comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inluminatio eis donar&ur : in ipsa crucis passione patrempr ecabatur
dicens : Paterignosceillis non enim sciunt quid faciunt.: Similiter a
illud quodinesaia exipsius dñi ꝑsona intelligitur dictum: expandi
manus mes totadie ad populum ñ credentẽ & contradicentẽ : eode m sen¬
su accipiendum ẽ .⁊ Quod ꝑpessus sit acsustinuerit illum populum. semꝑ
sibi non credentem &contradicentem . itaut clamar& crucifige
crucifige eum & dicente pilato rege murm crucifigã responder er̃
non habemus regem nisi cȩsarem. donec incruce ex cltatus. ex pan¬
der& manus : Tam quã uistute passionis suȩ omia tracturus ad se
&iam ipsũ populũ ñ credentẽ et contradicentẽ : In reliquiis uidelued¬
quȩ ex illo ꝑelectionẽ gratiae saluȩ factȩ sunt: hocita futurũ ipse p̃dix erat :
quando adeos ante passionem suã tãquã ad populum ñ credentẽ & contra¬

Expanded text:
illuminatio eis donaretur, in ipsa crucis passione Patrem precabatur illuminatio eis donaretur, in ipsa crucis passione Patrem precabatur dicens: « Pater, ignosce illis, non enim sciunt quid faciunt . » Similiter et illud quod in Isaia ex ipsius Domini persona intelligitur dictum: « Expandi manus meas tota die ad populum non credentem, et contradicentem, » eodem sensu accipiendum est, quod perpessus sit ac sustinuerit illum populum semper sibi non credentem et contradicentem, ita ut clamaret: « Crucifige, crucifige eum; » et dicente Pilato: « Regem vestrum crucifigam? responderunt: Non habemus regem nisi Caesarem . » Donec in cruce exaltatus expanderet manus, tanquam virtute passionis suae omnia tracturus ad se, etiam ipsum « populum non credentem, et contradicentem in reliquiis videlquae ex illo per electionem gratiae salvae factae sunt . » Hoc ita futurum ipse praedixerat, quando ad eos ante passionem suam, tanquam « ad populum non credentem et contra
Abbreviated transcription (Latin):
inspirationẽ diuinȩ gratiȩ. subito ad eorum prȩdicationẽ cõpunctos
dixisse : Virifr̃s quid faciemus & continuo accepto salutis consilio
baptizatos acuitȩ suȩ quã incruce anteo culos suospositam agnoscere
non potuerant nec crediderant. reconcilictos: Et ideo mirabiliter
ꝑbeatum moysen : utrumq proph&atũ. utrumq significatũ est: ut
& in passione dñihaberent uitã anteoculos. sed neccrederent nec ag¬
noscerent  & h&̧ tamen uitaess& &um ipsorum tam infidelium &
tam excȩcatorum quia eos postea fidesua uiuificauit: Si cut scriptũ
ẽ : iustus aũt exfideuiuit. Itain passionesua dñs &uita erat ipsorum &
nonerat uitaipsorum  Vitanamq eratipsorum : quiaerat eos uiuifica¬
turus : Nonerat uit aipsorum : quia nec dumeosuiuificabat quandomor¬
tui uitam cruci figebant: Vndeut istacȩcitas ab illis auferetur. & fide

Expanded text:
inspirationem divinae gratiae, subito ad eorum praedicationem compunctos inspirationem divinae gratiae, subito ad eorum praedicationem compunctos dixisse: « Viri fratres, quid faciemus . » Et continuo accepto salutis consilio baptizatos, ac vitae suae quam in cruce ante oculos suos positam agnoscere non potuerant nec crediderant, reconciliatos. Et ideo mirabiliter per beatum Moysem utrumque prophetatum, utrumque significatum est, ut et in passione Domini haberent « vitam ante oculos, » sed nec crederent, nec agnoscerent: et haec tamen vita esset etiam ipsorum tam infidelium et tam excaecatorum, quia eos postea fide sua vivificavit, sicut scriptum est: « Justus autem ex fide vivit . » Ita in passione sua Dominus et vita erat ipsorum, et non erat vita ipsorum: vita namque erat ipsorum, quia erat eos vivificaturus; non erat vita ipsorum, quia necdum eos vivificabat, quando mortui vitam crucifigebant. Unde ut ista caecitas ab illis auferretur, et fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tatur : ut ex his quȩ in illis clura sunt in luminentur obscura . non ex
hisquȩ obscura sunt clara obscurentur. Itaq iuxta manifestum quũ
superius ostendimus. depassione & redemptione xp̃ieuangelicam
& a płicam ueritatem : &iã illud quod in deutero nomio inter e&lera
mad edicta illi populo infidelidictum est : &erituitatuacpendens ante
oculos tuos & non eredes uitȩtuȩ ita fideliter accipiamus dictum.
utagnoscamus maximum maledictum fuisseillius populi. ut merito
malitiȩ suȩ ex cȩcati uenientem ad sed nm̃ xp̃m. tantis signis & mi¬
raculis cognoscere non potuerint: Sicut deeorum tanta cȩcitate
ante fuerat proph& atum : Excȩca corpopulihuius. &icures eius
aggraua. & oculos eius daude &c& . & hanccȩcitatẽ iusto iudi¬
ciodĩ ꝑmansis se in illis . usq dumdnm comprȩhenderent. condem¬
narent & mosti adiudicatum crucifigerent : Sed postea illore sur¬

Expanded text:
tatur, ut ex his quae in illis clara sunt illuminentur obscura, non ex tatur, ut ex his quae in illis clara sunt illuminentur obscura, non ex his quae obscura sunt clara obscurentur. Itaque juxta manifestam, quam superius ostendimus de passione, et redemptione Christi evangelicam, et apostolicam veritatem, etiam illud, quod in Deuteronomio inter caetera maledicta illi populo infideli dictum est: « Et erit vita tua pendens ante oculos tuos, et non credes vitae tuae, » ita fideliter accipiamus dictum, ut agnoscamus maximum maledictum fuisse illius populi, ut merito malitiae suae excaecati, venientem ad se Dominum Christum tantis signis et miraculis cognoscere non potuerint. Sicut de eorum tanta caecitate ante fuerat prophetatum: « Excaeca cor populi hujus, et aures ejus aggrava et oculos ejus claude , » etc. Et hanc caecitatem justo judicio Dei permansisse in illis usquedum Dominum comprehenderent, condemnarent, et morti adjudicatum crucifigerent; sed postea illo resur
Abbreviated transcription (Latin):
suas : Vt quasiita uliquis uelit accipere quodilli ineredulo populo
incrucepependit dicatur uita. cumitiq eis non dederit uitam
Et dicantur ipsi non credituri uitȩ suae : quasi dñs &iũ eorum quinon credunt
necumquam eius fide uiuificantur: possit diciuita: &illud deesaia
testimonium. sic con&ur intelligere ut dicat: Quod dñs ꝓpterea dixe¬
rit . expandim anus ieas totadie ad populum noncredentem. & contra¬
dicentem : quasi ꝓpt̃ eundem populum in succ in credulitate & contra¬
dictione perdurantem . &euis causa : crucis sustinuerit passionem :
Vt quasi exhoc affirmare uideatur : quod d ñs &iã ꝓimpiis insua impie¬
tate ꝑeuntibus. inscripturis passus esse dicatur : quia diuinȩ scrip¬
turae nullatenus possunt interse ẽẽ contrariȩ: Sed qđ ineacrum pla¬
miorib: locis munifestius dedaratur. hoc&iam in obscuriorib: occul¬

