comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quos expectatis: decollati & deleti suns
xp̃iani. Et nemo pret̾ nos uiuus eua¬
sit. & uos adhuc desidiosi moras agitis:
Turci antiochiã quã subegeram̃ obse¬
der̃t: immo ceꝑunt. Alios om̃s decolla¬
uer̃t. & nos uix eoꝵ gladios euasimu.
dũ nocte hac ad uos usq uiã direximꝰ.
Rumpite gͥ funes. qͣntotiꝰ inqͣm rũpi¬
te: remisq mare ꝑcellite. q̃m si morã
innexueritis: qd dicimꝰ uidebitis. Nau¬
te huiꝰcemodi rumorib exciti. alii an¬
choris abruptis. mare ueliuolũ iam¬
sulcabant: & carbasa crepitantes in
auras obliquabant: alii pigritantes diͤ¬
simulabant. om̃s tam̃ in cõmune tur¬
babant᷑ & pallebant. Dũ hec agunt᷑.
ecce turci repentini lutora exploran¬
tes aduolant: & ĩparatoᷤ atͥ & timorataᷤ
nautas trucidant. rates in portu remo¬
& spoliant: & desidiosos hoĩes ꝓ uoto
tantos ꝑferre labores. cũ subitũ arripien¬
tes consiliũ. murũ de laꝑidib ĩpolitis &

Expanded text:
quos exspectatis, decollati et deleti sunt quos exspectatis, decollati et deleti sunt Christiani. Et nemo praeter nos vivus evasit: et vos adhuc desidiosi moras agitis. Turci Antiochiam quam subegeramus, obsederunt; imo ceperunt. Alios omnes decollaverunt; et nos vix eorum gladios evasimus, dum nocte hac ad vos usque viam direximus. Rumpite igitur funes, quantocius, inquam, rumpite, remisque mare per cellite: quoniam si moras innexueritis, quod dicimus videbitis. » Nautae, hujuscemodi rumoribus exciti, alii anchoris abruptis, mare velivolum sulcabant, et carbasa crepitantes in auras obliquabant, alii pigritantes dissimulabant, omnes tamen in commune turbabantur et pallebant. Dum haec aguntur, ecce Turci subito, littora explorantes, advolant, imparatos et timoratos nautas trucidant, rates in portu remoconcremant, et desidiosos homines pro voto ientes consilium, murum de lapidibus impolitis, et
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat dementari. Hã qͥ quondã a
preliis sociis dimissis fugiebant. socioꝵ
proditores uocabant᷑. & plerũꝙ capitib
in eis und icabat᷑. Hoꝵ qͦsdã noĩare
non p̃termittam. licet om̃s noĩarem:
si om̃s ex id noĩe nossem. Non enim
eoꝵ parcere debemꝰ infamie: qͥ sue ni¬
mis formidolosi ñ peꝑcer̾t fame. Wil¬
hesterni belli timore ꝑterriti. & ut cra¬
stinũ aufugerent solliciti. funib ⁊ mu
ẜ rum
cdemissi st̃: & ad ꝑpetuã suã ignomini¬
am. furtiui funabuli uocati st̃. Hoc¬
tis gͥ illiꝰ conticinio & funib elapsi st̃:
& ad portũ sc̃i symeonis pedites mani¬
b & pedib excoriatis deuener̃t. Ambu¬
lauer̃t tota nocte ꝑ p̾cipitioꝵ abrup¬
ta: & cũ multis comitib ad p̾fatũ por¬
tũ ambulantes. defessi substiter̃t. Et
nautis in portu uacillantib: dixer̃t.
Erant nempe in portu naues multe.
Qͥd hic agitis gens miseranda: Om̃s

Expanded text:
oporteat dementari. Nam qui quondam a oporteat dementari. Nam qui quondam a praeliis, sociis dimissis, fugiebant, sociorum proditores vocabantur, et plerumque capitibus in eis vindicabatur. Horum quosdam nominare non praetermittam: licet omnes nominarem, si omnes ex nomine nossem. Non enim eorum parcere debemus infamiae, qui suae nimis formidolosi non pepercerunt famae. Wilhesterni belli timore perterriti, et ut crastinum aufugerent solliciti, funibus per murum demissi sunt; et ad perpetuam suam ignominiam furtivi funambuli vocati sunt. Noctis igitur illius conticinio, et funibus elapsi sunt, et ad portum Sancti Symeonis pedites, manibus et pedibus excoriatis, devenerunt. Ambulaverunt tota nocte per praecipitiorum abrupta; et cum multis comitibus ad portum praefatum ambulantes, defessi substiterunt: et nautis in portu vacillantibus dixerunt: erant nempe in portu naves multae: « Quid hic agitis, gens miseranda? Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
do & fortitudo: qd extimplo coacti sũt
franci refugere in cuutatẽ. ꝑtimescenteᷤᷤ
ĩpetuosas sustiñe gentes. Et q̃m non po¬
terat eis portarũ angͦtia ingressũ p̾bere
liberũ: ex ipso ĩpetu multi suffocati pe¬
rier̃t. Aggressi st̃ eos titrci uehementer.
iã q deficiebat dies: neq lassis dabat re¬
quies. Sic exhausta die: nox obtata t̾ras
obumbrauit. Incubuit gͦ xp̃ianis mag¬
na ddesꝑatio. Alii tam̃ consolabant᷑ alioᷤ.
& in diẽ crastinũ concionabant᷑ de p̾lio.
Aliqͥ tam̃ ultra ius & fas meticulosioreᷤ.
& fr̃m affectꝰ unmenores. noctu de fuga
cogitauer̃t: & ad totiꝰ sue consangͥnitatiᷤᷤ
& successionis ignominiã. ignomimosio¬
res aufuger̃t. Non enĩ mneminer̃t qͣntũ
fuerit dedecꝰ. fr̃ib & cõmilitonib dimis¬
sis. amicis insalutatis: ꝓcerib inconsul¬
tis. ꝑ murũ funib demitti. uirile robur
turpit̾ effeminari: homines anteqͣm

Expanded text:
do et fortudo, quod extemplo coacti sunt do et fortudo, quod extemplo coacti sunt Franci refugere in civitatem, pertimescentes impetuosas sustinere gentes. Et quoniam non poterat eis portarum angustia ingressum praebere liberum, ex ipso impetu multi suffocati perierunt. Aggressi sunt eos Turci vehementer; jamque deficiebat dies, neque lassis dabatur requies. Sic exhausta die, nox optata terras obumbravit. Incubuit igitur Christianis magna desperatio: alii tamen consolabantur alios, et in diem crastinum concionabantur de praelio. Aliqui tamen ultra jus et fas meticulosiores, et fratrum affectus immemores, noctu de fuga cogitaverunt; et ad totius suae consanguinitatis et successionis ignominiam ignominiosiores aufugerunt. Non enim meminerunt quantum fuerit dedecus, fratribus et commilitonibus dimissis, amicis insalutatis, proceribus inconsultis, per murum funibus dimitti, virile robur turpiter effeminari, homines antequam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpuros & incirc̃cisos. non contͣ dm̃. nec
ds contͣ nos pugnabimꝰ. equali sorte mor¬
talitatis circundam. illi dũtaxat otius
morient᷑: quoꝵ manꝰ erunt segniores. qͦ
rum animi ad ñ defendendũ frigescen
minꝰ audaces. Tu autẽ mat̾. tota digna
reu̾entia uale: & necdũ tempꝰ illud qđ
portendunt sortes & auguria nr̃a. qd̵ sci¬
licet. xp̃iani t̾ram ur̃am possessuri suis
credas adesse. His dictis. belliger heros cõ¬
ticuit. mat̾q filio deosculato: genas su¬
ffusas lacrimis. ad lares suos curiosa
remeauit: & opes qͣs undequaq corroga¬
re potuit. in aleph ciuitatẽ munitissi¬
mã conseruandas intulit. Tercia die pꝰt
hec: Curbarannꝰ armatꝰ in oppidũ sibi
cõmissum eqͥtabat. Ap̃iani uͦ uidentes
acies ordinate ꝓcedentes. urbi ꝙ appropĩ¬
qͣntes. exier̃t eis obuiã: & p̃lio preparato.
se illis posse resistere autunabant. Tan¬
ta uͦ fuit his maelitarũ illoꝵ multitu¬

