comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& multi dicebetnt. quici iem non ꝓpt̃ tuam loquelã
credimus. Ipsi enĩ audiuimus & scimuꝰ quia hic est
uere saluator mundi. Xhoc paululũ anim aduer¬
tendũ est : qui lectio terminaca est. Mulier pri¬
mt nuntiauit : & ad mulieris testimonium credi¬
derunt samaritani : & rogauerunt eum ut apud
eos maner& : & mansit ibi biduo : & plures credide¬
dicebant mulieri. Noniam ꝓpter uerbum tuum credidi¬
mus : sed ipsi cognouimus &scimuꝰ quia hic ẽ uere saluator
mundi. Primo ꝑstma : postea ꝑ p̃sentia sic agnituꝰ hodiecum
xp̃ianos amicos tmquam illa muliere hoc est aecđa ad nun¬
tiante ad xpmueniunt. Credunt ꝑistto stimam : man&
mundi

Expanded text:
m non propter tuam loquelam credimus; ipsi enim nos audivimus, et scimus quia hic est vere Salvator mundi. Et hoc paululum animadvertendum est, quia lectio terminata est. Mulier primum nuntiavit, et ad mulieris testimonimum crediderunt Samaritani, et rogaverunt eum ut apud eos maneret, et mansit ibi biduo, et plures credidedicebant mulieri, Non jam propter verbum tuum credimus, sed ipsi cognovimus, et scimus quia vere hic est Salvator mundi; primo per famam, postea per praesentiam. Sic agitur hodie cum tur per christianos amicos; tanquam illa muliere, hoc est Ecclesia annuntiante, ad Christum veniunt, credunt per istam famam; manet mundi
Abbreviated transcription (Latin):
cuiquam uitiõ substratum. Studetimuꝰ inquantum
fiicultas subpetit castigitre. polluta ac ꝑuersa corrige¬
re. Etsiquid dedialibꝰ emendare nequiuimus non sine
acerrimomentis sustinere dolore : & maxime in ipsc
domo orationiꝰ ubi corpuꝰ dñi consecrittur. ubi angłoꝵ
p̃sentit semꝑ ad eẽ non dubitatur: nequid in eptum

Expanded text:
cuiquam vitio substratum, studeamus, in quantum cuiquam vitio substratum, studeamus, in quantum facultas suppetit, castigare polluta ac perversa corrigere, et si quid de talibus emendare nequimus, non sine acerrimo mentis sustinere dolore, et maxime in ipsa domo orationis, ubi corpus Domini consecratur, ubi angelorum praesentia semper adesse non dubitatur, ne quid ineptum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m. Quicumque ergo tales sunt si nolunt ueniente dño
dea ecoła auferri : auferant isti desius actibus neftitiant
scriptura : utramque seducitoris nr̃i naturtm & huma¬
nam uidelicet commendat : & diuinam. Utenĩ ueruꝰ
dĩ filius intellegatur : audi timuꝰ qui ipse dicit. Nolite
sticere domum pcitris mei : domum negotiationis. Apꝑ¬
tenamꝗ sefilium dĩ patris ostendit : qui templũ dĩ do
mum patris sui cognominat. Utrursum ueruꝰ hominꝰi
filiuꝰ senciatur : recolamus qđ in huius capite lectioni
descendens incapharnatum matrem cõmite abius¬
se phibetur. Sequitur. Recordatti uero sunt discipu¬
lieius quia scriptũ est. Seluꝰ domulꝰ tuȩ cõmedit me
Vedo domuꝰ patris : saluator eiecit impio detẽplo
mus nequid in et prauum geratur insistamuꝰ. Si uide¬
rimus fratrem qui addomumdi ꝑtinet suꝑbia tumi¬
dum: si de tractionibꝰ assuetum: si ebriaati seruienti
si luxuria eneruatum : si iracundii turbidũ: si dio

Expanded text:
m. Quicunque ergo tales sunt, si nolunt, veniente Domino, de Ecclesia auferri, auferent ista de suis actibus, ne faciantScriptura utramque Salvatoris nostri naturam, et humanam, videlicet, commendat, et divinam. Ut enim verus Dei Filius intelligeretur, audiamus quid ipse dicit: Nolite facere domum Patris mei domum negotiationis. Aperte namque se Filium Dei Patris ostendit, qui templum Dei domum sui patris cognominat. Ut rursum verus hominis Filius sentiatur, recolamus quod in ejus capite lectionis descendens in Capharnaum, matrem comitem habuisse perhibetur. Sequitur: Recordati vero sunt discipuli ejus quia scriptum est: Zelus domus tuae comedit me. Zelo domus Patris mus, ne quid in ea pravum geratur, insistamus. Si viderimus fratrem qui ad domum Dei pertinet, superbia tumidum, si detractionibus assuetum si ebrietati servientem, si luxuria enervatum, si iracundia turbidum, si alii
Abbreviated transcription (Latin):
cere: pastorem sũmum conuincitur nõ amare:
Hinc pauluꝰ dicit : Si ap̃s ꝓomnibꝰ mortuuꝰ ẽ.
ergo om̃s mortui sunt. & pomnibꝰ mortuuꝰ est
ardescunt parere utilitatem ꝓaimorum in p̃¬
diccitione refugiunt: sec reciora quietis diligunt:
rium est . ut cum nobis in conpunctione afficimꝰ:

Expanded text:
cere, pastorem summum convincitur non amare. Hinc Paulus dicit: Si Christus pro omnibus mortuus est, ergo omnes mortui sunt. Et si pro omnibus mortuus est, ardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, rium ut cum de nobis in compunctione afficimur,
Abbreviated transcription (Latin):
habet sp̃ssc̃s. Non suscep̃ pait̾ carne in ꝑsonai. nec
apłs. Cum uenit plenitudo temporis misit ds filiũ
suum nactum exmuliere factum exlege ut eos qui
sublege ertnt redimeret. In quo placuit plenitu di¬
nem diuinitatis habitare corporaliter. Depatre
sine initio sineq fine. dematre
um habet sp̃s sc̃s. quia non est pater nec filius. sed
sp̃s. et ꝓcedens a patre et filio est. Audis qui istȩ am¬
bobus filius ab uno pat̃ anullo. Ac ꝑ hoc aꝑte demõs¬
trat ꝓprietates eorum. Unus ergo pater. nõtres¬
Unus sp̃s sc̃s: quia apatre et filio unicus ꝓcedensẽ.
Etinac trinitate nichil prius aut posterius. nichil
maius aut minus sed tote tres ꝑsonȩ coaet̾nȩ sibi sum
etco ȩquales. Idẽ nulluꝰ anterior. nec nullis poste¬
rior nullus inferior nec nullus superior. sed coet̃¬
ne sibi sunt et coequales. Itt ut ꝑ omnia sic̃ icm

Expanded text:
sona, nec oris, misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege . In quo complacuit plenitudinem divinitatis habitare corporaliter . De Patre sine initio et sine fine; de matreum habet Spiritus sanctus, quia non est Pater et Filius, sed Spiritus procedens a Patre et Filio. Audis quia iste ab ambobus, Filius ab uno, Pater a nullo: ac per hoc aperte monstrantur proprietates eorum. Ideo autem SUnus Spiritus sanctus, quia a Patre et Filio unicus procedit. 23 Et in hac trinitate nihil prius aut posterius: nihil majus aut minus. Sed totae tres peterius, quia nullus anterior, et nullus posterior; nullus inferior, et nullus superior; sed coaeternae sibi sunt et coaequales. Ideo nihil ibi
Abbreviated transcription (Latin):
in remissionem peccatorum AN Sedeẽ
remissionẽ peccaitorũ credo. Qua ꝓpt̃ hoc digna¬
tus ẽ filiuꝰ dei carnẽ aissumere. ut nos qui ꝓpter
peccatti nr̃a salui eẽ non poteraimus. eiꝰ micđia
saluaremur a Cređ inccrnis resurrectionẽ re
N credo in illã sed carnẽ quã in hac uita submor¬
tali conditione portamꝰ resurrecturã eẽ inmor¬
tedẽ credo et ꝓc̃sortio animȩ rationẽ redditurã
Uitam axernam uerȩ sine dubio nos cõsecutores
credamus. Si ista que hucusq ex posuimus firmit̃

Expanded text:
in remissionem peccatorum? M. Non, sed esse remissionem peccatorum credo, quia propter hoc dignatus est Dei Filius carnem assumere, ut nos qui propter peccata nostra salvi esse non poteramus, ejus misericordia salvaremur. 10 Carnis resurrectioNon credo in illam; sed carnem quam in hac vita sub mortali conditione portamus, resurrecturam esse immortalem credo, et pro consortio animae rationem reddituram. Vitam aeternam vero sine dubio nos consecuturos credamus, si ista, quae hucusque exposuimus, firmiter
Abbreviated transcription (Latin):
Resurgente dño nr̃o iħuxp̃o ettiscendente in
rum. Adhuc in uno posito hoc int̃se simbolum
unus quisque qđ sensit dicendo crediderunt ut
descendentes ab inuicem hanc regulam ꝓ om̃s
gentes aequalit̃ p̃dicarent. Deniꝙ symbolum
grece clatio dicitur quȩ hoc int̃ se simbolũ ꝑspm̃¬

Expanded text:
resurgente Christo et ascendente in rum, adhuc in uno positi hoc inter se Symbolum, unusquisque quod sensit dicendo, condiderunt, ut discedentes ab invicem hanc regulam per omnes gentes aequaliter praedicarent. Denique symbolum Graece collatio dicitur, quia hoc ipsi inter s
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ. qđ utrumq iunctũ facit ortum delician᷑
Est enĩ om̃i genere ligni et pomiferarũ ar
frigus. nõ aesttis ẽ ꝑp&ua. heris temporiis. cexcuius
fons medio prumpens totũ nimis inrigat diuidit᷑¬
que in quat tuor flumina cuius loci post pecca¬
tum hominis addituꝰ int̾clusus est. Septus ẽ enĩ
undiq: rumphea flãmea iđ igneo muro ac cinctuꝰ¬
est. ita ut eius cũ cęlo pene iungat incendium. Cheru¬
suꝑ rompheae flagantiȩ ordinatum est. ut hominiꝰ
flammȩ. Angelos uero malos subĩ moueantur nec

Expanded text:
Quod utrumque iunctum facit hortum deliciarum; est enim omni genere ligni et pomiferarum arbfrigus, non aestus, sed perpetua aeris temperies. E cuius medio fons prorumpens totum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est; septus est enim undique romphea flammea, id est muro igneo accinctus, ita ut eius cum caelo pene iungat incendium. Cheru malis super rompheae flagrantiam ordinatum est, ut homines flammae, angelos vero malos angeli submoveant, ne
Abbreviated transcription (Latin):
dimidio docuit. et p̃dicaũ om̃ia quȩ aditã aet̾nã
In ipsa p̃dicatione conphensus est ab iniquis. et ꝑfi¬
dis uidas aquibus ꝓpt̃ inuidiam illorũ et ꝓpt̃
peccata nyã et multt blasfemia multas que
passiones sub poncio pilacto qui iudex in illo
Aloco ubi natus fuit hoc nomen accepit .A. Quib
post hec ae Sub illo crucifixus ẽ in eadem cruce
incepulero. anima eius ad inferna descendit
de quo inferno sccis patriarchas. iđ abrahã ysa abe¬
simam eius resurrectionem conuersatus est xl
diebus et xl noctibus cũ discipulis suis etmandu¬
cituit cũ illis multa docens etdoquens deregno
dĩ D. Quid postea N. Posthec uero uidentibuꝰ
illis ascendit incelum ubi quomodo et quedit̃ uult
sed et addexteram dĩ patris omnipotentis R.
Quid post hȩc acturus erit . Finito mundit̃¬
mino cũ ipso corpore cũ quo ascendit incelũ uen
turus ẽ iudicare uiuos et mortuos. R Quid sunt
uiui et quid sunt mortui .a. Viui iusti mortui

Expanded text:
dimidio docuit. Et praedicavit omnia quae ad vitam aeternam In ipsa praedicatione comprehensus est a Judaeis iniquis et perfidis, a quibus propter invidiam illorum et propter peccata nostra, multa blasphema multasque passiones sub Pontio Pilato, qui judex erat illitur Pontius? M. A loco ubi natus fuit, hoc nomen accepit. D. Quid post haec? M. sub illo enim crucifixus est, et in eadem cruce in sepulcro, anima ejus ad inferna descendit. De quo inferno sanctos patriarchas, scilicet, Abraham, Isaasimam ejus resurrectionem conversatus est XL diebus, et XL noctibus cum discipulis suis, et manducavit cum illis, multa docens et loquens de regno Dei. Inter. Quid postea? Resp. Post haec vero videntibus illis ascendit in coelum, ubi quomodo vult et qualiter vult, sedet ad dexteram Dei Patris omnipotentis. Inter. Quid posthaec facturus erit? Resp. Finito mundi termino cum ipso corturus est judicare vivos et mortuos. Inter. Qui sunt vivi et qui sunt mortui? Resp. Vivi justi; mortui
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nascuntur desymbolũ niceno IN ꝑsona paatris
et filii et spũ scĩ itti secernitur: quod pat̾ nec natꝰ
nec stictus est. Pilius natus non feictus est. Sp̃s ue¬
ro scs. nec natꝰ nec factus sed expatre filioq ꝓce¬
dens est  in de pat̾ aet̾nitatem ab. sine natiui¬
tatem. Filius natiuitatẽ cũ acnittite. Sp̃s ue
ro scs ꝓcessione sine natiuitatem. Pater exnulli
exordium ducit. Filius expatre originẽ sũpsit
Sp̃s uero sc̃s expatre filioꝗ procedit. Haec ttimen
a nob̵ itti dicuntur de trinitate. ut potest intelle
gencia humana capere. Nã quis considerare
sufficiat ipsius trinitatis int̃na misteria. Si enim
humanȩ ncitiuitatis xp̃i. sec reta nõ capimus. diui¬
ne nature misteria quomodo capicimus. IN In t̃tri

Expanded text:
er personam Patris, et Filii, et Spiritus sancti, ita secernitur. Quod pater, nec factus, nec natus est. Filius natus, non factus; Spiritus sanctus, nec factus, nec natus, sed ex Patre Filioque procedens est. Proinde Pater aeternitatem habet sine nativitate, Filius nativitatem cum aetero sanctus processionem sine nativitate. Pater ex nullo exordium ducit, Filius ex Patre originem sumit, Spiritus vero sanctus ex Patre Filioque procedit. Haec tamen a nobis quae dicuntur de Trinitate, ut  Edit utcunque potest intelligentia humana capere. Nam quis considerare sufficiat ipsius Trinitatis interna mysteria? humanae nativitatis Christi secreta non capimus, divinae naturae mysteria quomodo capiemus? Verum qui
Abbreviated transcription (Latin):
celum refertur. in quo sunt duo occuli quasi
duo luminarie soł edunȩ. Rectus acre coniun¬
gitur. Quci sic inđ emititur inspiraminis flatuꝰ.
sic̃ exaere uenturum sp̃s. uenter aut̃ mare adsi¬
milatur . ꝓpt̃ collectionẽ omniũ humorem.
quasi congregationes aquarũ. Uestigii pꝰtre¬
mum terrȩ conparatur. eo qđ sint ultima mẽ¬
brorum arida sibi sica sic̃ t̃rȩ IN. Mens homi
colloccitt ẽ tt̃quã incęlo ds̃ ut habito speculetur
mo .R. Factus ẽ aut̃ homo ad contẽ plationẽ cęli ri¬
gidus eterectus non sicut peccorti inhumũ prunci
atque uergenora incuius sumitatẽ caputẽ collo¬

Expanded text:
caelum refertur, in quo sunt duo oculi, quasi duo luminaria solis et lunae. Pectus aeri coniungitur, quia sic inde emittitur spiraminis flatιιs, sicut ex aere uentorum spiritus. Venter autem mari adsimilatur, propter collectionem omnium humorum, quasi congregationem aquarum. Vestigia postremo terrae conparantur, eo quod sint ultima membrorum arida siue sicca, sicut et terra. Iam collocata ests est autem homo ad contemplationem coeli rigidus, et erectus, non sicut pecora in humum prona, atque vergentia; in cujus summitate caput est collo
Abbreviated transcription (Latin):
dianũ da nob hodie A Quid in ea intelligitur.
Hoc loco panis pom̃ibꝰ cybis accipitur de quibꝰ cot¬
tidie uiuere debeamus. Precamꝰ a &iã ꝓ assũptio¬
ne corporis xp̃i. petimus deniq: de nobseipsum
tribuat qui ẽ panis uiuus . A. Quȩ ẽ quinta rc
Etdimicte nob debita nr̃a: sic̃ et nos dimittimus
debitoribꝰ nr̃is. A Quid in illa senciendũ est A¬
Precamur a &iam. ut sic dimittat nob̵ debita nr̃a
temur. quia qui non est temptatus non est ꝓbatuꝰ.
Sed p̃camur. ut nenos inducat intemptationem
quam sufferri non possumus. A Que ẽ septima
intelligitur uł cuius lingua dicitur N. A men
grece dicitur. qđ latinȩ uerȩ et fidelit̃ int̾p̃tatur
inquẽ credis. A. Ego credo indm̃ patrem
omni potentem crecitorẽ cȩli et t̃rȩ .A Quare dici¬
tur omni potens et quare cretitor e. Omnipo¬
tens dicitur quia omnia potens. Crecitor eo quod
omnia creuit cȩlũ et t̃rammare & omnia quȩ

Expanded text:
dianum da nobis hodie. Inter. Quid in ea intelligitur? Resp. Hoc loco panis pro omnibus cibis accipitur, de quibus quotidie vivere debemus. Precamur etiam pro assumptione corporis Christi. Petimus denique, ut nobis seipsum tribuat, qui est panis vivus. Inter. Quae est quinta? Resp. Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribPrecamur etiam ut sic dimittat nobis peccata nostemur, quia qui non est tentatus, non est probatus , sed precamur ne nos inducat in tentationem, quam sufferre non possimus , id est intelligitur, vel cujus lingua dicitur? Resp. Amen Hebraice dicitur, quod Latine vere et fideliter interpretaturquem credis? Resp. Ego credo in Deum Patrem omnipotentem, creatorem coeli et terrae. Inter. Quare dicitur omnipotens, et quare creator? Resp. Omnipotens dicitur, quia omnia potest; creator, eo quod omnia creavit, coelum, terram, mare et omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
alius est inpersona quã pat̃ & filiuꝰ Nõ tam̃ aliud ille
ił ille innaitura uł indittite : aut in eencia. Nec enĩ
pat̾ potest dicere nisi filiũ intellegas nec filium dicere
nisi patrem intellegtis. nec spm scm̃. nisi intellega¬
cuius sp̃s sit. Quia circa omni modis inseparabilis
ẽ scã trinitas sic̃ in operibus sic a&iam in ꝑsonis di¬
cenda . IN Si ad sola patris ꝑsona ꝑtineat. qđ di¬
citur. qui facit mirabilia magna solus. Et apłs.
Qui solus habet in mortalitatem. R Nullatenus
ad solũ pcitris ꝑsonam ꝑtinet dũ dicitur solũ ds. siue
in nouo siue inueteri testam̃to. et qđ ds̃ solus siue hoc

Expanded text:
 Filius. Non tamen aliud ille, vel ille in natura, vel in deitate, aut in essentia. Nec enim Patrem potes dicere, nisi Filium intelligas; nec Filium dicere, nisi Patrem intelligas; nec Spcujus Spiritus sit. Quocirca omni modo inseparabilis est sancta Trinitas, sicut in operibus, sic etiam in personis dicenda. XIII. INT. Si ad solam Patris personam pertineat quod dicitur, Qui facit mirabilia magna solus ? et Apostolus, Qui solus habet immortalitatem ? RESP. Nullatenus ad solam Patris personam pertinet, dum dicitur solus Deus, sive in Novo, sive in Veteri Testamento, et quod Deus sol
Abbreviated transcription (Latin):
lam sp̃s sc̃s. sic̃ pat̃ et filius. R. Quia circũ ferri
potest patris et filii nom̃ ad inuicẽ. ut si dicaimꝰ
pat̃ filii pat̾ et filius patris ecfilium. Nã ita
duplicem relactionis circũ uersionẽ in nomine sc̃ĩ
sp̃s inueniri potest. IN. Quia necessitate ac cidit
ut ita nõ circumfern possit sp̃s. scĩ relatio .RI. Recte¬
dicere possunt sp̃m scm̃ patris et filii spm̃ sed cõuerso
ordine. non possumus dicere patrem sp̃s scĩ. sic̃ dicimꝰ
patrem filii neduo filii in scẽi trinitate estim aren¬
tur. item non possumus dicere filium sp̃s scĩ: sicut
dicimus filiũ patris ne duo patres in scc̃i trmitaite
intellegantur. Dicimus iteique spm̃ scm̃ pcitris
et filii sine reciprocatione conuersionis nominum
tum scat trinittis insepcartibilit̃ hoc eodẽ operettꝰ
opera quicuna est scãi trinitaitis opertitio. sicut
uncẽ substaancie eẽncia. etuoluntts. IN Utrum

Expanded text:
lam Spiritus sanctus, sicut Pater et Filius? RESP. Quia circumferri lam Spiritus sanctus, sicut Pater et Filius? RESP. Quia circumferri potest Patris et Filii nomen ad invicem, ut si dicamus Pater Filii Pater, et Filius Patris Filius: non ita duplicem relationis circumversio in nomine sancti Spiritus inveniri potest. X. INT. Qua necessitate accidit, ut ita non circumferri possit Spiritus sancti relatio? REiritum sanctum Patris et Filii Spiritum, sed converso ordine non possumus dicere Patrem Spiritus sancti, sicut dicimus Patrem Filii, ne duo Filii in sancta Trinitate aestimarentur. Item non possumus dicere Filium Spiritus sancti, sicut dicimus Filium Patris, ne duo Patres in sancta Trinitate intelligantur. Dicimus itaque Spiritum sanctum Patris et Filii, sine reciprocatione conversionis nominum tum sancta Trinitas inseparabiliter haec eadem operatur opera; quia una est sanctae Trinitatis operatio, sicut una est substantia, essentia, et voluntas. Inter.
Abbreviated transcription (Latin):
pcit̃ et filius et sp̃s sc̃s nõ tres substtanciȩ ꝓinde unitas
substanciȩ tresdõs phibet dicere uł credere IN. Dũ tres
ꝑsone dicimus patrem etfilium et spm scm̃. quare nõ
incignus etbonus ȩternus substtincidia nominas
et adse dicuntur. ideo non licet et plurali numero
sed singultri etomne nom̃ bonum. et qđ substan¬
tiã dĩ uł essenciam significat semꝑ singulari nume.¬
nomina. Etideo tres ꝑsone rectȩ dicuntur. IN Quo¬
modo relcitiuai. R. Scđm dialeticai relatiua no¬
mina sunt quȩ ad aliut aliquid referuntur sicut
dñs ad seruum et seruus ad dnm . et pat̃ ad filium
etfilius aad patrem. ꝓrsus cumdico patrem: fili
um significo. qui nõ ẽ pat̾. nisi filius sit. cuius
sit pat̃ item non ẽ filius nisi sit pait̃. cuius sit fili
us IN Utrum sp̃s sc̃s relatiuȩ uł substanci alit̃ di¬
sed non sic̃ pat̾ et filius relationis regula tenetur
in eo INT Quare aequalem nõ hab relationis regu¬

Expanded text:
ius et Spiritus sanctus, et non tres substantiae. Proinde unitas substantiae tres deos prohibet dicere vel credere. VI. INT. Dum tres personas dicimus, Patrem et Filium et Spiritum sanctum, quare non gnus, et bonus, et aeternus, substantialia nomina sunt, et ad se dicuntur; ideo non licet ea plurali numero dicere, sed singulari: et omne nomen quod substantiam Dei vel essentiam significat, semper singulari numenomina; et ideo tres personae recte dicuntur. VII. INT. Quomodo relativa? RESP. Secundum dialecticam, relativa nomina sunt, quae ad aldominus ad servum, et servus ad dominum, pater ad filium, et filius ad patrem. Prorsus cum dico Pater, Filium simul significo, quia non est Pater nisi Filius sit cui sit Pater. Item non est Filius nisi sit Pater cui sit FiliI. INT. Utrum Spiritus sanctus relative vel substantialiter dised non sicut in Patre et Filio relationis regula tenetur in eo. IX. INT. Quare aequalem non habet relationis regu
Abbreviated transcription (Latin):
uident. Et post resurrectionem uidebunt. sed scđm
donatoris dispensationem : et meritorũ qualitatẽ
unus quisq tam̃ sufficientem in eiꝰ uisione suis meritiᷤ
abebit beatitudinem. nec queret quã ab et nec semi¬
git . eteo qđ intelligit potest. eteo qđ potest. quia sim¬
plex dictitis natura unum hab̾ & uiuit. intelligit.
ctomnia potest nõ itt innobis. Dũ aliud ẽ in nr̃a
natura uiuere. aliud intellegere aliud posse. Ideo
uero hec omna unum atque idem sunt. Alla¬

Expanded text:
ident, vel post resurrectionem videbunt, sed secundum donatoris dispensationem, et meritorum qualitatem. Unusquisque tamen sufficientem in ejus visione suis meritis habebit beatitudinem. Nec plus quaeret quam habet, nec se migit; et eo quo intelligit, potest; et eo quod potest, est; quia simplex deitatis natura unum habet, est, vivit, intelligit, et omnia potest. Non ita in nobis, dum aliud est in nostra natura vivere, aliud intelligere, aliud posse. In Deo vero haec omnia unum atque idem sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in dm̃ non conuersibilitate nature : sed ꝓpt̃ diuinȩ
humanitate ꝑsone. Ideo non sunt duo xp̃i. nec
duo filii sed unuꝰ xp̃s etunus filius. ds̃ homo. Nam¬
homo unus est xp̃s. Sic̃ enĩ excarne et anima unũ
dicimus hominẽ. etunus quisq ab et duos homines
inse. Unũ carnalem : aliũ sp̃alem. Unũ uisibi¬
lem. aliũ inuisibilem Unũ mortalem. aliũ inmor¬

Expanded text:
in Deum, non versibilitate naturae, sed propter divinae unitatem personae. Ideo non sunt duo Christi, nec duo Filii, sed unus Christus, et unus Filius, Deus homo. CAhomo unus est Christus. Sicut enim ex carne et anima unum dicimus hominem, et unusquisque habet duos homines in se unum carnalem, alium spiritalem; unum visibilem, alium invisibilem; unum mortalem, alium mor
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ qđ nec ingenitus nec genitus est. sed apaitre et filio
pat̃. duo patres. Si genitus duo filii estimari possint
in scã trinitate . IN. Utcũ soł pat̾. aut soł filius. aut soł¬
sps sc̃s ꝑse plenus ds̃ et ꝑfectus dici debetit . R̃ Utiq pat̃
ꝓsẽ ẽplenus : ds̃ similit̃ et filius plenus ds̃. si soluꝰ nomi¬
net sp̃s sc̃s plenus ds̃ creditur. IN Si unciqueque ꝑsona
ꝑse plenuꝰ ds̃dici potest: quare non tres deos dicimus.

Expanded text:
s sancti, quod nec ingenitus nec genitus est, sed a Patre et Filio Pater, duo Patres; si genitus, duo Filii aestimari possent in sancta Trinitate. Inter. 4. Utrum solus Pater, aut solus Filius, aut sos per se plenus Deus et perfectus dici debeat? RESP. Utique Pater per se est plenus Deus, similiter et Filius plenus Deus, et Spiritus sanctus plenus Deus creditur. V. INT. Si unaquaeque persona per se plenus Deus dic
Abbreviated transcription (Latin):
homo. Ds̃ est ex substtancia patris: idẽ dequalitate
patris ante scła genitus. idẽ ante creatura. sic̃ dicit
exmea substancia. Ante luciferum : ante ommnem
creaturam. Et homo est exsubsttancia pmatris in sđo
natus. Idest totus homo cũ corporẽ etanima in om¬
ma similis nobis absq peccato. Ex substancia matris
uł in his diebus: non aliunde nisi desemine mulieris sine

Expanded text:
o natus. Ex substantia Patris, id est ex aequalitate naturae. Ante saecula genitus, id est ante omnem creaturam, sicut dicit o, id est ex mea substantia. Ante Luciferum, id est ante omnem creaturam. Et homo est ex sub stantia matris in saeculo natus, id est totus homo cum corpore et anima, in omnia similis nobis absque peccato . Ex substantia matris,bus, non aliunde, nisi de semine mulieris sine
Abbreviated transcription (Latin):
in celo uł int̾ra. IN Quomodo betitus iobs euuange¬
lista dicit. dm̃ nemo uidit umquam. Eti pse dñs in a¬
lio loco ait. Beciti mundo corde qm̃ ipsi dm̃ uide¬
bunt. Etapłs in uisibilem dm̃ dicit. Ri Uideri enĩ po¬
test ds̃ id est intelligi scđm siue donũ grãe siue ab angłis
siue abamiabus sc̃orũ. Menȩ uero diuinitatis natu

Expanded text:
in terra. Inter. 14. Quomodo beatus Joannes evangelista dicit: Deum nemo vidit unquam ; et ipse Dominus in alio ait loco: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt ; et Apostolus invisibilem Deum dicit ?-- Resp. Videri enim potest Deus, id est, intelligi, secundum suae donum gratiae, sive ab angelis, sive ab animabus sanctorum: plenam vero divinitatis natur
Abbreviated transcription (Latin):
collocuit. Inde uenturus iudicare uiuos et mortu¬
os In ipso corpore uenturus est adiuditium in quo
sc̃m sit credendum. Nam qui uel in uncam de trini¬
tate non crediderit: ꝑsonam. induaibus illic credis¬
se non ꝑderit. Scãm aecłt̃ catholictm. Scien¬
tholictm dicit toto horbe diffusc̃ qr diuersorum he¬
reticorum aecđȩ ideo catholicȩ non dicuntur qui a
a solis ortu usque idoccesum unius fidei splendore
diffunditur. Sc̃orũ communionem . Idẽ cum illis
scis qui in haa quam suscepimus fide defuncti sunt
societtite etspei communione tenecmus. Remis¬
sionem peccatorum. O portet enĩ et post remis¬
sionem peccatorũ quae nobisp̃statur. munere re¬
demptoris inbtiptis moplene credulitatis teneamuꝰ¬
huius affectu. Carnis resurrectionem. Cornem
quam in hac uitci submoritili conditionẽ porttanuꝰ.
resurrecturũ eẽ in moritlem aercitionedem reddi¬
turum pammȩ consorcium credetmnus. Uittim et̃¬

Expanded text:
regnat. « Inde venturus judicare vivos et morturegnat. « Inde venturus judicare vivos et mortuos. » In ipso corpore venturus est ad judicium, in quoritum sanctum sit credendum. Nam qui vel in unam de Trinitate personam non crediderit, in duabus illi credidisse non proderit. Sanctam Ecclesiam catholicam. Scientholicam dicit toto orbe diffusam; quia diversorum haereticorum ecclesiae ideo catholicae non dicuntur, quia a solis ortu usque ad occasum unius fidei splendore diffunditur. Sanctorum communionem: id est, cum illis sanctis qui in hac quam suscepimus fide defuncti sunt, societate et spei communione teneamur. Remissionem peccatorum. Oportet enim ut post remissionem quae nobis praestatur munere Redemptoris in Baptismo, plenae credulitatis teneamus affectum. Carnis hujus resurrectionem. Carnem quam in hac vita sub mortali conditione portamus, resurrecturam esse immortalem, ac rationem redditur
Abbreviated transcription (Latin):
iħs xp̃s scĩ infusione repl&cus est. Qui cõceptuꝰ ẽ despũ
scõ. Non poterat aliunde quãquã dedõ cõcipere : quȩ
dm̃ meruit ꝓcretire. Natus exmaria uirgine. Non
potuit non talem habere conceptum : qr uirgo ercit ꝑmã¬
surti post pcistum. Passus sub pontio pilato: Iste pilci¬
tus : iudex erait in illo tempr̃ adimperatorem positus in
iudeti sub quo dñs passus est. cuiusmentio ad tẽporis
significcitionẽ non ad ꝑsonȩ illius ꝑtinet dignitatem
Crucixus ẽ et sepultus. Crucemillam inqua ille est cruci¬
xus incorpore nos gesttmus in fronte. Sepultus est sicut
inueritate naitus : ittt & inueritate mortuus et sepultus.
Tercia die surrexit triduanȩ sepulture morai eudent̃
ostendit. Quod dũ corpuꝰ insepulcro icicuit: animt
illa demferis triumphauit. Ascendit ad cȩlos ideo
conditionem naturae nrae . quã de homine matre
natus adsumpsit. suꝑ cȩlos indextera dĩ patris

Expanded text:
s sancti infusione repletus est. Qui conceptus est de Spiritu s sancti infusione repletus est. Qui conceptus est de Spiritu sancto. Non poterat aliunde quam de Deo concipere, quae Deum meruit procreare. Natus ex Maria virgine. Non potuit non talem habere conceptum, quae virgo erat permansura post partum. Passus est sub Pontio Pilato. Iste Pilatus judex erat in illo tempore, ab imperatore positus in Judaea, sub quo Dominus passus est: cujus mentio ad temporis significationem, non ad personae illius pertinet dignitatem. Crucifixus et sepultus. Crucem illam in qua ille crucifixus est in corpore, nos gestamus in fronte. Sepultus est. Sicut in veritate natus, ita in veritate mortuus et sepultus. Tertia die resurrexit. Triduana sepulturae mora evidenter osteilla de inferis triumphavit. Ascendit ad coelos: ideo conditionem naturae nostrae, quam de homine matre natus assumpsit, super coelos in dextera Dei, hoc es
Abbreviated transcription (Latin):
ilectis simi quadis sermo sit simboli capite.
Diligenter aduertite et quedi principio in coetur solli¬
cius ꝑtrictate. Ergo in primo habet credo. Vides quod
dñsnr̃ non nosiubet discutere iuditia diuina: sed crede¬
re. Nec rtitione requirere : sed fidem simplicit̃. et immo¬
biliter exibere. Indm̃ patrem. Aduertite quod cum
dĩ paatris nom̃ in confessione conuingit. ostendit qđ ñ
semꝑ et pat̃ est. Quia ergo semꝑ fuit pater. se ꝑ habuit
filiũ cui pat̾ẽ. Omi potentẽ ideo dicit: quia om̃ps est
cuique nichil in possibile est. quicelũ terrt̃. mare. ho¬
uenicit in cogitatione. quomodohoc aut illud potuit fie¬
rit. qui ommpotentem p̃cipimur confiteri. Crecitorẽ
cȩli et terrae. Hoc ait quod superius dixi qromnia solo
dendum. quia cũ patre aequedis est magestate tem¬
tum ipsi. quantũ et pat̃ honoris. ttntũ nos debere no
reges a sacerdotibus sciro oleo ꝑfundebatur: sic dñsnr̃¬

Expanded text:
dilectissimi, qualis sermo sit, in capite Symboli diligenter advertite, et quali principio inchoetur, sollicitius pertractate. Ergo in primo habet, Credo. Vide quod Dominus noster non nos jubet discutere divina judicia, sed credere: nec rationem requirere, sed fidem simpliciter et immobiliter exhibere. In Deum Patrem. Advertite, quod cum Dei Patris nomen in confessione conjungit, ostendit quod non semper et Pater est; quia ergo semper fuit Pater, semper habuit Filium, cui Pater est. Omnipotentem vero dicit, quia omnia potest, cuique nihil impossibile est; qui coelum, terram, mare, hoveniat in cogitatione quomodo hoc aut illud potuit fieri, qui omnipotentem praecipimur confiteri creatorem coeli et terrae. Hoc agitur quod supdendum sit. Et quia cum Patre aequalis est majestate, tantum ipsi quantum et Patri honoris nos debere novreges a sacerdotibus oleo sacro perfundebantur, sic Domin
Abbreviated transcription (Latin):
filius : non creaitura sic̃ arrius dicebait : quia om¬
nia simul crecuiit cum patre. similit aut̃ et sp̃s¬
sc̃s. In mensus pat̃: in mensus filius. in mensus et sp̃s¬
Sic̃ dicit inpsalmũ. Si ascendero incȩlũ tu illices:
si descendero adinfernum ades. Etiam si iero ad
extremis maris ibi me tenebit dextert tuci. Ipse
est intraomniaa. & non inlusus. Extra omnia:

Expanded text:
Increatus Filius, non creatura, sicut Arius dicebat, quia omnia simul creavit cum Patre, similiter et Spirs. Immensus Pater, immensus Filius, immensus et Spsicut dicit in psalmo. Si ascendero in coelum, tu illic es; si descendero ad in fernum, ades; et si iero ad extrema maris, ibi me dextera tua tenebit . Ipse est intra omnia, et non conclusus; extra omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
litteris cõtinetur. Comime moratio sit ꝓmissioni
di ubi ꝑꝓphectm p̃nuncians tesitim̃tum nouum
dixit : Hoc est testtim̃tũ qđ ordinabo eis pꝰ dies illos
dicit dñs. Dans lege meci inm̃te eorum etincorde
eorum scribã et. Huius rei significcinde citus am

Expanded text:
licet scribi, commemoratio fit promissionis Dei, ubi per prophetam praenuntians Testamentum novum dixit: Hoc est Testamentum quod ordinabo eis post dies illos, dicit Dominus, dando legem meam in mente eorum, et in corde eorum scribam eam . Hujus rei significandae causa,
Abbreviated transcription (Latin):
spũ scõ scribatur incordibꝰuris ut qđ credetis diligtiti
et fides in uob ꝑdilectionem operetur. acsidñodõ
largitori bonorũ omniũ placeatis non seruilit̃tim̃¬
do poenam sed liberdit̃ amando iusticicm. Hoc ẽ
ergo simbolum qđ uob ꝓscriptur as etsermones aec¬
desiaticos insinuatum est sed sub hac breui forma fide¬
libuꝰ confitendum et ꝑfitendũ est. EXPLICIT¬

Expanded text:
sancto scribatur in cordibus vestris; ut quod creditis diligatis, et fides per dilectionem operetur in vobis; ac sic Domino Deo largitori bonorum omnium placeatis, non serviliter timendo poenam, sed liberaliter amando justitiam. Hoc est ergo Symbolum, quod vobis per Scripturas et sermones ecclesiasticos insinuatum est: sed sub hac brevi forma fidelibus consistendum et proficiendum est. SERMO CCX
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitis ammonita tantum non iussci: S& ideo am
monitit quia nimis excelsa : Ceminum est bonum uir¬
ginitts: quia & in hoc mundo sollicitudinem scłi ãmit¬
tit & in futuro acernum casticatis p̃mium ꝑcipit :¬
Omne peccatum : ꝑ poenitenticm recipit uulneris scni¬
tatem : Virginitts enim si labatur . nullatenus repa¬
ratur : Nam quamuis poenitendo ueniȩ: fructum ꝓci¬
piet in corruptionem pristrinam camen nullatenus reci¬
piet. Etillud Ulet quidem dñs libertre depoena : sed nõ¬

Expanded text:
virginitas admonita tantum, non jussa. Sed ideo tantum admonita, quia nimis excelsa. 3. Geminum est bonum virginitas, quia et in hoc mundo sollicitudinem saeculi amittit, et in futuro aeternum castitatis praemium percipitOmne peccatum per poenitentiam recipit vulneris sanitatem; virginitas autem, si labitur, nullatenus reparatur. Nam quamvis poenitendo 247 veniae fructum percipiat, incorruptionem tamen nullatenus recipi
Abbreviated transcription (Latin):
ris: Nec itntum sequi gloriam post uictoriam : quan¬
tum ignauiam post ruinam: Nuꝑ conuersi. nequa¬
quam debent in eoeteriores curas ꝓgredi Nta si impli¬
cetur : confestim quasi plaantata arbuscula nec dumra¬
dice ꝑfixa concutiuntur : pariter exarescunt:. boni
operis inchoatio : non deb&citius ꝓlatti ad hominũ cog¬
nitionem uenire : Nedum in itium boni operis occulis¬
hominum reseratur auirtute ꝑfectionis a in anescat coep
tio sc̃itatis. Ante maturitatis tempus messes uero uren¬
te: cito pereunt Etille qui se intellegit adhuc amore lcui¬
dis pulscri: ftictti bona in occulto agat neforte quodege¬

Expanded text:
ris, nec tantam sequi gloriam post victoriam, quantam ignominiam post ruinam. Nonquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. operis inchoatio non debet citius palam ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis tio sanctitatis. Ante maturitatis enim tempus messes florentes cito pereunt, semina quoque inutildis pulsari, facta sua bona in occulto agat, ne forte quod ege
Abbreviated transcription (Latin):
Derogatio uitȩ nr̃ę apꝓbatio est : quia iam ostendimuꝰ¬
in nobis aliquid iustitiȩ habere. si illis displecere in ci¬
odia excitire non mauunt: quos dm̃ non diligere cog
malos offendimus : timere minime debemus. Quia
illis nr̃a actio displic&e: cuius nec iusticia cretitoris

Expanded text:
derogatio, vitae nostrae approbatio est quia jam ostenditur nos aliquid justitiae habere, si illis displicere inciodia excitare non metuunt, quos Deum non diligere cognmalos offendimus, timere minime debemus, quoniam illis nostra actio displicet, quibus nec justitia creatoris
Abbreviated transcription (Latin):
naturae : Cur ista redimiditur illa sine fine perit.
preuaricatores qui ppe angelos: ideo ueniam non
abere eo quod frtigilitate ccandi . tiulla grauentur
infirmititte: Homines aut̃ pest peccatum : id circo
reuerti adueniam ꝓpter quod ponduꝰ infirmitatis
exlutea terra traxerunt materia elbat psalmista
ꝓpter carnis conditionem reditum patere hominis
ad salutem: Sic enm dicit Ipse fecit figmentum
nr̃um: Memento dñẽ quod terra sumuꝰ: Etiterum:
Memorare quȩ sit mea substantia: At uero diaboluꝰ
uel maligni sp̃s nec possunt ueniam nec meren¬
tur: Sicut scriptum est. De eodem apostata: Cuiuꝰ
cor quasi lapis indurabitur: scilic& in poeniten:¬
ciȩ conpunctionem : numquam ȩ molliatur¬
NTERHOMINE ET PECUS ISTA DISCRE¬
TIO EST H

Expanded text:
naturae, cur ista redimitur, illa sine fine perit? Praeuaricatores quippe angelos ideo ueniam non habere, eo quod fragilitatis carnalis nulla grauentur infirmitate. Homines autem post peccatum idcirco reuerti ad ueniam, propter quod pondus infirmitatis ex lutea traxerunt materia. Probat Psalmista propter carnis conditionem reditum patere hominis ad salutem; sic enim dicit: Ipse scit figmentum nostrum, Memento, Domine, quod terra sumus, et iterum Memorare quae sit mea substantia. At uero diabolus, uel maligni spiritus, nec poscunt ueniam, nec merentur, sicut scriptum est de eodem apostata cuius cor, quasi lapis, indurabitur, scilicet, ut penitentiae conpunctione numquam emolliaturnter hominem et pecus ista discretio est. H
Abbreviated transcription (Latin):
poris utilia. Ita principalium numero uirtutum om¬
nii quecumque rectȩ uiuendi sunt. Institurti. ne mo
quis dubitet eẽ cõnexa. Haec sunt enim secertitissimiᷤ
uiris uirtutes exposite . quas sacerdotes dñi qui ura te¬
nent a eccłe. Necnon ligandi atque soluendi habentes
potesttitem. intente debent intellegere ac frequentius
p̃dicare ut populus caretit uiciis. et opitulante suꝑ no
adiutorio. conetur ꝓuiribꝰ quisque inherere uirtutibus
sati sut opinor. et gradibus tribus celestium. scilic̃ fide.¬
et spe. et caritate. Nec non etuirtutibus quattuor quibꝰ
adculmina uirtutum ascenditur est disputtitum. Nũc
itm quadit̃ unum quod que iuditio s cerdottli purgt̃¬
dum sit uitium. Breuiter est insequentis operis libello

Expanded text:
orporis  Forte corpori utilia; ita principalium numero virtutum omorporis  Forte corpori utilia; ita principalium numero virtutum omnia quaecunque recte vivendi sunt instituta, nemo quis dubitet esse connexa. Hae sunt enim a sacratissimis viris virtutes expositae, quas sacerdotes Domini, qui jura tenent Ecclesiae, nec non ligandi atque solvendi habentes potestatem, intente debent intelligere ac frequentius praedicare, ut populus careat vitiis, et opitulante superno adjutorio conetur pro viribus quisque inhaerere virtutibus. Satis, ut opinor, ex tribus gradibus, coelestium scilicet, fide, spe et charitate, nec non et virtutibus quatuor, quibus ad culmina virtutum ascenditur, est disputatum. Nunc jam qualiter unumquodque judicio sacerdotali purgandum sit vitium, breviter est insequentis operis libello
Abbreviated transcription (Latin):
tibus inuenitur. Etipse adcm qui est humani generis peit̃
uel genertile nomen quod dicitur homo. quattuor
litteris explicctur corpus quoque quat tuorhelem̃¬
tis extructum quaãncarium in se contmetur sacram̃tũ.
Ipsius ȩti com animȩ quattuor affectiones quibus uel bo
nciutimur. uel malci. Qutatuor etiam fluminci quȩ
departidiso fonte ꝓcedunt uel quattuor euuangelia.
Etideo uirtutes iste quȩ itintum continent ꝑfectionis
innumero. sollicite considerare debemus quantam
scittitem conferant animo xp̃icino. Et quici nichil per¬
fectionis umquatm fit. quod inhistis uirtutibus nõ sit.
Nam si prudencia prudentem. iusticia iustum. tempo¬
rancia temperantem facit. eo quod prudent̃ etiuste
et fortiter. ac tempertnter agit. Nichil est quod possit
eẽ ꝑfectius. Que ꝓpt̃. sicut elementorum numero qua¬
ternarii conpago mundi nec non etcorpora hum ana

Expanded text:
tibus invenitur. Et ipse Adam, qui est humani generis pater, tibus invenitur. Et ipse Adam, qui est humani generis pater, vel generale nomen, quod dicitur homo, quatuor litteris explicatur. Corpus quoque quatuor elementis exstructum, quaternarii numeri in se continet sacramentum. Ipsius etiam animae quatuor esse affectiones, quibus vel ad bona utimur, vel ad mala. Quatuor etiam flumina, quae de paradisi fonte procedunt, vel quatuor Evangelia. Et ideo virtutes istae, quae tantum continent perfectionis in numero, sollicite considerare debemus, quantam sanctitatem conferant animo Christiano: et quam nihil profectionis unquam fit, quod in istis virtutibus non fit. Nam si prudentia prudentem, justitia justum, temperantia temperantem facit, eo quod prudenter, et juste, et fortiter, ac temperanter agit, nihil est quod possit esse perfectius. Quapropter sicut ex elementorum numero quaternarii compago mundi, nec non et corpora humana
Abbreviated transcription (Latin):
tis extinguit. omnemq intemperanti am nram. ado¬
nestum modum redigit. Incibo ipso uel potu. ut cõtẽp¬
tisimus ad positis. Temper ancia est. quod reuerentican
semoribꝰ exibemus aequales germanit̃ honorcimus. Iunio¬
ribus grãẽ pat̃nȩ dilectionis inpendimus. Iitiꝗ difficilȩ
quidem est nomine. uirtutum quae existis quactuor prĩ¬
cipailibus oriuntur hostendere. Uerumptam hoc nosse
et tenere debemus. quod iste uirtutes quat tuor uel om̃s
quae exillis existunt dona sunt dĩ. Et quod nullus etis ha¬
bet. Aut habint uł habebit. nisi cui ds̃qui ẽ uirtutũ ommũ
ꝓprietas etorigo cõtulerit. Sr incipales ergo quattuor eẽ uir¬
tutes non solum philosophi senciunt. set eti can nr̃i consenci¬
unt. Quia qua ternatriũ numerum ꝑfectionis scicratũ.
Poene nullus ignorat. sed quidem totus horbis. Oriente. Oc¬
cidente. A quilone et meridie quaa tuor termnari paer¬

Expanded text:
tis exstinguit: omnemque intemperantiam nostram ad hotis exstinguit: omnemque intemperantiam nostram ad honestum modum redigit in cibo ipso, et potu, ut contenti simus appositis. Temperantiae est, quod reverentiam senioribus exhibemus, aequales germanitus honoramus, junioribus gratiam paternae dilectionis impendimus. Itaquedifficile quidem est nomina virtutum quae ex istis quatuor principalibus oriuntur, ostendere. Verumtamen hoc nosse et tenere debemus: quod istae virtutes quatuor, vel omnes quae ex illis existant, dona sunt Dei. Et quod nullus eas habet, aut habuit, vel habebit, nisi cui Deus, qui est virtutum omnium proprietas et origo, contulerit. Principales ergo quatuor esse virtutes, non solum philosophi sentiunt, sed etiam nostri consentiunt: quia, quaternarium numerum profectionis sacratum pene nullus ignorat. Siquidem totus orbis, oriente, occidente, aquilone et meridie, quatuor terminari par
Abbreviated transcription (Latin):
blandis soluant nec aduersa deicient. Et tunc lcus
nr̃a dñs fit . si non nos demuneribꝰ dĩ. sed diuina innobi
capiamuꝰ munera p̃dicari. etutique animi fortitudo
tcm desperandi ignauic debet excutere quam icc¬
tanciam contraire. Et quid hac fortitudine melius est.
quam diabolum uincere. om̃sq eius suggestiones supe¬
rare et aduersci mundi ꝓdĩ nomine fortiter tolerare.
X. DITIMBERANTIA
Temperaencia ẽ totius uitȩ modus. nec quidminus ho¬
mo uel amec. uel odio habetit. sed omnis uite huius urie¬
itites considertita temperet diligencia. Vnde quidam
philosõforum ait. At primȩ inui eẽ utile. ut nequid
Tacitum. Uerecundum. Haec uirtus si in animo hebitat.
libidines frenat. Affectuis temperat. Desideri  scã mul¬
tiplicat. uitiosai castigit. omni intra nos confusa.
hordinat . hordinaitai corroborcit. Cogitationes pra¬
uas ammouit. Inserit scas ignem libidinosȩ uoluptat¬

Expanded text:
blanda dissolvant, nec adversa dejiciant; et tunc laus blanda dissolvant, nec adversa dejiciant; et tunc laus nostra Dominus fit, si non nos de muneribus Dei, sed divina in nobis cupiamus munera praedicari. Et utique animi fortitudo tam desperandi ignaviam debet excutere quam jactantiae contraire.Et quid hac fortitudine melius est, quam diabolum vincere, omnesque ejus suggestiones superare, et adversa mundi pro Dei nomine fortiter tolerare? CAPUT X. De temperantia. Temperantia est totius vitae modus, ne quid nimis homo vel amet, vel odio habeat, sed omnis vitae hujus varietates considerata temperet diligentia. Unde quidam philosophorum ait, apprime in vita esse utile, ut ne quidtum, serium, verecundum. Haec virtus, si in animo habitat, libidines frenat, affectus temperat, desideria sancta multiplicat, vitiosa castigat; omnia intra nos confusa ordinat, ordinata corroborat; cogitationes pravas removet, inserit sanctas, ignem libidinosae volupta
Abbreviated transcription (Latin):
ORTITUDO est animi pacienciai edongammitã
et ꝑseuerantia in bonis operibuꝰ etuictoriaa cõ¬
tra omnici uitiorũ genera. Ammi igitur fortitu¬
do et debet intelligi quae non solũ diuersis pulsecta
molestiis in concussa ꝑmaneat. sed etiam nulli suolup¬
ttitum illecebris restiluta suc cũbat. Alioquin si im¬
petus quidem mclorũ seruientium frangtit. sicalcmi¬
tatibus quibus libet in pactis obsistat. sint̃ uritarum
seria inter ꝓcellas angentium p̃s surcirum . int̃inimiti¬
cias et dc̃incitti p̃senciaa. atque multi modcis psecutio¬
nes infatigtati ꝑsisttit. Eos aut̃ quos ad coleranciã
passionum fortes dĩ caritas reddit. Nulla delectticio
carnis. Nulla uoluptas malȩblanda corrumpit quia
animi fortitudo ab illo est. Cui cũ ꝓpħa cantamus
Fortitud o meci edcudatio meidñs et ftactus ẽ michi
in sclutem. Fortitudo nrã est quae ita nos contra om̃ia
uitia inuictt ꝓtectione corroborat ut animũ nr̃m nec

Expanded text:
ientia, et longanimitas, et perseverantia in bonis operibus, et victoria contra omnium vitiorum genera. Animi igitur fortitudo ea debet intelligi quae non solum diversis pulsata molestiis inconcussa permaneat, sed etiam nullis voluptatum illecebris resoluta succumbat: alioquin si impetus quidem malorum sequentium frangat, si calamitatibus quibuslibet impactis obsistat, si inter injuriam saeva, inter procellas angentium pressurarum, inter inimicitias, et damna praesentia, atque multimodas persecutiones, infatigata persistat. Eos autem quos ad tolerantiam passionum fortes Dei charitas reddit, nulla delectatio carnis, nulla voluptas male blanda corrumpit: quia animi fortitudo ab illo est nobis, cui cum Propheta cantamus: Fortitudo mea et laus mea Dominus, et factus est mihi in salutem: Fortitudo nostra est, quia ita nos contra omnia vitia invicta protectione corroborat, ut animum nostrum nec
Abbreviated transcription (Latin):
RATIo Hic p̃sens tantum proremedio peccatorrm
effenditur: Psed morum autom decaantatio ꝑ paeuam dĩ
Nam cum oramus ipsi cum dõ loquimur: Cum uero legi¬
mus ds nobiscum loquitur. Tamdiu ꝑsistere in oratione
mus. Nam neglegentes orationes: nec ab ipso homine
impetrare ualent quod cupiunt Quando quisque
orcit: sc̃m adse sp̃m uocat A tubi uenerit: confestim
temptamenta demoniorum quȩ hominũ sensibꝰ inpug¬

Expanded text:
ratio in praesenti tantum pro remedio peccatorum effunditur, psalmorum autem decantatio perpetuam Dei Nam cum oramus, cum Deo ipsi loquimur; cum vero legimus, Deus nobiscum loquitur. 3. Omnis profemus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt. Quando quis orat, sanctum ad se spiritum advocat: at ubi venerit, confestim tentamenta daemoniorum, quae se mentibu
Abbreviated transcription (Latin):
ceccantur: Nam sicut cecus & uidens: potest quidem
uterque ambulare : sed non consimili libertate : Dum
ergo cocus ꝑgens quo non uid& offendit : uidens uero
offendicula cau&: & quo sit perrecturus agnoscit: Nã¬
tari misteria : non uda. quia caligine occulorum nõ
uid&: Ille tandundem efficere ual&. qui se de exterio¬
ribus scłi curis abstrakit. & totum inscriptur arũ medi¬

Expanded text:
erit. Nam sicut caecus et videns potest quidem uterque ambulare, sed non consimili libertate, dum caecus pergens quo non videt offendat, videns vero offendicula cavet, et quo sit pergendum 291 agnoscat; tari mysteria, non valet, quia caligine curarum non videt. Quod ille tantumdem efficere valet, qui sese de exterioribus saeculi curis abstrahit, et totum sese in Scripturarum medi