comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ain ad quisitionẽ uittie: Adhani cigi¬
ma. libenc̃ ac prompte cercemꝰ om̃s
tante curramus: Et qui scło et mun¬
do maiores icĩ eẽ coepimꝰ : cursum
nrm̃ nulla scłi et mundi cupiditare
tardemus: Si expeditos si celeres
in hoc oꝑis agone currentes. dies
nos ultimus inuenerit: nusquam
remunerator: Et qui coronã in ꝑse¬
cutione purpuretĩ ꝓpassione don auie:
ipse in pace uincentib ꝓ iusticiae me¬
ritis dabit et candida: Nã ne abra¬
ham. Nec iscach. nec iacob. occisi
sunt: ec ttim̃ sidei eciustitiae me¬
ritis honorati. int̃ patri archas pri¬
mi eẽ meruer: Ad quorũ congre¬
gatur c̃uiuiũ : quisquis fidelis ec
iustus. et laudabilis inuenitur
Memores ittiq eẽ debemꝰ uoluntaitẽ
ñ nrcm. sed dĩ ftcere debere: quia
aeternũ: quomodo et ille manec iN
integra. fide firma. uir tute robus¬
ta. caritate ꝑ fecto: parati ad omẽm
uoluntatẽ dei simus. Conseruantes

Expanded text:
in acquisitionem vitae. Ad hanc igiin acquisitionem vitae. Ad hanc igimam. Libenter ac prompte certemus omnes tante curramus, et qui saeculo et mundo majores esse jam coepimus, cursum nostrum nulla saeculi cupiditate tardemus. Si expeditos, si celeres in hoc operis agone currentes dies nos ultimus invenerit, nusquam remunerator. Qui coronam in persecutione purpuream pro passione donabit, ipse in pace vincentibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt, et tamen fidei et justitiae meritis honorati, inter patriarchas primi esse meruerunt; ad quorum congregatur convivium, quisquis fidelis, et justus et laudabilis, invenitur. Memores esse debemus voluntatem, non nostram, sed Dei, facere debere, quia aeternum, quomodo et ille manet in integra, fide firma, virtute robusta, charitate perfecta parati ad omnem voluntatem Dei simus, conservantes
Abbreviated transcription (Latin):
regiũ ccelors homini regi : quiuolut
rationẽ ponere cũ seruis Suis te¬
amiliare est syris et maxine¬
I pelestinis ad omnẽ sermonẽ suum
parabolas iungere : ut quod ꝑ simpli¬
ees sermonis ꝓceptũ teneri ab auditub
ñ potest: ꝑ similitudinem exemplaq
teneaNcur. P recepit ictiq petro sub
cõparatione regis ec dni et serui quide¬
bebat decem mili a calentorũ ad ñoroges¬
ueniam impetrauerae : ut ipse quo que
dimictat conseruissuis minora pecconti¬
bus. Sienĩ ille rex et dns seruo debito¬
ri decẽ mili ei tulencorũ tã facile di¬
misit. quanto magis serui c̃seruis su¬
is debent minora dimittere : Quoduc
manifestius fiat : dicamus sub exẽplo
Siquis nrm̃ cõmiserit adulterium ho¬
micidiũ. sacrilegiũ. maiora crimina.
decẽ nili a talentorũ rogencib dimicen¬
tur : siet ipsi dimictant minora peccan¬
tibus. Sin autem obfuctam c̃tu meli¬
am simus implacabiles. et ꝓpt̃ amari¬
us uerbũ ꝑpeteð habetimus discor &i¬

Expanded text:
regnum coelorum homini regi, qui voluit rationem ponere cum servis suis. Familiare est Syris et maxime Palaestinis ad omnem sermonem suum parabolas jungere: ut quod per simplex praeceptum teneri ab auditoribus non potest, per similitudinem exemplaque teneatur. Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini, et servi, qui debitor decem milveniam impetraverat, ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere! Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo. Si qui nostrum commiserint adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina, decem millium talentorum, rogantibus dimittantur eis, ut et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simus implacabiles, et propter amarius verbum perpetes habeamus discordi
Abbreviated transcription (Latin):
inillorum qui eti ꝑfrui dignuN
ueniuntur : Quorũ nomina scrip¬
ta sunt in libro uiti qui et laue¬
runt stoles suas iN scn guine agni.
et sunc ante sedemdĩ: serui uneq ei die ac
nocte. Nonese senectus ibi nec senec¬
tutis miseria : dũ om̃s occurrunt inuirũ
ꝑfectũ: in mensurã cietatis plenitudinis

Expanded text:
digni inveniuntur, quorum nomina scripta sunt in libro vitae; qui et laverunt stolas in sanguine agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die ac nocte. Nec est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
tropheti ferentib occurrit.
Cũ triũ phantib uiris etfreminȩ
ueniunt: quae cũ scło sexũ quoq¬
cũ pueris teneros annod uirtutib:
transe untes Sed eccae tera
sideliũ turba aulae ꝑpetuae
regiã intrat: qui sinceritatẽ fi¬
deiꝰ in concussis p̃ceptorũ cceles¬
tĩ disciplinis. unica pace obser¬
uauerunc: Ergo agiteNune fr̃s
aggrediamur icer uitae. reuer¬
tamur ad ciui tatem caelestẽ : iN
qua scripti sumꝰ. et ciues decreti
Non sumꝰ hospites et aduenae sed
ciues scõrũ et do mesticidĩ: Etiã
illius heredes. coheredes aucẽ xp̃i.¬

Expanded text:
tropaea ferentibus occurrit! tropaea ferentibus occurrit! Cum triumphantibus viris et feminae veniunt, quae cum saeculo sexum quoqcum pueris teneros annos virtutibus transeuntes. Sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem
Abbreviated transcription (Latin):
nec lilia de sunt. Certent nunc rom̃i¬
uel deuirginitate candidas: uel de
pcssione purpuretis. Incaelestibus
castris. pax et acies habent
flores suos: quib milites xpĩ coro¬
nantur. Dei enĩ in effaibilis et inm̃¬
sabonitts etic̃ hoc p̃uidit: ut labo¬
rũ quidẽ tẽpꝰ et agonis ñ ex tende¬
tet ne longũ faceret cut act̃nũ
sedbreue&ut ita dicã mom̃ta¬
neũ : ut in hac breui et exiguauitti
agones eeñt et labores. In illa uero
quae aet̾na est corona et p̃mi ci
meritorũ : Vt labores quidẽ cito
finirentur. meritorũ uero p̃mia
sine fine durai rerit: Et ut posthuiꝰ
mundi tenebras uisuri eeñt
candidissimã luce : et accepturi¬
maiorẽ passionũ generit cunc¬
turũ acerbicatib beatitudi¬
nem. Testante hoc ĩdem̃ cipło
ubicut. Non sunt c̃digne pas¬
siones huiꝰ tẽporis ad suꝑ uentu¬
rt̃ głam quae reuelabitur in
nobis. Quã loeto sinu dep̃lio¬
mundi reuertentes ciuitas cae¬
lestis excipit: de hoste ꝓstrato

