comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit retͦ cor eoꝵ a dño. uide ne hiis
se in cͥcuitu positis. illusioni ⁊ deri¬
sui fuisse ꝯmemorent: de qͥb dieit
dñs. Circumded̾unt me uituli
młti. Circumded̾unt enĩ eũ ꝑsecu¬
tores: qñ scd̃m consiliũ uoluntatis
suȩ subiit passionẽ. Uñ ⁊ alibi ait.
sircumdantes cͥcumded̾unt me:
& in noĩe dñi ultꝰ sum in eos. deo
meliꝰ ẽ uiã rectam tende: in qͣ fa¬
cinorosi ambulare ñ possunt. sito
cadunt: qͥa ñ in directione ãbu¬
lant. Nñ ⁊ illi qn uoluert̃ dñm
iħin comp̃hende: ubi respexit eos
dñs apposuit: qͥ a tergo insidiantes
repellat inimicos. Ptendit gͥ angłs
dñi in cͥcuitu timentiũ eũ: ⁊ eos
tuet᷑ atq custodit. In cͥcuitu enim
impii ambulant: sic̃ scͥptum ẽ. ui¬
de itaq distantiã. Impii in cͥcuitu
ꝑseqͤntiũ. Istigͦ sp̃itales isrłitȩ ui¬
dent᷑ eẽ qͥ hec loquunt᷑. eo qͦd tẽpta¬
tionib scł̃i subiacuerint. ⁊ obꝓbͥũ
etiã fuerunt sp̃italib neqͥtus ⁊ po¬

Expanded text:
sit retro cor eorum a Domino; vide ne iis se in circuitu positis illusioni et derisui fuisse commemorent, de quibus dicit Dominus: Circumdederunt me vituli multi . Circumdederunt enim eum persecutores, quando secundum consilium voluntatis suae subiit passionem. Unde et alibi ait: circumdantes circumdederunt me et in nomine domini ultus sum eos. ideo melius est uiam rectam tendere, in qua facinorosi ambulare non possunt; cito cadunt, quia non in directione ambulant. unde et illi, quando uoluerunt Iesum dominum comprehendere, ubi respexit eos,dominus apposuit, qui a tergo insidiantes repellat inimicos. praetendit igitur angelus domini in circuitu timentium eum et eos tuetur atque custodit; in circuitu enim impii ambulant, sicut scriptum est. uide itaque distantiam. impii in circuitu persequentium. iusti ergo spiritales Israelitae uidentur esse qui haec locuntur, eo quod temptationibus saeculi subiacuerint et obprobrium etiam fuerint spiritalibus nequitiis et po
Abbreviated transcription (Latin):
ligabat. oet̾m figura erat qͦd
defuncti ppłi resuscitaret. Mito fr̃is.
qͥa dictum ẽ. narrabo nom̃ tuũ
te legis reꝑationẽ oꝑatͤ in post̾is:
ut sem̃ qͦd lex ñ reliq̃rat. euangłii
tenor resuscitaret. N mirũ gͦ sica¬
put suũ pͣua int̾p̃tatione moue¬
rt̃. ut ip̃si a se deturbarent sapi¬
entiã. suȩ salutis auctorẽ: aut c̃te
mouendo caput suũ. causa fieret
ꝯmotionis capitis. ñ paucis. s ppł̃is.
Cominotio hec capitis facta ẽ. qn¬
qͥdem in omnẽ t̾ram exiuit sonꝰ
eoꝵ: ut fieret om̃is t̾ra dñi. ⁊ reg¬
num dñi eẽt in nationib. Uñ &
in post̾iorib dicit. Dñs regnauit
irascant᷑ ppłi: qͥ sedes suꝑ cheru

Expanded text:
ligabat. Caeterum figura erat, quod ligabat. Caeterum figura erat, quod defuncti populi resuscitaret. Merito fratris: quia dictum est: Narrabo nomen tuum tae Legis reparationem operaretur in posteris; ut semen quod Lex non reliquerat, Evangelii tenor resuscitaret. 64. Non mirum ergo si caput suum prava interpretatione moverunt; ut ipsi a se deturbarent sapientiam, suae salutis auctorem: aut certe movendo caput suum, causa fieret commotionis capitis non paucis; sed populis. Commotio haec capitis facta est: quandoquidem in omnem terram exivit sonus eorum; ut fieret omnis terra Domini, et regnum Domini esset in nationibus. Unde et in posterioribus dicit: Dominus regnavit, irascan
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ auincło legitumi amoris fũit ab¬
soluta. Si autẽ mortuuis uir eiꝰ fu¬
erit:. lib̾ata ẽ. Sane tenebat᷑ ex le¬
ge. ut frĩs ꝓprii conuigis copłaret᷑.
si sem̃ nullꝰ maritꝰ eidem reliqͥsset.
Qͦd uincłm magis nectebat int̾p̃ta¬
tio littȩ: qͣm gr̃a sp̃itał. Deniq ha¬
bebat in uoluntate fr̃ defuncti:
ut si nollet ñ acciꝑet fr̃is uxorẽ.
ad sem̃ defuncti resuscitandũ. Nñ
calciam̃tũ suũ solu̾e iubebat᷑: ut
eẽt a nexii copłȩ eiꝰ exutꝰ. qͣm asui
gr̃a ostendisset alienã. Sic enim
scͥptum ẽ: qͥa soluebat calciam̃tũ
suũ. ⁊ dabat ꝓximo suo dicens:
hoc erit in testimoniũ in isrł. Et
dicebat ꝓpinquus. accipe. ⁊ adqͥ¬
re tͥ tu: ⁊ soluebat calciam̃tum
suũ. Dicebant etiam adstantes
det dñs uxorẽ qͤ intret in domũ
tuã: sicut rachel ⁊ sicut lẏa. q̃
edificauert᷑ utq domũ isrł: ⁊ fe
cerunt uͥtutem in epphrata. S
hoc ex lict̾ȩ int̾p̃tatione iud̾m

Expanded text:
 uinculo legitimi amoris fuerit 30 absoluta; si autem mortuus uir eius fuerit, liberata est. Sane tenebatur ex lege, ut fratri proprii coniugis copula: retur, si semen nullum maritus eidem reliquisset. quod uinculum magis nectebat interpretatio litterae quam gratia spiritalis. denique habebat in uoluntate frater defuncti, ut, si nollet, non acciperet fratris uxorem ad semen defuncti resuscitandum. unde calciamentum suum soluere iubebatur, ut esset a nexu copulae eius exutus quam a sui gratia ostendisset alienam. sic enim scriptum est, quia soluebat calciamentum suum et dabat proximo suo dicens: hoc erit in testimonium in Israel. et dicebat propinquus: accipe et adquire tibi tu. et soluebat calciamentum suum. dicebant etiam adstantes: det dominus uxorem quae intrat in domum tuam, sicut Rachel et sicut Lia quae aedificauerunt utraeque domum Israel cerunt virtutem in Ephrata . Sed hoc ex litterae interpretatione Judaeum
Abbreviated transcription (Latin):
fusio uultꝰ mei cooꝑuit me. Qd
ẽ qͦ int̾dum ex psona uniꝰ. int̾dũ
ex ꝑsona płimoꝵ psalmꝰ hic dicit᷑:
Namq a pͥncipio a plurib cepit.
ut ẽ. ds aurib nr̃is audiuimꝰ. &
cet̾a q̃ sequunt᷑. dem̃ ait. tu es ipse
rex ineꝰ ⁊ ds m̃s. itm̃. in te inimi¬
cos nr̃os uentilabimꝰ. ⁊ pꝰea. ñ in
arcumeo syabo. ⁊ indo laudabi¬
mͣ tota die: ⁊ tota die uecundia
mea contͣme ẽ. Qd sͥ uult ista mu¬
tatio: q̃ freqͤnt̾ in psalmis reꝑit᷑:
Sic ⁊ in centesimo octauo psalmͦ:
ait. Ds laudẽ meã ne tacueris: qr
os peccatoris ⁊ os dolosi suꝑ me aꝑ
mea. Deĩ de uno: constitue suꝑ
eum peccatorẽ. Qͦd uidet᷑ in cen¬
tesimo octauo psalmo. aliud ad
ppłm ud̾oꝵ referri: aliuid ad uidã
ꝓditorẽ. Qñ pluralit̾ dicta. ad po¬
possumꝰ dicere. qñ płalit̾ ad dñm¬

