comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s polluit. Iudeus urceos baptizat et
calices: quasi insensibilia uelculpã
possint recipere uel gratiam. Tu baap¬
tria hurc calicem tuũ sensibilem:
et illa piscina ĩfigura. ut credas qr
in hunc fontem uis diuina descendit.
Demq paniliticus ille expectabat
hominem. Quem illum nsi dominũ
ihm natum ex uirgine: cuius adiiẽ¬
tu iam non umibra sanaret singulos.
sedueritas uniuersos. Iste ẽ ergo qui
expectabatur ut descenderet: de quo
dirit deus pater ad iohamiẽ baptam
Super quem uideris spm̃ descenden¬
tem de celo et manentem super eu:
hic ẽ qui baptizat in spũ sacto. Ae
quo testificatus ẽ iohannes dicens.
quia uidi spm̃ descendentem de celo.
quasi columbam et manentẽ suꝑ
eũ. Et hic quare spũs sicut columba
descendit. nisi ut tu uideres. insi ut
tu agnosderes. columbam etiã illam
quam noe iustus emisit ex arca istiꝰ
sacramento. Et fortasse dicas cũ illa

Expanded text:
sed 331 polluit. Judaeus urceos baptizat et sed 331 polluit. Judaeus urceos baptizat et calices , quasi insensibilia vel culpam possint recipere, vel gratiam. Tu baptiza hunc calicem tuum sensibilem, et illa piscina in figura; ut credas quia in hunc fontem vis divina descendit. 24. Denique paralyticus ille exspectabat hominem . Quem illum, nisi Dominum Jesum natum ex Virgine: cujus adventu non jam umbra sanaret singulos, sed veritas universos? Iste est ergo qui exspectabatur ut descenderet, de quo dixit Deus Pater ad Joannem Baptistam: Super quem videris Spiritum descendentem de coelo, et manentem super eum, hic est qui baptizat in Spiritu sancto . De quo testificatus est Joannes dicens: Quia vidi Spiritum descendentem de coelo quasi columbam et manentem super eum . Et hic quare Spiritus sicut columba descendit, nisi ut tu videres, nisi ut tu agnosceres columbam etiam illam quam Noe justus emisit ex arca, istiusacramenti ? 25. Et fortasse dicas: Cum illa
Abbreviated transcription (Latin):
uem rerum in hac fide. Mundo mor¬
tuus es: et deo resurratisti. Et quasi
millo mundi consepultus elemenco
peccato mortuus aduitam es resii¬
sasatus eternam. Crede ergo quia ẽ
sant uacuc aque. Ideo tibi ditum est.
quia angelus dm̃ descendebat scdm
dempus in natatoriam et mouebat᷑
aqua. Et qui prior descendisset ĩ na¬
catoriam post commotionem aque:
samis fiebat a languore quocũq tene¬
batur. Hec ꝓiscina in ihero solimis ẽ¬
uat: in qua unus annuus sanabat
Sednemo ante sanabatur ꝙͣ descen¬
disset angelus: ut ẽẽt indiciũ quia
descendent angelus. mouebatur
aqua propter inccedulos. Illis signũ.
tibi fides. Islis angesus descendebnt
tibi spũs sanctus. Illis creatura mo¬
uebatur: tibi xp̃us operabatur ip̃e
dñs creature. Tunc curabatur unus:
ninc omnes sanantur. Aut certẽ unꝰ
solus poprilus xp̃ianus. Est emm i
aliquib et aqua mendar. Nõ sanat
baptisimum perfidoꝵ: non mundat

Expanded text:
nem rerum in hac fide; mundo mornem rerum in hac fide; mundo mortuus es, et Deo resurrexisti. Et quasi in illo mundi consepultus elemento, peccato mortuus, ad vitam es resuscitatus aeternam. Crede ergo quia non sunt vacuae aquae. 22. Ideo tibi dictum est: Quia angelus Domini descendebat secundum tempus in natatoriam, et movebatur aqua; et qui prior descendisset in natatoriam post commotionem aquae, sanus fiebat a languore quocumque tenebatur . Haec piscina in Hierosolymis erat, in qua unus annuus sanabatur: sed nemo ante sanabatur, quam descendisset angelus. Ut esset indicium quia descenderat angelus, movebatur aqua propter incredulos. Illis signum, tibi fides: illis angelus descendebat, tibi Spiritus sanctus: illis creatura movebatur, tibi Christus operatur ipse Dominus creaturae. 23. Tunc curabatur unus, nunc omnes sanantur: aut certe unus solus populus christianus; est enim in aliquibus et aqua mendax . Non sanat baptismus perfidorum , non mundat,
Abbreviated transcription (Latin):
iudeo quas uidebam quotidre: iste
me habent mundare. in quas sepe
descendi et nuniquam mundatꝰ sũ.
Hinc cognosce qd̾ aqua non mundat
sine sp̃u. Ideoq legisti: quod tres restes
in baptisiate unum fint. Aqua. sari¬
gius. et spũs. Quia si unum horum
detrahas: non stat baptismatis sacra¬
mentum. Quid ẽ emim aqua sine
cruce xp̃i: elementum commune sine
ullo sacramenci effectu. Nec iterum
sine a qua regenerationis misteriũ
ẽ. Nisi enim quis renatus fuerit ex a¬
qua es sp̃u nõ potest introire ĩ regnũ
dei. Credit autem etiam cachecummꝰ
in crucem dñi ihũ:. quia et ip̃e signat᷑.
Sed nnsi baptizatus fuerit in nomine
patris et filii et spũs sancti: remissio¬
nem non potest accipere peccatorum.
nec spiritalis gr̃e munus haurire.
Ergo ille syrus septies mersic in lege :
tu autem baptizacus es in nomĩe tri¬
indatis: confessus es patrem recorda¬
re quid feceris. Confessus es filium.
confessus es sp̃m sanctum. tene ordi¬

