comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suauitas cunctis ostender& illic auctorem suauitatis
uenisse Cumq corpus eius exmore mortuorũ ad la¬
uandum ess& nudatum. longȩorationis usu in cubitis
eius & genibus camelorum more inuenta est obdurata
cutis excreuisse: & quiduiuens eius sp̃s semper egerit.
Caro mortua testabatur. DETRANSITUI¬
ALUSAE PUELIAE¬
edneq hocsileo quod predictus probus dĩ fa¬
mulus desororesua musa nomine puella parua
narrare consueuit dicens. Quod quadam nocte
atq co euas ei in albis uestibus puellas ostendit. Quib¬
cum illa ad misceri ad peter&. sed se se eis iungere non
auder&. beatȩ mariȩ semperuirginis ẽ. uoce requi¬
sita. anuell& cum eis ẽẽ. atq in eius obsequio uiuere
Cuicum puella eadem dicer& uolo. ab eaman datum
protinus accepit. utnihil ultraleue & puellareager&
arisu &iocis seabstiner& : Sciens peromã quodinter
easdem uirgines quas uiderat ad eius obsequium die

Expanded text:
suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. 1643 Cumque corpus ejus ex more mortuorum ad lavandum esset nudatum, longo orationis usu in cubitis ejus et genibus, camelorum more, inventa est obdurata cutis excrevisse, et quid vivens ejus spiritus semper egerit, caro mortua testabatur. HaeMusae puellaeed neque hoc sileo quod praedictus Probus Dei famulus de sorore sua, nomine Musa, puella parva, narrare consuevit, dicens, quod quadam nocte atque coaevas ei in albis vestibus puellas ostendit. Quibus illa cum admisceri appeteret, sed se eis jungere non auderet, beatae Mariae virginis voce requisita est an velit cum eis esse atque in ejus obsequio vivere. Cui cum puella eadem diceret, Volo, ab ea protinus mandatum accepit, ut nihil ultra leve et puellare ageret, et a risu et jocis abstineret, sciens per omnia quod inter easdem virgines quas viderat, ad ejus obsequium die
Abbreviated transcription (Latin):
DETRANSITNT
onum quam uero incmnsolatione egrediens animȩ
Ipse apparere sol& auctor acretributoru
Vnde & hocquod detar silla amitamea in homelus euan¬
gelii dix isse merecolo replicaboꝰ quȩ interduas alias soro¬
essuas uirtute continuȩ orationis grauitate uitȩ. sin¬
gularitate abstinentiae. adculmenscĩtatis excreuerat
Huic peruisionem felix auus m̃s huius rommnanȩ ecłȩ
Antistes apparuit . eiq mansionem pes petuȩ. claritatis
ostendit dicens. Ueni. quia in hac telucis mansione
recipio Quȩ a subsequenti mox febre correpta. ad di¬
em peruenit extremum. Etsicut nobilibus feminis
uirisq morientibus multi conueniunt quieorum ꝓxi¬
mos consolentur. Eadem ora exitus ipsius multi uiri
acfeminȩ eiusdem lectulo circum steterunt. Cum subito
sursum illa respiciens. ihmuenientem uidit. & cũ mag¬
na anim aduersione. cepit circum stantibus clamarẽ
dicens. Recedite. recedite. Ihs uenit. Cumq in eũ
q: subito fraglantia miri odoris aspersa est. ut ipsa quoq

Expanded text:
De transitu Nonnunquam vero in consolatione egredientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstinentiae, ad culmen sanctitatis excreverat. Huic per visionem Felix atavus meus hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora exitus ipsius multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum que subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
i meminifueranttibi quattuor heliadentes
Expulit unaduos. tussis &una duos
Iamq secura potes totis tussire diebus
N ił istic quo dagatꝰ tertiatussis hab&¬
asibus innumeris decurrunt tempora uitȩ
Omnia pra&ereunt menses uoluuntur & anni
Labitur insenium momentis omnibus adas
Vttibi perp&uam liceat comprehen dere uitam
Molles in lecebras uitȩ nunc sperne caducȩ
G landa luxuria uirtus superatur honesta
Ardet auaritia cȩcaque cupi dine pectus
Nescit haberemodum uanis mens dedita curis
Vilius argentum est auro. uirtutibus aurum
Summaqui es nil uelle super quam postulat usus
Hos ego uersiculos misitibi sępelegendos
Vt meadictatuis admittas auribus oro
Necte decipiat uana & peritura uoluptas
A spice quam breuis est procerum regumque potestas
Lubrica mortalis cito transit gloria uitȩ
Daueniam dictis fuimus fortasse loquaces
Omne quod est nimium semꝑ uitare memento

Expanded text:
i memini fuerant tibi quatuor, Aelia, dentes: Expuit una duos tussis et una duos. Jam secura potes totis tussire diebus: Nil, tibi quod tollat, tertia tussis habasibus innumeris decurrunt tempora vitae, Omnia praetereunt: menses volvuntur et anni. Labitur in senium momentis omnibus aetas: Ut tibi perpetuam liceat comprehendere vitam. Molles illecebras vitae nunc sperne caducae. Blanda luxuria virtus superatur honesta. Ardet avaritia, caecaque cupidine pectus. Nescit habere modum vanis mens dedita curis. Vilius argentum est auro, virtutibus aurum. Summa quies nil velle supra quam postulat usus. Hos ego versiculos misi tibi saepe legendos: Ut mea dicta tuis admittas auribus, oro. Nec te decipiat vana et peritura voluptas. Aspice quam brevis est procerum regumque potestas. Lubrica mortalis cito transit gloria vitae. Da veniam dictis: fuimus fortasse loquaces. Omne quod est nimium, semper vitare memento
Abbreviated transcription (Latin):
rex gloriȩ : Ethic .ẽ. ille candidus & roscus: conpunctus
amultitudine : hic ẽ. ille qui non habuit speciem neque
decorem. In firmus in laquȩo. fortis in spolio: Vilis in corpus¬
culo armatus in proelio Poedus in morte. pulcher in resur¬
rectione Candidus ex uirgine: rubicundus incruce:
uscus in obprobrio: clarus incaelo: Quando id quippiam
fr̃s noss& utds̃ latẽr& in carne. maiestas habitar& in cor¬
pore. &ita inmundo gerer& proedium: ut ipsum corpus¬
mox post sepulchrum leuar& ad cȩlum. Recepit igitur
se intrauelamina nota. diuina cum carne maiestas.
Didicit. cęlum hominem portare : atque subpedib xp̃i famu¬
lantia a & hera iacuerunt: Eccenunc porta pat& quam
clauserat adam. Claustrum quod celo iniquitas clauserat
reseratum .ẽ. Siquis se ad xp̃m tenuerit: cęli ianuas secu

Expanded text:
rex gloriae . Hic est ille candidus et roseus, compunctus rex gloriae . Hic est ille candidus et roseus, compunctus a multitudine: hic est ille qui non habuit speciem neque decorem , infirmus in laqueo, fortis in spolio; vilis in corpusculo, armatus in praelio, foedus in morte, pulcher in resurrectione; candidus ex Virgine, rubicundus in cruce; fuscus in opprobrio, clarus in coelo. Quando id quispiam, fratres, nosset, ut Deus lateret in carne, majestas habitaret in corpore; et ita in mundo gereret praelium, ut ipsum corpus post sepulcra mox levaret ad coelum? Recepit igitur se intra velamina divina cum carne majestas, didicit coelum portare hominem, atque sub pedibus Christi famulantia aethera jacuerunt. Ecce jam porta patet, quam clauserat Adam; claustrum quod coelo iniquitas infixerat, reseratum est. Si quis se ad Christum tenuerit, et unius su
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩficatur diuino comitatu mensoraer: & omnis illa uoli¬
tans perauras turba larualis xp̃o ascendente trans fugit:
au& omne caelum : mirantur & astra. Confestim occurritꝰ
fulmineus ille militiȩ exercitus calestis. Uident regem suũ
uiuȩ carnis manubics reportare : atque hoste debellato:
hominem in suꝑna conscendere. Agnoscunt incicatricibus
signa bellorum : adorant in carne uulneratamen sanata.
ubinulla peccati macula tincxerat : nec quippiam suae ui¬
rulentiȩ grauidus ille ueneni draco uomuerat: Serpens enĩ
sonat & letis se miscint blanda ddlamina choris
unditur ecce confesum splendidus ille senatus totis celes
astriferorum arcana. soluta penitus conpage patescunt.
arida cali latera conscissis marginibus pependerunt.
neribus xp̃m spolia decastris trrannicis reportare : & am¬
mirantes fulgentia uirtutis diuinȩ uex illa. talibus
concrepant hrmnis. deducuntq lȩtantes Quis .ẽ. inqͥ¬
unt iste rexgloriȩ:. Et audiunt. Oñs uir tutum ipseest

Expanded text:
ificatur divino comitatu immensus aer, et omnis illa volitans turba per auras Christo ascendente transtringit, pavet omne coelum, mutantur astra, concurrit confestim fulmineus ille militiae coelestis exercitus. Vident regem suum vivae carnis manubias reportare, atque hoste debellato hominem in superna conscendere: agnoscunt in cicatricibus signa bellorum, adorant in carne vulnera jam sanata, ubi nihil peccati macula exstinxerat, nec quidpiam sua virulentia gravidus ille veneni draco vomuerat; serpens enim sonant, laetis se miscentia blanda modulamina choris funduntur. Ecce confestim splendidus ille senatus coelestis exastriferi orbis arcana soluta penitus compage patescunt. ardua coeli latera concisis marginibus dependerunt. neribus Christum, spolia castris tyrannicis reportata; et admirantes fulgentia divinae virtutis vexilla, talibus concrepant hymnis, deducuntque laetantes: Quis est, inquiunt, iste rex gloriae? Et aiunt, Dominus virtutum ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
daust pauperem cumq leuauit ad patrem Quisigr¬
tumilluc pos sit ascendere. &atrios demones transilist.
nisiille solus quipeccatum non potuit habere  crigx
ergo illa  non obfuit sed profuit. Inqua etnobeos deps
uicit : & ipse inea superari non potuit. non sepul ehdie
nonin ferni uictricm domuerunt carnem. Expendit
ds̃ pro homine quod decreuerat: & rãpuit quauole¬
bat . Uident hoc presentes apłi: & paulatim sem& xp̃o
ad suꝑna tollente: pectore pauidi: mente confusi. ocu¬
conspectib occultar&: Cumergo eum discipuli tanto
lumine ꝑterriti nonuiderent & curiosos oculos. iubar
apidum coruscis ictib hebetare t: confestim ex uecto¬
ribus angelis directi duo: metu & tremore prostratos
apłos uerbis talib consolantur Uiri inquiunt galile
quid statis aspicientes incadum: Hicibs quia s sump¬

Expanded text:
ltavit pauperem , eumque levavit ad Patrem. Quis igitur illuc potest ascendere, et aereos daemones transire, nisi ille solus qui peccatum non potuit habere? Crux ergo illa non obfuit, sed profuit; quia et nobis Christus vicit, et ille in ea superari non potuit. Non sepulcra, non inferi victricem domuere carnem: expendit Deus pro homine quod decreverat, et rapuit quem volebat. Vident hoc praesentes Apostoli, et paulatim semetipsum ad superna tollentem, pectore pavidi, mente confusi, ocuconspectibus occultaret. Cum ergo eum discipuli tanto lumine perculsi non viderent, et curiosos oculos jubar rubidum coruscis ictibus evitaret, confestim ex victoribus angeli directi duo, metu et dolore prostratos Apostolos verbis talibus consolantur: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Iste Jes
Abbreviated transcription (Latin):
Sic iterum s& sso uestitur gramine campus
Tempora gau depidi sunt tempora certadolendi
Tempora sunt uitae sunt tristia tempora mortis
Omnia dat tollit minuitq uolatile tempus
Ver aestas. autum nus hiemps. redit annus in annũ
Omnia cum redeunt homini sua non redit a&as
Haec scpiens omni reminis citur hora
Atqued omum luctus ȩpulis praeponit opimis
Vltima nunc humili concludam uerba prȩaxtu
S is memor ipsemei uersus cum legeris istos
Tempora si habeas optate longa senectae.

Expanded text:
Sic iterum spisso vestitur gramine campus. Sic iterum spisso vestitur gramine campus. Tempora gaudendi, sunt tempora certa dolendi. Tempora sunt vitae, sunt tristia tempora mortis. Omnia dat, tollit, minuitque volatile tempus. Ver, aestas, autumnus, hiems, redit annus in annum. Omnia cum redeunt, homini sua non redit aetas. Haec sapiens omni semper reminiscitur hora, Atque domum luctus epulis praeponit opimis. Ultimo nunc humili concludam verba precatu! Sis memor ipse mei, versus cum legeris istos: Tempora sic habeas optatae longa senectae.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec maiora cupit quam quȩ natura reposcit
Non lucri cupidus nummis marsupia repl&
Nec molles cumulat tinearum ad pahula uestes
Pascere non pingui procurat fruge caballos
Nec trepido tales uoluit subpectore curas
Nesubitis pereat collecta pecunia flammis
Aut fractanummos rapiat fur improbus arca
Uiuitur argento sine iam sine uiuitur auro.
Nudinascuntur nudos quoque terra receptat
Diuitibus nigri reserantur limina ditis
Pauperibusq piis caelestia regna patescunt
Tem nere diuitias monuit saluator auaros
Quisquis amatxp̃m sequitur uestigia xp̃i
Nambreuis & fragilis moriturae gloria carnis
Quicquidhab& rapidi uelox fuga temporis aufert
Pulchre ueridici cecinit uox talia uatis
Tempora dinumeraons a eui uitȩ̨que caducę̧
Omnia tempus agit cum tempore cuncta trahuntur
Alternant elimenta uices & tempora muttnt
Accipiunt augmenta dies noctes que uicissim
Tempora sunt florum r&inet sua tempora messis

Expanded text:
Nec majora cupit, quam quae natura reposcit. Nec majora cupit, quam quae natura reposcit. Non lucri cupidus nummis marsupia replet, Nec molles cumulat tinearum ad pabula vestes. Pascere non pingui procurat fruge caballos, Nec trepido tales volvit sub pectore curas, Ne subitis pereat collecta pecunia flammis, Aut fracta nummos rapiat fur improbus arca. Vivitur argento sine jam, sine vivitur auro. Nudi nascuntur, nudos quos terra receptat. Divitibus nigri reserantur limina Ditis, Pauperibusque piis coelestia regna patescunt. Temnere divitias monuit Salvator avaros. Quisquis amat Christum sequitur vestigia Christi. Nam brevis et fragilis moriturae gloria carnis Quidquid habet, rapidi velox fuga temporis aufert. Pulchre veridici cecinit vox talia vatis, Tempora dinumerans aevi vitaeque caducae, Omnia tempus agit, cum tempore cuncta trahuntur. Alternant elementa vices, et tempora mutant: Accipiunt augmenta dies, noctesque vicissim. Tempora sunt florum, retinet sua tempora messis:
Abbreviated transcription (Latin):
Viobatulo nitens artus sustentat inertes
Suidtruistes memorem gemitus quid tedia mentis
Somnus ab est oculis illum sonus decitat omnis
Suiatunc argenti fului quid prodero unn¬
Q ingrobi conteries multos colietq oadia mes¬
Aa untoli quid procerum ditis quid prindia men ss
Quid meminisse iuuat trans actȩ gaudia uitȩ
Venerit extremitandem cum terminus eui
Haecdum uita uolat uigiliquimente retractat
Spernit a uaritiam uanosque refutat honores
Quid modo terrenis mentes intendere curis
Mortales cupiunt quid turpia lucra sequuntur
Semꝑ auarus eg& nummo testante po&a
Crescit amor numni quantũ ipsa pecunia crescit
Indig& inter opes nechab& quod habere uid&ur
Illedomi solus nummos abscondit in arca
Diuitias cumulans dum sese nescit amare
Olus amat heredem seruat cui cuncta fidelis
Onimium felix parcus cui sufficit usus
Corporis utcuram moderam ine temper& ȩquo
Nonmisera capitur caecaque cupidine rerum

Expanded text:
Sic baculo nitens artus sustentat inertes. Sic baculo nitens artus sustentat inertes. Quid tristes memorem gemitus? quid taedia mentis? Somnus abest oculis: illum sonus excitat omnis. Quid tunc argenti, fulvi quid proderit auri Improba congeries multos collecta per annos? Munera quid procerum? ditis quid prandia mensae? Quid meminisse juvat transactae gaudia vitae, Venerit extremi tandem cum terminus aevi? Haec dum vita volat, vigili qui mente retractat, Spernit avaritiam, vanosque refutat honores. Quid modo terrenis mentes intendere curis Mortales cupiunt? quid turpia lucra sequuntur? Semper avarus eget nummo, testante poeta: Crescit amor nummi quantum ipsa pecunia crescit. Indiget inter opes, nec habet quod habere videtur. Ille domi solus nummos abscondit in arca, Divitias cumulans, dum sese nescit amare, Plus amat haeredem, servat qui cuncta fidelis. O nimium felix, parcus cui sufficit usus, Corporis ut curam moderamine temperet aequo! Non misera capitur caecaque cupidine rerum,
Abbreviated transcription (Latin):
uscipe quaesolibens & ꝑlegemente serena
Dicta columbani fidate uocemonentis
Quaelic& ornatu careant sermonis honesti
Vota tamen mentisq piȩ testantur amorem
Viueđo fidens xp̃i praecepta sequendo
Dum modo uitaman& dum tempora certa salutis
Tempus & hora uolat momentis labitur adas
Dispice quae pereunt fugitiue gaudia uitae
Con fragiles secteris opes & inanie duera
Nec te sollicit& circumflua copia nerum
dant tibi diuitige diuinȩ dogma talegis
cõrumq patrum caste moderam ina unae
Omnia quae dociles scripserunt ante magistre
Inmentemq tibi ueniat tremebunda senetus
Quam gelidȩ tandem sequitur uiolentia mortis
Vltima iam sapiens meditatur tempora uere
T orpentes senio uires morbosque frequentes
Incertumq diem lo&i certosque dolores
Nulta senem fragilis uexant unceruinoda canbir.s
um macie turpi tabescunt langauda dombr¬
⁊ amnc genuum iunctura rig& uenasq ꝑomnes
Tllius intoto frigescit corpore sanguis

Expanded text:
uscipe, Hunalde libens, et perlege mente serena Dicta Columbani fida te voce monentis: Quae licet ornatu careant sermonis honesti, Vota tamen mentisque piae testantur amorem. Vive Deo fidens, Christi praecepta sequendo, Dum modo vita manet, dum tempora certa salutis. Tempus et hora volat, momentis labitur aetas. Despice, quae pereunt, fugitivae gaudia vitae. Non fragiles secteris opes et inania lucra, Nec te sollicitet circumflua copia rerum. Sint tibi divitiae, divinae dogmata legis, Sanctorumque Patrum casta moderamina vitae, Omnia quae dociles scripserunt carmine In mentemque tibi veniat tremebunda senectus, Quam gelidae tandem sequitur violentia mortis. Ultima jam sapiens meditatur tempora vitae. Torpentes senio vires, morbosque frequentes, Incertumque diem lethi, certosque dolores. Multa senem fragilis vexant incommoda carnis. Nam macie turpi tabescunt languida membra. Tunc genuum junctura riget, venasque per omnes Illius in toto frigescit corpore sanguis.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidergo superest . nisiurhuius uitȩ defectus ad propiat nihil
aliud cogitare quam quomodo futurae aditus prospere con¬
prehendatur quisq: senex appetat᷑. luuenibus autem incertus
huius uitȩ terminus instat. senibus uero cunctis maturus ex
particulae quain illius carne non ueterescunt: & totum homi¬
nem adpeccandum ꝑtrahunt: Coruidelic& & lingua. Qua
cornouas semper cogitationes machinare: non desinit. Lingua
inpigre loquitur. quod cumq: cormachinarisenserit : Caueat ere
senilis aetas : Ne istȩ iuuenes centes particulae. totam sibi
armoniam decipiant & perres in eptas reliqui corporis
grauitati inludant
Unicuiq autem considerandum est
quidaetate &eminentia dignumest : ut hocagat quod nec
uitam. Nec aetatem . nec mini sterium uilereddat
ADOLESCENS SINE OBOEDIEUTIA

