comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ & iã amoris inm̃sittis cũ ads epulchra
eiꝰ. familiari colloquio cõsolationẽ atq ex hor¬
tationẽ tanti amici diu desideratã audiuit.
A qͦ &iã p̾dicationis ministeriũ apłici uidelic &
officii fũctionẽ suscepit. opusq illud qđ ille imple¬
re crice p̃uentus nõpotuit. fideli comministro
commit tere curauit eũq sua austoritate ad epo¬
tolatũ galliae regionis ꝓmonuit. Qui tanti exse¬
cutor p̃cepti officiũ sibi creditũ libent̃ expleuit.
huiꝰq reigrã ex teras regiones audiuit. atq euangłm
xp̃i barbaris nationibꝰ ad nuntiauit ipsãq p̃dicatio¬
nẽ signis subsequentibꝰ cõfir mauit
Ro tantis ergo & talibꝰ seruitutis obsequus ad
dñi sui gaudia ꝑ uenire menut. atq ante mũ di
constitutionẽ eũ idẽ dñs p̃destinauit. & in libro
uitȩ ad scripsit. Pr& terea missis obiuã coctibus
angłics excepit. atq eius capiti coronã inposuit

Expanded text:
Cuius etiam amoris inmensitas eum ad sepulchra Cuius etiam amoris inmensitas eum ad sepulchra eius familiari colloquio, consolationem atque exhortationem tanti amici diu desideratam audivit. A quo etiam praedicationis ministerium, apostolici videlicet officii functionem, suscepit, opusque illud, quod ille implere cruce praeventus non potuit, fideli comministro committere curavit eumque sua auctoritate ad apostolatum Gallicae regionis promovit. Qui tanti exsecutor praecepti officium sibi creditum libenter explevit, huiusque rei gratia exteras regiones adivit atque euangelium Christi barbaris nationibus adnuntiavit ipsamque praedicationem signis subsequentibus confirmavit. Pro tantis ergo et talibus servitutis obsequiis ad Domini sui gaudia pervenire meruit, ad quae ante mundi constitutionem eum idem Dominus praedestinavit et in libro vitae adscripsit. Praeterea, missis obviam coetibus angelicis, excepit atque eius capiti coronam inposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uam prudens ergo & quã sregnũ dei¬
eruditioni fideliũ habilis. quãq audientib salu¬
bris sermo erit quẽ dĩ seruus patri suo adsłaria
reuocãdi itddidit. Ipsi qͥdẽ tũc singularut̃ ab eodẽ
dictus sed om̃ibꝰ pit uolentibꝰ iuuere in xp̃o ma¬
nifestatꝰ inqͦ & sum ma u&eris legis ac doctrina
ꝓphcticȩ lectionis cõtindur & plenitudo euanglicȩ
ꝑfictionis constare cognoscit̃. Ex u&eri quippe
testam̃to cũleuitis hereditatẽ ⁊̃ restrẽ refugit
&cũ đd ꝓpheta dñm partẽ heredi tatis suȩ dix̃.
Sed & illud portio mea dnẽ int̾ra uiuentiũ. Atꝙ
Cũ hieremia pars meadñs dix̃ anima mea. Noui
uero testam̃ti ꝑfectionẽ complexus ẽ. cũsexp̃i ad¬
sumere seruitiũ & de t̃renis substantiis nichial
adi pisci uelle testat us ẽ
HDis iuuentutis suȩ primordus similia intoto
uitȩ suȩ cursu actionũ in signia sub iungeis
mirtibile in xp̃o suȩ dilectionis inditũ dedit

Expanded text:
Quam prudens ergo et quam eQuam prudens ergo et quam eruditioni fidelium habilis, quamque audientibus salubris sermo erit, quem Bei servus patri suo se ad saecularia revocanti reddidit, ipsi quidem tunc singulariter ab eodem dictus, sed omnibus pie volentibus vivere in Christo manifestatus ! In quo et summa veteris legis ac doctrina propheticae lectionis continetur et plenitudo euangelicae perfectionis constare cognoscitur. Ex veteri quippe testamento cum levitis hereditatem terrestrem refugit propheta Dominum partem hereditatis suae dixit, sed et illud: Portio mea, Domine, in terra viventium, atque cum Hieremia: Pars mea Dominus, dixit anima mea. Novi vero testamenti perfectionem complexus est, cum se Christi adsumere servitium et de terrenis substantiis nihil adipisci velle testatus est. His iuventutis suae primordiis similia in toto vitae suae cursu actionum insignia subiungens, mirabile in Christo suae dilectionis indicium dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
dis ꝑpatrt̃ carnalẽ suasionibꝰ in r&ire ut legit᷑.
ocpit laqueis scilic& ac casibꝰ qͥb acͥnimȩ ad
cȩlestia tendentis ad t̃restna retrahit cõsuer̃.
Sed scissimus ad olescons amandus colũba adfe¬
nestras oculoꝵ suoꝵ nõmiluus fuit. qr t̃rena
accaduca sibi oblata. ita patri respodẽs repu¬
dicuit. Nichil michi pat̃ tãppnũ iud&ur quã
ut xp̃i ad summã seruitiũ : qui ẽ & hereditts ma
Depaĩnis quippe substantiis nichil adipisci cupio
solum modo ut xp̃o militẽ ꝑmitte. Quo respõso
dicibolo cũ aucupio suo omniq: uisco quofalle¬
rt assu&us ẽ in nichilũ redacto nõminus cum
quã fulminis ictu ꝑ cussisse credendus est Sug¬
gestio ituq illa ꝑpatrẽ facta clipeo fidei atq
amore xp̃i repulsa ẽ. qui dis cpło ads epeliendũ
patrẽ ireuolenti respõdit dicens. Sine mortuos
sepelire mortuos suos. tu aut̃ uade ad nuntia
Sregnũ dei

Expanded text:
dis per patrem carnalem suasionibus inretire, ut legitur, dis per patrem carnalem suasionibus inretire, ut legitur, coepit, laqueis scilicet ac casibus, quibus animae ad caelestia tendentes, ad terrestria retrahi consuerunt. Sed sanctissimus adolescens Amandus columba ad fenestras oculorum suorum, non milvus fuit, quia terrena ac caduca sibi oblata, ita patri respondens, repudiavit: Nihil mihi, pater, tam proprium videtur, quam ut Christi adsumam servitium, qui est pars et hereditas mea. De paternis quippe substantiis nihil adipisci cupio, solummodo, ut Christo militem, permitte. Quo responso diabolo cum aucupio suo omnique visco quo fallere assuetus est in nihilum redacto, non minus eum quam fulminis ictu percussisse credendus est. Suggestio itaque illa per patrem facta clipeo fidei atque amore Christi repulsa est, qui discipulo ad sepeliendum patrem ire volenti respondit, dicens: Sine mortuos sepelire mortuos suos; tu autem vade, adnuntia regnum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ingredi nõꝑ misit. se dcuisdẽ signi uirtute
quo ab ipso ẽ. superatꝰ a seruo &ĩa r&o redire
coactus. Sicq in primo cõgressu ab eodẽ uictꝰ
amplius tã mani feste conflictũ cũ eo inire
nõ c̃. aus. Qui aut̃ sollers & astutus addidi¬
cit in ipsis infantiȩ annis quȩ cẽt increm̃ta
s ubs ecutura uir tutis. H oc ittq signo
se signifer i ste primũ nobilitauit. & qui in prio¬
riactu mundũ cũ cõcupis centiis suis cõtẽp¬
sit. in scđo ipsũ quẽ mũdi principẽ xp̃s dicit
sublimit̃ triumphauit.
cmunis itaq his gestis mũdi calcati ac serpen¬
tis repulsi tropheo lourtatꝰ tertiũ nichilominꝰ
fitudis diabolice machinam̃tũ cõstãt̃ adut
aeqͣnimit̃ ꝑtulit sapient̃ s uperauit. Sic̃ enĩbeatũ
iob postmulta calemitatis mala mulieris ad hoc
reseruate uerb. atq amucor suggestione pul¬
sauit. sic & hũc om̃ib delestabilib ab iestis blan¬

