comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si ueracit᷑ corpus x altare illud celeste cre¬
ditun. non iam aliunde carnem ⁊ san¬
guinem quam de ip̃o xp̃i corpore su¬
mere putabitur. Cet̾u de augeloꝵ
p̾sencia dubitare omnino non deles.
qr ad hoc scd̃m apłm paulũ ãmiiara¬
torii sp̃t positi sunt inministio. ꝓpter
eos qui h̾editatemi capiunt salutis.
Tccirco int̾ angeloꝵ frequenciam qmͣ
t̾ribile sit indigne ad cõmumouẽ
accedere debet quisq cogitare. Immo
qmͣ t̾ribile sit ip̃m corporis ac sangͥ¬
nis sacramentũ ubi plenissime uirtꝰ
xp̃i accipitur ⁊ neq ab alio quã ab
ip̃o xp̃o pontifice porrigitur. licet ui¬
sibił sacerdos assistere. ⁊ singuł tri¬
buere uideatur. Quia qd ꝰ iste per ig¬
noranciam omnib in deferent᷑ tribu¬
it. yp̃c uirtute maiestatis sue int̾nuis
cui ad remediũ cuq ad iudiciũ tribu¬
atur diuinitus decernit. Quis em̃
carnem ip̃iꝰ ⁊ sanguinem. insi ab

Expanded text:
si veraciter corpus Christi altare illud coeleste cresi veraciter corpus Christi altare illud coeleste creditur, jam non aliunde carnem et sanguinem quam de ipso Christi corpore sumere te putabis. 3. Caeterum de angelorum praesentia dubitare omnino non debes, quia ad hoc secundum apostolum Paulum administratorii spiritus positi sunt in ministerio pro his qui haereditatem accipiunt salutis. Idcirco inter angelorum frequentiam, quam terribile sit indigne ad communionem accedere debet quisque cogitare; imo quam terribile sit ipsum corporis ac sanguinis sacramentum, ubi plenissime virtus Christi accipitur, et neque ab alio quam ab ipso Christo pontifice porrigitur, licet visibilis sacerdos assistere et singulis tribuere videatur; quia quod iste per ignorantiam omnibus indifferenter tribuit, Christus virtute majestatis suae interius, cui ad remedium, cuique ad judicium tribuatur, divinitus discernit. Quis enim carnem ipsius et sanguinem, nisi ab
Abbreviated transcription (Latin):
Simili itaq modo nunc in ercĩa cib
iste quib dam uita ẽ: quib dam u̾o
pena ⁊ suppliciũ pectati. Porro ilł uita
qui per carnem et ignoranciam mẽ¬
bra sunt dialoli. inde .o. homs dis¬
ce aliuo gustare quam ꝙ ore carnis sẽ¬
titur aliud uidere ꝙͣ qdꝰ occli̾s istis car¬
neis monstratur. Uisce quia deus
sp̃c illocalitꝰ ubiq ẽ. Intellige quia
sp̃nalia hͣ siut nec localit᷑ sic utiq
nec carualitꝰ. aute conspectum diui¬
ne maiestatis in sublime ferunt᷑.
Cogita gͥ si quippiam corporeũ p̃t
ẽe sublumꝰ cum substancia panis ⁊
uini in xͥ caruẽ ⁊ sanguinẽ efficacit᷑
int̾ins cõmutatur. Ita ut deinceps
ro ⁊ sanguis ueratit̾ credatur. ⁊ nõ
aliud quam xp̃c panis de celo a credẽ¬
tib estimetur. Putas ne aliud ẽe
altare ubi xp̃s pontifex assistit. ꝙͣ
corpus suũ. ꝑ qd ⁊ in quo dõ ꝑatͥuoma
fideliũ ⁊ fides cradencinu offertum. Quod

Expanded text:
Simili itaque modo nunc in Ecclesia cibus Simili itaque modo nunc in Ecclesia cibus iste quibusdam vita est, quibusdam vero poena et supplicium peccati. Porro illis vitqui per carnem et ignorantiam membra sunt diaboli. Unde, homo, disce aliud gustare, quam quod ore carnis sentitur; aliud videre, quam quod oculis istis carneis monstratur. Disce quia Deus spiritus illocaliter ubique est. Intellige quia spiritalia haec sicut nec localiter, sic utique nec carnaliter ante conspectum divinae majestatis in sublime feruntur. Cogita igitur si quippiam corporeum potest esse sublimius, cum substantia panis et vini in Christi carnem et sanguinem efficaciter interius commutaro et sanguis veraciter credatur, et non aliud quam Christus panis de coelo a credentibus aestimetur. Putasne aliud esse altare ubi Christus pontifex assistit quam corpus suum, per quod et in quo Deo Patri fidelium et fidem credentium offert; quod
Abbreviated transcription (Latin):
habentem om̃e delectamentem ⁊ om¬
nem saporẽ. Alioquin nͥ per fidem
et intelligenciam quid p̾ter panem
et uinũ meis gustantib sapit.. Et
udeo ppłs ille caruał manna factidi¬
int. quia uubi uon nͥ camalia qͦ¬
siuit. Ceternu quib ouinẽ saporem
et om̃e delectamnentum p̾buit: eandẽ
de celo escam quam nũc percipiniꝰ spi¬
rituał ⁊ tipica. uel illa ip̃a perceptio
in ore sapuit. Hinc apłs patres nr̃õs
eandem comedisse escam spũalem tes¬
tatur. set non in pluribz eoꝵ beneplaci-¬
tum fuisse deo. ꝓfecto qr fastidientes
sp̃ualia carnalitꝰ sapiebãt. Non quidẽ
pr̃es nr̃i spiritualia p̾gustantes. set ĩ¬
fideles plane patres phͣriseoꝵ de quibz
dominꝰ dicebat quod mortui sunt in
deserto. Ilti itaq mortui sunt: inqͥ¬
b beneplacitũ non fuit deo. Isti uero
mori non potuerũt. sp̃ualit̾ comeden¬
tes. qr eis esca illa celestis saporem ⁊
delectamentum ĩmortalitatis p̾buit

Expanded text:
habentem omne delectamentum, et omhabentem omne delectamentum, et omnem saporem . Alioquin nisi per fidem et intelligentiam quid praeter panem et vinum in eis gustantibus sapit? Et ideo populus ille carnalis manna fastidivit, quia inibi non nisi carnalia quaesivit. Caeterum quibus omnem saporem et omne delectamentum praebuit, eamdem de coelo escam, quam nunc percipimus, spiritalis et typica illa perceptio in ore sapuit, hinc apostolus patres nostros eadem comedisse escam spiritalem testatur, sed non in pluribus eorum bene placitum fuisse Deo : profecto quia fastidientes spiritalia carnaliter sapiebant, non quidem patres nostri spiritalia praegustantes, sed infideles plane patres Pharisaeorum, de quibus Dominus dicebat: Quod mortui sint in deserto. Illi utique mortui sunt in quibus beneplacitum non fuit Deo, isti vero mori non potuerunt spiritaliter comedentes, quia eis esca illa coelestis saporem et delectamentum immortalitatis praebuit.
Abbreviated transcription (Latin):
pit inimolare. int̾ cet̾a iule inquit h
perferri per manus angeli tui in sub¬
lune altare tuũ in conspectu diuine
maiestatis tue. Et cogitas .o. homo
aliunde illud accipere quam de alta¬
ri ubi sublunꝰ transpositum con¬
secratur. S fortassis ad hec ceca
cogitacio dicit. Et quomͦ in celum
aute conspectum diuiue maiesta¬
tis tam subito offertur cum hic a¬
ut pains aut caro licet indeatur in
manu sacerdotis ⁊ uisibilitꝰ semper
teneatur. Noc quippe ẽ felix homo
quod sacramentũ uel umsteriũ uoca¬
tur. Si enim totum insibile fieret.
nullũ in eum mist̾iũ uel secretum eẽt
nuilla fides. nulla uis sp̃ual̾. nulla a lia
res quam que occl̾is ⁊ gustu subiace¬
rent. Nunc autem. longe alitꝰ uirtꝰ
diuiua int̾ius operatur. q per fidem
ambulamꝰ ⁊ non per sp̃em. Habet
emim fides pͥmiũ meritoꝵ ut quic¬
ꝙͥ tibi per fidem sapuerit. hoc int̾rꝰ
totum pꝰbeat. Unde scͥptũ legimus.
Dedisti eis domine panem de celo

