comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui uł tormencoꝵ metu ꝑterriti.
uł spe gaudioꝵ pei hempniũ delec¬
tau: profectum pietatis ex eius
uerbis haurire uolebant. Deniq
inuicuna celle illius habitabat qͥ¬
dam monachus nomine englis.
huc suꝑest in hybernia insusa
solitarius ultimam uite etatem
pane cibauo ⁊ frigida aqua sus¬
rentat. Hic sepius ad euindem
uirum ingrediens audiuit ab eo
repecita int̾ rogatione: que et
que exutus corpore uidisset. Per
mus. Narrabat aũt̃ iusiones suas al
simo. ⁊ tam libenter tamq studiose
ab illo auditus est: ut eiꝰ rogatu mo
nastica sit tonsura coronatꝰ. atq
ad eum audiendum sepissime cũ
illas in partes deuenisset accederet:
cui iuidelicz monast̾io tẽpore illo
religiosa ac modeste uite albas ⁊ p̾s¬
biter heldiualdus preerat. qui nũc
episcopalem lindiffaiensis eccł̃ie ca¬
thedram. condignis gradu actib ser
uat. Accepit autẽ meodem monast̾io
locum mansionis secretiorem: ubi hbe¬

Expanded text:
qui vel tormentorum metu perterriti qui vel tormentorum metu perterriti vel spe gaudiorum perennium delectverbis haurire volebant. Denique in vicinia cellae illius habitabat quidam monachus, nomine Haemgils, huc superest, et in Hibernia insula solitarius ultimam vitae aetatem pane cibario et frigida aqua sustentat. Hic saepius ad eumdem virum ingrediens, audivit ab eo repetita interrogatione, quae et e exutus corpore videret  Al.,mus. Narrabat autem visiones suas etiam simo; et tam libenter, tamque studiose ab illo auditus est, ut ejus rogatu  nachica sit tonsura coronatus, atque ad eum audiendum saepissime cum illas in partes devenisset accederet. Cui videlicet monasterio tempore illo religiosae ac modestae vitae abbas et presbyter Aediluald praeerat, qui nunc episcopalem Lindisfarnensis Ecclesiae cathedram condignis gradu actibus ser. Accepit autem in eodem monasterio locum mansionis secretiorem, ubi libe
Abbreviated transcription (Latin):
tinet locus ille: ubi sonũ cantile¬
ne dulcis cum odore suauitatis
ac splendore lucis audisti. Tu autẽ
quia nũc ad corpus reuerti. ⁊ eur¬
sum inter homings uiuere debes
si actus tuos curiosius discu¬
tere ⁊ mores seriones ꝙ tuos in
rectitudine ac simplicitate serua¬
restudueris: acctpies post mortem¬
⁊ ip̃e tocum mansionis inter hec
que cernis augmina letabunda
spirituum beatorum. Namq ego
cum ad tempus abscessissem ate.
ad hoc feci ut quid de te fieri deb̾et:
agnoscerem. Hec mͥ cum dixisset
multum decestatus sum reu̾ti ad
corpus. delectatus niinirum suaui¬
tate ao decore loci illius q̃m intue¬
bar simul ⁊ consortio eoꝵ quos in
illo uidebam: nec tamen aliquid
ductorem meum rogare audebã.
Sed inter hec nescio quo ordine:
repente me initer homines uiuere
cerno. Hec et alia que uiderat
idem uir domini momĩb passin
desidiosis ac iuite sue curiosis re¬
ferre uolebat. s illiis solũ modo

Expanded text:
tinet locus ille, ubi sonum cantiletinet locus ille, ubi sonum cantilenae dulcis cum odore suavitatis ac splendquia nunc ad corpus reverti et rursum inter homines vivere debes, si actus tuos curiosius discutere et mores sermonesque tuos in rectitudine ac simplicitate servare studueris, accipies et ipse post mortem locum mansionis inter hęc, que cernis, agmina letabunda spirituum beatorum. Namque ego, cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci, ut, quid de te fieri deberet, agnoscerem.' Hęc cum mihi dixisset, multum detestatus sum reverti ad corpus, delectatus nimirum suavitate ac decore loci illius, quem intuebar, simul et consortio eorum, quos in illo videbam, nec tamen aliquid ductorem meum rogare audebam. Sed inter hęc, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno.' Hęc et alia, quę viderat, idem vir Domini non omnibus passim desidiosis ac vitę suę incuriosis referre volebat, sed illis solummodo,
Abbreviated transcription (Latin):
illa qͥm aspexisti flãmis feruentib
frigorib horrenda rigidis. ip̃e est locꝰ
inquo examinande ⁊ castigande sũt
anime illoꝵ. qui differentes confit̾i
taidem mortis articulo ad peniten¬
tiam mortis confugiunt: ⁊ sic decor¬
ante diem iuditii liberent᷑ adiuuẽt.
Porro puteus ille flamiuiuomꝰ ac
putridus qũe iudisti: ip̃m est os ge¬
henie. In qiuo quicuniq semel uici¬
derit: nũqͣm inde liberabit᷑ i euũ
Locus u̾o iste floriger. inquo hanc¬
pulcherrimam iuuentutem iocun¬
dari ac fulgere conspicis: ip̃e est
in quo recipuunt᷑ anime eoꝵ qui ĩ
bonis quidem operib de corpore
exeunt: non tñ sunt tante ꝑ fec¬
tionis. ut in regnũ celoꝵ statim
mereantur in troduti. Qui tñ õs
in die iuditii: ad uisionẽ xp̃i et
gaudia regni celestis intrabunt.
Nam quicumq iomĩ uerbo ⁊ oꝑe
⁊ cogitatione perfecti sunt: mox
de corpore egressi ad regnũ celoꝵ
peruentunt. Ad cuiꝰ uicinia per¬

Expanded text:
illa quam aspexisti flammis ferventibus et illa quam aspexisti flammis ferventibus et frigoribus horrenda rigidis, ipse est locus in quo examinandae et castigandae sunt animae illorum, qui differentes confiteri tandem mortis articulo ad poenitentiam confugiunt, et sic de corante diem judicii liberentur, adjuvant. Porro puteus ille flammivomus ac putidus quem vidisti, ipsum est os gehennae, in quo quicumque semel inciderit nunquam inde liberabitur in aevum. Locus vero iste florifer, in quo pulcherrimam hanc juventutem jocundari ac fulgere conspicis, ipse est in quo recipiuntur animae eorum qui in bonis quidem operibus de corpore exeunt, non tamen sunt tantae perfectionis, ut in regnum caelorum statim mereantur introduci qui tamen omnes in die judicii ad visionem Christi et gaudia regni caelestis intrabunt. Nam quicumque in omni verbo et opere et cogitatione perfecti sunt, mox de corpore egressi ad regnum caeleste perveniunt: ad cujus vicina per
Abbreviated transcription (Latin):
Cuniq int̾ choros feliciũ incolarũ
medios me duceret: cogitare cepi
qd̃ hoc fortasse esset regnũ celorum
de quo predicare sepius audini. Re¬
pondit ille cogitatui meo. Non ĩqui¬
ens ñ hoc est regnũ celoꝵ qd̾ autumas
Cumq procedentes transissemꝰ ⁊ has
ante nos multo maiorem lumĩs
grãm qͣm prius: in qua uocem can¬
tantium dulcissimam audiui. S
⁊ odoris flagrantia miri tãta de lo¬
co effundebatur: ut is q̃m antea
degustans qͣi maximũ rebar. iam
permodicus mͥ odor uideret᷑. sicut¬
iam lux illa campi florentis exi¬
mia in comparatione eiꝰ que nũc
apparuit lucis tenuissima prorsus
uidebatur ⁊ parua. In cuiꝰ amenita¬
te loci. cum nos intraturos sperarem:
repente ductor meus substitit. Nec
mora gressum recorq̃nis: tp̃a me qua
uenimus uia reduxit. Cumq reu̾
letas sp̃uum candidatoꝵ: dixit mͥ.
Scis que sunt ista omĩa q̃ iudisti:
Respondi ego. Non. Et ait. Uallis

Expanded text:
Cumque inter choros felicium incolarum Cumque inter choros felicium incolarum medios me duceret, cogitare cepi, quod hoc fortasse esset regnum celorum, de quo predicari sepius audivi. Respondit ille cogitatui meo: 'Non' inquiens 'hoc est regnum celorum, quod autumas.' Cumque procedentes transissemus et haante nos multo maiorem luminis gratiam quam prius. In qua etiam vocem cantantium dulcissimam audivi. Sed et odoris fraglantia miri tanta de loco effundebatur, ut is, quem ante degustans quasi maximum rebar, iam permodicus mihi odor videretur, sicut etiam lux illa campi florentis eximia in compa/ratione eius, quę nunc apparuit, lucis tenuissima prorsus videbatur et parva; in cuius amenitatem loci cum nos intraturos sperarem, repente ductor subsmora, gressum retorquens, ipsa me qua venimus via reduxit. « Cumque relaetas spirituum candidatorum, dixit mihi: Scis quae sint ista omnia quae vidisti? Respondi ego. Non. Et ait: Vallis
Abbreviated transcription (Latin):
eos fugauit: erat ip̃e qui me ante
me ducere cepit. Nec mora exemptũ
tenebris mauras me serene lucis
eduxit. Cumq mne in aperta luce
duceret: uidi ante nos murum ꝑ¬
maximũ. cuiꝰ neq longitudini hinc
uel inde altitudini: ullus esse t̾mi¬
nus iuderetur. Cepi autem mirari
quare ad murum accederemꝰ: cũ in
eo nullam ianuam ub fenestram
uel ascensum alicubi cõspic̾em. Cũ
ergo peruenissemꝰ ad murũ: statim
nescio tͦ ordĩe fuimꝰ ĩ sũmitate eiꝰ
Et ecce ibi campꝰ erat latissimꝰ ac¬
letissimus. tantaꝰ flagrancia uer¬
nantiũ flosculoꝵ plenus: ut oẽm
mox fecorem tenebrose fornacis.
cim me peruaserat effugaret ãmi¬
randi huiꝰ suauitas odoris. Tanta
autem lux cuncta ea loca ꝑfuderat:
ut om̃i splendore diei sine solis me¬
ridiani radiis uideret᷑ esse p̃clarior
Erant in campo hoc innumera ho¬
minũ albatoꝵ conuenticula: se¬
des q plurime augminũ letantiũ

Expanded text:
eos fugavit erat ipse qui me ante eos fugavit erat ipse qui me ante me ducere coepit. Nec mora, exemptum tenebris in auras me serenae lucis eduxit: cumque me in luce aperta duceret, vidi ante nos murum permaximum, cujus neque longitudini hinc vel inde, neque altitudini ullus esse terminus videretur. Coepi autem mirari quare ad murum accederemus, cum in eo nullam januam vel fenestram vel ascensum alicubi conspicerem. Cum ergo pervenissemus ad murum, statim nescio quo ordine fuimus in summitate ejus. Et ecce ibi camplętissimus, tantaque fraglantia vernantium flosculorum plenus, ut omnem mox fetorem tenebrosi fornacis, qui me pervaserat, effugaret ammirandi huius suavitas odoris. Tanta autem lux cuncta ea loca perfuderat, ut omni splendore diei sive solis meridiani radiis videretur esse preclarior. Erantque in hoc campo innumera hominum albatorum conventicula sedesque plurimę agminum lętantium.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dinoscere potui qͥdam erat at¬
tonsus ut cl̾icus. quidam laicus
ut longiꝰ subeuntib illis. fletum
hominũ. ⁊ risum demonioꝵ clare
discernere nequiren: sonũ tam̃
ad huc promiscuũ n auribus
hab̾em. Int̾ea ascenderũt qͥdam
spũum obscuroꝵ de Dysso illa
flãmiuoma. ⁊ accuriqtes circum¬
dederũt me: atq ocuis flãmantib
⁊ de ore ac narib igqe putridum
efflautes agebant. Forcipib qͦq
igneis quos tenebant ĩ manib
minabant᷑ cõp̃hendere me: nec
tamen me ullatenus contĩgere
tam ⁊ si terrere p̃sumebant. Qͥ
cum iuidiq uersum hostib ⁊ ce¬
citate tenebrarũ conclusus huc
illucq oculos circum ferrẽ. si for¬
te aliunde quid auxslii quo sal¬
uarer adueniret: apparuit retro
tim crescens. ⁊ adme otius festi¬
nans. ubi appropinquauit dis¬
persi sunt: ⁊ aufugerũt om̃s qui
me forcipib rapere q̃ rebaut sp̃e
infesti. Ille autem qͥ adueniens

Expanded text:
ut dignoscere potui, quidam erat adut dignoscere potui, quidam erat adtonsus ut clericus, quidam laicus, ut cum longius subeuntibus eis, fletum hominum, et risum daemoniorum clare discernere nequirem, sonum tamen adhuc promiscuum in auribus haberem. Interea ascenderunt quidam spirituum obscurorum de abysso illa flammivoma, et adcurrentes circumdederunt me, atque oculis flammantibus, et de ore ac naribus ignem putidum efflantes angebant, forcipibus quoque igneis quos tenebant in manibus, minitabantur me comprehendere, nec tamen me ullatenus contingere, tametsi terrere praesumebant. Qui cum undiqueversum hostibus et caecitate tenebratum conclusus huc illucque oculos circumferrem, si forte alicunde quid auxilii quo salvarer, adveniret, apparuit retro tim crescens et ad me ocius festinans ubi adpropinquavit, dispersi sunt et aufugerunt omnes qui me forcipibus rapere quaerebant spiritus infesti. « Ille autem qui adveniens
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑ umbras: ecce subito apparẽt
ante nos credi flãmarum tetrart̃
globi ascendentes qͣi de puteo mag¬
no rursum descendentes ĩ eumd̃
Quo cum perductus essem repen¬
te ductor mus disparuit. ac me
globi ignum sine intermissione
modo alta pt̾ent. mͦ ima baratri
repecerent. erno omĩa q̃ ascende¬
bant fastigia flãmarũ plena esse
spiritib hominã: qui ni fauillaꝵ
cum fumo ascendeniũ nc ad sub¬
limiora protcerent᷑ uũc recrastis
ignium uaporib ebulliens oĩa¬
illa tenebraum loca replebat.
Et cum ibi pauidus consist̾em. ut¬
pote incertus quid agem qͦ uert̾em
gressum. qui me finis maneret:
audio subito post terga sonitum
ĩ mauissimi fletus ac miseretmi
simul ⁊ cachinũ crepitantem. qͣi
uulge indocti captis hostib in sul¬
tantis. Ut autem sonitus id̾ clanor
redditus ad me usq peruenut:
considero turbam malignoꝵ
medias illas trahebat in tene¬
bras. Equib uidelic om̃ibus

Expanded text:
te per umbras, ecce subito apparent te per umbras, ecce subito apparent ante nos crebri flammarum tetrarum globi, ascendentes quasi de puteo magno, rursumque decidentes in eumdem. Quo cum perductus essem, repente ductor meus disparuit, ac me globi ignium sine intermissione modo alta peterent, modo ima baratri repeterent, cerno omnia quae ascendebant fastigia flammarum plena esse spiritibus hominum, qui instar favillarum cum fumo ascendentium nunc ad sublimiora projicerentur, nunc retractis ignium vaporibilla tenebrarum loca replebat. Et cum diutius ibi pavidus consisterem, utpote incertus quid agerem, quo verterem gressum, qui me  Al., qui mihi finis maneret: audio subitum  Al., subito post terga sonitum immanissimi fletus ac miserrimi, simul et cachinnum crepitantem quasi vulgi indocti captis hostibus insultantis. Ut autem sonitus idem clarior redditus ad me usque pervenit, considero turbam malignorumedias illas trahebat in tenebras: e quibus videlicet hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
frigoris infesti . ⁊ tum neq idi qͥppĩa
requiet inuenire ualerent: resili¬
ebant misere rursus urende ui¬
itredio flammarum in excingu¬
bilium. Cumq hac infelici iucissi¬
tudine tonge la teq prout aspic̾e
poteram. sine ulla quietis interra¬
pedine innumerabilis spũum de for¬
nuum multitudo torqueret᷑. cogita¬
re cept qd̃ hic fortasse esset infemꝰ.
de cuius tormentis in colerabilib
narrare sepius audiui. Respon¬
dit cogitanti meus doͥctor qui me
precedebat. Non hoe inguiens aispi¬
ceris: non eni hic inferncis est ille ꝙ̃
putas. At cum me hoc spectaculo
tam horrendo perterritum paula¬
tim in ult̾iora produceret: uidi
subito ante nos obscurari loca in¬
cipere ⁊ tenbris omĩa replert. Es
cum intraranus in tantũ paulis¬
per condempsate sunt. ut nicħ pre¬
ter ip̃as aspitem: excepta dũ taxat
spetie ⁊ uesteeius qui mne ducelut.
Et cum ꝓgrederemur sola sub noc¬

Expanded text:
frigoris infesti: et cum neque ibi quippiam frigoris infesti: et cum neque ibi quippiam requiei invenire valerent, resiliebant rursus urendae in medium flammarum inextinguibilium. Cumque hac infelici vicissitudine longe lateque, prout aspicere poteram, sine ulla quietis intercapedine innumerabilis spirituum deformium multitudo torqueretur, cogitare coepi quod hic fortasse esset infernus, de cujus tormentis intolerabilibus narrare saepius audivi. Respondit cogitationi meae ductor qui me praecedebat: Non hoc, inquiens, suspiceris; non enim hic infernus est ille quem putas. « At cum me hoc spectaculo tam horrendo perterritum paulatim in ulteriora produceret, vidi subito ante nos obscurari incipere loca, et tenebris omnia repleri. Quas cum intraremus, in tantum paulisper condensatae sunt, ut nihil praeter ipsas aspicerem, excepta dumtaxat specie et veste ejus qui me ducebat. Et cum progrederemur sola sub noc
Abbreviated transcription (Latin):
unam coniugi. alt̾am filiis tradidit
pauperib distribuit. Nec multo post
seculi turis absolutis: ad monaste¬
rium mailros qd̃ midi flumĩs circũ¬
fluxu maxima ex parte clauditur
peruenit. Accepta q tunsura locũ se¬
crete mansionis qͦm p̃uiderat albas
intrauit: ⁊ ibi usqi ad diem mortis
in tanta mentis ac corporis cõtritione
durauit: ut multa illum q̃ alios
laterent uł horrenda uł desideranda
iudisse. etiam si lingua sileret. con
aspectu: ⁊ clarus indum̃to qui me duce¬
bat. Incedebamꝰ autem tacentes ut
tatis. infinite autem longitudinis.
que ad leuam nobis sita umũ latus
flãmis feruentib nimium t̾ribile. al¬
terum feruenti grandĩe ac frigore ni
nus intolerabile p̾ferebat. Utrumq
autem erat aĩab hominũ plenũ
q̃ uicissim hinc uidebant᷑. qͣi tem¬
pestatis impetu iactari. Cum enim
uim fernoris ĩ mensi doleraie ñ pos¬
sent. transiliebant misere ĩ mediũ

Expanded text:
unam conjugi, alteram filiis tradidit,unam conjugi, alteram filiis tradidit,pauperibus distribuit. Nec multo post saeculi curis absolutus ad monasterium Mailros, quod Tuidi fluminis circumflexu maxima ex parte clauditur, pervenit; acceptaque tonsura, locum secretae mansionis quam praeviderat abbas, intravit: et ibi usque ad diem mortis in tanta mentis et corporis contritione duravit, ut multa illum, quae alios laterent, vel horrenda, vel desideranda vidisse, etiamsi lingua sileret, vitaaspectu, et clarus erat indumento qui me ducebat. Incedebamus autem tacentes, uttatis, infinitae autem longitudinis; quae ad laevam nobis sita, unum latus flammis ferventibus nimium terribile, alterum furenti grandine ac frigore nivnus intolerabile praeferebat. Utrumque autem erat animabus hominum plenum, quae vicissim hinc inde videbantur quasi tempestatis impetu jactari. Cum enim vim fervoris immensi tolerare non possent, prosiliebant miserae in medium
Abbreviated transcription (Latin):
ostris temporib miraculũ
memorabile ⁊ antiquoꝵ siłe:
in britannia fcm̃ est. Namq ad exci¬
tationem fidelium uiuentiũ de
morte aniine. quidam aliqͣmdiu
mortuus ad uitam restirrexit corꝑis.¬
⁊ multa inemoratu digna q̃ uiderat
narrauit: quib hic aliqua breniter
perstringenda putaui. Erat gͦ pat̾¬
familias in regione nordamhim in
domo sua gerens uitam. Qui infir¬
nutace corporis tactus. et accrescen¬
de persingulos dies ad extrema ꝑ¬
ductus. primo temꝑe noctis defũctus
est: s diluculo reuiniscens ac repente
residens om̃s qui corpori assederant
timore inmenso perculsos in fugam
plius amabat. qͣmuis multũ trem̃s
⁊ pauida remansit. Qũa ille consola¬
tus noli inquit timere qͥa iam uere
surrexi a morte qua tenebar: ⁊ apud
homines sum it̾m uiuere permissus.
uiuendum est. Statim q surgens
ab iit ad uillule oratorium. Et usq
ad diem mn oratione persistens: mox
om̃em qͣm possederat sustantiam
in tres diuisit portiones. Equibus

Expanded text:
is temporibus miraculum memorabile et antiquorum simile in Britannia factum est. Namque ad excitationem viventium de morte animae quidam aliquandiu mortuus ad vitam resurrexit corporis et memoratu digna, quae viderat, narravit; e quibus hic aliqua breviter perstringenda esse putavi Erat ergo paterfamilias in regione Nordanimbrorudomo sua gerens vitam; qui infirmitate corporis tactus, et hac crescente per dies ad extrema perductus, primo tempore noctis defunctus est; sed diluculo reviviscens ac repente residens, omnes qui corpori flentes assederant, timore immenso perculsos in fugam plius amabat, quamvis multum tremens et pavida, remansit: quam ille consolatus: « Noli, inquit, timere, quia jam vere resurrexi a morte qua tenebar, et apud homines sum iterum vivere permissus; vivendum est. » Statimque surgens abiit ad villulae oratorium, et usque ad diem in oratione persistens, mox omnem quam possederat substantiam in tres divisit portiones, e quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cdesias. oppida ⁊ uillas terremotus¬
obruit. ⁊ innumera populoꝵ milia
hyans terra deglutuit. ⁊ edifitioꝵ
casu morituros operuit. A seculo
talium. Inter cec̾os qui tam repen¬
tino cadebant excidio. ħ mannus qͥ¬
u̾o educatus cum esset in castro cur¬
sario. qd̃ est de inre patriarche antio¬
cheni in eccł̾ia beati pecri. dum ⁊ cho
⁊ hyatus terre ex his dunitaxat qͥ erãt
rnuos deglictisset. tp̃e qͦ collocentis
rochamador patrocinantẽ inuocauit:¬
⁊ precessuas exauditum iri continno
sensit. Enim nero cireumqͣ mori¬
entes rugiebant: ad int̾iora t̾re rue¬
bant. Hic autem licet coartaretur
a terra ⁊ pene suffocaretur: auxilio
miserentis a terra extractus enafit
unuis. In natali beatorum pecri ⁊ pau¬
git hoc opus horrendum: ⁊ misertus

Expanded text:
clesias, oppida et villas subruit, et innumera populorum millia hians terra deglutivit, et aedificiorum casu mortuos operuit. Inter t. Inter caeteros, qui tam repentino cadebant excidio, Hermannus quAntiochiae, cum esset in castro Caesareo, quod est de jure patriarchatus Antiocheni, in ecclesia B. Petri dum videret  hiatus terrae ex his duntaxat, qui erant vivos deglutisset, ipse quoque collotenus apud Rochemador patrocinantem invocavit; et preces suas exaudiendas continuo sensit. Nam cum circumquaque morientes rugirent, et ad inferiora terrae ruerent, hic licet coarctaretur a terra, et pene suffocaretur, auxilio a terra extractus evasit vivus. In Natali apostolorum Petri et Paugit hoc opus horrendum. Henricus
Abbreviated transcription (Latin):
us pentecosten aminũ festũ et
conuentus celeberrimꝰ solet esse
uegotiatoꝵ. Appropinqͣntes gͦ
eidem uille tanto subito tã qs
uehementi depressi sumꝰ pliia¬

Expanded text:
vis Pentecostes annuum festum, et conventus celeberrimus solebat esse negotiatorum. Appropinquantes ergo eidem villae, tanta subito tamque vehementi depressi sumus i
Abbreviated transcription (Latin):
bibisset: illico sanatus est. Rien̾sit
sumꝰ per execestriam non tñ introi¬
uimꝰ urbem. qͣmtus a multis roga¬
remus. ne niliores essemꝰ: qm̃ iam
decem dieb in ea manseramts.
danauexeria: ubi ostenderũt nobis
cathedram ⁊ furnũ illiꝰ famosi scdm
fabulas britantioꝵ regis arturii.
ip̃am q t̾ram etusdem arturii esse
dicebant. Ibi nos plurimũ honora¬
uit quidam cłicus nõie algardus
qui iam diu laudun manserat. qͥ q
gͥ ibi essemus puella q̃dam fere
nit: ⁊ lota oculos exaqna reliqͥaꝵ
ad feretrum uenit. ⁊ lotus aures.
aqua reliquiarum: ꝓtinus audi¬
num aridam habens: ibidem coram
feretro ꝓ sanitate recipienda iugi¬
labat. S sicut britones solent nu¬
gari cum francis ꝓ arcuro: idem
iuir cepit rixart cum imo ex famulis
nr̃is nomine hagmello. Unde ni
suo fcãm: credimꝰ dñe nr̃e difplituis¬
se. nam idem uir manũ aridam¬

Expanded text:
bibisset, illico sanatus est. Reversi bibisset, illico sanatus est. Reversi sumus per Essecestram, non tamen introivimus urbem, quamvis multis rogaremur, ne viliores essemus, quoniam jam decem diebus in ea manseramus. Danavexeria, ubi ostenderunt nobis cathedram, et furnum illius famosi secundum fabulas Britannorum regis Arturi, ipsamque terram ejusdem Arturi esse dicebant. Ibi nos plurimum honoravit quidam clericus nomine Agardus, qui jam diu Lauduni manserat, quique . Dum ergo ibi essemus, puella quaedam fere nit, et lota oculos ex aqua reliquiarum ad feretrum venit, et lotus aures aqua reliquiarum protinus audimanum aridam habens, coram feretro pro sanctitate recipienda vigilabat. Sed sicut Britones solent jurgari cum Francis pro rege Arturo, idem vir coepit rixari cum uno ex famulis nostris, nomine Haganello, qui erat suo factam credimus Dominae nostrae displicuisse, nam idem vir manum ha
Abbreviated transcription (Latin):
principio episcopatus expectabat nos
episcopatum: ip̃e qui iam p̾cesserat
cum uehiculo nobis occuirit. Stat̃ĩ¬
q uelud domina nr̃a nolente eñ ulte¬
rius fatigari: perfecte curatꝰ. de uehi
in media uia cucnrrit. In hoc reuera
ꝓbatum est illud qd̾ superus dixim᷑:
nullum extra episcopatum suũ po¬
tuisse sanari. Inde gͥ sicut dispositũ
fu̾at ad ip̃am urbem Salesbenas per¬
uenims ubi honorifice suscepti su
magistri anselini. q̃m cognati eins
alexander ⁊ nigellus ad scolam eiꝰ
que nocatur Wiltonia. ubi ostende¬
runt nobis sepulturam tienerabił
bede pb̃ri egregii doctoris ꝓpe q̃m se
citans iacebat ad sepulchrum uen̾abi¬
lis bede pb̃ri: ubi qͣmplures consue¬
uerant sanati. Eadem nocte aduentꝰ
nostri. apparuit ei in sompnis muli¬
er illa nersificatrix. dicens ei. Non
potes hic mͦ per bedam sanari: qm̃
beata mater dñi ad nos descendit.
Qd̾ cum nobis in crastino retuliss

Expanded text:
principio episcopatus nos operiebatur. principio episcopatus nos operiebatur. episcopatus, ecce ipse qui praecesserat, cum vehiculo occurrit; statimque velut Domina nostra nolente eum ulterius fatigari, perfecte curatus de curriin media via cucurrit. In hoc revera probatum est illud, quod supra diximus, nullum extra suum episcopatum potuisse sanari. Inde ergo, sicut dispositum fuerat, ad ipsam urbem Salesberias pervenimus ubi honorifice suscepti summagistri Anselmi, quoniam cognati ejus Alexander et Nigellus ad scholam ejus quae vocatur Wiltonia, ubi nobis ostenderunt sepulturam venerabilis Bedae presbyteri, egregii doctoris; prope quemcitans jacebat ad sepulcrum venerabilis Bedae presbyteri, ubi quamplures consueverant sanari. Eadem nocte adventus nostri apparuit ei in somnis Murier illa versificatrix, dicens ei: Non potes hic modo per Bedam sanari, quoniam beata Domini Mater ad nos descendit. Quod cum nobis in crastino retulisset,
Abbreviated transcription (Latin):
rat ibi ⁊ alius contractus no¬
mine gloicinns qui tu̾ito sic uo¬
cadatur. qm toto corpore sic erat con¬
Autinatus. ut calcanei natib ⁊ tibie
dorso mhererent: ita ut uelut in unũ
globum redactus fatiem assidue super
genua teneret. Hic gͦ cum peccata sua
confessus. ⁊ aqina lanationis relitͥaꝵ
lotus intra decem dies qnib ibi man¬
simus non curaretur ⁊ mirantibus
nobis ⁊ uunde esłet querentib ꝓfite¬
tur se ñ esse de illo episcopatu. s de
saleberiensi ꝓtimis a nobis acriter
odiiggatus cur temptaseset ibi sa
erat donari: cum lacrimis ⁊ nimio
eiilatu: cepit nos mirabiliter adui¬
rare: uit ꝓ dei sc̃e q matris eiꝰ amore
ad ip̃am uibem salesberias ꝓficisce¬
remur. Tam ip̃ius gͦ qͣm totiꝰ plebis
idip̃m exorantis satisfatientes p̾¬
cibus. post decem dies egressi de exe¬
cestria. ⁊ retrogradum iter atripien¬
tes: ad p̃dictam urbem tendere cepi¬
mus. Et ecce ip̃o itim̾s peritus ĩ ne¬
hiculo sedens precesserat: ⁊ in ip̃o

Expanded text:
rat ibi et alius contractus, nomine Glutinus, qui merito sic vocabatur, quoniam toto corpore sic erat conglutinatus, ut calcanei natibus, et tibiae dorso inhaererent, ita ut velut in unum globum redactus, faciem assidue super genua teneret. Hic ergo, cum peccata sua confessus et aqua lavationis reliquiarum lotus, intra decem dies quibus ibi mansimus non curaretur, mirantibus nobis et unde esset quaerentibus, profitetur se non esse de ipso episcopatu, sed de Salesberiensi. Protinus a nobis acriter objurgatus cur tentasset ibi san donari, cum lacrymis et nimio ejulatu coepit nos miserabiliter adjurare ut, pro Dei sanctaeque Matris ejus amore, ad ipsam urbem Salesberias proficisceremur. Tam ipsius ergo quam totius plebis id ipsum exorantis satisfacientes precibus, post decem dies egressi de Essecestra, et retrogradum iter arripientes, ad ipsam urbem tendere coepimus. Et ecce ipse itineris peritus vehiculo sedens jam processerat, et in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
N eadem urbe quidam dittissimꝰ erat
sus fu̾at. ut nũqña de lecto sinrgere
potuerit. Anditis gͦ miraculis dñe
nr̃e per int̾nuntios a nobis poposcit
auxclium. Ip̃e enim cum alia infir¬
mitate etiam fluxn uentris adeo
laboraret. ut nec etiã in lecto com
petenter deferri posset: mandauit
peccata sna confiteret᷑. ⁊ qͥa ñ solũ¬

Expanded text:
in eadem urbe quidam ditissimus Gualtsus fuerat ut nunquam de lecto surgere potuerit. Auditis ergo miraculis Dominae nostrae, per internuntios a nobis poposcit auxilium. Ipse enim cum alia infirmitate etiam fluxu ventris adeo laborabat ut nec etiam competenter in lecto deferri posset. Mandavit itaque peccat
Abbreviated transcription (Latin):
eadem die dominica licentia
exiuimus. S non distulit iustus
uidex matri sue fc̃am miurcã uin¬
dicare. Uix enim dimidio stadio pro¬
cul recesseraitis: cum ecce post nos
cum clamore cuisores super eqͦs ad¬
uenunnt. ⁊ ut ardenti. uulle succur¬
ramus exdrant. Respitientes q post
tergumꝰ: iudemus totam iullam
succensam cremart. Interregantes
ũo quomͦ id contigent: audinim
ab eis deachonem de proximo mari
deinde quasdam domos clamina qͦͣm
ex narib sius emutebat. succendis¬
se. Qd̃ audientes ⁊ humana curiosi¬
tate tantum prodigium uidere si¬
tientes. deputatis feretro ydoneis
custodibus. uelociter super equos
ad uicum recurrimus. cernimus¬
q drachonem incredibilis longitu¬
dinis. quinq capita habentẽ. per
nares flaminas sulphureas emit¬
tentem deloco ad locum uolantẽ.
domos q sigillatim succendentem.
Redeuntes u̾o usq ad eccłiam.
iam eam inuenimus concrematã.
⁊ sic incredibiliter ñ solum ligna

Expanded text:
eadem die Dominica, licentia eadem die Dominica, licentia exivimus. Sed non distulit justus Judex Matri suae factam injuriam vindicare. Vix enim dimidio stadio procul recesseramus, cum ecce post nos cum clamore cursores super equos adveniunt, et ut ardenti villae succurramus exorant. Respicientes post tergum, videmus totam villam succensam cremari. Interrogantes vero quomodo id contigisset, audivimus ab eis draconem de proximo mari siam, deinde quasdam domos flamma, quam ex naribus suis emittebat, succendisse. Quod audientes et humana curiositate tantum prodigium videre sitientes, deputatis feretro idoneis custodibus, velociter super equos ad vicum recurrimus cernimusque draconem incredibilis longitudinis quinque capita habentem, per nares flammas sulphureas emittentem, et de loco ad locum volantem, domosque singillatim succendentem. Redeuntes vero usque ad ecclesiam jam eam invenimus concrematam, et sic incredibiliter, ut non solum ligna,
Abbreviated transcription (Latin):
feretrum ex eccłia eiecerit: narrat.
⁊ut nullus eoꝵ ad eccłiam eat. s po¬
tinc ad hospitiũ nr̃m om̃s diuinum
offitium audituri cõueniant exhor¬
tatur. Postremo cuncti unauimit̾
edictum ꝓponũt. ut si cͥs negotiatoꝵ
ciis persolneret. Erat tũc salbatum¬
ante octauas pentecosten. Tantam
itaq hospitis nr̃i beniuolentiã pro¬
rinus ostendit dña nr̃a se gratant̾
recepisse. Habebat ⁊ enĩ idem hospes
nr̃ ꝓpe oppidum unam domũ in
qua bones ⁊ peccora sernabantur
Ai cs manebut quidam pamꝑ rustiẽ
hisdem peccorib custediendis de¬
putatus. Huiꝰ rustici filia puella¬
quedam partuila totum pedem a
natinitate habebat. ita ut calcane̾
riori positi essent. Nogati ergo ab
hospite nr̃o ut de aqua reliquiarx
tingeretur. fecimus eam adduci.
coram eodem feretro in ip̃a domosol¬
pedem suũ rectum ⁊ sanũ om̃ibus
ostendit: dños q suos qui nos be¬
igne susceꝑant magnifice letifi¬

Expanded text:
feretrum de ecclesia ejecerit, enarrat; feretrum de ecclesia ejecerit, enarrat; et ut nullus ad ecclesiam eat, sed potius aofficium audituri conveniant, exhortatur. Postremo cuncti unanimiter edictum proponunt, ut si quis ad ciis persolveret. Erat aante octavas Pentecostes. Tantam itaque hospitis nostri benevolentiam protinus ostendit Domina nostra se gratanter recepisse. Habebat siquidem idem hospes noster prope oppidum unam domum, in qua boves ejus et pecora servabantur, ibique manebat quidam pauper rusticus, eisdem pecoribus custodiendis deputatus. Hujus rustici filia, puella parvula, tortum pedem a nativitate habebat, ita ut calcaneus riori positi essent. Rogati ergo ab hospite nostro ut de aqua reliquiarumtingeretur, fecimus eam adduci. coram feretro in eadem domo sopedem suum rectum omnibus ostendit, dominosque suos, qui nos benigne receperant, magnifice laetifi
Abbreviated transcription (Latin):
iratus p̃cepit illud de ecc̃a eici.
Giecto feretro ñ est facile dictu
qmtam anxietatem patiebam᷑.
primebat. ⁊ tota uilla negotiatori¬
b repleta. om̃ino nobis hospititim
matrona quedam calamitati nr̃e
compatiens iurũ suñ exorat. ut
domũ nonam qͥm edificauerat.¬
iam q negotiatorib ꝓ duab mar¬
tis locauerat. celi regine q̃ a decano
de ecc̃a fu̾at expulsa ip̃a die cõmodet¬
⁊ in ea tam ip̃am qͣm clericos eiꝰ se¬
q̃nti nocte hospitari ꝑmittat: ne¬
gotiatorib q mandet᷑. ut int̾im si¬
bi alud hospitium q̃rant. Annnit
maritus coniugis p̃cib. nos q iam
tes. indomũ suam nonam suscepit.
uestes q nr̃as luto perfusas ablui
petenti loco decenter cortinis exorna¬
to collocat. deinde nobis om̃em hos¬
pitalitatem exhibere curat. Unus
ex negotiatorib tres campanas qis
uenales habebat. ad domus lac̃aria
suspensas pulsat. socios q suos eaꝵ
souitu conuocat. demde locũ emi¬
nentiorem ascendens qͦmͦ decanus

Expanded text:
iae, jussit illud de ecclesia ejici. Ejecto feretro, non est facile dictu quantam anxietatem patiebamur,primebat, et tota villa negotiatoribus repleta, nusquam nobis hospitandi matrona quaedam calamitati nostrae compatiens, virum suum exorat ut domum novam quam aedificaveratamque negotiatoribus pro duobus marcis locaverat, coelesti Reginae quae a decano de ecclesia expulsa fuerat, ipsa die commodet et in ea tam ipsam quam clericos ejus sequenti nocte hospitari permittat, negotiatoribusque mandet ut interim sibi aliud hospitium quaerant. Annuit maritus conjugis precibus, nosque jam um illam suscipit, vestesque illorum luto perfusas ablui, petenti loco decenter cortinis adornato collocavit, et eis deinceps omnem hospitalitatem exhibuit. Unus ex negotiatoribus tres campanas quas venales habebat, ad domus laquearia suspensas pulsans, socios suos earum sonitu convocat, et locum eminentiorem ascendens, quomodo decanus
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est curatus. S cum iam de castro
egressi licentiam a ppło gr̃as agentes
peteremꝰ: ⁊ ip̃e nos tum bactlo clau¬
dicando proseq̃retur. repente cura¬
tus baculum ꝓiecit. ⁊ ad feretrum
cursum ueniens uidentib cũctis.
libenter ⁊ hylariter illud am plexan¬
do deosculatus humerum supposuit
⁊ ex ima parte longiꝰ nobiscum por¬
icelli castellum uenimus qd̾ totenes
dicctur. deducentib nos quib dam
ex hominib eius: ubi honorifice a
quibusdam monachis suscepti triduo
ibi mansimus. Quidam gͦ seuex ibi
manebat a natiuitate claudus.
⁊ om̃ib notus: ut pote qr p̾potens
eiusdem castri erat ip̃ius germanꝰ.
His auditis miraculis q̃ fiebant. cũ
fide multa ⁊ denotione ad feretrũ
uenit: ⁊ ex aqua lamatiõis reliqͥaꝵ
bibens. ea q lotus ꝓtinus corã ppło
est erectus. Qd̃ intracultim ĩ tanta
ueneratione est habitum: ut cõfe¬
stim germanus eiꝰ ip̃ins castri p̾posi¬

Expanded text:
bi fuimus non est curatus; sed, cum jam de castro bi fuimus non est curatus; sed, cum jam de castro egressi licentiam a populo gratias agentes peteremus, et ipse nos cum baculo claudicando prosequeretur, repente curatus baculum projecit, et ad feretrum cursim veniens, videntibus cunctis libenter, et hilariter illud amplexando deosculatus humerum supposuit, et ex una parte longius nobiscum deporJoelli castrum venimus, quod Totenes dicitur, deducentibus nos quibusdam ex hominibus ejus, ubi honorifice a quibusdam monachis suscepti triduo ibi mansimus. Quidam ergo senex illic manebat a nativitate claudus, et omnibus notus, ut pote praepositi ejusdem castri germanus. Hic, auditis miraculis quae fiebant, cum fide et multa devotione ad feretrum venit, et ex aqua lavationis reliquiarum bibens, eaque lotus protinus coram populo est erectus. Quod miraculum in tanta veneratione est habitum ut confestim germanus ejus ipsius castri praeposi
Abbreviated transcription (Latin):
uolens esse dña nr̃a: euidens ibid̾
miractilum ostendit. Puella nãq
duodennis in eiꝰ domo manebat
adeo toto corꝑe incuruata ut
nũꝙͣ ire ualeret. nisi qd̾ solñ modo
cum scabellulis reppendo ꝑ terrã
se trabebat ꝓut poterat. Hec ergo
ad feretrum adducta peccata sua cõ¬
lota: qm diu ibi fuimus non est cu¬
rata. S cum iam nobis disceden¬
tib cum magno fletu clamaret
heu piissima dũa nr̃a scã maria ergo¬
ne sic discedes. ⁊ me non curatã dimit¬
tes: ꝓtinus uidentib cũctis sana¬
effecta. ꝓiectis scabellulis exiliens
stecit. ⁊ ad feretrum gr̃as agens cu
currit. Monachus etiam quidam re¬
ligiosus de caritate ibi manebat in
cella qͥm p̾fatus pͥnceps ioellus edi¬
ficauerat. qui iam per bienuitũ mor¬
bo insanabili qũe medici uocãt sciam.
adeo laborabat: ut nusqͣm nisi clau¬
dicando ⁊ baculo sustentante posset
incedere. Hic gͦ per totum tridnũ
nobis in eadem ecc̃a remorantibus
ꝓ posse suo dulcissime seruiens. ⁊ ex

Expanded text:
volens esse Domina nostra, evidens ibi miraculum ostendit. Puella namque duodenis in ejus domo manebat, adeo toto corpore incurvata ut nusquam ire valeret, nisi quod solummodo cum scabellulis rependo per terram se trahebat prout poterat. Haec ergo ad feretrum adducta, peccata conlota, quandiu ibi fuimus non est curata, sed cum jam nobis discedentibus cum magno fletu clamaret, Heu! piissima Domina sancta Maria, ergone sic discedes, et me non curatam relinques? protinus videntibus cunctis sanata, projectis scabellulis exsiliens stetit, et ad ferecurato. Monachus etiam quidam religiosus de charitate ibidem manebat, in cella quam praefatus princeps Joellus aedificaverat, qui jam per biennium morbo insanabili, quem medici sciam vocant, adeo laboraverat ut nusquam nisi claudicando et baculo substendando posset incidere. Hic ergo per totum triduum nobis in eadem ecclesia remorantibus pro posse suo dulcissime serviens et ex
Abbreviated transcription (Latin):
decanuis quidam cum duodecim
canonicis erat. qui regantibus
structam. ideoq nos non recrpi
ne solitam amicterent uegoti¬
atoꝵ oblatioẽm. Uix tũ decanus
nobis concessit ut donec nitue¬
tas pluuie cessaret. suꝑ minus¬

Expanded text:
decanus quidam cum duodecim canonicis tenebat, qui rogantibus  fore constructam, ideoque nos non recipiendos, ne solitam amitteret negotiatorum oblationem. Vix tamen nobis concessit ut, donec nimietas pluviae cessaret, feretru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cirenmligatas anteꝙͣ dracho ue¬
niret reposuerant. Terrorẽ tm̃
uideremus fugientes. Decanus u̾o
eiecerat: sera motus penitentia.
midis pedib illud ꝓsequtꝰ est: ⁊ co¬
ram eo ꝓstratꝰ. iuditia q dei iusta

Expanded text:
et circumligatas antequam draco veet circumligatas antequam draco veniret reposuerant. Terrorem tameideremus fugientes. Decanus veroe Ecclesia ejecerat, sera motus poenitentia, nudis pedibus illud prosecutus est, et coram eo prostratus, judiciaque Dei justa
Abbreviated transcription (Latin):
Decantis n̾o ibi uidit domũ suam
⁊ eccłiam succensam. uectes ⁊ suꝑ¬
lectilem suam festinant̾ colligens
⁊ circumligans. ad nauem q̃ in pro¬
ximi maris lutore erat defixa. fecit
deferri. sperans ea ibi ab igne sal
uari. S dracho protinus ac si ꝓpt̾
hoc solum uenisset. nanem uolatu
petens. cuncta que in ea erant sue¬
cendit: deiude minum dictu ⁊ incre¬
dibile auditu. ip̃am quoq simł
cremauit. Ad domum qͦ hospitis
ñi uenientes ⁊ qͦmͦ se hr̃et stire
uolentes. inuenimꝰ eum saluado¬
mo ⁊ om̃ib q̃ habebat exultantẽ
suam q liberatiõem bone hospite
sne regine celi deputantem. Non
solum u̾o ip̃a domus eiꝰ in qͦ hospi¬
tati sumus. sed et alia procul po¬
sita in qua pectora eiꝰ seruari dixi¬
mus mansit illesa: ita ut de om̃ib
siuis nichel om̃ino perdiderit: Ne¬
gotiatores eciam qui multã nob̾
immpenderant beniuolentiã ita su
die durare nundinas. finito pͣndio
iam om̃s saicias suas colleg̾ant:

Expanded text:
Decanus vero ubi vidit domum suam et ecclesiam succensam, vestes et supellectilem suam festinanter colligens et circumligans ad navem, quae in proximi maris littore defixa erat, fecit deferri, sperans ea ibi ab igne posse salvari. Sed draco protinus, ac si propter hoc solum venisset, navem volatu petens, cuncta quae in ea erant succendit, deinde, mirum dictu et incredibile auditu! ipsam quoque navem simul cremavit. Ad domum quoque hospitis nostri venientes, et quomodo se haberet scire volentes, invenimus eum, salva domo, et omnibus quae habebat, exsultantem, suamque liberationem bonae hospitae suae coeli Reginae deputantem. Non solum vero ipsa domus ejus, in qua hospitati fuimus, sed et alia procul posita, in qua pecora ejus servari diximus, mansit illaesa, ita ut de omnibus rebus suis nihil omnino perdiderit. Negotiatores etiam, qui multam nobis impenderant benevolentiam, ita supdie durare nundinas, finito prandio jam omnes sarcinas suas collegerant,
Abbreviated transcription (Latin):
umiu̾sis per dñam nr̃am sc̃am ma¬
riam. alt̾m wiconie rep̾sentatũ
esse xacheum. ⁊ plus de usurarum
redditione ⁊ anime eiꝰ salnatione
qm de corporali curatione deum
landantib. nec ip̃e tullius si affui¬
isset. explicare digne potuisset.
tim enumerare p̾termisimtis
ceci. quidam fuerant muti. quiq
om̃s de ip̃a ciuitate. aut de circũ¬
iacenti erant regione. ideoq cũc¬

Expanded text:
universis per Dominam nostram sanctam Mauniversis per Dominam nostram sanctam Mariam alterum Wintoniae repraesentatum esse Zachaeum, et plus de usurarum redditione animaeque ejus salvatione quam de corporali curatione Deum laudantibus; nec ipse Tullius, si adfuisset, explicare digne potuisset. tim enumerare praetermisimus. caeci, quidam fuerant muti. Quique omnes aut de ipsa civitate, aut de circumjacenti erant regione; ideoque cunc
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾ius acceptiniim: ⁊ de acceptis dig¬
ne cum debitorib sat̃facturum. O¬
reliquias coram eo in agua laue¬
runt. ex ea potum ei dederunt.
ip̃m respeiserunt. Mirum dictu.
Qui sex annis lecto decubuerat. illi¬
co sanus surrexit. ⁊ exiłiens ad dñe
nr̃e feretrum grãs ei relaturus cu¬
currit. Tribus clericis qui ad enm
ierant tres anulos aureos dedit.
coram feretro tres ciphos argenceos
mnultam q pecuniam. ⁊ alia orna¬
menta obtulit. Que cumin pla
tea delata non nulli uidentes ꝓ
multitudine diuitiarum eiꝰ dice¬
rent eum pauca obtulisse. Nam
ferebatur plusꝙͣ tria milia libras
anglice monete in thesauro eius
repositas esse: respondebat se ad
presens nolle ampluis dare. donec¬
om̃s nsuras quas a debitorib suis
acceperat redderet sicut do̾ pro¬
miserat. Unde ꝓtinus per totam
urbem p̃cones fecit clamare: ut
qui ei nfuras dederat. uentret. ⁊¬
sua reciperet. Qnͣta tñc ibi fu̾it
uox letitie ⁊ exultatiõis. dicentib

Expanded text:
ulterius eas sumpturum, et de acceptis congrue debitoribus satisfacturum. Oreliquias coram eo et in aqua laverunt, et ex ea potum illi dederunt, ipsumque ea resperserunt. Mirum dictu! Qui sex annis in lecto decubuerat, illico sanus surrexit, et exsiliens ad Dominae nostrae feretrum gratias agens cucurrit. Tribus clericis qui ad eum ierant tres annulos aureos dedit, coram feretro tres scyphos argenteos, multamque pecuniam, et alia ornamenta obtulit. Quae cum in platea publice prolata nonnulli videntes, pro multitudine divitiarum ejus dicerent eum pauca obtulisse, nam ferebatur plusquam tria millia libras Anglicae monetae in thesauro ejus repositas esse, respondebat ille se ad praesens nolle amplius dare, donec usuras, quas a debitoribus suis acceperat, redderet, sicut Deo promiserat. Unde protinus per totam urbem fecit clamari ut qui ei usuras dederat veniret, et sua reciperet. Quanta tunc ibi fuerit vox laetitiae et laudationis, dicentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nde uenimus ad ibem q̃ dicitur
execestria. ubi erat nobertus ar¬
chidiaconus quidiu manserat
landuni: pro andienda lectione
magistri. anselini: a quo gratan¬
tisime suscepti: mansimꝰ ibi per
decem dies. In quib miratula płi¬
ma contigerunt. quoꝵ p̾cipua ⁊
excellentiora fuerũt de sexdecim in¬
firmis curatis. quibusdam cecis. ali¬
is fuidis. nuitis ⁊ clandis. Conden¬
debant ciues mirabiliter quis eoꝵ
nos hospitio susciperet: uł qus
susceptis necessaria procuraret. E¬
rat ibi quidam infirmus. qͥ iam per
uingiti quatuor annos ad portam
templi recubuisse iugit̾ in lecto fe¬
rebatur: ita ut nusqͣm ire posset nͥ
aduobris portareti. Hic septĩs die
aduentus nr̃i confilium a nobisd¬
ex aqura lanationis reliquiarũ. ⁊ ex
ꝑa locus obdormiuit. ꝓtinꝰ q mira¬
bile dicti sanatus ex integro exiuit
de grabato in qͦ tanto temꝑe iacuerat:
s iudentib cũctis ad feretrum currẽs
⁊coram eostans in noce exultatiõis

Expanded text:
nde venimus ad urbem quae dicitur Essecestra, ubi erat Robertus archidiaconus, qui diu manserat Lauduni pro audienda lectione magistri Anselmi. A quo gratantissime suscepti mansimus ibi per decem dies. In quibus miracula plurima contigerunt, quorum praecipua et excellentiora fuerunt de septemdecim infirmis curatis, quibusdam caecis, aliis surdis, mutis et claudis. Contendebant cives mirabiliter quis eorum nos hospitio susciperet, vel quis susceptis necessaria procuraret. Erat ibi quidam infirmus qui jam per viginti quatuor annos ad portam templi recubuisse jugiter in lecto ferebatur, ita ut nusquam ire posset, nisi a duobus portaretur. Hic, septimo die adventus nostri consilium a nobisex aqua lavationis reliquiarum et ex ea lotus obdormivit. Protinusque, mirabile dictu! sanatus ex integro, exsiluit de grabato, in quo tantopere jacuerat, et videntibus cunctis ad feretrum currens, et coram eo stans in voce exsultationis
Abbreviated transcription (Latin):
las grarum laudes deo egissent. Con¬
cite igit᷑ quia equis insidebant reu̾tũ¬
tur reducentes secum illum in quo
auditus celebratum erat miraculũ:
⁊ natrant q̃ fc̃ã fuerant. ⁊ exhibent
hominem acute audientẽ. s nĩdũ
loq̃ntem. ⁊ gr̃as agunt deo ⁊ beate
uirgini: cuius m̾itis hec benefitia
p̾stabantur. Tunc u̾o bonus dñs
⁊ dultis ⁊ beata mater miscd̃ie. sĩ
sustinuerunt ultra manem ⁊ st̾ilẽ
remanere fidem ⁊ deuotiõẽm eoꝵ:
quos ñ pignit ab innere cepto re¬
uocare: ut non ingrati offitio pi¬
etatis deserurent. Dum gͦ morant᷑
⁊ recardant. ⁊ dũ mente ad deũ ⁊ ma
trem pietatis respestant. hoĩe stante
in medio subito solutum est uincłm
lingne eiꝰ. ⁊ loq̃batur recte. Nec uiso
cłici illi et fidei sue fructu iam fruen¬
tes conualescunt cercafi laudes ad
celum tollere. ⁊ concrepantib sig¬
nis ⁊ choro ancillarum d̾i te dm̃ lau¬
damus ui sublime tollentib clamor

Expanded text:
las gratiarum laudes Deo egissent. Conlas gratiarum laudes Deo egissent. Concite igitur, quia equis insidebant, revertuntur, reducentes secum illum in quo auditus celebratum erat miraculum, et narrant quae facta fuerant, et exhibentes hominem acute audientem, sed nondum loquentem, et gratias agunt Deo et beatae Virgini, cujus meritis haec beneficia praestabantur. Tunc vero bonus Dominus et dulcis, et beata mater misericordiae non sustinuerunt ultra inanem et sterilem remanere fidem et devotionem eorum quos non piguit ab itinere coepto retardare, ut non ingrati officio pietatis deservirent. Dum ergo morantur et retardant, et dum mente ad Deum et ad matrem pietatis respectant, homine stante in medio, subito solutum est vinculum linguae ejus et loquebatur recte. Hoc viso clerici illi et fidei suae fructu jam fruentes, convalescunt certatim laudes ad coelum tollere, et concrepantibus signis et choro ancillarum Dei Te Deum laudamus, in sublime tollentibus, clamor
Abbreviated transcription (Latin):
u̾idmm surdus ⁊ iutus natõ.¬
De atcoebatensi pago: intelli¬
gens qͦsdam ex illis regionib oratio¬
nis gr̃a suessionem ad suffragia be¬
ate ⁊ gloriose dei genitricis mane ue¬
nire: ⁊ ip̃e admixtus eorum collegio
ex cotidiano comitatu iamomibus
notus erat. ueniens gͦ intrauit cum
ingredientib in templum: ⁊ breui
demoratus ib idem significauit qͥb¬
dam e socis qui circum illum aderãt
seauditum recepisse. fandi facul¬
tate adhuc usq negata. Congratu¬
lantib sotiis fcã oblatione. ex cõsti¬
tuto regredi ceperunt. ⁊ ip̃e mitꝰ cum
eis: Intererant illi comitatui cłici
artrebatenses. qui ⁊ una uen̾ant. sed
dum fuessione essent ad alia ruden¬
da ⁊ audienda intenti: de mitiato
per anditum in muto miraculo.
necdum qͥctͣm rescierant. Iam u̾o¬
in itin̾e positi natrantib sociis. ⁊
significante de auditu percepto: tẽ
ammirantes ⁊ gaudentes culpant se¬
met ip̃os. qid̾ tacito heoc miraculo nul¬

Expanded text:
uidam surdus et mutus de Atrebatensi pago, intelligens quosdam ex illis regionibus orationis gratia Suessionem ad suffragia beatae et gloriosae Dei Genitricis Mariae venire, et ipse admistus eorum collegio ex quotidiano comitatu jam omnibus notus erat. Veniens ergo intravit cum ingredientibus in templum, et brevi demoratus ibidem, significavit quibusdam e sociis qui circum illum aderant se auditum recepisse, fandi facultate adhuc usque denegata. Congratulantibus sociis facta oblatione ex constituto regredi coeperunt, et ipse mutus cum eis. Intererant illi comitatui clerici Atrebatensis, qui et una venerant; sed dum Suessione essent, ad alia videnda et audienda intenti, de initiato per auditum in muto miraculo nec dum quidquam rescierant. Jam vero itinere positi, narrantibus sociis et illo significante de auditu recepto, tunc admirantes et gaudentes culpant semetipsos, quod tacito hoc miraculo nul