comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim uere samuel illi ap¬
paruss non utiq uir iustus
permisiss se adorari qui pre¬
dicauerat deum solum esse
adorandum et quõ homo d̾i
qui cum habraham in refri¬
gerio erat dicebat ad uiru
pestilentie dignum ardore ge¬
benne cras m̾ecum eris. hus
duob tituł subtilitatẽ falla¬
tie sue prodidit in proiudus
sathanas quia et adorari se
permisit subhĩtu et noĩe sa¬
mueł contra ⁊ legem ⁊ uirũ
pecc̃is pressũ cum magna di¬
stantia peccõrum et iustoꝵ
sit cum samuele iustissimo
futurum mentitus est. umi
põt uideri si de samuel noĩe
taceatur quia saul cum dy¬
abolo futurus erat ad eum
enim transmigrauit quez
adorauit. Semper ergo dy¬
abolus sub uelamine latẽs
prodit se dum ea confingit
que abhorreant persoñ per
quas falłe nititur. Quid ꝯͣ

Expanded text:
Si enim vere Samuel illi apSi enim vere Samuel illi apparuisset, non utique vir justus permisisset se adorari, qui praedicaverat Dominum solum esse adorandum: et quomodo homo Dei qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad virum pestilentiae, dignum ardore gehennae: Cras mecum eris. His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae providit improvidus Satanas: quia et adorari se permisit sub habitu et nomine Samuhelis contra legem et uirum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et iustorum sit, cum Samuhele iustissimo futurum mentitus est. uerum potest uideri si de Samuhelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat. ad eum enim transmigrauit, quem adorauit. semper ergo diabolus sub uelamine latens prodit se, dum ea confingit quae horreant personis, per quas fallere nititur. XXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
sit unde fallit et se indei pt̾a¬
te uult adorari. Nam tantahe¬
betudine demens effr̃s ẽ saul
ũ ad phitonissam confugit.
Depͣnatus enim cã peccĩ ad ẜ
se contulit que dampnau̾at
S siquis pp̃ hystoriam ut ea
que uerbis expressa sunt pu¬
tet non pretermittenda ne
rõ hystorie in anis sit fac̃q
quidem sitñ minime illud
ad ueri ꝑ rapiat rõnem. s ad
uisum et intelłem saul neq
enim reprobus fẽs pot̾at bo¬
num intelłcm hr̃e. Hystorici¬
is enim mentem saulet hĩtũ
samueł descripsit caque dicta
et uisa sunt exprimens pre¬
termittens si uera an fła sĩt.
Quid enim ait audiens inqͦ
hĩtu eẽt excitatus intellexit
inquid hunc eẽ samuel quid
intellex̾it retulit et quia nõ
bñ intellexit ꝯͣ scripturami
aliũ ordinauit quam deum ⁊
putans samuelem adorauit
dyaboł ut fructum fallatie
sue br̃et sathanas. hoc enim
nititur ut adoretur .q. deus.

Expanded text:
sit unde fallit, et se in Dei potestasit unde fallit, et se in Dei potestate vult adorari. Nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pythonissam confugeret. Depravatus enim, causa peccati, ad haec se contulit, quae damnaverat. Sed si quis propter historiam ut ea quae verbis expressa sunt, putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad veri rapiat rationem, sed ad visum et intellectum Saul. Neque enim reprobus factus, poterat bonum intellectum habere. Historicus enim mentem Saul et habitum Samuelis descripsit, ea quae dicta et visa sunt exprimens: praetermittens si vera an falsa sint. Quid enim ait? Audiens in quo habitu esset excitatus, Intellexit, inquit, hunc esse Samuel. Quia intellexerit, retulit: et quia non bene intellexit, contra Scripturam alium adoravit quam Dominum: et putans Samuelem, adoravit diabolum ut fructum fallaciae suae haberet. Satanas hoc enim nititur, ut adoretur quasi Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enim fieripo regum.¬
terat ut arte magi Xxxui¬
ca attrabetur uir et natiui¬
tate sc̃s et uite operib iust̾
aut si non trantus ẽ consen¬
sit ꝙ utrũq de uiro iusto cre¬
dere adu̾sum ẽ. Si enim in¬
uitus adductus ẽ. Nullum
recedit permanet iustus. Por¬
ro aũt ħ ẽ prestigium sathane
quo ut płimos fallat ⁊ bonos
ut enim errorem faceret in qͦ¬
ti et noĩe se subornauit ut nͥ
perficere sp̃e qm̃ predicabant
dei cultorib mentiretur qñ hĩc
exeuntes iustos finxit in sua
ẽẽ potãte. S ħ quosoam fal¬
lit ꝙ de morte saul et filii eiꝰ
non sit mentitus .q. in magnũ
sit diabolo ante diem occasũ
corporis prouidere cum sigͣ
quedam soleant. appare mori
turis. Qmippe aquib dei pro¬
tectio amota uidetur quãto
sublimẽ propłica oracula ⁊¬
fusse testantur. de cuius ma¬
gnitudine apꝰ ait. An ignora¬
t̾is altitudinẽ sathane. Qund
miꝵ ergo si ĩmmnente ꝓpe mor¬
tem pot̾uit preuidere cum hoc

Expanded text:
qui enim fieri poterat, ut arte magica adtraheretur uir et natiuitate sanctus et uitae operibus iustus? aut, si non adtractus est, consensit? quod utrumque de uiro iusto credere aduersum est. si enim inuitus adductus est, nullum recedit permanet iustus. porro autem hoc est praestigium satanae, quo ut plurimos fallat, etiam but enim errorem faceret, in qsti et nomine se subornauit, ut nihil proficere spem, quam praedicabant, dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes iustos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filii eius non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante diem occasum corporis praeuidere, cum signa quturis: quippe a quibus Dei protectio amota videtur: quanto sublimem prophetica oracula fuisse testantur: de cujus magnitudine Apostolus ait: « An ignoratis altitudinem Satanae? » Quid mirum ergo, si imminentem prope mortem potuit praevidere, cum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Uociens cumq recolo du
as breues sillas et qua¬
tuor literas quib seribi¬
cur deus. Hoc est nomen tibi soli
omp̃s iuire debetur. Atq cum in¬
tueor tue ueritatis magnalia. et
mirabilem mundi creationem .i.
metñ tacit̾ reputo miserationes
tuas que ascło sunt mirentur eĩ
quo uolunt potentiam tuam. S
ego plus stupeo admau̾tens mi¬
sericordias tuas profecto in hus
quatuor literis et duab sillabis
prehensibilem et ĩmensum mis¬
abilem mentis intuitu et sinc̾is
fidei ocuł proscire et posse ꝙ mͥ tã¬
tillo homini dignaris largiri con¬
templor. Numquid enĩ tu due
breues sille. tu deus nr̃ es. Aut
duas breues silłas adoramus uł
nare quem ceperint nec in eis se¬
dere locus ẽ nͥ prima ante transi¬
erit. Manet quippe magnum

