comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deus est. Hȩc autem passionis. & carnis
plenitudo diuinitatis corporaliter: sed incõ-¬
preh ensibiliter. in enarrabiliter. ante omne
tempus. et secula. unigenitum ex his quȩ in¬
genita in se erant ꝓcreauit. omne quod d̃s
est ꝑcaritatẽ atq uirtutem natiuitati eiꝰ
patre: unigenitus. & ꝑfectus. et ȩternus est
filius. Ea autem quȩ eius sunt secundũ
corpus quod assumpsit: bonitatis eius ad
salutem nostram uoluntas est. In uisibi¬
lis enim et in corporeus. et incomprehen¬
sibilis. ut pote ab eo genitus: tantum inse
et materiȩ & humilitatis recepit. quantũ
in nobis erat uirtutis ad intelligendum
se et sentiendum. et contuendum. in becil¬
litati nr̃ȩ potius obtemꝑans: quam de his
in quibus erat ipse deficiens. Igitur ꝑfecti
patris ꝑfectus filius. et ingeniti dei unige¬
nita ꝓgenies. qui ab eo qui habet omnia
alumine confidenter ait. pater in me et
ego in patre. quia ut sp̃s pater. ita et filiꝰ

Expanded text:
Deus est. Haec autem passionis et carnis Deus est. Haec autem passionis et carnis plenitudo divinitatis corporaliter. Sed incomprehensibiliter, inenarrabiliter, ante omne tempus et saecula unigenitum ex his quae ingenita in se erant, procreavit, omne, quod Deus est, per charitatem atque virtutem nativitati ejus Patre unigenitus, et perfectus, et aeternus est Filius. Ea autem quae ejus sunt secundum corpus quod assumpsit, bonitatis ejus ad salutem nostram voluntas est. Invisibilis enim, et incorporeus, et incomprehensibilis, utpote ab eo genitus, tantum in se et materiae et humilitatis recepit, quantum in nobis erat virtutis ad intelligendum se et sentiendum et contuendum. Imbecillitati nostrae potius obtemperans, quam de his in quibus erat ipse deficiens. Igitur perfecti Patris perfectus Filius, et ingeniti Dei unigenita progenies, qui ab eo qui habet omnia, a Lumine. Confidenter ait: Pater in me, et ego in Patrem. Quia ut Spiritus Pater, ita et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
lebimus: ut quod natura rerum pati non
posse existimatur: id diuinȩ ueritatis ratio
am difficillime istius quȩstionis consequi
possimus. prius patrem. et filium. scđm di¬
uinarum scripturarũ doctrinam cognosci
anobis oportet. ut de cognitis ac familia¬
ribus absolutior sermo sit. Aeternitas pa¬
tris ut libro anteriore tractauimus: locũ.
tempora. speciem. & quicquid illud huma-¬
no sensu concipi poterit excedit. Ipse extͣ
omnia. et in omnibus capiens uniuersa.
& capiendus anemine. Non accessu. deces¬
su ue mutabilis: sed inuisibilis. in com¬
prehensibilis. plenus. ꝑfectus. ȩternus.
non aliunde quid sumens: sed ad id quod
genitus: ante omne tempus ex se filium
genuit. non ex aliqua subiacente materia.
quia ꝑfilium omnia. non exinchilo quia
ex se filium. non ut partum. quia nichil
in deo de mutabile. aut uacuum est. non
partem sui. uel diuisum. uel discissum uł
extensum. quia in passibilis. & incorporeus

Expanded text:
lebimus: ut quod natura rerum pati non lebimus: ut quod natura rerum pati non posse existimatur, id divinae veritatis ratio am difficillimae istius quaestionis consequi possimus, prius Patrem et Filium secundum divinarum Scripturarum doctrinam cognosci a nobis oportet, ut de cognitis ac familiaribus absolutior sermo sit. Aeternitas Patris, ut libro anteriore tractavimus, locos, tempora, speciem, et quidquid illud humano sensu concipi poterit, excedit. Ipse extra omnia et in omnibus, capiens universa et capiendus a nemine, non accessu decessuve mutabilis; sed invisibilis est, incomprehensibilis, plenus, perfectus, aeternus, non aliunde quid sumens, sed ad id quod genitus ante omne tempus ex se filium gquia per Filium omnia; non ex nihilo, quia ex se Filium; non ut partum, quia nihil in Deo demutabile aut vacuum est. Non partem sui, vel divisam, vel discissam, vel extensam, quia et impassibilis et incorporeus
Abbreviated transcription (Latin):
IERG PLRISO
obscuritatem sermo
dñi: cum dicit. Ego
inpatre et pater in
me. et non in meri¬
to. Naturaeñi intel¬
ligentiȩ humanȩ.
rationem dicti istiꝰ
non capit. Uidet᷑
namq non posse effici. ut quod in altero
sit. eque id ipsum extra alterum sit. Et̃
cum necesse sit ea de quibus agatur ñ
solitaria sibi ẽẽ: numerum tamen suum
inquo sint conseruantia non posse se inuicem
continere. ut qui aliquid aliud intra se habe
at ita maneat. manensq semꝑ exterior: ei
uicissim quem intra se habeat maneat ȩquȩ
semꝑ interior. Hȩc quidem sensus hominũ
non consequitur: nec exemplum aliquod
rebus diuinis comparatio humana presta¬
bit. sed quod intelligibile est homini deo
esse possibile est. Hoc non ita ame dictum
sit. ut ad rationem dicti. ea tantum suffici¬
at auctoritas. quod adeo dictum sit. Cog¬
noscendum itaq atq intelligendum est.
quid sit illud. ego inpatre. et pater inme.
si tamen comprehendere hoc. ita ut est.ua¬

Expanded text:
ert plerisque obscuritatem sermo Domini, cum dicit: Ego in Patre, et Pater in me , et non immerito; natura enim intelligentiae humanae rationem dicti istius non capit. Videtur namque non posse effici, ut quod in altero sit, aeque id ipsum extra alterum sit; et cum necesse sit ea, de quibus agitur, non solitaria sibi esse, numerum ac statum tamen suum, in quo sint, conservantia, non posse se invicem continere, ut qui aliquid aliud intra se habeat, atque ita maneat manensque semper exterior, ei vicissim, quem intra se habeat, maneat aeque semper interior. Haec quidem sensus hominum non consequetur, nec exemplum aliquod rebus divinis comparatio humana praestabit: sed quod inintelligibile est homini, Deo esse possibile est. Hoc non a me ita dictum sit, ut ad rationem dicti ea tantum sufficiat auctoritas, quod a Deo dictum sit. Cognoscendum itaque atque intelligendum est quid 50 sit illud: Ego in Patre, et Pater in me; si tamen comprehendere hoc ita ut est va
Abbreviated transcription (Latin):
est hominibus. Curam ergo humani gene¬
ris habens dei filius. primum ut sibi cre¬
deretur homo factus est. ut testis diuina¬
rum rerum nobis esset ex nr̃is: ꝑq infir-¬
mitatem carnis. dm̃ patrem nobis infirmiᷤ.
et carnalibus predicaret: uoluntatem in
eo dei patris efficiens cum dicit. Non ueni
uoluntatẽ meã facere. sed uoluntatẽ eiꝰ qͥ me
misit. Hon qͦd ñ uelit⁊ ille qd̃ faciat. s obedien¬
tiam suamsub effectu paternȩ uoluntatis
ostendit. uolens ipse uoluntatem patris
explere. Erat autem hec efficiende uolun¬
tatis uoluntas. cuius ipse testis est dicens.
Pater uenit hora. clarifica filium tuum.
ut filius tuus clarificet te: sicut dedisti ei

Expanded text:
est confiteri. Curam ergo humani generis habens Dei Filius, primum ut sibi crederetur homo factus est, ut testis divinarum rerum nobis esset ex nostris, perque infirmitatem carnis Deum Patrem nobis infirmis et carnalibus praedicaret. Voluntatem in eo Dei Patris efficiens, cum dicit: Non veni voluntatem meam facere, sed voluntatem ejus qui me misit , non quod nolit et ille quod faciat; sed obedientiam suam sub effectu paternae voluntatis ostendit, volens ipse voluntatem Patris explere. Erat autem haec efficiendae voluntatis voluntas, cujus ipse testis est dicens: Pater, venit hora, clarifica filium tuum, ut f
Abbreviated transcription (Latin):
test non ds̃ ẽẽ. qui ex in differentia ad nat᷑ã
suã ẽ natus ẽẽntia. Quod iccirco iudei ad
unionem dei referunt. quia unigenitum
dm̃ nesciunt. Sed nos cum duos deos nega¬
mus. diuersitatem in patre & filio natura¬
lis abhominamur eͥe̾ntiȩ quia id qd̃ ñ est
ds̃ pret̾ me: impiã de falsis diis ꝑimit opi¬
nionẽ. Cum uero unũ dm̃ confitentes. fili¬
um qͦq dicimꝰ dm̃ niebil diuersum ꝑsub¬
stantiam in utroq subuno nomine pre¬
iquis uoluntatem dei tanquã unũ ali¬
qͥd de creatura filiũ factũ dicat: ana

Expanded text:
test non Deus esse, qui ex se indifferenti ad naturam test non Deus esse, qui ex se indifferenti ad naturam suam est natus essentia. Quod idcirco Judaei ad unionem Dei referunt, quia unigenitum Deum nesciunt. Sed nos cum duos deos negamus, diversitatem in Patre et Filio naturalis abominamur essentiae: quia id, quod non est Deus praeter me, impiam de falsis diis perimit opinionem. Cum vero unum Deum confitentes, Filium quoque Deum dicimus; nihil diversum per substantiam in utroque sub uno nomine praequis voluntate Dei tamquam unum aliquid de creatura Filium factum di
Abbreviated transcription (Latin):
dicet᷑. quomͦ pars ẽẽ. aut patris aut filũ
sp̃s sc̃s asseritur. Sed quia sicut inter cet̾a
in saniarum genera etiam hoc quoq ꝓferri
abimpiis solet: iccirco a sanctis debuit im
deos: anathema sit. hylarius.
quia nusquã nisi unum dm̃ predica¬
tum meminerimus & predicemꝰ: quantoma¬
gis triũ doꝵ inpatre & filio & sp̃u sc̃o nun¬
cupatio dampnabilis ẽ. qd̃ tam̃ quia here¬
tici dicunt recte catholici c̃dempnant.
preter me os ad destructionem idoloꝵ dictum.
et eoꝵ qui non st̃ dii in destructionẽ uiuci
ante scł̃a dei iudaice dictum intelligat: ana
tantum uno predicato. negari d̃s
filius dei ñ potest. Uerum nature istud
prestat genuina ꝓprietas. ut nom̃ quod
negatur ad numerum debeatur ẽẽntie. &
id qͦd ñ ẽ ds pret̾ me ñ possit filio auferre
qͦd ds̃ ẽ. quia ds̃ aliꝰ pret̾ quem qͥ ẽ ex deo
nullus ẽ: & ꝑhanc uocem dei patris ñ po¬

Expanded text:
dicetur: quomodo pars esse aut Patris aut Filii dicetur: quomodo pars esse aut Patris aut Filii Spiritus sanctus asseritur? Sed quia sicut inter caetera insaniarum genera, etiam hoc quoque proferri ab impiis solet; idcirco a sanctis debuit impdeos: anathema sit. » 56. Dii quia nusquam nisi unum Deum praedicatum meminerimus et praedicemus: quanto magis trium deorum in Patre et Filio et Spiritu sancto nuncupatio damnabilis est? Quod tamen quia haeretici dicunt, recte catholici condemnant. , ad destructionem idolorum dictum et eorum qui non sunt dii, in destructionem unigeniti ante saecula Dei judaice dictum intelligat: anattantum uno praedicato, negari Deus filius Dei non potest. Verum naturae istud praestat genuina proprietas, ut nomen, quod negatur ad numerum, debeatur essentiae; et id, quod non est Deus praeter me, non possit Filio auferre quod Deus est: quia Deus alius, praeter quam qui est ex Deo, nullus est. Et per hanc vocem Dei patris non po
Abbreviated transcription (Latin):
unam personam dicit: anathema sit.
& tam̃ stultus quorumdã furor in id prupit
ut ꝑsonam unam duoꝵ nominũ ausus sit
scibilem dm̃ dicat: anathema sit. Hylarꝰ.¬
diectio ñc̃ paraclyti. anathemati obnoxiã
facit in nascibilis ineo di ꝑredicationem.
Impiissimum enim ẽ in nascibilem eum dici:
qui ad consolationem nr̃am sit missus a
iquis sicuti docuit nos dñs non alium
dicat paraclytum afilio. dixit eñi et ali
Dicens ergo oꝑa patris mei facio. missurus qͥ¬
q paracly tum sicuti frequent̾ spopondit. in¬
terdũ eũ et mittendũ dixit apatre dũ omne
qd ageret pie referre eẽt solitus ad patrẽ. exqͦ
heretici occasionem freq̃nt̃ arripiunt. ut ip̃m
ẽẽ filium paraclitum dicant. cum in eo qd̃
alium paraclytum mittendũ apatre sit pre¬
dicatur: differentiã missi rogantisq signi¬
iqͥs sꝑm sc̃m partẽ dicat patris uel filii
anathema sit. Hylarius.¬
tultia heretici furoris hȩc coegit in¬
scripturam referre non questio. Nam

Expanded text:
unam personam dicit: anathema sit. et tamen stultus quorumdam furor in id prorupit, ut personam unam duum nominum ausus sit scibilem Deum dicat, anathema sit. Adjectio nunc paracliti anathemati obnoxiam facit innascibilis in eum Dei praedicationem. Impiissimum enim est, innascibilem Deum eum dici, qui ad consolationem nostram sit missus a quis, sicuti nos docuit Dominus, non alium dicat Paracletum a Filio, dixit enim: Et altdicens: Ego opera Patris mei facio: missurus quoque Paracletum, sicuti frequenter spopondit, interdum eum et mittendum dixit a Patre, dum omne quod ageret, pie referre est solitus ad Patrem. Ex quo haeretici occasionem frequenter arripiunt, ut ipsum esse Filium Paracletum dicant, cum in eo quod alium Paracletum mittendum a Patre sit precaturus, differentiam missi, rogantisque signiitum sanctum Patrem dicit Patris vel Filii, anathema sit. Stultitia haeretici furoris haec coegit inScriptura referre, non quaestio. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Et primum extra fidem dei est. quisq extͣ
hanc erit confessionem. Non enim apłs am¬
bigit quin hoc abuniuersis fatendum sit
misterium salutis nr̃ȩ non esse contumeliã
diuinitatis: sed magne pietatis sacramentũ.¬

