comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misericors d̾s. scit infirmitatem generis nr̃i. et
passionum fortitudinem. et diaboli potentiã
atꝙ astutiam. ⁊ incidentib hominib in pec¬
catis quasi filiis ignoscit: et expectat correp.¬
tanquam infirmis compatitur. et ab soluit
confestim tormenta eorum. ⁊ donat eis bona
Annunciamus uob qm̃ ds̃ lux est. et tenebre
in eo non sunt ulle. Merito gͦ qui filii dei sũt
filii lucis ab apło uocantur. ubi ait. Omines em̃
uos filii lucis estis. ⁊ filii dei. non estis noctis
neq tenebrarum. Sicut enim diciuntur. filii
dilectionis. uel filii pacis habentes in se cdilec¬
tionem ⁊ pacem. ita dicuntur et filii lucis
habentes fidei et scientie lumen. Unde ⁊ alibi
paulus ait. Eratis enim aliquando cenebre:
nunc autẽ lux in dño. ut filii lucis ambula¬
te. Siue filii lucis dicuntur id ẽ dei. sicut
dñs ait. Ego lux mundi. Qui sequit᷑ me ñ
ambulat in tenebris. s habebit lumen uite.

Expanded text:
misericors Deus, scit infimisericors Deus, scit infipassionum fortitudinem, et diaboli potentiam atque astutiam, et incidentibus quidem hominibus in peccatis, quasi filiis ignoscit, et exspectat correctanquam infirmis compatitur, et absolvit confestim tormenta eorum, et donat eis bona Annuntiamus vobis quoniam Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae . Merito ergo qui filii Dei sunt, filii lucis ab Apostolo vocantur, ubi ait: Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non estis noctis, neque tenebrarum . Sicut enim dicuntur filii dilectionis vel filii pacis habentes in se dilectionem et pacem, ita dicuntur et filii lucis habentes in se fidei et scientiae lumen. Unde et alibi Paulus ait: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut filii lucis ambulate . Sive filii lucis dicuntur, id est filii Dei, sicut Dominus ait: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae .
Abbreviated transcription (Latin):
in carne conu̾sationem habet incelis. non dubi¬
tat dicere. quod scĩ iam secleant ⁊ regnent cum
xp̃o indextera patris. Quanta sit beneficii mag¬
nitudo. ⁊ quam multiplex grana. qua nos dño
conseclere fecit. et conregnare. cum xp̃o hinc pro¬
batur. quia nos qui quondam lege tenebamur
infermi. nunc in xp̃o regnemus sedramus ꝙ cum
eo. Uere abundans ẽ gratia que non solum pecc̃ĩ¬
remissionem donauit. sed etram cum xp̃o nos re¬
suscitatos. in dextera dei collocauit. Dyoit cui¬
dam ep̃o angłs. Sic enim dilexit ds̃ mundum
ut filium suum uigenitum daret pro eo. Q
gͥ cum immici ẽent homines mori pro ipsis ele¬
git. non multo magis domescicos effectos eos.
⁊ penitentiam agentes suꝑhis que gesserant.
absoluit a penis. et frui prestauit his que ab
ipso p̃parata sunt bonis: hoc gͦ scito quia nul¬
la delicta hominum iuncunt clementiã dei. tan¬
tum ut ꝑpenitentiam ea que pridem quis ges¬
serat inala. abluat actib bonis. Cum enim sit

Expanded text:
in carne conversationem habet in coelis, non dubitat dicere quod sancti jam sedeant et regnent cum Christo in dextera Patris. Quanta sit beneficii magnitudo et quam multiplex gratia qua nos Domino consedere fecit, et conregnare cum Christo: hinc comprobatur, cum nos qui quondam lege tenebamur inferni, nunc in Christo regnemus sedeamusque cum eo. Vere abundans est gratia, quae non solum peccata donavit, sed etiam cum Christo nos resuscitatos in dextera Dei collocavit. Dixit cuidam episcopo angelus: Sic dilexit Deus hunc mundum, ut Filium suum unigenitum daret pro eo . Qui igitur cum inimici essent homines, mori pro ipsis elegit, non multo magis domesticos effectos eos, et poenitentiam agentes super iis quae gesserant absolvet a poenis, et praestabit iis quae ab ipso praeparata sunt bona? Hoc ergo scito quia nulla delicta hominum vincunt clementiam Dei. Tantum ut per patientiam ea quae pridem gesserant mala abluant actibus bonis. Cum enim sit
Abbreviated transcription (Latin):
nt eotidie quis manducans. paululũ libi sub¬
trahat ne satietur. & clyxit ei abbas iosep̃h. Ec¬
goquanto crns uiuenis ñ ieminabas biduanas:¬
⁊ inuenerũt quia bonũ ẽ cotioie manducare.
partum sibi subtrahentes. Et̃ ostenterunt nob̾ uiam
animum frigit. qua ualde erueratur dum
infirimos et̃na deserere. ⁊ reb temporalib delectari
conspicit. Nullum quippe om̃ipotenti tale ẽ sab¬
ficium: quale ẽ telus animarum. Sicut ꝓpb̾a
ait. Zelus domus tue comedit me. Quantum
frexuta cordis que ꝑsp̃ualem ⁊elum agitut oĩ¬
rotenti deo placenat. aꝑte ostenditur. cam osfetr
ꝑlegem simila msacrificio ubetur. Scriptam
quippe ẽ. In sartagiẽ oleo conspsa frigatur.
offrret ꝙ eam calidam inodorem aramdimuro.¬

Expanded text:
ut quotidie quis manducans, paululum subut quotidie quis manducans, paululum subtrahat sibi ne satietur. Et dixit ei abbas Joseph: Ergo quando eras juvenis, non jejunabas biduanaset invenerunt quia bonum est quotidie manducare, parum sibi subtrahendo, et ostenderunt nobis viam animum frigit, quia valde cruciatur dum infirmos quosque aeterna deserere, rebus temporalibus delectari conspicit. Nullum quippe omnipotenti Deo tale est sacrificium, quale est zelus animarum, sicut Psalmista ait: Zelus domus tuae comedit me . Quantum frixura cordis quae pro spirituali zelo agitur, omnipotenti Domino placet, aperte ostenditur, cum offerri per legem simila in sacrificio jubetur. Scriptum quippe est: In sartagine oleo conspersa frigatur, offeretque eam calidam in odorem suavi
Abbreviated transcription (Latin):
enm magn̾ia labore contrictum. ⁊ rogauerunt
eum ut iret ad senem illum solitatiũ. t non
acquienit dicens. In hoc loco. moriatꝰ ego. Ue¬
nientes autẽ fr̃s ad albatem pastorem. nai¬
rauerunt ei de eo. Et rogauit eos. ut uent
ad eum dicentes.: Abbas pastor: uocat te aose.
Quodcum ii olixissent: ꝑrexit adeum. Etu
denscum senex afflictũ ⁊ surtexit ⁊ osculatus
ẽ eum. Eadgaudens ei rat arat ut sintrega
cibum. Qui ⁊ita fecit. Frat quidam int̃coga¬
uit abbatem pastorem dicens. feci pecratũ gran¬
de. ⁊uolo triennio penitere. Dixit ei abbas pastor.
Multum ẽ. & dicit ei frater. Iubes imũ annum:
&ł ayxcit iterum ei senex. Multum ẽ. Qui aut̃ pre.¬
sentes erant. dicebant. ysꝙ ad quadragiita dies
Sinex iterũ dixit. Multum ẽ. ⁊ adietit dicens. Eg
tͥuanam penitentiã susciprat dõ. Int̾rgsauit
albas ioseph albatem pastorem dicens. Qnomodo
opus ẽ ieiuinare: oe dixit abbas pastor. Eso uolo

Expanded text:
eum magno labore constrictum, et rogaverunt eum magno labore constrictum, et rogaverunt eum ut iret ad senem illum solitarium, et non acquievit, dicens: In hoc loco moriar ego. Venerunt autem fratres ad abbatem Pastorem, et narraverunt ei de eo. Et rogavit eos, ut irent ad eum dicentes: Abbas Pastor vocat te ad se. Quod cum ei dixissent, perrexit ad eum. Et videns eum senex afflictum, surrexit et osculatus est eum. Et adgaudens ei rogabat ut sumeret cibum. Qui et ita fecit. Frater interrogavit abbatem Pastorem dicens: Feci peccatum grande, et volo triennium poenitere. Dixit autem ei abbas Pastor: Multum est. Et dixit ei frater: Jubes unum annum. Et dixit iterum senex: Multum est. Qui autem praesentes erant, dicebant usque ad quadraginta dies. Senex iterum dixit: Multum est. Et adjecit dicens: Ego triduanam poenitentiam suscipiat Deus. Interrogavit abbas Joseph abbatem Pastorem. dicens: Quomodo opus est jejunare? Et dixit abbas Pastor: Ego volo
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ in nobͣ discant iniendo quod nonfunt. Nõ
ẽ ommino uisto timendum: ne dim quis corrpi¬
tur contumelias inferat. sed ne tractus ad odiũ
peiorfiat. Cauendum summoꝑe ẽ. ne inmodera¬
te linguam loquacitas ꝑtrabat. eamꝙ ad las¬
cunam obcrectationis extendat. Ne odium exti¬
ter malicia. et usꝙ ad iacula maledictionis in¬
dinet. hinic salomonait. Argue sapienter.⁊
amibit te. Insipientem: ⁊ adiciet odisse te. Qui
diligit disciplinam. diligit sensum. Nam qui
corripite inquietos. consolamini pusillam¬
mes. suscipite infirmos. patientes estote ad
omnes. necesse ẽ ut hic pra patrum correcti¬
onis ponamus exempła. O ffendit aliqnͣde
trat̃ in congregatione. ⁊ expulsus ẽ foras. Ex.¬
pulsas ante de congregatione misit se incares¬
tum. ⁊ flebat ibi. Contigit autẽ ut ali fr̃s cun¬
tes ad albatem pastorem audirent eum plorã¬
tem. Qui descendentes adeum: inuenerunt

Expanded text:
quatenus in nobis discant videndo quod non sunt. Non quatenus in nobis discant videndo quod non sunt. Non est omnino justo timendum, ne dum quisque corripitur, contumelias inferat, sed ne tractus ad odium, pejor fiat. Cavendum summopere est ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque ad lasciviam obtrectationis extendat, ne odium malitia excitet, et usque ad jacula maledictionis inclinet. Hinc Salomon ait. Argue sapientem, et amabit te, insipientem, et adjiciet odisse te. Qui diligit disciplinam, diligit sensum. Nam qui Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes , necesse est ut hic pia Patrum correptionis ponamus exempla. Offendit aliquando frater in congregatione, et expulsus est foras. Expulsus autem de congregatione, misit se in carectum, et flebat ibi. Contigit autem ut alii fratres euntes ad abbatem pastorem, audirent eum plorantem. Qui descendentes ad eum, invenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. ut ex eo deteriores efficiantur. ꝑ quod
emendari obediento potucrunt. Salubriter
accipiunt iuisti: quociens de suis excessib ar¬
giintur. Inquis molesta ẽ ueritas: ⁊ ama¬
ra disciplina uisticie. Nec delectant eos. nisi
placentia ꝓprie imbecillitati. Corda reꝓboꝵ
lubrica sunt: ⁊ ad malum consentiendũ ef
fluxa. ad bonum consentiendũ clunssima. De
talib salomon ait. Qui erudit derisorem:
ipsi sibi facit inuiriam. In odiũ enim contͣ¬
corripientẽ se u̾titur malus. S si ab incre¬
patione ipsiꝰ iccirco reticemus. quia cont̃
nos insurgere odia formidamꝰ : non iam
lucra dei. s nra proculdubio querimus. Sci¬
endum magnoꝑe ẽ. quod non nunquam
cum redarguuntur praui deteriores ex¬
istant. nosꝙ magnis odiis insecuntur. Ip̃is
gͦ et non nob̾ parcunꝰ : si ab eorum redarꝰ¬
gutione pro a amorẽ cessamꝰ. Necesse ẽ
nob̾ ut aliqnando tol eternus tacendo odiosos quod sunt:

Expanded text:
venit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod venit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. Salubriter accipiunt justi quoties de suis excessibus arguuntur. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur nisi placentia propriae imbecillitatis. Corda reproborum lubrica sunt ad malum consentiendum et fluxa, ad bonum vero consentiendum durissima. De talibus Salomon ait: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam . De boncorripientem se, vertitur malus. . Sed si ab increpatione illius idcirco reticemus, quia contra nos insurgere odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra procul dubio quaerimus. Sciendum magnopere est quod nonnunquam cum redarguuntur pravi, deteriores existunt, nosque magnis odiis insequuntur. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro eorum amore cessamus. Unde necesse est nobis ut aliquando toleremus tacendo quod sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
amaturꝰ. Qui uͦ prose amicum diligit: insi¬
pienter eum amplectitur. Multum in terra
ligit quam oportet. Nondebet uicia aliena cor¬
ripere. qui ad huc inciorum contagionibus
seruit. Iinꝓbum ẽ enim arguere quioquam
in alio: quod ad huc reprehendit in semet ip̃o.
firmitatem: talem se prestare frat̃ne utili¬
tati studeat : ut eum quem corripere cupit
humili corde ammoneat. Ꝙ hoc faciens ex cõ-¬
passione quasi commnunis ꝑiculi uideat. ne
forte et ipse subiciatur temptationi. Sic̃
uiri sp̃itales alieni peccati emendationem
expectant. ita prot̃ui delinguentib deriden¬
do insultant. ⁊ quantũ in ipsis ẽ. eos insanabi¬
les putant. Nec declinant cor ad compati¬
endi misccłiam: s suꝑ uenientes detestant᷑
atq blasphemant. Pleriq correctionem
suam officium caritatis existimant. pleriq
uͦ hoc ipm quod ex caritate cortipiuntut
ad iniurie contumeliam trahunt. Unde e¬

