comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rubore frontis attrite paratos ui¬
cere mmoꝵ: quasi quosdam pe¬
stes abice. Corrumpunt mores
illis nisi uentris est cura. ⁊ que
uentri proruna. Isius modr syr¬
tai solent et dicere. Mi catella.
rebus tuis utere. ⁊ uiue dum iu¬
uis. Et nunquid filus tuis seruasͤ
Uiose atq lasciue. quiedquis uis
mali insiuant. ac ferreas quoq
mentes. ad delicias molliunt. hee
cum luxuriate fuerint. in xpisto
nubere uolunt. habentes damp¬
nationem: quia pͥmam fidem irri¬
tam secerunt. Nec tibi diserta
multum uelis iideri. aut lyricis
festiua carminib metro ludere. nĩ
delumbem matronarum saliuam
delicata secteris. que nunc strictis
dentib. nunc labiis dissolutis ba¬
lbuciente lingua inlimidiata u̾¬
ba moderantur. rusticum putãtes¬
esse om̃e quod noscitur. dum illis
adulterium etiam lingue placet. q̃¬
incatio luci actenebris: Qui cõsen¬
psalterio oratius. cum euuangelio
maro. cũ apłus cỹcero:. Non scan¬

Expanded text:
rubore frontis adtrito parasitos uirubore frontis adtrito parasitos uicere mimorum, quasi quasdam pestes abice. corrumpunt mores illis nisi uentris cura est et quae uentri proxima. istiusmodi hortari solent et dicere: \'mi catella, rebus tuis utere et.uiue, dum uiuis\', et: \'numquid filiis tuis seruas?\' uinosae atque lasciuae quiduis mali insinuant ac ferreas quoque mentes ad delicias molliunt et, cum luxuriatae fuerint in Christo, nubere uolunt habentes damnationem, quia primam fidem inritam fecerunt. nec tibi diserta multum uelis uideri aut lyricis festiua carminibus metro ludere. non delumbem matronarum saliuam delicata secteris, quae nunc strictis dentibus, nunc labiis dissolutis balbutientem linguam in dimidiata uerba moderantur rusticum putantes omne, quod nascitur. adeo illis adulterium etiam linguae placet. qnicatio luci ad tenebras? qui consenpsalterio Horatius? cum evangeliis Maro? cum apostolo Cicero? Nonne scan
Abbreviated transcription (Latin):
uita conmendat. excusat etas fa¬
ma non reprobat. qui possit di¬
cere. desponsaui enim uos uni
uiro uirginem castam exhibe¬
re xp̃o. Aut si non est qui pos¬
sit ixponere. meliud est aliquid
nescire securam: qm cum peri¬
culo discere. Memento quia ĩ
medio laqueoꝵ ambulas. Et
multe ueterane uirgines casti¬
targͥs indubitate: in ipso mor¬
tis limine. coronam perdidere
de mamb. Si que ancille sunt
comites ꝓpositi tui nec erigar¬
is adu̾sus eas: nec infleris ut do¬
mina. unum sponsum habere
cepistis. simul psallitis. xpi simł
corpus accipitis. eur mens diuer¬
sa sit: Prouocentur ⁊ alie: ho¬
nor uirgĩnum sit inuitacio cete¬
rum. Quod si aliqm senseris in¬
firiiorem in fide. suscipe. consola¬
re. blandire. ⁊ puclicitiam illius
fac lucrum tuum. Si qua sumi¬
lat fugiens seruitutem. huic a¬
perte apłm lege. melius est nuber¬
e qmͣ uri. Cas aũ uirgnies uid¬
uasq que ociose. ⁊ curiose dom¬
os circueunt matronarium. qu

Expanded text:
uita commendat, excusat aetas, fauita commendat, excusat aetas, fama non reprobat, qui possit dicere: desponsaui enim uos uni uiro, uirginem castam exhibere Christo. aut si non est, qui possit exponere, melius est aliqunescire secure, quam cum periculo discere. Memento, quia in medio laqueorum ambulas: et multae veteranae virgines castitatis indubitatae in ipso mortis limine coronam perdidere de manibus. Si quae ancillulae sunt comites propositi tui, ne erigaris adversus eas, ne infleris ut domina. Unum sponsum habere coepistis, simul psallitis, Christi simul corpus accipitis, cur menda diversa sit? Provocentur et aliae. Honor virginum sit invitatio caeterarum. Quod si aliquam senseris infirre, blandire et pudicitiam illius fac lucrum tuum. si qua simulat fugiens seruitutem, huic aperte apostolum lege: melius est enim nubere quam uri. eas autem uirgines uiduasque, quae otiosae et curiosae domus circumeunt matronarum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cubicula dormientium senex ĩ¬
portunus ingreditur. Si pul¬
uillum uiderit. si mantile e¬
ligans. si aliquid domestice su¬
pellectilis: laudat. ad miratur.
attrectat. ⁊ se his iudigere con¬
querens. non tam impetrat ꝙͣ
extorquet. quia singule metu¬
unt ireredarium urbis osfen¬
dere. Huic ininica castitas. in¬
imica ieiunia. prandium ni¬
dorib probat. ⁊ altilis. geron¬
tur. os barbarum ⁊ procax. ⁊
in conuicio semper armattu
Quocunq te uerteris: pͥmus
in facie est. Quicquid nouu̾
insonuerit: aut auctor. aut
exaggerator ẽ fame. Qui per
horarum momenta mutant᷑
tam nitidi tam feroces : ut il¬
iuim trachi regis putes. ẽẽ ger¬
manum. Uartis callidris hos¬
tis pugnat insidiis. Sapienti¬
or erat coluber om̃ib bestiis
ram. Unde ⁊ apłs. Non ĩquit
ignoramus eius astutias. nec
astestate sordes. nes erquiate
mundicie conueniunt xp̃iano.
Si quid ignoras. si quid de scͥptu¬
ris dubitas. int̾roga eum quem

Expanded text:
cubilia dormientium senex incubilia dormientium senex inportunus ingreditur. si puluillum uiderit, si mantele elegans, si aliquid domesticae supellectilis, laudat, miratur, adtrectat et se his indigere conquerens non tam inpetrat quam extorquet, quia singulae metuunt ueredarium urbis offendere. huic inimica castitas, inimica ieiunia; prandium nidoribus probat et \'altilis\', \'tur. os barbarum et procax et in conuicia semper armatum. quocumque te uerteris, primus in facie est. quidquid nouum insonuerit, aut auctor aut exaggerator est famae. equi per horarum momenta mutantur tam nitidi, tam feroces, ut illum Thracii regis putes esse germanum. Variis callidus hostis pugnat insidiis. sapientior erat coluber omnibus bestiis, ram. unde et apostolus: non, inquit, ignoramus eius astutias. nec affectatae sordes nec exquisitae munditiae conueniunt Christianis. si quid ignoras, si quid de scripturis dubitas, interroga eum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
et deceperunt mulierculas
honeratas peccatis semper di¬
ientes ⁊ nunꝙͣ ad scientiã
ueritatis ꝑuenientes. tͥsti¬
ciam simulant.⁊quasi lon¬
ga ieiuma: furtiis nostiũ
cibis cibi protrahunt. pudet
reliqua dicere. ne iidear pon¬
ali. de mei ordinis hominib
loquor qui ideo ad p̾soteriũ
it ad diaconatum ambiunt.
ut mulieres licentius uideãt.
Om̃is his cura de uestibus si
bene oleant. si pes laxa pelle u̾
folbeat. crines calamistri ue¬
giti radiant. ⁊ ne planras hu¬
midior uia spargat uix mpͥs¬
munt sumina uestigia. Lal¬
es dum uideris. sponsos magis
estimato qmͣ cłi̾cos. Quidam ĩ
hoc om̃e studium. uitam et
posuerunt. ut matronarum
nomina domos moresq cog¬
noscant. Ex quib unum qͥ nꝰ
artis est pͥnceps breuiter stri¬
ctum q descͥbam. quo facilius
magistro coginto: discipulos re¬
cognoscas. Cum sole festimis ex¬
urgit. salutandi diei ordo tlis¬
ponitur. uarum compendia
requiruntur. et pene usq ad

