comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entiae & reuelationis inagnicionẽ eius.
hoc ẽ in cognicionẽ dĩpatris: Quare
sẽꝑ poterat insistere lcuidibus &oratio¬
nibus  Non sed ꝓpt̃ maxima a sindita¬
patrẽ. dm̃ eẽ hominis assũpti aubo: quia
ĩ ueritate ita habet sicut ipse filius exparte
humanitatis loq̃ in passione: Ds̃ ds̃m̃s:
quareme dereliqͥsti & resurgens amor¬
autẽ głcie ẽ. id ẽ pat̃ uͣbi: qr ipse filius
gła illius appellat᷑ dicente patreadeũ
E xurge głamea gurge & psalteriũ
id ÷ corus omniũ uirtutũ. ꝑillũ eñi glo¬
rificctꝰ ẽ ds pat̃ : Illuminatos oculos

Expanded text:
nifestationis, in agnitione ejus, hoc est, in cognitionem Dei Patris. Quare semper poterat insistere laudibus et orationibus? Non, sed propter maximam assiduitaPatrem Deum esse hominis assumptiicut ipse ex parte humanitatis loquitur in passione, Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ; et resurgens a morautem gloriae est, id est Pater Verbi, quia ipse Filius gloria appellatur, dicente Patre ad eum: Exsurge, gloria mea, exsurge psalterium , id est chorus omnium virtutum. Per illum enim glorificatus est Deus Pat
Abbreviated transcription (Latin):
eis aliiloqui: Dettilib erat apłs.
sorum in effabilia uerba quȩ non
lic& hominiloqui id ẽ aut ille
qui audiuit non potestea aliis

Expanded text:
qui. De talibus erat Apostolus, so ineffabilia verba, quae non licet homini loqui, id est, aut ille qui audivit non potest ea aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Quio peratus est petro in aposto¬
latum circum cionis operatus
est & mihi intergentes: hoc
ẽ. qui petrum constituit prin¬
cipem iudceoꝵ: me &iam cons¬
tituit ut simprinceps & płsom
nium gentium: Benecuitem
dicit minis terium meum ho¬
norificcibo: id .ẽ. predicatio¬
nem in opus uertam: Tunc
& enim p̃dicator minis teriũ
suum honorificat: quando
scđm illud quod predicat
ui uere studet. ut quod p̃¬
dicat hore. honoret & con¬
firmet bono exem plobonisq
operibus: AUTER. Minis te¬
rium mm honorificabo: hoc
ẽ grãm eugłii nonsolum gen¬
tibus quibus delega tussum
& enim magis troꝵ. numero¬
si tał ẽ. auditorum: Si quo¬
mo do ad ęmula tionem pro¬
uocem carnẽ metĩ: & saluos
faciam aliquos ex illis:
Si quomodo ad cemulan dum
ꝓuocem carnem meto: Hoc ẽ.
idcirco ministerium honorifica¬
bo: ut ali quo modo ad imitan¬
dum me prouocem iudaeos
ex quibus carnem sũpsi et
me imitando saluentur. sicut
etego saluus effectussum: Etsi
non om̃s saltem uel paucos

Expanded text:
Qui operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes ; hoc est: qui Petrum constituit principem Judaeorum, me etiam constituit ut sim princeps et apostolus omnium gentium. Bene autem dicit: Ministerium meum honorificabo, id est praedicationem in opus vertam. Tunc etenim praedicator ministerium suum honorificat, quando secundum illud quod praedicat vivere studet, ut quod praedicat ore, honoret et confirmet bono exemplo bonisque operibus. Aliter: Ministerium meum honorificabo, hoc est: gratiam Evangelii non solum gentibus, quibus delegatus sum  magistrorum numerositas est auditorum: Si quomodo ad aemulationem provocem carnem meam, et salvos faciam aliquos ex illis. Si quo modo ad aemulationem provocem carnem, hoc est: idcirco ministerium meum honorificabo, ut aliquo modo ad imitandum me provocem Judaeos ex quibus carnem sumpsi, et me imitando salventur, sicut et ego salvus effectus sum, etsi non omnes, saltem vel paucos
Abbreviated transcription (Latin):
Idõq licet abillo mercedẽ ñ recipiat p̃sen
tẽ : non debetse aseruicio subtrahere::
Re tributionẽ ae terne hereditatis ⁊d ẽ
& ernã reributionem : D nõ xp̃o seruite:
atistamen ꝓamore dñiiħu xp̃i illud
implete: Qui enĩ in iuriã facit . id .ẽ
sidñs iniuste afflgit seruũ & non reddit
ei dignã mercedẽ : dãpnationẽ inde
suscipi&: Et siseruus fuerit furtiuus
⁊ deseruicio dñi sein aliquo subtraxerit.

Expanded text:
dem licet ab illo non recipiat praesentem, tamen non debet se a servitio subtrahere; retributionem aeternae haereditatis, id est aeternam retributionem. Domino Christo servite, atis, tamen pro amore Christi illud implete. Qui enim injuriam facit, id est si Dominus injuste affligit servum, et non reddit ei dignam mercedem, damnationem inde suscipiet. Et si servus fuerit furtivus, et de servitio Domini se in aliquo subtraxerit,
Abbreviated transcription (Latin):
non deficiatis infide sed pocius conso¬
lidemini : ut sine cessitas fuerit. talic
sustinere positis qualia etego modo
sustineo : Cũ one simo karissimo: hic
Salutatuos aristarchus: aristarchus
discpłs erat beati pauli . ⁊ comes in p̃dica¬
tione : Concaptiuus m̃s id ẽ. qͥ inuin¬
sensio facta ẽ interpaulũ ⁊ barnaban.
sicut in actib: apłoꝵ habetur qui reces¬
sit ab eato paulo de quodã conflictu
quẽ habuit cũ ꝑsecutoribus: ⁊ ut qͥdẽt
dicunt ipse ser ipsit eugłm : quia licet¬
paero : consobrinꝰ barnabȩ: Consobri¬
ni dicuntur quasi sorini: qui desingulis
sororibus nascuntur: ideo dixit conso¬
brinũ illũ eẽ barnabe : ut maioris hono¬
ris haber&ur apud illos ꝓpt̃ barnaban:
Etnisi dixisset suscipite illum. nequaquã
auderent excipere illũ : qriã auderant
illũ habeo discessis se: Sedͥlicet¬

Expanded text:
non deficiatis in fide, sed potius consolidemini, ut si necessitas fuerit, talia sustinere possitis, qualia et ego sustineo cum Onesimo charissimo. Hic Salutat vos Aristarchus. Aristarchus discipulus fuit beati Pauli et comes in praedicatione, concaptivus meus, id est qui in vinsensio facta est inter Paulum et Barnabam, sicut in Actis apostolorum legitur qui recessit a beato Paulo de quodam conflictu, quem habuit cum persecutoribus: et ut quidam dicunt, ipse scripsit Evangelium, quia licetum beato Petro. Consobrinus Barnabae. Consobrini dicuntur quasi sororii, quia de singulis sororibus nascuntur. Ideo dicit consobrinum illum esse, ut majoris honoris haberetur apud illos propter Barnabam, et nisi dixisset, suscipite illum, nequaquam auderent suscipere illum: quia jam audierant illum ab eo discessisse. Eme
Abbreviated transcription (Latin):
legi qelicet ꝑ paruasit . & incanone
non habeat᷑ aliqͥd tam̃ utilitatis habet:
Dicite archyppo: Archypp ep̃s erac
illoꝵ : Uideministeriũ id .ẽ. custo diet
intellege sub episcopat᷑ã : Salutatio mea

