comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua quã beciti agustini quae intua epistola posuisti reuoluerem
uthis relectis faciliũ scegnoscatur tamintentio quã etiam solutio
questionis : Legentime in quis librum deꝑfectione iustiticie hominis
testimonium proph&e in ordinem relegens cuditu cauto pedetemtĩ
paululum recrastcui ubiait Non ẽ qui faciat bonum ñ ẽ usq: cdunũ
& si ne caliqua nebulc sine aliqua dubitatione expressit interpres
ipse uerissimus genustale eẽ hominum quod non faciat bonum
Cum precedestinatũ utiq: cdinteritũ atq: uttuus sermo p̃fatiscĩuiri
De illo enĩ bono dictũ id debemus accipere. quo dibi ait. dsdecaelo
respexit suꝑ filios hominũ ut uider& siẽ intelligens requirens
dm̃ Hocergo bonum quodẽ requireredm̃ non erat qui facer&
non erat usq: ccdunum : Sed in eo genere hominũ qđ p̃destinatũ ẽ

Expanded text:
tua quam beati Augustini, quae in tua epistola posuisti, revolverem: tua quam beati Augustini, quae in tua epistola posuisti, revolverem: ut his relectis, facilius agnoscatur tam intentio quam solutio quaestionis. Legenti me, inquis, librum de Perfectione justitiae hominis, testimonium prophetae in ordinem relegens, auditu cauto pedetentim paululum retractavi, ubi ait: Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Et sine aliqua nebula, sine aliqua dubitatione expressit interpres ipse verissimus, genus tale esse hominum, quod non faciat bonum, illud praedestinatum utique ad interitum. Atque ut tuus sermo praefati sancti viri De illo enim bono dictum hic debemus accipere, quod ibi ait: Deus de coelo prospexit super filios hominum, ut videat 5 si est intelligens, aut requirens Deum . Hoc ergo bonum, quod est requirere Deum, non erat qui faceret, non erat usque ad unum, sed in eo genere hominum quod praedestinatum est
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& apatremittendus cdconsecrandũ sacrificiũ corporis &
scenguinis dñi postuletur : Hae sunt interim quattuor questiones
quarum tres exducib: epistolistuis unamuero memoria suggerente
recolui : Quod si forte sunt alice quas nobis misisti soluendas nec in
hoc inuenis operepositas aut solutas. quaeso ut non ad contemptũ
uel fccstidium redigas sed obliuioni pacienter ignoscas. presertim
cum illa despũ scõ quamego etiam epistola non inuenta recolui silen¬
tio p̃terirene quiui: sed quia tunc cunctarũ siq̃: forsitan sunt sinedu¬
bio meministi. nontepigeat utterescribente commemorer
&spero quia inquantum dñs adiuuerit nr̃a responsio subsequ&ur
questionis intelligentiã in illius nomine quaesiturus. Dequo
scriptum est quia dñs̃ dat sapientiã & a facie eius scientia & intellectus
hoc conuenientius atq cõmodius arbitratussum. Vttcm uerba

Expanded text:
scilicet a Patre mittendus ad consecrandum sacrificium corporis et scilicet a Patre mittendus ad consecrandum sacrificium corporis et sanguinis Domini postuletur. Hae sunt interim quatuor quaestiones, quarum tres ex duabus epistolis tuis, unam vero memoria suggerente recolui. Quod si forte sunt aliae , quas nobis misisti solvendas, nec in hoc invenis opere positas aut solutas, quaeso ut non ad contemptum vel fastidium redigas, sed oblivioni patienter ignoscas; praesertim, cum illam de Spiritu sancto, quam ego, etiam epistola non inventa, recolui, silentio praeterire nequivi. Sed quia tu cunctarum si quae forsitan sunt sine dubio meministi, non te pigeat, ut te rescribente commemorer. Et spero quia in quantum Dominus adjuverit nostra responsio subsequetur, quaestionis intelligentiam, in illius nomine quaesiturus de quo scriptum est, quia Dominus dat sapientiam, et a facie ejus scientia et intellectus , hoc convenientius atque commodius arbitratus sum, ut tam verba
Abbreviated transcription (Latin):
ipseigit᷑ laudandus ẽ in utriusq: munere gratico siue cumnos
iȩrendu dormientes exsuscitat. seucum se in ueniendu
ced sequȩrendudormientes ex suscitet. seucum se inueniendunt
nobis quacerentib: donat. qui profecto nullatenus inuenitur
debit or quaestionũ. Duccsad p̃sense pistolas potui repperire
unam continentẽ scĩ agͥs uerba quae in libro deperfectione iustitice
hominis dehis quicd interitũ p̃destinatis interalia possuis se
cognoscit᷑. Cui alteram statim subi unstam questionem uideor
inuenisse. hoc est desacrificio quod solo patri quidam existiman
immolari : In alterccuero epistolec positem in quisitionem
inueni quid ẽ quod a postolus duobus denariis quos accepit super¬
erogare potuerit : Cu mergo has tantũ modo dua sepisto lacs inuenirẽ
Pertice quoq: sum protinus recordatus quae mihi a notario non fuit
oblata inqua meminiunam contineri descõ spũ questionem. Cus

Expanded text:
Ipse igitur laudandus est in utriusque muneris gratia; sive cum nos Ipse igitur laudandus est in utriusque muneris gratia; sive cum nos ad se quaerendum dormientes exsuscitat, se quaerendum dormientes exsuscitat, seu cum se inveniendum nobis quaerentibus donat. Qui profecto nullatenus invenitur, debitor quaestionum, duas ad praesens epistolas potui reperire. Unam continentem sancti Augustini verba, quae in libro de Perfectione justitiae hominis, de his qui ad interitum praedestinati sunt, inter alia posuisse cognoscitur. Cui alteram statim subjunctam quaestionem videor invenisse, hoc est, de sacrificio, quod soli Patri quidam existimant immolari. In altera vero epistola positam inquisitionem inveni: Quid est quod Apostolus duobus denariis quos accepit, supererogare potuerit? Cum ergo has tantummodo duas epistolas invenirem, tertiae quoque sum protinus recordatus, quae mihi a notario non fuit oblata, in qua memini unam contineri de sancto Spiritu quaestionem: Cur
Abbreviated transcription (Latin):
tcorditatis : Proinde confido in miseri cordia dĩnrĩ . quia siquid
mihi huius inquisitionis ac disputationis opere promeo merito
non conceditur. Protuo mihi desiderio concedetur: neque enim in¬
qui sitionẽ tucomds̃ inuentionis effectu frccudari ullatenus sin&
quitecodinquirendũ spiritaditer in flammauit. Cumipsius fidele
oromissũ nullaratione cass&urdicentis. pecite& accipietis querite
& inuenietis pulscte & aperietur uobis : Internusigit᷑ magister
a quo subsidium dostrinae caelestis accipimus non solumin quiren¬
tib: nobis suorum aperit archana sermonũ. sed ut etiam quera mus
ipse gractis inspirat affectum. quia necesurire panem illũ quide
caelo descendit possumus nisi cbipso facstidientib: esuries decur
qui sead saticndos esurientes don aredignectur : Ab ipsoetiam nob̵
est quod cdfontem sitientes currimus. qui se nobis tribuit ut bibamꝰ :