Expanded text:
suas . » Ut quasi ita quis velit accipere, quod illi « incredulo populo suas . » Ut quasi ita quis velit accipere, quod illi « incredulo populo in cruce pependit, dicatur vita cum utique eis non dederit vitam: et dicantur ipsi non credituri vitae suae; quasi Dominus etiam eorum qui non credunt, nec unquam ejus fide vivificantur, possit dici vita. Et illud de Isaia testimonium sic conetur intelligere ut dicat, quod Dominus propterea dixerit: « Expandi manus meas tota die ad populum non credentem et contradicentem, » quasi propter eumdem populum in sua incredulitate et contradictione perdurantem, et ejus causa crucis sustinuerit passionem. Ut quasi ex hoc affirmare videatur, quod Dominus etiam pro impiis in sua impietate pereuntibus in Scripturis passus esse dicatur; quia divinae Scripturae nullatenus possunt inter se esse contrariae, sed quod in earum planioribus locis manifestius declaratur, hoc etiam in obscurioribus occul
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o & om̃s fideles qui fideliter accedunt ad fidem & gratiam rege
regenerari: nisi eos &apotestate diaboli & ae seruitute peccatiuere
const& redimi : Neduere possunt redimi nisilauaero indulgentia e ex¬
piati &areatu delicti et adominatu principis mundi efficiantur
quisq fideliter baptismo eius regeneratus. inysterio passionis eius af¬
furm&ur non esse redemptus : Nec illud aliquis contrahanc ueritatẽ
euangelicam & apłicã obiciendum put& : quod inter oȩteras male¬
dictiones pepuli iudaici : indeutero nomio continetur adeundem
incredulum populum dictum: Et erit uitatua pendens anteo culo
tuos & noneredes uitȩtuae : Velillud quod inesaia de eodem infideli
intelligi. Expandimanus meas totadie ad populum non credentt̃
& contra dicentẽm. quiambalatiũ ia nonboni postcogitationes

Expanded text:
Christo, et omnes fideles, qui fideliter accedunt ad fidem, et gratiam regenChristo, et omnes fideles, qui fideliter accedunt ad fidem, et gratiam regenregnerari, nisi eos et a potestate diaboli, et a servitute peccati vere constet redimi. Nec vere possunt redimi, nisi lavacro indulgentiae expiati, et a reatu delicti, et a dominatu principis mundi efficiantur quisque fideliter baptismo ejus regeneratus mysterio passionis ejus affirmetur non esse redemptus. » Nec illud aliquis contra hanc veritatem evangelicam et apostolicam objiciendum putet, quod inter caeteras maledictiones populi judaici, in Deuteronomio continetur ad eumdem incredulum populum dictum: « Et erit vita tua pendens ante oculos tuos, et non credes vitae tuae . » Vel illud quod in Isaia de eodem infideli us dictum solet intelligi: « Expandi manus meas tota die ad populum non credentem, et contradicentem, qui ambulat via non bona, post cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
sumi posse uideatur inueniunt : salua eorum debitareuerentia : cohi¬
beant sepotius & sumittant sehumiliter diuinȩ auctoritati: Et rem
tamobscuram tam quoni inusitatã. diuinȩ reseruent humiliter
maiestati: hoc namq & paschalis agni sacra illa epulatio: mystice
nobis commendat cumdicitur : Si quid residuum fuerit igni combu¬
r&is : Sicutbeatus gregorius exponitdicens : Quod ex agnoreman&
igni comburimus quando hoc quod demysterio incarnationis eius in¬
telligere uel penetrare non possumus. potestati sp̃ssc̃i humiliter
reseruamus .⁊ Vt non suꝑbe quis audeat uel contemnere ueldenuntia¬
dimuntur mysterio sanguini s xp̃i : itanecfideles redemptis iñ
qui non habuerint eam fidem quae ꝑ dilectionẽ operatur : quid necesseẽ
uliquid dicere :⁊ Cumex his quae supraiam dieta sunt manifestissime
ostendatur &omnibus infidelibus nulla mẽẽ redemptionem in

Expanded text:
sumi posse videatur, inveniunt: salva eorum debita reverentia, cohisumi posse videatur, inveniunt: salva eorum debita reverentia, cohibeant se potius, et submittant se humiliter divinae auctoritati; et rem tam obscuram, tamque inusitatam divinae reservent humiliter majestati. Hoc namque et « Paschalis agni » sacra illa epulatio mystice nobis commendat cum dicitur: « Si quid residuum fuerit, igni comburetis , » sicut beatus Gregorius exponit dicens: Quod ex agno remanet igni comburimus, quando hoc quod de mysterio Incarnationis ejus intelligere, vel penetrare non possumus, potestati Spiritus sancti humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere, vel denuntiadimuntur mysterio sanguinis Christi, ita nec fideles redempti sunt, qui non habuerint eam fidem « quae per dilectionem operatur . » Quid necesse aliquid dicere? cum ex his, quae supra jam dicta sunt, manifestissime ostendatur, et omnibus infidelibus nullam esse redemptionem in
Abbreviated transcription (Latin):
nentur manifestum ẽ exhacregula fidei. quod qui cumq exipsis
ꝑ digratiã fuerint ad fidem conuers : &inx p̃oregenericti: &ium
ꝓipsis confitendum sit factum ẽẽ quod ꝓomnib: fidelibus. factũ constat: Decȩ¬
ris uero quiin ipsa infidelitate atq impi&atesua ꝑseuerantes sunt perituri :
sidescripturae scãẽ auctoritate. quod &iã ꝓtalib: dñs passussit. cestissimis
&clarissimis testimoniis nobis demonstrare potuerint. boniuiri quit alia
difinier̃ : dignum omnino ẽ ut credamus & nos : Si uero non potuerint
cessent contendere: peo quod nonlegunt : Pudeat eos: definire quod nesci¬
unt : Tim eanstatuere : quod nullum scõrum patrum concilium nullum
apłicȩ sedis pontificum nullum ecclesusticorum dogmatum decretum:
actenus inuenia nTstatiusse : quod & siquid a sc̃is &uenerabilibus eccłȩ
doctoribus: uel dictum uel scriptum unde huiusce modi sensus occasio

Expanded text:
nentur, manifestum est ex hac regula fidei quod quicunque ex ipsis nentur, manifestum est ex hac regula fidei quod quicunque ex ipsis per Dei gratiam fuerint ad fidem conversi, et in Christo regenerati, etiam pro ipsis confitendum sit factum esse, quod pro omnibus fidelibus factum constat. De caeteris vero, qui in ipsa infidelitate atque impietate sua perseverantes sunt perituri, si de Scripturae sanctae auctoritate, quod etiam pro talibus Dominus passus sit, certissimis et clarissimis testimoniis nobis demonstrare potuerint boni viri, qui talia definierunt, dignum omnino est ut credamus et nos. Si vero non potuerint, cessent contendere pro eo quod non legunt. Pudeat eos definire quod nesciunt. Timeant statuere quod nullum sanctorum Patrum concilium, nullum apostolicae sedis pontificum, nullum ecclesiasticorum dogmatum decretum hactenus inveniant statuisse. Quod et si quid a sanctis et venerabilibus Ecclesiae doctoribus vel scriptum, vel dictum unde hujuscemodi sensus occasio
Abbreviated transcription (Latin):
desunt parentes aut filii. aut quicumq cognati uel amici. ab unaeis
exhibeatur piamatre communi : & postaliquae: Quaecumita sirꝰ
in quit non existimemus ad mostuos ꝓquibus cura mgerimus peruenire:
nisi quod ꝓeis siuealtaris. siueorationum si ue elemos ynarum saerificus
sollemniter supplicamus : quamuis non ꝓquibus fiunt omnibus prosit̃:
sedeistantum : ꝓ quibus dumuiuunt. comparatur ut prosint ⁊ Sedquia
non discernimus qui sint : opos t&eic ꝓregeneratis omnib: facere : Vt
nullus eorum pr&̧ermittatur ad quos hȩbene ficia possint & debear
ꝑuenire : melius eñ suꝑeruntisti eis quibus necobsunt nec prosant.
quã eis deer̃ quibus prosunt: Ex hisigitur omnibus diligenter aefide¬
liter consideratis : cestissime & clarissi me ostenditur ꝓomnibus fide¬
libus xp̃i quifuerunt aut sunt uelerunt. factamẽe pasionẽ ꝓp̃i:

Expanded text:
desunt parentes, aut filii, aut quicunque cognati vel amici, ab una eis desunt parentes, aut filii, aut quicunque cognati vel amici, ab una eis exhibeatur pia matre communi. Et post aliqua: Quae cum ita sint, inquit, non existimemus ad mortuos pro quibus curam gerimus pervenire, nisi quod pro eis sive altaris, sive orationum, sive eleemosynarum sacrificii solemniter supplicamus; quamvis non pro quibus fiunt omnibus prosint, sed eis tantum, pro quibus dum vivunt comparatur ut prosint. Sed quia non discernimus qui sint, oportet ea pro regeneratis omnibus facere: ut nullus eorum praetermittatur, ad quos haec beneficia possint et debeant pervenire. Melius enim supererunt ista eis, quibus nec obsunt nec prosunt, quam eis deerunt quibus prosunt. Ex his igitur omnibus diligenter ac fideliter consideratis certissime et clarissime ostenditur pro omnibus fidelibus Christi, qui fuerunt, aut sunt, vel erunt, factam esse passionem Christi.
Abbreviated transcription (Latin):
Etiterum alibi : Nemo eñ inr̃m sibi uiuit & nemo sibi moritur ⁊ Siue
enim uiuimus dñ ouiuimus. siue morimur dnõ morimur ⁊ Siue
ergo uiuimus siue morimur dñi sumus : In hoc & eñ i xp̃s mostuus ẽ
& resurrexit . ut & mortuorum &uiuorum dominetur: hinc est :
quod in illa beati actione mysterii : ex auctoritate utiq diuina
& traditione apłica. a scĩs patribus oratio ꝓdefunctis fidelibus spe¬
cialiter posita ẽ quaeita sehab& : Memento &iũ dñe famuloꝵ
famularumq tuarum. quinosprȩcesser̃ cumsigno fidei &dormiunt in semno
pacis & c& : quod totum ita abinitio in ecđa & abeccłic uniformiter acle¬
gitime obseruatum ẽẽ commendat diligentissime beatissimus pater
augustinus in librod ecura ꝓmortus gerendc ita dicens : Nons pret̃¬
mittendȩ supplicationes prospiritib: mostuorum. quas faciendus pro
omnibus in xp̃iana & catholica soci&ate defunctis. &ic̃ tacitis nomin uib
eorum sub generali cõmemoratione suscepit ecła : Vt quibus a dista

Expanded text:
it deo. nemo enim nostrum sibi uiuit et nemo sibi moritur. siue enim uiuimus, domino uiuimus: siue morimur, domino morimur. siue ergo uiuimus, siue morimur, domini sumus. in hoc enim et Christus mortuus est et resurrexit, ut mortuorum et uiuorum quod in illa beati actione mysterii, ex auctoritate utique divina, et traditione apostolica et sanctis Patribus oratio pro defunctis fidelibus specialiter posita est, quae ita se habet: « Memento etiam, Domine, famulorum famularumque tuarum, qui nos praecesserunt cum signo fidei, et dormiunt in somno pacis, » etc. Quod totum ita ab initio in Ecclesia, et ab Ecclesia uniformiter ac legitime observatum esse commendat diligentissime beatissimus Pater Augustinus in libro de Cura pro mortuis gerenda, ita dicens: Non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus in Christiana, et catholica societate defunctis, etiam tacitis nominibus eorum, sub generali commemoratione suscepit Ecclesia; ut quibus ad ista
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝓomnibus credentibus & ꝑgratiam baptismi excqua & sc̃õ spu¬
regeneratis & eccłȩ incorporatis. uered ñs & saluator nr̃ sitpassus :
Neqenim aliter uerebaptitari potuer̃ nisi in moste eius : Aet uere
a peccatissuis ablui nisi msanguine eius : Docentebeatopaulo apło
łtattes tanteb eato iohanne in apocaliypsi : quidilexitnos Celauit
nosa peccatis nr̃is insanguine suo : Debis &iũ id est fidelibus suis
in moste sue baptitatis & insangiuimne suo peccatoꝵ ablutione n con¬
secutu s. dicit ipsedñs &saluator: Sicut nouit me pater &egous¬
noscopatrem & animã meam pono proouibus meisꝯ proistis

Expanded text:
quod pro omnibus crequod pro omnibus creregeneratis, et Ecclesiae incorporatis vere Dominus et Salvator noster sit passus. Neque enim vere aliter baptizari potuerunt, nisi in morte ejus; nec vere a peccatis suis ablui, nisi in sanguine ejus, docente beato Paulo apostolo: attestante beato Joanne in Apocalypsi: « Qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . » De his etiam, id est fidelibus suis in morte sua baptizatis, et in sanguine suo peccatorum ablutionem consecutis, dicit ipse Dominus et Salvator: « Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
inelectis meis tefunditus perimo : Ero morsustuus inferne : quia
sublutis eis te ex paste transfigo : hȩe fidelissimus doctor iuxticfidei
catholice regul̃ firmisse tenenda & sequenda ꝓposuit : Vndeces
s& h&̧ noua & in audita definitio immonoua & inaudita praesũptio
ut nullies hominum &iae mimpiorum & apud inferos iam in reuocabilit̃
damnatorum fuerit ꝓ quox p̃s passus non sit . : Cum pillis solis defuno¬
tis ut iũ dictumẽ passionem sustinuerit. quieumdumincorpore uiue¬
rent fideliter uenturum et mundum sua passione redempttis ã
credider̃ . Hocitiq ẽ catholicum hoc fidei ecđȩ abinicio cõmenda
tum hocdiuma & paterna auctoritate firmatum: Etideo abiciatis
ꝓcul fallix & in ane commentum : Dec& eris uero hominibus. qui
ab eius passione usq nunc fuerunt aut sunt. autusq infinem scli
futuri sun : catholica fidesten& & scripturȩ scãe ueritus doc&

Expanded text:
in electis meis te funditus perimo: « Ero morsus tuus, inferne, » quia in electis meis te funditus perimo: « Ero morsus tuus, inferne, » quia sublatis eis te ex parte transfigo. Haec fidelissimus doctor juxta fidei catholicae regulam fidelissime tenenda, et sequenda proposuit. Unde cemo nova et inaudita praesumptio, ut nullus hominum, etiam impiorum, et apud inferos irrevocabiliter damnatorum fuerit, pro quo Christus passus non sit; cum pro solis illis defunctis, ut jam dictum est, passionem sustinuerit, qui eum dum in corpore viverent, fideliter venturum, et mundum sua passione redempturum crediderunt. Hoc itaque est catholicum: hoc fidei Ecclesiae ab initio commenda tum: hoc divina et paterna auctoritate firmatum: et ideo abjiciatur procul fallax et inane commentum. De caeteris vero hominibus qui ab ejus passione usque nunc fuerunt, aut sunt, aut usque in finem saeculi futuri sunt, « catholica fides tenet, » et Scripturae sanctae veritas docet,
Abbreviated transcription (Latin):
passionem dixit. in resurrectionesua dñsimpleuit: Si ex altatus fuero
aterra omĩa trahamadme : Omnia enim traxit . quide electis suis a pud
inferos nullum reliquit : Omĩa abstulit. utiq electa : Neq & enim in fi¬
deles quosq & ꝓsuis criminibus &ernis suppliciis deditos. adueniã dñs
resurgendoreparauit : Sed illos ex inferni claustris rapuit. quos
suo sinfide & actibus recognouit : Vnde recte. &iam ꝑ oseȩ dicit: Fro
morstui omors eromorsustuus inferne : Id namq qđ occidimus
agimus ut penitus non sit : Ex eo enim quod mordemus pastem abstra¬
himus. pastemq relinquimus : qui aergo inelectis suis funditus oc¬
cidit mostem mors mostis extitit : quia uero exinferno pastem
abstulit & pastem reliquit : non occidit funditus sed iomordit
infernum i Aitergo : Eromorstua omors : Acsia pestedicat : quia

Expanded text:
passionem dixit, in resurrectione sua Dominus implevit: « Si exaltatus fuero passionem dixit, in resurrectione sua Dominus implevit: « Si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad me . » Omnia enim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit utique electa. Neque etenim infideles quosque et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos in fide et actibus recognovit. Unde recte etiam per Oseam dicit: « Ero mors tua, o mors! ero morsus tuus, inferne. » Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo enim quod mordemus partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit; quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: « Ero mors tua, o mors! » ac si aperte dicat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mundiusq ad aduentum dñi. sci patriarehȩ & ꝓph&ȩ et cȩteri anti¬
qui iusti : quiita crediderunt & praenuntucuer̃ uenturum. & huma¬
numgenus suo sanguine redempturum. sicut nunc eum om̃is eccłia
feriores pastesterrȩ & inspiciam om̃s dormientes. &inlumin abo
om̃ssperantes indõ. Itemq alio loco : deeiusdem descensione adin¬
feros. &eorum liberatione a quibus illic expectabatur . scriptur a dicit :
Recordatus ẽ dñs sc̃s isrł mostuorum suorum olim dormientium interrȩ
puluere . &d escenđ ad eos ostendereillis saluta resuum : Vnde & per
oseȩ proph&c̃ : ipsi mosti & inferno it aminabaturdicens : De manu
mortis liber abo eos demoste redimũ eos : Ero morstua omors. morsus
tius ero inferne ⁊ Quod totum quomodo fideliter et catholice intel¬
legendũ sit ex ponit mirificebeatus gregorius itadicens : quod ante

Expanded text:
mundi usque ad adventum Domini sancti patriarchae, et prophetae, et caeteri antimundi usque ad adventum Domini sancti patriarchae, et prophetae, et caeteri antiqui justi, qui ita crediderunt et praenuntiaverunt venturum, et humanum genus suo sanguine redempturum, sicut nunc eum omnis Ecclesiferiores partes terrae, et inspiciam omnes dormientes, et illuminabo omnes sperantes in Deo . » Itemque alio loco de ejusdem descensione ad inferos, et eorum liberatione a quibus exspectabatur illic, Scriptura dicit: « Recordatus est Dominus sanctus Israel mortuorum suorum olim dormientium in pulvere terrae. » Et « descendam ad eos ostendere illis salutare suum. » Unde et per Oseae prophetiam ipsi morti et inferno ita minabatur, dicens: « De manu mortis liberabo eos, de morte redimam eos: ero mors tua, o mors! morsus tuus ero, inferno . » Quod totum quomodo fideliter et catholice intelligendum sit, exponit mirifice B. Gregorius, ita dicens: Quod ante
Abbreviated transcription (Latin):
in reuo cabili diuino iudicio ad poenas & interitum ꝑpetuum praedistinati.
ita &illi homines impii in sua impi&ate mostui. eodem in reuocabili diui¬
noiudicio iamerant poenis ꝑpetuis condem nati : Si cutergo proillis im¬
istis impiis &dũ natis hominibus. absit omnino ut passus ẽẽ credatur ⁊
Quia hoc nimis ẽ contrarium diuinȩ uerititinimis aduersũ catholicȩ
fidei : quae in dubitant̃ credit et doc&. quod dñs nr̃ suã passionem et mor¬
tem atq: inferos descensionem : illissolis iam defunctis . & quã uis apud
inferos tamen in locis tranquilluatis etlucis constitutis exhibuit : qui
redemptionis suae ꝑpassionẽ et descensionẽ ad eos dñi pio desi derio
expectabant. : De quibus &beatus iohannes baptista. imminentesuciã
passione et moste quia & ipse unuserat extidibus : sollicite eundem dnm̃¬
tamus : Detalibus namq piis &beatis defunctis. quad es fuer̃ ab initio

