comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus sp̃italis oꝑet᷑. Deniq aqͥ¬
la psalmũ disciplinȩ posuit: ⁊ do
tͥ dicit scͥptura. Da in disciplina cor¬
tuum: aures autẽ tuas p̃para ser¬
monib intellectꝰ. Et alibi. Dilige
sapientiã: ⁊ disciplinã. Sapientia
ẽ: qͦ sensꝰ scaturit. Disciplina in
babitudinẽ qͣmndã nature. eoalia
forma uͥtutũ: ⁊ m̃tis ꝯfirmata sen¬
tentia. Scientia ẽ. disciplinis intel¬
ligere etiã obscurũ sermonẽ atq dic¬
tionũ prudentiã: ⁊ eniginata ꝓu̾bi¬
oꝵ. Script᷑a nos docuit. eꝰ auctorita
te collegiꝰ has ꝓuidentiȩ pͥncipales
eẽ uͥtutes. eo qͦd sapientia semꝑ qͣsi
mat᷑ fecunda parturiat. disciplina
qͣsi seuerior magistra distͥngat. in¬
tellectꝰ qͣsi diligens qͤsitor inueniat:
& uerã iꝰtitiam udiciũq rimet᷑.
Doceamꝰ hec sacͤ testimoniis lectio¬
nis. Sapientia dicit. Ego qͣsi fonsa
dam. Nam gen̾ationes suas m̃tiho¬

Expanded text:
intellectus spiritalis operetur. denique Aquintellectus spiritalis operetur. denique Aquilas \'psalmum disciplinae\' posuit. et ideo tibi dicit sctuum; aures autem tuas praepara sermonibus intellectus . Et alibi: Dilige sapientiam et disciplinam . Sapientia est quae sensus scaturit: disciplina in habitudinem quamdam naturae coalita forma virtutum, et mentis confirmata sententia scientiae disciplinis. Intelligere quoque obscurum sermonem atque dictionum prudentiam et aenigmata Proverbiorum Scriptura nos docute colligimus has prudentiae principales 886 esse virtutes; eo quod sapientia semper quasi mater fecunda parturiat, disciplina quasi severior magistra distringat, intellectus quasi diligens quaesitor inveniat, et veram justitiam, judiciumque rimetur. 3. Doceamus haec sacrae testimoniis lectionis. Sapientia dicit: Ego quasi fons adam . Nam generationes suas menti ho
Abbreviated transcription (Latin):
stantiȩ potentia suffragat᷑. Cũ dico
nemo. duuni mem̃to sermonis quo
dixit dñs: qͥa maior ex natis mulie¬
ris ioħe baptista nemo. Nam qͥ nat᷑
ex uirgine ẽ: ipse suꝑ om̃s ẽ. Et id̾o
neminẽ ueream̃ qͥ xp̃m habemꝰ. qm¬
si xp̃e ꝓ nob qͥs contra nos: Certenꝰ
gͣ usq ad finẽ. ut euacuatis om̃ib
que aduersꝰ iħm ⁊ dñi uoluntatẽ
in nr̃o añ corꝑe militabant. ex̃titis
uͤͭ uͥtutis intenti: soli do nr̃o ⁊ dño
seriuiamꝰ. Hic enim finis. ut scͥptũ¬
ẽ. pͥmitiȩ xp̃c: demñ finis. cũ tͣdid̾it
regnum do ⁊ patͥ. cũ euacuauit om¬
ne̾ pͥncipatũ. ⁊ potestatẽ. ⁊ uͥtutẽ.
ut mors nouissima destruat᷑: ⁊ inci¬
piamꝰ do ẽẽ subiecti. regnũ in nobis
celeste seruantes: uͥ erat añ colluno
peccatoꝵ. Merito gͦ in finẽ filuis cho¬
re. psalmꝰ intellectꝰ inscͥbit᷑: ut in eo
cognoscendo ñ uulgaris auditꝰ. sed

Expanded text:
stantiae potentia suffragatur. cum dico stantiae potentia suffragatur. cum dico \'nemo\', diuini memento sermonis, quo dixit dominus, quia maior ex natis mulieris Iohanne Baptista nemo; nam qui natus est ex uirgine, ipse super omnes est. et ideo neminem uereamur qui Christum habemus, qs pro nobis, quis contra nos? certemus ergo usque ad finem, ut euacuatis omnibus, quae aduersum Iesum et domini uoluntatem in nostro ante corpore militabant, uerae exercitiis uirtutis intenti soli deo nostro et domino seruiamus. hic enim finis, ut scriptu finis, cum tradiderit regnum deo et patri, cum euacuauerit omnem principatum et potestatem et uirtutem, ut mors nouissima destruatur et incipiamus deo esse subiecti regnum in nobis caeleste seruantes, ubi erat ante conluuio peccatorum. Merito ergo in finem; filiisCore intellectus inscribitur, ut in eo cognoscendo non uulgaris auditus, ? sed
Abbreviated transcription (Latin):
GALUT titulus ẽ. in finẽ¬
filiis chore: intellectꝰ. ubi
passionis dñicȩ & baptis¬
inatis &r ingͤssionis ad altare sacͦ¬
scm. decursa mist̾ia sunt: docet
sc̃s ꝓpħa dauid qͤmadmodũ athle¬
sine labore nr̃o. ñ ex oꝑib s ex fide
ꝑ gr̃am suã nob̃ peccata donauit.
&e ad corone petitionẽ indulgentis¬
simꝰ nos ⁊ benignꝰ admisit: nec su¬
ꝑiora nob fecit obeẽ flagitia. quib
tanto cͥtamine udicarem᷑ indig¬
ni. querit᷑ enĩ etiam in his qͥ lustre
c̃tam̃ hoc subeunt. etiam discipli¬
na uiuendi: ita rursꝰ ne tanta pec¬
catoꝵ donatione resoluti. in suꝑiora
fagitia uł desidiã reu̾tam᷑. psalmꝰ
iste nos ammonet. multa nob gͣuia
c̃tamina eẽ ꝓposita: ut nemo nͥ qͥ
legitime c̃tauerit coronet᷑. Luctan¬
dum ẽ gͥ aduersꝰ carnis huiꝰ illece¬
bras: ⁊ feruorem sangͥnis. luctand̾
ẽ aduersꝰ neqͥtias sp̃itales. Nemo
grauior domestico adu̾sario: nemo
nocentior hoste eo. eui celestis sub¬

Expanded text:
almi titulus est: 1 n finemfiliis C or e intellectus . ubi passionis dominicae et baptismatis et ingressionis ad altare sacrosanctum decursa mysteria sunt, docet sanctus propheta Dauid, quemadmodum athlesine labore nostro non ex operibus, sed ex fide per gratiam suam nobis peccata donauit et ad coronae petitionem indulgentissimus nos et benignus admisit nec superiora nobis fecit obesse flagitia, quibus tanto certamine iudicaremur indigni — quaeritur enim etiam in his, qui lustrale certamen hoc subeunt, etiam disciplina uiuendi —, ita rursus, ne tanta peccatorum donatione resoluti in superiora flagitia uel desidiam reuertamur, psalmus iste nos ammonet multa nobis et grauia certamina esse proposita, ut nemo nisi qui legitime certauerit coronetur. luctandum est igitur aduersus carnis huius inlecebras er, feruorem sanguinis, luctandum est aduersus nequitias spiritales. nemo grauior domestico aduersario, nemo nocentior eo hoste cui caelestis sub
Abbreviated transcription (Latin):
& inuenietis: pulsate ⁊ aꝑiet᷑ uob̾.
Pulsa ostiũ u̾bi. ut aꝑiat᷑ tͥ ad elo qͤͦn¬
dum myst̾iũ xp̃i: ⁊ absconditos in
xp̃o sapientiȩ possis inuenire the¬
sauros. In ipso nob̃ sapientia. in ip¬
so uita nr̃a abscondita ẽ. sic̃ paulꝰ
asseruit: qͥ usq ad t̾cium raptꝰ ẽ ce¬
lum. ut audiret ea q̃ homini ñ licet
loqͥ. Qnͣta ẽ occultoꝵ disciplina. li¬
cet scire homini: ⁊ ñ licet loqͥ. Sci¬
re uita ẽ: loqͥ mors ẽ. Cognoscenteᷤᷤ
& qui desidium bñt. uitȩ tnͣ ⁊ fid̾i
mitis suffragantib. cognitionẽ
diuinoꝵ caꝑe sacͣmentoꝵ. laboribꝰ
& cotidianis ex̃citationib se dant.
intentionis suȩ fructũ. ut m̾eant᷑
adipisci: nonũ psalmũ ⁊ qͣdrage¬
simũ qͥntũ diligentiꝰ legamꝰ. ut
absconditã in myst̾ia sapientiã fi¬
deli possimꝰ m̃te comp̃bend̾e. Soli
enim isti: de occultis titulum p̃cu¬
lerunt. S iam psalmũ adoriamun