Expanded text:
ube, inquit, haec perferri per manus sancti angeli tui in sublime altare tuum, in conspectu divinae majestatis tuae. Et cogitas, o homo, aliunde illud accipere quam de altari, ubi sublimius transpositum consecratur? 2. Sed fortassis ad haec caeca cogitatio dicit: Et quomodo in coelum ante conspectum divinae majestatis tam subito effertur, cum hic aut panis aut caro licet dicatur, in manu sacerdotis visibiliter semper teneatur. Hoc quippe est, o infelix homo, quod sacramentum vel mysterium vocatur. Si enim totum visibile fieret, nullum in eo mysterium vel secretum esset, nulla fides, nulla vis spiritalis, nulla alia res, quam quae oculis et gustui subjaceret. Nunc autem longe aliter virtus divina interius operatur, quia per fidem ambulamus, et non per speciem: habet enim fides praemium meritorum, ut quidquid per fidem tibi sapuerit, hoc interius totum praebeat; unde scriptum legimus: Dedisti eis, Domine, panem de coelo,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ minꝰ ꝓ nob̾ quã pro illis in ec¬
cłia hͦ mnist̾iũ celebratur. Nec qͥp¬
pe figura p̾cessit in melchisedech
sicutifides in abrahmͣ. S qr lex qͣ¬
si medius panes se in iecit. pocius
in omnnib legum sacrificiis ueri¬
tas huiꝰ misterii. adũbrabat᷑.
Quib profecto remotis: qd̃ pre¬
dictũ erat scd̾m ordinẽ melchise¬
dech. xp̃c uere pontifex successit.
abrahm in melchisedecħ. xp̃c u̾e¬
fide cõspexerat. ⁊ ideo decimas ei ob¬
tulisse legimiꝰ atq beuedictõ ab ip̃o
pertepisse. Unde rer ille melchisedeth
rex nsticie uel salem ⁊ sacerdos diat᷑.
ut per eum xp̃c cuiꝰ typũ ille gessit em¬
dent᷑ rex ⁊ sacerdos monstret᷑. Aioquĩ

Expanded text:
non minus pro nobis quam pro illis in Ecclesia hoc mysterium celebratur. Haec quippe figura praecessit in Melchisedech, sicut fides in Abraham, sed quia lex quasi medius paries se injecit, potius in omnibus legum sacrificiis, veritas hujus mysterii adumbrabatur, quibus profecto remotis quod praedictum erat, secundum ordinem Melchisedech Christus verus pontifex successit, Abraham in Melchisedech fide conspexerat, et ideo decimas ei obtulisse legitur, atque benedictionem ab ipso percepisse. Unde rex ille Melchisedech, rex justitiae vel Salem, et sacerdos dicitur, ut per eum Christus, cujus typum ille gessit, evidenter rex
Abbreviated transcription (Latin):
illo ultimo examnĩe. quanio separa¬
bunt᷑ iusti abiustis. Set hic si cu¬
ti acam expullo spes mansit redeũ¬
oi aduitam per penitenciam. ita
pͥtisis a ligno inite patet facułtas
si possint redire ad uemam. Abi¬
cum penitencia int̾tesserit certa spes
percipitur. quia iam uite amuixtus
mori non poterit. si reconciliatus ma-
ciantur: ut sicut iam per laptismũ
at. quatinꝰ illud impleatur qd ip̃e ad
patrem orat. Non pro hiis autenro¬
go inquit tantũ. sed ꝓ hiis qui crediti
sunt per uerbũ eoꝵ in me. ut onmes
unũ sunt. sicut tu p̃r in me. et ego ĩ

Expanded text:
illo ultimo examine, quando separaillo ultimo examine, quando separabuntur justi ab injustis. Sed hic sicuti Adam expulso spes mansit redeundi ad vitam per poenitentiam, ita praecisis a ligno vitae patet facultas, si velint redire ad veniam. Ubcum poenitentia intercesserit, certa spes percipitur, quia jam vitae admistus, mori non poterit, si reconciliatus manenum efficiantur, ut sicut jam per baptismum at, quatenus illud impleatur quod ipse ad Patrem orat: Non pro his autem rogo, inquit, tantum, sed pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me, ut omnes un
Abbreviated transcription (Latin):
tice inmolatur. ⁊ passio x in inisterio trͣ¬
ditur. ut qui semel moriendo mortem
incerat. cotidie recidiua delictoꝵ per hec
sacramenta corporis ⁊ sangunus ppc̃ta
relaxet. Unde oramus. Dimitte no¬
bis debita m̃a. quia si diximꝰ qd ppc̃t̃aa
non hemꝰ ip̃i nos seducimꝰ ⁊ ueritas
non ẽ in uobͥ. Secũdo igitur. ut sic̃
fuit arlor uite in paradiso. ita sancta
dei etcĩs que paradisus deliciarũ incã¬
ticis appellatur h̃eat in se misterium
inte. quod in eodem ligno figurabat:
Ex quo qui edunt seruantes man¬
ẽ uerũ paradisi lignũ. cnꝰ foliũ non
cefluet. et ominia guecumq faciet ꝓs¬
perabuntur. Nemouentur autem
ne sumant de ligno nite. ⁊ male ui¬
nuant ut moriantur. Iinmo ut
resipiscant a malis suis ⁊ per peni¬
tenciam reconciliati xp̃o per hunc
cibũ rursus reinserant᷑ inscerib xͥ
et felicit᷑ deraceps uiuant ietm̃.
N oc quippe agunt sacendtes ꝑͥ in et¬
desia ⁊ monarant qd̃ fitiũ ẽ in

Expanded text:
tice immolatur, et passio Christi in mysterio traditur, ut qui semel moriendo mortem vicerat, quotidie recidiva delictorum per haec sacramenta corporis et sanguinis peccata relaxet. Unde oramus: Dimitte nobis debita nostra, quia, si dixerimus, quod peccatum non habemus, ipsi nos seducimus et veritas non est. 3. Secundo agitur, ut sicut fuit arbor vitae in paradiso, ita sancta Dei Ecclesia, quae paradisus deliciarum in canticis appellatur, habeat in se mysterium vitae, quod in eodem ligno figurabatur; ex quo qui edunt servantes manest verum paradisi lignum; cujus folium non defluet et omnia quaecunque faciet prosperabuntur : removentur autem ne sumant de ligno vitae, et male vivant ut moriantur, imo ut resipiscant a malis suis, et per poenitentiam reconciliari, Christi per hunc cibum rursus reinserantur visceribus, et feliciter deinceps vivant in aeternum. Hoc quippe agunt sacerdotes Christi in Ecclesia, et monstrant quod futurum est in
Abbreviated transcription (Latin):
am cõmemoracionẽ agite. Quo¬
ciens tũq ergo hũc panẽ sumitis
⁊ bibitis hũc calicem. mortẽ dñi
ãnũciabitis donec ueniat. Nõ u¬
tiqz sic accipiendũ donet mors xͥ
ueniat. quia iã ultͣ nõ iominab̃
set donec ip̃e cominꝰ adiudiciũ ne¬
mat. Interdũ autẽ semper mors
ẽ xͥ pro seculi uita posteris mĩci¬
anda: ut discant qua caritate su¬
os dilexit. qui pro eis mori dignatꝰ
ẽ. cui omnes uicẽ delemꝰ rependere
caritatis. quia ad ħ nos pͥor dilexit
cũ ẽẽmꝰ ⁊ehenne filii. ut diligeremꝰ
eũ a morte iam liberati dicũt eciã
quidam. qd̃ ⁊ iõ cotidie celebratur:
ut qui de iudeis credidissent. habe¬
rent per hauc gr̃am assueti singuł
dieb comino hostias ĩolari. qͦ
possent sue religionis uota celebritͥ
offerre ⁊ oĩm uetͥuͣ sacrificioꝵ atq
holocaustomatũ figure huius pͥ¬