Expanded text:
Et primum extra fidem Dei est, quisque extra Et primum extra fidem Dei est, quisque extra hanc erit confessionem. Non enim Apostolus ambigit, quin hoc ab universis fatendum sit, mysterium salutis nostrae non esse contumeliam divinitatis, sed magnae pietatis sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
naturalem habeat natiuitatis auctorem.
ueritati falsitas cum iam effrenato pudore
sit contradicit. Sed tamen interdum preten¬
dit aliquod excusationis ambigue uelam̃:
ut uerecunde in defensione sit quod impu¬
denter insensu est. Uerum nunc in hisque
sumpta sunt. locus uerecundiȩ uel false ex¬
cusationis exclusus est: cum quando ipsa illa
excusationis uenia cessante. sola uoluntas
irreligiose intelligentie detegatur. Ut enim
paululum ipsius dicti euangelici differam
demonstrationem. an ne ignorabilis hec erat
apłi p̃dicatio dicentis. et quidẽ confessione
omuum magnum est pietatis sacramen¬
tum. quod manifestum est incarne. iustifi¬
catum est in sp̃ũ. uisum ẽ angłis. predicatũ
est gentibus. creditum est in hoc mundo
assumptum est inclaritate: Est ne ad huc
quisquam tam hebetis intelligentie. ut di¬
spensationem assumpte a dño carnis aliud
Quam saciamentum esse pietatis intelligat:

Expanded text:
naturalem habeat nativitatis auctorem. naturalem habeat nativitatis auctorem. veritati falsitas, cum jam effrenato pudore sit, contradicit: sed tamen interdum praetendit aliquod excusationis ambiguae velamen, ut verecunde in defensione sit, quod impudenter in sensu est. Verum nunc in his, quae tatem praesumpta sunt, locus verecundiae vel falsae excusationis exclusus est: cum quando ipsa illa ignorationis venia cessante, sola voluntas irreligiosae intelligentiae detegatur. Ut enim paululum ipsius dicti evangelici differam demonstrationem: anne ignorabilis haec erat Apostoli praedicatio dicentis: Et quidem confessione omnium, magnum est pietatis sacramentum, quod manifestatum est in carne, justificatum est in spiritu, visum est angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in claritate . Estne adhuc quisquam tam hebetis intelligentiae, ut dispensationem assumptae a Domino carnis aliud quam sacramentum esse pietatis intelligat?
Abbreviated transcription (Latin):
lent. ascendo ad patrem meum. & ad patrẽ
uestrum ad dm̃ meum & ad deum uestrũ:
ut ꝑid quod pater eius pater corum est.
et ds̃ eiꝰ as eorum est. in natura dei non sit:
sibi sit cessante priuilegio in comunione. et
naturȩ & natiuitatis. ꝑquam & ds̃ sit na¬
tus & filius sit. Tenent quoq etiam illud
apłi. Cum autem dixerit omnia suibiesta
ipse subiectus erit ei qui sibi subiecit omĩa.
sit sic ds̃ omnia in omnibus: ut quia
subiectio illa infirmis nature contestatio
esse existimat᷑ non sit mat̾ne nature iuitu¬
te quȩ naturalis infirmitas nature poti¬
oris subiecerit potestati. dumunt autẽ
omnis impietatis suȩ hanc tanquam muni¬
tissimam & in expugnabilem defensionem.
adueritatem natiuitatis abolendam: ut
quia ꝓsubiectionem deus non est. & ꝑ cõmu¬
nem sibi atq nobis dm̃ atq patrem incom¬
munione sit creature. ipse quoq ex deo
creatio sit potius quam generatio: quia cre¬
atio ex nichilo subsistat. generatio uero

Expanded text:
d patrem vestrum, et ad Deum meum et ad Deum vestrum : ut per id, quod pater ejus pater eorum est et Deus ejus Deus eorum est, in natura Dei non sit: e, quod sibi sit; cessante privilegio in communione et naturae et nativitatis, per quam et Deus sit natus, et Filius sit. Teneant quoque etiam illud Apostoli: Cum autipse subjectus erit ei qui sibi subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus : ut quia subjectio illa infirmis naturae contestatio esse existimabitur, non sit in paternae naturae virtute, quem naturalis infirmitas, naturae potioris subjecerit potestati. Sumant autem omnis impietatis suae hanc tamquam munitissimam et inexpugnabilem defensionem, ad veritatem nativitatis abolendam: ut quia per subjectionem Deus non est; et per communem sibi atque nobis Deum atque patrem in communione sit creaturae; ipse quoque ex Deo creatio sit potius, quam generatio; quia creatio ex nihilo subsistat, generatio vero
Abbreviated transcription (Latin):
inceteris obseruatũ a nobis est: eoꝵ ipsorum
dictorum ratio ex his ipsis dictis afferatur.
ut illic ueritas reꝑiat᷑. ubi negat᷑. Quȩ eñi sim¬
plicit̾ ⁊ ad erudicionẽ fid̃i diuinitꝰ dicta sc̃:¬
ea necesse ẽ ita dicta sint utadid qͦd dicta
st̃ ñ alioͣꝵ atq extrinsecus dictoꝵ confirma¬
rentur. exemplis. Inter ceteras enim impieta

Expanded text:
in caeteris observatum a nobis est, eorum ipsorum in caeteris observatum a nobis est, eorum ipsorum dictorum ratio ex his ipsis dictis afferatur: ut illic veritas reperiatur, ubi negatur. Quae enim simpliciter et ad eruditionem fidei divinitus dicta sea necesse est ita dicta sint, ut ad id quod dicta sunt, non alienorum atque extrinsecus dictorum confirmentur exemplis. IOANNES GERSON PA
Abbreviated transcription (Latin):
tumeliam diuinitas suspiceret. nec dispen¬
satio afferret errorem. Sed omnibus ut ex¬
existimo iam a nobis absolutissime demon¬
stratis. et sub assumpti corporis natiuitate
diuine nature uirtute monstrata. non reli-¬
ctus est ambigendi locus: quimomnia uni¬
genitus deus. et homo uirtutibus dei gesse¬
rit. & inuirtutibus dei uniuersa hominis
ueritate ꝑfecerit. habens inse & naturam
dei potentis in gestis dum natus exdeo est:
& ꝑfecti hominis absolutionem dum ei est
partus exuirgine. & cum ueritate corporĩ
subsistens in natura dei: & cum dei natura
igitur usq ad ipsam mortis gloriam. omnis
responsionis nr̃ȩ sermo descenderit. & singłis
ꝓfessionis impie ꝓpositionibus exeuangelicĩ
atq apłicis doctrinis sit contradictum. tam̃
quia etiam post resurrectionis gloriam que¬
dam ad degeneris nature infirmitatem de¬
inonstrandam presumere impii ausi sunt. his
ipsis nunc respondendum est. Atq ita ut