Expanded text:
legi, quia licet perparva sit, et in canone non habeatur, aliquid tamen utilitatis habet. Dicite Archippo. Archippus episcopus erat illorum. Vide ministerium tuum, id est custodi et intellige subaudis episcopatum. Salutatio mea
Abbreviated transcription (Latin):
Salutatio mea. manu pauli. ꝙ ẽ signũ inõ¬
ni epłamea : Memores estote uinculoꝵ
meoꝵ id ẽ. accipiteme exẽplũ ut sicut ego
non timeo ꝓxp̃i nomine uinculat ⁊ carceres
sustinere ita nec uosrimeatis sinecessitas
amen: Grã dr̃ gratis data : Et grã .ẽ qua¬
saluam᷑: & qua accipimꝰ remissionẽ pecca¬
toꝵ in baptis mate: Et ẽ sensus: Grã filiidĩ
⁊ salus a cremissio peccatoꝵ maneat sẽper
uobcum:¬

Expanded text:
Salutatio mea manu Pauli, quod est signum in omni epistola mea. Memores estote vinculorum meorum, id est accipite me in exemplum, ut sicut ego non timeo pro Christi nomine vincula et carceres sustinere, ita nec vos timeatis, si necesse Amen. Gratia dicitur gratis data: et gratia est qua accepimus remissionem peccatorum in baptismate, et est sensus: Gratia Filii Dei et salus ac remissio peccatorum maneat semper vobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
ambulate adeos : Id ẽ infide scȩ trinita¬
tis ubi .ẽ. om̃is scpiencia. ⁊ in bona conuer¬
sctione: ibi uiuitȩ. ⁊ conuersamini ad eos
qui forissunt : id ẽ ad paganos hereticos
filsos xp̃ianos. ut ñ possint nos rep̃bendere :
Redim̃ testepꝰ id .ẽ. urm facientes ⁊ uobis
bene loquendo ⁊ recte iuuendo. lucran¬
tes: Tẽpenĩ sibi redimit : qͥ suã utilitatẽ
litatẽ p̃ste auditorib: & gaciosussit
om̃bus & sic̃sal condim̃tũ p̃stat om̃ibus
cỹbis ita ⁊ ille cunctoꝵ m̃tes condiat: ut
sciatis quomod oo porteat uos unicuiq res¬
pondere : id ẽ. quomodo heretico. quomo
doxp̃iano: Utsiuos int̾rogauerit hereticus
qͦ creditis respondeatis credere indm̃ patrẽ
ifilium ⁊ spm̃ scmͣ: Ethistrib trinitatẽ¬

Expanded text:
d est in fide sanctae Trinitatis, ubi est omnis sapientia, et bona conversatione ibi vivite et conversamini ad eos qui foris sunt, id est ad paganos, haereticos, et falsos Christianos, ut non possint vos reprehendere, redimentes tempus, id est vestrum facientes, et vobis bene vivendo et recte loquendo lucrantes. Tempus enim sibi redimit, qui suam utilitatem litatem praestet auditoribus, et gratiosus sit omnibus: et sicut sal condimentum praestat omnibus escis, ita et ille cunctorum mentes condiat, ut sciatis quomodo oporteat vos unicuique respondere, id est quomodo haeretico, quomodo Christiano, ut si vos interrogaverit haereticus, quomodo respondeatis, vos credere in Deum Patrem, et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
co accepistis mandata id ẽ. rescriptũ
qriã rediit ad nos: hisolisunt sub superi¬
uis me morati quisunt excircũcisione
Id .ẽ. exiudaeis: Ipsi sunt adiutores mei
in regno dĩ hoc .ẽ. in p̃dicatione eugłui-¬
ꝙ obseruatoressuos ꝑducit adregnũ dĩ:
Ut estis ꝑfecti. sub infide ⁊ pleni sub¬
bonis operibis: Qui funt lao diciae.
quȩ ẽ. ciuitas greciae: hiera polis cuii¬
tas greciae: Salutat luchas medicus:
hicad tẽ p discessit abillo: sed em̃ dat̾redi¬
it: Salutate frs qͥst̃ laodiciȩ : salutare . ẽ.
salutẽ optare: inim pham: Nimpha nobi¬
lis erat q̃dã matrona: in ciuis domo mul¬
titudo erat fidelium: Et cũ lecta fuerit

Expanded text:
 accepistis, id est scriptum, quia jam redeunt ad nos. Hi soli sunt superius memorati, qui sunt ex circumcisione, id est ex Judaeis. Ipsi sunt auditores mei in regno Dei, hoc est in praedicatione Eervatores suos perducit ad regnum Dei. Ut stetis perfecti, subaudis in fide, et pleni bonis operibus. Qui sunt Laodiciae, quae est civitas Graeciae, Hierapolis est civitas Graeciae. Salutat vos Lucas medicus. Hic ad tempus discessit ab illo, sed emendatus rediit. Salutate fratres qui sunt Laodiciae. Salutare est salutem optare; et Nympham. Nympha nobilis erat quaedam matrona, in cujus domo multitudo erat fidelium. Et cum lecta fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: sub̵ ut oboediatis eis: Patres nolite
ad iracundic̃ ꝓuocare filios urõs: ut non
pusillo animofiant : Id ẽ. ut non exas¬
perati auobis: fiant i racundi id ẽ leues
adira scendũ sed ur̃o exẽplo discant.
eẽ pacientes: Serui oboedite
ꝓpt̃ peccatũ enĩuenit captiuitas.
ꝑcaptiuitatẽ seruitꝰ : Vnde illi quiser¬
uabantur ab ostib ad seruiendũ dicti
sunt serui: & mancipia quasimanu
capia qr manib: capielunt᷑: Non adoculũ
seruientes: Illeqͥadoculũ seruit aliud
in secretoagit: & in p̃sencia dñi seruiciũ
explet quolib& modo absente autẽ illo¬
ñ curat deutilitate illius.: Sed in sim¬
plicitate coidis id ẽ nonduplici animo