Expanded text:
et deceperint mulierculas et deceperint mulierculas oneratas peccatis, semper discentes et numquam ad scientiam veritatis pervenientes, tristitiam simulant et quasi longa ieiunia furtivis noctium cibis protrahunt; pudet reliqua dicere, ne videar inalii—de mei ordinis hominibus loquor —, qui ideo ad presbyterium et diaconatum ambiunt, ut mulieres licentius uideant. omnis his cura de uestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat. crines calamistri uenulis radiant et, ne plantas umidior uia spargat, uix inprimunt summa uestigia. tales cum uideris, sponsos magis aestimato quam clericos. quidam in hoc omne studium uitamque posuerunt, ut matronarum nomina, domos moresque cognoscant. e quibus unum, qui. huius artis est princeps, breuiter strictimque describam, quo facilius magistro cognito discipulos recognoscas. cum sole festinus exsurgit; salutandi ei ordo disponitur; uiarum conpendia requiruntur et paene usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut pareant hominib ieuinantes:
que statim ut anquem uiderĩt
ingemiscunt. chimitunt superi¬
cilium ⁊ operta facie ux imum
oculum liberant ad uidendr̃. ue¬
stis pulla. scingulum saccerim.
sordidis. manb pedibusq. uen¬
ter solus quia iuderi non potest
estũat cibo. His cotidre psalmus
ille cantat᷑. Deris dissipaiut ossa
hominũ sibi placentium. Alie ui¬
rili habitu ueste mutata erube¬
scunt femine ẽẽ. qd̾ nate sunt: cri¬
nem amputant. et im̃prudenter
eriginit facies. eunichinas. Sũt¬
que ciliciis uestiuatur. ⁊ encul¬
lis fabrefactis. ut ad infaniam
redeant. iuitant᷑ noctuas ⁊ bu¬
bones. S ne tantũ uideat lispu¬
tare de feminis. uiros quoq su¬
ge quos uideas cathenatos quib
femnuei. contra apostolum cͥnes
hẏrcoꝵ barba. ingrum palliũ.
et nudi in pacientia frigoris pe¬
des. Hec omina argumenta st̃
dyaboli. Lalem olim authyn¬
iumi. talem nuper sophromũ
roma congeruit. qui postꝙͣ
nobilium introierunt domꝰ

Expanded text:
t pareant hominibus ieiunare; quae, statim ut aliquem uiderint, ingemescunt, demittunt supercilium et operta facie\' uix unum oculum liberant ad uidendum; uestis pulla, cingulum sacceum et sordidis manibus pedibusque uenter solus, quia uideri non potest, aestuat cibo; his cotidie psalmus ille cantatur: deus dissipauit ossa hominum sibi placentium. aliae uirili habitu, ueste mutata, erubescunt feminae esse, quod natae sunt, crinem amputant et inpudenter erigunt facies eunuchinas. suntquae ciliciis uestiuntur et cucullis fabrefactis, ut ad infantiam redeant, imitantur noctuas et bubones. Sed ne tantum uidear disputare de feminis, uiros quoque fuge, quos uideris catenatos, quibus feminei contra apostolum crines, hircorum barba, nigrum pallium et nudi in patientiam frigoris pedes. Haec omnia argumenta sunt diaboli Talem olim Antimum, talem nuper Sofronium Roma congemuit. Qui postquam nobilium introierint domos
Abbreviated transcription (Latin):
re debetis. magis iuidelicet offltii
compulsus necessitate qͣm uindi¬
candi li libidire. Ubi aut̃ obictum
crimen aut minus certum ẽẽ cog¬
noscitur. aut excusandum suscipi¬
tur. hoc nõ solum nõ renuere. s
⁊ libentissime debetis amplecti: le¬
tus nimirum qd̃ salua iusticia
pietas ur̃a locum inuen̾it. Etcei
hoc scd̾o ur̃e supplico eximietati.
ut sicut deum uobis uultis mise¬
reri: ita uos humberco miserea¬
mini. siue illa uobis ꝑmissioẽ
dñica blandienterbeati misen¬
cordes. qm̃ ip̃i miscd̾iam conse¬
quentur: siue illa uos cõmina¬
tõe terrente. Iuditium sine mi

Expanded text:
re debetis 50; magis videlicet officii re debetis 50; magis videlicet officii compulsus necessitate, quam vindicandi libidine. Ubi autem objectum crimen, aut minus certum esse cognoscitur, aut excusandum suscipitur; hoc non solum non renuere, sed et libentissime debetis amplecti, laetus nimirum quod salva justitia, pietas vestra locum invenerit. Ecce hoc secundo vestrae supplico Eximietati, ut sicut Deum vobis vultis misereri, ita vos Humberto misereamini: sive illa vobis promissione dominica blandiente: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur ; sive illa vos comminatione terrente: Ju
Abbreviated transcription (Latin):
tam mn qͣm uobis postulaui quid
causeiextitit. quod acciꝑe non
merui: Qaudenim: rgo ne iu¬
dicatis indignum. uł mͥ ad petẽ¬
dum. uł uobis ad p̃bendum. ut
homini xp̃iano qͣntolibet aput
uos crimine accusato postqͣm se
purgauit fatiatis miscd̾iam au̾
certe si nõ creditis qd̾ plene sei
purgau̾it quia boc in uĩa curia
nõ fecit. eiusdem rursus uos in
ur̃i p̃sentia recipiatis satiffac¬
roẽm. ⁊ sic consequatur indul¬
gentiam: An ignoratis quis n¬
minetur. cum acceꝑo tempus ego
uisticias iudicabo: Qd̾ si iustici¬
as qͣntomagis iniurias: An ñ
timetis qd̾ nusum scriptum est.
quia in qua mensura mensi
fu̾itis remetietur uobis: An nes¬
citis quia qͣm facile uos humber¬
tum. ta tam facile immo incõpata¬
biliter facilius d̾s theobaldum qͦd
absit exherẽdare possit: Et quidẽ
in talib ubi culpa tam aꝑta atq
inexcusabilis ẽẽ iũdetur. qͣtenus
occasio relinqͣtur. etiam tũc tre¬
meus ⁊ dolens uindicem uos exibe¬

Expanded text:
am vobis a vobis postulavi, quid causae exstitit, quod accipere non merui? Quid enim? ergone judicatis indignum vel mihi ad petendum, vel vobis ad praebendum, ut homini christiano, quantolibet apud vos crimine accusato, postquam se purgavit, faciatis misericordiam? Aut certe, si non creditis quod plene se purgaverit, quia hoc in curia vestra non fecit; ejusdem rursus vos in vestri praesentia recipiatis satisfactionem, et sic consequatur indulgentiam. 2. An ignoratis quis minetur: Cum accepero tempus, ego justitias judicabo? Quod si justitias, quanto magis injurias? An non timetis quod rursum scriptum est: Quia in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis? An nescitis quia quam facile vos Humbertum, tam facile, imo incomparabiliter facilius Deus Theobaldum quod absit! exhaeredare possit? Et quidem in talibus, ubi culpa tam aperta atque inexcusabilis esse videtur, quatenus occasio relinquatur; etiam tunc tremens et dolens vindicem vos exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
ufam erga me agnosco deuocõem
deum cͦ uos dilig̾t nõ dubitͭo. i¬
Quando enim tantillum tantus
uł nosse dignaremini nisi ꝓpter
deum: Cum gͦ constet qd̾ diligi¬
tis deum. ⁊ me ꝓpt̾ ip̃m miror
quomodo ad unam dei fidutia ꝑ¬
p̃sumptam peticiunculam nec
iniustam ut puto. nec irratio¬
nabilem.a uobis tam̃ repulsus
sum. Si aurum. si argentum uł
quodcumq huiꝰ modi q̃sissem.¬