Expanded text:
tumeliam divinitas susciperet, nec dispentumeliam divinitas susciperet, nec dispensatio afferret errorem. Sed omnibus, ut existimo, jam a nobis absolutissime demonstratis, et sub assumpti corporis nativitate divinae naturae virtute monstrata, non relictus est ambigendi locus, quin omnia unigenitus Deus et homo virtutibus Dei gesserit, et in virtutibus Dei universa hominis veritate perfecerit: habens in se et naturam Dei potentis in gestis, dum natus ex Deo est; et perfecti hominis absolutionem, dum ei est partus ex Virgine: et cum veritate corporis subsistens in natura Dei, et cum Dei natura igitur usque ad ipsam mortis gloriam omnis responsionis nostrae sermo descenderit, et singulis professionis impiae propositionibus ex evangelicis atque apostolicis doctrinis sit contradictum: tamen quia etiam post resurrectionis gloriam quaedam, ad degeneris naturae infirmitatem demonstrandam, praesumere impii ausi sunt, his ipsis nunc respondendum est. Atque ita, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ginem est menarrabilis. natura narrabilis
Uerus ds est pater. Si filius in deifalsitate ẽ.¬
indei falsitate est: iam non est ueri imago
qui falsus est. Non ex parte imaginem. neq
exportione formam eum dei apłs predicat:
sed imaginem esse eum dei in uisibilis. & for¬
mam eum dei esse loquitur. Non potest ex¬
pressius infilio dei diuinitatis natura ab a¬
pło predicari: quam ad id quod in iusile dei
est. inuisibilis dei imago sit xꝑc. Qui utiq
in substantia conspicabili imaginem nat᷑ȩ
docuimus dispensationem assumpti corꝑis
rapiunt ad contumeliam diuinitatis. & im¬
pietatis causas arripiunt de salutis nr̃ȩ
sacramento. Qui si aplice fidei tenaces ẽẽnt:
intelligerent eum qui informa dei essent.
assumpsisse formam serui. neq formam
serui usurparent ad forme dei dehonesta-¬
tem cum forma dei plenitudinem in se dei
contineret. & quȩ essent tempoꝵ ac miste¬
riorum pia ratione tractarent. ut nec con¬

Expanded text:
ginem est inenarrabilis natura narrabilis. ginem est inenarrabilis natura narrabilis. Verus Deus est Pater: si Filius in Dei falsitate ein Dei falsitate est, jam non est veri imago qui falsus est. Non ex parte imaginem neque ex portione formam eum Dei Apostolus praedicat: sed imaginem esse eum Dei invisibilis et formam esse eum Dei loquitur . Non potest expressius in filio Dei divinitatis natura ab Apostolo praedicari, quam ad id, quod invisibile Dei est, invisibilis Dei imago sit Christus: qui utique in substantia conspicabili imaginem naturae docuimus, dispensationem assumpti corporis rapiunt ad contumeliam divinitatis: et impietatis causas arripiunt de salutis nostrae sacramento, Qui si apostolicae fidei tenaces essent, intelligerent eum, qui in forma Dei esset, assumpsisse 378 formam servi; neque formam servi usurparent ad formae Dei dehonestatem, cum forma Dei plenitudinem in se Dei contineret: et quae essent temporum ac mysterium, pia ratione tractarent, ut nec con
Abbreviated transcription (Latin):
apłicis nec euangelicis predicationibus e¬
ruditi. adimpie ꝓfessionis suȩ usurpati¬
onem. magnificentiã dei patris non religi-¬
onis fide. s arte impietatis extollunt. ut dũ
in comparabilia omnia esse nature eius edis¬
serunt degeneris infirmisq nature unige¬
nitum dm̃ ꝑexceptionem comparationis
& in nascibilis substantiȩ unigenitam nati-¬
uitatem. quȩ nisi ꝑfectam paternȩ beatitu¬
dinis habet gł̃am. & absolutam nature tetꝰ
totius refert speciem. non est in imaginis uerita¬
te. Si autem in nascibilis dei unigenitus deus
imago est: ꝑfecte atq ab solutȩ in eo nature
ueritas in est. ꝑ quam efficitur esse eum ima¬
ginem ueritatis. Potens est pater: sed si infir¬
mus est filius imago iam non est potentis.
Bonus est pater: sed si in diuersi generis di¬
unitate filius est. boni imaginem mali nat᷑a
non reddit. In corporeus pater est. Si filius
porei non est forma corporeus. In effabilis pat̾̃
est. Si filium sermo complectitur: extra nna¬

Expanded text:
icis, nec evangelicis praedicationibus eruditi, ad impiae professionis suae usurpationem magnificentiam Dei patris, non religionis fide, sed arte impietatis extollunt: ut dum incomparabilia omnia esse naturae ejus edisserunt, degeneris infirmisque naturae unigenitum Deum per exceptionem comparationis et innascibilis substantiae unigenitam nativitatem: quae nisi perfectam paternae beatitudinis habet gloriam, et absolutam naturae totius refert speciem, non est in imaginis veritate. Si autem innascibilis Dei unigenitus Deus imago est, perfectae atque absolutae in eo naturae veritas inest, per quam efficitur esse eum imaginem veritatis. Potens est Pater: sed si infirmus est Filius, imago jam non est potentis. Bonus est Pater: sed si in diversi generis divinitate Filius est, boni imaginem mali natura non reddit. Incorporeus Pater est: si Filius porei non est forma corporeus . Ineffabilis Pater est: si filium sermo complectitur, extra ima
Abbreviated transcription (Latin):
ȩc quia fotinus aduersus quem tũ
conuentum fuerat. negabat: in se¬
renda fidei fuerunt. neqͥs auderet non an¬
te dei filiũ ꝗͣ uirginis filiũ predicare: et
suꝑiora omnia que ꝓpria dei filio st̃ stultis¬
sima heretice in sanie ꝑuersitate do inna¬
scibili coaptare. et dum hȩc ad patrẽ referc
filio substantiã denegare. Quȩ quia abso¬
luta st̃. necessitatem nobis interpretando
iquis dñm et dñm. patrem et filium.

Expanded text:
ec quia Photinus, adversus quem tum conventum erat, negabat, inserenda fidei fuerunt: ne quis auderet non ante Dei filium quam virginis filium praedicare, et superiora omnia, quae propria Dei filio sunt, stultissima haereticae insaniae perversitate Deo innascibili coaptaret; et dum haec ad Patrem referret, Filio substantiam denegaret. Quae quia absoluta sunt, necessitatem nobis interpretandi quis Dominum et Dominum Patrem et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
bsolute ostenditur cur uerbum licet
caro factum sit: non tam̃ translatũ
fuit in carnẽ. Cum eñi hȩc passionũ gene¬
ra infirmitatẽ carnis afficiant: d̾s tamen
uerbum caro factus. non potuit ase demu¬
tabilis ẽẽ paciendo. Non eñĩ id ipsum est
pati & demutari: quia omnẽ carnẽ passio
cuiꝰq generis demnutet. sensu. dolore. tole¬
rantia. Uerbũ autẽ quod caro factũ ẽ. licet
se passioni subdiderit: non tam̃ demutatũ
est passibilitate patiendi. Nam pati potuit
& passibilis eẽ non potuit: quia passibilitas
nature infirmis significatio ẽ passio autẽ
eoꝵ quȩ st̃ illata ꝑpessio. quȩ quia in de¬
mutabilis deus ẽ. cum tam̃ uerbum caro
factum sit. habuerunt in eo passionis mate¬
riam. sine passibilitatis infirmitate. Ma¬
net itaq inde mutabilis etiã inpassione na¬
tura. quia auetori suo in differens ex in pas¬
sibilis c̃ẽntie nata substantia ẽ. Dinodꝰ .xii.
iquis faciamꝰ hominẽ ñ patrẽ ad filium

