comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
garis michi. Q oblita es legis ditur: obliuiscar filio¬
rum tuorum & ego. Secundum multitudinẽ eoꝵ
sic peccauerunt michi: glam eoꝵ ad ignominiam
cõmutabo. Peccata popłi mei comedent. & ad iniqui¬
tatem eoꝵ subleuabunt animas eoꝵ. Et erit sicut
popłs sic sacerdos. & uisitabo suꝑ eum uias eius. &
cogitationes eius reddam ei. Et comedent & non sa¬
turabuntur. fornicati sunt & non cessauerunt. qm̃
dñm ddereliquerunt in non custodiendo. Hec cauete
fr̃s. & bona semper agere festinate. qͥa in hoc cognos¬
cent omnes dicit dominus. qm̃ mei estis discipuli:
si dilectionẽ habueritis adinuicem. Bonũ est nãq
proculdubio. & omnib timentib dm desiderabile.
cobibere dissensiones & alt̾tationes. frĩbq subueni¬
re. & inuicem non inuidere. sed adiuuare. Nos ergo
qui discipuli dni & dici & esse cupimus. portare
eis insidias aut foueas prȩparare: qͥa talionem

Expanded text:
garis mihi. Et oblita es legis Dei tui, obliviscar filiogaris mihi. Et oblita es legis Dei tui, obliviscar filiorum tuorum et ego. Secundum multitudinem eorum sic peccaverunt mihi, gloriam eorum ad ignominiam commutabo. Peccata populi mei comedent, et ad iniquitatem eorum sublevabunt animas eorum. Et erit sicut populus sic sacerdos, et visitabo super eum vias ejus, et cogitationes ejus reddam ei. Et comedent et non saturabuntur, fornicati sunt et non cessaverunt, quoniam Dominum dereliquerunt in non custodiendo . » Haec cavete, fratres, et bona semper agere festinate, quia in hoc cognoscent omnes, dicit Dominus, quoniam mei estis discipuli si dilectionem habueritis adinvicem. Bonum est namque proculdubio, cohibere dissensiones et altercationes, fratribusque subvenire, et invicem non invidere, sed adjuvare. Nos ergo qui discipuli Domini et dici et esse cupimus, portare eis insidias aut foveas praeparare, quia talionem
Abbreviated transcription (Latin):
center forte ꝑibitis. Qui autem ex ur̃o collegio fue
nt. & ab auxilio ur̃o se subtraxerit: magis scisma¬
ticus & non sacerdos esse probabitur. Ecce inquit
propħa quam bonum. & quam iocundum: habita¬
re fr̃s inunũ. Illi uͦ in unum non habitant. qui
a frm̃ solatio se subtrahunt. aut qͦd deterius. ẽ. fr̃ib
insidias preparant. aut laqueos ponunt. De his
enim & eorum similib. dñs ꝑ osee propħam loqͥtꝰ
dicens. Propt̾ uos lugebit terra. & infirmabitur
omnis qͥ habitat in ea. in bestia agri & in uolucre
cȩli. sed & pisces maris congregabuntur. Uerun¬
tamen unusquisq non iudicet. & non arguatur
uir. Popłs enim tuus sicut hi qui contradicunt sa¬
cerdoti. & corrues hodie. & corruet etiam propħa
tecum. Nocte feci tacere matrem tuam: conticuit
popłs m̃s. eo quod non habuerit scientiam. Quia
tu scientiam reppulisti. repellam te ne sacerdotio fun¬

Expanded text:
center forte peribitis. Qui autem ex vestro collegio fuerit center forte peribitis. Qui autem ex vestro collegio fuerit et ab auxilio vestro se subtraxerit, magis schismaticus et non sacerdos esse probabitur. « Ecce, inquit propheta, quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum . » Illi vero in unum non habitant, qui a fratrum solatio se subtrahunt, aut, quod deterius est, fratribus insidias praeparant aut laqueos ponunt. De his enim et eorum similibus Dominus per Osee prophetam loquitur dicens: « Propter vos lugebit terra et infirmabitur omnicoeli, sed et pisces maris congregabuntur; verumtamen unusquisque non judicet, et non arguatur vir, populus enim tuus sicut hi qui contradicunt sacerdoti; et corrues hodie, et corruet etiam propheta tecum. Nocte feci tacere matrem tuam; conticuit populus meus eo quod non habuit scientiam, quia tu scientiam repulisti, repellam te, ne sacerdotio fun
Abbreviated transcription (Latin):
uice in ȩccła estis constituti. ut inter d̃m & homines
legatione fungamini. Siquis autem legationem
urãm impedit. non unius sed multorum profectũ
auertit. Et sicut multis nocet. ita a multis argu¬
endus est: & bonorum societate coercendus. Et
quia cd̃i causam impedit. & statum conturbat eccle:
ideo ab eius liminib eccłe arceatur. Ab homini¬
bus quoꝙ talis est cauendus: & non incõmunio¬
ne fidelium usq ad satisfactionem recipiendus. Est
enim statutum olim: ut qui statum conturbat ȩccłe.
ab eius liminibus arceatur: ne cum fidelibus cõ¬
municet. qui eorum bona auertit. Uos ergo si
dilectionem habueritis adinuicem. & unanimes
fueritis. facile tales suꝑare poteritis. Si uͦ quod
absit discordes fueritis: & canmo dente uos dero¬
dere cȩꝑitis. non solum eos non suꝑabitis s & uo-¬
bis ipsis nocebitis. atq ab eis suꝑabimini. & inno¬

Expanded text:
vice in Ecclesia estis constituti, ut inter Dominum et homines vice in Ecclesia estis constituti, ut inter Dominum et homines legatione fungamini. Si quis autem legationem vestram impedit, non unius sed multorum profectum evertit. Et, sicut multis nocet, ita a multis arguendus est, et bonorum societate arcendus. Et quia Dei causam impedit et statum conturbat Ecclesiae, ideoque ab ejus liminibus Ecclesiae arceatur. Ab hominibus quoque talis est cavendus et non in communione fidelium usque ad satisfactionem recipiendus. Est enim statutum olim, ut qui statum conturbat Ecclesiae, ab ejus liminibus arceatur, ne cum fidelibus communicet qui eorum bona avertit. Vos ergo, si dilectionem habueritis adinvicem et unanimes fueritis, facile tales superare poteritis. Si vero quod absit discordes fueritis, et canino dente vos derodere coeperitis, non solum eos non superabitis, sed et vobis ipsis nocebitis atque ab eis superabimini, et inno
Abbreviated transcription (Latin):
constitutis regiones. alexan¬
der ep̃c. Nulli fr̃s dubiũ
est. quia boni a malis semꝑ
ꝑsecuntur & tribulantur.
Propter qͦd humiliemur
subpotenti manu di. ut liberet nos intempore tri¬
bulationis. Nam sicut leo rugiens circuit quȩrenꝰ
quem deuoret: sic diabolus non cessat circure. &
querere quos ex fidelib ꝑdat. & maxime illos quos
ardentiores in seruitio saluatoris. eiq familiares in¬
uenerit. Hamiliares dico eos. quos sibi sacrari & in
ordine apłatus constitui uoluit. Ipsi enim propo¬
pło interpellant. & popłi peccata comedunt. quia
suis precib & oblationib ea delent atq consumunt.
Oui quanto digniores fuerint. tanto facilius pro
necessitatibꝰ qui clamant exaudiuntur. Multum
enim ut ait beatus iacobus apłs. ualet deprecatio ius¬
ti assidua. Qui enim uos ꝑsequit᷑. ipsum cuiꝰ uice.
legatione fungimini ꝑsequitur: quia sicut ipse
filius di mediator fuit di & hominũ. ita & uos eus

