comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
torrentẽ & hic magiꝰ torrentẽ accipi deb̾e qmͣ
heditatẽ.Iste ẽ enĩ torrens qui ing̃dit᷑ magnũ
mare amochorure. ut ante iam diximus.
Cades autem que in libro iosue appellat᷑
cades barne in deseito est. quod extendit᷑
usq adurbem petram. Marimoth uͦ qd̃
int̾pretat᷑ contradictiones. ñ uocabulũ
loci est ut pleriq estimant. s aquarum.
in quib popłs populus dño contradixit
&e moyses offendit dm̃ dicente psalmo.Lẽp¬
tauerunt eum adaquam contradictionis.
&e afflictus est moyses ꝓpt̾ eos. Omĩs ꝙ t̾re
sc̃e hereditas. ab australi plaga iuxta ter¬
minos egipti rinochorura & torrente finit
Et quia s ad interp̃tatur temptatio inpos¬
sessione eiꝰ de palmetis transimꝰ adaquas
contradictionis usq cades que int̃ptatur
scã ut intelligamꝰ nos etiam post uictoriã
mundi debere ẽẽ. sollicitos & semꝑ in metu
& recordari illius uersiculi. temptatio est

Expanded text:
torrentem: et hic magis torrentem accipi debere, quam torrentem: et hic magis torrentem accipi debere, quam haereditatem. Iste est eMagnum Rinocorurae, ut ante jam diximus. Cades autem, quae in libro Josue appellatur Cades-Barne, in deserto est, quod extenditur usque ad urbem Petram: Mariboth vero quod interpretatur contradictionis, non vocabulum loci est, ut plerique aestimant, sed aquarum, in quibus populus Domino contradixit, et Moyses offendit Deum, dicente Psalmo: Tentaverunt eum ad aquam contradictionis, et afflictus est Moyses propter eos . Omnisque terrae sanctae haereditas ab Australi plaga juxta terminos Aegypti, Rhinocorura et torrente finitur. Et quia Gad interpretatur tentatio, in possessione ejus de palmetis transimus ad aquas contradictionis usque Cades, quae interpretatur sancta, ut intelligamus nos etiam post victoriam mundi debere esse sollicitos, et semper in metu, 614 et recordari illius versiculi: Tentatio est
Abbreviated transcription (Latin):
infine ponit᷑ una. subintelligit᷑ uł
pars uł possessio uł heceditas. licet aquila
ce simmachꝰ int̃p̃tentur genere neutrali
Toorion qd̃ significat t̾minum. Illudq
b̃uit̾ attendendum in extrema quinq tri¬
buũ trib sad. que in priori descriptione
transiordanẽ fuit. poni eam partem qũa
prius uidas tenuit ad plagam uidelicet
austri inmeridiẽ. & ẽẽ t̾minũ de thamar
usq ad aquas contradictionis cades here¬
ditatẽ contra mare magnum. Thamar ip¬
sam de qua iam diximus qũã ñc palmirã
uocant. &e olim a salomone constructa
fuit. palma enĩ hebreo sermone thamar
appellat᷑. ab eo quod ibi palmeta sint plu¬
rima. quidam putant hoc sortitã uo¬
cabulũ. Qd̃q sequit᷑ usq ad aquas contra¬
dictionis cades hereditas contra mare
magnum. ꝓ quo lxx tnstulerunt dethe-
usq ad mare magnum: illud ẽ. obseruan¬
dum in hebraico eundem sermonẽ nehela
quia ambiguus sit. & hereditatẽ sonare &

Expanded text:
in fine ponitur una, subintelligitur vel pars, vel possessio, vel haereditas: licet Aquila et Symmachus interpretentur genere neutrali τὸ ὅριον, quod significat terminum. Illudque breviter attendendum, in extrema quinque tribuum, tribum Gad, quae in priori descriptione fuit trans Jordanem, poni in eam partem quam prius Judas tenuit, ad plagam videlicet Austri in meridiem, et esse terminum de Thamar usque ad aquas contradictionis Cades, haereditatem contra mare magnum: Thamar ipsam, de qua jam diximus, quam nunc Palmyram vocant, et olim a Salomone constructa est: palma enim Hebraeo sermone Thamar appellatur, et ab eo quod ibi palmeta sint plurima, quidam putant hoc sortitam vocabulum. Quodque sequitur: Usque ad aquas contradictionis Cades, haereditas contra mare magnum; pro quo LXX transtulerunt de Themusque ad mare magnum, illud est observandum in Hebraico eumdem sermonem NEHELA  , quia ambiguus sit, et haereditatem sonare, et
Abbreviated transcription (Latin):
nam uiam ñ inueniat. & intelligat se langui
tormentum: & dicere cum psalmista. Conu̾sus
sum merumnam meã: dum mͥ infigitur
spina. Et quomͦ impio ñ st̃ obiuie iniquitates.
si au̾tatur a uia sua impia ce uiuat: sic ius¬
to ñ ꝓft̃ antiq̃ iusticie. si nouis facinorib op¬
pͥmatur. Qd̃ autem intulit. ipse morictur.
quia ñ annuntiasti ei: subauditur potuisse
eum uiuere. si speculator magisterq docuiss.

Expanded text:
nam viam non inveniat, et intelligat se languidnam viam non inveniat, et intelligat se languidtormentum, et dsum in aerumna mea, dum mihi infigitur spina . » Et quomodo impio non sunt obviae iniquitates, si avertatur a via sua impia, et vivat, sic justo non prosunt antiquae justitiae, si novis facinoribus opprimatur. Quod autem intulit: « Ipse morietur, quia non annuntiasti ei, » subauditur potuisse eum vivere, si speculator magisterque docuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse morietur quia ñ annuntiasti ei: in suo
peccato moriet᷑. & ñ erunt in memoria iusti¬
ciȩ eiꝰ quas fecit : sanguinẽ uͦ cius de manu
tua requiram. Sin autt̃ annuntiau̾is iusto
ut ñ peccet iustus. & ille ñ peccauerit: ui¬
uens uiuet quia annuntiasti ei: be tu animã
legimus. unum qui ñ audiuit & ꝑiit. alt̾m
qui audiuit & ꝑseuerauerit in nequitia: sic
duo iusti sunt. unus qui ñ audiuit & ꝑut.
alter qui audiuit & conu̾sus ad penitentiã.
saluaut anumã sus̃. Norandumc qd posse.
iustus cadere: & si habuerit magistrum. ad
meliora conuerti. Et bona gͥ oꝑa indigent as¬
siduo preceptore: ne lassus optimo cursu. retra¬
hat pedem. Et impius quidẽ ł iniquus si con¬
uersus ñ fuerit. in impietate & inquitate sua
morietur: uistus autẽ si fecerit impietatẽ atq
peccatum ñ statim moritur. s ponitur offen¬
diculũ in conspectu eiꝰ siue tormentũ. & ut theo¬
dotion dĩx infirmitas: ut torqueatur & pla¬