Expanded text:
am commemorationem facite . Quoam commemorationem facite . Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . Non itaque sic accipiendum, donec mors Christi veniat, qui jam ultra non moritur, sed donec ipse Dominus ad judicium veniat. Interdum autem semper mors est Christi pro saeculi vita posteris nuntianda, ut discant qua charitate suos dilexit, qui pro eis mori dignatus est: cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, cum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte jam liberati. 6. Dicunt etiam quidam, quod et ideo quotidie celebratur, ut qui de Judaeis credidissent, haberent per hanc gratiam, assueti diebus singulis Domino hostias immolari quo possent sua religionis vota celebriter offerre et omnium veterum sacrificiorum atque holocaustomatum figuris p
Abbreviated transcription (Latin):
illo. ut naturalis unitas per sa-¬
cramentũ appareat ueritatis. Hinc
ergo dicit. Qui manducat camem
meam ⁊ bibit sanguinẽ meũ: in
me manet ⁊ ego in eo. Uere igitͦ
sicut per naturam deitatis. deus pr̃
in filio ẽ. ita filius deus homo per
tor sei ⁊ heminũ p̾dicat᷑: quiaper
eum cõmunionẽ mutatis habe¬
mꝰ ad deũ dũ ip̃e inpatre manẽs.
⁊ in nob̾ quoq manere dicitur.
Oua de causa: unũ nos ẽẽ in
ip̃is superiorib pater a filio scd̾m
humanitatem exoratur. Ecce
duo is. a sacramenta quid effuci¬
unt: per baptismũ ergo renasci¬
mur in xͦ. ⁊ per satramentũ cor¬
poris ⁊ sanguinis sui xͤ in nob̾
non solum fide. set eciam unita
corpꝰ eiꝰ unde uinimꝰ ⁊ sangͥs
inueniam᷑. Hinc igitur ẽ ꝯd̾
nemo assendit incelũ nͥ qͥ descẽ¬
teria unũ sumꝰ I teratur aut̾
hoc misteriũ ⁊ ob cõmemoracõ¬
uen passionis xͥ: sicut ĩpe ait.
Nec quotiensiũq agitis. in me¬

Expanded text:
illo, ut naturalis unitas, per saillo, ut naturalis unitas, per sacramentum appareat veritatis. Hinc ergo dicit: Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Vere igitur sicut per naturam deitatis Deus Pater in Filio est, ita et Filius Deus homo per tor Dei et hominum praedicatur; quia per eum communionem unitatis habemus ad Deum, dum ipse in Patre manens, et in nobis quoque manere dicitur. Qua de causa unum nos esse in ipsis superius Pater a Filio secundum humanitatem exoratur. 5. Ecce duo ista sacramenta quid efficiunt: per baptismum ergo renascimur in Christo, et per sacramentum corporis ac sanguinis Christus in nobis, non solum fide, sed etiam unitatcorpus ejus, unde vivimus, et sanguis inveniamur. Hinc igitur est, quod nemo ascendit ad coelum, nisi qui de coIteratur autem hoc mysterium, et ob commemorationem passionis Christi, sicut ipse ait: Haec quotiescunque agitis, in me
Abbreviated transcription (Latin):
tim. ⁊ sicut laloraut ex eo qd ait.
Ego ⁊ pat̾ imũ sumꝰ. Temptant gͥ
ad unitatis illuo conferre consensũ
ut ħitas uoluntatis in hiis sit non
nature. Sicut multi tudinis creden¬
crã in ierusalem dicitim: tor unũ ⁊
anima una fuisse. Set nos patrũ ues¬
tigia sequentes crecere oportet qd deus
ex deo substancialit̾ genitus. natura¬
lit hoc ẽ qd̃ patꝰ. ac per hoc untate
nature pae ⁊ filius uniũ ee compro¬
bantur. Nec non ⁊ xͦ hodie in nob̾
non solum per concordiam uolun¬
tatis. set eciam per naturam in nob̾¬
bis xp̃c manere naturalit iuire non
ostimatim. qui ⁊ naturam caruis
nr̃e inseparabilem sibi homo natus
deus assũpsit. ⁊ naturam carnis
sue ad naturani et̾itatis sub salla¬
mento hꝰ nobis cõmunicande camis
ãmiscuit. Et ideo per hoc omnes in
deo patre ⁊ filio ⁊ spn sancto uũ su
Et siquis pr̃em inxͦ naturalit̾ cõ¬
fitetur: confiteatur se naturalit̾.
qr uerbũ caro factum ẽ unũ ẽe. in

Expanded text:
tur, et sicut laborant ex eo quod ait: Ego et Pater unum sumus . Tentant igitur ad unanimitatis illud conferre consensum, ut unitas voluntatis in his sit, non naturae, sicut multitudinis credentium in Jerusalem dicitur cor unum et anima una fuisse ; sed nos Patrum vestigia sequentes, credere oportet quod Deus ex Deo substantialiter genitus, naturaliter hoc est quod Pater , ac per hoc unitate naturae Pater et Filius unum esse probantur, necnon et Christus hodie in nobis non solum per concordiam voluntatis, sed etiam per naturam in nobistus manere naturaliter jure non aestimatur, qui et naturam carnis nostrae inseparabilem sibi homo natus Deus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento hoc nobis communicandae carnis admiscuit? Et ideo per hoc omnes in Deo Patre et Filio ac Spiritu sancto unum sumet si quis Patrem in Christo naturaliter confitetur, confiteatur se naturaliter quia Verbum caro est unum esse in
Abbreviated transcription (Latin):
Teratur autem cotidie lom cͥouãt¬
hec oblacio. licet xp̃c semel passus in
carue. per unai eandem qz mortis
passionem semel saluauerit mũdu:
ex qua morte idem resurgens ad ui¬
tam. mors illi ultͣ nou dominabit᷑.
quia ꝓfecto sapiẽcia dei patris neces¬
sarium ꝓ multis causis hꝰ prouidit.
Piimo siquicem qi cotidie pt̃ramus.
saltem in peccatis sine quib mortal in¬
firmitas uiuere pͤotest. qr licet omia pa¬
cata donata sint inbaptismno: infirmi¬
tas tũ pettati ed huc incarne mauet. Qñ
spalmista. Benedic anma mea dño
qui ꝓpiciatur ouinib niquitatib tuis.

Expanded text:
teratur autem quotidie haecoblatio, licet Christus semel passus in carne, per unam eamdemque mortis passionem semel salvaverit mundum, ex qua morte idem resurgens ad vitam, mors ei ultra non dominabitur: quia profecto sapientia Dei Patris necessarium pro multis causis hoc providit; primo siquidem quia quotidie peccamusaltem in peccatis, sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest, quia, licet omnia peccata donata sint in baptismo, infirmitas tamen peccati adhuc in carne manet. Unde Psalmista: Benedic anima mea Domino, qui propitia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfideam humauã cum iuda a mist̾io
sc̃e cõmumionis pedem non retrahe¬
re. Nnde a pͥmordio huiꝰ celebritatiᷤ
iuditiũ male acapientib minatur.
dum contino pꝰ buccellam de maiui
perceptam comini uidam diabolꝰ pex¬
uasit. ⁊ Inde mox oñdit᷑ futunĩ mes

Expanded text:
perfidiam humanam, cum Juda a mysterio sanctae communionis pedem non retrahere. Unde a primordio hujus celebritatis judicium male accipientibus minatur dum continuo post buccellam de manu Domini perceptam, Judam diabolus pervasit. Ubi mox ostenditur futurum
Abbreviated transcription (Latin):
nec patruos habuerit dabit᷑ heditas hiis
qui ei ꝓximi sũt eritq hoc filiis israel
scm̃ lege ꝑpetua sicut p̾cepit dñs moysi
Et post multa ⁊ ld uniꝰ testimoniũ mil¬
lus ꝯdempnabitꝰ. Non accipietis p̾ciũ
ab eo qui reus est sanguinis. Hec de nu¬
mero ĩuenimꝰ que inspicienda puta¬
uimꝰ deutrononniũ demceps ꝯ sidera¬
Tilla erit distancia ꝑsonaꝵ ita

Expanded text:
it, dabitur hereditas his qui ei proximi sunt: eritque hoc filiis Israhel sanctum lege perpetua, sicut praecepit dominus Moysi. Et post multa: Ad unius testimonium nullus condemnabitur. non accipietis pretium ab eo qui reus est sanguinis. Haec de Numeris inuenimus, quae inspicienda putauimus. Deuteronomium deinceps consideraNulla erit distantia personarum: ita
Abbreviated transcription (Latin):
blandimenta decipit. Qui subtrahit
aliquid .a. pr̃e suo ⁊ matre. ⁊ dicit hoc
nõ est peccatũ particeps homicide est
Qui se iactat ⁊ dilatat. iurgia ꝯcitat.
qui sperat in dño sanabit᷑. Qui ꝯfidit
in corde suo stultus est: qui autẽ gra¬
dit᷑ sapient̾ ip̃e saluabit᷑. Qui dat pau

Expanded text:
decipit. qui subtrahit aliquid a patre suo et matre et dicit: hoc non est peccatum, particeps homicidae est. qui se iactat et dilatat, iurgia concitat: qui sperat in domino, sanabitur. qui confidit in corde suo, stultus est: qui autem graditur sapienter, ipse saluabi
Abbreviated transcription (Latin):
posita nec prinapem labiũ mencie
Semina gratissima expectacio pres¬
lantis quocũq se u̾terit prudentꝰ ĩ¬
liget. Qui celat delictũ querit am¬
cias. qui altero sermone repetit se¬
rat federatos. Plus ꝓficit correpcio
pud prudentem: qmͣ centũ plage
stultũ. Semꝑ nurgia querit mali¬

Expanded text:
nec principem labium mentiens. Gemma gratissima exspectatio praestolantis; quocumque se verterit, prudenter intelliget. Qui celat delictum, quaerit amicitias: qui altero sermone repetit, separat foederatos. Plus proficit correptio apud prudentem, quam centum plagae apud stultum. Sem
Abbreviated transcription (Latin):
Et post .xxi. u. Conterat᷑ quasi lignũ
infructuosũ. pauit enĩ sterilem ⁊ que
nõ parit ⁊ uidue bene nõ fecit. detrax¬
it fortem in fortitudine sua. Et ali¬
qͣnͣto post. ⁊ luris audiens beatifica¬
bat me. ⁊ oculus uidens testimoniũ
reddebat michi ꝙ liberassem paupe¬
rem uociferantẽ ⁊ pupillũ cui non
eẽt adnitor. Senediccio ꝑituri super
me ueniebat. ⁊ cor uidue ꝯsolatus
sũ. Iusticia indictus sũ ⁊ uestiuit me
sicut uestimento ⁊ diademate iudicio

Expanded text:
onteratur quasi lignum infructuosum. pauit enim sterilem et quae non parit, et uiduae bene non fecit. detraxit fortem in fortitudine sua. Et aliquanto post: Auris audiens beatificabat me et oculus uidens testimonium reddebat mihi, quod liberassem pauperem uociferantem et pupillum, cui non esset adiutor. benedictio perituri super me ueniebat, et cor uiduae consolatus sum. iustitia indutus sum et uestiui me sicut uestimento et diademate iudi
Abbreviated transcription (Latin):
ter eram pauperũ. ⁊ causam qmͣ nes¬
ciebam diligent ĩuestigabam. Con¬
terebam moles iniqui. ⁊ dentib illiꝰ
auferebam p̾dam. Et aliqͣnto post
Si ambulaui in uanitate ⁊ festina¬
uit in dolo pes meus: appendant me
in statera iusta: ⁊ sciat deus simplicita¬
tem meã. Si declinauit gressus meue
de uia ⁊ si sequtus est oculus meus
cor meũ. ⁊ manib meis adhesit ma¬
cula. Et post .ii.u̾. Si deceptũ cor meũ
suꝑ mulierem est. ⁊ si ad ostiũ hostrũ¬
amici mei insidiatus sũ. Et post .ii.
u. Hoc enĩ nephas est ⁊ iniquitas max¬
imia. Ignis est usq ad ꝑdicionẽ deuo

Expanded text:
esciebam, diligenter inuestigabam. conterebam molas iniqui et de dentibus illius auferebam praedam. Et aliquanto post: Si ambulaui in uanitate et festinauit in dolo pes meus, appendat me in statera iusta, et sciat deus simplicitatem meam. si declinauit gressus meus de uia et si secutus est oculus meus cor meum, et in manibus meis adhaesit macula. Et post II uersus: Si deceptum est cor meum super mulierem et si ad ostium amici mei insidiatus sum. Et post II uersus: Hoc enim nefas est et iniquitas maxima.
Abbreviated transcription (Latin):
mica mea suanis ⁊ decora sicut ieru¬
salem. Et alibi. Qmͣ pulcra es ⁊ qmͣ
decora carissima in deliciis. Et alio lo¬
co. pone me ut signaculũ suꝑ cor tuũ
ut signaculũ suꝑ brachiũ tĩ. qr for¬
tis est ut mors dileccio dura sicut ĩfer¬
omnem substanciã domꝰ sue ꝓ dilec¬
cione quasi nichil despicient eũ. De li
Un nouerũt eũ ignorãt bro Iob.
dies eius. ⁊ llii t̾minos transtu¬
lerũt. d̾iripuerũt greges ⁊ rapuerunt
eos. ⁊lsinũ pupilloꝵ abegerũt ⁊ abstu¬
lerũt pro pignore bouem uidue. Et post
u.u̾. Algrũ nõ suũ demetũt ⁊ uineã
ens qmͣ ui oppresserint uindennant
Nudos dimittũt hoies indumenta
tollentes quib nõ est oꝑimentũ in
frigore Et post .iii. dinu fecerũt dep̾dan¬
tes pupillo ⁊ ulgũ pauperem expo¬
liauerũt nudis ⁊ incedentib absq¬
uestito ⁊ esurientib tulerũt. Et post

Expanded text:
mica mea, suauis et decora sicut Hierumica mea, suauis et decora sicut Hierusalem. Et alibi: Quam pulchra es et quam decora, carissima, in deliciis! Et alio loco: Pone me ut signaculum super cor tuum, ut signaculum super brachium tuum: quia fortis est ut mors dilectio, dura sicut inferomnem substantiam domus suae pro dilectione, quasi nihil despicient eam. X. DE LIui nouerunt eum, ignorant dies illius. alii terminos transtulerunt, diripuerunt greges et rapuerunt eos. asinum pupillorum abegerunt et abstulerunt pro pignore bouem uiduae. Et post V uersus: Agrum non suum demetunt et uineam eius quem ui oppresserunt uindemiant. nudos. dimittunt homines indumenta tollentes, quibus non est operimentum in frigore. Et post III uersus: Vim fecerunt depraedantes pupillo et uulgum pauperem spoliauerunt. nudis et incedentibus absqu
Abbreviated transcription (Latin):
filie ierusalem in uirtutib ⁊ ĩ uirib
agri. si leuaueritis caritatẽ quoadusq
uelit. Ecclĩa quippe in qua utiq su¬
mus hiis u̾bis exhortatur filias suas¬
hoc est ip̃am in plurimis ꝯstitutam.
ip̃a est ager dei fructuosissimꝰ. Cinꝰ uir¬
tutes ⁊ uires magne sũt ad quas amã¬
do xpp̃m martires ꝑuenerũt. Nam
quousq uult dilecte sue in hac inte¬
rim uita caritatẽ leuare nsi qͦusq
ip̃e docuit u̾bo. ⁊ suo est exhortatꝰ ex¬
emplo dicens. maiorem caritatẽ hac¬
nemo hẽt. qmͣ ut aĩam suã ponat
ꝓ amicis suis. ⁊ qd̾ dixit efficiens: ⁊ in¬
de ne ad ip̃m solũ hoc ꝑtinere indere¬
tur ait iohẽs in eplã sua. Sicut xp̃s
pro nobis aĩam suã posuit. sic ⁊ nos
debemꝰ aĩas pro frib pon̾e. Hoc autẽ
est quoadusq uelit. Legit᷑ eciã ĩ eodem
cantico. Ordinate in me caritatem.
xp̃s quoq ip̃e ibi dicit. Pulcra es a¬

Expanded text:
filiae Hierusalem, in uirtutibus et in uiribus filiae Hierusalem, in uirtutibus et in uiribus agri, si leuaueritis caritatem, quoad usque uelit. Ecclesia quippe, in qua utique sumus, his uerbis exhortatur filias suashoc est ipsam in plurimis constitutam. ipsa est ager dei fructuosissimus, cuius uirtutes et uires magnae sunt, ad quas amando Christum martyres peruenerunt. nam quo usque uult ille dilectae suae in hac interim uita caritatem leuari, nisi quo usque ipse docuit uerbo elt suo est hortatus exemplo dicens: maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis suis: et quod dixit efficiens? unde ne ad ipsum solum hoc pertinere uideretur, ait Iohannes in epistula sua: sicut Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere: hoc ergo est: quoad usque uelit. Legitur etiam in eodem Cantico: Ordinate in me caritatem. Christus quoque ipse ibi dicit: Pulchra es, a
Abbreviated transcription (Latin):
lo post: letare ergo niuenis in adolescẽ¬
cia tua ⁊ in bono sit cor tuũ in dieb
niuentitis tue ⁊ ambula in uiis
cordis tui. ⁊ in intintu oculoꝵ tuoꝵ.
in iudiciũ. ⁊ lufer iram .a. corde tuo:
Ammnoue maliciam .a. carne tuaꝯ
⁊idolescencia enĩ ⁊ uoluptas uana
sũt. Memento creatoris tui in dieb
niuentutis tue. Et post .xxxiii. u̾sus
Deũ time ⁊ mandata eiꝰ obserua.
Estat ille liber salomonis cinꝰ
ꝯscripcio est canticũ canticoꝵ
S de illo in hoc opus quid transfer¬
re possumꝰ cũ totus amores scõs xp̃i
ficilimꝰ possumꝰ tamen facile ad u̾¬
tere qnͣtũ sit diuina illa. ⁊ diuinitus
inspirata caritas appetenda qnͣtiq
pendenda: qnͣdoquidẽ nõ ibi semel
dicitur. s alio atq alio loco iterũ ac
tercio repetitur De cantico canticoꝵ
Diuro uos filie ierusalem per
capreas ceruosq campoꝵ:
ne suscitetis neq eingilare faciatis
dilectam donec ip̃a uelit. ⁊ ldniro uos

Expanded text:
lo post: Laetare ergo, iuuenis, in adulescentia tua, et in bono sit cor tuum in diebus iuuentutis tuae, et ambula in uiis cordis tui et in intuitu oculorum tuorin iudicium. aufer iram a corde tuo, amoue malitiam a carne tua. adulescentia enim et uoluptas uana sunt. Memento creatoris tui in diebus iuuentutis tuae. Et post XXXIII uersus: Deum time et mandata eius obserua. Restat ille liber Salomonis, cuius inscriptio est Canticum canticorum. sed de illo in hoc opus quid transferre possumus, cum totus amores sanctos Chrificillimus, possumus tamen facile aduertere, quantum sit diuina illa at diuinitus inspirata caritas adpetenda quantique pendenda: quandoquidem non ibi semel dicitur, sed alio atque alio loco iterum ac tertio repetitur. VIIII. DE CANTICO CANTICORVM. diuro uos, filiae Hierusalem, per capreas cernosque camporum, ne suscitetis neque euigilare faciatis dilectam, donec ipsa uelit. Adiuro uos,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de utero matris mee egressa est me¬
cũ. Si despexi ꝑeuntẽ eo ꝙ nõ hũerit
uestimentũ: ⁊ absq oꝑimento pau¬
perem. Si nõ benedixerũt michi la¬
tera eius ⁊ de uellerib omuĩ meaꝵ
calefactus est. Si leuami suꝑ pupillũ
manũ meã. eciã cũ inderem me in
portis suꝑiorem. Et post .u.u̾. Si ꝑu¬
tau aurũ robur meũ ⁊ obriso dixi
ĩ ducia mea. Si letatus suꝑ multas¬

Expanded text:
de utero matris meae egressa est mecum. si despexi pereuntem, eo quod non habuerit uestimentum, et absque operimento pauperem. si non benedixerunt mihi latera eius, et de uelleribus ouium mearum calefactus est. si leuaui super pupillum manum meam, etiam cum uiderem me in portis superiorem. Et post Y uersus: Si putaui aurum robur meum et obrizae dixi: fiducia mea? si laetatus sum su
Abbreviated transcription (Latin):
uelocem ad loquendũ stulticia magis
sꝑanda est qmͣ illiꝰ correpcio. Et post
iiii. u̾. Suꝑbũ sequitur hĩlitas. ⁊ hu¬
milem sp̃u suscipiet gloria. Qui cũ fu¬
re partitur odit aĩam suã. ad iurantẽ
audit ⁊ nõ iudicat. Qui timet hõiem
ato corrint. qui sperat in dño subleua¬
bitur. Multi requirũt faciem princi¬
pis ⁊ .a. dño iudiciũ egreditur singulo¬
rũ.⁊lbhominant᷑ iusti uirũ impñ.
⁊ abhominãt᷑ impii eos qui in recta
sũt uia. Et post .xiiii. u̾. Duo rogaui
ne deneges michi anteqmͣ moriar.
dianitatẽ ⁊ u̾ba mendacia longe fac
a. me. Mendicitatẽ ⁊ diuicias ne dede
ris michi. tribue tm̃ uictui meo ne¬
cessaria. ne forte saturatus illiciar
ad negandũ ⁊ dicam quis est dñs:
Et egestate ꝯpulsus furer ⁊ ꝑnirem
nomen dei mei. Ne accuses seruũ ad
dñm suũ. ne forte maledicat tibi. et
nstũ est. ⁊ nidica mopem ⁊ pauperem.
eltis sint ista de parabolis: deĩde
librũ aliũ salomonis qui uoca¬

Expanded text:
magis speranda est quam illius correptio. Et post IIII uersus: Superbum sequitur humilitas, et humilem spiritu suscipiet gloria. qui cum fure partitur, odit animam suam: adiurantem audit et non indicat qui timet hominem, cito corruet: qui sperat in domino, subleuabitur. multi requirunt faciem principis, et a domino iudicium egreditur singulorum. abominantur iusti uirum impium, et abeminantur impii eos qui in recta sunt uia. Et post XIIII uersus: Duo rogaui, ne deneges mihi antequam moriar: uanitatem et uerba mendacia longe fac a me. mendicitatem et diuitias ne dedris michi; tribue tantum victui meo necessaria, ne forte satiatus illiciar ad negandum et dicam: quis est Dominus? et egestate copulaus furer et periurem nomen dei mei. ne accuses seruum ad dominum suum, ne forte maledicat tibi et ciustum est et iudica inopem et pauperem. atis sint ista de Parabolis. deinde librum alium Salomonis, qui uoca
Abbreviated transcription (Latin):
nõ effugiet. multi colũt ꝑsonã potẽ¬
tis ⁊ amici sũt dona tribuenti. ftrẽs
hõis pauꝑis oderũt eũ insuꝑ ⁊ ami
a ꝓcul recesserũt ab eo. Qui tm̃ u̾ba
sectatur nichil hẽbit. qui autẽ pos
sessor est mentis diligit aĩam suam
Et post .x. u̾sus. pigredo ĩmittit sopo¬
rem ⁊ aĩa dissoluta esuriet. Qui cus¬
todit mandatũ custodit aĩam suã.
qui autẽ necligit uias suas morti¬
ficabit᷑. ffenerat᷑ dño qui miseretur
pauperi ⁊ uicissitudinẽ suã reddet
ei. Erudi filiũ tinũ ne desꝑes. Et post
.UI. u̾sus: Homo indigens miseri¬
cors est. ⁊ melior pauꝑ qmͣ uir mẽ¬
dax. Timor dm̃ ad uitam.: pestilẽte
flagellato stultus sapiencior exit
sin autẽ corripueris sapientẽ ĩ tel¬
liget disciplinã. Qui affligit pr̃em
⁊ ꝯfundit matrem ignominosus
est ⁊ intelix. Non cesses fili audire
doctrinã. nec ignores sermones
sciencie. Testis miqus deridet iu¬
diciũ. ⁊ os impioꝵ deuorat ñqui¬

Expanded text:
non effugiet. multi colunt personam potentis et amici sunt dona tribuenti. fratres hominis pauperis oderunt eum, insuper et amici procul recesserunt ab eo. qui tantum uerba sectatur, nihil sessor est mentis, diligit animam suam. Et post decem versus: Pigredo immittit soporem, et anima dissoluta esuriet. Qui custodit mandatum, custodit animam suam; qui autem negligit vias suas, mortificabitur. Feneratur Domino qui miseretur pauperis, et vicissitudinem suam reddet ei. Erudi filium tuum, ne desperes. Et post sex versus: Homo indigens misericors est; et melior pauper quam vir mendax. Timor Domini ad vitam, et in pleflagellato stultus sapientior erit: sin autem corripueris sapientem, intelliget disciplinam. Qui affligit patrem, et fugit matrem, ignominiosus est et infelix. Non cesses, fili, audire doctrinam, nec ignores sermones scientiae. Testis iniquus deridet judicium; et os impiorum devorat iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
nerib suis. Et post .ii. u. Qui coacer¬
uat diuicias usuris ⁊ fenore lib̾ali:
in pauꝑes ꝯgregat eas. Qui declinat
aurem suã ne audiat legen oracio
eiꝰ erit execrabilis. Qui decipit iustos
in uia mala in interitu suo corruet
⁊ simplices possidebũt bona eiꝰ. Et

Expanded text:
neribus. Et post duos versus: Qui coacervat divitias usuris et fenore, liberali in pauperes congregat eas. Qui declinat aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis. Qui decipit justos in via mala, in interitu suo corruet, et simplices possidebunt bona ejus. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cie timor dñi. ⁊ scĩa scõr prudencia Et post
xuiii.u̾. Non ꝓderũt thesauri inquitatis.
nisticia uero lib̾abit .a. morte. Et post .iiii.
u̾sꝰ Qui ꝯgregat in messe filius sapiens
est: qui autẽ stertit estate filius ꝯfusio¬
nis. Et post .iiii. u̾. Sapiens corde u̾ba sus¬
cipiet stultus ceditur labiis. Qui ambu¬
lat simplicit̾ ambulat ꝯfident̾. Qui a̾
deprauat mas suas manifestus erit
Qui ãnuit oculo dabit dolorem stultꝰ
labiis u̾berat᷑. Uiena uite os nusti. ⁊
os impioꝵ oꝑit ñquitatẽ. Odnĩ susci¬
tat rixas. ⁊ uniu̾sa delicta oꝑit caritas

Expanded text:
ia sanctorum prudentia. Et post XVIII uersus: Non proderunt thesauri iniquitatis, iustitia uero liberabit a morte. Et post IIII uersus: Qui congregat in messe, filius sapiens est: qui autem stertit aestate, filius confusionis. Et post IIII uersus: Sapiens corde praecepta suscipiet: stultus caeditur labiis. qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter: qui autem deprauat uias suas, manifestus erit. qui annuit oculo, dabit dolorem: stultus labiis uerberabitur. uena uitae os iusti: et os impiorum operiet iniquitatem. odium suscita
Abbreviated transcription (Latin):
eũ trib. Qui argĩa laudabũt᷑ ⁊ suꝑ
ip̃os uemet benedictio. ⁊ abia deosculabi¬
tur qui recta u̾ba respondit. Et post .ii.
usus. Ne sis testis frustra ꝯtra ꝓxinũ
tuũ. nec lactes quẽqmͣ labiis tins. Nec
dicas quomͦ fecit michi sic faciã ei red¬
dam uncuiq scdm̃ opus siũ. ꝑ agrũ
hoĩs pigri transu ⁊ ꝑ uineã uiri ftul¬
ti: ⁊ ecce totũ repleuerant urtice: oꝑ

Expanded text:
 tribus. qui arguunt, laudabuntur, et super. ipsos ueniet benedictio. labia deosculabitur qui recta uerba respondit. Et post II uersus: Ne sis testis frustra contra proximum tuum, nec lactes quemquam labiis tuis. nec dicas: quomodo fecit mihi, sic faciam ei: reddam unicuique secundum opus suum. per agrum hominis pigri transiui et per uineam uiri stulti: et ecce totum repleuera
Abbreviated transcription (Latin):
sfilns sapiens letificat pr̃em ⁊ stultus
homo despicit matrem suã. Et post .ii. u̾.
Dissipant᷑ cogitaciones ubi nõ est dalñ.
ubi uero plures sũt ꝯsiliarii ꝯfirmãt᷑
Letatur homo in sentencia oris sui et
sermo oportunꝰ est optimꝰ Semita uie
suꝑ eruditũ. ut declinet de inferno no¬
iussimo. Et post .iiii. u̾sus. Conturbat
domũ suã qui sectatur auariciã. qui
autẽ odit muera uniet. Mens iusti
meditabit᷑ obedienciã. os impioꝵ re¬
dundat malis. Longe est dñs ab mmi¬
piis. ⁊ oraciones nistoꝵ exaudiet. Aux
oculoꝵ letificat aĩam. fama bona in¬
pinguat ossa. ⁊ luris que audit mcrpa¬
ciones inte in medio sapienciũ ꝯmora¬
bit᷑: Qui abicit disaiplinã despict a m
mã suã. qui autẽ ad quiescit increpa¬
cionib possessor est cordis. Timor dñi
dei gub̾nare linguam. Om̃es uie ho¬
minũ patent oculis eiꝰ sp̃iũ ponde¬
rator est dñs. Reuela dño oꝑa tua et
dirigent᷑ cogitaciones tue. Ui̾sa

Expanded text:
et stultus homo despicit matrem suam. Et post II uersus: Dissipantur cogitationes ubi non est consilium: ubi uero plures sunt consiliarii, confirmantur. laetatur homo in sententia oris sui, et sermo oportunus est optimus. semita uitae super eruditum, ut declinet de inferno nouissimo. Et post IIII uersus: Conturbat domum suam qui sectatur auaritiam: qui autem odit munera, uiuet. mens iusti meditabitur oboedientiam: os impiorum redundat malis. longe est dominus ab impiis, et orationes iustorum exaudiet. lux oculorum laetificat animam: fama bona inpinguat ossa. auris, quae audit increpationes uitae, in medio sapientium commorabitur. qui abicit disciplinam, desmam suam: qui autem acquiescit increpationibus, possessor est cordis. Timor DominDei gubernare linguam. Omnes viae hominum patent oculis ejus: spirituum ponderator est Dominus. Revela Domino opera tua, et dirigentur cogitationes tuae. Universa
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnͣtũ post. Custodi pedem tuũ ingredi¬
ens domũ dei: multo emĩ melior est obe¬
diencia qmͣ stultoꝵ uictime qui nes¬
ciũt quid faciant mali. Ne temere
quid loquaris neq cor tuũ sit uelox
ad ꝓferendũ sermonem coram deo.
Deus enĩ in celo ⁊ tu suꝑ t̾ram: icarco
sint pauci sermones tini. Multas curas
sequnt᷑ sompnia. ⁊ in multis sermo¬
nib ĩuenitur stulticia. Si quid nouis¬
ti deo. ne moreris reddere. displicet enĩ
ei infidelis ⁊ stulta ꝓmissio. s quod¬
cũq uoueris redde multoq meliꝰ est
nõ uouere qmͣ post uotũ ꝓmissa nõ
reddere. Ne dederis os tuũ ut peccars
facias carnẽ tuã. neq dicas corã ange¬
lo nõ est ꝓuidencia: ne forte iratus de¬
us suꝑ sermone tuo dissipet cũcta oꝑa
manuũ tuaꝵ. Tibi multa sũt somp¬
nia plurime uanitates ⁊ sermones
ĩnum̾i. tu uero deũ time. Et post .ui.¬
u̾. ⁊luarus nõ impletur pecuma. et
qui amat diuicias fructus nõ capiet

Expanded text:
 ingrediens domum dei. multo enim melior est oboedientia quam stultorum uictimae, qui nesciunt, quid faciant mali. Ne temere quid loquaris, neque cor tuum sit uelox ad proferendum sermonem coram deo. deus enim in caelo et tu super terram: idcirco sint pauci sermones tui. multas curas secuntur somnia, et in multis sermonibus inuenitur stultitia. si quid uouisti deo, ne moreris reddere: displicet enim ei infidelis et stulta promissio: sed quodcumque uoueris redde: multoque melius est non uouere quam post uotum promissa non reddere. ne dederis os tuum, ut peccare facias carnem tuam, neque dicas coram angelo: non est prouidentia: ne forte iratus deus super sermone tuo dissipet cuncta opera manuum tuarum. ubi multa sunt somnia, plurimae uanitates et sermones innumeri: tu uero deum time. Et post VI uersus: Auarus non inpletur pecunia: et qui amat diuitias, fructus non capiet
Abbreviated transcription (Latin):
ratur exaltatur cor hõis. ⁊ anteqmͣ
lorificetur humiliat᷑. Et post .uii.u̾.
ustus prior est accusator sui. uenit
micus enis ⁊ ĩuestigabit eũ. Cõtia¬
cciones ꝯprimit sors: ⁊ int̾ potẽtes
uocũq dnudicat. ffrater qui adiu¬
atur .a. fratre quasi ciuitas firma
idicia quasi uectes urbiũ. Et post
u̾sus. Mors ⁊ uta in manu lin¬
ie. Qui diligũt eam comedẽt fruc¬
s eius. Qui ĩuenit mulierem bo¬
imi ĩuenit bonũ ⁊ hauriet iocũdi

Expanded text:
ratur, exaltatur cor hominis, et antequam glorificetur, humiliatur. Et post VII uersus: Iustus prior est accusator sui: uenit amicus eius et inuestigabit eum. contradictiones conprimit sors, et inter potentes quoque diiudicat. frater, qui adiuuatur a fratre, quasi ciuitas firma, et iudicia quasi uectes urbium. Item post II uersus: Mors et uita in manu linguae: qui diligunt eam, comedent fructus eius. qui inuenit mulierem bonam, inuenit bonum et hauriet i
Abbreviated transcription (Latin):
st ⁊ p̾ciosi sp̃s uir eruditꝰ. Et post .ii. u̾
dccasiones querit qui nult recedere
bamico. om̃i tempore erit exprobra¬
ilis. Et post .ui. u̾. ⁊ lcciꝑe ꝑsonã im¬
ii nõ est bonũ ut decłines .a u̾itate
udicii. Et post .iiii.u̾. Qui mollis ⁊
issolutus est in oꝑe suo frat̾ est sua
ꝑa dissipantis. Turris fortissima no

Expanded text:
et pretiosi spiritus uir eruditus. Et post II uersus: Occasiones quaerit qui uult recedere ab amico: omni tempore erit exprobrabilis. Et post VI uersus: Accipere personam impii non est bonum, ut declines a ueritate iudicii. Et post IIII uersus: Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis. turris fortissima n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sumas scandalũ aĩe tue. Noli eẽ cũ
hiis qui diffigũt manꝰ suas. ⁊ qui ua¬
des se offerũt ꝓ debitis. Et post aliqͣn
in ꝯmessacionib eoꝵ qui carnes
ad uescendũ ꝯferũt. Et post .xx. u̾sus¬

Expanded text:
 sumas scandalum animae tuae. Noli esse cum iis qui defigunt manus suas, et qui vades se offerunt pro debitis. Et post aliquanin comessationibus eorum qui carnes ad vescendum conferu
Abbreviated transcription (Latin):
qui ĩuenit sapienciã ⁊ qui affluit
prudencia. Melior est ad quisicio enus
negociacione argenti ⁊ auro primo
fructꝰ eius. Preciosior est cũctis opib
⁊ oĩa que desiderant᷑ hinc nõ ualent
ꝯparari. Et post .x. u̾sꝰ. Ffili mi ne ef¬
fluant hec ab oculis: custodi legem
atq ꝯciliũ. Et post .ix. u̾sꝰ. Noli ꝓhibe

Expanded text:
qui inuenit sapientiam et qui affluit prudentia. melior est adquisitio eius negotiatione argenti et auro primo fructus eius: . pretiosior est cunctis opibus, et omnia quae desiderantur huic non ualent conparari. Et post X uersus: Fili mi, ne effluant haec ab oculis tuis: custodi legem atque consilium. Et post VIII! uersus: Noli
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis est amici celat ꝯmissũ. ⁊ibi
nõ est gub̾nator corruet pplũs. salus
autẽ ubi multa ꝯcilia. ⁊ lffliget ᷑ malo
qui fidem facit pro extraneo. qui autẽ
cauet laqueos securus erit. Et post .ii.
u̾sus. Senefacit mñe sue uir misericors
qui autẽ crudelis est eciã ꝓpinquos
abicit. Et post .iiii. u̾si. ⁊ ibhomina¬
bile dño praiũ cor ⁊ uolũtas enis
in hiis qui simplicit̾ ambulant. Ma
mis in mari nõ erit ĩnocens ma¬
lus. semen autẽ nistoꝵ saluabit. Et
post .ii. u̾sus. Desideriũ nistoꝵ om̃e bo¬
nũ est. prestolacio impioꝵ furor. ⁊ llii
diidũt ꝓpria ⁊ diciores fñt: alii rapi¬
unt nõ sua ⁊ semꝑ in egestate sũt ⁊lĩa
que benedicit inpinguabitur. Qui¬
abscondit frumenta frumenta male¬
dicetur in pplĩs. benedicnio autẽ suꝑ
caput uendenciũ. Sene cõsurgit᷑ dilu¬
culo qui querit bona. qui autẽ ĩes¬
tigator maloꝵ est opprimet᷑ ab eis
Qui ꝯfidit in diuiciis sins hic corruit