Expanded text:
impuros, et incircumcisos, non contra Deum, nec impuros, et incircumcisos, non contra Deum, nec Deus contra nos, pugnabimus. Aequalis sorte mortalitatis circumdamui. Illi duntaxat ocius morientur, quorum manus segniores erunt; quorum animi ad non defendendum, frigescent minus audaces. Tu autem, mater, tota digna reverentia, vale; et necdum tempus illud quod portendunt sortes et auguria nostra, quod scilicet Christiani terram nostram possessuri sunt, eredas adesse. » His dictis belliger heros conticuit; materque, filio deosculato, genas suffusas lacrymas, ad lares suos curiosa remeavit, et opes quas undequaque corrogare potuit, in Aleph, civitatem munitissimam conservandas intulit. Tertia die post haec, Curbarannus armatus in oppidum sibi commissum equitabat. Christiani vero videntes acies ordinate procedentes, urbique appropinquantes, exierunt eis obviam; et praelio praeparato se iis posse resistere autumabant. Tanta vero fuit Ismaelitarum illorum multitu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm tuo sic inchoasti arbitrio. nec ab hi
amoueri poteris inceptis. obstinatꝰ enim
homo es: ne aliqͥd adulatiua pret̾mise¬
rim: in isto si cõmiseris suꝑandꝰ es p̾lio.
& garis opimis tuus spoliabit᷑ exercit᷑.
Multis autẽ interfectis. tu uiutis eua¬
des hoc tam̃ morieris in anno. heu mͥ
morte subita. Ueterana illa in lacͥmis
deficiens. loquendi finẽ fecerat: cũ filiꝰ
ei iactabundus. sic paucis respondit. Mi¬
ror mat̾ mi. qua fronte de xp̃ianoꝵ p̃
nec armis. nec animis. genti nr̃e debeas̃
cõparari. Plures enĩ solus ego pene ha¬
heo admiratos. potentes & bellicosos: ꝗͣ
ipsi st̃ cũ tota sua expeditione. Oͥs tam̃
falsus int̾pres. hec annuntiauit tͥ: Inte¬
rim tam̃ sileas uolo. ne forte nr̃i exerci¬
tus animos: tuis enerues sermocinati¬
onib. Reuert̾e gͥ mat̃ dulcissima: euẽ¬
tumꝙ: rei meliora desiderans expecta.
Ipsi homines st̃ sicut & nos: & contͣ hoĩes

Expanded text:
a: sed quoniam tuo sic inchoasti arbitrio, nec ab his a: sed quoniam tuo sic inchoasti arbitrio, nec ab his amoveri poteris inceptis: obstinatus enim homo es: ne aliquid adulativa praetermiserim: In isto, si commiseris, superandus es praelio, et gazis opimis tuus exspoliabitur exercitus. Multis autem interfectis, tu vivus evades: hoc tamen morieris in anno, heu mihi! morte subita. » Veterana illa in lacrymis deficiens loquendi finem fecerat, cum filius ejus jactabundus sic paucis respondit: « Miror, mater mi, qua fronte de Christianorunec armis nec animis genti nostrae debeant comparari. Plures enim solus ego habeo admiratos potentes, bellicosos, quam ipsi sunt cum tota sua expeditione. Quis tamen falsus interpres haec annuntiavit tibi? Interim tamen sileas volo, ne forte nostri exercitus animos tuis enerves sermocinationibus. Revertere igitur, mater dulcissima, eventumque rei meliora desiderans, exspecta. Ipsi homines sunt, sicut et nos; et contra homines
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ efficax. inexꝑta & expers ÷ multum
in pace senectꝰ istius nationis. Preterea
ds francoꝵ. reuera om̃ipotens est: quẽ
nͥ pͥus grauit̾ offend̾int. semꝑ eos uicton¬
osos ꝓtegit. Nr̃is in regionib os meum
& caro mea. nom̃ tuũ satis dilatatũ est:
s in xp̃ianis brachiũ tuum nondũ ap
probatũ est. Qͦs nͥ impugnare desieris.
de duob alterũ erit: seu de xp̃ianis tri¬
umphans głosior eris. seu titulũ tue ꝓ¬
bitatis suꝑat᷑ qd̃ absit. liuidabis. Porro
si matri consulenti ad qͥesceres. ab. hac te¬
meritate resipiscens absisteres: teq gen¬
tẽq tuã huic p̃sumptiuo labori. qͣlibet
occasione ñ inhonesta subtraheres. Sin
autẽ: ꝑiculosũ est cerce aucipiti te com¬
mittas fortune. Dubiũ est enĩ cui potuᷤ
mars arriserit parti. nr̃is cam̃ magis ti¬
meo: qͣm & carnificũ illoꝵ ferocitas. et
usus p̃liandi eis assuetꝰ. suaq calliditas

Expanded text:
minus inefficax, inexperta et expers est multum minus inefficax, inexperta et expers est multum ffloruit senectus istius nationis. Praeterea Deus Francorum revera Omnipotens est, quem nisi ipsi graviter offenderint, semper eos victoriosos protegit. Nostris in regionibus, os meum et caro mea, nomen tuum satis dilatatum est; sed in Christianos brachium tuum nondum satis approbatum est. Quo nisi impugnare desieris, de duobus alterum erit, seu de Christianis triumphans gloriosior eris; seu titulum tuae probitatis superatus, quod absit, lividabis. Porro si matri consulenti acquiesceres, ab hac temeritate resipiscens absisteres; teque gentemque tuam huic praesumptivo labori, qualibet occasione non inhonesta subtraheres. Sin autem, periculosum est certe ancipiti te committas fortunae. Dubium est enim cui potius Mars arriserit parti, nostris tamen timeo, quoniam et carnificum illorum ferocitas, et usus praeliandi assuetus, suaque calliditas
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ poteras reserare consiliũ: que te uł
artiꝰ diligeret. uł que tͥ discretꝰ con¬
suleret. Qd enĩ affectui mat̾no cõpa¬
rari poterit: Qͥd gͥ matrẽ inconsul¬
tã. matrẽ insalutatã. o homo plum¬
bei cordis aufugere p̾sumpsisti: O p¬
ectus silicinũ. o iecur adamantinũ.
qd̾ non emolliunt matͥs memoria:
qd̃ ñ euerb̾auit ad colloquiũ affec¬
tuose matͥs reu̾entia. Si enĩ emarcu¬
it corpꝰ: uiuit & iuget adhuc irreuer¬
b̾atꝰ sensus. Ad extremũ fili dulcissi¬
me. qͣm graude quã inefficax aggres¬
sus es negotiũ. sine me saltẽ cautꝰ
libripens pͥtis debueras ĩponderare. Decu¬
erat te metiri cũ quã insuꝑabili dimi¬
caturꝰ es gente: oportuerat te ꝑpendere.
qͣm insuete st̃ p̃liandi quas undequaq
corrogasti copie. ut enĩ ueritatẽ nulla¬
tenꝰ tacuerĩ: nr̃a gens aurea est. illa fer¬
rea. Nr̃a tam̃ satis animosa est. s manu

