comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tas uana & ñdax. ꝑtinens ad unũ regem.
cũ quo in ignẽ ȩt̃nũ p̃cipitanda ẽ. Ipsi de
los sitiens eos. Nolite sꝑare suꝑ iniqͥtatẽ.
slã spes mea in dõ. nolite sꝑare suꝑ mi¬
qͥtatẽ. Uos qͥ ñ uultis accedere et tnͣsilire. no
illud cogitemꝰ. sic insidias cõponamꝰ. De
uantate in unũ. lu sitis. qͥ contra ista cogi¬
tant. ab eis qͦs bibis ꝓdunt᷑. Nolite sꝑare suꝑ
iniqͥtatẽ. uana ẽ. inqͥtas. nchil est iniqͥtaᷤ.
Potens ñ e̾. nͥ iustitia. Occultari potest ad
iniqͥtatẽ. et in rapinã ne concupiscatis.
Non es diues. et raꝑe uis. Qͥd inuenis: Qa
ꝑdis: Olucra dãnosa. inuenis pecuniã. ꝑdiᷤ
iꝰticiã. In rapinã ne concupiscatis. Pauꝑ sũ.
ñ habeo. Ideo raꝑe uis: Quid rapias indes.
a qͦ rapiaris ñ uides. Nescis circũire ini¬
micũ tanquã leonẽ rugientẽ. et quȩren¬
tẽ qͥd rapiat: Prȩda illa quã uis raꝑe. in

Expanded text:
tas vana et mendax, pertinens ad unum regem, tas vana et mendax, pertinens ad unum regem, cum quo in ignem aeternum praecipitanda est : Ipsi dlos, sitiens eos: Nolite sperare super iniquitatem. Nam spes mea in Deo est. Nolite sperare super iniquitatem. Vos qui non vultis accedereillud cogitemus, sic insidias componamus; de vanitate in unum. Tu sitis: qui contra te ista cogitant, ab eis quos bibis produntur. Nolite sperare super iniquitatem. Vana est iniquitas, nihil est iniquitas; potens non est nisi justitia. Occultari potest ad iniquitatem: et in rapinam ne concupiscatis. Non es dives, et rapere vis? Quid invenis? quid perdis? O lucra damnosa! Invenis pecuniam; perdis justitiam. In rapinam ne concupiscatis. Pauper sum, non habeo. Ideo rapere vis? Quid rapias, vides: a quo rapiaris, non vides? Nescis circuire inimicum tanquam leonem rugientem, et quaerentem quid rapiat ? Praeda illa quam vis rapere, in
Abbreviated transcription (Latin):
daces filii hominũ. filii hominũ quousq
graues corde: filii hominũ uam. filii ho¬
minũ mendaces. filii hominũ ut qͥd dili¬
gitis uanitatẽ. et quęritis mendatiũ: Cũ
miseratione ista dicite atq sapite. Si tͣnsi¬
listis. si diligitis inimicos ur̃os. si destruere
cupitis ut ȩdificetis. si eũ amatis qͥ iudi¬
cat in gentibꝰ et replet ruinas: ita his ista
dicite ñ odio habentes. ñ malũ ꝓ malo
reddentes. Mendaces filii hominũ instateriᷤᷤ
ut decipiant. ipsi de uanitate in unũ. Certe
multi st̃. Ecce. ẽ. ille unꝰ. unꝰ ille qui ꝓie¬
ctꝰ .ẽ. de t᷑ba comiuiuantiũ. Conspirant
om̃s. tẽporalia quert̃. quiq carnales car¬
nalia. et in futurũ spant quicunq spant.
et si de opinionũ uarietate in diu̾sum:
de uanitate tam̃ in unũ st̃. Di u̾si qͥdẽ
errores et multiformes. et regnũ adu̾sũ
se diuisũ ñ stabit. s similis in om̃ibꝰ uolũ¬

Expanded text:
daces filii hominum. Filii hominum, usquequo daces filii hominum. Filii hominum, usquequo graves corde? Filii hominum vani, filii hominum mendaces; filii hominum, utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium ? Cum miseratione ista dicite, atque sapite. Si transilivistis, si diligitis inimicos vestros, si destruere cupitis ut aedificetis, si eum amatis qui judicat in gentibus, et replet ruinas ; ita his ista dicite, non odio habentes, non malum pro malo reddentes . Mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate in unum. Certe multi sunt: ecce est ille unus, unus ille qui projectus est de turba convivantium . Conspirant, omnes temporalia quaerunt, quique carnales carnalia, et in futurum sperant quicumque sperant: etsi de opinionum varietate in diversum, de vanitate tamen in unum sunt. Diversi quidem errores et multiformes, et regnum adversum se divisum non stabit : sed similis omnibus volun
Abbreviated transcription (Latin):
attingerẽ: ñ in me remansi. Ergo sꝑate
in eũ om̃e conciliũ plebis. effundite corã
illo corda ur̃a. dep̃cando. confitendo. sꝑan¬
do. Nolite corda ur̃a retinere intra corda
ur̃a. Effundite corã illo corda ur̃a. ñ ꝑit qđ
esfunditis. Ille enĩ susceptor m̃s. Si suscipit.
qͥd times effundere: Lacta in dño curã tuã.
et sꝑa in eũ. Effundite corã illo corda irr̃a.
D̾s adiutor nr̃. Qd timetis int̾ susurrones.
detractores. dõ odibiles. ubi posst̃ palã op¬
pugnantes. Ubi ñ posst̃ occulte insidian¬
tes falso laudantes. uere inmicantes:
Int̾ eos qͥd timetis: Es adiuitor nr̃. An emulan¬
t dñm̃: Nunqͥd fortiores illo st̃.: Ds adiutor
nr̃. Securi estote. si ds ꝓ nobis qͥs contͣ nos:
Effundite corã illo corda urã. tͣnsilientes
fortitudinis a facie inimici: miseramini eoᷤᷤ
qͦs timebatis. Currere enĩ debetis in siti.
Despicite gͦ illos iã in illo loco constituti. et
dicite. Ueruntam̃ uani filii hominũ. men¬

Expanded text:
Ergo, Sperate in eum, omne concilium plebis. Effundite coram illo corda vestra: deprecando, confitendo, sperando. Nolite corda vestra retinere intra corda vestra: Effundite coram illo corda vestra. Non perit quod effunditis. Ille enim susceptor meus. Si suscipit, quid times effundere? Jacta in Dominum curam tuam , et spera in eum. Effundite coram illo corda vestra: Deus adjutor noster. Quid timetis inter susurrones, detractores Deo odibiles ; ubi possunt palam oppugnantes, ubi non possunt occulte insidiantes; falso laudantes, vere inimicantes? inter eos quid timetis? Deus adjutor noster. An aemulantur Deum? Numquid fortiores illo sunt? Deus adjutor noster; securi estote. Si Deus pro nobis, quis contra nos ? Effundite coram illo corda vestra, transilientes fortitudinis a facie inimici, miseramini eos quos timebatis: currere enim debetis in siti. Despicite ergo illos jam in illo loco constituti, et dicite: Verumtamen vani filii hominum, men
Abbreviated transcription (Latin):
hic ẽ. in ista carne. int̾ tẽptationes & ꝑi¬
cła scłi huiꝰ. adhuc infirma. habet etiã
ipsa solatia u̾bi. solatia orationis. solatia
disputationis. Sic st̃ ista animȩ nr̃e. quo¬
mͦ illa carnis nr̃ȩ. Cũ aut̃ resurrexerit
caro nr̃a. ut iã istis ñ indigeamꝰ: habe¬
bit locũ quendã & statũ incorruptio¬
nis suȩ. Sic & anima nr̃a habebit cibũ
Tam̃ grãs illi. qr modo in hac heremo non
nos deserit. siue dando nob̾ qđ carni ne¬

