comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis qͥ fragili carne circumlamur.
ut cum apło dicamus ÷ miser ego qͥs
me liberabit de corpe mortis huius:
Non eñi habitat in carne nr̃a bonu̾t
nͨ agimus qd̃ uolumꝰ. s qd̾ nolumus:
ut aliuid anima desideret ÷ aluid caro
facere cogat. Qd̃ si quidam iusti ap¬
pellantur in scripturis ⁊ ñ solum
iusti. s iusti in conspectu dei ÷ uixta
illam iusticiã appellant᷑ usti. iuxͣ
qͣm supradictũ ẽ. septies cadit ⁊ re¬
surgit: et uixta qd̾ iniqͥtas iniqui ñ
nocebit ei in qͣcumq die conuersus
fuerit. Deniq et ⁊ acharias pater
Ioh̾is qͥ scribit᷑ iustus. peccauit in eo
qd̾ ñ creclidit: et statim silentio com¬
dempnat᷑. Et iob qui iustꝰ ⁊ ĩmacu¬
latus. ac sine querela. in principio
uoluminis sui scribit᷑: postea & dei
sermone ⁊ confessione sui. peccator
arguitur. Si abraham ⁊ ysaac. &
ere peccato÷ si purissimum triticum ha¬
buit mixtas paleas: quid de nob̾ dici

Expanded text:
nobis, qui fragili carne circumdamur nobis, qui fragili carne circumdamur et cum apostolo dicimus: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius? non enim habitat in carne nostra bonum nec agimus, quod uolumus, sed quod nolumus, ut aliud anima desideret, aliud caro facere cogatur. quodsi quidam iusti appêllantur in scripturis et non solum iusti sed iusti in conspectu dei, iuxta illam iustitiam appellantur iusti, iuxta quam supra dictum est: septies cadet iustus et resurget et iuxta quod iniquitas iniqui non nocebitei, in quacumque die conuersus fuerit. denique et Zacharias, pater Iohannis, qui scribitur iustus, peccauit in eo, quod non credidit, et statim silentio condemnatur et Iob, qui iustus et inmaculatus ac sine querella in principio uoluminis sui scribitur, postea et dei sermone et confessione sui peccator arguitur. si Abraham, Isaac et Iere peccato, si purissimum triticum habuit mixtas paleas, quid de nobis dici
Abbreviated transcription (Latin):
nostras ibimꝰ: et unꝰquisq post pͣui¬
tatem cordis sui malum faciemus.
symeon uistꝰ loquit᷑ in euangelio.
Ecce hic positus ẽ in ruinam ⁊ resur¬
rectionẽ multors. In ruinam uideli
catio÷ & talis fornicatio qualis nec
int̾ gentes quidem: ita ut uxorem
patris aliquis habeat. Et uos infiati esti.
et ñ magis luctum habuistis: ut tolla¬
tur de medio ur̃m qͥ hoc opꝰ fecit. Et iti¬
sccła ad eosdem epła. Nle habundantõri
tristicia pereat: qui eiꝰmodi est. Reuo¬
cat enim ⁊ obsecrat ut confirmet suꝑ
illum caritatem: et qͥ incestu perierat.
penĩa conseruet᷑. Nullus enim mundꝰ
a peccato: nͨ si unius qͥdem diei fuerit
uita eiꝰ. Numerabiles audem anni ui¬
te illiuis. Astra quoq ip̃a ñ sunt mũ¬
da in conspectu eiꝰ: et aduersum an¬
gelos suos ꝑuersum qͥd excogitauit.
Si in celo peccatum ⁊ qͣnto magis in
terra: Si delictum in hiis qͥ carent
tempͥtatione corꝑea ÷ qͣnto magis ĩ

Expanded text:
nostras ibimus et unusquisque prauinostras ibimus et unusquisque prauitatem cordis sui mali faciem u s. Symeon iustus loquitur in euangelio: ecce hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum, in ruinam uideliccatio et talis fornicatio, qualis nec inter gentes quidem, ita ut uxorem patris aliquis habeat. et uos inflati estis et non magis luctum habuistis, ut tollatur de medio uestrum, qui hoc opus fecit. et secunda ad eosdem epistula, ne abundantiori tristitia perea t, qui eius modi est, reuocat eum et obsecrat, ut confirment super illum caritatem et, qui incestu perierat, paenitentia conseruetur. nullus enim mundus a peccato, nec si unius quidem diei fuerit uita eius; numerabiles autem anni uitae illius. astra quoque ipsa non sunt munda in conspectu eius et aduersum angelos suos peruersum quid excogitauit. si in caelo peccatum, quanto magis in terra! si delictum in his, qui carent temptatione corporea, quanto magis in
Abbreviated transcription (Latin):
Meretrix lacrimis pecles saluatoris la¬
uat ⁊ crine detergit ÷ et in typũ eccłie
de gentib congregate meret᷑ audire:
dimictunt᷑ tibi peccata tua. Pharise¬
i iusticia perit suꝑbia: et publicani
humilitas. confessione saluat᷑. Per.
iheremiam contestat᷑ deus. Ad sum¬
main loquar contra gendẽ ⁊ regnũ:
ut eradicem. & destruam ⁊ disꝑdã
illucd. Si penĩam egerit gens illa a
malo suo qd̾ locutus sum adu̾sum eã:¬
agam et ego pnĩam suꝑ malo qd̾ co¬
gitaui ut facerem ei. Et ad summã
loquar suꝑ gentẽ ⁊ regnum: ut ecli¬
ficem ⁊ ut plandem illud. Si fecerit
malum in conspectu meo ut nõ au¬
diat uocem mea̾: pnĩam agam suꝑ
bono qd̾ locutus sum ut facerem ei.
Statim q infert. Ecce ego fingo ꝯtͣ ͣ
uos malum: et cogito contra uos co¬
gitationẽ. Reuertat᷑ unusqͥs ꝙ a ui¬
a sua mala: et cdirigite uias ur̃as
& studia ur̃a. Qͥ dixerunt. Despe¬
raiuimus. Post cogitatõnes enim

Expanded text:
meretrix lacrimis pedes saluatoris lameretrix lacrimis pedes saluatoris lauat et crine detergit et in typum ecclesiae de gentibus congregatae meretur audire: dimittuntur tibi peccata tua. pharisaei iustitia perit superbia et publicani humilitas confessione saluatur. per Hieremiam contestatur deus: ad summam loquar contra gentem et regnum, ut eradicem et destruam et disperdam illud. si paenitentiam egerit gens illa a malo suo, qagam et ego poenitentiam super malo, quod cogitavi ut facerem ei. Et ad summam loquar super gentem et regnum, ut aedificem, et ut plantem illud. Si fecerit malum in conspectu meo, ut non audiat vocem meam: poenitentiam agam super bono, quod locutus sum ut facerem ei. Statimque infert: Ecce ego fingo contra vos malum, et cogito contra vos cogitationem. reuertatur unusquisque a uia sua mala et dirigite uias uestras et studia uestra. qui dixerunt: desperauimus; post cogitationes enim
Abbreviated transcription (Latin):
pulant᷑. Luxuriosus filiꝰ totam pro¬
degerat sub̃am: & procul a pẽe. uix
porcorum tibis in ediam sustenta¬
bat. Reuertit᷑ ad ꝑentem: immola¬
tur ei uiculus saginatus ÷ stolam
accipit et anulum. ut xp̃i recipiat
uestim̃tum qd̾ dudum polluerat:
et audire mereatur. candida sint
semꝑ uestim̃ta tua ÷ receptoq sig¬
nacło dei ꝓclamet ad dñm: pater.
peccaui in celum. ⁊ coram te: et recõ¬
ciliatus osculo. dicat ad eum. Sig¬
natum ẽ suꝑ nos lum̃ uultus tui
dñe. Iusticia iusti ñ liberabit eum
in qͣcumq die peccauerit: et iniqͥ¬
tas iniqui ñ nocebit ei quacumq
die conuersus fuerit. Unum qͦmq
iudicat sicut inuen̾it ⁊ nͨ pret̾ita
considerat sed presentia: si tñ uete¬
ra crimina. nouella conuersione
mutentur. Septies cadit iustus: &
resurgit. Si cadit: quomodo uistꝰ:
secd septuagies septies: delinquenti si
conuertatur ad penitentiam peccata do¬
nantur. Cui plus dimitit᷑: plus dilig̾.

