comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
requiem: Quiaũt praue uiuendo poenitentiã in mortis agit periculo : sic̃ eius
dãpnatio incerta ÷. sic remissio dubia: Quã uis ꝑpoenitentiã ꝓpiciatio pecca¬
torũ sic : sine mau homo eẽ ñ deb& qr pęnitentiae satis factio diuino tantũ¬
pensat᷑ iuditio ñ humano: ꝓ inde qr miseratio dĩ occultaẽ :̃ sine inter missione
flere necesse est: Neq: enĩ umquã oport& pęnitentẽ habe depeccatis securi¬
tacẽ: Nam securitas : ne glegentiã parit: Neglegentia aut̃ : sepe in cautũ
aduitia trans acta reducit: Dũ ꝑpȩnitentiã expulsa fuerint ab homine
uitia : si forte post haec int̾cedente securitate quae lib& culpa subrepserit:
confestim delectationes pristinae uitiorum: mentim auidius inrepunt pul santes¬
que hominem in consuetis oꝑibus grauius ꝑtrahunt. Ita: ut sit noiussima
illius peiora prioribus:

Expanded text:
requiem. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus requiem. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnato incerta est, sic remissio dubia. Quamvis per poenitentiam propitiatio peccatorum sit, sine metu homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino pensatur judicio, non humano. Proinde quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transacta reducit. Dum per poenitentiam expulsa fuerint ab homine vitia, si forte post haec intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consueta opera gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejoru prioribus .
Abbreviated transcription (Latin):
reatũ suũ satis factione legitima plangit. condẽpnando scilic& atq: deflendoquȩ¬
gessit: Tanto inde plorando ꝓfundius: quanto eactitit in peccando ꝓliuior:
Ille pęnitentiã digne agit: quisic p̃terita mala deplorat: ut futura iterũ ñ com¬
mittat: Nam qui plangit peccatũ & iterũ ammit tit peccatũ: quasiquis lau&
laterẽ crudũ. quẽ quanto magis eluerit. tanto amplius lutũ facit: Quã uisquisq
sit peccator & impius: siadpȩnitentiã c̃uertat᷑ c̃sequi ueniã posse creditur:
ł estinare deb& ad dm̃ pęnitendo unus quisq dũ potest. nesidũ potest noluerit
cũ tarde uoluerit omnino ñ possit: cꝓ inde ꝓph& a ait: Quȩrite dñm dũ inue¬
niri potest: in uocate eũ dũ ꝓpe est: Si quando quis peccare potest poenitet :
uitãq suã uiuens ab omni crimine corrigit. ñ dubiũ qđ moriens ad ae t̾nã transeat

Expanded text:
reatum suum satisfactione legitima plangit, condereatum suum satisfactione legitima plangit, condegessit, tanto in deplorando profusius, quanto exstitit in peccando proclivius. 7. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, 210 ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tantsit peccator et impius, si ad poeaitentiam convertatur, consequi veniam posse creditur. Festinare debet ad Deum poenitendo unusquisque dum potest, ne si dum potest noluerit, cum tarde voluerit, omnino non possit. Proinde Propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest: invocate eum, dum prope est . Si quando quis peccare potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quin moriens ad aeternam transeat
Abbreviated transcription (Latin):
ut quandoq: etiam desi gillo secreti exeat ad publicũ iudicii: Cũ uero ꝓmalis
quae fecimꝰ disciplinȩ flagello atterim᷑. & haec ꝑ paenitentiã de flemꝰ : iniquitatẽ
nram signat & curat. quia nec inulta hic deserit nec in iuditio punienda seruat
Bene sẽ iudicat iustus i hac uita : neiudic&ur adõ dampnatione ꝑ paeua:, Tunc aut̃
uiditiũ desequisq sumit. quando ꝑdignã paenitentiã sua praua facta condempnat:
A maritudo paenitentiae : facit animũ & sua facta subtilius discutere & dona
dĩ quae contẽpsit flendo cõmemorare : Nihil enĩ peius : quã culpã agnoscere
nec deflere: Duplicẽ habe deb& fletũ inpaenitentia omĩs peccator: Siue
quia ꝑnegle gentiã bonũ ñ fecit: seuqr malũ ꝑ audatiã ꝑ petrauit: Qđ enim
oportuit ñ gessit: & gessit qđ agere ñ oportuit: Ille penitentiã digne agit : qui

Expanded text:
ut quandoque etiam de sigillo secreti, exeat ad publicum judicii. Cum vero pro malis ut quandoque etiam de sigillo secreti, exeat ad publicum judicii. Cum vero pro malis quae fecimus, disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec multa hic deserit, nec in judicio puniendo servat. Bene se judicet justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnationejudicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat. 4. Amaritudo poenitentiae facit animum, et sua facta subtilius discutere, et dona Dei, quae contempsit, flendo comnec deflere. Duplicem habere fletum debet in poenitentia omnis peccator. Sive quia per negligentiam bonum non fecit, seu quia malum per audaciam perpetravit. Quod enim oportuit non gessit, et gessit quod agere non oportuit. Ille poenitentiam digne agit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
usem& ipsũ in magna sui redar gutione discutiens. dicit: Id circo ipse merep̃hen¬
do & ago penitentiã in fauilla & cinere. In fauilla enĩ & cinere poenitentia
agere ẽ : contemplata sum maessentia. nihil aliud quã fauillam se cinerẽq
cognoscere : Incilicio asꝑitas: & conpunctio peccatoꝵ. Incinere aut̃ puluis
ostenditur mortuon: Et idcirco utrũq: adhiberi ad penitentiam sol&:
ut in conpunctionis cilicio cognoscamus quid ꝑculpas fecimꝰ: Et in fauilla
cineris : ꝑ pendamus quid ꝑ iudiciũ factisumꝰ: Fidelisquisq dũ cogitati¬
ones in iudicio exquiri subtilit̃ nonignorat : sem& ipsũ introrsus discuti¬
&: cor qđ discutere appetit ꝓculpa punitũ cernat. Quia eadũ nos pu¬
nimus : ipse nequaꝗ in ex tremo ex amine iudicat: Paulo a testante quiait . Si nos¬
m& ipsos duudicaremꝰ : ñ utiq uidicarem᷑ : Qđ ex terius agimꝰ. nisi pȩnitentia
int̃ueniente diluamꝰ : in se creto iudicio dĩ sub quadã occultatione seruatur:

Expanded text:
semetipsum in magna redargutione discutiens dicit: Idcirco ipse me reprehendo et ago poenitentiam in favilla et cinere . In favilla enim et cinere poenitentiam agere est, contemplata summa essentia, nihil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. In cilicio asperitas et compunctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco utrumque adhiberi ad poenitentiam solet, ut in compunctionis cilicio cognoscamus quid per culpas fecimus, et in favilla cineris, perpendamus quid per judicium facti sumus. Fidelis quisque dum cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, semetipsum introrsus discutis veniat, et cor quod discutere appetit, pro culpa punitum cernat. Quia eam dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat. Paulo attestante qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Quod exterius agimus nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ia intimore dĩ ꝑfectus . minorẽ uero adhuc demones inpugnarent. Post paucos uero
dies maior frater est receptus in pace : terciodie & minor est eũ ad secutus.
bba morses cõmonebat fr̃s dicens. quat tuor sunt monachi¬