Expanded text:
tarditatis. Proinde confido in misericordia Dei nostri, quia si quid tarditatis. Proinde confido in misericordia Dei nostri, quia si quid mihi hujus inquisitionis ac disputationis opere pro meo merito non conceditur, pro tuo mihi desiderio concedetur. Neque enim inquisitionem tuam Deus inventionis effectu fraudari ullatenus sinet, qui te ad inquirendum spiritaliter inflammavit, cum ipsius fidele promissum nulla ratione cassetur dicentis: Petite, et accipietis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis . Internus igitur Magister, a quo subsidium doctrinae coelestis accipimus, non solum inquirentibus nobis suorum aperit arcana sermonum, sed ut etiam quaeramus, ipse gratis inspirat affectum. Quia nec esurire panem illum, qui de coelo descendit , possumus, nisi ab ipso 4 fastidientibus esuries detur, qui se ad satiandos esurientes donare dignatur. Ab ipso etiam nobis est quod ad fontem sitientes currimus, qui se nobis tribuit, ut bibamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ittera & ucce filicaris sime monime quantũ demonstrant delestabilẽ tui
Tanimi sinceritectem licudabilemq: studĩ spiritailis ardorẽ taentũ nraẽ
responuees ierula benignitate uident᷑ argueret arditetẽ. tãquã in eo
minus quã debeo teuideas diligere quod in quisitionibtuis non curauerĩ
celeriter respondere : Sed credemihi sicut in caritate xp̃ĩ personc̃e
tucm nequaquã in cordemeo contemptam. sic responsionem mecẽ
non uoluntacte sed occupationũ uarietate dilatam : Verum tam᷑
inter ipsccs occupationes quccsinuitus tolerare conpellor. tantũ
studiotuo congratulor quantu tuã caritatem delector : Eo magis
amplestens scm̃ ccuid it cctistuccẽ propositu. quod sicut uere spiritilis¬
Negotictor interioris hominis lucra consestans & caelestiũ merciũ
questus megis acmaegis amplificare desidercens: primũ quodame flo¬
gitas debitum subinde cumulcs fenore questionum. Vt scilic&
tuorum commodorum milit& incrementis ipsa nrãe necessitas.

Expanded text:
itterae tuae, fili carissime Monime, quantum demonstrant delectabilem tui animi sinceritatem, laudabilemque studii spiritalis ardorem, tantum nostrae responsionis, querula benignitate, videntur arguere tarditatem. Tanquam in eo minus quam debeo te videar diligere, quod inquisitionibus tuis non curaverim celeriter respondere. Sed crede mihi sicut in caritate Christi personam tuam nequaquam in corde meo contemptam, sic responsionem meam, non voluntate, sed occupationum varietate dilatam. Verumtamen inter ipsas occupationes quas invitus tolerare compellor tantum studio tuo congratulor, quantum tua caritate delector. Eo magis amplectens sanctum aviditatis tuae propositum, quod sicut vere spiritaliegotiator, interioris hominis lucra consectans, et coelestium mercium quaestus magis ac magis amplificare desiderans, primum quod a me flagitas debitum, subinde cumulas fenore quaestionum, ut scilicet tuorum commodorum militet incrementis ipsa nostrae necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
fecto culpandus. quid iterum res pondebit aduersus
illam eius dembeati pauli sententiam quadicit dedõ
ꝗnm exipso & peripsum &in ipso sunt omnia ipsiglori¬
ains aecula amen.
Ecceomnia paculus ex dõ & per
dm̃ & in dõ eẽ testictur. ue

Expanded text:
fecto culpandus. Quid iterum respondebit adversus fecto culpandus. Quid iterum respondebit adversus illam ejusdem beati Pauli sententiam, qua dicit de Deo: Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sant omnia, ipsi gloria in saecula, amen ? Ecce omnia Paulus ex Deo, et per Deum, et in Deo esse testatur, Ve
Abbreviated transcription (Latin):
non sit apud hominem que mad modum non est in homine
ninus enim adtendit in hoc quod absurdo nitebatur asserere
documento quam grauior eum subsequenter absurditas
teneret innexum & enim cumdicitur In principio e
uerbum et uerbum erat apud dm̃ et ds̃ erat uerbum
Si exterius est omne quod apuddm̃ est et interius est omne
quod indõ est. quid illi disputatori peritissimo restat nisiut
nos potiores filio dĩ ẽẽ contendat. Dicit quippe apostolus
dedõ qui ain ipso uiuimus & mouenur & sumus. & alioloco
unus ds̃ pater ex quo omnia & nos in ipso. Nunciamquis qũs
illeẽ. qui subxp̃i ano nomine non m&uit aduersus xpm̃
tamtemere dis putare. cum audit uerbum eẽ aputdm̃. &
nos eẽ indõ. Si aud& dicat uerbum eẽ exterius. & nos inte¬
rius Quod sidicendum existimat ipsedesuis distis
rendus .ẽ. alius quando ipse qui hoc dixit ascipso sit pro¬

Expanded text:
non sit apud hominem, quemadmodum non est in homine. non sit apud hominem, quemadmodum non est in homine. Minus enim attendit in hoc, quod absurdo nitebatur asserere documento, quam gravior eum subsequenter absurditas teneret innexum. Etenim cum dicitur: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Si exterius est omne quod apud Deum est, et interius est omne quod in Deo est; quid illi disputatori peritissimo restat, nisi ut nos potiores Filio Dei esse contendat? Dicit quippe Apostolus de Deo: Quia in ipso vivimus, et movemur, et sumus . Et alio loco: Unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in ipso . Nunc jam quisquis ille est qui sub Christiano nomine non metuit adversus Christum tam temere disputare, cum audit Verbum esse apud Deum, et nos esse in Deo, si audet, dicat Verbum esse exterius, et nos interius. Quod si dicendum existimat, ipse de suis dictirendus est alius, quando ipse qui hoc dicit a seipso sit pro
Abbreviated transcription (Latin):
illo dicere audebit. si tameneum illia quo acceperat reddi¬
dit. uidet enim quia tuncineum apud sehabuit cum acce¬
pit. Post quam autem reddidit apud sehabere iam destitit.
Sicut enim acceptione factum est. ut quod non habuit apud se
haberet ita red ditione factum est ut quod apud se habuit
non haberet. Proinde si birrum dixit non in se esse: sed apud
seesse. Hunctamen flactum quem de circum fuso aere
uicissim sumimus et reddimus. Mihiuidetur quia non
dicet nonesse apud hominem cumest in homine
quia tunceum homo apudse et in sehabet cumeum accipit
spirando cumuero respirando reddit sic eum apud se non
habet sicut nec insehabet frustra igitur in illa disputatione¬
de hoc quod dictum est Verbum erat cpuddm̃ assere uoluit
quod in aliquo est esse semper interius quod apud aliquem est
esse semper exterius Cumflatus receptus in corpus sic in homines
etrursus ecorpore redditus ita