Expanded text:
lius poteras reserare consilium, quae te vel lius poteras reserare consilium, quae te vel arctius diligeret, vel quae tibi discretius consuleret. Quid enim affectui materno comparari poterit? Quid igitur matrem inconsultam, matrem insalutatam, o homo plumbei cordis, aufugere praesumpsisti! o pectus silicinum et jecur adamantinum, quod non emollivit matris memoria, quod non everberavit ad colloquium affectuosae matris reverentia! Si enim emarcuit corpus, vivit et viget adhuc irreverberatus sensus. Ad extremum, fili dulcissime, quam grande, quam inefficax aggressus es negotium sine me saltem cantus libripens, prius debueras praeponderare. Decuerat te metiri, cum qua insuperabili dimicaturus es gente: oportuerat te perpendere, quam insuetae sunt praeliandi, quas undequaque corrogasti copiae. Ut enim veritatem nullatenus tacuerim; nostra gens aurea est, illa ferrea. Nostra tamen satis animosa est; sed manu,
Abbreviated transcription (Latin):
tatib ur̃is: & ualete om̃s amici &e con¬
siliarii nr̃i. Ualeat p̃cipue Solimanꝰ:
rex potens & magnꝰ. Iuro enĩ me nulla¬
tenꝰ reuersurũ. donec sẏria & romania
in libertatẽ redacta: apuliã qͦ meo
subdiderim dñio. Dum hec agunt᷑. pre¬
dicti curbaranni mat̾ que erat iu ci¬
uitate aleph. ad p̾̃dictum accessit filiũ:
de his que audierat ꝓ filio gemebun¬
cda. Erat enĩ senex & plena dierũ. utpo¬
te centenaria: & p̾saga fucuroꝵ. Collige¬
bat etiã multa mulier sortilega. de con¬
st ellationib & geniculoꝵ ñ erat igna¬
ra: & multarũ disciplinarũ erat consci¬
a. Flebilis gͥ ad filiũ aiebat. Ut quid
me inconsulta fili Rĩe. negotiũ ag¬
gressus es bellicum: An q̃m sũ decre¬
pita. me desipuisse putasti: Crede mͥ.
uiget sensus effetis in uiscerib & laxa
cutis: & ruga semlis uiuacẽ adhuc fo¬
uet animũ. Deniq tuum nulli fide¬

Expanded text:
tatibus vestris, et valete omnes amici et contatibus vestris, et valete omnes amici et consiliarii nostri. Valeat praecipue Solimannus, rex potens et magnus. Juro enim me nullatenus reversurum, donec Syria et Romania in libertatem redacta, Apuliam quoque meo subdiderim dominio. » Dum haec aguntur praedicti Curbaranni mater, quae erat in civitate Aleph, ad praedictum accessit filium, de his quae audierat pro filio gemebunda. Erat enim senex et plena dierum, utpote centenaria, et praesaga futurorum. Colligebat etiam multa, mulier sortilega, de constellationibus; et geniculorum non erat ignara, et multarum disciplinarum erat conscia. Flebilis igitur ad filium aiebat: « Ut quid, me inconsulta, fili charissime, negotium agressus es bellicum? An quoniam sum decrepita, me desipuisse putasti? Crede mihi, viget sensus effetis in visceribus; et laxa cutis, et ruga senilis, vivacem adhuc fovet animum. Denique tuum nulli fide
Abbreviated transcription (Latin):
S nos ad repͥmendã gentis illiꝰ stolioi¬
tatẽ. beniuolentia nr̃a & brachio nr̃o
confisi exiuimꝰ: & eos indifficult̃ in ser¬
uitutẽ redigemꝰ. S hoc parum nobis
ẽẽ censemꝰ: nisi etiam fines eoꝵ mani¬
pulis nr̃is oꝑiemꝰ. & omĩa bona eorũ
absorbebimꝰ. Interĩ gaudeatis om̃s ami¬
ci nr̃i & filios generetis oportet. qͥ dũ
in longinqͣm militabimꝰ regionem:
illi qͦs nobiscũ abduxerimꝰ resarciant.
& donec redibimꝰ regiones nr̃as possi¬
cleant. Nos autẽ municipiũ qd̃ urbi
antiochseͥ ĩminet nob̃ redditũ muni¬
micemꝰ consiliantes tractamꝰ. Ut gͦ
uideatis in qͦs pugnare habeam᷑. eoꝵ
poteritis. qͣm nugaces sint armorũ
istoꝵ geruli. Ut enĩ plemꝰ letari pos¬
sitis. eos qͥ antiochiã suis p̃ ocupaue¬
re p̾stigiis. iam inclusos habemꝰ: nec
cle illoꝵ deditione ambigunꝰ. Indulge¬
te gͥ affluenter uoluntatib & uolup¬

Expanded text:
sed nos ad reprimendam gentis illius stolidised nos ad reprimendam gentis illius stoliditatem, benevolentia vestra et brachio nostro confisi, exivimus; et eos indifficulter in servitutem redigemus. Sed hoc parum nobis esse censemus, nisi etiam fines eorum manipulis nostris operiemus, et omnia bona eorum absorbebimus. Interim gaudeatis omnes amici nostri, et filios generetis oportet, qui dum in longinquam militabimus regionem, illi quos nobiscum adduxerimus resarciant, et donec redibimus, regiones nostras possideant. Nos autem municipium, quod urbi Antiochenae imminet, nobis redditum munmicemus, consiliantes tractamus. Ut ergo videatis in quos pugnare habeamus, eorpoteritis quam nugaces sint armorum istorum geruli. Ut etiam plenius laetari possitis, eos qui Antiochiam suis occupavere praestigiis, jam inclusos habemus, nec de illorum deditione ambigimus. Indulgete igitur affluenter voluntatibus et volup
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. Abigamꝰ abiectionẽ plebis a fini¬
b nr̃is: & o genꝰ infractum indeficien¬
tes ꝑsequamͣ eos etiã in nationib suiᷤᷤ.
Censeo declecꝰ ꝗͣ maximũ. optimates nr̃i in
terra nostra nos defendisse & suꝑasse:
nisi talionẽ eis reddentes in t̾ra sua no¬
bis contigerit eos & quec̃q st̃ eoꝵ dele¬
re. Antiochia curitas regalis & mcli¬
ta. totꝰ sirie caput est: quã ꝓditione
ñ armis quã pollicitationib suis &
adulationib. ñ bello p̃occupauerunt.
Hanc gͥ duicando excutiamꝰ: & ipsis
ex plosis eoꝵ t̾ras aggrediam. Accito
itaq notario suo: sic ait. Scribe cartaᷤᷤ
in corrosano recitandas: que hunc mo¬
dũ contineant. Caliphe nr̃o pape. &
solimano regi magno: ꝑpes salus. &
honor ĩmensus. Noueritis q̃m locuste
ille que ꝓpͥam ñ habent mansionẽ. qͥ
xp̃iani dicunt᷑. latibula sua irreue¬
rent̃ exlerunt: & ꝓut audistis t̾ram

Expanded text:
antur. Abigamus abjectionem plebis a finiantur. Abigamus abjectionem plebis a finibus nostris et, o genus infractum, indeficientes prosequamur eos etiam in nationibus suis. Censeo dedecus quammaximum, optimates nostri, in terra nostra nos defendisse et superasse, nisi talionem reddentes eis, in terra sua nobis contigerit eos et quaecunque sunt eorum delere. Antiochia, civitas regalis et inclyta, totius Syriae caput est, quam proditione non armis, quam pollicitationibus et adulationibus suis, non bello praeoccupaverunt. Hanc igitur dimicando excutiamus, et ipsis explosis eorum terras aggrediamur. » Accito itaque notario suo, sic ait: « Scribe chartas in Corrosano recitandas, quae hunc modum contineant: « Caliphae nostro papae, et Solimanno regi magno, perpes salus, et honor immensus. Noveritis quoniam locustae illae, quae propriam non habent mansionem, qui Christiani dicuntur, latibula sua irreverenter exierunt; et prout audistis, terram
Abbreviated transcription (Latin):
arma ulissima. ensem rubiginosum
uidelicet. lanceolã quoq satis inutilẽ¬
pauꝑculis diripuerant. xp̃ianis. Hec cur¬
baranno: ad francoꝵ ĩperium obtu¬
lerunt dicentes. Hec sunt arma belli¬
ca. arma nimis preciosa: que attuler̃t
locuste ille. de mendica gallia. His noᷤ
expugnare minantur: his contra noᷤᷤ
obluctant᷑. Curbaramiꝰ uͦ subridens.
& in manꝰ arma suscipiens: subsannã¬
do sic aiebat. Franci nullos adhuc in¬
uener̃t uiros. Heccine sunt arma in qͥ¬
b confiduit: Heccine st̃ armoꝵ simu¬
lachra. in qͥb antiochiã ꝓditione dece¬
ptã. expugnasse se crediuit: S o in ani¬
ter suꝑ hoc gloriant᷑: q̃m municipiũ
qđ presidet antiochie. munitũ ꝓpug¬
naculis & militib retinuimꝰ. & eos in¬
clusos qͥb libet inuiriis afficiemꝰ. Exꝑgiᷤ¬
camur gͥ o gens nr̃a semꝑ inuic̃tissima:
& in ipso pͥmo conflictu. qui sumꝰ an
ium̃ta an homines. gens. infelix exꝑi¬

Expanded text:
arma vilissima, ensem rubiginosum arma vilissima, ensem rubiginosum videlicet, lanceolam quoque satis inutileperculis diripuerant Christianis. Haec Curbaranno ad Francorum improperium obtulerunt, dicentes: « Haec sunt arma bellica, arma nimis pretiosa, quae attulerunt locustae illae de mendica Gallia. His nos expugnare minantur, his contra nos obluctantur. » Curbarannus vero subridens et in manus arma suscipiens, subsannando sic aiebat: « Franci nullos adhuc invenerunt viros. Haeccine sunt arma in quibus confidunt? Haeccine sunt armorum simulacra, in quibus Antiochiam proditione deceptam expugnasse se credunt? Sed, o inaniter, super hoc gloriantur; quoniam municipium, quod praesidet Antiochiae, munitum propugnaculis et militibus retinuimus, et eos inclusos quibuslibet injuriis afficiemus. Expergiscamur igitur, o gens nostra semper invictissima, et in primo conflictu qui sumus, an jumenta, an homines, gens infelix experi
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt ut nosti multi mͥ admirati. qͥ
in om̃ib dicto citiꝰ nr̃is obtemꝑarent
mandatis: sed illoꝵ fidei. fidẽ tuam p̃¬
pundero. eoꝵ sollertie sollertiã tuam
p̃pono: nullum eiĩ sagacitati tue eqͥ¬
pero. Ad quẽ admirat᷑ ait. Si in quit
salua gr̃a tua. sententiam hanc tuam
euitare possem: in quẽlibet alium p̃¬
sens mandatũ tͣnsferres optarem
Sin antẽ: anteqͣm infidelitatis cuiꝰli¬
bet me redarguas. animũq tuum
erga me ĩpacatum sentiam. castellũ
hoc recipiam. tali tam̃ conditione: uit
si in cãpo manib prelio consertis su¬
ꝑaberis. uite mee consulens castellũ
francis patefaciã. Ad quem curba¬
rannꝰ. Prudentiam & ꝓbitatẽ tuam
ñ in exꝑtam habeo: quec̃q futura ft̃
ex dispositione tua concedo. Cõm isso
& accepto ut dictũ est castello. curba¬
ranuꝰ qui cũ quib dam suis aduene¬
rat. reu̾sus est ad castra: in ualle ubl
suus exercitus papiliones suos locauer¬
ant. Agareni autẽ illi quedã interim

Expanded text:
 ut nosti, mihi admirati, qui in omnibus dicto citius nostris obtemperarent mandatis: sed illorum fidei, fidem tuam praepondero, eorum solertiae solertiam tuam praepono, nullum enim sagacitati tuae aequiparo. » Ad quem admiratus ille: « Si, inquit, salva gratia tua, sententiam hanc tuam evitare possem, in quemlibet alium praesens mandatum transferres optarem. Sin autem, antequam infidelitatis cujuslibet me redarguas, animumque tuum erga me impacatum sentiam, castellum hoc recipiam, tali tamen conditione, ut si in campo manibus praelio consertis superaberis vitae meae consulens, castellum Francis patefaciam. » Ad quem Curbarannus: « Prudentiam et probitatem tuam non inexpertam habeo: quaecunque futura sunt, ex dispositione tua concedo. » Commisso et accepto, ut dictum est, castello, Curbarannus qui cum quibusdam suis advenerat, reversus est ad castra, in valle ubi suus exercitus papiliones suos locaverant. Agareni autem illi, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
sadolus indigꝰ auxilii curbaranni.
postulationib adquieuit: & munici¬
piũ potestati. ꝓtectoris contradidit.
tͣdita. municipiũ quoq curbarannꝰ
obtinuit: p̃dic̃ti principis cursores
ꝓpe ciuitatẽ cursitauerunt. Exercitꝰ
reliquus bone sequebat᷑: & castͣ me¬
tati sunt ad pontẽ ferreum. & firmi¬
tatẽ illam confestim expugnauer̃t:
& om̃s extimplo int̾fecerunt. reserua¬
to illiꝰ castelli dño: ferreisꝙ uincłis
alligato. Is etiã bello de Q u̾t oicet᷑
& ibi duos fecer̃t dies. Castellum aut̃
sibi redditũ: cuidam familiari suo
cõmisit. & ait. Noui fidem tuam &
audatiã. & temꝑantiam: & iccirco ei¬
uitatẽ hanc uigilantie tue cõmittã.
Sciebã inquam te nr̃o cungauisu¬
rum honori: & ideo hunc honorem
qͣm maximum tue concredo fidei.

Expanded text:
sadolus indignus auxilii, Curbaranni sadolus indignus auxilii, Curbaranni postulationibus acquievit, et municipium potestati protectoris contradidit. ianis est tradita, municipium quoque Curbarannus obtinuit; praedictique principis cursores prope civitatem cursitaverunt: exercitus reliquus pone sequebatur, et castra metati sunt ad Pontem Ferreum: et firmitatem illam confestim expugnaverunt, et omnes extemplo interfecerunt, reservato illius castelli domino, ferreisque vinculis alligato. Is etiam bello, de quo post dic ibi duos fecerunt dies. Castellum autem sibi redditum cuidam familiari suo commisit, et ait: « Novi fidem tuam, et audaciam, et temperantiam; et idcirco civitatem hanc vigilantiae tuae committam. Sciebam, inquam, te nostro congavisurum honore; et ideo hunc honorem quam maximum tuae concredo fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
meo tetigisset incõmodo. Si de xp̃ia¬
nuis triumphare uolueris. potes & enĩ
eos dimicare dissimulaueris. qͥd restat
nisi ut domũ & cognationem tuam
ꝑditum ire contendant: Gens ista. nͥ
iurilit̃ repͥmatur. corosanũ ire an¬
helat: & mirũ in modum ultͣ uires
suas attẽptat. & minatur gͣndia. Ecce
nicipiũ quod ĩminet urbi popłs te¬
merariꝰ obsederunt: hiatu q cotͣnoso
contͣ gentem nr̃am qͥsquilie iures og¬
endo festina: q̃m non recedes irremu¬
neratꝰ. nec ero beneficiis tuis ingrat᷑.
Pret̾ea tibi ꝑpes faciam hominium:
& in tua fidelitate ciuitatẽ qͣm mͥ red¬
dideris tenebo. Non ita inquit cun¬
barannꝰ facere disposui. Sed si uoliũs.
ut totis uirib ꝓ te contendã. castellũ
in manu nr̃a commute: & ego illud
satellitib meis delegabo. postqͣm de
te sicut dixi secuiꝰ ero: plebeculã illã
totis nisib impugnabo. Sin autẽ: ter¬
re mee tantũmodo patrocinabor. Sen¬

Expanded text:
meo tetigisset incommodo. Si de Christiameo tetigisset incommodo. Si de Christianis triumphare volueris, potes etenim eos dimicare dissimulaveris, quid restat nisi ut domum et cognationem tuam perditum ire contendant? Gens enim ista nisi viriliter reprimatur, Corrosanum ire anhelat; et mirum in modum ultra vires suas attentat, et minatur grandia. Ecce nicipium quod imminet urbi, populus temerarius obsederunt, hiatuque Coturnoso contra gentem nostram, quisquiliae viles, ogendo festina, quoniam non recedes irremuneratus, nec ero beneficiis tuis ingratus. Praeterea perpes tibi faciam hominium, et in tua fidelitate civitatem quam mihi reddideris, tenebo. » « Non, » inquit Curbarannus, « ita facere disposui. Sed si volueris ut totis viribus pro te contendam, Castellum in manu nostra committe; et ego illud satellitibus meis delegabo. Postquam de te, sicut dixi, securus ero; plebeculam illam totis nisibus impugnabo: sin autem, terrae meae tantummodo patrocinabor. » Sen
Abbreviated transcription (Latin):
tabescens. Uideres lacrunas ꝑ pu¬
bescentia stillantes ora. que pectꝰ
etiã ad amantinum ad miscd̃iam
cõmouerent: & ad adiutoriũ incita¬
rent. Is gͥ huiꝰcemodi uerba flebili¬
ter in sinum curbaranni: ꝓfudit.
Princeps imuctissime inunica lesꝰ
fortuna. supplex ad te cõpellor acce¬
clere: & auxilium a liberali munifi¬
centia tua rogare. Moueat te queso
debita miseris miscd̃ia: cogat te
inutue carnalitatis humanꝰ affectꝰ.
Cogita inqͣm in quos deuenerim
casus: ꝑpende mundane tribulatio¬
nis uicissitudines. Que me modo
fortuna oblico respicit intiuitu. mͥ
nuꝑ arridebat: & tunc patre obti¬
mo & ciuitate inclita gratulabar.
Idem infortuniũ. tibi timeas oportet.
In tuis scd̃is successib premediteris
necesse est. de p̃cauendis adu̾sitatib.
Fortunati & liberalis hominis est.
alienas calamitates autumare suas:
aliene miserie largã impendere mi¬
sericordiã. Succurre gͦ mͥ quo tibi
succurri uelles animo: si te fortuna

Expanded text:
tabescens. Videres lacrymas per pubescentia stillantes ora, quae pectus etiam adamantinum ad misericordiam commoverent, et ad adjutorium incitarent. Is igitur hujuscemodi verba in sinum Curbaranni profudit: « Princeps invictissime, inimica laesus fortuna supplex ad te compellor accedere; et auxilium a liberali munificentia tua rogare. Moveat te, quaeso, debita miseris misericordia, cogat te mutuae carnalitatis humanus affectus. Cogita, inquam, in quos devenerim casus, perpende humanae tribulationis vicissitudines. Quae me modo fortuna obliquo respicit intuitu, mihi nuper arridebat; et tunc patre optimo et civitate inclyta gratulabar. Idem infortunium tibi timeas oportet. In tuis secundis successibus praemediteris necesse est de praecavendis adversitatibus. Fortunati et liberalis hominis est alienas calamitates autumare suas; alienae miseriae, largam impendere misericordiam. Succurre ergo mihi, quo tibi succurri velles animo, si te fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
Noli itaq parcus esse in expendena
nec auarus in erogando. Quanto
magis erogas. tanto ampliꝰ abund
Gratis inquit accepistis: gratis dat
Nescit sane gr̃e effusio. oleiq huims¬
modi emanatio. in indue manib il¬
sare nisi cum uasa uacua defueril
quȩ possint impleri. Si in tribia¬
tionib deficis. mimio ue labore sati¬
garis. habes głe unctionem. unde
fatigationis tue dolorẽ lenire pos¬
sis cum ab illo precioso unguensa¬
rio accipis quod audis. Non suis
condigne passiones hunis tempos
ad futurã głam quȩ reuelabit᷑
nobis. Id enim quod in presende
momentatieum. & leue tribulas õ
si supra modum in sublimitate et̃¬
um głe pondus oꝑat᷑ in nobis. Audi

Expanded text:
Noli itaque parcus esse in expendendo, Noli itaque parcus esse in expendendo, nec avarus in erogando. Quanto magis erogas, tanto amplius abundas: Gratis, inquit, accepistis, gratis date . Nescit sane gratiae effusio, oleique hujusmodi emanatio in viduae manibus cessare, nisi cum vasa vacua defuerint, quae possit implere. Si in tribulationibus deficis, nimiove labore fatigaris, habes gloriae unctionem, unde fatigationis tuae dolorem lenire possis, cum ab illo pretioso unguentario accipis quod audis: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis : id enim quod in poenitenti est momentaneum, et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus o
Abbreviated transcription (Latin):
sionem. uiuo ego dicit dñs ds. nolo
mortẽ impii. sed ut reuercat᷑ impiꝰ
auia sua ꝙ uiuat. conuertimini au¬
tem auiis ur̃is pessimis. & quare mo¬
riemim domus isrł. Quȩ queso tam
immanis cuiuscunq conttionis. pe¬
ntentie q amaritudo. quam lemix
non possit huiusmodi diuine une¬
onis imfusios Si doles de languore
q defectu tuo. insiste precib. nec pͥ
desistas. donec induaris uircute ex
alto. donec quiescas. penitꝰ q comp¬
lescas. ab om̃n languore. uel dolox
tuo. ut pote delibuturus preciosissi¬
mo illo euuangelice hydrie ungue¬
to. Sienim nostis inquit cum sitis mi¬
li bona data dare filiis ur̃is : quano
magis pater uester cȩlestis dabit sp̃i
bonum petentib se: Sed ut amplꝰ
mireris in nr̃a relinquit᷑ pocestate ab
eo qui dat. ꝙ ñ iꝓperat. ut qui uis qͣi¬
tum ue uoluerit tollat cum dicat.
Om̃is enim gui petit. accipit. & qui
querit. inuenit. & pulsanti aperitͦ

Expanded text:
sionem. Vivo ego, dicit Dominus Deus, nolo sionem. Vivo ego, dicit Dominus Deus, nolo mortem impii, sed ut convertatur impius a via sua, et vivat. Convertimini autem a viis vestris pessimis, et quare moriemini domus Israel . Quae, quaeso, tam immanis est cujuscunque contritionis poenitentiaeque amaritudo, quam lenire non possit hujusmodi divinae unctionis infusio? Si doles de languore et defectu tuo, insiste precibus, nec prius desistas donec induaris virtute ab alto, donec quiescas penitusque convalescas ab omni dolore vel languore tuo, utpote delibutus pretiosissimo illo evangelicae hydriae unguento: Si enim nostis, inquit, cum sitis mali bona data dare filiis vestris, quanto magis pater vester coelestis dabit spiritum bonum petentibus se? . Sed ut amplius mireris, in nostra relinquitur potestate ab eo qui dat, et non improperat, ut quivis quantum voluerit tollat, cum dicat: Omnis enim qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur .
Abbreviated transcription (Latin):
tione contricionis & uulneris. a¬
lii ex languore infirmitatis: alii ex de¬
facigatione tribulationis & laboris.
Inflictio uulneris: cõmissio criminis.
Languor infirmitatis: defectus uirtu-¬
tis. Defatigatio laboris: tedium expec̃¬
tationis. surgens ex multitudine cri¬
bulationis. & impatienti desiderio ꝓ¬
misse recributionis. Ex his sane om̃ib
dolor surgit. ammumq hominis
multiplicit̃ affligit. Sed contra tri-¬
plicẽ dolorẽ: habes tͥplicẽ olei speciẽ.
Si itaq doles exuulnere. criminisq
cõmissione: habes oleum ꝓposite ue-¬
ne. ex dñi utiq ꝓmissione. Si doles
ex infirmitate. q defectio inrtutis te¬
nuit ce: habes oleum ꝓmisse gr̃e Si
doles fatigatꝰ afflictione: inungere
oleo lecicie. in spe ꝓmisse gre. Si itaq
penitentie dolor affligit oor tuum:
& te urget acerbius conscientia pec-¬
catoꝵ: accipe unctionẽ. & recipe con¬
solationem. Ad illam namq dm̃cã
uocem. immo diuine unctionis effu¬

Expanded text:
tione contritionis, et vulneris, alii ex languore infirmitatis, alii ex defatigatione tribulationis et laboris. Inflictio vulneris commissio criminis. Languor infirmitatis defectus virtutis. Defatigatio laboris, taedium exspectationis, surgens ex multitudine tribulationis et impatienti desiderio promissae retributionis. Ex his sane omnibus dolor surgit, animumque nominis multipliciter affligit. Sed contra triplicem dolorem habes triplicem olei spem. Si itaque doles ex vulnere criminisque commissione, habes oleum propositae veniae ex Domini utique promissione. Si doles ex infirmitate, et defectio virtutis tenuit te, habes oleum promissae gratiae. Si doles fatigatus afflictione, inungere oleo laetitiae in spe promissae gratiae. Si itaque poenitentiae dolor affligit cor tuum, et te urget acerbius conscientia peccatorum, accipe unctionem, et recipe consolationem. Ad illam namque Dominicam vocem imo divinae unctionis effu
Abbreviated transcription (Latin):
fatuis uirginib foris stantib cum fi¬
ducia intrant. in gaudiũ dm̃ sui. & in
leticia sempiterna recumbunt ad
nuptias agni. Huius olei plentudi¬
nem acceꝑat. quo ꝙ deniq plene de¬
libutus erat: de quo ꝙ ꝓpħa ueraciter
asseuerat. Dilexisti iusticiã. & odisti in¬
iquitatem. ꝓpterea unxit te d̃s d̃s cu¬
us oleo lecicie pre consortib tuis. Rec̃¬
te sane pre consortib uel parcicipib
suis. nec solũ pre hominib. uerũ eciã¬
pre angłis. Tanto enĩ melior angłis
effectus. quanco differentiꝰ pre illis¬

Expanded text:
fatuis virginibus foris stantibus, cum fifatuis virginibus foris stantibus, cum fiducia intrant in gaudium Domini sui, et in laetitia sempiterna recumbunt ad nuptias Agni . Hujus olei plenitudinem acceperat, quo et denique plene delibatus erat, de quo et Propheta veraciter asseverat: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . Recte sane prae consortibus, vel participibus suis, nec solum prae hominibus, verum etiaprae angelis. Tanto enim melior angelis effectus, quanto differenti
Abbreviated transcription (Latin):
oportuit ꝙ te misereri conserui tui.
scut ꝙ ego cui misertꝰ sum: Scd̃a
ut arbitror olei spẽs fuit. cinꝰ debitor̃
se esse recognouit. qui interroganti sͥ res¬
pondit. Quantũ inquit debes dño meos
Et ille. Centũ cados olei. Attende obsecͦ
in quanta abundantia gr̃e oleum ac-¬
ceperat. qui centum cados olei debere¬
se non negat. Hoc olei debitum reddere
te inquit ne in uacuum gr̃am dei re¬
cipiatis. Hoc olei debitũ in se ipso cog¬
nouit. & conficeri non erubuit. cum
dixit. Gr̃a dei sum. id quod sum. Qnͣ¬
cum atitẽ ꝓ reddendo hoc olei debito
laboret. ostendit in eo quod subseqͤnt̃
adiungit. Et gr̃a eius in me uacua ñ
fuit. sed abundantiꝰ illis om̃ib labo¬
Tercia autẽ ni fallor olei spẽs erat
quo prudentes ille quinq uirgines
abundabant. unde & earum lampa¬
des extinguere ñ poterant. que olei de¬
fectum nesciebant. Accurrunt itaq
& ꝓperant in abundantia huiꝰ olei. o

Expanded text:
oportuit et te misereri conservi tui, oportuit et te misereri conservi tui, sicut et ego tui misertus sum? Secunda, ut arbitror, olei species fuit cujus debitorem se esse recognovit, qui interroganti sibi respondit: Quantum, inquit, debes domino meo? Et ille: Centum cados olei . Attende, obsecro, in quanta abundantia gratiae oleum acceperat, qui centum cados olei se debere non negat. Hoc olei debitum reddere te, inquit, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis . Hoc olei debitum in seipso cognovit, et confiteri non erubuit, cum dixit: Gratia Dei sum id quod eum . Quantum autem pro reddendo hoc olei debito laboret, ostendit in eo quod subsequenter adjungit, et gratia ejus in me vacua non fuit; sed abundantius illis omnibus laboTertia autem, ni fallor, olei species erat, quo prudentes illae quinque virgines abundabant, unde et earum lampades exstingui non poterant, quae olei defectum non timebant. Accurrunt itaque et properant in abundantia hujus olei, et
Abbreviated transcription (Latin):
ingła. Assignatio triplicis olei .l.
rama sane olei spes ecat quod
samaritanus ille uulnerib enis
infundebat qui in latrones inciderat.
Qi eciam despoliauerunt eum. & pla¬
gis impositis abierunt seminuo relic̃¬
to. Hoc genere unguenti peccatr illa
peccatoꝵ suoꝵ uulnera sanauit. doloris¬
ꝙ nimiecatẽ tandem aliquando mitr¬
gauit: quȩ a dño tandẽ audire meru-¬
it. Dimissa sunt ei peccata multa: qm̃¬
mini munere diues ad dñi pedes uenit.
& nouissimis dñi menbris largiter im¬
pendit piecatis unctionẽ quam desuꝑ
se accepisse cognouit. ut peccatr & pe¬
nitens. peccatorib q penitentib pie¬
atis beneficia impenderet. quale de
dñi miscdia gratis se ꝑcepisse memi¬
nisset. Hoc pietatis unguentũ seruus
ille nequã in dñi pedes effundere no¬
luit. quod tamen de dm̃i munere in
tanta abundantia accepit. Unde
s id qd priꝰ gratis accepit. reddere
postea conpeslit᷑. cum ꝑ exprobratio¬
dimisi tibi qm̃ rogastime. Nonne gͦ

Expanded text:
VII. Assignatio triplicis promissionis. Prima sane olei species erat, quod Samaritanus ille vulneribus ejus infundebat qui in latrones inciderat: qui etiam spoliaverunt eum, et plagis impositis abierunt semivivo relicto . Hoc genere unguenti peccatrix illa peccatorum suorum vulnera sanavit, dolorisque nimietatem tandem aliquando mitigavit, quae a Domino tandem audire meruit: Dimissa sunt ei peccata multa mini munere dives ad Domini pedes venit, et novissimis Domini membris largiter impendit pietatis unctionem, quam desuper se accepisse cognovit ut peccatrix, et poenitens, peccatoribus et poenitentibus pietatis beneficium impenderet, quale de Dei misericordia gratis se accepisse meminisset. Hoc pietatis unguentum servus ille nequam in Domini pedes effundere noluit, quod tamen de Domini munere in tanta abundantia accepit: unde et id quod prius gratis accepit, reddere postea compellitur, cum ei per exprobratioisi tibi, quoniam rogasti me. Nonne ergo
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. głam quasi ungeniti a patre. ple¬
num gr̃e. q ueritatis. Nec dubiũ itaq
est eum ueraciter accepisse omnẽ ple-¬
intudinẽ. iuxta unamquanq supe¬
rius assignatã olei spẽm an quo habi¬
tat om̃is plenitudo diumitatis cor¬
poraliter. Est enim fons miscdie. ab̃
ipso fluenta totius gr̃e: in ipso abys¬
sus eterne q infinite głe. Eur queso
Om̃s enĩ de eius plenitudine accipi¬
mus si uolumus. Tantũmodo peta¬
mus. & accipiemꝰ. Preciosissimũ olei
genus est illud quod dictũ est ole¬
um leticie seu głe. quod tam̃ ipse p̃¬
cipit. nos postulare ꝓmittitq se da¬
re. Pecite inquit ꝙ accipietis. ut gau¬
dium ur̃m sit plenum. Satis itaq
ad manũ habemꝰ. qđ cum integre
tiolumꝰ. ad petitionẽ accipiamꝰ. De

Expanded text:
riam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . Nec dubium itaque est cum veraciter accepisse omnem plenitudinem juxta unamquamque superius assignatam olei speciem, in quo habitat omnis plenitudo Divinitatis corporaliter . Est enim fons misericordiae, ab ipso fluenta totius gratiae, in ipso abyssus aeternae et infinitae gloriae. Cur, quaeso, Omnes enim de ejus plenitudine accepimus , si voluimus. Tantummodo petamus et accipiemus. Pretiosissimum olei genus est illud, quod dictum est oleum laetitiae, seu gloriae, quod tamen ipse praecipit nos postulare, promittitque se dare. Petite, inquit, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum . Satis itaque ad manus habemus quod, cum integre volumus, ad petitionem accipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
bat enim diuinũ quoddã mira¬
culũ. nec unũ tm̃. s geminũ: utrũq
magnũ. utrũq mirũ. utrũq ual¬
de stupendum. Uidebat mare ante
conspectũ isrł fugere: uidebat ior¬
danẽ cursus sui impecũ in fontem
reflectere: uidebat utrumq hebreo
popło cedere. ⁊ ꝓficiscentib liberum
iter relinquere. Quid hoss ñ nouũ:
quid hoꝵ ñ mirũ : Utrumq itaq
contemplabat᷑. ꝙ ad utrũq miraba¬
tur: & dde utroq gratulabatur. Ex

Expanded text:
im divinum quoddam miraculum; nec unum tantum, sed geminum, utrumque magnum, utrumque mirum, utrumque valde stupendum. Videbat mare ante conspectum Israel fugere; videbat Jordanem cursus sui impetum in fontem reflectere; videbat utrumque Hebraeo populo cedere et proficiscentibus liberum iter relinquere. Quid horum non novum, quid horum non mirum? Utrumque ita contemplabatur, et ad utrumque mirabatur, et de utro
Abbreviated transcription (Latin):
o uera. confessio recta. Illa ẽ. cͥminis.
ista ẽ. laudis: utraq sane utilis: ut̃q
laudabilis. Similiter ẽ duplex tran¬
sitꝰ. ut̃q quidẽ bonus: uterq neces¬
sariꝰ. Qui tͣnsit de malo ad bonũ. be¬
ne quidẽ tͣnsit: & qui transit de bo¬
no ad optimũ. bonũ & ipse transi¬
tũ facit. Eognoscere gͦ ꝙ confitere
mala tua. q noli in ipsis remanere.
s tͣnsi ea: & factus ẽ. transitꝰ primꝰ.
& confessio pͥma. Similit̃ conficere
deo de bonis tuis. lauda ipsum pro
donis suis : & noli corpere in ipsis . s
nitere quantũ potes ad meliora ꝙ
transi ad optima: & factus ẽ. tnͣsitꝰ
scds. & confessio scła. ad confessio¬
nẽ pͥmã solet fieri m iracłm pͥmũ: &
ꝑ confessionẽ siquidẽ cͥminis. efficitur
fuga maris: & ad confessionẽ laudis .¬
statim conuertitur iordanis.

Expanded text:
o vera, confessio recta. Illa est criminis, o vera, confessio recta. Illa est criminis, ista est laudis; utraque sane utilis, utraque laudabilis. Similiter est duplex transitus; uterque quidem bonus, uterque necessarius. Qui transit de malo ad bonum, bene quidem transit; et qui transit de bono ad optimum, bonum et ipse transitum facit. Cognosce ergo, et confitere mala tua, et noli in ipsis remanere; sed transi ea, et factus est transitus primus, et confessio prima. Similiter confitere Deo de bonis tuis, lauda ipsum pro bonis suis, et noli torpere in ipsis: sed nitere quantum potes ad meliora, et transi ad optima, et factus est transitus secundus, et confessio secunda. Ad confessionem primam solet fieri miraculumPer confessionem siquidem criminis efficitur fuga maris, et ad confessionem laudis statim convertitur Jordanis.
Abbreviated transcription (Latin):
& tu iordanis quia ꝯuersus es recͦrsũ:
Primũ miracłm fit in exitu isrł de
egypto: scm autẽ fic. in exitu isrł
ꝑfecte deserere regionẽ dissimilitu¬
dins. quis mͥ dare possit intͦire in
terram ꝓmissionis: ut & eque uide¬
re possim fugã maris. conuersionẽ
iordanis: Puschrũ spectałm. satisq
iocundum. uidere aquã maris fugi¬
entẽ: uidere aqͣm iordanis reuerten¬
tem: amarã recedere: dulcẽ refluere:
amaritudinẽ deficere. dulcedinẽ
redundare. Quisquis hȩc uides. miror
siñ ꝙ ipse exclames. Qͥd̃ ẽ. tͥ mare qd̃
fugistri ꝙ tu iordanis quia du̾sus es
retrorsũ: Numꝗͣ solent fieri hꝰmodi
miracła: nisi ante ueros iudeos. nisi
ante bonos hebreos.
precatur. Et est confessio uera: o ẽ.
confessio ficta. Similit̃ ẽ. tͣnsitꝰ bonus.
o ẽ. tͣnͣsitus malus. Confessio uera facit
iudeũ uerũ: & tͣnsitꝰ bonus. facit heb ͤ¬
um bonum. Ascribere tͥ mala tua.
ascribere deo tuo bona tua:confessi¬

Expanded text:
ersus es retrorsum? Primum miraculum fit in exitu Israel de Aegypto, secundum autem fit in exitu Israel o det perfecte deserere regionem dissimilitudinis: quis mihi dare possit introire in terram promissionis, ut aeque videre possim fugam maris, et conversionem Jordanis? Pulchrum spectaculum, satisque jucundum videre aquam maris fugientem, videre aquam Jordanis revertentem, amaram recedere, dulcem refluere, amaritudinem deficere, dulcedinem redundare. Quisquis haec vides, miror si non et ipse exclames: Quid est tibi, mare, quod fugisti; et tu Jordanis, quia conversus es retrorsum? Nunquam solent fieri hujusmodi miracula, nisi ante veros Judaeos, nisi ante bonos Hebraeos.pretatur. Et est confessio vera, et est confessio ficta. Similiter est transitus bonus et est transitus malus. Confessio vera facit Judaeum verum, et transitus bonus facit Hebraeum bonum. Ascribere tibi mala tua, ascribere Deo tuo bona tua, confessi
Abbreviated transcription (Latin):
ebet sane hec archa. necubiq:
sequi: nec premicci semꝑ. In loco
horroris & uaste solitudinis. turbam
precedat: in terrã ꝓmissionis ingredi¬
enti turbe succedat. Precedat add nr̃a.
sibsequatur ad diuma. sitra iorda

Expanded text:
ebet sane haec arca nec ubique sequi, nec semper praemitti. In loco horroris et vastae solitudinis turbam praecedat, in terram promissionis ingredienti turbae succedat. Praecedat ad nostra, subsequatur ad divina. Citra Jorda
Abbreviated transcription (Latin):
possec. Renuit consolari anima me¬
a. Ne ergo semꝑ necesse sit iordanis
cursum cohibere. oportet archã ñrã
i eius ulteriora transponere:s nec
illud licet insi possimus om̃em illã
uotoꝵ nr̃oꝵ turbã premitoere.

Expanded text:
posset: Renuit consolari anima meposset: Renuit consolari anima mea . Ne ergo semper necesse sit Jordanis cursum cohibere, oportet arcam nostram in ejus ulteriora transponere; sed nec illud licet, nisi possimus omnem illam votorum nostrorum turbam praemittere.
Abbreviated transcription (Latin):
slam hoc sepe sp̃italib studiis mili¬
tat: ꝗd uir plenus gr̃a. corꝑis uires
in qͣntũ utiliter potest custodit. aut
reꝑat. Cauere tamen debet qui sibi
iam scđ̃m hanc licentiã indulget. ne
aquas nimis relaxat. ne utilitatis
sue alueum deserant. modestieq ri¬
pas excedant: fluant saltem ut ance
consueuerant. de quib scriptũ est. qđ
aluei sui ripas impleuerant hoc ut
arbitror soli illi benefacere nouer̃t.
qui iam ea que sursũ sunt sapiunt.
qui celestium dulcedinẽ. iam ddegusta¬
uerunt. qui terrena fastidiunt. qui ar¬
cham suam m illã ꝓmissionis terram
iam introduxerunt.Non potest ut ar¬
fastigiũ ꝑtingere. qui internoꝵ bonop
dulcedinẽ nundũ meruit gustando
sentire. Puto quia ꝓpħa nisi priꝰ gustaᷤᷤ¬
set ꝗͣ suauis ẽ. dñs. ꝙ ꝙͣ magna mul¬
ticudo dulcedinis domus eius. puco
quia nisi hoc ꝑ exꝑimentũ didicisset:
illud om̃ino ex sententia dicere non

Expanded text:
Nam hoc saepe spiritalibus studiis miliNam hoc saepe spiritalibus studiis militat, quod vir plenus gratia corporis vires, inquantum utiliter potest, custodit, aut reparat. Cavere tamen debet qui sibi jam secundum hanc licentiam indulget, ne aquas nimis relaxet, ne utilitatis suae alveum deserant, modestiaeque ripas excedant, fluant saltem ut ante consueverant, de quibus scriptum est quod alvei sui ripas impleverant. Hoc, ut arbitror, soli illi bene facere noverunt qui jam ea quae sursum sunt sapiunt, qui coelestium dulcedinem jam degustaverunt, qui terrena fastidiunt, qui arcam suam in illam promissionis terram jam introduxerunt. Non potest, ut arfastigium pertingere, qui interiorum bonorum dulcedinem nondum meruit gustando sentire. Puto quia Propheta nisi prius gustasset quam suavis est Dominus, et quam magna multitudo dulcedinis domus ejus, puto quia nisi hoc per experimentum didicisset, illud omnino ex sententia dicere non
Abbreviated transcription (Latin):
ȩternitatis desideriũ ꝑfecꝰte inflam¬
mat᷑: numꝗͣ humanus intellectus
ad ȩcernoꝵ contẽplationẽ plene a¬
cuitur: nisi carnis cura in reb etiã
licitis multũ necessariis frequenter
fortiter q repellat᷑. Cousq gͦ oportet
corpꝰ castigare. ꝙ inseruitutẽ redig̃e.
ddonec ulterius iã non possit meritoꝵ
ꝓfectum ullatenꝰ impedire. S postqͣ
precereuntẽ turbã. archãq comita¬
ntem transmiserit: in qͣntũ sp̃ualib
exercitiis obuiare ñ poterit. utilita¬
tissue alueũ cuiq sequi licebit. Hinc
ẽ. qd multos sepe iam uidimꝰ mira
priꝰ abstinentia corpꝰ affliisse. mor¬
bos q graues mimo incurabiles in¬
currisse. eosdẽ q ipsos post edomitã
concupiscentiã. post acceptã diuim¬
tus gr̃am. rigoris pͥstimi frena laxare
& corpori suo in cibo & potu. in sõno
ꝙ uestitu. multo ampliꝰ qͣ custodi¬
ta samitas postul asset indulgere.

Expanded text:
aeternitatis desiderium perfecte inflamaeternitatis desiderium perfecte inflammatur, nunquam humanus intellectus ad aeternorum contemplationem plene acuitur, nisi carnis cura in rebus etiam licitis multumque necessariis frequenter fortiterque repellatur. Eo usque ergo oportet corpus castigare et in servitutem redigere, donec ulterius jam non possit meritorum profectum ullatenus impedire. Sed postquam praetereuntem turbam arcamque comitantem transmiserit, inquantum spiritualibus exercitiis obviare non poterit, utilitatis suae alveum sequi cuique licebit. Hinc est quod multos saepe jam vidimus mira prius abstinentia corpus afflixisse, morbosque graves, imo incurabiles incurrisse, eosdemque ipsos post edomitam concupiscentiam, post acceptam divinitus gratiam, rigoris pristini frena laxare, et corpori suo in cibo et potu, in sommo et vestitu, multo amplius quam custodita sanitas postulasset indulgere.