Expanded text:
constitutis regiones, ALEXANDER episcopus. Nulli, fratres, dubium est, quia boni a malis semper persequuntur et tribulantur. Propter quod humiliemur sub potenti manu Dei, ut liberet nos in tempore tribulationis. Nam, sicut leo rugiens circuit quaerens quem devoret, sic diabolus non cessat circuire et quaerere quos ex fidelibus perdat, et maxime illos quos ardentiores in servitio Salvatoris, eique familiares invenerit, familiares dico eos quos sibi sacrari et in ordine apostolatus constitui voluit. Ipsi enim pro populo interpellant, et populi peccata comedunt, quia precibus suis et oblationibus ea delent atque consumunt. Qui quanto digniores fuerint, tanto facilius pro necessitalibus quibus clamant exaudiuntur. « Multum enim ut ait beatus Jacobus apostolus valet deprecatio justi assidua . » Qui enim vos persequitur ipsum cujus legatione fungimini persequitur, quia sicut ipse Filius Dei mediator fuit Dei et hominum, ita et vos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
consentiunt facientibus rei sunt: Onde & beatus
apłoꝵ princeps petrus. in ordinatione scĩ predeces¬
soris nr̃i clementis. instruens clerum & popłm ait.
Si inimicus fuerit clemens alicuii ꝓ actib suis. uos no
lite expectare ut ipse uob̾ dicat. cũ illo nolite amici ẽẽ. s pr¬

Expanded text:
consentiunt facientibus rei sunt. Unde et beatusconsentiunt facientibus rei sunt. Unde et beatusap. 6: B. Petrus in ordinatione sancti praedecessoris nostri Clementis instruens clerum et populum ait: Si inimicus fuerit Clemens alicui pro actibus suis, nolite vos exspectare, ut ipse vobis dicat: Cum illo nolite amici esse; s
Abbreviated transcription (Latin):
plebitis legem xp̃i. Has considerantes pietates. &
pericula uitantes animarum. una cum omnib
dm̃ sacerdotib. qui nobiscũ in hanc sacram con¬
uenerunt urbem. & cum omnibus huius capitis
membris. sicut a beatis apłis & a reliquis scĩs pa¬
trib. & a successorib eorũ accepimus. statuentes
decernimus. omnes qui scõs patres per secuntur.
aut amouere uł dilacerare manifeste nituntur. in¬
fames esse & alienos aliminib eccł̃ȩ usq ad satisfac¬
tionẽ fieri: qͥa sic odit õs eos qui aduersus patres
armantur. ut patrum inuasores uł destructores.
Qui ido infames efficiuntur. qͥa patres ꝑsecunt᷑.
Qa si nec loqui eis licet. quib doctores summi qͥs
ep̃os uocamus. ꝓpter eorum scelera aduersantur:.
quantomagis eis qui d̃os infestant. nec consentiendũ
est nec loquendum. ne participes eorum inuenian¬
tur scelexib. quia non solum qui faciunt. sed qui

Expanded text:
put vestrum . » Has considerantes pietates, et put vestrum . » Has considerantes pietates, et pericula vitantes animarum, una cum omnibus Dei sacerdotibus, qui nobiscum in hanc sacram convenerunt urbem, et cum omnibus hujus capitis membris, sicut a beatis apostolis, ac reliquis sanctis Patribus, ac successoribus eorum accepimus, statuentes decernimus, omnes qui sanctos Patres persequuntur, aut amovere vel vel dilacerare manifeste nituntur, infames esse, et alienos a liminibus Ecclesiae usque ad satisfactionem fieri: quia sic odit Deus eos qui adversus Patres armantur, ut Patrum invasores vel destrucQui ideo infames efficiuntur, quia patres persequuntur. Quod si nec loqui eis licet, quibus doctores summi quos episcopos vocamus propter eorum scelera adversantur, quanto magis eis qui eos infestant, nec consentiendum est, nec loquendum, ne participes eorum inveniantur sceleribus; quia non solum qui faciunt, sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
& intelliget ista. intelligens & sciet hec: Quia recte
uiȩ domimni. & iusti ambulabunt in eis: preuaricato¬
res uero corruent in eis. Et ipsa ꝑ se ueritas ait.
Qui uos audit. me audit. Et qui uos sꝑnit. me
sꝑnit. His & aliis fulti quam plurimis dominicis
preceptis. uetantes hominum ꝑditiones. cũ om̃ĩbꝰ hiiꝰ
scẽ sedis quam dñs caput totius eccłie constituit
membris. talia fieri prohibemus. ne confundatur
populus domini ineternũ. Nam & a predecȩssorib
nrĩs inhibitum legimus: ut nemo contristet doc¬
tores. neq accusationem aduersus eos suscipiat.
mentis popłm instruens. ait. Quicumq contrista¬
uerit doctorem ueritatis. peccat᷑ in xp̃m: & patrem
omnium exacerbat dm. Propt̃ qͦd uita carebit. Et
doctor gentiũ inquit. Si preoccupatus fuerit homo
in aliquo delicto: uos qui spũales estis sustentate il¬
lũ in spũ lenitatis. considerans te ipsum. ne & tu
tempteris. Alter alterius onera portate: & sie adim

Expanded text:
lligens et sciet ea? Quia rectae viae Domini, et justi ambulabunt in eis , » praevaricatores vero corruent in eis. Et ipsa per se Veritas ait: « Qui vos audit me audit, et qui vos spernit me spernit . » His et aliis fulti quamplurimis Dominicis praeceptis, vitantes hominum perditiones, cum omnibus hujus sanctae Sedis, quam Dominus caput totius Ecclesiae constituit, membris, talia fieri prohibemus, ne confundatur populus Domini in aeternum. Nam et a praedecessoribus nostris inhibitum legimus, ut nemo contristet doctores, neque accusationem adversus eos suscipiat. mentis populum instruens, ait: Quicunque contristaverit doctorem veritatis peccat in Christum, et Patrem omnium exacerbat Deum, propter quod vita carebit; et doctor gentium inquit: « Si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, sustentate illum in spiritu lenitatis, considerans teipsum, ne et tu tenteris, alter alterius onera portate, et sic
Abbreviated transcription (Latin):
est: quare paulus apłs ait. ex ipso. & ꝑ ipsum & in
ipso sunt omnia: Si unitas non est: qͣre exipso po¬
suit. & non exipsis astruxit: Si enim certo certius
uolueritis unitatem trinitatis agnoscere: a sepe
dicto doctore gentium apł̃o. potestis uniuersa con¬
discere. & sequi catholicam fidem: & horũ res¬
gere & docere domino adiuuante plenit̾ potestis.
posuimus. ut in eius confessione fidelit̾ ꝑseueremus:
& domino auxiliante bonum finem habere meream᷑.
Quicumq gͦ uoluerit esse amicus scłi huiꝰ: inimicꝰ
di constituitur. Aut putatis quia inanit̾ sc̃pͥtura
dicit. ad inuidi am concupiscit sp̃s. qui habitat in
uobis: Maiorem autẽ dat grãm. propter qͦd dicit᷑.
D̾s suꝑbis resistit: humilib autẽ dat gram. Subditi
igitur estote do: resistite autem diabolo. & fugiet a
uobis. Appropinquate dño:. & appropinquabit uo¬
bis. Emundate uobis manus peccatores: & puri¬