Expanded text:
illo dicere audebit, si tamen eum illi a quo acceperat reddiillo dicere audebit, si tamen eum illi a quo acceperat reddidit. Videt enim quia eum tunc apud se habuit, cum accepit; postquam autem reddidit, apud se habere jam destitit. Sicut enim acceptione factum est, ut quod non habuit, apud se haberet, ita redditione factum est, ut quod apud se habuit, non haberet. Proinde si birrum dixit, non in se esse, sed apud se esse, hunc tamen flatum, quem de circumfuso aere vicissim sumimus et 44 reddimus, mihi videtur quia non dicet, non esse apud hominem, cum est in homine, quia tunc eum homo apud se et in se habet, cum eum accipit spirando. Cum vero respirando reddit, sic eum apud se non habet, sicut nec in se habetde hoc quod dictum est: Verbum erat apud Deum, asserere voluit quod in aliquo est esse semper interius, quod apud aliquem est esse semper exterius, cum flatus receptus in corpus, sic in homine rursus e corpore redditus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
apud patrem sed non sic inpatre. Rogo side corporibus istis
contrectabilibus aliquid in exemplum disputtns delectabat᷑
ad sumere Licetilli aduersus ueritatem disputanti elementa
quae aueritate factit sunt non possent ullatenus suffragecri
Tamen ut tolerabile aliquid dicereuideretur ut deceteris
tacecim Quur birrum quem manibus tenebat ostendit et non
saltim flatum quem naribus carpebat adtendit. quia si
birrus ille posset dici apud illum esse et non in illo esse. flatus
istetamen quemex aere carpimus cum eum spirando percipi¬
mus et apud nos est et in nobis est. Et quicquid eius respiran¬
do reddimus cum rediderimus nec apud nos nec in nobis habemꝰ
An forte dicturus est aeris istius alimentum cum spirando.
accipimus in nobistantum esse non etiam apud nos esse
Dicatergo quando apud nos possit esse. anꝰ cum eum reddimꝰ
et eum in nobis non habemus Sed hoc puto quianec debirro

Expanded text:
apud Patrem, sed non sit in Patre. Rogo si de corporibus istis apud Patrem, sed non sit in Patre. Rogo si de corporibus istis contrectabilibus aliquid in exemplum disputans delectabatur assumere, licet illi adversus veritatem disputanti, elementa quae a veritate facta sunt, non possent ullatenus suffragari, tamen ut tolerabile aliquid dicere videretur, ut de caeteris taceam, cur birrum, quem manibus tenebat, ostendit, et non saltem flatum, quem naribus carpebat, attendit? Quia si birrus ille posset dici apud illum esse, et non in illo esse, flatus iste tamen, quem ex aere carpimus, cum eum spirando percipimus, et apud nos est, et in nobis est: et quidquid ejus respirando reddimus, cum reddiderimus, nec apud nos, nec in nobis habemus. An forte dicturus est, aeris istius elementum, cum spirando accipimus, in nobis tantum esse, non etiam apud nos esse? Dicat ergo, quando apud nos possit esse, an cum eum reddimus, et eum in nobis non habemus? Sed hoc puto, quia nec de birro
Abbreviated transcription (Latin):
corporaliter. Isti e contrario non solum praeterito tempore.
philo sophiae mundialis sec tantes errorem . secundum elementa
mundi dedõ ex istimauerunt disputandum sedita sunt totius
nunc religionis obliti ut cum dedõ disputant nec ipsa elementa
mundi istius corporalis adtendant ac sicdum oculos intelligen¬
tiae etiam contra ea quaeuidentur pertinaciter claudunt.
Numquam inuisibilie dĩ perea quae facta sunt intellecta
conspiciunt. quid enim potest absurdius dici quamut cum
dedõ quis disputat nonnisi decrassioribus tantum corporibus
documenta disputationis ad sumat Magnum enim quiddam
sibi illeuisus ẽ inuenire cum accepto birro et manibus retento
interrogassit utrum sicut apud illum esset Itam illo esset
ex indedocereuolens quem ad modumbirrum apud hominẽ
sices selium apud patrem ut quia birrus ille apud hominem
esse posset in homine autem esse non posset. Ita filius sit quidem

Expanded text:
corporaliter , isti e contrario, non solum praeterito tempore corporaliter , isti e contrario, non solum praeterito tempore philosophiae mundialis sectantes errorem secundum elementa mundi, de Deo existimaverunt disputandum, sed ita sunt totius tunc religionis obliti, ut cum de Deo disputant, nec ipsa elementa mundi istius corporalis attendant: ac sic, dum oculos intelligentiae etiam contra ea quae videntur pertinaciter claudunt, nunquam invisibilia Dei per ea quae facta sunt, intellecta conspiciunt. Quid enim potest absurdius dici quam ut cum de Deo quis disputat, non nisi de crassioribus tantum corporibus documenta disputationis assumat? Magnum enim quiddam sibi ille visus est invenire, cum accepto birro et manibus retento interrogasset utrum, sicut apud illum esset, ita in illo esset. Exinde docere volens quemadmodum birrum apud hominem, sic esse Filium apud Patrem, ut quia birrus apud hominem esse possit, in homine autem esse non possit, ita Filius sit quidem
Abbreviated transcription (Latin):
in illo essec extraillum non intra illum esset Eodemodo uer¬
bum quoq dĩ quodds̃ ẽ credendum quidem quem apud patrem
esse non inpatre esse et obhoc necunius essecumpatre substantiȩ
m̃ quicquid sic apud aliquem ẽ ut in illo non sit profecto sic
apud illumẽ ut unius cumeo substantiae eẽ possit haec esteori
rationatio rationi contraria haec legitlis disputatio legidĩ in to¬
excitatus ẽ animus neui rulentis sermonibus paruulorum per¬
turbetur auditus pertinet enim ad nraẽ seruitutis officium aduer¬
sus nascentem pestilentiam cuius libet opinionis moriferae salu¬
bria diuinorum eloquiorum. remedia praeparare. Itetque
cum sc̃s a postolus sollicite fideles praemoneat dicens uidete
nequis uos decipiatꝑphilõsophictm & in anemfallaciam secundũ
traditionem hominum secundum elementa mundi et non secun¬
dum xpm quia in ipso habittat omnis plenitudo diuinitatis