Expanded text:
et in timore Dei perfectus, minorem vero adhuc daemones impugnarent. Post paucos vero et in timore Dei perfectus, minorem vero adhuc daemones impugnarent. Post paucos vero dies major frater receptus est in pace, tertio die etiam minor est eum assecutus. 196. Abbas Moyses commonebat fratres, dicens: Quatuor sunt monach
Abbreviated transcription (Latin):
residere uolentes: sed angłs dñi rumphea ignea armatus. tã illos circũ dabat
& defendebat. quã demones repellebat & eiciebat. Ad maiorẽ tamen accedere
nullo modo p̃ualebant. Prope uero ia luce : ꝓiecerunt se in eodẽ stratu suo
Tunc macharius uelut euigilans surrexit. Similit̃ & ipsi quasi delongo somno
excitati surrexerunt. Et accedens frat̃ ad senẽ : dixit. Siuis pat̃ : uł duodecim
psalmos canamus. Cũq: psallerent deore iunioris fratris ꝑsingulos uersus. fax
ignis egressa ascendebat ad cȩlũ . Itẽ & maior cũdecantar& quotiens adpsallen¬
dũ labia deducebat: uelut: funiculũ ignis deore eius similit̃ tendebatur ad
celũ. Post quã ergo expleuerunt matutinos egressus macharius obsecrabat
eos ut ꝓse orare dignarentur . Illi uero tacentes ad eius pedib: sunt ꝓuoluti.
se ipsos orationib: illius cõmendantes . Et cognouit senex. qm̃ maior quide messa¬

Expanded text:
residere volentes, sed angelus Domini rhomphaea ignea armatus, tam illos circumdabat residere volentes, sed angelus Domini rhomphaea ignea armatus, tam illos circumdabat et defendebat, quam daemones repellebat et ejiciebat; ad majorem vero accedere nullo modo praevalebant. Prope vero jam luce, projecerunt se in eodem stratu suo. Tunc Macarius velut evigilans surrexit, similiter surrexerunt et ipsi, quasi de longo sommo excitati. Et accedens senior frater ad senem dixit: Vis, pater, vel duodecim psalmos canamus. Cumque psallerent, de ore junioris fratris per singulos versus fax ignis egressa ascendebat ad coelum. Item et major cum decantaret, quoties ad psallendum labia deducebat, velut funiculus ignis de ore ejus similiter tendebatur ad coelum. Postquam vero expleverunt matutinos, egressus Macarius obsecrabat eos, ut pro se orare dignarentur; illi vero tacentes, ad ejus pedes sunt provoluti, seipsos orationibus illius commendantes. Et cognovit senex, quoniam major quidem ess
Abbreviated transcription (Latin):
iussus mensulã paruã cũtrib: paximatiis apposuit. tacensq stetit . Cũq come¬
dissent : dixerunt adbeatũ machariũ . discedis pat̃ annon: Atille illic sequies¬
cere uelle. respondit. Tunc illi mattulã in uno angulo adopus ipsius collocarunt.
ipsi uero in alterum angulũ quieuerunt. quasi addormiendũ se ꝓiecissent.
terũ ergo macharius rogauit dñm : ut ei opera ipsorum declarara. Et ecce ue¬
luti dissipato tecto lux clara cellulã illam quasi media dies impleuit: quã
tamen illi non senserunt. Sed postquã arbitrati sunt senẽ dormire : surgen¬
tes adorationẽ sederunt. extendentes manus adcelũ. Quoꝰ cũ quidem ille
qđ facerent intuebatur. illi aut̃ uidere non poterant: intentius aut̃ senex
respiciens. Vidit t̃ãquã muscas dȩ mones in illius minoris ore. atq: oculis

Expanded text:
jussus, mensulam parvulam cum tribus paximatiis apposuit, tacensque stetit. Cumque comejussus, mensulam parvulam cum tribus paximatiis apposuit, tacensque stetit. Cumque comedissent, dixerunt ad beatum Macarium: Discedis, Pater, an non? Et ille illic se quiescere velle respondit. Tunc illi mattulam in uno angulo ad opus ipsius collocarunt, ipsi vero in altero angulo quieverunt, quasi ad dormiendum se projecissent. Iterum ergo Macarius rogavit Dominum, ut ei opera ipsorum declararet. Et ecce velut dissipato tecto, lux clara cellulam illam quasi media dies implevit, quam tamen illi non senserunt; sed postquam arbitrati sunt senem dormire, surgentes in orationem sese dederunt, extendentes manus ad coelum, quos quidem ille quid facerent intuebatur, illi autem illum videre non poterant. Intentius autem senex respiciens, vidit tanquam muscas daemones venientes in illius minoris ore atque oculis
Abbreviated transcription (Latin):
iubes pat̃ : Tunc ille sublatis foliis funiculũ illis intexere ostendit: quȩ ꝓuictu
eos distrahere cõmanuit. & ita abeis discessit. Atilli cũ sũ ma pacientia quȩcũq
fuerant eis imperata: ꝑfecerunt. Uidens uero eossenex in operib bonis cotidie suȩ¬
crescere & frequent̃ in aecła cũ silentio in oratione ꝑsistere : desiderabat scire
uera opera eorũ. Septimana uero integra ieiunauit: & rogauit dnm̃ ut sibi
opera ipsorũ dignaretur ostendere. Et posthoc ꝓfectus ad eos. pulsauit ostiũ
speluncȩ eorũ. Quo aꝑto. uiso homine dĩ: ad orauerunt utriq: int̃ra . Et post quã
facta exmore oratione can sederunt: ille maior in notuit minori. & egressus ẽ
foras. Ipse aut̃ sedebat torquens funiculũ : nihil loquens omnino. Hora ueronona
pulsauit ostiũ frat̃ iunior : & ingressus est cũ crbo: quoreficerent. Eodẽ nutu

