comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hos qͦs tenebat mortuos reddidit: & tam̃ hunc quẽ dm̃ om̃ia insensibuia
elemĩta senserunt: adhuc infidelium udeoꝵ corda dm̃ eẽ minime cox¬
noseunt : aduriora saxis. scindi ad penitendũ nolunt: Eumq confiter
abnegant: quẽ elem̃ta ut diximꝰ. aut signis aut seisionib dm̃ clamant
ui ȩtiam addãs nacionis suȩ cumulũ eum quẽ natum despicunt.
nasciturum longe ante p̾scierunt: & ñ solum quia nasceretur noue¬
rant: sed ȩtiam ubi nasceretur: Nam ab herode requisiti. locũ natiuitatis
eiꝰ expͥmunt. quẽ scripturȩ auctoritate didicer̃: & testimoniũ ꝓferunt.
qđ bethleem honorari natiuitate noui ducis ostenditur. Ut ipsa eorũ
scientia. & illis fierae ad testimoniũ dampnationis. &e nobis ad ad uitorium
credulitatis: Suos ꝓfecto bene isaac cũ iacob filium suũ benedicera. de¬

Expanded text:
hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et, duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt, eumque confiteri abnegant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praesciverunt. Et non solum quia nasceretur, noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, de
Abbreviated transcription (Latin):
signa tamquã infidelib ñ fidelib data sunt & notandum. qđ redemp¬
torem nr̃m cum iam ꝑfectȩ ee̾t̾ ȩtatis. eisdem gentilib apłi
stella gentibus denuntiat. Quia nimirum racionis ordo poscebat. ut
&e loquentẽ iam dnm̃. loquentes nobis p̃dicatores innotescerent: & nec¬
dum loquentem. elem̃ta muta p̃dicarent: Sed in om̃ib signis quȩ
uel nascente dño uel moriente monstrata sunt: considerandũ nobis
est. quanta fuerit inquoꝵdam udeoꝵ corde duricia. quȩ hunc
nec ꝑpphetiȩ donũ. nec ꝑ miracula agnouit: Omĩa quippe elem̃ta auctorẽ
suũ ueruse testata sunt. Ut enum de eis quiddam humano usti loquar cm
hunc cȩli esse cognouer̃. quia ꝓtinus stellam miserunt: Mare coguoua
quia sub plantis eius se cil cabile p̃buit: Terra cognouit: quia eo moriente.
contremuit: Sol cognouit: quia lucis suȩ nidios abscondit: Saxa &e parie¬
tes cognouer̃ : quia tempore mortis eius. scissa sunt Infernus agnouit. qua

Expanded text:
infidelibus, non fidelibus data sunt. Et notandum quod Redemptorem nostrum, cum jam perfectae esset aetatis, eisdem gentilibus aposstella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent, et necdum loquentem elementa muta praedicarent. 2. Sed in omnibus signis quae vel nascente Domino vel moriente monstrata sunt, considerandum nobis est quanta fuerit in quorumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc prophetiae donum, nec per miracula agnovit. Omnia quippe elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quiddam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parietes cognoverunt, quia tempore mortis ejus scissa sunt. Infernus agnovit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestis aperitur Sed querendum nobis est. qͥd nam sit qđ redemptore
nato pastoribus inuidea angłeo apparuit.⁊ atq ad ad orandum hunc ab
riente magos ñ angłs sea stella ꝑduxit: Iuia uidelicae udeis quã racione
utentibus. racionale animal id est angłs p̃dicare debuit: Gentiles uero
quia uti ratione nesciebant. ad cognoscendum dnm ñ ꝑ uocem s ꝑ signa¬

Expanded text:
Quaerendum nobis est quidnam sit quod, Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente Magos non angelus, sed stella perduxit. Quia utique, Judaeis tanquam ratione utentibus, rationale animal, id est angelus, praedicare debuit; gentiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum n
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑ uoluptates eiusdem corporis. p̃ceptis duĩcis contra imus Precepta aũt
dominica: ꝑ decalogum sunt accepta: Iui gͦ ꝑ carnis desideria. decalogi
nandata contempsimus : dignum est. ut eandem carnem quate
flgamus Iuãuis de hoc quadragesimȩ tempore ẽ ad huc aliud qđ possit
intelligi A presenti & enim die.usq ad paschalis sollempnitatis gaudia sȩx
ebdomade ueniunt. Quarum uidelicae dies quadraginta & duo fiunt
Ex quibus dum sex dies dominici. ab abstinentia subtrahuntur: non plus in
abstinentia. quã triginta & sex dies remanent: Dum uͦ ꝑtrecentos &e sȩxagin
ta dies. annus ducitur. nos aũt ꝑ triginta & sex dies affligimur. q̃uasi anni
nr̃i decimas dõ damus Ut qui nobis mae ipsis ꝑ acceptum annũ uiximus.
sicut offerre in lege iubemini decimas rerum: ita offerre contendite
ae decimas dierumꝰ: Unus quisq in quantum uirtus suppetit. carnem

