comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misteriĩs pnidentes exercet: sic plerũq
suꝑficie simplices refouet Habet inpublico
unde paruulos nutriat: seruat insecreto
unde mentes sublimiũ in admiracione sus¬
pendat. Quasi qͥdã quippe ẽ flumꝰ ut ita
dixerimi planꝰ & altus: in qͦ & agnꝰ ambul&.
& desans natec. Ut gͦ uniꝰ cuiꝰq loci opor¬
tunitas postudat. ita semꝑ studium ordo
exposicionis inmutat Quatiꝰ tanto ue¬
rius sensũ diuine locucionis inueniat:
quanto ut̃q querexegerit ꝑcausarum
onem recensendã tuȩ beatitudim. nõ
quia uelut dignã debui. sed quia te pe¬
tente me memini ꝓmississe transmisi:
Inqua qͥcͥd tua scitas tepidũ incultumq
reperent: tanto mͥ celerrime indulgeat.
qͥnto hoc me egrũ dicere nõ ignorat:
Nam dum molestia corpus adterit᷑: affecta
mente & iam dicendi studia languescunt:
Multa qͥppe annoꝵ iam curricula deuoluũ¬
tur. qd crebris uiscerũ doloribꝰ crucior ho¬
ris. momentisq omnibꝰ fracta stomachi

Expanded text:
mysteriis prudenter exercet, sic plerumque superficie simplices refovet. Habet in publico unde parvulos nutriat, servat in secreto unde mentes sublimium in admiratione suspendat. Quasi quidam quippe est fluvius, ut ita dixerim, planus et altus, in quo et agnus ambulet et elephas natet. Ut ergo uniuscujusque loci opportunitas postulat, ita se per studium ordo expositionis immutat; quatenus tanto verius sensum divinae locutionis inveniat, quanto, ut res quaeque exegerit, per causarum onem recensendam tuae beatitudini, non quia velut dignam debui, sed quia te petente memini promisisse, transmisi. In qua quidquid tua sanctitas tepidum incultumque repererit, tanto mihi celerrime indulgeat, quanto hoc me aegrum dicere non ignorat. Nam dum molestia corpus atteritur, affecta mente etiam dicendi studia languescunt. Multa quippe annorum jam curricula devolvuntur, quod crebris viscerum doloribus crucior, horis momentisque omnibus fracta stomachi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsistere. ꝑ simplicitatẽ possunt: Hine est
qd̾ priulus discipulos ad monet dicens Uolo
uos sapientes eẽ inbono: simplices aut̃ in
malo Hinc rursũ dicit Nolite pueri effici
sensibꝰ. sed malicia paruuli estote. Hine
ꝑ semetipsam ueritas discipulis p̃cipte dicens
Estote prudentes sic̾ serpentes: & simplices sic̃
columbe Utraq enĩ necessario in admonicio
ne conuinexit: ut et simplicitatẽ columbe
astucia serpentis instrueret Et rursũ ser
in igne patefecit: ꝑcolumbã qͥppe simplicitaᷤ.
ꝑ ignem uero telus indicatur: In columbra
lo pleni funt sic mansuetud ini simplicitatis
inseruiunt. ut contra culpas delinquentiũ.
& iam zelo rectitudinis accendant᷑ Sequit᷑:¬

Expanded text:
unt. Hinc est quod Paulus discipulos admonet dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc rursum dicit: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hinc per semetipsam Veritas discipulis praecipit, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices siUtraque enim necessario conjunxit in admonitione, ut simplicitatem columbae astutia serpentis instrueret, et rursum serpin igne patefecit. Per columbam quippe simplicitas, per ignem vero zelus indicatur. In columba ilo pleni sunt, sic mansuetudini simplicitatis inserviunt, ut contra culpas delinquentium etiam zelo rectitudinis accendantu
Abbreviated transcription (Latin):
fratrũ eoꝵ: Ante resurrectionẽ qͥppe stolas
singulas accepisse dicti sutͣ: quia sola ad¬
huc mentis beatitudine ꝑfriunt᷑ Binas
gͦ accepturi sit̃t. quando ͤaͣ mimaꝵ ꝑfecto
gaudio. & iã corpoꝵ incorruptione uestien¬

Expanded text:
tor: Ante resurrectionem quippe stolas singulas accepisse dicti sunt, quia sola adhuc mentis beatitudine perfruuntur. Binas ergo accepturi sunt, quando cum animarum perfecto gaudio, etiam corporum incorruptione vestien
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciũ uirtutũ ab illa philosophoꝵ fu¬
cacione distingueret. tincturas dicens:
addidit mundissimas Tincture enum
mundissime recte nominant᷑: hi qui priꝰ
ꝑ praua oꝑa fedi fuerant. suꝑueniente
tam̃ spũ nitore gr̾e uestiunt᷑. ut longe
aliud appareant ẽẽ quã erant Unde
etiam baptisia id ẽ tinctio dicit᷑. ipsa
nra in aqua desensio Tingim᷑ quippe.
et qui prius indecori eramus deformitate
uiciorũ: accepta fide reddim᷑ pulcri grã
et ornam̃to uirtutũ Sequit᷑. Unde gͦ¬

Expanded text:
veracium virtutum ab illa philosophorum fuveracium virtutum ab illa philosophorum fucatione distingueret, tincturas dicens, addidit mundissimas. Tincturae enim mundissimae recte nominantur hi qui prius per prava opera foedi fuerant, superveniente tamen spiritu, nitore gratiae vestiuntur, ut longe aliud appareant esse quam erant. Unde etiam baptisma, id est tinctio, dicitur ipsa nostra in aquam descensio. Tingimur quippe, et qui prius indecori eramus deformitate vitiorum, accepta fide reddimur pulchri gratia et ornamento virtutum. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
equabitur ei topazium de ethiopia
Acsi patent̾ insinuet dicens Hu qui
expeccati nigredine ad conu̾sionem
ueniunt. equari dõ homini non pos¬
sunt. quãuis multis colorũ uirtutibꝰ
resplendere uideant᷑ Quoꝵ ut suꝑbia
mundissime component᷑ Tincture
enĩ mundissime uocantur. hii qui ue¬
racit̾ sunt humiles et ueracit᷑ scĩ. qui
sciunt quidẽ quia ex semet ipsis uir¬
tutũ speciẽ non habent. sed hanc ex
dono grẽ suꝑuenientis tenent: Uinc¬
sunt: quia humilit̾ custodiunt suꝑue.¬
mentẽ inse uirtutũ grãm quã accepe.¬
runt: Hinc ẽ enĩ quod sponsi uoce de scã
ȩccłia dicit᷑ Que ẽ ista quȩ ascendit de¬
albata: Quia enĩ scã eccłia celestẽ uitã
naturalit̾ non habet. sed suꝑueniente sp̃u
sed dealbata memorat᷑ Et notandum
quod suꝑius cũ dixisset. non confert᷑. tinc¬
tis indie coloribus eosdẽ colores non in¬
tulit mundos Hoc uͦ in loco ut tineturã

Expanded text:
aequabitur ei topazium de Aethiopia. aequabitur ei topazium de Aethiopia. Ac si patenter insinuet, dicens: Hi qui ex peccati nigredine ad conversionem veniunt, aequari Deo homini non possunt, quamvis multis colorum virtutibus resplendere videantur. Quorum ut superbia ncturae enim mundissimae vocantur hi, qui veraciter sunt humiles et veraciter sancti, qui sciunt quidem, quia ex semetipsis virtutum speciem non habent, sed hanc ex dono gratiae supervenientis tenent. Tincsunt, quia humiliter custodiunt supervenientem in se virtutum gratiam, quam acceperunt. Hinc est enim quod sponsi voce de sancta Ecclesia dicitur: Quae est ista, quae ascendit dealbata? Quia enim sancta Ecclesia coelestem vitam naturaliter non habet, sed, superveniente Spsed dealbata memoratur. Et notandum, quod superius cum dixisset: Non conferetur tinctis Indiae coloribus, eosdem colores non intulit mundos. Hoc vero in loco ut tincturam
Abbreviated transcription (Latin):
bis ẽ: quod uir sc̃s ut longe distare ab
hac sapiencia angłos demonstraret di.¬
xit: Non dabit᷑ aurũ obrizum proea.
Qui ut antiquos etiam patres sacri
tractatores eloquii inferiores ostendet:
adiunxit: Hec appendet᷑ argentũ in
cõmutacione eius: Ut philosophoꝵ
quoq sapienciam hitic monstraret
longe sub ẽẽ: intulit: Honconfertur
tinctis indie coloribus: Atq subumõ.
Nec lapidi sardonico p̾ciosissimo uel
saphiro. Ut in illa quoq suꝑna ciuita¬
te nullũ ꝑuenire ad equalitatẽ um.¬
Sgeniti demonstraret: addidit: Non ad-¬
equabit᷑ ei aurũ uł uitrũ Ut propħaᷤ
quoq ei sub ẽẽ ostendet: adiunxit:
Nec cõmutabunt᷑ pro ea uasa auri
excelsa et eminencia. nec commemo.¬
rabunt᷑ in con paracione eius Trahit᷑
enim sapiencia de occultis Ad extre.¬
mum uero ut ipsos quoq in ȩccłia he-¬
reticos increparet. quia gentilitatiᷤ
errore uenientes fidẽ quã ꝑcipiunt
ꝑsuꝑbiam scindunt: addidit Nõ ad¬

Expanded text:
bis est quod sanctus vir, ut longe distare ab hac sapientia angelos demonstraret, dicit: Non dabitur aurum obryzum pro ea. Qui ut antiquos etiam Patres sacri eloquii tractatores inferiores ostenderet, adjunxit: Nec appendetur argentum in commutatione ejus. Ut philosophorum quoque sapientiam huic monstraret longe subesse, intulit: Non conferetur tinctis Indiae coloribus. Atque subjunxit: Nec lapidi sardonycho pretiosissimo, vel sapphiro. Ut in illa quoque superna civitate nullum pervenire ad aequalitatem Unigeniti demonstraret, addidit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Ut prophetas quoque ei subesse ostenderet, adjunxit: Nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia, nec commemorabuntur in comparatione ejus. Trahitur enim sapientia de occultis. Ad extremum vero ut ipsos quoque in Ecclesia haereticos increparet, qui a gentilitatis errore venientes, fidem quam percipiunt, per superbiam scindunt. addidit: Non ad
Abbreviated transcription (Latin):
ad faciẽ loquit᷑. sic̃ loqͥ solet homo cũ
amico suo. ei inipsa uerba suȩ locucio.
nis dicit. Simuemi grãm in conspec.¬
tu tuo. ostende mͥ te ipsũ manifeste
ut uideam te Certe enĩ si ds non erat
cum quo loquebat᷑. ostende mͥ dm̃ dice¬
ret: et non ostende temetapsum Si
autẽ ds̃ erat cum quo facie ad faciem
boquebat᷑. cur se petebat uide quem
uidebat: Sed ex hac etus peticione
colligit᷑. quia eum siciebat ꝑ mcircu̾scrip.¬
te naturȩ suę claritatẽ cernere: quẽ
iam ceꝑat ꝑquasdã magines uidere.
ut sic suꝑna ẽencia mentis eius occuliᷤ
ad ẽet. quatenus ei ad et̾nitatis isionẽ
nulla imago creata temporalit̾ inter¬
eẽt Et uidunt gͦ patres uet̾is testam̾¬

Expanded text:
ad faciem loquitur, sicut loqui solet homo cum ad faciem loquitur, sicut loqui solet homo cum amico suo, ei in ipsa suae locutionis nis dicit: Si inveni gratiam in conspectu tuo, ostende mihi temetipsum manifeste, ut videam te . Certe enim si Deus non erat cum quo loquebatur, ostende mihi Deum diceret, et non ostende temetipsum. Si autem Deus erat cum quo facie ad faciem loquebatur, cur se petebat videre quem videbat? Sed ex hac ejus petitione colligitur quia eum sitiebat per incircumscriptae naturae suae claritatem cernere, quem jam coeperat per quasdam imagines videre, ut sic superna essentia mentis ejus oculis adesset, quatenus ei ad aeternitatis visionem nulla imago creata temporaliter interesset. Et viderunt ergo patres testam
Abbreviated transcription (Latin):
batur dñs admoisen facie ad faciẽ fic̃
loqͥ solet homo ad amicũ suũ Uidit isdẽ
iob dñm qui dicit Auditu auriᷤᷤ audiui
te: nunc autẽ oculus m̾s udet te Uidit
ysaias dñm qui ait Anno quo mortuuᷤᷤ
ẽ rex ozias. uidi dnm sedentẽ suꝑ soliũ
excelsum: et eleuatũ Uidit micheas
dnm. qui dicit Uidi dñm sedentẽ suꝑ
solium suũ. et oẽm exercitũ celi assisten.¬
tẽ ei adextris et asmnistris: Quid ẽ gͦ
quod tot testam̃ti uet̾is patres. dm̃ se ii.¬
disse testati sunt. et tam̃ de hac sapi.¬
encia que ds̃ ẽ dicit᷑ abscondita ẽ ab oc.¬
culis omnium uiuenciũ Et ioħs ait
Dm̃ nemo uidit umꝗͣ. nͥ hoc quod pa
tent̾ dat᷑ in telligi. quia quãdiu hic
mortalit̾ inuit᷑: uidi ꝑ quasdã nagi.¬
nes ds̃ potest: sed ꝑ ipsã nature suȩ spe.¬
guat: Hinc ẽ enĩ quod iacob qui dñm
se indisse testatur: hunc nõ nͥ angłm
uidit Hinc ẽ qđ moises qui cũ deo faciȩ

Expanded text:
batur Dominus ad Mosen facie ad faciem, sicut loqui solet homo ad amicum suum. Vidit Job Dominum qui dicit: Auditu auris audivi te, nunc autem oculus meus videt te. Vidit Esaias Dominum qui ait: Anno quo mortuus est rex Ozias, vidi Dominum sedentem super solium excelsum, et elevatum. Vidit Micheas Dominum qui dicit: Vidi Dominum sedentem super solium suum: et omnem exercitum coeli astantem ei a dextris, et a sinistris. Quid est ergo quod tot Testamenti Veteris patres Deum se vidisse testati sunt, et tamen de hac sapientia quae Deus est dicitur: Abscondita est ab oculis omnium viventium, et Joannes ait: Deum nemo vidit utenter datur intelligi; quia, quandiu hic mortaliter vivitur, videri per quasdam imagines Deus potest, sed per ipsam naturae suae spegat? Hinc est enim quod Jacob, qui Deum se vidisse testatur, hunc nonnisi in angelo vidit. Hinc est quod Moyses, qui cum Deo facie
Abbreviated transcription (Latin):
ei topaziũ de ethiopia: Ac si aꝑte dice¬
ret᷑. Hullus scoꝵ quilibet uirtutibus
plenus existat. tam̃ nigredine mundi
collectus equari potest ei: dequo dic¬
tũ ẽ Quod nascit᷑ exte scm̃ uocabit᷑
filius dei: Nos quippe et si scĩ efficimur.
ruptibilis condicione constrĩgimꝰ. ut
cum propħa dicamꝰ Ecce e iiniquita.¬
tibus conceptus sum. et indelictis pe

Expanded text:
ei topazium de Aethiopia. Ac si aperte dicei topazium de Aethiopia. Ac si aperte dicat: Nullus sanctorum quibuslibet virtutibus plenus, ex ista tamen nigredine mundi collectus, aequari ei potest, de quo scriptum est: Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Nos quippe etsi sancti efficimur, ruptibilis conditione constringimur, ut cum Propheta dicamus: Ecce enim in iniquitatibus conceptu
Abbreviated transcription (Latin):
nari solet: infidelitatis prius nigra
peccatis Quã ueniente dño ab acuc
propħa uidit timore ꝑterritam. et ait
Tab̾nacula ethiopũ expauescent. tab̾¬
nacula terre madian Dauid quoq
propħa uidens quod adiudeã redimen.¬
dam ueniret dñs. sed ante gentilitas
sicut scriptũ ẽ. donec plenitudo genci.¬
um intraret. et sic omis ifrł saluus fie.¬
ret: dicit E thiopia preueniet manuᷤ
etus dõ Id ẽ prius quã iudea credat.
saluandã se offert ommpotenti deo
peccatis ngra gentilitas Topazium
uͦ p̾ciosus lapis ẽ Et quia greca li̾gua
pan om̃e dicit᷑. pro eo quod om̃i colore
resplendet: topazium quasi topanziũ
uocat᷑ Dum uero in dm̃ conuersa genti¬
litas credidit. exea multi ita sunt dono
sp̃s locupletati: ut quasi multiᷤ coloribꝰ
sic multis uirtutibus luceant Sed ne
acceptis quisq uirtutibus extollatur.
ascõ uiro nunc dicit᷑ Non ad equabit᷑

Expanded text:
nari solet, infidelitatis prius nigra nari solet, infidelitatis prius nigra peccatis, quam veniente Domino Habacuc propheta vidit timore perterritam et ait: Tabernacula Aethiopum expavescent tabernacula terrae Madian . David quoque propheta videns, quod ad Judaeam redimendam veniret Dominus; sed ante gentilitas sicut scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret ; dicit: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo ; id est, priusquam Judaea credat, salvandam se offert omnipotenti Deo peccatis nigra gentilitas. Topazium vero pretiosus lapis est; et quia Graeca lingua παν omne dicitur, pro eo quod omni colore resplendet, topazium quasi topantium vocatur. Dum vero 598 in Deum conversa gentilitas credidit, ex ea multi ita sunt dono sui Spiritus locupletati, ut quasi multis coloribus, sic multis virtutibus luceant. Sed ne acceptis quisquam virtutibus extollatur, a sancto viro nunc dicitur: Non adaequabitur
Abbreviated transcription (Latin):
sua aduersione gentilitas. ostensis signiᷤ
atq prodigiis creuit fides Propagata
autẽ fide: inueneracione om̃iũ sc̃ẽ ec¬
cłiȩ culm̃ emiciit Cui cũ de essent apti
aduersarii. temptari cepit asitis Ham
multe quoq in ea hereses exorte. contra
eam duri certaminis bella parauerũt
E.xercenda quippe ẽ hoc tp̃r ꝑlaborem.
que sequenti tendit adremineracionẽ:
Qua exre actũ ẽ: ut in ea non nulli pro
dirent. qui mediatorẽ dĩ et hominum
tũ dicerent: sed ex gr̃a dei factũ. tan.¬
tũq ei scĩtatis tribuerent: quantum
de scĩs cet̾is enis iudelicet famulis ag¬
nouissent Quos beatus iob propłne spũ
afflatus. sentenciȩ suę definicione re¬
darguit dicens: Hon ad equabit᷑ ei to¬
paziũ de ethiopia Quid etiopiam. nͥ
p̃sentẽ mundum accipimꝰ. que coloris
nigredine designat peccatorẽ populũ
feditate meritoꝵ: Aliquando uͥ ethio¬
pie nomine specialit̾ gentilitas desig.¬

Expanded text:
sua aversione gentilitas, ostensis signis sua aversione gentilitas, ostensis signis atque prodigiis crevit fides; propagata autem fide, in veneratione omnium sanctae Ecclesiae culmen emicuit. Cui cum deessent aperti adversarii, tentari coepit a suis. Nam multae quoque in ea haereses exortae contra eam duri certaminis bella paraverunt. Exercenda quippe est hoc tempore per laborem, quae sequenti tendit ad remunerationem. Qua ex re factum est ut in ea nodirent, qui mediatorem Dei et hominum tum dicerent, sed ex gratia deificatum; tantumque ei sanctitatis tribuerent, quantum de sanctis caeteris, ejus videlicet famulis agnovissent. Quos B. Job prophetiae spiritu afflatus sententiae suae diffinitione redarguit, dicens: Non adaequabitur ei topazion de Aethiopia. Quid Aethiopiam, nisi praesentem mundum accipimus quae coloris nigredine designat peccatorem populum foeditate meritorum? Aliquando vero Aethiopiae nomine specialiter gentilitas desig
Abbreviated transcription (Latin):
excelsa et eminencia que expartici.¬
pacione sapiencie nobis ueneranda.
sunt: in con paracione sapienciȩ etiã
memoranda non sunt. Quia u hec
sapienciã humanis cordibꝰ latent̃
sp̃s ubi uult spirat. et uocẽ eius au¬
dis. et nõ scis unde ueniat et quo
uadat: idcirco subiungit᷑ Trahit᷑
enĩ sapiencia de occultis De occultis
sapiencia trahit᷑. quia cũ sit mitifi.¬
bilis: non nͥ minsibilit̾ imirenit᷑. Que
recte quoq trahi dicit᷑. qͥa sic̃ flatũ
trahimus ut corpus imiat: sic abintimiꝰ
sapiencie sp̃s ducit̾: ut adititã anima
subfistat. Unde psalmista ait Os meum
aꝑui. et atraxi sp̃m Que nimirũ sapi¬
encia humana carne cum amma raci¬
onali suscepta. dum abititimis apparu¬
isset inpromtu: mundus hic qui aucto¬
rẽ suum inuisibilem uide non potuit.
quẽ uisibilem conspexit hominẽ: eũ qͦq
et minsibilẽ agnouit dm̃ Conuersa ẽ
ab infidelitatis sue tenebris suꝑba priꝰ

Expanded text:
excelsa et eminentia, quae ex particiexcelsa et eminentia, quae ex participatione sapientiae nobis veneranda sunt, in comparatione sapientiae etiam memoranda non sunt. Quia vero haec sapientia humanis cordibus latenter Spiritus ubi vult spirat: et vocem ejus audis, sed non scis unde veniat, aut quo vadat ; idcirco apte subjungitur: Trahitur enim Sapientia de occultis . De osapientia trahitur, quia cum sit invisibilis, non nisi invisibiliter invenitur. Quae recte quoque trahi dicitur, quia sicut flatum trahimus, ut corpus vivat, sic ab intimis sapientiae spiritus ducitur, ut ad vitam anima subsistat. Unde Psalmista ait: Os meum aperui, et attraxi spiritum . Quae nimirum sapientia, humana carne cum anima rationali suscepta, dum ab intimis apparuisset in promptu, mundus hic quia auctorem suum invisibilem videre non potuit, quem visibilem conspexit hominem, eum quoque et invisibilem agnovit Deum. Conversa est ab infidelitatis suae tenebris superba prius
Abbreviated transcription (Latin):
placionis potencia. dũ. udet illũ:
nichil se ẽẽ nisi puluerẽ iudit Hinc ẽ
etiã quod propħa repletus eadẽ sapi¬
encia exclamat Mem̃to dñe: quod
puluis simus Qui rursus eiusdem
in cõmutabilitatẽ ẽencie contẽplatus:
ait Omĩa sic̃ uestim̃tũ uet̾ẽscent. Et
sicut oꝑtorium mutabis ea et muta¬
bunt᷑. Ti aut̃ idẽ ipse es: et anni tui
nõ deficient: Hinc ad moisen dicitur.
Ego sũ qui sum hec dices filiis ifrahel
Qui ẽ misit me aduos: Solus quippe
ueracit̾ ẽ: qui solus in cõmutabiliter
ꝑmanet Nam om̃e quod mͦ sic et mͦ
alit̾ ẽ. iuxta non esse ẽ Permanere
eniꝰ instatu suo non potest: atq aliquo
modo ad nõ ẽẽ itur: dũ ab eo quod fue.¬
rat semꝑ ad aliud ꝑmomenta tempoꝵ
ducit᷑ Ut gͦ inparticipacione illius
ẽenciȩ aliquid simus. cognoscamus
nos met ipsos quia prope nichilũ sumꝰ.
bene itaq dicit᷑ ne cõmemorabunt᷑ in
cõparacione eius Quia uasa auri

Expanded text:
plationis potentia, dum videret illum, nil se esse nisi pulverem vidit. Hinc est etiam quod Propheta repletus eadem sapientia, exclamat: Memento, Domine, quod pulvis sumus . Qui rursus ejusdem incommutabilitatem essentiae contemplatus, ait: Omnia sicut vestimentum veterascent, et sicut opertorium mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hinc ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum; et dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Solus quippe veraciter est, qui solus incommutabiliter permanet. Nam omne quod modo sic, et modo aliter est, juxta non esse est. Permanere enim in statu suo non potest. Atque 597 aliquo modo ad non esse itur, dum ab eo quod fuerat semper ad aliud per momenta temporum ducitur. Ut ergo in participatione illius essentiae aliquid simus, cognoscamus nosmetipsos, quia prope nihil sumus. Bene itaque dicitur: Nec commemorabuntur in comparatione ejus, quia vasa auri
Abbreviated transcription (Latin):
uirginea uiscera: ubi et ipassibilis
pati. et in mortalis mori. et et̾nus an̾
scła temporalis posset ẽẽ infine scłoꝵ:¬
ut ꝑ meffabile sacram̃tũ conceptu scõ
et partu miuolabili scđm ueritatem
utriusq nature. eadẽ uirgo: et ancilla
dm̃ eẽt et mat̾ Sic quippe ei ab heli.¬
sabeth dicit᷑ Unde hoc mͥ. ut ueniat
mat̾ dñi mei adme: Et ipsa uirgo
concipiens dicit Ecce ancilla dñi. fiat
aliud expatre. aliud exuirgine. non
tam̃ alius expatre alius exuirgine:
sed ipse ẽ et̾nus expatre. ipse tempora¬
lis ex matre Ipse qui fecit. ipse qui
factus ẽ Ipse speciosus forma p̾filiis
hominũ ꝑdiuinitatẽ. et ipse de quo
dictũ ẽ Uidimꝰ eũ. et nõ erat aspectꝰ.
Et non ẽ species ei neq decor. ꝑhu
manitatẽ Ipse ante scła de patre
sine matre. ipse infine scłoꝵ de matii
sine patre. Ipse templum. ipse con.¬
ditor templi Ipse aucto oꝑis. ipse
opus auctoris Manens unus exudꝰ

Expanded text:
virginea viscera, ubi et impassibilis virginea viscera, ubi et impassibilis pati, et immortalis mori, et aeternus ante saecula temporalis fieri posset in fine sut per ineffabile sacramentum conceptu sancto et partu inviolabili, secundum veritatem utriusque naturae, eadem Virgo et ancilla Domini esset et mater. Sic quippe Mariae ab Elisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me ? Et ipsa Virgo concipiens, dicit: Ecce ancilla Domini, fiat aliud ex Patre, aliud ex Virgine, non tamen alius est ex Patre, alius ex Virgine; sed ipse est aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre. Ipse qui fecit, ipse qui factus est. Ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem, et ipse de quo dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, et non est species ei neque decor , per humanitatem. Ipse ante saecula de Patre sine matre, ipse in fine saeculorum de matre sine patre. Ipse templum, ipse conditor templi; ipse auctor operis, ipse opus auctoris; manens unus ex utraque
Abbreviated transcription (Latin):
quia ab inuisibili et co et̾no patre nasci.¬
tur: eius uia occulta ẽ Unde et ꝑ pro.¬
pħam dicit᷑ Eeneracionẽ eius qͥs enar¬
rabit: Locus uͦ in telligenciȩ eius est
humana mens: quam hec dei sapien¬
cia dum repleuerit scãm facit Quia
gͦ et iuisibilis ẽ de quo prodiit. et in¬
certũ nobis ẽ in cuiꝰ mente intellecta
requiescat: recte nunc dicit᷑. Unde gͦ
sapiencia uenit. uelquis ẽ locus intel¬
ligenciȩ : Sed hoc ualde mirũ ẽ: quod
ab occulis omium uiuenciũ Sapien¬
cia quippe que ds̃ ẽ si omĩum uiuenci.¬
um occulis occulta ẽẽt. hanc procul
dubio scõꝵ nemo uidisset Sed ẽẽ hiuic
sentenciȩ iohannẽ audio concordantẽ
qui ait Dm̃ nemo uidit umꝗͣ: Rursumq
cum testamenti uet̾is patres intueor.
multos hoꝵ teste ipsa sacre locucionis
historia. dm̃ uidisse cognosco Uidit qͥp¬
pe iacob dm̃ qui ait Uidi dm̃ facie ad
faciem. et salua facta ẽ anima mea:

Expanded text:
quia ab invisibili et coaeterno Patre nascitur, ejus via occulta est. Unde et per prophetam dicitur: Generationem illius quis enarrabit? Locus vero intelligentiae ejus est humana mens, quam haec Dei Sapientia dum repleverit, sanctam facit. Quia ergo et invisibilis est de quo prodiit, et incertum nobis est in cujus mente intellecta requiescit, recte nunc dicitur: Unde ergo sapientia veniet, vel quis est locus intelligentiae? Sed hoc valdeab oculis omnium viventium. Sapientia quippe quae Deus est, si omnium viventium oculis occulta esset, hanc procul dubio sanctorum nemo vidisset. Sed ecce huic sententiae Joannem audio concordantem, qui ait: Deum nemo vidit unquam . Rursumque cum testamenti veteris patres intucor, multos horum, teste ipsa sacrae lectionis historia, Deum vidisse cognosco. Vidit quippe Jacob Dominum, qui ait: Vidi Dominum facie ad fac
Abbreviated transcription (Latin):
i omnino non conferunt: Unde adhuc
racione eius Om̃s enim suꝑne patriȩ
electi sc̃i quidẽ et iusti funt: sed partici¬
pacione sapiencie. nõ con paracione
Quid enĩ sunt homines dõ cõꝑati: Lu¬
men autẽ sapiencia. lum̃ et serui sapi.¬
enciȩ uocari solent Sed illa lum̃ illu.¬
minãs. isti lum̾ illuminatũ: fic̃ scriptũ
ẽ Erat lux uera: que illuminat õem
hominẽ uenientẽ inhunc mundum¬

Expanded text:
i omnino non conferunt. Unde adhuc i omnino non conferunt. Unde adhuc ratione.---Omnes enim supernae patriae electi, sancti quidem et justi sunt; sed participatione sapientiae, non comparatione. Quid enim sunt homines Deo comparati? Lumen autem sapientia, lumen et servi sapientiae vocari solent. Sed illa lumen illuminans, isti lumen illuminatum, sicut scriptum est: Erat lux vera quae illuminat omnem homine
Abbreviated transcription (Latin):
me ugiles qui custodiunt cuutatẽ Nũ
quẽ dilexit animamea uidistiꝰ: Paululũ
cum ꝑ transissem eos. inuem quẽ diligit
anma mea Quos enĩ ugiles qui cur.¬
propħas accipimus. qui studucrunt ad
lare: Sedcũ redẽptorẽ suum eccłia que¬
reret. in ipsis antiquis p̾dicatoribus spẽ
figere noluit que dicit. P aululum cum
ꝑtransissẽ eos. inueni quẽ diligit anima
mea Illum quippe inuenire nõ posset.
si istos ꝑtransire noluisset. In istis se custo.¬
dibus infideles fixerant. qui xp̃m dei fili¬
um unũ quelibet ẽẽ illoꝵ credebant. Uo.¬
ce igit̃ ac fide petri inuentos uigiles scã
eccłia tranfit. quȩ propħarũ dñm unũ
quẽ libet expropħis crede contẽpsit Dicat᷑
gͥ. Hec cõmutabunt᷑ pro ea uasti auri
excelsa et eminencia. quia electi quiq
sc̃oꝵ uitã et uenerant᷑ ex sublimitate
et tamen non suscipiunt aderrorẽ. Es
enim puros ẽẽ homines sciunt deo homi.¬

Expanded text:
me vigiles qui custodiunt civitatem. Num me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Quos enim vigiles qui custprophetas accipimus, qui studuerunt ad lare? Sed cum Redemptorem suum Ecclesia quaereret, in ipsis antiquis praedicatoribus spem figere noluit, quae dicit: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Illum quippe invenire non posset si istos pertransire noluisset. In istis se custodibus infideles fixerant, qui Christum Dei Filium unum quemlibet esse illorum credebant. Voce igitur ac fide Petri inventos vigiles sancta Ecclesia transiit, quae prophetarum Dominum unum quemlibet ex prophetis credere contempsit. Dicatur ergo: Nec commutabuntur pro ea vasa auri excelsa et eminentia, quia electi quique sanctorum vitam et venerantur ex sublimitate, et tamen non suscipiunt ad errorem. Quos enim puros homines esse sciunt, Deo homin
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ heliã. alii uͦ ieremiã aut unum
expropħis: desuo sensu mox reqͥrunt᷑.
Uos aut̃ quẽ me ẽẽ dicitis: Cui petrꝰ
tocius eccłie uoce respondens ait. Tues
xp̃s filius dei uui Quia igit᷑ ixta
pauli uocẽ xp̃m nouimꝰ dei uirtutẽ
et dei sapienetam petrus pro hac sapi¬
encia uasa auri excelsa et eminencia
cõmutare noluit. qui de illa non ali¬
ud quã erat intellexit Magnũ quip¬
pe ut dictũ ẽ uas auri ioħes. magnũ
uas auri helias uł hieremias fuit Sed
quisquis eundẽ dnm quẽ lib&. eoꝵ ẽẽ
credidit. uas auri excelsũ et eminens
prosapiencia cõmutauit Eccłia uero¬
pro hac sapiencia uasa auri excelsa.
et emiencia non cõmutauit. quia xp̃m
dei filium non unũ ẽe propħarũ. sed u¬
nũ propħarũ dnm credidit Ipsam qͥp¬
pe ad se uenisse sapienciã uidens. nolu.¬
it se in illis aureis uasis figere: sed meã
studuit fide certissima ꝑtransire Unde
incanticis canticoꝵ dicit Inuenerunt

Expanded text:
autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis; de suo mox sensu requiruntur: Vos autem quem me esse dicitis? Cui Petrus totius Ecclesiae voce respondens, ait: Tu es Christus Filius Dei vivi . Quia igitur juxta Pauli vocem, Christum novimus Dei virtutem et Dei Sapientiam; Petrus pro hac Sapientia vasa auri excelsa et eminentia commutare noluit, qui de illa, non aliud quam erat, intellexit. Magnum quippe, ut dictum est, vas auri Joannes, magnum vas auri Elias vel Jeremias fuit; sed quisquis eumdem Dominum quemlibet eorum esse credidit, vas auri excelsum et eminens pro Sapientia commutavit. Ecclesia pro hac sapientia vasa auri excelsa et eminentia non commutavit, quia Christum Dei Filium non unum esse prophetarum, sed unum prophetarum Dominum credit. Ipsam quippe ad se venisse sapientiam videns, noluit se in illis aureis vasis figere, sed in cam studuit fide certissima pertransire. Unde in Canticis canticorum dicit: Invenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
te carnis parietẽ excludor Quo usq
itaq in hac corruptibili carne uiuimꝰ.
cogitaciones nr̃as malterutrũ non
uidemus: Unde rursum ꝑeundẽ pau.¬
lũ dicit᷑ Quis scit hominũ quȩ sut̃t
hominis. nͥ sp̃s hominis qui in ipso ẽ:¬

Expanded text:
ae carnis parietem excludor. Quousque ae carnis parietem excludor. Quousque itaque in hac corruptibili carne vivimus, cogitationes nostras in alterutrum non videmus. Unde rursum per eumdem Paulum dicitur: Quis scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso e
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet luto ꝑ passionẽ mentis inherere
propħa formidabat cũ diceret: Eripe
me deluto ut non inhereã: Quod nii.¬
mirũ habitaculũ corpoꝵ: paulus do.¬
mum terrestrẽ nominat dicens Scim
qm̃ si terrestris domꝰ nr̃a huiꝰ habita.¬
cionis dissoluat᷑. quod edificationem
ex dõ habemus domũ non manufac.¬
tam et̾nam incelis. In hac itaq t̾res.¬
cam corrupcionis nr̃e parietẽ mẽtis
occulo nullatenꝰ penetramus : et ui.¬
cissim in aliis uid̾e occultã sapienciã¬
non possumus Unde scã eccłia sponꝰ
sin speciẽ uid̾e indiuinitate desidar
nec tam̾ ualens. quia et̾nitatis illos
formã quam intueri concupierat
ab eius occulis assut̃pta humanitas
abscondebat: in canticoꝵ canticis ilł.
rens dicit En ipse stat post parietẽ
nr̃m: Acsi aꝑte dicat Ego hunc in
diuinitatis suȩ iam specie uidere de¬
fidero. sed adhuc iusione illius ꝑ assũp.¬

Expanded text:
scilicet luto per passionem mentis inhaerere scilicet luto per passionem mentis inhaerere Propheta formidabat, cum diceret: Eripe me de luto, ut non inhaeream . Quod nimirum habitaculum corporum Paulus domum terrestrem nominat, dicens: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem ex Deo habemus, domum non manufactam aeternam in coelis . In hac itaque terrescam, corruptionis nostrae parietem mentis oculis nullatenus penetramus, et vicissim in aliis videre occulta  Ecclesia sponsi sui speciem videre in divinitate desiderans, nec tamen valens, quia aeternitatis illius formam quam intueri concupiverat ab ejus oculis assumpta humanitas abscondebat, in Canticis canticorum rens dicit: En ipse stat post parietem nostrum . Ac si aperte dicat: Ego hunc in divinitatis suae jam specie videre desidero, sed adhuc a visione illius per assumpt
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ illã suꝑnã patriam. illã beatoꝵ ciui¬
um societatẽ. quoꝵ corda sibi inuicem
et claritate fulgent. et puritate trãs¬
lucent: Quam ioħs in apocalipfi
cõspexerat. cũ dicebat Et erat strue¬
tura muri eius exlapide iaspide. ipsa
uͦ ciuitas auro mundo simile uitro
mundo Quia enim scĩomĩs sũma in
ea beatitudinis claritate fulgebunt.
cordibus patet. et cũ unius cunusq uul¬
tus attendit᷑. simul et consciencia pe.¬
netratitr: hoc ipsum aurũ uitro mun¬
do simile ẽe memorat᷑ Ibi quippe unꝰ¬
quisq mentẽ ab alt̾ius occulis mem.¬
broꝵ corpulencia nõ abscondit. sed
patebit animꝰ. patebit corporalibus
occulis ipsa etiã corpr̃is armonia: Sici
unusquisq tunc erit conspicabilis
alt̾i. sicut minc ẽẽ non potest conspi.¬
diu in hac uita sumꝰ. quia ab alt̾o ĩ alt̾um
uidi non possunt. nõ intra uitrea. sed
intra luthea uascula concludunt᷑ Cui

Expanded text:
nisi illam supernam patriam, illorum beatorum civinisi illam supernam patriam, illorum beatorum civium societatem quorum corda sibi invicem, et claritate fulgent, et puritate translucent, quam Joannes in Apocalypsi conspexerat, cum dicebat: Et erat structura muri ejus ex lapide jaspide; ipsa vero civitas auro mundo simili vitro mundo ? Quia enim sancti omnes summa in ea beatitudinis claritate fulgebunt, cordibus patet, et dum uniuscujusque vultus attenditur, simul et conscientia penetratur: hoc ipsum aurum vitro mundo simile esse memoratur, Ibi quippe uniuscujusque mentem ab alterius oculis membrorum corpulentia non abscondet, sed patebit animus, patebit corporalibus oculis ipsa etiam corporis harmonia, sicque unusquisque tunc erit conspicabilis alteri, sicut nunc esse non potest conspidiu in hac vita sumus, quia ab altero in alterum videri non possunt, non intra vitrea, sed intra lutea vascula concluduntur. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
equat᷑ Quia ex deitate habet. quod
inhumanitate quẽꝗͣ similẽ nõ habet
Unde adhuc subditur: Hon ad equa¬
num sapiens tuxta litterã sentire dig.¬
netur: Uitrũ quippe ut suꝑtus dixi¬
mus. auro longe ẽ uilius Et postqͣm¬
dictũ ẽ quod aurũ huic sapienciȩ nõ
equabit᷑. adhuc quasi crescendo sub.¬
iungit᷑: quod ei quoq nec intrũ possit
equari Sed ipsa nos htt̾a ab histori.¬
co intellectu deficiens. ad indagãdũ
allegorie misteriũ mitit Auri namq
metallũ nouimꝰ. pociori metallis om̃ibꝰ
claritate fulgere Uitri uͦ natura ẽ:
ut extrĩsecus insu. pura intrĩsecus
ꝑspicuitate ꝑluceat Inalio metallo
quicqͥd intrinsecus continet᷑ abscon¬
dit᷑. inuitro uͦ quilib&. liquor qualis
continet᷑ int̾uis: talis ext̃ius demõstra¬
tur:. Atq ut ita dixerim. om̃is liquor
mintrea uascula clausus patet. Quid
gͦ aliud in auro uł iniitro accipimus.

Expanded text:
aequatur; quia ex Deitate habet, quod aequatur; quia ex Deitate habet, quod in humanitate quemquam similem non habet. Unde et adhuc subditur: Non adaequanum sapiens juxta litteram sentire dignetur? Vitrum quippe, ut superius diximus, auro longe edictum est, quod aurum huic sapientiae non aequatur, adhuc quasi crescendo subiungitur, quod ei quoque neque vitrum possit aequari. Sed ipsa nos littera ab historico intellectu deficiens, ad indagandum allegoriae mysterium mittit. Auri namque metallum novimus poticlaritate fulgere. Vitri vero natura est, ut extrinsecus visu pura, intrinsecus perspicuitate luceat. In alio metallo quidquid intrinsecus continetur, absconditur. In vitro vero, quilibet liquor qualis continetur interius, talis exterius demotur, atque ut ita dixerim, omnis liquor in vitreo vasculo clausus patet. Quid ergo aliud in auro vel vitro accipimus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicatores ex pͥmi testam̃ti noui Illi
quippe quãius magiram iusticię uitã
tenerent: carnali tam̃ propagini
seruiebant Quia igit᷑ constat qđ q̃dã
t̾rena agerent. non inm̾ito ꝑsardoni¬
cũ lapidẽ qͥut p̾diximꝰ t̾re rubre tenet
speciẽ designant᷑: ꝑ saphirũ uͦ qͥa aerii¬
ẽ coloris: testam̃ti noui congrue p̃di.¬
catores accipimus. qͥ carnalis propagi¬
nis desicłia post ponentes: celestia sola
sectati sunt. Unde et propħa conspiciẽs
cuẽta carͥ desidia scõs apłos spu̾ali ardore trãs.¬
cend̾e. admniratus ait Qui fũt isti qui
ut nubes uolant: Ac si aꝑte dicat:
Nos ꝑt̾rã gradim᷑. qui ad huc coniugũs
implicam᷑. et propagande soboli oꝑa
carnis inpendimꝰ: Isti uͦ in t̾ra nõ am.
bulant. sed ut nubes uolant: qui dũ
celestia appetunt. de t̾renis desidđus i.
confert᷑ Ac si patent̾ insinuet dicens
Ei qui homo int̾ homines cernit᷑. nec
mantiquis quisquã nec innouis patͥbꝰ

Expanded text:
dicatores exprimi testamenti novi. Illi quippe quamvis magnam justitiae vitam tenerent, carnali tamen propagationi serviebant. Quia igitur constat quod quaedam terrena agerent, non immerito per sardonychum lapidem, qui, ut praediximus, terrae rubrae tenet speciem, designantur. Per sapphirum vero, qui aetheest coloris, testamenti novi congrue praedicatores accepimus, qui carnalis propaginis desideria postponentes, coelestia sola sectati sunt. Unde et propheta, conspiciens cuncta carnis desideria sanctos apostolos spiritali ardore transcendere, admiratus ait: Qui sunt hi qui ut nubes volant ? Ac si aperte dicat: Nos per terram gradimur, qui adhuc conjugiis implicamur, et propagandae soboli opera carnis impendimus; isti bulant, sed ut nubes volant; qui dum coelestia appetunt, de terrenis desideriis confertur. Ac si aperte insinuet, dicens: Ei qui homo inter homines cernitur, nec in antiquis quisquam, nec in novis patribus
Abbreviated transcription (Latin):
non sunt: quia creatura sunt Et
habent itaq quandã dei similitudi.¬
nẽ quod non habent finẽ. et tam̃ incir.
recte: Non ad equabit᷑ ei aurũ uł uttrũ:
qͥa quanta libet scĩ claritate et ꝑspicu.¬
itate fulgeant alud ẽ homines ẽẽ sa¬
pientes in deo: atq aliud ẽe hominẽ
sapienciã dei Quam profecto sapiẽ.¬
ciam ille ueracit̾ agnouit: qui medi¬
atori dei et hominũ aliquẽ con parare
scoꝵ minime p̾sũpsit Unde et subdit᷑¬
excelsa et eminencia E xcelsum qͥppe
uas auri helias extitit. excelsũ uas au¬
ri ieremias. excelsa atq eminencia au¬
ri uasa priores patres fuere Sed hec
dei sapiencia ut acarnali nos conuer¬
sacione redimeret. apparuit incarne:
Et qui illam ueracit̾ non agnouit:
mediatorẽ dei et hominũ hominẽ xp̃m̃¬
iħm eẽ unũ ex propħis putauit Quẽ

Expanded text:
non sunt, quia creatura sunt. Et non sunt, quia creatura sunt. Et habent itaque quamdam Dei similitudinem, quia non habent finem; et tamen incircrecte: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum, 595 quia quantalibet sancti claritate et perspicuitate fulgeant, aliud est homines esse sapientes in Deo, atque aliud esse hominem sapientiam Dei. Quam profecto sapientiam ille veraciter agnovit, qui mediatori Dei et hominum aliquem comparare sanctorum minime praesumpsit. Unde et subditexcelsa et eminentia. - Excelsum quippe vas auri Helias exstitit, excelsum vas auri Hieremias, excelsa atque eminentia auri vasa priores Patres fuerunt. Sed haec Dei sapientia, ut a carnali nos conversatione redimeret, apparuit in carne, et qui illam veraciter non agnovit, mediatorem Dei et hominum Christum Jesum esse unum ex prophetis putavi
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas que sua uicissim singulis cor¬
da manifestat. ex auro dicit᷑ simile
uitro mundo. ut designet᷑ auro clara.
uitro ꝑspicua Sed quãuus mea scĩ
om̾s tanta claritate fulgeant. tanta
ꝑspicuitate transluceant. et tamen
sapiencie decuius mmragine habent
om̃e quod sunt: equari non possunt:
bene gͦ dicit᷑ Non ad equabit᷑ ei au¬
rũ uł intrũ: Ad hoc enim sc̃ĩ omnes
ad illa gaudia eterna ꝑueniunt. ut
ẽẽ deo similes possint: Sicut scriptũ
ẽ Cũ apparuerit similes ei erimus
qm uidebimus eum ficuti ẽ Et tam̃
Et it̾um: . Aut quis similis
erit dõ int̾ filios dei: Unde gͦ simi¬
les. et unde nonsimiles. nͥ quia huic¬
sapienciȩ et similes erunt aduna.¬
ginẽ. et tam̾ non erunt similes ad
equalitatẽ: Aspiciendo quippe et̾m.¬
tatẽ dei. fit eis ut et̾m sint: et dum
uisionis eius do nũ ꝑcipiunt exper¬
ceptione beatitudins imitantur
quod uident Et similes gͦ sunt qͥa
beati sunt: et tam̾ creatori similes

Expanded text:
civitas, quae sua vicissim singulis corda manifestat, ex auro dicitur simili vitro mundo, ut designetur auro clara, vitro perspicua. Sed quamvis in ea sancti omnes tanta claritate fulgeant, tanta perspicuitate transluceant, ei tamen sapientiae de cujus imagine habent omne quod sunt, aequari non possunt. Bene ergo dicitur: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Ad hoc enim sancti omnes ad illa gaudia aeterna perveniunt, ut esse Deo similes possint, sicut scriptum est: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est ? Et tamen Et iterum: Aut quis similis erit Deo inter filios Dei? Unde ergo similes et unde non similes? NSapientiae et similes erunt ad imaginem, et tamen non erunt similes ad aequalitatem? Aspiciendo quippe aeternitatem Dei, fit eis ut aeterni sint; et dum visionis ejus donum percipiunt, ex perceptione beatitudinis imitantur quod vident. Et similes ergo sunt, quia beati sunt; et tamen Creatori similes
Abbreviated transcription (Latin):
animã uuentẽ Sapiencia uͦ hab&.
eẽnciam. habet uitã. sed hoc quod ha.¬
lit̾ uiuit: quia nõ iod: ex accidenti:
sed essencialit̾ uiuit Sola gͦ cũ pa.¬
co essenciȩ con paratũ. ẽẽ nr̃m nõ ẽ

Expanded text:
animam viventem . Sapientia vero habet animam viventem . Sapientia vero habet essentiam, habet vitam; sed hoc quod haliter vivit, quia non ex accidenti, sed essentialiter vivit. Sola ergo cum Pa essentiae comparat
Abbreviated transcription (Latin):
cia et seri sapiencię nincupãtur:
Sed illa iusticia iustificans. isti tustieia
iustificata De dõ quippe qui sapiencia
ẽ dicit᷑: ut sit ipse iustus et iustificãs
isti uͥ dicunt: ut nos efficerem᷑ iusticia
dei in ipso: Alit̾ gͦ uenerandũ ẽ lumen
illuminans. alit̾ lum̃ illuminatũ: Alt̾
bet aluid ẽe. aliud saꝑe. Serui autẽ
sapienciȩ ẽẽ quidẽ sapientes possunt.
nec tam̃ hoc habent ẽẽ quod sapere:
Nam et ẽẽ possunt. et sapientes nõ ẽẽ.
habet uitam sapiencia. sed nõ altud
hab&e: aliud ẽ. Quppe cui hoc ẽ esse
quod inuere. Serui aut̃ sapienciȩ cũ
habent uitã aliud sunt: et aliud hab̾nt
Qiuppe quibus non ẽ hoc ẽẽ quod ui.¬
uere Nã possunt iuxta aliqͥd ẽẽ. nec
uniere Aliud quippe illis ẽ ẽẽ aliud
uiuere Quia in ipso parente primo
essenciam habuere ꝑ iniciũ. uitã ꝑ
accessum Qm prius de t̾ra factus ẽ
homo et postmodũ scriptũ ẽ Inspira.¬

Expanded text:
a et servi sapientiae nuncupantur; sed illa justitia justificans, isti autem justitia justificata. De Deo quippe, qui sapientia est, dicitur: Ut sit ipse justus et justificans ; isti vero dicunt: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Aliter ergo venerandum est lumen illuminans, aliter lumen illuminatum; aliter bet aliud esse, aliud sapere; servi autem sapientiae esse quidem sapientes possunt, nec tamen hoc habent esse quod sapere; nam esse possunt, et sapientes non esse. Habet vitam sapientia, sed non aliud habet, et aliud est, quippe cui hoc est esse quod vivere. Servi autem sapientiae cum habent vitam, aliud sunt, et aliud habent, quippe quibus non est hoc ipsum esse quod vivere; nam possunt juxta aliquid esse, nec vivere. Aliud quippe illis est esse, aliud vivere, quia in ipso parente primo essentiam habuere per initium, vitam per accessum; quoniam prius de terra factus est homo, et postmodum, sicut scriptum est: Inspira
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ om̃s quando in dei uisione ꝓficut
quantomagis diuinitatis int̾na cons¬
ciunt: tantomagis se nichil ẽẽ cognl.¬
cunt Husquã quippe legit᷑. quod abra.¬
ham cmere̾ et puluerẽ se ẽẽ professus
ẽ: nͥ cũ habere dei meruit collocucios¬
Ait enim: Loquar ad diũn meũ cũ
sim pulius et cinis Esse eium se aliquẽ
fortasse credet. si ueracẽ essenciã que

Expanded text:
i omnes, quando in Dei visione proficiunt, quanto magis divinitatis interna conspiciunt, tanto magis se nihil esse cognoscunt. Nusquam quippe legitur quod Abraham cinerem et pulverem se esse professus est, nisi cum habere Dei meruit collocutioAit enim: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Esse enim se aliquid fortasse crederet, si veracem essentiam qu
Abbreviated transcription (Latin):
tinctione fucare Sequit᷑. Hec lapidi
non ẽẽ quis nesciat : Et dũ multi alii
p̾ciosi sint lapides qui longe istos esti.¬
macione magnitudinis ante cellant.
cur sapͥirus uł sardonicus potissimũ
p̾ciosus nominatus ẽ. cum it̾q lapis
sit alioꝵ lapidũ cõparacione uilissimꝰ.
nͥ ut eos lapides qui p̾ciosi describunt᷑
dũ p̾ciosos nõ ẽẽ cognoscimꝰ. in eoꝵ in¬
telligencia aliud exquiramꝰ: Sardo¬
nicus quippe t̾re rubrȩ similitudinem
tenet. saphirus uͦ aeriã habet speciẽ
Possunt gͦ in sardonico ꝑ t̾rã rubram
homines. in saphiro autẽ ꝑ aeriã uisio¬
nẽ angłi designari Nam cũ terre ru¬
bre speciem lapis sardonicus habeat:
non inerito hominẽ defignat. quia
et adã qui pͥmus ẽ conditus. latino ser.¬
mone t̾ra rubra nominat᷑. Quid est
gͦ quod dicit᷑ qͥa hec sapiencia lapidi
sardonico uł saphiro non confertur.
nisi qđ his qui ẽ uirtus dei et dĩ sapi.¬

Expanded text:
tinctione fucare. Sequitur: CAPUT tinctione fucare. Sequitur: CAPUT non esse quis nesciat? Et dum multi alii pretiosi sint lapides, qui longe istos aestimatione magnitudinis antecellant, cur sapphirus vel sardonychus potissimum pretiosus nominatus est, cum uterque lapis iste aliorum lapidum comparatione vilissimus sit? nisi ut eos lapides qui pretiosi describuntur, dum pretiosos non esse cognoscimus, in eorum intelligentia aliud exquiramus. Sardonychus quippe terrae rubrae similitudtenet, sapphirus vero aeream habet speciem. Possunt ergo in Sardonico, per terram rubram homines, in sapphiro autem per aeream visionem angeli designari. Nam cum terrae rubrae speciem lapis Sardonicus habeat, non immerito hominem significat, quia et Adam, qui primus est conditus, Latino sermone terra rubra nominatur. Quid est ergo quod dicitur, quia haec sapientia lapidi Sardonico vel sapphiro non confertur, nisi quod is qui est « Dei virtus et Dei sapi
Abbreviated transcription (Latin):
pientibus differũt. quia dum intendũt
eloquenciȩ eoꝵ dicta: quasi pulcra ap.¬
parent specie et fucacione tincture:
Et cum rerũ uirtute careͣnt: aliud
se ẽẽ quã sunt uerboꝵ conposicionibus
quasi suꝑductis coloribꝰ menciuntur:
At contͣ doctrina sapienciȩ et p̾dicaci.¬
one pulera ẽ: et pura ueritate cõspi.¬
cua: Hec aliud se ꝑ fallaciã p̾tendit
ext̾ius. et aliud se seruat int̾ius Neq
indictis suis pulera uid̃i appetit intore
sermoniᷤᷤ sed integritate ueritatiꝰ In
mandatis igit᷑ suis dĩ sapiencia non
confertur tinctis m̃die coloribꝰ quia
dũ fucata eloquenciȩ. ornam̃ta non
habet: quasi uestiᷤ sine tinctura placo
Quam fucacionẽ tincture. bene pau¬
lus despexerat. cum dicebat. Que et
loquim᷑ nõ indoctis humane sapien.¬
ciȩ uerbis. sed in doctrna sp̃s: Malebat
quippe hanc sapienciam sola puritate
ueritatis oftendere. non autẽ eloquii

Expanded text:
pientibus differunt, qui dum intendunt pientibus differunt, qui dum intendunt eloquentiae, eorum dicta quasi pulchra apparent specie, et fucatione tincturae; et cum virtute rerum careant, aliud se esse quam sunt verborum compositionibus, quasi superductis coloribus, mentiuntur. At contra, doctrina sapientiae et praedicatione pulchra est, et pura veritate conspicua; nec aliud se per fallaciam praetendit exterius, et aliud reservat interius; neque in dictis suis pulchra videri appetit nitore sermonis, sed integritate veritatis. In mandatis igitur suis Dei sapientia non confertur tinctis Indiae coloribus, quia dum fucata eloquentiae ornamenta non habet, quasi vestis sine tinctura placet. Quam fucationem tincturae bene Paulus despexerat, cum dicebat: Quae et loquimur non in doctis humanae saplentiae verbis, sed in doctrina spiritus . Malebat quippe hanc sapientiam sola puritate veritatis ostendere, non autem eloquii
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑne sapiencie ꝑsuam p̃senciã non com.¬
mutat Sed fuere multi gencilium qui
mundi huius sapientũ disciplinis dediti
ea quȩ sunt int̾ homines honesta serua¬
rent: et saluandos seruata honestate
se credent. nec iam mediatorẽ dei et ho.¬
minũ quererent: cum quasi sufficientẽ
sibi philosophoꝵ doctrinã tenerent: In
quoꝵ despectu mox subditur:. Non con¬
fertur tinctis in die coloribus Quid
enim ꝑ indiam que nigrũ ppłm mittit
nͥ hic mundus accipit᷑. in quo uita homi¬
num ꝑculpã obscura generatur: Tinc.¬
ti autẽ colores sunt indie. huius mundi
sapientes. qui quãius ꝑ infidelitatẽ et
plerũq ꝑ accionẽ fedi sint: ante huma¬
nos tam̾ oculos suꝑducte honestatis
colore fucantur: Sed coȩt̾na dei sapien¬
cia tinctiᷤᷤ in die coloribus non confert᷑.
quia quisqͥs hanc ueracit᷑ intelligit:
abhis hominibus quos mundus sapien¬
tes coluit quã longe distet agnoscit. Ipsaq
eius mandatoꝵ uerba abhuiꝰ mundi sa.¬

Expanded text:
 sapientiae per suam praesentiam non commutat. Sed fuere multi gentilium qui, mundi hujus sapientum disciplinis dediti, ea quae sunt inter homines honesta servarent, et salvandos servata honestate se crederent, nec jam mediatorem Dei et hominum quaererent, cum quasi sufficientem sibi philosophorum doctrinam tenerent. In quorum despectu mox subditur: Cferetur tinctis Indiae coloribus. - Quid enim per Indiam, quae nigrum populum mittit, nisi hic mundus accipitur, in quo vita hominum per culpam obscura generatur? Tincti autem colores sunt Indiae, hujus mundi sapientes, qui quamvis per infidelitatem et plerumque per actionem foedi sunt, ante humanos tamen oculos superductae honestacolore fucantur. Sed coaeterna Dei sapientia tinctis Indiae coloribus non confertur, quia quisquis hanc veraciter intelligit, ab his hominibus quos mundus sapientes coluit quam longe distet agnoscit. Ipsaque ejus mandatorum verba ab hujus mundi sa