Expanded text:
ingredi non permisit, sed eiusdem signi virtute, ingredi non permisit, sed eiusdem signi virtute, quo ab ipso est superatus, a servo etiam retro redire coactus. Sicque in primo congressu ab eodem victus, amplius tam manifeste conflictum cum eo inire non est ausus, quia ut est sollers et astutus, addidicit in ipsis infantiae annis, quae essent incrementa subsecutura virtutis. Hoc itaque signo se signifer iste primum nobilitavit, et qui in priori actu mundum cum concupiscentiis suis contemsit, in secundo ipsum, quem mundi principem Christus dicit, sublimiter triumphavit. Geminis itaque his gestis, mundi calcati ac serpentis repulsi tropheo laureatus, tertium nihilominus fraudis diabolicae machinamentum constanter adiit, aequanimiter pertulit, sapienter superavit. Sicut enim beatum Iob post multa calamitatis mala mulieris ad hoc reservatae verbis atque amicorum suggestione pulsavit, sic et hunc, omnibus mundi delectabilibus abiectis, blan
Abbreviated transcription (Latin):
si pueri openbꝰ ad nectã. dimisit ut p̃latũ ẽ
mundi negotiis cũ cõcupis centus suis. Ne¬
quaquã seꝓpno magisterio credidit. sedratio¬
nabilit̃ inchoata. rationabilius augm̃tare stu
hens. ad ogiã insulã oceano mari cõtiguã
in manẽ obuiũ habuit. quẽ hab eodẽ loco p̃mis¬
so crucis uex illo potenti uerboꝵ uirtute fu¬
gans dicto citius adlatebras remeare coegit.
Quẽ nequa quã ad xp̃i iuuenẽ for tuitu uenisse
credendũ. sed anticũ humani generis inimicũ
ut semꝑ inuidũ antiq malitię arma repisse
ełq cocieptis salubribꝰ obuiare tẽptauit sebene
conscius qͦ satellite ꝓto plaustos deflorigera
parad ysi sede exclusserit. S & xp̃s qui leuata.
serpenit̃ scilic& uectẽ ꝓpt̃ crudelita tẽ. tor¬
tuosũ uero ꝓpt̃ insidiarũ fraudẽ amocru¬
cis in uncauit eiꝰq maxillã ꝓpt̾ poenitentũ
euasionẽ armilla ꝑfo rauit. cundẽ adeuo¬
ratione ipsius eripuit. atq in os illius ipsum

Expanded text:
peribus adnectam, dimissis, ut praelatum est, mundi negotiis cum concupiscentiis suis, nequaquam se proprio magisterio credidit, sed rationabiliter inchoata rationabilius augmentare studens, ad Ogiam insulam oceano mari contiguam inmanem obvium habuit, quem ab eodem loco, praemisso crucis vexillo, potenti verborum virtute fugans, dicto citius ad latebras remeare coegit. Quem nequaquam ad Christi iuvenem fortuitu venisse credendum, sed antiquum humani generis inimicum, ut semper invidum, antiquae malitiae arma repetisse eiusque coeptis salubribus obviare temptavisse, bene conscius, quo satellite protoplastos de florigera paradysi sede excusserit. Sed Christus, qui Leviathan serpentem, scilicet vectem propter crudelitatem, tortuosum vero propter insidiarum fraudem, hamo crucis inuncavit eiusque maxillam propter paenitentum evasionem armilla perforavit, eundem a devoratione ipsius eripuit atque in os illius ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
& illud euãgłi p̃ceptũ qđ dicit᷑ Nolite possi dere aurũ
neq argentũ. nõ surdis aurib audiũ. Et quia cum
b eato p&ro argentũ & aurũ nõ est michi ueracit̃
dicere potuit uir tutũ in signia atq miraculoꝵ
exenia in xp̃i nomine ꝑcpere merutt. Qui &si
aliqđ t̃renȩ substã tiȩ largitioe religiosoꝵ al

Expanded text:
et illud euangelii praeceptum, quo dicitur: Nolite possidere aurum et illud euangelii praeceptum, quo dicitur: Nolite possidere aurum neque argentum, non surdis auribus audivit. Et quia cum beato Petro: Argentum et aurum non est mihi, veraciter dicere potuit, virtutum insignia atque miraculorum exenia in Christi nomine percipere meruit. Qui etsi aliquid terrenae substantiae largitione reli
Abbreviated transcription (Latin):
resollicitus cũ dđ cotinua uoce cotidie đ cãtauit
Educ detercer animã met̃ ad cõsitendũ nomini
tuo dñe. Sed & uerbis apłi pauli ingemescendofre¬
quentius ꝓclamauit. In felix ego homo quis me libe¬
rabit đcorpore mortis huius .¬
omus quippe spaciosȩ & excelsȩ culmine p̃mi¬
nenti fabricate. atq laquetrioꝵ comere colorũ
fucis liniate cũ menianis suis quasi fan tasticȩ
somnioꝵ imagines uisibꝰ illius paruerũt. Noue
isse int̾ris domũ qͦ capud rec lina r&.
URũ & argentũ que prncipalit̃ auaris mor¬
taliũ scriniis cõcludunt᷑ aud &iã sub t̃rã defodiunt᷑
quȩ &iãplus p̾ciosa quã animas iudicant dũp
eis perire nõ formidãt. quasi lutũ postposuit qr
illut aurũ ignitũ qđ xp̃s in apo calipsi a se emere
suad& cõcupiuit. Argentũq corruptibile eloqͥo
scriptura⁊ septies repurgato cõmuta uit. Sed

Expanded text:
re sollicitus cum David continua voce cotidie decantavit: re sollicitus cum David continua voce cotidie decantavit: Educ de carcere animam meam ad confitendum nomini tuo, Domine. Sed et verbis apostoli Pauli ingemescendo frequentius proclamavit: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? Domus quippe spatiosae et excelsae, culmine praeminenti fabricatae, atque laqueariorum camerae colorum fucis liniatae cum menianis suis quasi fantasticae somniorum imagines visibus illius paruerunt. Noverisse in terris domum, quo caput reclinaret. Aurum et argentum, quae principaliter avaris mortalium scriniis concluduntur aut etiam sub terra defodiuntur, quae etiam plus pretiosa quam animas iudicant, dum pro eis perire non formidant, quasi lutum postposuit, quia illud aurum ignitum, quod Christus in Apocalypsi a se emere suadet, concupivit argentumque corruptibile eloquio scripturarum septies repurgato commutavit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
sũpsit honestȩ. atq ut logit᷑ in modicis desi deriis in
xp̃i dñi cepit amore flagiait. Uere in modicis de¬
sidenis arsit. qui tã facile cũcta mundi oblesta¬
menta cõtẽpsit. Ipsam enĩ regionẽ cũ parentibꝰ.
acꝓpinquis postposuit quia & napatriã uerũq
parentẽ xp̃m cũ cognatis celestibꝰ cõcupiuit.
Hereditatẽ corruptibilẽ cũ cunctis redditibus
sprcuit. qr inco rruptibilẽ coscrucitã incelis cũ
mãs uns diuitiis adamauit. Nec integrũ sibi fore
credidit si in ipsa quanatꝰ. ẽ patria xp̃o militar&.
Qm̃ abipso natiuitatis inicio tã corporis quã & animae
egressibꝰ ipsũ quȩrere incoauit. Et quasi in fans in
carcere natꝰ cõfestim ut sapere coeperit de tenebris
horrificis adlum̃ mundi egredi concupiscit : sic̃
iste quasi pigͤr& eũ int̾ra genitũ dehac miscria
ad cȩlestia ꝓperantr regredi festinauit. Pro qua

Expanded text:
sumpsit honestae atque, ut legitur, inmodicis desideriis in sumpsit honestae atque, ut legitur, inmodicis desideriis in Christi domini coepit amore flagrare. Vere inmodicis desideriis arsit, qui tam facile cuncta mundi oblectamenta contemsit. Ipsam etiam regionem cum parentibus ac propinquis postposuit, quia aeternam patriam verumque parentem Christum cum cognatis caelestibus concupivit. Hereditatem corruptibilem cum cunctis redditibus sprevit, quia in corruptibilem conservatam in caelis cum mansuris divitiis adamavit. Nec integrum sibi fore credidit, si in ipsa qua natus est patria Christo militaret, quoniam ab ipso nativitatis initio tam corporis quam et animae gressibus ipsum quaerere inchoavit. Et quasi infans in carcere natus, confestim ut sapere coeperit, de tenebris horrificis ad lumen mundi egredi concupiscit, sic iste, quasi pigeret eum in terra genitum, de hac miseria ad caelestia properanter regredi festinavit. Pro qua
Abbreviated transcription (Latin):
superatis siueps tratis cũctis aduersariis
ad t̾rã rȩꝓmissionis suꝑnã uidelic& regionẽ
itinere cõfecto hodierna die felicit̃ ꝑ intrauit.
Quȩ &iã t̾ra uiuentiũ ideo qđ in ea om̃s absq
ullo metu mortis uiuãt apellatur. In quã non
amoy se lecgis latore in tromit tit᷑ neminẽ enĩ
xp̃iani ppłi ducto re bonoꝵ meritorsortes
atquiperante remunerationẽ uitȩ ꝑp&ue per
bis s ed facie ad faciẽ ipsum illius rogni prin¬
cipẽ intuens cũ ipso ꝑ honi felicitate ac diu desi
becitus amãdus ante cessit adtendamus quib
actionũ gressibus uiã illo ducente incesserit qͥbꝰ.q
passi onibꝰ. illã semitã nimis artã nob̵ meabilẽ
monstrauit. Cuiꝰ openĩ insignia si intentis animis
recolimꝰ. plurimũ adisicationis m̃tibꝰ. nr̃is ad qͥ¬
rere poterimꝰ siea quãtũ cũ dei adiu torio possumꝰ
puentiȩ diuina segra p̾ueni ente for mam uitȩ

Expanded text:
superatis sive prostratis cunctis adversariis, superatis sive prostratis cunctis adversariis, ad terram repromissionis, supernam videlicet regionem, itenere confecto, hodierna die feliciter perintravit; quae etiam terra viventium, ideo quod in ea omnes absque ullo metu mortis vivant, appellatur. In quam non a Moyse legis latore intromittitur, – neminem enim christiani populi ductore, bonorum meritorum sortes aequiperante, remunerationem vitae perpetuae percbis, sed facie ad faciem ipsum illius regni principem intuens, cum ipso perenni felicitate ac diu desidbeatus Amandus antecessit, attendamus, quibus actionum gressibus viam illo ducentem incesserit, quibusque passibus illam semitam nimis artam nobis meabilem monstraverit. Cuius operum insignia si intentis animis recolimus, plurimum aedificationis mentibus nostris adquirere poterimus, si ea, quantum cum Dei adiutorio possumuspueritiae, divina se gratia praeveniente, formam vitae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsuis non in cõgrue nuncupar ꝓbabili argu¬
mento monstrauimꝰ. restat ꝑscnitari undẽ
uel ubi transient. historicã que lagalis
lit terę illius suꝑficiẽ aliqua exp ar¬
te huic ser moni inserere. Ac sic qualit̃ suũ
pascha cũ i nusuo lmmo nr̃o cȩlebrauent intimare.
tihuiꝰ itaq scłi heremo agens. mannȩ idẽ cor¬
simã animis siticulosis imbibit. Inde iuxta pͥ¬
ceptũ diuinitus sibidatũ. lumbos a car nolibꝰ. in¬
lecebris habens cingulo castitatis pracinctos.
pedesq pacistros pnoꝵ patrũ exemplis cõtestos
colũnã p̃uiã occulis sollicitis semꝑ intendit.
Praeterta & serpentẽ saluti ferũ in heremo obsal¬
uationẽ is rahelis exaltatũ. Xp̃m scilic& pro
salute nr̃a in lignocrucis suspensũ diȩ noc¬
tuq p̃occulis habens. eiusq uexillũ infronte
portans a morsu ignitoꝵ serpentiũ hinc
sinelesione ac peccati uulnere trãsiit. Sicque

Expanded text:
ipsius non incongrue nuncupari probabili arguipsius non incongrue nuncupari probabili argumento monstravimus, restat perscrutari, unde vel ubi transierit, historicamque legalis litterae illius superficiem aliqua ex parte huic sermoni inserere ac sic, qualiter suum pascha cum Iesu suo, immo nostro, celebraverit, intimare. In huius itaque saeculi heremo iter agens, mannae, id est corsimam animis siticulosis inbibit. Inde iuxta praeceptum divinitus sibi datum lumbos a carnalibus inlecebris habens cingulo castitatis praecinctos pedesque paciferos priorum patrum exemplis contectos columnam praeviam oculis sollicitis semper intendit. Praeterea et serpentem salutiferum, in heremo ob salvationem Israhelis exaltatum, Christum scilicet pro salute nostra in ligno crucis suspensum, die noctuque prae oculis habens eiusque vexillum in fronte portans, a morsu ignitorum serpentium hinc sine lesione ac peccati vulnere transiit, sicque
Abbreviated transcription (Latin):
tatis adherentiũ gradus ꝑ ueniens trãsi it quoque se¬
quendus ess& uiamsternens s equacib suis in no¬
tuit. Parato insuꝑ sic̃ discpłis suis adhuc int̾ra
hac degens ꝓmi serat loco. primũ ipsos. deinde.
coꝵ sequaces introduxit. Quo &ia hodierna die
ascendenti a mando sibi deuotissimo amico cȩles¬
tia hostia patestut
Ncompa rabilit̃ ergo prastantior iste trãs itus
N õ solũ ignotorũ serpentiũ morsib sternitur sed
&ic̃ hiatu t̾re raptus inferna libꝰ torm̃tis & gehenne
cruaciatib uiuens addicit᷑
on igit᷑ mutuati uocabuli cõsortio. paschali
festiui tate que sollemnitas cũctarũ sollẽnitatũ
iure dicit᷑ aliqiđ̃ honoris sub otio neq redẽp¬
tor nr̃d cuiꝰ. sanguine eadẽ cęlebntas dicata est
cõtumacit̃ derogo. quia laus q đ membris dicit᷑
ad capđ refferi nõ dubi tat᷑.
RGo quia sollemnẽ diẽ ꝓ uenerãdi pontificis
⁊xp̃i a mandi transitu colimus quẽ pas cha

Expanded text:
itatis adhaerentium, gradus praeveniens transiit, quoque sequendus esset, viam sternens, sequacibus suis innotuit, parato insuper, sicut discipulis suis adhuc in terra hac degens promiserat, loco, primum ipsos, deinde eorum sequaces introduxit; quo etiam hodierna die ascendenti Amando, sibi devotissimo amico, caelestia ostia patefecit. Incomparabiliter ergo praestantior iste transitus non solum ignitorum serpentium morsibus sternitur, sed etiam hiatu terrae raptus, infernalibus tormentis et gehennae cruciatibus vivens addicitur. Non igitur mutuati vocabuli consortio paschali festivitati, quae sollemnitas cunctarum sollemnitatum iure dicitur, aliquid honoris subtraho neque redemptori nostro, cuius sanguine eadem caelebritas dicata est, contumaciter derogo, quia laus, quae de membris dicitur, ad caput referri non dubitatur. Ergo, quia sollemnem diem pro venerandi pontificis Christi Amandi transitu colimus, quem pascha
Abbreviated transcription (Latin):
legistis me. Nudus. & nõ operiustis me. In¬
firmus & incarcere. & nõ uisi tastis me.
ñqͥbus uerbis cõsiderare necesse est. si ing̾nũ
ignẽ uadit qui ꝓpria nõ tribuit. quo iturus
est ille qui aliena iniuste diripit. Si gehennȩ
ignibus mancipat᷑ tenax qua pena torquendꝰ.
estropax. Si dãpnatur qui nõ uestut nudũ.
quid pati&ur quiuestito tulit amictũ. Sine
quam inignẽ & ternũ uadit qui infirmũ
& in carcert positũ nõ uis itat : qua dãpna¬
tione plectendus est quifratrẽ gladiis in¬
seqͥtur qui humano cruore pulluttur qui de
ꝓpriis habitaculis pupillos & uiduas uiolent᷑
expellit. quiluxuria seipsum deturpat. qui
falso testimonio ꝓximũ grauot. Pro inde ca¬
rissimi fugientes hec & alia hissimilia. scõr
initemur exempla. ut nõ cũ impi is ꝑp&ua
tormenta. sed cũ iustis ꝑcipiamus gau¬
dia sempiterna. Quod ipse prestare
dignetur cuuis regnum & imperium
perman& in secula At¬

Expanded text:
us, et non operuistis me; infirmus et in carcere, et non visitastis me. In quibus verbis considerare necesse est, si in aeternum ignem vadit, qui propria non tribuit, quo iturus est ille, qui aliena iniuste diripit? Si gehennae ignibus mancipatur tenax, qua poena torquendus est rapax? Si damnatur, qui non vestiit nudum, quid patietur, qui vestito tulit amictum? Si, inquam, in ignem aeternum vadit, qui infirmum et in carcere positum non visitat, qua damnatione plectendus est, qui fratrem gladiis insequitur, qui humano cruore polluitur, qui de propriis habitaculis pupillos et viduas violenter expellit, qui luxuria se ipsum deturpat, qui falso testimonio proximum gravat? Proinde, carissimi, fugientes haec et alia his similia, sanctorum imitemur exempla, ut non cum impiis perpetua tormenta, sed cum iustis percipiamus gaudia sempiterna; quod ipse praestare dignetur, cuius regnum et imperium permanet in saecula. A
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ ueni sequere me qͦ ꝑ rarus ascensus est
quasi pennatũ animalalis cartatis euola uit.
Nemo cnĩ scõri quoꝵ uitas legimus illius p̾cepti
uinculũ ligaminũ nodisfortius quã iste ab sol¬
uit. quippe qͥ moras dis trahendi ac distribuendi
nõ ferens quasi immane p̃cipitiũ uitar&e areb
pat̃nis aut fugit rei iciens mũdo que sua sũt
scipsũ auctori suo restituit.
& iohannẽ. nec in dex trã nec insinistrã declinãs
imitatꝰ ẽ. Illi enĩ nauẽ & retia quȩ sola habe¬
bãt quoꝵq ut ante nos dictũ est. usu actuq
uiuebãt adunius iussionis uocẽ cũ uoluntate
habendi reliquer̃. Isteuero domũ & hereditatẽ
ipsã &iã patriã cũ parentibꝰ suis simul & desi¬
dena habendi dimisit. Et id circo illud quod
paro apło suꝑ his int̾roganti dñs spoponde¬
rat adquisiuit. Centuplũ scilic& in hoc scło.

Expanded text:
dictum est: Veni, sequere me, quo perrarus ascensus est, dictum est: Veni, sequere me, quo perrarus ascensus est, quasi pennatum animal alis caritatis evolavit. Nemo enim sanctorum, quorum vitas legimus, illius praecepti vinculum ligaminum nodis fortius quam iste absolvit, quippe qui moras distrahendi ac distribuendi non ferens, quasi inmane praecipitium vitaret, a rebus paternis aufugit, reiciens mundo, quae sua sunt, se ipsum auctori suo restituit. et Iohannem, nec in dextram nec in sinistram declinans, imitatus est. Illi enim navem et retia quae sola habebant, quorumque, ut ante nos dictum est, usu actuque vivebant, ad unius iussionis vocem cum voluntate habendi reliquerunt; iste vero domum et hereditatem, ipsam etiam patriam cum parentibus suis, simul et desideria habendi dimisit, et idcirco illud quod Petro apostolo super his interroganti Dominus spoponderat adquisivit, centuplum scilicet in h
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ gr̃ae liberatꝰ mũdũ qui inmaligno po¬
situs est quasi sod omã ardentẽ fugiens non ut
loth segor par uula mino rscilic& p̃cepto i func¬
tione cõtẽptꝰ ad montẽ summarũ uir tutum
anhelant̃ ascendit. Cuiꝰ iudelic& ꝑfectionis arcẽ
in eugło dñs iuueni glorianti qđ om̃a legis moy¬
saue p̃cepta compless& ostendit ita dicens.
Ahuc nũ tibi de ẽ. Uade uende om̃a queba¬
bes & dopauperib & habebis thes aurũ incęlo¬
I && ueni sequere me
NLis auditis amandus puer uenerabilis euã gelicis
uerbis. nõ ut p̃dictus adolescons merens abi it
tristi suȩ intecta rsugit. sed ipsam xp̃i iussioñ
quantotius opere adimpleuit. Illuis uero mãdati
priora commata que iubent. uade & uende om̃a
quȩ habes & de pauperbꝰ quasi a dhuc ima ab
ipsis &iã gentiliũ phylosophis ciliqua experte
cõpl&a trãs cendit. & ad summũ fastigii tolũ qđ