Expanded text:
quid ergo superest, nisi at, dum huius uitae defectus adpropiat, nihil quid ergo superest, nisi at, dum huius uitae defectus adpropiat, nihil aliud cogitare quam quomodo futurae aditus prospere conprehendatur quisque senex appetat ? iuuenibus enim incertus huius uitae terminus instat, senibus uero cunctis maturior exparticulae, quae in illius carne non ueterescunt et totum hominem ad peccandum pertrahunt, cor uidelicet et lingua: quia cor nonas semper cogitationes machinari non desinit, lingua inpigre loquitur quodcumque cor machinari senserit. caueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenescentes particulae totam sibi harmoniam decipiant et per res ineptas reliqui corporis grauitatem inludant. unicuique namque considerandum est quid aetate eminenti iam dignum est, ut hoc agat quod nec uitam nec aetatem nec ministerium uile reddat.. ADVLESCENS SINE OBOEDIENTIA
Abbreviated transcription (Latin):
religioni operamdare senibus conpetit quos presenti scđi
florida ctas trans acta deserit:. Lic& namq: in lignis ipsa
arbor reproba conpar& quȩ post flores fructus optimos
cultorisuo non exhib& : Sic & in hominibus ipsere probus ẽ
quem flos iuuentutis deserit. & tamen insui corporis senec¬
tute bonorum operum maturos fructus proferre parui¬
pendit: Quidenimstolidius fieripotest. si tuncmens ad per¬
fectionem festinare non contendat. quando totius corporis
habitus senectute confectus ad interitum properat᷑. Dum
oculicaligant. Aures grauiter audiunt. Capilli fluunt
facies inpallore mutatur: Dentes lassi numero minuunt᷑
Cutis arescit. Flatus non suauiter ol&. pectus suffocatur
tussis cacinnat. genua trepidant. Tales & pedes tumor inflat
homo interior qui non senescit his omnibus ad grauatur
Et haecruituram iamiamq doum corporis citopręnunti ant

Expanded text:
religioni operam dare senibus conuenit quos praesentis saeculi religioni operam dare senibus conuenit quos praesentis saeculi florida aetas transacta deserit. sicut namque in lignis ipsa reproba arbor\'conparet quae post flores fructus optimos cultori suo non exhibet, sic et in hominibus ipse reprobus est quem flos iuuentutis deserit et tamen in sui corporis senectute bonorum operum maturos fructus proferre paruipendit. quid enim stolidius fieri potest, si mens ad perfectionem festinare non contendat, quando totius corporis habitus senectute confectus ad interitum properat? dum oculi caliginant, auris grauiter audit, capilli fluunt, facies in palore mutatur, dentes lassi numero minuuntur, cutis arescit, flatus non suauiter olet, pectus suffocatur, tussis cachinnat, genua trepidant, talos et pedes tumor inflat : homo interior qui non senescit his omnibus adgrauatur. et haec omnia ruituram iam iamque domum corporis cito praenuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
cautelam haberent ammoneb atdicens Sisale uanuerit
inquos alietur. Id est si doctor errauerit. a quo iterum doc¬
tore emendabitur. Et si lumen quodinte est tenebresunt.
ipsȩte& ebrȩ quantȩ erunt : Sinamq: oculus auidendi
officio desiuerit: quis amanu uel pede uelreliquo corpore
illud ministerium exig&: qua propter cogitent N eam¬
pliori uindictȩ subiaceant. Si plurimorum perditioni
occasionem abundantius prestent. Nam & salomon dũ
multȩ sapientiae trans gressionem incurrit . totius is raheliticȩ
plebis regni dispersionem solius sui meriti prestitit. Qui¬
bus ergo committuntur multa & maiora ꝑdunt : Si noñ
recte dispens auerint ratoris suimunera quae perciperunt :
SENEX SINE RELIGIONI
etundus abusi onis gradus est. sisine religione senex
eẽ inueniatur Cui cum membra exterioris homi¬
nis ueteres cuntꝰ uires animi. Idest interioris hominis mẽ¬
bra incrementa roboris non capiunt Plus enim omnib:

Expanded text:
cautelam haberent ammonebat dicens: si sal euanuerit, cautelam haberent ammonebat dicens: si sal euanuerit, in quo salietur? hoc est, si doctor errauerit, a quo iterum doctore emendabitur? et si lumen quod in te est tenebrae sunt; ipsae tenebrae quantae erunt? si namque oculus a uidendi officio desiuerit, quis a manu aut pede uel reliquo corpore illud ministerium exiget? quapropter doctores cogitent ne ampliori uindictae subiaceant, si plurimorum perditionis occasionem abundantius praestent. nam et Salomon dum multae sapientiae transgressionem incurrit, totius Israeliticae plebis regni dispersionem solo suo merito praestitit. quibus ergo committuntur multa, maiora perdunt, si non recte dispensauerint rectoris sui munera, quae perceperunSENEX SINE RELIGIONE. Secundus abusionis gradus est, si sine religione senex esse inueniatur, cui cum membra exterioris hominis ueterescunt, uires animi id est interioris hominis membra incrementa roboris non capiunt. plus enim omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
uodecim ab usiua s unt sȩculi. hoc est sapiens sine
operibus. Senexsine religione. Ad olescens
sin eo bedientia Diuessin e elem osina Femina sine
pudicitia. Dominus sineuirtute. Xpĩ anus contentio¬
sus. Paupersuperbus Rex iniquus. Ep̃s neglegens
Plebs sinedis ciplina. Populus sinelege. Sicsuffocatur
fuerint decipitur &ad tartari tenebras Nullo in pedien¬
teiustitiȩ suffragio periustum dĩ iudicium rotatur.
SAPLENS SINEBONIS OPERIBUS
sapiens Et predicator sifuerit qui quod sermone
doc& actibus explere neglegit. Auditores enim
doctrinȩ dicta contempnunt. cum predicatoris opera
a predicationis uerbis discrepare conspiciunt Nũ¬
quam enim fit efficax predicantis auctoritas. Nisi eam
affectuo peris cordi ad fixerit audientis. Praesertim cum
& ipsedoctor sunuitiorum amore dilapsus fuerit. alterius
doctoris medicamentum suis uulneribus adhibere parui
pendit. Vnde &ipsedñs in euangelio dedoctrina pariter
& bono operedis cipulos instruere uolens. qualem in his

