comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illecaelestis impieta tem nos diligere prȩcipit : cũ precipit ut
nr̃os diligamus in imicos bene faciamus eis quinos oderunt. ore¬
muspeis quinos ꝑsecuntur. Cumꝓcul dubio sidm̃ piecolimus
ininicos atq odiis aduersumnos a cerrimis incitatos ac ꝑ secu¬
tores nisu impios habere non possumus Numigitur diligen¬
di sunt impii Num impis befaciendũ est numꝓimpiis etiam
orandũ est: Ita plane quienim hoc prȩcipit ds̃ est Nec tam̃
nos hoc pasto societati adiungit impiorũ quib & ipse par¬
cendo & uitã salutemq largiendo non utiq sociatur. Con¬
silium quippe eius quantũ hominipio nosse donatũ est expo¬
nit apostolus dicens. Ignoras qm̃ patientia dĩ ad pęniten¬
tiam teadducit: Adhanc uolumus adduici ꝓquib
ꝓquib
inter uenimus non eorũ peccatis parcims
uel
fauemus: Nam quosdam quorũ crimina manifesta sunt
a uestra seueritate liberatos a societate tamen remoueus

Expanded text:
ille caelestis impietatem nos diligere praecipit, cum praecipit, ut ille caelestis impietatem nos diligere praecipit, cum praecipit, ut nostros diligamus inimicos, benefaciamus eis, qui nos oderunt, oremus pro eis, qui nos persequuntur, cum procul dubio, si pie deum colimus, inimicos atque odiis aduersum nos acerrimis incitatos ac persecutores nisi impios habere non possumus. num igitur diligendi sunt impii? num impiis benefaciendum est? num pro impiis etiam orandum est? ita plane. qui enim hoc praecipit, deus est; nec tamen nos hoc pacto societati adiungit impiorum, quibus et ipse parcendo et uitam salutemque largiendo non utique sociatur. consilium quippe eius, quantum homini pio nosse donatum est, exponit apostolus dicens: Ignoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adducit? ad hanc uolumus adduci, pro quibus interuenimus, non eorum peccatis uel parcimus uel fauemus. Nam quosdam, quorum crimina manifesta sunt, a uestra seueritate liberatos a societate tamen remouemus
Abbreviated transcription (Latin):
& orate ꝓeis qui uos ꝑsecuntur utsitis filii patris uestri
qui incaelis est qui facit solem suũ oriri suꝑbonos & malos
& pluit suꝑ iustos & in iustos: hac indulgentia exlenitate
diuinec multos ab uti adꝑniciem suam quis nesciat: quos
arguens apostolus & grauiter increpans dicit. Ex istimas
aũt ohomo omnis qui iudicas eos quitalia &gunt & eadem
qm̃ tu effugies iudicium dĩ. Andiuitias benig¬
nita¬
tis eius & patientiae & longanimitatis con¬
tempnis. Ignoras quia benignitas dĩ ad pęnitentiam tead
ducit: secundum cũt duritiam cordistui &cor inpenitens.
thescuritas tibiram indieirȩ & reuelationis iusti iudiciidĩ.
quireddet unicuiq secundum operaeius: Numquid qm̃
isti in sua nequitia ꝑseuerant. ideo ds̃ in sua pectientia non
ꝑ seuerat. per pauca in hoc scło puniens nediuina ꝓuidentia
non cẽ credatur & multa seruans ultimo examini ut fu¬
turum iudicium commendetur: non ut opinor magister

Expanded text:
 orate pro eis, qui uos persequuntur, ut sitis filii patris uestri, qui in caelis. est, qui facit solem suum oriri super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos. hac indulgentia et lenitate diuina multos abuti ad perniciem suam quis nesciat? quos arguens apostolus et grauiter increpans dicit: Existimas autem, o homo omnis, qui iudicas eos, qui talia agunt, et quoniam tu effugies iudicium dei? an diuitias benignitatis eius et patientiae et longanimitatis contemnis? ignoras, quoniam benignitas dei ad paenitentenitens thesaurizas tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei, qui reddet unicuique secundum opera eius. numquid, quoniam isti in sua nequitia perseuerant, ideo deus in sua patientia non perseuerat perpauca in hoc saeculo puniens, ne diuina prouidentia non esse credatur, et multa seruans ultimo examini, ut futurum iudicium commendetur? Non, ut opinor, magister
Abbreviated transcription (Latin):
ita & crudelitas parcens. Nam ut exempli gratia manifeste ali¬
quid ponam quis non crudelem uerius dixerit cum qui puero
pepercerit uolenti obstinatis sime deserpentib ludere. quiscũit
non mis eri cordem quitalia ꝓhibens contẽptorem uerborũ etiã
uerberib: emendauerit. & ideo non usq ad mortem ꝓtendenda ẽ
disciplina ut sitcui prodesse possit quamquã etiam cũ homo
ab homine occiditur. multũ distet utrum fiat nocendi cupidita¬
qui causa mortis fuit potius inculpa est quã ille quioccidit ue¬
lut siquis quã decipiat fideiussorem suũ. atq ille pisto suppliciũ
legitimũ luat. Nec tamen omnis quicausa alienae mortis ẽ reus ẽ
quid si enim quis quã stu prumpetat seseq si non in petrarit interi¬
mat quidsi filius timens patris pia uerbera prȩcipitio pereat
quid si alius alio homui liberato uł ngabius liberetur sibupse
pari nortium causas

Expanded text:
ita et crudelitas parcens. nam, ut exempli gratia manifestum aliita et crudelitas parcens. nam, ut exempli gratia manifestum aliquid ponam, quis non crudelem uerius dixerit eum, qui puero pepercerit uolenti obstinatissime de serpentibus ludere? quis autem non misericordem, qui talia prohibens contemptorem uerborum etiam uerberibus emendauerit? et ideo non usque ad mortem protendenda est disciplina, ut sit, cui prodesse possit. quamquam etiam cum homo ab homine occiditur, multum distet, utrum fiat nocendi cupiditaqui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille, qui occidit, uelut si quisquam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium legitimum luat. nec tamen omnis, qui causa alienae mortis est, reus est. quid, si enim quisquam stuprum petat seseque, si non impetrarit, interimat? quid, si filius timens patris pia uQuid si alius homine liberato, vel ne alius liberetur, sibi ipsi narum mortium causas,
Abbreviated transcription (Latin):
rum camen non inutiliter etiã metulegum humana coerce¬
tur audacia ut & tuta sit inter improbos in nocentia. & in
ipsis improbis dumformidato supplicio frenatur facultas
inuocato dõ sanetur uoluptas. Sed huic ordinationirerũ
humanarum contrariȩ non sunt intercessiones ep̃corum
Immo uero nec causa nec locus intercedendi ullus esset si ista
nonessent Tanto enĩ sunt intercedentium & parcentium
beneficia gratiora quanto
mento antiquorum tẽporib ꝓphetarum seuerior legis
uindicta feruebat nisi ut ostenderetur recte iniquis. poe¬
nas constitutas. ut qđ eis parcere noui testamenti indul¬
gentia cõmonemur. aut remediũ sit salutis quo peccatis
parcatur & nostris. aut cõmendatio mansuetudinis. ut
ꝑ eos qui parcunt ueritas prȩdicta ñ tantũ timea tur
uerum etiam diligatur plurimũ aũt inter est quo animo
quisq parcat Sicut enĩ est aliquando miseri cordia puniens.

Expanded text:
rum tamen non inutiliter etiam metu legum humana cohercerum tamen non inutiliter etiam metu legum humana cohercetur audacia. ut et tuta sit inter inprobos innocentia et in ipsis inprobis, dum formidato supplicio frenatur facultas. inuocato deo sanetur uoluntas. sed huic ordinationi rerum humanarum contrariae non sunt intercessiones episcoporum: immo uero nec causa nec locus intercedendi ullus esset, si ista non essent. tanto enim sunt intercedentium et parcentium beneficia gratiora, quantomento antiquorum temporibus prophetarum seuerior legis uindicta feruebat, nisi!\' ut ostenderetur recte iniquis poenas constitutas. ut, quod eis parcere noui testamenti indulgentia commonemur, aut reme. dium sit salutis, quo peccatis parcatur et nostris, aut commendatio mansuetudinis, ut per eos, qui parcunt. ueritas praedicata non tantum timeatur, uerum etiam diligatur. Plurimum autem interest, quo animo quisque parcat. sicut enim est aliquando misericordia puniens,
Abbreviated transcription (Latin):
simalitia tibi parcere potuit quid metuis in nocentiam &
ne delictorum nondonator sed approbator uideretur. uade
ait deinceps noli peccare ut se homini pepercisse non homi¬
nis culpam sibi placuisse monstraret. Iamuides igitur
descendere. nec nos societate criminum ob¬
stringi qđ intercedimus plerũq etiam ꝓsceleratis. & siñ
scelerati tamen ꝓpeccatorib peccatores. Et qđ uera citer
potius quã inuirio se dictũ accipias. puto qđ apud peccatores
Nec ideo sane frustra instituia sunt. potestas regis. ius gladi
cognitoris ungulae carnificis. arma militis. disciplina
dominantis. seueritas etiam bonipatris. habent ista omnia¬
modos suos cousas. rationes. ut ilitates. Hec cumtimentur & co¬
ercentur mali & quietius intermalos uiuent boni Nonqui a
boni ꝓnuntiandi sunt quitalia metuendo ñ peccant. Non enĩ
bonus est quis piam timore poenȩ. sed amore iustitiae. ue¬

Expanded text:
Si malitia tibi parcere potuit, quid metuis innocentiam? et Si malitia tibi parcere potuit, quid metuis innocentiam? et ne delictorum non donator sed approbator uideretur: Vade, ait, deinceps iam noli peccare, ut se homini pepercisse, non hominis culpam sibi placuisse monstraret. iam uides igitur de religione descendere nec nos societate criminum obstringi, quod intercedimus plerumque etiam pro sceleratis etsi non scelerati tamen pro peccatoribus peccatores et — quod ueraciter potius quam iniuriose dictum accipias - puto quod apud peccatores. Nec ideo sane frustra instituta sunt potestas regis, ius gladii cognitoris, ungulae carnificis, arma militis, disciplina dominantis, seueritas etiam boni patris. habent ista omniamodos suos, causas, rationes, utilitates. haec cum timentur, et cohercentur mali et quietius inter malos uiuunt boni, non quia boni pronuntiandi sunt, qui talia metuendo non peccant — non enim bonus est quispiam timore poenae sed amore iustitiae —, ue
Abbreviated transcription (Latin):
& uidete quis dixerit dimittite & dimit tetur uobis. date &
dabitur uobis quam quã etiam si ita uiueremus ut non esset
quare diceremus dimit tenobis debita nr̃a quanto nequitia
purior animus esset tanto clementia plenior ẽẽdeberet.
ut si non conpungeremur sententia dñi dicentis. qui uestrũ ẽ
sine peccato prior in illã lapidem iaciat. Ipsius qui hoc dixit
sectemur exemplum quicũ esset utiq sine peccato ait mulieri
quã ꝑ territi illi rdi querunt Nec egote damnabo. uade
deinceps noli peccare. potuit enĩ metuere flagitiosa mulier
ne forte illis discedentib qui sua peccata cogitauerant ut
peccato parcerent alieno illã iustissime iam ipsedã naret
qui erat sinepeccato At ille non conscientia pouidus sed
plenus clementia cũ illa respondisset a nemine sefuisse
damnatam nec egote in quit damnabo. tã quã diceret

Expanded text:
uam praebetis, et uidete, quis dixerit: Dimittite et dimittetur uobis, date et uam praebetis, et uidete, quis dixerit: Dimittite et dimittetur uobis, date et dabitur uobis. quamquam etiam si ita uiueremus, ut non esset, quare diceremus: Dimitte nobis debita nostra, quanto nequitia purior animus esset, tanto dementia 1 plenior esse deberet, ut, si non compungeremur sententia domini dicentis: Qui uestrum est sine peccato, prior in illam lapidem iaciat, ipsius, qui hoc dixit. sectaremur exemplum, qui cum esset utique sine peccato, ait mulieri, quam perterriti illi reliquerunt: Nec ego te damnabo; uade, iam deinceps noli peccare. potuit enim metuere flagitiosa mulier. ne forte illis discedentibus, qui sua peccata cogitauerant, ut peccato parcerent alieno, illam iustissime iam ipse damnaret. qui erat sine peccato. at ille non conscientia pauidus sed plenus clementia, cum illa respondisset a nemine se fuisse damnatam: Nec ego te, inquit, damnabo, tamquam diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
paulo post. Siergo uos inquit cumsitis mali nostis bona da ta
darefiliis ur̃is. quan tomagis pater uester qui incalis ẽ dabit
bona petentib se: Numigitur ds̃ pater malorum est : Absit
Quomodo ergodicitur pater uester caelestis. quib: dicitur cũ
sitis mali nisi quia utrũq ueritas monstrat quidsimus dĩbono
quid humanouitio: hoc cõmendans illud ȩmendans. merito
ait seneca qui tẽporib apłorum fuit cuius etiam quȩdam
ad paulũ apostolũ leguntur epistolȩ: om̃s odit quima los
odit. Et tam̃ ideo sunt diligendimali ut non sint mali quem
ammodum nonut ꝑmaneant sed ut sanentur diliguntur
e groti quic quid aũt post eã quȩ fit inbaptismo abolitionẽ
omniũ peccatorũ in hac uita manendo peccamus. etiam si non
talesit qđ a diuinis remoueri conpellat altarib non dolore
sterili sed miscricordiȩ sacrificiis expiatur. quod ergo agi¬
mus ut faciatis in tercedentib nobis. dõ uos noueritis offerre
ꝓuobis. indigetis enim