Expanded text:
bsolute ostenditur, cur Verbum, licet caro factum sit, non tamen translatum fuerit in carnem. Cum enim haec passionum genera infirmitatem carnis afficiant, Deus tamen Verbum caro factus non potuit a se demutabilis esse patiendo. Non enim id ipsum est, pati et demutari: quia omnem carnem passio cujusque generis demutet sensu, dolore, tolerantia. Verbum autem, quod caro factum est, licet se passioni subdiderit; 492 non tamen demutatum est passibilitate patiendi. Nam pati potuit, et passibile esse non potuit: quia passibilitas naturae infirmis significatio est; passio autem est eorum quae sint illata perpessio: quae quia indemutabilis Deus est, cum tamen Verbum caro factum sit, habuerunt in eo passionis materiam sine passibilitatis infirmitate. Manet itaque indemutabilis etiam in passione natura; quia auctori suo indifferens ex impassibilis essentiae nata substantia est. XIII. « Si quis, Faciamus hominem , non Patrem ad Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
eretici ꝑimentes quantum inipsis ẽ
dei filium uerbum ẽẽ tantum confi¬
tentur ꝓdeuntẽ scilicet loquentis ore ser¬
monem. & substantie uocis incorporalẽ sonũ.
ut deo patri istiꝰ modi sit u̾bũ filiꝰ cuiꝰmodi
ꝑ insitam nobis loquendi naturã uerbum
omne ꝓfertur in uocẽ. Fraus gͦ hec omnis
indampnationẽ ẽ. quȩ dñi uerbũ quod
in principio apud dm̃ erat. tanꝗͣ uerbum
ẽẽ insitȩ ac ꝓlatiue uocis affirmat. Singoꝰ
iquis hominẽ solũ dicat de maria uiii¬
filiũ: anathema sit. Hylari iis¬
ilium dei de maria ñ predicamꝰ nisi
& hominẽ & dm̃ predicemꝰ. sed ne id qd̾
dm̃ & hominẽ predicamꝰ fraudis habeat

Expanded text:
eretici perimentes, quantum in ipsis est, Dei filium, verbum esse tantum confitentur, prodeuntem scilicet loquentis ore sermonem, et insubstantivae vocis incorporalem sonum: ut Deo patri istius modi sit verbum Filius, cujusmodi per insitam nobis loquendi naturam verbum omne profertur in vocem. Fraus ergo haec omnis in damnatione est: quae Deum Verbum, quod in principio apud Deum erat, tanquam verbum esse insitae ac prolatae vocis affirmet. IX. « Si quis hominem solum dicat de Maria Filium: anathema sit. » Filium Dei de Maria non praedicamus, nisi et hominem et Deum praedicemus. Sed ne id, quod Deum et hominem praedicamus, fraudis habeat
Abbreviated transcription (Latin):
est hominis suscepisse exutero uirginis ma¬
rię sicut angelus predicauit. Ut autem
scripture omnes docent & precipue ipse
magister gentium apłs: hominẽ suscepis¬
se de maria uirgine ꝑ quam compassus
est. Illa autem clausula est totiꝰ fidei. &
illa confirmatio. quod trinitas semꝑ ser¬
uanda est: sicut legimus in euagelio. Ite
baptirate gentes in nomine patris & filui

Expanded text:
est, hominem suscepisse ex utero virginis Maest, hominem suscepisse ex utero virginis Mariae, sicut Angelus praedicavit . Ut autem Scripturae omnes docent, et praecipue ipse magister gentium Apostolus, hominem suscepisse de Maria Virgine, per quem compassus est. Illa autem clausula est totius fidei et illa confirmatio, quod Trinitas semper servanda est, sicut legimus in Evangelio: Ite et baptizate omnes gentes in nomine Patris et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
tia quȩ grece usya appellatur idest ut ex¬
predicare cadem causȩ ratione. quod nec in
diuinis scripturis contineant᷑. & quod suꝑ
rare: de qͦ scriptum est. Qenerationẽ eius
quis enarrabit: Scire autem manifestũ
est solum patrem quomͦ genuerit filiũ stiũ
& filius quomͦ genitus sit apatre. nulla am¬
biguitas est maiorem eẽ patrẽ. nulli po¬
test ẽẽ dubium patrẽ honore. dignitate.
claritate. maiestate. ut ipso nomine ꝑatrĩ
maiorem esse filio testante. qͥ me misit ma¬
ior me est. Et hoc catholicũ nemo ee̾ igno¬
rat duas ꝑsonas esse patris & filii maiorem
patrem. filium subiectũ cum oĩb his quȩ
ipse pat̾ subiecit. Patrem initium non ha¬
bere. inuisibilem eẽ. in mortalem eẽ. inpas¬
sibilem eͥẽ. filiũ autem esse natũ expatre.
dm̃ ex deo: lumen de lumine. filii genera¬
tionem ut ante dictũ est neminem scire
nisi patrem suũ. ipsũ autem filiũ dei dñm.

Expanded text:
tia, quae graece usia appellatur, id est ut extia, quae graece usia appellatur, id est ut expraedicare ea de causa et ratione quod nec in divinis Scripturis contineatur, et quod super rare, de quo Scriptum est, Generationem ejus quis enarrabit ? Scire autem manifestum est solum Patrem quomodo genuerit filium suum, et Filium quomodo genitus sit a Patre. Nulla ambiguitas est, majorem esse Patrem. Nulli potest dubium esse, Patrem honore, dignitate, claritate, majestate, et ipso nomine patris majorem esse Filio, ipso testante, Qui me misit, major me est . Et hoc catholicum esse, nemo ignorat, duas personas esse Patris et Filii, majorem 466 Patrem, Filium subjectum cum omnibus his quae ipsi Pater subjecit. Patrem initium non habere, invisibilem esse, immortalem esse, impassibilem esse. Filium autem natum esse ex Patre, Deum ex Deo, lumen ex lumine. Cujus Filii generationem, ut ante dictum est, neminem scire nisi Patrem suum. Ipsum autem Filium Dei Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
responsionum quȩ ediuerso aborientalibꝰ
posite st̃: absolutius & uirtꝰ & ratio nosc̾et᷑:
quibus id studii fuit. ut scd̃m intelligen¬
tie suȩ sensum omnibus hereticorum ar¬
tibus contrairent. Exemplum blasphe¬
mie apud sirmium per osium & po¬
Itamium conscripte:¬
UM non nulla ꝑutaretur esse de
fide disceptatio: diligenter om¬
nia apud sirmium tractata sunt.¬
& discussa. presentibus sanctissimis fratri¬
bus & coepiscopis nr̃is. ualete. ursatio: &
germinio. Unũ constat dm̃ ẽẽ omnipoten¬
tem patrem. sicut ꝑuniuersum orbem cre
geuitum. duos autem deos nec posse nec
debere predicari. quia dñs ipse dixit. Ibo
ad patrem ineũ et patrẽ ur̃m. Ido omĩũ
gentiũ qm̃ quidem unus ds qui iꝰtificat
circum cisionem ex fide : & p̃putium perfi¬
dem. Sed & cetera cũ tienerunt: nec ullã
habere potuerunt discrepantiã. Quod uͦ
quosoam aut multos mouebat de substan¬