Expanded text:
ei operuit me. Quid est quod interdum ex persona unius, interdum ex persona plurimorum psalmus hic dicitur? Namque a principio a pluribus coepit, ut est: Deus auribus nostris audivimus, et caetera quae sequuntur . Deinde ait: Tu es ipse et deus meus, iterum: in te inimicos nostros uentilabimus et postea: non in arcu meo sperabo et: in deo laudabimur tota die et: tota die uerecundia mea contra me est. quid sibi uult ista mutatio, quae frequenter in psalmis repetitur, sicut et in centesimo octauo psalmo ait: deus, laudem meam ne tacueris, quia os peccatoris et os dolmea . Deinde de uno: Constitue super eum peccatorem. quod uidetur in centesimo octauo psalmo aliud ad populum Iudaeorum referri, aliud ad ludam proditorem; quando pluraliter dicta , ad popossumus dicere, quando pluraliter d
Abbreviated transcription (Latin):
t̾iorem hominẽ referunt. qͥ ut ipse¬
ẽ ad imaginẽ d̃i ⁊ similitudinẽ factꝰ.
ita in hus q̃ cogitat ⁊ q̃ meditat᷑. de¬
bet magis q̃ syitalia st̃. qͣm q̃ carna¬
lia cogitare. Totũ gͦ ad illũ ext̾iorem
ad illũ t̾renũ hominẽ referre ꝯten¬
dunt. ⁊ id̾o omĩa eoꝵ oꝑa talia st̃
ut uideant᷑ ab hominib: ñut pla¬
ceant patͥ qͥ in abscondito uidet.
liment enim sua oꝑa reuelare.
Hec ẽ gͦ ꝯmotio capitis qͤ facta ẽ
dixert̃ in gentib. Dm̃s enĩgentes
mouert̃ caput suũ: ut legem sp̃i¬
talit̾ inc̾p̃tarent᷑. Nemo scd̾m lit¬
t̾am legis se putet ẽẽ saluandum:
gis iꝰtificari potest: qͥa sub male¬
dicto sunt om̃s qͥ sub lict̾a st̃. Fu¬
giunt gͦ om̃s maledictũ legis. &
ꝯfugiunt ad bñdictionis grãm.
ut bñdictionẽ habeant in celesti
ut fides tͣnsiret ad gentes. Qͥ ⁊ si
uir fuit an synagoge. nec ipsam
deseruit: ⁊ nos redemit. Illam enĩ
ñ deserint. ut reliqͥs saluȩ fierent:

Expanded text:
eferunt, qui ut ipse ad imaginem Dei et similitudinem factus est; ita in iis quae cogitat et quae meditatur, debet magis quae spiritalia sunt, quam quae carnalia cogitare. Totum ergo ad illum exteriorem, ad illum terrenum hominem referre contendunt et ideo omnia eorum talia sunt, ut uideantur ab hominibus, non ut placeant patri qui in abscondito uidet; timent enim sua opera reuelare. Haec est ergo commotio capitis quae facta est dixerunt: in gentibus; omnes enim gentes mouerunt caput suum, ut legem spiritaliter interpretarentur. nemo secundum litteram legis se putet esse saluandum, gis iustificari potest, quia sub maledicto sunt omnes qui sub littera sunt. fugiant ergo omnes maledictum legis et confugiant ad benedictionis gratiam, ut benedut fides transiret ad gentes, qui, etsi uir fuit ante synagogae, nec ipsam deseruit et nos redemit. illam enim non deseruit, ut reliquiae saluae fierent,
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ẽ qͥ cum uoce laudis ⁊ confes¬
sionis dño sacͥficauit: nͥ pͥnceps
omniũ sac̃dotũ. ⁊ uota ꝓ omnib
uouit. ⁊ reddidit: Solus enim
effectꝰ sui huit potestatẽ. Sicutgͦ
ionas missus ẽ in mare. ⁊ qͥeuit
mare a commotioẽ sua: ita dñs¬
ñr iħe xp̃c uenit in hc mundũ.
ut mundũ lucͥfac̾et. ⁊ sangͥne
suo omĩa pacificaret: siue t̾rena
siue celestia. Aduentu gͥ suo rede¬
mit uniu̾sos homines. ⁊ ꝓuoca¬
uit ad di cultum oꝑib suis. cũ
mortuos resuscitaret. sanaret in¬
firmos: timorẽ d̃i humanis infu¬
dit affectib. Ipse ẽ qͥ sacͥficauit do¬
mino sacͥficiũ salutare ꝓ nob̃. ⁊ dig¬
nas conu̾sionis nr̃ȩ hostias do ob¬
tulit: ipse ẽ qͥ dormiuit. ⁊ euigila¬
uit. Cauendũ gͦ ẽ ne obdormiat
pecc̃orib. Obdormire enĩ uidet᷑ his
quib ñ resurrex̾it: ⁊ qͦs in finẽ rep¬
pulit. Qͥs autẽ ẽ qͥ repellit᷑: nͥ qͥ ꝑe¬

Expanded text:
ce laudis et confessionis domini sacrificauit nisi princeps omnium sacerdotum et uota pro omnibus uouit et reddidit? solus enim effectus sui habuit potestatem. sicut ergo Ionas missus est in mare et quieuit mare a commotione sua, ita dristus uenit in hunc mundum, ut mundum lucri faceret et sanguine suo omnia pacificaret siue Lerrena siue caelestia. aduentu igitur suo redemit uniuersos homines et prouocauit ad dei cultum operibus suis; cum mortuos resuscitaret, sanaret infirmos, timorem dei humanis infudit affectibus. ipse est qui sacrificauit domino sacrificium salutare pro nobis et dignas conuersionis nostrae hostias deo obtulit; ipse est qui dormiuit et euigilauit. Cauendum est ergo, ne obdormiat peccatoribus; obdormire enim uidetur his quibus non resurrexerit et quos in fixiem reppulit. quis autem est qui repellitur nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: ñ sp̃c incellecꝰtum. Lict̃a aũt
occidit. Lict̾am gͦ occidentẽ seq̃n¬
tes. ⁊ ipsa appellatione resonantẽ
scͥbȩ ⁊ pharisei sunt: hoc ẽ qͥ a
u̾itatis unitate diuisi sunt. Pha¬
res enim incͣỹtat᷑ diuisio. Diudt̃
autẽ pharisei hoc gen̾e u̾ba legis
ut resonent. ⁊ in ipsa meditent᷑.
sp̃itał autẽ mysteria legis. ⁊ sacra¬
m̃ta ñ uideant. Nam si lex sp̃ital
ẽ: utiq p̃cepta legis sunt sp̃italia:
& oꝑa eiꝰ sp̃italia sunt. Dicentes gͦ
q̃ moyses scͥpsit: oña gͣuia ligant
corꝑalib legis. Grauia sunt enun
nunt auMrib audientiũ. q̃ ꝙ
ipsi netm̃ im qͥdem uolunt mo¬
uere: ut a corporalib legis ad sp̃i¬
talia scͥpturȩ u̾ba ꝯmoueant. Sie
enim intelligendũ ẽ. qͥa digito sis
nolunt ea mouere: hoc ẽ nec exiguo¬

Expanded text:
tionem, non spiritus intellectum; littera autem occidit. litteram ergo occidentem sequentes et ipsa appellatione resonantes scribae et Pharisaei sunt, hoc est qui a ueritatis unitate diuisi sunt; phares enim interpretatur \'diuisio\'. diuidunt autem Pharisaei hoc genere uerba legis, ut resonent et in ipsa meditentur, spiritalis autem mysteria legis et sacramenta non uideant. nam si lex spiritalis est, utique praecepta legis sunt spiritalia et opera eius spiritalia sunt. dicentes ergo quae Moyses scripsit onera grauia ligant 25 corporalibus legis — gjauia sunt enim nunt auribus audientium, quae ipsi ne tantum quidem uolunt mouere, ut a corporalibus legis ad spiritalia scripturae uerba commoueant. sic enim intellegendum, quia digito suo nolunt mouere
Abbreviated transcription (Latin):
diceret. hoc ẽ tͣnsmutationẽ. q̃ẽ
de loco ad locũ: de ud̾a ad ppłos
nationũ. Qͦd ex ea lectione. quȩ
in euangłio ẽ liqͥdo pot̾it mani¬
festari. q̃madmodum lex mota
sit: dicente scͥptura. Suꝑ cathe¬
drã moysi: sedert̃ scͥbȩ ⁊ pharisei.
Om̃ia gͦ q̃ dicunt uob̃ seruate &
facite: scd̃m oꝑa eoꝵ nolite face.

