comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non flagellabunt᷑. Hinc iheremias
ait. Quare uia impiorũ ꝓsꝑatur:
Quia eñi sicut scriptũ est. dñs pa¬
ciens redditor est: sepe dui tolerat
quos imꝑpetuũ dãpnat.
onnumqũa uero concite ꝑcutit:
qͥa pusillanimitati innocentiũ
consolando concurrit. Aliqñ ergo
omp̃s ds̃ diu p̃ualere iniquos pa¬
titur. ut iustoꝵ modo uita piuge¬
tur: aliqñ uero in iustos celeriter
trucidat. eorũq interitu in nocen¬
cium corda confirmat. Si eñi nũc
om̃s male agentes ꝑcuteret: extre¬
mum iam iudiciũ quib exhib̾et:
Si aũ nullum om̃ino ꝑcuderet: qͥs
dm̃i res humanas curare credidis
ut ostendat quia multa mala ñ
deserit. Nonnumqͣm uͦ iqͦs du
tolerat: ut considerantib insuui¬
et. ad qd̃ eos iudicium reseruat.
consumuntur: hoc loco
doloris messio non iam
pena s ad huc ꝑfectio ini¬
quitatis ostendit᷑ quia
ex diuine ire spiritu
de cunctis generaliter dicitur: ex
magna parte proculdubio uerita.¬

Expanded text:
non flagellabuntur . Hinc Jeremias non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorusicut scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit. Aliquando ergo omnipotens Deus diu praevalere iniquos patitur, ut justorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare credidissut ostendat quia inulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu tolerat, ut considerantibus insinuet, ad quod eos judicium reservet. consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritude cunctis generaliter dicitur, ex magna parte procul dubio verita
Abbreviated transcription (Latin):
lores seminare est: fraudulenta di¬
cere. Dolores autẽ metere ẽ: dicẽdo
p̃ualere. uel certe dolores semmãt
qui ꝑuersa ꝑagunt: dolores metũt
cum de eadem ꝑuersitate puniunt᷑.
fructus quippe dolous: est retributõ
dãpnationis. S cum ꝓtinus subin¬
fertur. quia qui dolores seminant et
metunt. flante deo ꝑeunt et ire eius
eminant gͦ hic doloies
et metunt. quia miqua sunt q̃
faciunt. et in ipsa miquitate ꝓsꝑan¬
tur: sicut de iniquo per psalmistam
dicitur. Polluunt᷑ iue eiꝰ in omni
tempore. Auferuntur uidicia tua
a facie eius: om̃iũ in imnicoꝵ suorũ
dñabit᷑. De quo paulo post subdit᷑.¬
Sub lingua eiꝰ labor et dolor. Dolores
itaq seminat cum ꝑuersa agit: do¬
lores metit cũ ex eisdem ꝑu̾sitatib
temporaliter excrescit. Quomodo gͥ
flante deo ꝑeunt: qui plerũq dui
hic subsistere et iustis felicius ꝑmit¬
tuntur: Hiic namq de illis iterũ
ꝑ psalmistam dicitur. In laboribus
hominũ non sunt: et cum hominibꝰ

Expanded text:
lores seminare, est fraudulenta dicere; dolores autem metere, est dicendo praevalere. Vel certe dolores seminant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem perversitate puniuntur. Fructus quippe doloris est retributio damnationis. Sed cum protinus subinfertur quia qui dolores seminant et metunt, flante Deo pereunt, et irae ejus Seminant ergo hic dolores et metunt, quia iniqua sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur; sicut de iniquo per Psalmistam dicitur: Polluuntur viae ejus in omni tempore; auferuntur judicia tua a facie ejus, omnium inimicorum suorum dominabitur . De quo paulo post subditSub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, cum perversa agit; dolores metit, cum ex eisdem perversitatibus temporaliter excrescit. Quomodo ergo flante Deo pereunt, qui plerumque diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
rectis praua permiscent. colorem
sanum maculis aspergunt. Uñ et be¬
ne ut saluentur clamant: ihu p̃cep¬
tor. Quia eñi ineius uerbis se errasse
significant: hunc saluandi humili¬
ter p̃ceptorẽ uocant. Cumq ad cogni¬
tionem p̃ceptoris redeunt: mox ad for¬
mam salutis recurunt. S quia ĩ ami¬
coꝵ dictis. p̃facionẽ ex posicionis pau¬
leste accipies. Iam suꝑuis dicta sũt.
que his uocabuloꝵ interp̃tationib
expͥmantur. Quia gͦ festine ad indis¬
cussa tendimꝰ: ꝓlata replicare deuitamꝰ.
hoc itaq est sollerter intuendum:
qd̃ hii qui hereticoꝵ spẽm tenent lo¬
qui molliter inchoant dicentes.
Si ceꝑimꝰ loqui tibi: forsitan mo¬
leste accipies. Exasꝑare quippe he¬
retiei auditores suos. in exordio lo¬
cutionis metuunt ne uigilanter
audiantur: eorumq ualde tristi¬
ciam declinant. ut per negligen¬
ciam capiant. Et pene semꝑ blan¬
da sunt que proponunt: s aspem
que ꝓsequendo subin ferunt. uñ

Expanded text:
rectis prava permiscent, colorem rectis prava permiscent, colorem sanum maculis aspergunt. Unde et bene ut salventur, clamant, Jesu praeceptor. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant; cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Sed quia in amicorum dictis praefationem expositionis paust aspera. --Jam superius dicta sunt quae his vocabulorum interpretationibus exprimantur. Quia ergo festine ad indiscussa tendimus, prolata replicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
S dum fallendi arte ad utraq deserui¬
unt: et ex malis bona inficunt. et ex
bonis mala ut recipiantur abscondũt.
sieut qui ueneni poculum porrigit ora
poculi dulcedine mellis tangit: dũq
hoc qd̃ dulce est pͥmo attactu deliba¬
tur: etiam illud qd̃ est mortiferum
indubitanter ab sorbetur. Itaq hereti¬
ci ꝑmiscent recta ꝑuersis: ut osten¬
dendo bona. auditores ad se attrahãt:
et exhibendo mala. latenti eos peste
corrũpant. Aliq̃n tamen predicatõ¬
ne sc̃e eccł̃ie atq exhortatione correc¬
ti: abhac sensus sui diuersitate saluã¬
tur. Uñ et amici beati iob. reconcili¬
ationis sue sacrificium eiꝰdem sc̃i
iuri manib offerunt: atq ad suꝑ¬
ni iudicis grãm uel adducti reuocã¬
tur. Quos bene in euangłio illa decẽ
leprosoꝵ mundatio designat. In lepra
quippe et pars cutis infulgorẽ ducit᷑:
et par incolore sano retinetur. Leꝓsi
itaq hereticos ex pͥmunt: quiadum