Expanded text:
uotiescumque recolo vel duas breves syllabas, et quatuor litteras, quibus scribitur Deus; hoc enim nomen tibi soli, Omnipotens, jure debetur: atque cum intueor tuae virtutis magnalia et mirabilem mundi creationem, id mecum tacitus reputo miserationes tuas quae a saeculo sunt mirentur enim qui volunt potentiam tuam, sed ego plus stupeo animadvertens misericordias tuas: profecto in his quatuor litteris et duabus brevibus mprehensibile, immensum et inenarrabile mentis intuitu, et sinceris fidei oculis, pro scire et posse quod mihi tantillo homini dignaris largiri, contemplor. Numquid enim duae breves syllabae tu Deus noster es, aut duas breves syllabas adoramus, venare, quam coeperint; nec in eis secundae locus est, nisi prima ante transierit? Manet quippe magnum
Abbreviated transcription (Latin):
ut reuelentur multoꝵ cordiuz
cogitationes ħ utiq significa
uit ꝙ ⁊̃ maria per quam gestĩ
misterium est incarnationis
saluatoris in morte dñi dubi¬
taret ita tñ ut resurrectiõe fir

Expanded text:
ut reuelentur multorum cordium cogitationes, hoc utique significauit, quia etiam Maria, per quam gestum mysterium est incarnationis saluatoris, in morte domini dubitaret, ita tamen, ut resurrectione fir
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid eause fuit ut illo tẽ
luca hely. ũ añ duos pr̃es
br̃e imperite descriptus sit
aut certe qui nature pater¬
¶Quid est hoc ut cum ĩ ma¬
lachia propħa scriptum sit
ecce mitto angẽlum meum
ante fatiem tuam. marehus¬

Expanded text:
Quid causae fuit ut illo tempLuca Heli; ut aut duos patres habere imperite descriptus sit, aut certe qui vere paterQVID EST HOC UT, CUM IN MALACHIA PROFETA SCRIPTUM SIT: \'ECCE MITTO ANGELUM MEUM ANTE FACIEM TUAM,
Abbreviated transcription (Latin):
deuitus nascerentur recte õe
quod deliquitur fatorũ ẽẽi
uiderentur cum aũt uideãt
per uisum et auditum et ꝑ
reliquos sensus nasci concu¬
piscentiam peccõꝵ adiuuan¬
tib inimminicis qui sugges

Expanded text:
de intus nascerentur, recte omne quod delinquitur, fatorum esse videretur: cum autem videant, per visum et auditum et per reliquos sensus nasci concupiscentiam peccatorum adjuvantibus inimicis qui sugges
Abbreviated transcription (Latin):
ctus omnẽ ꝑiciam egyptiacã
que saclam ⁊ quendam mũ¬
dum istum asseret ꝑ malos
angłos condidisse. hunc quoq

Expanded text:
ctus omnem peritiam Aegyptiacam, quae Saclam quendam mundum istum adserit per malos angelos condidisse, hunc quoq
Abbreviated transcription (Latin):
mecharetis michi argento in¬
censum nec ad ip̃e sac̾rifitioꝵ
tuoꝵ concupiui. In pecc̃is aũt
tuis et iniquitatib astitisti
michi. Manifestum est itaq
ortas ẽẽ querelas qui cum uo¬
luntaria sacrifitia offerrent
non in hus deum honorabãt.
offerentes digna cum hoc uti

Expanded text:
mercareris mihi argento incensum; nec adipem sacrificiorum tuorum concupivi: in peccatis autem tuis et iniquitatibus astitisti mihi . Manifestum est itaque ortas esse querelas: quia cum voluntaria sacrificia offerrent, non in his Deum honorabant, offerentes indigna, cum haec uti
Abbreviated transcription (Latin):
ad effc̃m postulationem deduca.
hac enim prosecutione in pͥma
causa innocentem se dicit qr
qui alteri deo peccat inimicus
est auctoris dei. In locum enrm
eius alterum elegit cui aucͣte
eius ascribat. unde hic ab hac
se iniquitate alienum oñdens
tibi ait soli peccaui et malum

Expanded text:
ad effectum postulationem deducat. ad effectum postulationem deducat. hac enim prosecutione in prima causa innocentem se dicit, quia qui alteri deo peccat inimicus est auctoris dei. in locum enim eius alterum eligit, cui auctoritatem eius adscribat. unde hic ab hac se iniquitate alienum ostendens: tibi, ait, soli peccaui et malum
Abbreviated transcription (Latin):
ut oñ dolere sibi quia peccauit
qui enim non dolet irrid̾e ur
iudicem quia ideo precatur ũ
euadat it̾m postea eadem fc̃urꝰ
et sequitur usq quaq inquit
laua me ab in iustitia mea et
adelicto meo munda me.Qm̃
multam miserationẽ dei pre¬
dicat penitus se emendari p̾¬
catur ut nicħ remaneat delie¬
ti aut iustĩe in eo unde suspectꝰ
sit et ut hoc ip̃m obtin̾e possit
uł impetrare ad iecit. Qm̃ ini¬
quitatem meam ego agnosco
et delictum meum contra me
est semper. Qm̃ grauiter scit
se peccasse sollicitus est ne nõ
totum ei remittatur. ꝯsideras
enim magnitudinẽ pecc̃orum
suorum timet sciens grauia
peccata non facile ignosei ac
per hoc cum fletib confitetur
pecc̃m suum añ oculos hñs ut
ex omni parte propitium sibi
fatiat iudicem. Scit enim seri¬
ꝑtum ẽẽ dic prior iniquitates
tuas ut iustificeris.⁊ sequit᷑
Tibi soli peccani et malum cõ¬
ram te feci. nunc ex alia parte
cause sue medelam prospicit ũ

Expanded text:
t dolere sibi quia peccauit. cui enim non dolet, inridere uidetur iudicem, quia ideo precatur, ut euadat interim postea eadem facturus. Et sequitur: usque quaque, inquit, laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. quoniam multam miserationem dei praedicat, penitus se mundari precatur, ut nihil remaneat delicti aut iniustitiae in eo, unde suspectus sit. Et ut hoc ipsum obtinere possit uel impetrare, adiecit: quoniam iniquitatem meam ego agnosco et delictum meum contra me est semper. quoniam grauiter scit se peccasse, sollicitus est ne non totum ei remittatur. considerans enim magnitudinem peccatorum suorum timet sciens grauia peccata non facile ignosci; ac per hoc cum fletibus confitetur peccatum suum ante oculos habens. ut ex omni parte propitium sibi faciat iudicem. scit enim scriptum esse: dic prior iniquitates tuas, ut iustificeris. Et sequitur: tibi soli peccaui et malum coram te feci. nunc ex alia parte causae suae medellam prospicit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lorum princeps dyã primi
hoĩes qui ad peccĩ primum ĩ¬
uidus duxit non eis tm̃ sed
pagieorum cum iitio peceĩ
meritum mortis inseruit.
angelos in sue dilectionis eter¬
ne fumauit. sic ⁊̃ hinmani ge¬
neris massam non totam m̾
sempiternum ꝑire permisit.
¶Sed quos uoluit eñs gra¬
tiuta bonitas repulsis tenebs
in quib omnis humana na¬
riuitas pecc̃i originalis ꝯdem¬
natione uersatur reducẽdo p̾¬
destinauit ad lucem. In eo pͥc
cati uinculis debita gr̃a salua¬
toris absolu̾et eum alos ⁊ qͣ
maxime puulos quib nulla
possunt uel bona uel matam
ẽẽ proprie m̾ita uoluntatis.
in solubili nexu eterna. damꝑ¬
natio retineret. ¶Sc̃e quoq
uoluntatis et cogitãtionis ĩ¬
iclum non hoĩs ex se ip̃o nasci
s duunitus et parari ⁊ tribui
in eo deus euident oñdit quia
neq dyabolus neq aliquis ã¬
gelorum eoꝵ ex quo nunc illĩ
merito in hanc inferiorem sũt