Expanded text:
et inuenietis; pulsate, et aperietur uobis. et inuenietis; pulsate, et aperietur uobis. pulsa ostium uerbi, ut aperiatur tibi ad eloquendum mysterium Christi et absconditos in Christo sapientiae possis inuenire thesauros. in ipso nobis sapientia, in ipso uita nostra abscondita est, sicut Paulus asseruit qui usque ad tertium raptus est caelum, ut audiret ea quae homini non licet loqui. quanta occultorum est disciplina! licet scire homini et non licet loqui. scire uita est, loqui mors est. Cognoscentes et, qui desiderium habent, uitae tamen et fidei meritis suffragantibus, cognitionem diuinorum capere sacramentorumlaborant et cotidianis exercitationibus desudant, intentionis sitae fractum mereantur adipisci, nonum psalmum et quadragesimum quintum diligentius legamus, ut absconditam in mysterio sapientiam fideli possimus mente conprehendere; soli enim isti de occultis titulum praetulerunt . sed iampsalmum adoriamu
Abbreviated transcription (Latin):
occultis pectoris tui atq secͤtis ex¬
t̾minandũ adu̾sariũ dicit: ne se¬
deat in occultis. ut int̾ficere cupi
dat oratio: uͥ eam audiat qͥ scru¬
tat᷑ abscondita. Ibi tuã patientiã
depͣhendat: uł tegendȩ iniuriȩ.
uł iactantiȩ declinandȩ. Dccultat
enĩ sapiens iniuriã suã. Ibiẽ lati¬
bulũ sapientiȩ: posuit enĩ tenebͣs
latibulum suũ. Qͤrent me mali:
& ñ inuenient. Ido abraham pu¬
teũ fodit: ut aquã qͥ qͤreret inue¬
niret. Ido puteũ fodit ysaac. ido
dñs iħc sedebat ad puteũ: erat au¬
tẽ ibi fons iacob. Sedebat ad pu¬
teũ: ut qͤreres. Fons ibi erat. libi
gitia diluant᷑. uł restingant᷑ in¬
cendia. Hec gͦ ẽ altitudo sapientiȩ
& scientie di. ut mali eã ñ inueni¬
ant: boni q̃rant. atq in eiꝰ acqͥren¬
dȩ studio ⁊ meditatione u̾sent᷑. uis
scire quã uerũ sit: Audi sapientiȩ
ipsiꝰ u̾ba. Petite ⁊dabit᷑ uob̃. qͤrite

Expanded text:
occultis pectoris tui atque secretis exoccultis pectoris tui atque secretis exterminandum adversarium dicit: ne sedeat in occultis ut interficere cupiedat oratio, ubi eam audiat qui scrutatur abscondita: ibi tuam patientiam deprehendat, vel tegendae injuriae, vel jactantiae declinandae; occultat enim sapiens injuriam suam. Ibi est latibulum sapientiae; p osuit enim tenebras latibulum suum; quaerent me mali et non inuenient. Ideo Abraham puteum fodit, ut aquam qui quaereret inueniret, ideo puteum fodit Isaac, ideo Iesus dominus sedebat ad puteum — erat autem ibi fons Iacob —, sedebat ad puteum, ut quaereres. fons ibi erat tibi Cgitia diluantur uel exstinguantur incendia. haec ergo est altitudo sapientiae et scientiae dei, ut mali eam non inueniant, boni quaerant atque in eius adquirendae studio et meditatione uersentur. uis scire quam uerum sit ? audi Sapientiae ipsius uerba: petite, et dabitur uobis; quaerite,
Abbreviated transcription (Latin):
bi u̾bum: alibi itm consiliũ. Ibi enĩ
bonũ consiliũ: uͥ bonũ ẽ di u̾bum.
Et id̃o tͥ lex dicit. Aitende tͥ ne
siat tͥ u̾bum malũ in corde tuo: &
dicat iħe. Qͥd cogitatis mala in cor¬
dib ur̃is: Misit enĩ ds u̾bũ suũ.
ut sanaret hominẽ: ñ ut ꝑderet.
Hoc u̾bum: medicina. ñ pena ẽ.
Hoc u̾bum in corde tuo: ⁊ in ore
sit tuo. Hoc u̾bum sit in occultis:
uͥ diabłs insidiat᷑. Intret u̾bum:
exeat diabłs. Nam si irrepserit di¬
la. pꝰquã se diabłs in cor eiꝰ inm¬
sit. Et tu gͦ dic. Ab occultis meis
munda me dñe: ne diabolꝰ insidi¬
e ͭ in occultis. sic̃ leo in cubili suo.
lo si xp̃i occulta pie fidelit᷑ ꝙ ser¬
uau̾is: insidiandi diabło locꝰ eẽ ñ po¬
t̾it. Idoq in psalmo nono dauid de
occultis scͥbens dñi sacmentis. qͦd
ẽ conu̾sio peccatoꝵ. uocatio genti¬
ũ. dĩ regnum. pparatio cordis. udi¬
ciuĩ pauꝑm. refectio inopũ: añ de

Expanded text:
ibi \'uerbum\', alibi iterum \'consilium\'; ibi enim ibi \'uerbum\', alibi iterum \'consilium\'; ibi enim bonum consilium ubi bonum est dei uerbum. et ideo tibi lex dicit: attende tibi, fiat tibi verbum malum in corde tuo ; et dicat Jesus: Quid cogitatis mala in cordibus vestris ? Misit enim Deus Verbum suum, ut sanaret hominem, non ut perderet. Hoc Verbum medicina est, non poena. Hoc Verbum in corde tuo, et in ore sit tuo: hoc Verbum sit in occultis, ubi diabolus insidiatur: intret Verbum, exeat diabolus. Nam si irrepserit dida postquam se diabolus in cor ejus immersit. Et tu ergo dic: Ab occultis meis munda me, Domine; ne diabolus insidietur in occultis, sicut leo in cubili suo. Quod si Christi occulta pie fideliterque servaveris, insidiandi diabolo locus esse non poterit. Ideoque in psalmo nono David de occultis scribens Domini sacramentis; quod est conversio peccatorum, vocatio gentium, Dei regnum, praeparatio cordis, 928 judicium pauperum, refectio inopum; ante de
Abbreviated transcription (Latin):
Est aqͣ contͣdictionis. qnͣ uelut qͦdã
amarissimi salis estu fluctuant
nr̃ȩ cogitationes. nec ulla in ꝓfun¬
do m̃tiũ definitiois stabilitate pl¬
cidant᷑: tẽ tempestas in abscond¬
to. tẽ aqͣ contͣdictionis. qͦ solo po¬
test xp̃i sermone sedari. quo etiã¬
pecẽa nob̃ nr̃a dimittit: scd̃m qͦd
ipse dignatꝰ ẽ dice. Iam uos mun¬
di estis: ꝓpt̾ sermonẽ qͣm loquit
sum uob̾. Loqͣre dñe ihu: u̾bun
tuũ medicina ẽ. u̾ͥbum tuũ lum̃ ẽ.
u̾bũ tuũ nr̃e colluuionis ablutio ẽ
u̾bum tuũ fons ẽ. Lu loq̃ris: ⁊ cul¬
pa lauat᷑. Et qͥ de abscondito tem¬
pestatis ⁊ de aqͣ contͣdictioĩs ductꝰ
ẽ sermo: om̃ia nob̃ factũ ẽ u̾bũ di.
Caro factũ ẽ. ut carnẽ seruaret. aqͣ
factũ ẽ. ut aquã contͣdictionis sua
gia temperaret: ⁊ amaritudines
impietatis auferret. Idoq scͥptũ ẽ.
Aqua alta: u̾bum in corde uiri. Au¬

