comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scił q̃ ẽ ex mĩa. Cũ enĩ uellet pͣuos ĩ saluare siuellẽt
tñ ip̃i contͣdict̃ oꝑibꝰ huic uoluntati. Orat gͦ iste
qd̵ sic̃ uoluntas di in omĩbꝰ ciuibꝰ cęli. ita faciat se
⁊i alios tr̃enos tales. qͥ nullo mͦ uoluntati di resis¬
tant. qd̾ in nullo ꝑfecte cõplet᷑ nͥ incelesti uita tñ
qr aliq̃ mͦ in hac uita cõplet᷑. insci̾s. ⁊ si ñ ꝑomĩa

Expanded text:
sericordia. Cum enim vellet pravos etiam salvare, si vellent, tamen ipsi contradicunt operibus huic voluntati. Orat ergo iste, quod sicut voluntas Dei est in omnibus civibus coeli, ita faciat se et alios terrenos tales, qui nullo modo voluntati Dei resistant, quod in nullo perfecte completur nisi in coelesti vita, et tamen aliquo modo in hac vita completur in sanctis, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posst̾ cogitatõnes intellig̾e̾. nͥ aliqͥbꝰ signis in¬
dicent᷑. Erant gͦ oĩa eis u̾b̾ suis intimanda. Ere¬
debant ñ gentiles u̾boꝵ ꝯpositõẽ dõs ad com¬
passionẽ mou̾e. sic̃ ⁊ hoĩes. faciebant gͦ lon¬
gas orõnes. in multiloqͥo ꝯfidentes. Hȩc remo¬
uet dñs. ñ qd phibeat longas orõnes. qr ꝑ noc
tasse in orõne legit᷑. ⁊ passione imminente
cientia. Uñ ait. Nolite multũ loqͥ. Multũ dico

Expanded text:
non possunt cogitationes intelligere, nisi aliquibus signis indicentur. Erant igitur omnia verbis suis incitanda. Credebant etiam gentiles verborum compositione deos ad compassionem movere, sicut et homines, faciebant igitur longas orationes in multiloquio confidentes. Hoc removet tasse in oratione legitur, et passione imminente,cientia, unde ait: Nolite multum loqui.--Multum dico,
Abbreviated transcription (Latin):
de malis oꝑibꝰ humilis confessio pociꝰ pla¬
cet. quã de bonis suꝑba głatio. suddit. Ami¬
ce. ñ facio tͥ iniuriam. Murmuratio ista
fuit in mundo. ⁊ in mundo arbitrati st̃
quia plus accepturi essent in futuro. Isti
ñ acceperunt m̃cedem. s ꝑfecti qui ñ mur¬
murauert̃. Legitur gͦ ita in collectione.
Pmi iudei qui in pͥmo tempore ꝯu̾si sunt.
arbitrati st̃ in quibꝰdam menbris. quod
in aliis ꝑsonis. ⁊ hi ita accipientes in qui¬
busdam ꝑsonis murmurabant in aliis
ꝑsonis. Hec ẽ questio udeoꝵ adu̾sus dñm.
Hi nouissim .i. gentiles una hora fecerunt.
idr laborauerunt. nos aũ uidei laboraui¬
mus toto tempore. qd̵ fuit sub lege. & por¬
tauimꝰ pondꝰ diei ⁊ estus .i. dui sub oñe legi
sudauimꝰ. uł longiora carnis temptam̃ta
sustinuimꝰ. Quibꝰ dñs respondebat. ꝑ ser
uos suos ꝑfecfiores. Amice ꝑfidem. & non
amice ꝑ oꝑationem. nonne ex denario .i.
am recepisti: S quia cepisti inuidere e

Expanded text:
s operibus humilis confessio, potius quam de bonis superba gloriatio, subdit: Amice, non facio tibi injuriam. Murmuratio ista fuit in Judaeis, et in mundo arbitrati sunt, quod plus essent accepturi in futuro. Et isti non acceperunt mercedem, sed perfecti qui non murmura Judaei, qui in primo tempore conversi sunt, arbitrari suni in quibusdam membris, quod in aliis personis, et ita accipientes in quibusdam personis murmurabant in aliis personis; haec est conquestio Judaeorum adversus Dominum: Hi novissimi, id est gentiles, una hora fecerunt, id est laboraverunt. Nos autem Judaei laboravimus toto tempore, quod fuit sub lege. Et portavimus pondus diei et aestus, id est diu sub onere legis sudavimus, vel longiora carnis tentamenta sustinuimus, quibus Dominus respondebat per suos scilicet perfectiores: Amice, per fidem, et non amice per operationem, nonne ex denario diuram recepisti? Sed quia incoepisti invidere et
Abbreviated transcription (Latin):
tes ⁊ dic̃ illis. Quid hic statis totadie ocio¬
si : Qui enini tͣnsacto tam longo mundi
tempore. ꝓ uita sua laborare neglex̾ant.
quasi totadie ociosi stabant. Qͣ pensandũ
quid isti respondeant. Quia nemo nosꝯ
duxit. Nullus quippe ad eos patͥarcha
nullꝰ ꝓpħa uen̾at. Quid ẽ gͦ dicere quia
nemo nos conduxit. nͥ quia uias uite nul-¬
lus nob̃ demonstrauit. Possumꝰ ẽ easdẽ
diuersitates horarũ. ad unũquẽq hominẽ
ꝑ eratis mom̃ta distinguere. Mane qͥppe

Expanded text:
tes, et dicit illis: Quid hic statis tota die otiotes, et dicit illis: Quid hic statis tota die otiosi? Qui enim transacto tam longo mundi tempore, pro vita sua laborare neglexerant, quasi tota die otiosi stabant, et pensandum quid isti responderint. Quia nemo nos, etc. Nullus quippe ad eos patriarcha, nullus propheta venerat: quid est ergo dicere, quia nemo nos conduxit, nisi quia vitae vias nullus nobis demonstravit? Possumus etiam et easdem diversitates horarum ad unumquemque hominem per aetatis momenta distinguere. Mane quippe
Abbreviated transcription (Latin):
que ab abel usto usq ad ultimũ electũ
qͥ in fine nasciturꝰ ẽ. quot scõs ꝓtulit. qͣi
tot palmites misit. Hic pat̾ ad excolendã
di huiꝰ inicio usq ad finẽ ad erudiendã
fidelium plebem p̃dicatores mitt̾e non
desistit ¶ Conuentione aũ facta. ⁊ c̃.
diuini noĩs. ut in xͦ recipiat imaginẽ
dĩtatis. qmͣ in paradiso ꝑdidit liuore
serpentis. ⁊ qntomagis studuerit deca¬
logum implere. tanto ampliꝰ reformat᷑
ad imaginem eiꝰ qui creauit eũ. I gres¬
sus cͥca horã t̾riam. Prima hora fuit ab
adam usq ad noe. ĩercia uͦ a noe usq
ad abraham. In qua t̾cia uidit alios stan¬
tes in foro. quasi uendibiles. ⁊ a bono oꝑe
cessantes. Q. hoc ẽ qd̃ dicit ociosos: quos
itm̃ in uineam misit. Itm̃ fecit similit̾
cͥca .ui. horam. que ẽ ab abraham usq
ad moysen. ⁊ circa horam nonam simi¬
lit̾. que ẽ a moyse usq ad aduentum
dñi. Circa undecimã uͦ que ẽ ab aduentu
dñi usq ad finẽ mundi exiit ip̃e .i. ꝑ se¬