Expanded text:
responsionum, quae e diverso ab Orientalibus responsionum, quae e diverso ab Orientalibus positae sunt, absolutius et virtus et ratio nosceretur, quibus studii fuit, ut secundum intelligentiae suae sensum omnibus haereticorum artibus contrairent. Exemplum Blasphemiae Apud Sirmium per Osium et Potamium conscriptum nonnulla putaretur esse de fide 465 disceptatio, diligenter omnia apud Sirmium tractata sunt et discussa, praesentibus sanctissimis fratribus et coepiscopis nostris, Valente, Ursacio et Germinio. Unum constat Deum esse omnipotentem et patrem, sicut per universum orbem credgenitum. Duos autem deos nec posse nec debere praedicari; quia ipse Dominus dixit: Ibo ad patrem meum et ad patrem vestrum, ad Deum gentium. Quoniam quidem unus Deus, qui justificat circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem . Sed et caetera convenerunt, nec ullam habere potuerunt discrepantiam. Quod vero quosdam aut multos movebat de substan
Abbreviated transcription (Latin):
custodita uerboꝵ collatio eandem absolu¬
tionem non ꝑotest ad intelligentiȩ simpli
in ea ipsa scripta ꝓrime apud sirmium
blasphemia id temptatum ac laboratum
fuisse: ut dum pater unus & solus omni¬
um ds̃ predicatur: ds̃ esse filius negaret᷑.
Et dum de homousyon acde hõ eous ion
taceri decernitur: id decrecum ẽẽ ut aut
exnichilo. aut creatura. aut exalia e̾e̾n¬
tia ut consequentia creaturarum et non
exdeo patre ds filiꝰ natus confirmaretur.
Tum poro ineo quod honore. dignitate. cla¬
ritate. maiestate. pater maior dicitur. id eẽ
quesitum: ut filius his omnibus quibus
pater maior est indigeret. Postremo dum
ignorabilis natiuitas eius asseritur: per
hanc ignorantiȩ de cretum nescire quod
ex deo sit iuberemur: ꝓinde quasi iuberi
decerniq possit: ut quis aut quod ignora¬
turus sit sciat: aut quod scierit ignoret.
psam autem ex solido impiissimȩ blas¬
phemiȩ pestem. inuitus licet subdidi: ut

Expanded text:
custodita verborum collatio eamdem absolucustodita verborum collatio eamdem absolutionem non potest ad intelligentiae simplicin ea ipsa scripta proxime apud Sirmium blasphemia id tentatum ac laboratum fuisse, uti dum Pater unus et solus omnium Deus praedicatur, Deus esse Filius negaretur: et dum de homousio ac de homoeusio taceri decernitur, id decretum esse, ut aut ex nihilo ut creatura, aut ex alia essentia ut consequentia creaturarum, et non ex Deo Patre Deus Filius natus confirmaretur. Tum porro in eo, quod honore, dignitate, claritate, majestate Pater major diceretur, id esse quaesitum, ut Filius his omnibus, quibus Pater major est, indigeret. Postremo dum ignorabilis nativitas ejus asseritur, per hoc ignorantiae decretum, nescire quod ex Deo sit juberemur: perinde quasi juberi decernique possit, ut quis aut quod ignoraturus sit sciat, aut quod scierit ignoret. Ipsam autem ex solido impiissimae blasphemiae pestem invitus licet subdidi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nibus detinent᷑: ꝑme qͥ inorientis partibꝰ
continebar : exponenda uobis licet etiam
scientibus atq edenda existim aui. Ut cum
hanc ꝓrumpentem asirmio heresim. et
uos condempnassetis et illi cũ anathemate
iudicassent: sciretis tam̃ in cuius fidei pro¬
fessione id ipsũ qd̃ uos gesseratis etiam ab
orientalibus ep̃is eẽt effectũ: & uos quos
maxime uelim futuris synodis ꝓbabiles
elucere: non paterer uno atq eodem apłi¬
ce fidei sensu catholica sentientes. aliqͣ saltĩ
catholicȩ fidei sinceritate ignorati uerboꝵ
opinione deferre. Et quidem rectũ ac con-¬
ueniens existimo ut antequam de uerboꝵ
suspicionibus ac dissentionibus in eo ser¬
monem ea quȩ aborientalibus ep̃is aduer¬
sum conscriptam apud sirmium heresim
&dicta & conscripta sint: uerbis quam
possim absolutissimis demonstrem. non qd̃
abaliis non plenissime omnia edita sint.
sed quod exgreco in latinum ad uerbũ trans

Expanded text:
nibus detinentur, per me, qui in Orientis partibus nibus detinentur, per me, qui in Orientis partibus continebar, exponenda vobis, licet jam scientibus, atque edenda existimavi: ut cum hanc prorumpentem a Sirmio haeresim et vos condemnassetis, et illi cum anathemate judicassent, sciretis tamen in cujus fidei professione id ipsum, quod vos gesseratis, etiam ab Orientalibus episcopis esset effectum; et vos, quos maxime vellem futuris synodis probabiles elucere, non paterer uno atque eodem apostolicae fidei sensu catholica sentientes, aliqua saltem a catholicae fidei sinceritate, ignorata verborum opinione, differre. eniens existimo, ut ante quam de verborum suspicionibus ac dissensionibus ineo sermonem, ea quae ab Orientalibus episcopis adversum conscriptam apud Sirmium haeresim dicta et constituta sint, verbis quam possim absolutissimis demonstrem: non quod non ab aliis planissime 464 omnia edita sint; sed quod ex graeco in latinum ad verbum expres
Abbreviated transcription (Latin):
tis in eo ẽẽ głam: sed auctoris. Ego tamen
quȩ gesta st̃ fideliter transmisi. uos an cath¬
olica an heretica sint: fidei ur̃ȩ iudicio com¬
ur̃is necessariũ fuerit: quibus cõmunionẽ
mͥ dñicam fidei ur̃ȩ scriptis miseratis. Et
quidam etiã de uobis adsynodũ quȩ in
bithinia futura uidebat᷑ acciti: firmissi¬
ma fidei conscientia intra comunionem
se in ea continentes aceteris extra gallias
abstinerent. Et dignum sane erat ep̃ali mi¬
nisterio ac uoce intanto hereticoꝵ furore
aliqua uobiscũ ꝑlitteras ꝑie fidei consilia
conferre. Non eñĩ cum corporibus nr̃is
exulans uinctũ aut detentum ẽẽ potuit
dei uerbum: ut non cõmunicari uobiscum
possit ubicumq. sed maxime cũ cõꝑissem
synodos ancira atq arimino congregandas
e singulis ꝓuinciis gallicanis binos uel sin-¬
gulos eorum eẽ uenturos. ea que inter nos
atq inter orientales ep̃os mutuis suspicio¬