Expanded text:
divinae gratiae liberatus, mundum, qui in maligno podivinae gratiae liberatus, mundum, qui in maligno positus est, quasi Sodomam ardentem fugiens, non ut Loth Segor parvula, minorum scilicet praeceptorum functione contentus, ad montem summarum virtutum anhelanter ascendit. Cuius videlicet perfectionis arcem in euangelio Dominus iuveni glorianti, quod omnia legis Moysaicae praecepta complesset, ostendit, ita dicens: Adhuc unum tibi deest. Vade, vende omnia quae habes et da pauperibus et habebis thesaurum in caelo, et veni, sequere me. His auditis Amandus puer venerabilis euangelicis verbis non ut praedictus adolescens maerens abiit tristisve in tecta refugit, sed ipsam Christi iussionem quantotius opere adimplevit. Illius vero mandati priora commata, quae iubent: Vade et vende omnia quae habes et da pauperibus, quasi adhuc ima ab ipsis etiam gentilium philosophis aliqua ex parte completa, transcendit et ad summum fastigii tholum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
copatũ coactus habuit. id ipsũ pcregrino &
uiatori cui cũq patuit. Hec t̃rꝑnis frus tibꝰ
frui cõcupiuit. qr & adã u&iti pomigustu
deparadiso eiectũ recoluit. & adlignũ uitȩ
in medio paradis iplantatũ ꝑ uenire deside.¬
ranter ob tauit. Et ut breui epilogo insini¬
ta quȩ hinc poss̃ dici complectar. mundũ
cũ om̃ibꝰ que in eo uidentur delec tabilibꝰ
quasi purgam̃ta & quis quilicis cotepsit solãq
xp̃i pulcritudinẽ ada mauit.
Qui& iã inferiora ueteris ac noui testa m̃ti p̃cepta
suꝑ gredions in primo iuuentutis flore id qđ sũmũ
est adimpleuit. Abrahȩ principis fidei nr̃e per¬
fectionẽ imitatꝰ. qui uoce dñi audita exi det̾ra
tua adecognatione tua mox parut. Qui sũ ab igne
caldeoꝵ merito fidei saluatus ẽ. sic iste ab incenti¬
uis uitioꝵ diuino munere ereptus atque a camino
babilonici tyranni ꝑquẽ diabolus exprimit᷑ rore

Expanded text:
copatum coactus habuit, id ipsum peregrino et copatum coactus habuit, id ipsum peregrino et viatori cuicumque patuit. Nec terrenis fructibus frui concupivit, quia et Adam vetiti pomi gustu de paradyso eiectum recoluit et ad lignum vitae, in medio paradysi plantatum, pervenire desideranter optavit. Et ut brevi epilogo infinita, quae hinc possunt dici, complectar, mundum cum omnibus quae in eo videntur detestabilibus quasi purgamenta et quisquilias contemsit solamque Christi pulchritudinem adamavit. Qui etiam inferiora veteris ac novi testamenti praecepta supergrediens, in primo iuventutis flore id quod summum est adimplevit, Abrahae principis fidei nostrae perfectionem imitatus, qui voce Domini audita: Exi de terra tua et de cognatione tua, mox paruit. Qui sicut ab igne Chaldeorum merito fidei salvatus est, sic iste ab incentivis vitiorum divino munere ereptus atque a camino Babylonici tiranni, per quem diabolus exprimitur, rore
Abbreviated transcription (Latin):
&si iteneris nec essitas ita expeciit cõcauis
manib natu satis fecit. quia co&ũ illud auste¬
rũ quod peniculo infusũ suus bibit dñs ab amo
suo nequaquã remouit. Simulq illud quod
exitinere fatigatus de situla samaritane
aquã bibere desiderauit.
Culor equorũq copia ornam̃tis discolo¬
ribus faltratas omnino nõquesiuit. quãuis
plurimã partẽ orbis p̃dicãdo cu ierit quia
illud officiũ sibi in iũctũ pedes more apłico
ad impleuit. Et si labor iteneris aud infirmi¬
tas senectutis iãfess a his egut uilis a selli ter¬
ga insidens humilitatis exẽpla. quȩ xp̃s cul¬
toribꝰ suis relinquerat nomo misit.
undam̃ta urbiũ muralia quȩ acam decelesti¬
bus desperato primũ in t̾ra ex trui coepta sũt.
huic quasi pere grino cotide hinc transituro pro
re terea hostioꝵ ualuas quib in opes arcent᷑
clausas haberehorruit qr &si hostiolũ ad ȩpis¬

Expanded text:
et si iteneris necessitas ita expetiit, concavis et si iteneris necessitas ita expetiit, concavis manibus naturae satisfecit, quia acetum illud austerum, quod peniculo infusum suus bibit Dominus, ab animo suo nequaquam removit simulque illud, quod ex itinere fatigatus de situla Samaritanae aquam bibere desideravit. Mulorum equorumque copias ornamentis discoloribus faleratas omnino non quaesivit, quamvis plurimam partem orbis praedicando circumierit, quia illud officium sibi iniunctum pedes more apostolico adimplevit. Et si labor iteneris aut infirmitas senectutis iam fessa his eguit, vilis aselli terga insidens, humilitatis exempla, quae Christus cultoribus suis relinquerat, non omisit. Fundamenta urbium muralia, quae a Cain de caelestibus desperato primum in terra exstrui coepta sunt, huic quasi peregrino, cotidie hinc transituro, proPraeterea ostiorum valvas, quibus inopes arcentur, clausas habere horruit, quia, etsi ostiolum ad epis
Abbreviated transcription (Latin):
aedificationẽ felicut̃ cõdonauit.
emmos & iã ac uestes olosericas obrizo inbrat¬
tecis tenuato cõtextas nechabuit nechabere
uoluit quia pannos illos quibꝰ dñs eius in p̃¬
sepio tertus ẽ cõsidera uit. Indignũq dux̃ mi¬
les p̃tiosis uti uestibus cuiꝰ. rex indum̃tis oꝑ¬
tus est uilib Sedpro illis carnas ȩdomande
ac tegende gra aspero cilicio ẽ cir cũ tectus
etbis deniq pudorẽ aliqiđ dicere exqͥsitis
qͦs omnino ore non atigit quia hor deũ rus¬
ticoꝵ animaliũ eduliũ cinere mixtũ man¬
ducãs eiꝰ m̃sura ꝑ modica suũ corpus culũ
sustortauit potius quã saginauit.
asa pra&ereti p̃ciosa magra põderis ac deco¬
ris quibꝰ epule potentibus huiꝰ scłi inferunt᷑
omnino post posuit. quia cibis hordei quo
usus ẽ ftrcula nequa quã talia reqͥrit.Sed
& uina ex quisita quae gemmatis auratisq
ac ꝑ lucidis a quibus dam auriunt᷑ potulis
nõ atigit sed a quae gustũ uas culo neglecto

Expanded text:
aedificationem fideliter condonavit. Gemmas etiam ac vestes olosericas, obrizo in bratteas tenuato contextas, nec habuit nec habere voluit, quia pannos illos, quibus Dominus eius in praesepio tectus est, consideravit. Indignumque duxit miles pretiosis uti vestibus, cuius rex indumentis opertus est vilibus, sed pro illis carnis edomandae ac tegendae gratia aspero cilicio est circumtectus. De cibis denique pudor est aliquid dicere exquisitis, quos omnino ore non attigit, quia hordeum, rusticorum animalium edulium, cinere mixtum manducans, eius mensura permodica suum corpusculum sustentavit potius quam saginavit. Vasa praeterea pretiosa magni ponderis ac decoris, quibus epulae potentibus huius saeculi inferuntur, omnino postposuit, quia cibus hordei quo usus est fercula nequaquam talia requirit. Sed et vina exquisita, quae gemmatis auratisque ac perlucidis a quibusdam hauriuntur poculis, ore non attigit, sed aquae gustum, vasculo neglecto,
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ utꝓximũ sic nos ipsos diligtmus. Sed
in primo mandato mensura nulla ponit᷑
quia ex toto fieri p̃cipitur. In scđo uero modus
amandus dicitur. cũ sic nos diligi iub&ur. Er¬
go discutiamus si nos met ipsos iuire amamus. Nam
qui iniquitatẽ diligit. animã suã odit. . qͥ
animã suã odit. neminẽ diligit. Frgo si ad
cõturberniũ malignitatis ac peccandi soci¬
etatẽ cõtribules uocamus ꝓcul dubio .X. nos ipsos
⁊ illos uocamus no amamus und̃ ut in ꝓximis nr̃ȩ
dilectio sit sincera. primũ nr̃ae uita amalis remo¬
ta. & om̃ib sit bonas ornata. Atq ad hoc anob
fr̃es am̃tur ut nob̾ sacrȩ religionis cõsorcio soci¬
entur.
ter go caritatẽ frat̾nitatis ꝑfectã habramꝰ
bona quȩ nobis fier uolumus frĩb faciamꝰ.
tquȩ pati refugimus aliis nullatenus infe¬
ramus. Elemosinarũ uero opera ꝓut possumꝰ
hylanter faciamus qr qui eas feceñt in extre¬
mo ex amine maximã laudẽ ad epturos

Expanded text:
ut proximum sicut nos ipsos diligamus. Sed in primo mandato mensura nulla ponitur, quia ex toto fieri praecipitur. In secundo vero modus amandi dicitur, cum sicut nos diligi iubetur. Ergo discutiamus, si nosmet ipsos iure amamus. Nam qui iniquitatem diligit, animam suam odit, et qui animam suam odit, neminem diligit. Ergo si ad contubernium malignitatis ac peccandi societatem contribules vocamus, procul dubio et nos ipsos et illos non amamus. Unde, ut in proximis nostra dilectio sit sincera, primum nostra vita a malis remota et omnibus sit bonis ornata atque ad hoc a nobis fratres amentur, ut nobis in sacrae religionis consortio socientur. Ut ergo caritatem fraternitatis perfectam habeamus, bona quae nobis fieri volumus fratribus faciamus, et quae pati refugimus, aliis nullatenus inferamus. Aeleinosinarum vero opera, prout possumus, hilariter faciamus, quia qui eas fecerint, in extremo examine maximam laudem adepturos
Abbreviated transcription (Latin):
frat aut̃ maximiano maxentius huiꝰ ipsius maximiani gener homo ꝑ
nitiose ac male male m̃tis. adeo suꝑb & c̾tumax: ut neq patre neq
socerũ solit̾ sit adorare. Et idcirto utriq inuisus fuit. Constantius
qͦq filius erat c̃stantinꝰ. scĩssimꝰ adolescens. ullo fastigio digssimꝰ qui
insigni & decore abitu corporis. undustria militari. iꝓbis morib &
comitate singulari. amilitib amar& apͥuatis ioptara Eratꝰ tunc¬

Expanded text:
erat autem Maximiano erat autem Maximiano erniciosae ac malae mentis, adeo superbus et contumax, ut neque patrem, neque socerum solitus sit adorare. Et idcirco utrique invisus fuit. Constantio quoque filius erat Constantinus, sanctissimus adolescens, et illo fastigio dignissimus, qui insigni et decoro habitu corporis, et industria militari, et probis moribus, et comitate singulari, a militibus amaretur, a privatis et optaretu
Abbreviated transcription (Latin):
Ille uͦ aiebat ei indecens eẽ: si pꝰ tantã sub limis fastigii claritatẽ.
in humilis uite tenebras decidiss Et minꝰ tutũ qđ intã longo ĩpio
multoꝵ sibi odia quesiss Nerua .ui. uno anno ĩꝑante cũ pondus.
&curã tantarũ rerũ. uł euate. uł insollentia ferre ñ querer&. ab¬
irisse gubnaculũ rei publice. atq. aopͥuata urtã relisse: inqua csenuerat
parent̾. atille qͥorbẽ totũ iã ipse inuenerat. cm̃ sibi aut nħł pt̃ nom̃. aut
nores qͥsꝰ aduimĩto. Int duos facile posse c̃cordia fuari int̃ qͥtuo pares
delicate ĩparent. Elis auditis senex languidus qͥiã imaximiani senis uit¬
teras acceꝑat scribentis. quecũq locutꝰ fuiss ⁊ didic̃at augeri. ab eo exer¬
citũ. lacrimabundus. fiat inqͥt si hoc plac&. Superat ut cõmatru c̃silio
quiequit ne fecerimꝰ: ita plane. Nã illoꝵ filios nuncupari necesse est

Expanded text:
ille uero aiebat et indecens esse, si post tantam sublimis fastigii claritatem ille uero aiebat et indecens esse, si post tantam sublimis fastigii claritatem in humilis uitae tenebras decidisset, et minus tutum, quod in tam longo imperio multorum sibi odia quaesisset: Neruam uero uno anno imperantem, cum pondus et curam tantarum rerum uel aetate uel insolentia ferre non quiret, abiecisse gubernaculum rei publicae atque ad priuatam uitam redisse, in qua consenuerat.parentur. at ille, qui orbem totum iam spe inuaserat, quoniam sibi aut nihil praeter nomen autnores, qui sint adiumento: inter duos facile posse concordiam seruari, inter quattuor pares delicate imperarent. his auditis senex languidus, qui iam et Maximiani senis litteras acceperat scribentis quaecumque locutus fuisset. et didicerat augeri ab eo exercitum, lacrimabundus \'fiat\' inquit \'si hoc placet\'. supererat ut communi consilio quicquid nos fecerimus? — \'ita plane. nam illorum filios nuncupari necesse est\'.
Abbreviated transcription (Latin):
tus repente inpalatio. mesticia ⁊ lacrime. indicũ trepidatio. ⁊ si¬
lentiũ. Tota ciuitate iã ñmͦ mortuũ: s &iã sepultũ dicebant
Cũ repente mane pꝰtridie ꝑuagari fama qđ uiuero. demesticoꝵ
ad iudicũ uultꝰ alacritate mutari. Nõ aefuer̃ qͥstispicarentur
celeri mortẽ eius dests tesar uentr&: nequit forte amiliteb¬
tota egritudine tabuiss Et ille idib decebrib morte sopitꝰ. animã
receꝑat: nec tam̃ totã. Demens ent̃ factꝰ̾ẽ: ita ut certis heris insani¬
r&: certis resꝑiscere itͣ. Nec multis pꝰ dieb cesar adueñ. ñ ut patri
gratularentitr : s ut eũ cager& imꝑiũ credere. Ia cfluxerat nuꝑ
maximiano sene: eũq truerat in iecto armoꝵ ciuiliũ ma&u.
Aggressꝰ ẽ gͦdio clecianũ pͥmũ mollit̾: ⁊ amict. Iã senẽ eẽ dic̃s: iã min
ualidũ & administrande rei publice in abilẽ. Deb̾e illũ reqͥescere
pͥlabores. Simul ⁊exẽplũ nerue ꝓserebat. qͥ ĩꝑiũ traiano tradidiss:

Expanded text:
e, judicum trepidatio, et silentium. Tota civitate jam non modo mortuum, sed etiam sepultum dicebant, cum repente mane postridie pervagari fama quod viveret, domesticorum ac judicum vultus alacritate mutari. Non defuerunt qui suspicarentur celari mortem ejus, donec Caesar veniret, ne quid forte a militibtoto aegritudine tabuisset. et ille Idibus Decembribus morte sopitus animam receperat, nec tamen totam. demens enim factus est, ita ut certis horis insaniret, certis resipisceret. Nec multis post diebus Caesar aduenit, non ut patri gratularetur, sed ut eum cogeret imperio cedere. iam conflixerat nuper <cum> Maximiano sene eumque terruerat iniecto armorum ciuilium metu. aggressus est ergo Diocletianum primum molliter et amice, iam senem esse dicens, iam minus ualidum et administrandae rei publicae inhabilem: debere illum requiescere post labores. simul et exemplum Neruae proferebat, qui imperium Traiano tradidisset.
Abbreviated transcription (Latin):
ad orilinẽ nerũ. łligͥ. scelere ꝑparato die clecianꝰ eũ iã felicitas
abeo recessiss&s ꝑrex̃ statĩ romã ut illic uicennaliũ diẽ celebrar&.
cim dies tolerare ñpotuit : ut rome potius quã rauenne ꝓceder&
c̃sul S& ꝓfectꝰ hieme seuiente frigore atq imbrib uerb̾atꝰ morbũ
leuẽ ac ꝑpauũ traxẽ : uexatꝰq ꝑ omnẽ Nit̾lecticã plurimũ ueebat᷑
Sic estate trans acta ꝑ circuitũ ripe strige nicomediã ueñ. mor¬
bo iã graui insurgente. Qđ cũq se p̾mi uidera& platus ẽ tam̃ ut cir¬
tũ quẽ fecerat dedicar&. anno pꝰ uicennalia reploo. De ind ita lan

Expanded text:
ad ordinem rerum. Hoc igitur scelere perpetrato Diocletianus, cum iam felicitas ad ordinem rerum. Hoc igitur scelere perpetrato Diocletianus, cum iam felicitas ab eo recessisset, perrexit statim Romam, ut illic uicennalium diem celebraret, cim dies tolerare non potuit, ut Romae potius quam Rauennae procederet consul, sed profectus hieme saeuiente, frigore atque imbribus uerberatus morbum lenem, at perpetuum contraxit uexatusque per omne iter lectica plurimum uehebatur. sic aestate transacta per circuitum ripae Istricae Nicomediam uenit morbo iam graui insurgente: quo cum se premi uideret, prolatus est tamen, ut circum quem fecerat dedicaret anno post uicennalia repleto. deinde ita lan
Abbreviated transcription (Latin):
uicteriis scłm cũ suis t̾rorib triũphasu. Quã iocundũ illut specta¬
culũ dõ fuit: cũ uictorẽ te c̃ner&: ñcandidos equos. aut ĩmanes
elefantos.s. ipsos potissiũ triũphatores currui tuo sub iugantẽ
Hic ẽ uerꝰ truiphꝰ. cũ dñatores dñant᷑. Uicti enĩ tua uirtute ac sub¬
iugati s̃. quando quidẽ nefanda iussione c̃tẽpta. om̃is apparat
ae t̾riculas tirannice potestatis: fide stabili .t robore animi ꝓfli¬
gasti. Nichil adũs te ũb̾a. nͥh ungule. nͥh ignͥs. nͥh ferrũ. nͥh ua¬
ria torñtoꝵ gn̾ra ualuer̃. Adimere tͥ fidẽ ac deuotionẽ nulla uis
null lupꝰ decastris celestib rapiat. nulł laquȩus inducat. nullꝰ
dolor iunc̃t. nullꝰ cruciatꝰ affligat. Deniq p illas nouẽ głorissima
ampluis ꝓuocare: ne iã sumeres. Quã lic& non accepis inp̃senti. tam̃
in tegra tͥ ꝓututib tuis imerits: in regno dñi reseruat᷑. Se redeam

Expanded text:
m cum suis terroribus triumphasti. quam iucundum illud spectaculum deo fuit, cum uictorem te cerneret non candidos equos aut immanes elephantos, sed ipsos potissimum triumphatores currui tuo subiungentem! hic est uerus tIiumphus, cum dominatores dominantur. uicti enim tua uirtute ac subiugati sunt, quandoquidem nefanda iussione contempta omnes apparatus ac terriculas tyrannicae potestatis fide stabili et robore animi profligasti. nihil aduersus te uerbera, nihil ungulae, nihil ignis, nihil ferrum, nihil uaria tormentorum genera ualuerunt: adimere tibi fidem ac deuotionem nulla uis nullus lupus de castris caelestibus rapiat, nullus laqueus inducat, nullus dolor uincat, nullus cruciatus affligat. denique post illas nouem gloriosissimas amplius prouocare, ne iam sumeres: quam licet non acceperis in praesenti, tamen integra tibi pro uirtutibus tuis et meritis in regno domini reseruatur. sed redeamus
Abbreviated transcription (Latin):
i bi colũnafuerat crecta cũ iouis signo. Go ꝑ git᷑. Cõciomilitũ c̃uocat᷑. Inquit
sꝗmex cũ lacrimis. alloqͥt milite se inualidũ eẽ requiẽ pꝰ labores petere. im¬
piũ ualidioribꝰ trađe alioscesares subrogare. Sũ ma oĩmũ expectatio

Expanded text:
ibi columna fuerat erecta cum Iouis signo. eo pergitur. contio militum conuocatur. incipit ibi columna fuerat erecta cum Iouis signo. eo pergitur. contio militum conuocatur. incipit senex cum lacrimis, alloquitur milites: se inualidum esse, requiem post labores petere, imperium ualidioribus tradere, alios Caesares subrogare. summa omnium expectatio
Abbreviated transcription (Latin):
iudicã. Ita fi& ut ego ñ possim facere quȩ uelim. Eos .gͥ. oportos nun¬
cupari. qui sint inmea potestate qͥ timeant. qͥ nͥhfatiant. nsi mõ
iussu. Iuosi gͦ faciemus: Seuerũ inquit. Illũ ne saltatorẽ. tu¬
militib fidelit p̃buit. & eũ miss admaximianũ. ut ab eo induatur
Esto. alterũ quẽ dabis: Punc inquit. ostendens daiã adulescen¬
ititi tẽ quendã semi barbarũ quẽ recens usse¬
rat maximianũ uocari de suo nomine
iã &psi dio clecianꝰ nom̃ exparte muta¬
uerat hominis causa quia maximianus
fidẽ suma religione p̃stabat. Quis ẽ hic
gun iꝑii susceptur es ego satis laboraui ⁊ puidi quę admodũ me ampante
res publica staras incolumis. Siquid accesserit aduersi: mta culpa ñ eriui
in hunc iniũ intẽti gaudebãt. optabat & uota faciebãt. E rat locꝰ alt̾eati
eiuitatẽ ad milia feretria. Incuiꝰ sũmo alaxitiꝰ ipse purpurã sũserat. &

Expanded text:
iudicetur\'. — lita fiet ut ego non possim facere quae uelim. eos igitur oportet nuncupari \'qui sint in mea potestate, qui timeant, qui nihil faciant nisi meo iussu\'. — \'quos ergo faciemus?\' - \'Seuerum\' inquit. — \'illumne saltatorem temilitibus fideliter praebuit, et eum misi ad Maximianum, ut ab eo induatur. D. Esto. Alterum quem dabis? G. Hunc, inquit, ostendens Daiam adolescentem quemdam semibarbarum, quem recens jusserat Maximianum vocari de suo nomine. Jam et ipsi, Diocletianus nomen ex parte mutaverat ominis causa quia Maximianus fidem summa religione praestabat. D. Quis est hicii suscepturus es. ego satis laboraui et prouidi quemadmodum me imperante res publica staret incolumis. si quid accesserit aduersi, mea culpa non erit\'. in hunc unum intenti gaudebant, optabant et uota faciebant. erat locus altus extra ciuitatem ad milia fere tria, in cuius summo Maximianus ipse purpuram sumpserat, et
Abbreviated transcription (Latin):
llius opitita iãnunc requiesco sub umbra
Quẽ uoluie colui. quesiui. sẽ ꝑ amaui.
Ipsius atque michi dulcescit gurture fructꝰ
Cuius amor ꝓpriis mẽ bris. nunc optime testis:
Concedit gratos nimia dulcedine sonos.

