comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a tẽporib odagii regis usq ad tẽ¬
pora theoderici regis. ses agapitꝰ
natione romanꝰ ex patre gordianͦ
pr̃o sũmꝰ pontifea fuit. Gelasius
natione affer ex patre ualcrio epo.
sedit annos.iii. m̃ses .uiii. dies .x.¬
I.uIIII. Sileriꝰ natione cãpanꝰ ex
patre ormisda romano epo̾ sedit
annũ.i. m̃ses .u̾.dies. x x .i. Deus¬
ded̾ natione grecꝰ ex prutre theo
sub ditis manifestũ : Perigenes in

Expanded text:
a temporibus Odoacri regis usque ad tempora Theodorici regis. Item Agapitus natione Romanus, ex patre Gordiano presbytero summus pontifex fuit. Gelasius, natione Afer, ex patre Valerio episcopo sedit annos III, menses VIII, dies XVIII. Silverius natione Campanus, ex patre Ormisda Romano episcopo, sedit annum I, menses V, dies XXI, Deusdedit natione Romanus ex patrsubjectis manifestum est. Perigenes in
Abbreviated transcription (Latin):
d̾uum prb̾in ⁊ archim andrit̃a
ispensationes rerũ ñ nũqͣm cogt᷑
parũ qͥd adebito qͦsdã foras exire.
ut maiꝰ aliqͥd lucri faciant. Si c̃
enĩ hii qͥĩ mare nauigant tẽ pesta¬
te urgente nauiq ꝑiclitante an.¬
deiati quedã exo̾nerant. ut oĩa sal¬
ua ꝑmancant. Ita ⁊ nos cũ nͣ ha.¬
bemꝰ saluandorũ oi̾ũ negͦtioꝵ. pe¬
nitꝰ certitudinẽ despicimꝰ ex his qͣ¬

Expanded text:
dium Presbyterum et Archimandritam. Dispensationes rerum nonnunquam cogunt parum quidem a debito quosdam foras exire, ut majus aliquid lucri faciant. Sicut enim ii, qui mare navigant, tempestate urgente navique periclitante anxiati quaedam exonerant, ut caetera salva permaneant, ita et nos, quum non habemus salvandorum omnium negotiorum penitus certitudine
Abbreviated transcription (Latin):
to doxe eccłe asinodo plenaria
sequestrati abalia si nodo recipi¬
ne eccła diminutionẽ uł diuisio¬
nẽ patiat᷑. Quantomagis. or todo.¬
xe fidei uiros. ⁊ ĩ maculate uite
ñ oportet c̾tẽpnere. s ad pͥstinũ¬

Expanded text:
thodoxae Ecclesiae a synodo plenaria thodoxae Ecclesiae a synodo plenaria sequestrati, ab alia synodo recipine Ecclesia diminutionem vel divisionem patiatur; quanto magis orthodoxae fidei viros, et immaculatae vitae non oportet contemnere, sed ad pristin
Abbreviated transcription (Latin):
erit: ad utilitatẽ eccłȩ qͥ potesta¬
tẽ ab& ea dispensa: Ex necessita¬
te enĩ fit mutatio legis. ⁊ felix
nes patrũ tnͣsgͥdimꝰ. & cartagi¬
nensis sinod xXxU. capitulo dic̃.
p̃cipimꝰ ut cłici rursus in eełam
itcipiant᷑. ꝙͣm uis pͥmũ insinodo de¬
positi fuernt. Sinodꝰ ĩ sinodũ sol¬
nocͥtius pͣp .u. capitulo dic̃. Qui
ꝓmoti s̃ ab onoso ħetico recipiant᷑
it̾m. ne scandala ĩ ęccła pullulent.
Non solũ aut̃ ꝓłicresi depositis a po̾¬
tolica sedes ħ paci ȩccłastice stu¬
dent ad iutorii manũ porrexit.
s orto doxis sac̾dotibꝰ ⁊ patriar¬
chis adcã ꝯfugientib sic̾ ⁊ nunc.
pħtcu fec̾ usitata miseratione suꝑ¬
uenit. Nostis enĩ qͣm magnũ a¬
thanasiũ alexandrinũ epmͣ ⁊
cirillũ ⁊ polieroniũ ihe rosolimi¬
sostomũ uocat ⁊ flauianũ asino¬
do depositos apłica sedes ĩ pͥstinũ
honorẽ restituit. Si igͥ adna̾titis
& bonoso ordinati & aliminibꝰ or¬

Expanded text:
erit, ad utilitatem Ecclesiae qui potestatem habet, ea dispenset. Ex necessitate enim sit mutatio legis. Item Felnes Patrum transgredimur. Et Carthaginensis synodus XXXV capitulo dicit: Praecipimus ut clerici rursus in Ecclesiam recipiantur, quamvis primum in synodo depositi fuerint. Synodus etiam synodum solnocentius papa quinto capitulo dicit: Qui promoti sunt a Bonoso haeretico, recipiantur iterum, ne scandala in Ecclesia pullulent. Non solum autem pro haeresi depositis apostolica sedes haec paci ecclesiasticae studens, adjutorii manum porrexit; sed et orthodoxis sacerdotibus et patriarchis ad eam confugientibus, sicut et nunc Photio fecit, usitata miseratione subvenit. Nostis enim quod magnum Athanasium Alexandrinum episcopum, et Cyrillum, et Polycronium Hierosolymisostomum vocat, et Flavianum, a synodo depositos apostolica sedes in pristinum honorem restituit. Si igitur qui a Donatistis et Bonoso ordinati, et a liminibus or
Abbreviated transcription (Latin):
op̾ epicopoꝵ c̃sensir mantiaco. sti¬
tutꝰ: Meletiꝰ pͥ sebastasie eccłe pͣ¬
tus. u̾heusebiꝰ abispania. asie tnͣs¬
fertur. meudoxopolin q̃ dudũ sala¬
bria uocabat᷑. Policarpꝰ de urbe
t᷑cie. Obtimꝰ ab agardania frigis.
inantiochiã pisidie tnͣsmigͣtus :

Expanded text:
nopoli mutatus est in Asponam. Alexander, ab alia Helinopoli, in Andrinopotus. Theusebius ab Apamia Asiae transfertur in Eudoxiopolim, quae dudum Salabria vocabatur. Polycarpus de urbe Thraciae. Optimus ab Agadarmia Phrygiae, in Antiochiam Pisidiae transmutatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
nauit: ⁊ sophrenũ placentinũ epͣm
m̃ito. reꝓbatũ. nicholaus pͣp am¬
bos recciliauit: sic ioħs pͣy .uiii.
photiũ neophitũ appͣ nicholao
lii leonis alexandri. in patriar¬
chatu ꝯstantino politano resti¬
tuit. Scribens p̃dictis augͥtis in
hec u̾ba. Scripsistis nob̾ dilectis¬
simi filii. ut apłica. ⁊ c̃passioniᷤ
uiscera aꝑientes. omñs qͥ mȩccła¬
q̃ apꝰ uos. ẽ. correptionib. subiacent
recipiamꝰ. paciq & unanimita¬
n studentes ipsũ dompnũ pħ archi¬