Expanded text:
diceret; hoc est, transmutationem, quae est de loco ad locum, de Judaea ad populos nationum. Quod ex ea lectione quae in Evangelio est, liquido poterit manifestari, quemadmodum Lex mota sit, dicente Scriptura: Super cathedram Moysis sederunt scribae et pharisaei. Omnia ergo quae dicunt vobis, servate et fa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥam lib̾tatem. multomagis dicit᷑
tͥ. ne serius fias peccati. ⁊ iterũ ne
seruus fias serpentis iniici. ⁊ ad
redemptio seruuloꝵ. N uendit gͦ
dñs nͥ seruũ malũ: ñ uendit utiq
bonũ. Nam ⁊ si ioseph uenditꝰ ẽ. ñ
a seruitute. renouauit ad grãm.
Uendidert̃ itaq eum fr̃s. ⁊ acce¬
ꝑunt peccuniã: s dñs eũ ñ solũ
lib̾tati reddidit. s etiã dignitate
cumulauit. figurã autẽ in eum
fuisse dm̃i iħu: ostendit scͥptura
q̃ dicit. filiꝰ m̃s relo appetit᷑: ad me
reuert̾e. Et alibi. Primogenitꝰ tau¬
ri decꝰ eiꝰ: eo qͦd exaltau̾it ds pat̾
cornu xp̃i sui. Q gͦ uendit᷑. unlis
ce sine p̃cio ẽ: qͣsi qui magis ñ sit
quam qui sit. uñ ⁊ aquila dixit.
Tradidisti ppłm tuũ ut nͣ eẽt: &
syminacħ. tͣdidisti ppłm tuũ sine
substantia. Ñ sunt enĩ qͥ repudi

Expanded text:
propriam libertatem, multo magis dicitur tibi, ne seruus fias peccati, et iterum, ne seruus fias serpentis inimici et adredemptio seruulorum. Non uendit ergo dominus nisi seruum malum, non uendit utique bonum. nam etsi Ioseph uenditus est, na seruitute, renouauit ad gratiam. uendiderunt itaque eum fratres et acceperunt pecuniam, sed dominus eum non solum libertati reddidit, sed etiam dignitate cumulauit. figuram autem in eo fuisse domini Iesu ostendit scriptura, quae dicit: filius meus zelo appetitus, ad me reuertere, et alibi: primogenitus tauri decus eius, eo quod exaltauerit deus pater cornu christi sui. Qui ergo uenditur, uilis et sine pretio equam qui sit. Unde et Aquila dixit: Tradidisti populum tuum, ut non esset. Et Symmachus: Tradidisti populum tuum sine substantia. Non sunt enim, qui repudi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ ꝑfidiam uid̾oꝵ mortuũ ẽ infide¬
lib di uerbum. ⁊ excidit pectorib
iud̾oꝵ. legis sp̃itał intellectꝰ occu¬
buit: ⁊ nupsit synagoga ricui cor¬
ꝑali. obseruationiq ꝑfidiȩ. S ñ fu¬
it illa sobͥetas sp̃italium nuptiarũ.
s adult̾ium castitatis. Id̾o sẏnago¬
ga lib̾a eẽ ñ potuit qͦ male nupse¬
rat: ñ cͤdid̾at resur .i rectionẽ xp̃i
futuram. uñ bene or ei nupsit ec¬
cła. cui scd̃m sacrã dispensationẽ
scđm carnẽ mortiuis ẽ xp̃c: ut illa

Expanded text:
perfidiam Iudaeorum mortuum est infidelibus dei uerbum et excidit pectoribus Iudaeorum, legis spiritalis intellectus occubuit et nupsit synagoga ritui corporali obseruationique perfidiae. sed non fuit illa sobrietas spiritalium nuptiarum, sed adulterium castitatis. ideo synagoga libera esse non potuit, quae male nupserat, non crediderat resurrectionem Christi futuram. unde bene ei nupsit ecclesia, cui secundum sacram dispensationem secundum carnem mortuus Christus, ut illa
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣm q̃ sint: ⁊ electe st̃ gentiũ
nationes. ut destrueret᷑ ꝑfidia
iud̾oꝵ. In nichilũ gͦ tͣdicus ẽ ille
ppłs: qͥa peccato suo uenditꝰẽ. Nul¬
lam enĩ habet culpa substantiã
uñ dictum puto. ⁊ ñ fuit multi¬

Expanded text:
tamquam quae sint et electae sunt gentium nationes, ut destrueretur perfidia Iudaeorum. in nihilum ergo traditus est ille populus, quia peccato suo uenditus est; nullam enim habet culpa substantiam. Unde dictum puto: et non fuit multi
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ nr̃arũ ymago resplen¬
deat. Bñ illud ait aqͥla. in te morte
Et in ipso morit᷑: qͥ ꝓ eiꝰ noie sac pas¬
siõe ẽ coronatꝰ. S qͥd miraris. qͦd re¬
qͥrentẽ dm occulta cordis u̾ͥsicłus
iste declaret: cũ alibi đm scruta¬
torẽ leg̾is cordis: Qͥd etiã miraris:
si u̾bis nr̃is maiestatẽ diuinȩ sub¬
stantiȩ explicare ñ possimꝰ: Deqͦ
ant apls. Nolite añ demi iudicare.¬

Expanded text:
cogitationum nostrarum imago resplencogitationum nostrarum imago resplendeat. bene illud ait Aquilas: in te morte et in ipso moritur, qui pro eius nomine sacra passione est coronatus. sed quid miraris, quod requirentem deum occulta cordis uersiculus iste declaret, cum alibi deum scrutatorem legeris cordis? quid etiam miraris, si uerbis nostris maiestas diuinae substantiae explicari non possit, cum ait apostolus: nolite ante
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e. aliqͥ existimant obloqͦͤnda: ne
in eo sermone oꝑiat nos umbͣ mor¬
tis. Et si qͥd tale ꝓfert᷑. nos tñ diu̾¬
bũ debemꝰ inserere: qͦd m̃tis nr̃e
ocłos fulgore disputatioĩs illu¬
minet. Sequit᷑. Si obliti sumꝰ¬
nr̃as ad dos alienos: ñne ds reqͥ¬
ret ista. Aqͥla inuestigabit ista. si¬
machꝰ. inueniet ista. Ipse enĩnouit
occulta cordis. qͥa ꝓpt̾ te morte af¬
ficim᷑ tota die: estimati sumꝰ ut
oues occisionis. Qͥd ẽ qͦd ait: reqͥret
auferat eiꝰ om̃e uestigiũ. Uñ ⁊ aqͥ¬
la dixit: inuestigabit. Nam utiq
qͥ nouit cordis occulta: qͦmͦ qͤrit. cui
etiã ea q̃ st̃ int̾iora manifesta sunt:
Siqͥdem ap̃d d̃m ꝯscientia uniꝰcͦq
se ꝓdit: ⁊ cogitatio hoĩs ap̃d eum.
se auit ꝯdempnat: aut pͣgat. Deniq
aqͥla uisiones cordis dixit. eo qͦd ui¬
deat cor nr̃m. ⁊ om̃is nr̃i cogitatio
cordis in ꝓmptu sit ap̃d dm: atq ei