Expanded text:
irrevocabili divino judicio ad poenas et interitum perpetuum praedestinati. irrevocabili divino judicio ad poenas et interitum perpetuum praedestinati. Ita et illi homines impii in sua impietate mortui, eodem irrevocabili divino judicio jam erant poenis perpetuis condemnati. Sicut ergo pro illis imssus: ita pro istis impiis et damnatis hominibus absit omnino ut passus esse credatur; quia hoc nimis est contrarium divinae veritati, nimis adversum catholicae fidei, quae indubitanter credit et docet quod Dominus noster suam passionem et mortem, atque ad inferos descensionem illis solis jam defunctis, et quamvis apud inferos, tamen in locis tranquillitatis et lucis constitutis exhibuit, qui redemptionis suae per passionem et descensionem ad eos Domini pio desiderio exspectabant. De quibus et B. Joannes Baptista imminente jam sua passione et morte, quia et ipse unus erat ex talibus sollicite eumdem Dombeatis defunctis quales fuerunt ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
ma quȩstionedicta sint : Desecundicuero : qua in illis capitulis defi
difinier̃ sedulo interrogemus & admone amus utuigilanter & fide¬
liter pensare studeant : neforteminus considerando quod dicendũ
erat . contra fidem & conscientiam suam talia dixerint &scripse¬
rint : Namut taceamus dehis qui nunc sunt. uel adhuc usq ad finẽ
rabili multitudine impioꝵ qui fuer̃ ab initiomundi usq: ad aduen¬
tum xp̃i. & in sua impi& ate mostui in a&ernis poenis sunt condemp¬
nati. necipsos quih& dixer̃ credereputumus qđ peis insua impie¬
tate mostuis & &erno iamiudicio condemnatis. dñs passus eẽ cre¬
dendussit : Si enim ꝓeis passus ẽẽ creditur : cur non &iũ ꝓdiabolo
& ungelis eius. similiter passus eẽ credatur : quia sicut de eisdem
refugis &immundis spitibus scriptumẽ : quod ds̃ angelis pec cantib:
non pepercit. sed rudentibus inferi detractos. subc aligine tradidit
iniudicium cruciandos reseruari : &id cireo uerissime creduntur:

Expanded text:
m mortui sunt. De secunda vero, qua in illis capitulis defindefinierunt, sedulo interrogemus, et admoneamus, ut vigilanter et fideliter pensare studeant, ne forte minus considerando quod dicendum erat, contra fidem et conscientiam suam talia dixerint et scripserint. Nam ut taceamus de his qui nunc sunt, vel adhuc usque ad finem rabili multitudine impiorum, qui fuerunt ab initio mundi usque ad adventum Christi et in sua impietate mortui, in aeternis poenis sunt condemnati; nec ipsos, qui haec dixerunt, credere putamus, quod pro eis in sua impietate mortuis, et aeterno jam judicio condemnatis Dominus passus esse credendus sit. Si enim pro eis passus esse creditur, cur non etiam pro diabolo et angelis ejus similiter passus esse credatur? Quia sicut de eisdem refugis et immundis spiritibus scriptum est, « quod Deus angelis peccantibus non pepercit, sed rudentibus inferi detractos sub caligine tradidit in judicium cruciandos reservari . » Et idcirco verissime creduntur
Abbreviated transcription (Latin):
Quiduero dicendum ẽ detantamultitudine impiorum . qui fuer
ab exordio mundi usque ad aduentum xp̃i. &adhuc non negan¬
dis eẽ in extremis pastib: orbisterrȩ : ad quos nullus umquam
praedicator accessit nullumum quã uerbum fidei audierun .
quiutiq nullatenus potuer̃ credere . eiquem non audier̃ : Neq
audire sine praedicante : Ne pra edicatorẽ recipere . quinullis
ad eo siissus ẽ inum quidettales propterea dumnabuntur. quia non cre¬
dider̃ qđ numquã audirepotuer̃ & tum̃ omni nodũ nabuntur pro
aliis peccatissuis et principaliter ꝓillo primo &originali peccato. in quo
om̃s pec cauer̃ ⁊ quia ñ frustra scriptũ est : effunde irãtuam ingentes quae
interrog& quid in eis egerit uoluntasdĩ qui om̃s homines uultsaluos fueri
& adagnitionẽ ueritatis uenire : quid respondebitur .: Non nehomo cau¬

Expanded text:
Quid vero dicendum est de tanta multitudine impiorum, qui fuerunt Quid vero dicendum est de tanta multitudine impiorum, qui fuerunt ab exordio mundi usque ad adventum Christi. Et adhuc non negandi sunt esse in extremis partibus orbis terrae, ad quos nullus unquam praedicator accessit, nullum unquam verbum fidei audierunt, qui utique nullatenus potuerunt « credere ei quem non audierunt, neque audire sine praedicante , » ne praedicatorem recipere, qui nullus ad eos missus est: nunquid et tales propterea damnabuntur, quia non crediderunt quod nunquam audire potuerunt? Et tamen omnino damnabuntur pro aliis peccatis suis, et principaliter pro illo primo et originali peccato, « in quo omnes peccaverunt , » quia non frustra scriptum est: « Effunde iram tuam in gentes, quae  de talibus interroget, quid in eis egerit voluntas Dei, « qui omnes homines vult salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire, » quid respondebitur? Nonne homo cau
Abbreviated transcription (Latin):
resistere & contraire ut nonpossit implere qđ uelit : & ambo sibi
&iste uidelic& etille : lic& diuersa sentientes: fideliter atq una¬
nimiter concordant : quod quo lib& modo dixerit apłs dedõ. qui
uult omnes homines saluosfieri tamen nullus hominum nisi gra¬
tuita eius mis eđia saluetur. nullus nisi eius iusto iudicio perire ꝑ¬
mittatur. ⁊ Ceste illud in hac quȩstione manifestumẽ .: quod &am¬
sigeneraliter & indifferenter om̃s homines ds̃uult saluos fieri :
in alioꝵ tamencordibus benignitate miscđiȩ suae ipseo peratur
operamini : Ds̃ esteñ quio peratur in uob̵ & uelle & ꝑficere
occulti iudicisui. non operatur hancsalutarem uoluntatem :
sed dimittit eos suo arbitrio : Vt quia noluer̃ eredere. iustacultio¬
nedũnentur. Et hoc quidem deillis dicipotest. qui uerbum euan¬
gelii audier̃ sed duritia incredulitatis suȩ recipere noluerunt.

