comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
/Post obicum uõ nõe mouentes pdres suos ab oriente ꝯuener̃t duces in unũ capũ
uor et timentes diluuiũ ꝯsilio neniroth uolentis regnare c
Rescendit aũt dñs. ut uideret turre .i. aĩaduertit ut puniret et ait ad angł̃os
uenite ꝯfuunidãꝯ liugũã eoꝵ ut uon intelligat quisq uoce proxĩ sui in hac
diuisione nich̃ noui fecit deus q uooem eedem sunt apud om̃es gentes sed p̾dẽdi
modos et formas diuersis geuibꝰ diuisit de hac turre dicit iose ꝙ latitudo ita erat
fortissuma ut ꝓpe eã aspicieutibiꝰ longitudo bidẽtr ĩnuius dii uouentos multetes¬

Expanded text:
Post obitum vero Noe, moventes pedes suos ab Oriente, convenerunt duces in unum, in campum Sennaar, et timentes diluvium, consilio Nemrod volentis regnare, cDescendit autem Dominus, ut videret turrim , animadvertit, ut puniret, et ait ad angelos: Venite, et confundamus linguam eorum, ut non intelligat quisque vocem proximi sui. In hac divisione nihil non fecit Deus, quia voces eaedem sunt apud omnes gentes, sed dicendi modos, et formas diversis generibus divisit. De hac turri dicit Josephus, quia latitudo erat ita fortissima, ut prope eam aspicie
Abbreviated transcription (Latin):
montes excreuit a qua altior cubitis .x. ut ablueret soides aeris^ quo asterdderĩt
oꝑa manuũ usq ad euu̾de locu ascendet igius iudicii ob aeus purgatõe sed nõ
uadetur oꝑa manuũ tm̃ ꝯsceude̾ potusse cũ olimipus usq ad liquidũ aera uadat suꝑ¬
quantulũ ibi mauẽ potuerũt quas naribus apponentẽs crassior̃e tñ aera eỹheliãt
frliiubꝰ saorificantes ignẽ ascendebãt cuiꝯ bapor et fauille mł̃tu asteude̾ potueñ
et aera maclare. Et cũ intrasset noe clausit deus hostiũ et bituminauit ext̾ius
et mortua est oñco aĩa uiueus suꝑt̾raz et obtruuerũt aque t̾ias ita exaltate¬

Expanded text:
montes excrevit aqua altior cubitis quindecim, ut ablueret sordes aeris, usquequo ascenderant opera hominum. Usque ad eumdem locum ascendet ignis judicii ob aeris purgationem. Sed non videtur opera hominum tantum ascendere potuisse, cum olympus usque ad liquidum aera quantulum ibi manere potuerunt, quas naribus apponentes crassiorem inde aerem attrahebansublimibus sacrificantes ignem accendebant, cujus vapor, et favillae multum ascendere potuerunt, et aera maculare. Et cum intrasset Noe clausit ostium Deus, et bituminavit exterius, et mortua est omnis anima vivens super terram, et obtinuerunt aquae terras ita exaltat
Abbreviated transcription (Latin):
cham .xxuiii. de dem. hii tres disseuunati suut gu tribꝰ partibꝰ orbis ẜͣ alcunũ
sem asiam. cham affricã. ꝯaphet. europã. Nuut enim Generationi Sem in
sistaꝯ̃ alias tͣnsenutes. hoc tñ addentes ꝙ chus dicit᷑ filius cham et filiꝰ chus
uenroph ueniroth : qui cepit pͥmiꝰ ẽẽ potens in t̾ra et robustus benator hõmũ
corã dño .i. excict̃or et oppssor et acc̃esus amore dũandi et cogebat hoĩes ignem
adorare ob hõc exiit ꝓubiu ad dicendũ de aliqͦ ꝙ foras sit et malꝰ.q. neuiroth
robustꝰ uenatoꝵ cora dño. natiiẽ ẽt̃ noe filiꝯ in sumilitudĩe eiꝰ et dĩx eũ yonitũ¬

Expanded text:
m de Sem. Hi tres disseminati sunt in tribus partibus orbis secundum Alcuinum. Sem Asiam, Cham Africam, Japheth Europam sortitus estsistemus, alias transeuntes, hoc tamen addentes, quod Chus dicitur filius Cham, et filius Chus Nemrod, qui coepit primus potens esse in terra, et robustus venator hominum coram Domino, id est exstinctor, et oppressor amore dominandi, et cogebat homines ignem adorare; ad hoc exiit proverbium, ad dicendum de aliquo, quod fortis sit et malus: Quasi Nemrod robustus venator cora
Abbreviated transcription (Latin):
in cãpo ubi frẽ occiderat. Quĩgencesimo anuo sc̃oe Syliadis exarserũt hoĩes
in alt̾utrũ cobenutes. Septĩgentesimo anuo sddẽ cylia̾dis filii Sech ꝯcupiẽt
filias caym et orti sunt gigantes et icepta tercia eyliade mundauit diluu¬
um. Sic ordinauit metodiꝰ potuit ẽt̃ ẽẽ ut incubi deuioes genueñt gigantes
quoꝵ sturpe fuit enachi cuiꝰ filii habitauer̃t in ebron de quibus orm ẽ Golias
et quidam alii/ et iratus itaq deus pc̃c̃is hominũ dĩx penitet me fecisse homine¬

Expanded text:
in campo, ubi fratrem occiderat. Quingentesimo anno secundae chiliadis exarserunt homines in alterutrum coeuntes. Septingentesimo anno secundae chiliadis filii Seth concupierunt filias Cain, et inde orti sunt gigantes. Et incoepta tertia chiliade inundavit diluvium. Sic ordinat Methodius. Potuit etiam esse, ut incubi daemones genuissent gigantes, quorum stirpe fuit Enachim, cuius fet quidam alii. Iratusque Deus peccatis hominum dixit: Poenitet me fecisse hominem
Abbreviated transcription (Latin):
descer̾dit in egiptũ/ tuuensq libidiuẽ egiptioꝵ ne eũ ppt̾ spe mulieris occide̾t
scororem sua dĩx cã ẽẽ/ et felata est mulier pultra ualde in domũ phoniso abitiã
uero beñ usisunt egiptii ꝓpt̾ eam deus uo desideriũ regis ĩpediuit ne tangẽt
eã egritudine et tumłtu causaꝵ. cũq ꝓ salure regis sacrificarẽt sacdotes per
uã dei hoc accidisse sigͥficaidũt ꝙ uxori ꝑegͥni ĩurĩa inferre uoluisset uocauitq
pho abraã et dixit ei eur non iudicasti ꝙ uxortua ẽẽt ecoe ꝯiũx tua accipe eã
et uade et p̾cepit xex uiris ut deducerẽt eu erat ei diues balde in auro et argento ĩ
pio pascius obcõe etiã ꝯcessit. loth eleuaus loch occłos uidit regione iordanis ꝯgͣa
sibi et moram ẽ iopidis sodomoꝵ abrãa uõ ꝯscendit ad ꝯualle mãbre iuxͣ ebron
et hĩtauit ibi fecitq ibi altare dño. ebron ciuitas est ibi eĩ sepltñ ẽ adãmaxiꝯ et

