comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natus sum. si exili poenam
lugeo . si exiludampnationẽ
gemo. uinculo seruitutis ad¬
dictus. conditionis pondere
pressus. seruili operi man¬
cipatus. algore. inniue.
infrigore. intempestatib
tetris. in omni labore. in
omni ꝑiculo positus. post
dampna bonorum. post
amissionẽ omnium rerum.
in ops & pauꝑ effectus sum
Egeo. mendico. publicã posco
dicantem spernunt: esuri¬
entem nec micis sius reficiuN:
Inos sitienti nullus distillat
gut tam refrigerii: nullus
undȩ rorem. Effectussũ
enim cunctis abominabilis.
nunt. ut foetentẽ expuuÑ.
ut leprosum tangere hor¬
rent Iac& caro adstricta
ferro. iacet pressa catenis.
iac& ligata uinculis. iac& uinc¬
ta compedibus. Non desunt
tormenta. non desunt crucia-¬
menta. non desunt minus sup¬
plicia Cotidie crudescit in
me saeuitia. corporis mei car¬
nifices nouis cruciatibus lacerañ.
inaudito genere poenarum
uiscera mea & mẽbra dilaniaN
Quicqͥd possunt suꝑ me cru¬

Expanded text:
natus sum, sic exsilii poenam natus sum, sic exsilii poenam lugeo, sic exsilii damnationem gemo, vinculo servitutis addictus, conditionis pondere pressus, servili opere mancipatus, in algore, in nive, in frigore, in tempestatibus tetris, in omni labore, in omni periculo positus. Post damna bonorum, post amissionem omnium rerum, inops et pauper effectus sum, egeo, mendico infelix, publice posco dicantem spernunt, esurientem nec micis suis reficiunt, in os sitientis nullus distillat guttam refrigerii, nullus undae rorem, effectus sum enim cunctis abominabilis. nunt, ut fetentem exspuunt, ut leprosum tangere horrent. Jacet caro astricta ferro, jacet pressa catenis, jacet ligata vinculis, jacet vincta compedibus, non desunt tormenta, non desunt cruciamenta, non desunt mihi supplicia, quotidie crudescit in me saevitia. 17. Corporis mei carnifices novis me cruciatibus lacerant, inaudito genere poenarum viscera mea et membra mea dilaniant, quidquid possunt super me cru
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad temptationem. Loquuñ
simulate. & si tacent. non est
simplex silentium. Quȩrunt
explorant unde decipiant
Ego autẽ reclinato capite. hu¬
miliato uultu. deposita facie.
sileo. taceo. incoepto ꝑsisto
silentio. O rimeo custo diã
posui. ori meo signitculũ dedi
Uocẽ asermone repressi. linguã
aloquutione restrinxi. &iã
debono interrogatus taceo
Malui enim reticere imꝓbis.
quam respondere Illienĩ
non quiescunt. illi amplius
sȩuiunt. Percussus sum.
amplius ꝑsequunt᷑. magisq
irruunt suꝑme. obstrepunt
&iam suꝑme clamoribus
Iactant in me petulanter
conuicia. uoce. ambitu. stre
uertunt. omnes in me sȩiuunt.
qmines in exitio meo intendunt.
omnes inmortẽ mea manus
suas preparant Intanto
igitur m&u. intanto pauore.
intanta for midine contabui
miser. pallui miser. exsan¬
guis effectus sum. emarcuit
cormeum. pauore aestuo.
formidines m&u tabesco.
timor & tremor animam
extrusus sum. si exilio dãp¬

Expanded text:
sed ad tentationem; loquuntur sed ad tentationem; loquuntur simulate, et si tacent, non est simplex silentium; quaerunt explorant unde decipiant. 13. Ego autem, reclinato capite, humiliato vultu, deposita facie, sileo, taceo, in incepto persisto silentio, ori meo custodiam posui, ori meo signaculum dedi, vocem a sermone repressi, linguam a locutione retraxi; etiam de bono interrogatus taceo, malui enim reticere improbis quam respondere. Illi autem non quiescunt, illi amplius saeviunt; percussum amplius persequuntur, magis magisque irruunt super me, obstrepunt super me clamoribus, jactant in me petulanter convicia voce, habitu, strepvertunt: omnes in me saeviunt, omnes in exitium meum intendunt, omnes in mortem meam manus suas praeparant. In tanto igitur metu, in tanto pavore, in tanta formidine contabui miser, pallui miser, exsanguis effectus sum, 478 emarcuit cor meum, pavore aestuo, formidinis metu tabesco, timor et tremor animam  exsilio trusus sum, sic exsilio dam
Abbreviated transcription (Latin):
nihil reꝑtumest. non tamen
quiescunt aduersum me mala
confingere. non quiescunt
falsa testimonia preparare.
non desinunt accusatores obice¬
re. udices non desinunt conscri¬
bere. Testium & iudicũ falsa
& crudeli sententia iuidicor.
testium falsa sententia ad necẽ
innocens ducor Exeodem
concilio testes: exeodẽ concili¬
abulo iudices. exeodẽ coetu
accusatores. Imꝓbos iudices
obponunt. falsos testes obiciuã.
inquoꝵ testimoniũ confidentia
est. Nemo abillis dissentit
nemo discordat. nemo consi¬
liũ eoꝵ repudiat: Cuidicã.
p&am: In quo animum meum
omnium caritate desertus sum
Proiecerunt me omnes ase: abomi¬
nationem mei omnes minantur.
inhorrescunt omnes. repudiant¬
me omnes. abdicationẽ intenduns
Uolo adeos confugere. sed minant᷑.
Cupio eoꝵ dep̾cari uestigia. sed
fugiunt: Aduersant᷑ & odiuĩ
Supplicando eos ꝓpicios habere
uolo. illi autem magis molestis
Interdum adiungunt se ficta
caritate. non ad consolationẽ.

Expanded text:
nihil repertum est, non tamen nihil repertum est, non tamen quiescunt adversum me mala confingere, non quiescunt falsa testimonia praeparare, non desinunt accusatores objicere, judices non sinunt conscribere. 477 11. Testium et judicum falsa et crudeli sententia judicor. Testium falsa sententia ad necem innocens ducor. Ex eodem concilio testes, ex eodem judices, ex eodem coetu accusatores. Improbos judices opponunt, falsos testes objiciunt, in quorum testimonio confidentia est. Nemo ab illis dissentit, nemo discordat, nemo consilium eorum repudiat. Cui dicam?petam? in quo animum meum omnium charitate desertus sum, projiciunt me omnes a se, abominatione me omnes abominantur, exhorrescunt me omnes, repudiant omnes, abdicationem intendunt: volo ad eos confugere, sed minantur; cupio eorum deprecari vestigia, sed fugiunt, adversantur et odiunt; supplicando propitios eos habere volo, illi autem magis molesti sunt; interdum adjungunt se ficta charitate, non ad consolationem,
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi iam fides.
Perut fides. ablata est fides¬
tuta Nusquam tta fides Silegi¬
timum nihil est. si ueritas iu¬
dicii nulla est. si aequitas abi¬
citur. si ius non creditur . siuis¬
titia cunctis negatur sꝑeunt
leges. auaricia iudicante
Cupiditatis amore iura nihil
ualent. premia & dona legib
uires tulerunt Ubique
Ubique
peccunia uincit. ubi que ue¬
legib m&rus. nullus iudicii
timor est Impunita man&
male uiuendilicentia. nemo
punitum man&. iniqͥ salui
fiunt. innocentes pereunt
Boni indigent. improbi habun¬
dant Scelerati potentess̃.
iusti egent In iqͥ honorant᷑.
iusti deiciuntur. Iniqͥ l&ant᷑.
iusti inmerore & luctu sunt
Nulla criminatione. nulla
malicia crimen mihi obiciunt.
crimen mihi inpingunt. Crimi¬
nis nodos contra me nectunt.
criminis & suspicionis lucrum
inme conuertunt. incrim̃ ꝑiculũ¬
q deducunt. obiciunt mͥcrim̃.
cuiꝰ non habeo conscientiam
N ihil exploratũ est. nihil pate¬
factum est. nihil inuestigatũ ÷.

