comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
redierũt. Quid plura dicã. Certe in gnatioe et gnͣationẽ
uix annũciarẽ que ꝑ illũ deus ostendeͣ uoluit ut magͥficae̾t
eũ et colendũ exhiberet uniuersis. Qͣ magnus certe ẽ ille
tot faciẽs mirabisia. Cui certe nõ est similis secundũ oꝑa sua
Magna magnalia de hoc ꝑ mundũ resonẽt uniu̾sum.
siu gloriosi ꝓsiliat triũphi fama in omnẽ terram: et
ad extrema terraꝵ spacia rutrlent sua lucida signa. Iã
tantoꝵ miraculoꝵ muititudĩe corroboretͦ intemerata
fides. Ꝙ enĩ infirmis integrã sanitatẽ ꝯcesserit poptata¬
ita hoĩs. et humanꝰ defice̾t sensus si uellet oĩa indagare
que oꝑatus est in diebus nxĩs. que aurib nr̃is audiuimus
nec sunt octitltata a filiis hoũim. Letetur itaq totus fideliũ
cetus et canticũ leticie et exaltatioĩs deo ꝯcrepẽt alta uoce:
ĩum fideliũ instituta. Adsint hodie sancte matri eccłie
pro tanti filii recessu pie lacrime: et ꝓ tanta ĩextima¬

Expanded text:
I. Quid plura dicam? Certe in generatione et generationem vix annuntiarem quae per illum Deus ostendere voluit, ut magnificaret eum et colendum exhiberet universis. Quam magnus certe est iste tot faciens mirabilia, cui certe non est similis secundum opera sua. Magna magnalia de hoc per mundum resonant universum: sui gloriosi exilit triumphi fama in omnem terram, et in extrema terrarum spatia rutilant sua lucida signa, jam tantorum miraculorum multitudine corroboratur intemerata fides. Quod enim infirmis integram sanitatem concesserit peroptataita, et omnis humanus deficeret sensus, si vellet omnia indagare quae operatus est in diebus nostris, quae auribus audivimus, nec sunt occulta a filiis hominum. Laetetur itaque totus fidelium coetus, et canticum laetitiae et exsultationis Deo concrepent alta voce, quod omnium fidelium instituta. Adsint hodie sacrae matri Ecclesiae, et pro tanti filii recessu piae lacrymae, et pro tanta e
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ educto gladis caput eius amputau̾
S tũ corpus eius int̾rã cadet ip̃e qui hũc
capite triuicau̾at ĩ mũdo spũ correptus
ad pedes eius cecidit ⁊ ꝙ amicũ di octid̾ir
ĩ imico d̾i traditus oñditur.¬

Expanded text:
put eius amputavit. Sed cum corpus eius in terram caderet, ipse qui hunc capite truncaverat, inmundo spiritu correptus, ad pedes eius corruit, et quod amicum Dei occiderit, inimico Dei traditus ost
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ꝑ uri ueniunt mundantur. deferũ¬
tur mortui ⁊ suscitantur. Pensa ita eoꝵ
te uiuacłorum.
¶Petrus.

Expanded text:
tur; leprosi veniunt, et mundantur; deferuntur mortui, et suscitantur. Pensa itaque eote miraculorum? PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ mortẽ carnis aĩam pou̾ent nͥ c̾ciorem
aĩaꝵ uitam sb̾ sequi scirent. Eu u̾o pp̃e
in quis qr uita aĩe in corꝑe mauentis ex
motib coris agnostis. ⁊ ecce hii ꝯ aĩas
ĩ corꝑe morte posucrunt atq aĩaꝵ uitã
post mortẽ carnis ẽẽ credid̾nt cottidĩaĩs

Expanded text:
in mortem carnis animas ponerent, nisi certiorem animarum vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
mod̃ subłitas ambitur. Si .n. ad auͣ¬
riciã hõris rapina nõ ꝑtinẽt neqͣꝙͣ
paulus de unigẽito filio dicẽt. Nõ
rapinã arbitͣtus ẽ ẽẽ se eqͣlẽ deo In
tis excitauit. S ꝗb moĩs pͥmur
hoiẽ strauit. eiste moĩs scdo hõi
cẽptando succubuit. ꝑ gulã oppe ⁊¬
tẽptat cũ dicit. dic ut lapides isti ꝑa¬
nes fiant. P uanã głia tẽptat cũ
dicit. Si filius d̾i es mute te deorsu.¬

Expanded text:
modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Dei Filio diceret: « Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . » In tis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo homini temptando succubuit. Per gulam quippe temptat, cum dicit: 'Dic, ut lapides isti panes fiant'. Per vanam gloriam temptat, cum dicit: 'Si filius Dei es, mitte te deorsu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s aꝓpbat ꝙ ad euis oculos manus
caro affligit᷑ inde egẽtis ꝓximi caro
Cũ ieuinaretis ⁊ płage̾tis nũ quidie¬
uiniũ ieiunastis mͥ. Et cũ coẽditis
⁊ bibitis. nũꝙͥͣ nõ uob̾ cõeditis. et
uob̾ inzip̃is bibistis: Sibi .n. cõedit
ꝯditoĩs sine indigentib ꝑcipit. Et
gͥ quis ieuinat si ea q̃ sibi ad tp̃s sb̃¬

Expanded text:
Deus approbat quod ad ejus oculos manus caro affligitur, inde egentis proximi caro quid jejunium jejunastis mihi? Et cum comedistis et bibistis, nunquid non vobis comedistis, et vobismetipsis bibistis ? Sibi enim comedit Conditoris, sine indigentibus percipit. Et sibi quisque jejunat, si ea quae sibi ad tempus sub
Abbreviated transcription (Latin):
gnita dieb ieuinauit. Helyas inde¬
ẜto qͣdragĩta dieb abstinuit. Ipse
sit. Nos quoq ĩ quãtũ possumꝰ ã¬
nue quadragesiẽ tpͣre carnẽ nr̃am
ꝑ abstinẽtiã afflige̾ conam᷑. Cur
tod̾. nͥ qr u̾tus cecalogi ꝑ libros
qͣtuor stĩ euunͣgłii implec᷑. Denariꝰ
⁊ enĩ quat̾ ductus ĩ qͣdragenariu
surgit. Qr tũc decalogi mãdatũ ꝑ
pt̃. In hoc .n. morͣli oꝑe corꝑe ex qͣtu¬
or ełentis sb̃sistimꝰ. ⁊ ꝑ uoluptates
eiusdẽ cor̃is p̃ceptis dm̃tis ꝯtͣimius.