Expanded text:
resistere et contraire, ut non possit implere quod velit; et ambo sibi resistere et contraire, ut non possit implere quod velit; et ambo sibi et iste videlicet et ille, licet diversa sentientes, fideliter atque unanimiter concordant. Quod quolibet modo dixerit Apostolus de Deo, « Qui vult omnes homines salvos fieri » tamen nullus hominum, nisi gratuita ejus misericordia salvetur, nullus nisi justo ejus judicio perire permittatur. Certe illud in hac quaestione manifestum est, quod etiamsi generaliter, et indifferenter « omnes homines Deus vult salvos fieri, » in aliorum tamen cordibus benignitate misericordiae suae ipse operatur operamini: Deus est enim, qui operatur in vobis, et velle, et perficere occulti judicii sui non operatur hanc salutarem voluntatem, sed dimittit eos suo arbitrio: ut quia noluerunt credere, justa ultione damnentur. Et hoc quidem de illis dici potest, qui verbum Evangelii audierunt, sed duritia incredulitatis suae recipere noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
& generaliter &utistiaddider̃ sineexceptione : qui uultomnes
homines saluos fieri: Sed speciaditer adeos r&tulit : dequibus
supra dixerat : Pro omnib hominibus : ꝓregibus. & his quiin sub¬
limitates . ⁊ut quod dixit om̃s : omĩagenerah ominum intelligi
uoluerit : Omnium scilic& gentium. sexuum condicionum ordi¬
num. dignitatum: quid hab& hȩ intellegentic in consequens.
aut contrarium ueritati  Ite malius dicat & sentiat. sicut &dam
a quibusdam maiorib: ditum & sensum reperitur.: Apłs cum su¬
perius orari iussiss& ꝓomnib: hominibus : ꝓregibus & his qui in sub¬
limitatesunt : postilla pm̃a generaliter deuniuerso genere hu¬
mano subiunxit . quiuult om̃s homines saluos fieri : quihab &
malicut periculi &ium ista intellegentuc : Neq enim quiita
sentit : putat uoluntatidĩ qua om̃s homines uults aluos fieri. aliquẽ

Expanded text:
et generaliter, et ut isti addiderunt sine exceptione, « Qui vult omnes et generaliter, et ut isti addiderunt sine exceptione, « Qui vult omnes homines salvos fieri , » sed specialiter ad eos retulit, de quibus supra dixerat, « pro omnibus hominibus, pro regibus, et his qui in sublimitate sunt ; » ut quod dixit « omnes » omnia genera hominum intelligi voluerit, omnium scilicet gentium, sexuum, conditionum, ordinum, dignitatum. Quid habet haec intelligentia inconsequens aut contrarium veritati? Item alius dicat et sentiat, sicut etiam a quibusdam majoribus dictum, et sensum reperitur: Apostolus, cum superius orari jussisset « pro omnibus hominibus, pro regibus et his qui in sublimitate sunt, » post illa omnia generaliter de universo genere humano subjunxit: « Qui vult omnes homines salvos fieri. » Quid habet mali aut periculi etiam ista intelligentia? Neque enim qui ita sentit putat voluntati Dei qua « vult omnes homines salvos fieri, » aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq: in suo sensu abund auer̃ : Alius quidem sic alius uerosic⁊
Expectantes fideliter atq: humiliter. quodupłs ꝓmittit dicens. ⁊
& siquid uliter sapitis. hoc quoq uob̵ds̃ reuelubit inm qui non tran¬
quille & pacificemoderatus quodsentit : sed stutim paratus est
ad contentiones dissensiones & scandala : &iumsi non habe at he¬
reticum sensum. cestis simehab& hereticum animum : quam pie¬
tatis moderationem si&lium istiboniuiri quihanc nouam definitio¬
nem statuer̃ seruare uoluissent melius hancrem silentio prae¬
terissent : &unicuiq deea. scđmfidem suam & auctoritatem cui
magis ad quiescendum putar&. sentiendum ꝑmitterent. ⁊ Finitoq
intereostum longȩ et ꝑnitiosȩ contentionis iurgio: paxetunitus
xp̃ieđȩ reformaretur ⁊ Ecceenim aliquis sentiat &dicat. sicut
&iam antiquitus & sensum ẽ & dictum ⁊ non dixitapłs uniuersalit̃

Expanded text:
« Unusquisque in suo sensu abundaverunt ; » alius quidem sic, alius vero sic, « Unusquisque in suo sensu abundaverunt ; » alius quidem sic, alius vero sic, exspectantes fideliter atque humiliter quod Apostolus promittit, dicens: « Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit . » Nam qui non tranquille et pacifice moderatur quod sentit, sed statim paratus est ad contentiones, dissensiones et scandala, etiamsi non habeat haereticum sensum certissime habet haereticum animum. Quam pietatis moderationem si etiam isti boni viri, qui hanc novam definitionem statuerunt, servare voluissent, melius hanc rem silentio praeteriissent; et unicuique de ea secundum fidem suam et auctoritatem, cui magis acquiescendum putaret, sentiendum permitterent, finitoque inter eos tam longae et perniciosae contentionis jurgio, pax et unitas Christi Ecclesiae reformaretur. Ecce enim aliquis sentiat et dicat, sicut etiam antiquitus, et sensum est, et dictum: Non dixit Apostolus universaliter
Abbreviated transcription (Latin):
non necesse habemus astruere. Sitergo internos &iam dehacre
istius modipia cauteli & moderatio : quatinus & scĩs patribus debitus¬
serueturhonor & quo lib& quis adquiescat modo ex illis sensibus qui
dehac sententia abeispositi sunt. non iudicemus ẽẽ hereticum : Sed
potius uitemus contentionis mulum ꝑ qđ &ium depacificis &ec clesi¬
asticis sensibus. potest qui contentiosus esse uoluerit. hereticum effi¬
cere quod sentit. Itaq in reb:tulibus : cohibeamus nosipsoss a lubri
moderatione : ut nec contemnere cudeamus. Nec quusi necessario
affirmare conemur. i Memores semꝑ illius apłicȩ sententiae :
Si qui saũt uidetur contentiosus ẽe . nostalem consuetudinẽ non ha¬
bemus neq: ecđa dĩ : Legamus ergo pacifice & quantum dñs donat
intellegamus dogmata ecclesiasticorum uirorum ⁊ Nec ꝓaliis
doctoribus. aduersus alios litigemus : Quia &ipsi interse pacifici.

Expanded text:
non necesse habemus astruere. Sit ergo inter nos etiam de hac re non necesse habemus astruere. Sit ergo inter nos etiam de hac re istiusmodi pia cautela et moderatio, quatenus et sanctis Patribus servetur honor, et quolibet quis acquiescat modo ex illis sensibus, qui de hac sententia ab eis positi sunt, non judicemus esse haereticum; sed potius vitemus contentionis malum, per quod etiam de pacificis et ecclesiasticis sensibus potest qui contentiosus esse voluerit, haereticum efficere quod sentit. Itaque in rebus talibus cohibeamus nos ipsos salubri moderatione, ut nec contemnere audeamus, nec quasi necessario affirmare conemur, memores semper illius apostolicae sententiae: « Si quis autem videtur contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, neque Ecclesia Dei . » Legamus ergo pacifice, et quantum Dominus donat intelligamus dogmata ecclesiasticorum virorum, nec pro aliis doctoribus adversus alios litigemus; quia et ipsi inter se pacifici.
Abbreviated transcription (Latin):
a laeriter dõdona offerentem uidebat : ut eandem bonaẽ uolun¬
tatem quũ dederat. in eis ds̃ conseruar& dicens : Dñeds̃ abrahã
&isaac &isrł patrisnr̃i : custo dunsempiternũ hancuoluntatem cor¬
diseorum & semꝑ in uenerationẽ tuimens ista ꝑmaneat : Indige¬
mus gratudi adbona & salubriac loquenda. sicutipsedñs in euan¬
geliodicit : Non enĩuos estis quiloquimini. sed sp̃s patrisuri quilo¬
quitur in uob.. Qui&iam alibi promittit : a periostuum & ego ad¬
implebo illud : Indigemus digratia : ad om̃suics operũ bonorum
paulus apłs op̃tu resedicit ubiait : Nam & qui sumus in tabernaculo in¬
gemescimus grauati in eo quod nolumus expoliuri sed suꝑ uestiri. ut ab¬
sorbeatur quod est mortide auita.⁊ cumergo hȩ duȩ opiniones in prae¬
nisi contentione her&icumfiat ⁊ Similem quoq sententiã : beatus
papa cȩlestinus. dequibusdam ꝓfundioribus quaestionibus indecretis
suis posuit. dicens de eis  quuesicut non audemus contemnere ita

Expanded text:
alacriter Deo dona offerentem videbat, ut eamdem bonam voluntatem, quam dederat in eis Deus, conservaret, dicens: « Dominus Deus Abraham, et Isaac, et Israel Patris nostri, custodi in sempiternum hanc voluntatem cordis eorum, et semper in venerationem tui mens ista permaneat . » Indigemus gratia Dei ad bona et salubria loquenda, sicut ipse Dominus in Evangelio dicit: « Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . » Qui etiam alibi promittit: « Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . » Indigemus Dei gratia ad omnes vias operum bonorum. Paulus Apostolus optare se dicit, ubi ait: « Nam et qui sumus in tabernaculo ingemiscimus gravati in eo quod nolumus exspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur quod est mortale a vita . » DE nisi contentione haereticum fiat. » Similem quoque sententiam B. papa Coelestinus de quibusdam profundioribus quaestionibus in Decretis suis posuit, dicens de eis : Quae sicut non audemus contemnere, ita
Abbreviated transcription (Latin):
mine uigilantium uiuentes. sub nomine aũt dormientiũ defunctos
fideles uolens intellegi. ad dessalonicenses dicit: qm̃ non posuit nos
ds̃ iniram sed in ad qui sitionẽ salutis. ꝑ dnm̃ nrm̃ iłm qui mostuus ẽ¬

Expanded text:
mine « vigilantium » viventes, sub nomine autem « dormientium » defunctos mine « vigilantium » viventes, sub nomine autem « dormientium » defunctos fideles volens intelligi, ad Thessalonicenses dicit: « Quoniam non posuit nos Deus in iram, sed in acquisitionem salutis per Dominum nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentibus atq discernentib: cummagna discretionȩ ꝓuidenda ẽ:
itahis quib mors immin& sineulla dilatione offerenda: Nedum adhuc
tempus ad prȩbendum redem ptionis in ysterium quȩritur : interueni¬
ente paululum mora. inueniri nonualeat qui redimatur.. Proillis
cumpi& ate dormitionẽ acceper̃ : sollemniter et generaliter uni uer¬
salis seruat & prorsus seruaredeb& eccła : ut inter illa sacro scãe immo¬
lationis mysteri : suo loco atq ordine. siue nominatim siue tacitis nomi¬
mbus fideliter cõmemorentur . ⁊ Uerenũq ad plenitudinẽ & unitatem
ecđȩ pestinent nec abilla uel moste separari possunt : dequib: indño mor¬
tuis & cũ dño uiuentibus.: beatus iohannes in a pocalypsi scribit : Beatimor¬
tui quuind ño moriuntur ⁊ A modo dicit sp̃s ut requiescant alaboribus
suis opera enim ipsoriim secuntur illos : &beatus paulus a płs: sub no¬

Expanded text:
viventibus atque discernentibus cum magna discretione providenda est: viventibus atque discernentibus cum magna discretione providenda est: ita his quibus mors imminet sive ulla dilatione offerenda, nedum adhuc tempus ad praebendum redemptionis mysterium quaeritur, interveniente paululum mora, inveniri non valeat qui redimatur. Pro illis cum pietate dormitionem acceperunt, solemniter et generaliter universalis servat et prorsus servare debet Ecclesia, ut inter illa sacrosanctae immolationis mysteria suo loco atque ordine sive nominatim, sive tacitis nominibus fideliter commemorentur: vere namque ad plenitudinem, et unitatem Ecclesiae pertinent, nec ab illa vel morte separari possunt. De quibus in Domino mortuis, et cum Domino viventibus beatus Joannes in Apocalypsi scribit: « Beati mortui qui in Domino moriuntur. Amodo dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus suis: opera enim ipsorum sequuntur illos . » Et beatus Paulus apostolus sub no
Abbreviated transcription (Latin):
debeat offerri : & quis quis ꝓeis quim inimesunt regenerati. nec
corpusxpieffecti dicit illud sacrificium offerendum : cens& eo seẽ
corpus xp̃i. quinum quam in corporati sunt membris xp̃i : Vn depie
hoc obseruut scã mater ecio quȩ procathe cuminis siue paruulis
siue maioris&atis nisi postquũ fuerint regenerati in xp̃o non offert
sacrificium xp̃i⁊ & tunc primum cum regenerantur : in oblatio¬
ne dominica &iũ specialiter eorum memoriã frequenture in ci¬
pitdicens hancigitur oblationem seruitutis nrae. sed &cunctȩ
familiȩtuȩ quamtibi offerimus: ꝓhis quoq quos regenerare digna
namq redemptionis xp̃i. & anteb aptismum nullatenus accipitur.
neqhis quisi nebaptis modecorpore exeunt ullatenus dari potest :
Sicut & tota obseruat ecđa : &beatus gregorius ad consulta augus¬
tini respondens breuiter ostendit dicens: Sc̃imysteruigratia. sicut