Expanded text:
nec rosae desunt. certent nunc uel de opere candidas uel de passione purpureas. in caelcastris pax et acies habens flores suos, quibus milites Christi coronantur. Dei enim ineffabilis et immensa bonitas, etiam hoc praevidit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae aeterna est, corona et praemia meritorum: ut labores quidem cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucemajorem passionum cunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc idem Apostolo, ubi ait: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quam laeto sinu de praelio revertentes civitas coelestis excipit, de hoste prostrato
Abbreviated transcription (Latin):
rentes salutare possimꝰ  magnꝰ illic
caroris numerꝰ expecttie parentũ
fracrũ filiorus frequens nos ecco¬
piosc turbade siderat : iũ desua in co¬
lomitace secura: adhuc de nra sa¬
luce sollicita. Ad eorũ cõplexi et
conspectũ uenire. quanta et illis
nob̾ in cõmune laeticia est : Qualis
illic caelestiũ uoluntas. con seruorũ
societatẽ expectantiũ. et quã sũ mo
et ꝑpetua felicitas: illic apłorũ glo¬
riosus chorus. illic ꝓphecarũ exul¬
tuntiũ numer insignis. illic marti¬
rũ popłs innum erabilis obcertaiminũ
uictoriã coroncitꝰ illic clarissima
uirginũ turbe lactatur. illic etiã
c̃sessorum fortitudo laudatur.
Sed et illorũ remuneratio magra¬
ceptadominica seruantes. adcceles¬
tes thesciuros. terrena patri monia
trans tulerunt. Adhos kemĩ mexs¬
cito eẽ. et cito ad xp̃m ꝑ uenire ẽ

Expanded text:
rentes salutare possimus? Magnus nos illic charorum numerus exspectat, parentum, fratrum, filiorumque frequens nos et copiosa turba desiderat jam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita; ad eorum complexum et conspectum venire, quanta et illis et nobis in commune laetitia est, qualis illic coelestium voluptas conservorum societate exspectantium, quam summa et perpetua felicitas! Illic apostolorum gloriosus chorus, illic prophetarum exsultantium numerus insignis, illic martyrum populus innumerabilis ob certaminum victoriam coronatus, illic clarissima virginum turba laetatur, illic etiam confessorum fortitudo laudatur. Sed et illorum remuneratiocepta dominica servantes, ad coelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. Ad hos si venc
Abbreviated transcription (Latin):
Quidhac uita betitius ubi ñ est pau¬
ꝑtatis mecus. ñ aegritudinis in
mo irascitur: Nemo inuidet
cupidittis Nulla excirdescit.
um : nulla honoris pulsat cuic po
testatis ambitio. Nullus ibi dicibo¬
limetus. in sidice demonũ nullce.
terror gehennae ꝓcul. Mors neq
corporis neque cinimae: sed inmorta¬
litatis munerd iocunda. Nulla eric
tunc usquã discordia. sed cunctti
consona. cuncta c̃uenientia: quic
omĩũ erit scõrũ una concordici.
Pax cuncta. et laeticia continet:¬
tranquilla sunt omia et quieta.
Iugis splendor: non iste qui nunc est.
sed tanto elcirior quanto felicior.
Quia ciuitts illa ut legitur ñ cege¬
bit lu minae solis: se d dñs omnipo¬
tens in lumina bitea. et lucernaeꝰ
est agnus : ubi scĩ fulgebunt ut
stellae in ꝑpetuas cieternicates.
et sicut splendor firmameNti: qua cid
uisticiã erudiunt multos. Qua ꝓpt̃.
Nox ibi nulla: nullae tenebrae
Concursus nubiũ nullus: Nectorpor
Nec asperitas ullo: sed tolis quedã

Expanded text:
quid hac vita beatius? ubi non est paupertatis metus, non aegritudo, nemo mo irascitur, nemo invidet, nulla cupiditas exardescit, um, nulla htestatis ambitio; nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul; mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere vita jucunda; nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consona, cuncta convenientia, quia omnium erit sanctorum una concordia, pax cuncta et laetitia continetTranquilla sunt omnia et quieta, jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior, quanto fequia civitas illa, ut legitur, non egebit lumine solis, sed Dominus omnipotens illuminabit eam, et lucerna ejus est Agnus: ubi sancti fulgebunt ut stellae in perpetuas aeternitates, et sicut splendor firmamenti qui ad justitiam erudiunt multos. Quapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec ve asperitas ulla; sed talis quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
lempnicatȩs lacticia cȩ¬
lebramus festiuitatem
quorũ socie tate caelũ exultot.
quorũ patro cinus t̾̃ra laetatur
quorũ triũphis aeccła sca coronat
quorũ cor fessio quanto in passione¬
Quicdĩ creui pugna: creuit et pugnantiũ
gła : Etmarorii triũ phus. multiplici
passionis genere ador natur: perque
grauiora tormentti. gratior a fuere
et p̃mia Dũ cacholica mat̾ a eccła per
totũ orbẽ longe lateq diffusci. in ipso
capite suo xp̃o ihũ edoctti. contume¬
lias. crucis et mortẽ ñtimere: magis
magisq roborit᷑ ñ i resistendo sed
ꝑferendo. Vniuersos cuitẽ quos
agmine inclito carcer poenailis inclu¬
sit: pari etsimili calore uirtutis ad ge¬
rendum cercamen gła triũ phalis
Inspirauit. O uerebectt mater aeccła.
quã sic honor diuincie dignationis iN¬
luminat: quã uincentiũ gloriosus

Expanded text:
nitatis laetitia celebramus festivitatem, quorum societate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur: quorum confessio quanto in passionquia dum crevit pugna, crevit et pugnantium gloria, et martyrii triumphus multiplici passionum genere adornatur, perque graviora tormenta, gratiora fuere et praemia. Dum catholica mater Ecclesia per totum orbem longe lateque diffusa, in ipso capite suo Christo Jesu edocta est contumelias crucis et mortem non timere, magis magisque roborata est non in resistendo, sed in perferendo. Universos autem quos agmine inclyto carcer poenalis inclusit, pari et simili calore virtutis ad gerendum certamen gloria triumphalis inspiravit. O vere beata mater Ecclesia, quam sic honor divinae dignationis illuminat, quam vincentium gl
Abbreviated transcription (Latin):
S cio quosdẽ istũ qui debebae decem
milia talentorũ diabolũ inẽ p̃tari.
cuiꝰ uxorẽ etfilios uonunda tos.
ꝑ seuerante illo in malicia insipi¬
encici᷑ et malas cogicationes intel¬
legiuolunt. Sicut enĩ uxor dicie
sapientia: sic uxorẽ in iusti et pec¬
cators appellare stultigroi. Sellquo¬
modoei dimittut dñs decẽ milia
lentidiset ille nob c̃ seruis suis
ccite denarios nondimiserit: nec
arcolesiasticae inẽ p̃tacionis ese. uec
aprudentib uuris recipiendũ. Sno
et miscritis unus quisq frĩ suo decor
cluotitu ⁊ cuque mutatur. Siparuo
⁊ dimetantur. Et quia potescunꝰ¬
quisq dicere nichil ebeo contraeũ
qse nouit habec dm̃ iudicẽ: nore
michi cura ese quid uelie agere.
Ego ignoui ei: confirmat senter¬
tiam suam. et omẽm si mulationẽ
sicte paicis euertic diceris. Si non
remisericis unus quisq. frĩ suo : de

Expanded text:
um qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venundandos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae. Sic remiserit unusquisque fratri suo flectitur atque mutatur, si parva non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: Nihil habeo contra eum, ipse novit, habet Deum judicem, non mihi cura est, quid velit agere, ego ignovi ei, confirmat sententiam suam, et omnem simulationem fictae pacis evertit dicens: Si non remiseritis unus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ auctorẽ om̃ium quem in carne uidenit.
mortuũ querebat in monum̃to: Et quia
hunc minime inuenit: funrtũ credidit
Adhuc enĩ erent tenebrire cũ uenit ad mo¬
num̃tum: cucurrit citius. discip̾ulis
Nunciciuit: Sed illi p̃ceteris cucurrer̃.
qui p̃ceteris amauer̃: uidelic& petrus
& iohannes Currebant ciutẽ duosimul:
sed iohannes p̃cucurrit citius petro
Uenit prior ad monum̃tum: & ingredi
non p̃sumpsit: Venit uero posterior

Expanded text:
etenim auctorem omnium, quem carne viderat etenim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento; et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulisque nuntiavit. Sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, sed Joannes praecucurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior
Abbreviated transcription (Latin):
delestionis euangłice loqui expositione
ꝓhibuit: uox namq ipsa aelamoris uir¬
tute sub cumbit: Et quia amultis audiri
non ualeo: loqui fateor int̃ multos erubes¬
co: sed hanc in me uerecundiã : & ipse re¬
prehendo Quid enĩ. Numquid simultis
ꝓd es se nequeo. Nec paucis cunibo: & si
ex mes se portare manipulos multos non
possum. Numquid Num debeo ad aream
uacuus redire : Quamuis enĩ quantos
debeo ferre non ualeo: ceste uł paucos
certe ułduos. ceste uł unum fenim. Ha¬
b& namq ipsci infirmictitis intencio mer¬
cedi suȩ cestitudinẽ: quic suꝑnus arbiter
nr̃. & si pondus considerat in retributione.
tam̃ uires pensat inpondere. Lectio sci
euangłii quã modo fr̃s cudistis. ualde
in suꝑficię hiscorica ẽ. aꝑta: sed eius nob̃
sunt misteria subbreuita te requirenda.
Maria magdalenȩ cum adhuc tenebrue essent
uenit ad monum̃tum. luxta historiã no¬
tatur horir: iuxiti intellectũ misticum.
requirentis signat᷑ intellegencia Mcria

Expanded text:
de lectionis evangelicae expositione loqui prohibuit. Vox namque ipsa a clamoris virtute succumbit; et quia a multis audiri non valeo, loqui, fateor, inter multos erubesco. Sed hanc in me verecundiam et ipse reprehendo. Quid enim? Nunquid si multis prodesse nequeo, nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos debeo ferre non valeo, certe vel paucos, certe vel duos, certe vel unum feram. Habet namque ipsa infirmitatis intentio mercedis suae certitudinem, quia supernus arbiter noster, etsi pondus considerat in retributione, tamen vires pensat in pondere. 2. Lectio sancti Evangelii quam modo, fratres, audistis valde in superficie historica est aperta, sed ejus nobis sunt mysteria sub brevitate requirenda. Maria Magdalene, cum adhuc tenebrae essent, venit ad monumentum. Juxta historiam notatur hora, juxta intellectum vero mysticum requirentis signatur intelligentia. Maria
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tu melicis ꝓximi custo dit᷑: abhodio
⁊nt̃ flagella dĩ cõpescit᷑ amur mu¬
ratione : Nec haet aigentes retribui
nob̾: p̃sentia bona reqͥramꝰ. Nã ꝓlabo¬
re pacientice bona oꝑandas̃ sequentis
at quando om̃is ic̃ labor funditꝰ cessat.

Expanded text:
contumelias proximi custoditur ab odio; et inter flagella Dei compescitur a murmuratione. Nec haec agentes, retribui nobis praesentia bona requiramus. Nam pro labore patientiae bona speranda sunt sequentis a
Abbreviated transcription (Latin):
git exercete ĩ oꝑcitione. Nullũ urm̃
adhodiũ ꝓximi c̃ tumeliosa uerba
cõmouetint: nulla ꝑiturarũ rerum
dc̃p̃na ꝑ turbent: Si enĩ fixamente
mainsura dap̃na ꝑtimescitis: dcĩpna
rerũ transeuntiũ graui a ñputatis.
Si cet̾naie retributionis głam c̃spici¬
tis : detẽporali ĩ iuria ñ doletis. Tole¬
rate ergo aduersarios ur̃os: sed ut
fr̃s diligite quos toleratis. Aeterna
p̃mia ꝑ dãpnis tẽporalib querite :
nequis quã urm̃ suis se uirilib hanc

Expanded text:
tione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc
Abbreviated transcription (Latin):
tibus : ante plures dies castititem.
et honesi ttitẽ cum om̃s omnino custo¬
diant : ut festiuittitẽ illã possint cũ
gaidio cęlebnire : et ad altare dni
cũ libens et secura conscientia me¬
reant̾ accedere. Hoc etiam dep̃cor
et ꝑ trem̃dã diem iuditii uos adiuro:
fesciuitate scĩ iħis aut in foncibus
suit in paludib cut in fluminibus.
nocturnis aut matutinis horis sela¬
uare p̃sumat: quia isce infelix con¬
suctudo adhuc depaganor um
obseruatione remansĩt. Cũ enui
non solum cunumcie: sed quodpeius ẽ.¬
etiam corponi frequentissime in illa
scicrilega lauatione moriant᷑: uel
corporis mortẽ timeant : qui de cini¬
mae suae salute cogitant. Sed cre¬
dimus dedĩ miscđa : quod castigan¬
tibus uobis aut pauci cuit fortẽ
nullus hoc malum dereliquo cuide¬
bit amittere. Etiam et hoc am mo¬
nete fr̃s : ut cantica turpia et luxu¬
riosa. castictiti et honestati inimi¬
ca familicie urtie exore non ꝓferaN
quia non ẽ. iuistũ. ut ex illo ore ubi

