comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nisterii. Ego plantaui apollo rigauit. s ds̃ increm̃¬
cũ dedit. Plantare ÷ exͣgłizare.⁊ ad fidẽ attͣhere. Riga¬
re uͦ. baptirare solennib u̾b̃. Peccata aut̃ dimitt̾e ⁊
sp̃m dare: dĩ soliꝰ. Sigͦ effectũ salutis ds̃ dat: nulla
nẽ peccatoꝵ. Nunqͥd ñ hic inuisibilit̃ baptiratꝰ ÷ qñ¬
donũ baptismatis ꝯ secutꝰ ẽ: Itaq neq qͥ plantat :
aliqͥd neq qͥ rigat: s qͥ increm̃tũ dat ds̃. Et plantata
enĩ solent emori ⁊ rigata adeffectũ fȩcunditatis mi¬
nimȩ ꝑuenire n det ds̃ uegetã uitã. Qnͣtũ gͦ adho¬
norifieentiã dĩ ꝑtinet. nicħ ÷ hõ. Qͣntũ aũ adminis¬
t̾iũ ꝑtinet necessariꝰ: ut honorificet᷑ qͦsi seru᷑ ñ ut ali¬

Expanded text:
ngulis officia ministerii. Ego plantavi, Apollo rigavit, sed Deus incrementum dedit. Plantare est evangelizare, et ad fidem attrahere: rigare vero, baptizare solemnibus verbis: peccata autem dimittere, et Spiritum dare, Dei solius. Si ergo effectum salutis Deus dat, nulla nem peccatorum. Numquid non hic invisibiliter baptizatus  baptismatis consecutus est? Itaque neque qui plantat, est aliquid; neque qui rigat: sed qui incrementum dat Deus. Et plantata enim solent emori, et rigata ad effectum fecunditatis minime pervenire, nisi det Deus vegetam vitam. Quantum ergo ad honorificentiam Dei pertinet, nihil est homo: quantuterium pertinet, necessarius est ut honorificetur quasi servus, non ut ali
Abbreviated transcription (Latin):
baptizauit: ne qr error sub hac receꝑat. ex nõe eiꝰ
eior e̾et in plurimĩ ꝑħ arguendos ⁊ baptira¬
nt i baptizatos. qͥ ad iniuiriã saluatoris baptis
baptiratos reꝓbrantes: & baptizati ab hisgłan
uos ⁊ donatianos uocari seglant᷑ . E rispꝰ gͦ
gaius corinthii st̃ qͦs ad cestimoniũ nõat: qr sic bap¬
tirati st̃ ab apło. ut nullã illigłã ex hac causa dandã
sic̃ in postrema parte epłȩ significat: qͥb testimo¬
głiz are:qr in ep̃o õiũ ordinationũ dignitas ÷. Cap̃¬
ut ex eo scirent ñ magnũ eẽ baptizare: qr ñ oĩs qͥ
baptirat. idoneꝰ ẽ & eyͣgłizare. Ierba enĩ solẽpnia
corneliũ c̃ suis iussit baptizari. nec dignatꝰ ÷ ministͥsͥ
astantib ħ opꝰ face. Si enĩ defuissent. ipse ħ ag̾et ne¬
idolatͥa. ñ in sapientia u̾bi: ut ñ euacuet̾ crux xp̃i.
Qm̃ p̾dicatio xp̃iana ñ indiget pompa & cultu ser¬
monis: idõq piscatores hões imꝑiti electi st̃ qͥ euͣgłi¬