Expanded text:
sum. ubi non est gubernator, populus corruet: salus autem, ubi multa consilia. adfligetur malo, qui fidem facit pro extraneo: qui autem cauet laqueos, securus erit. Et post II uersus: Benefacit animae suae uir misericors: qui autem crudelis est, et propinquos abicit. Et post IIII uersus: Abominabile domino prauum cor, et uoluntas eius in hnus in manu, non erit innocens malus: semen autem justorum salvabitur. Et post duos versus: Desiderium justorum omne bonum est: praestolatio impiorum furor. alii diuidunt propria et ditiores fiunt: alii rapiunt non sua et semper in egestate sunt. anima, quae benedicit, inpinguabitur: aledictus in populis: benedictio autem super caput uendentium. bene consurget diluculo qui quaerit bona: qui. autem inuestigator malorum est, opprimetur ab eis. qui confidit in diuitiis suis, hic corruet:
Abbreviated transcription (Latin):
nam exaltat᷑ sp̃s. Meliꝰ est hũiliari
cũ mitib. qm diuidere spolia cũ suꝑ¬
bis. Eruditꝰ in u̾bo reꝑiet bona ⁊ qm̃
in dño sperat beatus est. Qui sapiens
de est appellabit᷑ prudens ⁊ qui dulcie
eloquio maiora ꝑcipiet. Et post .xuii
or est buccella sicca cũ gaudio qmͣ do
plena uictimis cũ nirgio. Seruus sa¬
ens dñabit᷑ filiis stultis ⁊ int̾ fratres
hereditatẽ diuidet. Sicut igne ꝓbat᷑
gentũ ⁊ aurũ camino. ita corda ꝓb.
dñs. Malus obedit lingue: ⁊ fallax¬
temperat labiis mendacii. Qui desp
pauperem exprobrat factori eiꝰ: ⁊ qͥ¬
in ruiua letat᷑ alterius nõ erit ĩpi¬
tus. Corona senũ filii filioꝵ. ⁊ glĩa fi¬

Expanded text:
lius est humiliari cum mitibus quam diuidere spolia cum superbis. eruditus in uerbo reperiet bona, et qui in domino sperat, beatus est. qui sapiens corde est, appellabitur prudens, et qui dulcis eloquio, maiora percipiet. Et post XVII ulior est bucella sicca cum gaudio quam domus plena uictimis cum iurgio. seruus sapiens dominabitur filiis stultis et inter fratres hereditatem diuidet. sicut igne probatur argentum et aurum camino, ita corda probat dominus. malus oboedit linguae obtemperat labiis mendacibus. Qui despicit pauperem, exprobrat factori ejus; et qui ruina laetatur alterius, non erit impunitus. Corona senum filii filiorum;
Abbreviated transcription (Latin):
fertur affligit aĩam. lignũ uite desi¬
derñ uemiens. Qui detrahit alicui rei.
ip̃e se in futurũ obligat: qui autẽ timet
p̾ceptũ in pace uersabit᷑. Lex sapienti
fons unte ut declinet .a. ruma mortis
Doctrina bona dabit gr̃am in itinere
temptoꝵ uorago. Et post .xii. u̾sus. Qui
parat uirge odit filiũ suũ. qui autẽ di¬
ligit illũ instant̾ erudit. Iustꝰ comedit ⁊
replet aĩam suã. uenter autẽ impioꝵ
insaturabilis. Et post .ii. u̾sus. ⁊l mbulãs
recto itin̾e ⁊ timens deũ despicit᷑ ab eo
qui infami graditur uia. In ore stulti
uirga suꝑbie. labia sapienciũ custodiuit
eos. Et post .ii. u̾sus. Testis fidelis non
mencietur ꝓfert mendaciũ testis dolo¬
sus. Querit derisor sapienciã ⁊ nõ ĩuenit
doctrina prudenciũ facilis. ⁊ lade ꝯtra ui¬
rũ ftultũ. ⁊ nescito labia imprudencie.
Sapiencia callidi est intelligere uiã suã.
imprudencia stultoꝵ errans. Stultus
illudet peccatũ. int̾ nistos morabitur

Expanded text:
esiderium ueniens. qui detrahit alicui rei, ipse se in futurum obligat: qui autem timet praeceptum, in pace uersabitur. lex sapienti fons uitae, ut declinet a ruina mortis. doctrina bona dabit gratiam: in itinere contemptorum uorago. Et po s t XII uersus: Qui parcit uirgae suae, odit filium suum: qui autem diligit illum. instanter erudit iustus comedit et replet animam suam: uenter autem impiorum insatiabilis. Et post II uersus: Ambulans recto itinere et timens deum despicietur ab eo qui infami graditur uia. in ore stulti uirga superbiae: labia sapientium custodiunt eos. Et post II uersus: Testis fmentietur: profert mendacium testis dolosus. Querit derisor sapientiam: et non inveniet: doctrina sapientium facilis. Vade contra virum stultum, et nescito labia imprudentiae. Sapientia callidi est intelligere viam suam; et imprudentia stultorum errans. Stultus illudet peccatum: inter justos morabitur
Abbreviated transcription (Latin):
paciens est multa gubernat᷑ prudẽcia.
qui autẽ impaciens exaltat stulticiã
suã. Uita carmũ sanitas cordis. ꝓu¬
tredo ossiũ ĩuidia. Qui calũpniat᷑ egen¬
tem exprobrat factori enis. Honorat a
Responsio mollis frangit nam: sermo
durus suscitat furorem.: Lingua sapiẽ¬
ciũ ornat scienciam. os fatuoꝵ ebullit
stulticiam. Et post .xuii. u̾sus. Non a¬
mat pestilens eũ qui se corripit. nec
ad sapientes guadit᷑. Et post .xii. u̾sus.
Melns est parũ cũ timore dm̃ qmͣ the¬

Expanded text:
patiens est, multa gubernatur prudentia: qui autem impatiens, exaltat stultitiam suam. Vita carnium, sanitas cordis: putredo ossium, invidia. Qui calumniatur egentem, exprobrat factori ejus: honorat autem Responsio mollis frangit iram: sermo durus suscitat furorem. Lingua sapientium ornat scientiam: os fatuorum ebullit stultitiam. Et post septemdecim versus: Non amat pestilens eum qui se corripit, nec ad sapientes graditur. Et post duodecim versus: Melius est parum cu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ possis cũ dehonestau̾is amicũ tuũ
Causã tuã tracta cũ amico tuo. ⁊ secre¬
tũ extraneo ne reueles. ne forte insul¬
tet tibi cũ audierit ⁊ exꝓbrare nõ cesset
mala aurea in lectis argenteis qui lo¬
quit᷑ u̾bũ in tempore suo. In auris au¬
rea ⁊ margarita fulgens. qui arguit
sapientem ⁊ aurem obedientẽ. Et post

Expanded text:
honestaveris amicum tuum. Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles: ne forte insultet tibi cum audierit, et exprobrare non cesset. Mala aurea in lectis argenteis, qui loquitur verbum in tempore suo. Inauris aurea, et margarita fulgens, qui arguit sapientem, et aurem obedientem. Sicut