Expanded text:
video, quas videbam quotidie: istae video, quas videbam quotidie: istae me habent mundare, in quas saepe descendi, et numquam mundatus sum? Hinc cognosce quod aqua non mundat sine Spiritu. 20. Ideoque legisti quod tres testes in baptismate unum sunt, aqua, sanguis, et Spiritus ; quia si in unum horum detrahas, non stat baptismatis sacramentum. Quid est enim aqua sine cruce Christi? Elementum commune, sine ullo sacramenti effectu. Nec iterum sine aqua, regenerationis mysterium est: Nisi enim quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnum Dei . Credit autem etiam catechumenus in crucem Domini Jesu, qua et ipse signatur: sed nisi baptizatus fuerit in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, remissionem non potest accipere peccatorum, nec spiritualis gratiae munus haurire. 21. Ergo ille Syrus septies mersit in Lege: tu autem baptizatus es in nomine Trinitatis, confessus es Patrem, recordare quid feceris; confessus es Filium, confessus es Spiritum sanctum. Tene ordi
Abbreviated transcription (Latin):
mergeretur in iordane fluuio: Tuc
ille secum tractare cepit: qd meliores
aquas baberet patrie sue in quib sepe
mersisset. et mmquam a lepra eẽt ablu¬
tus. Eoq reuocatus non obedrebat mã¬
datis prophete: sed admonitu et ꝑsua¬
sionib seruulorũ acquieuit et mersit.
Mundatusq: ilico incellexit ñ aquap
eẽ quod unue quisq mundatur s gre.
recognosce nunc que sit illa puella. Iu
cati. quando sibertatem adhuc gratie
non hẽbat. Cuius consilio: uanus ille
populus nationum uerbum audiuit
propheticum. de quo diu ante dubrta¬
uit. Postea tamen ubi credidit exequẽ¬
dum: ablutus ab omni ẽ contagione
uitioꝵ. Et ilse dubitauit antequam
sanaretur. tu iam sanatus es etideo
dubitare non debẽs. Ideotibi ante pre
dictum ẽ. ut non hoc solum crederes
quoduidebas: ne forte et tu diceres.
Hoc ẽ illud magnum mysteriũ: quod
oculus non uidit nec auris audiuit
nec in cor hominis ascendit. Aquas

Expanded text:
mergeretur in Jordane fluvio. 17. Tunc mergeretur in Jordane fluvio. 17. Tunc ille secum tractare coepit quod meliores aquas haberet patriae suae, in quibus se saepe mersisset, et numquam a lepra esset ablutus; eoque revocatus non obediebat mandatis prophetae: sed et admonitu et persuasionibus servulorum acquievit, ac mersit. Mundatusque illico intellexit non aquarum esse quod unusquisque mundatur, sed gratiae. 18. Cognosce nunc quae sit illa puella ex ccati, quando libertatem adhuc gratiae non habebat; cujus consilio vanus ille populus nationum verbum audivit propheticum, de quo ante diu dubitavit; postea tamen ubi credidit exsequendum, ablutus est ab omni contagione vitiorum. Et ille quidem dubitavit, antequam sanaretur: tu jam sanatus es, et ideo dubitare non debes. dictum est, ut non hoc solum crederes quod videbas; ne forte et tu diceres: Hoc est illud magnum mysterium; quod oculus non vidit, nec auris audivit, 330 nec in cor hominis ascendit ? Aquas
Abbreviated transcription (Latin):
secrata: tune ad usum spiritalis lauacͥ
et salutaris poculi temperatur. Sicut
ergo inillum fontem moyses misit lig¬
num hoc ẽ prophetu : et in hunc fontẽ
sacerdos prẽdicationem dñice crucis m¬
tit. et aqua fic dulcis ad grãm. Non gͦ
solis corporis tiui crẽdas ocułis: magĩs
uidetur quod non uidetur. Quia istũd
temporase: illud eternum aspicitur.
Quod ocusis non comprehenditur. aĩo
aucem ac mente cernitur. Deniq doce¬
at te decursa regnorũ lectio. Naman sỹ¬
rus eint et sepram habebat: nec ab ul
qui posset eum a lepre contagione mũ¬
dare. Sumpto inquit auro et argento
perrexit ãd regem ismes. Qui cognita
ãduentus eius causa scidit uestim̃ta
sua: dicens ꝯd tempearetur magis. cũ
de se ea que non ẽẽne pocestatis regie
poscerentur. Helisens autẽ regi inti¬
mauit ut ad se dirigeret syrum: quo
cognosceret qd̾ ẽẽt deus in ismel. Et
cum uenisset. mandauit ei ut septies

Expanded text:
secrata, tunc ad usum spiritalis lavacri secrata, tunc ad usum spiritalis lavacri et salutaris poculi temperatur. Sicut ergo in illum fontem Moyses misit lignum, hoc est propheta; ita et in hunc fontem sacerdos praedicationem Dominicae crucis mittit, et aqua fit dulcis ad gratiam. 15. Non ergo solis corporis tui credas oculis: magis videtur quod non videtur; quia istud temporale, illud aeternum aspicitur, quod oculis non comprehenditur, animo autem ac mente cernitur. 16. Denique doceat te decursa Regnorum lectio. . Naaman Syrus erat, et lepram habebat, nec ab ullqui posset eum a leprae contagione mundare. Sumpto, inquit, auro et argento, perrexit ad regem Israel. Qui cognita adventus ejus causa, scidit vestimenta sua, dicens quod tentaretur magis, cum de se ea quae non essent potestatis regiae, poscerentur: Elisaeus autem regi intimavit ut ad se dirigeret Syrum, quo cognosceret quod esset Deus in Israel. Et cum venisset, mandavit ei ut septies
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Demq et ip̃e moyses dicit ĩ cantico.
mifisti spm tuum et operiusti eos ma¬
re. Aduertis quod in illo hebrcotum
transitu iam tunc sacri baptisiatis
figura precesserit. in quo esiptius pe¬
riit. et heb̾reus euafit. Quid eĩ aliud
in hoc quotĩdie sacramento docenut.
isi quia cuspa mergitur et ertor a¬
bosetur. pietas autem et innocentia to¬
ta permansit. Audis quia sub mibe fu¬
erunt patres nr̃i. Et bona nube que car¬
nalium refrigerauit incendia passio¬
num. Bona nibes obumbrat: quos re¬
iusit spũs sanctus. Deniq superuent
in mariam uirginem. et uirtus altissi¬
mni obumbrauit ei. quando redemptio¬
nem genti genuit humane. Et illud
miraculum per moysen in figura sc̃m̃
ẽ.Ui ergo in figura affuit spũs. nõ ẽ
in ueritate: cum scruptura tibi dicat. qr
amarissimus erat. misic in eũ moyses
ligniem et dulcis factus ẽ. Aqua enimi
sine predicatione dominice crucis: ad
nullius usus future salutis ẽ. Cum
uero salutaris fuerit crucis misterio cõ¬

Expanded text:
. Denique et ipse Moyses dicit in Cantico: Misisti Spiritum tuum, et operuit eos mare . Advertis quod in illo Hebraeorum transitu jam tunc sacri baptismatis figura praecesserit, in quo Aegyptius interiit et Hebraeus evasit. Quid enim aliud in hoc quotidie sacramento docemur, nisi quia culpa mergitur, et error aboletur: pietas autem et innocentia tuta permansit? 13. Audis quia sub nube fuerunt patres nostri, et bona nube, quae carnalium refrigeravit incendia passionum. Bona nubes obumbrat quos revisit Spiritus sanctus. Denique supervenit in Mariam virginem, et virtus Altissimi obumbravit ei ; quando redemptionem genti genuit humanae. Et illud miraculum per Moysen in figura factum est . Si ergo in figura adfuit Spiritus, non adest in veritate, cum Scriptura tibi dicat: Quiamarissimus erat: misit in eum Moyses lignum, et dulcis est factus . Aqua enim sine praedicatione Domini caecrucis ad nullos usus futurae salutis est: cum vero salutaris fuerit crucis mysterio con
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ĩiuste petebat. qui ueraciter dabat.
Et quõd dicit de dño. multas enĩ contri¬
tiones meas fecit sine causa. Non ait
nullas fecit cum causa. sed multas sine
causa. Non emm propter multa pcc̃a
eius facte sunt ei multe contritiones:
sed propter probationes patientie. nã
propter peccata sine quib ut alibi cõ¬
fitetur non fuit. pauciora se pati de¬
biusse iudicat. Item quod dicit. Uias
enis custodiui. et non declinaui a mã¬
Ditis eius neq discẽdam: custodit uras
Di: qui non sic exorbitat ut eas relin¬
quat. sed in eis currendo proficit. Et si
aliquando ut infirmus offendit aut
titubat. proficit autem minuendo pec¬
cata donec perueniat᷑ ubi sine peccato sit.
Non enĩ alicer põt eo modo proficere nͥ
custõdieñdo uias eius. Declmnat autẽ
a mandatis domini atq discẽdit apo

Expanded text:
non iniuste petebat, qui ueraciter dabat. non iniuste petebat, qui ueraciter dabat. Et quod dicit de domino: multas enim contritiones meas fecit sine causa, non ait: nullas fecit cum causa, sed multas sine causa. non enim propter multa peccata eius factae sunt ei multae contritiones, sed propter probationem patientiae. nam propter peccata, sine quibus, ut alibi confitetur, non fuit, pauciora se pati debuisse iudicat. Item quod dicit: uias enim eius custodiui et non declinaui a mandatis eius neque discedam, custodit uias dei, qui non sic exorbitat, ut eas relinquat, sed in eis currendo proficit, etsi aliquando ut infirmus offendit aut titubat; proficit autem minuendo peccata, donec perueniat ubi sine peccato sit. non enim aliter potest eo modo proficere nisi custodiendo uias eius. declinat autem a mandatis domini atque discedit apo
Abbreviated transcription (Latin):
hẽbant peccata elemosimis deleuerunt.
uude dñs dicit. date elemosinas. et ecce
omnia munda sunt uobrs. Deniq hoc
dicetur iustis in regnum promissum itu¬
ris. Esuriui enim et dedistis mͥ mandri¬
care: et ectera huiusmodi. Sed aliud ẽ.
ẽẽ sire põco quod de solo in hac uita uni-¬
genito dictum ẽ. aliud ẽẽ sine querela.
quod de multis iustis etiam in hac uita
dici potuit. qm̃ ẽ quidam modus bone
uite. de quo etiam in ista humana cõ¬
uersatione iustr querela ẽẽ nõ possit.
Quis enim iuste queritur de homine
qui nemini male uult. et quib potest
fideliter consulit. Nec contra cuiusquã
miurias tenet libidinem uindicandi. ut
ueraciter dicat. sicut et nos dimictimus
debitoribus nr̃is. Et tamen eo ip̃o quod
uerum dicit. dimicte sicuti et nos dimit¬
timus sine põco se non ẽe declarat. Inde
ẽ quod dicit. Nlichis iiquum erat ĩ ma¬
nibus meis: sed or̃o mea munda. Hinc
enim erat muda oratio. quia ueniam

Expanded text:
habebant peccata elemosynis deleuerunt. habebant peccata elemosynis deleuerunt. unde dominus dicit: date elemosynas, et ecce omnia munda sunt uobis. denique hoc dicetur iustis in regnum promissum ituris: esurii enim, et dedistis mihi manducare et cetera huius modi. sed aliud est esse sine peccato, quod de solo in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non possit. quis enim iuste queritur de homine, qui nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusquam iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? et tamen eo ipso quod uerum dicit: dimitte, sicut et nos dimittimus, sine peccato se non esse declarat. Inde est quod dicit: nihil iniquum erat in manibus meis, sed oratio mea munda. hinc enim erat munda oratio, quia ueniam
Abbreviated transcription (Latin):
mis. quod ip̃e iob dixerit. Iustus enĩ uir
et sine quetela factus sum in derrisũ.
lon intelligers posse dici hoĩem iustũ
au perfectiomiꝰ iusticie plurimũ acces¬
sit. ita ut ei prorimꝰ fieret qd multos
etiam in hac ucta potuisse in qua ex
fide uiuitur non negamus. Hoc et isso
testimonio confirmatur quõd iste con¬
sequenter adiunxit ab eodem iob dc̃m.
Ecce ip̃e proximꝰ sum iũdicio meo ⁊ scio
quia iustus inueniar. Hoc enĩ ẽ iudici¬
um de quo asib̾i dicitur. Et ẽducet qua¬
si lumen iusticiam tuam et iudiciũ tu¬
um uelud merĩdiem. Deniq nõ dixit
ibi sum sed proximus sum. quod si iudi¬
cium suũ illũd intesligi uoluit. ñ quo
ip̃e iũdrcubit s quo in fine uidicandꝰ
ẽ.iusti in ilło iudicio muenient᷑ omes
qu nõ fallaciter dicunt. dimicte nobis
debita nr̃a sicut et nos dumitimus debi¬
torib nr̃is. Pee hanc enun dimissionem
iusti inuenientur eo qd̾ ea quedam hic

Expanded text:
niis, quod ipse Iob dixerit: iustus enim uir niis, quod ipse Iob dixerit: iustus enim uir et sine querella factus sum in derisu, non intellegens posse dici hominem iustum, qui perfectioni iustitiae plurimum accessit, ita ut ei proximus fieret: quod multos etiam in hac uita potuisse, in qua ex fide uiuitur, non negamus. Hoc et illo testimonio confirmatur, quod iste consequenter adiunxit ab eodem Iob dictum: ecce ego proximus sum iudicio meo, et scio quia iustus inueniar. hoc enim est iudicium, de quo alibi dicitur: et educet uelut lumen iustitiam tuam et iudicium tuum uelut meridiem. denique non dixit: ibi sum, sed: proximus sum. quodsi iudicium suum illud intellegi uoluit, non quo ipse iudicabit, sed quo in fine iudicandus est, iusti in illo iudicio inuenientur omnes qui non fallaciter dicunt: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. per hanc enim dimissionem iusti inuenientur et quod ea quae hic
Abbreviated transcription (Latin):
ad iustitiam ore confessiosiat ad salutem.
quia non ẽ opus sanis medicus. s male
hentibus. Isto certe iohannis apli testimo¬
m̃o quod ad istam sententiam ultimum
posuit ubiꝰ act. Hec ẽ caritus dei ut mãda¬
ta eius seruemus: et mandata eius gra¬
uia non sunt. Debent utiq ꝯmoneri ca¬
utati dei non ẽẽ graue mandatũ dei. q̃
nõ nisi per sp̃m sanctum diffũditur
cam dei. que tamen caritas tũc ꝑfecta
et cũ penalis timor omnis abscesserit.
post hee proposuit testimonia q̃ cõtra
cos dici solent.: nec ea soluit ꝯmemorã
gauit. ait enĩ testimonia scriptucarũ
que diuerso ponenda sunt his qui arbi¬
ilibertatem uel non peccandi possibili¬
titem imperite existimant se scriptura¬
rũ auctoritate posse destruere. Obicere
enim solent inquit quõd scũs iob dix̾it.
quis mundrs ẽ a pc̃co. nec infans cuius
e uniꝰ diei uita super terrã. Deinde qͣi
ispondet huic testimonio aliis testimo¬

Expanded text:
ad iustitiam, ore autem confessio fiat ad salutem, ad iustitiam, ore autem confessio fiat ad salutem, quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus. isto certe Iohannis apostoli testimonio, quod ad istam sententiam ultimum posuit, ubi ait: haec est caritas dei, ut mandata eius seruemus; et mandata eius grauia non sunt, debent utique commoneri caritati dei non esse graue mandatum dei, quae nonnisi per spiritum sanctum diffunditur iam dei: quae tamen caritas tunc perfecta erit, cum poenalis timor omnis abscesserit. Post haec proposuit testimonia, quae contra eos dici solent, nec ea soluit, sed commgauit. ait enim: \'testimonia scripturarum, quae e diuerso ponenda sunt his qui arbitrii libertatem uel non peccandi possibilitatem inperite existimant se scripturarum auctoritate posse destruere. obicere enim solent\', inquit, quod sanctus Iob dixerit: quis mundus est a peccato? nec infans, cuius est unius diei uita super terram\'. deinde quasi respondet huic testimonio aliis testimo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ enĩ in celo ut dicas quis ascendet in
celum et accipiet illud nobis. et audien¬
tes faciemus. nõ ẽ transmare. ut dicas
quis transfretabit mare et accipiet illo
nobis. et audientes faciemꝰ. Iuxta te est
enĩ uerbum in ore tuo. in corde et ĩ mamb
tus facere illud. Item dñs in euangelio.
uenite ad me om̃s qui laboratis et onerati
estis. et ego uos requiescere faciam. Tolli¬
te iugum meum suꝑ uos. et discite a me
quia mitis sum et humilis corde: et inue-¬
nietis requiem ammabus urĩs. iugũ em̃
meũ suaue ẽ et onus meum leue. Item
in eplã sancti Iohannis. hec ẽ caritas dei
ut mandata eius obseruemꝰ et mãdata
eius grauiora nõ sunt. His auditis legi¬
timis et euangelicis et apłicis testi
qui ignorantes dei iusticiam et suam uo¬
lentes constituere iusticie dei non sunt
subiecti. si enim non intelligũt illud ex
Aeugeronorno quemadmodum apłus
pausus comremor auerit. ut corde credat᷑

Expanded text:
non est in caelo, ut dicas: quis ascendet in non est in caelo, ut dicas: quis ascendet in caelum et accipiet illud nobis et audientes faciemus? non est trans mare, ut dicas: quis transfretabit mare et accipiet illud nobis et audientes faciemus? iuxta te est enim uerbum in ore tuo, in corde et in manibus tuis facere illud. item dominus in euangelio: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos requiescere faciam. tollite iugum meum super uos et discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et inuenietis requiem animabus uestris iugum enim meum suaue est et onus meum leue est. item in epistula sancti Iohannis: haec est caritas dei, ut mandata eius obseruemus; et mandata eius grauia non sunt\'. his auditis legitimis et euangelicis et apostolicis tequi ignorantes dei iustitiam et suam nolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. si enim non intellegunt illud ex Deuteronomio quemadmodum apostolus Paulus commemorauerit, ut corde credatur
Abbreviated transcription (Latin):
tur si sola sufficeret. Commendant᷑ ergo
non eẽ grauia. ut cui grauia sunt intelli¬
gat nondum se accepisse donuĩ quo gͣuia
non fint. nec arbitretur ea se perficere qñ¬
do ita facit ut grauia sint hilarem enim
datorem disigit deus. Nec tamen cum ea
grauia sentit desperando frangatur: s ad
querendum petendum pussandũq cegat᷑.
Audiamus ergo et in his testimoniis que
deinde posuit dñ sui precepta nõ grauia
commendantem. Quod dei mandata in¬
quit non modõ impossibilia non fint. uerũ
nec grauia quidem. in deuteronomio. et cõ¬
uertetur dñs deus tuus epulari in te suꝑ
bonis ficut epulatus ẽ suꝑ patres tuos:
si audieritis uocem dm̃ dei ur̃i custodire
et facere omnia mandata eius et iustici¬
as etiudicia que scaipta sunt in libro legis
hiuius. si conuersus fueris ad dñm deum
tuum ex toto corde tuo et ex tota aĩa tua.
quia mandatum hoc quod ego mando
tibi hodie nõ ẽgraue neqz a te longe est.

Expanded text:
tur, si sola sufficeret. commendantur ergo tur, si sola sufficeret. commendantur ergo non esse grauia, ut cui grauia sunt intellegat nondum se accepisse donum, quo grauia non sint, nec arbitretur ea se perficere, quando ita facit, ut grauia sint — hilarem enim datorem diligit deus — nec tamen, cum ea grauia sentit, desperando frangatur, sed ad quaerendum, petendum pulsandumque cogatur. Audiamus ergo et in his testimoniis, quae deinde posuit, deum sua praecepta non grauia commendantem. \'quod dei mandata\', inquit, non modo inpossibilia non sint, uerum ne grauia quidem. in Deuteronomio: et conuertetur dominus deus tuus epulari in te super bonis, sicut epulatus est super patres tuos, si audieritis uocem domini dei uestri custodire et facere omnia mandata eius et iustitias et iudicia quae scripta sunt in libro legis huius: si conuersus fueris ad dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua. quia mandatum hoc, quod ego mando tibi hodie, non est grane neque longe a te est.
Abbreviated transcription (Latin):
etiam subleuantem uice penaꝵ: que tamẽ
caritas ut he̾atur otiam tanta quanta in
corpore mortis huius hẽri p̃t. parũ ẽ nr̃e
uoluntatis arbitrium. nͥ adiuuet gr̃a dei
ꝑ ihm xp̃m dñm nr̃m. Diffundit qrippe
bis. Nec aliam obcausam scriptura cõme¬
morat. Non ẽẽ grauia precepta diuina. nͥ
ut anima que illa grauia sentit intelligat.
Nondum se accepisse uires quib talia pre¬
ceptu dm̃i qualia cõmendant᷑. leuia scił̃t
atq suauia. Et oret gemitu uoluntatis
ut impetret donum facilitatis. qui enr̃
dicit. fiat meum mimaculatũ. et itinera
mea dirige scdm uerbum tuum. et ne dñet᷑
mͥ omnis iniquitas. Et fiat uoluntas tua
sicut in celo ita et in terra. Et ne nos infera ᷤᷤ
in temptationem. Et cetera hmõi que cõme¬
morare longum ẽ. hoc utiq omit ut precep¬
ta dei faciat. que ut fierent nec iuberetur
si nichil ibi nr̃a uoluntas ageret. nec omre¬

Expanded text:
etiam subleuantem uice pinnarum. quae tamen etiam subleuantem uice pinnarum. quae tamen caritas ut habeatur etiam tanta quanta in corpore mortis huius haberi potest, parum est nostrae uoluntatis arbitrium, nisi adiuuet gratia dei dominum nostrum; diffunditur quippe ui datus est nobis. nec aliam ob causam scriptura commemorat non esse grauia praecepta diuina, nisi ut anima quae illa grauia sentit intellegat nondum se accepisse uires, quibus talia sint praecepta domini qualia commendantur, leuia scilicet atque suauia, et oret gemitu uoluntatis, ut impetret donum facilitatis. qui enim dicit: fiat cor meum inmaculatum, et: itinera mea dirige secundum uerbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas, et: fiat uoluntas tua sicut in caelo ita et in terra, et: ne nos inferas in temptationem et cetera huius modi, quae commemorare longum est, hoc utique orat, ut praecepta dei faciat, quae ut fierent, nec iuberetur, si nihil ibi nostra uoluntas ageret, nec orare
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am perfectioriem irreprchensibiliter cur-¬
tit. Carens criminib dampnabilib atq
ip̃a pcc̃a uenialia non negligens munda¬
re elemosimis. Ingressum quippe hoc est
iter nr̃m quo tendimus ad perfectionem:
munda mundat onitio. munda ẽ autem
oratio: ubi ueraciter dicit᷑. dimicte nobis
sicut et nos dimictimꝰ Ut dum non repre¬
herditur quod non imputat᷑. sine repre¬
hensione hoc ẽ sine macula ur ad ꝑfec¬
tionem cursus h̃eatur. in qua ꝑfectione
cum ad eam uenerimꝰ iam nõ sit oĩo quod
ignoscendo mundet᷑. Deinde iste adhibet
testimonia quib ostendat non ẽẽ grauia di¬
uina precepta. Quis autem nesciat cum pre¬
ceptum generale sit caritas quia finis pre
eẽ quod diligendo fit non timendo. Laborãt
aũt in dei preceptis qui t̾imendo conantur
implere: sed perfecta caritas foras mittit ti¬
morem. et facit precepti sarcinam leuem. Nõ
solum nõ prementem onere ponderũ. uerũ

Expanded text:
ipsam perfectionem inreprehensibiliter curripsam perfectionem inreprehensibiliter currit, carens criminibus damnabilibus atque ipsa peccata uenialia non neglegens mundare elemosynis. ingressum quippe, hoc est iter nostrum, quo tendimus ad perfectionem, munda mundat oratio; munda est autem oratio, ubi ueraciter dicitur: dimitte nobis, sicut et nos dimittimus, ut, dum non reprehenditur quod non imputatur. sine reprehensione, hoc est sine macula noster ad perfectionem cursus habeatur, in qua perfectione, cum ad eam uenerimus, iam non sit omnino quod ignoscendo mundetur. Deinde iste adhibet testimonia, quibus ostendat non esse grauia diuina praecepta. quis autem nesciat, cum praeceptum generale sit caritas — quia finis praeesse quod diligendo fit, non timendo? laborant autem in dei praeceptis, qui ea timendo conantur implere; sed perfecta caritas foras mittit timorem et facit praecepti sarcinam leuem, non solum non prementem onere ponderum, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
petri. propter quod succinti lumbos mẽ¬
tis ur̃e sobrii perfecti. sperate in eam que
offertur uobis gr̾̃am. qiͣ filii obẽdientie
non configurati priorib ignonintie ur̃e¬
sed secundum eum qui uocauit uos sc̃m.
et ip̃i sancti in omni conuersatione fitis.
ꝯuia scriptum ẽ: scĩ eritis quia ego scũs
sum. Uñde et beatus dauid dicit. Domine
quis hĩtabit in tabernaculo tuo: aut qͥs
requiescet in monte sancto tuo. Qui in¬
greditur sine macula: et oꝑat᷑ iusticiam.
Et alibi. Et ero immaculatus cũ eo. Et a¬
libi. Beati immaculati in uia: qui ambu¬
lant in lege domii. Item apud salomonẽ.
Disigit dñs sancta corda. accepti fũt aũt
issi omnes imacułati. hoꝵtestimomoꝵ
aliqua currentes exhortantur ut ꝑfecte
currant. Aliqua ip̃m finem ꝯmemorãt:
quo currendo pertendant. Ingredi autẽ
sine macula non absurde et iam ille di¬
citur non qui iam perfectus ẽ: s qui ad

Expanded text:
Petri: Propter quod succincti lumbos menPetri: Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii, perfecte sperate in eam quae offertur vobis gratiam, quasi filii obedientiae, non configurati prioribus ignosed secundum eum qui uocauit uos sanctum et ipsi sancti in omni conuersatione sitis, quia scriptum est: sancti eritis, quia ego sanctus sum. unde et beatus Dauid dicit: domine, quis habitabit in tabernaculo tuo? aut quis requiescet in monte sancto tuo? qui ingreditur sine macula et operatur iustitiam; et alibi: et ero inmaculatus cum eo; et alibi: beati inmaculati in uia, qui ambulant in lege domini; item apud Salomonem: diligit dominus sancta corda; accepti sunt autem illi omnes inmaculati\'. horum testimoniorum aliqua currentes exhortantur, ut perfecte currant, aliqua ipsum finem commemorant, quo currendo pertendant. ingredi autem sine macula non absurde etiam ille dicitur, non qui iam perfectus est, sed qui ad
Abbreviated transcription (Latin):
perfectus ẽ. Item aplũs ad corinthios scd̃a.
De cetero fr̃es gaudete. perfecti estote. Item
ad colossenses. corripientes et docentes õem
hominem in omra sapientia. Ut exhibea¬
mus omnem hominem perfectum in xp̃o.
Item ad phillipenses. Omma facientes si¬
ne murmuntione et hesitatione ut sitis
irreprehensibiles et simplices sicut filii
dei iminaculati. Item ad ephesios. Benedic¬
ante conscitutionem miidi. ut ẽẽmus scĩ
et immaculati in conspectu eius. Item ad
collossenses. et uos cum eẽtis aliqͣndo alie¬
nati et mimici sensus eius ĩ oꝑib malis.
nũc aũt reconciliati in corpore carnis eiꝰ.
Per mortem eius exhibete uos scõs et ĩma¬
cuilatos et irreprehensibiles. Item ad ephe¬
sios. ue exhrberet ip̃e sibi gloriosam ecc̃am
nõ he̾ntem maculam aut rugam. aut
aliquid hmõr ut sit sancta et immacula¬
ta. Item ãd corinchios prima. sobrii estote
et iusti et nolite peccare. Item in epłã sc̃i

Expanded text:
perfectus est. item apostolus ad Corinthios secunda: perfectus est. item apostolus ad Corinthios secunda: de cetero, fratres, gaudete, perfecad Colossenses: Corripientes omnem hominem, et docentes in omni sapientia, ut exhibeamus omnem hominem perfectum in Christo . Item ad Philippenses: Omnia facite sine murmuratione et haesitatione, ut sitis irreprehensibiles et simplices, sicut filii Dei immaculati . Item ad Ephesios: Benedicante constitutionem mundi, ut essemus sancti et inmaculati in conspectu eius; item ad Colossenses: et uos cum essetis aliquando alienati et inimici sensus eius in operibus malis, nunc autem reconciliati in corpore carnis eius per mortem eius, exhibete uos sanctos et inmaculatos et inreprehensibiles; item ad Ephesios: ut exhiberet ipse sibi gloriosam ecclesiam non habentem maculam aut rugam aut aliquid hta . Item ad Corinthios prima: Sobrii estote et justi, et nolite peccare . Item in Epistola sancti
Abbreviated transcription (Latin):
mentis eius. s prorsus toto corde. tota
amma. tota mente diliget deũ. quod est¬
primũ suminũq preceptũ. Cur ergo p̾
aperetur homini ista perfectio. ꝙͣuis eã
sic ergo curramus ut comprehendamus.
Onmes enim qui recte current compre¬
hendent. Non sicut in agone theatrico.
Omnes quidem currunt s bnꝰ accipit
palmam. Curramnus crederido. sꝑando.
desiderando. Curramus corpus casti¬
gando. et elemosmas in bonis dandie.
malisq ignoscendis hilariter et ex cor¬
de faciendo. Et currentium uires ut ad¬
iuuentur orando. et sic audiamꝰ precep¬
ta perfectionis ne currere negligamꝰ
ad plenitudinem caritatis. His pͥmissis
eacestimoma que posuit iste cuui respõ¬
demus tanquam nos ea protulermmꝰ difi¬
genter audiamus. In deuteronomio. tu
autem perfectus eris coram dño deo tuo.
Item illic. et non erit inconsũmatus in fi¬
liis israel. Icem saluator in euangelio. E¬
stote perfecti quia pater uẽ qui in celis ẽ

Expanded text:
mentis. Tunc prorsus toto corde, tota mentis. Tunc prorsus toto corde, tota anima, tota mente diliget Deum, quod est summum praeceptum. Cur ergo non praecipitur homini ista perfectio, quamvis eam sic ergo curramus, ut comprehendamus. omnes enim, qui recte current, comprehendent, non sicut in agone theatrico omnes quidem currunt, sed unus accipit palmam. curramus credendo et sperando, desiderando; curramus corpus castigando et elemosynas in bonis dandis malisque ignoscendis hilariter et ex corde faciendo et currentium uires ut adiuuentur orando, et sic audiamus praecepta perfectionis, ne currere neglegamus ad plenitudinem caritatis. His praemissis ea testimonia, quae posuit iste cui respodemus, tamquam nos ea protulerimus, diligenter audiamus. in Deuteronomio: tu autem perfectus eris coram domino deo tuo; item illic: et non erit inconsummatus in filiis Israhel. item saluator in euangelio: estote perfecti, quia pater uester, qui est in caelis,
Abbreviated transcription (Latin):
fecte currimꝰ hoc sapiantus quod non¬
dum perfecti sumus: ut illic perficiamur
quo perfecte ãd huc currimꝰ. ut cũ uen̾it
quod perfectum ẽ quod ex ꝑte ẽ destrua¬
fui id ẽ non iam ex ꝑte sit ẜer toto quia
fidei et spei iam res ip̃a non que crẽdat
speretur sed que uideatur teneaturq
succẽdet. Caritas aũt que in his tͥb maior
õnon auferat᷑ s augeat᷑ et imꝑleat᷑ con¬
templata quod crẽdebat et quod sperabat
indepta. In qua plenitudine caritatis
preceptum illud implebitur. Diliges do¬
minm deum tuũ ex toto corde tuo. et ex
todia amma tua. et ex tota mente tua.
lam cum ẽ adhuc aliquid carnasis ꝯcu
piscentie quod uel continendo frenetur
lon omnimodo ex tot ania disigit᷑ deꝰ.
Non enĩ caro sine anima concupiscit. ꝙͣ¬
uis caro concupiscere dicatur. quia car
naliter anina concupiscit. Tũc erit iu
stus sine ulso omnino pcc̃o. Quia nulsa
lex erit in membris eius repugnans legi

Expanded text:
fecte currimus, hoc sapiamus, quod nonfecte currimus, hoc sapiamus, quod nondum perfecti sumus, ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut, cum uenerit quod perfectum est, quod ex parte est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque, succedet, caritas autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur contemplata quod credebat et quod sperabat indepta. in qua plenitudine caritatis praeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. nam cum est adpiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia canaliter anima concupiscit. Tunc vero erit intus sine omni peccato, quia nulla lex erit in membris repugnans legi
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit. his atq hinoi consideratis me¬
rito in or̃one dicimꝰ Diicte nobis debi¬
ta nr̃a. sicut et nos dimittimꝰ debitori¬
bus nr̃is. Si tamen quod dicimꝰ faci¬
amus ut uel ip̃i etiam diligantur im¬
mici. Uel si quisquam ãdhuc in xp̃o ꝑ
uulus hoc noridũ facit. Penitenti tñ
qd in eum quisq peccauit et ueniam
petenti ex intimo cordis ignoscat. si
urilt ut eius orõnem pater celestis
exaudrat. In qua orone si contenciosi
ẽẽ nolimꝰ. satis nobrs propositũ spe¬
culum ẽ. Ubi inspiciatur uita iustoꝵ
qui ex fide uruunt et perfecte cirrũt.
qua̾ius sine pc̃co nõ sinit. unde dicunt.
dimitte nobrs. quia nondũ quocurrit᷑
ꝑuenerunt. Hinc dicit aplũs. Non qͥa
iam acceperim aut iam perfectꝰ sim.
fr̃es Ego me non arbitror apprehendis¬
se. unum autem que retro fũt oblitꝰ
in ea que ante sunt extentus secundũ
intentionem sequor ad palmã suꝑne
perfetti hoc sapiamꝰ id ẽ quotquot per-¬

Expanded text:
fecerit — his atque huius modi consideratis mefecerit — his atque huius modi consideratis merito in oratione dicimus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; si tamen quod dicimus faciamus, ut uel ipsi etiam diligantur inimici uel, si quisquam adhuc in Christo paruulus hoc nondum facit, paenitenti tamen quod in eum quisque peccauit et ueniam petenti ex intimo cordis ignoscat, si uult ut eius orexaudiat. 19. In qua oratione, si contentiosi esse nolumus, satis nobis propositum speculum est, ubi inspiciatur vita justorum, qui ex fide vivunt, et perfecte currunt, quamvis sine peccato non sint. Unde dicunt, Dimitte nobis; quia nondum quo curritur pervenerunt. Hinc dicit Apostolus: Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim: fratres, ego me non arbitror apprehendisse; unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequoperfecti, hoc sapiamus, id est quotquot per
Abbreviated transcription (Latin):
ista. Ieiunum. elemosinas. et orationes.
Ieiumo scilicet uniuersam corporis casti¬
gationem significans. Elemosinis om̃en
benuolentiã et beneficientiam uel dan¬
di uel ignoscendi. et orõne insimians õs
regulas sancti desiderii. Ut qm̃ in castiga¬
tione corporis frenatur concupiscentia.
que non frenari s omnino ẽẽ nõ debet.
Nec erit in illa perfectione iusticie ubi
ullum erit ommino pcc̃m. et sepe ĩ usu
rerũ etiam concessaꝵ atq licitarum
exierit ĩmoderationẽ suam. In ip̃a uo
beneficientia qua iustus consulit po¬
ximo quedam fũit que obfint cum ꝑ¬
desse putata sint. Et aliquanido per u¬
firintatem uel cũ minꝰ sufficit᷑ necessi¬
tatibus alioꝵ uel parũ in eis proficit
quod bengnitatis ac laboris impendit᷑.
subrepit tedium quo fuscet᷑ hilaritas
in qua datorem diligit deus. subrepit
autem tanto magis quantominꝰ quis¬
q. et tanto minus quanto magis pro¬

Expanded text:
ista: ieiunium, elemosynas, orationes; ista: ieiunium, elemosynas, orationes; ieiunio scilicet uniuersam corporis castigationem significans, elemosynis omnem beneuolentiam et beneficientiam uel dandi uel ignoscendi et oratione insinuans omnes regulas sancti desiderii: ut quoniam in castigatione corporis frenatur concupiscentia, quae non frenari, sed omnino esse non debet nec erit in illa perfectione iustitiae, ubi nullum erit omnino peccatum, et saepe in usu rerum etiam concessarum atque licitarum exserit immoderationem, suam in ipsa uero beneficientia, qua iustus consulit proximo, quaedam fiunt quae obsint, cum prodesse putata sint, et aliquando per infirmitatem, uel cum minus sufficitur necessitatibus aliorum uel parum in eis proficit, quod benignitatis ac laboris impenditur, subrepit taedium, quo fuscetur hilaritas, in qua datorem diligit deus, subrepit autem tanto magis, quanto minus quisque, et tanto minus, quanto magis pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯm̃ ip̃i satutubunt᷑. Quam̃diu ergo ꝑe¬
grinantes a dño per fidem ambulamꝰ.
non per spẽm unde dictum ẽ. Iustus ex
fide uiuit. hec ẽ nr̃a in ip̃a ꝑegrinatiõe
plena et perfecta caritas erit. Nunc
ip̃ius cursus rectitũdine et perfectiõe
tendamus castigando corpris nr̃m.
et seruituti fubrciendo. et elemosinas
in dandis benesiciis et dimictendis qͤ
in nos sunt cõmissa pcc̃is hilariter et
ex corde faciendo. et orõnib in desmẽt̾
instando. Et hec faciendo in doctrina
sana qua edificatur fides recta. spes
firma. caritas pura. hec ẽ nc̃ nr̃a iu-¬
sticia qua currimꝰ esurientes et sitiẽ¬
tes ad ꝑfectionem plenitũdinẽq iusti¬
ae ut ea postea saturemur. Undẽ doꝰ
m euangelio cũ dixisset. nolite face iu¬
sticiam br̃am coram hominib ut uidea¬
mini ab eis. Neistum nr̃m cursum fine
humane głorie metirem. Non ẽ in expo¬
sitiore iusticie ip̃ius ex ecutus nͥ tria.

Expanded text:
quoniam ipsi saturabuntur. Quamdiu ergo pequoniam ipsi saturabuntur. Quamdiu ergo peregrinantes a domino per fidem ambulamus, non per speciem — unde dictum est: iustus ex fide uiuit — haec est nostra in ipsa peregrinatione plena et perfecta caritas erit, nunc ipsius cursus rectitudine et perfectione tendamus castigando corpus nostrum et seruituti subiciendo et elemosynas in dandis beneficiis et dimittendis quae in nos sunt commissa peccatis hilariter et ex corde faciendo et orationibus indesinenter instando et haec faciendo in doctrina sana, qua aedificatur fides recta, spes firma, caritas pura. haec est nunc nostra iustitia, qua currimus esurientes et sitientes ad perfectionem plenitudinemque iustitiae, ut ea postea saturemur. unde dominus in euangelio cum dixisset: nolite facere iustitiam uestram coram hominibus, ut uideamini ab eis, ne istum nostrum cursum fine humanae gloriae metiremur, non est in expositione iustitiae ipsius exsecutus nisi tria
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc respondemꝰ non utrũ preceptũ
sit queritur. quod ualde manifestũ ẽ:
sed hoc ip̃m quod preceptũ ẽẽ constrt
utrum in corpore mortis huius possit
impleri. Ubi caro concupiscit adu̾sus
sp̃m. et spũs aduersus carnem. ut nõ
ea que uolumus facianus. De quo
corpore mortis hruus non omis libera¬
tur qui funt hanc uitam. sz qui ĩ hac
uita fusceperit gr̃am. et ne in uanum
suscipiat bonis operib egerit. Aliuid ẽ
eri exire de hoc corpore. quod om̃s hoĩes
dies uite huius ultimꝰ cogit. Aluid ẽ
autem liberari de corpore mortis huiꝰ
quod sola dei gratia per ihm̃ xp̃m dñm
hanc autem uitam merces ꝑficiens red¬
ditur.s eis tantum a quibus in hac ui¬
ta eiusdem mercẽdis meritum ꝯꝑatur.
Non emĩ ad saturitatem iusticie cũ hinc
exierit quisq ꝑueniet. nͥ ãd eam cũ hic ẽ
esuriendo et sitiendo concurrerit. beati
quippe qui esuriunt et sitĩt iusticiã:

Expanded text:
ad hoc respondemus: non utrum praeceptum ad hoc respondemus: non utrum praeceptum sit quaeritur, quod ualde manifestum est; sed hoc ipsum, quod praeceptum esse constat, utrum in corpore mortis huius possit impleri, ubi caro concupiscit aduersus spiritum et spiritus aduersus carnem, ut non ea quae uolumus faciamus. de quo corpore mortis huius non omnis liberatur qui finit hanc uitam, sed qui in hac uita susceperit gratiam et ne in uanum suscipiat bonis operibus egerit. aliud est enim exire de hoc corpore, quod omnes homines dies uitae huius ultimus cogit, aliud est autem liberari de corpore mortis huius, quod sola dei gratia per legum Christum  impertit. post hanc autem uitam merces perficiens redditur, sed eis tantum, a quibus in hac uita eiusdem mercedis meritum comparatur. non enim ad saturitatem iustitiae, cum hinc exierit, quisque perueniet, nisi ad eam cum hic est esuriendo et sitiendo cucurrerit; beati quippe qui esuriunt et sitiunt iustitiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ritur. Si enĩ modo est. non om̃i amie
fideli posite in corpore mortis huiꝰ ora¬
dum ẽ et dicendum. dimitte nobis debita
nr̃a. Cum iam in sancto buptismo uniuer¬
sa fuerint dimissa preterita. Quisquis
autem membris fidelib xp̃i hoc nõ eẽ
orñdum persuãdere conat᷑. Nichil. iliud
ꝙͣ se ip̃m rͥanum non ẽẽ profitetur. Porro
si per seip̃m potest homo ẽẽ sine peccato.
ergo rp̃us gratis mortuus ẽ. Non autem
gratis mortuus ẽ xp̃us. Non igitur põt¬
homo ẽẽ sine pcc̃o etiam si uelit nͥ ãdiuuet
perficiatur et minc in proficientib agit᷑.¬
et omnimõdo implebitur contenciõe mor¬
tis absumpta et caritate que crẽdendo ⁊
sperando mitritur: uidendo et obtinẽdo
perfecta deinceps instituit diuinis testi¬
moniis agere quod intendit qͥd quale
sit diligentius aduertamus. Testimo¬
na inquit quibus probatur precep¬
tiem ẽẽ homini ut absq peccato sit.

Expanded text:
ritur. si enim modo est, non omni animae ritur. si enim modo est, non omni animae fideli positae in corpore mortis huius orandum est et dicendum: dimitte nobis debita nostra, cum iam in sancto baptismo uniuersa fuerint dimissa praeterita. quisquis autem membris fidelibus Christi hoc non esse orandum persuadere conatur, nihil aliud quam se ipsum christianum non esse profitetur. porro si per se ipsum potest homo esse sine peccato, ergo Christus gratis mortuus est. non autem gratis mortuus est homo esse sine peccato, etiam si uelit, nisi ut adiperficiatur, et et omni modo implebitur contentione mortis absumpta et caritate quae credendo et sperando nutritur uidendo et obtinendo perfecta. Deinceps instituit diuinis testimoniis agere quod intendit. quod quale sit, diligentius aduertamus. \'testimonia\', inquit, \'quibus probatur praeceptum esse homini ut absque peccato sit.
Abbreviated transcription (Latin):
suam qiͣ cũ altero disputantem. et facit
se interrogari. Et quasi ab interrogante
sibi dici. das mͥ homiem sine pcc̃o. Et
respondet do tibi qui ẽẽ possit. Et rursũ
ab interrogante dicitur ei. quis ẽ. Et re¬
spoñdet. ipe tu. qͦd si dixeris inquit ego
eẽ non possum. Respondendum ẽ. cuius
cuspa ẽ. Quod si dixeris mea. dicendũ ẽ.
Et quomõdo tua est. si ip̃e non potes. I
terum facit se interrogari et dici sibi. tu
ip̃e sine peccato es. Qui dicis hominem
sine peccato ẽẽ posse. Et respondet. qd nõ
sum sine peccato cuius culpa ẽ. quod si
dixerit inquit tua ẽ. respondendum est.
quomodo mea si ẽẽ non possum. Ilos re¬
spondemus millũ cum eis de his uerbis
eẽ debere conflictum quia non ẽ aufus
dicere ẽẽ hominemꝰ sine peccato uel aliquẽ
uel se ip̃m. s cantummodo cẽ posse re¬
spondit. quod neq nos negamus. quando
autem possit et per quem possit hoc que¬

Expanded text:
suam quasi cum altero disputantem et facit suam quasi cum altero disputantem et facit se interrogari et quasi ab interrogante sibi dici: \'das mihi hominem sine peccato?\' et respondet: \'do tibi qui esse possit\'. et rursus ab interrogante dicitur ei: quis est?\' et respondet: ipse tu. quodsi dixeris\', inquit, \'ego esse non possum, respondendum est: cuius culpa est? quodsi dixerit: mea, dicendum est: et quomodo tua est, si esse non potes?\' iterum facit se interrogari et dici sibi: \'tu ipse sine peccato es, qui dicis hominem sine peccato esse posse?\' et respondet: \'quod non sum sine peccato, cuius culpa est? quodsi dixerit\', inquit, \'tua est, respondendum est: quomodo mea, si esse non possum?\' nos respondemus nullum cum eis de his uerbis esse debere conflictum, quia non est ausus dicere esse hominem sine peccato, uel aliquem uel se ipsum, sed tantummodo esse posse respondit, quod neque nos negamus. quando autem possit et per quem possit, hoc quae
Abbreviated transcription (Latin):
pccm. et hoc quoq confitendũ puco qr
neq pccm ẽ quicquid nõ imputabitur
in pcc̃m. Et si ẽ aliquod pcc̃m quod uita¬
ni non possie. Quomõdo iustus deus dicit᷑
si imputare cuiquã crẽditur quod uitari
nõ possit. Respondemus. iam olim contra
superbos ẽẽ clanatum. Beatus cui nõ
imputabit dominus peccatũ. Non enim
imputat his qui fideliter ei dicunt. Di¬
mitte nobis debita ur̃a sicut et nos dimit¬
timus debitorib nr̃is. Et iuste non im¬
putat. quia iustum ẽ quod ait in qua
mensur merisi fueritis in eadẽ reme¬
tietur uob̾is. peccatũ ẽ aũt cũ uel non ẽ
caritus que eẽ debet. uel minor ẽ ꝙͣ debet.
Siue hoc uitari uoluntate possit. siue¬
non possit. Quia si potest presens uolu¬
tas hoc facit. Si autem non põt. pret̾ita
uoluntas hoc fecit. et tamen uitari põt.
non quando uoluntas superba laudat᷑
sed quando humilis ãduiuat᷑. post hoc
ille qui ita conscripsit introducit ꝑsonã

Expanded text:
peccatum. et hoc quoque confitendum puto, quia peccatum. et hoc quoque confitendum puto, quia neque peccatum est quicquid non imputabitur in peccatum. et si est aliquod peccatum, quod uitari non possit, quomodo iustus deus dicitur, si imputare cuiquam creditur, quod uitari non possit?\' respondemus iam olim contra superbos esse clamatum: beatus cui non imputabit dominus peccatum. non enim imputat his qui fideliter ei dicunt: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. et iuste non imputat, quia iustum est quod ait: in qua mensura mensi fueritis, in eadem remetietur uobis. peccatum est autem, cum uel non est caritas quae esse debet uel minor est quam debet, siue hoc uitari uoluntate possit siuenon possit; quia si potest, praesens uoluntas hoc facit, si autem non potest, praeterita uoluntas hoc fecit; et tamen uitari potest, non quando uoluntas superba laudatur, sed quando humilis adiuuatur. Post haec ille qui ista conscripsit introducit personam