comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ao scamromuslus necnortem neo poenam p̃sciuit quis aquas diluuto quibus uo
uncuon omnisca co delendur induxit : Nems cipse quisal noae dilutr quihut finis
uamies se ea tenis coramme repletaẽ. terra iniquitate affacie eorum &ego dispes¬
dani eoscamiterm ie eeo adducam diluuii aquas suꝑ terram ut in terficiap
smuenicar neminqua sos uite ẽ subter caelum uniuer saque interra sint cor¬

Expanded text:
 Si Dominus nec mortem nec poenam praescivit, quis aquas diluvii, quibus praeter arcam omnis caro deleretur, induxit? Nempe ipse, qui ad Noe dixit: Venit finis universae carnis coram me. Repleta est terra iniquitate a facie eorum, et ego disperin ea ecce ego adducam diluvii aquas super terram ut interficiam omnem carnem in qua spiritus vitae est subter caelum universa quae in terra sunt co
Abbreviated transcription (Latin):
per aneustamportam quia angusto porte &arta uiaẽ quaeducit tiduitam & pauci sunt qui
inueniunt etm Isti sunt quibus inspiratur diuinitus beatitudinis copp&itus. non inflatur nacturȩ
rphus: ltemait: quam lata portaẽ & spatiosauia. quaeducit adperditionem : & multi sunt
quilntrant peream. Horum nullus cipp&it beccte uiuere quiciuł ignorat quid sit ut non uult
sequi qđ nouit Quam pec candi differentiam beatus augustinus in sententia pcculo superius p̃ms¬
sa liquido ꝑdocuit. Nosaut̃ & app&itum beneuiuendi & desiderium atq facul tatem miserias eua¬
dendi atq uitundi : gratiȩ gratuitȩ dono nobis dari libere confitemur . & humiliter postula¬
tur S ed qđ ais. qucie tom̃ nulla .ẽ. si uel co acta uolun tate cidquiritur uł si nelibertate possidi¬
atur : sinille ẽ. quediter quocumq modo ad quiritur : sinulla ẽ qua tenus &itm si nelibertece

Expanded text:
per angustam portam, quia angusta porta et arcta via est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui per angustam portam, quia angusta porta et arcta via est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam . Isti sunt quibus inspiratur divinitus beatitudinis appetitus, non inflatur naturae typhus. Item ait: Quam lata porta est et spatiosa via quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui intrant per eam . Horum nullus appetit beate vivere, quia vel ignorat quid sit, vel non vult sequi quod novit. Quam peccandi differentiam beatus Augustinus in sententia paulo superius praemissa liquido perdocuit. Nos autem et appetitum bene vivendi, et desiderium atque facultatem miserias evadendi atque vitandi gratiae gratuitae dono nobis dari libere confitemur et humiliter postulatur. Sed quod ais, quae tamen nulla est, si vel coacta voluntate acquiritur, vel sine libertate possidetu
Abbreviated transcription (Latin):
meditatus .ẽ incubili suo. ad stitit omniuiȩ nonbonȩ mclitiam̃ aut̃ non odiuit Quomodo enim
qui lgnorat igno rabitur deistis aut̃ Multidicent michi in illa die dnẽ dñe non neln nomi¬
n& uopro phecuimus & in nomin&uo dȩmonia eiecimus. & intuo nomine uir tutes multes
fecimus  & tunc confitebor illis quia num quam noui uos: Discedite a meo perarii iniquitectis:
Tuuero ut confir meser rorem tuum. quo graticm dĩ omnem boniuoluntatem in nobis operant
eual cure moliris. ad serens exte immoteipsum tibi eẽ uelle & non id dono suꝑnȩ inspirationis per¬
cipere : ad seueras omni homini naturaliter inẽẽ ad p&itum beati tudinis idẽ bene uiuendi deside¬
rium & nullum cupere miseram uitem. hocẽ flagitiosam atq sceleratam. cum ut robiq tamsit euide
certitudo quam cotidia n& immo continut multitudo. unde & dñs in euangelio: Contendite intrare

Expanded text:
meditatus est in cubili suo, adsistit omni uiae non bonae, malitiam autem non odiuit. Qualis es meditatus est in cubili suo, adsistit omni uiae non bonae, malitiam autem non odiuit. Qualis es Qui ignorat ignorabitur ; de istis autem: Multi dicent mihi in illa die, Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemfecimus? Et tunc confitebor illis, quia nunquam novi vos. Discedite a me, operarii iniquitatis . Tu vero ut confirmes errorem tuum, quo gratiam Dei omnem boni voluntatem in nobis operantem evacuare moliris, asserens ex te, imo teipsum tibi esse velle, et non id dono supernae inspirationis percipere: asseveras omni homini naturaliter inesse appetitum beatitudinis, id est bene vivendi desiderium, et nullum cupere miseram vitam, hoc est flagitiosam atque sceleratam, cum utrobique tam sit evidens certitudo quam quotidiana, imo continua multitudo. Unde et Dominus in Evangelio: Contendite intrare
Abbreviated transcription (Latin):
occasione accepta ꝑmandotum ꝑ illud occidit me: Non dixit ꝑliberum arbitrium qđ ẽ donum
dĩ nec ꝑnaturam qr ẽ opusdĩ sed ꝑmandatum qđ dicipo test &xperimentum eius quo eperi¬
atur quid se quendum eligat creaturȩ rationalis uoluntarius app&citus : Item eosdem alloquens
miseram uelit : quando quidem nullus ẽ qui ui tambea ttm non app&it &Tumdicat᷑¬
e fugcene nesane qui ios ito  E quod dolendum est multos chris tinorum illã non app&ere immo
sesuseno uant ant̃ tbiis desi derio tenteq sequiflagrantiao ut num qucam tibei diuellicup lant
sed inceno uite dam neibilis delec tubiliter in fixt adillm ne cidspirare quidem ant de tuelauiprent
cosertasre quip piem uelii i Quod esi audire contigerit: continuo auertuntur in dignaentur refugi¬
ime ꝑsequis et in cuse quibus & proph& a loquitur: Noluit in tellegere ut bene a geren eqmquiefuce

Expanded text:
occasione accepta per mandatum, per illud occidit me . Non dixit per liberum arbitrium, quod est donum occasione accepta per mandatum, per illud occidit me . Non dixit per liberum arbitrium, quod est donum Dei, nec per naturam, quae est opus Dei, sed per mandatum, quod dici potest experimentum ejus, quo experiatur quid sequendum eligat creaturae rationalis voluntarius appetitus. Item eosdem alloquens miseram velit, quandoquidem nullus est qui vitam beatam non appetatest omnes paganos, et, quod dolendum est, multos Christianorum illam non appetere, imo refugere; hanc autem tanto desiderio, tantaque sequi flagrantia, ut nunquam ab ea divelli cupiant, sed in coeno vitae damnabilis delectabiliter infixi, ad illam ne aspirare quidem aut de ea vel audire vel cogitare quippiam velint: quod et si audire contigerit, continuo avertuntur, indignantur, refugiunt, persequuntur. De quibus et Propheta loquitur: Noluit inte
Abbreviated transcription (Latin):
rat sed quo oobscura corde peccantium miseri corditer non in iustr& ut hocipsum noc tem in
spernentes sua peccata corrigere. queruntur dediuina operatione cur ds̃ dederit homini libe¬
rum arbitrium quosolo peccare conuincatur : inquaresponsione . quod dicis. dm̃ oc casionem pec¬
catorum dedisse fadsum est Nonenim dedit occasionem sed liber tatem. Siergo sicut adnectis
non est liberum arbi trium peccatorum catus acum sitdonum. sequitur ut nec occasio peccatorũ
sit. Siigitur scđm te libertes itq uoluntas humana. naturȩ sunt. quo modonatura peccatto¬
rum oc casiodicenda sit nonuideo Silnquam liberum arbitrium nonẽ causa pec cati sedeiu
motus ꝑuersus atq in infima & in hibita damnabilis inflexio quo pacto peccatioccasio diciturs
nanda tum equi dem poterat dicioccasio peccatiquem admodum & apłs dicit Pecatum autem

Expanded text:
rat, sed quod obscura corda peccantium misericrat, sed quod obscura corda peccantium misericspernentes, sua peccata corrigere, queruntur de divina operatione, cur Deus dederit liberum arbitrium, quo solo peccare convincatur. In qua responsione quod dicis, Deum occasionem peccatorum dedisse, falsum est: non enim dedit occasionem, sed libertatem. Si ergo, sicut annectis, non est liberum arbitrium peccatorum causa, cum sit donum, sequitur ut nec occasio peccatorum sit. Si igitur secundum te libertas atque voluntas humana naturae sunt, quomodo natura peccatorum occasio dicenda sit non video. Si, inquam, liberum arbitrium non est causa peccati, sed ejus motus perversus atque in infima et inhibita damnabilis inflexio, quo pacto peccati occasio dicitur? Mandatum equidem poterat dici occasio peccati, quemadmodum et Apostolus dicit: Peccatum autem,
Abbreviated transcription (Latin):
Nit fausa aut̃ pec catiest . quia sub sequens &iam homicidium genuit : Vnumergo idemq
pecutum & poena p̃cedentis. & causa culpȩ subsequentis est. quia & transac te dumex agge¬
rat dam nat. & ad huc subsequentia quȩ damo naridebeant semi nat Igitur quiapeeca¬
tis prȩce dentib: cȩ catur oculis cordis. ipsa cȩcitas quae peccantis animã & anteace culpedã¬
natione confundit . merteo nox uocatur. quia ꝑ hanc oculis delinquentis lumen ueritatts abscon¬
ditur Bene itiq: dicitur. Nouit enim opera eorum &idcirco inducit noctem & conterentur
iaait sȩpȩ dictum ẽ prȩcedentia nimirũ mala faciunt . ut ad pecoandum iterum tenebris sub¬
sequentib in uoluantur ut eo iam lumen iustitiȩ uidere non possint quoillud & quancde fu¬
poterant uidere noluerunt Inducere autem noctem dñs dicitur non qđ ipse tenebres infe¬

Expanded text:
xit; causa autem peccati est quia subsequens etiam homicidium genuit. Unum ergo idemque xit; causa autem peccati est quia subsequens etiam homicidium genuit. Unum ergo idemque peccatum et poena praecedentis, et causa culpae subsequentis est: quia et transacta dum exaggerat damnat, et adhuc subsequentia, quae damnari debeant, seminat. Igitur quia peccatis praecedentibus caecatur oculus cordis, ipsa caecitas quae peccantis animam ex anteactae culpae damnatione confundit, merito nox vocatur, quia per hanc ab oculis delinquentis lumen veritatis absconditur. Bene itaque dicitur: Novit enim opera eorum et idcirco inducit noctem et conterentur ; quia, ut saepe dictum est, praecedentia nimirum mala faciunt, ut ad peccandum iterum tenebris subsequentibus involvantur, ut eo jam lumen justitiae videre non possint, quo illud et quando poterant videre noluerunt. Inducere autem noctem Dominus dicitur, non quod ipse tenebras infe
Abbreviated transcription (Latin):
sapeccati sed exspectcitur adhuc ut ag mentum supplici subrog& peccatum & poena peccati. Plerũ¬
q: uero unum idemq peccatum. &pec catum & poena est & causa peccati. Quod melius ostendimus. si
resipses ad medium deducamus Ef frencetti enimuentris ingluui es. in feruore luxoriȩ plenitu dinem
cernis instigltn Perp&rata aũt luxoria sȩpe aut̃ ꝑ iurio aut homicidio tegitur nehum anerum
legum ultio nepumiatur. Ponamus ergo anteoculos qđ quidam uoracitate sibi frencdax auit
Quauoracitate supera tus. adulterii facinus idmiserit. Dephensus autem in adulterio. laten¬
ter uirum adul terȩ nea diu dicium traher&ur occidit: hocittiq adulterium. in teruoracitt¬
tem & homicidium positum. deillaui delic& nascens. hoc generans pec catum. poena est. &citus a
peccati Peccatum profecto est. ꝑ seipsum. poena uero peccatiest. quiccul pem uoraci tactsau¬

Expanded text:
sa peccati, sed exspectatur adhuc, ut augmentum supplicii subroget peccatum et poena peccati. Plerumsa peccati, sed exspectatur adhuc, ut augmentum supplicii subroget peccatum et poena peccati. Plerumque vero unum idemque peccatum, et peccatum et poena est et causa peccati, quod melius ostendimus si res ipsas ad medium deducamus. Effrenata enim ventris ingluvies in fervore luxuriae plenitudinem carnis instigat: perpetrata autem luxuria saepe aut perjurio aut homicidio tegitur, ne humanarum legum ultione puniatur. Ponamus ergo ante oculos quod quidam voracitatis sibi frena laxavit, qua voracitate superatus, adulterii facinus admiserit; deprehensus autem in adulterio, latenter virum adulterae, ne ad judicium traheretur, occidit. Hoc itaque adulterium inter voracitatem et homicidium positum, de illa videlicet nascens, hoc generans, peccatum est et poena et causa peccati: peccatum profecto est per se ipsum, poena vero peccati est, quia culpam voracitatis au
Abbreviated transcription (Latin):
onibus falli qđdum digne inculp & trahitur. rectus eius inpoen cumulatur. Vnde &irȩsuȩ dño
faccere ẽ. irȩcausas districte iudicando dilatere. ut quilnlum inati agere recte
noluerunt iuste cȩcati adhuc fatiant. unde ampliuspuniri mereantur. hinc ꝑmosendicitur. Non
uitiseorum & propago eorum ex gomorra. uua eorum uua fellis &botrus amaritudinis ipsis
furor dra conum uinumeorum & furor aspidum insanabilis : Nonne haec congregatas apud me
& signate in thesauris meis : Indieultionis reddameis. Quam multa eorum mala narrtuit : &tan
llico adiunxit: Intem pore quolapsus fuerit peseorum. Ecce atrocissima illorum facinora
describuntur & tamen adultionisdiem adhuc subsequens lapsus aspicitur. quoreorum culpȩ
cumulentur habent lam quidem undeferiri mereantur: sed susti n&ur temen adhuc peccatum
crescere ut peccantes possit Atrocior poena cruciare Iam mer&ur supplicium peccatum & cau¬

Expanded text:
oofacere est irae causas districte judicando dilatare. Ut qui illuminati agere recte noluerunt, juste caecati adhuc faciant, unde amplius puniri mereantur. Hinc per Moysen dicitur: Nondvitis eorum et propago eorum ex Gomorrha; uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis ipsis: furor draconum vinum eorum, et furor aspidum insanabilis. Nonne haec congregata sunt apud me, et signata in thesauris meis? In die ultionis reddam eis . Quam multa eorum mala narravit? et tamen illico adjunxit: In tempore quo lapsus fuerit pes eorum. Ecce atrocissima illorum facinora describuntur, et tamen ad ultionis diem adhuc subsequens lapsus aspicitur, quo eorum culpae cumulentur? Habent jam quidem unde feriri mereantur; sed sustinetur tamen adhuc peccatum crescere, ut peccantes possit atrocior poena cruciare. Jam meretur supplicium peccatum et cau
Abbreviated transcription (Latin):
to & poenapeccati Priorisergopeccatti merito peccatorum sub sequentium foueci tegitur
culpaferiatur Quatenus sup plicia fiant peccantium ipsa in crem̃ta uitiorum. Nam qui comnipo¬
tens ds̃ ad pȩnitentiam tempus indulg&. quod ta men humana mcilitia cadusum suȩ iniquitatis intor que
Nimirum iusto iudicio ciugeri culpt permittitur. ut ad feriendum altius quandoq: cumul&sur. hine
rursum de quibus dam paulus apłs dicit. Ut impleant peccata sua semper . hincuoce angeli adio¬
hannem dicitur. qui noc& noceat adhuc: & qui in sordibus est sordescat adhuc. Hinc dauid ait
Ad pone ini qui tatem suꝑ iniqui tatem ipsorum & non intrent intuaiustitia . hinc rursus ded nõ co¬
eodem psal mista dicitur In mission esꝑ angelosmalos. uiamfecit semitȩirȩ suȩ Corquippedñs
prioribus meritis aadgraua tum. iusteꝑ mittit &iam subsequentibus malignorum spirituum ꝑ sucsi¬

Expanded text:
cato et poena peccati. Prioris ergo peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, cato et poena peccati. Prioris ergo peccati merito peccatorum subsequentium fovea tegitur, culpis feriantur, quatenus supplicia fiant peccantium ipsa incrementa vitiorum. Nam quia omnipotens Deus ad poenitentiam tempus indulget, quod tamen humana malitia ad usum suae iniquitatis intorquet, 800 nimirum justo Dei judicio augeri culpa permittitur, ut ad feriendum altius quandoque cumuletur. Hinc enim rursum de quibusdam Paulus apostolus dicit: Ut impleant peccata sua semper . Hinc voce angeli ad Joannem dicitur: Qui nocet, noceat adhuc; et qui in sordibus est, sordescat adhuc . Hinc David ait: Appone iniquitatem super iniquitatem eorum, ut non intrent in justitiam eodem Psalmista dicitur: Immissiones per angelos malos: viam fecit semitae irae suae . Cor quippe Dominus prioribus meritis aggravatum juste permittit etiam subsequentibus malignorum spirituum persuasi
Abbreviated transcription (Latin):
exprȩce dentispeccati ultione ꝑp&ratur Quod ui delic& agitur dispositione superius ordin¬
ta. sed inferius iniquitate confusa: ut & prȩcedensculpasit ceus sub sequentis. &rur sum culpa
sub sequens sit poena p̃cedentis Quod bene inin fidelibus & lubricis. paulus quasi qđ dam semen
erroris aspexerat cum dicebat Quicum cognouis sent dnm̃. Non sicut dm̃ glorifi cauerunt aut gra¬
tics egerunt sed euanuerunt incogitationibus suis Sed quid exeius erroris semine pulle lauit
llico adiunxit dicens Propter quod tradidit illos ds̃ inghe sideria cordis eorum in in munditiam
ut contumeliis afficiant corpora sua inse met ipsis. Quia en im cognoscentes dm̃. pecca tum suꝑbiȩ
intellegendo commiserunt : Cȩcantur &iam ne intelle gant quid commit tunt. & quiln telle¬
gentiam sucim sequi nolunt inpeccato & causa peccati. & ipsumlumen intellegentiȩ ꝑdant in pec¬

Expanded text:
ex praecedentis peccati ultione perpetratur. Quod videlicet agitur dispositione superius ordinaex praecedentis peccati ultione perpetratur. Quod videlicet agitur dispositione superius ordinata, sed inferius iniquitate confusa, ut et praecedens culpa sit causa subsequentis, et rursum culpa subsequens sit poena praecedentis. Quod bene in infidelibus et lubricis Paulus quasi quoddam semen erroris aspexerat, cum dicebat: Qui cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt; sed evanuerunt in cogitationibillos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam, ut contumeliis afficiant corpora sua in semetipsis . Quia enim cognoscentes Deum peccatum superbiae intelligendo commiserunt, caecantur etiam ne intelligant quod committunt. Et qui intelligentiam suam sequi nolunt in peccato et causa peccati, et ipsum lumen intelligentiae perdunt in pec
Abbreviated transcription (Latin):
excȩcatur uoluntarie Rursum in nocte iniquus conteritur. cum peccatorum prȩcedentũ¬
um confusione damnatur . & ueritatis lumen non inuenit & quid de incepsagere debeat¬
est. aut causa pecoati. aut peccatum & poena peccati. Peccatum namq qđ pae̾nitentia non
diluit ipso suo pondere mox adaliud erdit Vnde fit . ut non solum peccatum sit. sed pecca¬
tum & acusa peccati. Ex illo quippe uitio culpa sub sequens oritur. Ex quo cȩ camens ducit᷑
ut peius &l clio leg&ur Sed peccatum quod ex peccato oritur. Noniam peccatum tantũ¬
modo sedpeccotum est & poe napeccati Quicius toiuditio omp̃s ds̃ corpeccantis obnubi¬
lat ut prȩcedentis peccati merito &iam in aliiscadat quem enimliberare noluit. deseren¬
do ꝑcussit. Noner go inmerito poena peccati dicitur. quod iusta desuꝑ in rogeta ꝙ crtate

Expanded text:
excaecatur voluntarie. Rursum in nocte iniquus conteritur, cum peccatorum praecedentiexcaecatur voluntarie. Rursum in nocte iniquus conteritur, cum peccatorum praecedentium confusione damnatur, et veritatis lumen non invenit, et quid deest et causa peccati, aut peccatum et poena peccati. Peccatum namque quod poenitentia non diluit ipso suo pondere mox ad aliud trahit. Unde fit ut non solum peccatum sit, sed peccatum et causa peccati. Ex illo quippe vitio culpa subsequens oritur, ex quo caecata mens ducitur ut pejus ex alio ligetur. Sed peccatum quod ex peccato oritur, non jam peccatum tantummodo, sed peccatum est et poena peccati, quia justo judicio omnipotens Deus cor peccantis obnubilat, ut praecedentis peccati merito etiam in aliis cadat. Quem enim liberare noluit, deserendo percussit. Non ergo immerito poena peccati dicitur, quod justa desuper irrogata caecitate,
Abbreviated transcription (Latin):
ehanaan. decer nite q̃ urbes eẽ debecint in p̃sidia fugitiuorum qui nolentes sanguinem fuderint
& infra ut confugiat ad eos qui nolens sc̃giui nem fuderit in eodem & rogabet sacer dos proomnimul¬
titudine filiorum isra el &dimit &xur ei : qm̃ non sponte peccauerunt : hancsecuti auctoritatõ
uenerabiles patres. sacrorum canonum constitutores & ipsi nolentis homicidium auoluntario
discernentes. aliahunc aliaillum pȩnitentiȩ scitis faictione scinan doscensuerunt: h as necesi¬
tatum in etricabiles uicis situdinis bea tuspapa gregorius acutissi me discuti ens in libro morai¬
culta sententia interius cȩcatur ÷ in noc te corruit. cumꝑ extre mũ iudicium uiuendilumen
in ꝑpecuum amittit Vnde scriptum est ligatis manib: & pedibus mittite eum inte nebras
exteriores Tuncenim coactus intene bras exteriores mittitur quia nunc in n terioribus

Expanded text:
Chanaan decernite quae urbes esse debeant in praesidia fugitivorum qui nolentes sanguiChanaan decernite quae urbes esse debeant in praesidia fugitivorum qui nolentes sangui infra: Ut confugiat ad eas, qui nolens sanguinem fuderit . In eodem: Et rogabit sacerdos pro omni multitudine filiorum Israel, et dimittetur eis, quoniam non sponte peccaverunt . Hanc secuti auctoritatem venerabiles Patres sacrorum canonum constitutores, et ipsi nolentis homicidium a voluntario discernentes, alia hunc, alia illum poenitentiae satisfactione sanandos censuerunt. Has necessitatum inextricabiles vicissitudines beatus papa Gregorius acutissime discutiens in libro Moraculta sententia interius caecatur. In nocte corruit, cum per extremum judicium videndi lumen in perpetuum amittit; unde scriptum est: Ligatis manibus et pedibus, mittite eum in tenebras exteriores . Tunc enim coactus in tenebras exteriores mittitur, quia nunc in interioribus
Abbreviated transcription (Latin):
seseluertum gloriebatur prophelai quedicebat Egoaũ inonõ sperabo qauitabo aleabo
in miseri cordiatua. qm̃ respexisti humilitatem meam. saluasti dene cessitatib: animam meam
nec conclusistime in manib: in imici Motus iteq: animȩ ratio nalis ante peccatum tam fuerat libe
quamuolun ttrius Post peccatum cutem seruitio durissimȩ necessitatis ciddictus. dominosuo &ic̃
nolens seruire compellitur. unde & dñs mentium humanarum ꝑspicacissimus speculator: uiuacis¬
simus ꝑscrutator. Iustissimus examinato. inlege sua peccantium differentias oblationũ discret¬
one corrigi prȩcipiens nolentem auolente dis creuit. Aliter hunc cliter illum uł puniri uł mund¬
ri definiens : hinc &iam ciuitates fugitiuorum separari decreuit : adquas qui nolens sanguinem
funde r& confugere. ꝑ sequentisq gladium effugere potuiss& Scriptum estenim in libronumer
Ait dñs ad mosen loquere filiis isra el & dicesadeos: quan do transgressi fueritis iordanen inter

Expanded text:
ultabo et laetabor in misericordia tua, quoniam respexisti humilitatem meam, salvasti de necessitatibus animam meam, nec conclusisti me in manibus inimici . Motus itaque animae rationalis ante peccatum tam fuerat liber quam voluntarius; post peccatum autem servitio durissimae necessitatis addictus, Domino suo etiam nolens servire compellitur. Unde et Dominus mentium humanarum perspicacissimus speculator, vivacissimus perscrutator, justissimus examinator, in lege sua peccantium differentias oblationum discretione corrigi praecipiens, nolentem a volente discrevit: aliter hunc, aliter illum vel puniri vel mundari definiens. Hinc etiam civitates fugitivorum separari discrevit, ad quas qui nolens sanguinem funderet, confugere persequentisque gladium fugere potuisset. Scriptum est enim in libro Numeri: Ait Dominus ad Moysen: Loquere filiis Israel, et dices ad eos: Quando transgressi
Abbreviated transcription (Latin):
ediam in eo quod corripit &aliqua emendatoria poena plectit elee mosynam dat quia miserico¬
diam prestut : multa enim bona prȩs ttntur in uitis. quan do eorum consulitur utili tate nonuo¬
lunititi qua ip si sibi inueniuntur eẽ inimici : Amiciuero eorum potius illi. quos inimicosputant. & red¬
dunt errando mala probonis cum red dere mela christianus non debeat nec promcilis A Hincbe¬
citus gregorius in expositione bedti iob libro sexto GRΤGΟRΗI: Porro scluum ftci & degladio onis eorum :

Expanded text:
 orat, verum etiam in eo quod corripit et aliqua emendatoria poena plectit, eleemosynam dat, quia miserico orat, verum etiam in eo quod corripit et aliqua emendatoria poena plectit, eleemosynam dat, quia misericordiam praestat. Multa enim bona praestantur injustis, quando eorum consulitur utilitati, non voluntati, qua ipsi sibi inveniuntur esse inimici; amici vero eorum potius illi quos inimicos putant, et reddunt errando mala pro bonis, cum reddere mala Christianus non debeat, nec pro malis. + Hinc beatus Gregorius in expositione beati Job, lib. VI, cap. 13:  Porro salvum faciet
Abbreviated transcription (Latin):
pulsa tiur ne cessitus dicitur . Neq li meritum libertatis aufertur sed aderescentibis malis atq
debono qđ prius habuerat in malum conuersis. seuerius iudicatur atq: dam ꝑatur  io
apłs apud eorinthios eum qui uxo rempa tris sibi contrastis copulciuerat tradi iub& satunȩ in in¬
terstum car nis ut spiritus saluus sit in die dñi : quid ẽ quod & auc torites canonica p̃cipit &
consunudo ecđȩ ten& adco ercenda uitia uti uerberibus carceribus neruis ex cominuni¬
cationibus &iisq compluribus disciplinȩ medenti sgeneribus : un debeatus augustinus in
in quempo tesias datur uł co erc& aliqua disciplina & itmen peccatum eius quo ab illo lȩsus aut of¬
fensus est dimittit ex cordeuł orat ut ei dimittatur : Non solum in eo quod dimittit uł orat uerũ

Expanded text:
pulsativa necessitas dicitur, neque ibi meritum libertatis aufertur, sed accrescentibus malis, atque pulsativa necessitas dicitur, neque ibi meritum libertatis aufertur, sed accrescentibus malis, atque de bono quod prius habuerat in malum conversis severius judicatur atque damnatur. JOAEt quidem quod Apostolus apud Corinthios eum qui uxorem patris sibi contra fas copulaverat, tradi jubet Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini : quid est quod et auctoritas canonica praecipit, et consuetudo Ecclesiae tenet ad coercenda vitia, uti verberibus, carceribus, nervis, excommunicationibus aliisque compluribus disciplinae medentis generibus. Unde beatus Augustinus in in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tamen peccatum ejus quo ab illo laesus aut offensus est, dimittit ex corde, vel orat ut ei dimittatur: non solum in eo quod dimittit vel al. atque
Abbreviated transcription (Latin):
tis. sinequa ut se hab& san orto dexacatholica que doc trina nullus initium saltem bonȩ uoluntatis
naturam ad seueras. Cumueritas ea naturȩ diuinitus concessa atq at tributa p̃dic& & defen¬
dat Vnde post sidñs uoluerit ui debimus : quod uero nullo modo concedendum censes Aliqu
causam compulsatiut̃ siue bo nã siuȩ malã p̃cedert᷑ uoluntittem hominis seualteris rationcilis
naturȩ neabea meri tumsuȩ libertaitis auferatur. siue bonum sib eneuixerit cooperante diu¬
naerate siuemalum si maleuixerit suo motu inrationalili ꝑuersoq: satis appar& pelagia¬
porutum deen a ꝑuensissimum confirmare. Quos cum in una parte confuta ueris incutera defer¬
dis Cumuero in quibus dem compellentis gratiȩ donum orto doxeinbonis p̃di c&tur nulla tenuis
lbe tatis mentum cufertur sedut cẽ possit tribuitur atq ad iuuatur : Cum uero in malis com¬

Expanded text:
tis, sine qua ut se habet sana, orthodoxa catholicaque doctrina nullus initium saltem bonae voluntatis tis, sine qua ut se habet sana, orthodoxa catholicaque doctrina nullus initium saltem bonae voluntatis naturam asseveras: cum veritas ea naturae divinitus concessa atque attributa praedicet et defendat. Unde post, si Dominus voluerit, videbimus. Quod vero nullo modo concedendum, censes aliquam causam compulsativam, sive bonam sive malam, praecedere voluntatem hominis, seu alterius rationalis naturae, ne ab ea meritum suae libertatis auferatur, sive bonum si bene vixerit, cooperante divina gratia, sive malum, si male vixerit, suo motu irrationabili perversoque, satis apparet Pelagianorum te dogma perversissimum confirmare. Quos cum in una parte confutaveris, in altera defendis. Cum vero in quibusdam compellentis gratiae donum orthodoxe in bonis praedicetur, nullatenus libertatis meritum aufertur, sed ut esse possit, tribuitur atque adjuvatur. Cum vero in malis com
Abbreviated transcription (Latin):
possit: quo modobbera dicitur. quȩ recte uiuere non uultr quo modo libera p̃dicatur quȩ siree te u¬
reuelit nom possit : qui senim liber dicitur sinon liber eatepropria prosui ualuntatte utectruu
quis cȩcus lumen uidere pas sit sȩuelit : quis da udus aut debilis. uł agere uł ambula re possit siuelit
potest ei lneẽ uoluntes Num quid libertas : Non enim ẽ liberum uł cȩco uidere uł claudo cambula¬
re uel mutolo qui uł surdo audire uł mente capto intellegere :haec tamen exempla ad hoc sunt
confirmeur Mirum quippe ualde est . liberam dicereuolun tatem. quȩ aut nonuelit quoduolen¬
dumsit. Aut siuelit. omnino nonpos sit hoc lic& tuis disputa ti unculis ads truas numquam aucto¬
ritate poteris ad probare: Quippe inid totis uiribus elabo rans. ut prorsus graticam ab roges liberan¬

Expanded text:
possit? Quomodo libera dicitur, quae recte vivere non vult? quomodo libera praedicatur, quae si recte vpossit? Quomodo libera dicitur, quae recte vivere non vult? quomodo libera praedicatur, quae si recte vivere velit, non possit? Quis enim liber dicitur, si non libertate propria pro sui voluntate utatur? Quis caecus lumen videre possit, si velit? quis claudus aut debilis, vel agere vel ambulare possit, si velit? Potest ei inesse voluntas; nunquid libertas? Non enim est liberum vel caeco videre, vel claudo ambulare, vel muto loqui, vel surdo audire, vel mente capto intelligere. Haec tamen exempla ad hoc sunt confirmetur. Mirum quippe valde est liberam dicere voluntatem, quae aut non velit quod volendum sit, aut si velit, omnino non possit. Hoc licet jus disputatiunculis astruas, nunquam auctoritate poteris approbare. Quippe in id totis viribus elaborans ut prorsus gratiam abroges liberan
Abbreviated transcription (Latin):
sensum etquȩ im superius multoties inculcastirationalis creaturȩ. angelorum scilic&
atq: hominum hanc fuis se cerbi trui libertatem. Est igitur natur& ut ad hominem redetmus
quȩ compellitur. ut uelitbonum quod nolebat immofugiebcit atq: obpugnabat Compelli¬
tur utiq ut uelit libere : utq cȩlitus boniuo luniti teꝑcepta. deinceps libera teneatur diuinitis
atq fulciatur. ne frus trauelit: Sequeris deinde & dicis :Θ IOHubE At qui humana natu
tas post peccatum intantum uitia tasit ut poena eius impediaturne aut recte uiuere
nente tamen ad huenatural liber tate quȩ in telle ȩitus beati tudinis app&i tu quie
naturditer insitus estN Quoigiturpacto cid firmas liberam quam post pec catum in
ttntum ad seris uitia tam ut poena eius impedicitur neaut recte uiuere uelit : aut si uelit non

Expanded text:
sensum ea quae jam superius multoties inculcasti: rationalis creaturae, angelorum scilicet sensum ea quae jam superius multoties inculcasti: rationalis creaturae, angelorum scilicet atque hominum, hanc fuisse arbitrii libertatem. Est igitur natura, ut ad hominem redeamus, quae compellitur ut velit bonum quod nolebat, imo fugiebat atque oppugnabat. Compellitur utique ut velit libere, utique coelitus boni voluntate percepta, deinceps libera teneatur divinitus atque fulciatur ne frustra velit. Sequeris deinde et dicis: JOANNES SCOTUS. Θ Atque rtas post peccatum in tantum vitiata sit, ut poena ejus impediatur, ne aut recte vivere nente tamen adhuc naturali libertate, quae intelligitur beatitudinis appetitu, qui ei naturaliter insitus est. CORRECTIO. + Quo igitur pacto affirmas liberam, quam post peccatum in tantum asseris vitiatam, ut poena ejus impediatur, ne aut recte vivere velit, aut si velit non
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde &sȩpe inscripturis scĩs dñi spiritus appellatur. sedcũ additamento uł malus. uł nequã
uł aliud quid nebonitas uoluntatis eius ulla putar&ur quam cũ semel amiserit numquam re¬
cepturus. num quã creditur habiturus. Nisi forte ei cumorigene pȩnitentiam repro mittis. e
post multa sȩculorum curricula . status ꝑditi decus inte grum atq: dignitatem & honorificentiam
quam in cõditione ꝑceperat polliceris. Cumdñs selmudicio impiis dicturum test&ur. Ite dnqu¬
ens inignem a &ernum qui parctus ẽdiabolo  angelis eius Eternum dixit non fimtiuum
nec temporalem Quem & a libi in extinguibi lemnuncupat ut eius terminus nullu sumquam
fieri credatur quod sinegare uolueris, pciratisumus largiente dnõ prouiribus responderẽ
Siuero non id de angelica sed dehumananatura te dixis se responderis : Eobebunt hun

Expanded text:
. Unde et saepe in Scripturis sanctis Domini Spiritus appellatur, sed cum additamento vel malus, vel nequam, . Unde et saepe in Scripturis sanctis Domini Spiritus appellatur, sed cum additamento vel malus, vel nequam, vel aliud quid; ne bonitas voluntatis ejus ulla putaretur, quam cum semel amiserit, nunquam recepturus, nunquam creditur habiturus. Nisi forte ei cum Origene poenitentiam repromittis, et post multa saeculorum curricula status perditi decus integrum atque dignitatem, et honorificentiam quam in conditione perceperat, polliceris; cum Dominus se in judicio impiis dicturum testetur: Ite, inquiens, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Aeternum dixit non finitivum, nec temporalem, quem et alibi inexstinguibilem nuncupat, ut ejus terminus nullus unquam fieri credatur. Quod si negare volueris, parati sumus, largiente Domino, pro viribus respondere. Si vero non id de angelica, sed de humana natura te dixisse responderis, cohibebunt hunc
Abbreviated transcription (Latin):
dixisti. ubi enim ẽ causaquȩ compellit ibi non est natura quȩ uelit : compulsoseẽ ad consitendũ
dñm dȩmones ipsa corum uerba testantur quib: dicunt uenistiante tempus torquerenos : pro¬
fecto qui tor quebantur . consitit quia inuiti confitebantur. Ecce cum a postatarum natur
angelorum ne queas ab negare .uo iunte tem eorum bonam post primae auersionis ruinã inre¬
cuperabilem num quam poteris inuenire quorũ cotanta obstinatione induruit. ut num quã ad
num eorũ ꝑtinada molliatur. De quorũ eliam capite dñs adbectum iobloquitur Cuius indurdi¬
tur ut malle atoris incus. & rursum Qui factus est ut nullum timer& quienim nullum tim&
uidelic& nec ipsum dm̃ dar& proculdubio qui abonam uolunteitem ꝑdiderit non naturã : Na¬
tura aut̃ eius quiabona sit : qui signor& : uiditenim ds̃ cunctaquȩ fecit. &erant ualdebona

Expanded text:
dixisti: Ubi enim est causa quae compellit, ibi non est natura quae velit? Compulsos esse ad confitendum dixisti: Ubi enim est causa quae compellit, ibi non est natura quae velit? Compulsos esse ad confitendum Deum daemones, ipsa eorum verba testantur quibus dicunt: Venisti ante tempus torquere nos; profecto qui torquebantur, constat quia inviti confitebantur. Ecce cum apostatarum naturam angelorum nequeas abnegare, voluntatem eorum bonam post primae aversionis ruinam irrecuperabilem nunquam poteris invenire, quorum cor tanta obstinatione induruit, ut nunquam ad bonum eorum pertinacia molliatur. De quorum etiam capite Dominus ad beatum Job loquitur: Cujus cor indurabitur, ut malleatoris incus; Et rursum: Qui factus est, ut nullum timeret . Qui enim nullum timet, videlicet nec ipsum Deum, claret procul dubio quia bonam voluntatem perdiderit, non naturam. Natura autem ejus quia bona sit, quis ignoret? Vidit enim Deus cuncta quae fecit, et erant valde bona
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ compellit. ibi non est natura quȩ uelit Quidenim :num quid non est natura homo qui scđm
p̃cedentem auctori tatem nunc adbona nuncad mala. pro ut uult ille quiomã iudicat compe¬
num quam uoluis se aut uelle a quopiam p̃dicari : quosit men filium dĩ confessos euangelica
nar rathistoria. Dicunt enim quid nobis & tibifilidĩ ue nisti ante tempus torquerenos : quib
uerbis profeoto pdicant : eorum testimonium nequaquam fuisse amoris & laudis. sedtimoris :
Nec uoluncarii. sed inuit Neque honoris munia sponte soluentis sed intertormenta &uerbe¬
ra quod ex tor quebatur inuite confitentis quod cum neģ ari nequecit . quis eos ad serat ꝑdidisse
naturam. cũ iamolim in recuperabiliter bonam ꝑ diderint uoluntatem : quȩ cum non sit umquẽ
ꝑdnm̃ nrm̃ sħm xpm̃ liberanda at que sananda cui non pateat falsam eẽ definitionom tuamnqua

Expanded text:
quae compellit, ibi non est natura quae velit. Quid enim? nunquid non est natura homo, qui secundum quae compellit, ibi non est natura quae velit. Quid enim? nunquid non est natura homo, qui secundum praecedentem auctoritatem, nunc ad bona, nunc ad mala, prout vult ille qui omnia judicat, compelstum nunquam voluisse aut velle a quopiam praedicari: quos tamen Filium Dei confessos evangelica narrat historia; dicunt enim: Quid nobis, et tibi, Fili Dei, venisti ante tempus torquere nos? Quibus verbis profecto indicant eorum testimonium nequaquam fuisse amoris et laudis, sed timoris, nec voluntarii, sed inviti, neque honoris munia sponte solventis, sed inter tormenta et verbera quod extorquebatur invite confitentis. Quod cum negari nequeat, quis eos asserat perdidisse naturam cum jam olim irrecuperabiliter bonam perdiderint voluntatem? quae cum non sit unquam per Dominum nostrum Jesum Christum liberanda atque sananda, cui non pateat falsam esse definitionem tuam qua
Abbreviated transcription (Latin):
tur ierrorẽ. &audes garrire nullam cõpulsatiuam causam prȩcedere. quȩcũ itasint nulla¬
tenus temen aufertur libertas arbitrii sed iterlibus sempiternȩ sapientiȩ modis uoluntu tibis ut q:
consilis uł ad hoc compelliturut &x seruili fiat liberalis &de c&ero libera ser ui tute libera torisuos
uberia deseruiat aut deserta promeritis tenacius delec tabiliusq: seruili liber tat in haererst
ut lm plectur utrumq quod in apo ee inp siter ribilter dicitur. Sẽs scĩ ficetur adhuc. & ustus
iustific&ur ad huo. & qui in sordibus ẽ sordes cat adhuc. qua tenus ut robiq propria uoluntte
delec tabiliter sed diuerso fomi te nitentibus iustus iudex iustere pendat uni cuiq: qđ merentur. Proin
nulli quam lib& tenuiter considerantirestet ambiguum quia falsũ sit quod dixisti ubienim est cai

Expanded text:
tur in errorem, et audes garrire nullam compulsativam causam praecedere. Quae cum ita sint, nullatur in errorem, et audes garrire nullam compulsativam causam praecedere. Quae cum ita sint, nullatenus tamen aufertur libertas arbitrii, sed talibus sempiternae sapientiae modis, voluntatibus atque consiliis vel ad hoc compellitur, ut ex servili fiat liberalis, et de caetero libera servitute liberatori suo liberata deserviat; aut deserta pro meritis tenacius delectabiliusque servili libertati inhaereat, ut impleatur utrumque quod in Apocalypsi terribiliter dicitur: Sanctus sanctificetur adhuc, et justus justificetur adhuc, et qui in sordibus est, sordescat adhuc ; quatenus utrobique propria voluntate delectabiliter, sed diverso fomite nitentibus, justus judex juste rependat unicuique quod merentur. Proinde nulli quamlibet tenuiter consideranti restat ambiguum quia falsum sit quod dixisti: Ubi enim est causa
Abbreviated transcription (Latin):
ors &isacras quȩ ad eun dem sonsum ꝑtinentice latus &x sequitur: Amuchristuisquo q qua nteiide¬
lbus tluisq par dinsuesionibus partim muneribus :  nunc signis. nunc terroribus sitinla turus ut ar
onsditures elepro pbiice &aposcolicȩ scripturȩ patenterinnuunt & precipue ipse dñs quicum aduen¬
tusons prres tieis Seffie eo n sistrde cestebiles ꝑindeq inpor itibiles pre dicer& erit enimin quit tuinc
tubuletio tedis quelis nonfuit ab initio scũ nei fi& itaut in er norem inducantur sisieripotest Qiam
elesotis: Eeceiu d ex omnium inducit̃ norum inmani tatibus sisi eripossit &i m electos testetur. & tucu¬
de s obstrepere. nulle compulsa tiua causa p̃cedente quempiam uł adbo numuł ad malũ cogi : sedqa
fieri nonpo test ut electi in illum errorem plene inducantur dectur in tellegi quia plene in dicentun
quinon sunt electi Audis tribula tionem talẽ futuram qualis non suerit abinitioscłi qua dnductn¬

Expanded text:
dem sensum pertinentia latius exsequitur. Antichristus quoque quanta fidelibus aliisque, partim suasionibus, partim muneribus, nunc signis, nunc terroribus sit illaturus, ut deus credatur, et propheticae et apostolicae Scripturae patenter innuunt, et praecipue ipse Dominus, qui cum adventus ejus praestigias efficientiasque detestabiles perindeque importabiles praedicelis non fuit ab initio saeculi neque fiet, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Ecce judex omnium induci terrorum immanitatibus, si fieri possit, etiam electos testatur, et tu audes obstrepere, nulla compulsativa causa praecedente, quempiam vel ad bonum vel ad malum cogi? Sed quia fieri non potest ut electi in illum errorem plene inducantur, datur intelligi quia plene inducentur qui non sunt electi. Audis tribulationem talem futuram qualis non fuerit ab initio saeculi, qua inducan
Abbreviated transcription (Latin):
non s memines ser s onsebutellogera. & diliger& quam uis non sempes se cogetrct cum
tun cogittma Honse accoporedibus rebus ea dem cogicatione discernier&e dsat est den
trimi tet ecuiis ha eeimago est disputatio ut inipsis eliam corpec aibus uisis inue n estude
sensus oculotustn tiusinealertoris Exerceredur intentio. Inundecimostrus nelecus e
Censs dentompos o quo idqđ inuentumesser. &iam in c&eris quat tuor sensibus corporis
E mon dictumi pos seaenose alq la ex terioris hominis trinites. primo sefisque cerpar¬
tur &Eins ens ÷ coprpore silic& qđ iudeur & forma quȩ iade inacienernentes en primi

Expanded text:
se intelligeret, et diligeret, quamvis non semper se cogitaret, cum autem cogitaret, non se a corporalibus rebus eadem cogitatione discerneret; dilata est de Trinitate, cujus haec imago est, disputatio, ut in ipsis etiam corporalibus visis inveniretur trinitas, et distinctius in ea lectoris exerceretur insensus oculorum, in quo id quod inuentum esset etiam in ceteris quattuor sensibus corporis, et non dictum posset agnosci, atque ita exterioris hominis trinitas primo in his quae cernuntur
Abbreviated transcription (Latin):
renstis pollisittius o nibi fatebatur: quod aut̃ ad mala &itim multi compellantur & si exempla defic¬
ses pleonsa enus cȩrum exitus poterat edocere. cumui decimus sepissime quosdasi fane. alios ingi¬
bis plerosa qomis decer roribus cog & ad tentam scelerum in manita tem prerum pere utfidesofone¬
sidicen tibus demer eur. sinon instantic manifestȩ uisionis factorum certitudinem in timarsso
tendin pos dolore dt otni tpiopo siti ab ineunte ate integrittitem fidei morum prolitute com¬
me dus tos. ad ex tremumtor mentis exquisi tis que poenarum gencribus codictisunt npont qđe cet¬
oosi compelles anfisueneri p̃dicasse: Vnde a inlibro macha bȩorum legitur quiaius sureeis anti¬
celi como s leban tur iudeipor i pam carnem manducare . & alia multa egore conanilse es diluant
cuoo a leimn ensones ue quo d iolobonum hocago sed quod nolo malũ illud factio. Erursum luidto aut alica

Expanded text:
cassis pollicitationibus fatebatur . Quod autem ad mala etiam multi compellantur, etsi exempla deficcassis pollicitationibus fatebatur . Quod autem ad mala etiam multi compellantur, etsi exempla deficerent, quotidianus rerum exitus poterat edocere, cum videamus saepissime quosdam fame, alios morbis, plerosque minis et terroribus cogi, et ad tantam scelerum immanitatem prorumpere, ut fides fortassis dicentibus demeretur, si non instantia manifestae visionis factorum certitudinem intimaret. Quanti proh dolor! in martyrio positi ab ineunte aetate integritatem fidei morum probitate commendantes, ad extremum tormentis exquisitisque poenarum generibus coacti sunt negare icasse. Unde et in libro Machabaeorum legitur quia jussu regis Antiochi compellebantur Judaei porcinam carnem manducare, et alia multa agere contra leges divinitucum dicit: Non enim quod volo bonum hoc ago, sed quod nolo malum, illud facio . Et rursum: Video autem aliam
Abbreviated transcription (Latin):
pietatbus sese cduersus dm̃ erexerit. a quo humiliatus &babrloniis truditus at q dnceerce¬
re ea tenatus recar detus dnĩ diegerit pȩnitentiam adhucin carcereuinc tus: sicq et auincu¬
lisabsolutionem. & regnipristini merueritrefatutionem Quid de antiocho regenefariore plicẽ
quicum ut adiciquȩ suꝑeo referuntur taceam: Contradĩ populũ cultum templumq: eius adeo furer&
ut circum cisionem proluiber& lege sillius ciboler &: Atq in temploiero sobrmis suaan iouisq olrmpit
stttuam const tuere&. Ad ex tremum ꝑcussus caelitus morbo insancibili lttuitfȩtoremillius exeraitus
fere nulla tensus poss. lo feuc tuosai penitentia confessus ẽ dm̃ eẽ uerum que meatenus inpugnauerat
seseq idei futurum dõ seruiturum aliaq: plura facturum compellentȩ nimirum dolarenimio

Expanded text:
pietatibus sese adversus Deum erexerit, a quo humiliatus et Babyloniis traditus, atque in carcepietatibus sese adversus Deum erexerit, a quo humiliatus et Babyloniis traditus, atque in carcere catenatus, recordatus Domini Dei egerit poenitentiam adhuc in carcere vinctus, sicque et a vinculis absolutionem et regni pristini meruerit restitutionem . Quid de Antiocho rege nefario replicem? qui cum, ut alia quae super eo referuntur taceam, contra Dei populum, cultum templumque ejus adeo fureret, et circumcisionem prohiberet, leges illius aboleret, atque in templo Hierosolymis suam Jovisque Olympii statuam constitueret, ad extremum percussus coelitus morbo insanabili, ita ut fetorem illius exercitus ferre nullatenus posset, infructuosa poenitentia confessus est Deum esse verum, quem eatenus impugnaverat; seseque Judaeum futurum, Deo serviturum, aliaque plura facturum compellente nimirum dolore nimio
Abbreviated transcription (Latin):
ornicata est. a quib: bellorum tempore & p̃mentib: malis frustre sperauit auxilium. hos mato¬
res iux taln telle gentiam spiritalem sequuntur ȩ r&ici: a quibus sȩpede serti malorum pondere
ad sinum matris ecde siȩ reuertuntur. Peromã enim flagella atq: tormenta . eruditur isra el
X Aduertamus u trum nam prodigus filius conpulsus ans pontere dierit. qui cum nepotando pcr¬
harispor corumillius in ser uir& coepit egere & cupiebat saturari desiliqus quas por&i nacũ¬
ducabant & ne moillida bat Tandemq: in sere uersusdixit quanti mer cennarii patris mei ab unr¬
dent pcemibus E so aut hio stme pereo : Longe quippe csediscesserat qundo peccabat. Sesi nonbsu¬
rissee insemet ip sum minime re dissos quia post quam terrenis rebus indiguit tunc eogneresu
coepit quid despirittdbus amisit. Refert quoq: lib̵ dabreiamin quodma nas ses multis im¬

Expanded text:
fornicata est, a quibus bellorum tempore et prementibus malis frustra speravit auxilium. Hos amatofornicata est, a quibus bellorum tempore et prementibus malis frustra speravit auxilium. Hos amatores, juxta intelligentiam spiritalem, sequuntur haeretici, a quibus saepe deserti, malorum pondere ad sinum matris Ecclesiae revertuntur. Per omnia enim flagella atque tormenta eruditur Israel. + Advertamus utrumnam prodigus filius compulsus an sponte redierit, qui cum in potando parcum horis  sic  porcorum illius inserviret, coepit et egere, et cupiebat saturari de siliquis quas porci manducabant, et nemo illi dabat; tandemque in se reversus dixit: Quanti mercenarii patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo. Longe quippe a se discesserat quando peccabat, et si non esurisset, in semetipsum minime redisset: qui postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Refert quoque liber Dabrejamin quod Manasses multis im
Abbreviated transcription (Latin):
dns Ego sȩpiamuiam tuam spinis siutsu dibus nepossisire quodesideras. & in terponam maceri¬
am siue murum & semitas tuas quas crebro triuerant pede non inuenies. neadp̃endaseos quos tan¬
costudio sequebaris. & rerum necessitate compulsa reuertaris aduirum tuum. & dicasillud de
euangelio quantimer cennarii patris mei abundant panibus. ego aut̃ hic famepereo: Surgam &i
o ad patrem meum &dicamei,. Pater peccaui incȩlum &coram te & iam non sum dignus uocarifili¬
stuus fac me sicut unum demercennariistuis. Ex quo intellegimus. quod prouidentiadĩ sȩ¬
pe nobis aaccidant mala. ne habeamus et quȩ cupimus. & uariis calae mitatibus huius scłi acmiseriis.
ddi seruitutem redire cogamur. A matores aut̃ ierusalem & gentis iudeȩ secundum historiam illi¬
us temporis assr̃rios atq chaldȩos &ȩgrptios nationesq: c&eras intellegamus. cum quorum idolis

Expanded text:
Dominus: Ego sepiam viam tuam spinis, sive sudibus, ne possis ire quo desideras, et interponam maceriDominus: Ego sepiam viam tuam spinis, sive sudibus, ne possis ire quo desideras, et interponam maceriam, sive murum, et semitas tuas quas crebro triverant pedes al., triverat pede, non invenies, ne apprehendas eos, quos tanto studio sequebaris, et rerum necessitate compulsa revertaris ad virum tuum, et dicas illud de Evangelio: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo. Surgam et ibo ad patrem meum et dicam eius tuus, fac me sicut unum de mercenariis tuis . Ex quo intelligimus quod providentia Dei saepe nobis accidant mala, ne habeamus ea quae cupimus, et variis calamitatibus hujus saeculi ac miseriis ad Dei servitutem redire cogamur. Amatores autem Jerusalem et gentis Judaeae, secundum historiam illius temporis, Assyrios atque Chaldaeos et Aegyptios, nationesque caeteras intelligamus, cum quorum idolis