comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ fidei alacritate poposcerat rapere sa
Illaqz suꝑ uestimẽta sua circa se posuit
Prius tamẽ oculis admouens et cũ
deuotione de osculans. ut dignũ erat
honorabat. Net mors statim adfuit
dño tribuente fidelis petitionis effectus
post transitũ ip̃ius habere noscũtur. De¬
nq ut solebat ip̃a fateri cũ ip̃m pannũ
ad pectus suũ posuisset statim uelut hi
qui solent aqua frigida respergi ita omĩa
mẽbra uel uene eius etiã paruo dolore
in obrepilationẽ suspensa sũt. ut corpus
ipĩus aliquantũ horrore simul et tremo¬
et fluxus qui erat discessit. et nũqmͣ
amplius. ad illã rediit ĩpletũ est in ea
Uade filia scdm̃ fidẽ tuã fiat tibi. Factũ
ad lucernariũ in basilicã scĩ stephami des¬
cendit. Cũq expleto luceruario in ba¬
silicã benedictionẽ ppło dedisset egrediẽ¬
tibus illis mulier quedã ĩ salutario oc¬
currit. que tam horribilẽ infirmitatẽ in¬
currerat. ut die noctuqz incensanter ma¬

Expanded text:
quod fidei alacritate poposcerat, festinabaillaque sibi super vestimenta sua circa se posuit, prius tamen oculis admovens, cum et devotione deusculans, ut dignum erat, honorabat. Nec mora, statim adfuit, Domino tribuente, fidelis petitionis suae effepost transitum ipsius habere noscuntur. Denique ut solebat ipsa fateri, cum ipsum pannum ad pectus suum posuisset, statim, velut si qui solent aqua frigida respergi, ita omnia membra vel venae ejus etiam cum parvo dolore in obrepilationem suspensa sunt, ut corpus ipsius aliquantum horrore simul et tremoet fluxus qui erat discessit, et nunquam amplius ad ipsam rediit, impletumque est in ea: Vade filia, secundum fidem tuam fiat tibi. 16. Factum ad lucernarium ad basilicam sancti Stephani descendit. Cumque, expleto lucernario, benedictionem populo dedisset, egredientibus illis mulier quaedam in salutatorio occurrit, quae tam horribilem infirmitatem incurrerat, ut die noctuque incessanter ma
Abbreviated transcription (Latin):
sũt prout opus existimauit qui seruie¬
bat. Cui ille. Non istos inquit. Illũ ta¬
lem atqs talẽ uolo. Exibiti sũt alii uetes
Non est hic ĩquit quẽ quero. Exquirens
michi dederat cepimus recognoscere q̃d̃
seruũ dei furtũ nostrũ nõ potuisset latere.
ut ꝑspicuũ et euidens esset qd famulus
tiuis dñe nobis ĩdignis. de donis illis
que ip̃i tribueras potusset diceret tetigit
me aliquis. Tũt ego uelut pro illa quã
tu dñc ihũ per or̃onem serui tui sanasti.
tuens et tremens qd̾ factũ fuerat. cepit
serno tuo fateri dicens. Indulge dñe ego
pannũ quẽ queris habeo filia tua. I lle ãt¬
ad bafilicã donni stephi et mitte illos sb̃
altare et ibi maneãt. et unũ hoꝵ porta
nõ desisteret. ut qd̃ petierat deportarẽ
uidensq me en minus uenientẽ porreti
procul mamibus. anteqmͣ darẽ iamq¬
i actura qd̃ exibebã ĩpetu obuiauit mͥ

Expanded text:
sunt, prout opus existimavit qui serviesunt, prout opus existimavit qui serviebat. Cui ille: 'Non istos', inquit, 'illum talem atque talem volo'. Exhibiti sunt alii veteres: 'Non est hic', inquit, 'quem quaero', exquirens,mihi dederat coepimus recognoscere, quod servo Dei furtum nostrum non potuisset latere, ut perspicuum et evidens esset, quod famulus tuus, Domine, nobis indignis de donis illis quae ipsi tribueras potuisset dicere: 'Tetigit me aliquis'. Tunc ergo velut pro illa, quam tu, domine Iesu, per orationem servi tui sanasti, ego timens et tremens, quod factum fuerat coepi servo tuo fateri, dicens: 'Indulge, domne; ego pannum quem quaeris habeo. Filia tua'. Usque hiad basilicam domini Stephani, et mitte illos sub altare, et ibi maneant, et unum, quem volueris, porta non desineret, ut quod petierat deportarem, vidensque me eminus venientem, porrectis porro manibus, antequam darem, jamque raptura quod exhibe
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Qd̃ ctiã apud nos qui presentes
fuimus uerissimũ esse constat. Igitur
illustrissima femmarũ a grecia matro¬
na eiusdẽ uiri cũ muliere illius que ex¬
tremã fimbriã uestimẽti dñi tetigit ĩ fir¬
mitate laborarct nõ dissimilis fide et de¬
uotione liberata est. Cũ ad occursũ eius
uenissẽ illa fanuiliariter dignabatur incã
nali prodens cepit sub obtestatione dm̃
multis precibus poscere ame ut unũ
uiri essem. et facile potuissẽ facere qd̵ sꝑa¬
bat. tuncre tamẽ cepi ne unde sibi illa
remediũ petebat. Ego pecratũ ex furto
incurrerẽ. cubiculario ad quẽ uestimẽta
pertinebant id indicaui qd̵ aliquis pro
fide tessellũ sibi deportari postulasset.
et quis tibi similis: Tu promisisti qd si
quis inte crederet opera que facis et ip̃e
faceret. Nam cũ apud me seruaretur
saret tesselli adhiberẽtur cale facti ad focũ
et aliis detractis apponerẽtur. Exibiti

Expanded text:
rare. Quod etiam apud nos, qui praesentes rare. Quod etiam apud nos, qui praesentes fuimus, verissimum esse constitit. 11. Igitur illustrissima femina Agretia matrona ejusdem viri, cum mulieris illius, quae extremam fimbriam vestimenti Domini tetigit, infirmitate laboraret, non dissimilis fide et devotione liberata est. Cum ad occursum ejus venissem, illa familiariter dignabatur meam pronali prodens, coepit sub obtestatione Domini multis precibus exposcere a me, ut unuviri dum essem, facile potuissem facere quod sperabat, timere tamen coepi ne unde illa sibi remedium petebat, ego peccatum ex furto incurrerem. Tunc cubiculario, ad quem vestimenta sancta pertinebant, id indicavi, quod aliquis pro fide tessellum sibi deportari postulasset. et quis tibi similis ? Tu tamen promisisti, quod si quis in te crederet, opera quae facis et ipse faceret. Nam dum apud me iam servatur saret, tesselli adhiberentur calefacti ad focum, et aliis detractis, apponerentur, – exhibiti
Abbreviated transcription (Latin):
medicamẽto penitencie de hoc mũdo uolu¬
isset retedere illũ precipue siue hoc remedio
nõ abtabat abire. statim ad uicũ arnagi¬
nẽ semꝑ benimus. Ergo sicut supra
ceret. ut nõ solũ om̃s reliquos suos. sẽd
ctiã nec comugẽ uel filiã unicã agnos¬
ceret. ip̃e cũ sacramẽto dicebat fuisse sibi
uisũ. humanã uocẽ audisse que illi in
aure lente loquens dixerit. Ecte scũs
aperui et ip̃m famulũ xp̃i uenientẽ cog¬
noui. Sed ubi adme per accessit. manus
illius quantũ necesse erat michi qui spen
uite amiscrã osculari fortiter ĩstitisti. Tũc
ego ut credidi deo michi pectatori ĩspirã¬
te kyrrũ ip̃ius domni m̃e apprchendi.
et uulneri in eo ĩposm. Sed cũ ibidẽ pau¬
lulũ partẽ uestimẽti ip̃ius tenuissẽ. in¬
eadem hora sangius qui penitus non
desistebat fluere. ita deinceps cessauit ut
nõ solũ sanitas sedctiã uirtus maxiia
michi redderetur. Et si ꝑmissus fuissẽ
caballo sedens ad ciuitatẽ nitebar prope¬

Expanded text:
medicamento penitentiae de hoc mundo vir Dei voluisset recedere, illum praecipue sine hoc remedio non optabat abire. Statim etenim ad vicum Arnaginensem pervenimus. Ergo, sicut supra ceret, ut non solum omnes reliquos suos, sed etiam nec coniugem nec filiam unicam agnosceret, tunc ipse cum sacramento dicebat fuisse sibi visum humana voce audisse, quae illi in aure lente loquens dixerit: 'Ecce ! sanaperui et ipsum famulum Christi venientem cognovi. Sed ubi ad me peraccessit, manus illius, quantum necesse erat mihi, qui spem vitae amiseram, osculari fortiter institi. Tunc ergo, ut credidi, Deo mihi peccatori inspirante, birrum ipsius domni mei adprehendi et vulneri meo imposui. Sed cum ibidem paululum partem vestimenti ipsius tenuisseeadem hora sanguis, qui penitus non desistebat fluere, ita deinceps cessavit, ut non solum sanitas, sed etiam virtus maxima mihi redderetur. Et si permissus fuissem, caballo sedens ad civitatem nitebar prope
Abbreviated transcription (Latin):
uit eius esse discipulũ. Quid autẽ
aliud isto modo quã se negauit esse
xpĩanũ: Quãius enĩ discipuli xp̃i
nondũ appellarẽtur hoc noĩe: post
ascentionẽ quippe eius in antiochia
ani: iam taimẽ erat res ipsa illo postea
uocabulo nũcupandas. iam erant dis¬
cipuli. qui postea sũt appellati xpiam.¬

Expanded text:
vit ejus esse discipulum. Quid autem vit ejus esse discipulum. Quid autem aliud isto modo quam se negavit eanum? Quamvis enim discipuli Christi nondum appellarentur hoc nomine: post ascensionem quippe ejus in Antiochia stiani : jam tamen erat res ipsa illo postea vocabulo nuncupanda, jam erant discipuli qui postea appellati su
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ offercbat in corpore. nõ tamẽ pro
dño ut temere prefumebat precessit:
sed aliter quã putabat. Namiq ante
mortẽ et resurrectionẽ dñi. et mortuus
est negando: et reuicit plorando. Sed
mortuus est quia suꝑbe ip̃e presump¬
sit: reuixit autẽ quia benigne ille re¬
mittentis audatia. et de se plurimũ
presumẽtis: Ubi sũt uerba illa. quã¬
do ait quare nõ possũ sequi te modo:
aĩam meã prote ponã: Hoc sine est
sequi magistrũ se negare discipłm:
Sic sinc pro dño aĩa ponitur. ut hoc
ne fiat uox ancille formidetur: Sed
quid mirũ si ds̃ uera predixit: homo
autẽ falsa presũpsit: Sane in ista
que iam cepta est negatione a pli pe¬
tri: debemus aduertere nõ solũ ab eo
negari xp̃m: qui dicit eũ nõ esse xp̃m¬
sed etiã ab illo qui cũ sit negat: se esse
xpĩanũ. Dñs enĩ nõ ait petro. dis¬
cipulũ meũ te negabis: sed me nega¬
bis. Negauit ergo ip̃m: cũ se nega¬

Expanded text:
quod offerebat in corpore: non tamen pro quod offerebat in corpore: non tamen pro Domino, ut temere praesumebat, praecessit, sed aliter quam putabat? Nam quae ante mortem et resurrectionem Domini, et mortuus est negando, et revixit plorando. Sed mortuus est, quia superbe ipse praesumpsit, revixit autem quia benigne ille remittentis audacia, et de se plurimum praefidentis? Ubi sunt verba illa, quando ait, Quare non possum te sequi modo? animam meam pro te ponam ? Hoccine est sequi magistrum, se negare discipulum? siccine pro Domino anima ponitur, ut hoc ne fiat, vox ancillae formidetur? Sed quid mirum si Deus vera praedixit, homo autem falsa praesumpsit? Sane in ista quae jam coepta est negatione apostoli Petri, debemus advertere non solum ab eo negari Christum, qui dicit eum non esse Christum; sed ab illo etiam qui cum sit, negat se esse christianum. Dominus enim non ait Petro, Discipulum meum te negabis; sed, me negabis . Negavit ergo ipsum, cum se nega
Abbreviated transcription (Latin):
hoc petrus negauit. Quod
iste exclamauit: hoc petrus offendit
Non cantabit gallus: Donec ter
me neges. Dicas licet nescio hoĩem:
dicas licet homo nescio quid dicis:
dicas licet nõ sũ ex eius discipulis:
me negabis. Si qd̃ dubitare nefas
procul dubio petrus xp̃m negauit.
Non accusemus xp̃m: cũ defendimꝰ
petrũ. Peccatũ agnoscat ĩfirmitas:
iã mẽdatiũ nõ habet ueritas. Agno¬
uit plane pctm̃ suũ ĩfirmitas petri.
prorsus agnouit et quantũ mali xp̃m
negando cõmiserit. plorando mõstra¬
uit. Ipẽ suos redarguit: deffẽsores ⁊ ũde illos
cõuincat prroducit lacrimas testes.
Neq nos cũ ista dicimus. primũ
apłoꝵ accusare delectat. sed hũc ĩtuen¬
do ãmoneri. nos oportet. ne homo quis¬
quã de humanis uiribus confidat
Nam quid aliud ꝑtinut ad doctorẽ
saluatorẽqz nr̃m: nisi uł nobis nequa¬
quã de se quẽquã debere presumere. ni
ipso primo apłoꝵ demonstraret exei¬
plumr: In enĩa itaq contigit petri:

Expanded text:
hoc Petrus negavit; quod iste exclamavit, hoc Petrus offendit. Non cantabit gallus, donec ter me neges. Dicas licet, Nescio hominem; dicas licet, Homo, nescio quid dicis; dicas licet, Non sum ex discipulis ejus : me negabis. Si, qprocul dubio Petrus Christum negavit. Non accusemus Christum, cum defendimus Petrum. Peccatum agnoscat infirmitas: nam mendacium non habet veritas. Agnovit plane peccatum suum infirmitas Petri, prorsus agnovit, et quantum mali Christum negando commiserit, plorando monstravit. Ipse suos redarguit defensores, et unde illos convincat, producit lacrymas testes. Neque nos cum ista dicimus, primum apostolorum accusare delectat; sed hunc intuendo, admoneri nos oportet, ne homo quisquam de humanis viribus fidat. Nam quid aliud pertinuit ad doctorem salvatoremque nostrum, nisi ut nobis, nequaquam de se quemquam debere praesumere, in ipso primo apostolorum demonstraret exemplum? In anima itaque contigit Petri,
Abbreviated transcription (Latin):
illa ait. Angelũ dñi habeo amatorẽ :
qui nunio zelo custodit corpus meũ
Hic si uel leuiter senserit. quod tu me
polluto amore contingas: statim contra
te furorẽ suũ exagitabit. et amittes flo¬
rem tue gratissime uiuẽtutis. Si aũt¬

Expanded text:
iat: Angelum Dei habeo amatorem, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim circa te furorem suum exagitat et amittes florem gratissimae tuae juventutis. Ist
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ fuũ ĩ terrogatus te dominũ ihm̃¬
xp̃m cõfessus sũ. Decus cesar iussit eñ
leuari a terra et dicit ei. Dideo inte
artẽ magicã: ĩmo magis saccifica.
deos deasqz: quia aut sacrificabis aut
diuersis penis te ĩterficiã. Beatus
Decius cesar nimio furore arreptus ius¬
sit ut cũ plũbatis diutissime cederetur.¬
qui pro salute nr̃a dignatus es formã
serui accipere. ut nos a seruitute de¬
monũ liberares: accipe spm̃ meũ. Ic̃ u̾

Expanded text:
. interrogatus . te dominum ih. interrogatus . te dominum ihm confessus sum; Decius ius| sit eum leuare a terram . et dicit ei; Video in te artem magicam;| Immo magis sacrifica . deos deasque quia| aut sacrificabis . aut diuersis penis te interficiam; Beatus Decius cesar nimio| furore erreptus . iussit ut cum plumbatis diutissime cederetqui pro salute nostra dignatus es forman servi accipere ut nos a servitio daemonum liberares, accipe spiritum meu
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ubi sunt prophetam similes
tui absconditi. ut simul epulcmini.
rũt noĩa sua in celo. Tu eĩ nõ es
cafhenis. duci in palatiũ tyberii. et ibi
eũ gestis audiri. Et iussit sibi tri¬
bunal: in basilica iouis parairi. Qui¬
dũ ingressus fuisset et sederet. prece¬
pit sibi beatũ laurẽtiũ presẽtari. Cui
ca diis. et noli confidere in thesauris.
quos habes absconditos. Secitus lau¬
rencius dixit. Uere confido: et secu¬
rus sũ de fhesauris meis. Detius cesar¬
dixit. An. putas. te de thesauris libe¬
rari. et redimi atormẽtis : Beatus¬
laurẽcius dĩat. Ego famulus xp̃i.
securus sũ de thesauris celestibus. De¬
cus iracũdia plenus: iuissit eũ nudũ
fustibus cedr: Beatus lautẽcius cã
cederetur: damabat dicens fid dẽtiũ.¬
Ette miser uel modo cognosce. quia
tormẽta tua. Decius cesar dixit. ffusti¬
bus aid augete. et date ad later̃a eius
laminas ferreas ardentes. Beãtus
tuo. quia actusatus nõ negaui nomẽ¬

Expanded text:
 ubi sunt| profani similes tibi absconsi . ut simul epuletis; Rrunt no| mina sua in caelo; Tu enim non es catenis| duci in palacio tiberii . et ibi eum gestis audir| Et iussit sibi tribunal in basilica iouis parari . um| ingressus fuisset et sederet . praecepit sibi beatum lauren| tium offerri; Cui ca diis . et noli confidere| in tesauris quos habes absconditos; Beatus laurentius dixit;| Vere et confido . et securus sum de tesauris meis; Decius dixit;| En putas te de thesauris liberari au\t/ redimi de tormentis?| Beatulaurentius dixit; Ego famulus christi securus sum de the| sauris cęlestibus; Decius iracundia plenus . iussit eum nudum| fustibus cedi; Beatus laurentius cum cederetur clamabat| dicens ad deciu miser uel modo cognosce . quia| tormenta tua;| Decius cesar dixit; Fustes augete et date ad latera eius . lami| nas ferreas ardentes; Beatus tuo . quia accusatus| non negaui
Abbreviated transcription (Latin):
ago deo meo: qui me d gnatus est
tõuingere inter seruos suos: Tu mi
ser torqueris in infania tuar. et in¬
furore tuo. Decuis cesar dixit Ae¬
uate eñ et date aute cõspectũ eius
omne genus tormẽtoꝵ. Et allate
Sacrifica diis. Nam om̃e genus
hoc tormentor: incorpore tuo uexa¬
bitur. D catus laurẽcius dixit. In¬
felix: has cpulasl ego semꝑ deside¬

Expanded text:
ago deo meo qui me dignatus est coniungi inter seruos suos; Tu mi| ser torqueris in insania tua et furo\re/ tuo; Decius cesar dixit| Leuate eum et date ante conspectum eius omne genus tormentorum; Et al| late ̨ Sacrifica diis; Nam omne genus hoc tormen| torum in corpore tuo uectabitur; Beatus laurentius dixit; Infelix| has epulas ego semper deside
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ certis probata testimoniis ad
sancti huius declarandã gliam presẽ¬
tibus duximus apponendã. Quedã
nãqz duoꝵ annoꝵ puella que ĩ febris
quã passa duobus mẽsibus expirauit
facto uoto per patrẽ. scõ isti qued ip̃e
ymaginẽ de cera offerret si uitã a deo
sue filie ĩpetraret resuscitata ubera
matris suxit. Quidã etiã quĩq an¬
noꝵ puer uehemẽtia febris cõtinue
uita functus facto uoto per patrẽ: est
uite pristine restitutus nec dute febris
i eo apparuit ullũ signũ. lc̃ .uiii.

Expanded text:
 quorum quaedam certis probata testimoniis ad  quorum quaedam certis probata testimoniis ad sancti huius declarandam gloriam praesentibus duximus adnotanda. Quaedam namque duorum annorum puella, quae vi febris, quam passa fuit duobus mensibus, expiravit, facto voto per patrem sancto isti, quod ipse imaginem de cera offerret, si vitam a Deo suae filiae impetraret, resuscitata ubera matris suxit. — Quidam etiam quinque annorum puer vehementia febris continuae vita functus, facto voto per patrem, est vitae pristinae restitutus, nec dictae febris in eo apparuit ullum signum. — Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ticulis fidei uita et moribus diligẽter:
Iudeos et gentiles ⁊ clo feruens fidei¬
induebat sedule ad baptismũ ac quos¬
dam eorũdem sacro de fonte leuauit¬
ip̃e. Demũ głosus iste scũs cursus bite
quẽ auide sicierat nugraturus infir¬
mitate decubans ultima deuotissime
sumpsit corpus dm̃cum qmͣuis sũ¬
me debilis de lecto exiens in occursũ
dĩi saluatoris. cruce etiã sibi datti per
quendã ex sociis. genu flexit in lecto
ut potuit. ac in oroue deuota et silen¬
lauit in mocenciã in medio dornus
sue ad deũ suũ contemplandũ in gau¬
diũ facie reuelata in sua ĩnocentia est
ingressus. Derũ quia decebat mul-¬
tũ diuine magnitudinẽ bonitatis
qd̾ ille quẽ in terris ip̃m precdaris ador¬
nando uirtutibus sue: ymagini fece¬
rat tam conformẽ secũ regnare in
celis cunctis uirtutis sue testimomii
probaretur. multis eũ magns mira
ddilisqz post eius obitũ clarũ fecit

Expanded text:
ulis fidei, vita et moribus diligenter. ulis fidei, vita et moribus diligenter. Iudaeos et Gentiles zelo fervens fideinducebat sedule ad baptismum ac quosdam eorum sacro de fonte levavit. Demum gloriosus iste sanctus, vitae quem avide sitierat, migraturus, infirmitate decumbens ultima, devotissime sumpsit corpus Dominicum, quamvis summe debilis, de lecto exiens in occursum domini Salvatoris, cruce etiam sibi data per quemdam ex sociis, genuflexit in lecto, ut potuit, ac in oratione devota et silenlavit in innocentia in medio domus suae, ad Deum suum contemplandum in gaudio facie revelata in sua innocentia est ingressus. Verum, quia decebat multum divinae magnitudinem bonitatis, quod ille, quem in terris ipsum praeclaris adornando virtutibus suae imagini fecerat tam conformem, secum regnare in coelis certis virtutis suae testimoniis probaretur, multis eum magnisque miraculis post eius obitum clarum fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
esset ac filius tanti regis. Cũ autẽ
parisius iret: pauperẽ quẽ quasi spi¬
dũ reperit multũ cõpaciens abscon¬
dite capani contulit quã portabat
sibiqz focit secrete aliã apportari. In¬
hoc etiã xp̃i mutatore uero. humilita
uera fulsit. accendit nãqz qd deus qui
mentes sospite erigit. pont humles
infundebat manibus. manuq sua
ipĩs fertula apponebat: ac panes scin¬
debat. eisdẽ etiã genu flexo in ip̃is xp̃o
serire ac ip̃m recipere se delectans.
hospitalia pauperũ aliquociens uifi¬
tabat. Sciens demiq quod qui uestie¬
dantur. post dyaconatus sũptus or¬
dinẽ. semꝑ ueste humili fuit usus.
post ingressũ uero predicti ordinis
uili habitu ac bruno colore in tapeci¬
is et cortimis et lectis coopertorio ute¬
etiã officiũ excercebat cũ di¬
ligentia seruus hic xp̃i fidelis et pru.¬
dens missas dicendo assidue deuotis¬
simc ordines celebrãdo dericos quib
de beneficiis prouidere uolebat exami¬

Expanded text:
esset ac filius tanti regis. Cum autem iret Parisios, pauperi, quem quasi nudum reperit, multum compatiens in abscondito cappam contulit, quam portabat, sibique secreto fecit aliam apportari. hoc etiam Christi imitatore vero humilitas vera fulsit: attendit namque, quod Deus, qui moerentes sospitate erigit, ponit humiles infundebat manibus manuque sua ipsis fercula apponebat ac panes scindebat, eisdem etiam genu flexo in ipsis Christo servire ac ipsum recipere se delectans. Hospitalia pauperum aliquotiens visitabat. Sciens denique, quod, qui vestidantur, post diaconatus susceptum ordinem semper veste humili fuit usus. Post ingressum vero dicti ordinis vili habitu ac bruno colore in tapetiis et cortinis ac lecti coopertorio uteetiam officium exercebat cum diligentia servus hic Christi fidelis et prudens, missas dicendo assidue, devotissime ordines celebrando, clericos, quibus de beneficiis providere volebat, exami
Abbreviated transcription (Latin):
ymitari uelitis de toto corde quã lau¬
datis: Hec nãqz uita uobis de celo flu¬
xit: quã professe estis: supra usũ
nature. Hec uita est quã tenetis: et¬
ideo de celo uenit sponsu quẽ sequi¬
una cũ matre debetis. Nec ĩmerito
uiuendi bsũ de celo quesistis: que uob̾
de celo sponsũ petistis. I deo ur̃a cõuer¬
ge ab uno quoq nr̃m: tamẽ nõ insi
casto hauritur pectore. Prope est eĩ
inquit moyses in corde tuo. et more
tuo: tantũ eũ recto si quesieris corde.
DOnguentũ enĩ exinanitũ. est nom̃
euis. Proꝑterea ac si adolescẽtule.
diligite aĩo qd̃ pro uobis effusũ est.¬
nitatis et castitatis amatorẽ: qui ma-¬
trem uir ginẽ ideo elegit. ut ip̃a dĩb¬
esset exemplũ castitatis: que quasi
in speculo refulget forma uirtutis.

Expanded text:
imitari velitis de toto corde quam laudatis. Haec namque vita vobis de coelo fluxit, quam professae estis: supra usum naturae haec vita est, quam tenetis: de coelis venit sponsus, quem sequi cum matre debetis: nec immerito vivendi usum de coelo quaesistis, quae vobis de coelo sponsum petistis. Ideo vestra converge ab unoquoque nostrum, tamen non nisi casto sursum hauritur pectore. Prope est enim, inquit Moyses, in corde tuo et in ore tuo, tantum eum recto si quaesieris corde . Unguentum exinanitum est nomen ejus: propterea, adolescentulae, diligite animo, quod pro nitatis et castitatis amatorem, qui matrem virginem ideo elegit, ut ipsa omnibuesset exemplum castitatis, in qua velut in speculo refulget forma virtutis.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ aliud esse spiritale triticũ. quã xp̃iane
fidei bencrabile sacramentũ. Huius tritici
mensurã uobis in noĩe dñi damus: quo¬
tiens illuminati dono grẽ spiritalis. se¬
cundũ regulã uere fidei disputanius: et
eandẽ tritici mensurã per dñicos dispen¬
satores accipitis. cũ cotidie per dei famu¬
los uerbũ ueritatis auditis. De ip̃a nũc
ergo tritici mensura loquinur: ut ex ip̃a
sicut deus duudit unuersi pascamur
Inde alimẽta bone uite sumanus ad
eterne uite prenua ꝑuciire possimus:
in illũ credentes. in illo sperãtes. illũ pre
omũbus et in omĩbus diligẽtes. qui se¬
ipsũ nobis alimentũ prestat. ne deficia¬
mus in uia: et premiũ seruat ut gaude¬
anius in patria. Xp̃s est eñi alimentum
nostrũ. xp̃s erit pretiũ nostrũ. Ifp̃s est ci¬
bus et cõsolatio currentiũ uiatoꝵ: ip̃e sa
cictas et exultatio quiescentiũ beatoꝵ. Ad

Expanded text:
non aliud esse spiritale triticum quam Christianae non aliud esse spiritale triticum quam Christianae fidei venerabile sacramentum. Hujus tritici mensuram vobis in nomine Domini damus, quoties illuminati dono gratiae spiritalis, secundum regulam verae fidei disputamus; et eamdem tritici mensuram per dominicos dispensatores accipitis, cum quotidie per Dei famulos verbum veritatis auditis. De ipsa nunc ergo tritici mensura loquamur . Ex ipsa, sicut Deus dividit, universi pascamur, inde alimenta bonae vitae sumamus, ut ad aeternae vitae praemia pervenire possimus, in illum credentes, in illo sperantes, illum prae omnibus et in omnibus diligentes, qui seipsum nobis, et alimentum praestat ne deficiamus in via, et praemium servat ut gaudeamus in patria. Christus est enim alimentum nostrum, Christus erit praemium nostrum, Christus est cibus et consolatio currentium viatorum, ipse 548 satietas et exsultatio quiescentium beatorum. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
est etiã pastor bonus: qui aĩam suã po¬
suit pro ouibus suis. Trex ergo bom
pastoris: ip̃a est familia redemptoris.
Dispensator uero quis sit. quẽ oportit ̃
fidelem pariter et prudentẽ: paulus nob̾
ostendit aplus. qui de se suisqz sociis loquẽs
ait. Si nos existimet homo ut munstros
xp̃r. et dispensatores ministerioꝵ dei
Hic iam queritur ĩter dispensatores: ut
fidelis quis ĩuematur. Ne quis autẽ
nostrũ solos apostolos dispẽsatores factos
existunet. neglectoq militie spiritalis of¬
ficio. scriuis piger infideliter ĩprudẽterq
em̃ ep̃m sine criine esse: sicut dei dispensa¬
torc̃. Serui ergo patrisfamilias sumus.
dispensatores dñi sumus: mensurã tritici
quã uobis erogenus accepimus. Que
uero sit ista mẽsura tritici. si queramus
ipam quoqz nobis beatus paulus apłs
ostendit dicens. Oncuiqz: sicut deus
diuisit mensurã fidei. Quã ergo mẽsu¬
ram tritici xp̃s nũcupat. ipãm mensurã
fidei paulus apls appellat: ut agnoscamus

Expanded text:
est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redemptoris. Dispensator vero quis sit, quem oportet esse fidelem pariter et prudentem, Paulus nobis ostendit apostolus, qui de se suisque sociis loquens ait: Sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores mysteriorum Dei. Hic jam quaeritur ifidelis quis inveniatur . Ne quis autem nostrum solos apostolos dispensatores factos existimet neglectoque militiae spiritalis officio, servus piger infideliter imprudenterque enim episcopum sine crimine esse, sicut Dei dispensatorem . Servi ergo patris familias sumus, dispensatores Domini sumus, mensuram tritici quam vobis erogemus accepimus. Quae vero sit ista mensura tritici si quaeramus, ipsam quoque nobis beatus Paulus apostolus ostendit dicens: Unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei . Quam ergo mensuram tritici Christus nuncupat, ipsam mensuram fidei Paulus appellat: ut agnoscamus
Abbreviated transcription (Latin):
tis accipiat incremẽta Ibi prorsus ad
salutẽ consulitur uniuersis: quos dñs
saluare dignatur. Ibi est quod omm
etati cõgruat: ibi qd̃ omi professioni
cõuemiat. Ibi audimus precepta que
faciamus: ibi cognoscimus premia que
speremus. Ibi ẽ uissio que nos per lit¬
terã doceat: et ĩstruat ad scientiã: ibi¬
populo suo preposuit dñs. specialiter
uolens officiũ demonstrare: ait quod
ex euãgelio modo audiuimus. Quis
putas est fidelis dispensator et prudens.
quẽ constituit dñs supra familiã suã.
ut det illi intẽpore tritici mensuram ᷤ

Expanded text:
tis accipiat incrementa. Ibi prorsus ad tis accipiat incrementa. Ibi prorsus ad salutem consulitur universis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae faciamus, ibi cognoscimus praemia quae speremus; ibi est jussio quae nos per litteram doceat et instruat ad scientiam; ibipopulo suo praeposuit, Dominus speciale volens officium demonstrare, ait, quod ex Evangelio modo audivimus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus supra familiam suam, ut det illis in te
Abbreviated transcription (Latin):
sermo quẽ debenius om̃s non
solum studiose uerũ etiã sapienter audi¬
re. tui nos oportit humiliter ac delectabi¬
liter obedire: moderationis sue tenens
ubiq temperiẽ. ut nec ouibus desint
pabula: nec pastoribus alimc̃ta. quedã
spetialiter solis precepit nobis. quedã uero
generaliter et nobis ⁊ uob. Nobis nãq.
id est serius quos pater ille familias rerũ
omniũ dñs ad hoc in sua magna domo
cõstituit. ut ppło euis uerbũ grẽ ministre¬
mus: specialiter ĩiungitur sc̃e predicatio¬
nis officiũ. Generaliter uero et nobis ⁊
uobis: salutaris ĩ dicitur obedientia mã¬
datoꝵ. In quibus de nuo mãdatis. tamqͣ
ditissi mis ferculis. sic celestiũ deliciarum
copia spiritalis exuberat: ut in uerbo dei
abũdet qd perfertus comedat. abui det ctiã
qd ꝑuulus suggat. Ibi est eñ finul lac¬
trus potus. quo tenera fideliũ nutriatur¬
nifantia: et solidus cibus. quo robusta
perfectoꝵ iuuẽtus: spiritalia scẽ uirtu¬

Expanded text:
sermo, quem debemus omnes, non solum studiose, verum etiam sapienter audire, cui nos oportet humiliter ac delectabiliter obedire, moderationis suae tenens ubique temperiem, ut nec ovibus desint pabula, nec pastoribus alimenta, quaedam specialiter solis praecipit nobis, quaedam vero generaliter et nobis et vobis. Nobis namque, id est servis quos pater ille familias, rerum omnium dominus, ad hoc in sua magna domo constituit, ut populo ejus verbum gratiae ministremus, specialiter injungitur sanctae praedicationis officium: generaliter vero nobis et vobis, salutaris indicitur obedientia mandatorum. In quibus denuo mandatis, tanquam ditissimis ferculis, sic coelestium deliciarum copia spiritalis exuberat, ut in verbo Dei abundet quod perfectus comedat, abundet etiam quod parvulus sugat. Ibi est enim simul et lacteus potus, quo tenera fidelium nutriaturnfantia, et solidus cibus, quo robusta perfectorum juventus spiritalia sanctae virtu
Abbreviated transcription (Latin):
sanctã dilectionẽ. qua se ĩuicẽ
diligerent discipulis cõmendaret: dic̃
ei symon petrus. Dñe quo uadis:
Sic utiqz hoc dixit magistro discipłs.
et dũoseruus: tanqmͣ sequi paratus.
Propterea quippe dñs qui eius ani¬
mũ bidit: quare hoc ĩterrogauerit:
sic ei respondit. Quo ego bado: nõ
potes me modo sequi. Tanꝙͣ diceret.
Dilationẽ intulit nõ spem tulit: et ean¬
dem spem quaz nõ tulit: sequẽtt uoce
queris autẽ postea. Quid festuias pe¬

Expanded text:
sanctam dilectionem, qua se invicem diligerent, discipulis commendaret. Dicit ei Simon Petrus: Domine, quo vadis? Sic utique hoc dixit magistro discipulus et Domino servus tanquam sequi paratus, propterea quippe Dominus qui ejus animum vidit quare hoc interrogaverit, sic ei respondit: Quo ego vado non potestis me modo sequi. Tanquam diceret: dilationem intulit, non spem tulit; et eamdem spem quam non tulit, sed potius dedqueris autem postea. Respondit Pe
Abbreviated transcription (Latin):
te iacob. et fr̃ibus hec. Et egressus:
abiit in aliũ locũ: Facta autẽ die alta.
erat nõ parua turbatio inter milite .
autẽ cũ requisisset eũ et nõ ĩuenis¬
set: ĩ quisitione fit̃a de custodibus.¬
ad se iussit eos adduci. Descendensq
a idea in cesareã: ibi cõmoratus est
Erat autẽ iratus: tyriis et sydoniis.
At illi unanimes: uenerũt ad eũ.
Et persuaso blasto qui erat suꝑ cubi¬
culũ regis. postulabãt ꝑacẽ eo q̃d̃ alerẽ¬
tur regiones eoꝵ ab illo. Statuto aũt
die herodes uestitus ueste regali: sedit
protribunali: et cõcionabatur adeos.
Dopulus autẽ ad clamabat dei uotẽ:
et nõ hoĩs. Confestĩ autẽ ꝑcussit eũ
angelus dñi: eo qd̾ nõ dedisset honorẽ
deo: et consũptus a uermibus expira¬
uit. Uerbũ autẽ dñi crescebat: et
multiplicabatur. Sermo bt̃i augustĩ¬

Expanded text:
te Jacobo et fratribus haec. Et egressus abiit in alium locum. Facta autem die, erat non parva turbatio inter milites, autem cum requisisset eum, et non invenisset, inquisitione facta de custodibus, jussit eos duci: descendensque a Judaea in Caesaream, ibi commoratus est. Erat autem iratus Tyriis et Sidoniis. At illi unanimes venerunt ad eum, et persuaso Blasto, qui erat super cubiculum regis, postulabant pacem, eo quod alerentur regiones eorum ab illo statuto autem die Herodes vestitus veste regia sedit pro tribunali et contionabatur ad eos populus autem adclamabat dei voces et non hominis confestim autem percussit eum angelus Domini eo quod non dedisset honorem Deo et consumptus a vermibus exspiravit verbum autem Domini crescebat et multiplicabatur Barnabas aut
Abbreviated transcription (Latin):
Qua martinus expectatione suspensus.
per bienniũ fere postea quã est baiptisina
cõsecutus: solo scilicet noĩe militauit.
Interea intra gallias barbaris irruẽti¬
bus. iulianus cesar coacto inunũ exer¬
citu: apud uangionũ aiuitatẽ. donati¬
uum cepit crogare militibus. Sed ut
cit consuctudinis: singuli citabãtur. do¬
nec ad martinũ uentũ est. Cum u̾o
oportunũ tẽpus existimans quo peteret
missionẽ: neq em̃ ĩtegrũ sibi fore arbi¬
trabatur. si doncitiuũ nõ militaturus
acciꝑet: hactenus ĩquit ad tesarẽ milita¬
ui tibi. patere ut nũc milite deo. donã¬
tiĩ tuũ. pugnaturus accipiat. ꝯfpĩ¬
em̃ ego miles sũ: pugnare michi nõ licet

Expanded text:
qua Martinus expectatione suspensus per biennium fere posteaquam est baptismum consecutus, solo licet nomine, militauit. Interea inruentibus intra Gallias barbaris Iulianus Caesar coacto in unum exercitu apud Vangionum ciuitatem donatiuum coepit erogare militibus, et, ut est consuetudinis, singuli citabantur, donec ad Martinum uentum est. tum uero oportunum tempus existimans, quo peteret missionem — neque enim integrum sibi fore arbitrabatur, si donatiuum non militaturus acciperet —, hactenus, inquit ad Caesarem, militaui tibi: patere ut nunc militem Deo: donatiuum tuum pugnaturus accipiat, Christi ego miles sum: pugnare mihi non licet
Abbreviated transcription (Latin):
Quod dico nobis intenebris: dicite
in lumine. et quod in aure auditis.
predicate suꝑ tecta. Quod audistis
ministerio aperaus pxedicate. Qd
loco: in uniuersis urbibus. et mui
possunt occidere. Si qui corpus oc¬
cidunt: aĩam non possunt occidere.
Ergo: inuisibilis aĩa. et incorporalis
est. Scdm̃ crassiorem dico ur̃i corporis
substanciã. Uel eo certe tempore
punietur. et supplicia senciet: quãdo
pristinũ corpus receperit: ut cũ
quo pecrauit: cũ ipso et pumatur.¬
gehenne in ueteribus libris non ĩue¬
nitur: sed primũ a saluatore ponitur.
sermonis huius octasio. I dolũ
baal fuisse iuxta ihrłm ad radicłs mõ¬
tis moria: in quibus syloa fluit: nõ
semel legunus. Hec uallis et parui
campi plauities irrigauerat et nemo-¬
rosa plenaqz deliciis. et lacus ni
consecratus. In tantam autẽ
israel clemenciã uenerat: ut
et rigorem religiouis delicie e
uel unciarent. Et appellabatui
ipse gehenuon: idest uallis filie
nom. Soc regum uolumen. et

Expanded text:
Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod loco, in universis urbibus, et in em non possunt occidere. Si qui corpus occidunt, animam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ipso et puniatur.gehennae in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Hierusalem, ad radices montis Moria, in quibus Siloa fluit, non semel legimus. Haec vallis et parva campi planities irrigua erat et nemorosa, et plena deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantam autem populus Israel dementiam venerat, ut et rigorem religionis deliciae vvel initiarent, et appellabatur locus ille Gehennon, id est vallis filiorum Ennon. Hoc Regum volumen et
Abbreviated transcription (Latin):
uen conscẽdit. Ingressusq helis pon¬
tum fretũ. naiigabat. ut ueniret bi¬
santiũ. et ecce cõmotũ est mare. et in¬
cubuit super eos uentus ualidus. et
mergebatur naus. Deniq presto
uento siluit. Fluctus autẽ maris quie¬
uerũt. et tranquillitas data est. erepti¬
Q om̃s. a presenti discrimine. bisan¬
progressi sũt. ut uenirẽt trachias apparint
ei multitudo hominũ alonge cũ euagi

Expanded text:
vem conscendit, ingressusque Helisponvem conscendit, ingressusque Helispontum fretum, navigabat, ut veniret Bizantium. Et ecce commotum est mare, et incubuit super cos ventus validus, et mergebatur navis. Denique, praestolue vento, siluit; fluctus autem maris quieverunt, et tranquillitas data est. Ereptique omnes a praesenti discrimine, Bizanprogressi, ut venirent Thracias, apparuit eis multitu
Abbreviated transcription (Latin):
ihesu benigne ut resuscites eũ. nec con¬
gaudeat aduerfarius humam generis
tid euis interitũ. et hec dicens ad patrẽ. ait.¬
Quid dabis michi si restituero tibi filiũ
saluũ: Et ip̃e. Nichil eo habeo precio¬
suis. ip̃m enĩ dabo si ad uitã resurrexe¬
rit te iubẽte. Beatus autẽ apłs iterũ
Redeat queso dñe aũa pueri. ut isto resus¬
citato relictis cũctis ydolis ad te cõuertã¬
pereñtiũ. ut iam nõ subdantur morti sed
tui effecti uitã mereantur eteruã. Re¬
spondẽtibus fidelibus: amẽ. Cõuersus
ad pheretrũ. at. In noĩe ihũ xp̃i. surge.
et sta suꝑ pedes tuos. et statim adirã¬
te ppło surrexit. ita ut om̃s qui aderãt
uoce magna clamarẽt. Magnus est ds̃
xp̃s. quẽ predicat seruus eius: andreas.
Parentes em̃ pueri multa dederũt mu¬
nert filio suo. que beato apło obtulit.
Sed ille nichil ex his accepit. puerũ
tautũ secũ usq ad macedoniã abire
precipiens: ialutaribus ĩstruxit. Ad̾¬

Expanded text:
Iesu benigne, ut resuscites eum, ne congaudeat adversarius humani generis de eius interitu'. Et haec dicens, ait ad patrem: 'Quid dabis mihi, si restituero tibi filium tuum salvum?' Et ille: 'Nihil eo habeo praetiosius, ipsum enim dabo, si ad vitam surrexerit te iubente'. Beatus vero apostolus iterum, 'Redeat, quaeso, Domine, anima pueri, ut, isto resuscitato, relictis cuncti idolis ad te convertanpereuntium, ut iam non subdantur morti, sed tui effecti, vitam mereantur aeternam'. Respondentibus fidelibus: 'Amen', conversus ad feretrum ait: 'In nomine Iesu Christi, surge et sta super pedes tuos'. Et statim, ammirante populo, surrexit, ita ut omnes qui aderant voce magna clamarent: 'Magnus est Deus Christus, quem praedicat servus eius Andreas'. Parentes enim pueri multa munera dederunt filio suo, quae beato apostolo obtulit; sed ille nihil ex his accepit. Puerum tantum secum usque ad Macedoniam abire praecipiens, salutaribus verbis ins
Abbreviated transcription (Latin):
eiuncens. ĩteriori homini. exteriora
transscripsit: ut preclare mẽtis ĩperiis
rebellia corporis ĩ citamẽta abiecit.
Post hec tamẽ stomacho fatiscente:
typum quartane febris ĩcurrit. Cũqz
de infirmitate ip̃ius abbas scũs graui¬
diuisa: ut ille aĩmo laboraret: hic cor¬
pore: respiceretqz scũs pater in cenobio

Expanded text:
evincens, interioris hominis exteriora evincens, interioris hominis exteriora transcripsit, ac praeclarae mentis imperiis rebellis corporis incitamenta abjecit. Post haec tamen stomacho fatiscente typhum quartanae febris incurrit. Cumque de infirmitate ipsius abbas sanctus graviesset aegritudo divisa, ut ille animo laboraret, hic corpore; respiceretque sanctus Pater in coenobi
Abbreviated transcription (Latin):
diose cepit his tribuere quibus necessa¬
riũ crat: Uel si abstinẽtie amore: nichil
peterẽt. Illis bero quibus probauerat
necesse nõ esse nichil tribuebat: quãuis
uelint accipere. Unde factũ est ut qui¬
bus aduersa erat scã discretio supplica¬
rent abbatr. cũ debere a cellario remo¬
ueri qd̃ et prestitũ est. Mox hec cu¬
ra se posita ita desiderata. se tandẽ legẽ¬
di psallendi. orandiqz et uigilandi assi¬
duitate mactauit: ut adolescentie corpus
mualidũ quod palpare pocius quã debi¬
litare detuerait. efficeret crucis nimieta¬
te curuatũ pariter et confractũ: ita ut
exigua oleris seu pulticule coctione. quã
sibi dm̃co dic parauerat: usqz in aliã
dm̃cam bictũ traheret. Tec igitur in
exordiis meritoꝵ eus bona fulserũt :¬
que sequẽti uita multiplicibus sũt aug¬
mentata uirtutibz. Robur nãq car¬
nis attrint: ut uirtutẽ sp̃s spei ac fidei
soliditate firmaret. Et ut ait apłus.
triũphãs de se sibi ut coronari m̾eretur:

Expanded text:
diose coepit his tribuere velle, quibus necessarium erat, vel si abstinentiae amore nihil peterent; illis vero, quibus probaverat necesse non esse, nihil tribuebat, quamvis vellent accipere. Unde factum est, ut quibus adversa erat sancta discretio, supplicarent abbati, ut deberet a cellario removeri; quod et praestitum est. Mox, hac cura seposita, ita desiderata se tandem legendi, psallendi orandique et vigilandi assiduitate mactavit, ut adolescentiae corpus invalidum, quod palpare potius quam debilitare decuerat, effecerit crucis nimietate curvatum pariter et confractum, ita ut de exigua holeris seu pulticulae coctione, quam sibi dominico die parabat, usque in alia dominica victum traheret. 7. Haec igitur in exordiis meritoquae sequenti vita multiplicibus sunt augmentata virtutibus. Robur namque carnis attrivit, ut virtutem spiritus spei ac fidei soliditate firmaret. Et, ut ait Apostolus, triumphans de se sibi, ut coronari mereretur,
Abbreviated transcription (Latin):
habes. Ualuit nãqz zacheo dimidium
substantie:. quia dimidiũ aliud ad hoc
quod ĩ iuste abstulit restituendũ ĩ qua¬
druplũ reseruauit. Daluit petro et
andree: dimissis retibus et nani. Ua¬
luit. uidue: duobus nuunuitis. Galet
alterr. calicẽ aque frigide. Regnũ itaq
dei ut diximus: tantũ ualet quantũ ha¬
bes. Pensate igitur frẽs. quid iulius
cum emitur. quid carius cũ possidetur:
Sed fortasse nec calix aque frigide
suppetit. qui indigenti prebeatur: etiã
tũc securitatẽ nobis promittit sermo
diuinus. Redemptore et eñĩ nato.
celi ques ostensi sũt: qui clamarent.
Glia n excelsis deo. et interra pax
hominibus bone uolũtatis. Ante dei
uãq oculos nũquã est nacua manus
a munere: si fuerit archa cordis repleta
bona uolũtate. Hinc et cñi psalmsta
ait. In me sũt ds̃ uota tua: que reddã
laudationes tibi. At si aperte dicat.
Et si exterius munera offerenda nõ
habeo: intra nictipm tamẽ ĩuenio.
qd mara tue laudis ĩpono. Quia qui

Expanded text:
habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
morteq cterna. ad memoratã ultro
atiiz confestim uenit ciuitatẽ et hominẽ
uisun alloquutus frcquẽtius atq ex¬
ortatus est. quantũ deus donabat. ut
qd deo nouerat reddidiset. Hec se ille
de die in diem facturũ pollicebatur:
nec tamen i eus tũc hoc ĩpleuit presen

Expanded text:
morteque aeterna, ad memoratam ultro morteque aeterna, ad memoratam ultro atque confestim venit civitatem, et hominem visum allocutus frequentius atque exhortatus est, quantum Deus donabat, ut quod Deo voverat reddidisset. Ac se ille de die in diem facturum pollicebatur, nec tamen in ejus tunc hoc implevit praesen
Abbreviated transcription (Latin):
te. Nam euis pater antea defunctus
erat. Renũcianit etiã scolasticis quos
rector docebat. ut sibi magistrũ alium
prouiderent . co qd̃ seruire deo ip̃e decre¬
uisset. Ac placuit ei percepta grã. cũ
aliis cuubus et amncis siuis deo pariter
scriuentibus: et africam et propriam
domũ agrosq remcare. Ad quos ue¬
mens. ⁊t in quibus constitutus ferme
ge dñi meditans die ac nocte. et de his
que sibi deus cogitanti. atqz oranti m¬
tellecta reuelabat: et presentes et absẽ¬
tes sermonibus ac libris docebat. Con¬
figit forte codẽ tpr̃e. it quidã ex his quos
dicũt agentes in rebus apud ipponẽ¬
regiũ constitutus. bene xp̃ianus. dcũq
timens. cõperta eius bona fama atqz
doctrina. desideraret atq optarct eũ
uidere: promittens se posse mundi hu¬
ius om̃s contẽpnere cupiditates atq
illecebras. si aliquando ex eus ore dei
uerbũ audire meruisset. Qd̃ eũ ad se
fideli fuisiet relatione dclatũ: liberari
aĩam cupiens ab huius uite ꝑiculis.

Expanded text:
te. Nam ejus pater antea defunctus erat. Renuntiavit etiam scholasticis, quos rhetoricam docebat, ut sibi magistrum alium providerent, eo quod servire Deo ipse decrevisset. aliis civibus et amicis suis Deo pariter servientibus ad Africam et propriam domum agrosque remeare. Ad quos veniens, et in quibus constitutus, ferme ge Domini meditans die ac nocte. Et de iis quae sibi Deus cogitanti atque oranti intellecta revelabat; et praesentes et absentes sermonibus ac libris docebat. Contigit forte eodem tempore, ut quidam ex iis quos dicunt Agentes in rebus, apud Hipponem-Regium constitutus, bene christianus, Deumque timens, comperta ejus bona fama atque doctrina, desideraret atque optaret eum videre, promittens se posse mundi hujus omnes contemnere cupiditates atque illecebras, si aliquando ex ejus ore Dei verbum audire meruisset. Quod cum ad se fideli fuisset relatione delatum, liberare animam cupiens ab hujus vitae periculis
Abbreviated transcription (Latin):
¶laudis salicet gressũ dedit. Cecis lumc̃
tribuit. Obsesses a demomibus mũda¬
uit. Multisqz uirtutibus huius loci
uenerandũ in habitaculũ emicuit. Hoc

Expanded text:
laudis scilicet gressum dedit, caecis lumen tribuit, obsessos a daemonibus mundavit, multisque virtutibus in hujus loci martyr venerando habitaculo emicuit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexille credimus. Sed utrũ
redieruit in terre puluerẽ certũ nõ ha¬
bemius: nisi quod leginus quia mul¬
ta corpora scõꝵ qui dormierãt surre¬
xexũt. ac uenerũt in scãm ciuitatẽ
scilicet iherusalẽ: et apparuerũt młtis.

Expanded text:
resurrexisse credimus. Sed utrum redierint in pulverem terrae, certum non habemus, nisi quod legimus: Quia multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt, ac venerunt in sanctam civitatem, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
liora nõ mãserĩt. qͣto glosiora si mãserĩt
enqz sicut de his It ixͣ.¬
ctiam per ezechielem propq̃e¬
tam dñs dicit: precisa nullis agricolaꝵ
usibus prosunt nullis fabrilibus ope¬
ribus deputantur. Unũ eduobus
palmiti congruit. aut uias aut ignis.
Si i uite non est: in igne erit. Ut gͦ
n igne nõ sit: in uite sit. Si mãseritis
in me inquit. et uerba mea in uobis mã¬
serut: quodcũq uolueritis petetis et
fiet nobis. Nlanẽdo quippe in xp̃o quid
uelle possunt. nisi qd̃ cõuenit xp̃o: Quid
uelle possũt manẽdo in saluatore. nisi
quod non alienũ est ã salute: Aluid
quippe uolumus quia sumus in xp̃o:
et aliud uolunius quia sumus adhus

Expanded text:
ite non manserint, quanto gloriosiora si manserint. Denique sicut de his etiam per Ezechielem prophetam Dominus dicit, praecisa nullis agricolarum usibus prosunt, nullis fabrilibus operibus deputantur . Unum e duobus palmiti congruit, aut vitis, aut ignis: si in vite non est, in igne erit. Ut ergo in igne non sit, in vite sit. Si manseritis in me, inquit, et verba mea in vobis manserint: quodcunque volueritis petetis, et fiet vobvelle possunt, nisi quod convenit Christo? Quid velle possunt manendo in Salvatore, nisi quod non alienum est a salute? Aliud quippe volumus, quia sumus in Christo, et aliud volumus quia sumus adhu
Abbreviated transcription (Latin):
dixisset hic fert fructum multum: nõ
ait quia sinc me parum potestis facere.
illo ficri non potest: sine quo nichil fieri
potest. Quia et si parum actulerit pal¬
mes. cum purgat agricola ut plus af¬
ferat. Tameu nisi n uite manserit et
uixerit de radice: quantũlibet fructum
a semetipso non potest ferre. Quãuis
autem xp̃s uitis non esset nisi homo eẽt
tamen istam gratiam palmitibus nõ
preberet. nisi etiam deus esset. Uerum
quia ita sine ista grã non potest unu
ut mors in potestate sit libxi arbitriĩ
si quis in me inquid non manserit.
mittetur foras sicut palines et arescet
et colligent eũ. et in igne nittetur et

Expanded text:
dixisset, hic fert fructum multum, non ait, quia sine me parum potestis facere; illo fieri non potest, sine quo nihil fieri potest. Quia etsi parum attulerit palmes, eum purgat agricola ut plus afferat: tamen nisi in vite manserit et vixerit de radice, quantumlibet fructum a semetipso non potest ferre. Quamvis autem Christus vitis non esset, nisi homo esset; tamen istam gratiam palmitibus non praeberet, nisi etiam Deus esset. Verum quia ita sine ista gratia non potest vivi, ut et mors in potestate sit liberi arbitrii: Si quis in me, inquit, non manserit, mittetur foras sicut palmes; et arescet; et colligent eum, et in ignem mittent, e