Expanded text:
o suo morietur, et 34 non erunt in memoria justitiae ejus quas fecit: sanguinem vero ejus de manu tua requiram. Sin autem tu annuntiaveris justo, ut non peccet justus, et ille non peccaverit: vivens vivet, quia annuntiasti ei, et tu animam legimus: Unum, qui non audivit, et periit; alterum, qui audivit, et perseveravit in nequitia: sic duo justi sunt, unus qui non audivit, et periit; alter qui audivit, et conversus ad poenitentiam, salvavit animam suam. Notandumque quod possit justus cadere; et si habuerit magistrum, ad meliora converti. Et bona igitur opera indigent assiduo praeceptore, ne lapsus ab optimo cursu, retrahat pedem. Et impius quidem, vel iniquus si conversus non fuerit, in impietate et iniquitate sua morietur. Justus autem si fecerit impietatem atque peccatum, non statim moritur; sed ponitur offendiculum coram eo, sive tormentum; et ut Theodotio dixit, infirmitas: ut torqueatur, et pla
Abbreviated transcription (Latin):
sua impictate morit᷑. cuiꝰ sanguis de specła¬
toris q̃rit᷑ manib: alt̃ cui specłator annũ¬
tiat. & ille audire contẽpnens suo uicio mori¬
tur. ita dumtaxat ut speculator aculpa alienꝰ
sit. Ex quo intelligimꝰ iło dñm impio cõmi¬
nari. & dicere morte moriers. ut au̾tat᷑ auia
sua impia & uiuat. Cõminatio eñi ñ in
homines s: in pectata ẽ: nec in eos qui conũ
tunt᷑ auitiis. s qui in peccato ꝑmanent.
Magnumq discrimen ẽ. dĩ tacere sermones:
ob triplicem causã. Uel ꝓpter timorẽ. ł ꝓpter
pigritiã. ł ꝓpt̾ adulationem. Unde &e isaias.
sonat. si cuiꝰ opus arserit damnũ patiet᷑: ipse
autem saluris erit sic tñ qͣsi ꝑ ignẽ: ut ꝓbet
utrũ specłator ext̾nus a causa sit mortis euts
qui ꝑut. an reus. Opꝰ eñi magistͥ: salꝰ discipłi ẽ.¬

Expanded text:
sua impietate moritur; cujus sanguis de speculasua impietate moritur; cujus sanguis de speculatoris quaeritur manibus. Alter, cui speculator annuntiat, et ille audire contemnens, suo vitio moritur: ita dumtaxat, ut speculator a culpa alienus sit. Ex quo intelligimus ideo Dominum impio comminari, et dicere: Morte morieris, ut avertatur a via sua impia, et vivat. Comminatio enim non in homines, sed in peccata  rtuntur a vitiis, sed qui in peccato permanent; magnumque discrimen est Dei tacere sermones ob triplicem causam, vel propter timorem, vel propter pigritiam, vel propter adulationem. Unde et Isaias: « sonat: « Si cujus opus arserit, damnum patietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem , » ut probet utrum speculator externus a causa sit mortis ejus qui periit an reus. Opus enim magistri salus discipuli e
Abbreviated transcription (Latin):
ut stuporem ꝓpħe iniquitates eoꝵ cernentis.
ex pͥmeret. Aquile uͦ scła editio quã hebrei
se in medio captiuorũ. s abeis separatum
mente monstraret.
Ium autẽ ꝑtranssissẽt septem
dies: factum ẽ u̾bum dñi ad me dicens.
fili homĩs. speculatorem dedi te domu iscł:
ce audies de ore meo u̾bũ & annuntiab̃ eis ex me
ui speculator futurꝰ ẽ. & dĩ u̾ba ppło narra¬
turꝰ: multo temꝑe debet quiescere. & dolere
Sidicente me adimpium morte morteris.
ñ annuntiaueris ei neq locutꝰ fueris ut aũtat᷑
a uia sua impia. & uiuat: ipse impiꝰ in iniqui¬
tate sua morietur: sanguinẽ autẽ eiꝰ de manu
tua requirã. Si autẽ annũtiau̾is impio. & ille
ñ fuerit conũfꝰ abiniqͥtateꝙ auia sua ĩpia:
ipse qͥdẽ ininiqͥtate sua morietur. tu autem
animam tuam liberabis.
uo st̃ impii siue iniqui. ut .lix. transtule¬
runt. unꝰ qͥ nicħ audit a speculatore. & in

Expanded text:
ut stuporem Prophetae iniquitates eorum cernentis ut stuporem Prophetae iniquitates eorum cernentis exprimeret. Aquilae vero secunda editio, quam Hebraei m in medio 33 captivorum, sed ab eis separatum mente, monstraret. Cum autem pertransissent septem dies, factum est verbum Domini ad me, dicens: Fili hominis, speculatorem dedi te domui Israel, et audies de ore meo verbum, et annuntiabis eis ex me. Qui speculator futurus est, et Dei verba populo narraturus, multo tempore debet quiescere, et dolere Si dicente me ad impium: Morte morieris, non adnuntiaueris ei, neque locutus fueris, ut auertatur a uia sua impia et uiuat, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiram. si autem tu adnuntiaueris ia sua impia: ipse quidem in iniquitate sua morietur, tu autem animam tuam liberasti. Duo sunt impii, sive iniqui, ut LXX transtulerunt. Unus qui nihil audit a speculatore, et in
Abbreviated transcription (Latin):
& sedi ibi septem dieb conũsans in medio eoꝵ.
Iro eo qd̃ nos uertimus aceruum nouarum
frugum: aquila & syminatꝰ & theodotior
ipsa u̾ba posurre hebraica thelabib. qd lix¬
transtulerunt sullimis. & circuiui. meliꝰ eẽ
credentes aliquid dicere. quam id pontre qd̃
lectori faceret questionem. Nos autem ab he¬
breis didicimus chelabib. significare qñ noua
frumenta ł hordea congregantur: ꝙ pꝰea fa¬
mem & penuriam anteqͣm terantur in area.
spẽ ciboꝵ aliquã reꝓmittunt. Ita & isrł par¬
uus & tenuis. qui habitaat inripis chobar
fluminis. quasi reuiuiscens ortusq de t̾ra: se¬
specłatoris acciꝑe. & docere qd̃ dĩc. Septẽq pͥꝰ
dieb u̾satur inter eos. uidens cunsta que ge
rerent: ut pꝰea sciret q̃ corriꝑet. Meret autĩ
siue conũsatur in medio eoꝵ: uidens scelera. ꝙ
iustam dĩ ꝓpeccatorũ iniquitate sententiam
Peo qd̾ nos diximꝰ merens. ꝙ in hebreo scriptũ
c̃. masmim. theodotion transtulit admirans.

Expanded text:
 sedi ibi septem diebus conversans in medio eorum. Pro eo quod nos vertimus, acervum novarum frugum, Aquila, Symmachus, et Theodotio ipsa verba posuere Hebraica THEL ABIB  transtulerunt, sublimis et circuivi; melius esse credentes aliquid dicere, quam imponere quod lectori faceret quaestionem. Nos autem ab Hebraeis didicimus, Thel abib significare, quando nova frumenta, vel hordea congregantur, et post famem et penuriam, antequam terantur in area, spem ciborum aliquam repromittunt. Ita et Israel parvus et tenuis, qui habitabat in ripis Chobar fluminis, quasi reviviscens, ortusque de terra, sespeculatoris accipere, et docere quod didicit. Septemque prius diebus versatur inter eos, videns cuncta quae rerent, ut postea sciret quae corriperet. Moeret autem sive conversatur in medio eorum, videns scelera et justam Dei pro peccatorum iniquitate sententiam. Pro eo quod nos diximus, maerens, et in Hebraeo scriptum est MASMIM  , Theodotio transtulit, admirans,
Abbreviated transcription (Latin):
mo di. in lege & ꝓpħis. de qua ce apłs loqͥt.¬
Ista ẽ uirgo. de qua ae alibi dicit sermo
diuius. Ama ilła. & seruabit te. circun¬
da uiam &e exaltabit te: honora eam ut te
amplexetur. Que sit autẽ uirgo q̃ aman¬
da sit. & suum custodiat amatorem: sciet
qui illud legerit. Hanc duexi & quesuu
ab adolescentia mea. & quesiui sponsam
ducere mͥ: & amator fui decoris ei. Et tt̃m.
Et omnium dñs dilex̃ eam. Nonsolũ autẽ
uirginem s ce uiduam debet sacerdos ducẽ.
que tam̃ altiũs sacerdotis uxor fuerit. sci¬
entiam uidelicet quã alius d̃i cultor inue¬
nĩt. Neq enim noua tantum contenti de¬
bemꝰ eẽ doctrina. s ce ueterẽ excolere. & nr̃o
iungere comitatui. sitam̃ sacro cultu fu¬
erit erudita. Sacerdotis quoq officiũ ẽ.
docere popłm qͥd sit int̾ scm̃ ce pollutũ.
int̾ mundũ & immundũ. ut priꝰ referamꝰ¬

Expanded text:
mo Dei, in lege et prophetis, de qua et Apostmo Dei, in lege et prophetis, de qua et Apost» Ista est virgo de qua et alibi dicit sermo divinus « Ama illam, et servabit te; circumda illam, et exaltabit te; honora eam, ut te amplexetur . » Quae sit autem virgo quae amanda sit, et suum custodiat amatorem, sciet qui illud legerit: « Hanc dilexi et quaesivi ab adolescentia mea, et quaesivi sponsam ducere mihi, et amator fui decoris ejus . » Et iterum: « Et omnium Dominus dilexit eam. » Non solum autem virginem, sed et viduam debet sacerdos ducere, quae tamen alterius sacerdotis uxor fuerit: scientiam videlicet quam alius Dei cultor invenerit. Neque enim nova tantum contenti debemus esse doctrina, sed et veterem excolere, et nostro jungere comitatui, si tamen in sacro cultu fuerit erudita. Sacerdotis quoque officium est docere populum, quid sit inter sanctum et pollutum, inter mundum et immundum, ut prius referam
Abbreviated transcription (Latin):
que ostendit᷑. & peccare ñ ꝓ necessitatibus
carnis. peccata leuia: ce rursum eẽ tempus
quando atrium ingredientes intĩus. ab
omni ebrietate mundi atq alieni ẽẽ de¬
ñ accipient uxores: s uirgines de
semine domꝰ isrł. S &e uiduã que fuerit
uidua a sacerdote: accipient. Et popłm
meum docebunt qͥd sit int̾ scm̃ & pollutũ.
& int̾ mundũ & immundũ ostendent eis.
Ot cum fuerit controu̾sia ut in lxx. addi¬
tum ẽ sanguinis: stabunt in uidiciis meiᷤ.
& iudicabunt leges meas. Ot p̃cepta mea
mnis hic locꝰ p̃cepta continet sacerdo¬
tum. qui post multa que supͣ expo¬
siumꝰ. iubent᷑ uiduam & repudiatam si¬
ue abiectam ñ acciꝑe uxores. Uidua ce
repudiata est sinagoga. id est congrega
te eiecta d̾r. siue uidua. sinagoga. Siecta uͦ
hereticoꝵ frequentia: qui exierunt a nob̾.
quia ñ erant ex nobis. S uirginẽ inquit
de semine domꝰ isrł. que nutrita ẽ indo¬

Expanded text:
quae ostenditur, et peccare non pro necessitatibus quae ostenditur, et peccare non pro necessitatibus carnis peccata levia, et rursum esse tempus, quando atrium ingredientes interius, ab omni ebrietate mundi atque alieni esse den accipient uxores sed virgines de semine domus Israhel sed et viduam quae fuerit vidua a sacerdote accipient et populum meum docebunt quid sit inter sanctum et pollutum et inter mundum et inmundum ostendent eis et cum fuerit controtum est, sanguinis stabunt in judiciis meis, et judicabunt leges meas, et praecepta Veis custodient. Omnis hic locus praecepta continet sacerdotum, qui post multa quae supra exposuimus, jubentur viduam, et repudiatam, sive ejectam, non accipere uxores. Vidua et repudiata est synagoga, id est congregatta recte dicitur, sive vidua synagoga. Ejecta vero haereticorum frequentia, qui exierunt a nobis, quia non erant ex nobis. Sed virginem, inquit, de semine domus Israel, quae nutrita est in do
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ qui legis p̃cepta conseruat. honorat dm̃.
ut impleat᷑ quod scͥptum ẽ. Ut om̃s hono
Porro qd̃ sequit᷑. ut om̃is sacerdos quando
ingressurꝰ est atrium int̾ius uinũ ñ bibat.
ꝑspicuum ẽ: ebrietate &e sicera statũ m̃tis
eũti. & ñ plene nos saꝑe. quando uino ae sa¬
tietate animus occupat᷑. Ebrietas autẽ
ñ solum in potione iuni. s in om̃ib rebus
ostenditur. quib &e in contractationibus
&e in negotus scl̃i & damnis ac lucris amo¬
re &e odio mens inebriat᷑ &e fluctuat. & sta¬
tum suum tenere ñ pot̃. Et quia fragili
carne cirumdam᷑. & cogim᷑ ꝓ uictu atq
uestitu. & necessariis que ad corpꝰ ꝑtinent
aliqua facẽ. que facẽ ñ debemꝰ: saltẽ hoc
a nobis exigitur. ut quando in nos reũtim᷑.
ae scimꝰ cur nati sumꝰ. & int̾iora atq adita
templi ingredimur. recedamꝰ auitiis scłi.
&e ne minima quidẽ peccata faciamꝰ. ꝑ

Expanded text:
ter qui legis praecepta conservat, honorat 551 eum: ter qui legis praecepta conservat, honorat 551 eum: ut impleatur quod scriptum est: Ut omnes hoPorro quod sequitur: « Ut omnis sacerdos, quando ingressurus est atrium interius, vinum non bibat; » perspicuum est ebrietate et sicera statum mentis everti, et non plene nos sapere, quando vino et satietate animus occupatur. Ebrietas autem non solum in potione vini, sed in omnibus rebus ostenditur, quibus et in contractibus et in negotiis saeculi, et damnis ac lucris, amore et odio mens inebriatur et fluctuat, et statum suum tenere non potest. Et quia fragili carne circumdamur, et cogimur pro victu atque vestitu, et necessariis quae ad corpus pertinent, aliqua facere quae facere non debemus, saltem hoc a nobis exigitur, ut quando in nos revertimur, et scimus cur nati sumus, et interiora atque adyta templi ingredimur, recedamus a vitiis saeculi, et ne minima quidem peccata faciamus. Per
Abbreviated transcription (Latin):
est enim ñ ꝓmittere. quã ꝓmitt̾e & ñ fac̾e̾.
Anna optulit samuelem: qui mȩtna sc̃i¬
tate ꝑmansit. Et manue obtulit sanson
fuium: s sc̃ificationẽ capilloꝵ eiꝰ dalile li¬
bido turpauit. Deniq dñs recessit ab eo & ce¬
citate damnatꝰ ẽ. nisi quod postea crescen¬
tib capillis pͥstinum robur accepit. & in
typo xp̃i multo plures alienigenarũ mor¬
tuus. quam uiuus occidit. Uult autem
dominꝰ sacerdotes suos capillos sc̃ificatio¬
nis habere ꝑpetuos. & oꝑiri capita eorum
ñ aliquo extnsecus uelam̃to. s sua nat᷑alis
cesarie. ñ adornatum. atq luxuriam. s
ad honestatem. Unde &e capilli capitis
apłoꝵ numerati st̃. dicente saluatore. Uñ
autẽ &e capilli capitis: numerati st̃. Ilius
ut ita loquar radit nouacula. & aufert es
pulchritudinẽ. qd & filii ammon fecerunt
his quos dauid legatos miserat. Sin autẽ
legis p̃uaricatio in honorat dm̃: consequen¬

Expanded text:
est enim non promittere, quam promittere et non facere. est enim non promittere, quam promittere et non facere. Anna obtulit Samuelem, qui in aeterna sanctitate permansit . et Manue obtulit Samson filium, sed sanctificationem capillorum ejus Dalilae libido turpavit . Denique Dominus recessit ab eo, et caecitate damnatus est, nisi quod postea crescentibus capillis, pristinum robur accepit, et in typo Christi multo plures alienigenarum mortuus quam vivus occidit. Vult autem Dominus sacerdotes suos capillos sanctificationis habere perpetuos, et operiri capita eorum, non aliquo extrinsecus velamento, sed sua naturalique caesarie, non ad ornatum atque luxuriam, sed ad honestatem. Unde et capilli capitis apostolorum numerati sunt, dicente Salvatore: Vestri autem capilli capitis numerati sunt . Illius ut ita loquar, radit novacula, et aufert ejus pulchritudinem. Quod et filii Ammon fecerunt his quos David legatos miserat . Sin autem legis praevaricatio inhonorat Deum, consequen
Abbreviated transcription (Latin):
dentib loquit᷑. State gͦ accincti lumbos
urõs: inuitate. Et imitatores xp̃i audiunt
illud qd̃ de eo seͥptum ẽ Erit iusticia accin¬
dꝰ lumbos. & ueritate circumdatꝰ latera. &
bonum continentie obseruareuideatur.¬
s p̃ceptum dñi facere uoluntate. Deniq
quando foras egreditur. & miscet se popło.
sacerdotalia uestim̃ta deponit ingarophi¬
latio. in quo dñi diuitie conseruant᷑. Et
aluis uestib utunt᷑ sacerdotes. aliaq doctri¬
na ad uulgꝰ ignobile. ne scĩficet᷑ popłs insto¬
lis eorum. Graue ẽ multitudinis onꝰ ultra
iures suscipere. dicente saiomone. Laqueꝰ
est uiricito quid de suis scĩficare. Cũ enim
uotum fuerit: suprepit penitentia. Deniq
&e nazarei sponte se offerunt. Et quicũq
aliqͥd uouerit & ñ impleuerit: uoti reus est.
Unde a&e de uiduis d̾r. Cum luxuriate fuerint.
in xp̃o nubere uolunt. habentes damnatio¬
nem. quia pͥmam fid̾e irritam fecert̃. Mele

Expanded text:
dentibus loquitur: « State ergo accincti lumbos dentibus loquitur: « State ergo accincti lumbos vestros in veritate . » Et imitatores Christi audiunt illud quod de eo scriptum est: « Erit justitia accinctus lumbos, et veritate circumdatus latera . » Et bonum continentiae observare videatur,ceptum Domini facere voluntate. Denique quando foras egredietur, et miscet se populo, sacerdotalia vestimenta deponit in gazophylacio, in quo dominicae divitiae conservantur: et aliis utuntur vestibus sacerdotes, aliaque doctrina ad vulgus ignobile, ne sanctificetur populus in stolis eorum. Grave est multitudini onus ultra vires suscipere, dicente Salomone: Laqueus est viri, cito quid de suis sanctificare: cum enim votum fecerit, surrepit poenitentia . Denique et Nazaraei sponte se offerunt: et quicumque aliquid voverit, et non impleverit, voti reus est. Unde et de viduis dicitur: Cum luxuriatae fuerint, in Christo nubere volunt: habentes damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt . Melius
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ turpe ẽ mulieri tonderi aut radi: oꝑi¬
atur. Uir enĩ ñ debet oꝑire caput. cũ sit
imago & gła d̾i. Mulier autẽ gła ẽ. uiri. Si
enim uiroꝵ. ẽ ñ oꝑire caput: uidet᷑ eẽ contra¬
rium. quomͦ nc̃ sacerdotes capita tenus uel
cidare oꝑire iubeant᷑.S si legamꝰ diligen¬
tius: ex pͥorib soluentur p̃sentia. Supra
enim d̃r. quando ministrant inportis atͥi
int̾ioris. & intrinsecꝰ. Si enim ingrediam᷑
ad scã. ce stemus in conspectu dñi: capita
nr̃a oꝑire debemꝰ. quia ñ iustificabit᷑ in
conspectu d̃i om̃is uiuens. Et. Ab infan¬
tia cor hominis appositũ ẽ. ad maliciam.
Deniq ae feminalib intͥnsecꝰ utimur. ne
ulla in conspectu di pollute conscientie
& oꝑis nuptialis appareat turpitudo. Qui¬
b feminalib accingi uult &e saluator
apłos: dicens. Sint lumbi ur̃i accincti. &
lucerne ardentes in manib. Et apl̃s cre¬

Expanded text:
autem turpe est mulieri tonderi aut radi, operiautem turpe est mulieri tonderi aut radi, operiatur. Vir enim non debet operire caput cum sit imago et gloria Dei: mulier autem gloria viri est. Si enim virorum est non operire caput, videtur esse contrarium, quo modo nunc sacerdotes capita vittis vel cidare operire jubeantur. Sed si legamus diligentius ex prioribus solventur praesentia. Supra enim dicitur, « quando ministrant in portis atrii interioris et intrinsecus. » Si enim ingrediamur ad sancta, et stemus in conspectu Domini, capita nostra operire debemus, quia non justificabitur in conspectu Dei omnis vivens, et, ab infantia cor hominis appositum est ad malitiam. Denique et feminalibus intrinsecus utimur, ne ulla in conspectu Dei pollutae conscientiae, et operis nuptialis appareat turpitudo. Quibus feminalibus accingi vult et Salvator apostolos, dicens: « Sint lumbi vestri accincti et lucernae ardentes in manibus . » Et Apostolus cre
Abbreviated transcription (Latin):
dierint. maiestatem scientie ferre ñ possint.
&e quasi solido suffocent᷑ cibo. qui ad huc
lacte infantie nutriendi st̃. Esse autem
econtrario pessima uestim̃ta docet scͥpt᷑a
diuina. ut est illud qd̃ inpsalmis de uida
ꝓditore cantat᷑. Indutus ẽ maledictione:
doluit. &e nr̃a peccata portauit: inzacharia
sordida habere dicit᷑ uestim̃ta. de quibꝰ scͥp¬
tum ẽ. Et iħc erat indutꝰ uestib sordidis.
Que postea deponit. scͥptura dicente: auferte
ab eo uestim̃ta sordida. & induite eum po¬
dere. & reliqua. Quod autẽ sequit᷑. uitte siue
cidares linee erunt in capitib eoꝵ: puto
coronam ostendere gr̃arum. de qua scͥptũ
ẽ. Coronam enĩ gr̃aꝵ suscipiet tuus uertex.
Nec illud nob̃ de oꝑto & nudo capite faciat
questionem: quod apłs loquit᷑. Mulier de¬
bet potestatẽ hab̾e suꝑ caput: ꝓpt̾ angłos.
Si crum ñ uelat᷑ mulier: e attondeat᷑. Sin