Expanded text:
jubes nos, Pater? Tunc ille sublatis foliis, funiculum illis intexere ostendit, quem pro victu jubes nos, Pater? Tunc ille sublatis foliis, funiculum illis intexere ostendit, quem pro victu eos distrahere commonuit, et ita ab eis discessit. At illi cum summa patientia, quaecunque eis fuerant imperata, perfecerunt. Videns ergo eos senex in operibus bonis quotidie succrescere, et frequenter in ecclesiam cum silentio in orationibus persistere, desiderabat scire vera opera eorum. Septimana ergo integra jejunavit, et rogavit Dominum, ut sibi opera eorum dignaretur ostendere. Et post haec profectus est ad eos, pulsavitque ostium speluncae eorum. Quo aperto, et viso homine Dei, adoraverunt utrique in terra. Et postquam facta ex more oratione consederunt, ille major innuit minori, et egressus est foras. Ipse autem sedebat torquens funiculum, nihil loquens omnino. Hora vero nona pulsavit ostium frater junior, et ingressus est cum cibo, quo reficerentur. Eodem nutu
Abbreviated transcription (Latin):
enerunt aliquando quidã duo iuuenes adbeatũ machariũ: unus quidem
ad plenũ doctus. alter uero adhuc insipiens: & ꝓuoluti pedibus eius. p̃ostu¬
labant ut secũ eos habitare ꝑmitter& . Quoscũ uidiss& quasi corpore delicatos.
estimauit eos heremũ ferre non posse: dixitq: ad eos: Hic fr̃s mei non potestis
manere : Et illi dixerunt. Sitecũ pat̃ non possumus habitare. quidergo fa¬
ciemus: Quoscũ ille audiens sust iner& : coepit intrase ita reputare Si illos
hinc eiecero scandalum paciuntur. Nunc dicã ilbis. Uenite construite uobis
cellã si potestis. Cũq illi locũ sibitantũ modo demonstrari rogarent : duxit eos
& ostendit eis petrã : Quã incisam sibi habitaculũ prepararent : & lignis altis depa¬
lude contegerent. Arbitrabatur aut̃ macharius confestim illos ꝓ iniuncto la¬
bore discedere. Illi uero interrogauerunt eũ dicentes. Quid operis exercere

Expanded text:
enerunt aliquando duo quidam juvenes ad beatum Macarium , unus quidem enerunt aliquando duo quidam juvenes ad beatum Macarium , unus quidem ad plenum doctus, alter vero adhuc insipiens. Et provoluti pedibus ejus, postulabant ut secum eos habitare permitteret. Quos cum vidisset quasi corpore deliciosos, existimavit eos eremum ferre non posse. Dixitque ad eos: Hic, fratres mei, non potestis manere. Et illi dixerunt: Si tecum non possumus habitare, Pater, quid ergo faciemus? Quo ille audito, coepit intra se ita reputare: Si illos hinc ejecero, scandalum patientur; nunc dicam illis: Venite, construite vobis cellulam, si potestis. Cumque illi locum 529 sibi tantummodo demonstrari rogarent, duxit eos et ostendit eis petram, qua incisa sibi habitaculum praepararent, et lignis allatis de palude contegerent. Arbitrabatur autem Macarius, confestim illos pro injuncto labore discedere. Illi vero interrogaverunt eum, dicentes: Quid operis exercere
Abbreviated transcription (Latin):
Mspeluncã. & ingressi ibi inuenerunt fratrẽ sedentẽ : & funiculũ operantem.
Qui neque respexit eos neq salutauit: neq aliquid locutus est eis. Dicit ergo ab¬
ba besarion. ad discipulũ suũ. Eamus hinc fili: quia non uult senex iste loqui
nobiscũ. Profecti sunt ergo : ad abbatẽ iohannẽ. Cũ aut̃ reuerterentur. uener̃
adeandem speluncã : & ait besation ad discipulũ suum. Ingrediamur iterum
adhunc fratrẽ : ne forte uł modo ꝑsuadeat illi ds̃. ut loquatur nobiscũ. Et cũ
ingressi fuissent : inuenerunt corpus tantũ modo mortuũ. Et in gemiscens
huc transmisit. Cũ aut̃ sepelirent eum : inuenerunt quia mulier ess& & ampliꝰ¬
miratisunt & dixerunt. Quẽ ad modũ & mulieres conluctantur. & uincunt
de mones . Et conlaudantes atq glorificantes dm̃ qui est omniũ ꝓtector
recesserunt deloco illo CxXXIIII¬

Expanded text:
speluncam . Et ingressi ibi, invenerunt fratrem sedentem, et funiculum operantem, speluncam . Et ingressi ibi, invenerunt fratrem sedentem, et funiculum operantem, qui neque respexit in eos, neque salutavit eos, neque aliud locutus est eis. Dixit ergo abbas Besarion ad discipulum suum: Eamus hinc, quia non vult hic senex loqui nobiscum. Et profecti sunt ad abbatem Joannem. Cum autem reverterentur, venerunt ad eamdem speluncam, et ait Besarion ad discipulum suum: Ingrediamur iterum ad hunc fratrem, si forte vel modo persuadeat illi Deus ut loquatur nobiscum. Et cum ingressi fuissent, invenerunt corpus tantummodo mortuum, et ingemiscenshuc transmisit nos. Cum autem sepelirent eum, invenerunt quia mulier esset: et admirati sunt, et dixerunt: Quemadmodum et mulieres colluctantur, et vincunt daemonia. Et collaudantes atque glorificantes Deum qui est omnium protector, recesserunt de loco illo. 195. V
Abbreviated transcription (Latin):
Iuidã fr̃s dũ exthebaide linũ ꝑgerent cõparare : dixerunt adinuicẽ. Per istã occa¬
casionẽ : beatũ uideamus arseniũ. Cũq adspeluncã eius ꝑuenissent : nunt iauit ei
discipulus suus danihel. Cui ille ait. Uade fili. & susceptis eis: obsequiũ prebe. Me aut̃ ꝑmit¬
te caelũ aspicere . & dimitte eos redire : nã faciem meã non uidebunt. Cũ quidã frater
sperans suum esse discipulũ aperuit ei. Sed postquã alterũ esse conspexit: mox se in
tersam ꝓiecit in faciem : Illo aut̃ ut surger& postulante : respondit arsenius dicens
Non hinc ex surgam. nisi discesseris. Et ꝑ aliquas horas rogatus a fratre. non ad qui euit
surgere : quo usq: disceder& ille . Quotiens cũq: aut̃ isdẽ beatus arsemus in aecłam
cũ aliis patribus conueniss& : post colũnã sedebat. ne aut ipse alterius. aut alter
illius faciem in spicere poss& . cxxxiii¬
bba besarion dum ambular& cũ discipło suo ꝑheremũ uenerunt ad quãdam¬

