comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onefatiꝰ ep̃c. patrodo. Remigio. Maxino. hylario. seuero. ep̃os galł.¬
Walerio Iuliano. castorio. leuntio. Constantino. Ioħi. Montano. Marino.¬
asser̾t ꝯmississe delegata. totiens cognitione illũ ꝯstituta sẽꝑ sub t̾ sugisse
idicia nec ꝯfisũ ꝯscĩa festinasse. ut si ẽe̾x inocens. ex aminatis omnib
mꝰ. Qu e contͣrio. ꝓbauit de se illa q̃ dicita stͥ. qr ad ea consutanda. c̃ eẽnt
innum̾a a decessorbꝰ meis ꝯꝓunitiał ÷ delegata cogntio. Conuentꝰ ÷ dr¬
uitasse. ⁊ ad eẽ nimime toluisse. ⁊ nullus dubitat. qd̾ ita iudiciũ uocens.
subt̾ fugit. quẽadm̃ ut ab soluat᷑. qui ÷ innocens. querit. S astuta cauil¬
latio eorũ qni u̾sritis agendũ ÷ cdunt consiliis. nũqͣmͣ innocentis nom̃
latuisse tociens subt̃sugisse. quẽ sui achis. ⁊ ꝯmissa quoc̃q sug̾it ea¬

Expanded text:
ONIFACIUS episcopus PATROCLO, REMIGIO, MAXIMO, HILARIO, SEVERO, VALERIO, JULIANO, CASTORIO, LEONTIO, JOANNI, MOcia asserit commisisse. Delegata toties cognitione, illum constituta semper subterfugisse judicia, nec confusum conscientia festinasse, ut si esset innocens, exterminatis omnibus, mus. Qui econtrario probavit de se illa quae dicta sunt, qui ad ea confutanda, cum essent innumera, a decessoribus meis provinciali delegata cognitione, conventus, d ita judicium nocens subterfugit, quemadmodum ut absolvatur, qui est innocens, quaerit. Sed astuta cavillatio eorum, qui versutis agendum credunt esse consiliis, nunquam innocentiae nomen latuisse, toties subterfugisse, quem sui actus
Abbreviated transcription (Latin):
illũ fecit ⁊ docuit qd̾ euangłi ꝯtinet. ⁊ sc̾i enangłiste. qui illud oscͥpter̾t sic
adnnienit. qd̾ ille p̾nominatã actionẽ ita ñ ꝑpetͣu̾t sic̃ ei de illo oblatũ :
⁊ in hac satisfactione purgatꝰ. secure deinceps. suũ exerceat mirist̾m̃. Qmͣ
corã reu̾entissimo cesare karolo. acclero ⁊ plebe̾ ita fecisse ꝯmemorant atq
tã exertuisse
Imnib uob̾ nisiꝰ aut auditu notũ ẽẽ ñ dubitamꝰ ꝙ sepissime snadente
antiquo hostẽ sac̃dotib c̃m̃ina diu̾sa obieisint᷑. s qm̃ qualit̾ abess ab his
r̾onabił ex aminatis ⁊ satisfactio fiat. litet tpr bone memorie dnĩ genitorit

Expanded text:
evangelistae qui illud scripserunt, sic adjuvent quod ille praenominatam actionem ita non perpetrarit, sicut ei de illo oblatum est. Et in hac satisfactione purgatus, secure deinceps suum exerceat ministerium. Quam coram reverendissimo Caesare Carolo ac clero et plebe ita fecisse, commemorant, atqutam exercuissemnibus vobis visu aut auditu notum esse non dubitamus, quod saepissime suadente antiquo hoste sacerdotibus crimina diversa objiciantur. Sed qualiter ex eis ab his rationabilis examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domni genitoris
Abbreviated transcription (Latin):
uic̃q altũ de homucidii cͥmine ꝑiculosa ł capitali obiectio ne pul
ne ꝯstringat sutur̾ ut supplicia innocentũ seruoꝵ aut pena capitis
sui. aur facultatsi. amissione ꝯpenset. Quic̃q inscͥptione p̾missa. cꝰc̃q
cͥminis reu̾ accusare uolu̾it. ab eo die qͦ insdͥpsit mtͣ annũ ꝑ agat ꝓposi¬
tas achones. Ꝙ si distulerit. infamis bonorũ suoꝵ quarta parte mul
ab sente parte alia aiudice data. nullã optinet firmitatẽ. Cã
int̃p̃sentes iudicata. pꝰ decemitũ reuolui ñ pot̾ nec int̾ ab sentes pꝰ

Expanded text:
uicunque alium de homicidii crimine periculosa et capitali objectione pulsane constringat, futurum ut supplicia innocentium servorum, aut poena capitis sui aut facultatum amissione compenset. Quicunque inscriptione praemissa cujuscunque criminis reum accusare voluerit, ab eo die quo inscripsit intra annum peragat propositas actiones. Qui si distulerit, infamis effectus bonorum suorum quarta parte multabsente parte alia a judice data, nullam obtinet firmitatem. Causa inter praesentes judicata post decennium revolvi non potest. Nec inter absentes
Abbreviated transcription (Latin):
de leo ne fr̾e nr̃o ⁊ coep̾o nr̃o sinist̾ rumor asꝑaͣt. utr̃ uera e̾ent distͥ¬
tadutiꝰ secimꝰ inquisitione ꝑ quiri. ⁊ nullã uieo dehis q̃ su̾ant dicta.
culpã inuemimnꝰ S nequid udet᷑ omissũ ł nr̃o potuiss cordi dubiũ
reman̾e ad heati petͥ sacͣtissimũ corpꝰ districtaeũ exhabundantife¬
cimꝰ sacͣm̃ta p̾be. Quib p̾stitis magna. sumꝰ exultatione gauisi qd̾ hꝰ¬
ceiͦi in nocentia enident̃ enituit. Pqua regła ur̃a p̃dictũ inrũ¬
c̃orini caritate suscipiat. ⁊ reu̾entiam ei qualẽ sac̃dotẽ decet ex hi¬
beat nec ulla remaneat de his q̃ iã st̃ purgata dubietas. ⁊ ita supͣscͥp¬
tio uos ep̃o de uotissime oportet momnib ad her̾e̾ coͣngrue decent̾q

Expanded text:
rumor asperserat, utrum vera essent, districta diutius fecimus inquisitione perquiri, et nullam in eo de his quae fuerant dicta culpam invenimus. Sed ne quid videretur omissum nostro potuisse cordi dubium remanere, ad beati Petri sacratissimum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere. Quibus praestitis, magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia ejus evidenter enituit. Pro qua re gloria vestra prcum omni charitate suscipiat, et reverentiam ei qualem sacerdotem decet exhibeat; nec ulla remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita supradicto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque
Abbreviated transcription (Latin):
accusator ad pͥmatẽ ꝓuuitie ipsiꝰ ca̾m deserat aceusator ñec a cõ¬
mumone suspendat᷑ qͥni crim̃ indendit᷑. nͥ adc̾am sua̾ dicendã electoꝵ
iudicio die statuto litt̾is euocatꝰ mimine occurrerit. Hoc aũ infraspati¬
ũ m̃sis ea die qua eũ litt̾as accepisse ponstit̾it. Q si aliqͥs u̾e necessitatis
alt̾ũ m̃sem integram hãt facuitatẽ. Uerũtũ pꝰ m̃sem scd̾m ñ com¬
inincet donec exammef᷑. Si aũ ad consiliũ uniu̾sale infra anni spatũ

Expanded text:
accusatur, ad primatem provinciae ipsius causam deferat accusator, nec a communione suspendatur, cui crimen intenditur, nisi ad causam suam dicendam, electorum judicio, die statuta, litteris evocatus, minime occurrerit, hoc est infra spatium mensis ex ea die, qua eum litteras accepissealterum mensem integram habeat facultatem. Verum post mensem secundum non communicet donec examinetur. Si autem ad consilium universale infra anni spatium
Abbreviated transcription (Latin):
ti anastasio ep̃o. Indutie ñ fubangusto tpr̾ s sub longo tprspacio ꝯce¬
dende st̃ ut accusati se p̃parare ⁊ unu̾isos ꝯmuincatores ipuintiis positos.
ꝯuenire. ⁊ testes p̃parare atq ꝯtͣinsidiatores se plemt̾ armare ualeant.¬
Quidã aũ ad repellenda impeditoꝵ. machriam̃ta. ⁊̃ suas p̾parandas respor¬
siones ⁊ testes ꝯfirmandos. ⁊ ꝯsili a ep̃oꝵ. atq anticoꝵ. querenda annũ ⁊ ui
m̃ses mandaner̾e ꝯcedi. Quidã uͦ amiũ in quo płmn concordant Mmꝰ añꝗͣ¬

Expanded text:
 Induciae namque non sub angusto tempore, sed sub longo spatio concedendae sunt, ut accusati se praeparare, et universos communicatores in provinciis positos convenire, testes praeparare, atque contra insidiatores se pleniter armare Quidam autem ad repellenda impedimentorum machinamenta, et suas praeparandas responsiones et testes confirmandos, et consilia episcoporum atque amicorum quaerenda, annum et sex menses mandaverunt concedi. Quidam vero annum in quo plurimi concordant. Min
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯspectu ep̃orũ pot̾it t̃c canonice diuuidicet᷑. ⁊ si culpabilis inuentꝰ fu̾c
canonice dãpnet᷑. si nͦ eñ supscͥpto p̾te. sti appbare. ip̃e accuisator mi¬
nime pot̾it. ⁊ ħ can onice diiudicet᷑ Ipse u sac̾dos si sit sꝰpiciosꝰ ⁊ mere¬
dibilis suo ep̃o. aut reliqͥs suis ꝯsac̾dotibꝰ siue bonis ⁊ nistis de suo ppo¬
pulo. ł desua plebe homitiubꝰ fr̾titie nncͥmine aut p̃dicta suspicione re¬
maneat. c̃ tͥb. aut .u. aut un. bonis ac uicinis sac̾dotib exemplo leo¬
nis pape. qui.xii. epõs insna purgatione hĩtit. ł eo ampliꝰ si suo ep̾o
ad u̾sus me insur rexer̾t. ⁊ debilitare uoluert. ⁊ misec̾t suꝑ me
c̃ sacdotib⁊ opinatib suis istã ꝑuente adubẽ. Qmͣ obrẽ ego leo pontisex
sc̃e romane eccłic a nemine iudicatꝰ neq coactꝰ s spontanea meã uolum¬
tate. purisico me inconspectu ur̃o. corã d̾o ⁊ angłis eiꝰ. qui ꝯsc̾i̾am meã

Expanded text:
 si culpabilis invenitur, canonice damnetur. Si vero cum supra scripto praetextu approbare ipse accusator minime poterit, et hoc canonice dijudicetur. Ipse vero sacerdos, si suspiciosus et incredibilis suo episcopo aut reliquis consacerdotibus sive bonis et justis de suo populo vel de suis hominibus fuerit, vel in crimine aut praedicta suspicione remaneat cum tribus aut V vel VII bonis ac vicinis sacerdotibus, exemplo Leonis papae, qui XII episcopos in sua purgatione habuit, vel eo amplius, si suo episcopo adversum me surrexere et debilitare voluerunt, et miserunt super me cum sacerdotibus et optimatibus suis istam pervenit ad urbem. Quamobrem ego Leo pontifex sanctae Romanae Ecclesiae a nemine judicatus neque coactus, sed spontanea mea voluntate, purifico me in conspectu vestro coram Deo et angelis ejus, qui conscientiam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagende. si se ad diem ꝯstitutũ occurre ñ uoluisse s nõ potusse ꝓbauerit.
Illud uͦ plactit ut c̃ ag̾e cepit. in ep̾orũ indicio. si fi̾t accusatoris ꝑsona
Nliꝰ romane eccłie p̃sul omnib ep̃is. Nullus dubitat ad ita nocens
nioiciñ sub t̾fugit qm̃ adm̃ illied inocens it ab soluas requirit ne
suspicione caret qui aliũ calũpuiis de rogat falsa dyxisse. c̃ ipse ad nudiciũ

Expanded text:
tuisse probaverit. Illud vero placuit ut cum agere coeperit in episcoporum judicio, si fuerit causatorum persona l episcopis omnibus. Nullus dubitat quod ita nocens judicium subterfugit, quemadmodum illud innocens ut absolvatur requirit; nec suspicione caret, qui alium calumniis derogat, falsa dixisse, cum ipse ad judicium
Abbreviated transcription (Latin):
uando p̾b̃i inparrochiis ordinant᷑. libellũ officialem a sacdote
suo accipiant. ut ad eccłias sibi deputatas. instructi succedant. ne
ꝑignorantiam in ipis diuins sacͣm̃tis offendant. Ut qnͣ ad letanias
ł ad concilium uer̾tint r̾onẽ ep̃osuo reddant qualit̾ susceptũ officiũ
celebrent uel baptirent. Ex diccis anguo ti n¬

Expanded text:
uando presbyteri in parochiis ordinantur, libellum officialem a sacerdote suo accper ignorantiam etiam in ipsis divinis sacramentis offendant, ut quando vel ad litanias, vel ad concilium venerint, rationem episcopo reddant, qualiter susceptum officium celebrent vel baptizent. XXVI. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
Ri puella. sita in puterili etate indomo e uaclo el ħ tono carnri.¬
I raĩtũ filii ł filie nesciente patre:i uota monachi uesciente abbate ⁊ ura¬
menta pueri irrita sunt. Serino s uga au ia¬
iqͥs ꝓnocau̾t te ad niram̃tũ. ut sorte sicͥs estimet satis sĩ posse si iura¬
i̾us de ipsa re. qmͣ putar te ꝯmilisse ac te fecisse. qmͣ forsitan nͭ fecisti. ne
remaneat . illa mala suspicio. si uiraĩns tu. ñsic peccas qͦmͦ ille qui de ꝓnocaũ¬

Expanded text:
i puella sita in puerili aetate in domo patriramentum filii, aut filiae, nesciente patre, et vota monachi, nesciente abbate, et juramenta pueri, irrita sunt. CAP. 28.-- Quprovocaverit te ad jurationem, ut forte sic sibi existimet satisfieri posse, si juraveris de illa re quam putat te commisisse aut fecisse, et forsitan non fecisti; ne remaneat in illo mala suspicio, si juraveris tu, non sic peccas quomodo ille qui te pro
Abbreviated transcription (Latin):
bestias. legit̃ ⁊ desacͥficio ꝙ arthades d̾o suo lieo ĩmel abãt. ex qͦ qrac̃q sum̾ent
inbestiar̃ sormas ꝯn̾t̾ent᷑. s ħ ⁊̃ omĩa magicis p̃stigiis potiꝰ fingebant᷑. qm rer̾
ĩntate ꝯplerent᷑ U̾. gͦ ipsi errores ignorantibꝰ manifesta fiant. decoꝵ pͥpetace. atq
muentionib uixta tͣdicionẽ maioꝵ. pͥmũ dic̾e congruũ arbitͣm᷑. Magi s̃ qͥ uulgo
iñtes hou̾i. minꝰ ꝯfidentiũ indo̾. ac sñ ullo uenent haustu uiolentia tm̃ carminiᷤ
int̾imunt. Uñ ⁊ lucanꝰ. Mens hausti nulla sante polluta uenem. Incan ta ꝑiiti
demonib au̾ accitis. gaudent uentilare ut qͥs qͥs suos ꝑtmat malis actib tui

Expanded text:
od Arcades deo suo Liceo immolabant, ex quo quicunque sumerent, in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur, quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant, de eorum proprietate atque inventoribus juxta traditionem majorum primum dicere congrumenses hominum, ac sine ullo ueneni haustu uiolentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat mal
Abbreviated transcription (Latin):
les c̃ ob ediens patestati sub qͣ legitime ꝯstitutꝰ ÷ hominẽ luꝰ i.¬
incidiss: Itaq im̃ puit᷑. si fecit inuissus. iñ pumet᷑ ñ fec̾it uissus. pel&
ł factũ iã punit ł ꝓhibet nefiat. ñ ꝑseqͥt᷑ iste s diligit. Nã siut quidã
putant nemo aut repͥtãdꝰ amalo. necrecħ endꝰ ad bonũ tͥ humanas ac
dunas leges nacosse ⁊ enacuari ꝙ ⁊ matit pena ⁊ bonitpͥma nistitia suaderte

Expanded text:
les cum obediens potestati, sub qua legitime constitutus est, hominem incidisset. Itaque unde punitur si fecerit iniussus, inde punietur si non fecerit iussus. Idem m factum punit vel prohibet, ne fiat, non persequitur iste, sed diligit. Nam si, ut illi putant, nemo nec reprimendus a malo nec retrahendus ad bonum est, humanas ac divinas leges necesse est evacuari, quae et malis poenam et bonis praemia iusticia suadente
Abbreviated transcription (Latin):
Dicnũ ÷ aũ p̃stigiũ ꝙ p̃stigit aciem ocioꝵ Aruspicine aũ artẽ. pͥmꝰ et hruseis fdi¬
disse dr. quidã strages. Hnic ex hous aruspicinã dictanit ⁊ pꝰ ea ĩ apparure. Nã de
fabiu ose arante quodã rustico subito ex glebis exilusse. ⁊ aruspicinã dictasse qͣ¬
die⁊ moitis: Qs ubros roman exechrus:a lingna in pͥpã mutau̾nt. his gͦ portenis
ꝑ demonũ sallatiã iliudie᷑ curiositas humana. qũ id inpudetĩt appetunt setre. quꝰ
nilla rõne eis ꝯpetit muestigare. ac ĩo dat᷑ potestas innumdis sp̃ib ut ꝑ uasa s̃ apto¬

Expanded text:
stringat aciem oculorum. Aruspicinae artem primus Etruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex †oris† aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico, subito hunc ex glebis exiluisse et aruspicinam dictasse, qros Romani ex Hetrusca lingua in propriam mutaverunt. His ergo portentis, per daemonium fallaciam illuditur curiositas humana, quando id impudenter appetunt scire, quod nulla ratione eis competit investigare. Ac ideo datur potestas immundis spiritibus, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ⁊ miles hostes.⁊ iudex ⁊ nuinist̾ eiꝰ nocentẽ ⁊ cui forte iiuto atq in¬
prudenti telũ manu figit. Nõ mͥ uidñr peccare c̃ hoĩem occidt̃. R. Assentio
s homieide isti appellare ñ solent It. R̾. Militi iubet᷑ lege. ut hostẽ uecet
a qua cede si tẽꝑ au̾it ab imꝑatore penas init. Nõ ne istas leges muistas
Ũ minist̾ iudicis occidit eũ quẽ index uissit occidi in exodo cap xuii.¬
ꝓsecto si id sponte faciat. homicida ÷ ⁊̃ si eũ quẽ occidit: scit occidi ã iudice

Expanded text:
Nam et miles hostem, judex et minister ejus nocentem, et cui forte invito atque imprudenti telum manu fugerit, non mihi videtur peccare cum hominem occidunt. Neque assentior, sed homicidae isti appellari non solent. Item militi jubetur lege ut hostem necet. A qua si se excusaverit, ab imperatore poenas luit. Nonne istas leges injustas um minister iudicis occidit eum quem iudex iussit occidi, profecto, si id sponte faciat, homicida est, etiam si eum occidat quem scit occidi a iudice
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ notationes sid̾ii. qͦm̾ se ha̾nt c̃qͥsq nascit᷑ Pͥmũ aũ iͦ. stellar̾ intptes. magi nĩ¬
cupant᷑. ⁊ ic̃ dehis legit᷑ qui meuangłio natii xp̃m nuntiauer̃t. Pꝰ ea ħ noĩe soli
mathematici dicti st̃ cꝰ artis scĩa usq ad euangłin fuit ꝯcessa. ire xp̃o edito ner
exm̃ natiuitatẽ alicꝰ decelo int̾p̃tet᷑. Oroscopidicn s̃. qͥ horas natuntatis hõiũ
speculent᷑ dissimili ⁊ diũso fato. sortilegi ĩ. qui sub noĩe fic te religio s. ꝑ qͣs dã¬

Expanded text:
nes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum annunciaverunt. Postea hoc nomine soli mathematici dicti sunt, cujus artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut, Christo edito, nemo exinde nativitatem alicuius de caelo interpretaretur. Horoscopi dicti, quod horas nativitatis hominum speculantur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine fictae religionis per quasda
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ aliis. ł ꝓciuitate uͥ ⁊̃ iple ⁊÷ accepta legittima potestate. si eiꝰ ꝯuen̾it ꝑsone.
Qui uͦ repesunit᷑ aliqͦ t̾rore. ne male faciant᷑. ⁊̃ ipsis aliqͥd fortasse p̾stat᷑. Hinc au̾
dictũ ÷. ñ reitamꝰ malo. nenos nindicta delectet. q̃ alieno malo aĩũ pascit. ñ
aliquẽ feriendo. ł equꝰ calcem iaciendo. aliꝙ̃. occidat. aut ĩo ñ debent xͥam bo
tis egit. au. intribi noticiã ꝑferret᷑ insidias s. aquib dã ꝑditis p̾parari ⁊ ob
ħ ductores. accepit armatos. si milla arma scełati hoi̾es. in cidissent. Paulus
mestusione sangͥnis illoꝵ. suũ cͥm̃ agnosc̾e̾t: absit. ut ea q̃ pp̾bonũ ac licũ fa¬

Expanded text:
s uel pro ciuitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si eius congruit personae. qui uero repelluntur aliquo terrore, ne male faciant, etiam ipsis aliquid fortasse praestatur. hinc autem dictum est: Non resistamus malo, ne nos uindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non aliquem feriendo uel equus calcem iaciendo aliquem otis egit, ut in tribuni noticiam perferret insidias sibi a quibusdam perditis preparari, et ob hoc deductores accepit armatos, si in illa arma scelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret? Absit, ut ea quae propter bonum aut licitum fa
Abbreviated transcription (Latin):
Ictores ullustris femine placidie pititorii oblone ꝯq̃sti st. sabinũ¬
marcellianensis siue cusllinatis urbis antistitẽ. antiochũ seruũ
luris patne sue ab sentis dñe. occasione captata. ad p̾sbit̾ii honorẽ usq
int̾ supͣdictos actores. ⁊ eos qui ꝯdicionis ex treme repetunt᷑. obiectam
cognicionẽ uob̾ nr̃a aucloritate deputamꝰ. ut oi u̾itate discussa. si reu̾a
obiectam sibi maculã. iuste resragatioins ñ pot̾it rõne diuene̾. leontium
cłicũ. qñẽ gradꝰ diffinitꝰ legib ñ defendit ad seqñdã cognitionis sue neces¬
hãt ꝓmunst̾iorũ celebratione. susceptũ. Nouellar̃ c̃stitutioes ⁊ c̃¬

Expanded text:
ctores illustris feminae Placidiae petitorii oblatione conquesti sunt, SabinuMarcellianensis sive Cusilinatis urbis antistitem, Antiochum servum juris patronae suae absentis dominae occasione captata, ad presbyterii honorem usq charissimi, inter supradictos actores, et eos qui conditionis extremae repetuntur, objectam cognitionem vobis nostra auctoritate deputamus, ut, omni veritate discussa, si revera objectam sibi maculam justitiae, refragationis non potuerit ratione diluere, Leontium clericum, quem gradus praefinitus legibus non defendit, ad sequendam cognitionis suae neceshabeat pro ministeriorum celebratione susceptum. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
antonos. nilianos hilarios machar ias. habeto siplititat᷑ẽ
columbe. ne cuiqmͣ machineris dolos. & serpentis astutiam.
ne aliorũ supplanteris insidiis. Non multũ distat in uicio. ł de¬
ciꝑe posse ł decipi. xͥam̃ qnẽ senseris tͥ aut sẽꝑ aut crebro de
necessitates. nicħ ciuqmͣ cͥbuas. nefiliorũ panẽ canes comedan

Expanded text:
Antonios, Julianos, Hilarios, Macharios; habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis: non multum distat in vitio vel decipere posse vel decipi. Christianum quem senseris tibi semper aut crebro de necessitates nihil cuiquam tribuas, ne filiorum panem canes comedan
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ ut quic̃q sen ignorantia seu timore. seuͭ negotr ctuꝰqͣm max̾ii
eũ minoris penitentie. medicina. societatis nr̃e. p articipe sortiat᷑. Eos nͦ
qui aut spontanee aut negligent̾. incid̾int. sub ea uolumꝰ discipline co¬
hercione siscipi. ut cet̾is metus ineutiat᷑. xepla adherma
ris dubitet sacdotes .xͥ. iregũ. ⁊ pͥncipũ. o̾ũ̃q sidelm̃ patres ⁊ magis¬
stantinꝰ magnꝰ imꝑator oĩũ regũ ⁊ pͥncipũ fere totiꝰ orbis dñs euidñt

Expanded text:
nimus, ut quicunque seu ignorantia, seu timore, seu necessitate negoticum minoris poenitentiae medicina societatis nostrae participationem sortiantur. Eos vero, qui aut spontanee, aut negligenter inciderint, sub eo volumus disciplinae coercitione suscipi, ut ceteris metus incutiatur. CAUSA is dubitet sacerdotes Christi regum, et principum omniumque fidelium patres et magisstantinus, magnus imperator, omnium regum et principum fere totius orbis d
Abbreviated transcription (Latin):
imquitatib qm̃ ꝑ eo xante potestatierat nuitilis aregno de coposuuit.
⁊ pipinũ haroli ĩmꝑataris patrẽ meiꝰ loco susbstiture om̃sq francigenas
auiram̃to fidelitatis absoluit. qd̾ &̃ exfreq̃nti anctoritate act scã eccłia.
ẽ milites ab soluit a. ii niram̃ti. qd̾ factũ : his ep̃is qui aplica auc¬
toritate a pontisicali gradu deponuut᷑ ⁊ batꝰ ambrosiꝰ licet sc̃t ñtũ imũsii¬
ecłia ep̃s ꝓculpa q̃ abaliis sac̃dotib ñ adeo gͣitis. idebat᷑ theodosi ũ inag¬
uiĩ imꝑaterd̃ excõieans. ab eccłia exclusit. Qui ÷ insius scͥptis. ostendit
qd̾ aurũ ũtã p̾ciosiꝰ sir plũbo. qmͣ regia potestate sit alcior sac̃dotaris.
ge erit nferĩ qͣs plũbi metallũ adauri fulgorẽ ꝯpares. Quipe c̃ iideas

Expanded text:
quam pro eo, quod tantae potestati erat inutilis, a regno deposuit, et Pippinum Caroli imperatoris patrem in ejus loco substituit, omnesque Francigenas a juramento fidelitatis absolvit. Quod etiam ex frequenti auctoritate agit sancta Ecclesia, cum milites absolvit a vinculo juramenti, quod factum est his episcopis, qui apostolica auctoritate a pontificali gradu deponuntur. Et B. Ambrosius, licet sanctusae ab aliis sacerdotibus non adeo gravis videbatur, Theodosium magnum imperatorem excommunicans, ab ecclesia exclusit. Qui etiam in suis scriptis ostendit quod aurum non jam pretiosius sit plumbo, quam regia potestate sit altior sacerdotalis,ge erit inferius, quam si plumbi metallum ad auri fulgorem compar
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui lucrandi aĩo ea aĩalia rectnet. furtũ incelligit᷑ ꝯmitt̾e.¬
beatꝰ petrꝰ adn̾o mͥ t̃ditã potestatẽ ligandi atq soluendi. ut de ommb̾
Aquib ciłq dec̾uit int̾ris. hoc dec̾tũ sit incelis. ligabit enĩ ꝙ oportet ligari
⁊ soluet qd oportet solui tanqmͣ qui adliquidũ eccłie regłam nou̾it. It O
clemens. om̃s c̃ tanta ren̾entia u̾ba suscipiant. ut sciant oe legẽtͣi pdicato¬

Expanded text:
 qui lucrandi animo ea animalia retinet, furtum intelligitur committe qui lucrandi animo ea animalia retinet, furtum intelligitur committemihi traditam potestatem ligandi atque solvendi, ut de omnibus quodcunque decreverit in terris, hoc decretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Item: O Clemens, omnes cum tanta reverentia tua verba suscipiant, ut sciant te legem esse praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq quemarbore cua ꝯsed̾int añ qmͣ ate malueo meludant᷑. ñ magis
tue e̾ẽ intelligunt᷑. qmͣ uolucres q̃ marbore tua nidũ fec̾int. Ioq si als
eas meluserit. isear dñs erit. Fauos qͦ: si qͦs effec̾rnt quilib ex mĩe potest
Plane integre si ꝓ uid̾is ing̾dientẽ finidũ tuũ. potes eũ nire ꝓ hib̾e ne
tu tuo ⁊̃. necdisficais: ꝑ secutio eiꝰ. Alioqͥn orcupantis ÷ ¶ Pauo nũ &.
colũbarił fere nat᷑a ÷. nec ad rem ꝑtinet. qd̃ ex consuetudine auo lare
⁊creced̾e solent. Nã ⁊ apes ił facrnut. quar̾ constat ferã ẽẽ naturam.
Ceruos qͦ itaqͥda mansuetos hñt ut insiluas ire ⁊ redire soleant. Quoꝵ
⁊st̃ occupantiũ. Reu̾tendi aũ audnr antinũ desin̾e hr̾e. c̃ reu̾tendi consu¬
etudinẽ deseruerint ¶ Gallinar̾ & anserũ ñ ÷ fera nat᷑a .i. ex eo possumꝰ
intenig̾e. ꝙ alie s̃ galline. qͣs feras uocamꝰ. It̾. alii anseres qͦs feras appellamꝰ

Expanded text:
arbore tua considerint, antequam a te in alveo includantur, non magis tuae esse intelliguntur quam volucres quae in arbore tua nidificant. Ideoque si alius eas incluserit, is earum dominus erit. Favos quoque si quos effecerint, quilibet eximere potest. Plane integra re si provideris ingredientem in fundum tuum, potes eum jure prohibere ne tio est: alioquin occupantis fit.Pauonum et columbarum fera natura est nec ad rem pertinet, quod ex consuetudine auolare et reuolare solent: nam et apes idem faciunt, quarum constat feram esse naturam: ceruos quoque ita quidam mansuetos habent, ut in siluas eant et redeant, quorum unt occupantium. Revertendi autem videntur animum desinere habere, cum revertendi consuetudinem deseruerunt. Gallinarum et anserum non est fera natura, idque ex eo possumus intelligere, quod aliae sunt gallinae quas feras vocamus. Item, alii anseres quos feras appellamus.
Abbreviated transcription (Latin):
nec ñ rusticos. ⁊ seruientes. ⁊ õs alios qui ñ igũorant̾ ex c̾oicatis c̾oicant.¬
siue illos quicõicant c̃ eis qui ex cͥoicatis c̾oicant Quiẽq aũ aut arator
nascat᷑ neeis possit ꝑ lauacr̃ regn̾ationis inmortis ꝓicło subueniri. Hec
enĩ corꝑalis ÷ pena. qͣm legimꝰ quosdã ꝯtẽptoresdĩ cũ suis ominb qui eide
impietatis. participas. suer̾t parit̾ in̾fectos. T umc quippe ad t̾rorẽ utuen

Expanded text:
nec non rusticos servientes, et omnes alios, qui non adeo curiales suntsive illos qui communicant cum eis qui excommunicatis communicant. Quicunque autem aut arator, nascatur, nec ei possit per lavacrum regenerationis in mortis periculo subveniri. Haec nec enim corporalis est poena, qua legimus quosdam contemptores Dei cum suis omnibus qui ejusdem impietatis participes fuerunt, pariter interfectos. Tunc quippe ad terrorem viven
Abbreviated transcription (Latin):
dicto qͦ auastasio p̾bibatꝰ papa. gelasiꝰ ꝑ suadens ne ille intimatã siuis
sensib u̾itatẽ arbitret᷑ inuiriã subutulit dicens. duo st̃ quippͥe i¬
ꝑator. auguste. quib pͥncipalit̾ mundꝰ hic regit᷑. Auctoritas sacta
pontisicũ. ⁊ regał potestas. in quibꝰ tanto grauiꝰ ÷ pondꝰ sac̾dotũ. qͣl¬
inͥpositis raquit Nosti itaq int̾ ħ exillorũ te pendere iudicio ñ illos
ad tuã ueue redigi noluntatẽ Talib gͦ institutis. talibq fulti an¬
toritatib pleriq pontificũ. alii reges. alii imꝑatores. ex cͥoicauer e
Nã si sp̃uale aliꝙ deꝑsonis pͥncipũ requirat᷑ exemplũ. b̾atꝰ in nor¬

Expanded text:
io imperatori praelibatus papa Gelasius persuadens, ne ille intimatam suis sensibus veritatem arbitraretur injuriam, subintulit, dicens: « Duo sunt quippe, imperator Auguste, quibus principaliter mundus hic regitur, auctoritas sacrata pontificum et regalis potestas, in quibus tanto grainterpositis, inquit: « Nosti itaque inter haec illorum te pendere judicio, non illos ad tuam velle redigi voluntatem. » Talibus ergo institutis talibusque fulti auctoritatibus, plerique pontificum alii reges, alii imperatores excommunicaverunt. Nam si speciale aliquod de personis principum requiratur exemplum, beatus Inno
Abbreviated transcription (Latin):
icet hoi pecitor osferat saciũtũ tã c̃ nula ꝓbattone dediti it qui aceu¬
sat᷑ p̾ fidem suam uiris iurandi religione firmare. si qñ pulsatꝰ repe¬
tenti pecuniam. obtutit sacͣm̃tũ. ⁊ ille ei iiismrandi necessitatẽ
ultro concesserit ñ pot̾ pꝰea. abeo debitũ posfulare. heres eiꝰ cui
pensũ ÷ Si facto incendio. ruina. naufragio. aut quolibet fumli
cusu. res comodata amissa sit ñ tenebit᷑ eo nõie is cui comodata :
nͥ forte c̃ posset rẽ ꝯmodatã saluã fac̾e. ⁊ suam p̾tulit. si seruũ uei

Expanded text:
ferat sacramentum, tamen cum nulla probatione debiti is qui accusatur potest fidem suam jurisjurandi religione firmare. Si quando pulsatus pecuniam repenti obtulerit sacramentum et ille ei jurisjurandi necessitatem ultro concesserit, non potest postea ab eo debitum postulare. Haeres ejus cui est, si facto, incendio, ruina, naufragio aut quolibet simili casu res commodata amissa sit, non tenebitur eo nomine is cui commodata est, nisi forte cum possit rem commodatam salvam facere, suam praet
Abbreviated transcription (Latin):
curamꝰ fili astulphe. s ñ debes filiꝰ dici. qui tã crudelit̾ infelix homicidiũ
ꝑpe iͣ i. Nĩ occidisti uxocẽ cuã partẽ corꝑis tui legitiimo maͥmonio tͥ sociatã. sñ
cã mortis ũ tͥ resistentẽ. ñ insidiantẽ. qͣeq mͦ uie tue ñ inuenistieã c̃ alioui
ro nefariã rẽ facientẽ. s ꝯcitatꝰ a diabolo impio furore. fłãmatꝰ. latͥni i mnore
ac̾tiꝰ eã gladio tno ertidelior õi bestta. int̾emisti:⁊ nc pꝰ morte eiꝰ. addis nnqͥtatẽ¬

Expanded text:
curo, fili Heistulfe, si tamen filius dici debeas, qui tam crudeliter infelix homicidium perpetrasti. Nam occidisti uxorem tuam partem corporis tui, legitimo tibi matrimonio sociatam sine causa mortis, non tibi resistentem, non insidiantem quoquo modo vitae tuae. Non inro nefariam rem facientem, sed concitatus a diabolo impio furore flammatus, latronum more atrocius eam gladio tuo crudelior omni bestia, interemisti, et nunc post mortem e
Abbreviated transcription (Latin):
dã aliqͥs cuicũq c̾didit. ⁊ dũ ab eo uendenda ꝓfert᷑ quacũq occasio¬
ne ꝑierit ei ꝑit qui eã dedat distraliendã Cet̾m. si rẽ acceptam
ñ rogante dño. s ꝑmildente eo. qui accepit dũ uelit uenudare ꝑ¬
did̃it. sibi ꝑdidite rei ing̾it de tͥm̃tũ ¶Creditor si sũ condicione pignꝰ
sibi depositũ tenens. t̃ debitorẽ suũ ꝯuen̾it. ut soluto debito pigno¬
ra sua recipiat. Q si debitor nolu̾it pꝰ tres amouitiones. soluto debito
pignora sua susciꝑe c̾ditor detͣhendi pignoris lib̾am habebit po¬
testatẽ
ialienũ aĩal cuiqmͣ dãpnũ intułit. arit alicꝰ frucnis leserit.
decane similre̾ ÷ statutũ. ¶ Et qui irritatu suo ferã. bestiã ł qnłicꝙ:
aliã quadrupedẽ inse ꝓ irritau̾it. eaq dãpnũ dedit neq meiꝰ dnm̃¬
soluendũ que ꝑmiser̾t ꝓbant᷑ idonei. ⁊ possc̾ omnes tusolidũ re¬
tim̃. cñ resticutio debiti ⁊ int̾ eos diuidenda ÷ ut unꝰqͥsq  id qd ꝓͣ

Expanded text:
ccasione perierit, ei perit qui eam dederat distrahendam. Caeterum, si rem acceptam, non rogante domino, sed permittente eo qui acceperit, dum velit venumdare, perdiderit, sibi rei perditae ingerit detrimentum. Creditor si sine conditione pignus sibi depositum tenens, ter debitorem suum convenerit, ut, soluto debito, pignora sua recipiat. Quod si debitor noluerit post tres admonitiones soluto debito pignora recipere, creditor detrahendi pignoris liberam habebit potestatem. Si alienum animal cuicunque damnum intulerit aut alicujus fructus laeserit, de cane similiter statutum est. Et qui irritatu suo feram bestiam vel quamcunque aliam quadrupedem in se proritaverit, eaque damnum dederit, neque insolvendum quae promiserunt, probentur idonei, et possent omnes in solidum teneri, tamen restitutio debiti et inter eos dividenda est, ut unusquisque id quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ngenuꝰ iͨ qͥmi statĩ ut naꝰ t̃ lib ÷ sine ex duobꝰ ingenius marrmons
editꝰ. snie ex lib̾tutis. sute exait̃o lib̾ tino ⁊ alto ingenuo.s. ⁊̃ si qita de
matre lib̾a. nascit᷑. patre seruo. ingenuꝰ nicħ omuiꝰ nascitur
quẽadm̃ ex matre lib̾a ⁊ incerto patre natꝰ ÷ qm̃ uulgo ꝯceptꝰ est
ꝯfficit aũ lib̾am matrẽ hu̾isse eo tpr̾ quo nascit᷑. licet ancilla con¬
.ceꝑit. ⁊ econtrario si lib̾a ꝯceꝑit. deñ ancilla facta. pariat. Piacuit
eũ qui nascit᷑ lib̾m nasci. qr ñ debet calamitas matͥs ei nocẽ qͥ ĩ ut̾o ÷
Ex his ⁊ illud quesitũ ÷ si ancilla p̾gnans. manu missa sit. denĩ
lib̾m nasci. Sufficit enĩ ei qui iinentre ⁊ ilibam matre̾ ł medio tpr

Expanded text:
obus ingenuis matrimonio editus, sive ex libertinis, sive ex altero libertino, et altero ingenuo. Sed etsi quis de matre libera nascitur, patre vero servo ingenuus nihilominus nascitur, quemadmodum qui ex matre libera et incerto patre natus est, quia vulgo conceptus est. Sufficit autem liberam habuisse matrem eo tempore quo nascitur, licet ancilla conceperit; et e contrario si libera conceperit, deinde ancilla facta pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci, quia non debet calamitas matris ei nocere qui in utero est. Ex his et illud quaesitum est si ancilla praegnans manumissa sit, deinde s probat liberum nasci. Sufficit enim ei qui in utero est, liberam matrem vel medio tempore
Abbreviated transcription (Latin):
las sc̃e memorie ep̃c factus edissene cuutatis. qui insac̾dotib ex plendirit.
theodorũ mops uenustũ. ⁊̃ pꝰ mortẽ meccłia anathematirauit. ¶t Eciam
rome ⁊ maxͤ qui indignitatib existunit. qui :̃ eid̾ dioscoro. cõicatores ꝑman¬
ser̾t.usq ad eĩ mortẽ. ¶tetiam origenẽ siadtꝑa. theophili scẽ memorie uł
suꝑiꝰ. aliqͥs recurrerit. pꝰ morcẽ inueniet anathematiratũ. qd̾ : ñ inuiste fec̃.
⁊ ui̾a sc̃̾itas. ⁊ iugiliꝰ religiossimꝰ papa antiquioris rome. ¶t sc̃a smnodus dixit

Expanded text:
t, Theodorum Mosothenum etiam post mortem in Ecclesia anathematizavit. » Item: « Etiam Romani, ex maxime qui in dignitatibus existunt, qui etiam eidem Dioscoro communicatores permanserunt usque ad ejus mortem. Item. Etiam Origenem si ad tempora Theophili sanctae memoriae, vel superius aliquis recurrerit, post mortem inveniet anathematizatum; quod etiam in isto fecit et vestra sanctitas et Vigilius religiosissimus papa antiquioris Romae. Item. Sacra synodus dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
cestam̃ti faciendi iꝰ ñ hñt. It̾. Testam̃tũ fac̾e ñ posst inpub̾es. qr nul¬
lũ roꝵ ÷ ai iudiciũ. It̃ furiosi qui m̃te carent ñ ad rẽ ꝑtrnet. si inpub es
pꝰea pubes factus aut furiosus. pꝰ ea ꝯpos m̃tis factus fu̾it. ⁊ decesserit. fu¬
riosi aũ si ꝑid tp̃s fec̃nit testam̃tũ quo suror eor int̾ misstis ⁊ iure testa
U lex̾ pt̾itũ qͥd indulget infutur̾: uetat. T⁊ tuł¬

Expanded text:
impuberes, quia nullum eorum animi iudicium est; item furiosi, quia mente carent. nec ad rem pertinet, si impubes postea pubes factus aut furiosus postea compos mentis factus fuerit et decesserit. furiosi autem si per id tempus fecerint testamentum quo furor eorum intermissus est iure testaum lex in praeteritum quid indulget in futurum vetat.
Abbreviated transcription (Latin):
ri p̾sumat. Nullus p̾sb̾r missã celebrare c̃ eo audeat. ł sacro sc̾m corpꝰ ⁊ sar¬
his exceptis qui ob hanc cãm ei unigunt᷑. ut eũ reuocent aberrore
⁊ ꝓuocent ad satisfactonẽ nͥ forte resipi̾nt. ⁊ di gr̾a inspirante adpei¬
tentieremediũ conu̾sus fui̾t. ⁊ digna em̃datione eccłie. qmͣ lesit huis
e nemo ep̾orũ quẽlibet sũ c̾ta ⁊ manifesta pecc̾i ca. c̾oione priuet
da̾pnatio. ⁊ ñ nͥ ꝓ mortali debet imponicͥmme. ⁊ illi qui alit̾ ñ pot̾it c

Expanded text:
sam cum eo celebrare audeat, vel sacrosanctum corpus et sanhis exceptis qui ob hanc causam ei junguntur ut eum revocent ab errore et provocent ad satisfactionem, nisi forte resipuerit, et Dei gratia inspirante ad poenitentiae remedium conversus fuerit, et digna emendatione Ecclesiae Dei quam  nemo episcoporum quemlibet sine certa et non manifesta peccati causa communione privet damnatio, et nonnisi pro mortali debet imponi crimine, et illi qui aliter non poterit c
Abbreviated transcription (Latin):
nefariũ hominẽ salutare ꝓ hibebat dicens nec ei aue dir̾is. nec eũ
inidomo recipies. Qni irei aue dix̾it cõmuncat eiꝰ oꝑibꝰ maligis. dñica
iaq ⁊ apłica p̾cepta adimplentes putridũ m̃brũ ⁊ insanabne quod
medicnã ñ recipit ferro ex ꝯmnmicationis a corpeeclie abscidamꝰ
petã pestifero moebo reliqua m̃ bra corꝑis ueluiti ueneno inficiant᷑¬

Expanded text:
nefarium hominem salutare prohibebat, dicens: Nec ei Ave dixeris, nec eum in domum receperis; qui enim ei Ave dicit, communicat operibus ejus malignis . Dominica a praecepta adimplentes membrum putridum et insanabile, quod medicinam non recipit, ferro excommunicationis a corpore Ecclesiae abscindamus, ne tam pestifero morbo reliqua membra corporis veluti veneno inficiant
Abbreviated transcription (Latin):
mouio ñ hu̾it. statĩ suis facultatibꝰ careat. ⁊ dos q̃ data ÷ ei uisci uiribꝰ
uradicet᷑. pꝰ publicationẽ aũ ⁊ cinguli sui patiat᷑ amissionẽ ⁊ exilio
punat᷑ Ꝙ si uilior fit. ⁊ corꝑali q̃ ni subsistat. ⁊ uxor eiꝰ ꝯtͣ leges npta
rama discesserit. nepotib exsilio. ⁊ nepatib ex filiã
Dereieris. omĩs parit̾ adħeditatẽ ame sue uocent᷑. ⁊ oĩo milla
fit disfra. utr om̃s nepotes suit aut neptes. utr̾ exfilio ar ex filia pro

Expanded text:
 statim suis facultatibus careat, et dos quae data est ei fisci juribus vindicetur. Post publicationem autem et cinguli sui patiatur amissionem, et exsilio puniatur. Quod si vilior sit et corporali quaestioni subsistat, et uxor ejus contra leges nupta Item Si avia decesserit nepotibus ex filio et neptibus ex filia derelictis, omnes pariter ad haereditatem aviae suae vocentur, et omnino nulla sit differentia, utrum omnes nepotes sint a
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbus pulsat᷑. Sqͥlla cunbalũ. nola nolula
ł duplula. cãpana signa. Sqͥlla pulsatur
uitͥclinio.i. in refectorio. cimbalũ inclaus¬
tro. nola inchoro. nolula ł duplula inho¬
rologio. campana : in campanili. Signa in

Expanded text:
 Beleth: Squilla, Cinbalum, Nola, Nolula vel Duppula, Campana, Signa. Squilla pulsatur in triclinio, id est in refectorio, Cimbalum in claustro, Nola in choro, Nolula vel Duppula in horologio, Campana in campanili, Signa in
Abbreviated transcription (Latin):
exponare ñ possit. inueniat soctũ inqͥtatis. ⁊ c̃ eopasciscat᷑. ut simul id faciãt.
spoliũq sortiant᷑. ꝙ. facinore ꝯ̾̃so totũ solus auferat dolet quid̾ ille ⁊ sibi fidẽ
seruatã. ñ ẽẽ ꝯq̃rit᷑. Uer̾ impsa sua querela cogitare debet potiꝰ mbonauita
ip̃i humane societati. fidẽ fuisse seruãta. ne p̾da miqͣ ex hoĩe fieret. ⁊ si sentit
qmͣ inqͥ sint mpecũi societate seruata ñ fu̾it. Ille qͥppe ntͦbiq ꝑfidꝰ ꝓtecto secu¬
larior. iudicandꝰ ÷. Muuer si fide ꝯuigali copuᷝlata. fidẽ seruetadiat̾o. utiq
mala ÷. s. nec ad itto peior ÷. Porro si eã flagitii peniteat. ⁊ ad castitatẽ rediens
ꝯuigaie̾. pactã at placidã ⁊ ad ult̾inã recindat. miror si eã fidi molatͥcẽ uel

Expanded text:
expoliare non possit, inueniat socium iniquitatis et cum eo paciscatur, ut simul id faciant spoliumque partiantur, quo facinore commisso totum solus auferat. dolet quidem ille et fidem sibi seruatam non esse conqueritur; uerum in ipsa sua querela cogitare debet potius in bona uita ipsi humanae societati fuisse soruandam, ne praeda iniqua ex homine fieret, si sentit, quam inique sibi in peccati societate seruata non fuerit. ille quippe utrubique perfidus profecto sceleratior orro si eam flagitii poeniteat, et ad castitatem rediens conjugalem, pacta ac placita adulterina rescindat, miror si eam fidei violatricem vel
Abbreviated transcription (Latin):
eieetis idolis ⁊ oĩ ydoloꝵ spurcicia dedica¬
uit ad horẽ bate marie ⁊ oĩũ martirũ
Nõ dũ ħ fiebant festa cõfessoribꝰ ⁊ staatuit ut
singłis c̃us celebraret᷑ illd festũ martuũ
in illo m̃se nõ ẽ tanta copia uictualiũ ut¬
mnalĩs. Selet enĩ tũc anona defic̃e ⁊ ppłus¬

Expanded text:
ejectis idolis omnique eorum spurcitia, dedicavit in honorem B. Mariae et omnium martyrum nondum enim fiebant festa confessoribus; et statuit ut singulis annis celebraretur illo die festum martyrum, in illo mense non est tanta copia uictualium, solet enim tunc annona deficere et popu
Abbreviated transcription (Latin):
lii ifrł pꝰꝗͣ comed̾ent agnũ se affligebat̃
⁊ eom edebͥat lactucas agrestes ⁊ amaras
digni hab̃anur comed̾e agnũ uite. no¬
ta qd̾ si in qͣdra gesima duo cõciurant of¬
ficia quos dies duplices uocamꝰ offm̃ de

Expanded text:
l priusquam comederent agnum, se affligebant, et comedebant lactucas agrestes, id est adigni habeamur comedere Agnum vitae. quod si in quadragesima concurrant duo officia, quos dies duplices vocamus, necessa
Abbreviated transcription (Latin):
oleum infmoꝵ ⁊ oleum quo ungũt᷑
bapti ⁊ ati. Cͥ smna fit ex balsamo mũdi
odore. ⁊ qd̵ oleũ alio liquore sit cla
di affigatur ⁊ extͣhi nõ possit tũe
nauta illuc descendit portans os fuũ¬

Expanded text:
oleum infirmorum, et oleum quo ungantur baptizati. Chrisma conficitur ex balsamo mundisodore. Quod autem oleum alio liquore sit clardi affigatur, ita ut extrahi non possit, tunc nauta illuc descendit, habens os suu
Abbreviated transcription (Latin):
cupant᷑. ⁊ ic̃ dehis legit᷑ qui meuangłio natii xp̃m nuntiauer̃t. Pꝰ ea ħ noĩe soli
mathematici dicti st̃ cꝰ artis scĩa usq ad euangłin fuit ꝯcessa. ire xp̃o edito ner
exm̃ natiuitatẽ alicꝰ decelo int̾p̃tet᷑. Oroscopidicn s̃. qͥ horas natuntatis hõiũ
speculent᷑ dissimili ⁊ diũso fato. sortilegi ĩ. qui sub noĩe fic te religio s. ꝑ qͣs dã
qͣs sc̃oꝵ sortes nocant. dimnationis scĩam ꝓsitent᷑. aut quar̾c̃q scͥpt᷑ar̾ scĩe inspectiõ

Expanded text:
cupantur: sicut de his legitur, qui in Evangelio natum Christum annuntiaverunt. Postea hoc nomine soli Mathematici dicti sunt: cujus artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut, Christo edito, nemo exinde nativitatem alicujus de coelo interpretaretur. Horoscopi dicti, quod horas nativitatis hominum specularentur, dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt, qui suo nomine, fictae religionis per quasdam quas sanctorum sortes vocant, divinationis scien
Abbreviated transcription (Latin):
illi ĩ apparatu reditꝰ ⁊ colligendo sarci¬
nulas multũ labor auerũt ⁊ nos quoꝙ
pꝰ alła statim tractũ subiũgimus .s.
laudate dñm. Qui laborẽ significat
illi cũ lencia redeuutes labore itin̾iᷤ
uexabantur ⁊ nos ꝑ tgtam septimanã
pascalem graduale c̾ alła cantamꝰ. ꝑ
nantes. Demũ illi patͥam intͣntes ple¬
nã susceperũt leticiam. Et nos sabbõ qͦ¬

Expanded text:
illi in apparatu reditus, et colligendo sarcinulas multum laboraverunt; et nos quoque post Alleluia statim Tractum subjungimus, scilicet Laudate Dominum, qui laborem significat. Illi cum laetitia redeuntes labore itineris vexabantur, et nos per totam septimanam paschalem Graduale cum Alleluia cantamus, per nantes. Demum illi patriam intrantes plenam susceperunt laetitiam, et nos Sabbato q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsciꝰ fu̾it i aliqͦ mͦ cognonit. aut ocłis suis ꝯspex̾it. aut ille ip̃e qui uirauit illi idi¬
canii. Ita n potut ee̾ ꝯsciꝰ. s int̾ timorẽ hꝰ pecc̃i ⁊ timorẽ ꝑdicionis hominũ. ñ par¬
ua existit plerũq tẽptatio. Possumꝰ ir paratũ ad ꝑuiriũ ãmonendo. ł ꝓhibendo
a tã gͣm pecc̾o reuocare. s si ñ audierit. ⁊ corã nob̾. de re qmͣ nouimꝰ faisũ u¬
rauit. utr̾ sit ꝓhibendꝰ ꝓdicꝰ ⁊̃ si inꝑicłm mortis incurrat. difficillima qͥo ÷

Expanded text:
rat illi indicauit; ita enim potuit esse conscius. sed inter timorem huius peccati et timorem proditionis hominum non parua existit plerumque tentatio. possumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo a tam graui peccato reuocare; sed si non audierit et coram nobis de re quam nouimus falsum iurauerit, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb q auciorib homines. bella gerenda susciptunt. ordo tñ ille rilis mortalit̾i
paci accõ modatꝰ. ħ poscit ut suscipiendi belli auctoritas. atq ꝯsiliũ penes pͥnai¬
pti sit. Exeq̃ndi aũ ussa bellica. milites debeant paci salutiq eõi. Bellũ au̾
regẽ faciat imquitas imix andi muocentẽ aũ militẽ ostendat. ordo seriendi. qnͣto
mag̃ ĩ ãminstratione belloꝵ. innocentissime deu̾sat᷑. qui d̾o inbente belligerat. Quẽ
male aliqͥd mb̾e ñ posse nemo ei qui serut ignorat IeR suꝑ ioheb¬

Expanded text:
quibusque auctoritatibus homines bella gerenda suscipiant; ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium penes principem sit, exsequendi autem jussa bellica ministerium milites debeant paci salutique communi. Bellum autem regem faciat iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo serviendi: quanto magis in administratione bellorum innocentissime diversatur, qui Deo jubente belligerat, quem male aliquid jubere non posse, nemo qui ei servit ignorat CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
les c̃ ob ediens patestati sub qͣ legitime ꝯstitutꝰ ÷ hominẽ luꝰ i.¬
incidiss: Itaq im̃ puit᷑. si fecit inuissus. iñ pumet᷑ ñ fec̾it uissus. pel&
ł factũ iã punit ł ꝓhibet nefiat. ñ ꝑseqͥt᷑ iste s diligit. Nã siut quidã
putant nemo aut repͥtãdꝰ amalo. necrecħ endꝰ ad bonũ tͥ humanas ac
dunas leges nacosse ⁊ enacuari ꝙ ⁊ matit pena ⁊ bonitpͥma nistitia suaderte
ꝯsteuunt. Malũ aũ scisma ÷ ⁊̃ pertͥas potestates oppm̃dit. Nicolam ppͥ. ad¬

Expanded text:
les cum obediens potestati, sub qua legitime constitutus est, hominem incidisset. Itaque unde punitur si fecerit iniussus, inde punietur si non fecerit iussus. Idem m factum punit vel prohibet, ne fiat, non persequitur iste, sed diligit. Nam si, ut illi putant, nemo nec reprimendus a malo nec retrahendus ad bonum est, humanas ac divinas leges necesse est evacuari, quae et malis poenam et bonis praemia, iusticia suadente, nstituunt. Malum au
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓ aliis. ł ꝓciuitate uͥ ⁊̃ iple ⁊÷ accepta legittima potestate. si eiꝰ ꝯuen̾it ꝑsone.
Qui uͦ repesunit᷑ aliqͦ t̾rore. ne male faciant᷑. ⁊̃ ipsis aliqͥd fortasse p̾stat᷑. Hinc au̾
dictũ ÷. ñ reitamꝰ malo. nenos nindicta delectet. q̃ alieno malo aĩũ pascit. ñ¬
ut correctionẽ hot̾u negligamꝰ. ũ reꝰ ÷ͥ mortis aliene. qͥc̃q sue possessiom
aliquẽ feriendo. ł equꝰ calcem iaciendo. aliꝙ̃. occidat. aut ĩo ñ debent xͥam bo
tis egit. au. intribi noticiã ꝑferret᷑ insidias s. aquib dã ꝑditis p̾parari ⁊ ob
ħ ductores. accepit armatos. si milla arma scełati hoi̾es. in cidissent. Paulus
mestusione sangͥnis illoꝵ. suũ cͥm̃ agnosc̾e̾t: absit. ut ea q̃ pp̾bonũ ac licũ fa¬

Expanded text:
s uel pro ciuitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si eius congruit personae. qui uero repelluntur aliquo terrore, ne male faciant, etiam ipsis aliquid fortasse praestatur. hinc autem dictum est: Non resistamus malo, ne nos ut correctionem hominum neglegamus. Unde nec reus mortis alienae, qui cum suae possessioni aliquem feriendo uel equus calcem iaciendo aliquem otis egit, ut in tribuni noticiam perferret insidias sibi a quibusdam perditis preparari, et ob hoc deductores accepit armatos, si in illa arma scelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen agnosceret? Absit, ut ea quae propter bonum aut licitum fa
Abbreviated transcription (Latin):
bata uirgine. set p̾ea sancitũ ẽ ut illd ces¬
saret cã cessante qͦd necessitate urgente
frictũ fuerat. ⁊ diuc̾o offõ ordinato statu¬
tũ est ut pͥma feria suũ hrẽt offm̃ .l. dͦ¬
ria de angłis qr tuẽ pͥmo c̾ati ⁊̃ bonis gͣtuiti¬

Expanded text:
beata Maria. Sed postea factum est ut illud cessaret, quod necessitate urgente factum fuerat, et Dominico officio ordinato, statutum est, ut prima feria suum haberet officium, de angelis, quia tunc primo c
Abbreviated transcription (Latin):
militare utiq ñ ꝓhibiut.
Ui giadio usus fu̾it: gladio cadet. Ille aũ utit᷑ gladio. qui nuilla suꝑiore ac legi¬
ordine inueniunt᷑ uͥeos tale aliqͥd ł iub̾e ł intalib obedire. ordo ip̾e ꝯstrmgit
neminẽ ꝑcutice. ꝓst̾mte nenimẽ. s qr sciebat eos. ħ militando face ñ eẽ homis¬
cidas. s ministros legis. ⁊ ñ ultores niuiriar̾ suar̾ s salutis publice defensores Rx.

Expanded text:
militare utique non prohibuit. ui gladio usus fuerit, gladio cadet. Ille autem utitur gladio qui nulla superiore ac legiordine inveniuntur, ubi eos tale aliquid vel jubere, vel neminem percutite, prosternite neminem . Sed qui sciebat eos militando facere non esse homicidas, sed ministros legis, et non ultores injuriarum suarum, sed salutis publicae defensores
Abbreviated transcription (Latin):
copiosiꝰ se socialis dilecto colligaret. s ħ unũ sieret tc̃ ñerat. qn̾ nͥfr̾s ⁊ sorores¬
ex illis duob pͥmis. nulli hoĩes erant. fieri gͦ debitit. qñ potuit. ut existente
copia uñ duc̾e̾nt᷑ uxores. q̃ iã ñ erant sorores. ut ñ solũ fieret ut nulla ue
ꝯsuetudo tp̃ã malit ex horrere licentiã. sicq adu̾sat᷑. qͣi ñ qmͣ lic̾e potu̾r. Copu¬
latio gͦ maris ⁊ sei̾e. qͣntũattinet adgꝰ humanũ. qddã seminartũ ÷ cuitatis
Celestis uͦ cautas opꝰ ht̃. ut noxã gu̾ationis euadat.

Expanded text:
copiosiex illis duobus primis nulli homines erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia unde ducerentur uxores, quae jam non erant sorores, ut non solum illud fieret, ut nulla nesuetudo ipsa malit exhorrere licentiam, sicque aversetur, quasi nunquam licere potuerit. Copulatio ergo maris et feminae, quantum attinet ad genus humanum, quoddam seminarium est civitatis. Coelestis vero civitas opus habet ut noxam generationis evadat.
Abbreviated transcription (Latin):
llud sacrãtũ ꝙ. iste ntrauat. de illa parentela. q̃ Iuram̃tũ testiũ.¬
mnt̾ filiũ et eiꝰ ꝯniges .i. ꝯputat᷑. qd̾ tu illud obsernabis iqnͣtũ sapis ⁊ audi
nec madultio illã tͥ sociabis. nec c̃ illa ad umnã m̃sã mandiicab̾. ⁊ lubes. aut sn
uno tecto maneb. nͥ forte meccłia aut maliaͦ publico loco. uͥ nulla mala. sispi¬
cio possit ẽe ⁊ ibi corã testib idoneis ꝓ e̾ta necessitate parit̾ colloqͥuamini. nec

Expanded text:
llud sacramentum quod iste juravit de illa parentela quae inter filium et ejus conjugem N. computatur, quod tu illud observabis in quantum sapis aut audisnec in adulterio illam tibi sociabis, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto manebis, nisi forte in ecclesia, aut in alio publico loco, ubi nulla mala suspicio possit esse, et ibi coram testibus idoneis pro certa necessitate pariter colloquamini; nec