comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceruoꝵ. & suꝑ excelsa firmius statuit. intellectus
summȩ eius humanitatis ꝓpter nr̃am salutem ma.¬
xime tamen habentes impositam scoꝵ testrum
nubem. Deponentes igitur omne pondus &
circumstantem aduersariorum nouitatem. per
patientiam curramus. aspicientes in auctorem fi¬
dei ꝙ consummatorem ĩm. qui in ꝓposito
donet loquentem in nobis. atq ꝑhibentem ma¬
gualia fidei ꝑ doctrinam scõꝵ patrum. quos adũ¬
sarii calumniantur cotidie. In ꝓpħis namq ha¬
betur. Propter syon non tacebo. ꝙ ꝓpter ierłm
non quiescam. donec egrediatur ut s̃plendor iustꝰ
eius. & saluator eius ut lampas accendatur. Pro¬
fecto catholica ȩccłia quȩ uera consistit syor et
ciuitas xp̃i cęloꝵ regis ꝑ tot annoꝵ spacia expu¬
gnata ab aduersantib uerba fidei. qui neq dm̃
timent neq hominem reuerentur. sed incassũ
ꝑducentib pias ꝙ canonicas de hoc uerbo do¬

Expanded text:
cervorum , et super excelsa firmius satuit intellectum cervorum , et super excelsa firmius satuit intellectum summae ejus humanitatis propter nostram salutem, maxime tantam habentes impositam sanctorum testium nubem. Deponentes ergo omne pondus et circumstantem adversariorum novitatem, per patientiam curramus, aspicientes in auctorem fidei et consummatorem Jesum , qui in proposito donet, loquentem in nobis, atque perhibentem magnalia fidei per doctrinam sanctorum Patrum, quos adversarii calumniantur quotidie. In prophetis namque habetur: Propter Sion non tacebo, et propter Jerusalem non quiescam, donec egrediatur ut splendor justus ejus et salvator ejus ut lampas accendatur . Profecto catholica Ecclesia, quae vera consistit Sion, et civitas Christi coelorum regis per tot annorum spatia expugnata ab aversantibus verba fidei, qui neque Deum timent, neque hominem reverentur, sed incassum perducentibus pias et canonicas de hoc verbo do
Abbreviated transcription (Latin):
nec quicqũa in fide sentire aut ꝓferre. quod his
patrum regulis possit obuiare. Qui autẽ prȩ¬
sumpserit componere aliam fidem. aut ꝓferre¬
uł docere aut tradere aliud symbolum. ad uiã
ueritatis conuerti desiderantib de quacunq
heresi uł ex iudeis aut ex paganis xp̃ianos se
fieri uolentib. hi si ep̃i fuerint aut elerici. aliena¬
tos quidem ep̃os ab ep̃atu. clericos a clero. Siu̾
monachi aut laici fuerint: anathemate feriri.
Protestatur et enim beatus apłs dicens. Siquis
certat. non coronatur nisi legitime certauerit.
in finem: hic saluus erit. Uidelicet certaminib
sacris ꝓpositis nobis ꝓ defensione catholice ȩcc̃iȩ
magnaq salute ex hoc sperata ab om̃ium bono¬
rum datore cdo. non deficiant manus nr̃ȩ dilectis¬
simi fr̃s ꝑ occasionem cuiuslibex desidiȩ disso¬
lutȩ. sed fortes efficiamur ꝑ gr̃am dñi atq uirtu¬
tem potentiȩ eius. qm̃ ꝑfecit pedes nr̃os tanqũa

Expanded text:
nec quidquam in fide sentire, aut proferre, quod his nec quidquam in fide sentire, aut proferre, quod his Patrum regulis possit obviare. Qui autem praesumpserit componere aliam fidem aut proferre, docere vel tradere aliud symbolum, ad viam veritatis converti desiderantibus de quacumque haeresi, vel ex Judaeis, vel ex paganis Christianos se fieri volentibus, hi si episcopi fuerint, aut clerici, alienari quidem episcopos ab episcopatu, clericos a clero: si vero monachi, aut laici fuerint, anathemate feriri. Protestatur etenim beatus Apostolus, dicens: Si quis certat, non coronabitur, nisi legitime certauerit. in finem, hic salvus erit . Videlicet, certaminibus sacris propositis nobis, pro defensione catholicae ecclesiae, magnaque salute ex hoc sperata ab omnium bonorum datore Deo, non deficiant manus nostrae, dilectissimi fratres, per occasionem cujuslibet desidiae, dissolutae: sed fortes efficiamur per gratiam Domini atque virtutem potentiae ejus, quoniam perfecit pedes nostros tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
in unum congregatis. et
de trinitatis fide recꝰte sen¬
liberius papa. Olim &
ab initio tantam ꝑcepimꝰ
a beato petro apłoꝵ principe fiduciam. ut ha¬
beamus auctoritatem pro uniuersali ȩccłia ad
recꝰtam defendendã fidem. quatinus nulli liceat
statum sc̃ȩ eccłiȩ commouere ad lȩsionem recte cre¬
dentium absq sui ꝑiculo honoris. Epł̃am si quicdẽ
urãm nobisq directam ante nos recitari fecimus.
tribulationes s ꝑsecutiones quas ꝓrecta fide
patimini intelleximus. Suꝑ quib & nos
una uobis cum condolemus: & laborare pro
uobis ut pater ꝓfiliis parati sumus. Fidem
uero nicen concilii in eadem epła rectam reppi¬
mus: suꝑqua ꝯ do grãs uberrimas retulimus.
ꝓ qua non solummodo ꝑsecutiones & passiones
sustinere uobiscum parati sumus: sed etiam si ne¬
cesse fuerit mori ꝓ xp̃i nomine inquantum nr̃a si¬
aliam fidem nulli licere ꝓferre aut conscribe¬
re uł componere aut sapere. uł docere alit̃.

Expanded text:
in unum congregatis, et de Trinitatis fide recte senLiberius papa. Olim et ab initio tantam percepimus a B. Petro apostolorum principe fiduciam, ut habeamus auctoritatem pro universali Ecclesia, ad rectam defendendam fidem, quatenus nulli liceat statutum sanctae Ecclesiae commovere, ad laesionem recte credentium, absque sui periculo honoris. Epistolam siquidem vestram, nobisque directam, ante nos recitari fecimus, tribulationes et persecutiones, quas pro recta fide patimini intelleximus. Super quibus et nos una vobiscum condolemus, et laborare pro vobis, ut pater pro filiis, parati sumus. Fidem vero nicaeni concilii in eadem epistola rectam reperimus, super qua et Deo gratias uberrimas retulimus, pro qua non solummodo persecutiones et passiones sustinere vobiscum parati sumus, sed etiam si necesse fuerit, mori pro Christi nomine, in quantum nostra sialiam fidem nulli licere proferre, aut conscribere vel componere, aut sapere vel docere aliter,
Abbreviated transcription (Latin):
tores suos latendo ꝑuenit. a sc̃itatis ur̃e cȩtu inrterĩ se
nouerit segregatum. qui se nr̃o iudicio debet obicere
si conscientiȩ nouit suȩ confidentiam optinere.
Massiliensis uero ȩccliȩ sacerdotem. qui dicitur qͦd
dictu nefas est in necem frĩs taliter gratulatus: ut
huic qui eius sanguine cruentatus aduenerat. por¬
tionem cum eodem habiturus occurreret. ex ur̃o
eum audiendum colloquio delegamꝰ. Datũ.uii.
kł augusti felice ꝙ tauro consulibye.
III Qđ docendus sit ppłs non seguendus.