Expanded text:
pulantur. Luxuriosus filius totam propulantur. Luxuriosus filius totam prodegerat substantiam: et procul a patre vix porcorum cibis inediam sustentabat. Revertitur ad parentem, immolatur ei vitulus saginatus: stolam accipit et annulum , ut Christi recipiat vestimentum, quod dudum polluerat, et audire mereatur: Candida sint semper vestimenta tua ; receptoque signaculo Dei, proclamet ad Dominum: Pater, peccavi in coelum, et coram te; et reconciliatus osculo, dicat ad eum: Signatum est super nos lumen vultus tui Domine . Justitia justi non liberabit eum in quacumque die peccaverit: et iniquitas iniqui non nocebit ei, quacumque die conuersus fuerit. unumquemque rndicat, sicut inuenerit, nec praeterita considerat sed praesentia, si tamen uetera crimina nouella conuersione mutentur. septies cadet iustus et resurget. si cadit, quomodo iustus, sed septuagies septies delinquenti, si conuertatur ad paenitentiam, peccata donantur. cui plus dimittitur, plus diligit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ reueritus ÷ achab faciem me¬
am: ñ inclucam malum in dieb e¬
ius. Unum scelus achab. ⁊ iez abel
& tam̃ conuerso achab ad penĩam.
pena differt᷑ in posteros: & ierabel
in scelere ꝑseuerans. presenti iudi¬
tio cõdempnatur. Loquit᷑ et dñs
in euͣngelio. Uiri niniuite surgent
in uiditium cum gn̾atione hac ⁊
cõdempͥnabunt eã: qr egerunt pe¬
intentiam ad predicatione̾ ione.
Non enĩ uenit uocare iustos: sed
peccatores ad penitentiam. Dragma pe¬
rit: ⁊ tamen inuenit᷑ in stercore. Nona¬
ginta nouem oues relinquunt᷑ in so¬
litudine: & una ouis que aberrau̾at.
pastoris humeris reportat᷑. Unde et le¬
ticia angłoꝵ est suꝑ uno peccatore a¬
gente penitentiã. Quanta felicitas :¬
ut de salute nr̃a exultent celestia:
Quib dicit᷑. Penĩam agite: appropĩ¬
quabit enĩ regnum celoꝵ. Nullum
in mecdio spatium ⁊ mors & uita sͥ
contraria sunt: & tñ penitentia co¬

Expanded text:
quoniam reueritus est Achab faciem mequoniam reueritus est Achab faciem meam, non inducam malum in diebus eius. unum scelus Achab et Iezabel, et tamen conuersi Achab ad paenitentiam poena differtur in posteros et Iezabel in scelere perseuerans praesenti iudicio condemnatur. loquitur et dominus in euangelio: uiri N i neuitae surgent in iudicio cum generatione hac et condemnabunt eam, quia egerunt paenitentiam ad praedNon enim veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam . Drachma perit, et tamen invenitur in stercore . Nonaginta novem oves relinquuntur in solitudine, et una ovis quae aberraverat, pastoris humeris reportatur . Unde et laetitia Angelorum est super uno peccatore agente poenitentiam. Quanta felicitas ut de salute nostra exultent coelestia? De quibus dicitur: Poenitentiam agite, appropinquavit enim regnum coelorum. Nullum in medio spatium. Mors et vita sibi contraria sunt, et tamen poenitentia co
Abbreviated transcription (Latin):
Tibi soli pͦ. Rex enim erat: alium ñ
misereatur. Tantum q ꝓficit. ut du¬
dum pcc̃or et penidens. transierit in
magistrum: ⁊ dicat. Docebo iniquos
uias tuas: et impii ad te conuertent᷑.
Confessio enĩ ⁊ pulchritudo coram eo:
ut qͥ sua fu̾it peccata confessus.⁊ dixe¬
rit. corrupte sunt ⁊ cõputruerunt
cicatrices mee a fatie insipientie mee:
felitatẽ uulnerũ in sanitatis decorẽ
cõmutet. Qͥ enĩ abscondit iniqͥtatẽ
suam: ñ prosꝑabit᷑. Nchab Rex impi¬
issimus uineam nabuthe cruore poᷤ¬
sedit. & cum iez abel ñ tam conuigio
sibi qͣm crudelitate coniuncta. hely¬
e increpatione corripitur. ħ dic̾ dñs
Occidisti: et posseclisti. Rit̾m. In loco
quo linxerunt canes sanguinem na¬
buche. ibi lingent sanguinẽ tuum:
et iezabel canes comeclent añ mu¬
ros iheerahel. Qd cum audisset a¬
chab. scidit uestimenta sua: ⁊ posu¬
it saccum suꝑ carnem suam: ieiu¬
nauit q ⁊ lormunit in cilitio. Fc̃s q
est sermo dñi ad helyam dicens.

Expanded text:
Tibi soli peccavi rex enim erat, alium non misereatur. Tantumqdum peccator et paenitens transierit in magistrum et dicat: docebo iniquos uias tuas et inpii ad te conuertentur. confessio enim et pulchritudo corameo, ut, qui sua fuerit peccata confessus et dixerit corruptae sunt et conputruerunt cicatrices meae a facie insipientiae meae, foeditatem uulnerum sanitatis decore conmutet. qui enim abscondit iniquitatem suam, non prosperabitur. Achab, rex inpiissimus, uineam Nabuthae cruore possedit et cum Iezabel non tam coniugio sibi quam crudelitate coniuncta Heliae increpatione corripitur: haec dicit dominus: occidisti et possedisti. et iterum: in loco, quo linxerunt canes sanguinem Nabuthae, ibi lingent sanguinem tuum et: Iezabel canes comedent ante muros Hiezrahel. quod cum audisset Achab, scidit uestimenta sua et posuit saccum super carnem suam ieiunauitque et dormiuit in cilicio. factusque est sermo domini ad Heliam dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
iuranti. Qͣm ob causam iustus p̾ca¬
tur: et dicit. Conuerte nos d̾s salu¬
taris nr: et auerte furorẽ tuum a
nob̾. R it̾m. Dñe in uoluntate tua
p̾stitisti decori meo fortitudinẽ. Añ¬
decore mutami: infirmitadẽ meam
tua gr̃a roborasti. Ecce audio polli¬
te ante fugiebam. ⁊ inimicus erã:¬
tua comprehendar manu. Ne cesses a
ꝑsequendo donec deficiam a uia m̃a
pessima ÷ et reuertar ad uirum me¬
um pristinũ. qui mͥ dabat linchea¬
mina muncda ⁊ oleum. ⁊ oleũ similã.
et cibabat me pinguissimis cibis:
qui iocirco obsessit atq preclusit
uias meas pessimas. ut eam inueni¬
rem uiam que dicit in eungelio.
Ego sum uia: et ueritas ⁊ uita. Au¬
di ꝓpħam loquentẽ. Qͥ seminant
in lacrimis: in gau. me. Cuntes. ⁊c̾¬
Et loquere cum eo. Lauabo ꝑ singu

Expanded text:
iuranti. quam ob causam et iustus precaiuranti. quam ob causam et iustus precatur ac dicit: conuerte nos, deus salutaris noster, et auerte furorem tuum a nobis et iterum: domine, in uoluntate tua praestitisti decori meo fortitudinem, auedecore mutavi, infirmitatem meam tua gratia roborasti. Ecce audio pollite ante fugiebam et inimicus eratua conprehendar manu. ne cesses a persequendo, donec deficiam a uia mea pessima et reuertar ad uirum meum pristinum, qui mihi dabat linteamina mea et oleum et similam et cibabat me pinguissimis cibis. qui idcirco obsaepsit atque praeclusit uias meas pessimas, ut eam inuenirem uiam, quae dicit in euangelio: ego sum uia et uita et ueritas. audi prophetam loquentem: qui seminant in lacrimis, in gaudio metent. e
Abbreviated transcription (Latin):
scies ubi fu̾is. Scire ñ possumꝰ egrota¬
tionis mala: nͥ cum fuerit sanitas
cõsecuta. Et qͣntum bomi uirtus habe¬
at uitia cdemonstrant: clariꝰq fit lu¬
men comꝑatione denebraꝵ. Ezechiel
quoq hisdem uerbis. qi eodem ⁊ spũ:
conuertimini inquit ⁊ reclite ab ini¬
quitatib ur̃is domus isrł: et ñ erũt
uobis in dormentum impietates. ꝓ¬
icite omnes impietates ur̃as quibus
impie egistis aduersum me: ⁊ facite
uob̾ cor nouum ⁊ sp̃m nouum. Et
quare moriemini domꝰ isrł: Nolo .N.
mortẽ pcc̃oris dicit dñs. Unde ⁊ in cõ¬
sequentib loquit᷑. uio ego dicit doꝰ:
nolo mortẽ pocoris: nͥ ut reuertatur
a uia sua ⁊ uiuat. Ne mens incredla
bonoꝵ. repmissione desperet ⁊ et se mel
ꝑditioni animus destinatus ñ adhi¬
beat uuln̾i curationẽ. qd̾ nequaqͣm
estimat posse curan: iccirco utrare
se dicit ÷ ut si ñ creclimus ꝓmutenti
deo: creclamus saltem ꝓ nr̃a salute

Expanded text:
scies, ubi fueris. scire non possumus aegrotascies, ubi fueris. scire non possumus aegrotationis mala, nisi cum fuerit sanitas consecuta, et, quantum boni uirtus habeat, uitia demonstrant clariusque fit lumen conparatione tenebrarum. Hiezechiel quoque isdem uerbis, quia eodem et spiritu: conuertimini, inquit, et redite ab iniquitatibus uestris, domus Israhel, et non erunt uobis in tormentum inpietatis. proicite omnes inpietates uestras, quibus inpie egistis aduersum me, et facite uobis cor nouum et spiritum nouum. et quare moriemini, domus Israhel? nolo enim mortem peccator i s, dicit dominus. unde et in consequentibus loquitur: uiuo ego, dicit dominus. nolo mortem peccatoris, nisi ut reuertatur a uia sua et uiuat, ne mens incredula bonorum repromissione desperet et semel perditioni animus destinatus non adhibeat uulneri curationem, quod nequaquam aestimat posse curari. idcirco iurare se dicit, ut, si non credimus promittenti deo, credamus saltim pro nostra salute
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ accinctionẽ cilitioꝵ ⁊ ip̃i autẽ fece¬
runt sibi leticiam ⁊ exultationem
mactantes uitulos. ⁊ occidentes oueꝰ
ut comed̾ent carnes dicentes. Mani¬
ducemus ⁊ bibamꝰ: cras enim mo¬
riemurr. De quib et erechiel loqui¬
tur. Et tu fili hominis dic domui
isrł. Sic locuti estis dicendes. Erroreᷤᷤ
ñn. et iniqͥtates nr̃e suꝑ nos erunt:
et in ip̃is contabescimꝰ. Et quomodo
salui ẽẽ poterimus: Dic eis. huio ego
dicit dñs ÷ nolo mortem impii: s et
ut conu̾tat᷑ a uia sua. & it̾m. Reu̾¬
timini: receclentes a uia ur̃a. Qua¬
re moriemini domus isrł: Nichil
sit. Qui enim desꝑat salutem: nõ
tueret: utiq bonis oꝑib se uditio
preꝑaret.Audiamus ꝑ iheremiam
loquentem dm. Conuerte pedem
tuum a uia asꝑa: et guttur tuu̾
a siti. & it̾m. Nunqͥd qͥ cadit non
resurgit aut qui auersus est ñ
reuertet᷑: & ꝑ ysaiam. Quando conuer¬
sus ingemueris. tunc saluus eris: et

Expanded text:
 ipsi autem fece ipsi autem fecerunt laetitiam et exultationem, mactantes vitulos, et occidentes oves, ut comederent carnes dicentes: Manducemus, et bibamus, cras enim moriemur . De quibus et Ezechiel loquitur: Et tu fili hominis dic domui Israel, sic locuti estis, dicentes: Errores nostri et iniquitates nostrae super nos erunt, et in ipsis contabescimus: et quomodo salvi esse poterimus? Dic eis: Vivo ego, dicit Dominus: Nolo mortem impii, sed ut convertatur a via sua. Et iterum: Revertimini recedentes a via vestra: quare moriemini domus Israel ? Nihil sit. Qui enim desperat salutem, non tueret, utique bonis operibus se judici praepararet. Audiamus per Jeremiam loquentem deum: conuerte pedem tuum a uia aspera et guttur tuum a siti et iterum: numquid, qui cadit, non resurget aut, qui auersus est, non reuertetur? et per Esaiam: quando conuersus ingemueris, tunc saluus eris et
Abbreviated transcription (Latin):
sodomiticas ualles ac tenebras dere¬
linquens ad montana conscendit
ortus ẽ ei sol in segor. que int̾pretat᷑
pariuila: ut ꝑua fides loch quia
seruaret. Neq eni gomorre quon¬
dam ⁊ erroris habitator statim ad
meridiem poterat ꝑuenire : in qͣ
abraham amicus dm̃i cum angłis
suscepit deum. et yoseph fres pas¬
cit in egypto: sponsus q audit a
sponsa. ubi pascis. ubi cubas ĩ me¬
ridie. Samuhel qͦndam plange¬
bat saul: quia suꝑbie uulnera
penitencie medicamĩe ñ cutabat.
E paulus lugebat corinthios: qui for¬
nicationis maculas lacrimis delere
nolebant. Inde et erechiel librum de¬
uorat: scriptum intꝰ et foris. carmĩe.
planctu. et ue. Carmine: suꝑ laude
ustoꝵ ⁊ planctu. suꝑ penidentib: he.
suꝑ hus de quib scriptum ẽ Cum
uenerit impiꝰ in ꝓfundum maloꝵ
cõtempnit. Qd̾ ostendit ysaias dicẽs.
Nocabit dñs sabaoch in die illa fle¬
tum et planctum ⁊ decaluationẽ

Expanded text:
Sodomiticas ualles ac tenebras dereSodomiticas ualles ac tenebras derelinquens ad montana conscendit, ortus est ei sol m Segor, quae interpretatur \'paruula\', ut parua fides Loth, quia seruaret. neque enim Gomorrae quondam et erroris habitator statim ad meridiem poterat peruenire, in qua Abraham, amicus domini, cum angelis suscepit deum et Ioseph fratres pascit in Aegypto sponsusque audit a sponsa: ubi pascis, ubi cubas in meridie? Samuhel qbat Saulem , quia superbiae vulnera poenitentiae medicamine non curabat. 891 Et Paulus lugebat Corinthios, qui fornicationis maculas lacrymis delere nolebant . Unde et Ezechiel librum devorat scriptum intus et foris, carmine, et planctu, et vae . Carmine, super laude justorum: planctu, super poenitentibus, vae, super his de quibus scriptum est: Cum venerit impius in profundum malorum, contemnit . Quos ostendit Isaias, dicens: Vocavit Dominus sabaoth in die illa ad fletum
Abbreviated transcription (Latin):
ad ignotum audeo scrib̾e:
conserue fecit deprecato. Que ne¬
quaqͣm ꝓpria salute contenta. tu¬
am ⁊ ante quesiuit in patria. et
nunc in sanctis locis querit salutem:
imitari cupiens andree & philippi
apłorum beniuolentiã ⁊ quoꝵ ut̾q
inuentus a xp̃o. frem symonẽ ⁊ ami¬
cum nathanahel. inuenire deside¬
rat: ut alt̾ eoꝵs mereat᷑ audire:. Tũ
es symori filiꝰ iohannis. tu uocabe¬
ris cephas. qd̾ interp̾tat᷑ petrus⁊ al¬
ter donum dei. hoc eni in lingua
nr̃a sonat nathanahel: xp̃i ad se
loquentis testimonio subleuetur.
Ecce uere isrłita: in qͦ dolus non ÷.
Optauerat quonclam ⁊ loch cum
filiab saluare conuigem suã ⁊ et
de incendio sodome et gomorre pe¬
ne semiustus erumpens. educere e¬
am: que pristinis uicus tenebatur
astricta. S ⁊ trepicla desꝑatione reᷤᷤ¬
pidiens q post tergũ. eterno infide¬
litatis tytulo cõdempnat᷑. ⁊ ardeis
fides. ꝓ una muliere ꝑdita totam
segor liberat cuutatẽ. Deniq pꝰqͣm

Expanded text:
ad ignotum audeo scribere,conseruae, fecit deprecatio. quae nequaquam propria salute contenta tuam et ante quaesiuit in patria et nunc in sanctis locis quaerit salutem imitari cupiens Andreae et Philippi apostolorum beniuolentiam, quorum uterque inuentus a Christo fratrem Simonem et amicum Nathanahel inuenire desiderat, ut alter eorum mereatur audire: tu es Simon, filius Iohannis, tu uocaberis Cephas, quod interpretatur Petrus, alter \'donum dei\' —hoc enim in lingua nostra sonat Nathanahel — Christi ad se loquentis testimonio subleuetur: ecce uere Israhelita, in quo dolus non est. optauerat quondam et Loth cum filiabus saluare coniugem suam et de incendio Sodomae et Gomorrae paene semiustus erumpens educere eam, quae  pristinis uitiis tenebatur adstricta; sed et trepida desperatio respiciensque postergum aeterno infidelitatis titulo condemnatur et ardens fides pro una muliere perdita totam Segor liberat ciuitatem. denique, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ habuerit ⁊ dixerit cum iheremia
ñ sileat pupilla oculi mei ÷ statim
culate sunt: ut si te iusticia et u̾itas
terruerint. m̃ia ⁊ pax prouocent ad
salutem. Totam pnĩam peccatoris
ostendit psalmus. quinqͣgesimꝰ. qͣn
ingressus est dd̾ ad bersabee uxorem
urie ethei: & nathari ꝓpħ̾ante cor¬
reptus respondit. dicens. Peccaui.
Statimq meruit audire. & dñs
abstulit a te peccatum. Adulterio
eñ iunxerat homicidium ÷ & tam̃
conuersus ad lacrimas. miserere a¬
it mei cłs. scd̾m magnam mĩam¬

Expanded text:
qui habuerit et dixerit cum Hieremia: qui habuerit et dixerit cum Hieremia: non sileat pupilla oculi mei, statim culatae sunt, ut, si te iustitia ueritasque terruerint, misericordia et pax prouocent ad salutem. totam paenitentiam peccatoris ostendit psalmus quinquagesimus, quando ingressus est Dauid ad Bethsabee, uxorem Uriae Cethei, et Nathan prophetante correptus respondit dicens: peccaui statimque meretur audire: et dominus abstulit a te pecc a t u m. adulterio enim iunxerat homicidium et tamen conuersus ad lacrimas: miserere, ait, mei, deus, secundum magnam mi
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃o in ieuinio. & lacrimis ⁊ planctu:¬
et scindite corda ur̃a ⁊ ñ uestim̃ta
ur̃a. Misericors enim et miserator
est dñs: et agens pnĩam suꝑ mali¬
tiis. Quante autem sit miscd̾ie. &
quante ut ita loquar nimie in effa¬
bilis q clem̃tie. osee ꝓpħa nos doce¬
at: ꝑ quem loquitur deus. Quid
tibi faciam effraym: Quomodo
te ꝓtegam isił: Quid tͥ inqͣm fa¬
ciam: Sicut adamantẽ ponam te:¬
et sicut seboym. Conuersum est cor meu̾
in me. conturbata est penitudo mea:
neciuaqͣm faciam scł̾m iram furoris
mei. Inde et dl̃ loquit᷑ in psalmo. Nõ
est in morte qui memor sit tui ÷ in ĩfer¬
no autem qͥs confitebit᷑ tibi : & in alio
loco. Peccatum meum notum feci: &
iniquitatem meam ñ abscondi. Dixi.
ꝓnunciabo contͣ me iniqͥtatem meam
dño: et tu dimisisti impietatem cordis
mei. Pro hac orabit ad te om̃is sc̃s: ⁊ c̾¬
Nide quanta magnitudo sit fletuum:
ut a quarum diluuio comꝑet᷑. Quas

Expanded text:
uestro in ieiunio et lacrimis et planctuuestro in ieiunio et lacrimis et planctu; scindite corda uestra et non uestimenta uestra. misericors enim et miserator est dominus et agens paenitentiam super malitiis. quan- taeautemsmtmisencordiaeet quantae et— utitaloquar — nimiae ineffabilisque clementiae, Osee propheta nos doceat, per quem loquitur deus: quid tibi faciam, Effraim, quomodo te protegam, Israhel, quid tibi, inquam, faciam? sicut Adamam ponam teet sicut Seboim. conuersum est cor meum in me, conturbata est paenitudo mea. nequaquam faciam secundum iram furoris mei. unde et Dauid loquitur in psalmo: non est in morte, qui memor sit tui; in inferno autem quis confite bitur tibi? et in alio loco: peccatum meum notum feci et iniquitatem meam non abscondi. dixi: \'pronuntiabo contra me iniquitatem meam domino' et tu dimisisti inpietatem cordis mei. pro hac orabit ad te omnis sanctus inut aquarum diluuio conparetur. quos
Abbreviated transcription (Latin):
lera nos ꝓuocat ad salutem: et nͨ sic¬
quidem uolumꝰ ad meliora conu̾ti.
Si reliquerit inquit uxor uirum
suũ ⁊ alii nupserit. & uoluerit pꝰea
reuerti ad eum ÷ nunqͥd suscipiet e¬
am ⁊ ñ magis cletestabit᷑ : Pro quo
scriptũ ẽ. uixta hebraycam ueritatẽ:
qd̾ in grecis & latinis codicib ñ ha¬
betur. & tu reliquisti me. tñ conuer¬
tere ⁊ suscipiam te: dicit dñs. Ysa¬
ias quoq in eumdẽ sensum hiisdẽ¬
pene loquit᷑ sermonib. Conuerti¬
mini qͥ ꝓfundum consilium cogita¬
tis & iniqum: filii ifrł. Reuert̾e ad
me: et recdimam te. Ego deus ⁊ nõ
est alius pret̾ me: iustus et salua¬
tor ñ est absq me. Reuertimini ad
me. et salui eritis: qͥ estis in extͤmis
terre. Recorclamini hoꝵ ⁊ ingemᷤ¬
cite: et agite pnĩam qui erratis:
Conuertimini corde ⁊ memĩtote pri¬
orum a scło qm̃ ego sum deus: et
ñ est aliꝰ absq me. Scribit ⁊ iohel.
Conuertimini ad me ex toto corde

Expanded text:
lera nos lera nos quidem uolumus ad meliora conuerti: si reliquerit, inquit, uxor uirum suum et alii nupserit et uoluerit postea reuerti ad eum, numquid suscipiet eam et non detestabitur? pro quo scriptum est iuxta Hebraicam ueritatem, quod in Graecis et Latinis codicibus non habetur: et tu reliquisti me; tamen conuertere et suscipiam te, dicit dominus. Esaias quoque in eundem sensum isdem loquitur paene sermonibus: conuertimini, qui profundum consilium cogitatis et iniquum, filii Israhel. reuertere ad me et redimam te. ego deus et non est alius praeter me. iustus et saluator non est absque me. reuertimini <id me et salui eritis, qui estis in extremis terrae. recordamini horum et ingemescite et agite paenitentiam, qui erratis. conuertimini corde et mementote priorum a saeculo, quoniam ego sum deus et non est alius absque me. scribit et Iohel: conuertimini ad me ex tot 0 corde
Abbreviated transcription (Latin):
lunt ultra reu̾ti ad eam. damp̃na¬
tione uitiorum. Unde ⁊ ad uiros ec¬
clesiasticos. qͥ muri et turres eccłie
nũcupant᷑ : loquit᷑ sermo ꝓpħicus
dicens. Muri syon ꝓferte lacͥmas :¬
implentes illucd apłi gaudere cum
gaudentib. flere cum flentib: ut
dura corda peccantium. ur̃is lacri¬
mis ꝓuocetis ad fletum ÷ ne ꝑsene¬
rantes in malitia aucliant. Eg o
plantaui te. uineam frugiferam
omnem ueram: quomͦ conuersa es
in amaritudinẽ uitis aliene: & it̾m.
Ligno dixerunt. pater meus es tu:
runt ad me dorsa: et ñ facies suas.
ft est sensus. Noluerunt ad me
conuerti ut ag̾ent pnĩam: sed cor¬
dis duritia in iniuriam meã sua
terga uerterunt. Qͣmobrem et
clñs loquit᷑ ad iheremiam. Hidisti
qͥd fecerunt mͥ habitato̾ isrł: Abi¬
erunt suꝑ omnẽ montẽ excelsũ.
et subter om̃e lignum frondosum:
et fornicati sunt ibi. Et dixi pꝰꝙͣ
o nr̃a cluritia⁊ dum et post tanta sce¬

Expanded text:
lunt ultra reuerti ad eam damnalunt ultra reuerti ad eam damnatione uitiorum. unde et ad uiros ecclesiasticos, qui muri et turres ecclesiae nuncupantur, loquitur sermo propheticus dicens: muri Sion, proferte lacrimas inplentes illud apostoli: gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus, ut dura corda peccantium uestris lacrimis prouocetis ad fletum, ne perseuerantes in malitia audiant: ego plantaui te uineam fructiferam, omnem ueram; quomodo conuersa es in amaritudinem uitis alienae?et iterum ligno dixerunt: \'pater meus es tu\' runt ad me dorsa et non facies suas. et est sensus: noluerunt ad me conuerti, ut agerent paenitentiam, sed cordis duritia in iniuriam meam sua terga uerterunt. quam ob rem et dominus loquitur ad Hieremiam: uidisti, quae fecerunt mihi, habitatio Isrerunt super omnem montem 894 excelsum, et subter omne lignum frondosum, et fornicati sunt ibi; et dixi postqo nostra duritia! dum et post tanta sce
Abbreviated transcription (Latin):
quesui. et tͥ in sc̃o apparere ñ potu¬
i: nͥ prius in terra cleserta a intiis
& inuia adu̾sariis potestatib. et
absq humore ⁊ reumate ulluis
libidinis cõmorarer. feuit ⁊ dñs
suꝑ ciuitatẽ iherłm: quia ñ egissẽt
penitentiã. R petrus trinam nega¬
tionem amaritudine abluit lacri¬
marũ: implenit q illird ꝓpħicum.
Exitus aquaꝵ declux̾unt oculi m̾i.
Plangit ⁊ iheremias ppłm pu̾iã¬
non agentẽ: dicens. Qͥs dabit ca¬
piti meo aquam ⁊ ocłis meis fon¬
tem lacrimarũ: & plorabo ppłm
istum ꝑ cliem e nocteme Cur aũ plan¬
gat et defleat: sequenti sermone de¬
monstrat. Nolite flere mortuũ: neq
plangatis. Eum flete planctu qui e¬
greditur: quia ñ reuertet᷑ ultra. Ne¬
quaqͣm gͥ gentilis plangendꝰ ẽ. atq
uideus. qui in eccłia ñ fuerunt: et
semel mortui sunt: De quib saluator
dicit. Dimitte mortuos. ut sepeliatł̃
mortuos suos: sed eos qui ꝑ scelera
atq pcc̃a egrediunt᷑ de eccłia ÷ et no¬

Expanded text:
re non potui, nisi prius in terra deserta a uitiis et inuia aduersariis potestatibus et absque humore et reumate ullius libidinis commorarer. fleuit et dominus super ciuitatem Hierusalem, quia non egisset paenitentiam, et Petrus trinam negationem amaritudine abluit lacrimarum inpleuitque illud propheticum: exitus aquarum deduxerunt oculi mei. plangit et Hieremias poput capiti meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum et plorabo populum istum per diem et noctem? cur autem plangat et defleat, sequenti sermone demonstrat: nolite flere mortuum neque plangatis eum. flete planctu, qui egreditur, quia non reuertetur u 11 r a. nequaquam igitur gentilis plangendus est atque Iudaeus, qui in ecclesia non fuerunt et semel mortui sunt, de quibus saluator dicit: dimitte mortuos, ut sepeliant mortuos suos, sed eos, qui per scelera atque peccata egrediuntur de ecclesia et no
Abbreviated transcription (Latin):
sufficere. Nox clñi super aqͣs. dñs super
aquas multas: cdñs diluium in habi¬
tare facit. Dentes eiꝰ sicut grex detonsa¬
rum que ascenderunt de lauachro. onĩs
gemellos habentes fetus: ⁊ infecunda
ñ est in eis. Si ñ ẽ infecunda: nec sterił.
Oñis habent utera lacte rorantia: que
cum apło possunt dicere. fiuoli ñi qͦs
lac uobis potum dedi. ñ escam. Alyche¬
as de baptysmi gr̃a uaticinat᷑. Ipse a¬
uertet ⁊ miserebit᷑ nr̃i÷ demerget ini¬
qͥtates nr̃as: ⁊ ꝓiciet in ꝓfundo maris
omnia pcẽa nr̃a. Quomodo ĩ lauachro

Expanded text:
sufficere. uox domini super aquas, dominus super sufficere. uox domini super aquas, dominus super aquas multas, dominus diluuium inhabitare facit. dentes eius sicut grex detonsarum, quae ascenderunt de lauacro, omnes gemellos habentes, et infecunda non est in eis. si non est infecunda nec sterilis, omnes habent ubera lacte rorantia, quae cum apostolo possint dicere: filioli mei, quos lac uobis potum dedi, non escam. Micheas de gratia baptismi uaticinatur: ipse auertet et miserebitur nostri; demerget iniquitates nostras et proiciet in profundum maris omnia peccata nostra. Quomodo in lauacro
Abbreviated transcription (Latin):
signum ex aquis facit. Samaritana
uocaturad puteum: sitientes inuitã¬
tur ad potum. Nychodemo dicit᷑ occł¬
te. nͥ quis renatus fuerit exaqua et
spũ scõ: iñ intrare eũ in regna celoꝵ
Quia ab aqͥs ceperat: fininit ĩ aquis.
Lacus xp̃i ꝑcutit᷑ lancea: ⁊ baptysmi
atq mͣrii. pariter sacram̃ta fundim¬
tur. Post resurrectionem apłos mit¬
tit ad gentes: precipit eis ut baptrreg
in mysterio trinitatis. Penitet facti
populum uideoꝵ: ⁊ statim apetꝰ ad
baptẏsmum mittit᷑. Anteꝙͣ partu¬
riat parit syon: ⁊ nascit᷑ gens simul.
Paulus ꝑsecutor. eccłie ⁊ lupus rapax
beniamin. ananie oui submittit ca¬
put: nec ante recuꝑat aspectum ꝙͣ
curet baptysmo cecitatem. umichus can¬
cdacis regine ethiopũ. lectione ꝓpħica xp̃i
baptysmati p̾parat᷑ : mutat contra natu¬
ram ethiops peslem suam ⁊ parclus uari¬
zantur: ne qͥs putaret ex gentib ac iu¬
deis. aquas sine spũ sc̃o ad salutẽ posse

Expanded text:
signum ex aquis facit, Samaritana signum ex aquis facit, Samaritana uocatur ad puteum, sitientes inuitantur ad potum. Nicodemus discit occulte, nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu sancto, non intrare eum regna caelorum. quia ab aquis coeperat, finiuit in aquis: latus percutitur lancea et baptismi atque martyrii pariter sacramenta funduntur. post resurrectionem apostolos mittit ad gentes, praecipit eis, ut baptizent eas in mysterio trinitatis. paenitet facti populum Iudaeorum et statim a Petro ad baptismum mittitur. antequam parturiat, parit Sion et nascitur gens simul. Paulus, persecutor ecclesiae et lupus rapax Beniamin, Ananiae oui submittit caput nec ante recuperat aspectum, quam curet baptismo caecitatem. eunuchus Candacis reginae lectione prophetica Christi baptismati praeparatur; mutat contra naturam Aethiops pellem suam et pardus uarizantur, ne quis putaret e gentibus aut Iudaeis aquas sine spiritu sancto ad salutem posse
Abbreviated transcription (Latin):
baptysmatis suffocatur. Et ĩ psalmiᷤ
de interfectione illiuis sctibit᷑. Tu con¬
firmasti in uirtute tua mare: tu
contruuisti capita drachonũ in aquis: tu
confregisti capita dracͥonis magni. Uñ
⁊̃ reguli ⁊ scorpiones arentia queꝙ se¬
ctantur⁊ ⁊ postꝙͣ ad aquas uenerint:
hydropas ⁊ lymphaticos faciunt. Ma¬
ra mutat᷑ sacram̃to crucis: ⁊ septuagin¬
ta palme apłors dulcoratis legis gurgi¬
tib irrigant᷑. Abraham ⁊ ysaac puteos
focdiunt ⁊ repugnant allophyli: ⁊ ber¬
sabee. cuutas iuram̃ti. regnumq sało¬
nis: nomen sumit a fontib. Rebecca
inuenit᷑ ad puteum. Rachel: ꝓpt̾ aqͣs.
supplantatoris osculo salutat᷑. Moyses.
filias sacerclotis madyan. aꝑto puteo
ab inuiria uindicat. Precursor dñi. ĩ
aquis fontium uixta salim. qd̾ interp̃
rat. Ip̃e saluator pꝰ baptysma. ⁊ scĩfica¬
tas suo lauachro iordanis aquas: reg¬
num celoꝵ incipit predicare. Pmum

Expanded text:
baptismatis suffocatur. et in Psalmis baptismatis suffocatur. et in Psalmis de interfectione illius scribitur: tu confirmasti in uirtute tua mare, tu contriuisti capita draconum in aquis, tu confregisti caput draconis magni. unde et reguli et scorpiones arentia quaeque sectantur et, postquam ad aquas uenerint, hydrophobus et lymphaticos faciunt. Merra mutatur sacramento crucis et septuaginta palmae apostolorum dulcoratis legis gurgitibus inrigantur. Abraham et Isaac puteos fodiunt, repugnant allophyli. et Bersabee, ciuitas iuramenti,. regnumque Salomonis nomen sumit a fontibus. Rebecca inuenitur ad puteum. Rachel propter aquas subplantatons osculo salutatur. Moyses filias sacerdotis Madiam aperto puteo ab iniuria uindicat. praecessor domini in aquis fontium iuxta Salim, quod interprrat. ipse saluator post baptisma et sanctificatas suo lauacro Iordanis aquas regnum caelorum incipit praedicare. primum
Abbreviated transcription (Latin):
mi parturiebat. Int̾ celum ⁊ terrã me¬
dium extruit᷑ firmam̃tum ⁊ ⁊ uixta e¬
celum id est samaym. ex aquis soitit᷑
uocabulum: et aque que suꝑ celos suns.
in laudes dñi separant᷑. Unde ⁊ in erechiel
cristallum suꝑ cherubyn uidet᷑ extensũ:
id compacte ⁊ dempsiores aque. Pͥmũ
de aquis qd uiuat egredit᷑: ⁊ pennatos
fideles de t̾ra ad celum leuat. fabricat᷑
homo delimo: ⁊ int̾ manꝰ dei aquarũ
sacram̃ta uersant᷑. Plantat᷑ paradysus
ineden: et unus fons in quatuor prin¬
cipia diuidit᷑. Qui postea egrediens de
templo. ⁊ contͣ solis ortũ uadens: ama¬
ras aquas mortuas q uiuificat. P̾cat
mundꝰ: ⁊ sine aquaꝵ diluuio ñ purga¬
tur: Statimq columba sp̃c sc̃i expul¬
so alite teterrimo. ita ad noe quasi ad
xp̃m in iordane deuolat: ⁊ ramo refe¬
ctionis acluminis. pacem orbi annũ¬
ciat. Pharao cum exercitu suo nolens
populum dei exire de egypto: in typo

Expanded text:
mi parturiebat. inter caelum et terram memi parturiebat. inter caelum et terram medium extruitur firmamentum et iuxta Heelum, id est \'samaim\', ex aquis sortitur uoin laudes Domini separantur. Unde et in Ezechiel crystallum super cherubin uidetur extensum, id est conpactae et densiores aquae. primum de aquis, quod uiuat, egreditur et pinnatos fideles de terra ad caelum leuat. fabricatur homo de limo et inter manus dei aquarum . sacramenta uersantur. plantatur paradisus in Edem et- unus . fons in quattuor principia diuiditur, qui postea egrediens de templo et contra solis ortum uadens amaras aquas mortuasque uiuificat. peccat mundus et sine aquarum diluuio non purgatur. statimque columba spiritus sancti expulso alite taeterrimo ita ad Noe quasi ad Christum in Iordane deuolat et ramo refectionis ac luminis pacem orbi adnuntiat. Pharao cum exercitu suo nolens populum dei exire de Aegypto in typo
Abbreviated transcription (Latin):
uxores. eas recipere cogent᷑ Sin autem
principale rescriptũ eadẽ tenuitas im
petrare ñ quiuerit: cum romanis legi¬
bus scita eccłie mutabunt᷑. Hide ne ħ
qd̾ dicitur. uniꝰ uxoris uirũ. uniꝰ muli¬
eris possit intelligi: ut ad choitũ ma¬
gis referat᷑. qͣm ad dotales tabulas.
Hec uniuersa proferimꝰ. ñ quo uere ⁊
simplici intesligentie resistamꝰ ⁊ s ut
doce amus te scripturas scãs sic intel¬
ligere ut scripte sunt: nͨ enacuare
baptysmum. saluatoris. et totum.
patiluli sacramentũ itritum face̾. Redda¬
mus qd̾ paulo añ ꝓmisimꝰ: ⁊ de scola re¬
chors. aquarum laudes ⁊ baptysmi pre¬
cdicemus. Rudis mundꝰ necdum sole ru¬
tilante. nͨ pallente luna. nͨ astris mican¬
tib : incompositã ⁊ inuisibilẽ materiã.
abyssors magnitudine. ⁊ deformib te¬
nebris oppͥmebat. Solus sp̃c dei in aun¬
ge modum super aquas ferebat᷑: ⁊ nas¬
cendumtem muncdũ in figura baptys¬

Expanded text:
uxores eas recipere cogentur. Sin autem uxores eas recipere cogentur. Sin autem Prinpetrare non quiuerit, cum Romanis legibus scita ecclesiae mutabuntur. uide, ne hoc, quod dicitur: unius uxoris uirum, unius mulieris possit intellegi, ut ad coitum magis referatur quam ad dotales tabulas. haec uniuersa proferimus, non quo uerae et simplici intellegentiae resistamus, sed ut doceamus te scripturas sanctas sic intellegere, ut scriptae sunt, nec euacuare baptismum saluatoris et totum patibuli sacramentum initum facere. Reddamus, quod paulo ante promisimus, et de schola rhetorum aquarum laudes et baptismi praedicemus. rudis mundus necdum sole rutilante nec pallente luna nec astris micantibus inconpositam et inuisibilem materiem abyssorum magnitudine et deformibus tenebris obprimebat. solus spiritus dei in aurigae modum super aquas ferebatur et nascentem mundum in figura baptis
Abbreviated transcription (Latin):
entes mulieres edificauerunt domum. insi¬
piens autem lestruxit manib ÷ nec hoc
inquiunt ep̃is uideatur indignum. cum
de deo qͦq scriptum sit. sicut despicit uxor.
uirum suũ. sic despexit me domꝰ isrł: et in
apło. despondi enĩ uni uiro uirginẽ castã
greti sermonis ambiguitatẽ. in hiis oĩb
destimoniis uxorẽ potuis intelligi. Uio¬
lenta ẽ inquit ⁊ satis dura: etiam ħ int̾¬
pretatõ. Redde gͥ scripture simplicitã¬
tem suam: netuis contra te legib climice¬
mus. Queram ⁊ aluil. Si quis ⁊ ante
baptysmũ habuerit concubinã ⁊ itla
mortua. baptiratꝰ uxorẽ duxerit. utrum
clericus fieri debeat an ñ: Respondebis.
Posset fieri: qi concubinam hũerit. non
uxorẽ. Conuigales gͦ tabule ⁊ uira dota¬
lia ñ choitus. ab apło cõclempnant᷑. Mul¬
tos uidemꝰ ob nimiam pauꝑtatẽ. uxoꝵ
ꝑatore stolam illi meruerint. confestĩ
apło colla submittent: ⁊ inuiti inter

Expanded text:
entes mulieres aedificauerunt domum, insientes mulieres aedificauerunt domum, insipiens autem destruxit manibus. nec hoc, inquiunt, episcopis uideatur indignum, cum de deo quoque scriptum sit: sicut despicit uxor uirum suum, sic despexit me domus Israhel, et in apostolo: despondi enim uos uni uiro, uirginem sanctam Graeci sermonis ambiguitatem, in his omnibus testimoniis uxorem potius intellige. Violenta est, inquies, et satis dura etiam haec interpretatio. Redde igitur Scripturae simplicitatem suam, ne tuis contra te legibus dimicemus. Quaeram et illud: Si quis et ante baptismum habuerit concubinam, et illa mortua, baptizatus uxorem duxerit, utrum Clericus fieri debeat an non? Respondebis posse fieri: quia concubinam habuerit, non uxorem. Conjugales ergo tabulae et jura dotalia, non coitus ab Apostolo condemnatur. Multos videmus ob nimiam paupertatem, uxoperatore, stolam illis meruerint, confestim Apostolo colla submittent, et inviti inter
Abbreviated transcription (Latin):
uxores habeant. Ne contentiosum cla¬
mes ẽẽ qd̾ diximus. accipe ⁊ aliam expla¬
nationem: netͥ soli liceat ñ uoluntatẽ
legi. s legem iungere uoluntati. Qͥ¬
clam coacte interp̾tant᷑ uxores ꝓ eccł̃iis.
uirospro ep̃is debere accipi: et hoc in
nycea quoq synodo a patrib eẽ lecre¬
tum. ne dealia ad aliam eccłiam ep̃c tͣns¬
feratur: ne uirginali pauꝑcule socie¬
tate contempta. ditioris adult̾e q̃rat
amplexus ÷ ut qͦmodo culpa ⁊ uitium
accipitur: domusq dispensatio ad aĩ¬
mam referat᷑ ⁊ corpus᷑ ita ⁊ uxores pon¬
tificum dici eccłias. de quib in ysaia
scͥptum est. mulieres ꝓpetantes de specta¬
culo uenite. non est enim populus ha¬
bens intelligentiam: et rursum. mu¬
lieres diuites surgite. ⁊ audite uocẽ
meam÷ et in ꝓuerbiis. mulierẽ fortẽ
quis inueniet. honorabilior. ẽ. p̾tiosis
lapidib quetalis÷. confidit in ea cor
uin sui: et in eodem uolumine. sapi¬

Expanded text:
uxores habeant. Ne contentiosum clauxores habeant. Ne contentiosum clames esse quod diximus, accipe et aliam explanationem, ne tibi soli liceat non uoluntatem legi, sed legem iungere uoluntati. quidam coacte interpretantur uxores pro ecclesiis, uiros pro episcopis debere accipi — et hoc in Nicena quoque synodo a patribus esse decretum, ne de alia ad aliam ecclesiam episcopus transferatur, ne uirginali pauperculae societate contempta ditioris adulterae quaerat amplexus — et, quomodo culpa et uitium accipitur domusque dispensatio ad animam refertur et corpus, ita uxores pontificum dici ecclesias. de quibus in Esaia scriptum est: mulieres, properantes de spectaculo uenite; non est enim populus habens intellegentiam, et rursum: mulieres diuites, surgite et audite uocem meam, et in Prouerbiis: mulierem fortem quis inueniet? honorabilior est pretiosis lapidibus, quae talis est; confidit in ea cor uiri sui, et in eodem uolumine: sapi
Abbreviated transcription (Latin):
donata. S queto quomͦ tue sordes lo¬
de sint ⁊ mee munditie sordidate: N
dico ais sordiclatas: s in eocdem statu
mansisse quo fuerant. Si enim sordes
fuissent: lote utiq fuissent ut mee:
Rogo que est ista tergiuersatio. ⁊ acu¬
men omni pistillo retunsius. quia ñ
est peccatum peccatũ est: Quia ñ est
sordidum. sordidum ẽ: Non dimisit
dñs. qr ñ habuit qd̃ dimitt̾et: et qͥa
ñ dimisit. iccirto manet qd̾ non fuit:
Quantã uim habeat baptysma. et
aque in xp̃o sanctificate gr̃a: paululum
post docebo. Interim iuxta uulgare pro¬
uerbiũ: male artoris nodo malus cuneꝰ
requirendus ẽ. Hoc qd̾ dicit. uniꝰ uxoris
gregabatur. Sciebat lege concessum ⁊
exemplo patriarchap̃ ac moysi: fami¬
liare populo nouerat in multis uxorib
liberos sꝑgere. Ipsis qͦq sacerdotib huiꝰ
licentie patebat arbitͥum. Precepit gͦ
ne eamdẽ licentiã eccłie sibi uindicẽt
sacerdotes. ⁊ nebina ꝑit̾ ⁊ et̾na cõui
gia sortiant᷑: sed singulas uno t̾pe

Expanded text:
. sed quaero: quomodo tuae sordes lotae sunt et meae munditiae sordidatae? \'non dico\'. ais, csordidatas, sed in eodem statu mansisse, quo fuerant; si enim sordes fuissent, lotae utique essent ut meae\\ rogo, quae est ista tergiuersatio et acumen omni pistillo retunsius: quia non est peccatum, peccatum est; quia non est sordidum, sordidum est? non dimisit dominus, quia non habuit, quod dimitteret; et quia non dimisit, idcirco manet, quod non fuit? Quantam uim habeat baptismum et aquae in Christo sanctificatae gratiam paululum post docebo; interim iuxta uulgare prouerbium malo arboris nodo malus cuneus requirendus est. hoc, quod dicit unius uxoris hel reliquiis cogebatur. sciebat lege concessum, exemplo patriarcharum ac Moysi familiare populo nouerat in multis uxoribus liberos spargere, ipsis quoque sacerdotibus huius licentiae patebat arbitrium: praecipit ergo, ne eandem licentiam ecclesiae sibi uindicent sacgia sortiantur; sed ut singulas uno tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris uirum assumi ĩ sacerdotium. ⁊ rẽ.
non temꝑa definiri: Quia me syllogis¬
miis prouocauerat. ⁊ uidebam tend̾e ho¬
minem ad interrogatiunculas tortuosas:
sua contra illum tela iaciebam. Bapti
cathecuminos: Respondere nolebat. Ego
idip̃m ingerere: et sccło ac tercio sciscita¬
ri. Nyobem putares. Nerto me ad audi¬
tores. Nichil interest. o boni uidices ad
uersarium iugilantẽ. an dormientem
ligem: nͥ qd̾ faciliꝰ ẽ. quiescenti qͣm re¬
luctanti uincula innectere. Si apłs ñ
cathecuminos in clerum allegit. s fide¬
les. fidelis autẽ est qͥ ep̃c ordinat᷑: utia
cathecumini ñ imputabunt᷑ fideli. Tor¬
quebam istuismodi spicula: ⁊ ubran¬
des hastas in letargicum dirigebam. Os
citabat tantum ÷ ⁊ quasi ꝑ mentis cra¬
pulam ructans ⁊ nausians: euomebat.
alt̾a ad titum. In prima scriptum erat.
Siquis ep̃atum desiderat: bonum opus
desiderat. Oportet gͦ ep̃m itrep̾hensibi¬

Expanded text:
uxoris uirum adsumi in sacerdotium et rem, uxoris uirum adsumi in sacerdotium et rem, non tempora, definiri?\' quia me syllogismis prouocauerat et uidebam tendere hominem ad interrogatiunculas tortuosas, sua contra illum tela iaciebam. \'baptcatechumenos?\' respondere "nolebat. ego tamen id ipsud ingerere et secundo ac tertio sciscitare. Niobam putares. uerto me ad auditores: \'nihiversarium vigilantem, an dormientem ligem, nisi quod facilius est quiescenti, quam reluctanti vincula innectere. Si Apostolus non catechumenos in clerum allegit, sed fideles: fidelis autem est qui Episcopus ordinatur; vitia catechumeni non imputabuntur fideli. Torquebam istiusmodi spicula, et vibrantes hastas in letcitabat tantum et quasi per mentis crapulam ructans et nausians euomebat: altera ad Titum. in prima scriptum erat: si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. oportet ergo episcopum inreprehensibi
Abbreviated transcription (Latin):
Ilico mͥ quasi a fortissimo pugili percꝰ¬
suf⁊ eẽm: ante oculos caligo obuersa¬
ricepit. Statimq recordatus crisippi.¬
et in me reuersus: conuerti in adu̾sari
umꝓpositionis strophã. Queso inqͣm
te: ut respondeas. Baptysmum homi¬
nem facit nouum. an non: uix dedit
qd̾ nouum faceret. Gradatimꝰ intuli.
Ex toco nouum facit. an ex ꝑte: Res¬
pondit ex toto. Deinceps interrogaui.
Nichil gͦ ueteris hominis in baptys¬
mate reseruat᷑: Mouit caput. Cepit
ꝓtinus texere. Si baptysmum nouum
hominem facit. ⁊ ex toto nouum crẽat.
nichil ꝙ in eo uetens hominis reseruatur:
ñ p̃ nouo imputari qd̾ inuet̾i qͦndam fuit.
Primum spinosulus nr̃ obmutuit: pꝰea
uͦ pisoniano uitio cum loqͥ nesciret. tacere
ũ potuit. Suclaretñ frons. pallere gene.
tremere labia. hetere lingua. saliua sic¬
cari: et plus timore qͣm etate comtrahi.
Erupit aliqũ. Nonne legisti ab apło uniꝰ

Expanded text:
ilico mihi, quasi a fortissimo pugili percuilico mihi, quasi a fortissimo pugili percussus essem, ante oculos caligo obuersari coepit, statimque recordatus Chrysippet in memet reuersus conuerti in aduersarium propositionis stropham. \'quaeso\', inquam, \'te, ut respondeas: baptismum nouum hominem facit an non?\' uix dedit, quod nouum faceret. gradatim intuli: \'ex toto nonum facit an ex parte?\' respondit: \'ex toto.\' deinceps interrogaui: \'nihil ergo ueteris hominis in baptismate reseruatur?\' mouit caput. coepi protinus texere: si baptismum nonum hominem facit et ex toto nouum creat nihilque in eo ueteris hominis reseruatur, non potest nouo inputari, quod in ueteri quondam fnit.\' primum spinosulus noster obmutuit; postea uero Pisoniano uitio, cum loqui nesciret, tacere non potuit. sudare tamen frons, pallere genae, tremere labia, haerere lingua, saliua siccari et plus timore quam aetate contrahi. erupit aliquando: \'nonne legisti ab apostolo unius
Abbreviated transcription (Latin):
ureat ortlanandiumi. Mitror aite
te unum ꝓtraxisse in mecdium: cum omnis
mundus hus orclinationib plenus sit. Ni
dico de pb̃ris: ñ de inferiori gradu. Ad e¬
pyscopos uenior quos si sigillagim uo¬
luero nominare: tantus numerus congͤ¬
gabitur. ut ariminensis synodi multitu¬
do superet᷑. S indecens est sic unum tue¬
ti ut plures accusare uidearis: ⁊ quem
fendas. Sustinui rome a uiro eloquen¬
tissimo cornutum ut dicit᷑ sislosgismũ:
ut quocumq me uert̾em strictus retine¬
rer. Nxorem inqͥt duce peccatum ẽ. an ñ:
Ego simplex.⁊ qui insidias uitare nesci¬
rem: dixi ñ ẽẽ peccatum. Rursum aliud
ꝓposuit. In baptysmate bona oꝑa cdimit¬
tuntur. an mala: Et in hoc idem simpli¬
citer respondi pec̾a dimitti. Cum me secu¬
rum putarem ⁊ ceperunt mͥ hinc in de cor¬
nua increscere: ⁊ abscondite pͥus acies
cdilatari. Si inquit uxorem duce̾. ñ est
mittit: quicqͥd ñ dimitit᷑ reseruatur.

Expanded text:
perit ordinandum. miror autem perit ordinandum. miror autem te unum protraxisse in medium, cum omnis mundus his ordinationibus plenus sit. non dico de presbyteris, non de inferiori gradu: ad episcopos uenio, quos si singillatim uoluero nominare, tantus numerus congregabitur, ut Ariminensis synodi multitudo superetur. sed indecens est sic unum tueri, ut plures accusare uidearis et, quem fendas. sustinui Romae a uiro eloquentissimo cornuatum, ut dicitur, syllogismum, ut, quocumque me uerterem, strictus tenerer. \'uxorem\', inquit, \'ducere peccatum est an non?\' ego, simplex et qui insidias uitare nescirem, dedi non esse peccatum. rursum aliud proposuit: \'in baptismate bona opera dimittuntur an mala?\' et in hoc eadem simplicitate respondi peccata dimitti. cum me securum putarem, coeperunt mihi hinc inde cornua increscere et abscondita prius acies dilatari. \'si,\' inquit, \'uxorem ducere non est mittit, quidquid non dimittitur, reseruatur.\'