Expanded text:
dierint, majestatem scientiae ferre non possint, dierint, majestatem scientiae ferre non possint, et quasi solido suffocentur cibo, qui adhuc lacte infantiae nutriendi sunt. Esse autem e contrario pessima vestimenta docet Scriptura divina, ut est illud quod in Psalmis de Juda proditore cantatur: « Indutus est maledictione doluit, et nostra peccata portavit, in Zacharia sordida habere dicitur vestimenta , de quibus scriptum est: « Et Jesus erat indutus vestibus sordidis, » quae postea deponit, Scriptura dicente: « Auferte ab eo vestimenta sordida, et induite eum podere, et reliqua. Quod autem sequitur: Vittae, sive cidares lineae erunt in capitibus eorum, puto coronam ostendere gratiarum, de qua scriptum est: Coronam enim gratiarum suscipiet tuus vertex . Nec illud nobis de operto et nudo capite faciet quaestionem, quod Apostolus loquitur: Mulier debet velamen habere super caput, propter angelos. Si enim non velatur mulier, at
Abbreviated transcription (Latin):
cum oꝑib eiꝰ. & induti nouo qui renouat᷑
inscientiam. iuxta imaginem creatoris. Qd̾
&e illud significare puto. O portet enim cor¬
ruptiuum hoc indui incorruptione: & mor¬
tale hoc indui immortalitate. Cũ autẽ
corruptiuũ hoc indutũ fuerit incorrup¬
tione. & mortale hoc immortalitate. tc̃ fiet
sermo quiscriptus ẽ. & reliqua. De sacerdo¬
talib uestib in exodo plenius scͥptum ẽ.
& nos olim edidimꝰ librũ. ad cui int̃pre¬
tationẽ diligens mittendꝰ est lector. Neq
enim possum. latam mat̾iam b̃ui sermo¬
ne comp̃hendere.
ec uestim̃ta ꝓprio nob̃ labore confici¬
mꝰ que texta sunt de suꝑ. qualẽ ce dñs
habebat tunicam que scindi ñ pot̃. quib
indium᷑ quando secreta dñi &e archana cog¬
noscimꝰ. & habemꝰ sp̃m qui scrutatur etiã
alta ce ꝓfunda d̾i. que ñ st̃ monstranda uul
go nec ꝓferenda ad popłm qui ñ ẽ sc̃ificatꝰ.
nec dñi sc̃itudini p̃p̃arat᷑. ne si maiora se au¬

Expanded text:
cum operibus ejus, et induti novo qui renovatur in scientiam, juxta imaginem Creatoris ; quod et illud significare puto: Oportet enim corruptivum hoc indui incorruptionem, et mortale hoc indui immortalitatem. Cum autem corruptivum hoc indutum fuerit incorruptionem, et mortale hoc immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est, et reliqua. De sacerdotalibus vestibus in Exodo plenius scriptum est : et nos olim edidimus librum , ad cujus interpretationem diligens mittendus est lector. Neque enim possumus latam materiam brevi sermone comprehendere. Haec vestimenta proprio nobis labore conficimus, quae texta sunt desuper, qualem et Dominus habebat tunicam 549 quae scindi non potuit ; quibus induimur, quando secreta Domini et arcana cognoscimus, et habemus spiritum qui scrutatur etiam alta et profunda Dei, quae non sunt monstgo, nec proferenda ad populum qui non est sanctificatus, nec Domini sanctitudini praeparatus: ne si majora se au
Abbreviated transcription (Latin):
lxxͣ. transtulert̃ sanguinis. hocẽ qd̃ ad
mortale ꝑtinet crim̃: stabunt sacerdotes
in iudiciis meis. ut ñ iudicent scđm ho¬
norem. nec accipiant ꝑsonam pauꝑis si¬
ue diuitis in iudicio. s stent inuidicus
d̾i: &e recordentur illius psalmi. ds̃ stetit
insinagoga dõꝵ: inmedio autẽ dõs duu¬
dicat. dõs appellans qui habent iudican¬
di de hominib potestatẽ: qui in quo ui¬
dicio iudicauerint iudicabit᷑ de eis. Le¬
ges inquit meas & p̃cepta mea in om̃ib
sollemnitatib meis custodient. ut sciant
quomodo nob̾ xp̃c pascha sit ĩmolatꝰ.
quomͦ septem ebdomadas impłe debea¬
mꝰ gaudii atq leticie. & humiliare aiãs
nrãs inieuinio. clangoremq tubarum
intelligere. & scenophegias spũales in qͥb
dicimnꝰ. aduena sũ ego ce ꝑegrinus. sicut
om̃s patres mei. He st̃ uere sollemnitates
di. quas consequentius quis pentatheu¬
cum disserens intp̃tabitur. Prima uirtꝰ
est sacerdotis. ñ tantum docere que nou̾it.

Expanded text:
 transtulerunt, sanguinis, hoc est, quod ad mortale pertinet crimen, stabunt sacerdotes in judiciis meis, ut non judicent secundum honorem, nec accipiant personam pauperis sive divitis in judicio, sed stent in judiciis Dei, et recordentur illius psalmi: « Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos dijudicat , » deos appellans qui habent judicandi de hominibus potestatem, qui in quo judicio judicaverint, judicabitur de eis . « Leges, inquit, meas et praecepta mea in omnibus solemnitatibus meis custodient; » ut sciant quomodo nobis Christus pascha sit immolatus; quomodo septem hebdomadas implere debeamus gaudii atque laetitiae, et humiliare animas nostras in jejunio, clangoremque tubarum intelligere, et scenopegias spiritales, in quibus dicimus: Advena sum ego et peregrinus sicut omnes patres mei . Hae sunt verae solemnitates Dei, quas consequentius quis Pentateuchum disserens interpretabitur. Prima virtus est sacerdotis, non tantum docere quae noverit,
Abbreviated transcription (Latin):
faciat qui ucinus ẽ: octonario nulli du¬
bium ẽ. Unde ce in eccłiaste p̃cipitur. Da¬
te partem septem. date ce octo. De ciuiꝰ
numeri sacram̃to. crebro disputasse
me noui. Siue quia ꝑ tribulationes &
angustias huius scł̃i intramꝰ ad scũari¬
ũ dm̃i: iccirco longitudo porte habe¬
bat cubitos quadraginta. qui numerꝰ
semꝑ in labore positus ẽ. Unde & moy¬
ses &e helias quadraginta dieb ñ come¬
dunt panem & aquã ñbibunt. & annis
quadraginta ppłs isrł uexatur & ꝓbat᷑
insolitudine. & post multos labores
t̾ram repmissionis ingredit᷑. & dominꝰ
atq saluator scd̃m assumpti corꝑis
fragilitatẽ quadraginta dieb tẽptat᷑
insolitudine. ut post uictoriam acce-¬
dant angłi &e ministrent ei. Cũ autẽ
post tribulationes &e angustias potue¬
rimus dicẽ illud apłicum. in om̃ib tri¬
bulati s ñ coangustati. atq ꝓpħicum.¬