Expanded text:
ubi jam fides? periit fides, 476 ablata est fides, nusquam tuta fides. Si legitimum nihil est, si veritas judicii nulla est, si aequitas abjicitur, si jus non creditur, si justitia cunctis negatur, pereunt leges, avaritia judicantecupiditatis amore, jura nihil valent, praemia et dona legibus vires tulerunt. Ubique pecunia vincit, ubique julegibus metus, nullus judicii timor. Impunita manet male vivendi licentia, nemo nultum manet, iniqui salvi fiunt, innocentes pereunt, boni indigent, improbi abundant, scelerati potentes sunt. 9. Justi egent, iniqui honorantur, justi despiciuntur, iniqui laetantur, justi in moerore et luctu suntnulla criminatione, nulla malitia crimen mihi objiciunt, crimen mihi impingunt, criminis nodos contra me nectunt. Criminis et suspicionis locum me convertunt. In crimen me periculumque deducunt, objiciunt mihi crimen, cujus non habeo conscientiam. Nihil exploratum est, nihil patefactum est, nihil investigatum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dolens ei ingemescere. Exsurgentes autem hi qui erant iN
domo mea & accedenes ignem causcm mugitus mei in terro¬
gabant me. Ego autem narraui eis ea quae uiderã & sic iã
hoc unũ deliberaui ut patris mei sequerer uitã. Cesta autẽ¬
facta perinesfabilẽ misericordiam dĩ quae poene reposite
sint his qui maligne uiuere uolunt. Talia siquidem illa
beata uirgo exipsa uisione cognoscens multam. eẽ adõ et
turpis uitae maximas ẽẽ poenas Annuntiabat. Ideoq
efficicmur melioris consilii nobis met ipsis: ut possimus bea¬

Expanded text:
dolens ei ingemiscere. Exsurgentes vero hi qui erant in dolens ei ingemiscere. Exsurgentes vero hi qui erant in domo mea, et accendentes ignem, causam mugitus mei interrogabant me: ego autem narravi eis quae videram. Et sic etiam unum hoc deliberavi, ut patris mei sequerer vitam, certa facta per ineffabilem misericordiam Dei, quae poenae repositae sunt his qui maligne vivere volunt. Siquidem illa beata virgo ex ipsa visione cognoscens, multam esse et bonoturpis vitae maximas esse poenas renuntiabat; ideoque efficiamur melioris consilii nobismetipsis, ut possimus bea
Abbreviated transcription (Latin):
paruã libidinẽ quantã recipio cremtionẽ & sustineo pȩnus.
cceꝓpter exiguas dilicias quansa ee soluo torm̃ta: Ecce
pro contẽptudĩ quales recipio mercedes. ad p̃hender̃ enim
me uniuersa in mobilia mala. Nunc tẽpꝰ auxilii ofilia.
nunc recordare nutrim̃torũ quȩ a me c̃secuta es nunc
retribue beneficiũ siquidboni aliquando a me accepisti.
Miserere inquit mei quȩ ardeo igni et ab ipso consumor.
Miserere meiquȩ in huius modi cruciatib ex aminor. Mise¬
rere mei filia & porrigens manũ tuã educme deloco hoc.
Me aut̃ recusante hȩcfacere ꝓpter eos qui ibi adstabant
rursũ cũ lacrimis illa clamabat. Filicmea adiuuame. et
noli despicere fletũ ꝓpriȩ matristuȩ. Mem̃to doloris
mei in die pasturientiste: et neme despitius quȩ ingehen¬
naignis depereo. Ego autem a uoce eiꝰ in lacrimis comino¬
tahumanũ aliquid patiebar et coepi cũ clamore et con¬

Expanded text:
parvam libidinem, quantam recipio gehennam et sustineo poenas; parvam libidinem, quantam recipio gehennam et sustineo poenas; ecce propter exiguas delicias quanta exsolvo tormenta; ecce pro contemptu Dei, quales recipio mercedes; apprehenderunt enim me universa immobilia mala. Nunc est tempus auxilii, o filia; nunc recordare nutrimentorum quae a me consecuta es; nunc retribue beneficium si quid boni aliquando accepisti. Miserere, inquit, mei quae ardeo igni et ab ipso consumor; miserere mei quae in hujusmodi cruciatibus exanimor; miserere mei, filia, et porrigens manum tuam educ me de hoc loco. Me autem recusante hoc facere propter eos qui ibi astabant, rursus cum lacrymis clamabat: Filia mea, adjuva me, et noli despicere fletum propriae matris tuae: memento doloris mei in die parturientis te, et ne me despicias quae gehennae igne depereo. Ego autem a voce ejus lacrymis commota, humanum aliquid patiebar, et coepi cum clamore con
Abbreviated transcription (Latin):
eũ rogabũ ut manerẽ cũ ipso : Atille : nunc in qͥd ñ potes hic
esse. siuero meis uestigiis sequi uolueris. uenies huc ñ post mul¬
tũ tẽpꝰ. Cũ aut̃ adhuc dep̃curer ut manerẽ cũ ipso. trahens
Statuens me in domo tenebrosce atq obscura om̃ino stridore
perturbationeq repleta : Ostendit mͥfornacẽ ignis arden¬
tẽ &picẽ feruenẽ . & quosdãt illic terribiles aspectu stantes
suꝑ fornaaẽ. Ego aut̃ inspitiens deorsũ uidi matrẽ meã
inforncae usq ad collũ demersc̃ stridenẽ dentib: & igni
ardenẽ & uermiũ multũ fȩcorẽ fieri. Videns aut̃ me
illa cũ ululatu clamabat filiã me uocans. Heume filia
deꝓpriis oꝑib: hȩc patior: quia quasi deleram̃ta muide¬
bantur uni uersa quȩ sobrietatis eran Oꝑa aut̃ fornicati¬
onis & adulterui ñ mihi credebant᷑ esse torm̃ta. Ebrieta¬
tẽ uͦ & luxuriã ñ arbi trabar. eẽ poenas. Et ecce ꝓpter