Expanded text:
descendit Abram in Aegyptum, timensque libidinem Aegyptiorum, ne eum propter speciem mulieris, occiderent, sororem suam eam dixit esse. Et sublata est mulier, valde pulchra, in domum Pharaonis. Abram vero bene usi sunt Aegyptii propter eam. Deus vero desiderium regis impedivit, ne tangeret eam, aegritudine, et tumultu causarum. Cumque pro salute regis sacrificarent sacerdotes, per iram Dei hoc accidisse significaverunt, quod uxori peregrini injuriam inferre voluisset. Vocavitque Pharao Abram, et dixit ei: Cur non indicasti, quod uxor tua esset? Ecce uxor tua, accipe eam, et vade . Et praecepit rex viris suis, ut deducerent eum. Erat enim dives valde, in auro, et argento, in pro pascuis, optionem etiam concessit Lot, et elevans Lot oculos, vidit regionem Jordanis congruam sibi, et moratus est in oppidis Sodomorum. Abram vero descendit ad convallem Mambre juxta Hebron, et habitavit ibi, fecitque ibi altare Domino. Hebron civitas est, quae et Cariat
Abbreviated transcription (Latin):
dixunt mahu .i. quid est hoc unnde et demceps mana dem est et ant s aysus¬
hie est panis datꝯ niob̃ ai dño colugite uob̃ gomor ꝑ sungla capita et celsegara
all pͥh ali nunq ẽt ĩesi fuoit ad mensuta gorie⁊ liy qua phꝰ celliga htut aps
ire qui minꝰ parauerat resꝑit minꝰ colligebat aũt mane quia cũ inicalesdet
ps liquefiobat et nurac łorũ erat cum ad igne durũ fieat terehat aũt ulsid
in puluere et ꝯglutinatũ in panes formabat cus sapor erat duilassinus a c̃¬

Expanded text:
dixerunt: Manhu, id est quid est hoc. Unde deinceps manna dictum est. um orasset Moyses, ros descendens illinitus est manibus ejus quem prius imbrem suspidixerunt: Manhu, id est quid est hoc. Unde deinceps manna dictum est. um orasset Moyses, ros descendens illinitus est manibus ejus quem prius imbrem suspicatus est, sed cum gustasset, sensit mellis dulcedinem, et panem promissum datum intellexit, et jacuit ros per circuitum castrorum, et erat granum minutum quasi semen is etiam comedebatur. Colligebatur autem mane, quia, cum incalescebat sol, liquefiebat, quod miraculosum erat, cum ad ignem durum fiebat. Terebant autem illud in pulverem, et conglutinatum in panes formabant, cujus sapor erat dulcissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Iunico deciuo die Meriẜ. scd̃i .xxx.s. ab exitu eoꝵ de egipto qͣndo. scd̃m .s. pasha
celebratur defec̾unt eis uictualia que tuleraut de egipto et dixunt. utina
mortui eẽniꝯ in egipto/ quando sedebarro suꝑ ollas cariuũ et comẽdebaniꝯ pa¬
nem in saturitate cũq orasset moyseso dñs dixit ad eos au̾diuit dominꝰ mur¬
muratõnes ur̃as ccͣ eum et dabis uob̃ uesꝑe carnes et mane panes in satitate
et frm̃ est uesꝑe et ascendit coturnix de siue Arabito ubi p̃cipoue nutritura
tanscenso aredio mari oꝑuit castra ex adlibitum ppli capiebantur. Maue do
cum orasset Moyses ros destendens illuuto est manibꝰ eiꝯ ꝙ̃ pͥꝯ ymibrẽ suspi¬
cam est fed cum gustasset sensit melis dulcẽdinem et pauem ꝑnussũ datuiꝰ
intellexit et Iacuit yos ꝑ cͥcuitum castroꝵ et erat gͣnũ minutu. quasi sem̃
coriandri albu in modum prume et quasi piloconsum. qͥd bidences fily sel

Expanded text:
ascha celebrabatur, defecerunt eis victualia, quae tulerant de Aegypto, et dixerunt: « Utinam mortui essemus in Aegypto, quando sedebamus super ollas carnium, et comedebamus panem in saturitate. » Cumque orasset Moyses ad Dominum dixit ad eos: « Audivit Dominus murmurationes vestras contra eum, et dabit vobis vespere carnes, et mane panes in saturitate. Factumque est vespere. Et ascendens coturnix » de sinu Arabico, ubi praecipue nutritur, transcenso medio mari operuit castra, et ad libitum populi capiebaturcum orasset Moyses, ros descendens illinitus est manibus ejus quem prius imbrem suspicatus est, sed cum gustasset, sensit mellis dulcedinem, et panem promissum datum intellexit, et jacuit ros per circuitum castrorum, et erat granum minutum quasi semen coriandri, album in modum pruinae, et quasi pilotusum. Quod videntes filii Israel
Abbreviated transcription (Latin):
Abrituado simult cubitum et senoem et incelligit᷑ cubitus huimanꝯ non geomienic
tum duos paliuos et dicitur Archa non huisse pedes et deaurata est intus et fo¬
ris auro mindissiõ. factaq est supra corona aurea. ad modũ. stil labii qd̵ in ĩesis
peuerrautes et per eos uecres de lignis sethim deaurati inutebant᷑ quibus
Archa ferebatur nec unꝙͣ extrahebantur¬

Expanded text:
atitudo similiter cubitum et dimidium. Et intelligitur cubitus humanus, non geometricus. tum duos palmos. Et dicitur arca non habuisse pedes, et deaurata est intus et foris auro mundissimo. Et facta epenetrantes, et per eos vectes de lignis setim deaurati immittebantur, quibus arca ferebatur: nec unquam extrahebantur
Abbreviated transcription (Latin):
tab̵ uacłu et ip̃i stabant. eratq ignis in uocce¬
ertia distuecro hystorie quam soipsit moyses grece dicitur Lenititus quia de
lerone ut misteris lenuta ⁊ digit latine offeltorio uel facafficatnius. quia de sacri¬
fitis et dehuis que offerbautur ee lege tractat hobrance uo uagetra ꝙ fouat dacarat¬
at more hebreois quia d pͥncipiis libioꝵ noĩat eõs situt nos officia iinssan ueleuanlia
at en si olber iste. Rocauit aũt moysen et loqui est ei dno de tabuatlo felens dires¬

Expanded text:
tabernaculum, et ipsi stabant, eratque ignis in nocteertia distinctio historiae, quam scripsit Moyses, Graece dicitur Leviticus, quia de electione et ministerio levitarum agit; latine Offertorius, vel Sacrificaticius; quia de sacrificiis et de his quae offerebantur ex lege tractat. Hebraice vero Vaiacra more Hebraeorum, quia principiis librorum nominant eos, sicut nos officia missarum, et Evangeautem sic liber iste. « Vocavit autem Moyses, et locutus est ei Dominus de tab
Abbreviated transcription (Latin):
michi delebo eni.q.d. uon te qui non pectasti. ade duc pplm istũ Angls
mes p̃cedet te non em̃ astendã tecum quia ppls dure tuicis est ue forte
disperdam te in uia. tradiunit hebrei quia prius deꝯ ip̃e custos eon erat
deniceps dedit eis michaelem custodem eoꝵ iprumn situt cete uationes
ppos sibi habent Anglos custodes delegatos. Addidit etiã dũs senues ascenda
i medio tui er delebote et est cominatio ca ptun tans babilonce uel romaue
Et nota ascensum dupliat dic̃ uelab inferiorib ad supiora uel ab occl̃tis ad
enamnfesta et est sensus manfestabo me tibi ualo tuo asianto oruatuis siũ

Expanded text:
i dicat: Non te, quia non peccasti. « Vade duc populum istum, angelus meus praecedet te. « Non enim ascendam tecum, quia populus durae cervicis est, ne forte disperdant te in via . » Tradunt Hebraei, quia prius Deus ipse custos eorum erat, deinceps dedit eis Michaelem custodem eorum proprium, sicut caeterae nationes proprios habent angelos custodes sibi delegatos; addidit etiam Dominus. « Semel ascendam in medio tuo, et delebo te. » Et est comminatio captivitatis Babylonicae, vel Romanae. Et nota ascensum dupliciter dici, vel ab inferioribus ad superiora, vel ab occultis ad manifesta, et est sensus: Manifestabo me tibi malo tuo. CAP. LXXV. De transla
Abbreviated transcription (Latin):
suis offerebannir sacerdot. S uich ex hiis super altare ponebantur. cõit aũt a
uullo sacrificio sal deẽe debebat et i deo dicebatur sal federis quia uon erat fus hoc
rausgredi. potro sedm oroiem libri a sacrificiis ncoandum. esp
holo causta dicebantur illa sacrificia que tota incendebantur. halon. ei grece to¬
offerri ut ait pose erat quoq ĩmaclatus ꝙ non de macula uellens sed corporis
intelligendiuy est .i. non debile Aut fracto membio aut papulas hũs aut stabiez
aut cecũ et huiꝰ offerebanturq primo sacerdoti ad hostium atrii dt uideret
si ydones eẽt ad offerendum postea ad hostium tabnacli offerelatur domino
ꝑ manniũ ipositionem super caput locis pͥus manib quia p̃ter muare pa¬
dotum erant in atrio duo maria unum uiroꝵ dlterũ mulieꝵ unde et a
loco offereu̾d ab hebreis hostia dicebatur. Gentles eĩ ab hostibꝰ uniceudis
hostiau et uictis hostibus uiccniã ꝯsueuerãt arpellare. uicamam uõ hebrei¬

Expanded text:
suis offerebantur sacerdoti, sed nil ex eis super altare ponebatur. Communiter autem a nullo sacrificio sal deesse debebat, et ideo dicebatur sal foederis, quia non erat fas hoc transgredi. Porro secundum ordinem libri a sacrificiis inchoandum estHolocausta dicebantur illa sacrificia, quae tota incendebantur. Holon, enim, toofferri ut ait Josephus. Erat quoque immaculatus, quod non de macula velleris, sed corporis intelligendum est, id est non debile, aut fracto membro, aut papulas habens aut scabiem, aut caecum, et hujusmodi. Offerebaturque primo sacerdoti ad ostium atrii, ut videret si idoneum esset ad offerendum, postea ad ostium tabernaculi offerebatur Domino per manuum impositionem super caput, lotis prius manibus, quia praeter mare sacerdotum, erant in atrio duo maria, unum virorum, et alterum mulierum. Unde et a loco offerendi ab Hebraeis hostia dicebatur. Gentiles autem ab hostibus vincendis hostiam, et a victis hostibus victimam consueverant appellare. Victimam
Abbreviated transcription (Latin):
offeriutur ꝓprã quando offeruntur. loca uli offeruntur cause pro quibus offeriutio
Tuplex aũt hoꝵ que rite offeruntur uellebantur occͣrit discretio Aut. ẽi erat obla¬
tio de aĩalibꝰ et saccificium dicebatur n aute.duii diem uatiuitatis potat offerii
ñ ea̾dem die mater aut fetus eio. Aut de sicca mat̾ia ut simuila. paue thure et
ꝑpͥe dicebatur oblatio. Aut deliquidis uino et oleo que ꝓpͥelibanien ł libatio dicebat᷑ sic
Synagorra. Aiãꝵ uõ. alia saterdos. alia pͥnceps. alia pͥuata de quib sius locis dicet

Expanded text:
offeruntur, tempora quando offeruntur, loca ubi offeruntur, causae pro quibus offeruntur. Triplex autem eorum quae offerebantur, rite occurrit discretio. Aut enim erat oblatio de animalibus, et sacrificium dicebatur, nec ante octavum diem nativitatis poterat offerri, nec eadem die mater et fetus ejus. Aut de sicca materia, ut simila, pane, thure, et proprie dicebatur oblatio. Aut de liquidis, vino, et oleo, quae proprie libamen, vel libatio dicebatur, liSynagoga. Animarum vero alia sacerdos, alia princeps, alia privata, de quibus suis locis dicetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ait dũs ad Moysen pretide tibi duas tabulas iustar prioꝵ et scribã
uiper cas uerba que habuerũt tabule quas tu fregisti Indeutduonuo ẽt
dicil deus sͥpsisse in seqñtibꝰ tñ dicit scribe tibi berba hec it. et paulo post
potest dici ꝙ auctoritas sorbendi infuit dño. numist̾iũ in moyse. cũq exci¬
eo in turbine ꝓuꝰ in t̾ram adorans ait. obsecro ut egrediaris nob̾cũ et
Anferas uquitates nr̃as et possideas nos Cuidñs breuit̾ memorauit q̃dã¬

Expanded text:
Et ait Dominus ad Moysen: Praecide tibi duas tabutas instar priorum, et scribam Et ait Dominus ad Moysen: Praecide tibi duas tabutas instar priorum, et scribam super eas verba, quae habuerunt tabulae quas fregisti . » In Deuteronomio etiam dicitur Deus scripsisse . In sequentibus vero dicit: « Scribe tibi haec, » etc. Et paulo post:Potest dici quod auctoritas scribendi fuit in Domino, ministerium in Moyse. Cumque excieo in turbine, pronus in terram adorans, ait: « Obsecro ut gradiaris nobiscum, auferasque iniquitates nostras, et possideas nos. » Cui breviter D
Abbreviated transcription (Latin):
educamꝰ ppł̃m qndica michi quem unssum es iuetunꝰ dixitas deus facies
mea preoedẽt te eccce iam maiꝰ ĩpetrauit Moyses ꝑlꝯ uotatur in facie
ꝙ̃ in aug̃ło sed quia i facie iicelloxit moyses aliquã ꝙ̃simillimũ deo
pinitt ⁊ addidit. si tuipe non p̾cedas/ ne educas nos de loco isto. cui dñs Et Ubu
in uoiñtẽ dñi coram te .i faciam me uocari deum et ducem ur̃m exmiracłis
que faciam et non ob aluid insi quia uolo quia meserebor cui uoluero. eui a
te qͣm quia non sustiueres ponam manũ meam coram te/ cũq ꝑ trausiero
tollam manũ meam et uideb̃ posteriora mea qd̾ rõne siuuilitudĩs dc̃m est
Sieut eĩ a tergo uisus homo scitur ꝙ homo sit sed non quis homo sit ira deũ
cẽ mͦ scunꝰ. sed quis sit nondũ scmiꝰ. ꝙ potuit ẽẽ. ꝙ in tanta claritate ꝑtr̃a
deuiceps cum longiꝰ abẽẽ potuit Amoysi uideri. ad lutam tradũt hebrei eũ
uidisse postiora hõĩs et in occipite quasdam lugaturas

Expanded text:
educam populum, indica mihi quem missurus es mecum. Dixitque Deus: Facies mea praecedet te . » Ecce jam majus impetraverat Moyses, plus notatur in facie, quam in angelo: Sed quia in facie intellexit Moyses aliquem, quam simillimum Deo, promittit, addidit: « Si tu ipse non praecedes, ne educas nos de loco isto. Cui Dominuin nomine Domini coram te, » id est faciam me vocari Deum, et ducem vestrum. Est miraculis, quae faciam, et non ob aliud, nisi quia volo, « quia miserebor c. Quam qui non sustineres, ponam manum meam coram te. Cumque pertransiero tollam manum meam, et videbis posteriora mea: » quod ratione similitudinis dictum est. Sicut enim a tergo visus homo, scitur quod homo sit, sed non quis homo sit; ita Deum esse modo scimus, sed quis sit nondum scimus. Potuit esse, quod in tanta claritate pertraDeinceps cum longius abisset, potuit a Moyse videri. Ad litteram Hebraei tradunt vidisse eum posteriora hominis, et in occipite quasdam ligaturas
Abbreviated transcription (Latin):
sed cum dño .xł. diebꝰ et .xl. nocab panem non comedit et aquã nõ bibit
Cumq desceudisset. moyses de monte cum tabulis apparuit facies eiꝯ cormuta
et ip̃e ignorabat .i. radii miri splendoris ferebantur de facie eiꝰ qͥ reuer¬
beribãt occl̃os intueutiũ. quos glia uulti moysi appellat apł̃o. posuitq ue
institutum dicatur quia. tres tribus leguntur ieuinasse quadrageuas. Mo¬
onus multitudo et obtulit uyxͣ uerbum moysi mente pͣissima qͥcͥd p̃ciosiꝯ
huit. et cum tanta copia ꝙ ꝯpuilsi sunt artiffices uoce p̾conis clamare ne
quicꝙͣ ultra offerret fec̾iuitq bethseleel et oliab cũcta que sibi fuerant
in mensibus .uii. om̃e aurum qd̵ expensum est in oꝑis scuarii . xxix talen

Expanded text:
et quadraginta noctibus. Panem non comedit, et aquam non bibit. Cumque descendisset de monte cum tabulis, apparuit facies ejus cornuta, et ipse ignorabat, » id est radii miri splendoris ferebantur de facie ejus, qui reverberabant oculos intuentium, quos gloriam vultus Moysi appellat Paulus apostolus; pinstitutum dicatur, quia tres tribus leguntur jejunasse quadragenis. Momnis multitudo, obtulit, juxta verba Moysi, mente promptissima quidquid pretiosius habuit, et cum tanta copia, quod compulsi sunt artifices voce praeconis clamare, ne quisquam ultra offerret. Feceruntque Beseleel, et Oliab cuncta quae sibi fuerant, in mensibus septem. Omne aurum, quod expensum est in opere sanctuarii, vigin
Abbreviated transcription (Latin):
moyses et serenus Aer cũ eo xeuersꝰ ẽ iit̾ eos etait eis. hodie nõ Auddieris moysẽ filiũ
Aniran et iocabeth. sed illũ qui ꝑ uob ꝑcussit egiptũ. qui ꝑsmare iter dedit. qui cibum
de celo. potium de petra ꝯcessit ꝑ quem ada de fructibꝰ t̾re comedit. noe ex ymbribus
fiant g̾ uob̃ hec uerba amabiliora. ꝙͣ filii uel uxores et eduxis ipłm in occursum
dñi dd eadicem aortis. ascendit atĩt dño iubente cyoyses/ et aaron ultra t̾nnos
sac̃dotes i. mniores et ppłs non trausier̃t loqutyq est dñs ita ut nullũ uox effug̾et

Expanded text:
Moyses, et serenus aer cum eo, reversus est inter eos. Et ait eis: Hodie non audietis Moysen filium Moyses, et serenus aer cum eo, reversus est inter eos. Et ait eis: Hodie non audietis Moysen filium Aram, et Jocabeth, sed illum qui pro vobis percussit Aegyptum, qui per mare iter dedit, qui cibum de coelo misit, potum de petra concessit, per quem Adam de fructibus terrae comedit, Noe ex imbribus Fiant ergo verba haec vobis amabiliora, quam filii vel uxores. Et eduxit populum in occursum Domini ad radicem montis. Ascenderunt autem, Domino jubente, Moyses et Aaron, ultra terminos, sacerdotes, id est majores, et populus non transierunt. Locutusque est eis Dominus, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
dit Moyses in montem Syuan ad dĩn. qui dixit ei dices domiui qacob uidistis q̃ fecim et¬
uob̾ nũc adiciã ut etiam loquar uob̃. si gͦ custodieritis paccũ meũ eritis mn in speculiũ
cũq redusset moyses ad dĩn ait ei dñs beniam ad re in caligine ut audiat ie ppło lo¬
quencem ad te. Uade et scifica pp̃lm hũt hodie et cras .i. lauent se et uestimuẽta sua uac¬
cent ab amplexibꝰ et suit ꝑati in diem t̾tiũ et ꝯstitues t̾iõs ꝑ cirtuitũ aontis qͦs qͥ
transierit tẽ et tetig̾it montem moriet᷑ et mauꝰ non tanget eum sed lapldabitur
ꝯuuiis opulenterᵈͤ et ornamentis decenter.
am aduenerat dies t̾tiꝰ et ante selis ortũ ceꝑunt Audiri toitrua ac micare fulgura
descendãt in igne et fuiꝰ ferebat᷑ .q. de formace et mõs tremuit ut auĩt hebrei et
tunuit pp̃is sed et moysen qui in mane ascendat̃ ira dei pisse putabĩt tandẽ lecꝯ apparuit

Expanded text:
ndit Moyses in monte ad Deum, qui dixit ei: « Dices domui Jacob: Vidistis quae fecerim vobis. » Nunc adjiciam ut etiam loquar vobis: « Si ergo custodieritis pactum meum, eritis mihi in peculium Cumque rediisset Moyses ad Dominum, ait ei Dominus: Veniam ad te in caligine, ut audiat me populus loquentem ad te. Vade et sanctifica populum hodie, et cras, id est lavent se, et vestimenta sua. Vacent ab amplexibus, et sine parati in diem tertium, et constitues terminos per circuitum montis, quos qui transierit tunc, et tetigerit, morte morietur. Manus non tanget eum, sed lapidabitur,  duobus diebus, conviviis opulenter et ornamentis decenter.am advenerat dies tertius, et ante solis ortum coeperunt audiri tonitrua, ac micare fulgura, cenderat Dominus in igne, et fumus ferebatur, quasi de fornace ; » et mons tremuit, ut aiunt Hebraei: « Timuit populus; » sed et Moysen ira Dei perisse putabant. Tandem laetus apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
sustitauerat iystripto. uirga daron in cestimoniũ ꝙ om̃is potestas aldño deo est
monii dãn est et ĩdeo ẽt quia cãe en pro foribus agebantur
Factũ est aut̃ suꝑ archa ppiciatoriũ aureum .i. tabula aurea eiꝯd longiudins
et latitudĩs cuiꝰ et archa ut aicha rege suffic̾et hec dicebatur oradm ꝙ¬
Angulis Antiorilꝰ posiei sunt duo cherubin aurei et ꝑduciles. nõ ẽi fufiles sed¬

Expanded text:
suscitaverat in scripto. Virga Aaron, in testimonium quod omnis potestas a Domino Deo est. tum est: et ideo etiam, quia causae prae foribus ejus agebantur. Factum est etiam super arcam propitiatorium aureum: id est aurea tabula, ejus longitudinis, et latitudinis, cujus eangulis anterioribus, positi sunt duo cherubin aurei, et productiles, non fusiles s
Abbreviated transcription (Latin):
dñi est iungatur michi. ponat uir gladium suꝑ fenuar suum transite per
de ayora axysi narrat. alii eĩ dicebant eum comiestu a bestio ali a domino
trans latiuy ali rane mentis cuny donuno philosopha nex¬