Expanded text:
 nostis bona data dare filiis uestris, quanto magis pater uester, qui in caelis est, dabit bona petentibus se! num igitur deus pater malorum est? absit. quo modo ergo dicitur \'pater uester caelestis\', quibus dicitur cum sitis mali\', nisi quia utrumque ueritas monstrat, quid simus dei bono, quid humano uitio, hoc commendans, illud emendans? merito ait Seneca, qui temporibus apostolorum fuit, cuiu etiam quaedam ad Paulum apostolum leguntur epistulae: 'Omnes odit, qui malos odit\'. et tamen ideo sunt diligendi mali, ut non sint mali, quem ad modum, non ut permaneant. sed ut sanentur, diliguntur aegroti. Quicquid autem post eam, quae fit in baptismo, abolitionem omnium peccatorum in hac uita manendo peccamus, etiam si non tale sit, quod a diuinis remoueri compellat altaribus, non dolore sterili sed misericordiae sacrificiis expiatur. quod ergo agimus, ut faciatis intercedentibus nobis, deo uos noueritis offerre pro nobis. indigetis enim
Abbreviated transcription (Latin):
lxI Quod dñs dixit cum uideritis nubem orientem ab occa su
Carnem suam a mostores urgentem significat. Ex illo enĩ
omnibus terris imber euangelicae p̾dicationis in fusus est
Austrum flantem ante aestus Tribulationes leniores.

Expanded text:
 quia aestus erit, et fit. Nubem orientem ab occasu, carnem suam a morte resurgentem significat. Ex illo enim omnibus terris imber Evangelicae praedicationis infusus est. Austrum flantem ante aestus, tribulationes leniores
Abbreviated transcription (Latin):
gerent uł audirent nunc saltim crederedebent cũ cõpleri
iam uident: ut dehis tã magnis praȩssuris. tũ quã in torculari
dñi dĩ nr̃i sicut amurga infideliũ murmurantiũ &blaspheman¬
tium fluit. Ita oleũ quoq fideliũ confitentiũ & orantiũ. ex¬
primi & liquari non cesset: Illis enĩ qui contra xp̃i anã fidẽ
querellas impias iastare ñ qui escunt dicentes qđ antequã
ista doc trina ꝑmundũ prȩdicaret tanta mala ñ patiebat᷑¬
genus humanũ : facile est ex euangelio respondere : Dñs
enĩ dicit Seruus nesciens uoluntatẽ dominisui & faciens
digna plagis. uapulabit paucis: seruus aũt sciens uolunta¬
tẽ dominisui & faciens digna plagis uapulabit multis
Quidergo mirũ sixp̃ianis tẽporib iste mundus tãquã scrius
iamsciens uo lunta tẽ dominisui & faciens digna plagis ua¬
pulabit multis : attendunt quanta celeritate euangeliũ

Expanded text:
gerent uel audirent, nunc saltem credere debent, cum compleri gerent uel audirent, nunc saltem credere debent, cum compleri iam uident, ut de his tam magnis pressuris tamquam in torculari domini deinostri, sicut amurca infidelium murmurantium et blasphemantium fluit, ita oleum quoque fidelium confitentium et orantium exprimi et liquari non cesset. illis enim, qui contra Christianam fidem querelas impias iactare non quiescunt dicentes, quod ante, per mundum praedicaretur, tanta mala non patiebatgenus humanum, facile est ex euangelio respondere; dominus enim dicit: Seruus nesciens uoluntatem domini sui et faciens digna plagis uapulabit pauca, seruus autem sciens uoluntatem domini sui et faciens digna plagis uapulabit multa. quid ergo mirum, si Christianis temporibus iste mundus tamquam seruus iam sciens uoluntatem domini sui et faciens digna plagis uapulat multa? adtendunt, quanta celeritate euangelium
Abbreviated transcription (Latin):
clericorũ nr̃orũ calcem & acetũ mitterent quor ũ membra etiã
cȩtera plagis orrendis uulnerib:q sauciarunt : de predauer̃
etiã domos aliquas & incenderunt: fructus aridos diripiunt:
humidos fundunt & alia cȩteris cõminando : multos etiã re¬
baptitari conpellunt pridie quã adte ista dictaui. ex unola¬
co ꝑhuius modi terrores . qua draginta osto animȩ. mihi rebap
tiza tȩsunt : plangenda sunt hȩc ñ miranda: & exclamandũ
ad dm̃ ut ñ secundũ merita nr̃a. sed secundũ suã miseri cordiã
a tantis malis liberet nos Iam quid utiq sperandũ fuit generi
humano cũ hec & inꝓphetis & in cuangelio tanto ante p̃dista
s int Nonitaq debȩmus tã nobis ipsis cẽ conerarii ut creda m̃s
quando legunt᷑ & quȩramus quando conplent᷑: sed potius
& illi qui in ereduli fuerant cũ hȩc in sc̃is libris conscripta le¬

Expanded text:
clericorum nostrorum calcem et acetum mitterent, quorum membra etiam clericorum nostrorum calcem et acetum mitterent, quorum membra etiam cetera plagis horrendis uulneribusque sauciarunt? depraedantur etiam domos aliquas et incendunt, fructus aridos diripiunt, humidos fundunt et talia ceteris comminando multos etiam rebaptizari compellunt. pridie, quam ad te ista dictaui, ex uno loco per huius modi terrores XL et VIII animae mihi rebaptizatae renuntiatae sunt. Plangenda sunt haec, non miranda, et exclamandum ad deum, ut non secundum merita nostra sed secundum suam misericordiam a tantis malis liberet nos. nam quid utique sperandum fuit generi humano, cum haec et in prophetis et in euangelio tanto ante praedicta sint? non itaque debemus tam nobis ipsis esse contrarii, ut credamus, quando leguntur, et queramur, quando complentur, sed potius et illi, qui increduli fuerant, cum haec in sanctis libris conscripta le
Abbreviated transcription (Latin):
it terȩtuȩ impleuerunt grandi dolore cor nr̃m: quib. pe¬
tistiꝓlixo opere aliqđ responderem cũtalib malis magis
plixi gemitus & fletus quã ꝓlixi libri debeant᷑: totus quoq
mundus tantis affligitur cladib ut pene pars nulla tra¬
rũ sit ubi ñ talia qualia scripsisti cõmittant̃ atq plan¬
gant᷑: nam ante paruũ tẽpus etiã in illis solitudinibus
egypti ubi monasteria separata ab omnistrepiti quasi
secura degebant: ab arbaris interfecti sunt fr̃s: lamuero
quȩ modo in regionib italiȩ quȩ ingalliis nefaria ꝑ pe¬
trata sint : etiã uos latere ñ arbitror. his paniis quoq
tot ꝓunciis quȩ abhismalis diu uidebant᷑ intacta e.
coeperunt iã talia nuntiari sedquid longe imus: ec ce
in regione nr̃a hipponiensi qm̃ eã barbari ñ atti¬
gerunt. clericorũ donatistarũ &circũcellionum
latrocinia sic uastant ec clesias. ut barbarorũ fortasse fasta mi¬
tiora sint : quis enĩ barbarus ex cogitare potuit qđ isti ut in oculos.