Expanded text:
s ut obediatis eis. Patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros, ut non pusillo animo fiant, id est ut non exasperati a vobis fiant iracundi, id est leves ad irascendum, sed vestro exemplo discant esse patientes. Servi, obedite Propter peccatum enim venit captivitas, et per captivitatem servitus. Unde illi qui servabantur ab hostibus, a servando dicti sunt servi, et mancipia quasi manu capta, quia manibus capiebantur; non ad oculum servientes. Ille ad oculum servit, qui aliud in secreto agit, et in praesentia Domini servitium explet quolibet modo: absente autem illo, non curat de utilitate illius; sed in simplicitate cordis, id est non duplici animo,
Abbreviated transcription (Latin):
prestate : Id .ẽ. nolite eos tenere
ut seruos. sed estote eis ut patres qui a
inde appellati sunt patres familicis
quidã ꝙ om̃s indomosua aequa li
amore diligebant ut filios ita ⁊ ser¬
uos .÷. Orationi instate uigilantes :
Ille uigilat in oratione & in graciis dõ
reddentis: qͥcũ nontor pore neq cũ desidia
illud implet sed cũ hilaritate: Sienĩ
ab homine non potest impaerari hoc
ꝙ p&itur sicũ desidia illud agitur.
quanto magis dõ Orantes simul ⁊ ꝓnob̃¬
sub qͥuob ũbũ uitȩ adminis trauimꝰ: utds appe¬
riat nob̵ hostiũ uͭbi: Id ẽ. ut corda
& sensũ auditoꝵ nr̃oꝵ apperiat: ut eaq
q̃ docemꝰ : Taleqͥdlegimus inactibus apłoꝵ
demuli ere nomine lidia purpura¬
ria ciuitatis tuiꝰ dñs apperuit corutin¬
telleger& eaque apaulo dicebantur:
Aliter utapperiat nob̵ hostiũ sermonis
id ẽ sensum ⁊ intellegenciã diuinor ũ

Expanded text:
praestate, id est nolite tenere eos ut servos, sed estote eis ut patres: quia inde appellati sunt patresfamilias quidam, quod omnes in domo sua aequali amore diligebant ut filios, ita et servos. Orationi instate vigilantes. Ille vigilat in oratione, et in gratiis, Deo reddendis, qui non cum tempore neque cum desidia illud implet, sed cum hilaritate. Si enim ab homine non potest impetrari hoc quod petitur, si cum desidia illud agitur, quanto magis a Deo? Orantes simul et pro vitae administravimus, ut Deus aperiat nobis ostium verbi, id est, ut corda et sensum auditorum nostrorum aperiat, ut ea ququae docemus. Tale quid legimus in Actibus apostolorum de muliere nomine Lydia, purpuraria civitatis cujus Dominus aperuit cor, ut intelligeret ea quae a Paulo dicebantur. Aliter: ut aperiat nobis ostium sermonis, id est sensus et intelligentia
Abbreviated transcription (Latin):
cula peregrinatꝰ ẽ. nint̾ra aliena. ⁊ quo¬
modo oboediuit uerbis dĩ quando uoluit
filiũ uni genitũ inmolare. non dubitans
deꝓmissione quadixit ei ds̃ in is ahac
uocabitur tibi sem̃ Debemꝰ fidẽ illius
imitari qͥ filii eiꝰ dicim᷑ ꝑ fidẽ ⁊ pacien

Expanded text:
cula peregrinatus est in terra aliena, et quomodo obedivit verbis Dei, quando voluit filium unigenitum immolare, non dubitans de promissione, quia dixit ei Deus: In Isaac vocabitur tibi semen , debemus fidem illius imitari. qui f
Abbreviated transcription (Latin):
in quo offerebat isrł carnaliter
uiuens. hostias deo: Carnalem aut̃
illum appellat: quia legem carna¬
liter uolebat obseruare: uelad
differentiam isrł sp̃italem. qui iã
ueteres umbras non sequebatur:.
excuius numero erat: idẽ apłs:
Uult autem ostendere corinthiis. qr
sicut illi erant socii & participes
altaris. qui co medebant eaq in al¬
tari offerebant᷑ ĩti & isti corinthii
comedentes carnes idoleti tas. soci¬
i erant dȩmoniorum: Vnde & se¬
quitur:: Nonne quiedunt hosti¬
as sub uictimarum in lege. partici¬
pessunt altaris. Sunt utique:
tu & uos quieditis in idolio carnes
idolis consecratas : participes estis
illorum: Quid ergo quodi dolis
ĩmolatum sit aliqͥd: aut quod ido¬
lumsit aliquid. non hoc dico qđ
aliquid sit: quiaidolum nihil est
& qđ ei offertur nihil. est: Quic¬
quid in illo non .ẽ. uel illi ñ ad¬
heret qui habet. eẽ. nihil. est:
Nolo uos socios fieri demoniorum:
Tunc fiebant socii demoniorum

Expanded text:
in quo offerebat Israel carnaliter in quo offerebat Israel carnaliter vivens hostias Deo. Carnalem autem illum appellat, quia legem carnaliter volebat observare; vel ad differentiam Israel spiritalis, qui jam veteres umbras non sequebatur, ex cujus numero erat idem Apostolus. Vult autem ostendere Corinthiis, quia sicut illi erant socii et participes altaris, qui comedebant ea quae in altari offerebantur, ita et isti Corinthii comedentes carnes idolothytas, socii erant daemoniorum. Unde et sequitur: Nonne qui edunt hostias, subaudis victimarum in lege, participes sunt altaris? Sunt utique. Ita et vos qui editis in idolio carnes idolis consecratas, participes estis idolorum. Quid ergo? dico quod idolis immolatum sit aliquid, aut quod idolum sit aliquid? Non hoc dico quod aliquid sit, quia idolum nihil est, et quod ei offertur nihil est. Quidquid in illo non est, vel illi non adhaeret qui habet esse, nNolo autem vos socios fieri daemoniorum. Tunc fiebant socii daemoniorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ram & om̃ia que in eissunt . ipsa re¬
plet corpus xp̃i. qđ amultis sacerdo
tibus ꝑ uniuersum orbem scĩfica¬
tur : & facit unum corpus xp̃i eẽ:
Et sicut ille panis & sanguis in corpꝰ
xp̃i transeunt: ita om̃s qui in ecła
digne cõmedunt illud unum cor¬
pus xp̃isunt: sicut ipse dicit: qui
manducat carnem meam. & bibit
sanguinem meum. in me manet.
& ego in eo: Iamen illa caro quam
assũpsit: & iste panis. om̃isq aeccła:
non facit tria corpora xp̃i: sed unũ
corpus: Et sicut qui corpori et
sanguinem dñi cõmunicant. unũ
cum eo corpus efficiuntur sic & qui
cõmunicant scient̃ dei dolotitis unũ
cum diabolo corpus existunt.:
guine participamur. id .ẽ. partes
accipimus : & unum corpus xp̃i
efficimur: Uidete inquid id est
considerate isr ł scđm carnem : id ẽ
qui carnaliter uiuit. & carnales
hostias adhuc Ioffert: Tunc tẽpo¬
ris quando apłs ista loquebatur:
adhuc erat tẽplum hiero solimis.

Expanded text:
terram, et omnia quae in eis sunt, ipsa reterram, et omnia quae in eis sunt, ipsa replet corpus Christi, tibus per universum orbem sanctificatur, et facit unum corpus Christi esse. Et sicut ille panis et sanguis in corpus Christi transeunt, ita omnis qui in Ecclesia digne comedit illud, unum corpus Christi est, sicut ipse dixit: Qui manducat carnem meam et bibit meum sanguinem in me manet, et ego in eo . Tamen illa caro quam assumpsit, et iste panis, omnisque Ecclesia, non faciunt tria corpora Christi, sed unum corpus; et sicut qui corpori et sanguini Domini communicant, unum corpus cum eo efficiuntur: sic et qui communicant scienter de idolothytis unum cum diabolo corpus existunt; guine, participamus, id est partes accipimus, unum corpus Christi efficimur. Videte, inquit, id est, considerate, Israel secundum carnem, id est, quia carnaliter vivit, et carnales hostias adhuc offert. Tunc temporis quando Apostolus ista loquebatur, adhuc erat templum Hierosolymis,
Abbreviated transcription (Latin):
uit: quia depane postea pluserit
disputaturus: Calixautẽ bene¬
dictionis dicitur: quibenedici¬
tur a sacer dotibus in altari
Appellatur & ipse calix cõmuni¬
catio. quasi participatio qui a
om̃s cõmunicant ex illo partẽq
sumunt exinguine dñi quẽ conti¬
net inse: Et paniꝰquem frangimus
in altari nonne participacio
corporis dñi .ẽ. utiq: Primum
gitur: cũ iam licet panis uideat᷑.
inueritate corpus ẽ. xp̃i: ex quo
pane quicumq cum municant.
corpus xp̃i aedunt.: Qm̃ unus
multi sumus quicõ medimus illũ
panem :: Caro quam uerbum dĩ
patris assũpsit in utero uirginali
inunitate suae ꝑsonȩ & panis
qui consecratur in eccła: unum cor
pxp̃isunt: Sicut enim illa caro
corpus. ẽ . xp̃i. ittu iste panis transit
incorpus xp̃i sed nõ sunt duo corpo¬
ra sed unum corpus: Diuinita tis
enim plenitudo que fuit in illo. re¬
plet & istum panem: & ipsa diuini¬
tas uerbi que implet caelum &t̃

Expanded text:
vit, quia postea de pane plus erat vit, quia postea de pane plus erat disputaturus. Calix autem benedictionis dicitur, qui benedicitur a sacerdotibus in altari; appellatur et ipse calix communicatio, quasi participatio, quia omnes communicant ex illo, partemque sumunt ex sanguine Domini quem continet in se. Et panis quem frangimus, in altari, nonne participatio corporis Domini est? Utique. Primum gitur cum jam licet panis videatur, in veritate corpus Christi est. Ex quo pane quicunque communicant, corpus Christi edunt. Quoniam unus multi sumus, qui comedimus illum panem, caro quam Verbum DPatris assumpsit in utero Virginali in unitate suae personae, et panis qui consecratur in Ecclesia, unum corChristi sunt. Sicut enim illa caro corpus Christi est, ita iste panis transit in corpus Christi, nec sunt duo corpora, sed unum corpus. Divinitatis enim plenitudo quae fuit in illo, replet et istum panem, et ipsa divinitas Verbi quae implet coelum et
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere pͥld ẽ. illud faciet ꝓ¬
uenire : qđ potest humana fragi¬
toctione & tribulatione cicius
liberando. sicut legimꝰ factum
debeato abraham: quando libera¬
de tribus pueris incamino & de
daniele quando missus .ẽ. in lacũ
leonum & de innumerabili mul¬
titudine martrrum: aut &iam
intẽptatione toleranciam p̃ben¬
do & uictoriam: Sicut p̃buit
beato iob: paero quoq incruce.
& an dreae. laurentio quoq suꝑ
craticulam. multisq aliis marty¬
ribus: Quis enĩ hominũ posset
credere qđ homo mortalis talia
posset sustinere: qualia sustinuit
laurencius ꝑ ad iutorium dĩ
Quaꝓpt̃ dumtales & uiꝰ modi nobis
teptationes afflictionesq ꝑueni¬
unt: debemꝰ ista ad memoriam
reducere: omnẽq: spem nr̃am in
dm̃ iact̾are. ut ipse nobis faciat
puentum euenire. cicius liberan¬
do aut &iam uictoriȩ tole¬
rantiam p̃bendo: Ut pruden¬
tibus loquor. uosipsi iudicate.
Id ẽ discernite quod dico: utrum

Expanded text:
sustinere; id est, illud faciet psustinere; id est, illud faciet pervenire, quod potest humana ferre fragitatione et tribulatione citius liberando, sicut legimus factum de beato Abraham, quando liberade tribus pueris in camino, et de Daniele, quando missus est in lacum leonum, et de innumerabili multitudine martyrum, aut etiam in tentatione tolerantiam praebendo et victoriam, sicut praebuit beato Job, Petro quoque, in cruce et Andraeae, Laurentio quoque super craticulam, multisque aliis martyribus. Quis enim hominum posset credere quod homo mortalis talia posset sustinere, quae sustinuit Laurentius per adjutorium Dei? Quapropter, dum tales et hujusmodi nobis tentationes afflictionesque proveniunt, debemus ista ad memoriam reducere, omnemque spem nostram in Deum jactare, ut ipse nobis faciat proventum evenire, citius liberando, aut etiam victoriae tolerantiam praebendo. Ut prudentibus loquor, vos ipsi judicate, id est discernite, quod dico: utrum
Abbreviated transcription (Latin):
liter autem ad om̃s ꝑtinet quod di¬
citur: quistat infide & in bono oꝑe.
uideat necadat.: Tẽp̃tacio uos non
ad phendat. nisi humana : quȩ opere
non ꝑficitur: Temptacio humana
ẽ: malum cogitocre. & incorde tẽpta¬
ciones multas ꝑp&i Diabolica uͦ
tẽptacio ẽ: certam̃ tẽptacionis in o¬
pere superari. & malum ꝑficere:
Concupisci mulierem humana tẽptaci¬
o est: adulterium uͦ. siue fornicatio¬
nem ꝑpetrare : diabolicum . ẽ: Sic
decȩteris uiciis intelligendum:
Fidelis autem deus .ẽ. qui non paciet᷑
uos tẽptari suꝑ id quod potestis.
sub sustinere: Fidelis dicitur ds̃eẽ.¬
qm̃ qui cqͥd ꝓmisit fidelibus suis.
oꝑe cõpleuit: cõplet quoq quoti¬
die. & cõplebit: Promisit diligen¬
tibusse regna cȩlestia: cõplebit
illud: quia dibit eis : Ideoq ñ per¬
mit tec eos tẽptari: suꝑ id qđ hu¬
mana fragilitas potest ferre
Ded faciet cumteptatione &iam
puentum id ẽ. auxilium: ut positis

Expanded text:
liter autem ad omnes pertinet quod diliter autem ad omnes pertinet quod dicit: Qui stat in fide et bonis operibus, videat ne cadat. Tentatio vos non apprehendat, nisi humana, id est, quae opere non perficest malum cogitare, et in corde tentationes multas perpeti. Diabolica vero tentatio est certamine tentationis in opere superari et malum perficere. Concupiscere mulierem humana tentatio est: adulterium vero sive fornicationem perpetrare diabolicum est. Sic de caeteris vitiis intelligendum. Fidelis autem Deus est, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, subaudis sustinere. Fidelis dicitur Dem quidquid promisit fidelibus suis, opere complevit; complet quoque quotidie, et complebit. Promisit diligentibus se regna coelestia: complebit illud, quia dabit eis. Ideoque non permittit eos tentari supra id quod humana fragilitas potest ferre. Sed faciet cum tentatione etiam proventum, id est auxilium, ut possitis
Abbreviated transcription (Latin):
te : Non propter illos sunt scripta
ut ipsi legerent quitalia agentes
talia meruer̃ recipere : quia um olim
mortui erant: sed ꝓnr̃a salute & uti¬
litate. ut sitimore eorum indei ser¬
uicio manserimus. głam illis ꝓmis¬
sam accipiamꝰ: Terram ui delicet
rȩꝓmissionis. quȩ significat patriam¬
cȩlestem:: Si quo minus aut aliter
gerimus geminabitur nob poena
illorum.: Qm̃ maior noticia legis
plus facit hominem reum: Itaq qui
se existimat statre. in rectitudine
fider bonisq operibus. & inscien¬
cia qua credit om̃ia eẽ munda
Uideat necadat in suꝑbiam: aut inscan¬
dalum fris: Isto in loco tacite acspe¬
cialiter ꝑcutit eos: quip̃sumen tes
desua scientia quialicitum est omĩa
edere: quia om̃ia munda sunt mun¬
dis recũbebant inidolis & edebant
carne sidolotitas unde scandali¬
tabantur simpliciores fr̃s. quiuiden¬
tes illos talia agere. putabant aliqͥd
in cybis illis consecratis: Cenera¬