Expanded text:
tram erga me agnosco dignationem, Deum quoque vos diligere non dubito. Quando enim tantillum tantus vel nosse dignaremini, nisi propter Deum? Cum ergo constet quod diligitis Deum, et me propter ipsum; miror quomodo ad unam Dei fiducia praesumptam petitiunculam, nec injustam, ut puto, nec irrationabilem, a vobis tamen repulsus sum. Si aurum, si argentum, vel quodcunque hujusmodi quaesissem
Abbreviated transcription (Latin):
tõe consulo quatenus ep̃m scm̃
natis. ne dum nõ ualet ꝓseres¬
pond̾e rephendenti. magis boc
ex caritatis inopia. qͣm u̾itatis
fidutia descend̾e̾. totam ꝓ eo res¬
pondentem eccłiam audiatis.
Pro humberto sicut rogaui i¬
uos iterũ rogo: ut ur̃m ei cum
potĩtis nec consilum desit nec

Expanded text:
tione consulo, quatenus episcopum tione consulo, quatenus episcopum natis: ne, dum non valentem pro se respondere reprehenditis, magis hoc ex charitatis inopia, quam veritatis fiducia descendere, totam pro eo respondentem Ecclesiam audiatis. Pro Humberto, sicut rogavi vos, iterum rogo; ut vestrum ei, cum poteritis, nec consilium desit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
si suo. ⁊ olim ⁊ modo
sincere dilectõis affectum. Ad
utt̾as ur̃e dignatoĩs licet quidẽ
brouiores qͣm cupierim. longi¬
ores tam̃ qͣm meruerim: rescri¬
bere largius ⁊ debui. ⁊ uolui. s
festinans nuntius nõ ꝑmisiti
Ne tam̃ uacuus omĩo recẽde̾t
ꝓ tantis qͣrum me debitorẽ ag¬
nosco. has tantillas quas ⁊ uix
expectauit uelocissime rẽddidi.
U̾bi pͥmũ breuit̾ ac ueracit̾ in¬
sinuo. antiquũ nr̃m ⁊ dilectorẽ
gritate fidei: credo ur̃e confessioni.
fame ⁊ opinionr de scĩtate. de
affectu quẽ erga uos me habe̾
ꝓtestatus sum. ꝓprie conscientie.
Nam quod illius sententie que
mee smplicitati merito ut mͥ
uidebatur scrupulum mouebat.
oblitum uos ẽẽ fatemini. tam
libent̾ accipio qͣm letus compen¬
diosam purissime u̾itatis asser¬
toẽm. mñ litt̾is ur̃is nouissimis
lego. ita ut me potius sensaur̃a
nõ intellexisse. qͣm uos qͥppiam
mali sensisse: pene ccediderim.
Demde modestie uĩe frat̾na p̃sũp¬

Expanded text:
suo, et olim, et modo,sincerae dilectionis affectum. Ad litteras vestrae dignationis, licet quidem breviores quam cupierim, longiores tamen quam meruerim, rescribere largius et debui, et volui: sed 49 festinans nuntius non permisit. Ne tamen vacuus omnino recederet, pro tantis, quarum me debitorem agnosco, has tantillas, quas et vix exspectavit, velocissime reddidi. Ubi primum breviter ac veraciter insinuo, antiquum nostrum et dilectorem, gritate fidei, credo vestrae confessioni; famae et opinioni, de sanctitate; de affectu, quem erga vos me habere protestatus sum, propriae conscientiae. Nam, quod illius sententiae, quae meae simplicitati merito, ut mihi videbatur, scrupulum movebat, oblitum vos esse fatemini, tam libenter accipio, quam laetus compendiosam purissimae veritatis assertionem in litteris vestris novissimis lego: ita ut me potius sensa vestra non intellixisse, quam vos quidpiam mali sensisse pene crediderim. Deinde modestiae vestrae fraterna praesump
Abbreviated transcription (Latin):
quanã ratõe uidicatum fit de par¬
te. abiudicatum absenti. Qd̃ qͥ¬
dem nõ tem̾aria p̃sũptõe rephen¬
dimus. s filiali amore paterno
cordi suggerimus qͣntũ ex hoc ⁊
suꝑbit impius.⁊ incendit᷑ pauꝑ.
Cererum qͣm diu illum pati. qͣnͣ¬
tum ue huic compati debeatis:
nõ est nr̃m p̃scribere uobis. Uos
ur̃a hinc potius dulcissime pat̾
uiscera consulite. ad eundei¬

Expanded text:
quanam ratione judicatum sit de parquanam ratione judicatum sit de parte, adjudicatum absenti. Quod quidem non temeraria praesumptione reprehendimus, sed filiali amore paterno cordi suggerimus, quantum ex hoc et superbit impius, et incenditur pauper. Caeterum quandiu illum pati, quantumve huic compati debeatis; non est nostrum praescribere vobis: vos vestra hinc potius, dulcissime Pater, viscera consulite. Valete
Abbreviated transcription (Latin):
uinmo pontifici honorio
pauperũ xp̃i albates hugo
de pontigniaco. ⁊ .B. de
clara ualle quicqͥd potest pcc̃oꝵ
oratio. Lacrimabilem ep̃oꝵ ĩ mo
totius eccłie q̃rimoniam. nos
qͦ eius filiĩ si tam̃ digni. dissi¬
inulare nõ possumꝰ. Que uidi¬
mus loquimur:. Magna siqui¬
dem nos necessitas de claustris
ad publicum traxit. ubi ⁊ quod
loquimur uidimus. Tristes ui¬
dimus. tristes ⁊ loquimuit ho¬
norem eccli̾e honorii tempore
nõ minime lesum. Iam regis
flexerat iram humiliti uł potꝰ
constantia ep̃oꝵ. cum ecce a sũ¬
mo pontifice summa suꝑueni¬
ens auctoritas heu deiẽcit con¬
stantiam. suꝑbiam statuit. Sci¬
mus quidem idauobis ꝑ men¬
datium fuisse suireptum quod
ex ur̃is litt̾is palam̃ datur adu̾ti:
ut eu̾ti tam iustum tamq uetes¬
sarium int̾ dictum iuiberetis. S
nũquio nõ uel tam̃dem dep̃hen¬
so mendatio mentitam se senti¬
et iniquitas sibi. ⁊ nõ tante utiq
maiestati: Est aut̃ quod miram᷑

Expanded text:
ummo Pontifici HONORIO, pauperum Christi abbates, HUGO de Pontiniaco, et BERNARDUS de Clara-Valle, quidquid potest peccatorum oratio. Lacrymabilem episcoporum, imo totius Ecclesiae querimoniam, nos quoque ejus filii, si tamen digni, dissimulare non possumus. Quae vidimus loquimur. Magna siquidem nos necessitas de claustris ad publicum traxit: ubi et quod loquimur vidimus. Tristes vidimus, tristes et loquimur: honorem Ecclesiae, Honorii tempore non minime laesum. Jam Regis flexerat iram humilitas, vel potius constantia episcoporum: cum ecce a summo Pontifice summa superveniens auctoritas, heu! dejecit constantiam, superbiam statuit. Scimus quidem id a vobis per mendacium fuisse subreptum quod ex vestris litteris palam datur adverti, ut everti tam justum tamque necessarium interdictum juberetis. Sed nunquid non vel tandem deprehenso mendacio, mentitam se sentiet iniquitas sibi, et non tantae utique majestati? Est autem quod miramur,
Abbreviated transcription (Latin):
sustinuimꝰ pacem. ⁊ nõ uenit. q̃si¬
uimus bona ⁊ ecce curbatio. Hoc
le ablata peius teneant᷑. ⁊ reliqͣ
passim in dies rapiant᷑. eo utiq
secure quo impune illa retinent᷑.
q quod ꝑabamus.⁊ quo sꝑabamꝰ
pacem consequi ur̃o eque timore
suspenso. fc̃ĩ interim sunius obꝓ¬
brium uicinis nr̃is. Quousq:
ur̃e uio̾it pietatis compassio. ad¬

Expanded text:
sustinuimus pacem, et non venit: quaesisustinuimus pacem, et non venit: quaesivimus bona, et ecce turbatio. Hoc le ablata pejus teneantur, et reliqua passim in dies rapiantur, eo utique secure, quo impune illa retinentur. que quod parabamus et quo sperabamus pacem consequi, vestro aeque timore suspenso, facti interim sumus opprobrium vicinis nostris: quousque? vestrae viderit pietatis compassio.
Abbreviated transcription (Latin):
seriem uobis ⁊ causam
exꝑlicare suꝑfluũ est. qͣ
iam qͥppe pat̾nitatis ur̃e uiscera
stribente religioso ꝑisiensi ep̃o cõ¬
mota ẽẽ nõ ambigo. Ne tam̃ frĩ
⁊ coep̃o etiam nr̃m deeẽt testimo¬
nium que udi ego ⁊ audiui ne¬
cessariũ duxi breuit̾ iutimare.
Accepta si quidem tam modesta
bili metropolitano nr̃o ascitis etiã
nobiscum quibdam aliis religio¬
sis ꝑsonis. regem suꝑ graui miuria
ꝑ nos ipõs humilit̾ ut debuimꝰ cõue¬
nimus. ut ep̃o nil quidem tale me¬
rito sua que tulerat restitueret ro¬
gauimus. nec impetiauimꝰ. Senti¬
ens tamdem nos ad arma eccłiȩ ꝓ
eccłia uelle confug̾e. timuit annu¬
it q sese om̃ia redditurũ. S in eãdẽ
forte hora suꝑuenientib litt̾is ur̃is
quib eius t̾ram ab int̾dcõ absolui
p̃cepistis: male in malo confortatꝰ.
quod bñ ꝓmiserat minime est ex¬
secutus. Die tam̃ nominata qua
id se rursum ꝓmisit executurum
eius nos conspectui p̃sentantes:

Expanded text:
seriem vobis et causam replicare superfluum est; qua jam quippe Paternitatis vestrae viscera, scribente religioso Parisiensi episcopo, commota esse non ambigo. Ne tamen fratri et coepiscopo etiam nostrum deesset testimonium; quae vidi ego et audivi, necessarium duxi breviter intimare. Accepta siquidem tam modesta bili metropolitano nostro; adscitis etiam nobiscum quibusdam aliis religiosis personis, Regem super gravi injuria per nosipsos humiliter, ut debuimus, convenimus: ut episcopo, nil quidem tale merito, sua quae tulerat, restitueret, rogavimus; nec impetravimus. Sentiens tandem nos ad arma Ecclesiae pro Ecclesia velle confugere, timuit, annuitque sese omnia redditurum. Sed in eadem forte hora supervenientibus litteris vestris, quibus ejus terram ab interdicto absolvi praecepistis, male in malo confortatus, quod bene promiserat, minime exsecutus est. Die tamen nominata, qua id se rursum promisit exsecuturum, ejus non conspectui praesentantes,
Abbreviated transcription (Latin):
est incid̾e in manu dei uiuentis.
Au̾tatꝰ hoc unus ⁊ uerus d̾s. qui
nõ uult mortẽ pctõris s magis¬
ut conu̾tatur ⁊ uiuat. Plura ad¬
huc loqui ferdanimꝰ. s nõ fert
forte auditus. nec placẽt asꝑa:
qͣmuis recta ⁊ salubria. qr sunt
amara: nõ sapiũt. Ponã itaq di¬
gitum suꝑ os meum. donee scie̾n¬
tia ista qualit̾ acceptent᷑. Nlace¬
bo aut̃ si poto. nõ stilo neq lingͣ.
s opere ⁊ ueritate. ad symonẽ

Expanded text:
ei viventis . Avertat hoc unus et verus Deus, qui non vult mortem peccatoris, sed ut magis convertatur et vivat . Plura adhuc loqui fert animus, sed non fert forte auditus. Nec placent aspera, quamvis recta; et salubria, quia sunt amara, non sapiunt. Ponam itaque digitum super os meum, donec sciam ista qualiter acceptentur. Placebo autem si potero, non stilo, neque lingua, sed opere et ver
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscens dilectissime nũ¬
cellis desiderare te nr̃i p̃.¬
sentiam. atq colloquisĩ. delectatꝰ
sum admodũ tanta tui erga me
deuoiõe. nec certe ingratus beni¬
uolentier. Nou̾is ⁊ mee ẽẽ uolunta¬
tis tuo satifface̾ desid̾io. s corꝑali
molestia impẽdiri. tam ab huiꝰ uo¬
linitatis effectu qͣm ⁊ ab aliis płi¬
mis płimũq necessariis negotiis.
ore tantũ. ⁊ lingua s oꝑe diliga¬
mus ⁊ u̾itate. Igit᷑ in exhibitõe
oꝑis liquebit u̾itas dilectõis.
Hoc est itaq quod rogo. ut qͦd
de meo aput te est fr̃s dico. Wil¬
cellenses ⁊ eoꝵ eccłiam mei grã di¬
ligas. foueas.⁊ manuteneas. ubi
netesse fu̾it ut in hoc ⁊ tue lib̾ali¬
tatis insigne p̃beas documentũ
ri. si ligecurtem quã mͥ pat̾ tuus
p̃senti contulitiad opus illiꝰ mo¬
nast̾ii. tu qͦ concesseris. ⁊ domũ
pr̃is tui nõ fet̾is irritum. Nos qͦ
quod nrmest de p̃t̾itis gr̃as agen¬
tes.⁊ in reliquũ similia sꝑanteᷤ.

Expanded text:
gnoscens, dilectissime, nucellis, desiderare te nostri praesentiam atque colloquium, delectatus sum admodum tanta tui erga me devotione; nec certe ingratus benevolentiae. Noveris et meae esse voluntatis, tuo satisfacere desiderio: sed corporali molestia impediri tam ab hujus voluntatis effectu, quam et ab aliis plurimis, plurimumque necessariis negotiis. ore tantum et lingua, sed opere diligamus et veritate. Igitur in exhibitione operis liquebit veritas dilectionis. Hoc est itaque quod rogo, ut quod de meo apud te est, fratres dico Valcellenses, et eorum ecclesiam mei gratia diligas, foveas, et manu teneas ubi necesse fuerit: ut in hoc et tuae liberalitatis insigne praebeas documentum,ri, si Ligecurtem, quam mihi pater tuus praesenti contulit ad opus illius monasterii, tu quoque concesseris, et donum patris tui non feceris irritum. Nos quoque quod nostrum est, de praeteritis gratias agentes, et in reliquum similia sperantes,
Abbreviated transcription (Latin):
xiit sermo int̾
fidei. cũ seruũ dei nõ oporteat
litigare. s magis patientẽ ẽẽ
ad om̃s. Si mea ꝓpͥa causa eẽt pos¬
set nõ imm̾ito fortassis puer scĩ¬
tatis ur̃e in ur̃o patrocinio glo¬
riari. Nũc aut̃ qr ⁊ ur̃a est ĩmo
plus ur̃a fidentius moneo. ⁊ ob¬
noxius rogo. ut amicos uos in
necessitate ꝓbetis. anucos dixe
clamat ad uos: in silua heresum.
⁊ in segete erroꝵ quib sub tute¬
la ⁊ custddia ur̃a pullulantib pe¬
ne tam suffocat᷑. Amicus sponsi
nõ deserat eam in oportunitatib
in tribulatõe. Nec muirentini q̃d̾
pars in sua u̾sutia. ⁊ calliditate
p̃uidit ut inꝑuidos inuaderet¬
⁊ congredi cogeret immuitos.

Expanded text:
xiit sermo inter fidei: cum servum Dei non oporteat litigare, sed magis patientem esse ad omnes . Si mea propria 181 causa esset, posset non immerito fortassis puer sanctitatis vestrae in vestro patrocinio gloriari. Nunc autem quia et vestra est, imo plus vestra; fidentius moneo, et obnixius rogo, ut amicos vos in necessitate probetis. Amicos dixerclamat ad vos in silva haeresum, et in segete errorum, quibus sub tutela et custodia vestra pullulantibus, pene jam suffocatur. Amicus sponsi non deseret eam in opportunitatibus in tribulatione. Nec miremini, quod pars in sua versutia et calliditate providit, ut improvidos invaderet, et congredi cogeret immunitos.
Abbreviated transcription (Latin):
lii homniũ mendaces filii hoĩ
in stateris. ut decipiant ip̃i de
u̾ba. munꝰa reportantes. Uana hec
atq illa. s u̾ba amplius. ⁊ deci¬
pitis de uanitate in id ip̃m. s
tu magis deciꝑis isli minus:
Das cͥpte quod utrũq pluris
est. ⁊ das ingratis. das imnĩtis.
Si quidem tua nõ tẽ diligunt.
irao nec te uet tua. s que sua
sunt querunt. Tua quoad poterũt
uenabunt᷑ adulationib utanis ⁊
falsis. Molliti sũt sermoneo eĩns
suꝑ oleum ⁊ ip̃i suno iacula. Et
ideo dicebat dauid. Oleum autẽ
pctoris nõ impinguet capiit meũ.
Ab hiis laudatur peccator in desi¬
deriis anime sue.⁊ iniquus bene¬
dicit᷑. Abhiis gͦ cauere nõ ego s
sapiens doceat. Fili ait Si te lac¬
tau̾int pc̃tores: nõ acqͥestas eis.
Aitende potius illi qui uidicat
ineqͥtate ꝓmansuetis t̾re quos
tua nõ pastoralis diligentia pas¬
cit: s scłaris p̃mit potentia. quã
nõ haberes suꝑ eos ullam. nisi tͥ

Expanded text:
lii hominum, mendaces filii hominum lii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de verba, munera reportantes. Vana haec, atque illa: sed verba amplius. Et decipitis de vanitate in idipsum: sed tu magis deciperis, illi minus. Das quippe quod utcumque pluris est: et das ingratis, das immeritis; siquidem tua, non te diligunt. Imo nec 180 te, nec tua: sed quae sua sunt, quaerunt. Tua, quoad poterunt, venabuntur adulationibus vanis et falsis. Molliti sunt sermones eorum super oleum, et ipsi sunt jacula . Et ideo dicebat David: Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum . Ab his laudatur peccator in desideriis animae suae, et iniquus benedicitur . Ab his ergo cavere non ego, sed Sapiens doceat. Fili, ait, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Attende potius illi qui judicat in aequitate pro mansuetis terrae, quos tua non pastoralis diligentia pascit, sed saecularis premit potentia: quam non haberes super eos ullam, nisi data
Abbreviated transcription (Latin):
mili ꝑgis exitu cõsũmare: Qͦ¬
mͦ etas ista quã in miscd̾ia ube¬
ri requiescẽ oportebał omniũ p̃¬
teritoꝵ diersi tuooꝵ: penas luit.
nec diluit culpas: Tur ꝓthdo¬
lor sola ueneranda canities so¬
lita ueneratõe fraudatur. sola
sine honore marcescit. quam
maxime decuit honorari:. Mise¬
rere anue tue placeno deo. Et¬
enim qui hominib placent cõ¬
fusi sũt qm̃ d̾s spreuit eos. Ere¬
ues dies hominis sũt. seni mors.
in ianuis est. Modicum habes ꝓr¬
sus modicum tempus cum hiis
qui dicunt tͥ euge euge. Sit eti¬
am ꝓ modico tͥ uidicari ab ip̃is
aut ab humano die. qui angłi¬
co examini iam iamq es p̃sen¬
tandus. qui ad tribunal xp̃i ip̃o
urgeris Illi te oportet sparare
iuiditio. illi scd̾o conformare. il¬
lius curie affectare fauorẽ. for¬
midare repulsam. Quid illoꝵ
sententia conturbaris. quoꝵ nec
laude ꝓbatus. nec uituꝑatõe re¬
ꝓbus inueniris: Deniq uani fi¬

Expanded text:
mili pergis exitu consummare? Qumili pergis exitu consummare? Quomodo aetas ista, quam in misericordia uberi requiescere oportebat, omnium praeteritorum dierum tuorum poenas luit, nec diluit culpas? Cur, proh dolor! sola veneranda canities solita veneratione fraudatur, sola sine honore marcescit, quam vel maxime decuit honorari? Miserere animae tuae placens Deo . Etenim qui hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos . Breves dies hominis sunt : seni mors in januis est. Modicum habes, prorsus modicum tempus cum his qui dicunt tibi, Euge, euge. Sit etiam pro modico tibi judicari ab ipsis, aut ab humano die, qui angelico examini jamjamque es praesentandus, qui ad tribunal terrificumurgeris. Illi te oportet praeparare judicio, illi saeculo conformare, illius curiae affectare favorem, formidare repulsam. Quid illorum sententia conturbaris, quorum nec laude probatus, nec vituperatione reprobus inveniris; Denique vani fi
Abbreviated transcription (Latin):
sapientem adducens głam. si
uidelicet peccare pũdeat. S si
pudeat uł peccasse.⁊ ita uł sera
gła nõ carebis: reducente ni¬
mirũ pudore quam culpa fuga¬
uerat. Sd̾m tenent beatetudi¬
nis locum. quoꝵ remisse sũt ini¬
quitates ⁊ quoꝵ tecta sũt pcc̃a.
Honorabile tegumentũ de quo
legitur. Confessio ⁊ pulcritudo in
conspectu eius. Quis mͥ tribuat
uidere te in uestitu deaurato. ut
dicamꝰ ⁊ tͥ. Confessionẽ ⁊ decorem
induisti amictus lumine sicut ue¬
stimento. reu̾tere reu̾tere suua¬
mittis. reu̾tere ut intueamur te:
Consurge consurge induere for¬
titudinem. iñduere uestim̃to sa¬
lutis. surge qui dormis ⁊ exurge
a mortus. ⁊ illuminabit te xp̃c.¬
Usq qͦ obliuisteris te in finẽ us¬
q qͦ dormis in morte decus nobi¬
lium. fideliũ fletus. Qͣmdiu con¬
tra morem tuũ ꝑtinax contͣ ho¬
norem tuũ seq̃stris. contͣ salutẽ
tuam rebellis: Quid illos egregi¬
os mores actusq tuos tam dissi¬

Expanded text:
Sapientem, adducens gloriam ; si Sapientem, adducens gloriam ; si videlicet peccare pudeat, si non pudeat vel peccasse: et ita vel sera gloria non carebis, reducente nimirum pudore quam culpa fugaverat. Secundum tenent beatitudinis locum, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata . Honorabile tegumentum, de quo legitur: Confessio et pulchritudo in conspectu ejus . Quis mihi tribuat videre te in vestitu deaurato, ut dicamus et tibi: Confessionem et decorem induisti, amictus lumine sicut vestimento? Revertere, Sunamitis, revertere, ut intueamur te? Consurge, consurge, induere fortitudine, induere vestimento salutis . Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te CUsquequo oblivisceris te in finem? usquequo dormis in morte, decus nobilium, fidelium fletus! Quandiu contra morem tuum pertinax, contra honorem tuum sequestris, contra salutem tuam rebellis! quid illos egregios mores, actusque tuos tam dissi
Abbreviated transcription (Latin):
difsimulas quousq contẽpns:
Durũ tͥ est cont᷑ stimulsi calci¬
trare. An ignoras qr benignitaᷤᷤ
dei ad penitentiã te adducit.
Qͣmdiuaut̃ tu scd̾m duitiã
tuam ⁊ cor impenitens thesau
rizas tͥ iram in die ire: An nõ
scd̾m duritiam cordis quidẽ s
scd̃m u̾etundiam. Nũĩd refert
scd̃̾m quid ꝑeas: O u̾e̾tundia ex¬
pers ratd̃is in unica salutis to¬
tius ignara honoris ⁊ honesta¬
tis. Het plane illa quã sapiens
loquit᷑ confusio add̾utens ptc̃m.
Ita ne ue̾tundum est̾ homini uĩ¬
u ãdeo ⁊ ꝓbro ducit᷑ humiliari
sub potenti manu dei altissimi:
Non ita rex ille gloriosus daudo.
Tibi soli inquit peccaui. ⁊ malũ
coram te feci. ut iustificeris in
sermonib tuis. ⁊ uincas cum
iudicaris. Summũ uictorie ge¬
nus. diuine eccłie maiestati ⁊
auctoritati matris ecclie nõ re¬
luctari. sũmus honor ⁊ gła. O
ꝑu̾sitas. Non pũdet inqͥnari
⁊ ablui pudet: Est pudor iuxta

Expanded text:
dissimulas? quousque contemnis? dissimulas? quousque contemnis? Durum tibi est contra stimulum calcitrare . An ignoras quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Quandiu autem tu secundum duritiam tuam et cor impoenitens An non secundum duritiam quidem, sed secundum verecundiam? Quid refert secundum quid pereas? O verecundia expers rationis, inimica salutis, totius ignara honoris et honestatis! Haec plane illa, quam Sapiens loquitur, confusio adducens peccatum . Itane verecundum est homini vinci a Deo, et probro ducitur humiliari sub potenti manu Altissimi? Non ita rex ille gloriosus David: Tibi soli, inquit, peccavi, et malum coram te feci, ut justificeris in sermonibus tuis et vincas cum judicaris . Summum victoriae genus, divinae cedere majestati: et auctoritati matris Ecclesiae non reluctari, summus honor et gloria. O perversitas! Non pudet inquinari, et ablui pudet! Est pudor, juxta
Abbreviated transcription (Latin):
B. salutem. tͥ uir sslustͥs¬
sime. ⁊ si nõ scribo. opto
tam̃. Optare quis ꝓhibet: Affec¬
tui nec leges imꝑant nec pͥncipes
dñantur. Liber est ⁊ maxime si spi¬
Inde est sane ⁊ iste ausus meus de
p̃senti quo ad tuam magnitudi¬
nem p̃sumo scribere tamqͣm ali¬
quis magnus fateor. nec iussus
a te nec rogatus. nec inuitatus.
Q quid si caritas iubet: Alius
alit̾ fortassis accipiat. ego uirũ
nobilem quodin me est in ue¬
ra caritãte decreui. hiis litt̾is sue¬
ip̃ius cõmon̾e̾ salutis. excitare: a
sompno .i euocarẽ ad tor. ꝓuocare
ad gr̃ani. Quis scit si conu̾tat᷑
⁊ ignoscat d̾s ⁊ relinquat post se
benedictõẽm. Immo quis nescit
quas ⁊ qͣntas iam dimittas sue
bonitatis ⁊ longanimitatis the¬
saunzauit suꝑ eum misericors
⁊ miseratõr dñs. Deniq misere¬
tur. parcit. expectat. dissimulat¬
q usq adhuc. factus sicut hõ ñ
audiens⁊ nõ habens in ore suo
redargutiones: tardans ferire.
Tu inqͣm o bone uir quousq

Expanded text:
. Salutem tibi, vir illustrissime, etsi non scribo, opto tamen. Optare quis prohibet? Affectui nec leges imperant, nec principes dominantur. Liber est, et maxime si spiInde est sane ausus iste meus de praesenti, quo ad tuam Magnitudinem praesumo scribere, tanquam aliquis magnus fateor, nec jussus a te, nec rogatus, nec invitatus. Sed quid si charitas jubet? Alius aliter fortassis accipiat: ego virum nobilem, quod in me est, in vera charitate decrevi his litteris suipsius commonere salutis, excitare a somno, revocare ad cor, provocare ad gratiam. Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, et relinquat post se benedictionem? Imo quis 179 nescit, quas et quantas jam divitias suae bonitatis et longanimitatis thesaurizavit super eum misericors et miserator Dominus? Denique miseretur, parcit, exspectat, dissimulatque usque adhuc, factus sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones, tardans ferire, Tu, inquam, o bone vir, quousque
Abbreviated transcription (Latin):
ro. se mimiiuit: qͣt mus armati ⁊
nõ ꝓuocent auariciam. Equos habe
cupiunt fortes ⁊ ueloces. nõ tũ colo¬
ratos atq fał̾atos ⁊ pngnã qiuppe
uõ põpam. uictoriam s nõ głam co¬
gitantes: ⁊ st udentes magis esse
formidimi ꝙͣ admiratõi. Denide nõ
turbulenti aut ipetnosi. ⁊ qͣsi
ex leuitate p̃cipites: s cũsulte atts¬
ordĩantes. ⁊ disponẽtes ni aciem:
uirta cd̾ de pr̃ib scͥptum est.
iuri ꝓfectorisrłite. procedũt ad
bellapacifici. At uͦ ubi uentum
fu̾it ad certamen: tũ demũ pͥsti¬
lut oues deputant: neqͣaña ⁊ si
pancissimi. uł seuam bartariem.
nł num̾osam młtitũdĩem formi¬
dantes. Nou̾mt si qͥdem nõ de sus
baoth sperare inctoriam: cui niu¬
rimi facile esse coufidunt iixta
sententiam machabei. conclusi mł¬
tos in manus pancoꝵ : ⁊ nõ esse
disferenciam in conspectũ dei celi

Expanded text:
ro se muniunt: quatenus armati, et ro se muniunt: quatenus armati, et non provocent avaritiam. Equos habere cupiunt fortes et veloces, non tamen coloratos aut phaleratos: pugnam quippe, non pompam, victoriam, sed non gloriam cogitantes, et studentes magis esse formidini quam admirationi. Deinde non turbulenti aut impetuosi, et quasi ex levitate praecipites, sed consulte atordinantes, et disponentes in aciem, juxta quod de patribus scriptum est. Veri profecto Israelitae procedunt ad bella pacifici. At vero ubi ventum fuerit ad certamen, tum demum pristilut oves reputant; nequaquam, etsi paucissimi, vel saevam barbariem, vel numerosam multitudinem formidantes. Noverunt siquidem non de suis baoth sperare victoriam: cui nimirum facile esse confidunt, juxta sententiam Macchabaei, concludi multos in manus paucorum, et non esse differentiam in co
Abbreviated transcription (Latin):
osi nagaut᷑. s semꝑ dum nõ ꝓcẽdũt.
tid̾ qͥdein raro cõtingit: ne gͣtis come¬
daut panẽ. armoꝵ seu nestimẽtoꝵ.
uł scissa resarcimit. uł uetusta re¬
ficiunt. uł mord̾iata cõponũt : et q̃
postremo facienda magr̃i uolũtaᷤᷤ
et cõminiis iidicit necessitas. ꝑso¬
na uit̾ eos minime accipit ᷑. deft ͦ
meliori. nõ nobłiori. Honore se inui¬
cem p̾ueniunt: alt̾ntrũ onera por¬
tant. nt sͦ ad ipleant legem xp̃i.
Uerbum insolens opis mutile. risꝰ
derestant᷑. abborrent uenatõnem:
nͨ ludiera illa auiũ rapina ut asso¬
let delectant᷑. Mimos. et magos. ⁊
fabłatores. scurrilesq cautibenas.
atꝙ lñdoꝵ spectacła: tanꝙͣ nanita¬
tes et uisanias falsas respumit. ⁊
abhoĩant᷑. Capillos tondent: scien¬
niro si comã untriat. Nñꝙͣ cd̾p¬
ti .raro loti: magis añ neglecto
crine hispidi : prauere fedi. lorica
et cauniate fusci Porro ĩninente
bello intus fide. forris ferro nõ au¬

Expanded text:
 dum non procedunt quod quidem raro contingit, ne gratis comedant panem, armorum seu vestimentorum vel scissa resarciunt, vel vetusta reficiunt, vel inordinata componunt, et quaeque postremo facienda magistri voluntas et communis indicit necessitas. Persona inter eos minime accipitur: defertur meliori, non nobiliori. Honore se invicem praeveniunt; alterutrum onera portant, ut sic adimpleant legem Christi. Verbum insolens, opus inutile, risus detestantur; abhorrent venationem: nec ludicra illa avium rapina ut assolet delectantur. Mimos, et magos, et fabulatores, scurrilesque cantilenas, atque ludorum spectacula, tanquam vanitates et insanias falsas respuunt et abominantur. Capillos tondent, scienviro, si comam nutrierit. Nunquam compti, raro loti, magis autem neglecto crine hispidi, pulvere foedi: lorica et caumate fusci. 8. Porro imminente bello, intus fide, foris ferro, non au
Abbreviated transcription (Latin):
spei copias iniuiuuat pemiria rei:
p̾sentium q accestatõ. sit enacuatõ fu¬
turoꝵ. ellioquin t̾rene ciuitatis tẽ¬
ꝑał gła. non destruit celestia bona.
s astruit: si cũ istam niminue du¬
bitamus illius tenere fig᷑am que

Expanded text:
ria rei, praesentiumque attestatio sit evacuatio futurorum. Alioquin terrenae civitatis temporalis gloria non destruit coelestia bona, sed astruit; si tamen istam minime dubitamus illius tenere figuram, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tamͥ qͣlit̾ bello domiue conu̾sent᷑:
quo palam fiat. qũatum abiuuicem
diferant dei scłiq milicia. Prinũ
et peccatum ariolandi est repngna¬
re: a quasi ecelus idolatͥe. nolle adqͥ¬
escere. Itur et rẽdit᷑: ad nutũ eiꝰ qͥ
ude uestimentũ seu aliment uin
presunit᷑. Et in uictu & in uestitu
cauet᷑ om̃e suꝑelimi: soli necessita¬
iocunda et sobria cõu̾satõne. Abscy uro¬
rib. ⁊ absq lib̾is. et ne qͥ desit exena¬
tant unius moris in doio nudr. sol¬
liciri sernare uniratem sp̃s in ĩcło
pacis. Dicas nnm̾se mltitud̾is esse
cor mium. ⁊ amĩam unam: ira qͥsq
nõ om̃ino ꝓpͥam seqͥ nolinitatem:

Expanded text:
tam; qualiter in bello domive conversentur: quo palam fiat, quantum ab invicem differant Dei saeculique militia. Primo ; et, peccatum est hariolandi repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere . Itur, et reditur ad nutum ejus qui unde vestimentum seu alimentum praesumitur. Et in victu et vestitu cavetur omne superfluum, soli necessitajucunda et sobria conversatione, absque uxoribus, et absque liberis. Et ne quid desit ex evatant unius moris in domo una, solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Dicas universae multitudinis esse cor unum, et animam unam: ita quisque non omnino propriam sequi voluntatem,
Abbreviated transcription (Latin):
beli: oz de celo fortitudoz. Quõd
⁊ frequẽtissime exꝑti sũt: ita ut ple¬
rũco q̃ssi ꝑseciuitꝰ sit uinis mille; et
duo fugarint decem milia. Tta de¬
iq nuro qͦdam ac singłari mõdo.
cerninit᷑ ⁊ agnis inutiores. et leo¬
nib fortiores : ut pene dubitem qͥ
pocius censeam appellandos. mona
congruentins noĩarini : qͥb nout ͫ
deesse coguoscit . nec monachi m̃ã¬
suetudo. nͨ militis steritũdo. De qͣ
istudi eit mirable in ocłis ur̃is᷑.

Expanded text:
o fortitudo est . Quod et frequentissime experti sunt, ita ut plerumque quasi persecutus sit unus mille, et duo fugarint decem millia. Ita denique miro quodam ac singulari modo cernuntur et agnis mitiores, et leonibus ferociores, ut pene dubitem quid potius censeam appellandos, monaccongruentius nominarim, quibus neutrum deesse cognoscitur, nec monachi mansuetudo, nec militis fortitudo. De qua istud, et est mirab
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra tua in habitabit᷑. Nena in cͥcui¬
tu ocłos tuos. et iude: om̃is isti ꝯgre¬
gati sũt. nenerũt tͥ. Hoc tͥ auxilium
missum de sc̃o. Onmino ꝑ istos tͥ iã¬
iamq illa ꝑsoluit᷑ antia᷑ ꝓmissio.
Ponam te insuꝑbiam ecłoꝵ: gau¬
dium in gn̾atõne et gn̾atõem: et
sugges lac gentium. ⁊ mamilla
regum lactab̾is. Et item. Sicut

Expanded text:
bitabitur. Leva in circuitu oculos tuos et vide: omnes isti congregati sunt, venerunt tibi. Hoc tibi auxilium missum de sancto. Omino per istos tibi jamjamque illa persolvitur antiqua promissio, Ponam te in superbiam saeculorum, gaudium in generatione et generationem, et suges lac gentium, et mammilla regum lactab
Abbreviated transcription (Latin):
ita cõquerit᷑: reliqͥ doiũ meam. di¬
misi herẽditatem meam: implebitro
illd̾ ꝓpbeticum. Redeniit dũs popłm
suum. et lib̾auit einn̾ et uenienti ⁊
exulutabũt in monte sion: et gande¬
bũt de bonis dm̃. Tetare ierłm: et
cognosce iam tempns uisitatõnis
tue. Gandete et laudate simił deser

