comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum interpellare p̃sumunt: habent ho¬
mines sacerdotes. uiced̾i fungentes. eũ qͥb
interim causam suam sine ꝑiculo agere
possunt. Ament intercessores: & timeant
uidices. S fortassis iterũ querit aliquis.
quid opꝰ sit deo ad soluenda peccata ho¬
minũ homines cooꝑatores querere: qͣsi
ꝑse qd uoluerit ñ ualeat adimplere. D
certissime scire debem̃: qͦd inabholendis
peccatis nequaqͣm deo humana cooꝑatio
suffragatur. Ideo tamen hominẽ cooꝑa¬
torẽ fieri: qi salus peccatoris eo mͦ cõpe.¬
tentius ꝑficitur. Quid enĩ peccata: nisi
plage quedamst̾: Et quid ẽ. penitentia.
nisi medicina: Et seiꝰ qͦd insanandis
uulnerib carnis. nisi congruũ adibeatur
remediũ dolori: neqͣqͣm sequit᷑ effectus cura¬
tionis. Quia gͦ ꝑsuꝑbiam omne peccatum
geritur. necesse ẽ. ut ꝑhumilitatẽ omnis
penitentia condiatur: quatinꝰ inobedien¬
tiam obedientia frangat. ⁊elationis tumo¬

Expanded text:
dum interpellare praesumunt, habent hodum interpellare praesumunt, habent homines sacerdotes vice Dei fungentes, cum quibus interim causam suam sine periculo agere possunt. Ament intercessores et timeant judices. Sed fortassis iterum quaerit aliquis quid opus sit, Deo ad solvenda peccata hominum, homines cooperatores quaerere quasi per se quod voluerit non valeat adimplere. Sed certissime scire debemus quod in abolendis peccatis nequaquam Deo humana cooperatio suffragatur. Ideo tamen hominem cooperatorem fieri; quia salus peccatoris eo modo competentius perficitur. Quid enim peccata nisi plagae quaedam sunt; et quid est poenitentia nisi medicina? Et scimus quod in sanandis vulneribus carnis nisi congruum adhibeatur remedium dolori; nequaquam sequitur effectus curationis. Quia ergo per superbiam omne peccatum geritur, necesse est, ut per humilitatem omnis poenitentia condiatur, quatenus inobedientiam obedientia frangat, et elationis tumo
Abbreviated transcription (Latin):
s tͣnsiet a morte aduitã. Et tam̃ paulus
dicit. Quia quisqͥs corpꝰ dñi indigne
manducare: ⁊ calicẽ bibere p̃sũpserit:
uiditiũ sibi manducat & bibit. Ubiq gͦ
magis uirtus sacram̃toꝵ expͥmitur: nec
qd ꝑ ea quilibet participantes saluandi sit
s quodd saluari possint significatur. Qua¬
si diceretur. Tanta uirtus ẽ. baptismi: ut
qͥs qͥs illud fideliter & deuote acceꝑit. ꝑ
illudd adeternam salutem ꝑtingere possit.
Item tanta uirtus ẽ. insumptione eorporis
& sanguinis mei: ut ꝑ illud quiẽq digne
sumpserit. eternam uitam conseqͥ possit.
Simili mͦ hoc dictum existimo. quoꝵ re¬
gandis & soluendis peccatis tribuo: ut
quisqͥs auobis ligari meruerit. apud me
solutus eẽ ñ possit. & quisqͥs a uobis solui
meruerit. iam apud me ligatus ñ sit.
Audiant homines & intelligant peccato¬
res. qd̾ psidium eis adeo conceditur: qđ
rursũ uditiũ preꝑatur. Fortassis dm̃ nec¬

Expanded text:
sed transiet a morte in vitam , et tamen Paulus sed transiet a morte in vitam , et tamen Paulus dicit: Quod quisquis corpus Domini indigne manducare et calicem bibere praesumpserit, judicium sibi manducat et bibit . Ubique ergo magis virtus sacramentorum exprimitur, nec quod per eam quilibet participantes salvandi sint, sed quod salvari possint significatur, quasi diceretur: Tanta virtus est baptismatis ut quisquis illud fideliter et devote acceperit; per illud ad aeternam salutem pertingere possit. Item tanta virtus est in sumptione corporis et sanguinis Christi ut per illud: Quicunque digne sumpserit, aeternam vitam consequi possit. Simili modo hoc dictum existimo. Quorum revendis et ligandis peccatis tribuo, ut quisquis a vobis ligari meruerit, apud me solutus esse non possit, et quisquis a vobis solvi meruerit jam apud me ligatus non sit. Audiant homines, intelligant peccatores quod praesidium eis a Deo conceditur, quod rursum judicium praeparatur. Fortassis Deum nec
Abbreviated transcription (Latin):
uit auctoritatis exponantur: nos uerissi¬
a ionfitemur. sacerdotes dei ineccłia pote¬
ni imusitato quodam genere loquendi
hułicatã. s ueraciter a deo concessam. Qb
nitu ligant. qui apd̾ dm̃ ñ ligantur.
ñꝙͥ miltos soluunt. qui apud d̃m ligati
printit. quia sepe ⁊ innocentes ligant.
intratu ꝑmanentes absoluunt: ⁊ sic ue-¬
ũ non erit. quoꝵ remiseritis peccata re¬
it.S sciendũ ẽ. qd̾ sepe sacra scriptura
łdere aliqͣ loquitur. ut quid inde euentu¬
amsit. p̃nuntiare uideatur: & tam̃ uir¬
utem eiꝰ magisqͣm euentũ exprimat. quia
inqͥd euenire debeat. s quid euenire pos
costendat. Uerbi gr̃a. Dicit qͦdã loco scͥp¬
ara. Qui credid̃it & baptizatus fuerit:
lluus erit. Et tam̃ scimꝰ qd̃ multi creden¬
isbaptisiũ ꝑcipiunt. qͥ postea culpis suis
ligentib reꝓbati. ad salutem et̾nam non
angunt. Item inalio loco. Qui manducat
carnem meã. & bibit sanguinẽ meũ: ha¬
bet uitã ecernã: et inuditiũ ñ ueniet.

Expanded text:
 auctoritates exponantur: nos verisimile confitemur sacerdotes Dei in Ecclesia poteunctorie et inusitato quodam genere loquendi significatam, sed veraciter a Deo concessam quibuin Ecclesia ligant qui apud Deum non ligantur; item multos solvunt qui apud Deum ligati permanent, quia saepe et innocentes ligant, et in reatu permanentes absolvunt, et sic verum non erit quorum remiseritis, etc. ciendum est quod saepe sacra Scriptura sic de re aliqua loquitur, ut quid inde eventurum sit praenuntiare videatur, et tamen virtutem ejus magis quam eventum exprimat, quia non quod evenire debeat, sed quod evenire possit ostendit. Verbi gratia: Dicit quodam loco Scriptura: Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit et tamen scimus quod multi credentes baptismum percipiunt, qui postea culpis suis exigentibus reprobati ad salutem aeternam non pertingunt. Item in alio loco: Qui manducat carnem meam et bibit meum sanguinem habet vitam aeternam, et in judicium non veniet,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Et ipsoꝵ uia iniusta ẽ. Uide gͦ quia iẽ¬
circo p̾sumendũ tͥ non ẽ. si peccaueris qͦd pti
penitenti uenia ꝓmittebatur: neq ideo des¬
perandũ si bene feceris. qͥa peccanti mors q
dampnatio intentabatur. D̾s tͥ de tuo res¬
pondet: ñ de suo. Meritũ tuũ tibi indicat
consiliũ suũ ñ reuelat. Male agenti dicit.
morieris: bene agenti. dicit uiues. Quid̃
dicere morieris: nisi dampnab̃is: Et quid