Expanded text:
tores suos latendo pervenit, a sanctitatis vestrae coetu interim se tores suos latendo pervenit, a sanctitatis vestrae coetu interim se noverit segregatum, qui se nostro judicio debet objicere si conscientiae suae novit confidentiam obtinere. Massiliensis vero Ecclesiae sacerdotem, qui dicitur quod dictu nefas est in necem fratris taliter gratulatus, ut huic, qui ejus sanguine cruentatus advenerat, portionem cum eodem habiturus occurreret, vestro eum audiendum collegio delegamus. Datum VII Kalendas Augustas, Felice et Tauro consulibus. --III. Quod docendus sit populus, non sequendus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sit facultas clericis renitendi. si se uiderint prȩ¬
grauari. & quos sibi ingeri extrans uerso agnouerint
non timeant refutare: qui si non debitum prȩmiũ.
uł liberum de eo qui eos recturus est. debent habe
Nullus ex laicis. nullus digamus. nullus qͥ
sit uiduȩ maritus aut fuerit. ordinetur: sed irrep̃
hensibilis & qualem elegit apl̃s fiat. Per moysen
dñs prȩcepit. Uirginem accipiat sacerdos uxorem.
Subsequitur &. supplet apłs eodem locutus sp̃u
untus uxoris uirum debere ep̃m consecrari. Ad
hanc ergo eligantur formulam sacerdotes: & si
quȩ factȩ sunt ordinationes illicitȩ remoueantur.
qm̃ stare non possunt. nec discussionem nrãm sub
ꝑuenerunt: & ut nulla religionis reuerentia obscu¬
ritate fuscetur: non sit uana głatio palliatis. ep̃ałẽ
niorem qui ep̃i sunt sequantur. Danihel ut dixi¬
mus qui atcusationem pontificali honore subter¬
fugere se credidit posse. & adfastigiũ tantum accusa¬

Expanded text:
Sit facultas clericis renitendi, si se viderint praeSit facultas clericis renitendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri ex transverso cognoverint, non timeant refutare, qui si non debitum praemium, vel liberum de eo, qui eos recturus est, debent habernullus ex laicis, nullus digamus, nullus qui sit viduae maritus, aut fuerit, oehensibilis, qualem elegit Apostolus, fiat. Per Mosem Dominus praecepit: Virginem accipiat sacerdos uxorem. Subsequitur, et supplet Apostolus, eodem locutus spiritu, unius uxoris virum debere episcopum consecrari. Ad hanc ergo eligantur formulam sacerdotes, et si quae factae sunt ordinationes illicitae removeantur; quoniam stare non possunt, nec discussionem nostram sui aliter pervenerunt, ut nulla religionis reverentia obscuritate fuscetur. Non sit vana gloriatio palliatis: episcopalem morem qui episcopi sunt sequantur. Daniel, ut diximus, qui accusationem pontificati honore subterfugere se posse credidit, et ad fastigium tantum accusa
Abbreviated transcription (Latin):
rimum iuxta canonum decreta unaquȩq
ꝓuintia suo metropolitano contenta sit.
ut decessoris nr̃i data ad narbonensem ep̃m con¬
tinent constituta: nec usurpatione locus alicui
sacerdoti in alterius concedatur in uria. Sit con¬
cessis sibi contentus unusquisq limitib. alter
in siuis eccłus. peregrini. extranei .&. qui ante ig¬
norati sunt ad exclusionem eoꝵ. qui bene de suo¬
rum ciuium merentur testimonio. prȩponant᷑.
ne nouum quod ante coep̃i non fuit. institutũ.
uideatur ẽẽ collegium.
Iullus inuitis detur ep̃c. cleri. plebis & ordinis
consensus & desiderium requiratur. Tunc alt̃
re non credimus potuerit reꝑiri. Primum enim
illi repbandi sunt: ut aliqui de alienis excłiis merito
prȩferantur. Nabet unus quisq suȩ fructum mili¬
tiȩ in eccłia. in qua suam ꝑ om̃ia officia transegit ȩta¬
tem. In aliena stipendia minime alter obrepat. nec
alii debitam alter sibi audeat uindicare mercede.

Expanded text:
rimum juxta canonum decreta unaquaeque provincia suo metropolitano contenta sit, ut decessoris nostri data ad Narbonensem episcopum continent instituta, nec usurpationi locus alicui sacerdoti in alterius concedatur injuriam. Sit concessis sibi contentus unusquisque limitibus, alter clericis peregrini et extranei, et qui ante ignorati sunt, ad exclusionem eorum, qui bene de suorum civium merentur testimonio, praeponantur, ne novum quoddam, de quo episcopi fiant institutum videatur esse collegium.ullus invitis detur episcopus; cleri, plebis et ordinis consensus, et desiderium requiratur, tunc alter re non credimus potuerit inveniri, primum enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de alienis ecclesiis merito praeferantur. Habeat unusquisque suae fructum militiae in ecclesia, in qua sua per omnia officia transegit aetatem. In aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii debitam alter sibi audeat vendicare mercedem.
Abbreviated transcription (Latin):
potest humano condemnari ex amine. quem ds
suo reseruauit iudicio. Igitur omne pondus &
circumstantia aduersariorũ nocumenta. ꝑ
patientiam fr̃s comprimere satagite. scientes
quia subuersi sunt huiꝰmodi. & delinquunt ꝓpͥo
ore damnatr: qͥa qͥ fr̃s accusant uł infestant. nõ
eos diligunt. sed magis negligunt & peccant. di¬
cente apło. Pilectio ꝑximi. malũ ñ oꝑatur. Et alibi.
Qui non diligit frem suũ quem uidet: đ̃m qũ¬