Expanded text:
te. Non sunt propter illos scripta te. Non sunt propter illos scripta ut ipsi legerent, qui talia agentes talia meruerunt recipere, qui jam olim mortui erant, sed pro nostra salute et utilitate, ut si in timore et in servitio Dei manserimus gloriam illis promissam accipiamus, terram videlicet repromissionis, quae significat coelestem patriam. Sique minus aut aliter egerimus, geminabuntur nobis poenae illorum, quoniam major notitia legis plus facit hominem reum. Itaque qui se existimat stare, in rectitudine fidei, bonisque operibus, et in scientia, qua credit omnia esse munda, videat ne cadat, in superbiam, aut in scandalum fratris. Isto in loco tacite ac specialiter percutit eos, qui praesumentes de sua scientia, qua licitum esse putant omnia edere, quia omnia munda sunt mundis, recumbebant in idoliis, et edebant carnes idolothytas, unde scandalizabantur infirmiores fratres, qui videntes illos talia agere, putabant aliquid in cibis illis consecratis. Genera
Abbreviated transcription (Latin):
si serpentem. eneum in ligno pendentẽ
non aspicimus id . ẽ. xp̃m: Serpens
eneus. quisimilitudinẽ serpentis ha¬
bebat sed tamen uenenum non habe¬
bat: quem qui aspiciebant tẽpora
lem mortem amorsibus serpentum
serpentem in deserto. ita exaltari
opor t& filium hominis ut om̃is quicre¬
dit in eum nonpereat Similitudi¬
nem ergo serpentis habuit ille ser¬
pens. sed ueneno caruit: quia xp̃s
similitu dinem quidem carnis pecca¬
nificat &̃ nitatẽ xp̃i. quia es durabi
illum aspiciebat sanabatur amorsib
xp̃i passionem cum reuerentia ad
memoriam reducunt. & aspiciunt
illum adhoc ut mortificent corpo¬
ra sua cum uiciis & concupis cenciis.
saluantur a suggestionib dẽmonũ.:
& ueneno praue delectacionis
& in suꝑ amorte aet̃na: Ille uero
ignis quideuorauit murmuratores.
significat ignem & num. quideuora¬
bit om̃s similia agentes: Scriptts
autem ad correptionem nr̃am. ut nos
sumus positi inultima scilicet aeta¬

Expanded text:
si serpentem aeneum in ligno pendentem si serpentem aeneum in ligno pendentem non aspiciamus, id est Christum. Serpens aeneus qui similitudinem serpentis habebat, sed tamen venenum non habebat, quem qui aspiciebant, mortem temporalem a morsibus serpentiumserpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui credit in eum non pereat . Similitudinem ergo serpentis habuit ille serpens, sed veneno caruit, quia Christus similitudinem quidem carnis peccanificat aeternitatem Christi, quia aes durabilillum aspiciebat sanabatur a morsibus nque Christi passionem cum reverentia ad memoriam reducunt et aspiciunt illum, ad hoc ut mortificent corpora sua cum vitiis et concupiscentiis, salvantur a suggestionibus daemonum, et veneno pravae delectationis, et insuper a morte aeterna. Ignis vero ille qui devoravit murmuratores, significat ignem aeternum, qui devorabit omnes similia agentes. Scripta sunt autem ad correptionem nostram, id essumus, in ultima scilicet aeta
Abbreviated transcription (Latin):
causari:: Perumq &iam sol& mur¬
mur fieri & iusta excausa : quando
p̃lati non simpliciter recteq: erga
sub iec tos incedunt: Tamen quo¬
cumq modonascatur & fiat: ma¬
lum ẽ: Etue illi : quo excittinte
ꝓuenit. utrum sit p̃latꝰ ansubiectꝰ.
Dicit enimbeatus augustinus : quia
innulla alia causa. ita offenderunt
iudȩi dm̃ inheremo sicut in mur¬
muratione : qm̃ semꝑ murmurato¬
res extiterunt:: Qua propt̃ cauen¬
dum .ẽ. omnimodo abͥuius cemodi
uicio: Nesimilia nobis eueniant:
Haec autem om̃ia superius dictai. de
serpentibus & deigne quieos deuo¬
rauit : infigura contingebant illis.:
Uideamus quo modo serpentes igniti
quibus illi traditi sunt: infigura con¬
&serpens ȩneus qui suspensus ẽ. amorse¬
in ligno: quẽ qui aspiciebant sana¬
bantur: Serpentes illi quimorden¬
do uenenum in fundebant: demones
significant. qui suggerendo nobis
uenenum mortiferȩ delectacionis
infundunt: quibus &iam tradimur.

Expanded text:
causari. Plerumque etiam solet murcausari. Plerumque etiam solet murmur fieri justa ex causa, quando praelati non simpliciter recteque erga subditos incedunt. Tamen quocunque modo nascatur et fiat, malum est; et vae illi quo excitante provenit, utrum sit praelatus an subjectus. Dicit enim beatus Augustinus quia in nulla alia causa ita offenderunt Judaei Deum in eremo, sicut in murmuratione, quoniam semper murmuratores exstiterunt. Quapropter cavendum est omni modo ab hujuscemodi vitio, ne similia nobis eveniant. Haec autem omnia, superius dicta de serpentibus et de igne, qui eos devoravit in figura contingebant illis. Videamus quomodo serpentes igniti quibus illi traditi sunt, in figura et serpens aeneus, qui suspensus est a Moyse: quae qui aspiciebant, sanabantur . Serpentes illi qui mordendo venenum infundebant, daemones significabant, qui suggerendo nobis venenum mortiferae delectationis infundunt. Quibus etiam tradimur,
Abbreviated transcription (Latin):
sub morsen: quixp̃i figuram gerebat
uel &iam ipsum xp̃m tẽptauerunt
quierat inmorse: sicut ipse moy sesdiẽ
& ipse loquebatur ꝑos ẽĩ: & quan¬
do tẽptabant morsen. & quando
murmurabant contra illum. contra
dm̃ murmurabant: Sed quid con
ignitis. qui utrumq faciebant: & mor¬
debant. mordendo ꝗoq: uenenum
infundebant:: Reducit ergo apłs
nos in eadem causa inuenti: tradam᷑
diabolo cuius figuram serpentes
habent: Neq murmura ueritis
sub contra dm̃ neq contra p̃latos
& rectores sicut quidam illoꝵ
murmurauer̃. datan uidelicet¬
cum omni domosua. ext̃minatist̃
de suꝑficiȩ terre adeo: qui a p̃cipi¬
ente deo uiuos deglutiuit eos t̃ra:
łuer̃ꝙ ante sepulti qua mortui:
Qm̃ sicut scriptura narrat: uiui
descender̃ ad infernum: Socii ue¬
ro illorum qui inipsa cõ spiratio¬
ne similes exciter abigne cȩlesti
exterminati sunt: Mur murari autẽ . ẽ:
plerumque falso ad inuicem. dep̃¬
positis &rectoribus queri atque