Expanded text:
Sed dum fallendi arte ad utraque deserviSed dum fallendi arte ad utraque deserviunt, et ex malis bona inficiunt, et ex bonis mala, ut recipiantur, abscondunt; sicut qui veneni poculum porrigit, ora poculi dulcedine mellis tangit; dumque hoc quod dulce est primo attactu delibatur, etiam illud quod est mortiferum indubitanter absorbetur. Itaque haeretici permiscent recta perversis, ut ostendendo bona, auditores sibi attrahant; et exhibendo mala, latenti eos peste corrumpant. Aliquando tamen praedicatione sanctae Ecclesiae atque exhortatione correcti, ab hac sensus sui diversitate salvantur. Unde et amici Job reconciliationis suae sacrificium ejusdem sancti viri manibus offerunt, atque ad superni judicis gratiam vel addicti revocantur. Quos bene in Evangelio illa decem leprosorum mundatio designat . In lepra quippe et pars cutis in fulgorem ducitur, et pars in colore sano retinetur. Leprosi itaque haereticos exprimunt, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
Eo namq obtusum longiꝰ dissilit: qͦ
intorcũ fortiter uenit. Igitur ami
coꝵ dicta licet in quibusdã ualde
sint forcia: cum tam̃ sc̃i uiri for¬
tẽ uitã feriunt. cunctũ sui acumi¬
nis mucronẽ retundunt. Quia gͦ
et insemet ip̃is magna sunt. s cõ¬
tra beatũ iob nullomodo assumi de¬
buerunt: et paulus hec ex uirtu¬
te pensans in auctoritatẽ ꝓferat:
et uidex quia incaute ꝓlata sunt
ex ꝑsone qualitate reprehendat.
S quia eosdem amicos beati iob
hereticoꝵ tenere speciem supuis
diximus: nunc eorũ uerba quomꝰ
hereticis congruant indagenius.
Quedã namq ualde recte sentiunt:
s tamen inter hec ad peruersa dila¬
buntur. Habent quippe hoc hereti¬
ci ꝓpͥum. ut malis bona ꝑmisceant:
quatinꝰ facile sensui audientis illudãt.
Si eñi pͣua semꝑ dicerent: cicius in sua
prauitate cogniti qd̃ uellent minime
ꝑsuaderent. Rursum si semper recta
sentirent: ꝓfecto heretici non fuissent.

Expanded text:
eo namque obtusum longius dissilit, quo eo namque obtusum longius dissilit, quo intortum fortiter venit. Igitur amicorum Job dicta licet in quibusdam valde sint fortia, cum tamen sancti viri fortem vitam feriunt, cunctum sui acuminis mueronem retundunt. Quia ergo et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi debuerunt; et Paulus haec ex virtute pensans, in auctoritate proferat; et judex quia incaute prolata sunt, ex personae qualitate reprehendat. quia eosdem amicos beati Job haereticorum tenere speciem superius diximus, nunc eorum verba quomodo haereticis congruant indagemus. Quaedam namque valde recta sentiunt, sed tamen inter haec ad perversa dilabuntur. Habent 151 quippe hoc haeretici proprium, ut malis bona permisceant, quatenus facile sensui audientis illudant. Si enim semper prava dicerent, citius in sua pravitate cogniti, quod vellent, minime persuaderent. Rursum, si semper recta sentirent, profecto haeretici non fuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
tulit dicens. Scriptũ quippe est.
Comp̃hendã sapientes in astucia
eoꝵ. Quomͦ gͦ quasi pͣua respuimꝰ:
que paulus ex auctoritate astru-¬
it: Aut quomͦ attestatione pauli.
recta putabimꝰ: que per semet¬
q hec cicius qũa non sint diũsa
cognoscimus. si euisdem dñice sentẽ¬
cie subtilius uerba pensamꝰ: quia ni¬
mirũ cum diceret non estis locuti corã
me rectũ ilico ad iunxit sicut seruus
meus iob. Liquet gͦ quia quedam in
coꝵ ditiᷤ recta sunt: s melioris cõꝑa¬
tione suꝑant᷑. Nam inter alia que ir¬
rationabiliter dicunt multas ad bea¬
tum iob fortes sentencias ꝓferunt:
s comparate dictis fortiorib. ium
fortitudinis amittũt. Mira aũ sunt
multa que dicunt nisi in sc̃i uiri ad¬
uersitate dicerentur. In semet ipsis
igitur magna sunt: s quia iustum
uirum trasfigere appetunt. eiusdem
magnitudinis pondus ꝑdunt: qͥa et
qualibet forte frustra tamen iacu¬
lum mittitur: ut dura saxa feriãt᷑.

Expanded text:
dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum. Quomodo igitur quasi prava respuemus quae Paulus ex auctoritate astruit? aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus quae per semetutraque citius quam non sint diversa cognoscimus, si ejusdem dominicae sententiae subtilius verba pensamus. Quia nimirum cum diceret: Non estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam in eorum dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt, sed comparatae dictis fortioribus vim fortitudinis amittunt. Mira autem sunt multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur. In semetipsis igitur magna sunt, sed quia justum virum transfigere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet forte, frustra jaculum mittitur, ut dura saxa feriantur;
Abbreviated transcription (Latin):
bene uiuendi exempla ꝑcipit. hoc
qd̃ bene intelligit qũa humiliter
dicat: si paulus illis humili se
uoce subdidit. quos ad uitã ip̃e sus¬
citauit. Elyphat autẽ qui primꝰ
amicoꝵ loquitur: qũauis ad conso¬
landũ pietate ueniat humilitatem
tamen locutionis deserens. regulam
consolatõnis ignorat. Qui dũ loqͥn¬
di custodiam negligit: usq ad afflic¬
ti contumelias excedit dicens.
igris periit eo qd non haberet
p̃dam: rugitꝰ leonis et uox lee¬
ne. et dentes catuloꝵ leonũ dissipati
sunt. Beatũ uidelicet iob nomine ti¬
gridis quasi uitio uarietatis notans:
per dissipatos uero dentes catulorum
leonũ: destructam filioꝵ edacitatem
signans. Uñ et bene amicoꝵ sensum
qui intumida correptione se extu¬
lit: sentencia diuina rep̃hendit di¬
cens. Non estis locuti coram me rec
tum: sicut seruus meus iob. S que
sentenciis tanta auctoritate uti¬
tur: si hee eoꝵ sententie dominica