Expanded text:
in illo esset, extra illum, 43 non intra illum esset: eodem modo Verin illo esset, extra illum, 43 non intra illum esset: eodem modo Verbum quoque Dei quod Deus est credendum quidem apud Patrem esse, non in Patre esse, et ob hoc nec unius esse cum Patre substantiae: quoniam quidquid sic apud aliquem est, ut in illo non sit, profecto sic apud illum est, ut unius cum eo substantiae esse non possit. Haec est eorum ratiocinatio, rationi contraria. Haec legalis disputatio legi Dei intoexcitatus est animus, ne virulentis sermonibus parvulorum perturbetur auditus, pertinet enim ad nostrae servitutis officium, adversus nascentem pestilentiam cujuslibet opinionis mortiferae salubria divinorum eloquiorum remedia praeparare. Itaque cum sanctus Apostolus sollicite fideles praemoneat, dicens: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallaciam, secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi, et non secundum Christum: quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
iohannem in solitam nunc serere quet estionem: ut illud quod dic¬
tumẽ In principio eratuerbum etuerbum erat apud dm̃ et
ds̃ erat uerbum. Ita intelligendum atq exponendum putent:
ut idipsum uerbi apud patrem eẽ non in patre eẽ sed extrapatrẽ
eẽ accipiendum existiment. Itaut quid con eorum quantum
auditu comperidum dehis duab: praepositionib: hoc ẽ in . et apđ
inter eos oreretur quodamdie conflictus accepto cuius docm
birro et manib: retento interrogasset anin illo eẽt cum apud
illum esset birrus ille quemipse retineret atqhinc sucm quasi
sententiam firmaturus hac sermonem suum definitione
clausisse Cum aliquid in nobis eẽdicitur intranos intellegen¬
dum dumuero apud nos eẽ dicitur extranos accipiendum
Et quia birrusille quem ipse retinebat sic apud illum esset
etinillononesset Acperhoc ex eoquod apud illumesset nontam̃

Expanded text:
Joannem, insolitam nunc serere quaestionem; ut illud quod dicJoannem, insolitam nunc serere quaestionem; ut illud quod dictum est, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , ita intelligendum atque exponendum putent, ut id ipsum Verbum apud Patrem esse, non in Patre esse, sed extra Patrem esse accipiendum existiment: ita ut quidam eorum quantum auditu comperi dum de his duabus praepositionibus, hoc est in et apud, inter eos oriretur quodam die conflictus, accepto cujusdam birro, et in manibus retento, interrogasset an in illo esset cum apud illum esset birrus ille, quem ipse retineret. Atque hunc hinc suam quasi sententiam firmaturum hac sermonem suum definitione clausisse, cum aliquid in nobis esse dicitur, intra nos intelligendum, dum vero apud nos esse dicitur, extra nos accipiendum. Et quia birrus ille, quem ipse retinebat, sic apud illum esset, ut in illo non esset, ac per hoc, ex eo quod apud illum esset, non tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens dilectissime monime &xpĩ famulus uirtus con¬
sideratur acperpenditur caritatis nonminus inuenitur
mirabilis quam su auis quis enim ecm non miretur aut
quis non ad modum delecte turcuius sarcina cum portatur non
fatigectione animum debilitat. sed a lacritate confortat. Ipsa
enim cumonerat subleuat & miromodo quemonerat non per¬
mittit conprimi. quem subleuat nonsinit extolli. haec metibi
preteritum debitum cum dñi adiutorio persoluentem rursus
efficit debitorem. Iam enim dequattuor quac estionibus quas
mihi miseras pertraetandas illo adiuuante qui sapientiam
praestat paruulis duos libros absolueram cupiens tibi red de¬
re quod debebam. Sic repente cuiusdam assertionis arricne
mecis aures perstrinxit opinio quacetanto magis inutilisẽ ad¬
inuentione genita. quanto magis ab omnirepperitur intellectu
non solum diuinarum scripturarum sed etiam ipsius humanitatis
externa conperi quippe quandameos deinitio euangelii secundũ

Expanded text:
uoties, dilectissime Monime, a Christi famulis virtus consideratur ac perpenditur caritatis, non minus invenitur mirabilis quam suavis. Quis enim eam non miretur, aut quis ea non admodum delectetur, cujus sarcina cum portatur, non fatigatione animum debilitat, sed alacritate confortat? Ipsa enim cum onerat, sublevat, et miro modo, quem onerat, non permittit comprimi, quem sublevat, non sinit extolli. Haec me tibi praeteritum debitum, cum Domini adjutorio, persolventem, rursus efficit debitorem. Jam enim de quatuor quaestionibus quas mihi miseras pertractandas, illo adjuvante qui sapientiam praestat parvulis, duos libros absolveram cupiens tibi reddere quod debebam. Sic repente cujusdam assertionis Arianae meas aures perstrinxit opinio, quae tanto magis inutili est adinventione genita, quanto magis reperitur ab omni intellectu, non solum divinarum Scripturarum, sed etiam ipsius humanitatis externa. Comperi quippe quamdam eos de initio Evangelii secundum
Abbreviated transcription (Latin):
tem apuddm̃ est exterius aestimandum quo circa sullud quod
apud dm̃ ẽ & exterius est non est credendum unius cum dõ
naturae. Consequens ẽ ut illud quod indõ est et interius est
unius credatur cum dõ substantiae Adhanc igitur con¬
clusionem ratiocinatio ista perducitur ut sicut uerbum
pro eo quod apuddm̃ ẽ ab eius natura separatur
Ita creatura pro eo quod est indõ unius credatur naturae
cumdõ unde conuincuntur illa sentire quibus nos et filio
audeant praeferre & patri conentur aequocre sictotum
confundunt qui aueritate dissentiunt. Ecce quibus
sententiis error infidelis asseritur eccequibus ad inuentionib:
fidei ueritas inpugnatur.
qnm ciuitatem supra montem constitutam subuertere non
ualebunt. Immo etiam seipsos prorsus subuertunt ec
exterminant quidm̃ uerum dĩ unicum filium contumeliosis
assertionibus ex a cerbant. Nec abiniuria temperant