Expanded text:
eum, rogabam ut manerem cum ipso. At ille, Nunc, inquit, non potes hic eum, rogabam ut manerem cum ipso. At ille, Nunc, inquit, non potes hic esse; si vero mea sequi vestigia volueris, venies huc non post multum tempus. Cum autem adhuc ego deprecarer manere cum ipso, trahens Statuens autem me in domo tenebrosa atque obscura, omni stridore perturbationeque repleta, ostendit mihi fornacem ignis ardentem et picem ferventem, et quosdam illic terribiles aspectu stantes super fornacem. Ego autem inspiciens deorsum video matrem meam in fornace usque ad collum demersam, stridentem dentibus et igne ardentem, et vermium multum fetorem fieri. Videns autem me illa, cum ululatu clamabat, filiam me vocans: Heu me, filia, de propriis operibus haec patior; quia quasi deliramenta mihi videbantur universa quae de sobrietate erant: opera autem fornicationis et adulterii non mihi credebam esse tormenta; ebrietatem vero et luxuriam non arbitrabar esse poenas; et ecce propter
Abbreviated transcription (Latin):
nuo mͥ sopor Accedit. Posthos sermones adstetit mͥ quidum.
grandis quidem corpore aspectu terribilis. Deinde innuen¬
dome ꝑterrens iracunda uisione & asꝑauoce interrogabat
ab aspectu eiꝰ & habitu treme facta neq aspicere in eum
audebum. Maiore. uͦ uoce usus iterũ iussit ut ea quȩ mihi
placuerans ꝓnuntiarẽ. Ego aut̃ p̃timore dissoluta &om¬
nẽ oblita cogitatũ nihil. eẽ dicebã. Ille uͦne ganse me
reuobat in me moriã uniuersa quae incorde meo me¬
ditauerã. Ego aut̃ conuicta adp̃cẽ conuersa supplicabã
ueniã consequi & causat̃ ei enarrabũ huiꝰmodi cogitatus.
Qui aitmͥ. Ueni igit᷑ &uide utrosq patrẽ qͦq & matrẽ &
quã uolueris uitã deinde eligetibi. Adp̃hendens mihi
manũ trahebat ducens aut̃ me in quosdũ fructꝰ uariasq¬
arbores e plucritudinẽ in enarrabilem & introduxit me
intus illic. Occurrens autem mihi pater meus amplexat᷑ ẽ
& osculabaturme. filicm me uocans : Ego autem circũplexa

Expanded text:
nuo mihi accessit. Post hos sermones astitit mihi quidam grandi quidem corpore, aspectu autem horribilis; deinde intuendo me perterrens, iracunda visione et aspera voce interrogabantab aspectu ejus et habitu tremefacta, neque aspicere in eum audebam. Majore vero voce usus, iterum jussit ut ea quae mihi placuerant pronuntiarem. Ego autem prae timore dissoluta, et omnes oblita cogitatus, nihil esse dicebam. Ille vero negante me revocabat universa ad memoriam, quae in corde meo meditata eram. Ego autem convicta et ad precem conversa, supplicabam veniam consequi, et causam ei narrabam hujusmodi cogitatus. Qui ait mihi: Veni et vide utrosque, patrem et matrem, et quam volueris vitam deinde elige tibi; et apprehendens mihi manum, trahebat. Ducens autem me in quemdam campum maarbores, et pulchritudinem inenarrabilem, introduxit me intus illic. Occurrens autem mihi pater meus, amplexatus est me, et osculabatur, filiam me vocans. Ego vero circumplexa
Abbreviated transcription (Latin):
sed erudit. prauoꝵ aduersitas
non te deicit. sed extollit
Humana tẽptatio arguit te.
non inter ficit. Quantũ enim
in hoc scło frangimur. tanto in
inp̃senti affligim. tantũ in fu¬
turo gaudebimꝰ. Si hic flagel¬
lis ad terim. purgati iniudicio

Expanded text:
sed erudit; pravorum adversitas non te dejicit, sed extollit; humana tentatio arguit te, non interficit; quantum enim in hoc saeculo frangimur, tantum inin praesenti affligimur, tantum in futuro gaudebimus. Si hic flagellis atterimur, purgati in judicio
Abbreviated transcription (Latin):
Ego autem post obitum eius puellarem egressa uetatem et
uitã elegerẽ imitandã: Vtrũ patris qͥ modeste & mansuete
Ac sobrie uixit. Sedrursus recogitabã illud qđ nihil inui¬
ta sua c̃secutꝰ. ẽ boni. sed om̃e tẽpꝰ in infirmitate & tribulatio

Expanded text:
Ego vero post obitum ejus puellarem egressa aetatem, et Ego vero post obitum ejus puellarem egressa aetatem, et vitam eligerem imitandam; utrum patris, qui modeste, et mansuete, et sobrie vixit; sed rursum recogitabam illud, quia nihil in vita sua consecutus est boni, sed per omne tempus in infirmitate et tribu
Abbreviated transcription (Latin):
te usq: adultimũ diem suũ integrũ sanũq corpꝰ possedit.
terũ aut̃ contigit ut pat̃ m̃s longa aegritudine fatigatꝰ mo¬
riret᷑ & c̃tinuo Aer cõmotꝰ ẽ & pluia & coruscationes atq
thonitrua aerẽ c̃turbabant & neq nocte neq die IN¬
ber cessando triduo suꝑlectũ sine sepultura fecit eũ manere
ita ut om̃s uicini illius mouentes capita sua admirarent᷑
quod tãmalus unuiuersos later& dicertes. Sic enĩ dĩ erat
immicus iste :ut nec t̃ra eũ recipiat adsepulturã. Sed tam̃
ma corporis sui libidine utebatur & ꝓstibulũ deĩceps
faciens domũ prãm. intaNTa luxuria uixit atq dilicus
ut dũ adhue paruul a essem defecerit nob substani a nr̃a¬
Vrx aut̃ aliquando cumtimore sic̃ mihi uidet᷑ mostem
illi adueniensẽ tana meruit funeris ꝓspertate ut &i a
putaretur Aer simul in ex sequiis deducere funus eius.

Expanded text:
sua usque ad ultimum diem integrum sanumque corpus suum possedit. sua usque ad ultimum diem integrum sanumque corpus suum possedit. Inter haec contigit ut pater meus longa aegritudine fatigatus moreretur, et continuo aer commotus est, et pluvia et coruscationes atque tonitrua aerem conturbabant, et neque nocte neque die imber cessando triduo super lectum sine sepultura fecit eum manere, ita ut homines vici illius moventes capita admirarentur quod tam malum universos lateret, dicentes: Sic enim Dei erat inimicus, ut nec terra eum recipiat ad sepulturam. Sed tamen ma corporis sui libidine abutebatur, et prostibulum deinceps faciens domum nostram in multa luxuria vixit atque deliciis. Et dum adhuc parvula essem, et deficeret nobis substantia nostra, vix aliquando cum timore, sicut mihi videtur, morte illius adveniente tantam meruit funeris prosperitatem, ut etiam putaretur aer simul in exsequiis deducere funus ejus.
Abbreviated transcription (Latin):
suam. Si quando fortasse sanus fuisset & fructus culturȩ suȩ do¬
miportabat : Plurimũ aut̃ tẽporis in lecto et in langorib: dete¬
nebat᷑. Tantaq: ei erat taciturnitas ut ignor artib: eũ sine uoce
crederetur esse. Mat̃ uero mihi erat ec̃trario curiosa absq
modo & ue ultra om̃s quȩ erant̃ in regione hac turpior
ipsius lingua eẽ. Lites frequenius cõmitte baN᷑ ad om̃s ab ea.
nebrietate aut̃ uini cũ uiris licuriosis demorabat᷑. Dispensa¬
bat aut̃ et ea que intꝰ domi erant tãꝗ meretrix pessima. ut &iã
substania multa ualde ñ potuerat nob̵ sufficere nã huic
a patre meo delegata erat dispensatio domꝰ. Corpꝰ aut̃ suũ
ita in turpitudine ab utebat᷑ ut pauci deuico ipso potuissent
effugere libi dinẽ eiꝰ. Nũ quã corpori eiꝰ morb occurrit.
nec dolorẽ Aliquẽ sensit uł aliquanulũ. Sed anatiuita

Expanded text:
suam. Si quando fortasse sanus fuisset, fructus culturae suae dosuam. Si quando fortasse sanus fuisset, fructus culturae suae domi portabat; plurimum autem temporis in lecto et languoribus detinebatur, tantaque ei erat taciturnitas, ut ignorantibus eum sine voce crederetur esse. Mater vero mihi erat e contrario curiosa absque modo, et quae ultra omnes quae erant in regione hac turpior ipsius lingua esse: lites frequentius commovebantur ad omnes ab ipsa; in ebrietate autem vini, cum viris luxuriosis demorabatur. Dispensabat autem et ea quae intus domi erant tanquam meretrix pessima, ut etiam substantia multa valde non potuerit nobis sufficere; nam huic a Patre meo delegata erat dispensatio domus: corpore autem suo ita in turpitudine abutebatur, ut pauci de vico ipso potuerint effugere libidinem ejus. Nunquam corpori ejus morbus occurrit, nec dolorem aliquem sensit vel aliquantulum, sed a nativitate
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit peccatum suum & nulli confitetur. Plangit
tamen quod fecit. & diebus ac noctibus domini miscđiã
de praecatur. Nondico quia bene fecerit quod peceauit.
Ad comparationem tamen eius qui publice sceleratus est :
iste sc̃s est. Hoc totum quare dico Non ut spem peccan¬
tibus dem & propter ipsam spem. dem occasionem peccan¬
di : sed hoc dico etiam qui cumque peccauerit. Non ei li¬
cet mutare propositum. Dominus autem potens. ẽ me &
CARRAUIT QUIDAM SENEX DICENS. QUIA ERAT QUAEDA VIRGO
a me quȩres adhanc eã adduxerit c̃uersationẽ. Atilla in¬
gi mescens ita coepit dicere. Mihi qͥdem o mirabilis uir cũ
adhuc essem paruula erat pat̃ modestꝰ acmansuetꝰ morib
Debilis uͦ et infirmꝰ corpore. Qui ita uixit curã sui agens ut ure
aliquando uideretur ab his qͥ in eodẽ habitabant uico
Terrã autem suc̃ assidue oꝑabat᷑ &ibidẽ sẽꝑ occupabat uitã

Expanded text:
intellexit suum peccatum; nulli confitetur, plangit intellexit suum peccatum; nulli confitetur, plangit tamen quod fecit, die noctuque Domini misericordiam deprecatur. Non dico quia bene fecerit quod peccavit: ad comparationem tamen ejus qui publice sceleratus est, iste sanctus est. Hoc totum quare dico? Non ut spem peccatoribus dem, aut per ipsam spem dem occasionem peccandi; sed dico, etiam quicumque peccaverit, non ei licet mutare propositum. Dominus autem est potens me et arravit quidam senex, dicens: Quia erat quaedam virgoa me, quae res eam ad hanc adduxerit conversationem; illa ingemiscens coepit dicere: Mihi quidem, o mirabilis vir, cum adhuc essem parvula, erat pater modestus ac mansuetus moribus, debilis vero et infirmus corpore: qui ita vixit curam sui agens, ut vix aliquando videretur ab his qui in eodem habitabant vico: terram autem suam assidue operabatur, et ibidem semper occupabat vitam
Abbreviated transcription (Latin):
quod facturussum: Nec saecularis. Nec monachus: aliquis
peccatum peccato maiore cupit emendare: Si peccasti in¬
hac uita constitutus: esto poenitens. Non quasi non mona¬
minum meum ne me cedat. semper debeo fugere: Si poe¬
nites quia fugisti: debes reuerti ad dominum tuum: nemo di¬
cat ponitet quia fugi & semper debeo fugere: siue scĩ sumus
siue peccatores sumus: non nobis licet mutare propositum:
Siscses: beatuses monachus. Si peccator es miser es monachus.¬
Tamen non monachus es: nonlicet mutare propositum: licet
dignitatem propositi perdiderit: hoc in commurie loquor
& quod uobis loquor mihi loquor: nequis seputet habere
potestatem mutare propositum. Rem uobis dico nouaem.
quasi in comparationem dico : non quasi hoc praecipium
Duos fac monachos corruisse. hoc est uterque peccauerunt.
sa : duxit uxorem & dixit. Non possum sustinere : Nonpos¬
sum monachus perseuerare. Alius uero qui peccauerat:

Expanded text:
qui factus sum nec saecularis nec monachus? Aliquis qui factus sum nec saecularis nec monachus? Aliquis peccat peccato majori? cupit emendare? Ergo vita monachi constitutus, esto poenitens quasi monaminum meum, ne me caedat: semper fugere debeo? Si te poenitet quod fugisti, debes reverti ad dominum tuum. Nemo dicat, Poenitet me quia fugi, et debeo semper fugere. Sive sancti simus, sive peccatores simus, nobis non licet mutare propositum. Si sanctus es, beatus es monachus: si peccator es, miser es monachus. Non licet mutare propositum, licet dignitatem propositi perdideris. Haec quidem in commune loquor: et quod vobis loquor, mihi quoque loquor, ne quis se putet habere potestatem mutare propositum. Rem vobis dico novam: quasi in comparatione dico, non quasi hoc praecipiam. Fac duos monachos corruisse; hoc est, uterque peccaverit. larem duxit uxorem, et dixit, Non possum sustinere, non possum monachus perseverare. Alius vero qui peccaverat,
Abbreviated transcription (Latin):
ti: praemium habes. Negasti: poenam habes. Non est meũ.¬
utrumque tuum est. Elige quod uelis: habes uiam mor¬
tis & uitae. Elige quod uolueris : hoc tuumest. Dico uobis
fratres karissimi : quis de uobis putet se habere liberam po¬
testatem & dicere. Ergo illi qui uxores habent qui sunt inci¬
uitatibus qui militant. qui negotiantur. ergo totus mundus
inpericulo est. & soli monachi saluantur. Non est nostra:
& illorum equa condicio. Illiscentes in becillitatem suam.
non promiserunt facere quod non poterant. illi quidem sunt
negotiator: Xp̃ianus : quasi miles : Et cornelius centurio
miles fuit: sed saluatus est. Ego quisum monachus: quia de¬
siui esse secularis. & factussum monachus An monachussal¬
uatur : An aliter non saluator: Non est aliquid medium:
Si uoluero dimittere uitam monachi. & sequi seculares: non
aliquis. Et quod faciam si peccaui: & si inisto proposito

Expanded text:
ti? Praemium habes. Dimisisti? Poenam habes. ti? Praemium habes. Dimisisti? Poenam habes. Utrumque tuum est, elige quod velis. Habes viam mortis et vitae, ingredere quam volueris. Hoc totum dico vobis, fratres charissimi, ne quis de vobis putet se habere liberam potestatem, et dicat, Ergo illi qui uxores habent, qui sunt in civitatibus, qui militant, qui negotiantur, ergo totus mundus in periculo est, soli monachi salvantur. Non est nostra et illorum aequa conditio. Illi scientes imbecillitatem suam non promiserunt facere quod non potuerunt. Illi quidem chrinegotiator; et christianus quasi miles. Et Cornelius centurio miles fuit, sed salvatus est. Ego qui monachus sum, qui desivi esse saecularis, et factus sum monachus; aut monachus salvus ero, aut aliter non salvabor: non est aliud medium. Si voluero dimittere vitam monachi et sequi saecularem, non aliquis, Quid facio, si peccavi in isto proposito,
Abbreviated transcription (Latin):
pore confessaes quod mihi promitteres : ex eo tempore
mea esse. Coepisti si uolueris scđm maritum ducere : me con
che antequam mihi promitteres. in tua erat potestate facere
quod uelles. Uox tua ligauit te mihi: quiste compulit.
Numquid necessitatem feci: Nonne liber eras Intua fuit
potestate promittere: promisisti: meus esse coepisti meum
misisti: Promittere tuum fuit: dimittere Non est tuum.
Si dimiseris. non habeo te in illo gradu in quo prius habui. Pri¬
men eras defamilia : non tamen eras mecum. sed tamen meus
eras : Exquo militare coepisti : si recesseris. non habeo te defa¬
milia. sed quasi fugitiuum. Hoc totum quare dico: quoniã
in nostra est potestate promittere seruitutem dõ : non est
innostra potestate dimittere. Promisisti: praemium habes.
Negasti: poenco habes Utrumque propter confessionem¬
tuam est. Diximus: iterum atque iterum dicimus. Promisis¬

Expanded text:
pore confessa es quod mihi permaneres, ex eo tempore pore confessa es quod mihi permaneres, ex eo tempore mea esse coepisti; si volueris secundum maritum ducere, me conche, antequam promitteres, in tua erat potestate facere quod volebas. Vox tua ligavit te mihi: quis te compulit? Numquid necessitatem fecpotestate promittere. Promisisti, et meus esse coepisti: meum m. Promittere, tuum fuit; dimittere, non est tuum. Si dimiseris, non te habeo in illo gradu in quo te prius habui. Primen de familia mea eras; non eras mecum, sed tamen meus eras. Ex quo mihi militare coepisti, si recesseris, non habeo te de familia, sed quasi fugitivum. Hoc totum quare dico? Quoniam in nostra erat potestate promittere servitutem Dei et obedire; non est in nostra potestate dimittere. Promisisti? Praemium tuum habes. Negasti? Poenam habes: utrumque propter confusmus, atque iterum dicimus: Promisis
Abbreviated transcription (Latin):
persecutione quid fecerim: Nontorqueor. nec exuror. denego:
si torquerer & urerer. quid facerem : Qui inpersecutione ne¬
gat habet usnicm. plage pro illo praecantur. Quid enim
dicit : uolui pugnare. caro mea in conluctatione de fecit. non
cessit Animus. cessit corpus. Alud mens cogitabat aliud cor¬
pus dicere compellebat: & tamen non habet excusationẽ¬
depeccato : Nulla enim plas est quae debeat ab amore xp̃i
pendebas. prome torquebaris. & dicis non potui sustinere :
& quo modo sustinuit petrus. quo modo paulus. quomodo cȩte¬
ri martrres sustinuerunt & habuerunt corpora quod & tu
habes. O monache qui ieunium fugis putas ignem effuge¬
re: hoc ergo dico quia omni tempore sunt martyria.
sunt & praeuaricationes : denique & a postolus quid loquitur
deuiduis quae scđm duxerunt maritum: quid dicit.
abentes dampnationem. quia primam fidem irritã fecer̃
Uide quid dicit. Ouidua antequam mihi promitteres qđ
esses uidua: in tua erat potestate ut nuberes. Ex quo tem¬

Expanded text:
persecutione quid facerem? Non torqueor neque exuror, et denego: si torquerer et exurerer, quid facerem? Qui in persecutione negat, habet veniam plagae: pro illo precantur sancti. Quid enim dicit? Volui pugnare, caro mea in colluctatione defecit; non cessit animus, sed cessit corpus; aliud mens cogitabat, aliud corpus compellebat: et tamen non habet excusationem. Nulla enim est plaga quae debeat ab amore Christi pendebas, propter me torquebaris: et dicis, Non potui sustinere tormenta. Et quomodo sustinuit Petrus, quomodo Paulus, quomodo caeteri martyres sustinuerunt? Ea habuerunt corpora quae et tu habes? O monache, qui jejunium fugis, putas ignem effugere? Hoc ergo dico, quoniam omni tempore sunt sunt et praevaricationes. Denique et Apostolus quid loquitur de viduis quae secundos duxerunt maritos? Quid dicit? Habentes damnationes, quia primam fidem irritam fecerunt . Viduae quid dicit? o vidua, antequam mihi promitteres quod esses vidua, in tua erat potestate ut nuberes: ex quo tem
Abbreviated transcription (Latin):
quod in apothecis nr̃i shabebatur sanguis eẽt effectus. Cui lam̃tanti acdicenti. uemħ ga signa¬
taest plage dom mea ait ei uir ꝗdam. Nosti inquid quod post pridie quod erit in kalendis nouẽ bris
passio benigni martyris celebrabit᷑ : Noui ait. Uade inquid & iugila tota nocte inoratione ac re¬
uocamissas . & liberaberis aplaga Exꝑge facta aut̃ a somno: impleuit quȩ sibi fuerit imperata
Signatisq uicinoꝵ domibius: domꝰ nrã inuiolata ꝑmansit. Apud etiã castrũ diuionense hila¬
rius quidã exsenatoribus habitauit. habens coniugem: &qua & filios suscepis sȩdicit᷑. Sedom¬
nemdomũ suam ita in castitate atq om̃ĩ puritate tam animi quã corporis excolebat: ut nullus. ibi
pollente: obie Qui qualis quantusq fuerit iuxta scłi digntatẽ sepulchrũ eius. hodie paterau¬

Expanded text:
quod in apothecis nostris habebatur, sanguis esset effectus. Cui lamentanti ac dicenti: Vae mihi, quia signaquod in apothecis nostris habebatur, sanguis esset effectus. Cui lamentanti ac dicenti: Vae mihi, quia signata est plagae domus mea, ait ei vir quidam: Nosti, inquit, quod post pridie, quod erit in Kalendis Novembris, passio Benigni martyris celebrabitur? 783 Novi, ait. Vade, inquit, et vigila totam noctem in honore, ac revoca missas, et liberaberis a plaga. Expergefacta autem a somno, implevit quae sibi fuerant imperata, signatisque vicinorum domibus domus nostra inviolata permansit. CAPUT LII. De rius quidam ex senatoribus habitavit, habens conjugem, ex qua et filios dicitur suscepisse . Sed omnem domum suam ita in castitate atque omni puritate tam animi quam corporis excolebat, ut nullus ibi pollente, obiit vir ille: qui qualis quantusque fuerit juxta saeculi dignitatem, sepulcrum ejus hodie patefa
Abbreviated transcription (Latin):
gium: Haẽc affatur basilicã dequa egressa suerat ingrediens. nulli ultra conpa ruit. Autum abant
enim eius temporis homines: beatã ibi apparuisse paschasiam. Suꝑ lapidẽ uero illũ in quocum¬
plumbo remis so pedes eiꝰ c̃fixerunt: factis loculis. uinũ aut sicerã multi insundunt.
aut oculi lippitudine grauati: aut que libet uulnera suerint ꝑuncta : ꝓtinꝰ fugata infirmita¬
tesanantur. Quod ego euidenter exꝑtassum. Nam cũ mħ nimia lippitudine oculi ga uarent᷑
exhoc sacrato ungui ne tactus: dolore ꝓtinus carui. Cum aut̃ ad aruennam regionẽ lues illa in¬
guna ria adueniret. que scĩgalli ęp̃i oratione depulsa est. & in subita c̃tẽplatione parictes domoꝵ
atq eccłaꝵ signarentur. atq caraxarentur : matrimeae apparuit iniusu noctis : quasi uinũ

Expanded text:
gnum. Haec effata, basilicam de qua egressa fuerat ingrediens, nulli ultra comparuit. Autumabant gnum. Haec effata, basilicam de qua egressa fuerat ingrediens, nulli ultra comparuit. Autumabant enim ejus temporis homines, beatam ibi apparuisse Paschasiam. Super lapidem vero illum in quo cumplumbo remisso pedes ejus confixi fuerunt, factis loculis, vinum aut siceram multi infundunt: unde si aut oculi lippitudine gravati, aut quaelibet vulnera fuerint peruncta, protinus fugata infirmitate sanantur, quod ego evidenter expertus sum. Nam cum mihi nimia lippitudine oculi gravarentur, ex hoc sacrato unguine tactus, dolore protinus carui. Cum autem ad Arvernam regionem lues illa inguinaria adveniret, quae sancti Galli episcopi oratione depulsa est V. Hist., l. IV, cap. 5; et in subita contemplatione parietes domorum atque ecclesiarum signarentur, atque caraxarentur, matri meae apparuit in visu noctis quasi vinum,
Abbreviated transcription (Latin):
martrris sarcophagum & duo presbiteri ad pedes mouentes eum: incripta habilissime deculerunt¬
& ubi ipsis fuit placitũ composuerunt. Quod non minimũ populis spectaculũ fuit. Post paucos
aut̃ annos ab euntibus in italiã passionis eius historiã allatam : beatus confessor accepit Sed &dein
ceps scs martir multis seuirtutibus manisestauit in populis. Nec morat᷑ suꝑ criptã illã basilicam
magniã iussit edisicari. in ꝓximo est & alia basilica : inqua pascasia quȩdã religiosa uenerat̃ Nam
uisumest eotẽpore struetoribus quandã anũ egressã fuisse ab ipsabasilica nigra ueste. cugeo capite
bus erigitur haec structura. Et merito acceleratur: quȩ talẽ habet ex secutorem. Namsi ꝑ¬
mitteretur ut ur̃oꝵ oculoꝵ facies contẽplar&: nempe uideretis uob̾ operantibus ad esse scm prbm beni¬

Expanded text:
martyris sarcophagum, et duo presbiteri ad pedes moventes eum, in cripta habilissime detulerunt, etmartyris sarcophagum, et duo presbiteri ad pedes moventes eum, in cripta habilissime detulerunt, et ubi ipsis fuit placitum, conposuerunt; quod non minimum populis spectaculum fuit. Post paucos autem annos ab euntibus in Italiam passionis eius historiam adlatam beatus cceps sanctus Martyr multis se virtutibus manifestavit in populis. Nec moratus, super cryptam illam basilicam magnam jussit aedificari. In proximo autem est et alia basilica, in qua Paschasia quaedam religiosa veneratur. Nam visum est eo tempore structoribus quamdam anum egressam fuisse ab ipsa basilica, nigra veste, cigneo capitur machinae quibus erigitur haec structura, et merito acceleratur quae talem habet exsecutorem. Nam si permitteretur ut vestrorum oculorum acies contemplaretur, nempe videretis vobis operantibus sanctum praeire Beni
Abbreviated transcription (Latin):
me tudospicis: uerũ etiã honorantes me spernis. Nefacias queso.: sed tegm̃ suꝑme uelotius pa¬
para: Dequa ille uisionẽ concussus beatũ sepulchrũ adut : ibiq dutis sime ꝓignorantia cũflea
÷ueniã dep̃catur. Et quia cripta illa qȩ abantiquis inibi trans uoluta suerat diruta erat . ruse
cam beatus pontisex re edisicauit. eleganti trans uoluens opere. Sad som sepulchrũ nescis
tes atq alios religiososiuros : in quo conuentu: grande miraculum beatus martyr & poplo & suo presti¬
tit consessori. Erat quippe ualidum ut supra diximus illud sarcophagum: ut tale inistotẽpore: nec
tria paria boum trahere possent. Cũq diutissime morarentur giec inuenirent qualiter eum intus
reserrent. sc̃s gregorius in luminatis cereis. cum grandichoro psallentium. apprehengũ acapie

Expanded text:
od tu despicis, verum etiam honorantes me spernis. Ne facias, quaeso, sed tegmen super me velocius praeod tu despicis, verum etiam honorantes me spernis. Ne facias, quaeso, sed tegmen super me velocius praepara. De qua ille visione concussus beatum sepulcrum adit, ibique diutissime pro ignorantia cum fletu veniam deprecatur. Et quia crypta illa quae ab antiquis inibi transvoluta fuerat diruta erat, rursum eam beatus pontifex reaedificavit, eleganti transvolvens opere. Sed sanctum sepulcrum, nescio tes atque alios religiosos viros; in quo conventu grande miraculum beatus Martyr et populis et suo praestitit confessori. Erat quippe validum, ut supra diximus, illud sarcophagum, ut tale in isto tempore nec tria paria boinferrent, sanctus Gregorius, inluminatis cereis, cum grandi psallentio adprehensum a capite
Abbreviated transcription (Latin):
EUTGNTUS aut̃ ac dnĩci nominis testis: apud diuonensẽ castrũ martyrio consũmatis od
Etꝗa in magno sar cophago post mar tẏrid̾ conditus suet: putabant nr̃i tẽporis lon¬
ies & p̃sertimbeatus gegorius ep̃s. ibi aliquẽ positũ fuisse gentilem Narustiei uota uili
soluelunt & quȩ petebant: uelociter impetrabant. Adhoc ergobeati sepulchirũ: quidun
d̃ exinde multa beneficia acciperet cereũ detulit: quo accenso: domũredut. Puerulus aut̃ peub
hec obseruans. illo abeunte descendit adtumulim: ut ardentẽ cereũ extingueret & auferret La
descendente: Ecce serpens mire magnitudinis dealia parte ueniens: cereũ circũ cingt. E uer aut̃ tines
slbr suisiredut: & bis. aut t̾tio cereũ auferre temptas. obsistente angue non potuit. Talta & his sind
beato pentisici nuntuta nullomodo eredebat: sedmagis neibidem ad orarent detestabat. lod
aliquanu dõdeimar tyr beato se consessori reuelat. & dicit. Quid inqud agis: non soliest s¬