Expanded text:
m merito reprobatum, Nicolaus papa ambos reconciliavit. Sic Johannes papa VIII Photium Neophytum, a papa Nicolao lii, Leonis, Alexandri, in patriarchatu Constantinopolitano restituit, scribens praedictis Augustis in haec verba: « Scripsistis nobis, dilectissimi filii, ut apostolica et compassionis viscera aperientes, omnes qui in Ec apud vos est correptionibus subjacent, recipiamus, pacique et unanimitati studentes, ipsum dominum Ph
Abbreviated transcription (Latin):
debeant docetis ⁊ ꝑmansuetudi¬
nẽ nullã eis tͣrietatẽ uł diffirul¬
tatẽ de ꝓpͥs suis ordinib facins
ab antiqui ore hostis rapiatis.
habemꝰ simile qđ exxẽpla carilli mĩ¬
sa maximo diacono antiocheno.
didici adiligͥdo mͥ paulo mͦimacho.
q recusat pietas tua usq hodie
cõmiionẽ reu̾entissimi epiͣ iho.¬
annis ãplecti ꝓco qđ qͥdã in an¬
tiochena eccła male adhuc cũ¬
nestorio uł sentiant. uł iã sense¬
rint qͥdẽ s forsitant resipuerim.
Prole igͥit᷑ tua modestia utrũ a.
nestorio sentiant ⁊ ĩuicẽ collocã¬
tur. lic& aliqnͣ cauteriatã ab u¬
erit conscientiã. Colligant᷑ aut̃

Expanded text:
tudinem nullam eis contrarietatem vel difficultatem de propriis suis ordinibus facitis, eos ab antiqui hostis ore rapiatis. » Habemus simile quid ex epistola Cyrilli missa Maximo diacono Antiocheno: « Didici a diligendo mihi Paulo monacho, quia recusat pietas tua usque hodie communionem reverendissimi episcopi Joannis amplecti, pro eo quod quidam in Antiochena EccNestorio vel sentiant, vel jam senserint quidem, sed forsitan resipuerint. Probet igitur tua modestia utrum aliNestorio sentiant et invicem colloquantur; licet aliquando canteriatam habuerint conscie
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa necessaria ÷. Nã ꝯsilia sepiti
rigat animosos malos. Infra.
urba aut̃ iniqͦrũ cũ facultas
est ppło p̃mendi: sermone gn̾a¬
li obuirgatione ferienda: ma.¬
xime si occasionẽ atq oportuni¬
tatẽ p̾buerit aliqđ̾ flagellũ de¬
suꝑ dñi. qͦ cos apparcat psuisme¬
ritis uapulare. Infia in epla¬
admarcellinum.
oleo audire ipotestare e ẽ
iudicis mollire sententiã  mitiꝰ

Expanded text:
lia separatrigant animosos malos. Infra: Turba autem iniquorum, cum facultas est popli obiurgatione ferienda est et maxime si occasionem atque opportunitatem praebuerit aliquod flagellum desuper domini, quo eos appareat pro suis meritis uapulare. tunc ead Marcellinum : « Soleo audire in potestate esse judicis mollire sententiam et mitius
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas ꝓremedio repꝑit cessante
necessitate deb& utiq cessare. pa¬
timꝰ alia usurpatio. quã ad p̃ses
fieri tpꝰ ĩpellit. S canones apud
niocenã ꝯstituti denouationis fi¬
eri ꝑ miserͣ priꝰ ille canon apatͥb
ĩstitutꝰ ponend̾: ut possimꝰ adu̾tẽ¬
uł qͥd uł qͣlit̾ ab eisdẽ sens sit. uł
pͣceptũ. De his in qͥd qͥ nomiant
se ipsos catero id÷ mundos & ali¬
qͣndo ueniunt ad catholica᷑ xc.¬
clesiã placuit sce̾ ⁊ magne sino
do accepta manꝰ ĩ positione sic ma¬

Expanded text:
reperit, cessante necessitate debet utique cessare patimus, alia usurpatio, quam ad praesens fieri tempus impellit. Sed canones apud Nicaeam constituti de Novatianis fieri permiserunt. Prius ille canon a Patribus institutus ponendus est; ut possimus adve qualiter ab eisdem sensum sit, vel praeceptum. De his, inquit, qui nominant se ipsos Catharos, id est, mundos, et aliquando veniunt ad catholicam Ecclesiam, placuit sanctae magnae synodo, ut accepta manus impositione sic ma
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotũ d̾ lib̾atio ħ fuit ut qͦs bo.¬
nosus ordinau̾at : necũ eodẽ rema¬
uerẽt. ac fier& ñ medioere scanda¬
ac necessitate tẽporis statutũ:
ueteres quas ab apłis uł apłicis t̃ditas

Expanded text:
a de liberatio haec fuit, ut quos Bonosus ordinaverat, ne cum eodem remanerent, ac fieret non mediocre scandaac necessitate temporis statutum eveteres, quas ab apostolis aut apostolicis
Abbreviated transcription (Latin):
necessariã e̾e̾. tñ necessitati tẽpꝰis
cedendis timotheũ listris circci¬
dit. ut scandalũ uideoꝵ ibi como¬
rantiũ duitarae: Ostendens actu
ꝗͥ alibi dese testat᷑: factus iudi̾s
tãquã uideus. ut iudeos lucͥ face.¬
rẽ. Qđ dixxisse eũ ĩtelligendũ:
ñ astu mͣtientis. s affectu cõpati¬
entis. cuiq ita cupiens subuenire
quẽ admodũ sibi subueniri uolu¬
iss&. si ita affectus eeͥt. Multa qͦq
principes eccłarũ ꝓtenore cano.
sonarũ utilitate. uł strage ppłoꝵ.
uitanda dĩpensant. Multa ⁊̃ ⁊ asciᷤ
patrib iminuta scriptuaꝵ testi
sũmũ sac̾d tiũ ꝑmisit ascend̾e.
qͦs paulꝰ puplica p̾dicatione abe¬
odc̃ fficio studuit remou̾e. Sic̃
legimꝰ ĩsuis offiti is fuisse suscepto.
Inde &iã p̃texatus leo pͣ destabi¬
litate ñ mutandoꝵ. & discretione
tẽꝑandoꝵ. ita scribit rustico ep̃o

Expanded text:
necessariam, tamen necessitati temporis cedens, Timotheum Lystris circumcidit, ut scandalum Judaeorum ibi commorantium devitaret, ostendens actu quod alibi de se testatur: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeos lucrifacerem . Quod dixisse intelligendum est, non astu mentientis, sed affectu compatientis: cuique ita cupiens subvenire, quemadmodum sibi subveniri voluisset, si ita affectus esset. Multa quoque principes Ecclesiarum pro tenore canonupersonarum utilitate, vel strage populorum vitanda dispensant. Multa etiam a sanctis Patribus imminuta Scripturarum tessummum sacerdotium permisit ascendere, quos Paulus publica praedicatione ab eodem officio studuit removere . Sicut legimus in suis officiis fuisse susceptos. Inde etiam praetaxatus papa Leo de stabilitate non mutandorum, et discretione temperandorum, ita scri
Abbreviated transcription (Latin):
gau̾it. Uoluntarus ÷ enĩ ñ necessariꝰ
Alioqͥn trans gressor ec̾t qͥc̃q ucort̃ ñ
tiis loqueret᷑. ñ diãc mulier si nup.¬
serit. p̃miũ meret᷑: s tͣn dix̃ ñ peccat
sinubat. Ita qͦq siquis aliquẽ ad coti¬
diana ieunia ĩuitet. rẽ qđ i min̾a¬
tionẽ dignã ad qͥescenti ⁊ ꝑscueran¬
ti suad&: s qͥ ñ ad qͥeu̾it: ñ fit se ipso
melior. s lic& maneat faciente ĩferi.
uͦ infra metas sobrictatis ⁊ m̃se fru.¬
gał se cohibuerit: sũmoꝵ pͥmia ñ as¬
seqr. s si ad comessationes. ⁊ ebrietates
plapsus fuerit: rc̃ rep̃hensione & coi¬
fusione dignã feciss. ꝑib̾r. Isti itaq du¬

