comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imipso agro & si inueneris nuntia mihi & ego
diri er De ambulaui agrum & uidi aceruũ minu¬
toru ł ipudũ in medio  ubi arbitratus sum cortiu
& dirit mihi papa. lam dixi tibi uade fodẽ &N
undieneris tedons custod locũ & manda mihi pdi
a conem ut ueniã ad locũ & ita me dimistt ꝑ tã
uenissem inuillã misi p̃conesut om̃s ha¬
bitatores uillȩ diluculo c̃surgerent & foderent
in aceruo. Fadẽ uero nocte apparuit ipse domnus
gama li el cuidã monacho Nomine migetio in¬
nocente & simplici uiro. eadem similitudine qu a
mihi apparuit. & dixit adeum. Uade dic luti¬
ano pr̃b̵to. Uane laboras in aceruo illo: modo¬
ñ ibisumus: sed tunc illic positi fuimus cum la¬
mentarent᷑ .nos. s cđm consuetu dinẽ antiquoꝵ.
propt̃ quod ibi aceruus intestimonium planc¬
tus factus est : sed quere Nos in alia partȩ quȩ¬

Expanded text:
in ipso agro: et si inveneris, nuntia mihi. Et ego dixi ei: Deambulavi agrum, et vidi acervum minutorum lapidum in medio, ubi arbitratus sum eos esse. Et dixit mihi papa: Jam dixi tibi, Vade, fode; et si inveneris, sedens custodi locum, et manda mihi per diaconum ut veniam ad locum. Et ita me dimisit. Et cum venissem in villam, misi praecones, ut omnes habitatores villae diluculo consurgerent, et foderent in acervo. 7. Eadem vero nocte, apparuit ipse domnus Gamaliel cuidam monacho nomine Migetio, innocenti et simplici viro, eadem similitudine qua mihi apparuit, et dixit ad eum: Vade, dic Luciano presbytero, Vane laboras in acervo illo; modo non ibi sumus, sed tunc ibi positi fuimus, cum lamentarentur nos secundum consuetudinem antiquorum, propter quod ibi acervus in testimonium planctus factus est. Sed quaere nos in alia parte, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ruit nobis ianuã uite: si uolumꝰ certare contra durissi¬
mũ diabołu. Omĩa autẽ que dicta sc̃ in die natiuitatis
dñe nr̃e similit̾ uidi. In salb̃o post assumptionẽ: uer¬
ba hec ex imꝑuiso arripui. Dñs legifer nr̃. dns rex nr̃.¬
qui nos uocauit in ammirabile lum̃ suũ. ut si uolum
penitentiã agere de malis actibꝰ accipiamꝰ brauiũ qd̃
in stadio acquirit᷑. Nolite negligere uerba hec: qi ex¬
pediunt animabꝰ ur̃is. Attendite diligent̾ quomͦ crea¬
tor ammonet creaturã suã. Post hec adieci. Ego conso¬
labor uos dicit dñs. & dabo uobis contͣ tristiciã gaudiũ
spũale. & ponã in corda ur̃a timorẽ simul ꝙ amorem.
Si me timueritis. ⁊ mandata mea seruaueritis: uere
discipuli mei eritis. Item. Moneo uos ut diligatis inui¬
cẽ. Cogitare debetis quomͦ ds̃ pͥor dilexit nos. qñ ñ pe¬
ꝑcit ungenito filio suo: sed tradidit illũ ꝓ nobis in
oblationẽ. ut dragia illa que ꝑierat reperiret᷑. Ergo

Expanded text:
durissimum diabolum. » Omnia autem quae dicta sunt, in die Nativitatis dominae nostrae similiter vidi. 34. In Sabbato post Assumptionem, verba haec ex improviso arripui: « Dominus legifer noster nos vocavit in admirabile lumen suum, ut, si volumus poenitentiam agere de malis actibus, accipiamus bravium, quod in stadio acquiritur. Nolite negligere verba haec, quia expediunt animabus vestris. Attendite diligenter, quomodo Creator admonet creaturam suam. » Post haec adjeci: « Ego consolabor vos, dicit Dominus, et dabo vobis contra tristitiam gaudium spirituale, et ponam in corda vestra timorem simul, et amorem. Si me timueritis, et mandata mea servaveritis, veri discipuli mei eritis. » Item: « Moneo vos, ut diligatis invicem: cogitare debetis, quomodo Deus prior dilexit vos, quando non pepercit unigenito Filio suo, sed tradidit illum pro vobis in oblationem, ut drachma illa, quae perierat, reperiretur. » 35. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
actũ ẽ autẽ prius quã uerba ħ terminasset angelus
qui mecũ loquebat᷑: ut suꝑueniret festiuitas beata¬
rũ uirginũ ursule &e sociarũ eiꝰ .xiͫ. milium. Tc̃ decan¬
tabat᷑ in uigilia matutina sermo ille diuinꝰ quo dicit᷑.
uia mirabili. Unde ego sũpta occasione int̾rogaui in¬
structorẽ meũ. cũ int̾ silentia misse mͥ more suo apparu¬
isset dicens. Dñe demonstra mͥ que nã uia illa mirabilis.¬

Expanded text:
actum est autem, priusquam verba haec terminasset angelus, qui mecum loquebatur, ut superveniret festivitas Beatarum Virginum Ursulae et sociarum ejus undecim millium. Tunc decantabatur in vigilia matutina sermo ille divinus, quo dicituet illos in via mirabili: unde ego sumpta occasione interrogavi instructorem meum, cum inter silentia missae mihi more suo apparuisset, dicens: « Domine, demonstra mihi quaenam est via illa mirabilis
Abbreviated transcription (Latin):
m cireuituei. Que duo sese inuicẽ defendunt: ita ut hos¬
tes ꝓmurũ ab arche & a muro ꝑ arcẽ arceant᷑. Huimos¬
di castello ñ incongrue uirgo manĩa assimilat᷑ qm̃ uirao¬
mtas m̃tis & corporis. quasi murꝰ ita undiq uallauutrat
nullus u̾quã libidini eẽt ad eam accessis. nec sensus ex
aliqͦ eorrũperent᷑ ilecebra. E quia uirginitatẽ eũ libido
r̃i ꝓossut. solet impugnare suꝑbia: est in eadẽ uirgine tiur¬
ris humilitatis. que a muro uirginitatis omnẽ repeslar
supbiã. Et qr humilitatẽ cũ supbia ñ possit sole ⁊ xpenar¬
nare libido. murꝰ uirginitatis a turre humiitatis one
repellit uibidinẽ. Taꝙ hec duo murꝰ uidelicet uirgorta e¬
tis id turris humilitatis ab alterutro mami iuircuutat
nenquã in humili uirgine fuerit nec supba uirguxitat
nec inquinata humilitas. s semꝑ in eade pmanserit
& hummilis uirginitas. & uirgo humilitas. Quauus aũ¬