Expanded text:
lorum princeps diabolus primos homines, quos ad peccati participium invidus duxit, non eis tantum, sed pagini eorum cum vitio peccati meritum mortis inseruit. Angelos in suae dilectionis aeternitate firmavit; sic etiam humani generis massam non totam in sempiternum perire permisit, sed quos voluit ejus gratuita bonitas, repulsis tenebris, in quibus omnis humana nativitas peccati originalis condemnatione versatur, reducendos praedestinavit ad lucem: in eo praeccati vinculis indebita gratia Liberatoris absolveret; cum alios, et quam maxime parvulos, quibus nulla posinesse propriae materia voluntatis, insolubili nexu aeterna damnatio retineret. Bonae quoque voluntatis et cogitationis initium non homini ex se ipso nasci, sed divinitus et praeparari et tribui, in eo Deus evidenter ostendit, quia neque diabolus, neque aliquis angelorum ejus, ex quo ruinae illius merito in hanc sunt inferiorem det
Abbreviated transcription (Latin):
deus eiusdem substantie qͣm
prẽ significatur in quo enim
deus ẽ et pret̾ ip̃m deus nõẽ
et ip̃e deus est. Quid aliud po¬
et nec differre in aliquo ħ est
enim duo ẽẽ unũ. In ip̃o eni
deus est quia quamuis ds
sit non tñ ex se deus ẽ. est
enim a pr̃e quia filius ẽ ip̃e

Expanded text:
deus eiusdem substantiae, qua pater est, significatur. in quo enim deus est et praeter ipsum deus non est et ipse deus est, quid aliud poet nec differre in aliquo? hoc est enim duo esse unum. in ipso enim deus est, quia quamuis deus sit, non tamen ex se deus est. est enim a patre, quia filius e
Abbreviated transcription (Latin):
ouerbo deus omnia facit.
tabilis et potens qui to¬
tam istius mundi molez
disposiusti. uirtute qua potusti
ex nichilo expressisti in ornamẽ¬
tum maiestatis głe tue qui ip̃e
ab ip̃o tunc euenire iubes sta¬
bilisq manens das concta mo¬
ueri. Qui terram multiplici g̾¬
mine fructuum et celum pu̾l¬
cro decorasti lumine syderum.
gna potãtes cursus ⁊ tpr̃a nosti
Tu mitis tu benigne fortis tu
celotes ⁊ sabaoth. Inuictissime
uisitas pecc̃a patrum in filios
usq in tertiam et quartam ge¬
n̾ationem. et fatiens mĩam in
mille milia hus qui diligunt
te et timent nomen tuum si o¬
pera tua ita sunt magna et in¬
scrutabilia pulera atq stupẽda
dicant qui nolunt quo capi po¬
teris. tu pulcerrimus creator eo¬
rum. Constat enim opificem oĩ¬
um longe alr hr̃e quam ea que
a se fieri uoluit. Ex pulcritudĩe
tu cireun scripte nature. ⁊ mũdi¬
alium rerum mirabili sp̃e pulcͥ¬
tudo tua que tu ip̃e es quia sim¬
ples es et in excellentia gle tueq̃

Expanded text:
erbo Deus omnia fecit. rabilis et potens, qui totam istius mundi molem disposuisti, virtute qua potuisti, ex nihilo expressisti in ornamentum majestatis gloriae tuae, qui tempus ab ipso tunc aevo ire jubens, stabilisque manens das cuncta moveri, qui terram multiplici germine fructuum, et coelum pulchro decorasti lumine siderum, gna, potestates, cursus, tempora nosti. Tu mitis, tu benigne, fortis, zelotes et sabaoth invictissime, visitans peccata patrum in filios usque in tertiam et quartam genmille millia his qui diligunt te et timent nomen tuum. Si opera tua ita sunt magna et inscrutabilia, pulchra atque stupenda, dicant, qui volunt, quomodo capi poteris tu pulcherrimus Creator eorum. Constat enim opificem omnium longe aliter se habere, quam ea quae a se fieri voluit: ex pulchritudine tamen circumscriptae naturae, et mundialium rerum mirabili specie, pulchritudo tua, quae tu ipse es, quia simplex es, ex excellentia gloriae tuae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
est et falła ydolatrie et sequitur
et eleuamini porte etemales. ⁊¬
Fides et spes cum caritate por¬
te sunt etemnales quia nõ p̃t
aboleri quod per ueritatẽ pre¬
dicatur. Ille aũt porte quas di¬
xi perfidiam ẽẽ et fallatiam u¬
dolorum.tp̃rales sunt quia oe
mendatium non permanet ⁊
manifestata enim ueritate in
teribit docentur ergo ut tol¬
lant portas principis sui .i. ut
amoto multorum deoꝵ errore
unius dei fides introducatur ĩ
missum testatur ut oñdat nõ
solum hominibo s et principi¬
b et potestatib in celestib mi
nist̾ium dei unius in xp̃o et sb̃¬
iecit. et introibit rex głe. Tol¬
lendas dicit fallaces portas dy¬
aboli subtilitate compositas
que sunt presumptio per qͣm
deum se estimauit ut introeat
fides ingreditur uͥ tullerit a se
errorem dyaboli preuaricatiõe
inuentum et principes supra ⁊¬
memorati non possint in unius
dei fidem xxp̃m regem recipere.
nisi proiceunt a se traditionez

Expanded text:
est et fallacia idololatriae. Et sequitur: est et fallacia idololatriae. Et sequitur: Et elevamini, portae aeternales. Fides et spes cum charitate portae sunt aeternales, quia non potest aboleri quod per veritatem praedicatur. Illae autem portae, quas dixi perfidiam esse et fallaciam idolorum, temporales sunt, quia omne mendacium non permanet. Maniteribit. docentur ergo ut tollant portas principis sui, id est, ut amoto multorum deorum errore unius dei fides introducatur in missum testatur, ut ostendat non solum hominibus, sed et principibus et potestatibus in caelestibus mysterium dei unius in Christo. Et subiecit: et introibit rex gloriae. tollendas dicit fallaces portas diaboli subtilitate conpositas, quae sunt praesumptio, per quam deum se aestimauit, ut introeat fides ingreditur, nisi tulerit a se errorem diaboli praeuaricatione inuentum, et principes supra memorati non possint in unius dei fidem Christum regem recipere, nisi proiecerint a se traditionem,
Abbreviated transcription (Latin):
quem querunt quia digni stͥ
et uidere. Omnis enim quiq̃¬
ritur tunc cognoscitur si fati¬
es eius uideatur. S qñ amor¬
talib faties dei uideri nõ pot
hoc in loco persone inmutati¬
onem sigͣt. post enĩ illa que
ad pr̃is dei personam ꝑtinent.
Subiungit ea que ad filii d̾i
pertinent sacr̃m ut ordo inte¬
ger conseretur prĩs ⁊ filii.
Nam data ẽ lex per moysen
ut quasi pedagogus ẽẽt ho¬
minib erudiens et prepãs
eos magr̃a iustitia ut digni
fierent expiandum amm̃ dñu
et diem e retributionis. ut qͥs
sub spe futuri xp̃i fideles fuis¬
sent susciꝑent eum et possẽt
quia aduentus eius quem
hoc est quod suꝑius memo¬
rauit dicens. Accipiet mĩam
adeo salutari suo. Dicit ergo
quib dicit in eungłio quia ac¬
cesserunt inquit angłi et mi¬
nistrabant ei. Hi ergo dñt ad
principes et ptates aduersus
quos nobis colluctationẽ ẽẽ
princeps principum in errore
constitutorum per quas itur
in gebennam. hec porta ꝑfidia

