comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiã illic xͥani fuerũt. quoꝵ
miserabili nouoq exẽplo.
alter captiuus imꝑator. sub
altero captius orb. fefellis¬
q que uictoriã ꝓmittebat.
suas cerimonias ꝓdidunt:
Numqͥd et tũc nõ erat ara
uictorie: Penitet lapsus.
Uetusta cainties: pudendi
sangͥnis traxit ruborẽ. Nõ
erubesco cũ toto orbe longe¬
ua conuerti. Ur̃m certe est:
quia nulla etas ad ꝑdiscen¬
dum sera ẽ. Erubescat senec¬
tus:que emendare se non
potest. Nõ annor camicies
ẽ. laudata: s moꝵ. Nullus
pudor ẽ: ad meliora tͣnsire.
hoc solũ habebam. cõmu¬
ne cũ barbaris: quia dm̃
ante nesciebã. Sacͥficium
ur̃m: ritus ẽ bestiarũ cruo¬
re resꝑgi. Qid in mortuis pe¬
cudib queritis dei uoces:
Uenite et discite interris
celestem miliciã. hic uiui¬
mus: et illic militamꝰ. Ce¬
li misteriũ doceat me ds
ip̃e qui condidit: nõ hõ
qui se ipsũ ignorauit. Cui
magis dedeo quã deo creda-¬

Expanded text:
etiam illi christiani fuerunt, quorum etiam illi christiani fuerunt, quorum miserabili novoque exemplo alter captivus imperator, sub altero captivus orbis, fefellisse quae victoriam promittebant, suas ceremonias prodiderunt? Numquid et tunc non erat ara victoriae? Poenitet lapsus: vetusta canities pudendi sanguinis traxit ruborem. Non erubesco cum toto orbe longaeva converti. Verum certe est quia nulla aetas ad perdiscendum sera est. Erubescat senectus, quae emendare se non potest. Non annorum canities est laudata, sed morum . Nullus pudor est ad meliora transire. Hoc solum habebam commune cum 835 barbaris, quia Deum antea nesciebam. Sacrificium vestrum ritus est bestiarum cruore respergi. Quid in mortuis pecudibus quaeritis Dei voces? Venite, et discite in terris coelestem militiam: hic vivimus, et illic militamus. Coeli mysterium doceat me Deus ipse, qui condidit: non homo, qui se ipsum ignoravit. Cui magis de Deo, quam Deo creda
Abbreviated transcription (Latin):
eligant. In romanis uicer̃t
sacra: incarthaginentib gͦ
suꝑata sũt. Si in carthaginẽ¬
sib tͥumphata: nec romand̃
utiq ꝓfuerunt. facessat gͥ
inuidiosa illa ppłi romani
querela: nõ hanc remanda¬
uit. Aliis illa eos interpel¬
lat uocib. Quid me casso
cotidie gregis in noxii san¬
guine eruentatis.: Non in
fibris pecudũ: s inuirib
bellatoꝵ. tͦphea uictorie sũt.
Alii ego disciplinis: orbem
subegi. Militabat cam illꝰ.
qui sublata capitolio signa.
cesis tarpͤie rupis tͥumpha¬
torib reportauit. Statuit
uirtus: quos religio nõ re¬
morut. Qͥd deatrilio loqͣr.
qui militiã etiã mortis un¬
pendit: Affricanus. ñ int̾
capitolii aras: s int̃ hanni¬
balis acies tͥumphũ inue¬
nit. Qͥd mͥ ueterũ exempla
ꝓfertis: Odi ritus neroꝵ Qd
dicam bimenstres imꝑato¬
res. et terminos regũ cum
exordiis copulatos. Aut te
illud ẽ nouũ. barbaros suis
excessisse finib. Num qͥd

Expanded text:
eligant. Si in Romanis vicerunt eligant. Si in Romanis vicerunt sacra, in Carthaginensibus ergo superata sunt: si in Carthaginensibus triumphata, nec Romanis utique profuerunt. 7. Facessat igitur invidiosa illa populi Romani querela: non hanc Roma mandavit. Aliis illa eos interpellat vocibus: Quid me casso quotidie gregis innoxii sanguine cruentatis? Non in fibris pecudum, sed in viribus bellatorum tropaea victoriae sunt. Aliis ego disciplinis orbem subegi. Militabat Camillus, qui sublata Capitolio signa, caesis Tarpeiae rupis triumphatoribus, reportavit: stravit virtus, quos religio non removit. Quid de Attilio loquar, qui militiam etiam mortis impendit? Africanus non inter Capitolii aras, sed inter Annibalis acies triumphum invenit. Quid mihi veterum exempla profertis? Odi ritus Neronum. Quid dicam bimestres imperatores, et terminos regum cum exordiis copulatos? Aut forte illud est novum, barbaros suis excessisse finibus? Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
et qd̃ sacerdotib suis uirgi¬
nib q uestalib emolum̃ta
tͥbuenda sĩt ⁊ qd̃ emolum̃¬
tis sacerdotũ negatis. fames
secuta publica sit. Inpͥma ꝓ¬
positione flebili roma ques¬
tu sermonis illacͥmans.ue¬
teres ut ait cultus cerimo¬
niarũ requirens: bec sacra
inquit annibalẽ amoemibꝰ.
acapitolio senonas reppule¬
runt. Itaq cdũ sacroꝵ poten¬
tia p̃dicatur: in firmitas ꝓ¬
ditur. Ergo hannibal du
sacris insultauit romanis:
et diis contra se dimicantib
usq ad muros urbis uincẽ¬
do ꝑuenit. Cur se obsideri
passi sũt. ꝓ quib deoꝵ suoꝵ
arma prignabãt: Nam de
senonib quid loquar. qͦs
capitolii secreta penetrantes
romane reliqͥe nõ tulissẽt.
nisi eos pauido anser stre¬
pitu ꝓdidiss En quales
templa romana p̃sules ha-¬
bent. Ubi tũc erat iupiter::
An in ansere loquebatur:
Uerũ quid negem sacroꝵ
ritus militasse romanis.:
S etiã hannibal. eosdem de¬
os colebat. Utrũ uolunt gͥ

Expanded text:
t quod sacerdotibus suis virginibusque Vestalibus emolumenta tribuenda sint, et quod emolumentis sacerdotum negatis, fames secuta publica sit. 4. In prima propositione, flebili Roma quaestu sermonis illacrymat, veteres, ut ait, cultus ceremoniarum 834 requirens. Haec sacra, inquit, Annibalem a moenibus, a Capitolio Senonas repulerunt. Itaque dum sacrorum potentia praedicatur, infirmitas proditur. Ergo Annibal diu sacris insultavit Romanis, et diis contra se dimicantibus, usque ad muros urbis vincendo pervenit. Cur se obsideri passi sunt, pro quibus deorum suorum arma pugnabant? 5. Nam de Senonibus quid loquar, quos Capitolii secreta penetrantes Romanae reliquiae non tulissent, nisi eos pavido anser strepitu prodidisset? En quales templa Romana praesules habent. Ubi tunc erat Jupiter? An in ansere loquebatur? 6. Verum quid negem sacrorum ritus militasse Romanis? Sed etiam Annibal eosdem Deos colebat. Utrum volunt igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
gramatici inte om̃is domꝰ incli¬
nata recũbit facile rumpit hec
iuncula amor xp̃i et timor ge¬
henne. At coritra scriptura p̃cep
parentib obseq̃ndũ. s qͥcũq eos
suam. Gladiũ tenet hostis ut
xp̃i causa nõ debeo: Quã etiam
om̃ib eiꝰ causa debeo. Dño passu¬
ro timide consule. Petrꝰ scanda¬
lum fuit: paulus retinentib se
fr̃ib ne iherosolunã ꝑgeret: Res¬
pondit. Quid facitis plorantes
et conturbantes cor meũ: Ego
eni nõ solũ ligari. s etiã mori ihe¬

Expanded text:
grammatici: in te omnis domus incligrammatici: in te omnis domus inclinata recumbit. facile rumpit haec uincula amor Christi et timor gehennae. at scriptura praecipit parentibus obsequendum\': sed quicumque eos suam. Gladium tenet hostis ut Christi causa non debeo, quam etiam omnibus ejus causa debeo? Domino passuro timide consulens Petrus scandalum fuit . Paulus retinentibus se fratribus ne Hierosolymam pergeret, respondit: « Quid facitis plorantes, et conturbantes cor meum? Ego enim non solum ligari, sed mori in Je
Abbreviated transcription (Latin):
regentib iħc dñs delectat᷑. qͥ
corꝑali lasciuie m̃tis dñent᷑
imꝑio. Orate gͦ diuites. ñ ha¬
betis in oꝑib qd̾ placeat. ora¬
te ꝓpeccatis ur̃is. atq flagitiis.
⁊ reddite dño dõ ur̃o mun̾a.
reddite in pauꝑes. inegenos
soluite. in illos in opes fen̾ate

Expanded text:
regentibus Iesus dominus delectatur, qui regentibus Iesus dominus delectatur, qui corporali lasciuiae mentis dominentur imperio. orate ergo, diuites! non habetis in operibus quod placeat. orate pro peccatis uestris atque flagitiis et reddite domino deo uestro munera. reddite in paupere, in egeno soluite. in illo inope faenerate,
Abbreviated transcription (Latin):
dño. et reliqͥas cogitationis
ad hibuerit. ad confessionẽ
diẽ festũ m̃tis celebrabit ar¬
chano et epulabit᷑ nõ inferm̃¬
to malicie. ⁊ neqͥtie. s inazi¬
mis sinceritatis et ueritatis.
Itaq in cõclusiõe cõuersꝰ ad
uos ꝓpħa dic̃. Orate et reddi.¬
te dño d̾o ur̃o id ẽ. Nolite diᷤ¬
simulare diuites dies in¬
stat orate ꝓpeccatis ur̃is. red¬
dite ꝓbeneficiis que habetis
munera. ab rp̃o accepistis qd̃
offeratis. ip̃iꝰ est. qd̾ ei soluits.
Dona inquit mea ⁊ data mea.
hoc ẽ que offertis michi do¬
na data sũt mea. ego ea de¬
di uob̃. atq donaui. Deniq
Fides ẽ. que dona cõciliat.
humilitas ẽ. que oblata cõm̃¬
dat. fide abel plurimã hostiã
munera placuit mimiꝰ abelqi
pauꝑ fide ditior ẽ sobrietate
locuplecior. ⁊ cũ sit pauꝑ ex
illis ẽ. deqͥb dicit᷑. tibi offerẽt
reges mun̾a. ñ eñi purpura¬
tis offerentib. s motꝰ ꝓpͥos

Expanded text:
domino et reliquias cogitationis domino et reliquias cogitationis adhibuerit ad confessionem diem festum mentis celebrabit arcano et epulabitur non in fermento malitiae et nequitiae. sed in azymis sinceritatis et ueritatis. itaque in conclusione conuersus ad uos propheta ait: orate et reddite domino deo uestro, id est: nolite dissimulare, diuites - dies instat -, orate pro peccatis uestris, reddite pro beneficiis quae habetis munera. ab ipso accepistis quod offeratis, ipsius est quod ei soluitis. dona, inquit, mea et data mea, hoc est quae offertis mihi dona data sunt mea; ego ea dedi nobis atque donaui. deniquefides est quae dona conciliat, humilitas est quae oblata commendat. fide Abel plurimam hostiam munera placuit munus Abel. qpauper fide ditior est. sobrietate locupletior. et cum sit pauper, ex illis est de quibus dicitur: tibi offerent reges munera. non enim purpuratis offerentibus, sed motus proprios
Abbreviated transcription (Latin):
quoq fertur inp̾ceps. si in¬
domito furore inp̾rupta et
ꝑiculosa raptatur. Quid gͥ
uobis in equis confiditis di¬
uites: Mendax equus ẽ. ad
salutẽ. Quid incurrib uob̃
plauditis: hi incurrib et
in equis. nos autẽ innomine
dñi magnificabimur. ipsi
obligati sunt et ceciderũt.
nos aut̃ surreximus et erec¬
tisumꝰ. Nolite amare ad hui¬
nientes. nolite fremitu libi.¬
dinis excitari. Teribilis ẽ dñs.
et cui nemo possit potens
et diues resistere. iudiciũ
celeste iaculatur. bonũ est.
ut iam quiescatis. et aflagi¬
tiis feriantes. reu̾eamini dñs
potestatẽ. Ideo dictũ ẽ par¬
ricide caim. peccasti quiesce.
ut modũ peccato suo pone¬
ret. Cogitationes ur̃e confi¬
teantur dño. nõ dicatis nõ
et si nicħ mͥ cõscius sũ. Ad di¬
dit tam̃. S ñ inhoc iustifi¬
catus sũ. Et uos etiã si nicħ
estis conscii. confitemini ta¬
men dño. neqͥd sit qd̃ uos
p̃tereat. Et eñi qͥ cõfitetur

Expanded text:
quoque fertur in praeceps, si inquoque fertur in praeceps, si indomito furore in praerupta et periculosa rapiatur. Quid igitur vobis in equis confiditis, divites? Mendax equus ad salutem . Quid in curribus vobis plauditis? Hi in curribus, et hi in equis, nos autem in nomine Domini magnificabimur. Ipsi obligati sunt, et cecidere: nos autem surreximus et erecti sumus . Nolite amare adhinnientes: nolite, divites, fremitu libidinis excitari. terribilis est dominus et cui nemo possit potens et diues resistere; iudicium caeleste iaculatur. Bonum est ut iam quiescatis et a flagitiis feriantes reuereamini domini potestatem. ideo dictum est parricidae Cain: peccasti,. quiesce, ut modum peccato suo poneret. cogitationes uestrae confiteantur domino. non dicatis: non etsi nihil mihi conscius sum, addidit tamen: sed non in hoc iustificatus sum. et uos etiamsi nihil estis conscii, confitemini tamen domino, ne quid sit quod uos praetereat. etenim qui confitetur
Abbreviated transcription (Latin):
os quos ꝑdiu̾sa direx̃. ut
toto orbe euangłium p̃dica¬
rent. Ascende ait quasi rec¬
tori equoꝵ nõ quasi ascen-
regat. eo quod desidiosus et
piger sõpnolente ꝓferre nõ
possit mentis in cessũ. De e¬
quite aũt lectũ ẽ. et eques
ascendit retͦrsũ. ex spectans
salutẽ dñi. Et eñi quia ne¬
mo sine lapsus ẽ. etiã siquis
ceciderit et terrenis aliquib
uitiis fuerit inflexus. si tam̃
nõ abitiat spem resurgen¬
di. fretus miseratione diui-¬
na ꝑuenit ad salutẽ. De
ascensore u̾o manifestũ est.
iudiciũ qd̃ rep̃hensibilis ha¬
bebatur. qñ moyses ip̃e ait.
incantico exodi. equũ et
ascensorem ꝓiecit in mare.
Et in zacharia locutus ẽ dñs
dicens. ꝑ cutiã omnẽ equũ
inamentia et ascensorem
eiꝰ in insppientia. Nõ dix̃
solum equũ. s et ascensorẽ.
quomꝰ et in exodo habes e¬
quũ et ascensorẽ. Ubi ẽ enĩ
ascensor qui nõ potest equ¬
um ꝓpriũ gub̾nare. equus

Expanded text:
os, quos per diuersa direxit, ut os, quos per diuersa direxit, ut toto orbe euangelium praedicarent. ascendes ait quasi rectori equorum, non quasi ascenso sedeat, eo quod desidiosus et piger somnolentae proferre non possit mentis incessum. de equite autem lectum est: et eques cadet retrorsum expectans salutem domini. etenim quia nemo sine lapsu est, etiamsi quis eques ceciderit et terrenis aliquibus uitiis fuerit inflexus, si tamen non abiciat spem resurgendi, fretus miseratione diuina peruenit ad salutem. de ascensore uero manifestum est indicium, quod reprehensibilis habin cantico Exodi: Equum et ascensorem projecit in mare . Et in Zacharia locutus est Dominus dicens: Percutiam omnem equum in amentia, et ascensorem ejus in insipientia . Non dixit solum equum, sed et ascensorem, quomodo et in Exodo habes: Equum et ascensorem. Ubi est enim ascensor, qui non potest 585 equum proprium gubernare, equus
Abbreviated transcription (Latin):
currus ẽ uide ne equus an
sit. agitator autẽ uigor mei¬
tis qui regit carnẽ et molꝰ.
eus. uelut quosdã equos pu¬
dentie habenis cohercet. dor¬
mitauerũt gͦ qui ascender̃t
equos. corꝑis uoluptates niu¬
lo eas moderamine gubm̃¬
tes. uñ et ascensores eos qͣm
equites. uł agitatores. ana¬
luit nuncupare. Agitator
eñi cũ disciplina. et arte¬
reuocat fatigatos uł man¬
suetos ꝓsua uoluntate con¬
uertit᷑. uñ cũ reciꝑetur he¬
lẏas et curru quasi ad celũ
ferretur. clamauit ad eum
helyseus pater pat̾. agitator
isrł et que ipsius. hoc ẽ qui
ppłm dm̃i borio ductu rege¬
bas. constantie merito hoᷤ
accepisti currus. hos eqͦs
ad diuina currentes. quia
mod̾atorẽ te humanarũ
mentiũ dñs cõꝓbauit. et
id̃o tanqͣm bon̾i auriga
certaminis uictor et̃no p̃¬
mio coronaris. In abacuc
a dño dictũ. ascende suꝑ eqͦs
tuos. et equitatus tuus sa¬
lus. agitauit enĩ apłos su¬

Expanded text:
currus est, uide ne equus caro currus est, uide ne equus caro sit, agitator autem uigor mentis, qui regit carnem et motus eius uelut quosdam equos prudentiae habenis cohercet. dormitauerunt ergo qui ascenderunt corporis uoluptates nullo eas moderamine gubernantes. unde et ascensores eos quam equites uel agitatores maluit nuncupare. agitator etenim cum disciplina et artereuocet fatigatos uel mansuetos pro sua uoluntate conuertat. unde cum reciperetur Helias et curru quasi ad caelum ferretur, clamauit ad eum Helisaeus: pater, pater, agitator Istrahel et eques ipsius, hoc est: qui populum domini bono ductu regebas constantiae merito hos accepisti currus, hos equos ad diuina currentes, quia moderatorem te humanarum mentium dominus conprobauit, et ideo tamquam bonus auriga certaminis uictor aeterno praemio coronaris. in Ambacum dominum dictum: ascendes supra equos tuos, et equitatus tuus salus; agitauit enim apostolos su
Abbreviated transcription (Latin):
eñi possessoris debet ẽẽ. nõ
possessor possessionis. Qui¬
cũq gͥ patͥmonio suo tan¬
qͣm possessione non utit᷑.
qui largiri pauꝑi et dispẽ¬
sare nõ nouit. is suarũ ser¬
uulus ẽ. nõ dñs facultatũ.
qui aliena custodit ut fa¬
mulus. ñ tanꝙͣ. dñs ut suis
utatur. In huuismodi gͦ af¬
fectu dicimꝰ qd̾ uix diuitia¬
rum sit. nõ diuitie uiri In¬
tellectus enĩ bonus utenti¬
bus eo. qui autẽ nõ intelli¬
git is utiq intellectus sibi
grãm nõ potest uindicare.
et ideo sompno demulen¬
tie consopitus obdormit.
huiꝰ modi gͥ uiri sompni¬
um suũ dormiunt. non
gunt. xp̃i resurrectione qͥa¬
ipse ait. ego dormiui. et qͥe¬
iu. et surrexi. quia dñs sus¬
cipiet me. In hoc quoq se¬
culo dormitant digni ha¬
biti increpatione celesti.
qui ascenderũt equos. quoᷤᷤ
refrenare nõ poterant. Leg¬
mus alibi dicentẽ eccłiam
siue animã. Posuit me cur¬
rus aminadab. Si gͦ anuna

Expanded text:
enim possessoris debet esse, non enim possessoris debet esse, non possessor possessionis. Quicumque igitur patrimonio suo tamquam possessione non utitur, qui largiri pauperi et dispensare non novit, 584 is suarum servulus est, non dominus facultatum, qui alienas custodit ut famulus, non tamquam dominus ut suis utitur. In hujusmodi ergo affectu dicimus quod vir divitiarum sit, non divitiae viri. Intellectus enim bonus utentibus eo: qui autem non intelligit, is utique intellectus sibi gratiam non potest vindicare; et ideo somno temulentiae consopitus obdormit. Hujusmodi igitur viri somnum suum dormiunt, hoc gunt Christi resurrectione. qui ait: ego dormiui et quieui et surrexi, quoniam dominus suscipiet me. in hoc quoque saeculo dormitant digni habiti increpatione caelesti qui ascenderunt equos, quos refrenare non poterant. legimus alibi dicente ecclesia siue anima: posuit me currus Aminadab. si ergo anima
Abbreviated transcription (Latin):
lux ẽ. tantũ que ab estu cali¬
tenebrarũ. ut ad uersarius
ineo locũ habere nõ possit.
qui etiã pͥncipib se consue
insylua lignoꝵ fidei ianuas
ut incor eius haberet ingres¬
sum. et et̾̃ni nominis taber¬
naculũ possid̾et apła cõlati
mun̾e didicat. Ergo pͥnceps¬
pator concidit ianuas. ut uio¬
lentus introeat. Dñs autẽ
quasi pius illustrat seruuloᷤ.
et eoꝵ fulgentib meritis. et
claritate uirtutũ denebras
mundi huiꝰ inluminat. hãc
pacifici atq mansueti hñt
apud dm̃ gr̃ãm sobria m̃tis
sue tranqͥllitate fundati. insi¬
pientes aũt corde turbant᷑ et
ip̃i sibi sũt ꝓpͥe exagitationis
dam salo fluctuant. Qui aũ¬
sint isti ꝓpħa significauit di
cendo. om̃s iuri diuitiarum.
Om̃s dix̃. nullũ excepit. et
bene uiros diuitiarũ apel¬
lauit nõ diuitias iuirorum
ut ostend̾et eos nõ possesso¬
res diuitiarũ ẽẽ. s suis di¬
uitiis possideri. possessio

Expanded text:
lux est, tantumque abest a calilux est, tantumque abest a calitenebrarum, ut aduersarius in eo locum habere non possit, qui etiam principibus se consueuin silua lignorum fidei ianuas, ut in cor eius haberet ingressum et aeterni nominis tabernaculum possideret apostolatus conlati munere dedicatum. ergo illepator concidit ianuas, ut uiolentus introeat, dominus autem quasi pius inlustrat seruolos et eorum fulgentibus meritis et claritate uirtutum tenebras mundi huius inluminat. hanc pacifici atque mansueti habent aput deum gratiam sobria mentis suae tranquillitate fundati, insipientes autem corde turbantur et ipsi sunt sibi propriae exagitationis dam salo fluctuant. Qui sint isti significauit expresse dicendo: omnes uiri diuitiarum. omnes dixit, nullum bene viros divitiarum appellavit, non divitias virorum; ut ostenderet eos non possessores divitiarum esse, sed a suis divitiis possideri. Possessio
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ lazarus feneraret. po¬
test et tu diues istam implere
sententiã. si largieris pauꝑr.
et dño feneraueris. Qui eñi
largitur pauꝑi. deo fenerat.
pulchre aũt sõs dauid in
tum hoc ẽ aduersus neqͥtias
sp̃uales. assyriũ. enĩ in anẽ
ac uanum pͥncipem istius
mundi. ita cepit. Notus in
nõ in nobilib. sed inpoten¬
tib et in anima confitente¬
sulib s in eo qui dm̃ uidet.
Ip̃e ẽ eñi isrł in quo ꝓfunda
fides ad cognitionẽ dei po¬
tuit ꝑuenire. Et factus ẽ¬
eus in syon ubi quietus af¬
fectus nullis diu̾sarũ cupidi¬
tatũ exagitatur fluctib nul¬
lis auaritie turbatur ꝓcellis.
ignescit incendiis. ip̃e ẽ qui
speculatur et̾na et habitat
insyon. confringens om̃ia
sp̃ualiũ instrumenta bel¬
lorum conterens arcus qͥ¬
bus diabolus ignita diri¬
gens iacula graues pecto¬
rib hominũ. solet murere
passiones. s illa iacula iusto
nocere nõ possunt. cui d̃s

Expanded text:
pauper Lazarus faeneraret. popauper Lazarus faeneraret. potes et tu, diues, istam implere sententiam. largire pauperi, et domino faenerasti; qui enim largitur pauperi deum faenerat. Pulchre autem sanctus Dauid in tum, hoc est aduersus nequitiae spiritalis Assyrium. inanem ac uanum principem istius mundi, ita coepit: notus in non in nobilibus et in potentibus, sed in anima confitentsulibus, sed in eo qui Deum videt: ipse est enim Israel, in quo profunda fides ad cognitionem Dei potuit pervenire. 62. Et factus escus ejus ; ubi quietus affectus nullis diversarum cupiditatum exagitatur fluctibus, nullis avaritiae turbatur procellis, ignescit incendiis. Ipse est qui speculatur aeterna, et habitat in Sion, confringens omnia spiritalium instrumenta bellorumibus diabolus ignita dirigens iacula graues pectoribus hominum solet inurere passiones. sed illa iacula iusto nocere non possunt, cui deus
Abbreviated transcription (Latin):
bitor creditoris. Fac tͥ debito¬
rem filiũ dei qui ait. Esuruu
et dedistimͥ manducare. sin¬
ii. et dedistiᷤmͥ bib̾e. hospes
fui et collegistiᷤᷤme. nudus
et oꝑiustis me. qd̃ eñĩ uni¬
cuiq minmoꝵ conlatum
fuerit. sibi dicit. ẽẽ datum.
Nescis o homo destruere d¬
uitias. Si uis diues ẽẽ esto
pauꝑ seculo. ut sis deo di¬
ues. diues fidei. diues ẽ deo.
Sunt qui in pauꝑtate ha¬
bundent et qui. et qui in
diuitiis egeant. Abundant
pauꝑes quoꝵ ꝓfunda pau¬
ꝑtas habundauit indiui¬
tiis simplicitatis sue. diuites
aũt eguerunt et esurierũt.
Neq enĩ ociose scriptũ ẽ.
diuitũ pauꝑes p̃positi erũt.
et ꝓpriis serus dñis fenera¬
bunt. quia diuites. et dñi
suꝑ uacua et mala seminãt.
ex quib fructũ nõ colligant
s spinas metant. Ideo pau¬
ꝑib diuites erunt subditi.
et serui dñis sp̃ualia fenera¬
bunt quẽ admodũ diues ro¬
gabat ut stillam sibi aque

Expanded text:
bitor creditoris. Facit tibi debitobitor creditoris. Facit tibi debitorem Filium Dei, qui ait: Esurivi, et dedistis mihi manducare: sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collegistis me: nudus, et ocuique minimorum conlatum est sibi dicit esse conlatum. nescis, o homo, struere diuitias. si uis diues esse. esto pauper saeculo, ut sis deo diues. diues fidei diues est dsunt qui in paupertate abundent et qui in diuitiis egeant. abundant pauperes, quorum profunda paupertas abundauit in diuitiis simplicitatis suae, diuites autem eguerunt et esurierunt. neque enim otiose scriptum est: diuitum pauperes praepositi erunt et proprii serui dominis faenerabunt, quia diuites et domini superuacua et mala seminant. ex quibus fructum non colligant, sed \'spinas metant. et ideo pauperibus diuites erunt subditi et serui dominis spiritalia faenerabunt, quemadmodum diues rogabat, ut sibi stillam aquae
Abbreviated transcription (Latin):
Uera allego. quia uerbo as¬
truo ueritatis. Si uis ꝑfectꝰ
ẽẽ inqͥt. orĩa quec̃q habes
uende et dapaupib. et ha¬
bebis thesaurũ incelo. et¬
noli contristari. cũ hec au¬
dis. ne dicatur et tibi. sic̃
et illi ad olescenti diuiti die¬
tũ ẽ. qͣm difficile qui pecu¬
mias habent in regnũ dei
intrabũt. Magis cũ hec le¬
gis considera quia ista tibi
potest mors eriꝑe. potestas
suꝑioris tollere. de inde quia
peteris parua ꝓmagnis. ca¬
duca ꝓ et̾nis t̾hesauros pecu¬
nie ꝓthesauris gr̃e isti corrũ¬
puntur. illi ꝑmanent. Con¬
sidera quia hos nõ solus
possides. possidet gͦ tinea.
possidet erugo. que consu¬
munt pecuniã. has tibi
consortes auaritia declit.
uide aũt quos tͥ det gr̃ade¬
bitores. Splendidũ in pani¬
bris benedicent labia iusto¬
rum. et testimoniũ bomi¬
tatis illius fiet. facit tͥ de¬
bitorẽ. patrẽ deum. qui ꝓ
munere. quo pauꝑ adiutꝰ
ẽ. fenus ex soluit qͣsi bonide.¬

Expanded text:
uera allego, quia uerba adsuera allego, quia uerba adstruo ueritatis. si uis perfectus esse, inquit omnia quaecumque habes uende et da pauperibus, et habebis thensaurum innoli contristari, cum haec audis; ne dicatur et tibi, sicut et illi adolescenti diviti dictum est: Quam difficile qui pecunias habent, in regnum Dei intrabunt : magis cum haec legis, considera quia ista tibi potest mors eripere, potestas superioris tollere. Denique quia peteris parva pro magnis, caduca pro aeternis, thesauros pecuniae pro thesauris gratiae. Isti corrumpuntur, illi permanent. 59. Considera quia hos non solus possides, possidet tecum tinea, possidet aerugo, quae consumit pecuniam. Has tibi consortes avaritia dedit. Vide autem quos tibi det gratia debitores: Splendidum in panibus benedicent labia justorum, et testimonium bonitatis illius fiet . Facit tibi debitorem Patrem Deum, qui pro munere quo pauper adjutus est, fenus exsolvit, quasi boni de
Abbreviated transcription (Latin):
bere cerneret alios indig̾e.
Si hoc ille dic̃ qui nũqͣm
solus manducauit. et nõ
orphano tradidit qͤm a
uiuentute sua nutriuit.
aluit instituit. parentis af¬
fectu. qui nũqͣm nudum
despexit. qui morientem
oꝑuit. qui uellerib omũ
suarũ infrmoꝵ calefecit
humeros nõ oprepsit pu¬
pillũ. nũqͣm diuitiis delec¬
iatus ẽ. nũqͣm gratulatus ẽ
lapsu inimicoꝵ suoꝵ. si qͥ
fec̃ hec de sũmis cepit egre¬
di diuitiis. si nicħ ex patri¬
monio tanto nisi solũ fiuc¬
tum miscłie reportauit.
quid te futurũ est. qui tu¬
o nescis uti patrimorio. qͥ
insũmis diuitiis dies sus¬
tines mendicitatis quia nul¬
li largiris. nulli subuenis:
facultatũ qui aurũ terre
infodis. minister utiq eiꝰ
nõ arbit̾. s ubi thesaurus
tuus. ibi et cor tuũ. Ergo in
illo auro cor tuũ terre info¬
distĩ. Uende potius aurum
et eme salutẽ. uende lapidẽ
et eme regnũ dei. uende a¬
grum. et eme tͥ uitã et̾nã.

Expanded text:
bere cerneret et alios indigere? bere cerneret et alios indigere? si hoc ille dicit, qui numquam suum manducauit et non orphano tradidit. quem a iuuentute sua nutriuit aluit instituit parentis affectu, qui numquam nudum despexit, qui morientem operuit, qui uelleribus ouium suarum infirmorum calefecit umeros, non oppressit pupillum, numquam diuitiis delectatus est, numquam gratulatus est lapsu inimicorum suorum, si qui fecit haec de summis coepit egere diuitiis, si nihil ex patrimonio tanto nisi solum fructum misericordiae reportauit, quid de te futurum est. qui tuo nescis uti patrimonio, qui in summis diuitiis dies sustines mendicitatis, quia nulli larg-iris, nulli subuenis? facultatum, qui aurum terrae infodis. minister utique eius, non arbiter. sed ubi thensaurus tuus, ibi et cor tuum. ergo in illo auro cor tuum terrae infodisti. uende potius aurum et eme salutem, uende lapidem et eme regnum dei, uende agrum et redime tibi uitam aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ inpotestate ẽ. tantoꝵ
animas amorte defendere.
et nõ est uoluntas. totius
uita ppłi poterat animi tui
gẽmam seruare. audis pla¬
ne qualis diuitẽ deceat p̾ca¬
tio. liberaui inquit pauꝑẽ
de manu potentis. et orpha¬
num cui nõ erat ad uitor
adiuui. Benedictio ꝑituri
suꝑ me uenit. os autẽ udu¬
e me benedixit. Iusticiam
induebar. oculus erã cecoꝵ.
pes aũt̃ claudoꝵ. ego eram
pater infirmoꝵ. Et infra.
ante fores meas nõ habita¬
uit hospes. hostiũ aũt meũ
om̃i uenienti patuit. Si aũt
et peccaui in pudens. ñ ce¬
laui culpam meã neq reue¬
ritus sum multitudinẽ ple¬
bis. ut nõ adnuntiarẽ p̃sen¬
tib eis. Si passus sũ infir¬
mũ exire ostium meũ ua-¬
cuo sum. cautionẽ quoq¬
si quã habui debitoris. scĩ
infirmo fleuisse se dixit.
et ingemuisse se cũ uidet
iurum innecessitate. se aũt
ibonis. S tũc sibi magis
fuisse dies maloꝵ. cũ se ha¬

Expanded text:
cuius in potestate est tantorum cuius in potestate est tantorum animas a morte defendere et non est uoluntas! totius uitam populi poterat anuli tui gemma seruare. Audi plane qualis diuitem deceat praedicatio. liberaui inquit pauperem de manu potentis et orphanum. cui non erat adiutor, adiuui. benedictio perituri super me uenit, os autem uiduae me benedixit. iustitiam induebar, oculus eram caecorum, pes autem claudorum; ego eram pater infirmorum. et infra: ante fores meas non habitauit hospes, ostium autem meum omni uenienti patuit. si autem et peccaui inprudens, non celaui culpam meam neque reueritus sum multitudinem plebis, ut non adnuntiarem praesentibus eis. si passus sum infirmum exire ostium meum uacuo sinu. cautionem quoque quam habuit debitoris scissainfirmo fleuisse se dicit et ingemuisse. cum uideret uirum in necessitate, se autem in bonis, sed tunc sibi magis fuisse dies malorum, cum se ha
Abbreviated transcription (Latin):
diis potuerit cõprobari. is u̾e
ꝑfectus et dignus ẽ gła. Qͥ
potuit inquit transgredi et
nõ ẽ transgressus. et facere ma¬
la et nõ fecit. Aurũ gͦ uobis
in quo tanta erroris illece¬
bra est nõ tam sua gratia
quã hominũ pena cõmen¬
dat. An uos ampla extol¬
lunt atria. que magis de¬
bent conpung̾e. quia cũ
populos capiant uocẽ ex¬
cludunt pauꝑis: Quã qͣm
nicħ ꝓsit audiri eamq etiã
audita nicħ ꝓficit. Deiide
nõ ipsa uos pudoris aula a¬
monet. quia edificando ues¬
tras uultis suꝑare diuitias.
nec tam̃ uincitis: Parietis
tes nudatis. Clamat ante
marmorib paium̃ta uestia
Pecuniã pauꝑ querit et ñ
habet. panẽ postulat hõ.
et equus tuus aurũ subdẽ¬
tibusmandit. S delectent
te ornamenta p̾tiosa. cum
alii frum̃ta nõ habeant.
Quantũ odiues iuditium
tͥ sumis: populus esurit
et tu horrea tua claudif.
populus deplorat. et tu ge¬
minam tuã uersas. infelix

Expanded text:
tiis potuerit conprobari, is uere tiis potuerit conprobari, is uere perfectus et dignus est gloria. qui potuit inquit transgredi et non est transgressus, et facere male et non fecit. aurum ergo uobis. in quo tanta erroris inlecebra est, non tam sua gratia quam hominum poena commendat. an uos ampla extollunt atria, quae magis debent conpungere, quia cum populos capiant, uocem excludunt pauperis? quamquam nihil prosit audiri eam, quae etiam audita nil proficit. deinde non ipsa uos pudoris aula admonet, qui aedificando uestras uultis superare diuitias nec tamen uincitis. parietes tis homines. clamat ante marmoribus pauimenta tua uestias. pecuniam pauper quaerit et non habet: panem postulat homo, et equus tuus aurum sub dentibus mandit. sed delectant te ornamenta pretiosa, cum alii frumenta non habeant: quantum, o diues, iudicium tibi sumis! populus esurit, et tu horrea tua claudis: populus deplorat, et tu gemmam tuam uersas. infelix,
Abbreviated transcription (Latin):
bescant tuoꝵ merita maio¬
rum. ne forte et illis dicatur.
Cur talem institiustis. eur
talẽ elegistis heredẽ: non
mauratis laquearib nec
in porphyreticis orbib he¬
redis ẽ meritũ. Laus ista ñ
hominũ s metallorũ est. in
quib homines puniunt᷑.
ꝑegentes aurũ queritur. et
egentib de negatur. Labo-¬
rant ut querant. laborant
ut inueniant. qd̃ habere
nõ norunt. Miror tam̃ cur
eo diuites iactandos pute¬
tis. cũ aurũ mat̾ia magis
offensionis. qͣm cõmendatio¬
nis grati sit. lignũ enĩ offen¬
sionis ẽ aurũ. et ue his qui
sectantur illud. Deniq bene¬
dicitur diues qui in uentus
est sine macula. et qui post
aurũ nõ abiit nec sꝑauit in
peccunia et thesauris. S qͣsi
is cognitus ẽẽ nõ possit. eũ
sibr desid̾at demonstrari.
Quis ẽ inqͥt: Et laudabimꝰ
eum. fecit eñĩ qd̃ mirari
magis quasi nouũ quam
quasi usitatũ recognoscere
debeamus. Itaq qui in diui¬

Expanded text:
bescant tuorum merita maiobescant tuorum merita maiorum, ne forte et illis dicatur: cur talem instituistis, cur talem elegistis heredem?\' non in auratis laquearibus nec in porphyreticis orbibus heredis est meritum. laus ista non hominum, sed metallorum est, in quibus homines puniuntur. per egentes aurum quaeritur et egentibus denegatur. laborant ut quaerant. laborant ut inueniant quod habere non norunt. miror tamen, cur eo uos, diuites, iactandos putetis, cum aurum materia magis offensionis quam commendationis gratia sit; lignum enim offensionis est et aurum, et uae his qui sectantur illud. denique benedicitur diues, qui inuentus est sine macula et qui post aurum non abiit nec sperauit in pecuniae thensauris. sed quasi is cognitus esse non possit, eum sibi desiderat demonstrari. quis est? inquit et laudabimus eum; fecit enim quod mirari magis quasi nonum quam quasi usitatum recognoscere debeamus. itaque qui in diui
Abbreviated transcription (Latin):
suo reddis. Qd̃ eñi cõmime
ẽ in om̃ium usũ datũ. tu so¬
lus usurpas. Om̃ĩum est t̾ra
nõ diuitũ. S pauciores qui
nõ utuntur suo.qm qui u¬
tuntur. Debitũ gͦ reddis. nõ
largiris indebitũ. Idoq tibi
dic̃ scriptura. Dedina p̾auꝑi
animã tuã. et redde debitum
tuũ. et responde pacifica in
mansuetudinẽ. Quid enim
suꝑbias diues: Quid dicas
pauꝑi: Noli me tangerẽ. Nõ¬
ne sic utero. conceptus et
natus exutero es quẽ admo¬
dum et pauꝑ ẽ. natus: Qd
te iactas de nobilitatis ꝓsa¬
pia. Soletis et canũ ur̃oꝵ
origines sic̃ diuitũ recensere.
Soletis et equoꝵ ur̃oꝵ nobi¬
litatẽ. sicut consulũ p̃dicare
Ille exillo patre generatus
ẽ. et illa matre editus. ille a¬
uo. ille gaudet. illis se ꝓ a¬
ius ad tollit. S nicħ istud cur¬
rentẽ iuuat. nõ datur no¬
bilitati palma. s cursui. de¬
formior ẽ uictus. in quo et
nobilitas generis ꝑiclitatur.
Caue gͥ diues ne inte eru¬

Expanded text:
suo reddis; quod enim commune suo reddis; quod enim commune est in omnium usum datum solus usurpas. omnium est terra, non diuitum, sed pauciores qui non utuntur suo quam qui utuntur. debitum ergo reddis, non largiris indebitum. ideoque tibi dicit scriptura: declina pauperi animam tuam et redde debitum tuum et responde pacifica in mansuetudine. Quid enim superbias, diues? quid dicas pauperi: noli me tangere? nonne sic utero conceptus et natus ex utero es, quemadmodum est pauper natus? quid te iactas de nobilitatis prosapia? soletis et canum uestrorum origines sicut diuitum recensere, soletis et equorum uestrorum nobilitatem sicut consulum praedicare. ille ex illo patre generatus est et ex illa matre editus, ille auo illo gaudet, ille se proauis adtollit. sed nihil istud currentem iuuat; non datur nobilitati palma, sed cursui. deformior est uictus, in quo et nobilitas periclitatur. caue igitur, diues, ne in te eru
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. Puteus enĩ si nichil
haurias. inerti otio. et de¬
generi situ. facile corrũpi¬
ad potum. Ita et aceruus di¬
uitiarum cumulo harenosuᷤ
speciosus ẽ uisu. otio autẽ
in utił habetur. Diriua igit᷑
aliquid de hoc puteo ignẽ
ardentẽ restingue. quia ele¬
mosina resistit peccatis. a¬
qua autẽ statiua cito uer¬
mes facit. Nõ stet thesaurꝰ
tuus. nec ignis tuus stet. Sta¬
bit inte nisi eum oꝑib tue
miserationis auerteris. In
quantis uero sis diues. incen¬
diis. considera. tua uox est¬
ista licentis. Pat̾ abrahã dic
lazaro ut extremũ digiti sui
intinguat inaqua ut refri¬
geret linguã meã. Tibi gͥ ꝓfi¬
eit quieqͥd in opi contuleris. ⁊ͥ
et fructus iam in his ẽ miscd̃ie.
Seminatur interra. in celo ger¬
minat. Plantatur in pauꝑes
apud dm̃ pullulat. Ne dix̾is
inqͥt cras dabo. qui nõ te pa¬
titur dicere cras dabo. quomͦ
patitur dicere nõ dabo: Nõ
de tuo largiris pauꝑi. sed de

Expanded text:
uenit. puteus enim, si nihil uenit. puteus enim, si nihil haurias, inerti otio et degeneri situ facile corrumpiad potum. ita et aceruus diuitiarum cumulo harenosus speciosus est usu, otio autem inutilis habetur. deriuato igitur aliquid de hoc puteo. ignem ardentem restinguet aqua et elemosyna resistet peccatis, aqua autem statiua cito uermis facit. non stet thesaurus tuus nec stet ignis tuus. stabit in te, nisi eum operibus tuae miserationis auerteris. in quantis sis, diues, incendiis considera. tua uox est dicentis: pater Abraham, dic Lazaro, ut extremum digiti sui intinguat in aqua et refrigeret linguam meam. tibi igitur proficit quidquid inopi contuleris, tibi et fructus iam in his est. misericordia seminatur in terra, in caelo germinat, plantatur in paupere, aput deum pullulat. ne dixeris inquit deus: eras dabo. qui non te patitur dicere: eras dabo, quomodo patitur dicere: non dabo? non de tuo largiris pauperi, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
uenta in me iniquitas. A¬
dam cũ lateret inuentus
ẽ. Moysei autẽ nequaqͣm
inuenta ẽ. sepultura. Inuẽ¬
tus ẽ achab. nõ est. iiuentꝰ¬
est helẏas. et sap̃ia dei dix̃
Querent me mali. et non¬
inuenient. Uñ et ineuan¬
et non inuemiebatur. Cul¬
pa gͥ auctorẽ suũ ꝓdidit. uñ
et tesbithes ait. Inueni
qm̃ fecisti malũ in conspec¬
ti dñi. quia culpa reos tra¬
tradit in potestatẽ in imicoꝵ
suoꝵ. Deniq saul querebat
sc̃m dauid et inuenire nõ
poterat. dauid uͦ scẽs regem si¬
ul quẽ nõ querebat inueñ.
qm̃ tradidit eũ dñs in potes¬
tatem ipsius. Captiua igit᷑¬
ẽ opulentia. pauꝑtaᷤ libera.
Seruitis diuites. ac miserã
quidẽ seruitutẽ. qui serui¬
tis errori. seruitis cupiditati.
seruitis auaritie. que ex¬
pleri nõ potest. Gurges qͥ¬
dam insatiabilis. rapidior
ẽ cũ lata de mergit. et pu¬
tei modo cũ exundat ceno
inquinatur. t̾ram rodit.
exemplo uos ad moueri cõ¬

Expanded text:
uenta in me iniquitas. Auenta in me iniquitas. Adam cum lateret, inuentus est, Moysi autem nequaquam inuenta est sepultura. inuentus est Achab, non inuentus Helias, et sapientia dei dixit: quaerent me mali et non uenient. unde et in euanet non inueniebatur. culpa igitur auctorem suum prodit. unde et Thesbites ait: inueni quoniam fecisti malum in conspectu domini, quia culpae reos tratradit in potestatem inimicorum suorum. denique Saul quaerebat sanctum Dauid et inuenire non poterat, Dauid uero sanctus regem Saul, quem non quaerebat, inuenit, quoniam tradidit eum dominus in potestatem ipsius. captiua igitur opulentia est, paupertas libera. Seruitis, diuites, ac miseram quidem seruitutem, qui seruitis errori, seruitis cupiditati, seruitis auaritiae, quae expleri non potest. gurges quidam insatiabilis rapidior est, cum inlata demergit, et putei modo cum exundat caeno inquinatur, terram adrodit exemplo uos admoneri con
Abbreviated transcription (Latin):
get cuius nõ capit mundꝰ.
cupiditates: eius aũt qui
fidelis ẽ. totus mundus di-¬
uitiarum ẽ. Toto mundo fu¬
git. qui considerans consci¬
entiã suã metuit deprehẽ¬
di. Et ideo achab ad heliã
scdm hystoriã ait. scdm eni¬
giata autẽ diues ad pau¬
perem. Inuenisti me inuni¬
ce meus. Quã misera consci¬
entia. que se ꝓditam do¬
luit. Et dix̃ helias adeum.
Inueni qm̃ fecisti malum
inconspectu dñi. Rex erat
ille. et rex samarie achab.
helyas pauꝑ et indigens
panis. cui dẽfuiss. iuictus
substantie. nisi corui alimo¬
niam ministrassent. ad eo
deiecta erat conscientia pec¬
catoris. ut nec regalis poten¬
cie fastu ad tolleretur. Itaq
quasi uilis et degener in¬
uenisti me inquit inimi¬
cus meus. dep̃hendisti qͤ
me latere credebã. Hulla
mentis mee occulta te fal¬
lunt. in uenisti me. patẽt
tͥ uulnera mea captiuitas
tor. cũ iniquitas eiꝰ ꝓditur.
Istus aut̃ dicit. Igne me
examinasti. et nõ est in¬

Expanded text:
get, cuius non capit mundus get, cuius non capit mundus cupiditates; eius autem qui fidelis est totus mundus diuitiarum est. toto mundo fugit qui considerans conscientiam suam metuit deprehendi. et ideo Achab ad Helian secundum historiam ait, secundum aenigmata autem diues ad pauperem: inuenisti me inimicus meus. quam misera conscientia, quae se proditam doluit! et dixit Helias ad eum: inueni, quoniam fecisti malum in conspectu domini. rex ille erat et rex Samariae Achab, Helias pauper et indigens panis, cui defuisset uictus substantia, nisi corui alimoniam ministrassent. adeo deiecta erat conscientia peccatoris, ut nec regalis potentiae fastu adtolleretur. itaque quasi uilis et degener inuenisti me inquit inimicus meus et deprehendisti in me quae latere credebam. nulla mentis meae occulta te fallunt; inuenisti me, patent tibi uulnera mea, captiuitas itur, cum iniquitas eius proditur, iustus autem dicit: igne me examinasti, et non est in
Abbreviated transcription (Latin):
delitatẽ. hec cũ ꝑtulit pauꝑ
diues arguebatur. cũ diues
cabatur. Quid sibi aũt uult
qd̃ meretrices lauerunt in
sanguine eiꝰ. nisi forte ut me¬
retritia quedã in illa ferita¬
te fuisse regis ꝑfidia ꝓdere¬
tur. uł cruenta luxuries. qͥ
sic fuit luxuriosus. ut holus
desidãret. sic cruentus. ut ꝓp¬
ter holus hominẽ occid̾et:
Bigna auarũ. digne aua¬
ritie pena consumit. Deni¬
q et iezabel ipsam comede¬
runt canes. et uolucres celi
ut ostend̾etur qd̃ sp̃ualis
nequitie fiat preda de di¬
uitis sepultura. fugies ergo
Noli ẽẽ achab ut possessio¬
nẽ infinitã concupiscas. nõ
tibi cohabitet iezabel illa fe¬
ralis auaritia. que tͥ cruen¬
ta ꝑsuadeat que cupitlita
faciat tristiorẽ. etiã cum de¬
siderata possederis. que te fa¬
ciat nudũ cũ diues fueris.
Pauꝑiorẽ enĩ se iudicat oĩs
habundans quia sibi de ẽẽ
arbitratur. quicqͥd abaliis
possidetur. Toto mundo e¬

Expanded text:
delitatem. haec cum pertulit pauper, delitatem. haec cum pertulit pauper, diues arguebatur, cum diues cabatur. quid sibi autem uult quod meretrices lauerunt in sanguine eius nisi forte ut meretricia quaedam in illa feritate fuisse regis perfidia proderetur uel cruenta luxuries, qui sic fuit luxuriosus, ut holus desideraret, sic cruentus, ut propter holus hominem occideret? digna auarum, digna auaritiae poena consumit. denique et Iezabel ipsam comederunt canes et uolucres caeli, ut ostenderetur quod spiritalis nequitiae fiat praeda diuitis sepultura. fuge ergo.noli esse Achab, ut possessionem finitimam concupiscas. non tibi cohabitet Iezabel illa feralis auaritia, quae tibi cruenta persuadeat, quae cupiditatfaciat tristiorem etiam, cum desiderata possederis, quae te faciat nudum, cum diues fueris. periorem enim se iudicat omnis abundans, quia sibi deesse arbitratur quidquid ab aliis possidetur. toto mundo e
Abbreviated transcription (Latin):
cuntur diuites et calũp¬
niantur ut noceant. si nõ
obtineant qd desidauerint
cũ aũt calũpniati nocue¬
rint. dolere se sumilant. Quͤ¬
tes tam̃ et tanquã mesti ñ
corde s uultus inpossessio¬
nis direpte locũ ꝓducunt.
et inp̃ssionis sue iniquitate
potiunt᷑. Hic diuma moue¬
tur iusticia et auarum dig¬
na seueritate condẽpnat
dicens. Occidisti et posse¬
disti hereditatẽ. ꝓpter hoc
in loco in quo linxerunt
canes sangͥnem nabuthe
ineo lingent canes sangui¬
nẽ tuũ. et meretͥces laua¬
buntur insangͥne tuo. Qͣm
iusta. quã seuera sententia.
ut qͣm intulit alteri mortis
acerbitatẽ. eam ipse mortis
sue horrore dissoluere pro¬
deretur. Inhumatũ pauꝑẽ
d̃s aspicit. et icdeo insepul¬
tum diuitẽ iacere decernit.
ut et mortuus luat sue mi¬
quitatis erũpnã qui nec mor¬
tuo putauit: ẽẽ parcentlum.
Itaq uulneris sui cruore ꝑ¬
fusum cadauer. specie fu¬
neris uite sue ꝓdidit cru¬

Expanded text:
cuntur diuites et calumcuntur diuites et calumniantur, ut noceant, si non optineant quod desiderauerint. cum autem calumniati nocuerint, dolere se simulant, tristes tamen et tamquam maesti non corde sed uultu in possessionis direptae locum prodeunt et inpressionis suae iniquitate potiuntur. Hoc diuina mouetur iustitia et auarum digna seueritate condemnat dicens: occidisti et possedisti hereditatem. propter hoc in loco, in quo linxerunt canes sanguinem Nabuthae, in eo lingent canes sanguinem tuum et meretrices lauabuntur in sanguine tuo. quam iusta, quam seuera sententia, ut quam intulit alteri mortis acerbitatem eam ipse mortis suae horrore dissoluere prohiberetur. inhumatum pauperem deus aspicit et ideo insepultum diuitem iacere decernit. ut et mortuus luat suae iniquitatis aerumnam qui nec mortuo putauit esse parcendum. itaque uulneris sui cruore perfusum cadauer in specie funeris uitae suae prodidit cru
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Dñs aũt dicit. ut ege
nõ putes audiendũ: Si nõ
ad quiescatur. arbrtͥo diuitis.
scema cõponitur: dei estimat᷑
in uiria: si diuitis peticio re¬
futet᷑. Dm̃ in qͥt benedix̃ et
regem. E quał uidelicet ꝑso¬
na. ut sit equał contumelia.
Benedix̃ inquit dm̃ et regẽ
ne diuitẽ maledicti nom̃
offendat et sermonis ipso
ledatur sono. benedictio ꝓ
maledicto uocatur. Que¬
runtur duo testes iniquita¬
tis. duob eñi testib et susã¬
na ẽ ad petita. duos testes.
et sinagoga inuenit. qui
aduersũ xp̃m falsa iactarẽt
duob testib pauꝑ occidit᷑
Produxerũt igitur nabu¬
the foras. et lapidauerunt
eũ. Utinã uł in suis eilicent
mori. Pauꝑi ipsam diues
inuidet sepulturã. Et factũ
est inquit cũ audiss achab.
quia mortuus erat nabuthe
conscidit uestim̃ta sua. ex
cooꝑuit se cilitio. et factũ est
post hec et surrex̃ et descendi
achab aduineã nabuthe
isrłite possidere eam. Iras¬

Expanded text:
suam: dominus autem dicit ut egensuam: dominus autem dicit ut egennon putes audiendum? si non adquiescatur arbitrio diuitis, scaena conponitur, dei aestimatur iniuria, si diuitis petitio refutetur. Deum inquit benedixit et regem, aequalis uidelicet persona, ut sit aequalis contumelia. benedixit inquit deum et regem. ne diuitem maledicti nomen offendat et sermonis ipso laedatur sono, benedictio pro maledicto uocatur. quaeruntur duo testes iniquitatis. duobus testibus et Susanna est adpetita, duo testis et synagoga inuenit, qui aduersus Christum falsa iactarent, duobus testibus pauper occiditur. produxerunt igitur Nabuthae foras et lapidauerunt eum. utinam uel in suis ei liceret mori! pauperi ipsam diues inuidet sepulturam. et factum est inquit, cum audisset Achab quia mortuus est Nabuthae, conscidit uestimenta sua et cooperuit se cilicio. et factum est post haec et surrexit et descendit Achab ad uineam Nabuthae Israhelitae possidere eam. iras
Abbreviated transcription (Latin):
tui sũptus ꝓficiat egenis.
s ut spolium de egentib
ad ipiscaris. Quid tibi uis
cũ libris. et cartha. et signa¬
culo. et conscͥptione. et uin¬
culo uiris: Nõ audisti. sol¬
ue om̃em conligationẽ in¬
iusticie. dissolue obligatio¬
nẽ iuolentarũ cõmutacio¬
num. dimite confractos in
remissionẽ. et omnẽ conscͥp¬
tionẽ iniqͣm disrũpe: Tu
mͥ tabulas offers ego tͥ recito
dei legem. tu atram̃to scͥbis.
ego tͥ sp̃u dei inscripta repeto
oracula ꝓpħarum. Tu testi¬
morua falsa cõporus. ego tes¬
timoniũ conscientie tue
posco. qmͣ iudicẽ tui effug̾e
et declinare nõ poteris. recu
sare indie qua reuelabit d̃s
occulta hominũ. Tu dicis
destruam horrea. dl dic̃ ina
um ẽ pauꝑib deputari.si¬
ne cellas istas egenis ꝓdesse.
Tu dicis maiora faciã. et il¬
lo congregabo om̃ia que
nata sũt mͥ. dñs dic̃. fran¬
ge esurienti panẽ tuũ. Tu
dicis tollã pauꝑib domum

Expanded text:
tui sumptus proficiat egenis, tui sumptus proficiat egenis, sed ut spolium de egentibus adipiscaris. quid tibi uis cum libro et carta et signaculo et conscriptione et uinculo iuris? non audisti: solue omnem conligationem iniustitiae, dissolue obligationes uiolentarum commutationum, dimitte confractos in remissionem et omnem conscriptionem iniquam disrumpe. tu mihi tabulas offers, ego tibi recito dei legem: tu atramento scribis, ego tibi spiritu dei inscripta repeto oracula prophetarum: tu testimonia falsa conponis, ego testimonium conscientiae tuae posco, quam iudicem tui effugere et declinare non sare in die, qua reuelabit deus occulta hominum. tu dicis: destruam horrea: dominus dicium est pauperibus deputari, sine cellas istas egenis prodesse. tu dicis: maiora faciam et illo congregabo omnia quae nata sunt mihi: dominus dicit: frange esurienti panem tuum. tu dicis: tollam pauperi domum
Abbreviated transcription (Latin):
negamꝰ s mͥ credite uenenum
submelle latet. trans figurauit
se angłs sathane inangłm lu¬
cis bene interp̃tatnur ypostasmn.
Et cũ id qd̃ ipsi exponũt habere
me dicunt hereticus iudicor. Qͥd
tam anxie unũ uerbũ tenent
qͥd sub ambiguo sermone latitãt
si sic credũt ut ĩterp̃tant᷑. Nõ dãp¬
no qd̃ retinent. si si ͤ credo ut ipsi
sentire se simulant ꝑmittant
mͥ meis uerb̃ suũ sensũ loqui.
Qiã obrẽ obtestor beatitudinem
tuã ꝑcrucifixũ mundi salutem.
tuis siue tacendarũ siue direnda¬
rũ ypostaseon detur auctoritas.
Et ne forte obscuritas. in qd̃ egeo
loci fallat baiolos litterarũ ad eu¬
ragriũ p̾sbrm quẽ obtime uosti
dignare scͥpta transinit̾e. Simł
etiã cui apud antiochiã debeam
cõmunicare significes. Quia cã¬
penses cuntarsen sibilib hereticiᷤ
copulantur. Nicħ alid̾ ambiunt
qͣm ut auctoritate cõmunioniᷤᷤ
ur̃e fulti tres ẏpostasis cũ antiqͦ
sensu p̃dicent.

Expanded text:
negamus, sed, mihi credite, uenenum negamus, sed, mihi credite, uenenum sub melle latet. transfigurauit se angelus satanae in angelum lucis: bene interpretantur hypostasin, et cum id, quod ipsi exponunt, habere me dicam, hereticus iudicor. quid tam anxie unum uerbum tenent? quid sub ambiguo sermone latitant? si sic credunt, ut interrpretantur, non damno, quod retinent; si sic credo, ut ipsi sentire se simulant, permittant mihi meis uerbis suum sensum loqui. Quam ob rem obtestor beatitudinem tuam per crucifixum, mundi salutem, tuis siue tacendarum siue dicendarum hypostaseon detur auctoritas. et ne forte obscuritas, in quo dego, loci fallat baiulos litterarum, ad Euagrium presbyterum, quem optime nosti, dignare scripta transmittere. simul etiam, cui apud Antiochiam debeam communicare, significes, quia Campenses, cum Tarsensibus hereticis copulantur, nihil aliud ambiunt, quam ut auctoritate communionis uestrae fulti tres hypostases cum antiquo sensu praedicent.