Expanded text:
ergo quia idcirco praesumendum tibi non est si peccaveris, quod prius poenitenti venia promittebatur; neque ideo desperandum si bene egeris, quia peccanti mors et damnatio intentabatur. Deus tibi de tuo respondet, non de suo. Meritum tuum tibi indicat, consilium suum non revelat. Male agenti dicit, morieris. Bene agenti dicit, vives. Quid est dicere morieris
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Adhuc qͦd impetͣre desidauit. postula¬
uit: & tam̃ quasi iam accepisset. datorem
suum amauit. a qͦ se quod petiit accepturã
ñ dubitauit. Ideo inquit fidos tua te sal¬
uam fecit. Quia enĩ credidisti dilexisti:
& q dilexisti meruisti. Ido fides tua te sal¬
uã fecit. Eix qͦ fides cepit salus cepit: s tu
nesciebas qͦd ego te ꝑfidem ⁊ dilectionẽ ad
me traherem. ut credenti & diligenti pec¬
cata multa condonarẽ. Tu autẽ forte hoc
ñ cogitabas. Ideo ut scias & consoleris: nc̃
dico dimittuntur tͥ peccata tua. Cui plꝰ
dimittitur: plꝰ diligit. Alii diligt̃ postꝗͣ
accipiunt: tu et priusqͣm acciꝑes dilexisti.
quia te accepturã credidisti. Id̃o fides tua
saluam te fecit: uade in pace. Uide nc̃
caritas. qͣntum facit bona uoluntas. Noli
gͦ timere. Si bona uoluntas pigra ñ fuit:
iudicat. S sũt iterũ oꝑa alia occulta quia
nesciuntur. alia dubia quia ñ discernunt᷑:
alia manifesta. idẽ. uel ita mala ut ñ uale.¬

Expanded text:
 mulier impetrare desideravit, postulavit, et tamen quasi jam accepisset, datorem suum amavit, a quo se quod petiit acceptura non dubitavit. Ideo inquit: Fides tua te salvam fecit . Quia enim credidisti, dilexisti; et quia dilexisti, meruisti; ideo: Fides tua te salvam fecit. Ex quo fides coepit, salus coepit. Sed tu nesciebas, quod ego te per fidem et dilectionem ad me traherem, ut credenti et diligenti peccata multa condonarem. Tu autem forte hoc non cogitabas. Ideo ut scias et consoleris, nunc dico: Dimittuntur tibi peccata tua. Cui plus dimittitur, plus diligit. Alii diligunt postquam accipiunt, et tu prius quam acciperes dilexisti, quia te accepturam credidisti. Ideo: Fides tua te salvam fecit. Vade in pace . Vide nunc antum facit bona voluntas. Noli ergo timere. Si bona voluntas pigra non fuerit, judicat. Sed sunt iterum opera alia occulta quae nesciuntur, alia dubia quae non discernuntur, alia manifesta, id est vel ita mala ut non vale
Abbreviated transcription (Latin):
llatur qui falli uelit. Multi sine bonitate
ñtatẽ quert̃: s sotia ẽ. ueritatis bonitas.
Nonuenit libent̾ sine bonitate u̾itas: aut
luenit. ñ uenit de partib illis & de regio¬
e ila u̾salus ẽ. Quert̃ homines utrum¬
peccata eoꝵ adipsos reuertantur: pꝰꝗͣ se.
mel dimissa fuerint. Scire hoc uolunt: &
cauere hoc nolunt. Quare hoc gͦ scire
uolunt: ⁊cauers nolunt: nͥ quia curiositas
eos traluit. cũ bonitas ñ delectet: Quer̾̃t
hoe: siforte eis dicatur. qͥa ita ñ ẽ. Pendent
add nuntiũ torporis sui: si forte ueniat qͥ di¬
cat eis. qdł audire uolunt. Quer̃t quasi
u̾itatẽ. ñ qd̾ ament uel ipsam u̾tatem. qͥa

Expanded text:
niatur qui falli velit. Multi sine bonitate niatur qui falli velit. Multi sine bonitate veritatem quaerunt, sed socia veritatis est bonitas. Non venit libenter sine bonitate veritas, aut si venit, non venit ex partibus illis, et de regione illa ubi salus est. Quaerunt homines utrumpeccata ipsorum ad eos revertantur postquam semel dimissa fuerint. Scire hoc volunt, et cavere hoc nolunt. Quare ergo hoc scire volunt quod cavere nolunt, nisi quia curiositas eos trahit cum bonitas non delectet? Quaerunt hoc si forte eis dicatur quia non est ita; pendent ad nuntium torporis sui; si forte quis veniat qui dicat eis quod audire volunt. Quaerunt quasi veritatem, non quod ament vel ipsam veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
i nustitiam eiꝰ: ⁊ hec omnia aditientur
omi R canũ di uitas ẽ: iustitia eiꝰ bonitaᷤ.
uauo si quesieris sicut debes: cetera omĩa
pias apponuntur. Quare gͦ querere la¬
usi ula: que gratis habere potes: Si
li queris sine illis: aut ñ habes. aut si
de utiliter ñ habes. Si illa queris sine
ui. ⁊ illa habes adsalutem. uista adutilita.¬
en dmnia inquit hȩc: adicientur adsa¬
num. Multa st̃ hec: illa pauca st̃. Duo
tãuit ibi. hic plurima inueniuntur:
a santiplus ualent duo illa. qͣm omĩa
ho. dai respicere ad mauis: s ad meliꝰ.
sboliatendere ad aceritũ: s p̃cium pensa.
Paita quere: ut multa inuenieͣs. Hec st̃
sla que querere debent homines: ueri¬
ns ibonitas. Ꝙ utinã tam studiosi eẽnt
aiquerendam bonitatẽ: qnͣtũ ad ueritatẽ¬
prendam curiosi inueniuntur. Nescio
heto familiare omnib ẽ. ui̾tatẽ querere:
tũ his qͥ bonitatẽ non amant. Intantũ enĩ
nnes u̾itatẽ scire uolunt: ut nemo inue¬

Expanded text:
 justitiam ejus; et haec omnia adjicientur vobis . Regnum Dei veritas est, justitia ejus bonitas: haec duo si quaesieris sicut debes, caetera omnia gratis apponuntur. Quare ergo quaerere labores illa quae gratis habere potes? Si ista quaeris sine illis, aut non habes, aut si habes, utiliter non habes. Si illa quaeris sine istis, et illa habes ad salutem, et ista ad utilitatem. Omnia, inquit, haec adjicientur vobis. Multa sunt haec; illa pauca sunt. Duo enim sunt ibi; hic plurima invenientur, et tamen plus valent duo illa, quam omnia haec. Noli respicere ad majus, sed ad melius. Noli attendere ad acervum, sed pensa pretium. Pauca quaere ut multa invenias. Haec sunt ergo sola quae quaerere debent homines, veritas et bonitas. Et uti nam tam studiosi essent ad quaerendam bonitatem, quantum ad quaerendam veritatem curiosi inveniuntur! Nescio quo pacto familiare omnibus est veritatem quaerere, etiam iis qui bonitatem non amant. In tantum enim omnes veritatem scire volunt ut nemo inve
Abbreviated transcription (Latin):
lua cogitare potest. Ergo si uis securus ẽẽ:
pautentiã age cdum sanꝰ es. Dũ mens sibi
iuare potest: exerce illã inoꝑe suo. Ualde
ispecta debet ẽẽ penitentia: que coacta ẽẽ¬
udetur. Facile ẽ. ut homo se nolle putet:
słͭ posse ñ datur. Posfibilitas: optime uo¬
luntatẽ ꝓbat. Si ñ facis dũ potes: manife¬
Et ostendis. qr ñ uis. Quãuis autẽ intem¬
pore sanitatis securior sit penitentia. tam̃
uelior ẽ. sera qͣ nulla. Ante finẽ time ne pe
nitere differas: infine confide. ut uel tẽ resi¬
piscas. Qd̃ si forte tͥ suppetere ñ uides tẽpus
boni oꝑis: egrede tam̃ inspe firma. cũ arra
bone deuotionis. Multũ sera fuit peniten.
tam dui petere distulit: uide ꝗͣ cito accep.

Expanded text:
ud cogitare potest. Ergo si vis securus esse, poenitentiam age dum sanus es. Dum mens sibi vacare potest, exerce illam in opere suo. Valde suspecta debet esse poenitentia, quae coacta videtur esse. Facile est ut homo se nolle putet, quod posse non datur. Possibilitas optime voluntatem probat. Si non facis dum potes manifeste, ostendis quod non vis. Quamvis autem in tempore sanitatis securior sit poenitentia, tamen melior est sera quam nulla. Ante finem time, ne nitere differas; in fine conside, ut vel tunc resipiscas. Quod si tunc forte tibi suppetere non vides tempus boni operis, egredere tamen in spe firma, cum arrha bonae devotionis. Multum sera fuit latronis tandiu petere distulit, vide quam cito accepit?
Abbreviated transcription (Latin):
iustus ꝑ penitentiam. Ipse ñ mucatur. s
idem ꝑmanet semꝑ: & stans inillo qͦd ipse ẽ.
immutabiliter uidet ⁊ discernit qͦd tu ua¬
riabiliter factus es: siue debono malus.
siue de malo bonus. Et qͣndo peccatorẽ te¬
uides imputat tͥ peccata tua: quadda
te discernit. quẽ digne puniat. Q nD
tẽ penitentẽ te uidet. peccata tua edor¬

Expanded text:
justus per poenitentiam. Ipse non mutatur, sed justus per poenitentiam. Ipse non mutatur, sed idem permanet semper; et stans in illo quod ipse est immutabiliter videt et discernit quod tu variabiliter factus es, sive de bono malus, sive de malo bonus. Et quando te peccatorem videt, imputat tibi peccata tua, quia talem te discernit quem digne puniat; quando autem poenitentem te videt, peccata tua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ca gͥ qͥa hoc ẽẽ ñ potest: uidetur mͥ qd̃
peccata que semel a deo dimissa sunt: nulla
ratione debeant ampliꝰ imputari. Sic fortas¬
sis tibi uidebit᷑: & hac ratione confirmabis te.
ut ñ timeas ꝑiculum tuũ. S mͥ dic mͦ: quomͦ
intelligas id qd dicis. peccata tua tͥ dimiti.
Si enĩ ñ intelligis quomͦ recedt̃: ñ intelligis
qͦm redeunt. Immo siñ intelligis qͦmͦ asst̃:
non intelligis uel qͦmͦ recedt̃. uel qͦm᷑ redeunt.
Siđr. qͥa qͣndo imputat. peccanti irascitur:
qͦ qͣndo penitenti condonat peccata placat᷑.
Sigͦ dicimꝰ. qͥa ds aliqͣndo iratus pꝰea pla¬
cetur: quomͦ negare poteris quin in hoc ipso
mutetur: Quando gͦ imputat. ⁊ qͣndo con¬
donat. ñ mutatione sui. s mutatione tui
imputat ⁊ condonat. Peccata imputat:
qͣndo peccatorẽ dignũ pena iudicat. Peccata
condonat. qnͣdo penitentem dignũ uenia
iudicat. Et utrobiq: idem ipse ẽ. Tu muta.¬
ris de alio inaliud: mͦ peccator ꝑculpã. mͦ

Expanded text:
tur quia hoc esse non potest, videtur mihi, quod peccata quae semel a Deo dimissa sunt, nulla ratione debeant amplius imputari. Si fortassis tibi videbitur et hac ratione confirmabis te, ut non timeas periculum tuum. Sed dic mihi modo quomodo intelligas id quod dicis; peccata tua tibi dimitti. Si enim non intelligis quomodo recedunt, non intelligis quomodo redeunt, imo si non intelligis quomodo adsunt, non intelligis quomodo recedunt vel quomodo redeunt. Si dicitur quia quando imputat peccanti irascitur, ergo quando poenitenti condonat peccata placatur. Si ergo dicimus quod Deus aliquando iratus postea placetur, quomodo negare poteris quin in hoc ipso mutetur? Quando ergo imputat et quando condonat non mutatione sui, sed mutatione tui, imputat et condonat. Peccata imputat quando peccatorem dignum poena judicat. Peccata condonat quando poenitentem dignum venia judicat. Et utrobique idem ipse est. Tu mutaris de alio in aliud; modo peccator per culpam, modo
Abbreviated transcription (Latin):
andit: qui dũ se adhuc ꝓmittit petere
aũ ñ pueniret penitentia .s cogitata ał¬
aio mentẽ tergeret. ꝙͣnimirũ tantũmͦ eo¬
tua inquitas in quinasset. Qđ siqͥs hoc
uiolibet delicto uelit accipere: sciat tam̃
Iñ peccatum eẽ. aliud impietatẽ peccati.
apetas namq peccati ip̃sa rectissime ob.¬
uatio cordis accipitur: que primũ ineõ¬
antione soluitur. ut pꝰmodũ inc̾fessione
uuatum ipsũ. idẽ. debitum dampnatiõis

Expanded text:
ndit, qui dum se adhuc promittit petere um non perveniret poenitentia sed cogitata afflictio mentem tergeret, quam nimirum tantummodo cogitata iniquitas inquinasset. Quod si quis hoc de quolibet delicto velit accipere: sciat tamen aliud peccatum esse, aliud impietatem peccati. Impietas namque peccati ipsa rectissime obduratio cordis accipitur, quae primum in compunctione solvitur, ut postmodum in confessione peccatum ipsum, id est debitum dam
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ẽ. sanatũ ẽẽ : melius ẽ. nũꝗͣ corruptum
fuisse. Est alius adhuc sensus. quẽ insupͣ¬
dicta sententia eadem uĩtate intellig̾e̾ possu¬
mus: utrũ eqͣli conuenientia nescio. Impos¬
sibile ẽ. inquit eos qui semel illuminati st̃.¬
ꝓlapsos rursũ renouari adpenitentiam.
Et qͣsi causam subiunxit quare eiusmodi
ad penitentiã renouari ñ posst̃. Rursus
inquit crucifigentes. et ostentui habentes
filiũ łi. In hoc gͦ denuo renouari ñ posst̃.
quia aliã crucẽ ⁊ alia mortẽ filii dei hab̾e
ñ possunt: ñ qd̃ penitentib uenia deneget᷑.

Expanded text:
num est sanatum esse, melius est nunquam corruptum num est sanatum esse, melius est nunquam corruptum fuisse. Est adhuc alius sensus quem in supradicta sententia eadem veritate intelligere possumus, utrum aequali convenientia, nescio. Impossibile est, inquit, eos qui semel illuminati sprolapsos rursus renovari ad poenitentiam; et quasi causam subjunxit quare ejusmodi ad poenitentiam renovari non possint; rursus, inquit, crucifigentes et ostentui habentes Filium Dei. In hoc ergo denuo renovari non possunt, quia aliam crucem et aliam mortem Filii Dei habere non possunt; non quia poenitentibus venia denegetur,
Abbreviated transcription (Latin):
quicqͥd adiectũ postea fuerit ꝓ recuꝑatione
ꝑditi. ñ ẽ. ipsũ. s aliud ꝓ ipso: & plus utiq
esset. si utrũq simul eẽt. Qđ iccirco fieri
ñ potest: quia sicut temꝑa transacta ampliꝰ
ñ redeunt. ita quȩ semel ꝑpetrata fuerint:
amplius ñ facta ẽẽ ñ possunt. Si gͥ uirgo es
re. noli cadere. quasi melior surrecturus sis.
Quicqͥd pꝰea feceris: facere tamen ñ pocest
qͥn melior eẽs. si hoc faceres ut uirgo esses.
Sic itaq fortasse scđm hc̃ modũ ꝯuenient̾
intelligit᷑: qͥa uirgo isrł cecidit. et ñ adiciet
ut resurgat uirgo isrł. Et qͥa ubi mille
erant centum erant: & uͥ centũ decem in
domo isrł. Si inhẽ modũ lapsos adpeni¬
tentiã renouari ñ posse dicimꝰ: nicħ fortas¬
sis inconuenientis dicimꝰ: neq penitentib
demonstramꝰ. Si enĩ magnũ ẽ. aliqͣndo
surgere: maiꝰ utiq ẽ. nũꝗͣ cecidisse. Si bo¬

Expanded text:
quidquid adjectum postea fuerit pro reparatione quidquid adjectum postea fuerit pro reparatione perditi non est ipsum; sed aliud pro ipso, et plus utique esset si utrumque simul esset. Quod idcirco fieri non potest, quia sicut tempora transacta amplius non redeunt, ita quae semel perpetrata fuerint amplius non facta esse non possunt. Si igitur virgo es,re, noli cadere, quasi melior surrectura sis. Quidquid postea feceris, facere tamen non potes, quin melior esses si hoc faceres et virgo esses. Sic itaque fortasse secundum hunc modum convenienter intelligitur, quod virgo Israel cecidit et non adjiciet, ut resurgat virgo Israel. Et quod ubi mille erant, centum erunt, et ubi centum, decem in domo Israel. Si in hunc modum lapsos ad poenitentiam renovari non posse, dicimus, nihil inconveniens demonstramus. Si enim magnum est aliquando surgere, majus utique est, nunquam cecidisse. Si bo
Abbreviated transcription (Latin):
emendari potest. ut factum ẽẽ ñ noceat qđ
factũ ẽ ÷ Ctrtũ ẽ. quia qͥ cadit resurgere
potest. & ñ solũ resurgere. s etiã melior
resurgere quã fuit cũ cecidit. Multi ceci¬
dert̃: & meliores surrexert̃ qͣm fuer̾t anteꝗͣ
cecidert̃. Meliores etiã ꝗͣ futuri fuissent
si ñ cecidissent: qͥa ad hoc ipsũ cadere per¬
missi st̃: ut ex ipso casu suo & runa erudi¬
rentur: ⁊ meliores efficerentur. Nemo tam̃
melior post casũ surrexit. uel surgere potuit.
qͣm fuisset si & ñ cecidisset: & hec quȩ mͦ re¬
surgendo bosia oꝑatus ẽ. omĩa stando oꝑat᷑
fusset. In hoc scdm aliquid dici potest. qͥa
omĩs qui cadit. id qđ cadendo ꝑdit. amplius
ctionẽ uel recuꝑationẽ adiecerit. facere om¬
nino ñ potest. quin melior fuisset. si hec omĩa
haberet. ⁊ tam̃ ñ cecidisset. ꝓpterea nemo
inspe correctionis peccare debet. qr qđ semel
amutit᷑. amplius ipsũ ñ recuꝑatur. Quia

Expanded text:
n noceat quod factum est? Certum est quia qui cadit resurgere potest, et non solum resurgere sed etiam melior resurgere quam fuit, cum cecidit. Multi ceciderunt et meliores surrexerunt quam fuerunt antequam ceciderunt; meliores etiam quam futuri fuissent si non cecidissent, quia ad hoc ipsum cadere permissi sunt, ut ex ipso casu suo et ruina erudirentur, et meliores efficerentur. Nemo tamen melior post casum surrexit, vel surgere potuit, quam fuisset etsi non cecidisset, et haec quae modo resurgendo bona operatus est, omnia stando operatus fuisset. In hoc secundum aliquid dici potest, quod omnis qui cadit id quod cadendo perdit amplius ctionem vel ad recuperationem adjecerit, facere omnino non potest, quin melior fuisset, si haec omnia haberet, et tamen non cecidisset. Propterea nemo in spe correctionis peccare debet, quia quod semel amittitur, amplius ipsum non recuperatur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lum qd̵ dñs oꝑatus ẽ. sacerdotib ñ ob reue¬
rentiam offitii. s ad imꝓꝑiũ ostenditur.
qͥd aliud qͣm noui qͦq sacerdotii insp̃uali
curatione contemptus generatur:S
pue dictũ existimo. qui dotã uitã suã in
peccatis agentes. infine penitent. & tẽ pec¬
cata desert̃ qͣndo iã inhac uita tempꝰ satis¬
factionis habere ñ possunt. Quib đr.
ne tam̃ ullo mͦ de uenia desperent: qͥa ⁊tc̃
qͦq si uere penituerint. miscdiam conseqͥ
ualent. Hoc ẽ. enĩ quacũq hora scilicet in
extremis. etiã in articło necessitatis. si pec¬
cator ingemuerit. hoc ẽ. ex tota cordis contͥ¬
cione conuersus fuerit: saluus erit. ab et̾na
uidelicet dampnatione. Quasi alis ua
diceretur. Quacũq hora in p̃sent iti
cator nc̃ penituerit: infut᷑a uita ĩ pibt
Quod siquis contendat. ilud qd dicil :
solutione peccatoꝵ condonat᷑: ñ necisoe
tam̃ nos dicere qđ peccator ab om̃i dcoto

Expanded text:
lum, quod Dominus operatus est, sacerdotibus non ob revelum, quod Dominus operatus est, sacerdotibus non ob reverentiam officii, sed ad improperium ostenditur, quid aliud quoque quam novi sacerdotii in spiritali curatione contemptus generatur? DIpue dictum aestimo, qui totam vitam suam in peccatis agentes, in fine poenitent, et tunc peccata sua deserunt, quando jam in hac vita tempus satisfactionis habere non pone tamen ullo modo de venia desperent, quia et tunc quoque si vere poenituerint misericordiam consequi valent. Hoc est enim quacunque hora, scilicet etiam in extremis, etiam in articulo necessitatis, si peccator ingemuerit, hoc est, ex tota cordis contritione conversus fuerit, salvus erit ab aeterna scilicet damnatione. Quasi aliis verbis diceretur: Quacunque hora in praesenti vita peccator vere poenituerit, in futura vita non peribit. Quod si quis contendat illud quod dictumsolutione peccatorum condonatur, non necesse est tamen nos dicere quod peccator ab omni debito
Abbreviated transcription (Latin):
tis peccata remittentur eis. ⁊ quoꝵ retinue¬
ritis retenta er̃t. Ubi dirit. si ostenditis
fuit: Nusꝗͣ hoc dixit: s dixit. si feceritis
erit. Audiant gͦ untelligant: quoꝵ re¬
miseritis peccata. remittent᷑ eis. Quib
hoc dicebatur. priusdictũ fuerat accipite
sp̃m sc̃m: ne uel qͦd dabat᷑ crederet᷑ contẽ¬
ptibile. uel qͦd accipientes oꝑantur. existi¬
metur ex humana uirtute ꝓcedere. Ngͦ
mirũ ẽ. si homines peccata dimitt̾e possũt.
qͥa ut hoc possint ñ exsua. s ex diuina
uirtute accipiunt: ⁊ hoc hominib dm̃ da¬
re. nichil ẽ. aliud. qͣm dm̃ hoc ꝑ homines
facere. Qd̃ autẽ de mundatione leꝑsi oppo¬
ñt. minime eoꝵ opinioni suffragatur: qͥa
si id̃o peccator ante confessionẽ absolui cre¬
dendus ẽ: quia lepsus mundatus ẽ. ante
demonstrationẽ eadem ratione peccator
pꝰ cõpunctionem ad sacerdotẽ ire ñ debet.
peccatũ suũ plangere. s iustitiam demon¬
strare. quia ⁊ille ad sacerdotes missus ẽ:

Expanded text:
s, et quorum retinueritis retenta sunt . » Ubi dixit, si ostenderitis, fuit? Nusquam hoc dixit, sed dixit: Si feceritis, erit. Audiant ergo et intelligant: « Quorum remiseritis peccata, remittuntur eis. » Quibus hoc dicebatur prius dictum fuerat: « Accipitec., ne vel quod dabatur crederetur contemptibile, vel quod accipientes operantur, existimetur ex humana virtute procedere. Non ergo mirum est si homines peccata dimittere possunt; quia ut hoc possint, non ex sua sed divina virtute accipiunt; et hoc hominibus Deum dare, nihil est aliud quam Deum hoc per homines facere. Quod autem de mundatione leprosi opponunt minime eorum opinioni suffragatur, quia si ideo peccator ante confessionem absolvi credendus est, quia leprosus mundatus est ante demonstrationem eadem ratione peccator post compunctionem ad sacerdotem ire non debet peccatum suum plangere, sed justitiam demonstrare, quia et ille ad sacerdotes missus est,
Abbreviated transcription (Latin):
catum firũ. Quamdui penituit: peccatũ
suũ ñ imputabat᷑ illi. Quãdiu m̾itũ fuit.
premiũ ͥnansit. Uolebas tu hanc lib̾tatẽ
dari hominib ut cũ mitum dedissent. &
p̃mium accepissent. rursũ qͣndo eis placeret.
meritũ collerent. & p̃miũ retinerent: E
eẽt equa cõmutatio ista. Iniq ageres ad¬
uersus dm̃i: si sic tuum dares. & suũ aeciꝑeᷤ:
ut iterũ tuũ tolleres. & suum retineres. Si¬

Expanded text:
um. Quandiu poenituit, peccatum suum non imputabatur illi. Quandiu meritum fuit praemium permansit. Volebas tu hanc libertatem dare hominibus ut cum meritum dedissent et praemium accepissent, rursum quando placeret eis meritum tollerent, et praemium retinerent? Non esset aequa commutatio ista. Inique ageres adversus Deum si sic tuum dares et suum acciperes, ut iterum tolleres tuum et
Abbreviated transcription (Latin):
eccłã dict̃ minist̾ia sacerdotũ nichil ampĩ
uirtutis hab̃e: nisi quedam tantũmͦ signa
ẽẽ. ut ille uidelicet qui prius ꝑ ꝯtͥtionẽ and̾s
int᷑ a dño absoluitur. pꝰmodũ inconfesint
oris abeis absolutus eẽ. ostendat᷑. O̾ autẽ
insola cordis contritione etiam ante comtesis¬
nem oris. peocata dimittant᷑: ꝓpħico ilot
stimonio ꝓbare uolt̾. qͦ dr. Qu̾acũq hora

Expanded text:
t ministeria sacerdotum nihil amplius virtutis habere, nisi quaedam tantummodo signa esse, ut ille videlicet qui prius per contritionem cordis intus a Domino absolvitur, postmodum in confessione oris ab eis absolutus esse ostendatur. Quod autem in sola cordis contritione etiam ante confessionem oris peccata dimittantur, prophetico illo testimonio probare volunt q
Abbreviated transcription (Latin):
Edcũq ligau̾is suꝑ terram. erit ligatum
& incelis: & qͦdcũq solueris suꝑ terrã. erit
solutũ ⁊ incelis. Non dixit qͦdcũq soliu̾s.
hoc ẽ ut illi auint. solutum ostenderis:
fuit solutũ. & erit solutũ: qͥa sententiam
petri ñ precedit. s sequitur sententia celi.

Expanded text:
ue ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis; et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in coelis . Non dixit, quodcunque solveris hoc est, ut illi aiunt solutum ostenderis; fuit solutum, sed erit solutum, quia sententiam Petri non praecedit, sed subsequitur sententia coeli.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦm̃ illa perpetrare dicore Si autẽ ꝓpterhoc
solũ pͥma mala denuo agere dicor. quia ale
quedã ago similia illis: pari mͦ cũ pils pl
stione erat: s utrũ uidelicet pꝰ prions delidi
indulgentiã supsũ delictũ repetitur. ila qul
dimissa fuerat culpa. ad subsequentẽ reues¬
tente. reatus duplicet᷑. Uerbigrã. Quidã ꝓ
homicidio ꝑpetrato ex toto corde penitensle
egit: ⁊ indulgentiam consecutus ẽ. Conligl
ata: it homicidium ꝓpetraret. Soce hõ
p lio homicidia fecit: uel potius homici
qile uircutes sunt. Et qui duos homi.
slligit. ñ duab dilectionib diligit: s.
l aritate. iuna dilectione. Sic gͦ homo
pi bis homicidiũ facit. Primo. qͣndo pe

Expanded text:
quomodo illa perpetrare dicor. Si autem propter hoc quomodo illa perpetrare dicor. Si autem propter hoc solum prima mala agere denuo dicor, quia alia quaedam ago similia illis, pari modo cum pro ilstione erat, sed utrum videlicet post prioris delicti indulgentiam si ipsum delictum repetitur; illa quae dimissa fuerat culpa ad subsequentem revertente reatus duplicetur. Verbi gratia: Quidam pro homicidio perpetrato ex toto corde poenitentiam egit, et indulgentiam consecutus est. Contigit postea, ut homicidium perpetraret. Ecce iste homo duo homicidia fecit; vel potius homicidngulae virtutes sunt. Et qui duos homines diligit, non duabus dilectionibus diligit, sed una charitate et una dilectione. Sic ergo homo iste his homici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpenitentiã peccator ẽẽ desinis. ñ tuns
fiusti: & cũ tu desieris ẽẽ qd̃ eras ñ tañ ig¬
rat ipse qualis fuisti. Nongͦ sic iili
quasi mutetur ds̃. eũ tu mutaris: S quas
terea peccata tͥ imputare dr̃. qua ra sucͥ
uindignatione dignũ discernit: uaamas
nũ agnoscit. Sigͦ hoc ẽ. peccata impitari
reũ ẽẽ ꝑ culpam. & peccata condonari au¬
stum fieri ꝑpenitentiã: quare peccata ai
hominẽ reu̾ti ñ dicant᷑. cũ ipse homo adpes¬
cata reuertitur. S dicis mͥ. Ego qͣndo as
peccata reuertor. ita reuertor. ut siule ali¬
quid agam illi qđ prius egi. ñ tamen hoc
ipsũ quod priꝰ egi: ⁊ siidem ago. idem simi¬
litudine. non idem ueritate. Idem. qͥa siti¬
le illi: ñ idem qͥa aliud. Una similitudo
agendi: ñ tam̃ actio una. Si gͦ dicor ꝓp̾cti¬
tis delictis iccirco puniri debere. quia pos
illa dimissa adsimilia ꝑpetͣnda redeo: gpli
uistum ẽẽ fateor. si hoc mͦ ꝓ illis puniri ditcoi.