Expanded text:
enignus autem dominici nominis testis, apud Divionense castrum martyrio consummatus est . Et quia in magno sarcophago post martyrium conditus fuit, putabant nostri temporis homines, et praesertim beatus 781 Gregorius episcopus, ibi aliquem positum fuisse gentilem. Nam rustici vota inibi dissolvebant, et quae petebant velociter impetrabant. Ad hoc ergo Beati sepulcrum quidam, dum exinde multa beneficia perciperet, cereum detulit; quo accenso, domum rediit. Puerulus enim parvulus haec observans, illo abeunte, descendit ad tumulum, ut ardentem cereum exstingueret et auferret. Quo descendente, ecce serpens mirae magnitudinis de alia parte veniens, cereum circumcingit. Puer autem timens sursum rediit, et bis aut tertio cereum auferre tentans, obsistente angue non potuit. Talia et his similia beato pontifici nuntiata, nullo modo credebat, sed magis ne ibidem adorarent fortiter testabatur. Tandem aliquando Dei Martyr beato se confessori revelat, et dicit: Quid, inquit, agis? non solum qu
Abbreviated transcription (Latin):
quod marmore pario sculptum renitet. Quo de suncto & ilxta humanã consuetudinẽ sepulture nu¬
cipato mulier deducto anni circulo egro tauit: obiuq atq abłptaest: Et qm̃ sepulchrum illud tam i¬
m̃ sũ erat : ut ipsam iuxta imperium uiri susciperer: Ainoto operarto dũ locaret̃ intumulo: sulitodo

Expanded text:
quod marmore Phario sculptum renitet. Quo defuncto et iuxta humanam consuetudinem sepulturae mancipato, mulier, deducto anni circulo, aegrotavit obiitque atque abluta est. Et quoniam sepulchrum illud tam inmensum erat, ut ipsam iuxta imperium viri susciperet, amotoque operturio, dum locaretur in tumulo, subito
Abbreviated transcription (Latin):
tem
& diuinitatẽ & sapientiã: Vox nãq angelorũ ẽ. in laude conditoris ipsa admirato
intimȩ contẽplationis. uirtutis diuinae miracula obstupuisse dirisse eti¬
racula obstupuisse diz isse ost
quia excitatus cum reuerentia motus cordis: magnus est adaures incircũ¬
scripti sp̃s clamor uocis Quae uox sequasi ꝑ distincta uerba explicat. dũ sese ꝑ innume
ros modos admirationis format: Ds ergo angelis loquitur. cũ eis uoluntas eius
intima uidendo manifestatur. angeli aut̃ loquuntur dño. cũ ꝑ hoc qđ suꝑ sem& ipsos res¬
quuntur addm Unde in iohannis rursum apo calypsi dicitur. Tidi subter altare animas
int̃fectorum propt̃ uerbũ dĩ & propt̃ testimonium qđ habebant. & clamabant uoce magna
dicentes . ⁊sque quo dñẽ sc̃s &uerus. non iudicas & uindicas sanguinẽ nr̃m dehis qui habi

Expanded text:
tem, tem, et divinitatem, et sapientiam . Vox namque angelorum est iintimae contemplationis: virtutis divinae miracula obstupuisse dixisse eracula obstupuisse, dixisse est, quia excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircuspiritus clamor vocis. Quae vox se quasi ros modos admirationis format. Deus igitur angelis loquitur, dum eis voluntas ejus intima videndo manifestatur. Angeli vero loquuntur Domino, cum per hoc, quod super semetipsos resquuntur ad Deum. Unde et in Joannis Apocalypsi rursum dicitur: Vidi subter altare animas interfectorum propter verbum Dei, et propter testimonium quod habebant; et clamabant voce magna dicent
Abbreviated transcription (Latin):
formatur chabiet eni loquitur ds̃ adangelos alit angeli ad dm̃ Alit̃ di ad scorũ animas
saconteplatione ueritatis legant. couelut quaedã ꝓcepta uocis funrt . ipsa qaudie¬
conte plationis Quasi enĩ audientib dicitur. qđ uidentib inspiratur: In de cueor
cordib ps contra humana supbiã. anim ad uersione ultionis infunder& bcit uen¬
tordescendamus & consundamus ibi linguas eorũ Dicitur ers erenadbȩ radus
nite quia nimirũ hoc ipsũ nũqua adiuna contẽplatione depxescere quodasi¬
na conteplatione seꝑ ac erescere est: Mnii quã corde recedere. quasi quo da ao
bali modo e seꝑ uenire. quib. & dicit. descendamus & confundamus linguas
cori m& scendui angeli in eo quod ereatorẽ conspiciunt. descendunt angelio
ineo quod ereatorã seseꝰ millicitis erigentẽ examine districtionis pͥmunt dice
te agatur ostendere. & ꝑuim int̾nae uisionis eorũ mentib exhiben¬

Expanded text:
formatur. » Aliter enim loquitur Deus ad angelos, aliter angeli ad Deum, aliter Deus ad sanctorum animas, formatur. » Aliter enim loquitur Deus ad angelos, aliter angeli ad Deum, aliter Deus ad sanctorum animas, ipsa contemplatione veritatis legant, et velut quaedam praecepta vocis  dicitur, quod videntibus inspiratur; unde cum eorum cordibus Deus contra humanam superbiam animadversionem ultionis infunderet, dicit: Venite, descendamus, et confunaamus ibi linguam eorum. Dicitur eis qui aderant Venite, quia nimirum hoc ipsum nunquam a divina contemplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere es. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus linguam eorum. Ascendunt angeli, in eo quod creatorem conspiciunt. Descendunt angeli, in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhiben
Abbreviated transcription (Latin):
bratio qde sup raex posumus replicare qua ediximus deurtamus uediedis cuiꝗ s re parnius
adssatn do qidns dicitur uel quod satan dño respondere phibeur Discutienda quippes
quisena si l istalodntio Neque enĩ uel adño qui sumus atq in cir eũ seriptus est sp̃s. uela satan
quimnala estcarnea natura uestitus humano modo aerius atus solle uisibili satira biter
it porsans᷑ gr near is uocis expressio reddatur sed dũ naturae inuisibila patura inceo¬
oraehensibilis loquitur d ignũe ut mens nr̃a qualitate sor poreas locitti onis excedens
odsciblimes dtq incognitos modos locutionis intimȩ suspendaturni cosnaor il ceson
uocisentimus Alienis quippe oculis. intra secroũ mentis: quasi post pariete coruors
stamus ÷ Sed cũ manifestare nos m& ipsos cupimus. quasi ꝑ linguȩ aruia egredimur
q qniler eu compo suta duplicit̃ non est Sed rursum sciendume quia ipsa duian
natura in corporea cũ loqui dicitur. eius locutione qua quã una atq eacder qualiuat