Expanded text:
te ante plures dies castitatem et honestatem omnes omnino custodiant; ut festivitatem istam possint omnes cum gaudio celebrare, et ad altare Domini cum libera et sincera conscientia mereantur accedere. Hoc etiam deprecor et per tremendum diem judicii vos adjuro, festivitate sancti Joannis aut in fontibus, aut in paludibus, aut in fluminibus, nocturnis aut matutinis horis se lavare praesumat: quia ista infelix consuetudo adhuc de Paganorum observatione remansit. Cum enim non solum animae, sed etiam, quod pejus est, corpora frequentissime in illa sacrilega lavatione moriantur: vel de corporis morte timeant, qui de animae suae salute non cogitant. Sed credimus de Dei misericordia, quod castigantibus vobis aut pauci, aut forte nullus hoc malum de reliquo audebit admittere. Etiam et hoc admonete, fratres, ut cantica turpia et luxuriosa, castitati et honestati inimica, familiae vestrae ex ore non proferant; quia non est justum ut ex illo ore, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
aet̃ni iudicis apparebit : quia rem
ad ño pauperib deligactim suis usib
reser uauit. Qui ergo sibi cut p̃mium
companire : aut pecccitorum desi¬
denit indulgentiã promereri:
redditis detimis etiã de nouem
partib studecit. elemosinam dare.¬
ta camen ut quicquid excepto uicto
mediocri et uestitu rationabiili super¬
fuerit non luxoriae reseruet᷑: sed in
thes auro caelesti ꝑ elemosinã paupe¬
rum reponat᷑. Quic quid enim nobis
ds̃. plus quã opus ẽ. dederit : non
nobis spetialit̃ dedit: sed ꝑ noscilus
erogandũ transmis it. Si non dederi¬
mus : res alienas inuasimus. It quia¬

Expanded text:
aeterni judicis apparebit, quia rem aeterni judicis apparebit, quia rem a Domino pauperibus delegatam suis usibus reservavit. Qui ergo sibi aut praemium comparare, aut peccatorum desiderat indulgentiam promereri, redditis decimis etiam et de novem partibus studeat eleemosynam dareita tamen ut quidquid, excepto victu mediocri et vestitu rationabili, superfuerit, non luxuriae reservetur, sed in thesauro coelesti per eleemosynam pauperum reponatur. Quidquid enim nobis Deus plusquam opus est, dederit, non nobis specialiter dedit, sed per nos aliis erogandum transmisit; si non dederimus, res alienas invasimus. » Evi
Abbreviated transcription (Latin):
tor. ac ꝑfide : diuinitati uoce
conuenio. Ecce annus iam finitusẽ.
redde dño pluente mercedem.
Redimete homo dum uiuis: redime
te ipse dumpotes: redimete iN¬
quam. dum p̃tiũ inmanib habes.
Redimete : nedum te mors a mani p̃¬
uenerit : et uitam simul et p̃tium
ꝑdas. Sine causa hoc uis dimitce¬
re uxori : quae forsitun alterũ
habebit maritum. Sine causa hoc
marito dimittis mulier : quȩ lte
num sine monscupit habert uxorem
frustra. Parentib ac propinquis
mere noluisti. Depone iam auari
tuis: contẽpne crudelissimã domi¬
nam. quaedũ te iugo durissimo
p̃mit: iugũ xp̃i te suscipere non
ꝑmittit̾. Sicut enĩ iugũ auari¬
tice infernũ p̃mit : ita iuigum
xp̃i inccielũ leuare consueuit᷑. De¬
cime enim exdebito requirunt᷑.
et quietis daire noluerit: res alienas
inuasit. Et quanti pauperes in locis
ubi ipse habiait : illo decimas non
clante. fame mortui fuerint: tanto¬
rum homicidiorũ reus ante tribunal

Expanded text:
tor ac perfide, divina te voce tor ac perfide, divina te voce convenio. Ecce annus jam finitus est, redde Domino pluenti mercedem. Redime te, homo, dum vivis; redime te ipsum, dum potes; redime te, dum pretium in manibus habes; redime te, ne dum te mors amara praevenerit, vitam simul et pretium perdas. Sine causa hoc dimittis uxori, quae forsitan alterum habebit maritum. Sine causa hoc marito dimittis, mulier, qui forte aliam sine mora cupit habere uxorem. Frustra parentibus ac propinquis mere noluisti. Depone jam de cercontemne crudelissimam dominam; quae dum te jugo durissimo premit, jugum Christi suscipere non permittit. Sicut enim jugum avaritiae in infernum premere, ita jugum Christi in coelum levare consuevit. Decimae enim ex debito requiruntur, et qui eas dare noluerit, res alienas invasit. Et quanti pauperes in locis, ubi ipse habitat, ildante, fame mortui fuerint, tantorum homicidiorum reus ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. enim. Haec dicit dñs. Quia de¬
cima agri tui et primiticie tuae
uobiscũm sunt. Uideo uos et falle¬
re me existimastis: intus inthes¬
curis ur̃is et indomib ur̃is erit
direptio. Dabis impio militi: qđ
non uis dare sacerdoti. Conuer
cceli : et effundam uob benedic¬
tionẽ meã de suꝑ et non uobis
corrum pantur fructus terrae :
lanquebit uitis in agro ur̃o et
bect̃os uos dicent om̃s gentes.
Bene facere ds̃ semꝑ par̾atus est
sed hominum malitia prohibet᷑
diceret ds̃: nem pe m̃s ẽ. homoquẽ
feci meti ẽ t̃rti quem colis: mea est
semina que spargis meti animalict
quae fticigas mei sunt imbres et plu¬
uia uentorũ: et flumina mea sunt
m̃s solis calor. It cum om̃ia mea sunt
elem̃ta uiuendi. tu qui manus
cantũ acomodas: solã decimam
merebaris. sed quia piaenos pascit
omp̃s ds̃. amplissimã tribuit mi¬
nus laboninti mercedem: sibi
tantũ decimũ uindicans. nobis
om̃ia condonauit. Ingrate frauda