Expanded text:
uidam fratres dum ex Thebaida linum pergerent comparare, dixerunt ad invicem: Per hanc occasionem beatum videbimus Arsenium. Cumque ad speluncam ejus pervenissent, nuntiavit ei discipulus suus Daniel. Cui ille ait: Vade, fili, et susceptis eis obsequium praebe; me autem permitte coelum aspicere, et dimitte eos redire; nam faciem meam non videbunt. 193. Cum quidam ad sperans suum esse discipulum, aperuit ei. Sed postquam alterum esse conspexerat, mox se in terram projecit in faciem. Illo autem ut surgeret postulante, respondit Arsenius, dicens: Non hinc exsurgam, nisi discesseris. Per multas autem horas rogatus a fratre, non acquievit surgere, quousque discederet ille. Quotiescunque autem idem beatus Arsenius in ecclesiam cum aliis Patribus convenisset, post columnam sedebat, ne aut ipse alterius, aut alter illius faciem inspicere posset . 194. Abba
Abbreviated transcription (Latin):
saciato inmalis. insi ille quitibi nohiscũ debetur: unus ex nobis es. aliudiam eẽ
& cunctatalia quȩ florẽ tibi possint reparare gratissime iuuentutis. Quid te
Nasi hoc qđ nunc tibim& ipsi conscius sis. site pęna delectat: expecta paululũ : & in¬
uenies paratã. Nunc interim fruere muneribus nris quȩ dulcia semꝑ & grata
duxisti. haec & huius modi plura ex ꝓbrantib: eis: ille iacebat immobilis. nec
auditũ quidem suũ conuertens ad eos. nec ullũ penitus sermonẽ responden
Cũq illi sepius eadem repeterent & alia duriora: nec ille omnino moueretur
in furorẽ ꝓlapsi dȩ mones: ubi uiderunt uerba sua contẽpni uerberib: eũ afi¬

Expanded text:
satiato in malis, nisi ille, qui tibi nobiscum debetur. Unus ex nobis es, alius jam esssatiato in malis, nisi ille, qui tibi nobiscum debetur. Unus ex nobis es, alius jam esset cuncta talia quae florem tibi possint reparare gratissimae juventutis. Quid temnisi hoc quod nunc tibi ipsi conquiris? Si te poena delectat, exspecta paululum, et invenies paratam: nunc interim fruere muneribus nostris, quae dulcia semper et grata duxisti. Haec et hujusmodi plura exprobrantibus eis, ille jacebat immobilis, nec auditum quidem suum convertens ad eos, nec ullo penitus sermone respondens. Cumque illi saepius eadem repeterent, et alia duriora, nec ille omnino moveretur, in furorem prolapsi daemones, ubi viderunt verba contemni, verberibus eum confi
Abbreviated transcription (Latin):
uit quidã uir in hac ꝓxima ciustate uitã turpissimã ꝑ omne facinus ducens
ita ut opinatissimus inflagiciis haberetur. hic aliquando dĩ miseratione con¬
punctus ad pȩnitentiã reuertitur & intra sepulchru se quoddã concludens. prioꝵ
scelerũ pollutionͤs lacrimarũ fontib: diluebat. dieb: ac noctib: in faciem pstritꝰ.
Et ne lȩuare quidem ausus occulos ad caelũ. neq uocẽ emittere : & nom̃ dñi inu¬
care : Sed insolis gemitib & fletib ꝑdurabat: & tã quã uiuens ac sepultus in infemo
iã quodã modo mugitũ cordis & gemitũ emit tebat . Cũq in his positus septima¬
nã unã transiss&. noctu ueniunt ad eũ dȩ mones in sepulhro clamantes adi¬
centes. Quid est qđ agis oimpurissime & flagitiosissimeꝰ postea quã om̃i spur¬
citia om̃iq impuritate saturatus es. nunc nobis castus & religiosus ꝓcedis:
& postea quã consenuisti inscelerib necĩã suffitiunt uires ad facinora. Nunc xp̃ian

Expanded text:
uit quidam vir in hac proxima civitate, vitam turpissimam per omne facinus ducens, 131 ita ut opinatissimus in flagitiis haberetur. Hic aliquando Dei miseratione compunctus ad poenitentiam convertitur, et intra sepulcrum se quoddam concludens, priorum scelerum pollutiones lacrymarum fontibus diluebat, diebus ac noctibus in faciem prostratus, et ne allevare quidem ausus oculos ad caelum, neque vocem emittere, et nomen Dei nominare, sed in solis gemitibus et fletibus perdurabat, et tanquam vivens sepultus, de inferno jam quodammodo mugitum cordis gemitumquer edebat. Cumque in his posito eo septimana una transisset, noctu veniunt ad eum daemones in sepulcro clamantes et dicentes: Quid est quod agis, o impurissime et flagitiosissime? Posteaquam omni spurcitia, omnique impuritate satiatus es, nunc vis castus et religiosus procedere? Et posteaquam consenuisti in sceleribus, nec jam sufficiunt vires ad facinora delenda, nunc
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ nongustes agnoscere: Facta aut̃ congregatione in aecła cũ ess& festiuitas & ceteri
monachi comederent : unus ministranti dicit. quia nihil coctũ comedo: salmihi defer¬
ri p̃cipito. Quo uerbo minister audito cũclamore audientib: cȩteris alii imperauit dic̃s
Qm̃ coctũ fr̃t ille non comedit: parũ illisalis afferto. Tuncbeatus theorus. dixit ei.¬
Quidã peregrinus frat̃ ꝑrexit ad abbatẽ

Expanded text:
cula manifestans. 54. Facta congregatione in ecclesia cum esset festivitas, et caeteri monachi comederent, unus ministrantibus dicit: Quia nihil coctum comedo, sal mihi deferri praecipito . Quo verbo minister audito, cum clamore audientibus caeteris alii imperavit, dicens: Quoniam coctum ille frater non comedit, parum illi salis afferto. Tunc beatus Theodorus dixit: OQuidam peregrinus frater venit ad abbatem
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ audiens iudex: dixit amicis suis. Scribite adeum. ut uel epistolã p̃catoriã
faciat adme: quatenus possim eũ dimittere. Tunc iã quã plurimis suadentibus.
sc̃s senior scripsit adiudicẽ dicens. Iubeat nobilitastua diligent̃ requirere causam
illius. & siquid dignũ morte admisit moriatur : quatenus in hoc sło exsoluat crimen

Expanded text:
 audiens judex, dixit amicis suis: Scribite ad eum, ut vel epistolam precatoriam  audiens judex, dixit amicis suis: Scribite ad eum, ut vel epistolam precatoriam faciat ad me, quatenus possim eum dimittere. Tunc jam quamplurimis suadentibus, sanctus senior scripsit ad judicem, dicens: Jubeat nobilitas tua diligenter requirere causam illius, et si quid dignum morte admisit, moriatur, quatenus in hoc praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
densem̃ filiũ sororis beati poemenis misit in carcerẽ : ut ꝑ istã occasionẽ aut susciper&
iudicẽ. autcerte ipse uenir& ad rogandum iudicẽ. Dixitq ad offitiariũ suũ. ut non con¬
tristaretur sc̃s senior. Manda ersiuoluerit uenire ad me: necesse est ut statim edu¬
camus eum de carcere : Talis enĩ est causa eius: quȩ non possit inpune transire
Audiens aut̃ haec mat̾ iuuenis id ẽ soror scĩ poemenis: abut inheremũ ubi erat frat̃
enis. Stabatq adhostiũ cellule eius. cũ multo fletu & ululatu: rogans eũ ut des¬
cender& adiudicẽ & rogar& ꝓfilio eius. Beatus aut̃ poemen : non solũ nihil ad eã
dixit. sed nechostiũ quidem ei aperuit : ut ingrederetur adeũ. Tunc illa coepit
maledicere ei acdicere . Durissime & impiissime & ferrea uiscera gerens. quo modo
ministrabat : dicens. Uade dicei. Poemen sili os nongenuit: ideo non dol&. Haec¬