Expanded text:
Domini est jungatur mihi. Ponat vir gladium super femur suum, transite per Domini est jungatur mihi. Ponat vir gladium super femur suum, transite per de mora Moysi narrat. Alii enim dicebant eum a bestiis comestum, alii a Domino translatum, alii sanae mentis cum Domino philosophan
Abbreviated transcription (Latin):
gulis diebꝰ in occursum eiꝰ egrediebatur nõ eĩ credible est cũ myoysi eũ ieunasse
et ad moysẽ ait ululatus pugue est in castris. Cui moyses y uox est cautantium
et dppuquans uidit uitulum et choros et iratus ꝓieat tabulas et ꝯfracre sũt
conbussitq uitulum et massam redegit in puluerem ꝙ̃ sparsit in aquã et
dedit ex eo potum filiis isrł. Cumq accusaret Aaron quia ppłm audierat excu¬
saus se Aaron dixit que supͣ dicta sunt diceus se truusse ppłm quia puꝯ erat ad
malum. Uidens gͦ moyses ꝙ iudatus eẽt ipłs ornamẽtis. scilic uel auxilio der ul¬
potiꝯ ydolatriam qua lougo ipie aute ꝯceꝑat tandem iuanfesta uerat uel force
uidens indicatos sibi adeo sceleris atrores per puluerem bibitũ qui in barbis
eoꝵ iniracłose apparuit stans in porta castioꝵ et ad uocans leuitas ait. Q

Expanded text:
gulis diebus in occursum ejus egrediebatur. Non enim credibile est cum Moysi eum jejunasse. gulis diebus in occursum ejus egrediebatur. Non enim credibile est cum Moysi eum jejunasse. « Et ait ad Moysen: Ululatus pugnae est in castris. Cui Moyses: Imo vox est cantantium. Et appropinquans, vidit vitulum, et choros, et iratus projecit tabulas, et confractae sunt. Combussitque vitulum, et massam redegit in pulverem, quem sparsit in aquam, et dedit ex eo potum filiis Israel. » Cumque accusaret Aaron, quia populum audierat, excusans se Aaron, dixit quae supradicta sunt, dicens se timuisse populum, quia pronus erat ad malum. « Videns ergo Moyses, quod potius idololatria, quam longo tempore ante conceperat, tandem manifestaverat: vel forte videns sibi indicatos a Deo sceleris auctores per pulverem bibitum, qui in barbis eorum miraculose apparuit, stans in porta castrorum, et advocans levitas ait: « Qui
Abbreviated transcription (Latin):
soed indiguatꝰ ppłs spueus in faciem hur spritis utt᷑dit᷑ eium suffocauit unde
tiuiens AAron auit tollite qnaures ueoꝵ et liberoꝵ et afferte ad uie hoc erat ꝗͥd p̃cio
sormauit ex eis uitulum ꝯflatilem oꝑe furioso forte aliud non recipẽt quia bouẽ¬
adortiu̾ant in egipto. tradunt quida Aaron piecisse in igñe quaures et inde oꝑ
canir quia in excusatone sui ip̃iꝯ inferiꝰ legit᷑ Aaron dixisse moysi ꝓieci illud
in iguem et egssus est hie uitulus et dixit ppło. hii sunt dii tiii istiᵗ qͥ te eduxũt
de t̾ra egipti fecitq daron altare coram eo et incrastinũ indixit follepintatem
maneq surgentes obtulerũt hostias/. seditq ppłs manducare et bibe et suriexũt
iam non meus. dinutte uie ut deleam eos faciamq te in gentem magña/ eni moy¬
ses queso dñe quiestat ira tua/ nedicant egiptii callide eduxit eos ut int̾ficet
fereus cabulas scͥptas ex utraq parte digito dei. Cui occurrit iosue qui forte sin¬

Expanded text:
aciem Hur, sputis, ut traditur, eum suffocavit. Unde timens Aaron ait: « Tollite inaures uxorum, et liberorum, et afferte ad me. » Hoc erat quod chaformavit ex eis vitulum conflatilem opere fusorio. » Forte aliud non reciperent, quia adoraverunt bovem in Aegypto. Tradunt quidam Aaron projecisse in ignem inaures, et inde opere ut vituli vocatur, quia in excusationem sui inferius legitur Aaron dixisse Moysi. « Projeci illud in ignem, et egressus est hic vitulus. » « Et dixit populus: Hi sunt dii tui Israel, qui te eduxerunt de terra Aegypti. » Fecitque Aaron altare coram eo, et in crastinum indixit solemnitatem, maneque surgentes, obtulerunt hostias, « seditque populus manducare, et bibere, et surrexerunt si dicat: jam non meus. « Dimitte me, ut deleam eos faciamque te in gentem magnam. Cui Moyses. « Quaeso, Domine, quiescat ira tua ne dicant Aegyptii; Callide eduxit eos, ut interficeret ferens tabulas, ex utraque parte digito Dei scriptas. Cui occurrit Josue, » qui forte sin
Abbreviated transcription (Latin):
colłi ubi fraccũ erat rumpebat et fuso fanguue cͥta crepidine altaus uesi¬
culam guturis et pluuias proiciebat ad orieutem in loco searto uebi cueres
effiuns ebantur ⁊ oseraccisq ascellis manbus a dolebat earo suꝑ astaie u belo¬
caustum. et hec eraut nuniora et geit simplicia helocausta que uollantarie
quia totum niceudebatur et pelł et funꝰ de quibus post dicetur qͥdam h nunꝰ
digna quia suꝑ altare uon creuiabantur idsis trantas de sacrificu¬

Expanded text:
colli, ubi fractum erat, rumpebat, et fuso sanguine circum crepidinem altaris, vesiculam gutturis et plumas projiciebat ad orientem in loco secreto, ubi cineres effundebantur, confractisque assellis manu adolebat eam super altare in holocaustum. Et haec erant minora, et simplicia holocausta, quae voluntarie quia totum incendebatur, et pellis, et fimus, de quibus post dicetur, quodam modo minus digna, quia super altare non cremabantur. Nunc de sacrific
Abbreviated transcription (Latin):
dixit dũs ad moysen et aaron tollice ciueres de cauuua et spargat illos Moyses
in celu corã pharione et erũt in hõiłꝰ et iunẽns ultera et besice in õi t̾ra egipti
et herba et liguũ regionis ꝯftegit ordeum lesum est quia iã matilresc̾at et lium
quia ĩa folliclos guunarat. triticuu diõ et far qd est geuꝰ grani frumẽto grossiꝯ
non sunt lesa quia serotina sũt uet adhe uirentia qͣi in spica non̾dũ p̾dierant. de
et nocce qui leuauit lo custas et sedert innuiuabiles in cũcris suulꝰ egipti et deuo¬
locusta.q. longa hasta quia lougiora retro ht̃ crura. tenebreuõ erant palpabiles
ubicũq at̃ erat isrł lux erat uoccauitq eos pharao et ait qte uinu̾̃si oues t̃m
et Armenta remianeãt et ant moyses non remuanebit ex eis ungla p̾ẜti cũ adh̃c
ignoreuiꝰ quid debeat ĩmolari Et ait ph̃o caue no ultra uideas faciẽ niẽa et iona

Expanded text:
dixit Dominus ad Moysen et Aaron: Tollite cineres de camino, et spargat illos Moyses in coelum coram Pharaone, et erunt in hominibus, et jumentis ulcera, et vesicae in omni terra Aegypti et herbam et lignum regionis confregit. Hordeum laesum est, quia jam virens erat; et linum, quia jam folliculos germinarat. Triticum vero et far, » quod est grani genus, frumento grossius, « non sunt laesa, quia serotina sunt, » nec adhuc virentia, quia in spicam nondum prodierant. « et nocte. Qui levavit locustas, et sederunt innumerabiles in cunctis finibus Aegypti, et devolocusta, quasi longa hasta, quia longiora rUbicunque autem erat Israel, lux erat. Et vocavit eos Pharao, et ait: Ite, universi, oves tamen et armenta remaneant. Et ait Moyses: Nec remanebit ex eis ungula, praesertim cum adhuc ignoremus quid debeamus immolare. Et
Abbreviated transcription (Latin):
non oblata queda redimẽbant᷑ ut pͥmogẽnũ asini mutabat᷑ oue que pro eo offerobat᷑
quedã nͦ et̃ redempta occidebaut᷑ ut pͥmogẽitum cais Et adieat dũs cũ intioduxit te
Dꝯminus in t̾r̃a ꝑrussã intarnabis hec fliis tus ẜuanda ꝑitu sẽpit̾uo Eritq hoc quasi
siguũ in mauu tua et quasi appensum quid añ occłos tuos. Ut .s. huiꝯ lib̃atõis menio
ria nõ ałr beuiret in oblunone ꝙͣ q̃ manu g̾unt᷑ uel añ occlos appendunt᷑ qd phari¬

Expanded text:
non oblata, quaedam redimebantur, ut primogenitum asini ove mutabatur, quae pro eo offerebatur; quaedam nec etiam redempta occidebantur, ut primogenitum canis. Et adjecit Dominus: « Cum introduxerit te Dominus in terram promissam, intimabis haecnon oblata, quaedam redimebantur, ut primogenitum asini ove mutabatur, quae pro eo offerebatur; quaedam nec etiam redempta occidebantur, ut primogenitum canis. Et adjecit Dominus: « Cum introduxerit te Dominus in terram promissam, intimabis haec f
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpulit opido iugressisq illis fecit ꝯuiũũ. coxit Azima et comeder̃t. Tunc biii
ciuitatis a puero usq ad sene uallauert̃ domũ et dĩxũt loth. educ uiros illos
huc ut cognoscaq̃ illos qui ait heo duas filias q̃ nondũ cognoidũt uiros abuti¬
nuim eis ut libet tñ hiis nich̃ mali faciatis quia iug̾ssi sũt sx̾ umbra culiuiius
niei mios eĩ fidelium erat ab õi inuiria hospites suos deffensare. qd aũt dĩx

Expanded text:
compulit oppido. Ingressisque illis fecit convivium, coxit azyma, et comederunt. Tunc viri civitatis, a puero usque ad senem, vallaverunt domum, et dixerunt Lot: Educ viros illos huc, ut cognoscamus eos. Qui ait: Habeo duas filias, quae nondum cognoverunt virum, abutimini eis, ut libet; tantum his nihil mali faciatis, qui ingressi sunt sub umbra culminis mei. Mos enim fidelium erat ab omni injuria hospites suos defendere. Quod autem dix
Abbreviated transcription (Latin):
pałã ad libitũ peccat pccm illoꝵ fulit suꝑbia uite et habundautia pauis ꝓpt̾ qua
usq ad inuominabile libidinem prũper̃t et addidit descendã et urdebo utrum
clamorez qui ueĩt ad me oꝑe ꝯpleuert̃/. Qui oĩa nouit hoc in exemplũ nobis
reluiquit .q. d. mala hõiuũ non añ credite qd ꝓbetis inde ẽ ꝙ dmen iudeꝵ¬
men sibi solum notũ punre non.pͭ. unde otĩa dc̃m est neniote ꝯdẽp̃nauit

Expanded text:
illorum fuit superbia vitae, et abundantia panis , propter quam usque ad ignominiosam libidinem proruperunt. Et addidit: Descendam, et videbo utrum clamorem qui venit ad me opere compleverint. Qui omnia novit, hoc in exemplum nobis reliquit, quasi dicat: Mala hominum non ante credite, quam probetis. Inde est quod judex sibi soli crimen notum punire non potest. Unde, et dictum est: Nemo te condemnavit
Abbreviated transcription (Latin):
occuloꝵ fabricauit quo fabricanto uibal de quo dictũ est souo malleoꝵ delctam
ex ponderibꝰ eoꝵ ꝓportiones et ꝯsonantias que ex hiis nascunt᷑ excogitauit q̃uã
nulentõe greci p̾itagore aitribuũt fabulose. hic ex oꝑe fruticũ excogitauit oꝑari¬
bus suis sic. Qm̃ ocaidi uirum in uuluꝯ meum et adolescendem in liuorem meũ sep¬
tupluu dabitur de ultio de cayin de la miech uõ sepniagies sepnes la mechbir sagi¬
tariꝯ diu biuendo caligiuẽ incurrit occl̃or et habens a dolestentẽ ducem dũ excerc̾e̾t
uenabõe pro delccatõne tautũ et usu pelliũ quia uon erat usus caruiũ añ diluuũ
casu init̾fecit caym nt frucrecta estunaus feram quẽ qr ad indiciũ iuuenis dirigẽs

Expanded text:
oculorum fabricavit: quo fabricante, Tubal de quo dictum est, sono malleorum delectatus, oculorum fabricavit: quo fabricante, Tubal de quo dictum est, sono malleorum delectatus, ex ponderibus eorum proportiones et consonantias que ex his nascuntur excogitavit, quam inventionem Greci Pythagore attribuunt fabulose. DE DIFFERENTIbus suis sic: Quoniam occidi virum in vulnus meum, et adolescentem in livorem meum, septuplum dabitur ultio de Cain, de Lamech vero septuagies septies. Lamech vero vir sagittarius diu vivendo caliginem oculorum incurrit, et habens adolescentem ducem; dum exerceret venationem, pro delectatione tantum, et usu pellium, quia non erat usus carnium ante diluvium, casu interfecit Cain inter fructeta, aestimans feram, quem, quia ad indicium juvenis diri
Abbreviated transcription (Latin):
tem suos in urbibꝰ collegit porro enoch genuit yrad/ qui maniael qͥ matu¬
sael qui lauiech qui. uiĩ ab ada et pessiniꝰ/ quia pͥuꝯ biguanuã intis duxit
unico fc̃a est mulier et deꝯ per os ade decieuerat erũt duo in carue una/
accepitq duas uxores adam et sellã. genuitq ada iabel qui aduenit porta¬
tilia pastoꝵ remptoria ad nutanda pascua et greges ordiuauit et caracti¬
moribꝰ et dõ mussuras certis tpribꝰ faciendas intellex̾it nonie fr̃s eiꝯiubas
parer cauentas in eithara et organo non instrũmeroꝵ quidẽ que longe post
delicias uertetur et quia audierat adã ppͥħasse de ducbus iudiciis ne ꝑuret
Ars inuenta scripsit eary in duabus colũpius in qualib totam una marmorea
altera la tericia quaꝵ una non dilueretur diluuo altera non disolueret᷑ icendio mar
iuenit xes bellicas decent̾ exercuit sculpturas oꝑum in metallis in libidinem

Expanded text:
tem suos in urbibus collegit. Porro Henoch genuit Irad, qui Maviael, qui Mathusael, qui Lamech, qui septimus ab Adam, et pessimus, qui primus bigamiam introduxit, unico facta est mulier, et Deus per os Adae decreverat: Erunt duo in carne una . Accepitque duas uxores Adam et Sellam. Genuitque Ada Jabel, qui adinvenit portatilia pastorum tentoria ad mutanda pascua, et greges ordinavit, et characteririoribus, et commissuras certis temporibus faciendas intellexit. Nomen fratris ejus Tubal, pater canentium in cithara, et organo. Non instrumentorum quidem, quae longe post delicias verteretur. Et quia audierat Adam prophetasse de duobus judiciis, ne periret ars inventa, scripsit eam in duabus columnis, in qualibet totam, ut dicit Josephus, una marmorea, altera latericia, quarum altera non diluetur diluvio, altera non solveretur incendio. Marenit: res bellicas decenter exercuit: sculpturas operum in metallis, in libidinem
Abbreviated transcription (Latin):
biuiũ sic hõ modo in pͥmuis etatibus .q. tm̃̃ uiuit non utens uiribꝰ ad iurelligẽ¬
ciam datis sed cum uenerit ad annos disciẽtõins tũc dic̾uit int̾ bonum et
cum uita data est ei sc̃ia boui et mali. q. dic̾et fcũs est homo corporeꝰ sõdit
deo p̃positus aĩantibils et suuł uĩx et sciuit bonũ et malũ.¶ Et fors .i. flu

Expanded text:
bivium, sic homo modo in primis aetatibus quasi tantum vivit, non utens viribus ad intelligenbivium, sic homo modo in primis aetatibus quasi tantum vivit, non utens viribus ad intelligentiam datis. Sed cum venerit ad annos discretionis, tunc discernit inter bonum cum vita data est ei scientia boni et mali, quasi diceret: Factus est homo corporeus, subditus Deo, praepositus animantibus, et simul vixit, et scivit bonum et malum. CAP. XIV. De
Abbreviated transcription (Latin):
uel ꝑ hoĩe edũx̃ in iuedio quoꝵ tauꝙͣ digiuora posuit lignũ uire et lignũ scie boi
it mali dicrũ ẽ aũt lignũbite ab efftũ quã hiut nat᷑ałr ut comestũ sopiꝰ honuuẽ¬
ppetua soliditate firiaret ita ut nulla infiruutate uel semo icł auxietate in det̾iꝯ
q̃ noud seuserat/. Cognonunandat ea quid ꝑ scia quia ex uuo ꝯͣrioꝵ coguostitur
xeliqũ. sed non ꝑ exꝑientiã. ut medim dum sanꝰ est nouit morbos sed dũ egiotat
magis ꝓguoscit quia uouit et sentit sicut de puero delicare nutrito dicit᷑ quia
nescit qued sit malum yͦ nond nouit quantũsit bonũ uel malum dicitur
obedientia et quaritum malu nobedientia. in medio positũ tradit quia hõ ẽ
ꝙ iuediꝯ int̾ creagorẽ suꝑ se positũ et sensibilia so̾ se pesitã posita discretam
sdĩe boui et mal sicꝰ eĩ in samya figura pͥus est truuoꝰ integer et pꝰ in sũmo¬

Expanded text:
 posuit lignum vitae, et lignum scientiae boni et mali. Dictum est autem lignum vitae ab effectu, quem habuit naturaliter, ut comestum saepius perpetua soliditate hominem firmaret, ita ut nulla infirmitate, vel senio, vel anxietate, in deterius, ientiam, quia ex uno contrariorum cognoscitur reliquum, sed non per experientiam, ut medicus dum sanus est novit morbos, sed cum aegrotat magis cognoscit, quia novit, et sentit, sicut de puero delicate nutrito dicitur, quia nescit quid sit malum, imo nondum novit quantum sit bonum, vel malum: vel o positum tradidit, quia homo est quasi medius inter Creatorem super se positum, et sensibilia sub se posita. Discretamscientiae boni et mali. Sicut enim in Samia figura, id est
Abbreviated transcription (Latin):
rãt eum sibi pẽt et saret adã nullum fulem sibi ex eis et ĩposuit eis nõia ada¬
rem in ada non sõpnũ sod extasim in qua creditur saꝑue mefuisse curie unde ẽt
costis eiꝯ carnez.s. et os et edifficauit in nũst̾io augl̃ors illaz in mulierẽ de carue
caruez de osse ossa facieus et statuit eam añ ada qui ayt hoc nũc ex ossibus meis
et caro d̾ carue mea adubiũ hoc nũc iudeos traxit in errorem ut ditant ałia pͥꝯ
staz de qua dc̃m est masculũ et femiuã t̾auit eos/ et nũc scdã .q. d. adã pͥor mu

Expanded text:
m sibi praeesse, et sciret Adam nullum ex eis simile sibi. Et imposuit eis nomina Adarem in Adam, non somnum, sed exstasim in qua creditur supernae interfuisse curiae. Unde et m scilicet et os, et aedificavit ministerio angelorum illam in mulierem, de carne carnem, de osse ossa faciens, et statuit eam ante Adam. Qui ait: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea; hoc adverbium, nunc, Judaeos traxit in errorem, ut dicant aliam prius factam, de qua dictum est, masculum et feminam creavit eos ; et nunc secundam, quasi dicat Adam:
Abbreviated transcription (Latin):
alii a Seth. quibꝰ ꝯseutit merodiꝯ̃ quia ideo dicit quia de abel nullꝰ natus est et
melaleel qui iaret qui enoch qui matusala qui la niech qui

Expanded text:
tatem; alii a Seth, quibus assentit Methodius, et ideo hoc dicit, quia de Abel nullus natus est, et tatem; alii a Seth, quibus assentit Methodius, et ideo hoc dicit, quia de Abel nullus natus est, et Malaheel, qui Jaret, qui Henoch, qui Mathusalem, qui Lamech, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uotat hebreꝯ ita mulieres sue sepe maletraccabãt eum uñ ip̃e iam dicebat eis
sepe pati h pro duplici ouuadio qued egat tñ terrebat eas sodendo penas ad ħ¬
.ꝙ diceret cur uustis uie int̾ficẽ grauiꝰ puinet᷑ qui me int̾ficiet ꝙͣ qui caym
Cognouit quoq adã achuc uxorem sũã que peꝑit filiũ et uoccauit eũ seth dicit stia¬
bus post mortem abel uouisse adam non ultra uxorem se cogniturũ sẽd deo iubẽre
et caym fugato adam de proecreatõne filioꝵ cogitabat et behenent̃ geueratõis
anior Augebat hauc cogitatõe ꝓpagatõius potuuit uocare strabus p̾ceptum dũi quo
uisserat crescite. et mustiplicãnũ. S et Seth natus est filius quẽ uoccauit euos
niuenit uerba deprecatoria ad inuocandũ deum sed pluriq hebreoꝵ arbitraut᷑
ꝙ ymagines ad honorem dei excogitauit et errauit uel forte ad excitandam pign¬
ciem memorie dei deum effigiauit ut modo fit. ¶hic repetit de genacõnẽ ade