Expanded text:
faciat, qui vicinus est octonario, nulli dufaciat, qui vicinus est octonario, nulli dubium est. Unde et in Ecclesiaste praecipitur: « Date partes septem, date et octo . » De cujus numeri sacramento crebro disputasse me novi. Sive quia per tribulationes et angustias hujus saeculi intramus ad sanctum atrium Domini, idcirco longitudo portae habebat cubitos quadraginta, qui numerus semper in labore positus est. Unde et Moyses et Elias quadraginta diebus non comedunt panem, et aquam non bibunt. Et annis quadraginta populus Israel vexatur et probatur in solitudine, et per multos labores terram repromissionis ingreditur: et Dominus atque Salvator secundum assumpti corporis fragilitatem quadraginta diebus tentatur in solitudine, ut post victoriam accedant angeli, et ministrent ei : Cum autem per tribulationes, et angustias poterimus dicere illud Apostolicum: In omnibus tribulati, sed non coangustati , atqu
Abbreviated transcription (Latin):
ra appellari consueuit torcularia. Uñ
latera siue ut ꝓprie in hebraico dicitur
humeri mensurent᷑. qui semꝑ referunt᷑
ad oꝑa. Uñ ce ysachar desicłauit bonum:
requiescens int̾ medios deros. Hidensq re¬
quiem quia bonaẽ. & t̾ram. quia pinguis:
supposuit humerum ad laborandum. &
factꝰ ẽ. uir agricola. Et inueste pontifi¬
cis humerale cum rationali stringitur.
ut rationi oꝑa copulentur. ut possit dicẽ
uir eccłiacus. Atuis mandatis intellexi.
Qui humeri porte ex utraq parte qui¬
nos habebant porticꝰ. ut ꝑ t̾renos sensus¬
atq duinos. suꝑ quoꝵ differentia sepe
scͥpsimꝰ ingrediamur adita templi. Cuiꝰ
m̃sus ẽ. uir ille qui ductor ꝓpħe erat lon¬
gitudinem quadraginta cubitoꝵ. & lati¬
tudinẽ uiginti cubitoꝵ. siue ut meliꝰ ẽ.
porte longitudinem ac latitudinẽ. qͥa
supra tantum de latitudine & humĩs
eiꝰ dixerat. Od̃ autem uicies quadra¬
ginta. & octingentesimũ numerum

Expanded text:
ra appellare consuevit, torcularia. Undera appellare consuevit, torcularia. Undelatera, sive ut proprie in Hebraico dicitur, humeri mensurentur qui semper referuntur ad opera. Unde et Isachar desideravit bonum , requiescens inter medios cleros, vidensque requiem, quia bona est, et terram, quia pinguis, supposuit humerum ad laborandum, et factus est vir agricola. Et in veste pontificis, humerale cum rationale stringitur, ut rationi opera copulentur, et possit dicere vir Ecclesiasticus: A mandatis tuis intellexi . Qui humeri portae, ex utraque parte, quinas habebant porticus, ut atque divinos, super quorum differentia saepe scripsimus, ingrediamur adita templi, cujus mensus est vir ille, qui ductor prophetae erat, longitudinem quadraginta cubitorum, et latitudinem viginti cubitorum, sive, ut melius est, portae longitudinem ac latitudinem, quia supra tantum de latitudine et humeris ejus dixerat. Quod autem vicies quadraginta octingentesimum numerum
Abbreviated transcription (Latin):
quadraginta cubitorum: & latitudinẽ
uginti cubitorum.
ost multa mistĩa uariosq introitꝰ.
be locis singulis ꝓprietates: tandẽ
atiquando uir cuiꝰ funiculus cem̃tarioꝵ
ce m̃sure calamꝰ in manu erat. ierechielẽ
ꝓpħam introducit intemplum. & m̃sus
theodotion. & in circumitu simmachus
tnstulerunt. &e ex utraq parte. latitudo
tabernaculi senum cubitoꝵ erat. sacͣ¬
m̃tum creaturaꝵ. omniũ continens. In
sex enim dieb mundꝰ ẽ. consummatus.
ꝑ quoꝵ noticiam causasq conditionis
atq rationem. intramꝰ ad templum
d̾i. & excreaturarum ordine atq con¬
stantia cognoscimus creatorem. Lati¬
tudo autem porte templi erat decem
cubitoꝵ. qui sacratꝰ & ꝑfectus ẽ. numerꝰ.
& in quo: m̃se septimo. die decima m̃sis.
ieuinium & ꝓpitiatio ẽ. Decima autẽ die
m̃sis pͥmi qui appellatur nisan. ad im¬
molationem & p̃parationẽ pasche agnꝰ
assumitur. Septem igitur m̃se decime
offeruntur in dei horrea siue ut scͥptu¬

Expanded text:
ubitorum, et latitudinem viginti cubitorum. » Post multa mysteria, variosque introitus, et locorum singulorum proprietates, tandem aliquando vir, cujus funiculus caementariorum, et mensurae calamus in manu erat, Ezechielem prophetam introducit in templum, et mensus Theodotio; et in circuitu Symmachus transtulerunt. Et ex utraque parte latitudo tabernaculi senum cubitorum erat, sacramentum creaturarum omnium continens: in sex enim diebus mundus est consummatus. Per quorum notitiam causasque conditionis atque rationem intramus ad templum Dei, et ex creaturarum ordine atque constantia cognoscimus Creatorem. Latitudo autem portae templi erat decem cubitorum, qui sacratus et perfectus est numerus, et in quo mense septimo, die decima mensis, jejunium et propitiatio est. Decima autem die mensis primi, qui appellatur Nisan, ad immolationem, 494 et praeparationem Paschae agnus assumitur. Septimo igitur mense, decimae offeruntur in Dei horrea, sive, ut Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
lataudinẽ. ut suꝑatis mundi certami¬
nib atd tdenis. qui & ipse dualis ẽ nume¬
rꝰ ingrediam᷑ templi penetralia. et audia¬
mo impante discipłis onm̃. Confiditeego
uici mundum.
t ingressus intͥnsecus siue inatriũ
porte cubitos. & portam sex cubitorũ.
oe latitudinẽ porte septem cubitorum¬
tudinem eis siue ostiorũ uiginti cubitoꝵ

Expanded text:
latitudinem, ut superatis mundi certaminibus atque terrenis, qui et ipse dualis est numerus, ingrediamur templi penetralia, et audiamus imperantem discipulis Dominum: Confidite: ego vici mundum . « Et ingressus intrinsecus  sive in atrium duos cubitos: et portam, sex cubitorum: et latitudinem portae, septem cubitorumtudinem vi
Abbreviated transcription (Latin):
&e una qui ꝑfectus ẽ. numerꝰ. & unione
sui imitat᷑ dm̃. Ille autẽ erant columne
due. de quib ae inapocalipsi dr. Qui uise¬
rit faciam eũ columnam in templo dei
mei &e foras ñ egredietur. Et petrus ac io¬
hannes columne appellantur eccl̃ie. ꝑ qͦs
ingredim᷑ ad sc̃a scõꝵ. & quorum doctrina axͥ¬

Expanded text:
et una, qui perfectus est numerus, et unione et una, qui perfectus est numerus, et unione sui imitatur Deum. Istae autem erant columnae duae, de quibus et in Apocalypsi dicitur: Qui vicerit, faciam eum columnam in templo Dei mei, et foras non egredietur . Et Petrus ac Joannes columnae appellantur Ecclesiae , per quos ingredimur ad Sancta sanctorum, et quorum doctrina, a
Abbreviated transcription (Latin):
scda editio undecim. pͥma autem nullũ
numerum posuit. s absolute ait. Et gra¬
dib in quib ascendebatur ad eam. ut uł
iuxta consuetudinẽ prioꝵ portarum ocbi
intelligamus gradꝰ. sic̃ intellexit & simina¬
chꝰ. uł certe quod habebat porta int̾ior.
quorum numerum scͥptura ñ dix̃. E quo
in hebreo positum est urob. idest &e lati
undecim significat. Sin autẽ ꝓ esre hoc
ẽ decem legamꝰ heser ñ significat decem
s ꝓnom̃. quib hec hebrei sermonis exꝑ¬
tib deliram̃ta uideantur. S nc̃ ñ contis¬
u̾sias scribimꝰ aut orationes. in quibus
ludi solet compositione ũboꝵ: s explana¬
tiones &e comm̃tarios hebreoꝵ uolumini
Uerum redeamꝰ ad ceptũ. Octo siue dec̃
gradib qui ꝑfectus ẽ numerꝰ. aut unde¬
cim de quo iam diximꝰ ascendit᷑ ad por¬
tam scõꝵ. in cuius frontib columne erat
una hinc ce altera inde. Non dixit dus.
ne indualem incurreret numerũ. s una

Expanded text:
secunda editio, undecim; prima autem nullum secunda editio, undecim; prima autem nullum numerum posuit, sed absolute ait, et gradibus in quibus ascendebatur ad eam: ut vel juxta consuetudinem priorum portarum, octo intelligamus gradus, sicut intellexit et Symmachus, vel certe quos habebat porta interior, quorum numerum Scriptura non dixit pro quo in Hebraeo positum est, UROB  , id est et latitundecim significat: 493 sin autem pro ESRE, hoc est, decem, legamus ESER  , non significat decem, sed pronomen qui . Haec Hebraei sermonis expertibus deliramenta videantur: sed nunc non controversias scribimus, aut orationes, in quibus ludi solet compositione verborum, sed explanationes, et commentarios Hebraeorum voluminum. Verum redeamus ad coeptum. Octo sive decem gradibus qui perfectus est numerus, aut undecim, de quo jam diximus, ascenditur ad portam sanctorum, in cujus frontibus columnae erant, una hinc, et altera inde. Non dixit, duae, ne in dualem incurreret numerum, sed una
Abbreviated transcription (Latin):
&e latitudo undecĩ cubitoꝵ. uidet᷑ facere
questionẽ. quomͦ dualis numerꝰ qͥ refert᷑
ad duas decades. & undecim qui uno
indiget ut sacrumnumerũ expleat du¬
odecimi. in uestibulo templi eẽ dicatur.
Quod pleriq sic soluunt. Quamuis scĩ
sint sacerdotes & in templi ministeriis
collocati &e cotidie uictimas offerant
xp̃o: tam̃ quia in hoc mortali fragiliq
corpusculo & qd̃ egrotationib uitusq suc¬
iectum ẽ: commorant᷑: uicenarium habes
numerũ & undecimũ. unde dicebat ce apłs.
Miser ego homo quis me lib̾abit de corꝑe
mortis huius: Non quod uixta seuissimã
heresim abolenda corꝑa ẽẽ credamꝰ. s qd̃
uotinr̃i sit suꝑuestiri ñ spoliari. &e mortale
hoc accipere immortalitatem. &e corrupti¬
uum hoc. induere incorruptionẽ. Illud aũ
qd̃ sequit᷑ & octo gradib ascendebat᷑ ad eã.
idest ad portam int̾iorem: scientib ebreã
linguam facit magnam difficultatẽ. Deniq
simmachꝰ quem in hoc loco secuti sumꝰ. octo

Expanded text:
et latitudo undecim cubitorum, » videtur facere quaestionem, quomodo dualis numerus, qui refertur ad duas decadas, et undecimus, qui uno indiget ut sacrum numerum expleat duodecimum in vestibulo templi esse dicatur: Quod plerique sic solvunt. Quamvis sancti sint sacerdotes, et in templi ministeriis collocati, et quotidie victimas offerant Christo, tamen quia in hoc mortali fragilique corpusculo, et aegrotationibus vitiisque subjecto commorantur, vicenarium habent numero, et undecimum. Unde dicebat et Apostolus: « Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Non quod juxta saevissimam haeresim, abolenda corpora esse credamus; sed quod voti nostri sit supervestiri, non spoliari, et mortale hoc accipere immortalitatem, et corruptivum induere incorruptionem. Illud autem quod sequitur: Et octo gradibus ascendebatur ad eam , id est, ad portam interiorem, scientibus Hebraeam linguam, facit magnam difficultatem. Denique Symmachus, quem in hoc loco secuti sumus, octo
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑioris uersiculi explanationẽ duplicit̃
disserendus ẽ. ut & nudis tribuamus oꝑi¬
m̃tum saluatore dicente. nudus eram & oꝑ¬
uistis me: & nudis fide atq uirtutib tri¬
buamus uestimentũ xp̃i: de qͦ scriptũ est.
Qtͦ qt eñi in xp̃o baptirati estis: xp̃m indu¬
istio. Hoc uestimento nudus erat: qui uestẽ
ñ habens nuptialem. ꝓiectus ẽ de conuiuio.
De hac nuditate: & ad ierłm dñs loquitur.
Tu autem eras nuda: & confusionis plena.

Expanded text:
superioris versiculi explanationem, dupliciter superioris versiculi explanationem, dupliciter disserendus est: ut et nudis tribuamus operimentum, Salvatore dicente: Nudus eram, et operuistis me , et nudis fide atque virtutibus tribuamus vestimentum Christi, de quo scriptum est: Quotquot enim in Christo baptizati estis, istis . » Hoc vestimento nudus erat, qui vestem non habens nuptialem, projectus est de convivio. De hac nuditate et ad Jerusalem Dominus loquitur: « Tu autem eras nuda et confusionis plena
Abbreviated transcription (Latin):
postea semꝑ accepturi sumꝰ: in p̾̃senti scło coti¬
die mereamͣ acciꝑe. Hunc panẽ iustus esuri¬
entib tribuit: de quib scriptũ ẽ. Beati qui
esuriunt ce siciunt iusticiam. Quia qui ius¬
tus ẽ. cõmunem omniũ panem. suũ facit
ꝓprium: qui defecerat in uidea. ꝓpħa dicen¬
te. Auferam ab eis fortitudinẽ siue baculũ
panis. Hoc qd̾ loquim̃. si tam̃ xp̃i sumꝰ. im-¬
mo qd̃ ꝓpħa cõmemorat: panis credentiũ ẽ.
q esurientiũ qui omnino ñ dandus ẽ. his
qui manducauerunt & biberunt &e satura¬
ti ft̃. & incrassati calcitrauerunt: dequib dr̃.
ue qui saturati estis nunt. quia esurietis: ne
euomant illum dicente salomone. Euomet
eñi & contaminabit sermones tuos bonos
Qd̃ aliis u̾bis saluator loquitur. Ne detis
scm̃ canib: neq mittatis margaritas ue¬
stras ante porcos.
Indecimum possidet locum: & nudũ
oꝑuerit uestim̃to. Qui sermo iuxta

Expanded text:
postea semper accepturi sumus, in praesenti saeculo quotipostea semper accepturi sumus, in praesenti saeculo quotidie mereamur accipere. Hunc panem justus esurientibus tribuit, de quibus scriptum est: « Beati qui esuriunt et sitiunt . Quia qui justus est, communem omnium panem, suum facit proprium, qui defecerat in Judaea, propheta dicente: Auferam ab eis fortitudinem, sive baculum panis. Hoc quod loquimur, si tamen Christi sumus immo quod propheta commemorat, panis credentium est et esurientium. Qui omnino non dandus est his, qui manducaverunt et biberunt et saturati sunt, et incrassati calcitraverunt, de quibus dicitur: Vae qui saturati estis nunc, quia esurietis , ne evomant illum, dicente Salomone: Evomet enim et contaminabit sermones tuos bonos . Quod aliis verbis Salvator loquitur: Ne detis sanctum canibus: neque mittatis margaritas vestras ante porcos . Undecimum possidet locum: Et nudum operuit vestimento. Qui sermo juxta
Abbreviated transcription (Latin):
continetur cib. Et significanter dr̃ suum:
ne de rapinis ce usuris &e alieno malo quesi¬
tũ panẽ uertamꝰ in miscdiam. Redemptio
eñ anime uiri: ꝓprie diuicie. Qd̃ multos
facere conspicimus. si clientes & pauꝑes
&e agricolas. ut taceam de militantiũ & iu¬
ditiũ uiolentia opprimunt potentia. uel
furta cõmittunt: ut de multis parua
pauꝑib tribuant. ce in siuis scelerib glorien¬
tur: publiceq diaconus in ȩccł̃iis recitet of¬
ferentium nomina. tantum offert illa. ille¬
tantum pollicitus ẽ. placentq sibi ad plau¬
sum popłi torquente eos conscientia: cda¬
musq materiam miseris. ut gaudeant
ad ea quȩ triouunt. & ñ lugeant ad ea quȩ
rapuerint. Melius autẽ ẽ: ut intelligams
panẽ iusti eũ eẽ. qui dĩc. Ego sum panis
qui de celo descendi: & quẽ inoratione no¬
bis tbui depretam̃. Panem nr̃m substan¬
tuum siue suꝑuenturum da nob: ut quem

Expanded text:
continetur cibus. Et significanter dicitur suum, continetur cibus. Et significanter dicitur suum, ne de rapinis et usuris, et alieno malo quaesitum panem vertamus in misericordiam. « Redemptio enim animae viri propriae divitiae . » Quod multos facere conspicimus clientes et pauperes et agricolas, ut taceam de militantium et judicum violentia, qui opprimunt per potentiam, vel furta committunt, ut de multis parva pauperibus tribuant, et in suis sceleribus glorientur. Publiceque diaconus in Ecclesia recitet offerentium nomina, quantum offert illa tantum ille pollicitus est. Placentque sibi ad plausum populi torquente eos conscientia. Damusque materiam miseris, ut gaudeant ad ea quae tribuunt, et non lugeant ad ea quae rapuerint. Melius autem est, ut intelligamus panem justi eum esse qui dicit: « Ego sum panis, qui de coelo descendi ; » et quem in oratione nobis tribui deprecamur, « panem nostrum substantivum, » sive superventurum « da nobis, » ut quem
Abbreviated transcription (Latin):
alios quidem de igne rapite: aliorũ uͦ qͥ
iudicantur miseremini. E contrario ad¬
uersarie potestates inꝑniciem corum quos
rapiunt. predam rapere festinant: quod
significat & iacob dicens. Bestia mala come-¬
ai eũ bestia mala rapuit ioseph. Inde q
oues dñ que sequuntur eum: ñ rapiunt᷑
de manib eius. Et ipse dĩt. Pater quod de-
manu mea. Statimq infert. Pater qđ dedit¬
liq potestas: uirtus atq substantia Si
eñ de fuii manu q̃ dedit pater nemo po¬
test raꝑe. & hec eadem in patris manu st̃ q̃
ñ rapiunt᷑ abeo: liquido comꝑbatur omĩa
patris & filii ẽẽ cõmunia: & infilii manu
tenere patrẽ. sĩc patris manu tenentur que
filii sunt.
ecimum ẽ: panẽ suũ esurienti dedĩt.
Pater quot docem̃ elemosinã ñ saturiꝰ
facendam s esurientib: nec dandum pa¬
nẽ his qui ructant plenitudine. s his qui
manitate cruciant᷑. In pane autem: omĩs

Expanded text:
itur: Et alios quidem de igne rapite: aliorum vero qui itur: Et alios quidem de igne rapite: aliorum vero qui judicantur miseremini . Et e contrario adversariae potestates in perniciem eorum quos rapiunt, praedam rapere festinant. Quod significat et Jacob, dicens: Bestia mala comedit eum: bestia mala rapuit Joseph . Unde et oves Domini quae sequuntur eum, no rapiuntur de manibus ejus. Et ipse dicit: manu mea; statimque infert: Et neliique potestas, virtus atque substantia; si enim de filii manu, quod dedit pater, nemo potest rapere, et haec eadem in patris manu sunt quae non rapiuntur ab eo, liquido comprobatur omnia patris et filii esse communia, et in filii manu tenere patrem sicut patris manu tenentur, quae filii sunt. Decimum est: « Panem suum esurienti dederit; » per quod docemur eleemosynam non saturis faciendam, sed esurientibus: nec dandum panem his qui ructant plenitudine, sed his qui inanitate cruciantur. In pane autem omnis
Abbreviated transcription (Latin):
sio recipiendorum pignerum. fiet diuitia¬
rum matĩa. s ei debitori de quo in lege san
mentũ reciꝑe debeat. ne cruciatus frigore
clamet ad dm̃. qui ultor. ẽ. eiꝰ in uirie. Sint
autẽ iuxta ea que sequunt᷑. panem esurien¬
ti dare debemꝰ. &. nudum oꝑire uestimento.
qͣntomagis suũ reddere: si tamen debitoris
indubitata pauꝑtas ẽ: Possumꝰ qͦq pig¬
nus reddere debitori. qndo ei cui dilectioni
coniungim᷑. & qui nobis debet mutuam
caritatem. redlimꝰ pignus suum: nichil
debiti eius apud nos ultra retinentes.
Nonum possidet locum: ꝑuim nichil
puerit. De raptorib & apłs loquitur:
qd̾ inter cetos peccatores ne uescendũ qͥdẽ
cum huiꝰcemodi sit. Omĩsq rapina mix¬
ta uiolentie ẽ. Hisi enim us fuerit illa¬
ta: rapina ñ ꝓficit. Est autẽ & sc̃a uiolen¬
tia rapinaq optabilis: de qua scribit &
euangłm. A dieb ioħis baptiste regnum
celorum uim patitur: & iuolenti diripũs

Expanded text:
sio recipiendorum pignorum, fiet divitiasio recipiendorum pignorum, fiet divitiarum materia: sed ei debitori, de quo in lege scrimentum recipere debeat , 208 ne cruciatus frigore, clamet ad Dominum, qui ultor est ejus injuriae. Sin autem juxta ea quae sequuntur, panem esurienti dare debemus, et nudum operire vestimento : quanto magis suum reddere, si tamen debitoris indubitata paupertas est? Possumus quoque pignus reddere debitori, quando ei, cui dilectione conjungimur, et qui nobis debet mutuam charitatem, reddimus pignus suum, nihil debiti ejus apud nos ultra retinentes. Nonum possidet locum: Per vim nihil puerit. De raptoribus et Apostolus loquitur, quod inter caeteros peccatores ne vescendum quidem cum hujuscemodi sit: omnisque rapina mixta violentiae est . Nisi enim vis fuerit illata, rapina non proficit. Est autem et sancta violentia, rapinaque optabilis, de qua scribit et Evangelium: A diebus Joannis Baptistae regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt