comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos ut et maturius ureniatis: & cũ ueneri .tis. magis orare
uel psallere quã ociosis uos. uł sđarib studeatis fabulis ocu¬
pare: Quienĩ ad aeccłam ueniens uerbo s riuoluerit.
melius illifuerat non uenisse: Quia dũ se infructuosis
fabulis occupat. nec inse psallit. nec alios psallere: ut
lectiones diuinas audire ꝑmittit Quitalis est & sicũ
paruo petcato ad ecclesiã uenit : cũ maiore ad domum
ꝓpͥã redit : Quia ibise uerbo sando studuit uulnerare :
Vbipsallendo uł orando. et sibi & aliis mediram̃ta po¬
in cũbimꝰ: cũ silentiꝰ & quiete supplicare debemꝰ: quia
quicũq uoluerit cũ alta uoce orare : om̃ib iuxta se
stantib: orationis fructũ uidet᷑ auferre : Rugitus
tantũ & suspiriũ uł gemitus audiatur: Nam oratio
nostra talis eẽ. debet: qualis fuisse legit᷑ scẽ annȩ
matris beati samuelis: Sic enĩ de illa scriptũẽ quia

Expanded text:
vos, ut et maturius veniatis, et cum veneritis, magis orare vos, ut et maturius veniatis, et cum veneritis, magis orare vel psallere, quam otiosis vos vel saecularibus studeatis fabulis occupare. Qui enim ad ecclesiam veniens verbosari voluerit, melius illi fuerat non venisse: quia dum se infructuosis fabulis occupat, nec ipse psallit, nec alios psallere aut lectiones audire permittit. Qui talis est, etsi cum parvo peccato ad ecclesiam venit, cum majori ad domum propriam redit: quia ibi se verbosando studuit vulnerare, ubi psallendo vel orando et sibi et aliis medicamenta poincumbimus, cum silentio et quiete supplicare Deo debemus: quia quicumque voluerit cum alta voce orare, omnibus juxta se stantibus orationis fructum videtur auferre. Rugitus tantum et suspiria vel gemitus audiantur. Nam oratio nostra talis esse debet, qualis fuisse legitur sanctae Annae matris beati Samuelis. Sic enim de illa scriptum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ sunt aliqua dequib ur̃a caritas debeat ad moneri::
& idõ rogo ut suggestionẽ nr̃am sicut consuestis libent᷑ ac¬
diendas lectiones diuinas. uideo adȩcłam fidelit̃ curre
uultis : maturius conuenire debetis : Nam intam ꝓlixis
noctib. quem non infirmitas detinet : nonsine reatu
animȩ suae : tardius adeccłam uenit: Rogo uos fr̃ssi
corporis necessaria prouidere. nos non debemꝰ ante
lucẽ adȩcłam surgere. ut peccatoꝵ indulgentiã me¬
ream᷑ accipere : sinegotiatores uigilare solent ꝓlucro
pecuniae : nos quare ñ uigilemꝰ ꝓamore uitȩ ꝑpetuȩ:
Int̾dũ aliqui uentis se tẽpestatibq cõmittunt. et na¬
iugant aboriente usq ad occidentẽ : & ab occidente
usq ad orientẽ : sustinentes pericula multa : in t̃dũ ꝙ ũ
famem: acsitim a marissime tolerantes: Si hȩc om̃ia
illipacient̃ sufferunt ꝓpt̾ substantiã periturã.
nos quarepigeat uigilare ꝓpt̃ uitã aet̃nã: & ideo rogo

Expanded text:
tamen sunt aliqua de quibus vestra Charitas debeat admoneri: et ideo rogo ut suggestionem nostram, sicut consuevistis, libenter acia vos ad audiendas lectiones divinas video ad ecclesiam fideliter currervultis, maturius convenire debetis. Nam in tam prolixis noctibus, quem non infirmitas detinet, non sine reatu animae suae tardius ad ecclesiam venit. Rogo vos, fratres, corporis necessaria providere; nos non debemus ante lucem ad ecclesiam surgere, ut peccatorum indulgentiam mereamur accipere? Si negotiatores vigilare solent pro lucro pecuniae; nos quare non vigilemus pro amore vitae perpetuae? Interdum aliqui ventis se tempestatibusque committunt, et navigant ab Oriente usque ad Occidentem, et ab Occidente usque ad Orientem, sustinentes pericula multa, interdum etiam famem ac sitim amarissime tolerantes; sed haec omnia illi patienter sufferunt propter substantiam perituram: et nos quare pigeat vigilare propter vitam aeternam? Et ideo rogo
Abbreviated transcription (Latin):
putationum. is qui reatu decedit:
integri status decedit. Extinguit᷑ enim
crimen mortalitate: nisi fort̾e qͥ maie
statis reus fu̾it. Hoc enim crimen. nisi
a successorib purget᷑: hereditas fisco uen¬
dicatur

Expanded text:
putationum. Is, qui in reatu decedit, integri status decedit: extinguitur enim crimen mortalitate. nisi forte quis statis reus fuit: nam hoc crimine nisi a successoribus purgetur, hereditas fisco uindicatur
Abbreviated transcription (Latin):
sus bonos mores conuiciũ eui fecisse. cuiiͦ¬
ue oꝑa factũ dicet᷑. quo adu̾sus bonos
mores conuiciũ fieret: in eũ iudicium
dabo. Conuiciũ: iniuriã labeo dixit.¬
conuicium autẽ dicit᷑. uł a coniugatiõe.
uł a conuentu: id: a collectione uocum.
Cũ in unum cõpłes uoces conferunt᷑:

Expanded text:
rsus bonos mores conuicium cui fecisse cuiusue opera factum esse dicetur, quo aduersus bonos mores conuicium fieret: in eum iudicium dabo'.Conuicium iniuriam esse Labeo ait.Conuicium autem dicitur uel a concitatione uel a conuentu, hoc est a collatione uocum.  in unum complures voces conferuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriaꝵ actio. ł hec autẽ fere st̃: que
ad infamiã fiunt alicuiꝰ. Ut puta. Si ad
inuidiã alicuiꝰ. quis ueste lugubri utit᷑
osqualida. aut si barbã demittat. uel
capillos submittat. uł si carm̃ consc̾bat.
uł ꝓponat. uł cantet aliqͥd. qͦd pudor̃ alicuiꝰ

Expanded text:
iarum. haec autem fere sunt, quae ad infamiam alicuius fiunt: ut puta ad inuidiam alicuius ueste lugubri utitur aut squalida, aut si barbam demittat uel capillos submittat, aut si carmen conscribat proponat uel cantet aliquod, quod pudorem alicuius
Abbreviated transcription (Latin):
artianus libro scd̾o institutoꝵ.¬
si qͥs uiduam uł alii nuptã.¬
uł cognatã. cum qua nuptias con¬
trahere ũ potest corruꝑit: in insu¬
lam deportandꝰ÷. Qͥa duplex crim̃
adiungit. Deniq ꝓpt̾ hoc: serui in

Expanded text:
arcianus libro secundo institutionum.Si quis uiduam uel alii nuptam cognatam, cum qua nuptias contrahere non potest, corruperit, in insulam deportandus est, quia duplex crimenadiungit. denique hoc casu serui in
Abbreviated transcription (Latin):
cipinam seculo agit: decolorari consor¬
tio sororie apellationis non decet. Om̃s
nearum sibi mulierum consortia. inter¬
dicta cognoscant. hac eis tantum facul¬
tate concessa: ut matres. filias atq gen¬
manas. intra domoꝵ suarum septa con-¬
tineant. In his enun: nichil seui criminiᷤ
estimari. fedus naturale ꝑmittit.
posito. Iubemus. ut omnes clerici atꝙ
monachi. qui de siuis ciuitatib ad hare
almam ecclesiastici negocii. uł religio¬
nis causa ꝓficiscuntur: litteris episcopi
si citra hanc fiduciam accesserint: sibi¬
met imputabunt. quod non clerici. uł
monachi putabuntur INCI¬

Expanded text:
ciplinam agit, decolorari consortio sororiae appellationis non decet. Quicunearum sibi mulierum interdicta consortia cognoscant; hac eis tantum facultate concessa, ut matres, filias atque germanas intra domorum suarum septa contineant. In his enim nihil scaevi criminis aestimari foedus naturale permittit. a iubemus, ut omnes clerici atque monachi, qui de suis civitatibus ad hanc almam urbem ecclesiastici negotii vel religionis causa proficiscuntur, litteris episcopi,si citra hanc fiduciam accesserint, sibimet imputabunt, quod non clerici vel monachi esse putabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
nib fu̾it consecutꝰ: id prestare eũ emp¬
torẽ ꝑtinet. dum m uenditor custodiã
ante traditionẽ prestet. Adeo antẽ an
te tͣditionem. emptor furti ñ habet
actionẽ. ut sit quesitũ: an ipse subri¬
piendo rem ẽptor furti teneatun de

Expanded text:
nibus fuerit consecutus, id praestare eum emptorem pertinet, dummodo custodiam uenditor ante traditionem praestet. Adeo autem emptor ante traditionem furti non habet actionem, ut sit quaesitum, an ipse subripiendo rem emptor furti teneatur. e
Abbreviated transcription (Latin):
accepit. si ipse aliũ cõmodau̾it: furti
obligari certũ: Ex quo satis liquet fur¬
tũ fieri. si qͥs usum aliene rei in suum
lucrũ conuertit: nec mouere quẽlibet
debet. qͣͦsi is lucri sus gr̃a faciat. Spes i.
lucri ẽ. ex alieno largiri: & beneficũ de¬
bitorẽ sibi adquirere. Unde & is furti
tenet᷑. qui rem amouet ut eã alii do¬
net.

Expanded text:
accepit ipse alii commodauerit, furti obligari responsum est. ex quo satis apparet furtum fieri et si quis usum alienae rei in suum lucrum conuertat. nec mouere quem debet, quasi nihil lucri sui gratia faciat: spe‹c›ies enim lucri est ex alieno largiri et beneficii debitorem sibi adquirere. unde et is furti tenetur, qui ideo rem amouet, ut eam alii donet.
Abbreviated transcription (Latin):
flos iuuente.aut ꝑfecte etatis in¬
signe ẽ. In obitu gͥ fideliũ ĩpatoꝵ
qͥdã fidei pudor: quedã eccłe u̾e
cundia ẽ: et in tam ĩmatura mor¬
te pioꝵ pͥncipũ om̃is eccłe me-¬
stior pulcͥtudo ẽ. Plorat eccła
in sapientib suis: qͥ st̃ uelut ca
ẽ in siuis fidelib: qr scͥptũ ẽ. Ocu¬
li tui sic̃ colũbe extra tacit᷑m¬
tatẽ tuã: eoqͦd et uideant
sp̃ualit̾. et nou̾int: et que ui¬
d̾int tacere myst̾ia. Plorat in
sac̃dotib suis. qͥ st̃ siẽ gene eccłe:
in qͥb ẽ barba aaron. hoc ẽ bar¬
ba sac̃dotalis: in qͣm de capite
descendit unguentũ. Isti st̃ in
qͥb ẽ pulcͥtudo eccłe: in quib flos
eiꝰ gratior. in qͥb etas ꝑfectiorꝰ qͥue.¬
lut cortices maloꝵ punicoꝵ. deco¬
rẽ foris p̃ferunt abstinentia cor¬
ꝑali: intꝰ autẽ cõmissã sibi plebẽ.
diu̾se etatis et sexus. foueant sapĩa
sp̃uali. Obiecti qͥdẽ scło ad inuirã.

Expanded text:
flos juventae, aut perfect e aetatis inflos juventae, aut perfect e aetatis insigne est. In obitu igitur fidelium imperatorum quidam fidei pudor, quaedam Ecclesiae verecundia est: et in tam immatura 1176 morte piorum principum omnis Ecclesiae moestior pulchritudo est. 7. Plorat Ecclesia in sapientibus suis, qui velut capest, in suis fidelibus; quia scriptum est: Oculi tui sicut columbae, extra taciturnitatem tuam ; eo quod videant spiritaliter, et noverint ea, quae viderint, tacere mysteria. Plorat in sacerdotibus suis, qui sunt sicut genae Ecclesiae, in quibus est barba Aaron , hoc est, barba sacerdotalis, in quam de capite descendit unguentum. Isti sunt in quibus est pulchritudo Ecclesiae, in quibus flos ejus gratior, in quibus aetas perfectior: qui velut cortices malorum punicorum decorem foris praeferant abstinentia corporali, intus autem commissam sibi plebem diversae aetatis et sexus foveant sapientia spiritali, objecti quidem saeculo ad injurias,
Abbreviated transcription (Latin):
labia eiꝰ lilia distillantia myurã ple¬
nam. mistica eccłe gr̃ã deflens
accipit᷑: que in obitu ualenti¬
niam. bonũ doloris sui effudit
unguentũ. et uitã eiꝰ predican¬
do concelebrat. cui mors obesse
ñ potuit: eo qͦd dolor p̾dicatiõis
uniu̾soꝵ ore celebrabilis. fetorẽ
Qui te ꝑcusserit in maxillã. p̾be
ei alterã: eoqͦd in dolore sit pati¬
ens. ut peniteat u̾berantẽ. ꝑcussa
eras eccła in maxilla tua: cũ amitt̾es
gratianũ. Prebiusti et alteram:
qͣndo tͥ ualentinianꝰ ereptꝰ est.
Merito tͥ ñ in una maxilla. sed
in ut᷑q sunt lacͥme: qr pie germa¬
nũ utrũq deploras. Plorasgͥ ec
cła: et fletu gene tue. uelut flu¬
entib qͥbdã stillicidiis pietatis ex¬
undant. Que st̾ iste gene ecclẽ. de
qͥb et alibi ait scͥptura ut coriũ
maloꝵ granatoꝵ gene tue: Iste
st̃ gene. in qͥb solet nitere u̾ecun¬
dia. pulc̾tudo fulgẽre: in qͥb aut̃

Expanded text:
labia ejus lilia distillantia myrrham plelabia ejus lilia distillantia myrrham plenam ; mystica Ecclesiae gratia deflentis accipitur, quae in obitu Valentiniani bonum doloris sui effudit unguentum, et vitam ejus praedicando concelebrat. Cui mors obesse non potuit, eo quod odor praedicationis universorum ore celebrabilis fetorem Qui te percusserit in maxillam, praebe ei et alteram ; eo quod in doloresit patiens, ut poeniteat verberantem. Percussa eras, Ecclesia, in maxilla tua; cum amitteres Gratianum: praebuisti et alteram, quando tibi Valentinianus ereptus est. Merito tibi non in una maxilla, sed in utraque sunt lacrymae; quia pie germanum utrumque deploras. Ploras igitur, Ecclesia, et fletu genae tuae velut fluentibus quibusdam stillicidiis pietatis exundant. Quae sunt istae genae Ecclesiae? De quibus alibi ait Scriptura: Ut corium malorum granatorum genae tuae . Istae sunt genae in quibus solet nitere verecundia, pulchritudo fulgere: in quibus aut
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑatori adolescenti: et sue oblitꝰ ui¬
ctorie. memor fuit ĩꝑialis reu̾entie.
Laxaiut sponte qͦs ceꝑat: excusais
qd̾ ignorasset italos. Nos adhuc mu¬
rũ alpib addere parabamͣ: ualen¬
tiniani grã ñ expectarut alpium
uallũ: fluenta amniũ. agg̃es ni¬
uiũ: s alpes et fluiios suꝑgressa.
muro nos sui ĩꝑii ꝓtexit. Inde ꝓ¬
dabat gaudiis: Plorans plorauit.
in nocte. et lacͥme eiꝰ in maxillis eiꝰ.
nec ẽ qͥ eam consolet᷑ ab om̃ib qͥ di¬
ligiuit eã. Om̃s qͥ amant eã. despe¬
xer̃t illã: om̃is popłs eiꝰ ingemiscen¬
tes.Et qr de ierłm dictũ ẽ plorauit.
in nocte: qm̃ qͥ eam splendidiorem
side sua et deuotione faciebat. oc¬
cubuit. Merito gͦ plorans plorauit:
et adhuc lacͥme eiꝰ in maxillis eiꝰ. Ub̾¬
tatẽ qͥdem fletuũ. solet uultꝰ humeˢ¬
centis declarare infusio: cũ lacͥmaᷤᷤ
generarit. Sed qr scͥptũ ẽ. gene eiꝰ
sic̃ fiale aromatis gignentes unguẽ

Expanded text:
scenti, et suae oblitus victoriae, memor fuit imperialis reverentiae. Laxavit sponte quos ceperat, excusans quod ignorasset Italo. Nos adhuc murum Alpibus addere parabamus: Valentiniani gratia non exspectavit Alpium vallum, fluenta amnium, aggeres nivium, sed Alpes et fluvios supergressa, muro nos sui imperii protexit. Unde pdabat gaudiis? Plorans ploravit in nocte, et lacrymae illius in maxillis ejus. Non est qui eam consoletur ab omnibus qui diligunt eam. Omnes qui amant illam, despexerunt eam. Omnis populus ejus ingemiscentesin nocte; quoniam qui eam splendidiorem fide sua et devotione faciebat, occubuit. Merito ergo plorans ploravit, et adhuc lacrymae ejus in maxillis ejus. Ubertatem quidem fletuum solet vultus humescentis declarare infusio, cum lacrymis genae rorant; sed quia scriptum est: Genae ejus sicut phialae aromatis gignentes unguentaria,
Abbreviated transcription (Latin):
seorsũ et silebit. donec plena se uͥ¬
nã inducet animo patientiã. da¬
bit q ꝑcutienti maxillã suã: etiã
cedis contentꝰ iniuriã. ut manda¬
tis obsequat᷑ celestib. Magnũ est
enĩ. uł abstm̾e a uiciis uiuentutiᷤ.
uł ea in ipso iuuentutis uestibu¬
lo derelinqͣre: atq ad seriora con¬
u̾̃ti. Lubrice enĩ et ꝑplexe st̃ uie
iuuentutis. deniq salomonait.
Tria mͥ ĩpossibilia intelligere: et
qͣrtum qͦd ñ cognosco Uestigia
aqͥle uolantis. et uia serpentis
in pet᷑: et semitas nauis nauigã

Expanded text:
seorsum et silebit; donec plena se peseorsum et silebit; donec plena se pe1178 induat animo patientiam: dabitque percutienti maxillam suam, etiam caedis contemnens injuriam; ut mandatis obsequatur coelestibus. 13. Magnum est enim vel abstinere a vitiis juventutis vel eam in ipso juventutis vestibulo derelinquere, atque ad seriora converti; lubricae enim et perplexae sunt viae juventutis. Denique Salomon ait: Tria mihi impossibilia sunt intelligere, et quartum quod non cognosco. Vestigia aquilae volantis, et vias serpentis in
Abbreviated transcription (Latin):
et onꝰ leue. ñ iugũ leue. Potest enĩ
gͣue uigũ uerbi ẽẽ: s suaue. Graue
adolescenti: gͣue iuuen. cuiꝰ etas ẽ
florulentior: ut nolit iugo u̾bi. subi
discipline: austeritatẽ correctionis
pondꝰ abstinentie: restrictionẽq
lasciuie: suaue tam̃ ẽ fructu gratie.
spe renuiĩationis et̾ne: purioris
conscĩe suauitate. Tam̃ iugũ suaue
ũbi dixit: onꝰ obedientie leue: qm̃
ei qͥ uigũ u̾bi patienti ceruice sus
cepit. discipline onꝰ gͣue ẽẽ non po¬
terit. Qui gͥtulerit in iuuentute iu¬
gũ. singłarit̃ sedebi et silebit: reue¬
lata sibi gaudens. diuine remu¬
u̾ationis et̾na myst̾ia. Aut certe
silebit. ñ opꝰ habens excusatione
peccati: cũ matura confessione
p̃uenit. et ꝓpera correctione de¬
posuit. Non enĩ dicet᷑ hiuic. qͦ in
iuuentute ñ cong̃gasti: qͦmͦ inue¬
nies in senectute: Potest autẽ et
sic intelligi. Qm̃ qͥ cito portau̾it
iugũ u̾bi. hoc ẽ a niuentute. ñ se
miscebit cũ iuuenib: s sedebit

Expanded text:
et onus leve, non jugum leve. Potest enim grave jugum Verbi esse, sed suave: grave adolescenti, grave juveni, cujus aetas est florulentior; ut nolit jugo Verbi subjidisciplinae, austeritatem correctionis, pondus abstinentiae, restrictionemque lasciviae; suave tamen esse fructu gratiae, spe remunerationis aeternae, purioris conscientiae suavitate. Tamen jugum Verbi suave dixit, onus obedientiae leve; quoniam ei qui jugum Verbi patienti ceerit, disciplinae onus grave esse non poterit. 12. Qui ergo tulerit a juventute jugum, singulariter sedebit, et silebit, revelata sibi gaudens divinae remunerationis aeterna mysteria. Aut certe silebit, non opus habens excusatione peccati, quod matura confessione praevenit, et propera correctione deposuit. Non enim dicitur huic: Quae in juventute non congregasti, quomodo invenies in senectute ? Potest autem et sic intelligi, quoniam qui cito portaverit jugum Verbi, hoc est, a juventute, non se miscebit cum juvenibus, sed sedebit
Abbreviated transcription (Latin):
luculo surgamꝰ in uineas. Hocẽ
uenisti eo. ubi diu̾saꝵ uͥtutũ sru¬
ctꝰ ꝓ singłoꝵ meritis deferuntur:
li abundant m̃itoꝵ p̃mia. Exeam᷑
gͦ in agrũ. in ꝗͦ non uacuus labce.
ris seminasti: hic mete. Qͦd ibi spar¬
sisti:. hic collige. Aut certe ueni in
illũ agrũ. qui ẽ odor iacob. hoc ẽ
ueni in gremiũ iacob: ut sic̃ larralꝰ
pauꝑ in abrahe sinu. ita etiam
tu in iacob patriarche tͣnqͥllita¬
te reqescas. Sinꝰ enĩ patriarchaꝵ.
recessus qͥdã ẽ quietis et̾ne. Meri¬
tũ gͦ iacob. ager ẽ fructuos: sic̃
ẏsaãc patͥarcha testatꝰ ẽ dicens.
Fece odor filii mei. tanqͣm odor
illic ẽẽ requiẽ tutiorẽ: que septo
celestis refugii munita. atq ual¬
lata. ñ exagitet᷑ scłariũ incursib
bestiaꝵ. In forib inqͥt nr̃is. om̃s

Expanded text:
luculo surgamus in vineas , hoc est, luculo surgamus in vineas , hoc est, venisti eo ubi diversarum virtutum fructus pro singulorum meritis deferuntur, ubi abundant meritorum praemia. Exeamus ergo in agrum, in quo non vacuus labor, rris seminasti, hic mete: quod ibi sparsisti, hic collige. Aut certe veni in illum agrum, qui est odor Jacob, hoc est, veni in gremium Jacob, ut sicut Lazarus pauper in Abrahae sinu, ita etiam tu in Jacob patriarchae tranquillitate quiescas; sinus enim patriarcharum recessus quidam est quietis aeternae . Merito ergo Jacob ager est fructuosus, sicut Isaac patriarcha testatus est dicens: Ecce odor filii mei tamquam odor illic esse requiem tutiorem, quae septo coelestis refugii munita atque vallata, non exagitetur saecularium incursibus bestiarum. 74. In foribus inquit, nostris omnes
Abbreviated transcription (Latin):
deficit musto. Hent̾ qͦ eiꝰ. non solũ
iusticie uelut frum̃tario cybo re¬
plebat᷑. ħ etã grẽ suanitate. que
et pura. iugo. xp̃i sponte subiecta:
cogitationes rationabiles sidei.ho¬
nor cͥcuncisionis. attentio ornatus:
caput głosũ. qͦd ñ regalia diadema¬
ta. s insignia sangͥnis dñi corona¬
rent. Merito tam̃qͣm rex peccati
uctor. et celesti corona redimitꝰ as¬
cendit: cuiꝰ aĩe dicit ds u̾bum Qłd
pulcͣ et suauis facta es. caritas in
deliciis tius: Pulcͣ ꝑ uͥtutis decorẽ:¬
suauis ꝓ gr̾a. ꝓcera sic̃ palma. que
iuncentis ẽ p̾nium. hiuc ascenden¬
ti aĩe. gratua frat̾ occurrit: et cõ¬
plexꝰ eam dicit. Ego fratri meo: et
suꝑ me conu̾sio eiꝰ Uel qͦd sibi eum
cupiat inherere. uł qͦd pietate fra¬
t̾na. qͣsi aduocatꝰ afsistat: dicens cõ¬
uersionẽ eiꝰ etiam sue gr̾e p̃feren-
dã. Nen inqͥt frat̃ meus. exeamꝰ
magrũ⁊ reqͥescamꝰ in castellis. di¬

Expanded text:
deficit mixto. Venter quoque ejus non solum deficit mixto. Venter quoque ejus non solum justitiae velut frumentario cibo replebatur, sed etiam gratia suavitateque et pura, jugo Christi sponte subjecta, cogitationes rationabiles, fidei odor, circumcisionis attentio, ornatus capitis gloriosus; quod non regalia diademata, sed Dominici sanguinis insignia coronarent. 70. Merito tamquam rex peccati victor, et coelesti corona redimitus ascendit, cujus animae dicit Deus Verbum: Quam pulchra et suavis facta es, charitas, in deliciis tuis ! Pulcera sicut palma, quae vincentis est praemium. 71. Huic ascendenti animae Gratianus frater occurrit, et complexus eam dicit: Ego fratri meo, et super me conversio ejus ; vel quod sibi eum cupiat inhaerere, vel quod pietate fraterna quasi advocatus assistat, dicens conversionem ejus etiam suae gratiae praeferendam. 72. Veni, inquit, frater meus, exeamus in agrum, requiescamus in castellis, di
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑior et eminentior. qͦ uelles
tuũ cͥcunferre sine ulla offen¬
sione uestigiũ. Uel certe siẽ cal¬
ciamentũ illud exsolu̾e: sicut
filia et uide: qm concupuut rex
sp̃em tuã. Speciosi gͦ facti st̃ gres¬
sus tui. in calciam̃tis filiĩ amina¬
dab: moduli femoꝵ tuoꝵ similes
torqͥb. hoc ẽ consonans sibi in õib
pacifica. nec gallia hostẽ sensit: et
italia hostẽ reppulit. qͥ eiꝰ finib ĩmi¬
nebat. Torques autẽ insignia eẽ uic¬
torie. dubitare ñ potest: cũ hi qͥ in
bello fortit fec̃int. torqͥb honoxent᷑¬
ficiens musto: uent̃ tuus aceruus
tͥtici minuti int lilaꝰ ceruix tua
turris ebur nea: ocłi tui stagna in
esebon. Bonꝰ umbilicꝰ anime. uͥtutũ
omium capax: sic̃ erat ab ipso fidĩ
auctore tornatꝰ. Sapientia enĩ in cra¬
tere miscuit uinũ suũ dicens: ue¬
nite edite panes meos: et bibite ui¬
nũ qͦd miscui uob̃. Ergo umbilicꝰ
iste tornatꝰ om̃i decore uͥtutũ: non

Expanded text:
superior et eminentior, quo velles superior et eminentior, quo velles tuum circumferres sine ulla offensione vestigium: vel certe sicut calceamentum illud exsolveres, sicut filia, et vide quoniam concupivit rex speciem tuam . Speciosi ergo facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab. Moduli femorum tuorum similes torquibus , hoc est, consonans sibi in omniburanquillitate pacifica nec Gallia hostem sensit, et Italia hostem repulit, qui ejus finibus imminebat. Torques autem insignia esse victoriae dubitari non potest, cum ii qui in bello 1192 fortiter fecerint, torquibus honorentficiens mixto. Venter tuus acervus tritici muniti inter lilia. Cervix tua sicut turris eburnea. Oculi tui sicut stagna in Esebon . Bonus umbilicus animae, virtutum omnium capax, sicut crater ab ipso fidei auctore tornatus. Sapientia enim in cratere miscuit vinum suum, dicens: Venite, edite panes meos, et bibite vinum, quod miscui vobis . Umbilicus ergo iste tornatus omni decore virtutum non
Abbreviated transcription (Latin):
am xp̃c hoc dicit: iubet illã pau¬
lisꝑ conũti. ut nob̾ gła eiꝰ appa¬
reat: ut reqͥes fut᷑a cum sc̃is: et
pͥt ea p̃cipit eam. ad illud suꝑmĩ
sc̃oꝵ festinare consortiũ. Qͥd ui
debitis in qͥt in solamitide. que
uenit siẽ chori castroꝵ: Hoc ẽ in
ea. qͦ multũ et adu̾sum płimos.
in corꝑe p̾liata ẽ. Et enĩ pugna¬
uit adu̾sũ extraneos hostes: pug¬
nauit adu̾sus lubricas scłi mu¬
tationes: pugnauit adu̾sũ corꝑiꝰ
fragilitates. adu̾sus multiplices
passiones: audiuit a dño conu̾te
solamitis.Conu̾sa es ad pacẽ⁊ se¬
mel in scł̃o conu̾sa ẽ: iterata cõ¬
munione ad gr̃am xp̃i. Et ideo
pulcͣ conu̾sio ei in scło. pulcher¬
rimꝰ incessus eiꝰ et uolat᷑ in celũ
unde meret᷑ audire. Speciosi fa¬
cti st̃ gressus tui. in calciam̃tis
filii aminadab: hoc ẽ filia pͥnci¬
pis. Speciosos enĩ ꝓcessus habu¬
isti in corꝑe. tanquã calciam̃to
eo usa. ñ ut in uolucra: ut qͣsi

Expanded text:
it, jubet illam paulisper converti; ut nobis gloria ejus appareat, et requies futura cum sanctis: et postea praecipit eam ad illud supernum sanctorum festinare consortium. 66. Quid videbitis, inquit, in Solamitide, quae venit sicut chori castrorum ? hoc est, in ea quae multum et adversus plurimos in corpore praeliata est. Etenim pugnavit adversus extraneos hostes, pugnavit adversus lubricas saeculi mutationes, pugnavit adversus corporis fragilitates, adversus multiplices passiones. Audivit a Domino: Convertere, Solamitis . Conversa est ad pacem semel in saeculo, conversa est iterata communione ad gratiam Christi; et ideo pulchra conversio ejus in saeculo, pulcherrimus incessus ejus et volatus in coelum. 67. Unde meretur audire: Speciosi facti sunt gressus tui in calceamentis, filia Aminadab , hoc est, filia principis; speciosos enim processus habuisti in corpore, tamquam calceamento eo usa, non ut involucro; ut quasi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ poscamꝰ affectu. date saciam̃ta
celestia: animã nepotis. nr̃is obla¬
tionib ꝓsequam. Extollite popłi
mecũ manꝰ in sc̃a: ut eiꝰ saltẽ mu¬
nere. uicẽ eiꝰ meritis rependamꝰ.
gant alii plenis lilia calathis:
sacrabo: hoc eiꝰ cõmendabo gr̾am.
hũquã ego pioꝵ fratrũ seꝑabo
nomina: merita discernã.s cio
qd dñm cõmemoratio ista conci¬
lies: et copula ista delectet. Nec
celeritate detractũ. Raptus ẽ et
enoch. ne malicia mutaret cor
regni sui. ita dñi pascha celebra¬
uit. ut om̃s retro pͥncipes deuoti¬
one suꝑaret: nec diutiꝰ fidei sue
m̾itis suꝑuixit: ĩmo qr plebi iu¬
deẽ graue ĩminebat exitiũ. rex
iustꝰ ante sublatꝰ ẽ. Metuo ne et
tu nob̾. aliqͣ nr̃i offensione sis rap¬
tꝰ: ut octauo xͦ regni tui anno.
ĩminentis mali acerbitatẽ. qͣsi
plectar iuscera: et bito quondam
sepulcro. tam̃ singła m̃bra ꝑspi¬
ciam.Ualentinanꝰ meus. uiuenis

Expanded text:
ejus poscamus affectu. Date sacramenta ejus poscamus affectu. Date sacramenta coelestia, animam nepotis nostris oblationibus prosequamur. Extollite populi mecum manus in sancta, ut eo saltem munere vicem ejus meritis rependamus . gant alii plenis lilia calathis, sacrabo, hoc ejus commendabo gratiam. Numquam ego piorum fratrum separabo nomina, merita discernam. Scio quod Dominum commemoratio ista conciliet, et copula ista delectet. 57. Nec celeritate detractum. Raptus est Enoch , ne malitia mutaret cor regni sui ita Domini pascha celebravit, ut omnes retro principes devotione superaret, nec diutius suae fidei meritis supervixit; immo quia plebi Judaeae grave imminebat exitium, rex justus ante sublatus est . Metuo ergo ne et tu nobis aliqua nostri offensione sis raptus, ut octavo decimo regni tui anno imminentis mali acerbitatem, quasi plectar viscera, et debito condam sepulcro; prius tamen singula membra perspiciam. Valentitianus meus, juvenis
Abbreviated transcription (Latin):
nit̾ non st̃ celebrata mist̾ia: hoc
mouet. Ergo. nec martyres si ca¬
tecumini fu̾int: coronant᷑. Hon
enĩ coronant᷑. si ñ initiant᷑. Qͦd si
suo abluunt᷑ sangͥne: et hunc fua
pietas abluit. et uoluntas. Ne q̃so
dicat᷑. Piclitat᷑ ampliꝰ gratianꝰ. si
seꝑetur a fr̃e: si ñ mereat᷑ eẽ cũ
eo. ꝑ quẽ meruit uindicari. As
ille nunc manꝰ ad te pat̃ erigit:
quas ꝓ fr̃e p̃ces fundit: quo ei i¬
heret᷑ amplȩx uꝰ quẽ adiodũ sib
cum ñ patit᷑ anelli: Adest etiã pat̾.
qͥ militiã sub iuliano et tribuna¬
t honores. fidei amore contẽpsit:
dona patͥ filiũ. fratri germanũ
suũ: quoꝵ utrũq imitat᷑. alterũ
fide. alterũ deuotione parit atꝙ
pietate. In tẽplum pͥuilegũs dene¬
gandis: qͦd pat̾ defuerat adiunxit.
Qd frat̃ constituit custodiuit: et
huic adhuc int̾cessionẽ asciseo:
cui remuñationẽ p̾sumo. Date
manile sc̃a mist̾ia: pio requiem

Expanded text:
niter non sunt celebrata mysteria, hoc niter non sunt celebrata mysteria, hoc movet, ergo nec martyres, si catechumeni fuerint, coronentur; non enim coronantur, si non initiantur. Quod si suo abluuntur sanguine, et hunc sua pietas abluit et voluntas. 54. iclitatur amplius Gratianus, si separetur a fratre, si non mereatur esse cum eo, per quem merui vindicari. Quas ille nunc manus ad te, Pater, erigit? quas pro fratre preces fundit? quo ei inhaeret amplexu? quemadmodum sibi eum non patitur avelli? 55. Adest etiam pater, qui militiam sub Juliano, et tribunatus honores fidei amore contempsit. 1189 Dona patri filium, fratri germanum suum, quorum utrumque imitatus est: alterum fide, alterum devotione pariter atque pietate in templorum privilegiis denegandis. Quod patri defuerat adjunxit: quod frater constituit, custodivit. Et huic adhuc intercessionem adscisco, cui remunerationem praesumo. 56. Date manibus sancta mysteria, pio requiem
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾auit: N habet. quã poposcit:
Et qr poposcit: accepit. Et ubi illud
ẽ. iustꝰ quacũq morte p̾uentꝰ fu̾it:
aĩa eiꝰ in requie erit ͭ S olue gͥ pat̃¬
sc̃e munꝰ seruo tuo. qͦd moyses qr
in sp̃u uidit accepił: qͦd dauid qr
ex reuelatione cognouit. meruil.
Solue inqͣm seruo tuo ualentini¬
ano mimꝰ qͦd concuptuit: mumi̾
qͦd poposcit sanus: robustꝰ incolu¬
mis. Si affectꝰ egritudine detulis¬
set: tam̃ non penitens a tua mi¬
scdia eẽt alienus: qͥ celeritate tẽ¬
poris ẽẽt non uoluntate frauda¬
tus. Solue gͦ seruo tuo munꝰ tue
gr̃e. qͣm ille nunqͣm negauit:
qui ante diẽ mortis. tẽploꝵ pͥui¬
legia denegauit: his urgentib
oͦss reuereri posset. astabat iuro¬
rũ caterua gentiliũ. supplicabat
senatꝰ. Non metuebat hominib
displic̃e: ut tͥ soli plac̾et in xp̃o.
Qͥ habit sp̃m tuũ: qͦmͦ non ac¬
cepit gr̃am tuã: Aut si qua sollen¬

Expanded text:
desiderauit? non habet quam poposcit? desiderauit? non habet quam poposcit? Et quia poposcit accepit. Et ubi illud est: Iustus quacumque morte praeuentus fuerit, anima eius in requie erit? Solue igites quia in spiritu vidit, accepit: quod David, quia ex revelatione cognovit, emeruit. Solve, inquam, servo tuo Valentiniano munus, quod concupivit: munus quod poposcit sanus, robustus, incolumis. Si affectus aegritudine distulisset, tamen non penitus a tua misericordia esset alienus, qui celeritate temporis esset, non voluntate fraudatus. Solve ergo servo tuo munus gratiae tuae, quam ille numquam negavit, qui ante diem mortis templorum privilegia denegavit, his urgentibus, quos revereri posset. Adstabat virorum caterva gentilium, supplicabat senatus: non metuebat hominibus displicere, ut tibi soli placeret in Christo. Qui habuit spiritum tuum, quomodo non accepit gratiam tuam? 53. Aut si quia solem
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ meã: ego et cõpares amice mee.
Itaꝙ duob exactis reg̃ssa mensibe:
sacͥficii munꝰ impleuit. Que decre¬
to popłi isrł: quat̾nis in anno dieb.
ab eldem plebis feminis deplorabat᷑.
uit: et adhuc ñ uen̾at resurretio:
et hoc spacio tẽꝑis. satis putauit a
paucis se ẽẽ defletã. uobiscũ omnes
popli defleuert. om̃s ingemuer̃t
ꝓuincie: et adhuc parua putatis
redimere possetis exitio: nollet tam̃
ille ur̃a afflictatione resuscitari. qͥ
dicit᷑ hanc solam emisisse uocẽ. Ue.
miseris sororib meis. Itaq magis
ur̃am destitutionẽ: quã suã mor¬
tẽ dolebat. Sed audio uos dolere:
qͦd ñ acceꝑit sacram̃tũ baptisma¬
tis. Dicite mͥ. qͥd aliud in uob̾ ẽ nͥ
uoluntas: nͥ peticio: Aut qͥ etiam
dudũ hoc noti habuit. ut cũ in ita¬
liã uenisset. initiaret᷑⁊ et ꝓximo
baptizari se a me uelle sig̾cauit:
et ideo p̾cet̾is causis. me acciendũ¬
putauit. Hon habet gͦ gr̃ãm. quã

Expanded text:
tatem meam ego, et compares amicae meae . Itaque duobus exactis regressa mensibus, sacrificii munus implevit; quae decreto populi Israel quaternis in anno diebus ab ejusdem plebis feminis deplorabatur. 50. judicavit, et adhuc non venerat resurrectio; et hoc spatio temporis satis putavit a paucis se esse defletam; vobiscum omnes populi defleverunt, omnes ingemuerunt provinciae; et adhuc parva putatis redimere possetis exitio, nollet tamen ille vestra afflictione resuscitari; quidicitur hanc solam emisisse vocem. Vae miseris sororibus meis! Itaque magis vestram destitutionem, quam suam mortem dolebat. 51. Sed audio vos dolere, quod non acceperit sacramenta baptismatis. Dicite mihi quid aliud in nobis est, nisi voluntas, nisi petitio? Atqui etiam dudum hoc voti habuit, ut et antequam in Italiam venisset, initiaretur, et proxime baptizari se a me velle significavit; et ideo praeputauit, non habet ergo gratiam quam
Abbreviated transcription (Latin):
ens: osculo mystice pacis ãplector.
Nemo te spernet. nullꝰ excludet:
in penetͣlia te et archana eccłe
matͥs inducã. et in oĩa secreta my¬
st̃u: ut bibas poculũ gr̾e sp̃ualis.
ad ꝓpͥam mansionẽ. Et q ꝓ officio
ad ult̾iora ꝓcesserat. cũ fratre ce¬
pit ascendere. petens ut sibi et fr̃i.
uicia humana defec̾ant. inuidia
atꝙ iactantia: qͦ in plerisq solent
frat̾ne pietatis uira uacuare.
querunt ab his que ueluti comi¬
tatu suo. fr̃s et hos et officio dedu¬
cebant: dicentes. Que ẽ hec qͦ ascen¬
dit candida: innitens suꝑ fratrẽ
suũ: Nec nos qͥdẽ dubitamꝰ de m̃i¬
tis ualentiniani: s iam credom᷑
uł testimoniis angłoꝵ. qͦd det̾sa
labe peccati. ablutꝰ ascendit: quẽ
sua fides lauit et pͥetitio consecͣuit.

Expanded text:
ens, osculo mysticae pacis amplectar. ens, osculo mysticae pacis amplectar. Nemo te spernet, nullus excludet, in penetralia te et arcana Ecclesiae matris inducam, et in omnia secreta mysterii; ut bibas poculum gratiae spiritalis.ad propriam mansionem: et quia pio officio ad ulteriora processerat, cum fratre coepit ascendere, petens ut sibi et fratri vitia humana defecerant, invidia atque jactantia, quae in plerisque solent fraternae pietatis jura vacuare. quaerunt ab iis, quae veluti comtatu suo fratres hos et officio deducebant, dicentes: 1194 Quae est haec quae ascendit candida, innitens super fratrem suum ? Nec nos quidem dubitemus de meritis Valentiniani, sed jam credamus vel testimoniis angelorum, quod detersa labe peccati, ablutus ascendit, quem sua fides lavit, et petitio consecravit.
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ granatoꝵ meoꝵ. leua eins
sub capit meũ: et dext̾a eiꝰ com¬
plectenr me ꝓmitcit fr̃i aug̃te
memorie gratianꝰ: presto sibi fru¬
ctus diu̾saꝵ ẽẽ uͥtutũ. fuit enĩ
et ipse fidelis in dño: pus atꝙ
mansuetꝰ. Puro corde: fuit etiã
castꝰ corꝑe: qͥ pret̃ coniugiũ nes¬
cierit femine alterꝰ confuetudinẽ
ideo in forib sedisue. ht fructus
ꝑatos. Nec longe petendos offert
que seruau̾it fr̃i. noua et uet̾a
hoc ẽ testam̃ti uet̾is et euñgłii
sacram̃ta: et dicit. Qͥs dabit te
fr̃ fr̃em mͥ: lactentẽ ubera ma¬
tris mee: Hoc ẽ non qͥcũq te. s¬
xp̃e illuminauit: gr̃a sp̃uali. Ille
te baptizauit: qr humana tͥ of¬
ficia defuer̃t. Plus adeptꝰ es: qͥ
minora te amisisse credebas. Que
sunt ub̃a eccłe: nͥ sacram̃ta bap¬
tismatis: Et bene ait lactentẽ: qͣsi
eũ baptixatꝰ. lactis nuei succum
reqͥrat. Inueniens in qͥt te foris: os¬
culabor te. Hoc ẽ extͣ corpꝰ te reꝑi¬

Expanded text:
. Laeva ejus sub caput meum, et dextera ejus complectetur me . Promittit fratri augustae memoriae Gratianus praesto sibi fructus diversarum esse virtutum; fuit enim et ipse fidelis in Domino, pius atque mansuetus, puro corde. Fuit etiam castus corpore, qui praeter conjugium nescierit feminae alterius consuetudinem. 75. Ideo in foribus sedis suae habet fructus paratos, nec longe petendos. Offert quae servaverit fratri nova et vetera, hoc est, et Testamenti veteris, et Evangelii sacramenta, et dicit: Quis dabit te, frater, fratrem mihi lactentem ubera matris meae, hoc est, non quicumque te, s illuminavit gratia spiritali, Ille te baptizavit, quia humana tibi officia defuerunt. Plus adeptus est, qui minora te amisisse credebas. Quae sunt ubera Ecclesiae, nisi sacramenta baptismatis? Et bene ait, lactentem, quasi eum qui baptizatus lactis nivei succum requirat. Inveniens, inquit, te foris, osculabor te, hoc est, extra corpus te reperi
Abbreviated transcription (Latin):
tib qͣdã flendi uoluntas: et plerũq
gͣuis lacͥmis euaporat dolor. Sed
id postulo. ne uł infixũ pectori ur̃o.
fr̃em duris gemitib reuellatis: uł
aũtatis planctib: uł reqͥescentẽ
excitetis. Ille uob̾ maneat in corde.
ille iuuat in pectoreͥ ille ãplexib
piis hereat ut solebat: ille fr̃na os¬
Ille iam talis ut ei nicħ timeatis.
sic̃ ante obliuiscamini eiꝰ erũpnã.
teneatis grãm. Ille uob̃ auxiliat᷑us
spet᷑: ille noctib p̃sul assistat. Iliũ
a uob̾ iam nec sonꝰ excludat: ꝓp¬
ter ipsũ delectet qͥes. ut uob̃ gra¬
tior reu̾tat᷑. In uob̃ ẽ filie. ut fra.¬
fr̃em uob̃ iam nemo possit auserre:
s corpꝰ eiꝰ tenere desid̾atis. Tumulũ
cir cunsuse tenetis. Ille tumulꝰ nob̃
fr̃is habitatio sit: ille sit aula pala¬
tii: in qͦ cara uob̾ m̃bra reqͥescent.
Qd si mead illũ reuocatis dolorẽ.
qͦd cito excessit a uita: nec ego ab¬
nuo ĩmatura obisse etate. quẽ nr̃e

Expanded text:
tiam flendi voluptas, et plerumque gravis lacrymis evaporat dolor. Sed id postulo, ne vel infixum pectori vestro fratrem duris gemitibus revellatis, vel avertatis planctibus, vel requiescentem excitetis. Ille vobis maneat in corde, ille vivat in pectore, ille amplexibus piis haereat, ut solebat; ille fraterna osille jam talis, ut ei nihil timeatis sicut ante. Obliviscamini ejus aerumnam, teneatis gratiam. Ille vobis auxiliaturus speretur, ille noctibus 1186 praesul assistat, illum a vobis jam nec somnus excludat. Propter ipsum delectet quies, ut vobis gratior revertatur. In vobis est, filiae, ut fratrem vobis jam nemo possit auferre. 42. Sed corpus ejus tenere desideratis, tumulum circumfusae tenetis. Ille tumulus fratris vobis habitatio sit, ille sit aula palatii, in quo chara vobis membra requiescent. 43. Quod si me ad illum revocatis dolorem, quod cito excessit e vita: nec ego abnuo immatura obisse aetate, quem nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
latu sic̃ aquila. qͦ t̾rena st̃ relinqp¬
tẽ. Conũtere solamitis. conu̾tere¬
com̾tt̾e: et uidebimꝰ te. Com̾tere
ad nos pacifica. ut głam tuã soror
b moustres: et mcipient se. tue.de¬
tis et gr̃e securitate solari. Semel
tm̃ ad nos conu̾̃tere. it te uideanꝰ:
et rursus coniit̾e: atꝙ ad ierłm il¬

Expanded text:
icut aquilam, quae terrena sunt, relinquentem. 65. Convertere, Solamitis, convertere; et videbimus te . Convertere ad nos pacifica; ut gloriam tuam sororibus tuis monstres, et incipiant se tuae quietis et gratiae securitate solari. Semel tantum ad nos convertere, ut te videamus, et rursus convertere, atque ad Hierusalem il
Abbreviated transcription (Latin):
tang̾e xp̃os meos: et uos estis lux m̃di.
Et iacob dix̃. Iuda: te collaudant
fr̃s tui. ad filiũ loquebat᷑. et dñm
reuelabat. Et de ioseph dictũ: fi¬
liꝰ meus ampliatꝰ. filiꝰ meus ãpliatꝰ.

Expanded text:
tangere Christos meos , et vos estis lux mundi. Et Jacob dixit : Juda, te laudabunt fratres tui . Ad filium loquebatur, et Dominum revelabat. Et de Joseph dictum: Filius meus ampliatus, filius meus 1190 ampliatus
Abbreviated transcription (Latin):
raret uxorẽ. Ideo nuptias
pascebat affectꝰ. Hec uobis de¬
sidĩo ampliꝰ quã doloris. in
tot fr̃na gła plus reficiat men¬
tẽ. qͣm dolor torqͤat. Pascunt
frequent̃ lacͥme: et m̃tem alle-¬
uant fletꝰ. Refrigerant pectus:
et mestũ solant᷑ affectũ. Durũ
qͥdẽ funꝰ uideris: s stabat et
scã maria iuxta erucẽ filii: et
spectabat uirgo sui unigeniti
pas sionẽ. s tantẽ illã lego: flentẽ
ñ lego. Unde dit̃ ei fillꝰ. Mulier ecce
filiꝰ tuus. et difcipulo dix̃. Eoce ma¬
ter tua. Hereditatẽ illis caritatis
sue et grẽ cdẽlinqͦns: in qͦ uob̾ pia
ꝓpt̾ mea peocata ñ meriii: affectũ
paternũ exhib̾e desidõ. Ilũ intuem
in uob̾. illũ teneo: illũ puto mͥ ẽẽ
p̾sentem. Immo utrũq germanũ:
quos uelut ocłos mͥ effossos arbi-¬
tror. feliciꝰ episcopos ꝑsecunt᷑ ĩpa¬
tores: qͣm diligunt. Qͣnto mͥ beatꝰ
maximꝰ minabat᷑: In illiꝰ odio laus

Expanded text:
raret uxorem. Ideo nuptias raret uxorem. Ideo nuptias pascebat affectus. Haec vobis desiderio amplius, quam dolori sint; ut fraterna gloria plus reficiat mentem, quam dolor torqueat. Pascunt frequenter et lacrymae, et mentem allevant: fletus refrigerant pectus, et moestum solantur affectum. 39. Durum quidem funus videtis; sed stabat et sancta Maria juxta crucem Filii, et spectabat Virgo sui unigeniti passionem. Stantem illam lego, flentem non lego. Unde dixit ei Filius: Mulier, ecce filius tuus. Et discipulo dixit: Ecce mater tua ; haereditatem illis charitatis suae et gratiae derelinquens. In quo vobis, pia  merui, affectum paternum exhibere desidero. Illum intueor in vobis, illum teneo, illum puto esse mihi praesentem; immo utrumque germanum, quos velut oculos mihi effossos arbitror. Felicius episcopos persequuntur imperatores, quam diligunt. Quanto mihi beatius Maximus minabatur? In illius odio laus
Abbreviated transcription (Latin):
in causa soroꝵ. equus fore arbit̾
a ꝓuncialib estimaret᷑. Ed et si
cuca sc̃as necessitudines suas. ca¬
ritate ꝓpendet: tam̃ pietate sua¬
iusticiã tẽꝑaret. audiuit nego¬
tiũ: non de iure. s de possessione
p̃dũ. hinc pietas ꝓ sororib: inde
miscdia ẽ. ꝓ orphani causa ceria¬
bar: ut ꝓ eo apud ipsas int̾uem¬
ret sorores. Remisit ad iudicẽ pu
blice negotiũ: ne aut ius. aur
luntatẽ haberent: inditiũ darens
uͦ digne tanto fr̃i germane. que
id qͦd mat̾ sibi reliquerat. malleas
de suo potꝰ uire laxare: qͣm fra¬
trẽ in sua causa uerecundiam
sustiñe. hec ẽ uobis sc̃e anime he¬
reditas p̃ciosior fr̃ne laudis et
głe: his uos piꝰ frat̃ nobiliores
et ditiores reddidit. qͥ capnt ue¬
strũ non gẽmis onerabat sed
osculis: manꝰ ur̃as. non tã rega¬
lib ãbiebat insignib.
ĩꝑatorio ore lambebat.
In ur̃e fructu p̾sentie.
omne ponebat solatiũ:
ut nec ipsã nume deside¬

Expanded text:
in causa sororum aequus forte arbiter in causa sororum aequus forte arbiter a provincialibus aestimaretur: quod etsi circa sanctas necessitudines suas charitate justitia temperaret. Audivit negotium non de jure, sed de possessione praedii. Hinc pietas pro sororibus, inde misericordia pro orphani causa certabat; ut pro eo apud ipsas interveniret sorores. Remisit ad judicem publicum negotium, ne aut jus, aut luntatem haberent, indicium darent. Vere dignae tanto fratre germanae, quae id quod mater sibi reliquerat, mallent de suo potius jure laxare, quam fratrem in sua causa verecundiam sustinere. 38. Haec est vobis, sanctae animae, haereditas pretiosior fraternae laudis et gloriae, his vos pius frater nobiliores et ditiores reddidit, qui 1185 caput vestrum non gemmis onerabat, sed osculis: manus vestras non tam regalibus ambiebat insignibus, quam imperatorio ore lambebat. In vestrae fructu praesentiae omne ponebat solatium, ut nec ipsam nimie deside
Abbreviated transcription (Latin):
frustra minoxii in inuidiã uocaren¬
t᷑. qͦd frustra ꝓpt̾ se alii ꝑiclitarent᷑:
sibiq potiꝰ mortẽ optabat. ne ipse
aliis causa mortis ẽẽt: hoc ẽ illud
eungłicum: in ipsa sua captione di¬
centis. Si me qͤritis: sinite hos abire.
Occidit itaq ꝓ omib qͦs diligebat:
ꝓ qͦ amici sui parũ putabant. si
om̃s ꝑirent. Aduertimꝰ. quẽ circa
deremꝰ quẽ erga germanas suas ha
in ipsis se consolabat᷑. in ipsis re¬
laxabat animũ: et fessa curis cor¬
da mulcebat. Rogabat eas. ut si
qͦ pueritie sue lapsu. si sermone
aliqͦͣ offense a fr̃e uiderent᷑ igno¬
sc̃ent: ueniã sibi a dño deo dep̃¬
carent᷑. Manꝰ capita. sororib os¬
culabat᷑: ĩmemor ĩꝑii: memor
germanitatis. Et qͣntomagis aliis
potestatis iuire p̾staret: hoc se ma¬
gis humilẽ sororib exhibebat . Ro¬
gabat ut ñ meminissent inure:
mneminissent gr̃e. Acciderat: nt
qͦddã de eaꝵ possessione audiret
negotiũ. Tantꝰ enĩ erat: ut etiã

Expanded text:
frustra innoxii in invidiam vocarentur, quod frustra propter se alii periclitarentur: sibique potius mortem optabat, ne ipse aliis causa mortis esset. Hoc est illud Evangelicum Domini in ipsa sui captione dicentis: Si me quaeritis, sinite hos abire . Occidit itaque pro omnibus quos diligebat, pro quo amici sui parum putabant, si omnes perirent. 36. Advertimus quem circa mum, quem erga germanas suas habin ipsis se consolabatur, in ipsis relaxabat animum, et fessa curis corda mulcebat. Rogabat eas, ut si quo pueritiae suae lapsu, si sermone aliquo offensae a fratre viderentur, ignoscerent, veniam sibi a Domino Deo deprecarentur. Manus, capita sororibus osculabatur, immemor imperii, memor germanitatis: et quanto magis aliis potestatis jure praestaret, hoc se magis humilem sororibus exhibebat. Rogabat ut non meminissent injuriae, meminissent gratiae. 37. Acciderat ut quoddam de earum possessione audiret negotium; tantus enim erat, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dies debestis appropinqͣuit. ꝓspicis
tenebris huiꝰ scłi. et ut luna res¬
plendes: ut sol refulges. Et bene
ut luna: qr et ante in umbra licet
istiꝰ corꝑis refulgebas. et t̾raꝵ tene¬
bras illuminabas: et ñc lum̃ a so¬
le iusticie mutuata clarũ dedud.¬

Expanded text:
dies coelestis appropinquavit Prospicidies coelestis appropinquavit Prospicitenebris istius saeculi, et ut luna resplendes, ut sol refulges. Et bene ut luna, quia et ante in umbra licet istius corporis refulgebas et terrarum tenebras illuminabas, et nunc lumen a sole justitiae mutata clarum diem d
Abbreviated transcription (Latin):
in u̾bis eiꝰ iusticia refulg̾et. in factiᷤ
et oꝑib renit̾et grã: in quo et ple-¬
nũ uͥtutis. auctoritatis ꝙ regalis
eẽt alloqͥum: nec inflexa a loco
et emendata correctio. Om̃is enim
dulcia enĩ omĩa iudicia eiꝰ. uniu̾¬
soꝵ faucib ad heser̃t: qͣnta gr̾a ser¬
mones ipsiꝰ singłi recensent᷑: Quẽ¬
ad modũ fili desicłaris a popłis: mͥ
certe ĩpressisti qͣ pectore teneo: uiba
illa postrema. qͥb me uadẽ tuum
fieri postulabas. Reqͥsisti ipse de me:
testimoniũ iudicii gloriosi. Ego t fi
dẽ meã exhibere ñ potui: quã ꝑa¬
bã. Dixi tam̃ absens: et dicentẽ me
fidẽ ꝓ te. xp̃c audiuit. Tenet᷑ in celo.
alloquar aĩam tuã dignã. ꝓpħi¬
cis ornam̃tis. Hisdẽ gͥ utar exor¬
diis. Que nam ẽ hec. ꝓspiciens siẽ
dilticulũ: speciosa sic̾ luna. electa
sic̃ solBideor tẽ mͥ uidere fulgẽ¬
tem: uideor audire dicentẽ. Bi lu¬
culũ est pat̃: mͥ nox t̾rena p̃cessit:

Expanded text:
in verbis ejus justitia refu geret, in factis et operibus reniteret gratia: in quo et plenum virtutis et auctoritatis regalis esset alloquium, nec inflexa aliquo et emendata correctio; omnis enim dulcia enim omnia judicia ejus universorum faucibus adhaeserunt! Quanta gratia sermones ipsius singuli recensentur! Quemadmodum, fili, desideraris a populis? Mihi certe impressisti, quae pectore teneo verba illa postrema quibus me vadem tuum fieri postulabas. Reliquisti ipse de me testimonium judicii gloriosi. Ego tibi fidem meam exhibere non potui, quam parabam; dixi tamen absens, et dicentem me fidem pro te Christus audivit. Tenetur in coelo alloquar animam tuam dignam propheticis ornamentis. Iisdem igitur utar exordiis: Quaenam est haec prospiciens sicut diluculum, speciosa ut luna, electa ut sol . Videor mihi te videre fulgentem, videor audire dicentem: Diluculum mihi est, pater. Nox terrena praecessit,
Abbreviated transcription (Latin):
daiuid moriturũ filiũ flebat: mor¬
tuũ ñ dolebat. flebat ne sibi eripe¬
ret᷑: s flere desiuit ereptũ. quẽ scre¬
bat ẽẽ cũ xp̃o. Et ut scias uerũ ẽẽ
qͦd assero. incestũ ãmon filiũ fleuit
occissũ: parricidã absalon doluit
int̾emptũ dicens. filiꝰ meus absalon:
filiꝰ metis absalon. Innocentẽ filiũ
ñ putauit eẽ lugendũ: qr illossibi
ꝑisse ꝓ scełe. hunc ꝓ innocentia cre¬
didit ẽẽ uicturũ. Nichil gͦ habetis:
qͦd grauissime doleatis in fr̃e. Homo
natus ẽ: humane fuit obnoxꝰ fragi¬
litati.A nob̃ qͦ ipsis tam acerba inci
disse. patient ferre debetis: que ui¬
detis uob̾ cõmuna eẽ cũ sc̃is. Etiam
cdauid amissis filiis destitutꝰ ẽ optas¬
set illos tales obite. qͣlis uob fiat̃ erep¬
tꝰ est. Illa crimina doluit: ñ exitum
filioꝵ. Sed esto fu̾it ingemscendũ.
turis iepte filia. fletus sui tẽpora pͣtu
ignara pietatis: ignara ꝓmissi. Uidit
eam: ingemuit pat̾ dicens. hen mefi¬

Expanded text:
David moriturum filium flebat, mortuum non dolebat . Flebat ne sibi eriperetur, sed flere desivit ereptum, quem sciebat esse cum Christo. Et ut scias verum esse quod assero, incestum Ammon filium flevit occisum , parricidam Abessalon doluit interemptum dicens: Filius meus Abessalon, filius meus Abessalon , innocentem filium non putavit esse lugendum, quia illos sibi periisse pro scelere, hunc pro innocentia credidit esse victurum. 48. Nihil ergo habetis quod gravissime doleatis in fratre: homo natus est, humanae fuit obnoxius fragilitati. Nemo se disse patienter ferre debetis, quae videtis vobis communia esse cum sanctis. Etiam David amissis filiis destitutus est: optasset illos tales obire, qualis vobis frater ereptus est; ille crimina doluit, non exitum filiorum. 49. Sed esto fuerit ingemiscendum. turis Jephte filia fletus sui tempora postuignara pietatis, ignara promissi. Vidit eam, et ingemuit pater, dicens: Heu me, fi
Abbreviated transcription (Latin):
lendũ sit. qͦd pͥmeua obierit etate:
gratulandũ tam̃. qͦd uͥtutũ stipen¬
diis ueteranꝰ decesserit. Tanta enĩ
suit emendatio uite eiꝰ. in illo oĩb
lubrico adolescentie tẽpe. tanta
laus moꝵ eiꝰ: ut omnẽ memoriã
doloris obducat. Qͦd enĩ obiit fra¬
gilitatis ẽ: qͦd talis fuit ad miratio¬
nis. Qͣm beata fuisset res publica:
si eũ diutiꝰ seruare potuisset. Sed
qr uita sc̃oꝵ ñ hec in t̾ris ẽ s in celo̾

Expanded text:
lendum sit quod primaeva obierit aetate; lendum sit quod primaeva obierit aetate; gratulandum tamen quod virtutum stipendiis veteranus decesserit. Tanta enim fuit emendatio vitae ejus in illo omnibus lubrico adolescentiae tempore, tanta laus morum ejus, ut omnem memoriam doloris obducat. Quod enim obiit, fragilitatis est: quod talis fuit, admirationis. Quam beata fuisset respublica, si eum diutius servare potuisset! Sed quia vita sanctorum non hic in terris est, sed in coelo