Expanded text:
tis in eo esse gloriam, sed auctoris. Ego tamen tis in eo esse gloriam, sed auctoris. Ego tamen quae gesta sunt, fideliter transmisi: vos an catholica, an haeretica sint, fidei vestrae judicio comvestris necessarium fuerit, quibus communionem mihi dominicam fidei vestrae scriptis miseratis; et quidam etiam ex vobis ad synodum quae in Bithynia futura videbatur 463 acciti, firmissima fidei constantia intra communionem se meam continentes, a caeteris extra Gallias abstinerent: et dignum sane erat episcopali ministerio ac voce, in tanto haereticorum furore, aliqua vobiscum per litteras piae fidei consilia conferre. Non enim cum corporibus nostris exsulans, vinctum ac detentum esse potuit Dei verbum, ut non communicari vobiscum posset ubicumque . Sed maxime cum comperissem synodos in Ancyra atque Arimino congregandas, et a singulis provinciis Gallicanis binos vel singulos eo esse venturos; ea, quae inter nos atque Orientales episcopos mutuis suspicio
Abbreviated transcription (Latin):
absolutio ame in consummatione erit p̃¬
standa cognoscere: dũ uerũ intelligi ex his
quȩ absoluentur euitant. Sed quisq hȩc
legenda & cognoscenda susceꝑit: modum sͥ
atq mͥ pacientiȩ fidelis indulgeat⁊ usq ad abso¬
lutionem uniuersa ꝑcenseat Forte enĩ omĩs
hic fidei mneȩ sermo prestabit. ut neq fur¬
tiui hetetici quod uolunt fallant et ꝑfec¬
ti catholici quod desiderant consequant᷑.¬
Obsequor gͥ caritatis ur̃ȩ impacientissime
uolutati. & omnes fides que pͦ sc̃am sinodũ
nicenam diuersis temporibus & locis editȩ
sunt cum sententiarum omniũ atq uer¬
borum additis ꝑme expositionibus desti-¬
naui in quibus siquid uitiose in esse intel¬
ligitur: nemo mͥ uitium potest ad signare
dictorum. Internuntiꝰ eñi ut uoluistis sũ
ipse: non conditor Si qͥd uero rectum
atq ex doctrinis apłicis prescriptum dep̾¬
hendit᷑ : nemo ambigit non interpretan¬

Expanded text:
absolutio a me in consummatione erit praeabsolutio a me in consummatione erit praestanda, cognoscere, dum verum intelligi ex iis quae absolventur evitant. Sed quisque haec legenda et cognoscenda susceperit, modum sibi atque mihi patientiae fidelis indulgeat, et usque ad absolutionem universa percenseat. Forte enim omnis hic fidei meae sermo praestabit, ut neque furtivi haeretici quod volunt fallant, et perfecti catholici quod desiderant consequantObsequor igitur Charitatis Vestrae impatientissimae voluntati: et omnes fides, quae post sanctam synodum Nicaenam diversis temporibus et locis editae sunt, cum sententiarum omnium atque etiam verborum additis per me expositionibus destinavi. In quibus si quid vitiose inesse intelligitur, nemo mihi vitium potest assignare dictorum: internuntius enim, ut voluistis, sum ipse, non conditor. Si quid vero rectum atque ex doctrinis apostolicis praescriptum deprehenditur, nemo ambigit non interpretan
Abbreviated transcription (Latin):
ficari uobis bumilitatis meȩ litteris desi¬
derastis. Etiam hoc mͥ onus imꝑitissimo
atq in doctissimo omnium exaffectu cari¬
tatis addentes. ut quid ipse suꝑ omnibus
dictis eorum sentiam in dicem. cum difficil¬
limum sit sensum ipsum ꝓprie meȩ scdm
ꝓferre : nec dum modo sit facile intelligen¬
tiam eorum quȩ ab aliis dicunt᷑ exponere.
uos dediuinis ut uoluistis rebus & fidei nr̃e
intemerata conscientia. erit ꝑhas litt̾as ser¬
mo. nequis quã de me ante sermonis
consummationẽ: ꝑ litterarum exordia ex¬
istimet iudicandum. Iniquum est enim
non conꝑta usq ad finem ratione dictoꝵ
ꝑreiudicatam sententiã exuitiis quoꝵ
causa ad huc ignoretur afferre: cum ñ
de inchoatis ad cognoscendum. sed de ab¬
solutis ad cognitionẽ fit iudicandũ. Est
euim mͥ non de uobis ut dñs sensui meo con¬
scius est. sed de quibusdam nimium apud
se cautis & prudentibus metus non intelli-

Expanded text:
ficari vobis humilitatis meae litteris desificari vobis humilitatis meae litteris desiderastis: etiam hoc mihi onus imperitissimo atque indoctissimo omnium ex affectu charitatis addentes, ut quid ipse super omnibus dictis eorum sentiam indicem; cum difficillimum sit sensum ipsum propriae meae fiproferre, nedum modo facile sit intelligentiam eorum quae ab aliis dicuntur exponere.vos de divinis, ut 462 voluistis, rebus et de fidei nostrae intemerata conscientia erit per has litteras sermo, ne quisquam de me ante sermonis consummationem per litterarum exordia existimet judicandum. Iniquum est enim, non comperta usque ad finem ratione dictorum, praejudicatam sententiam ex initiis quorum causa adhuc ignoretur afferre: cum non de inchoatis ad cognoscendum, sed de absolutis ad cognitionem sit judicandum. Est enim mihi non de vobis, ut Dominus sensui meo conscius est, sed de quibusdam nimium apud se cautis et prudentibus metus, non intellig
Abbreviated transcription (Latin):
in iniusti iudicii reatũ passensum dissi¬
mulationis subdole congregando. Nam
post multum et grauem omnium ur̃m
ob eas res quȩ irreligiose ab impiis gereban¬
tur dolorem ex eo intra nos tantum cõmu¬
uio dñica continetur: ex quo his ꝑturbati¬
onibus uexari ȩccłia cepta est ut exultent
ep̃i demutentur sacerdotes. plebes terrean¬
tur. fides ꝑiclitetur humano arbitrio ac
potestate. dñice doctrine decreta statuan¬
tur. Hoc fides illesa nr̃a neq nescire se si¬
mulat neq patiposse ꝓfitetur. non se extͣ
conscientie crimen futuram intelligens
ex ipso simulationis assensu. Et quidem¬
quamiuis inomnibus quȩ gessistis & geri¬
tis constantem fidei ur̃e libertatem & se¬
curitatem testemini: tamen etiam in eo
feruentis sp̃c ardorem ꝓbatis. quod non nul¬
li exuobis quorum ad me potuerunt scrip¬
ta de ferri quȩ ex inde orientales infidei
suȩ ꝓfessionibus gerant & gesserunt: signi¬