Expanded text:
et per voluptates ejusdem corporis praeceptis dominicis contraimus. Praecepta autem et per voluptates ejusdem corporis praeceptis dominicis contraimus. Praecepta autem Dominica per Decalogum sunt accepta. Quia ergo per carnis desideria, Decalogi mandata contempsimus, dignum est ut eamdem carnem quaterdecies affligamus. Quamvis de hoc Quadragesimae tempore est adhuc aliud quod possit intelligi. A praesenti etenim die usque ad Paschalis solemnitatis gaudia sex hebdomadae veniunt, quarum videlicet dies quadraginta duo fiunt. Ex quibus dum sex dies Dominici ab abstinentia subtrahuntur, non plus in abstinentia quam triginta et sex dies 1495 remanent. Dum vero per trecentos et sexaginta quinque dies annus ducitur, nos autem per triginta et sex dies affligimur, quasi anni nostri decimas Deo damus, ut qui nobismetipsis per acceptum annum viximus, sicut offerre in lege jubemini decimas rerum , ita ei offerre contendite et decimas dierum. Unusquisque in quantum virtus suppetit, carnem
Abbreviated transcription (Latin):
congrut: nã quadraginta dierum abstinentiã nr̃i redemptoris audiuimus.
qui quadragesimȩ tẽpus inchoamus.: discutiendum nobis ẽ. cur hȩc ipsa abs¬
tinentia ꝑ quadraguita dierũ numerũ custoditur Moyses enim ut legem
aceiperae sedo diebus quadraginta ieuinauit: helias in deserto quadraginta
diebus abstinuit: ipse auctor hominũ ad homines ueniens in quadiaginta
diebus nulltum omĩno cybum sumpsit: Nos quoq in quantũ possumꝰ annuo
quadragesimȩ tempore. carnem nrãm ꝑ abstinentiam affligere conemur:
ur gͦ in abstinentia qua dragenarius numerus custoditur.: nisi quia uirtus
decalogi ꝑ libros quatuor scĩ euangelii impletur: Denarus & enim quater
ductus. in quadragenarium surgit: quia tunc decalogi mandata ꝑficimus.
cum ꝓfecto quatuor libros scĩ euangłi custodimus Ex quare. sentiri & ali¬
ud potest In hoc enim mortali corpore ex quatuor elementis subsistimus:

Expanded text:
congruit, nam quadraginta dierum abstinentiam nostri Redemptoris audivimus, congruit, nam quadraginta dierum abstinentiam nostri Redemptoris audivimus, qui Quadragesimae tempus inchoamus, discutiendum nobis est cur haec ipsa abstinentia per quadraginta dierum numerum custoditur. Moyses enim ut legem acciperet secundo diebus quadraginta jejunavit . Elias in deserto quadraginta diebus abstinuit . Ipse auctor hominum ad homines veniens, in quadraginta diebus nullum omnino cibum sumpsit . Nos quoque in quantum possumus, annuo Quadragesimae tempore carnem nostram per abstinentiam affligere conemur. Cur ergo in abstinentia quadragenarius numerus custoditur, nisi quia virtus Decalogi per libros quatuor sancti Evangelii impletur? Denarius etenim quater ductus in quadragenarium surgit, quia tunc Decalogi mandata perficimus cum profecto quatuor libros sancti Evangelii custodimus. Ex qua re sentiri et aliud potest. In hoc enim mortali corpore ex quatuor elementis subsistimus,
Abbreviated transcription (Latin):
quanta impacientia nr̃a: Nos sunuiriis. aut aliqua lesione ꝓuocamͣ: furore
ꝑmoti. aut quantũ possumus nos moe ipsos ulciscunur: aut quod nĩ possumus
facere minamur: Eece aduersitatem diaboli dñs ꝑtulit: & nichil ei nisi man¬
suetudinis uerba respondit: Portat quẽ punire poterat: ut hoc in laude eius
altius crescerae: si hostem suum ñ extinguendo. s interim patiendo suꝑarae
Notandum uͦ qđ subditur. quia recedente diabolo. angeli ministrabant ei
& qua requid alud quã unius ꝑsonȩ utraq natura ostenditur: quia et
bomo est quẽ diabolus temptat. & udem ipse dñs est cui ab angłis ministrat᷑.
ognoscamus igitur in eo naturam nram: quia nisi hunc diabolus hominem
curneroe : non temptarae Ueneremur in illo diuinitatem suam: quia nuisi sũper
omĩa dĩ exisferae. ẽi nullo modo angłi ministrarent: Sed quia diebus his. lecto

Expanded text:
quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, furore permoti, aut quantum possumus nosmetipsos ulciscimur, aut quod non possumus facere, minamur. Ecce adversitatem diaboli Dominus pertulit, et nihil ei nisi mansuetudinis verbum respondit. Portat quem puniri poterat, ut hoc in laude ejus altius cresceret, si hostem suum non extinguendo, sed interim patiendo superaret. Notandum vero quod subditur: Quia recedente diabolo angeli ministrabant ei. Ex qua re quid aliud, quam unius personae utraque natura ostenditur. Quia et homo est quem diabolus tentat, et idem ipse Deus est cui ab angelis ministratur. Cognoscamus igitur in eo naturam nostram, quia nisi hunc diabolus hominem cerneret, non tentaret. Veneremur in illo divinitatem suam, quia nisi super omnia Deus existeret, ei nullo modo angeli ministrarent. 5. Sed quia his diebus lectio
Abbreviated transcription (Latin):
ulus de unigenito filio dicerae Non rapinã arbitratus est. esse se
sublimitatis excitauit: S quibus modis pͥmũ hominẽ strauit: eisdem modis.
te te deorsum: ꝑsublimitatis auaritiam tẽptat: cum regna omi
ostendit. dicens: Hȩc tibi omĩa dabo: si ꝓcidens ad oraueris me S eisdem
modis a scđo homine uincitur. quibus primum hominẽ se uicisse gloratur:
ut a nr̃is cordibus ipso aditu captus exeat. quo nos aditu intromissus tenebat:
temptatus a diabolo dñs. sacri eloquii p̃cepta respondit : & qui eo ũbo qđ erat.¬
temptatorem suum mergere in abyssum poterat: uirtutem suȩ potentiȩ non
ostendit : sola diuinȩ scripturȩ p̃cepta dedit: quatinus suȩ nobis patientiȩ pre-¬
berae exemplum: ut quoties a prauis hominib aliquid patimur: ⁊ ad doctrinã
excitemur potius quam ad uindictam Pensate quanta est patientia di.

Expanded text:
Paulus de unigenito Filio diceret: Nec rapinam arbitratus est, esse se Paulus de unigenito Filio diceret: Nec rapinam arbitratus est, esse se sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis mitte te deorsum. Per sublimitatis avaritiam tentat cum regna omnia mundi ostendit, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriabatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromissus tenebat. tentatus a diabolo Dominus sacri eloquii praecepta respondit, et qui eo verbo qtentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae non ostendit. Sola divinae Scripturae praecepta dedit, quatenus suae nobis patientiae praeberet exemplum. Ut quoties a pravis hominibus aliquid patimur, ad doctrinam excitemur, potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
toleramts Ds̃ uͦ qui in utero uirginis incarnatus. in mundũ sine peccato ue¬
erat: nichil contradictionis in semae ipso tolerabat Temptari
eius aspicimus: pensemus quanta magnitudine nos a temptacione liberamꝰ
Intiquus hostis contra primũ hominẽ parentẽ nr̃i in tribus se tẽptacionibus
erexit: q hunc uidelicae gula. uana gła. & auaritia temptauit: S tẽptando
suꝑauit: quia sibi eum ꝑ consensum subdidit: Ex gula quippe temptauit:. cũ
eybum ligni uetitum ostendit: atq ad comedendum suasit Ex uana autẽ¬
gła temptauit. cum dicerce: eritis sicut dii. & exꝓuentu auaritiȩ teptauit.
cum dicer&: scientes bonum & malũ Auaritia enĩ ñ solum pecuniae est: se¬
sed &ĩa altitudinis Recte enim auaricia dicitur: cum supraniodum subli¬
mitas ambitur: Si enim ñ ad auaritiã honoris rapina ꝑtinerae: ne quaquam

Expanded text:
toleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato vetoleremus. Deus vero qui, in utero Virginis incarnatus, in mundum sine peccato venerat, nihil contradictionis in semetipso tolerabat. Tentari etationis ejus aspicimus, pensemus quanta magnitudine nos a tentatione liberamur. Antiquus hostis contra primum hominem parentem nostrum in tribus se tentationibus erexit, quia hunc videlicet gula, vana gloria et avaritia tentavit; sed tentando superavit, quia sibi eum per cocibum ligni vetiti ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana gloria tentavit eum cum diceret: Eritis sicut dii. Ex provectu avaritiae tentavit, cum diceret: Scientes bonum, et malum. Avaritia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis: recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris ambitio pertineret, nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
eum in montem excelsum: S uere. & absq ulla questione conueni ent̃ acci-¬
pitur. ut a scõ spũ ductus in desertum credatur: ut illuc eum siuis sp̃s duceret.
homo uel in excessum montem. uel in scam̃ ciuitatem a diabolo assumptus:
mens refugit : humanȩ hoc audire aures expauescunt: Cui tam̃ ñ ẽe incre-¬
dibilia ista cognouimus: si in illo &e alia facta pensamus Certe iniquorum
om̃iũ diabolus caput est: & huius capitis m̃bra sunt om̃s iniqui: An ñ diaboli
a m̃bris illuis crucifigi: Non est gͦ indignũ redemptori nr̃o qđ tẽptari uoluit:
qui uenerat occidi: Iustum qpͥpe erat. ut sic temptaciones nr̃as suis tẽptacionib
iuncerae : sicut mortem nrãm uenerat sua morte suꝑare: S sciendũ nobisẽ.
quia tribus modis temptacio agitur Suggestione: delectacione: consensu
Et nos cum temptam᷑. plerumq in delectacionẽ aut &iam in consensũ labim᷑.
quia de carnis peccato ꝓpagati. in nobis ipsis & iã gerimus. unde certamina

Expanded text:
 Sed vere et absque ulla quaestione convenienter accipitur ut a sancto Spiritu in desertum ductus credatur, ut illuc eum suus Spiritus duceret, homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium caput diabolus est, et hujus capitis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli a membris illius crucifigi? Non est ergo indignum Redemptori nostro quod tentari voluit, qui venerat occidi. Justum quippe erat ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione et consensu. Et nos cum tentamur, plerumque in delectationem, aut etiam in consensum labimur, quia de carnis peccato propagati, in nobisipsis etiam gerimus unde certamina
Abbreviated transcription (Latin):
erte cain prius quã fratricidium oꝑe ꝑpetrar&: audiuit: Peccasti
quiesce Sed quia culpis suis exigentibus uoce est ammonitus. non unc
uͦ nobis est. cur de eodem spũ dicatur. siigger&e uobis omĩa: cũ sug¬
gerere. esse soleat minoris: S quia suggerere aliquando dicimus sub¬
ministrare : inuisibilis sp̃s suggerere dicitur. non qđ nobis scientiã
ab imo inferat. sed ab occulto. Pacem relinquo uobis: pacem meã do
uobis Hic relinquo: illic do: Sequentibus telinquo: ꝑuenientib do'
templacione tantȩ festiuitatis. animum transferamuis: S: quia cũ lecti-¬
one euangelica. uobis est ętiam actuũ apostoloꝵ lectio recitata: ex
ea gͦ aliquid in usum nr̃ȩ contemplationis trahamus Audistis & enĩ.
guarum scientiam dedit Quid scilicor hoc miraculo designans: nisi
Iui uͦ contra dm̃ turrem edificare conati sunt: cõmunionẽ unius

Expanded text:
Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti Certe Cain, priusquam fratricidium opere perpetraret, audivit: Peccasti quiesce . Sed quia, culpis suis exigentibus, voce est admonitus, non unctvero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus dtemplationem tantae festivitatis animum transferamus. Sed quia cum lectione evangelica vobis est etiam Actuum apostolorum lectio recitata , ex ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etenim qguarum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designans, nisi Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius
Abbreviated transcription (Latin):
uos docebit omĩa: quia nisi isdem sp̃s cordi assit aucdentis. ociosus est ser¬
mo doctoris: Nemo gͦ docenti homini tribuat. qđ ex ore docentis in-¬
telligit. Quia nisi intus sit qui doceat: doctoris lingua exterius in ua-¬
cuum laborat: Ecce unam loquentis uocem om̃s pariter auditis
nec tam̃ pariter sensum audite uocis ꝑcipitis: Cum gͦ uox dispar non
sit cur in cordibus uris dispar est uocis intelligentia: nisi quia ꝑhoc
qđ uox loquentis cõmuniter ammonet. est magister interior qu
de uocis intelligentia quosdam specialiter doc&e : De hac unctione
sps̃: rursus ꝑ iohannem dicitur: Sicut unctio eius. doc& nos de om̃ib
uocem gͦ non instruitur : quando mens ꝑ spm̃ non ungitur S cur ista
de doctrina hominũ loquimur: quando & ipse conditor non ad eni¬
ditionẽ hominis loquitur. si eidem homini ꝑ unctionẽ sp̃s non loquat᷑

Expanded text:
vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est servos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariter sensum auditae vocis percipitis. Cum ergo vox dispar non sit, cur in cordibus vestris dispar est vocis intelligentia, nisi quia per hoc quod vox loquentis communiter admonet, est magister interior qui de vocis intelligentia quosdam specialiter docet? De hac unctione Spiritus rursus per Joannem dicitur: Sicut unctio ejus docet vos de omnibus . Per vocem ergo non instruitur, quando mens per Spiritum non ungitur. Sed cur ista de doctrina hominum loquimur, quando et ipse conditor non ad eruditionem hominis loquitur, si eidem homini per unctionem Spiritus non loquatur?
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: ecce ego uobiscum sum om̃ib diebus usq ad consũmationem
scłi : sed u̾bum incarnatũ : & mance & recedit: Recedit corpore: manae
diuinitate: Apud eos gͦ tunc mansisse se ꝑhibae : quia qui inuisibili
semꝑ potestate p̃sens erat : corporali iam uisione recedebat: Paclitus
mĩ: qł greca loqutione paraclitus. latina aduocatus dicitur uel con-¬
solator:. Qui idcirco aduocatus dicitur: quia ꝓ errore delinquentium.
apud iusticiam patris interuenit: Qui unius substantiȩ cum patre
&e filio. exorare ꝓ delinquentib ꝑhibetur: quia eos quos repleuerit.
ex orantes facit: Unde & paulus dicit: Ipse enim sp̃s postulat ꝓ nobis. ge-¬
quia ad postulandũ eos quos repleuerit. inflammat Consolator aut̃. isdem
sp̃s uocatur : quia de peccati ꝑpetracione merentib. dum spem ueniȩ pre-¬
parat : ab afflictione tristiciȩ. mentem leuat De quo recte ꝓmittitur. ipse

Expanded text:
dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclmei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consapud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum Patre et Filio exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos, quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit, Ipse enim Spiritus postulat pro nobis gequia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
penetrat: ut ab hoc amore. temptacionis tempore non recedat: Il le
gͥ uere amat: cuius uidelic&e mentem. delectacio praua ex consensu
non suꝑat: Nam tanto quisq a suꝑno amore disiungitur: quanto
inferiꝰ delectat᷑: Unde adhuc subditur: Qui ñ diligit me: sermones meos ñ seruat:
Ad uos mae ipsos gͦ fr̃s iemĩ introrsus redite : si dm̃ uere amatis exqͥrite:
responderit: De dilectione conditoris: lingua. mens. & uita. requiratur:
um quam est dĩ amor otiosus Oꝑatur & enĩ magna. si est : si uͦ operari
re nuit: amorꝰ est & sermonem quẽ audistis non est m̃s: sed eius qui
misit me patris: Scitis fr̃s iemĩ: quia ipse qui loquitur unigenitus filius.
uerbum patris est Et ideo sermo quẽ loquitur filius. non est filii sed
patris: quia ipse filius ubum est patris: Hȩc locutus sum uobis: apud
uos manens: Qũa s manerae apud eos. qui ascensurus cęlũ ꝓmittt

Expanded text:
penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ad vosmetipsosresponderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris. Scitis, fratres charissimi, quia ipse qui loquitur unigenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit,
Abbreviated transcription (Latin):
defluit: ꝓfecto dm̃ non amat: quia ei in sua uoluptate co
dicit & pater m̃s diliga eum: & ad eum ueniemus. & mansionẽ apud
eum faciemus Pensate fr̃s rm̃i quanta sit ista sollemnitas : habere
in cordis hospitio aduentum dĩ Certe si domũ ur̃am quisquã diues
ac prepotens amicus intrarae: om̃i festinantia domus tota mundaret᷑.
ne quid fortasse ess&e. qđ oculos amici intrantis offender&e Cergat ergo
sordes praui operis: qui dõ p̃parat domũ mentis: Sed uidete qͥd ueritas
dicat. Ueniemꝰ: & mansionẽ apud eum faciemus: In quorumdã & enĩ
corda uenit. & mansionẽ non facit: quia ꝑ compunctionẽ quidẽ di res¬
pectum ꝑcipiunt: sed temptacionis tempore hõo ipsum qd compunsti
fuerant obliuiscuntur: sicq ad ppetranda peccata redeunt. ac si hȩc
minime planxisient: Iui gͦ dm̃ uere diligit: qui eius mandata custo¬
dit in eius corde dñs &e uenit. & mansionẽ facit.: quia sic eũ diuinitatis ai

Expanded text:
defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluptate cot Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem apud eum faciemus. Pensate, fratres charissimi, quanta sit ista solemnitas, habere in cordis hospitio adventum Dei. Certe si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud ecorda venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis sub breuitate transcurrere : ut post diutius liceat in contẽ¬
uit: & foris apparentib linguis igneis. intus facta sunt corda flamman¬
tia: quia dum dm̃ in ignis uisione suscipiunt : ꝑ amorem suauiter ar¬
eq enim quisquã possoe dm̃ diligere : si eum quẽ diligit ñ hab& Sed
ecce si unus quisq ur̃m requiritur.an diligat dm̃: tota fiducia & se¬
cura mente respondae Diligo In ipso aut̃ lectionis exordio: audistis qͥd
ueritas dixit: Si quis diligit me : sermonẽ meum seruabit Abatio ergo¬

Expanded text:
lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemvit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arNeque enim quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia et secura mente respondet, Diligo. In ipso autem lectionis exordio audistis quid Veritas dicat: Si quis diligit me, sermonem meum servabit.
Abbreviated transcription (Latin):
tio adiungitur. cum ꝓtinus sub infertur: Ponite gͦ in cordibus ur̃is. non
p̃meditari. quem ad modum respondeatis: Ego enim dabo uobis os & sa-¬
pientiam: cui non poter̃ resistere & contradicere om̃s aduersarii ur̃i
Ac si aꝑte menbris suis infirmantibus dicat: Holite terreri: nolite ꝑtimes.¬
cere: Uos ad certamen acceditis: sed ego prelior: Uos uba editis: sed ego
sum qui loquor: Sequitur: Trademini aut̃ a parentibus & fratribus et
cognatis & amicis: & morte ex uobis afficient: Minorem dolorem mala
ingerunt : quȩ ab extraneis inferuntur: Plus uero in nobis ea tormenta
seuiunt. quȩ ab illis patimur de quoꝵ mentibus p̾sumebamus : quia cũ
damno corporis. mala nos cruciant amissȩ caritatis Hinc est enĩ qđ de
iuda traditore suo. ꝑ psalmistam dñs dicit & quidem si inimicus meus¬

Expanded text:
tio adjungitur cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris non tio adjungitur cum protinus subinfertur: Ponite ergo in cordibus vestris non praemeditari quemadmodum respondeatis. Ego enim dabo vobis os et sapiAc si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor. Sequitur: Trademini autem a parentibus et fratribus, et cognatis et amicis, et morte afficient ex vobis. Minorem dolorem mala ingerunt quae ab extraneis inferuntur. Plus vero in nobis ea tormenta saeviunt quae ab illis patimur de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Hinc est enim quod de Juda traditore suo per Psalmistam D
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ante hȩc omĩa. incipient uobis manus suas inicere. & ꝑsequentur. &
tra dent uos in sinagogas: ducentes ad reges & p̃sides ꝓpter nom̃ meum
Ac si aꝑte dicat Prius corda hominũ & post elementa turbantur uit eum
rerum ordo confunditur: ex qua iam retributione ueniat. a
Nã quãuis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat: ꝑuersiores tam̃ quosq
inueniens. quia digne ruinis illius opprimantur innotescit: E subditus
Ducentes ad reges & p̃sides: ꝓpter nomem meum Contingent hȩc uobis intes¬
timoniũ: In testimonium uidelic& quoꝵ. nisi eoꝵ qui aut ꝑsequendo
mortes inferunt: aut uidendo non imitantur: Mors quippe uistor
bonis in adiutorium est. malis in testimonium : ut inde ꝑuersi sine excusa-¬
cione pereant: unde electi exemplum capiunt salutis. ut uiuant: Sed au¬
ditis tot terroribus. turbari poterant infirmoꝵ corda : atq ideo consola-¬

Expanded text:
Sed ante haec omnia incipient vobis manus suas injicere, et persequentur, et Sed ante haec omnia incipient vobis manus suas injicere, et persequentur, et tradent vos in synagogas, ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Ac si aperte dicat: Prius corda hominum, et post elementa turbantur, ut cum rerum ordo confunditur, ex qua jam retributione veniat demonstretur. 1614 Nam quamvis finis mundi ex ipso suo ordine pendeat, perversiores tamen quosque inveniens, qui digne ruinis illius opprimantur innotescit cum subditur: Ducentes ad reges et praesides propter nomen meum. Contingent autem haec vobis in testimonium. In testimonium videlicet quorum, nisi eorum qui aut persequendo mortes inferunt, aut videndo non imitantur? Mors quippe justorum bonis in adjutorium est, malis in testimonium, ut inde perversi sine excusatione pereant, unde electi exemplum capiunt ut vivant. 3. Sed auditis tot terroribus turbari poterant infirmorum corda, atque ideo consola
Abbreviated transcription (Latin):
tionis: lure igitur restat: ut simul nos omĩa feriant: quȩ simul omĩa uitiis
nr̃is male subacta seruiebant : ut quot prius inmundo in columes habuimus
gaudia : tot de ipso post modum cogamur sentire tormenta: Notandum uero
qđ dicitur: terroresq de cęlo & tempestates: Cum tempestates hie males uenire¬
ex ordine tempoꝵ soleant: cur hoc loco tempestates uenire in ꝑdicionis signo
p̃dicuntur: nisi qđ eas tempestates dñs uenire denuntiat. quȩ nequaquã ordi¬
nem tempoꝵ seruant: Quȩ enim ordinate ueniunt: signum non sunt: Sed tem
pestates in signo sunt: quȩ ipsa quoq tempoꝵ statuta confundunt: Sd nos quoq
nuꝑ exꝑti sumus: quia estiuum tempus omne conuersum in pluuias hie-¬
males uidimus Quia aut̃ cuncta hȩc non de iniusticia ferientis sunt. sed de
merito mundi patientis: facta prauoꝵ hominũ p̃mutuntur. eũ dicitur:

Expanded text:
tionis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis tionis. Jure ergo restat ut simul nos omnia feriant, quae simul omnia vitiis nostris male subacta serviebant, ut quot prius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipso postmodum cogamur sentire tormenta. Notandum vero quod dicitur: Terrores de coelo et tempestates. Cum tempestates hiemales ex ordine temporum soleant». 214 Cur igitur hoc loco tempestates venire in perditionis signum producuntur, nisi quod eas tempestates Dominus venire determinat, que nequaquam ordinem temporum servant? Cupestates in signum sunt, quae ipsa quoque temporum statuta confundunt. Quod nos quoque nuper experti sumus, quia aestivum tempus omne conversum in pluvias hiemales vidimus. 2. Quia autem cuncta haec non de injustitia ferientis sunt, sed de merito mundi patientis, facta pravorum hominum praemittuntur cum dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
cce inequalitates corporum: Erit fames Ecce sterilitas terrȩ : Terroresq de
cȩlo: & tempestates: Ecce in equalitas aeris: Quia gͦ omĩa consũmanda sunt
ante consũmationẽ. omia ꝑturbantur: & qui in cunctis delinquimus: in
cunctis ferimur: ut impleatur qđ dicitur: Pugnabit ꝓeo orbis terrarum:
contra insensatos: Omĩa namq quȩ ad usum uitȩ accepimus: ad usum
conũtimus culpȩ: Sed cuncta quȩ ad usum prauitatis infleximus: ad usũ
nobis uertuntur ultionis: Tranquillitatem quippȩ humanȩ pacis: ad usum
uertimus uanȩ securitatis: Peregrinationẽ terrȩ : ꝓhabitatione dileximus pa¬
triȩ: Salutem corporum: redegimus inusum uitiorum: Ubertatis abundan¬
tiam: non adnecessitatem carnis. sed ad ꝑuersitatẽ intorsimus uoluptatis: Ipsa
serena blandimenta aeris: ad amorem nobis seruire coegimus terrene delecta-¬

Expanded text:
ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delecta
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus regnũ: & terremotus magni erunt ꝑloca. & pestilentiȩ & fames.
terroresq de cęlo & signa magna erunt: uel sicut in quibusdã codicibus
inuenitur. terroresq de cȩlo. & tempestates: atq post subditur & signa
magna erunt: Ultima tribulacio. multis tribulacionibus p̃uenitur : ut
ꝑerebra mala quȩ p̃ueniunt. indicentur mala ꝑpetua quȩ subsequent᷑:
Et ideo post bella & seditiones non statim finis: quia multa debent mala
peurrere: ut malum ualeant sine fine nuntiare: Sed cum tot signa turba¬
cionis dicta sint: oporte ut eoꝵ consideracionẽ breuiter ꝑsingula pstringamus:
quia necesse est ut alia e cȩlo. alia eterra. alia abͤ limentis. alia ab hominibus
patiamur: Ait enim: Surg& gens. contra gentem: Ecce ꝑtubatio hominum:
Frunt terremotus magni ploca: Ecce respectus irȩ desuꝑ: Erunt pestilentie:

Expanded text:
adversus regnum; et terrae motus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames, adversus regnum; et terrae motus magni erunt per loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
Uia longuis ab urbe digressi sumus: ne ad reuertendum nos tardior
hora p̾pediat: necesse est ut expossitionẽ scĩ euangelii. breuior sermo trans¬
currat: Dñs ac redemptor nr̃ perituri mundi p̾currentia mala denuntiat.
ut eo minus ꝑturbent uenientia. quo fuerint pręscita Minus enim iacu-¬
la feriunt. quȩ p̾uidentur: & nos tolerabilius mundi mala suscipimus.
si contra hȩc. ꝑp̾scientiȩ clipeum munimur: Ecce & enim dicit Cum au-¬
dieritis p̾lia & seditiones: nolite terreri Oporta& primũ hȩc fieri: sed ñ¬
dum statim finis: Pensanda sunt u̾ba redemptoris nr̃i: ꝑ quȩ nos aliud
interius aliud ex terius passuros denuntiat: Bella quippe. ad hostes ꝑtinent.
seditiones. ad ciues Ut gͦ nos indic& interus ex teriusq turbari : aliud nos
fatetur ab hostibus. aliud a fratrib ꝑpeti Sed his malis p̃uenientibꝰ. quia
non statim finis sequatur. ad iungit: Surg&e gens contra gentem. & regnũ

Expanded text:
uia longius ab urbe digressi sumus, ne ad revertendum nos tardior hora praepediat, necesse est ut expositionem sancti Evangelii brevior sermo transcurrat. Dominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti. Sed his malis praevenientibus, quia non statim finis sequatur, adjungit: Surget gens contra gentem, et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
exprimit dicens Ds̃ manifeste ueni&e: dĩ nr̃ oe non silebit. Ignis in conspee¬
tu eius ardebit: & in cireuitu eius tempestas ualida Districtionem qͥppe
tantȩ iusticiȩ. tempestas ignis q comitantur: quia tempestas examuat

Expanded text:
exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspecexprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejustantae justitiae, tempestas ignisque comitantur. Quia tempestas examinat
Abbreviated transcription (Latin):
teius fr̃i agnouistis: qđ subito turbine. annosa arbusta eruta. destructȩ
domus. atq ȩcclesiȩ a fundamentis euersȩ sunt: Quanti ad uesperum
saniatq in columes. acturos se in crastinum aliquid putabant: & tamen
nocte eadem repentina morte defuncti sunt. in laqueo ruinȩ dephensi:
issimi spm̃ mouit᷑: unius ꝓcellam nubis excitauit. & t̾ram subruit: casura
tot ȩdificiort fundamenta concussit Quid gͦ udex iste facturus est.
cum ꝑsemae ipsum uenerit. & in ultionem peccatoꝵ ira eius exarserit.
si portari non potest. cum nos ꝑ teniussimã nubem ferit: inira eius prȩ¬
sentiȩ. quȩ caro subsistit. si uentum mouit & tram subriut concitauit
aera. & tot edificia strauit: hanc districtionẽ uenturi uidicis. paulus coni¬
siderans ait Horrendum est. incidere in manus dĩ uiuentis Hane psalinista

Expanded text:
tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruinae deprehensiissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem peccatorum ira ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista
Abbreviated transcription (Latin):
gellap urgent: repentini casus opprimunt: nouȩ nos & inpuisȩ elades
asfligunt Sicut eium inuiuentute uiga corpus. forte & incolume
manae pectus. torosa cer uix. plena sunt brachia : inãnis aut̃ senilib
statura curuatur. ceruix exsiccata deponitur. frequentib suspiriis
pectus urgae. uirtus deficit. loquentis uerba anhelitus intercidit: nam
& si languor desit plerumque senibus. ipsa sua salus ȩgritudo est: ita mun-¬
dus inãnis prioribus uelut in iuuentute uiguit: ad ꝓpagandã humani
generis ꝓlem robustus fuit: salute corpoꝵ uiridis: opulentia rerum
pinguis : At nunc ipsa sua senec tute deprimit᷑: & quasi ad uicinã mortẽ
molestiis crebrescentibus urgetur Nolite ergo diligere fr̃s mei. quem
nos ammonae dicens: Nolite diligere mundum. neq ea quȩ sunt in hoc
mundo: Quia siquis diligit mundum. non ẽ caritas patris in eo Nudius

Expanded text:
gella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades gella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere qnos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius
Abbreviated transcription (Latin):
p̃teribit generatio hȩc donec om̃ia fiant Cȩlum & t̾ra transibunt: ũba
aut̾ mea non transibunt: Nichil enim in rerum corporalium natura. cȩlo
& t̾ra durabilius: & nichil in rerum natura. tam uelociter quam sermo
transit Uerba enim quousq in ꝑfecta sunt: uerba non sunt Cum uero
ꝑfecta fuerint. omnino iam non sunt: Quia nec ꝑfici nisi transeundo possunt:
Ait enim Celum & terra transibunt: uerba aut̃ mea ñ transibunt:
Ac si aꝑte dicat: Omne quod apud uos durabile ẽ. ⁊sine mutatione: dura¬
bile ad ȩternitatem non est & omne qđ apud me transire cernit᷑ fixum
& sine transitu tenetur: quia sine mutabilitate manentes sententias ex¬
prunit meus sermo qui transit: Ecce fr̃s mei iam cernimus qđ audiebamꝰ.¬
nouis cotidie & crebrescentibus malis mundus urgetur Ex illa plebe
mnuinera quanti remanseritis aspicitis & tamen ad hue cotidie fla¬

Expanded text:
praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Coelum et terra transibunt, verba praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Nihil enim in rerum corporalium natura coelo et terra durabilius, et nihil in rerum natura tam velociter quam sermo transit. Verba enim quousque imperfecta sunt, verba non sunt; cum vero perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos durabile est, sine immutatione durabile ad aeternitatem non est; et omne quod apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamNovis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie fla
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ calcari mundus ac despici debeat: redemptor nr̃ ꝓuida cõꝑatione
manifestat. cũ ꝓtinus adiungit Uidete ficulneam & om̃s arbores cum
ꝓducunt iam ex se fructum : scitis qm̃ ꝓpe est estas Ita & uos cum uide.¬
ritis hȩc fieri : scitote qm̃ ꝓpe est regnum dĩ Ac si aꝑte dicat. Quia
sic̃ ex fructu arborũ. uicina ȩstas agnoscitur: ita ex ruina mundi ꝓpe
eẽ cognoscitur regnum dĩ Quib ꝓfecto ũbis ostenditur: quia fructus
mundi ruina est: Ad hoc enim crescit: ut cadat Ad hoc germinat.
ut quȩq germinauerit. cladibus consumat Bene aut̃ regnum dĩ ȩstati
comparat᷑: quia tunc meroris nr̃i nubila transeunt: & uitȩ dies aet̾ni
solis claritate fulgescunt: Iuȩ om̃ia. sub magna certitudine confirmant᷑:
cum sententia sub iungitur. qua dicitur Amen dico uobis: quia non

Expanded text:
autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, cum in Evangelio dicit: Videte ficulneam et omnes arbores, cum vos cum videritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Aperte ergo docet, quia sicut ex fructu arborum ventura aestas agnoscitur, ita ex ruina mundi prope esse cognoscitur regnum Dei, quibus profecto verbis ostenditur, quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit ut cadat, ad hoc germinat ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt, quae omnia cum magna certitudine confirmantur, cum sententia subjungitur, qua dicitur: Amen dico vobis, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
udedlic& eum qũȩ amantꝰ. mox inueniunt: dum transit is que non
amauer̃ Absit enim ut fidelis quisq qui din uidere desid̾at. de mutidi
ꝑcussionib lugeat : quẽ finiri eisdem suis ꝑcussionib ñ ignorat Scriptũ
namq est: Qui cumq uoluerit amicus eẽ scłi huuis: inimicus dĩ cons¬
tituetur: Qui gͦ ad ꝓpinquante mundi fine non gaudoe: amicũ se illiꝰ¬
ẽẽ testatur: atq ꝑ hoc inimicus dĩ ee̾ conuincitur Sed absit hoc
a fidelium cordibus: absit ab his qui & ee̾ aliam uitam ꝑfidem credunt.
&e eam ꝑ operationẽ diligunt: Ex mundi enim destructione. lugere eoꝵ
est: qui radices cordis in eius amore plantauer̃: qui sequentẽ uitã non
gaudia ȩt̾̃na cognouimꝰ: festinare ad eam quantotus debemꝰ: Optandũ
enĩ malis. iam non mundus urgetur: quȩ nos tristicia. quȩ adu̾sitas

Expanded text:
videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non videlicet eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque qui Deum videre desiderat de mundi percussionibus lugeat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: Quicunque voluerit amicus esse saeculi hujus, inimicus Dei constituitur . Qui ergo apesse testatur, atque per hoc inimicus Dei convincitur. Sed absit hoc a fidelium cordibus! absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destructione lugere eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam nogaudia aeterna cognovimus, festinare ad eam quantocius debemus. Optandum  malis non mundus urgetur? Quae nos tristitia, quae adversitas
Abbreviated transcription (Latin):
noluerunt: ut uirtutem eius tanto tunc districtius sentiant. quanto
nẽ ceruicem cordis. ad eus patientiã non inclinant: Sed quia hȩe cont᷑
reꝓbos aicta sunt: mex ad electoꝵ consolationẽ uba uertuntur. Nam̃
subditur: His aũt fieri incipientibus: respicite & leuate capita uestra: qũi
ad ꝓpinquat redemptio urã: Ac si aꝑte ueritas ȩlectos suos ammoneat
dicens Cum plage mundi cre brescunt: cum terror iudicũ. uirtutibus
cõmotis ostenditur : leuate uos capita. id est exhilarate corda: quia dum
finitur mundus cui amici non estis: ꝓpe fit redemptio quã quesistis
n scriptura &e enim sacra. sepe caput ꝓ mente ponitur. quia sic̃ capite
reguntur menbra: ita cogitationes mente disponunt̾: Leuare itaq¬
est capita: mentes nrãs ad gaudia patriȩ cȩlestis erigere: Qui gͦ dm̃
diligunt. ex mundi fine gaudere atq hilariscere iubentur ẽ quoa

Expanded text:
noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc distnoluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc distnunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur, nam subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levate capita vestra, quoniam appropinquat redemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disponuntur. Levare itaque capita est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo 1438 Deum diligunt ex mundi fine gaudere atque hilarescere jubentur, quia