Expanded text:
est aqua contradictionis, quando uelut quodam est aqua contradictionis, quando uelut quodam maritimi sali aestu fluctuant nostrae cogitationes nec ulla in profundo mentium definitionis stabilitate placidantur. tunc tempestas in abscondito, tunc aqua contradictionis, quae solo potest Christi sermone sedari, quo peccata nobis nostra dimittit, secundum quod ipse dignatus est dicere: iam uos mundi estis propter-sermonem quem locutus sum uobis. loquere, domine Iesu: uerbum tuum medicina est, uerbum tuum lumen est, uerbum tuum nostrae conluuionis ablutio est, uerbum tuum fons est; tu loqueris et culpa lauatur. Et quia de abscondito tempestatis et de aqua contradictionis ductus est sermo, omnia nobis factum est dei uerbum. caro factum est, ut carnem seruaret, aqua factum est, ut aquam contradictionis sua gratia temperaret et amaritudines impietatis auferret. ideoque scriptum est: aqua alta uerbum in corde uiri; al
Abbreviated transcription (Latin):
meũ sit qͥcqͥd hic fecit: ⁊ qͥcqͥd ego
feci. filii opꝰ eẽ uire cͤdat᷑. Ipsum
audite dicentẽ: ego ⁊ pat̾ unũ
ht̃ iste tab̾nacłm: s in celo. Au¬
dierunt apłi. ⁊ cecidunt pauo¬
re tͣbati. uenit dñs & leuauit eos.
& iussit ne cui dic̾ent qͦd uidissent.
Huic gͦ tua occulta seruato: cui di¬
uid sua occulta mundabat. diceis
Ab occultis meis munda me dñe. x
da enĩ debent eẽ receptacula: in qͥb
st̃ pietatis occulta mystia. Et id̾otͥ
dicit᷑. Bibe aquã de tuis uasis. & de
puteoꝵ tuoꝵ fontib. inq plateis
suꝑfluant aq̃ tuȩ: ut irriguo fon¬
te munderis. Id̾o tͥ dicit᷑. uino tor¬
cularia tua redundent. Id̃o dicit᷑
In tͥbulatione inuocastime . &. li¬
bauite. ⁊ exaudiui te in abscondi¬
to temƿestatis: ꝓbaui te in aqͣ con¬
tͣdictionis. Est enĩ qͦdam in tͥbula¬
tionib int̾na ƿecꝰtoꝵ seua tempes¬
tas: qñ st̃ foris pugnȩ. intꝰ timores

Expanded text:
meum sit quicquid hic fecit et quicquid ego meum sit quicquid hic fecit et quicquid ego feci filii opus esse iure credatur. ipsum audite dicentem: ego et pater unuhabet iste tabernaculum, sed in caelo\'. audierunt . apostoli et ceciderunt pauore turbati. uenit dominus et leuauit eos et iussit, ne cui dicerent quod uidissent. Huic ergo tua occulta seruato, cui Dauid sua occulta mandabat dicens: ab occultis meis munda me, domine; munda enim debent esse receptacula in quibus sunt pietatis occulta mysteria. et ideo tibi dicitur: bibeaquam detuisuasis et de puteorum tuorum fontibus, et in plateis superfluant aquae tuae, ut inriguo fonte munderis. ideo tibi dicitur: uino torcularia tua redundent, ideo dicitur: in tribulatione inuocasti me et liberaui te et exaudiui te in abscondito tempestatis, tionis. est enim quaedam in tribulationibus interna pectorum saeua tempestas, quando sunt foris pugnae, intus timores.
Abbreviated transcription (Latin):
di dicentis. hic ẽ filiꝰ meꝰ dilectus
in qͦ mͥ complacui: ipsũ audite.
noli errare symon: ut seruulis
d̃i filiũ conferendũ putes. Hicẽ
filiꝰ meꝰ. Ñ moyses filiꝰ. ñ helicis
filtꝰ. quãuis alt̾ apuerit mare.
alt̾ clauserit celũ. in u̾bo enĩ dñ
ut̾q naturã uicit elem̃ti: s illi
mynisterium p̃buert᷑. Hic ẽ qͥ so¬
lidauit aqͣs. celũ siccitate clau¬
sit: ⁊ qñ uoluit in ymbs resoluit.
Uͥ testimoniũ resurrectioĩs adscis
seruulis splendor abscondit᷑. Nãq
ipsos stellaꝵ globos sol exortꝰ ob¬
ducit: ⁊ omĩa eooꝵ lumina mus¬
dano sub sole uanesc̃t. Qmgͦ sub
et̾no sole iustitiȩ. atq illo fulgo¬
re diuino: uidĩ pot̾ant stellȩ car¬
nales: Uͥ gͦ st̃ illa lumina q̃ ur̃is
añ ocłis qͦdam miracło refulge¬
bant: Lenebͤ st̃ uniu̾sa: comꝑa¬
tione lucis et̾nȩ. Alii ministeriis¬
suis dõ placere festinent: hic solꝰ
placet. uł in qͦ bñplacitũ ẽ mͥ. ut

Expanded text:
icest filius meus dilectus, in quo mihi complacui; ipsum audite. \'noli errare, Simon, ut seruulis dei filium conferendum putes. hic est filius meus; non Moyses filius, non Helias filius, quamuis alter aperuerit mare, alter clauserit caelum. in uerbo enim domini uterque naturam uicit elementi; sed illi ministerium praebuerunt, hic est qui soli- dauit aquas, caelum siccitate clausit et quando uoluit in imbres resoluit. ubi testimonium resurrectionis adsciscseruulis splendor absconditur. namque ipsos stellarum globos sol exortus obducit et omnia earum lumina mundano sub sole uaneseunt. quomodo ergo sub aeterno sole iustitiae atque illo fulgore diuino uideri poterant stellae carnales ? ubi ergo sunt illa lumina quae uestris ante oculis quodam miraculo refulgebant? tenebrae sunt uniuersa comparatione lucis aetsuis Deo placere 927 festinent: hic solus placet uel in quo bene placitum est mihi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ uid̾ant annuntiarent: ne offen¬
dicłm qͥsqͣm subiret infirmior. qͥ
uim sacram̃toꝵ fluctuanti inge¬
nio haurire ñ posset. Deniq ipse
petrꝰ nesciebat qͥd dicet: qͥ tria
tab̃nacła dño ⁊ seruulis cͤdet eẽ
facienda. Dem̃ fulgorẽ glȩ dñi tͣns¬
figͣantis se sustinere ñ potuit: in
t̾ram cecidit. Cecid̾unt ⁊ filii to¬
ntrui: iacobꝰ ⁊ ioħs. Et nubes
oꝑuit eos. nec potuert̃ surgere.
nͥ posteaqͣm iħe uenit ⁊ tetigit
eos: ⁊ iussit ut surg̾ent. ⁊ formi¬
dinẽ seqͦstrarent. Intͦierunt gͦ in

Expanded text:
quae uiderant annuntiarent, ne offenquae uiderant annuntiarent, ne offendiculum quisquam subiret in- firmior, qui uim sacramentorum fluctuanti ingenio haurire non posset. denique ipse Petrus nesciebat quid diceret, qui tria tabernacula domino et seruulis crederet esse facienda. deinde fulgorem gloriae domini transfigurantis se sustinere non potuit, in terram cecidit; ceciderunt et filii tonitrui Iacobus et Iohannes et nubes operuit eos nec potuerunt surgere nisi posteaquam Iesus uenit et tetigit eos et iussit, ut surgerent et formidinem sequestrar
Abbreviated transcription (Latin):
Dita scͥbit᷑: in finem ꝓ¬
filiis chore. ꝓ occultiᷤᷤ.
psalmꝰ ipsi dauid. Qd
est ꝓ occultis: Decultoꝵ habu¬
culta sapientiȩ tuȩ manifestasti
głio docem᷑. d ente d̃i filio: qͦd my¬
st̾ia sapientiȩ abscondita sint sa¬
pientib. ⁊ paruulis reuelata. Hec
sunt illa nͥ fallor. qͦ ocl̃s ñ uidit.
nec auris audiuit. nec in cor ho¬
minis ascenderunt: qͣ p̃parauit
łs diligentib eũ. G in occulto cor¬
dis nr̃i occulta sapientiȩ reconda¬
mꝰ. ñ temere aliqͥb diuulgemꝰ. nͥsa
cram̃toꝵ consortib. qͦs dñs uoca¬
uit ad gr̃am suam: qͥ se in abscon¬
dito uult rogari. qm̃ solꝰ ẽ qͥ abs¬
condita ⁊ occulta cognoscat. De¬
niq ip̃se dñs iħe ad ꝑcipiendam
legem solũ moysen. non absc ibu
tam̃: in monte uoluit ascend̾e. In
eũgłio qͦ petͦ. ioħ̃e. ⁊ iacobo. solis.
recꝰtioĩs sue głam reuelauit. ita
occultũ suũ uoluit ẽẽ myst̾iũ. &.
ammonebat freq̃nt̾ ne cui facile

Expanded text:
scribitur: In finem; pfiliis Core, pro occultis p s almus ipsi t auid. quid est \'pro occultis\'? occultorum habuculta sapientiae tuae manifestasti ncto docemur, dicente Dei Filio, quod mysteria sapientiae abscondita sint sapientibus, et parvulis revelata . Haec sunt illa, ni fallor, quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt: quae praeparavits diligentibus eum. ergo in occulto cordis nostri occulta sapientiae iecondamus, non temere aliquibus diuulgemus nisi sacramentorum consortibus, quos dominus uocauit ad gratiam- suam, qui se in abscondito uult rogari, quoniam solus est qui abscondita et occulta cognoscat. Denique ipse dominus Iesus ad percipiendam legem solum Moysen, non absque Iesu tamen, in montem uoluit ascendere, in euangelio quoque Petro, Iohanni et Iacobo solis rectionis suae gloriam reuelauit. ita occultum suum uoluit esse mysterium et ammonebat frequenter, ne cui facile
Abbreviated transcription (Latin):
gunt: Qui licet mortui sint: tamen
aliqͥndo uxerunt. Hbuerunt sp̃m
sentiendi: habuerunt uires agendi
Plurimũq refert capacẽ animuin
ñ fuisse: ⁊ exanimẽ remansisse. Di¬
abolus dicit. Dic lapidi huic: ut
panis fiat. Conficetur iubente do
conuerti posse naturam: tunon
philosophi disputant. ⁊ sunt qͥ pu¬
tant his ẽẽ credendum. cũ qͥd loqͦn¬
tur ignoient. Neq enum celum as¬
cenderunt. axem dimensi. mundũ
ocłis ꝑscrutati sunt: qr nulłꝰ eoꝵ cũ
do in pͥncipio fuit. nullus eorum de
bat. Sigͦ illis creditur. ñ creditur
đo qͥ ait. quẽ admodum celum no¬
uum ⁊ t̾ra noua quȩ ego facio ma¬
nere coram me dixit dominꝰ. sic sta¬
mensis ex mense. ⁊ sabbatum ex sab¬
bato: ⁊ ueniet omnus caro in cons¬
pectu meo. ut adorent in ierłm dix̃
me: Nam uermis eorum ñ morit᷑.
& ignis eorum ñ extinguet᷑: ⁊erunt
in conspectu unuiersȩ carnis. Si t̾ra

Expanded text:
gant? Qui licet mortui sint, tamen gant? Qui licet mortui sint, tamen aliquando vixerunt, habuerunt spiritum sentiendi, habuerunt vires agendi; plurimumque refert capax animi non fuisse, 1157 et exanimum remansisse. Diabolus dixit: Dic lapidi huic, ut fiat panis . Confitetur, jubente Deo, converti posse naturam; tu nonphilosophi disputant, et sunt qui putant his esse credendum; cum quid loquantur, ignorent. Neque enim coelum ascenderunt, axem dimensi, mundum oculis perscrutati sunt; quia nullus eorum cum Deo in principio fuit, nullus eorum de bat . Si ergo illis creditur, non creditur Deo, qui ait: Quemadmodum coelum novum, et terra nova, quae ego facio manere coram me, dicit Dominus, sic stamensis ex mense, et sabbatum ex sabbato: et veniet omnis caro in conspectu meo, ut adorent in Hierusalem,me. Nam vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur, et erunt in aspectum universae carni 87. Si t
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexerunt. ⁊exierrint de monu¬
mento. ⁊ pꝰ resurrectionẽ eiꝰ uenerunt
in scãm ciuitatem: ⁊ multis apparu¬
erunt. Si hec lecta sunt cum emicte¬
ret sp̃m: cur incredibilia putamus.
cum redire ceꝑit ad uidicium: p̃ser¬
tim cum hec resurrectio documenta
illius resurrectionis.&. futurȩ uenita¬
tis exempsum sit: Ninus autẽ exem¬
plum ẽ quam ueritas. Quis gͥ in dñi
passione monumenta aꝑuit. ma¬
num resurgentib dedit: uiam qua
scãm ciuitatẽ peterent demonstra¬
ut. si nemo fuit: Fuit utiq uisdi¬
corporib mortuorum. Hminis tu
queris auxilium: uͥ opus dei cernis:
Non egent humanis diuuina myste¬
riis. Celum d̾̃s fieri iussit ⁊ factum ẽ:
t̾ram creari statiit. ⁊ creata ẽ. Quis
humeris saxa conuexit. qͥs congessit
impensas: qͥs laboranti d̃o suã ope¬
ram demo trauit: In mom̃to hec
facta sunt. His scire quam breui :
Dixit ⁊ fecit. Si dicto elementa con¬
surgunt: cur dicto mortui ñ resur¬

Expanded text:
monumento post resurrectionem ejus venerunt in sanctam civitatem, et multis apparuerunt . 84. Si haec facta sunt, cum emitteret spiritum, cur incredibilia putamus, cum redire coeperit ad judicium? praesertim cum haec resurrectio documentum illius resurrectionis, et futurae sit veritatis exemplum: minus autem exemplum est, quam veritas. Quis igitur in Domini passione monumenta aperuit, manum resurgentibus dedit, viam qua civitatem sanctam peterent, demonstravit? si nemo fuit, fuit utique vis dicorporibus mortuorum. Hominis tu quaeris auxilium, ubi opus Dei cernis? 85. Non egent humanis divina ministeriis. Coelum Deus fieri jussit, et factum est: terram creari statuit, et creata est . Quis humeris saxa convexit? quis congessit impensas? quis laboranti Deo suam operam ministravit? In momento haec facta sunt. Vis scire quam brevi? Dixit, et facta sunt . Si dicto elementa consurgunt, cur dicto mortui non resur
Abbreviated transcription (Latin):
lo. uox pͥma quã atidiui: sicut tubã
loquentẽ mecũ ⁊ dicentẽ. Ascende
huc: iostendam tͥ qͦ oportet fieri.
legimꝰ etiam: canite iniciũ mensis.
tuba. Sed etiam alibi. Laudate
barũ significatio omni uirtute de¬
bemꝰ aduertere: ne quasi fabulam
anilit̾ accipientes piclitem᷑. si in¬
digna dogmati spũali. nͨ conueni¬
entia scͥpturarum enunentia sig¬
nificamus. Nam cũ leginꝰ bellũ
nob̃ ẽẽ ñ aduersꝰ carnẽ ⁊ sangͥnem.
s aduersꝰ spũalia neqͥtiȩ in celestib.
ñ carnalia armautiq. s fortiad̾i
estunare debemꝰ. Non enim satisẽ
tubam uidere. nͨ sonũ eiꝰ audire: nͥ
ꝓpͥetatem sonitꝰ intelligas. Etenim
suncertã uocẽ det tuba: quomͦ qͥs
parabit se ad bellum: Inde oport¬
nos uocis tubȩ scire urtutẽ: ne ui¬
deam᷑ barbari. cũ tubas huiꝰmodi