Expanded text:
s Moysen, qui Christi figuram gerebat. Vel etiam ipsum Christum tentaverunt, qui erant in Moyse, sicut ipse Moyses dicit: et ipse loquebatur per os ejus. Et quando tentabant Moysen, et quando murmurabant contra illum, contra Deum murmurabant. Sed quid contunt ignitis, qui utrumque faciebant, et mordebant, mordendo quoque venenum infundebant. Reducit ergo ad menos in eadem causa inventi tradamur diabolo, cujus figuram serpentes habebant. Neque murmuraveritis, subaudis contra Deum, neque contra praelatos et rectores. Sicut quidam illorum murmuraverunt. Dathan videlicet etcum omni domo sua exterminati sunt de superficie terrae a Deo, quia praecipiente Deo, vivos deglutivit eos terra; fueruntque ante sepulti quam mortui, quoniam sicut Scriptura narrat, vivi descenderunt in infernum; socii vero illorum, qui in ipsa conspiratione similes exstiterunt, ab igne coelesti exterminati sunt. Murmurare autem est plerumque falso ad invicem de praepositis atque rectoribus queri et
Abbreviated transcription (Latin):
in t̃ramadian factũ ẽ: Ethocretri¬
butũ .ẽ. illis quando cũ madia mitis
ad orantes primum idola: ante hos¬
tia domorum illarum: Nambala ã
hariolus filius beor cernens animos
iudeorũ pronos ad libi dinem: & pro¬
diuosadidola colenda : ductus & captꝰ
amore pecuniarum: dedit balacre¬
gimohabitarum atq: madianitarũ
consilium : ut consłier& puellas
iuuenculas & meretrices indomoꝵ
hofdis. cõptas ornamento meraeri¬
cio : & ante. hostia domorum idola
& aras. ut uenientes hisra elitȩ cape¬
rentur amore illarum & coirent
cumillis : itt tam̃ ut primum ad ora¬
rent idola.: Quo facto cognouit.
ipse iram dĩ contra illos exitandam.
om̃s perirent: nisi fine es relatus
telo dñi confodiss& cuspideuirũ
hebreum cũ madianitide scorto:
in locis genitalib: Cuius reicau¬
sa: qui euit ira dñ appło: Notandũ
quoq qui a non solum illi dicunt᷑¬
& sunt fornicatores. qui quocũq
modo sic libidinẽ suam explent.
dunt dequibus dicit psalmista:

Expanded text:
in terra Madian factum est, et hoc retributum est illis quando se cum Madianitis adorantes primum idola ante ostia domorum illarum. Nam Balaam ariolus filius Beor, cernens animos Judaeorum pronos ad libidinem, et proclivos ad idola colenda, seductus et captus amore pecuniarum dedit Balac regi Moabitarum atque Madianitarum consilium, ut constitueret puellas juvenculas et meretrices in domorum ostiis, comptas ornamento meretricio, et ante ostia domorum idola et aras, ut venientes Israelitae, caperentur amore illarum, et coirent cum illis, ita tamen, ut primum adorarent idola: quo facto, cognovit ipse iram Dei contra illos excitandam. omnes perissent, nisi Phinees zelatus zelo Dei, confodisset cuspide virum Hebraeum cum Madianitide scorto in locis genitalibus, cujus rei causa quievit ira Dei a populo. Notandum quoque quia non solum illi dicuntur esse fornicatores, qui quocunque modo libidinem suam explent, dunt, de quibus dicit Psalmista:
Abbreviated transcription (Latin):
in terrogantes ꝓpt̃ conscienciam
illius quem interro gaueritis Macel¬
lum dicitur. amactando : eo quod
ibi mactentur carnes: Ideo autem
aliquid de carnibus. utrum conse¬
cratȩ ẽẽnt idolis necne : quia si in¬
terro garent. diceret ille insultan¬
do & deridendo qui in terrogatus
fuerat: Om̃s istȩ carnes quascernis¬
in toto macello. idolis sunt dicate :
Sialiquis fidelium audiens haec pos¬
tea emeret: derideret ille paganus
insuamente & conscientia dicens.
Ecce quid fecit xp̃ianus. quime
phibebat offerre idolis uictimas
qua simalum. modo emit carnes
consecratas idolis. & cõmedit ut
scãs : Nisialiquid numinis inidolis
cognoscer&: nequaquam hoca geret:
Quam diuttilia uidero eum facientẽ:
non transibo ad xp̃ianis mum: Siqͥs
infidelium uocat uos ad cȩnam: & uul¬
tis irȩ sub ad domum eiꝰ: Non p̃cepit¬
ut irent nec prohibuit: sed licen¬
mune cunuiuium. & cõmunis aesca:

Expanded text:
interrogantes propter conscientiam interrogantes propter conscientiam illius quem interrogaveritis. Macellum dicitur a mactando, eo quod ibi mactantur carnes. Ideo autem aliquid de carnibus, utrum consecratae essent idolis necne, quia si interrogarent, diceret ille insultando et deridendo qui interrogatus fuerat: Omnes istae carnes quas cernitis in macello, idolis dedicatae sunt. Si aliquis fidelium haec audiens postea emeret, derideret eum ille paganus in sua mente et conscientia, dicens: Ecce, quid fecit ille Christianus, qui me prohibebat offerre idolis victimas quasi malum, modo emit carnes consecratas idolis, et comedit ut sanctas. Nisi aliquid numinis in idolis cognosceret, nequaquam hoc ageret. Quandiu talia videro eum facientem, non transibo ad Christianismum. Si quis infidelium vocat vos, ad coenam, et vultis ire, subaudis ad domum ejus. Non praecepit ire, nec prohibuit, sed praesmun
Abbreviated transcription (Latin):
seruire : sic non posumꝰ utrũq
recte agere . & diabolo seruire.
sumere: Anemulam᷑ dnm̃
Iungit se corinthiis. et loquitur
exꝑsona illorum. qui dicebant:
num quid non imitam᷑ dñm.
In hoc ergo qđ ꝑgimus ad tẽpla
idolorum & comedimus ibi cũ in¬
fi delibus. quos uolumꝰ lucrari
ad domos publicanorum & pecca¬
torum ueniebat ut hoc casionẽ
haberet docendi: Num quid
forciores illo sumus quasi di¬
cer&: numquid forciores illo
estis in hac parte. Non estis: In hoc
uolebant forciores eẽ xp̃o quia uo¬
lebant agere qđ ipse non fecit :
Illi enim ibant ad domos paganorum.
xp̃m uͦ non legimus ꝑrexisse ad do¬
mum alicuius gentilis Omĩa sub
pocius destruunt simplices ꝑscan¬
dalum: Nemo qđ suũ . ẽ. tantum¬
modo quȩ rat in hacpar te come¬
dendo om̃ia: sed quod alterius. idẽ
qđ simplicioribus ꝓd. ẽ. sicut xp̃s
non qͣsiuit sua sed nr̃a: Omẽ quod
inmacello id . ẽ. in mercato uenit.
siue uenditur. manducate: nihil