Expanded text:
est enim, Haec dicit Dominus, Quia deest enim, Haec dicit Dominus, Quia decima agri tui et primitiae terrae vobiscum sunt. Video vos, et fallere me existimastis, intus in thesauris vestris et in domibus vestris erit direptio. Dabis impio militi, quod non vis dare sacerdoti. Convertractas coeli, et effundam vobis benedictionem meam desuper: et non vobis corrumpentur fructus terrae, neque languebit vitis in agro vestro, et beatos vos dicent omnes gentes . Benefacere Deus semper paratus est; sed hominum malitia prohibetur: diceret Deus, Nempe meus es, homo, quem feci, mea est terra quam colis, mea sunt semina quae spargis, mea animalia quae fatigas, mei sunt imbres et pluviae, ventorum flamina mea sunt, meus est solis calor: et cum omnia mea sint elementa vivendi, tu qui manus accommodas, solam decimam merebaris? Sed quia pie nos pascit omnipotens Deus, amplissimam tribuit minus laboranti mercedem; sibi tantum decimam vindicans, nobis omnia condonavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ etiã decimas dando. et terrena
et ccelestia possis muneris ꝓmereri
quare pro auaritia dupliciter
benedictione defraudes. Audi
ergo inde uota inortalitas. nosti
quicidĩ sunt. cuncta que ꝑcipis:
et desuo non ad commodas rerũ om̃iũ
creatori : Non eget dñs ds̃: non
p̃mium postulat. sed honorem.
Nonde tuo aliquid exigit quod
refundas : primitias rerũ et de¬
cimas petit. et negas auare :
Quid faceres sinouem parcibus
sibi sumptis : tibi decimã reliquis¬
sset : Quod certe iam factũ
est cũ messis tua pluuiarũ bene¬
dictione subtracta: ie uina
defecit. Et uindemiã tuc̃ aut
gnindo ꝑcussit : aut priuna de¬
corit. Quid ẽ. auide suppucator.
nouem tibi partes sub tracte sunt
quia decimã dare noluisti. Cons¬
tat quidem qu od ipse nondede¬
ris : sed tamen ds̃ exigit. Haec ẽ.¬
enĩ dñi iustissĩma consuetudo:
ut situ illi decimã non dederis
tu ad decimã re uoceris. Scriptũ

Expanded text:
Cum enim decimas dando et terrena Cum enim decimas dando et terrena et coelestia possis munera promereri; quare per avaritiam duplici te benedictione defraudas? ergo, indevota mortalitas. Nosti quia Dei sunt cuncta quae percipis, et de suo non accommodas rerum omnium Creatori? Non eget Dominus Deus, non praemium postulat, sed honorem, non de tuo aliquid exigit quod refundas. Primitias rerum et decimas petit, et negas? Avare, quid faceres, si novem partibus sibi sumptis, tibi decimam reliquisset? Quod certe jam factum est, cum messis tua pluviarum benedictione subtracta jejuna defecit, et vindemiam tuam aut grando percussit, aut pruina decoxit. Quid est, avide supputator? Novem tibi partes retractae sunt, quia decimam dare noluisti. Constat quidem, quod ipse non dederis; sed tamen Deus exegit. Haec enim est justissima Domini consuetudo, ut si tu decimam illi non dederis, tu ad decimam revoceris: scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
cum foenore : Quceris forte cui ꝓfitiat:¬
quod pauperib datur : Sicredis:
tibi proficit. Si dubitas: ꝑdidisti.
pauperibus : offerte libaminã sacerdo¬
tibus. Quod si decimas non habes fruc¬
cuũ terrenorũ quod habet agricola:
quod cũq te pascit : ingeniũ dĩ est
unde decimas expetit unde uiuis.
Demilitia. de negotio. de cirtifitio¬
tuo redde decimas. Aliud enim pro
t̃ra dependimus : aliud prousuns uitȩ
pensamus. Redde ergo homo quia pos¬
sides: redde quia nãsci meriusti. Sic
enim dicit dñs. Dabunt singuli redẽp¬
tionẽ animarũ suarũ dõ et nonerunt
in eismorbi neq casus. Ecce habes ins
scripturis scĩs cautionẽ dm̃ tui : ꝑ quã
tibi ꝓmisit quod sĩ decimas decimas
dederis : non solum abundantiã fruc¬
tuũ recipies. sed etiam sanitatem
cor porum consequeris. Replebuntur
inquid aregȩ tuie frum̃to: uinio
quoq torcularia tua redundabuñ
et nonerunt ir eis morbi neq casus.

Expanded text:
cum fenore. Qucum fenore. Ququod pauperibus datur? Si credis, tibi proficit: si dubitas, perdidisti. pauperibus, offer libamina sacerdotibus. Quod si decimas non habes fructuum terrenorum, quod habet agricola; quodcumque te pascit ingenium, Dei est: et inde decimas expetit, unde vivis. De militia, de negotio, de artificio redde decimas. Aliud enim pro terra dependimus, aliud pro usura vitae pensamus. Redde ergo, homo, quia possides; redde, quia nasci meruisti: sic enim dicit Dominus, Dabunt singuli redemptionem animarum suarum, et non erunt in eis morbi neque casus . Ecce habes in Scripturis sanctis cautionem Domini tui, per quam tibi promisit, quod si decimas dederis, non solum abundantiam fructuum recipies, sed etiam sanitatem corporis consequeris. Replebuntur, inquit, areae tuae frumento, vino quoque torcularia tua redundabunt; et non erunt in eis morbi neque casus.
Abbreviated transcription (Latin):
lam prepe sunt dies inquib
Et ideo gñs agentẽs dõ quidedit
de offerendis ĩmmoreddendis de¬
cimis cogitemus. Ds̃ enim nr̃ qui
dignacũs ẽ. totũ dare: decimũ
a ñobis dignatur repetere. non
sibi sed nobis sine dubio profuturum.
Sic enim ꝑ prophett̃ ipse promi sit diceas.
Inferte in quid omnẽ decim et̃ in horre¬
is meis : ut sit cybus indomome: et ꝓ¬
bate me in his dicit dñs. Sinon aperue¬
ro uobis catansctas caeli: et dedero
uobis fructus usq ad abundantiã
Ecce probauimus quo modo nob decimnę
magis quã dño ꝓficiunt. Ohomines
stulti quid mali impenit ds̃ ut non
merectur cuidire : Sic enĩ dicit. Prini¬
tias arede tucie et torcularis tui non
dare peccatũ ẽ: quantũ pe ius est
non dedis se : Et iterũ dicit. Honora dñm
dm̃ tuũ detiuis iustis laborib deliba ei
de fructibus iustitie tuae ut replean¬
tur horrea tua frum̃to: uino quoque
torcularia reddundabunt. Non p̃scts
hoc gratis: quod cito recipias magno

