comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quit sordes filioꝵ ⁊ filiarum. et
sanguinem purgabit de medio
eoꝵ. Qd tam euidens quia in
illo die .i. quo ꝓmissum dei im¬
pletum est. et fidei sacramentũ
declaratum hominib: illumina¬
ti sunt. ut ꝑ creatoris cognitio¬
nem purificati. qui rei fuerant in¬
mortis : fierent et̾ne uite heredes.
ꝓmiscue igitur ꝓpħa locutus ẽ. ut
onmes douo indigere signifi¬
caret. ut siue pc̃cores siue iusti
dei inĩam expectasse nosc̾e̾nt᷑.¬
ꝑꝑo pcc̃ores pp delicta ꝓpria. ut de
fautib mortis eripientur Iusti
nebant᷑ a morte: lib̾tate accep
ta regnum int̾rent iam nõ ẜui
S filii dei 44. Questiones no
est. et nullius egens quid gͦ
retur de deo. et filiumi habeti
deus ꝑ q̾nem om̃ĩa fatetur.

Expanded text:
quit, sordes filiorum et filiarum et quit, sordes filiorum et filiarum et sanguinem purgabit de medio eorum. quid tam euidens, quia in illo die, id est quo promissum dei impletum est et fidei sacramentum declaratum est hominibus, inluminati sunt, ut per creatoris cognitionem purificati, qui rei fuerant mortis, fierent aeternae uitae heredes? promiscue igitur profeta locutus est, ut omnes dono dei indigere significaret, ut. siue peccatores siue iusti, dei misericordiam expectasse noscerentur, peccatores propter delicta propria, ut de faucibus mortis eriperentur, iusti nebantur a morte, libertate accepta in dei regnum intrarent, iam non serui, sed filii dei. QVAESTIONES NOUEST ET NULLIUS EGENS: QVID ERRETUR DE DEO ET FILIUM HABERET DEUS PER QVEM OMNIA FACER
Abbreviated transcription (Latin):
tionis unius dei heres ẽẽ incipit
homo regni celoꝵr. ꝑfidem. n. pͥ¬
catis ablitus. et a morte scda
omnes apud inferos detinebat
Aliemis. nullo detinente ꝑgit in
ꝑadisum dei pr̃is. in quo dixit doꝰ.
Quamius enimi populus supra¬
dictus qui in .un. ecc̃as significa¬
tus est sub dei lege ẽẽt. et deuõne
tam ꝓprii qm pr̃m delicti. qr om̃s
inquit peccauerunt. et egent
głia dei. Ictirto orant sup᷑ inemo¬
rate ecc̃e. ut auferat᷑ obꝓb̾um ea¬
rum inuocatione nominis xp̃i.
quia qui signum eius ħut quo
cantur: S ⁊ sũpne sp̃uales in ce¬
lestib degentes. Qm̃ꝙͣ emĩ sp̃ũ¬
ales sinit et celestes potencie ob¬
ꝓbrio tamen sb̾iacent. si acreato¬
re suo fu̾int aliene. et nec m̃b̾
erunt corꝑis que capud suum ñ
ꝯgnoscentes oberrant. et quia
aliud non est qͣm explanauimꝰ
in sb̃iectis ꝓph̾a testatur dicens.
In illa autem die illuminabat
deus in concilio suꝑ terram. et
adiecit. qm ab luet dominus in¬

Expanded text:
tionis unius Dei, haeres esset homo regni coelorum. Per fidem enim peccatis ablutus, et a morte secunda homines apud inferos detinebat alienus, nullo detinente, pergit in paradisum Dei Patris, in quo dixit latroQuamvis enim populus supradictus, qui per septem Ecclesias significatus est, sub Dei lege esset, et devotione tam proprii, quam paterni delictiinquit, peccauerunt et egent gloria dei. idcirco orant supra memoratae ecclesiae, ut auferatur obprobrium earum inuocatione nominis Christi, quia qui signum eius habent, quo cantur, sed et supernae spiritales in caelestibus degentes. quamquam enim spiritales sint et caelestes potentiae, obprobrio tamen subiacent, si a creatore suo fuerint alienae, et nec membra erunt corporis, quae caput suum non cognoscentes oberrant. Et quia aliud non est quam explanauimus, in subiectis profeta testatur dicens: in illa autem die inluminabit deus in consilio super terram et adiecit: quoniam abluet dominus, in
Abbreviated transcription (Latin):
auod quidem fr̃m contra ĩnni¬
cos religionis est. Inde .ii. cesti¬
monium accepit. unde solet ĩpro¬
bari. Astrologi .n. inimisi sunt

Expanded text:
uod quidem factum contra inimicos religionis est. Inde enim testimonium accepit unde solet improbari. Astrologi enim inimici sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. ⁊ landare serpentem. ꝙ ei snũ
ꝯsilium oculos aꝑuit. puto iustũ ã
ut serpententem illum dẏabłm a
nob̾ laudant. tupocius agnoscas pa¬
trem tuum: NIam ille tesium¬
esse filium etiam modo uituꝑatus ꝓ¬

Expanded text:
dedit, et laudare serpentem, quod ei pededit, et laudare serpentem, quod ei per suum consilium oculos aperuit? puto iustum esse, ut serpentem illum diabolum a uobis laudatum tu potius agnoscas parentem tuum; nam ille te filium etiam modo uituperatus a
Abbreviated transcription (Latin):
nebat. Itaꝙ qłidam fabricam spirita¬
lem. sicut alibi dicit dei edificatio es¬
tis. ⁊ in ea cernebat utrumq. ⁊ unde
gauder. ⁊ unde satag̾et. Gaudebat
ex eo ꝙ iam edificatum uidebat. Sa¬
Itaq nos reuera catholicos nõ d̾ ꝑfc̃os
S quodãmodo ut dixisti semixauos.
quos fallitis ⁊ seducatis nr̃a ꝑu̾sitate
insectamim. S siqui ad huc ⁊̃ sitales
sint. si uos ꝑsendo xͥanos ẽẽ ĩtellexe¬
rint qnͣnuis capciosis ꝯõnum lr̃aꝵ¬
ꝓpõnib. pp̃ id quod eoꝵ fidei deest iet¬
pondere non possint. non tñ seq̃ndos
s deuitandos suos esse ꝯgnoscent
Sicut gͦ nr̃a intentio est semiybi¬
anos quos decipiatis in q̃r̾e. sic ñi
intentio est ꝑseudo xͥanos uos oñ¬
dere: non solum xͥani ꝑitiores uos
ores uos cauendo ꝓficiant. cur
serpentem pr̃em nr̃m esse dixi
an excidit tͥ qͦmͦ soleatis uituꝑar
dm̃i. qui hom̃i p̾ceptum in ꝑadyso

Expanded text:
nebat utique quandam fabricam spiritanebat utique quandam fabricam spiritalem, sicut alibi dicit: dei aedificatio estis, et in ea cernebat utrumque: et unde gauderet et unde satageret. gaudebat ex eo, quod iam aedificatum uidebat, saitaque nos reuera catholicos nondum perfectos, sed quodam modo, ut dixisti, semichristianos, quos fallatis et seducatis uestra peruersitate, insectamini. sed si qui adhuc etiam tales sunt, si uos pseudochristianos esse intellexerint, quamuis captiosis onibus propter id, quod eorum fidei deest, respondere non possint, non tamen sequendos, sed deuitandos uos esse cognoscunt. sicut ergo uestra intentio est semichristianos, quos decipiatis, inquirere, sic nostra intentio est pseudochristianos uos ostendere, ut non solum christiani peritiores uos ores uos cauendo proficiant. cur autem serpentem patrem nostrum dixisti? an excidit tibi. quemadmodum soleatis uituperare deum, qui homini praeceptum in paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
rum habunde deresta fuisa. a doctis¬
manicheum studenco ad himanto. nõ
ab re tñ uisum est fc̃os kmmi ħ quoꝙ
uob̾ nob̾ ⁊ continua spnsa pp̃ calidas
tastutas ꝯfe̾ntium nobiscum p̃ponẽs
scribere. quo cũ idem nos ex amore pa
unculis uoluerint. et ip̃i ad sendd̾¬
eis iugilant᷑ scitis instructi. Ita .ni. fiet
ut ad ea ip̃a que ꝓposuerint religa¬
ti. ulterius huc atq illuc uagari nõ
possĩt. ac ne ꝓfusa confusa ue orone
legentium inundarent᷑ ingenia tam
breuit᷑ qm̃ distincte. ex aduerso sibi
nos esse dicis. Nos autẽ ꝑsendo xp̃i¬
auos cauennis. quod nos esse on̾̃dimꝰ.
¶Lam quod semũ est ex quadã ꝑte
imꝑfcm̃. ex nulla tñ fłm est. Quid
g ͦ si aliquid deest fidei eoꝵ quos c̾cũ¬
uẽire conamini. nũꝙͣ idco ^ quod eis
ad est destru endum. ac non pocius
est. Sicut ⁊ ad quosdam ĩꝑfc̃os loq̃ns
apłus ait. gaudens ⁊ uidens ꝯu̾sacõnẽ¬
ntãm ⁊ id qd̾ deest fidei nr̃e in xp̃o cer¬

Expanded text:
rum abunde detecta fallacia, a doctisManichaeum studendo Adimanto; non ab re visum est, fuobis et concinna responsa propter callidas et astutas conferentium nobiscum propositiones scribere, quo cum idem uos ex more pareunculis uoluerint, et ipsi ad respondendum uigilanter eis sitis instructi.ita enim fiet. ut ad ea ipsa, quae proposuerint, religati ulterius huc atque illuc uagari non possint. ac ne profusa confusaue oratione legentium inundarentur ingenia, tam breuiter quam distincte ex aduerso sibi nos esse dicis; nos autem pseudochristianos cauemus, quod uos esse ostendimus. nam quod semum est, ex quadam parte inperfectum, ex nulla tamen falsum est. quid ergo? si aliquid deest fidei eorum, quos circumuenire conamini, numquid ideo id quod eis adest destruendum, ac non potius est? sicut ad quosdam inperfectos loquens apostolus ait: gaudens et uidens uenem et id quod deest fidei uestrae in Christo. cer
Abbreviated transcription (Latin):
nimia bonitas eius obeẽt creature. Uñ
aliquanto dilig. aliqñ timeri seult.
ne abercantes ab eo deꝑeant. Hinc ẽ
ude ue paciencia eius nonutiq ad
dampium ip̃ius. S ad nr̃momĩo
contempnenda putaretur: ait tacui.
Dumquid semꝑ tacẽbo. Ita ꝙ deus
bonus. onmia que fecit bona sunt. uñ¬
Unde ergo malum: Nichil ẽ ma¬
lum msi pͥuaritatio boni. dum incon¬
cessa pͥsumunt᷑. aut concessa mordi¬
nate fiunt. ut alibi mandatũ. alibi¬
pccm ficit. quando quod in uxore ꝯces¬
sum est. fit in meretrice. et quod do̾
ostendum erat. offertur dẏabolo. et
cum quis non optulit suum. s alie¬
num. et cum p̾uaricatumtor occidi
liceat: occiditur innocens. Nulla
igitur natura ꝓbatur malum. Uolum¬
tas autẽst est. accidens nature ꝯcepta
ex cansis. que male mouetur dum ex¬
cedit modum. ut illa gerat que n ͤ
sue non sunt. Cause autem p̾uarica¬
tioni: oxiuntur ex sensib. qñ aliquid
male uidemus. aut audimus quem

Expanded text:
nimia bonitas eius obesset creaturae. unde nimia bonitas eius obesset creaturae. unde aliquando diligi, aliquando timeri se uult, ne aberrantes ab eo depereant. hinc est unde, ne patientia eius non utique ad damnum ipsius, sed ad nostrum omnino contemnenda putaretur, ait: tacui; numquid semper tacebo? Itaque deus bonus omnia quae fecit bona sunt. unde ergo malum? nihil est malum nisi praeuaricatio boni, dum inconcessa praesumuntur aut concessa inordinate fiunt, ut alibi mandatum alibi fiat: quando quod in uxore concessum est fit in meretrice; et quod deo offerendum erat offertur diabolo; et cum quia non tollit suum, sed alienum; et cum praeuaricatorem occidi liceat, occiditur innocens. nulla igitur natura probatur malum. uoluntas autem est accidens naturae concepta ex causis, quae male mouetur, dum excedit modum, ut illa gerat quae naturae suae non sunt. causae autem praeuaricationis oriuntur ex sensibus, quando aliquid male uidemus aut audimus. quem
Abbreviated transcription (Latin):
cuta sunt. uenerandus. diligendus.
metuendus extra quem qnicħ est.
Inimio in quo sunt omnia queq̃ st̃.
sursum. deorsum. summa ina. oĩpe
omnitenens. uere in om̃ib diues.
quia nicħ est quod non eius sit. bo¬
nus iustus miẜicors. Nonus: qr
fecit existere que non erant. Instꝰ.
quia fecit ut ꝓficerent ꝓprio lib̾ta¬
tis arbitrio dimissa. quia non tamẽ¬
ꝑfcã sunt. ut labi non pofsint: se¬
minalis legis in ẽẽ decreuit. natura¬
liter addens auxilium maĩfestate le
Mificors uero: quia pectantib non
facile reddit: S sustinet ut ꝯuersis
ignoscat. Est et seuerus ut t̾rore
que ab eo condita sunt conẜuentur.
ne negligencia parexet uite p̾cipiciũ
et ne quod mrabilius est p̾termissũ
tanta est eius clemencia ut contu¬
melias passus ab hiis quos fecit suf̃¬
ferat et pͥor uocet eos ad pacem. Nũ¬
quid non maioris uirtutis hec est qͣm
condidisse creaturam in quo si ꝑman̾

Expanded text:
cuta sunt; uenerandus, diligendus, cuta sunt; uenerandus, diligendus, metuendus, extra quem nihil est, immo in quo sunt omnia quaequae sunt sursum, deorsum, summa et ima; omnipotens, omnitenens, uere in omnibus diues, quia nihil est quod non eius sit; bonus, iustus, misericors: bonus, quia fecit existere quae non erant; iustus, quia quae fecit, ut proficerent, proprio libertatis arbitrio dimissa sunt — quia non tam perfecta sunt ut labi non possint, semina his legis inesse decreuit naturaliter addens auxilium manifestatae leicors uero, quia peccantibus non facile reddit, sed sustinet ut conuersis ignoscat. est et seuerus, ut terrore quae ab eo bene condita sunt conseruentur, ne neglegentia pareret uitae praecipitium, et, ne quod mirabilius est praetermittam, tanta est eius clementia, ut contumelias passus ab his quos fecit sufferat et prior uocet eos ad pacem. numquid non maioris uirtutis hoc est, quam condidisse creaturam? in quo si permaneret,
Abbreviated transcription (Latin):
attingit opinio.
Plus est eñ qͣm
quicquid dici po¬
cenit. aut cogitar. Si ditamus
aliquid quod licet impar sit: ta¬
men ex aliqua ꝯuemat rõne
hus que dedco digna unident᷑. Nã
imnaqueq natura ꝓ capacitate sin
suspicatur de deo ut qnͣtum natura
distat a natura: tantum dictet
sententia a sentencia quid sit de.
homines .n. qnͣtum post̾ aciem mẽ¬
tis extendere aspiciunt quid deus
sit: opinione. non diffitice. An¬
geli autem qui suꝑiores hominib
sunt: quia plus de deo aliquid sen¬
cuint non est dubium. Archan¬
geli ucro: eo ip̃o amplius. Cheru¬
bin autem et seraphin que poten¬
cia iuxta deum dicutur ẽẽ. maio¬
ra de deo senciunt. NIon tamen
comp̃hendunt penitus quid deus¬
sit. quia nemo nouit pr̃em nͥ filiꝰ.
nec filumi nsi pater. Ideo est deus
sicut hominib uidetur. Sꝑ̃c. nat᷑a
simplex. lux maccessibilis. minsi¬
bilis. inestimabił. infmitus. ꝑfcũs.
nullius egens. et̾mis ĩmortał om̃i
modo. Aquo omina micium conse¬

Expanded text:
attingit opinio. Plus est enim quam quidquid dici poterit aut cogitari. Sed dicamus aliquid, quod licet impar sit, tamen ex aliqua conveniat ratione his quae Deo digna videntur. Nam unaquaeque natura pro capacitate sui suspicatur de Deo, ut quantum natura distat a natura, tantum distet sententia a sententia in judicando Homines enim quantum possunt aciem mentis extendere, aspiciunt quid Deus sit, opinione non definitione. Angeli autem qui superiores hominibus sunt, quia plus de Deo aliquid sentiunt, non est dubium; Archangeli vero eo ipso amplius; Cherubim autem et Seraphim, quae potentiae juxta Deum esse dicuntur, majora de Deo sentiunt, non tamen compsit, quia nemo nouit patrem nisi filius, nec filium quis nisi pater. Igitur est deus, sicut hominibus uidetur, spiritus natura simplex, lux inaccessibilis, inuisibilis, inaestimabilis, infinitus, perfectus, nullius egens, aeternus, inmortalis omni modo, a quo omnia initium conse
Abbreviated transcription (Latin):
matheus ⁊ dicit. Et cum uenisser
ad turbam accessit ad eum homo
genib ꝓ uolutus aute eum dicens.
Dñe misete filii mei. quia lunati¬
cus est. ⁊ male patitur. et cet̾a usq
ad illud ubi ait. hoc autem genus
non eicitur nisi ꝑ or̃onem ⁊ ieiunũ
Hoc ⁊ marcus ⁊ lucas eod̾ eciam or¬
dine memorant sine ulla repug¬
nancie questione. ¶ Sequit᷑ ma¬
theus dicens.conu̾santib illis in ga¬
lilea. Dixit illis iłx. filius hominis
tindendus est in manus hominũ.
et occident enm. et tercia die re¬
surget. Et contristati sunt uehemit.
Hoc codem ordine marcus lucasꝙ cõ¬
menio. ¶ Sequitur matheus. Et
cum uenissent capharnaui: accesse¬
tunt qui dragma accipiebant. ⁊ dpẽ¬
ad petrum. ⁊ dixerunt ei. Magr̃ũr
non soluit dragma. Ait ⁊̃ ⁊ cetera
us ad illud ubi ait. Inuenies state¬
rem illum sumens. Daeis ꝓme et ꝓ¬
te. hoc solus iste ꝯmemorat᷑. quo int᷑¬
posito eundem ordinem sequitur in
quo cum eo ⁊̃ marcus ⁊ lucas parit̃

Expanded text:
cit: uet cum uenisset ad turbam. accessit ad eum homo genibus prouolutis ante eum dicens: domine, miserere filii mei, quia lunaticus est et male patitur, et cetera usque ad illud ubi ait: hoc autem genus non eicitur nisi per orationem et ieiunium. hoc et Marcus et Lucas eodem etiam ordine memorant sine ulla repugnantiae quaestione. LVIIII. Sequitur Mattheus dicens: conuersantibus autem eis in Galilaea dixit illismanibus hominum. et occident eum. et tertio die resurget. et contristati sunt uehementer. hoc eodem ordine Marcus Lucasque commemorant. Sequitur Mattheus: et cum uenissent Capharnaum. accesserunt qui didragma accipiebant ad Petrum et dixerunt ei: magister uester non soluet didragma ait: etiam, et cetera usque ad illud ubi ait: inuenies staterem, illum sumens da eis pro me et te. hoc solus iste commemorat, quo interposito eundem ordinem sequitur, in quo cum eo etiam Marcus et Lucas pariter
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ ad me ꝯsummatum:
Hic se ip̃m descensiũ diut
insodoniam. quo tam̃ ñ ip̃e
descendit. ħ angłi duo. Iꝑte
quippe abiif. ut desiit loqui
ad abraham. Abraham ant̾e
regressus ẽ in locum suũ. re¬
nerunt autem sicut dcm est
duo angłi ad uesꝑam ĩbodo¬
mam. Quid si ⁊ iullis duo¬
qui scd̃m u̾bum suũ imp̃i

Expanded text:
d me consummant. Hic se ipsum descensurum dixit in Sodoma, quo tamen non ipse descendit, sed angeli duo. Ipse quippe abiit, ut desiit loqui ad Abraham; Abraham autem regressus est in locum suum. Venerunt autem, sicut dictum est, duo angeli ad vesperam in Sodoma. Quid, si et in illis duoqui secundum verbum suum i
Abbreviated transcription (Latin):
tam andiui deambulantis ĩ
paradiso. ⁊ abscondi me: qͥn
bone inde inciꝑes ꝓmissa m̃o¬
sttare. qmͣnis ⁊ hic̃ adam uo¬
cem tuam inquit audiui nõ
faciẽ. uł sp̃ẽm tuam uidi. Et
ꝙ ait abscondi me qr nudus
su: uid̾r se a dõ timuit. ñ a
se dm̃ niaim ẽẽ monstrauit.
Nam si uox qnͣdo auditur
ens uoce attestatꝰ ⁊ filio. Noui¬
mꝰ quippe in euͣgłio p̃rem¬

Expanded text:
tuam audivi deambulantis in tuam audivi deambulantis in paradiso; et abscondi me, quia bone, inde inciperes promissa monstrare. Quamvis et hic Adam, Vocem tuam, inquit, audivi: non ait, Faciem vel speciem tuam vidi. Et quod ait, Abscondi me, quia nudus sum; videri se a Deo timuit, non a se Deum visum esse monstravit. Nam si vox quando auditur, es voce attestatus est Filio. Novimus quippe in Evangelio ve
Abbreviated transcription (Latin):
itoriũ. ab hoĩe uisum uł ab
ip̃a muliere si oam fcãm n̾nii
a pr̾e. nec filius pr̃i obedisse
uigeatur. s ip̃e eam filius tnͣ¬
qm sibi iubens sibiq obedi¬
ens. ⁊ faciendam dixeit ⁊ fer
Demonstra filiũ nisum E
uiro. uisum ẽẽ a mulien
M onstͣcurũ te quippe ꝓua¬
ras. ⁊ anteqmͣ incarnaretu
uisum fuisse humanis aspe¬
tib filium. Oftende ꝓmiua.
Qiud ꝑgis nnatua Quid
cludis Expectacõem nr̃am. nͥ
exhibes poslicitacõem tuam
Multiplicas u̾ba no noc̃a. uͥ ne¬
cessaria occupes tempora. Se
pp̃ea iuisus est a uiro alius qr
fecit eũ. ⁊ ꝓp̃ea nisus zab eius
muliere qͣlua fecit eam: difflm
si audes nõ posse deũ filiũ ⁊ oꝑa¬
ri uidencia ⁊ a suis oꝑib qͣus
alia uidentib ño iuderi. Si ã
hoc potest dei filius ip̃e quippe
usq nũc oꝑatur ciuicta uiden¬
cia. ⁊ tam̃ eoꝵ a se ip̃o creatis
oculis non iidet᷑: quid ÷ quod
oixisti: ẜur ista ce libro gene¬
seos in tuo sermone posuists