Expanded text:
servire, sic non potestis utrumque recte agere, et diabolo servire, sumere. An aemulamur Dominum? jungit se Corinthiis, et loquitur ex persona illorum qui dicebant: Nunquid non imitamur Dominum? In hoc ergo quod pergimus ad exempla idolorum, et comedimus ibi cum infidelibus, quos volumus lucrari ad domos publicanorum et peccatorum veniebat, ut occasionem haberet docendi. Nunquid fortiores illo sumus? Quasi diceret: Nunquid fortiores illo estis in hac parte? Non estis. In hoc volebant fortiores esse Christo, quia volebant agere quod ipse non fecit. Illi enim ibant ad domos paganorum, Christum non legimus perrexisse ad domum alicujus gentilis. Omnia, subpotius destruunt simplices per scandalum. Nemo quod suum est tantummodo quaerat, in hac parte comedendo omnia, sed quod alterius, id est quod simplicioribus prodest: sicut Christus non quaesivit sua, sed nostra. Omne quod in macello, id est in mercato, venit, sive venditur, manducate, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
possibile erat sanguine hyrcorũ
cuferri peccata: & quia ñ placebant dõ
talia sacrificia: ingrediens mundũ nondubiũ
erat sedtam̃ in uisibilis. factus postea homo
uisibilis mundo apparuit. quodã modo
ubierat illuc ingressus est: Et quid dicit
dõ patri: hostiam inquit & oblacionem
noluisti: corpus aut̃ aptasti si ue ꝑfecistimihi:¬
ut illud ibi offerã sacrificiũ acceptũ:

Expanded text:
possibile erat sanguine hircorum possibile erat sanguine hircorum auferri peccata, et quia non placebant Deo talia sacrificia, ingrediens mundum non dubiumerat, sed tamen invisibilis, factus postea homo visibilis, mundo apparuit, quodammodo ubi erat illuc ingressus est. Et quid dicit Deo Patri: Hostiam, inquit, et oblationem noluisti, corpus autem aptasti sive perfecisti mihi: illud tibi offeram sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
sequens : suis indictis peregit dicens::
Uolo omis homines eẽ. sicut meipsũ: id ÷
castos continentesq: & iterũ: . Uolo inquit
iuuenes nubere. filios procreare : propt̃
fornicationẽ & adulterũ : Ecceduas
uoluntates constituit : sedtam̃ nons̃ ei ãbȩ:
Primũdicens uolo om̃s homines.
in continencia sicut me ipsũ: uolutatẽ
suã expressit: Secundo uero. uoloiuuenes
nubere. indulgenciȩ causataliter locutus ẽ
propt̃ fragilitatẽ carnis : Similiter
nonerat uoluntas omni potentis dĩ talia
sacrificia offerri : sed propt̃ infirmitatẽ
illorũ p̃cepit.: Vnde superius dix̃. quia
non solũ non uoluit sed nec desiderauit:
p̃ceperit typici & figuratiua sacrificia
precedere: et reuera ita necesse erat: utsicut
uerbis prȩnunctabatur. ita&iam et miste¬
riis p̃signaretur: quatinus afigura cicius
transiret adueritatẽ : Sed quia illi non
placuer̃ illa sacrificia: aduenit iterũ
de quo apłs ait: Ideo inquit quia in¬

Expanded text:
sequens, suis in dictis peregit, dicens: sequens, suis in dictis peregit, dicens: Volo omnes homines esse sicut meipsum, id est, castos, continentesque. Et iterum: Volo, inquit, juvenes nubere, filios procreare, propter fornicationem et adulterium. Ecce duas voluntates consPrimum dicens: Volo omnes homines esse in continentia sicut meipsum, voluntatem suam expressit. Secundo vero, Volo juvenes nubere; indigentiae causa taliter locutus est propter fragilitatem carnis. Similiter non erat voluntas omnipotentis Dei talia sacrificia offerri, sed propter humilitatem illorum praecipit. Unde superius dixit, quia non solum non voluit, sed nec desideravit. cclesia, praeceperit typica et figurativa sacrificia, praecedere. Et revera ita necesse erat ut, sicut verbis praenuntiabatur, ita etiam et mysteriis praesignaretur, quatenus a figura citius transirent ad veritatem. Sed quia illi non placuerunt illa sacrificia advenit iterum, de quo Apostolus ait: Ideo, inquit, quia im
Abbreviated transcription (Latin):
tatus fuerit. lic& legatur odoratus eẽ
odoresuauitatis: sed fide et desiderio
offerentis.: Unde ꝑ hieremiam dicit :
holocaustomata urã nons̃ mihi accepta.
et uictime uraẽ non furt placuer mi hi:
et perisa iam: Neofferatis inquit ultra
sacrificium mihi: incensũ ab ominacio est
mihi: Quimactat bouẽ: quasi quies¬
cerebret canẽ: Sed quȩstio hinc potest
oriri non modica. quare imperauit ut
offerridebuissent si illi non placuer̃.
necuoluntatis illius fuit: Que gemina
solucione potest solui: Considerans omps
colenda. & ritũ gencium imitandum
imperauit eis multa & grauia sacrificia
offerreꝰ neociosi sine sacrificiis sedentes
incultũ deorũ alienorũ clũuidis sent
alios offerre incederent: Maluit q
sibi offerriasecreata : quã idolis
de moniorũq: portentis: In posuitq: illis
in seruitutẽ. non iustificationẽ : quia non est
eĩ uoluntas calia offerri: Talimodo
etegregius p̃dicator ut pote creatura creatorẽ

Expanded text:
tatus fuerit: licet legatur odoratus esse tatus fuerit: licet legatur odoratus esse odorem suavitatis, sed fide et desiderio offerentis: unde per Jeremiam dicit: Holocautomata vestra non sunt accepta mihi, et victimae vestrae non placuerunt mihi. Et per Isaiam: Non offeratis inquit ultra sacrmihi Qui mactat bovem, quasi qui excerebret canem . Sed quaestio hinc potest oriri non modica, quare imperaverit ut offerri debuissent, si illi non placuerunt, nec voluntatis illius fuit? Quae gemina solutione potest solvi. Considerans Deus colenda, et ritum gentium imitandum, imperavit eis multa et gravia sacrificia offerre, ne otiosi sine sacrificiis sedentes, in cultum deorum alienorum, cum vidissent alios offerre, inciderent, maluitque sibi offerri a se creata, quam idolis, daemoniorumque portentis, imposuitque illis  servitutem, non justificationem, quia non est ejus voluntas talia offerri. Tali modo et egregius praedicator, ut pote Creatorem creatura
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗubiq: offert̾ unũ corpus ẽ ñ multa corpora.
itac& iam & unũsacrificium:. Sequitur:
In possibile enĩest sanguinẽ taurorũ & ircorũ
utracionabilis homo sanguine in racionabilis
animalis mundaretur: qua propt̃esi leuiora
peccata perilla sacrificia purgabantur. corp̃. ꝗ:
mundabatur. quantũ ad legẽ pertin& tam̃
in pos sibile erat criminalia et leuiora peccata
illis sacrificus mundari :Unde neminem
ad ꝑ fectũ ad dux̃ lex: ldeo ingrediens
mundũ dicit: Nostiã & oblacionẽ noluisti.
corpuss aut̃ aptastimihi  Holo caustomata
propeccato nontibi placuer̃ : tunc dixi:
ecceuenio: incapite libri scriptũ est deme.
utfaciam ds̃ uoluntatẽtuã. : Anteriores hostiȩ
ostenduntur his uerbis inutiles eẽ
ad integrã perfectãq. mudacionẽ : et forma
magis fuisse necesse acceptabiles dõ
qm̃abinicio non placuerei: Non est enĩ
et toncremacione animalium ũquã delec¬

