post haec, juxta verbum domini mei, homo in suo ordine et honore receptus est? Quisnam ergo constantiae vestrae suo consilio, vel magis suo dolo subripuit indulta repetere, et quae processere de labiis vestris, facere irrita? Et hoc ego dixerim, non ut apostolicum reprehendam rigorem, et zelum igne Dei succensum contra schismaticos, qui in spiritu vehementi conterat naves Tharsis, et instar Phinees confodiat for
Abbreviated transcription (Latin):
cenieoꝵ ⁊ uincet pietas quã tremũt
potestares. Ego qͦ securus cũ talib
tendo manus. flecto genua. suppli¬
co ꝓ supplici audacter ꝓnũtians de¬
bere misero suã ꝓdẽe humilitatẽ.
cui adeo sua isolentia nocuit. nec
decere uirtutem uinti a uitio in re¬
uis mͥ faciet iusticiã de
uobis: Si haberẽ iudicẽ
ad quẽ uos trahere possẽ
iam nũc ostenderem uobis ut par¬
turiens loquor. quid m̾eamini.
Extat quidem tribunal xp̃i. s ab¬
sit ut ad illũ appellemnos. qui illic
si uobis necessariũ ⁊ mͥ possibile eẽt
uellem magis totis uirib stare ⁊
respond̾e ꝓ uobr. Itaq returro ad
eum cui in p̃senti datum est uiddi¬
care de inuu̾sis. hoc esti aduos. uoᷤ
appello ad uos. uos iudicate inter
me⁊ uos. In quo queso puer nr̃
tam male meruit de ur̃a pat̾ni¬
tate ut eum inurere: ⁊ insignire
placeret. nota ⁊ noĩe ꝓditoris: Nũ¬
quid nõ me ur̃m uicariũ digna¬

Expanded text:
ecem eorum; et vincet pietas, quem tremunt ecem eorum; et vincet pietas, quem tremunt potestates. Ego quoque securus cum talibus tendo manus, flecto genua, supplico pro supplici: audacter pronuntians debere misero suam prodesse humilitatem, cui adeo insolentia sua nocuit; nec decere virtutem vinci a vitio in reuis mihi faciet justitiam de vobis? Si haberem judicem ad quem vos trahere possem, jam nunc ostenderem vobis ut parturiens loquor quid meremini. Exstat quidem tribuual Christi: sed absit ut ad illud appellem vos, qui illic si vobis necessarium, et mihi possibile esset vellem magis totis viribus stare, et respondere pro vobis! Itaque recurro ad eum cui in praesenti datum est judicare de universis, hoc est, ad vos. Vos appello ad vos: vos judicate inter me et vos. In quo, quaeso, puer vester tam male meruit de vestra Paternitate, ut eum inurere et insignire placeret nota et nomine proditoris? Numquid non me vestrum vicarium digna
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib. ⁊ ꝑ omĩa instrustus est.⁊
emular ⁊ ignosc̾e̾ ⁊ debellare suꝑ¬
bos. ⁊ partere nich̾ominꝰ subiectis
nisi q̃d̾ magistrũ sequẽs etiã cõsue¬
uit miscd̾iam suꝑ exaltare uiditõ.
Et acquieui solita illa mea p̃sũpti¬
one loqui ad dñm meũ cũ simpul¬
uis ⁊ cinis ⁊ ministrabat mat̾iam
spei. p̃ci fiduciã. pietati rationem.
q̃d̾ ad u̾terem hoĩem nõ ut assolet
n̾sum in furorẽ. cum indigͥatõe re¬
cende. ⁊ repet̾e natale solum. moli¬
ri scandala. tẽptare seditiones. s
dedit locum ire. ⁊ induit se ip̃m mã¬
suetudinis. ⁊ declinauit ad ur̃os cli¬
niacenses. ⁊ inliauit se humiliũ
genib humiliũ p̃cib cõmuniuiti ar¬
mis potentib a deo. Hiis telis statu¬
it ad u̾sum uos dimicare. ⁊ rigoris
murũ oppositũ sibi talib ut ractat
pietatis machinis labefactare cona¬
bitur. Confidit aut̃ qd̾ respitietis
iñ oratoẽm humiliũ nec sꝑnetis p̃¬

Expanded text:
omnibus et per omnia instructus est et aemulari, et ignoscere, et debellare superbos et parcere nihilominus subjectis , nisi quod magistrum sequens, etiam consuevit misericordiam superexaltare judicio. Et acquievi solita illa mea praesumptione loqui ad dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Et ministrabat materiam spei, preci fiduciam, pietati rationem, quod adverterem hominem, non, ut assolet, versum in furorem cum indignatione recedere, et repetere natale solum, moliri scandala, tentare seditiones: sed dedit locum irae, et induit spiritum mansuetudinis, et declinavit ad vestros Cluniacenses, et inclinavit se humilium genibus, humilium precibus communivit, armis potentibus a Deo. His telis statuit adversum vos dimicare, et rigoris murum oppositum sibi talibus, ut jactat, pietatis machinis labefactare conabitur. Confidit autem quod respicietis in orationem humilium, nec spernetis pr
Abbreviated transcription (Latin):
ir illustris sala mantiensis
quondiam ep̃c rediens ab
urbe nõ pigrtauit diu̾te̾
ad puerũ ur̃m. ⁊ auxiliũ ab homũ¬
culo flagitare. nõ despexit. Quo au¬
dito recordatus sam ꝓphie dicentis.
Montes ⁊ colles coram deo humiliabũ¬
tur. ⁊ erũt pͣua indirecta ⁊ asꝑa in
uias planas. Sic uos ludere nostis
alta compͥm̾e̾. sedare tumentia. ⁊ enor
mia redig̾e in mensurã. Uerũptam̃
cũ tragedie sue hystoriam iu aurib
mer homo seriatim exposuisset. lau¬
daui uidicem. iudiciũ aꝓpbaui. s di¬
co uobis. compassus sum udicato.
Sic qͥppe totam suã latrimosam illã
or̃onẽ conclusit tamqͣm in calice:
ip̃ius dice̾t cum ꝓpħa. Exaltatꝰ aut̃
humiliatus sum ⁊ cõturbatus. ⁊ qr
eleuans allixistime. Cumq iusticie¬
diuitias mi seratõnũ ur̃arũ quasĩ
plurimis exꝑtus sum ⁊ dixi. Qͥ scit
si conu̾tatur ⁊ ignosdat dñs. ⁊ relĩqͣt¬

Expanded text:
ir illustris, Salamanticensis quondam episcopus, rediens ab Urbe, non pigritavit divertere ad puerum vestrum, et auxilium ab homunculo flagitare non despexit. Quo audito, recordatus sum prophetiae dicentis: Montes et colles coram Deo humiliabuntur, et erunt prava in directa, et aspera in vias planas . Sic vos ludere nostis, alta comprimere, sedare tumentia, mia redigere in mensuram. Verumtamen cum tragoediae suae historiam in auribus meis homo seriatim exposuisset, laudavi judicem, judicium approbavi; sed, dico vobis, compassus sum judicato. Sic quippe totam suam lacrymosam illam orationem conclusit, tanquam in calce ipsius diceret cum Propheta: Exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus ; et: Quia elevans allisisti me . Cumqdivitias miserationum vestrarum, quas in plurimis expertus sum, et dixi: Quis scit si convertatur et ignoscat dominus, et relinq
Abbreviated transcription (Latin):
meam ⁊ ꝑcc̃m meũ scrutet᷑: Magiᷤᷤ
aut̃ qr ⁊ benignus ⁊ misericors
est. aliquĩd obluuscet᷑. aliquid dis¬
simulabit. aliquid ⁊ de suo addet.
Dñs est. Annõ licet ei quod uult
face̾: Etiam si nõ qͣntũ sat est mͥ
ratoẽm suppeditare adu̾terit. qͥd¬
in tota tam̃ libertate utet᷑. promp¬
teq miscd̃iam suꝑ exaltabit iudi¬
tio. uir apłice mansuetũdinis ⁊ auc¬
toritatis: Ergo cum sic liceret tim̃¬
ti. nec frustra ut sibi siusq uideba¬
tur cessit tam̃ ⁊ nr̃o se totũ cõmi¬
sit arbitrio. ac ne occasione ip̃ius
duitius eccłia fatigaret᷑. consu¬
lente me anticipans t̾minũ. ⁊ secu¬
ris ictum ultro ep̃c exiuit. Unsi ẽ
clementissime pat̾ ude hõi gene¬
roso ac ue̾tundo in tam miseranda
fortuna posset nõ parũ consolatõis
afferri. Queritis quid: ꝓfecto nõ
ambulat in magnis. neq in mira¬
bilib suꝑse. Sufficit si ur̃a idul¬

Expanded text:
meam, et peccatum meum scrutetur? Magis meam, et peccatum meum scrutetur? Magis autem, quia benignus et misericors est, aliquid obliviscetur, aliquid dissimulabit, aliquid et de suo addet. Dominus est. An non licet ei quod vult facere? Etiamsi non, quantum sat est, rationem mihi suppeditare adverterit; quidni tota tamen libertate utetur, prompteque misericordiam superexaltabit judicio, vir apostolicae mansuetudinis et auctoritatis? 2. Ergo cum sic liceret sperare timenti, nec frustra, ut sibi suisque videbatur, cessit tamen, et nostro se totum commisit, arbitrio. Ac ne occasione ipsius diutius ecclesia fatigaretur, consulente me anticipans terminum, et securis ictum, ultro episcopum exuit. Unum est, clementissime Pater, unde homini generoso ac verecundo in tam miseranda fortuna posset non parum consolationis afferri. Quaeritis quid? Profecto non ambulat in magnis, nec in mirabilibus super se. Sufficit, si vestra indul