comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
edi ad cor tuum: In corpore tuo inuenie.¬
bas alibi oculos. alibi aures: In corde tuo nũ¬
cordis ur̃i: Redi adcor. uide ibi quid senti¬
as forte de deo. quia ibi ẽ imago dei In in.¬
teriore homine habitat.xꝑc. ininteriore ho¬
mine renouaris ad imaginẽ dei: Inimagi.¬
ne sua cognosce auctorem eius:. Uide qͤm¬
ad modum om̃s corporis sensus. cordi intro
nuntient quod senserint foris: Uide quam
multos ministros habeat unus interior ĩ.¬
perator: et quid apud se etiam sine his mi¬
nistris agat: Renuntiant oculi cordi alba
et nigra: Renunciant aures eidem cordi ca¬
nora et dissona: Renunciant nares eidem
cordi olora et putentia Renuntiat gusta¬
tus eidem cordi amara et dulcia Renunti.¬
at tactus eidem cordi lenia et aspera Renũ.¬
ciet sibi ipsum cor iusta et iniusta Cor tuũ
et uidet et audit. et cȩtera sensibilia duudi¬
cat. et quo non aspirant corporis sensus uis¬
ta et iniusta. mala et bona discernit. Diu̾sa

Expanded text:
edi ad cor tuum. In corpore tuo inveniebas alibi oculos, alibi aures: in corde tuo numvestri . Redi ad cor; vide ibi quid sentias forte de Deo, quia ibi est imago Dei. In interiore homine habitat Christus , in interiore homine renovaris ad imaginem Dei, in imagine sua cognosce auctorem ejus. Vide quemadmodum omnes corporis sensus cordi intro nuntient quid senserint foris: vide quam multos ministros habeat unus interior imperator, et quid apud se etiam sine his ministris agat. Renuntiant oculi cordi alba et nigra; renuntiant aures eidem cordi canora et dissona; renuntiant nares eidem cordi odora et putentia; renuntiant gustus eidem cordi amara et dulcia; renuntiat tactus eidem cordi lenia et aspera: renuntiat et sibi ipsum cor justa et injusta. Cor tuum et videt et audit, et caetera sensibilia dijudicat; et quo non aspirant corporis sensus, justa et injusta, mala et bona discernit. Ostende
Abbreviated transcription (Latin):
bili corpore: et ipsius aggrauationis causã.
non naturam substantiamq corporis. sed eiꝰ
corruptionem scientes nolumus corꝑore spo¬
liari. sed eius immortalitate uestiri : quod et¬
tunc erit: S quia corruptibile non erit: ñ
grauabit: Aggrauat ergo nunc animam
corruptibile corpꝰ et deprimit terrena habi-¬
tio sensum multa cogitantẽ Ueruntamen
qui omnia mala animȩ ex corpore putant
accidisse: inerrore sunt: Nam corruptio corpo¬
ris quȩ aggrauat animam non peccati primi
ẽ causa sed pena: nec caro corruptibił animã
peccatricem. s anima peccatrix fecit ẽẽ corrup¬
tibilem carnem: ex qua corruptione carnis li¬
cet existant quedam incitamenta uiciorũ
et ipsa desideria uitiosa: non tamen omnia
uitȩ iniquȩ uitia tribuenda sunt carni: ne
abhis omnibus purgemus diabolum qui ñ
habet carnem: E

Expanded text:
bili corpore et ipsius aggrauationis causam, non naturam substantiamque corporis, sed eius corruptionem scientes nolumus corpore expoliari, sed eius immortalitate uestiri. et tunc enim erit, sed quia corruptibile non erit non grauabit. aggrauat ergo nunc animam corpus corruptibile et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem. uerum tamen qui omnia mala animae ex corpore putant accidisse in errore sunt. quamuis ris, quae aggrauat animam, non peccati primi est causa, sed poena. nec caro corruptibilis animam peccatricem, sed anima peccatrix fecit esse corruptibilem carnem. ex qua corruptione carnis licet existant quaedam incitamenta uitiorum et ipsa desideria uitiosa, non tamen omnia iniquae uitae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem. e
Abbreviated transcription (Latin):
cũi ad huc restabat ipsius passionis. quam
sibi iam impendere dixerat: Tam magna
conflictatio. tam molestum ac grande cer¬
tamem. an ad eius consummandũ cursũ.
parũ ad huc deerat. quando illud deerat
ubi erat futurus acrior. et crudelior. ini¬
micus: Quod si ideo talibus uerbis certꝰ
securusq gaudebat. quia de uictoria futu
ri certaminis. certum eum securumq iam
fecerat. qui eanlem passionẽ iam illi reue¬
lauerat imminere. ñ re plenissima s spe fir¬
missima hȩc dixit et quod futurũ ẽẽ pre¬
sumpsit. tanquã factum fuerit indicauit.
Si ergo his uerbis etiã hoc adderet. ut di¬
ceret nullũ habeo iam peccatũ. hoc quoq
illũ intelligeremus. ñ de rei factȩ s de rei
futurȩ ꝑfectione dixisse Hoc gͦ totum nos
dicimus. tunc fuisse ad huc ꝑficiendũ. quan¬
do iam de dei ꝓmissione p̃fidens totũ ita
dicebat. tanquã fuisset effectum: Ad ipsuis
quipye cursus consummationẽ ꝑtinebat.
etiam qđ peccata dimittebat debitoribus

Expanded text:
cui adhuc restabat ipsius passionis, quam sibi iam inpendere dixerat, tam magna conflictatio, tam molestum et grande certamen. an ad eius consummandum cursum parum adhuc deerat, quando illud deerat, ubi erat futurus acrior et crudelior inimicus? quodsi ideo talibus uerbis certus securusque gaudebat, quia de uictoria futuri tanti certaminis certum eum securumque iam fecerat, qui eandem passionem iam illi reuelauerat inminere, non re plenissima, sed spe firmissima haec dixit et quod futurum esse praesumpsit tamquam f actum fuerit indicauit. si ergo his uerbis etiam hoc adderet, ut diceret: \'nullum habeo iam peccatum\', hoc quoque illum intellegeremus non de rei factae, sed de rei futurae perfectione dixisse. sic dicimus tunc fuisse adhuc perficiendum, quando jam de Dei promissione praefidens totum ita dicebat tanquam fuisset effectum. Ad ipsius quippe cursus consummationem pertinebat, etiam quod peccata dimittebat debitoribus
Abbreviated transcription (Latin):
lum ꝓuideis in fidelibus habentẽ talia uo¬
ta culpabis: De quibus ait: Bona uolun¬
tas quidem cordis mei et deprecatio ad
dm ꝓ illis in salutem Qui etiã thessaloni-¬
censibus dicit De cętero fr̃s orate ꝓ nob̾
ut uerbum dñi currat et głificetur sic̃
etiã apud uos ut eruamur abiniquis et
malis hominibꝰ. Non enim omniũ ẽ fides:
Quomͦ curreret et głificaret᷑ uerbũ dei.
nisi ad fidem conuersis eis quibus p̃dica¬
retur. quandoquidẽ iam credentibus
dicit. quemadmodũ et apud uos: Scit¬
certe hoc ab illo fieri quẽ uult rogari. ut
hoc faciat etiã ut eruatur ab iniquis & ma¬
lis hominibus. qui ꝓfecto et illis orantibꝰ
non erant credituri ꝓpt̾ quod addidit:
Non enim omniũ ẽ fides: Tanquã diceret:
Non enĩ apud om̃s etiã orantibus uobis¬
głi ficabitur uerbũ dei. quia ipsi utiq
fuerant credituri qui ordinati erant in
in ipso ante mundi constitutionẽ: S id̾o
ds ꝑ orationes credentiũ nundũ creden¬

Expanded text:
 Iudaeis infidelibus habentem talia uota culpabis? de quibus ait: Bona uoluntas quidem cordis mei et deprecatio ad deum pro illis in salutem. qui etiam Thessalonicensibus dicit: De cetero, fratres, orate pro nobis, ut uerbum domini currat et glorificetur sicut etiam apud uos, ut eruamur ab iniquis et malis hominibus; non enim omnium est fides. quo modo curreret et glorificaretur uerbum dei nisi ad fidem conuersis eis. quibus praedicaretur, quando quidem iam credentibus dicit: Quem ad modum et apud uos? scitcerte hoc ab illo fieri, quem uult rogari, ut hoc faciat, etiam ut eruatur ab iniquis et malis hominibus. qui profecto et illis orantibus non erant credituri. propter quod addidit: Non enim omnium est fides, tamquam diceret: \'X on enim apud omnes etiam uobis orantibus glorificabitur uerbum dei\', quia ipsi utique fuerant credituri, qui ordinati erant in in ipso ante mundi constitutionem. sed ideo deus per orationes credentium nondum creden
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ. aliud tͥcenũ. aliud sexagenũ. aliud
centenũ: Siue parũ. siue multũ. om̃s in hor¬
reo erunt: St̃ gͦ tales ⁊ ꝓpt̾ hos loqͥm᷑. ꝓpter
hos loqͥtur scriptura ꝓpt̾ hos ñ tacet᷑ ȩuan¬
gelium: S et illi audiant. ne forte aliud
sint hodie. aliud cras. ne forte audiendo
mutent᷑. aut arent uiã. aut lapides pur-¬
gent. aut spinas euellant.

Expanded text:
fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes in horreo erunt. Sunt ergo tales, et propter hos loquimur. Propter hos loquitur Scriptura, propter hos non tacet Evangelium. Sed et illi audiant, ne forte aliud sint hodie, aliud cras; ne forte mutentur audiendo, aut arent viam, aut lapides purgent, aut spinas evellant.
Abbreviated transcription (Latin):
lentibus nolentibus oportune. importune:
Inuenit sibi locum: Inuenit sibi loca. ubi
requiescat: In uenit terrã ubi germinet
et fructum ferat: Nam quia multi mali
sunt et iniqui quos portat eccłia usq in
finẽ manifestum ẽ. et hi sunt quibus
uerbũ dei suꝑfluũ ẽ. aut sic millos cadit.
quomͦ semen inuia Conculcatur et auola¬
tilibus colligitur aut sic in eos cadit. qͦmͦ
semen inpetrosa loca ubi non habet t̃ram
multã et statim exit. et cale facto sole a¬
rescit quia non habebat radicem: Aut
sicut int̾ spinas. qđ et si germinet. et
conetur in auras surgere. suffocatur ta-¬
men multitudine spinarũ: Tales autem
sunt qui uerbũ dei contempnunt. sicut
uia. aut qui ad horã gaudent. et facta
tribulatione. sicut estu solis arescunt:
Aut qui cogitationibꝰ et curis et sollici¬
tudine huius mundi tanquã spinis aua-¬
riciȩ offocant qđ in illis ceꝑat germinare:¬
Est aut̃ etiã tra bona. qͦ sem̃ cũ cecicłit affert

Expanded text:
entibus, opportune, importune. Invenit sibi locum, invenit corda ubi requiescat, invenit terram ubi germinet et fructum ferat. Nam quia multi mali sunt et iniqui quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colligitur; aut sic in eos cadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet radicem; aut sicut inter spinas, quod etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui verbum Dei contemnunt sicut via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinareEst autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert
Abbreviated transcription (Latin):
uod errabat non reuocastis. et qđ periit
non inquisistis: Hinc inter manus latronũ
et dentes luporum furentiũ ut cumq uer
runt᷑ errantes. alienas se a nobis dicunt
errore suo et ꝑditione sua Quid nos uuil¬
tis: Quid nos queritis: Quasi non ipsa
causa sit. quare eos uelimus. et quare que¬
ramus: Quia erras et pereunt: Si in erro¬
re inquit sum. si in interitu. quid me uis.
quid me queris: Quia in errore es reuoca¬
re uolo. quia peristi inuenire uolo: Sic uo¬
lo errare. sic uolo perire: Sic us errare.
sic uis perire: Quanto melius ego uolo:
Prorsus audeo dicere: Importunus sum. au
Quibus importune: Oportune utiq uolẽ¬
tibus importune nolentibus: Prorsus ĩpor¬
tunus sum. audeo dicere Tu uis errare.
tu uis perire: Ego nolo: Non uult pꝰtre.¬
mo ille. qui me terret si noluero Uide
quid dicat Uide quid increyet Quod er¬
rabat ñ reuocastis. et quod ꝑiit non in¬
quisistis Te magis timebo. quã ipsũ: O¬

Expanded text:
uod errabat, non revocastis; et quod periit, non inquisistis. Hinc inter manus latronum et dentes luporum furentium utcumque versaeruntur errantes, alienas se a nobis dicunt errore suo et perditione sua. Quid nos vultis? quid nos quaeritis? Quasi non ipsa causa sit quare eas velimus, et quare quaeramus, quia errant et pereunt. Si in errore, inquit, sum, si in interitu, quid me vis? quid me quaeris? Quia in errore es, revocare volo: quia peristi, invenire volo. Sic volo errare, sic volo perire. Sic vis errare, sic vis perire! Quanto melius ego nolo? Prorsus audeo dicere, importunus sum. Audquibus importune? Opportune utique volentibus, importune nolentibus. Prorsus importunus sum, audeo dicere. Tu vis errare, tu vis perire: ego nolo. Non vult postremo ille qui me terret. Si voluero, vide quid dicat, vide quid increpet: Quod errabat, non revocastis; et quod periit, non inquisistis. Te magis timebo quam ipsum? O
Abbreviated transcription (Latin):
solum ut in eum credatis. s etiam ut pro
illo patiamini. idem certamen habentes
quale et uidistis in me. et nunc audistis
ergo ad dei grãm ꝑtinet. et fides credenti¬
um et tolerantia patientium. quia utrumq¬

Expanded text:
solum ut in eum credatis, sed etiam ut pro illo patiamini, idem certamen habentes, quale et vidistis in me, et nunc auditis ergo ad Dei gratiam pertinet, et fides credentium, et tolerantia patientium, quia utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
re in carne. et ex duobus patiebatur an¬
gorem: Dissolui et eẽ cum xꝑo. multum¬
enim optimũ ducebat: At cum appropĩ¬
quaret ipsa passio. quomͦ exultabat. qͦmͦ
gloriabatur: Bonũ certamen certaui.
cursum consũmaui fidem seruaui De ce¬
tero suꝑ ẽ. mͥ corona iusticiȩ. quã rebdet

Expanded text:
re in carne, ex duobus patiebatur ardorem; dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum dicebat. Adeo cum appropinquaret ipsa passio, quomodo exsultabat! quomodo gloriabatur! «Bonum certamen certavi,» «cursum consummavi, fidem servavi; de caetero super est mihi corona justitiae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nobis fuit: Peccauimus. et compedes in¬
de accepimus: Quȩ sunt compedes nr̃ȩ:
Mortalitas ipsa: dudi apłm paulũ. quia
et ipse adhuc in hac ꝑegrinatione compe¬
ditus erat Quanta ꝑ agrauit compeditꝰ
iste: Non illi fuerunt graues compedes.
cum ipsis compedibus toto orbe ȩuange¬
liũ predicauit:. Sꝑc caritatis rapuit com¬
pedes. et circuiuit quantũ potuit. S ta¬
men quid ait: Concupiscentiã habens dis¬
solui et eẽ cum xꝑo Quid ẽ dissoui: A com¬
pedibus mortalitatis E tamen misccłia
adhuc uolebat eẽ. in compedibus ꝓpt̃ ali¬
os compeditos quibus ministraret Mane
re inquit incarne necessarium ꝓpt̃ uos:

Expanded text:
nobis fuit: peccavimus, et compedes inde accepimus. Quae sunt compedes nostrae? Mortalitas ipsa. Audi apostolum Paulum, quia et ipse adhuc in hac peregrinatione compeditus erat. Quanta peragravit compeditus iste! Non illi fuerunt graves compedes; cum ipsis compedibus toto orbi Evangelium praedicavit: spiritus charitatis rapuit compedes, et circuivit quantum potuit. Sed tamen quid ait? «Concupiscentiam habens dissolvi, et esse cum Christo.» Quid est, «dissolvi?» A compedibus mortalitatis. Et tamen misericordia adhuc volebat esse in compedibus, propter alios compeditos, quibus minre, inquit, in carnem necessarium propter vos.
Abbreviated transcription (Latin):
filius ẽ ds et homo: Deus ante omnia scła.
homo in nr̃o scło: Deus. quia dei uerbum.
d̾s enim erat uerbũ: Homo autẽ quia in
unitate ꝑsonȩ accessit uerbo anima ra¬
tionalis et caro Quocirca in quantũ ds
ẽ. ipse et pater unũ sunt. in quantũ au¬
tẽ homo ẽ. pater maior ẽ illo Cum enĩ
eẽt unicus dei filius non gr̃a s natura.
ut eẽt etiã plenus gr̃a factus ẽ. et homi¬
nis filius. idem ipse utrumq ex utroq
in aniuit autẽ se accipiens formã serui.
non amittens uel minuens formã cłi. ac
ꝑhoc et minor ẽ. factus et mansit ȩquał
unus dei filius idemq hominis. unus
hominis filius idemq filius dei. non duo
filii dei ds et homo. s unus dei filius. ds
sine initio. homo acerto initio dñs nost

Expanded text:
Filius, est et Deus et homo. Deus ante omnia saecula, homo in nostro saeculo. Deus, quia Dei Verbum; Deus enim erat Verbum : homo autem, quia in unitatem personae accessit Verbo anima rationalis et caro. Quocirca in quantum Deus est, ipse et Pater unum sunt : in quantum autem homo est, Pater major est illo . Cum enim esset unicus Dei Filius, non gratia, sed natura, ut esset etiam plenus gratia, factus est et hominis filinanivit autem se, accipiens formam servi , non amittens vel minuens formam Dei. Ac per hoc et minor est factus, et mansit aequalis, Unus Dei Filius, idemque hominis filius; unus hominis filius, idemque Dei Filius: non duo filii Dei Deus et homo, sed unus Dei Filius; Deus sine initio, homo a certo initio, Dominus noster
Abbreviated transcription (Latin):
Modo totum dixi In iħm xꝑm filiũ eius
unicũ dnm nr̃m: Totum ibi intellige
et uerbũ. et animã. et carnẽ. S utiq con¬
fiteris etiã illud quod habet eacdem fi¬
des. in eum xꝑm te credere. qui crucifi¬
xus ẽ. et sepultus: Ergo et sepultum.xꝑm
eẽ non negas. E tamen sola caro sepulta
ẽ: Si enĩ ibi erat anima. non erat mortuus:
Si autẽ uera mors erat. ut eius uera sit
resurrectio. sine anima fuerat in sepul¬
sepulta nisi caro: Disce hoc etiã apłicis

Expanded text:
modo totum dixi, in Jesum Christum Filium ejus unicum Dominum nostrum. Totum ibi intellige, et Verbum, et animam, et carnem. Sed utique confiteris etiam illud quod habet eadem fides, in eum Christum te credere qui crucifixus est et sepultus. Ergo etiam sepultum Christum esse non negas: et tamen sola caro sepulta est. Si enim erat ibi anima, non erat mortuus: si autem vera mors erat, ut ejus vera sit resurrectio, sine anima fuerat in sepulnon est sepulta nisi caro. Disce hoc etiam in apostolicis
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur S semetipsũ ex in aniuit formã
serui accipiens. insimilitudinẽ hominũ
factus. et habitu inuentus ut homo Et
hoc quis nisi idem ipse xꝑc iħc: S hic
forma serui. quȩ accepta ẽ. aforma dei
Humiliauit semetipsũ factus obetliens
usq ad mortẽ: Iam in morte sola caro ẽ.
a iudeis occisa Si enim discipulis dixit
nolite timere eos qui corpus occidunt.
animã autẽ non possunt occidere. nun¬
quid in ipso potuerunt plusquã corpus
occidere: & tamen carne occisa xꝑc oc

Expanded text:
Sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens; in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo. Et hoc quis, nisi idem ipse Christus Jesus? forma servi, quae accepta est a forma Dei. Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Jam in morte sola caro est a Judaeis occisa. Si enim discipulis dixit, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ; numquid in ipso potuerunt plus quam corpus occidere? Et tamen carne occisa C
Abbreviated transcription (Latin):
ub sole omnia usibilia Quicquib uisi¬
bile non ẽ. subsole non ẽ: Non ẽ. uisibilis
fides. non ẽ uisibilis spes. non ẽ uisibilis
caritas. non ẽ uisibilis benignitas. non ẽ
uisibilis postremo timor. ille castus ꝑma¬
nens in scłm scłi In his omnibꝰ dulcedinẽ
habens consolationemq idithum. & ult᷑
solem conuersans quia conuersatio eius