Expanded text:
dens enim filium sororis beati Poemenis, misit in carcerem, ut per istam occasionem aut susciperet dens enim filium sororis beati Poemenis, misit in carcerem, ut per istam occasionem aut susciperet judicem, aut certe ipse veniret ad rogandum judicem. Dixitque ad officium suum: ut non contristetur sanctus senior, mandate ei si voluerit venire ad me, necesse est ut statim educamus eum de carcere. Talis enim est causa ejus, quae non possit impune transire. Audiens autem haec mater juvenis, id est, soror sancti Poemenis, abiit in eremum ubi erat frater suus, stabatque ad ostium cellulae ejus cum multo fletu et ululatu, rogans eum ut descenderet ad judicem, et rogaret pro filio suo. Beatus autem Poemen non solum ad eam nihil dixit, sed nec ostium ei aperuit ut egrederetur ad eam. Tunc coepit illa maledicere ei, ac dicere: Durissime et impiissime, et ferrea viscera gerens, quomodo ministrabat, dicens: Vade, dic ei: Poemen filios non genuit, et ideo non dolet. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. quia quodã tẽpore cũ adueniss& iudex ꝓuintiȩ. audiensq scãm opini¬
onẽ beati poemenis: desiderabat uidere eũ: misitq nuntiũ de p̃cando: ut suscipera
eum. Beatus aut poemen contristatus ẽ ualde : cogitans apud sem& ipsũ. Quia siee¬
perint ꝑsonȩ nobiles uenire adsalutandũ & honorandũ me: necesse est ut ꝑhȩc ꝑturbet
secreta uitȩ meȩ conuersatio & humilitatis gr̃am quãcũ tanto labore auxiliaite
dñc auuente mea studui custodire: forsitan subripiente maligno diabolo ꝑdam
&uane gloriȩ incurrã laqueos haec ergo apud sem& ipsũ ꝑtractans. definiuit qiua¬
tenus excusaretur magis : & non susciper& iudicẽ. Contristatus aut̃ iudex. quia noneũ
suscepiss&: ait adofficiariũ suũ Qm̃ non merui uidere hominẽ di. peccatis meis
inputo. Uerũ tam̃ nimis desideraui ꝑaliquã ꝯocasionẽ uidere scm̃ uirũ. Excoritauis¬
aũt iudex huius cemodi causam: obeuius occasionẽ se ei sc̃s̃ p̃ber& uidendum. Conp̃hen¬

Expanded text:
dicentes: Quia quodam tempore, cum advenisset judex provinciae, audissetque sanctam opinionem beati Poemenis, desiderabat videre eum, misitque nuntium ad deprecandum ut susciperet eum . Beatus autem Poemen contristatus est valde, cogitans apud semetipsum: Quia si coeperint personae nobiles venire ad salutandum et honorandum me, manifestum est quia etsecreta vitae meae conversatio, et humilitatis gratiam, quam cum labore tanto, auxiliante Domino, a juventute mea studui custodire, forsitan surripiente maligno diabolo perdam, et vanae gloriae incurram laqueos. Haec ergo apud semetipsum pertractans, definivit quatenus excusaret magis, et non susciperet 499 judicem. Contristatus autem judex, quia non eum suscepisset, ait ad officium suum: Quoniam non merui videre hominem Dei, peccatis meis imputo. Verut ergo hujuscemodi causam, quae occasionem ei praeberet videndi eum. Comprehen
Abbreviated transcription (Latin):
desistebat orare : nisi sequentidie soliterũ oculos eius surgens impless&. Ceteras
aũt noctes ꝑuigilans ducebat. Et ꝓpe diluculo cũ uell& parũ ꝓnaturȩ fragilitate
quiescere : dicebat somno. Uenimale serue. Et mox claudens oculos & quiescens:
subripiebat parũ somnũ sedendo. & statim ex surgebat. hic ipse : arsenius. totũ tẽpu

Expanded text:
desistebat orare, nisi iterum sequenti die sol surgens oculos ejus implesset . Caeteras desistebat orare, nisi iterum sequenti die sol surgens oculos ejus implesset . Caeteras autem noctes pervigiles ducebat, et prope diluculo, cum vellet parum pro naturae fragilitate quiescere, dicebat somno: Veni, male serve; et mox claudens oculos, quiescens subripiebat parum somni sedendo, et statim exsurgebat . Hic ipse Arsenius totum tempu
Abbreviated transcription (Latin):
bba tenondũ esset inscithi. egressus ẽ nocte decella sua: ut de ambular& ꝑheremũ.
et factũ est cũ longius ꝓcessiss& : errauit tres dies noctesq: ambulans & cecidit
fatigatus usq admortẽ. Et ecce adstitit ante eũ infans habens in manu panẽ & di¬
cit ei. Surge a comede. At ille surgens orauit. Sperabat enĩ fantasiã. ẽẽ. Cui in¬
fans dixit. Bene fecisti qđ orasti. Mod o ergo surge : a comede. Cui abba tenon
non ad quieuit : nisi & secundo & tercio orass&. Et cũ ille laudar& quia orabat :
ĩa tunc surrexit & comedit. Posthȩc dicit ei in fans. Quanto plus ambulasti : tanto
longius es acellatua. Sed surge : & sequere me : & mox inuentus est: ante cellã suã.
Dicit ei senex. Ingredere incellã meã. & facorationẽ Et ingressus senex incel¬
lam suam: ille non apparuit.
bba danihel referebat debeato arsenio: eoquod sabbatorũ die uespere solẽ lucentẽ
post dorsũ suum diinittebat in oratione ꝑsistens. extendensq manus ad cȩlũ non

Expanded text:
 ambulare per eremum; et factum est, dum longius processisset, erravit tres dies et noctes ambulans, et cecidit fatigatus usque ad mortem. Et ecce stetit ante eum infans, habens in manu sua panem, et dixit ei: Exsurge, et comede. At ille exsurgens oravit; sperabat enim phantasiam esse. Cui infans dixit: Bene fecisti quod orasti; modo ergo surge et comede. Cui abbas Zenon non acquievit, nisi secundo ac tertio orasset. Et cum ille laudaret quia orabat, jam tunc surrexit et comedit. Post haec dixit ei infans: Quantum plus ambulasti, tantum longius es a cella tua sed surge, sequere me, et mox inventus est ante cellam suam. Dixit ergo ei senex: Ingredere in cellam meam, et fac orationem. Et ingresso sene in cellam suam, ille non apparuit. Abbas Daniel referebat de beato Arsenio, eo quod Sabbatorum die vespere solem relucentem post dorsum suum dimittebat in oratione persistens, extendensque ad coelum manus non
Abbreviated transcription (Latin):
Acogitationibus inquirerent. atq ille res ponsũ om̃ibus dar&: quidã senex min
dia ductus dicit ei. Sic est hic iohannes. quomodo mulier meretrix. ornans sema ip¬
sam: ut congreg& sibi amatores. Cui abba iohannes ait. uerũ dicis abba: Et nonẽ
aliter. Nam & hoc ipsũ tibi ds̃ reuelauit. Res pondit ei iterũ ille senex dicens Nã &uas
tuum iołr ueneno plenum est : Tunc iohannes ait illi. Sic est abba sicut dixisti. Ethȩc dicis
quia tant ũmodo illa quȩ dẽ foris sunt uides Namsi ea quȩ intrame sunt uideres quan¬
rat quidã senex in aegipto & antequã illuc uenir&
abba poemen grandem uenerationẽ habeliat ab om̃ibus. Cũ aut̃ abba poemen desti¬