Expanded text:
in circuitu ejus. Quae duo sese invicem defendunt, ita ut hosin circuitu ejus. Quae duo sese invicem defendunt, ita ut hostes per murum ab arce, et a muro per arcem arceantur. Hujusmodi castello non incongrue Virgo Maria assimilatur, quam virginitas mentis et corporis, quasi murus, ita undique vallavit, ut nullus unquam libidini ad eam esset accessurus, nec sensus ejus aliqua corrumperentur illecebra. Et quia virginitatem, cum libido non possit, solet impugnare superbia, est in eadem virgine turris humilitatis, quae a muro virginitatis omnem repellit superbiam. Et quia humilitatem, cum superbia non possit, solet impugnare libido, murus virginitatis a turre humilitatis omnem repellit libidinem. Itaque haec duo, murus videlicet virginitatis et turris humilitatis ab alterutro muniuntur; ut nunquam in humili Virgine fuerit nec superba virginitas, nec inquinata humilitas: sed semper in eadem permanserit et humilis virginitas et virgo humilitas. Quamvis au
Abbreviated transcription (Latin):
N sacra scriptura res una & ead̾e multociens
inuenit᷑ diuersa significare. sicut leo. hedus. ig¬
nis. aqua. uł etiã sol. ⁊ alia multa. Est enim̃
leo de tribu iuda. est leo qͥ circuit querens quẽ
deuoret. Est hedus emissariꝰ. qͥ peccata nr̃a
portaui. est hedus a sinistris qͥ dãpnat᷑. Est ignis quẽ
dus misit int̾ram & quẽ uult ut aroeat: ẽ ignis qui
suꝑ impios cadit. ut ñ uideãt sołe. Est aqua cuiꝰ f sum¬
na fluunt de uentre eredentis: est aqua cuiꝰ tempestar
uon nos demergat. Est sol iusticie qͥ nos illuminet. et¬
sol qͥ nos ñ urat ꝑdiẽ. Licet gͥ castellũ alias mal signt¬
ficet ut ullud de quo dr̃ ite in castellũ. uibi & q ̃ asdro
qd̾ ednt᷑ uos ẽ. plane manifestat qͥd significet. tam hre
cartellũ in qd̾ intrauit iħe. singularẽ et in temeratã uir¬
giẽ eldẽ ihu genitricẽ salua sexipturarũ regula ꝑ simli¬
tidinẽ accipimꝰ. Castellũ enĩ dr̃. quelibet turris ꝙ muuꝰ

Expanded text:
n Scriptura sacra res una et eadem multoties invenitur diversa significare, sicut leo, haedus, ignis, aqua, vel etiam sol, et alia multa. Est enim leo de tribu Juda ; et est leo, qui circuit quaerens quem devoret . Est haedus emissarius , qui peccata nostra portavit, est haedus a sinistris , qui damnatur. Est ignis quem Dominus misit in terram, et quem vult ut ardeat : est ignis, qui super impios cadit, ut non videant solem . Est aqua cujus flumina fluunt de ventre credentis ; est aqua cujus tempestas non nos demergat . Est Sol justitiae, qui nos illuminet sol qui nos non urat per diem . Licet ergo castellum alias malum significet, ut illud de quo dicitur: Ite in castellum: ubi, additur , quod contra vos est, plane manifestatur quid significet; tamen hic castellum, in quod intravit Jesus, singularem et intemeratam Virginem ejusdem Jesu genitricem, salva Scripturarum regula, per similitudinem accipimus. Castellum enim dicitur quaelibet turris, et murus
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ me: qr nulliꝰ hominis corpus iustiꝰ meruit penas
inferni iam sustinere. Neq enĩ terra sustinere aut porta¬
re tantũ peccatorẽ debuerat. & merito iã diu ẽ si talem
peccatorẽ absorbuisset. Misere lacrime qͥd cessatis quare
funereũ corpus iãiãq emortuũ ad sepulturã ñ ꝓseqͥmini:
Impendite obseqͥũ funeris dũ licet: qd̃ scelerato & om̃ib
odioso merito nullus impendet. Eya infelix anima. ecce
ubi tu conspicis tuũ miserabile corpus in tã pauenda
morte constitutũ: corpus qd̾ tuis cupiditatib semꝑ obe¬
diuit. tuis impietatibꝰ semꝑ obsecutũ ẽ. E ipsum qͥdẽ
afflatũ calore infernali ad p̾sens urit᷑: tu uͦ post paulo
horreuda incendia ⁊ flãmiferos globos sustinebis. Heu me
miserũ as elura que patior &̾ mors et̃na ẽ quã expecto. ui
ue ue misero & peccatori iustissime dãpnato. Qũ hec et

Expanded text:
super me, quia nullius hominis corpus justius meruit poenas super me, quia nullius hominis corpus justius meruit poenas inferni jam sustinere. Neque enim terra sustinere aut portare tantum peccatorem debuerat, et merito jam diu est si talem peccatorem absorbuisset. Miserae lacrymae quid cessastis? Quare funereum corpus jamjamque mortuum ad sepulturam non persequimini? Impendite obsequium funeris dum licet, quod scelerato et omnibus odioso merito nullus impendet. Eia infelix anima? Ecce, ubi tu conspicis tuum miserabile corpus in tam pavenda morte constitutum, corpus quod tuis cupiditatibus semper obedivit, tuis impietatibus semper obsecutum est. Et ipsum quidem afflatum calore infernali ad praesens uritur; tu vero post paululum horrenda incendia et flammiferos globos sustinebis. Heu me miserum! et duratura quae patior, et mors aeterna est quam exspecto! Vae, vae, vae, misero et peccatori justissime d
Abbreviated transcription (Latin):
diis manꝰ tue sanguine plene st̃: actione uł consilio: Quot
incendia & eccłiarũ uiolationes ꝓcurasti: quot furta et la¬
trocinia concinnasti. qͦt bella & lites tuo consilio. tua lingua
suscitasti: Quot gulositates. quot ebrietates ingurgitasti.
quas fraudes ñ exercusti: Nunc gͥ merito retorquentur
incaput tuũ miser h̃o: nc̃ meritas luis penas. Iustus es
dñe: iustũq iudiciũ exeris in me. Semꝑ enĩ totiꝰ mali sig¬
nifer extiti: & te relicto creatore & redemptore meo mimi¬
ci uoluntatẽ semꝑ exercui. Et tu beata uirgo pia dña.
mat̃ dñi etiã mei licet maximꝰ peccator ego sũ: nunc uis¬
tas exigis penas de corꝑe meo. corꝑe immundo. corꝑe
fetenti. corꝑe digno sulphure ⁊ incendio infernali: Nc̃
iustas exigis penas de anima ꝑfida. anima dolosa: aĩa
muli similitudinẽ. cenosa & immunda luxuria. Eia
dñe. ⁊ eia dña duplicate & triplicate suplicia et torm̾ta

Expanded text:
diis manus tuae sanguine plenae sunt, actione vel consilio? Quot diis manus tuae sanguine plenae sunt, actione vel consilio? Quot incendia vel ecclesiarum violationes procurasti? Quot furta et latrocinia concitasti, quot bella et lites tuo consilio, tua lingua suscitasti? Quot gulositates, quot ebrietates ingurgitasti? Quas fraudes non exercuisti? Nunc igitur merito retorquentur in caput tuum, miser homo, nunc meritas luis poenas. Justus es, Domine, justumque judicium exeris in me; semper enim totius mali signifer exstiti, et te relicto Creatore et Redemptore meo, inimici voluntatem semper exercui. Et tu, beata virgo pia domina mater Domini etiam mei, licet maximus peccator ego sum, nunc justas exigis poenas de corpore meo, corpore immundo, corpore fetenti, corpore digno sulphure et incendio infernali, nunc justas exigis poenas de anima dolosa, animamuli similitudinem coenosa et immunda luxuria. Eia, Domine, et eia domina, duplicate et triplicate supplicia et tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra eiꝰ sub extenta cute depascens. & subuellens carnem
ab ossibꝰ: unde & dolores acerrimos ad p̾sens sustinuit:
s deformitatẽ exteriꝰ apparentẽ euasit ob remediũ cite
subuentionis. Quamcitiꝰ nãq potuit domũ beate dĩ ge¬
nitricis m arie expetiit. opem flagitans sibi misero. frat
autẽ pͥdie uigiliarũ natalis dm̃i. Sedit gͣ in faciẽ altari.
cultu suo uestitꝰ & caltiatꝰ. E subeuntibꝰ acerrimis doloribꝰ
anxiꝰ: & toto corꝑe sudore distillans. iã ad sui eognitionẽ
deductus. uice oblationis iusticiã & sua peccata confite¬
ri cogebat᷑ dicens. Et merito hec pateris miser ħo: & fruc¬
tũ impietatis tue comedis. Seminasti enĩ dolores &r metis
eos: &s ut dignũ ẽ recipis. Quid nãq sceleris unqͣm omi¬
sisti: aut qͥd mali ñ ꝑpetrasti:: Quib adulteriis ñ es pollutꝰ.
aut cui femine unquã detulisti honorẽ: De quot homici¬