Expanded text:
ub sole omnia visibilia: quidquid visibile non est, sub sole non est. Non est visibilis fides, non est visibilis spes, non est visibilis charitas, non est visibilis benignitas, non est visibilis postremo timor ille castus permanens in saeculum saeculi . In his omnibus dulcedinem habens consolationemque Idithun, et ultra solem co
Abbreviated transcription (Latin):
alem se prebuit d̾s hominibꝰ ut etiã pa¬
nẽ de cȩlo miserit. et filiũ suũ equalẽ qui
hoc ẽ quod ipse dederit hominẽ faciendũ.
et ꝓhominibꝰ occidendum. ut ꝑ hoc qđ tu
es. gustes qđ non es Multũ ad te erat gus¬
tare su auitatem dei. quia remota erat il¬
la et nimis alta. tu autẽ nimis abiectus.
et in imo iacens: In magna ista separatio¬
ne. missus ẽ mediator: Non poteras ad dm̃
homo. factus ẽ. ds homo. ut qm̃ homo
posses ad hominẽ qui non posses ad dm̃. ꝑ
hominẽ uetures ad dm̃. et factus ẽ medi¬
ator. dei et hominũ. homo xꝑc iħe: S si
homo solũ eẽt. hoc sequendo quod es. nũ¬
quã ꝑuenires: Si d̾s solum ẽẽt. non com¬
prehendendo qđ non es nunquã ꝑue¬
nires: Deus factus ẽ homo. ut hominem
sequendo qđ potes. ad dm̃ ꝑuenias quod
non poteras:

Expanded text:
em se praebuit hominibus, ut etiam panem de coelo miserit , et Filium suum aequalem, qui hoc est quod ipse, dederit hominem faciendum, et pro hominibus occidendum; ut per hoc quod tu es, gustes quod non es. Multum enim ad te erat gustare suavitatem Dei; quia remota erat illa et nimis alta, tu autem nimis abjectus et in imo jacens. In magna ista separatione missus es Mediator. Non poteras ad Deum homo; Deus factus est homo: ut quoniam homo potes ad hominem, qui non posses ad Deum, per hominem venires ad Deum; et factus est mediator Dei et hominum, homo Christus homo solum esset, hoc sequendo quod es, nunquam pervenires; si Deus solum esset, non comprehendendo quod non es, nunquam pervenires: Deus factus est homo, ut hominem sequendo, quod potes, ad Deum pervenias, quod non poteras.
Abbreviated transcription (Latin):
tequã uouisset licebat. cum se id nũqͣm
facturum uouerit non licebit: Si tam̃
id uouerit qđ uouendum fuit. sicuti ẽ
ꝑpetua uirginitas. uel continentia post
ex ꝑta conubia. solutis auinculo conui¬
gali. uel ex consensu uouentibꝰ et carna-¬
lia debita sibi inuicem relaxantibꝰ fide¬
libꝰ castisq conuigibus quod alterum
sine altera. uel alteram sine altero uo¬
uere fas non ẽ: hȩc gͦ et siqua alia sint
quȩ rectissime uouent᷑. cum homines uo¬
uerint nulla ratione rumpenda sunt.
quȩ sine ulla conditione uouerunt. qͥ a
et hoc dnm precepisse intelligendum ẽ
ubi legitur. uouete et reddite dño deo
ur̃o Unde apłs dequibus dã quȩ continẽ¬
tiam uouent. et postea nubere uolunt.
quod eis antequã uouissent utiq lice¬
bat. habentes in quit dampnationẽ qm̃
primã fidem irritam fecerunt: Simul

Expanded text:
tequam uouisset, licebat, cum id se numquam facturum uouerit, non licebit; si tamen id uouerit quod uouendum fuit, sicuti est perpetua uirginitas uel continentia post experta conubia solutis a uinculo coniugali uel ex consensu uouentibus et carnalia debita sibi inuicem relaxantibus fidelibus castisque coniugibus, quod alterum sine altera uel alteram sine altero uouere fas non est. haec ergo et si qua alia sunt, quae rectissime uouentur, cum homines uouerint, nulla condicione rumpenda sunt, quae sine ulla condicione uouerunt, quia et hoc dominum praecepisse intellegendum est, ubi legitur: uouete et reddite domino deo uestro. unde apostolus de quibusdam, quae continentiam uouent et postea nubere uolunt, quod eis, antequam uouissent, utique licebat, habentes, inquit, damnationem, quoniam primam fidem inritam fecerunt. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
N ea societate beatus iohannes perceperat c.xuiͦi.¬
centuplum. ubi nemo dicebat aliquid suum: sed
erant illis omnia communia sicut in apłorum ac-¬
tibus scriptum ẽ: Sic enim apłi erant: quasi ni-¬
chil habentes. et omĩa possidentes: Os nr̃m patet¬

Expanded text:
n ea societate beatus Joannes receperat centuplum, ubi nemo dicebat aliquid suum, sed erant illis omnia communia; sicut in Apostolorum Actibus scriptum est. Sic enim Apostoli erant, quasi nihil habentes, et omnia possidentes . Quomodo e
Abbreviated transcription (Latin):
uia ipse loquitur in scĩs suis dicente
apło. Un experimentũ queritis eiꝰ qui in
me loquitur x ꝑc: E licet dicat. neq qui
plantat ẽ aliquid neq qui rigat. s qui
incrementũ dat ds. non quia se ipsum s
quia illum in se diligi uolebat. perhibet
tamen testimoniũ quibusdã dicens. quia
dus qui ait Esuriui. et dedistis mͥ mandu¬
care: Non enĩ ait. dedistis illis. s dedistis
michi: Tanta ẽ. caritas capitis erga corpꝰ¬

Expanded text:
s loquitur in sanctis suis, dicente Apostolo, An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? Et licet dicat, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus; non quia se ipsum, sed quia illum in se diligi volebat: perhibet tamen testimonium quibusdam, dicens, Quia dus, qui ait: Esurivi, et dedistis mihi manducare . Non enim ait, Dedistis illis: sed, Dedistis mihi. Tanta est charitas capitis erga corp
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia et descendit in inferiores partes
terrȩ: Qui descendit ipse ẽ. et qui ascendit
dam autẽ pastores et doctores: Ecce qua¬
re dicta sunt dona Quia sicut alibi dicit
Nunquid om̃s apłi. nunquid om̃s ꝓphȩ. et

Expanded text:
nisi quia et descendit in inferiores partes nisi quia et descendit in inferiores partes terrae? qui descendit, ipse est et qui ascendit dam autem pastores et doctores. Ecce quare dicta sunt omnia dona, quia sicut alibi dicit: Nunquid omnes apostoli, nunquid omnes prophetae? et
Abbreviated transcription (Latin):
diuini sermonis auctoritas. sensus plenissi¬
mus redderetur Utrumq enĩ uerũ ẽ. et
quia dedit hominibus et quia accepit
in hominibus: Dedit hominibus tanquã
caput menbris suis. accepit in hominibꝰ
id ẽ ipse in menbris suis: Propter quȩ men¬
bra sua clamauit de cęlo. saule saule qͥd
me ꝑsequeris: Q de quibus menbris suis
ait. quandoquidẽ uni ex minimis meis fe¬
lo. et accepit interra: Porro autẽ dona ob
hoc ambo dixerunt et ꝓpħa et apłs. quia
q ꝓpria diuidunt᷑. Non enĩ singuli quiq
habent omnia. s hi illa. alũ alia. quamius
ipsum donum aquo unicuiq ꝓpria diui
et alibi cum multa dona cominemorasset:
uerbum et in epła quȩ ad hebreos ẽ. inue¬
nitur ubi scriptum ẽ: Attestante deo signi
et ostentis et uariis uirtutibus et sꝑe sci
diuisionibus: Q hic cum dixisset ascendit
in altum captiuauit captiuitatẽ. dedit do¬
na hominibus qcł autẽ ascendit ait quid ẽ

Expanded text:
divini sermonis auctoritas, sensus plenissidivini sermonis auctoritas, sensus plenissimus redderetur. Utrumque enim verum est, et quia dedit hominibus, et quia accepit in hominibus. Dedit hominibus, tanquam caput membris suis: accepit in hominibus idem ipse utique membris suis, propter quae membra sua clamavit de coelo, Saule, Saule, quid me persequeris ? et de quibus membris suis ait, Quando uni ex minimis meis felo, et accepit in terra. Porro autem dona ob hoc propria, dividuntur. Non enim singuli quique habent omnia, sed hi illa, alii alia, quamvis ipsum donum a quo unicuique propria dum. nam et alibi cum multa dona commemorasset: uerbum et in epistula, quae ad Hebraeos est, inuenitur, ubi scriptum est: attestante deo signis et ostentis et uariis uirtutibus et spiritus sancti diuisionibus. et hic cum dixisset: ascendit in altum, captiuauit captiuitatem, dedit dona hominibus: quod autem ascendit, ait, quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
ibi ait flumina de uentre eius fluent aquę
uiuȩ. hoc isto loco fiet inquit in eo fons agͤ
salientis inuitam ȩternam: Paulus quoq
apłs. unicuiq inquit nr̃m datur gra. sccłm
nem rꝑi sꝑm scm ostenderet. secutus ad iun¬
xit: Propter qđ dicit Ascendens in altum
captiuauit captiuitatẽ. dedit dona homi¬
nibus: Notissimum ẽ. autẽ dñm iħm cum
post resurrectionẽ amortus ascendisset
crediderant linguis omniũ gentiũ loque¬
bantur: Nec moueat qcł ait dona non do¬
num: Id enim testimoniũ de psalmo po¬
suit: hoc autẽ in psalmo ita legitur: As.¬
cendisti in altum captiuasti captiuitatẽ.
accepisti dona in hominibus: Sic enĩ plu¬
res codices habent et maxime greci. et ex
hebreo sic interpretatũ habemus: Dona
itaq dixit apłs quemad modũ ꝓpħa. non
donum: S cum ꝓpħa dixerit. accepisti
in hominibus apłs maluit dicere. dedit ho
minibus. ut ex utroq scilicet uerbo. uno
propħico. apłico altero. quia inutroq ẽ.

Expanded text:
ibi ait: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae; hoc in isto loco, Fiet, inquit, in eo fons aquae salientis in vitam aeternam. Paulus quoque apostolus: Unicuique, inquit, nostrum datur gratia, secundum tum sanctum ostenderet, secutus adjunxit, Propter quod dicit: Ascendit in altum, captivavit captivitatem, dedit dona hominibus . Notissimum est autem, Dominum Jesum, cum post resurrectionem a mortuis ascendisset crediderant, linguis omnium gentium loquebantur. Nec moveat quod ait, dona; non, donum: id enim testimonium de Psalmo posuit. Hoc autem in Psalmo ita legitur: Ascendisti in altum, captivasti captivitatem, accepisti dona in hominibus . Sic enim plures codices habent, et maxime graeci, et ex hebraeo sic interpretatum habemus. Dona itaque dixit Apostolus, quemadmodum Propheta, non, donum. Sed cum Propheta dixerit, accepisti dona in hominibus; Apostolus maluit dicere, dedit dona hominibus: ut ex utroque scilicet verbo, uno prophetico, apostolico altero, quia in utroque est
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. dubitans in gaudio Quamuis ex pro¬
brante angło quod risus ille etiam si
gaudii fuit tamen plene fidei ñ fuit
post ab eodem angelo infide etiã con-¬
firmata ẽ. Ergo ex hoc puer nomen
accepit Nam qł risus ille ñ ad irriden¬
dũ opprobriũ. s ad cȩlebr̃adũ gaudiũ
ꝑtinebat: nato ysaac et eo nomine uoca¬
to sara monstrauit: Ait quippe: Risum
mͥ fecit dñs Quicunq enĩ audierit cõ¬
om̃s isti. ñ acceptis reꝓmissionibꝰ Sed
alonge eas aspicientes et salutantes. et
confitentes quia peregrini et hospites
sunt suꝑ t̾ram Qui enĩ hȩc dicunt sig¬
nificant se patriã inquirere E siqui¬
dem illius meminissent de qua exieruit.
habebant utiq tempꝰ reuertendi. nũc
autẽ meliorẽ appetunt id ẽ cȩlestem:¬

Expanded text:
est, dubitans in gaudio; quamuis exproest, dubitans in gaudio; quamuis exprobrante angelo, quod risus ille, etiamsi gaudii fuit, tamen plenae fidei non fuit, post ab eodem angelo in fide etiam confirmata est. Ex hoc ergo puer nomen accepit. Nam quod risus ille non ad inridendum obprobrium, sed ad celebrandum gaudium pertinebat, nato Isaac et eo nomine uocato Sarra monstrauit; ait quippe: Risum mihi fecit Dominus; quicumque enim audierit, conomnes isti, non acceptis repromissionibus, sed a longe eas aspicientes, et salutantes, et confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram. Qui enim haec dicunt, significant se patriam inquirere. Et si quidem illius meminissent, de qua exierunt, habebant utique tempus revertendi. Nunc autem meliorem appetunt, id est c
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura testatur s illa etiã sterilis et
cruore menstruo iam destituta. ꝓpter
qđ iam parere ñ posset. etiam si sterilis
ñ fuisset. Porro si femina ita sit ꝓuectio¬
ris ȩtatis ut ei solita mulierũ adhuc flu¬
ant de iuuene parere pot̃. de seniore ñ
pot̃. Quamus adhuc posset ille senior
s de ad olescentula gignere:. Sicut
abraham post mortẽ sarȩ de cȩtura
potuit. quia inuidam eiꝰ inuenit ȩtatẽ.
hoc gͦ est qd mirũ commendat apłs.
et ad hoc dicit abrahȩ iam fuisse corpꝰ
emortuũ. qm̃ ñ ex omni femina cui ad.¬
huc eẽt aliquod pariendi tempꝰ extre¬
mũ. generare ipse in illa ȩtate adhuc
posset: Ad aliquid enĩ emortuũ corpus
in telligere debemus ñ ad omnia slam
si adomnia ñ iam senectus uiui. s cada.¬
promissionẽ dei de sara filius. eumq
nominauit ysaac qđ int̾ pretat᷑ risus:
Riserat enĩ et pat̾ quando ei ꝓmissus ẽ
admirans ingaudio. riserat et mater.
quando ꝑ illos tres uiros iterũ ꝓmissus

Expanded text:
scriptura testatur; sed illa etiam sterilis et cruore menstruo iam destituta, propter quod iam parere non posset, etiam si sterilis non fuisset. Porro si femina ita sit prouectioris aetatis, ut ei solita mulierum adhuc fluant, de iuuene parere potest, de seniore non potest; quamuis adhuc possit ille senior, sed de adulescentula gignere, sicut Abraham post mortem Sanae de Cettura potuit, quia uiuidam eius inuenit aetatem. Hoc ergo est, quod mirum commendat apostolus, et ad hoc dicit Abrahae iam fuisse corpus emortuum, quoniam non ex omni femina, cui adhuc esset aliquod pariendi tempus extremum, generare ipse in illa aetate adhuc posset. Ad aliquid enim emortuum corpus intellegere debemus, non ad omnia. Nam si ad omnia, non iam senectus uiui, sed cadapromissionem Dei de Sarra filius, eumque nominauit Isaac, quod interpretatur risus. Riserat enim et pater, quando ei promissus est, admirans in gaudio; riserat et mater, quando per illos tres uiros iterum promissus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s. s beatus et solus potens. rex regum. &
dñs dominantiũ. quod ẽ unus et solus ue
rus łs ipsa trinitas: Nisi forte quȩ secun¬
tur ꝑturbabunt hunc intellectum. quia
dixit quẽ nemo hominũ uidit nec uicđe
runt uidei qui tamen carnẽ uiderunt et
crucifixerunt Uideri autẽ diuinitas hu-¬
mano uisu nullomͦ pot̃. s eo uisu iudet᷑.
quo iam qui uiderint. non homines s ul¬
tra homines sunt: Recte gͦ ds ipsa trinitas
intelligitur. beatus et solus potens. osten
propriis: Sic enum dictum ẽ solus habet
inmortalitatem. quomͦ dictum ẽ. qui facit
mirabilia magnus solus Quod uelim sci¬
re de quo dictum accipiant: Si de patre
tantum. quomͦ gͦ uerum ẽ quod ipse filiꝰ
dicit. quecunq enim pat̾ facit. hȩc et filiꝰ

Expanded text:
s, sed beatus et solus potens, rex regum et dominus dominantium, quod est unus et solus et uerus deus, ipsa trinitas. Nisi forte quae secuntur conturbabunt hunc intellectum, quia dixit: quem nemo hominum uidit nec uidere on uiderunt Iudaei, qui tamen carnem uiderunt et crucifixerunt. uideri autem diuinitas humano uisu nullo modo potest, sed eo uisu uidetur, quo iam qui uident, non homines, sed ultra homines sunt. recte ergo ipse deus trinitas intellegitur beatus et solus potens, ostendmporibus propriis. sic enim dictum est: solus habet immortalitatem, quomodo dictum est: qui facit mirabilia solus. quod uelim scire, de quo dictum accipiunt; si de patre tantum, quomodo ergo uerum est quod ipse filius dicit: quaecumque enim pater facit, haec eadem et
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut pat̾ suscitat mortuos et uiuificat.
sic et filius quos uult uiuificat Quomͦ
gͦ solus pat̾ facit mirabilia cum hȩc uer-¬
ba nec patrem tantũ. nec filiũ tantum
ꝑmittant intelligi. s utiq dm̃ unũ. ue¬
rum. solum. id ẽ patrem. et filiũ. et sꝑm¬

Expanded text:
Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Quomodo ergo solus Pater facit mirabilia, cum haec verba nec Patrem tantum, nec Filium tantum permittant intelligi, sed utique Deum unum verum solum, id est, Patrem et Filium et S
Abbreviated transcription (Latin):
alibi loquens uoce sapientiȩ. ipsa enim sa¬
pientia dei ait. girum cȩli circuiui sola.
separauit a se patrem: Quantomagis gͦ ñ
ẽ necesse ut tantummͦ de patre pret̾ filiũ
intelligat᷑ quod dictum ẽ. qui solus habet
inmortalitatem. cum ita dictum sit. ut
serues inquit mandatũ sine macula ir
det beatus et solus potens. rex regum &e do¬

Expanded text:
alibi loquens voce sapientiae ipse est enim saalibi loquens voce sapientiae ipse est enim sapientia Dei, ait: Gyrum coeli circuivi sola , separavit a se Patrem: quanto magis ergo non est necesse ut tantummodo de Patre praeter Filium intelligatur, quod dictum est, Qui solus habet immortalitatem, cum ita dictum sit: Ut serves, inquit, mandatum sine macula, irpriis ostendet beatus et solus potens, Rex regum et Do
Abbreviated transcription (Latin):
qd filius dei uenerit. et dederit nobis in¬
tellectum ut cognoscamus uerũ et simꝰ
in uero filio eus iħu xꝑo: hic ẽ uerus d̃s
et uita ȩterna hinc etiam consequent̃
intelligit᷑ non tantummꝰ de patre dixisse
apłm paulũ. qui solus habet in mortalita¬
tem.s de uno et solo deo qđ ẽ ipsa trinitas:
Neq enim ipsa uita ȩterna mortalis ẽ scłm
aliquã mutabilitatem: de ꝑ hoc filius dei
quia uita ęt̃na ẽ cum patre etiã ipse intel¬
ligitur ubi dictum ẽ solus habet in morta¬
litatem Eius enĩ uitȩ ȩt̃nȩ et nos parti¬
cipes facti. ꝓmodo nr̃o inmortales effici¬
mur. S aliud ẽ ipsa cuius participes effi¬
cimur. uita ȩt̾na. aliud nos qui eius parti¬
cipatione iuuemꝰ in ȩt̾nũ: Si enim dixisset
quem temporibus ꝓpriis ostendet pater
beatus et solus potens. rex regum et dñs
dominantiũ. qui solus habet in mortali-¬
tatem. nec sic inde separatum filiũ oporte¬
ret intelligi: Neq enim quia ipse filius

Expanded text:
quod filius dei uenerit et dederit nobis intellectum, ut cognoscamus uerum et simus in uero, filio eius Iesu Christo. hic est uerus deus et uita aeterna. Hinc etiam consequenter intellegitur non tantummodo de patre dixisse apostolum Paulum: qui solus habet immortalitatem, sed de uno et solo deo, quod est ipsa trinitas. neque enim ipsa uita aeterna mortalis est secundum aliquam mutabilitatem, ac per hoc filius dei, quia uita aeterna est, cum patre etiam ipse intellegitur, ubi dictum est: solus habet immortalitatem; eius enim uitae aeternae et nos participes facti pro modulo nostro immortales efficimur. sed aliud est ipsa cuius participes efficimur uita aeterna, aliud nos qui eius participatione uiuimus in aeternum. si enim dixisset: "quem temporibus propriis ostendit pater beatus et solus potens, rex regum et dominus dominantium, qui solus habet immortalitatem", nec sic inde separatum filium oporteret intellegi. neque enim, quia ip
Abbreviated transcription (Latin):
pro angłis fit quicquid hominum ꝑ eius
mortem redimitur et liberatur amalo.
qm̃ cum eis quodammͦ redit in gr̃a post
inimicitias. quas inter homines et scõs
angelos peccata fecerunt. et ex ipsa ho¬
minum redemptione. ruinȩ illius angłi
cȩ detrimenta reparantur E utiq noue.¬
runt angłi scĩ docti de deo. cuius ueritatiᷤᷤ
ȩterna contemplatione beati sunt. quanti
numeri supplementũ de genere humano.
integritas illius ciuitatis expectet: Propt̃
hoc ait apłs. in staurari omnia inxꝑo quȩ
in cęlis sunt. et quȩ interris in ipso: Instau¬
rantur quippe quȩ in cęlis sunt. cum id qͦt¬
inde in angłis lapsum ẽ. ex hominibus red¬
ditur: Instaurantur autem quȩ in t̾ris st̃.
cum ipsi homines qui predestinati sunt
inȩternam uitam acorruptionis uetusta¬

