comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus ut & perpiatis uiste¬
rainse infirmitatem ce¬
terorum transferat &
per speculationis altitudi¬
nem sem& ipsum quoq
inuis ibilia app&endo
transcendat : ne aut alta
petens proximorũ infi
proximorũ congruens:
app&ere alta derelinquat :
Iasto res non solum sur¬
sum sc̃m caput ecclesiae
ui delic& dñm contemplan¬
do app&unt : sed deorsũ
quoq: ad memibra illius
miserando descendunt :
hincmorses crebrotaber¬
naculum intrat &exit:¬
& quiintus in contempla¬
tionem rapitur : foris in¬
firmantium negotus ur
recurrit. & coramtesta¬
menti archa dñm consu¬
bi orectoribus p̃benr ut
cumforis ambigunt quid
dis ponant. admentem
semper quasi ad taber¬
naculũ sedeant. & ue¬
lut coramtestamenti
archia dñm consulant
side his in quibus dubitant :¬
aput sem & ipsos intur sa¬
crieloquii paginas requi¬
rant
sus ceptionem nobis nr̃ȩ
humanitatis ostens a. in
monte orationi inher&:
miracula in urbib exer¬
c&: Imitationis ui delic&

Expanded text:
sus, ut et per pietatis viscesus, ut et per pietatis viscera in se infirmitatem caeterorum transferat, et per speculationis altitudinem semetipsum quoque invisibilia appetendo transcendat, ne aut alta petens proximorum infimproximorum congruens appetere alta relinquat. Pastores non solum sursum sanctum caput Ecclesiae videlicet Dominum contemplando appetunt, sed deorsum quoque ad membra illius miserando descendunt . 5. Hinc Moyses crebro tabernaculum intrat, et exit, et qui intus in contemplationem rapitur, foris infirecurrit ac coram testamenti arca Dominum consubio rectoribus praebens, ut, cum foris ambigunt quid disponant, ad mentem semper quasi ad tabernaculum adeant, et velut coram testamenti arca Dominum consulant, si de iis in quibus dubitant apud semet ipsos intus sacri eloquii paginas requirunt. suscehumanitatis ostensa, in monte orationi inhaeret, miracula in urbibus exercet , imitationis videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
it rector operatione p̃¬
cipuus ut uita euiam sub¬
ditis beneui uendo denun¬
ti& : & grex qui pastoris
uocem moresq: sequitur.
per exempla melius quã
peruerba gradiatur:
er diuinam legem p̃ci¬
pitur ut sacerdos in sa¬
crificium armum dex¬
trumaccipiat & separa¬
tum : ut non solũ sit eius
operatio utilis. sed &iã
singularis. nec int̃ malos
tantũ modo quaerestas̃
faciat sed bene quoq
operantes subditos. sicut
honore ordinis superat.
ita ełiam morũ uir tute
transcendat:
Cacer doti inesu pectuscu¬
lum cum armotribuitur
ut quod de sacrificio p̃ci¬
pitur sumere: hoc desem&¬
ipso austoridiscat immo¬
lase : & non solum pecto¬
re quaerectas cogit& :
sed expectato ressuos ad
tor appeat . nulla perti¬
mescitblandimenta mun¬
di respecto intimoterro¬
re despiciat terrores
aut̃ considerato internae
dulcedinis blandimento
contemimat:
it rector singulis conpas¬
Osione proximus p̃cunc¬
tis contemplatione sus pen¬

Expanded text:
Sit rector operatione prSit rector operatione praecipuus, ut vitae viam subditis bene vivendo denuntiet, et grex, qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Per divinam legem praecipitur: Sacerdos in sacrificium armum dextrum accipiat, et separatum , ut non solum sit ejus operatio utilis, sed etiam singularis; nec inter malos tantummodo quae recta sunt faciat, sed bene quoque operantes subditos, sicut honore ordinis superat, ita etiam morum virtute transcendat. Sacerdoti in esu pectusculum cum armo tribuitur, ut quod de sacrificio praecipitur sumere, hoc de semetipso auctori discat immolare. Et non solum peccatori quae recta sunt cogitet, sed spectatores suos ad tor appetat, nulla pertimescat, blandimenta mundi respecto intimo terroris despiciat. Terrores autem considerato internae dulcedinis blandimento contemnat. Sit rector singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspen
Abbreviated transcription (Latin):
in primatur : quatenus
sacerdotalecor nequa¬
quam cogitationes fluxe
possideant sed ratiosola
constringat. nec in discre¬
tum quid uel in utile cogi¬
t& : qui ad exemplũ aluis
constitutus. ex grauitate
uitae semꝑdeb& ostende¬
re : quantam in pectore
rationẽ port& :
udicurationale quod ina
a ronpectore ponitur : prȩ¬
cipitur ut duo decim pa¬
triarcharũ nominades¬
cribantur: adscriptos
& enim patres semper
in pectore ferre est anti¬
quorum uitam sine int̃¬
missione cogitare ::¬
unc sacerdos inre p̃¬
hensibiliter graditur
cum exemplapatrum p̃¬
cedentiũ indesinent̃ in¬
tuetur. cumscõrum ues¬
tigia sine cessatione con¬
siderat. & cogitationes
inlicitas deprimit: ne ex¬
traordinis limitem ope¬
ris pedemtendat:
eb&retor subtilisem¬
per examinatione bona
malaq discemere &
quae uel quib: quandouł
qualit̃ congruant studio¬
se cogitarẽ. nihilq: pro¬
prium quaerere sed sua
commoda propinquorũ
bonadeputare:

Expanded text:
imprimatur ; quatenus imprimatur ; quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat . 2. Nec indiscretum quid vel inutile cogitet, qui, ad exemplum aliis constitutus, ex gravitate vitae semper debet ostendere quantam in pectore rationem portet. In judicii rationale, quod in Aaron pectore ponitur, praecipitur ut duodecim patriarcharum nomina describantur. Ascriptos etenim patres semper in pectore ferre est antiquorum vitam sine intermissione cogitare. Tunc sacerdos irreprehensibiliter graditur, cum exempla patrum praecedentium indesinenter intuetur, cum sanctorum vestigia sine cessatione considerat, et cogitationes illicitas deprimit, ne extra ordinis limitem operis pedem tendat. Debet rector subtili semper examine bona malaque discernere, et quae, vel quibus, quando, vel qualiter congruant, studiose cogitare, nihilque proprium quaerere, sed sua commoda propinquorum deputare. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
cessor erubescit quĩmen¬
te aput dñm anter cessio¬
nis locum propopulo arri¬
pit. qui familiarẽ se eius
gratiae esse ꝑuitae meri¬
tum nescit: aut abeo quo¬
modo aliis ueniam postulat.
quiutrum sibi sit placatus
ignorat : quain re est ad¬
huc aliud sollicitiur formi¬
dandum nequi placare pos¬
seiram creditur hanc ipse
exproprio reatumereatur
Cuncti liquido nouimus.
qui acum his̃ qui displic&
ad intercedendũ mitti¬
dicis. grauius accendens
dum loco delestaturgłe :
tur nel ocum regiminis
assumere audeat. si ad huc
in se uitium damnabiliter
regnat: ne his que merim̃
de prauat propriũ inter¬
cessor fieri a pp&at pro
culpis aliorum:
estor semper cogita¬
tione sit mundus qua
pit officium : ut in alienis
quoq: cordibus pollutio¬
nis maculas tergat:
ecesse est ut esse mun
curat : n&asta quaquȩ
da studeat manur quae
qui proximorũ animar
ad interna sacraria ꝑ¬
put sem& ipsos quantũ
sionis portant: Hinc
le iudicii uittis ligantib

Expanded text:
cessor erubescit, qua mencessor erubescit, qua mente apud Deum intercessionis locum pro populo arripit qui familiarem se ejus gratiae esse per vitae meritum nescit? Aut ab eo quomodo aliis veniam postulabit, qui utrum sibi sit placatus ignorat? Qua in re est adhuc aliud sollicitius formidandum, ne qui placare posse iram creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncti liquido novimus quia cum is qui displicet ad intercedendum mittidicis gravius accendens, dum loco delectatur gloritur, ne locum regiminis assumere audeat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat, ne is quem crimen depravat proprium intercessor fieri appetat pro culpis aliorum Cabeant. Rector semper cogitatione sit mundus, quapit officium ut in alienis quoque cordibus pollutionis maculas tergat. Necesse est ut esse mundcurat, ne tacta quaeque da studeat manus, quaequi proximorum animas ad interna sacraria ppud semetipsos quantum sionis portant. Hinc dicii vittis ligantibus
Abbreviated transcription (Latin):
sedperp&rata ab aliis ut
propria deplorat : quiex
affectucordis alienaem
firmitati conpatitur. sic¬
q: inbonis proximi sicut
insuis profectibus la&atur:
Id dignitatem pontificalis
excellentiaerite perue¬
nit quiita sc imitabilem
caderis incunctis quae
agit insinuat. ut int̃eor
non habeat qđ saltim de
transastis erubescat. qui
sicstud& uiueret ut proxi¬
morũ quoq: corda aren¬
tia doctrinae ualeat flu¬
entis inrigare : quioratio
nis usu experimento iam
didicit quod obtinere adño
quae poposcerit possit:
Cuiꝑeffectus uocemiam
quasi specialiter dicitur.
adhuc loquente te dicam
ecce adsum:
Sifortasse quisquam ue¬
niat ut prose ad interce¬
dendum nõs aput poten¬
tem quempiam uirũ qui
sibi iratus . nobis uero est
in cognitus ducat : proti¬
nus res pondemus . ad inter¬
cedendum uenire non pos¬
sumus: quia familarita¬
tis eius notitiam non ha¬
bemius : Siergo homo.
aput hominẽ dequõmi¬
nime prȩsumit fieri inter¬

Expanded text:
sed perpetrata ab aliis ut sed perpetrata ab aliis ut propria deplorat; qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur, sicque in bonis proximi, sicut in suis profectibus laetatur. Ad dignitatem pontificalis excellentiae rite pervenit qui ita se imitabilem caeteris in cunagit insinuat, ut inter eos non habeat quod saltem de transactis erubescat; qui sic studet vivere, ut proximorum quoque corda arentia doctrinae valeat fluentis irrigare; qui oranis usu et experimento jam didicit quod obtinere a Domino quae poposcerit possit; cui per effectus vocem jam quasi specialiter dicitur: Adhuc loquente te dicam: Ecce adsum . Si fortasse quisquam veniat ut pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nobis vero est incognitus, ducat, protinus respondemus: Ad intercedendum venire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam non habemus. Si ergo homo apud hominem, de quo minime praesumit, fieri inter
Abbreviated transcription (Latin):
rum p̃lati plebibur plan¬
gunt culpas infirmantiũ :
seq sic dealienis lapsibus
acside proprus affligunt :¬
Ceper&tores bonidum
Oquos damuident adue¬
niam post culpas redire
quos damuero in iniquita¬
teper sistere occultaom¬
nipotentis dĩ iudicia mi¬
rantur : sed pen&rarene¬
queunt. obstupescunt
enim : quae ñ intellegunt :¬
lle modis omnibus deb&
ad exemplum uiuendi per¬
trahi qui cunctis carnis
passionibus moriens im
s p̃alit̃ uiuit : qui pros pe¬
ramundi post posuit . qui
nulla aduersa ꝑtimescit :
quis ola int̃na desiderat.
cuius intentioni bene con¬
gruens nec omnino ꝑ inbe¬
cillitatem : nec ualde ꝑcon¬
tumeliam corpus repug¬
nat:
psenihilominus ad dignita¬
tem pastoralis officude¬
b& prouei. qui ad alina
cupienda nonducitur sed
propria largitur: Quiꝑ
pi&atisuis ceracitius ad
ignoscendũ flectitur sed
numquam plus quam de¬
ceat ignoscens ab arche
rectitudinis inclinatur.
quinulla in licita perp&rat.

Expanded text:
rum praelati plebibus planrum praelati plebibus plangunt culpas infirmantium, seque sic de alienis lapsibus ac si de propriis affligunt. Saepe rectores boni, dum quosdam vident ad veniam post culpas redire, quosdam vero in iniquitate persistere, occulta omnipotentis Dei judicia mirantur, sed penetrare nequeunt. Obstupescunt enim quae non intelligunt. Ille modis omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi qui cunctis carnis passionibus moriens jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene congruens, nec omnino per imbecillitatem, nec valde per contumeliam corpus repugnat. Ipse nihilominus ad dignitatem pastoralis officii debet provehi qui ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur; qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nusquam plusquam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis inclinatur: qui nulla illicita perpetrat,
Abbreviated transcription (Latin):
libus : non autem c&eris
hominibus naturap̃latus
est: Idcirco ei dicitur ut
ab animalibus & non ab ho¬
mine timeatur : quia con¬
tranaturã superbire est
abequali uelle timeri:.
potestatem debentor di¬
nis. sed equalitatẽ pensare.
condicionis: Namsicut
p̃fatisumus antiquipa¬
tres nr̃i pastores pecorũ
& non reges hominum
fuisse memorantur:
ec esse estut rectores
a subditistimeantur
quando ab eisdẽ dm̃mi¬
nime timeri de prehen¬
dunt ut humana saltim
formidine peccarem &u¬
ant quidiuina iuditia ñ
formidant :¬
equa quam prȩpositi
ex subiectorum timore
superbi ant: in quoñ suã
glam sed subditorũ ius¬
titiam quaerunt: In eo
autem quod m&umi sibi
aperuersȩ uiuentibus exi¬
gunt quasi non hominibus
sed animalibus dominan¬
midine iacere substrati
acies sanstae ecclesiae
sunt hi quun locis regi¬
minum positiapparent
primi: ut ex eorũ specie
sithonor fidelis populi
&iam siquid incorpore
lat& deforme : quinimi¬

Expanded text:
libus, non autem caeteris libus, non autem caeteris hominibus, natura praelatus est. Iab animalibus et non ab hominibus timeatur, quia contra naturam superbie est ab equali velle timeri». potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis. Nam sicut praefati sumus, antiqui patres nostri, pastores pecorum, et non reges hominum, fuisse memorantur. Necesse est ergo ut rectores a subditis timcantur, quando ab eisdem Deum minime timeri deprehendunt: ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam praepositi ex subjectorum timore superbiant, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo autem quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed animalibus midini jacere substrati. Facies sanctae Ecclesiae sunt hi qui in locis regiminum positi apparent primi, ut ex eorum specie sit honor fidelis populi, etiam si quid in corpore latet deforme. Qui nimi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui auidelic& cum spãle
aliquid a subditis pastor
inquiritur. ignominiosũ
ualde est. situnc quaerat
discere : cumquestionẽ
deb& enodare:
irculis arche federis
uectes inereant ut doc¬
tores semꝑ insuiscordib:
eloqui a sacra meditan¬
tes. testamenti archã
sine mora eleuent : si quic¬
quid necesse est proti¬
nus docent: Vnde bene
primus pastor ecclesiae
pastores caderos ammo¬
n& dicens: parati semp
ad satis factionẽ de ea
quae in nobis est spe
acsia ꝑtȩ dicat : ut ad por¬
tandam archam mora
nulla prȩp̃diat : uectes
acirculis numquamstre¬
Sc̃iuiri dum presunt. non
inse potestatẽ ordinis
sed equalitatẽ condicio¬
nis adtendunt : nec p̃esse
gaudent hominibus. sed
prodesse : Sciunt enim:
quod antiqui patres nr̃i
non tam̃ reges hominũ
quam pastores pecorum
suis se me morantur:
Crescite & multiplicamini
& inpl&e terram: subdi¬
dit: &terror uester ac
tremorsit: super cuncta
animalia terse: homoquis¬
pe animalib: inrationabi¬

Expanded text:
quia videlicet cum spirituale quia videlicet cum spirituale aliquid a subditis pastor inquiritur, ignominiosum valde est, si tunc quaerat discere cum quaestionem debet enodare. Circulis arcae foederis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, Testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: Parati semper ad satisfactionem de ea, quae in nobis est, spe . Ac si aperte dicat: Ut ad portandam arcam nulla mora praepediat, vectes a circulis nunquam receem viri cum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendunt, nec praeesse gaudent hominibus, sed prodesse. Sciunt enim quod antiqui patres nostri, non tam reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Creset implete terram, subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Homo quippe animalibus irrationabi
Abbreviated transcription (Latin):
um suscipit quis quis ad
sacerdotium accedit :
ut ante aduentum iudicis
quiterribiliter sequitur.
ipse scilic& clamando
gradiatur : Sacerdoser¬
go sip̃dicationis est nes¬
cius quam clamoris uo¬
cem daturus est prȩco
mutus:
ortes perseueranter¬
q doctores uelut inpu¬
tribilia ligna quae rendi
sunt qui instructionisa¬
crorum uoluminum sẽ¬
per in herentes. sanctae
ecclesiae unitatẽ denun¬
tient : & quasi intronussis
circulis archam dñipor¬
tent.
Vectibus archam testam̃¬
tipor tase est bonis docto¬
ribus scãm ecclesiam ad
rudes infideliũ mentes
p̃dicando deduci : qui auro
quoq iubentur opeririut
cum sermone aliis in sonant.
ipsi&iam uitae splendore
fulge scant: nec esse est
igitur ut qui ad officiũ p̃di¬
cationis excubant : asacre
lectionis studio ñ recedant:
Ad hocnamq uectes esse
incirculis archȩ semper
iubentur : ut cumportari
archam opor tunitas ex¬
higit de intromittendis
uectibus portanditar di¬
tas nulla gener&ur

Expanded text:
um sumit quisquis ad um sumit quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos ergo si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus? Fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum voluminum semper inhaerentes sanctae Ecclesiae unitatem denuntiant, et quasi intromissi circulis arcam Domini portent. Vectibus arcam Testamenti portare est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deduci. Qui auro quoque jubentur operiri, ut cum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. Necesse est igitur ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant. Ad hoc namque vectes esse in circulis arcae semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur;
Abbreviated transcription (Latin):
tores erudiri cognos¬
cimus :
III. DEPAS TORISUS ANI¬
marum. quales in
ecclesia elicidebeant:
umserum necessitas
exposcit. pens andũ
ualde est. adculmen
quisq: regiminis quali¬
terueniat : atq ad hoc
rite perueniens qualit̃
uiuat. & bene uiuens
qualit̃ doceat: & rectȩ
docens insirmitatem
suam cotidie quanta
consideratione cognos¬
cat. ne aut humilitas
accessum fugiat: aut
peruentioni uita contra¬
dicat. aut uitam doctri¬
nadestituat: aut dociri¬
nim prȩsumptio extollat :¬
rius ergo apƿ&itum
timor temper&. post
autem magisterium qđ
a non quaesente suscipi¬
tur uita cõmend&: ac
de inde necesse estut
pastoris bonum qđ uiuen¬
do ostenditur. &iamlo¬
quendo propag&ur:
adex tremum uero suꝑ¬
est. ut per fecta quaeq:
opera consideratio pro¬
priae insirmitatis de¬
primat: ne haec ante oc¬
culti arbitris oculos tu¬
mor elationis ex tinguat :
Esaias proph&iat : Clas¬
ma necesses : sicut tuba
ex alta uocemtuam:
prȩconis quippe offici¬

Expanded text:
tores erudiri cognostores erudiri cognoscimus. II De pastoribus animarum, quales in Ecclesia eligi debeant. Cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat, atque ad hoc rite perveniens qualiter vivat, et bene vivens qualiter doceat, et recte docens infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoscat; ne aut humilitas accessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Prius ergo appetitum timor temperet, post autem magisterium, quod a non quaerente suscipitur, vita commendet. Ac deinde necesse est ut pastoris bonum quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur Ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat; ne haec ante occulti arbitris oculos tumor elationis exstinguat. Isaias propheta ait: Clama, ne cesses, sicut tuba exalta vocem tuam . Praeconis quippe offici
Abbreviated transcription (Latin):
tis tergat :
MRREGENTI¬
UMM. ORDI NIBUS:
c̃a ecclesia aderuditio¬
nẽ fideliũ populorũ quat¬
tuor regentium ordines
accepit : quos paulus apłs
exdono omnipotentis
dñi enumerat dicens:
Ipse dedit quosdam quidẽ
apostolos : quosdam aut̃
proph&as. alios uero euan¬
gelistas : alios aut̃ pastorer
& doctores : pastores naniq
& doctores unũ regentiũ
or dinẽ nominat : qui a gre¬
gemdĩ ipse ueraciter pas¬
cit quidoc&
Habuit in exordus suis sca
ecclesia: a postolos & pro¬
ph& as : proph&as autem
dicimus noneos quinu&e¬
ripopulo fuerunt : sed eos
quiin scã ecclesia post apłos
sunt exhorti:
Posterioritempore quod
nuncest hab& euange¬
listas atq: doctores:: quia
uero euangeliũ bonumnun¬
tium dicitur. eu angelistas
utiq appellamus: qui rudi¬
bus populis: bona patriae
res & prioriquidem tem¬
pore fuerunt. sed nunc
usq dño largiente ꝑma¬
nent: qui a ad huc cotidie
& infideles populos ad fi¬
dem trahi. & fideles quos¬
q: inbonos moresper doc¬

Expanded text:
tis tergat. CAPUT regentium ordinibus. Sancta Ecclesia ad eruditionem fidelium populorum quatuor regentium ordines accepit, quos Paulus apostolus ex dono omnipotentis Domini enumerat dicens: Ipse dedit quosdam quidem apostolos, quosdam auprophetas, alios vero evangelistas, alios autem pastores et doctores . Pastores namque et doctores unum regentium ordinem nominat, quia gregem Dei ipse veraciter pascit qui docet. Habuit in exordiis suis sancta Ecclesia apostolos et prophetas. Prophetas autem dicimus, non eos qui in veteri populo fuerunt, sed eos qui in sancta Ecclesia post apostolos sunt exorti. Posteriori temnunc est, habet evangelistas atque doctores. Quia vero Evangelium bonum nuntium dicitur, evangelistas utique appellamus, qui rudibus populis bona patriae res, et priori quidem tempore fuerunt, sed nunc usque Domino largiente permanent, quia adhuc quotidie et infideles populos ad fidem trahi, et fideles quosque in bonos mores per doc
Abbreviated transcription (Latin):
inpatientiȩ uitiũ uirtutẽ
cces seest ut hoc ante
omnia quizelo reititu¬
dinis mou&tur adtendat.
nerra extramentis domi¬
niũ transeat : sed inultio¬
ne peccati tempus modũq
considerans surgentir
animi per tarbationẽ sub¬
tilius recractando restrin¬
gat: animositatẽ reprimat.
& motus feruidos subequi¬
tate dis ponat: ut eo fiat
iustior ultor alienus quo
prius extitit uistor suus:
uizeloretitudinis mo¬
ueur sicculpas delin¬
quentiũ corrigat ut ante
ipse quicor rigit ꝑ patien¬
tiam crescat ut feruorẽ
suũ transcendendo diui¬
dic& ne intemperant̃ ex¬
citatus ipso ⁊elorectitudi¬
nislonge a rectitudine

Expanded text:
inpatientiae vitium virtutem inpatientiae vitium virtutem necesse est, ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peconsiderans, surgentis animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstitit victor suus. Qui zelo rectitudinis movetur, sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus ipso zelo rectitutidinis, longe a rectitudine
Abbreviated transcription (Latin):
firmanti oculo cumcolli¬
riũmittitur. lux penitus
negatur: Sed inde eam
posł ꝓaululũ ueracit̃ reci¬
pit: unde hanc ad tempus
salubrit̃ ammittit:
Iumquam commonitioni
contemplatio iungitur
nec p̃ual& mens ꝑturba¬
ta conspicere adquoduix̧
tranquilla ual& in hiare:
Quianec solis radius cerm¬
tur. cum mote nubes caeli
faciem obducunt : nec tur¬
batus fons respicientis ima¬
ginẽ roddit quam tranquil¬
lus propriamostendit:
Quia quõeius unda palpitat:
inses peciẽ similitudinis
obscurat:
um ꝑ zelũ animus moue¬
tur curandũ sũ mopere
ẽ ne haet eadẽ quae instru¬
mento uir tutis assumitur
menti ira domin&ur : ne
quasi dña p̃eat. seduelut
ancilla adobrequiũ para¬
ta. arationis tergonũ quã
recedat : tunc enimrobus¬
tius contrauitiaerigitur
cum subditarationĩ famu¬
uantum lib& ira extelo
rectitudinis surgat. in
moderata mentẽ dilacerat :
rationi protinus seruise
conteninit. & tantosẽ in¬
pudentius dilitat : quanto

Expanded text:
firmanti oculo, cum collifirmanti oculo, cum collirium mittitur, lux penitus necatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Numquam vero commotioni contemplatio iungitur, nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vis tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotę nubes caeli faciem obducunt. Nec turbatus fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae in instrumento virtutis adsumitur, menti ira dominetur, ne quasi domina pręeat, sed velut ancilla, ad obsequium parata,/ a rationis tergo numquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famuquantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si inmoderata meutem vicerit, rationi protinus servire contempnit et tanto se inpudentius dilatat, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
terreat: atq adelectione
uitiorũ districtionis uigo¬
re constringat : quod cũ
adoctore agitur : semper
necesse ẽ. ut dulcedo &
humilitas in corde tenea¬
tur. quatenus & multum
am& : & num quam contra
cum perelationẽ superbiat :
Cuitam̃ amorem suũ & humi¬
litatẽ proutilitate eius pro
ris animañ cumi nom ne᷑
quod indiacuita agitur: tem¬
tationum laqueos ad poni
possedenuntut : ut dum
ubiq fit mens pauida ubiq
circum specta : quanto timi¬
dior. tanto uigi lantior
psenamq telur rectitu¬
dinis dum in qui&udine¬
mentem agitat. eius mox
aciem obscurat. ut altio¬
ra in commotione ñ ui¬
deat : quae beneprius
tranquilla cernebat.
Sed inde subtilius ad altare¬
ducitur : unde ad tempus ne
uideat reuerberatur: nã
ips a rectiemulatio aderna
post paululũ intranquil¬
litate largius aperit :
quae haec interim ꝑ comino¬
tionẽ claudit: & unde
mens turbatur neuideat :
inde proficit ut aduidendũ
uerius clarescat : Sicut in¬

Expanded text:
terreat, atque a delectatione terreat, atque a delectatione vitiorum, districtionis vigore constringat. Quod cum a doctore agitur, semper necesse est, ut dulcedo et humilitas in corde teneatur; quatenus et multum amet, et nunquam contra eum per elationem superbiat: cui tamen amorem suum et humilitatem pro utilitate ejus prodris animam, cum in omne quod in hac vita agitur, tentationum laqueos apponi posse denuntiat; ut dum ubique fit mens pavida, ubique circumspecta, quanto timidior, tanto vigilantior Ipse namque zelus rectitudinis, dum inquimentem agitat, eius mox aciem obscurat, ut altiora in commotione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus, ne videat, reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio ęterna post paululum in tranquillitate/ largius aperit, quę haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur, ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat – sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
&ciuitatẽ : iđ assum amus
gelũ fortẽ ut int̃ nos & au¬
ditoris nr̃i animamanue¬
niamus hunc post modũ
fortẽ munitionẽ: tunc
enim hunc murũ ferreũ
inuenturi sum : sinunc eũ
fortit̃ tenemꝰ: uidelic&
docendo. custodiendo :
suadendo. increpando. mul¬
cendo. terrendo : aliquan¬
do lenit̃. aliquando uero
&iam seuerius agendo:
Iequas eueritate ꝑ ez ec hi¬
obfirmabis faciemtũ am
ad eã & erit in obsidione:
Quidest obfirmare faciẽ
adhierus alẽ in latere des¬
criptam. nisiut ei animae
cui caelestis pacis uisionẽ
doctor denuntiat. si ad huc
eam infirmari insuis acti¬
bus conspicit remissiorem
& clementiorẽ seminime
Scriptum est: filiae tibir̃:
serua corpus illarũ &
non osten das ilarẽ faciẽ
tuam: ad illas: In firmae
quippe animae. atq: ad ap¬
p&itum mundideditae
aliquando melius ex seue
ritate seruantur : ut obfir¬
mata facies iđ ꝑ seuerita¬
tis custodiam. ab omnispe
friuole remissionis obduc¬
ta in constantẽ animam

Expanded text:
mus zelum fortem, ut inter nos et auditoris nostri animam inveniamus hanc postmodum fortem munitionem. Tunc enim hunc murum ferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custodiendo, suadendo, increpando, mulcendo, terrendo, aliquando leniter, aliquando vero etiam severius agendo. De qua severitate per Ezechiob firmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem. 31. Quid est obfirmare faciem ad Jerusalem in latere descriptam, nisi ut ei animae cui coelestis pacis visionem doctor denuntiat, si adhuc eam infirmari in suis actibus conspicit, remissiorem et clementiorem se minime scriptum est: Filiae tibi sunt? serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Infirmae quippe animae atque ad appetitum mundi deditae, aliquanritate servantur, ut obfirmata facies, id est, per severitatis custodiam ab omni spe frivolae remissionis abducta, inconstantem animam
Abbreviated transcription (Latin):
iuste. nam digna factireci¬
pimus : hic ueronihil mali
gessit : Ille quitalis adcru¬
cemuenit exculpa : ecce
qualis acruce recedit ex
gratia
onfitebatur dñm hisdẽ¬
latro quemuidebat secũ
humana infirmitate mori¬
apłieum quem mira cula
uiderant diuinauir tute
facientẽ
uasi in ortis unaqueq:
anima habitat : quaeiã
quippe spes est huius scłi:
qui a omnia quae hic aman¬
tur cum festinatione mar¬
cescunt. Ille enim bene no
uit in exterioribus miserus
subsistere : quiscit semꝑ de
spe interna gaudere :¬
irtutes sc̃orum in omne
quod agunt : spemfidem
& caritatem proferunt
ut qđ una quaeq: uirtus ad¬
ministrat fides spes & ca¬
ritas in opus bonum gau¬
dendo perducat:
demonstrantur sp̃s qui¬
dẽ pauore se concutit : sed
tamen spes p̃sumit: Inde
namq: spes ad maiora auden¬
dasẽ crigit unde turba¬

Expanded text:
justa patimur, nam digna factis recijusta patimur, nam digna factis recipimus; hic vero nihil mgessit . » Ille, qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualis a cruce recedit ex gratia. Confitebatur Dominum, quem videbat secum in humana infirmitate, quapostoli, quem miracula viderant divina virtute facientem. Quasi in hortis unaquaeque anima habitat, quae jam quippe spes est hujus saeculi, quia omnia quae hic amantur cum festinatione marcescunt. Ille vit in exterioribus miseriis subsistere, qui scit semper de spe interna gaudereirtutes sanctorum in omne quod agunt spem, fidem et charitatem proferunt; ut quod unaquaeque virtus administrat fides, spes et charitas in opus bonum gaudendo perducat. demonstrantur, spiritus quidem pavore se concutit, sed tamen spes praesumit. Inde namque spes ad majora audenda se erigit unde turba
Abbreviated transcription (Latin):
currat : Suffrag&ur
manibus uenter uentri
operentur manus: In ipsa
igitur corporis positiono
accepimus quod in actio¬
ne seruemus : Nimisitaq
turpe est : non imitari
quod sumus
uniculi nomine: aliquan¬
dofides ex primitur :
Sicut scriptumest suni¬
culus triplex difficile rũ¬
pitur : quia uidelic & fides
quae de cognitione trini¬
tatis ab ore p̃dicantium
texitur. fortis inelectis
permanens : insolo repro¬
borum corde dissipatur:
mopere manere uir tutes
subita repl&us gratia&
accepit latro & seruauit
incruce:
idem latro habuit : qui
regnaturum dñmcredi¬
dit: quem secũm parit̃
morientem uidit: Spem
habuit: qui regnieius adi¬
tum postulauit dicens:
Memento merdum uene¬
ris in regnũ tuum: Carita¬
tem quoq in morte suaui¬
uacit̃ tenuit : qui fratrẽ
& conlatronem prosimili
scelere morientẽ & de
iniquitate sua arguit : & ei
uitam quam cognõuerat
p̃dicauit dicens: neq tuti¬
mes dm̃ quod in eadem dãp¬
natione es : & nos quidem

Expanded text:
currat, suffragetur manibus venter, ventri operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus quod in actione servemus. Nimis itaque turpe est non imitari quod sumus. Funiculi nomine aliquando fides exprimitur, sicut scriptum est: Funiculus triplex difficile rumpitur ; quia videlicet fides, quae de cognitione Trinitatis ab ore praedicantium texitur, fortis in electis permanens, in solo reproborum corde dissipatur. mopere manere virtutes subita repletus gratia, et accepit latro, et servavit in cruce. Fidem namque habuit qui regnaturum Dominum credidit, quem secum pariter morientem vidit. Spem habuit qui regni ejus aditum postulavit, dicens: Memento mei cum veneris in regnum tuum. Charitatem quoque in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et colatronem pro simili scelere morientem de iniquitate sua arguit, et ei vitam quam non cognoverat um dicens: Neque tu times Deum, quod in eadem damnatione es. Nos quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Icrediderit & baptizatus
fuerit saluuserit : quiuero
non crediderit. condemp¬
nabitur: s.or tasse unus¬
quisq: aput sem &ipsumdi¬
cat: ego iam credidis aluus
ero: uerum dicit: sifidẽ
operibus ten& : uera&enĩ
fides est : quae in hoc quod
libus dicit paulus apłr:
Consitentur sẽ nosse dm̃ :
factis aum̃ ne gant :
Hiniohannss ait quidicit
se nosse dm̃ & mandata
eius non cus todit mendax
est : Quod cum itasit : fi
deinr̃e ueritatẽ. uitae
nr̃e consideratione de¬
bemus agnoscere : tunc
enimueracit̃ fideles sum:
si qđ uerbis promittim:
operibus implemus :¬
ndie baptis matis omnib:
nos antiqui hostis operi¬
bus : atq: omnibus pompis
abrenuntiare promisimy :
Itaq unus quisq: ur̃m ad
considerationem suam men¬
tis oculos reducat: & siser¬
uat post baptismum. qđ
ante baptis mũ spopondit
Certusiam quia fidelis ẽ¬

Expanded text:
crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit; qui vero non crediderit, condemnabitur. Fortasse unusquisque apud semetipsum dicat: Ego jam credidi, salvus ero. Verum dicit, si fidem operibus tenet. Vera etenim fides est, quae in hoc quod libus dicit Paulus apostolus: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Quod dei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus complemus. In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus et omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat, et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis e
Abbreviated transcription (Latin):
cogitentne proximorũ
as sistunt: illic iaculis ad¬
uersantia petora seriunt.¬
hinc scuto post positos de¬
biles tuentur. atque ita
utrabique uelocitate
ciscum spectionis inuigilant.
quati nus& anteseauda¬
ces confodiant. & post
se trepidos a uulnere
defendant :¬
XXXUII. QUIDSIT IVBILVM:
ubilum dicitur quan¬
do in effabile gaudium men¬
te concipitur : quod nec abs¬
condipossit. nec sermo¬
nibus a periri: & tamen
quibus dam motib: prodi¬
tur quamuis nullis pro¬
pri&atib: ex primatur :
hauid propheca in tuens
electorum animas tan¬
tum gaudium mente con¬
cipereiquantum ser mo¬
ne non ualent aperire :
ait: beatus populus quiscit
iubilationem: non enim
ait quiloquitur sed quiscit :
quia sciri quidem iubila¬
ho in telles tupotest.
sed dictu ex primi non potest:
Per iubilum senatur quod
ultra sensum est & cumuix
ad contenplandum suffici¬
at onscientia sentientis
quando ad ex primen dum
sufficit linguadi cenus &
XXUIII. DEREGNICELES¬
TIS OESIDERIO

Expanded text:
cogitent, ne proximorum cogitent, ne proximorum assistunt; et illinc jaculis adversantia pectora hinc scuto postpositos debiles tuentur, atque ita utrobique velocitate circumspectionis invigilant, quatenus et ante se audaces confodiant, et post se trepidos a vulnere defendantXXXVI. Quid sit jubilum. Jubilum dicitur, quando ineffabile gaudium mente concipitur, quod nec abscondi possit, nec sermonibus aperiri, et tamen quibusdam motibus proditur, quamvis nullis proprietatibus exprimatur . David propheta intuens electorum animas tantum gaudium mente concipere, quantum sermone non valent aperire, ait: Beatus populus, qui scit jubilationem . Non enim ait, qui loquitur, sed qui scit, quia sciri quidem jubilatio intellectu potest, sed dictu exprimi non potest. Per jubilum sentitur quod ultra sensum est; et cum vix ad contemplandum sufficiat conscientia sentientis, quomodo ad exprimendum sufficit lingua dicentis? CAPUT XXXVII. De regni coelestis desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
rib agnoscerent. fidela
seꝓsiteri recus arent :
unde & eis demscribit
dicens: ne momoueamini in
tribulationibus istis ipsienim
scitis quod in hoc positisumus :
inmensa caritatis uisce¬
ra pauli ap̃r lidespicit pas¬
siones quas ipse patitur:
Acurat nequid praue ꝑsua¬
ionis discipuli i corde pa¬
tiantur. : inse contemnit
uulnera corporis & in aliis
uulneram edetur cordis:
Habeant hociusti propriũ.
ut in dolore positi tribula¬
tionis sue. curã ñ deserant
hutilitatis aliȩnȩ ::& cũ.
dese aduersa patien tes
dolentaliis nec essaria
docentes preuident: &
quasiꝑcussi quidã magni
medi ciegrotant: Ipsi tole¬
rant scissuras uulneris :¬
& aliis proferunt medica¬
menta sanitatis: ualde
aũmminoris laboris est
aut docere cumnil toleras:
aut tolerare cum nildoces:
Sc̃i uiri adutraque passio¬
num seuel conpassionum
pugnas sollerter extendunt:
& cum tribulationib: fortas¬
seferiuntur sic ex teriora
bella suscipiunt ũt sollicite

Expanded text:
ribus agnoscerent, fideles ribus agnoscerent, fideles se profiteri recusarent. Unde eisdem scribit, dicens: Nemo moveatur in tribulationibus istis. Ipsi enim scitis quod in hoc positi sumus . O immensa charitatis viscera Pauli apostoli! despicit passiones quas ipse patitur, et curat ne quid pravae persuasionis discipuli in corde patiantur. In se contemnit vulnera corporis, et in aliis vulnera medetur cordis. Habent hoc justi proprium, ut in dolore positi tribulationis suae, curam non deserant utilitatis alienae; et cum de se adversa patientes dolent, aliis necessaria docentes praevident, et quasi percussi quidam magni medici aegrotant. Ipsi tolerant scissuras vulneris, et aliis proferunt medicamenta sanitatis. Valde autem minoris laboris est, aut docere, cum nihil toleras, aut tolerare, cum nihil doces. Sancti viri ad utrasque passionum se vel compassionum pugnas solet cum tribulationibus fortasse feriuntur, sic exteriora bella suscipiunt, ut sollicite
Abbreviated transcription (Latin):
riculis inciuitate. pericu
lis in solitudine : periculis
inmaripericulis infal¬
sis fratribus :
In hoc spałibello quȩ contra
aduersarium paulus spi¬
cula in torqueat: Adiun¬
gat: in labore & erumna :
inuigilus multis: infame
& sitͦ : inieiuniis mults.
infrigore & nuditate :
Intermuba moda certa¬
mina de prȩhensus. uas eleo¬
tionis dicat. quanto uigili¬
rum munimine &iamcas¬
tracus todiat: ait enim:
prȩter illa quae extrin¬
secus sunt instantiamã
cotidiana sollicitudo
omnium ȩclesiarum:
sionẽ proximifmisericor¬
diter inpendit : Nassa
malaquȩ patitur : subiun¬
git bona quȩ in ꝑtitur:
Pens& ur cuius laborissi
eo demque tempore &¬
foris aduersa tolerare¬
seciforis pugnas patitur.
quia uerberib scindino
catenis ligatur: in tus me¬
tum tolerat quia passio¬
nen suã non sibis ed disci¬
pulis obesse formidat :¬
liorum casus a ps łus in
ꝓpria passione me ueba
nedum & ipsum discipuli
afflictum profide uerbe¬

Expanded text:
riculis in civitatriculis in civitatlis in solitudine, periculis in mari, periculis in falsis fratribus . In hoc spirituali bello quae contra adversarium Paulus spicula intorqueat, adjungat: In labore, et aerumna, in vigiliis multis; in fame et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate . Inter multimoda certamina deprehensus Vas electionis dicat, quanto vigiliarum munimine etiam castra custodiat. Ait enim. Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quotidiana, sollicitudo omnium Ecclesiarum. proximis misericorditer impendit. Narrat mala quae patitur, subjungit bona quae impartitur. Pensemus ergo cujus laboris eodemque tempore foris adversa tolerareere. Foris pugnas patitur, quia verberibus scinditur, catenis ligatur; intus metum tolerat, quia passionem suam, non sibi, sed discipulis obesse formidat. Aliorum casus Apostolus in propria passione metuebat, ne dum et ipsum discipuli afflictum pro fide verbe
Abbreviated transcription (Latin):
plus quam neces se est in¬
opiam cogite : & in obla¬
tione muneris. hi larita¬
tis lumen tristitia obscur&:¬
I DEPASSIONEELECTO
Sc̃ĩuiri tribulationum
bello de prehensi. uno
Ceodem que temporet¬
alios ferientes atque ali¬
ossuadentesferunti illis
opponunt scutum patien¬
ue istis iacula in tor¬
quent doctrinȩ:
dutrum que pugnandi
modum mira uir tutis ar¬
te electi uirise erigunt:
quatinus & in tusisapienter
doceant & foras forti ter
aduersa contemnant
hos docentes corrigant:
illos tolerantes prȩmant:
lectiuiri insur gentes hos¬
tes pauerdo despiciunt :
infirinantes uero ciues
conpauendo adsalutem¬
ne & alios subtrabant:
istis mexuunt neuitam
rectitũ dinis fundius ꝑdant:
Vi deamus castrorum dĩ
contra utraque prȩlian¬
tem: t namq: foris pugnȩ :
in tus timore fenumer& quoq
bella quȩ extrinsccus to¬
leratdicens periculis flu¬
minum periculis latro¬
num : periculis ex genere:
periculis ex gentibus : pe¬

Expanded text:
plusquam necesse est inplusquam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscur De passione elector1. Sancti viri tribulationum bello deprehensi, uno eodemque temporalios ferientes atque alios suadentes ferunt. Illis opponunt scutum patientiae, illis jacula intorquent doctrinae. Ad utrumque pugnandi modum mira virtutis arte electi virise erigunt, quatenus et interius sapienter doceant, et foras fortiter adversa contemnant. Hos docentes corrigant, illos tolerantes premant. Electi viri insurgentes hostes patiendo despiciunt, infirmantes vero cives compatiuntur ad salutemne et alios subtrahant; de istis metuunt, ne vitam rectitudinis funditus perdant Videamus castrorum Dei contra utraque praeliantem, ait enim: Foris pugnae, intus timores. Enumerat bella quae extrinsecus tolerat, dicens: Periculis fluminum, periculis latronum, periculis ex genere, periculis ex gentibus, pe
Abbreviated transcription (Latin):
luitur : quod minus estius ti¬
uȩ obtulit. & quod maius
est praebuit culpȩ : Sua
enim dõdedit: & sediabulo
ollicite ꝑpendere studea¬
mus quia & eos quos nunc
mopes cernimus. habun¬
dantes quandõ que uidebim : :¬
tquia habundantesaspici¬
mur. si largirineglegimus
quandoque in opeserimus :
uinunc temporale subsi¬
dium pauperi tribuit: ab eo
postmodum ꝑ peua recep¬
turus. ut itadicam quasi
adfrugem terrã excolit.
quȩ quod acceperit uberi¬
us reddit: Restat ergo ut
num quã elatio surgat ex
elemosina : quando uideli¬
c& diues ex eo quod pauƿe¬
ri tribuit agit ut in ꝑpe¬
tuum pauꝑ nonsit:
onorate quos pauperes
cernius. & quos foris cons¬
picitis despectos sđi: intus
arbi tramini amicos dĩ :
cum his par ticipamini qđ
hab&is: ut quandoque
dignentur uobiscum conpar¬
ticipari quod habent :
lectus quisque sicquȩ pos¬
si dex tribuat. quati nus
quanta sit largitas semu¬
neranus ad tendat : necũ
tesrenalargitur. suam

Expanded text:
luitur, quod minus est justitiluitur, quod minus est justitiae obtulit, et quod majus est praebuit culpae. Sua enim Deo dedit, et se diabolo ollicite perpendere studeamus, quia et eos quos nunc inopes cernimus, abundantes quandoque videbimus; et qui abundantes aspicimur, si largiri negligimus, quandoque inopes erimus . Qui nunc temporale subsidium pauperi tribuit, ab eo postmodum perpetua recepturus, ut ita dicam, quasi ad frugem terram excolit, quae quod acceperit uberius reddit. Restat ergo ut nunquam elatio surgat ex eleemosyna, quando videlicet dives ex eo quod pauperi tribuit, agit ut in perpetuum pauper non sit. Honorate quos pauperes cernitis, et quos foris conspicitis despectos saeculi, intus arbitramini amicos Dei . Cum his participamini quod habetis, ut quandoque dignentur vobiscum comparticipari quod habent . Electus quisque sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat. Ne cum terrena largitur, suam
Abbreviated transcription (Latin):
li: & non dederis impio:
Mer quendã dicitur sapientẽ
panemtũ & unum suꝑ
sepulturã iusti constituȩ
& noli ex eomanducase &
bibere tumpeccatorib pa¬
nem enim & uinum suum
peccatoribus praeb&. qui
iniquis subsidia pro eo quod
Non nullihuius mundidiuas
cum famecrucientur
xp̃i pauperes effusis larg¬
tatib nutriunt istriones
Qui uero indigenti &iam
peccatori panem suum
ñ qui apeccator sed quia
homo est tribuit : nimirũ
non peccatorẽ sedius tum
nutrit: quia millo non cul¬
pams ednaturam diligit :
quisua misericor diterlar¬
giuntur sollicite cus todi¬
re studeant. necum com¬
missa peccata elemosinis
sedimunt: adhuc sedimen¬
da committant: Ne uela¬
men dĩ iustitiã estiment.
sicum curant propex catis
nũmos tribuere. arbitren¬
tur seposse inulte peccase:
lus est anima quam esca:
l& corpus scilic& quamues¬
umentũ : Quiergoescã atq
uestimentum pauperibus
largitur. sed ta menanime
uel corporis iniquitate pol¬

Expanded text:
li, et non dederis impio . li, et non dederis impio . Per quemdam dicitur sapientem: Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus . Panem enim, et vinum suum peccatoribus praebet, qui iniquis subsidia, pro eo quod Nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit, nimirum non peccatorem, sed justum nutrit, quia in illo non culpam, sed naturam diligit. Qui sua misericorditer largiuntur, sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemosynis redimunt, adhuc redimenda committant; ne venalem Dei justitiam aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte peccare. Plus est anima quam esca, et corpus, scilicet, quam vestimentum . Qui ergo escam atque vestimentum pauperibus largitur, sed tamen animae vel corporis iniquitate pol
Abbreviated transcription (Latin):
rima prȩbeant largito¬
res : & ipsiposł modum
nimiam in opiam toleran¬
res ad in patientiã erũpant:
audiant quod scriptũ est:
non ut aliis sa remissiouo¬
bis aum tribulatio : sed ex
cqualitate. ur̃a habundan¬
na illorũ in opiam suppleat:
ut & illorũ habundantia
ur̃e in opiȩsit supplemen¬
tum : Cum igitur danis mens
inopiã fesre nescit. simul¬
ta sibi subtrahit. occasionẽ
contrase in patientia e ex quirit :
Prius prȩparandus est pati¬
entiȩ animus. & tunc aut
multa sunt aut cuncta
largienda : nedumminus
equanimiter inopia inru¬
ensfertur & praemissȩ
largitatis mercespeseat:¬
& adhuc mentem deeri¬
us murmuratio subs equens
perdat :
Neomnino distributores
nihileis praebeant quibus
conferre aliquid parum
debent : audiant quod
scriptum est:: omni peten¬
t te tribuae:: & nesaltim
aliquid prȩbeant quibus
omnino conferre nihildebent :
Audiant quo dscriptum est:
dabono& non seceperis
peccatorem: bene fachumi¬

Expanded text:
rima praebeant largitorima praebeant largitores, et ipsi postmodum minime inopiam tolerantes, ad impatientiam erumpant, audiant quod scriptum est: Non ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio, sed ex aequalitate vestra abundantia illorum inopiam suppleat, et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum . Cum igitur dantis mens inopiam ferre nescit, si multa sibi subtrahit, occasionem contra se impatientiae exquirit. Prius praeparandus est patientiae animus, et tunc, aut multa sunt, aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens, perdat. Ne omnino distributores nihil eis praebeant quibus conferre aliquid parum debent, audiant quod scriptum est: Omni petenti te tribue . Et ne saltim aliquid praebeant quibus omnino conferre nihil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem, bene fac humi