Expanded text:
tem apud Deum est, exterius aestimandum. Quocirca si illud quod tem apud Deum est, exterius aestimandum. Quocirca si illud quod apud Deum est, et exterius est, non est credendum unius cum Deo naturae, consequens est ut illud quod in Deo est, et interius est, unius credatur cum Deo substantiae. » Ad hanc igitur conclusionem ratiocinatio ista perducitur, ut sicut Verbum, pro eo quod apud Deum est, ab ejus natura separatur: ita creatura, pro 45 eo quod est in Deo, unius credatur naturae cum Deo. Unde convincuntur illa sentire, quibus nos et Filio audeant praeferre, et Patri conentur aequare. Sic totum confundunt, qui a veritate dissentiunt. Ecce quibus sententiis error infidelis asseritur. Ecce quibus adinventionibus fidei veritas impugnatur. stro, quoniam civitatem supra montem constitutam subvertere non valebunt. Imo seipsos prorsus subvertunt et exterminant, qui Deum verum Dei unicum Filium contumeliosis assertionibus exacerbant. Nec ab injuria temperant
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum uero apud dm̃ eẽ
iobannis euangelistite praedicatione dinoscitur. Si autem
secundum arrianorum sensum. omne quod indõ est interi¬
us est et omne quod apud dm̃ est exterius est qnm̃ arrianis
uerbum quod apud dm̃ est nonindo eẽ sed ex terius esse credi¬
tur Hoc reliquum est ut omnibus quae indõ sunt illud quod
apud dm̃ est inferius praedicetur haec autem recepto quia
de uerbo scriptum est Omnia peripsum factie sunt ipsa erit
secundum arrianos rectitudo fidei ut praeponenda sit factura
factori quisiam non cernit in quod praecip itium in prouid
homines cadunt quiuerefidei resistentes perfidiaem defen
nisi ut huius defensione sententiae conditionis suae
ac redemptionis oblitam semetipsam filiodĩ. non solum
aequare sed et praeferre audeat creatorte miror autẽ
quomodo non considerant. a quibus illud asseritur quam de¬
terior ex eofructus nefandae blasphemiae nascatur
Aiunt enim quod indõ est interius esse credendum. quod au¬

Expanded text:
erbum vero apud Deum esse, Joannis evangelistae praedicatione dignoscitur; si autem secundum Arianorum sensum, omne quod in Deo est, interius est, et omne quod apud Deum est, exterius est, quoniam Arianus Verbum, quod apud Deum est, non in Deo esse, sed exterius esse credit. Hoc reliquum est ut omnibus quae in Deo sunt, illud quod apud Deum est, inferius praedicetur: hoc autem recepto quia de Verbo scriptum est: Omnia per ipsum facta sunt , ipsa erit secundum Arianos rectitudo fidei, ut praeponenda sit factura factori. Quis jam non cernit in quod praecipitium improvidi homines cadunt, qui verae fidei resistentes, perfidiam defensnisi ut hujus defensione sententiae, conditionis suae ac redemptionis oblita, semetipsam Filio Dei, non solum aequare, sed et praeferre audeat creatura? Miror autem, quomodo non considerant, a quibus illud asseritur, quam deterior ex eo fructus nefandae blasphemiae nascatur. Aiunt enim: « Quod in Deo est, interius esse credendum, quod au
Abbreviated transcription (Latin):
unigenitifilii contumeliis temperabunt. Cui non solum in eo
quod apud dm̃ẽ d&rahunc sed &iam & animamhumanã in
illonegare contendunt. quos ipsefilius dĩ unopsalmi uersiculo
designauit dicens Hoc opuseorum quid &rahunt mihi apud
dm̃ & quilo quuntur mala aduersus animã meã. quisenim
d&erius xp̃o apud dm̃ darabit quam qui audiens uerbum dm̃
apud dm̃ eẽ dicit Idem uerbum indõ non ẽe aut quis amplius
mala aduersus xp̃i animam loquitur quam qui ln xp̃o hu¬
manam animã diffit&ur. Cumillud uerbum quod ds̃ ẽ
sic apud dm̃ sit dequo ẽ ut punitatem naturae indõsit & per
eandem unitatemnaturae unuscum illo ds̃ sit & illa animasimul
cum carne suscepta fuerit¬
ab unigenito dõ ut simul inxp̃o & anima
alutem. Qui in eo diuinaehumanaeq naturae
plenam cognouerit ueritatem u¬

Expanded text:
unigeniti Filii contumeliis temperabunt: cui non solum in eo unigeniti Filii contumeliis temperabunt: cui non solum in eo quod apud Deum est detrahunt, sed etiam et animam humanam in illo negare contendunt. Quos ipse Filius Dei uno psalmi versiculo designavit, dicens: Hoc opus eorum qui detrahunt mihi apud Deum, et qui loquuntur mala adversus animam meam . Quis enim deterius Christo apud Deum detrahit quam qui audiens Verbum Deum apud Deum esse, dicit idem Verbum in Deo non esse? Aut quis amplius mala adversus Christi animam loquitur, quam qui in Christo humanam animam diffitetur? cum illud Verbum, quod Deus est, sic apud Deum sit, de quo est, ut per unitatem naturae in Deo sit, et per eamdem unitatem naturae unus cum illo Deus sit, et illa anima simul cum carne suscepta fueritab unigenito Deo, ut simul in Christo et aalutem, qui in eo divinae humanaeque naturae plenam cognoverit veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
tus nos ds̃ uoluntariae genuit qui a uoluntas generationem
p̃cessit. Inunigeniti autem generatione nulla generantis
p̃cessit uoluntas ubi sinel nitionaturalis ꝑman& aerna
natiuitas Sicut ergo genitisumus sed non sicuc unigenitus ds̃
& filii dĩsumus sed non sicuc unicus &uerus filius & diisumus
sed non sicut uerbum quiuerus ẽ dr̃ Ita in dõ sumus & apud dm̃
sumus sed non sicut apud dm̃ ẽ & in dõ ẽ uerbum ds̃ quide dõ
naturaliternatus ẽ. quam uisenim illefilius dicatur & nor filii
dicamur. & illeds̃ & nos dii & illegenitus & nos geniti multũ
tamen distat inre. quod unum sonare uid&ur in homine : qm̃
genitisumus nonnatura sed gratia sumus quia cum innatura
non haberemus ut hoc ẽẽ possemus gratis nobisdatum ẽ
ut hoc factiessemus. Hanc discr&ionem siher&icimiseri¬
corditer dõ don ante ꝑcipiant. Lumen uerum uidebunt & ab

Expanded text:
tus. Nos Deus voluntarie genuit, quia voluntas generationem tus. Nos Deus voluntarie genuit, quia voluntas generationem praecessit; in Unigeniti autem generatione, nulla generantis praecessit voluntas, ubi sine initio naturali permanet aeterna nativitas. Sicut ergo geniti sumus, sed non sicut unigenitus Deus; et filii Dei sumus, sed non sicut unicus et verus Filius; et dii sumus, sed non sicut Verbum, qui verus est Deus: ita in Deo sumus, et apud Deum sumus, sed non sicut apud Deum est et in Deo est Verbum Deus, qui de Deo naturaliter natus est: quamvis enim ille Filius dicatur et nos filii dicamur, et ille Deus et nos dii, et ille genitus et nos geniti, multum tamen distat in re quod unum sonare videtur in nomine, quoniam i sumus, non natura, sed gratia sumus, quia cum in natura non haberemus ut hoc esse possemus, gratis nobis datum est ut hoc facti essemus. Hanc discretionem si haeretici, misericorditer Deo donante, 51 percipiant, lumen verum videbunt et ab
Abbreviated transcription (Latin):
& in ipsa sit. tantum quesit deilla quantum in illa
et tantum in illam quantum cum illa Etquidem¬
& apud dm̃ esset sed non quomodo apud dm̃ est
et indõ est uerbum. Ds qui est unigenitus filius
dicitur enim & nobis quia in dõ uiuimus & mouemur
& sumus et dicitur ipsidõ si non peccauerimus
Scimus quia pud tesumus deputati Uerumta¬
men cum hoc denobis dicitur nonnaturalis unittas
nr̃acum dõ ostenditur sed aut potentia crectoris intelligit᷑ aut
piectis redemptoris sic enĩ qui credim indõ. & a pud dm̃ sumꝰ
sicut dedõ geniti filiidĩ sumꝰ. Scriptũ ẽ enĩ Carissimi nuno
filiidĩ sumꝰ & iterum. uoluntaria egenuit nos uerbo ueritatis
Nosergo ds̃ uerbo ueritatis genuit. Illũ ccutẽ uerbũ ueritategenuit
nobis potestatem dedit filios dĩfieri. ⁊lleautem non ex
potestate filius dĩ factus sed dedõ natura liter ẽdifilius dina¬

Expanded text:
et in ipsa sit, tantumque sit de illa, quantum in illa, et in ipsa sit, tantumque sit de illa, quantum in illa, et tantum in illa, quantum cum illa. CAPUet apud Deum esse, sed non quomodo apud Deum est et in Deo est Verbum Deus, qui est unigenitus Filius: dicitur enim de nobis, quia in Deo vivimus et movemur, et sumus. Et dicitur ipsi Deo, si non peccaverimus, scimus quia apud te sumus deputati. Verumtamen cum hoc de nobis dicitur, non naturalis unitas nostra cum Deo ostenditur, sed aut potentia creatoris intelligitur, aut pietas redemptoris. Sic enim qui credimus, in Deo et apud Deum sumus, sicut de Deo geniti, filii Dei sumus. Scriptum est enim: Carissimi, nunc filii Dei sumus . Et iterum: Voluntarie genuit nos Verbo veritatis . Nos ergo Deus Verbo veritatis genuit, illud autem Verbum veritatem genuit. Nobis potestatem dedit filios Dei fieri; ille autem non ex potestate Filius Dei factus, sed de Deo naturaliter est Dei Filius na
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum intra segenerat de sua substantia generat
uerbum & sic illud uerbum generat dese ut genitum
habecit apud se Nec minus aliquid habet uerbum
quod exmente nascitur quam est mens dequa nascitur
quia quanta est mens quae generat uerbum tantum est
nascitur uerbum sic intra totam permanet natum
& quia cogitante mente non est eius aliquid ubi in ea¬
uerbum non sitId eo uerbum tantum est quanta
est mens ipsa dequã est. Et cum apud illam est
in illa est & quod ipsa mens est hoc est uerbum quod
deilla & in illa est et quanta illaesta tantum eticm
uerbum est quia de tota et in tota est. Tantumq est
ipsum uerbum quanta simul est & mensipsa cum
bo Neque enim sic deilla uerbum nascitur
ea localiter secernatur Natiuitas quippe illa quae
ostendit. quod sit & dequasit ipsa ostendit quod
extra ect dequa natum est esse non possit Nec in
aliquo minussit sed sic deipsa sit ut apud ipsam

Expanded text:
verbum intra se generat, de sua substantia generat verbum intra se generat, de sua substantia generat verbum, et sic illud verbum generat de se, ut genitum habeat apud se. Nec minus aliquid habet verbum quod ex mente nascitur, quam est mens de qua nascitur, quia quanta est mens quae generat verbum, tantum estnascitur verbum, sic intra totam permanet natum. Et quia cogitante mente, non est ejus aliquid, ubi in eaverbum non sit, ideo verbum tantum est, quanta est mens ipsa de qua est, et cum apud illam est, in illa est et quod ipsa mens est, hoc est verbum quod de illa et in illa est; et quanta illa est, tantum etiam verbum est, quia de tota et in tota est. Tantumque est ipsum verbum, quanta simul est et mens ipsa cum verbo, neque enim sic de illa verbum nascitur, ut ab ea localiter secernatur. Nativitas quippe illa, quae ostendit quid sit et de qua sit, ipsa ostendit quod extra eam de qua natum est esse non possit, nec in aliquo minus sit, sed sic de ipsa sit, ut apud ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis affectu Nom & apostolus paulus dicit
se apud apostolum petrum quind ecim diebus man¬
sisse Iurae scilicet hospittlitatis & puritate
dilectionis quorum licet perunitatem fidei et cari¬
tatis fuerit anima una & corunum. Nontamen
sic mansit paulus apud petrum sicut uerbum manet
apud dm̃ quia nec sic potest esse homo apud homine¬
sicut uerbum ds̃ est apud dm̃ patrem. homo enim
apud hominem sicest. ut non solum apud eum non
esse possit sed etiam cum apud eum est in ipso substan¬
tialiter esse nom possit Vereenim quisic apud alium est
extra illum est quia cumest apud illum sinceritate di¬
lectionis loco discernitur. quanto libet affectu inuicem
sibi uterque iungatur Sed sic est uerbum apud dm̃
sicut est inmente uerbum sicut in corde consilium. Cum
enim mens apud seuerbum habet utique cogitando
habet quia nihil aliud est apud sedicere quam apud
Cum ergo mens cogitat & cogitando

Expanded text:
caritatis affectu. Nam et apostolus Paulus dicit, caritatis affectu. Nam et apostolus Paulus dicit, se apud Apostolum Petrum quindecim diebus mansisse , jure scilicet hospitalitatis, et puritate dilectionis, quorum licet per unitatem fidei et caritatis fuerit anima una, et cor unum, non tamen sic mansit Paulus apud Petrum, sicut Verbum manet apud Deum, quia nec sic potest esse homo apud hominesicut Verbum Deus est apud Deum Patrem: homo enim apud hominem sic est, ut non solum apud eum non esse possit, sed etiam, cum apud eum est, in ipso substantialiter esse non possit. Vere enim qui sic apud alium est, extra illum est, quia cum est apud illum, sinceritate dilectionis, loco discernitur, quantolibet affectu invicem sibi uterque jungatur. Sed sic est Verbum 50 apud Deum, sicut est in mente verbum, sicut in corde consilium: cum enim mens apud se verbum habet, utique cogitando habet, quia nihil aliud est apud se dicere quam apud se cogitare. Cum ergo mens cogitat, et cogitando
Abbreviated transcription (Latin):
tatem hocest perpeccatum quis nesciat animam
moricum ds̃ dicat Anima quae peccauerit ipsa
etur Certum estigitur animam malecogitantem
est in inferno esse quid quod etiam saluator dicit.
Quae in possibilia sunt apud homines possibilia sunt
apud dm̃ Ergo nesic dicemus omnia dõ possibilia¬
esse hoc ipsum quidem possibile esse sic dicamus apud
dm̃ esse ut dicamus indõ non esse. quid autem
posse apud se ds̃ habet supsum posse inse non habet
His atq: huius modo testi moniis claret cumdicitur.
V erbum erat apud dm̃ non aliud intelligidebere
quam uerbum erat in dõnam & ipse filius.
qui est uerbum dr̃ non solum patrem inse. sed etiam se in pa¬
tre esse testatur dicens Noncredis quia ego in patre
& pater inmeest  hoc autem filii esse apud patrem
& esse in patre nontale uideatur quale siquis homo
sit apud aliquem hominem siue iurae hospitalis siue

Expanded text:
tatem, hoc est, per peccatum, quis nesciat animam tatem, hoc est, per peccatum, quis nesciat animam mori? cum Deus dicat: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Certum est igitur, animam male cogitantem, cum pud inferos est, in inferno esse. Quid quod etiam Salvator dicit: Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum ? Ergone sic dicemus, omnia Deo possibiliaesse, ut hoc ipsum quidem possibile esse, sic dicamus apud Deum esse, ut dicamus in Deo non esse? Quid autem posse apud se Deus habet, si ipsum posse in se non habetHis atque hujusmodi testimoniis claret, cum dicitur, Verbum erat apud Deum, non aliud intelligi debere quam Verbum erat in Deo. Nam et ipse Filius, qui est Verbum Deus, non solum Patrem in se, sed etiam se in Patre esse testatur, dicens: Non credis quia ego in Patre, et pater in me est . Hoc autem Filii esse apud Patrem, et esse in Patre, non videatur tale quale si quis homo sit apud aliquem hominem, sive jure hospitali , sive
Abbreviated transcription (Latin):
oblita est posuit enim apud mortem domum suam
& apud inferos cum terrigenis axessuos Si ergo cogi¬
tatiomala quae apud mortem posuit domum suam¬
extra mortem¬
tem est non in morte profecto uiure &si¬
apud inferos posit& est in inferno super est. ut illaquae
nec in morte est nec in inferno uitam habere dicatur
in caelo. Ideo enim dõ dicitur quia eripuisti ani¬
mam meam demorte quia animae perfidem donauit
uĩtadicens Iustus autem meus exfideuiuit et
rursus idcirco dicitur Eri puisti animam meam exin¬
ferno inferiori. quia idcirco animae ab inferno gra¬
tia dĩ eripiuntur ut in caelis conuersentur Vnde dicit
apostolus. nra cutem conuersatio in caelis est Porro
anima quae percogitationem malam apud mortem
fuit quomodo de morte liberata est sun morte non
fuit. & quomodo exinferno erepta est. si apud inferos
constituta in inferno non fuit. Cumutiq sunmorte non
esset. mortua non fuisset. Permalam autem uolun¬

Expanded text:
oblita est; posuit enim apud mortem domum suam, oblita est; posuit enim apud mortem domum suam, et apud inferos cum terrigenis axes suos . Si ergo cogitatio mala, quae apud mortem posuit domum suamextra mortem est, non in morte, profecto viviapud inferos posita non est in inferno, superest ut illa quae nec in morte est, nec in inferno, vitam habere dicatur in coelo. Ideo enim Deo dicitur: Quia eripuisti animam meam de morte , quia animae per fidem vitam donavit dicens: Justus autem meus ex fide vivit . Et rursus idcirco ipsi dicitur: Eripuisti animam meam ex inferno inferiori , quia idcirco animae ab inferno gratia Dei eripiuntur, ut in coelis conversentur. Unde dicit Apostolus: Nostra autem conversatio in coelis est . Porro anima, quae per cogitationem malam apud mortem fuit, quomodo de morte liberata est, si in morte non fuit? et quomodo ex inferno erepta est, si apud inferos constituta, in inferno non fuit? Cum utique si in morte non esset, mortua non fuisset. Per malam autem volun
Abbreviated transcription (Latin):
esaice continetur ez echiae regis oratio quam post
adiectos sibi aduitam annos quindecim ad dm̃ effudit
Ubi inter cetera sicdicit. sp̃s meus apud me factus ẽ
sicut lanifica proximans demere telam. Quid autem
hic aliud intellegitur sp̃s meus apud me nisisp̃s meus
inme. an & hic dicetur sp̃m hominis apud hominem
esse In homine autem nonesse Cum euidenter
apostolus dicat Quis enim scit hominum quae sunt
ominis nisi sps hominis qui in ipso ests¬
quod supra posuimus scriptum. Dixerunt apud se
cogitantes non recte. quid ẽ aliud quam dixerunt
intrase. Pursus in libro sapientiae dicitur haec cogi¬
tans apud me & commemorans incordemeo qm̃ in
mortalitas ẽ in cogitatione sapientite
se cogitat hoc in cordesuo com memorat Quod utrũ¬
Non exterius sed interi¬
us sibi inesse monstrauit.¬
filinonte con praehendat cogitatio mala quaederelin¬
quit doctrinam adulescentiae & testamenti diuini

Expanded text:
Isaiae continetur Ezechiae regis oratio, quam post Isaiae continetur Ezechiae regis oratio, quam post adjectos sibi ad vitam annos quindecim, ad Deum effudit, ubi inter caetera sic dicit: Spiritus meus apud me factus est, sicut lanifica proximans demere telam . Quid autem hic aliud intelligitur: Spiritus meus apud me, nisi, Spiritus meus in me? An et hic dicetur spiritum hominis apud hominem esse, in homine autem non esse? Cum evidenter Apostolus dicat: Quis enim scit hominum quae sunt hominis, nisi spiritus hominis qui in ipso estquod supra posuimus scriptum: Dixerunt apud se, cogitantes non recte , 49 quid est aliud quam, dixerunt intra se? Rursus in libro Sapientiae dicitur: Haec cogitans apud me, et commemorans in corde meo, quoniam immortalitas est in cogitatione sapientiae se cogitat, hoc in corde suo commemorat, quod utrumnon exterius, sed interbi inesse monstravit.Fili, non te comprehendat cogitatio mala, quae derelinquit doctrinam adolescentiae, et testamenti divini
Abbreviated transcription (Latin):
illum conponens non aliud sentiamus quam eram in illo
componens & cum dõ dicitur Apud te est fonsuittie
non aliud intellegamus quam inte est fonsuittie. Et
annes dicit. Ad nuntiamus uobis uittm aeti¬
nam quae erat apud patrem. & palam facta est
quia indõ est ds̃ uerbum & uere apud dm̃ sapientem
eẽ sapientia. quia insapiente dõ est sapientia et uere
apud dm̃uiuuum estuita. Quia indõ uiuo est ds̃ uita
& uere apud dm̃ uerum est ds̃uentts. quia in dõ uero
est ds̃ uertas & uere apud dm̃ fortem est ds̃ uirtus
quia in dõ forti est ds̃ uirtus¬
hoc est filio esse apud patrem quod est illi
esse in patre quia scilicet¬
depatre permanet semper in patre Cumetiam de
hominibus legamus quantum ad substantiam adti¬
net qua nactu raliter homines sunt. non aliud esse
cum dicitur aliquid apud illos esse quam in illis esse
Vnde testimonia manifestissima proferemus in libro

Expanded text:
illum componens , non aliud sentiamus quam eram in illo illum componens , non aliud sentiamus quam eram in illo componens. Et cum Deo dicitur: Apud te est fons vitae , non aliud intelligamus quam in te est fons vitae. Et cum Joannes dicit: Annuntiamus vobis vitam aeternam, quae erat apud Patrem, et palam facta est quia in Deo est Deus Verbum. Et vere apud Deum sapientem est sapientia, quia in sapiente Deo est sapientia. Et vere apud Deum vivum est vita, quia in Deo vivo est Deus vita. Et vere apud Deum verum est Deus veritas, quia in Deo vero est Deus veritas. Et vere apud Deum fortem est Deus virtus, quia in Deo forti est Dhoc est Filio esse apud Patrem, quod est illi esse in Patre, quia scilicetPatre permanet semper in patre: cum etiam de hominibus legamus quantum ad substantiam attinet, qua naturaliter homines sunt non aliud esse, cum dicitur aliquid apud illos esse, quam in illis esse? Unde testimonia manifestissima proferemus. In libro
Abbreviated transcription (Latin):
Omne datum optimum & omne donum perfectum desursumẽ
descendens apatre luminum apud quem non est
transmutatio necuicissitudinis obumbratio Apud
inmutabilitas ẽ. haecigitur inmutabilitas quae
apud dm̃ ẽ Dicant utrum exterius aninterius est Sienĩ
in terius est ecce hocest in dõ esse quod apud dm̃ esse
Desinant igitur peruersa sentire & feftinent catholice rec¬
ticudine consentire. Si autem baec inmutabilitas
quae cipud dm̃ ẽ non interius esse sed exterius creditur ꝓfectom
ipse mutabilis praedicatur & ne hoc uelint filio ad signa
re Audiant in eodem loco patrem luminum nomina¬
tum proinde cum audimus quia cepud dm̃ est transmu¬
tatio hoc senticimus secundum catholicae fidei ueritatẽ
qui a nulla ẽ in dõ mutatio & cum dicitur uerbum erat
cpud dm̃ non aliud sentiamus quam uerbum erat in
dõ Et cum sapientia in prouerbiis dicit. Eram cpud

Expanded text:
Omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est Omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est descendens a Patre luminum, apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Apuimmutabilitas est. Haec igitur immutabilitas, quae apud Deum est, dicant, utrum exterius an interius est; si enim interius est, ecce hoc est in Deo esse, quod apud Deum esse. Desinant igitur perversa sentire, et festinent catholicae rectitudini consentire. Si autem haec immutabilitas, quae apud Deum est, non interius esse, sed exterius creditur, profectipse mutabilis praedicatur. Et ne hoc in Filio assignare audeant , audiant in eodem loco Patrem luminum nominatum. Proinde cum audimus quia apud Deum non est transmutatio, hoc sentiamus secundum catholicae fidei veritatem, quia nulla est in Deo mutatio. Et cum dicitur, Verbum erat apud Deum, non aliud sentiamus quam Verbum erat in Deo; et cum Sapientia in Proverbiis dicit: Eram apud
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ autem sentiendi diuersitas sidiuersum est quod dicit
paulus non esse in iquitatem apud dm̃ ab eo quod mor¬
ses & dauid dicunt non esseiniquitatem indõu& si dicente
paulo eundem seh abere spm̃ fidei quem etiam prophetae
ħabuerunt in eorumfide diuersus ẽ sensus mendax
quod absit apostolus pronuntietur quunsexpmloqui
testatur Anexperimentum inquiens quaeritis eius
paulus utique mendaxꝰ est Et quia cum eundem spm̃
fidei seh aberedicit non mentitur. Vterque sensus con¬
sonans inuenitur.:  ut quod morses & dauid dixerunt
iniquitatem indõ nonesse Hocsic quod etiam paulus
dicit iniqui tatem apuddm̃ non esse quodsi eis forsitan
uidetur ut ex aduerso aliud dicant. hoc eis reliquum ẽ.
tantisq testimonius confutati hereticorum sententia
cognoscatur nullecueritate subnixa respondeant
Tamen quid deillo apostoli ia cobi loco sentiunt ubidicit

Expanded text:
est autem sentiendi diversitas, si diversum est quod dicit est autem sentiendi diversitas, si diversum est quod dicit Paulus, Non esse iniquitatem apud Deum, ab eo quod Moyses et David dicunt, Non esse iniquitatem in Deo. Et si dicente Paulo, eumdem se habere spiritum fidei, quem et prophetae habuerunt, in eorum fide diversus est sensus, mendax quod absit Apostolus pronuntietur, qui in se Christum loqui testatur? An experimentum, inquiens, quaeritis ejusest, Paulus utique mendax non est. Et quia cum eumdem spiritum fidei se habere dicit, non mentitur; uterque 48 sensus consonans invenitur: ut quod Moyses et David dixerunt iniquitatem in Deo non esse, hoc sit, quod etiam Paulus dicit: Iniquitatem apud Deum non esse. Quod si eis forsitan videtur ut ex adverso aliud dicant, hoc eis reliquum est, tantisque testimoniis confutata haereticorum sententia cognoscatur nulla veritate subnixa, respondeant tamen quid de illo apostoli Jacobi loco sentiunt, ubi dicit: