comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tabati respoñdens inꝑiuido. non
sapis que dei sunt. ⁊ maliuolis.
Uos aut̃ ascendite ad diem festũ
hunc ego u̾o̾ nõ ascendam. Nec
istoꝵ malitie. nec illius impru¬
dentie se credendum putauit.
Querens deniq cui se cred̾e de¬
beat. cui cauto sua cõmittat dis¬
pensanda misteria. ⁊ qͣi difficile
inueniens sub ammiratõe int̾¬
rogat. Quis putas est fidelis
seriuis ⁊ prudens quem consti¬
tuit dñs suꝑ familiam suam.
Quamobrem ⁊ petro curam oui¬
um crediturus pͥus stũduit eiꝰ
probare beniuolentiam ter sas¬
citans si se dilige̾t. Probauit ⁊
prũdentiam: qͣndo errantib honu¬
nib ⁊ putantib ip̃m ẽẽ quempi¬
am ex ꝓphis. ille prudent̾ u̾itatẽ
adu̾tens. dm̃ potius ꝓpħarũ con¬
fessus est.Tu es inquiens xp̃c fi¬
lius dei. Ueh nr̃o gen̾i ab imꝑfec¬
rõe sua. Uix in multitudine homi¬
num unum reꝑpiãs in utraq gr̃a
cõsummatum. Haut facile siqͥ¬

Expanded text:
tabat, respondens improvido, Non tabat, respondens improvido, Non sapis quae Dei sunt ; et malevolis, Vos ascendite ad diem festum hunc, ego autem non ascendam . Nec istorum malitiae, nec illius imprudentiae se credendum putavit. Quaerens denique cui se credere debeat, cui tuto sua committat dispensanda mysteria, et quasi difficile inveniens, sub admiratione interrogat: Quis putas est fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam? Quamobrem et Petro curam ovium crediturus prius ejus studuit probare benevolentiam, ter sciscitans si se diligeret . Probavit et prudentiam, quando errantibus hominibus, et putantibus ipsum esse quempiam ex Prophetis, ille prudenter veritatem advertens, Deum potius Prophetarum confessus est: Tu es, inquiens, Christus Filius Dei . Vae nostro generi ab imperfectione sua! Vix in multitudine hominum unum reperias in utraque gratia consummatum. Haud facile siqu
Abbreviated transcription (Latin):
uobis solito letiora: ⁊ nõ ex incer¬
to fame s ore ueridico uen̾abi¬
us meldensis ep̃i. In t̾rogatus
enim de ẽẽ ur̃o uultu alacri.⁊
tamqͣm bñfidens unde requi¬
rebatur. puto inquit hommẽ
ex hoc iam consiliis se subacturũ
carnotensis ep̃i. Hoc ab eo respon¬
sum tam letus accepi: qͣm certus
fui consilia uiri fidelissima fore.
In nullo meluis pot̾at nobis cor¬
dis ur̃i archanum cõmendare. in
nullo spem dare certiorem ur̃i ꝓ
fectus in dño. Secure nisi fallor
crẽdetis. Talib utendo consilia¬
riis bonam uobis seruabitis. ⁊ fa¬
mam ⁊ conscientiam. Sic dei sacer¬
dotem sic tante ciuitatis decet
ep̃m. puerilib nõ agi scłarib ue
consiliis. Onmes uixtã dñi p̃cep¬
tum etiam inimici diligant᷑. s
ad consilium soli eligant᷑ qui ⁊
prudentes ẽẽ iuideant᷑ ⁊ beniuoli.
Propt̾ea dñs ⁊ imprũdens disci¬
puli ⁊ fr̃m infidele consiliũ refu¬

Expanded text:
vobis solito laetiora, et non ex incervobis solito laetiora, et non ex incerto famae, sed ore veridico venerabilis Meldensis episcopi. Interrogatus enim de esse vestro, vultu alacri, et tanquam bene fidens unde requirebatur: Puto inquit, hominem ex hoc jam consiliis se subacturum Carnotensis episcopi. Hoc ab eo responsum tam laetus accepi, quam certus fui consilia viri fidelissima fore. In nullo melius poterat nobis cordis vestri propositum commendare, in nullo spem dare certiorem vestri profectus in Domino. Secure, ni fallor, credetis. Talibus utendo 462 consiliariis, bonam vobis servabitis et famam, et conscientiam. Sic Dei sacerdotem, sic tantae civitatis decet episcopum, puerilibus non agi saecularibusve consiliis. Omnes, juxta Domini praeceptum, etiam inimici, diligantur ; sed ad consilium soli eligantur, qui et prudentes esse videantur, et benevoli. Propterea Dominus, et imprudens discipuli, et fratrum infidele consilium refu
Abbreviated transcription (Latin):
passionem me ꝓuocalat huiꝰce¬
modi cogitatõ. S imqͣm tempca¬
tõ est cuiuscumq honimis uita
suꝑ t̾ram. qͣntis putatis ꝑiculis
patet iuta pontificis. cui omniũ
necesse est ferre temptatões: Si
ego latena in cauerna ⁊ qͣi sub
modio nõ quidem lucens s fumi¬
gans. uentoꝵ tam̃ impetus nec
sic declinare sufficio s continuis
temptationum uariis q fatiga¬
tus impulsib instar uenco agi¬
tate harimdinis. hac illacq cir¬
cumferor. quid põitus si ppͣ mon¬
tem põitus suꝑ candelabrum :
Solus mͥ seruandus. solus mͥ
tñ ip̃e sum scandalo. solus tedio.
solus oneri atq ꝑiculo. ita ut
ꝓpͥe gule ⁊ uentri ⁊ oculo scanda¬
lizanti freqñter irasci oporte¬
at. Quib gͦ molestiis angitur
quib lacessitur iniuriis. cui
etiam ⁊ si ꝓpͥa cessent nunqͣm
tñ de alienis desunt foris pug¬
ne intus timores: Nuꝑ aut̃ no¬
bis a ur̃is ꝑtib flare cepit aura
fetundior. Rumorib si quidẽ
recentiorib nuntiata sunt de

Expanded text:
nem me provocabat hujuscemodi cogitatio: Si, inquam, tentatio est cujuscunque hominis vita super terram , quantis putatis periculis patet vita pontificis, cui omnium necesse est ferre tentationes? Si ergo latens in caverna, et quasi sub modio, non quidem lucens, sed fumigans, ventorum tamen impetus nec sic declinare sufficio, sed continuis tentationum variisque fatigatus impulsibus, instar vento agitatae arundinis, hac illacque circumferor: quid positus supra montem, positus supra candelabrum? Solus mihi servandus, solus tamen ipse mihi sum scandalo, solus taedio, solus oneri atque periculo, ita ut propriae gulae et ventri, et oculo scandalizanti frequenter irasci oporteat. Quibus ergo molestiis angitur, quibus lacessitur injuriis, cui etiam, etsi propria cessent, nunquam tamen de alienis desunt foris pugnae, intus timores? 2. Nuper autem nobis a vestris partibus flare coepit aura secundior. Rumoribus siquidem re
Abbreviated transcription (Latin):
Dat qͥrte ausum ip̃ius dignita¬
tis dignanter indulta familia¬
ritas. ⁊ excusat p̃sumiptõem auc¬
toritas imꝑantis.
deo actore uobis traditas suscepi¬
stis. ac uixta ritum fortis illius
mulieris manum mitt̾e cepistis
ãd fortia si qua uos aut egisse q̃
nõ deberetis. aut ꝑtulisse que n
nolletis audiuimus.⁊ illa agen¬
tem doluimus ⁊ condolumus
hec patienti. Int̾ hec aut̃ ego retor¬
dabar illoꝵ uersicłoꝵ. Qui descẽ¬
dunt mare in nauib fatientes
oꝑatõẽm in aquis multis. Ascen¬
dunt ad celos. ⁊ descendunt usq
ad abyssos: anima eoꝵ in malis
tabescebat. Turbati sunt. ⁊ moti

Expanded text:
Dat quippe ausum ipsius dignitaDat quippe ausum ipsius dignitatis dignanter indulta familiaritas, et excusat praesumptionem auctoritas imperantis.Deo auctore vobis traditas suscepistis, ac juxta ritum fortis illius mulieris, manum mittere coepistis ad fortia , si qua vos aut egisse quae non deberetis, ant pertulisse quae nolletis audivimus, et illa agentem doluimus, et condoluimus haec patienti. Inter haec autem ego recordabar illorum versiculorum: Qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis, ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos. Anima eorum in malis tabescebat; turbati sunt; et moti
Abbreviated transcription (Latin):
imeo uos grauari in tam
crebris scriptitatõib nr̃is.
S in hanc importunitatẽ
urget me xp̃i caritas ⁊ amicorum
necessitas. Huno itaq ⁊ senem ut
uidetis ⁊ de domo ut nos scimus
religiosa ad uos missum nõ remit¬
ti uacuum supplicamus.⁊ insuꝑ
ut ur̃is litt̾is ad auuncłm ur̃m
regem iturum muire dignemi¬
ni rogamus Uellem om̃s seruos d̾i
si fieri posset ur̃os fieri debitores.
qui ꝓ mammona iniquitatis qͣn¬
doq uos reciperent in et̾na taber¬
catoris oratio. Placuit p̃stantie u¬
ur̃e nouũ aliquid a nobis dicta.¬
tum requirere. Grauamur pond̾e
dignitatis: s dignatõis munere
gratulamur. Et blanditur peten¬
tis fauor: ⁊ petitõis terret exactõ.
Qui enim nos sumus ut scriba
gare compellor quod postulor.
ꝯcribere tante altitudini supͣ me
est: ⁊ eidem nõ obedire contra me¬
est. Utrobiq ꝑiculum: s in ea ꝑar¬
te maius im min̾e iuĩdetur: si nõ
obediero. Hac itaq exiens qua
minus apparet: facio quod uibetis

Expanded text:
imeo vos gravari in tam crebris scriptitationibus nostris; sed in hanc importunitatem urget me Christi charitas, et amicorum necessitas. Hunc itaque et senem, ut videtis, et de domo, ut nos scimus, religiosa ad vos missum non remitti vacuum supplicamus: et insuper ut vestris litteris ad avunculum vestrum regem iturum munire dignemini, rogamus. Vellem omnes servos Dei, si fieri posset, vestros fieri debitores, qui pro mammona iniquitatis quandoque vos reciperent in aeterna taberid postest peccatoris oratio. Placuit Praestantiae vestrae novum aliquid a nobis dictatum requirere. Gravamur pondere dignitatis, sed dignationis munere gratulamur. Et blanditur petentis favor, et petitionis terret exactio. Qui enim nos sumus, ut scribamgare compellor quod postulor. Scribere tantae altitudini, supra me est: et eidem non obedire, contra me. Utrobique periculum; sed in ea parte majus imminere videtur, si non obediero. Hac itaque exiens qua minus apparet, facio quod jubetis.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is uos maiorib atq instantio¬
rib occupationib sub huius rei
occasione importimius uigere.
⁊ molestos cum necesse nõ esti uo¬
bis exhibere. ⁊ hoc gratum nõ eẽ
ramꝑanie militem templi frẽm.
ex comite miles. ⁊ pauper
ex diuite in hoc ꝓfecto tibi
ut uistum est congratulamur.
⁊ in tẽ deum głificamus: scienteᷤᷤ
quia hec est mutatõ dext̾e excel¬
si. Cet̾m quod tua iocunda p̃sentia
nobis ita nescio quo dei subtracta
iuditõ ut ne int̾dum quid ẽ uid̾e¬
te ualeamus. sine quo nũqͣm si
fieri posset ẽẽ uellemus: hoc eqͣni¬
miter fateor nõ portamus. Nuid
enmm: Possumus ne obliuisci an¬
tiqui amoris. ⁊ benefitioꝵ que
domui isre tam largit̾ contulistiꝰ
Utinam ip̃e ꝓ cuiꝰ amore fecisti.
in et̾num nõ obluuscatur d̾s. Nã
ꝓrsus ingrati memoriam habun¬
dantie suauitatis tue mente re¬
tinemus. ⁊ si liceret opere mon¬
straremus. Oqͣm libenti animo ⁊

Expanded text:
vestris nos majoribus atque instantiovestris nos majoribus atque instantioribus occupationibus sub hujus rei occasione importunius ingerere, et molestos, cum necesse non est, vobis exhibere; et hoc gratum non esse CAMPANIAE, MILITEM TEMPLI FACTUM.ex comite miles, et pauper ex divite, in hoc profecto tibi, ut justum est, gratulamur, et in te Deum glorificamus scientes quia haec est mutatio dexterae Excelsi. Caeterum quod tua jucunda praesentia nobis ita, nescio quo Dei est subtracta judicio, ut ne interdum quidem te videre valeamus, sine quo nunquam, si fieri posset, esse vellemus, hoc aequanimite; fateor, non portamus. Quid enim? Possumusne oblivisci antiqui amoris et beneficiorum quae domui nostrae tam largiter contulisti? Utinam ipse pro cujus amore fecisti, in aeternum non obliviscatur Deus! Nam prorsus ingrati, memoriam abundantiae suavitatis tuae mente retinemus, et, si liceret, opere monstraremus. O quam libenti animo, et
Abbreviated transcription (Latin):
tensis eccłie primiçeriõ fr̃s
qui in clareualle qͣlicumq
obsequio seruiunt deo salt̾ ⁊ ora¬
toẽm. Fidelem curam ur̃am in hũ
que dei sunt. ⁊ si ram olim audi¬
eramus. ⁊ uideramus. s nũc in
nobis ip̃is exꝑiendo ꝑsensimus.
Cet̾m cum in hiis que nuꝑ a uo¬
bis missi frẽs ur̃o quidem consi¬
me que ad eum ꝑtinent añ om¬
nia ⁊ suꝑ omĩa necesse est nos in
quirere ⁊ custodire. idcirco ad cõ¬
ꝓbandum certius quid ip̃e de hac
re potius uelit. rem sicut inter
ꝙ industria mediante ⁊ ordinan¬
te qualiter fieri deberet. ⁊ hortan¬
te ut celerit̾. ⁊ iuuante ut honora¬
bilit̾ fieret. nõ quidem obmitten¬
dam. s usq post messionẽ. tum
tes sꝑamus nos ur̃e utriusq de¬
uotioni uxta quod̃ definitum
erat satis ẽẽ facturos. Arbitram᷑
enim acceptum ẽẽ deo. si qͣntum in
uobis est nemini oneri ẽẽ studu¬
erimus. ne nõ tm̃ fructum qͣm
datum in hoc eius negotõ reqͥrere
quod absit uideamur. Et p̃cipue

Expanded text:
tensis Ecclesiae primicerio, fratres qui in Clara-Valle qualicunque obsequio serviunt Deo, salutem et orationem. Fidelem curam vestram in his quae Dei sunt, etsi jam olim et audieramus et videramus; sed nunc in nobis ipsi experiendo persensimus. Caeterum cum in his quae nuper a nobis missi fratres, vestro quidem consime quae ad eum pertinent, ante omnia et super omnia necesse est nos et inquirere, et custodire; idcirco ad comprobandum certius quid ipse de hac re potius velit, rem sicut inter que industria mediante et ordinante qualiter fieri deberet, et hortante ut celeriter, et juvante ut honorabiliter fieret; non quidem omittendam, sed usque post messionem, tum tes, speramus nos vestrae utriusque devotioni juxta quod diffinitum erat, satis esse facturos. Arbitramur enim acceptum esse Deo, si quantum in nobis est, nemini oneri esse studuerimus: ne non tam fructum, quam datum in hoc ejus negotio requirere quod absit videamur; et praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam enim amicus nr̃ eodẽ
zelo quo tu flagitas diu est q̃d̾
aput se illum detinet. S ne.
tiar omĩo frustratam. aliũ nuꝑ
a me editum in laudib uirgĩs
matris tͥ tran smitto. Quem
qr eius exemplar nõ teneo rogo
ut qͣntotius ad me remittas. uł
si maturius aduen̾is ip̃e deferaᷤᷤ

Expanded text:
Quidam enim amicus noster eodem Quidam enim amicus noster eodem zelo, quo tu flagitas, diu est quod apud se illum detinet. Sed ne tiar omnino frustratam, alium nuper a me editum, in Laudibus Virginis matris, tibi transmitto: quem, quia ejus exemplar non teneo, rogo ut quantocius ad me remittas; vel, si maturius adveneris, ipse deferas
Abbreviated transcription (Latin):
turam. Mors ⁊ uita in manib¬
lingue. Silentium aut̃ dicente
ut docet ieremias expectare salu¬
tare dei cum silentio. Ad hũo gͦ
iusticie cultum. ad hanc omniũ
uirtutũ matrem. nutricẽ. custo¬
dem. ne penitꝰ uidear negare qͦd
petisti.⁊ te.⁊ quicũq tui similes
ꝓfice̾ cupiũt in uirtutib. inuito
⁊ imꝓuoco ⁊ si nõ u̾bo doctrine. cer¬
te mei silentii exemplo. ut uł si¬
lendo doceam te silere. qͥ loquendo¬
me compellis doc̾e quod nescio. S
quid ego fatio. Mirum si nõ rides
q̃d̃ ego qui multiloqͥum tantoꝑe
dampnare uideor in tam multa
tam locacit̾ iam ꝓgrẽdior. ⁊ dum
cupro tͥ cõmendare silentiũ: con¬
tra silentiũ ꝑ multiloqͥum pug¬
no. Couerricum nr̃m de cuiꝰ con¬
u̾satõe ⁊ penitentia consolan de¬
sid̾ao. qͣntum ex fructib eiũs ꝑ¬
pendimus. nou̾io digne deo con¬
u̾san. Dignos q penitentie face̾
fiuctus. Libellum aut̃ quẽ a me
exigis penes me modo nõ habeo.

Expanded text:
turam: Mors et vita in manibus . Silentium autem, dicento ut docet Jeremias, exspectare salutare Dei cum silentio . Ad hunc ergo justitiae cultum, hanc omnium virtutum matrem, nutricem, custodem, ne penitus videar negare quod petiisti; et te, et quicunque tuis similes proficere cupiunt in virtutibus, invito et provoco, etsi non verbo doctrinae, certe mei silentii exemplo, ut vel silendo doceam te silere, qui loquendo compellis me docere quod nescio. 3. Sed quid ego facio? Mirum si non rides, quod ego qui multiloquium tantopere damnare videor, in tam multa verba tam loquaciter jam progredior; et dum cupio tibi commendare silentium, contra silentium per multiloquium pugno. Guerricum nostrum, de cujus conversatione et poenitentia consolari desideras, quantum ex fructibus ejus perpendimus, noveris Deo digne conversari, dignosque poenitentiae facere fructus. Libellum autem, quem a me exigis, penes me modo non habeo.
Abbreviated transcription (Latin):
tis adimplere quod optas. Siqͥdẽ
uł monachi quod eẽ iudeor. uł pec¬
catoris quod sum officiũ nõ est
doce̾ s lugẽ. Indoctus qͦ quod ⁊
u̾e me fateor eẽ. si p̃sumat doce̾
quod nescit. nichil indoctiꝰ agit.
Docẽ ttaq nec indocto est in ꝓmp¬
tu. uec monatho in ausu: nec pe¬
nitenti in affectu. S ⁊ ꝓpt̾ hoc
elongaui fugiens.⁊ maneo in
solitudine. ⁊ cum ꝓpha ꝓposui cu¬
stodire uias meas ut nõ delinꝗͣ
in lingua mea. qm̃ iuxta euidẽ¬

Expanded text:
tis adimplere quod optas. Siquidem tis adimplere quod optas. Siquidem vel monachi quod esse videor, vel peccatoris quod sum, officium non est docere, sed lugere. Indoctus quoque quod et vere me fateor esse si praesumat docere quod nescit, nihil indoctius agit. Docere itaque nec indocto est in promptu, nec monacho in ausu, nec poenitenti in affectu. Sed et propter hoc elongavi fugiens, et maneo in solitudine, et cum propheta proposui custodire vias meas, ut non delinquam in lingua mea , quoniam juxta eumde
Abbreviated transcription (Latin):
uł petimꝰ ab inuicem uł petimur:
Dum u̾o absens cogito. dictito.
scriptito. mittoq quod p̃sens le¬
gas. rogo ubi ocium. ubi silentii
cuies: S hec inqͥes om̃ia fac̾e po¬
tes in silentio. Nairum si ex sentẽ¬
tia hoc respondeas. Entus enim
tumultus est in mentẽ dictanti¬
um. ubi multitudo ꝑstrepit dic¬
tionun. orationũ uarietas.⁊
diu̾sitas sensuum concuriiti. Ubi
sepe resipuit᷑ quod occurrit. ⁊ reqͥ¬
rit᷑ quod excidit. Ubi quid pultri¬
us. scd̃m lict̾am. quid conseqñtiꝰ
iuxta sententiam. quid planius
ꝓpt̾ intllĩgentiam. quid utilius
ad conscientiam. quid deniq ꝯ
cui uł post uł ante ponat᷑ inten¬
tissime attenditur: multaq alia
que a doctis in huiꝰmodi curiosius
obseruant᷑. Et tu in hoc dices mͥ¬
ẽẽ quietem. tu hoc etiam si lin¬
gua sileat silentiũ nominabis:
Q inqͣm nõ solum temꝑis s nec
mee ꝓfessionis est huic rei oꝑam
dare qͣm postulas: nec possibilita¬

Expanded text:
vel petimus ab invicem, vel petimur. vel petimus ab invicem, vel petimur. Dum vero absens cogito, dictito, scriptito, mittoque quod praesens legas; rogo ubi otium, ubi silentii quies? Sed haec, inquies, omnia facere potes in silentio. Mirum si ex sententia hoc respondeas. Quantus enim tumultus est in mente dictantium, ubi multitudo perstrepit dictionum, ubi orationum varietas et diversitas sensuum concurrit; ubi saepe respuitur quod occurrit, et requiritur quod excidit: ubi quid pulchrius secundum litteram, quid consequentius juxta sententiam, quid planius propter intelligentiam, quid utilius ad conscientiam, quid denique, cui, vel post, vel ante ponatur, intentissime attenditur; multaque alia quae a doctis in hujusmodi curiosius observantur? Et tu in hoc mihi dices esse quietem? tu hoc, etiamsi lingua sileat, silentium nominabis? 2. Quanquam non solum temporis, sed nec meae 96 professionis est, huic rei operam dare quam postulas, nec possibilita
Abbreviated transcription (Latin):
iocando potius qͣm serio dictum
fuisse nõ dubites. Ego ne leui¬
tate te usum putauerim. aut
a put te eẽ. est ⁊ non: Absit hec
beatus quos portas ab adolesçen¬
tia lastiuos annos. morum supas
graiutate. Nec tam simplex sum
ut simplicem oris ꝓlatoẽm sine cor¬
dis duplicitate mendatium putem:
nec tam incuriosus tui ut oblitus
sim. uł quod iam̃du̾dum concoꝑis.
mn affectu. uł quid ab affectu impe¬
tius dicam mirario q̃d̾ ꝑ longiori
epła qͣm a nobis sꝑaueras tam bre¬
uem epłam receꝑio. S memento ⁊¬
uixta uirum sapientem. om̃ia sũb
celo tempus habe̾. ⁊ tempus quidẽ
loq̃ñdi. ⁊ tempus ẽẽ tacendi. ¶n¬
do aut̃ suũ tempus silentiũ habe¬
biti si hos etram sacros dies qͣdrage¬
sime nr̃a sibi uendicat confabula¬
tio: Et q̃ ip̃a tanto occupatior qͣnto
laboriosior. dum nũ qͥdem p̃sentes
uolumꝰ. s absentib necesse est no¬
bis inuicem diligent̾ dictare que

Expanded text:
jocando potius quam serio dictum jocando potius quam serio dictum fuisse non dubites. Egone levitate te usum putaverim, aut apud te esse Est et Non? Absit a me beatus quod portas ab adolescentia, lascivos annos morum superas gravitate! Nec tam simplex sum, ut simplicem oris prolationem sine cordis duplicitate mendacium putem: nec tam incuriosus tui, ut oblitus sim, vel quod jamdudum conceperis in affectu, vel quid ab effectu impetius dicam, miraris, quod pro longiori epistola, quam a nobis speraveras, tam brevem chartulam receperis. Sed memento juxta virum Sapientem, omnia sub coelo tempus habere: et tempus quidem loquendi, et tempus esse tacendi . Quando autem suum tempus silentium habebit, si hos etiam sacros dies Quadragesimae nostra sibi vindicat confabulatio? Eaque ipsa tanto occupatior, quanto laboriosior; dum non quidem praesentes volumus, sed absentibus necesse est nobis invicem diligenter dictare, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ro. ne liceat ut dignum erat iu
tam dulassima nobis memorra
aliqͥͣmdiũ immorari: qͣndo iam¬
iamq desid̾at epła finem. Obse¬
cro te ne graueris oportunita¬
tem q̃rere quomͦ ad eum ꝑgas.
p̾dictum q opusculum nõ prius
cuiqͣm scribendum. uł legendũ.
expouas. qͣm cum eo totum ꝓui¬
deas. ꝑit̾q conferatis. ⁊ corriga¬
tis q̃ corrigenda sunt. ut in ore
duoꝵ testium stet om̃e u̾bũ. Et
tunc demũ an passim̃ cuilibet
an paucis tm̃. an uł cuiqͣm an
forte etiam nulli expẽdiat demõ¬
strari ⁊ si illa qͦ p̃fatuncła quã
de nr̃is aliis litt̾is tu eidem coap¬
tasti. apte sedeat. an u̾o aptior
q̃ri debeat. ur̃o utriusq iuditõ
derelinquo. S iam pene mͥ excide¬
rat qd̾ in pͥncipio epłẽ tue q̃stus
es qid̾ te arguerim mendatis hoc
aliqͣndo me locutum fuisse non
satis recolo. S quid tam̃ fu̾it.
nam magis me oblitum qͣm
tuũ nũtium mentitũ crederim.

Expanded text:
ro, ne liceat, ut dignum erat, in ro, ne liceat, ut dignum erat, in tam dulcissima nobis memoria aliquandiu immorari, quando jamjamque desiderat epistola finem? Obsecro te ne graveris opportunitatem quaerere quomodo ad eum pergas, praedictumque opusculum non prius cuiquam scribendum vel legendum exponas, quam cum eo totum pervideas; pariterque conferatis, et corrigatis quae corrigenda sunt, ut in ore duorum testium stet omne verbum. Et tunc demum an passim cuilibet, an paucis tantum, an vel cuiquam, an forte etiam nulli expediat demonstrari: et si illa quoque praefatiuncula, quam de nostris aliis litteris eidem coaptasti, apte sedeat, an vero aptior quaeri debeat, vestro utriusque judicio derelinquo. 4. Sed jam pene mihi exciderat quod in principio epistolae tuae questus es, quod te arguerim mendacii. Hoc aliquando me locutum fuisse, non satis recolo. Si quid tamen fuerit nam magis me oblitum, quam tuum nuntium mentitum crediderim,
Abbreviated transcription (Latin):
molestus fio. qua iam̃ dudum im¬
ꝑante finem fieri nec dũ taceo: Oqͣm
lata in tius litt̾s patet mat̾ia respõ¬
dendi. O si digne liciusseti ut libu
hominib. nolens dolenoq nõ qͥdẽ
nego quod postulas. s interim dif¬
fero: ne dum cupio tue humilitꝰ
satiffac̾e̾ uoluntati. sũb p̃textu fal¬
se humilitatis. ꝑ ueram suꝑbiam.
arcem tante potestatis. q̃ te uera¬
cit̾ attestante. etram angłis impe¬
rat in celis. t̾renus u̾micłs in ter¬
ris uidear impugnare. libellum
quẽ quers ip̃e qͦ anteqͣm tuus
nuntius ad nos ueniret ãb eo cus
cõmendaueram reqͥsiui. s necdũ
utilitate tͣnscripseris. Q autẽ
te mittente eum nũc habet abbaᷤᷤ
de sc̃õ theodorico. ego quidom ñ mis¬
seram. nec tam̃ displicet mͥ. Et qͥd
enim libellus r̃s ocłos eius formi¬
‸ daret. cui se uidendum animus
qͦ m̃s totum si posset expand̾a̾t.
S heu in qͣnta sermonis angus¬
tia mentio se ingessitde tali ui¬

Expanded text:
molestus fio, qua jamdudum immolestus fio, qua jamdudum imperante finem fieri, necdum taceo. O quam lata in tuis litteris patet materia respondendi. Quod si digne licuisset ut libuishominibus; nolens dolensque, non quidem nego quod postulas, sed interim differo: ne dum tuae cupio humiliter satisfacere voluntati, sub praetextu falsae humilitatis per veram superbiam, arcem tantae potestatis, quae, te veraciter attestante, etiam Angelis imperat in coelis, terrenus vermiculus in terris videar impugnare. 3. Libellum quem quaeris, ipse quoque antequam tuus nuntius ad nos veniret, ab eo cui commendaveram, requisivi: sed necdum utilitate transcripseris. Quod autem te mittente eum nunc habet abbas de 95 Sancto-Theoderico, ego quidem non jusseram, nec tamen displicet mihi. Utquid enim libellus meus oculos ejus formidaret, cui se videndum animus quoque meus totum, si posset, expanderet? Sed heu! in quanta sermonis angustia mentio se ingessit de tali vi
Abbreviated transcription (Latin):
breuitatem añ equo animo feras.
tu uidens. Ego enim ut uerũ fate¬
cõpellor irasci: qͣmqͣm ii hus teste
conscientia soli caritati cupiam de¬
seruire. Cuius ꝓfecto imꝑio qͥa
sapientib. ⁊ insipientib debitor :¬
sum: ip̃a sola fact̾ potuit. ut necdũ
tͥ potuerim satiffac̾e. Nud gͦ: Ca¬
ritas mͥ denegat quod petis ex ca¬
ritate: Petisti. quesisti. prlsasti. ⁊
caritas te frustrata est: Ed in indig¬
nariꝯ: Si uis. si audes. irasd̾e̾ canta¬
ti. De qua uamꝙ p̃sumis impetra¬
re quod postulas: ip̃a phibente fit
ne impetres. Et ecce iam longuum
causatur sermonẽ. ⁊ tͥ indignatur
qui cogis nõ quod sibi displiceat ze¬
lus quo id facis. qͥrpe quẽ ⁊ ip̃a do¬
nauit tͥ. s uult te ĩllum habe scd̾m
scieutiam. ut cautus sis maiora i¬
minorib nõ impẽdirẽ. Uides qͣm ĩ¬
uitus auellor a longiore epła. dum
ductus delectatõe tͥ colloquendi. ⁊
desid̾io satiffatiendi. dñe caritati

Expanded text:
brevitatem an aequo animo feras, brevitatem an aequo animo feras, tu videris. 2. Ego enim, ut verum fatecompellor irasci, quanquam in his teste conscientia, soli charitati cupiam deservire: cujus profecto imperio, quia sapientibus et insipientibus debitor sum, ipsa sola facere potuit, ut necdum tibi potuerim satisfacere. Quid ergo? charitas tibi denegat quod tu petis ex charitate? Petisti, quaesisti, pulsasti; et charitas te frustrata est. Quid mihi indignaris? Si vis, si audes, irascere charitati. De qua namque praesumis impetrare quod postulas, ipsa prohibente fit ne impetres. Et ecce jam longum causatur sermonem, et tibi indignatur qui cogis. Non quod sibi displiceat zelus quo id facis; quippe quem et ipsa donavit tibi: sed vult te illum habere secundum scientiam, ut cautus sis majora minoribus non impedire. Vides quam invitus avellor a longiori epistola, dum ductus delectatione tibi colloquendi, et desiderio satisfaciendi, dominae charitati
Abbreviated transcription (Latin):
bmito nũc imꝑitiam ineã.
taceo ꝓfessionis humilitatẽ
critatem. qr quicqͥd tale dixo. tui
hoc nõ netessariam excusatõem. s
dilatorram occasionem nominabiᷤ:
qͥ meam ut mͥ uidebatur iustam
u̾e̾cundiam ꝓ tuo libitu nũc indis¬
cretoẽm. nũc falsam humilitatem
nũc etiam ueram suꝑbiam int̾pre¬
taris. Horum itaq qr tͥ in dubi¬
um uenire possuntꝰ uichil affero.
Iaud aut̃ simplicit̾ tue dilectõr inti¬
nõ iõ s alius recessit ame nullũ mͥ
fiusse otium om̃ĩo ad id quod posciᷤ
y̾doneum: tum ꝓp̾tꝰ dierum maliciã.
tum ꝓptꝰ dierum hreuitatem. S ⁊ nũc
qͦ ita me nouissime tue litt̾e occupa¬
tissimum inuenerũt. ut ip̃as etiam
octupationũ causas ꝑmei excusatõe
longuum fi̾t mͥ scribẽ t᷑. Dix qͥppe
ĩllas tuas inter prandendum. nan
ill ͤᷤ mͥ pͥmũ reddite sunt ꝑleg̾e po¬
tui. Uix has meas qͣntulascũq fur¬
tun raptim anticipatis horis breui¬
ter suctincteq rescripsi. Quarũ qͥdẽ

Expanded text:
mitto nunc imperitiam meam, taceo professionis humilitatem, critatem: quia quidquid tale dixero, tu hoc non necessariam excusationem, sed dilatoriam occasionem nominabis, qui meam, ut mihi videbatur, justam verecundiam, pro tuo libitu nunc indiscretionem, nunc falsam humilitatem, nunc etiam veram superbiam interpretaris. Horum itaque, quia tibi in dubium venire possunt, nihil assero. llud autem simpliciter tuae dilectioni intinon is, sed alius recessit a me, nullum mihi omnino fuisse otium ad id quod poscis idoneum, tum propter dierum malitiam, tum propter noctium brevitatem. Sed et nunc quoque ita me novissimae tuae litterae occupatissimum invenerunt, ut ipsas etiam occupationem causas pro mei excusatione longum fuerit mihi scribere tibi. Vix quippe illas tuas inter prandendum nam illa hora mihi primum redditae sunt perlegere potui. Vix has meas quantulascunque furtim, raptim, anticipatis horis, breviter succincteque rescripsi. Quarum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cilio malignantium. ita net resirg̃t
omĩo impii in uiditõ. neq pc̃cores
in consilio iustoꝵ. Est qͥppe uistoꝵ
consilium pluuia uoluntaria quã
segregauit d̾s hereditati sue. Est cõ¬
silium u̾e secretum descendens nimi¬
rum sicut pluuia inuellus. Est
fons signatus cui alienus nõ com¬
municat. Est sol uistitie qui tim̃¬
tib dñm tantũ orit᷑. Pbrro cet̾os ad¬
u̾tens ꝓpb̾a in sui siccitatem. ⁊ cectra¬
te remanintes. iuistoꝵ si quidẽ ym¬
bris ⁊ lucis exꝑtes. infecundos at
tenebrosos confusos. ⁊ au̾sos subsan¬
nat. ⁊ notat. Hec est inqͥens gens
q̃ nõ audiuit uocem dei su. Nõ uul
ris fusi in uanitates.⁊ insanias fal¬
sas. intimũ optimũq nõ requiri¬
tis u̾itatis auditum. Eilii hominũ
usqͦ graui corde ut quio diligitis

Expanded text:
cilio malignantium, ita nec resurgunt cilio malignantium, ita nec resurgunt omnino impii in judicio, neque peccatores in consilio justorum. Est quippe justorum consilium, pluvia voluntaria, quam segregavit Deus haereditati suae: est consilium vere secretum, descendens nimirum sicut pluvia in vellus: est fons signatus, cui alienus non communicat: est sol justitiae, qui timentibus Deum tantum oritur. 12. Porro caeteros advertens propheta in sui siccitate et caecitate remanentes, justorum siquidem imbris et lucis expertes infecundos ac tenebrosos, confusos et aversos, subsannat et notat: Haec est, inquiens, gens quae non audivit vocem Dei sui . Non vultris fusi in vanitates et insanias falsas, intimum optimumque non requiritis veritatis auditum. Filii hominum, usquequo gravi corde? utquid diligitis
Abbreviated transcription (Latin):
nante plenius appariturum in beati¬
ficantem. De qua tam̃ iam ꝑcepta
sumet exparte notitia. interĩ głet᷑
tate. Qͣm miserandi qui ad tam
iocundum iustoꝵ consilium. nullũ
adhuc tenent sue uoratõis testimo¬
niũ. Dñe qius credidit auditui n¬
nr̃o: Outinam saperent. ⁊ intellige¬
rent. Uerum nisi crediderint nõ in¬
telligent. S habetis ⁊ uos. Oinfẽ¬
lices scłi male securi. amatores ue¬
strum seorsum aiustis consilium.
Scama stame cõuingitur. ⁊ nd̃ est
spiratłm in uobis. Habetis inqͣm
⁊ uos o impii cõmunicatũ ad inui
dicente scriptura pieras est cultus
dei ꝓfecto quisquis plus amat m̃¬
dum qͣm deum. impius atq ydola¬
tra ẽẽ cõuintitur. colens ⁊ seruiens
creature potius qͣm creatori. haben¬
tib aut̃ ut dictum est scĩs atq im¬
piis suũ ad se quib q consilium
magnum proculdubio in utroq
chaos firmatum est. Nam quomͦ
iustus longe se facit a consilio. ⁊ cõ¬

Expanded text:
nante, plenius appariturum in beatinante, plenius appariturum in beatificante. De qua tamen jam percepta suimet ex parte notitia, interim quidemecuritate. Quam miserandi, qui ad tam jucundum justorum consilium, nullum adhuc tenent suae vocationis testimonium! Domine, quis credidit auditui nostro? O utinam saperent et intelligerent! Verum nisi crediderint, non intelligent. 11. Sed habetis et vos, o infelices saeculi male 115 securi amatores, vestrum seorsum a justis consilium. Squama squamae conjungitur, et non est spiraculum in vobis. Habetis, inquam, et vos, o impii, communicatum ad invicdicente Scriptura, Pietas est cultus Dei, profecto quisquis plus amat mundum quam Deum, impius atque idololatra esse convincitur, colens et serviens creaturae potius quam Creatori. Habentibus autem, ut dictum est, sanctis atque impiis suum ad se quibusque consilium, magnum procul dubio inter utrosque chaos firmatum est. Nam quomodo justus longe se facit a consilio et con
Abbreviated transcription (Latin):
ptc̃m sit. ãnima qͥꝓpe que peccau̾it
sp̃a morietur. uita eius sine dubio iu¬
stitia est. iustus ex fide uiuit. Iustus
aut̃ quis est nisiquiamanti se deꝯ
irtempendit amoris: Quod non
fit iii reuelante spũ ꝑ fidem homi¬
niet̾num dei ppõttum. suꝑ sua salu¬
te futura. Que sane reuelatõ non
est aliud qͣm infusio gr̃e sp̃ualis. ꝑ
quam dum facta carnis mortificã¬
tur.homo ad regnum fparat᷑. quia
caro ⁊ sangus nõ possident simul
accipiens in uno sp̃u ⁊ unde se p̃su¬
mat amatũ ⁊ unde reclamet negͣ¬
sacrum secretumq consiliũ quod a
patre falius in sp̃u scõ accipiens suis
quos nouit ꝑ eumdem sp̃m iustifi¬
cando eos cõmunicat.⁊ cõmunican¬
do iustificat. qͣndo id quisq accipit.
tñ sui iustificatõe. ut incipiat ⁊ ip̃e
cognosc̾e sicut ⁊ cognitus est. cũ ni¬
delicet datur ⁊ ip̃i p̃sentire aliqiuid
de sua ip̃ius futura beatitudine. quẽ¬
admodum ab et̾no latuit in p̃desti¬

Expanded text:
quae peccaverit ipsa morietur ; vita ejus sine dubio justitia est, quoniam justus ex fide vivit. Justus autem quis est, nisi qui amanti se Deo vicem rependit amoris? quod non fit nisi revelante Spiritu per fidem homini aeternum Dei propositum super sua salute futura. Quae sane revelatio non est aliud quam infusio gratiae spiritualis, per quam, dum facta carnis mortificantur, homo ad regnum praeparatur, quod caro et sanguis non possident; simul accipiens in uno Spiritu, et unde se praesumat amatum, et unde redamet, ne grasacrum secretumque consilium, quod a Patre Filius in Spiritu sancto accipiens, suis, quos novit, per eumdem Spiritum, justificando eos, communicat, et communicando justificat: quando id quisque accipit in sui justificatione, ut incipiat et ipse cognoscere, sicut et cognitus est; cum videlicet datur et ipsi praesentire aliquid de sua ipsius futura beatitudine, quemadmodum ab aeterno latuit in praedesti
Abbreviated transcription (Latin):
mus deo ꝑ mortem filii eiꝰ. multoma¬
gis reconciliati salui erimus in uita
ip̃ius. Q uid enim: Qui enim ꝓprio
filio suo nõ peꝑcit. s ꝓ nobis om̃ibus
tradidit illum. Non etiam om̃ia cũ
ĩp̃o daturus est nobis: Cum gͦ gemi¬
nsĩ teneamus nr̃e salutis indicium
geminã sangumis. ⁊ sp̃c effusionẽ
neutra sine alta̾ ꝓdest. Nam nec sp̃t
datur nisi credentib incrucifpxum.
nec fides nõ ualet si nõ oꝑat᷑ ex dilec¬
tõe. Dilectõ aut̃ donũ spt̃ est. Qd si

Expanded text:
mus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati salvi erimus in vita ipsius. Quid enim? qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum, non etiam omnia cum ipso daturus est nobis . 9. Cum ergo geminum teneamus nostrae salutis indicium, geminam sanguinis et Spiritus effusionem, neutra sine altera prodest. Nam nec Spiritus datur nisi credentibus in Crucifixum, nec fides valet, si non operatur ex dilectione. Dilectio autem donum Spiritus est.
Abbreviated transcription (Latin):
lonis. fuge a fatie gładii aquilonis.
Parati sumꝰ cum panib octurrere fu¬
gienti. Afbatem tuũ me nominas.
nõ renuo interim ꝓpt̾ obsequiũ. Ob¬
sequiũ dico. nõ qd̾ exigam. s qd̾ ex¬
hĩbeam. sicut filius hominis nõ ue¬
nit ministrari s ministrare:⁊ani¬
lum quẽ magistrum eligis. Unus
sit ambob magister. xp̃e: ⁊ ip̃e sit

Expanded text:
lonis, fuge a facie gladii aquilonis. lonis, fuge a facie gladii aquilonis. Parati sumus cum panibus occurrere fugienti. Abbatem tuum me nominas; non renuo interim propter obsequium. Obsequium dico, non quod exigam, sed quod exhibeam: sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et anilum, quem magistrum eligis. Unus sit ambobus magister Christus: et ipse sit
Abbreviated transcription (Latin):
siram. ⁊ suꝑ scõs suos ⁊ in eos qui
conu̾tunt᷑ ad cor Iam uos inquit ⁊
mundi estis ꝓpt̾ sermonẽ quẽ locu¬
tus sum uobis. Ergo quĩ hũc ser¬
monem nõ audiunt inmundi sũt.
Ceterum tu o kiñe huic uoci dei o¬
tui dulciori suꝑ mel ⁊ fauũ si p̃pa¬
ras aurem int̾iorem fuge curã ex¬
teriorem. ud expedito. ⁊ uacante
int̾no sensũ. dicas ⁊ tu cum samue¬
le. Loquere dñe qi audit seruus tu¬
auditur in publico. Secre¬
tum consiliũ secretũ. q̃rit¬
dab̾it gaudiũ ⁊ letitiam. si sobrra
aure ꝑceꝑis. Abrahe p̃cipit᷑ exire de
t̾ra ⁊ de cognatõe sua ut uidere: ⁊
possid̾e mẽretur t̾ram uiuentium.
Iacob relicto frẽ ⁊ patria iordanẽ trã¬
betur ut concupiscet rex detorẽ eius.
obliusci ppłm suũ. ⁊ domũ patͥs sui.
Puer ibr int̾ cognatos ⁊ notos aꝑen¬
tib querit᷑. nec cam̃ inueuit᷑. Fuge
frẽs tuos ⁊ tu: si tuam uis inuenire
salutem. fuge inqͣm de medio babi¬

Expanded text:
s suos, et in eos qui convertuntur ad cor. Jam vos, inquit, mundi estis, propter sermonem quem locutus sum vobis . Ergo qui hunc sermonem non audiunt, immundi sunt. 13. Caeterum tu, o charissime, huic voci Dei tui, dulciori super mel et favum, si praeparas aurem interiorem, fuge curam exteriorem, ut expedito et vacante interno sensu, dicas et tu cum Samuele: Loquere, Domine, quia audit servus tuauditur in publico. Secretum consilium, secretum quaerit etdabit et laetitiam, si sobria auro perceperis. Abrahae praecipitur exire de terra et de cognatione sua, ut videre et possidere mereretur terram viventium . Jacob relicto fratre et patria Jordanem tranbetur, ut concupiscat Rex decorem ejus, oblivisci populum suum, et domum patris sui . Puer Jesus inter cognatos et notos a parentibus quaeritur, nec tamen invenitur . Fuge fratres tuos et tu, si tuam vis invenire salutem. Fuge, inquam, de medio Baby
Abbreviated transcription (Latin):
modo enim nõ pent que ip̃m quem
peꝑit ꝑimit: Et hec dix̾im. ut tuoi
aliquo modo carnali condescendam.
consulamq affectu. Ceterũ fidelis
sermo. ⁊ om̃i acceptõe dignus ⁊ si im¬
pium est contempn̾e matiẽ: cõcẽp
qui dixit. honora prẽm ⁊ matrem
ip̃e etiam dixit. Qui amat patrẽ
curie subdiaconum. epła .c. uiͣ.¬

Expanded text:
modo enim non perit, quae ipsum quem modo enim non perit, quae ipsum quem peperit, perimit? Et haec dixerim, ut tuo aliquo modo carnali condescendam consulamque affectui. Caeterum fidelis sermo, et omni acceptione dignus: etsi impium est contemnere matrem, contemnequi dixit, Honora patrem et matrem ; ipse etiam dixit: Qui amat patrem CURIAE SUBDIACONUM. Vitae
Abbreviated transcription (Latin):
tur. nec partet pungenti qui mi¬
natur ⁊ sterili. Ueh gͥ. ⁊ ueh iterum
de quo dicetur. Expectaui ut fa¬
ceret uuas: ⁊ fecit labrucas. S no¬
ui ego qͣm liquĩdo ⁊ copiose hec me
qͦ tacente cogitare sufficiassᷤ ma¬
terno uo̾ deuinctus amore necdũ
possis abic̾e̾ quod iam contẽpnere
noris. Et quid ego ad hec responde¬
bo tͥ Ut matrem deseras: q in¬
humanũ uidetur. Ut cum ip̃a per¬
mancas: S nec ip̃i expedit neͤ sit
filio causa ꝑditõis. forteut ⁊ m̃¬
do simul milites ⁊ xp̃o: S nemo
potest duob dñis seruire. Mater
tua uult contraria tue. ac ꝑ hoc
⁊ sue ip̃ius saluti. Elige gͦ tu e du¬
ob equod uis. aut uniꝰ iuidelicet
satiffaceꝰ uoluntati: aut utriusq sa¬
lutĩ. Uerum si multũ eam diligis dese¬
re potius ip̃am ꝓpt̾ ip̃am. ne si ꝑp̃m
deseras ut maneas cum ip̃a ꝓpt̾ qͦd̃¬
ꝑeat ⁊ ip̃a. Alioqͥn male meruit de
te que te peꝑit. si ꝓpt̾te perit. Quo¬

Expanded text:
tur; nec parcet pungenti, qui mitur; nec parcet pungenti, qui minatur et sterili. Vae igitur, et vae iterum de quo dicetur: Exspectavi ut faceret uvas, et fecit labruscas! 3. Sed novi ego quam liquido et copiose haec me quoque tacente cogitare sufficias; materno vero devinctus amore, necdum possis abjicere quod jam contemnere noris. Et quid ego ad haec respondebo tibi? Ut matrem deseras? sed inhnmanum videtur. Ut cum ipsa maneas? sed nec ipsi expedit ut sit filio causa perditionis. Forte ut et mundo simul milites, et Christo? sed nemo potest duobus dominis servire. Mater tua vult contraria tuae, ac per hoc et suae ipsius saluti. Elige ergo tuae duobus quod vis, aut unius videlicet satisfacere voluntati, aut utriusque saluti. Verum si multum eam diligis, desere potius ipsam propter ipsam: ne, si Christum deseras ut maneas cum ipsa, propter te pereat et ipsa. Alioquin male meruit de te quae te peperit, si propter te perit. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
te idicabis qui factus ad yma¬
ginem factoris tante inte maie¬
statis nõ defendis digiuitatẽ. ⁊
tu homo cũ eẽs honorem tuũ nõ
intelligens. comꝑatus iumentis
insipientib ⁊ similis factus
sis illis. dum nil sp̃ũale uidelicet
aut et̾num elaborauis. s instar i¬
beluini sp̃t̃. qui ut a corꝑe ita cum
corpore dissoluit᷑. solis fu̾is contemp¬
tus corꝑalib ac temꝑalib bonis euã¬
głici illius surdus auditor consilis
oꝑamini nõ cibum qui perit. s qui
ꝑmanet in uitam et̾nam: Scriptũ
est aut̃ q̃d̾ nõ ascendit in montem
dñ nisi qui nõ accepit iuano asam
suam. S ne is̃ quidem nisi etiã fue¬
rit innocens manib. ⁊ mundo cor¬
de. Uideris tu an de tus hoc oꝑib
simul ⁊ cogitatõib p̃sume aude¬
as. Sin aut̃ attende quid m̾eatur
iniqͥtas. si sola sufficio mutilitas
ad dampnatõem. Et reuera secura
nõ erit spina uł tribulus ubi setu¬
ris infructuose arboris poni uidebi¬

Expanded text:
udicabis, qui, factus ad imaginem factoris, tantae in te majestatis non defendis dignitatem; et tu, homo cum esses, honorem tuum non intelligens, comparatus jumentis insipientibus, et similis factus sis illis! dum nil spirituale videlicet aut aeternum elaboraveris, sed instar belluini spiritus, qui ut a corpore, ita cum corpore dissolvitur, solis fueris contentus corporalibus ac temporalibus bonis, evangelici illius surdus auditor consilii: Operamini non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam . Scriptum est autem quod non ascendit in montem Domini, nisi qui non accepit in vano animam suam. Sed ne is quidem, nisi etiam fuerit innocens manibus, et mundo corde . Videris tu an de tuis hoc 109 operibus simul et cogitationibus praesumere audeas; sin autem, attende quid mereatur iniquitas, si sola sufficit inutilitas ad damnationem. Et revera secura non erit spina vel tribulus, ubi securis infructuosae arbori poni videbi
Abbreviated transcription (Latin):
patria pomposis s ꝑiculosis fa¬
uorib nobilitare uidet᷑. Genus
cdarum corpus aptumn. forma
elegans. ingeniũ ueloꝵ. eruditi¬
onis utilitas. ⁊ honestas moꝵ gło¬
sa quidem sũt. s ei a quo sũt. Si
uocari ab hominib ralbi. ⁊ fac̾e tͥ
nom̃ grande dum taxat suꝑ t̾rã.
Quid tͥ post mortem de hiis om̃i¬
b nisi sola fortasse memorta relĩ¬
Scriptum qͥꝑpe est. Dormierũt sõp¬
num suũ ⁊ nichil inuenerũt oss
uiri diuitiarum inmanib suis.
Q si hic est finis om̃i laboꝵ suoꝵ
ut pace tua dix̾im quid habes am¬
plius iumento: Siquidem ⁊ de tuo
palefrido cum mortuus fu̾it ꝑhi¬
betur. qr bonus fuit. Simul uide
qiuid tͥ ante tribunal illud t̾rificũ¬
sit respondendum de eo quod acce¬
ꝑis inuano aĩam tuã. ⁊ animam
talem si tñ inueniaris uil egisse
amplius de iimortali. ⁊ rõnabi
li sp̃u tuo. qͣm quoduis pecus de
suo combrutus utiq nõ uiuat.¬

Expanded text:
patria pomposis, sed periculosis fapatria pomposis, sed periculosis favoribus nobilitare videtur. Genus clarum, corpus aptum, forma elegans, ingenium velox, eruditionis utilitas, et honestas morum, gloriosa quidem sunt, sed ei a quo sunt. Si vocari ab hominibus rabbi, et facere tibi nomen grande duntaxat super terram: quid tibi post mortem de his omnibus, nisi sola fortasse memoria relinScriptum quippe est: Dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Quod si hic est finis omnium laborum tuorum, ut pace tua dixerim, quid habes amplius jumento? Siquidem et de tuo palefrido, cum mortuus fuerit, perhibebitur quia bonus fuit. Simul vide quid tibi ante tribunal illud terrificum respondendum sit de eo quod acceperis in vano animam tuam, et animam talem: si tamen inveniaris nihil egisse amplius de immortali et rationali spiritu tuo, quam quodvis pecus de suo; cum brutus utique spirit
Abbreviated transcription (Latin):
Line cogiano iluipitũ illud tue¬
ce iuuentutis decus ⁊ ingenii acu¬
men. scientie ⁊ eruditõis ornam̃¬
tum. quodq hiis om̃ib excellenti¬
us est in xp̃iano. tuos illos moreᷤ
ingenuos qͣm manib studiis at¬
teras. dum̃ de tantis mun̾ib nõ
auctori xp̃o. s reb deseriuas trã¬
sitoriis. Osi quod au̾tat d̾s mors
inopinata subripiens ista cõcus¬
serit. heu subito cũcta uelut ad
impulsum urentis. ⁊ furentis
uenti. tamqͣm fenst uelocit̾ ares¬
cent. ⁊ quẽ admod̾ olera herbarũ
cito decident. Qaid gͦ tecũ tolles
de om̃i labore tuo quẽ oꝑatꝰ su̾is
suꝑ t̾ram: Qũid retribues dño ꝓ
om̃ib que retribuit tͥ. Quidin¬
qͣm lucri ꝓ tot tͥ crẽditis talentiᷤᷤ
referes creditori: O si uacuã ma¬
nũ inuen̾it ille. ille donoꝵ ꝓmp¬
tus quidem actor. s importimus
exauctor. Deniet enimi ueniet.⁊
no tardabit ad reqͥrendum utiq
quod suum est. cum usura SSuũ
nempe asserit om̃e quod te ĩ tua

Expanded text:
ime, cogitans nimirum illud tuntutis decus, et ingenii acumen, scientiae et eruditionis ornatum, quodque his omnibus excellentius est in christiano, tuos illos mores ingenuos quam inanibus studiis atteras, dum de tantis muneribus, non auctori Christo, sed rebus deservias transitoriis. O si quod avertat Deus! mors inopinata subripiens ista concusserit, heu! subito cuncta. velut ad impulsum urentis et furentis venti, tanquam fenum velociter arescent, et quemadmodum olera herbarum cito decident. Quid ergo tecum tolles de omni labore tuo, quem operatus fueris super terram? quid retribues Domino pro omnibus quae tribuit tibi? quid, inquam, lucri pro tot tibi creditis talentis referes creditori? O si vacuam manum invenerit ille, ille donorum promptus quidem auctor, sed importunus exactor! Veniet enim, veniet, et non tardabit, ad requirendum utique quod suum est cum usura. Suum nempe asserit omne, quod te in tua
Abbreviated transcription (Latin):
rupta est. Hinc reor dixisse iapłm.¬
spũ feruentes. ⁊ in eumͣgłio dñm
p̾dicasse. qd̾ in fine mundi qnͣdo
iuxta ꝓpħam ⁊ achariam stultus
pastor esse ceperir. sapientia decͤs¬
cente refrigescat caritas multoꝵ.
Audi gͥut beatꝰ cipͥanus ait nõ
disserta sed fortia. audi frẽm colle¬
gio. parrem senio. qui te a cuna¬
bulis fidei usq ad perfectam du¬
cit etatem ⁊ ꝑ singłos gradris
uiuendi p̾cepta constituens inte
ceteros erudiat. Scio quidem ab a¬
iuncło tuo bearo heliodoro qͥñt̃
pontisex xp̃i est. te ⁊ cliclicisse que
saucta sunt. ⁊ cotulie cliscere. nor¬
mamq te eiꝰ exemplum habere
suscipe. et libellum hunc libello
illius coprilato. ut cum ille temo¬
nachum erudierit: hic dericum
doceat ẽẽ ꝑsectum. Igitur cłicus
qui xp̃i seruit eccł̃ie int̾pretetur
pͥmo uocabłm suum: ⁊ nominis
dicitur. Si em̃ cleros grece lanne¬

Expanded text:
rupta est. hinc reor dixisse rupta est. hinc reor dixisse u feruentes et in euangelio dominum praedicasse, quod in fine mundi, quando iuxta prophetam Zacha. riam stultus pastor esse coeperit. sapientia decrescente refrigescet caritas multorum. andi igitur, ut beatus Cypnanus ait, non diserta, sed fortia. audi fratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos gradus uiuendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. scio quidem ab auunculo tuo, beato Heliodoro, qui nunc pontifex Christi est, te et didicisse, quae sancta sunt, et cotidie discere normamque uitae eius exemplum habere suscipe et libellum hunc libello illius copulato, ut, cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur clericus, qui Christi seruit ecclesiae, interpretetur primum uocabulum suum et nominis dicitur. si e
Abbreviated transcription (Latin):
płos ante separantem. cluisoris
idest phares sortitus est nomen.
Et raab meretͥx in typo eccłie resti¬
culam misterium sanguinis cõ¬
tinentem ut iherico perentite do¬
mus eius saluaret᷑: appendit. un¬
de enam ni ano loco de uiris sc̃is
scͥptura cõmemorat. Hii sunt qͥ
uenerunt. de calore domus recahp.
disciprloꝵ cordib succensus: co¬
gebat eos dicere. Nonne ior
nrm̃ ardens erat in nobis. dum
loqueret᷑ in uia ⁊ apperiret scͥptu¬
ras: Quorsũ hec tam longo repe¬
tita pͥncipio: Ne a me queras
pueriles declamationes. sentenci¬
arum floscłos. u̾borum lenocima.
et ꝑ fines capłoꝵ singłorũ acu¬
ta quedam breuiterq conclu¬
sa:que plausus ⁊ clamores ex¬
citent audientium. Amplectat᷑
me modo sapientia. ⁊ abisag nrã.
que nonquam senescit. et in core¬
quiescat simi. Impolluta est uir¬
ginitatis q ppetue. et que in sili¬
tudinem marie cum cotilie ge¬
neret. semperq parturiat. in cor¬

Expanded text:
pulos ante separantem, Divisoris nomen, pulos ante separantem, Divisoris nomen, id est, Phares, sortitus est. Et Raab meretrix in typo Ecclesiae resticulam mysterium sanguinis continentem, ut, Jericho pereunte, domus ejus salvaretur, appendit . Unde etiam in alio loco de viris sanctis Scriptura commemorat: « Hi sunt, qui venerunt de calore domus Rechab .discipulorum corde succensus cogebat eos dicere: nonne cor nostrum erat ardens in nobis, dum loqueretur in uia et aperiret nobis scripturas? Quorsum haec tam longo repetita principio? ne a me quaeras pueriles declamationes, sententiarum flosculos, uerborum lenocinia et per fines capitum singulorum acuta quaedam breuiterqu# conclusa, quae plausus et clam ores excitent audien. tum. amplexetur me modo sapientia et Abisag nostra, quae numquam senescit, in meo requiescat sinu. inpolluta est uirgi\'nitatisque perpetuae et in similitudinem Mariae, cum cotidie generet semperque parluriat, . incor