Expanded text:
quae ab Abel justo, usque ad ultimum electum qui in fine mundi nasciturus est, quot sanctos protulit quasi tot palmites misit. Hic Pater ad excolendamdi hujus initio, usque in finem, ad erudiendam fidelium plebem, praedicatores mittere non destitit. Conventione autem facta cum divini nominis, ut in Christo recipiat imaginem deitatis, quam in paradiso perdiderat livore serpentis, et quanto magis studuerit decalogum implere, tanto amplius reformatur ad imaginem ejus qui creavit eam. Et egressus circa horam tertiam, etc. Prima hora fuit ab Adam usque ad Noe. Tertia vero ad Noe usque ad Abraham. In qua tertia vidit alios stantes in foro, quasi vendibiles, et a bono opere cessantes, et hoc est quod dicit otiosos, quos misit in vineam. Iterum fecit similiter circa horam sextam, quae est ab Abraham usque ad Moysen. Et circa horam nonam similiter, quae est a Moyse usque ad adventum Domini. Circa undecimam vero, quae est ab adventu ini usque in finem mundi exiit ipse, id e
Abbreviated transcription (Latin):
nectus ẽ. qr sol. id ÷ calor etatis decrescit.
Undecima uͦ decͤpita etas. uł uet̾ana uocat᷑.
In his omnibꝰ aliqui ad bonam uitam ꝑdu¬
dõ iuu̾e neglexit. quasi usq ad undecimã
te. ⁊ ad uire uiam iam ñ multũ laborat᷑i
Sonsicła quia sero ñ alio mane reddit
m̾cedem. Ergo adhuc stante isto seculo
quia uentura beatitudo ẽ merces iusti¬
ciȩ. deiñ ne peccatores uideant beatitu¬
dinem. dicente ꝓpħa. Tollatur impiꝰ ne
nis uniꝰcuiꝰq Uel finis mundi .i. ulte
filioli nouissima hora ẽ. Dicit dñs ꝓcu
dedit in manꝰ Tloca oꝑarios añ tͥbunal.
et redde illis m̃cedem. ꝓut quisq gessit. m̃¬
cipiens a nouissimis usq ad primos .i. a tp̃r¬

Expanded text:
 sol, id est, calor aetatis descendit. Undecima vero decrepita aetas, vel veterana vocatur. In his omnibus aliqui ad bonam vitam perduDeo vivere neglexit, quasi usque ad undecimam te, et ad vias vitae jam non multum laboraturi Considera quia sero, non alio mane reddit mercedem. Ergo adhuc stante saeculo quia ventura beatitudo est merces justitiae; deinde, ne peccatores videant beatitudinem, dicente propheta: Tollatur impius ne nis uniusjusque, vel finis mundi, id est, Filioli, novissima hora est ; et Apostoludedit in manus: Voca operarios ante tribunal et redde illis mercedem prout quisque gessit, incipiens a novissimis usque ad primos, id est
Abbreviated transcription (Latin):
dere. murmurare. cum in pͦmo suscipien¬
do nulla inuidia. nilla murmuratio erit.
S consuetudo ẽ in diumna pagina multos
in collectione acciꝑe. ⁊ quedã uerba qͥbꝰdã
ꝑsonis congruere. ⁊ quedã aliis ñ toti
collectioni. Cum gͥ pͥmi dicunt᷑ murm᷑aᷤ¬
se. ⁊ tam̃ m̃cedem recepisse. in aliis ꝑsoni
ppłm dĩ ab micio. quẽ ds̃ dilexit ⁊ fouit.
qui ẽ in cerimoniis legalibꝰ pondꝰ porta¬
uit diei & estus. Dicebant aũ & ppłm gñ¬
tilem canes eẽ pociꝰ quam homines. ĩdig¬
nos eẽ iudicantes ut qui ydolis seruiebant
comparabiles sͥ exist̾ent. s dñs qui uenit¬

Expanded text:
dere, murmurare, cum in praemio suscipiendo nulla invidia, nulla erit murmuratio? Sed consuetudo est in divina pagina multos in collectione accipere, et quaedam verba quibusdam personis congruere, et quaedam aliis, non toti collectioni. Cum igitur primi dicantur murmurasse, et tamen mercedem recepisse, in aliis et in ulum Dei esse ab initio, quem Deus dilexit et fovit, qui in caeremoniis legalibus pondus portavit et aestus. Dicebant etiam populum gentilem canes esse potius quam homines, indignum esse judicantes, ut qui idolis servierant, sibi comparabiles existerent. Sed Dominus, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
& sorores. matͤm. ⁊ patͤm. carnales affect᷑
intelliguntur. ꝑ agros omnes tempora¬
les diuiue significantur. Centuplũ acci¬
piet. Quidam ex occasione huiꝰ sentñ¬
tȩ iudaicam mille annoꝵ fabulam pꝰ
resurrectionem iustoꝵ dogmatizant.
uita ęt̃na donanda. Nec uident inepti.
quia si in cetis digna sit reꝓmissio in uxo¬

Expanded text:
, sorores, patrem, matrem, carnales affectus intelliguntur. Per agros, omnes temporales divitiae significantur. Centuplum accipiet, etc. Quidam ex occasione hujus sententiae, Judaicam mille annorum fabulam, post resurrectionem justorum dogmatizant, vita aeterna donanda. Nec vident inepti, quod etsi in caeteris digna sit repromissio, in uxo
Abbreviated transcription (Latin):
gibbo peccatorũ deposito ꝑ angustam
uiam uite ingredi. quã iudeum de mł¬
tis głantem. ⁊ ad subeundũ leue onꝰ xͥ
se humiliare nolentem. Aliter. Dr̃ quia
iherosolimis quedam porta erat. que fo¬
ram̃ acus dicebatur. ꝑ quam camelus nͥ
deposito oñe ⁊ flexis genibꝰ tͣnsire ñ po-¬
terat: ꝑ quã significantur diuites ñ pos¬
se intrare uiam artam que ducit ad ui¬
tam. nͥ diuitiis saltem ñ amando depo¬
sitis. ⁊ sordib peccatoꝵ renuntiatis ⁊ cor¬
dibus ꝑ humilitatem contͥtis. ¶Auditiᷤᷤ
qͦ tendit ħ int̾rogatio. cum mcõparabilit̾
ꝑditis diuitibꝰ pot̾ĩt saluari. nͥ qr intel¬
pectu suo reddidit attentos Ap̃ homineᷤ
ħ impossibile ẽ. apd̃ dm̃ aũ omnia possi¬
accipiendũ ẽ quod cupidi ⁊ suꝑbi qͥ noĩe

Expanded text:
per angustam viam vitae ingredi, quam Judaeum de multis gloriantem, et ad subeundum leve onus Christi, se humiliare nolentem. Aliter dicitur, quia Jerosolymis quaedam porta erat, quae Foramen acus dicebatur, per quam camelus, non nisi deposito onere et flexis genibus transire non poterat, per quam significantur divites, non posse intrare viam arctam, quae ducit ad vitam, nisi divitiis saltem non amando depositis, et sordibus peccatorum renuntiatis, et cordibus per humilitatem contritis. Auditis ec interrogatio, cum incomparabiliter rditis divitibus, poterat salvari, nisi quia intelpectu suo reddit attentos. Apud hominem hoc impossibile est, apud Deum autem omnia possiacci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑniciosa suꝑbia ad humilitatẽ salubri¬
mĩa conu̾tant᷑. ¶ Tunc respondens petrꝰ
relinquentiũ. dicens ita. Eoce nos reliqui¬
mꝰ omĩa. Grandis fidutia. Petrus piscator
erat. diues ñ fuerat. cibos manu ⁊ arte qͦ¬
rebat. ⁊ tam̃ loquitur confidñter dicens.¬

Expanded text:
perniciosa superbia, ad humilitatem saluberrimam convertantur. Tunc respondens Petrus. relinquentium, dicens ita: Ecce nos reliquimus omnia. Grandis fiducia. Petrus piscator erat, dives non fuerat, cibos arte et manu quaerebat, et tamen loquitur confid
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse. Dicit enĩ. Non ẽ putandꝰ homo
iste. uł uoto temptantis. ut quidã puta¬
uerunt dñm int̾rogasse. uł de sua uita
ẽẽ m̃titus. cum se legis mandata custodis¬
se dicebat. s simplicit̾ ut iuxerit ẽẽ con¬
fessus. quia si m̃dacii aut simulationis
noxa tenẽtur reus: nequaqͣm intuitꝰ ar-¬
chana cordis eius dilige̾ diceretur ihc. Ista¬
uͦ q̃ secuntur .i. abiit tͥstis. negant eũ bonũ
fuisse. Uñ eum iheroninꝰ ex uoto temp
tantis asserit uenisse. ⁊ scd̃m hanc sentñ¬
tiam. illa intuitio ñ fuit de p̃senti. s de se¬
quenti.q credendũ ẽ eum pꝰ ea conu̾sum