Expanded text:
nta jejunavit. Helias in deserto quadraginta diebus abstinuit. Ipse sit. Nos quoque in quantum possumus, annuo quadragesimae tempore carnem nostram per abstinentiam affligere conamur. Cur libros quatuor sancti Evangelii impletur. Denarius etenim quater ductus in quadragenarium surgit, quia tunc decalogi mandata perpotest. In hoc enim mortali corpore ex quatulementis subsistimus, et per voluptates e
Abbreviated transcription (Latin):
ti tenim die uiq ad paschał sollẽpni¬
tutis gaudia ebdomade uẽĩunt. Q¬
ꝵ uidel dies quadragĩta duo fiunt.
ꝙͣ triginta ⁊ sex remanent. Dũ uero
qͣiͣ anni nr̃i detĩas deꝯ damꝰ. ut ꝙ nob̾¬
inzip̃is ꝑ acceptũ annũ uiximꝰ. aucto¬

Expanded text:
nim die usque ad paschalis solemnitatis gaudia sex hebdomadae veniunt: quarum videlicet dies quadraginta et duo fiunt: quam triginta et sex remanent. Dum vero quasi anni nostri decimas Deo damus, ut qui nobismetipsis per acceptum annum viximus, aucto
Abbreviated transcription (Latin):
A eisdẽ qͦ ꝯmeliis rẽ narrasse me re¬
colo cui speciosus ꝯpƀ̃r meus quia hanc
nou̾at me narrante actestatus ẽ. Eo
nãq tp̃e quo most̾iũ pecii. anus quedã
redepta noĩe ĩ scĩmoĩali hitu ꝯstituta in

Expanded text:
n eisdem quoque Homiliis rem narrasse me recolo, quam Speciosus compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in sanctimoniali habitu consti
Abbreviated transcription (Latin):
manebat. Hec illiꝰ herundĩs discipła
fuerat que magnis uͥtutib pollens sĩ
p̾nest ⁊ moutes uitã h̾emiticã duxis¬
se ferebatur. huic aut redẽpte due ĩ eod̾
hĩtu discipłe aderant. una noĩe romula

Expanded text:
c illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiis hoc ꝙ amiserat qm̃ uiderat re¬
colebat. hii auc sentire uł recołe audita
nõ pĩit. qr eoꝵ nullũ sicut ille saltẽ de p̃¬
terito exꝑimentum tenent. at si eĩ preg¬
nans milłr mirtatur in carc̾em ibiq ꝑi¬
at puex. Qui natus puer incarc̾e nutri¬
atur et crescas. Cui si fortasse mr̃ solẽ luna
ĩ carcere natus ⁊ urcritus nicħ aliud ꝙͣ
carceris tenebras sciat. ⁊ hec quide essẽ
citer ẽẽ diffidat. Ita in hac exilii cecitate
nati homines dũ eẽ suma ⁊ inuisibilia
audiũt diffidũt an uera sint. qr sola hec

Expanded text:
gaudiis, hoc quod amiserat, quia viderat recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille, saltem de praeterito, experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in carcerem, ibique pariat puerum, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat; cui si fortasse mater quae huncin carcere natus et nutritus nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem esse citer esse diffidat, ita in hac exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola haec
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc scire ꝑ exꝑimẽtũ nõ possumus.
Quotqͦt ergo hunc spin h̾editatis nr̃e
pignus accepimꝰ de uita ĩuisibiliũ non
dubitamus. Quisq̾s aũt incredulitate¬
hac adhuc solidꝰ nõ ẽ deb ꝓculdubio ma¬
ioꝵ dictis fidẽ p̾bere. eisq iam ꝑspm̃ scm̃

Expanded text:
adhuc scire per experimentum non possumus. Quotquot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum dictis fidem praebere, eisque jam
Abbreviated transcription (Latin):
Nam pleꝵq nõ nullis qͥ sͥ hũlles iudẽ
plexq uõ elacos comitari solet libe̾ uo¬
cis assercio ⁊ cũ quedam inc̾panda sũt
uicia illi reticẽt extiõre ⁊ tamẽ tace̾ se
estmiãt exhũilitate. Isti loquũt᷑ ꝑ in
increpent sb̾ sp̃e humili ͭ ͥ ͦ p̃mit cłpa foeͣ¬
dinis. Istos ad increpanda que nõ deb̃.
aut magis inc̾panda qm d̃ ss̾ ymagi¬
ne lib̾tatis effrenacõ ĩpellit tĩoris. Uñ
⁊ elati ãmoᵈ ͥ sũt. ne plus qmͣ dec sĩt libĩ.

Expanded text:
e nonnullis qui sibi humiles videntur, plerumque vero elatos comitari solet liberae vocis assertio. Et cum quaedam increpanda sunt vitia, illi reticent ex timore, et tamen tacere se aestimant ex humilitate, isti loquuntur per increpent, sub specie humilitatis premit culpa formidinis; istos ad increpanda quae non debent, aut magis increpanda quam debent, sub imagine libertatis effrenatio impellit tumoris. Unde et elati admonendi sunt , ne plu
Abbreviated transcription (Latin):
st̾. tũc demũ resecãda sũt mala q̃ nob̾
displic̃. cũ pͥus ad audiendũ placabilẽ
eoꝵ m̃cẽ fecint p̃missa bona que plac̃
Nam ⁊ eqͦs indonutos blanda pͥus ma¬
nu tãgimꝰ ut eos nob̾ pleniꝰ postinodũ
per flagella ⁊̃ subiugemꝰ ⁊ amaro pig¬
m̃toꝵ poculo mellis dulcedo adiũgit᷑
ne ea que saluti ꝓfut᷑a ÷ ĩ ip̃õ gustu asꝑa
amaĩtudo sentiat᷑ Dũ gͦ gustus ꝑdulce¬
dia ꝑmxta sũt laude tꝑanda ⁊ dũ amͣ¬
tũt fauores qs diligt̃ ⁊̃ correpͦnes recipi¬
ant qͥs̃ odert̃. Pleꝵq aũt ꝑsuade̾ elatis
utilia meliꝰ possumꝰ si profectũ eoꝵ. nob̾
potius qmͣ illis ꝓfuturũ dicamꝰ si eoꝵ
melioracõnẽ nob̾ ing̃ qmͣ sibi ĩpendi po¬
stulemꝰ ¶facile n elacio ad bonũ flecti
tur. uñ moyses qui regente se d̾o desci¬
itꝰ duce aeria colũpna ꝑgebat: cũ obab
cognatũ suũ a gentilitatis conu̾sacõne
uell educẽ ⁊ om̃ĩpotetis d̾i dñio subiu¬

Expanded text:
c demum resecanda sunt mala quae nobis displicent, cum prius ad audiendum eorum placabilem mentem fecerint praemissa bona quae placent. Nam et equos indomitos blanda prius manu tangimus, ut eos nobis plenius postmodum etiam per flagella subigamus. Et amaro pigmentorum poculo mellis dulcedo adjungitur, ne ea quae saluti profutura est, in ipso gustu aspera amaritudo sentiatur; dum vero gustus per dulcedia, permixta sunt laude temperanda, ut dum admittunt favores quos diligunt, etiam correptiones recipiansi profectum eorum nobis potius 60 quam illis profuturum dicamus, si eorum meliorationem nobis magis quam sibi impendi postulemus. Facile enim ad bonum elatio flectitr. Unde Moyses, qui regente se Deo, deserti iter aerea columna duce pergebat cum Hobab cognatum suum a gentilitatis conversatione vellet educere, et omnipotentis Dei dominio subju
Abbreviated transcription (Latin):
itinis angustabtͣ. qm ⁊ od ꝓphecie scĩam
cogͥcio diuinitatis exꝑand̾at qm colũ¬
na ext̾ius p̃ibat. qm de cũctis inci̾us
ꝑ conu̾saconẽ dñi sedula locuco fami¬
to auditori colloqñs solatiũ petit ut
dar. ducẽ reqͥrebat inuia. ut dux ei si̾
potiuss ad uitã. Egit itaq ut suꝑb au¬
ditor uoci ad meliora suadenti eo mag̾

Expanded text:
m cognitio divinitatis expanderat, quam columna exterius praeibat, quam de cunctis interius per conversationem Dei sedula locutio famito auditori colloquens, solatium petiit ut daret; ducem requirebat in via, ut dux ei fieri potuisset ad vitam. Egit itaque ut superbus auditor voci ad meliora suadenti eo magis
Abbreviated transcription (Latin):
angłi imitatõ cadũc. Quid itaq elcõe
deiectius. que dũ supͣ so tendit᷑. ab alti¬
tudine ue̾ celsitudinis elõ gant ⁊ quid
humili ᷑ sb̾limiꝰ q̃ oũ se inima depͥmit
auctori suo manẽti suꝑ sũma cõiũgit᷑.
est tamẽ aliud ꝙ in eis deb̾at caute pẽ¬
sari qr sepe quid̾a humili ͭ ͥ ͦ spẽ decipiũ.¬

Expanded text:
dunt. Quid itaque elatione dejectius, quae dum supra se tenditur, ab altitudine verae celsitudinis elongatur? Et quid humilitate sublimius, quae dum se in ima deprimit, auctori suo manenti super summa conjungit? Est tamen aliud quod in eis debeat caute pensari, quia saepe quidam humilitatis decipiu
Abbreviated transcription (Latin):
altabit᷑. Audiãt huĩles. głam p̃ced ͭ
humilitas. Audiant elati. Añ riunã
exaltat᷑ sp̃s. Audiant hũiles ad quem
respiciã. in si ad hunulem ⁊ quietũ et
trementẽ sermones meos. Audiãt ela¬
ti. qͥd suꝑbis t̾ra ⁊ cinis. Audiãt hulles
Deus humilia respicit. Audiant elaci.
⁊ alta d̾ longe cognoscit. Audiãt hiũ̃¬
les. qr filius homĩs nõ uenit m̃ ftrͣi. s
nuĩstrare. Audiãt elaci. qr iniciũ oĩs

Expanded text:
miliabitur . Audiant humiles: Gloriam praecedit humilitas; audiant elati: Ante ruinam exaltatur spiritus . Audiant humiles: Ad quem respiciam, nisi ad humilem et quietum, et trementem sermones meos ? audiant elati: Quid superbit terra et cinis ? Audiant humiles: Deus humilia respicit; audiant elati: Et alta a longe cognoscit . Audiant 59 humiles, quia Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare ; audiant elati, quia initium omnis
Abbreviated transcription (Latin):
ditis uiuẽdo denũciet.⁊ grex qui pastoris
uocẽ mores q seqͥt᷑ ꝑ exempla melius ꝙͣ ꝑ
ũba gradiat᷑. Qui n loci sui nccͣi ͤ exigit᷑
sũma dice̾. hac eadem nccͣi ͭ ͤ compellic̾ sum¬
ma mõstre. Illa nãq uox libentius audito
rũ cor petͣt: qmͣ dicẽtis uita cõmẽdat. qr¬

Expanded text:
ditis vivendo denuntiet, et grex, qui pastoris vocem moresque sequitur, per exempla melius quam per verba gradiatur. Qui enim loci sui necessitate cogitur summa dicere, hac eadem necessitate compellitur summa monstrare. Illa namque vox libentius auditorum 509 cor penetrat, quam dicentis vita commendat; q
Abbreviated transcription (Latin):
uia secrerum dubietatis remansit.
Is tibi aliꝙͣ de Muscie ꝑ tib uarrai gs̃
ut cognostas quales in ea uiri fuerint. ⁊ õĩpo¬
tentis dei noti ꝙͫꝰ ꝓ pn̾qui¶

Expanded text:
il mihi dubietatis remansit. GREGOR. Vis tibi aliquid de Tusciae partibus narrem, ut cognoscas quales in ea viri fuerint, et omnipotentis Dei notitiae quantum
Abbreviated transcription (Latin):
s fr̃n prĩs głam q̃rit ꝙ fecit abscondit.
qr illũ testem hũit ciui placẽ curauit¬
⁊ qui in secreto suo bono oꝑe dep̃hendi
ac laudari cõcupiscit ⁊ nullus fortasse
uidit ꝙ exhibuit. tam̃ hͦ corã homĩb
fecit qr tot testes in bono oꝑe secũ duxͭ
qͦt humans laudes incorde req̾suut. Cu¬
u ͦ pͣua estimacio in qnͣcũ sine pcc̃o ualz
ab incuẽciũ m̃te non t̾git᷑: cũctis ma¬
la credentib ꝑ exemplũ culpa ꝓpinat᷑.
uñ ⁊ pleꝵq concingit. qui negligenter
de se mala opinari ꝑmictũt. ꝑ semzipõs
quid̃ nulla miqua faciũt. s cam̃ꝑeos

Expanded text:
s gloriam quaerit, quod fecit abscondit, quia illum solum testem habuit, cui placere curavit; et qui in secreto suo bono opere deprehendi ac laudari concupiscit, licet nullus fortasse viderit quod exhibuit, tamen hoc coram hominibus fecit, quia tot testes in bono opere secum duxit, quot humanas laudes in corde requisivit. Cm prava aestimatio, in quantum sine peccato valet, ab intuentium mente non tergitur, cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur. Unde plerumque contingit, ut qui negligenter de se mala opinari permittunt, per semetipsos quidem nulla iniqua faciant, sed tamen per eos
Abbreviated transcription (Latin):
mala intris concegũt. humanis uͦ ocłis
quoꝵ dam demrͣtõe opex de solo foris
iusticie colore blandiũt᷑. Admoꝰ itaq
sunt ne q̃ agũc rcã despiciãt. s ea
m̾ici melioris credant ualde nãq
bona sua diiudicãt q̃ ad eoꝵ m̾cedem

Expanded text:
mala intus contegunt, humanis vero oculis quorumdam demonstratione operum, de solo foris ustitiae colore blandiuntur. Admonendi itaque sunt, ne quae agunt recta despiciant, sed ea meriti melioris credant. Valde namque bona sua dijudicant, qui ad eorum mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
dent ⁊ rcã occłte age̾ ⁊ quibdã ftis
ad exemplũ de se p̃ua semĩare. Qͥs¬
quis .n. laudis cõcupĩam calcare iã
sufficit edificacõnis fraudẽ ꝑꝑetrtͣ
si bona que agit occłtat. ł q iactato

Expanded text:
dent et recta occulte agere, et quibusdam factis, ad exemplum de se prava seminare. Quisquis enim laudis concupiscentiam calcare jam sufficit, aedificationis fraudem perpetrat, si bona quae agit, occultat; et quasi jactato
Abbreviated transcription (Latin):
oñdũt seꝙ̃da que fugiũt. clamãt amã¬
da que oderũt. uuuĩt postremo ali¬
isͣ ⁊ sibi moriũt᷑. ¶ At contͣ ãmoͦ ͫͥ fũc
qui bona occulte faciũt ⁊ tam̃ quibdã
fcĩs pub ͤ de se mala opĩari ꝓmittũt.

Expanded text:
ndunt sequenda quae fugiunt, clamant amanda quae oderunt, vivunt postremo aliis, et sibi moriuntur. At contra admonendi sunt qui bona occulte faciunt, et tamen quibusdam factis publice de se mala opinari permittunt,
Abbreviated transcription (Latin):
gener eius ueuabił paulini tpr̃al dñs res¬
pondit dicens uirentes n h̾bas ad pnͣdi᷑
de fr̃e ꝯsueuit./ has ito huc ad mensam
eũ deportare facia ut quis sit qui michi
hec lctutus ẽ agnostas. ft̾mq ẽ ⁊ cũ rex
ad prandendũ discubuit. pauluiꝰ ex suo oꝑe
odorata queq ⁊ iurentia delaturꝰ ad ueuit
Cũq hũc rex sb̾ito ꝯspexiss intremuit :
ei secretũ ꝙ pͥus absconderat ĩndicauitꝰ dices.
tes intribunalibꝰ ꝯtra me iudices uidi. ĩt̾
quos iste ⁊̃ sił sedebat. ⁊ flagellũ ꝙ alũ ac¬
ceꝑam. eoꝵ mͥ iudico tollebatur. S ꝑtũc¬
tare quisua sit. Nam ego hũc tanti uiru
m̾iti popularẽ ut cõspicitur ẽẽ nõ suspicor.
Tunc gener regis secreco paulinũ tulit ⁊
quisna ẽet ĩquisiuit. Cui uir din respondit
Seruus nuis sum. quẽ pro filio uidue uica¬
riũ suscepisti. Cũq instanter ille requir̾et

Expanded text:
gener eius, venerabilis Paulini temporalis dominus, resgener eius, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit, dicens: 'Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque huc? ad mensam eum deportare facio, ut, qui sit qui haec mihi est locutus, agnoscas'. Factumque est. Et cum rex ad prandendum discubuit, Paulinus ex suo opere odora quaeque et virentia delaturus venit. Cumque hunc rex subito conspexisset, intremuit, ei secretum, quod prius absconderat, indicavit, dicens:ntes in tribunalibus contra me iudices vidi, inter quos iste etiam simul sedebat; et flagellum, quod aeram, eorum mihi iudicio tollebatur. Sed percunctare, quisnam sit; nam ego hunc tanti meriti virum popularem, ut conspicitur, esse non suspicor'. Tunc regis gener secreto Paulinum tulit, quidnam esset inquisivit. Cui vir Domini respondit: 'Servus tuus sum, quem pro filio viduae vicarium suscipisti'. Cumque instanter ille requireret
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. Suscepit itaq seruũ ⁊ roganti
uidue reddidit filiũ. Quo acepto uidua
ab affricana regione dicessit. Pauliꝰ uͦ
orti ex colendi suscepit curã. Cũq eiusder
regis gener crebro ingred̾etur ortũ suu.
ortulanũ qued̾a requirert sapientẽ ual
de hom̃ie ee uideret. amicos cepit fami¬
liares deserere. ⁊ sepiꝰ cũ suo ortulano col¬
loqui at eius sermoĩb dełtari. Cui pau¬
linus cotidie ad mensa odorifera s uirẽ¬
tesq herbas deferre ꝯsueuerat. ⁊ accepto
pane ad cura orti remeare. Cũq hoc diu¬
cius agc̾tur quada die dño suo setũ setre¬
cius loꝙti ait. uide quid agas ⁊ wanda¬
loꝵ regnũ qualr dispõi debcat p̃uide. qr
rex citiꝰ ⁊ sb̃ om̃i celitate ẽ moriturꝰ. Qd̾ ille
audiens qr ab eodẽ rege p̾cet̾is diligebat᷑.
ei minime catuit. s quid asuo ortulano
sapienti scilz  uiro agnouiss ĩditauit. Qd
cum rex audiss illito respondit. Ego uel¬
lem hũc de quo loq̃ris hominẽ udere. Cui

Expanded text:
it. Suscepit itaque servum, et roganti viduae reddidit filium. Quo accepto, vidua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti suscepit curam. Cumque idem regis gener crebro ingrederetur hortum, suumque hortulanum quaedam requireret, et sapientem valde esse hominem videret, amicos coepit et familiares deserere, et saepius cum suo hortulano colloqui, atque ejus sermonibus delectari. Cui Paulinus quotidie ad mensam odoriferas virentesque herbas deferre consueverat, et accepto pane ad curam horti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: Vide quid agas, et Vandalorum regnum qualiter disponi debeat, provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus'. Quod ille audiens, qui ab eodem rege prae ceteris diligebatur, ei minime tacuit; sed quid a suo hortolano, sapiente scilicet viro, agnovisset, indicavit. Quod dum rex audisset, ilico respondit: 'Ego vellim hunc, de quo loqueris, hominem videre'. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
cõ adlib̾tatẽ rediret. illũ uidel imitat᷑
qui formã serui assũpsit. ne nos serui
eẽmꝰ pcc̃i. Cuiꝰ seꝙ̃ns uestigia paulinus
ad fepus uoluntarie seruus fcũs est
solus ut ẽet pꝰmod̾ lib̾ cũ multis
petrus

Expanded text:
 rediret, illum videlicet imitatus qui formam servi assumpsit, ne nos essemus servi peccati. Cujus sequens vestigia Paulinus, ad tempus voluntarie servus factus est solus, ut esset postmodum liber cum multis. PETR
Abbreviated transcription (Latin):
waldaloꝵ gen̾s filiũ suũ captitatẽ duc¬
postulauit si forte illiꝰ dñs hoc dignaret᷑.
uir dei magnoꝑe petenti femine quid
dare potuiss inquirens. nichil apud se
aliud nisi se inueĩt. petentiq femine res¬
pondit dicens. Mulier ꝙ possim tibi¬
dare nõ hẽo. s memzip̃ tolle. me seruũ¬

Expanded text:
filium in captivitatem fuipostulavit, si forte illius dominus hoc dignaretur emeare. Sed vir Dei magnopere petenti feminae quid dare potuisset inquirens, nihil apud se aliud nisi se invenit, petentique feminae respondit, dicens: Mulier, 280 quod possim dare non habeo, sed memetipsum tolle, servu
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ ut oĩs ciuitatis mee captiuos relax¬
es. Qui cũcti ꝓtinus in affricana regiõe
reqͥsiti cũ omistis frum̃to nauib ꝓuen̾¬
andi uiri paulini satisfacc̾oe ĩ eius comi¬
tatu laxati sunt. Post nõ młtos uͦ dies
waudaloꝵ rex occubuit. ⁊ flagellũ ꝙ ad suã
ꝑuiciẽ dispensante deo ꝑ fideliũ discipłia te

Expanded text:
potes, ut omnes civitatis meae captivos relaxes'. Qui cuncti protinus in Africana regione requisiti, cum onustis frumento navibus pro venerandi viri Paulini satisfactione in eius comitatu laxati sunt. Post non multos vero dies Wandalorum rex occubuit et flagellum, quod ad suam perniciem dispensante Domino pro fidelium d
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ pocius credidit quã ꝯpassionẽ. at ille
ut erat uir eloqũtissimꝰ at ad p̾mu
ext̾iorib qͦ studiis eruditus. dubitanti
femĩe cicius ꝑ suasit. ut audita cred̾et
hebat. ucd̃ua rogatura se obtulit. ac pͥus
peciit ut ei donari debuiss. Quod t̃ uir
iũxit dicens. Ecce hũc hoĩe pro eo uica¬
rium pbeo. ⁊ solumͦ ꝑietate inme exhibe
michiq unicũ meũ filiũ rede. Cũq ille ue¬
nosti ultus hoĩez ꝯspexiss qua art̾e noss
ĩ quisiuit. Cni uir dñi paulinꝰ respodit dicẽs

Expanded text:
ius credidit quam conpassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus atque adprime exterioribus quoque studiis eruditus, dubitanti faeminae citius persuasit, ut audita crederit habebat, vidua rogatura se optulit, ac prius petiit, ut ei donari debuisset. Quod cum viiunxit, dicens: 'Ecce, hunc hominem pro eo vicarium praebeo; et solummodo pietatem in me exhibe mihique unicum filium redde'. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, quam artem nosset, inquisi
Abbreviated transcription (Latin):
Rogũ uero ꝯstrui reꝑatus uidit nõ ꝙ
apud ĩ fernũ ligna ardeant ut ignis
fiat. s ꝙ uarraturus hec iiuentib illa
de incendio prauoꝵ uidit ex quib nutrire
apud uiuentes corporens ignis solet ut
ꝑ hec ad sueta audientes disc̾ent ꝙ de
insuetis tim̾e debuissent

Expanded text:
Rogum vero construi Reparatus vidit, non quod apud infernum ligna ardeant ut ignis fiat; sed narraturus haec viventibus, illa de incendio pravorum vidit, ex quibus nutriri apud viventes corporeus ignis solet, ut per haec assueta audientes discerent quid de insuetis timere debuissent
Abbreviated transcription (Latin):
memiis. Cũ uͦ ꝑuer ꝑ get narrauit isd̾
uit dicens. Patus fuerat rͦgus ĩgens de
ꝑabatur rogus cuiꝰ a terra incelo cacu¬
men tendi uidebatur qͥ emissa uoce cla¬
matũ ẽ cuiꝰ ẽẽt. hiis gͥ dicris statim re¬
patus defuctus ẽ. Puer uero qui tnͣsmissꝰ¬

Expanded text:
meminit. Cum vero puer pergeret, narravit idem vit, dicens: Paratus fuerat rogus ingens, dedparabatur rogus, cujus a terra in coelum cacumen tendi videbatur. Cui emissa voce clamatum est cujus esset. His igitur dictis statim Reparatus defunctus est: puer vero qui transmiss
Abbreviated transcription (Latin):
Citius ad ecc̃am ba laurẽtii mͣris q̃
exnoĩe ꝯditoris damasi uocatur. puc¬
rum mittite. ⁊ ꝙ de tyburtio pb̃ro aga¬
tur uideat. ⁊ renũciare festinz. Qui ui¬
del tũc tyburcius carnalib desid̾iis sb̾¬

Expanded text:
Citius ad Ecclesiam beati Laurentii martyris, quae ex nomine conditoris Damasi vocatur, puerum mittite, et quid de Tiburtio presbytero agatur videat et renuntiare festinet. Qui videlicet tunc Tiburtius carnalib
Abbreviated transcription (Latin):
ix ip̃a petre ꝯiũs eius locucõ au̾tutis
erat pond̾e uacua. Quia cuiꝰ cor sese ĩ alta
suspenderat. neq̃ꝙͣ u̾ba d̾ ore illius incassu
tacebant. Si quid u̾o ũꝙͣ nõ ĩa dec̾nendo sed
minando edixerat tantas uires sermo illiꝰ
hebat. Ae si hec no dubiẽ atz suspense s iam

Expanded text:
ix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam
Abbreviated transcription (Latin):
hicrosolimis fuisse sed hierosolimis bene uixisse laudandũ ẽ.
Prius ergo faciamꝰ et sic doceamꝰ. ne doctͥne auctas cassis
oꝑibus destruatur. Hã de eloquẽtib et ꝓnũciantib plenus¬

Expanded text:
Jerosolymis fuisse, sed Jerosolymis bene vixisse, laudandum est. Jerosolymis fuisse, sed Jerosolymis bene vixisse, laudandum est. Prius ergo faciamus, et sic doceamus: ne doctrinae auctoritas castis operibus destruatur. Nam de eloquentibus et pronuntiantib
Abbreviated transcription (Latin):
ne cũ in eccłia ioquaris tacitus quisq rñdẽat. cur hec que
dicis ip̃e nõ facis. Accusare auariciã etiã latro põt. Sac̾dotis
os cũ mẽte concordet. ⁊Iam quõ potest preses eccłie au ferre¬
malũ de medio eius /. qui in delictum simile corruerit. Ac qua
libertate corripit peccantẽ cũ tacitus ip̃e sibi rñdeat cadem¬
se admississe que corripit: perdit enĩ auctͣem docendi ciuus
oꝑe ẜmo destruit. Et ilud tullii. Caput artis est doceͬ quod
facias. Ueneratioi michi semꝑ fuit nõ u̾bosa rusticitas sed
excusabat sancti noĩs magnitudo. Non enĩ facit eccłiastica
dignitas cherstianũ. nec est facile stare loco pauli: tenere gradũ
petri Iam cũ christo regnantiũ. ne forte ueniat Angelus ꝗ
sandat uellũ templi tui: qui candelabrũ tuũ de loco moueat. Ig
edificaturus turrim. futuri oꝑis sumptus ꝯputa. sicuti non

Expanded text:
ut cum in Ecclesiis loquaris, tacitus quisque respondeat: Cur haec quae ut cum in Ecclesiis loquaris, tacitus quisque respondeat: Cur haec quae dicis, ipse non facis? Accusare avaritiam etiam latro potest. Sacerdotis vox cum mente concordet. Nam quomodo potest praeses Ecclesiae malum auferre de medio ejus, qui in delictum simile corruerit? Ac qua libertate corripit peccantem, cum tacitus ipse sibi respondeat eadem admisisse quae corripit? Perdit enim auctoritatem docendi, cujus opere sermo destruitur. Et illud Tullii; Caput artis est docere quod facis. Venerationi mihi semper fuit, non verbosa rusticitas, sed plicitatem excusabat sancti nominis magnitudo. Non enim facit ecclesiastica dignitas Christianum: nec est facile stare loco Pauli, tenere gradum Petri, jam cum Christo regnantium: ne forte veniat angelus Domini, qui scindat velum templi tui, qui candelabrum tuum de loco moveat. Igitur aedificaturus turrim, futuri operis sumptus computa. Sicuti non
Abbreviated transcription (Latin):
Docente autẽ in eccłia nõ clamor populi s gemitꝰ suscitetur.
Lacrime auditorũ landes tue sint. Sermo presbr̃i scripturaꝵ
conditus. quod si infatuet . foris proiicit᷑. et ꝑdit noĩs digͥtatẽ.
Nam sicut uictoria dñĩ triũphus ẜuoꝵ est: sic magr̃i erudi¬
mus ꝑire pudiciciã. castitatẽ mori: et oẽs obire uirtutes. quia
nõ comederũt u̾bum dñĩ. Tunc scͥptura erit utilis audien¬
tib cũ absq christo nõ dicitͦ. cũ absq pr̃e nõ ꝓfatur: cũ sine
spũ sancto nõ eam insinuat ille qui predicat. Sed difficrle
dignus p̾co ꝟ̾tutũ christi ĩueniri potest qui ĩ ãnũciãdis illis
non suã s eius querat głiam quẽ p̃dicat. Confusio quoq et
ignominia est Iesum crucifixũ pauꝑem et esurientẽ farsis
p̾dicare corporibus et ierumor doctrinã per rubentes buteas
tumẽtiaq ora ꝓferre. Non ꝯfundãt ergo oꝑa ẜmonẽ tĩ.

Expanded text:
Docente autem te in Ecclesia, non clamor populi, sed gemitus suscitetur, Docente autem te in Ecclesia, non clamor populi, sed gemitus suscitetur, lacrymae audientium laudes tuae sint. Sermo presbyteri Scripturarum er sit sale conditus. Quod si infatuetur, foras projicitur, et perdit nominis dignitatem. Nam sicut victoria Domini, triumphus est servorum: sic magistri erudimus perire pudicitiam, castitatem mori, et omnes obire virtutes, quia non comederunt verbum Domini. Tunc Scriptura utilis est audientibus, cum absque Christo non discitur: cum sine Patre non profertur: cum sine Spiritu sancto, non insinuat ille qui praedicat. Sed difficile dignus praeco virtutum Christi inveniri potest, qui in annuntiandis illis non suam, sed ejus quaerat gloriam quem praedicat. Confusio quoque est ignominia et Jesum crucifixum et pauperem et esurientem fartis praedicare corporibus: et jejuniorum doctrinam per rubentes buccas tumentiaque ora proferre. Non confundant ergo opera sermonem tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
desperat. qm̃ nõ est ꝑui apud dñm meriti. bene filios educare
Rectorũ quoq est ut laborantiũ nouerĩt sudorẽ. uel lapsis
manũ porrigere/ uel exrantib iter ostendeͬ. S ne glorieris ꝙ
multos discipulos hẽas. Eiliꝰ dei docuit ĩ iudea: et duodecim
tantũ apostoli illũ sequebant᷑. Phariseoꝵ autẽ doctrine.
oĩs populus applaudebat. Ledit discipilus magr̃m si per ne-¬
gligentiã suam p̃cepta eiusq iaborẽ disperdat᷑. Ideo non sit
in eis pene diuersitas. quib ꝑcc̃a sũt paria. Nullius ꝑsonã
accipias. ꝙͣ tũcunq sit potens uel nobilis : si pectauerit corupe
eum. Nam ꝯfusionẽ sequit  ignominia: Ignominiã correptio:
correptionẽ consolatio: consosationẽ salus. Uera enim amiticia
quod sentit dissimulare nõ debet. Non est crudelitas ꝓ de cͥmĩa
ꝙͣ ut timore mortis ꝓprie nec salutẽ filior audeãt defende̾

Expanded text:
desperat. Quoniam non est parvi apud Deum meriti bene filios educare. desperat. Quoniam non est parvi apud Deum meriti bene filios educare. Rectorum quoque est, ut laborantium noverint sudorem, vel lapsis manum porrigere, vel errantibus viam ostendere. Sed ne glorieris quod multos discipulos habeas: Filius Dei docuit in Judaea, et duodecim illum tantum apostoli sequebantur. Pharisaeorum autem doctrinae omnis populus applaudebat. Laedit discipulus magistrum: si per negligentiam suam, praecepta ejusque laborem disperdat. Ideo non sit in eis poenae diversitas, quibus paria sunt peccata. Nullius personam accipias, quantumcumque sit potens vel nobilis: si peccaverit, corripe eum. Nam confusionem sequitur ignominia: ignominiam correctio: correctionem consolatio: consolationem salus. Vera enim amicitia, quod sentit, simulare non debet. Non est crudelitas pro Deo crimina iri potest, quam ut timore mortis propriae, ne salutem filiorum audeant defendere.
Abbreviated transcription (Latin):
Ector quoq honore supp̃sso. equalẽ se subditis
bene uiuẽtib deputet: et erga ꝑuersos iura recti-¬
tudinis nõ exercere formidet. Nam liquet ꝙ oẽs
hoĩes nã genuit equales. s uariãte meritor ordine. alios aliis
culpa postposuit. Sed et arguũt᷑ negligentes rectores egłie
dei. ob quoꝵ incuriã perit om̃nis decor populi christiani. cũ
nec ĩ meditatione legis diuine/ nec ĩ cultu pietatis/ nec ĩ sacraꝵ
U̾tutũ exerncio ĩaborare conentͥ. Tunc etenin doct̾ͥna rectoꝵ
santas est cũ doctrina pariter et uita ꝯlentiũt. Sed nec
putẽt sua doctͥna et sapĩa s dei auxilio pacẽ eccłiis suis redditã.
Qui si suũ ẜuauerĩt gradũ. sunt qͣi domus dei et qiͣ angelus
diũ. Sc̃o si plus cupiũt uideri nosse ꝙͣ ceteri ꝙͣdoq patent
u̾itatis regirlã nõ tenere. Magister quoq discipudũ corrigat
quẽ ardentioris ceruit ingenii. Nã medicus si curare cessauit

Expanded text:
ector quoque honore suppresso, aequalia subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis exercere non formidet. Nam liquet quod omnes homines natura genuit aequales: sed varietate meritorum, ordine alios aliis culpa postposuit. Sed et arguuntur negligentes rectores Ecclesiae Dei, ob quorum incuriam perit omnis decor populi Christiani, cum nec in meditatione legis divinae, nec cultu pietatis, nec in sacrarum virtutum exercitio laborare conentur. Tunc enim doctrina doctorum suavitas est, cum doctrina pariter et vita consentiant. Sed nec putent sua scientia et sapientia, sed Dei auxilio pacem Ecclesiis suis redditam: qui si suum servaverint gradum, sunt domus Dei, et quasi angelus Domini. Sed si plus cupiunt videri nosse quam caeteri, quandoque patent veritatis regulam non tenere. Magister quoque discipulum corrigit, quem ardentioris cernit ingenii. Nam medicus si cessaverit curare,
Abbreviated transcription (Latin):
seuicia sua p̃cipitat. Licet nõ qui aliqñ irascit᷑. iracundus est:
sed ille qui crebro hac passione suꝑatur. Sũtq multi docẽtes
ea. que nõ oportet turpis lucri gratia. qui totas domos sb̾u̾tũt.
apud audiẽtes docti uolumus extimari. Sestino igitur gradu
pgtinuis ad magr̃os: et eorũ teramꝰ limina et p̃cepta u̾tutũ
ac misteria scripturaꝵ. Uincula putemꝰ eterna.

Expanded text:
saevitia sua praecipitat: licet non qui irascitur iracundus est, saevitia sua praecipitat: licet non qui irascitur iracundus est, sed ille qui crebro hac passione superatur. Suntque multi docentes ea quae non oportet, turpis lucri gratia: qui totas domus subvertunt: apud audientes docti volumus existimari. Festino igitur gradu pergamus ad magistros, et eorum teramus limina: et praecepta virtutum ac mysteria Scripturarum vincula putemus aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
magr̃i fuĩt cũ discipirli ante nõ fuerĩt. S nec ad scͥbendũ
çito ꝑsilias et leui ducaris insania. multoq tp̃re disce qd̾
doceas. Et sic nõ temeritate quorũdã doceas quod nescias:
sed ante disce quod dicturus es. Nam qui sapientũ u̾ba crebro
audire et intelligere negligit. uitã suã gubernãe nõ nouit.¬
Quanto magis nec alioꝵ regimini p̃ficiendus est: Igit᷑ ẜuũ
seruis esse te ꝯuenit. atq ita in oĩbus ꝑdocere ut quicũq¬
nõ in ẜmone est regnũ dei sed in u̾tute. S nec statĩ młtitu¬
dinis acquiescamꝰ iudicio: sed electi in pͥncipatũ. noscamus
mensuxã nr̃am et humiliemur sub potenti manu dei. Reuera
nil fedius p̃ceptore furioso. qui cũ debeat esse mansuetus et
eruditus. e contra toruo uintu: tremẽtib labiis: rugata frõte:
offrenatis ꝯuiciis: facie inter pallorẽ ruborẽq uariata. cla¬
more ꝓstrepit. Et errantes nõ tã ad bonũ retrahit ꝙͣ ad ma

Expanded text:
m ante discipuli non fuerint. Sed nec ad scribendum cito prosilias, et levi ducaris insania: multoque tempore disce quod doceas, et non sic temeritate quorumdam doceas quod nescias: sed ante disce quod docturus  Al. dicturus es. Nam qui sapientis verba crebro audire et intelligere negligit, vitam suam gubernare non novitquanto magis nec aliorum regimini proficit? Igitur servum servis te esse convenit. Atque ita in omnibus perdocere, ut quicunon in sermone est regnum Dei, sed in virtute. Sed ne statim multitudinis acquiescamus judicio: sed electi in principatum noscamus mensuram nostram: et humiliemur sub potenti manu Dei. Revera nil foedius praeceptore furioso, cum debeat esse mansuetus et eruditus: econtra torvo vultu, trementibus labiis, rugata fronte, effrenatis conviciis, facie inter pallorem, ruboremque variata, clamore perstrepit: et errantes non tam ad bonum trahit, quam ad malum,
Abbreviated transcription (Latin):
narrationis mee u̾ba de duce. de qͥ¬
Uns me eximia ualde miracula ex ore re¬
nerabił fortunati cuiꝰ longe suꝑius me¬
moriam feci ꝯtigit audisse qui crebro ad
me nũc usq ueniens. dũ fc̃a mͥ ueteꝵ⁊
narrat noua me refeccõe satiat. Quidã¬
namq in ead̾e ꝓuincia martirius noĩe
deuotus ualde oĩpotentis dea famulus
fuit qui hoc de uͥtutis sue testĩo signum
panẽ fecissent eiq obliti eent crucis sigͣ
ĩ p̾m̾e.situt in hac ꝓuĩtia crudi panes ligͦ
sigͣri solent ut ꝑ quatuor ꝑtes uideantur¬

Expanded text:
narrationis meae verba reducere, de quibus me eximia valde miracula ex ore venerabilis Fortunati, cujus longe superius memoriam feci , contigit audisse. Qui crebro ad me nunc usque veniens, dum facta mihi veterum narrat, nova refectione me satiat. namque in eadem provincia, Martyrius nomine , devotus valde omnipotentis Dei famulus exstitit, qui hoc de virtutis suae testimonio signum cinericium fecissent, eique obliti essent crucis signum imprimere, sicut in hac provincia crudi panes ligno signari solent, ut per quadras quatu
Abbreviated transcription (Latin):
natũ nõ fuisse cognouit. Cũq ia panis
ille ĩpͣnis eẽt. ⁊ cinerib cooꝑtus dixit.
Quare panẽ hũc minime sigͣstis. Qui
hec ditẽs signũ crucis digito ꝯtra prunas
fecit quo signate ꝓtinus ĩmensũ crepitũ
dedit panis ac si ingens ĩigne olla cre¬
igne sb̾tractus ea cruce signatus ĩuentus
est quã nõ tactus s fides fecerat.

Expanded text:
tum non fuisse cognovit. Cumque jam panis ille prunis 204 esset et cineribus coopertus, dixit: Quare hunc minime signastis? Qui hoc dicens, signum crucis digito contra prunas fecit. Quo signante protinus immensum crepitum panis dedit, ac si ingens in ignibus olla creigne subtractus, ea cruce signatus inventus est, quam non contactus, sed fides fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
liemim sub potẽti manu dei. Ut nõ amittatis qd̾ absit
que facitis. Nichil pauꝑtas deo gratiosa est sime hu¬
militate. Maluit deus de beata maria ĩcarnaͬiͣ ꝓpt̾ humili¬
tatẽ ꝙͣ ꝓpt̾ aliã quãtũq u̾tutẽ. Sicut enĩ ex sola suꝑbie
radice oĩa oriũt mala. sic ex sola radice humilitatis gn̾antͥ
oĩa bona. Discite a saluatore. ꝗa mitis est et humilis corde.
Humiliauit se met ip̃m ꝓ nobis factus obediens usq ad mortẽ¬

Expanded text:
liamini sub potenti manu Dei: ut non amittatis, quod absit, quae facitis. Nihil paupertas Deo gratiosa est, sine humilitate. Maluit Deus de beata Maria incarnari propter humilitatem, quam propter aliam quamcumque virtutem. Sicut enim ex sola superbiae radice, omnia oriuntur mala, sic ex sola radice humilitatis generantur omnia bona. Discite a Salvatore, quia mitis est, et humilis corde: humiliavit semetipsum pro nobis, factus obediens usque ad morte
Abbreviated transcription (Latin):
parũ sunt abhoĩabiles. Quis tã insipiẽs eẽt. Ut non
intelligat ꝙ talia edificia nõ cedũt ad gloriã dei s¬
ad mũdi pompã: Sed quis dice̾t. quid dicis. Nõ ẽ bonũ
edificare monasteria ut inde honoret᷑ deus. Ad quod
ego Bonũ est dũmodo paupes uiolentiã nõ sint passi
nec interpeliẽt deũ contra nos. Quõ possũ edificae̾
domũ deo placitã uel sanctis eiꝰ ex illis pecuniis de ꝗl
pauꝑes płorant. Qualis iustiçiã põt eẽ munerare
nortuos et expoliare uiuẽtes. et de indigẽtia pauꝑũ
offerre deo. Certe si hec deo place̾t iusticia. foret sonꝰ
nolentie. et si hanc a nobis uellet oblationẽ. conscius
fieret in ꝑcc̃o. At si deo displicet. potest placere sanctis.

Expanded text:
parum sunt abominabiles. Quis tam insipiens est, ut non parum sunt abominabiles. Quis tam insipiens est, ut non intelligat quod talia aedificia non cedunt ad Dei gloriam, sed ad mundi pompam. Sed si quis diceret: Quid dicis? Nonne bonum est aedificare monasteria, unde honoretur Deus? Ad quod ego: Bonum est, dummodo pauperes violentiam non sint passi: nec interpellent Deum contra eos. Quomodo possum aedificare domum Deo placitam, vel sanctis ejus, ex illis pecuniis de quibus pauperes plorant? Qualis justitia potest esse munerare mortuos, et spoliare viventes? et de indigentia pauperum offerre Deo? Certe si haec placeret Deo justitia, foret socius violentiae. Et si hanc a nobis vellet oblationem, conscius fieret in peccato. At si Deo displicet, non potest placere Sanctis.
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatẽ retinet quo centũ uiuerẽt qui fame pereunt.
Ille uni furtũ facit. Iste tot quot nõ ꝯdonat patientibus
ncͣitatẽ. Dices forte miser meũ est nã hoc mei dimise¬
quõ tibi potuerũt dimitte quod suũ nõ erat: At si siũ
apportauerũt: Quid recedentes secũ ferũt. Certe qi
pauꝑũ possidemꝰ. in die iudicii corã oculis diuine iusti¬
tie uindictã exclamabũt. Qui ht̃ aures audiẽdi audi
Qui mͥ nõ uuit crede̾ heu ꝙͣ grauiter sentiet. cum
ut quod ab aliis desideramꝰ. aliis faciamꝰ. Quid aliud
Quid ergo dicã his qui solũ iͥapides congregant: mu
ros exigunt in altitudinẽ: Quoꝵ est cor et cogitatio
ut humanis oculis opus appareait. laudet᷑ edificiũ:
et corã hic suã arbitrantur iusticiã: Sũt etiã aliꝗ
qui de rapinis et paupũ sudore oblatioes et uictimas
deo offerunt. Tales oblatiões añ diuinã clementiã nõ

Expanded text:
cessitatem retinet, quo centum viverent, qui fame pereunt. cessitatem retinet, quo centum viverent, qui fame pereunt. Ille uni furtum facit: iste tot, quot non condonat patientibus necessitatem. Dices forte miser, meum est: nam hoc dimisedo tibi potuerunt dimittere quod suum non erat? Ast si suum apportaverunt? quid recedenter secuso ferent? Certe quae pauperum possidemus, in die judicii coram oculis divinae justitiae vindictam exclamabunt. Qui habet aures audiendi, audiat. Qui mihi non vult credere: heu quam graviter sentiet, cum ut quod ab aliis desideramus, hoc aliis faciamus. Quid aliud Quid ergo dicam de his, qui solum lapides congregant, et muros erigunt in altitudinem: quorum est cor et cogitatio, ut humanis oculis opus appareat? Laudatur aedificium: et totam hic suam arbitrantur justitiam? Sunt etiam aliqui qui de rapinis et pauperum sudore oblationes et victimas Deo offerunt. Tales oblationes ante divinam clementiam non
Abbreviated transcription (Latin):
extimant eccłias et monasteria miro modo et opere ex
panperũ mexcede edificare. In quib tãta uiget cupidita
ut terram et oĩa sibi defice̾ putent. Ibi cor. ibi mens: rbi
semꝑ sua cogitatio est. Ut aliena possint expoliare mar¬
supia. Hos tales saluator increpans. Ueh uobis inquit
qui edificatis monumẽta ꝓphetar. Ecte qui monasteria
edificant. eccłias miro artificio aꝑtant: bonũ uident opu
ut opus tuũ placeat deo: fac ut de hoc pauperes gaudeãt.
Quod templũ est carius deo ꝙͣ homo: Templũ dei estis¬
uos inquit apostolus. Cum pauꝑi manũ tribuis: cum
uiro in suis nccͣtatib subuenis. cũ errantẽ ad uiam
rectã ducis: O ꝙͣ admirabile et deo gratũ templũ edi¬
ficasti: Erange esurienti panẽ tuũ/ et egenos uagosq
hẽo quid pauꝑi fr̃ĩ trrbuam. Si uestimentũ uel aliquod
suꝑ fluũ quo alter fr̃ egeat possidemꝰ. furamur. Imo peiꝰ

Expanded text:
existimant Ecclesias et monasteria miro modo et opere ex existimant Ecclesias et monasteria miro modo et opere ex pauperum mercede aedificare: in quibus tanta viget cupiditas, ut terram sibi et omnia deficere putent. Ibi cor, ibi mens, ibi semper sua est cogitatio, ut aliena possint exspoliare marsupia. Hos tales Salvator increpans: Vae vobis, inquit, qui aedificatis monumenta Prophetarum. Ecce qui monasteria aedificant, Ecclesias miro artificio aptant: bonum videntur opus ut opus tuum Deo placeat, fac ut de hoc pauperes gaudeant. Quod templum est Deo carius, quam homo? Templum Dei vos estis, inquit Apostolus. Cum pauperi manum tribuis, cum viro in suis necessitatibus subvenis: cum errantem ad viam rectam reducis, o quam admirabile et Deo gratum templum aedificasti? Frange esurienti panem tuum: et egenos vagosque habeo quod pauperi fratri tribuam. Si vestimentum vel aliquid superfluum, quo frater egeat possidemus, furamur, imo pejus
Abbreviated transcription (Latin):
differentẽ a secularib et concordem uita. Nõ uestimẽtis
et ordine solũ est quis sacerdos et monachus sed uita.
Heu quid dicã . sepe ex magna abundãtia t̾sticie. homo
multa loquit᷑. Certe mũdus undiq feruet monachis
et sacerdotib. et tamẽ ita sũt ꝑrarissimi sacerdotes et
monachi ꝙ uix de centũ unus reꝑiatur bonus. Nulla c̾t
ĩ mundo tam crudelis bestia est ꝙͣ malus sacerdos uel
monachus. Nam corrigi nõ patitur nec uitatem unicã
audire põt. Et ut breuiter dicã. oẽs p̾eminet malicia
Sunt hi tales sacerdotes et monachi solũ hĩtu et noĩe
quoꝵ uana est religio. Religio mũda et ĩmaculata apud
deũ et patrẽ hoc est uisitare pupilios et uiduas ĩ tbulatõe
coꝵ et ĩmaculatũ se custodire ab hoc seculo. heu ꝙͣti
in quibusdam spũalib hĩtu et noĩe creuit cupiditas :
Imo ut uerius dicã causa huiꝰ spũalitatis est auaricia.
Qui certe sunt iupi rapaces in uestimẽtis ouiũ. Ubi sace¬

Expanded text:
imentis saecularibus et concordem vita. Non vestimentis et ordine solum quis est sacerdos et monachus, sed vita. Heu quid dicam? Saepe ex magna abundantia tristitiae, homo multa loquitur. Ecce mundus undique servet monachis et sacerdotibus; et tamen jam sunt rarissimi sacerdotes et monachi, quod vix de centum unus reperiatur bonus. Nulla certe in mundo tam crudelis bestia, quam malus sacerdos vel monachus: nam corrigi non patitur: nec veritatem unquam audire potest: et ut breviter dicam, omnes praeeminet malitia. Sunt hi tales sacerdotes et monachi solum habitu et nomine, quorum vana est religio. Religio munda et immaculata apud Deum Patrem haec est, viset immaculatum se custodire ab hoc saeculo. Heu quantum in quibusdam spiritualibus habitu et nomine crevit cupiditas, imo ut verius dicam, causa hujus spiritualitatis est avaritia: qui certe sunt lupi rapaces in vestimentis ovium. Ubi sace
Abbreviated transcription (Latin):
oriri facit suꝑ bonos et malos. Iudiciũ sine
miẜicordia fiet illi qui nõ facit miẜicordiã. Aibicor¬
dia supexaltat iudiciũ. Si nõ remisseritis de corde ur̃o
illis qui offendũt uos. nec pater uester remittet uobis
Erustra petit mĩam qui aliis denegat illam. Sustinetis
inquit apostolus si quis uos in seruitutẽ redigit: si quis
ĩ faciẽ uos cedit. Hic nr̃a stabilit᷑ u̾tus: hic nr̃a mexces
et p̾miũ. Ut amicos diligamꝰ in deũ Inimicos ꝓpt̾ deũ.

Expanded text:
 sine misericordia illi fiet, qui non facit misericordiam. Misericordia superexaltat judicium. Si non remiseritis de corde vestro illis qui offendunt vos: nec Pater vester dimittet vobis. Frustra petit misericordiam, qui aliis denegat misericordiam. Sustinetis, inquit Apostolus, si quis vos in servitutem redigit: si quis in faciem vos caedit. Hic vestra stabilitur virtus: haec tota merces et praemium, ut amicos diligamus in Deo, et inimicos propter Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
cͣc eius faciẽ uolitare cepit. eiꝰq nultui
in portune assistere ita it capi manu
possit. si hãc uir dei tenere uoluiss. sed
signo crucis edito recessit auis. Tanta
aute caris teptacõ aue eadẽ recedente
Qnãdã nãq alii femina uderat quam
malignus spũs ante eius mentis ołoᷤᷤ
reduxit. toto igue serui der animũ in
spẽ illius accendit. ut se in eius pectore
iuxͣ se densa succresce̾ frucecta ꝯspitiẽs
exutus ĩ dum̃to nudũ se ĩuł spĩnaꝵ acu¬
leis ⁊ urticaꝵ ĩcendiis pietit. Ibi diu

Expanded text:
circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut capi manu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo crucis edito recessit avis, tanta autem carnis tentatio avi eadem recedente Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: