comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
torsitan uos fidem illorum iguo¬
rare ddicetu. Nlonquid orchodoxiꝰ
patrib ignorancia ur̃a p̾nudicat.
Nonquil non mag̃ uos culpa ne¬
gligencie dannat. Quod si scõs
patres sidem illam non hũisse
contenditis. et libros eorũ falsatoᷤ
testis. in nulla namq sinodo ta
tiros fecisse sinodus .ui. cestatur
d ad tem ueniamus et iudeamꝰ
catholicã fidem peccetis Cũ enĩ
sp̃s sc̃s plenꝰ et ꝑfectus sit dc̃. et e¬
quał ꝑom̃ia patͥ et filio. qđ dr̃¬

Expanded text:
OS. Vos fidem illorum ignorare dicetis. Nunquid orthodoxis Patribus ignorantia vestra praejudicat? Nunquid non magis vos culpa negligentiae damnat? quod si sanctos Patres fidem illam non habuisse contenditis, et libros eorum falsatos testis. In nulla namque synodo talod tamen vestros fecisse synodus VI testatur. Sed ad rem veniamus, et videamus catholicam fidem peccetis. Cum enim Spiritus sanctus plenus et perfectus sit Deus, et aequalis per omnia Patri et Filio quod
Abbreviated transcription (Latin):
nal xͥ. ut referat unꝰ quisq
scđm ea que ꝑ corpꝰ gessit. si¬
ue bonum siuie malum. Qui
a.&e. hoc mitũ sibi quisq cũ
in corꝑe uiueret conꝑauit.
ut ei possent ista ꝓdẽe. Non

Expanded text:
nal Christi ut referat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonum sive malum . Quia etiam hoc meritum sibi quisque cum in corpore viveret, comparavit, ut ei possent ista prodesse. Non
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem dĩ. De uolũ¬
fando enĩ querit᷑ causa. cͣ õs
psi nolunt. Qđ quid̃ dici de
Talle seu nolle. Nam q infan¬
Falrinotu faciunt. si eorũ uo

Expanded text:
oluntate impediente volundo enim quaeritur causa cur non  quia hoc ipsi nolunt. Quod quidem dici de est velle, seu nolle. Nam quod infantili motu faciunt, si eorum vol
Abbreviated transcription (Latin):
hodie. et dimitte nob̾ debi¬
ta nr̃a sicut et nos dimitti¬
mꝰ debitoribus nr̃is. et ne nõ
inducas intẽptacionẽ. sed
lib̃a nos amalo: quis ñ uide¬
at ad p̃sentis uite indulgen¬
tiã ꝑtinere : in illa itaq iu¬
ta ȩt̃na. ubi nos semꝑ spamus
fut᷑os: et nõis dĩ scĩficacio. et
regnũ eius. et uoluntas eius

Expanded text:
bita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; et: Ne nos inducas in tentationem; et: Sed libera nos a malo. Quis non videat ad praesentis vitae indigentiam pertinere? In illa itaque vita aeterna, ubi nos semper speramus futuros, et nominis Dei sanctificatio, et regnum ejus, et voluntas ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ se fallant. qui ꝑ elemosi¬
nas qͣlibet largissimas fructu
infacinorum immanitate ac
flagiciorum nequicia ꝑma¬
nendi: nͣ solũ enim ħ faciunt.
s ita diligunt: ut in eis semꝑ
optent tantũ si possunt un¬
pune u̾sari. Qui aũ diligit
iniquitatẽ. od animam suã
Et qͥ od̾ aĩam suam. ñ ÷ miseri¬

Expanded text:
Non ergo se fallant, qui per eleemosynas quaslibet largissimas fructuuin facinorum suorum immanitate ac flagitiorum nequitia permanendi; nec solum haec faciunt, sed ita diligunt, ut in eis semper optent, tantum si possint impune, versari. Qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam ; et qui odit animam suam, n
Abbreviated transcription (Latin):
ht canon .xi. Nullus eorũ qui
in sacramento s̃ ordine. aut la¬
icus azima iuidorũ manducet
aut c̃ eis habitet. aut eos in in¬
firmatib siuis inuitet. aut me¬
dicinam ab eis ꝑcipiat. aud c̃
cis in balneo lauet . G. Lonne

Expanded text:
 cap. 11. Nullus eorum qui in sacro sunt ordine aut laicus azyma Judaeorum manducet, aut cum eis habitet, aut eos, in infirmitatibus suis vocet, aut medicinam ab eis accipiat, aut cum eis in balneo lavet. Si ve
Abbreviated transcription (Latin):
recesserat. cum ꝑ incarnat ũ
dm̃ reuocaret᷑. et gxemplum
obeliencie ꝑhominem dm̃
contumaci homini p̃b̾et᷑.
unigenato suscipiente
ipsẽ rẽdemptore p̃monst̾¬

Expanded text:
arnatum Deum revocaretur, et exemplum obedientiae per hominem Deum contumaci homini praeberetur; et Unigenito suscipiente ipso Redemptore praemonst
Abbreviated transcription (Latin):
possent ꝓdeẽ. meruerunt. Est
ner tam bonus ut ñ requirat
ista pꝰmortẽ. nec tam malus
ut ñ ꝓsint ista pꝰ mortem. Est
uͦ tał inbono. ut ñ requirat
ssta. Et rursus tał in malo:
ut nec his ualeat. cũͥ uita
tͣnfierit adiuari. Quo circa
hic om̃e m̾itũ conꝑat᷑. quo

Expanded text:
sent prodesse, meruerunt. Est nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem; nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem: est vero talis in bono, ut his non requirat; est et rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
id ineugłio scpͥtũ ẽ. qui il¬
luminat oẽra hoĩera. Non
qr nullus. ẽ. hominũ qui ñ
illuminet᷑. s q nͥ ab illo nul¬
lus illuminat᷑. Aut ceite
sic dictũ ẽ. qui õs homines
uult saluos fieri. non qđ̃
nullus hominũ ẽẽt. quem
saluum fieri nolit. qui
noluit ap̃ eos. quos dicit actu
ros penitenciam fuisse fi fecis¬
set: s ait om̃es homines om̃e
cias distributum. reges. pͥ¬
uatos. nobiles. ignobiles. sub¬
limes. humiles. doctos. in¬
doctos. integͥ corꝑis. debiles.
ingeniosos. tardi cordes. fatuos
diuites. pauꝑes. mediocres.
mares. feminas. infantes. pu¬
eros. adolescentes. iuuenes.
seniores senes. in linguis oĩb
in morib om̃ib. in artib
om̃ib. inꝑfesũonib omnibus.
inuoluntatũ: i scienciarum
uarietate innumabili con

Expanded text:
tum est: Qui illuminat omnem hominem . Non quia nullus est hominum qui non illuminetur, sed quia nisi ab ipso nullus illuminatur. Aut certe sic dictum est, qui omnes homines vult salvos fieri; non quod nullus hominum esset quem salvum fieri nolit al.,noluit apud eos, quos dicit acturos fuisse poenitentiam si fecisset: sed ut omnes homines, omne tias distributum, reges, privatos, nobiles, ignobiles, sublimes, humiles, doctos, indoctos, integri corporis, debiles, ingeniosos, tardicordes, fatuos, divites, pauperes, mediocres, mares, feminas, infantes, pueros, adolescentes, juvenes, seniores, senes, in linguis omnibus, in moribus omnibus, in artibus omnibus, in professionibus omnibus, in voluntatum et conscientiarum variet
Abbreviated transcription (Latin):
ec s̃ magna oꝑa dñi ex¬
quisita inom̃s uolunta¬
tes euus. Et tam sapient̃ exqͥ¬
ũta. ut cum angłica et hu¬
mana creat᷑a peccasset. id.ẽ.
ñ qd̃ ille . s qd uoluit ipfa fecis¬
set: &̃ ꝑ eamd̃ creat᷑e uolunta¬
tem qua faccũ ẽ. qd̃ creator
noluit. implet ipse qd̃ uoluit.
bñ utens mal tãꝗͣ sumine bo¬
nꝰ. ad eorum dãpnacionẽ qͦs
iuste p̃destinauit adpenam.¬
⁊ adeorũ salutem qͦs benigne p̃¬
destinauit ad gr̃am. Etũ au̾
ad ipsos atcinet. qđ ds noluit
fecerunt. ꝗͥtũ uͦ ad om̃ipoten¬
ciam dĩ. nullo mͦ id efficere
ualuerunt. hoc quippe ip̃so
q contͣ uoluntatẽ eiꝰ fecerunt.
de ipsis facta .ẽ. uoluntas eius
Propt̃ea nainq magna opera
dñi exquisita inom̃s uolun¬
tates eiꝰ. ut miro et ineffabili
nolens sinit s uolens. Nec sine

Expanded text:
ec sunt magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates ejus, et tam sapienter exquisita, ut cum angelica et humana creatura peccasset, id est non quod ille, sed quod voluit ipsa fecisset, etiam per eamdem creaturae voluntatem, qua factum est quod Creator noluit, impleret ipse quod voluit, bene utens et malis, tanquam summe bonus, ad eorum damnationem, quos juste praedestinaet ad eorum salutem quos benigne praedestinavit ad gratiam. Quantum enim ad ipsos attinet, quod Deus noluit fecerunt; quantum vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id efficere valuerunt. Hoc quippe ipso quod contra voluntatem Dei fede ipsis facta est voluntas ejus. Propterea namque opera Domini exquisita in omnes voluntates ejus; ut miro et ineffabili  utique non nolens sinit sed volens; nec siner
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur nullum hominẽ
s d nullus fiat nͥ quẽ uolt
Et io sit rogandus ut uelit: qr
necẽẽ. ẽ. fieri si uoluerit. De
orando qͥppe dõ agebat apł̃s.¬

Expanded text:
ominum, uod nullus fiat, nisi quem velit; et ideo sit rogandus ut velit, quia necesse est fieri si voluerit. De orando quippe Deo agebat Apos
Abbreviated transcription (Latin):
uas inbonorẽ. aliud uͦ in con¬
tumeliam: ħ loco enĩ qͥdam
stulti putant apłm in respon¬
sione defecisse. et inopia reddẽ¬
de racionis rep̃ssisse contͣdie¬
toris audaciam S magnum
tuquis es. ĩtalib qͣstionib
adsue capacitatis modũ reuo¬
Gre magna ẽ reddicio rõnis.¬
Si enim hũcapit. quis .ẽ. qui
respondeat᷑ : Si aĩi capit. mag̃
ñ inuenit qͥd respondeat. ui¬
libaret᷑. nemo recte possit dĩ
uituꝑare iusticiam: et qui
libant᷑. sic opuusse lib̾ari. ut
ex plurib lib̃atis atq ex dãp¬
nacione iustissima derelictis.
ostendet᷑ quid merusset uni¬
u̾sa consꝑssio. ⁊ qͦ ĩ istos debi¬
tum iudiciũ dĩ duceret. nͥ
eis indebita mĩa subueniret.

Expanded text:
vas in honorem, aliud vero in contumeliam ? Hoc loco enim quidam stulti putant Apostolum in responsione defecisse, et inopia reddendae rationis repressisse contradictoris audaciam. Sed magnum tu quis es? Et in talibus quaestionibus ad suae capacitatis copsa magna est redditio rationSi enim haec non capit, quis est qui respondeat Deo? Si autem capit, magis non invenit quid respondeat. Viliberaretur, nemo recte posset Dei vituperare justitiam; et qui liberantur, sic oportuisse liberari, ut ex pluribus non liberatis, atque in damnatione justissima derelictis, ostenderetur quid meruisset universa conspersio, et quo etiam istos debitum judicium Dei duceret, nisi eis indebi
Abbreviated transcription (Latin):
Nau ꝑit terrena ma-
inquemlibet puluerem
cinemue soluat᷑. in qͦslibet
halitꝰ aurasq diffugiat. in qͣ¬
in ipsa elem̃ta u̾tat᷑. in qͦrũc¬
carnemq mutet᷑. illi aĩe huma
ne puncto tp̃ris redit. q̃ illam
pͥmitꝰ ut homo fieret. crescet.
uiueret. animauit. Ipsa ita¬
q terrena maties. q̃ discedẽte
aĩa fit cacdauer. ñ ita resurrecti¬
one reꝑabit᷑. ut ea q̃ dilabũt᷑.

Expanded text:
bit terrena mate quemlibet pulverem cineremve solvatur, in quoslibet halitus aurasque diffugiat, in quin ipsa elementa vertatur, in quorumccarnemque mutetur; illi anima humana in puncto temporis reddit, qui illam primitus, ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita resurrectione reparabitur ut ea quae dila
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ abhorrere. Pro¬
inde dicenis. Hoc enim bonũ
ut desꝑacionem tolleret.
addidit. Qui om̃s homines
uult saluos fiori. et ad agni¬
çionem ueritatis uenire:
hoc quippe dc̃ bonũ iudica¬
uit: ut oracionib humili¬
um dignaret᷑ salutẽ p̾stare
sublimium. Qđ utiq iam
uidemꝰ impletũ. ssto locuci¬
cimabant. Sic̃ gͦ hic om̃e holꝰ
om̃e holerũ genus: ita et sbu
intelligere possumus. Iqr qi
alio mͦ intelligͥ pet᷑. dum

Expanded text:
humilitate abhorrere. Proinde dicens, Hoc enim bonum ut desperationem tolleret, addidit, Qui omnes homines vult salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire . Hoc quippe Deus bonum judicavit, ut orationibus humilium dignaretur salutem praestare sublimium: quod utique jam videmus impletum. Isto locuticimabant. Sicut ergo hic omne olus, omne olerum genus; ita et illic intelligere possumus: et quocumque alio modo intelligi potest, dum
Abbreviated transcription (Latin):
quitas ap̃ dm̃: continuo adiu¬
xit ẽt ait. Dic̃ enim scpͥt᷑a pͥba¬
raoni. Quia adħ te gxcitaui.
ut ostendam inte potenciam
inuniu̾sa terra. Qiuib dictis
adutrumq concludens.i. ad
mĩam ⁊ adiudiciũ: gͦ inquit
cuiuus uult misegͣ : et quem
uult obdurat. Miseret᷑ scilicet
magna bonitate: obdurat nul

Expanded text:
quitas apud Deum, continuo subjunxit, atque ait: Dicit enim Scriptura Pharaoni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam in universa terra. Quibus dictis ad utrumque concludens, idiam et ad judicium: Ergo, inquit, cujus vult miseretur, et quem vult obdurat. Miseretur scilicet magna bonitate, obdurat nul
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potueri facere potentissimꝰ
qd uolebat. Et uͥ ẽ. illa õipoten¬
cia. qua in celo ⁊ int̾ra om̃ua q̃¬
cũq uoluit fecit. si colligere
Anpociꝰ illa quid filios suos ab
ilso colligi ñoluit. s ea quoq
nolente filios eiꝰ collegit ipse qͦs
uoluit. quia incelo et in t̾ra
ñ quedam uoluit et fecit: q̃dã
q uoluit fecit: Quis porro tã
impie desipiat. ut dicat dm̃
malas hominum uoluntates
quas uoluerit. qn̾ uoluerit.
ł uoluerit inboñ ñ posse con¬
uertere : d cum facit: ꝑ mĩã¬

Expanded text:
cere potentissimus quod volebat. Et ubi est illa omnipotentia, qua in coelo et in terra omnia quaecumque voluit, fecit; si colligere An potius illa quidem filios suos ab ipso colligi noluit, sed ea quoque nolente filios ejus collegit ipse quos voluit? quia in coelo et in terra, non quaedam voluit et fecit, quaedam cumque voluit, fecit. impie desipiat, ut dicat Deum malas hominum voluntates quas voluerit, quando voluerit, ubi voluerit, in bonum non posse convertere? Sed cum facit, per mi
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. Iniquum enim udet᷑
ut sine ull̃ bonorum maloꝵ ue
oꝑũ meritis. unũ dĩ diligat.
fut᷑is oꝑib dr̃ẽt. Eoq mͦ istam
solueret q̃stionẽ: inmo nullã
ꝗͣ solui opus. ẽẽt. facẽt qͤstionẽ.
Nc̃ uͦ cũ respondisset absit .i. ab
sit ut sit iniquitas ap̃ dm̃:
mox ut ꝓbaret nulla ħ iniqͥ¬
ricors fuero. Quis enim nͥ insi¬
piens dm̃ iniquum putet.
siue iudiciũ penale ingerat
no: Deniq infert ⁊idic̃. Igit᷑ ñ
uolentis neq currentis. s mise¬
rentis. ẽ. dĩ. Ambo gemini¬

Expanded text:
. Iniquum enim videtur, ut sine ullis bonorum malorumve operum meritis, unum Deus diligat, o istam solveret quaestionem; imo nullam, quam solvi opus esset, faceret quaestionem. Nunc vero cum respondisset, Absit, id est, absit ut sit iniquitas apud Deum; mox ut probaret nulla hoc iniquicui misericors fuero. Quis enim nisi insipiens Deum iniquum putet, sive judicium poenale ingerat no? Denique infert, et dicit, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei. Ambo i
Abbreviated transcription (Latin):
cͣ ille pociꝰ ꝗͣ iste fuerit assũptꝰ.
c̃ causa una ẽet ambol. cur
ap̃ quosdã ñ facte sint uirtutes.
q̃ si facte fuisient: egissent illi
hoĩes penitenciã. et facte suerit
ap̃ eos qui ñ fueras credituri:

Expanded text:
fuerit assumptus, cum causa una esset ambobus: cur apud quosdam non factae sint virtutes, quae si factae fuissent, egissent illi homines poenitentiam, et factae sint apud eos qui non fuerant credituri.
Abbreviated transcription (Latin):
liqñ bona uoluntate homo
uult aliquid qd ds̃ ñ uult:
eciam ipse bona multo ampliꝰ
multoq cercius uoluntate.
Nam illiꝰ mala uoluntas. ẽẽ.¬
trem ueli tuiuere: quem d̃s
bona uoluntate uult mori.
Et ru̾sus fieri pot᷑. ut hõ uelit
hos uoluntate mala: qd̃ dĩ uult
bona. þelut si malus fil
lit mori patreri: uel

Expanded text:
 bona voluntate homo vult aliquid, quod Deus non vult, etiam ipse bona multo amplius multoque certius voluntate: nam illius mala voluntas esse ntrem velit vivere, quem Deus bona voluntaEt rursus fieri potest ut hoc velit homo voluntate mala quod Deus vult bona: velut si malus filius velit mori patrem, vel
Abbreviated transcription (Latin):
re. qͦmͦ ad resurrectionẽ tepti¬
neat mortuorum: reppire nem
q̃ nascunt᷑ et uiuunt. qͣli¬
enim ut illum bimenbrem
qͥ nuꝑ natus. ẽ. in oriente. de
qͦ fr̃s fidelissimi qͥ eũ uidunt¬

Expanded text:
nire, quomodo ad resurrectionem non pertineat mortuorum, reperire nonquae nascuntur et vivunt, quamlienim ut illum bimembrem, qui nuper natus est in Oriente, de quo et fratres fidelissimi quod eum vid
Abbreviated transcription (Latin):
Un pͥmo occurrit de aborti¬
uis fetib qͣstio. qͥ iã quid̃ nati
s̃ inut̃s matrũ: s non dũ ita
ut possint renasci. Si enim re¬
surrect᷑os eos dixerimꝰ: dehis qͥ¬
iara formati surit colau pot
utcumq qd̃ dr̃. Informes uͦ¬
aborcos. quis ñ ꝓcluuꝰ pire ar¬
bitret᷑. sic̃ semina q̃ concepta
ñ fuerint. S quis negare au¬
deat. et si affirmare ñ audeat:
id acturam resurrectionẽ ut
quidqͥd forme defuit impleat᷑.
atq ita ñ desit ꝑfectio q̃ acces¬
sura erat tp̃re. quemadmodũ
ñ erunt uicia q̃ accesserunt
temꝑe. ut neq in eo qd aptũ
et congruũ dies allaturi
tuerant: natͤa fraudet᷑. neq in
eo q aduersum atq contmun
dies attulerant: nat᷑a

Expanded text:
 85: Occurrit de abortivis foetibus quaestio, qui jam nati sunt in uteris matrum, sed non ita ut jam possint renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus, de his qui jam formati sunt tolerari potest utcumque quod dicitur. Informes abortivos quis non proclivius perire arbitretur sicut semina quae concepta non fuerint? Sed negare quis audeat et si affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quidquid formae defuit impleatur, atque ita non si perfectio quae accessura erat tempore quemadmodum non erunt vitia quae accesserunt tempore, ut neque in eo quod aptum et congruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur; neque in eo quod adversum atque contrarium dies attulerant, natura
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. Qui uͦ in ecclia temitti pec¬
cata ñ credens: contẽpnit tã¬
tã diuini muneris largitatẽ.
unhac obstinacione mentis
diem claudit extremũ. reus
÷ illo inremissibili peccato ĩ
mittit. De qua qͣstione diffi
cͥpto libello: enucleatissime
ꝗͣt potui disputaui. De resur

Expanded text:
. Qui vero in Ecclesia remitti peccata non credens, contemnit tantam divini muneris largitatem, et in hac obstinatione mentis diem claudit extremum, reus est illo irremissibili peccato in mittit. De qua quaestione diffic conscripto libello enucleatissime, quantum potui, disputavi. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ses. iannos ⁊ tp̃ra. sic̃ obseruant in¬
qͥ ceitis dieb siue mensib siue
annis: uolunt bnolunt aliqͥd
inchoare. eo qd scd̃m uanas doc¬
tͥnas homiñ fausta ł infausta
existiment tp̃ra nͥ hꝰ mali mag¬
nitudinem extimore apłl̃i pẽ¬
saremus qͥ talib ait. tuneo
uos ne forte sine causa labora¬
magna ⁊ horrenda. c̃ uicõ¬
suetudinem ueru̾nt. aut par¬
ua aut nulla. ẽẽ. credunt᷑. usq
adeo ut ñ solũ ñ occultanda.
uer̃&ẽ ꝑ̃dicandoͣ diffamanda
dat᷑ peccator in desidiis aĩe sue.
⁊qͥ iniqͣ gerit bndicit᷑. Tał ĩ
duunis libris iniquitas da
ingenesi. Ulamor sodorort
gomorreorũ multiplicatus.
quia ñ solum iam ñ ap̃ eos

Expanded text:
et annos, et tempora, sicut et observant qui certis diebus, sive mensibus, sive annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, eo quod, secundum vanas doctrinas horum, fausta vel infausta existiment tempora, nisi hujus mali magnitudinem ex timore Apostoli pensaremus qui talibus ait: Timeo vos ne forte sine causa laboramagna et horrenda cum in consuetudinem venerunt aut parva aut nulla esse creduntur, usque adeo non solum non occultanda, verum etiam praedicanda, diffamanda datur peccator in desideriis animae suae, et qui iniqua gerit benedicitur . Talis in divinis Libris iniquitas clain Genesi: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatus est . Quia non solum jam apud eos
Abbreviated transcription (Latin):
tis hominum. q̃ sola inusitata
abluendis filui dĩ sanguis ef¬
fusus ẽ: ꝗuis tam magna sĩt
ut om̃ino claudi cont᷑ se faci¬
ant regnum dĩ. sepe uidendo
orñia tolare. sepe tolando non¬
nulla &ẽ facere cogim᷑. Atq¬

Expanded text:
tis hominum, quae sola inusitata abluendis Filii Dei sanguis effusus est, quamvis tam magna sint ut omnino claudi contra se faciant regnum Dei, saepe vivendo omnia tolerare, saepe tolerando nonnulla etiam facere cogimur; atq
Abbreviated transcription (Latin):
miseria iudicantes. ⁊ dm̃
caritate q̃ donauit ipse di¬
ligentes: pie recteq uiuamꝰ.
Qd iudicium et caritatẽ dei
õpharisei p̃tirent: decimabãt
t̃n ꝓpt̃ ebemosinas qͥͦs faciebãt.
aẽ qq minutissima fructuũ
suorum: udeo ñ dabant ele¬
mosinam ase incipientes. se¬
Propt̃ quem dilectionis ordinẽ
dictũ. ẽ. diliges xximũ tuũ
tamꝗͣ te ipsum. Cũ gͦ incre¬
passet eos qd̃ forĩsecꝰ se lauabãt
intꝰ au rapina et iniqͥtate
pleni ẽẽt: admonens quadam
elemosina ꝗͣ s homo debet
pͥmitꝰ dare. int̾iora mundari.
elemosinã. ⁊ecce oĩa munda
admonuisset. ⁊ qͥd ipsi facere
ñ curarent. ne illũ putarent
eorum elemosinas ignorare:
s ue uob̃ inqͥt phariseis. Cãqꝗͣ
dr̃et. Ego quid conmoniu

Expanded text:
miseria judicantes, et Deum charitate quam donavit ipse diligentes, pie recteque vivamus. Quod judicium et charitatem Dei cum Pharisaei praeterirent, decimabant tamen propter eleemosynas quas faciebant etiam quaeque minutissima fructuum suorum: et ideo non dabant eleemosynas a se incipientes, sePropter quem dilectionis ordinem dictum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum . Cum ergo increpasset eos quod forinsecus se lavabant, intus autem rapina et iniquitate pleni erant, admonens quadam eleemosyna, quam sibi homo debet primitus dare, interiora mundari: eleemosynam, et ecce omnia munda admonuisset, et quod ipsi facere non curarent, ne illum putarent eorum eleemosynas ignorare: Sed vae vobis, inquit, Pharisaeis. Tanquam diceret, Ego quidem commonu
Abbreviated transcription (Latin):
enum om̃ia. ⁊ intiora scilicet
⁊ ext̾iora sic alibi legit᷑. Oun¬
date q̃ intꝰ sunt: iq̃ foris sunt
munda erunt. S ne istas ele¬
mosinas que fiunt de fructi¬
b t̃re respuisse uidet᷑: ħĩqͥt

Expanded text:
enim omnia, et interiora scilicet, et exteriora, sicut alibi legitur, Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt. Sed ne istas eleemosynas, quae fiunt de fructibus terrae respuisse videret
Abbreviated transcription (Latin):
crit meis uiciosa ⁊ deformia
borare qͦd opꝰ. ẽ: Neq enim fa¬
tigare nos debet. inceita eorũ
habitudo ł pulcbritudo: qͦrũ
erit certa et sempiterna dãpna¬
cio. Necte moueat. qͦmͦ erit in
eis corpus incorructibile. si dolere
pot̾it: aut quomͦ corructibile.
si mori ñ pot̾̃it. Non ẽ enĩ uera
uita. nͥ ubi felicit᷑ uiiut᷑. Nec
uera incorructio: nͥ ubi sabꝰ
nullo dolore corrumpit᷑ ybi au̾
infelix mori ñ sinit᷑: ut ita di¬
cam. mors i ipsa non moritur:
et uͥ dolor ꝑpetuus ñ int̃imut.
s affligit: ipsa corructio non
gitur. nec soda qua penale cor¬
pus aĩa relinquere ñ ꝑmit¬
tit᷑ homini accidisset: si ne
erit. eoꝵ qͥ p̃t̃ peccatũ qd̃
originale gͣxer̃: nullũ insuꝑ
addiderunt. Et in cet̾is que

Expanded text:
is vitiosa et deformia borare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo erit in eis corpus incorruptibile, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita, nisi ubi feliciter vivitur, nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, ut ita dicam, mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, ipsa corruptio non gitur, nec secunda, qua poenale corpus anima relinquere non permittitur, homini accidisset, si nemerit eorum qui praeter peccatum, quod originale traxerunt, nullum insuper addiderunt; et in caeteris q
Abbreviated transcription (Latin):
ni: Ut ad illd̃ redeat᷑ qd̵̃ dñs ait:
Siquis uoluerit cunicam suã
tollere. ⁊ inuidicio tec̃ conten¬
de. dimitte illi et pallium.
Et alio loco. Qui abstulerit in¬
quit tua: noli repetere. Probi
tͥna apłs dicit. ẽẽ. delictũ. Cam̃
cũ sinit in ecołia talia iudicia
finiri. int fr̃s fr̃ib iudicantib.
extͣ eccł̃iam uͦ terribilit̃ uetat:
manifestum.ẽ. eciambic qđ
scđ̃m ueniar conceclat᷑ irffir
ta et alia licet bis minora. qͣ
funt u̾borũ et cogitacionum
offensionib. apło iacobo confi¬
tente ac dicente. In multis enĩ
offendimus om̃s: oportet quoti¬
die crebroq oremus dñm. atq:
dicamꝰ dimitte nob̃ debita nr̃a.
nec ineo q sequit᷑ menciamur.
sic̃ et nos dimittimꝰ debitorib¬

Expanded text:
illud redeatur, quod Dominus ait, Si quis voluerit tunicam tuam tollere, et judicio tecum contendere, dimitte illi et pallium ; et alio loco, Qui abstulerit, inquit, tua, noli repetere . Prohitrina Apostolus dicit esse delictum. Tamen cum sinit in Ecclesia talia judicia finiri inter fratres fratribus judicantibus, extra Ecclesiam vero terribiliter vetat; manifestum est etiam hic quid secundum veniam concedatur infirmta, et alia, licet iis minora, quae fiunt verborum et cogitationum offensionibus, apostolo Jacobo confitente ac dicente, In multis enim offendimus omnes ; oportet ut quotidie crebroque oremus Dominum, atque dicamus, Dimitte nobis debita nostra; nec in eo quod sequitur mentiamur, sicut et nos dimittimus debitorib
Abbreviated transcription (Latin):
quia iudicia habetis uob̃cũ.
Et ne quis ita ħ excusaret. et
diceret iustum se habe nego¬
ciũ. se iniquitatẽ se pati. ꝗͣ
uelit ase iudicium sentencia
temoueri. continuo talibus
Quare non magis iniquitatẽ¬

Expanded text:
quia judicia habetis vobiscum. Et ne quisquam hoc ita excusaret, et diceret justum se habere negotium, et iniquitatem se pati quam vellet a se judicum sententia amoveri, continuo talibus Quare non magis injuria
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ cura iam rogat᷑ ab homine
qͥ peccauit in eũ ut ei dimit¬
tat. dimittat ex corde. qͥ et iã
dimitte debita nr̃a rogantib
nob̾: sicut et nos dimittimus
rogat. si peccato suo mouetur
ut roget. ñ ẽ adhuc deputan¬
dus inimicus. ut eũ dilige sit
difficile: sic̃ difficile erat. gn in¬
imicias exercebat. Quisqͥs aũ
roganti peccati sui peniten¬
ti ñ ex corde dimittit: nullo mͦ
ditorem siue lectorẽ qͥs dixerit.
ego sum u̾itas : Qui cum docu¬
isset oracionẽ: hãc in ea positã
dicens. Si enĩ dimiseritis hõib
peccata eoꝵ: dimitet᷑ uob̃ pa

Expanded text:
tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum, ut ei dimittat, dimittit ex corde: quia etiam dimitte debita nostra rogantibus nobis, sicut et nos dimittimus rogat, si peccato suo movetur ut roget, non est adhuc deputandus inimicus, ut eum diligere sit difficile, sicut difficile erat quando inimicitias exercebat. Quisquis autem roganti et peccati sui poenitenti non ex corde dimittit, nullo modo ditorem sive lectorem, quis dixerit, Ego sum veritas ? Qui cum docuisset orationem, hanc in ea positam dicens: Si enim dimiseritis hominibus peccata
Abbreviated transcription (Latin):
si non ineũ credidint. nec rena¬
ti fuerint exaquar et spu mũ¬
da sint om̃ia. tm̃ si elemosinas
dederint. sicut isti eaf dandas
putant. cum sint inmundio
in nes quos ñ mundat fides.xͥ.
de qua scͥpͥtũ. ẽ. mundans fide
corda eorum. et dicat apl̃s. in¬
mundis aũ et irfidelib nich:
mundum. s polluta ĩ eoꝵ et¬

Expanded text:
si non in eum crediderint, nec renati fuerint ex aqua et Spiritu, munda sint omnia, tantum si eleemosynas dederint, sicut isti eas dandas putant? cum sint immundi omnes quos non mundat fides Christi, de qua scriptum est, Mundans fide corda eorum ; et dicat Apostolus, Immundis autem et infidelibus nihil est mundum, sed polluta sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
restituta resum̾et: ita ds̃ mi¬
rabilit̃ atq ineffabilit̾ artisex
de toto qͥ cato nr̃a constit̾at. eã
mirabili ⁊ ineffabili celeritate
restituet. Nec aliqͥd attinebit
adeuis redeinteg̃cionẽ. utrũ
capilli ad capillos redeant. et
unges adunges. anquidqiuid eoꝵ
ꝑierat mittet᷑ incarnẽ. ⁊ adpar
tes corꝑis reuocetur: curante ar¬
tificis  encia. ne qͥd ĩdecens fi¬
ec ill̃.ẽ. consequens. ut io̾
diu̾sa stat᷑a sit reuiuiscen¬
ciũ singłorũ: qr fuerat diu̾sa
uiuencium. aut mac c̃ eadẽ
macie. aut pingues c̃ead pin
consilio creatoris. ut in effigie
sua cꝰq ꝓpͥetas ⁊ discernibił̃ si¬
militudo seruet᷑. in cet̾is aut̃
corꝑis bonis equalia cuncta
reddant᷑. lta modisicabi illa ĩ
uno qͦq mat̾ies. ut nec aliqͥd
exea ꝑeat. ⁊ qđ alicui defuerit
ille suppleat: qui aẽ de nichi¬
lo potuit qd̃ uoluit oꝑari
Si aũ incorꝑib resurgencium
ronabił in eqͣlitas erit. sicut ÷
ħ fit unicuiq de mat̾ia sui¬

Expanded text:
: ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili atque ineffabili celeritate restituet. Nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carne, et ad partes alias corporis revocetur, curante artificis prudentia ne quid indecens fillud est consequens ut ideo diversa statura sit reviviscentium singulorum, quia fuerat diversa viventium, aut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem i hoc est in consilio Creatoris, ut in effigie sua cujusque proprietas et discernibilis similitudo servetur, in caeteris autem corporibus bonis aequalia cuncta reddantur, ita mundificabitur in illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat, et quod alicui defuerit, ille suppleat, qui etiam de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut est  fiet unicuique de materia cor
Abbreviated transcription (Latin):
redeant un dilapsa s̃. ad easd̃
qͦq corꝑis partes uͥ fuerunt re¬
dire necẽe sit. Alioqͥn si capilł
redit qtam crebra tonsura de¬
Tͣcit. si unguib q̃ tociens dẽp¬
sit exsectio: inmod̾ata et inde¬
cens cogitantib. & iõ resurrec¬
tionem carnis ñ credentibus
occurrit informitas. De con¬
ed quemadinodũ si statua
ciuiuslibet solubił metal¬
li aui iguo liquesceret. aut cõ¬
teret᷑ inpuluerẽ. aut confun¬
detͣ in massam. et eã uellet
artifex rursus exilliꝰ mat̾is qͣ¬
integͥtatẽ: q̃ particula mat̾is
cui m̃bro statue reddet᷑. dũ¬

Expanded text:
unde dilapsae sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire necesse sit. Alioquin si capillus redit, quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod totius dempsit exsectio immoderata et indecens cogitantibus et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. Seemadmodum si statua cujuslibet volubilis metalli, aut in igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam velit artifex rursus ex illius mensurae quintegritatem quae particula materiae cuique membro statu
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ debitorib nr̃is. uerũ eẽ ne
peccemꝰ ut regat. ꝑꝑ qd̃ dicimꝰ.
ne nos inferas in tẽptacionẽ. ille
rogandus.ẽ. cui dr̃ in psalmo:
Dñs illuminacio mea et salꝰ
mea. ut illuminacio detͣhat
ignoramciam: salꝰ infirmitatẽ.
c̃ agat᷑ plerumq infirmitate
ñ agit᷑. qͥa ⁊ pudor timorẽ. dis¬
plicendi. dũ plꝰ delectat hõiũ
existimacio: ꝗͣ iusticia. qͦ seqͥsq
humiliat penitendo. Unde nͣ
solum c̃ agit᷑ penitencia: uer̃

Expanded text:
 debitoribus nostris; verum etiam ne peccemus ut regat, propter quod dicimus, Ne nos inferas in tentationem ; ille rogandus est, cui dicitur in Psalmo, Dominus illuminatio mea et salus mea ; ut illuminatio detrahat ignorantiam, salus infirmitatem. iae agatur, plerumque infirmitate non agitur, quia et pudor timor est displicendi, dum plus delectat hominum existimatio, quam justitia, qua se quisque humiliat poenitendo. Unde non solum cum agitur poenitentia, verum
Abbreviated transcription (Latin):
au̾ huius: qm sine dolore ñ
ꝑeunt. que cum amore pos¬
sessa s̃. S qm alt̾ut᷑ condiciõe
ꝓosita: eis pociꝰ mallet carere
ꝗͣ xp̃o. nec timore amittendi
talia deserit. xp̃m: quamius
doleat dũ amittit. saluus .ẽ.
qͥđ: sic t̾n qͣsi ꝑ ignem. quia
urit eũ dolor rerum qͣs dile¬
xerat amissarũ. s non subuer¬
tit neq consumit. fundam̃¬
ti stabilitate atq incorructi¬
one munitũ. Lale aẽ aliquid
pꝰ hanc uitã fieri incredibile
ñ ẽ: et utrũ ita sit q̃ri pot̃.
et aut inueniri aut latere
non nullos fidelxs ꝑ ignem
quemdam purgatoriũ. ꝗtoma¬
gis minꝰ ue bona ꝑeuncia di¬
lexer̃. tanto tardiꝰ ciciꝰq salua¬
ri Nont̾n tales de qͣlib dictũ
.ẽ. qđ regñ dĩ ñ possidebunt:
nͥ conuenient̃ penitentibus
ead cͥmina remittant᷑. Con¬
uenient̃ aũ dixi: ut steriles
ꝓnũciet dñs dextris. et earũ¬

Expanded text:
 quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore possessa sunt. Sed quoniam alterutra conditione proposita, eis mallet carere quam Christo, nec timore amittendi talia deserit Christum, quamvis doleat cum amittit, salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem, quia urit eum dolor rerum quas dilexerat amissarum, sed non subvertit, neque consumit fundamenti stabilitatem, atque incorruptione munitum, tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est. Et utrum ita sit quaeri potest, et aut invenire aut latere nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium. Quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt; tanto tardius citiusque salvari non tamen tales, de quiest quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi, ut steriles praenuntiet Dominus dextris, et earu
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam eciam bi qui
nom̃. xp̃i ñ relinqunt: et eiꝰ
lauacbro ineccłia baptizant᷑.
nec ab ea ullo scismate ł ħesi
p̃cidunt᷑ in quantislibet sce¬
lerib uiuant: q̃ nec diluant
penitendo. nec elemosinis re¬
dimant. s meis usq adhꝰ uite
ultimũ diẽ ꝑtinassime ꝑseuent.
salui futͣi ꝑ ignem. licet ꝓmag¬
nitudine facinorum flagicioꝵq
dutt᷑no ñ t̾ri et̃no igne punirt᷑.
humana qͣdam beniuolencia mͥ
falli uident᷑. Nlam scͥpt᷑a duuina

Expanded text:
quibusdam etiam ii qui nomen Christi non relinquunt, et ejus lavacro in Ecclesia baptizantur, nec ab ea ullo schismate vel haeresi praeciduntur, in quantislibet sceleribus vivant, quae nec diluant poenitendo, nec eleemosynis redimant, sed in eis usque ad hujus vitae ultimum diem pertinacissime perseverent, salvi futuri per ignem; licet pro magnitudine facinorum flagitiorumque diuturno, non tamen aeterno igne puniri. humana quadam benevolentia mihi falli videntur: nam Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
stipulam. de his enum dictũ
qd̃ ꝑ ignẽ salui erunt. qm̃ fũ¬
damenti nũito ñ ꝑibunt. sicẽ.
intelligendũ. ut his manifestiꝰ
Ligna quippe et fenũ et stipu¬
lam. non absurde accipi poss
rerum sclarium quis licite

Expanded text:
de his enim dictum est quod per ignem salvi erunt, cum fundamenti merito non peribunt. Sic est intelligendum, ut his manifestis Ligna quippe et fenum, et stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium quamvis licite
Abbreviated transcription (Latin):
auñhabeat. ñqͥd potit fides
saluare eum: Porro aũ si h̾o¬
pignem saluabit᷑. et sic ẽ. acci¬
piendum qd̃ait beatꝰ apłf¬
pauł. ipse aũ saluus erit. sic
tam̃ qͣsi ꝑignem: pot̾it ergo¬

Expanded text:
autem non habeat, numquid poterit fides salper ignem salvabitur, et sic est accipendum quod ait beatus Paulus, Ipse autem salvus erit, sic tamen q
Abbreviated transcription (Latin):
ed neq de ipsis cͥminib
quamlibet magnis remit¬
tendis in sc̃a eccłia. dĩ miscdia
desꝑanda. ẽ: agentib peniten¬
ciã. scđ̃m modum sui cuiusq
peccati. In actione au penitẽ¬
cie. ubi tale conmissum est
ut is qui conmisit axp̃i eciã¬

Expanded text:
ed neque de ipsis criminibus quamlibet magnis remittendis in sancta Ecclesia, Dei misericordia desperanda est agentibus poenitentiam secundum modum sui cujusque peccati. In actione autem poenitentiae, ubi tale commissum est, ut is qui commisit a C
Abbreviated transcription (Latin):
inenigmate. Cũ uͦ equales
anglis dei fuerimꝰ: tc̃ quemad¬
modum et ip̃si uidebimꝰ facie
ad faciem. Caintãq pacem ha¬
bebimus erga eos. ꝗͣtã et ipsi
erga nos: qͥ t̾m eos dilect᷑i sumꝰ.
ꝗtũ ab eis diligim᷑. Itaq pax eoꝵ
nob nota erit. qr et nr̃a talis
ac tanta erit. nec p̃cellet tc̃ nr̃m
p̃cellit. De ipso quippe beata ẽ
racional creat᷑a quecuniq be¬
ata .ẽ. ñ ipsẽ de illa. Inde scd̃m
hoc meliꝰ accipit᷑ q scͥpͥtum .ẽ.
ut in eo qd̃ dix̃ om̃em. nec ipse
intellectus scõꝵ angłorum ẽẽ.
possit exceptꝰ s dĩ solius. Neq
enuim et ip̃sius intellectũ pax

Expanded text:
aenigmate: cum vero aequales Angelis Dei fuerimus ; tunc quemadmodum et ipsi, videbimus facie ad faciem ; tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos; quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligimur. Itaque pax eorum nota nobis erit, quia et nostra talis ac tanta erit, nec praecellet tunc praecellit; de ipso quippe beata est rationabilis creatura, quaecunque beata est; non ipse de illa. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum est, ut in eo quod dixit, omnem, nec ipse intellectus sanctorum angelorum esse possit exceptus, sed Dei solius, neque enim et ipsius intellectum pax
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ. Neq sciti a nobis
nͥ cũ ad eam uenerimꝰ
pot̃. Qomͦ enim pacificantur
celestia nͥ in nob̃ .i. concordan¬
do nob̃cũ : llam ibi semꝑ ẽ. pax.
int̾ se unau̾sis intellectualib
creat᷑is et cũ suo creatore. Que
pax pcellit ut dictũ . ẽ. omĩeni
intellectũ. s utiq nr̃m. non
eorũ qui semꝑ udent faciem

Expanded text:
intellectum, neque sciri a nobis, nisi cum ad eam venerimus, potest. Quomodo enim pacificantur coelestia, nisi nobis id est, concordando nobiscum? Nam ibi semper est pax, et inter se universis intellectualibus creaturis, et cum suo Creatore. Quae pax praecellit, ut dictum est, omnem intellectum; sed utique nostrum, non eorum qui semper vident faciem
Abbreviated transcription (Latin):
Excepto qͥppe baptismatis mu¬
nere. q contͣ peccatũ originale
gna indulgencia. unde mei¬
pit hominus renouacio. inqͣ
soluit᷑ om̃iis reatus. et ingñat
et additꝰ ipsa &̃ uita oet̾a iam
racione utertis etatis. ꝗͣtalibet
p̃polleat tecunditate iusticie.

Expanded text:
Excepto quippe baptismatis munere, quod contra peccatum originale gna indulgentia, unde incipit hominis renovatio, in qua solvitur omnis reatus et ingeneratus, et additus, ipsa etiam vita caetera jam ratione utentis aetatis, quantalibet praepolleat fecunditate jus
Abbreviated transcription (Latin):
coniuncti fuerimꝰ int
nẽ semptt̃nam. Eta uͦ q̃ ab illa
pegͥnat᷑ in terris. eo nob̃ no-¬
cior. ẽ. ꝙ in illa sumus. et qͥa
hominũ ẽ. qd̃ et nos sumus.
Nec sanguine mediatoris nullũ
habẽus peccatũ. abom̃i ÷ redẽp
ta peccato. Eiusq uox.ũ. Si
dĩ ꝓ nob̃. quis contͣ nos : Qui etiã

Expanded text:
conjuncti fuerimus in tudinem sempiternam. Ista vero quae ab illa peregrinatur in terris, eo nobis notior est, quod in illa sumus, et quia hominum est, quod et nos sumus. Haec sanguine Mediatoris nullum habentis peccatum, ab omni redempta est peccato, ejusque vox est, Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qu
Abbreviated transcription (Latin):
gł̃s dñi apparuit ei in sonns
dicens. His enĩ modis: uelut in¬
dicant se angli contrectabia cor¬
ꝑa ñ hab̾e. Iaciuntq difficil¬
limã q̃stionẽ qͦmͦ patres eis
pedes lauerͣiͣnt. qͦmͦ iacob c̃ ã¬
gło tã solida contrectacione lu¬
ctatꝰ sit. Cũ ista querunt᷑. et
ea sic̃ pot̾ quisq cõiectat: ñ
inutilit᷑ ecercent᷑ ingenia. su
adhibeat᷑ disceptio mod̾ata: et

Expanded text:
gelus Domini apparuit illi in somnis, gelus Domini apparuit illi in somnis, dicens . His enim modis velut indicant se angeli contrectabilia corpora non habere: faciuntque difficillimam quaestionem, quomodo patres eis pedes laverint , quomodo Jacob cum angelo tam solida contrectatione luctatus sit . Cum ista quaeruntur, et ea sicut potest, quisque conjectat, non inutiliter exercentur ingenia, si adh
Abbreviated transcription (Latin):
cupent᷑ angłi. sic̃ in epł̃a ad
ebreos legimus. cui angłoꝵ
geli. et utrum id archãgli
dictũ sit̃. laudate eũ õs archã¬
głi: et quid int̾ se distent illa
uiu. uocabula quib uniu̾sã
ipsam celestẽ societatẽ iudet᷑
apli. ẽẽ. conplexus dicendo. si¬
ue sedes. fiue dñaciones. siue
pͥncipatus. siue potestates. dicãt
qͥ possunt. si tñ possunt ꝓbare
q̃ dic̃t. Ego me ista ignorare ꝯfitem¬
ed nec illud quidẽ oitum
habeo: utrũ ad eamd̃ socie¬
tatem ꝑtineant sol et luna.
et cuncta sida: qͣuis ñ nullis
intelligencia uideant᷑. Itemq¬
angłi quis explicet c̃ qͣlib
corꝑib apparuer̾ hominib.
ut ñ solum cernerent᷑ uerũ ẽ
tangerent᷑. ⁊ rursus ñ solida
rem forinsecus s intꝰ animȩ
hominis. eciam ipsi ibid̃ ꝯsti¬
i dix̃ mͥ angl̃s qui loq̃bat᷑ in
me. ñ enĩ ait loq̃bat᷑ adme
s: inme ł appareant et in sonnis.
et collo quant᷑ more sonmorum:
habemꝰ qͥppe in eugł̃io. Ecce an¬

Expanded text:
cupentur sicut in Epistola ad Hebraeos legimus: Cui enim Angeli: et utrum iidem Archangeli dictum sit, Laudate eum, omnes Ad inter se distent quatuor illa vocabula, quibus universam ipsam coelestem societatem videtur Apostolus esse complexus, dicendo, Sive Sedes, sive Dominationes, sive Principatus, sive Potestates , dicant qui possunt, si tamen possunt probare quod dicunt: ego me ista ignorare confitne illud quidem certum habeo, utrum ad eamdem societatem pertineant sol et luna et cuncta sidera: quamvis nonnullis intelligentia, videantur angeli quis explicet cum qualibus corporibus apparuerint hominibus, ut non solum cernerentur, verum etiam tangerentur; et rursus non solida rem forinsecus, sed intus in animo hominis, etiam ipsi ibidem constiEt dixit mihi angelus qui loquebatur in me : non enim ait, qui loquebatur ad me; sed, in me. Vel appareant et in somnis, et colloquantur more somniorum: habemus quippe in Evangelio, Ecce An
Abbreviated transcription (Latin):
quid qͥd de homine xp̃o dic¬
tũ ẽ: adunitatẽ ꝑsone uni¬
geniti ꝑtinet. Rectꝰ itaq cõ¬
fessionis ordo poscebat. ut tͥ¬
nitati subiung̾et᷑ eccł̃ia. tã¬
qͣ habitatori. domꝰ sua et dõ
templum suũ: ⁊ conditori
ciuitas sua: q̃ tota hic acci¬
pienda ẽ. ñ solũ exparte qͥ
peregͥnat᷑ in t̾ris. a sol ortu
usq ad occasum laudans
uetustatis cantans cantic̃
ꝑ excͦ condita. ẽ. cohesit dõ.
nec ullũ malũ sui casus ex¬
ꝑta ẽ. Hec in scĩs angłis be¬
ata conũstit. ⁊ sue parti ꝑe¬
gͥnanti sicut oportet opitu¬
latͣ q̃ ut̃q una erit ꝯsortio
et̾nitatis. et nc̃ una

Expanded text:
d de homine Christo dictum est, ad unitatem personae Unigeniti pertinet. Rectus itaque Confessionis ordo poscebat, ut Trinitati subjungeretur Ecclesia, tanquam habitatori domus sua, et Deo templum suum, et conditori civitas sua. Quae tota hic accipienda est, non solum ex parte qua peregrinatur in terris, a solis ortu usque ad occasum laudans itatem vetustatis cantans canticum  quo condita est cohaesit Deo, nec ullum malum sui casus experta est. Haec in sanctis angelis beata persistit, et suae parti peregrinanti sicut oportet opitulatur, quia utraque una erit consortio aeternitatis, et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ in nõie tuo saluũ me fac.
et inuirtute tua iudica me.
Piuidiciũ qͥppe dĩ. fit ipsa bo
uelutt exponens: et discerne
inquit causam meã de gen¬

Expanded text:
s, in nomine tuo salvum me fac, et in virtute tua judica me . Per judicium quippe Dei fit ipsa bonvelut exponens: Et discerne, inquit, causam meam .
Abbreviated transcription (Latin):
ille ꝓpͥe dr̃ cdies iudicii. qn
uent᷑us ÷ uidex iuiuorum et
mortuorũ: sic̃ e contͣrio uidi¬
cant᷑ hic aliqͣ. et tam̃ si remit¬
tunt᷑: ꝓfecto in fut᷑o scł̃o ñ no¬
cebunt. Propt̾ea de qͥb dam
temꝑalib penis q̃ in hao ui¬
ta pecrantib irrogant᷑. eis qͦrã¬

Expanded text:
es judicii, cum venturus est judex vivorum et mortuorum. Sicut e contrario judicantur hic aliqua, et tamen si remittuntur, profecto in futuro saeculo non nocebunt. Propterea de quibusdam temporalibus poenis quae in hac vita peccantibus irrogantur, nec ser
Abbreviated transcription (Latin):
usq in diẽ sepult᷑e in matrẽ
om̃iũ: ut eciam paruulos ui-¬
deamus. pꝰ lauacrũ regeneraci¬
onis diusoꝵ malorũ afflictio¬
ne cruciari: ut intelligamꝰ
totũ qd̃ salutarib agit᷑ sacm̃tis.
mag̃ ad spem uent᷑orũ bonoꝵ
quã ad redẽptionem ł ado̾ptio¬
nẽ p̃senciũ ꝑtinere. Dt peccato

Expanded text:
e in matrem omnium ; ut etiam parvulos videamus post lavacrum regenerationis diversorum malorum afflictione cruciari: ut intelligamus, totum quod salutaribus agitur Sacramentis, magis ad spem venturorum bonorum, quam ad retentionem vel adeptionem praesentium pertine
Abbreviated transcription (Latin):
plum habet: auq minor xp̃o
ẽ. cuius menbͣ templũ ħt
Neq enim aliud templũ eiꝰ¬
et aliud templum dei est:
cũ idem dicat apłi. Nescitis
qr templũ dĩ estus. Qđ ut ꝓ¬
baret. adiecit. Et sp̃s dĩ habi¬
tat inuob̾. Dt̃ gͦ habitat in

Expanded text:
plum habet? aut minor Christo est, cujus membra templum habet? Neque enim aliud templum ejus, aliud templum Dei est, cum idem dicat Apostolus, Nescitis quia templum Dei estis: quod ut probaret, adjecit, Et Spiritus Dei habitat in vobis . Deus ergo hab
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ et uos apparebitis cũ illo
ingla. Duob au modis acci¬
pi pot̃. qd iuiuos et mortuos
iudicabit. siuie ut iuiuos in¬
telligamus quos hic ñdum
mortuos s. adhuc in ista car¬
ne uiuentes inuent᷑us. ẽ. eiꝰ
aduertus. mortuos aĩi qͥ di
corꝑe priꝰqͣ ueniat exier̃. ł exi¬
tͣi st: siue uiuos iustos. mor¬

Expanded text:
cum illo in gloria . Duobus autem modis accipi potest quod vivos et mortuos judicabit: sive ut vivos intelligamus, quos hic nondum mortuos, sed adhuc in ista carne viventes inventurus est ejus adventus, mortuos autem qui de corpore priusquam veniat exierunt vel exituri sunt. Sive vivos justos, mor
Abbreviated transcription (Latin):
dicacionis officiũ et ñ¬
nulli laudabilit᷑ appetunt.
et adhoc non nulli laudabilit᷑
coacti ptͣhunt᷑. Quod liquido
agnoscimꝰ. si duorum ꝓpħan¬
tium facta pensamus. quoꝵ
unꝰ ut ad p̃dicandum mitti
debuisset sponte se p̾buit.
qͦ tam̃ alter ꝑgere cum pauo¬
re recusauit. ssaias quippe do¬
mino querenti quem mit̃et
ultro se obtulit. dicens. Ecce
D. ontte me. Hieremias aũ
putit᷑: et tam̃ ne mitti de
humiliter reluctatur

Expanded text:
dicationis officium nonnulli laudabiliter appetunt, et ad hoc nonnulli laudabiliter coacti pertrahuntur. Quod liquide agnoscimus, si duorum prophetantium facta pensamus, quorum unus ut ad praedicandum mitti debuisset sponte se praebuit, quo tamen alter pergere cum pavore recusavit. Isaias Domino quaerenti quem mitteret ultro se obtulit, dicens: Ecce ego, mitte me . Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat, humiliter reluctatur
Abbreviated transcription (Latin):
que subiecti quia acta sunt
adinuent᷑. incogitacione se
animꝰ eleuat. & plene in se
iram iudicis ꝓuocat: ꝗͣuis
ꝑiniqua foras oꝑa ñ erũpat.
Intꝰ quippe. ẽ. qui iudicat.
intus quod iudicat᷑. Cũ gͦ
in corde delinquimꝰ. latet
homines. quid apud nos a¬
gimꝰ s tam̃ ipso uidice teste
peccamꝰ. Neq enim rex ba-¬
biloniȩ tc̃ reus de elacione
extitit. cum ad elacionis
uerba ꝑuenit. Nuppe qͥ
ore ꝓpħico. & ante cum ab
elacione tacuit. sententiã
rȩꝓbacionis audiuit. Ilabucho¬

Expanded text:
quae subjecti quia acta sunt quae subjecti quia acta sunt admirentur, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erumpat. 6 Intus quippe est qui judicat, intus quod judicatur. Cum ergo in corde delinquimus, latet homines quod apud nos agimus, sed tamen ipso judice teste peccamus. Neque enim rex Babyloniae tunc reus de elatione exstitit , cum ad elationis verba pervenit; quippe qui ore prophetico et ante cum ab elatione tacuit, sententiam reprobationis audivit. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
uerb̾at : & impar quisq m¬
uenit᷑ ad singula : dum con¬
fusa mente diuidit᷑ ad mul¬
ta. Unde quidam sapiens ꝓ¬
uide ꝓhibet dicens. Fili ne ĩ
multis sint actus cui. quia
uidelicet nequa quam ple¬
ne in unius cuiusq raciõe
colligitur. dũmens ꝑ diu̾sa
partit᷑. Cumq foras ꝑ inso¬
lentem curam trabitur: a
timoris intimi soliditate
uacuat᷑. Fit in ext̾iorũ dis¬
positione sollicita: et sui so¬
lum modo ignara. Scit mul-¬
ta cogitare : se nesciens. Nam
cũ plusquam necẽẽ. ẽ. se ext̾̃i¬
oribus implicat: quasi occu¬
pata in itinere obliuiscit᷑ quo
cendebat. ita ut abstudio su¬
ẽ inquisicionis aliena ne ip¬
saquidem quȩ patit᷑ damna
oisid̾et: et ꝑquanta delin¬
qrat ignoret. Neq enim se¬
ceare ezechias credidit :
Qm uenientibus ad se alie¬
dit. Sed in damnacione secu
npplis. exeo iram iudicis
uisuit. quod se facere licent̃
mauit. Sepe dũ multa
Appetunt. dũq agi posst̃

Expanded text:
verberat, et impar quisque iverberat, et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide prohibet, dicens: Fili, ne in multis sint actus tui , quia videlicet nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur: fit in exteriorum dispositione sollicita, et sui solummodo ignara, scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat; ita ut ab studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae patitur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Neque enim peccare se Ezechias credidit , cum venientibus ad se aliedit; sed in damnationem secuturae prolis ex eo iram judicis pertulit, quod se facere licenter aestimavit . Saepe dum multa suppetunt, dumque agi possunt,