Expanded text:
poenitentiam peccator esse desinis, non tamen ipse fuisti et cum desieris esse quod eras non tamen ignorat ipse qualis fuisti. Non ergo sic intelligas quasi mutetur Deus cum tu mutaris, sed quia propterea peccata tibi imputare dicitur, quia ira sua et indignatione dignum te discernit; eadem autem num agnoscit. Si ergo hoc est peccata imputari reum esse per culpam, et peccata condonari, justum fieri per poenitentiam, quare peccata ad hominem reverti non dicantur, cum ipse homo ad peccata revertitur? Sed dicis mihi: Ego quando ad peccata revertor, ita revertor, ut simile aliquid agam illi quod prius egi, non tamen hoc ipsum quod prius egi. Et si idem ago, idem similitudine, non idem veritate. Idem quia simile illi, non idem quia illud. Una similitudo agendi, non tamen actio una. Si ergo dicor pro praeteritis delictis idcirco puniri debere, quia post illa dimissa ad similia perpetranda redeo; ego sic justum esse fateor, si hoc modo pro illis puniri dicor
Abbreviated transcription (Latin):
sa deinde cooꝑante penitentes. a debito
lmpnationis absolui meream᷑. Hoc bene
iresuscitatione lazari signatũ ẽ: quẽ ipse
bs ꝑse prius intrinsecꝰ a uinculo mortis
asoluit. uiuificatũ autẽ deforis. minist̾io

Expanded text:
sa deinde cooperante, poenitentes a debito damnationis absolvi mereamur. Hoc bene in resuscitatione Lazari signatum est, quem ipse Dominus per se prius intrinsecus a vinculo mortis absolvit, vivificatum autem deforis ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ in hac uita a tenebris interiorib solui
ñ meretur. S male inquui̾t de sacerdote
dm̃ facitis: qui ei potestatem dimittendi
peccata qdđ deo soli competit. tribuitis. Non
ego sacerdotes dõs facio. Sermo diuinus
qui mentiri ñ potest: sacerdotes deos dicit.
Diis inquit ñ detrahes: & pͥncipi popłi tui
ñ maledices. Isti gͦ contra legis p̃ceptũ diis
detraht̃: qi potestatẽ diuinitꝰ collatã sacer¬
dotib auferre uolt̃. Neq uͦ ego sacerdotib¬

Expanded text:
lvi non meretur. Sed male, inquiunt, de sacerdote Domini facitis qui ei potestatem dimittendi peccata, quae Deo soli competit , tribuitis. Non ego sacerdotes deos facio. Sermo divinus, qui mentiri non potest, sacerdotes deos dicit: « Diis, inquit, non detrahes, et principi populi tui non maledices . » Isti vero contra legis praeceptum diis detrahunt, quia potestatem divinitus collatam sacerdotibus auferre vol
Abbreviated transcription (Latin):
adcorrectionẽ s ad dampnationẽ omne iu-¬
ditiũ exerceretur. ꝓpterea positi sc̃ homi¬
nes iudices uice dĩ. ut culpas subiectoꝵ
examinando castigent: ut infine cũ ue¬
nerit uidex ds̃. correctos saluare possit
qͦs corrigendos humano iucditio sibiat
Data st̃ eͦ uiditia ⁊ cont᷑ culpas duitsss
piandas correctionũ & satisfactionĩ nos
& ẽ. seriptus libea penitentialis. mnqͥ queses¬

Expanded text:
nem omne judicium exerceretur. Propterea positi sunt homines judices vice Dei, ut culpas subjectorum examinando castigent, ut in fine eum venerit judex Deus, correctos salvare possit, quos corrigendos humano judicio subjecit. Data sunt ergo judicia, et contra culpas diversas expiandas, correctionum et satisfactionum modus itur; et est scriptus liber poenitentialis in qu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ꝓte moriat᷑. uel eiꝰdem xp̃i mortẽ aliã. Di¬
cit tͥ xp̃e. Serua salutẽ tuã: ego semel ꝓea
mortitus sum. Si illã amiseris: ego iterũ
mori ñ possum. tam̃ eadem morte amissã
iterũ reddere possũ. S nolo mͥ iniuriam
facias: qͥa si salutẽ tuã morte mea acquisi¬
tã uoluntarie peccando iterũ amiseris. qͣn¬
tũ inte ẽ. iterũ crucifigi. iterũ me mori cõ¬
pellis. Ego carnẽ meã hostiã obtuli. ut de
peccato penitentes ueniã consequerent᷑: ñ
ut uoluntarie peccantes. & inpeccato ꝑsis¬
tentes. iustificarent᷑. Qui gͦ de peccato pers¬
tent. habent inea hostiã expiationis. qds
inpeccatis sus uoluntarie ꝑmanent ãba¬
bent exea causã saluationis. Hostia quas
ista data fuit illis. ut ꝑ eã expient᷑ de preato
suo penitentes: s iã nc̃ ñ relinquitur eis me
hostia. ut ꝑ eã in peccato uoluntarie ꝑsisere

Expanded text:
te moriatur, vel ejusdem Christi mortem aliam. Dicit tibi Christus: Serva salutem tuam, ego semel pro illa mortuus sum. Si illam amiseris, ego iterum mori non possum, tamen eadem morte, amissam iterum reddere possum. Sed nolo mihi injuriam facias; quia si salutem tuam morte mea acquisitam voluntarie peccando iterum amiseris, quantum in te est, iterum crucifigi, iterum me mori compellis. Ego carnem meam hostiam obtuli, ut de peccato poenitentes veniam consequerentur, non ut voluntarie peccantes et in peccato persistentes justificarentur. Qui ergo de peccato poenitent, habent in ea hostiam expiationis. Qui autem in peccatis suis voluntarie permanent, non habent ex ea causam salvationis. Hostia quidem ista data fuit illis ut per eam expiarentur de peccato poenitentes; sed jam nunc non relinquitur eis ipsa hostia ut per eam in
Abbreviated transcription (Latin):
etiã que condonabant᷑ penam exigaris ⁊
Nonne attendis quia qͣnto sepius gr̃a dat᷑.
tanto nequior ingratitudo iudicatur: Ec¬
ce dduo sunt. Unus sepiꝰ offendit. & sepius
oranti & dep̃canti ueniã. indulgetur.
alter innocenter uiuens. & semꝑ uolun.¬
tati & imꝑio p̃sidentis dñi humiliter obe¬
diens. non habet ꝓ qͦ dep̃cetur. Contigit
autẽ pꝰ ea qͦd contingẽ potest: ut uterq
insimili culpa offendat. Diegͦ. quis hoꝵ
amplius reus iudicatur: nisi ille qͥ post
tantam gr̃am ingratus comꝑbatur: Legeᷤᷤ
sed̾a crimina grauius plectunt. & iterata
uulnera difficilius adsantatẽ reducun¬
tur: & tu dicis quia nichil interest adrea¬
tum subsequentium. qualia aut quanta
p̃cedentia fuerunt ÷ Si mala prima qͥ
ꝑ postĩora bona mortificata fuerant. ꝑsubse¬
quentia iterũ mala ñ uiuificantur ad reatũ:
ergo pͥma bona quȩ ꝑpostiora bona mortifica

Expanded text:
etiam quae condonabantur culpandus exigaris? etiam quae condonabantur culpandus exigaris? Nonne attendis quod quando saepius gratia datur, tanto nequior ingratitudo judicatur? Ecce duo sunt, unus saepius offendit, et saepius oranti et deprecanti, venia indulgetur; alter innocenter vivens et semper voluntati et imperio praesidentis Domini humiliter obediens, non habet pro quo deprecetur; contingit autem postea quod contingere potest, ut uterque in simili culpa offendat. Dic ergo uter horum amplius reus judicetur, nisi ille qui post tantam gratiam ingratus comprobatur; leges secunda crimina gravius plectunt, et iterata vulnera difficilius ad sanitatem reducuntur, et tu dicis quod nihil interest ad reatum subsequentium qualia aut quanta praecedentia fuerunt? Si mala prima quae per posteriora bona excusata fuerant, per subsequentia iterum mala non vivificantur ad reatum; ergo
Abbreviated transcription (Latin):
imputatam: & sequens culpa ñ potest p̃ce.¬
dentẽ penitentiam euacuare. ut ñ ꝑsit ali¬
qͣndo fuisse condonatam: Si sententia tuo¬
iuditio constare pot̾it: magis cõmodũ que¬
res quã iustũ. Maledictus homo qui par¬
tem suam det̾iorẽ facit. Ideo partẽ tuã bonã
facis: & iudicas bene ꝓ parte tua. fortassis
bene tibi eẽt: si sententia u̾itatis tuũ udi¬
tiũ sequeretur. Numꝗͣ te iudice dampna¬
beris. S timeo ne forte dũ tu aliud uis
quã ueritas: aliud ueritas faciat qͣm tu
uelis. Magis enĩ ueritatem impleri opor¬
tet. qͣm tuã uoluntatem. Tu dicis qr qͦd con¬
donatũ ẽ. iterũ imputari ñ debet: ergo
putata condonentur: malitia ⁊ contẽptꝰ
quia displicet. non similit̾ facit ut con¬
donata imputentur: Si humilitas pe¬
nitentiȩ dignũ te facit: ut ꝓhis etiam qͥ
inputabantur ñ puniaris: contemptus
& transgressio culpe dignũ ñ facit. ut ꝓ

Expanded text:
imputatam, et sequens culpa non potest praecimputatam, et sequens culpa non potest praecedentem poenitentiam evacuare ut non prosit aliquando fuisse laudatam? Si sententia judicio tuo constare poterit, magis commodum quaeres quam justum. Maledictus homo qui partem suam deteriorem facit. Ideo partem tuam bonam facis. Et judicas bene pro parte tua. Fortassis bene tibi esset si sententia veritatis tuum judicium sequeretur. Nunquam te judice damnareris. Sed timeo ne forte dum tu aliud vis quam veritas, aliud veritas faciat quam velis. Magis enim veritatem impleri oportet quam tuam voluntatem. Tu dicis quia quod condonatum est iterum imputari non debet. Ergo putata condonetur malitia, et contemptus quia displicet non similiter facit ut condonata imputantur? Si humilitas poenitentiae dignum te facit, ut pro iis etiam quae imputabantur non puniaris, contemptus et transgressio culpae te dignum non facit ut pro iis
Abbreviated transcription (Latin):
esus. Queritur gͦ de hoc homine side
at puniri ꝓ illo homicidio. ꝓqͦ penitentiã
: & indulgentiã accep̃. Et si hoc q̃r:
panifesta. si autem iterũ requiritur: qd̾
itia occulta. In hoc gͦ demonstrari opor¬
tt : qua iustitia homo ꝑ eo qd̃ iam dimissũ
sutat. nerũ puniatur. Sic fortassis ꝓ hac
pati diciendũ tibi udeatur. Dic ergo nõ.
Iisuimꝰ uidetur ut ꝓpter subsequentẽ pe¬
nitntã precedens culpa que inputabatur
ondonetur: et ñ similiter ꝓpter subsequen¬
ĩculpã illa que dimissa fuerat p̃cedens
alpa iterum imputetur: Si subiuncta
urtus plagam peccati hiantem claudit:
ustitiã iterũ mortua uiuificantur: quare
lmiliter oꝑa mala que ꝑuirtutem excusan¬
uir. ꝑculpam iterũ ñ imputantur: Uis
it penitentia tantũ ualeat. ut quȩ impu¬
sabantur condonent᷑: & ñ uis ut culpa
antũ ualeat. ut quȩ condonabantur im-¬
pitentur: Penit̃ntia sequens potuit p̃ce¬
dentẽ culpã ercusare. ut ñ noceat aliqͣndo

Expanded text:
suis. Quaeritur ergo de hoc homine utrum debeat puniri pro illo homicidio pro quo poenitentiam egit, et indulgentiam accepit. Et si hoc dicitur, , justitia est manifesta. Si autem iterum requiritur quod itia occulta. In hoc ergo demonstrari oportet qua justitia homo pro eo quod jam dimissum fuerat iterum puniatur. Sic fortassis pro hac parte objiciendum tibi videatur. Dic ergo nunc. Justum tibi videtur ut propter subsequentem poenitentiam praecedens culpa quae imputabatur condonetur, et non similiter propter subsequentem culpam illa quae dimissa fuerat praecedens culpa iterum imputetur? Si subjuncta virtus plagam peccati hiantis claudit, justitiam iterum mortua vivificantur, quare similiter opera mala quae per virtutem excusantur, per culpam iterum non imputantur? Vis ut poenitentia tantum valeat ut quae imputabantur condonentur; et non vis ut culpa tantum valeat ut quae condonabantur imputentur? Poenitentia sequens potuit praedentem culpam excusare, ut non noceat aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
uel aufertur: Audi qͣre. Ideo pꝰ uoluntatẽ
etiã opꝰ requirit᷑: ut er ipso oꝑe uoluntas
augeat᷑. Tale ẽ. cor hominis. ut oꝑe suo am¬
plius in ardescat:. siue adbonitatẽ amandã
si rectũ ẽ. siue ad malitiam si pͣuum. Ita utͥmq
affectus oꝑe nutritur. ut crescat ⁊ amplior
sit: ut uir fieri potest. ut uobuntas opere
suo ñ augeatur. Quantũ gͦ uoluntas cres¬
cit: tantũ meritũ crescit. Et tantũ ipsũ
opꝰ uoluntati aut ꝓdest inbonũ. aut in ma¬
lũ nocet: qͣntũ ipsã uoluntatẽ ad affectũ
bonitatis siue malitie accendendo exercet.
Et si forte contigerit tantã ẽẽ uoluntatẽ
in eo qͥ ñ oꝑatur qͣnta ẽ in illo qui opꝰ exercet:
ubi uoluntas eadẽ ẽ. meritũ dissimile ẽẽ
ñ potest. S dicis iterũ. Si totũ meritũ
inuoluntate ẽ: gͦ opus bonũ siñ remunera

Expanded text:
Ideo post voluntatem etiam opus requiritur, ut ipso opere voluntas augeatur. Tale est cor hominis ut opere suo amplius inardescat, sive ad bonitatem amandam si rectum est; sive ad malitiam si pravum est. Ita utrinque affectus opere nutritur, ut crescat, et amplior sit; ut vix fieri potest ut voluntas opere suo non augeatur. Quantum ergo voluntas crescit, tantum meritum crescit, et tantum ipsum opus voluntati aut prodest in bonum, aut in malum nocet quantum ipsam voluntatem ad affectum bonitatis, sive malitiae, accendendo exercet. Et si forte contigerit tantam esse voluntatem in eo qui non operatur, quanta est in illo qui opus exercet; ubi eadem voluntas est, meritum dissimile esse non potest. Sed dicis iterum: Si totum meritum in voluntat
Abbreviated transcription (Latin):
s de ẽ tͥ assit bona uoluntas. Ẽtum
uis. tantum mereris. Fãc gͦ uoluiatem
magnã: si uis hab̾e meritũ magnui.
Bene hoc sciuit peccatrix illa: que quia
multũ habuit qd̾ dimitteret᷑. ñ attulit
substantiam magnam. s dilectionẽ mag¬
nam. Multum contra multum. Si mul¬
ta peccunia magis quam caritate multa.
iniquitas multa redimeretur. felitio¬
uob res diuites eẽnt quam pauꝑes.¬
is ẽ. obi Et secure peccare possent: quan¬
iture qͥ tum uellent ⁊ quam diu uellẽt.¬
dĩ cu In ipsis enĩ eẽt redẽptio pec¬
catoꝵ suoꝵ. Quando uellent dare

Expanded text:
s deest tibi, adsit bona voluntas, quantum vis tantum mereris. Fac ergo voluntatem magnam, si vis habere meritum magnum. Bene hoc scivit peccatrix illa, quae quia multum habuit quod dimitteretur, non attulit substantiam magnam, sed dilectionem magnam. Multum contra multum. Si multa pecunia magis quam charitate multa, iniquitas multa redimeretur, feliciores divites essent quam pauperes, et secure peccare possent, quantum vellent et quandiu vellent. In ipsis enim esset redemptio peccatorum suorum. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
le inpotestate hominis ẽ: & ñ potest uolun¬
tatẽ tollere homini. aliqua uiolentia extrin¬
secus incurrens. neq infirmitas. neq aduer¬
sitas ulla. neq pauꝑtas uoluntatẽ homini
tollere potest. nisi ipse homo uoluerit. Opꝰ
ei auferri potest. etiã quando ipse ñ uult:
uoluntas ñ potest. ꝓpt̾ea ñ ẽ. in ipso qͣndo
possit: s mipso ẽ. quando uelit. Etiã ꝗͣuis

Expanded text:
le in potestate hominis est; et non potest voluntatem tollere homini aliqua violentia extrinsecus incurrens, neque infirmitas, neque adversitas ulla, neque paupertas voluntatem homini tollere potest nisi ipse homo voluerit. Opus ei auferri potest, etiam quando ipse non vult, voluntas non potest. Propterea non est in ipso quando possit, sed in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ. Simulta peccunia magisꝗͣ caritate
asta. iniquitas multa redimeretur: feli¬
resi diuites eẽnt qͣm pauꝑes. Et secure
itare possent: qͣntum uellent. et qͣm diu
alent. In ipsis enĩ eẽt redemptio peccareꝵ
lo Quando uellẽt cdarent peceunam:
asberent iustitiam. Nc̃ autẽ benefecit ds
munio posuit redemptionẽ nr̃ãm. ubi nul¬
lunsi uelit egere potest. Amare posst̾
ꝯilir ⁊ diues ⁊ pauꝑ: etiã si peccuniã eqͣlit̾
dut ñ possunt. Dilige multũ: siuis mul

Expanded text:
multa pecunia magis quam charitate multa, iniquitas multa redimeretur, feliciores divites essent quam pauperes, et secure peccare possent, quantum vellent et quandiu vellent. In ipsis enim esset redemptio peccatorum suorum. Quando vellent darent pecuniam et haberent justitiam. Nunc autem bene facit Deus quia in eo posuit redemptionem nostram, ubi nullus nisi ipse velit, egere potest. Amare possunt aequaliter et dives et pauper, etiam si pecuniam aequaliter dare non possunt. Dilige multum, si vis et
Abbreviated transcription (Latin):
gis fortassis expedire. ut amplius ñ querat.
Qui gͦ urgetur. ⁊ animo sollicitat᷑. neq hic
stare potest. ut ult᷑ ñ ꝑgat adinquisionẽ.
illi saciffaciendũ ẽẽ qͣntum fieri potest. sal¬
ua reuerentia secrecoꝵ. Ecce gͦ tu qͥcũq
certus ẽẽ uis utrũ peccata tua amplius
redeant. que semel dimissa fuerunt: uideam̃
gͦ idiscutiamꝰ. quid te sollicitet. Peccata
inquis mea dimissa fuer̃t: uolo scire si am¬
plius debeant imputari. Qd ergo tͥ uidet᷑:
Michi inqͥt ñ uidetur. qd̃ debeant denuo
imputari peccata: que dimissa st̃. Alioqͥn
mutabilis uideatur ds qͥ ñ teneat sententiã
suã: ⁊tam facile mutet iuditium suũ. Qͦ mͦ
ea a me ñ requireret. Non enĩ condonasset:
nͥ hoc dixisset. Nc̃ autẽ iterũ requirit ea:
&exigit ad penã a me que dimiserat prius.
Idđo dico. qͥa dr ds peccata que semel dimittit

Expanded text:
gis fortassis expedire ut amplius non quaerat. gis fortassis expedire ut amplius non quaerat. Qui vero urgetur et animo sollicitatur neque hic stare potest ut ultra non pergat ad inquisitionem, illi satisfaciendum esse puto quantum fieri potest salva reverentia secretorum. Ecce ergo tu quicunque certus esse vis utrum peccata illa amplius redeant, quae semel dimissa fuerint; videamus ergo et discutiamus quod te sollicitet. Peccata, inquis, mea dimissa fuerunt; volo scire si amplius debeant imputari. Quid ergo tibi videtur? Mihi, inquis, non videtur quod debeant denuo imputari peccata quae dimissa sunt. Alioquin mutabilis videtur Deus qui non teneat sententiam suam, et tam facile mutet judicium suum. Quomodo ea a me non requireret. Non enim condonasset nisi hoc dixisset. Nunc autem iterum ea requirit, et exigit ad poenam a me quae prius dimiserat; ideo dico
Abbreviated transcription (Latin):
cat ueritatẽ contra ipsoꝵ uoluntatẽ. ñ ex¬
citant᷑: s consternant᷑. & corruunt m̃te:
quia ñ audiert̃. qͦd audire uoluer̃t̃. Iecir¬
eo sed̾m malitiã illoꝵ ueritas illis respon¬
det: uelsicut uͭ olt̾ ut amplius errent. uel
sicut nolt̃ ut amplius desperent. Tamen.
qͥa ⁊ hoc ipsũ querendum ẽ. ꝓpter eos qui
ercitantur ⁊ ꝓficiunt. de ueritate: ñ est
absurdũ. si querimꝰ quid etiã in hac parte
conscientia humana si aliqua ut solet co¬
gitatione pulsetur. sibi debeat responde.
Sigͦ queritur utrũ peccata que semel pe¬
uitenti dimissa fuerint amplius imputen¬
tur: fortassis qui dixerit asserendũ ñ eẽ
hoc s timendũ. securius iudicabit. Me¬
lius enim ẽ. aliqͣndo in eiꝰmodi occultis
que sine ꝑiculo salutis nesciri possunt ti.¬
mere: qͣm aliquid diffinire. Dicat gͦaliqͥs
qr timendũ ẽ. hoc: ñ asserendum. Ergo
ille qui eogitationẽ suã castigare potest.
ut hoc ei suffitiat hoc satis ẽẽ puto: & ma-¬

Expanded text:
cat veritatem contra ipsorum voluntatem, non excitantur sed consternantur et corruunt mente, quia non audierunt quod audire voluerunt. Idcirco secundum malitiam illorum veritas illis respondet; vel sicut volunt ut amplius errent, vel sicut nolunt ut amplius desperent. Tamen quia et hoc ipsum quaerendum est propter eos qui excitantur et proficiunt, de veritate non est absurdum si quaerimus quod etiam in hac parte conscientia humana, si aliqua, ut solet, cogitatione pulsetur, sibi debeat respondere. Sic ergo quaeritur utrum peccata quae semel poenitenti dimissa fuerunt amplius imputentur; fortassis qui dixerit afferendum non esse hoc sed timendum, securius judicabit. Melius est enim aliquando in ejusmodi occultis, quae sine periculo salutis nesciri possunt, timere quam aliquid definire. Dicat ergo aliquis quod timendum est hoc, non afferendum. Ego illi qui cogitationem suam castigare potest, ut hoc ei sufficiat, hoc satis esse puto, et ma