comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta qͣm gͣtuita admodum famili¬
aritate delector. Hec iam gła mea.
hoc gaudium meũ. heẽ delitie
cordis mei. qd̾ nõ frustra leuaue¬
rim ocłos meos in montes: unde
qͥppe ram nõ mediocre uenit au¬
xilium mͥ. Hii iam stillarunt¬
nobis montes dulcẽdinẽ.⁊ adhͨ
spero qr stillabunt quousq ual¬
les nr̃e habundabunt frumento.
festiuus erit mͥ dies ille. ducen¬
dus. ⁊ memoriale sempitͥnũ: in
quo uirum illum uid̾e ac susciꝑe
merui. ꝑ quẽ fc̃m est ut in cordi
b uñs ego reciperer. Et quidem
iam ante receꝑatis. ut apparet
in litt̾is ur̃is. s nũc arctius ut
comperi.⁊ familiarius cũ ille uo¬
bis retulit de me quedam q̃ ⁊
si nõ ꝓbau̾it putauit tam̃. fide¬
lis qͥipe ⁊ religiosus: absit ut ali¬
ter loqueret᷑ qͣm credidit. En re¬
uera in me exꝑior: quod ait sal¬
uator. Qͥ recipit iustum in no¬
mine iusti. mercedem iusti acti¬
piet. Mercẽdem qͥppe iusti dixe¬

Expanded text:
ata, quam gratuita admodum familiata, quam gratuita admodum familiaritate delector. Haec jam gloria mea, hoc gaudium meum, hae deliciae cordis mei, quod non frustra levarim oculos meos in montes, unde quippe jam non mediocre venit auxilium mihi. Hi jam nobis stillarunt montes dulcedinem; et adhuc spero quia stillabunt, quousque valles nostrae abundabunt frumento. Festivus enim erit mihi dies ille ducendus, et memoriale sempiternum, in quo virum illum videre ac suscipere merui, per quem factum est ut in cordibus vestris ego reciperer. Et quidem jam ante receperatis, ut apparet in litteris vestris: sed nunc arctius, ut comperi, et familiarius, cum ille vobis retulit de me quaedam, quae etsi non probaverit, putavit tamen, Fidelis quippe et religiosus, absit ut aliter loqueretur, quam credidit. En revera in me experior quod ait Salvator: Qui recipit justum in nomine justi, mercedem justi accipiet . Mercedem quippe justi dixe
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ sponsi brachia suauit̾ qͥes¬
centei auderem suscitare dilet¬
tam. quousq uellet ip̃a: Puta¬
rem illico me aũditurũ ab illa.
Noli mͥ molestus eẽ. Ego dilcõ
meo ⁊ dilectus m̃s mͥ: qͥ pascit᷑
int̾ lilia. Uerum quod nõ au¬
deo ego audet caritas. ⁊ cũ om̃i
fidutia pulsat ad ostium ami¬
ci. neqͣqͣm putans pati se debe̾
repulsam que amiticiarũ ma¬
trem se nouit. nec ueret᷑ ur̃m
⁊ si gͣtissimũ paulisꝑ inqͥetare
ocium ꝓpt̾ suũ negotium. Ip̃a
ꝓfecto ip̃a cum uult facit uos
exced̾e̾ d̾o Ipã ⁊ cum uoluit.
fecit sobrios nobis. adeo uomi¬
nime duc̾etis indignum. ñ mͦ
sustine̾ loq̃ñtem. s tatentem
insuꝑ benigne ꝓuocare. Amplec¬
tor benignitatẽn. Dignatõem
ammiror. laudo ⁊ uenerr puri¬
tatem. quã de nr̃is ꝓfectib quos
putatis tanta m̃ dño exultatõe glo¬
namini. Glorior ⁊ ego płimsi tan¬
to testimonio. ⁊ seruoꝵ dei tamgͣ¬

Expanded text:
inter sponsi brachia suaviter quiesinter sponsi brachia suaviter quiescentem auderem suscitare dilectam, quousque vellet ipsa? Putarem illico auditurum me ab illa: Noli mihi molestus esse: Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi, qui pascitur inter lilia . 29 2. Verum quod non audeo ego, audet charitas, et cum omni fiducia pulsat ad ostium amici, nequaquam putans pati se debere repulsam, quae amicitiarum matrem se novit; nec veretur vestrum, etsi gratissimum, paulisper inquietare otium, propter suum negotium. Ipsa profecto, ipsa cum vult, facit vos excedere Deo; ipsa et cum voluit, fecit sobrios nobis: adeo ut minime duceretis indignum, non modo sustinere loquentem, sed tacentem insuper benigne provocare. Amplector benignitatem, dignationem admiror, laudo et veneror puritatem, qua de nostris profectibus, quos putatis, tanta in Domino exsultatione gloriamini. Glorior et ego plurimum tanto testimonio, et servorum Dei tam gr
Abbreviated transcription (Latin):
stare quietem iuge illud ur̃m
sacrũq silentium a scło. susur¬
rium cum deo. uł ad modicũ in¬
terrũꝑe. nr̃aq ing̾ere aurib se¬
cretis penitus occupatis suꝑius
eulogiis. Timebam onsio mole¬
stus fieri. uł moysi in monte uł
helỹe in deserto. aut certe sa¬
mueli in templo excubanti. si
diuinis intentissimos comfa¬
bulatõib aliqͣtenus aduocare
temptassem. Clamat samuel.
Loquere dñe qr audit seruus
tuus. ⁊ ego me auduri p̃sumerẽ :
Timebam inqͣm ne si ⁊ dauid
eloguanti. ⁊ fugienti mantiq
in solitudine importumus in¬
sisterem: indignans excusaret
⁊ dice̾t. Sine me: nõ audio te⁊
modo. Audiam potius quod dul¬
cius ausculto. Audiam quid lo¬
quatur in me dñs d̾s. qm̃ loq̃¬
tur pacem in plebem suam. Et
suꝑ scõs suos. ⁊ in eos qui con¬
u̾tunt᷑ ad cor. Aut certe illud.
Declinate a me maligni. ⁊ scru¬
tabor mandata dei mei. Qd enĩ:
Ego ne tam tem̾arius eẽm ut

Expanded text:
stare quietem, juge illud vestrum stare quietem, juge illud vestrum sacrumque silentium a saeculo, susurrium cum Deo, vel ad modicum interrumpere, nostraque ingerere auribus secretis penitus occupatis supernisque eulogiis. Timebam omnino molestus fieri vel Moysi in monte, vel Eliae in deserto, aut certe excubanti in templo Samueli, si divinis intentissimos confabulationibus aliquatenus avocare tentassem. Clamat Samuel, Loquere, Domine, quia audit servus tuus : et ego me audiri praesumerem? Timebam, inquam, ne si et David elonganti se et fugienti, manentique in solitudine, importunus insisterem, indignans excusaret et diceret: Sine me, non audio te modo; audiam potius quod dulcius ausculto. Audiam quid loquatur in me Dominus Deus; quotur pacem in plebem suam, et super sanctos suos, et in eos qui convertuntur ad cor . Aut certe illud: Declinate a me, maligni, et scrutabor mandata Dei mei . Quid enim? egone tam temerarius essem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs. fr̃ .B. de clareualle. Salutẽ
et̾nam. Sanctitatis ur̃e litt̾as
tam letus accepi: qͣm auidus.⁊
olim desideraueram. Legi eas. ⁊
quas uoluebam in ore lut̾as. scin
ditatõib exardescit ignis eqͥb
huiꝰmodi euolant scintillẽ. Ur̃a
illa succensa. ⁊ succendens salu¬
tatio sic mͥ ut uerum fatear.
accepta fuit ⁊ est qiͣ nõ ab ho¬
mine s certe ab illo qui man¬
dat salutes iacob. descend̾e uid̾e¬
tur. nõ me sane arbitror saluta¬
tum in uia. nõ in transitu. nõ
ueluti ex occasiõe ut assolet cõ¬
suetudinis s plane ex uisc̾ib
ut sentio caritatis ꝓdiit bec
tam grata ⁊ inopinata bñdie¬
tio. Benedicti uos ad nõ qui me
in benedictõib dulcẽdinis tã¬
te p̃uenire curastis ut daretur
pu̾o ur̃o uobis pͥmũ scribenti¬
b fidutia rescribendi. scribere
quidem ad uos iam p̾dem gesti¬
enti s nõ p̃sumenti. Urebar ni¬
mirũ scãm quã in dũo habetis
iiportimis scriptitatõib infe¬

Expanded text:
e Clara-Valle, salutem aeternam. 1. Sanctitatis vestrae litteras tam laetus accepi, quam avidus et olim desideraveram. Legi eas, et quas volvebam in ore litteras, sciditationibus exardescit ignis, e quibus hujusmodi evolant scintillae! Vestra illa succensa et succendens salutatio sic mihi, ut verum fatear, accepta fuit, et est, quasi non ab homine, sed certissime ab illo qui mandat salutes Jacob, descendere videretur. Non me sane arbitror salutatum in via, non in transitu, non veluti ex occasione, ut assolet, consuetudinis; sed plane ex visceribus, ut sentio, charitatis prodiit haec tam grata et inopinata benedictio. Benedicti vos a Domino, qui me in benedictionibus dulcedinis tantae praevenire curastis, ut daretur puero vestro, vobis primum scribentibus, fiducia rescribendi, scribere quidem ad vos jam pridem gestienti, sed non praesumenti. Verebar nimirum sanctam, quam in Domino habetis, importunis scriptitationibus infe
Abbreviated transcription (Latin):
timeat qui cognouit lit̾aturã.
Tieat nobilis: q uidex oumi¬
um nõ est acceptor ꝑsonarũ. Iste
ꝓfecto necessarii timoris fimicu¬
lus triplex difficile rumꝑitꝰ. Du¬
rus ne uideor. qr nõ blandior. ⁊¬
quod mecum incutio. quod ami¬
co cupio intum sapientie Sicĩm¬
contingat semꝑ beare amicos.
id est terrendo salubrit̾ nõ adu¬
iando fallacit̾. At illud me ꝓuo¬
cat qui dicit. beatus homo qui
semꝑ est pauidus. ab hoc reuocat
qui ait. Popule m̃s qui te bea¬
tificant in errorem inducunti
orrendum prnire uefaᷤᷤ
⁊ si duplici ratõe incum¬
bat uobis. tum uidelicet
ꝑ debito offitii. tum qr ⁊ apłica
iniungit auctoritas. puto tam̃
qd̾ nõ suꝑuacua in re tanta etiã
amici cõmonitio accedit. Hoc
aut̃ est qd̾ amicum ⁊ prẽm cu¬
pimus ẽẽ ammonitũ ut beci
ip̃a ultio que fatienda est eo qͦ
zelo quo fatienda est fiat. qͣte¬
nus nõ solum p̃sens facinus ⁊¬
mulctatum ẽẽ uideat᷑. s etiam

Expanded text:
timeat qui cognovit litteraturam. Timeat nobilis, quia judex omnium non est acceptor personarum. Iste profecto necessarii timoris funiculus triplex difficile rumpitur. Durusne videor, quia non blandior, quod metum incutio, quod amico cupio initium sapientiae? Sic mcontingat semper beare amicos, id est, terrendo salubriter, non adulando fallaciter. Ad illud me provocat qui dicit: Beatus homo qui semper est pavidus . Ab hoc revocat qui ait: Popule meus, qui te beatificant, in errorem inducunt orrendum punire nefas, tsi duplici ratione incumbat vobis, tum videlicet pro debito officii, tum quia et apostolica injungit auctoritas; puto tamen quod non supervacua in re tanta etiam amici commonitio accedit. Hoc autem est quod amicum et patrem cupimus esse admonitum, ut haec ipsa ultio quae facienda est, eo quoque zelo quo facienda est, fiat: quatenus non solum praesens facinus mulctum esse videatur, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. nr̃e uĩdelicet ꝓ hac re
oratõis ad deum qualecumꝙ u
suffragium. Deo gͦ relinqñtes
sui quod ignoramus secretũ con¬
silii ip̃m supplici deuotõe ⁊ deuo¬
ta supplicatõe p̃camur: ut in
uobis ⁊ de uobis oꝑetur quod ⁊
sedeceat. ⁊ uobis expẽdiat. Habe¬
tis aut̃ dñm nolbertum quem
melius p̃sentem p̃sens de talib
int̾rogare potestis. Nam tanto
uir ssle in diuinis aꝑiendo mi¬
steriis nobis ꝓmptior: qͣnto ⁊
deo ꝓpior ẽẽ cognoscitur. ad eũ¬
suscepi scripta deuotus
⁊ ad iniuncta sollicituᷤᷤ
fur ⁊ si ꝓfui uos ꝓbabitis. S
de hoc satis. Porro in eadem

Expanded text:
sumus, nostrae videlicet pro hac re sumus, nostrae videlicet pro hac re orationis ad Deum qualecunque suffragium. Deo ergo relinquentes sui, quod ignoramus, secretum consilii, ipsum supplici devotione et devota supplicatione precamur, ut in vobis et de vobis operetur, quod et se deceat, et vobis expediat. Habetis autem dominum Norbertum, quem melius praesentem praesens de talibus interrogare potestis. Nam tanto vir ille in divinis aperiendis mysteriis nobis promptior, quanto et Deo proprior esse cognoscitur. Esuscepi scripta devotus, et ad injuncta sollicitus fui; et si profui, vos probabitis. Sed de hoc satis. Porro in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
mu̾ndam in mũdo dux̾it uitã.
⁊ sic etiam suga ⁊ latebris mul¬
tisꝙ dissimulationũ mõdis dis¬
simulare conatus sit Si de sau¬
lo qͦ factus repente paulus. re¬
pente uas electõnis. repente doc¬
tor gentium in exemplum ad¬
ducit᷑. hoc exempli euacuat simi¬
litudinẽ. qd̾ ille id̾o miscd̾iam
consecutus sit. qr ignorans
ip̃o teste pectauit manens in
incredulitate. Qͣiqͣm si tale
fuisse agnoscitar. de quo diti ue¬
ratit̾ possit. hec est mutatõ dext̾e
excelsi. nõ tam exemplum qͣm n
miracłm afferte debeat. Hec in¬
terim ame ad id quod quesistis
suspensiue responsa suffitrant.
Neq enim possum umde certus
non sum certam ꝓferre seuten¬
tiam. Sic conting̾ẽ debet q̃renti
rem ubi uõ sit. Sermo a ꝓpħa. cõ¬
silium a sapiente q̃rendimm est.
Nui quid̾ de luto limppidũ qͥppi¬
am haunre potestis: Unum tam̃
est quod amico absꝙ pericło ⁊ ne¬
qͣqm sine fructu impend̾e pos¬

Expanded text:
mundam in mundo duxerit vitam, mundam in mundo duxerit vitam, et sic etiam fuga et latebris multisque dissimulationum modis declinare conatus sit. Si de Saulo quoque factus repente Paulus, repente vas electionis, repente Doctor gentium in exemplum adducitur: hoc exempli evacuat similitudinem, quod ille ideo misericordiam consecutus sit, quia ignorans ipso teste peccavit, manens in incredulitate . Quanquam si tale fuisse agnoscitur, de quo dici veraciter possit, Haec est mutatio dexterae Excelsi , non tam exemplum, quam miraculum afferri debeat. 4. Haec interim a me ad id quod quaeritis, suspensive responsa sufficiant. Neque enim possum, unde certus non sum, certam proferre sententiam. Sic contingere debet quaerenti rem ubi non sit sermo a propheta. Consilium a sapiente quaerendum est. Nunquid enim de luto limpidum quidpiam haurire potestis? Unum tamen est quod amico absque periculo, et nequaquam sine fructu impendere pos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcepit felix illa pectatrix. cũ re¬
pente ubi suꝑhabundauerant
delicta habundare cepit ⁊ gr̃a.
Absq multo penitentie labore
dimuissa sunt ei ꝑcc̃a multa s
qũi dilgxit multum. ⁊ in bueui
dinem. que ut scriptũ est co¬
oꝑit multitũdinẽ ꝑcc̃oꝵ. Hoc
cr slle ꝑaliticus in eungłio duplex
atq celerrimũ potentissime bo¬
uitatis ꝑsensit bñfitiũ: p̃us mẽ¬
te qͣm carne curatus. S aliud est
celerem adipisti ueniam pt̃oꝵ:
⁊ aliud de ip̃is scelerib ad infu¬
las mox ꝓuehi dignitatum. Ui¬
deo tũ mathm de theloneo ad i¬
apłatus culmeñ assumptũ. Q
hoc me rursum conturbat qͦd
nõ pͥus audierit cum cet̾is co¬
apłis suis. ite in orbem uniu̾sũ
ac labore seqsñdo dñm quocũꝙ
iret ꝑmanens cum eo in temꝑ¬
tationib suis. S ⁊ si occurrat de
ambrosio qd̾ de tribunalib ad sa¬
cerdotium raptus fu̾it: nõ me
ualde confortat cum a puero

Expanded text:
percepit felix illa peccatrix, cum repercepit felix illa peccatrix, cum repente ubi superabundaverant delicta, abundare coepit et gratia. Absque multo poenitentiae labore dimissa sunt ei peccata multa, quoniam dilexit multum ; et in brevi dinem, quae, ut scriptum est, cooperit multitudinem peccatorum . Hoc et ille paralyticus in Evangelio duplex atque celerrimum potentissimae bonitatis persensit beneficium, prius mente quam carne curatus. 3. Sed aliud et celerem adipisci veniam peccatorum, et aliud de ipsis sceleribus ad infulas mox provehi dignitatum. Video tamen Matthaeum de telonio ad apostolatus culmen assumptum ; sed hoc me rursum conturbat, quod non prius audierit cum caeteris coapostolis suis, Ite in orbem universumac labore sequendo Dominum quocunque iret, permanens cum eo in tentationibus suis. Sed et si 27 occurrat de Ambrosio, quod de tribunalibus ad sacerdotium raptus fuerit , non me valde confortat, cum a puero
Abbreviated transcription (Latin):
est. M iserere anie tue placõo
deo. sp hoc aut̃ ad miserandum
ꝑximum recto iam tramiteca¬
pitas ordinata ꝓcedit. qͥtte quẽ
adsui qͥsqt mensuram amarẽ p̃¬
apitur. Qd si in hunc modum
Quo te hastenus ip̃e amasti. et
tͥ cõmittendos amaturus es: n¬
malo ego quidem tͥ nõ cõmitti
qͣm sic diligi. Si aut̃ pͥus tedili¬
gẽ dĩdicisses. ⁊ me forsitan scires
amare. q quio si suam ds accele¬
ret t̾ grãm ⁊ multiplicet mise¬
ricordiam ⁊ sic ad restituendã
innocentiam efficatior ueloꝵ o¬
dementia qͣm diutina penitẽ¬
tia: Beatus siquidem cui ñ im¬
putabit dñs ꝑtc̃m. Nam quis
accusabit adu̾sus electum dei
Si ds iustificat quis est qui cõ¬
dempnet: Hoc salutis compen¬
dium sc̃s ille latro consecutus est
uno eddemq die simul ⁊ cõfes¬
sus latrocinia. ⁊ introductus in
glam breui quodam contentꝰ
regione dissimilitudinis inter¬
ram uiuentium. ⁊ deluto fecis
in ꝑãdisum uoluptatis. Hoc
subitum pietatis remẽdium

Expanded text:
est: Miserere animae tuae placens Deo . Ex hoc autem ad miserandum proximum recto jam tramite charitas ordinata procedit; quippe quem ad sui quisque mensuram amare praecipitur. Quod si in hunc modum quo te hactenus ipse amasti, et tibi committendos amaturus es, malo ego quidem tibi non committi, quam sic diligi. Si autem prius te diligere didicisses, et me forsitan scires amare. 2. Sed quid, si suam Deus acceleret tibi gratiam, et multiplicet misericordiam, et sit ad restituendam innocentiam efficacior velox clementia quam diuturna poenitentia? Beatus siquidem, cui non imputabit Dominus peccatum . Nam quis accusabit adversus electum Dei? Si Deus justificat, quis est qui condemnet? Hoc salutis compendium sanctus ille latro consecutus est: uno eodemque die simul et confessus latrocinia, et introductus in gloriam, brevi quodam contentus regione dissimilitudinis in terram viventium, et de luto faecis in paradisum voluptatis . Hoc subitum pietatis remedium
Abbreviated transcription (Latin):
taui. Hec itaq quib d̾s ꝓuidit
fore necessaria: te aut̃ ut me ñ
iam olim familiarissimũ pau¬
cis. ⁊ cum om̃i fidutia moneo
ne iam diutius animas deside¬
rantium te in tue quidem aĩe
horrendum pericłm tui expecta¬
tõe suspendas. En tua eoꝵq ni
fallor qui tecum sunt: ⁊ mors
⁊ iita in manu tua est. Arbi¬
tramur enim quicqͥd feceris
tu aut uolueris illos ẽẽ factu¬
ros : Alioqͥn: aꝑte denuntia iłł
erint uiuent. qui renuerint

Expanded text:
tavi. Haec itaque, quibus Deus providit tavi. Haec itaque, quibus Deus providit fore necessaria. Te autem, ut meum jam olim familiarissimum, paucis et cum omni fiducia moneo, ne jam diutius animas desiderantium te, in tuae quidem animae horrendum periculum, tui exspectatione suspendas. En tua eorumque ni fallor qui tecum sunt, et mors, et vita in manu tua est. Arbitramur enim quidquid feceris tu aut volueris, illos esse facturos. Alioquin aperte denuntia illierint, vivent; qui renuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
entes dampnaui: Excuso illos:
nõ istos accuso. Soli sunt inui¬
di. quos excusare nec uolo nes
ualeo. Quib exceptis: siqͥs cete
audeat. aut certe etiam ob cer¬
tam corꝑis infirmitatem pu¬
to qr nõ pectat. dum tam̃ ĩ suo
studeat loco sobrie ⁊ uiste ⁊ pie
conu̾sari.Nam si qua ey more
monastii minꝰ forte districte ꝙͣ
regła constitusse uidet᷑ obser¬
uare compellitur excusabit
hoc forsitan aut iłla caritas
qua cunctatur inigrasse ad
melius ꝓpt̾ scandalum. ix
illud. Caritas cooꝑit multitu¬
dinem ptc̃oꝵ: Aut illa humili¬
tas qua ꝓpͥe conscius infirmi¬
tatis se reputat imꝑfectũ. Si¬
quidem ⁊ de ip̃a serptum est. D̾s
humilib dat grãm. Mlulta qui¬
dem tibi km̃e lociturus sum
cum multis opus nõ habeas.
qͥttecum sit ingeniũ ueloꝵ ad
inteiligendum quod dicitur:
⁊ uoluntas agilis ad eligendũ
quod utilit̾ suadetur. S licet
spetialit̾ quidem ad te: nõ tam̃
tam multa ꝓpt̾ te stribenda pu¬

Expanded text:
entes damnavi? Excuso illos, entes damnavi? Excuso illos, non istos accuso. Soli sunt invidi, quos excusare nec volo, nec valeo. Quibus exceptis, si quis caeaudeat, aut certe etiam ob certam corporis infirmitatem; puto quia non peccat, dum tamen in suo studeat loco sobrie, et juste, et pie conversari. Nam si qua ex more monasterii minus forte districte, quam Regula constituisse videtur, observare compellitur; excusabit hoc forsitan aut illa charitas, qua cunctatur migrare ad melius propter scandalum, juxta illud, Charitas operit multitudinem peccatorum ; aut illa humilitas, qua propriae conscius infirmitatis se reputat imperfectum: siquidem et de ipsa scriptum est: Deus humilibus dat gratiam . 20. Multa quidem tibi, charissime, locutus sum, cum multis opus non habeas; quippe cui sit et ingenium velox ad intelligendum quod dicitur, et voluntas agilis ad eligendum quod utiliter suadetur, sed licet specialiter quidem ad te, non tamen tam multa propter te scribenda pu
Abbreviated transcription (Latin):
simum quadrantem debitũ red¬
deret uniu̾sum. Quid gͥ meru¬
it de te d̾s tuus qm̃ nõ uis ut
sp̃e a suo quod suũ est debitore
recipiat: Inmo uni inuidens
duos t̾ reddis infensos: dum
seruũ fraudare conaris. Tu qͣre
illum potius nõ imitaris. ⁊ ip̃e
iidelicet ꝑsoluendo quod debes:
Putas ne⁊ tuum nõ reqͥretꝰ de¬
bitum: An potus ꝓpt̾ hec ma¬
gis irritas impie deum. q dicis
in cordetuo nõ requiret: Dauid
inquis: Om̃s gͦ dampnas qui
similit̾ nõ fatiũt: Non. S audi
quid ⁊ de ip̃is sentiam. ⁊ noli
frustra calumpniari. Quid me
uis odiosum facẽ multis milib
stõꝵ. qui sub nr̃a ꝓfessione nõ
ño conu̾santes more. tam̃ aut
sc̃e uiuũt aut beate defuncti i¬
sunt. Dumꝰ ignoro quod reliq̃¬
rit sibi d̾s septem milia uiroꝵ
qui nõ curuauerũt genua sira
ante baal udi gͦ emule calũp¬
niator. Dixi cur de aliis mona¬
st̾is ad nr̃a uenientes recipien¬
dos censuerim. Nunqͥd nõ ueni¬

Expanded text:
simum quadrantem debitum redsimum quadrantem debitum redderet universum. Quid igitur meruit de te Deus tuus, quoniam non vis ut et ipse a suo quod suum est, debitore recipiat? Imo uni invidens, duos tibi reddis infensos: dum servum fraudare conaris. Tu quare illum potius non imitaris, et ipse videlicet persolvendo quod debes? Putasne et tuum non requiretur debitum? An potius propter hoc magis irritas impie Deum, quia dicis in corde tuo, Non requiret? 19. Quid inquis? omnes ergo damnas qui similiter non faciunt? Non: sed audi quid et de ipsis sentiam; et noli frustra calumniari. Quid me vis odiosum facere multis millibus sanctorum, qui sub nostra professione non nostro conversantes more, tamen aut sancte vivunt, aut beate defuncti sunt? Non ignoro quod reliquerit sibi Deus septem millia virorum, qui non curvaverunt genua sua ante Baal . Audi ergo  al. aua. Dixi cur de aliis monasteriis ad nostra venientes, recipiendos censuerim. Nunquid non veni
Abbreviated transcription (Latin):
um̃ dixi. Hac gͦ illos ratõe suscipimꝰ.
esm̃ nõ putamus ẽẽ nralum si uota
labioꝵ suoꝵ que in locis suis potue
potenĩt reddant. ⁊ solius ruptesta¬
bilitatis dampna reliquoꝵ regła¬
rium p̃ceptoꝵ integra obseruati¬
one compensent. Si cui displicet
hoc. ⁊ murmurat adu̾sus hominẽ
q̃pentem salutem suam respondet
ꝓ eo salutis auctor. Nonne oculuᷤᷤ
tuus neqͣm qr ille bonus est: O
quisqͥs es qui saluti in uides alie¬
ne: parcito uł cue. TAn nescis qd̾ in¬
uidra diaboli intrauit mors ini
orbem terrarum. Attende itaq tͥ
Si enini ubi inuidia ibi mors. ꝓ¬
fecto nõ potes simul ⁊ inuidere ⁊
uiu̾e. Q iuid molestus es fr̃i tuo.
qm satagit quẽ admõdum que
ꝓcesserunt de labiis suis nõ fatiat
sirita: Si querat homo ubi ⁊ quo¬
modo ꝑsoluat quod pollicitus est
deo quid tu ꝑdis: Fortassis si ⁊¬
aliquante pectunie tu eum debi¬
torem teneres circũire cog̾es ma¬
re ⁊ ardam. donec usq ad nouis¬

Expanded text:
um dixi . Hac ergo illos ratione suscipimus, quoniam non putamus esse malum, si vota labiorum suorum, quae in locis suis potuerpoterunt, reddant; et solius ruptae stabilitatis damna reliquorum regularium praeceptorum integra observatione compensent. Si cui displicet hoc, et murmurat adversus hominem quaerentem salutem suam; respondebit pro eo salutis Auctor: Nonne oculus tuus nequam est, quia ille bonus? O quisquis es qui saluti invides alienae, parcito vel tuae. An nescis quod invidia diaboli intravit mors in orbem terrarum . Attende itaque tibi. Si enim ubi invidia, ibi mors; profecto non potest simul et invidere, et vivere. Quid molestus es fratri tuo, quoniam satagit quemadmodum quae processerunt de labiis suis, non faciat irrita? Si quaerat homo, ubi et quomodo persolvat quod pollicitus est Deo; quid tu perdis? Fortassis si aliquantae pecuniae tu eum debitorem teneres, circuire cogeres mare et aridam, donec usque ad novis
Abbreviated transcription (Latin):
Si cunctos qui nocant᷑ ad mini¬
st̾ium constat eligi ⁊ ad regnum:
ꝓfecto seturus est coloniensis ar
⁊ uidam in sacerdotio legitur elegis¬
se. nõ alius qͣm ip̃e d̾s. ⁊ nõ potest
solui scriptura que bec asserit. ti¬
di causam coloniensis arthiep̃c:
Curemus gͦ in alto põtti nõ altũ
sapere. s timere: s humilib cõ¬
sentire. Principem inquit tecõ¬
stituerũt: esto m̃ illis. tamqͣm
unus ex illis. Et it̾m. Quanto
maior es: tanto humilia te in
om̃ib. Sapiens est qui boc con¬
sulit. qͥite haud secus sentiens
ab ip̃a sapientia queait. Qui
maior est ur̃m: fiat sicut iuni¬
or. Auocͥm iuditiũ durũ hiis qͥ
p̃sunt: timeat potestas. Seriuiᷤ¬

Expanded text:
Si cunctos qui vocantur ad ministerium, constat eligi et ad regnum, profecto securus est Coloniensis arcet Judam in sacerdotio legitur elegisse non alius quam ipse Deus; et non potest solvi Scriptura quae hoc asserit: tidi causam Coloniensis archiepiscopus? Curemus ergo in alto positi, non altum sapere, sed timere, sed humilibus consentire. Principem, inquit, te constituerunt: esto in illis tanquam unus ex illis : et iterum: Quanto major es, tanto humilia te in omnibus . Sapiens est qui hoc consulit, quippe haud secus sentiens ab ipsa Sapientia quae ait: Qui major est vestrum, fiat sicut minor . Alioquin judicium durum his qui praesunt
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃atum acquiesc̾e te debeas. Qͥs
hoc mortalium definire p̃sumat:
Deua forsitan uocat. quis audeat
dissuadere: forte nõ bocat. quis
appropinqͣre consulat: Utrum
u̾o uocatio dei sit an nõsit: quis
scire possit excepto spũ qui scru¬
tatur etiamalta dei uł si forte s¬
cui reuelau̾it ip̃e: Magis qͦ du¬
bium reddit consiliũ illa in lit̾¬
teris tuis humilis s t̾ribilis cõ¬
fessio: qua uitam tuam tam gͣ¬
uiter. ⁊ ut credo nõ nisi ueracit̾
accusas. Nec enim negandum
est huiꝰcemodi uitam eẽ indig¬
nam tam sacri dignitate miste¬
ris. S rursum nõ inm̾ito e regi¬
one times. nam ⁊ nos id ip̃m n
metuimus si ob malum consti¬
entie de commisso scientie ta¬
lento nõ facis lucrum: nisi qd̾
alio forte negotiandign̾e. ⁊ si
minus copiose: minus tam̃
or. sic enim tibi ut mͥ loqui de¬
beo quod sentio. Horreo inqͣm
considerans unde quo uocaris.
p̃sertim cum nullum int̾curre¬
rit penitentie tempus ꝑ quod
ꝑiculosissimus fiat. Et quidem

Expanded text:
patum acquiescere debeas. Quis hoc mortalium definire praesumat? Deus forsitan vocat: quis audeat dissuadere? Forte non vocat: quis appropinquare consulat? Utrum vero vocatio Dei sit, an non sit; quis scire possit, excepto Spiritu qui scrutatur etiam alta Dei, vel si cui forte revelaverit ipse? Magis quoque dubium reddit consilium illa in litteris tuis humilis, sed terribilis confessio, qua vitam tuam tam graviter, et, ut credo, non nisi veraciter accusas. Nec enim negandum est, hujuscemodi vitam esse indignam tam sacri dignitate ministerii. Sed rursum non immerito e regione times nam et nos idipsum metuimus si ob malum conscientiae de commisso scientiae talento non facis lucrum: nisi quod alio forte negotiandi genere, etsi minus copiose, minus tamenor, sic enim tibi, ut mihi loqui debeo quod sentio; horreo, inquam, considerans, unde, quo vocaris: praesertim cum nullum intercurrerit poenitentiae tempus, per quod simus transitus fiat. Et quidem
Abbreviated transcription (Latin):
celo. si aluid eis euͣngłiz au̾t du¬
bitare nõ oporteat. apłica auctori¬
tate a nathema dic̾e̾. ⁊ ab ip̃o doce¬
antur apło se ab om̃i frẽ inqͥete
ambulante debere subtrahere.
Qͥ uos qͦ doceat nõ suꝑbe sapere.
nec sperare in incerto diuitiarũ
donec om̃ib abrenũtiantem
pbatum sibi xp̃o uendicet disci¬

Expanded text:
coelo, si aliud eis evangelizaverit, ducoelo, si aliud eis evangelizaverit, dubitare non oporteat apostolica auctoritate anathema dicere : et ab ipso doceantur Apostolo, se ab omni fratre inquiete ambulante debere subtrahere . Qui vos quoque doceat, non superbe sapere, nec sperare in incerto divitiarum , donec omnibus abrenuntiantem, probatum sibi Christus vindicet disci
Abbreviated transcription (Latin):
lictis. desolatis: meliores quosq
⁊ ꝑfectiores sui sotios erroris as¬
sumpsit. Int̾ quos tres quorum
maxime nos ablatõe turbauit.
ausus est etiam seducẽ. ⁊ secũ du
rat de colonia. Quos tam̃ si ope¬
ram dare uolu̾itis ur̃a confidimꝰ
posse reuocari industria. Nam de
ip̃ius arnoldi reuocatõe: qr iam
in plurib eius inflexibilis ani¬
mi obstinationem pbauimꝰ. incas¬
sum laborare uos nolumꝰ. Audi¬
uimus aut ewrardum ⁊ ad am
⁊ nõ nullos eiusdem consortii ali¬
os frẽs: in ur̃is ad huc ꝑtib demo¬
rari. Qudd si uerum est oportet
uos eos ꝑ uos int̾im si dignami¬
ni cõuenire. flect̾e p̃cib. ratõe cõ¬
uinc̾e. ⁊ columbinã eoꝵ simpli¬
citatem prudentia in struere ser¬
pentina: ne putent obedientiã
mobedienti adberere: ne licite se¬
qui se posse confidant uagan¬
tem illicite. ne seducant᷑ desere¬
re ꝓfessum ordinẽ ppt̾ mordinatũ
hominẽ: cum ip̃m qͦẜ angłm de

Expanded text:
lictis desolatis, meliores quosque lictis desolatis, meliores quosque et perfectiores sui socios erroris assumpsit. Inter quos, tres quorum nos maxime ablatione turbavit, ausus est etiam seducere, et secum drat de Colonia. Quos tamen, si operam dare volueritis, vestra confidimus posse revocari industria. 2. Nam de ipsius Arnoldi revocatione, quia jam in pluribus ejus inflexibilis animi obstinationem probavimus, incassum laborare vos nolumus. Audivimus autem Evrardum et Adam, et nonnullos ejusdem consortii alios fratres, in vestris adhuc partibus demorari. Quod si verum est, oportet vos eos per vos interim, si dignamini, convenire, flectere precibus, ratione convincere, et columbinam eorum simplicitatem prudentia instruere serpentina; ne putent obedientiam inobedienti adhaerere, ne licite sequi se posse confidant vagantem illicite, ne seducantur deserere professum Ordinem propter inordinatum hominem; cum ipsum quoque angelum de
Abbreviated transcription (Latin):
quo dudum remis ñi inuicem
utͥq gratam cẽpimuo uotibram:
nõ puto uos nr̃e pẽnitꝰ fuissẽ par¬
uitatis oblitum. Et ob hoc nõ timi¬
de tamqͣu. do ertraneum. s tiden¬
tissime scribo ad uos. quecũq uolo:
ut ad notum ⁊ familiarem nr̃m.
Arnoldus albas morimundensis
in graue totiꝰ ordinis nñ scandalũ
suum nuꝑ monast̾ium satis inor¬
dinate deseruit. qͥppe qui nec coab¬
batum suoꝵ in tam scrupuloso ⁊¬
fr̃o expectauit consiliũ. nec ip̃ius
cui p̃cipuam debeat subiectõem ab¬
batis scilicet ꝙyff̾rciensis licentiam
ułassonsum. S cum eẽt hõ sub
potestate habens ⁊ ip̃e sub se mili¬
tes. potestatis impatiens suꝑioris.
alienum quidem iugum aꝓpria
ceruice suꝑbus abiecit. suũ aut̃
suꝑbior in subiectos retinuit. Si¬
quidem de magna multitudine
monachoꝵ quos circũiens mare
⁊ andam in anit̾ cong̾garat. nõ
xp̃os sibi paucis ad modum. hiis¬
q simpliciorib ac remissiorib re¬

Expanded text:
quo dudum Remis nostri invicem utrique gratam cepimus notitiam, non puto vos nostrae penitus fuisse parvitatis oblitum. Et ob hoc non timide tanquam ad extraneum, sed fidentissime scribo ad vos quaecumque volo, ut ad notum et familiarem nostrum. Arnoldus abbas Morimundensis, in grave totius nostri Ordinis scandalum, suum nuper monasterium satis inordinate deseruit: quippe qui nec coabbatum suorum in tam scrupuloso facto exspectavit consilium; nec ipsius, cui praecipuam debebat subjectionem, abbatis 17 scilicet Cisterciensis, licentiam vel assensum: sed cum esset homo sub potestate, habens et ipse sub se milites, potestatis impatiens superioris, alienum quidem jugum a propria cervice superbus abjecit, suum autem superbior in subjectos retinuit. Siquidem de magna multitudine monachorum, quos circuiens mare et aridam inaniter congregarat, non Christo, sed sibi; paucis admodum, hisque simplicioribus ac remissioribus re
Abbreviated transcription (Latin):
trix ⁊ gubernatrix uiu̾sitatis.
Si quidem inpond̾e ⁊ mensura
⁊ num̾o. ꝑeam facta sũt uni¬
u̾sa.⁊ nichil sine lege relinqͥ¬
tur.cum ip̃a qͦ lex oĩm sine le¬
ge nõ sit. nõ tñ alia qͣm se ip̃a.
qua ⁊ seipãm ⁊ si nõ creauit
regit tamen. Ceterũ seruus
⁊ mercennarius habent legem
nõ a dño s quam sibi ip̃i fece¬
runt. ille deum nõ amando.⁊
iste plus aliud amando. Ha¬
bent inqͣm legem nõ dñi s su¬
am illi tñ que dñi est subiestã.
Et quidem siram sibi quisq
legem fac̾e̾ potuerũt. nõ tñ eam
incõmutabili et̾ne legis ordini sub¬
duce̾ potuerũt. Tunc aut̃ dixerĩ
quemq sibi fecisse suam legem
qñ cõmuni ⁊ et̾ne legi ꝓpͥam p̃¬
tulit uoluntatem: ꝑu̾se utiq uo¬
lens suũ imitari creatorem. ut si¬
cut ip̃e sibi lex suiq iuris est ita
is qͦ se ip̃m regeret. ⁊ legem sibi
suam fac̾et uoluntatem. gͣue
utiq ⁊ importabile iugum suꝑ

Expanded text:
trix et gubernatrix universitatis. trix et gubernatrix universitatis. Siquidem in pondere, et mensura, et numero per eam facta sunt universa: et nihil sine lege relinquitur, cum ipsa quoque lex omnium sine lege non sit; non tamen alia quam se ipsa, qua et se ipsam etsi non creavit, regit tamen. 5. Caeterum servus et mercenarius habent legem non a Domino, sed quam ipsi sibi fecerunt, ille Deum non amando, iste plus aliud amando. Habent, inquam, legem non Domini, sed suam, illi tamen quae Domini est subjectam. Et quidem suam sibi quisque legem facere potuerunt: non tamen eam incommutabili aeternae legis ordini subducere potuerunt. Tunc autem dixerim quemque sibi fecisse suam legem, quando communi et aeternae legi propriam praetulit voluntatem, perverse utique volens suum imitari Creatorem: ut sicut ipse sibi lex, suique juris est, ita is quoque se ipsum regeret, et legem sibi suam faceret voluntatem. Grave utique et importabile jugum super
Abbreviated transcription (Latin):
nõ qͦd sibi utile est querit s qͦd
multis. Lex aut̃ dñi dicit᷑. siue
qd̾ ip̃e ex ea uiuat siue qd̾ eam
nullus nisi eius dono possideat.
Nec absurdum uideat᷑ qd̾ dixi
etiam deum uiu̾e ex lege. cũ
nõ alia dixerim qͣm caritate. u¬
Quid uo̾ in summa ⁊ beata illa
trinitate summã ⁊ meffabilem
illam conseruat unitatẽ nisi
caritas: Lex est ergo ⁊ lex dñi ca¬
ritas. que trinitatem in unita¬
te quodam mddo cõbibet ⁊ colli¬
gat in uincło pacis. Nemo tñ
me estimet cartatẽ hic acciꝑe
qͣlitatem uł aliqd̾ accidens. alio¬
qͥn in deo dice̾m quod absit eẽ
aliqͥd quod d̾s nõ est. s substã¬
tiam illam diuinam quod uti¬
q nec nouũ nec insolitum est
dicente ioh̾e. Deus caritas esti
Dicitur ergo recte caritas ⁊ d̾s.
⁊ dei donum. Itaq caritas dat
caritatem. substantia acciden¬
talem. Ubi dantem significat
nomen est substantie. Ubi donũ.
qͣlitatis. Hec est lex et̾na crea¬

Expanded text:
non quod sibi utile est quaerit, sed quod non quod sibi utile est quaerit, sed quod multis. Lex autem Domini dicitur, sive quod ipse ex ea vivat, sive quod eam nullus nisi ejus dono possideat. Nec absurdum videatur quod dixi etiam Deum vivere ex lege, cum non alia dixerim quam charitate. Quid vero in summa et beata illa Trinitate summam et ineffabilem illam conservat unitatem, nisi charitas? Lex est ergo, et lex Domini charitas, quae Trinitatem in unitate quodammodo cohibet, et colligat in vinculo pacis. Nemo tamen me existimet charitatem hic accipere qualitatem, vel aliquod accidens; alioquin in Deo dicerem quod absit esse aliquid quod Deus non est; sed substantiam illam divinam: quod utique nec novum nec insolitum est, dicente Joanne, Deus charitas est . Dicitur ergo recte charitas et Deus, et Dei donum. Itaque Charitas dat charitatem, substantiva accidentalem. Ubi dantem significat, nomen est substantiae; ubi donum, qualitatis. Haec est lex aeterna, crea
Abbreviated transcription (Latin):
possit animũ. ⁊ in deum dirig̾e.
Nec timor qͥppe nec amor pͥuatus
conu̾tit animũ. Mutant int̾¬
dumuultum uł actum affectũ
numqͣm. facit quidem eciã ser¬
uris nõ nũ qͣm opus dei. S qr ñ
sponte in sua adhuc duntia con
hi cupidita te cognoscit᷑. Porroi
ubi ꝓpetas sbi singłaritas ubi
aut᷑ singłaritas ibi angulus.
Ubi u̾o̾ angulus: ibi sinẽ dubio
sordes siue rubigo. Sit itaq ser¬
uo sua lex. timor ip̃e quo con¬
stringitur. Sit mertennario
sira cupiditas qua ⁊ ip̃e arstat᷑.
qñ ab ip̃a temptatur abstractꝰ
⁊ illectus. Sz harum nulla aut
sine macula est aut animas cõ¬
u̾t̾e̾ potest. Caritas u̾o conu̾tit
animias quas facit. ⁊ uolunta¬
rias. Porro in eo eam dixerim ĩ¬
maculatam. qd̾ nil sibi de suo
retin̾e cõsueuit. Cui nempe de
ꝓpͥo nichil est. totum ꝓfecto qͦd
habet dei est. Quod aut̃ dei est:
inmuñdum ẽẽ nõ põt. Lex ergo
dñi immacłata caritas est que

Expanded text:
possit animum, et in Deum dirigere. possit animum, et in Deum dirigere. Nec timor quippe, nec amor privatus convertit animam. Mutant interdum vultum vel actum, affectum nunquam. Facit quidem etiam servus nonnunquam opus Dei: sed quia non sponte, in sua adhuc duritia perhi cupiditate cognoscitur. Porro ubi proprietas, ibi singularitas; ubi autem singularitas, ibi angulus; ubi vero angulus, ibi sine dubio sordes sive rubigo. Sit itaque servo sua lex timor ipse, quo constringitur; sit mercenario sua cupiditas, qua et ipse arctatur, quando ab ipsa tentatur abstractus et illectus. Sed harum nulla aut sine macula est, aut animas convertere potest. Charitas 30 vero convertit animas, quas facit et voluntarias. 4. Porro in eo eam dixerim immaculatam, quod nil sibi de suo retinere consuevit. Cui nempe de proprio nihil est, totum profecto quod habet, Dei est: quod autem Dei est, immundum esse non potest. Lex ergo Domini immaculata, charitas est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omĩo decoẽde puro ⁊ conscĩa bona
⁊ fide nõ ficta. iudicanda ꝓced̾e qua
ꝑximibonum eque ut nr̃m diligi¬
mus. Nam qui magis aut certe
solum diligit suũ. conuincitur
nõ caste dilig̾e lonum. quod utiq
ꝓpt̾ sẽ diligit uõ ꝓpt̾ ip̃m. Et hic
talis nõ potest obedire ꝓpħe qui
ait. Confitemini dño qm̃ bonus.
nus est inse. Quaꝓpt̾ nou̾it in
se dirigi illud ab eodem ꝓpħa obꝑ¬
brium. Confitebitur tͥ cum bñfe¬
cens ei. Est qui confitetur dño
qm̃ potens est. ⁊ est qui confite¬
tur qm̃ sibi bonus est. Et est qui
confitet᷑ qm̃ simplicit̾ bonus. ẽ.
Primus seriuis est. ⁊ timet sibi.
Scd̾s merceinarius est ⁊ cupit
sibi. Tertius filius ⁊ defert pr̃i.
Itaꝙ ⁊ qui timet.⁊ qui cupit. ut̾q
ꝑ se agunt. Sola que in filio est
caritas: nõ querit que sua sũt.
Quamobrem puto de illa dictũ.
Lex dñi immacłatã conu̾tens
aunas. qd sola uidelicet sit que
ab amore su ⁊ mundi au̾tere

Expanded text:
ino de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta judicanda procedere, qua proximi bonum aeque ut nostrum diligimus. Nam qui magis, aut certe solum diligit suum, convincitur non caste diligere bonum, quod utique propter se diligit, non propter ipsum. Et hic talis non potest obedire prophetae, qui ait: Confitemini Domino, quoniam bonus . nus est in se. Quapropter noverit in se dirigi illud ab eodem propheta opprobrium: Confitebitur tibi cum benefeceris ei . Est qui confitetur Domino, quoniam potens est; et est qui confitetur, quoniam sibi bonus est: et item qui confitetur, quoniam simpliciter bonus est. Primus servus est, et timet sibi; secundus mercenarius, et cupit sibi; tertius filius, et defert patri. Itaque et qui timet, et qui cupit, uterque pro se agunt: sola quae in filio est charitas, non quaerit quae sua sunt. Quam ob rem puto de illa dictum, Lex Domini immaculata, convertens animas ; quod sola videlicet sit, quae ab amore sui et mundi avertere
Abbreviated transcription (Latin):
S uos forsitan plus amatis red¬
dere ⁊ ꝑdere qͣm grãm de benefitõ
retin̾e. Nolite q̃so nolite face̾ hãc
rem: quam qui audierint om̃s mi¬
rabunt᷑. nemo laudabit. Hec uo¬
bis mordatius audatiusq qͣm uel¬

Expanded text:
Sed vos forsitan plus amatis redSed vos forsitan plus amatis reddere, et perdere, quam gratiam de beneficio retinere. Nolite, quaeso, nolite facere hanc rem: quam qui audierint, omnes mirabuntur, nemo laudabit. Haec vobis mordacius audaciusque quam vel
Abbreviated transcription (Latin):
ro multis uisus lxxxix.¬
sum multotiens scrie̾
statueram nõ fac̾e̾ ob ur̃am odibi¬
lem duritiam. s caritas pͣualebit.
Uolo uobis amicos ur̃os retrn̾e̾. ⁊
nõ dignamini. uolo reconciliare
inimicos ⁊ nõ patimini. Nõ uul¬
tis habere pacem. manib ac pedi¬
b actersitis urãm cõturbator̃m
s confusionem. s depositdem. Mul¬
tiplicatis uobis actusatores. defẽ¬
sores subtrahitis. Excitatis iterũ
in uos olim sopttã discrimma:
ꝓuotatis adu̾sarios. patronos
offenditis. Ubiq aput uos pro
ratione uoluntas. totũ pro im̃¬
perio. nichil extimore dei. Mu de
uobis nõ rident amici nõ conque¬
runt᷑ inimici: Nꝰ modõ deuestistis
hominẽ nõ dico uiditõ. s nõ con¬
tuctum. s nec u̾bo conuentũ: Qͣn¬
tos hoc uerbũ scañdaligabit: quot
ora ãd subsannãndum. quot corda
ad suctẽndendum mouebit. Ita¬
ne putatis ꝑiisse iusticiã de toto
orbe sicut de ur̃o corde. ut homo
sic ablatum ꝑdat archidiaconatũ :

Expanded text:
ro multis visus sum multoties scribere, statueram non facere ob vestram odibilem duritiam: sed charitas praevalebit. Volo vobis amicos vestros retinere, et non dignamini: volo reconciliare inimicos, et non patimini. Non vultis habere pacem: manibus ac pedibus accersitis vestram conturbationem, sed confusionem, sed depositionem. Multiplicatis vobis accusatores: defensores subtrahitis. Excitatis iterum in vos olim sopita discrimina, provocatis adversarios, patronos offenditis. Ubique apud vos pro ratione voluntas; totum pro imperio, nihil ex timore Dei. Qui de vobis non rident inimici, non conqueruntur amici? Quomodo devestistis hominem, non dico judicio non convictum, sed nec verbo conventum? Quantos hoc verbum scandalizabit? quot ora ad subsannandum, quot corda ad succensendum movebit? Itane putatis periisse justitiam de toto orbe, sicut de vestro corde, ut homo sic ablatum perdat archidiaconatum?
Abbreviated transcription (Latin):
Si apłs paulus uas electionis
ob carnis aculoos ⁊ incentiua
uitioꝵ repͥmat. corpus suum
⁊ seruituti subicit. ne aliis pre¬
dicans. ip̃e reprob inueniat᷑.
et tñ uidet aliam legem in
menbris suis repugnantẽ le¬
gi mentis sue. ⁊ captiuantẽ se
in lege pecc̃i si post nudita¬
flagella. supplicia. in semet re
ram ẽẽ clebere:: Caue queso: ne
cecidit: non est qui suscitet e¬
am. Audanter loqͣr: cum oĩ¬
a possit deus: suscitare nõ po¬
ualet quidem liberare depe¬
na: s non uult coronare coi¬
tiam ne in nobis eam comple¬
atur: uirgines deficient bone
Obserua quid dicat. uirgĩes
bone deficient.qr sunt ⁊uir¬
gines male. Qui uiderit in¬
quit mulierem ad concupis¬
cendum: ian mechatus ẽ eã
in corde suo. Perit ergo ⁊ mẽ¬
te uirgmitas. Iste sunt uirgi¬
nes male. ⁊ uirgmes carne ñ
sp̾u ⁊ uirgines stute: que oleũ

Expanded text:
s apostolus vas electionis, ob carnis aculeos et incentiva vitiorum reprimit corpus suum, et servituti subjicit, ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur, et tamen videt aliam legem in membris suis, repugnantem legi mentis suae, et captivum se in legem duci peccati; si post nuditaflagella, supplicia, in semet ipram esse debere? Cave, quaeso, ne cecidit, et non est qui suscitet eam. Audenter loquar: quum omnia possit Deus, suscitare virgiValet quidem liberare de poena, sed non vult coronare cortiam, ne in nobis etiam compleatur: Virgines bonae deficient. Observa quid dicat: Virgines bonae deficient: quia sunt et uirgiues malae. qui uiderit, inquit, mulierem ad concupiscendum, iam moechatus est eam in corde suo. perit ergo et mente uirginitas. istae sunt uirgines malae, uirgines carne, non spiritu, uirgines stultae, quae oleu
Abbreviated transcription (Latin):
Et meodem. sonstituendo constitues
suꝑ te pͥncipem quem eligerit domi¬
nus deus cuus. eum qͥ de frĩb cuis
sit. Non em̃ pot̾is constituere suꝑ ce
negligas ea. s reu̾sione reducet ea
colliges ea ĩtͣ domũ tuam. ⁊ erũt tecũ
donec q̃rat ea frat᷑ cuus. ⁊ reddes ei. Itẽ
apłs paulus. optabam inquit ip̃e ego a¬
tis iueis scd̾m carn̾em qͥ sunt ifrłite.
Porio cognatõne frẽs uocant ᷑ qui sũt
de una familia id patͥa. quas latini
pat̾nitates intp̃tantur. cum ex ina
radice młta generis tba diffunditur.
ut in genesi. Dixit aucem abraham
ad loch. non sit rixa int̾ me ⁊ te. ⁊ ĩt̾
sumꝰ. Ibi ꝙ. Et elegit sibi loch iordanis
⁊ discesserũt un̾qͥsꝙ a frẽ suo. Et cer¬
te loch nõ ẽ fr̃ abrahe. s filiꝰ frĩs eius
aram. Tisara cͥꝑpe genant abraham ⁊ na¬
chor ⁊ aram. ⁊ airani genuit loch. Et tͦ¬

Expanded text:
Et in eodem: Constituendo constitues Et in eodem: Constituendo constitues super te principem, quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis sit. Non enim poteris constituere super te negligas ea: Reversione reduces ea colliges ea intra domum tuam: et erunt tecum donec quaerat ea frater tuus, et reddes ei . Et Apostolus Paulus, Optabam, inquit, ego ipse ati mei secundum carnem qui sunt israelitae . 9. Porro cognatione fratres vocantur qui sunt de una familia, id est, patria, quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa 445 generis turba diffunditur, ut in Genesi dixit Abraham ad Loth: Non sit rixa inter me, et te, et inter sumus. Ibique, et elegit sibi Lot regionem et discesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et Aram:
Abbreviated transcription (Latin):
dnuĩ appellent᷑ filii mat̾cere eiꝰ marie.
qui antea non credentes postea credi¬
derũt. lic fierit pocuerit. ut unosta¬
tim credente. alii diu increduli fu̾unt
⁊ hanc esse matrem iacobi. ⁊ iosetis
dd: mariam cleophe uxorem alphei
hant dictam marian iacobi minoris.
Que si mat̾ esset dm̃: magis eam ut
in om̃ib locis̃ matrem alt̾ius uoluᷤᷤ¬
set intelligi. Ueroum ĩ hac ꝑte cõcen¬
ciosum funent ñ tͣħo au alia fu̾it ma¬
ria cleophe. alia ⁊ maria iacobi iosetis:
dsi mͦ constet sĩ eandem mariam iaco¬
hi ⁊ iosetis esse. qͣm matrem dm̃. Et
unde ais. frẽs dñi dicti funt qui non
erant fĩs: Iani nĩc doceb̾is qͣtuor mo¬
dis in scripturis diuinis fr̃s dici. Na¬
tura. gente. cognatõne. affectu. Na¬
arche andreas. ⁊ petrꝰ. iacob ⁊ ioħs.
tur. ut in deuteromio. Si antẽ eme¬
ris̃ frem tuũ qui est hebreꝰ. uel que
est bebrea. seruiet tͥ sex aunis. ⁊ sep¬
timo anno dimites eũ lib̾um absce.

Expanded text:
ni appellentur filii materterae ejus, Mariae, qui antea non credentes, postea crediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, et hanc fuisse matrem Jacobi et Josetis, id est, Mariam Cleophae uxorem Alphaei, et hanc dictam Mariam Jacobi minoris. Quae si esset mater Domini, magis eam, ut in omnibus locis, matrem illius set intelligi. Verum in hac parte contentiosum funem non traho, alia fuerit Maria Cleophae, alia Maria Jacobi et Josetis, dummodo constet, non eamdem Mariam Jacobi et Josetis esse, quam matrem Domini. Et unde, ais, fratres Domini dicti sunt, qui non erant fratres? Jam nunc doceberis, quatuor modis in Scripturis divinis fratres dici, natura, gente, cognatione, affectu. Naiarchae, Andreas et Petrus, Jacobus et Joannes. tur, ut in Deuteronomio: Si autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeus, vel quae est Hebraea, serviet tibi sex annis: et septimo anno dimittes eum liberum abs te .
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmorando uolumen extend̾e̾. In illud
nũc iinpetũ facio. in quo cu urgini¬
tatem ⁊ nuptias cõparando. disertus
esse uoluisti. Risimꝰ in te ꝓu̾biũ: came¬
lũ uidimꝰ saltitantem. Dicis. Nũquid
meliores sũt uͥgines. abrabam. ysaat.
⁊ iacob. qͥ habuere cõiugia: Nũquid
nõ cotidie dei manib ꝑuuli fingũtur
ĩ uentͥb. ut nu̾co erubesc̾e debeamus
mariam nupsisse post partũ: Qd si
hoc illis curꝑe uidetł. suꝑest ut non
credant etiam deũ ꝑ genitalia uͥginiᷤᷤ
nacũ. Turpiꝰ est em̃ iuxta eos. deum
uiro suo nupsisse post ꝑtũ. Iũge si libet
alias nature contumelias. Nouem mẽ¬
sib uter̃ insolescentẽ. fastidia. partum.
Ingerant᷑ dura p̃sepia uagitꝰ ꝑuulli.
Octaue diei cutũcisio. tẽpus pͣgatõmͤ
ut ꝓbetͫ ninũdus. Nõ erulescimus.¬
ñ sllem᷑. Mͣto sunt humiliora que ꝑ
me passus est: tanco illi plus debeo.

Expanded text:
immorando, volumen extendere. 226 18. In illud immorando, volumen extendere. 226 18. In illud nunc impetum facio, in quo tu virginitatem et nuptias comparando, disertus esse voluisti. Risimus in te proverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia? Numquid non quotidie Dei manibus, parvuli finguntur in ventribus, ut merito erubescere debeamus, Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpe videtur, superest ut non credant, etiam Deum per genitalia virginis natum. Turpius est enim juxta eos, Deum suo viro nupsisse post partum. » Junge si libet et alias naturae contumelias, novem mensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, Ingerantur dura praesepia, vagitus parvuli, octavae diei circumcisio, tempus purgationis, ut probetur immundus. Non erunto sunt humiliora quae pro me passus est, tanto illi plus debeo;