Expanded text:
erat, ex nomine ejus error esset in plurimis, per hoc arguendos et baptizantes et baptizatos, qui ad injuriam Salvatoris baptismbaptizatos reprobantes: et baptizati ab his glortianos et Donatianos vocari se gloriantur. Crispus ergo et Caius Corinthii sunt, quos ad testimonium nominat; quia sic baptizati sunt ab Apostolo, ut nullam illi gloriam ex hac causa dandam haiae, sicut in postrema parte epistolae significat, quibus testimongelizare: quia in episcopo omnium ordinationum dignitas est; caput ex eo scirent non magnum esse baptizare, quia non omnis qui baptizat idoneus est et evangelizare. Verba enim solemnia Cornelium cum suis jussit baptizari, nec dignatus est ministris astantibus, hoc opus facere; si enim defuissent, ipse hoc egisset, neidololatria. Non in sapientia Verbi, ut non evacuetur crux Christi. Quia praedicatio christiana non indiget pompa et cultu sermonis, ideoque piscatores homines imperiti electi sunt, qui evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
qͦc eis st̃ scõs. Hi õs unanimes intelligunt᷑ fuisse
Qs hac causa simul salutat. qͦꝵ meritũ exhis qͥsi¬
mul c̃eiserant dinoscit᷑. Scos enĩ ñ cupat eos ut
merito illos saluare uideat᷑. S̾alutate in uicẽ i
osculo scõ. Dĩ qͥb scribit ⁊ qͦs noat iubet salutare
se inuicẽ in oscło scõ id÷ in pace xp̃iñ in desidio

Expanded text:
 eis sunt, sanctos. Hi omnes unanimes intelliguntur fuisse, quos hac causa simul salutat, quorum meritum ex iis, qui simul cum eis erant, dignoscitur; sanctos enim nuncupat eos, ut erito illos salutare videatur. Salutate invicem in osculo sancto. Omnes quibus scribit, et quos nominat, jubet salutare se invicem in osculo sancto, id est, in pace Christi, no
Abbreviated transcription (Latin):
scandalizem. In tantũ caritati studendũ docet: ut
licita ꝓ illicitis habeant᷑ ne obsint fr̃i. Quantũ enĩ
mali ÷ ꝑ illicita ñ d̃linquere.⁊ ꝑ ea quȩ concessa st̃
ut modꝰ tñ sit quẽ custodiant. Uxorẽ certe licet hab̾e.
s si fornicata fuerit abicienda ẽ. Ita ⁊ carnẽ licet edẽ:
s si idolis oblata fuerit respuenda ẽ: Non sũ aptẽn s̃¬

Expanded text:
scandalizem, in tantum charitati studendum docet, ut licita pro illicitis habeantur, ne obsint fratri; quantum enim mali est per illicita non delinquere, et per ea quae concessa sunt, ut modus tamen sit, quem custodiant. Uxorem certe licet habere, sed si fornicata fuerit, abjicienda est: ita et carnem licet edere, sed si idolis oblata fuerit, respuenda est. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Onutiȩ auc̃ głe st̾ dignitas multiplex tͥpatacre¬
dentib. Cosaut̃ qͥ exbonis fiunt mali.⁊ ũcepto maloꝑ¬
durant p̾parat adint̾itũ. ħ ÷ aut̃ manifestare po¬
tentiã suã in multa pacientia. qͥ a c̃ putat᷑ ñ uindi¬
caturꝰ qr dui dissimulat c̃ ceꝑit uindicare apparebit
elpotentia. Qa c̃possic statĩ uindicare diu sustinnit:
ut ꝑfidi queri ñ possint dãpnati. P reparare ⁊ aut̃:

Expanded text:
iae autem gloriae sunt dignitas multiplex praeparata credentibus, eos autem qui ex bonis fiunt mali et in coepto perdurant, praeparat ad interitum. Hoc est autem manifestare potentiam suam in multa patientia, quia cum putatur non vindicaturus, quia diu dissimulat, cum coeperit vindicare, apparebit ejus potentia; quia cum possit statim vindicare, diu sustinuit, ut perfidi queri non possint damnati. Praeparare est autem,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ pͥus in lege dĩ ꝯu̾sati st̃ & qͥb facta ꝓmissio ẽ: Co̾ncly¬
sit enĩ ds̃ oĩa in incredulitate: ut õiũ misereat᷑. Gen¬
tes porro ab antiqͥs tprib in impietate & ignorantia
u̾sabant᷑. ut pote sine dõ: ꝓpt̾ qd̾ manifestata ẽ lex in
sarii cumulari peccata ceꝑunt. ut ꝑint̾ dictũ ma¬
gis reꝰ hõ ostitueret᷑: ds̃ clem̃tia bonitatis suȩ sẽꝑ hõi
ꝓcurans. ut & qd̃ sie lege peccatũ erat & in lege pos¬
sit deleri: ħ decreuit ut solã fidẽ poneret ꝑ quã õiũ pec¬
cata abolerent᷑. Ut qi nulla spes ꝑ legẽ oĩb hõib erat:
ut tc̃ decretũ donũ a dõ ueniret qnͣdo õs diffidentia
laborarent: ut grã muneris ce̾t gͣcissima. Itaq nemo
se iactet shiserũ ÷ enĩ suꝑbũ eẽ eũ cui ignotũ ẽ. Daltitu¬