Expanded text:
in injusti judicii reatum per assensum dissiin injusti judicii reatum per assensum dissimulationis subdolae aggregando. Nam post multum et gravem omnium nostrum ob eas res, quae irreligiose ab impiis gerebantur, dolorem, ex eo intra nos tantum communio dominica continetur, ex quo his perturbationibus vexari Ecclesia coepta est, ut exsulent episcopi, demutentur sacerdotes, plebes terreantur, fides periclitetur, humano arbitrio ac potestate doctrinae dominicae decreta statuantur. Hoc fides illaesa vestra neque nescire se simulat, neque pati posse profitetur, non se extra conscientiae crimen futuram intelligens ex ipso dissimulationis assensu. 5. Epiquamvis in omnibus, quae gessistis et geritis, constantem fidei vestrae libertatem et securitatem testemini; tamen etiam in eo ferventis spiritus ardorem probatis, quod nonnulli ex vobis, quorum ad me potuerunt scripta deferri, quae exinde Orientales in fidei professionibus gerant et gesserunt, signi
Abbreviated transcription (Latin):
ditis his quȩ apud sirmium conscripta im¬
piissime erant in religiosoꝵ audatiȩ: qui¬
busdam sententiarũ suarũ decretis cont᷑¬
dixerunt. Si diligenter hȩc sententia ex
pensa ẽẽc: forte totius tractatus mei ratio:
non fuisset suspiciosa. Non enim tacuissẽ
illic quod non nisi cum scandalo eẽt audi¬
endum. Et licet non sine aliquo aurium
scandalo. et pie sollicitudinis offensione
sirmium insententiã potamii atq osii
ita ut ipsi sentientis confirmantesq conces¬
serant ad ꝓfessionẽ ignorantie errorisq cõ¬
pellerent. ut ipsi rursum subscribendo
dampnarent quod fecerant. Quod utiq
ideo fecerunt: ut aliud ante dampnarerł.
tabilem conscientiȩ suȩ głam. & nichil est¬
subdolum. nichil ambiguum. nichil trepi¬
dum agere contenta. secura inxꝑo libertatiͤ
suȩ ꝓfessione ꝑsistit. Abeoꝵ se communi¬
one qui ep̃os blasphemiis suis contradicen¬
tes in exilio detinent. abstinendo. neq se

Expanded text:
ditis iis quae apud Sirmium conscripta imditis iis quae apud Sirmium conscripta impiissime erant, irreligiosorum audaciae quibusdam sententiarum suarum decretis contris. Si diligenter sententia haec expensa esset, forte totius tractatus mei ratio non fuisset suspiciosa. Non enim tacui esse illic, quod non nisi cum scandalo esset audiendum. Iscandalo et piae sollicitudinis offensione Sirmium in sententiam Potamii atque Osii, ita et ipsi 461 sentientes confirmantesque, concesserant, ad professionem ignorantiae errorisque compellerent; ut ipsi rursum subscribendo damnarent quod fecerant. Quod utique ideofecerunt, ut aliud ante damnarent. 4tabilem conscientiae suae gloriam: et nihil subdolum, nihil ambiguum, nihil trepidum agere contenta, secure in Christo libertatis suae professione persistit, ab eorum se communione, qui episcopos blasphemiis suis contradicentes in exsilio detinent, abstinendo, neque se
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ ꝑmanet post synodi biterensis ꝓfessio¬
nem.inqua patronum huiꝰ hereseos inge¬
rendȩ quibus dam uobis testibus denunti¬
aueram: in nocens. in uiolata. religiosa.
Expectatis enim sc̃e et indemutabilis ꝑse¬
uerantiȩ głosum triumphum non cedendo
saturnini minis. potestatibus. bellis. et cum¬
hec omnia inchoande blasphemie in deum
certamina mouerentur: manentes nc̃ usq
mecum in xꝑo fideles. neq antea ad occasio¬
nem ꝓrupturȩ hereseos cessistis: & nc̃ om¬
nẽ eius petulentiam inpruptionis congreᷤ¬
sione fregistis. Uicistis enim fr̃s cum ingen¬
ti fi dei communis gratulatione. et geminam
habuit ille se contientie ur̃ȩ honor głam
de integritate scilicet conscientiȩ &e deexem¬
pli auctoritate. Nam fidei ur̃e imꝑtur¬
batȩ inc̃cusseq fama. quosdam orientaliũ
ep̃os seros iam ad aliquem pudorem nutri¬
tȩ ex inde hereseos: aucteq cõmouit. et au¬

Expanded text:
nunc 460 permanet, post synodi Biterrensis professionunc 460 permanet, post synodi Biterrensis professionem, in qua patronos hujus haereseos ingerendae quibusdam vobis testibus denuntiaveram, innocens, inviolata, religiosa.Exspectastis enim sanctae et indemutabilis perseverantiae gloriosum triumphum, non cedendo Saturnini minis, potestatibus, bellis: et cum omnia inchoandae blasphemiae in Deum certamina moverentur, manentes nunc usque mecum in Christo fideles, neque antea ad occasionem prorupturae haereseos cessistis, et nunc omnem ejus petulantiam in proruptionis congressione fregistis. Vicistis enim, Fratres, cum ingenti fidei communis gratulatione: et geminam habuit illaesae constantiae vestrae honor gloriam, de integritate scilicet conscientiae, et de exempli auctoritate. Nam fidei vestrae imperturbatae inconcussaeque fama, quosdam Orientalium episcopos sero jam ad aliquem pudorem nutritae exinde haereseos auctaeque commovit: et au
Abbreviated transcription (Latin):
natos uos et illesos abomni contagio detes¬
tandȩ hereseos ꝑstitisse. uosq compartici¬
pes exilii mei inquod me saturninus ipsã
conscientiam suam ueritus circum uento
imꝑatore detruxerat negatam.ipsiuisq hoc
tempus toto iam triennio communione. fi¬
de. michi ac sp̃u coherere. & missam ꝓxime
uobis ex sirmensio opido infidelis fidei im¬
pietatem non modo suscepisse. sed annunti-¬
atam etiam significatamq dampnasse.
necessarium mͥ ac religiosum intellexi. ut
cantibus: salutaris ac fidelis sermonis col¬
loquia transmitterem. Et qui ꝑ metum
in certoꝵ conscientie tantum antea meȩ
quod abhis omnibus essem liber gratula¬
bar. nunc iam communis fidei nr̃ȩ inte¬
gritate gauderem. Oglosissime conscien¬
tiȩ ur̃ȩ inconcussam stabilitatem. õ firmã
fidelis petre fundamine domum. o inteme¬
rate uoluntatis illesam imꝑturbatamq
conscientiam. Mansit namq atq etiam

Expanded text:
natos vos et illaesos ab omni contagio detesnatos vos et illaesos ab omni contagio detestandae haereseos perstitisse, vosque comparticipes exsilii mei, in quod me Saturninus, ipsam conscientiam suam veritus, circumvento imperatore detruserat, negata ipsi usque hoc tempus toto jam triennio communione, fide mihi ac spiritu cohaerere: et missam proxime vobis ex Sirmiensi oppido infidelis fidei impietatem, non modo non suscepisse, sed nuntiatam etiam significatamque damnasse. Necessarium mihi ac religiosum intellexi, ut cantibus salutaris ac fidelis sermonis colloquia transmitterem: et qui per metum incertorum, conscientiae tantum antea meae, quod ab his omnibus essem liber, gratulabar, nunc jam communis fidei nostrae integritate gauderem. O gloriosae conscientiae vestrae inconcussam stabilitatem! O firmam fidelis petrae fundamine domum! O intemeratae voluntatis illaesam imperturbatamque constantiam! Mansit namque, atque etiam