Expanded text:
ita conqueritur, Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam : implebitque illud propheticum, Redemit Dominus populum suum, et liberavit eum: et venient et exsultabunt in monte Sion, et gaudebunt de bonis Domini . Laetare, Jerusalem, et cognosce jam tempus visitationis tuae. Gaudete et laudate
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iam. regis lib̾alitas aꝑit : cum mi¬
les remuuerandus educit᷑. Porro suꝑ
illo letabit᷑ iustus cñ iid̾it niudictã
de isto dicet homo. si utiq est fructꝰ
iusto. ut ics est deus udicans eos in
terra. Non quidem us pagani ne¬
candi essent: si quomodo aliter pos¬
sent anima infestatõe. siue opp̾ssiõe
fidłium cohiberi Nunc anͣt meliꝰ
ẽ ut occidant᷑ q̃a certe reliuqͣtur
uͥga pectatoꝵ suꝑ sortem instoꝵ:
ne forte extendant iusti ad iniqui
ꝑcurere in gladio oĩno fas nõ est¬
ris. contentos fore sius stipendiic
militib indixit: et non pocius õ¬
nem eis miliciam int̾dixit . Si au¬
tem q̃d̾ nerum÷ om̃ib fas est. ad
hoc ip̃m dũtarat diuuntꝰ ordina¬
rib legis. secura ingrẽdiat᷑ gẽs
iusta. custodiens n̾itatem. Secu¬
re ꝓinde dissipe ut᷑ gentes que bella
nolunt. ⁊ abscidant᷑ qui nos ꝯt ͫ¬
bant: ⁊ disꝑdant᷑ de ciuitate dñi¬

Expanded text:
istiani, Regis liberalitas aperitur, cum miles remunerandus educitur. Porro super illo laetabitur justus cum viderit vindictam. De isto dicet homo: Si utique est fructus justo: utique est Deus judicans eos in terra . Non quidem vel Pagani necandi essent, si quo modo aliter possent a nimia infestatione seu oppressione fidelium cohiberi. Nunc autem melius est ut occidantur, quam certe relinquatur virga peccatorum super sortem justorum: ne forte extendant justi ad iniquit? si percutere in gladio omnino fas non estris contentos fore suis stipendiis militibus indixit ; et non potius omnem eis militiam interdixit? Si autem quod verum est omnibus fas est, ad hoc ipsum duntaxat divinitus ordinaribus legis, secura ingrediatur gens justa, custodiens veritatem. Secure proinde dissipentur gentes quae bella volunt, et abscindantur qui nos conturbant, et disperdantur de civitate Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ eredis. aut ñ uis. S dicis. Quo¬
modo lug̾e̾ me ꝓhibes. cũ ⁊ ia cob
ioseph in sacco fleuerit. cõgregatis
lari dicens. Descendam ad filiũ me¬
ũ lugens ĩ ĩfermĩ. ⁊ daiuid absalon
oꝑto capite planx̾it repetens. fili iui
exibitꝰ: ꝑfacilis ad ista responsio ẽ
luxisse iacob siliũ ꝙ̃ putatabat
occisum. ad ꝙ̃ ⁊ ip̃e erat ad ĩferos
descensurꝰ dicens. descendam ad fili¬
dũ ꝑadisi ianuam xp̃c effregerat.
nͨ dũ flamneam illam rũpbea
⁊ u̾tiginẽ p̃sidentiũ cherubin. san¬
guis eꝰ extinxerat. Unde ⁊ abrahã
lic ĩ loco refrigerii. cam̃ apd̃ ĩfe¬
ros cõ lazaro scribitur. ⁊ dauid iͦ¬
ste fleuisse filiũ ꝑricidam. qui a¬
lũ paruulũ postquam uidit qiua
quia sciebat ñ peccasse: nõ ficuit.
De moyse uero ⁊aaron quod eis
ex ueti more sit planctꝰ. exibi¬
tus. nõ mirandũ est. cũ ⁊ ĩ actibꝰ
apsoꝵ iã eungłio dm̃ choruscan¬

Expanded text:
non credis, aut non vis. 3. Sed dicis quonon credis, aut non vis. 3. Sed dicis quomodo lugere me prohibes, cum et Jacob Joseph in sacco fleverit, congregatisqonsolari, dicens: « Descendam ad filium meum lugens in infernum? » Et David Absalon cooperto capite planxerit, repetens: « Fili miexhibitus? Perfacilis ad ista responsio est: Luxisse Jacob filium, quem putabat occisum, ad quem et ipse erat ad inferos descensurus dicens: descendam ad filidum paradisi ianuam Christus effregerat, necdum flammeam illam romphaeam et uertiginem praesidentium cherubin sanguis eius extinxerat — unde et Abraham, licet in loco refrigerii, tamen apud inferos cum Lazaro scribitur —, etDauidiuste fleuisse filium parricidam, qui alium paruulum, postquam, ut uiueret, quia sciebat non peccasse, non fleuit. de Moysi uero et Aaron, quod eis ex ueteri more sit planctus exhibitus, non mirandum est, cum et in Actibus apostolorum iam euangelio coruscan
Abbreviated transcription (Latin):
lacͥiuis facis ĩuidiã possidenti: Seiᷤᷤ
eĩ quid de te quid de cet̾is tuis
cogitem: Cibum tibi denegas non
ieiunioꝵ studio s doloris. Nõ amo
frugalitatẽ istam. ieiunia ista ad¬
u̾sarii mei st̃. Nullam animã re¬
cipio que me nolente seꝑat᷑ a coe¬
ꝑe. cales stulta phy losophya haleat
mͣrtires. habeat renonem. theom.¬
brutũ. uł catonem. Suꝑ nullũ re
⁊ cͥietũ. ⁊ trementẽ uerba mea.
Hoc est qd̃ r̃n monast̾iũ ꝓmicte¬
las. ꝙ babitu a matͦnis cetĩs seꝑ¬
ato. cibi qͣ religiosior uidebaris:
Mens ista que plangit. uestiũ seri¬
ñ ĩ meas manꝰ uentura sis crude
lẽ uidicẽ fugis. fug̾at eiuondã io
meus fuit. Si uiue̾ntẽ cred̾es
filiam. ñꝙꝙͣ plang̾es ad meliora mi
moe cõꝑatõne suꝑaris. Melior dia¬
boli aucilla ꝙͣ mea ẽ: Illa infidelẽ
maritũ tͣnslatũ singit ĩ celũ: tu
mecũ tuam filiani. cõmorãtẽ aut¬

Expanded text:
lacrimis facis inuidiam possidenti? scis lacrimis facis inuidiam possidenti? scis enim, quid de te, quid de ceteris tuis cogitem. cibum tibi denegas non ieiuniorum studio, sed doloris. non frugalitatem istam. Jejunia ista adversarii mei sunt. Nullam animam recipio, quae, me nolente, separatur a corpore. Tales stulta philosophia habeat martyres, habeat Zenonem, Cleombrotum, et Catonet quietum et trementem uerba mea. hoc est, quod mihi monasterium promittebus, quod habitu a matronis ceteris separato tibi quasi religiosior uidebaris? mens, ista quae plangit, uestium serinon in meas manus uentura sis, crudelem iudicem fugis. fugerat quondam et rofundo maris meus fuit. si uiuentem crederes filiam, numquam plangeres ad meliora mignicae conparatione superaris. melior diaboli ancilla quam mea est. illa infidelem maritum translatum fingit in caelum, tu mecum tuam filia