Expanded text:
lo, et vox prima, quam audivi, sicut tubam lo, et vox prima, quam audivi, sicut tubam loquentem mecum et dicentem: Ascende huc, et ostendam tibi quae oportet fieri . Legimus etiam: Canite initio mensis tuba ; sed etiam alibi: Laudate barum significatio, omni virtute debemus advertere; ne quasi fabulam aniliter accipientes periclitemur, si indigna dogmate spiritali, nec convenientia Scripturarum eminentiae sentiamus. Nam cum legerimus bellum nobis esse non adversus carnem et sanguinem, sarma, sed fortia Deo aestimare debemus . Non enim satis est tubam te videre, nec sonum ejus audire, nisi proprietatem sonitus intelligas. Etenim si incertam vocem det tuba, quomodo quis parabit se ad bellum? Unde oportet vocis tubae nos scire virtutem, ne videamur barbari, cum tu
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ figura seruat᷑: ut ⁊ unigeniti
gł̃a. ⁊ ꝑfecti hominis natura serue
dum ut eger: ⁊ cum rediret. ñ lega¬
tus. ñ nunciꝰ. s ipse dñs saluum fe¬
cit euni. Ipse dixit ⁊ facta sunt. Ip¬
se dñs saluum facit eum. ubiꝙ ipse
quia ꝑ ipsum omnia. Quis autẽ ad¬
iiuaret eũ in qͦ creata s̃ om̃ia: ⁊ oĩa
i ipso constant: Qs adiuuaret eũ
qͥomnia in mom̃to facit: ⁊ in nouis¬
sima tuba mortuos suscitat: Non
cenda. s legitiꝰ numerꝰ explicandꝰ
sit. Tempꝰ autẽ arbitror. de tubarũ
specie dicere. qm sermo ꝓpinquat
ad finem: ut nr̃i qͦ consummandi
eloquii tuba signum sit. Septẽ tu¬
bas legimꝰ in apocalipsi ioħis: quas
septem sumpsere angeli. iͥ etiam ha¬
bes qm septimus angełꝰ tuba cecinit.
ꝙ facta est lux magna de celo diceis.
factum ẽ regnũ huiꝰ mundi. di. et¬
xꝑi eiꝰ: ⁊ regnabit in scła scłorum.
Tuba quidem ⁊ ꝓ uoce accipit᷑. quia
habes: qm̃ ecce ostium aꝑtum in ce¬

Expanded text:
pturae figura servatur, ut et unigeniti gloria, et perfecti hominis natura servetdum; ut egeret, cum redimeret. Non legatus, non nuntius, sed ipse Dominus salvum fecit eum: Ipse dixit, et facta sunt . Ipse Dominus salvum fecit eum: ubique ipse, quia per ipsum omnia . Quis autem adjuvaret eum, in quo creata sunt omnia, et omnia in ipso constant? Quis adjuvaret eum, qui omnia in momento facit, et in novissima tuba mortuos suscitat ? Noncenda, sed legitimus numerus explicandus sit. 105. Tempus autem, arbitror, de tubarum 1162 specie dicere, quoniam sermo propinquat ad finem; ut nostri quoque consummandi eloquii tuba sit signum. Septem tubas legimus in Apocalypsi Joannis, quas septem sumpsere angeli . Ubi habes quoniam septimus angelus tuba cecinit, et facta est vox magna de coelo dicens: Factum est regnum hujus mundi De et regnabit in saecula saeculorum . Tuba quidem et pro voce accipitur, quia habes: Quoniam ecce ostium apertum in coe
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Non enim soli hostes harum
tubarum sonitu uincunt᷑. s et
delectationes. ⁊ dies festi. ⁊ neomenie
sine his eẽ ñ possunt. Nemo enum
potest uͥ duuni hauriat ꝓmissa ser¬
monis. ⁊ resultantib credat oracu¬
lis. exultare letitia: festos dies. aut
tum. repleri xꝑi luce desideret. Sa¬
eͥficia quoq ip̃sa d̃o ꝓbata eẽ ñ pos¬
sunt. nisi confessio uocis aspiret sa
cerdotali oblationi: ꝑ quã ad obse¬
crandã dĩ gr̃am pͦpulus excitari con¬
sueuit. Itaq simus p̃dicatores dñi.¬

Expanded text:
ostes harum tubarum 1165 sonitu vincuntur: sed et delectationes, et dies festi, et neomeniae sine his esse non possunt. Nemo enim potest nisi divini hauriat promissa sermonis, et resultantibus credat oraculis, exsultare laetitia, dies festos aut tum, Christi repleri luce desideret. Sacrificia quoque ipsa Deo probata esse non possunt, nisi confessio vocis aspiret, quae sacerdotali oblatione ad obsecrandam Dei gratiam populos excitare consuevit. 114. Itaque simus praedicatores Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ueterib qͥd de cubarum genere le¬
gerimꝰ: conicientes eas sollempnita¬
ẽẽ umbrã celebritatum. celestiũq
festoꝵ. Hic enim umbra: illic ueri¬
tas. Per umbrã ad ueritatẽ ꝑue¬
nire nitam᷑: cuiꝰ figura eriam ali¬
bi exp̃ssa ẽ hoc mͦ. habes enim: qr
loquutꝰ ẽ dñs ad moysen. Loquere
filiis isrł dicens. Mense septuno.
una die mensis: erit uob̃ requies
in memoriale tubarum uocata.
Sc̃a erit uobis. omne opꝰ seruile
ũ facietis. ⁊ accendetis holocaustũ
dño. In numeris autẽ: loquutꝰ est
dñs ad moysen dicens. fac tͥ duas
& colliget᷑ omnis turba ad ostium
tab̃naculi testimonii. Si autẽ in
una tuba cecineris. ad te uenient
omnes pͥncipes ⁊ duces isrł: ⁊ tuba
canetis significationẽ pͥmam.⁊ ꝓ
monebunt castra. ⁊ constituent᷑
ad orientẽ: ⁊ tuba canetis signifi

Expanded text:
veteribus quid de tubarum genere legerimus, consentientes eas solemnitaesse umbram celebritatum, coelestiumque festorum. Hic enim umbra, illic veritas. Per umbram ad veritatem pervenire nitamur. Cujus figura etiam alibi expressa est hoc modo; habes enim quia locutus est Dominus ad Moysen: Loquere filiis Israel, dicens: Mense septimo, una mensis, erit vobis requies in memoriale tubarum, vocata sancta erit vobis. Omne opus servile non facietis, et accendetis holocaustum Domino . In Numeris autem: Locutus est Dominus ad Moysen, dicens: Fac tibi duas et colligetur omnis turba ad ostium tabernaculi testimonii. Si autem in una tuba cecineris, ad te venient omnes principes et duces Israel, et tuba canetis significationem primam, et promovebunt castra, et constituentur ad
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Igit᷑ uiuente uiro uocabitur ad¬
ultera: si iuncta fuerit alti uiro.¬
ta quodammꝰ obseruantiã legis. in
dauid non occidit. s occidi abella¬
torib passus ẽ. hoc ẽ ꝑfanari ritũ
obseruantiȩ ex lege uenientis. ꝑin
moysi: crederetis ⁊ mͥ. De me enim

