comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est helie familiaris: seo uiculus qͥ¬
dam ubi olim stulti nabal domici¬
lium legitur fuisse. Hunc ergo lo¬
cum sibi prudenter delegit propter
aquarum comoditatem. Erat enm
ibi uetus & ingentis magnitudis
piscina que ad usum uinuersi exerci¬
tus aquarum ministrabat copias.
deo & uicinus erat ei regiom que
est transiordanem. locus predic tus
ita ut sola uallis illustris in qua
mare iacet mortuum media. Utrã¬
q disterminet regionem. Facilius
gͦ &e crebrius erat nostris de fe tis
hostium audire noua: et eorum sta¬
tum cognoscere. Interea salahidi¬
nus dum rex propter predictam
causam ad predictas partes dubi¬
tat accedere quic quid extra presidia
repperit tradens incendiis. arbusta
succidens & uineas suburbana cõ¬
fringens. in regionem totam per
arbitrio deseuit. Tandem pro uotis
tyraninde potitus. in egyptum cͥ¬
ca finem septembris reuersus est.
Per idem temporis dominus rai¬
mundus iumor. rannundi semoris

Expanded text:
est, Eliae familiaris; sed viculus quiest, Eliae familiaris; sed viculus quidam, ubi olim stulti Nabal domicilium legitur fuisse. Hunc ergo locum sibi prudenter delegit, propter aquarum commoditatem; erat enim ibi vetus et ingentis magnitudinis piscina, quae ad usum universi exercitus aquarum ministrabat copias. Sed et vicinus erat ei regioni quae est trans Jordanem, locus praedictus, ita ut sola vallis Illustris, in qua mare jacet Mortuum, media utramque disterminet regionem. Facilius ergo et crebrius erat nostris, de factis hostium audire nova, et eorum statum cognoscere. Interea Salahadinus, dum rex propter praedictam causam ad praedictas partes dubitat accedere, quidquid extra praesidia reperit, tradens incendiis, arbusta succidens et vineas, suburbana confringens, in regionem totam pro arbitrio desaevit. Tandem pro votis tyrannide potitus, in Aegyptum circa finem Septembris reversus est. Per idem tempus, dominus Raimundus junior, Raimundi senioris
Abbreviated transcription (Latin):
Equenti anno qui erat
regni donum a malaci
decinus. uidens idem salahadinus
quod anno precedente contra nos nõ
multum profecerat uolens preberitos
redimere defectus: congregata ex
uinuersis egipti finibus infinita
milicia &e in gentibus copiis in re¬
gnum iterum introire disposuit &
ingressus solitudinem uł magis oc¬
cultus accedat. Fanboq maiorem no¬
cendi mueniat habilitatem candem
regionem in quam anno proximẽ
preterito ascenderat cum sius exerci¬
tibus mense iulio ingressus est. Rex
autem eius aduentu p̃re cognito uni¬
uerse regni milicie robur secum tra¬
hens illi usq insolitudinem occurit
Ubi cum ei nunciatum eẽt quod in
syriam sobil sicut anno preterito de¬
clinasset: tunens eum illuc sequi. ne
forte regem audiens post se uemẽtẽ
ex oppolita parte regnum depopula¬
turus ingrederetur. ascendit in mon¬
tes. & locum sibi diligens ad stati¬
onem congruum secessit in carmel¬
lum. Est autem carmellus hic nõ
ille mons qui in marituis situs

Expanded text:
equenti anno, qui erat regni domini Amalrici decimus, videns idem Salahadinus quod anno praecedente contra nostros non multum profecerat, volens praeteritos redimere defectus, congregata ex universis Aegypti finibus infinita militia et ingentibus copiis, in regnum iterum introire disponit. Et ingressus solitudinem, ut magis occultus accedat, tantoque majorem nocendi inveniat habilitatem, eamdem regionem, in quam anno proxime praeterito ascenderat cum suis exercitibus, mense Julio, ingressus est. Rex autem, ejus adventu praecognito, universae regni militiae robur secum trahens, illi usque in solitudinem occurrit; ubi cum ei nuntiatum esset, quod in Syriam Sobal, sicut anno praedicto, declinasset, timens eum illuc sequi, ne forte regem audiens post se venientem, ex opposita parte regnum depopulaturus ingrederetur, ascendit in montem et locum sibi deligens ad stationem congruum, secessit in Carmelum. Est autem hic Carmelus non ille mons, qui in maritimis situs
Abbreviated transcription (Latin):
aduemencium adimiũce: suam inci¬
piens integntatẽ. Nam ex quo relic¬
tis domibus iter aggressi fuerant.
predicti deo amibiles. exercituum
num nũo. inuenti sunt hr̃e peditũ
promiscui scxus. scxenti milu. Eq̃¬
tum uero loricatoꝵ: centum milu. Q
omnes ante p̾dictam urbẽ cõsistentes
ad cius expugͣtionem ominimodam
dabant operam. laborum suoꝵ primi¬
cias cum omin deuotione domino cõ

Expanded text:
advenientium ad invicem, suam reciadvenientium ad invicem, suam recipiens integritatem. Nam ex quo relictis domibus iter aggressi fuerant praedicti Deo amabiles exercituum num numero, inventi sunt habere peditum promiscui sexus sexcenta millia; equitum vero loricatorum centum millia, qui omnes ante praedictam urbem consistentes, ad ejus expugnationem omnimodam dabant operam; laborum suorum primitias cum omni devotione Domino co
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑfidus. nares habens mutilis. in
signin mentis ꝑuerse. Hic eximꝑi¬
ali iussione. nrĩs ducem ue ad am¬
pliorem cautellam postulantibus
designatus fuerat dux itmeris et
comes futurus electus obħq. et
locorum plenam habere dicebitur
experienciam. et de eius malicia. &
perplexa dolositate: plurimum pre¬
sumebat imperator. Hic ctiam cũ
manu suorun nõ milla. nr̃is princi¬
pibus associatus erat ut non de cẽt
anser qui inter olores strepet. et per¬
uersus colub̾: nnter angͣllis. Cuncti
enin que in expedicõne fiebunt. cũc¬
taq que asingulis dicebantur: si¬
instra ꝑuertens interpretaciõe imꝑi¬
tori significabat. Ab eo uerba uice
cõm̃toꝵ et fraudis ꝑfrequentes in¬
ternucios formani recipiens hic
primum ex diuersis exercitib qui
uarios et per loca diuersa uariis qͦ
temporibus sequuti fuerant princi¬
pes. Unus fictus est dei uiuentis ex¬
ercitus. ex multiplicitate parcium

Expanded text:
et perfidus, nares habens mutilas in et perfidus, nares habens mutilas in signum mentis perversae. Hic ex imperiali jussione, nostris ducem viae ad ampliorem cautelam postulantibus, designatus fuerat dux itineris et comes futurus. Electus ob hoc quod et locorum plenam habere dicebatur experientiam; et de ejus malitia et perplexa dolositate plurimum praesumebat imperator. Hic etiam cum manu suorum nonnulla nostris principibus associatus erat, ut non deesset anser, qui inter olores perstreperet, et perversus coluber inter anguillas. Cuncta enim quae in expeditione fiebant, cunctaque quae a singulis dicebantur, sinistra pervertens interpretatione, imperatori significabat; ab eo versa vice commentorum et fraudis per frequentes internuntios formam recipiens. Hic primum ex diversis exercitibus, qui varios, et per loca diversa variisque temporibus secuti fuerunt principes, unus factus est Dei viventis exercitus, ex multiplicitate partium
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt ut maiori mimera reportarẽt.
Apertis igitur eratiis mauro. Uesti¬
bus preciosis uisis quoq tam ma¬
teria ꝙͣ artificio admiratione dignic
Olocericis quoq mire et in audĩte exi¬
stimacionis dona susceperunt. qͣlia
prius nõ iiderant. et q̃ ip̃is ctiam
in quos transferebatur liberalitas:
stuporẽ mentis inferrent. nrãaꝵ reꝵ
modũ et dignitatẽ excedencia .⁊ an¬
tis igitur muneribus cumulati. ne
Uie consortibus. more cĩs uideren¬
tur. innecte. summpti ab imꝑatore
licencia: transmisso ellesponto. cũ
sius legionib iter accelerantes: ince¬
am u̾ uinuersus xͥinorum residebit
ex̾citus ꝑuenerunt. a principibus
qui precesserant musto caritatis ã¬
plexii. et om̃i concurrente suscepti
desiderio locum sibi deputitum ob¬
tinentes. castra metati sunt
Capitulum xxiii
Dumxerit se etiam nr̃õꝵ
castris quidam grecus.
Tatimis nomine imꝑi¬
tori familiaris ad modum uir neqͣr

Expanded text:
ti sunt, ut majora munera reportarent. ti sunt, ut majora munera reportarent. Apertis ergo aerariis, in auro, vestibus pretiosis, vasis quoque tam materia quam artificio admiratione dignis, holosericis quoque, mirae et inauditae aestimationis dona susceperunt, qualia prius non viderant; quae ipsis etiam in quos transferebatur liberalitas, stuporem mentis inferrent, nostrarum rerum modum et dignitatem excedentia. Tantis igitur muneribus cumulati, ne viae consortibus morae causas viderentur innectere, sumpta ab imperatore licentia, transmisso Hellesponto, cum suis legionibus iter accelerantes Nicaeam, ubi universus Christianorum resistebat exercitus, pervenerunt; a principibus, qui praecesserant, multo charitatis amplexu, et omnium concurrente suscepti desiderio, locum sibi deputatum obtinentes castrametati sunt. CAPUT XXIIIunxerat se etiam nostrorum castris quidam Graecus, Tatinus nomine, imperatoris familiaris admodum, vir nequam
Abbreviated transcription (Latin):
instancia iter peragunt. Tandem¬
q domino opitulante. optata usi
tranquillitate. decursis mediis pro¬
uinciis hillirico. uidel. macedoma et
utraq tracia. constantmopolim ꝑue¬
nerunt. Uͥ uocati a domino imꝑatore
et more aliorum palacium ingressi
ibeodem. et suis qui ei assistebit
illustabus cum multa honestate sus¬
cepti sunt. Tandẽq post multa con¬
silia. et cum illis tribus cõit. et cũ
eorum quolibet seorsum hibiti: io
ipm̃ ꝙ aliis obtimuerant. blandis ꝑ¬
suasionibus et multa pollicitõe. ab
eis instanter postulant. hiiꝟo alioꝵ
preoculis habentes exemplum nam
sufficienter de ommbus añꝙͣ ad mi
peratorem accederent instructi fuc¬
rant: dicentes apud se. nec emin ma¬
iores sumus ꝙͣ pr̃es nr̃i. ex actam
fidelitatem et secundum formam ui¬
ramentorum a precedentibus exhibi¬
torum sacramenti prestantes: miꝑa¬
tori se obligauerunt. Uñ ut mam¬
pliorem recepti gratiam. digni habi¬

Expanded text:
instantia iter peragunt. Tandeminstantia iter peragunt. Tandemque, Domino opitulante, optata usi tranquillitate, decursis mediis provinciis, Illyrico videlicet, Macedonia et utraque Thracia, Constantinopolim pervenerunt: ubi vocati a domino imperatore, et more aliorum palatium ingressi, ab eodem et suis qui ei assistebant illustribus, cum multa honestate suscepti sunt. Tandem post multa consilia, et cum illis tribus communiter, et cum eorum quolibet seorsum habita, id ipsum quod ab aliis obtinuerant, blandis persuasionibus et multa pollicitatione ab eis instanter postulant. Hi vero aliorum prae oculis habentes exemplum nam sufficienter de omnibus, antequam ad imperatorem accederent, instructi fuerant, dicentes apud se: Nec enim majores sumus quam patres nostri  exactam fidelitatem, et secundum formam juramentorum a praecedentibus exhibitorum sacramenta praestantes, imperatori se obligaverunt. Unde in ampliorem recepti gratiam digni habi
Abbreviated transcription (Latin):
mi: dominus uidelz stephanus car¬
nobensium comes. et blesensium:
dominus quoq eustachius. dm̃ go¬
defridi ducis frater. missa iterum̃
legatione tam dno imperatori ꝙͣ
fratribus: aduentum suum in pro¬
ximo futm denuncint. Erant au
cum eis step hamis comes de alba¬
maili. Alanus fergandus. et cona¬
nus. aniba debritanma magni uiri
sed et comes perchensis. Rotoldus.
Rogerus debarne uilla. hii omnes
cum aliis multis uiris predaris et
nobilibus cum flandrensium comi¬
te et domino hugone magno. ãno
preberito circa hyemis ingruentis
mitia. in apuliam descenderant. Ali¬
Is q durichium transeuntibus ip̃i
temporis ab horrentes asperitatem:
tam in apulu.ꝙͣ in calabrorum fi¬
nibus in locis comodis. hyemen trãs¬
egerunt. Tandem uero cura ueris
micium. conuocatis uie consortibus.
eł compositis iter saranis: ad mare
descendentes aliorum sequuti uesti¬
gia: durachium petuenerunt. Uñ cõ¬
tinuibo itmere morim ꝙ̃ fecerant ĩ
apulia redimere cupientes: cum oĩ

Expanded text:
i: dominus videlicet Stephanus Carnotensium comes et Blesensium, dominus quoque Eustachius, domini Godefridi ducis frater, missa iterum legatione, tam domino imperatori quam fratribus, adventum suum in proximo futurum denuntiant. Erat autem cum eis, Stephanus comes de Albamarla, Alanus Fergandus et Conanus, ambo de Britannia, magni viri; sed et comes Perchensis Rotholdus, Rogerus de Barnevilla. Hi omnes cum aliis multis viris praeclaris et nobilibus, cum Flandrensium comite et domino Hugone Magno, anno praeterito, circa hiemis ingruentis initia, in Apuliam descenderant; aliisque Durachium transeuntibus, ipsi temporis abhorrentes asperitatem, tam in Apulia quam in Calabrorum finibus in locis commodis hiemem transegerunt. Tandem vero circa veris initium convocatis viae consortibus et compositis ad iter sarcinis ad mare descendentes, aliorum secuti vestigia, Durachium pervenerunt. Unde continuato itinere, moram quam fecerant in Apulia, redimere cupientes, cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
flictiom principes. multa illi et his
qui eum sequebantur: liberaliter cõ¬
tulerunt. Mustiplicato igr̃ exercitu
et exdiuersis copiis in unum cõue¬
mentibus fctõ ꝑ dei grãm nime¬
riosore: competenti moderamine it
conficientes: mocam ꝑuenerũt. U̾
castris ꝑgĩr dispositis. loca tñ uen¬
turis principibus deputantes urbẽ
mense maio quinta decima die mẽ¬
sis. obseder̃. Comes autẽ tolosams.
ꝑtractatis apud urbem regim ne¬
gociis: sumpti ab imperatore licẽ¬
cia: et ingenti rursus nimerũ li¬
beralitite honoratus. cumsius qͦs
secum detinuerat: castra cum omi
celeritate sequutus ad urbem pre¬
dictam uelox peruent¬
minus robertus normã¬
norum comes. et alii q̃¬

Expanded text:
flictioni principes, multa illi et his, flictioni principes, multa illi et his, qui eum sequebantur, liberaliter contulerunt. Multiplicato igitur exercitu, et ex diversis copiis in unum convenientibus facto per Dei gratiam numerosiore, competenti moderamine iter conficientes, Nicaeam pervenerunt. Ubi castris per gyrum dispositis, loca tamen venturis principibus deputantes, urbem mense Maio quintadecima die mensis, obsederunt. Comes autem Tolosanus, pertractatis apud urbem regiam negotiis, sumpta ab imperatore licentia, et ingenti rursus munerum liberalitate honoratus, cum suis, quos secum detinuerat, castra cum omni celeritate secutus, ad urbem praedictam velox pervenXII. Robertus Normannorum comes, et domi
Abbreviated transcription (Latin):
cessum quantum ei liceret: modis
omnibus impeoiret. Qͥ uo mare
iam transierant dommus uidelz go¬
defridus dominus boamundus.
Domimius quoq robertus flandrẽ¬
lium comes. et dommnus podiẽsis
epũs compositis sarcmis aditer
rursus accinguntur. propositum
hibenles uersus mceam pede tñtĩ
in cede: eh ibi suos qui subsequebĩ¬
tur oꝑiri. Cumq per dĩe uersus
incomediam que illuis proiuncie
bithime uidelz metropolis est ma¬
xima processissent. uenerabilis sa¬
cerdos petrus heremita de locis illis
finitimis. in quibus hyemis asꝑi¬
tatem declmauerit cum paucis
qui de suo comitatu erant residui.
proficiscentibus occuirens legiomb
et principibus salutitis: eorum ceti¬
bus adiunctus est. u̾ ab ominibus
benigne susceptus: et de suoꝵ calu
diligenter interrogatus. rem eis se¬
riatim aꝑuit: quomõ dure ecruicis
incredulus et oĩo indomabilis esset
illis occurrens ifortumũ accidiss
Uñ compacientes eius et suoꝵ af¬

Expanded text:
cessum, quantum ei liceret, modis cessum, quantum ei liceret, modis omnibus impediret. Qui vero mare jam transierant, dominus videlicet Godefridus, dominus Boamundus, dominus quoque Robertus Flandrensium comes et dominus Podiensis episcopus, compositis sarcinis, ad iter rursus accinguntur, propositum habentes versus Nicaeam pedetentim incedere; et ita suos, qui subsequebantur, operiri. Cumque per diem versus Nicomediam, quae illius provinciae, Bithyniae videlicet, metropolis est maxima, processissent, venerabilis sacerdos Petrus Eremita de locis illis finitimis, in quibus hiemis asperitatem declinaverat, cum paucis, qui de suo comitatu erant residui, proficiscentibus occurrens legionibus et principibus salutatis, eorum coetibus adjunctus est. Ubi ab omnibus benigne susceptus et de suorum casu diligenter interrogatus, rem eis seriatim aperuit; quomodo durae cervicis, incredulus, et omnino indomabilis esset illis occurrens infortunium accidisset. Unde compatientes ei et suorum af
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus doninici ẽẽ uellet dux
et moderator. Commonitus autẽ
sepe et sepius predictus imperator
a singulis nr̃oꝵ principum. ehma¬
xime adommo connte tolosano ut
dominici exercitus dux et comes cẽ
dignaretur. et populoꝵ qui se diui¬
ins obsequiis mancipauerant uellet
obtinere primatum : excusabat se.
dicens ꝙ hostes cura se haberet fe¬
rocissimos bulgaros. cõmanos. Et
pincenates. qui fines imꝑii sine ĩtꝰ¬
missione circiubant. querentes op¬
portumtatem ut subito possent uru¬
cre: et cus turbare transquillitatẽ.
ideoq licet uotis plurimũ cõueirẽt
tante peregrinationis habere cõsorci¬
um et future retribucionis expecta¬
re participium: nõ post se regni cu¬
ram deserere et hostibus circũpositis.
malignandi p̾stare occasionẽ. Qͥc¬
quid autẽ loquebatur: dolus erat
et curũuencio. Nec ob aliuo ħ pro
muidens. sub aliquo q̃sito colore.
nrĩs suam subtraheret oꝑam et ꝓ¬

Expanded text:
exercitus Dominici esse vellet dux exercitus Dominici esse vellet dux et moderator. Commonitus autem saepe et saepius praedictus imperator a singulis nostrorum principum, et maxime a domino comite Tolosano, ut Dominici exercitus dux et comes esse dignaretur, et populorum, qui se divinis obsequiis mancipaverant, vellet obtinere primatum: excusabat se, dicens quod hostes circa se haberet ferocissimos, Bulgaros, Commanos, et Pincenates, qui fines imperii sine intermissione circuibant, quaerentes opportunitatem, ut subito possent irruere et ejus turbare tranquillitatem. Ideoque, licet votis plurimum conveniret tantae peregrinationis habere consortium et futurae retributionis exspectare participium, non posse regni curam deserere et hostibus circumpositis malignandi praestare occasionem. Quidquid autem loquebatur, dolus erat et circumventio, nec ob aliud haec pro ectibus invidens, sub aliquo quaesito colore, nostris suam subtraheret operam, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
Omes igitur iuxti prin¬
cipum exortacionẽ impe¬
ritori reconciliatur. et se¬
cundum tenorẽ uiramentoꝵ ꝙ̃. ilii pͥ¬
buerant: et ip̃e uirimentum fidelita¬
tis exhibens inplenam grim̃ reu̾sus.
doms ingentibus et cimurlate li be¬
ralitatis que et nimi et pondus ex¬
cederet: honoritus est. Accipientes
porro et alii principos iltrati donaria
et sumentos licenciam ipm̃q comitẽ
specialiter regantes nemo:am pꝰ cos fa¬
ceret. ad suas inbithima transito elles¬
ponto se confer legiones. Enterim
de mandito ip̃ius. ad cos qui se preces¬
serant transiens reliquis oxcrcitib
est adiunctus. Comes uo gratia rertã¬
miliaris in urbe moram faciens: per
dies aliquoł simul eł domestica tracta¬
bat negocia. et propublicis: more pri¬
dentis uiri non desmebat eẽ sollicitꝰ¬
Nim sicuł ab aliis regatus erat p̾nci¬
pibus imꝑitorem firquenter hone¬
stis persuasiombus inuitabat. sic̃
et alii ante eum sigillatim fecerat
ut profisciscentes comitarctur. e⁊