Expanded text:
bene vivendi exempla percipit hoc bene vivendi exempla percipit hoc quod bene intelligit quam humiliter dicat, si Paulus illis humili se voce subdidit quos ad vitam ipse susat. --Eliphaz autem, qui primus amicorum loquitur, quamvis ad consolandum pietate veniat, humilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris periit eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati sunt . Beatum videlicet Job nomine tigridis, quasi vitio varietatis notans, per dissipatos vero dentes catulorum leonum destructam filiorum edacitatem signans. Unde et bene amicorum sensum, qui in tumida correptione se extulit, sententia divina reprehendit, dicetum, sicut servus meus Job . » sententiis tanta auctoritate utitur, si hae ipsorum sententiae Dominica
Abbreviated transcription (Latin):
dicenda sunt. que sentimꝰ: et ual¬
de humiliter ꝓmenda que dicimꝰ.
ne et que et recte intendimꝰ. hec ela¬
te ꝓferendo. non recta faciamus.
Paulus auditorib suis multa hu¬
militer dixerat: s de ip̃a exhortato¬
ne humili placare eos ad huc humi¬
lius satagebat dicens. Rogo aũuos
frẽs ut sufferatis uerbũ solacii. et¬
eñi per paucis scripsi uobis. Ephesi
quoq et mileti uale dicens afflictis
ac gementibꝰ: humilitatem suã ad
memoriam reuocat dicens. Uigila¬
te memoria retinentes: qm̃ ꝑtrien¬
nium nocte et die non cessaui. cum
lacrimis monens unũquẽq ur̃m. Eis¬
dem rursum ꝑ epłam dicit. Obsetro
uos fr̃s ego uinc̾us in dño: ut digne
ambuletis uocatione qua uocati estis.
hinc gͦ colligat. si qñ aliqͥd recte sen
tit quanta humilitate debeat loqui¬
magistro discipulus: si isdem magist̾
genciũ in his que cũ auctoritate p̃di¬
cat. tam sũmisse discipłos rogat.
hinc unusquisq colligat. eis a qͥb

Expanded text:
unt quae sentimus, et valde humiliter promenda quae dicimus, ne et quae recte intendimus, haec elate proferendo non recta faciamus. Paulus auditoribus suis multa humiliter dixerat; sed de ipsa exhortatione humili placare eos adhuc humilius satagebat, dicens: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Ephesiis quoque Mileti valedicens, afflictis ac gementibus, humilitatem suam ad memoriam revocat, dicens: Vigilate, memoria retinentes quoniam per triennium nocte ac die non cessavi cum lacrymis monens unumquemque vestrum . Eisdem rursum per Epistolam dicit: Obsecro vos, fratres, ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis . Hinc ergo ctit, quanta humilitate debeat magistro loqui discipulus: si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat eis a quibus
Abbreviated transcription (Latin):
perit: et nemo est qui recogitet¬
incorde suo. Si rectos ds̃ ꝓuidendo
non raꝑet: nequaqũa de iusto sapi¬
entia dixisset. Raptus est ne mali¬
cia mutaret intellectũ eiꝰ. Si iustos
animaduersio nulla ꝑcuteret: pe¬
trus minime ꝓnunciaret dicens.
Tempus est ut incipiat iudicium
de domo dei. Illi ergo ueracit᷑ recti
sunt: qui amore superne patrie.
ad cuncta presentis uite ad uersa p̃¬
parantur. Nam qui pro eternis
bonis. mala hic perpeti metuunt: ui¬
delicet recti non sunt. S eliphar uel
deleri rectos uel innocentes hic ꝑire
non estimat: quia sepe hii qui ñ spe
celestis głie. s ꝓterrena deo retributõ¬
ne deseruiunt. ip̃i sibi met fingunt
qd̃ querũt. Et docere p̃sumentes cum
terrenã securitatẽ p̃dicant: cunctis
sius laborib ostendunt quid amant.

Expanded text:
periit, et nemo est qui recogitetperiit, et nemo est qui recogitet . Si rectos Deus providendo non raperet, nequaquam de justo Sapientia dixisset: Raptus est, ne malitia mutaret intellectum ejus . Si justos animadversio nulla percuteret, Petrus minime praenuntiaret, dicens: Tempus est ut incipiat judicium de domo Dei . Illi ergo veraciter recti sunt, qui amore supernae patriae ad cuncta praesentis vitae adversa praeparantur. Nam qui pro aeternis bonis mala hic perpeti metuunt, videlicet recti non sunt. Sed Eliphaz vel deleri rectos, vel innocentes hic perire non aestimat, quia saepe hi qui non spe coelestis gloriae, sed pro terrena Deo retributione deserviunt, ipsi sibimet fingunt quod quaerunt; et docere praesumentes, cum terrenam securitatem praedicant, cunctis suis laboribus ostendunt quid amant.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est enĩ animã possidere. nͥ per¬
fecte inom̃ib uiuere: cunctis men¬
tis motib. ex uirtutis arce dñari:
Qui igitur pacientiam tenet. animã
possidet: quia inde contra adũsa om¬
nia fortis efficitur. unde sibi et se¬
ipsum uincendo dñatur. Et quo se
laudabilit̾ frangit. in fractum se
fortit̾ exerit: quia cum in suis se
uoluptatibus superat. sese ad contͣ¬
ria inuictũ parat. S quia in uehen¬
do corripuit: nunc aliqua uelut ex
Ucens periit: aut qñ recti deleti sũt:¬
Siue heretici quoꝵ amicos beati iob
tenere speciem diximꝰ. seu ꝑuersi qͥ¬
libet: quã inordinate redarguunt:
tam reprehensibiliter exhortantur.
ait namq. Quis umqũa innocens
periit: aut quando recti deleti sunt:
Sepe quippe hic et in nocentes ꝑe¬
unt. et recti funditus delent᷑: s ta¬
men ad et̾nam głiam ꝑeundo ser¬
uantur. Si enim nullus in nocẽs
periret: ꝓpħa non diceret. Iustus

Expanded text:
Quid est enim animas possidere, nisi perQuid est enim animas possidere, nisi perfecte in omnibus vivere, cunctis mentis motibus ex virtutis arce dominari? Qui igitur patientiam tenet, animam possidet; quia inde contra adversa omnia fortis efficitur, unde sibi et semetipsum vincendo dominatur. Et quo se laudabiliter frangit, infractum se fortiter exerit; quia cum in suis se voluptatibus superat, sese ad contraria invictum parat. Sed quia Eliphaz invehendo corripuit, nunc aliqua velut exhcens perit? aut quando recti deleti suntSive haeretici, quorum amicos beati Job tenere speciem diximus, sive perversi quilibet, quam inordinate redarguunt, tam reprehensibiliter exhortantur. Ait namque: Quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Saepe quippe hic et innocentes pereunt, et recti funditus delentur; sed tamen ad aeternam gloriam pereundo servantur. Si enim nullus innocens periret, Propheta non diceret: Justus
Abbreviated transcription (Latin):
poralium despicit: qͣnto se auetorz
ꝑ formidinẽ subdit. Que intimo¬
re dñi constituta. non inuenit extͣ
qd̾ metuat: quia dum recto metu
conditori om̃iũ iungit᷑. potestate qͣ¬
dam supͣ om̃ia subleuatur. forti¬
tudo autẽ: non nͥ in aduersitate
ostenditur. Unde et mox post for¬
titudinem: pacientia sub rogatur.
Tanto eñi se unusquisq ad forti¬
tudinem ꝓfecisse uerius demositͣ:
qͣnto aliena mala robustiꝰ tole¬
rat. Nam minus in se conualuit.
que aliena iniquitas sternit: qui
in eo qd̃ ferre contrarietatem ñ ua¬
let. pusillaminitatis sue gladio cõ¬
fossus iacet. Quia uero ꝑfectio de
pacientia nascitur: statim post paci¬
entiam uiarũ ꝑfectio subinfertur.
inꝑfectionẽ ꝓximi impaciens ñ ẽ.
Nam qui alienã imꝑfectionẽ fer¬
re non ualens deserit: ip̃e sibi te¬
stis est qd̃ perfecte nec dum ꝓfecit.
In euangłio ueritas dicit. In paci¬
entia ur̃a: possidebitis animas ur̃as.

Expanded text:
poralium despicit, quanto se auctori poralium despicit, quanto se auctori  formidinem subdit. Quae in timore Domini constituta non invenit, extra quod metuat, quia dum recto metu conditori omnium jungitur, potestate quadam supra omnia sublevatur. Fortitudo autem nonnisi in adversitate ostenditur, unde et mox post fortitudinem patientia subrogatur. Tanto enim se quisque ad fortitudinem profecisse verius demonstrat, quanto aliena mala robustirat. Nam minus in se convaluit, quem aliena iniquitas sternit. Qui in eo quod ferre contrarietatem non valet, pusillanimitatis suae gladio confossus jacet. Quia vero perfectio de patientia nascitur, statim post patientiam, viarum perfectio subinfertur. imperfectionem proximi impatiens non est. Nam qui alienam imperfectionem ferre non valens deserit, ipse sibi testis est quod perfecte necdum proficit. Hinc in Evangelio Veritas dicit: In patientia vestra possidebitis animas vestras .
Abbreviated transcription (Latin):
Que nimirũ cuncta ei sentencie
subrogat: qũã p̃misit dicens. Nũc
aũ uenit suꝑ te plaga. ⁊ defecisti
tetigit te et conturbatus es. Om̃n
gͦ simul interisse asserit: in eo qd
beatum iob turbatũ flagello rep̃¬
hendit. S intuendũ ualde est.
quia qũauis inconuenienter in¬
crepat: congruent̃ tam̃ ordines uir¬
tutum narrat. quatuor quippe gͣ¬
dib uitã beati iob uirtutes enume¬
rando distinxit: dum et timori for¬
titudinẽ. ac fortitudimi pacientiã.
et pacientie ꝑfectionẽ iunxit.
Nuia et eñi dei. atimore
incipitur: ut ad fortitudine ueni¬
atur. Nam sicut in uia scłi audama
fortitudinẽ: ita in uia dei timor¬
audatia debilitatẽ parit. Et sient
inuia scłi timor debilitatẽ: itam
uia dei timor fortitudinem gigait.
salomone attestante qͥ ait. In timo¬
re dñi: fiducia est fortitudinis. T̃iuss
quippe dñi. in esse audatia fortitu¬
dinis dicitur: quia nimirũ mens nĩa
tanto ualentius terrores rerũ tem¬

Expanded text:
Quae nimirum cuncta ei sententiae subrogat, quam praemisit, dicens: Nunc autem venit super te plaga, et defecisti; tetigit te, et conturbatus es. Omnia ergo simul interisse asserit, in eo quod beatum Job turbatum flagello reprehendit. Sed intuendum valde est, quia quamvis inconvenienter increpat, congruenter tamen ordines virtutum narrat. Quatuor quippe gradibus vitam beati Job virtutes enumerando distinxit, dum et timori fortitudinem, et fortitudini patientiam, et patientiae perfectionem junxit. In via etenim Dei a timore incipitur, ut ad fortitudinem veniatur. Nam sicut in via saeculi audacia fortitudinem, ita in via Dei audacia debilitatem parit; et sicut in via saeculi timor debilitatem, ita in via Dei timor fortitudinem gignit, Salomone attestante, qui ait: In timore Domini fiducia fortitudinis . Timori quippe Domini inesse fiducia fortitudinis dicitur, quitanto valentius terrores rerum tem
Abbreviated transcription (Latin):
tes gͦ quasi ad iuuans manũ tetendit:
s delinquens uitã ꝑdidit: quia dũ in¬
firmi quiq fortiũ facta corripiunt. ip¬
si auiuentiũ sorte reprobantur.
liq̃n etiã sc̃i uiri. quedam mini¬
mis condescendentes dicunt: q̃dã
uero summa contẽplantes ꝓferunt:
dumq ium uel condescensionis. uel
altitudinis nesciunt. audacter hec
stulti rep̃hendunt. Et quid est iustum
de sua condescensione uelle corrigere:
nͥ inclinatam archã. suꝑba rep̃hensi¬
onis manu releuare: Quid est iustũ
de incognita locutione rep̃hendere: nͥ
motũ eiꝰ fortitudinis. erroris lapsum
putare: Sed ꝑdit uitã qui archam
dei tumide subleuat: quia nequaqͣm
quis scõrũ corrigẽ recta p̃sumeret.
nisi de se pͥus meliora sensisset. Uñ
et leuites isdem recte ora dicitur:
qd̃ uidelicet robustus dm̃ interp̃ta¬
tur: quia p̃sumptores quiq nͥ audaci
mente robustos se in dño crederẽt.
nequaqũa melioꝵ facta uel dicta

Expanded text:
tes ergo quasi adjuvans manum extendit, tes ergo quasi adjuvans manum extendit, sed delinquens vitam perdidit, quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a viventium sorte reprobantur. Aliquando etiam sancti viri quaedam minimis condescendentes dicunt, quaedam vero summa contemplantes proferunt; dumque vim vel condescensionis vel altitudinis nesciunt, audacter haec stulti reprehendunt. Et quid est justum de sua condescensione velle corrigere, nisi inclinatam arcam superba reprehensionis manu relevare? Quid est justum de incognita locutione reprehendere, nisi motum ejus fortitudinis, erroris lapsum putare? Sed perdit vitam, qui arcam Dei tumide sublevat, quia nequaquam quis sanctorum corrigere recta praesumeret, nisi de se prius meliora sensisset. Unde et Levites isdem recte Oza dicitur, quod videlicet robustus Domini interpretatur; quia praesumptores quique nisi audaci mente robustos se in Domino crederent, nequaquam meliorum facta vel dicta
Abbreviated transcription (Latin):
epe eñi quia in telligi non ualẽt:
deteriorib displicent. uel facta
uel dicta melioꝵ. S eo ab eis ñ tem̃e
rep̃hendenda sunt: quo apprehendi ue¬
raciter nequaqũa possunt. Sepe ali
multa afortib dicuntur: que iccuto
infirmi diuidicant quia ignorant.
Quod bene bubus calcitrantibus.
incliriata illa testam̃ti archa signaũ.
qũa quia casuram credens leuitẽs eri¬
gere uoluit. mox sentenciã mortis
accepit. Quid est namq mens iusti:
nisi archa testam̃ti: Que gestata bu¬
bus calcitrantibꝰ inclinatur: quia ñ¬
numqͣm etiam qui bene pre ẽ. dũ
subiectorum ppłoꝵ confusione con¬
cutitur: ad dispensationis condes¬
censionem ex sola dilectione ꝑmo¬
uetur. S in hoc qd̃ dispensatorie
agitur: inclinat̃o ip̃a fortitudinis
casus putatur imꝑicies. Uñ et noz¬
nulli subditi. contra hanc manum
reprehensionis mittunt: s a uita ꝓtinꝰ
ipsa sua temeritate deficiunt. Leui¬

Expanded text:
epe quia intelligi non valent, epe quia intelligi non valent, deterioribus displicent vel facta vel dicta meliorum. Sed eo ab eis non temere reprehendenda sunt, quo apprehendi veraciter nequaquam possunt. Saepe alimulta a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmiores dijudicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca signavit, quam quia casuram credens Levites erigere voluit, mox sententiam mortis accepit. Quid est namque mens justi, nisi testamenti? Quae gestata a bobus calcitrantibus inclinatur, quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjectorum populorum confusione concutitur, ad dispensationis condescensionem ex sola dilectione permovetur. Sed in hoc quod dispensatorie agitur, inclinatio ipsa, fortitudinis casus putatur imperitis. Unde et nonnulli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levi
Abbreviated transcription (Latin):
tunt. Qui quidem non praua hoc in¬
tencione faciunt: s quamius affectũ
ꝑcusso exhibeant. ꝑcussum tam̃ ñ nisi
ꝓmiqͥtate crediderunt. Dumq in tẽ¬
cionem bonã. nequaqũã locutio cau¬
ta subsequit᷑: ipsa pietatis ꝓpositio
intransgressionis uicium uertitur.
Pensandũ nãq fũat: cui et qñ loq̃¬
rentur. Iustus quippe erat ad que
uenerant: et diuinis uerberibus
cinctus. Exante acta gͦ eiꝰ uta. de¬
buerant eaque intelligere ñ uale¬
bant. illuis uerba perpendere: ⁊ fla¬
gellis p̃sentib ñ illum redarguere.
s de sua uita formidare: seq flagella¬
to iusto non quasi raciocinando erig̃e.
s flendo sociare: ut nequaquam
se eorum scientia ꝑuerba ostend̾et.
s loqui recte linguam consolantiũ.
magister dolor erudiret. Qui et siqͣ
forsitã diũsa sentirent: dignũ ꝓfec¬
to erat. ut hec humilit̾ dicẽnt: ne
ꝑcusso uulnera ꝑ ĩmoderata uerba cu¬
mularent.

Expanded text:
tunt. Qui quidem non prava hoc intunt. Qui quidem non prava hoc intentione faciunt; sed quamvis affectum percusso exhibeant, percussum tamen nonnisi pro iniquitate crediderunt; dumque intentionem bonam nequaquam locutio cauta subsequitur, ipsa pietatis propositio in transgressionis vitium vertitur. Pensandum namque fuerat, cui et quando loquerentur. Justus quippe erat, ad quem venerant, et divinis verberibus cinctus. Ex anteacta ergo ejus vita debuerant ea quae intelligere non valebant illius verba perpendere; et ex flagellis praesentibus non illum redarguere, sed de sua vita formidare; seque flagellato justo, non quasi ratiocinando erigere, sed flendo sociare; ut nequaquam se eorum scientia per verba ostenderet, sed loqui recte linguam consolantium magister dolor erudiret. Qui etsi qua forsitan diversa sentirent, dignum profecto erat ut haec humiliter dicerent, ne percusso vulnera per immoderata verba cumularent.
Abbreviated transcription (Latin):
dicium in cipiat de domo dñi. Et
si uistus uix saluabit᷑ : impius ubi¬
pare et peccator ubi parebunt: hĩ
paulus cum multa in thessalomiẽ¬
sium laude dixiss. ꝓtinus adũxit.
Ita ut et nos ip̃i in uobis gloriemur
in eccłiis dei ꝓ pacientia ur̃a et fide
in om̃ib persecutionib ur̃is et tri¬
bulationib: quas sustinetis in exẽ
plum iusti uidicii dei. Ac si diceret.
Dum tot dura toleratis. qui tã recta
agitis: qͥd aliud qũa iusti dei iudicii
exempla datis: Quia ex nr̃a pena
colligendum est quomͦ feriat quib
irascitur: si sic uos affligi patitur in
quib letatur. Aut quomͦ uios per¬
cussurus est. quib iustum iudiciũ
exhibet: si etiam uos sic cruciat. qͦs
pie redarguens fouet: Prima igitur¬
beati iob locutione t̃minata. uicis¬
sim se amici qui consolaturi uenerãt.
pie eiꝰ se increpationi subitiunt: dũ¬
q ad contenciones uerba ꝓsiliunt. eã
ꝑqũa uenerant causam pietatis amit¬