Expanded text:
potest humano condemnari examine quem Deus potest humano condemnari examine quem Deus suo reservavit judicio. Igitur omne pondus et circumstantia adversariorum documenta per patientiam, fratres, comprimere satagite, scientes quia subversi sunt hujusmodi et delinquunt proprio ore damnati, quia qui fratres accusant vel infestant, non eos diligunt, sed magis negligunt et peccant, dicente Apostolo: « Dilectio proximi malum non operatur . » Et alibi: « Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum qu
Abbreviated transcription (Latin):
na: que sint eccłastica atq celestia. De accusatonib
uͦ compuincialib ita legitur esse statutum. Siquis
suꝑ quibuslibet criminib quemlibet clericum pul¬
sandum crediderit: inꝓunicia in qua consistit ille
qui pulsatur. suas exerat actiones: nec estimet eũ
uͦ qui pulsatus fuerit si iudicẽ suspectũ habuerit. licce
eo cuius causa uentilatur sententiam ꝑferant. qͥ
ciũ debitorem amplius potest cognoscere: quã ille
qͥ iniuriam eiꝰq sustinuit nequitiam. Oppressis
namq ab omnib incunctis subueniat᷑ carisis. Ha
omnia sũmoꝑe st̃ attendenda. Nec criminatio mi¬
norũ. quantomagis ep̃orũ facile est recipienda. di¬
cente domino. Non sequeris turbas ad faciendũ
malũ. Et alibi. Non suscipias uocem mendacu.
Et inparalipomenon legitur. Omiã corda scrutat᷑
dñs:. & omnẽ cogitationem nouit. Homo uͦ uidet in
facie. d̾s autem incorde. Et alibi scͥptum est. Non

Expanded text:
na quae sint ecclesiastica atque coelestia. De accusationibus na quae sint ecclesiastica atque coelestia. De accusationibus vero comprovincialibus ita legitur esse statutum: Si quis super quibuslibet criminibus clericum pulsandum crediderit, in provincia, in qua consistit ille qui pulsatur, suas exerat actiones nec aestimet advevero qui pulsatus fuerit, si iudicem suspectum habuerit, liceat eo, cujus causa ventilatur, sententiam proferant , quia: enim debitorem amplius potest cognoscere, quam ille, qui injuriam ejusque sustinet nnamque ab omnibus in cunctis subveniatur causis. Haec omnia summopere sunt attendenda. Nec criminatio minorum, quanto magis episcoporum facile est recipienda, dicente Domino: « Non sequeris turbas ad faciendum malum . » Et alibi: « Non suscipias vocem mendacii . » Et in Paralipomenon legitur: « Omnia corda scrutatur Dominus , » et omnem cogitationem novit; homo vero videt in facie, Deus autem in corde. Et alibi scriptum est: Non
Abbreviated transcription (Latin):
mari. & ordinem rerum plena in quisitione discu¬
tere. interrogandi ac ꝓponendi adiciendiq prebita
patientia abeo. ut ibi actio ambarum partium limi¬
tata sit pleniter. Nec litigantib udex pͥus sua ue
lit sententia obuiare: nisi quando ipsi iam ꝑactis
omnib nichil habeant inquestione qͦd ꝓponant.
Et tam diu actio uentiletur: quousq rei ueritas
inueniat᷑. Frequent̾ interrogari oportet: ne aliqͥa
p̾termissũ forte remaneat. quod annecti conueniat.¬
Inducie enĩ non modice ad inquirendũ dande sunt
ne aliquid prepropere agi a quacumq parte uideat᷑
qͥa ꝑsurreptionẽ multa ꝓueniunt. Nichil tam̃
absꝙ legitimo & idoneo᷑ accusatore fiat. Nam &
quia ñ est accusatus. ideo non est eiectus. Et qͥcqͥd
inter apłos egit. ꝓdignitate ministerii ratũ mansit.
Nam si leges scłi accusatores requirunt: quantomi¬
gis eccłiastice regule: Docent enĩ derrestria & huma¬

Expanded text:
mari, et ordinem rerum plena inquisitione discumari, et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi adjiciendique praebita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partium limitata sisua sententia obviare, nisi quando ipsi jam peractis omnibus nihil habeant in quaestione, quod proponant, et tamdiu actio veperveniatur. Frequenter interrogari oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat quod annecti conInduciae enim non modice ad quaerendum dandae sunt, ne aliquid propere agi a quacunque parte videatur: quia per subreptionem multa proveniunt. Nihil tamen absque legitimo, et idoneo accusatore fiat. Nam etquia non est accusatus, ideo non est ejectus, et quidquid inter apostolos egit, pro dignitate ministerii ratum Nam si leges saeculi accusatores requirunt, quanto magis ecclesiasticae regulae! docent enim terrestria et huma
Abbreviated transcription (Latin):
celi. Et facta est uox ad eum. Surge petre. occide
& manduca. Ait autẽ petrus. Absit dñe: quia
nunquã manducaui omne cõmune & immun¬
dum. Et uox iterum scdo ad eum. Quȩ d̾s purifica¬
uit. tu cõmune ne dixeris. Hoc autem factum est ꝑter:
& statim receptum est uas incelum. De accusatio¬
nib ergo clericorum suꝑ quib consulti sumus. qͥa
oinnes eorum accusationes difficile est ad sedem
aplicam deferre. finitiua epõrum tantum iudicia
huc deferantur. & huiꝰ scẽ sedis auctoritate finian¬
tur. sicut ab apłis eorumq successorib. multorũ
consensu epõꝵ iam definitum est. Nec ineorum
eccłiis alii aut preponantur aut ordinentur. ante
quam hic eorum iuste terminentur negodla: quĩ
quamuis liceat apud prouintiales & metropoli¬
tanos atꝙy primates eorum uentilare acc usationes.
uł criminationes. non tamen licet definire secus qn
definire licet. Iudicantẽ tamen oportet cunctari¬

Expanded text:
coeli. Et facta est vox ad eum: Surge, Petre, occide coeli. Et facta est vox ad eum: Surge, Petre, occide et manduca. Ait autem Petrus: Absit, Domine, quia nunquam manducavi omne commune et immundum. Et vox iterum secundo ad eum: Quae Dominus purificavit, tu commune ne dixeris. Hoc autem factum est per ter, et statim vas receptum est in coelum . » De accusationibus ergo clericorum, super quibus consulti sumus, quia omnes eorum accusationes difficile est ad sedem apostolicam deferre, finitiva episcoporum tantum judicia huc deferantur, et hujus sanctae sedis auctoritate finiantur, sicut ab apostolis eorumque successoribus multorum consensu episcoporum jam definitum est. Nec in eorum Ecclesiis alii aut praeponantur, aut orquam hic eorum juste terminentur negotia Quoniam, quamvis liceat apud provinciales et metropolitanos atque primates, eorum ventilare accusationes vel criminationes, non tamen licet diffinire secus quam re, et juste finire licet. Judicantem tamen oportet cuncta ri
Abbreviated transcription (Latin):
indño salutẽ. MLagno mu¬
nere miscđie dĩ. totius eccłe
catholicȩ multiplicata sunt
re cognouimus. Qua de re necessarium iudicaui¬
mus uos instruerẽ. ut escas quas uitare uos audi¬
uimus irrationabilit̾. ñ respuatis. Scitis fr̃s legis¬
latorem dociusse. omnia quȩ creauit d̃s erant bona
ualde. Et ipsa ꝑ se ueritas ait. Non quod intrat in
os coinquinat hominẽ: sed quod exit de ore. Unde
constat non debere refutare escas cõmunes: qͣs ds
adcibos tribuit fidelib suis. Et inactib apłorũ
de mundis escis legitur ita. Postera autem die iter
trib facientib domesticis cum petro. & appropin¬
quantib ciuitati. ascendit petrus insuꝑiora. ut
oraret circa horam sextam. Et cum esuriret: uo¬
luit gustare. Parantib autem eis: cecidit super
cum mentis excessus. & uidit cęlũ aꝑtum. & descen¬
dens uas quoddam uelut linteum magnum. qua¬
tuor iniciis summitti de celo interram. in quo erãt
omnia quadrupedia. & serpentia terre. & uolatilia