Expanded text:
bratimque supra exposuimus, replicare quae diximus devitamus; ne dum discussa repetimus,ad Satan loqui Dominus dicitur, vel quod Satan Domino respondere perhibetur. Discutienda quippe est quaenam sit ista locutio. Neque enim vel a Domino, qui summus atque incircumscriptus est spiritus, vel a Satan, qui nulla est carnea natura vestitus, humano modo aereus flatus folle ventris attrahitur, ut per organum gutturis, vocis expressione reddatur. Sed dum naturae invisibili natura incomprehensibilis loquitur, dignum est ut mens nostra qualitatem corporeae locutionis excedens, ad sublimes atque incognitos modos locutionis intimae suspendatur. Nos namque ut ea onum vocis ejicimus. Alienis quippe oculis intra secretum mentis, quasi post parietem corporis stamus; sed cum manifestare nosmetipsos cupimus, quasi per linguae januam egredimet corpore composita dupliciter non est. Sed rursus sciendiam incorporea natura cum loqui dicitur, ejus locutio nequaquam una eademque qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
to in censum boni operis sincerius exhib&ur. Ubi & bene sub iungitur. Cũq intenuissi¬
mũ puluerẽ uniuersa contuderis. pones exeo corã testimonio tabernaculi. In tenuis¬
simũ puluerẽ aromata uniuersa conterimus. cũ bona nr̃a quasi inpilo cordis occulta
discussione tundimus & siuera citerbona sint subtilit̃ r&ractamus. Aromata ergo in
naculi Quia tunc nimirũ bonanr̃a ueracit̾ in conspectu iudicis placent. cũ haecmens
subtilius recogitando conterit. & quasidearo manibus puluerẽ reddit. ne gros sũ
durũ quesit bonũ quod agitur. nesi hoc arte r&ractionis manus non cõminuat. odo¬
rẽ dese subtilius non asꝑgat. Hinc est enim quod sponsae uirtus. sponsi uoce lau¬
datur cũ dicitur . quae ẽ ista quae ascendit ꝑ desertũ sicut uirgula fumi exaromatibus

Expanded text:
to incensum boni operis sincerius exhibetur. Unde et bene subjungitur: Cumque in tenuissito incensum boni operis sincerius exhibetur. Unde et bene subjungitur: Cumque in tenuissimum pulverem universa contuderis, pones ex eo coram testimonii tabernaculo . In tenuissimum pulverem aromata universa conterimus, cum bona nostra quasi in pilo cordis, occulta discussione tundimus; et si veraciter bona sint, subtiliter retractamus. Aromata ergo in ernaculo; quia tunc nimirum bona nostra veraciter in conspectu judicis placent, cum haec mens subtilius recogitando conterit, et quasi de aromatibus pulverem reddit; ne 37 grossum durumque sit bonum quod agitur; ne si hoc arcta retractationis manus non comminuat, odorem de se subtilius non aspergat. Hinc est enim quod sponsae virtus, sponsi voce laudatur, cum dicitur: Quae est ista, quae ascendit per desertum, sicut virgula fumi ex aromatibu
Abbreviated transcription (Latin):
quod forasagitur. si non ꝓeo intus antedĩ oculos in nocentiae uictima mara
omanat exfonte cogitationis Omnicura seruandus ẽ amalitiae puluere
oculus cordis. nehoc qͦuod inactione rectũ hominib ostentat. aput sem& ipsum ꝑuitiũ
prauae intentionis intorqueat Curandũ itaq ẽ nebona nr̃a paucasint. curandũ ne
indis cussa. neaut pauca agentes inuenia mur steriles. aut indis cussa relinquen¬
tes uecordes. Neque enĩ una quaeq uere uirtus ẽ : simixta aliis uirtutib non est Vnde res¬
te ꝑmor sendiertur. Sume bi a romataopeet nroe orica gall aner bonioglontbs &thus lun
dissimũ. faciesq thimiama conpositũ opere unguentarii. mixtũ diligentes & purum
himiama quippe exaro matib compositũ facimus . cũ in altariboni operis uirtutũ mul¬
tiplicate redolemus Q uod mixtũ &purũ fit. quia quanto uirtus uirtuti iungitur. tan¬

Expanded text:
quod foris agitur, si non pro eo intus ante Dei oculos innocentiae victima in ara quod foris agitur, si non pro eo intus ante Dei oculos innocentiae victima in ara emanat ex fonte cogitationis. Omni cura servandus est a malitiae pulvere oculus cordis; ne hoc, quod in actione rectum hominibus ostentat, apud semetipsum per vitium pravae intentionis intorqueat. 54. Ideo curandum, ne bona opera indiscussa; ne aut pauca agentes, inveniamur steriles; aut indiscussa relinquentes, vecordes. Neque enim unaquaeque vere virtus est, si mista aliis virtutibus non est. Unde recte ad Moysen dicitur: Sume ia, faciesque thymiama compositum opere unguentarii, mistum diligenter et purum . Thymiama quippe ex aromatibus compositum facimus, cum in altari boni operis, virtutum multiplicitate redolemus. Quod mistum et purum fit; quia quanto virtus virtuti jungitur, tan
Abbreviated transcription (Latin):
uero antiquus hostis neque in exordio intentionis ferit . neq: initinere actionis inter¬
cipit. duriores infine laqueos tendit. Quẽ tanto nequius obsid&. quanto solum sibi
remansisse addecipiendũ uid& Hosnãq. finisuo appositos laqueos proph&a cons¬
pexerat. cũ dicebat. Ipsical caneũ meũ obseruabunt. Quia enĩ in calcaneo finis est
corporis. quid ꝑ hunc nisi terminus signatur actionis: Siue ergo malignisp̃s.
seu praui quiq homines illorũ suꝑbiaeꝰ sequaces calcaneũ obseruant. cũ actionis
cor in intentione corrumpitur. sequentis actionis medi&as. & ter minus abhoste
dente in radice uitiauit Q uiaergo sũma cura uigilandũ ẽ neuel bonis operimus
seruiens mens reꝓba intentione polluatur. recte dicitur. Neforte pec cauerint
filii mei & benedixerint dõ in cordibus suis : Acsi apte dicer&ur Nullũ estbonũ

Expanded text:
vero antiquus hostis neque in exordio intentionis ferit, neque in itinere actionis intervero antiquus hostis neque in exordio intentionis ferit, neque in itinere actionis intercipit, duriores in fine laqueos tendit. Quem tanto nequius obsidet, quanto solum sibi remansisse ad decipiendum videt. Hos namque fini suo appositos laqueos Propheta conspexerat, cum dicebat: Ipsi calcaneum meum observabunt . Quia enim in calcaneo finis est corporis, quid per hunc nisi terminus signatur actionis? Sive ergo maligni spiritus, sive pravi quique homines, illorum superbiae sequaces, calcaneum observant, cum actionis cor in intentione corrdente in radice vitiavit. Quia ergo summa cura vigilandum est, ne vel bonis operibus serviens mens, reproba intentione polluatur, recte dicitur: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Ac si aperte diceretur: Nullum est bonum,