Expanded text:
membra ejus, sub extenta cute depascens et subvellens carnem membra ejus, sub extenta cute depascens et subvellens carnem ab ossibus, unde et dolores acerrimos ad praesens sustinuit, sed deformitatem exterius apparentem evasit ob remedium citae subventionis; quam citius namque potuit domum beatae Dei Genitricis Mariae expetiit opem flagitans sibi misero. Erat autem pridie vigiliarum Natalis Domini. Sedit ergo in faciem altaris cultu suo vestitus et calceatus, et subeuntibus acerrimis doloribus anxius, et toto corpore sudore distillans, jam ad sui cognitionem deductus, vice oblationis justitiam et sua peccata confiteri cogebatur, dicens: « Et merito haec pateris, miser homo, et fructum impietatis tuae comedis; seminasti enim dolores, et metis eos, et ut dignum est, recipis. Quid namque sceleris unquam omisisti, aut quid mali non perpetrasti? Quibus adulteriis non es pollutus? Aut cui feminae unquam detulisti honorem? De quot homici
Abbreviated transcription (Latin):
quantã leticiã egerit: quales grãs retulerit bñfactrici sue
glose uirgini ueniens ad domũ suã in anxietate sp̃c et
uirtutũ: quas faciebat dñs suessione ob gr̾am beate
uirginis matris sue. Uouit gͦ se nudis pedibꝰ aditurã eiꝰsuf¬
fragia. uouit de corde contrito & sideli: ꝙ statim lum̃ recep̃¬
d̾ coiacus uocat᷑. in laudunensi pago sitũ iturꝰ ad regẽ
angloꝵ. quendã ex clientib suis radulphũ agnom̃to ean¬
tellũ. eo qd̾ fideliorẽ sibi illũ arbitrabat᷑ secũ ducere uolebat
Iussit gͦ ut se parare. Om̃ib gͥ ad hanc ꝓfectionẽ expeditis
subito aduersa ualitudine radulfus ille ꝑuasus. om̃ib ner¬
uis cepit contrahi: & pene om̃ibꝰ m̃bris mutilis fieri acutis
doloribꝰ ossa & medullas eiꝰ uelut terebrantibꝰ. Huiꝰ gͦ m
tuitu uexationis uacationẽ accepit ab officio ꝓfectionis.
Erat enĩ morbꝰ ignee pestis ualde similis. qui ꝑuagabatur

Expanded text:
quantam laetitiam egerit, quales gratias retulerit benefactrici suae quantam laetitiam egerit, quales gratias retulerit benefactrici suae gloriosae Virgini veniens ad domum suam in anxietate spiritus et virtutum quas faciebat Dominus Suessionae, ob gratiam beatae Virginis matris suae. Vovit ergo se nudis pedibus adituram ejus suffragia, vovit de corde contrito et fideli, et statim lumen recepd Cociacus vocatur in pago Laudunensi situm, iturus ad regem Anglorum, quemdam ex clientibus suis Radulphum agnomento cantellum eo quod fideliorem sibi illum arbitrabatur secum ducere volebat. Jussit ergo ut se pararet. Omnibus igitur ad hanc profectionem expeditis, subito adversa valetudine Radulphus ille pervasus omnibus nervis coepit contrahi et pene omnibus membris inutilis fieri, acutis doloribus et ossa et medullas ejus velut terebrantibus. Hujus ergo intuitu vexationis vacationem accepit ab officio profectionis: erat enim morbus igneae pesti valde similis, qui pervagabatur
Abbreviated transcription (Latin):
cuida feneratori minis amaro exactori: filiũ suũ qued̃a
nobilis femina s tam̃ eris egens tradiderat in uadem
ꝓ multis marcis argenti: & dũ multiplicant᷑ dies. sũma
usure crescebat. Unde accidit. ut nͥ terrã uenderent:
puer ille a parentibꝰ redimi ñ posset. Tc̃ mat̾ cuiꝰ altio.
precordiis doloris sensus inheserat: om̃i humana ope¬
solita ẽ. Una gͦ dierũ stimulante ⁊ in nullo remutente
mat̾no dolore. coacta ẽ adire uͥ filiꝰ eiꝰ in custodia. & ca¬
thenis tenebat᷑: ut saltẽ recrearet miseros oculos suos
suꝑ uisione filii sui. qͥ penas luebat necessitatis pat̾ne. Ue¬
niens gͥ ad scm̃ richariũ. qd̾ oppidũ a frequentib popłis
in habitat᷑. repente inuenit filiũ suũ in meclia platea: bon
tam̃ ferreis ad modulũ suũ ob eustodiã illigatũ. quẽ in
conspectu poplĩ assumpsit. ⁊ tam̃ nullo ꝓhibente. nullo
obsistente leuatũ in equũ suũ reuexit. Quantũ gaudium.

Expanded text:
cuidam foeneratori et nimis amaro exactori filium suum quaedam nobilis femina, sed tamen aeris egens tradiderat in vadem pro multis marcis argenti; et dum multiplicantur dies, summa usurae crescebat, unde accidit ut nisi terram venderent puer ille a parentibus redimi non posset. Tum mater cujus altior doloris praecordiis sensus inhaeserat, omni ope humana solita est. Una ergo dierum stimulante et nullo remittente materno dolore coacta est adire ubi filius ejus in custodia et catenis tenebatur, ut saltem recrearet miseros oculos suos super visione filii sui, qui poenas luebat necessitatis paternae. Veniens igitur ad Sanctum Richarium, quod oppidum a frequentibus populis inhabitatur, repente invenit filium suum in media platea loris tantum ferreis ad modulum suum ob custodiam alligatum, quem in conspectu populi assumpsit, et tamen nullo prohibente, nullo obsistente levatum in equum suum revexit. Quantum gaudium,
Abbreviated transcription (Latin):
manu. ex qͦ cepit eã deducere. Tunc uͦ clamor ingens. tẽ
aera. & penetrat ipsũ celũ. & uolentiã irrogat ipsi dõ. qua¬
lem ꝑferre uoluit. & extorquet ab eo miscd̃iã. quã ñ inuitꝰ
p̃stabat. Introducta gͥ in eccłiam: quante laudes &e grarũ
actiones reddite st̃ dõ. et głose uirgini di genitrici marie:

Expanded text:
manu ex quo coepit eam deducere, tunc vero clamor ingens, tuncmanu ex quo coepit eam deducere, tunc vero clamor ingens, tuncaera et penetrat ipsum coelum et violentiam irrogat ipsi Deo, qualem perferre voluit, et extorquet ab eo misericordiam quam non invitus praestabat. Introducta igitur in ecclesiam, quantae laudes et gratiarum actiones reddi
Abbreviated transcription (Latin):
et sic miscd̾iã eiꝰ securiꝰ implorare s Uoluit gͦ confiteri eid̾ẽ
sacerdoti: & quo uidicio sit actũ incertũ habemꝰ ut ipsa
auiebat nullo mͦ potuit. Dolore & timore purgente: uolu¬
it peccata sua ꝓclamare in publicũ. s ꝓhibita ẽ. Aduocato
autẽ alio sacerdote. quã ueriꝰ & sinceriꝰ potuit nimirũ ut opꝰ
erat ei. que ꝑ ueritatẽ ueritati reconciliabat᷑: cũ gemitu et
dolore confessa ẽ. Rogabat sacerdotẽ. ut publice ediceret
ut tanto parceret ei ds. quanto confusione & ignominia
ꝓ timore eiꝰ ꝑ funderet᷑. s ille moderatiꝰ intuens supp̃ssit. et
edixit que sibi uisa st̃. Absolutione itaq ꝑcepta: renata co
reuocata suplices manꝰ ꝑfusa lacrimis ad turbas cireũstan¬
tes ꝓtendere cepit. ut que suis diffidebat. eoꝵ meritis ui¬
uaret᷑. Obsecrat abbatissã loci adeẽ que ꝙ affuit. ⁊ data

Expanded text:
et sic misericordiam ejus securius implorare? Voluit ergo confiteri eidem et sic misericordiam ejus securius implorare? Voluit ergo confiteri eidem sacerdoti, et quo judicio sit actum incertum habemus, ut ipsa aiebat, nullo modo potuit. Dolore et timore perurgente, voluit peccata sua proclamare in publicum, sed prohibita est. Advocato autem alio sacerdote, quam verius et sincerius potuit, nimirum ut opus erat ei quae per veritatem veritati reconciliabatur, cum gemitu et dolore confessa est. Rogabat sacerdotem ut publice ediceret, ut tanto parceret ei Deus, quanto confessione et ignominia pro timore ejus perfunderetur; sed ille moderatius intuens suppressit, et dixit quae ibi jussa sunt. Absolutione itaque percepta, renata et renovata, supplices manus perfusa lacrymis ad turbas circumstantes protendere coepit, ut quae suis diffidebat, eorum meritis juvaretur; obsecrat abbatissam loci adesse, quae et adfuit, et data
Abbreviated transcription (Latin):
mio pauore uexari cepit. Tc̃ ꝓstrata in faciẽ manũ diuini
iudicii suꝑ se sentiens: magnis clamorib circũstantiũ opẽ
& p̃ces ad dm̃ ꝓ se instant̾ obsecrabat. Adest sacerdos aduo¬
catꝰ: qui misse celebrande iã paratꝰ fuerat. fretꝰ gͥ officio et ueste
sacerdotali qua indutꝰ erat. miserã mulierẽ iacentẽ erigit:¬
& data manu tͣbis eã impellentib in eccłiã inducere temp¬
ut massas plũbeas sibi alligatas estimaret. Nichil itaq
ꝓfecit. aut ꝓpͥo conamine. aut sacerdotali iuuamine: seu
uiolento populari impulsu. Ducebat᷑ dextrorsũ aut sinis¬
trorsũ & liberũ ut ceteri ꝓgressũ habebat: ingredi uero
eccłiam paranti uiolentius uis archana obsistebat. Tum
uͦ clamor ppłi attollit᷑: ꝙ dolor &e lacrime multitudinis sua
peccata. suũq iudiciũ in illa muliere congemiscentis. Qd gͦ:
Quid aliud restabat. nͥ diuinã faciem ꝑ confessionẽ placare.

Expanded text:
nimio pavore vexari coepit. Tum prostrata in faciem manum divini nimio pavore vexari coepit. Tum prostrata in faciem manum divini judicii super se sentiens, magnis clamoribus circumstantium opem et preces ad Deum pro se instanter obsecrabat. Adest sacerdos advocatus qui missae celebrandae jam paratus fuerat. Fretus igitur officio et veste sacerdotali qua indutus erat, mulierem miseram jacentem erigit, et data manu turbis impellentibus in ecclesiam inducere tenjus, ut massas plumbeas sibi alligatas aestimaret. Nihil itaque profecit, aut proprio conamine aut sacerdotali juvamine, seu violento populari impulsu: ducebatur dextrorsum aut sinistrorsum, et liberum ut caeteri progressum habebat, ingredi vero ecclesiam paranti, violentius vis arcana obsistebat. Tunc vero clamor populi attollitur, et dolor et lacrymae multitudinis sua peccata suumque judicium in illa muliere congemiscentis. Quid ergo? Quid aliud restabat nisi divinam faciem per confessionem placare,
Abbreviated transcription (Latin):
millesimo centesimo tͥcesimo pͥmo luce eũgłiste: ñ de¬
dignatꝰ ẽ ds̃ iterũ głi̾ficare nom̃ suũ etiã musitato mi¬
racło. Papa innocentius ab emulo suo roma pulsus. ab
eccłis cisalpinis & regib ꝙ pͥncipibꝰ t̾re honorifice suscep¬
tus. monasteriũ sc̃ĩ medardi suessione qd̃ ẽ trans fluuiũ
sitũ recens dedicauerat: ad quã sollẽpnitatẽ tanta popłi
frequentia conuenerat qd facile edici ñ potest. tã gr̃a
dedicationis. quã ut uota & p̾ces beate uirgii dĩ geni¬
trici marie in eccłia eiꝰ ꝑsoluerent. Affuit int̾ ceteros qued̾̃a
te uirginis ingressura ꝓcessit. Cũ ecce uirtute iuisibili ab
ingressu arcet᷑: & bis terq conata fortiꝰ repellit᷑. Ammixta
multitudini. dũ imꝓbe seingerit: tantũdẽ ꝓfecit. Tum u̾
diuino ꝑurgente iudicio. eo qd̾ p̾sens uexatio intellectũ da¬
bat auditui: tande sero accusante conscientia. reatꝰ sui mas¬
nitudine cõmota. toto corpore tremere & totis m̃bris p̃ni

Expanded text:
 Lucae evangelistae, non dedignatus est Deus iterum glorificare nomen suum etiam inusitato miraculo. Papa Innocentius ab aemulo suo Roma pulsus, ab ecclesiis Cisalpinis et regibus et principibus terrae honorifice susceptus, monasterium Sancti Medardi Suessionensis quod est trans fluvium situm, recens dedicaverat, ad quam solemnitatem tanti populi frequentia convenerat, quod facile edici non potest tam gratia Dedicationis, quam ut vota et preces beatae Virginis Dei genitricis Mariae in ecclesia ejus persolverent. Adfuit inter caeteros quaedam tae virginis ingressa processit; cum ecce virtute invisibili ab ingressu arcetur, et bis terque conata fortius repellitur; admista multitudini dum improbe se ingerit, tantumdem profecit. Tunc vero divino perurgente judicio, eo quod praesens vexatio intellectum dabat auditui, tandem sero accusante conscientia, reatus sui magnitudine commota toto corpore tremere et membris totis prae
Abbreviated transcription (Latin):
erit sollicita. n ut ministret ei sicut puero. cui om̃s an
geloxum  ordmes ministrant sicut dño. Iam ñ tur¬
babit fugiens cum eo in egyptum a facie herodis. quia
ipse ascendit in celum. & herodes descendit in infernũ
a facie eius.Iam non turbabit᷑ erga plurima que fece¬
runt filio suo uidei: qr om̃ia subiecta sunt ei. Iamfiliꝰ
marie a uideis uł militib non flagellabit᷑ nec occidet᷑.
aufert᷑ sed bono suo. quia pars marie. ei ꝑficitur. que
non auferet᷑ ab ea. Exaltata est enim suꝑ choros angloꝵ
repletum ẽ in bonis desiderium suum. iudet dm̃ facie
ad faciem sicuti est: gaudet cum filio in eternum. Hec
est pars optima. que non auferet᷑ ab ea: cuiꝰ & nos par¬
ticipes simus meritis & p̾cib eius. per ih̃m xp̃m filiũ

Expanded text:
erit sollicita ut minerit sollicita ut minangelorum ministrant, ut Domino. Jam non turbabitur fugiens cum eo in Aegyptum a facie Herodis; quia ipse ascendit in coelum, et Herodes descendit in infernum a facie ejus. Jam non turbabitur erga plurima, quae fecerunt filio suo Judaei; quia omnia subjecta sunt ei . Jam filius Mariae a Judaeis, vel militibus, non flagellabitur, nec occidetur;aufertur, sed bono suo; pars vero Mariae ei perficitur, quae non auferetur ab ea. Exaltata est enim super choros angelorum, repletum est in bonis desiderium suum , videt Deum facie ad faciem, sicuti est , gaudet cum filio in aeternum. Haec est pars optima, quae non auferetur ab ea; cujus et nos participes simus, meritis et precibus ejus, per Jesum Christum Filium
Abbreviated transcription (Latin):
piat. in qua dĩ sapientia latebat. & in cuiꝰ utero corpus ÷¬
autẽ in orauiao. Ergo dĩ uirtꝰ e cłĩ sapientia. & om̃s
thesauri sapientie & scientie in oraria. Hec ñ tantũ ad
pedes.sed etiam ad caput dñi sedens audiebat uerbũ
ex ore eiꝰ. Hec conseruabat omĩa uerba angłoꝵ. pastor
magoꝵ. necñ ipsius fili sui. conferens in corde suo. Ne¬
mo unquam sicut ista gustauit. quam fuauis ẽ dũs. In¬
ebriabat᷑ ab ubertate domꝰ dĩ. & torrente uoluptatis
potabat᷑. Nec mirum. qm̃ apud eam inino intia eã
erat fons uite. de quo manabat ꝑfectio utriusq uite.
Cirea plurima ut marcha occupabat᷑. circa unum ut
maria delectabat᷑. quia  upũ ẽ necessarium. Pluri¬
ma auferunt᷑. unum ge  matiet. Singularit̾ igit᷑ pãr¬
tem orarthe elegit:  singularit᷑ optimam marie part̃
elegit. Sed pars. Marthe ei aufertur. Iam enimnon

Expanded text:
piebat, in qua sapientia Dei latebat, et in cujus utero sibi corpus piebat, in qua sapientia Dei latebat, et in cujus utero sibi corpus i virtus et Dei sapientia et omnes thesauri sapientiae et scientiae in Maria. Haec non tantum ad pedes, sed etiam ad caput Domini sedens, audiebat verbum ex ore ejus. Haec conservabat omnia verba angelorum, pastorum, magorum, necnon ipsius filii sui, conferens in corde suo. Nemo unquam sicut ista gustavit quam suavis est Dominus. Inebriabatur ab ubertate domus Dei, et torrente voluptatis ejus potabatur . Nec mirum, quoniam apud eam, imo intra eam erat fons vitae, de quo manabat tanta perfectio utriusque vitae. Circa plurima vero ut Martha occupabatur, cujus unum ut Maria delectabatur, quia unum est necessarium, plurima offeruntur, unum manet. Singulariter igitur partem Marthae peregit, singulariter optimam partem Mariae elegit. Sed pars Marthae ei aufertur. Jam enim non
Abbreviated transcription (Latin):
martha martha. sollicita es: et E turbaris erga pluri¬
ma. Nemo uͦ dubitat qd̃ beata maria filiũ suũ
uellet liberari de om̃i tribulatione. et seipsam in tur¬
batione adiuuari. a diuinitate. quã eidẽ. filio suo in¬
esse sciebat ꝑ theoriam. que est pars marie. Hoc ẽ qd̃
martha conquerit᷑. qd̾ eam soror reliquerit solã ministra¬
re. et eiꝰ auxilium in ministerio flagitat. Hec de parte
Marthe. Porro de parte marie que obtima p̾dicat᷑. quan¬
ta uł qualis in beata maria fuerit. quis digne loquat᷑:
Si talis ẽ ut diximꝰ. immo qr melior est. quã diximus:
in beata maria pars marthe que tam̃ a dño ñ lauda¬
tur. s tam̃ ñ uituperat᷑. qualis est pars quã optimam
maria elegit. que sic laudat᷑. ut ab ea ñ auferri dicat᷑.O
quam magna multitudo dulcedinis cl̃ fuit in beata ur¬
obumbrauit ei: & de spu scõ concepit. Quid de do non sa¬

Expanded text:
Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga pluriMartha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima . Nemo vero dubitat quod B. Maria filium suum vellet liberari de omni tribulatione, et seipsam in perturbatione adjuvari a divinitate, quam eidem filio suo inesse sciebat per theoriam, quae est pars Mariae. Hoc est, quod Martha conqueritur quod eam soror sua reliquerit solam ministrare, et ejus auxilium in ministerio flagitat. Haec de parte Marthae. Porro de parte Mariae, quae optima praedicatur, quanta vel qualis in B. Maria fuerit, quis digne loquatur? Si talis est, ut diximus, imo quia melior est quam diximus, in beata Maria pars Marthae, quae tantum a Domino non laudatur, sed tamen non vituperatur: qualis est pars, quam optimam Maria elegit, quae sic laudatur, ut ab ea non auferri dicatur. O quam magna multitudo dulcedinis Dei fuit in beata Virodem Spiritu sancto concepit. Quid de Deo non sa
Abbreviated transcription (Latin):
pauit. sitientẽ lacte potauit. infirmũ ꝑ infantiã & iacen¬
tem ñ solum uisitauit. sed et balneando. fouendo. lenien¬
do gestando. frequentauit. ut merito de ea dicat᷑. Mar¬
tha autẽ satagebat circa frequens ministeriũ. Compre¬
henso & crucifixo. quasi in carcere posito affuit. sicut scͥp¬
tum ẽ. Stabat autẽ iuxta crucẽ iħu. mater eiꝰ. Int̾ hec
autẽ sollicita erat. & turbabat᷑ cum fugeret in egyptũ
a facie herodis. qui suum talem filium adeo ꝑseque¬
bat᷑. ut multos etatis suspecꝰte pueros occideret. Tur¬
babat᷑. cum udeos insidiantes. & mortem inferre ei mo¬
lientes cognosceret. Ad ultimum tͣbata ẽ ualde. & iuxta
symeonem suam ipsius animam ꝑtransiuit gladius.
cum uideret suum talem filium comp̃hendi. ligari. fla¬
gellari. conspui. spinis coro nari. derideri. colafizari.
crucifigi. mori. sepeliri. Unde R ei bene congruit qd d̃r.

