comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genucũ. cunc ti qͥ ad erant dederunt᷑. Plorant franci. lugent syri.
& qͥ hoc uidebant sarraceni. Ois enĩ se cõtine̾re poss. qui non ibi
pie fleret: Igͥ t̾c ad urbem redeuntes.tã clerus quã popłs. fecert̃
quod dolori ꝯuenit. & ꝯsuetudini. Et sepelierunt eum ingolgo¬
ta iuxta ducem Godefridum germanum suum. Epitaphiuĩ¬
Dum Rex iste ruit. francorum gens pia fleuit. Reci Balduini¬
Suius erat scutum Robur & auxiliuor.
Nam fuit arma suis. timor hostib hostis & illis.
Dux ualidus pacrie. consimilis iosue.
Aechon cesaream. berichi nec ue sydonem.
Fbstulit infandis hostib in digenis.
Post terras arabum. uelque tangunt mare rubrum.
Eddidit in perio. subdidit obsequio.
Et tripolim cepit. s & arsuch non minus ursit.
Pluraq preterea. fecit honore rata
Obtinuit reguum. Rex octo decemq per annos.
Cum Balduinus Rex ob it eximius. Regis baldinni. sc di.¬

Expanded text:
gemitum, cuncti qui aderant dederunt. Plorant Franci, lugent Syri, gemitum, cuncti qui aderant dederunt. Plorant Franci, lugent Syri, et qui hoc videbant Sarraceni. Quis enim se continere posset, qui non ibi pie fleret? Igitur tunc ad urbem redeuntes, tam clerus quam populus, fecerunt quod dolori convenit et consuetudini. Et sepelierunt cum in Golgotha juxta Godefridum ducem, germanum suum. Cum rex iste ruit, Francorum gens pia flevit; Hujus erat scutum, robur et auxilium. Nam fuit arma suis, timor hostibus, hostis et illis: Dux validus patriae, consimilis Josue Achon, Caesaream, Berithum, necne Sidonem, Abstulit infandis hostibus indigenis. Post terras Arabum, vel quae tangunt mare Rubrum, Addidit imperio, subdidit obsequio. Et Tripolim cepit, sed et Arsuth non minus ursit, Pluraque praeterea fecit honore rata. Obtinuit regnum rex octo decemque per annos, Cum Balduinus rex obit eximius. Octies et decies
Abbreviated transcription (Latin):
sensit rexintrunsecus se angore plage sue ueteris g iaiissime
renouato debilitari. Qo sius ꝯfestum uitimato ꝓ infirmicace
illius audita. ciuicti ꝓinde ꝯpatientes ꝯtͥstati & ꝯt᷑bati sunt. Redi¬
tu autẽ statuco cũ non poss rex equitare. de papilionũ ꝑticis lecti¬
cam ei apparuerunt. uiqua eũ collocauerunt. Et p̃cone signũ corm
dante. remeare ierłm edictũ est. Cunq ad usq uillam que dr̃ laris
ꝑuenissent. infiruitate ingruente. & illũ penitꝰ ꝯsũmante de fungĩ
t locatis eius intestinis & sallitis. atq in loculo ꝯditis. ie rosolimã ꝓꝑa¬
uerunt. Die siqͥdem qͦ palmaꝵ rami ex more deferrisolent. ordina¬
tione dei & euentu in opilabili ad ꝓcessionẽ qͥ de monte oliueti in
uallem iosaphat tc̃ descendebat. cat̾ua lugubris & dolendi funeris
latͥr aduenit. No iuso & sicut erat coguito. ꝓcantu luctũ. ꝑletitia

Expanded text:
sensit rex intrinsecus se angore plagae suae veteris gravissime sensit rex intrinsecus se angore plagae suae veteris gravissime renovato debilitari. Quo suis confestim intimato, pro infirmitate illius audita cuncti proinde compatientes contristati et conturbati sunt. Reditu autem statuto, cum non posset rex equitare, de papilionum perticis lecticam ei apparaverunt, in qua eum collocaverunt. Et praecone signum cornu dante, remeare Hierusalem edictum est. Cumque usque villam, quae dicitur Laris, pervenissent, infirmitate ingruente, et illum penitus consumente, defungitur. Et locatis ejus intestinis et salitis, atque in loculo conditis, Hierosolymam properaverunt. Die siquidem, quo palmarum rami ex more deferri solent, ordinatione Dei, et eventu inopinabili, ad processionem, quae de monte Oliveti in vallem Josaphat tunc descendebat, caterva lugubris, et dolendi funeris latrix advenit. Quo viso, et sicut erat cognito, pro cantu luctum, pro laetitia
Abbreviated transcription (Latin):
aliuo aliqͥd non muiꝰ p̃sagñ minacis fore futurũ. S qͦd incertũ
habebamꝰ dño do disponendũ humillime ꝯmictebamus. Qos etiam
porteutũ. ad de functionẽ ꝑsonarũ qͥ anno ipso obierunt. signisi¬
cantes aliquanti sortiti sunt. Sub sequent᷑ eñi mortui sunt pas¬
chalis papa. mense ianuario. Baldumnus Rex ierosolunoꝵ men¬
se a pͥli. nec non uror eius in sicilia. quã de relinquerat. ie rosoli¬
mus etiã patͥarcha. imꝑator qͦ ꝯstantinopolitanus alexis. ⁊ alii
quã plures ꝓceres in mundo. Demorte regis baldumi.pͥmi.
tii mensis urbe p̾haramiam quã ita nominant. balunꝰ
Rex aggressus hostilit̾ uastando diripuiss. die quadam cũ de¬
ambula unt᷑ fluuiũ quẽ greci dicunt tuilũ. hebret aũ Gion.
oppido memorato ꝓrunũ. cũ aliquantis desuis letus ad iss.
& de piscib illic in uentis equestres ianceis siuis caute cepissentꝰ.
& ad hospicia sua ad urbem p̃fatã detulissent. & ereis comedisse

Expanded text:
aliud aliquid non minus praesagii minacis fore futurum; sed quod incertum habebamus, Domino Deo disponendum humillime committebamus. Quod etiam portentum ad defunctionem personarum, quae anno ipso obierunt, significantes aliquanti sortiti sunt. Subsequenter enim mortui sunt, Paschalis papa mense Januario, Balduinus rex Hierosolymorum mense Aprili, nec non uxor ejus in Sicilia, quam dereliquerat. Hierosolymquamplures proceres in mundo. CAPUT LXII. De morte regis Balduini primi. tii mensis urbem, quam Pharamiam nominant, Balduinus rex aggressus, hostiliter vastando diripuisset, die quadam, cum deambularet fluvium, quem Graeci dicunt Nilum, Hebraei autem Geon, oppido memorato proximum, cum aliquantis de suis laetus adiisset, et de piscihus illic inventis equestres lanceis suis caute cepissent, et ad hospitia sua ad urbem praefatam detulissent, et ex eis comedissent,
Abbreviated transcription (Latin):
xetus essent ignis accensi sufsiciente silua quantũ uelimus deinde tis tan tebu¬
cina cibum & ipsecepi & miltab: caper eimperaui. accensirlã padib: ureis admo¬
dũ ÷ ab milib: cũ ad primos lunaeradiantis ortus subito arrectis caudarim
cauloss apas uialib: indicis scorpiones ꝓp̃t consu&am petentes a quationẽ adcas¬
÷ uintumeri consiuxere tumultu accitinr̃o ansiti in certũ erit sod ad nocer¬

Expanded text:
ti extrinsecus essent ignes accensi sufficiente silva quantum vellemus. Deinde testante buti extrinsecus essent ignes accensi sufficiente silva quantum vellemus. Deinde testante bucina cibum et ipse cepi et militibus capere imperavi accensis lampadibus aureis admodum duobus milibus, cum ad primos lunae radiantis ortus subito erectis caudarum aculeis a pascualibus Indici scorpiones consuetam petentes aquationem ad castra innumeri confluxere, tumultu acciti nostro an siti incertum erat, sed ad noce
Abbreviated transcription (Latin):
illa quoq: ad ietiebantur in cõmoda qui ato tenocte incursantib: leonib: urs¬
q: tigrib: pardisq: ac lincib: pariter resistebamus que genera ferart̃ ꝓmiscuanõ
nsiluis occurrebant : tandẽ ad &ã circiter .viii. postero diecũ ĩapene sitide
secis semus ad p̃dictũ nobis ÷tagñũ ꝑuenimus quia erat coronatũ uetitiss¬
macirũ iabat habundantiq: siluamille passus pcetens Cũ eto dulci a quapo¬
tita gudio alacerpecora & inpedimenta cũ exercitu refecta sunt mox que¬
ũ lasso iuadrupedia militũ refecisse meti castra in lontũ stadia xxnito
dem aeiue in latũ collo cariiussi : quib: celeriter erectis iubeo cedinenius ut
fucilior aquatorib: ac cessus ess& ad stagnũ quia unicũ in illis regionib erat
legitur interipsa tentoria ad gerebantur inpedimenta &ele sunrti & in me¬
diai castrorum parte collo cabantur ut aptius continer e possint si quis noc¬

Expanded text:
illa quoque adiciebantur incommoda, quod tota nocte incursantibus leonibus ursilla quoque adiciebantur incommoda, quod tota nocte incursantibus leonibus ursisque, tigridibus pardis ac lyncibus pariter resistebamus, quae genera ferarum promiscua nobis in silvis occurrebant. Tandem ad horam circiter octavam postero die, cum iam siti fere defecissemus, ad praedictum nobis stagnum pervenimus quod erat coronatum vetustissima abundantique silva, mille passus tamen patens. Cum ergo dulci aqua potata gaudio alacer pecora et impedimenta cum exercitu pariter et lassa quadrupedia militum refecissem, castra in longum stadia viginti duo totidemque in latum collocari iussi. Quibus celeriter erectis iubeo caedi nemus, ut facilior aquatoribus esset accessus ad stagnum, quia unicum in illis regionibus erat. Igitur inter ipsa tentoria aggerebantur impedimenta, et elephanti in media castrorum parte collocabantur, ut aptius contineri possent, si quis noc
Abbreviated transcription (Latin):
desiderans ut dulcem ignaris aquã demonstrarent. apparente nullo paucas¬
eiec ti in ciuitatem sagitas imper aui ut siuo lunta tesua nollent procedere me
bello accepti exiberentur. tanto magis uinctis ꝓp̃t timorẽ ab ditis diuapparente
nemine ccmilites demachedonib: leuib: armis misi ꝑam nenataturos iamq:
in uerticem crudeli penauin dis flentib: nob il sũ ser̃ sratus tũ etoducibus
toniumerus beluarum quã prius ad suit. ad spem inde contintentis cibi ub
belli gereremus iussidato signobucine ad it̃ militẽ aptari : Quid en ÷ ma¬
secissemus uidimus homines ꝑmedium amnem factis ex arundine rotundis
hinuiculis quoscũduces aquas ꝑcunctar emur sua lintua ub iinuenir : possent
dixor ingens : Nos stagnum dulcissime aq: inuenturos quo & ipsi nos. lra
Nocte totu anibuliuimus siti& honere armorũ confectiquib: nec essitatib

Expanded text:
 videre desiderans, ut dulcem ignaris aquam demonstrarent, apparente nullo paucas videre desiderans, ut dulcem ignaris aquam demonstrarent, apparente nullo paucas in civitatem deici sagittas imperavi, ut si voluntate sua nollent procedere, metu bellico acti exhiberentur. Tanto magis cunctis propter timorem abditis, diu apparente nemine ducentos milites ex Macedonibus levibus armis misi per amnem nataturos. Iamquin vertice crudeli poena viros flentibus nobis absumpserunt. Iratus tum ego ducibus tus numerus beluarum quam prius affuit. Ad spem inde contingentis cibi cumbella gereremus, iussi dato signo bucinae ad iter militem aptari. Quid enim maum iter fecissemus, vidimus homines per medium amnem factis ex arundine rotundis praetervehi naviculis. Quos cum dulces aquas percunctaremur sua lingua ubi inveniri possent, dixerunt ingens nos stagnum dulcissimae aquae inventuros, quo et ipsi nos quinocte tota ambulavimus siti et onere armorum confecti. Quibus necessitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
oleũ gustando dirã ui quo modo differresitim uł auferre conabantus : Vidimus
&iã plerosq: pudor eamissosuã ipsam urin a uexatos ultimis nec essitatib: aurien¬
s qres me duplicitertor sit primodestatu exercitumagis quãdepropri
meo sollicitus sui periculo iussitamen ut armati sequerentur agmen. le¬
tem dixime in eum anim aduersurũ qui non legtimis indutus insigibus¬
armis in acie deprehensus ess& : Quod ipsi quoq: mirabantur qđ itaubinullus appa¬
re hostis necesse ess& intanta sitiarmatis in gredi sed exo sciebam ꝑbestiososer¬
tios aq: loca nob iter ess& nec opposito periculo frangeremur acne ut in prudentes
cir cũ ueniremur nec in opinato periculo ferebamur pipam ititur fluminis sequen
ad oa diei octauã ad oppidũ ꝑuenimx qđ in medio amne in insula & his harun dinibi
quas paulo ante dis cripsinterat edificatũ paucos indorũ seminudos notauimus homines

Expanded text:
oleum gustando diram aliquo modo differre sitim vel auferre conabantur. Vidimus oleum gustando diram aliquo modo differre sitim vel auferre conabantur. Vidimus etiam plerosque pudore amisso suam urinam vexatos ultimis necessitatibus haurientes. Quae res me dupliciter torsit. Primo de statu exercitus magis quam de proprio meo sollicitus fui periculo; iussi tamen, ut armati agmen sequerentur; legem dixi me in eum animadversurum qui non legitimis indutus insignibus in acie deprehensus esset. Quod ipsi quoque mirabantur, quod ita, ubi nullus appareret hostis, necesse esset in tanta siti armatos ingredi. Sed ego sciebam per bestiosa serpentiosaque loca nobis iter esse, ne opposito periculo frangeremur ac ne imprudentes circumveniremur nec inopinato periculo feriremur. Ripam igitur fluminis sequentes ad horam diei octavam ad oppidum pervenimus quod in medio amne in insula ex his arundinibus quas paulo ante descripsimus, erat aedificatum, paucosque Indorum seminudos notavimus homines,
Abbreviated transcription (Latin):
ruit cuius ripas pedũ sexatenũ arundo uostiebat pinorũ abietũq robori
uin censgros situdine quia inde materias ad constituendaedificiain coleutdo¬
Tur
tum eto qm̃ quadrupedia & exercitus si ciebant iussi continuo castr aponi
aimetatorib: q: dũ ponuntur ipsesitim leuar etupiens amariorem eli foro
slumini aqũ agustccui qũa ne que ho mobibereneq: ullũ pecus auriresine
cor mento potuit aNgebar aũt ꝓmutis matis animalib: qua ꝓnr̃ a neessitate
durabilio rẽ hominẽ cunctis inreb: recognoscens qũ a pecude quippequi aurũ
uggebant elefanti ingentis magnitudinis admodũ mille cecc falcate quadrige
rũ cas transium subarmis ĩi & sarcinas militũ uehendas circiter ĩi camel
saur ea quoq: frenaluxus parũ nob̵ ꝑmiserat iuictoriarum Sed tunc inspeto
ipsa peccora uixse continere poterant : Milites quoq: ferramenta lãbendo: Nunc

Expanded text:
ruit cuius ripas pedum sexagenum arundo vestiebat, pinorum abietumque robora ruit cuius ripas pedum sexagenum arundo vestiebat, pinorum abietumque robora vincens grossitudine, qua Indi materia ad constituenda aedificia utebantur. Tum ego, quoniam quadrupedia et exercitus sitiebant, iussi continuo castra poni a metatoribus. Quae dum ponuntur, ipse sitim levare cupiens amariorem elleboro fluminis aquam gustavi, quam neque homo bibere neque ullum pecus haurire sine tormento potuit. Angebar autem magis pro mutis animalibus quam pro nostra necessitate, durabiliorem hominem cunctis in rebus recognoscens quam pecudem; quippe qui aurum vehebant elephanti ingentis magnitudinis admodum mille, quadringentae quadrigae rum castrensium et ad sarcinas militum vehendas circiter duo milia, camelis aurea quoque frena luxus non parvus nobis permiserat victoriarum. Sed tunc inasperata ipsa pecora vix se continere poterant. Milites quoque nunc ferramenta lambendo, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ri erapinamargritarumque non paruã secũ prodã ueherent : Timen¬
dũ ess& ne oc culto hostes sua ab laturiuictoribus insidiarentur & sanemilos
ita erut locupletatus ut uixferre pondus auri possit: accedeb at quo que
armorũ non parua trauitas quã ego om̃s aureis incluserã lamminis
ita tam̃ agmen in eo uelutisidere aut fulgoredarum radiantib uiro
insignib: q sequebatur cũ signis &uexillis eratq: interuar iacctesspectai¬
lũ in conspiciendo talem ex ercitum quia ornatu parit ac uirib intergentes
coteras eminebant : egocerter espiciens selicitatem mea in siginum eroiuue¬
tutis in menso refici ebar gaudio : Sed ut aliquid plerũq: in secundis rebus for¬
tuna obstrepit : accidit nob̵ siti labor are quã cũ iã uix sustineremus miles
⁊euerus inuentã mł in lapide concauo a quã galea aurea protulit ipsesici
essudino mebibente magis sitiremiles inciper& conlaudansq: ⁊euori

Expanded text:
uri ex rapina margaritarumque non parvam secum praedam veherent, timenuri ex rapina margaritarumque non parvam secum praedam veherent, timendum esset, ne occulto hostes sua ablaturi victoribus insidiarentur. Et sane miles ita locupletatus erat, ut vix ferre pondus auri posset. Accedebat quoque armorum non parva gravitas, quia omnia ego aureis incluseram laminis. Ita totum agmen me veluti sidere aut fulgore clarum radiantibus auro insignibusque sequebatur cum signis et vexillis. Eratque inter varietates spectaculum in conspiciendo talem exercitum, quia ornatu pariter ac viribus inter gentes ceteras eminebat. Ego certe respiciens felicitatem meam insigni numero iuventutis immenso afficiebar gaudio. Sed ut aliquid plerumque in secundis rebus fortuna obstrepit, accidit nobis siti laborare. Quam cum iam vix sustineremus, miles Zephyrus inventam mihi in lapide concavo aquam galea aurea protulit ipse sitieffudi, ne me bibente magis sitire miles inciperet, collaudansque Zephyri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseruentes sole arenas & egentia humorislocaꝓfectus sum pollititus hispit¬
mia quinos ꝑitiregionũ ducebant ꝑ ignota in dielo casimecũ in colomigg¬
citu inbactriacen ꝑ duxissent penitusq: ad ab ditos sercos quegens folus ardo¬
rũ deierpendo lanugine ex sil uestri uellere uestes detexunt: Sed illi ma¬
iorem hostiquã mħ fauorem ad commodantes efficere uolebant ꝑgebant
ut nos in exiti abilia serpentium &rabida ferarũ beluarumque generto
igna ros regionum inducerent : Que cogitasse & ipsis patebant & perimo¬
tis: tum ero cernens ex partemea id accidisse quia utilia consilia spreuera
amicorum pariter & caspiorum hominũ qui predixerant m̃ħ neita uincero
sest in arem ut m̃ħ nullo dolo interueniente. deptaess& uictor iaimper aui
militibus omnibus ut armis induti agmen sequerentur. propterei qm̃ cũ a¬

Expanded text:
per ferventes sole harenas et egentia humoris loca profectus sum, pollicitus his praper ferventes sole harenas et egentia humoris loca profectus sum, pollicitus his praemia qui nos periti regionum ducebant per ignota Indiae loca, si me cum incolumi exercitu in Bactriacen perduxissent penitusque remotos ad abditos Seres, quae gens foliis arborum decerpendo lanuginem ex silvestri vellere vestes detexunt. Sed illi maiorem hosti quam mihi favorem accommodantes efficere pergebant, ut nos in exitiabilia serpentium et rabida ferarum beluarum genera ignaros regionum inducerent; quae illos cogitasse ex ipsis patebant experimentis. Tum ego cernens ex parte mea id accidisse, quia utilia consilia spreveram amicorum pariter et Caspiorum hominum qui dixerant mihi, ne ita vincere festinarem, ut nullo dolo interveniente mihi adempta esset victoria, imperavi militibus omnibus, ut armis induti agmen sequerentur, propterea quoniam, cum a
Abbreviated transcription (Latin):
uarus coleib aernabant & interaur ea plate anus ungib rostrisq inaurcus
ũ in aurib tarquib q que margaritas & uniones terencia multa gem mea a
cristollina doc trinauo sa potaria es exstceria alia multa auroaino ui
ci piens cũ uni uen quib in ꝓ otestcotoi neda etis interioram in diam ꝑspicest
cupiens cũ uni uerso caspias portas ꝑuenerã e ercitu : Nbicu fentiꝑs pne¬
um regionũ admirarer felicitatem quođã gaudio elatus digna ignsosu
loca quã qua p̃dixerant nõb̵ in cole regionis eius neserpentes &rabida ferarũ
genera incederemus que plurima in his ualibus & compissiluisq: ac montibus
habitabant Nemorum saxorum latebris occilta : Sed ego ut sugientem expse¬
lio porũ primum ad sequerer anteqũa in desertas abir & orbister sarum
solitudines compendiosa matis quã tutac itinera elegere malui. acceptis

Expanded text:
variis coloribus oberrabant inter aureas platanos unguibus rostrisque inauratis variis coloribus oberrabant inter aureas platanos unguibus rostrisque inauratis cum inauribus torquibusque, margaritas et uniones gerentia. Multa gemmea et crystallina electrinaque vasa potatoria et sextariola, multa aurea iet rara argentea. Quibus in potestatem redactis interiorem Indiam perspicere cupiens cum universo Caspias portas perveneram exercitu. Vbi cum fertilissimarum regionum admirarer felicitatem, quodam gaudio digna cognoveram loca, quamquam praedixerant nobis incolae regionis eius, ne serpentes et rabida ferarum genera incideremus quae plurima in his vallibus et campis silvisque ac montibus habitabant, nemorum saxorumque latebris occulta. Sed ego, ut fugientem ex proelio Porum primum adsequerer, antequam in desertas orbis terrarum abiret solitudines, compendiosa magis quam tuta itinera eligere rnalui. Acceptis
Abbreviated transcription (Latin):
fuissia cenpuenimus ubimira celoritate poser ete deuicto potiti ingentib diuici¬
isregiaga ⁊i repletisumus sed ut cognoscas eaq: m̃ħ memor iae dignaes¬
seuidebantur qued ã menoui qui a memo rabile fuit : Equum ÷ m̃ħ uisun
es cribere de innumer abili exercitu eius in quosuer e p̃t peditum copias
cũ armitis laculatoribtur res gesta uerunt ipsa urbem regiam paridonũ¬
pecrio es lariminanũ diiradiu. nigeoesitu dino quos cu estis an iracd si
nas pendenten ⁊ nin etussũ inqua solia aurea fuor ꝑccimiq cristallini&¬
bgiis orcait unt̃ posstis distinguentib: ⁊marcegdis tec lamiquoq cubilia que¬
om̃a marguretis unionib: & carbunculis ex an ataerant fores eburneaenne¬
ricandoris &ibiꝰtꝰ croloconarianitebant & destudinib: capressus quib laus
uureis slutuȩ d in numer ithesaur fores domus & pariee ⁊in numer abiliagnest

Expanded text:
Fasiacen pervenimus, ubi mira celeritate Poro rege devicto, potiti ingentibus divitiFasiacen pervenimus, ubi mira celeritate Poro rege devicto, potiti ingentibus divitiis regia gaza repleti sumus. Sed ut cognoscas ea, quoniam mihi memoriae digna esse videbantur - quaedem enim novi quae memorabilia fuerunt - aequum est visum mihi scribere de innumerabili exercitu eius, in quo fuere praeter peditum copias cum armatis iaculatoribus turres gestaverant, ipsam urbem regiam Pori domumparietes laminarum digitalium grossitudine. Quos cum aestimare vellem, aurea racemique crystallini erant interpositi distinguentibus smaragdis. Thalami cubiliaque margaritis unionibus et carbunculis exornata erant, fores eburneae miri candoris, et ebenina lacunaria nitebant testudinibus cypressinis aureis statuae et innumeri thesauri. Foris in domus pariete avium innumerabilia genera
Abbreviated transcription (Latin):
tuaq aberopietatẽ sitibi utolimpiade matrimeae sororib: q meis de
singulis regnimei cõmodis scribã que tibi &illis cõmunia arbitror io
ꝓnisi focoris paruũ de nõb simpliciter iudicare uideberis priorbus
litteris signisi cauerã tibidesolis lunaeq ed ipsi & de consecentia siderum
aerisq: indicusq: non sine magnacura or dinata tibimisi &is nouas nunc
in plicaturas historias om̃a caras cõmendabo quecũ relegis scrto essetalia
quecura alexan dritui cõplecti decuerant. Aense maio rege ꝑsrum
dario apud gandem̃ a nem sus perato acceptãq: in condicionem eius regione
ordinarios p̃paratoresq: nr̃os p̃posuimus &ientis ꝓuinciis multis opib re¬
geclib ditati in priori epistola signi ficauerã tibi & nunc nesim scribendimul¬
tiplex prioric fucta iã precognite pretereo Menseiu liodesicientem pidi

Expanded text:
tuaque aberro pietate, nisi tibi ut Olympiadi matri meae sororibusque meis de tuaque aberro pietate, nisi tibi ut Olympiadi matri meae sororibusque meis de singulis regni mei commodis scribam; quae tibi et illis communia esse arbitror, idque nisi feceris, parum de nobis simpliciter iudicare videberis. Prioribus litteris significaveram tibi de solis lunaeque eclipsi et de constantia siderum aerisque indiciis, quae non sine magna cura ordinata tibi misi et has novas implicaturus historias omnia cartis commendabo. Quae cum relegis, scito esse talia quae cura Alexandri tui complecti decuerant. Mense Maio rege Persarum Dario apud Gangem amnem superato acceptaque in condicionem omni eius regione ordinarios praeparatoresque nostros praeposuimus orientis provinciis, multis opibus regalibus ditati, ut in priori epistola significaveram tibi. Et nunc, ne sim scribendi multiplex, priora facta, iam praecognita praetereo. Mense Iulio deficiente in Indiam
Abbreviated transcription (Latin):
ma cedonũ seribendũ tibi putecui & eñi sunt dignce memoriue singula ac mu¬
tis inodis coa ceruateo quẽ am modũ inrpxi. Non crediderim cui qua esso
tot ꝓdigia nisi subiectec meis ouilis ipseprius cunet ceponderccuidissem: miran
la terrecquantũ auit don arũ rerũ pcerens aut mclcorum contem plccar ip
existat & peeriens publi ca fercerũ aut fructuũ metullorumq atq: ani¬
malium quesiom̃aliceat intuen homini iuix sub secturee tot uarieact¬
bus cerũ ipsa crediderim nomina: Sed ego dehisꝙ primum cognoui eloqu
daturus operã Ne aut fecbule autturpimendacio dignus efsiciar &i an au¬
uilme tẽc qũã cipitentẽ iactantem quegloriamilitiae nr̃a ulserere q
uti ñaminus fuissent laborios a nob̵ Nec totreb: &perimen taneces seesst
cornoscere: Ego gratias agomachedoniae iuuenũ uirtuti & in uicto exero¬
tui nr̃o quia in capatientia ꝑseuera uerunt ut rex appellarer: Quotib
meotitulomissoletari carissime precepta sub dito delin quo & imea

Expanded text:
Macedonum scribenda tibi putavi. Etenim sunt digna memoriae singula ac multis modis coacervata, quem ad modum inspexi: non crediderim cuiquam esse tot prodigia, nisi subiecta meis oculis ipse prius cuncta ponderavissem. Mirandum est terra quantum aut bonarum rerum pariat aut malarum, conceptrix et parens publica ferarum ac fructuum metallorumque atque animalium. Quae si omnia liceat intueri homini, vix suffectura tot varietatibus rerum ipsa crediderim nomina. Sed ego de his quae primum cognovi eloquar daturus operam, ne aut fabulae aut turpi mendacio dignus efficiar. Etiam natuhil me tamquam captantem iactantemque gloriam militiae nostrae asserere. Quae utinam minus fuissent laboriosa nobis nec tot rebus experimenta necesse esset cognoscere. Ago gratias Macedoniae iuvenum virtuti et invicto exercitui nostro, quia in ea patientia perseveraverunt ut rex regum appeller. Quo tibi meo titulo misso laetari, carissime praeceptor, si dubito, delinquo, et a mea
Abbreviated transcription (Latin):
trinitatẽ diuisam. Reto non scissum ÷ ÷ aeccłam infuturo in cor¬
ruptec̃ Manduccuit ih̃s post resursestionẽ ost uertẽ incarnationem
corporis. ut credenter crederent: eexxrn & u¬
clacusis ort ꝗ inclacusis ingressus ẽ inltenuis uterum sic & om̃ss cĩ postsesur¬
retione induum spiritle corpus ubiqi sine mecctu in grediport̃, uir in¬
te iger & incorruptus matrimonio tres testificatt haec aec đa .i. dt̃ disci¬
coniunstac ẽ testimoniũ qđ commendacuit ihs matrẽ suc̃ io hanni
nio sic fuit incorruptur & moste: Noħan genelogicc̃ dediuin itecte
narrat ñ alii de homine n arrant: Dediuini tate ioħ anđt. In

Expanded text:
trinitatem: indivisum rete et non scissum, id est, Ecclesiam in futuro incorruptam: manducavit Jesus post resurrectionem, ostendit veram incarnationem corporis, ut credentes crederent. Dixit Jeclausis ostendit quia clausis ingressus est januis uterum, sic et omnes sancti post resurrectionem induunt spiritale corpus, ubique sine metu ingredi possunt, unde integer et incorruptus matrimonio, tres testificant hanc sententiam. Disciconjuncta est: testimonium quod commendavit Jesus matrem suam Joanni:nio, sic fuit incorruptus et morte: Joannes genealogiam de divinitate narrat, nam alii de homine narrant: de divinitate Johann
Abbreviated transcription (Latin):
saenguis. scenguis & acquac sĩc ex latere. Desumptor ẽ euce Ito ex lacterx
xp̃i exiuit sedemptio aeccłae. ꝑ sanguinẽ semissio. ꝑaquã baptis mum
uodiscipuli currenter petrus &iohannis. ostduoscapł ceti
Apopulos currentes. Iudei ꝑlegis lit terẽ genter ꝑlegẽ naturae: I ohan¬
nis p̃cucurrit citius uidit linte cmina positac & ñ introiuit. qudei ꝑ legẽ
xp̃i intellegitur ꝑsudacrium ministerium diuinitatis qdi in telle guꝰ
Sudarium non cum linte cminibus sed sep aractim in unũ locum
in uolutum ost quidiuinitaes longe ẽ remota sonbus humanis: n
unum locum ꝗ st̃ uniuersccler : Ee unc introiuit & alius dircipulur ꝗ¬

Expanded text:
 est Eva, ita ex latere Christi exivit redemptio Ecclesiae: per sanguinem remissio, per aquam baptismum: duo discipuli currentes? Petrus et Joannes, ostendit duos populos currentes, Judaeos per legis litteram, gentes per legem naturae. Joannes praecucurrit citius; vidit linteamina poChristi intelligitur: per sudarium mysterium divinitatis intelligitur: sudarium non cum linteaminibus, sed separatim in unum locum involutum, ostendit quia divinitas longe est remota a sensibus humanis, in unum locum
Abbreviated transcription (Latin):
ost ꝗ diuinitas in patre & filio inseparabilis ẽ ñ scindimus ec̃ sed sortioc¬
mus de illacculus erit. ost ꝗuiri catholici ñ scindunt unitectẽ diuinitatis
siliustuus. discipule ecce matertua: bic uirginẽ uirgini cõmmdouit
ut incorruptec̃ seruacr&. Non fregerunt crura ihu .÷ ÷ qui figuratum fucrit¬
ante ꝑagnũ in ȩgypto. non crudumneq: coctum aquoc sed assũ igni. ost

Expanded text:
ostendit quia divinitas in Patre et Filio inseparabilis est: non scindamus eam, sed sortiamus de illa cujus erat, ostendit quia viri Catholici non scindunt unitatem divinitatis. ius tuus: discipulo, ecce mater tua: hic virginem commendavit, ut incorruptam servaret: non fregerunt crura Jesu, id est, quod figuratum ante fuerat, per agnum in Aegypto: non crudum nec coctum aqua, sed assum tant
Abbreviated transcription (Latin):
mundi angelos sedentes ad cacpud & cdpedes ost in itiũ & finis.
Dixit meorio nescio ubi posuerunt eũ est secundũ carnẽ. dilige¬
bat mundum. & ꝑ sidem credebat. ꝗ dixit maria ost cogtactionem
uocis ꝗ ꝑuerc̃ dilestionẽ ꝓximi cognoscit homodm̃. Dioit iħs noli
me tcengere ÷ ÷ in cordetuo tibi ñ cercendi ꝑdiuinitatẽ : ccxxiiii.¬
Iiscipuli piscantes tota nocte nihil ceperunt ꝑ piscactore uetẽr

Expanded text:
caput, et ad pedes, ostendit initium, et finem. Dixit Maria, nescio ubi posuerunt eum, ostendit secundum carnem: diligebat mundum, et per fidem credebat, quod dixit Maria, ostendit cogitationem vocis: quia per dilectionem proximi cognoscit homo Deum: dixit Jesus, noli me tangere, id est, in corde tuo: tibi non ascendi, per divinitatem: discipuli piscantes totam noctem nihil ceperunt: piscatores doctor
Abbreviated transcription (Latin):
aedoratur lic& quidam dubitaent & dubitatio eorũ nram augeat sidẽ
demonstrađcdicuis: accedens ihs locutus at osdicens dateo estmihi
quisepultus intumulo quimostuus lacuerat qui postecc resurrex it
Incaelo icũ & interrec potesttcs detee est ut qui ante regnabat in cielo
docent om̃s gentes deinde intellegunt aquas non enim potes
sieri ut corpus baptisini recipiat seccramentũ nisi aente animae fuͥs
pr̃ sc̃i ut quorum est unce diuinites sit unce largtio nomenq trim¬
tittis unum ds̃ et Docentes eos soruatre om̃ĩa quaecũq mcen¬

Expanded text:
adoratur, licet quidam dubitent, et dubitatio eorum nostram augeat fiddemonstrat clavis. Accedens Jesus locutus est eis dicens: Daqui sepultus in tumulo, qui mortuus jacuerat, qui postea resurrexit. In coelo autem et in terra potestas data est: ut qui ante regnabat in coelo, docent omnes gentes, deinde doctas intinguunt aqua. Non enim fieri potest, ut corpus baptismi recipiat sacramentum, nisi ante anima fidei Filii et Spiritus sancti: ut quorum est una divinitas, sit una largitio; nomenque Trinitatis unus Deus est. 4. Docentes eos servare omnia quaecu
Abbreviated transcription (Latin):
mur:  ostodes miracculum confitentur adurbem conciti re¬
deunt nuntiant principib: sacerdotũ quie uiderint quie facc¬
ta conspexerint. illi quidebuerant conuerti ad poenitentiã
& ilimquierere res urgentem ꝑseuerant in malitiã & pecuniã
igitur quistipe templi & his quae conferunt᷑ adusus eccłȩ eb
utunt᷑ inaliis rebus quibus suec̃ expleant uo luntetem simi¬
les sunt scribarum a sacer dotum redimentiũ medatiumaso¬

Expanded text:
m. Custodes miraculum confitentur: ad urbem conciti redeunt: nuntiant principibus sacerdotum quae viderint, quae facta conspexerint. Illi qui debuerant converti ad poenitentiam, et Jesum quaerere resurgentem, perseverant in malitia, et pecuniam mnes igitur qui stipe templi, et his quae conferuntur ad usus Ecclesiae abutuntur in aliis rebus, 243 quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribarum et sacerdotum, redimentium mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
bro hacbaunt ac recurrunt & non pactiunt asepulchro hĩ diu
cbesse uellongius: Recce terraemotus facctus est magns
ingelus enĩ dñi descendit decielo & accedens reuoluit lacpidẽ
& sedebat suꝑ eum : Erat enĩ aes pestus qus sic̃ filgor &ustim̃tae

Expanded text:
bro abeunt ac recurrunt, et non patiuntur a sepulcro Domini diu bro abeunt ac recurrunt, et non patiuntur a sepulcro Domini diu abesse vel longius. Et ecce terraemotus factus est magnus. Angelus enim Domini descendit de coelo, et accedens, revolvit lapidem, et sedebat su
Abbreviated transcription (Latin):
gon sufficerant principibus sccerdotum & scribir acphccrisies
crucifixisse dñm scluatorem nisi sepulchrum custodirent.
cohostem acciperent signacrent lcepidem: & quan¬
tum in illis at manum opponerent resurgenti ut diligentiac
eorum nostrae side prosicer& : quanto enĩ amplius reseruco¬
tur tanto magis resurrectionis uirtus ostenditur: uinde & in
monumento nouo quod excisum fuerat inpetra conditus et
nesi ex multis lapidibur aedificatum esset suffossis tumulis
fundamentis ablector farto diceset᷑: Quo dicũ insepulchro
ponendus ess& ꝓphete testimoniũ estdicentis. hic habitec bit in
excelsa speluncac petre fortissimie statimq. post duos uasi¬
culos sequitur regem cumgła uidebitis. nes pere ccu sabbao¬
ti quie lucessit in prima scebbati uenit maria magdalenȩ
& altera maria uidere sepulchrum: Quod diuers a tempora
istarum mulierũ in euaengeliis describunt᷑ ÷ non mendaccu signũ
est ut in pii obiciunt sed sedulae usitationis officia dumere¬

Expanded text:
Non suffecerat principibus sacerdotum, et Scribis ac Pharisaeis crucifixisse Dominum Salvatorem, nisi sepulcrum custodirent, cohortem acciperent, signarent lapidem, quantum in illis est, manum opponerent resurgenti, ut diligentia eorum nostrae fidei proficeret: Quanto enim amplius reservatur, tanto magis resurrectionis virtus ostenditur. Unde et in monumento novo, quod excisum fuerat in petra, conditus est: ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis, ablatus furto diceretur. Quod autem in sepulcro ponendus esset, prophetae testimonium est, dicentis: Hic habitabit in excisa spelunca petrae fortissimae . Statimque post duos versiculos sequitur: Regem cum gloria videbitis . Vespere autem sabbati quae lucescit in prima sabbati, venit Maria Magdalene et altera Maria videre sepulcrum. Quod diversa tempora istarum mulierum in Evangeliis describuntur, non mendacii signum est, ut impii objiciunt, sed sedulae visitationis officium, dum cre
Abbreviated transcription (Latin):
resercri : Etrat ccũ ibi maria magdalene & alterte mceri ec
sedentes contra sepul chrum ceteris relinquentibus dñm mu¬
lieres In officio ꝑseuerant expectanter quod ꝓmiserat ihs̃ &ideo
meruerunt primȩ uidere resurgentẽ : qm̃quiꝑ reuera uerit¬

Expanded text:
reserari. Erat autem ibi Maria Magdalene et altera Maria, reserari. Erat autem ibi Maria Magdalene et altera Maria, sedentes contra sepulcrum. Altera lieres in officio perseverant, exspectantes quod promiserat Jesus, et ideo meruerunt primae videre resurgentem. Quoniam qui per
Abbreviated transcription (Latin):
latur idest consiliarius & deipsoquidcc̃ putant primũ pralmũ
esse compositum : Bectur uir qui non hecbiit in consilio im¬
piorum & seliqua : & accepto corpore ihũ in uoluit illud in sin
donemundac & simplici sepulturae dñi cembicio diuitum
condem noctur. quine intumulis quidem possunt cacpere diuicus
possumus cõu iuxtec intellegentiac̃ spitelem & hoc sentire quod
corpus dñi non ccuro nongemmis &sericho. sedl inte amine
puro hoc uoluendussit : quã quã & hoc sigisicet quod ille
inrindone munda inuoluaet iħm qui puro eum mente sus¬
rat in petra & cduoluit scexum maconũ aed ostium monu¬
menti & haebut: Innouo ponit᷑ monumento nepostresursectio
ceteris corporibus reme antibur surrexisse clius singeretur:
oc est ccũ & nouum sepulchrum maeriae uirginalem uterum de¬
monstrecge scexumq ostio aedpositum & scexum maegnum osten¬
dere non aebsque carxilio plurimorum sepulchrum potuis se

Expanded text:
llatus, id est, consiliarius, et de ipso quidam putant primum psalmum llatus, id est, consiliarius, et de ipso quidam putant primum psalmum esse compositum: Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum, et reliqua. Et accepto corpore, Joseph involvit illuddone munda. Et ex simplici sepultura Domini ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam spiritalem hoc sentire, quod corpus Domini non auro, non gemmis, et serico, sed linteamine puro obvolvendum sit. Quanquam et hoc significet, quod ille in sindone munda involvat Jesum, qui pura eum mente susrat in petra, et advolvit saxum magnum ad ostium monumenti, et abiit. In novo ponitur monumento, ne post resurrectionem, caeteris corporibus remanentibus, resurrexisse alius fingeretur. est autem et novum sepulcrum Mariae virginalem uterum demonstrare: saxumque ostio appositum, et saxum magnum ostendere absque auxilio plurimorum sepulcrum non potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ducendi sicut & ceteri copostoli focciunt minis trabant aũ dño desub¬
sp̃italic non quo indiger& cibis dñs crecturarũs &atypum osten¬
deret magistroꝵ. quod iultu atq uestitii exdiscipulis deberent ese
contenti: sed uide cmus quales comites haebuerit incaria maeg¬
declena ea quam septem daemonia ei ecerat & maria la cobi
& ioseph matrem materteram suam sororem mariema¬
tris dñi & matrem filioꝵ gebeds quie paulo anteregnũ liberis
postulabat: & clics quas inceteris euangeliis legimus: cumseao
fcctum es set uenit homo quid ã diues ceb ari mathia nomine
scribtoris quo uirum nobilem atq ditissimum refrat ihũ fuisse
discipulum. sed ut ostendat cocusa quare apilacto corpus ihũ
potuerit imperrare pacuperes enĩ & ignoti non erat aepilactum
praesidẽ romanie potestactis accidere crucifixi corpus impe¬
trare : In cclio e uange listo iosephiste. BoΕaey sIΕ appo¬

Expanded text:
ducendi sicut et caeteri apostoli faciunt . Ministrabant auducendi sicut et caeteri apostoli faciunt . Ministrabant auspiritualia. Non quod indigeret cibis Dominus creaturarum, sed ut typum ostenderet magistrorum, quod victu atque vestitu ex discipulis deberent esse contenti. Sed videamus quales comites habuerit: Mariam Magdalenam, a qua 239 septem daemonia ejecerat, et Mariam Jacobi, et Joseph matrem, materteram suam, sororem Mariae, matris Domini, et matrem filiorum Zebedaei, quae paulo ante regnum lipostularat, et alias quas in caeteris Evangeliis legimus. Cum autem sero factum esset, venit quidam homo dives ab Arimathia, nomine scriptoris, quo virum nobilem atque ditissimum referat Jesus fuisse discipulum; sed ut ostendat causam quare a Pilato corpus Jesu potuerit impetrare. Pauperis enim et ignoti non erat ad Pilatum praesidem Romanae potestatis accedere, et crucifixi corpus impetrare. In alio Evangelista Joseph iste βουλευτὴς appe
Abbreviated transcription (Latin):
nitur. quod cum uidiss& eum sp̃m dimisisse dixerit uere di¬
silius erat istie: Rullus enimhabet potestatem dimictendi
sp̃m nisi ille qui cm marum conditor est. spm̃ cc̃u in hoc loco
ꝓanima intellegamus seu quod spitale & uitale corpur fec¬
cicet seu quod animie ipsius substantiao sprsit: Suxto
illud quod scribtum est: auferes spineorum &deficient. &
hoc consi derandum quod centurio antecrucem in ipsoscan¬
dalo paessionis uere dĩ silium consiteat᷑. & cerrius in eccłto
priedicet creatura : Erant cumulieres multie a lone quae
secutie suerant ihũ agalilȩ aministranters: consuetudinis
iudere fuit nec ducebat᷑ inculpec more gortis antiquo ut mulie¬
res des ubstaentioo suec uistum ati uestitum p̃ceptoribus ehibe¬
hoc quia secendelum f eccere poterat innactionib cebiecisse seme¬
morat : num quid non habemus potestaten sorores mulieres circũ¬

Expanded text:
nitur: quod cum vidisset eum spiritum dimisisse, dixerit: Vere nitur: quod cum vidisset eum spiritum dimisisse, dixerit: Vere Filius Dei erat iste. Nullus enim habet potestatem dimittendi spiritum, nisi ille qui animarum conditor est. Spiritum autem in hoc loco pro anima intelligamus, seu quod spirituale et vitale corpus faciat, seu quod animae ipsius substantia spiritus sit, juxta illud quod scriptum est: Auferes spiritum eorum, et deficient . Et hoc considerandum, quod centurio ante crucem in ipso scandalo passionis vere Dei Filium confiteatur: et Arius in Ecclesia praedicet creaturam. Erant autem ibi mulieres multae a lonsecutae erant Jesum a Galilaea ministrantes ei. Consuetudinis autem Judaicae fuit, nec ducebatur in culpam more gentis antiquo, ut mulieres de substantia sua victum atque vestitum praeceptoribus ministHoc quia scandalum facere poterat in nationibus, Paulus abjecisse se memorat dicens: Nunquid non habemus potestatem sorores mulieres circum
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt inccã ciuntatem & cepparuer malus: guomodole crus
mostuus sesurrexit sic & multa corpora sc̃oꝵ sesur rexerunt ut
onm ostenderent resargentem: & tacmen cum monumenta copra
ginitus resursectionis exmortuir. scĩm auciuitatẽ inquio
uisisunt resurgentes ant hierus olyma caelestem intellegam
uit hanc terrenam quie intescã suerit sic &mattheus appella¬
tirpupliccnus non quo & a postolus cedhuc ꝑmaeneat puplicoc¬
nus s ed quo pristinum uocaliulum teneat scac aeppellabatur
alicrum urbium in quibies i dola colebantur quando uero
dr̃ copparuerunt multis ostendit non generdis s uisse sesur¬
rectio quie omnibus apparer&. sed specialis ad plurimos
ut hi uiderent qui cernere marebant: Genturio aũ & quicumeo
oant custodientes ihũ uisoterrae motu & his quaefiebaent timue¬
runt ualde dicentes uere disiliur aat iste: Inalio euangelio
post terrae motu manifistior cacusa mirabili centurionis expo¬

Expanded text:
paruerunt multis. Quomodo Lazarus mortuus resurrexit, sic et multa corpora sanctorum resurrexerunt, ut Dominum ostenderent resurgentem . Et tamen cum monumenta apertagenitus resurrectionis ex mortuis. Sanctam autem civitatem in qua visi sunt resurgentes, aut Jerosolymam coelestem intelligamus, aut hanc terrenam, quae ante sancta fuerat. Sicut et Matthaeus appellatur publicanus, non quod et Apostolus adhuc permaneat publicanus, sed quod pristinum vocabulum teneat. Sancta appellabatur  distinctionem aliarum urbium, in quibus idola colebantur. Quando vero dicitur, apparuerunt multis, ostenditur non generalis fuisse resurrectio, quae omnibus appareret: sed specialis ad plurimos, ut hi 238 viderent qui cernere merebantur. Centurio autem et qui cum eo erant, custodientes Jesum, viso terraemotu et his quae fiebant, timuerunt valde, dicentes: Vere Filius Dei erat iste. In alio Evangelio post terraemotum manifestior causa miraculi centurionis expo
Abbreviated transcription (Latin):
cetur: & continuo currens unus ex gs acceptt̃ spongicõ impleda
xeto & im posuit hacrundini &dabat sbibere. & hac facctoo
potteti ihũ & debaent quinum murratum ut eum conso¬
sit sp̃m. diuinae potestatis indicium et emittee sp̃m ut ipse
quoq dixerat nemopotest tollere animam mea ame sadego
pono eã ame ipso utrursũ accipiã ecc̃ : & uelum templi scissu
sumest & omĩ a legis ra or amenta quie prius tegebantur ꝓ¬
ditac sunt atq ad gentilium papulum transierunt in euaen¬
gelio culus sepefacimus mentionem suꝑliminaere templi
insinitȩ magnitudinis factum esse atq diuis ũ legimur
ios ophus quoq: sefert uirtutes angelicas praesides quonda
templi tunc pariter cum clecmasse transeamus ex his sedib¬
st nulli dubium &t quod signisicet iuxta litterom magni¬
& reliqua typum fare credentium quod pristinis ero¬
rumuitiis derelitis & cordis a mollit aduricia quiprius

Expanded text:
ecetur. Et continuo currens unus ex eis, acceptam spongiam implevit ecetur. Et continuo currens unus ex eis, acceptam spongiam implevit aceto: et imposuit arundini, et dabat ei bibere. Et haec facta potant Jesum; et dant ei vinum myrrhatum ut eum consosit spiritum. Divinae potestatis indicium est emittere spiritum, ut ipse quoque dixerat: Nemo potest tollere animam meam a me, sed ego pono eam a meipso, ut rursum accipiam eam . Lignum adversusum est, et omnia legis sacramenta, quae prius tegebantur prodita sunt, atque ad gentilium populum transierunt. In Evangelio, cujus saepe facimus mentionem super liminare templi infinitae magnitudinis, fractum esse atque divisum legimus. Josephus quoque refert virtutes angelicas praesides quondam templi tunc pariter conclamasse, transeamus ex his sedib. Non dubium est quid significet juxta litteram magniet reliqua typum ferre gentium, quod pristinis errorum vitiis, et cordis emollita duritia, qui prius
Abbreviated transcription (Latin):
luce fruerentur : & circa horcm nonã claemauit ihs uoce ma¬
na dicens heli heli leba so bactani hoc est dsm̃squo¬
redereliquistime. principio uicensimi primi pscclmi cobusus
est illudq quod immedio uersiculi legit᷑ respice me suꝑfluum
uactore intollegant. ut at illud diuiserunt sibi uestimeta mec
& suꝑ uestimentũ meũ miserꝰ sortem & aliud foderꝰ manus meas &
peder meos. nec mireris uerborũ humilitatẽ & quieri monicos de¬
relicti cum formã seui sciens scandclum crucis uideces : quidoc̃
cũ illic stanter &ccudientes dicebant heliam uocat iste non
om̃s sed quidã quos aerbi tror milites fuis se romanos non intello¬
gentes sermones hebraici ꝓprietatem. sed exeo quod dixit.
heli heli putaenter heligm abeo in uoccctũ sinccũ iudieos qui
obdixerint intellegere uolueris & hoc more sibi sollicito facci¬
unt ut dnm in bec ilitatis infacmant qui heliae auxilium dep̃¬

Expanded text:
luce fruerentur. Et circa horam nonam, clamavit Jesus voce maluce fruerentur. Et circa horam nonam, clamavit Jesus voce magna, dicens: Eli, Eli, ladereliquisti me? Principio 236 vicesimi primi psalmi abusus est, illudque quod in medio versiculo legitur: Respice in me, superfluum vatore intelligant: ut est illud: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem. Et aliud: Foderunt manus meas et pedes meos. Ne mireris verborum humilitatem et querimonias derelicti, cum formam servi sciens, scandalum crucis videas. Quidam autem illic stantes et audientes, dicebant: Eliam vocat iste. Non omnes, sed quidam quos arbitror milites fuisse Romanos, non intelligentes sermonis Hebraici proprietatem, sed ex eo quod dixit: Eli, Eli, putantes Eliam ab eo invocatum. Sin autem Judaeos qui hoc dixerint, intelligere voluerimus, et hoc more sibi solito faciunt, ut Dominum imbecillitatis infament, qui Eliae auxilium depr
Abbreviated transcription (Latin):
emen dac uerit in duobus latronibus uterq populus & gentiliũ
& iudieoꝵ. primũ dnm blarphema uit. postec signoꝵ magni¬
tudinem alter exterritus egit paenitentic̃̃ &usq hodie iudaeos in cre
deliquium solis quod certis statis temporib accidere sol&. disci¬
pulos xp̃i ob inperiticm suꝑresurrestionẽ h̃i interpretatos cum
defestursolis nũquã nisi ort u lunie fregisoleat. nullicc̃u dubiũ
qt pacschie tempore lunam fuisse plenissimã & neforsitan uidere¬
tur umbra terre uel orbis lunae soli oppositus breues & fer¬
ragineas secisse tenebras triumhorarum spacium ponitur
ut om̃ireccuscentiũ occasio teleretur & hoc focstũ reor ut
compleretur prophetia dicens occumb& solmeridie & con¬
adhuc medic ess& dies. uideturq. mihi clarissimũ lumen
mundi hoc et lumincore maius setrcexisse radios suor ne
aut pendentẽ uider& dñm aut in pii blas phemantes suec

Expanded text:
emendaverit. In duobus latronibus uterque populus, et Gentilium, emendaverit. In duobus latronibus uterque populus, et Gentilium, et Judaeorum primum Dominum blasphemavit. Postea signorum magnitudine alter exterritus egit poenitentiam, et usque hodie Judaeos increpadeliquium solis, quod certis statutisque temporibus accidere solet, discipulos Christi ob imperitiam super resurrectione Domini interpretatos: cum defectus solis numquam nisi ortu lunae fieri soleat. Nulli autem dubium est paschae tempore lunam fuisse plenissimam. Et ne forsitan videretur umbra terrae, vel orbis lunae soli oppositus, breves et ferrugineas fecisse tenebras, trium horarum spatium ponitur, ut omnis causantium occasio tolleretur. Et hoc factum reor, ut compleretur adhuc media esset dies . Videturque mihi clarissimum lumen mundi, hoc est, luminare majus retraxisse radios suos, ne aut pendentem videret Dominum, aut impii blasphemantes sua