Expanded text:
homine visum, vel ab ipsa muliere, si eam factam non vis a Patre, ne Filio Pater obedisse videatur; sed ipse eam Filius, tanquam sibi jubens sibique obediens, et faciendam dixit et fecit? Demonstra Filium visum esse a viro, visum esse a muliere. Demonstraturum te quippe promiseras, et antequam incarnaretur visum fuisse humanis aspectibus Filium. Ostende promissa. Quid pergis in vacua? Quid deludis exspectationem nostram, nec exhibes pollicitationem tuam? Multiplicas verba non necessaria, ut necessaria occupes tempora. Si propterea visus est a viro Filius quia fecit eum, et propterea visus ab ejus muliere quia fecit eam; defini, si audes, non posse Deum Filium et operari videntia, et a suis operibus, quamvis alia videntibus, non videri. Si autem hoc potest Deus Filius; ipse quippe usque nunc operatur cuncta videntia, et tamen eorum a se ipso creatis oculis non videtur; quid est quod dixisti? Cur ista de libro Geneseos in tuo sermone posuisti?
Abbreviated transcription (Latin):
bentẽ intelligis quia scriptũ
est. dixit deus. faciamꝰ hoĩem.
gͦ uissit ⁊ filius. qr tu ip̃e nõ
ptẽm accipis dixisse s filiũ.
faciamꝰ ei aduitoriũ. Et sicut
illd̾ ubi dcm̃ est. Et fecit de̾
hoĩem obedisse iubenti pr̃i
filiũ uis uideri. quia pr̃ dix¬
erat. faciamꝰ hõiem. ita ⁊̃
ubi legimꝰ. ⁊ in misit d̾s so¬
porem in adam ⁊ sumpsit
umiam de costis eiꝰ ⁊̃ cet᷑a. qͥb
ostenditur fcm homimi ẽẽ
adiutoriũ: obedisse prem
ibenti alio te anctore in
ad causam que a nobis agit᷑
quitquid ꝑtineat qͦdlibet hinc
uolueris tredere aut suspicari.
Prorsus sicut dicis pr̾ uissent
ubi dcm ÷. ⁊ fecit deus hoĩem.¬

Expanded text:
bentem intelligis, quia scriptum bentem intelligis, quia scriptum est, Dixit Deus, Faciamus hominem: ergo jussit et Filius; quia tu ipse non Patrem accipis dixisse, sed Filium, Faciamus ei adjutorium. Et sicut illud ubi dictum est, Et fecit Deus hominem; obedisse jubenti Patri Filium vis videri, quia Pater dixerat, Faciamus hominem: ita etiam ubi legimus, Et immisit Dominus soporem in Adam, et sumpsit unam de costis ejus , et caetera, quibus ostenditur factum homini esse adjutorium, obedisse Patrem jubenti Filio, te auctore, inad causam quae a nobis agitur, quidquam pertineat, quodlibet hinc volueris credere aut suspicari. Prorsus, sicut dicis, Pater jusserit, ubi dictum est, Faciamus hominem
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem. Nec aliter locutꝰ ẽ ubi
fisium. unde queso distingͥi.
unde disternis ꝓrem dixisse.
fiat lux et ceta. Patremn dem¬
q dixisse faciamus hoĩem.
filium uero dixisse fatiamus
ei adiutoriũ. tum tͥ scͥptura
ubiq non dicat. nͥ dixit deus.
Que est ista tem̾itas: Qͤ pre¬
sumptio: Deinde cũ sc̃o patr̃e
maiorem soleatis asserere qr
oixit. fiat hoc aut illud tan¬
qmͣ iubens filio. filiũ u̾o id̾o
minorem. quia iussa ꝑ fecit:
quid dicturi esis uͥ scͥpͣtum .
fatiamꝰ hoĩem: Non . i ait
sic̃ suꝑiorbus. fiat homo
tanqmͣ id iusserit filłio: s fa¬
clanius inquid hosem. Qd̾
non quero quem dixisse ar¬
bitren Iam enĩ u̾ba tua te¬
nemus: ꝙ pr̃ hoc dixperit filio.
Cur gͦ non ait fiat uł fac:
s ait faciamus : An cetera
deus imꝑauit ⁊ filius fecit.
hoĩem uero ambo fecerunt.
s pr̃e iubente ⁊ cooꝑante. filio
aufe non iubente. s tm̃ iussa
faciente: S si pp̃ea prẽm iu¬

Expanded text:
hominem: nec aliter locuta est, ubhominem: nec aliter locuta est, ubFilium? Unde, quaeso, distinguis, unde discernis Patrem dixisse, Fiat lux , et caetera; Patrem denique dixisse, Faciamus hominem; et Filium dixisse, Faciamus ei adjutorium: cum tibi Scriptura ubique non dicat nisi, Dixit Deus? Quae est ista temeritas? quae praesumptio? Deinde cum ideo Patrem majorem soleatis asserere, quia dixit, Fiat hoc, aut illud, tanquam jubens Filio; Filium vero ideo minorem, quia jussa perfecit: quid dicturi estis, ubi scriptum est, Faciamus hominem? Non enim ait sicut in superioribus, Fiat homo, tanquam id jusserit Filio: sed, Faciamus, inquit, hominem. Quod non quaero quem dixisse arbitreris: jam enim verba tua tenemus, quod Pater hoc dixerit Filio. Cur ergo non ait, Fiat, vel, Fac; sed ait, Faciamus? An caetera Deus imperavit, et Filius fecit; hominem vero ambo fecerunt, sed Patre et jubente, et cooperante, Filio autem non jubente, sed tantum jussa faciente? Sed si propterea Patrem ju
Abbreviated transcription (Latin):
ymagnĩe ⁊ simlitudinẽ nr̃am:
Ueinde ungis ac ditis. Et fecit
deus hoĩem atq addis. Qͥs d̾s
na filius: Et ut mͥ de oꝑe qiͣ
pͥscribas moo hoc utiq inquis
⁊ tu in tuis tractatib exposu¬
isti. ꝓbi uolo querere qmͣue¬
rum loquaris: qñ uideo nich̃
ad causam ꝑtiuere quod lo¬
queris. agitur quippe int̾ nos
necesse fecerit ut homo deum
opificem suũ nidet oculis car¬
neis. Hoc si ita eẽt: om̃s hoĩes
uiderent dm̃. Qiuis em̃ alius
eos facit inut̾is matrũ: adhꝰ
addis talia ⁊ dicis. Iste g ͦ alliꝰ
qui ÷ ꝓph̾a sui genitoris dice¬
bat. Non ÷ bomũ solum ẽe ho¬
minẽ catiamꝰ ei adiutoriũ se¬
cund̾ se. Si q̃ram quis tͣ indi¬
cau̾it qr filius hoc dicebat. ĩ
quib angustiis te uidebis ÷
Scriptura enĩ que dixit. In pͥu
fecit deus celũ ⁊ t̾ram. ñõ expͥ¬
lum asserit ꝯditorem. Siml
gͦ locucõne ait. Et dixit deus.
faciamꝰ hoĩem ad ymaginẽ ⁊
similitudinẽ nr̃am. Et fecit ds

Expanded text:
imaginem et similitudinem nostram? Deinde adjungis, ac dicis, Et fecit Deus hominem : atque addis, Quis Deus, nisi Filius? Et ut mihi de opere quasi praescribas meo, Hoc utique, inquis, et tu in tuis tractatibus exposuisti. Ubi nolo quaerere quam verum loquaris, quando video nihil ad causam pertinere quod loqueris. Agitur quippe inter nosnecesse fuerit ut homo Deum opificem suum videret oculis carneis. Hoc si ita esset, omnes homines viderent Deum: quis enim alius eos facit in uteris matrum? Adhuc adjicis talia, et dicis: Iste ergo Filius qui est propheta sui genitoris, dicebat: « Non est bonum solum esse hominem, faciamus ei adjutorium secundum se » . Si quaeram, quis tibi indicaverit quia Filius hoc dicebat, in quibus angustiis te videbis? Scriptura enim quae dixit, In principio fecit Deus coelum et terram, non exprlum asserit conditorem. Simili ergo locutione ait, Et Dixit Deus, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Et fecit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ augeat᷑ pr̃ ingłia: rasi
minuatur filiꝰ in natura.
Bohibe te. Hescis ⁊ pr̃i t̃
alio te igerere ꝯtumeliã
si nec ille potuit aut noluͭ
gign̾e equalem sibi. s iste¬
nasci equał pñi : Non se uult
deus ita laudari patrem. ut
filiũ dicatur de se ip̃o ger̃asse
tegen̾em. Nonuult bonꝰ fibi
dilector ita p̾drcari formã su¬
am: ut eam non potuent u¬
ntus eiꝰ uł nascendo sigmere
uł crescondo comp̾hende. Qd̃
autẽ t̾ iudetur nichil magĩ
de deo pr̃e dici. si forma seru
maior est. qͣ maiores uident᷑
⁊̃ angłi. ꝯrecte cogitas ꝙͣ locũ
u reb habeat humana nͣ
que condita est ad y̾magnĩe
bi. Aaiores angłi dici possnͣt
homine. qr maiores sunt ho¬
minis corꝑs: maiores sunt ⁊
animo.s in forma ꝙͣ pc̃ci or

Expanded text:
n augeatur Pater in gloria, nisi minuatur Filius in natura. Cohibe te: nescis et Patri et Filio te ingerere contumeliam, si nec ille potuit aut noluit gignere aequalem sibi, nenasci aequalis Patri? Non se vult Deus ita laudari Patrem, ut Filium dicatur de se ipso generasse degenerem. Non vult bonus Filii dilector ita praedicari formam suam, ut eam non potuerit unicus ejus vel nascendo sumere, vel crescendo comprehendere. Quod autem tibi videtur nihil magnum de Deo Patre dici, si forma servi major est; qua majores videntur et Angeli: non recte cogitas quem locum in rebus habeat humana natura, quae condita est ad imaginem Dei. Majores Angeli dici possunt homine, quia majores sunt hominis corpore: majores sunt et animo, sed in forma quam peccati or
Abbreviated transcription (Latin):
se illius augli missos esse
bixerinit. ⁊ de truntate que
solus est deus. pr̃ non legit᷑
missus. Legunt᷑ autem mis¬
si ⁊̃ filiuis ⁊ sp̃c sanctꝰ. quoꝵ
non idoo ÷ dinersa naturra.
Nam ⁊ illi niri ꝑ quos signi
q nature fuerunt. Hanc
gͦ scͥpturam qua conuina
possis: astuto silencio dem¬
tasti : Et cum dixisses hic
deus uisus est abrahe uoli̾
filiũ solum uisum putor
in eo ꝙ ingenesi legitim
sum esse deum abrahe: qͥi

Expanded text:
se illi angeli missos esse dixerunt; et de Trinitate quae Deus est, solus Pater non legitur missus; leguntur autem missi et Filius et Spiritus sanctus; quorum non ideo est diversa natura: nam et illi viri per quos sque naturae. Hanc ergo Scripturam qua convinci posses, astuto silentio devitasti. Et cum dixisses, Hic Deus visus est Abrahae: volens Filium solum visum putari in eo quod in Genesi legitur, visum esse Deum Abrahae,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ angłos nuncuꝑare. Noc eo¬
rũ alicui uni ꝓmptiꝰ ⁊ humi¬
liꝰ abraham obsequutꝰ : ꝙͣ
pulas ministrauit. gͦ ĩ õĩb
dm̃ uidit. pp̃ quod̾ scͥpt᷑a
p̾dixerat ꝙ uisus fu̾it d̾s a¬
brahe ad qͦrtum mamb ͤ. sub
cuiꝰ umbra arboris. ⁊ͤͨ uiros
paint. quos oculis corporis
indit. In eis uero dm̃ ũ corꝑis
s cordis oculis udit. idest in¬
tellexit atq cognouit sicut
loti in duob. cum qͦ ñ pła¬
iter s singularit᷑ loquebat᷑.
eiq R̾edebat etiam ip̃e tanꝙͣ
unꝰ. Primo qͥppe abrahan

Expanded text:
etiam angelos nuncupare. Nec eoetiam angelos nuncupare. Nec eorum alicui uni promptius et humilius Abraham obsecutus est qpulas ministravit. Ergo in omnibus Deum vidit. Propter quod Scriptura praedixerat, quod visus fuerat Deus Abrahae ad quercum Mambre, sub cujus umbra arboris tres viros pavit, quos oculis corporis vidit: in eis vero Deum, non corporis, sed cordis oculis vidit, id est, intellexit atque cognovit; sicut Loth in duobus, cum quo non pluraliter, sed singulariter loquebatur, eique respondebat etiam ipse tanquam unus. Primo
Abbreviated transcription (Latin):
nos dñs ꝯterrere esim. ¶cce
oł ut recedat ab eis. In eis gͣͥ
descendit ĩ sodomam ꝙ se fcũ¬
ham loquebat᷑. Quod pꝰea¬
iangeli uenisse insodoma
id uesꝑam. Deinde paulopꝰ
mox ut eduxerunt illum fo¬
ras ⁊ dixerunt. sicut eadem
scuptura nairat. saluam sac
aĩam tuam recro ne respex
ens. ne stet̾is in tota regioe.
ĩ montem saluũ te fac. ne¬
qnͣdo comprehendaris. dix̾
loquendo. ⁊ elogisse cuutatẽ
facere u̾bum: donec tu illo
introeas. Quis hoc ei Redit
nͥ ille cui dixerat. oro domiͤ.
Hoc autem ad ambos dixe¬
rat. non ad unũ. sicut aꝑ¬
tissime scriptum ÷. Dixĩt
autem locꝰ ad illos. Oro
uñe. agnouit gͦ loth unũ
dnmn in angelis duob. sic̾
abraham unũ agnouit in
trib. Non ÷ cur dicatur
ille abierat qui dñs erat. ⁊
tum abraham locutꝰ erat :
Duo u̾o angłi esꝰ erant qui
insodoma illo abeunte uene¬
runt. Om̃s enĩ tres uiri dic¬
ti sunt qui apparuerũt abra¬
he. sicut scrptura solet uiros

Expanded text:
ce os, ut recedat ab eis. In eis ergo descendit in Sodoma, quod se facturham loquebatur: quod posteaet angeli venisse in Sodoma ad vesperam. Deinde paulo post, mox ut eduxerunt illum foras, et dixerunt, sicut eadem Scriptura narrat, Salvam fac animam tuam; ne respexeris retro, nec steteris in tota regione; in monte salvum te fac, nequando comprehendaris: dixitloquendo, et elegisset sibi civitatem facere verbum, donec tu illo introeas . Quis hoc ei respondit, nisi ille cui dixerat, Oro, Domine? Hoc autem ad ambos dixerat, non ad unum, sicut apertissime scriptum est, Dixit autem Loth ad illos, Oro, Domine. Agnovit ergo Loth unum Dominum in angelis duobus, sicut Abraham unum agnovit in tribus. 7. Non est cur dicatur: Ille abierat qui Dominus erat et cum Abraham locutus erat; duo vero angeli ejus erant qui in Sodoma, illo abeunte, venerunt. Omnes enim tres viri dicti sunt qui apparuerunt Abrahae, sicut Scriptura solet viros
Abbreviated transcription (Latin):
Dm̃ u̾o in eis intelligerent
qui erat. non putarent ẽe
qui non erat. Quid sibi gͦ
⁊̃ intesligibił iꝑtas. nͥ ut
nob̾ munuaret᷑ quod ita tͣs
ut ramen siimul nõ tres ⁊̃¬
dii ⁊ om̃ essent. s unꝰ dñs
d̾s. Eu autẽ dixisti hrc de
usus ÷ abrahe. sciens te le¬
gisse ꝙ scuptum est. uisũ
eẽ dm̃i abiphe ad quercñ
mambre. Et uolens quasi
ꝓbare deum filium uisum
eẽ illi patnarche declinasti
ab illis trib uiris. ⁊ eos oso
taciusti. in quib narrat scͥp¬
tura d̾m uisũ fuisse abrahe.
Ne tu ip̃e nos admoneres
sicut unłꝰ erant sb̃e tres ui¬
ri quos iudet abraham. cũ
p̾dixiss scriptura iusus eit
o̾s abrahe. ñ tam̃ tres dõs

Expanded text:
Deum vero in eis intelligerent qui erat, non putarent esse qui non erat. Quid sibi ergo et intelligibilis unitas, nisi ut nobis insinuaretur quod ita tres ut tamen simul non tres dii et domini essent, sed unus Dominus Deus? Tu autem dixisti, Hic Deus visus est Abrahae: sciens te legisse quod scriptum est, visum esse Deum Abrahae ad quercum Mambre: et volens quasi probare Dominum Filium visum esse illi patriarchae, declinasti ab illis tribus viris, et eos omnino tacuisti, in quibus narrat Scriptura Deum visum fuisse Abrahae; ne tu ipse nos admoneres sicut unius erant substantiae tres viri quos vidit Abraham: cum praedixisset Scriptura, Visus est Deus Abrahae, nec tam
Abbreviated transcription (Latin):
int ut inderet diom meu̾. ⁊̃
uidit ⁊ gauisus est. O dupu¬
tare. o ꝓbare ꝓmissa. Quasi
dixerit dĩ filius. Ab raham
p̃t ur̃ concupiuit me indere
hoc sic adhuc pofs intelligi
quod sc̃s patilarcha oculis
cordis ud̾it d̾i filiũs nõ ocłil
caris. unde int̾ nos u̾titur

Expanded text:
vit ut videret diem meum; et vidit, et gavisus est. » . O disputare, o probare promissa! quasi dixerit Dei Filius, Abraham pater vester concupivit me videre; hoc sic adhuc posset intelligi, quod sanctus Patriarcha oculis cordis viderit Dei Filium, non oculis carnis, unde inter nos
Abbreviated transcription (Latin):
Remansit autem iacob solꝰ
q luctabat᷑ homo c̃ illo us in
mane. Hidit autẽ ꝙ nõ pot̾
ad eum. ⁊ tetigit latitudinẽ
femoris eiꝰ ⁊ obstupuit latitu¬
do femoris iacob cũ luctaret᷑
cũeo. Et dixit illi. Dimitte
me. ascendit em̃ aurora.
lle autẽ dixit. Nonte di¬
niitam. nͥ me benedix̾is. Dix̃
Ne a dixit. Iacob. Et dixit ei
um iacob: s istł erit nom̃e
tuũ. qr ualuisti cũ deo ⁊ cum
hominib potens es. Rogañ¬
aũ eũ iacob dicens. emmn¬
la inͥ nomen tuũ. Et dixit.
Quare int̾rogas tu nom̃ me¬
im. Et benedixit eũ illic.ꝰ
it appellauit iacob nomen
loci illius aspectus dei. Nidi
ciũ cominũ facie ad faciem.
salua facta est anima m̃a.
xista leccõne unicũ dei fili¬
um. ⁊ antequi ueniss ĩ carne
insibilit̾ apparuisse conaris
ostendere. ubi ⁊ si ñ absur
ꝓpham. futura nunciant̾e:
qr futurũ erat ut iacobĩ filiis
suis qui aꝑcifixerant xp̃m p̾¬

Expanded text:
Remansit autem Jacob solus, et luctabatur homo cum illo usque in mane. Vidit autem quod non potest ad eum, et tetigit latitudinem femoris ejus, et obstupuit latitudo femoris Jacob, dum luctaretur cum eo; et dixit illi: Dimitte me; ascendit enim aurora. Ille autem dixit: Non te dimittam, nisi me benedixeris. Dixit e dixit: iacob. dixit autem ei: um iacob, sed israhel erit nomen tuum: quia conualuisti cum deo, et cum hominibautem eum Jacob dicens: Enuntia mihi nomen tuum. Et dixit: Quare hoc interrogas tu nomen meum? Et benedixit eum illic. Et appellavit Jacob nomen loci illius, Aspectus Dei: Vidi enim Deum facie ad faciem, et salva facta est anima mea . Ex ista lectione unicum Dei Filium et antequam venisset in carne visibiliter apparuisse conaris ostendere: ubi etsi non absur prophetiam futura nuntiantem, quia futurum erat ut Jacob in filiis suis qui crucifixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
corde affirmasse uideamm.
uenerut g ͦ duo angnͣ mie
domam ad nesꝑam. Loch
uero sedebat it s cptum÷.
iuxta portam sodomoꝵ:
uidens aut̾e surrexit ĩ obui¬
am illis ⁊̃ adorauit infaciem
tfram. Nidens nempe hica
ambiguitate p̾ponius: Sed
dicturꝰes. homĩes esse tre¬
debat. Nam ⁊ in hospicum
tancpͣ hõies muntauit. Hoc
magis est contͣ te quidiuis ñ
tiores angłis a iustis hom̃b
adorari. S adhuc dicturꝰ est
Dñm adorauit. Eum quip
m̃du ob illis quos putabat
ognouit. Iam u̾o ꝓbatuun¬
ꝙ me ꝑscupturã ic̃am demo¬
staturłi ẽe ꝓmiserã. eudẽ
dum̃i qui dictus aierat abisse
ut cessauit loqui ad abraham.
ullis duob angłis descendis¬
se isodomam sicut dixenit.¬
⁊ in eis ab homine iusto ag¬
nitum fuisse. Exhibuit itaq
hospitalitatẽ quomꝰ sanctis
nouit. tum eos sic̃ eciam ip̃e
abraham angłos ẽẽ nestiret.
P hanc qͥdem nescientes hos¬
bico receperunt angelos.
ca que int̾ea facta sunt taco¬

Expanded text:
de affirmasse videamur. Venerunt ergo duo angeli in Sodoma ad vesperam; Loth vero sedebat, ut scriptum est, juxta portam Sodomorum. Videns autem Loth, surrexit in obviam illis, et adoravit in faciem in terram. Vides nempe hic aambiguitate praeponitis? Sed dicturus es, Homines esse credebat; nam et in hospitium tanquam homines invitavit. Hoc magis est contra te, qui dicis non riores Angelis a justis hominibus adorari. Sed adhuc dicturus es, Dominum adoravit: eum quippe in duobus illis, quos putabat cognovit. Jam ergo probatu per Scripturam sanctam demonstraturum esse promiseram, eumdem Dominum qui dictus fuerat abiisse ut cessavit loqui ad Abraham, in illis duobus angelis descendisse in Sodoma, sicut dixerat, et in eis ab homine justo agnitum fuisse. Ehospitalitatem ut sanctis novit cum eis, sicut ipse Abraham angelos esse nesciret.Per hanc quidam nescientes, hospitio receperunt angelos .ea quae interea facta sunt tace
Abbreviated transcription (Latin):
Ne simul ꝑdes iͦtum al̃ impio.
⁊ erit łtus tanꝙͣ imꝑiꝰ. Et post
collocucoem domini atq abͣ¬
he seqͥtur scͥptura ⁊ dicit. Abi
in locum suũ. Tenerunt aut̾
ouo angłi in socoma adues¬
ꝑam. Hii sunt de quib pau¬
so ante dixerat. Eoru̾si inde
uiri. uenerunt insodomam.
S duos eẽ non expͥsserat. c̃
ab inic̃o tres uiros dixisset
appanusse abrahe: ⁊ hospi¬
talit᷑ ab illo ẽẽ susceptos. qͦs
⁊ abemntes deduxit ambu¬
lans cum eis. fortassis giam
ꝓnunciare festinas unũ fu¬
isse mneis dominũ xp̃m qui
ras e Gonsid̾emꝰ omĩa diligũ¬
t̾i ac pͥus intueam᷑ uerba
dĩ loquentis abrahe. Elamor
odomoꝵ inquit ⁊ gomorre
multiplicatꝰ ẽ. ⁊ pcc̃a coꝵ mas¬
na ualde. Descendens gͦ uidebo

Expanded text:
Ne simul perdas justum cum impio; Ne simul perdas justum cum impio; et erit justus tanquam impius? Et post collocutionem Domini atque Abrahae, sequitur Scriptura, et dicit: Abiiin locum suum. Venerunt autem duo angeli in Sodoma ad vesperam. Hi sunt de quibus paulo ante dixerat: Conversi inde viri venerunt in Sodoma. Sed duos esse non expresserat, cum ab initio tres viros dixisset apparuisse Abrahae, et hospitaliter ab illo esse susceptos, quos et abeuntes deduxit, ambulans cum eis. 6. Fortassis ergo jam pronuntiare festinas, unum fuisse in eis Dominum Christum, qui ras? Consideremus omnia diligenter, ac prius intueamur verba Domini loquentis Abrahae: Clamor orum, inquit, et Gomorrhae multiplicatus est, et peccata eorum magna valde.
Abbreviated transcription (Latin):
illos. ⁊ ederunt. Non ait ap¬
posuit añ illum ⁊ edit. S u
ad id uentũ ÷ ut habrahefi¬
lius ꝓmitt̾etur ex sara. qͥa
obsequiũ: unũ narrat sctip¬
tura dicentẽ. Ibi est sara
uxor tua: Non enẽ ait dix¬
aũ ad illũ. hbi est sara uxor
tua: Quis aut̾e hoc dixent.
postea manifestat. Ibi cũri¬
siss sam: ait eadem scͥpta.
Et dixit dñs ad abraham. Q¬
ut homies pluralit᷑ abire nar¬
rantur. ⁊ dicitur. E xsurgentes
autẽ inde niri conspexerũt in
faciem sodomoꝵ ⁊ gomorrei
abralam u̾o ambulabat cũ
illis deducens. Rursus autem
rodit scptura ad singłarem mi¬
m̃ñ. ac dicit. Pominꝰ autem
dixit᷑. Numꝙͥ celabo eo puero
meo abraham que ego facio.
Deinde ꝓmitit ᷑ abrahe pre¬
clara ⁊ copiosa posteritas. et
sodomoꝵ denunaant᷑ int̾itͦ.
Seqns autẽ scaptura dicit.
et conu̾si inde uiri uenerunt
ĩ sodomam. abraham autẽ
erat adħuc astans añ dnm.
Et appropians abraham dix̃.

Expanded text:
illos, et ederunt. Non ait, Apillos, et ederunt. Non ait, Apposuit ante illum, et edit. Sed ubi ad id ventum est, ut Abrahae filius promitteretur ex Sara, quiaobsequium, unum narrat Scriptura dicentem, Ubi est Sara uxor tua? Non enim ait, Dixautem ad illum: Ubi est Sara uxor tua? Quis autem hoc dixerit, postea manifestat; ubi cum risisset Sara, ait eadem Scriptura: Et dixit Dominus ad Abraham: Qut homines pluraliter abire narrantur, et dicitur: Exsurgentes autem inde viri, conspexerunt in faciem Sodomorum et Gomorrhae; Abraham vero ambulabat cum illis, deducens. Rursus autem redit Scriptura ad singularem numerum, ac dicit: Dominus autem dixit: Numquid celabo ego puero meo Abraham quae ego facio? Deinde promittitur Abrahae praeclara et copiosa posteritas, et Sodomorum denuntiatur interitus. Sequens autem Scriptura dicit: Et conversi inde viri, venerunt in Sodoma; Abraham autem erat adhuc stans ante Dominum. Et appropians Abraham dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ dum̃ appellat. qm̃ trinitas
ites qͥdem ꝑsone sunt. s unus
dominꝰ d̾s. Sic autẽ narrat᷑
ꝙ uidet abrriham. Respiciens
uquid oculis suis iudit. ⁊ ecce
tres uiri stabant suꝑ eũ. Et
uidens ꝓcul cucurrit ĩ obinã
illis. ab hostio tabernadĩ sui.
⁊ adorauit suꝑ t̾ram ⁊ dixit.
Nomine si inueni grãm añ
te ne p̾t̾eas seruũ tuũ. Hic ui¬
demus tres uiros appariusse.
⁊ unũ dm̃ dici. unumq do¬
minũ rogari. ne p̾t̾eat ser¬
uũ suũ. qm̃ congruit dõ in¬
sitare famulos suos. Dem̾
tres ꝑsonas plupałr alloqͥtͤ
dicens. Sumat᷑ ñc aqua ⁊
lauem pedes ur̃os. ⁊ restige¬
rate sb̾ arbore. ⁊ sumam pa¬
nem. ⁊ manducate. ⁊ postea
cia refic̾entur corꝑa: nͨ hoĩes
putarentur. Et scũiptura pła¬
lit̾ eos respondisse ꝯmeno¬
rat. Ait enĩ. Et dixerunt. g ͤ
fac q̃ndmnod̾ dixisti. Nõ ait
⁊ dixcit. s dixerunt. Beinde
tũ ẽẽt parata refecto: dicit
scriptura. Et apposuit ante

Expanded text:
m appellat, quoniam Trinitas tres quidem personae sunt, sed unus Dominus Deus. Sic autem narratur quod vidit Abraham: Respiciens, inquit, oculis suis vidit, et ecce tres viri stabant super eum; et videns procurrit in obviam illis ab ostio tabernaculi sui, et adoravit super terram, et dixit: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praetereas servum tuum. Hic videmus tres viros apparuisse, et unum Dominum dici, unumque Dominum rogari ne praetereat servum suum, quoniam congruit Deo visitare famulos suos. Deinde tres personas pluraliter alloquitur, dicens: Sumatur nunc aqua, et lavem pedes vestros, et refrigerate sub arbore, et sumam panem, et manducate, et postea tia reficerent corpora, nisi homines putarentur. Et Scriptura pluraliter eos respondisse commemorat: ait enim, Et dixerunt, Sic fac quemadmodum dixisti. Non ait, Et dixit; sed, dixerunt. Deinde cum esset parata refectio, dicit Scriptura: Et apposuit ante
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ac ꝑ hoc mllis uerbis que
adiungis ubi dicit. Qͥs nim¬
potuit audiri. ⁊ non ud̾i d̾s
Nondum itaq aliquid ex
eo ꝙ. ꝓmiseras dixisse te uide
idic tandem aliquid ꝙ discu¬
fateamiur. Hic deꝰ inquis ⁊ a¬
brahe inisuc est. Hisum ẽe dm̃
abrahe negare ñ possumus:
Scͥptura quippe ficelissima a¬
tissime loquitur dicens.:
hisus ⁊ autem illi deus ad q¬
quercũ mambre. S noq hic
exp̾ssum .3. uttũ p̃r an filius.
lum autem narpet scͥptura qͦ¬
mͦ ei uisus sit de᷑: tres iuros
ali apparuisse dedarat. In qͥb
magis ip̃a trinitas que iiꝰ

Expanded text:
est. Ac per hoc et in illis verbis quae adjungis, ubi dicit, Quis nunpotuit audiri, et non videri Deus. Nondum itaque aliquid ex eo quod promiseras dixisse te vide: et dic tandem aliquid quod discufateamur. 5. Hic Deus, inquis, et Abrahae visus est. Visum esse Deum Abrahae negare non possumus. Scriptura quippe fidelissima apertissime hoc loquitur, dicens: Visus est autem illi Deus ad quercum Mambre. Sed neque hic expressum est, utrum Pater an Filius. Cum autem narraret Scriptura, quomodo ei visus sit Deus, tres viros illi apparuisse declarat, in quibus magis ipsa Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗn̾cedit. deus solus ÷ maior.
ẜui utiq inuiria fc̃a nõ est.
ubi scͥptum est. Maior ⁊ deus
corde nr̃o. filius g dei suscep¬
tũ hoĩem leuaturꝰ ad prem
qnͣdo dicebat. Si diligeretis
me ganderetis utiq qr uado
ño carnisue solum. s ⁊̃ m̃ti¬
humane dm̃ prẽm utiq ꝓfe¬
rebat. que tota sine dubiõ for
fuit quomꝰ sit ceus pr̃ib ui¬
sus. qnͣto corpꝰ humanũ in quo ui¬
deretur. ño dũ acceꝑat xͨ cum in¬

Expanded text:
solus est major: cui utique injuria facta non est, ubi scriptum est, Major est Deus corde nostro . Filius ergo Dei susceptum hominem levaturus ad Patrem quando dicebat, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ; non carni suae solum, sed etihumanae Deum Patrem utique praeferebat: quae tota sine dubio formafuit, quomodo sit Deus patribus visus, quando corpus humanum in quo videretur, nondu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦm pr̃ĩarcha ĩmolauit ab ͤ¬
hani. Potes postremo dr̃e ꝓ
ꝑcussa ligno sicienti ppło. po¬
tum largissimũ fudit. Sic .N.
dicit apłs. Bibebant em̃ soꝙ
figure iste non res ip̃e fue¬
runt quib figuris ꝓcedenti¬
b: res significabãtur esse

Expanded text:
quem patriarcha immolavit Abraquem patriarcha immolavit Abraham: potes postremo dicere cussa ligno, sitienti populo potum largissimum fudit . Sic enim dicit Apostolus: Bibebant enim de Figurae istae non res ipsae fuerunt, quibus figuris praecedentibus res significabantu
Abbreviated transcription (Latin):
sius uideret xp̃m facie ad fa¬
ciem. ⁊ salua fieret aĩa istłitaꝵ
qui fidelit̾ hoc uderunt. Tñ
hlinc hoĩem qui luctatꝰ ⁊ cũ
iacob. osee ꝓpha euidenter
angłm dicit. Sio enĩ ꝑ eũ
scriptum ÷ de iacob. In u̾tero
supplantauit frẽm suũ. ⁊ in
labore p̾ualuit deo. ⁊ confor¬
tatus ÷ cum angło. ⁊ potuit.
Sicut gͦ ingenesi ille qui¬
luctatus est cũ iacob. ⁊ hõ ⁊
ds scitur: ita ⁊ ab hoc ꝓpħa
⁊ d̾s ⁊̃ angłs. Ac ꝑ hoc ita qͥ
erat angelus dictus homo
quom᷑ illi dc̃i sunt uiri qui
apparuerunt abrahe qñ udẽ
erat inangelo. sicut est ds
ip̃e sibi quib fuerat impo¬
uendus ligna portabat.:
postremo quid miramur ꝑ
angelum figuratũ eẽ ihm̃:
si non solũ ꝑ hoĩem uerũ
quis alius erat ille aries qͥ
cornibus tenebatur ĩ nepͥ ͤ
etiam coronat᷑. Hunc aut̃
arietem ꝓ filio ciu parcere
Ita enĩ homini parci deus
iussit ut tñ ex pecude ꝓpter
passiouẽ xp̃i que illo modo
sigura xp̃m fuisse a rietem

Expanded text:
ideret Christum facie ad faciem, et salva fieret anima Israelitarum qui fideliter hoc viderunt: tamen hunc hominem qui luctatus est cum Jacob, Osee propheta evidenter angelum dicit. Sic enim apud eum scriptum est de Jacob: In utero supplantavit fratrem suum, et in labore praevaluit Deo, et confortatus est cum angelo, et potuit . Sicut luctatus est cum Jacob, et homo et Deus dicitur; ita et ab hoc propheta et Deus et angelus. Ac per hoc ita qui erat angelus, dictus est homo, quomodo illi dicti sunt viri qui apparuerunt Abrahae, quando erat in angelo, sicut est Deuipse sibi quibus fuerat imponendus ligna portabat? Postremo, quid miramur per angelum figuratum esse Jesum, si non solum per hominem, verum quis alius erat ille aries qui cornibus tenebatur in vepre, etiam coronatus. Hunc autem arietem pro filio, cui parcere Ita enim homini parci Deus jussit, ut tamen ex pecore, propter passionem Christi, quae illo modo figura, Christum fuisse arietem,
Abbreviated transcription (Latin):
sue dicens. ẽẽ insibilẽ. ñ solũ ho¬
mnib s nec ip̃is celestib potes¬
tatib : postor mutata sentenꝰ.
dicis eum ⁊̃ aute incarnatõem
suam conspectib appariusse mor¬
taliũ asserens illud quod ait apꝰ¬
ꝙ nemo hominũ iuudit nec inde
ieto exinitio gem̾s humani in¬
a solitum ẽẽ ab hominib. Q
um ꝓbare uoluisses: multa de
sccipturis sanctis testimoma ꝑ¬
potuorunt. Non enĩ legis alicu¬
bi scripsisse moysen sicut dicis
ꝙ ab illo pͥmo honñe adam us
ad ipãm incarnatoẽm semꝑ q
liꝰ uisus est. Heo emĩ eum descͥ¬

Expanded text:
hominibus, sed nec ipsis coelestibus potestatibus: postea, mutata sententia, dicis eum et ante incarnationem suam conspectibus apparuisse mortalium, asserens illud quod ait Ap nemo hominum vidit, nec videre vero ex initio generis humani videri solitum esse ab hominibus. Quod cum probare voluisses, multa de Scripturis sanctis testimonia ppotuerunt. Non enim legis alicubi scripsisse Moysen, sicut dicis, quod ab illo primo homine Adam usque ad ipsam incarnationem semper Filius visus est. Hoc enim eum desc
Abbreviated transcription (Latin):
bene consiteris eu¬
qd̾ ⁊ p̾r diligat filium.
autem alius sicut homo ma¬
datum patus. Nam sicut deus
ip̃e filips est mandatũ prĩs:
qͣuia ip̃e est u̾bum prĩs: unde
alio loco de mandato patͥs ħ
est de se ip̃o dicit. Scio quia
mandatum eius nta eterna
sit uta eterna. scuptura drm¬
ua testatmr ⁊ ubi autem ait.
qui me uidit iudit ⁊ prẽm:
quis nestit id̾o dcm̃. quiͣ qͥsqͥs

Expanded text:
Bene confiteris quod et Pater diligat Filium, autem Filius sicut homo mandatum Patris. Nam sicut Deus, ipse Filius est mandatum Patris, quia ipse est Verbum Patris. Unde alio loco de mandato Patris, hoc est, de se ipso dicit: Scio quia mandatum ejus vita aeterna sit vita aeterna, Scriptura divina testatur. Ubi autem ait, Qui me vidit, vidit et Patrem ; quis nesciat ideo dictum, quoniam quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓpter. forma serui qmͣ sus¬
cepͣit filiꝰ: maior sit pr. Ei
ip̃a dei forma prem tilo is
esse maiorem. Em prua sic
inides formame ut ideo ꝑ¬
fectum uelis natum esse ͭ si¬
liũ eterna ꝑfectõem. ne ad
pt̃nam formam. saltem cł¬
cendo ualeat ꝓuenire. Si
auiter in uidẽt homo p̾riã
formã dei filio cui fili pr̃
eam nonimudit. qr eqlia¬

Expanded text:
pter formam servi quam suscepit Filius , major sit Pater. Tu ipsa Dei forma Patrem Filio vis esse majorem: cui paternam sic invides formam, ut ideo perfectum velis natum esse Filium aeterna perfectione, ne ad paternam formam saltem crescendo valeat pervenire. Sed inaniter invidet homo paternam formam Dei Filio, cui Pater eam non
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ est cupiditas ⁊ consũma¬
ta dilectõ foras mittit timo¬
rem. Qusquis gͥ eam nuct̾re
nult instet imminendis cuꝑidi¬
tatib. est autem cupiditas a¬
p ͭ ad sapĩam enĩ tenditur ⁊
nichil uius eo qd̾ dcm̃ ẽ. Ina¬
um sapie timor dñi. Nemo
quippe qui uõ magis dolorẽ fu¬
giat qm appetat uoluptatem
bestias a maximis uoluptatib
absterreri doloꝵ metu. Ed cũ¬

Expanded text:
mata dilectio foras mittit timorem . Quisquis igitur eam nutrire vult, instet minuendis cupiditatibus. Est autem cupiditas, apotest. Ad sapientiam enim tenditur, et nihil verius eo quod dictum est, Inium sapientiae timor domini. nemo est quippe, qui non magis dolorem fugiat quam appetat uoluptatem,bestias a maximis uoluptatibus absterreri dolorum metu; quod cu