Expanded text:
jam prope sunt dies in quibuet ideo gratias agentes Deo qui dedit, de offerendis, imo de reddendis decimis cogitemus. Deus enim noster qui dignatus est totum dare, decimam a nobis dignatur repetere, non sibi, sed nobis sine dubio profuturam. Sic enim ipse per prophetam promittit, dicens: Inferte, inquit, omnem decimam in horrea mea: et sit cibus in domo mea; et probate me in his, dicit Dominus, si non aperuero vobis cataractas coeli, et dedero vobis fructus usque ad abundantiam . Ecce probavimus quomodo decimae magis nobis quam Deo proficiant. O homines stulti, quid mali imperat Deus, ut non mereatur audiri? Sic enim dicit: Primitias areae tuae et torcularis tui offedare peccatum est, quanto pejus est non dedisse? et iterum dicit: Honora Dominum Deum tuum de tuis justis laboribus, deliba ei de fructibus justitiae tuae, ut repleantur torcularia tua redundent . Non praestas hoc gratis, quod cito recipias magno
Abbreviated transcription (Latin):
um imposuit. quia peccata nr̃a por
tauit in corpore suo in ligno.
E t iuxta aliã parabolã inuentã
quae crrauerat ouẽ humerissu¬
is impositã. reportauit ad gregẽ.
taq imponi iumento est: in ipsã
incarnationẽ xpĩ credere. eiusq
misteriis imictiri. simul et ab hostis
res deperegrinatione hac in aet̾nã
patriam redeuntes. Et bene ium̃¬
to impositũ duxit instabulũ. quia
nemo nisi babtizcitꝰ. nisi corpore xp̃s
adunatꝰ aeccłam in trabit. Et al¬
teradie ꝓtulit duos denarios: et de¬
dit stabulario: et cit. Curã illius
habe. Altera dies est pꝰ dni resurrec¬
tionẽ. nã et ante quide ꝑ aeuangelu
suigram̃ in luminauerat. his qui in
tenebris et in umbra mortis sedebant:
sed potiori resurrectione caelebrata.
ꝑ petuae lucis splendor effulsic
Duo denarii sunt duo testamenta: in
quib ae terni regis nr̃i imago con¬
tinetur. Finid enĩ legis xp̃s. Qui
altera die ꝓlatidantur stabulario:

Expanded text:
um imposuit, quia peccata nostra ipse um imposuit, quia peccata nostra ipse portavit in corpore suo super lignum ; et juxta aliam parabolam, inventam, quae erraverat ovem, humeris suis impositam, reportavit ad gregem . Itaque imponi jumento est, in ipsam Incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis res, de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuntes. Et bene jumento impositum duxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem. Nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umbra mortis sedebant , sed potior, resurrectione celebrata, perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continetur. Finis enim legis Christus . Qui altera die prolati dantur stabulario:
Abbreviated transcription (Latin):
limitae ciui. ñ sacerdos . ñ leuica
exeadẽ gente: immo in eadẽ urbe
naiti et nũtriti. sed ex ternae gen¬
tis aecola. quia magis mifercꝰ
est. factꝰ est ꝓximꝰ. Sacratiorẽ
ciutẽ intellectũ ꝗm̃ nemo magis
esc ꝓximꝰ : quã qui uulnera nr̃a
curauit. Diligamꝰ eũ quasi dnm̃¬
nichil enĩ tã ꝓximũi: quã copud
membris. Diligamꝰ aetiã ipsũ qui
sequitur. Et aic illi ihs. Uade ec
tuftac. similit̾. Idest ut uere te pri¬
ximũ sic̃ te ipsu diligere manifestes
quiquid uales in eiꝰ uel corporoli
uel spiritali necessicate sub le¬
uanda. de uotus operare

Expanded text:
lymitae civi, non sacerdos, non Levita ex eadem gente, imo in eadem urbe nati et nutriti, sed externae gentis accola, quia magis misertus est, factus est proximus. Sacratiore autem intellectu, quoniam nemo magis ximus quam qui uulnera nostra curauit, diligamus eum quasi dnihil enim tam proximum quam caput membris. diligamus etiam eum qui tur: Et ait illi Jesus: Vade et tu fac similiter. Id est, ut vere te proximum sicut te ipsum diligere manifestes, quidquid vales in ejus vel corporali vel spiritali necessitate sublevanda devotus operare
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit. et iumentis acbestus homini¬
bus quoque cõmune est. Huius curt:
poenitꝰ lib̾cimꝰ : sed p̃cipit᷑ nob ne sollicit
simus qđ comeda mus. Et quia insudore
ualtꝰ p̃paramꝰ nob̵ panẽ : labor exercen¬
dus est: sollicitudo tollenda.

Expanded text:
minibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda.
Abbreviated transcription (Latin):
Uario fertur. referturque uestigio.
stat mobilis. et mouebatur stabilis. Ri¬
matur intercȩcos mariNi germinis fruc¬
tus sub obscuni unda fugitiuam insẽ¬
quit᷑ praedam. maculo sũs paries fit.
cȩ capiscibus in mari custolia. Et dum
insidictur petrus gregib piscium¬
in mari: ergo retis ip̃se inrete incidit
saluatoris : Fit de prȩdone petnis. Depis¬
catore piscatio. deynitai captiuittis.
Uenite inquit post me et faciam uos
piscatores hominum. Atilli relictis
retibus sẽcuti sunt eum. Dum uellet pe¬
trus in hamo requirens condudere
piscem. Hamum uerbi misit xp̃s: et
ipsum tenuit piscatorem: distenebat
petrus sinu sũo lini uolumine uacuã
cortinam. etdum insequitur gniui¬
bat et trahebatur : exercebat in
aequore uiolentiun et paciebat᷑
in mente captunrm. O aque genum
pyrata reptilium. deseriusti artifi¬
tium hunc quem mutasti depisce

Expanded text:
Vario fertur referturque vestigio, Vario fertur referturque vestigio, stat mobilis, et movetur stabilis. Rimatur inter caecos marini germinis fluctus, et sub obscura unda fugitivam insequitur praedam. Conclusus caeca piscibus in mari custodia: et dum insidiatur Petrus gregibus aequoris, ipse in retia incidit Salvatoris. Fit de praedone praeda, de piscatore piscatio, de pirata captivitas. Venite, inquit, post me et faciam vos fieri piscatores hominum. At illi relictis retibus suis, secuti sunt eum. Dum enim Petrus in hamo quaerit concludere piscem, hamum verbi misit Christus, et ipsum tenuit piscatorem. Distendebat Petrus sinuoso lini volumine vacuam cortinam: et dum insequitur gravibat, et trahebatur: exercebat in aequore violentiam, et patiebatur in mente capturam. O aquigenum pirata reptilium, deseruisti artificium hoc, mutasti de pisce
Abbreviated transcription (Latin):
ISCATORIS ETPER¬
secutoris sacmtissimũ
diem gemine festiuita¬
tis occur fude uotione
p̃cipua hodie caelebnimus ille
quo retiis euasĩt sẽculi: iste quo
expredone confessor factus c̃ xp̃i
Flegit ecceduos unum piscatorem
alterum ciuis sãtorem illum uocait
exlittore. iscumclamat exitinere
illum accersit ex ponto: Istu m terret
decaclo. Cum igitur petrus linca
castns laxaret in freta. xp̃s retia misit
in uerbo. Cȩpit xp̃s. cȩpit et petrus xp̃s
discipulum petrus pisciculum: etdũ
circumdat gentem exquam eã ipse
uenit in retia. Prȩteriens inquit iħs
uidic duos fr̃s. syimonem quidicitur
petrus. et andream fratrem eiꝰ. retia
mittentes innare: enint enim pisca¬
postme. et faciam uos fieri piscatores
hominum. Acilli relictis retibus secu¬
tisunt eum. Scabat petrus molulitatis¬
etgurgitis pendulus. et inter obsciuiis
aquas in quieti maris uic tum quem
non habebat. Oculis artifitio requi¬
rebat. Nutabat suꝑ ambiguam un¬
dam. ut posset inuenire cãptunim.