Expanded text:
ametur. Qui vero pro se amicum diligit, insiametur. Qui vero pro se amicum diligit, insipienter eum amplectitur. Multum in terra ligit quam oportet. Non debet vitia aliena corripere, qui adhuc vitiorum contagionibus servit. Improbum est enim arguere quemquam in alio, quod adhuc reprehendit in semetipso. Qinfirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit, humili corde admoneat; hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur tentationi. Sicut viri spirituales alieni peccati emendationem exspectant, ita protervi delinquentibus deridendo insultant. Et quantum in ipsis est, eos insanabiles putant, nec declinant cor ad compatiendi misericordiam, sed supervenientes detestantur atque blasphemant. Plerique correptionem suam officium charitatis existimant. Plerique vero hoc ipsum quod ex charitate corripiuntur ad injuriae contumeliam trahunt. Unde e
Abbreviated transcription (Latin):
ta zarta ma ẽ: ut cogitationib suis homo molen¬
tiam faciat. ⁊ abscidat ꝓpter dm̃ uoluntates si ᷤ.
hocẽ etiam quod scriptum ẽ. Eoce nos reliqui¬
mus omnia. ⁊ secuti sumus te. Dixit senex.
Debet monachus cotiche mane ⁊ sero cogitare
insemet ip̃o quid fecit. eorũ que nult ds. ⁊ quid
ñ fecit. & itatractans omnem uitam suam ⁊¬
penitentiam. agendo: monachus ẽẽ potest.
Dixit senex. dormiente te aut suirgente uel
aliud aliquid faciente si fuerit d̾s ante oculos
tuos. in nullo te numicus poterit deterrere.
de sitalis cogitatio manserit in homine:
etiam dei uirtus manet in eo. de dilectiõe
uosunt erga dilectionem proxim obsetuana.
unum. nemalum quis inferat. alterũ. ut
bonum impendat. Primum ut caneat ledere. se¬
quent̃ ut discat prestare. Amicicia ẽ amicoꝵ
societas: Hec quippe aduobincipit. Nam mi¬
nus quam inter duos dilectio ẽẽ non poterit.
Tunc uere amicꝰ amat᷑. si non prose. sedpit deo

Expanded text:
a est, ut cogitationibus suis homo violentiam faciat, et abscidat propter Deum voluntates suas. Hoc est etiam quod scriptum est: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te . Dixit senex: Debet monachus quotidie mane et sero cogitare in semetipso, quid fecit eorum quae vult Deus, et quae non fecit: et ita tractans omnem vitam suam poenitentiam agendo, monachus esse potest. Dixit senex: Dormiente te, aut surgente, vel aliud quid faciente, si fuerit Deus ante oculos tuos, in nullo te inimicus poterit deterrere, et si talis cogitatio manserit in homine, etiam Dei virtus manet in eo. CAPUT XLI. De ione fraterna. Duo sunt erga dilectionem proximi conservanda; unum ne malum quis inferat, alterum ut bonum impendat. Primum ut caveat laedere, sequens ut discat totum patrare. Amicitia est animorum societas. Haec quippe a duobus incipit. Nam minus quam inter duos dilectio esse non poterit. Tunc vere amicus amatur, si non pro se, sed pro Deo
Abbreviated transcription (Latin):
orib uitent. Qtna hoc quod ip̃i securi pene
teant intima ex illoꝵ adiumento ẽ. qui con¬
tra ꝓcellas huins scliexterius laborant. Quam
enĩ candoris sin grãm byssus retineret. si eũ
pluua tangiier Aut quid fulgors atꝙ cla¬
ritatis coctus ueliacuictꝰ ostenderet. si hec suscep¬
tus pulius fodaret: Sit gͦ desuꝑ tectura cilicu
fortis ad puluerem. sit inferuis calor iacincti
aptus ad decorem. Obtinent eccłiam: qui solis
reb spĩtilib uacant. tegant eccłiam. quos la¬
bor rerum temporaliũ grauat. Nequaquam
gͦ contra rectorem suum exteriora agentẽ mur¬
Si enim tu secure interius ut coccus tutilas ci¬
licium quo tegeris curꝰ accusas: Int̃rogauit
albas ioseph asbatem pastorem dicens. dic m qͦ
modo monachus fiam: & dixit illi senex. Suns¬

Expanded text:
oribus vident: quia hoc quod ipsi securi intima oribus vident: quia hoc quod ipsi securi intima penetrant, ex illorum adjumento est, qui contra procellas hujus saeculi exterius laborant. Quam enim candoris sui gratiam retineret, si byssum pluvia tangeret? Aut quid fulgoris atque claritatis coccus vel hyacinthus ostenderet, si haec susceptus pulvis foedaret? Sit ergo desuper textura cilicii fortis ad pulverem, sit interius color hyacinthinus, aptus ad decorem. Ornent Ecclesiam qui solis rebus spiritalibus vacant. Tegant Ecclesiam, quos et labor rerum corporalium gravat. Nequaquam ergo contra rectorem suum exteriora agentem murSi enim tu secure interius, ut coccus, rutilas, cilicium quo protegeris, cur accusas? Interrogavit abbas Joseph abbatem Pastorem dicens: Dic mihi quomodo monachus fiam? Et dixit senex: S
Abbreviated transcription (Latin):
considerant contra cos audaciores fiant. Sed
sic si qua ualde sunt eorum praua aput semẽt¬
ip̃os diuidicent. ut tamen aruino timore cõs¬
tricti. ferre sub eis ingum rencrentie non re¬
cuseut. Ammonendi sunt beniuoli subditi.
ut sic alienis bonis congaudeant quatinꝰ ha¬
bere ⁊ propͥa concupiscant. Sic ꝓximorum fac¬
ta diligendo laudent. ut etiam mutando mł¬
tiplicent. Ne si in hoc p̃sentis inte stadio. ad
certamen alienum non deuoti factores s pigri
expectatores assistunt. eo post certamen sine
p̃mio temineant. quonunc in certamine
non laborant. & tunc eorum palmas afliati
respiciant. in quoꝵ nunc labore ociosi ꝑdurant.
uaide peccamus. sialiena bene gesta non di¬
sunt bona aliorum que ⁊ si matari ñ possumꝰ
in aliis tam̃ amamus. ⁊ amantium fuint quaꝙ
amant᷑ innob̾. Qui gͥ magns uirtutib inscẽ¬
eccłie sum proficiunt: p̃positoꝵ suorum uitã
despicere non debent. cum uacare es reb ext̃i¬

Expanded text:
considerant, contra eos audaciores fiant: sed considerant, contra eos audaciores fiant: sed sic si qua valde sunt eorum prava apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti, ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Admonendi sunt benevoli subditi, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenus habere et propria concupiscant, sic proximorum facta diligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistunt eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant, et tunc eorum palmas afflicti respiciant, in quorum nunc labore otiosi perdurant. Valde peccamus; si aliena bene gesta non disunt bona aliorum, quae et si imitari non possumus in aliis amamus, amantium fiunt, quaeque amantur in nobis. Qui igitur magnis virtutibus ine sinu proficiunt, praepositorum suorum vitam despicere non debent, cum vacare eos rebus exteri
Abbreviated transcription (Latin):
osicio subtipit alienuim. ftat̃ quidam unt¬
rogauit quendam senem dicens. Si fuero in loco i¬
quo ⁊ nata fuerit michi tribulatio. ⁊ non habue¬
to cin me commnittam. ⁊ uadicem illi passionẽ
amme mee quid facio: Dixit ei senex. Credom de¬
um quia ip̃e mittet gr̃ãm suum et satisfaciet tibi. si
inueritate roganeris eum. & addidit dicens. au¬
diui enim quia in sithi tale quid factum ẽ. Etat ibi
quidam qui sustinebat temptationes. et non ha¬
bens fiduciam in aliquo cui confiteretur. para¬
uit uͦ peram suam ut disceleret. & eoce nocte
apparuit ei gratia dñi. in specie uirginis. ⁊ roga¬
bat eum dicens. Nusquam uadas: sed sede hic
metum. Nichil enim mali fiet tibi. exhis que
imonendi sunt subiecti. ne p̃positorum
suorum uitam temere siquid eos fortasse
agete rep̃hensibilit̃ uident reprehendant. sle
unde recte mala redarguunt. inde ꝑelationisim¬
pulsum. in profundiora mergantur. Ammo¬
nendi sunt subditi. netum culpas p̃positorum

Expanded text:
officio, subripit alienum. Frater interrogavit quemdam senem dicens: Si fuero in loco aliquo, et nata mihi fuerit tribulatio, et non habuero cui me committam, et indicem illi passionem animae meae, quid facio? Dicit illi senex: Crede in Deum, quia ipse mittet gratiam suam, et satisfaciet tibi, si in veritate rogaveris eum. Et addidit dicens: Audivi enim quia in Scythi tale aliquid factum est. Erat ibi quidam qui sustinebat tentationes, et non habens fiduciam in aliquo cui confiteretur, paravit sero peram suam ut discederet. Et ecce nocte apparuit ei gratia Domini in specie virginis, et rogabat eum dicens: Nusquam vadas, sed sede hic mecum; nihil enim malum tibi fiet ex iis quae Admonendi sunt subditi ne praepositorum suorum vitam temere, si quid eos fortasse agere reprehensibiliter vident, reprehendant, ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt subditi, ne cum culpas praepositorum
Abbreviated transcription (Latin):
moriam legentis obturat. Quod sibreuis sit sub¬
motoq libro sententia retractetur. in animo.
tunc sine labore legitur. ⁊ ea que lecta sunt re¬
colendo memona minune excedunt. Accepta¬
bibor sensib est lectio tacita quam aꝑta. Ampliꝰ
enim intelletꝰ instruitur. quando uox legentis
quiescit. ⁊ sub silentio lingua mouetur. Nam
clare legendo ⁊ corpus lassatur. ⁊ uocis a cumen
obtunditur. dixit albas pelaguis. O portet aĩam
re fideliter que nescit: aut docere manifeste que
nonit. Si autem utrumꝙ cum possit. nõ uult:
in sante morbolaborat. Inicium enĩ recedendi a
deo. fastidium docttine ẽ. Dixit abbas pastor. Aui
querelosus ẽ: monachus nonẽ. Qm iracundꝰ t̃.¬

Expanded text:
moriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur. Dixit abbas Pelagius: Oportet animam re fideliter quae nescit, aut docere manifeste quod novit. Si autem utrumque cum possit non vult, insaniae morbo laborat. Initium enim recedendi a Deo, fastidium doctrinae est. Dixit abbas Pastor: Quia qui querulus est, monachus non est; qui frat
Abbreviated transcription (Latin):
tioot ie niseri. que in conspectu ommpotentis
de ane ctriliicet. Unde ⁊ calida mnocoremn siraui.¬
simũ dño offerri p̃cipitur. quia si amorem ⁊e¬
lus non habet. eum qui de sartagine offectu. cl¬
loremi simila amisit. Notandum ualde ẽ quissi
litate intima oꝑum suoꝵ ignobilitate nori
discrepat. Que in altari tota cremati p̃cipitut.
ut utdelicet in holocaustum fint. Snila itã¬
q insoliatine s muma mrensiusti. m telispa¬

Expanded text:
e viscera in conspectu omnipotentis Dei ardet et lucet. Unde et calida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae de sartagine offertur, calorem simila amisit. Notandum valde est quis silitate intima, operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altari tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat. Simila itaque in sartagine est munda mens
Abbreviated transcription (Latin):
fidem. Ds̃ autem diues eẽ dicitur in miscd̾ia
quia peccatores omnes misccłit̃ trahit ad
penitentiam. et in ea miscditer concedit ꝑse¬
uerantiam. & diues dicitur propt̃ nimiã
caritatem suam. quadilexit genus humanũ.
Intantum enim nos dilexit omp̃odõ: ut fili¬
um suum morti traderet pro nob̾. ficut scͥp¬
tum ẽ. Propͥo filio suo non peꝑcit dõ. s pro
nob̾ omnib tradidit illum. Nimna enim idẽ
grandis caritas ẽ pro peccatorib serms unui¬
genitum trateit filium. ⁊ rostem rebelles ser¬
uos diligere tanqͣm filios. Hinc ⁊ enm frẽs
amina. quando mortifetis cẽ uiciis dicitur ma¬
culata. sicut ⁊ apłs ait. & uoscum eẽtis mor¬
tiu indelictis ⁊ peccatisnris: in quib aliqnͣ¬
do ambulastis. Manifeste mors amme dr̃
uniꝰ cuiꝰꝙ hominis peccat anima. id ẽ inñ
faciento que ficri uissa sunt. et faciendo q̃
uetita sunt. Cuiꝰ gratta inquit saluati su¬
sola fide ⁊ baptisim gratia. nrõrum accepi¬

Expanded text:
ives autem Deus dicitur in misericordia, quia peccatores omnes misericorditer trahit ad poenitentiam, et in ea misericorditer concedit perseverantiam. Et dives dicitur propter nimiam charitatem suam, qua dilexit genus humanum. In tantum enim nos dilexit omnipotens Deus, ut Filium suum morti traderet pro nobis, sicut scriptum est: Proprio Filio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Nimia enim id et grandis charitas est, pro peccatoribus servis unigenitum tradere Filium, et eosdem rebelles servos diligere tanquam filios. Hinc etenim, fratanima, quando mortiferis vitiis esse dicitur maculata, sicut et Apostolus ait: Et vos cum essetis mortui in delictis et peccatis vestris, in quibus aliquando ambulastis manifeste . Mors animae uniuscujusque hominis peccat anima, id est, in non faciendo quae facere jussa sunt, et faciendo quae vetita sunt. Cujus gratia, inquit, salvati susola fide et baptismi gratia, nostrorum accepi
Abbreviated transcription (Latin):
nete choros. ⁊ exultantium propħatum nume¬
rum. uidere sacratum. ⁊ inter uirginũ martỹ¬
rum ⁊ confessorum candidatam cuntum mt̃¬
eẽ scõrum. Dyxit abbas yꝑitius. Thesautus mo¬
nachi. ẽ uoluntaria panꝑtas. Thesauitas¬
tibi st̃ incelo. que ad requiescendũ sine fine
sunt scła. dicebat albas euagtiꝰ. Cm seaes ̃
cella. collige ad te sensum tuum. ⁊ memoe esto
icimoitis. ⁊ tunc uidebis corporis tui morci¬
ficationem. Cogita cladem. suscipe dolorem:¬
⁊ horet omindi istius uanitates. Estomedest̾
⁊soslcitꝰ ut possis semꝑ in eodem quietio poo¬
sito ꝑmaner. ⁊ on infirmaberis. Memorare
Etiam bona. que sunt iustis reposita. ⁊ fiduciã
habe antie dm̃ patrem ⁊ xp̃m eius. coram ało¬
ołis a potestatib atꝙ omni plebe regm. celoꝵe

Expanded text:
nere choros, et exsultantium prophetarum numenere choros, et exsultantium prophetarum numerum videre sacratum, et inter virginum, martyrum et confessorum candidatum cuneum interesse sanctorum. Dixit abbas Hyperitius: Thesaurus monachi est voluntaria paupertas. Thesaurizater, in coelo, quia ad requiescendum sine fine sunt saecula. Dicebat abbas Evagrius: Cum sedes in cella, collige ad te sensum tuum, et memor esto diei mortis, et tunc videbis corporis tui mortificationem. Cogita cladem, suscipe dolorem, devita mundi istius vanitates. Esto modestus et sollicitus, ut possis semper in eodem quietis proposito permanere, et non infirmaberis. Memorare etiam et bona quae sunt justis reposita. Fiduciam habe ante Deum Patrem et Christum ejus, coram angelis, et potestatibus, atque omni plebe regni coeloru
Abbreviated transcription (Latin):
de uende omina. que habes ⁊ da pauꝑib et ha¬
bebis tchesauros incelo. ⁊ ueni sequere me. Thas
⁊ expugnatorem ñ timeamꝰ. Thesautũ scilicet
oꝑum. uł uirtutũ mãrum collocemꝰ in celo.
nbi non timeamus occultũ furem neq uiolen¬
tum raptorem. Patria enĩ nrã paradysus ẽ.
In patria uͦ ña post modũ receptun. iulti¬
plices munc bonarũ urtutum debemꝰ conten¬
dete thesauros. ubi post finem scłi. huius centupli¬
eatos mereamur reciꝑo fructus. Sicut eñi ꝓe ha¬
dicit. in terra sua dupplicia possidebiut. Idẽ in
terra uientium. beatitudinem mentis simulha¬
saturba udere desiderat. de sua iam immortali¬
tate secura. sea ad hac de nr̃a salute sollicrta. Ibr
Oquam grandis leticia ẽ ad istorum omium
scõnuim ꝑuenire: consortium. et adistorumomni¬
ura felicem uehire complexum. Squam sũ¬
ma ⁊ ꝑpetua felicitas. illic apłoium głosos cer¬

Expanded text:
de, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et hade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesauros in coelo, et veni et sequere me . Theset expugnatorem non timeamus. Thesaurum itaque operum vel virtutum nostrarum collocemus in coelo, ubi non timeamus occultum furem, neque violentum raptorem. Patria enim nostra paradisus est. In patria vero nostra postmodum recepturi, multiplices nunc bonarum virtutum debemus condere thesauros, ubi post finem hujus saeculi centuplicatos mereamur recipere fructus. Sancti enim,  in terra sua duplicia possidebunt , id est, in terra viventium beatitudinem mentis simul hasa turba videre desiderat, de sua jam immortalitate secura, sed adhuc de nostra salute sollicita. Ibi O quam grandis laetitia est ad istorum omnium sanctorum pervenire consortium; ad istorum omnium felicem venire complexum! Quam summa et perpetua felicitas illic apostolorum gloriosos cer
Abbreviated transcription (Latin):
ei senex iterum. Nullum sꝑnas. nullũ cõdem¬
nes. et nilli detrahas. et as̃ tibi prestabit qrice¬
tem. ⁊ erit possessio tua sine ꝑturbatione. uir
quidam sõs cum audisset quendam perrantẽ
fleuit amare ⁊ dixit. Iste hodie: et ego crastino.
Ueruntamen qualit̃cimq peccet aliquis ante
te non iudicesillum: ẜ iudica magis temet ip¬
sum peccatorem quam illum. Sepe aliquit a
maiorib dispensatorie agitur. quod aminorib
etror putatur. Seꝑe multa afortib dicunturꝰ:
que iccumo infirmi dimdicant. quia ignorant.
SUnde ⁊ non nulli subditi contra hec magͥnum
rep̃hensionis mittunt. sauita ꝓtinus ipsa sua
temeritate defienint. Leuites gͦ quasi adiuuanꝰ
manum tetendit. s delinquens uitam ꝑdidit.
quia clum infirmi quiꝙ fortium facta corri¬
puuint. ip̃i auiuentium sorte repbantur. Ut
Dũs nos thesaurꝰ monachi ĩ celo colloceuir
auros in celo. ubi nec erugo nec tinea extiminat.
⁊ quomͦ unusquisꝙ ad ꝑfectionẽ monachus

Expanded text:
 nullum spernas, neque condemnes, nullique detrahas, et Deus tibi praestat requiem, et erit sessio tua sine perturbatione. Vir quidam sanctus cum audisset quemdam peccantem, flevit amare, et dixit: Iste hodie, ego crastino. Verumtamen qualiter vis peccet aliquis ante te, non judices: sed judica magis temetipsum peccatorem, quam illum. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant. Unde et nonnulli subditi contra hoc manum reprehensionis mittunt: sed a vita protinus ipsa, sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans manum tetendit: sed delinquens vitam perdidit , quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. CAPUT XLVII. Ut thesaurus monachi in coelo collocetur.auros in coelo, ubi nec aerugo, nec tinea exterminat . Et quomodo unusquisque ad perfect
Abbreviated transcription (Latin):
peramon attendit. Dicebant dea lbate hor
quia neq mentitus ẽ unquam nec mrauit
neq malcaitit hoĩem. neq si necesse ñ fuolt
rion de palesti ad albatem antonim aei
montem Eoxit eiabas antoniris. Beneue¬
nisti lucifet᷑: qui mane oritis. & dixit ei albas
hylarion. Paxtibi columina lucii. que sustines
orbem tectarum. Oixit quidam albas quis
Mabitaneat in heremo quadraginta auiuilso¬
litarius quidam. qui int̃togatus .i albitat
iohanne respondit. Qma exquo ecpi solitati
ee. munquam me indit sil manducanitem. Res.¬

Expanded text:
tem non attendit. Dicebant de abbate Hor tem non attendit. Dicebant de abbate Hor quod neque mentitus est unquam, neque juravit, neque maledixit hominem, neque si necesse non fuitrion, de Palaestina ad abbatem Antonium in montem, et dixit ei abbas Antonius: Bene venisti, lucifer, qui mane oriris. Et dixit ei abbas Hilarion: Pax tibi, columna lucis, quae sustines orbem terrarum. Dixit quidam abbas quod habitaverit in eremo quadraginta annis solitarius quidam; qui interrogatus a Joanne abbate, respondit: Quia ex quo coepi solitarius esse, nunquam me vidit sol manducan
Abbreviated transcription (Latin):
dine. fiantomnta singłorum. E intisquisq
sic quod non accepit i altiro possideat. si ppie
alteri possidentũ quod accepit. hinmilites umi¬
do manꝰ alius ad cuncta discuttendo pes. amis
precapti uocem intelligrato auirro. ale maloe¬
rum fecorem boncrum ꝙ flagrantram disceb¬
nendo naris ẽ. Qui enim corpoealium more m̃¬
brorum. dum incissim sibi accepta osficiaim¬
pendunt. nnum de semet ip̃is oranib corpꝰ tes¬
diuit. Miro consilio actor ac chispositor ñ. hinc
ista largitur: que alii denegat. ali lres denegat
qc isti latgitur. Mensutas itaꝙ sibi positas
epreii nititur: quisqus posse ꝑlusqnam
a ccrꝑit cosia urꝰ. unud qusꝙ fidelium eiu
fortasse tantũ modo datum ẽ ꝑreceptorue
orrulta dissetere: si temptat etiam miraculiꝰ
choniscars. aut is quem suꝑne urcrii no¬
na ad sola miracła roborant. etram diuine
legis pandere occulta contendat. in p̃cipri
pedem portigit. quia mer. Arraꝵ suaꝵ lirai¬

Expanded text:
dine, fiant omnia singulorum: et unusquisque dine, fiant omnia singulorum: et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter imdo, pes, alius praeceptorum vocem intelligendo, auris, alius malorum fetorem, bonorumque fragrantiam discernendo, naris est. Qui enim corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae isti largitur. Mensuras itaque sibi positas egredi nititur, quisquis posse plus quam acceperit conatur. Unusquisque fidelium cui fortasse tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere si tentat etiam miraculis coruscare: aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat, in praecipitio pedem porrigit, qui mensurarum suarum limi
Abbreviated transcription (Latin):
tibi malefecerit benefac ei ᷑ ut ꝑ bonum o¬
pus tuum destruas maliciam ileꝰ. Int̾ioga¬
tus est quidam senex. a qnodam fr̃e dlicente. eͦ¬
modo innenio dm̃. uttum iieunis anun labo¬
rondit sener. In his que enumerasti. et idlis¬
cretione. Dico enm tibi quia multi affixcerũt
catnem siram. et quia sine discretione fatieban
hoc: abiecunt uacin rnchil habentes. de doniꝰ
alii plinam fidem. abi gram̃ sanitatum. ali
oꝑationem uirtutum alii propħ̾iam. alii cliscre¬
tionem spũum alii genera linguaruma. aboi
itpret suonum sermonem tubuit. Creator nt̃
as dispositor sic cuncta moderatur. ut qui ertol
lipotetat ex dono quod babet hamalietur exiur¬
tute quam non habet. atꝙ ita fuciut cura ꝑ
impensam grãm unum quemꝙ subleuat. etrama
ꝑ disparem alterum alteti subdat. Omp̃s dũs¬
sic cicta moderatutꝰ ut diinsingula queꝙ st̃
omnium int̃posita quatam caritatis neresitu¬

Expanded text:
tibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum otibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas malitiam illius. Interrogatus est quidam senex a quodam fratre dicente: nire Deum? Utrum in jejuniis, an in labopondit: In his quae enumerasti, et in discretione. Dico enim tibi quia multi afflixerunt carnem suam, et quia sine discretione faciebant hoc, abierunt vacui nihil habentes. CAPUT alii plenam fidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spirituum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit . Creator noster ac dispositor sic moli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet; atque ita fit ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat, et sic cuncta moderatur ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitu
Abbreviated transcription (Latin):
cordis omnem inconstantiam uagationis
nit persat uagationem cordis celinquecmno
diuidicat. S cum ꝑgrãm relpicit uageme
menter. inconsib stabilicatem sigit. Cumda
ompe laues motus homitas miscaoorditon
mtrr aspicere. hunc ꝓtinis adconstantie
mttirruatem format. atꝙ: suꝑne gc̃e ressre.¬
tis coreuis ad grauitatem consilii repente
ꝑducit. In omnioꝑe quod cogitas facere
tao ailigent᷑ examina. & siẽ rectara corsi¬
ser optura ẽ. Anti omima opeta ĩ bum netgx p̃ee¬
dat re. ⁊ ante oinnc̃ statum consilium stabali ie

Expanded text:
consilium cordis, omnem inconstantiam vagationis viter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat: sed cum per gratiam respicit, vagam mentem in consilii stabilitatem figit. C leves motus hominis misericorditer dignatur aspicere, hunc protinus constantiae maturitatem format, atque supernae gratiae respectu cor ejus ad gravitatem consilii repente perducit. In omni opere quod cogitas facere, tas, diligenter examina. Et si est recscriptum est: Ante omnia opera verbum verax praecedat te, et ante omnem actum consilium st
Abbreviated transcription (Latin):
parcitur. Hunc iacobꝰ ait. Siquis putat
se religiosum eẽ. non refrenans linguã suam.
sed seducens corsuum: huins uanad̃ religio.
Quia praui homines. sic̃ ini sensui leues sant
ita in locutione precipites. ⁊ reticere ꝑtractan¬
do negligunt que locuntur ⁊ quod lcius con¬
scientia concipit. leuior protinꝰ lingna ꝓducit.
ꝑsemet ip̃am ueritas nos ammonet aicens.
Omne uerbum ociosum. quod locuti fueant

Expanded text:
parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat parcitur. Hinc Jacobus ait: Si quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens corPravi quidem homines, sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquuntur, sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua producit. Per semetipsam nos Veritas admonet dicens: Omne verbum otiosum quod loc
Abbreviated transcription (Latin):
quitnlaitut st̃ luo siue causa: & alle relp̃dit.
Ex omni re quate grauare uoluerit st̃ tuus
si irascaris adu̾sus eum donec eiciat oculũ
dei scĩficatio ur̃a. ut abstineatis nos aforni¬
catione. hec est uoluntas dei dicit. id est hoc
Nam si ei hoc non placuisset: nobnon imꝑas¬
set dicens. Scĩ estote: quia ego sc̃s sum dño dõ¬

Expanded text:
Qui irascitur fratri suo sine causa . Et ille respondit: Ex omni re qua te gravare voluerit frater tuus, ne irascaris adversus eum donec oculum tuum deDei sanctificatio vestra, ut abstineatis a fornicatione . Haec est voluntas Dei, dicit, id est, hocNisi enim ei hoc placuisset, nobis non imperasset dicens: Sancti estote, quia et ego sanctus sum, Do
Abbreviated transcription (Latin):
e Siinis salnus fien quando a aliqut̃ uadis non
¶rale michi multos codices le. ⁊ talem etudirio¬
nem minquam inuem. & multum proficiens
que docet. similis ẽ eauali. que omueldo se ne¬
mangea se non potest. ẜ om̃is spurciera ⁊ ĩciim.

Expanded text:
 Si vis salvus fieri, quando vadis ad aliquem, non t: Crede mihi, multos codices legi, et talem eruditionem nunquam inveni. Et multum proficiens acit quae docet, similis est canali, quae omnes ad se vepurgare non pote
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpicationis raeno humana corsergert. abele
enim nob omnia bona. illius p̃ueniente geũ
comantiuc Drofectno hominis domudeĩ.
neo ase potest quisquã. hadũo cortigie destan¬
te ꝓpħa quiait. Scio dm̃ quianonẽ homaniᷤ
gresus suos. sp̃alis grã non om̃ib tͥbnuitur:¬

Expanded text:
rgat. Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Deo corrigi, testante propheta, qui ait: Scio, Domine, quia non est hominis gressus suos . Spiritualis gratia non omni
Abbreviated transcription (Latin):
xerint uobis. & ita euenerit. nolite credere. Som¬
nia enim similia sunt auguriis. ⁊ qui eis inten¬
dunt. reuera augurare noscuntur. Solitarii autẽ
inter illusiones. ac reuelationes. discreta circum¬
spectione discernant. ut sciant quid a bono spiritu
ꝑcipiunt uel quid a malo spiritu patiuntur.

Expanded text:
xerint vobis, et ita evenerit, nolite credere . Somxerint vobis, et ita evenerit, nolite credere . Somnia enim similia sunt auguriis, et qui eis intendunt, revera augurare noscuntur. Solitarii autem inter illusiones ac revelationes discreta circumspectione discernant, ut sciant quid a bono spiritu percipiunt, vel quid a malo spiritu patiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dorum spirituum oriuntur. dicente salomone.
Multos errare fecerunt somnia & illusiones
uacue. aliquando quippe ex reuelatione ꝓcedũt.
sicut legitur de ioseph filio iacob. qui sommo
fratribus preferendus predicitur. uel sicut in
euangelio de ioseph sponso beate marie. qui ut
fugeret cum puero ui egyptum.somnio ad mo¬
netur. Aliquando nempe ex reuelatione simul & cogita.¬
cione generantur dicente damele. Tu rex cogitare ce¬
pisti i stratu tuo quid esset futurum post hec. et qͥ
reuelat misteria. ostendit tibi que uentura sunt.
Sepe etiam demones deceptoria fraude multa solẽt
uera predicere. ut ad extremum ualeant animam
ex aliqua falsitate detipere. uel illaqueare. Sed
quamuis ñ nulla uera sint somnia. facile tñ non
oportet credere illa. ne forte aliquando ex illusio¬
ne diaboli ꝓcedant. ⁊ simplicium corda decipiãt.
recolentes testimonium scripture dicentis. Si di¬

Expanded text:
dorum spirituum oriuntur, dicente Salomone: dorum spirituum oriuntur, dicente Salomone: Multos errare fecerunt somnia et illusiones vacuae . Aliquando quippe ex revelatione procedunt, sicut legitur in lege de Joseph filio Jacob, qui somnio fratribus praeferendus praedicitur. Vel sicut in Evangelio de Joseph sponso beatae Mariae, qui ut fugeret cum puero in Aegyptum, somnio admonetur. Aliquando nempe ex revelatione simul et cogitatione generantur, dicente Daniele: Tu, rex, cogitare coepisti in strato tuo quid esset futurum post haec; et qui revelat mysteria ostendit tibi quae ventura sunt . Saepe etiam daemones deceptoria fraude multa solent vera praedicere, ut ad extremum valeant animam ex aliqua falsitate decipere vel illaqueare. Sed quamvis nonnulla vera sint somnia, facile tamen non oportet credere illa, ne forte aliquando ex illusione diaboli procedant, et simplicium corda decipiant, recolentes testimonium Scripturae dicentis: Si di
Abbreviated transcription (Latin):
terroribus fatigantur nocturuis.  si ad momẽ¬
tum huiusmodi commnorieantur. mox tamen eui¬
gilantes. illusionum uanitates despiciunt. intẽ¬
cionemq suam ad deum conuertunt. Interdũ
etiam quedam archana. ac mistica. dei serui ꝑ
uisionem uidere solent. E contra uͦ peccatores. qui
corda sua grauioribꝰ uiciis polluerunt. consciencie
pauore illusi. species tremendas aspiciunt. & qͦs
uigilantes diabolus traxit ad uicia. dormientes
fatigat. ut nunquam eos securos requiescere si¬
rat. In oculis autem peccatorum diabolus terri¬
bilis est. in oculis autem iustorum. terror euis uilis
est. Sciendum quippe est: quia diuerse sunt qua¬
litates somniorum. Aliquãdo namq ex uentres
plenitudine. uel ianitate. somnia generantur.
aliquãdo uero ex cogitacione accidunt. sicut scri¬
ptum est. Multas curas sequntur somnna. Nã
sepe que in die cogitamus. in noctibus recognos.¬
cimus. Aliquando autem ex illusione immun¬

Expanded text:
terroribus fatigantur nocturnis: et si ad momenterroribus fatigantur nocturnis: et si ad momentum hujusmodi commoveantur, mox tamen evigilantes illusionum vanitates despiciunt intentionemque suam ad Deum convertunt. Interdum etiam quaedam arcana ac mystica Dei servi per visionem videre solent. E contra vero peccatores qui corda sua gravioribus vitiis polluerunt, conscientiae pavore illusi species tremendas aspiciunt; et quos vigilantes diabolus traxit ad vitia, dormientes fatigat, ut nunquam eos requiescere sinat. In oculis autem peccatorum diabolus terribilis est; in oculis autem justorum terror ejus vilis est. Sciendum quippe est quia diversae sunt qualitates somniorum. Aliquando namque ex ventris plenitudine vel inanitate somnia generantur; aliquando vero ex cogitatione accidunt, sicut scriptum est: Multas curas sequuntur somnia . Nam saepe quae in die cogitamus, in noctibus recognoscimus. Aliquando autem ex illusione immun
Abbreviated transcription (Latin):
lum dormiendo. s etiam uigilando transforiat.
ut quemlibet aliqua erroris fraude decipiat. si¬
cut legitur in collacionibus patrum de quodam
sene qui sedens in cella sua. ce sustinens temptacioẽs.
uidebat demones manifeste. et contempnebat eos.
Cum autẽ diabolus uideret se uinci a sene. ue¬
nit et ostendit se ei dicens. Uis uidere xp̃m: Et
respondens senex dixit. anathematiro te. ⁊ eum
de quo dicis. Ego autem xp̃o meo credo dicenti.
Si quis uobis dixerit. ecce hic xp̃c. & ecce illic nolite
credere. & dixic diabolus. Ego sun xp̃c. Hidens
autem senex clausit oculos suos ci clixit diabolus. Qua¬
re clausisti oculos tuos: Egdixit senex. Ego hic xp̃m
nolo uidere: sed in uita beata. Hec audiens diabo¬
lus cliscessit ab eo. hic ergo patenter ostenditur.
quantis machinamentis dei seruos conatur de¬
cipere inimicus. Illi autem qui aut nullis uel ra¬
ris consciĩ sunt delictis. aut nunquam. uel raro

Expanded text:
lum dormiendo, sed etiam vigilando transformat, lum dormiendo, sed etiam vigilando transformat, ut quemlibet aliqua erroris fraude decipiat; sicut legitur in Collationibus Patrum de quodam sene, qui sedens in cella sua et sustinens tentationes, videbat daemones manifeste, et contemnebat eos. Cum autem diabolus videret se vinci a sene, venit et ostendit se ei, dicens: Vis videre Christum? Et respondens senex dixit: Anathematizo te, et eum de quo dicis; ego autem Christo meo credo dicenti: Si quis vobis dixerit: Ecce hic Christus et ecce illic; nolite credere . Et dixit diabolus: Ego sum Christus. Videns autem senex clausit oculos suos. Et dixit ei diabolus: Quare clausisti oculos tuos? Et dixit senex: Ego hic Christum nolo videre, sed in vita beata. Haec audiens diabolus discessit ab eo. Hic ergo patenter obstenditur quantis machinamentis Dei servos conatur decipere inimicus. Illi autem qui aut nullis, vel raris conscii sunt delictis, aut nunquam aut raro
Abbreviated transcription (Latin):
qđ semetipsum accusat. et dei iusticiam laulat.
Beatus qui hec omnia tulerit pacienter. Lrui
demones in noctibus solitariis occurrentes.
ut formidolosos eos faciant ꝑ soporem conturbãt.
et quos uigilantes uiciis temptant nec superat.
dormientes acriter impugnant. Nunnunquã
autem ⁊ aperta impugnacione grassantes. hu¬
mana corpora uerberant. sicut beato antonio
fecerunt. Qđ tamen deo ꝑmittente. malorum fit
ad uindictam. iustorum aduero ad coleranciã
& glłam. Pserumq inmundi spiritꝰ eoᷤ quoᷤ incũ¬
bere in seculi amore conspieuint. dormientes
quadam uana spei ꝓsperitate illudunt. sicut
legitur in chialogorum libro cuidam contigis¬
se. qui dum somima uehement̃ attenderet. ei
per somnium longua spacia huius uite ꝓmis¬
sa sunt. Cumq multas pecumas ꝓ longioris
uite stipendũs collegisset. ita repente ciefunctus¬
ea est. ut intactas omnes relinqueret. & ipse secũ
nichil ex bono opere portaret. Non nunquam
etiam sathauas in angelum lucis se se non so¬

Expanded text:
 semetipsum accusat, et Dei justitiam laudat. Beatus qui haec omnia tulerit patienter. CAPUTemones in noctibus solitariis occurrentes, ut formidolosos eos faciant, per soporem conturbant; et quos vigilantes intus tentant, nec superant, dormientes acriter impugnant. Nonnunquam autem et aperta impugnatione grassantes humana corpora verberant, sicut beato Antonio fecerunt. Quod tamen, Deo permittente, malorum fit ad vindictam, justorum vero ad tolerantiam et gloriam. Plerumque immundi spiritus eos quos incumbere in saeculi amore conspiciunt, dormientes quadam vana spei prosperitate illudunt, sicut legitur in Dialogorum libro cuidam contigisse; qui dum somnia vehementer attenderet, ei per somnium longa spatia hujus vitae promissa sunt. Cumque multas pecunias pro longioris vitae stipendiis collegisset, ita repente defunctus est, ut intactas omnes relinqueret, et ipse secum nihil ex bono opere portaret. Nonnunquam etiam Satanas in angelum lucis sese non so
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ nos beatus petrus talium lapidum in sensibi¬
litatem uult unitari. s tanquam lapides uiuos
fundamento xp̃i suꝑedificari. ut uidelicet uiuan.¬
te nos gratia sobrie et iuste tpie uiuamus in hoc
scło. ẽ anquam lapis gͦ uiuus edificatur a xp̃o
in domo eius. quicunꝙ donante ⁊ adiuuante ip̃o
bonis in defessus insistere curat oꝑib. In templo
gͦ uiuo et scõ. non possunt lapides poni nisi uiui
⁊ sc̃i. Eigo omni labore nitendum nob̾ est: ut samꝰ
illi lapides de quib scriptum est. Lapites uiii uol¬
uuntur suꝑ t̃ram. ut cum fuerimis uipi lapites
⁊ex omni parte dolati edificemur in templũ. ⁊ si¬
muscum apłis ⁊ propħ̃is habitaculum dei scm̃
temptationem qm̃ cum probatꝰ suerit acci¬
piet coronam uite. quam repromisit dõ diligen

Expanded text:
ergo nos beatus Petrus talium lapidum insensibiergo nos beatus Petrus talium lapidum insensibilitatem vult imitari, sed tanquam lapides vivos fundamento Christi superaedificari; ut videlicet juvante nos gratia Dei, sobrie et juste et pie vivamus in hoc saeculo . Tanquam lapis ergo vivus aedificatur a Christo in domo ejus, quicunque, donante et adjuvante ipso, bonis indefessus insistere curat operibus. In templo ergo vivo et sancto non possunt lapides poni, nisi vivi et sancti. Ergo omni labore nitendum est ut simus illi lapides de quibus scriptum est: Lapides vivi volvuntur super terram , et cum fuerimus vivi lapides, et ex omni parte dolati, aedificemur in templum: et simus cum apostolis et prophetis habitaculum Dei sanctum, em, quoniam cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus dilig