comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ iħs xp̃s. quadragesimo post resur rectionẽ die
corã discipłis eleuatus in caelũ. corporalis p̾sentiȩ
modũ fecit Mansurus in patris dex tera: donec tpra
mul tiplicandis eccłae filus diuinitus prestitutat
ꝑagunt᷑: & ad iudicandos uiuos ac mor tuos: in eadẽ
carne inqua ascendit adueniet Quoditaq redẽp¬
toris nr̃i conspicuũ fuit it sacram̃ta transiuit & ut
sides excellentior ess& acfirmior: uisioni doctrina
successit: cuĩ auctoritatẽ suꝑnis inluminata radis.
credentiũ corda sequerentur Hanc fidẽ ascensione
quisita ꝑsequentiũ crudelitatib supplicia terruer̃:
rohacside ꝑ uniuersũ mundũ. ñ solũ uiri sed etiã femi¬
ne : Nec tantũ inpubes pueri: sed &iã tenere uirgines.
usq ad effusionẽ sui sanguinis decer tarunt: Haec fides.
de monia eiecit: egritudines depulit. mor tuos susci¬
tauit. Unde et ipsi beati apłi: qui tot miraculis confir¬

Expanded text:
uadragesimo 294 post resurrectionem die uadragesimo 294 post resurrectionem die coram discipulis elevatus in coelum , corporalis praesentiae modum fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerentur. CAP. III. Hanc fidem aquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confir
Abbreviated transcription (Latin):
rũ altitudinẽ potestatũ: ad dĩ pat̾ris. ẽ. ꝓuecta c̃ sessũ
Quo ordine operũ di uinorũ. nos fundati. nos aedificati
sum̾: ut mirabilior fieret grãdi: cũ remotis a conspectu
hominũ quae merito reuerentiã sui sentiebantur in¬
dicere: fides ñ diffideret: spes ñ fluctuaret: caritasñte¬
peret. Magnarũ eñĩ hic uigor m̃tiũ: et ualde fideliũ¬
est hoclum̃ animarũ: in cunc tant̾ credere qu&̧ corpo¬
reo ñuident᷑ intuitu: et ibi figere desideriũ: quo neque
inferre conspectũ Haec aut pictas unde in nr̃is cordi
nasceretur: aut quomodo quisquã iustificaretur
ꝑfidẽ: si in histantũ salus nr̃a consisteret quȩ obtutib
subiacerent. Unde & illi uiro ꝗderesur rectione xp̃i ui
debatur ambigere: nisi in ipsius carne uestigia passio¬
possimus. expletis om̃ib quae e uangelice p̃dicati¬
oni & noui testam̃ti mysterus congruebant: Dñs¬

Expanded text:
ium altitudinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. ium altitudinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia passiopossemus, expletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis congruebant, D
Abbreviated transcription (Latin):
acramentũ diłmi salutis nrãe: quã p̃cio sanguinis sui uni¬
uersitatis conditor aestimauit: adie corporalis ortus
usq ad exitũ passionis: ꝑ dispensationẽ humilitatis imple¬
tũ ẽ Etlicet multa &iã informa serui diuinitatis sig¬
na radiauerint: ꝓpriȩ tam̃ illius tẽporis actio adde¬
mostrandã suscepti hominis ꝑtinuit ueritatẽ Post pas¬
sionẽ uero ruptis mortis uinculis: quȩ uĩ suã in eũ qui
peccatierat nescius incidendo ꝑdiderat: infirmitas in
uir tutẽ: mortalitas inȩ ternitatẽ: contumelia tran
uictoriae quẽ reportaret a mortuis: inferret & celis:
Sicut ergo in sollẽpnitate paschali resur rectio nobis fuit
causaletandi : ita ascensio eius in caelũ p̃sentiũ nobis ẽ.
materia gaudioꝵ Recolentib illũ diem &rite uene¬
rantib: quonatura nr̃ae humilitatis in xp̃o supra omnẽ¬
caeli militiã: supra om̃s or dines angłoꝵ: et ultracuncta¬

Expanded text:
ctissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui pevirtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia transvictoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut ergo in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibs ordines angelorum, et ultra omn
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentẽ dnm̃ ꝓpiciũq sentire Imple ergo miseratio¬
nis officia et scĩficasti ieiunia: Sagina pauperũ uis¬
cera : et anima tua munerib scĩtatis pinguescit
uesti nudũ et tua peccata c̃ tectasunt: Peregrinũ
hospicio tuo contende suscipere: ut & te ds̃ incęloꝵ
regna suscipiat: sermo p̃ leonis pp̃ deascensa unĩ¬

Expanded text:
praesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miseratiopraesentem Dominum propitiumque sentire. Imple ergo miserationis officia; et sanctificasti jejunia. Sagina pauperum viscera; et anima tua muneribus sanctitatis pinguescit. Vesti nudum; et tua peccata contecta sunt. Peregrinum hospitio tuo contende suscipere; ut et te Deus in coelorum regna suscipiat. SERMO CLXXVI. In Ascension
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ maloꝵ: dimit te quassatos in reꝗem : et omnẽ
nẽ tuũ: et egenos sine tecto induc in domũ tuã
Siuideris nudũ uesti: et domesticos seminis tui nedi¬
picias Tunc erũpet tẽporaneũ lum̃ tuũ: et uesti¬
m̃tatua cito orientur & p̃ibit ante te iustitia
orclaritasdĩ circũ dabit te Tunc exclamabis. et ds
ex audiet te Dũ adhuc loqueris: dic̃ ecce adsum:
Haecsunt enĩ quib homo et refectus cibo frequenter
impetrat qđ exoptat: et ie iunans maiora p̃mia c̃se¬
delectatur omp̃s dĩ: quẽ adie iunandũ ñ in manium
delictoꝵ frequens reat̾ impellit: non deniq ad ipis¬
cendȩ gł ae tẽporalis: uł cumulandi patrimonu capi¬
ditas in anis incendit: Sedurguet sẽꝑ religionis
affectus & de uota sinceritas Quãcũ fuerint comi¬
tata plenapietatis officia: quantũ ille ualebit
quantũ ille ꝓficia̾t: talit̃ agendo merebit᷑ statĩ

Expanded text:
commerciorum: dimitte quassatos in requiem et omnem commerciorum: dimitte quassatos in requiem et omnem nem tuum et egenos sine tecto induc in domum tuam: si uideris nudum, uesti et domesticos seminis tui non despicies. tunc erumpet temporaneum lumen tuum et uestimenta tua cito orientur et praeibit ante te iustitia et claritas Dei circumdabit te. tunc exclamabis, et Deus exaudiet te: dum adHaec sunt enim quibus homo et refectus cibo frequenter impetrat quod exopat, et jejunans majora praemia consedelectatur omnipotens Deus, quem ad jejunandum non immanium delictorum frequens reatus impellit, non denique adipiscendae gloriae temporalis, vel cumulandi patrimonii cupiditas inanis incendit; sed urget semper religionis affectus et devota sinceritas: quam cum fuerint comitata plenae pietatis officia, quantum ille valebit, quantum ille proficiet? Taliter agendo merebitur statim
Abbreviated transcription (Latin):
dibectionis extendat: atq inc. alim̃ta pauperũ abrup¬
fanda peccata animi uirtute calcentur: ut et anima scĩ¬
tate corporis adiuuetur: Tunc enĩ et impe trari poterito
quod optatur : sicorpus castũ animũq de uotũ ad officia
scĩtatis implenda : ꝑ curam obseruationis incedat
Haec sunt quae diuinã cõmouent pietatẽ. quȩ adimpe¬
trandã p̃cib scĩtatẽ : sẽꝑ aditũ faciunt Cae terũ
si caput substernas atq cineres de suꝑ asꝑgas. sideniq
collũ tuũ uelut circulũ torqueas. atq ad ex orandã
clem̃tiã dĩ largos fletus effundas. nihil ꝓficies Cõ¬
mouere enĩ diuinã ñ poteris piet̾atẽ : quicir ca pro¬
ximos tuos ne glexisti debitã caritatẽ Scriptũ. ẽ.
enĩ Nontale ieuiniũ ego elegi dicit dñs Necsic
flectas ut circulũ cer uicẽ tuã. cilictũ aũt̃ etcine¬
rẽ substernas. nee sic uocabo inquit ieuniũ ac¬

Expanded text:
dilectionis extendat, atque in alimenta pauperum abrupdilectionis extendat, atque in alimenta pauperum abrupfanda peccata animi virtute calcentur; ut et anima sanctitate corporis adjuvetur. Tunc enim et impetrari poterit quod optatur, si corpus castum animusque devotus ad officia sanctitatis implenda per curam observationis incedat. Haec sunt quae divinam commovent pietatem, quae ad impetrandam precibus sanctitatem semper aditum faciunt. Caeterum si caput substernas, atque cineres desuper spargas, si denique collum tuum velut circulum torqueas, atque ad exorandam clementiam Dei largos fletus effundas, nihil proficies. Commovere enim divinam non poteris pietatem, qui circa proximos tuos neglexisti debitam charitatem: scriptum est enim, Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium ac
Abbreviated transcription (Latin):
lũ noua docendo sr̃s: sed et uetera repetenda. Legim̃
refectio: uerũ &iã amalis ac tib facta discessio: Itaq
cura: nemens tua grauetur obpressa peccatis. neq
animus tuus uitioꝵ inlecebris delectetur: & dignadõ
ex sol uisti ie iunia Ceterũ sicor pus tuũ ieiunia longa
consũpserint : atq illi sub tra xeris cibũ: cũ non detra¬
his uitia in malis ꝑseuerans: magis horres quã placeas dõ:
unc erunt dõ accepta ieiunia : sioperib scĩs fuerit expi¬
ata sententia Curem̃ corpus fame diserucias: cui tur¬
pit̃ peccando blandiris: Principalit̾ ergo animꝰ ieiunet
amalis: et sic corpus subeat exercendo ieiunia: Nãcũsit:
ie iuniũ animȩ humiliatio: quale .ẽ. humiliari cibo
& augeri peccato: Qui igitur corpori suo ieiuna de¬
uotus indicit : principalit̾ denuntiet uiciis: cupiditatẽ
fomites ẽprimat: frangat impetus m̃tis: libidinis uincat
faces: auaritiae ardentes extinguat: latiusq factis uim

Expanded text:
lum nova dicenda sunt, sed et vetera repetenda. Legimusrefectio, verum etiam a malis actibus facta discessio. Itaque cura ne mens tua gravetur oppressa peccatis, neque animus tuus vitiorum illecebris delectetur; et digna Deo exsolvisti jejunia. Caeterum si corpus tuum jejunia longa consumpserint, atque illi subtraxeris cibum; cum non detrahis vitia in malis perseverans, magis horres quam placeas Deo. Tunc erunt Deo accepta jejunia, si operibus sanctis fuerit expiata conscientia. Cur enim corpus fame discrucias, cui turpiter peccando blandiris? Principaliter ergo animus jejunet a malis; et sic corpus subeat exercenda jejunia. Nam cum sit jejunium animae humiliatio, quale est humiliari cibo, et augeri peccato? Qui igitur corpori suo jejunia devotus indicit, principaliter renuntiet vitiis, cupiditatum fomites comprimat, frangat impetus mentis, libidines vincat, faces avaritiae ardentis exstinguat, latiusque factis vim
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃ianoꝵ. sp̃italiter potius quã car naliter exercendasun
Vnde apeccatis principalit̾ ie iunem: ne ie iunia nrã sicut
iudeoꝵ ie iunia ad ño respuantur Quale. ẽ. enĩ ut acib
quos dñs creauit nescio quis insipiens abstineat: & pecca¬
toꝵ sagina pin guescat. Non tale ie iuniũ ego elegi
dic̃ dñs Nã si flectas inquit ut circulũ ceruice tuam.
ciliciũ aut̃ et cinerẽ te substernas: nec sic uocabis in¬
quit ie iuniũ acceptũ: Sed quid. Sol ue inquit omnẽ
nodũ iniꝗtatis & obstinationẽ maloꝵ: dimitte afflic¬
tos in requiem: et omnẽ conuentionẽ dissipa Parũ . ẽ.
ieiuniũ abstinere tantũ modo peccatis: nisi ad damus

Expanded text:
ianorum spiritualiter potius, quam carnaliter exercenda sunt. Unde a peccatis principaliter jejunemus; ne jejunia nostra, sicut Judaeorum jejunia, a Domino respuantur. Quale est enim ut a cibis quos Dominus creavit, nescio quis impostor abstineat; et peccatorum sagina pinguescat? Non tale jejunium ego elegi, dicit Dominus. Nam si flectas, inquit, ut circulum cervicem tuam, cilicium autem et cinerem substernas; nec sic vocabo, inquit, jejunium acceptum. Sed quid? Solve, inquit, omnem nodum iniquitatis, et obstinationem malorum. Dimitte afflictos in requiem, et omnem iniquam conventionem dissipa. Parum est enim jejunium abstinere tantummodo a peccatis, nisi addamus
Abbreviated transcription (Latin):
cũq necessitatẽ arduã nimis paciunt᷑: ad ꝑximas
gentes auxilii causa destinare legatos Nos ꝙ. ẽ. me¬
lius legationẽ ad dm̃ ꝑ ieiunia destinemus: ab ipfo
implorem̃ auxilia: ad ipsũ nos corde & orationib
conferam Auxiliũ enĩ non aliunde rogando peti¬
uerant. sed desuis ieiunando uiscerib exigerunt
sur enĩ petat ab altero: ꝗintrase potest inuenire
qđ querit Quanto enĩ dõ uiciniores fuerimus.
tanto aduersarunr̃ĩ a nobis longius repelluntur
gesunt peribunt: utiq ꝗ sunt ꝓximi saluabuntur:
lit̃ ergo ꝓximi dõ eẽ non possumꝰ : nisi ad eũ ie iuniis
orationib & ele mosinis ꝓpinque mus Ds̃ enĩ ipse sẽꝑ¬
misericors. ie iunus & sc̃s ẽ: atq ideo ꝗuult ꝓxim̾dõ
eẽ : debet imitari hoc eẽ. qđ ds̃ ẽ Tota igitur in tribu
nonsolũ enĩ senes. iuuenes. et infantes: sed &iã pecudes

Expanded text:
cunque necessitatem arduam nimis patiuntur, ad proximas cunque necessitatem arduam nimis patiuntur, ad proximas gentes auxilii causa destinare legatos. Nos, quod est melius, legationem ad Deum per jejunia destinemus; ab ipso imploremus auxilia, ad ipsum nos corde et orationibus conferamus; auxilium enim illi non aliunde rogando petiverunt, sed de suis jejunando visceribus exegerunt. Cur ergo petat ab altero, qui intra se potest invenire 304 quod quaerit? Quanto enim Deo viciniores fuerimus, tanto adversarii nostri a nobis longius repellentur. ge sunt peribunt, utique qui sunt proximi salvabuntur; aliter ergo proximi Deo esse non possumus, nisi ad eum jejuniis, orationibmisericors, jejunus, et sanctus est; atque ideo qui vult proximus Deo esse, debet imitari hoc esse quod Deus est. Tota igitur in tribulnon solum enim senes, juvenes et infantes, sed etiam pecudes
Abbreviated transcription (Latin):
inuigilat: quia ut totaciuitas ie iunaret: famẽ sibi
rex primus indixit Et solus omiũ causa: prior coepit
esurire. quã miles Necesse eñi erat ut quipotentior
cunctis fuerat. deuocior fieret uniuersis Exempla
igitur suo p̃ceperat religionis exercitũ : non armis
sedsola deuotione munitũ: Iubet omnẽ sexũ omnẽ
actatẽ : adiurnis epulis abstineri Additur religio
exercitui numerus: cũ intali deuocione &iã infan¬
cia militare conpellitur. Pietas enĩ eẽ creditur
intalicausa : paruulis quoq cibi substantiã dene¬
gare. Non enĩ sufficiebat ad placandũ dm̃ peccan¬
ciũ satisfactio: nisi senioꝵ quoq peecata par uuloꝵ
in nocentia deploraret: et fletib alienis. delicta
cũq tribulationib ꝑurgem̾ ad haec p̃sidia concurram̃:
ut puta aduersarius imminet inimicus in promptũ ẽ
ieiunem̃ et uincimꝰ: Solent ꝗdẽ homines quotiens¬

Expanded text:
invigilat; quia, ut tota civitas jejunaret, famem sibi invigilat; quia, ut tota civitas jejunaret, famem sibi rex primus indixit, et solus omnium causa prior coepit esurire, quam miles; necesse enim erat ut qui potentior caeteris fuerat, devotior fieret universis. Exemplo igitur suo praeparat religioni exercitum, non armis, sed sola devotione munitum: jubet omnem sexum, omnem aetatem a diurnis epulis abstinere. Additur religioso exercitui numerus, cum in tali devotione etiam infantia militare compellitur. Pietas enim esse creditur in tali causa parvulis quoque cibi substantiam denegare; non enim sufficiebat ad placandum Deum peccantium satisfactio, nisi seniorum quoque peccata parvulorum innocentia deploraret, et fletibus alienis delicta cunque tribulationibus perurgemur ad haec praesidia concurramus; ut puta, adversarius imminet, inimicus in promptu est, jejunemus et vincamus. Solent quidam homines, quoties
Abbreviated transcription (Latin):
ai mis uteretut ꝓ temporis qualitate Cũ e nĩ in sidiant᷑
illi homines: adp̃hendit armabellica: cũ irascitur eids̃.
arripit arma iusticiȩ Sapiens inquã rex: quipsa lute
ciuiũ : peccatorẽ se magis confitetur. ẽẽ. quã regem
Obliuiscitur enĩse regẽ eẽ: ubi dm̃ regẽ om̃iũ ꝑtimescit.
Nec potentiae suae meminit: ubi potentiã diuinitatis
agnoscit Ob liuiscitur ergo sẽ regẽ. eẽ. dũ ꝓicit pur pi¬
rã: dũ diadema de ponit. Cilicio aut uestitur et saco
ieuinus ꝑseuerat: orationib immoratur: Mira. res: dũ
seregẽ hominũ eẽ non meminit rex incipit. eẽ. iustiti
eligiosus igitur princeps: non ꝑdidit imperiũ: sed mu¬
tauit: Principatũ enĩ ante militaris disciplinȩ tenu
nunc caelestiũ disciplinarũ obtinet principatum
Non inquã ꝑdidit imperium: quiasiue ferro siue iusti¬
tia: ꝓciuium salute primus inuigilat Primus plane

Expanded text:
armis uteretur pro temporis qualitate; cum enim insidiantur armis uteretur pro temporis qualitate; cum enim insidiantur illi homines, apprehendit arma bellica; cum irascitur ei Deus, corripit arma justitiae. Sapiens, inquam, rex, qui pro salute civium, peccatorem se magis confitetur esse quam regem; obliviscitur enim se regem esse, ubi Deum regem omnium pertimescit; nec potentiae suae meminit, ubi potentiam Divinitatis agnoscit. Obliviscitur ergo se regem esse, dum projicit purpuram, dum diadema deponit, cilicio autem vestitur et sacco, jejuniis perseverat, orationibus immoratur. Mira 303 res: dum se regem hominum esse non meminit, rex incipit esse justitiae. Religiosus igitur princeps non perdidit imperium, sed mutavit. Principatum enim ante militaris disciplinae tenuit, nunc coelestium disciplinarum obtinet principatum. Non, inquam, perdidit imperium, quia sive ferro, sive justitia, pro civium salute primus invigilat: primus plane
Abbreviated transcription (Latin):
egimus inpropħis: cũ nineue ciuitati nine uitarũ.¬
sub mersio diuinitus immineret: et iuxta sententiã
dĩ destruendi illã tẽpus ingrueret: consistentes inea
aliud non habuisse p̃sidiũ: nisi ut abiectis copiosis epulis.
ie iunia continuata susciperent: et diuitiarũ ambitio¬
ne seposita: humilitate sepauꝑtates induȩrent Scilicet
ut ex inde remediũ ꝑciperent: unde his ꝑdicio continge¬
bat. Hoc ẽ ut irã diuinitatis. quã luxuriando ꝓuocaue¬
rint: abstinendolinirent: et offensã quã in eos suꝑbia
contraxerat: humilitas mitigaret Dicitur enĩ in illa
tribulatione: ipserex deposita imperiali purpura: re¬
gili ambitione sub mota mẽbra sua cilicio p̃cinxisse.
atq in saccose dieb ac noctib uolutasse Sapiens er
res: quisciret quẽ ad modũ aduersa sibi superare debe¬
ret Hostes enĩ uir tute superabat: dm̃ aũt humilita te
incebat Sapiens planerex: qui intellegeret quib

Expanded text:
egimus in prophetis , cum Ninive civitati subversio divinitus immineret, et juxta sententiam Dei destruendi illam tempus ingrueret, consistentes in ea aliud non habuisse praesidium, nisi ut abjectis crapulosis epulis jejunia continuata susciperent, et divitiarum ambitione seposita, humilitate se paupertatis induerent; scilicet ut exinde remedium perciperent unde eis perditio contingebat; hoc est, ut iram Divinitatis, quam luxuriando provocaverant, abstinendo lenirent, et offensam quam in eos superbia contraxerat humilitas mitigaret. Dicitur 302 enim in illa tribulatione ipse rex, deposita imperiali purpura, regali ambitione submota, membra sua cilicio praecinxisse, atque in sacco se diebus ac noctibus volutasse. Sapiens ergo rex, qui sciret quemadmodum adversa sibi superare deberet; hostes enim virtute superabat, Deum autem humilitate vincebat. Sapiens plane rex, qui intelligeret quibus
Abbreviated transcription (Latin):
nonsicut ego uolo. sed sicut tu: Et iterũ Pater si nonpo¬
test hic calix transire nisi illũ bibã: fiat uoluntas tua.
uiergo trepidacione carnis e uicta. iã inpaternã tran¬
ierat uoluntatẽ : et toto mortis terrore calcato opus
ue constitucionis implebat: cur ipso tante uictorie
raltatus triumpho. causã et racionẽ quasit relictus
d̾ non ex auditus inquirit. nisi ut ostendat aliũ. ẽẽ illũ
ffectũ quẽ adhumane formidinis excusacionẽ recipit
liũ illũ quẽ ex ae terno placito patris ꝓmundi reconci¬
uacione p̃ elegit: Unde ipsa uox non ex auditi magna
exposicio sacram̃ti : quiꝰd nibil humano generi confer¬
et redẽptoris po testas: si quod petebat nr̃a optineret

Expanded text:
ed sicut tu, et iterum: Pater, si non poed sicut tu, et iterum: Pater, si non potest hic calix transire, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Qui ergo trepidatione carnis evicta, jam in paternam transierat voluntatem, et toto mortis terrore calcato, opus suae constitutionis implebat, cur in ipso tantae victoriae exaltatus triumpho, causam et rationem qua sit relictus, id est non exauditus, inquirit, nisi ut ostendat alium esse illum affectum, quem ad humanae formidinis excusationem recepit, alium illum quem ex aeterno placito Patris pro mundi reconciliatione praeelegit? Unde ipsa vox non exauditi, magni est expositio sacramenti, quod nihil humano generi conferret Redemptoris potestas, si quod petebat nostra obtineret
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ad ipsũ tendit. quiꝑsemitã paciencie ecbe¬
militatis eĩ incedit Inquo plane itinere . nec os
de .ẽ. łaboris nec nubes tristicie. nes pcelle fon¬
midinis: Ibi sunt insidie iniquoꝵ: ꝑsecutiones in¬
deliũ mi ne potenciũ. contumelie suꝑbo ruis
Quc dñs uir tutũ et rexgłe ideo omĩa in infitin¬
tis nr̃e forma et incarnis peccati similitu don
ꝑcudurrit ut inter p̃sentis uite pericuł re nona
optandũ nobissit declinando ista effugere aua
quod olim inpsalmo eruetuarat. id in supplicio er
est non querela: Nã cũ in xp̃o dĩ et ominis una ꝑsonasit.
nec ab eo potuit relinqui. aquo nonpotuit separari:
ro nobis trepidis et infirmis interrogat: curcaro pati
metuens ex audita non fuerit Instante enĩ passione.
adsanandũ et corrigendũ nr̃ae fragilitatis metũ dixerat:
ater: sipossibile . ẽ. transeat calix iste ame Uerũtam̃¬

Expanded text:
autem ad ipsum tendit qui per semitam patientiae et hautem ad ipsum tendit qui per semitam patientiae et humilitatis ejus incedit: in quo plane itinere nec aestus deest laboris, nec nubes tristitiae, nec procella formidinis. Ibi sunt insidiae iniquorum, persecutiones infidelium, minae potentium, contumeliae superborum: quae Dominus virtutum et Rex gloriae ideo omnia in infirmitatis nostrae forma, et in carnis peccati similitudine percurrit , ut inter praesentis vitae pericula non tam optandum sit nobis declinando ista effugere, quaquod olim in psalmo eructaverat, id in supplicio cruest, non querela. Nam cum in Christo Dei et hominis una persona sit, nec ab eo potuerit relinqui a quo non poterat separari, pro nobis trepidis et infirmis interrogat cur caro pati metuens exaudita non fuerit. Instante enim passione ad sanandum et corrigendum nostrae fragilitatis metum dixerat: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste
Abbreviated transcription (Latin):
corporaliũ ꝓuectuũ di uinis essent plena miraculise
infirmitatẽ tam̃ nr̃arũ susceperat ueritatẽ . eftrex¬
cepta cõ munione peccati: nihil ase huraane infit mi¬
tatis excluserat: ut et sua nobis insereret . et insenrd
curaret Ab om̃i potente enĩ medico. duplexmisers
remediũ p̃paratũ. ẽ: cuius aliud ẽ. insacram̃to alius
metemplo Ait ꝑ unũ conferantur diuina ꝑabiuide
exigantur humana. Quia sicut ds̃ iustificationis d
auctor ita homo de uocionis. ẽ. debitor. Per hanc
nec suꝑbie nobis nec desidie relinquitur locus
Quia et nihil habemus nisi quod accepimus. et iugit̃
ammonemur ut dona gr̃ae dĩ non neglenter babi¬
amus: Iuste enĩ nobis instat p̃cepto quip̃curris
auxilio Et benigne incitat ad obediencia  qu
ducit ad głam Unde merito nobis ipse dũs focũ
est uia: quia nisi ꝑ xp̃m nonitur ad xp̃i. Per ipsũ

Expanded text:
corporalium provectuum divinis essent plena miraculis, corporalium provectuum divinis essent plena miraculis, infirmitatum tamen nostrarum susceperat veritatem, et excepta communione peccati, nihil a se humanae infirmitatis excluserat, ut et sua nobis inferret, et in se nostra curaret. Ab omnipotenti enim medico duplex nobis miseris remedium praeparatum est, cujus aliud est in sacramento, aliud in exemplo; ut per unum conferantur divina, per aliud exigantur humana. Quia sicut Deus justificationis est auctor, ita homo devotionis est debitor. CAP. VI. Per hanc nec superbiae nobis, nec desidiae locus relinquitur: quia et nihil habemus nisi quod accepimus, 263 et jugiter admonemur ut dona gratiae Dei non negligenter habeamus . Juste enim nobis instat praecepto qui praecurrit auxilio, et benigne incitat ad obedientiam qui ducit ad gloriam. Unde merito Dominus ipse nobis factus est via , quia nisi per Christum non itur ad Christum. Per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tatis expleres. patebant tibi furta de loculis. sed animũ
inter dictoꝵ ammonitu. quo minus licuit amplius in¬
citauit Nec tã placuit quantitas p̃cii: quã magnitu¬
do peccati: Unde facinus cõ mercu tui non ideo de¬
testandũ.ẽ. quia dnm utiliter exifnasti: sed quia re¬
dẽptorẽ etiã tuũ ne tibi par ceres uendidisti Et me¬
rito tibi tua poena cõmissa. ẽ: quia suppliciũ tuum
nemo te se uior potuit inuenire Quod igitur in tp̃iz¬
stituto scđm ꝓpositũ uoluntatis sue iħs xp̃s crucifr¬
xus .ẽ. et mor tuus ac sepultus. non ꝓprie condicionis
necessitas: sed nrãe captiuitatis redẽptio fuit Ideo
enĩ uerbũ caro factũ. ẽ. ut de utero uirginis sumeret᷑
natura passibilis: ut quod infiliũ dĩ non poterat ꝑpe¬
pari. infiliũ hominis possit admitti Nam licet in ipso
tu coruscarent signa deitatis et omĩa in erementa

Expanded text:
tatis expleres, patebant tibi furta de loculis. Sed animum tatis expleres, patebant tibi furta de loculis. Sed animum interdictorum avidum, quod minus licuit, amplius incitavit; nec tam placuit quantitas pretii quam magnitudo peccati. Unde facinus commercii tui non ideo detestandum est quia Dominum viliter aestimasti, sed quia Redemptorem etiam tuum, ne tibi parceres, vendidisti. Et merito tibi tua poena commissa est, quia in supplicium tuum nemo te saevior potuit inveniri. CAP. V. Quod igitur in tpositum voluntatis suae Jesus Christus crucifixus et mortuus et sepultus est, non propriae conditionis necessitas, sed nostrae captivitatis redemptio fuit. Ideo enim Verbum caro factum est, ut de utero Virginis sumeretur natura passibilis, et quod in Filium Dei non poterat perpetrari, in filium hominis posset admitti. Nam licet in ipso ortu coruscarent in eo signa Deitatis, et omnia incrementa
Abbreviated transcription (Latin):
sec monẽ eius baptizatisunt: et ad positesunt inil
er iminũ fuit. nec egit ut hoc uellent. sed cessit ut sꝰ¬
sent: Et sic usus ẽ. ob cec ate pbebis insania: quo modo et per¬
sidia traditoris quã ab imanitate concepti sceleris. er be¬
neficiis est reuocire dignatus et uerbis ad sumendo in
discipłm: ꝓuehendo in apłm. monendo signis. consecrando
misteriis. ut cunihil beni uolencie de eẽt ad correctionẽ
nihil occalionis suꝑ eẽt adcrimen Sed tu impiissime ho¬
mo. semenchanaan et non uida: nec iã uas electionis sed
silius ꝑdicionis et mortis: ut iliora tibi diaboli incitam̃¬
a credebas ut facilius inflãmatus auaracia: ad triginta
argente orũ lucrũ in ardesceres. et quid diuiciarũ amit¬
teres non uideres Nam et si nonputabas credendũ eẽ
ymissis: que fuit racio ut tanti illius pecunie modus
p̃poneretur acceptis Impe rabas de monib. medebaris
i fir mis. honorabaris cũ apłis. et ut famem tue cupidi¬

Expanded text:
sermonem ejus baptizati sunt, et appositae sunt in illo criminum fuit; nec egit ut haec vellent, sed cessit ut possent; et sic usus est obcaecatae plebis insania, quomodo et perfidia traditoris, quem ab immanitate concepti sceleris, 262 et beneficiis revocare est dignatus et verbis, assumento in discipulum, provehendo in apostolum, monendo signis, consecrando mysteriis, ut cui nihil benevolentiae deesset ad correctionem, nihil occasionis superesset ad crimen. CAP. IV. Sed tu, impiissime homo, semen Chanaan, et non Juda , nec jam vas electionis, sed filius perditionis et mortis, utiliora tibi diaboli incitamenta credebas: ut facibus inflammatus avaritiae, ad triginta argenteorum lucrum inardesceres, et quid divitiarum amitteres non videres. Nam etsi non putabas credendum esse promissis, quae fuit ratio ut tantillus pecuniae modus praeponeretur acceptis? Imperabas daemoniis, medebaris infirmis, honorabaris cum apostolis, et ut famem tuae cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
bem̾: et miãmdĩ cunctoꝵ abstinentia de plorare Nã
qualesit hoc xp̃ianos ꝓsalute sua ñfacere : qđ pecudes
ꝓhominũ salute fecer̃: nisi quod stolidior pecude. ẽ
qui indicto ꝓse asacerdote ieiunio ñieiunat : Non ne
enĩ pecus. ẽ ꝗnon in tellegit quid illi inmineat: ꝗd in
cũ batus & pecus quidẽ uidens declinat foueã: cauet p̃ci¬
pitia. tu aũt non uis ie iun ando periculũ de clinare
qđ cernis Desperationis enĩ genus. ẽ: tunc manducan
cũ abstinere debeas: tunc gaudere cũ debeas de plo¬
rare: De hac desperatione apłsdicit: qđ a nob auer¬
tat ds̃ Manducem et bibam: cras enĩ moriemur
Ie uinem ergo fr̃s sine int̾missione: ut hostesnros ora¬

Expanded text:
unctorum abstinentia implorare. Nam quale sit hoc Christianum pro salute sua non facere quod pecudes pro hominum salute fecerunt? Nisi quod stolidior pecude est, qui indicto pro se a sacerdote jejunio non jejunat; nonne enim pecus est, qui non intelligit quid illi immineat, quid illi incumbat? Et pecus quidem videns declinat foveam, cavet praecipitia. Tu autem non vis jejunando periculum declinare quod cernis? Desperationis enim genus est tunc te manducare, cum abstinere debeas, tunc gaudere, cum debeas deplorare. De hac desperatione Apostolus dicit quod a nobis avertat Deus: Manducemus et bibamus: cras enim moriemur . Jejunemus ergo, fr
Abbreviated transcription (Latin):
ad modũ nr̃a peccata curemus Ecce nihil nobis
pls nocuit quodnegauit: et plurimũ ꝓfuit quodemendauit:
Deniq imite mur eũ dicentẽ alibi Cũ enĩ tercio interrogaret᷑
ad nõ simon a masme: Respondit tercio: Dñe tuscis quia dili¬
gote Ait dñs. Pasce ouesmeas Et hoc tercio quod quidem
dictũ. ad conpensationẽ prioris ꝓficit erroris Quiem̃ dnm̃
tercio negauerit. tercio confite tur: & quotiens culpam
delinquendo contraxerat. totiens grãm diligendo c̃quirit
uidete ergo: quantũ fletus ꝓfuerit petro Ante quã fle¬
ret lapsusẽ: postea quã fleuit electus ẽ Et quiante lacri¬
mas preuaricator extitit: post lacrimas pastor ad sũ¬
tus. ẽ Et alios regendos accepit: qui prius seipse ñ rex̃¬

Expanded text:
madmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis madmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et alios regendos accepit, qui prius se ipse non rex
Abbreviated transcription (Latin):
est confiteri Lacrimae ergo uere cundiae consulun
pariter et saluti: nec erubescunt impe tendo. et ins
a in modo praecessunt: ueniã non postulant. et mer¬
tur : causam nondicunt. et miãm consecuntur
quia sermo inp̃cando forte fallit: lacrima om̃ino ñfa¬
Sermo enĩ interdũ. non totũ ꝓfert negotiũ: lacrima
semꝑ totũ prodit affectũ Et ideo petrus iã non ut itur
ser mone quo fefellerat: quopec cauerat. quo fidẽ omisep
ne ꝑ id ei noncredatur ad confitendũ: quo usus fuerat ad nega¬
dĩ. Hac ꝑhoc ma uult et caulã suã flere quã dicere: et qd u
negauerat. lacrim is confiteri In uenio aũt et aliud curta¬
cuerit petrus. ne tacito uenię postulatio ꝑ inpudentiam
plus offenderet: quã impettiret Solet eñ cicius merer
indulgentiã quiuere cundius: dep̃catur In om̃i igitur
culpa ante flendũ ẽ. sic p̃candũ Sc̃imꝰ iã hoc exemplo qus¬

Expanded text:
voce confiteri; lacrymae ergo verecundiae consulunt voce confiteri; lacrymae ergo verecundiae consulunt in flendo et saluti, non erubescunt impetrando, et impeammodo procedunt, veniam postulant 405 et merentur; causam non dicunt, et misericordiam sequuquia sermo insermo enim interdum non totum profert negotium; lacryma semper totum prodit affectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam cito veniae postulatio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indulgentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, que
Abbreviated transcription (Latin):
quã adae puaricatio Cicius enĩ apło quã ꝓtopla¬
to subuenitur. Hunc et enĩ ds̃ ad uesperũ requirit
errantẽ: illũ dñs pulloꝵ cantu denegantẽ:. Adam
reus facti nudus erubuit: petrus conscius dicti cor¬
rectus ingemuit: Ille tãquã dephensus festinat
udlatebras hic tã quã em̃datus prupit adlacri¬
mas: uelut laten lienĩ et celantise adiuinitate
iadae dicitur Adã ubies non quod adam
conspectũ dñi latere potucrit. sed quod peccatrie co¬
scientiae nullus locus tutus ueleertussit: dũ metuis
tũ est Oculi dñi suꝑ iustos. et aures eius in p̃ceset
Ergo petrus. prorupit ad lacrimas: nihil uoce p̃ca
Inuenio enĩ. quod fleuerit: non inuenio quiddixo
Lacrimas eius lego. satis factionẽ non lego Recte pl¬
ne petrus fleuit et tacuit: quia quod de flerisole
non solet excusari. et quod defendi non potest. ablui
potest Lauat enĩ lacrima delictũ: quod uoce pu

Expanded text:
quam Adae praevaricatio; citius enim apostolo, quam protoplaquam Adae praevaricatio; citius enim apostolo, quam protoplasto subvenitur. Hunc enim Deus ad vesperam requirit errantem, illum Dominus pullorum cantu denegantem. Adam reus facti nudus erubuit, Petrus conscius dicti, correptus ingemuit; ille tanquam deprehensus festinat ad latebras, hic tanquam emendatus prorumpit ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur: Adam ubi es ? Non quod Adam conspectum Domini latere potuerit, sed quod peccatrici conscientiae nullus locus tutus vel certus sit, dum metuit ptum est: Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus flevit et tacuit, quia quod defleri solet, non solet excusari, et quod defendi nopotest. Lavant enim lacrymae delictum quod pudor est
Abbreviated transcription (Latin):
Iiximus fr̃s ad similitudinẽ ȩuae petrũ ostiaria
mulier quoque de coeperit: et sicut adã femina
ar cũ scripserit: ita et apłm femina cir cũ uenerit:
sitatus enĩ ad decipiendũ sexus ẽ: Fraudissuae uasculũ
mostiaria diabolus recognouit: fideles uiros non nisi
omulierẽ obpugnare consueuit Ibi adã ꝑ ȩuã superat
ne petrũ uincit ꝑ ostiariã: Fuit enĩ sicut legimus in
para diso delitiarũ diabolus: nec defuit sicut intelle¬
amus in p̃torio iudeoꝵ Ibi imminebat sathanas ser¬
pens: hic iudas coluber ꝑ urgebat. Est ergo eadẽ simi¬
ltudo decepcionis inpetro : quae in adã fuit: qm̃ ea
dẽ ẽ. et similitudo mandati Accepit enĩ ad ño ut̃q
mandatũ Adam ne tangeret: apłsne negaret. Ille
nelignũ scientiae p̃sumeret: hic necr uec̃ sapientis
pteriret Sed trans diens uterq p̃ceptũ. parimodo
delinquunt Gustat ille quod non licet. loquit᷑
ste quod non decet Et tam̃ facilior negatio petri

Expanded text:
uod ad similitudinem Evae, Petrum ostiaria mulier quoque deceperit: et sicut Adam femina circumscripserit, ita et apostolum femina circumvenerit. Usitatus enim ad decipiendum sexus est: fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim a Domino uterque mandatum, Adam ne tangeret, et apostolus ne negaret; ille ne lignum scientiae praesumeret, hic ne 166 crucem sapientiae praeteriret; sed transgrediens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ille quod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamen facilior negatio Petri,
Abbreviated transcription (Latin):
delectar̃ in consue tudinẽ transeant. et intemen¬
ta ꝑ maneant. acsi aliquid delicti in repserit. cel¬
ri penitudine deleatur Et quanti quoꝵ morbo
difficilis et tarda curacio ẽ: tanto uelocius adhi¬
beantur remedia. quanto recenciorasunt uulne
Ut semꝑ ab om̃ib offensionib in integrũ resurgente
ad illã incorruptibilẽ glorificande carnis resur

Expanded text:
delectarunt, in consuetudinem transeant, intemerdelectarunt, in consuetudinem transeant, intemerata permaneant, ac si aliquid delicti irrepserit, celeri poenitudine deleatur. Et quia antiquorum morborum difficilis et tarda curatio est, tanto velocius adhibeantur remedia, quanto recentiora sunt vulnera: ut semper ab omnibus offensionibus in integrum resurgentes, ad illam incorruptibilem glor
Abbreviated transcription (Latin):
ntellegat Quenoua fac ta sunt: non redeant adinista¬
lẽ uetustatẽ Et non omit tat opussuũ. qui manũ mistt
dara trũ. Sed ad id tendat quodserit: non ad id respi¬
tut quod reliquid Nemo inid recidat unde surrexit.
idetiã si ꝓ infirmitate corporea in aliquib ad huclon¬
orib iacet sanari instanter desideret acleuari. Haceo
st enĩ salutis uia et coepte in xp̃o resurrectionis imitacio
uquia inlubrico istius uite diuersi casus lapsusq ñde s.
iestigia gradienciũ afluidis adsolida trans ferantur et¬
nsicut scr iptũ ẽ ad nõ gressus hominis difigentur. et uiã
cius uolec Cũ ceciderit iustus noncorllidetur: qui a dñs
tpponet manũ suam: Haec medi tacio diłmi. non psola
sollẽpnitate paschali. sed ꝓtocius uite scĩficatione req¬
nenda .ẽ. et ad hoc p̃sens exercitacio debet intendi
ut que animũ fideliũ experim̃to breuis obseruand

Expanded text:
intelligat. Quae nova facta sunt, non redeant ad instaintelligat. Quae nova facta sunt, non redeant ad instabilem vetustatem; et non omittat opus suum, qui manum misit ad aratrum ; sed ad hoc attendat quod serit, non ad id respiciat quod reliquit. Nemo in id recidat unde surrexit, sed etiamsi pro infirmitate corporea in aliquibus adhuc languoribus jacet, sanari instanter desideret ac levari. Haec est enim salutis via, et coeptae in Christo resurrectionis imitatio: ut quia in lubrico istius vitae diversi casus lapsusque non desunt, vestigia gradientium a fluidis ad solida transferantur: quoniam, sicut scriptum est, a Domino gressus hominis diriguntur, et viam ejus volet. Cum ceciderit justus, non collidetur, quia Dominus supponet manum suam . Haec meditatio, dilectissimi, non pro sola solemnitate paschali, sed pro totius vitae sanctificatione retinenda est, et ad hoc praesens exercitatio debet intendi, ut quae animum fidelium experimento brevis observantiae
Abbreviated transcription (Latin):
nondominantur affectus: Et merito eius rei depor
uincupacionẽ: cuius non sequimur uoluntatẽ: Cũ itaq:
obis interdicta intellegimus quȩ saluti congruunt.
tque humana poscit infirmitas: Sedquia non om̃ib
lsideriis ser uiendũ: nec quic quid caro concupiscit in¬
dendũ ẽ: de adhibendo tẽperancie modo ad monitos
oseẽ cognoscimꝰ: ut carni que sub animi ẽ constituta
udicio. nec suꝑflua concedam̾. nec necessaria deuege¬
nus. Unde idem apłs alibi ait Nemo enĩ umn quam
i nẽ suã odio habuit: sed nutrit et fouet eã: Cum
iniq non aduicia nec adluxuriã. sed ad debitũ sit
denda et fouenda famulatũ: ut teneat renouata
feriora pualeant. aut inferiorib superiora suecũbant.
runcus animũ superantib ubi fuit ser uitus. ibi debet
ẽ dominatus: Agnoscat igitur ppłsdi nouãse ẽẽ inxpo
scarurã: et aquo susceptasit quẽ ue susceperit uigilant᷑

Expanded text:
non dominentur affectus; et merito ejus rei deponimus non dominentur affectus; et merito ejus rei deponimus nuncupationem, cujus non sequimur voluntatem. Cum itaque , non ea nobis interdicta intelligimus quae saluti congruunt et quae humana poscit infirmitas. Sed quia non omnibus desideriis serviendum, nec quidquid caro concupiscit implendum est, de adhibendo temperantiae modo admonitos nos esse cognoscimus, ut carni, quae sub animi est constituta judicio, nec superflua concedamus, nec necessaria denegemus. 284 Unde idem Apostolus alibi ait: Nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam : cum utique non ad vitia, non ad luxuriam, sed ad debitum sit alenda et fovenda famulatum: ut teneat ordinem sinferiora praevaleant, aut inferioribus superiora succumbant, et vitiis animum superantibus, ibi fiat servitus ubi debet esse dominatusaturam, et a quo suscepta sit quemve susceperit vigilanter
Abbreviated transcription (Latin):
senciã: et nonsit ipsa ꝑ głam Quid aut mirũ si hoc des
itaq nos ex hocne minẽ nouimus scđm carnẽ Ex qu
inquid iniciũ nobis factũ.ẽ. resurrect ionis in xp̃o.
ex quo in eo qui ꝓ om̃ib mor tuus. ẽ. tocius spei nr̃e for
p̃cessit non hesitamus disfidentia. nec incerta expec¬
cione suspendimur. sed accepto ꝓmissionis exordio
fi dei oculis que sunt futura iã cer nimus. et nature p¬
uectione gaudentes. quod credimus iã tenemus No
ergo nos rerũ tẽporaliũ occupent species: nec adse ce¬
tẽp̾lacionẽ nrãm acęlestib terrena deflectant. pre
ꝑ actis habeantur que ex maxima par te iã non sum
et mens intenta mansuris. ibi desideriũ suũ figat. ubs
quod offertur acter nũ ẽ Quã uis enĩ spe saluifact
sumus: et corruptibilẽ adhuc car nẽ mor talẽq ge
rec te tam̃ dicimur incarne non. ẽẽ. si carnales nob

Expanded text:
essentiam, et non sit ipsa per gloriam. Quid autem mirum, si hoc de essentiam, et non sit ipsa per gloriam. Quid autem mirum, si hoc de nos ex hoc neminem novimus secundum carnem ? Ex hoc, inquit, initium nobis factum est resurrectionis in Christo, ex quo in eo qui pro omnibus mortuus est, totius spei nostrae forma praecessit. Non haesitamus diffidentia, nec incerta exspectatione suspendimur, sed accepto promissionis exordio, fidei oculis quae sunt futura, jam cernimus; et naturae provectione gaudentes, quod credimus jam tenemus. CAP. V. Non ergo nos rerum temporalium occupent species, nec ad se contemplationem nostram a coelestibus terrena deflectant. Pro transactis habeantur quae ex maxima parte jam non sunt; et mens intenta mansuris, ibi desiderium suum figat, ubi quod offertur aeternum est. Quamvis enim spe salvi facti simus, et corruptibilem adhuc carnem mortalemque gestemus, recte tamen dicimur in carne non esse, si carnales nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tu ab eis quos dubitacio ꝑstringebat admittens
scãrũ scripturarũ occulta pandebat Et rursus idem
uulnus lateris. fixuras clauorũ. et omĩa recentissime
passonis signa monstrabat. ut agnosceretur in eo ꝓprietal
diuine humaneq nature in diuidua ꝑmanere. Et ita scir
uerbũ non hoc eẽ quod carnẽ: ut unũ dĩ filiũ et uerbum
confiteremur et carnẽ. Non dissonat diłmi ab hacfide.
magister genciũ apłs paulus cũ dicit Et sicognouimus
enĩdñi: nonfinis carnis. sed cõmutacio fuit Nec uir tutd
augm̃to consũpta substancia. ẽ: qualitas transut. nate
defecit Et factũ. ẽ. corpus in passibile: quod potuit q¬
cifigi: fac tũ ẽ inmor tale quod potuit occidi: factũs
incorruptibile quodpotutt uulnerari Et merito d
caro xp̃i in eo statu quo fuerat nota nesciri: qui a nihi
inea passibile nihil remansit infirmũ. ut et ipsasit ꝑes

Expanded text:
tu ab eis quos dubitatio perstringebat, admittens.tu ab eis quos dubitatio perstringebat, admittens.sanctarum Scripturarum occulta pandebat , et rursus idem vulnus lateris, fixuras clavorum, et omnia recentissimae passionis signa monstrabat , ut agnosceretur in eo proprietas divinae humanaeque naturae individua permanere, et ita sciremus Verbum non hoc esse quod carnem, ut unum Dei Filium et Verbum confiteremur et carnem. CAP. IV. Non dissonat, dilectissimi, ab hac fide magister gentium apostolus Paulus, cum dicit: Etsi cognovimus rectio enim Domini non finis carnis, sed commutatio fuit, nec virtutis augmento consumpta substantia est. Qualitas transiit, non natura defecit; et factum est corpus impassibile, quod potuit crucifigi; factum est immortale, quod potuit occidi; factum est incorruptibile, quod potuit vulnerari. Et merito dicitur caro Christi in eo statu quo fuerat nota, nesciri: quia nihil in ea passibile, nihil remansit infirmum, ut et ipsa sit per
Abbreviated transcription (Latin):
nouissima. et pars tercii prima concurrit. et aliquan¬
ũ spacio temporis decederet. et nihil dierũ numero
deperiret Resur rectio igitur saluatoris: nec anima
mninferno. neccar nẽ diumorata.ẽ. insepulchro:
ttã uelox incorrupte carnis uiuificacio fuit. ut ma¬
ior ibi eẽt soporis similitudo quã mortis: Qm̃deitas
que ab utraq suscepti hominis substancia non recessit:
quod potestate diuisit. potestate coniunxit Subse
cuta sunt itaq multa docum̃ta: quib p̃dicande ꝑuni¬
uersũ mundũ fidei auctoritas conderetur Etlicet
reuolucio lapidis. euacuacio monum̃ti. deposicio lin¬
teorũ. et totius facti angłi narratores. copiose uerita¬
tẽ dñĩce resurrectionis adstruerent: et mulierum
tam̃ uisui. et apłoꝵ oculis frequenter manifestus ap¬
paruit. nonsolũ conloquens cũ eis. sed & iã habitans atq
conuescens. et ꝑ tractari se diligenti curiosoq contac¬

Expanded text:
novissima et pars tertii prima concurrit, et aliquannovissima et pars tertii prima concurrit, et aliquantum temporis spatio decideret, et nihil dierum numero deperiret. Resurrectio igitur Salvatoris nec animam in inferno, nec carnem diu morata est in sepulcro; et tam velox incorruptae carnis vivificatio fuit, ut major ibi esset soporis similitudo quam mortis: quoniam Deitas quae ab utraque suscepti hominis substantia non recessit, quod potestate divisit, potestate conjunxit. CAP. III. Subsecuta sunt itaque multa documenta quibus praedicandae per universum mundum fidei auctoritas conderetur. Et licet revolutio lapidis, evacuatio monumenti, depositio linteorum, et totius facti angeli narratores copiose veritatem Dominicae resurrectionis astruerent; et mulierum tamen visui, et apostolorum frequenter oculis manifestus apparuit : non solum loquens cum eis, sed etiam habitans atque convescens, et pertractari se diligenti curiosoque contac