Expanded text:
iscatoris et persecutoris sacratissimum diem, geminae festivitatis occursu, devotione praecipua hodie celebramus; ille quo retia evasit saeculi, iste quo ex praedone confessor factus est Christi. Eligit ecce duos, unum piscatorem, alterum grassatorem. Illum vocat ex littore, ad istum clamat ex aethere: illum accersit ex ponto, istum terret de coelo. Dum enim Petrus linea castra laxaret in freto, Christus retia misit in verbo. Cepit Christus, cepit et Petrus; Christus discipulum, Petrus pisciculum: et dum circumdat gentem squameam, ipse incidit in retia. Praeteriens, inquit, Jesus vidit duos fratres, Simonem qui dicitur Petrus, et Andream fratrem ejus, retia mittentes in mare; erant enim piscapost me, et faciam vos fieri piscatores hominum. At illi relictis retibus, secuti sunt eum . Stabat Petrus mobilitate gurgitis pendulus, et inter obscuras aquas inquieti maris, victum quem non habebat, artificio requirebat. Nutabat super ambiguam undam, ut posset indagare capturam.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m deducebat ad celum: iste cerui¬
cem curuat̾ ad ponam. et offerebat
uerticem capitisad coronã. petrũ
crur ne tit. paulum gladius im¬
molat. Duo genens supplitiorum diũ
patitur crucem. paulus sentit do¬
minici lateris pugionem. Piscatorẽ
suspendit amuscrũcis. ꝑsẽ quutorem
mucro minuit ꝑsẽcutoris. Nunc ad
memoriam piscatoris flectunt᷑ genua
impenitoris: ibi nidiant gemmȩ dic¬
dematis. ubi fulgent benefitia pisca¬
toris. Expiscatorẽ fecit dñs apłorum
principem. ex ꝑsẽ quutore fecit apłi¬
cum confessorem. Frestiait passio so¬
cios. quos fecenit fidei p̃dicatio copu¬
latos. Ue nenens̾mur ergo principes
gregis nr̃i si uolumus caulas intnire
pastoris:¬

Expanded text:
spiritum deducebat ad coelum; iste cervispiritum deducebat ad coelum; iste cervicem curvabat ad poenam, et offerebat verticem capitis ad coronam. Petrum crux necat; Paulum gladius immolat. Duo genera suppliciorum Dominpatitur crucem; Paulus sentit Dominici lateris pugionem. Piscatorem suspendit hamus crucis; persecutorem mucro minuit persecutoris. Nunc ad memoriam piscatoris flectuntur genua imperatoris. Ibi radiant gemmae diadematis, ubi fulgent beneficia piscatoris. Ex piscatore fecit Dominus Apostolorum principem; ex persecutore fecit apostolicum confessorem. Praestitit passio socios, quos fecerat fidei praedicatio copulatos. Veneremur ergo principes gregis, si volumus aeterni caulas intrare pastoris
Abbreviated transcription (Latin):
hosti sẽpulchit custodes. Iam
xp̃s ascendit ad patrem. et adhuc
genitrix tua non caret sẽ uerita¬
dace. Ouidea prophetarum
sanguinem temulenta. nondum
saciãti es asanguine abel usq
asainguine tachariae. Flumina
tui sceleris spumant et te adhuc
usq non satiant. ab origine mun¬
di sanguine bibis. et adhucsitis.
nec dũm cui facinoris in xp̃o un¬
da siccauit etiã abeo tui sceleris
sitis. Modo xp̃m patibulo crucis¬
fixisti et tam cito crudelita te
sanguine aruisti. sed ecce proster¬
nitur crudelitas tua ut scĩtas
erigatur. Cadit miles diaboli:
petrus in sãcculum retiaculum.
circum fert paulus dominicũ
in mundo uexillum. It iste pisca¬
tor hominis. et ille titulat signo¬
crucis gentiles. Currunt uterq
ad palꝰ mam martrii. et uterque
ꝑ ueniunt ad coronam. Nomqui
orsum inligno suspenditur. Eculus
pro xp̃o gladio trucidat᷑. ille pro¬
prus gressibus proficiscebat᷑ ad xp̃m.
Oculisq̃ superions respiciens becitum

Expanded text:
ostium sepulcri custodes. Jam ostium sepulcri custodes. Jam Christus ascendit ad Patrem; et adhuc genitrix tua non caruit feritate. O Judaea Prophetarum sanguine temulenta, necdum satiata es? A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae flumina tui sceleris spumant; et te adhuc usque non satiant? Ab origine mundi sanguinem bibis, et adhuc sitis? Necdum tui facinoris in Christo unda siccavit; et jam alveus tui sceleris sitit? Modo Christum patibulo confixisti; et tam cito cupiditate sanguinis aruisti? Sed ecce prosternitur crudelitas, ut erigatur sanctitas: cadit miles diaboli, Petrus in salum retiaculum; circumfert Paulus dominicum in mundo vexillum. Et ille piscatur homines, et iste titulo Chrsignat Gentiles. Currunt utrique ad palmam martyrii, et utrique perveniunt ad coronam: non quiorsum in ligno suspenditur; Paulus pro Christo pugione truncatur. Ille propriis gressibus proficiscebatur ad Christum, oculisque superiora respiciens, beatum
Abbreviated transcription (Latin):
radio cuelestis luminis excȩca
gebatur diuine uocis terribilit̃
proster nitur. Saule inquid scu¬
le quid me ꝑsequeris. caput pro
membris clamat: inquitatur
cor pus: et intonat xp̃s in caelis:
sciule saule quid me ꝑsequeris.
Quid est quod muget populus mu¬
get archanum. et contiis sẽ uitiã
pauli ꝓuincia conqueritur cęli.
Ut qui non credidenit se surgentẽ
saltim crederet incęlis sedentẽ.
nium. Saule inquid saule quid
me ꝑsẽqueris: subito igitur ad¬
istam diuinã uocem increpationis
et semitam. Deponit ferictitem
et incurrit oculor um cęcitatẽ.
coepit habere ducatores. quos
currebas : eccenunc abernins quę¬
ris locum. et qui ꝑsequebaris xpm̃.
cȩcus curris ad manum. O saule
nc pax lupȩ comedis. sed ex pecta
paululum et digerens dirigeris.
Credis ergo saulẽ iuidȩo. adhibes
fidem pfido. Nonsolent iste manꝰ
insanguine pollui. nisĩce adhuc¬
ab eis uideris cruciari. Parũ
ł xpressit̃ patibulum posuit uu