Expanded text:
uodecim abusiua sunt saeculi. hoc est: sapiens sine operibus, senex sine religione, adulescens sine oboedientia, diues sine eleemosyna, femina sine pudicitia, dominus sine uirtute, christianus contentiosus, pauper superbus, rex iniquus, episcopus neglegens, plebs sine disciplina, populus sine lege. sic suffocatur fuerint, decipitur et ad tartari tenebras nullo impediente iustitiae suffragio per iustum Dei iudicium rotatur. SAPIENS SINE OPERIBVS. sapiens et predicator, si fuerit, qui quod sermone docet, acbibus explere neglegit. Auditores enim doctrine dicta contempnunt, cum predicatoris opera a predicacionis verbis discrepare conspiciunt. Numquam enim fit efficax predicatoris auctoritas, nisi eam effectu operis cordi affixerit audientis, presertim cum et ipse doctor, ‹si› in viciorum amore delapsus fuerit, alterius doctoris medipendat. unde et ipse Dominus in euangelio de doctrina pariter et bono opere discipulos instruere uolens qualem in his
Abbreviated transcription (Latin):
bona facere : Appetitiones turpium cogitationũ conspicere
Om̃s meliores se. aestimare. Nemini inuidere. Desem&
ipso nihil confidere. Dĩ semper auxilio resom̃s committere :
Antedĩ oculos seipsum constituere: Haeretica prauitate
sensum non maculare : catholicis peromã consentire : Dõ so¬
li adherere: Caritatem in ternȩ mentis. dnõ ihũ xp̃õ of¬
ferre: Omã ceptabona opera. mortis tantum termino fi¬
nire : presentes tribulationes animi fortitudine parui¬
pendere. Interra preter proximos nihilamare : Cuncti
amoris opus incaelum constituere : & proomnibono actu
mercedem in caelestibus adõ sperare: Pudicitia ornam̃tũ
nobilium est: Exaltatio humilium: nobilitas ignobilium.
Pulchritudo uilium. prosperitas laborantium: solamen
merentium: Augmentum omnibus pulhritudinibus:
detus religionis. defensio criminum. Multiplicatio me¬
ritorum. Creatoris omnium dĩ amicitia
PONINUS SINEUIRTUTI

Expanded text:
bona facere, appetitiones turpium cogitationum compescere, bona facere, appetitiones turpium cogitationum compescere, omnes meliores esse se aestimare, nemini inuidere, de semet ipso nihil confidere, Dei semper auxilio res omnes committere, ante Dei oculos semet ipsum constituere, haeretica prauitate sensum non maculare, catholicis per omnia consentire, Deo soli adhaerere, castitatem internae mentis Domino Iesu Christo offerre, omnia coepta bona opera mortis tantum termino finire, praesentes tribulationes animi fortidudine paruipendere, in terra praeter proximos nihil amare, cuncti amoris.in caelo thesaurum constituere et pro omni bono actu mercedem in caelestibus a Deo sperare. pudicitia ornamentum nobilium est, exaltatio humilium, nobilitas ignobilium, pulcritudo uilium, prosperitas laborantium, solamen maerentium, augmentum omnis pulcritudinis, decus religionis, defensio criminum, multiplicatio meritorum, creatoris omnium Dei amicitia. DOMTNVS SINE VIRTVT
Abbreviated transcription (Latin):
poris habitu & superficie & animi affectu in terno: Perex
perinteriorem coram dõ prouidemus operabona: Pudicitia
namq est corporis : alienas res non appetere:: Omnẽ in mun¬
ditiam deuitare: Antehoram congruam gustare rĩ uelle:
Risum non excitari : uerba uana & falsa non loqui: Habitũ
peromã ordinatum proposito que conuenienti tam capillo¬
rũ quam uestium sicut det& habere: Cum indignis contu¬
bernia non inirȩ Supercilio intuitu neminem aspicere
Vagarioculos non permittere: Pompatico & in lecebroso
gressu non incedere. Nullo inferior in incepto opere ap¬
parere. Nulli contumeliam autruborem incutere : Ne¬
minem blas phemare Senes non inridere. Meliori non
controuersari. Dehis quȩ ignoras nontractare. Etiam
quȩ scis non omã proferre : Haeccum proximis amabilem
hominem reddunt & dõ acceptabilem faciunt. Pudiciua
uero animȩ ẽ. plus propter dĩ oculos. quam hominis om̃a

Expanded text:
poris habitu et superficie et animi affectu interno. per exporis habitu et superficie et animi affectu interno. per exDeo prouidemus opera bona. pudicitia namque est corporis alienas res non appetere, omnem. inmunditiam deuitare, ante horam congruam non gustare uelle, risum non excitare, uerba uana et falsa non loqui, habitum per omnia ordinatum propositoque conuenientem tam capillorum quam uestium sicut decet habere, cum indignis contubernia non inire, supercilioso intuitu neminem aspicere, uagari oculos non permittere, pompatico et inlecebroso gressu non incedere., nullo inferior in incepto bono opere apparere, nulli contumeliam aut ruborem incutere , neminem blasphemare, senes non inridere, bonis non inuidere meliori non controuersari, de his quae ignoras non tractare, etiam quae scis non omnia proferre. haec cum proximis amabilem hominem reddunt, et Deo acceptabilem faciunt. pudicitia uero animae est, plus propter Dei oculos quam hominis omnia
Abbreviated transcription (Latin):
inuiris prudentia : sic infeminis cunctos honȩstos actus
Nutrit. & custo dit pudicitia: Pudicitianamq castitatẽ
custodit auaritiam refrenat. Lites deuitat. Iras mitigat.
libi dinem occupat: cupiditatẽ temperat. lasciuiã castigat
ebrietatem cau&. uerba non multi plicat. gulae concupis¬
centias. propurgat furtum damnat: Quod plura : omã
uitia restringit : &om̃s uirtutes & quicquid coram dõ &
hominibus lauda bileest nutrit : Inpudicauita nec laudẽ
ab hominibus in presenti sđo Necremuneraumem ad õ
expectat infuturo Pudicauero uita faman bonam in ter
homines possid&. & despefuturȩ remunerationis gaud&:
Presentibus sem & ipsam imitabilem facit. posteris memo¬
riam amabilem relinquid: Bonis semper moribus delec¬
tatur & consentit: & asiduis scripturarum meditationib
& eloquiis animam uegetat: Bonorum precedentium exẽ¬
ergo modis constitue pudicitiae exercitationem idest cor¬

Expanded text:
in uiris prudentia, sic in feminis cunctos honestos actus in uiris prudentia, sic in feminis cunctos honestos actus nutrit et fouet et habet pudicitia. pudicitia namque castitatem custodit, auaritiam refrenat, lites deuitat, iras mitigat, libidinem occupat, cupiditatem temperat, lasciuiam castigat, ebrietatem canet, uerba non multiplicat, gulae concupiscentias propurgat, furtum omnino damnat. quid plura ? omnia uitia restringit et omnes uirtutes et quicquid coram Deo et hominibus bonis laudabile est nutrit. inpudica uita nec laudem ab hominibus in praesenti saeculo nec remunerationem a Deo expectat in futuro: pudica uero uita famam bonam inter homines possidet, de ope futurae beatitudinis gaudet. praesentibus semet ipsam imitabilem facit , posteris memoriam amabilem relinquit. bonis semper moribus delectatur et consentit et adsiduis scripturarum meditationibus et eloquiis animam uegetat. bonorum praecedentium exemergo modis constat uerae pudicitiae exercitatio, id est cor
Abbreviated transcription (Latin):
ris potest rependere. quod mundus mini me posse non dubitat᷑
Lic& enim inimicum eẽ. diligendum dñs imperat: utilla di¬
lectio. amicum illum exinimico efficiat: Quisque ergo diues
cupidus. siuult aternas habere diuitias. distribuendo ȩgenis
perdat interim non mansuras: Sienim quod diligit non uen¬
diderit: Nemoemere poterit quod cupit. Auarinamq
ideo iniudicio a rectissimo iudice nuncupantur maledict.
quia qui prȩter ibant eorum habitacula non dicebant. Bene¬
dictio dnĩ superuos. benediximus uobis in nom ine dnĩ : In¬
felices ergosunt auari diuites qui propter restransitorias.
inȩternam dampnationem dilabuntur : Ete contrario.
beati miseri cordes . qm̃ ipsĩ misericordiam consequentur:
Felix est miseri cors dum in hacuirtute ds̃ non subs tantiã
sed affectum inquirit
FEMINA SINE PUDICITIA
uintus abusionis gradus . ẽ. femina sinepudicitia
Si cutenim om̃s mores bonos procurat & custodit

Expanded text:
ris potest rependere, quod mundus minime posse non dubitatur. ris potest rependere, quod mundus minime posse non dubitatur. sic etenim inimicum esse diligendum Dominus imperat, ut illa dilectio amicum illum ex inimico efficiat. quisque ergo dines cupidus si uult aeternas habere diuitias, distribuendo egenis perdat interim non mansuras. si enim quod diligit non uendit, nemo emere poterit quod cupit. auari namque ideo in iudicio a rectissimo iudice nuncupantur maledicti, quia qui praeteribant eorum habitacula non dicebant: benedictio Domini super uos, benediximus uobis in nomine Domini. infelices ergo sunt auari diuites qui propter res transitorias in aeternam damnationem dilabuntur, et e contrario beati sunt misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur. felix est misericors, dum in hac uirtute non substantiam sed affectum Deus requirit. FEMINA SINE PVDICITIA. Quintus abusionis gradus est femina sine pudicitia. sicut enim omnes mores bonos procurat et custodit
Abbreviated transcription (Latin):
tione sponte distribuendum est: Omã quȩ uidentur tempo¬
ralia sunt: quȩ autem nonuidentur aeterna. Quam diu
namq temporalessumus: temporalibus temporalia deser¬
uiunt. Ettum hinc transi erimus. & ternis aeterna solatia
prȩstabuntur: Idcirco diligere non debemus eaquȩ non
semper habebi mus: Presertim cum expertem rationis
auarum diuitem thesauri sui &agri. & omã quae hab& osten¬
dunt qui toto cordis intuitu illadiligat quȩ se num quam
diligunt : Sienim aurum & argentum agros & uestiment a
cybos & metalla & bruta animalia. quis dilexerit: haȩc om ã
uicem sibi amoris rependere non posse. ipsarerum natura os¬
tendit: Quid aratione longus est quam diligere quite redi¬
mere non ual& & neglegereillum quituaeditioni cum dilecti¬
one omã preb&. propter hoc igitur nondiligimundus. s& di¬
ligi proximus adõ pretipitur. quia proximus uicem sui amo¬

Expanded text:
atione sponte distribuendum est. omnia enim quae uidentur tempoatione sponte distribuendum est. omnia enim quae uidentur temporalia sunt: quae autem non uidentur aeterna. quamdiu namque temporales sumus temporalibus temporalia deseruiunt et cum hinc transierimus, aeternis aeterna solacia praestabuntur. idcirco diligere non debemus ea quae non semper habebimus, praesertim cum expertem rationis auarum diuitem thesauri sui et agri et omnia quae habet ostendant, qui toto cordis intuitu illa diligit quae se numquam diligunt. si enim aurum et argentum agros et uestimenta cibos et metalla et bruta animalia quis dilexerit, haec omnia uicem sibi amoris rependere non posse ipsa rerum natura ostendit. quid a ratione longius est quam diligere quod te redamare non ualet, et neglegere illum qui tuae dictioni cum dilectione omnia praebet? propter hoc igitur non diligi mundus sed diligi proximus a Deo praecipitur, quia proximus uicem sui amo
Abbreviated transcription (Latin):
uartus abusionis gradus est: diuessine elemos in a
Qui super flua quaeq custodienda in posterum re¬
condens indigentibus &nihil habentibus nondis tribuit: perqđ̃
efficitur. uitum in terra quaesita diligenti cura custodit. caeles¬
tis patriȩ per ennem thesaurum amitat : Adquem thesaurũ
dñs ihr̃ adolescentem diuitem qui eum deperfectione in ter¬
rogauerat. Itares pondens inuitauit : Siuis perfectus. eẽ.
uade uende omã quȩ habes & da pauperibus: &uenis equere
me & habebis thes aurum incaelo: Quem thes aurum nul¬
lus umquam hominum habere potest: Nisiqui pauperib
solatia prestat. autpersem & ipsum pauperest : Nonergo
dormiat inthes auristuis quod pauperes potest reficere:
Diues namq: qua congregauerit. his fruisolus nequaquã
nis uictum &uestitum totam regni caelestis per ennem
iocundita tem perdere: & ae ternos inferni cruciatus absq¬
ulla consolationis prestolatione subire: Quodergo aliquan¬
do perneces sitatem amittendum est. proaeterna retribu¬

Expanded text:
uartus abusionis gradus est diues sine eleemosyna, qui superflua usus sui quae custodienda in posterum recondit indigentibus et nihil habentibus non distribuit: per quod efficitur, ut dum in terra quaesita diligenti cura custodit, caelestis patriae perennem thesaurum amittat. ad quem thesaurum Dominus Iesus adulescentem diuitem qui eum de perfectione interrogauerat ita respondens inuitauit: si si perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus, et ueni sequere me, et habebis thesaurum caelo. quem thesaurum nullus umquam. hominum habere potest, nisi qui pauperibus solacia praestat aut per semet ipsum pauper est. non ergo dormiat in thesauris tuis, quod pauperi prodesse potest. nam dines quae congregauerit, his frui solus nequaquam nis uictum et uestitum totam regni caelestis perennem iocunditatem perdere et aeternos inferni cruciatus absque consolationis praestolatione subire ? quod ergo aliquando per necessitatem amittendum est pro aeterna remuner
Abbreviated transcription (Latin):
Prouidendum ergo pauperibus. ẽ. ut sem &ipsos qualessint
intellegant. Et quod rebus consequi nonualent. mentis tu¬
more superbire desinant
intellectualiter hocretin&. ut subi ectis omnibus rectoris
officium procur& Ded qualiter alios corrigere poterit
qui proprios mores neiniqui sint non corrigit: Qm̃ iustitia
regis exaltetur solium. &inueritate solidantur guberna¬
cula populorum. iustitia uero regis . ẽ. neminem in iuste
perpotiamopprimere. si neacceptione personarum. Inter
uirum & proximum suum indicare: aduenis &pupillis &ui¬
duis defensorem cẽ. furta cohibere. Adulteria punire. in i

Expanded text:
prouidendum ergo est pauperibus, ut semet ipsos quales sint prouidendum ergo est pauperibus, ut semet ipsos quales sint intellegant et quod rebus consequi non ualent mentis tumore superbire desistantenim regis intellectualiter hoc retinet, ut subiectis omnibus rectoris officium procuret sed qualiter alios corrigere poterit qui proprios mores ne iniqui sint non corrigit? quoniam iustitia regis exaltatur solium et ueritate solidantur gubernacula populorum. iustitia uero regis est neminem iniuste per potentiam opprimere, sine acceptione personarum inter uirum et proximum suum iudicare, aduenis et pupillis et uiduis defensorem esse, furta cohibere, adulteria punire, ini
Abbreviated transcription (Latin):
pretereunt. permentis in prudentiam &iam caelorum regnũ
amittant. Cum enim dĩ dispensatione paupertatem neces¬
sariam acceperunt. in ipsorum arbitrio pend& utrum pau
regna promittuntur. sed his tantum modo quibus diuitiarũ
in opia a ammorum humilitas comitatur Pauper enim¬
Lauper enim
humilis. pauperspũ appellatur. Quicum ȩgenis foris cer¬
nitur. num quam in superbia el euatur. Qm̃ ad consequendo¬
regnacaelorum plus ual&mentis humilitas. quam p̃sentiũ
diuitiarum temporalis paupertas. & enim humiles qui
benediuitias posses sas habent. possunt pauperes spũ appel¬
lari. Et superbos nihilhabentes. non dubium ẽ. beatitudine
paupertatis priuari. Dequibus utrisq: scã scriptura italoqui¬
tur. Est quasi diues cumnihilhabeat. & estquasi pauper
cum in multis diuitiis sit. Nobilis ergo in opiaẽ. mentis
humilitas. & ineptȩ diuitiȩ sunt animorum in ormitas

Expanded text:
perdunt, per mentis imprudentiam etiam caelorum regna perdunt, per mentis imprudentiam etiam caelorum regna amittant. cum enim Dei dispensatione paupertatem necessariam acceperint, in ipsorum arbitrio pendet utrum paupcaeli regna promittuntur, sed his tantummodo quibus diuitiarum inopiam animorum humilitas comitatur. pauper enim humilis pauper spiritu appellatur, qui cum egenus foris cernitur, numquam in superbiam eleuatur: quoniregna caelorum plus ualet mentis humilitas quam praesentium diuitiarum temporalis paupertas. etenim humiles qui bene diuitias possessas habent possunt pauperes spiritu appellari , et superbos nihil habentes haud dubium est beatitudine paupertatis priuari. de quibus utrisque sancta scriptura ita loquitur: est quasi diues, cum nihil habeat et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. quasihumilitas et ineptae diuitiae sunt animorum inormitas.
Abbreviated transcription (Latin):
rio diuitibus sȩtuli nonsuꝑbe sapere per apostolum imperat
Quidergo stolidius fieri potest. quamillum quiper infi ma
miseriam uelut interram abiectus. & extremus atq: humilis
incedere & contristari debuerat. supercilioso superbiȩ tumo¬
re inflãmatam mentem contradm̃ erigere : per quodui¬
tium lapsi corruerunt quisum mocaeli conditi erant culmi¬
ne: Quid ergo uult quasi potens in terra superbire qui prȩ
omnibus hominibus debuerat humilis apparere : sedne de
paupertate tristitiam habeant: Quidadõ accepturi sunt.
pauperes adiendant: ipse & enim inquid. Beati pauperesspũ¬
qm̃ ipsorum est regnum caelorũ. Rectanamq: dispensatione
misericors caeli regnum illi committit: quibus regnipar
ticipationem in mortuos abstulit. ut ipsediues in caelisede
appareat qui interra paenitus nihil procurat. Cauendum
uero pauperibus . ẽ Nedum perneces sitatem terrae regnũ

Expanded text:
rio diuitibus saeculi non superbe sapere per apostolum imperetur. rio diuitibus saeculi non superbe sapere per apostolum imperetur. quid ergo stolidius fieri potest quam illum qui per infimam miseriam uelut in terram abiectus extremus et humilis incedere et contristari debuerat supercilioso superbiae tumore inflatam mentem contra Deum erigere ? per quod uitium lapsi corruerunt qui summo caeli conditi erant culmine. quid ergo uult quasi potens in terra superbire, qui prae omnibus hominibus debuerat humilis apparere? sed ne de paupertate sua tristitiam habeant, quid a Deo accepturi sunt pauperes adtendant: ipse etenim inquit: beati pauperes spm ipsorum est regnum «aelorum. recta namque dispensatione misericors caeli regnum illis committit quibus regni terrarum participationem inter mortales abstulit, ut ipse diues in caeli sede appareat qui in terra penitus nihil procurat. cauendum uero pauperibus est, ne dum per necessitatem terrae regnum
Abbreviated transcription (Latin):
enim recte nemodicitur: Nisi quiei morib: coequatur
D expõ enim perprophetam itadescribitur. Ecce puerm̃s
que melegi electus meus conplacuit sibi in illo animam ea
Ponam spm̃ meum super eum. Non contendit rieq lamabro¬
Neq audi& aliquis inplateis uocem eius. Eccexp̃s non
cepit. Nolite uocari rabby. unus estenim magister
uester qui est xp̃s. & patrem noliteuocare superterrã
Vnus enim est pateruester qui in cęlis . ẽ Om̃s autemuos
fratres estis. qui & adsupli candum itanos imperauit dicere
Pater noster qui es in caelis scĩficetur nomentuum. frus¬
traergo contendit in terra. qui patrem & patriam sepro¬
fitetur habere in celo. cuius possessor nemo efficitur.
nisi qui de terrenȩ patriȩ contentione securus habetur
PAU PER
SUPERIBUS
ctauus abusionis gradus.ẽ. pauper superbus. qui
nihil habens insuperbiam extollitur. Cum e contra¬

Expanded text:
enim recte nemo dicitur, nisi qui Christo moribus coaequatur. enim recte nemo dicitur, nisi qui Christo moribus coaequatur. de Christo uero per prophetam ita describitur: ecce puer meus quem elegi, electus meus, conplacuit sibi in illo anima mea: ponam spiritum meum super eum. non contendet neque clamabneque audiet aliquis in plateis uocem eius. ecce Christuscepit: nolite uocari Rabbi: unus est enim magister uester, qui est Christus: et patrem nolite uocare super terram: unus est enim pater uester qui in caelis est. omnes enim uos fratres estis. quibus ad supplicandum imperauit dicere: pater noster qui in caelis es sanctificetur nomen tuum. frustra ergo patrem contendit in terra qui patrem et patriam profitetur habere se in caelo: cuius possessor nemo efficitur, nisi qui de terrenae patriae contentione securus habetur. PAVPER SVPERBVS. Octauus abusionis gradus est pauper superbus, qui nihil habens in superbiam extollitur, cum e contra
Abbreviated transcription (Latin):
quod a mari debeat Et quissit illemundus quem diligi diui¬
naeloquia uetant. Terraergo cum nascentibus exea. & me¬
tallis & animantibus &pulchritudine uestium &oblectatio¬
nibus crborum. & his quȩ adhaec pertinent : Non diligi pre¬
cipiuntur. sed proximus. propter quem haec om̃ã facta sunt
amari iubetur ⁊ haecomã predicta uelut nonmansura ad ce¬
lestem patriam pergentes comitari nequeunt Proximi
uero uelut mansuri. regis coheredes sem & ipsos licenter inui¬
cem diligunt. Quodergo semper inmundo non mn&. cũ
mundo pariter defici& Ctipse mundus non amari imperat᷑
Proximus autem qui est pars regni caelestis interra interim
regnum caelorũ appetentibus non in congrue amatur
Dum in summa illa patria in ȩternum coheres habebitur
Prȩterea uero mundus presens id circo nondiligumperat᷑
Neadĩ dilectione alienus sȩculi dilector quisq efficiatur
N onergo deb& contendi. quodnon lic& a mari

Expanded text:
quod amari debeat et quis sit ille mundus quem diligi diuiquod amari debeat et quis sit ille mundus quem diligi diuina eloquia uetant. terra ergo cum nascentibus ex ea et metallis et animantibus et pulcritudine uestium et oblectationibus ciborum et his quae ad haec pertinent non diligi praecipitur, sed proximus propter quem haec omnia facta sunt amari iubetur. haec enim omnia praedicta uelut non mansura ad caelestem patriam pergentes comitari nequeunt. proximi uero uelut mansuri regis coheredes semet ipsos licenter inuicem diligunt. quod ergo semper in mundo non manet et cum mundo pariter deficiet et ipse mundus non amari imperatur: proximus autem qui est pars regni caelestis in terra interim a regni caelorum appetitoribus non incongrue amatur, dum in summa illa patria in aeternum coheres habebitur. propterea uero mundus praesens non diligi imperatur, ne a Dei dilectione alienus saeculi dilector quisque efficiatur. non ergo debet contendi quod non licet amari.
Abbreviated transcription (Latin):
menta diligit. Omneenim quod appetitur : aut propter
propriam eius reidelectationem dequa agitur. Aut propter
alterius amorem quȩ sub odiosa specielat& appetitur
Quem ad modum uerbi gratia bellum animoso conpugnantiũ
conflictu o dios ares fit. propter amorem uictoriae & libertatis
peragitur. Etmultȩ aliȩ delecte species sub odioso labore
uel for midine satis contentiose expetim Vnde patenter
intellegitur ad nihil aliud contendi. Nisi propter dilectionẽ
speratam. scilic&. autsequentem amabilem remu nerationẽ
Quugitur inmundo presenti ex quacumq: causa contendit.
perspicue ostenditur quod illum diligit mundus quẽ diligi
periohannem apłm sp̃s scĩ sermo interdicit quoait. Nolite
diligere mundum. Neq: ea quȩ in mundos: Mundienim
amor &dĩ . pariter in uno corde habitare Nompossunt
Quem ad modum ideͫ oculicaelum pariter & terram nequaquã
spiciunt Sed requirendumest siuere in mundo aliquid sit¬

Expanded text:
menta diligit. omne enim quod contenditur aut propter menta diligit. omne enim quod contenditur aut propter propriam eius rei dilectionem de qua agitur aut propter alterius amorem quae sub odiosa specie latet appetitur. quemadmodum uerbi gratia bellum animoso conpugnantium conflictu cum odiosa res sit, propter amorem uictoriae et libeperagitur; et multae aliae dilectae species sub odioso labore vel formidine satis contensiose expetuntur. Unde patenter intelligitur, nihil contendi posse, nisi propter dilectionem, speratam scilicet et subsequentem amabilem remunerationem. Qui igitur de mundo praesenti ex quacumque causa contendit, perspicue ostendit quod illum diligit. Quomodo per Iohannem spiritus sancti sermones interdicunt, quibus ait: nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt? mundi enim amor et Dei pariter in uno corde cohabitare non possunt, quemadmodum oculi caelum pariter et terram nequaquam conspiciunt. sed requirendum est, si uere in mundo aliquid