Expanded text:
tarius enim est, non necessarius, alioquin transgressor esset quicunque uxorem non tiis loqueretur, non dixit, mulier si nupserit, praemium meretur; sed tantum dicit: Non peccat, si nubat . Ita quoque, si quis ad quetidiana jejunia invitet, rem quidem remuneratione dignam acquiescenti et perseveranti suadet; sed qui non acquieverit, non fit seipso melior: sed licet maneat faciente inferiorvero intra metas sobrietatis et mensae frugalis se cohibuerit, summorum praemia non assequitur; sed si ad comessationes et ebrietates prolapsus fuerit, rem reprehensione et confusione dignam fecisse perhibetur. Isti itaq
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ ĩ tendat und diẽ beatus
aug̃ de disciplina eccłastica trac.¬
tans. habe caritatẽ: i fac qͥcquiduis
Si corripis corripe eũ caritate i par.¬
cis. paroe c̃ caritate: S mis ad haben.¬
da ÷ sũma diligentia & mundanduᷤᷤ
ocłs cordis. quatinꝰ ĩ puniendo. ułpir:

Expanded text:
enire intendat. Unde dicit beatus Augustinus de disciplina ecclesiastica tractans: « Habe charitatem, et fac quidquid vis. Si corripis, corripe cum charitate. Si parcis, parce cum charitate. » Sed in his adhibenda est summa diligentia, et mundandus oculus cordis, quatenus in pun
Abbreviated transcription (Latin):
possimꝰ.qͦmodo pꝰistã penit̾tiã apd̾
ficri ñ deb̾x. nͥisi pacis ipsiꝰ cũ pa¬
passione sanaret᷑. S si ħ dicant &
multo maxime humilit̾ doleant.
qͥ ĩ tanta morte p̃cisionis iacent.
ut isto quodã uulnere matris ca.¬
thobce reuiuiscant. Cũ enĩ p̃cisimꝰ
sit recipi ut uiuat: qͥsine uita ra¬
dicis ꝑibat. S cũ receptꝰ recipien¬
ti co aluerit: ⁊uigor seq̾r ⁊ fruc¬
tus. Si aut̃ ñ co aluerit ille qͥđa.
rescit. s uita arboris ꝑmanebit.
Eenĩ & tale ĩserendi griꝰ. ut ullop̾̃¬
tioso ramo qͥ ĩtꝰ : ille qͥ foris : ĩserat᷑.
ut ñ tam̃ nullo s uł leuissim. tr.¬
boris uuln̾e. Ita gͦ ⁊isti cũ adr.¬
dicẽ catholicã ueniunt nec eis qͣm¬
uis pꝰ erroris sui penitentiã holor
clerititus aut episcopatꝰ aufert᷑.
fit qͥd ẽ aliqđ t̃qm̃ ĩcortice arbo¬
ris matris ccͣ integritatẽ seu̾itatiꝰ.

Expanded text:
possimus, quo modo post istam paenitentiam apud fieri non deberet, nisi pacis ipsius compensatione sanaretur. sed sibi hoc dicant et multo maxime humiliter doleant. qui in tanta morte praecisionis iacent, ut isto quodam uulnere matris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisusssit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo praeciso ramo, qui intus est. ille. qui foris est, inseratur non tamen nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam honor clericatus aut episcopatus aufertur, fit quidem aliquid tam quam in cortice arboris matris contra integritatem seueritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ q̃ ꝓpt᷑ rigorẽ discipline. uł muni.¬
endã salutẽ pꝰterioꝵ sanca̾ dilig̾.¬
cia: si honesta uł utilis seqͣtur.
pensatio potest p̾cedere auctori¬
tatẽ p̃sidentiũ dilig̾ter delibata
dispensatio. Multa enĩ talia in.
eu̾głica istoria. mactib apłors.¬

Expanded text:
 propter rigorem disciplinae, vel muniendam salutem, posteriorum sanxit diligentia, si honesta vel utilis sequatur compensatio, potest praecedere auctoritate praesidentium diligenter deliberata dispensatio. Multa enim talia in evangelica historia, in Actibus apos
Abbreviated transcription (Latin):
parti extractatib or indoxorum
patrũ. partĩ ex ĩstitucionibꝰ catho¬
licoꝵ regũ ñ nullo labore inamõ
corpus adunare cura  ut qͥ scrip¬
ta illa ex qͥbꝰ ista excepta sunt
admanũ ħre ñ potĩt: hiic saltem
accipiat ꝙ ad comodũ causȩ sue¬
ane religio̾is ⁊ fide ĩ chaantes. sic ea
ꝙ̃ ad sacram̃ta eccłastica. sic ea q̃
enda ꝑtinent. subg̾nalib titulis
distincta ꝯgessimꝰ : ut ñ sit qͣrenti
nec e̾e̾ totũ uolumͣ euoluere. s tñti
tulũ generalẽ suẽ qͣstioni ẽgruen¬

Expanded text:
partim ex tractatibus orthodoxorum Patrum, partim ex institutionibus catholicorum regum, nonnullo labore in unum corpus opus adunare curavi: ut qui scripta illa, ex quibus ista excerpta sunt ad manum habere non poterit, hinc saltem accipiat quod ad commodum causae suanae religionis, id est fide inchoantes, sic ea quae ad sacramenta ecclesiastica, sic ea quaenda pertinent, sub generalibus titulis distincta congessimus, ut non sit quaerenti necesse totum volumen evolvere, sed tantum titulum generalem suae q
Abbreviated transcription (Latin):
tiones itaq alie ĩ mobiles. alie mobiles
ł receptiones in mobiles sunt: quas lex
ñ obseruate. legis eandẽ auferĩ. quali¬
a sunt diliges añn dm̃ tuu̾. extoto
corde tuo. ⁊ ꝓximũ tuũ sic̃ te ipsum.
⁊ honora patrẽ tuũ. & matre̾ tuã. ⁊ si¬

Expanded text:
tiones, aliae sunt mobiles, aliae immobiles. Praeceptiones immobiles sunt, quas lex non observatae, eamdem auferunt: Qualia sunt: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum; et honora patrem tuum et matrem tua
Abbreviated transcription (Latin):
ñꝗͣ coꝵ colloqͥũ ꝑse saluti obee̾t s qͣ.
freꝗtatũ ex obliqͦ quorũ.lã simplici¬
tate̾ corrũꝑe poss&. Et multa reꝑies in
canonicis institutiõibꝰ in hũc modũ.
Similit̾ immobiles. ⁊ phibitiones sunt
ꝙ adu̾sus uitia loqunt᷑ qualia sunt

Expanded text:
 colloquium per se saluti obesset; sed quod frequentatum ex obliquo quorumdam simplicitatem corrumpere posset. Et multa reperies in canonicis institutionibus in hunc modum. Similiter immobiles prohibitiones sunt, quae adversus vitia loquuntur; qualia sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
dignꝰ crit : qr inchoantia sunt ħ ñ ꝑfi.¬
cientia. uunt alia ĩxer dicta ĩquibuꝰ
si ĩ ter dicta ñ fussent: nec mors oꝑare.¬
uit. ut ⁊ pͣsentib ñ obe̾e̾t: ⁊ c̃pescendiᷤ
tas ꝓuidera&e: quale ÷ illud ut clericu

Expanded text:
dignus erit, quia inchoantia sunt haec, non perficientia. Sunt alia interdicta, in quibus si interdicta non fuissent, nec mors operarevit, ut et praesentibus non obesset, et compescendis tas sincera
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ t̾ra erunt soluta ĩ celo. S ne for¬
sitan spe honoris eccłastici animꝰ
ĩ tumescens suꝑbe agere penitentiã:
seuerissime placuit. ut pꝰ actã peni¬
tentiã nemo fiat dericꝰ uł maneat
nhil detrahebant humilitati aliqͥd
addider̃ qͦ salus tuciꝰ munuret᷑. ex.¬
Tale ÷ illud ĩ euugłio. Sit sermo ir
ex necessitate iurare. s qͦd longiꝰ
sit aꝑurio qͥne quaquã iurat.
quã ille qͥ qͣlicũq occasione iurat.

Expanded text:
 terram, erit solutum et in coelis . Sed ne forsitan spe honoris ecclesiastici animus intumesceret, et superbe ageret poenitentiam, severissime placuit ut post actam poenitentiam nemo fiat clericus, vel maneat nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, expTale est illud in Evangelio: Sit sermo vesex necessitate; sed quod longius sit a perjurio qui nunquam jurat, quam ille qui qualicunque occasione jurat
Abbreviated transcription (Latin):
tate roborata cognouimꝰ. Assuma¬
mꝰ itaq pͥmũ exẽplũ de eu̾głio.
Dñs qͥppe mittens discipłos ad pͣdi¬
culũ. Et quia uita dñi iħu ĩtͣri
disciplina ẽ morũ. instante teͣ.
pore passionis sue: ⁊ perã reddi¬
dit & saculũ. inse ipso pͥmodans
exẽplũ qͦd inhuiꝰmodi tradicionibꝰ
necessitati tẽporis sit cedendũ.
Similit̃ cũ paulus ꝑ chorintios se
transiturũ ꝓmisiss& in macedo¬
niã. & plensiss& hoc eis minime
ꝓfuturũ. mutauit dispͦoñe suam
ñ tñ sentenciã. Und̾ se ita ex cusat
dic̃s. Cũ gͦ ħ uoluissẽ. ñ qͥd leuita¬
te usiis sũ aut q̃ cogito scđm carnẽ
cogito ut sit apud me ÷.⁊ ñ: Non
enĩ sententiã suã mutasse intelli.¬
gebat. qͥ inueni endo adeo.⁊ ñ ue¬
niendo. salutẽ coꝵ qͣrebat. Unde
& ĩ sequentib dic̃. Ego aut̃ testẽ

Expanded text:
tate roborata cognovimus. Assumamus itaque primum exemplum de Evangelio. Dominus quippe mittens discipulos ad praedicculum . Et quia vita Domini Jesu in terris discipl peram reddit et sacculum : in seipso primo dans exemplum, quod in hujusmodi traditionibus necessitati temporis sit cedendum. Similiter Paulus, cum per Corinthios se transiturum promisisset in Macedoniam , et praesensisset hoc eis minime profuturum, 3 mutavit dispositionem suam, non tamen sententiam. Unde se ita excusat dicens: Cum ergo hoc voluissem, nunquid levitate usus sum? aut quod cogito, secundum carnem cogito ut sit apud me, est, et non? Non enim sententiam suam se mutasse intelligebat, qui in veniendo ad eos, et non veniendo, salutem eorum quaerebat. Unde et in sequentibus dicit: Ego autem testem
Abbreviated transcription (Latin):
oibꝰ sanitatis remediũ ꝓsua modera
qͣsint remissibili.a. qͣ in remissibilia.
⁊ qͣndo uł qͥbꝰ de causis fint remuten.¬
da : paulo latiꝰ ẽ distin guendũ:⁊
pͥma qͥdc̾ amonio penã ñ initendat.
siqͥs post eã moneat. s p̃miũ sibi ad.

Expanded text:
omnibus sanitatis remedium pro sua moderatomnibus sanitatis remedium pro sua moderatquae sint remissibilia, quae irremissibilia, et quando, vel quibus de causis sint remittenda, paulo latius distinguendum. Et prima quidem admonitio poenam non intentat, si quis post eam non eat, sed sib
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ seruare. uł aug̾e intend. nec
litate. uł qͣntitate egtudinis. uł egro.¬
tantis. nc̃ mordentia. ne̾ mollientia
egͦtanti medicamina appoñ. unc̾
ferro secat cui fom̃to subuenir ñ
ꝙͣ ferro sccare ñliudebat. ita spĩta¬
& sũma suadent. ne uialua indul.¬
gent. cũ ẜ duritiã cordis delinqͣn.¬
ciũ ꝓ correctione eoꝵ. uł cautela
cetoꝵ.: ⁊ seu̾as penitertie lgis inpont᷑.¬
łcũ ẜ deuotionẽ dolentiũ. ⁊ resia¬
gere uolentiũ: siderata fragilitate
uasis q̃portant ĩ dulgentiȩ malagna
suꝑ ponunt. Nã qͥ ĩ dulgent. maioribus
morbis amouendis ꝓuident: ⁊ qͥ illici¬
ta ꝓhihent. a merte deterrent: qͥuero
ꝯseruare. qͥ aut̃ sũm a suadent. sa.¬
lutẽ student augͥe hoc ad tendens
diligͥs lecta ĩ telliga. unã faciem
ctͥ cloqͥoꝵ sacroꝵ. cũ distincte ẽsidera.¬
bit. qͥt sit amonitio. qͥd sit p̃ceptũ. qͥd
ꝓhibitio. qͥd remissio. ⁊ ħ nec se inui¬
cẽ ĩpugnare nec ase ipsis distare. s

Expanded text:
 augere intendit; nec litate vel quantitate aegritudinis, vel aegrotantis, nunc mordentia, nunc mollientia aegrotanti medicamina apponit; et nunc ferro secat, cui fomento subvenire non quem ferro secare non audebat; ita spiritua summa suadent, venialia indulgent: cum secundum duritiam cordis delinquentium pro correctione eorum, vel cautela caeterorum severas poenitentiae leges imponum devotionem dolentium, et resurgere volentium, considerata fragilitate vasis quod portant, indulgentiae malagma superponunt. Nam qui indulgent, majoribus morbis amovendis provident, et qui illicita prohibent, a morte deterrent; qui verconservare; qui autem summa suadent, salutem student augere. Hoc attendens diligens lector intelliget unam faciem esse eloquiorum sacrorum, cum distincte considerabit quid sit admonitio, quid sit praeceptum, quid prohibitio, quid remissio; et haec, nec se invicem impugnare, nec a seipsis distare, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
Si qđ absit transitꝰ pp inopina¬
tus cuenerit ut de sui ȩlectione
nere. si qͥde̾ inunũ se totiꝰ meli¬
nau̾it ȩccłastici or dinis ęlectio
c̃secretur ȩlectus epͣs. Si tam̃ ut
sa coꝵ deqͥb certam̃ emerserit
c̃iuncat sententia plurnnoꝵ
sic itim̃ ut sac̾dotio careat. qͥ cap¬
tus ꝓmissione quoꝵ capto iudi¬
tio de electione decreuerit.

Expanded text:
Si, quod absit, transitus papae inopinatus evenerit, ut de sui electione snere, siquidem in unum totius inclinaverit ecclesiastici ordinis electio consecretur electus episcopus. Si enim, ut rsa eorum, de quibus certamen emerserit, vincat sententia plurimorum; sic tamen, ut sacerdotio careat, qui captus promissione, non recto judicio de electione decreverit.
Abbreviated transcription (Latin):
mitti nͥdeb&. Similit̾ alieni
erroris sotiũ uł asui uolunta¬
rie ꝓpositi tramite recedentẽ
a sacris patrũ regłis. & cõsti¬
tucionib mobedientẽ susci¬
ꝑe nͥpossumꝰ nec debemꝰ.¬

Expanded text:
mitti non debet. Similiter alieni erroris socium, vel a sui voluntarie propositi tramite recedentem, aut sacris Patrum regulis et constitutionibus inobedientem, suscipere non possumus, nec debem
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ qͥdã semꝑ defalsis se ca¬
pitulis. accusatũ neq aliqͥd
or dinabilit̾ factũ s iniuste
se asserit c̃ dẽpnatũ diligent̃
querendũ ÷ p̾mo si uiditiũ
ordinabilit̾ pͥmũ ÷ habitum
si alii accusatores alii testes
fuerunt. deinde causarũ qͥͣlitas
si chigna çrilio. uł dispositione
fuit si eo p̾sente subiure iurando
contra eũ testimoniũ dictũ ett.
si scriptis actũ. e̾. si ipse licentiam
respondendi ac defendendi se ha¬
buit. Sed de ꝑsonis accusantium.
ac testificantiũ subtilit̃ q̃rendũ
est. cuiꝰ conditionis cuiꝰue opimo¬
nis. & ne in opes sint. ne forte ali¬
qͣs c̾tra p̃fatũ pastorẽ inimicitaus
habuissent. uerũ testimoniũ ex
auditu dixerint. aut certe spiri