Expanded text:
radio coelestis luminis caecaturradio coelestis luminis caecaturgebatur, divinae vocis terribilitate prosternitur: Saule, inquit, Saule, quid me persequeris ? Caput pro membris clamat. Inquietatur corpus; et intonat Christus in coelis, Saule, Saule, quid me persequeris? Quid est quod rugientis poli mugit arcanum, et contra saevitiam Pauli provincia conqueritur coeli; nisi ut qui non crediderat resurgentem, saltem crederet in coelis sedentem: nium? Saule, inquit, Saule, quid me persequeris? Subito igitur hasta divinae increpationis et semitam; deponit feritatem, et incurrit oculorum caecitatem; coepit habere ducatores, quos videbas? Ecce nunc oberrans quaeris locum; et qui persequebaris Christum, caecus curris ad manum. O Saule rapax lupe, comedisti: sed exspecta paululum, et digerens digereris. Credis ergo, o Saule, in Deo, adhibes fidem perfido? Non solent istae manus in sanguine pollui, si non te adhucab eis videris cruciari. Parum . Impressit patibulo carnem, posuit ad
Abbreviated transcription (Latin):
tus est mundus . Depisce in quam
apiscẽ derete ad aeccłam: De mari
ad fontem de captura: factus est
captuns Reliquid enim saluum fluc¬
tuantem. et coepit ambulare post
piscem. Si militudo artis in flãmat
desi derium audientis ut quante cap¬
curium letabat̾ in solo uerbi nunc
retia spargat in mundo. Tunc enim
autẽm paruus. sed ex paruo magnꝰ.
dũ diceretur saulus sidere uocis tuba
conterritus: certe elisus aud atia.
ut seminet ereccus in mundo doctri¬
nã. Saule inquit saule quit me ꝑ sẽ¬
queris: Ibat igit᷑ saulus furiis aequi
ferebatur insaniae. Ut̃ xpi membris
laniaret in terris. fit uana religione
crudelis ut questionarius. et in¬
nocentium ꝑcampos sceleni tissĩmi
pridem sȩuienit incapite crudelita¬
tem exerceret incorpore. Accepenit
enim sciulus potesttitem a principib
sacerdotum ut homines fide niũe
occideret. et gemin ante fidei campũ
manu nefaria detruncaret.
Dum ergo portat sc̃ulus funere¬
um contns milites xp̃i gladium:

Expanded text:
scem. De pisce, inquam, ad piscem, de reti ad Ecclesiam, de mari ad fontem, de captore factus est captura. Reliquit enim salum fluctuans, et coepit ambulare post piscem. Similitudo artis inflammat desiderium audientis; ut qui ante captorium jaciebat in salo, verbi nunc retia spargat in mundo. Tunc enim autem parvus, sed ex parvo magnus, dum diceretur Saulus, sidereae vocis tuba conterritus, cadit elisus audacia, ut seminet erectus in mundo doctrinam. Saule, inquit, Saule, quid me persequeris? Ibat enim Saulus furiae equis ferebatur habenis, ut Christi membra laniaret in terris. Fit vana religione crudelis et quaestionarius innocentium. Per campos sceleratissimi primo saevierat in capite, crudelitatem exerceret in corpore. Acceperat enim Saulus potestatem a principibus sacerdotum, ut homines fidei nostrae occideret, et germinantem fidei campum manu nefaria detruncaret. Dum ergo portat Saulus funereum contra milites Christi gladium,
Abbreviated transcription (Latin):
re : quia ꝑomnem mundum: xp̃i eucoi¬
gelium dilatatur. Mecutem minui :
quia iohannes prophetia finitur.
Illum oportet crescere querit ex alttoi¬
dus incruce. me autem minui qui sũ
truncandus capite. Iohannis enim
prophetia finem accepit : quia is
qui prophettibatur aduenit. Lohan¬
nes ergo for mam uenturi dñi natiui¬
tate et conuersatione sĩgnauit.
ex matre uirgine. amundi senescentis
cetate. etatem inquam illã. qu e
enit fide et operibus infecunda. Io¬
hannes uenit despeiuca generutione
ꝑsterilem. et xp̃s n. ⁊ tura obstupescente
ꝑ uirginẽ. Ille salutem p̃dicaiuit :
Hic contulit. Ille baptizauit inpȩni¬
tentia : iste regeluuit ingr̃a. Hic est

Expanded text:
re; quia per omnem mundum Christi Evangelium dilatatur: me autem minui, quia Joannis prophetia finitur.  Illum oportet crescere, qui erit exaltandus in cruce: me autem minui, qui sum truncandus in capite. Joannis enim prophetia finem accepit; quia is qui prophetabatur, advenit. Joannes ergo formam venturi Domini nativitate et conversatione signavit. e matre virgine in mundi senescentis aetate; aetate, inquam, illa quae erat fide et operibus infecunda. Joannes venit desperata generatione per sterilem; et Christus natura obstupescente per Virginem. Ille salutem praedicavit; hic contulit. Ille baptizavit in poenitentiam; iste regeneravit in grat
Abbreviated transcription (Latin):
tumidum elatumque reddidert
humilitate et mansuedine con¬
planetur. Quod iniquicas de¬
prisuaueriit directione iustitiȩ
corrigatur. Quod malitia
ex asp̃enisuenit. bonicatis grã
temperetur: inter haec studic
in ueniat nos. xp̃s dñs. quia ipse
conferre dignatus ẽ. uiam
ꝑquam nos ꝑducat ad patriam.
Ut de nobis dicere dignet᷑. et iN¬
ambulaibo et inhabictibo cũ eis.
et ero illorum ds̃. Si inisto sẽculo
ambulauerit in nobis. in illo
habittbit in nobis. Quiui uit et
regnat in scła scłorum ameN

Expanded text:
tumidum elatumque reddiderat, tumidum elatumque reddiderat, humilitate et mansuetudine complanetur; quod iniquitas depravaverat, directione justitiae corrigatur; quod malitia exasperaverat, bonitatis gratia temperetur. Inter haec studia inveniat nos Christus Dominus; quia ipse conferre dignatus est viam, per quam nos perducat ad patriam: ut de nobis dicere dignetur, Et inambulabo et inhabitabo in eis, et ero illorum Deus . Si in isto saeculo ambulaverit in nobis, illic habitabit in nobis, qui vivit et regna