comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diruiato xͥani cognominati
sunt. Nam ꝓcapacitate ⁊ uir¬
tute sua. de fonte bñdictio¬
nis. gr̃arum riuulos sumunt
largientis pietate. non p̃su¬
munt ex arbitrii supotesta¬
te. ut abuncto consꝑgant᷑.
uł pociꝰ ab unigenito intin¬
guant᷑. Uñ ysaias. Iste asꝑ¬
get gentes multas. suꝑ ipsũ
continebunt reges ossuum.
sio: ñ exp̃ssit qͣ asꝑsione. Est
enim alia asꝑsio aquȩ alia san¬
guinis. alia cineris. alia ysopi
alia deniq asꝑsio olei. aspsio
aquȩ in baptismate celebratur
asꝑsio sanguinis inpassiõe. as¬
ꝑsio olei incrismatis ꝯfirmatio¬
ne. Unam quidẽ salutẽ oꝑan¬
tur diuersȩ asꝑsiones. s ex diu¬
sis affectuũ mitis. diu̾sas pre¬
ꝑant fidelibꝰ mansiones in ꝑ¬
petuas ȩternitates. Ecce enĩ
niniuitȩ asꝑgunt᷑. s cinere. it
qͣsi opposito scuto ire dei: uin¬
dicta eiꝰ aut compescat᷑ placati
aut mitiget᷑ indulgentiꝰ exer¬
cenda. Ecͥce uelum quoq tẽpli

Expanded text:
derivato Christiani cognominati derivato Christiani cognominati sunt. Nam pro capacitate et virtute sua, de fonte benedictionis gratiarum rivulos sumunt, largientis pietate, non praesumunt ex arbitrii sui potestate, ut ab uncto conspergantur, vel potius ab Unigenito intingantur. Unde Isaias: Iste asperget gentes multas, super ipsum continebunt reges os suum .sio, non expressit, qua aspersione. Est enim alia aspersio aquae, alia sanguinis, alia cineris, alia hyssopi, alia denique aspersio olei. Aspersio aquae in baptismate celebratur, aspersio sanguinis in passione, aspersio olei in chrismatis confirmatione. Unam quidem salutem operantur diversae aspersiones, sed ex diversis affectuum meritis, diversas praeparant fidelibus mansiones in perpetuas aeternitates. Ecce enim Ninivitae asperguntur, sed cinere, ut quasi opposito scuto, irae Dei vindicta ejus aut compescatur placata, aut mitigetur indulgentius exercenda. Ecce velum quoque templi
Abbreviated transcription (Latin):
stidio ꝓpter assiduitatẽ. s cũ
desid̾io ꝓpter nutritiuã ani¬
marũ nrarum uirtutẽ: eda¬
mus. Hic enĩ panis de adipe
& pinguedine panis uncti
consꝑgit᷑. qr ut ait ille qͥ de
pectore eiꝰ bucellã panis olea
acceptam. Sicut enĩ in ppło
pͥori eodẽ oleo ungebatur
sũmus pontifex. s largiori
infusione. & inferiores sac̃¬
dotes. s rariori asꝑsione: sic
in nouo testam̃to. xp̃iani eo¬
dẽ sp̃u regenerantur. quo¬
caput suum de intemerata uir¬
gine concipit᷑. & nascit᷑. quã¬
quã dissimili ꝓportiõe ⁊ oꝑa¬
ra bona & conferta. & suꝑ agi¬
tata. uelut fons plenus. plenᷤ
infudit. ut ipse m̃bris. immo
compauꝑib suis reflueret. e¬
andem grãm ꝗͣ sine preceden¬
ti m̾ito acceꝑat homo uł po¬
cius ꝓuoluntate erogaret.
tanquam ds̃. Nequaꝗͣ aut̃
minuitur ei gr̃a sua ex largi¬
tione. s semꝑ crescit ineffusio¬
ne. Aliter uͦ hii qui abeo noĩe

Expanded text:
stidio propter assiduitatem, sed cum stidio propter assiduitatem, sed cum desiderio, propter nutritivam animarum nostrarum virtutem edamus. Hic enim panis de adipe et pinguedine panis uncti conspergitur, quia, ut ait ille qui de pectore ejus buccellam panis oleatacceptam. Sicut enim in populo priori, eodem oleo ungebatur summus pontifex, sed largiori infusione, et inferiores sacerdotes, sed rariori aspersione; sic in Novo Testamento, Christiani, eodem Spiritu regenerantur quocaput suum de intemerata Virgine concipitur et nascitur; quanquam dissimili proportione et operara bona, et conferta, et superagitata, velut fons plenus plenis anctus superinfudit, ut ipse membris, imo compauperibus suis reflueret eamdem gratiam quam sine praecedenti merito acceperat homo; vel potius pro voluntate erogaret, tanquam Deus. Nequaquam autem minuitur ei gratia sua ex largitione, sed semper crescit in effusione. Aliter vero hi qui ab eo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
istum: quȩ erat inciuitate pec¬
catryx. Unxit namq pedes.
unxit caput. Grata certe do
est unctio: a peccatis conu̾sio.
hec pedes. Multo autẽ accep¬
tabilior: adu̾tutes ꝓgressio.
Ista caput. frange esurienti
Da elemosinã. ñ ex tristicia.
aut ex necessitate. s ex mul¬
ta hilaritate: & effudisti un¬
gentum suꝑ caput. Pane gͦ
muncto reficitur: qui inhi¬
laritate miseret᷑.
S
& sponsa sponso con¬
iungit᷑: sic panis con¬
sꝑsus post panẽ inunctũ non
ĩmerito sequit᷑. Ut enĩ iħc
inpane uncto. sic eccł̃ia ĩsan¬
guine xp̃i lota in pane con¬
ces cibos ab ipsa manuu̾bi. iã
non capiamus : tam̃ ȩccłiȩ ka¬
rismata. tanꝗͣ frusta panis
asꝑsi cũ omĩ auiditate suma¬
mus. Et qr ñ sẽꝑ nob̾cum p̃¬
sentia uisibili. ad÷ panis ille
inunctus. qui exiuit apatre
& uenit in mundũ. tt̾um enĩ
relinquens mundũ rediit ad
patrẽ: saltem panem ꝯsꝑsũ.
tanqͣm cotidianũ. ñ cum fa¬

Expanded text:
istum quae erat in civitate pecistum quae erat in civitate peccatrix , unxit namque pedes, unxit caput. Grata certe Deo est unctio, a peccatis conversio, haec pedes; multo autem acceptabilior ad virtutes progressio; ista caput. Frange esurienti Da eleemosynam, non ex tristitia aut ex necessitate, sed ex multa hilaritate, et effudisti unguentum super caput. Pane ergo inuncto reficitur, qui in hilaritate miseretur.s, et Sponsa Sponso conjungitur; sic panis conspersus, post panem inunctum non immerito sequitur. Ut enim Jesus in pane uncto, sic Ecclesia in sanguine Christi lota, in pane conces cibos ab ipsa manu Verbi jam non capiamus, tamen Ecclesiae charismata tanquam frusta panis aspersi, cum omni aviditate sumamus. Et quia non semper nobiscum praesentia visibili adest panis ille inunctus, qui exivit a Patre et venit in mundum: iterum enim relinquens mundum rediit ad Patrem; saltem panem conspersum, tanquam quotidianum, non cum fa
Abbreviated transcription (Latin):
pater unxit filium. Mirabils
hȩc unctio patris. quia filium
suũ unigenitũ unguento un¬
guentũ qđ nulla fuit creat᷑a ido¬
nea excreatione susciꝑe. nulla
exm̃itis emere. Quicquid nãq
creatum ẽ. siue incȩlo siue into¬
ñ sic diligit patrẽ quomͦ filuꝰ
nec sic apatre diligit᷑. Unices
enĩ & indifferent ad sese recu¬
ritamor patris & filii. cũ toti
se pat̾ qui amor est diligat fi¬
lium. & filius dodo se qui ncħ¬
ominus amor est. diligat pa¬
trem nec minꝰ filiꝰ diligit pa¬
trẽ ꝗͣ pater filiũ. quia filius
in nullo minor est. patre. Qs
siqueris quomͦ ungat filiur
pater. ⁊ filiꝰ non ungat patii
si dilectio est ipsa unctio. ͥ
filius sic amat patrẽ. quomͦ
lium pater: respondeo. q fl
a patre est. ñ autẽ pat̃ a filis
uł quia pat̾ genuit filiũ. nõ
aut̃ filius patrẽ. Sic namq
aliꝰ est quiungit. & alius qͥ
ungit᷑. qr alius ẽ pat̾ aliꝰ filiꝰ.
dit: similit̃ ⁊ a filio. Unixit ⁊̃

Expanded text:
Pater unxit Filium. Mirabilis haec unctio Patris, quia Filium suum unigenitum unguento unguentum, quod nulla fuit creatura idonea ex creatione suscipere; nulla ex meritis emere. Quidquid namque creatum est, sive in coelo, sive in tenon sic diligit Patrem quomodo Filius, nec sic a Patre diligitur. Unice enim et indifferenter ad se recurrit amor Patris et Filii, cum toto se Pater qui amor est, diligat Filium et Filius toto se, qui nihilominus amor est, diligat Patrem: nec minus Filius diligit Patrem quam Pater Filium, quia Filius in nullo minor est Patre. Quod si quaeris quomodo ungat Filium Pater, et Filius non ungat Patrem, si dilectio est ipsa unctio, et Filius sic amat Patrem, quomodo Filium Pater? Respondeo, quia Filius a Patre est, non autem Pater a Filio, vel quia Pater genuit Filium, non autem Filius Patrem. Sic namque alius est qui ungit et alius qui ungitur, quia alius est Pater, alius Filius; dit, similiter et a Filio. Unxit et
Abbreviated transcription (Latin):
omnis ordo suꝑnarũ uirtutũ.
Satis namq beatificatos se re¬
putant illi celestes sp̃s: si uel
odorẽ senserint. cuius unctio¬
nẽ non sibi s ꝓͥo patͥs filio pa¬
ratã & debitam recognoscũt.
fur & latro diabolus porrex
manũ ad hoc ungentũ. s lep¬
sam regͣrit. s aridam. s ꝯtrac-¬
tam. Ungentum enĩ hoc in
runã & in resurrectionẽ mul¬

Expanded text:
omnis ordo supernarum virtutum. omnis ordo supernarum virtutum. Satis namque beatificos se reputant illi coelestes spiritus, si vel odorem senserint, cujus unctionem non sibi, sed proprio Patris Filio paratam et debitam recognoscunt. Fur et latro diabolus porrexit manum ad hoc unguentum, sed leprosam retraxit, sed aridam, sed contractam, unguentum enim hoc, in ruinam
Abbreviated transcription (Latin):
ouitȩ pascit. confessores po¬
t fonte scĩȩ. uirgines ungit
uilegio castitatis : & głȩ singu¬
aritate. Ita ñ simplex gr̃a olei
multiplex.Una quidẽ causa:
effectus multiplex. sicut unꝰ
tus infinite affluit. Totus unc¬
s. quia dotꝰ sc̃s. totus unctus
uatotus desiderabilis. totus
t sp̃uscõ. a deo enĩ non ab
hoĩe accepit oleum ditatis. ab
homine uͦ aquã humanitatis.
Oleum miraculoꝵ a patre. aꝗͣ
passionũ recepit abhoĩe. oleum
suauitatis a sũmitate cȩloꝵ. aqͣ
doloris: anatura hominũ. Ab
inferioribꝰ quoq tingit᷑ aqua
crediderint. asuꝑiorib ungit᷑.
oleo si fidem suã sublimi deuo¬
tione sc̃i consecrau̾int. Inuenit᷑
pret̾ea penes patrẽ unicũ unguẽ¬
tum. mirabile & incomꝑabile.
redolens suꝑ omĩa aromata. col¬
lectum ñ de montib aromatũ.
s de pͥmis uirtutib suꝑcelesti¬
um mansionũ. Sentit qͥdem
supra se nec usurpare p̃sumit
ad unguendũ se hoc unguento.

Expanded text:
no vitae pascit; confessores potano vitae pascit; confessores potat fonte scientiae, virgines ungit privilegio castitatis et gloriae singularitate. Ita non simplex gratia olei, sed multiplex. Una quidem causa, sed effectus multiplex, sicut unustotus, infinite affluit. Totus unctus, quia totus sanctus; totus unctus, quia totus desiderabilis, totus to; a Deo enim non ab homine accepit oleum deitatis; ab homine vero, aquam humanitatis. Oleum miraculorum a Patre; aquam passionum recepit ab homine; oleum suavitatis, a summitate coelorum; aquam doloris, a natura hominum. Ab inferioribus quoque tingitur aqua crediderint; a superioribus ungitur oleo, si fidem suam sublimi devotione, sancti consecraverint. Invenitur praeterea penes Patrem unicum, unguentum mirabile et incomparabile, redolens super omnia aromata, collectum, non de montibus aromatum, sed de primis virtutibus supercoelestium mansionum. Sentit quidem supra se nec usurpare praesumit ad ungendum se hoc unguento,
Abbreviated transcription (Latin):
exundat infusio distillantis¬
gr̃e de monte sc̃o. Sic enĩ bei¬
dicit pusillos cũ magnis. Aca¬
pite nãq defluit. s ñ deficit
oleum. Fons enĩ insiccabilis.
quẽ nec uentus demonũ. nec
intemꝑantia hominũ a scło
& usq in scłm absorbere poũ
Misccłia enĩ ab ȩterno & usq
inet̾num: suꝑ tim̃tes eũ. De¬
riuat᷑ hoc oleũ ꝑ semitas ui¬
ticiȩ. qr nulli digno negat
nulli indigno salubrit̃ datꝰ
hoc oleũ potabunt om̃s be¬
de agri. cui benedixit dñs. s
expectant on agri in siti sua.
Mirabiliter hoc oleũ & potat
a pascit. & ungit. Potat sici¬
intes. esurientes pascit. ungit
agonizantes. Podentes poten¬
ter pascte. debiles miscditer
potat. delicatos & incroceis
nutritos: ungit. Oꝑantes pas-¬
ut. desidantes potat. p̾amore
unguentes. & insemet ipsis de¬
icientes: ungit. Pascit decertã¬
esinsartagine. potat desudã¬
des inclibano. ungit deficos in
raticula. Martyres deniq lig¬

Expanded text:
exundat infusio gratiae distillantisexundat infusio gratiae distillantis de monte sancto. Sic enim benedicit pusillos cum magnis; a capite namque defluit, sed non deficit oleum, fons enim insiccabilis, quem nec ventus daemonum, nec intemperantia hominum a saeculo et usque in saeculum absorbere potest: Misericordia enim ab aeterno, et usque in aeternum, super timentes eum . Derivatur hoc oleum per semitas justitiae, quia nulli digno negatur, nulli indigno salubriter datur. Hoc oleum potabunt omnes bestiae agri cui benedixit Dominus, sed exspectant onagri in siti sua . Mirabiliter hoc oleum, et potat et pascit, et ungit. Potat sitientes, esurientes pascit, ungit agonizantes. Potentes potenter pascit, debiles misericorditer potat, delicatos et in croceis nutritos ungit. Operantes pascit, desiderantes potat: prae amore languentes et in semetipsis deficientes ungit. Pascit decertantes in sartagine, potat desudantes in clibano, ungit defixos in craticula. Martyres denique lig
Abbreviated transcription (Latin):
dore huiꝰ ungenti.⁊ ipsa aula
cȩli. quia ininitio uiarũ d̾i cũ
diceretur fiat lux & facta est
lux: genere sublimiori. boni¬
tate excellentiori. usu ⁊ mun̾e
ꝓpensiori. ditaca ẽ creat᷑a cȩ-¬
lestis .i. angłica diuine cogni¬
tionis dono. ⁊ in ipsa nr̃a reꝑa¬
dione restaurata pleno nume-¬
ro. Aliter porro ungit᷑ uł uti¬
tur deliciis paradisi dei ipse
filiꝰ olei. s qualit̾: non ẽ nosse
alicuiꝰ. pret̾ te dñe. cuiꝰ nomen
humanitate glorificata suꝑes¬
fluunt in impetu redundantids
homines emissiones gr̃arum ĩ¬
tum siquide cornuolei. id: gr̃
plenitudo fundit᷑ incapite fli
hominis. qr benedictio dñi est̃¬
sa est suꝑ caput iusti iustifica¬
tis om̃s iustificatos. totalit̃ & oi¬
ginalit᷑: non particularit̾. Lo¬
tũ inqͣm ei infundit᷑ unguentĩ
cui non ad m̃surã dat ds̃ sp̃m.
Tingit preter ea etiã pedem
suum in oleo. quia usq ad hor
uestim̃ti scilicet ultimi fidelis

Expanded text:
dore hujus unguenti, et ipsa aula dore hujus unguenti, et ipsa aula coeli, quia in initio viarum Dei, cum diceretur: Fiat lux, et facta est lux , genere sublimiori, bonitate excellentiori, usu et munere propensiori ditata est creatura coelestis, id est angelico divinae cognitionis dono, et in ipsa nostra reparatione restaurata pleno numero. Aliter porro ungitur vel utitur deliciis paradisi Dei ipse filius olei, sed qualiter, non est nosse alicujus, praeter te, Domine, cujus nomen nu, id est humanitate glorificata, supereffluunt impetu redundanti, ad homines, emissiones gratiarum. Totum siquidem cornu olei, id est gratiae plenitudo, funditur in capite Filii hominis, quia benedictio Domini effusa est super caput justi justificantis omnes justificatos totaliter et originaliter non particulariter. Totum, inquam, ei infunditur unguentum, cui non ad mensuram dat Deus Spiritum . Tingit praeterea etiam pedem suum in oleo, quia usque ad oram vestimenti, scilicet ultimi fidelis,
Abbreviated transcription (Latin):
in cuiꝰ desponsatione sacro con¬
sꝑsa est crismate. Seq̃strado
itaq pane consꝑso. non fide
credendi. s ratione tͣctandi.⁊
in alium diẽ reseruato. iuuan¬
te gr̃a uideamꝰ nc̃ de pane unc¬
bo. Primo tam̃ ꝯsidandũ est
sterit. tam in conceptione ꝗͣ in
natiuitate mirabilis facta ẽ
hȩc unctio supͣ nos: conforta¬
ta qͦ ẽ. suꝑangelos. clarifica¬
tione resurrectionis. nec possu¬
mus ad eam quã diuhabita¬
mꝰ domos luteas. ⁊ terrenũ in¬
colimꝰ sensũ. preascensione ad
dexterã patris in excelsis. Qs
enĩ cognoscit unguentũ boni¬
tatis dñi inconsilio disponen¬
tis se incarnari. aut qͥs in ꝯfici¬
endo ipsam assumptionẽ nr̃a
consiliariꝰ ei fuit. aut qͥs in re-¬
demptione humani generis
pigmentarias sp̃es saluatio¬
nis nr̃ȩ dedit illi : Ex odore
quidẽ huiꝰ ungenti repleta
est ⁊ eccłia quȩ irt̾ris ꝑegri¬
nat᷑. & sequitur sponsum in o¬

Expanded text:
in cujus desponsatione sacro conin cujus desponsatione sacro conspersa est chrismate. Sequestrato itaque pane consperso non fide credendi; sed ratione tractandi, et in alium diem reservato: juvante gratia videamus nunc de pane inuncto. Primo tamen considerandum est sterii, tam in conceptione quam in nativitate mirabilis facta est haec unctio supra nos, confortata quoque est super angelos clarificatione resurrectionis, nec possumus ad eam, quandiu habitamus domos luteas et terrenum incolimus sensum, prae ascensione ad dexteram Patris in excelsis. Quis enim cognoscit unguentum bonitatis Domini, in consilio disponentis se incarnari; aut quis in conficiendo ipsam assumptionem nostram consiliarius ei fuit, aut quis in redemptione humani generis, pigmentarias species salvationis nostrae dedit illi? Ex odore quidem hujus unguenti repleta est, et Ecclesia quae in terris peregrinatur, et sequitur Sponsum in o
Abbreviated transcription (Latin):
cunctoꝵ fideliũ. S tñ aliqñ
igillatim de xp̃o capite. Alt¬
qͣndo coniunctim de xp̃o ca-¬
pite & corꝑe tͣctantes agi-¬
nꝰ. Assignamus nãq ipsi capi¬
a. aliqͣndo qd soli attribuen¬
dũ est corpori. ⁊ aliqñ corꝑi
ascͥbamꝰ qͦd nisi capitis partici¬
patione ueracit̾ ei attribuen¬
dũ non intelligit᷑. Cum gͥ de
xp̃o dicatur. qr ipse ẽ panis qͥ
decȩlo descendit. quem pater
signauit & mifit inmundũ
de capite intelligendũ est.
Cum uͦ aliter ubi appellatur
eccł̃ia quȩ est. sponsa. uł paniᷤ
consꝑsus. uł panis similagineꝰ:
specialius hoc ꝓpt̃ sponsi sui
coniunctionẽ. non ꝑꝑ suã dig¬
nitatẽ dicit᷑. Habet enĩ eccłia
potius refici adeo. ꝗͣ se reficere
ꝓpͥa uirtute.S iam redeamꝰ ad
panes. siue unctum siue ꝯsꝑsũ.
Panis itaq inunctus est. iħc.
quẽ sp̃s dñi inunxit. ⁊ sponsũ
eccłiȩ constituit. Panis uͦ con-¬
sꝑsus sponsa quȩ una ẽ cum
sponso.⁊ hoc ipsũ ht̃ asponso:

Expanded text:
 fidelium. Sed tamen aliquando sigillatim, de Christo capite: aliquando conjunctim, de Christo capite, et corpore tractantes agimus. Assignamus namque ipsi capiti aliquando quod soli attribuendum est corpori; et aliquando corpori ascribimus quod nisi capitis participatione veraciter ei attribuendum non intelligitur. Cum igitur de Christo dicatur, quia ipse est panis qui de coelo descendit, quem Pater signavit et misit in mundum , de capite intelligendum est. Cum vero aliter, ubi appellatur Ecclesia quae est Sponsa, vel panis conspersus, vel panis similagineus, specialius hoc propter Sponsi sui conjunctionem, non propter suam dignitatem dicitur; habet enim Ecclesia potius refici a Deo, quam se reficere propria virtute. Sed jam redeamus ad panes, sive unctum sive conspersum. Panis itaque inunctus, est Jesus quem Spiritus Domini inunxit et sponsum Ecclesiae constituit; panis vero conspersus, Sponsa quae una est cum Sponso, et hoc ipsum habet a Sponso,
Abbreviated transcription (Latin):
meos:. Feruet & bullit.sicut a¬
cetum innitro sp̃s rupendo &
concremando utrẽ uet̾em: si ad
maliuolam descenderit aĩam.
requiescit & ungit: si ad simpli-¬
cem & castam. Si portionẽ quȩ
sibi competebat lucifer mode¬
rate exposceret. & non totã un¬
genti sub̃am tanꝗͣ musca mori-¬
ens rapina usurparet: forte ad¬
huc inodore eiꝰ cum sodalibus
sponsi felicit̃ uiueret. Usib sa¬
pientiȩ suȩ pat̾ hoc unguentũ
ȩt̾naliter destinauit. & ut sin¬
gulariter pre om̃ib consortibꝰ
rationis unguentũ: ad oret. ñ
tangat creatura. Qui enĩ teti¬
gerit lapidib obruet᷑. manꝰ
non tanget eum. quia tange
discussionis humanȩ. S siq̃ri¬
tur qͥs unxerit panẽ istũ inunc¬
tum. unde unxerit ⁊ quomo¬
do unxerit. docet psalmista.
Loquit᷑ ysaias. petrus apłs
demonstrat. Unxit de inquit

Expanded text:
meos? Fervet et bullit, sicut acetum in nitro Spiritus, rumpendo et concremando utrem veterem, si ad malivolam descenderit animam; requiescit et ungit, si ad simplicem et castam. Si portionem quae sibi competebat, Lucifer moderate exposceret, et non totam unguenti substantiam tanquam musca moriens, rapina usurparet, forte adhuc in odore ejus cum sodalibus Sponsi feliciter viveret. Usibus sapientiae suae, Pater, hoc unguentum aeternaliter destinavit, et, ut singulariter prae omnibus consortibus rationis unguentum adoret, non tangat creatura: qui enim tetigerit, lapidibus obruetur; manus non tanget eum , quia tangere discussionis humanae. Sed, si quaeritur quis unxerit panem istum inunctum, unde unxerit, et quomodo unxerit, docet Psalmista, loquitur Isaias, Petrus apostolus demonstrat. Unxit te, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
focum seu caminũ caritatis. ht̃
balneũ confessionis. ht̃ uesti¬
m̃ta satisfactionis. ht̃stolam
immortalitatis. ht̃ calciam̃ta
mitationis dei. ht̃ anulũ eter¬
nitatis. Quid ampliꝰ dicã: Ht̃
lunulam. torquẽ. discriminalia.
ꝑischelidas. mitras. monilia.
⁊ multas his similia. quoꝵ int̾¬
pretationes sunt moꝵ bonoꝵ
optime informationes: Quarũ ꝑ¬
fectio est plenitudo. ut sic̃ rota
uolubilis inquadrigis. a qͣtuor
equis uelocit̃ & cum impetu quo
fuerit aspectus aurige p̃siden
prudentia. iusticia. fortitudi¬
ne. temꝑantia. ad suã dirigat
uoluntatẽ. Certe conscientia
cuiꝰ frena abant̾iori parte tͣhit
prudentia. a dext̾a. iusticia: a
sinstra. fortitudo: apost̾iori.
temꝑantia: ñ discordi motu s
ꝯsono. ad cȩlum tollitur clamanᷤᷤ
& dicens. nr̃a conu̾satio inceł ẽ.
Parum deniq ẽ bonȩ consciẽtiȩ
ẽẽ inglis. nͥ & ipsa celũ fiat Quo¬
modo celum efficiat᷑ consci

Expanded text:
focum seu caminum charitatis, habet focum seu caminum charitatis, habet balneum confessionis, habet vestimenta satisfactionis, habet stolam immortalitatis, habet calceamenta imitationis Dei, habet annulum aeternitatis. Quid amplius dicam? habet lunulam, torquem, discriminalia, periscelidas, mitras, monilia, et multa his similia, quorum interpretationes sunt morum bonorum optimae informationes; quarum perfectio est plenitudo, ut sicut rota volubilis in quadrigis a quatuor equis velociter et cum impetu quo fuerit aspectus aurigae praesidentprudentia, justitia, fortitudine, temperantia, ad suam dirigat voluntatem. Certe conscientia cujus frena ab anteriori parte trahit prudentia; a dextra, justitia; a sinistra, fortitudo; posteriori, temperantia non discordi motu sed consono, ad coelum tollitur clamans et dicens: Nostra conversatio in coelis est . Parum denique est bonae conscientiae esse in coelis nisi et ipsa coelum fiat. Quomodo coelum efficiatur consci
Abbreviated transcription (Latin):
pite & uentre uinũ sobri eta¬
tis & iocunditatis epota bit
Certe qui motibꝰ impudiciciȩ re¬
p̃ssis animã & conscĩam suã castifi¬
cauit. Discedite a me om̃s qͥ oꝑami¬
niiniquitatẽ. uociferatione uali¬
da conclamabit᷑. Et quis ascen¬
det ad dm̃. ut facies eiꝰ illumine¬
tur: Nimirũ qui ñ inquinauit
uestim̃ta sua. uł qͥ saltẽ lauit ea
insanguine agni. u̾a ꝯfessione
& integra cordis contͥcione. Non
erit panis & aqua. & quis uiuet
sine pane & aqua: Sine dubio
cuiꝰ est uita munda & puracon¬
scientia. Horreananq plena ht̃
bona ꝯscientia sicut scͥptum est.
Nichil de est timentib dm̃. Uni¬
ũsa namq instrum̃ta beatitudiniᷤᷤ
ap̃se retinet conscientia quȩ dm̃
timet. habet deambulatorium
u̾itatis. habet pratũ siue ortũ
uoluptatis. ht̃ puteũ cordis ꝓ¬
fundi. ht̃ uͥ inidipsum dormm¬
at & requiescat. ht̃ m̃sã alta¬
ris. hc̃ templũ tastitatis. ht̃

Expanded text:
pite et ventre vinum sobrietapite et ventre vinum sobrietatis et jucunditatis epotabit? Certe qui motibus impudicitiae repressis animam et conscientiam suam castificavit: Discedite a me, omnes qui operamini iniquitatem , vociferatione valida conclamabitur: et quis ascendet ad Deum, ut facies ejus illuminetur? Nimirum qui non inquinavit vestimenta sua, vel qui saltem lavit ea in sanguine Agni, vera confessione et integra cordis contritione. Non erit panis et aqua, et quis vivet sine pane et aqua? Sine dubio cujus est vita munda et pura conscientia. Horrea namque plena habet bona conscientia sicut scriptum est: Nihil deest timentibus Deum. Universa namque instrumenta beatitudinis apud se retinet conscientia quae Deum timet. Habet deambulatorium veritatis, habet pratum sive hortum voluptatis, habet puteum cordis profundi; habet ubi in id ipsum dormiat et requiescat, habet mensam altaris, habet templum castitatis, habet
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. & a facie maiestatis ob¬
staculũ p̾bebit. Cũ gͦ celũ
t̾ram ignis uindictȩ ⁊ irȩ dci
ꝯflagrabit. & abistostatu
ꝓrsus inaliũ habitũ. ⁊ figura
ex portabit. raptꝰ homo innu¬
bib. si purã. ⁊ integrã secũde¬
tulerit ꝯscĩam. nec tonitruo¬
rum contussionib expauescit
nec fulgurũ uibrationibꝰ obsti¬
pescet. nec tub angelicis infugã
corripiet᷑. nec fulgure assiften¬
dis uiuifice crucis irł maiesta¬
te residentis cornuti & oculati
agni reuerbabitur. Leo rugi¬
et. quis non timebit: Utiq
intrau̾it. Leuiathan seu sathar
soluetur. quis euade pot̾it: ꝓ¬
culdubio qui turrĩ ꝯscientiȩ
sufficient᷑ armau̾it. Ueue
undiq głetur. & quis de secu¬
ritate głabit᷑: Nempe qui in
pace de bello cogitauit.⁊ qͥ
fleuit cũ alii rident. Sicut
ebrius & uomens erit om̃is qͥ
calice baby lonico seu aureo
potauit mundi luxuriã usq
ad fetes mortis. ⁊ quis sono ca¬

Expanded text:
dinis et a facie majestatis obdinis et a facie majestatis obstaculum praebebit. Cum ergo coelum et terram ignis vindictae et irae Dei conflagrabit, et ab isto statu prorsus in alium habitum et figuram exportabit, raptus homo in nubibus, si puram et integram secum detulerit conscientiam, nec tonitruorum concussionibus expavescet, nec fulgurum vibrationibus obstupescet, nec tubis angelicis in fugam corripietur, nec fulgure assistentis vivificae crucis vel majestate residentis cornuti et oculati agni reverberabitur. Leo rugiet, quis non timebit? Utiqueintraverit. Leviathan seu Satan solvetur, quis evadere poterit? Procul dubio qui turrim conscientiae sufficienter armaverit. Vae vae undique audietur, et quis de securitate gloriabitur? nempe qui in pace de bello cogitavit, et qui flevit cum alii riderent. Sicut ebrius et vomens erit omnis qui calice Babylonico seu aureo potavit mundi luxuriam usque ad faeces mortis, et quis sano ca
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fraglantia. mirrã mortifica¬
tionis. guttã humilitatis. &
cassiã bone opinionis spirant.
Ut autẽ caput retorqueamꝰ
ad pennulas diuini timoris
& extremi uidicii : uideamꝰ ꝗͣ se¬
cura in sp̃e ⁊ pulchitudine sua
talis conscientia ad iudiciũ ue¬
niat. nec mnopiã expauescens.
ꝓpt̾ habundantẽ uirtutũ suf¬
ficientiã: nec sententiã ꝓpter
matrimonii copulã. nec pudo¬
ornatum seu fraglantiã. De secu
necessitatis. qñ nec arari pot̾it.
ꝑm̾itum. nec meti ꝑp̾miũ. hac¬
tenus ñ comꝑatũ longo. immo
ȩt̃no tͣctu durat᷑a: negabit m̃¬
dicare suffragium cuiuslibet in¬
tercessionis. Clausa enĩ erit mi¬
sericordiȩ ianua quȩ mͦ patet.
& etiã dilatat se usq adiudicii
extrema tẽpora. clausa erit. &¬
effugii oportumtas.⁊ defendẽ¬
di se omnis possibilitas. Sola
conscientia inopũ miseriã. si
unde manũ impleat habuerit
consolabitur. sola refugiũ pre-¬
stare pot̾it. sola atimore formi¬

Expanded text:
 fragrantia myrrham mortificationis, guttam humilitatis, et cassiam bonae opinionis spirant. Ut autem caput retorqueamus ad pennulas divini timoris et extremi judicii, videamus quam secura in specie et pulchritudine sua talis conscientia ad judicium veniat, nec inopiam expavescens propter abundantem virtutum sufficientiam, nec sententiam propter matrimonii copulam, nec pudoornatum seu fragrantiam. De securnecessitatis, quando nec arari poterit per meritum, nec meti per praemium hactenus non comparatum, longo imo aeterno tractu duratura, negabit mendicare suffragium cujuslibet intercessionis. Clausa enim erit misericordiae janua quae modo patet, et etiam dilatat se usque ad judicii extrema tempora, clausa erit et effugii opportunitas et defendendi se omnis possibilitas. Sola conscientia inopum miseriam, si unde manum impleat habuerit, consolabitur; sola refugium praestare poterit, sola a timore formi
Abbreviated transcription (Latin):
neutͣs istoꝵ partes assecutꝰ:
meã ipse admiror p̾sũptionẽ.
immo demeritatẽ. qͦd litt̾as
sine litt̾is ordinate aggre¬
dior. qd̾ tͣctatoris officiũ
iam in sũmo qͥ nec lectoris
minift̾io sufficio. Unũ uͦ il¬
lud est quo ipse ⁊ me apud
memetipsũ excuso. ⁊ alioꝵ
redargutioni satisfacio: qr
admonitꝰ fr̃na huic me oꝑẽ
destinaui. & nescio siutiliter:
scio tam̃ qr humilit̃ abono⁊
scõ uiro michiq dilectissimo
onus inuictũ suscepi Quid scit
conscientia ⁊ uñ dicat᷑
e conscientia gͥ roga¬
tus sum tͣctare. ⁊ non

Expanded text:
neutras istorum partes assecutus neutras istorum partes assecutus meam ipse admiror praesumptionem, imo temeritatem, quod litteras sine litteris ordinate aggredior, quod tractatoris officium jam insumo, qui nec lectoris ministerio sufficio. Unum vero illud est quo ipse et me apud memetipsum excuso et aliorum redargutioni satisfacio, quia admonitus fraterna huic me operi destinavi, et nescio si utiliter, scio tamen quia humiliter a bono et sancto viro mihique dilectissimo onus injunctum suscepi. Quid sit conscientia, et unde dicatur. De conscientia igitur rogatus sum tractare, et non
Abbreviated transcription (Latin):
tilentie conflagret incentiua.
& ñ solum non excitet a d uitã
in morte male conscĩe dorpen-¬
tes. s adhuc palpitantes qͣntu
ibo adamicũ. cuiꝰ iam clausũ
est ostium. ⁊ pueri cũ eosint
incubili.⁊dicam ei. Amice cõ¬
sit bona conscientia.⁊ ñ habeo
qd̃ ponam ante illũ. Gͥ de accep¬
tis abamico iam repono.⁊de
conscĩa tͣctare incipio. Om̃iũ
autẽ tractandoꝵ doctͥna. ita
euidentior sit ad capiendũ. &
facilior ad retinendũ: si sub oc¬
culis compendio sa copulatiõe
simul. dota mat̾ia unde tͣctan¬
dum ẽ. uł sigillatĩ eiꝰ partes.
tam manifesta distinctione ꝗͣ
certa diffinitione subitiant᷑.
hanc namq adoctoribꝰ for¬
mam agendi intͣctatuũ cõ¬
positione tͣditã: alii nobiliꝰ
ꝓfacultate boni ingenii exer-¬
cent. Alui obscuriꝰ. ꝓ tardita¬
te sensus parũ exercitati in
stilo suo interp̃tantes suscep¬
tam mat̾iam posteroꝵ intel¬
ligentie mandauert̃. m̃

Expanded text:
tilentiae conflagret incentiva, tilentiae conflagret incentiva, et non solum non excitet ad vitam in morte malae conscientiae torpentes, sed adhuc palpitantes quantuibo ad amicum, cujus jam clausum est ostium, et pueri cum eo sunt in cubili et dicam ei: Amice, comsit bona conscientia, et non habeo quod ponam ante illum. Igitur de acceptis ab amico jam repono, et de conscientia tractare incipio. Omnium autem tractandorum doctrina ita evidentior fit ad capiendum et facilior ad retinendum, si sub oculis compendiosa copulatione simul tota materia unde tractandum est, vel sigillatim ejus partes tam manifesta distinctione quam certa diffinitione subjiciantur. Hanc namque a doctoribus formam agendi in tractatuum compositione traditam, alii nobilius pro facultate boni ingenii exercent; alii obscurius pro tarditate sensus parum exercitati in stylo suo interpretantes, susceptam materiam posteriorum intelligentiae mandaverunt. Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
tationib anime nr̃ȩ in gene¬
ratione & generationẽ ꝑpen¬
ditur. exemplo ñ dissimili nec
minori sollicitudine instare
debemꝰ. ut sciamꝰ quȩ sint suf¬
ficientia. ⁊ quȩ destituant suf-¬
ficientiȩ plenã & ꝑfectã m̃¬
surã. Animadu̾to ꝓinde his
de bone amice & sc̃e monache
alcheri. sollicitũ studiis cͥca aĩe
tuȩ res familiares. cum ñ solum
de agris scõꝵ doctoꝵ fercilissi¬
mis cibum cotidie immo ciba-¬
ria collig̾e sp̃ualia ñ desistas.
s etiam ad tenuissimũ nr̃ȩ pau-¬
ꝑtatis ꝓmptuariũ manũ por-¬
rigis. apau ꝑe non pauꝑem
postulans. stipẽ uidelicet con¬
scientiã. Et quomͦ dabo qd ñ
habeo. Certe ñ habeo conscien¬
tiam nͥ pannosã & paludosã.
quã si contingis: manꝰ ꝯtami¬
nabatur. quam si aspicias: ocu¬
lus pudorabit᷑. Tueiꝰ gͥ in lati¬
bulo suo contabit᷑. ne de se¬
pulchro euaporationes emit¬
dens nebulosas ⁊ fetidas: pes¬

Expanded text:
tationibus animae nostrae in genetationibus animae nostrae in generatione et generationem perpenditur, exemplo non dissimili nec minori sollicitudine instare debemus, ut sciamus quae sunt sufficientia, et quae destituant sufficientiae plenam et perfectam mensuram. Animadverto proinde his te, bone amice et sancte monache Alcheri, sollicitum studiis, circa animae tuae res familiares cum non solum de agris sanctorum doctorum fertilissimis cibum quotidie, imo cibaria colligere spiritualia non desistas, sed etiam ad tenuissimum nostrae paupertatis promptuarium manum porrigis, a paupere non pauperem postulans stipem, videlicet conscientiam. Et quomodo dabo quod non habeo. Certe non habeo conscientiam nisi pannosam et paludosam, quam si contingis, manus contaminabitur, quam si aspicias, oculus pudorabitur. Tutius igitur in latibulo suo contutabitur, ne de sepulcro evaporationes emittens rebulosas et fetidas pes
Abbreviated transcription (Latin):
certa & iusta. Uile enĩ opioni¬
omi bone onerosum ẽ. siue de
manu siue de m̃sa alt̾ius pen¬
dere. Numerato itaq & apud
se reposito sumptu temport sub¬
sequentis. iãiam futurȩ quietiᷤ
solatia prelibare incipit homo
prudens. ñ casu fortuito uitã
acturus: s securitate leta & ꝓ¬
bata. Temꝑa ꝓinde ⁊ tẽporum
confert ad inuicẽ congrua subsi¬
dia: ne siuacuum uiatico suo dẽ¬
pus anni successerit: inopia re-¬
darguat hominis pigri merciã:
& cum pausandi debeat inueni-¬
re ocium. incurrat famis dorm̃¬
tum. ꝓꝑat deniq extinguere
molestias exactoris cotidiano
dantis: dum uniu̾salit̾ rerum
omniũ habundantia redun-¬
dans excludit angustiã. m̃se
& messis. ut sit m̃sis ex mense
continuatione frugalitatis. &
sabb̃m ex sabb̃o ꝯt̾minatiõe
gaudũ & ocii. Rimatis gͥ inter¬
noꝵ penetrabilib & m̃tis reces¬
sib exploratis. quȩ in ꝯscien¬
tiȩ apothecis expense susten-¬

Expanded text:
certa et justa. Vile enim opinicerta et justa. Vile enim opinioni bonae et onerosum est, sive de manu, sive de mensa alterius pendere. Numerato itaque et apud se reposito sumptu temporis subsequentis, jamjam futurae quietis solatia praelibare incipit homo prudens, non casu fortuito vitam acturus, sed securitate laeta et probata. Tempora proinde et temporum confert ad invicem congrua subsidia, ne si vacuum viatico suo tempus anni successerit, inopia redarguat hominis pigri inertiam, et cum pausandi debeat invenire otium, incurrat famis tormentum. Properat denique exstinguere molestias exactoris quotidiano m depraedantis, dum universaliter rerum omnium abundantia redundans excludit angustiam mensae et messis, ut sit mensis ex mense continuatione frugalitatis, et Sabbatum ex Sabbato conterminatione gaudii et otii. Rimatis igitur internorum penetralibus et mentis recessibus exploratis, quae in conscientiae apothecis expensa susten
Abbreviated transcription (Latin):
de palliolum incorruptionis
ut inuoluas sindone tali ñ iã
corpus iħu: s ipsam tͥnitatis
gr̃am ad de uenientẽ. ⁊ in te
manentẽ. Qͥd autẽ tc̃ cũ rege
scłoꝵ immortali inuisibilifa¬
cies. immo quid ab eo accipies:
Regnum ꝓfecto & diademate
regni in capite tuo. Ertt deniq
& torques in collo tuo. Regnagͦ
De his hactenus epłam istã pre
forib libri de conscientia uolo
appendi. ut de libatione ista p̃¬
gustata. uł respuat lector si
male sapit. qd̾ dicit᷑. uł auicdiꝰ
penetret int̾iora uelaminis. in¬
fra qd continent᷑. pła. ñ solũ de
conscientia. s etiã de corde puri¬
ficando. nonusq qͣq inutilia.
Deemissiõe namq cordis. de re¬
dentione. de effusione. de solu¬
tione. de amissione. de reꝑatiõe.
de recuꝑatione. breuit̃ quedam
subt̃ annotata sunt.
Upputare anni & fami¬
liȩ alim̃ta tam ẽ opti¬
mi uiri & prudentis: ꝗͣ
uiuere ñ accidentalit̃. s lege

Expanded text:
de palliolum incorruptionis, de palliolum incorruptionis, ut involvas sindone tali non jam corpus Jesu, sed ipsam Trinitatis gratiam ad te venientem et in te manentem. Quid autem tunc Regi saeculorum immortali invisibili facies, imo quid ab eo accipies? Regnum profecto et diadema regni in capite tuo. Erit denique et torques in collo tuo. Regna ergo De his hactenus. Epistolam istam prae foribus libri de conscientia volo appendi, ut delibatione ista praegustata vel respuat lector, si male sapit quod dicitur, vel avidius penetret interiora velaminis, infra quod continentur plura, non solum de conscientia, sed etiam de corde purificando, non usquequaque inutilia. De emissione namque cordis, de retentione, de effusione, de solutione, de amissione, de reparatione, de recuperatione, breviter quaedam subter annotata sunt. Supputare anni et familiae alimenta tam est optimi viri et prudentis, quam vivere non accidentaliter, sed lege
Abbreviated transcription (Latin):
num ꝑpetuum. Ecce currus
igneus & equi ignei.⁊ auriga
ds̃ quo deferant ñ amphorã
s animã: adregnũ utiq ꝑpe¬
tuũ. Desideras regnũ. ⁊ p̃cipue
ꝑpetuũ. Attende. ⁊ ascende. ñ
cursu p̃cipiti ⁊ inordinato ut sa-¬
than. qui sicut fulgur decȩloce¬
cidit. ingehennã: s sicut auro¬
ra solis consurgens & crescensusq
ad ꝑfectã diẽ. Apphende itaq
disciplinã. uͥ ceduntur & dolant᷑
ligna cedrina. Si enĩ extͣ discipli¬
nam estis ait apłs. gͦ adult̾i ⁊ ñ
filii estis. Cesura u̾o discipline
conquadratus & coaptatus. fa-¬
brice ciuitatis quȩ inquadro
posita ẽ inlatitudinẽ. longitu¬
dinẽ. ꝓfunditatẽ. & altitudi-¬
nem caritatis deductus. appre¬
hende & dene ipsam dilectionẽ.
Qui autẽ diligit: legẽ impleuit.
Est gͦ dilectio custoditiolegũ.
Quȩ deniq stipendͥa meretur.
qui mandata seruat: Siquis
inqͥt dñs diligit me. sermones
meos seruabit. ⁊ pat̃.m .d.e.⁊
uenienti dño oppone. & expan¬

Expanded text:
rus igneus et equi ignei, et auriga Deus quo deferunt non amphoram, sed animam, ad regnum utique perpetuum. Desideras regnum et praecipue perpetuum. Attende et ascende non cursu praecipiti et inordinato ut Satan, qui sicut fulgur de coelo cecidit in gehennam, sed sicut aurora solis consurgens et crescens usque ad perfectam diem. Apprehende itaque disciplinam ubi caeduntur et dolantur ligna cedrina. Si enim extra disciplinam estis, ait Apostolus, ergo adulteri et non filii estis . Caesura vero disciplinae conquadratus et coaptatus fabricae civitatis quae in quadro posita est, in latitudinem, longitudinem, profunditatem et altitudinem charitatis deductus, apprehende et tene ipsam dilectionem. Qui autem diligit, legem implevit . Est ergo dilectio custoditio legum. Quae denique stipendia meretur, quae mandata servat? Si quis, inquit Dominus, diligit me, sermones meos sevenienti Domino oppone et expan
Abbreviated transcription (Latin):
singularit̃ p̃ꝑatus. forte occupa¬
tione audiuersorio occupata:
sollẽpnia regis: mora sui aduen¬
tus regina illa differat. Omniũ
int̾im & uultus & singultus: se¬
dis illiꝰ repletionẽ exoptent.
Tandẽ ueniens mulier cuiꝰ pulcͥ¬
tudinẽ sol ⁊ luna mirant᷑. ⁊ resi¬
dens: claudat ianuas. ⁊ imple¬
antur nuptiȩ discũbentiũ. Scri¬
nia mystica adultimũ quesita
& reserata: nom̃ edicant in au¬
la: & ꝯscĩa appellet᷑ hȩc dña. Pe¬
tente aut̃ sedem paratã ascło ꝯsci¬
intia & residente: uox sponsi au¬
ditur satisfaciens uniu̾sȩ curiȩ
desponsa. Una est inqͥt colũba
mea. una ẽ mat̾ sue. electa geni¬
trici suȩ. Una ꝓculdubio est

Expanded text:
singulariter praeparatus. Forte occupasingulariter praeparatus. Forte occupatione a diversorio occupata, solemnia Regis, mora sui adventus Regina illa differat. Omnium interim et vultus et singultus, sedis illius repletionem exoptent. Tandem veniens mulier, cujus pulchritudinem sol et luna mirantur, et residens claudat januas, et impleantur nuptiae discumbentium. Scrinia mystica ad ultimum quaesita et reserata nomen edicant in aula, et conscientia appelletur haec domina. Petente autem sedem paratam a saeculo conscientia et residente, vox sponsi auditur satisfaciens universae curiae de sponsa: Una est, inquit, columba mea, una est matri suae, electa genitrici suae . Una procul dubio est
Abbreviated transcription (Latin):
nem aĩam accendat. Pone itaq
m̃sam uarietate ⁊ plenitudine
diu̾sorum ferculoꝵ refertã. Con¬
stitue regẽ indiademate suo co¬
ronatũ ⁊ omni trium phali sub¬
limitate insignitũ. incapite &
pͥncipaliori loco residere. cui.
manus adsistentiũ ⁊ ministran¬
tium tã adcibũ ꝗͣ ad potũ sedu¬
lissima sit. Sint uasa aurea &
argentea in omnẽ usũ. sint &¬
pocula melle ꝯdita. sint ad nu¬
tum obedientia palato & gut¬
turi: quecũq fu̾int apposita.
Cythara ⁊ lyra ⁊ psalt̾ium. au¬
ditus conuiuantiũ. suis reficiãt
modulationib. Uestes ibire¬
gie. incessus iuuenũ. ⁊ adolescẽ¬
tulaꝵ compositi. mores hone¬
sti. ⁊ in tota familia sũma eqͥ
contexta. Lectulus floridꝰ. laq̃¬
ana cyp̃ssina. Qͥd plura: Dispo¬
sitissima ordinatione ornata
om̃a ita ut nichil desit ad cultũ:
aut suꝑsit ad tediũ. Uacet tam̃
int̾im locus prealiis spaciosus &
speciosus. regine ⁊ matrifamiliaᷤᷤ

Expanded text:
nem animam accendat. Pone itaque nem animam accendat. Pone itaque mensam varietate et plenitudine diversorum ferculorum refertam. Constitue Regem in diademate suo coronatum et omni triumphali sublimitate insignitum, in capite et principaliori loco residere, cui manus assistentium et ministrantium tam ad cibum quam ad potum sedulissima sit. Sint vasa aurea et argentea in omnem usum, sint et pocula melle condita, sint ad nutum obedientia palato et gutturi, quaecunque fuerint apposita. Cithara et lyra et psalterium, auditus convivantium, suis reficiant modulationibus. Vestes ibi regiae, incessus juvenum et adolescentularum compositi, mores honesti, et in tota familia summa aequcontexta. Lectulus floridus, laquearia cypressina. Quid plura? Dispositissima ordinatione ordinata omnia, ita ut nihil desit ad cultum aut supersit ad taedium. Vacet tamen interim locus prae aliis spatiosus et speciosus, reginae et matrifamilias
Abbreviated transcription (Latin):
tificant animã iusti. iste quȩ
conscĩam gratã deo exhibent.
angelis ⁊ hominib reu̾endã.
sͥ ipsi pacatã ⁊ quietã. Heȩ st̃
duȩ oluiȩ ⁊ duocandelabra
lucentia ante dñm. Duȩ qͥdẽ
sunt oliuȩ. una qua compassi¬
one miseriaꝵ nr̃aꝵ reflectitur
sublimis ille oculus maiestatis
adsterquilinii nr̃i lam̃tabilẽ
egrotationẽ: altera qua inte¬
stinoꝵ corruptȩ cicat᷑ces resꝑ¬
guntur. & oculus faciei nr̃e ꝯ¬
turbatus ad medelã mungit᷑.
Duo nichilominꝰ candelabra:
unũ quo beneplaciti diuini
uoluntas nr̃is m̃tib sugg̾it᷑.
Alt̾um quo remunerationis
maiestas spei nr̃e obtutib
iam offertur. Conscĩa quȩ
sic duab oliuis. ⁊ duob can¬
delabris c larificatur. bona
est & crassa.⁊ clara apud dm̃
⁊ hoĩes. Bona simplicitate:
crassa caritate. clara: castitate
ge qd̃ & ad pietatẽ deuotionis
m̃tem compungat. & de uisibi¬
li exemplo inuisibilẽ ꝯtẽplatio¬

Expanded text:
tificant animam justi, istae quae tificant animam justi, istae quae conscientiam gratam Deo exhibent angelis et hominibus reverendam, sibi ipsi pacatam et quietam. Hae sunt duae olivae et duo candelabra lucentia ante Dominum. Duae quidem sunt olivae, una qua compassione miseriarum nostrarum reflectitur sublimis ille oculus majestatis, ad sterquilinii nostri lamentabilem aegrotationem, altera qua intestinorum corruptae cicatrices resperguntur, et oculus faciei nostrae conturbatus ad medelam inungitur. Duo nihilominus candelabra, unum quo beneplaciti divini voluntas nostris mentibus suggeritur, alterum quo remunerationis majestas spei nostrae obtutibus jam offertur. Conscientia quae sic duabus olivis et duobus candelabris clarificatur, bona est et crassa et clara apud Deum et homines. Bona simplicitate, crassa claritate, clara castitate. ge quod ad pietatem devotionis mentem compungat, et de visibili exemplo ad invisibilem contemplatio
Abbreviated transcription (Latin):
a se penetret. & seintͣ se ipso do¬
ctore cum gra inuestigans. qͥd
mirum sunueniret: Immomi¬
Rum siinuenire aliud in se quã
seposset. nisi forte ad suã aĩam
oꝑante gr̃a inclinatã dei ima¬
ginẽ occuparet. Et si hoc ẽẽt
quid ẽẽt: Quid enĩ est. creatͥx
imago in imagine creata. nͥ sa-¬
pientia in anma. nͥ gła in ꝯsci¬
entia. nͥ sc̃ificatio ĩ archa: Tẽ
enim se intelligit aĩa. tẽ illu¬
stratur conscĩa: tẽ cordis imple¬
tur scĩa. tc̃ in se dm̃ ⁊ in do mu¬
tua reuolutione recipit seip¬
sam: imago creata. Ad hanc
animȩ nr̃e ⁊ u̾bi dei refusionẽ:
gr̃a uices oꝑat᷑ cuiꝰdã minist̾ia-¬
lis utiq dei. ut uelit ds̃ in no¬
bis infundi. Puritas uͦ: susci¬
iestas recusat gremiũ cordis. Gr̃a
deducit dm̃ ad hospiciũ nr̃m pũ¬
ritas satagit. cuca fidele obse¬
quium. Gr̃a hospiti iã sucepto
pocula infundit: puritas ue¬
nientem excipit. Istȩ sunt q̃ le¬

Expanded text:
a se penetret et se intra se ipso doa se penetret et se intra se ipso doctore cum gratia investigans, quid mirum si inveniretur? Imo mirum si invenire aliud in se quam se posset, nisi forte ad suam animam operante gratia inclinatam Dei imaginem occuparet. Et si hoc esset, quid esset? Quid enim est creatrix imago in imagine creata, nisi sapientia in anima, nisi gloria in conscientia, nisi sanctificatio in arca? Tunc enim se intelligit anima, tunc illustratur conscientia, tunc cordis impletur scientia, tunc in se Deum et in Deo mutua revolutione recipit se ipsam, imago creata. Ad hanc animae nostrae et verbi Dei refusionem, gratia vices operatur cujusdam ministerialis utique Dei, ut velit Deus in nobis infundi. Puritas vero suscjestas recuset gremium cordis. Gratia deducit Deum ad hospitium nostrum, puritas satagit circa fidele obsequium. Gratia hospiti jam suscepto pocula infundit, puritas venientem excipit. Istae sunt quae lae
Abbreviated transcription (Latin):
quã scientiã. Nam cordis scĩa
est: siue qđ incorde ẽ. ad con¬
cipiendã formsetȩ ꝓpħiȩ. disci¬
plinã: suie quȩ decorde intelli¬
gendo in corde melius morat᷑. ⁊
utilius ꝯsecrat᷑. Utͦq autẽ gn̾e
plicit̾ enim intelligit᷑. cordis scĩa:
uidelicet uł illa qua se nouit in
se.⁊ ꝑse. uł illa qua pret̾ se etiã
alia nouit exse. Cor enĩ ⁊ se no¬
uit sua scientia: & multa alia.
Quando nouit se: appellat᷑ ꝯsci¬
entia. Qñ preter se alia: noĩat᷑
scĩa. Deniq deilla sap̃ia quȩ in
corde est dr̃. Dedit ds̃ sap̃iam in
corde beseleel ad facienda oĩa
sus deilla quȩ adseñ adalia
habetur scͥptum ẽ. Utinã det
mͥds̃ dicere hȩc desententia.
Itẽ. Os iusti meditabit᷑ sap̃iam¬
⁊l. e.l.i. Multi ꝓinde quert̃
scientiã: pauci conscĩam. Et si
forte tanto labore & sollicitu¬
dine queret᷑ conscĩa. qͣnto sine
osius retineret᷑. Se enĩ ñ longe

Expanded text:
quam scientiam. Nam cordis scientia quam scientiam. Nam cordis scientia est, sive quod in corde est, ad concipiendam forinsecae propheticae disciplinam, sive quae de corde intelligendo in corde melius moratur et utilius consecratur. Utroque autem genere pliciter enim intelligitur cordis scientia, videlicet vel illa qua se novit in se et per se, vel illa qua praeter se etiam alia novit ex se. Cor enim et se novit sua scientia et multa alia. Quando novit se appellatur conscientia, quando praeter se alia, nominatur scientia. Denique de illa sapientia quae in corde est, dicitur: Dedit Deus sapientiam in corde Beseleel ad facienda omnia sus de illa quae ad se non ad alia habetur scriptum est: Utinam det mihi Deus, dicere haec de sententia . Item: Os justi meditabitur sapi . Multi proinde quaerunt scientiam, pauci conscientiam. Et si forte tanto labore et sollicitudine quaereretur conscientia, quanto sine osius retineretur. Si enim non longe
Abbreviated transcription (Latin):
dem se credant hab̃e ꝯscientiȩ
innocentiã. Assignandũ gͦ ẽ
qͥd sit ꝯscientia ⁊ unde dicat᷑.
dem̃ qͣntũ ex alioꝵ occultis
datur. reminisci uł exscͥpt᷑is
intelligi. uł ut partes immo
sp̃es quasdã conscientiarum
subinferã. & ut gr̃a donau̾it
absoluã. Primũ tñ lectorem
litt̾is non scĩam querere. s con¬
scĩam. Habeat alias copiã lec¬
tionis. siue diuine apud nr̃os:
siue ꝓpħice apud naturȩ inqͥ¬
sitores domesticos aderudici¬
onẽ scientiarũ: habeat hãc
m̃branulã ad inuestigationẽ
⁊ informationẽ ꝯscientiarũ¬
Qͥd itaq sit conscientia: ñ dif¬
finitione. s qͣdam descͥptione ui-¬
deamus. Conscientia ẽ sui ipsiꝰ
scĩa. uł debono p̃sumens. uł de
malo diffidens. Fit autẽ planiꝰ
qđ dicit᷑ su ipsius ꝯscĩa. si hoc
requiratur de nõis ethimologia.
Est autẽ ethimologia huiꝰ no¬
minis: talis.Conscia: ẽ cordis
scĩa. Uidetur forte scd̃m hãc
ethimologiã. ñ aliud ẽe ꝯscĩam

Expanded text:
dem se credant habere innocentiam. Assignandum ergo est quid sit conscientia, et unde dicatur, deinde quantum ex occultis datur reminisci vel ex Scripturis intelligi, velut partes imo species quasdam conscientiarum subinferam, et ut gratia donaverit absolvam. Primum tamen lectorem litteris non scientiam quaerere, sed conscientiam, habeat alias copiam lectionis, sive divinae apud nostros, sive propheticae apud naturae inquisitores domesticos ad eruditionem scientiarum, habeat hanc membranulam ad investigationem et informationem conscientiarumQuid itaque sit conscientia, non diffinitione, sed quadam descriptione videamus. Conscientia est sui ipsius scientia vel de bono sumens, vel de malo dissidens. Fit autem planius quod dicitur sui ipsius conscientia, si hoc requiratur de nominis etymologia. Est autem etymologia hujus nominis talis, conscientia est cordis scientia. Videtur forte secundum hanc etymologiam non aliud esse conscientiam