Expanded text:
quem quaerunt quia digni sunt et uidere. omnis enim qui quaeritur, tunc cognoscitur, si facies eius uideatur. sed quoniam a mortalibus facies dei uideri non potehoc in loco personae inmutationem significat. post enim illa, quae ad patris dei personam pertinent, subiungit ea quae ad filii pertinent sacramentum, ut ordo integer conservetur Patris et Filii. Nam data est Lex per Moysen, ut quasi paedagogus esset hominibus, erudiens et praeparans eos magistra justitia, ut digni fierent ad expiandum annum Domini et diem retributionis; ut qui sub spe futuri Christi fideles fuissent, susciperent eum, et possent quia adventus ejus quem Hoc est quod superius membravit, dicens, Accipiet misericordiam a Deo salutari suo. Dicit ergo:quibus dicit in Evangelio, quia accesserunt, inquit, Angeli, et ministrabant ei . Hi ergo dicunt ad principes et potestates adversus quos nobis colluctationem dicitprinceps principum in errore constitutorum, per quas itur in gehennam. Hae portae perfidia
Abbreviated transcription (Latin):
deus ñr nimis bonus
pius consulens infirmitati di¬
gnaris te nobis insinuare non
tua proprietate. S alũ quada
similitudine. Unde et nr̃orum
qualitatem menbrorum hr̃e
discriberis nolens de passioĩb
indigna de te ip̃o ad hoc proferre.
ut quia sicut es te non querim
scire in presenti miseria per nͣ
adtua nos trahas et nondum
conscenderis nobis facilius ꝯ¬
surgamus tibi. De magnitu
din̾edei in homine fac̾ta.

Expanded text:
Deus noster nimis bonus et pius, consulens infirmitati, dignaris te nobis insinuare, non tua proprietate, sed alia quadam similitudine. Unde et nostrorum qualitatem membrorum habere describeris, volens passionum indigna de te ipso ad hoc proferri: ut quia sicut es, te nequimus scire in praesenti miseria, per nostra ad tua nos trahas, et nos, dum condescendis nobis, facilius consurgamus tibi. CAPUT XIII. De imagine Dei in homine facta.
Abbreviated transcription (Latin):
batur s siluatori uñ ꝓsequitur
eũ usq ad t̾ram ut ꝯprimens
eum oñdat eius errons preua¬
ricationẽ manifesta int̾ se u̾ita¬
te. Unde dẽm est. ueritas de t̾¬
ra orta ẽ. proiectus enĩ de celis
confugit ad t̾ras ut meditatã
deitatem in sr̃ius expłet m in
fiorib. Unde dic̃ ap̃. ita ut ĩtẽ¬
plo dei sedeat oñdens se.q. sit

Expanded text:
batur, sed saluatori. unde persequitur eum usque ad terram, ut conprimens eum ostendat erroris eius praeuaricationem manifestata in se ueritate. unde dictum est: ueritas de terra orta est. proiectus enim de caelis confugit ad terras, ut meditatam deitatem in supernis expleret in inferioribus. unde dicit apostolus: ita ut in templo dei sedeat ostendens se quasi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sr̃uut tyrãnum sathanã ma¬
nifestus est ip̃e ẽẽ cuius imꝑiũ
presumpẜat ip̃ius dyabolus
qui ẽ sathanas dum uoluit in¬
ique deus dici ut dñaretur po¬
tentiis spũalib. Unde increpat
a ꝓpłoa dicente. tu inquit dixist
in corde tuo ponam sedẽ meã¬
in nubib et ero similis altissi¬
mo multos decipit quoꝵ con¬
spiratiõe princeps erroris est
fc̃s qui in pͦs ꝯmouentur ũ rei¬
cientes mendatium recipiant
u̾itatem. Dr eñ eis. Tollite
ror de mentib increduloꝵ non
potu̾nt susciꝑe fidẽ unius dei ĩ
xp̃o. ħ enĩ edocent᷑ ut sublatis
portis per quas itur ad mortẽ ẜ
Ista sũt enĩ que sigͣt in et̾nalib
portis q u̾itas fidei et̾nitas ẽ.
perfidia a tpĩalis est quia men¬

Expanded text:
satanan, manifestatus est ipse esse, cuius imperium praesumserat impius diabolus, qui est satanas. Dum enim uult inique deus dici, ut dominaretur potentiis spiritalibus — unde increpatur a profeta dicente: tu enim, inquit, dixisti incordetuo:ponam aedem meaminnubibus et ero similis altissimo —, multos decepit, quorum conspiratione princeps erroris est factus, qui in psalmo commonentur, ut reicientes mendacium suscipiant ueritatem. dicitur enim eis: tollite ror de mentibus incredulorum, non poterunt suscipere fidem unius dei in Christo. hoc enim edocentur, ut sublatis portis, per quas itur ad mortem seista sunt enim, quae significat in aeternalibus portis, quia ueritas fidei aeternitas est, perfidia autem temporalis eat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
impletum scitur nam qnͣ ali¬
quid plenum et et non suꝑ¬
abundat põt contentiosus ⁊¬
liquis dr̃e non ee plenum. Nã
si suꝑ hñndet clauditur os cõ¬
tentioso. Ita et uidei tpre sal¬
mur enim in annis et m̃sib
et dieb imꝑatorum et ad liõ¬
dum non colligimus. at ubi
aũt crescierunt tpra suꝑ nũm
prescriptum annorum ꝓmissĩ
xp̃i. nulla p̃t pretendi excusat̃o
Ut non ip̃e ẽẽ xxp̃s dicatur qui
uenit uͥ ꝙ absit mentitus di¬
catur ẽẽ qui promisit qñ eĩ
tp̃s promissionis emsum ẽ
et negatur uenisse qui ꝓmis¬
sus ẽ quid aliud quẽ mendacui
arguitur qui promisit. S u̾a¬
cem ẽẽ qui promisit signa oĩa
docet que predẽa su̾nt. ut repta
dum emendari erubescũt nõ

Expanded text:
inpletum scitur! nam quando aliinpletum scitur! nam quando aliquid plenum est et non superabundat, potest contentiosus aliquis dicere non esse plenum; nam si superabundet, clauditur os contentioso. Ita et Iudaei tempore salmur enim in annis et mensibus et diebus imperatorum et ad liquidum non collegimus. adubi autem creuerunt tempora super numerum praescriptum annorum promissi Christi, nulla potest praetendi excusatio, ut non ipse esse Christus dicatur, qui uenit, nisi, quod absit. mentitus dicatur esse qui promisit. quando enim tempus promissionis emensum est et negatur uenisse qui promissus est, quid aliud quam mendacii arguitur qui promisit? sed ueracem esse qui promisit signa omnia docent, quae praedicta sunt et reperta dum emendare erubescunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est in propha. ⁊ si tp
promissionis requirant sic̃ ĩ
danielle propha oñsum ẽ ĩue¬
nient impletum tp̃re quo na¬
tus et passus est xp̃s quia tẽ¬
pore primi anni darii regis per¬
sarum usq natiuitatem et pas
et per successores impii manife¬
status ẽ. quo etiam aterenlia¬
no computatum inuenitur
in libro quem fcripsit aduer¬
sus uideos ꝙ ne aduriam eiꝰ
proficeret quia recte compu¬
tauit pretermisimus. Et
quis ambigͣt de laoc nũo cum
trecenti circit anni nunc su¬
per hunc nũm inueniãtur.
Impudentis ergo ẽ post tan¬
tum suꝑ additum num ad¬
uentui saluatoris dre ñ ueĩt.
Sub apłis enim aut tp̃r quo
agebat dñs inter hoĩes se po¬
terat ocultare malitia ꝯͣ dicẽs
uenitati. ut cum omina sigͣ
promissi xp̃i uidet in salua¬
torem de tp̃re tñ ambige sedi¬
ceret ut perfidiam suam cela¬
ret. Post aũt cum super ꝓmis¬
sum numerum super crescere
multi anni ceperunt que in¬
pudentia est negare uenisse

Expanded text:
scriptum est in propheta. Et si tempus promissionis requirant, sicut in Daniele propheta ostensum est , invenient impletum tempore quo natus et passus est Christus: quia a tempore primi anni Darii regis Persarum usque ad nativitatem et passet per successores imperii manifestus est. Quomodo etiam a Tertulliano computatum invenitur in libro quem scripsit adversus Judaeos, quod ne ad injuriam ejus proficeret, quia recte computavit, praetermisimus. Et quis ambigat de hoc numero, cum trecenti circitper hunc numerum inueniantur? inpudentis ergo. est post tantum superadditum numerum aduentui saluatoris dicere: non uenit\'; sub apostolis enim aut tempore ipso, quo agebat dominus inter homines, se poterat occultare malitia contradicens ueritati, ut, cum omnia signa promissi Christi uideret in saluatorem, de tempore tamen ambigere se diceret, ut perfidiam suam celaret. post autem, cum super promissum numerum supercrescere multi anni coeperunt, quae inpudentia est negare uenisse,
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntꝰ ur̃a ẽ lex c̾um manit̾e¬
staboͣ sit donum dei oĩum ẽẽ
uolentium. cess itaq ista n¬
surpationis temitas quia
gr̃a dei coĩs est omnib. Quo
namq pudore negant xp̃n
nr̃m in lege promissum cũ
uideant omnia signa in eo
em ex tribu uida sicuti fuit ꝓ¬
missum ex semine dauid ⁊ i
xta ꝙ ieremias propħauit no¬
uum testam̃tum ꝙ de futur
promiserat predicauit et post
omnia signa uirtutum oñdit

Expanded text:
dicunt: \'nostra est lex,\' cum manifedicunt: \'nostra est lex,\' cum manifestum sit , donum dei omnium esse uolentium? cesset itaque ista usurpationis temeritas, quia gratia dei communis est omnibus. quo namque pudore negant Christum nostrum in lege promissum, cum uideant omnia signa in eo, em ex tribu Iuda. sicut fuit promissum, ex semine Dauid et, iuxta quod Hieremias profetauit, nouum testamentum, quod deus futurum promiserat, praedicauit et post omnia signa uirtutum ostensa
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓpło eius. et ad ueremiã
propħam dicit. dñs priusqͣm
te formarem in utero noni
te et ante quam exires de
nulua sanctificam te. et pro¬
płam ingentib posui te: Iu¬
daismus certe proprias b̃t si¬
gnificationes aut enĩ ppłs
iste in iacob sigͣtꝰ aut in samna¬
rla aut in ierłm aut muida
aut in isrł. De gentib autẽ
apertum est quia ałr illos sigͣt
quam sunt iudei. Quare ergo
propł̃a est ieremias. Quãm¬
uis enim i omnib prophis
gentes participes dom s. oñ
propħam. Hic enim nouu
in uniu̾sa terra noui testam̃ti
fit predicatio uidaismus tam
raro est ut difficile uidemus fi¬
delis inuenitur et oẽs eccẽ no¬
ui te gentium noĩetur sicut
dictum erat in osee propha.
uocabo nõ plebem .i. plebẽ
ineam.⁊ non dilectã diłcam.
Repulsis ergo uideis ꝯuocat
gͥnatus est uocare et abrahã
Nec enim abraham non uo¬
catus cognouit dñm itaq
qui diguatus ẽ abrahamidẽ
ip̃e dignatus et gtͣs. Cur gͣ

Expanded text:
cum populo eius? et ad Hieremiam cum populo eius? et ad Hieremiam profetam dicit dominus: prius quam te formarem in utero, noui te; et ante quam exires de uulua, sanctificaui te et profetam in gentibus posui te. Iudaismus certe proprias habet significationes; aut enim populus iste in Iacob significatur aut in Samaria aut in Hierusalem aut in Iuda aut in Israhel. de gentibus autem apertum est quia aliter illos significat, quam sunt Iudaei. Noster ergo profeta est Hieremias. quamuis enim in omnibus profetis gentes participes doni sui osprofetam. hic enim nouum in uniuersa terra noui testamenti sit praedicatio, tam raro et difficile Iudaeus fidelis inuenitur, ut omnes eccti gentium nominentur, sicut dictum erat in Osee profeta: uocabo non plebem meam plebem meam et non dilectam dilectam. repulsis ergo Iudaeis conuocat gnatus est uocare et Abraham. nec enim Abraham non uocatus cognouit dominum. itaque qui dignatus est Abraham, idem ipse dignatus et gentes. Cur ergo
Abbreviated transcription (Latin):
te dieant iuidei si ea q̃ amoyse
data sunt cessare deã sunt ꝑ
ab breuiationem legis num¬
quid circumcisio data ẽ a moy¬
hemus quia sumus filii abrahe
seruanda fuit circumcisio .l. añ¬
qͣm nouum testam̃tum daret
qd promissum erat. At uͥ aũt
dei gr̃a pr̃ante onera legis ces¬
sare iussa sunt quid opͥus ẽ
circlucidi. Idenco aũt noua
carnalia et ut suscipientes eã
signum eius accipent ut fic̃
in ueteri abrahe signum hũer̃
ex quo cep̃ testam̃tum uetus.
ita et in nouo signum beant.
saluatoris qui noui te consti¬
tutor ẽ. Quẽadmod̾ enim ex
habraham hebrei dẽi sunt sic
runt bñfitium et mĩam dei ĩ
irritum deducentes qui ppłm
suum iam hoĩs noĩe nolens
censeri sub filu s. nomine con¬
stituere illos dignatus est. Qͣ
gͥ audatia dñt indei non nr̃a
nos lege uti s sua cumdicat
dauro confitebor tibi ingẽtib
et iterum epulamini gentes

Expanded text:
te dicantIudaei: csi ea, quae a Moyse te dicantIudaei: csi ea, quae a Moyse data sunt, cessare dicta sunt per adbreuiationem legis, numquid circumcisio a Moyse data es nostri habemus, quia sumus filii Abrahaeservanda fuit circumcisio, id est, antequam Novum Testamentum daretur, quod promissum erat. At ubi dei gratia praestante onera legis cessare iussa sunt, quid opus est circumcidi? idcirco autem noua carnalia et suscipientes eam signum eius acciperent, ut, sicut in ueteri Abrahae signum habuerunt, ex quo coepit testamentum uetus. ita et in nouo signum habeant saluatoris, qui noui testamenti constitutor est. quem ad modum enim ex Habraham Hebrei dicti sunt, sicrunt beneficium et misericordiam dei in irritum deducentes, qui populum suum iam hominis nomine nolens censeri sub filii sui nomine constituere illos dignatus est. Qua igitur audacia dicunt Iudaei non nostra nos lege uti, sed sua, cum dicat Dauid: confitebor tibi in gentibus et iterum: epulamini, gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
unde dicit ezechiel propħa
ceuaui manum meam int̾
cos in deserto ut dispergen¬
tur inter gentes et desemi¬
narentur mͦ regionib eo ꝙ
iustifitationes meas non
fecerunt. et precepta mea re¬
pulerunt et in subiectis et
ego dedi illi precepta nõ bo¬
na et iustificationes in quib
non uiuent in eis. Sñditq̃
cã data sunt illis precepta.
tanta et tam asꝑa ut quia ĩ¬
grati tantis bonis extiterũt
dictante iustitia preceptis se¬
ueriorib promentur i deirco
non bona ea dixit cum iusta
sint quia non illis adiustiñ
cationem profitiebant. s ad ex
tienti tñ bona non ẽ post ẜ
tñ quia opus ẽ deus nouum te¬
stam̃tum daturum se ꝓmisit.
inquo abbrunatio fca legis
iustificaret credentes sicut ĩ¬
tificatus est abraam ut cessã¬
tib neomenus et sabbo ⁊ cir¬
cunicisione et cet̾is preceptis
iustificarentur sicut ⁊ abraã
renouata enim fide abrale
omnia uoluit cessare ut ta¬
le tempus eẽt qualis fuerat
qñ creclidit abraham. S for¬

Expanded text:
 dicit Ezechihel profeta: leuaui manum meam inter eos in deserto, ut dispergerentur inter gentes et disseminarentur in regionibus, eo quod iustificationes meas non fecerunt et praecepta mea reppulerunt; et in subiectis: et ego dedi illis praecepta non bona et iustificationes, in quibus non uiuent in eis. ostendit qua causa data sint illis praecepta tanta et tam aspera, ut, quia ingrati tantis bonis exstiterunt dictante iustitia. praeceptis seuerioribus premerentur. idcirco enim non bona ea dixit, cum iusta sint, quia non illis ad iustificationem proficiebant, sed ad extienti tamen bona non est. post haec tamen, quia pius est deus. nouum testamentum daturum se promisit, in quo adbreuiatio facta legis iustificaret credentes, sicut iustificatus est Abraham, ut cessantibus neumeniis et sabbato et circumcisione et ceteris praeceptis iustificarentur, sicut et Abraham. renouata enim fide Abrahae omnia uoluit cessare, ut tale tempus esset, quale fuerat quando credidit Abraham. Sed for
Abbreviated transcription (Latin):
carne. S gradu maior est
uir. quia e̾x femina eo ẽ feĩa
sieut dicit apłs. Capud mu¬
lieris uir cã enim maiorem
fecit uirum non sb̃a: Nam
et uno corpore maiora mẽ¬
sed ordinatione. Ut quid
yoseph post prophiam ad¬
luirat fiulio isrł. ut cum ado
libeparentur ciu̾es eius de¬
dasse ioseph filus uii.
Isrł ĩabsolutioe quia enim ꝑ¬
ph̾are potuit non in prou̾id
locutus eẽ. credendus ẽ. Cñ
enim ẽet in dei creatoris de¬
uocione propensiorsciens
aũt abegyptiis se coli cã ad¬
ministracionis q̃ in magna
egestate egyptum gub̾nauit
post exitum suum errorempe¬
tit auferri certus uanitater
uulgi mortuos mag̾ ut dece
uenerari quam uiuos ne ei
defferretur debitus honor ere¬
atori. Hic ergo oñdit se libe¬
rum fuisse a uana supstitiõe
egyptioꝵ qñ ne addei iniuri¬
am proficeret cines s. trans¬
ferri mandauit ꝙ quidẽ et
apłos inuenimus secutos.
Parilus eium et barnabas c̃
sacrificari sibi uelle indissẽt
scientes exosum b̾ deo scide¬

Expanded text:
carne, sed gradu maior est uir, quia ex eo est femina, sicut dicit apostolus: caput mulieris uir. causa enim maiorem feeit uirum, non substantia. nam et in uno corpore maiora memsed ordinatione . XXV. --Utquid Joseph post prophetiam adjurat filios Israel, ut cum a Deo liberarentur, cineres ejus dedasse Ioseph filiis Israhel in absoluto est. qui enim profetare potuit, non inprouide locutus esse credendus est. cum enim esset in dei creatoris deuotione propensior, sciens autem ab Aegyptiis se coli causa administrationis, qua in magna egestate Aegyptum gubernauit, post exitum suum errorem petit auferri certus uanitatem uulgi mortuos magis ut deos uenerari quam uiuos, ne ei deferretur debitus honor creatori. hic ergo ostendit se liberum fuisse uana superstitione Aegyptiorum, quando, ne ad dei iniuriam proficeret, cineres suos transferri mandauit. quod quidem et apostolos inuenimus secutos. Paulus enim et Barnabas, cum sacrificari sibi uelle uidissent, scientes exosum hoc deo scide
Abbreviated transcription (Latin):
uota sua. Ille enim facit uerba
eccłiastici si uera uota sunt su¬
scipiũtur auidice in quo ille
aut obẽe pot̾it aut prodẽe. Aͥp¬
pe cum nec cãm suscipti sui no¬
uerit deo enim uidici soli cogͥ¬
tum est quis qua mente acci¬
dat qi antistis ergo est delega¬
to sibi fungi officio iudicis a
aut suscipe aut renu̾e causaz
suscepti. Ip̃e enim inuenitur
dixisse filia fides tua te saluã
fecit. uides itaq nullius ad¬
uitorio. S unum quemq fi¬
de sua saluari ħ enim deus de¬
euit fidei ut si non dubitet
omne ꝙ uolu̾it conseqͣtur.
tu tñ non ut amicus s .q. ĩ
imicus xp̃i ppłm sub tuono¬
mine congregasti ut nõ sĩt
xp̃iani nisi fuerint nouatiã¬
ni cum apꝰ condempnet siꝗs
dicat se pauli manũ aut alti
alicuius.S tu pociorem te
posuisti .q. ille non sufficeret
ad tuendam eccłiam suam.
Cum constet in leuitico ḋ
sacrificus offerendis dño
mandasse quid est ut irat
ad ppłm dicat non se man¬
dasse pr̃ibo eorum ut of¬

Expanded text:
uota sua, ille facit uerba iuris ecclesiastici. si uera uota sunt, suscipiuntur a iudice. in quo ille aut obesse poterit aut prode esse, quippe cum nec causam suscepti sui norit? deo enim iudici soli cognitum est, quis qua mente accedat. antistitis ergo est delegato sibi fungi officio, iudicis autem aut suscipere aut rennuere causam suscepti. ipse enim inuenitur dixisse: filia, fides tua te saluam fecit. Uides itaque nullius adiutorio, sed unum quemque fide sua saluari. hoc enim deus decreuit fidei, ut, si non dubitet, omne quod uoluerit consequatur. tu tamen non ut amicus, sed quasi inimicus Christi populum sub tuo nomine congregasti, ut non sint Christiani nisi fuerint Nouatiani, cum apostolus condemnet, si qui dicat se Paulianum aut alterius alicuius. sed tu potiorem te posuisti, quasi ille non sufficeret ad tuendam ecclesiam suam. CIII. CUM CONSTET IN LEDITICO DE SACRIFICIIS OFFERENDIS DOMINUM MANDASSE, QVID EST UT IRATUS AD POPULUM DICAT NON SE MANDASSE PATRIBUS EORUM, UT OF
Abbreviated transcription (Latin):
nestum et scm est digne colit᷑
bile et ad postremũ paganoꝵ
traditio ab homine inuenta
negari non pt quia aũt nr̃a
lex a deo data est euidens res

Expanded text:
nestum et sanctum est digne colitur; bile. Et ad postremum paganorum traditio ab homine inuenta negari non potest; quia autem nostra lex a deo data est, euidens res
Abbreviated transcription (Latin):
maretur. Omnis enim stupo¬
re quodam in morte dñi dubi¬
tarunt. Quis enim non am¬
bigeret uidens eum qui se fi¬
lium dei dicebat sic humiliat᷑
ut usq ad mortẽ descend̾et et

Expanded text:
maretur. omnes enim stupore quodam in morte domini dubitarunt. quis enim non ambigeret uidens eum, qui se filium dei dicebat, sic humiliatum, ut usque ad mortem descenderet
Abbreviated transcription (Latin):
dimus posse fcũrum si pro¬
miserit que in hac re p̃t stul¬
titia deprehendi. Si aũt in¬
dignum deo est opus ꝙ pos¬
se creditur recte fides hebetu¬
dini comparatur quod si di¬
gnum est per id ꝙ creature
impossibile est cur non lau¬
danda fides est que tm̃ dat
creatori qͣntum creatura pos¬
se negatur. Magnus gͥ ⁊ ad
di sñiam deo credere non di¬
bitauit quia potest fac̾e ꝙ
promittit. Natura chaldeus
magͥrcredulitatis appuit ꝙͣ¬
uis astrologie ꝑitus dñi tñ
preposuit humano consilio
dignum estimans si boc cre
datur de deo ꝙ quõ fiat in¬
uestigari non possit. Infir¬
mitatem enim suam dei põ
confirmauit quia ad maie¬
statis sue uniçam magnitu¬
dinem protestandam facere
disponeret que impossibilia
et in audita sunt mundo qͦ

Expanded text:
dimus posse facturum, si promiserit. quae in hac re potest stultitia deprehendi? si autem indignum deo est opus, quod posse creditur, recte fides hebetudini conparatur; quod si dignum est, per id quod creaturae inpossibile est, cur non laudanda fides est, quae tantum dat creatori, quantum creatura posse negatur? Magnus igitur edi sententiam deo credere non dubitauit, quia potens est facere quod promittit. natura Chaldeus magister credulitatis apparuit: quamuis astrologiae peritus, deum tamen praeposuit humano consilio dignum aestimans, si hodatur de Deo, quod quomodo fiat investigari non possit. Infirmitatem enim suam Dei potentia confirmavit, quia ad majestatis suae unicam magnitudinem protestandam, facere disponeret quae impossibilia et inaudita sunt mundo, q
Abbreviated transcription (Latin):
Respice queso sereno uultu ad
ħ̾ mee exiguitatis obsequiũ. ⁊
propa ᷝ ͥ dignitate accipe tacillũ
sacrifitium confõnis fidei mee
ut ad te redeat ꝙ a te uenit. Nõ
respitiens tm̃ ad id ꝙ deuotus of
utinam possem talia qualia ỹ
pni dici angłoꝵ chori. Oqͣm
libent̾ me in laudib tuis to¬
tum infunderem et luculent
in medio eccłie carmen głie
tue infatigabił peorarẽ. Sed
quia ut illo nequo protinus
tacebo. ue de tacentib de te ꝗ

Expanded text:
sereno vultu ad hoc meae exiguitatis obsequium, et propitiabili dignatione accipe tantillum sacrificium confessionis fidei meae, ut ad te redeat quod a te venit; non respiciens tantum ad id quod devotus offUtinam possem talia qualia illi hymnidici Angelorum chori! O quam diligenter me in laudibus tuis totum effunderem, et luculenter in medio Ecclesiae carmen gloriae tuae infatigabilis perorarem! Sed quia ut illi nequeo, prorsus tacebo? Vae, Domine, tacentibus de te
Abbreviated transcription (Latin):
cari in uiscerib suis .i. ut no
nus ad boc ponatur in eo ut
custodiat eum a pecc̃is ne i¬
cogatur facere ꝙ scitur nol¬
le cor aũt mundum sic p̃t

Expanded text:
cari in uisceribus suis, id est, ut nouus ad hoc ponatur in eo, ut custodiat eum a peccatis, ne cogatur facere quod scitur nolle. cor autem mundum sic pot
Abbreviated transcription (Latin):
tu imples eam. An imples et
restat quo non te capiunt. Et
ris qui contines omnia qm q̃
imples ꝯtinendo imples. Non
enim uasa que te plena sunt

Expanded text:
tu imples ea an imples et restat, quoniam non te capiunt et ris, qui contines omnia, quoniam quae imples continendo imples? non enim uasa, quae te plena sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nemo enim seruoꝵ ẽ senato:
s siquid nascitur dicitis fatui
quicquid accesserit extra fatũ
erit. at siꝙ accidit ex fato ue¬
nit quare per laborem ueĩt.
tunc enim fati dr̃etur si in¬
iuto homini eueniret ꝙ em̃
ĩminet sine prouidentia fa
et diu pensitatur et excicus

Expanded text:
nemo enim seruorum est senator. Sed si quod nascitur dicitis fatum, quidquid accesserit extra fatum erit. aut si quod accedit ex fato uenit, quare per laborem uenit? tunc enim fati diceretur, si inuito homini eueniret. quod enim imminet sine prouidentia, faet diu pensitatur et exerc
Abbreviated transcription (Latin):
ełias fec̾it et si pro xp̃i noĩe
etiam sangumem fuderit nł¬
latenus posse saluari. Omn
enim hõĩ qui ecc̃e catholicei
non tenet unitatem neq bap¬
piosa. neq mors pͥro noĩe xͥ
matica prauitas perseuerat.
que ducit ad mortem.

Expanded text:
as fecerit, etsi pro Christi nomine etiam sanguinem fuderit, nullatenus posse salvari. Omni enim homini qui Ecclesiae catholicae non tenet unitatem, neque Bappiosa, neque mors pro nomine Christi matica pravitas perseverat, quae ducit ad mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt non utiq istud erriperet
Am̃ ego aliud pecc̃m sigͣt cu
blasphematur in spm̃ sc̃m ad
iam credentib per ꝑnĩam si¬
ue futuris credentib post ba¬
ptismum omnia remittentur

Expanded text:
esset, non utique istud exciperet. quoniam ergo aliud peccatum significat, cum blasphematur in spiritum sanciam credentibus per paenitentiam siue futuris credentibus per baptismum omnia remittentur
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta que tenentur mecc̃a
tua dñe stupenda sunt et uanã¬
da. S illud tuum sacram̃tum
precellit ysa. hoc nempe tuum ĩ¬
diuidue trinitatis mist̾ium et
illum celestis mense sacram̃tũ.
que fideles et pias aĩas pascis
camne et potas sangume ne e¬
suriant neq sitiant inet̾num
Fac me deus meus pura ⁊ sun¬
plici conscĩa precipue et iterum
sentire et credere sum̃e retiñe.
ne sinas queso dñe fidem me¬
is meam aliquatenus uacil

Expanded text:
sacramenta quae tenentur in Ecclesia tua, Domine, stupenda sunt et veneranda; sed istud tui sacramentum praecellit universa. Hoc nempe tuae individuae Trinitatis mysterium, et illud coelestis mensae Sacramentum, quae fideles et pias animas pascit carne et potat sanguine, ne esuriant, neque sitiant in aeternum, fac me, Deus meus, pura et simplici conscientia praecipue inter caetera sentire et credere, sumere et retinere. Ne sinas, quaeso, Domine, fidem in eis meam aliquatenus vacil
Abbreviated transcription (Latin):
tias agit dyabolo. ptas em ex¬
egit quia metur honorem. Qã
iteo phõni future fanus somp¬
nium reuelatum est. et nabu¬
chodonosor alus secum assistẽ¬
tib solus filium dei uidit ĩ
camino ignis non utiq m̾i¬
to .s. qui in ydolo se adorari uo¬
luit s merito ordinis regał.
filius carim peccauent. et
¶Lio sensu scriptã .xxxu.¬
locuta ẽ quam propoĩ¬
tum ẽ. Non enun de ke
Imorte que cõĩs utiq omib ẽ
dix̃. S de illa que appllatur ẜa
hec enim pecc̃ores suscipit. Iu
aut qui inpugna mortui sũt
non pecc̃m achar reclditum est
s obfuit ilł ne protectione di¬
uina adiuti inualescerent ho¬
stib nec enim causa achar ĩ¬
firmati sunt s dei auxilio mu¬
nime muniti. ut dum fortit᷑

Expanded text:
tias agit diabolo. Potestas enim exigit, quia meretur honorem. Nam ideo Pharaoni futurae famis somnium revelatum est : et Nabuchodonosor aliis secum assistentibus solus filium Dei vidit in camino ignis , non utique merito suo, qui in idolo se adorari voluit, se merito ordinis regalisfilius Charmi peccaverit, et ? Alio sensu Scripturlocuta est quam propositum est. non enim de hac morte quae communis utique omnibus est dixit, sed de illa quae appellatur secunda. haec enim peccatores suscipit, illis autem qui in pugna mortui sunt non peccatum Achar redditum est, sed obfuit illis, ne protectione diuina adiuti inualescerent hostibus. nec enim causa Achar infirmati sunt, sed dei auxilio minime muniti, ut, dum fortit
Abbreviated transcription (Latin):
solum negligentes et in ꝓui¬
di ccͣ se ueꝵ etiam contẽptoes
date legis. Hoc modo facit deus
ꝑauꝑes et diuites quia dumos
fensio legis parit egestatem q
deo fieri dr̃ auctorem legis ⁊ cũ
aliqui terrore disciplinam legi
custoduit a deo auctore legis
idcirco saul ineadem xxxiiii.¬
ad huc traditiõe poĩtum hono¬
rificat ne deo in iuriam face
uideretur qui bus ordinib
honorem decreuit. Dei enim
est honorandus e si no ꝓpiẽ¬

Expanded text:
solum negligentes et improvisolum negligentes et improvidi circa se, verum etiam contemptores datae legis. Hoc modo fecit Deus pauperes ac divites: quia dum fensio legis parit egestatem, a deo fieri dicitur auctore legis et, cum aliqui terrore disciplinam legis custodiunt, a deo auctore legis idcirco Saul in eadem adhuc traditione positum honorificat, ne deo iniuriam facere uideretur, qui his ordinibus honorem decreuit. dei enim est, honorandus est, si non p
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur de nobis pe .xxxiii
naenim quãuis iuste infera¬
tur patienti tñ mala uidetur.
Nam et propħam ad peccõres
loquitur deus dicens faciam
uobis mala.i. penis uos agã
uita aũt et mors sic adeo ełt
quia legem dedit que seruã¬
tib se uitam promittit ꝯtẽp¬
torib uero mortem. s illam
que scd̾a dr̃. Dum enim unu
quẽqz adiudicat quid merea¬
tur ab ip̃o est siue ab soło ad
uitam siue reatus ad mortẽ.
Non ergo inuentor mortis ẽ
s uidex quia mortis auctor
pecc̃m ẽ. Quiõ ergo d̾s pot̾at
facere mortẽ qui nescit pecca
est ẽẽ mors cum non ex ip̃o sit
Rex hoc qui peccauit. e sadẽ
rõne paupertas. ⁊ diuitie a deo
sunt. Quidam enim hntes o¬
morem dei luxuriam sꝑnunt
uitam prodigam spernunt
ab egeno uel pauꝑe ceulum ñ
bonorum. Scriptum ẽ emm
in prouerbus pauptatem et
ignobilitatem ausum discipli¬
na. At hii autem qui timore
dei non hñt solutius iuuẽtes
et egenum despitientes sicut
scriptum est in ĩopia eiunt ñ

Expanded text:
dicatur de nobis. poena enim quamuis iuste inferatur, patienti tamen mala uidetur. nam et per profetam ad peccatores loquitur deus dicens: faciam uobis mala, id est \'poenis uos agam\'. uita autem et mors sic a deo est, quia legem dedit, quae seruantibus se uitam promittit, contemptoribus uero mortem, sed illam quae secunda dicitur. dum enim unum quemque adiudicat quid mereatur, ab ipso est siue absolutio ad uitam siue reatus ad mortem. non ergo inuentor mortis est, sed iudex, quia mortis auctor peccatum est. quo modo ergo deus poterat facere mortem, qui nescit peccarest esse mors, cum non ex ipso sit, sed ex hoc qui peccauit. Eadem ratione paupertas et diuitiae a deo sunt. quidam enim habentes timorem dei luxuriam spernunt, uitam prodigam fugiunt, ab egeno uel paupere - oculum non abonorum. scriptum est enim in Prouerbiis: paupertatem et ignobilitatem aufert disciplina. at hi autem qui timorem dei non het egenum despicientes, sicut scriptum est, in inopia erunt; non