Expanded text:
entute, etc. Non est putandus homo iste vel voto tentantis ut quidam putavere Dominum interrogasse, vel de sua esse vita mentitus, cum se legis mandata custodisse dicebat, sed simpliciter, ut vixerit esse confessus. Quia si mendacii aut simulationis noxa reus teneretur, nequaquam intuitus arcana cordis ejus, eum diligere diceretur Jesvero quae sequuntur, abiit tristis, negant eum bonum fuisse. Unde Hieronymus ex voto eum tentantis asserit venisse. Et secundum hanc sententiam illa intuitio non fuit de praesenti, sed de sequenti, quia credendum est postea eum
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitam ingͣdi. De mala int̾rogatione ui¬
tuꝑau̾at cum dix̾at magist̾ bone. Ad qͦs¬
tionem uͦ sanam respondet soluendo dicñs.
Siuis ad uitam ingͤdi: serua mandata. Non
dic̃ disce s serua .i. fac. ꝑitus enĩ erat in man¬

Expanded text:
ad vitam ingredi, etc. De mala interrogatione vituperat eum, ubi dixerat Magister bone, ad quaestionem vero sanam respondet, solvendo dicens: Si vis ad vitam ingredi, serva mandata. Non dicit disce, sed serva; peritus enim erat in man
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ pͥmi ert̃ no. S quia ñ om̃s in bo
no ꝓposito ꝑseuerant. s ad uicia relabun¬
tur: t̾ribili sententia subdit᷑. Multi aũ
pͥmi erunt nouissimi. Side uidam de
apłatu in apostatã u̾sum. ⁊ discito quia
multi erunt nouissimi. Uide latͦ¬
nem in cͧce facꝰ tum confessorem. eodẽ
cito. quia ⁊ nouissimi erunt pͥmi. S
et cotidie uidemꝰ multos in laico habi¬

Expanded text:
autem erunt, etc. Sed quia non omnes in eodem bono proposito perseverant, et ad vitia relabuntur, terribilis sententia subditur: Multi autem primi erunt novissimi. Vide Judam ab apostolatu in apostatam versum, et dicito, quia multi erunt primi novissimi. Vide latronem in cruce factum confessorem, eodemqcito, quia novissimi erunt primi. Sed et quotidie videmus multos in laico habi
Abbreviated transcription (Latin):
erunt apłoꝵ. pͥma specialis ad iudeos qͣndo
dictum ẽ eis. In uiam gñtium ne abieri¬
tis. in qua ⁊ sacculꝰ ⁊ pera ꝓhibita sunt.
Secunda fuit commuis. tam ad gñtiles
quã ad iudeos. in qua ⁊ sacculus ⁊ pera
eum similit̾ ⁊ ꝑam. Quasi dicat. Nunc

Expanded text:
specialis ad Judaeos, quando dictum est eis: In viam gentium ne abieritis , in qua et sacculus et pera prohibita sunt. Secunda fuit communis, tam ad Judaeos quam ad gentiles, in qua et sacculus et pera  similiter et peram. Quasi dicat: Nunc,
Abbreviated transcription (Latin):
pletũ gͦ uidemꝰ hodie dictũ saluatoris seilicet
corroraim n bethsaida p̃sente dño crederȩ
noluer̃. Eyrꝰ aũt i sydon pͥea eugłizantibus
discipłis credider. tantaq fide ⁊ deuocione
fuer̾t ut paulũ tyro ab euntẽ cuncti ciues
cũ uxoribꝰ ⁊ filiis foras ciuitatẽ ꝓsequerentur.
pulcherrimoq spectaculo tanta hoĩũ multi¬
tudo paucissimos hospites s xͥ carissimos ad
naues usq uale dicto ꝑduceret. NUerũtñ
cacio. ⁊ ñ sint ꝯu̾si ad fide tñ remissiꝰ erit eis
in die uidicii quã uob̃: Dignĩ ẽ enĩ ut illi pb¬

Expanded text:
Salvatoris, quia scilicet Corozaim et Bethsaida praesente Domino credere noluerunt. Tyrus autem et Sidon postea evangelizantibus discipulis crediderunt, tantaque fide et devotione fuerunt, ut Paulum Tyro abeuntem, cuncti cives cum uxoribus et filiis foras civitatem prosequerentur, pulcherrimoque spectaculo, tanta hominum multitudo paucissimos hospites, sed sibi charissimos ad naves usque valedictura perduceret. Quamvis catio, et non sint conversi ad fidem, tamen remissius erit eis in die judicii quam vobis. Dignius est enim, ut illi p
Abbreviated transcription (Latin):
nec hc̃ ꝓsꝑa erige̾. nͨ adu̾sa nou̾ant inclinare.
Arundo uento agitata ñ erat. qi astatꝰ suirecti¬
tudine. nulla eũ rerũ uarietas inflectebat. Dis
uarietates. statꝰ m̃tis nr̃e semꝑ sit in¬
flex ibilis. ut nec ꝓsꝑa nos eleuent. nec

Expanded text:
e prospera erigere, nec adversa noverant inclinare. Arundo vento agitata non erat, quia a status sui rectitudine nulla eum rerum varietas inflectebat. Discvarietates status mentis nostrae semper sit inflexus, ut neque prospera nos elevent, nec
Abbreviated transcription (Latin):
eugłice gr̃e. Qs tollendo. discite ame .i.
exemplo meo e̾̃e mites. ut ñ murmuretis.
adu̾sa pacient̃ toleretis. n hoc mͦ quietẽ

Expanded text:
eorum, et tollendo discite a me, id est exemplo meo, esse mites, ut non murmuretis, adversa patienter tolleretis. Et hoc modo quietem
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia si eos qͥ peccatores erant n iõ in dig-¬
ni noluit uocare. qr cui uult miseret᷑ ii
quẽ uult indurat. hunc ꝑmiscd̃iã. illum
ꝑ uisticiã. ꝓ posuerat dñs ut sal ñ offerret᷑
gentibꝰ. donec uideis eẽt oblata. n ab eis repu-¬
sensuris. ñ ẽ nr̃m scire. S hoc solũ auad̃emꝰ¬
affirinare qđ iuiste egit. si peccatores respu-¬

Expanded text:
justitia, sed eos qui peccatores erant, et ideo indigni, noluit vocare, quia cui vult miseretur, et quem vult indurat, hunc per misericordiam, illum per justitiam. Proposuerat Dominus, ut salus non offerretur gentibus, donec Judaeis esset obsensuris, non est nostrum scire, sed hoc solum audemaffirmare quod juste agit, si peccatores respu
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃ intellig̾e debemꝰ. Si enĩ scd̾m humanã
trariũ uidet᷑ qm̃ mox ut ille incipit possidẽ
qͥ accip̃. desinit ille hab̾e qͥ tradidit. S d̾s
pat̾ ñ sic oĩa tradidit filio suo ut ipse desie¬
rit hab̾e q̃ tradid. qͥ omĩa sine tp̃r simul
cũ illo possidet. Pei gͦ filiꝰ quãtũ ad diuini¬
tatẽ attinet. nicħ ex tp̃r accep̃ a patre.quia

Expanded text:
e debemus. Si enim secundum humanam telligenda, mox ut ille incipit possidere qui accipit, desinit ille habere qui tradidit. Sed Deus Pater non sic omnia tradidit Filio suo, ut desierit habere quae tradidit, quia omnia sine tempore simul cum Filio possidet. Dei ergo Filius, quantum ad divinitatem atti
Abbreviated transcription (Latin):
celũ ñ dicant᷑ s t̾ra. ꝯfiteor dico qr abscon¬
sapientes in diuinis. iprudentes .i. astuti
in humanis. n ea q̃ aliis s̃ occulta reuelasti
paruulis .i. humilibꝰ. reuelasti dico in par¬
te. i si ñ in toto. Qs ne aliqͥs it̾m instet n
ratione placet tͥ hoc. qr quicqͥd agis. aut

Expanded text:
coelum non dicantur, sed terra. Confiteor dico, quia absconsapientes in divinis et prudentes, id est astuti in humanis, et ea quae aliis sunt occulta, revelasti parvulis, id est humilibus. Revelasti dico in parte, et si non ex toto, et ne aliquis iterum instet, et oratione placet tibi hoc, quidquid enim agis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo uocastis ioħm demoniacũ. qͥ tm̃ potuit
n ȩt̾̃ne refectionis manduco. S ego qͥcqͥd
uos dicatis qͥ sũ sapĩa patͥs iustificator afi-¬
liis meis .i. uiste ag̾e dicor ab apłis meis. Uł
sapĩa iustificat᷑ a filiis suis .i. ab oꝑibꝰ suis.¬

Expanded text:
tis Joannem daemoniacum, qui tantum potest et aeternae refectionis manduco. Sed ego, quidquid vos dicatis, qui sum sapientia Patris, justificor a filiis meis, id est juste agere dicor ab apostolis. Vel sapientia justificatur a filiis suis, id est ab operibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
surã: s n uitȩ aust̾itas rigorq m̃tis helye et
ioħis pares s̃. ille in heremo. iste inheremo.
Ille ⁊ona pellicea cingebat᷑. ⁊iste similẽ habu¬
isse cingulũ ꝑhibet᷑. Iue qr regẽ achab nieza¬
bel impietatis arguit. fug̾e cõpulsus ẽ. iste
qr herodis n herodiadis illicitas de testabat᷑
nuptias. capite truncat᷑. Sunt qͥ ꝓpt̾ea etiã¬

Expanded text:
suram. Sed et vitae austeritas, rigorque mentis Heliae et Joannis, pares sunt, ille in eremo, iste in eremo. Ille zona pellicea cingebatur, et iste simile habuisse cingulum perhibetur. Ille quia regem Achab et Jezabel impietatis arguit, fugere compulsus est. Iste quia Herodis et Herodiadis illicitas arguit nuptias, capite truncatur. Sunt qui propterea
Abbreviated transcription (Latin):
n dictũ ẽ ꝑ simile. Si eñi aliqd̾ regnũ et¬
neis daret᷑. ⁊ filis regni auferret᷑. uiolen¬
ẽẽ dice̾tur Similit̾ pharisei ⁊ scribe qͥ
in ꝯspectu hoĩũ uisti apparebant. filii reg-¬
ni celoꝵ uidebant᷑. publicani uͦ n peccato¬

Expanded text:
 dictum est per simile. Si enim aliquod regnum extraneis daretur, et filiis regni auferretur, violenesse videretur. Similiter Pharisaei et Scribae, qui in conspectu hominum justi apparebant, filii regni coelorum videbantur, publicani vero et peccato
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ioħm de asꝑitate uestrũ laudasset. Et si
feminas ab appetitu p̃ciosarũ uestiũ cõpescẽt
dicens. Non inueste p̃ciosa. U añt adu̾tendũ
qͣnta culpa sit uiros hoc appetẽ. aquo ipse pa-¬
stor eccłie feminas curaũ ꝓhib̾e. Et ẽ sensus.

Expanded text:
nem de asperitate vestium laudasset; et si feminas ab appetitu pretiosarum vestium compesceret dicens: « Non in veste pretiosa: » ubi animadvertendum quanta culpa sit viros hoc appetere, a quo ipse pastor Ecclesiae feminas procuravit prohibere. Et est sensus: «
Abbreviated transcription (Latin):
Udolũ baal legit᷑ fuisse uxta iherłm. ad ra-¬
dices montis moria. inqͥbꝰ syloa fluit ñ semel
legimꝰ. Hec uallis: ⁊ parui campi planicies. ir¬
rigua erat ⁊ nemorosa. plenaq deliciis: ⁊ lucꝰ
inea ydolo ꝯsecratꝰ. Intantã aũ ppłs isrł dem̃ti¬
am uen̾at. ut deserta dempli uicinia ibi hosti-¬
as immolaret. & rigorẽ religionis deliciȩ uince¬
rent. filiosq fuos incende̾nt demoni uł miciarẽt.
Wappellabat᷑ locꝰ ille gehennon .i. uallis filioꝵ
hennon. Hoc regũ uolum̃ ⁊⁊ paralipomenon.
⁊ hieremias seͥbunt plenissime. & ꝯminatꝰ d̾s
se locũ illũ impletͦum cad au̾ibꝰ mortuoꝵ. ut
nequaqmͣ uocet᷑ tofeth. ⁊ baal. s uocet᷑ polian¬
drũ .i. tumulꝰ mortuoꝵ. futura gͦ supplicia:⁊⁊
pene ꝑpetue. qͥbꝰ peccõres cruciandi st̃. hꝰ loci uo¬
cabulo denotant᷑. Duplicẽ aũ eeꝰ gehennã ni¬
mii ignis ⁊ frigoris. in iob plenissime legimꝰ.¬

Expanded text:
Idolum Baal fuisse iuxta Ierusalem ad radices montis Moria, in quibus Siloa fluit, non semel legimus. Hec vallis et parvi campi planicies irrigua erat et nemorosa plenaque deliciis, et lucus in ea idolis consecratus. In tantam autem populus Israel dementiam venerat ut deserta templi vicinia ibi hostias immolarent et rigorem religionis delicie vincerent, filiosque suos incenderent demoni vel initiarent. Et appellabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baalest tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Duplicem autem esse Gehennam, nimii ignis et frigoris, in Iob plenissime legim
Abbreviated transcription (Latin):
a ñ affirmando s pociꝰ denegando hoc dicit.
Qiͣ dicẽt. Nũqͥd qñ existis indesertũ ad ioh̾em
iõ existis ut uidẽtis hoĩem similẽ harundim qͥ
omĩ uento cͥcunfert᷑. ut nͨ deillo dubitet cuiꝰ
testimoniũ ꝑhibuite Certe ñ ẽ ioħs talis ut iͦ
dubitet eũ eẽ filiũ di. cui pͥꝰ testimoniũ phibui

Expanded text:
n affirmando, sed potius denegando hoc dicit, ac si diceret: Nunquid, quando existis in desertum ad Joannem, ideo existis ut videritis hominem similem arundini quae omni vento circumfertur, ut nunc de illo dubitet cui prius testimonium perhibuerat? certe non est Joannes talis ut nunc dubitet eum esse Dei Filium, cui prius testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
analiũ uenturũ expectamꝰ: Gregoriꝰ aũ re-¬
fert iohem dubitasse. Qnͣuis enĩ ñ dubitaret
eũ inppͥa ꝑsona intundũ uenisse. baptizatũ eẽ
aliiĩ pͣdicasse. tñ ignorabat utrũ ee̾t moriturꝰ.
ros descensurũ cognosce̾t. uoluit scire eiꝰ ad¬
uentũ ad inferos. ut qͥ fuerat p̃cursor natiui¬
tatis. eẽt nuntiator eiꝰ ad inferos descensionis.
dũ nascendo. estu uenturꝰ ad inferos moriendo.
analiũ expectamꝰ demorantes inĩferno: Et

Expanded text:
an alium venturum exspectamus? Gregorius autem refert Joannem dubitasse, quamvis enim non dubitaret, eum in propria persona in mundum venisse, baptizatum esse, aliis praedicasse, tamen ignorabat, utrum esset moriturus, ros descensurum cognosceret, voluit scire ejus adventum ad inferos, ut qui fuerat praecursor nativitatis, esset nuntiator ejus ad inferos descensionis. isti in mundo nascendo, es tu venturus ad inferos moriendo, an alium exspectamus, demorantes in inferno? Et
Abbreviated transcription (Latin):
do uidoꝵ erat. ut si aliqͥs ꝯtͣria legi p̃dicaret.
ꝯciliũ faciebant ⁊iuocato illo qͥ legi eoꝵ con¬
tͣriꝰ erat. pͥmũ ꝓhibebant ne ulteriꝰ talia p̃¬
dicaret. Si aũ ꝓpt̾ ꝓhibitionẽ ñ cessabat. in
synagoga cũ flagellis corrigebat᷑. sic̃ de paulo
legimꝰ. S si nͨ sic qͥesce uolebat. tc̃ p̃sidibꝰ aut re¬

Expanded text:
do Judaeorum erat, ut si quis contraria legi praedicaret, concilium faciebant, et vocato illo, qui legi eorum contrarius erat, primum prohibebant, ne ulterius talia praedicaret. Si autem propter prohibitionem non cessabat, in synagoga cum flagellis corrigebatur, sicut de Paulo legimus. Sed si nec sic acquiescere volebat, tunc praesidibus aut re
Abbreviated transcription (Latin):
tiamdat suꝑ ñ recipientes. Ex cutite. Ñ st̾ sacͣ¬
ostendat᷑ se manit̾ rece¬
pisse uiȩ
laborẽ ꝓ eis. ⁊⁊ qd̾ in anit̃
in eos retorqñdũ ⁊ puni¬
endum
Excussio enĩ pulu̾is sig-¬
dire nolunt. Puluis qͦq inpedibꝰ. sigc̃at illa
untibꝰ ꝑ mundũ. q̃ tñ ꝑ caritatẽ ꝓximorũ¬
ꝯdonantur. Qd̃ sigc̃at ablutio dñ incȩna
⁊ ablutio scãꝵ mulierũ. q̃ pedes scoꝵ solent
rũ. quaꝵ causa pedes fuerant sordidati. ab¬
luit ita qd̃ innullo puniunt᷑. illa peccã. Si aũ
plane ostendant. nicħ t̾renũ abillis querẽ.¬
dũ ĩ pulu̾em detr̾a eoꝵ ñ patiunt᷑ sͥ adhe¬

Expanded text:
tiam super non recipientes. Excutite. Non sunt sacrostendant se inaniter recepisse viae laborem pro eis, et quod inaniter in eos retorquendum et puniendum. Excussio enim pulveris sigdire nolunt. Pulvis quoque in pedibus, venialia untibndonantur. Quod significat ablutio pedum in coena, et ablutio sanctarum mulierum, quae pedes sanctorum solent rum, quarum causa pedes fuerant foedati, abluit, ita quod in nullo puniuntur illa peccata. Si autem plane ostendant, nihil terrenum ab illis quaerendum, cum pulverem de terra eorum non patiuntur sibi adhae
Abbreviated transcription (Latin):
let ⁊̃ elige̾ stcͥtas rimas ꝑ qͣs tnͣsiens uet̾em pellẽ
exuat. Simiłr p̃dicator tnͣsiens ꝑ angustã uiam
uet̾em hoĩem oĩo deponat. In hoc differt ouis
acolumba qr ouis tm̃ mitis ẽ. ⁊⁊ ñ recalcitrat
tñ irã uidet᷑ habẽ. cũ rostro ꝑcutit. Similit̾ p̃
dicator ⁊⁊ mitis debet eẽ int̾ficienti: ⁊ correcti¬
onis amore qiͣ irã debet ostendẽ frĩ. Dñs miccẽs¬

Expanded text:
imas, per quas transiens veterem pellem exuat. Similiter praedicator, transiens per angustam viam, veterem hominem omnino deponat. In hoc differt ovis a columba, quia ovis tantum mitis est, et non recalcitrat tamen iram videtur habere, cum rostro percutit. Similiter et praedicator et mitis debet esse interficienti, et correctionis amore, quasi iram debet ostendere fratri. Cave
Abbreviated transcription (Latin):
missione hoc ẽ speciale inuã gentiũ ne
abieritis scił ne gentibꝰ p̃dicarent. neq sama¬
ritanis hic p̃cipit᷑. Samaritani fuert̃ gentiles
dimissi intra isrł anabuchodonosor pꝰ captiui¬
tatẽ abeo factã. ⁊ multis ꝑicłis oacti. aduida¬

Expanded text:
missione, hoc est speciale: In viam gentium ne abieritis, scilicet, ne gentibus praedicarent, neque Samaritanis, quod hic praecipitur. Samaritani fuerunt gentiles dimissi in terram Israel a Nabuchodonosor post captivitatem ab eo factam, et multis periculis coacti ad Juda
Abbreviated transcription (Latin):
Ing̾ssuri enĩ apłi ciuitatẽ. scire ñ pot̾ant qͥs
⁊ qualis e̾e̾t. ⁊ iõ fama ppłi eligendus erat.
n indicio uicinoꝵ nep̾dicationis dignitas
detͦpet᷑. suscipientis infamia. eũ uniu̾sis debe¬
ant p̃dicare. Hospes unꝰ eligit᷑. ñ tͥbuens bñfici-¬
um ei qͥ ap̃ se mansurꝰ ẽ. s accipiens. Iõ dr̃ qͥs iea

Expanded text:
e non poterant, quis et qualis esset. Fama populi eligenda est, et judicio vicinorum, ne praedicationis dignitas deturpetur suscipientis infamia. Cum universis debeant praedicare, hospes unus eligitur non tribuens beneficium ei, qui apud eum remansurus est, sed accipiens: ideo
Abbreviated transcription (Latin):
scãm t̾rã ing̾dientes. sensꝰ habeant nuidos: ⁊ ama¬
loꝵ exemplissẽꝑ alienos. Ñ debet aliqͥs calciam̃ta
ferre .i. ñ debet stultoꝵ oꝑm exempla ꝯspice ne
sua oꝑa qͣ ex mortius pellibꝰ credat muniri. Stꝰ
& enĩ multi qͥ pͣuitatẽ suã ex alienis pͣuitatibꝰ tuen¬
t᷑. ut dũ alios talia fecisse ꝯsid̾ant. se hoc face licent̾
putant. Iñ plato dic̃ duas corꝑm fĩmitates ñeiꝰ
uelandas: nec assuetã deb̾e fieri molliciẽ capitis.

Expanded text:
dientes, sensus habeant nudos, et a malorum exemplis semper alienos. Non debet aliquis calceamenta ferre, id est non debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera, quasi ex mortuis pellibus credat muniri. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex pravitatibus alienis tuentur, ut dum alios talia fecisse considerant, se hoc facere licenter putant. Item Plato dicit duas corporum summitates non esse velandas, nec assuetam debere fieri mollitiem capitis
Abbreviated transcription (Latin):
Qnͣuis in hac missione ꝓhibet deferri necessari¬
tollat .i deferat enm. Qmͣdui enĩ fuit inmũ¬
do. ip̃ẽ erat ꝓcurator eoꝵ. ⁊ habuit loculos ut
eos pasc̾et. ⁊ iõ noluit ut curã hab̾ent insũp¬
tibꝰ. qmͣdiu inꝓcuratione eiꝰ erant. Mittebat
gͦsine sũptibꝰ. qi ip̃e ꝓuidebat uñ uiu̾ent. inspirando
m̃tibꝰ recipientiũ. Postqmͣ uͦ subtractꝰ ẽ a conspectu
eoꝵ. ꝑmisit eis uicẽ suã ut locłos hab̾e lic̾e̾t sic̃ ⁊ ipe¬

Expanded text:
Qui in hac missione prohibet deferri necessaritollat, id est deferat eam. Quandiu enim fuit in mundo, fuit procurator eorum, et habuit loculos, ut eos pasceret, et ideo noluit ut curam haberent in sumptibus, quandiu in procuratione ejus erant. Mittebat sine sumptu, quia ipse providebat unde viverent, inspirando mentibus recipientium. Postquam vero subtractus est a conspectibus eorum, permisit eis vicem suam, ut loculos habe
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. n in habitare ꝯ gaudent. sic econt᷑rio
ãmonent᷑ sc̃i uiri ut necessariis uestim̃¬
tis ꝯtenti. aulas regũ semꝑ declinare stu-¬
tiones. ꝯͦcupiscentie. Illi gͦ mollibꝰ indiunt᷑.
qͥ ꝑ carnales ꝯcupiscentias ⁊ delectationes.
suis pec̃cis quasi quibꝰdã uestim̃tis induun-

Expanded text:
us habitare congaudent, sic e contrario admonentur sancti viri ut, necessariis vestimentis contenti, aulas regum semper declinare stutiones, et concupiscentiae. Illi ergo mollibus induuntur qui per carnales concupiscentias et delectationes suis peccatis, quasi quibusdam vestimentis, induunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant. Oagist̾ sicimꝰ quia uerax es. ⁊ in ueri¬
munditiã illũ honorabant. S du int̾iori q̃
uera ẽ carebant. cor eori longe erat n ille talis
bant᷑. s corde longe abeo recesserunt. qͥa uisiᷤ
signis ⁊ miraculis. nec diuinitatẽ cognoscere.
nec eũ susciꝑe uoluerunt. Moralit̃ ñ potest
signo crucis muniunt. s tñ longe ab eo rece¬
dunt. quia pͣus oꝑibꝰ ei ꝯtradicunt. Si ne

Expanded text:
dicebat: Magister, scimus quia verax es , etcmunditiam, illum honorabat; sed dum interiori quae vera est carebat, cor eorum longe erat, et ille talis corde longe ab eo recessit, quia visis signis atque miraculis, nec divinitatem ejus cognoscere, nec eum suscipere voluerunt. Potest signo crucis muniunt, sed tamen longe ab eo recedunt, quia pravis operibus ei contradicunt. Sine
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ. Aut ꝓ anima ꝑdita in inferno.
que cõmutatio .i. redemptio pot̾ dari Certe
si parentes totã pecuniã mundi darent ꝓ
bit unicuiq scđm ħ qd̃ meruit. ñ scd̾m
m̾ita parentũ. Et hoc ẽ. Filius enĩ hominiᷤ¬

Expanded text:
s , etc. Aut pro anima perdita in inferno, quae commutatio, id est redemptio, potest dari? Certe si parentes totam pecuniam mundi darent prbit unicuique secundum quod meruit, non secundum merita parentum. Et hoc est: Filius enim homini
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba ꝓph̾arũ de aduentu ipsiꝰ ⁊ salute hõmũ
Sig̾eant ꝙ̃ hii duo. duas regn̾ationes. qr u̾
una ÷ ui baptismate. ubi anima resuscitat᷑. al¬
tera in resurrectione. ubi caro el resuscitabit᷑.
de qua d̾r. In regn̾eatione cũ sed̾it filiꝰ.h. ⁊ c̾¬

Expanded text:
phetarum de adventu ipsius et salute hominum. Significant etiam duas regenerationes, quarum una est in baptismate, ubi anima resuscitatur. Altera est in resurrectione ubi caro resuscitabitur, de qua dicitur: In regeneratione cum sederit Filius ho
Abbreviated transcription (Latin):
Inalia sederunt suꝑ fenũ. in hac aũt suꝑ terram.
fenũ enĩ carnẽ n carnalia desideria significat.
t̾renas facultates relinq̃re. ⁊ ꝯculcare p̾cipitur.
Ibi .u. milia. hic .iiii. pascunt᷑. quia actiui .u. sen¬
sib corꝑis sub iacent. du uacant ext̾ioribꝰ bonis.¬

Expanded text:
In alia, sederunt super fenum, in hac autem super terram. Fenum enim carnem et carnalia desideria significat, erram, id est terrenas facultates, relinquere, et conculcare praecipitur. Ibi quinque millia, hic quatuor pascuntur, quia activi quinque sensib
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝑfecta fidei confessione polles. ego cuiꝰ dice¬
face̾ ẽ. dico t. osymon beatꝰ es. sẏmon dico bar-¬
iona .i. qui tali confessione ac pia simplicitate uo¬
cari debes filiꝰ columbȩ. uł filiꝰ diuine gr̃e. q̃
in specie columbe dr̃ suꝑ ipsũ descendisse. bar¬
iona syrisce latine dr̃ filiꝰ columbe. quod nom̃
illi adño recte inpositũ ẽ. quia columba mul¬
denti npia

Expanded text:
. Quandoquidem tam perfecta fidei confessione polles, ego, cujus dicefacere est, dico tibi: O Simon, beatus es, Simon dico, Bar-Jona, id est qui tali confessione ac pia simplicitate vocari debes filius columbae, vel filius divinae gratiae, qui in specie columbae dicitur super ipsum descendisse. Bar-Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae, quod nomen illi a Domino recte impositum est, quia columba muldenti a
Abbreviated transcription (Latin):
tur. siẽ illi .u. dequibꝰ .u. milia hominũ sũt¬
saciata. ne itm sicut in lege uitale alim̃tum
animȩ corꝑalibꝰ sacram̃tis obtegeret᷑. Ordei
enĩ medulla tenacissima tegit᷑ palea. Pauci uͦ
pisces significant alias scͥpturas quas hm̃s pret̃

Expanded text:
quinque millia hominum saturata, iterum sicut in lege vitale alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur. Hordei etenim medulla tenacissima palea tegitur. Pauci vero pisces significant alias scripturas, quas habemus, p
Abbreviated transcription (Latin):
te quam habiturꝰ erat in regno. qđ completũ
ẽ in tͣnssiguratione. de qua statim ait ȩuan¬
suã. Matheus ⁊ marchꝰ dicunt pꝰt .ui. dies.¬
ħ factum ẽẽ. lucas uͦ pꝰt octo. Dicendũ ẽ gͦ ma¬
theum ⁊ marchũ medios tantũ dies posuis
se .i. tͣnsactis .ui. integͥs diebꝰ qui futuri erant
pꝰt illum diem in quo ħ dicta sunt. Lucas pri
mũ ⁊ postͤmũ cum mediis num̾at. Ad eandẽ

Expanded text:
te, quam habiturus erat in regno, quod completum est in transfiguratione, de qua statim ait evanetc. Matthaeus et Marcus dicunt, post di factum. Lucas vero post octo. Dicendum est ergo Matthaeum et Marcum medios tantum dies posuisid est transactis sex diebus integris, qui futuri erant post illum diem, in quo haec dicta sunt. Lucas vero primum et postremum cum mediis numerat; ad eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi .d. Pmitute illos suo lib̾o arbitͥo. ut eant
scł̾m desideria cordis sui. quia in reuocabiless̃.
Uñ paulus. hereticũ hominẽ. pꝰ pͥmã ⁊ scd̾am
correptionẽ deuita. Ceci sunt .i. luce mandato¬
rũ dĩ pͥuati. ꝓtͣditionibꝰ suis. Qs sunt duces

Expanded text:
Quasi dicat: Permittite eos suo libero arbitrio, ut eant secundum desideria cordis sui, quia irrevocabiles sunt. Unde Paulus: Haereticum hominem post primam et secundam correptionem devita . Caeci sunt, id est luce mandator
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ ꝓ omibꝰ respondit sic inpetͦ omĩbꝰ hanc po¬
testatẽ dedit. Uñ pꝰ passionẽ dictũ ẽ. quoꝵ remise¬
eam ꝯcessit specialit᷑. ut adunitatẽ nos inuitaroe
clesie m̃bra recurrẽnt. si forte int̾ se dissentirent.
iunculũ rumꝑet᷑ ꝑ diu̾sa scimata. Iõ ñ hec pote¬

Expanded text:
it, sic in Petro omnibus hanc potestatem dedit. Unde post passionem dictum est: Quorum remiseeam concessit specialiter, ut ad unitatem nos invitaret.  diversa Ecclesiae membra recurrerent, si forte inter se dissentirent, vinculu
Abbreviated transcription (Latin):
S sciendu quia om̃is creatura dĩ ꝑ se bona
n munda ẽ. s in uocatio demonioꝵ. facit
eam ĩ mundã. n iõ ñ ẽ licitũ ꝯmedi idolothi¬
ta. Quicũq aũt tante fidi ẽ. ut intelligat
creaturã dĩ nullomͦ coiquinari posse. sõi¬

Expanded text:
ra Dei per se bona et munda est, sed invocatio daemoniorum facit ea immunda, et ideo non est licitum comedere idolothita. Quicunque enim tantae fidei est ut intelligat creaturam Dei nullo modo coinquinari posse, sancti
Abbreviated transcription (Latin):
dabo. Qui regẽ celoꝵ tanta deuotione ꝯfessus
ẽ. mĩto collatis clauib regni celestis donatꝰ est.
ut om̃ib constaret quod absq fide n ꝯfessione
nullus celoꝵ regnũ posset intrare. Claues aũt
regni celor. ipsã disc̾nendi scientiã ⁊ potentiã
nominat. potentiã qua liget ł souat discreti¬
onẽ qua dignos uł in dignos disc̾nat. Qui enĩ
aliquẽ indigne soluit uł ligat. ut ait õs. a
di. neminẽ ligat i soluit. Si aũt p otestatem
accepit. nec tñ bñ discernat. siquẽ ligat uel
soluit. quãuis in ꝯspectu hominũ. tñ in conspectu
dei qͥ ĩ merito ligat᷑ uł soluit᷑. nee ligatꝰ nec solutꝰ¬

Expanded text:
. Qui regem coelorum tanta devotione confessus est, merito collatis clavibus regni coelestis donatus est, ut omnibus constaret, quia absque fide et confessione nullus regnum coelorum posset intrare. Claves autem regni coelorum ipsam discernendi sententiam et potentiam nominat. Potentiam, qua liget vel solvat; discretionem, qua dignos vel indignos discernat. Qui enim aliquid indigne solvit vel ligat, ut ait Gregoridi, neminem ligat neque solvit. Si autem potestatem accepit, nec tamen bene discernit, si quem ligat vel solvit, quamvis in conspectu hominum, tamen in conspectu Dei, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ. tũc accepisse hoc nom̃. s potꝰi tũc qñ
dictũ ẽ. tu uocab̾is cephas qđ intͣp̃tat᷑ petrus.
ut eũ dñs pꝰ ea hoc noĩe appellaret dicens. Tu es
petrꝰ. ñ dix̃ tu uocab̾is petrꝰ. s dixit iam es petrꝰ.
uł qñ andreas dux̃ petrũ frẽm suũ uidere

Expanded text:
gendum, tunc accepisse hoc nomen, sed potius tunc, quando dictum est: Tu vocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus , ut eum Dominus postea hoc nomine appellaret dicens: Tu es Petrus, non dixit: Tu vocaberis Petrus; sed dixit: Jam es Petrus. Vel quando Andreas duxit Petrum fratrem suum videre
Abbreviated transcription (Latin):
Generatio mala na. Mala erat inuiciis suis.
adult̾a ꝑ infidetatẽ a xͦ recedens qui uerꝰ sponsꝰ
ẽ. n diabolo quasi alieno uiro adherens Gene¬
ratio carnalis signũ querit de celo nuixta m̾i¬
tũ illiꝰ signũ de t̾ra offert᷑. qui enĩ celestes fuert̃.
signũ decelo tu̾uert. sic̃ apłi. qui tͣnsfigurati¬
onẽ in montẽ uider̃t. ⁊ eũ ascendentẽ in celũ

Expanded text:
quaerit, etc. Mala erat in vitiis suis. Adultera, per infidelitatem a Christo recedens, qui verus sponsus est, et diabolo, quasi alieno viro adhaerens. Generatio carnalis signum quaerit de coelo, et juxta meritum illius signum de coelo non offertur. Qui enim coelestes fuerunt, signum de coelo meruerunt, sicut apostoli, qui transfigurationem in monte viderunt, et eum ascendentem in
Abbreviated transcription (Latin):
significaret ustos a malis in iudicio separan¬
dos eẽ. Et tranffiguratꝰ ẽ añ eos. ñ substan¬
tiam carnis amittendo. s głam future resur-¬
rectionis ostendendo. Et resplenduit facies
eius sicut sol: in exemplum future claritatis
quam iusti recipient sublatis impiis. Quare

Expanded text:
significaret justos a malis in judicio separandos. Et transfiguratus est. Non substantiam carnis amittendo, sed gloriam futurae resurrectionis ostendendo. Et resplenduit facies ejus sicut sol, id est in exemplum futurae claritatis, quam justi recipient sublatis impiis. Soli
Abbreviated transcription (Latin):
seruare animã suã. Idõ debet se abnegare
& crucem portare. quia qui uolu̾t animã su¬
am seruare. in mundo. si tempꝰ erit martyrii.
uitam se amittẽ. Postea addit oppositum.
licet eamdẽ. s uitam ꝓ uita et̾nam ꝓ mom̃ta¬
nea. Hec omnia de tempore ꝑsecutionis sunt in¬
telligenda. qr que sequunt᷑ temporibꝰ pacis con¬
ueniunt. cum ait. Quid enim ꝓdest. Notan
ne sanguinis qͦd euenit in tẽpore ꝑsecutioniᷤ:
aliud in mortificandis desidiis quod ⁊ in tp̃r
pacis ⁊ ad idem continuat᷑. Uere debet tolłe
cruoem: omnia mala ⁊ oĩa dampna patiendo.
Nam quid ꝓdest homini habere ꝓsꝑitatem in
mundo. & temporalia obtine̾ bona ⁊ dilig̾e:
si ꝑ hoc patiatur detͥmentũ aĩȩ : Melius est

Expanded text:
et eam, etc. Ideo debet se abnegare, et crucem portare, quia qui voluerit vitam suam servare in mundo, si tempus fuerit martyrii, at vitam aeternam se amittere, et postea addit oppositum: licet eamdem, sed vitam pro vita, aeternam pro momentanea. Haec omnia de tempore persecutionis sunt intelligenda, quia quae sequuntur temporibus pacis conveniunt, cum ait. Quid enim prodest hominne sanguinis, quod evenit tempore persecutionis, aliud in mortificandis desideriis, quod in tempore pacis ad idem continuatur. Vere debet tollere crucem, omnia mala damna patiendo. Nam quid prodest homini habere prosperitatem in mundo, et temporalia bona obtinere et diligere, si per hoc patiatur detrimentum animae? Mel
Abbreviated transcription (Latin):
ad centenariũ ꝑueniat᷑. Quia gͦ pͥus amalo
quiescit᷑ oꝑe. ut pꝰ animã plenius quiescat
incogitatione.Alii quinquageni. alii autem
centeni discũbunt. qm̃ sunt ñ nulli qͥ apͣuis
actibꝰ hñt requiem oꝑis. n sunt ñ nulli qͥ aꝑu̾¬
sis cogitationibꝰ hñt iam requiem mentis.