Expanded text:
ino salutem. Magno munere misericordiae Dei, totius Ecclesiae Catholicae multiplicata sunt re cognovimus. Qua de re necessarium judicavimus vos instruere, ut escas quas vitare vos audivimus irrationabiliter non respuatis. Scitis, fratres, legislatorem docuisse, omnia quae creavit Deus erant valde bona, et ipsa per se Veritas ait: « Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore . » Unde constat non debere refutare escas communes quas Deus ad cibos tribuit fidelibus suis. Et in Actibus apostolorum, de mundis escis legitur ita: « Postera autem die iter tribus facientibus domesticis cum Petro, et appropinquantibus civitati, ascendit Petrus in superiora, ut oraret circa horam sextam, et cum esuriret, voluit gustare. Parantibus autem eis cecidit super eum mentis excessus: et vidit coelum apertum et descendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de coelo in terram, in quo erant omnia quadrupedia et serpentia terrae, et volatilia
Abbreviated transcription (Latin):
ceiqua ui nuiersalis uobis a xp̃o iħu commissa est ecł̃a.
ut pomnib laboretis. & cunctis opem ferre ñ negliga¬
disipabitur. Quappter releuate semꝑ oppressos. eor¬
ripite inquietos. ut ⁊ irania dominicam messem non
possit suffocare. Data .u. ioꝰ iulii pat̾no & bradua con¬
sulibus:

Expanded text:
ia, universalis vobis a Christo Jesu commissa est ecclesia, ut pro omnibus laboretis, et cunctis opem ferre non negligadissipabitur. Quapropter relevate semper oppressos, corripite inquietos, ut zizania Dominicam messem non possit suffocare. Data V Idus Julii, Paterno et Bardua consulibus.
Abbreviated transcription (Latin):
dita & nouit intenebris constituta: & lux cum eo
est. Quia sapientiam & fortitudinem dedisti mͥ:
& ostendisti michi. quȩ rogauite. Data kł̃ iunii.
cetico & clero u̾tĩ ec̃ consulib: In ci piunt de¬
cReta el encherii

Expanded text:
cum eo est. Quia sapientiam et fortitudinem dedisti mihi et ostendisti mihi quae rogavi te. Data X Kalend. Junii, Cetico et Clero IV consulibus. INCIPIUNT DECRETA ELEUTHERII
Abbreviated transcription (Latin):
si mimstri eius transfigurentur uelut ministri
iustitiȩ: quorum finis sc̾m oꝑa eorũ. Sed & dns
in hoc prȩmuniens nos: ait. Ittendite a falsis pro¬
płus. qͥ ueniunt aduos in uestimentis ouium in¬
trinsecus autẽ sunt lupi rapaces. A fructibꝰ eorũ
cognoscetis eos. Ergo inidipsum ex toto corde
referentes ante omma suꝑ tali questione de pcationẽ¬

Expanded text:
si ministri ejus transfigurantur, velut minister justitiae, quorum finis secundum opera eorum. Sed et Dominus in hoc praemuniens nos, ait: Attendite a falsis prophetis, qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces. A fructibus eorum cognoscetis eos . Ergo in idipsum ex toto corde referentes ante omnia super tali quaestione deprecatione
Abbreviated transcription (Latin):
est enim ungo cccła sponsa unius uiri xp̃i que nul¬
lo sẽ patitur errore uł inhonesta reprehensione us¬
diari. ut ꝑ totum mnundũ una nobis sit uuius cal¬
te commumonis integritas. Unde consurgite Rno¬

Expanded text:
est enim virgo Ecclesia, sponsa unius viri Christi, quae nulest enim virgo Ecclesia, sponsa unius viri Christi, quae nullo se patitur errore vitiari, ut per totum mundum una sit nobis unius castae communionis integritas. Unde consurgite
Abbreviated transcription (Latin):
ineuum. Mata nonas maii rustico & a quilmo ciẽi
ẽe conss Item epistola Sotheris paꝵę qurt¬
IL ECTISSIMIS ERTO
ꝑitaliȩ prouintias scĩs constittis
epĩs sother papaͤ. Oiuimis pre¬
ceptis & apłicis monitis infor¬
mamur: ut pro omĩũ eccłarũ
statui. impigro uigilemus effectu.
ac siquio usquam reprehensio¬
ni inuenitur obnoxium. cȩleri
sollicitudine abignorantiȩ imꝑitia. & presumptio¬
nis usurpatione reuocemus. Sacratas do ferinas¬
uł monachas sacra uasa uł sacratas pallas penes uoᷤᷤ
contingtre. & incensum circa altaria deserre platũ
est aq̃ apłicam sedem: quȩ omĩã reprehensione &
uituꝑ atione plena eẽ. nulli recte sapientrum alubũ
est ¶Suaupot huius scẽ sedis auctoritate hes omnia uob¬
rescare fun itus quantocius poteritis censemus: &
ne pestis hec latius diuulgetur. ꝑ omnes ꝓuint ias
absfergi citissime mandamus. Ait enim̾ apłs. Des¬
pondi uos un uiro uirginẽ castam ex haibere arpo. Alla

Expanded text:
evum. Data Nonas Maii, Rustico et Aquilino IV consulibus. EPISTOLA SOTHERIS PAPAE. Dilectissimis fratribus per Italiae provincias sanctis constitutis episcopis, SOTHER papa. Divinis praeceptis et apostolicis monitis informamur ut pro omnium ecclesiarum statu impigro vigilemus affectu, ac si quis usquam reprehensioni invenitur obnoxium celeri sollicitudine, aut ab ignorantiae imperitia, aut a praesumptionis usurpatione revel monachas, sacra vasa vel sacratas pallas penes vos contingere et incensum circa altaria deferre perlatum est ad apostolicam sedem, quae omnia reprehensione et vituperatione plena eest. Quapropter hujus sanctae sedis auctoritate haec omnia resecare funditus quantocius poteritis, censemus: et ne pestis haec latius divulgetur, per omnes provincias abstergi citissime mandamus. CAP. uni viro virginem castam exhibere Christo . Illa
Abbreviated transcription (Latin):
rum reuelat. ac̃ requisitionem huiusmodi res et
scrutationẽ: qm̃ latet quoda̾mͦ & absconditur. upeꝙ
comprehenditur dolosa existens malitia. pro eo
qͦs sibi pietatem callide blandiatur. ut ualeat scru¬
tantium mentẽ latere. Qd utiq sciens beatus apłs