Expanded text:
nootrae aliquis existimat obloquenda, ne nootrae aliquis existimat obloquenda, ne in eo sermone operiat umbra nos mortis. et si quid tale profertur, nos tamen dei uerbum debemus inserere, quod mentis nostrae oculos fulgore disputationis inluminet. Sequitur: si obliti sumnostras ad deos alienos, nonne deus requiret ista? — Aquilas: inuestigabit ista? Symmachus: inueniet ista? — ipse enim nouit occulta cordis. quia propter t e morte afficimur tota die, aestim ati sumus ut oues occisionis. quid est quod ait \'requiret auferat eius omne uestigium. unde et Aquilas dixit: inuestigabit. nam ulique qui nouit cordis occulta quomodo quaerit, cui etiam ea quae sunt interiora manifesta sunt siquidem apud deum conscientia uniuscuiusque se prodit et cogitatio hominis apud eum se aut condemnat aut purgat. denique Aquilas uisiones cordis dixit, eo quod uideat cor nostrum et omnis nostri cogitatio cordis in promptu sit apud deum atque ei
Abbreviated transcription (Latin):
lgo inqͥtatis ẽ: teneb pecc̃oꝵ. lu¬
m̃ innocentiȩ. Ipse tͥ gͦ uł iniuriȩ¬
es auctor. uł gr̃ȩ: oꝑatio diuina
nil erat. Lum̃ in te ip̃so ẽ: qͥa inno¬
cens infantia tua ẽ. Pura mens
hoĩs añ adolescentiȩ lubͥcũ: ⁊ i¬
uentutis errorẽ. Tu tͥ gͦ tenebͣs fe¬
cisti ẽẽ. qͦd liuñ ẽ. Deniq idem ocłs
hoc ẽ sensꝰ hoĩs tenebͦsꝰ ẽ in pecc̃ore:
splendidꝰ in innocente. Nec illud p̃¬
tereamiꝰ: qͦd syminachꝰ ait. Afflixi¬
sti nos in loco deserto. Ido affligi¬
mͣ. qͥa int̾dum destitum᷑ ꝓtectioẽ
celesti. ⁊ regio ista sub maledicto ẽ.
uł in lubͥco scłari: necdũ qͦ bñdixa̾t
eiꝰ. ocłoꝵ sp̃italiũ intendebat᷑ ob¬
tutꝰ. Dem̃ qr uoluptas ⁊ delectatio
dñi freqͦnt̃ irrepit: uñ ñ uinculis
hõis illiꝰ ligare nos atq iuincire
debemꝰ. nec cera aures claude. s
au̾tere aurẽ. qͦtienscũq aliena a
fide ⁊ contͣria. uł adu̾sa utilitati

Expanded text:
go iniquitatis et tenebrae peccatorum, lumen innocentiae. ipse tibi ergo es uel iniuriae auctor uel gratiae; operatio diuina nil errat. lumen in te ipso est, quia innocentia infantia tua est, pura mens hominis ante adulescentiae lubricum et iuuentutis errorem. tu tibi ergo tenebras fecisti esse quod lumen est. denique idem oculus, hoc est sensus hominis tenebrosus est in peccatore, splendidus in innocente. Nec illud praetereamus quod Symmachus ait: afflixisti nos in loco deserto. ideo affligimur, quia interdum destituimur protectione caelesti et regio ista sub maledicto est uel in lubrico saeculari. necdum quoque benedixerat tendebatur obtutus. deinde quia uoluptas et delectatio mundi frequenter inrepit . unde non uinculis hominis illius ligare nos atque uinclrr. debemus nec cera aures claudere, sed auertere aurem, quotienscumque aliena a fide et contraria uel aduersa utilitati
Abbreviated transcription (Latin):
legi corꝑali ñ sp̃itali. hoc ẽ ritui le¬
gis iudaico: cuiꝰ uincłis illigataẽ.
legitimi nesciens sacͣmta ꝯiugii.
Si autẽ mortua fuĩt lex. hoc ẽ le¬
gis intp̃tatio corꝑał: tẽ plebs qͣsi mor¬
tuo coniuge pͥore. legitune nubet
scd̾o uiro qͥ ex mortuis resurrexit.
Est etiã caput mulieris huiꝰ: eũgłm.
Nñ qͥdam mistice int̾p̃tati. morti¬
ficato ritu iudaico. tanqͣm fr̃i de¬
functi. eũgłio mulierẽ eam nub̃e
ex lege uoluert̾. qͥa lex annuntia¬
u̾it eũgłm: id̾o pͥor lex uir: pꝰtea se¬
cundi uiri nuptiȩ. hoc ẽ eũgłii sa¬
cram̃ta st̃. Duo enĩ qͣsi coniugia:
duo st̃ testam̃ta. Inũ ꝯiugiũ uetͦ
ẽ testam̃tũ: qͦd morte uiri pͥoris so¬
lutũ ẽ. Et id̾o mulier illa eui lex
mortua ẽ. recte scđm ꝯiugiũ ꝯue¬

Expanded text:
legi coiporali, non spiritali, hoc est ritui legis Iudaico, cuius uinculis inligata est legitimi nesciens sacramenta coniugii. si autem mortua fuerit lex, hoc est legis interpretatio corporalis, tunc plebs quasi mortuo coniuge priore legitime nubet secundo uiro qui ex mortuis resurrexit. est etiam caput mulieris huius euangelium. unde quidam mystice interpretati mortificato ritu Iudaico tamquam fratri defuncti euangelio mulierem eam nubere ex lege uoluerunt, quia lex annuntiauerit euangelium. ideo prior lex uir, postea secundi uiri nuptiae, hoc est euangelii sacramenta sunt; duo enim quasi coniugia duo sunt testamenta. unum coniugium uetus est testamentum, quod morte uiri prioris solutum est. et ideo mulier illa, cui lex mortua est, recte secundum coniugium conue
Abbreviated transcription (Latin):
ñ significaret quod illi sentiebant:
s qͦd mysteria declarabant. Illie
uid̾int in hoc scło fatigari: mouers
caput. Qͤ ꝯmotio capitis: geminũ
intellectũ ht̃. Rep̃hensibiles enĩui¬
dent᷑ scdm scͥpt᷑e auctoritatẽ. qͥ mo¬
insiebant blasphemabant dñm
eũ: mouentes capita sua. Transe¬
untes autẽ qͦd rep̃hensibiles estimen¬
t᷑. docet hic ipse ꝓpħa qͥ dicit de uine¬
a sabaoth. Et uindemiant eã: om̃s
tͣnseuntes uiã. Deniq ⁊ qͥ sequit᷑
uersꝰ hoc signat. Deuastauit eam
aꝑ de silua: ⁊ singłaris ferꝰ depastꝰ
ẽ eam. Et in post̾ĩorib ait. Et ñ di¬
rert̃ tͣnseuntes uiam. bñdictio do¬
mini suꝑ uos: eo qͦd qͥ tͣnsit ⁊ ñ stat
matriis dñi. ñ dat bñdictionem.
dĩm ib̃m: ut p̃tirent qͥ firmũ so¬
lidũq uestigiũ fidihr̃e ñ pot̾ant. No
mouere ⁊ detbare ꝑfidia uid̾oꝵ. S
qͥa ñ passi st̃ m̃bra se eẽ xp̃i: id̾o ca¬

Expanded text:
hoc significaret quod illi sentiebant, hoc significaret quod illi sentiebant, sed quod mysteria declarabant. illi euiderint in hbc saeculo fatigari, mouent caput. Quae commotio capitis geminum intellectum habet. reprehensibiles enim uidentur secundum scripturae auctoritatem qui moI: qui transiebant blasphemabant do dmeum mouentes capita sua. transeuntes autem quod reprehensibiles aestimentur, docet hic ipse propheta, qui dicit de uinea Sabaoth: et uindemiant eam omnes transeuntes uiam. denique et qui sequitur uersus hoc signat: deuastauit eam aper de silua et singularis feruB d epastus est eam, et in posterioribus ait:et non dixerunt transeuntes uiam: benedictio domini super u o s, eo quod, qui transit et non stat in atriis domini, non dat benedictionem. dominum Iesum, ut praeterirent qui firmum solidumque uestigium fidei habere non poterant. moumouere et deturbare perfidia Iudaeorum . sed quia non passi sunt membra se esse Christi, ideo ca
Abbreviated transcription (Latin):
tat: Et id̾o qͣsi boni agͥcolȩ. uͥ ꝓpter
spem mnarata fũit t̾ra nr̃a ꝯtinen¬
tia corporali. ñ carnalia s spitalia
seminemꝰ: qm de carnalib corrup¬
tela colligit᷑. de sp̃italib uita et̾na
ad qͥrit᷑. Typꝰ itaq & figura nobis
sint gesta maioꝵ. typus lex scͥpta
in cordib nr̃is: ut nob̃ in ea q̃dam
sucuroꝵ figura. ñ u̾itas sit. Lexgͥ
signacłm u̾itatis. In parabola gͦ
dñs ostendit se uidis. s ñ intellexe
rt̃ qͥa curaret anumas laborantĩ
& om̃i egͥtudine ⁊ ineqͣlitate inꝰ¬
moditatis absolueret. Factus ẽ et¬
am in parabolã. qͥa carnẽ suscepit
qͣm crucifixerunt ud̾i: ñ intelli¬
gentes parabolam sp̃italẽ. Eouso
enim ñ intellexert̃: ut cũ aucꝰtor
uitȩ crucifig̾ent. ⁊ suspensã inell¬
ce ceru̾ent carnẽ dñi salutarem:
mouerent caput. Nam si intelle¬
xissent: utiq ñ insultassent. s inge¬
muissent. Et tñ ipsa ꝯmotio capi¬
tis illis in similitud̾iẽ cessit. ut hoc

Expanded text:
si boni agricolae, ubi propter spem inarata fuerit terra nostra continentia corporali, non carnalia, sed spiritalia seminemus, quoniam de carnalibus corruptela colligitur, de spiritalibus uita aeterna adquiritur. typus itaque et figura nobis sint gesta maiorum, typus lex scripta in cordibus nostris, ut nobis in ea quaedam futurorum figura, non ueritas sit. lex ergo signaculum ueritatis. In parabola ergo dominus ostendit se Iudaeis, sed non intellexent, qui curaret animas laborantium et omni aegritudine et inaequalitate incommoditatis absolueret. factus est etiam in parabolam, quia carnem suscepit quam crucifixerunt Iudaei, non intellegentes parabolam spiritalem. eo usque enim non intellexerunt, ut, cum auctorem uitae crucifigerent et suspensam in cruce cernerent carnem domini salutarem, mouerent caput; nam si intellexissent, utique non insultassent, sed ingemuissent. et tamen ipsa commotio capitis illis in similitudinem cessit, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ patͦcinantẽ. Cogit᷑ autẽ adu̾sarꝰ
scõs dĩi ad sua dampna temptas
Dum enĩ temptat meliores reddis
ut qͥ temptat᷑ possit ⁊ alios instiu¬
ere. qͥ s ipse inualidꝰ uidebat᷑. e¬
niq petrꝰ eccl̃iȩ p̃ponit᷑. pꝰtqͣm temy¬
tatꝰ a diabło ẽ: id̾oq añ significat
dñs qͥd sit illud. qͦd pꝰtea eũ pastorẽ
elegit dm̃ici gregis. Nam hic dixit.
łu autẽ conuersꝰ: ꝯfirma fr̃s tuos.

Expanded text:
 patrocinantem. cogitur autem aduersarius sanctos domini ad sua damna temptare; dum enim temptat, meliores reddit, ut qui temptatur possit et alios instituere, qui sibi ipse inualidus uidebatur. denique Petrus ecclesiae praeponitur, postquam temptatus a diabolo est. ideoque ante significat dominus, quid sit illud, quod postea eum pastorem elegit dominici gregis. nam hic dixit: tu autem conuersus confirma fratres tuos.
Abbreviated transcription (Latin):
in celum. nͥ qͥ descendit de celo: filiꝰ
hominis qͥ ẽ in celis. Hides gͦ qͥa &
cũ descend̾et & ascend̾et: ipse erat
& manebat in celo. Ipse enĩ dixit.
Celũ ⁊ t̾ram ego compleo dicit dñs:
ipse ẽ qͥ ẽ in celo. Hc de disꝑsione
satis dicta sunt. Cet̾m qͦd ait. uen¬
tilastinos: ⁊ siu̾bo distat: sensu
congruit. Sic̃ enim illi qui disꝑsist
ꝓbati st̃: ita etiam qͥ uentilati st̃
ad ꝓbationẽ ꝑuenire meruerunt
Sicut enĩ tͥticum uentilat᷑. ⁊ apa¬
leis separat᷑ ⁊ mundũ ẽ. si autẽ ue¬
tilatum ñ fu̾it mundũ eẽ ñ pot̾it.
s extat paleis concͤtũ atq ꝑmixtĩ
ita etiã homo nͥ temptationib fu¬
erit uentilatꝰ. fragilia qͦq uł pale¬
as ase ñ potest separare. Uñ etiam
ad petrũ dictũ ẽ. Symon ecce sathi¬
nas expostulauit ut uentilet uos
sic̃ tͥticum: ego autẽ rogaui patͤm
meũ. ut ñ deficiat fides tua. uide
tationes. q̃dam loquutꝰ ẽ qͣsi plen

Expanded text:
o, filius hominis qui est in caelis. uides ergo, quia et cum descenderet et ascenderet ipse erat et manebat in caelo. ipse enim dixit: caelum et terram. ego compleo, dicit dominus; ipse est qui est in caelo. haec de dispersione satis dicta sint. Ceterum quod ait: uentilasti nos, etsi uerbo distat, sensu congruit. sicut enim illi qui dispersi sunt probati, ita etiam qui uentilati sunt ad probationem peruenire meruerunt. sicut enim triticum uentilatur et a paleis separatur et mundum est, si autem uentilatum non fuerit mundum esse non poterit, sed extat paleis concretum atque permixtum, ita etiam homo, nisi temptationibus fuerit uentilatus, fragilia quaeque uel paleas a se non potest separare. unde etiam ad Petrum dictum est: Simon, ecce satanas expostulauit ut uentilet uos sicut triticum; ego autem rogaui patrem meum, ut non deficiat fides t u a. uidtationes, quaedam locutus est quasi plena
Abbreviated transcription (Latin):
eos qͦs pͥmo eleg̾at. neqͣquã refuta¬
re cupiebat: ⁊ sepe deuios & erran¬
tes. tñ pat̾no qͦdam reuocare q̃rebat
affectu. S uͥ ipsi auctorẽ ꝓpͥum reli¬
qͤrunt. sciens se d̾m montiũ eẽ ñ ual¬
liũ. ⁊ regnũ celoꝵ ñ a fastidientib
s a colentib diripi. paulatĩ conu̾s
ad gentes ẽ: ut ⁊ nationũ pł ꝓbaret
naret᷑. Ed deinde sͥ uult qͦd ait. nͣli
cet acciꝑe panẽ filioꝵ: ⁊ mitt̾e catu¬
tionũ. Qd gͦ: Diuitũ aut nobiliũẽ
acciꝑe sacram̃ta celestia: ⁊ ñ eoꝵ qͥ
magis ad cognitionẽ mist̾ii celesti
pio m̃tis feruore ꝯtendant: Et si sta¬
lita fuerit aliqͥs remissus ⁊ negliges
uł contumax. qͥ reiciat pꝰt se sermo¬
nes dĩ. chananeꝰ autẽ qͥ impigͤ uell¬
in adqͥrendis m̃tem intend̾e sac̃m̃¬
tis: ille potiꝰ qͥ dissimulat. quã iste
qͥ defert studiũ. p̾ferensꝰ ẽ: Ñ utis
Et id̾o diligent̾ oportet intendi qͥd

Expanded text:
eos, quos primo elegerat, nequaquam refutaeos, quos primo elegerat, nequaquam refutare cupiebat et saepe deuios et errantes tamen paterno quodam reuocare quaerebat affectu. sed ubi ipsi auctorem proprium reliquerunt, sciens se deum montium esse, non uallium et regnum caelorum non a fastidientibus, sed a cogentibus diripi, paulatim conuersus ad gentes est, ut et nationum plus probaretur naretur. Quid decet accipere panem filiorum, et mittere catutionum. Quid ergo? Divitum aut nobiliorum est accipere sacramenta coelestia, et non eorum qui magis ad cognitionem mysterii coelestis pio mentis fervore contendant? Et si Israelita fuerit aliquis remissus et negligens, vel contumax, qui rejiciat post se sermones Dei: Chananaeus autem qui impigre velit acquirendis mentem intendere sacramentis; ille potius qui dissimulat, quam iste qui defert studium, praeferendus est? Non utique. Et ideo diligenter oportet intendi quid
Abbreviated transcription (Latin):
liere chananea. qͦ exiuit de finibꝰ
siuis. ut dño occ̾reret tͣnseunti. id ẽ
xp̃o iħu: ⁊ pꝰthabitis simulacͥris suiᷤ
adoraret uerũ salutis auctorẽ. cui
qͦd magna eẽt fides eiꝰ. Resplende¬
bat qͥdem iam gr̃a eũgłii: ⁊ p̃sentiȩ
lum̃ augustȩ. S tñ qͥa sponte exi¬
uit. ⁊ miscd̃iam postulauit. ⁊ dñm
pia uoce confessa ẽ: ⁊ qͣsi fastidio ha¬
bita. in clamore petitionis ꝓpͥe ꝑse¬
uerauit: ñ mediocͤm p̾rogatiuam
accepit istiꝰmodi mulier. q̃ pͥma exi¬
uit de gentib nationibq. ⁊ ꝑseue¬
ranti obsecͣtione tantũ dñi testi¬
moniũ meruit reportare. In quo
qͥdem loco uelut qͦsdam dubitasse
cognoui. qͥd sit qͦd ait. ñ sũ missus nͥ¬
ad oues qͤ ꝑiert̃ domꝰ isrł: qͣsi nobilita¬
tẽ geni̾is electi ad saluandas aĩas dñs
qͤsisse uideat᷑. qͥuenit ut om̃s redime¬
rent᷑. s ostend̾e dignatꝰ ẽ ꝓpositũ qͦ

Expanded text:
liere Chananaea, quae exiuit de finibus liere Chananaea, quae exiuit de finibus suis, ut domino Iesu occurreret transeunti et posthabitis simulacris suis adoraret uerum salutis auctorem; cui d magna esset fides eius. resplendebat quidem iam gratia euangelii et praesentiae lumen augustae; sed tamen, quia sponte exiuit et misericordiam postulauit et dominum pia uoce confessa est et quasi fastidio habita in clamore petitionis propriae perseuerauit, non mediocrem praerogatiuam accepit istiusmodi mulier, quae prima exiuit de gentium nationibus et perseucranti obsecratione tantum domini testimonium meruit reportare. In quo quidem loco uelut quosdam dubitasse cognoui, quidsitquodait: non sum missus nisiadoues quae perierunt domus Israel, quasi nobilitatem generis electi ad saluandas animas dominus quaesisse uideatur, qui uenit, ut omnes redimerentur. sed ostendere dignatus propositum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
citatos hr̃e sensꝰ. ad discͤtionẽ bo¬
ni ⁊ mali. S ⁊ ipse tñ qui sciebat
solidiores caꝑe cibos. adum̃ĩta qͣre¬
bat: ut in eo u̾bum dñi cͤteret. Nec
iste qͦ sine p̃catione hoc potuit u¬
surpare: ut laudatio eiꝰ iocunda
fieret dõ. N enim usurpantis: sed
p̃cantis assertio ẽ. Tñ ne penitꝰ re¬
fugisse uideam᷑: consid̾emꝰ qͥ uici¬
ni tͥbub fuerint uid̾oꝵ. Nam ut
uet̾a recenseamꝰ. phylistienses. tͥb
uide finitimi babebant᷑: ex alio
lat̾e idem tͥbui ruben appropinqͣbas.
Ammanitȩ qͦ in deserto erant: &
qͥ erant in finib tyri ⁊ sydonis. ga¬
lileȩ copulabant᷑. hoc ẽ tͥbui ⁊ abu¬
lon ⁊ tͥbui neptalim: qͤ erant in ga¬
lilea. sic̃ ysaias dixit. Terra ⁊abu¬
lon ⁊ t̾ra neptalim: uia maris tͣns
iordanẽ. Uñ pot̾ unꝰqͥsq collig̾e. quȩ
ꝓpͥetas uniꝰcuiꝰq singłaꝵ fuerit tͥ¬
buũ. ut c̾tis quibꝰq finitimis iunge¬

Expanded text:
exercitatos habere ad discretionem boexercitatos habere ad discretionem boni et mali; sed et ipse tamen, qui sciebat solidiores capere cibos, adiumenta quaerebat, ut in eo uerbum domini curreret. nec iste quoque sine pfecatione hoc potuit usurpare, ut laudatio eius iocunda fieret deo; non enim usurpantis, sed precantis assertio est. Tamen ne penitus refugisse uideamur, consideremus qui uicini tribubus fuerint Iudaeorum. nam ut uetera recenseamus, Philistienses tribus Iudae finitimi habebantur; ex alio latere idem tribui Ruben appropinquabant. Ammanitae quoque in deserto erant et, qui erant in finibus Tyri et Sidonis, Galilaeae copulabantur, hoc est tribui Zabulon et tribui Neptalim quae erant in Galilaea, sicut Esaias dixit: terra Zabulon et terra Neptalim, uiam maris trans Iordane . unde potest quis colligere, quae proprietas uniuscuiusque singularum fuerit tribuum, ut certis quibusque finitimis iunge
Abbreviated transcription (Latin):
quutꝰ. Qre ñ sit ꝯsequutꝰ: agnosce.
Qͥa se iꝰtificare cupiebat. qͥa oꝑum
suoꝵ iactantiã reqͥrebat. qͥa fidem
ñ detulit. nec gram recognouit: id̾o¬
ꝙ electio ẽ consequuta. q̃ uocantẽ
audiuit: aduenientẽ suscepit. Me¬
rito gͦ in ꝑsona ppłi illiꝰ dr᷑. Posiusti
ad uiciniã isrł̃itȩ ipł̃i ꝑtinuisse ui¬
deantur: ñ ẽ facile discerne. Si sp̃i¬
tał uicinia reqͥrat᷑. ht̃ qͦddam lum̃
cognitionis ad inuestigandũ mis
ceriiꝰ qͥa qͦ magis querit᷑ sapien¬
tia. eo ꝓfundior udicet᷑. Sic enim
sͥptum ẽ. Dixi sapientiã reqͥram:
& ipsa longe factaẽ ame: longe
magis qͣm erat. Et in ꝓfundo alti¬
tudinẽ qͥs inueniet eiꝰ: Uñ diffiden¬
tia oborit᷑ mͥ. scrutari diuinitꝰ spi¬
rantis scͥpture mist̾ia: ⁊ eiꝰ exami¬
nare sermones. Qd ille digne po¬
tuit: qͥ int̾ ꝑfectos sapientiam lo¬
qͣbat᷑. Ego ꝑfectos uideo. Nec ĩm̾i¬
to ꝑfectos dix̾im: cũ uideã uos ex̃

Expanded text:
n sit consecutus agnosce: quia se iustificare cupiebat, quia operum suorum iactantiam requirebat, quia fidem non detulit nec gratiam recognouit. et ideo electio consecuta quae uocantem audiuit, aduenientcm suscepit. Merito ergo in persona populi illius dicitur: posuisti ad uiciniam Israelitae populi pertinuisse uideantur, non est facile discernere. si spiritalis uicinia requiratur, abest quoddam lumen cognitionis ad inuestigandum mystcerimus, quia, quo magis quaeritur sapientia, eo profundior iudicetur. sic enim scriptum est: dixit: sapientiam requiram, et ipsa longe facta est a me, longe magis quam erat, et in profundo altitudinem quis inueniet eius? unde diffidentia oboritur mihi scrutari diuinitus spirantis scripturae mysteria et eius examinare sermones, quod ille digne potuit qui inter perfectos sapientiam loquebatur. ego perfectos uideo nec inmerito perfectos dixerim, cum uideam uos sensus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc constituti. nolimꝰ pegnari
de corꝑe. ⁊ adeẽ dõ. Et id̾o humilia¬
nꝰ animã nr̃am. qͤ se ad d̃m gestit
accolłe. s corruptibile corpꝰ gͣuat
animã. t̾renaq habitacła p̃pon¬
dant. ut mens deuota dõ freqͤnt᷑
inclinet᷑. nec se subice dõ possit. q̃u
subiectionẽ sui sapientia carnis
ignorat: qͦ nr̃m inuoluit affectũ.
carnis istiꝰ u̾itatem. ⁊ id̾o semetip¬
sũ humiliauit usq ad mortẽ. moi¬
tẽ autẽ crucis: Diligent᷑ attende.
& consid̾a singła. Nide qͥa uolens
suscepit hanc formã corꝑis nr̃i. &
tuȩ obseqͥa seruitutis: in similitu¬
dinem hominũ factꝰ. ñ in simili¬
tudinẽ carnis. s in similitudinẽ
hoĩum pecc̃oꝵ. Om̃is enĩ hõ sub

Expanded text:
hoc corpore constituti nolimus peregrinari hoc corpore constituti nolimus peregrinari de corpore et adesse deo. et ideo humiliamus animam nostram, quae se ad deum gestit attollere; sed corruptibile corpus grauat animam terrenaque habitacula praeponderant, ut mens deuota deo frequenter inclinetur nec se subicere deo possit, quoniam subiectionem sui sapientia carnis ignorat, quae nostrum inuoluit affectum. carnis istius ueritatem et ideo semet ipsum humiliauit usque ad mortem, mortem autem crucis. diligenter adtende et considera singula. uide quia uolens suscepit hanc formam corporis nostri et tuae obsequia seruitutis, in similitudinem hominum factus, non in similitudinem carnis, sed in similitudinem hominum peccatorum; omnis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ras. tñ de eodem libͦ. audi. Siqͥs
inuen̾it uͥginẽ q̃ ñ sit desponsa¬
ta. ⁊ uim faciens ei dormierit ẽ
ea. ⁊ inuentꝰ fuerit. dabit qͥ dor¬
miit cum ea patͥ uuencłȩ qͥn¬
qͣginta denarios. ⁊ erit uxoi eiꝰ.
qͥa humiliauit eã: nec pot̾it di¬
mitt̾e eã ꝑ om̃e tempꝰ. ꝓpt̾ qͦd hu
miliauit eã. Ipse sermo repetitꝰ ẽ.
ut intelligas qr ñ conditio carnis
uideat᷑ nos humiliare: s culpa.
Nec tñ negare possumꝰ qͦd multis
humiliet᷑ ⁊ caro: loco ipso. illece¬
bͥs ipsis. fragilitate qͦ qͣpatuit
errori. Qͤ licet ñ a mediocͥ adu̾sa¬
rio serpente decepta sit. habebat
tñ sui ñ mediocrẽ gr̃am. añquã
ƿecc̃m irreꝑet. In conspectu dei
erat adam. in ꝑadyso uigebat.
celesti gr̃a refulgebat: loq̃bat᷑ c̃
do. Nũqͥd eũ humiliatũ añ legis¬
ti: nͥ pꝰteaqͣm p̃uaricatio eũ hu¬
miliauit sua: Cuiꝰ uicu ħedita¬
tẽ ad nos utiq tͣnsmisit: ut in

Expanded text:
quaeras. tamen de eodem libro audi: siquis quaeras. tamen de eodem libro audi: siquis inuenerit uirginem. quae non sit desponsata et uim faciens ei dormierit cum ea et inuentus fuerit, dabit qui dormiuit cum ea patri iuuenculae quinquaginta denarios et erit uxor eius, quia humiliauit eam; nec poterit dimittere eam miliavit eam . Ipse sermo repetitus est, ut intelligas quia non conditio carnis videatur nos humiliare, sed culpa. 75. Nec tamen negare possumus quod multis humilietur et caro, loco ipso, illecebris ipsis, fragilitate quoque qua patuit errori. Quae, licet non a mediocri adversario serpente decepta sit, habebat n sui non mediocrem gratiam, antequam peccatum inreperet: in conspectu erat dei Adam, in paradiso uigebat, caelesti gratia refulgebat, loquebatur cum deo. num eum humiliatum ante legisti nisi posteaquam praeuaricatio eum humiliauit sua ? cuius uitii hereditatem ad nos utique transmisit, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
tia conuenire: cũ dicunt qͥa scͥptũ
tionis testimonia: de scͥpturis nob̃
st̃ arcessienda diuinis. Ait enim in
deutonomiũ. Si exieris in qͥt in pug¬
nã adu̾sꝰ mimicos tuos. ⁊ tͣdid̾it tͥ
eos dñs ds tuus in manꝰ tuas. &. de¬
p̃datꝰ sũĩs spolia eoꝵ. ⁊ uid̾is in ea
dep̃datione mulierẽ bonã specie:
cohabitauis cum ea. ⁊ infra. si no¬
lueris eam pꝰtea: dimittes eã lib̾am.
tura sui eã. s is qͥ ei integͥtatẽ pudo¬
ris eripuit: humiliasse ꝑhibet᷑. Hu¬
militas gͦ oꝑis ẽ. ꝑ qͦd caro ista ƿec¬
cati corpꝰ effecta ẽ: ⁊ locꝰ afflictatio¬
nis. Iterum alibi. Si desponsata
fuit uͥgo uiro. ⁊ inueniens eã hõ
in ciuutate dormierit cũ ea. edu¬
cent᷑ ambo ad portã ciuitatis suȩ.¬
& lapidabunt᷑. Et moriet᷑ iuuen¬
cła. qr ñ exclamauit in ciuitate.
causa sermonis: ut a corruptore
humiliata dicat᷑. Terciũ qͦ habes
de hac re testimoniũ. ⁊ plura si

Expanded text:
tia conuenire , cum dicunt quia scriptum tia conuenire , cum dicunt quia scriptum tionis testimonia de Scripturis sunt nobis arcessenda divinis. Ait enim in Deuteronomio: Si exieris, inquit, in pugnam adversus inimicos tuos, et tradiderit tibi eos Dominus Deus tuus in manus tuas, et depraedatus fueris spolia eorum, et videris in ea depraedatione mulierem bonam specie, et cohabitaveris cum ea . Et infra: Si nolueris eam postea, dimittes eam liberam tura sui eam, sed is qui ei integritatem pudoris eripuit, humiliasse perhibetur. Humilitas ergo operis est, per quod caro ista peccati corpus effecta est et locus afflictationis. iterum alibi: si d esponsata fuerit uirgo uiro et inueniens eam homo in ciuitate dormierit cum ea, educentur ambo ad portam ciuitatis suae et lapidabuntur et morietur iuuencula, quia non exclamauit in ciuitate causa sermonis, ut a corruptore humiliata dicatur. tertium quoque habes de hac re testimonium et plura, si
Abbreviated transcription (Latin):
sit. siue nat᷑a: s ea qͤ carnẽ corruy¬
cibilẽ eẽ fecert̃. Deniq syrenas. qͣrs
sedo ⁊ t̾cio m̃t ne̾ fecit scͥptura
diuina: qͣsdam puellas gentilis
tͣdidit hystoria. quȩ uocis ꝓpͥe sua¬
uitate. canendiq illecebͥs. ꝓuoca¬
bant audiendi studio nauiganteᷤᷤ
ad lictꝰ admouere nauigiũ: easq cũ
gr̃a uocis sequunt᷑. scopłoso in loco
incidisse naufragiũ. Hoc uetꝰ histo¬
ria post̾is tͣdidit. Earũ autẽ inc̾p̃ta¬
tio hec ẽ. Noluptas uocis: ẽ q̃dam
adulatio. Ita gͦ scłi uoluptas nos
qͣdam carnali adulatione delectat:
ut decipiat. Ut gͦ illic ñ lictꝰ in ui¬
tio erat. s canora dulcedo. qͥ facie¬
bat aspitatẽ littoris ñ caueri. ita
ñ caro in uitio. s ea qͥb caro ista sol¬
licitat᷑ .&. fluctuat. Deniq mare
cũ tempestas desit. qͥetum ẽ: si ꝓ¬
cella seuiat. ꝑicłosum. Et septua¬
ginta uiroꝵ uidet᷑ cũ hiis senten¬

Expanded text:
sit siue natura, sed ea quae carnem corrupsit siue natura, sed ea quae carnem corruptibilem esse fecerunt. denique sirenas, quarum secundo et tertio mentionem fecit scriptura diuina, quasdam puellas gentilis tradidit historia, quae uocis propriae suauitate canendo inlecebris prouocabant audiendi studio nauigantes ad litus admouere nauigium; eosque, cum gratiam uocis secuntur, scopuloso in loco incidisse naufragium uetus historia posteris tradidit. earum autem interpretatio haec est: uoluptas uocis et quaedam adulatio. ita ergo saeculi uoluptas nos quadam carnali adulatione delectat, ut decipiat. ut ergo illic non litus in uitio erat, sed canora dulcedo, quae faciebat asperitatem litoris non caueri, ita non caro in uitio, sed ea quibus caro ista sollicitatur et fluctuat. denique mare, cum tempestas desit, quietum est, si procella saeuiat, periculosum. Et Septuaginta uirorum uidetur cum his senten
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc corꝑe constituti: in qͦ inge¬
miscimꝰ grauati. qͦ nolumꝰ spolia¬
ri s suꝑuestiri. Grauis enim labor
ẽ: dũ expectamꝰ ut absorbeat᷑ mo¬
tale hoc a uita: qͦ nos expoliare de¬
bemꝰ. Minore enim labore expolia¬
t᷑: qͣm absorbet᷑. Et uide ne ea di¬
u̾sitas sit expoliantis se: ⁊ expec¬
tantis ut absorbeat᷑ auita. Expo¬
liat gr̃a: absorbet penitentia:r
posiat sublimitas. absorbet dil¬
gentia. Qͦmͦ autẽ dubites. qͦd affue¬
tatioĩs hic locꝰ sit: qñ corpꝰ ẽ mortis:
in qͦ oꝑit nos etiã umbͣ mortis: Et
id̾o ad luc̾nam illã semꝑ debemꝰ in¬
tend̾e q̃ ẽ u̾bum di. ut sciamꝰ qͤmad¬
mod̾ nr̃i animi semitas dirigamꝰ.
.&. uestigia m̃tis int̾na: ut lux ani¬
moꝵ. soluat tenebͣs corꝑales. Pulchͤ
autẽ ⁊ aqͥlȩ intp̃tatio q̃madmodũ
intellig̾e debeamꝰ locũ afflictatiõis.
exp̃ssit dicendo: qm̃ humiliasti nos
in loco syrenarũ. ut ñ caro in uitio

Expanded text:
in hoc corpore constituti, in quo ingemescimus grauati, quod nolumus spoliari, sed superuestiri. grauis enim labor est, dum expectamus, ut absorbeatur mortale a uita hoc quo nos expoliare debemus; minore enim labore expoliatur quam absorbetur. et uide, ne ea diuersitas sit expoliantis se et expectantis, ut absorbeatur a uita: expoliat gratia, absorbet paenitentia; expoliatsubliniitas mentis, absorbet diligentia. quomodo autem dubites, quod afflictationis hic locus sit, quando corpus est mortis, in quo operit nos etiam umbra mortis ? et ideo ad lucernam illam semper debemus intendere, quae est uerbum dei, ut sciamus, quemadmodum nostri animi semitas dirigamus et uestigia mentis interna, ut lux animorum soluat tenebras corporales. Pulchre autem et Aquilae interpretatio, quemadmodum intellegere debeamus locum afflictationis, expressit dicendo: quoniam humiliasti nos in loco sirenum, ut non caro in uitio
Abbreviated transcription (Latin):
caro illiꝰ umbͣ mortis. siqͥdem fil¬
gor ẽgle. nec in qͦ locꝰ afflictatiois¬
ẽ siqͥdem in illo corꝑe omnib gr̃a
ꝯsolationis: huiniauit se: ut dis¬
c̾es qͥd sit humilitas. Deniq audi
dicentẽ. Discite a me: qͥa mittis sũ
& humił corde. Ille se huiiliauit:
ut tu exaltareris. Qͥ enĩ se humili¬
at: exaltabit᷑. S ñ om̃s qͥ humili¬
ant᷑: exaltabunt᷑. Multos enĩ cͥm̃
humiliat: ad riunã. Humiliatꝰ
autẽ dñs usq ad mortẽ ẽ: ut de
portis mortis exaltaret᷑. Ecce iude
grãm xp̃i: uide bñficia eiꝰ. Postea¬
qͣm xp̃c aduenit. hec caro qͥ erat
umbͣ mortis. Cit ꝑ gr̃am dñire

Expanded text:
caro illius, umbra mortis; siquidem fulgor est gloriae: nec in eo locus afflictationis; siquidem in illo corpore omnibus gratia consolationis. Humiliavit se, ut disceres quid sit humilitas. Denique audi dicentem: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde . Ille se humiliavit, ut tu exaltareris; qui enim se humiliat exaltabitur. Sed non omnes qui humiliantur, exaltabuntur; multos enim crimen humiliat ad ruinam. Humiliatus est autem Dominus usque ad mortem; ut de portis mortis exaltaretur. 77. Ecce vide gratiam Christi, vide beneficia ejus. Posteaquam Christus advenit, haec caro quae erat umbra morti
Abbreviated transcription (Latin):
oem militiȩ celestis adouut: ⁊ id̾o
sine ferro uicit. ⁊ sine ila obsidio¬
ne destruxit urbem ierico qͦ ha¬
bebat ualidissimosiuros. Qñ
enim ꝓgressus ẽ iruͥtutib seruo¬
rũ suoꝵ ds: uictoia ꝯsequuta ẽ.
Nam ꝓgͦssus ẽ angl̃s ad erechiȩ
p̃ces: ⁊ strauit iinuimeras copias
assyriorum. d int̾dum ⁊ quos
uult in c̾tanine coronari dñs.
cidunt: corrigunt᷑ adu̾sis. Ido fre¬
qͣnt̃ inuenimꝰ iud̾os. p iuctoriam
lapsos. pꝰ seruitiũ correctos: qͥa p̃ci¬
b ⁊ deplorationib dm ad se redire

Expanded text:
cem militiae caelestis adorauit et ideo sine ferro uicit et sine ulla obsidione destruxit urbem Iericho, quae habebat ualidissimos muros. quando enim progressus est in uirtutibus seruorum suorum deus, uictoria consecuta est; nam progressus est angelus ad Ezechiae preces et strauit innumeras copias Assyriorum. sed interdum et quos uult in certamine coronari dominuciderunt, corriguntur aduersis. ideo frequenter inuenimus Iudaeos post uictoriam lapsos, post seruitium correctos, quia precibus et deplorationibus deum ad se redire
Abbreviated transcription (Latin):
intptat᷑ & dicit. qͦd eo usq ñ rep¬
pulerit plebem suã dñs. ut posu¬
erit loquentẽ eũ: tota die expan¬
di manꝰ meas ad plebẽ ñ eͤdentem
& contͣdicentẽ. Cuiꝰ sermonis auc¬
toritate subnixꝰ. ait. Dicogͥ. Nũqͥd
reppulit ds ħeditatẽ suam: Absit.¬
lam ⁊i ego isrl̃ita sum. ex semine
hraham: de tͥbu beniamin. Nrep¬
pilt ds plebem suã: qͣm p̾sciuit. S
potest inc loco dici. qm̃ id̾o ñ rep¬
pulit plebesuam: qͥa reliqͥe scđm
electionẽ gr̃e sluȩ factȩ sunt. Et
uidet᷑ in paucis ñ reppulisse qͥdem
rimos reppulisse. Iñ addidit ponen¬
do responsũ di: qͦd ñ solũ in paucis
añ baal. Uerũ fierit hoc dictũ ab
ad gentes: responsi autẽ duunitẽ¬
pꝰ referat᷑ ad zelum adhuc fid̾i fer¬
uentẽ. qñ etiam ꝓpħ̃arũ gr̃a redun
multomagis temꝑe dauid uł filioꝵ
chore: qͦ adhuic fides electi ppłi p̃ni¬
tebat. Tam̃ ut ⁊ ipsũ scm̃ daiid in

Expanded text:
ipretatur et dicit, quod eo usque non reppulerit plebem suam dominus, ut posuerit eum loquentem: tota die expandi manus meas ad plebem non credentem et contradicentem. cuius sermonis auctoritate subnixus ait: dico igitur: numquid reppulit dlita sum ex semine Abraham, tribuBeniamin. non reppulit deus plebem suam quam praesciuit. sed potest hoc loco dici, quoniam ideo non reppulit plebem, quia reliquiae secundum electionem gratiae saluae factae sunt. et uidetur in paucis non reppulisse quidemrimos reppulisse. unde addidit ponendo responsum dei, quod non solum in paucis ante Baal. uerum fuerit hoc dictum ab ad gentes, responsi autem diuini tempus referatur ad zelum adhuc fidei feruentem, quando etiam prophetarum gratia redundmulto ma;is tempore Dauid uel filiorum Core, quo adhuc fides electi populi praenitebat. Tamen  ut et ipsum sanctum Dauid in
Abbreviated transcription (Latin):
ro ẽ mulier: uiuente iuro. ligata
ẽ legi. He ẽ uiri sui legi: ut ei debe¬
at castitatẽ. Si autẽ mortiis fũt
uir. soluta ẽ a lege uiri. idẽ ut cui
uelit nubat. dũ mͦ mortuo iuiro nu¬
bat: qͥa uiuo uiro uocabit᷑ inqͥt ad¬
ultera. si uncta fu̾it alt̾i uiro. Sian¬
tẽ mortuus fũit uir eiꝰ. lib̃ata ẽ ale¬
ge uiri: itant ñ sit adult̾a. si fuit

Expanded text:
ro est mulier uiuente uiro ligata est legi; hoc est uiri sui legi, ut ei debeat castitatem. si autem mortuus fuerit uir, soluta est a lege uiri, id est ut cui uelit nubat, dummodo mortuo uiro nubat, quia uiuo uiro uocabitur, inquit, adultera, si iuncta fuerit alteri uiro; si autem mortuus fuerit uir eius, lib-erata est a lege