Expanded text:
cogitationibus inquirerent, atque ille responsum omnibus daret, quidam senex ex invidia dicit ei: Sic est hic Joannes quomodo mulier meretrix ornans semetipsam, ut congreget sibi amatores. Cui abbas Joannes ait: Verum dicis, abba, et non est aliter; nam et hoc ipsum Deus tibi revelavit. Respondit illi iterum ille senex, dicens: Nam et vas tuum, Joannes, veneno plenum est. At Joannes ait illi: Sic est, abba, ut dixisti, et hoc dicis, quia illa tantummodo quae deforis sunt vides; nam si ea quae intrinsecus sunt videres, quanErat quidam senex in Aegypto, et antequam veniret illuc abbas Poemen, grandi veneratione habebatur ab omnibus . Cum autem abbas Poemen de
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpstt: Nequa quan in senectute continentes uocandi sunt: quiin iuuentute lud¬
rose uiaer : Tales non habent pmiũ quia laboris certam non habuerent Eos eni
xpectat gloria inquibus fuerint laboriosa certamina xl. des cortinentia:

Expanded text:
contemnit. 25. Nequaquam in senectute continentes vocandi sunt, qui in juventute luxcontemnit. 25. Nequaquam in senectute continentes vocandi sunt, qui in juventute luxuriose vixerunt. Tales non habent praemium, quia laboris certamen non habuerunt. Eos enim exspectat gloria, in quibus fuerint laboriosa certamina. 246 CAPUT XL. De con
Abbreviated transcription (Latin):
que sexũ in hocuitio amplius egrotare antendit: Dȩ mones scientes pulchritude¬
ne .eẽ. animȩ castitatẽ & ꝑhanc homine angelicis meritis equibus illi lapsisunt
coequari. liuo re ꝑculsi in uidiȩ. miciunt ꝑsensus corporis opus desideriũque
ubidinis quatinus acȩlestibus deorsum deiectã animã ꝑtrahant secũque qđ ui¬
cerint gloriantes ad tartaraducant: Quan do in pulsudemonũ mens ad delecta¬
tionẽ fornicationis inpellitur : diuini iuditii metus &i ȩterni corm̃ta inan¬
di anteoculos ꝑoonantu:. Qiua nimirũ omis poena grauioris supplici formidine
superatur: Si ceni claud selauũ expellit ita sepe recordatio ardorssgltensne mndeme
exludt luxuoie. Quidã iniuuentute luxuriosȩ uiuertes in senatite continentes
ficri delectantur. uitunc eligunt seruire castitati. quando cos libidoseruos habere

Expanded text:
que sexum in hoc vitio amplius aegrotare intendit. 22. Daemones scientes pulchritudique sexum in hoc vitio amplius aegrotare intendit. 22. Daemones scientes pulchritudinem esse animae castitatem, et per hanc hominem angelicis meritis, e quibus illi lapsi sunt, coaequari, livore perculsi invidiae, injiciunt per sensus corporis opus desideriumque libidinis, quatenus a coelestibus deorsum dejectam animam pertrahant, secumque quos vicerint gloriantes ad tartara ducant. 23. Quando impulsu daemonum mens ad delectationem fornicationis impellitur, divini judicii metus et aeterni tormenta incendii ante oculos proponantur, quia nimirum omnis poena gravioris supplicii formidine superatur. Sicut enim clavus clavum expellit, ita saepe recordatio ardoris gehennae ardorem removet luxuriae. 24. Quidam in juventute luxuriose viventes, in senectute continentes fi
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ regnat Certe siamplius delectat pulchritudo intimȩ castitatis. iã non reg¬
nant peccata. sed regnat iustitia Nã non solum de conmissa fornicatione peccatum
regnat in homine. sed siad huc delectatur at queanimun tencat : ꝓcul dubio regnat:
fornicatio carnis ad ulteriũ ẽ. Fornicatio animi seruitus dolorũ ẽ Estaut̃ &espitalis
fornicatio : scđm quod dñsait. Qui uiderit mulierẽ ad concupis cendũ eã. iã moechacus
c̃. cã incorde suo Om̃is inmunda pollutio. fornicatio dr̃ : Quanuis quis que diuersꝗtur¬
pitudinis uoluptate ꝓstituatur: Ex delectatione enĩ fornicandi. uariagignuntus
flagitia quibus regnũ dĩ clauditur: & homo adõ separatur: Inter cetera septẽ uitia:
fornicatio maximi ẽ sceleris Quia ꝑ carnis inmunditiã tenplũdĩuiolat: Et
genus subditur diabolo: quã ꝑcȩterauitia Cũ enĩ ille uariis tẽptam̃tis ihlectos
homines conetur ꝑuertere magis autẽ moechandi desideriũ suggerit: Quia utun¬

Expanded text:
peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. Nam non solum de commissa fornicatione 245 peccatum regnat in homine; sed si adhuc delectatur, atque animum teneat, procul dubio regnat. 18. Fornicatio carnis adulterium est, fofornicatio, de qua Dominus ait: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus  Isidorus: Omnis immunda pollutio fornicatio dicitur, quamvis quisque diversa turpitudinis voluptate prostituatur. Ex delectatione enim fornicandi varia gignuntur flagitia, quibus regnum dei clauditur, ut homo a deo separetur. Inter cetera septem vitia, vitium fornicationis maximi sceleris est, quia per carnis immunditiam templum dei violatur. genus subditur diabolo, quam per caetera vitia. Cum enim ille variis tentamentis illectos homines conetur pervertere, magis tamen moechandi desiderium suggerit, quia utrum
Abbreviated transcription (Latin):
Nuidã descĩs seniorib misit discipłm suũ adhauriendã aquã. por ro longius
aberat puteus acella senioris. Oblitus. ẽ aut̃ tollere funẽ discipulus eius. cũ qua
haurir& a quã . Cũq: ꝑueniss& adputeũ contristatus est ualde : quia longe erat cella
eorũ . Quidager& : quose uerter&: nesciebat. Dubitabat enĩ ad cellã reuerti Iunc
anxius nimis ꝓstrauit se in oratione cũ lacrimis. dicens. dnẽ miserere mihi scađm
magnã miscđiam tuã qui fecisti caelũ & t̃rã mare & om̃ia quȩ in eissunt: quifecs¬
timirabilia magna solus miserere mei ꝓpt̃ seruũ tuum quimisit me. Et cũ surre¬
s& lagenã suã frat̃ : abscessit glorificans potentiã saluatoris. A qua aut̃ putei re

Expanded text:
uidam de sanctis senioribus misit discipulum suum ad hauriendam aquam . Prolongius autem erat puteus a cella senioris. Oblitus est autem secum tollere funem discipulus ejus, de quo hauriret aquam. Cumque pervenisset ad puteum, contristatus est valde, quia longe erat cellula eorum; quid ageret, quo se verteret, nesciebat, dubitabat enim ad cellulam sine aqua reverti. Tunc anxius nimis, prostravit se in orationem cum lacrymis, dicens: Domine, miserere mei secundum magnam misericordiam tuam ; qui fecisti coelum et terram, mare, et omnia quae in eis sunt, qui fecisti mirabilia magna solus, miserere mei propter servum tuum qui misit me, et cum exsurreset lagenam suam frater, abscessit glorificans potentiam Domini Salvatoris; aqua autem putei re
Abbreviated transcription (Latin):
Perimat te xp̃s filius di. qui ꝑempturus ẽ coctũ magnũ . Et ubi hec senior dixit : statim
crepuit medius . Cũ aut̃ conuenis sent finitimi habitatores & cũ facto miraculo obstu¬
pescerent. foetoris uehementiã non ferentes: congregauer̃ suꝑ eũ harenae moles
in mensas. ad stante tamen ibidem patre ammone : Quia nec si quidẽ cũ mortua fuissa
norũ fere .LXXx. & ipse multas uirtutes faciens languores curans & efficiens sanitates:
sed & dȩmones fugans & multa mirabilia faciens. Ex quib non nulla & iã in nr̃i pre¬
sentia effłcit hicergo cũ uidis set nos &osculo salutass&. atq: exmore post orationẽ
aĩã pedes lauiss& : requi rebat a nobis quȩ geruntur inscło. Nos aut̃ rogabamus eũ
ut  magis ipse nobis desuis gestis aliqua narrar& : et ex quib: actib: uł meritis ei dñs

Expanded text:
Perimat te Christus Filius Dei, qui perempturus est cetum magnum. Et ubi haec senior dixit, statim Perimat te Christus Filius Dei, qui perempturus est cetum magnum. Et ubi haec senior dixit, statim crepuit medius. Cum autem convenissent finitimi habitatores, et cum facto miraculo obstupescerent, foetoris vehementiam non ferentes, congregaverunt super eum arenae moles immensas, astante tamen ibidem patre Ammone, quia nec sic quidem, cum mortua fuisset s annorum circiter octoginta, et ipse multas virtutes faciens, languores curans, et efficiens sanitates, sed et daemones fugans, et multa mirabilia faciens. Ex quibus nonnulla etiam in nostri praesentia effecit. Is ergo cum vidisset nos, et osculo salutasset, atque ex more post orationem etiam pedes lavisset, requirebat a nobis, quae gererentur in saeculo. Nos autem rogabamus eum, ut ipse magis nobis de suis gestis aliqua narraret, et ex quibus actibus, quibusve
Abbreviated transcription (Latin):
dra cone uicinas uastante regiones & plurimos ꝑimente. uenerunt habitatores
loci illius ad supra dictũ patrẽ orantes eũ ut deregionissuis ꝑimer& bestiã. Simu
&iã ut admi seri cordiã flecterent semen: puerũ quendam pastoris filiũ secũ de fe
quisolo uisu draconis exterritus mente exciderat. & a solo halitubestiȩ exanini
portabit asturgens. Tunc ile puerũ quidẽ ꝑungens oleo: restituit sanũ Semet ipsũ uero
adnecẽ draconis instigans: illis interim quan qui nihil possit iuuare ꝓmittere nihil
uoluit Mlature aut̃ surgens. abiit ad digressus bestiae & fixit genuasua interra de¬
p̃cans dnm. Tunc bestia cũ ingenti impetu uenire suꝑ eũ coepit teterrim is flatib:
acsibilis stridor ib:. qi p̃missis. atille nihil horũ metuens. conuersus ad draconẽ dixit

Expanded text:
dracone vicinas vastante regiones, et plurimos perimente, venerunt habitatores dracone vicinas vastante regiones, et plurimos perimente, venerunt habitatores loci illius ad supradictum patrem, orantes eum, ut de regionibus suis perimeret bestiam; simul etiam, ut ad misericordiam flecterent senem, puerum quemdam pastoris filium secum deferunt, qui solo visu draconis exterritus mente exciderat, et ab solo halitu bestiae exanimis portabatur ac turgens. Tunc ille puerum quidem perungens oleo, restituit sanum. Semetipsum vero ad necem draconis instigans, illis interim, quasi qui nihil eos posset juvare, promittere nihil voluit. Mature autem surgens abiit ad 159 digressus bestiae, et fixit genua sua in terram deprecans Dominum. Tunc bestia cum ingenti impetu venire super eum coepit, teterrimis flatibus, ac sibilis stridoribusque praemissis. At ille nihil horum metuens, conversus ad draconem dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
ter inquit adoulatrones: panẽ quo solo uescebatur auferentes ei & si quiderat qđ
aduictũ continentis simũ repositũ uidebatur. Cũq frequent̃ abhis molestiam
pateretur : quadã die ꝓcessit adheremũ. Et inde rediens. duos dracones ingentes
fecũ comitare iussit: atq ad hostiũ sui monasterii manere eis p̃cepit: ingressumq
exanimes & amentes effecti : obmutuerunt statim & conciderunt. Quod ubi senior
sensit: ingressus inuenit eos semineces : Et accedens atq erigens: increpabat eos
dicens. Cernitis quantũ uos duriores estis bestus : ille enĩ nobis ꝓpt̃ dm̃ oboedunt:
incellã: posuit eis mensam & iubet ut ꝑciperent cibum. Illiuero corde conpuncti
& ab om̃i mentis suae inmanitate conuersi. multis qui prius dño seruire coeperant.
breui meliores fiunt . In tantũ enĩ ꝑpenitentiã ꝓfecerunt . ut post non multo tẽpar
&iã ipsi eadem facerent signa easq: uirtutes. Alio p̃terea tẽpore inmanissimo quoda