Expanded text:
est, quare apostolus Paulus ait: Ex ipso, et per ipsum, et in est, quare apostolus Paulus ait: Ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia ? Si unitas non est, quare, ex ipso, posuit, et non, ex ipsis, astruxit? Si enim certo certius volueris unitatem Trinitatis agnoscere, a saepe dicto doctore gentium apostolo poteris universa condiscere, et sequi catholicam fidem, et Arianot docere, Domino adjuvante, pleniter potestis. posuimus, ut in ejus confessione fideliter perseveremus, et, Domino auxiliante, bonam fidem habere mereamur. « Quicunque voluerit esse amicus saeculi hujus, inimicus Dei constituitur. An putatis quia inaniter Scriptura dixit: ad invidiam concupiscit spiritus qui habitat in vobis? Majorem autem dat gratiam, propter quod dicitur: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Subditi igitur estote Deo, resistite autem diabolo et fugiet a vobis. Appropinquate Domino et appropinquabit vobis. Emundate vobis manus, peccatores, et puri
Abbreviated transcription (Latin):
re seruis suis. que oportet fieri cito: Si unitas
tarato trium ꝑsonarum & nominũ numero intro¬
duxit. Si trinitas ñ est: quare indeuteronomio
dicit dominus. ds ur̃: hic est ds: Si unitas ñ est:
quare hic est dixit. & non hi sunt plurali numero
designauit: Si trinitas non est: quare in eode
dicitur libro. dominus. d̾s tuus. d̃s magnus et
potens est: Si unitas non est: quare magnus &
potens pluraliter non nominatur& Si trinitas
non est: cur tobi cum filium suum in rages ciui¬
tatem cum raphael angło muteret. benedicens eos
ita dixisse docetur. ds abraham. & os isaac & d̾s iacob.
ipse impleat benedictionem suam in uobis: Si
unitas non est.quare ipse impleat dixit. & non ipsi
impleant intimauit: Postremo si trinitas ñ est.
quare dominus discipulos suos in nomine patris.
Si unitas non est: quare in nomine dixit. & non in
nominib prȩcipiendo ꝑdocuit: Si trinitas non

Expanded text:
re servis suis quae oportet fieri cito ? Si unitas re servis suis quae oportet fieri cito ? Si unitas textu trium personarum et nominum introduxit? Si Trinitas non est, quare in Deuteronomio dicitur: Dominus Deus vester hic est, Deus ? Si unitas non est, quare, Hic est, dixit, et non, hi sunt, plurali numero designavit? Si Trinitas non est, quare in eodem dicitur libro: Dominus Deus tuus, Deus magnus et potens est ? Si unitas non est, quare, magnus et potens, et non pluraliter nominatur? Si Trinitas non est, cur Tobias filium suum cum in Rages civitatem cum Raphaele angelo mitteret, benedicens eos, ita dixisse docetur: Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, ipse impleat benedictionem suam in vobis ? Si unitas non est, quare, ipse impleat, dixit, et non ipsi impleant, intimavit? Postremo, si Trinitas non est, quare Dominus discipulos suos in nomine Patris eSi unitas non est, quare in nomine, dixit, et non, in nominibus, praecipiendo perdocuit? Si Trinitas non
Abbreviated transcription (Latin):
octauo cantatur. domine. ds uirtutum. d̾s isrł. in¬
tende adiusitandas omnes gentes: Si unitas nõ
est. quare intende posuit. & non intendite ut predi
catus est intimauit: Si trinitas non est: quare in
d̾s tuus misericors est. & audiet uocem tuam: Siuni¬
tas non est: quare audiet posuit. & non audient in¬
timauit: Si trinitas non est: quare in iesunaue di-¬
citur libro. dominus ds deorum est: Si unitas
non est. quare est dixit. & non sunt more locutio¬
nis induxit: Si trinitas non est: quare helias
dixit: Siiitas non est: quare ostende & non os-¬
tendite posuit:: Si trinitas non est: cur mardoche¬
us orando domine.domine. ds omĩps. omnia in po¬
testate. tua sunt dixit: Si unitas ñ est: quare untua
posuit. & ñ in ur̃a signauit: Si trinitas non est: cur
etiam iudith orando dixit. domine. domine. ds omĩũ
uirtutum. respice inorationem meam:: Si unitas
ds ur̃: ds uerax est: Si unitas non est: quare uerax

Expanded text:
octavo canitur, Domine Deus virtutum, Deus Israel, inoctavo canitur, Domine Deus virtutum, Deus Israel, intende ad visitandas omnes gentes? Si unitas non est, quare intende posuit, et non incatus est, intimavit? Si Trinitas non est, quare in Deus tuus, Deus misericors est, et audiet vocem tuam ? Si unitas non est, quare audiet posuit, et non audient, intimavit? Si Trinitas non est, quare in Jesu Nave dicitur libro: Dominus Deus deorum est ? Si unitas non est, quare est, dixit, et non, sunt, more locutionis induxit? Si Trinitas non est; quare Elias dixit? Si unitas non est, quare, ostende, et non ostendite, posuit? Si Trinitas non est, cur Mardochaeus orando , Domine, domine Deus omnipotens, omnia in potestate tua sunt, dixit? Si unitas non est, quare in tua posuit, et non in vestra, signavit? Si Trinitas non est, cur etiam Judith orando dixit: Domine Deus omnium virtutum, respice in orationem meam ? Si unitas us Deus vester Deus verax est ? Si unitas non est, quare, verax
Abbreviated transcription (Latin):
timauit: Si trinitas non est: cur abraham adili¬
cem mambre sedens.tribus ꝙ occurrens. uni.
dñe ddixit. & non ut uiderat tribus salutationis
cum moysi d̃s abraham. & d̃s isaac. & ds iacob.
tercio diceret. unitatem ostendens. hoc michi no-¬
men est dixit. & non hȩc sunt nr̃a nomina designa¬
uit: Si trinitas non est: quare dauid tertio dixit.
benedicat nos ds̃. ds̃ nr̃. benedicat nos d̃s: Siunitas
non est. quare cum tercio d̾m nominasset. benedicat
dixit. & non benedicant adiunxit: Si trinitas ñ
est:cur isaias denuo dicit. dominus. ds sabaoth. ds
isrł. qui sedes suꝑ cherubim: Si unitas non est: qͣre
qui sedes dixit. & non qui sedetis astruxit: Si unitas
non est. quare in libro regũ dicit᷑. dñe d̾s omĩpotens.
rex isrł. sermones tui fideles sunt: Si unitas non
est. quare tui dicitur. & non ur̃i potius intimatur:
Si trinitas non est: cur inpsalmo quinquagesimo