Expanded text:
omes igitur juxta principum exhortationem, imperatori reconciliatur; et secundum tenorem juramentorum, quem alii praebuerant, et ipse juramentum fidelitatis exhibens, in plenam gratiam reversus, donis ingentibus et cumulatae liberalitatis, quae et numerum et pondus excederet, honoratus est. Accipientes porro et alii principes iterata dona et sumentes licentiam, ipsumque comitem specialiter rogantes, ne moram post eos faceret, ad suas in Bithynia, transito Hellesponto, se conferunt legiones. Interim de mandato ipsius, ad eos, qui se praecesserant, transiens, reliquis exercitibus est adjunctus. Comes vero gratia rei familiaris in urbe moram faciens, per dies aliquot, simul et domestica tractabat negotia, et pro publicis, more prudentis viri, non desinebat esse sollicituNam sicut ab aliis rogatus erat principibus, imperatorem frequenter honestis persuasionibus invitabat, sicut et alii ante eum sigillatim fecerant, ut proficiscentes comitaretur, et
Abbreviated transcription (Latin):
dei. nec ad homines reuerencia. Cõ¬
uenerat. autẽ apudõs. et idipm̃ de
mandato dĩ pape iniuĩctũ fuerat
uł quot quot predicte iue uoto se obli¬
garent: iiufice crucis salutare signũ
uestibus imprimerẽt et in hui̾mꝰ il¬
lius sibi portaret memoriam: cuius
passionis locum uisitarẽ proposuerãt
illum inimiłtantes. cui ad urim re¬
demptionẽ ꝓpanti. Ectũs est principa¬
tus eius luꝑ humerũ eius. de quo
ctiam nõ in merito. uidetur posse
intelligi illud ysaie. leuabit dñs
signum in natiombus eł congre¬
gabit dispersos israel. Sed et illud¬
dm̃ manditũ uixta litterã plane¬
uidebatur impleri. Qui uult uenire
post me ab neget semetipm̃ et tollat

Expanded text:
Dei, nec ad homines reverentia. ConDei, nec ad homines reverentia. Convenerat autem apud omnes et id ipsum de mandato domini papae injunctum fuerat, ut quotquot praedictae viae voto se obligarent, vivificae crucis salutare signum vestibus imprimerent; et in humeris illius sibi portarent memoriam, cujus passionis locum visitare proposuerant; illum imitantes, cui ad nostram redemptionem properanti, Factus est principatus ejus super humerum ejus . De quo etiam non immerito videtur posse intelligi illud Isaiae: Levabit Dominus signum in nationibus, et congregabit dispersos Israel . Sed et illud mandatum Domini juxta litteram videbatur impleri: Qui vult venire post me, abneget
Abbreviated transcription (Latin):
lermus aurasicensis ep̃s uir uere re¬
ligiosus ac timens deũ. De absenti¬
bus u̾o utriusq regni principibus
codem feruorẽ succensi. aditer se ac¬
cingebant. mutuo se. et frequenter
ex ortantes. et certum prefigentes
diem. ut collectis nicc̃is. et uie cõ¬
sortibus conuocatis ster arciperẽt
Uidetur uere diuinitus pcuratũ
pus uñ loquimur negocium. &
uerbum il egressum a dommno. Nam
cateruatim concurrebant populi: Ubi
cũq unum deprincipibus iter nouis¬
se audierant ut se illius comitatui so¬
ciarent. eiusq suꝑ se in toto itmere
muocarent nomẽ obsequia promit¬
tentes et fidem. et quasi uerbum u¬
luo publicẽ diceretur. Occupet extre¬
mum scabies. m̾ turpe relinqui. La¬
borabant certatim se necciis coĩre.
mutuo se preuenire cupientes. Uere
diuinitus ꝑcuritum. Neccius enim
erat. ignis ħ purgatorius. quo pre¬
terita que minia erant diluerẽtur.
commnissa. et occupatio ista utilis
qua declinarẽt futura. Non enm
erat iam inter mortales respectus

Expanded text:
 vir vere religiosus, ac timens Deum. De absentibus vero utriusque regni principibus, eodem fervore succensi, ad iter se accingebant, mutuo se et frequenter exhortantes; et certum praefigentes diem, ut collectis necessariis, et viae consortibus convocatis, iter arriperent. Videtur vere divinitus procuratum praesens, unde loquimur, negotium, et verbum vere egressum a Domino. Nam catervatim concurrebant populi, unum ubicunque de principibus iter vovisse audierant, ut se illius comitatui sociarent; ejusque super se in toto itinere invocarent nomen, obsequia promittentes et fidem. Et quia verbum illud publice diceretur: Occupet extremum scabies, mihi turpe relinqui; laborabant certatim, se necessariis communire, mutuo se praevenire cupientes. Vere divinitus procuratum; necessarius enim erat hic ignis purgatorius, quo praeterita, quae nimia erant, diluerentur commissa; et occupatio ista utilis, qua declinarentur futura. Non enim erat inter mortales respectus
Abbreviated transcription (Latin):
rat caritatis uinculum. quod huic
feruori preiudicium possẽt facere. ił a
uł de cl iustris multi egrederentur
monachi. et melusi de carceribus
in quibus se meluserant hpontanei
ꝑꝑ dinuĩ nec tamẽ ap̃ om̃s erat in cã
dus: et uirtutũ mr discrctio. uotũ
excitabit sed quidã ne. anncos dese¬
rerent. quidam ne desides haberẽtur
quidam sola leuitatis cã. auł uł su¬
os creditores quibus multoꝵ debi¬
torum pondere tenebantur obliga¬
ti. declmantes eluderent: aliis se ad¬
uingebant. Omes igitur ex causis
uariis ꝑparabant. Nec erat in regͥs
occidentalibus. Qui auł ctatis. auł
lexus. aut conditionis. aut status
uellet eẽ memor aut aliquibus ꝑ¬
suasionibus deteriitus abincepto
desisterct. Sed omnes indeferenter
manus dabant omnes unammiter
corde et ore uotum profitebantur.
Uidebatur ad listeram impleri ꝙ
intobia scriptũ est. Therusalem ci¬
uitas dei nationes ex longniquo
ad te uenient. et munera deferẽtes

Expanded text:
rat charitatis vinculum, quod huic rat charitatis vinculum, quod huic fervori posset praejudicium facere: ita ut de claustris multi egrederentur monachi; et inclusi de carceribus, in quibus se incluserant spontanei propter Dominum. Nec tamen apud omnes erat in causa Dominus; et virtutum mater discretio votum excitabat; sed quidam ne amicos desererent, quidam ne desides haberentur, quidam sola levitatis causa, aut ut creditores suos quibus multorum debitorum pondere tenebantur obligati declinantes eluderent, aliis se adjungebant. Omnes igitur ex causis variis properabant. Non erat in regnis occidentalibus, qui aut aetatis, aut sexus, aut conditionis, aut status vellet esse memor; aut aliquibus persuasionibus deterritus ab incoepto desisteret; sed omnes indifferenter manus dabant; omnes unanimiter corde et ore votum profitebantur. Videbatur ad litteram impleri quod in Tobia scriptum est: Jerusalem civitas Dei, nationes ex longinquo ad te venient, et munera deferentes,
Abbreviated transcription (Latin):
E dit ergo dommnus fide¬
li scruo suo euangeliz an¬
di uirtute multa. et excel¬
so inuerbo glorie ꝑfidei meritis uer¬
bum efficax eł sermonem omni accep¬
tione dignum in oculis uinucrsorũ
et iula est a dño res egressa. iti uł
mandatum eius licet arduum minis
eł difficile uideretur cum onm auidi¬
tate tam maiores ꝙͣ minores ample¬
cterentur. Uec lolum pnrtes ex illiꝰ
uerbo luccenlus huius deliderii fer¬
uor aditer amniuerit. uerum loge
lateq sermo idem egrediens: ab sen¬
tes ctiam pari noto feruentes. acce¬
debuit ad idem. Epĩ u̾o prouł ĩ ma¬
datis acceperant. fideles le cooꝑ̃tes
exhibeb int̾. plebes suas adidipm̃ in¬
uit intes. et cͥcucuntes prrochias su¬
as uerbum uite disseminabant in
populis. nec cadebat uel unus apce
sine fructu suꝑ terram. ita ut uere di¬
ci posset. Quod u̾e illud u̾bum dñi¬
tere: sed gladium. Diuidebatur em̃
maritus abuxore. uxor amarito. pa¬
tres a filiis. filii a parentibus. nec e¬

Expanded text:
edit ergo Dominus fideli servo suo evangelizanti virtute multa, et excelso in verbo gloriae, pro fidei meritis verbum efficax, et sermonem omni acceptione dignum in oculis universorum. Et visa est a Domino res egressa, ita ut mandatum ejus, licet arduum nimis et difficile videretur, cum omni aviditate tam majores quam minores amplecterentur. Nec solum praesentes ex illius verbo succensus hujus desiderii fervor ad iter armaverat; verum longe lateque sermo idem egrediens, absentes etiam pari voto ferventes accendebat ad idem. Episcopi vero; prout in mandatis acceperant, fideles se cooperantes exhibebant, plebes suas ad id ipsum invitantes, et circumeuntes parochias suas, verbum vitae disseminabant in populis, nec cadebat vel unus apex sine fructu super terram: ita ut vere dici posset, quod vere illud verbum Domitere, sed gladium . Dividebatur enim maritus ab uxore, uxor a marito; patres a filiis, filii a parentibus; nec e
Abbreviated transcription (Latin):
aliarum qͣlib ecclĩarum habun¬
daret. Inter ceteras enim posses¬
siones quas predicto uenerabili
loco contulerat. locum famosissi¬
mum. eł omiiũ cõmoditatũ ha¬
bundancia simul refertum. in cam¬
pestribus iordanis situm ierico
cum sius pertinenciis. liberaliter
assignauit. Contulit etiam eidem
monasteria sacra utensilia. ex auro
et geninus et argẽto ad multam
quantitatẽ simul et oloserica ad
decorẽ domus dei. sed et indumẽ¬
ta tam sacerdotalia ꝙͣ leuitica.
et omĩs gem̾s pro ut disciplina
exigebat ecclesiastica. defuncta
quõq illa uenerabili matrona
quam eidẽ prefecerat loco. ad in¬
tencionẽ rediẽs sororẽ suam de
cõsensu domim patriarche. et so¬
rorum sanc timomalium cõuiẽcia:
eidem preficit monasterio. Cũ qua
ctiam adiecit płã. in calitibus li¬
bris et ceteris que ad ecclesi asticos
respiciunt ornamenta. Iocum nõ
cessans ꝙͣdu uixit. intuitu aĩe sue

Expanded text:
aliarum qualibet ecclesiarum abunaliarum qualibet ecclesiarum abundaret. Inter caeteras enim possessiones, quas praedicto venerabili loco contulerat, locum famosissimum, et omnium commoditatum abundantia simul refertum, in campestribus Jordanis situm, Jericho, cum suis pertinentiis liberaliter assignavit. Contulit etiam eidem monasterio sacra utensilia, ex auro et gemmis, et argento, ad multam quantitatem, simul et holoserica ad decorem domus Dei; sed et indumenta tam sacerdotalia quam levitica, et omnis generis, prout disciplina exigebat ecclesiastica. Defuncta quoque illa venerabili matrona, quam eidem praefecerat loco, ad intentionem rediens, sororem suam, de consensu domini patriarchae et sororum sanctimonialium conniventia, eidem praefecit monasterio; cum qua etiam adjecit plura in calicibus, libris et caeteris quae ad ecclesiasticos respiciunt usus, ornamenta, locum non cessans, quandiu vixit, intuitu animae suae
Abbreviated transcription (Latin):
locus abierlũns distat stadiis xu.
iuxta uerbum euangeliste ultra
montem oluicti ad orientẽ situs ĩ
decliuo eius montis. Erat autẽ idẽ
locus ecclĩẽ dm̃ci sepulcri prop̾us.
pro quo dnã regina tradens cano¬
mcis urbem prophetarũ thecuam:
locum improp̾ũ recepit. Uͥ quasi in
solitudine erat et hostium patere po¬
terat insidiis. turcim munitissimã
quadris et politis lapidibus. offici¬
nis distinctam neccͣis: multis sump¬
tibus edificari precepit. Uł deo dica¬
tis uirginibus cẽ subitos incursus
non decẽt presidii in expugnabilis
solacium. Turri ergo constructa loco
ad aliq modum ad cultum religiõis
preparato. sanctimomales ĩduxit
feminas. matrẽ eius constituens
annosam quendam. et in religiõe
probitam. uenerabilem matronã
multa eccliẽ conferens predia. ita
Ut in boms temporalibus nilli
monasterioꝵ uiroꝵ aut mulieꝵ
inferior hẽretur. inimo uł dr̃. plꝰ

Expanded text:
locus ab Hierosolymis distat stadiis quindecim, locus ab Hierosolymis distat stadiis quindecim, juxta verbum Evangelistae, ultra montem Oliveti, ad Orientem situs, in declivo ejus montis. Erat autem idem locus ecclesiae Dominici Sepulcri proprius; pro quo domina regina tradens canonicis urbem prophetarum Thecuam, locum in proprium recepit. Ubi quoniam quasi in solitudine erat, et hostium patere poterat insidiis, turrim munitissimam quadris et politis lapidibus, officinis distinctam necessariis, multis sumptibus aedificari praecepit, ut Deo dicatis virginibus contra subitos incursus non deesset praesidii inexpugnabilis solatium. Turri igitur constructa, loco ad aliquem modum ad cultum religionis praeparato, sanctimoniales induxit feminas, matrem eis constituens annosam quamdam et in religione probatam, venerabilem matronam, multa Ecclesiae conferens praedia, ita ut in bonis temporalibus, nulli monasteriorum, virorum aut mulierum inferior haberetur; imo, ut dicitur, plus
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea per dñ superha¬
bundantem grãm regͦ
aidaliꝙ̃ tranquilititẽ redacto. cõn¬
cepit domua millesendis pie recor¬
dationis regina. pro remedio aiẽ sue
et parentum suorum prosalute quoq
mariti et liberoꝵ si locum inueniret
iux̃ cor suum monasterium sacrarũ
uirginum fundare. Erat autem ei
soror inter ceteras iumnor. yueta no¬
mine. que in monast̾io sanc te anne
matuis sc̃ẽ dei gemtricis. Uitam sctĩ¬
monialem erat professa. huius ctiã
ni tuitu plurimum ad predictũ pro¬
positum dnã mouebatur rogina.
Indignum enim uidebatur ci uł re¬
gis filia tanꝙͣ̃ una expplãribus in
claustro alicui subxẽt matri. Trans¬
cursa ergo mente uinuersa regione
et diligenter inuestigato quis nã
inueniretur aptior ad fundandũ mo¬
nasterium locus: tandem post multã
deliberacõe placuit bethuma castellũ
marie et marthe et lazari frĩs eaꝵ quẽ
dilex̃. ihũs. familiare dm̃ diuersoriũ
& donncilium saluatoris. Is autem

Expanded text:
nterea per Domini superabundantem gratiam, regno ad aliquam tranquillitatem redacto, concepit domina Milisendis, piae recordationis regina, pro remedio animae suae et parentum suorum, pro salute quoque mariti et liberorum, si locum inveniret juxta cor suum, monasterium sacrarum virginum fundare. Erat autem ei soror, inter caeteras junior, Iveta nomine, quae in monasterio Sanctae Annae matris sanctae Dei genitricis, vitam sanctimonialem erat professa. Hujus etiam intuitu plurimum ad praedictum propositum domina movebatur regina; indignum enim videbatur ei ut regis filia, tanquam una ex popularibus in claustro alicui subesset matri. Transcursa igitur mente universa regione, et diligenter investigato, quisnam inveniretur aptior ad fundandum monasterium locus; tandem post multam deliberationem, placuit Bethania, castellum Mariae et Marthae, et Lazari fratris earum, quem dilexit Jesus, familiare Domini diversorium et domicilium Salvatoris. Is autem
Abbreviated transcription (Latin):
siderarent. utrum solueretur obsi¬
dio. Q si nr̃i mobsidendo perseue¬
rassent: tunc ꝙ decretum fuerat.
executiomi mandiretur. Sinantem:
parcerctur ciuibus qui ad mortẽ
erant deputati. Effluxerant porro
ferie ea q nox erat nouissima: iam¬
q lecrecius exierat edictum ut p̾¬
dic ta executioni mandaretur sentẽ¬
cia: cum de complendo eadem nocte
proposito. inter dominum boamũ¬
dum. et predictum enurferrum
conuenerit. et profixo fuerat: sta¬
tutum ut quod multo añ inter eos
conceptum fuerat. adimpleretur.
Qe auctore dommo fac tum est.
unde accidit quod cidem noc te no¬
stris urbem occupantibus: pro exci¬
to tumultu. maiores ciuitatis mi¬
nus facti sunt solliciti. nchil ali¬
ud arbitrantes urbis strepitum si
lium reperti sunt de hostibus ꝙͣ¬
plures. qui ad ħ conuenerint: ut
sicut eis inunctum fuerat. in caũ

Expanded text:
siderarent utrum solveretur obsisiderarent utrum solveretur obsidio; quod si nostri in obsidendo perseverassent, tunc quod decretum fuerat exsecutioni mandaretur; sin autem, parceretur civibus, qui ad mortem erant deputati. Effluxerant porro feriae, eaque nox erat novissima; jamque secretius exierat edictum, ut praedicta exsecutioni mandaretur sententia: cum de complendo eadem nocte nostris proposito, inter dominum Boamundum et praedictum Emirfeirum convenerat; et pro fixo fuerat statutum ut, quod multum ante inter eos conceptum fuerat, adimpleretur; quod, auctore Domino, factum est. Unde accidit quod eadem nocte nostris urbem occupantibus, pro excito tumultu, majores civitatis minus facti sunt solliciti; nihil aliud arbitrantes urbis strepitum siglium reperti sunt de hostibus quamplures, qui ad hoc convenerant ut, sicuti eis injunctum fuerat, incau
Abbreviated transcription (Latin):
mimistrare. et fumbus quibus
extra contorquebantur. inseriure.
pro arbitrio prefectorum sine in¬
termissione nulla data requie co¬
grbintur. Demum uo postꝙͣ miũ¬
cti sibi obsequi fideliter. et de¬
uote compleuerant colaphos e ł ber¬
bera reportabant promercede. indi¬
gins affecti contumeliis. N ec
sufficiebit ħ minundis cambus
quorum uiolenti dominatione pre¬
mebantur. sed uł mauditam com¬
plerent maliciam: octo diebus añ¬
ꝙͣ supradic tum uirum ut predi¬
rent: consilio secretius habito u¬
muersos quot quoł in urbe habi¬
tabant fideles subito et denoc te
occidere decreuerunt. Q nͥ per ꝙͣ
se amicum exibuerat octo dierũ
ad id complendum muitis aliis
dabe fuissent inducie. procul omĩ
dubio missis spiculatoribus illis
tam perinciosi executoribus cõcilii
cadem nocte uiuersa fidelium tur¬
bi. gladio cecidisset. Recepta au¬
tem fuerat eo intuitu octo dierũ
predicta dilatio: uł interim con¬

Expanded text:
ministrare; et funibus quibus ministrare; et funibus quibus extra contorquebantur inservire, pro arbitrio praefectorum sine intermissione, nulla data requie, cogebantur. Demum vero, postquam injuncta sibi obsequia fideliter et devote compleverant, colaphos et verbera reportabant, pro mercede indignis affecti contumeliis. Nec sufficiebat hoc immundis canibus quorum violenta dominatione premebantur; sed ut inauditam complerent malitiam, octo diebus, antequam supradictum virum, ut praediirent, consilio secretius habito, universos quotquot in urbe habitabant fideles, subito et de nocte occidere decreverunt; quod nisi pese amicum exhibuerat, octo dierum ad id complendum, invitis aliis, datae fuissent induciae, procul omni dubio, missis spiculatoribus, illius tam perniciosi exsecutoribus consilii, eadem nocte universa fidelium turba gladio cecidisset. Recepta autem fuerat eo intuitu octo dierum praedicta dilatio, ut interim con
Abbreviated transcription (Latin):
Orro ciues ab ip̃o pͥmo
nrõrum introitu. ex qͦ
cura urbem locata est obsidio: suspoc¬
tos habuerunt grecos. syros et ar
cos qui temuores erant nec sibi.
et familioł sius poterant suffice̾:
uictum penes se habentes nec̃ciũ:
extri urbem fecerant. ne urbi cent
oneri. solis oiuitibus et qui am¬
pli habebint patrimoma. et alini¬
ta penes se domibus sius sufficiẽcia
recentis. Hos ctiam tantis angi
quos ab urbe depułant: ꝙͣ quib
pro summo beneficio urbis indl¬
seruit habiticionem. Nam et
pecumirias eius sepius inflige¬
bant multis. id ꝙ habere uidebĩ¬
tur. uiolenter extorquentes. et
id quelib sordida munera:. et
onera cuulia rapiebant mintos.
Nam si crigende erant machine:
aut immensi pondens trausferen¬
de trabes statim id eis muneris ĩ¬
iungebitur. Hii lapides et cem̃¬
ta. et quacuniq materiam. ad
opus edificiorum neccͣiam: circũ¬
ferre compellebantur. Hii iacu¬
latoriis ctiam machinis. molares
qui extra misterentur tenebantur

Expanded text:
orro cives ab ipso primo nostrorum introitu, ex quo circa urbem locata est obsidio, suspectos habuerunt Graecos, Syros et Armeos qui tenuiores erant, nec sibi et familiolis suis poterant sufficere, victum penes se habentes necessarium extra urbem fecerant, ne urbi essent oneri; solis divitibus, et qui ampla habebant patrimonia, et alimenta penes se domibus suis sufficientia, retentis. Hos etiam tantis angarquos ab urbe depulerant, quam quibus pro summo beneficio urbis indulserant habitationem. Nam et pecuniarias eis saepius infligebant multas, id quod habere videbantur violenter extorquentes; et ad quaelibet sordida munera et onera civilia rapiebant invitos. Nam si erigendae erant machinae aut immensi ponderis transferendae trabes, statim id eis muneris injungebatur. Hi lapides et caementa et quamcunque materiam ad opus aedificiorum necessariam circumferre compellebantur; hi jaculatoriis etiam machinis, molares qui extra mitterentur tenebantur
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ morib et tam dextris ꝙͣ sinsts
euentib latius disseriumus dũ
de regno eius tractaremus. & dñe
iosceluus semor. duarũ soroꝵ fĩtii
fuerant. De domino baldiuno nata
fuit milissendis regina. ex millissede
uero nati sunt dñs baldiunus ter¬
cius &r dñs amalricus reges. Itẽ
ex donnõ ioscelmo semore. iosceli¬
nus iumor ex quo predicta agnes
comitissa dm̃ amalrici de fctõ nõ
deure uxor. &e tercius ioscelinus
nuc̃ regis senescalcꝰ. & dm̃ regis
baldium qui hodie reg̃t auũculus
nati sunt. Porro domino amalrico re¬
illa statim nobili &e magnifico uiro
dnõ hugoni de ibelm semoris bali¬
am. filio baldium rimatensis qui
numc predictam Urbem post frem̃
sinc liberis defunctum possioet et
baliam iumoris qui uiduam dm̃
amabrici regis hodie habet uxorẽ
frĩ copula cõuncta est maritali.
E oq defuncto dnõ amaltico ad¬
huc superstite apud diũ ramaldũ

Expanded text:
et moribus, et tam dextris quam sinistris et moribus, et tam dextris quam sinistris eventibus, latius disseruimus, dum de regno ejus tractaremus et dominus Joscelinus senior, duarum sororum filii fuerant. De domino Balduino nata fuit Milisendis regina: ex Milisende vero nati sunt dominus Balduinus tertius, et dominus Amalricus reges. Item ex domino Joscelino seniore Joscelinus junior, ex quo praedicta Agnes comitissa, domini Amalrici de facto, non de jure, uxor; et tertius Joscelinus, nunc regius senescalcus, et domini regis Balduini, qui hodie regnat, avunculus, nati sunt. Porro, domino Amalrico reilla statim nobili et magnifico viro domino Hugoni de Ibelim, senioris Baliani filio, Balduini Ramatensis qui nunc praedictam urbem, post fratrem sine liberis defunctum, possidet et Baliani junioris, qui viduam domini Amalrici regis hodie habet uxorem, fratri, copula conjuncta est maritali. Eoque defuncto, domino Amalrico adhuc superstite, apud dominum Rainaldum
Abbreviated transcription (Latin):
usq corporaliter uiranienta pre¬
stantib. ꝙ asseuerentib sic ce ut
dicebatur: interuemente diuortio.
solutum est matrimoniũ. ħ addito
tñ ut qui ex ambob nati erint legi¬
timi haberentur. &̾ in bona paterna
successioms plenum uis obtinerẽt
Quesiuimus sane nos post ea dili¬
genter. tanꝙͣ circa falia curiosi quo¬
to consangiuntatis gradu. se con¬
tingerent quia nondum de scolis
redieramus sed trans mare ad huc
circa liberalium arcium studia de
cta sunt. Et tandem muemimus
per dominã stephanam abbatissã
eccliẽ sancte marie maioris q̃ iero¬
solums ante sepulchrum dm̃ sita
est. que dm̃ ioscelini semoris co¬
mitis edessam filia fuit ex sorore
domin rogerii filii ricardi antio¬
chenorum principis religiosam
&t nobilẽ carne & morib feminã
iam natu grandeuam. sed memori¬
ter ħ benentẽ quod eoꝵ generatio
sic erat. Domnus baldunus debur¬
go sedũs ierosoluoꝵ rex. uir per
omina magnificus de cuius uita

Expanded text:
usque corporaliter juramenta praestantibus et asseverantibus sic esse, ut dicebatur, interveniente divortio, solutum est matrimonium. Hoc addito tamen, ut qui ex ambobus nati erant, legitimi haberentur et in bona paterna successionis plenum jus obtinerent. Quaesivimus sane nos postea diligenter, tanquam circa talia curiosi, quoto consanguinitatis gradu se contingerent; quia nondum de scholis redieramus, sed trans mare adhuc, circa liberalium artium detinebamu facta sunt. Et tandem invenimus per dominam Stephaniam, abbatissam ecclesiae Mariae majoris quae Hierosolymis ante Sepulcrum Domini sita est, quae domini Joscelini senioris, comitis Edessani filia fuit, ex sorore domini Rogerii, filii Richardi Antiocheni principis, religiosam et nobilem carne et moribus feminam, jam natu grandaevam, sed memoriter haec tenentem, quod eorum generatio sic erat. Dominus Balduinus de Burgo, secundus Hierosolymorum rex, vir per omnia magnificus de cujus vita
Abbreviated transcription (Latin):
Eiq dum ad huc fr̃
eius m reb ageret hu¬
manis qe rognum feliciter admini¬
straret. uxorem duxit agnetem ios¬
celim iumoris comitis edessam fili¬
am ex qua uiuente fr̃e prolem sus¬
cepit geminam. filium uidelz bal¬
diunũ quẽ patruus de sacro fonte
suscepit. & filiam natu priorem
nomune sibillam comitisse fiandrẽ¬
sis sororis ulriusq equiuocam. hãc
tñ uxorem suam defuncto iã frẽ
dum regnum ad se uire hereditatio
deuolutum uendicaret: coactus est
abiurare. Nam ꝙͥ in mitio dũ eam
duxisset iuito domino patriarcha
fulchero bone memorie & contradi¬
centẽ. sͥ eam matrimomio copulau
eo quod quarto consangiuntatis
gradu se dicebantur contingere sic̃
post ea infacie eccliẽ per cões cõsin¬
gumeos sollempinter est compro¬
batum. Pñtib enim dnõ amalri¬
co bone memorie patriarcha. dño

Expanded text:
e dum adhuc frater ejus in rebus ageret humanis, et regnum feliciter administraret, uxorem duxit Agnetem, Joscelini junioris comitis Edessani filiam, ex qua vivente fratre, prolem suscepit geminam, filium videlicet Balduinum, quem patruus de sacro fonte suscepit, et filiam natu priorem, nomine Sybillam, comitissae Flandrensis, sororis utriusque, aequivocam. Hanc tamen uxorem, defuncto jam fratre, dum regnum ad se jure haereditario devolutum vindicaret, coactus est abjurare. Nam et in initio dum eam duxisset, invito domino patriarcha Fulchero bonae memoriae, et contradicente, sibi eam matrimonio copulavit; eo quod quarto consanguinitatis gradu se dicebantur contingere, sicut postea in facie Ecclesiae per communes consanguineos solemniter est probatum. Praesentibus enim domino Amalrico, bonae memo
Abbreviated transcription (Latin):
ad cos in uirtute multa & ninum̾a
manũ dominus impcrator. Quib
subactis. & precipuo eorum prin¬
cipe mancipato redeunte dommo
imperatori post multiplices uiarũ
labores i proiunci peligoma m
ciuitate que uulgo dr̃ butella occur¬
uimus uxta illam̃ intiꝙͣ & dm̃ feli¬
cissim & muic tissimi & prudẽtis
augusti patriam domini iustinia¬
ni cuutatem uidel. iustimanam pꝰ¬
mam que uulgo hodie dicitur a cre¬
da. Ubi a domino miperabore ho¬
norifice suscerti benigne ge mmipia¬
li clemencia trictati legationis et
uie causam formamq pactorum di¬
ligenter exposumus. Q̾ omia leta
mente suscipiens. & gratanter am¬
plectens qd̾ preordmatum fuerat
approbauit. P̾bitis ergo corporali¬
ter hinc inde uiramentis eius aucto¬
ritate interposita confirmata sunt
que prius pernuncios fuerant or¬
dinata. Receptis ergo m̃perialib
litteris pactorum formam ex integͦ
continentibus &c consummata fe¬
liciter legatione munificentissime

Expanded text:
ad eos in virtute multa et innumera ad eos in virtute multa et innumera manu dominus imperator. Quibus subactis et praecipuo eorum principe mancipato, redeunti domino imperatori, post multiplices viarum labores, in provincia Pelagonia, in civitate quae vulgo dicitur Butella, occurrimus, juxta illam antiquam et domini felicissimi et invictissimi et prudentis Augusti patriam, domini Justiniani civitatem, videlicet Justiniam primam, quae vulgo hodie dicitur Acreda; ubi a domino imperatore honorifice suscepti, benigne et imperiali clementia tractati, legationis et viae causam, formamque pactorum diligenter exposuimus; quae omnia laeta mente suscipiens et gratanter amplectens, quod praeordinatum, fuerat approbavit Praebitis ergo corporaliter hinc inde juramentis, ejus auctoritate interposita, confirmata sunt quae prius per nuntios fuerunt ordinata. Receptis ergo imperialibus litteris, pactorum formam ex integro continentibus et consummata feliciter legatione, munificentissime
Abbreviated transcription (Latin):
Etinebatur porro
co temporis articu¬
lo iperitor mseriua. Ꝙ regio
montuosi. & nemoribus obsita. dif¬
ficiles habens q̃ditus. inter oalmatiã
& hungariam & illiricum media ia¬
ceł rebellantibus serius & confidẽ¬
tibus de introituum ad se angustuis
& deimperina eorum regione hñt
uetuste traditiones. hunc omnem
populum ex deportatis & deputi¬
tis exilio quim partibus illis ad
secanda marmora & effooienda
metalla dampnati fuerant origĩe
habuisse & inde ctian nomen tra¬
xisse scruitutis. Est intem populꝰ
incultus absq disciplina. montiũ
& siluarum habitator agriculture
ignarus. gregibus & armentis co¬
p̃iosis. lacte. casco. butẏro. carin¬
bus melle. o cera. Uberius habũ¬
dantes. Hii magistratus habent qͦs
suppanos uorant & domino impe¬
ratori aliquando seruunt. aliquado
de montibus & silius egredientes
omnem circa se regionem. ut sũt
audaces & bellicosi uiri depopulã¬
tur. Ob ħ ergo intollerabilia uici¬
nis corum maleficia ingressus erat

Expanded text:
etinebatur porro eo temporis articulo imperator in Servia quae regio montosa et nemoribus obsita, difficiles habens aditus, inter Dalmatiam et Hungariam et Illyricum media jacet, rebellantibus Serviis et confidentibus de introituum ad se angustiis et de impervia eorum regione. Habent vetustae traditiones hunc omnem populum, ex deportatis et deputatis exsilio, qui in partibus illis ad secanda marmora et effodienda metalla damnati fuerant, originem habuisse, et inde etiam nomen traxisse servitutis. Est autem populus incultus, absque disciplina, montium et silvarum habitator, agriculturae ignarus: gregibus et armentis copiosi, lacte, caseo, butyro, carnibus, melle et cera uberius abundantes. Hi magistratus habent, quos suppanos vocant; et domino imperatori aliquando serviunt; aliquando de montibus et silviegredientes, omnem circa se regionem, ut sunt audaces et bellicosi viri, depopulantur. Ob haec ergo intolerabilia vicinis eorum maleficia, ingressus erat