Expanded text:
pavit, sitientem lacte potavit, infirmum per infantiam jacenpavit, sitientem lacte potavit, infirmum per infantiam jacentem non solum visitavit, sed etiam balneando, fovendo, leniendo, gestando frequentavit, ut merito de ea dicatur: Maria autem satagebat circa frequens ministerium . Comprehenso, et crucifixo, quasi in carcere posito adfuit, sicut scriptum est: Stabat autem juxta crucem Jesu mater ejus . Inter haec t sollicita erat cum fugeret in Aegyptum a facie Herodis, qui suum talem filium adeo persequebatur, ut multos suspectae aetatis pueros occideret. Turbabatur cum Judaeos insidiantes et mortem ei inferre molientes cognSimeonis vocem, suam ipsius animam pertransiit gladius , cum videret suum talem filium comprehendi, ligari, flagellari, conspui, spinis coronari, derideri, colaphizari, crucifigi, mori, sepeliri. Unde et bene ei congruit quod dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
dico: earum significata intelligo. Sed iam uideamꝰ
actionẽ huiꝰ marthe. deinde coniciamꝰ contemplatio¬
nẽ huiꝰ marie. E ut planius id faciamꝰ. quid alii per¬
martħa oꝑant᷑. & quid uł qd̃ ista oꝑata ẽ conferamus.
Alii hospitẽ quemlibet in domo sua suscipiunt. ista ñ
quẽlibet s ꝓpriũ dĩ filiũ qui ñ habet ubi caput recli¬
net. ñ in domo sed in utero suscepit. Alii quemlibet nud¬
ueste mutabili atq corruptibili undelibet composita
tate ꝑsone assumpsit. que sine fine incõmutabilis atq
incorruptibilis ꝑmanebit. Alii quemlibet esurientẽ
uł sitientẽ. cibo uł potu exteriori reficiunt. ista ho¬
minẽ dm. humanitꝰ indigentẽ ñ solũ exterioribus
cibis uł potibus ꝑauit. uerũ etiã interiori suo lacte
uni ex minimis suis fiunt ds sibi facta confitet᷑. ista
non quemilibet ex minimis. sed sũmũ dĩ filiũ hospitẽ
suscepit. nudũ carne uł etiã pannis oꝑuit. esurientem

Expanded text:
ta intelligo. Sed jam videamus actionem hujus Marthae; deinde conjiciamus contemplationem hujus Mariae. Et, ut planius id faciamus, quid alii Martham operantur; et quid ista operata est conferamus. Alii hospitem quemlibet in domo sua suscipiunt; ista non quemlibet, sed proprium Dei Filium, qui non habet ubi caput reclinet , non in domo, sed in utero suscipit. Alii nudum quemlibet veste mutabili atque corruptibili undelibet composita tate personae assumpsit, quae sine fine incommutabilis atque incorruptibilis permanebit. Alii quemlibet esurientem vel sitientem cibo, vel pota exteriori reficiunt; ista hominem Deum humanitus indigentem, non solum exterioribus cibis vel potibus pavit, verumetiam interiori suo lacte amus quae cum uni ex minimis suis fiunt, Deus sibi facta confitetur; ista non quemlibet ex minimis, sed summum Dei Filium hospitem in utero suscepit, nudum carne vel etiam pannis operuit, esurientem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ frangit solida. Scd̃m nom̃ eiꝰ. ita & opus eiꝰ. E mu¬
lier queda martha nomine excepit illũ in domũ suã
Et huic erat soror: nomine maria. Due iste sorores
sicut sc̃i patres plenissime nobis exposuerunt. duas in
scã eccłia uitas designant. Martha scilicet actiuã. ma¬
ria contemplatuiã. Ista laborabat ad exhibenda in¬
digenti omĩa humanitatis officia. illa uacat ꝙ uidet
qm̃ ds̃ ẽ. Ista circa exteriora occupat᷑. illa interiora con¬
templat᷑. Sicut autẽ dĩ mat̾ est singularis: ita & istarũ
in ea extitit singularis. Nunquã in aliqua ꝑsona. im¬
ria contemplatiom uacauit. Nunquã sic alias hec uł¬

Expanded text:
 ita et opus ejus. Et mulier quaedam, Martha nomine, excepit eum in domum suam: et huic erat soror nomine Maria. Duae istae sorores, sicut Patres sancti plenissime nobis exposuerunt, duas in S. Ecclesia vitas designant: Martha scilicet, activam; Maria, contemplativam. Ista laborat ad exhibenda indigenti omnia humanitatis officia; illa vacat et videt quoniam Deus est. Ista circa exteriora occupatur; illa interiora contemplatur. Sicut autem mater Dei et singularis; ita et istarum in ea exstitit singularis. Nunquam in aliqua perria contemplationi vacavit. Nunquam sic alias, vel
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ talẽ generabit. Est gͦ castellũ qd̃d̾a in qd̃ intra¬
uit iħc. Porta uͦ ꝑ quã intrauit fides ẽ. Quia enĩ cre¬
didit. ꝑfecta st̃ ei a dño que ab angło dicta st̃: sicut ait¬

Expanded text:
alium talem generabit. Est ergo castellum quoddam, in quod intraalium talem generabit. Est ergo castellum quoddam, in quod intravit Jesus; porta vero per quam intravit est fides. Quia enim credidit
Abbreviated transcription (Latin):
siuerũ ẽ: p̾dicte int̾pretationi famulat᷑. Magdalus enĩ
turris dr̃. & humilitati coaptat᷑. Hic uͦ ñ nominat᷑. sed
tantũ qd̾d̃a dr: qd indiscussũ p̃terire ñ debemꝰ. Qd̃d̃ã
id ÷ singulare castellũ uirgo maria fuit. Quãius enim
multe alie & murũ uirginitatis habeant & turrĩ hu¬
militatis id ẽ & uirgines sint & humiles: tam̃ salua
uirginitate matres ẽẽ ñ possunt. neq filios generare.
qd̾ ista sola fecit. E ideo castellũ hoc merito quoddã
id ÷ singulare dr̃. qr ista singularit᷑ & uirgo & mat̾ fuit.
qd̃ nulla alia ẽẽ potuit uł poterit. Uerũ concedamꝰ ali¬
quã posse ẽẽ uirginẽ & matrẽ. quãuis sit impossibile.
Ꝙ iã sic uirgo oraria erit singularis. qr unicũ dĩ filiũ
genuit qͥ sicut ẽ unicus unico patri. ita ẽ unicꝰ unice
matri. Et ideo etiã nulla si uirgo pariat. uł eund̾e uł

Expanded text:
si verum est, praedictae interpretationi famulatur. Magdalus enim si verum est, praedictae interpretationi famulatur. Magdalus enim turris dicitur, et humilitati coaptatur. Hic vero non nominatur, sed tantum quoddam dicitur: quod indiscussum praeterire non debemus. Quoddam, id est singulet multae aliae murum virginitatis habeant, et turrim humilitatis, id est et virgines sint, et humiles, tamen salva virginitate matres esse non possunt, neque filios generare: quod ista sola fecit. Et ideo castellum hoc merito quoddam, id est singulare dicitur; quia ista singulariter et virgo et mater fuit: quod nulla alia esse potuit vel esse poterit. Verum concedamus aliquam posse esse et virginem, et matrem, quamvis sit impossibile: etiam, sic Virgo Maria singularis erit, quia unicum Dei Filium genuit, qui sicut est unicus unico Patri, ita est unicus unicae matri. Et ideo nulla, etiam si virgo pariat, vel eumdem vel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eognoscorꝰ Si eulibet desponsate uirgini. n an inro
suo nubere disponenti diceret᷑. filiũ habebis. ñ miraret᷑.
neq int̾rogaret quomͦ illud fieret. ut pote que se despon¬
satã & in ꝓximo nupturã sciret. & a uiro grauidari
usu nature speraret. Hec autẽ ñ immerito mirata est
& quomͦ qd̃ ꝓmittebat᷑ fieret scissitata. qm̃ quãius des¬
ponsatã. tam̃ se nunquã nupturã neq uirũ cogniturã
certissime sciebat. Hoc de uirginitate. De humilitate
uͦ dicendũ. qd̃ cũ ab angło salutaret᷑. mat̾ dĩ eligeretur.
quom fieret salua uirginitate cui tantũ timebat doce
ret᷑ benedicta suꝑ om̃s mulieres p̾dicaret᷑. respondit.
Ecce ancilla dñi. Q in alio loco. Quia respexit humili¬
tatẽ ancille sue. O sublimis uirgo dm̃ mat̾. O mat̾ hu¬
milis ancilla dĩ. Quid sublimiꝰ ẽẽ posset: Quid humiliꝰ
de se sentire posset: Sunt qͥ castellũ hoc magdalũ fuisse
arbitrant᷑. a quo maria magdalena cognominat᷑. Qd̃

Expanded text:
esponsatae in animo suo disponenti nubere diceretur, filium habebis, non miraretur, neque interrogaret quomodo illud fieret, ut pote quia se desponsatam, et in proximo nupturam sciret, et a viro fecundari usu speraret naturae. Haec autem non immerito mirata est, et quomodo quod promittebatur fieret, sciscitata: quoniam quamvis desponsatam, tamen se nunquam nupturam, neque virum cognituram certissime sciebat. Hoc de virginitate. De humilitate autem dicendum quod cum ab angelo salutaretur, mater Dei eligeretur, quomodo fieret salva virginitate, cui tantum retur, benedicta super omnes mulieres praedicaretur, respondit: Ecce ancilla Domini ; et in alio loco: Quia respexit humilitatem ancillae suae . O sublimis virgo mater Dei! o mater humilis ancilla Dei! Quid sublimius esse posset? Quid humilius de se sentire posset? Sunt qui castellum hoc Magdalum fuisse arbitratur, a quo Maria Magdalena cognominatur: quod
Abbreviated transcription (Latin):
tanti beneficii: & omia qͦ ordine gesta fuerant. letꝰ et ala¬
cer edixit. Multa st̃ quoꝵ ordinẽ ex plicare ñ possumꝰ:
eo qd̾ multa st̃. & uincant pauꝑtatẽ ingenii nr̃i. E tam̃¬

Expanded text:
tanti beneficii, et omnia quo ordine gesta fuerant laetus et alatanti beneficii, et omnia quo ordine gesta fuerant laetus et alacer edixit. Multa sunt quorum ordinem explicare non possumus, eo quod multa sint et vincant paupertatem ingenii nostri; et tam
Abbreviated transcription (Latin):
Certe inqͥt ille minor natu ñ solũ centũ s et millenariũ
clauoꝵ illuc deferrem si pietatẽ haberet de me ut liberaret.
Ead̾e nocte qui pͥor iã solutꝰ fuerat transunt claustra et
custodias: & nullo obsistente ad saluationẽ. suã euasit. Is
gͦ qui relictus fuerat: ubi exꝑim̃to didicit. quantũ &e quale
eẽt bonũ fidei. socio destitutꝰ. & euidenti b̃nficio ad meliora
ꝓuocatꝰ. Tunc uͦ ex corde anxio cepit appellare dnãm nr̃am
scãm mariã: ut etiã sibi peccatori ferret auxiliũ. Paulo post ille
qui tenebat eũ in captione pauore ꝑmotꝰ uerens ne ibidem
ei eriperet᷑: ꝓposuit eũ ad tutiorẽ custodiã tranfferre. Qd̃
dũ facit: captiuus ille ꝑ grãm dĩ sanꝰ & incoluiis euasit
Erat autẽ nepos milomis de arceiaco. Ex quo gͥ potuit.
nudis pedib ad eccłiam liberatricis sue uenit. ñ ingratꝰ

Expanded text:
» -- « Certe, inquit ille minor natu, non solum centum sed et millenarium » -- « Certe, inquit ille minor natu, non solum centum sed et millenarium clavorum illud deferrem, si pietatem haberet de me ut liberarer. » Eadem nocte qui prior jam solutus erat, transivit claustras et custodias, et nullo obsistente ad salvationem suam evasit. Is ergo qui relictus fuerat, ubi experimento didicit quantum et quale esset bonum fidei, socio destitutus et evidenti beneficio ad meliora provocatus, tum vero ex corde anxio coepit appellare Dominam nostram sanctam Mariam, ut etiam sibi peccatori ferret auxilium. Paulo post ille qui tenebat eum in captione pavore permotus, verens ne ibidem ei eriperetur, proposuit eum ad tutiorem custodiam transferre; quod dum facit, captivus ille per gratiam Dei sanus et incolumis evasit. Erat autem nepos Milonis de Asceaco. Ex quo igitur potuit nudis pedibus ad ecclesiam liberatricis suae evenit, non ingratus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant. Dũ itaq ibi asseruant᷑. alt̾ eoꝵ ille qͥ maior natu
fuerat: recordatꝰ ẽ qd̃ ad constructionẽ eccłie beate uirginis
marie suessionẽ int̾ alia quib opus erat. qͥd̾a etiã clauos
ferreos deferebant & offerebant. Uouit gͦ centũ clauos illuc¬
se delaturũ: si beata & głosa dĩ genitrix opem illi ferret. ec de
captione eũ liberaret. Statim gͥ uidentib oculis eiꝰ discludi
mordatia ligna. pedẽ suũ liberũ extraxit. Adhuc autẽ aliqͥd
diei suꝑerat sedensq ibid̾e noctẽ que aptior fuge erat p̾stolari
cepit. Tu ait socio suo. Ego quid̃e ꝑ grãm d̾ĩ & oꝑem sc̃e dĩ
genitricis marie lib̾ sũ: & possem abire: si ñ id qd̾ suꝑ est diei
p̃pediret. Uoui enĩ beate uirgiicentũ clauos ferreos me
delaturũ ad eccłiam suã edificanda: os ecce me liberũ uides.
Si tu itidẽ faceres. ex qͦ in ea fidẽ haberes ipsa te liberaret.

Expanded text:
fuerant. Dum itaque ibi asservantur, alter eorum, ille qui major natu fuerant. Dum itaque ibi asservantur, alter eorum, ille qui major natu fuerat, recordatus est quod ad constructionem ecclesiae Beatae Virginis Mariae Suessionensis, inter alia quibus opus erat, quidam clavos ferreos deferebant et offerebant. Vovit ergo centum clavos se illuc delaturum, si beata et gloriosa Dei Genitrix opem illi ferret, et de captione eum liberaret; statim igitur videntibus oculis ejus discludi mordacia ligna pedem suum liberum extraxit. Adhuc autem aliquid dici supererat, sedensque ibidem noctem quae aptior fugae erat, praestolari coepit. Tunc ait socio suo: « Ego quidem per gratiam Dei et opem sanctae Dei Genitricis Mariae liber sum et possem abire, si non id quod superest diei praepediret. Vovi enim beatae Virgini centum clavos ferreos me delaturum ad ecclesiam suam aedificandam, et ecce me liberum vides, si tu idem faceres; ex quo fidem in ea haberes, ipsa te liberaret.
Abbreviated transcription (Latin):
& instantia insamientis. & de illo modico modicũ quid
accipiens. largitꝰ ẽ misere matri. Illa gͦ tanto munere beatã se
estimans. & uitã filii in exiguo fragm̃to accepisse se reputans
alacritate fidei ꝙ spei iã melior facta. ꝑuolat ad filiũ portans
secũ pastũ uite & salutis. Qd̃ acceptũ iuuenis ille ex quo de¬
glutiuit. subito ꝑfecte a tanta egritudine conualuit.⁊ sicut
dĩ ẽ dare ñ ad m̃surã. ut nec uestigiũ pͥstine passionis aut ali¬
quã notã deinceps sensisse uisus sit. Hii st̃ fructꝰ fidei argu¬
m̃tose. Qui enĩ excolit ficũ suã: comedet fructũ eiꝰ. E ꝑ hos
transitorios fructus ñuitam᷑ ad illos qui ministrant uitã
et̾nã: si tam̃ scd̃m illos fidẽ habuerimꝰ. Unicuiq enĩ datur
scd̾m m̾surã fidei. Unde & alia ẽ fides que meret᷑ hec tẽpo¬
ralia: ꝙ ualde alia ẽ que meret᷑ et̾na. De duobꝰ scutiferiᷤ de¬

Expanded text:
et instantia insanientis, et de illo modico modicum quid et instantia insanientis, et de illo modico modicum quid accipiens largitus est miserae matri. Illa vero tanto munere beatam se aestimans, et vitam filii in exiguo fragmento accepisse se reputans, alacritate fidei et spei jam melior facta pervolat ad filium portans secum pastum vitae et salutis: quod acceptum juvenis ille ex quo deglutivit subito, perfecte a tanta aegritudine convaluit, et sicut Dei est dare non ad mensuram, ut nec vestigium pristinae passionis aut aliquam notam deinceps sensisse visus sit. Hi sunt fructus fidei argumentosae. Qui enim excolit ficum suam, comedit fructum ejus. Et per hos transitorios fructus, invitamur ad illos qui ministrant vitam aeternam, si tamen secundum illos fidem habuerimus, unicuique enim datur secundum mensuram fidei. Unde et alia est fides quae meretur haec temporalia, et valde alia est quae meretur aeterna. XXV. De d
Abbreviated transcription (Latin):
nu refouere: & uelut genuino calore recreans denuo par¬
turire compellebat᷑. UIna gͦ dierũ subiit in m̃tẽ eiꝰ quen¬
dã ex uicinis suis paucos ante dies reuersũ ex memoria
beate dĩ genitricis marie: & de pane qͥ soccũ eiꝰ tetigerat
secũ detulisse. quẽ & infirmis petentib sepe erogabat ⁊
conualescebãt. Accelerans gͥ ad domũ illius hominis
ardens fide. qualẽ dolores uterim. dolores int̾anei exacu¬
ebant. mat̾no affectu instabat petens: ut aliqͥd de pane
illo. de pane a d̃o sc̃ificato mereat᷑ accipe ad opus filii.
ad remediũ doloris sui que mat̾ erat. ad reuocand̾a uit̾a
morientis illiꝰ. qͥ tã anxie laborabat. At ille dũ importu¬
nitatẽ dep̃cantis nitit᷑ a se abicere. opponens uix aliqͥd mo¬
dicũ sibi reseruare. maiorẽ uͦ portionẽ eiꝰdẽ salutiferi pa¬
nis. insimilit̾ egrotantibꝰ expendisse: tandẽ uictꝰ dolore

Expanded text:
nu refovere et velut genuino calore recreans denuo parnu refovere et velut genuino calore recreans denuo parturire compellebatur? Una ergo dierum subiit in mentem quemdam ex ejus vicinis suis paucos ante dies reversum ex memoria beatae Virginis genitricis Dei Mariae, et de pane qui soccum ejus tetigerat secum detulisse, quem et infirmis petentibus saepe erogabat et convalescebant. Accelerans igitur ad domum illius hominis ardens fide qualem uterini dolores interanei exacuebant, materno affectu instabat petens ut aliquid de pane illo a Deo sanctificato mereretur accipere ad opus filii, ad remedium doloris sui, quae mater erat ad revocandam vitam morientis illius qui tam anxie laborabat. At ille dum importunitatem deprecantis nititur a se abjicere; opponens vix aliquid modicum sibi reservare, majorem vero portionem ejus salutiferi panis insimiliter aegrotantibus expendisse; tandem victus dolore
Abbreviated transcription (Latin):
comedet. Iustus autẽ ex fide uiuit. Et uistꝰ ex fide est.
& fructus fidei iusticia ẽ. Neq ẽ fructus iusticie: nͥ ex radice
fidei. Argum̃tosa itaq fides ẽ ad inueniendũ: ut fructifi¬
care possit. Non gͦ sufficiebat populis fidelibꝰ ad remedia
exposcenda adire locũ beate uirgim dicatũ: in quo bene¬
ficia p̾stare solebat: s & qͥ de remotis partibꝰ se faciłẽ re¬
cursũ illuc habere desꝑabant: aliqͥd memoriale de eadẽ
eccłia. ligni uł terre ł panis. qui soccũ beate uirginis conti¬
gerat. etiã post accepta remedia secũ reuehere consueue¬
rant. quo tutiores facti p̾sidio. aduersã ñ ñ timerent ua
caduco morbo usq ad eo uexabat᷑: ut pene ꝑ singulos ddi¬
es decẽ uicibꝰ misera m̃bra terre collisa cũ horrore spec¬
tantiũ afflctarent᷑. Quid ad hec infelix mat̾: que domesti¬
cã mortẽ cotidie cogebat᷑ intueri: Qd animi gestabat.
que filii ora spumantia & artꝰ letali frigore rigidos. in si¬

Expanded text:
utem ex fide est et justus ex fide vivit ; et fructus fidei justitia est. Non est fructus justitiae nisi ex radice fidei, argumentosa fides est itaque ad inveniendum ut fructificare possit. Non ergo sufficiebat populis fidelibus ad remedia exposcenda adire locum beatae Virgini dicatum, in quo beneficia praestare solebat, sed et qui de remotis partibus se facilem recursum illuc habere desperabant, aliquid memoriale de eadem ecclesia ligni, vel terrae, vel panis qui soccum beatae Virginis contigerat, etiam post accepta remedia secum revehere consueverant: quo tutiores facti praesidio, adversam non timerent valcaduco morbo usque adeo vexabatur, ut pene per singulos dies decem vicibus misera membra terrae collisa cum horrore spectantium afflictarentur. Quid ad haec infelix mater, quae domesticam mortem quotidie cogebatur intueri? Quid animi gestabat, quae filii ora spumantia, et artus lethali frigore rigidos in si
Abbreviated transcription (Latin):
multa: Intra quindecim dies nominatim annotati
sunt centũ et tres ab hoc igne restincti: & tres puelle
distortis m̃bris que aduenerant. ad sanitatis gr̃am
restitute. De stellis fugantibꝰ caliginẽ. iiii.¬
e tenebrosa caligine ꝑ noctẽ eodẽ tẽpore: & stellis mi¬
re magnitudinis eandẽ ealiginẽ ultra eccłiã ꝑ seqͤn¬
tibꝰ & fugantib plurimi se uidisse asseuerabãt.¬

Expanded text:
multa? Intra quindecim dies nominatim advocati multa? Intra quindecim dies nominatim advocati sunt centum et tres ab hoc igne restincti, et tres puellae distortis membris quae advenerant ad sanitatis gratiam restitutae. IV. De stellis fugantibus caliginem. De tenebrosa caligine per noctem eodem tempore, et stellis mirae magnitudinis eamdem caliginem ultra ecclesiam persequentib