Expanded text:
ebant ad eum latrones panem, quo solo vescebatur, auferentes ei, et si quid erat quod ad victum suum continentissimum repositum videbatur. Cumque frequenter ab his molestiam pateretur, quadam die processit ad eremum, et inde rediens duos dracones ingentes secum comitari jussit, atque ad ostium monasterii sui manere eis praecepit, ingressumque derunt dracones, exanimes et amentes effecti, obmutuerunt, et statim conciderunt. Quod ubi senior sensit, egressus invenit eos semineces, et accedens atque erigens, increpabat eos, dicens: Cernitis quantum vos duriores bestiis estis: illae enim nobis propter Deum obediunt, in cellam, posuit eis mensam, et jubet ut perciperent cibum. Illi vero corde compuncti, et ab omni mentis suae immanitate conversi, multis qui prius Domino servire coeperant, in brevi meliores fiunt. In tantum enim per poenitentiam profecerunt, ut post non multum temporis, etiam ipsi eadem facerent signa, easdemque virtutes. Alio praeterea tempore immanissimo quodam
Abbreviated transcription (Latin):
bbatis bisarionis discipłs nomine dulus. cũ quadã die cũ ipso parit̃ iuxtalitus
maris ambular& : contigit eũ multũ sitire. & dixit sem. Sitis me macerat pat̃.
Atbeatus bisarion facta oratione : iussit eũ aquã demaritollere & bibere . Quod cũ
feciss& et dulcissimã a quã repperiss& : uascellũ qđ secũ portabat impleuit. Qđ
cũ uidiss& abba basarion: dixit ad eũ Quare implestiuas aqua fili : Atille dixit.
Indulge mihi pat̃ . timeo neforte &iã in antea sitiam. Cui senex dixit. Indulgeat
tibi dñs fili : quia & ubiq: ds̃ est & potest dulcẽ aquã tibi p̃stare

Expanded text:
bbatis Besarionis discipulus, nomine Dulas, cum quadam die cum ipso pariter juxta littus maris ambularet, contigit eum multum sitire, et dixit seni: Sitis me macerat, Pater . At beatus Besarion, facta oratione, jussit eum aquam de mari tollere et bibere. Quod cum fecisset, et dulcissimam aquam reperisset, vasculum quod secum portavit implevit. Quod cum vidisset abbas Besarion, dixit ad eum: Quare implesti vas aqua, fili? At ille dixit: Indulge mihi, Pater, timui enim ne forte in antea sitiam. Cui senex dixit: Indulgeat tibi Dominus, fili; quia et ubique Deus est, et potest tibi dulcem aquam praestare
Abbreviated transcription (Latin):
nent̃ comitat᷑ & otiũ. Ociositas enĩ : in imica ẽ anim&. Melius ẽ enĩ monachis. ut oboe¬
dientes sint p̃positissuis ad om̃ẽ oboedientiã ut ilitatis suȩ & cũ silentio idẽ ab om̃i
uitio inqͥetudinis & curiositatis & uerbositatis alieni manib: oꝑantes suũ panẽ man¬
duca & intellegant deseipsis illud psal mographidictũ . Oꝑa manuũ tuarũ man¬
ducabis. beatuses & bene tibierit. Dicebat quidã senex: ꝓpt̃ ea ñ ꝓficim᷑ & nescimꝰ¬
m̃suras nr̃as neq pacientiã habemꝰ inoꝑe qđ ceperimus : sine labore aliquo uirtu¬
tes uolumus possidere. Dicebat abb̵ pastor quia i sidorus allocugus sit aliquando plebẽfra

Expanded text:
nenter comitatur et otium. Otiositas autem inimica est animae . Melius est ergo monachis ut obedientes sint praepositis suis ad omnem obedientiam utilitatis suae, et cum silentio, id est ab omni vitio inquietudinis et curiositatis, et verbositatis alieni, manibus operantes suum panem manducent, et intelligant de seipsis illud Psalmographi dictum: Opera manuum tuarum manducabis: beatus es, et bene tibi erit . Dicebat quidem senex: Propterea non proficimus, quimensuras nostras, neque patientiam habemus in opere quod ceperimus; sed sine labore aliquo virtutes volumus possidere. Dicebat abbas pastor, quod abbas Isidorus allocutus sit aliquando plebem fra
Abbreviated transcription (Latin):
inuis eius & diligas eũ acseruias ei in toto cordetuo & in tota animatua custo¬
diasq mandata & cerimonias eiꝰ quas ego p̃cipiotibi hodie . utbene sit tibi
Si aũt audieris ut facias omĩa mandata eiꝰ faci& te d̃s excelsiorẽ cunctis gen¬
tib: quae uersant᷑ int̾ra: Benedictus eris inciuitate & benedict in agro :
Haec ẽ enĩ haritas dĩ ut mandata eiꝰ custodiamꝰ : & mandata eiꝰ ñ sunt grauia :
Hoc & ipse dĩs ait : Siquis diligitme. sermonẽ meũ seruabit: Probatio ergo di

Expanded text:
in viis ejus, et diligas eum ac servias ei in toto corde tuo, et in tota anima tua, custodiasque mandata et caeremonias ejus, quas ego praecipio tibi hodie, ut bene sit tibi . Si autem audieris, ut facias omnia mandata ejus, faciet te Dominus excelsiorem cunctis gentibus quae versantur in terra. Benedictus eris in civitate, et benedictus in agro, Haec enim charitas Dei, ut mandata ejus custodiamus, et mandata ejus gravia non sunt . Hoc et ipse Dominus ait
Abbreviated transcription (Latin):
modũ ȩcelo Nisi quia patent̃ dat᷑ intellegi. qđ iuaxcta ioħis uocẽ qui
fratrẽ suũ quẽ iud& ñ diligit. dm̃ quẽ ñuid& quo modo potest diligere &¬
a memꝰ & amplectem᷑ ꝓximũ qui iuxta nos ẽ : ut ꝑuenire ualeamꝰ ad
amorẽ illius qui suꝑnos ẽ: Medite t᷑mens in ꝓxximo qđ exibeat dõ:
ut ꝑfecte mereat᷑ indõ gauderȩ cũ ꝓximo: Tunc enĩ ad illã suꝑnaȩ
scilic& ad dilectionẽ dĩ & pocimi toto amore tendamꝰ : Ome mandatum
desola dilectione .ẽ : & omĩa unũ praeceptũ sunt: Quia quicquid p̃cipit᷑
in sola haritate solidat᷑. P̃cepta ergo dominica : & multa sunt &unum.
Multa ꝑdiuersitatẽ oꝑis : unũ in radice dilectionis. Qualit̃ dilectio dĩ &
parimisit tenenda ipse in sinuat qui in plerisq: scripturaȩ suȩ sententus
& amicos iuba diligiinse : & inimicos diligi ꝓpt̃se: Diligamꝰ ergo dilec

Expanded text:
modum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui modum e coelo, nisi quod patenter datur intelligi quia, juxta Joannis vocem, Qui fratrem suum est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo, quod exhibeat Deo, ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc enim ad illam supernae fscilicet ad dilectionem Dei et proximi, toto amore tendamus. Omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur. Praecepta ergo Dominica, et multa sunt, et unum. Multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter dilectio Dei et proximi sit tenenda, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis, et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter se. Diligamus e