Expanded text:
arum revelat, ad requisitionem hujusmodi rei et scrutationem, quoniam latet quodam modo et absconditur, visque comprehenditur dolosa existens malitia, pro eo quod sibi pietatem callide blandiatur, ut valeat scrutantium mentem latere. Quod utique sciens beatus Apost
Abbreviated transcription (Latin):
tempora numquã ad ȩccłiam accesserit. si
eum declero quisquã agnouerit uoluisse ẽẽ xp̃ia¬
num. aut testes aliqui exstiterint fideles. placuit¬
ei baptismũ non negari: eo quod inuetere homine
deliquisse uideatur:
iquis fidelis apostata ꝑ infinita tempora ad
eccłiam non accesserit: si tameii aliquando
fuerit reu̾sus. nec fuerit idolator: pꝰ decem annos
placuit eũ communionem acciꝑe:
fuerit mȩchatus. infinem mortis est conue¬
mendus. Quod si se ꝓmiserit cessaturũ: detur
ei communio. Si resuscitatus rursus fuerit mȩ

Expanded text:
tempora, et nunquam ad ecclesiam accesserit: si tempora, et nunquam ad ecclesiam accesserit: si eum de clero quisquam agnoverit voluisse esse Christianum, aut testes aliqui exstiterint fideles, placuit baptismum ei non negari, eo quod in vetere homine deliquisse videatur. XLV. Si quis fidelis apostata per infinita tempora ad ecclesiam non accesserit, si tamen aliquando fuerit reversus, nec fuerit idololatra, post decem annos placuit eum communionem acciperefuerit moechatus, in finem mortis est conveniendus. Quod si se promiserit cessaturum, detur ei communio; si resuscitatus rursus fuerit m
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. acceptum non inferant. Si uͦ pꝰ int̾dictum
fecerinit. ꝑ quinquennii spacia temporis. a cõmumo¬
ne esse arcendos:
XLI
Amonere placuit fideles. ut quantũ possunt
Iphibeant ne idola in domib sins habeant. Si
uero um metuunt seruorũ: uł seipsos puros con¬
seruent. Si non fecerint: alieni ab eccłia habeantui:.
cedunt. si bone fuerint conu̾sationis. intra bien¬
nium temporis placuit ad baptismi giãm admitti
debere: isi infirmitate compellente coegerit ratio
uelocius subuemre perielitãti uł grãm postulanti
rauam institutionẽ emendari placu. Lũ¬
it. iuxta auctoritatem septurarũ: ut cunct diem
pentecostes celebremus. Qđ qui non fecerit. quasi
nouam heresim induxisse notetur:
Ieretrix que aliquando fuerit. & postea habuit
maritũ. si pꝰmodũ adcredulitatẽ uenerit.
incunctant̃ placuit esse recipiendam:
ui aliquando fuerit caticuminꝰ & ꝑ infinita

Expanded text:
fuerit, acceptum non inferant. Si vero post interdictum fuerit, acceptum non inferant. Si vero post interdictum fecerint, per quinquennii spatia temporis a communione esse arcendos. XL. Admonere placuit fideles, ut quantum possunt prohibeant, ne idola in domibus suis habeant. Si vero vim metuunt servorum, vel seipsos puros conservent. Si non fecerint, alieni ab Ecclesia habeantur. XLI. cedunt si bonae fuerint conversationis intra biennium temporis placuit ad baptismi gratiam admitti debere, nisi infirmitate compellente coegerit ratio vel socio subvenire periclitanti, vel gratiam postulanti. XLII. Pravam institutionem emendari placuit juxta auctoritatem Scripturarum, ut cuncti diem Pentecostes celebremus; quod qui non fecerit, quasi novam haeresim induxisse notetur. XLIII Meretrix quae aliquando fuerit, et postea habuerit maritum, si postmodum ad credulitatem venerit, incunctanter placuit esse recipiendam. XLIV. Qui aliquando fuerit catechumenus per infinita
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ꝓhiberi. ne femine in eymi¬
terio ꝑuigilent. eo quod sepe sub optentu
orationis scelera latent̃ cominittant:
Hacuit picturas inecelia esse ñ deberr ietibus
nc quodi colitur aut adoratur in parietibus
ciepingatur:
XXXUII
ooqiui ab spiritib immundis uexantir. sim
fie mortis fuerurt constitut baptrrariplacet.
Si uero fidleles fuerint dandam eis esse cominum¬
ouem :  rohibenctũ etiam ne lucernas ꝓublice ac¬
cendant. Si facere eontra int̾dietum uoluerit.
abstineant a communone.¬
Teregre nauigantes aut si ȩcelia inproximo non
fuerit. posse fidelem qui lauachrrm sucen in¬
tegrum habet ne sit bigamus baptiare innecessiute
Ainfirmitatis positum caticuminũ. ita ut si supuuoe¬
rit ad epm̃ eum ꝑducat. ut ꝑmanꝰ impositionem
ꝑfici possit:
entiles si in firmitate desiderauerint sibi ma¬
nus imponi. si fuerit eorũ exaliqua parte ho¬
uesta uita. placuit eis manũ imponi & fierixp̃ianoᷤᷤ
accipiunt possessores. quiequid adidolũ datũ

Expanded text:
lacuit prohiberi ne feminae in coemeterio pervigilent, eo quod saepe sub obtentu orationPlacuit picturas in ecclesia esse non debere, ne quod colitur aut adoratur in parietibus depingatur. XXXVII. Eos qui a spiritibus immundis vexantur, si in fine mortis fuerint, constituti baptizari placet. Si vero fideles fuerint, dandam eis esse communionem. Prohibendum etiam ne lucernas publice accendant: si facere contra interdictum voluerint, abstineant a communPeregre navigantes aut si ecclesia in proximo non fuerit, posse fidelem qui lavacrum suum integrum habet, nec sit bigamus, baptizare in necessitate infirmitatis positum catechumenum, ita ut si supervixerit ad episcopum eum perducat, ut per manus impositionem perfici possit. Gentiles si in infirmitate desideraverint sibi manum imponi, si fuerit eorum ex aliqua parte honesta vita, placuit eis manum imponi et fieri Christiaaccipiunt possessores, quidquid ad idolum datum
Abbreviated transcription (Latin):
submittant. quod si fecerint. erit in podestate pon¬
tificum istis aliquatenus subuenire. ꝙ talib aliꝗͣ
curam prȩstare uulnerib quam solet lapsis cum
resipuerint & eccła non negare. ut a suis prȩci
pitus intra ouile dñi redigantur. ne foras positi
& tanto prȩsidio a fide munitionis exclusi. ꝑicu¬
lis om̃ib exponantur deuorandi lupoꝵ den¬
tib atq uexandi. quib obsistere. qua illos inse
irritauerant doctrine ꝑuersitate non possunt. Sed
satis ur̃is monitis &. sic satis abundantib nr̃e legis
exemplis ꝓbatur eẽ responsum. nec quicqu̾a suꝑẽẽ
duximus quod dicamus. cum nichil prȩtermissũ
a uobis. nichil constat eẽ suppressum quo illi refu¬
tati ꝙ penitus agnoscantur ẽẽ conuicti. Ideo a nobis
testunonia nulla ponuntur. quia & his plena rela¬
tio ẽ.ꝙ. satis constat ut doctissimos sacerdotes cun¬
cta dixisse. nec decet credere uos aliquid quod ad

Expanded text:
submittant, — quod si fecerint, erit in potestate ponsubmittant, — quod si fecerint, erit in potestate pontificum istis aliquatenus subuenire et talibus aliquam curam praestare uulneribus, quam solet lapsis, cum resipuerint, ecclesia non negare, ut a suis reuocati praecipitiis intra ouile domini redigantur, ne foris positi et tanto praesidio a fide munitionis exclusi periculis omnibus exponantur deuorandi luporum dentibus atque uexandi, quibus obsistere hac, qua illos in se inritauerant, doctrinae peruersitate non possunt. sed satis uestris monitis et sic satis abundantibus nostrae legis exemplis probatur esse responsum nec quicquam superesse duximus, quod dicamus, cum nihil praetermissum a uobis, nihil constet esse suppressum, quo illi refutati et penitus agnoscantur esse conuicti. ideoque a nobis testimonia nulla ponuntur, quia et his plena relatio est et satis constat tot doctissimos sacerdotes cuncta dixisse nec decet credere uos aliquid, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
dent in ȩccł̃ia ꝑdurare Separetur ergo a sano cor¬
pore uulnus insanũ. remotoq morbi seuientie:
affiatu. cautius quȩ sunt sincera ꝑdurent: ꝙ grex
purior ab hac mali pectoris contagione purgetur.
Sit totius corporis illibata ꝑfectio: qũa uos sequi
& tenere hac in illos ꝓnuntiatione cognouimus:
ꝙ una uobiscum pari assensione seruamus. Qui
si tamen aliqͣndo in se dĩ adiutorium quod hucusq
negauerunt ꝓuocauerint. & opus sibi eius auxilio
eẽ cognouerint. ut de hac labe in qua sui cordis
incuruatione corruerant liberentur. ꝙ quasi in lucẽ
de fȩda tracti caligine reniodis abdicatisq om̃ib
quib totus ne uerum aspiceret fedabatur &. cali¬
gabat aspectus. daminent hȩc quȩ hucusq sense¬
runt. &. aliquando animum rectis disputatroni¬
b commodantes ab hac aliquantulum labe
correcti. ueris se sanandos consiliis tribuant atq

Expanded text:
dent in ecclesia perdurare. Separetur ergo a sano cordent in ecclesia perdurare. Separetur ergo a sano corpore uulnus insanum remotoque morbi saeuientis afflatu cautius, quae sunt sincera, perdurent et grex purior ab hac mali pecoris contagione purgetur. sit totius corporis inlibata perfectio, quam uos sequi et tenere hac in illos pronuntiatione cognouimus et una uobiscum pari assensione seruamus. qui si tamen aliquod in se dei adiutorium, quod hucusque negauerunt, prouocauerint et opus sibi eius auxilium esse cognouerint, ut de hac labe, in qua sui cordis incuruatione corruerant, liberentur et quasi in lucem de foeda tracti caligine remotis abdicatisque omnibus, quibus totus, ne uerum aspiceret, foedabatur et caligabat aspectus, damnent haec, quae hucusque senserunt, et aliquando animum rectis disputationibus commodantes ab hac aliquantulum labe correcti ueris se sanandos consiliis tribuant atque
Abbreviated transcription (Latin):
cotidianisq precib nichil agamus nisi que admo¬
tdum di miscdiam consequamur: qũ eadmodum
ferre possumus ista iactantes: Quis rogo tantus
illoꝵ pectora error obcecat. ut si ipsi nullam di
grãm sentiunt. quia nec digni sunt nec merentur.
nec de aliis considerant. quid cotidie singulis
grã diuina largitur: Sunt quidem isti om̃s cȩci¬
tate dignissimi. qui nec hoc sibi reliquerunt.
ut se auxilio credant euocari ab errorib posse
diuino. Negantes enim dĩ aduitorium. non alus
sed sibi hoc penitus abstulerunt. qui auellendi st̃
longius &̃ ab ȩccłiȩ ꝓcul remouendi uiscerib. ne
duitius multa occupans insanabilis post error
increscat. Si enim diu fuerint sub hac impunita¬
te seruati: necesse est multas in hac sua prauitate
mentes inducant. decipiantq innocentes uł potiꝰ
imprudentes qui fidem catholicam non sequant᷑.
Putabunt enim eos recte sentire: quos adhuc ui¬

Expanded text:
cotidianisque precibus nihil agamus, nisi quem ad mocotidianisque precibus nihil agamus, nisi quem ad modum dei misericordiam consequamur, quem ad modum ferre possumus ista iactantes? quis, rogo, tantus illorum pectora error obcaecat, ut, si ipsi nullam dei gratiam sentiunt, quia nec digni sunt nec merentur, nec de aliis considerent, quid cotidie singulis gratia diuina largitur? sunt quidem isti omnes caecitate dignissimi, qui nec hoc sibi reliquerunt, ut se auxilio credant reuocari ab erroribus posse diuino. negantes enim adiutorium non aliis sed sibi hoc penitus abstulerunt. qui auelleudi sunt longius et ab ecclesiae procul remouendi uisceribus, ne diutius multa occupans insanabilis post error increscat. si enim diu fuerint sub hac impunitate uersati, necesse est multos in hanc suae prauitatem mentis inducant decipiantque innocentes uel potius inprudentes, qui fidem catholicam nunc sequuntur; putabunt enim eos recte sentire, quos adhuc ui
Abbreviated transcription (Latin):
rectius constabiliusq ꝓcederer. tamen suam grãm
inposterum non negauit. Nam quamuis homi¬
nem redemisset a prȩteritis ille peccatis. tamen sci¬
ens iterum posse peccare adreparationem sibi qũead
modum posset illũ &. post illa corrigere multa serua¬
uit. Cotidiana prestat illa remedia. quib nisi.
freti confixiq nitamur. nullatenus humanos
uincere poterumus errores. Necesse est enim ut
quo auxiliante uincimus: eo iterum non adiuuan¬
te uincamur. Sed possem plura dicere: nisiuos con¬
staret cuncta dixisse. Quisquis huic assentiens
uidetur c̃ẽ sententiȩ qđ dicat aduitorio nobis ñ
opus ẽẽ diuino. inimicum se catholicȩ fidei ꝙ dĩ
beneficio ꝑfitetur ingratum. Nam nec c̃omuni¬
one sunt digni. quam prȩdicando taliter pollue¬
runt. Sic enim sua sponte dum sequantur illa
quȩ diunt. longius auera religione fugerunt
Cum enim hoc totum in nr̃a ꝓfessione consistat.

Expanded text:
rectius constabiliusque procederet. tamen suam gratiam rectius constabiliusque procederet. tamen suam gratiam in posterum non negauit nam quamuis hominem redemisset a praeteritis ille peccatis, tamen sciens iterum posse peccare ad reparationem sibi, quem ad modum 10 posset illum et post ista corrigere, multa seruauit. cotidiana praestat ille remedia, quibus nisi freti confisique nitamur, nullatenus humanos uincere poterimus errores. necesse est enim, ut, quo auxiliante uincimus, eo iterum non adiuuante uincamur. sed possem plura dicere, nisi uos constaret cuncta dixisse. Quisquis ergo huic adsentiens uidetur esse sententiae, quo dicat adiutorio nobis non opus esse diuino, inimicum se a catholicae fidei et dei beneficiis profitetur ingratum. nec nostra communione sunt digni, quam praedicando taliter polluerunt. sic enim sua sponte, dum sequuntur illa, quae dicunt, longius a uera religione fugerunt. cum enim hoc totum in nostra professione consistat
Abbreviated transcription (Latin):
do illum despiciat. orationib ꝓtinus exoptat.
ꝙ. per corpus om̃e psalteru hoc & predicat et
clamat. Si ergo hoc ille ita magnũ scit. Ut
assidue duceret. ita necessarium confessus est ut
doceret. qũeadmodum pelabius celestusq sepo¬
sita om̃i responsione psalmoꝵ. taliq abdicata
cdoctrina suasuros se aliquib eẽ confidunt. nos
adiutorium di nec debere quęxere nec egere. cuor
om̃s sci nichil se sine hoc agere posse testantur. uł¬
libero enim arbitrio olim ille ꝑuersus. dum suis
inconsultius utitur bonis. cadens in pręuaricatio¬
nis ꝓfunda demepsus demersusq nichil qũe ad
modum ex inde surgere posset inuenit. suaq in
ȩternum libertate deceptus. huius ruinȩ iacuis¬
set oppressu. nisi eum post xp̃i ꝑ suam grãm rele¬
uasset aduentus. qui ꝑ nouȩ regenerationis puri¬
ficationem prȩtritum omne uitium sui baptisma¬
tis lauachro purgauit& ei firmans statum quo

Expanded text:
do illum despiciat, orationibus pronus exoptat do illum despiciat, orationibus pronus exoptat et per corpus omne psalterii hoc et praedicat et clamat. si ergo hoc ille ita -magnum scitu ut assidue diceret, ita necessarium confessus est ut doceret, quem ad modum Pelagius Caelestiusque seposita omni responsione psalmorum talique abdicata doctrina suasuros se aliquibus esse confidunt nos adiutorium dei nec debere quaerere nec egere, cum omnes sancti nihil se sine hoc agere posse testantur? Liberum enim arbitrium olim ille perpessus dum suis inconsultius utitur bonis, cadens in praeuaricationis profunda demersus nihil, quem ad modum exinde surgere posset. inuenit suaque in aeternum libertate deceptus huius ruinae latuisset oppressu, nisi eum post Christi pro sua gratia releuasset aduentus, qui per nonae regenerationis purificationem omne praeteritum uitium sui baptismatis lauacro purgauit et eius firmans statum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
quam terrenȩ labis & mundani corporis uince¬
re conamur errores. cum pares nos ad resistendũ
non liberum arbitrium. sed d̃i soluis facere pos
opus ec̃ diuino qui digne hȩc non quȩxeret sic
ubi liberum arbitrium plus ꝓdesset. quippe cũ
uir beatus ꝙiam electus a dño nichil egeret.
tamen ita dm̃ deprecatur postulans. Adiutor
m̃s esto. ne dereluiquas me. neq despicias me
ds salutaris meus. Nos nobis liberũ arbitriũ.
ille dm̃ postulat adiutorem. Quod natisumus¬
posse fufficerc nobis dicimus: ille dm̃ ne derelin¬
quatur exorat. Non rogo manifeste discimus
quod oremus: cum ille tantoꝑe beatus sicut su¬
pra diximus uir ne despiciatur exoptat. Illi
enim necesse est ista arguant qui illa confirmañi.
Dauid enim orationis ignarus & suȩ naturȩ
nescius accusetur. qui cum sciat tantum in sua
ẽt natura adiutorem sibi dm̃ & assiduum ad
utorem. nec illi fufficit assiduum. sed ne aliqͣn¬

Expanded text:
quam terrenae labis et mundani corporis vincequam terrenae labis et mundani corporis vincere errores conemur, cum pares nos ad resistendum non liberum arbitrium, sed Dei solum facere possopus esse divino, qui digne hoc non quaereret, si cui liberum arbitrium plus prodesset; quippe cum vir beatus et jam electus a Domino nihil egeret, tamen ita Deum deprecatur postulans: Adjutor meus esto, ne derelinquas me, neque despicias me, Deus salutaris meus: nos nobis liberum arbitrium, ille Deum postulat adjutorem. Quod nati sumus, sufficere nobis posse dicimus; ille Deum, ne derelinquatur exorat. Non, rogo, manifeste discimus quid oremus, cum ille tantopere, ut supra diximus, beatus vir, ne despiciatur, exoptat? Illi enim necesse est ista arguant, qui illa confirmant. David enim orationis ignarus et suae naturae nescius accusetur, qui cum sciat tantum in sua esse natura, adjutorem sibi Deum, et assiduum adutorem — nec illi sufficit assiduum, sed, ne aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
eum tales a nobis etiam eẽ possumus ꝓuoc amus.
Qui enim adiutorium di negat: uellem inter¬
rogare quid dicat. nos non te mereri an illum
quisq hoc debeat postulare: Posse hoc dm̃ oꝑaip¬
sa testantur. Adiutorio cotidiano nos egere ne¬
gare non possumus. hoc enim seu bene uiuimus
ꝓuocamus ut melius sanctiusq uiuamus seu
praue sentientes a bonis auertimur. ut ad
rectam redeamus uiam. eius auxilio plus egemꝰ.
Nam quid tam mortiferum tam prȩceps uidea¬
tur ad casum. tam expositum ad om̃ia ꝑicula.
si hoc solum nobis putamus posse sufficere. qd̃
liberum arbitrium cum nasceremur accepimꝰ:
Utra iam adomino nichil quęramus. idest au¬
ctoris nr̃i obliti eius potentiã ut nos ostendamꝰ
liberos abiuremus. quasi iam amplius quod
dare possit non habeat. quite in tuo ortu libe¬
rum fecit. nescientes quod nisi magnis prȩ¬
cib gr̃a in nos implorata descendat. nequa¬