Expanded text:
itterae tuae impleuerunt grandi dolore cor nostrum, quibus petisti, ut prolixo opere aliqua responderem, cum talibus malis magis prolixi gemitus et fletus quam prolixi libri debeantur. totus quippe mundus tantis affligitur cladibus, ut paene pars nulla terrarum sit, ubi non talia, qualia scripsisti, committantur atque plangantur. nam ante paruum tempus etiam in illis solitudinibus Aegypti, ubi monasteria separata ab omni strepitu quasi secura degebant, a barbaris interfecti sunt fratres. iam uero quae modo in regionibus Italiae, quae in Galliis nefaria perpetrata sint, etiam uos latere non arbitror; de Hispanis quoque tot prouinciis, quae ab his malis diu uidebantur intactae, coeperunt iam talia nuntiari. sed quid longe imus? ecce in regione nostra Hipponiensi, quoniam eam barbari non adtigerunt, clericorum Donatistarum et Circumcellionum latrocinia sic uastant ecclesias, ut barbarorum fortasse facta mitiora sint. quis enim barbarus excogitare potuit, quod isti, ut in oculos
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ꝑ adam om̃s homines: ita & ꝑ xp̃m om̃s iusti homines
entur etiã illi quos creatornouit ad damnationẽ ñ ad gra¬
tiamꝑtinere: Beatus apłs tanto succ instiore breuitate
quanto maiore austoritate cõmemorat. Dm̃ enĩdicit uo¬
lentẽ ostendere irã & demonstrare potentiã suã attulisse

Expanded text:
sicut per Adam omnes homines, ita per Christum omnes iusti homines. sicut per Adam omnes homines, ita per Christum omnes iusti homines. entur etiam illi, quos creator nouit ad damnationem non ad gratiam pertinere, beatus apostolus tanto succinctiore breuitate quanto maiore auctoritate commemorat. deum enim dicit uolentem ostendere iram et demonstrare poten
Abbreviated transcription (Latin):
& suã uolens constituere : id est quasi suis sibi uirib pas tam:
iustitiȩ dĩ sub iestus ñfieret. Oportebat itaq: ut addito man¬
dato cuius uox est ñ concupis ces. suꝑbo peccatori etiã prȩ¬
uaricationis crimen accederet. atq ita gratiȩ medicinã
ñ sanata ꝑlegem. sed conuista infirmitas quȩ reret.
Pro inde cũ om̃s iusti hoc ẽ ueraces dĩcultores. siue ante in¬
carnationẽ siue post incarnationẽ xp̃i nec uixerint.
nec uiuant nisi exfide incarnationis xp̃i. in quo estgra¬
tiȩ plenitudo : profesto qđ scriptũ ẽ. non eẽ aliud nom̃
sub caelo inquo o postet saluos fierinos. ex illo tẽpore ualet adsal¬
uandũ genus humanũ ex quo in adã uitiatũ ẽ gemis humanum
Sicut enĩ in adã om̃s moriunt᷑ ita & inxp̃o om̃s uiuificant̃: quia sicut
in regnũ mortis nemo sine adã ita in regnouitȩ nemosinexp̃o

Expanded text:
et suam uolens constituere. id est quasi suis sibi uiribus partam et suam uolens constituere. id est quasi suis sibi uiribus partam iustitiae dei subiectus non fieret. oportebat itaque. ut addito mandato, cuius uox est: Non concupisces, superbo peccatori etiam praeuaricationis crimen accederet atque ita gratiae medicinam non sanata per legem sed conuicta infirmitas quaereret. Proinde, cum omnes iusti, hoc ejt ueraces dei cultores siue ante incarnationem siue post incarnationem Christi nec uixerint nec uiuant nisi ex fide incarnationis Christi, in quo est gratiae plenitudo, profecto, quod scriptum est non esse aliud nomen sub caelo, in quo oportet saluos fieri nos, ex illo tempore ualet ad saluandum genus humanum, ex quo in Adam uitiatum est genus humanum. sicut enim in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes uiuificabuntur, quia, sicut in regno mortis nemo sine Adam, ita in regno uitae nemo sine Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
tres nr̃i neq nos potuimus portare: sed ꝑ gratiã dñi iħu
credimus nossaluos fieriquẽ ammodũ & illi : Siergo & illi
id est patres porta reiugum legis ueteris ñ ualentes ꝑgratiam
dñi iħu saluos sefieri credider : mnanifestũ ẽ qđ hec gratia
etiã antiquos iustos uiuere fecit ex fide Iustus enĩ exfideiuuit
Lexaũt sub intrauit ut abundaret delistũ. & suꝑ abundaret
gratia ꝑ quã sa naret̃ delisti abundantia. Sienĩdata cẽt lex¬
quȩ possec uiuificare : omnino exlege eẽt iustitia. Cuitam̃ bono
lex data sit : consequenter adiunx̃ dicens. Sed conlusit scriptu¬
ra om̃a subpeccato ut ꝓmissio ex fide ihu xp̃idare t̃credentib:
Danda itaq fuerat lex quȩ manifestius sibi ipsũ ostenderet ho¬
minem nesuꝑbus animus humanus aseipso seposse eẽ iustum
putaret: & ignorans dĩ iustitiã id est quȩ homini exdõ est

Expanded text:
tres nostri neque nos potuimus portare? sed per gratiam domini Iesu tres nostri neque nos potuimus portare? sed per gratiam domini Iesu credimus nos saluos fieri, quem ad modum et illi. si ergo et illi, id est patres portare iugum legis ueteris; non ualentes per gratiam domini Iesu salnos se fieri crediderunt, manifestum est. quod haec gratia etiam antiquos iustos uiuere fecit ex fide; iustus enim ei fide uiuit. Lex autem subintrauit. ut abundaret delictum. ut superabundaret gratia, per quam sanaretquae vivificare posset, omnino ex lege esset justitia. Cui tamen bono Lex data sit, consequenter adjunxit dicens: Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato. ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus. danda itaque fuerat lex, quae manifestius sibi ipsum ostenderet hominem, ne superbus animus humanus a se ipso se posse esse iustum putaret et ignorans dei iustitiam, id est quae homini ex deo est.
Abbreviated transcription (Latin):
cati qđ prima natiuitate contraxit. nisiꝑ unũ mediatorẽ
sa luberrima fide : etiã illi iusti salui fasti sunt. qui prius¬
quã uenir et incarne. crediderunt in carne uenturũ. Eadem
nãq fides est & nr̃a & illorũ : qm̃ hoc illi credider̃ futurum
qđ nos credimus fastũ Vndedicit apłs paulus. habentes aũt
eundem sp̃m fidei . secundũ qđ scriptũ ẽ. Credidi ꝓpt̃ qđ locu¬
tussũ: & nos credimus ꝓ̃pt̃ qđ & loquimur. Siergo eundẽ sp̃m
fidei & illihabebant qui uenturũ incarne xp̃m pręnuntia¬
runt quẽ etiã illi qui eũ uenisse nuntiarunt: sacramenta
ẽẽ potuerunt ꝓ tẽporũ diuersitate diuersa : ad unitatem
tam̃ eiusdẽ fidei. concor dissime recurrentia: Scriptũ ẽ &
in astib: apłorũ. loquente apło petro Nunc ergo quid tẽpta¬
tis dm̃ inponere iugum supra collũ discipulorũ. qđ neq pa¬

Expanded text:
cati quod prima nativitate contraxit, nisi per unum mediatorcati quod prima nativitate contraxit, nisi per unum mediators ejusdemque Dei saluberrima fide, etiam illi justi salvi facti sunt, qui, priusquam veniret in carne, crediderunt in carne venturum. Eadem namque fides est et nostra et illorum, quoniam hoc illi crediderunt futurum, quod nos credimus factum: unde dicit apostolus Paulus, Habentes autem eumdem Spiritum fidei, secundum quod scriptum est, Credidi, propter quod locutus sum. et nos credimus, propter quod et loquimur. si ergo eundem spiritum fidei et illi habebant, qui uenturum in carne Christum praeuuntiarunt, quem etiam illi, qui eum uenisse nuntiarunt. sacramenta esse potuerunt pro temporum diuersitate diuersa, ad unitatem tamen eiusdem fidei concordissime recurrentia. scriptum eat et in actibus apostolorum loquente apostolo Petro: Nunc ergo quid temptatis deum inponere iugum supra collum discipulorum, quod neque pa
Abbreviated transcription (Latin):
uł in quib libet aliis mundipastib antea male gestȩ merita
cõpulerunt. Nondũ enĩ natos apłs cũ derebeccȩ geminos
loqueret nihil egissedicitboni uł mali : ut & ñ exoperibus
quib nullis alter distinguebat᷑ ab altero. sed ex uocante di¬
ceret᷑ minori seruiturũ ẽẽ maiorem. his igit᷑ firmissime
constitutis si tam reconditũ atq abditũ ẽ in occultis operi¬
bdĩ. ut nec scripturarũ diui narũ manifesto eloquio de¬
claretur. utrũ ꝓpterea nihilboniuł mali ñdũ nati
egisse credendisint quia ñ exaliis ꝓpagatas sed mox exnihilo
creactts animas singuli accipiunt. An quia cũ essent originalit̃
in parentib adhuc ipsi nulli erant qui suas & ꝓprias uitas
a gerent: illa tam̃ sit fides salua qua credimus nullũ homi¬
num siue maiori siue par uuli dequa libet &recentis ȩtatis
liberari a contagione mostis antiquȩ &obligatione pec

Expanded text:
uel in quibuslibet aliis mundi partibus antea male gestae merita uel in quibuslibet aliis mundi partibus antea male gestae merita compulerunt; nondum enim natos apostolus. cum de Rebeccae geminis loqueretur, nihil egisse dicit boni uel mali, ut non ex operibus, quibus nullis alter distinguebatur ab altero, sed ex uocante diceretur minori seruiturum esse maiorem. His igitur firmissime constitutis si tam reconditum atque abditum est in occultis operibus dei. ut nec scripturarum diuinarum manifesto eloquio dclaretur, utrum propterea nihil boni uel mali nondum nati egisse credendi sint, quia non ex aliis propagatas sed mox ex nihilo creatas animas singuli accipiunt, an quia, cum essent originaliter in parentibus. adhuc ipsi nulli erant. qui suas et proprias uitas agerent. illa tamen sit fides salua, qua credimus nullum hominum sine maioris siue paruulae quamlibet et recentis aetatis l
Abbreviated transcription (Latin):
listũ in om̃s homines ad condemnationẽ & ꝑ unius iustificationẽ
in om̃s homines a diustificationẽ uitae. Et siqua alia testimonia
declarant neminem nasci exadam nisi uinculo delisti & dam¬
nationis obstristũ neminẽq indeliberari nisi renascendo ꝑxp̃m.
tam in concusse tenere debemus. ut sciamus eũ quihoc negauerit
magnis. dĩ gratiã ꝑtinere. Undesiorigo animȩ lateat. dũ
tam̃ redemtio clareat. periculũ ñ est: Neq etũ in xp̃m credimus ut
nascamur. sed ut renas camur. quomodo cũq natifuerimus: Ac¬
tenus aũt dicimus sine periculo latere animȩ originẽ : ut ñ tam̃
eã pastem dĩ eẽ credamus sed creaturã. nec dedõ natã sed ab
illo fastã atq in eius genus adoptandã mirabili dignatione
gratiȩ ñ parili dignitate naturȩ: nec eã corpus ẽẽ sed spiritũ.
ñ creatorem utiq sed creaturã: Nec ideo uenisse in hoc corpus
corruptibile quo grauatur: quo ad illud eã uitȩ in celestib

Expanded text:
tum in omnes homines ad condemnationem et per unius iustificationem in omnes homines in iustificationem uitae et si qua alia testimonia declarant neminem nasci ex Adam nisi uinculo delicti et damnationis obstrictum neminemque inde liberari nisi renascendo per Christum, tam inconcusse tenere debemus. ut sciamus eum, qui hoc negauerit,magnis, dei gratiam pertinere. unde si origo animae lateat, dum tamen redemptio clareat, periculum non est; neque enim in Christum credimus, ut nascamur, sed ut renascamur. quomodocumque nati fuerimus. Hactenus autem dicimus sine periculo latere animae originem. ut non tamen eam partem dei esse credamus sed creaturam nec de deo natam sed ab illo factam atque in eius genus adoptandam mirabili dignatione gratiae, non parili dignitate naturae; nec eam corpus esse sed spiritum, non creatorem utique sed creaturam: nec ideo uenisse in hoc corpus corruptibile, quo grauatur, quod illuc eam uitae in caelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
una quȩ primo hominicreata est: Ancreator om̃ps qui utiq
usq nunc operatur . sineulla ꝓpagine. nouas faciaat singulis
ꝓprias : dequare antequã aliquid ammoneã sinceritatẽ tuã
scire teuolo in tã multis opusculis meis nũquã me fuisse ausũ
dehac questione definitã ꝓferre sententiã &impudenter
referre in literas ad alios informandos qđ apud me ñ fuerit
explicatũ : quarũ aũtrerũ atq causarũ consideratione per¬
mouear ut in neutram assertionẽ meus inclinet᷑ assensus
sedut adhuc inter utrãq disceptem nimis longũ ẽ hac epła
expmere nec tam necessariũ ut hoc omisso ñ possit dehacqͥes¬
tione qđ satis est disputari & sinon ad auferendã cunstatio¬
nem : certe ad cauendã temeritatẽ : Illud enĩ ubi uł maxime
fides xp̃iana consistit. qđ ꝑ hominẽ mors & ꝑ hominẽ resurrec¬

Expanded text:
una. quae primo homini creata est, an creator omnipotens, qui utique una. quae primo homini creata est, an creator omnipotens, qui utique usque nunc operatur. sine ulla propagine nonas faciat singulis proprias. De qua re antequam aliquid admoneam sinceritatem tuam, scire te nolo in tam multis opusculis meis numquam me fuisse ausum de hac quaestione definitam proferre sententiam et inpudenter referre in 1 tteras ad alios informandos, quod apud me non fuerit explicatum. quarum autem rerum atque causarum consideratione permouear, ut in neutram assertionem mens inclinetur adsensus. sed adhuc inter utramque disceptem. nimis longum est hac epistula expromere nec tam necessarium. at boc omisso non possit de hac quaestione, quod satis est. disputari etsi non ad auferendam cunctationem certe ad cauendam temeritatem. Illud enim. ubi uel maxime fides Christiana consistit. quod per hominem mors et per hominem resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis tuce scitatis nullas ad meipsum datas acceperim litto¬
Aras : tam̃ quia illȩ quas ad maureta neã cȩsariensem misisti
me apud caesareã p̃sente uenerunt. quo nos iniunsta nobis
a uencrabili papa gosimo a postolioȩ sedis ep̃o ecclesiastica
necessitas traxertet: fastũ ẽ ut eaquȩ scripsisti etiã ipse ꝑle¬
gerem : tradento mihi eandẽ epistolã tuã famulodĩ sc̃o renato in
xp̃o nobis fratre carissimo quo petente & mihi licet aliis ou¬
pato uehement̃ instante : adea sum respondere conpulsus : Ac¬
cessit huc etiã al terius sc̃i & debito cũ honore nominandi fra¬
tris nr̃i & quantũ ab illo cõperi necessarutui muresis. cũ in
supra disto oppido remoraremur aduentus. qui mihi rettulit
etiã sibi missas dehac relitteras uenerationis tuȩ. & me
de hac ipsa questione consuluit. ut quicquid inde sentirem.
uł meis uł suis rescriptis. ad tefacerec ꝑuenire. utrũ scilicet
animȩ ut corpora ꝓpagatione nascantur : sintq ex illa

Expanded text:
amuis tuae sanctitatis nullas ad me ipsum datas acceperim litteras, tamen, quia illae, quas ad Mauretaniam Caesariensem misisti, me apud Caesaream praesente uenerunt, quo nos iniuncta nobis a uenerabili papa Zosimo. apostolicae sedis episcopo, ecclesiastica necessitas traxerat, factum est. ut ea. quae scripsisti, etiam ipse perlegerem tradente mihi eandem epistulam tuam famulo dei sancto Renato, in Christo nobis fratre carissimo, quo petente et mihi licet aliis occupato uehe. menter instante ad ea sum respondere compulsus. accessit hac etiam alterius sancti et debito cum honore nominandi fratris nostri et, quantum ab illo comperi. necessarii tui Muresis, cum in supra dicto oppido remoraremur, aduentus. qui mihi rettulit etiam sibi missas de hac re litteras uenerationis tuae et me de hac ipsa quaestione consuluit, ut, quid inde sentirem, uel meis uel suis rescriptis ad te faceret peruenire. utrum scilicet animae ut corpora propagatione nascantur sintque ex illa
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ ñ potuit animã sibitrahere sinepeccato. qui soluit
nr̃a peccata autqui nouã creauit ei carnt̃ quã sine pa¬
rente fecit ex terra. ñ potuit nouã creare carnẽ. quã sine
ui ro sumpsit exfemina: hȩc sicut potui ñ quidẽ a me
datis. sed tom̃ ad carissi mos nr̃os sc̃itatis tuȩ litteris ñ
peritia quã desiderasti. sed sollicita dilectione respondi
si grate accipis & ammonitionẽ fraternã etiã ut ilem
ñ errando sed prudenter considerando cũ cocłȩ pace con¬
seruas. dõ gratias: siaũt me ista ñdũ nosse miraris & me ali
maatq clarissima est mutua caritate docere ñ rennius:
beatissimȩ & sincera dilectione desiderabilis frater: Expł¬

Expanded text:
neque enim non potuit animam sibi trahere sine peccato, qui soluit neque enim non potuit animam sibi trahere sine peccato, qui soluit nostra peccata, aut, qui nouam creauit ei carni, quam sine parente fecit ex terra, non potuit nouam creare carni, quam sine uiro sumpsit ex femina. Hdatis, sed tamen ad charissimos nostros Sanctitatis tuae litteris, non peritia quam desiderasti, sed sollicita dilectione respondi. Si grate accipis, et admonitionem fraternam et utilem, non errando, sed prudenter considerando cum Ecclesiae pace conservas, Deo gratias. Si autem me ista nondum nosse miraris, vel etiama atque clarissima est, mutua charitate docere non renuis, beatissime, et sincera dilectione desiderabilis frater. EP
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ peccati autor dicit uł contradm̃ aliena malinatura
introducitur. ułbaptisma pariuilorũ irritum ducłͣtur
Vt aũt ametua dilectio dehac questione aliquid audiat
definitũ ñ paruiȩstimandũ immop̃cipue necessarium
atq retinendũ quomodo libet seorigo habeat animarũ
siue ex illa una siue exnulla alia ꝓpagent᷑ : mediato¬
ris tam̃ animã nullũ ex adã traxisse peccatũ. dubitare
fas ñ ẽ si enim nulla ꝓpagatur ex altera ubi om̃s tenent᷑
ꝓpagata carne peccati. quan tominus credendũ ẽ exꝓpa¬
gine peccatricis animã uenire potuisse. cuius caro uenit
ex uirgine ñ libi dine concepta sed fide ut eẽt insimilitudi¬
ne carnis peccati ñ incarne peccati: siaũt peccato primȩ
animȩ peccatricis ideo cȩterȩ tenent᷑ ob noxiȩ quia ex illa
sunt ꝓpagatȩ : ꝓfecto illa quã sibi unigenitus co aptauit
aut peccatũ inde ñ traxit. aut omnino inde ñ tracta est :

Expanded text:
deus peccati auctor dicitur uel contra deum aliena mali natura deus peccati auctor dicitur uel contra deum aliena mali natura introducitur uel baptisma paruulorum inritum ducitur. Ut autem et a me tua dilectio de hac quaestione aliquid audiat definitum non parui aestimandum, immo praecipue necessarium atque retinendum, quo modo libet se origo habeat animarum, siue ex illa una siue ex nulla alia propagentur. mediatoris tamen animam nullum ex Adam traxisse peccatum dubitare fas non est. si enim nulla propagatur ex altera, ubi omnes tenentur propagata carne peccati, quanto minus credendum est ex propagine peccatricis animam uenire potuisse, cuius caro uenit ex uirgine non libidine concepta sed fide, ut esset in similitudine carnis peccati, non in carne peccati! si autem peccato primae animae peccatricis ideo ceterae tenentur obnoxiae, quia ex illa sunt propagatae, profecto illa, quam sibi unigenitus coaptauit, aut peccatum inde non traxit aut omnino inde non tracta est.
Abbreviated transcription (Latin):
atq fundata. tã cesta & clara est catholica fides. utnefassit
deilla dubitarexp̃iano. qm̃ ergo mortexp̃i non unius aut
aliquarũ sed uni uersȩ animȩ ꝓpagine contractũ mortis
chiro grafum rumpit᷑ si potes animas sic alienas aꝓpagine
defendere ut tam̃ hoc chiro grafo qđ sola xp̃imorterũpen¬
dũ est rectissima ratione de monstrent᷑ obstristȩ nec sua
ꝓpagatione sed carnis hoc debito iuste appareant obligatȩ
ñ solũ nemine ꝓhibente defende. uerũ etiã nobis quomodo
id tecũ defendere possimus ostende: Siaũt aliter ñ potes
qđ de animarũ nouitate sentis assorere nisi ut ea sdicas
peccato primihominis ñ teneri aut ꝓpagationẽ ñ sua
sed carnis. autore dõ uł nescio qua malinatura in no¬
centissimas fieri pec catrices: melius origo animȩ nos¬
lateat dũ tam̃ eam ñ dubitemus dĩ eẽ creaturã quã uł

Expanded text:
atque fundata, tam certa et clara est catholica fides. ut nefas sit atque fundata, tam certa et clara est catholica fides. ut nefas sit de illa dubitare Christiano. Quoniam ergo morte Christi non unius aut aliquarum sed uniuersae animae propagatione contractum mortis chirographum rumpitur, si potes animas sic alienas a propagatione defendere, ut tamen hoc chirographo. quod sola Christi morte rumpendum est. rectissima ratione demonstrentur obstrictae nec sua propagatione sed carnis hoc debito iuste appareant obligatae, non solum nemine prohibente defende. uerum etiam nobis, quo modo id tecum defendere possimus. ostende. si autem aliter non potes, quod de animarum nouitate sentis. adserere. nisi ut eas dicas peccato primi hominis non teneri aut per propagationem non suam sed carnis auctore deo uel nescio qua mali natura innocentissimas fieri peccatrices. melius origo animae latet, dum tamen eam non dubitemus dei esse creaturam quam uel
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorũ : nec uerbo tenus dicit᷑. sed ueraciter agitur
nam ut iam uerbis utar quȩ in ipsa episto labeatissimi
antistitis zosimi legunt᷑ fidelis dñs in uerbis suis. eiusq
baptismus re ac uerbis. id est opere confessione. & remis¬
sione uera peccatorũ in omni sexuȩtate condicione gene¬
ris humani. eandẽ plenitudinẽ tenet: nullus enĩ nisi
qui peccati seruus ẽ liber efficit: nec redẽptus dicipo¬
test nisi quiuere ꝑpeccatũ fuerit ante captiuus. sic̃ scriptũc
Si uos filius libert uerit : uere liberieritis Peripsũ enĩ renasci¬
mur sp̃italit̃ ꝑ ipsũ crucifigimur mundo: ipsius mortemostis
ab adã omnib nobis introducte atq transmissȩ uniuersae
animȩ illud ꝓpagine contractũ chiro grafum rumpit᷑ in
quo nullus omnino natorũ antequã ꝑbaptis mũ liberetͥ non
tenet᷑ obnoxius : In his uerbis a postolicȩ sedis tã antiqua

Expanded text:
peccatorum nec uerbo tenus dicitur, sed ueraciter agitur. peccatorum nec uerbo tenus dicitur, sed ueraciter agitur. nam, ut iam uerbis utar, quae in ipsa epistula beatissimi antistitis Zosimi leguntur, \'fidelis dominus in uerbis suis eiusque baptismus re ac uerbis, id est opere, confessione et remissione uera peccatorum in omni sexu, aetate, condicione generis humani eandem plenitudinem tenet. nullus enim, nisi qui peccati seruus est, liber efficitur nec redemptus dici potest. nisi qui uere per peccatum fuerit ante captiuus. sicut scriptum est: Si uos filius liberauerit, uere liberi eritis. per ipsum enim renascimur spiritaliter, per ipsum crucifigimur mundo, ipsius morte mortis ab Adam omnibus nobis introductae atque transmissae uniuersae animae illud propagatione contractum chirographum rumpitur, in quo nullus omnino natorum, antequam per baptismum liberetur, non tenetur obnoxius\'. in his uerbis apostolicae sedis tam antiqua
Abbreviated transcription (Latin):
paruulorum nihil mali exadam trahere. qđ sit
lauacro regenerationis expiandũ: Nã pelagii
dehac re argumentatio quȩ interalia eius damna¬
bilia etiam litteris a postolicȩ sedis ad tunsta est. Ita se
habet Si anima inquit extra duce ñẽ sed sola caro tapłum
habet traducẽ peccati sola ergo poenã meretur : In iustũẽ
enim ut hodienata anima. non exmassa adae tã anti¬
quum peccatũ portet alienum: quia nulla ratione concadit
ut ds̃ qui ꝓpria peccata dimittit. unũ imputet alienum
Siergo ita potes animarũ asserere sineulla ꝓpagine noui¬
tatẽ: ut ratione iusta & afidecatholica ñ aliena etia m
sic peccato primihominis ostendant᷑ obnoxie : assere qđ
sentis ut potes: si aũt ñ eas aliter potes a ꝓpagine facere
alienas nisi ut simul facias ab omni peccati uinculo libe¬
ras : cohibete ab huius modi disputatione omni modo
Non ẽ enĩ falsa etiã in paruulorũ baptismatȩ remissio

Expanded text:
paruulorum nihil mali ex Adam trahere, quod sit paruulorum nihil mali ex Adam trahere, quod sit lauacro regenerationis expiandum. nam Pelagii de hac re argumentatio. quae inter alia eius damnabilia etiam litteris apostolicae sedis adiuncta est, ita se habet: Si anima\', inquit, \'ex traduce non est, sed sola caro tantum habet traducem peccati, sola ergo poenam meretur. iniustum est enim. ut hodie nata anima non ex massa Adae tam antiquum peccatum portet alienum, quia nulla ratione conceditur, ut deus, qui propria peccata dimittit, unum inputet alienum. Si ergo ita potes animarum adserere sine ulla propagine nouitatem, ut ratione iusta et a fide catholica non aliena etiam sic peccato primi hominis ostendantur obnoxiae. adsere. quod sentis, ut potes. si autem non eas aliter potes a propagatione facere alienas, nisi ut simul facias ab omni peccati uinculo liberas, cohibe te ab huius modi disputatione omni modo. non est enim falsa etiam in paruulorum baptismate remissio
Abbreviated transcription (Latin):
notissimiq suasores cũ pelagius & cȩlestius extitisseđ.
conciliorũ episcopaliũ uigilantia in adiutorio salua¬
toris qui suã tuetur ec clesiã . etiã ad uob uener abilib
antistitib a postolicȩ sedis papa innocentio. & papa
tosimo. nisi corresti etiã egerint pȩnitentiã. totoxp̃ia¬
no orbe dãnatisunt: de quib exempla recentium lit¬
terarũ siue quȩ specialit̃ ad afros: siue quȩ uniuersa¬
liter ad om̃s epis copos dememorata sede manarunt.
ne forte ad uestrã sc̃ĩ tatẽ ñ dũ ꝑuenerint. uob curauims
mitti ab eis fratrib quib & has litteras ut tuȩ uenera
tioni dirigerent dedimus: Hi aũt ñ ideo sunt heretici:
qui a dicunt animas originẽ deilla prima peccatrice
ñ ducere qđ uł alibi qua fortasseratione uera dici
potest: uł sine fidei labe nesciri sed hinc conant efficere :
unde omnino aꝑtissimi heretici iudicant᷑ animas

Expanded text:
notissimique suasores cum Pelagius et Caelestius extitissent, notissimique suasores cum Pelagius et Caelestius extitissent, conciliorum episcopalium uigilantia in adiutorio saluatoris. qui suam tuetur ecclesiam, etiam a duobus uenerabilibus antistitibus apostolicae sedis, papa Innocentio et papa Zosimo, nisi correcti etiam egerint paenitentiam, toto Christiano orbe damnati sunt, de quibus exempla recentium litterarum. siue quae specialiter ad Afros siue quae uniuersaliter ad omnes episcopos de memorata sede manarunt, ne forte ad uestram sanctitatem nondum peruenerint, uobis curauimus mitti ab eis fratribus, quibus et has litteras, ut tuae uenera tioni dirigerent. dedimus. hi autem non ideo sunt haeretici. quia dicunt animas originem de illa prima peccatrice non ducere. quod uel aliqua fortasse ratione uera dici potest uel sine fidei labe nesciri, sed hinc conantur efficere, unde omnino apertissimi haeretici iudicantur. animas
Abbreviated transcription (Latin):
ut credamus uł animas paruulorũ in lauacro regene¬
rationis falsã accipere peccatorũ mundationẽ uł dm̃
eẽ aut aliquã naturã quã ñ ds̃ condidit illius ex qua
mundant᷑ inquinationis austorem done ergo aut
ille rescribat aut ego sids̃ uoluerit aliquo modo discã.
si nullã de illa peccatrice originẽ ducit. quȩ causa sit
animȩ sub eundi originale peccatũ ꝗđ necesse est esse
in omnib paruulis & quo eã nec ds̃ cogit in sontẽ quia pec¬
candi austornonẽ : nec ulla malinatura quia non est:
nihil tale audeo prȩdicare. Teccũt si libenter uł pati¬
enter ammittis carissime frater : ammoneo neheresem
nouã minus cautus incurras. quȩ antiquissime fidei stabi¬
lita molitur fundamenta conuellere aduersus dĩ gratiã
disputando quã dñs xp̃s pusillis & magnis in effabili
bonitate largitur cuius uł auctores uł certe acerrimi

Expanded text:
ut credamus uel animas paruulorum in lauacro regeneut credamus uel animas paruulorum in lauacro regenerationis falsam accipere peccatorum mundationem uel deum esse aut aliquam naturam, quam non deus condidit. illius. ex qua mundantur, inquinationis auctorem. donec ergo aut ille rescribat aut ego, si deus uoluerit, aliquo modo discam, si nullam de illa peccatrice originem ducit, quae causa sit animae subeundi originale peccatum, quod necesse est esse in omnibus paruulis et quo eam nec deus cogit insontem, quia peccandi auctor non est, nec ulla mali natura. quia non est. nihil tale audeo praedicare. \' Te autem. si libenter uel patienter admittis, carissime frater, admoneo, ne haeresem nouam minus cautus incurras. quae antiquissimae fidei stabilita molitur fundamenta conuellere aduersus dei gratiam disputando, quam dominus Christus pusillis et magnis ineffabili bonitate largitur. cuius uel auctores uel certe acerrimi
Abbreviated transcription (Latin):
cui rescripsit ille ut potius me consuleret: nesciens qđ
fecerat. nec aliquid a mecestũ ac definitũ audire potue¬
rat. Significauit tam̃ in eadẽ breui epistolasua se po¬
tius fieri quã ꝓpagari animas credere: simuletiam
ammonens animarũ ꝓpaginẽ quia ipse in oriente ẽ
occidentalem ecclesiã solere sentire: hac ego maiore
occasione cõꝑta: scripsi ad eũ non breuẽ librũ consulens
eum & petens. ut prius medoceat. & tunc ad me mittat
quos doceã quiliber meus ñ doctoris sod inquisitoris &
potius discere cupientis. apud me legi potest mittiuero
uspiam ñ debet uł cui quã forasdari: nisi cũ rescripta
dño adiuuante ꝑcepero id qđ ille sentit promptissi¬
me aclibentissime sedefensurus sime docere potuerit.
quomodo animȩ neq ex adã ueniant. & tam̃ ex illo
iustã sortem dãnationis inueniant. nisi ad remis¬
sionẽ peccatorũ renascendo ꝑueniant. Ab sit enim

Expanded text:
cui rescripsit ille. ut potius me consuleret, nesciens, quod cui rescripsit ille. ut potius me consuleret, nesciens, quod iam fecerat nec aliquid a me certum ac definitum audire potuerat. significauit tamen in eadem breui epistula sua se potius fieri quam propagari animas credere simul etiam admonens animarum propaginem — quia ipse in oriente est — occidentalem ecclesiam solere sentire. hac ego maiore occasione comperta scripsi ad eum non breuem librum consulens eum et petens, ut prius me doceat et tunc ad me mittat, quos doceam. Qui liber mens non doctoris sed inquisitoris et potius discere cupientis apud me legi potest; mitti uero uspiam non debet uel cuiquam foras dari, nisi cum rescripta domino adiuuante percepero id, quod ille sentit, promptissime ac libentissime defensurus, si me docere potuerit, quo modo animae neque ex Adam ueniant et tamen ex illo iustam sortem damnationis inueniant, nisi ad remissionem peccatorum renascendo perueniant. absit enim,