Expanded text:
llius optata iam nunc requiesco sub umbra, Quem volui, colui, quesivi, semper amavi. Ipsius atque michi dulcescit gutture fructus, Cuius amor propriis membris nunc pulvere tectis Concedit gratos nimia dulcedine somnos.
Abbreviated transcription (Latin):
ominino comparacioni coequandũ qđ aepeatore
nr̃o ꝓnob̾ seruiciis compensatur: dũ breui atq
paruo tẽporis spacio finuntꝰ labores. quos ꝓdileo¬
cione ipsius suftinemꝰ consideracione. refrigeri
nos oporte t libenti arimo tolerare. psents arte
sacerdotũ gentis illius conterimur qđ post posias
salutis suę suffragiis atq redẽptoris nr̃a contem¬
nentes seruicia. uicioꝵ foederibꝰ in grauantur
quibꝰ ad p̃parandã salutẽ quandoquidẽ tantonos
ne cesse ẽ inportunis p̃dicacionibis inminere
quantum nos ꝑfecte negotiationis creditorum nobis ta¬
lentorum duplicat ad signatio. atq dnĩce uocis ad susci
piendam eius requiẽ ꝑsuadet assertio. Suggestũ ẽ nãq
nobis eo qđ p̃sbiteri. seudiaconi aliquem sacerdotalis of¬
fici post suas ordinationes inlapsum inquinantur. et ꝓpt̃̾ea
nimio merore fraternitatem tuã ad stringi uelle que pas¬

Expanded text:
omnino comparationi coaequandum, quod a Creatore omnino comparationi coaequandum, quod a Creatore nostro pro bonis servitiis compensatur, dum brevi atque parvo temporis spatio finiuntur labores, quos pro dilectione ipsius sustinemus; consideratione refrigerii non oportet libenti animo tolerare praesentis vitae sacerdotum gentis illius conterimur, quod postpositis salutis suae suffragiis, atque Redemptoris nostri contemnentes servitia, vitiorum foederibus ingravantur. Quibus ad praeparandam salutem, quandoquidem tanto nos necesse est importunis praedicationibus imminere, quantum perfectae negotiationis, creditorum nobis talentorum duplicat assignatio, atque 723 Dominicae vocis ad suscpiendam eius requiem persuadit assertio. Suggestum est namque nobis eo quod presbiteri seu diaconi alii que sacerdotalis officii post suas ordinationes in lapsum inquinantur et propterea nimio merore fraternitatem tuam adstringi uelle que pas
Abbreviated transcription (Latin):
in fans. necdũ quadragenarium dierum excedens
numerum dum ab eato amando benediceretur am̃dul
ceqđ necdum corporis usudidicerat ptanti peda gogi
merito declarando. clara uoce post sacre finẽ orationi
ꝓnunti auit. Ut uero p̃dictȩ locutionis nr̃ae ad serto de¬
terso dubietatis nubilo confirmetur. p̃fatam epistolã
euisdem pape adbeatũ amandi dirtee lam huic nr̃o
sermoni subiungere placuit. Euiꝰ iste modusẽ
studio pietatis congestam epistolam susci pientes.
animos nr̃os peleuare cognoscitur & ippe qm̃ hitius
scłi fluctuagas atq transitorias despuoiens. oblec¬
dõ nr̃o obsequiis tribuuntꝰ appe tere certi est.
Exrelacione igit̾ iuxta tenorẽ duȩ̨ frat̃nitatis
epistole latoris p̃senciũ laboꝵ tuoꝵ certamen
cognoumꝰ. & quibꝰ celestis patriȩ ascensũ humili¬
atis m̃tibꝰ atq contritis corporibꝰ uob futuroꝵ
gaudioꝵ largienda s̃ munera: Nam cũsit nullȩ

Expanded text:
infans, necdum adhuc quadragenarium dierum excedens infans, necdum adhuc quadragenarium dierum excedens numerum, dum a beato Amando benediceretur, 'Amen' dulce, quod necdum corporis usu didicerat, pro tanti pedagogi merito declarando clara voce post sacrae finem orationis pronuntiavit. Ut vero praedictae locutionis nostrae adsertio, deterso dubietatis nubilo, confirmetur, praefatam epistolam usdem papae ad beatum Amandum directam huic nostro sermoni subiungere placuit, cuius iste modus estudio pietatis congestam epistolam suscipientes, animos nostros relevare cognoscitur, quippe quoniam huius saeculi fluctivagas atque transitorias dispiciens oblecino Deo nostro obsequiis tribuuntur appetere certa est. Ex relatione igitur iuxta tenorem tuae fraternitatis epistolae latoris praesenticognovimus, ex quibus coelestis patriae ascensum humilitatis mentibus, atque contritis corporibus, vobis futurorum gaudiorum largienda sunt munera. Nam, cum sit nulli
Abbreviated transcription (Latin):
uulgarentur. Ihuius insuꝑ fine uoluminis qđ uno quidem
ta sinodalia. suamq erga ipsum benignã dilectio¬
nemsatis ab undeq monstrauit. hacne ad flictionum
angorib coartatus apio m̃tis suȩ ꝓposito recederet
admonuit et sermonib: insuꝑ exortatorus ad toleran¬
tiam tribulationũ quib: a contrariis diuine religionu
presbiteris. seudiaconib aliisq sacerdotalis officii
ministris grauabatur anima restuduit . Pro quorum
postea augescentib indeterius sceleratorũ actuum
incorrigibilib excessib sicut librũ uite eiꝰ legentib
liquet &iam cathedram ep̃i sibi commissi deseruit
pulueremq pedum suorũ suꝑ contemptores suȩ
p̃dicationis iuxta euuangłicũ dñi p̃ceptũ intesti¬
monium illis excutiens ad loca alit demigrauit.
Preterea etiam iam dictus aplicus eiusdem patris
cure sigebertũ dagobertifiliũ: regẽ uidelicet
francorũ cõmendare scuduit qui olim ad huc

Expanded text:
vulgarentur. In huius insuper fine voluminis, quod uno quidem vulgarentur. In huius insuper fine voluminis, quod uno quidem ta synodalia suamque erga ipsum benignam dilectionem satis abundeque monstravit, ac ne adflictionum angoribus coartatus a pio mentis suae proposito recederet, admonuit et sermonibus insuper exhortatoriis ad tolerantiam tribulationum, quibus a contrariis divinae religioni presbiteris seu diaconibus aliisque sacerdotalis officii ministris gravabatur, animare studuit. Pro quorum postea augescentibus in deterius sceleratorum actuum incorrigibilibus excessibus, sicut librum vitae eius legentibus liquet, etiam cathedram episcopii sibi commissi deseruit, pulveremque pedum suorum super contemtores suae praedicationis iuxta euangelicum Domini praeceptum in testimonium illis excutiens, ad loca alia demigravit. Praeterea etiam iamdictus apostolicus eiusdem patris curae Sigebertum, Dagoberti filium, regem videlicet Francorum, commendare studuit, qui olim adhuc