Expanded text:
dicium incipiat de domo Dei. Et dicium incipiat de domo Dei. Et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc Paulus, cum multa in Thessalonicensium laudem dixisset, protinus adjunxit: Ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis Dei pro patientia vestra et fide, in omnibus persecutionibus vestris et tribulationibus, quas sustineplum justi judicii Dei. Ac si diceret: Dum tot dura toleratis, qui tam recta agitis, quid aliud quam justi judicii Dei exempla datis? Quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur in quibus laetatur. Multo magis quippe percussurus est, quibus justum judicium exhibet, si etiam vos sic cruciat quos pie redarguens fovet. beati Job locutione terminata, vicissim se amici, qui consolaturi venerant pie ejus increpationi subjiciunt; dumque ad contentionis verba prosiliunt, eam pro qua venerant causam pietatis amit
Abbreviated transcription (Latin):
tione iudicis: qd̾ inestimatione fulget
oꝑantis. Unde paulus cum dicẽt.
nicħ mͥ conscius sum: ꝓtinus adũi¬
xit. s non in hoc iustificatus suri.
Qui causam mox cur ñ sit iustifica¬
tus insinuans ait. Qui autẽ iudicat
me: dñs est. Ac si diceret. Iccirco ĩ
eo qd̃ mͥ nichil sum conscius. iustifi¬
catum me abnego: quia ab eo qui me
iudicat. examinari me subtilius scio.
strepunt: declinanda que quasine¬
cessaria in uoluunt. Et tam̃ in his
om̃ib ad huc districti examinis fla¬
gella sunt metuenda: quia et ipsa
nr̃a ꝑfectio culpa non caret. nͥ hãc
seuerus iudex in subtili lance exami¬
nis miscdit̾ penset. Bene autẽ subdi
tur: et uenit suꝑ me indignatio.
Magna quippe arte doctrine dictͦus
uerbera. p̃tulit recte facta: ut hinc
unusquisq consideret. que peccan¬
tibus postiodum supplicia mane¬
ant: si etiam iustos tam ualida
hic flagella castigarit. Hinc ẽ enim
qd̃ petrus ait. Tempus est ut ui¬

Expanded text:
tione 148 judicis quod in aestimatione fulget tione 148 judicis quod in aestimatione fulget operantis. Unde Paulus cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Qui causam mox cur non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me subtilius scio. strepunt, declinanda quae quasi necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa nostra perfectio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis misericorditer penset.  Rec. Itur: Et venit super me indignatio. Magna quippe arte doctrinae dicturus verbera praetulit recte facta; ut hinc unusquisque consideret quae peccantes postmodum supplicia maneant, si etiam justos tam valida hic flagella castigant. Hinc est enim quod Petrus ait: Tempus est ut ju
Abbreviated transcription (Latin):
et exercitatus in ꝓsꝑis: dicat. Nonne
dissimulaui. nonne silui. nonne
quieui: Ut eñi supra iam diximꝰ.
scĩ uiri cum eis transitoria prosꝑi¬
tas arridet. fauorẽ mundi quasi nes¬
cientes dissimulant: et forti gres¬
su interius. hoc unde exterius sub¬
leuantur calcant. Silent aũ: qͥa
nullis pͣue actionis clamorib ꝑ¬
strepunt. Om̃is namq iniquitas:
habet apud secreta dei iudicia uo¬
ces suas. Uñ scͥptũ est. Clamor so¬
domoꝵ et gomorreoꝵ multipliatꝰ ẽ.
iuescunt uero.
cũ non solũ nullo cupiditatum
temporaliũ turbulento appetitu ra¬
puntur: uerũ etiam curis p̃sentis
uite necessariis ĩmoderatiꝰ occupa
na ad huc flagella sentiunt: ut tã¬
to ꝑfectiores adhereditatẽ ueniant.
quanto eos pie feriens disciplina co¬
tidie etiam de minimis purgat. Ius¬
ta itaq uidesinenter faciunt s assidue
dura paciuntur: quia sepe ip̃a nr̃a
iusticia adexamen diuine iusticie de¬
ducta. in iusticia est. Et sordet in dist᷑c¬

Expanded text:
atus in prosperis: Nonne dissimulavi? nonne silui? nonne quievi? Ut enim supra diximus, sancti viri, cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius hoc unde exterius sublevantur calcant. Silent autem, quia nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt. Omnis namque iniquitas habet apud secreta Dei judicia voces suas. Unde scriptum est: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est . Quiescunt vero, cum non solum nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, verum etiam curis praesentis vitae necessariis immoderatius occuparna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Justa itaque indesinenter faciunt, sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in distric
Abbreviated transcription (Latin):
tesq confirmans. inter curas domꝰ.
int̾ multiplicium rerũ custodiam.
inter affectus pignorũ. int̾ studia
tot laborum. erudiendis se ceteris
impendit. Et illa quidem occupa¬
tus exercuit: s tam̃ liber magistĩo
doctrine militauit. Temporalia¬
quippe regendo disposuit: et̾na p̃di¬
cando nuntiauit. Uite rectitudinẽ
et agendo uidentib ostendit: et lo¬
eliphar contra beatum iob occasio¬
nem obuirgationis colligit: unde
laudanda narrauit. Nam sequit᷑.¬

Expanded text:
tesque confirmans, inter curas domus, tesque confirmans, inter curas domus, inter multiplicium rerum custodiam, inter affectus pignorum, inter studia tot laborum, erudiendis se caeteris impendit. Et illa quidem occupatus exercuit, sed tamen liber magisterio doctrinae militavit. Temporalia regendo disposuit; aeterna praedicando nuntiavit; vitae rectitudinem et agendo videntibus ostendit, et loEliphaz contra beatum Job occasionem objurgationis colligit, unde laudanda narravit. Nam sequit
Abbreviated transcription (Latin):
fluxus effrenatur. S dimissor aq̃
uirgiorũ caput efficit᷑: quia ꝑ lin-¬
gue in continentiam discordie ori¬
Igo
propinatur. Praui igitur sicut in
sensu leues sunt ita in locutione p̃ci¬
pites: et reticere ꝑ tractando negli¬
gunt que loquant᷑: s qd̃ leuis con¬
scientia concipit. leiuor ꝓtinus lin¬
gua ꝓdit. Unde nunc eliphar ex suo
exꝑimento colligit: qd̃ desperate de
omnib sentit dicens. S conceptum
sermonem retinere quis possit: Seqͥt᷑.
lassas roborasti. uacillantes confir¬
mauerũt sermones tui: et genua tre¬
tus aspicitur: magna est lectoris uti¬
litas. qd̃ ab amicis uirgantib ĩ beato
iob pro laceratione uicioꝵ uirtutũ
p̃conia ꝓferuntur. Numqͣm quippe
est tam robustum uite testimoniũ.:
qͣm cũ ille laudanda loquit᷑. qͥ in ge¬
rere crim̃ conat᷑. Pensemꝰ aũ cuius
celsitudinis iste uir fuerit: qui ĩdoc¬
tos docens. lassos roborans. uacillaz¬

Expanded text:
fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sentit, dicens: Sed conceptum sermonem tenere quis possit? Sequiturlassas roborasti; vacillantes confirmaverunt sermones tui, et genua tretus aspicitur, magna est lectoris utilitas, quod ab amicis jurgantibus in beato Job pro laceratione vitiorum, virtutum praeconia proferuntur. Nunquam quippe est tam robustum vitae testimonium, quam cum ille laudanda loquitur, qui ingerere crimen conatur. Pensemus autem cujus celsitudinis iste vir fuerit, qui indoctos docens, lassos roborans, vacillan
Abbreviated transcription (Latin):
nera hominũ: que gradatim ductis
a se qualitatib dissident. Sunt namq¬
nonnulli qui ad loquendum praua
concipiunt. et a locutione sua. nulla
silentii grauitate refrenant᷑: et sunt
alii qui cũ pͣua concipiunt. magno
se silentii uigore restringunt. Et sũt¬
non non nulli qui uirtutũ usu robo¬
rati. usq ad eam celisitudinem ꝓuehũ¬
tur: ut ad loquendũ ne in corde qͥdem
ꝑũsa concipiant. que silendo cõpes¬
cant. Eliphar itaq ex quo sit ordi¬
ne ostenditur: qui conceptũ sermo¬
nem tenere se ñ posse testat᷑. Qua
in re et illud innotuit: qd̾ se loquen¬
do offensurũ nouit. Neq eñi retiñe
uerba que potest uellet: nͥ se ꝑhec
uulnera inferre p̃noscẽt. Boni enim
uiri. freno consilii retinent precipi¬
tationem uerbi: et caute considerãt.
ne relaxantes lingue lasciuiam.
auditoꝵ conscienciam. in cauta cõ¬
Uñ bene ꝑ salomonem dicitur. Qͥ
dimittit aquã: caput ẽ urgiorum.
Aqua quippe dimittitur: cũ lingue

Expanded text:
nera, quae gradatim ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum linguae
Abbreviated transcription (Latin):
post grauius uulnerant. unde hãc
paulo añ specietenꝰ defendebant.Se¬
pe autem eorũ bona que pͥus habita
despiciunt: hec postmodũ quasi ꝑ¬
dita mirantur. Uñ et eliphar sc̃i
iuri uirtutes quia amissas asserit:
enumerando subiugit dicenf.¬

Expanded text:
post gravius vulnerant, unde hanc post gravius vulnerant, unde hanc paulo ante specie tenus defendebant. Saepe autem eorum bona quae prius habita despiciunt, haec postmodum quasi perdita mirantur. Unde et Eliphaz sancti viri virtutes, quia amissas asserit, enumerando subjungit, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
batus es. Peruersi quippe duob mo¬
dis bonoꝵ uitam impetunt: quia
aut praua eos dicere asserunt. aut
recta non seruare que dicunt. Uñ ce
beatus iob inferius ab amicis suis
de locucione reprehenditur: nunc
autẽ recta dixisse. s hec non seruas¬
se lacerantur. Ab iniquis gͦ mͦ bono¬
rũ locutio modo actio reprobatur:
quatinꝰ aut rep̃hensa lingua tace¬
at. aut eiusdem lingue sue adiudi¬
cata testimonio incrimine uita.
subcumbat. Et notandum qd̃ pͥus
laudes lingue inferunt: et postmo¬
dum de uite in firmitate conq̃rũt᷑.
Iniquĩ eñi ne publice praui uide¬
antur. locuntur aliqn bona de iu¬
stis. que ẽẽ iam cognita et aliis no¬
uerunt: s sicut p̃diximꝰ. hec ip̃a
protinus ad cumulũ reatus ꝑtrahũt:
et credendũ sibi incontrariis ex eoq̃
et ꝓspera loquebant᷑ ostendunt: tai¬
toq mala quasi uerius insinuant.
qͣnto et bona quasi deuote laudabãt.
Ad usum gͦ intorquent criminis uo¬
Ices
fauoris: dum iustorũ uitam inde

Expanded text:
t. --Perversi quique duobus modis bonorum vitam impetunt, quia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixisse, sed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur, quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod prius laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de justis, quae esse jam cognita et aliis noverunt. Sed sicut praediximus, haec ipsa protinus ad cumulum 153 reatus pertrahunt, et credendum sibi in contrariis, ex eo quod et prospera loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris, dum justorum vitam inde
Abbreviated transcription (Latin):
tet. S cum pax sit. ille insi-¬
dias suspicatur: quia qui semꝑ
dolose agit. simpliciter erga se
agi non estimat. Et quia scͥptũ
ẽ. impius cũ imꝑfundũ uenĩt
peccatoꝵ contẽpnit: inuolutꝰ
iniquitatis sue tenebris ĩa de lu-
ce desꝑat. Unde et sequituR.
um: quia dum feriri se undiq
in sidiis credit: salute desꝑata sẽ¬
per ad nequitiã excrescit. A liqñ
uero iste ꝑũsus etiam suꝑna ui¬
dicia atcendit: et suꝑ se hec ueni¬
re metuit. S cũ stipendiũ ui¬
te p̃sentis querit: hec cadem ui¬
ditia. que metuere ceꝑat. aua¬
ricie deuictus in sania contẽp¬
nit. Et quidem mori se posse in
peccato existimat: s tam̃ apecc̃o
ñ cessat. Unde subdit᷑. Cum se¬

Expanded text:
tet. Sed cum pax sit, ille insitet. Sed cum pax sit, ille insidias suspicatur, quia qui semper dolose agit, simpliciter erga se agi non aestimat. Et quia scriptum est: Impius cum in profundum venerit peccatorum, contemnit , involutus iniquitatis suae tenebris jace desperat. Unde et sequitur: um. - Quia dum feriri se undique insidiis credit, salute desperata seper ad nequitiam excrescit. Aliquando vero iste perversus etiam superna judicia attendit, et super se haec venire metuit. Sed cum stipendium vitae praesentis quaerit, haec eadem judicia quae metuere coeperat avaritiae devictus insania contemnit. Et quidem mori se posse in peccato existimat, sed tamen a peccato non cessat. Unde et subditu
Abbreviated transcription (Latin):
Dichil autem simplici corde
Blicius est: quia quo innocen¬
ciam erga alios exhibet. nichil
est qd̵ pati ab aliis formidet. ht
eñi quasi arcẽ quandam fortitu¬
dinis simplicitatẽ suam: nec sus
pectus est pati. qd̃ se fecisse non
meminit. Unde per salomonẽ¬
bene dicitur. Intimore dñi fiducia
fortitudinis. Qui et rursus ait.
Secura mens quasi iuge conui¬
iuum. Quasi eñi continuatio re¬
fectionis est: ip̃a tranquillitas
securitatis. At contra mens pra¬
ua semꝑ in laborib est: qͥa aut
molitur mala que inferat: aut
metuit. ne hec sibi ab aliis infe¬
rantur. Et quicquid contra ꝓ¬
ximos excogitat: hoc contra
se excogitari a ꝓximis formidat.
fit undiq suspecta. undiq tre¬
pida: om̃is qui ad memoriam
uenit. exquirere contraria cre¬
ditur. Cui gͦ tranquillitas secu¬
ritatis de est: huic ꝓculdubio
terroris sonitus semꝑ in aurib
est. Et sepe contingit. ut alia
culibet ꝓximꝰ suus simplicit᷑
loquat᷑. nichil ad uersum cogi¬

Expanded text:
--Nil autem simplici corde felicius, quia quo 409 innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. Habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam. Nec suspectus est pati quod se fecisse non meminit. Bene per Salomonem dicitur: In timore Domini fiducia fortitudinis ; qui et rursum ait: Secura mens quasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. At contra mens prava semper est in laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur. Et quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se excogitari a proximis formidat. Fit undique suspecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria creditur. Cui ergo tranquillitas securitatis deest, huic procul dubio terroris sonitus semper in auribus est. Et saepe contingit ut illi quilibet proximus suus simpliciter loquatur, nil adversum cogi
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Qui itaq inmutatonẽ suam.
tanto desiderio expectat: quã sit de
resurrect̃one certus insinuat: et
cursum uite p̃sentis qͣntũ despici¬
at innotescit. quia hunc miliciã
appellat. Per miliciam quippe sẽ¬
ꝑ ad finem tenditur: et cotidie con¬
clusionis t̾minꝰ expectat᷑. Cursum
itaq uite huiꝰ despicit. et statum
soliditatis requirit. qui per hoc qd̃
mutabilit̾ militat. ad inmutatõ¬
nẽ suã peruenire festinat. Iustis
quippe in hac uita ip̃a sarcina suc
corruptõnis onerosa est. Qd iugi
lie defatigant sõpnus q̃rit᷑: ut ui¬
głiarũ labor anxietasq tẽperetur.
S ñnũqͣm etiã sõpnus occidit:
fames corpꝰ att̃it: atq ut eiꝰ neces¬
sitas repellat᷑: cibi requiruntur.
S sepe et cibi grauãt: qui ad repel¬
lendum debilitatis grauam̃ q̃ siti
fuerant. Grauis itaq est sarcina
corruptõnis: que nͥ ita grauisẽẽt.
paulus nequaqũa dice̾ret. Uani¬
tati creatura subiecta ẽ ñ uolens:

Expanded text:
Qui itaque immutationem suam tanto desiderio exspectat, quam sit de resurrectione certus insinuat; et cursum vitae praesentis quantum despiciat innotescit, qui hunc militiam appellat. Per militiam quippe semper ad finem tenditur, et quotidie conclusionis terminus exspectatur. Cursum itaque vitae hujus despicit, et statum soliditatis requirit, qui per hoc quod mutabiliter militat, ad immutationem suam pervenire festinat. Justo quippe in hac vita ipsa sarcina suae corruptliae defatigant, somnus quaeritur, ut vigiliarum labor atque anxietas temperetur. Nonnunquam etiam somnus occidit, fames corpus atterit, atque ut ejus necessitas repellatur, cibi requiruntur. sed saepe et cibi gravant, qui ad repellendum debilitatis gravamen quaesiti fuerant. Gravis itaque est sarcina corruptionis, quae nisi ita gravis esset, Paulus nequaquam diceret: Vanitati creatura subjecta est, non volens,
Abbreviated transcription (Latin):
Uentr̃ẽ mcũ uentrẽ meũ doleo. Ꝙ
ut uentrẽ suũ quid dixisset osten¬
deret: ad iunxit. Sensus cordis
mei turbati sunt. Uteri itaq nõie
recte mens accipitur: quia sicut
ꝓles in utero concipit᷑. sic cogita¬
tio inmente generat᷑. Et sicut in
uentre cibi: ita continent᷑ in mñ¬
te cogitatõnes. Uterus itaq hy¬
pocrite preꝑat dolos: quia tan¬
to semꝑ maiorẽ maliciam contͣ
ꝓximos inmente concipit: qͣnto
solus p̃om̃ib uderi in nocentior
querit. hec ideo eliphar ꝓtulit:
quia beatũ iob tanto ꝑcussum ũ¬
bere ꝓpt̾ hypocrisim putauit. S
eiꝰ ũba et si multis congruunt. ab
ip̃o solo aliena sunt. ꝓ quo solo di¬
cebantur: qͥa sc̃s uir᷑ nichil ĩ suis
actib duplicitatis habuit: qũe
testis ueritas de cordis fimplicita¬
te laudauit¬

Expanded text:
Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui Ventrem meum, ventrem meum doleo . Qui ut ventrem suum quid dixisset ostenderet, adjunxit: Sensus cordis mei turbati sunt. Uteri itaque nomine recte mens accipitur, quia sicut proles in utero concipitur, sic cogitatio 418 in mente generatur; et sicut in ventre cibi, ita continentur in mente cogitationes. Uterus itaque hypocritae praeparat dolos, quia tanto semper majorem malitiam contra proximos in mente concipit, quanto solus prae omnibus videri innocentior quaerit. Haec idcirco Eliphaz protulit, quia beatum Job tanto percussum verbere propter hypocrisim putavit. Sed ejus verba etsi multis congruunt, ab ipso solo aliena sunt pro quo solo dicebantur, quia sanctus vir nihil in suis actibus duplicitatis habuit, quem testis veritas de cordis simplicitate laudavit