Expanded text:
timavit? Si Trinitas non est, cur Abraham ad ilitimavit? Si Trinitas non est, cur Abraham ad ilicem Mambre aperte sedenti tribus occurrens, uni Domine dicit, et non ut viderat tribus salutationis cum Moysi, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob tertio diceretur, unitatem ostendens, hoc mihi nomen est, dixit : et non haec sunt nomina designavit? Si Trinitas non est, quare David tertio dixit: Benedicat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus ? Si unitas non est, quare cum tertio Deum nominasset, benedicat dixit, et non benedicant adjunxit? Si Trinitas non est, cur Isaias denuo dixit: Dominus Deus Sabaoth, Deus Israel, qui sedes super cherubim ? Si unitas non est, quare qui sedes dixit, et non qui sedetis astruxit. Si Trinitas non est, quare in Regum dicitur: Domine Deus omnipotens, Deus Israel, sermones tui fideles sunt? Si unitas non est, quare tui dicitur, et non vestri potius intimatur? Si Trinitas non est, cur in psalmo quinquagesimo
Abbreviated transcription (Latin):
apta usib & humanis necessaria infirinitatibꝰ sacra¬
te. infirmos curate. & cȩtera quȩ aduos ꝑtinent di¬
ligenter ꝑficite. Ipse enim saluator tribuendo nob̾
exemplum. discipulis suis ait. In nomine meo de¬
monia eicite. infirmos curate. egros sanate. lepsos
mundate. & cetera. Suꝑ infirmos etiam manus
imponite. & bene habebunt. ioem quoq sc̃ȩ tri¬
nitatis sic docendam a patrib accepimus. uobisq
tradendam subditis destinamus. Ysaias namq
propħa ait. Uidi dñm sabaoth sedentem super
tertio sc̃s dixerunt: Aut si unitas non est: quare
subtrina repetitione unum dm̃ ac dnm̃ intimaue¬
runt e Si trinitas non est: cur in Geneseos libro¬
dicitur. dyxit ds. fecit d̾s. & benedixit ds̃: Si uni¬
tas non est. quare tertio dixit os. & dos plurali
quare inexodo dictum est tertio: dñe. dñe. dñe. mi
dicit. & non miseratores ut plures ostenderet in¬

Expanded text:
apta usibus et humanis necessaria infirmitatibus sacraapta usibus et humanis necessaria infirmitatibus sacrate, infirmos curate, et caetera quae ad vos pertinent diligenter perficite, ipse enim Salvator tribuendo nobis exemplum, discipulis suis ait: « In nomine meo daemonia ejicite, infirmos curate, aegros sanate, leprosos mundate, etc. Super infirmos etiam manus imponite, et bene habebunt . » Fidem quoque sanctae Trinitatis sic docendam a Patribus accepimus, vobisque tradendam subditis destinamus. Isaias namque rex, vidi Dominum Sabaoth sedentem super tertio, sanctus, dixerunt? Et si unitas non est, quare sub trina repetitione unum Deum ac Dominum intimarunt? Si Trinitas non est, cur in Geneseos dicitur: Dixit Deus, fecit Deus, et benedixit Deus ? Si vero unitas non est, quare tertio dixit, Deus, et non deosquare in Exodo dictum est tertio: Domine, domine, domindicit et non miseratores, ut plures ostenderet, in
Abbreviated transcription (Latin):
excoli & uenerari debet. Aquam enim sale con¬
sꝑsam populis benedicimus. ut ea cuncti asꝑsi
sanctificentur ac purificentur: quod & omnib
sacerdotib faciendum esse mandamus. Nam si
dabat: multomagis aqua sale asꝑsa. diuinisꝙ prȩ¬
cibus sacrata. popłm sanctificat atq mundat. Et
si sale asperso ꝑheliseum propham sterilitas aquȩ
sanata est: quantomagis diuinis prȩcib sacratus.
sterilitatem rerum aufert humanarum. & coinqͥ
ne fimbriȩ uestimenti saluatoris. saluatos infir
mos non dubitamus. quantomagis uirtute sacro¬
rum eius uerboꝵ. diuinitus sacrantur elementa.
quib sanitatem corporis & anime humana ꝑcipit
fragilitase His gͦ & aliis instructi documentis.
uota singuloꝵ domini sacerdotes respicite. & in
uirtute sp̃s scĩ diuinis precib. ꝑ ministerium uo¬
bis diuinitus collatum ꝑficerẽ certate: E lementa
quoꝙ: tam ea que prediximus. quam cetera diuinis

Expanded text:
excoli et venerari debet. Aquam enim sale conexcoli et venerari debet. Aquam enim sale conspersam populis benedicimus, ut ea cuncti aspersi sanctificentur ac purificentur, quod et omnibus sacerdotibus faciendum esse mandamus. Nam si dabat, multo magis aqua sale aspersa divinisque precibus sacrata, populum sanctificat atque mundat. Et, si sale asperso per Elisaeum prophetam, sterilitas aquae sanata est, quanto magis divinis precibus sacratus, sterilitatem rerum aufert humanarum, et coinquu fimbriae vestimenti Salvatoris salvatos infirmos esse non dubitamus, quanto magis virtute sacrorum ejus verborum divinitus sacrantur elementa, quibus sanitatem corporis et animae humana percipit fragilitas! His ergo et aliis instructi documentis, vota singulorum Domini sacerdotes respicite, et in virtute Spiritus sancti divinis precibus, per ministerium vobis divinitus collatum, perficere certate. Elementa quoque, tam ea quae praediximus quam caetera divinis
Abbreviated transcription (Latin):
to offerre: quando ait. Accepit iħe panem & be¬
nedixit. deditq discipulis suis dicens. Accipite
& manducate. hoc est enim corpus meũ. qͦd pro
uobis tradetur. Similit̾ postquam cęnauit. accȩ¬
pit calicem. dedit discipulis suis dicens. Acci¬
pite & bibite exeo omnes.quia hic est calix san¬
guinis mei. qui pro uobis fundetur in remissi¬
onem peccatorum. Crimina enim atq peccata¬
atq peccata. oblatis his dñõ sacrificiis delent᷑. idcirco
&passio esꝰ in his cõmemoranda . ẽ. qͥ redept sumꝰ. & sepiꝰ
recitanda. atq hȩc dñõ offe̾nda Talib hostuis delectabit᷑ e
placabit᷑ dñs: & peccata dimittit ĩgñtia. Nichil enim insa¬
crificus maius esse potest. quam corpus & san¬
guis xp̃i:. nec ulla oblatio hac potior est: sed
hȩc omnes precellit. Quȩ pura conscientia dño
ofterenda est. & pura mente sumenda. atqy ab om̃ib
ueneranda. Et sicut potior est cęteris. ita potius

Expanded text:
to offerre, quando ait: Accepit Jesus panem et beto offerre, quando ait: Accepit Jesus panem et benedixit, deditque discipulis suis, dicens: Accipite et manducate, hoc est enim corpus meum, quod pro vobis tradetur. » Similiter postquam coenavit, accepit calicem, deditque discipulis suis, dicens: « Accipite et bibite ex eo omnes, quia hic est calix sanguinis mei, qui pro vobis fundetur in remissionem peccatorum . » Crimina enim atque peccata, oblatis his Domino sacrificiis, delentur, idcirco et passio ejus in his commemoranda est, qua redempti sumus, et saepius recitanda, atque haec Domino offerenda, talibus hostiis delectabitur, et placabitur Dominus, et peccata dimittet ingentia. Nihil enim in sacrificiis majus esse potest quam corpus et sanguis Christi. Nec ulla oblatio hac potior est, sed haec omnes praecellit. Quae pura conscientia Domino offerenda est, et pura mente sumenda, atque ab omnibus veneranda. Et sicut potior est caeteris, ita potius
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmates aut alios iudices adeat. quam ipsos a qͥbus
se lesum estimat conueniat familiarit᷑. & non semel
sed sepissime: ut abeis aut suam iusticiam accipiat.
aut excusationem. Si autem secus egerit: ab ipsis
& ab aliis cõmunione priuetur. tanquã apłoꝵ pa¬
trumq alioꝵ contemptor. De quibus ait propħa.
Erunt quasi non sint. & ꝑibunt uiri qͥ contradi¬
cunt uobis. In sacramentorum quoq oblationibꝰ.
que inter missarum sollemnia dño offeruntur:
passio dñi miscenda est:ut eiꝰ cuius corpus & san¬
guis conficitur: passio celebretur : ita ut repulsis
opmionib suꝑstitionum. panis tantum & uinũ
aqua ꝑmixtum insacrificio offerantur. Non debet
enim ut a patribus accepimus. & ipsa ratio docet.
incalice dñi aut uinum solũ. aut aqua sola offer¬
ri. sed utrumq ꝑmixtum: quia utrũq ex latere
eiꝰ sua inpassione profluxisse legitur: Ipsa uero
ueritas nos instruit calicem & panem in sacramen¬

Expanded text:
primates aut alios adeat judices quam ipsos a quibus primates aut alios adeat judices quam ipsos a quibus se laesum aestimat conveniat familiariter non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam justitiam accipiat aut excusationem. Si autem secet ab aliis communione privetur tanquam apostolorum Patrumque aliorum contemptor. De quibus ait propheta: « Erunt quasi non sint, et peribunt viri qui contradicunt vobis . » In sacramentorum quoque oblationibus, quae inter missarum solemnia Domino offeruntur, passio Domini miscenda est, ut ejus, cujus corpus et sanguis conficitur, passio ceopinionibus superstitionum, panis tantum et vinum aqua permixtum in sacrificio offerantur. Non debet enim, ut a patribus accepimus, et ipsa ratio docet, in calice Domini aut vinum solum, aut aqua sola offerri, sed utrumque permixtum, quia utrumque ex latere ejus in sua passione profluxisse legitur. Ipsa vero Veritas nos instruxit, calicem et panem in sacramen
Abbreviated transcription (Latin):
onfessio
uero non extorqueri debet intalibus. sed potius
sponte prafiteri. Pessimũ est enim de suspicione.
aut extorta confessione quemquam iudicare. cũ
magis inspector cordis sit dñs quam oꝑis. & potiꝰ
requirit cogitationes puras & uoluntates bonas qmͣ
labia mendacia. Unde & dominus ꝑ propħam lo¬
quens ait. Popłs iste labiis me honorat. cor autẽ
corum longe est a me. Peius malũ fore non esti¬
mo: quam xp̃ianos suis inuidere sacerdotib. No¬
uit enim dominus qui sunt eius. Non potest autẽ
humano condemnari ex amine quem d̃s suo reser¬
uauit iudicio. Si omnia namq in hoc uindicata
essent scło. locũ diuina non haberent iudicia. Qd̃
autẽ adalios iudices prius non debeant. quam
ad sacerdotes uł auctores ȩccłiȩ accusare. ita atem¬
pore apłoꝵ & infra obseruatum & definitum in¬
uenimus. Si quis erga epm̃ uł auctores ȩccłiȩ. qu̾ã¬
libet querelam iuste habere crediderit. non prius

Expanded text:
onfessio enim non extorqueri debet in talibus, sed potius sponte profiteri, pessimum est enim de suspicione aut extorta confessione quemquam judicare, cum magis inspector cordis 21 sit Dominus quam operis, et potius requirit Dominus cogitationes puras et voluntates bonas, quam labia mendacia. Unde et Dominus per prophetam loquens ait: « Populus iste labiis me honorat, cor eorum autem longe est a me . » Pejus malum fore non aestimo, quam Christianos suis invidere sacerdotibus. Novit enim Dominus qui sunt ejus. Non potest autem humano condemnari examine, quem Deus suo reservavit judicio. Si omnia namque in hoc saeculo vindicata essent, locum divina non haberent judicia. Quod autem ad alios judices prius non debeant, quam ad sacerdotes vel auditores Ecclesiae accusari, ita a tempore apostolorum et infra observatum et diffinitum inesiae. Si quis erga episcopum vel auctores ecclesiae quamlibet querelam habere justam crediderit, non prius
Abbreviated transcription (Latin):
uinculum suum. & abiit effraim ad assur. & mi¬
sit adregem ultorem. & ipse non poterit sanare
uos. nec soluere poterit a uobis uinculum. Qui
enim sacrilega ꝑsecuntur ꝑsuasione. & lacerare
nituntur ep̃os. ut eos qui domino recte sacrificant.
indubitant̾ eum ꝑsecuntur & dilaniant. cuius ui¬
ce funguntur:Unde ait dominus ꝑiohel ꝓpłiam.
Nunquid ultionem reddidistis michi: Et si
ulciscimini uos contra me: cito uelociter reddam
uicissitudinem uobis suꝑ caput ur̃m. Et per a¬

Expanded text:
vinculum suum, et abiit Ephraim ad Assur, et mivinculum suum, et abiit Ephraim ad Assur, et misit ad regem ultorem, et ipse non poterit sanare vos nec solvere poterit a vobis vinculum . » Qui enim sacrilega persequuntur persuasione et lacerare nituntur episcopos, vel eos qui Domino recte sacrificant, indubitanter eum persequuntur et dilaniant cujus vice funguntur, unde ait Dominus per Joel prophetam: « Nunquid ultionem reddidistis mihi? Et si ulciscimini vos contra me, cito, velociter reddam vicissitudinem vobis super caput vestr
Abbreviated transcription (Latin):
ueret. esset reus maiestatis an ñ ÷ Profecto aut morti
traderetur. aut ꝑpetua notaretur infamia. Si pro
scłi potestatib talia ab hominib fiunt. quid ꝓhis
fieri putatis. de quib d̃ns ait. qui uos tangit. tan¬
git pupillam ocłi mei: Proculdubio hi qui eos ꝑ¬
secuntur: & amouere nituntur iniuste contra
apłicam auctoritatem: si a morte prohibentur di¬
cente dño. nolo mortẽ peccatoris sed ut conuer¬
tatur & uiuat: ꝑ petua tamen notantur infamia.
& exilio digni iudicantur finitimo. de qͥbꝰ a tempo
ꝙ eorũ accusandi ep̃os uł testificandi in eos uocem
obstruimus. qͦs non humanis sed diuinis actibus
mortuos eẽ scimus. De quib dominus loquit᷑ ꝑ
eundem propħam. Calumniam patiens effraim:
fractus est iudicio. qm̃ cepit abire post sordem. Et
ego quasi tinea effraim: & quasi putredo domui
iuda. Et uidit effraim languorem suum. & uidas

Expanded text:
veret, esset reus majestatis an non? Profecto aut morti veret, esset reus majestatis an non? Profecto aut morti traderetur aut perpetua notaretur infamia. Si pro saeculi potestatibus talia ab hominibus fiunt, quid pro his fieri putatis, de quibus Dominus ait: « Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei . » Proculdubio hi qui eos persequuntur et amovere nituntur injuste contra apostolicam auctoritatem si a morte prohibentur, dicente Domino: « Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat ; » perpetua tamen notantur infamia, et exsilio digni judicantur finitimo, de quibus a tempquibus eorum accusandi episcopos vel testificandi in eos vocem obstruimus, quos non humanis, sed divinis actibus mortuos esse scimus; de quibus Dominus loquitur per eumdem prophetam: « Calumniam patiens Ephraim fractus est judicio, quoniam coepit abire post sordem, et ego quasi tinea Ephraim, et quasi putredo domui Juda. Et vidit Ephraim languorem suum et Juda
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quasi arcus dolosus. Abiciet eos dominus
ait idem propħa. qͥa non audierunt eũ & erunt ua¬
gi innationib. De his enim clericis uł laicis qͥ epõs
ut reliqͦs sacerdotes. p̃rius tam ad pͥmates eoꝵ quã
adreliquos accusant iudices. quam aurib eorum
a quibus se lesos estimant inculcent. ut ab eis aut
ius suum. aut iustam recipiant apologiam: item
ꝑ eundem ait dñs propħam. Audi domus isrł. &
domus regis ausculta. & attendite sacerdotes quia
uobiscum iudicium est. qm̃ laqueus facti estis spe¬
culationi. & rete expansum suꝑ thabor. Uictimas¬
q declinastis inprofundũ. Et ego eruditor omĩũ
ur̃m. & alibi. Omnes calefacti estis quasi clibanus.
quia deuoratis iudices uros. Ipsi autẽ declinant
uictimas dnĩ inprofundum. qͥ eos deuorant uel
in iuste lacerant. quia ocłi dm̃ dicuntur. Nam si mͦ
quisquam principis scłaris ocłos laceraret aut amo¬

Expanded text:
sunt quasi arcus dolosus . » « Abjiciet eos Dominus sunt quasi arcus dolosus . » « Abjiciet eos Dominus ait idem propheta, quia non audierunt eum, et erunt vagi in nationibus . » De his enim clericis vel laicis qui episcopos vel reliquos sacerdotes prius tam ad primates eorum quam ad reliquos accusant judices, quam auribus eorum a quibus se laesos aestimant, inculcent, ut ab eis aut jus suum aut justam recipiant apologiam. Item per eumdem ait Dominus prophetam: « Audi, domus Israel, et domus regis, ausculta; et attendite, sacerdotes, quia vobiscum judicium est, quoniam laqueus facti estis speculationi et rete expansum super Thabor, victimasque declinastis in profundum . » Et ego eruditor omnium vestrum. Et alibi: « Omnes calefacti estis quasi clibanus, quia devoratis judices vestros . » Ipsi autem declinant victimas Domini in profundum, qui eos devorant vel injuste lacerant, quia oculi Domini dicuntur. Nam si modo quisquam principis saecularis oculos laceraret aut amo
Abbreviated transcription (Latin):
positiones causarũ. & omnium negotia ȩccłarum.¬
ab ipso domino tradita sunt quasi ad caput. ipsoꝙ
dicente pͥncipi apłoꝵ petro tu es petrus. & suꝑ hanc
petram edificabo eccłam meam: qͦd quidam emuli
xp̃i. eiusq sancte eccłie insidiatores. sacerdotes dĩ
terminari precipiat. Taliter preuaricantes preuari¬
cauerunt in dm suum: & non obȩdiunt preceptis eiꝰ.
De quibꝰ dominus ꝑpropħam oseȩ loquitur dicens.
Quasi uacce lasciuientes declinauerunt. & dilexert̃
afferre ignominiam ꝓtectoribꝰ suis. Et idem. Ue cis
qm̃ recessert̾ a me Castabuntur: quia preuaricati
sunt in me: & ego redemi eos. & ipsi locuti sunt contͣ
me mendacia. Et non clamauerunt ad me in corde
suo. sed ululabant incubilib suis. Suꝑ triticum
& uinum ruminabant: & recessert̾ a me. Ego eru¬
diui & confortaui brachia eoꝵ. & in me cogitauert᷑
malitiam. Reuersi sunt ut essent absq iugo: facti

Expanded text:
positiones causarum et omnium negotia Eccpositiones causarum et omnium negotia Eccab ipso Domino tradita sunt, quasi ad caput, ipso dicente principi apostolorum Petro: Tu es Petrus, et super hanc meam aedificabo . » Quod quidam aemuli Christi, ejusque sanctae Ecclesiae insidiatores, sacerdotes Dei terminari praecipiat. Taliter praevaricantes praevaricati sunt in Dominum suum, et non obediunt praeceptis ejus, de quibus Dominus per prophetam Osee loquitur, dicens: « Quasi vaccae lascivientes declinaverunt , » et dilexerunt afferre ignominiam protectoribus suis. Et idem: « Vae eis quoniam recesserunt a me, vastabuntur quia praevaricati sunt in me, et ego redemi eos, et ipsi locuti sunt contra me mendacia, et non clamaverunt ad me in corde suo, sed ululabant in cubilibus suis, super triticum et vinum ruminabant, et recesserunt a me. Ego erudivi et confortavi brachia eorum, et in me cogitaverunt malitiam. Reversi sunt ut essent absque jugo, facti
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ꝑsequi possunt. qm̃ illius sumus discipuli qͥ
amimas pro frĩb prȩcepit ponere: tamen eis ꝑicula
& ꝑditiones eorum non sumus ausi cȩlare. ne pro¬
phetica quod absit damnemur sententia que ait.
ei: sanguinem eiꝰ de manu tua requiram. Est etiã
& hoc adhanc scãm sedem ꝑ latum. qđ pudet di¬
cere. & non solum sacerdotali sed etiam omi xꝑiano
nomini est inimicũ. id est qͦd non nullos ep̃os uł
sacerdotes. aut metu compellunt. aut ui extorquẽt.
aut fraude decipiunt. aliquas confessionis suȩ
in alteram partem quam debeant. aut pro suarũ
non requisitione rerum. aut qͦd deterius est aliens
erroris secta. scripturas facere & propriis manibus
roborare. & coram popłis recitare atq confiteri. Ali
quos dicunt carcerib & ergastulis recludi. ut sal¬
tem his territi insidiis deuient dnĩ sacerdotes. &
suis faueant uioluntatib. Relatum in suꝑ est ad

Expanded text:
nobis persequi possunt, quoniam illius sumus discipuli qui nobis persequi possunt, quoniam illius sumus discipuli qui animas pro fratribus praecepit ponere, tamen eis pericula et perditiones eorum non sumus ausi celare, ne prophetica quod absit damnemur sententia, quae ait: ei, sanguinem ejus de manu tua requiram. Est etiam et hoc ad hanc sanctam Sedem perlatum quod pudet dicere et non solum sacerdotali, sed etiam omni Christiano nomini est inimicum, id est, quod nonnullos episcopos vel sacerdotes aut metu compellunt, aut vi extorquent, aut fraude decipiunt, aliquas confessionis suae in alteram partem quam debeant, aut pro suarum m requisitione rerum, aut, quod deterius est, pro alieni erroris secta, scripturas facere, et propriis manibus roborare, et coram populo recitare, atque coquos dicunt carceribus et ergastulis recludi, ut saltem his territi insidiis, devient Domini sacerdotes, et suis faveant voluntatibus. Relatum insuper est ad
Abbreviated transcription (Latin):
lantib. Cogitantibꝰ nobis
prout gesserit recepturum:
quio ueniat inquerelam ta¬
cere non licuit. sed nobis
perauit. dicente propħa. Exalta ut tuba uocem
tuam. Et cui omniũ eccłarum cõmissa est cura:¬
si dissimulem. audiam dño dicente. Reiecistis man
enim aliud est reicere mandatũ di. quam p̾riua¬
to consilio. iudicio humano. nouis rebus consti¬
tuendis liberius delectari: Unde alibi scͥptũ est.
Netransgrediaris terminos antiquos. qͦs posuert̃
patres tui. Termninos indubitanter transgreditur:
qui statuta patrum postponit atq confundit. Per¬
uenit namꝙ ad conscientiam apłice sedis. qđ non¬
nulli sunt tam stolidi. qui dominica precepta & apło¬
rum eorumq succe ssorum statuta minime obser¬
uent. & eos de quibus dominꝰ ait. qͥ uos tangit. tan¬
git pupillam ocłi mei. non solum tangere minime
dubitant. sed etiam ꝑsequi non formidant. Et licet
nos ꝑsequantur. qͥa nec nos sine illis. nec illos sine

Expanded text:
a. Cogitantibus nobis m unumquemque prout gesserit recepturum, quid veniat in querelam tacere non licuit, sed nobis peravit dicente Propheta: “Exalta ut tuba vocem tuam”. et cui omnium ecclesiarum cura est si dissimulem audiam, Domino dicente: “Reiecistis mandd enim aliud est reicere mandatum Dei quam privato consilio iudicio humano novis rebus constituendis liberius delectari ? unde et alibi scriptum est: “Ne transgrediaris terminos antiquos quos posuerunt patres tui”. Terminos indubitanter transgrequi statuta patrum postponit atque confundit. Pervenit namque ad conscientiam apostolicae Sedis, quod nonnulli sunt tam stolidi qui Dominica praecepta et apostolorum eorumque successorum statuta minime observant, et eos de quibus Dominus ait: « Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei , » non solum tangere minime dubitant, sed etiam persequi non formidant. Et licet nos persequantur, quia nec nos sine illis, nec illos sine
Abbreviated transcription (Latin):
& exaltabit uos. Nolite detrahere alterutrũ fr̃s
mei. quia qui detrahit fr̃ĩ aut qui iudicat frem su¬
um. detrahit legi & iudicat legem. Si autem iudi¬
cas legem: non es factor legis sed iudex. Unus est
legislator & iudex: qui potest ꝑdere & liberare. Tu
autem quis es qui iudicas proximũ tuum: Agite¬
& uestimenta ur̃a atineis comesta sunt. Aurum
& argentum ur̃m eruginauit. & erugo eoꝵ in tes¬
timonium uobis erit. & manducabit carnes ur̃as
sicut ignis. Tesaurirastis uobis iram in nouissimᷤ
dieb. Ecce merces oꝑarioꝵ qui messuerunt regio¬
nes ur̃as. que fraudata est a uobis clamat. & clamor
eoꝵs in aures dnĩ sabaoth introiuit. E pulati estis
suꝑ terram: & in luxuriis enutristis corda ur̃a. In
die occisionis adduxistis. occidistis iustum & non

Expanded text:
 Nolite detrahere vobis alterutrum, fratres mei, quia qui detrahit fratri aut qui judicat fratrem suum, detrahit legi et judicat legem. Si autem judicas legem, non es factolegislator et iudex, qui potest perdere et liberare. Tu autem quis es, qui iudicas proximum tuum? et uestimenta uestra a tineis comesta sunt. aurum et argentum uestrum ęruginauit, et ęrugo eorum in testimonium uobis erit, et manducabit carnes uestras sicut ignis. thesaurizastis uobis iram in nouissimis diebus. ecce merces operariorum, qui messuerunt regiones uestras, quę fraudata est a uobis, clamat, et clamor eorum in aures Domini sabaoth introiuit. epulati estis super terram, et in luxuriis enutristis corda uestra. in die occisionis adduxistis et occidistis
Abbreviated transcription (Latin):
autem quantum amplius tribulamini. tantũ pur¬
gatiores atc beatiores efficiemini: si tamen ipsa tribu¬
satio patienter fuerit supportata. Unde ipsa ueritas
ꝑ sedicit. Deati qui ꝑsecutionem patiuntur. ꝓpter
uistiiam. Et alibi. Beati eritis eum uos oderint ho¬
mines. & ꝑsecuti fuerint. & eiecerint nomen ur̃m tan¬
quam malum. Gaudete in illa die & exultate: qm̃

Expanded text:
ulamini, tanto purgatiores atque beatiores efficiemini, si tamen ipsa tribulatio patienter fuerit supportata. Unde ipsa Veritas per se dixit: Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam , » et alibi: « Beati eritis cum vos oderint homines, et persecuti vos fuerint et ejecerint nomen vestrum tanquam malum. Gaudete
Abbreviated transcription (Latin):
liabit & hunc exaltabit. qͥa calix in manu dnĩ. et
uino meraco ad plenũ mixtus & propinabit ex eo.
Ueruntamen feces eius potabunt bibentes omnes
impii terre. Ego autem annuntiabo in sempiternũ.
psallam d̃o iacob. Et alibi idem ait propħa. Ab in
Tu terribilis es: & quis stabit aduersum te: Ex tunc
ira tua. De celo autem fecisti iudicium. terra timẽs
& tacebit cum surrexerit ad iudicandum ds: ut sal¬
uos faceret omnes mites terre. Et apls ait. Michi
uindictam. ego retribuam. Et alibi inquit idẽ apłs.
Sufficit unicuiq obiurgatio quȩ fit a plurimis. ita
ut magis donetis & consolemini. ne forte abundan¬
tiori tristitia absorbeatur is qui in angustia est. Propt̾
qͦd obsecro uos. ut confirmetis in illo caritatem. Et¬

Expanded text:
liabit et exaltabit, quia calix in manu Domini ex liabit et exaltabit, quia calix in manu Domini ex vino meraco ad plenum mistus, et propinabit ex eo, verumtamen faeces ejus potabunt bibentes omnes impii terrae. Ego autem annuntiabo in sempiternum, psallam Deo Jacob. Et alibi idem ait Propheta: « AbTu terribilis es, et quis stabit adversum te? Ex tunc ira tua, de coelo autem fecisti judicium, terra timens, et tacebit cum surrexerit, ad judicandum Deus, ut salvos faceret omnes mites terrae. Et Apostolus ait: « Mihi vindictam, ego retribuam . » Et alibi inquit idem apostolus: « Sufficit unicuique objurgatio quae fit a plurimis, ita ut magis donetis et consolemini, ne forte abundantiori tristitia absorbeatur is qui in angustia est. Propter quod obsecro vos ut confirmetis in illo charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
absꝙ certa probatione quisquam unquam credat.
S ante audita diligenter inquirat. ne prȩcipitan¬
do aliquid iniuste agat. Si enim dominus omĩũ.
sodomorũ mala. quorũ clamor ad celũ usq per¬
uenerat. omnia sciens. prius credere nec iudicare
uoluit. quam ipse ea cum fidelib testib dili¬
genter inuestigans quȩ audierat. & oꝑe ueracit᷑
cognosceret: multomagis nos humani & peccatores
homines. quib incognita sunt occulta iudicia d̃i. hȩc
prȩcauere. & nullum ante ueram iustamq probationẽ
uidicare. aut damnare debemus. manifeste apło di¬
cente paulo qui ait. Tũ quiᷤ es qui uidicas seruum
alienum: Suo enim dño stabit aut cadet. Inde
& ꝑ propħam dauio. dñs loquitur dicens. Nolite ex¬
altare inȩxcelsum cornu ur̃m. loquentes inceruice
ueteri. quia neq aboriente neq ab occidente neq a
solitudine montium. s dominus uidex hunc humi¬

Expanded text:
absque certa probatione quisquam unquam credat; absque certa probatione quisquam unquam credat; sed ante audita diligenter inquirat, ne praecipitando quidquam aliquis agat. Si enim Dominus omnium Sodomorum mala, quorum clamor ad coelum usque pervenerat, omnia sciens, prius credere nec judicare voluit quam ipse ea cum fidelibus testibus diligenter investigans, quae audierat et opere veraciter cognosceret: multo magis nos, humani et peccatores homines, quibus incognita sunt occulta judicia Dei, et haec praecavere, et nullum ante veram justamque probationem judicare, aut damnare debemus, manifeste Apostolo dicente Paulo qui ait: « Tu quis es qui judicas servum alienum? suo enim Domino stabit aut cadet ; » unde et per prophetam David Dominus loquitur dicens: « Nolite exaltare in excelsum cornu vestrum » loquentes in cervice veteri, quia neque ab oriente, neque occidente, neque a solitudine montium, sed Dominus judex hunc humi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ds omnipotens ut nos a precipitate sententiȩ pro¬
latione compesceret: cum omnia nuda & aꝑta sint
ocłis eius. mala tamen sodomȩ noluit audita iu¬
dicare. priusquam manifeste agnosceret quȩ dice¬
bantur. Unde ipse ait. Descendam & uidebo utrũ
clamorem qͥ uenit ad me oꝑe compleuerint. an nõ
est ita. ut sciam. D̾s omnipotens cui nichil abscon¬
ditum est. s omĩa ei manifesta sunt etiam antequã
fiant. non obaliuo hec & alia multa. que hic prolixi¬
tatem uitantes non inseruimus ꝑ se inquirere dig¬
natus est: nisi ut nobis exemplum daret. ne preci¬
pites indiscutiendis & iudicandis negociis essemꝰ.
& nemala quorundam prius quisquam presumat
credere quam probare. Cuius exemplo monemur.
ne ad proferendam sententiam unquam precipi¬
tes simus. aut temere indiligenterq discussa que¬
ꝙ qͦ quomͦ iudicemus: dicente ueritatis uoce. No¬
lite iudicare. ut non iudicemini. & reliqua. Nam
mala audita nullum moueant: nec passim dicta

Expanded text:
 omnipotens, ut nos a praecipitatae sententiae probatione compesceret cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare priusquam manifeste agnosceret quae dicebantur, unde ipse ait: « Descendam et videbo utrum clamorem qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita ut sciam . » Deus omnipotens, cui nihil absconditum est, sed omnia ei manifesta sunt, etiam antequam fiant, non ob aliud haec et alia multa quae hic prolixitatem vitantes non inseruimus per se inquirere dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret ne praecipites in discutiendis et judicandis negotiis essemus, et ne mala quorumdam prius quisquam praesumat credere quam probare. Cujus exemplo monemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut temere, indiligenterque indiscussa quaeque quoquomodo judicemus, dicente Veritatis voce: « Nolite judicare ut non judicemimala audita nullum moveant, nec passim dicta
Abbreviated transcription (Latin):
sed iuxta apłm aut uiro suo reconciliari debet.
aut manere innupta. ita eccłie non licet dimit¬
tere. aut abea segregare ep̃m suum. ut alterum in¬
uente eo accipiat. sed aut ipsum habeat. aut in¬
nupta maneat. id est ne alterum epm̃ suo uiuente
accipiat. ne fornicationis aut adulterii sui en¬
men incurrat. Nam si adulterata fuerit. id est
si se alteri epõ iunxerit. aut suꝑ se alterum epm̃
adduxerit. aut esse fecerit. uł desiderauerit. ꝑ a¬
cerrimam penitentiam aut suo reconcilietur ep̃o.
aut innupta ꝑmaneat. Vnde & dñs in euangłio

Expanded text:
sed juxta Apostolum, aut viro suo reconciliari debet, sed juxta Apostolum, aut viro suo reconciliari debet, aut manere innupta: ita Ecclesiae non licet dimittere aut ab ea segregare episcopum suum, ut alterum vivente eo accipiat, sed aut ipsum habeat, aut innupta maneat, id est, ne alterum episcopum, suo vivente, accipiat, ne fornicationis aut adulterii sui crimen incurrat. Nam, si adulterata fuerit, id est, si se alteri episcopo junxerit, aut super se alterum episcopum adduxerit, aut esse fecerit vel desideraverit, per acerrimam poenitentiam, aut suo reconcilietur episcopo, aut innupta permaneat. Unde et Dominus