Expanded text:
pro Angelis fit, quidquid hominum per ejus mortem redimitur et liberatur a malo, quoniam cum eis quodammodo redit in gratiam, post inimicitias quas inter homines et sanctos Angelos peccata fecerunt, et ex ipsa hominum redemptione ruincae detrimenta reparantur. Et utique noverunt angeli sancti docti de Deo, cujus veritatis aeternae contemplatione beati sunt, quanti numeri supplementum de genere humano integritas illius civitatis exspectet. Propter hoc ait Apostolus: Instaurari omnia in Christo quae in coelis sunt et quae in terris . In ipso instaurantur quippe quae in coelis sunt, cum id quod in angelis lapsum est, ex hominibus redditur. Instaurantur autem quae in terris sunt, cum ipsi homines qui praedestinati sunt in aeternam vitam, a corruptionis vetusta
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutibus dei ẽ ȩccłia. tunc nobis sicuti ẽ.
in notescet cum ei coniuncti fuerimus in
finem. ad simul habendam beatitudinem
sempiternam: Ista uero quȩ abilla peregͥ.¬
natur interris eo nobis notior ẽ. quod in
illa sumus. et quia hominum ẽ. quod et nos
sumus: Hȩc sanguine mediatoris nullum
habentis peccatum. ab omni ẽ redempta
peccato: Eius uox ẽ: Si deus ꝓnobis quiᷤᷤ
contra nos: Qui filio ꝓprio non peꝑcit.

Expanded text:
Virtutibus Dei est Ecclesia, tunc nobis sicuti est innotescet, cum ei conjuncti fuerimus in finem, ad simul habendam beatitudinem sempiternam. Ista vero quae ab illa peregrinatur in terris, eo nobis notior est, quod in illa sumus, et quia hominum est, quod et nos sumus. Haec sanguine Mediatoris nullum habentis peccatum, ab omni redempta est peccato, ejusque vox est, Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio no
Abbreviated transcription (Latin):
simus. si in maculati intelligendi sunt. qui
omnino sine peccato sunt: Si autem inma¬
culati sunt qui sunt sine crimine. etiam
inhac uita fuisse atq eẽ. negare non possu¬
mus. quia non ideo sine ullo peccato ẽ. ali¬
quis. qm̃ non habet maculã criminis. Unde
et apłs cum ministros eligeret ordinandoᷤ
non ait. siquis sine peccato ẽ. quod inueni¬
ri non posset. s ait siquis sine crimine. qͦt
utiq posset: Instaurare omnia inxꝑo.¬

Expanded text:
simus, si inmaculati intellegendi sunt qui omnino sine peccato sunt; si autem inmaculati sunt qui sunt sine crimine, etiam in hac uita fuisse atque esse negare non possumus, quia non ideo sine ullo peccato est aliquis, quoniam non habet maculam criminis. unde et apostolus cum ministros eligeret ordinandos, non ait: si quis sine peccato — quod inuenire non posset — sed ait: si quis sine crimine, quod utique posset. n
Abbreviated transcription (Latin):
diem: Renouamur autem in agnitionem
dei: hoc ẽ in iusticia et sc̃ĩtate ueritatis: In¬
agnitione gͥ dei iusticiaq et scĩtate uerita¬
tis. qui de die in diem ꝓficiendo renouatur:
transfert amorem a temporalibus ad ȩterna:
auisibilibus ad intelligibilia: a carnalibꝰ
ad spiritalia: atq ab istis cupiditatem fre¬
nare uel minuere. illis se caritate alligare
diligenter insistit: Tantum autem facit:
quantum diuinitus aduuatur: Dei quip¬
pe sententia ẽ: sine me nichil potestis face-¬
re: In quo ꝓfectu et accessu tenentem media-¬
toris fidem cum dies uitȩ huiꝰ ultimus quẽ¬
q compererit: ꝑducendus ẽ ad deum quẽ
coluit: et ab eo ꝑficiendus excipietur ab an¬
iigelis scĩs: incorruptibile corpus in fine se¬
culi. non ad penam sed ad gloriam recep¬
turus. In hac quippe imagine tunc ꝑfec¬
ta erit dei similitudo: quando dei ꝑfecta
erit uisioꝰ de qua dicit apłs paulus: Uide¬

Expanded text:
diem . Renovatur autem in agnitione diem . Renovatur autem in agnitione Dei, hoc est, in justitia et sanctitate veritatis; agnitione igitur Dei, justitiaque et sanctitate veritatis, qui de die in diem proficiendo renovatur, transfert amorem a temporalibus ad aeterna, a visibilibus ad intelligibilia, a carnalibus ad spiritualia; atque ab istis cupiditatem frenare atque minuere, illisque se charitate alligare diligenter insistit. Tantum autem facit, quantum divinitus adjuvatur. Dei quippe sententia est: Sine me nihil potestis facere . In quo profectu et accessu tenentem Mediatoris fidem cum dies vitae hujus ultimus quemque compererit, perducendus ad Deum quem coluit, et ab eo perficiendus excipietur ab Angelis sanctis, incorruptibile corpus in fine saeculi non ad poenam, sed ad gloriam recepturus. In hac quippe imagine tunc perfecta erit Dei similitudo, quando Dei perfecta erit visio. De qua dicit apostolus Paulus: Vide
Abbreviated transcription (Latin):
sta renouatio non momento unofit ipsiꝰ
conuersionis: sicut momento uno fit illa
in baptismo renouata remissione omniũ
peccatorum: neq enim uel unum quantu¬
lũ cumq remanet quod non remittatur
Sed quemadmodum aliud ẽ carere febribꝰ.
aliud ab infirmitate quȩ febribus facta ẽ
reualescere: itemq aliud ẽ infixũ telum
de corpore demere. aliud uulnus qd̃ eo fac¬
tum ẽ scđa curatione sanare: ita prima cu-¬
ratio ẽ. causam remouere languoris. quod
ꝑ omniũ fit indulgentiã peccatorum: sedã
ipsum sanare languorem: quod fit paula¬
tim ꝓficiendo in renouatione huius imagi¬
nis: Quȩ duo demonstrantur in psalmo uͥ
legitur Qui ꝓpicius fit omnibus iniqui.¬
tatibus tius: quodfit in baptismo Deinde
sequitur. qui sanat omnes languores tuos:
quod fit cotidianis accessibus cum hȩc ima-¬
go renouatur: de qua re apłs aꝑtissime lo¬
cutus ẽ dicens Et si exterior homo nr̃ cor¬
rumpitur: s iiterior renouatur de die in

Expanded text:
sta renovatio non momento uno fit ipsius conversionis, sicut momento uno fit illa in Baptismo renovatio remissione omnium peccatorum: neque enim vel unum quantulumcumque remanet quod non remittatur. Sed quemadmodum aliud est carere febribus, aliud ab infirmitate, quae febribus facta est, revalescere; itemque aliud est infixum telum de corpore demere, aliud vulnus quod eo factum est secunda curatione sanare: ita prima curatio est causam removere languoris, quod per omnium fit indulgentiam peccatorum; secunda ipsum sanare languorem, quod fit paulatim proficiendo in renovatione hujus imaginis: quae duo demonstrantur in Psalmo, ubi legitur, Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis; quod fit in Baptismo: deinde sequitur, Qui sanat omnes languores tuos ; quod fit quotidianis accessibus, cum haec imago renovatur. De qua re Apostolus apertissime locutus est, dicens: Et si exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in
Abbreviated transcription (Latin):
filii dei sumus: et nundum apparuit quide-¬
rimus Scimus quia cum apparuerit similes
ei erimus: quoniam uidebimus eum sicuti est:
Hinc apparet tunc inista imagine dei fieri eius ple-¬
nam similitudinem: quando eius plenã ꝑce

Expanded text:
nondum apparuit, quid erimus: scimus autem quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Hinc apparet tunc in ista imagine Dei fieri ejus plenam similitudinem, quando ejus plenam pe
Abbreviated transcription (Latin):
polluta sunt et mens et conscientia. ita ni-¬
chil ẽ mundũ. ut quosdã eorum et iam de.
uirgine scdm carnẽ natus xꝑc offendat:
S tamen inspiritalibꝰ illis summis. ubi
non ẽ aliquio uiolabile. aut corruptibile.
nec tantum extempore. s nec ex informi
formatũ si qua dicuntur talia ad quorum
similitudinẽ etiã ista inferioris creatu¬
re genera. quamiuis longe remotissima
facta sunt. ñ debent cuius quã sobriam
ꝑturbare prudentiã. nec cum uanum de¬
uitat horrorem. in ꝑ nitiosum incurrat
errorem: Assuescat in corporibus ita spi¬
ritalium repperire uestigia. ut cum in.¬
de sursum uersus duce ratione ascende
cȩꝑit. ut ad ipsam in commutabilẽ uerita¬
ad summa ꝑtrahat. qđ contempnit in in-¬
fimis. nec enĩ erubuit quidã uxorem sibi
eligere sapientiã. quia nomen uxoris
in ꝓle gignenda corruptibilẽ comcubitũ
ingerit cogitanti: Aut uero ipsa sapientia
sexu femineo ẽ. quia feminini generis
uocabulo. et ingreca et inlatina lingua

Expanded text:
polluta sunt et mens et conscientia, ita nihil est mundum , ut quosdam eorum etiam de virgine secundum carnem natus Christus offendat. Sed tamen in spiritualibus illis summis, ubi non est aliquid violabile aut corruptibile, nec natum ex tempore, nec ex informi formatum, si qua dicuntur talia, ad quorum similitudinem etiam ista inferioris creaturae genera, quamvis longe remotissime facta sunt, non debent cujusquam sobriam perturbare prudentiam, ne cum vanum devitat horrorem, in perniciosum incurrat errorem. Assuescat in corporalibus ita spiritualium reperire vestigia, ut cum inde sursum versus duce ratione ascendere coeperit, ut ad ipsam incommutabilem veritaad summa pertrahat quod contemnit in infimis. Nec enim erubuit quidam, uxorem sibi eligere sapientiam, quia nomen uxoris in prole gignenda corruptibilem concubitum ingerit cogitanti: aut vero ipsa sapientia sexu femina est, quia feminini generis vocabulo et in graeca et in latina lingua
Abbreviated transcription (Latin):
somniũ qđ somniasti. nunquid uenienteᷤᷤ
ueniemus ego et mater tua et fr̃s tui ad¬
orare te suꝑ terrã. nisi in aliquo mysterio
dictum accipiatur. quomͦ intelligitur de
matre ioseph quȩ iam erat mortua : Un.¬
de nȩc in egipto cum sublimaretur putã¬
dum ẽ. hoc eẽ. completũ. quia nec pater eũ
ad orauit. quando ad eum uenit in egiptũ.
nȩc mater olim defuncta potuit:. In xꝑi
gͦ psona facile intelligi potest etiam de
mortuis. scdđm illud quod dicit apłs. quia
donauit ei nomen qd ẽ suꝑ omue nom̃¬
Itaq carissimi mei. sicut semꝑ obedistis
non in presentia mea tantũ. s multoma¬
gis nunc in absentia mea cum metu et
tremore urãm salutẽ operamini Ds est
enĩ qui oꝑatur inuobis:

Expanded text:
somnium hoc quod somniasti? numquid uenientes ueniemus ego et mater tua et fratres tui adorare te super terram? nisi in aliquo mysterio dictum accipiatur, quomodo intellegitur de matre Ioseph, quae iam erat mortua? unde non in Aegypto, cum sublimaretur, putandum est hoc esse completum, quia nec pater eum adorauit, quando ad eum uenit in Aegyptum, nec mater olim defuncta potuit. in Christi ergo persona facile intellegi potest etiam de mortuis secundum illud, quod dicit apostolus, quia donauit ei nomen quod est super omne nomitaque, carissimi mei, sicut semper oboedistis, non ut in praesentia mei tantum, sed multo magis nunc in absentia mea, cum metu et tremore uestram salutem operamini. deus est enim qui operatur in uobis
Abbreviated transcription (Latin):
anima. et ẽ. in illa quedã uita ꝑmanens.s
mutabilis uita Scđ̾m mutabilitatẽ uitȩ
huius et mortalis dici pot̃. quia si uiuebat
sapient̾ et desipit. mortua ẽ. in deterius.
Si iuuebat insipient᷑ et sapit. mortua ẽ
in melius: Nam eẽ mortẽ in deterius esse.
mortẽ in melius. scriptura nos docet. Utiq
mortui erant ideo reuiuiscunt: Reuiuis.¬
cendo moriunt᷑ in meliuis. quia et reuuus¬
cendo non erunt quod erant: Non eẽ au.¬
tem qd erat mors ẽ: S forte si in melius ẽ.
non appellatur mors: Appellauit illam
mortẽ apłs. Si autẽ mortui estis cum xꝑo
ab elementis huius mundi. quid adhuc ue¬
lut uiuentes de hoc mundo de cernitis
E iterum: Mortui enĩ estis et uita ur̃a abs¬
condita ẽ cum x ꝑo in deo: Mori nos uult
ut uiuamꝰ. quia uiximꝰ ut morerem᷑ Ne

Expanded text:
anima, et est in illa quaedam vita permanens, sed mutabilis vita. Secundum mutabilitatem vitae hujus et mortalis dici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortua est in deterius; si vivebat insipienter, et sapit, mortua est in melius. Nam esse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nos docet. Utique mortui erant, ideo reviviscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo non erunt quod erant: non esse autem quod erat, mors est. Sed forte, si in melius est, non appellatur mors? Appellavit illam mortem Apostolus: Si autem mortui estis cum Christo ab elementis hujus mundi, quid adhuc velut viventes de hoc mundo decernitis ? et iterum, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Mori nos vult ut vivamus, quia viximus ut moreremur.