Expanded text:
qui ubique offertur, unum corpus est, non multa corpora: qui ubique offertur, unum corpus est, non multa corpora: ita etiam et unum sacrificium. Sequitur: Impossibile est enim sanguine taurorum et hircorum ut rationabilis homo sanguine irrationabilis animalis mundaretur? Quapropter etsi leviora peccata per illa sacrificia purgabantur, corpusque mundabatur, quantum ad legem pertinet, tamen impossibile erat, criminalia et graviora peccata illis sacrificiis mundari. Unde neminem ad perfectum adduxit lex. Ideo ingrediens mundum dicit: Hostiam et oblationem noluisti, corplacuerunt. Tunc dixi: Ecce venio, in capite libri scriptum est de me, ut faciam, Deus, voluntatem tuam. Anteriores hostiae ostenduntur his verbis inutiles esse ad integram perfectamque mundationem, et forma magis fuisse, nec esse acceptabiles Deo, quoniam ab initio non placuerunt ei: non enim et concrematione animalium unquam delec
Abbreviated transcription (Latin):
qđ similiter repetit᷑. quia istud. est ueritas.
illud figura: Istud ꝑfectũ red elit hominem:
illud minime : et istud non causa infirmi i¬
tatis suȩ repetitur qđ nom possit perfectã
salutẽ conferre : sed in cõmemorationẽ ulli¬
passionis xp̃i sicut ipse dixit: hoc facitȩ l¬
inquiens inmeã cõmerorationẽ ꝯ & una est
haec hostiꝰ non multȩ .÷ sicut ille oranti: fie¬
Quomo do unaẽ. & ñ multe cũ & a multis¬
& diuersis in locis diuersisq tẽporib: offeratur:
Ad tentissime ergoanim ad uertendũ est: quia
diuinitas uerbidĩ quȩ unaest & omia repl&
ettota ubiq est : ipsa facit utnon sint plura
sacrificia sed unũ sacrificiũ lic& amultis
in utero uirginali: non multa corpora. Necdũ
quidẽ aliud magnũ: aliud minus. aliud
odiȩ: aliud cras offerem̃: sed sẽper id ipsum
ae quã magnitudinẽ habens: proinde
illorũ erant: Nasia liter eẽt ꝗm̃ multis
plenus unũ corpus ubiq habens. Etsicut

Expanded text:
 similiter repetitur: quia istud est veritas, illud figura: istud perfectum reddit hominem, illud minime: et istud non causa infirmitatis suae repetitur, quod non possit perfectam salutem conferre: sed in commemorationem passionis Christi, sicut ipse dixit: Hoc facite inquiens in meam commemorationem. Et una est haec hostia, non multae, sicut illae erant. Quomodo una est, et non multae, cum a multis diversis in locis diversisque temporibus offeratur? Aptissime ergdivinitas Verbi Dei, quae una est et omnia replet, et tota ubique est, ipsa facit ut non sint plura sacrificia, sed unum sacrificium, licet a multis in utero virginali, non multa corpora. Haec nunc quidem aliud magnum, aliud minus, aliud hodie, aliud cras offerimus semper: sed idipsum aequam magnitudinem habens. Proinde illorum erant. Nam si aliter esset, quoniam multis plenum unum corpus ubique habens. Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tuam. Aufert primũ sub testam̃tũ. dũei
oblationes res puit: ut sequens testam̃tũ
statuat id ÷ stare et permanere faciat.
Inqua uoluntate dĩpatris quã filius ad¬
impleuit: scĩficati sumus in baptis matȩ
peroblationẽ corporis ihũ xpĩ in semel:
Quoddicit insemel. tale est acsidicer&:

Expanded text:
tuam: aufert primum, subaudis testamentum: dum ejus tuam: aufert primum, subaudis testamentum: dum ejus oblationes respuit, ut sequens testamentum statuat, id est stare et permanere faciat. In qua voluntate Dei Patris quam Filius adimplevit, sanctificati sumus in baptismate per oblationem corporis Jesu Christi semel. Quod dicit, semel, tale est ac si dicer
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Siquis ex uobis ostiam offert dnõ
depece orib masculũ in maculatũ offerat.
hocest uitulũ de bobus siuearm̃to:
Uitulus iste debub assũptus atq insacrificiũ
oblatus : xp̃s est degenere patriarcharũ
ortus ac pro salute generishu mani immo¬
latus . Picit ergo xp̃s ad patrẽ: quia sacrificia
in racionabiliũ animaliumtibi non placent:
coqđ ꝑfecte hominẽ mundare non possunt:
ecceuenio in mundũ ꝑ incarnacionis misteriũ:
I ncapite &x enĩ libri leuitici scriptũ est. deme.
ut faciam uoluntatẽ tuam: id ÷ moriar
prosalute generis humani .: Uoluntas
enĩ dĩ patrisfuit: ut filius sua passione
genus humanũ redimer&& : Unde ipse
filius appropinquans passioni : dic̃:
Surgite eamus ad passionẽ: Superius
dicens quia hostias & oblationes & holo¬
caustomata propeccato noluisti. nec
placitas unt tibi quȩ scđm legẽ offeruntur.
Tuncdixi: Ecce uenio ut faciam uoluntatẽ

Expanded text:
dicens: Si quis ex vobis hostiam offert Domino dicens: Si quis ex vobis hostiam offert Domino de pecoribus, masculum immaculatum offerat, hoc est, vitulum de bobus, sive de armento. Vitulus iste de bobus assumptus, atque in sacrificium oblatus, Christus est de genere patriarcharum ortus, ac pro salute generis humani immolatus. Dicit ergo Christus ad Patrem: Quia sacrificia irrationabilium animalium tibi non placent, eo quod perfecte hominem mundare non possunt, ecce venio in mundum per incarnationis mysterium. In capite etenim libri Levitici scriptum est de me, ut faciam voluntatem tuam, hoc est, ut moriar pro salute generis humani. Voluntas enim Dei Patris fuit, ut Filius sua passione genus humanum redimeret. Unde ipse Filius appropinquans suae passioni dixit : id est, eamus ad passionem. Superius dicens, quia hostias, et oblationes, et holocautomata pro peccato noluisti, nec placita sunt tibi, quae secundum legem offeruntur; tunc dixi: Ecce venio, ut faciam, Deus, voluntatem