Expanded text:
 frater de falsis se capitulis accusatum, neque aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est, primo, si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerint; deinde causarum qualitas, si digna exsilio vel depositione fuit, si eo praesente sub jurejurando contra eum testimonium dictum est, si scriptis actum est, si ipse licentiam respondendi ac defendendi se habuit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter quaerendum est cujus conditionis, cujusve opinionis, et ne inopes sint, ne forte aliquas contra praefatum pastorem inimicitias habuissent, utrum testimonium ex auditu dixerint,
Abbreviated transcription (Latin):
estes ꝑ testimoniũ ñ ꝑfe¬
rant. sed p̃sentes ex his quȩ ui¬
derunt. & nouerunt ueraciter
testimoniũ dicant. Nec de aliiꝰ
causis. uł negociis testimoniũ
dicant nisi de his q̃ sub p̾sentia
corũ acta eẽ noscuntur. Giz¬

Expanded text:
turam testimonium non proferant, sed praesentes ex his quae cognoverunt et viderunt veraciter testimonium causis vel negotiis testimonium proferant, nisi de his que sub eorum presentia acta esse noscuntur. G
Abbreviated transcription (Latin):
nit̾ instructi e̾e̾ debent. & ta¬
les quales ad sac̾dotiũ eligere
dimna iub& auctoritas. qmͣ
ut antiquoꝵ tradit auctoritaᷤ
sac̾ dotes criminari nͥ possunt.
nec incos testificari qui ade¬
undẽ ñdebent nec possunt.
ꝓuehi honorẽ.
omicide. malefici. fures.
Sacrilegi. raptores. uenefici.
adulteri. & qͥ raptũ fecerunt
uł falsũ testimoniũ dixerunt.
seuꝰ ad sortilegos magosq con¬
currerint. nullatenus ad ac¬
cusationẽ uł ad testi monium
erunt admittendi. indocix¬

Expanded text:
nitudine instructi esse debent, et tanitudine instructi esse debent, et tales quales ad sacerdotium eligere divina jubet auctoritas, quoniam ut antiquorum tradidit auctoritas, sacerdotes criminari non possunt, nec in eos testificari, qui ad eumdem non debent, nec possunt provehi honorem. Item: homicidae, malefici, fures, sacrilegi, raptores, venefici, adulteri, qui raptum fecerunt, vel falsum testimonium dixerunt, seu qui ad sortilegos magosque cucurrerunt, nullatenus ad accusationem vel ad testimonium erunt admittendi. C
Abbreviated transcription (Latin):
ad accusationẽ admitt p̃cepti sut̃.¬
uł &ĩ qͦs ipse accusator de sua do¬
mo ꝓduxerit. Ad testimoniũ aut̃
intra annos xiiii. ecatis suȩ non
non possunt. qui ante ester¬
nũ diẽ aut nudius t̾ciꝰ inimi¬
ei fuerint. ne irati nocere cupiant.
ne lesi se ulcisci uelint. In offensuᷤᷤ
igitur accusatorũ &e testiũ affectuᷤ
querendus. ẽ. & suspectus. indcu
nei aduersus extrane¬
os testimoniũ ñdicant. nec
familiares de eadẽ domo ꝓdeun¬
tes. sed si uoluerint & inuicẽ con¬
senserint int̾ separantes tantũmͦ
testificentur & ñ in alio. Neq testes
suspeeti recipiant᷑ quia ꝓpin¬
quitatis ac familiaritatis ac do¬
minationis affectio ueritate̾
impedire sol&. A mor carna¬
lis & timor atq auaricia ple¬
rũq sensus hebetant humanoᷤ
& puertunt opiniones ut que¬
tum pietatẽ putent & peccu¬
niã quasi mercede̾ prudentie
estes absq ulla infa¬
mia aut suptione uł mani¬
festa macula & uere fidei ple¬

Expanded text:
ad accusationem admitti praecepti sunt, vel quos ipse accusator de sua domo produxerit; ad testimonium autem intra annos XIV aetatis suae non non possunt, qui ante hesternum diem aut nudius tertius inimici fuerint, ne irati nocere cupiant, ne lesi se ulcisci velint. Inoffensus ergo et accusatorum et testium affectus querendus est et non suspectus. Item nei adversus extraneos testimonium non dicant, nec familiares de eadem domo tes, sed si voluerint et invicem consenserint, inter se parentes tantum testificentur, et non in alios. Nec accussuspecti recipiantur, quia propinquitatis et familiaritatis, ac dominationis affectio veritatem impedire solet, amor carnalis et timor atque avaritia plerumque sensus hebetant humanos, et pervertunt opiniones, ut quaestum pietatem putent, et pecuniam quasi mercedem prudentiae. estes absque ulla infamia aut suspicione vel manifesta macula et vera fidei ple
Abbreviated transcription (Latin):
infami atq sacrilego de qͦ¬
cũq negocio liceat adu̾sus re¬
ligiosũ xp̃ianũ. quã uis hu¬
milis seruilisq ꝑsona sit testi¬
moniũ dicere. nec dequali¬
b& re accione uł inscriptione
xp̃ianũ impetere.

Expanded text:
infami atque sacrilego de quocunque negotio liceat adversus religiosum Christianum, quamvis humilis servilisque persona sit, testimonium dicere, nec de qualibet re, actione aut inscriptione Christianum impetere.
Abbreviated transcription (Latin):
nconsensu subscrip¬
tione om̃iũ cõstitutũ ÷. ut
nulluꝰ laicꝰ ep̃o uł alicui inor¬
dinib posito crim̾ aliqđ po¬
subdiaconꝰ adu̾sus diaconũ.¬
exorcista adu̾sus accolitum.
lector adu̾sus exorcistã. hos

Expanded text:
consensu subscriptione omnium constitutum est, ut nullus laicus episcopo vel alicui in ordinibus posito, crimen aliquod popum, diaconus adexorcista adversus acolythum, non lector adversus exorcistam, non ost
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sumat accusator si mul
iudicio quatuor ꝑsonas ne¬
cesse est semꝑ ad esse recesse¬
Id÷ iudices electos. accusatoreᷤ
idoneos. defensores congruo.
atq testes legitimos. Iudices
aut̃ debent uti equitate. testẽ
ueritate. auccusatores inten¬
tione ad amplificandã causã.
Defensores extenunatione ad
minuendã causã. Oo ioħi¬

Expanded text:
aesumat accusator simul judicio quatuor personas necesse est semper adesse, id est judices electos, accusatores idoneos, defensores congruos atque testes legitimos. Judices autem debent uti aequitate, testes veritate, accusatores intentione ad amplificandam causam, defensores extenuatione, ad minuendam causam.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbauerint innocentes. Qm̃ ꝑiculo
sa ÷ & admitti ñ debe. rei adu̾sũ
quȩcũq ꝓfessio. Famili arcs uero
⁊ sponte ẽfessi atq scelerib in re¬
titi ñdebent admitti. nec hi qui
esterna die aut ꝓhendie aut ante
fuerunt inimici. de lipro¬
Sane qͥ crimina sua
inquestione cͥfessi st̃: si de alus
sic dicere uoluerint a iudice ñ
credant᷑. quia iure & legib cons¬
titutũ ÷ ut spontanea. ꝓfessione
reus reũ ñ fatiat. neq illi de al¬
ttro credit᷑. qͥse crimmosũ ee̾ cõ¬

Expanded text:
probaverint innocentes. Quoprobaverint innocentes. Quo et admitti non debet rei adversus quemcumque professio. Familiares vero et sponte confessi atque sceleribus irretiti, non debent admitti, nec hi qui hesterna die, aut pridie, aut ante fuerunt inimici. I, qui crimina sua in quaestione confessi sunt, de aliis si dicere voluerint, a iudice non credantur, quia iure et legibus constitutum est, ut spontanea professione reus reum non faciat neque illi de altero credatur, qui se criminosum esse con
Abbreviated transcription (Latin):
pp. om̃ib fidelib. Statuimꝰ
eos ad accusatione̾ ñrecipi. qui
st̃ suspecti. aut qͥ heri & nudiꝰ ter¬
Similit̾ quoꝵ fides. uita ⁊i lib̾tas
nescit᷑. uł qui in famiȩ macuł st̃
asꝑsi aut scelerib irretiti. Neq
eos sac̾dotes deb̾e aut posse ac¬
cusare qͥrite sac̾dotes fieri noͣ
possunt hȩc st̃ sui ordims. Tales

Expanded text:
pa, omnibus fidelibus. Statuimus eos ad accusationem non recipi qui sunt suspecti, aut qui heri, aut nudiusterSimiliter quorum fides, vita et libertas nescitur, vel qui infamiae maculis aspersi sunt, aut sceleribus irretiti. Noque eos sacerdotes debere aut posse accusare, qui rite sacerdotes fieri non possunt, nec sunt sui ordinis. Tales,
Abbreviated transcription (Latin):
Nacuit ut quociens cũq ele¬
ricis abaccus atorib multa cri¬
mina obiciunt᷑. & unũ ex his de
quo priꝰ eg̾erint ꝓbare ñ ualu¬
erint ad cet̾a ñ adnuitant᷑.¬

Expanded text:
acuit, ut quociescumque clericis ab accusatoribus multa crimina obiciuntur, et unum ex ipsis, de quo prius egerint, approbare non valuerint, ad cetera non admittant
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ qua nos c̃sulere uoliustis
non nͥ abidoneis ⁊ pbatissims
uiris. qͥ ⁊suspitionib & celerib
careant fieri deb&: ꝙr dñssacͥ
sui uorporis tractatores auilibꝰ
ireꝓbis ac ñ idoneis ꝑsonis in¬
famari noluit. nec calũpniari.¬
li quoꝵ sac̾dotũ ñ oportet eo
a iudicib ecclȩ audiri. anteqͣni
eoꝵ discuciatur estimationis
suspitio uł opinio qua intenti¬
one. qua fide. qua temeritate.
qua uita. qua conscientias qͦue
piditate. ista p̾sũpserit incle

Expanded text:
 qua nos consulere voluistis, nonnisi ab idoneis et probatissimis viris, qui et suspicionibus et sceleribus careant, fieri debet: quia Dominus sacri sui corporis tractatores a vilibus, et reprobis, ac non idoneis personis infamari noluit, nec calumniariliquorum sacerdotum, non oportet eos a judicibus ecclesiae audiri, antequam eorum discutiatur aestimationis suspicio vel opinio, qua intentione, qua fide, qua temeritate, qua vita, qua conscientia, quovepiditate ista praesumserint ne
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is. Sic̃ sac̾dotes uł reliqͥ
clerici a scłariũ laicoꝵ exclu¬
duntur accusationẽ. ita illi
abistoꝵ st̃ excludendi. & alie¬
nandi criminatione. ⁊⁊ sicut
isti abillisita ⁊ illi abistis ñre
tio. quia seruũ dñi ñ oportet
epellant᷑ co¬
habitantes inimicis. & om̃
laici. quia infestationẽ blas¬
phemię affectio amciciȩ in¬
entare sol&. Nec illi uidelic&
laici in nra sunt recipiendi
accusatione: qui nos insua no¬
lunt reciꝑe infamatione.

Expanded text:
I. Sicut sacerdotes vel reliqui clerici a saecularium laicorum excluduntur accusatione, ita illi ab istorum sunt excludendi et alienandi criminatione, et sicut isti ab illis, ita illi ab istis non tio, quia servum Domini non oportet epellantur cohabitantes inimicis et omnes laici, quia infestationem blasphemiae, affectio amicitiae incitare solet. Nec illi videlicet laici in nostra sunt recipiendi accusatione qui vos in sua volunt recipere infamatione.
Abbreviated transcription (Latin):
scripta nulliꝰ acusatio susc ipiat᷑.
s ꝓpria uoce si legitima ⁊⁊ con¬
digna accusatoris ꝑsona fuerit:
uniuersis epis. Absente uero
ad uersario. ñ audiat᷑ accusator.
nec sententia absente parte alia.
a iuidice dicta ullã obtinebit
firmitatẽ neq absens ꝑ aliũ ac¬

Expanded text:
scripta nullius accusatio suscipiatur, sed propria voce, si legitima et digna accusatoris persona fuerit, universis episcopis. Absente vero adversario non audiatur accusator, nec sententia, absente parte alia, a judice dicta, ullam obtinebit firmitatem neque absens per alium ac
Abbreviated transcription (Latin):
lle uͦ qͥ ui aut timore asede¬
pulsus asuis reb expoliatꝰ fuerit.
ñ priꝰ uocetur ad synodũ quã ei om̃ia
legib redintegrentur. & tãdiu in
sede ꝓpͥa pacifice. & potestatiue
cuncta disponens resideat: quãdiu
expulsus uł expoliatꝰ. suis carere

Expanded text:
lle vero qui vi aut timore expulsus, aut suis rebus exspoliatus fuerit, non prius vocetur ad synodum quam ei et omnia legibus redintegrentur, et tandiu in se, de propria pace potestative cuncta disponens, resideat, quandiu exspoliatus suis carere
Abbreviated transcription (Latin):
est reb expoliatꝰ aut ep̃.I.
sede ꝓpͥa ui aut t̾rore depulsus antꝙ̃
om̃ĩa sibi ablata legib restituantur.
&ipse pacifice annũ uł plus suis fru¬
tatur honorib sediq ꝓpͥȩ sit regula¬
rit̾ resticutꝰ. iuxta canonũ insticutio¬
nẽ accusari. uocari. iudicari. aut dãp¬
ergo oporta om̃ia illis legib redĩ¬
tegrari. & ȩccłas q̃ sibi sublate sunt.
cũ om̃i pͥuilegio suo restitui. & post.¬
modũ ñ subangusti tẽporis spatiũ. s
tãtũ tep̃oris spatiũ eis indulgeatur.
quã tũ expoliati uł expulsi eẽ ui¬
dent᷑ anteꝗ̃ ad synodũ ẽuocentur.

Expanded text:
est rebus exspoliatus, aut a sede propria vi aut terrore pulsus, antequam omnia sibi ablata legibus restituantur, et ipse pacifice annum vel plus suis fratur honoribus, sedique propriae sit regulariter restitutus, juxta canonicam institutionem accusari, vocari, judicari, aut damergo oportet omnia illis legibus redintegrari, et ecclesias quae sibi sublatae sunt, cum omni privilegio suo restitui, et postmodum non sub angusti temporis spatio, sed tantum temporis spatium eis indulgeatur, quantum exspoliati vel pulsi esse vide
Abbreviated transcription (Latin):
ne subiectã innocentiã faciamꝰ.
S quisquis ille ÷ qͥ crim̾ intendit
iniudiciũ ueniat. nom̾ rei indi¬
c&. uinculũ inscriptionis arri¬
piat. custodiat similitudinẽ
calũpniantes ad iundictam
poscat similitudo supplici is.
lũpniator recipiat. quia nõ¬
ante inseriptionẽ nemo deb&
iudicari uł dãpnari cũ & scłi
leges ħ retineant. Stpħ anꝰ

Expanded text:
am faciamus, sed quisquis ille est qui crimen intendit, in judicium veniat, nomen rei indicet, vinculum inscriptionis arripiat, custodiat similitudinem calumniantes ad vindictam poscat similitudo supplicii. CAlumniator recipiat, quia ante inscriptionem nemo debet judicari vel damnari cum et saeculi leges hoc retineant. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
habendꝰ S ꝑmisso tractandi spa¬
cio. id qđ iratꝰ dix̃ ꝑscripturã
se ꝓbaturũ ee̾ fateat᷑. Ut si for¬
tasse respiciens quę ꝓiracundia
dix̃ itare aut serib̾e noluerit.
nͥ ut reus criminis habeat᷑. Om̃i
gͦ qͥ crim obicit scribat se ꝓba¬
turũ. Reuera: insuꝑ causa agat᷑
ubi crim̾ admittit᷑. & qͥñ ꝓbaue

Expanded text:
i spatio, id quod iratus dixit per Scripturam se probaturum esse fateatur: ut si forte resipiscens, quae pro iracundia dixit, iterare aut scribere noluerit, non ut reus criminis teneatur. Omnis ergo qui crimen objicit, scribat se probaturum. Revera ibi semper causa agatur, ubi crimen adm
Abbreviated transcription (Latin):
unt & eos qͥfidẽ sanant simu¬
lant c̃fiteri. Sci̾maticos & iã
eos qͥseorsũ a cõmunicantib nob̾
epis collectas faciunt. Deinde
uͦ & si qͥdã abęccła suꝑ causis qui¬
bdã fuerint dep̾hensi & ꝓiecti
aut ex coͬmunicati. siue exclero.
siue ex laicali or dine nec his lice
pͥoris existunt ñ ante ceͥ accep¬
tabiles in ep̃i accusationẽ aut
alioꝵ clericoꝵ quã innoxios se¬
m& ipsos in latoꝵ sibi ostenderint

Expanded text:
 quidem sanam simulant confiteri, schismaticos etiam et eos qui seorsum a communicantibus nobis episcopis collectas faciunt. Deinde vero et si quidam ab Ecclesia super causis quibusdam fuerint reprehensi, et projecti aut excommunicati, sive ex clero sive ex laicali ordine, nec his licerpriori existunt, non ante esse acceptabiles in episcopi accusationem aut aliorum clericorum, quam innoxios semetipsos illatorum sibi ostenderint
Abbreviated transcription (Latin):
trimonio ñ habuerit. statĩ suisᷤ
facultatib careat. ⁊dos que data ÷
ei fiser uirib uindicet᷑. Post suppli¬
cationẽ aut̃ ⁊ cingłi sui patiat᷑
amissione ⁊ exilio puniat᷑. Quod
si uilior sit ⁊ corporali questioni
subsistat ⁊ urori eiꝰ cont̾ leges nup¬
ta easdẽ penas patiat᷑. silicet sinui¬
filia nepotes ł neptes partt̃ adhere¬
ditatẽ ab intesto aui defuncti uo¬
cent᷑. ⁊ ñ minꝰ t̾tiã parte̾ sic̃ añ¬
accipiant. s in tegrã portionẽ se¬
quant᷑. nepotes ex filia tales acci¬
piant nati. qualẽ accipiuit ne¬
potes ex filio ꝓcreati. ltem.
Si auia decescerit nepotib ex fi¬
lio ⁊ nepotib ex filia derelictis
om̃s parit ad hereditatẽ auie sue
uocat᷑. & om̃ino nulla sit differen¬
tia utrũ om̃s nepotes sint annep.¬
tes utrũ ex filio an ex filia ꝓcreatist

Expanded text:
is facultatibus careat, et dos quae data est ei fisci juribus vindicetur. Post publicationem autem et cinguli sui patiatur amissionem, et exsilio puniatur. Quod si vilior sit et corporali quaestioni subsistat, et uxor ejus contra leges nupta easdem poenas patiatur scilicet, si nulfilia nepotes, vel neptes, pariter ad haereditatem ab intestato avi defuncti vocentur, et non minus tertiam partem sicut ante capiant, sed integram portionem consequantur, nepotes ex filia talem accipiant nati qualem accipiunt nepotes ex filio procreati. Item Si avia decesserit nepotibus ex filio et neptibus ex filia derelictis, omnes pariter ad haereditatem aviae suae vocentur, et omnino nulla sit differentia, utrum omnes nepotes sint an neptes, utrum ex filio an ex filia procreati
Abbreviated transcription (Latin):
Faque ipsa sibi queq ciuitas cõsti¬
tuit sepe mutari solent ł tacito
consensu principis. pape. ł alia pꝰea
si uere ex duob ingenuis matͥmo¬
nio editꝰ. siue ex lib̾tinis suie ex alt̾o
libtino ⁊ alt̾o ingenuo. S ⁊ siqͥs
de matre lib̾a nascit᷑. patre seruo
ingenuus nichilominꝰ nascit᷑ quẽ¬
admodũ qͥ ex matre lib̾a ⁊ inc̾to
patre natꝰ ÷ qui a uulgo conceptꝰ :
Suffic̾ aut liberã habuisse matrẽ.
eo tẽpr que nascit᷑ libũ nasci. qui a
ñ debet calamitas matris ei noc̾e
qͥ inut̃o ẽ. Ex his ullud quesitũ:
si ancilla p̾gnans in anu missa sit
matrẽ uł medio tẽpore habuisse ꝗͣ.

Expanded text:
ae ipsa sibi quaeque civitas constituit, saepe mutari solent vel tacito consensu populi vel alia postea est, sive ex duobus ingenuis matrimonio editus, sive ex libertinis, sive ex altero libertino, et altero ingenuo. Sed etsi quis de matre libera nascitur, patre vero servo ingenuus nihilominus nascitur, quemadmodum qui ex matre libera et incerto patre natus est, quia vulgo conceptus est. Sufficit autem liberam habuisse matrem eo tempore quo nascitur, licet non debet calamitas matris ei nocere qui in utero est. Ex his et illud quaesitum est si ancilla praegnans manumissa sit, matrem vel medio tempore habuisse
Abbreviated transcription (Latin):
Ultimo enĩ supplicio subiciunt᷑
qͥ contͣ constitutionis normã leno¬
nes. ẽẽ. ausi s. Om̃ia aut instrum̃ta
⁊ fide uissiones apud lenones int̾¬
positas. ł alenonib contͣ bonos
mores factas infirmas. atq inua.¬
lidas. ẽẽ. constitutio iubet.

Expanded text:
cio subiiciuntur, qui contra constitutionis normam lenones esse ausi sunt. Omnia autem instrumenta et fideiussiones apud lenones interpositas, vel a lenonibus contra bonos mores factas infirmas atque inualidas esse constitutio iubet.
Abbreviated transcription (Latin):
raui. fac̃ illũ urare. qr ũm putat
falsum ẽ. ñ ex aĩo iste ꝑiurat &
falsa sciẽs iuratione it̃pon̾. Da
lidetis ꝗͣ ista detestanda sit
isse. ⁊ ad negotiũ ipsiꝰ cõpetit.
ut dicat pluit si pluit si plu.¬
pluit:¬

Expanded text:
Fac illum jurare qui verum putat falsum est. Non ex animo iste perjurat, ffalsa sciens jurationem interponit. Da Videtis quam ista detestanda sit isse, et ad negotium ipsius competit, ut dicat Pluit, sed putat non plupluit
Abbreviated transcription (Latin):
na tẽptatio ẽ. Si aũ noũ fecisse
si sc̃ eũ fecisse uid̾ fecisse. ⁊ cog̾
iurare homicida ẽ. Ille n se suo
ꝑiurio int̾imit.s iste manũ int̾.¬
ficientis ⁊ ĩp̃ssit. ⁊ p̃ssit. arõ de u̾b̃¬

Expanded text:
na tentatio est. Si autem novit eum fecisse, si scit eum fecisse, vidit fecisse, et cogit jurare, homicida est. Ille enim se suo perjurio interimit; sed iste manum interficientis et impressit et pressit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
x qͦ instituta ÷ circũsisio uuliatiu
i ppło dĩ q. erat tunc signaculũ¬
fidei iusticie dĩ ad significacionẽ
purgationis ualebat. ⁊ paruulis
origmał uet̾isq peccati sicͣ ⁊ͣ ⁊b apti¬
mnꝰ ex illo uałe cepͣ adĩnouationẽ hoĩs
ex qͦ institutus est. augͥ delibo¬

Expanded text:
enim instituta est circumcisio in populo dei, quod erat tunc signaculum iustitiae fidei, ad significationem purgationis ualebat et paruulis originalis ueterisque peccati, sicut et baptismus ex illo ualere coepit ad innouationem hominis, ex quo est institutus
Abbreviated transcription (Latin):
testate dat᷑. n.̃ qͥlis: ille ꝑcuiꝰ minis¬
teriũ dat᷑. Itẽ. Quid nouerat iołis¬
baptista : dñm. Iuid ñ nouerat.
potestatẽ baptismi dñici innullũ
hõinẽ adnõ transiturũ. s ministeri¬
ũ plane tͣnsiturũ. Potestatẽ adño
inneminẽ s ministeriũ in banos ⁊
in malos. Itẽ. Ego dico ⁊ nos debemꝰ
om̃s qr istos oportet cẽ tanti iudicis¬
ministros. Sin᷑ ministri iusti si uolt̃.
si aut̃ uoluerint ee̾ iustiꝰ in cathedra
moisi sedent. securũ me facit magiᷤ
dep̃s baptizauit. Si gͦ qͦs baptirauit
ebriosus. quos baptizauit homicida

Expanded text:
ministerium datur. Item, quid noverat Baptista Dominum. Quid non noverat potestatem baptismi Dominici in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum. Potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et in malos. Item: Ego dico, et nos dicimus omnes, quia justos oportet esse ministros, si ministrare juste voluerint. Si autem noluerint esse justi qui in cathedra Moysi sedent, securum me facit magistChristus baptizavit. Si ergo quos baptizavit ebriosus, quos baptizavit homicida,
Abbreviated transcription (Latin):
Inescitis utrũ xpiano an paga¬
no multos inpatria ur̃a baptizatos
asscritis. ⁊ quid ĩde sit c̃sulitis a gen¬
dũ. hii ꝓfecto si ĩ nomine scę tͥnita¬
tis uł tamͣ innomine xp̃i sic̾ inacti

Expanded text:
nescitis utrum Christiano, an pagano, multos in patria vestra baptizatos asseritis, et quid inde sit consulitis agendum. Hi profecto, si in nomine sanctae Trinitatis, vel tantum in nomine Christi, sicut in Acti
Abbreviated transcription (Latin):
Porro hii qͥ necessitate
mortis. egͥtudinis. obsidionis. ꝑse¬
cutionis: ⁊ naufragii urgent᷑: om̃i
tẽpr̾e debent bapti⁊ ari. Ee gͦ ur̃e
ĩ dicimꝰ caritati. ut apłicis institu¬
tis. nullo ulteriꝰ recedatis excessum
quia multũ phec ee̾ ñ pot̾it. si qͥsqͣm
apłicas regłas maliqͦ crediderit nec¬
baptirandis id decretũ ÷ ut ĩpas¬
che sollempnitate uł pente costes
adbaptirandũ ueniant. Ceterũ
sollẽpnitatib ĩfirmi tam̃ debeant

Expanded text:
Porro qui ex necessitate mortis, aegritudinis, obsidionis, persecutionis et naufragii urgentur, omni tempore debent baptizari. Haec ergo vestrae indicimus charitati, ut ab apostolicis institutis nullo ulterius recedatis excessu, quia inultum post haec esse non poterit, si quisquam apostolicas regulas in aliquo crediderit nebaptizandis id decretum est, ut in Paschae solemnitate vel Pentecostes ad baptizandum veniant. Caeteris solemnitatibus infirmi tantummodo debeant
Abbreviated transcription (Latin):
remissione peccati. nec qͣrens reme¬
diũ renasc̾di. sic uoluit baptizari.
dationis offerri. Ut qͥ factus fuerat
ex muliere sic̃ apłs ait fier&. ⁊ sub
lege qͣm ñuenerat solu̾e s adimple¬
sui ĩse c̃didit sacram̃tũ: quia in
om̃ibꝰ pͥmatũ tenens se docuit eͥeͥ
pͥncipiũ. Et tunc regenerationis
potentiã sanx̾: qmͣ delat̾e illiꝰ ꝓflu

Expanded text:
remissione peccati, nec quaerens remedium renascendi, sic voluit baptizari, dationis offerri, ut « qui factuex muliere, sicut Apostolus ait, fieret et sub lege , quam non venerat solvere, sed implesui in se condidit sacramentum, quia in omnibus primatus tenens se docuit esse principium. Et tunc regenerationis potentiam sanxit,, quando de latere ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
Tirmissime tene ⁊ nullatenꝰ dubi¬
Ites ñ solũ homines ia̾ ratione uten¬
tes uerũ & iã paruulos qͥ siue mute¬
ris matrũ uiue ĩcipiunt & ibi mori¬
unt᷑. siue iã demat̾b nati sine sac̾mͣ
isi peccatũ ꝓpͥe actionis nullũ habu¬
erint. orignał tam̃ peccati dãpna¬

Expanded text:
irmissime tene et nullatenus dubites non solum homines iam ratione utentes, uerum etiam paruulos, qui siue in uteris matrum uiuere incipiunt et ibi moriuntur, siue iam nati sine sacrameetsi peccatum propriae actionis nullum habuerunt, originalis tam
Abbreviated transcription (Latin):
de alio crismate. quã de illo no
accessione accipit baptirare nisi
pͣoccupante morte tẽptau̾it.
ꝓtemeritatis ausu ipse ĩse sue
dãpnationis ꝓtulisse sententiã

Expanded text:
de alio chrismate, quam de illo novconcessione accipit, baptizare nisi praeoccupante morte, temptaverit, pro temeritatis ausu ipse in se suae damnationis protulisse sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
las studio scę e̾u̾sationis ĩ macu¬
latã seruare̾ a drep̾sentandũ ant᷑
tribunal xepiͣ. Cuncti uͦ renati
albis ĩ duunt᷑ uestib ad ministe¬
riũ resurgentis eccłe. ltẽ. Utunt᷑
baptizati albis uestib ut qͦrͣ pri¬
me natiuitatis faciẽ uetusti er¬
roris pannꝰ fuscauerat habitusscȩ̃
tegit᷑ enĩ pꝰ sacrã unctione̾ capd̃

Expanded text:
las, studio sanctae conversationis immaculatam servare debet, ad praesentandum ante tribunal Christi. Cuncti vero renati albis induuntur vestibus, ad mysterium resurgentis Ecclesiae. Item: Utuntur baptizati albis vestibus, ut quorum primae nativitatis faciem vetusti erroris pannus fuscaverat, habitus secundae Tegitur etiam post sacram unctionem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
tis ait nulle reliqͥe latentis inimici
ĩco resideant s ĩfide scc̃ tͥnitatis men
eiꝰ c̃fortet᷑. Ungit᷑ int᷑ scapulas de cođ
oleo ut undiq muniat᷑ .adbona oꝑͣ
uideris qͥd locutꝰ sis. repente diligͥt᷑
occurrit tͥ leuita. occurrit tibi prͣ.

Expanded text:
ntis inimici in eo resideant, sed in fide sanctae Trinitatis mens ejus confortetur; ungitur et inter scapulas de eodem oleo ut undique muniatur et ad bona opera videris, quid locutus sis, et repete diligenter, occurrit tibi levita, occurrit ti