Expanded text:
debeat offerri. Et quisquis pro eis qui minime sunt regenerati, nec debeat offerri. Et quisquis pro eis qui minime sunt regenerati, nec corpus Christi effecti, dicit illud sacrificium offerendum, censet eos esse corpus Christi, qui nunquam incorporati sunt membris Christi. Unde pie hoc observat sancta mater Ecclesia, quae pro catechumenis, sive parvulis, sive majoris aetatis, nisi postquam fuerint regenerati in Christo, non offert sacrificium Christi, et tunc primum cum regenerantur in oblatione Dominica, etiam specialiter eorum memoriam frequentare incipit, dicens: « Hanc igitur oblationem servitutis nostrae, sed et cunctae familiae tuae, quam tibi offerimus pro his quoque quos regenenamque redemptionis Christi, et ante baptismum nullatenus accipitur, neque his, qui sine baptismo de corpore exeunt, ullatenus dari potest. Sicut et tota observat Ecclesia. Et B. Gregorius ad consulta Augustini respondens, breviter ostendit, dicens : Sancti mysterii gratia, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
& felicitatis non baptizitis paruulis tribuit. quantum necp elagiuna
heresis potuit: & post paululũ deeisdem non baptitatis paruulis :
N equisquam inquit ꝓeis optulit uel oblaturus ẽ sacrificium. quod iste
&iam ꝓ non baptiratis censuit offerendum: &postpauca : deeodẽ
uincentio: Automnino inquit hȩrebit . aut simul ꝓomnib: paruulis
qui toto orbe terrarum sin exp̃ibaptis momoriuntur : &iũ eorum
nominib tacitis qm̃ nesciuntur ineccluxp̃i non in corporatis corpus
xp̃i offerendo corpus xp̃iesse censebit : Posth&̧ : subiungit adiãdictũ
petrum prbmloquens. : absit ate frater . ut h& tibi placeant : Absit
utista ueldidicisse tegaudeas. uel docere praesu mas : Ex his uerbis
sc̃ĩ doctoris munifestissime docemur. ut ꝓhis tantum quibaptis mo
xp̃iregenerati incorporantur ecđȩ quae ẽ corpus xp̃i : corpusxp̃i

Expanded text:
et felicitatis non baptizatis parvulis tribuit, quantum nec Pelagiana et felicitatis non baptizatis parvulis tribuit, quantum nec Pelagiana haeresis potuit. Et post paululum de eisdem non baptizatis parvulis: Ne quisquam, inquit, pro eis obtulit vel oblaturus est sacrificium, quod iste etiam pro non baptizatis censuit offerendum. Et post pauca, de eodem Vincentio: Aut omnino, inquit, haerebit, aut simul pro omnibus parvulis, qui toto orbe terrarum sine Christi baptismo moriuntur, etiam eorum nominibus tacitis, quoniam nesciuntur, in Ecclesia Christi non incorporatis, corpus Christi offerendo, corpus Christi esse censebit. Post haec subjungit ad jam dictum Petrum presbyterum loquens : Absit a te, frater, ut haec tibi placeant. Absit ut ista vel didicisse te gaudeas, vel docere praesumas. Ex his verbis sancti doctoris manifestissime docemur ut pro his tantum, qui baptismo Christi regenerati incorporantur Ecclesiae, quae est corpus Christi, corpus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
nocentibus paruulis. uiuentibus si uedefunctis. faciendũ dixerunt :
ueluther&i cosecła detestita ẽ.: Sic ut beatus augustinus in libro quẽ
aduincentium uictorem scripsit manifestis simeostendit dicens.
Noli credere necdicere nec docere : sacrificiũ Exp̃inorũ ꝓhisqui non
baptitati de corpore exerint offerendum : siuisẽẽ catholicus. ⁊ quiae
nec illud quod demachabeoꝵ libris commemorasti sacrificiũ iudȩorũ:
ꝓeis qui non circumcisi decorpore exierant ostendis oblatum . : Inqua
tua sententuc tũ noua & contraecdȩ totius auctoritatẽ disciplinamq
plata : uerbo &iam in solentissimoususes dicens P rohisitaq oblatio¬
nes assiduas & offerenda iugiter scorum censeo sacrificia sacerdo
tum. In libro quoq quem scribit ad petrum prb̃m. contra scripti eius¬
dem uincentii uictoris : iticeum redarguit : Tantum enim salutis

Expanded text:
nocentibus parvulis viventibus sive defunctis faciendam dixerunt, nocentibus parvulis viventibus sive defunctis faciendam dixerunt, velut haereticos Ecclesia detestata est. Sicut B. Augustinus in libro quem ad Vincentium Victorem scripsit , manifestissime ostendit, dicens - Noli credere, nec dicere, nec docere « sacrificium Christianorum pro his qui non baptizati de corpore exierint, offerendum, » si vis esse catholicus: quia nec illud quod de Machabaeorum libris commemorasti sacrificium Judaeorum pro his qui non circumcisi de corpore exierant, ostendit oblatum. In qua tua sententia tam nova, et contra Ecclesiae totius auctoritatem disciplinamque prolata verbo etiam insolentissimo usus es, dicens: « Pro his itaque oblationes assiduas, et offerenda jugiter sanctorum sacrificia sacerdo In libro quoque quem scribit ad Petrum presbyterum contra scripta ejusdem Vincentii Victoris, ita eum redarguit : Tantum enim salutis
Abbreviated transcription (Latin):
tionem corporis & sanguinis xp̃i. id est mysterium passionis ac mortis eius.
tantũ modo ꝓecđa catholica toto orbe diffusa. uidelic& pomniũ fideliũ
soci&ate atqunitate : & pillissolis defunctis quinos praecesser̃cum signo
fidei &dormiunt in somno pacis. fideliter offest: Vnde et confident᷑¬
acueraciter : in ipsa misteriorum frequentatione ꝓfidelibus sup¬
attentione custodit : ut cumilla mysteria offeruntur. nullumom nino
infidelem nullum &ium cathecuminum nullum nisi gratuebaptis ma¬
tis regeneratum interesse patiatur : Iamquã uereostendens atq con¬
testuns: ꝓ illis dñm in aracrucis oblatum. passum acmostiũ : & praetio¬
sumeius sanguinẽ fusum. proquib & in altariecłȩ illa sacro sc̃a & cles¬
tis oblatio inmysterio passionis eius ac mostis offestur. Vnde &i quosdã
quullũ sacratissimam oblationem. uel ꝓcathecuminis uel quibusq in¬

Expanded text:
tionem corporis et sanguinis Christi, » id est mysterium passionis et mortis ejus, tionem corporis et sanguinis Christi, » id est mysterium passionis et mortis ejus, tantummodo pro Ecclesia catholica toto orbe diffusa, videlicet pro omnium fidelium societate atque unitate; et pro illis solis defunctis, « qui nos praecesserunt cum signo fidei, et dormiunt in sommo pacis » fideliter offert, unde et confidenteac veraciter in ipsa mysteriorum frequentatione pro fidelibus supattentione custodit, ut cum illa mysteria offeruntur, nullum omnino infidelem, nullum etiam catechumenum, nullum nisi gratia baptismatis regeneratum interesse patiatur, tanquam vere ostendens atque contestans pro illis Dominum in ara crucis oblatum, passum ac mortuum, et pretiosum ejus sanguinem fusum, pro quibus in altari Ecclesiae illa sacrosancta, et coelestis oblatio in mysterio passionis ejus ac mortis offertur. Unde et quosdam, qui illam sacratissimam oblationem vel pro catechumenis, vel quibusque in