Expanded text:
hic est in ista carne, inter tentationes et perihic est in ista carne, inter tentationes et pericula saeculi hujus, adhuc est infirma; habet etiam ipsa solatia verbi, solatia orationis, solatia disputationis: sic sunt ista animae nostrae, quomodo illa carnis nostrae. Cum autem resurrexerit caro nostra, ut jam istis non indigeamus, habebit locum quemdam et statum incorruptionis suae: sic et anima nostra habebit cibum Tamen gratias Deo, qui modo in hac eremo non nos deserit; sive dando nobis quod ne
Abbreviated transcription (Latin):
Primo enĩ appariustis dõ. ut posset uobis
apparere ds. Ut uiderẽ potentiã tuã et głam
tuã. Re uera in isto deserto. id ẽ. in ista he¬
remo. si tanquã ab heremo exigat hõ qd
sibi saluti ẽ: nunquã uidebit potentiã
dñi et głam dm̃i. s remanebit siti mori¬
turꝰ. nec uiã inueniet nec consolatorẽ.
nec aquã ꝑ quã duret in heremo. Cũ aut̃
erexerit se ad dm̃. ut dicat illi ex medul
cit̃ & caro mea. ne forte uel necessaria
carnis petat ab aliis et ñ a do. aut ñ desi¬
deret illã resurrectionẽ carnis quã nob̾
ꝓmittit ds̃. cũ gͦ se erexerit: habebit ñ
lis. ẽ. ante illã resurrectionẽ habet so¬
latia ista. qͥbꝰ uiuimꝰ. ꝓanẽ. aquã. fructꝰ.
uinũ. oleũ. ista om̃ia solacia & subsi¬
dia si nos deserant. utiq durare ñ possu¬
mꝰ. quãuis ñdũ receꝑit caro ista sanita¬
tẽ illã ꝑfectã ubi nullã patiat᷑ angustiã.
nullã indigentiã.: sic & anima nr̃a cũ

Expanded text:
rius enim apparuistis Deo, ut possit vobis apparere Deus. Ut viderem potentiam tuam, et gloriam tuam. Revera in isto deserto, id est in ista eremo, si tanquam ab eremo exigat homo quod sibi saluti est, nunquam videbit potentiam Domini, et gloriam Domini; sed remanebit siti moriturus; nec viam inveniet, nec consolationem, nec aquam per quam duret in eremo. Cum autem erexerit se ad Deum, ut dicat illi ex medullultipliciter tibi et caro mea; ne forte vel necessaria carnis ab aliis petat et non a Deo, aut non desideret illam resurrectionem carnis quam nobis promittit Deus: cum ergo se erexerit, habebit nonlis est, ante illam resurrectionem habet solatia ista quibus vivimus, panem, aquam, fructus, vinum, oleum ista omnia solatia et subsidia si nos deserant, utique durare non possumus quamvis nondum receperit caro ista sanitatem illam perfectam, ubi nullam patietur angustiam, nullam indigentiam: sic et anima nostra cum
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ tͥ dicere hõ ñ possũ. Illud tam̃ dico.
qr et iniq fec̃ hõ qͥ occidit innocentẽ: &
non fieret nͥ ꝑmitteret dĩ. et quanuis
ille iniq fecerit: ñ tam̃ hoc iniq ꝑmi¬
serat ds̃. lateat in isto causa nescio quo
de quo moueris. cuiꝰ innocentia te ꝑmo¬
uet. Possũ enĩ tͥ cito respondere. ñ occi¬
deret᷑ nͥ nocens ee̾t. sed tu eũ innocen¬
tẽ putas. Possũ tibi hoc cito dicere. Non
enĩ tu scrutareris cor eiꝰ. discuteres fa¬
cta eiꝰ. examinares cogitationes eiꝰ. ut pos¬
ses mͥ dicere. iniuste occisus. e̾. Possũ er¬
go facile respondere. s opponit᷑ mͥ iustꝰ
quidã. sine controuersia iustꝰ. sine dubi¬
tatione iustꝰ. qͥ ñ habebat peccatũ. occi

Expanded text:
illud tamen dico, quia et inique fecit homo qui occidit innocentem, et non fieret nisi permitteret Deus; et quamvis ille inique fecerit, non tamen hoc inique permisit Deus. Lateat causa in isto nescio quo, de quo moveris, cujus innocentia te permovet. Possem enim tibi cito respondere, Non occideretur nisi nocens esset: sed tu eum innocentem putas. Possem tibi hoc cito dicere. Non enim tu scrutareris cor ejus, discuteres facta ejus, examinares cogitationes ejus, ut possis mihi dicere: Injuste occisus est. Possem ergo facile respondere: sed opponitur mihi quidam justus, sine controversia justus, sine dubitatione justus, qui non habe
Abbreviated transcription (Latin):
estiuͤͣ ^ mͦ sitientis in deserto. Si aut̃ cog¬
noscamꝰ nos sitientes: cognoscemꝰ nos et
bibentes. Quia qͥ sitit in hoc scło: in
futuro scło saciabit᷑. dicente dño. Beati qͥ
esuriunt et sitiunt iusticiã. qr ipsi satu¬
rabunt᷑. Ergo in hoc scło ñ debemꝰ qͣsi ama¬
re saginã. hic fitiendũ ẽ alibi saginabim᷑.
Modo autẽ ut ñ deficiamꝰ in isto deserdo. asꝑ¬
git nobis rores u̾bi sui. & ñ nos dimitat
ꝓrsus arescere. ut ñ sit de nobis repetitio.
s ut sic sitiamꝰ ut bibamꝰ. Ut aut̃ bibamꝰ. ali¬
qua grã eiꝰ asꝑgim᷑. tam̃ si sitimꝰ. Et qͥd dic̃

Expanded text:
estis vocem modo sitientis in deserto. Si autem cogestis vocem modo sitientis in deserto. Si autem cognoscamus nos sitientes, cognoscemus nos et bibentes. Quia qui sitit in isto saeculo, in futuro saeculo satiabitur, dicente Domino: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quia ipsi saturabuntur . Ergo in hoc saeculo non debemus quasi amare saginam. Hic sitiendum est; alibi saginabimur. Modo autem ut non deficiamus in isto deserto, aspergit nobis rorem verbi sui, et non nos dimittit prorsus arescere, ut non sit de nobis repetitio, sed ut sic sitiamus, ut bibamus. Ut autem bibamus, aliqua gratia ejus aspergimur; tamen sitimus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ peccati. Si gͦ in illo sumꝰ mortui. in illo etiã
resurreximꝰ. Dixit enĩ ipse apłs. si aut̃
resurrexistis cũ xp̃o. quȩ sursũ sunt
sapite. quȩ sursũ sunt querite. ubi
xp̃c est in dext̾a dĩ sedens. Si gͦ in illo
mortui sumꝰ et in illo resurreximꝰ. et
ipse in nob̾ morit᷑ et in nobis resurgit.
psa ẽ enĩ unitas capitis et corporis: Non
immerito uox ipsius etiã nr̃a e̾. et uox
nr̃a etiã ipsiꝰ e̾. Audiamꝰ gͦ psalmum.
et in eo. xp̃m loquentẽ intelligamꝰ. Ti¬
tulũ h̃t iste psalmꝰ. ipsiꝰ dauid cũ eẽt
in deserto idumeȩ. Per idumeȩ nom̃.
intelligit᷑ scłm istud. Idumea enĩ gens
erat quȩdã errantiũ hominũ. ubi idola
colebant᷑. Non in bono ponit᷑ idumea
ista. Si non in bono ponit᷑: intelligen¬
dũ e̾. istã uitã ubi patim᷑ tantos labo¬
res. et ubi tantis necessitatibꝰ subditi
sumꝰ. idumeȩ nomine significari. et hic
÷ desertũ ubi multũ sitit᷑. et audituri

Expanded text:
us, in illo etiam resurreximus. Dixit enim ipse Apostolus: Si autem resurrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens . Si ergo in illo mortui sumus, et in illo resurreximus; et ipse in nobis moritur, et in nobis resurgit ipse est enim unitas capitis et corporis; non immerito vox ipsius etiam nostra est, et vox nostra etiam ipsius est. Audiamus ergo Psalmum, et in eo Christum loquentem intelligamus. tulum habet iste psalmus, Ipsi David, cum esset in deserto Idumaeae. Per Idumaeae nomen intelligitur saeculum istud. Idumaea enim gens erat quaedam errantium hominum, ubi idola colebantur. Non in bono ponitur Idumaea ista. Si non in bono ponitur, intelligendum est istam vitam, ubi patimur tantos labores et ubi tantis necessitatibus subditi sumus, Idumaeae nomine significari. Et hic est desertum ubi multum sititur, et audituri
Abbreviated transcription (Latin):
eũ om̃e consiliũ plebis. Imitamini idi¬
thun. tͣnsilite inimicos ur̃os repugnan¬
tes uobis. resistentes itineri ur̃o. odio
uos habentes tͣnsilite. Sꝑate in eũ om̃e
conciliũ plebis. effundite corã illo corda

Expanded text:
eum, omne concilium plebis. Imitamini Idithun; transilite inimicos vestros: repugnantes vobis, resistentes itineri vestro, odio vos habentes transilite. Sperate in eum, omne concilium plebis; effundite coram illo cor
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ aꝑtas oppugnationes et subdolas locu¬
tiones. int̾ eos qui ore suo benedicunt. et
corde suo maledicunt. int̾ eos qͥ honorem
meũ cogitant repellere. hic qͥd Ds auxi¬
lii mei. Dat enĩ auxiliũ certantibꝰ. Con¬
tra qͦs certantibꝰ: Non÷ uobis colluctatio
adu̾sus carnẽ et sanguinẽ. s adu̾sus pͥn

Expanded text:
rtas oppugnationes et subdolas locutiones, inter eos qui ore suo benedicunt, et corde suo maledicunt, inter eos qui honorem meum cogitant repellere, quid hic? Deus auxilii mei: dat enim auxilium certantibus. Contra quos certantibus? Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
iustificat᷑. Głosus aut̃. quia non solũ iꝰtifi¬
catꝰ: s etiã honorificatꝰ. Et enĩ qͦs sdestina¬
uit: illos et uocauit. Uocans eos quid fecit:
hic qͦs uocauit: ipsos et iustificauit. Es au¬
tẽ iustificauit: ipsos et głificauit. Iusti¬
ficatio gͦ ad salutẽ ꝑtinet. głificatio ad ho¬
norẽ. Quia głificatio ad honorẽ ꝑtinet

Expanded text:
 quia non solum justificatus, sed etiam honorificatus. Etenim quos praedestinavit, illos et vocavit. Vocans eos quid fecit hic? Quos vocavit, ipsos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit . Justificatio ergo ad salutem pertinet, glorificatio ad honorem. Quia glorificatio ad honore
Abbreviated transcription (Latin):
iustos. Non qr pharisei hoc erant: s qr hoc
se. eẽ. arbitrabant᷑. & ido suꝑbiebant. et
medicũ egrotantib inuidebant. et plus
egrotantes medicũ occidebant. Appella¬
uit tam̃ sanos iustos. egrotantes peccatoreᷤ.
Ut gͦ iustificarer ait iste tnsiliens ab
salutare meũ et gła mea. Salutare meũ
ut saluus sim: gła mea ut honoratꝰ sim.
hoc tc̃. mͦ qͥd: Os auxilii mei. & spes mea
in dõ. Donec ueniã ad ꝑfectã iustificatio¬
nẽ et salutẽ. spe enĩ salui facti sumꝰ. spes

Expanded text:
justos; non quia Pharisaei hoc erant, sed quia hoc se esse arbitrabantur; et ideo superbiebant, et medicum aegrotantibus invidebant, et plus aegrotantes medicum occidebant. Appellavit tamen sanos justos, aegrotantes peccatores. Ut ergo justificarer, ait iste transiliens, ab salutare meum et gloria mea. Salutare meum, ut salvus sim; gloria mea, ut honoratus sim. Hoc tunc: modo quid? Deus auxilii mei, et spes mea in Deo: donec perveniam ad perfectam justification
Abbreviated transcription (Latin):
Quare : qr dõ subiciet᷑ anima mea. Quis ÷¬
ẽ d̾s ñs et salutaris m̾s. susceptor ms̃.
ñ emigrabo. Qm̃ ipse ÷ ds m̃s. ergo uo¬
cat mẽ. Et salutaris m̃s. ergo iusfificat
me. & susceptor m̃s. ergo glorificat me.
Hic enĩ uocoR et iustificor. ibi aut̃ głificor.
Et inde ubi głificor. ñ emigrabo. Neq enĩ
in ꝑegrinatione mea remanebo. Est hic
unde emigrẽ. s ueniã unde ñ emigra¬
bo. Nã inquilinꝰ ego sũ apud te in t̾ra.
sic̃ om̃s patres mei. Ergo ab inqͥlinatu mi¬
grabo. de domo cȩlesti ñ emigrabo. In dõ

Expanded text:
Quare? Quia Deo subjicietur anima mea: quonQuare? Quia Deo subjicietur anima mea: quonest Deus meus et salutaris meus, susceptor meus, non emigrabo. Quoniam ipse est Deus meus; ergo vocat me: et salutaris meus; ergo justificat me: et susceptor meus; ergo glorificat me. Hic enim vocor et justificor, ibi autem glorificor; et inde ubi glorificor, non emigrabo. Neque enim in peregrinatione mea remanebo: est hic unde emigrem; sed veniam unde non emigrabo. Nam inquilinus ego sum apud te in terra, sicut omnes patres mei . Ergo ab inquilinatu migrabo; de domo c
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs tanta toleret. uel aꝑta bella. uel
occultas insidias: Quis canta toleret int̾
aꝑtos hostes. int̾ falsos fr̃s : Quis tanta
toleret: Nunqͥd homo: Et si hõ. nuriqͥd
a se ipso hõ: Nori sic tͣnsiliui ut extol
meꝰ. ueniet et requies mea. Uenit tͥbu¬
latio mea. ueniet et purgatio mea. Nun¬
quidnã lucet aurũ in fornace aurificis:
In monili lucebit. in ornam̃to lucebit.
Patiat᷑ tam̃ fornacẽ: ut purgatũ a sordibꝰ
ueniat ad lucẽ. fornax ista. ibi palea. ibi
aurũ. ibi ignis. Ad hanc flat aurifex.
In fornace ardet palea. et purta ł durõ.
ila in çierẽ uertit᷑. a sordib ilud exu¬
itur. fornax mundus. palea iniqui.
aurũ iusti. ignis tribulatio. aurifex
ds̃. Qđ uult gͦ aurisex facio. ubi me
ponit artifex tolero. Iubeor ego tolerare.
nouit ille purgare. Ardeat licet palea
adincendendũ me. et quasi consumendũ
me. illa in cinerẽ u̾tit᷑. ego sordib careo.

Expanded text:
quis tanta toleret, vel aperta bella, vel quis tanta toleret, vel aperta bella, vel occultas insidias? quis tanta toleret inter apertos hostes, inter falsos fratres? quis tanta toleret? Numquid homo? et si homo, numquid a seipso homo? Non sic transilivi ut extollmeus; veniet et requies mea: venit tribulatio mea; veniet et purgatio mea. Numquidnam lucet aurum in fornace aurificis? In monili lucebit, in ornamento lucebit: patiatur tamen fornacem, ut purgatum a sordibus veniat ad lucem. Fornax ista; ibi palea, ibi aurum, ibi ignis, ad hanc flat aurifex: in fornace ardet palea, et purgatur cinerem vertitur, a sordibus illud exuitur. Fornax mundus, palea iniqui, aurum justi, ignis tribulatio, aurifex Deus: quod vult ergo aurifex, facio; ubi me ponit artifex, tolero: jubeor ego tolerare, novit ille purgare. Ardeat licet palea ad incendendum me, et quasi consumendum me: illa in cinerem vertitur, ego sordibus careo.
Abbreviated transcription (Latin):
laudant. p̾dicant. Sed ore suo benedicebant.
hon attendo ad os. nouit ille qͥ me instrii¬
.xit. Corde suo maledicebant. Ibi maledi¬
cebant. ubi honorẽ meũ cogitauerunt
siliens eos. qͥd tu int̾ hȩc omĩa. qͥd tu :
Deficies. Non ꝑseuerabis usq infinẽ :
Non audies. qͥ ꝑseuerauerit usq in finẽ
hic saluus erit. quanuis q̃m abundat
iniquitas. refrigescet caritas multoꝵ:
Et ubi ẽ. qđ transilisti eos: Ubi ÷ qđ con¬
u̾satio tua in cęlis ẽ. illi autẽ inherent
trenis. tanquã terrigene sapiunt terrã.
et ft̃ terra serpentis cib: Quid tu int̾
hȩc: Ueruntam̃ quanuis hȩc faciant.
quanuis hȩc cogitent. quãuis impellant.
quãius qͣsi inclinato instent. quanuis
iã erectũ sentiant. et honorẽ meũ repel¬
lere cogitent. quanuis ore suo benedice¬
bant. et corde suo maledicebant. quãuis
insidient᷑ ubi posst̃. calũnient᷑ ubi posst̃:
ueruntam̃ dõ subiciet᷑ anima mea. Et

Expanded text:
laudant, praedicant, sed ore suo benedicebant. laudant, praedicant, sed ore suo benedicebant. Non attendo ad os; novit ille qui me instruxit, corde suo maledicebant. Ibi maledicebant, ubi honorem meum cogitaverunt siliens eos? Quid tu inter haec omnia? quid tu? deficies? non perseverabis usque in finem? non audies, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit, quamvis quoniam abundat iniquitas, refrigescet charitas multorum ? Et ubi est quod transilisti eos? ubi est quod conversatio tua in coelis est ? Illi autem inhaerent terrenis; tanquam terrigenae sapiunt terram, et sunt terra, serpentis cibus. Quid tu inter haec? Verumtamen quamvis haec faciant, quamvis haec cogitent, quamvis impellant, quamvis quasi inclinato instent, quamvis jam erectum sentiant, et honorem meum repellere cogitent; quamvis ore suo benedicant et corde suo maledicant; quamvis insidientur ubi possunt, calumnientur ubi possunt: Verumtamen Deo subjicietur anima mea. Et
Abbreviated transcription (Latin):
deest: Implet᷑ de de qđ p̃dictũ ẽ adorabur
eũ om̃s reges t̾rȩ. om̃s gt̃s seruient ei. Ua
gͦ sitis: Qd sitis : Tantis popłis ñ satiaris:
Quos populos dicis: Ore suo benedicebant.
et corde suo maledicebant. Multi uocati. pau
ci electi. Mulier fluxũ sanguinis patiens
uestis fimbriã tetigit. et sanata . ẽ. Et cũ
muraretur dñs tangentẽ. qđ de se senserat
exisse uirtutẽ scilicet ad sanandã mulie¬
rẽ: dix̃. Qͥs me tetigit: Et admirati disci¬
płi. Turbȩ te p̃munt. et dicis qͥs me tetigit:
Et ille. Tetigit me aliqͥs. Tanquã diceret. Una
tetigit. turbȩ p̃munt. Qui solennitatib
ierłm implent ȩccłias: solennitatib ba¬
byloniȩ mplent t̾eatra. et tamen serui¬
unt. honorant. obsequunt᷑. Non solũ ipsi
qͥ portant sacram̃ta xp̃i. et odert̃ p̃cepta
xp̃i: uerũ etiã illi qui nec sacramenta
ipsa portant. pagani licet sint.: honorant.

Expanded text:
deest? Impletur de te quod praedictum est, Adorabunt deest? Impletur de te quod praedictum est, Adorabunt eum omnes reges terrae; omnes gentes servient illi . Quid ergo sitis? quid sitis? tantis populis non satiaris? Quos populos dicis? Ore suo benedicebant, et corde suo maledicebant. Multi vocati, pauci autem electi . Mulier fluxum sanguinis patiens, vestis ejus fimbriam tetigit, et sanata est: et cum miraretur Dominus tangentem, quod de se senserat exisse virtutem, scilicet ad sanandam mulierem, dixit, Quis me tetigit? Et admirati discipuli: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille: Tetigit me aliquis . Tanquam diceret: Una tetigit; turbae premunt. Qui solemnitatibus Jerusalem implent Ecclesias, solemnitatibus Babyloniae implent theatra: et tamen serviunt, honorant, obsequuntur, non solum ipsi qui portant sacramenta Christi, et oderunt praecepta Christi, verum etiam illi qui nec sacramenta ipsa portant, Pagani licet sint, Judaei licet sint; honorant,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Sic̃ enĩ uestim̃tũ ita ꝑ tẽpꝰ absumunt᷑.
et unꝰqͥsq qͥ fit xp̃ianꝰ separat᷑ ab illo po¬
pulo. & quasi a massa cõminuit᷑. Conspira¬
ti odert̃. minutatĩ credunt. Et qͥd iã eiu
endi erant homines: Ideo in aqua sparsũ
ẽ. ut in potũ daret᷑. hoc usq in finẽ sitit
iste. Currit et sitit. Multos enĩ bibit. sed
nunquã erit sine siti. Inde .ẽ. enĩ fitio mu¬
lier. da mͥ bibere. Samaritaritaria illa ad
pudeũ sitientẽ dñm sensit. et a sitiente
satiata ẽ. Sensit pͥor illa sitientẽ. ut bibe¬
ret ille credentẽ. Et in cruce positus sitio
dix̃. quanuis illi hoc ñ dederint qđ sitie¬
bat. Ipsos enĩ ille sitiebat. illi acetũ dede¬
rt̃. Non uinũ nouũ quo implent᷑ utres
uetus. Dicit᷑ enĩ et acetũ uetꝰ ueteres ho¬
mines. de qͥbꝰ dictũ erat. ñ enĩ ÷ illis cõmu
honore. in tauta sullimitate. in tanta cel¬
situdine etiã in hoc scło constituta. qͥd tibi

Expanded text:
Sicut enim vestimentum, ita per tempus absumitur. Et unusquisque qui fit christianus, separatur ab illo populo, et quasi a massa comminuitur. Conspirati oderunt; comminuti credunt. Et quid jam eviendi erant homines? Ideo in aqua sparsum est, ut in potum daretur. Hoc usque in finem sitit iste; currit, et sitit. Multos enim bibit; sed nunquam erit sine siti. Inde est enim, Sitio, mulier, da mihi bibere . Samaritana illa ad puteum sitientem Dominum sensit, et a sitiente satiata est: sensit prior illa sitientem, ut biberet ille credentem. Et in cruce positus, Sitio, dixit ; quamvis illi non hoc dederint quod sitiebat. Ipsos enim ille sitiebat: at illi acetum dederunt; non vinum novum quo implentur utres vetus. Dicitur enim et acetum vetus, veteres homines de quibus dictum est, Non enim est illis commuthonore, in tanta sublimitate, in tanta celsitudine etiam et in hoc saeculo constituta, quid tibi
Abbreviated transcription (Latin):
innocentẽ filiũ occidiab iniustis. & tale
consiliũ quale tͥ placeat. quale t si iustꝰ es
displicere ñ possis: credas qr et in aliis con¬
silio id agat ds. s latet te. Eia fr̃s opꝰ erat
sangͥne iusti. ad delendũ cy rographũ pec¬
cators. Opꝰ erat exemplo patientiȩ. exem¬
plo humilitatͥe. Opꝰ erat signo crucis. ad
diabolũ et eiꝰ angłos debellandos. Opus
nob̾ erat passione dñi nr̃i. Nam passione
dñi. redẽptus e̾. orbis. Quanta bona egit
passio dñi. & tam̃ passio iusti huiꝰ non

Expanded text:
 tale consilium quale tibi placeat, et quale tibi, si justus es, displicere non possit, credas quia et in aliis consilio id agat Deus, sed latet te. Eia, fratres, opus erat sanguine justi ad delendum chirographum peccatorum; opus erat exemplo patientiae, exemplo humilitatis; opus erat signo crucis ad diabolum et ejus angelos debellandos ; opus nobis erat passione Domini nostri: nam passione Domini redemptus est orbis. Quanta bona egit passio Domini! Et tamen passio hujus justi non
Abbreviated transcription (Latin):
tis. etiã istũ quẽ uidetis bibere uult.
Simul etiã ut noueritis quã multi in cõ¬
mixtione xp̃ianoꝵ ore suo benedicaN.
et corde suo maledicant: iste ex xp̃ianꝰ &
exfidel̃ penitens redit. et t̾ritꝰ potestate
dñi conu̾tit᷑ ad miscdiam dñi. Seduetꝰ
enĩ ab inimiꝰ cͦũ eẽt fidelis. diu matema.¬
ticꝰ fuit. Seductus seducens. deceptꝰ decipi¬
ens. illexit. fefellit. Multa mendatia locu
malũ ẽ. Iste dicebat qr adult̾iũ ñ uolun¬

Expanded text:
tis etiam istum, quem videtis, bibere vult. Simul etiam ut noveritis quam multi in commixtione Christianorum ore suo benedicant, et in corde suo maledicant, iste ex christiano et fideli poenitens redit, et territus potestate Domini convertitur ad misericordiam Domini. Seductus enim ab inimico cum esset fidelis, diu mathematicus fuit; seductus seducens, deceptus decipiens, illexit, fefellit, multa mendacia locutmalum est. Iste dicebat quia adulterium non
Abbreviated transcription (Latin):
ulla. ẽet. ciuitas. in pͥmordio rerũ humana¬
rũ edificauit ciuitatẽ cain. Proculdubio in¬
telligas iã natos fuisse multos homines ex
ilł duobꝰ. et ex his qͦs genuerant ut posset
eẽ. aptꝰ et congruus numerꝰ. cui nom̃ ciu¬
tatis imponeret᷑. E dicauit gͦ ciuitatẽ cam:
ubi ñ erat ciuitas. Edificata. ẽ. postea ierłm:
regnũ dĩ. ciuitas scã. ciuitas dĩ. et posita in
spetie quadã umbrȩ significantis futura.
Intelligite itaq magnũ mysteriũ. et tenete

Expanded text:
esset ulla civitas, in primordio rerum humanaesset ulla civitas, in primordio rerum humanarum, aedificavit civitatem Cain. Procul dubio intelligas jam natos fuisse multos homines ex illis duobus, et ex his quos genuerant, ut posset esse aptus et congruus numerus cui nomen civitatis imponeretur. Aedificavit ergo civitatem Cain, ubi non erat civitas. Aedificata est et postea Jerusalem, regnum Dei, civitas sancta, civitas Dei; et posita in specie quadam umbrae significantis futura. Intelligite itaque magnum mysterium, et tenete
Abbreviated transcription (Latin):
tris mei ꝑcipite regnũ. qđ uob̾ paratũ ÷ ab
initio mundi. Rex ciuitatis suę. uictor suꝑ
om̾ia. Illis autẽ ad sinistrã constiattis tanꝙͣ
ciuitati iniquoꝵs: ite inqͥt in ignẽ ȩt̾num.
Nunqͥd separat ab eis regẽ: Addidit enĩ. qui
paratꝰ ÷ diabolo et angłis eiꝰ. Intendite fr̃s.
intendite rogo uos. Delectat enĩ pauca me¬
adhuc loqui uobis. de ciuitate hac dulci.
Gloriosissima enĩ de te dicta st̃ ciuitas di.
et si oblitꝰ fuero tui ierusalẽ. obliuiscatur
me dextera mea. Dulcis enĩ patria. et uere
una patria. sola patria. Prȩter illã quicqͥd
nob̾ ẽ ꝑ egrinatio ẽ. Dicã gͦ qd agnoscatis.
quod apꝓbetis. Cõmemorabo qđ nostis. ñ
Ideo ciuitas illa maior ȩtate. qr pͥor natꝰ est
cain. et postea abel. Sed et in his maior serui¬
et minori. Illa maior ȩtate. ista maior digni¬
tate. Quare illa maior ȩtate: Quia ñ pꝰ qđ¬
E dificauit ciuitatẽ cain sic̃ legimꝰ antequã

Expanded text:
tris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi. Rex civitatis suae, victor super omnia. Illis autem ad sinistram constitutis tanquam civitati iniquorum: Ite, inquit, in ignem aeternum. Numquid separat ab eis regem? Non: addidit enim, qui paratus est diabolo et angelis ejus. 7. Intendite, fratres, intendite, rogo vos. Delectat enim me pauca adhuc loqui vobis de civitate hac dulci. Gloriosissima enim de te dicta sunt, civitas Dei . Et si oblitus fuero tui, Jerusalem, obliviscatur me dextera mea . Dulcis est enim una patria, et vere una patria, sola patria: praeter illam quidquid nobis est, peregrinatio est. Dicam ergo quod agnoscatis, quod approbetis: commemorabo quod nostis; non Ideo civitas illa major aetate, quia prior natus est Cain, et postea Abel : sed in his major serviet minori . Illa major aetate; ista major dignitate. Quare illa major aetate? Quia non priuAedificavit autem civitatem Cain, sicut legimus : antequam
Abbreviated transcription (Latin):
pauei uͦ electi. Qui st̃ electi. nͥ qͥ remansert:
ꝓ iecto uno: electi remanser̃. Quomͦ ꝓiecto
uno de multis pauci electi. nͥ qr in illo uno
multi : Om̃s qͥ terrena sapiunt. om̃s qͥ t̾re¬

Expanded text:
pauci vero electi. Qui sunt electi, nisi qui remanserunt? pauci vero electi. Qui sunt electi, nisi qui remanserunt? Projecto uno, electi remanserunt. Quomodo, projecto uno de multis, pauci electi, nisi quia in illo uno multi? Omnes qui terrena sapiunt, omnes q
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Et iussit illi ligari manꝰ & pedes. et
ꝓici eũ in tenebras exteriores. Leuat᷑ꝰ ẽ. de
comiuiuo. et missus ÷ in penas. nescio qͥs hõ
intã magna tͦba recumbentiũ. S tam̃ dñs
uolens ostendere illũ unũ hominẽ. unũ
corpꝰ. eẽ. qđ constat ex multis: ubi uissit eũ
ꝓici foras. et mitti indebitas penas: subie¬
cit continuo. Multi enĩ st̃ uocati. pauci uͦ ele¬
cti. Qͥd ÷ hoc : Conuocasti turbas. uenit in¬
gens multitudo. annunciasti. locutꝰ es. mul¬
tiplica ti st̃ suꝑnimerũ. implete ft̃ nuptiȩ
recũbentiũ. ꝓiectꝰ : inde solus unꝰ. et dicis.
multi enĩ st̃ uocati. pauci uͦ electi: Cur ñ
potiꝰ om̃s uocati. multi electi. unꝰ ꝓiectꝰ: Si
diceret multi enĩ st̃ uocati. et plures electi.
pauci reꝓbi: in paucis forte ueri similius
intelligeremꝰ unũ illũ. Nc uͦ dicit. qđ unꝰ
inde ꝓiectꝰ ẽ. et subdit᷑. multi enĩ st̃ uocati.

Expanded text:
tuit. Et jussit ei ligari manus et pedes, et tuit. Et jussit ei ligari manus et pedes, et projici eum in tenebras exteriores. Levatus est de convivio, et missus est in poenas nescio quis homo in tam magna turba recumbentium. Sed tamen Dominus volens ostendere unum illum hominem, unum corpus esse quod constat ex multis, ubi jussit eum projici foras, et mittit in debitas poenas, subjecit continuo: Multi enim sunt vocati, pauci vero electi . Quid est hoc? Convocasti turbas, venit ingens multitudo; annuntiasti, locutus es, multiplicati sunt super numerum , impletae sunt nuptiae recumbentium; projectus est inde solus unus, et dicis, Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Cur non potius: Omnes vocati, multi electi, unus projectus? Si diceret, Multi enim sunt vocati, et plures electi, pauci vero reprobi; in paucis forte verisimilius intelligeremus unum illum. Nunc vero dicit quod unus inde projectus est, et subdit: Multi enim sunt vocati,
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ dic̃ int̾ficite om̃s. qͣsi om̃s contͣ unũ.
S tam̃ et om̃is contͣ om̃s. q et xp̃iani oñs.
s inuno. Qd aut̃: illi diu̾si errores ini¬
mici xp̃i. om̃s tantũ dicendi st̃: Nonne &
unꝰ: Plane audeo et unũ dicere: qr una
ciuitas et una ciuitas. unꝰ popłs et unꝰ po¬
płs. rex et rex. Quid. ẽ. una ciuitas. et una
ciuitas: Babilonia una. ierłm una. Quibꝰ¬
ubet aliis etiã mysticis nominibꝰ appellet᷑:
una tam̃ ciuitus. et una ciuitas. Illa rege
diabolo. ista rege.xp̃o. Intendo enĩ euangłio
quodã loco. et monet me. puto qđ et uos.
P ostea quã inuitati st̃ multi ad nuptias
bom et mali. et implere st̃ nuptiȩ recum¬
bentiũ. serui enĩ missi ut pͣceptũ erat.
inuitauer̃ et bonos et malos. ingressus
aut̃ rex inspicere recũbentes. et inuenit
hominẽ ñ habentẽ uestẽ nuptialẽ. et
ait illi qđ nostis. Amice unde huc ueni¬
sti. ñ habens uestẽ nuptialẽ: At ille ommai¬

Expanded text:
 quasi omnes contra unum: sed tamen et omnes contra omnes, quia et Christiani omnes, sed in uno. Quid autem illi diversi errores inimici Christi, omnes tantum dicendi sunt? nonne et unus? Plane audeo et unum dicere: quia una civitas et una civitas, unus populus et unus populus, rex et rex. Quid est, una civitas et una civitas? Babylonia una; Jerusalem una. Quibuslibet aliis etiam mysticis nominibus appelletur, una tamen civitas et una civitas: illa rege diabolo; ista rege Christo. Intendo enim Evangelio quodam loco, et movet me, puto quod et vos. Posteaquam invitati sunt multi ad nuptias boni et mali, et impletae sunt nuptiae recumbentium; servi enim missi, ut praeceptum erat, invitaverunt et bonos et malos; et ingressus est rex inspicere recumbentes, et invenit hominem non habentem vestem nuptialem, et ait illi quod nostis: Amice, unde huc venisti, non habens vestem nuptialem? At ille obmu
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑. numerant᷑. Om̃s gͦ iniqͥ ciues erañ
babyloniȩ. et administrabant res in ie¬
rusalẽ. Om̃s in finẽ inde separandi. ñ¬
nͥ ad diabolũ ꝑtinent. Rursũ inuenimꝰ
ciues de ierłm. administrasse res qͣsdã
ꝑtinentes ad babẏloniã. Nã tres illos
pueros uictꝰ miracło nabuchodonosor.
regni sui administratores fec̃. et consti¬
tuit eos suꝑ satrapas suos. et administͣ¬
bant res babyloniȩ ciues de ierłm. Res¬
picite nc̃ impleri hoc et agi in ęccłia
et his tẽporibꝰ. Om̃s de qͥbꝰ dictũ ẽ. quȩ
dicunt facite. quȩ aut̃ faciunt facere
nolite: ciues st̃ babyloniȩ. administran¬
tes rẽ publicã cuuitatis ierłm. Si enĩ ni¬
chiladministerent ciuitati ierłm unde
quȩ dic̃t facite : Unde cathedrã moy¬
si sedent: Rursus si ciues st̃ ipsiꝰ ierłm
qͥ regnabunt in ȩt̃nũ cũ xp̃o unde quȩ fa¬
ciunt facere nolite. nͥ qr et audituri st̃.

Expanded text:
minantur. Omnes ergo iniqui cives erant Babyloniae, et administrabant res Jerusalem: omnes in finem inde separandi, nonnisi ad diabolum pertinent. Rursus invenimus cives de Jerusalem administrasse res quasdam pertinentes ad Babyloniam. Nam tres illos pueros victus miraculo Nabuchodonosor regni sui administratores fecit, et constituit eos super satrapas suos; et administrabant res Babyloniae cives de Jerusalem . Respicite nunc impleri hoc et agi in Ecclesia, et his temporibus. Omnes de quibus dictum est, Quae dicunt facite; quae autem faciunt facere nolite, cives sunt Babyloniae, administrantes rempublicam civitatis Jerusalem. Si enim nihil administrarent civitatis Jerusalem, unde, Quae dicunt facite? unde, super cathedram Moysi sedent? Rursus si cives sunt ipsius Jerusalem qui regnabunt in aeternum cum Christo, unde, Quae faciunt facere nolite , nisi quia et au
Abbreviated transcription (Latin):
Et enĩ psalmũ ad t̾minũ duximꝰ adiuuan¬
te. dño post hec quȩ dicturi sumꝰ ñ restat
aliqͥd. qđ de hoc ulteriꝰ exponamꝰ Itaq anni¬
timini mecũ. utrũ possimꝰ intellige̾ hoc.
Et si ñ potuero. et intelligit aliqͥs ur̃m qd
ego ñ possũ: gaudebo potiꝰ quã in uidebo.
Om̾ino inuestigare difficile. ẽ. quẽ ad modũ
positũ sit pͥꝰ. semel locutꝰ ÷ ds. deinde cũ ille
semel locutꝰ ẽ. ego duo audiui. Si enĩ diceret
semel locutꝰ ẽ ds. unũ hoc audiui: udebat᷑
partẽ questionis huiꝰ amputasse. ut tantũ
et qͥd sit duo hȩc audiui. cũ semel ille locu¬
tus sit. Semel locutꝰ ÷ ds. Qͥd dicis idithun.
si tu loqueris qͥ tͣnsilisti eos. semel locutꝰ ÷:
humani locut᷑ ẽ. ad adam: Nonne idẽ ipse
Unꝰ erat mosses. et qͦtiens ad eũ locutꝰ ÷ ds:
Ecce etiã uni ñ semel s sepiꝰ locutꝰ ÷ ds̾.

Expanded text:
Etenim Psalmum ad terminum duximus adjuvante Domino: post haec quae dicturi sumus, non restat aliquid quod de hoc ulterius exponamus. Itaque adnitimini mecum, utrum possimus intelligere hoc: et si non potuero, et intelligit aliquis vestrum quod ego non possum; gaudebo potius quam invidebo. Omnino investigare difficile est quemadmodum positum sit prius, Semel locutus est Deus; deinde cum ille semel locutus semel locutus est Deus, unum hoc audivi, videbatur partem quaestionis hujus amputavisse, ut tantummet quid sit, duo haec audivi, cum semel ille locutus sit. 18. Semel locutus est Oeus. Quid dicis, Idithun? Si tu loqueris qui transilivisti eos: Semel locutus eshumani locutus est ad Adam? Nonne idem ipse Unus erat Moyses; et quoties ad eum locutus est Deus? Ecce etiam uni non semel, sed saepius locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cȩlestia meditant᷑. qui cũ sollicitudine ra
scło uiuiuit ne dm̃ offendant. qͥ cauent pec¬
care. qͦs peccantes ñ pudet confiteri. humi¬
les. mites. scĩ. iusti .pii. boni: om̃s ad unã
ciuitatẽ ꝑtinent. que regẽ ht̃ xp̃m. Illa in t̾ra¬
quasi maior. ẽ. tẽpore. ñ sullimitate. ñ hono¬
re. Ciuitas illa prior nata. pesteriꝰ nata. ciui¬
tas ista posteriꝰ nata. Illa enĩ cepit achamn.
hȩc ab abel. Hȩc duo corpora sub duobꝰ regibꝰ
agentia. ad singulas ciuitates ꝑtinentia. ad¬
u̾sant᷑ sibi usq in finẽ scłi. donec fiat ex cõ¬
mixtione separatio. et alii ponent᷑ ad dexte¬
rã.alii ad sinistrã dicat᷑q illis. uenite bene¬
dicti patris mei ꝑcipite regnũ. illis aut̃. ite¬

Expanded text:
editantur, qui cum sollicitudine in saeculo vivunt ne Deum offendant, qui cavent peccare, quos peccantes non pudet confiteri, humiles, mites, sancti, justi, pii, boni; omnes ad unam civitatem pertinent, quae regem habet Christum. Illa enquasi major est tempore; non sublimitate, non honore. Civitas illa prior nata; civitas ista posterior nata. Illa enim incoepit a Cain; haec ab Abel. Haec duo corpora sub duobus regibus agentia, ad singulas civitates pertinentia, adversantur sibi usque in finem saeculi, donec fiat ex commixtione separatio, et alii ponantur ad dexteram, alii ad sinistram, dicaturque illis: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ibi ȩdificata ẽ. ubi ñ erat ciuitas. s erat
ciuitas pͥmo quȩ appellabat᷑ iebus. unde ie¬
busei. Ea capta. deiicta. subiecta. ȩdificata
appellata ẽ. ierłm uisio pacis. ciuitas di.
Unꝰquisq gͦ natꝰ ex adã nundũ ꝑtinet ad
ierłm. Portat enĩ secũ traducẽ miqtatis.

Expanded text:
n ibi aedificata est ubi non erat civitas, sed erat civitas primo quae appellabatur Jebus, unde Jebusaei. Ea capta, devicta, subjecta, aedificata appellata Jerusalem, Visio pacis, civitas Dei . Unusquisque ergo natus ex Adam, nondum pertinet ad Jerusalem: portat
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ. de eo. turris fortitudinis a fa¬
cie inimici. Attendit gͦ eos et dicit.
Quousq apponitis suꝑ hominẽ:: Insul
apponitis suꝑ hominẽ honera. Appo¬
nitis suꝑ hominẽ qnͣtũ non potest fer¬
re hõ. s ut ferat hõ sub illo ẽ. qͥ fec̃ homi¬
nẽ. Quousq apponitis suꝑ hominẽ: Si
ad hominẽ attenditis: int̾ficite om̃s.
ẜ cce apponite. seuite. int̾ficite om̃s.
Tanqͣm parieti inclinato. & maceriȩ
ĩpulse. instate. impellite. quasi deie¬
cturi. Et ubi ÷ ñ mouebor ampliꝰ :
S quare ñ mouebor ampliꝰ : Qu̾ai¬
ꝑse ÷ d̾s salutaris ms. susceptor m̃s. Ergo

Expanded text:
dictum est de eo, Turris fortitudinis a fadictum est de eo, Turris fortitudinis a facie inimici : attendit ergo ad eos, et dicit, Quousque apponitis super hominem? Insultapponitis super hominem onera; apponitis super hominem quantum potest ferre homo: sed ut ferat homo, sub illo est qui fecit hominem. Quousque apponitis super hominem? Si ad hominem attenditis, Interficite omnes. Ecce apponite, saevite, interficite omnes. Tanquam parieti inclinato et maceriae impulsae: instate, impellite, quasi dejecturi. Et ubi est, Non movebor amplius? Sed quare, Non movebor amplius? Quia ipse est Deus salutaris meus, susceptor meus.
Abbreviated transcription (Latin):
ciet᷑ anima mea: Ab ipso enĩ salutare
meũ. Et enĩ ipse ÷ ds m̾s. et salutaris
mis. susceptor ms. ñ mouebor ampliꝰ.
Scio qͥs supͣ me sit. scio qͥs p̃tendat mise¬
ricordiã suã scientib se. scio sub cuiꝰ a¬
larũ teginine sperẽ. ñ mouebor ampliꝰ.
Agitis qͥdẽ uos. ait qͥbdã tͣnsiliens eos ip¬
sos qͥb dic̃. agitis qͥd ẽ uos ut mouear. s
ñ ueniat mͥ pes suꝑbiȩ. Ex hoc enĩ fit
qd et ipso psalmo seqͥt᷑. nec manꝰ peccato¬
rũ dimoueat me. cui consonat non mo¬
uebor ampłiꝰ. Ad illud enĩ qđ ibi dictũ
.ẽ. nec manꝰ peccatoꝵ dimoueat me.
respondet hic. ñ mouebor ampliꝰ. ad illud
aut̃ qd ibi dictũ ÷ ñ ueniat mͥ pes suꝑbiȩ.
respondet hic. nonne do subdita erit ani¬
ma mea: Ergo de suꝑiore loco munitꝰ
et tutus. cui factꝰ : dñs refugiũ. cui ẽ.
ipse d̾s in locũ munitũ: respicit ad eos
qͣs tͣnsiliuit. et despiciens eos loquitur
tanquã de turri excelsa. Nõm et hoc

Expanded text:
utare meum. Etenim ipse est Deus meus et salutaris meus, susceptor meus, non movebor amplius. Scio quis supra me sit, scio quis praetendat misericordiam suam scientibus se, scio sub cujus alarum tegmine sperem: non movebor amplius. Agitis quidem vos, ait quibusdam, transiliens eos ipsos quibus dicit: agitis quidem vos ut movear, sed non veniat mihi pes superbiae. Ex hoc enim fit quod et in ipso psalmo sequitur, Nec manus peccatorum dimoveat me : cui consonat, Non movebor amplius. Ad illud enim quod ibi dictum est, Nec manus peccatorum dimoveat me, respondet hic, Non movebor amplius: ad illud autem quod ibi dictum est, Non veniat mihi pes superbiae, respondet hic, Nonne Deo subjecta erit anima mea? 3. Ergo de superiore loco munitus et tutus, cui factus est Dominus refugium, cui est ipse Deus in locum munitum, respicit ad eos quos transilivit, et despiciens eos loquitur, tanquam de turri excelsa; nam et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
catis in ierłm. et gr̃ȩ luce fulgentibꝰ dr̃.
fiuistis enĩ aliquando tenebrȩ. nc̃ aut̃
lux in domino. Mala gͦ ciuitas. ab mi¬
tio usq in finẽ currit. et bona ciuitas
mutatione maloꝵ conditur. Et st̃ iste
duȩ ciuitates ꝑmixtȩ interĩ. in fine
separande. adu̾sus inuicẽ confligentes.
Una ꝓ iniqͥtate. alt̾a ꝓ iusticia. una ꝓ
uanitate. altera ꝓ ueritate. Et aliquan¬
do ipsa cõmixtio tẽporalis facit. ut qͥdã
ꝑtinentes ad ciuitatẽ babs loniã. admini¬
strent res ꝑtinentes ad ierłm. Et rursus
qͥdã ꝑtinentes ad ierłm: ad ministrent¬

Expanded text:
catis in Jerusalem, et gratiae luce fulgentibus, dicitur: Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Mala ergo civitas ab initio usque in finem currit; et bona civitas mutatione malorum conditur. 8. Et sunt istae duae civitates permixtae interim; in fine separandae: adversus se invicem confligentes; una pro iniquitate, altera pro justitia; una pro vanitate, altera pro veritate. Et aliquando ipsa commixtio temporalis facit, ut quidam pertinentes ad civitatem Babyloniam, administrent res pertinentes ad Jerusalem; et rursum quidam pertinentes ad Jerusa
Abbreviated transcription (Latin):
cator gͦ indebit et irascet᷑. dentibꝰ suis
frendet et tabescet. latet in corde et de¬
git᷑ fronte uenenũ. inseuientibꝰ et indig¬
nantibꝰ ꝓpt̾ea et hic cogitationes eoꝵ dic̃.
honorẽ inqͥt meũ cogitauer̃ repellere.
Non enĩ audent u̾b is ꝓferre qd cogitant.
Optemꝰ illis bene. etiã si optent mala hi¬
dica illos d̾s. decidant ã cogitationibꝰ suiꝰ.
Qa enĩ ilł meliꝰ. qͥd utiliꝰ. quã ut inde cadats
ubi male stant. ut possent ipsi correpti di¬
cere. statuisti pedes meos supͣ petrã: Uerim¬
tam̃ cogita uert̃ honorẽ meũ repellere.
Oñis cont᷑ unũ. an unꝰ cont᷑ om̃s. an om̃s con¬

Expanded text:
is frendet, et tabescet . Latet in corde, et tegitur fronte venenum in saevientibus et indignantibus. Propterea et hic cogitationes eorum dicit, Honorem, inquit, meum cogitaverunt repellere. Non enim audent verbis proferre quod cogitant. Optemus illis bona, etiamsi optant mala. Judica illos, Deus; decidant a cogitationibus suis . Quid enim illis melius, quid utilius, quam ut inde cadant ubi male stant? ut possint ipsi correcti dicere, Statuisti pedes meos supra petram . 6. Verumtamen cogitaverunt honorem meum repellere. Omnes contra unum, an unus cont
Abbreviated transcription (Latin):
ELECTATIO DI¬
UINORU eloqui¬
ors. et dulcedo
intelligendi
uerbi di. ad¬
iuuante ip¬
so qͥdat suaui¬
tatẽ ut t̾ra nr̃a
det fructũ suũ:
&e nos ad loquendũ.
et uos ad audiendũ exhortat᷑. Uideo
uos sine fastidio audire. et gaudeo pa¬
lato cordis ur̃i. a quo id qđ salubre est
ñ respuit᷑. s cũ auiditate ꝑcipit᷑. et uti¬
lit̾ continet᷑. Loquam᷑ gͦ uobis et hodie.
qͣntũ dñs donat de isto psalmo quẽ mͦ can¬
tauimꝰ. litulus eiꝰ ÷ in finẽ ꝓidithun.
psalmꝰ ipsi dd̃. Iã uobis insinuatũ eẽ.
qd̃ sit idithun recolo. Ex int̾pretatio¬
ne eiũ hebreç linguȩ. ut ad nos ꝑue¬
nit. latine dr idithun transiliens
eos. Transilit gͦ iste qui cantat. qͦsdã
qͥs desuꝑ despicit. Uideamꝰ g̃ quoula
transilierit. et quos tͣnsilierit. et ubi
qͣnius qͦsdam transilierit positꝰ sit. de qͦ
spũali quodã et securo loco intueatur
uma. ñ ita respiciens ut cadat. s ut mo¬
ueat qͥ tͣnsiliuit pigros ut sequant᷑. et

Expanded text:
electatio divinorum eloquiorum, et dulcedo intelligendi verbi Dei, adjuvante ipso qui dat suavitatem, ut terra nostra det fructum suum , et nos ad loquendum, et vos ad audiendum exhortatur. Video vos sine fastidio audire, et gaudeo palato cordis vestri, a quo id quod salubre est non respuitur, sed cum aviditate percipitur, et utiliter continetur. Loquamur ergo vobis et hodie, quantum Dominus donat, de isto psalmo quem modo cantavimus. Titulus ejus est, In finem, pro Idithun, Psalmus ipsi David. Jam vobis insinuatum esse quid sit Idithun, recolo. Ex interpretatione enim hebraeae linguae ut ad nos pervenit, latine dicitur Idithun Transiliens eos. Transilit ergo iste qui cantat quosdam, quos desuper despicit. Videamus quousque transilierit, et quos transilierit, et ubi quamvis quosdam transilierit positus sit: de quo spirituali quodam et securo loco intueatur ima; non ita respiciens ut cadat, sed ut moveat qui transilivit pigros ut sequantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ei dic̃. mat̾ syon. dicet ho. et h̃o factꝰ ẽ. inea.
& ipse fundauit eam altissimꝰ. Ille gͦ rex
eiꝰ qui eã fundauit altissimꝰ: ipse in ea
hõ factꝰ.ẽ humillimꝰ. Ipse gͦ ante aduen¬
tũ incarnationis suȩ pͣmi sit quȩdã mem¬
bra sua. post quȩ p̾nunciantia se uentu¬
rũ uenit et ipse conuerus eis. Refer ad
similitudinẽ nascentis illiꝰ: quia manus
ante caput ꝓcedens. & cũ capite ÷ et sub
capite. De xp̃o enĩ dictũ ÷ cũ laudaretur¬
excellentia popłi pͥmi. & dolerent᷑ fra¬
cti rami naturales. Quoꝵs adoptio
inqͥt et testam̃ta & legis constitutio.
quorũ patres. & ex quib xp̃c scd̾m¬

Expanded text:
 et homo factus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus . Ille ergo rex ejus, qui eam fundavit Altissimus; ipse in ea homo factus est humillimus. Ipse ergo ante adventum incarnationis suae praemisit quaedam membra sua, post quae praenuntiantia se venturum venit et ipse, connexus eis. Refer ad similitudinem nascentis illius; quia manus ante caput procedens, et cum capite est, et sub capite. De Christo enim dictum est, cum laudaretuexcellentia populi primi, et dolerentur fracti rami naturales : Quorum adoptio, inquit, et testamenta et Legis constitutio; quorum patres, et ex quibus C
Abbreviated transcription (Latin):
ornie dõ subitiet᷑ anima mea: Aui¬
dierat enĩ. qͥ se exaltat humiliabit᷑.
et qͥ se humiliat exaltabit᷑. Et trepidus
ne tͣnsili.endo suꝑbiret. ñ elat᷑ ex his quȩ
mfra eẽnt. s humilis ex eo qͥ supͣ eẽt tan¬
qͣm minantibꝰ ei ruinã inuidis qͥ eũ tͣn¬
siliisse doluerant: respondet. Nonne d̾o
subitiet᷑ anima mea: Qͥd c̃. qđ mͥ uelu¬
ti tͣnsilienti quęritis laqueos: Insulta¬
tione deicere me uultis. Aut seductio¬
ne deciꝑe. Nunqͥd ita memini supͣ qđ sũ.
ut oblitꝰ sim sub quo sũ : Nonne d̾o subi¬
ciet᷑ anima mea: Quantũ cunq accedã.
quantũcunq ascendã. quantũcunq
tͣnsiliã: sub dõ ero ñ contͣ dm. Securus

Expanded text:
o subjicietur anima mea? Audierat enim, Qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur : et trepidus ne transiliendo superbiret, non elatus ex his quae infra essent, sed humilis ex eo qui supra esset; tanquam minantibus ei ruinam invidis qui eum transilivisse doluerant, respondit, Nonne Deo subjicietur anima mea? Quid est quod mihi veluti transilienti quaeritis laqueos? Insultatione dejicere me vultis, aut seductione decipere. Numquid ita memini supra quod sum, ut oblitus sim sub quo sum? Nonne Deo subjecta erit anima mea? Quantumcumque accedam, quantumcumque ascendam, quantumcumque transiliam, sub Deo ero, non contra Deum. Securus