comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate illa ĩcrepacione compeseui. Faci¬
lius ꝯippe ĩclinam᷑ ad solita et ami¬
tũ est infirmitãt auime corꝑalem cõ¬
u̾satõnem introrsus uł mutar uł ad¬
mitt̾e. nõ ubi sana consistat. sed uibi
ianguida quodam modo aut incũba
aut iaceat.¶ ꝓĩ si nõ potes st aciem
m̃tis tue a corporearũ siłicudinũ qiͣ
nubilo ꝑspicue serenare. eis ip̃ãs apd̃
ce ip̃am iugilant᷑ atcende. intuere ce¬
lũ et t̾ram cogitando. sicut ocłis cor¬
ꝑis c̾pendo consueuisti. eas q ymagi¬
nes cili. ⁊ t̾re q̃ aute oculos cogitarõis
ꝓducte sunt. uide similitudines cor¬
porũ ẽẽ non corꝑa. Sic gͦ iudica cont̾
tan ip̃am ꝓ ce ip̃a. si non pot̃ obnefa¬
riam corꝑaliũ qualitatũ ymagina¬
rias formas ab acie tue mencis abi
ut opinor quisqͣm etrã talib ymagi¬
natõnib ita deditꝰ ut credat sic ẽẽ in
memorra sua uł in ip̃o conspͤtu cogi¬
tatõnis sue. solem limã stellas. am¬

Expanded text:
tate illa increpatione compescui. facilius quippe inclinamur ad solita et amicum est infirmitati animae corporalem conuersationem introrsus uel mittere uel admittere, non ubi sana consistat, sed ubi languida quodam modo aut incumbat aut iaceat. Proinde, si non potes aciem mentis tuae a corporearum similitudinum quasi nubilo perspicue serenare, eas ipsas apud te ipsam uigilanter adtende. intuere caelum et terram cogitando, sicut oculis corporis cernendo consuesti, easque imagines caeli et terrae, quae ante oculos cogitationis productae sunt, uide similitudines corporum esse, non corpora. sic ergo iudica contra te ipsam pro te ipsa, si non potes omnifariam corporalium qualitatum imaginarias formas ab acie tuae mentis abiut opinor, quisquam etiam talibus imaginationibus ita deditus, ut credat sic esse in memoria sua uel in ipso conspectu cogitationis suae solem, lunam, stellas, am
Abbreviated transcription (Latin):
dicatõ eadẽ rõne actus ẽ. non re
Qm̃ res pes ip̃e uł corpꝰ uł homo
ẽ. qͥ pede uitiato claudicat. nec
tñ uitare põt claudicatõem. nisl
hũer᷑ sanatum pedem. Q t̃ in ĩt̾i¬
dñm nrm. ppm̃ sane uiciũ quo
claudicat homo. nec pes ẽ nec cor¬
pus. nec homo nec ip̃a claudica¬
cõ que u̾tiq nõ ẽ qñ nõ ambu¬
lat. cũ cñ insit uitiũ quo fit
ambulat. Querat gͦ qd̾ eidem
uitio nom̃ imponat᷑. utrũ ron
uelit dr̃e an actũ. on rei potius
qualitatem malam qu. defor¬
mis actus fit. Sic ⁊ in ^omĩe utͥ¬
ore. amimꝰ res ẽ. rapya actus ẽ

Expanded text:
udicatio eadem ratione actus est, non res, quoniam res pes ipse uel corpus uel homo est, qui pede uitiato claudicat, nec tamen uitare potest claudicationem, nisi habuerit sanatum pedem. quod etiam in interinostrum. ipsum sane uitium, quo claudicat homo, nec pes est nec corpus nec homo nec ipsa claudicatio, quae utique non est, quando non ambulat, cum tamen insit uitium, quo fit ambulat. quaerat ergo, quod eidem uitio nomen inponat, utrum rem uelit dicere an actum an rei potius qualitatem malam, qua deformis actus existit. sic et in homine interiore animus res est, rapina actus est,
Abbreviated transcription (Latin):
dinem dĩ mĩa sua implere dignet᷑. ut
uideri possit a nobis. certe manifestũ
est. qd̾ illam noticiam uͥ dix̾at nouimꝰ.
ex fide posuit ex qua mͦ iustꝰ uiuit. non
ex contemplatõne qua dm̃ iudebimꝰ si¬
cuti est. Hanc .n. sibi. ⁊ nobis conseqũ¬
t̾ oppcauit. fiturã q sig̃auit dicendo. qͥ
nos in omnẽ plenitudinẽ di miscd̾ia su
noscis apłs posuit ita loquens. cognos¬

Expanded text:
dinem dei misericordia sua implere dignetur, ut uideri possit a nobis\'. certe manifestum est, quod illam notitiam, ubi dixerat \'nouimus\', ex fide posuit, ex qua modo iustus uiuit, non ex contemplatione, qua deum uidebimus, sicuti est. hanc enim sibi et nobis consequenter optauit futuramque significauit dicendo: \'Qui nos in omnem plenitudinenoscis, apostolus posuit ita loquens: Cognos
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ⁊̃ nũdũ ꝑspicue intlłcris credñd̾
esse nõ dubitas ¶S hanc e̾re consid̾a¬
tõnem credendi uł non credũdis ⁊
difficultatem scĩe et dubitatõni estꝰ
et uides. nec de hiis om̃mo ꝙ apud
ce ita sint. siue ut ego dixit. siue ut
ista potiꝰ nosti ad ambigis. Uides ita
fidem tuã. Uides dubitacõnem cuain
uides studiũ tutĩ. uoluntatem discẽ¬
di. ⁊ cũ auctoricate d̾ma moueatis
ad credñda que non uides. Hec te
cñ cred̾e incuetant̾ uides. distͥbuis
⁊ disc̾nis ħ omĩa ñ igitur ocłis cor¬
dis cui quib ħ omĩa uera ⁊ c̾ca eẽ cõ
disc̾nis ullo mͦ corꝑeos oculos cõꝑabi
radiant. ⁊ de ip̃is corꝑeis oculis eorũ¬
tum dist ab imusibilib. ñ excellencõ¬
rib quib ⁊̃ nõ uisis fidem debes. s¬

Expanded text:
am nondum perspicue intellectis credendum esse non dubitas. sed hanc certe considerationem credendi uel non credendi et difficultatem scientiae et dubitationis aestus tendis et uides nec de his omnino, quod apud te ita sint, siue ut ego dixi siue ut ipsa potius nosti, aliquid ambigis. uides itaque fidem tuam, uides dubitationem tuam, uides studium tuum uoluntatemque discendi et, cum auctoritate diuina mouearis ad credenda, quae non uides, haec te tamen credere incunctanter uides. distribuis et discernis haec omnia. Num igitur his oculis cordis tui, quibdiscernis ullo modo corporeos oculos comparabradiantur, et de ipsis corporeis oculis eorumntum distet ab invisibilibus, non excellentioribus, quib
Abbreviated transcription (Latin):
paulus quodam loco utrũq ꝯ¬
plexus ẽ. ꝓhibitõ ẽ enim. noli
s reformamini in nouitate sen
sus uri. illud ꝑtinet ad nõ cõ¬
cupisc̾e̾. hoc ao disigere. t̾ ad ꝯ
tinentiam. hoc ad iusticiam.
iad declinand̾ a malo. ħ ad fa¬
ciendũ bonũ. ¶on concupiscendo

Expanded text:
Paulus quodam loco utrumque complexus est; prohibitio est enim: Nolite Sed reformamini in novitate mentis vestrae: illud pertinet ad Non concucontinentiam, hoc ad justitiam; illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. Non concupiscendo
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ apłs paulus cõmemorau̾it
ut corde credatur ad iusticiam.
ore aut̃ cõfessio fiat ad salutem.
q nõ ẽ opus sanis medicus. s
cestimonio. qd̃ ad istam sũam

Expanded text:
olus Paulus commemoraverit, ut corde credatur ad justitiam, ore autem confessio fiat ad salutem ; quia non est opus sanis medicus, sed testimonio, quod ad ista
Abbreviated transcription (Latin):
cepta. q̃ om̃a cõmemorare nimiꝰ
bs cõsũmans ⁊ b̾mans fecit suꝑ
t̾ra᷑m. in duorũ p̃ceptis dixit sẽ¬
gem ꝓpħas q pend̾e. ut ingelli¬
ge̾mus qcꝙ aliud diuinitꝰ p̃cep¬
tũ sit. in huis duobus hr̃e finẽ.
⁊ ad hec duo ẽẽ refe̾ndum. dili¬
ges dnm dm̃ tuũ ex coto corde
tuo ⁊ ex tota anima sua ⁊ exto¬
ta m̃te tua. et diliges ꝓximũ in¬
um tamqmͣ te ip̃m. In hiis inqͥt

Expanded text:
cepta, quae omnia commemorare nimis um consummans et breuians fecit super terram, in duobus praeceptis dixit legem prophetasque pendere, ut intellegeremus, quidquid aliud diuinitus praeceptum est, in his duobus habere finem et ad haec duo esse referendum: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua, et: diliges proximum tuum t
Abbreviated transcription (Latin):
cõmonuit. quia enim consuetud̾ie io¬
quendi uisibilia nominant᷑:. pp̃ea deus
iinsibił dicit᷑ ne corpꝰ esse credat᷑ nõ
q corda munda sue sub̃e contempla¬
cõne fraudauit Cum ħ magna.⁊ sũ¬
ma m̾ces dm̃ colentib ⁊ diligentib¬
ꝓuuttat᷑ dicente ip̃o dño qñ corpalib
ocłis iisbilit̾ apparebat. ⁊ inuisibi¬
lem se contuendum mundis cordib
ꝓmictebat. Q ui diligit me diliget
a pr̃e m̃o. ⁊ ego diligam eum. ⁊ osten¬
dam me ip̃m ilu¶Hec quippe uat̾a eiꝰ
equalit̾ eñ pr̃e innisibilit̾ sicut equa
ut̾ incorruptibił est. que sicut supra
dcm̃ est continuatim apłs posuit dini¬
uam sub̾am qua potuit hom̾ib p̃diei¬
tõe cõmendans¶/ quã si ocłi corꝑales
ĩ resutrectone mutata corꝑin qualita¬
te conspiciens. uiderint q̃ni hoc pos

Expanded text:
commonuit. quia enim corpora consuetudine locommonuit. quia enim corpora consuetudine loquendi uisibilia nominantur, propterea deus inuisibilis dicitur, ne corpus esse credatur, non quia corda munda suae substantiae contemplatione fraudabit, cum haec magna et summa merces deum colentibus et diligentibpromittatur, dicente ipso Domino quando corporalibus oculis visibiliter apparebat, et invisibilem se contuendum mundis cordibus promittebat: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et ostendam meipsum illi . Haec quippe natura ejus aequalliter incorruptibilis est; quae, sicut supra dictum est, continuatim Apostolus posuit divinam substantiam, qua potuit hominibus praedicatione commendans. Quam si oculi corporales in resurrectione mutata corporum qualitate conspicient, viderint qui hoc pos
Abbreviated transcription (Latin):
tactu tenet᷑. nͨ audit᷑ affatu. nͨ sentit̾
incessu. Uñ quia ⁊ inuisibilis in scͥp¬
turis scĩs eins sub̾a cõmendat᷑. ⁊
uisus ẽẽ a płimis ꝑ corpꝰ ⁊ corꝑalib
locis in eisdem anctoritatib inueni¬
tur. aut sp̃u quo corꝑales c̾nunt᷑
ymagines. ꝑ aliqmͣ licet incorpoream
tam̃ siłitudinem corꝑis sicut in sõp¬
nis uł in excasi secreuit ille uir sc̃s a
d̾i nata huimodi usiones eas dixit
enim ista deus quib ut mlt. eui wlt
qñ uult aꝑꝑeat sua latente atq in se
incõmucabilit̾ mauente sub̾a  si enimi
uoluntas nr̃a apud se manens et lacẽs
sine ulla cõmusatõne ꝑ quas se ut gũ¬
ꝙ ostendat expͥmit uores / qnͣto faciliꝰ
deus om̃ipotens sua latente atq in se
incõmucabilit̾ manente iratã in qua
uolu̾it sp̃e pot̃ c̾ uoluit appar̾e. qͥ ex
nicħo c̾auit omia atq ĩ se manens ĩ¬
nouat orm̃a  Ad eam uo insionem qͣ
uidebimꝰ dm̃ sicuci ẽ munidanda corda

Expanded text:
tactu tenetur, nec auditur affatu, nec sentitur incessu. Unde quia et invisibilis in Scripturis sanctis ejus substantia commendatur, et visus esse a plurimis per corpus et corporalibus locis in eisdem auctoritatibus invenitur, aut spiritu, quo corporales cernuntur imagines, per aliquam licet inctamen similitudinem corporis sicut »I in somnis uel in extasi, secreuit ille uir sanctus a dei natura huius modi uisiones easque dixit enim istas deus. quibus, ut uult, cui uult, quando uult, appareat sua latente atque in se incommutabiliter manente substantia. si enim uoluntas nostra apud se manens et latens sine ulla sui commutatione, per quas se utcumque ostendat, exprimit uoces, quanto facilius deus omnipotens sua latente atque incommutabiliter manente natura, in qua uoluerit specie, potest, cui uoluerit, apparere, qui ex nihilo creauit omnia atque in se manens innouat omnia! Ad eam uero uisionem, qua uidebimus . deum, sicuti est, mundanda corda
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ꝑtc̃i sumus. ut illic ꝑficiamur
quo ꝑfcẽ adhuc currimus. ut cũ
ẽ destruat᷑ .i. nõ iam ex ꝑte sit. s
ex toco. q fid̾i et spei.iam res ip¬
sa ñ q̃ credatur. s̃ sꝑetur. s que
uidear teneat᷑ qi succed et. caritaᷤᷤ

Expanded text:
ti sumus, ut illic perficiamur quo perfecte adhuc currimus: ut cum est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque, succedet, caritas
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑẽ decoris eiꝰ iam plena ⁊ ꝑfect̾a
cautas erit. nc̃ ip̃ius cursus rec¬
titudĩe et ꝑ fcõne cendants. Cas¬
tigando cõpts nr̃m. et sentuti
subiciende.⁊ ełas in datidis be¬
neficiis ⁊ diitendis q̃ in nos
sunt ꝯmisła pcc̃is. hulantͥ ex cor¬
de faciendo ⁊⁊ or̃onib indesiẽ¬
t̾ istando. ⁊ hos Raciendo in
doct᷑nã sanã. qua edificat fide ᷤ
recta. spes firma. cadit s pu¬

Expanded text:
i in specie decoris eius iam plena et perfecta caritas erit, nunc ipsius cursus rectitudine et perfectione tendamus, castigando corpus nostrum et seruituti subiciendo et elemosynas in dandis benefsunt commissa peccatis hilariter ex corde faciendo et orationibus indesinenter instando, et haec faciendo in doctrina sana, qua aedificatur fides recta, spes firma, caritas pu
Abbreviated transcription (Latin):
sencieus p̃natãm nõ alibi hoc ⁊ alibi
aliud. sed om̃ia q̃ ht̃ in uus suł hñ¬
tem sicuti est ip̃a nr̃a intlsigñcia ei
nat᷑e que ita ꝑib constat. ut minor
sit dimidia qmͣ tota. sicuti est om̃e
corpus. Suꝑfluo de reb cantis ac
talib duputamꝰ. Si aũ hoc iam po¬
suimꝰ. aliqͥd melius qmͣ iꝑtllc̃m nr̃m

Expanded text:
erre naturam non alibi hoc et alibi aliud sed omnia, quae habet, in uno simul habentem, sicuti est ipsa nostra intellegentia, ei naturae, quae ita partibus constat, ut minor sit dimidia quam tota, sicuti est omne corpus, superfluo de rebus tantis ac talibus disputamus. si autem hoc iam possumus, aliquid melius quam i
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nõ carnalia s sp̃ualia sut iñ
qnͣtũ inclligis ⁊ uera eẽ. nõ quia ip̃¬
se dixit. s qr m̾tas sine sonitu cla¬
aliquo loci int̾nauo apparebit. s cã
uesit ad eos et mansionẽ fecĩt apd̃
eos. qm̃ sic implebunt in õnem ple¬
intudinẽ dĩ. nõ cũ fu̾int ⁊ ip̃i plen̾
deus. s cũ ꝑfã fu̾int plemi do Si a ᷤ¬

Expanded text:
arnalia sed spiritalia sunt, in quantum intellegis et uera esse, non quia ipse dixit, sed quia ueritas sine strepitu claaliquo loci interuallo apparebit, sed cum uenerit ad eos et mansionem fecerit apud eos, quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem dei, non cum fuerint et ipsi plenus deus, sed cum perfecte fuerint pleni deo. si a
Abbreviated transcription (Latin):
quib non uisis accõmodas fidem. ip¬
sa cestiũ pondera disc̾nendo ꝑpende.
¶leq .n. mͥ sic credis qm̃admodũ am¬
brosio. de cuiꝰ libͥs canta testimonia
posui. aut si nobis equa lance putaᷤ
credend̾. nũqͥd nullo modo uos ewã¬
nonicis coequabis: ꝓfc̃o si recte in di
indicando sapis. longe nos infra uide̾.
ab illa auctoritate distare. ⁊ me qͥd̃
credas. utrũ illi excellencie neqͣqm
corꝑas ¶quo cirea id qd̾ scͥptũ est. dm̃
nemo iudit unqm. ⁊ lucẽ hĩtat in

Expanded text:
quibus non uisis accommodas fidem, ipquibus non uisis accommodas fidem, ipsa testium pondera discernendo perpende. neque enim mihi sic credis quem ad modum Ambrosio, de cuius libris tanta illa testimonia posui; aut si ambobus nobis aequa lance putas esse credendum, numquid ullo modo nos euannonicis coaequabisjudicando sapis, longe nos infra vides ab illa auctoritate distare. Et me quidem credas, utrumque illi excellentiae nequaquam comparas. Quocirca, id quod scriptum est, Deum nemo vidit unquam; et, Lucem ha
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. eam uo ut abste iudet᷑. uid̾e ip̃e
nõ possum. et tam̃ ħ utͣq discretu̾s.
mente. nõ corpore. ⁊ ea que mente
conspiciunt᷑ nõ indigent illo corꝑi
ꝑ corpus ridnt u mens assit q̃ talia
phibet᷑. foris ea relinquit. sed corumi
ymagines .i. incorꝑeas similitudines
corꝑm. incorꝑalit cõm̃dat memorie.
Unde cun uolu̾it et potu̾it. uelut
de custodia ꝓductas. atq in consp̾tũ
cogitatõnis exhibitas iudicet. et tap̃. t̃¬
ualet ⁊̃ duo ista dise̾nit. qͥd in sp̃e cor¬
ꝑali foris renquerit quid eiꝰ simile
intꝰ aspiciat. ⁊ r̾ absens. ħ p̃sens ẽẽ di¬
noscis. sicut me absente faciem m̾i
corꝑis cogitass. iua tͥ est ymago p̃sẽs
absens aũ faeies cuiꝰ ymago est. ⁊ h
corpꝰ. illa uͦ incorꝑa corꝑis simlitu do ẽ.
¶Huis gͥ que uides diligent̾. fident̾ q
ꝑsp̾cis atq distinctis. accende q̃ cor¬
dis in hoc ip̃o smone toto e quo ad
te loqui hus lictis cepi. ⁊ ineis ipis

Expanded text:
sum. eam uero, ut abs te uidetur, uidere ipse non possum. et cum haec utraque discreueris, mente, non corpore. et ea, quae mente conspiciuntur. non indigent ullo corporis  corpus uidentur, nisi mens adsit, quae talia perhibetur, foris ea relinquit; sed eorum imagines, id est incorporeas similitudines corporum incorporaliter commendat memoriae, unde, cum uoluerit et potuerit, uelut de custodia productas atque in conspectum cogitationis exhibitas iudicet. et cum ualet, etiam duo ista discernit, quid in specie corporali foris reliquerit, quid eius simile intus aspiciat, et illud absens, hoc praesens esse dinoscit, sicut me absente faciem mei corporis cogitas et illa tibi est imago praesens, absens autem facies, cuius imago est; et haec corpus, illa uero incorporea corporis similitudo est. His igitur, quae uides, diligenter fidenterque perspectis atque distinctis adtende, quae credis in hoc ipso sermone toto, ex quo ad te loqui his litteris coepi. et in eis ipsis,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. saluã fecisti de ncc̃itatib aui¬
mam incum. Ip̃ã .n. sanitas ẽ:
u̾a lib̾tas que nõ ꝑisset si bona ꝑ¬
mansiss uoluntas. Quia u̾o pec¬
cauit uoluntas. secuta ẽ peccã¬
tem. pccm hñdi dura ucc̃itas. do¬
nec tanta sanet᷑ infirmitas. ⁊
accipiat᷑ tanta lib̾tas. in qua si¬
cut ncc̃e ẽ ꝑmaneat beate uiuẽ¬
di uoluntas. Ita sit eriam bñ
uinendi. et nũꝙͣ p̾candi uolũ¬
fecit. ⁊ p̃t̾ qmͣ illũ bonũ fecit.
bonũ ei insuꝑ ut face̾t imꝑauit.
Qmͣ impiũ ut conficeamur ho
ntm malũ eẽ. ꝙ nec factus est
nec ei p̃ceptũ est. Si negamus
eum bonũ posse eẽ. ꝙ fc̃s est. ⁊¬

Expanded text:
tis, Salvam fecisti de necessitatibus animam meam . Ipsa enim sanitas est vera libertas, quae non perisset, si bona permansisset voluntas. Quia vero peccavit voluntas, secuta est peccantem peccatum habendi dura necessitas, donec tota sanetur infirmitas, et accipiatur tanta libertas, in qua sicut necesse est permaneat beate vivendi voluntas, ita ut sit etiam bene vivendi et nunquam peccandi volunfecit, et praeterquam illum bonum fecit, bonum ei insuper ut faceret imperavit. Quam impium, ut conminem malum esse, quod nec factus est, nec ei praeceptum est; et negemus eum bonum posse esse quod factus est,
Abbreviated transcription (Latin):
Cur g ũta concupescentia non
mutata ẽ in uolintate. qił no¬
licatem satis eudent̾ exp̃slit
apłs dicetis. ut non ei que uĩtis
faciatis. si facae p̃ nolinitas uo¬
deus creauit. et q̃ totabona ẽ. ac

Expanded text:
cur ergo ista concupiscentia non mutata est ea voluntate, quam voluntatem satis evidenter expressit Apostolus, dicens: Ut non ea quae vultis faciatis, si facile potest voluntas voDeus creavi
Abbreviated transcription (Latin):
iem. et nat᷑a in accessibilis. sicut in¬
corruptibilis q̃ contexum apłs posu¬
it dicens ¶ Regi añ scłor inuisibili. ĩ¬
corruptibłi. quiã sicut nime incor¬
ruptibilis. nͨ postea coruytibilis. ita
non solũ nũc. sed etiam semꝑ inuisi¬
bilis. nͨ in loco etiam uidet᷑. sed mũ¬
do corde. ñ corꝑalib ocłis querit᷑. nͦ¬
cu audit᷑. uec sentit incessu. Unige¬
nitꝰ aũ filius qui est in sinu pris. di¬
catis natãm atq sub̾am insonabilr̃
narras. ⁊ id̾o dignis ydoneis q canto
conspͣtu ocłis. etiã inuisibilit̾ nar¬
tat. Ip̃i enĩ sũt ꝯccłi de quib apłs¬

Expanded text:
» et est natura invisibilis sicut incorruptibilis quae contextim Apostolus posuit dicens, « Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili , » quia sicut nunc incorruptilis nec postea corruptilis, ita non solum nunc, sed etiam semper invisibilis. Nec in loco enim videtur sed mundo corde; nec corporalibus oculis quaeritur, neatu, nec sentitur incessu. Unigenitus autem Filius, qui est in sinu Patris, deitatis naturam atque substantiam insonabiliter narrat et ideo dignis idoneisque tanto conspectu, oculis etiam invisibiliter monstrat. Ipsi enim su
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. eẽ mist̾iũ figatum est. Gustauit
quippe moyses typũ ppħ iud̾orum ĩ
Cũ tͣnͣsiero post̾iora mea uidebis. ⁊ çe¬
ciante eccãm ptꝰ futum. Uñ modo len¬
gũ est dispucare¶ qd̾ aũ dr̃e insticu̾am
desid̾io eiꝰ etiam rꝰ qd̾ petierat fuisse cõ¬
cessam in libro m̃oꝵ postea dem̃stratũ
ẽ ubi dñs argnit contumaciam sororis
illiꝰ. ⁊ dicit aliis ꝓpħis in uisiones appa¬

Expanded text:
iae mysterium figuratum est. gestauit quippe Moyses typum populi Iudaeorum in Cum transiero, posteriora mea uidebis et ceteesiam post futuram, unde modo longum est disputare. quod autem dicere institueram, desiderio eius etiam illud, quod petierat, fuisse concessum, in libro numerorum postea demonstratum est, ubi dominus arguit contumaciam sororis ipsius et dicit aliis prophetis in uisione M se appa
Abbreviated transcription (Latin):
cile est dm̃ uid̾e nͥ hiis qui corde sũt
mundo. et id̾o bĩ mundo corde. qͦ¬
debinit. non om̃s qͥ resurgent. sed
qui resurgent ad uitam et̾nam nõ
qualib dixit ip̃e dñs. eir p̃sens non
uidet᷑. qui diligit me mandata nr̃a
eustodit. et qui diligit me. diliget
a pr̃e m̃o. et ego diligam eũ et osten¬

Expanded text:
cile est deum uidere nisi his qui corde sint mundo. et ideo beati mundo corde; ipdebunt non omnes, qui resurgent, sed qui resurgent ad uitam aeternam, non qualibus dixit ipse dominus, cum praesens non uideretur: Qui diligit me, mandata mea custa Patre meo, et ego diligam eum, et osten
Abbreviated transcription (Latin):
uicellige uoluit nͥq is qui mundan¬
do cordi curã tancam ⁊ dignam nõ
uult impend̾e. põ uult dm̃ uide. ui¬
de ꝓuide quid adiũgat. nͦ in loco
inquit d̾s uidet᷑. s mundo corde.
quid erudencius quid exp̃ssiꝰ dici po¬
tuit Ab hac gͥuisione diabolus ⁊
angłi eiꝰ ⁊ om̃s cũ eis impii sine ul
ia dbitatõnis exclusi sunt: qm̃ mũ¬
di corde non sũt. Ao ꝑ hoc ꝙ scͥptum
est in libro iob uenisse angłos in cõ¬
spͤtu di. et ueniss. cũ eis diabolum
nõ id̃o diabłs dm̃ uudisse credendus
est. Ip̃i .n. dc̃i sun uenisse ĩ cõsp̾tu

Expanded text:
intelligi voluit, nisi quia is qui mundando cordi curam tanta re dignam non vult impendere, non vult Deum videre, vide proinde, quid adiungat: \'Nec in loco\', inquit, \'deus uidetur sed mundo corde\\ quid euidentius, quid expressius dici potuit? ab hac igitur uisione diabolus et angeli eius et omnes cum eis impii sine ulla nebula dubitationis exclusi sunt, quoniam mundo corde non sunt. ac per hoc, quod scriptum est in libro Iob uenisse angelos in conspectu dei et uenisse cum eis diabolum, non ideo diabolus deum uidisse credendus est. ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
sũt astruiere. me plus moret illiꝰ sũia
de sp̃alis qd̾ corꝑis qualitate ꝙ resur¬
rectuns ꝓmittit. uel disc̾e̾ ad adhuc
uł quere non recuso. si tñ de hac re
dispucantes illis nciis car̾e possumꝰ
q̃ plerũq studiis humanis et cõc̾tatõ¬
nib excitant᷑. dũ sup̃ qmͣ scriptum est
unus ꝓ alt̾o inflet ad p̾sus alt̾m. ne dñ¬

Expanded text:
sunt astruere: me plus movet illius sentede spiritalis quidem corporis qualitate quod resurrecturis promittitur, vel discere aliquid adhucuaerere non recuso; si tamen de hac re disputantes illis vitiis carere possimus, quae plerumque studiis humanis et concertationibus excitantur dum supra quam scriptum est: Unus pro altero infletur adversus alte
Abbreviated transcription (Latin):
bim᷑ in omnẽ plenitudinẽ d̾i/ non est
luce ur̃e męntis infi̾or. que ĩllumi all¬
nante tͥbuit᷑. Porro si ista in accessibi¬
lis÷ ocłis earius qnͣco magis illa hu¬
ic in comꝑabilit̾ suꝑeminens ¶ ac ꝑh̾
cum sit aliquid nr̃m uisibile sicũt ħ
corpꝰ. aliqͥd u̾o iniusibile sicus homo

Expanded text:
 in omnem plenitudinem dei, non est luce nostrae mentis inferior, quae illa inluminante tribuitur? porro si ista inaccessibilis est oculis carnis, quanto magis illa huic incomparabiliter supereminens! ac per hoc, cum sit aliquid nostrum uisibile sicut hoc corpus aliquid uero inuisibile sicut homo
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ comp̃hudit᷑ uidendo ꝙ ita uidet᷑
ut nicħ eius iaceat uidentem. aut
cuiꝰ fines cͥconspici possũt. sicut ce ni¬
cħ latet p̃sentis uoluntatiꝰ tue. Cir¬
cũspici aut̃ pocest finis anmili cui
exempli gr̃a. duo posui. quorũ alt̾m
ad m̃tis obtuitũ. alt̾m ad corꝑaleᷤ
oculos ꝑtinet. Uisus .n. sicut ille a¬
it. ad utrũq refendus ÷ .i. ad ocłos¬

Expanded text:
autem comprehenditur uidendo, quod ita uidetur, autem comprehenditur uidendo, quod ita uidetur, ut nihil eius lateatcujus fines circumspici possunt, sicut te nihil latet praesentis voluntatis tuae, circumspici autem potest finis annuli tui. Exempli gratia duo posui, quorum alterum ad mentis obtutum, alterum ad corporales oculos pertinet; visus enim, sicut ille ait, ad utrumque referendus est, id es
Abbreviated transcription (Latin):
tñ si eiꝰ nat᷑aͣm sub̾amq conspic̾e̾t
multo minꝰ dic̾e̾t. ostende mͥ temet
ip̃m. ip̃e gͦ erat in ea sp̃e qua appa¬
rere uoluerat. nõ aũ ip̃e apparebat
in nat᷑a ꝓpͥa qua moyses iud̾e cupie¬
bat. ea quippe ꝓmitit᷑ scĩs in alia
uita. Uñ ꝙ responsũ ÷ moysi u̾i.¬
eum uidẽ sicuti est. nam multi
si recte intlłigit᷑ dilectissimi filii
dĩ sumus. ⁊ nũdũ apparuit ꝙ eriiꝰ
scimꝰ qr cũ apparuerit sumiles ei e
rimꝰ. qm̃ iudebimꝰ eum sicuti est. ñ
sieut hommes eum inderũt. qñ uo¬
luit in sp̃e qua uoluit. nõ i nataͣ
qmͣ in sem ip̃o etiã cum ud̾et latu¬
it. s sicut est qd̃ ab eo petebat᷑. cũ
ei dic̾e̾t᷑. ostende mͥ tem ip̃m ab eo qͥ
cũ illo facie ad faciem loquebat᷑. nõ
q di plenitudinem quisqmͣ nõ solũ
ocłis corꝑis. s uł ip̃a mente aliqũ cõ
do comp̃hñd̾e. quando quidem id ui¬

Expanded text:
n, si eius naturam substantiamque conspiceret, n, si eius naturam substantiamque conspiceret, multo minus diceret ostende mihi temet ipsum\'. ipse ergo erat in ea specie, qua apparere uoluerat, non autem ipse apparebat in natura propria., quam Moyses uidere cupiebat; ea quippe promittitur sanctis in alia \' uita. unde, quod responsum est Moysi, videre sicuti est. Nam multi si recte intelligitur: « Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus; scimus quia cum apparuerit, similerimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est, non sicut eum homines uiderunt, quando uoluit, in specie, qua uoluit, non in natura, qua in semet ipso, etiam cum uideretur, latuit, sed sicut est, quod ab eo petebatur, cum ei diceretur: Ostende mihi temet ipsum ab eo, qui cum illo facie ad faciem loquebatur, non quia dei plenitudinem quisquam non solum oculis corporis sed uel ipsa mente aliquando cdo comprehendere, quando quidem id ui
Abbreviated transcription (Latin):
Si tam̃ est sc̃i sp̃c uisio ea sp̃e uidĩ qmͣ
uoluntas elegit nõ uacã formau̾it po¬
cuit dr̃e non natura monstrau̾it. s
deus a fide impiorũ misicors ⁊ benig¬
nus au̾t̾it. inuisibilis est igit᷑ natã d̾s
nõ tant̃ p̃r s ip̃a t̾nitas unus deus. et
q nõ tantũ innisibilis. t̾m etiam ĩcõ¬
mutabilis. aic apparet quib uolu̾it
in qua uolu̾it sp̃e ut apd̃ eum inte¬
gra maneat inuisibilis incõmutabiliꝰ
nat᷑a. Besid̾itm aũ ueracit̾ piorum
quo uidere dm̃ cupiũt et inhiant̾
ardescunt nõ opinor in eaui spe¬
ciem contuendam flagrat. qua ut
uult apparet. ꝙ ip̃e nõ est: S in eã
sub̾am qua ip̃e est qd̾: ħuiꝰ enĩ desi¬
derii sui flãmã moyses fidelis famu¬
lus eiꝰ ostendit: uͥ ait deo. cũ quo uͤ
amieus facie ad faciem ioq̃bat᷑. si in¬
ueui grãm aput te ostende mͥ temz
ipm. Quid gͦ. Ille non erat ip̃e:
si nõ eẽt ip̃e. non ei dice̾t. ostende
mͥ tem ip̃m. sed ostende mͥ dm̃. et

Expanded text:
si tamen est sancti spiritus uisio, ea specie uideri, quam uoluntas elegerit, non natura formauerit\\ potuit dicere \'non natura monstrauerit\', deus a fide piorum misericors et benignus auerterit! Inuisibilis est igitur natura deus non tantum pater sed et ipsa trinitas, unus deus, et quia non tantum inuisibilis uerum etiam incommutabilis, sic apparet, quibus uoluerit, in qua uoluerit specie, ut apud eum integra maneat eius inuisibilis incommutabilisque natura. desiderium autem ueraciter piorum, quo uidere deum cupiunt et inhianter ardescunt, non, opinor, in eam speciem contuendam flagrat, qua, ut uult, apparet, quod ipse non est, sed in eam substantiam, qua ipse est, quod est. huius enim desiderii sui flammam sanctus Moyses, fidelis famulus eius, ostendit, ubi ait deo, cum quo ut amicus facie ad faciem loquebatur: Si inueni gratiam ante te, ostetipsum . » Quid ergo? ille, non erat ipse. Si non esset ipse, non ei diceret, Ostende mihi temetipsum, sed, Ostende mihi Deum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
mo hominũ iuidic unqͣm. nͨ prẽm
qͥsqͣm putandus est iudisse. nec fili¬
nm scd̾m ꝙ deus est filius ⁊ cum
pr̃e unꝰ deus. nam scd̾m id quod ho¬
mo est. utiq in t̾ra uisus ⁊ cum
hõib cõu̾satus est / S magna qño est.
quomͦ nõ sit contͣium. q tot antiqui
mͥ questionem. Unde me ad ꝓlue copi¬
oseq scrib̾e uoliusti e occ̃one b̾uis
uisione di sñserĩt. ne forte sufficiat
desid̾io tuo qmͣuis ea forsitan nou̾s.
pauca gͦ ista atrende si placet. Cum
auagłm exponens b̾s ambrosius medi¬
olamensis ep̃e ueniss ad eum locũ uͥ
angłs apparuit in cemplo zagharie
lacdoti. ex hac occasione uide qnͣta ⁊
qualia de d̾i ⁊̃ uisione disseruit. Nõ
ĩnuco inquit angelus uider᷑ in tem¬
plo q un sacerdotis iam nũciabatur
aduentꝰ. ⁊ celeste sacaiciũ ꝑabatun
in quo angłi minstrabant. ⁊ bñ ap¬
ꝑuisse dicit᷑ ei qui eum repente asp¬
exit. hoc sp̃alit̾ ant de angelis aut

Expanded text:
mo hominum vidit unquam, nec Patrem quisquam putandus est vidisse, nec Filium, secundum quod Deus est et Filius et cum Patre unus Deus: nam secundum id quod homo est, utique in terra visus est, et cum hominibus conversatus est. Sed magna quaestio est quomodo non sit contrarium quia tots quaestionem, unde me aliquid prolixe copioseque scribere uoluisti ex occasione breuis uisione dei senserint, ne forte sufficiant desiderio tuo, quamuis ea forsitan noueris? pauca ergo ista adtende, si placet. cum euangelium exponens beatus Ambrosius, Mediolanensis episcopus, uenisset ad eum locum, ubi angelus apparuit in templo Zachariae sacerdoti, ex hac occasione uide quanta et qualia de dei etiam uisione disseruit. mTon inmerito\', inquit, \'angelus uidetur in templo, quia ueri sacerdotis iam nuntiabatur aduentus et caeleste sacrificium parabatur, in quo angeli ministrarent. et bene apparuisse dicitur ei, qui eum repente conspexit. hoc specialiter aut de angelis aut
Abbreviated transcription (Latin):
uemre queant. Quib dc̃ĩs laxato
freno it̾ arripuit. ⁊ bestiam ult ͣ
ꝑsequi clara noce canib int̾ dixit
Tunc illa ab oĩ lesione ĩ muis
exultans ⁊ exhylaris ꝑpeci cur¬
pu̾m qñdam cum auicu cula.
la inina ludentẽ. que pedenfil o
larius ne ꝑmitcebatur. fuga si¬
bi consułe enpiens auolare i¬
tebatur. at puer filiũ manute
deiciebat. ⁊ ħ ingens gandium
pulchrumq spectaculum ꝓuero
p̾stabat. fcm̃ est hoc semel. ⁊ it̾m
fcm̃q freqñcius. ꝙ pater benig¬
nus aspiciens: aincule ꝯdoluit
tut inpto filio lib̾tati reddc̾tur
p̾cepit᷑. Et ecce filũ rumpitur
auis auolat. puer plorat. pat̾
exultat. ⁊ nocatis qui ad erant
consideratis inquit iocum pu̾
⁊ confessis considerasse ait. Sili
consideracione iocatur diabħ c̃
tos laqueis ꝓsua uoluntate ĩ di¬
enim quidam ut u̾bi gr̾a dicam
auaritie. sen luxurie. ⁊ siłium
ant. seq modo atalib cessaturos

Expanded text:
venire queant. » Quibus dictis laxato venire queant. » Quibus dictis laxato freno iter arripuit, et bestiam ultra persequi clara voce canibus interdixit. Tunc illa ab omni laesione immunis, exsultans et hilaris praepeti curquemdam cum avicula in via ludentem, quae pedem filo laxius ire permittebatur, fuga sibi consulere cupiens, avolare nitebatur. At per filum manu tedejiciebat, et hoc ingens gaudium pulchrumque spectaculum puero praestabat. Factum est hoc semel et iterum, factum frequentius. Quod Pater benignus aspiciens, aviculae condoluit et ut rupto filo libertati redderetur praecepit. Et ecce filum rumpitur, avisque avolat: puer plorat, Pater exsultat. Et vocatis qui aderant: « considerastis, inquit, jocum pueri? » Et confessis considerasse, ait: « Simili consideratione jocatur diabolus cum tos pro sua voluntate in dienim quidam, ut verbi gratia dicam, aut avaritiae, aut luxuriae, et similium ant, seque amodo a talibus cessaturos
Abbreviated transcription (Latin):
iscedente aut̃ quada̾ lepore¬
uice eodem patre nr̃o ap̾dcĩ
curia regis. pu̾i quos ntriebat
leporem sibi occurtantem ĩma
canib obsecuti sunt. fugientem¬
⁊ intra pedes equi quem pater ip̃e
insidebat subsidentem ꝯ secuti sũt
Ille u̾o sciens miserani bestiolẽ
sic se refugio consuluisse: recen¬
tis abenis equũ loco fixit nec cu¬
pitum bestie uoluit p̾sidium de¬
negare. qmͣ canes cutumdantes
⁊ lingnis suis hant grato obscg¬
o hinc ñ lingentes. nec se sub aqͦ
poterant eicere. nec ĩ aliquo le¬
dere. qd̃ identes ad mirati sunt
qui aderant. at pat puis nͥ qͦs
are. solutus in lacrimas ait. su
cnta cã lunt ⁊ ip̃a sola denita
sollicita confugit ad nos p̾sidium
suo modo flagitans. ħ plane fili
cum de corꝑe exiit mox ininci
liter assunt ꝑati eam taꝑe ⁊ in
mortem eternam p̾cipitare. at
gi in effabili desiderio concupisct
Demones aut̃ etontrario rident
⁊ imensa lecicia gaudent. si mil¬
lo eam amminiculo fultam in¬

Expanded text:
iscedente autem quadam vice eodem Patre nostro a praedicti curia regis, pueri quos nutriebat leporem sibi occursantem in via canibus insecuti sunt fugientem, etiam intra pedes equi, quem Pater ipse insidebat, subsistentem consecuti sunt. Ille vero sciens miseram bestiolam sic se refugio consuluisse, retentis habenis equum loco fixit, nec cupitum bestiae voluit praesidium denegare. Quam canes circumdantes, et linguis suis hanc grato obsequio hinc inde lingentes, nec de sub equo poterant ejicere, nec in aliquo laedere. Quod videntes, admirati sunt qui aderant. At Pater pius, ubi are, solutus in lacrymas, ait: « circa eam sunt, et ipsa sola de vita sollicita confugit ad nos, praesidium suo modo flagitans. Hoc plane, ficum de corpore exit, mox inimici liter adsunt, parati eam rapere, et in mortem aeternam praecipitare. At gi ineffabili desiderio concupiscit. Daemones autem econtrario rident, et immensa laetitia gaudent, si nullo eam adminiculo fultam in
Abbreviated transcription (Latin):
latili consilem indi adiũgt alios du
colere uolatilia ãdrupedia q̃ lex ame¬
morat. Neq enĩ aputant᷑ mpedib:
duo post̾iora crura quib locuste sali¬
mt. quas dicit mu̾das. ⁊ io disc̾nt
abĩmundis talib uolatilib que nõ
saliũt ilłis crurib sic̃ sunt. scarabei
omĩa qͥppe hi uolatilia qͣdrupedia uo¬

Expanded text:
latili, qualem vidi, adjungo alios duolatili, qualem vidi, adjungo alios duocolere volatilia quadrupedia quae Lex commemorat . Neque enim computat in pedibus duo posteriora crura quibus locustae saliunt, quas dicit mundas, et ideo discernit ab immundis talibus volatilibus, quae non saliunt illis cruribus, sicut sunt scarabaei. Omnia quippe hujusmodi volatilia quadrupedia vo
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ duodecimum nũdum ꝑfecissem
⁊ eos diutiꝰ teu̾em qmͣ possent susti¬
n̾e qui uehement̾ illos here cupie¬
bant. subcͣcti sunt mͥ mrnꝰ emendati
qmͣ possent ac deł̾ent qñ eos edere uo
eoꝵ apud nos exemplana remaserãt
statueram ip̃os iam ip̃e non edere. s
sic here. ut in alio opusclo meo qͥd
mͥ de eis euen̾it dicerem. urgentib
daui eos qnͣtum emendendos putami. ⁊
ꝯpleui ⁊ edidi adiũgens eis a capite
epłam gm̃ scͥpsi aduen̾abłem aureliũ
prologo exposmi. ⁊ quid accidiss. ⁊ qͥd¬
quid fr̃m caritate ꝓpellente fecissem
In quoꝵ lbro undetimo cum de coꝵ
insibłi ag̾em dixi quo tͥ ca id amare
tir beatum se ẽẽ qd̾ hic amat. sã
nõ est alienari in landem creatoris a¬
mare ip̃em corporalem ut ip̃o creato¬
re sruens qͥsq u̾e beatus sit. Item
meodem ubi dixi nec solẽ qͣdrupedẽ
menũ qr nõ uidi. S fatasiam talem
facillie intueri du alic̾ forme no¬

Expanded text:
eorum duodecimum nondum perfecissem, eorum duodecimum nondum perfecissem, et eos diutius tenerem quam possent sustinere, qui uehementer eos habere cupiebant, subtracti sunt mihi minus emendati, quam deberent ac possent, quando eos edere uolet alia eorum apud nos exemplaria remanserant, statueram eos iam ipse non edere, sed sic habere, ut alio aliquo opusculo meo, quid mihi de his euenerit, dicerem. urguentibudaui eos, quantum emendandos putaui, et conpleui et edidi adiungens eis a capite epistulam, quam scripsi ad uenerabilem Aurelium, prologo exposui et quid accidisset quid fratrum charitate compellente fecissem. 2. In quorum libro undecimo cum de corpore visibili agerem, dixi: Quocirca id amare,timet beatum se esse qui hoc amat. Nam non est alienari, in laudem Creatoris amare speciem corporalem, ut ipso creatore fruens quisque vere beatus sit. Itemque in eodem, ubi dixi, Nec avem quadrupedem memini, quia non vidi; sed phantasiam talem facillime intueor, dum alicui formae vo
Abbreviated transcription (Latin):
uł uolu̾it redeg̾it in uñ corpꝰ descͥptaᷤᷤ
de frontib codicis nõ facile dix̾m su¬
aues enĩ paucissimis intelligentibus
sunt. qui tũ nec̾ce est offendant᷑. mł¬
ta nõ intelligentes. qr nec ip̃a u̾ba q̃
exponu̾tur. ita sunt descͥpta in młtis lo¬
ais ut apparere qͥd exponat᷑. Deme bre¬
intatem sm̃aꝵ tanta secinitas est obs¬
cuntas ut eam lector ferre iuix possit
qm̃ nec̃c̃e est płima nõ intellecta tͣns¬
sire. postremo tam mendosum corpo¬
ri opus ip̃m in codicib nr̃is ut emẽ¬
dare nõ possint nec editum a medici
uellem nͥ qd̾ scio fr̾es id h̾ere quoꝵ
studio nõ potuit denegan. Hic lib̾ sic
incipit. Oꝑa magna erant eis super
t̾rami. De cathegzandis rudib. lib̾ unus
st enĩ lib̾ nr de cathecizandis ru¬
dib hoc ip̃o tytulo prenotatꝰ. In
quo libro ubi dixi nec angelus qi
cum sꝑnitib aliis satellitib suis suꝑ
lis agebatur. Hic lib̾ sic ncipit.

Expanded text:
uel uoluerunt, redegerunt in unum corpus descriptas uel uoluerunt, redegerunt in unum corpus descriptas de frontibus codicis, non facile dixerim. suaues enim paucissimis intellegentibus sunt, qui tamen necesse est offendantur multa non intellegentes, quia nec ipsa uerba, quae exponuntur, ita sunt descripta in multis locis, ut appareat, quid exponatur; deinde breuitatem sententiarum tanta secuta est obscuritas, ut eam lector ferre uix possit, quem necesse est plurima non intellecta transire; postremo etiam mendosum conperi opus ipsum in codicibus nostris, ut emendare non possem nec editum a me dici uellem, nisi quia scio fratres id habere, quod studio non potuit denegari. Hic liber sic incipit: Et opera magna erant ei superCHIZANDIS RVDIBVS LIBER VNVS. Est etiam liber unus de catechizandis rudibus hoc ipso titulo praenotatus. in quo libro, ubi dixi: nec angelus, qui cum spiritibus aliis satellitibus suis suplis agebatur. Hic liber sic incipit:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alie̾ siłr scd̾m lucam ĩ unũ librum
ille i alt̾um iste redacte suait. tytuł
oꝑis talis est. Questõnes ew̾ angelioꝵ
ꝯ qͦr illa sola de supͣdictis ewangeli¬
stis libris expõita fu̾int que hiis litt̾is
meis ꝯtinent᷑. ⁊ que ista sint prolog
mens adiũctis atq adnu̾atis endem
q̃oib itant quisq leg̾e qd̾ uolu̾it nu¬
m̾os sequtos inuei̾at satis indicat.
In primo gͦ libro in eo qd̃ portũ est.
dñm seorsum duob discipłis suam
reculisse passionem. mendositas codi¬
cis nos fefellit. Nam duodetim scͥptũ
est nõ duob. In scd̾o libro uolens expo
ceretur nomen defũcti. lex enim inde¬
bat acciꝑe nõ est u̾m. Nomen enĩdefu̾¬
cti qd̾ dcm est ad hoc ualere precepit
ut eius filiꝰdretur. non ut hoc qd̾ ille
uocaretur Hoc opus sic incipit. Hoc
opus nõ ita scͥptum ÷¬
Ib cuiꝰ est tytulus io
adnotat̃ones in iob utm mens h̾n¬
dus sit an potiꝰ eos qui eas sicut pot̾uit

Expanded text:
unum librum illae, in alterum istae redactae sunt. titulus operis huius est: quaestiones euangeliorum. sed quare illa sola de supra dictis euangelistis exposita fuerint, quae his libris meis continentur, et quae ista sint, prologus meus adiunctis atque adnumeratis eisdem ita ut quisque legere quod voluerit, numeros secutus inveniat, satis indicat. In primo ergo libro , in eo quod positum est, Dominum seorsum duobus discipulis suam retulisse passionem , mendositas codicis nos fefellit: nam duodecim scriptum est; non, duobus. In secundo libro volens exponceretur, nomen defuncti Lex eum jubebat accipere : non est verum. Nomen enim defuncti quod dictum est, ad hoc Lex valere praecepit, ut ejus filius diceretur; non ut hoc quod ille vocaretur. Hoc opus sic incipit: Hoc opus non ita scriptum e cuius est titulus: adnotationes in Iob, utrum meus habendus sit an potius eorum, qui eas, sicut potuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
apparebit głosa. Nũc enĩ p̃p qͣsdam ig¬
norantias. ⁊ infirmitates menbroꝵ
snoꝵ ht̃ unde cotidie tota dicat. Dimi¬
tce nobis debita nr̃a. In qͣrto libro cũ
d̾rem uicem bap̃i posse h̾ere passionẽ
nõ satis ydoneum posm illius latͦns
exemplimi qr utm nõ fũit baptizatꝰ
inc̾tum est. In libro septimo de nasis
aureis. ⁊ argenteis in domo magna ⁊¬
stitutis. sensum cẏpriam sequt᷑ sum
qui hec accepit in bonis. In malis au¬
tem lignea ⁊ fictilia ad illa refe̾ns qd̾
dictum est. Alia quid̾ in honorem. ad
hec autem qd̃ dc̃m est alia u̾o in ꝯtume¬
liam. S magis approbo qd̃ in etuine¬
liqm. qd apud tychoniũ postea reppe¬
ri uł adu̾ti inutͥsq intelligend̾ que
hoc opus sic incipit. In eis libris qͦs
t̾onib ag̾emus acculit ad eccĩam qͥ¬
dam laicus tñc eoꝵ nõ nłła ꝯtͣ nos di¬
ctata uł scͥpta in paucis uelud testi¬
moniis que sne cause suffragari pu¬
tant. Hiis brenissime R̾ndi. huiꝰ li¬

Expanded text:
gloriosa. nunc enim propter quasdam ignorantias et infirmitates membrorum suorum habet, unde cottidie tota dicat: dimitte nobis debita nostra. in quarto libro, cum dicerem uicem baptismi posse habere passionem, non satis idoneum posui illius latronis exemplum, quia utrum non fuerit baptizatus incertum est. in libro septimo de uasis aureis et argenteis in domo magna constitutis sensum Cypriani secutus sum, qui haec accepit in bonis, in malis autem lignea et fictilia, ad illa referens quod dictum est: alia quidem in honorem, ad haec autem quod dictum est: alia uero in contumeliam. sed magis approbo, quod apuquod apud Tychonium postea reperi vel adverti, in utrisque intelligendum quaedHoc opus sic incipit: In eis libris quos onibus ageremus, attulit ad Ecclesiam quidam laicus tunc eorum nonnulla contra nos dictata vel scripta in paucis velut testimoniis, quae suae causae suffragari putant: his brevissime respondi. Hujus li
Abbreviated transcription (Latin):
intate qmͣ in scło futuro hebimus
aut ego inme. ant aliquis sub
mortali de gens carne sensit ĩ se
hic et enim tunc nobis sam uide
inħ. Nam frequenter in alia ꝑte
corꝑis infirmamur nec tñ ħ ip̃m
nisi aut motu corꝑis aut tactu a¬
liquo ullo ꝑacto exꝑimur. at de
hiis qui nec ita insirmantur. s ex
oĩ ꝑte sibi sani cẽ indentur. quid
dicemus. ut utrũ sint sam uł ñ
sint ꝓbemus. pone tibi quemilib
sanissimũ corꝑe ⁊ de sanitate illi¬
us sciscitare. Sanus est suo iudicio
hic talis paulo dutius tangatur
aut in aliqua sui corꝑis ꝑte ar¬
cius constringatur. ⁊ stat̾im inde¬
bis qr clamabit. sine ledis meuex¬
as mne. Quid ẽ ħ. Nonne pͥus sanũ¬
se eẽ dicebat ⁊ nũc modice tac¬
tus ita dolenter succlamat. Iste¬
ne tibi sanus uidec᷑. Non puto. Ne¬
quaqmͣ salus huius nobis dabit᷑
quoꝵ salus a dño futura tẽ Pro¬
mittitur. siam abstͥget deus oẽm
lacrimam aboculis scõꝵ ⁊ iam

Expanded text:
itate quam in saeculo futuro habebimus, aut ego in me, aut aliquis sub mortali degens carne sensit in se. Hic etenim tunc nobis sani videin hoc; nam frequenter in aliqua parte corporis infirmamur, nec tamen hoc ipsum, nisi aut motu corporis, aut tactu aliquo ullo pacto experimur. Ac de his qui nec ita infirmantur, sed ex omni parte sibi sani esse videntur quid dicemus, ut utrum sint sani aut non sint probemus? Pone tibi quemlibet sanissimum corpore, et de sanitate illius sciscitare, sanus est suo judicio. Hic talis paulo durius tangatur aut in aliqua sui corporis parte arctius constringatur, et statim videbis quia clamabit: Sine, laedis me, vexas me. Quid est hoc? Nonne prius se esse sanum dicebat, et nunc modice tactus, ita dolenter succlamat? Istene tibi sanus videtur? Non puto. Nequaquam salus hujusmodi nobis dabitur, quorum salus a Domino futura esse promittitur. Nam absterget Deus omnem la
Abbreviated transcription (Latin):
ibi infirmitate scias infirmari
rie aut̃. auxtetas. Illam homũes
appetunt. hnͣt u̾o refugunt. U̾m
cum eam in hac uita querunt
ñ nisi ꝑ auxietatẽ inuenire pos¬
sunt. Cumq ad id ꝑuenerint
ꝙ uoluptatem putant. ñ insila¬
borando eodem ꝑ̾frui ualent. qͦ
si ĩ usi fu̾unt ĩmoderacius. rursũ
eis ĩ auxietatẽ cõuertitur. oi tũ¬

Expanded text:
ibi infirmitate scias infirmari ibi infirmitate scias infirmari riae vero, anxietas. Illam homines appetunt, hanc vero refugiunt. Verum, eum eam in hac vita quaerunt, non nisi per anxietatem invenire possunt. Cumque ad id pervenerint quod voluptatem putant, non nisi laborando eodem perfrui valent. Quod si etiam usi fuerint immoderatius, rursus eis in anxietatem vertitur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
clamor n ullus doloi. quem pͥ¬
ma tnͣsierunt ⁊ non esurient n
sicient ampluis nec cadat sr̃ il¬
los sol. n ullus estus. dextera
.n. sua deus teget eos. ⁊ brachio
scõ suo defendet illos. oid ita
eis nocere ualebit quib dexteta
dei tegumentũ erit. Quał aut̃
meo nec alicuius sensu uł exꝑi¬
m̃to accepisse. febriũ uero. ⁊ diu̾¬
saꝵ in firmitateũ qualitates sic̾¬
modi siit quis int̾rogaret facile
eas a me expositas forsitan ĩ tellig̾et
eis accepi qui sint qui eis exꝑĩ¬
to didicerunt inse. at ꝙ nec sen¬
su ꝑcepi. nec abullo qui ꝑceꝑit ut
dixi accepi. non codem modo. Crcd̾e
tũ ⁊ incunct̾ant̾. ut inea quidem
fert opuno. astruete licet sanita¬
tẽ uite future ita iugem. ⁊ incontu¬
mabilem ac in molabilem fore
ut in estimabili quadam suaurta¬
mutabilitatis aut lesionis suspi¬
cionẽ pͥtende̾ q̃at ꝓcul arceat at
repellat. Sic sic gͣ iustus ecit samis
at uero quemlibet in iustũ tanta

Expanded text:
s dolor, quoniam priora transierunt ; et non esurient, neque sitient amplius, nec cadet super illos sol, neque ullus aestus ; dextera enim sua Deus teget eos, et brachio sancto suo defendet illos . Quid itaque eis nocere valebit quibus dextra Dei tegumentum erit? Qualis autem me nec alicujus sensu vel experimento accepisse. Febrium vero, et diversarum infirmitatum qualitates, si cujusmodi sint quis interrogaret, facile eas a me expositas forsitan intelligeret, eis accepi qui eas quae sint experimento didicerunt in se, at quod nec sensu percepi, nec ab ullo qui perceperit, ut dixi, accepi, non eodem modo. Credere tamen et incunctanter, ut mea quidem fert opinio, astruere licet sanitatem vitae futurae ita jugem et incommutabilem atque inviolabilem fore ut ineffabili quadam atmutabilitatis, aut laesionis suspicionem praetendere queat, procul arceat atque repellat. Sic igitur justus erit sanus. At vero quemlibet injustum tanta
Abbreviated transcription (Latin):
placint ut hoc emitram in manꝰ hõis:a
quib ea que iam edidi renocare emẽdan¬
da nõ possum nec illa sane pret̾ea que ca¬
thecummꝰ iam lic relicta spe qmͣ t̾renam
g̾ebam. S adbuc scłarium litt̾aꝵ infła¬
tus ꝯsuotud̾ie scͥpsi qr ⁊ ip̃a exierunt

Expanded text:
placuit. ut haec emittam in manus hominum, a placuit. ut haec emittam in manus hominum, a quibus ea, quae iam edidi, reuocare et emendare non possum. nec illa sane praetereo, quae catechumenus iam, licet relicta spe, quam terrenam gerebam, sed adhuc saecularium litterarum inflatus consuetudine scripsi, quia et ipsa exierunt
Abbreviated transcription (Latin):
nõ falsa ut certe uideant᷑. sĩ ⁊̃ ꝯuĩcan¬
tur nõ nectia. quẽ uͥo x̃t fideliũ suorũ
non t̾ruit ubi ait om̃e u̾bum octiosum
qd̃ cumq dix̾it homo redd pro illo rat̾o¬
nem in die iuditii. Unde ⁊ eius apłos
audiendum. tardus autem ad loq̾ndũ
⁊ alio loco. Nolite incnt płers mag̾ci
fiꝰ frẽs mei scientes qm̃ manus iuditm̃
suntis. In mltis enim om̃s. Si quis ĩ¬
u̾bo nõ offendit. hic ꝑfectꝰ est uir ego mͥ
hãc ꝑfectionẽ nec nũc arrͥgo cum sum
senex. qnͣto minus cum inuenis cepi
butum est. ut ubicumq me presente
lios audire ꝑrart̾et. ⁊ ẽẽ ne lox ad audi¬
endrm tardus autem ad lociñdum. Re¬
stat gͥ ut me ip̃m iudicem sub magr̾o
diu̾sa atq inter st adu̾sa sentiunt. cñ
dunt autẽ nõcum illiꝰ młta dicunt. s cũ
addunt sua. Sic ꝯmppe incidũt ex młtilo¬
quio ⁊̃ in falsiloqͥum. Scͥbere autẽ mͥ ista

Expanded text:
non falsa, at certe uideantur siue etiam conuincannon falsa, at certe uideantur siue etiam conuincantur non necessaria. quem uero Christus fidelium suorum non terruit, ubi ait: omne uerbum otiosum, quodcumque dixerit homo, reddet pro illo rationem in die iudicii? unde et eius apostolus audiendum, tardus autem ad loquendum; et alio loco: nolite, inquit, plures magistri fieri, fratres mei, scientes, quoniam maius iudicium sumitis. in multis enim offendimus verbo non offendit, hic perfectus est vir . Ego mihi hanc perfectionem nec nunc arrogo, cum jam sim senex: quanto minus cum juvenis coepi butum est, ut ubicumque me praesente lios audire permitterer et esse uelox ad audiendum, tardus autem ad loquendum. restat igitur, ut me ipse iudicem sub magistrdiuersa atque inter se aduersa sentiunt. cum dunt autem, non cum illius multa dicunt, sed cum addunt sua. sic quippe incidunt ex multiloquio etiam in falsiloquium. Scribere autem mihi ista