Expanded text:
otat. Hebraeus ait: Mulieres suae saepe male tractabant eum. Unde ipse iratus dicebat eis se pati hoc pro duplici homicidio quod egerat; tamen terrebat eas, subdendo poenam, quasi dicat: Cur me vultis interficere? Gravius punietur qui me interficiet, quamCognovit quoque Adam adhuc uxorem suam, quae peperit filium, et vocavit eum Seth . Dixit Strabus post mortem Abel vovisse Adam, non ultra uxorem suam se cogniturum, sed Deo jubente l exstincto et Cain effugato, Adam de procreatione filiorum cogitabat, et vehementer eum generationis amor angebat; hanc cogitationem propagationis potuit vocare Strabus praeceptum Domini, quia jusserat: Crescite, et multiplicamini Sed et Seth natus est filius quem vocavit Enos, invenit verba deprecatoria ad invocandum Deum. Sed plerique Hebraeorum arbitrantur quod imagines ad honorem Dei excogitaverat, et errant. Vel forte ad excitandam pigritiam memoriae Dei effigiavit Dominum, ut modo fit in
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃auit qr in t̾ribus niulier post et mitiꝰ sed plus uno quia in duobus houio
postremo et miuꝯ quiam uno. ẜpens miuidit mentim est decepit hiis tribus¬
tres reddire sunt maledõoes. quia muidit hoĩs excellencie dc̃m est ei suꝑ pecc̃u

Expanded text:
peccavit, quia in tribus; mulier post, et minus eo, sed plus viro, quia in duobus; homo peccavit, quia in tribus; mulier post, et minus eo, sed plus viro, quia in duobus; homo postremo, et minus, quia in uno. Serpens invidit, mentitus est, decepit. His tribus redditae sunt tres maledictiones. Quia invidit hominis excellentiae, dictum est ei: Super pectus
Abbreviated transcription (Latin):
de succo eoꝵ si t̾antur caro honũs inuucra stãti ibi seutit prurigine ut .q. ꝑo¬
ficcũ fuisse arboĩt ꝑhibitam et audier̃t uõce dñi de ambulantis ut ex suo
ip̃o motu iam uidetur eos arguere/ qui nõ stetãt in p̾cepto loquebatur
Aut̃ ꝑ su̾ iecca c̾aturam eis et abiscondert̃ se a facie diũ in medio lignoꝵ
uocauitq dominꝰ uirũ .s. cui dederat p̃ceptu et iucrẽpado nõ ignorado ait¬
responsio.q. displit̾et nudus quitalis fu̾at fcus et ait dñs. quis hõc indicauit
yͦ et ip̃m dactorẽ niulieris ait. mulier quam dedisti. sociã in. dedit ih. de liguo¬
uite et comẽdi. qd ad mulierẽ ait. quare hoc fecisti uet ip̃a se excusauit sed obli¬
quauit pc̃tm in ẜpentem tacite uõ i accore ẜ peutis. ẜpeus uo non int̾bogat᷑
quia hot ꝑ se non fec̾at sod diabolꝰ ꝑ eũ et maledioeus eis inoepit/ a ẜpẽte
ome ordine ẜuaus et ꝯgruũ maledc̃onũ nundum ẜpeus eĩ et płꝰ et̾ prius

Expanded text:
de succo eorum si teratur, caro hominis inuncta statim ibi sentit voluptatis ficum fuisse arborem prohibitam. Et audierunt vocem Domini deambulantis, ut ex ipso suo motu jam videretur eos arguere, quia non steterant in praecepto. Loquebatur autem per subjectam creaturam cis. Et absconderunt se a facie Dei in medio lignorum. Vocavitque Dominresponsio, quasi displiceret nudus, qui talis fuerat factus. Et ait Dominus. Quis hoc indicavit timo in ipsum mulieris datorem, ait: Mulier quam dedisti mihi sociam, dedit mihi de ligno, et comedi. Et ad mulierem ait: Quare hoc fecisti? Nec ipsa se accusavit, sed obliquavit peccatum in serpentem, tacite vero in Auctorem serpentis. Serpens vero non interrogatur, quia per se hoc non fecerat, sed diabolus per eum. Et malee, ordinem servans, et congruum maledictionum numerum. Serpens enim; et prius et plus
Abbreviated transcription (Latin):
tñ. ẜͫ iose int̾pietat᷑ nich hoc. quia non relinquit feme suꝑ t̾ra. Abel fuit pastor
ribus gͣgis et obtulit creditur ada in sp̃u dociusse filios ut deo offeriẽt decias
et pͥmicias et respeꝵ deus ad abel et ad iuuera en ad caỹm uo ⁊ ad munem
eĩ de celo oblãtonem eiꝯ moendit ut legitur factum helie in carmelo et in leuitico
sõ moyse nuna uõ caym ex auaricia hõĩs nata deo non placuert/ iramq est cahm

Expanded text:
ndum Josephum interpretatur nihil hic, quia non reliquit semen super terram. Abel fuit pastor, ribus gregis etiam obtulit. Creditur Adam in spiritu docuisse filios, ut offerrent decimas Deo et primitias. Et respexit Deus ad Abel, et ad munera ejus, ad Cain vero, et ad munera enim de coelo oblationem ejus incendit, ut legitur Eliae factum in Carmelo , et in Levitico sub Moyse . Munera vero Cain, ex avaritia hominis nata, Deo non placuerunt. Iratusque est Cain,
Abbreviated transcription (Latin):
quia pͥmmꝰ ali unitate recedit deꝯ aũt unitas ẽ et sectionẽ et discordĩa
Setestatur possuuiꝰ tñ dice̾ quia opꝰ t̾cie dier .q. adhuc ẽ d̾ ope scdẽ diei¬

Expanded text:
quia primus ab unitate recedit. Deus autem unitas est, et sectionem, et discordiam quia primus ab unitate recedit. Deus autem unitas est, et sectionem, et discordiam detestatur . Possumus tamen dicere quia opus tertiae diei q
Abbreviated transcription (Latin):
i. cara elios.q. sol sub ip̃o positus ip̃m illustrat. hanc tamen çircũuolutã ꝯca
celi comederũt illd̾ quidã quartũ suspicantur celum ẽẽ suꝑ empireum
quia lucifer cum eẽt in empireo legitur dixisse ascendam in celũ/ et in
eo mõdo diciunit eẽ. xp̃m hoĩe suꝑ Angelos qui sunt in empireo. Saue
ne igne solui possunt uelm modũ nebule ua. qd̾ aũt dictum est fiat fir¬
mainentũ et post deus fecit firmamentũ et t̾cio ft̃run est firmamentũ nõ
suꝑfluit quia situt in domo facienda pͥmo fit domiꝰ in sc̃ia artificis fit et
cit ad opꝰ in mat̾ia fc̃m̃ ẽ fc̃m ẽ ad opꝰ in eeũcia ilło pͥmo die. istd scdõ¬
die fcum est. et cum hiuꝰ diei opus bõnũ fuerit ut cetdꝵs tamẽ non
legitur de ea bidit deus ꝙ ẽẽt bonũ. tradũt eĩ hebrei ꝙ hoc die Auge
lus fc̃us ẽ dyalulꝰ quili ꝯsentire uidentur qͥ in. scdã feria missa de Auge

Expanded text:
i casa elios, quia sol sub ipso positus ipsum illustrat, hanc tamen circumvolutam concacoeli comederunt illud . Quidam quartum suspicantur esse coelum super empyreum, quia Lucifer cum esset in empyreo legitur dixisse: Ascendam in coelum, etc. . Et in eo modo dicunt esse Christum hominem super angelos, qui sunt in empyreo. Sane ne igni solvi possint, vel in modum nebulae esse mamentum; et post, Deus fecit firmamentum, et tertio factum est firmamentum, non superfluit, quia sicut in domo facienda; primo domus fit in scientia artificis, fit etiam cit, ad opus in materia; factum est, ad opus in essentia. Illud primo die, istud secundo factum est; et cum hujus diei opus bonum fuerit, ut caeterorum, tamen non legitur de eo, vidit Deus quod esset bonum. Tradunt enim Hebraei, quia hac diegel