Expanded text:
cum tales etiam a nobis esse possimus, provocamus? cum tales etiam a nobis esse possimus, provocamus? Qui enim adjutorium Dei negat, vellem interrogare quid dicat. Nos non mereri? an illum squisque hoc debeat postulare? Posse hoc Deum opera ipsa testantur. Adjutorio quotidiano nos egere, negare non possumus; hoc enim seu bene vivimus provocamus, ut melius sanctiusque vivamus; seu prave sentientes a bonis a vertimur, ut ad rectam redeamus viam 137 ejus auxilio plus egemus. Nam quid tam mortiferum, tam praeceps videatur ad casum, tam expositum ad omnia pericula, si hoc solum nobis sufficere posse putantes, quod liberum arbitrium dum nasceremur accepimus, ultra jam a Domino nihil quaeramus: id est, auctoris nostri obliti, ejus potentiam, ut nos ostendamus liberos, abjuremus? quasi jam amplius quod dare possit non habeat, qui te in tuo ortu liberum fecit: nescientes quod nisi magnis precibus gratia in nos implorata descendat, nequa
Abbreviated transcription (Latin):
post hȩc rectum mentib estimemus. qui sibi se
putant debere quod boni sunt. nec illum consi¬
derant. cuius cotidie gr̃am consequuntur. Sed
iam isti qui tales sunt. nullam di grãm conseqͣn¬
tur. qui sine illa tantum se assequi posse confidius.
quantum uix illi qui ab illo postulant ꝙͥ acci¬
piunt ꝓmerentur. Quid enim tam iniquum
potest eĩ. tam barbarũ tam totius religionis
ignarum. tam xp̃ianis mentib inimicum. qu̾a
huic denegare debere quicquid in cotidiana
gra consequeris. cui te ipse confiteris debere qd̾
natus es. Ergo eris tibi in prouidendo p̃stantior
quam potest ille ẽẽ qui te ut esses effecitꝰ Et cũ
te putes ei debere quod uiuis. quomͦ te non pu¬
tas illi debere quod noꝵ cotidianam eius conse¬
quendo grãm taliter uiuis: Et qui nos adiutor¬
rio negas in digere diuino. quasi exnr̃a ex toto
possibilitate ꝑfectos: quomͦ non ad uitoriũ in nos

Expanded text:
post haec rectum mentibus aestimemus, qui sibi se post haec rectum mentibus aestimemus, qui sibi se putant debere, quod boni sunt, nec illum considerant, cuius cotidie gratiam consequuntur? sed iam isti, qui tales sunt, nullam dei gratiam consequuntur, qui sine illo tantum se adsequi posse confidunt, quantum uix illi, qui ab illo postulant et accipiunt, promerentur. quid enim tam iniquum potest esse, tam barbarum, tam totius religionis ignarum, tam Christianis mentibus inimicum, quam huic te negare debere, quicquid in cotidiana gratia consequeris, cui te ipse confiteris debere, qnatus es. Ergo eris tibi in providendo praestantior quam potest in te esse qui te ut esses effecit; et cum te putes ei debere quod vivis, quomodo te non putas illi debere quod quotidianam ejus consequendo gratiam taliter vivis? Et qui nos adjutorio negas indigere divino, quasi ex nostra in totum possibilitate perfectos, quomodo non adjutorium in nos,
Abbreviated transcription (Latin):
sub imagine catholicȩ fidei disputantes uelut pe¬
stiferum exalant uirus. & ut hominum recte sen¬
tientium indeteriorem partẽ corda corrũpant.
tutam ueridogmatis quęrunt euertere discipli¬
nam. Sanandum ergo cȩlerius. ne longiuis exe¬
crandus morbus inserpat. ut si medicus cũ uiderit
huius terreni corporis aliquẽ eẽ languorem. ma¬
gnum sue artis estimat documentũ. si cito quis
illius interuentu desꝑatus euadat. uł cũ post
uulnus aspexerit. adhibet fomenta uł cȩtera
quib illud possit quod natum fuerat uulnus
obduci. Ic si id manens sanari non poterit ne
corpus reliquum sua tabe corrumpat. ferrs
amputet quod nocebat. quod reliquum. inte¬
grum seruet s. intactum. Prȩcidendum ergo id¬
est quod uelut puro sanoq nimium corpori
uulnus obrepsit ne cum tardius abstergitur.
in ipsis pene iuscerib huius mali non haurien¬
di post sentina considat. Namquid nos dehis

Expanded text:
sub imagine catholicae fidei disputantes uelut pesub imagine catholicae fidei disputantes uelut pestiferum exhalantes uirus, ut hominum recte sentientium in deteriorem partem corda corrumpant, totam ueri dogmatis quaerunt euertere disciplinam. Sanandum ergo celerius, ne longius execrandus animis morbus inserpat, ut si medicus, cum uiderit huius terreni corporis aliquem esse languorem. magnum suae artis aestimat documentum, si cito quis illius interuentu desperatus euadat. uel, cum putre uulnus aspexerit. adhibet fomenta uel cetera. quibus illud possit, quod natum fuerat, uulnus obduci, ac, si id manens sanari non poterit, ne corpus reliquum sua tabe corrumpat, ferro amputet, quod nocebat, quo reliquum integrum et seruet intactum. praecidendum id ergo est, quod uelut puro sanoque nimium corpori uulnus obrepsit, ne, cum tardius abstergitur, in ipsis paene uisceribus huius mali non exhaurienda post sentina considat. Num quid nos de his
Abbreviated transcription (Latin):
uos tam mala damnare nouimus quam probare
laubanda. uelut est. qͦd uera patrum instituta sa¬
cerdotali custodientes officio non censetis esse
calcanda. Quod illi non humana sed diuina
decreuere sententia. ut quicquid quamuis de
disiunctis remotisq ꝓuinciis cogeretur. non
prius ducerent finiendum nisi ad eius sedis noti¬
tiam ꝑueniret. ut tota huiꝰ auctoritate iusta quȩ
fuerit ꝓnuntiatio firmaretur. indeq sumerent
cȩtereᷤ & eccłiȩ uelut de natali suo fonte aquȩ cun¬
cꝰte ꝓcederent. & ꝑ diuersas totius mundi regiones
quos ablueret. quos ueluti in ceno inemundabili
sordidatos mundis digna corporib unda uitarit.
curam geritis quib p̃sidetis ȩccłiis. sollicitudinẽ
urãm ꝓom̃ium utilitate monstratis. & ꝑ cunctas
totius orbis ȩccłias om̃ib una quod ꝓsit decer-¬
nendum eẽ deposcitis. ut suis constabilitȩ regu¬
ꝑuersis instructi unmo destructi uerboꝵ argutios

Expanded text:
s tam mala jam damnare novimus, quam probare s tam mala jam damnare novimus, quam probare laudanda. Vel id vero quod patrum instituta sacecalcanda, quod illi non humana sed diuina decreuere sententia, ut quicquid quamuis de disiunctis remotisque prouinciis ageretur, non prius ducerent finiendum, nisi ad huius sedis notitiam perueniret, ut tota huius auctoritate, iusta quae fuerit pronuntiatio, firmaretur indeque sumerent ceterae ecclesiae, uelut de natali suo fonte aquae cunctae procederent et per diuersas totius mundi rleg. praeciperent quos abluere, quos veluti coeno inemundabili sordidatos, mundis digna corporibus unda vitaret. curam geritis quibus praesidetis Ecclesiis, sollicitudinem vestram pro omnium utilitate monstratis: et per cunctas totius orbis ecclesias omnibus una quod prosit, decernendum esse deposcitis: ut suis constabilita reguperuersis instructi, immo destructi uerborum argutiis