comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tcũ uiro in nocente in nocens eris: et
unelecto electꝰ eris &cũ ꝑuerso subuer¬
iais Reuera ut cognosceretur ingens
ndũ qđ tã crebro monebat᷑ eẽ fugiendũ:
qua ppt̃studiosissime quera mꝰgloriosũ
omis: Aptũq colligiũ qđ nos uirtutib:
sidiat & desiderio diuinȩ caritatis ac¬
eidut: Nein retributionem alox me¬
lo iungamur pessimis qui collegiũ hic
uere uoluimꝰ cũ malignis: qđ sidili¬
pitius ꝑscrutemur. nequantita sipsi
mumeri uacat: Nãquinq porticosscimꝰ
fuisse salamonis ubi periclitantiũ turba
languebat : euanglica nob̵ designat
auctoritas. qui calculus quinquies inse:
reductꝰ inuicesim a quita suma ꝓgredit᷑
ut sic corda fideliũ pscdmustius abrsso
recrehentur: sic̃ in illis posticib: iacen¬
tiũ ꝓpatica& piscinȩ lauacro. egracor.¬
pora sanabantur: Expł. psł.xN.
mine latius indicatur : Nãcũ sicul
apud patrẽsuũ ẽ unctꝰ in regẽ : uerũ
hictitulus deipsaunctione ñ loquit᷑

Expanded text:
et cum viro innocente innocens eris, et cum electo electus eris, et cum perverso subverteris . Revera ut cognosceretur ingens malum, quod tam crebro monebatur esse fugiendum. Quapropter studiose quaeramus gloriosum nimis aptumque collegium, quod nos virtutibus erudiat, et desiderio divinae charitatis accendat, ne in retributione 88 malorum merito jungamur pessimis, qui collegium hic habere voluimus cum malignis. Quod si diligentius perscrutemur, nec quantitas ipsius numeri vacat. Nam quinque porticus fuisse Salomonis, in quibus periclitantium turba languebat, evangelica nobis designat auctoritas . Qui calculus quinquies in se reductus, in vicesima quinta summa progreditur, ut sic corda fidelium psalmi istius abysso recreentur, sicut in illis porticibus jacentium probaticae piscinae lavacro aegra corpora sanabantur. EXPOSITIO IN Pmine latius indicatur . Nam cum Saul apud patrem suum est unctus in regem. Verum hic titulus de ipsa unctione non loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ p̃sentia cũ eũ ab in imicis sus sue
carnalib: siue spĩticlib constat ee ll¬
nctũ: caput meũ benementis ocal
uidemur accipere quereuera cin
nr̃m ẽ quo uegetante possum com¬
neri : Nãplerũq illud dicimꝰ capud
qđ eminere mons trat᷑ suꝑinimicos
tiosos significat app&itus suprapo
mens nrã decent̃ eriguntur quioda
diui nobeneficio pura seruatur:¬
p̃senti se cognouerat accepisse. po
gcudiũ suũ mirabili narrationeds¬
cribit. Circuibo dic̃. hoc ẽ ianimor¬
scrutabor qua potentia cȩlos sun
stellas fundauerit maria detera¬
uerit terra stabilierit totũ ꝗ ma
uaria uistutũ lacud e compleuert ta
hȩc omã animo circũierit im molo

Expanded text:
sentia, cum eum ab inimicis suis, sive carnalibus, sive spiritualibus constat esse liberatum. Caput meum, bene mentis oculum videmur accipere, qui revera caput nostrum est, quo vegetante possumus contueri. Nam plerumque illud dicimus caput, quod eminere monstratur. Super inimicos, vitiosos significat appetitus, supra quos mens nostra decenter erigitur, quando divino beneficio pura servaturo et in praesenti se cognoverat accepisse, nunc gaudium suum mirabili narratione describit. Circumibo dicit, hoc est animo perscrutabor qua potentia coelos fecerit, stellas fundaverit, maria determinaverit, terram stabiliverit, totumque mundum varia virtutum laude compleverit. Et cum haec omnia animo circumiver
Abbreviated transcription (Latin):
guine p̃cioso liberũ redde qul
solutus ẽ mundus qui peccatis tent¬
batur obnoxius: et misereremei
grauit̃ seuientes angustias. hodos
uir catholicus prositet᷑ qua pescis
mobilis ꝑdurauit quilic& in pos¬
nis tribulationib: fluctu et inpub
fide inescit quib lib& nec essitatib
cõmoueri: poss̃ ent̃ tades ethis ie¬
ler hocdicere dequib ipsedñ tab¬

Expanded text:
guine pretioso liberum redde, quo guine pretioso liberum redde, quo absolutus est mundus, qui peccatis tenebatur obnoxius. Et miserere meigraviter saevientes angustias, hoc bene vir catholicus profitetur, quia pes ejus immobilis perduravit; qui licet importunis tribulationibus fluctuet, in parte fidei nescit quibuslibet necessitatibus commoveri. Possunt enim tales, et his similes hoc dicere, de quibus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
quissimas actiones: Manꝰ enĩ nr̃ae
significant gener cles operationes
quasgerimꝰ in hacluce degentes :
Hic dextera specialit̃ iudicis uena¬
litatẽ pronunciat quã ideo dicit :¬
Repl&ã cẽmunerib: qđ multarũ
pecuni arũ elation egrauatasit: et¬
considera qđ hic acupientes iudi¬
ces uniuersalit̃ ex secratur: Nam
& qui iustitiã uendit munerib: dex¬
terã repl&. et quinocentes ebsoluit.
idem suã dexterã munerũ accepti¬
one cõpleuit: Sicutrũq ut arbi¬
tror aduirũ sungunũ congracnto
tiã mecc̃ ingressussum. redime meet
serere mei:
Echema sincrisis ẽ cũ causam suo
quis cb aduersarus ntitur efficer
meliorem : nãcũ illi accipiende fls¬
lacit̃ gcud econt dexterã suã mure¬
rib: fuis se cõpl&am sedic̃adimo¬
centi& introisse diuitias: Ingtsa
enĩ inthesauros spĩtales multout¬
rius se consolatus ẽĩ quã illi suꝑno
danis diuitiis guidere potuisseit
Redi memead ẽ cduentus tuis c¬

Expanded text:
quissimas actiones. Manus enim nostrae quissimas actiones. Manus enim nostrae significant generales operationes, quas gerimus in hac luce degentes. Hic dextera specialiter judicis venalitatem pronuntiat, quam ideo dicit repletam esse muneribus: quod multarum pecuniarum oblatione gravata sit. Etconsidera quod haec accipientes judices universaliter exsecratur. Nam et qui justitiam vendit, muneribus dexteram replet; et qui nocentes absolvit, idem suam dexteram munerum acceptione complevit. Sic utrumque, ut arbitror, ad virum sangntia mea ingressus sum: redime me, et miserere mei. Schema syncrisis est, cum causam suam quis ab adversariis suis nititur efficere meliorem. Nam cum illi accipiendo fallaciter gaudeant dexteram suam muneribus fuisse completam, se dicit ad innocentiae introisse divitias. Ingressus enim in thesauros spirituales multo verius se consolatus est, quam illi super mundanis divitiis gaudere potuissent. Redime me, id est adventus tui san
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimã qualitatẽ quib: cuncta
latione in p̃cũ sc̃itate. in xp̃iani ppłi
humillima deuotione. Priusenĩ
de uniuersali dixit eccła : Neunc
uenit cdscũs in quib: gła dĩ habitare
cognoscit᷑: De quib cpłs dic̃ : tem¬
plũ enĩ dĩ scm̃ ẽ. qđ estisuos: dicen¬
do enĩ habitationis locũ. humani
pectoris significauit archanum
mirabiliter subiungens gloriȩ tuȩ
quia ubicũq habitat gloria ẽ: glo¬
riosũ enĩ efficit quicquid in habitare
dignat᷑ & abhospitis merito crescit
pereat infuturo iudicio cũ quib hic
cõmunẽ ñ habuit actionem: meri¬
to enĩub eis ibi se sequestraripaiit. T
aquib hc seipse diuisit: Sangui¬
nũ enĩuiri s̃ qui carnalit̃ uiuunt &
nulliciussa cȩlestia concupiscunt :
Pereunt ergo tales defutura hieru¬
sulẽ qui ꝓsua impi& ate dũnandi s̃ :¬
In quorxmanib iniqͥtater r̃ dextera
eoꝵ repleta ẽ muneribus:
ponit qͥ sunt uiri sanguinũ in
quorũ consu&udin e uidemꝰ eẽ ne¬

Expanded text:
ualitatem, in quibus cuncta latione, in precum sanctitate, in Christiani populi humillima devotione. Prius enim de universali dixit Ecclesia, nunc venit ad sanctos, in quibus gloria Dei habitare cognoscitur: de quibus Apostolus dicit: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Dicendo enim habitationis locum, humani pectoris significavit arcanum; mirabiliter subjungens, gloriae tuae, quia ubicunque habitat, gloria est. Gloriosum enim efficit quidquid inhabitare dignatur, et ab hospitis merito crescit pereat in futuro judicio, cum quibus hic communem non habuit actionem. Merito enim ab eis ibi se sequestrari petiit, a quibus hic se ipse divisit. Sanguinum enim viri sunt, qui carnaliter vivunt, et nulla jussa coelestia concupiscunt. Pereunt ergo tales de futura Jerusalem, qui pro sua impietate damnandi sdextera eorum repleta est muneribus. Exponit qui sunt viri sanguinum, in quorum consuetudine videmus esse ne
Abbreviated transcription (Latin):
p̃beri. ꝓtegiaũt abõni m&u pericu¬
loq liberar : In abscondito tubna¬
culi suidix̃ id ẽ indiuinitatis secre¬
to ad qđ semꝑ deuoti animꝰfestina¬
bat dũ ibi sibi eẽ uidehat᷑. ubi eiꝰ
intentio ꝑdurcbat Qdacut̃ dic̃¬

Expanded text:
praeberi; protegi autem, ab omni metu pericupraeberi; protegi autem, ab omni metu periculoque liberari. In abscondito tabernaculi sui, dicit, id est in Divinitatis secreto, ad quod semper devotus animus festinabat, dum ibi sibi esse videbatur, ubi ejus intentio perdurabat. Quod autem dic
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ p̃liũ m&uere debuit quiticdise
munitione uallicuit: Quȩ soñ ciui.¬
tates similes quaes̃ exercit fortiores quã
habitare in domo dnĩ ubi nihil huma¬
nũ nibil diabolicũ certũ ẽ ꝑtimesci
& hoc ñ paruo tem̃pr sed omnib: dieb
uitȩmeae: quando rogometuat cui
luntatẽ dnĩ qui p̃cepta eiꝰ intellogit
qui puritati ipsius tota semente sub:¬
diderit: Proph&a enĩ postulat ꝓtegar
mam̃tũ fidei et inuictũ robor defer¬
sionis accipitur: Ad illud enĩ ꝑue¬
nerat  nĩ uirtute qđ ad huc ñ uide¬
Iersu hunc pcculo diligentiui ꝑ¬
scrutemur at itaq qm̃ abscondit
meintab naculo suo indic malore sig¬
nificansillud tempꝰ quaendo sauleꝑ
sequente multis locis ꝑsqualentes spe¬
luncas &montiũ secr& alatitabat:
Qdilli reuera tab naculũ fuit quia
mens ipsius nũ quã ardigionis pietate
discessit: sequit᷑: protexttme in abs¬
conditotabnaculi sui Superius
dix̃ ubscondit nunc dic̃ ꝓtexit:
Abscondi est : querentiũ oculis ñ

Expanded text:
lium metuere debuit, quitali se munitione vallavit. Quae sunt enim civitates similes, qui sunt exercitus fortiores, quam habitare in domo Domini, ubi nihil humanum, nihil diabolicum certum est pertimesci? Et hoc non parvo tempore, sed omnibus diebus vitae suae. Quando, rogo, metuat, cui luntatem Domini, qui praecepta ejus intelligit, qui puritati ipsius tota se mente subdiderit. Propheta enim postulat protegi a mamentum fidei, et invictum robur defensionis accipitur. Ad illud enim pervenerat animi virtute, quod adhuc non videhunc paulo diligentius perscrutemur. Ait enim: Quoniam abscondit me in tabernaculo suo in die malorum, significans illud tempus quando Saule persequente multis locis per squalentes speluncas et montium secreta latitabat. Quod illi revera tabernaculum fuit, quia mens ipsius nunquam a religionis pietate discessit. Sequitur, protexit me in abscondito tabernaculi sui. Superius dixit, abscondit; nunc dicit, protexit. Abscondi est quaerentium oculis non
Abbreviated transcription (Latin):
lntia cesticmine: sic̃ superius dix̃
milulationib dilactistimihi &res
piciendũ qđ &isteuersus sic hab& in ca¬
pite sic̃ ille prior quȩ figura dicitur
anuphora quotiens unũ uerbũ ꝑ cõma¬
tũ principiarep&it᷑ qđ & in capite psal¬
mi constat effectũ. idest dnĩ dñs:¬
Sunũ peti adnõ hanc requiram
Unã sem quidem p&isse sedic̃ cdño
quã exponit inferius : sed uideccmꝰ
si unã & ñ magis omã calculo quidẽ sin¬
gulcris ẽ sed rerũ utilitate numerosce
angusta p̃catio lictũ p̃miũ breuit̃ que¬
rit᷑ sed grandite rompecrat᷑: bonore
ergomosẽ domũ dnĩ solã expetere.
in quabona om̃a continent᷑ : Mali aut̃
t̃rena uoluptate discissidũ scnitatẽ
corporis p&unt. cũ diuitias dep̃cant᷑
cũ inimic orũ deiectione expostulant.
petendo fatigient᷑ & int̃dũ peritura
omnib dieb: uitem eȩ. ut uideã uoluntatẽ

Expanded text:
ta certamine, sicut superius dixit: In tribulationibus dilatasti mihi . Et respiciendum quod et iste versus sic habet in capite, 89 sicut ille prior. Quae figura dicitur anaphora, quoties unum verbum per commatum principia repetitur; quod et in capite psalmi constat effectum, id est, DominusUnam petii a Domino, hanc requiram. Unam rem quidem petiisse se dicit a Domino, quam exponit inferius. Sed videamus si unam, et non magis omnia. Calculo quidem singularis est, sed rerum utilitate numerosa; angusta precatio, latum praemium; breviter quaeritur, sed granditer impetratur. Bonorum ergo mos est domum Domini solam expetere, in qua Bona omnia continentur. Mali autem terrena voluntate discissi, dum sanitatem corporis petunt, cum divitias precantur, cum inimicorum dejectiones expostulant, petendo fatigantur, et interdum peritura omnibus diebus vitae meae: ut videam vol
Abbreviated transcription (Latin):
÷. quisrgo timorerit quando potus
illcadunt qui in pugnare uidebant᷑ ÷
casequent̃ aeut̃ uorba ĩ posita: prius
pa infirmari p̃cadere et intuere.
q̃ hic fideliũ. beneficia breuit̃ex po¬
fest᷑ ut ñ illiqui passionib p̃munt᷑
sdilli magis corruant qui in nocentũ
sogunẽ d euorcre festinunt :¬

Expanded text:
o potius illi cadunt, qui impugnare videbantur? Consequenter autem verba sunt posita; prius fuit infirmari, post cadere. Et intuere quoniam hic fidelium beneficia breviter exponuntur, ut non illi qui passionibus premuntur, sed illi magis corruant qui innocentium sanguinem devorare festinant
Abbreviated transcription (Latin):
ppla alxs exultat decora mẽphasim
uest exagenetionẽ faciens ut si aduer¬
usipsũ solũ castrore coeatmultitudo
fablitas m̃tis ei ñ debecet cõmoueri
didetnt homines plurimorũ obpug¬
natione terreri : Castrac enĩ uadida
manitio ẽ quã expugnare facilenon
ptest imp&is inruentis. sed hȩc omnia
sli dic̃ eẽ contẽtibilia cũucell&r au¬
tlutione diuina : si exsurgat in me
qlim: in hoc ego spertibo:
otueritnt castra consistere & in p̃lia
ñ cobire : Sednunc ipsũ seuũ certam̃
addic̃ ut nibil eorũ m&uere uideret᷑
nȩ t̃ribilia puttit humanitas : si ex¬
sogat id ẽ si subita in meconcestatio
qus seruens ꝓcellac ꝓsilact in copotius
pmbo uictorium: In plus enĩ con¬
catis ła uincentis semꝑcippcorer&¬

Expanded text:
laetus exsultat, decoram emphasim, id est exaggerationem faciens, ut si adversus ipsum solum castrorum coeat multitudo, stabilitas mentis ejus non debeat commoveri, dum soleant homines plurimorum oppugnatione terreri. Castra enim valida munitio est, quam expugnare facile non potest impetus irruentis. Sed haec omnia sibi dicit esse contemptibilia, cum valletur auxiliatione divina. Vers. 5. Si exsurgat in me praelium, in hoc ego sperabo. Potuerant castra consistere, et in praelia non coire. Sed nunc ipsum saevum certamen adjicit, ut nihil eorum metuere videretur quae terribilia putat humanitas. Si exsurgat, id est si subita in me concertatio, quasi fervens procella prosiliat, in eo potius sperabo victoriam. In praeliis enim concitatis gloria vincenti
Abbreviated transcription (Latin):
der̃ : Hos tresuersus paculo solliciti¬
us audiamꝰ: Snt enĩ mugne argu¬
m̃tationis formula conp̃hensi. Quã
greci enthi  ema laetini ex secutiones
uł cb ꝓbationss uocare maluer̃: hoc
argum̃tũ utimur. quotiens rẽdequa
agit᷑ ȩ xẽplũ celiquid ꝓbare ẽtendimꝰ:
Exusa enĩ hicꝓposita ẽ in uno semis
uersiculo. Dixenĩ dñs in lumina
tiomec & salus meiquẽti mebo: dñs
desensor uitȩmeȩ a quo trepid abos
inclio semis & uno uersiculo subiunx̃
exẽplũ ÷ quia minime trepidare
debuiss& quan do illimagis caduNt
qui ꝑsequi pbabant᷑: Ait enĩ. dũ
ad ꝓpicont supmenocentes utedant car¬
nes meccs: Quitribulaent meinimici¬

Expanded text:
derunt. Hos tres versus paulo sollicitius audiamus, sunt enim magnae argumentationis formula comprehensi, quam Graeci epichirema, Latini exsecutiones vel approbationes vocare maluerunt. Hoc argumento utimur quoties rem de qua agitur per exemplum aliquod probare contendimus. Causa enim hic proposita est in uno et semi vertio mea et salus mea, quem timebo? Dominus defensor vitae meae, a quo trepidabo? In alio semis et uno versiculo subjunxit exemplum, quia minime trepidare debuisset, quando illi magis cadunt qui persequi probabantur. Ait enim: Dum appropiant super me nocentes, ut edant carnes meas. Qui tribulant me
Abbreviated transcription (Latin):
antaturũ asserit quia ꝑ uniuersũ mun¬
dũ nom̃ constat eẽ catholicũ :
Ionsideremꝰ qualẽ nob̵ formã uitȩ re¬
Vligiosusiste tradiderit : dic̃ enĩ: ideo
schicuitasse pessimos. ne in iudiciodnĩ
ũ malis possit eẽ sociatu s: Admonens
et iniquoꝵ consortia fugientes fidelib:¬

Expanded text:
iversum mundum nomen constat esse catholicum. Consideremus qualem nobis formam vitae religiosus iste tradiderit. Dicit enim ideo se hic vitasse pessimos, ne in judicio Domini cum malis possit esse sociatus, admonens ut iniquorum consortia fugientes, fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
piendis eẽ ñ dubiũ estaeddidit :
edant carnes mecis : Truculemiũs
quoꝵ hic uota pandunt᷑ quiñ soluie¬
tinguere fed&ia auiditate furons
ipsas quoq humanas carnes cupun
cslidelit̃ deuorare. etideo inonis
tanto feritas ꝓdit᷑ ut liberations
grã duplicit̃ adicc̃: quitribila

Expanded text:
n dubium est. Addidit: edant carnes meas. Truculentium inimicorum hic vota panduntur, qui non solum exstinguere, sed etiam aviditate furoris, ipsas quoque humanas carnes cupiunt crudeliter devorare. Et ideo inimicorum tanta feritas proditur, ut liberationis gratia duplicetur. Adjecit: Qu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ nos iubat liuidare quando ddito¬
tescũ sumaacunditate gr̃as sefer
conterdimꝰ diximꝰ superius alia
cantare. aliud pslinũ dicere
ret̃ solu uoce laudes canere ꝓseleꝰ
dicere bonis operib gładm̃ p̃dicas¬

Expanded text:
 nos juvat laudare: quando delectantes cum summa jucunditate gratias referre contendimus. Diximus superius aliud esse cantare, aliud psalmum dicere. Cantare est sola voce laudes canere; psalmum dicere, bonis operibus gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Prouectus adcȩlestia ideo illud spĩ¬
tale animo circuibit cltare ut cum¬
tantũ dominicelaudis audir& for¬
cognouiss& marrar& ppłis uniuersa
mirabilia quae hodiȩ in scãrũ cde¬
bratione missarũ beata canit ȩcđa :
Heictissimꝰ ille quẽ diximꝰ secun¬
Odũ modũ orationis ingreditur.
supplicans ut cũ decorẽ domꝰ dnĩdi¬
lexerit illis qui ab eodẽ cliems nul¬

Expanded text:
Provectus ad coelestia ideo illud spirituali animo circumibat altare, ut concentum dominicae laudis audiret. Forcognovisset, narraret populis universa mirabilia quae hodieque in sanctarum celebratione missarum Beatissimus ille quem diximus, secundum modum orationis ingreditur, supplicans ut, cum decorem domus Domini dilexerit, illis qui ab eodem alieni sunt nul
Abbreviated transcription (Latin):
fcunt obȩlientes: nã quotiens plurali
numero dicunt᷑ ȩcđae mundi istius xp̃ia¬
n populi significant᷑ qui dediuersis gen¬
tib ꝓbant᷑ eẽ collecti: fiutura ẽ enĩ una
a ꝑfeita hierus alẽ quȩ malo sequestra¬
tione purgabit᷑ : Dictuir ergo: beat iste

Expanded text:
faciunt obedientes. Nam quoties plurali numero dicuntur ecclesiae, mundi istius Christiani populi significantur, qui de diversis gentibus probantur esse collecti. Futura est enim una et perfecta Jerusalem, quae malorum sequestratione purgabitur. Dicit ergo beat
Abbreviated transcription (Latin):
paratus ẽ diabolo & angelis eius
& illud uermes eorũ ñ moriunt
& ignẽ eorũ ñ exting̃. Non enĩ
hic loca torm̃torũ negett pecca¬
torib dari sed ꝑqualitates opes
suorũ eos dic̃ eẽ torquendos
sentiamꝰ ergo locũ peccatorum
supplicus eẽ p̃paratũ intellegan
extrinsecus poenale malũ qđ sie¬
leractis legimꝰ inminere . Nãis
ut reuertt cognoscamꝰ beatitud¬
nt̃ adamnationib: quib: dã t̃mi¬
nis et̃ diuisam. Recordemus
diuitem oculos subsleuasse. po¬
perẽq lazarum in sinu abrab

Expanded text:
paratus est diabolo et angelis ejus paratus est diabolo et angelis ejus , et illud: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur ? Non enim hic loca tormentorum negat peccatoribus dari, sed per qualitates operum suorum eos dicit esse torquendos. Sentiamus ergo locum peccatorum suppliciis esse praeparatum: intelligamus extrinsecus poenale malum, quod sceleratis legimus Imminere. Nam ut revera cognoscamus beatitudinem a damnationibus quibusdam terminis esse divisam, recordemur divitem oculos sublevasse, pauperemque Lazarum in sinu Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
eranimis & ab soluta sententia
qm̃ tunc manifestae cognoscit᷑
dns iudicia facere quandopeccato¬
rib: dabitur aana cruciatione tor
queri : hic enĩ quȩ s eis libera scelera
relinqui creduntur forsitan in pu¬
nita. sed ubi: dies ille manifestatio¬
nis aduenerit & throno maiesta¬
tis suȩ dñs saluator in sederit:
Tunc generalit̃ agnoscitur opera¬
re iudicia sua quando humanũ
geñ siue ansinistrissiuea dex¬
tris ei fuerit arbitrio segregatũ
Hoc ẽ enĩ iudicia uere facere um¬
uscuiꝰq: merita sine uliqua con¬
fusione discernere. Sequitur
fententia e huius aꝑta decdarato
dic̃ enĩ unde cogno scit᷑ dnm̃ uere
iudicia facere scilic& quando
nexuosis operib suis peccator
ad stringit᷑ & secundũ actuum
qualitatẽ dignã recipit ultionẽ
Nã sensus ille omnino uit andust̃
qͥ putat peccatorẽ sola delictorĩ
suorũ recordationẽ cruciandũ.
Nã si hoc tantũ sufficer& quare
dicer&ur ite inignẽ u&nuĩ. qui

Expanded text:
vera nimis et absoluta sententia; vera nimis et absoluta sententia; quoniam tunc manifeste cognoscetur Dominus judicia facere, quando peccatoribus dabitur aeterna cruciationqueri: hic enim, quia sunt eis libera scelera, relinqui creduntur forsitan impunita; sed ubi dies ille manifestationis advenerit, et throno majestatis suae Dominus salvator insederit, tunc generaliter agnoscetur operari judicia sua, quando humanum genus, sive a sinistris, sive a dextris ejus fuerit arbitrio segregatum: hoc est enim judicia vere facere, uniuscujusque merita sine aliqua confusione discernere. Sequitur sententiae hujus aperta declaratio. Dicit enim unde cognoscitur Dominus vere judicia facere, scilicet quando nexuosis operibus suis peccator astringitur, et secundum actuum qualitatem dignam recipit ultionem. Nam sensus ille omnino vitandus est, qui putat peccatorem sola delictorum suorum recordatione cruciandum. Nam si hoc tantum sufficeret, quare diceretur: Ite in ignem aeternum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
r&ributio peccatorũ potent̃
exponitur que propria unuf¬
quisq iniquitate torquitur . Infixas
enĩ dic̃gentes quaetimored nõ ñ te¬
nent᷑. sed quib: dã clauis peccatoꝵx
ꝓbant᷑ eẽ confixe ut ñ seualeant
excutere quasdura uident᷑ ligami¬
na cohibere. qđ ad iuda eos non in¬
ꝓbe dicimꝰ ꝑtinere ut ita sint malis
suis ad fixi. quẽ cad modũ incruce
clauis dnm infigere decreuerunt.
Laqueũ uero occultauer̃ quantũ
ad eorũ dicit᷑ uotũ. Nã xpõ celatũ
eẽ nil potuit. qui passionẽ suã in¬
munera denuntiatione p̃dix̃: Con¬
p̃hensus ẽ peseorũ ꝑseuerauit in
m& aphora laquei. quẽ superius dix̃
Conp̃hensus enĩ illos dicimꝰ. quos cap¬
tio nodosa constringit. pes autẽ
significat gressus animi. & desideriũ
prauum qđ eos ambulare fec̃ aduiti¬
um. sic̃ sel amon in ꝓuerbiis dic̃
pedes eorũ in malitiã currunt & ue
cognosc& dñs iudicia faciens in operib manũu
suarũ c̃p̃hensus ẽ peccator:

Expanded text:
utio peccatorum potenter exponitur: quia propria unusquisque iniquitate torquetur. Infixas enim dicit gentes, quae timore Domini non tenentur: sed quibusdam clavis peccatorum probantur esse confixae, ut se non valeant excutere, quas dura videntur ligamina cohibere. Quod ad Judaeos non improbe dicimus pertinere, ut ita sint malis suis affixi, quemadmodum in cruce clavis Dominum infigere decreverunt. Laqueum vero occultaverunt, quantum ad eorum dicitur votum; nam Christo celatum esse nil potuit, qui passionem suam innumera denuntiatione praedixit. Comprehensus est per eorum. Perseveravit in metaphora laquei, quem superius dixit. Comprehensos enim illos dicimus, quos captio nodosa constringit. Pes autem significat gressus animi, et desiderium pravum, quod eos ambulare facit ad vitium; sicut Salomon in Proverbiis dicit: Pedes eCognoscetur Dominus judicia faciens, in operibus manuum suarum comprehensus est peccator,
Abbreviated transcription (Latin):
Inconuertendo mimi cũ meũ retror¬
sum in firma bunt᷑ et perislent a faciȩtue
uãuis multos inimicos habuerit
ten& hic modo solẽ conuenient̃ ad¬
uestimꝰ. R&rorsũ enĩ dix̃ quȩ ñ po¬
tuit obtinere qđ uoluit. sed magis
quanto ille nequit̃ ꝑ sequebat᷑ tanto
iste tolerando in ꝓbũ iustior appare¬
bit & cũ prius in imicũ numero di¬
xerit singulari hic dic̃ infirmabunt᷑
quia rex ꝑsequutorerat qͥ uolunta¬
tes suas multis facmulantib: exere¬
bat. quec ꝓpt̃ congruedictũ ẽ in¬
firmabunt᷑ quia diuoluntate
om̃s in efficaces generalit̃ extiter̃
& perient a faci&ua. Dũ ergo adte
deuotam̃te configio iniquusen ĩ
ante faciẽ id ẽ ante grãm eiꝰ non
uenit quii ꝑsequit᷑ in nocentem:¬
em̃ fecisti cidiciũ m̃m & causã metĩ
sedes suꝑ thironũ qͥ uidicas eqͥtatem
ũ duo exdiuersa paste confli¬
gunt. necesse ẽ unũ offendere
cũ alterũ contigerit obtinere . pro¬
bat̃ ergo ꝓph&iȩ causaodiũ fuisse

Expanded text:
In convertendo inimicum meum retrorsum, infirmabuntur et perient a facie tua. Quamvis multos inimicos habuerit, tamen hic modo Saulem convenienter advertimus. Retrorsum enim dixit, quia non potuit obtinere quod voluit; sed magis quanto ille nequiter persequebatur, tanto iste tolerando improbum justior apparebat. Et cum prius inimicum dixerit numero singulari, hic dicit infirmabuntur: quia rex persecutor erat, qui voluntates suas multis famulantibus exerebat. Quapropter congrue dictum est infirmabuntur, quia Dei voluntate omnes inefficaces generaliter exstiterunt. Et perient a facie tua, dum ego ad te devota mente confugio. Iniquus enim ante faciem tuam, id est ante gratiam tuam, non venit, quia persequitur innocentemfecisti judicium meum et causam meam: sedes super thronum qui judicas aequitatem. Cum duo ex diversa parte confligunt, necesse est unum offendere, cum alterum contigerit obtinere. Probata ergo prophetae causa, odium fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
& qđ dicitur ds̃ sed ista illi pfi¬
ciunt cadruincẽ. in ritat enim
uerũ dnm̃ ut sedsus ds̃ flammis
ultricib addicatur. Secundũ¬
multitudinem ire sue ñ inquir&. non ẽ
dñs in conspestu eiusi
nexponenda uoluntate anti¬
Ixp̃i ꝑseuerat quia secundũ pec¬
cata sua dn: ñ requir&. Dicen¬
do enĩ secundũ multitudinem
iresuae: ostendit omnia illum
turbulenta crudelia quie fac¬
turũ uerum istius nequitiae
reddita ẽ causa conueniens
quae inconspectu suo non ha¬
b& dm̃. Oquã profunda ceci¬
tas ẽ dm̃ ante oculos ñ habere
Nã siultimum malũ creditur
solis lumina ñuidere: Nonne
cepud suꝑbos inferna patiunt᷑
qui auctorem sacri luminis psua
minime cecitat̾e respiciunt :
De ipso quoq: nequissimo da¬
nihel ꝓph&a testatur dicens.
& extoll& rex ud uersus omnẽ
dm̃ & magnisicabit᷑ suꝑ omnẽ dm̃¬

Expanded text:
et quod dicitur Deus . Sed ista illi proficiunt ad ruinam; irritat enim verum Dominum, ut falsus deus flammis ultricibus addicatur. Vemultitudinem irae suae non inquiret. Non est Deus in conspectu ejus. In exponenda voluntate Antichristi perseverat: quia secundum peccata sua Dominum non requiret. Dicendo enim secundum multitudinem irae suae, ostendit omnia illum turbulenta crudeliaque facturum. Verum istius nequitiae reddita est causa conveniens, quia in conspectu suo non habet Deum. O quam profunda caecitas est, Deum ante oculos non habere! Nam si ultimum malum creditur solis lumina non videre, nonne apud superos inferna patiuntur, qui auctorem sacri luminis pro sua minime caecitate respiciunt? De ipso quoque nequissimo Daniel propheta testatur dicens: Et extolletur rex adversus omnem Deum, et magnificabitur super omnem D
Abbreviated transcription (Latin):
sule nouit ec̃ casurũ & auidi
ẽ humiliatendit . Vn se excltan¬
dõ potius eẽ confidit. Sedistis
opus ac suꝑbis ꝓuenit illa dcc̃natio
idebitis poenis quasi quib: dã
dnos ad p̃hendatur neillos in lu¬
im ꝓderedebeat. quiten ebrosis
cab: contra dunt᷑ dr̃ bonȩ quan¬
us orror est timere qua e ñ ua¬
m̃ effugire. sed dona hicilla
dise quȩ tuo p̃cepto iubemur

Expanded text:
facile novit esse casurum; et avidius facile novit esse casurum; et avidius ad humilia tendit, unde se exaltandum potius esse confidit. Sed istis impiis ac superbis provenit illa damnatio, ut debitis poenis, quasi quibusdam uncis apprehendantur: ne illos in lucem prodire liceat, qui tenebrosis actibus contraduntur. Deus bone, quantus horror est timere quae non valemus effugere! sed dona hic illa odisse, quae tuo praecepto jubemur
Abbreviated transcription (Latin):
Init ud quastũ membrũ ubi
tẽporis illius mala ꝑtractan
ad flictorũ consideratione
dñodic̃ more infirmitatis
humane cur recessisti longe
Non qđ ille locũ derelinqua
& cedaliud spatiũ tranferat᷑
quec ubiq totus ẽ. sed quass
recessisse credit᷑. Cũ subuem¬
re tardauerit. sed dũ supe¬
rius dixerit. qm̃ ñ derelin¬
ques querentes tednẽ: hic
sequit᷑. Dispicis in opostuni¬
tatib sed illud constat dictũ
ueracit̃. & definitiue. Istud
aut̃ progem̃tiũ anxi&ate.
prolcctũ est. Dispici enĩnos
credimꝰ si uł minimo tẽpore
differamus. sed ille tunc ma¬
gis uberius prestat cũ magne
patientiae nob̵ solictia sub¬
tudiosius ẽ hȩc sententa
ꝑscrutanda neput &us
exinde iustus uri quȩ per¬
cator inisto sđo uid&ur exto¬
li sed sic potius intellegendũ
Suꝑbit impius cũ se effectu
malignȩ uoluntatis expli¬
urat. Tunc magis pauꝑ adstudi¬
um uistutis accendit᷑ quia dũ ui¬
anti peccatori nimis exaltatũ.

Expanded text:
mbrum: ubi temporis illius mala pertractans, afflictorum consideratione Domino dicit more infirmitatis humanae: Cur recessisti longe? non quod ille locum derelinquat, et ad aliud spatium transferatur qui ubique totus est, sed quasi recessisse creditur, cum subvenire tardaverit. Sed dum superius dixerit: Quoniam non derelinques quaerentes te, Domine, hic sequitur, despicis in opportunitatibus; sed illud constat dictum veraciter et definitive, istud autem pro gementium anxietate prolatum est. Despici enim nos credimus, si vel minimo tempore differamur; sed ille tunc magis uberius praestat, cum magnae patientiae nobis solatia subStudiosius est haec sententia perscrutanda: ne putetur exinde justus uri, quia peccator in isto saeculo videtur extolli. Sed sic potius intelligendum est, superbit impius, cum effectum malignae voluntatis expleverit. Tunc magis pauper ad studium virtutis accenditur, quia dum viderit peccatorem nimis exaltatum,
Abbreviated transcription (Latin):
patientia pauperũ non peribit in finem
idens proph&a in hocmundo
diu̾itib dispectui eẽ pauperes. &
obliuioni crudelissime deputari.
infinem scłi quando dnr ad iudi¬
candũ uenerit mundũ. Pauperes
ñ dic̃ eẽ contemnendos. sed tumc
magis memoriã dnĩ illos uenire
quando diuites huiussđłi a regnieiꝰ
munerib: excludunt᷑ & quare
illi pauperes ad nõ cõmemorent᷑
exponit. Dic̃ enĩ. patientia pau¬
perũ quae fidelissimꝰ coronat.
Nã si quib lib& erũnis desit pati¬
entia. anima ñ potest eẽ ꝑfecta.
qua propt̃ patientia ẽ int̃anixias
tribulationes scłi usq ad finẽ mor¬
tis intimore dnĩ gractiarũ actio
iugit̃ obseruata. sic̃ dñs in eugło
dic̃: In patientia ur̃a possed ebi¬
tis animas urãs cuiꝰ rei tanta uir

Expanded text:
peribit in finem. Videns propheta in hoc mundo divitibus despectui esse pauperes, et oblivioni crudelissimae deputari, in finem saeculi, quando Dominus ad judicandum venerit mundum, pauperes 40 non dicit esse contemnendos; sed tunc magis in memoriam Domini illos venire, quando divites hujus saeculi a regni ejus muneribus excluduntur. Et quaommemorentur exponit. Dicit enim, patientia pauperum, quae fidelissimos coronat; nam si quibuslibet aerumnis desit patientia, anima non potest esse perfecta. Quapropter patientia est inter anxias tribulationes saeculi usque ad finem mortis in timore Domini gratiarum actio jugiter observata; sicut Dominus in Evangelio dicit: In patientia vestra possidebit
Abbreviated transcription (Latin):
pidsidiriis animȩsuae & qͥ in iqua
t benedicentur. In ritauie dñm
paccator:
Ieddita ẽ causa quȩ pecca¬
tores cogitat̃ionib suis
faciat in ligccri. Medus enĩ
dũ p̃dicatur extollit᷑ nec decor¬
ttione cogitat. cui lauidat᷑
landi ens inuenitur. seqͥ tur
xaggeratio iniquitatis ut
llebenedicat᷑ qui male potius
acciture cognoscit᷑. Uerum
ste qui adulantiũ fclsitate
deceptꝰ mmagnc̃ sesuꝑbiã
ominationis euexerit.
ntellegi qui fallentiũ ca

Expanded text:
ideriis animae suae, et qui iniqua gerit, benedicetur. Irritavit Dominum peccator. Reddita est causa quae peccatores cogitati nibus suis faciat illigari. Malus enim dum praedicatur extol itur; nec de correctione cogitat, cui laudator blandiens invenitur. Sequitur exaggeratio iniquitatis; ut ille benedicatur, qui male potius actitare cognoscitur. Verum iste qui adulantium falsitate deceptus, in magnam se superbiam dominationis evexerit, intelligi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse conspectũ se aut̃ flãmis
ultricib: deputatũ. Vnde ordo
iste ueritatis nullatenꝰ dicer&ur
si peccatores malorũ recordatio
sola torquer&. Haec s̃ occulta
siliiquȩ titulus p̃dixit:
capticũ diapsalmatis.
Iouũ diapsalma cui suꝑpo¬
sitũ ꝓbat᷑& canticũ unde
ñ nullus haec res fec̃ aduestere
dicpsalma silentiũ ñ putare
Nunt enĩ fieri ñ posse ut can¬
acũ silentii eẽ uidecct̾. sed res
istad &erminationẽ quae in p̃¬
facione posita ẽ. Omnin on il
inpedit hic enĩ canticũ ñ int̃¬
ruptione uerborũ tulit. sed
futurã uidet᷑ indicare l&itiã :¬
Conuerttnt᷑ peccatores in infernũ om̃s
gentes quae obliuiscuntur dm̃:
enit ad testiã sectionẽ in
quapec catorib: finẽ sub
ala critate animi ꝓnuntiat eẽ
uenturũ. Conuestant᷑ dic̃ ab
huĩ mundi delectatione tollan¬
tur nediutius possint insuauo¬
luntate gacudere. Sequitur.
Inmfernũ nesecrederent alibi
eẽ mittendos. In infernũ aut̃

Expanded text:
fuisse conspectum, se autem flammis ultricibus deputatum . Unde ordo iste veritatis nullatenus diceretur, si peccatores malorum recordatio sola torqueret. Haec sunt occulta filii, quae titulus praedixit. Canticum diapsalmatis. Novum diapsalma, cui superpositum probatur et canticum: unde nonnullos haec res fecit advertere, diapsalma silentium non putare; aiunt enim fieri non posse ut canticum silentii esse videatur. Sed res ista determinationem quae in praefatione posita est, omnino nil impedit: hic enim canticum non interruptionem verborum tollit, sed futuram videtur indicare laetiin infernum: omnes gentes quae obliviscuntur Dominum. Venit ad tertiam sectionem, in qua peccatoribus finem sub alacritate animi pronuntiat esse venturum. Convertantur, dicit; ab hujus mundi delectatione tollantur, ne diutius possint in sua voluptate gaudere. Sequitur, in infernum, ne se crederent alibi esse mittendos. Infernum autem
Abbreviated transcription (Latin):
̃ꝑhaec uduẽnũ exitiũ infeli¬
citer introitur. Exaltasme dic̃
idẽ longe facis atalib Nã cum
porta mortis sit conuersatio sce¬
lerata multorũ iure seabea dic̃
extatũ quȩ p̃ceptis uitalib ad he¬
rebat : Vt ad nuntiem omnes locuda¬
tiones tuccs in portis filiae sion exultabo in
sclutari tuo:
ltitio ubi unũ quidẽ nom̃ sed
res omnino diuersȩs. In illis
mortis e aditus. in istis uitalis repe¬
rit᷑ introitus. Liberat᷑ ergo exil¬
lis portis mostalib: in istis portis
ei eximiũ toto orbecelebratur
sion enĩ reliquas mundi generauit
ec clesias quaeibi natũ ẽ unde fidei
nrãe uenisse constat exordium
qđ manauit latius in toto orbe
terrarũ. Salutarepatris xp̃s ẽ¬

Expanded text:
haec ad aeternum exitium infeliciter introitur. Exaltas me dicit, id est, longe facis a talibus. Nam cum porta mortis sit conversatio scelerata multorum, jure se ab ea dicit exaltatum: quia praeceptis vitalibus adhaertis ut adnuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion exultabo in salutari tuo titio, ubi unum quidem nomen, sed res omnino diversae sunt; in illis mortis est aditus: in istis vitalis reperitur introitus. Liberatus ergo ex illis portis mortalibus, in istis portis ejus eximium toto orbe celebratur. Sion enim reliquas mundi generavit Ecclesias, quia ibi natum est unde fidei nostrae venisse constat exordium, quod manavit latius in toto orbe terrarum. Salutare Patris
Abbreviated transcription (Latin):
sedic̃ dnõ psalliturũ qm̃ con¬
fudit dicbolũ cuĩ culturã ad¬
uentꝰ sui pia dispensationedis¬
truxit. secunda cõmon&si¬
deles ut psallant dnõ quiha¬
bitat insion qui uindicat san¬
guin ẽ pauperũ & exaltat
eos deportis mostis. Testia
peccatorib cũ antixp̃o malo
sinẽ dic̃ eẽuenturũ. Quedto
malorũ ipsorũ nimi &ateꝑ
motus c̃uersus ad dnm quasi
recessisse illũ dic̃ ad efensins
pauperũ cũ malis dat̃ liceno
p̃sũptionis suȩ quinta dep̃¬
cat᷑ ut trem̃di illius iudicii
tẽp adueniat. quatenus ha
omã fine celere transigani
necuius lib& hominis iniqu¬
tas ultra p̾ualett. T alisens
malignita sillius tẽporis ert
ut nemo fidliũ opt& mun
tempora differri inquos
mula cognouerit actitari:¬

Expanded text:
se dicit Domino psalliturum, quoniam confudit diabolum, cujus culturam adventus sui pia dispensatione destruxit. Secunda commonet fideles ut psallant Domino, qui habitat in Sion, qui vindicat sanguinem pauperum et exaltat eos de portis mortis. Tertia peccatoribus cum Antichristo malorum finem dicit esse venturum. Quarta malorum ipsorum nimietapermotus, conversus ad Dominum, quasi recessisse illum dicit a defensione pauperum, cum malis datur licentia praesumptionis suae. Quinta deprecatur ut tremendi illius judicii tempus adveniat, quatenus haec omnia fine celeri transigant, ne cujuslibet hominis iniquitis ultra praevaleat. Talis enim malignitas illius temporis erit, ut nemo fidelium optet mundi tempora differri, in quo tanta mala cognoverit actitari
Abbreviated transcription (Latin):
cuatus caelesti desiderat largitate
ditiscere & nembecillitate sua pa¬
uescerent corda fideliũ. sequit᷑
Magni auxilii firma ꝓmissio. Ad¬
iutor inoportunitatib. quia illud ẽc
adiutoriũ dulcissimũ qđ in necessita¬
te prȩstatur. Ipsãq iterũ oportuni

Expanded text:
cuatus, coelesti desiderat largitate cuatus, coelesti desiderat largitate ditescere. Et ne imbecillitate sua pavescerent corda fidelium, sequitur magni auxilii firma promissio: Adjutor in opportunitatibus: quia illud est adjutorium dulcissimum, quod in necessitate praes
Abbreviated transcription (Latin):
iniustitiã ibi impiis uerac it̃ dicit᷑
demonstrare iustitiã. Orbẽ terrȩ
scõs uiros debemꝰ accipere quid euni¬
uersali eccła quisi de coronȩ circulo
congregont᷑. Isti inȩ quitate iudi¬
candis quib propt̃ fidei & humili¬
tatis suaebonũ misđia copiosa pres¬
tabitur. Qui audituris. Uenite bene¬
dicti patrismei. & c&era. unde sede¬
decĩtrib isrł. populi autem debent
accipi peccatores qui operib: diabolicis
ñ uident᷑ exuti. Isti cũ iustitia iudi¬
candis̃ qui ꝓfctorũ suorũ scelere
damnabunt᷑. quib dicendũ ẽ. ite
in ignẽ a&nũ sic duob nom̃ib aequi¬
tatis &iustitiȩ qualitatẽ illã iudicu
Set fact̾ ẽ dns repuciũ paupenũ adiu¬
tor Inoportunitatib In tribulatione
opiosa spes pauperũ & magna
cogitatio guudiorũ ipsũ rfugi¬
um hacbere quẽ iudicẽ audiummꝰ paupe¬
rem. sed ñ omnẽ putemꝰ in opem. piuꝑ
ille dĩ ẽ qui terrena cupiditate ua¬

Expanded text:
injustitiam, ibi impiis veraciter dicitur injustitiam, ibi impiis veraciter dicitur demonstrare justitiam. Orbem terrae, sanctos viros debemus accipere, qui de universali Ecclesia, quasi de coronae circulo congregantur. Isti in aequitate judicandi sunt, quibus propter fidei et humilitatis suae bonum misericordia copiosa praestabitur, qui audituri sunt: Venite, benedicti Patris mei , etc. Unde Sededecim tribus Israel . Populi autem debent accipi peccatores, qui operibus diabolicis non videntur exuti. Isti cum justitia judicandi sunt, qui pro factorum suorum scelere damnabuntur, quibus dicendum est: Ite in ignem aeternum . Sic duobus nominibus aequitatis et justitiae, qualitatem Et factus est Dominus refugium pauperum, adjutor in opportunitatibus in tribulatione. Copiosa spes pauperum et magna cogitatio gaudiorum, ipsum refugium habere quem judicem. Audivimus pauperem, sed non omnem putemus inopem. Pauper ille Dei est, qui terrena cupiditate va
Abbreviated transcription (Latin):
nsi c̃uestamini gladiũ suũ uibra¬
at &c&era. Ciuitates aut̃ dic̃ des¬
gutas populos infideles ultima
dũ xpĩ manifestatione conuic¬
os quorũ pectora diabolus in hoc
sđo tãquã suȩ ciuitatis moenia
possedebat. Perut aut̃ memorice¬
arũ cũ sonitu. Cũ sonitu uero.
cũ clamore maximodic̃ qđ fieri
sid& quandores prospere grauis¬
smo fine claudunt᷑. ut nec potes¬
taseorũ uideatur remanere nec
nomen: Intuere quẽ ad modũ in
pulcherrimã conparationẽ ꝑman¬
sit ut ciuitates quas destructas
dixerat. eus cũ sonitu testar&ur
tas quiadixerat impios perire
suo pricuis ausib restiter. Sed c̃¬
fugiant ad dnm̃ misericordẽ. ne
pati cnt᷑ destrictũ iudicem. pa¬
icuit hoc ẽ dr̃ homo. Vt qui hic
inhumilitate iudicatꝰ ẽ ibi in
naestatesua iudicaturus cedue¬
ut. haec s̃ quȩ titulus dix̃oc
ulta filii quia ineffabiledonũ ẽ.
e numiliatã homines naturã atq
demersã dextera suae potentie ad
caelestia regna leuauerit: Et ipse

Expanded text:
Nisi convertamini, gladium suum vibrabit , etc. Civitates autem dicit destructas, populos infideles ultima Domini Christi manifestatione convictos, quorum pectora diabolus in hoc saeculo, tanquam suae civitatis moenia, possidebat. Periit autem memoria eorum cum sonitu. Cum sonitu vero, cum clamore maximo dicit; quod fieri solet quando res prosperae gravissimo fine clauduntur, ut nec potestas eorum videatur remanere, nec nomen. Intuere quemadmodum in pulcherrim comparatione permansit, ut civitates quas destructas dixerat, eas cum sonitu testareturtas. Quia dixerat impios perire,suo pravis ausibus restiterunt. Sed confugiant ad Dominum misericordem, ne patiantur districtum judicem. Paravit, hoc est Deus homo; ut qui hic in humilitate judicatus est, ibi in majestate sua judicaturus adveniat. Haec sunt quae titulus dixit, occulta filii: quia ineffabile donum est, ut humiliatam hominis naturam atque demersam dextera suae potentiae ad coelestia regna levaverit. Vers. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
tulat sub ueniri . ut adem̃tis simo
rgeuideatur. quȩ reuent cons¬
dispereunt. Cũ se tantiluminis
serena concedunt. Humilitatẽ
gt̃ suã demimicorũ suꝑbia suppli¬
cata estimari. quaettotũ carnc¬
t̃ humilicnt᷑ mastyres xpi quan

Expanded text:
ubveniri, ut a clementissimo Rege videatur: quia revera consdispereunt, cum se tanti luminis serena concedunt. Humilitatem igitur suam de inimicorum superbia supplicat aestimari, quia tantum carnaliter humiliantur martyres Christi, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seueret: qua ꝓpt̃ desinar de¬
r&ici diccre aliquando dabia
cũ sequatib suis ad grãm posseia¬
uocare quando sic euidentr
eorũ possit remanere uestig:¬

Expanded text:
esinant haeretici dicere, aliquando diabolum cum sequacibus suis ad gratiam posse revocari, quando sic evidenter eorum possit remanere vestig
Abbreviated transcription (Latin):
dũo ꝗhabitat in syon ad nunciate int̾gentes
mirtibilia eius¬
enit ad secundã sectionẽ ubi bene¬
fitia p̃sentis tẽporis & futuribeat᷑
ꝓph&a respiciens ad psalmodiã puo¬
cat populus deuotus necũ tantaeis
conferunt᷑ p̃mia aliquo torpore len¬
tescant. Primũ dix̃ psallitedñõ. & ne
in suis suꝑstitionib: psallendũ putar&
eẽ gentilitas: Addidit quihabi¬
tat in siom. Vt designar& dnm̃
scluatorẽ qui in illis partib: con¬
poralit̃ apparens. religione su
nominis totius mundi ambrũ
c̃p̃hendit. Hoc enĩ descã incar¬
natione dicit᷑. Nã ille ubi n
bitat qui ubiq: totus ẽ. Uerũ
ut nominis huiꝰ misteriũ &iã
spĩtalit̃ ꝑscrutemur. sion spe¬
culcctiodicit᷑ quia reuera ds̃
inc̃ tẽplictione pussima reper
& iuste ib i n ob habitaredicit᷑
ubi eũ inluminati caelestigã
contuemur. Exponit &iũ qđi
perius dix̃ psallite. quia hoces¬

Expanded text:
nuntiate inter gentes mirabilia ejusVenit ad secundam sectionem, ubi beneficia praesentis temporis et futuri beatus propheta respiciens, ad psalmodiam provocat populos devotos: ne cum tanta eis conferuntur praemia, aliquo torpore lentescant. Primum dixit, psallite Domino; et ne in suis superstitionibus psallendum putaret esse gentilitas, addidit, qui habitat in Sion: ut designaret Dominum Salvatorem, qui in illis partibus corporaliter apparens, religione sui nominis totius mundi ambitum comprehendit. Hoc enim de sancta incarnatione dicitur; nam ille ubi non habitat, qui ubique totus est? Verum ut nominis hujus mysterium etiam spiritualiter perscrutemur, Sion speculatio dicitur, quia revera Deus in contemplatione piissima reperitur. Et juste ibi nobis habitare dicitur, ubi eum illuminati coelesti gratia contuemur. Exponit etiam quod superius dixit, psallite
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ dnũi significat rognũ.
qđ nulla &ate nullo tempor
fini&ur. Et nepossis aliqua ꝑ¬
mixtione confundi dictũ ẽsa
culi Idẽ huiꝰ quo nuncutimur
subsequio. Istud enĩ sibireda¬
do succedit. & tẽporib exen
annuis reuoluitionib: itest
Illud aut̃ ñ ad initiũ redit se¬

Expanded text:
futurum Domini significat regnum, quod nulla 38 aetate, nullo tempore finietur. Et ne possit aliqua permixtione confundi, dictum est, saeculi, id est hujus quo nunc utimur subsequium. Istud enim sibi redeundo succedit, et temporibus exemptis, annuis revolutionibus iteratur; illud autem n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsperã sibi testat᷑ fuis sesententiã.
sic & nauigantes suũ uentũ dicunt
quando illis euentus ꝓsperitatis ar¬
xoqui nunc sed& addexterã patris.
unde uenturus ẽ iudicare uiuos
& mostuos. Sedes aut̃ ꝓph&iȩ uir¬
tute p̃sens dictũ ẽ profuturo. Nã
sessionẽ istã ad in carnationẽdnĩ
ꝑtinere manifestũ ẽquȩ ad hucillo
tempore ñ uidebat᷑ effecta . Thronũ
significat tribunal futuri iudicu.
aequitatẽ & hic tempꝰ p̃sens pro
futuro dix̃. Iudicaturus ẽ enim
aequitatẽ cũ ad disceptandũ pꝰ
finẽ mundi reluxerit. quȩ figura
dicit᷑. Id ea cũ speciẽ reifuturae
uelut oculis offerentes motum
animi concitamꝰ. Hoc &iã in sub

Expanded text:
speram sibi testatur fuisse sententiam. Sic et navigantes suum ventum dicunt, quando illis eventus prosperitatis aricitur Christo, qui nunc sedet ad dexteram Patris, unde venturus est judicare vivos et mortuos. Sedes autem, prophetiae virtute, praesens dictum est pro futuro. Nam sessionem istam ad incarnationem Domini pertinere manifestum est, quae adhuc illo tempore non videbatur effecta. Thronum significat tribunal futuri judicii,aequitatem. Et hic tempus praesens pro futuro dixit. Judicaturus est enim aequitatem, cum ad disceptandum post finem mundi reluxerit. Quae figura dicitur idea, cum speciem rei futurae velut oculis offerentes, motum animi concitamus.
Abbreviated transcription (Latin):
undi ubi ꝑeccata amare suauias
dinte ubi securũ gauidiũ sẽꝑ
mit augm̃tũ. Plus ẽ enĩ exul¬
ure quã l&are. Exultare ẽ
ũ animi & corporis maiore mo
Iocundissima lib̵tate gau¬
ore gratias quoq: se acturum
lic&ur altissimo qui supra
om̃a probat᷑ excelsus qđ cũ ab in imi¬
cissuis siue carnalib: siue spĩtalib
liberare dignat᷑ ẽ: promit tens sicut¬

Expanded text:
mundi, ubi peccata amara suavia sunt; sed in te, ubi securum gaudium semper sumit augmentum. Plus est enim exsultare quam laetari. Exsultare est enim animi et corporis majore motu jucundissima libertate gaudere. Gratias quoque se acturum pollicetur Altissimo, qui supra omnia probatur excelsus quod eum ab inimicis suis, sive carnalibus, sive spiritualibus, liberare dignatus e
Abbreviated transcription (Latin):
qnalis peccatiuitia & suggestio
p̃stinte uicer. Sequit᷑. Narrabo
omã minaebiliatua. quis rogo po¬
tstomã mirocbilia diuina narra
atoro pastẽ dicere omã dũ conp̃¬
hendinequeant uniuersa. sed
i demultis unũ dicere uideam᷑.
quid mirabilius quã prosalute
umani generis dm̃ in consusibilit̃¬

Expanded text:
ccati vitia et suggestiones praestante, vicerunt. Sequitur, narrabo omnia mirabilia tua. Quis, rogo, potest omnia mirabilia divina narrara toto partem, dicere omnia, dum comprehendi nequeant universa. Sed ut de multis unum dicere videamur, quid mirabilius quam pro salute humani generis Deum incon