Expanded text:
ad centenarium perveniatur. Quia ergo prius a malo quiescit opere, ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni, alii vero centeni discumbunt; quoniam sunt nonnulli, qui a pravis actibus habent requiem operis, et sunt nonnulli, qui a perversis cogitationibus habent jam requiem mentis.
Abbreviated transcription (Latin):
de petro. n alia figura. Eadem enim res mul-¬
totiens diu̾sis figuris expͥmit᷑. Eandem gͦ ꝑ
Si tu es ille uerꝰ lib̾ator. sic̃ reuera es. uibe me
tuũ. mundi suꝑare p̃ssuras. Optanti uenire
dicit. Ueni. quia semꝑ offert uenire. cupi
respondeat quomͦ ambulau̾t petrus. quen
uerũ hominẽ negare ñ possunt. Mystice na-¬
uicula que suꝑiꝰ significauit eccłiam. desig-¬
na humanũ auxiliũ. quia nauis ẽ homĩs
instrum̃tũ ad aquas tͣnsfretandas. descendit
petrꝰ de nauicula cũ eccłia pꝰ posito omni hu-¬
mano auxilio. humiliando se ad dm solum
refugit. n dat᷑ ei calcare tbulationes huius

Expanded text:
 et alia figura. Eadem enim res multoties diversis figuris exprimitur. Eamdem ergo Si tu es ille verus liberator, sicut revera es, jube me tuum mundi superare pressuras. Optanti venire dicit: Veni, quia semper affert auxilium omni respondeat quomodo ambulaverit Petrus, quem verum hominem esse negare non possunt. Mystice navicula quae superius significabat Ecclesiam, designat humanum auxilium, quia navis est hominis instrumentum ad gentes transfretandas. Descendit Petrus de navicula, cum Ecclesia postposito omni humano auxilio, humiliando se ad Deum solum refugit, et per hoc datur ei calcare tribulationes hujus
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃. Notandũ ẽ quia ipse ñ stans. s sedens lo¬
quit᷑. quia se humiliauit ut nob̾ loqueretur.
Nlon enĩ illũ intellig̾ent homines in sua ma¬
iestate fulgentẽ. Uel in monte dr sedẽ. quia
Mut ti sunt qui d̃m ñ laudant. nec fide
uite ñ aspiciunt. nec animadu̾tunt. Surdi
ius intelligant. Claudi sunt. qui p̃cepta
partĩ implent. partĩ ñ implent. Siue qui
ualentes in carnali intellectu. claudicant
in sp̃ali. Qui aũt ꝓiciunt eos ad pedes eiꝰ. sũt
doctores ȩccłiȩ. qui infideles humiliant sub
ẽ quia pͥus aufert debilitates. pꝰ ea cibat. quia
pͥus remouenda sunt peccata. pꝰ ea anima u̾bo
uite nutͥenda n pascenda. Conuocat discipłos

Expanded text:
n stans, sed sedens loquitur, quia se humiliavit, ut nobis loqueretur. Non enim illum intelligerent homines in sua majestate fulgentem. Vel in monte dicitur sedere, quia Multi sunt qui Deum non laudant, nec fidem unt viam vitae, nec animadvertunt. Surdi vis intelligant. Claudi sunt qui praecepta partim implent, partim non implent. Vel qui valentes in carnali intellectu, claudicant in spirituali. Qui autem projiciunt eos ad pedes ejus, sunt doctores Ecclesiae, qui infideles humiliant sub est quod prius aufert debilitates, et postea cibat, quia prius removenda sunt peccata, postea anima verbo Dei nutrienda et pascenda est. Convocat discipulos
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ adũo fides mulieris que pͥmũ saluatorẽ
filiũ daiud. dm̃ dñm uocat. ad extremũ uͥ dm
adorat. Meruit gͥ. ut ei diceret᷑. fiat tͥ sic̃ uis.
Quod puerũ centurionis. n filiã chananeȩ ñ
ueniens ad domũ illoꝵ sauat. significat gc̃s.
s ꝑ u̾bũ suũ. Quod ipsis rogantibꝰ filii sanant᷑.
intelligenda ẽ eccłiȩ ꝑsona. que simul ẽ mat̾
i filii. Nam simul om̃s quibꝰ constat ȩccłia mat̃

Expanded text:
edicatur a Domino fides mulieris, quae primum Salvatorem filium David, deinde Dominum vocat, extremo ut Deum adorat. Meruit ergo ut ei diceretur: Fiat tibi sicut vis. Quod puerum centurionis, et filiam Chananaeae, non veniens ad domos eorum, sanat, significat gentes,  verbum suum. Quod ipsis rogantibus filii sanantur, intelligenda est Ecclesiae persona, quae sibi est et mater et filii: nam simul omnes, quibus constat Ecclesia, mater
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̃tat᷑. Orat ꝓfilia sua .i. ꝓ ppłis nũdu
credentibꝰ. n ademonio uexatis. quia diu̾sis¬
re. que erat figura gentiliũ. significans genti¬
liũ salutẽ differend̾a. Similit̾ subꝑsona
huiꝰ mulieris. fides. humilitas. pacientia
ȩccłiȩ designat᷑. fides. qua credid̾ posse sal¬
uari filiam. pacientia que totiens in p̃cibus¬

Expanded text:
dum credentibus, et a daemonio vexatis. Dre, quae erat figura gentilium, significans gentilium salutem differendam. Similiter sub persona hujus mulieris, fides, humilitas, patientia Ecclesiae designantur: fides, qua credidit posse salvari filiam; patientia, qua quotie
Abbreviated transcription (Latin):
miserere filiȩ. s miserere mei. quia filiȩ dolor
dolor ẽ matris. S ut mag̾ eũ ad ꝯpassionẽ
moueat. totũ dolorẽ enarrat dicendo. filia
n magnitudinẽ morbi ostendit. magnitudinẽ
cũ dicat malȩ uexat᷑. qualitatẽ cũ subuingit
ademonio.Et ñ respondit ei u̾bũ. Hoc ñ

Expanded text:
re mei, quia dolor iliae est matris; sed ut magis eum ad compassionem moveat, totum dolorem enarrat dicendo: Filia et magnitudinem morbi ostendit. Magnitudinem, cum dicit, male vexatur; qualitatem, cum subjungit, a daemonio. Qui non respondit ei verbum.
Abbreviated transcription (Latin):
in telligi uidr quia inuia sequebat᷑ eos. noĩa
illa u̾ba inuia e̾e̾ ꝯpleta que in hoc eugłiole¬
gunt᷑. Marcꝰ uͦ refert xp̃m infines tẏriiisydo¬
nis uenisse. Nitunc domũ qͣndam ingressũ fu¬
isse. n ibi cananeã ꝓfilia sua eũ regasse. ⁊ u̾ba
que secunt᷑ ibi dicta fuisse. Qua ꝑꝑ intelli¬

Expanded text:
ia sequebatur eos, et omnia illa verba in via esse completa, quae in hoc Evangelio leguntur. Marcus vero refert Christum in fines Tyri et Sidonis venisse, et tunc domum quamdam ingressum fuisse, et ibi Chananaeam pro filia sua eum rogasse, et verba quae sequuntur, ibi dicta fuisse. Quapropter intelli
Abbreviated transcription (Latin):
lictis. intrat fines tyri n.s. ut filiã sẏrophenis¬
se ademonio liberaret. ut ꝑ fidem gentilis
femine. scͥbarũ nphar̃ ꝑfidiã argueret¬
relictis calũpniatoribꝰ pꝰ resurrect̾ per-
p̃dicatores iret ad gentilitatẽ. Tyrus et
sẏdon. ciuitates sunt gentiliũ. Nam tyrus¬

Expanded text:
lictis, intrat fines Tyri et Sidonis, ut filiam syrophoenissae a daemonio liberaret, ut per fidem gentilis feminae Scribarum perfidiam argueretrelictis calumniatoribus post resurrectionem per praedicatores iret ad gentilitatem. Tyrus enim et Sidon civitates sunt gentium. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
nñ diuidunt ungulas possũt intelligi iuidi
qui p̃cepta dei meditando n memorie ꝯmen¬
dando ruminare uident᷑: S tn ungula non
diuidunt quia bona amał ñ seꝑant. P illa
uͦ que unguła diuidunt ⁊ ñ ruminant intel¬
ligi possũt mali catholici. quibona amalis

Expanded text:
non dividunt ungulam possunt intelligi Judaei, qui praecepta Dei meditando et memoriae commendando ruminare videntur, sed tamen ungulam non dividunt, quia bona a malis non separant. Per illa vero quae ungulam dividunt et non ruminant, possunt intelligi mali catholici, qui bona a malis