Expanded text:
ri. igitur uiuente uiro uocabitur adri. igitur uiuente uiro uocabitur adultera, si iuncta fuerit alteri uirota quodammodo obseruantia legis in gnon Dauid occidit, sed occidi a bellatoribus passus est, hoc est profanari ritum obseruantiae ex lege uenientis per iMoysi, crederetis et mihi; de me enim
Abbreviated transcription (Latin):
qͦͤsiuit. desid̾auit. inuenit. adiu¬
gilans ante ostia sapientiȩ: sicut
ipsa docet. Beatꝰ uir qͥ audit me
& homo qͥ uias meas custodit. ad¬
uigilans ostus meis cotidie: custo¬
rem ascire. S quia erat sub lege.
sub lege enim petrꝰ ⁊ ioh̃es cet̾iq a¬
płici uiri: pͥus nos obseruantiȩ cor¬
poralis uinculis relaxandos prita¬
uit. Quãuis enim lex religiosa. lex
iusta. sicut uri ꝑsona inducit᷑ qr
tam religiosus ⁊ castuserat. ut re¬
gressus uxorem ñ recognosceret. nͨ
intͣret ad eam: tam̃ ubi uri dauid
hoc ẽ uiri humilis copłam p̃cogno
tiis p̃parauit. Inde & ioħs typum
accepit legis. qui quamuis eẽtex
occisus inducit᷑. ut legitimȩ de¬
fectum obseruationis ostendet.
lex enim ⁊ ꝓpħȩ usq ad ioh̃em. qͦ¬
etiam uri occisus est in tẏpolegis
ut synagoga legis laqueis solueret᷑:
q̃m quȩ sub uiro ẽ mulier. uiuen¬
te uiro ligata ẽ legi. si autẽ mor¬
tiuis fuerit uir. soluta ẽ a lege ui¬

Expanded text:
quaesiuit desiderauit inuenit aduigilans ante ostia sapientiae, sicut ipsa dicit: beatus uir, qui audit me, et homo, qui uias meas custodierit aduigilans meis ostiis cottidie, custorem adsciscere. sed quia erat sub lege — sub lege enim Petrus, Iohannes ceterique apostolici um -, prius nos obseruantiae corporalis uncus relaxandos putauit. quamuis enim lex religiosa, lex iusta sicut Uri persona inducitur, quia tam religiosus et castus erat, ut regressus e bello uxorem non recognosceret nec intraret ad eam, tamen ubi Uri Dauid, hoc est uiri humilis copulam cognouitiis praeparabat. unde et Iohannes typum accepit legis, qui quamuis esset ex occisus inducitur, ut defectum legitimae obseruationis ostenderet; lex enim et prophetae usque ad Iohannem. ergo iam Uri occisus est in typo legis, ut synagoga legis laqueis solueretur, quoniam quae sub uiro est mulier uiuente uiro ligata est legi, si autem mortuus fuerit uir, soluta est a lege ui
Abbreviated transcription (Latin):
quia mitis sum ⁊ humił corde. Ecclȩ
quoq uocẽ inuitantis audi. Dicit
enum. Exurge aquilo ⁊ ueni aust̃
ꝑfla ortum meũ. ⁊ defluant ungen¬
ta mea: descendat frater meꝰ ad
ortũ suum. ad fructũ pomiferaꝵ
suarum. Sciens enĩ iamtunc eti
xꝑo tuo fructum de talib pollice¬
baris. Eque te pͥmo in cuibiculum
duxisti regis. inducta diligens ub̃a
suꝑ uinum. cum diligentẽ amaris.
latentẽ quesieris: ꝑicula ꝓ religio¬
ne contempseris. Deinde a libano
sponsa rogaris. uenias: indicio dñi
mosa. Sic enim scͥptum ẽ. Tota es
formosa ꝓxima mea. ⁊ rep̃hensioñ
ẽ inte: ades huc alibano sponsa. ad¬
es huc a libano. Postea ipsa iam nul¬
los aquȩ lapsꝰ. iam nullos impetꝰ
descendentis a libano ꝑtimescens.
aqͥlonem ⁊ austrum aduocans. per¬
flari cupiens ortũ tuum: ut in alus
unguenta defluant. in aliis mul¬
tiplices fecunditatis tuȩ fructus

Expanded text:
. Ecclesiae quoque vocem invitantis agnosce; dicit enim: Exsurge, aquilo, et veni, auster; perfla hortum meum, et defluant unguenta mea. Descendat frater meus in hortum suum, et edat fructum pomiferarum suarum . Sciens enim jam tunc etia, Christo tuo fructum de talibus pollicebare: et quae primo te in cubiculum dixisti Regis inductam, diligens ubera super vinum, cum diligentem amares, lactantem quaereres, pericula pro religione contemneres. 119. Deinde a Libano, sponsa, rogaris ut venias, judicio Domini lis. Sic enim scriptum est: Tota es formosa, proxima mea, et reprehensio non est in te. Ades huc a Libano, sponsa, ades huc a Libano . 120. Postea ipsa jam nullos aquae lapsus, jam nullos impetus descendentes a Libano pertimescens, aquilonem et austrum advocas, perflari cupiens hortum tuum; ut in aliis unguenta tua defluant, in aliis multiplices fecunditatis tuae fructus
Abbreviated transcription (Latin):
luce xꝑc complectit᷑: quandoqͥdem
a summo celo egressio eiꝰ. ⁊occursꝰ
eiꝰ usq ad summũ eiꝰ: nͨ ẽ qͥ se abscon¬
dat a calore eiꝰ. Omnes enim benig¬
nus illustrat. nͨ refutare leuems
emendare uult. nͨ excludere durũ
eccła s mollire desiderat: ⁊ ido eos
in canticis canticorũ eccła. in eu¬
anglio xꝑc inutat dicens. Uenite
ad me omnes qͥ laboratis ⁊ honera¬
tiestis: ⁊ ego uos reficiam. Tollite¬

Expanded text:
em a summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus, nec est qui se abscondat a calore ejus . Omnes enim benignus illustrat, nec refutare levem, sed emendare vult: nec excludere durum Ecclesia, sed mollire desiderat. Et ideo eos in Canticis canticorum Ecclesia, in Evangelio Christus invitat dicens: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati
Abbreviated transcription (Latin):
micilium in suȩ potestatis seriem
ꝓmereri. Tunc enĩ bellũ conficit᷑ hos¬
res tubȩ: si corde credas. ⁊ ore fatea¬
ris. Corde enĩ credit᷑ ad iustitiam.
ore autem confessio fit ad salutẽ.
Hac gͥ gemina tuba ad illã scãm
terram resurrectionis scilicet dei¬

Expanded text:
micilium in suae posteritatis seriem micilium in suae posteritatis seriem promereri. Tunc enim bellum conficitur, hosres tubae, si corde credas, et ore confitearis: Corde enim creditur ad justitiam ore autem confessio fit ad salutem . Hac igitur gemina tuba ad illam sanctam terram, resurrectionis scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
uidebimꝰ diuina mysteria: ⁊ideo
uere legis caracter in nr̃is morib
expͥmatur. qͥ in d̃i ambulamus
imagine: qͥa iam legis umbratͣn¬
siuit. umbra iudeis carnalibus.
imago nob̃: ueritas resurrecturis.
Ummbrã in lege. imaginẽ in euan¬
imago. s ueritas. Et ideo ꝑ moysen
lex: qr umbra ꝑ hominẽ. figura
ꝑ legem: ꝑ iħm ueritas. Neq enim
uidere desiderat. debet diligere
deũ. ut diligat᷑ ã dõ. ⁊ sit ñ seruus
s amicꝰ qͥ mandata d̃i fecerit: ut
faciat sͥ duas rationabiles tubas
ñ raucum increpantib t̾ribiliso¬
sunt: ꝑ qͦs diuino sp̃u paulꝰ incre¬
puit dicens. Orabo sp̃u. orabo ⁊
mente: psallam sp̃u. psallam&.
mente. Alterũ enim sine alteroneqͣ
Nec omniũ ẽ uni̾sam colligere sy¬
nagogam. s solis sac̾dotib ⁊ minis¬
tris d̃ĩ canentib p̃rogatiua ista de¬
destunonii p̃matura intentione ꝯ¬
uenerit. oꝑa possit expectare duui¬
na: ⁊ legitimum illud et̾numq do¬

Expanded text:
na mysteria. Et ideo verae legis character 1164 in nostris moribus exprimatur, qui in Dei ambulamos imagine; quoniam jam legis umbra transivit: umbra Judaeis carnalibus, imago nobis, veritas resurrecturis. umbram in Lege, imaginem in Evanimago, sed veritas. Et ideo per Moysen Lex; quia umbra per hominem, figura per Legem, per Jesum veritas . Neque enim videre desiderat, debet diligere Deum ut diligatur a Deo: et sit jam non servus, sed amicus, qui mandata Dei fecerit; ut faciat sibi rationabiles tubas duas non raucum increpans, terribili sosunt, per quas divino spiritu Paulus increpuit dicens: Orabo spiritu, orabo et mente: psallam spiritu, psallam et mente ; alterum enim sine altero nequnec est omnium universam colligere synagogam: sed solis sacerdotibus, et ministris Dei canentibus ista testimonii praematura intentione convenerit: et opera possit spectare divina, et legitimum illud aeternumque do
Abbreviated transcription (Latin):
terit᷑. Neq enim ociose dixit. reliqͥ
mͥ septẽ milia uiroꝵ: qͥ ñ curuaue¬
runt genua ante baal. Q umbra
futurȩ qͥetis. in dieb. mensib. an¬
nis. mundi ipsiꝰ temꝑe figuratur:
& ido ꝑ moysen mandatur filus
singłis fiat reqͥes in memoriale tu¬
barum. ne seriuile aliqͦd opꝰ s deo
sacͥficium deferat᷑: eo quod in ipso
fine ebdon. adis quasi mundi sabba¬
to. spũalia a nob̃ ñ carnalia oꝑa
flagitent᷑. Qͦd enim carnale ser¬
uile: qr animo caro seruit. lib̃um
innocentia facit. culpa uenalem.

Expanded text:
 Deus dixit: Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante Baal . Ergo umbra futurae quietis in diebus, mensibus, annis, mundi ipsius tempore figuratur; et ideo per Moysen mandatur filiis singulis fiat requies in memoriale tubarum: nec servile aliquod opus, sed Deo sacrificium offeratur; eo quod in ipso fine hebdomadis, quasi mundi sabbato, spiritalia a nobis non carnalia opera flagitantur. Quod enim carnale, servile; quia animo caro servit: liberum vero innocentia facit, culpa vernaculum.
Abbreviated transcription (Latin):
requiem significare: quȩ ñ solum
in dieb ⁊ annis ⁊ ꝑiodis estimat᷑.
Unde iubeleꝰ annus sacratus est
numeiꝰ: s etiam annum septu¬
agesimũ comp̃hendit. qͣndo in ierl̃m
regressis ẽ płs: qͥ septuaginta an¬
nos in captiuitatem durauit. In¬

Expanded text:
videtur significare, quae non solum in diebus et annis et periodis aestimatur unde et jubilaeus sacratus est numerus, sed etiam annum septuagesimum comprehendit, quando in Hierusalem regressus est populus, qui septuaginta annis in captivitate dura
Abbreviated transcription (Latin):
tasse ⁊ illum ycarũ ꝑdidistis. qͦd ꝑ¬
suasionib ur̃is inductus adolesceis:
pꝰ autẽ se fuisse fortasse eͤdiderat.
Iuc etiam pleriq senes deceptis̃.
ut graui immorerent᷑ dolori cyo¬
neis male cͤduli fabulis: dũ putans
modulis se mulcendo flebilib al¬
bentẽ molli pluma mutare cani¬
ciem. Hec quam incͤdibilia: quã
deformia. Qͣnto illud conuenientiꝰ.
ut credas scd̃m naturã. credas scdm¬

Expanded text:
tasse et illum Icarum perdidistis, quod ptasse et illum Icarum perdidistis, quod persuasionibus vestris inductus adolescens, prius avem se fuisse fortasse crediderat. Hinc etiam senes plerique decepti sunt, ut gravi immorerentur dolori, cygneis male creduli fabulis, dum putant modulis se mulcendo flebilibus albentem molli pluma mutare canitiem. 130. Haec quam incredibilia! quam deformia! Quanto illud est convenientius, ut credas secundum natura
Abbreviated transcription (Latin):
tib: hec arbitrant᷑ uera de mortuis
Illi autẽ qͥ ista finxerunt. ñ suam
losophorũ errores irridere uoluert.
qͥputant qͦd illa anima qͤ miti hu¬
miliq ꝓposito iracundiam iunc̾e̾.
patientiã assumere. cruore abstunie
consueuerat: eadem frementis motu
leonis incensa irȩ. ⁊ patiens effrena
rabiem sitire. sanguinẽ cedemiq pos¬
sit expetere: ⁊ illa qͤ ppłorum fremit
uarios regali qͦdam consilio temꝑa
& rationabili uoce mulcebat. ea¬
dem se int̾ deuia atq deserta ritu
luporum patiat᷑ ululare: aut quȩ
inuisto sub onere gemens. duri ara¬
tri labores questu mugiebat mise
rabili. eadem postea in figurã homi¬
nis cominutata. leui cornua qͤrat
in fronte: uel illa quã p̃petes prus
pennȩ usq ad alta celi ꝑ sublune
ueris alarum remigus euehebant.
eadem postea uolatꝰ iam ñ suos
reqͥrans eẽ. humani doleat se corꝑis
gͣuitate pigrescere. Huc etiam for¬

Expanded text:
tibus, haec arbitrantur vera de mortuis. tibus, haec arbitrantur vera de mortuis. Illi autem qui ista finxerunt, non suam losophorum errores irridere voluerunt: qui putant quod illa anima quae miti humilique proposito iracundiam vincere, patientiam assumere, cruore abstinere consueverat, eadem frementi motu leonis incensa, irae impatiens, effrena rabie, sitire sanguinem, caedemque possit expetere: et illa quae populorum fremitus varios regali quodam consilio temperabat, et rationabili voce mulcebat; eadem se inter devia atque deserta ritu luporum patiatur ululare: aut quae injusto sub onere gemeus, dures aratri labores questu miserabili mugiebat; eadem postea in figuram hominis commutata, levi cornua quaerat in fronte: vel ad alta coeli per sublime aeris alarum remigiis evehebant; eadem 1169 postea volatus jam non suos requirat, et se humani doleat corporis gravitate pigrescere. 129. Hinc for
Abbreviated transcription (Latin):
illorum sententia placet: qͥ nr̃as
animas uͥ ex hoc corꝑe enugͣuerig.
in corꝑa ferarum. uariarũq ani¬
mantiũ tͣnsire cõmemorant: At
certe eis contͣ medicam̃toꝵ illecebͣs
composita ẽẽ ludibria poetarum
ipsi phylosophi disserere solent. nͨ
tam illos qͥ ista ꝑpessi simulent᷑. qͣm
sensꝰ eorum qͥ has confinxerint. uł
circa eas pocula ferunt. in uarla¬
rũ bestiarum monstra conuersos
Qͥd enim tam sumile ꝓdigu:¬
huc quã homines credere inha¬
bitus feraꝵ potuisse mutari: Qn¬
to maioris est ꝓdigii gub̃natͥcem
hominis animã. aduersã generi
humano bestiarũ susciꝑe natu¬
rã. capacemq rationis. ad irrati¬
onabile animal posse tͣnsire. qͣm
corporis effigies eẽ nuitatas. si uos ipsi
destruitis hec qͥ docetis: Nam ma¬
gicis incantata carminib porten¬
tuosȩ huiꝰ conuersionis gen̾a tͣdidi¬
stis. Ludunt hec poetȩ. rep̃hendunt
phylosophi. ⁊ ꝗͣputant ficta de uuen¬

Expanded text:
illorum sententia placet, qui nostras illorum sententia placet, qui nostras animas, ubi ex hoc corpore emigraverint, in corpora ferarum, variorumque animantium transire commemorant? At certe haec circeis medicamentorum illecebris composita esse ludibria poetarum ipsi philosophi disserere solent: nec tam illos qui perpessi ista simulentur, quam sensus eorum qui ista confinxerint, velut circeo poculo ferunt in varia bestiarum monstra conversos. Quid enim tam simile prodigii, quam homines credere in habitum ferarum potuisse mutari? Quanto majoris est prodigii gubernatricem hominis animam, adversam humano generi bestiarum suscipere naturam, capacemque rationis ad irrationabile animal posse transire, quam corporis effigies esse mutatas? Vos ipsi haec destruitis, qui docetis. Nam magicis incantata carminibus portentosae hujus conversionis genera tradidistis. 128. Ludunt haec poetae, reprehendunt philosophi: et quae putant ficta de viven
Abbreviated transcription (Latin):
luit helyas. Sapientib credit᷑. s ⁊
hii in quib diinꝰ sp̃c loquebat᷑. ad
meliora ꝓperabant. Si reliquorum
uidicia suscitant᷑. ut cognoscamꝰ
omnes in unã conuenire sententiã:
qͣnti mortẽ merori. qͣnti mortẽ for
midini p̃culerunt: iudicantes ui¬
delicet ⁊ grauiorẽ mortis metũ eẽ
quã mortẽ. Ad eo mors sius malis
non tuet᷑: s uitȩ miseriis antefer¬
tur: cum expetitur morientis exitꝰ.
genus pꝰ mortẽ aliquod repperert̃.
quo nos magis uti quã resurgere
delectauit. Et illi quidem qͥ dicunt
animas. immnortales ẽẽ: ñ satis me¬
mulcere possunt. cum ꝓ parte me
redimunt. Lam qͣpotest ẽẽ gr̃a. u̾ͥñ
totꝰ euasit: Qͤ uita. sun meopꝰd̾i oc¬
cidat᷑: qͦ iustitia. si naturȩ finis morᷤ
sit erranti iustoue communis: Qe
ueritas: ut qr seipsam moueat. et
semꝑ moueat᷑ anima immortalis
t᷑ incertum: Nec ex contrariis col¬
ligat᷑ ueritas. s destruat᷑. An uͦ

Expanded text:
luit Elias . Si sapientibus creditur, et luit Elias . Si sapientibus creditur, et hi in quibus divinus Spiritus loquebatur, ad meliora properabant: si reliquorum judicia sciscitamur, ut cognoscamus omnes in unam convenire sententiam; quanti mortem moerori, qntes videlicet graviorem metum mortis esse, quam mortem. Adeo suis malis mors non timetur, sed vitae miseriis antefertur! cum expetitur morientis exitus,genus post mortem aliquod repererunt, quo nos uti magis, quam resurgere delectabit? Et illi quidem qui dicunt animas immortales esse, non satis mulcere me possunt, cum pro parte me redimunt. Nam quae potest esse gratia, ubi non totus evasi? quae vita, si in me opus Dei occidat? quae justitia, si naturae finis mors sit, erranti justove communis? quae veritas, ut quia ipsa se moveat, et semper moveatur atur incertum; nec ex contrariis colligatur veritas, sed destruatur. 127. An vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetua succedit: uͥ nulla cͥminũ se¬
ries. uͥ nulla illecebra delictoꝵ: Qͥs
in dolore tam patiens: qͥ ñ mortem
ores: Quis in infirmitate tam cons¬
tans: ut ñ optet se mori potiꝰ quã
debilem uiuere: Qs in merore tam
fortis: ut ñ desideret eo se uel mori¬
endo defungi: Qͦd si nob̾ ipsi dum
uiuimꝰ displicemꝰ. cũ uiuendi finẽ
p̃stitum esse nouimꝰ. qͣnto ampliꝰ
deb̾emꝰ uite tedere istiꝰ. si sine fine
futuros nob labores huiꝰ corporis
serabiliores sumꝰ omnib hominib.
Non qͦd in xꝑo sperare sit miserũ:
olescentiam desiderat. ad olescens
aunos maioris sͥ mentit᷑ etatis:
iuuenis beneficio eui florentis ingͣ¬
tus. senilem honorificentiã concu¬
piscit. Ita omnib ex natura uenit
penitet. Deniq etiam ipsa pꝰ usum
uota fastidio sunt: ⁊ quȩ mereriop¬
tauimꝰ. cum meruimꝰ addicamus.
gatũ incolatũ suũ sepe doluerunt.
Doluit dauid. doluit iheremias: do¬

Expanded text:
perpetua succedet; ubi nulla criminum seperpetua succedet; ubi nulla criminum series, nulla illecebra delictorum? 124. Quis in dolore tam patiens, qui non mortem oret? quis in infirmitate tam constans, ut non optet mori se potius, quam debilem vivere? quis in moerore tam fortis, ut non desideret eo se vel moriendo defungi? Quod si ipsi nobis dum vivimus, displicemus, cum vivendo finem praestitum esse noverimus; quanto amplius vitae nos taederet istius, si sine fine futuros nobis labores hujus corporis serabiliores sumus omnibus hominibus ; non quod in Christo sperare sit miserum, olescentiam desiderat, adolescens annos sibi majoris metitur aetatis, juvenis beneficio aevi florentis ingratus, senilem honorificentiam concupiscit. Ita omnibus ex natura venit poenitet. Denique etiam ipsa post usum vota fastidio sunt: et quae mereri optavimus, cum meruerimus, abdicamus. gatum incolatum suum saepe doluerunt : doluit David, doluit Jeremias , do
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ mortui descͥpti in libris scd̃m fac¬
ta sua. ⁊ dedit mare mortuos qͥ in
nes se erant. Negͦ dubites qͤm admo¬
dũ resurgant. quos inferna reuo¬
munt. mare reddit: accipe etiam
qͣndo ꝓmittat᷑ gr̃a futura iustorũ.
Et audiui inqͥt uocẽ magnã de ce¬
lo dicentẽ. Ecce tab̃nacłm cd̃i cum
hominib: ⁊ habitauit cum illis.
Et ipsi ppłs eiꝰ erunt.⁊ ipse d̃s cum
illis erit eorum d̃s. ⁊ delebit omnẽ
lacͥmã ab oculis eorum:⁊ mors non
erit ampliꝰ. neq luctus. neq clamor
neq dolor ultra erit. Compara nẽ
si placet. atq contende uitam hanc
cum illa uita: ⁊ elige si potes ꝑpetuã
corporis uitam. in labore erumpnac
miserabili tantarũ commutatio¬
nũ: uotorum tedio. fastidio uoluy¬
tatum. Nonne si d̾s ista ꝑpetuare
uellet. illa diligeres: Nam si ꝑ se
ipsam uita fugienda ẽ. ut sit mo¬
lestiarũ fuga. reqͥes erumpnarũ.
qͣntomagis ea requies exƿetenda.
eui futurȩ resurrectionis uoluptas

Expanded text:
sunt mortui de scriptis in libris, secundum facta sua. Et dedit mare mortuos, qui in nes se erant . Ne ergo dubites quemadmodum resurgant, quor inferi revomunt, mare reddidit. 122. Accipe etiam quando promittatur gratia futura justorum: Et audivi, inquit, vocem magnam de throno dicentem: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum illis; et ipsi populus ejus erunt, et ipse Deus cum illis erit illorum Deus. Et delebit omnem lacrymam de oculis eorum, et mors non erit amplius, neque luctus, neque clamor, neque dolor ultra erit. . 1167 123. Compara nunc, si placet, atque contende vitam hanc cum illa vita, et elige, si potes, perpetuam corporis vitam in labore aerumnaque miserabili tantarum commutationum, votorumque taedio, fastidio voluptatum. Nonne si Deus ista perpetuare velit, illa deligeres? Nam si per se ipsa vita fugienda est, ut sit molestiarum fuga, requies aerumnarum; quanto magis ea requies est expetenda, cui futurae resurrectionis voluptas
Abbreviated transcription (Latin):
in epulis estimabimꝰ: S nemo in
manducando nos duudicet. Nos¬
scunꝰ qm̃i lex spiritalis ẽ. Nemo gͦno
diuidicet in escis aliquib. aut i
poti. aut in parte diei festi. aut ue¬
omieniis. aut sabbato: qͦ s̃ umbra

Expanded text:
lis aestimabimus? Sed nemo nos in manducando dijudicet; novimus enim quia Lex spiritalis est : Nemo ergo nos judicet in escis aliquibus aut in potu, aut in parte diei festi, aut neomeniis, aut sabbato; quae sunt umbra