Expanded text:
sati sunt, et quibus facta promissio est? Conclusit enim Deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur. Gentes porro ab antiquis temporibus in impietate et ignorantia versabantur, ut pote sine Deo: propter quod manifestata Lex in sarii cumulari peccata coeperunt, ut per interdictum magis reus homo constitueretur; Deus clementia bonitatis suae semper homini procurans, ut et quod sine lege peccatum erat, et in lege possit deleri; hoc decrevit ut solam fidem poneret, per quam omnium peccata abolerentur; ut quia nulla spes per legem omnibus hominibus erat, ut tunc decretum donum a Deo veniret, quando omnes diffidentia laborarent, ut gratia muneris esset gratissima. Itaque nemo se jactet; miserum est enim superbum esse eum, cui ignotum est. In hi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩst̃ qͣ de conugis licitis natist̃: et q sub creatos
ueneratione nati st̃ ꝓpensiore ex parte. Quia sic̃
qͥcqͥd p̃dicatione idoloꝵ fit immundũ est: ita
qͥcqͥd sub dĩ creatoris ꝓfessione fit. scm̃ ẽ: Qd̃ sim
fidelis discedic discedat. Propositũ religionis c̾to¬
dit p̃cipiendo ne xpĩani relinꝗͣt ꝯiugia. S si in¬
fidelis odio dĩdiscedit: fideł ñ erit reus dissolu
oc ÷ ñ debet᷑ reuerentia ꝯiugii ei qͥ borret aucto¬
rẽ ꝯiugis. Non enĩ ratũ ÷ matͥmoniũ. qd̾ sine
ꝓpc̃ dm̃. si alii se unxertt. Contumelia enĩ crea¬
toris soluit ius mat̾monii circa eũ qͥ relinqͥt᷑: ne
accuset᷑ alii copulatꝰ. Infidelis aut̃ disceds̃ ⁊ in dm̃
⁊ in matͥmoniũ peccare disnoscit᷑: qr noluit sub

Expanded text:
sunt; quia de conjugiis licitis nati sunt: et quia sub creatoris veneratione nati sunt propensiore ex parte. Quia sicut quidquid per dedicationem idolorum fit, immundum est; ita quidquid sub Dei creatoris professione fit, sanctum est. Quod si infidelis discedit, discedat. Propositum religionis, custodit, praecipiendo ne christiani relinquant conjugia: sed si infidelis odio Dei discedit, fidelis non erit reus dissolutHoc est, non debetur reverentia conjugii ei, qui horret auctorem conjugii; non enim ratum est matrimonium, quod sine propter Deum, si alii se junxerit. Contumelia enim Creatoris solvit jus matrimonii circa eum, qui relinquitur, ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem discedens et in Deum et in matrimonium peccar
Abbreviated transcription (Latin):
creatã ꝙ̃ ꝑpeccatũ alienata ẽ ab auctore: factacap¬
tiua. Quã ds̃ pat̾ ne opꝰ eiꝰ ꝑiret misso filio suodece¬
lo adtras. docuit qͥd faciendo manꝰ piratarũ effuget.
pt̃ qd̾ ce occidi se passus : abmimicisqͥ descͥdens as
inferos qr innocenserat occisusreũ facet peccatõ:

Expanded text:
r peccatum alienata est ab auctore, facta captiva: quam Deus Pater, ne opus ejus periret, misso Filio suo de coelis ad terras, docuit quid faciendo manus piratarum effugeret. Propter quod et occidi se passus est ab inimicis; ut descendens ad infero
Abbreviated transcription (Latin):
facere fac̃: ⁊ hc̃ beatũ qͥ ñ aliud fac̃ ꝗͣ sibi utile ꝓ¬
bat. Qͥ aut̃ discernit: si edit dãpnatꝰ ẽ. Uerũ ⁊ qi
qͥuidicat ñ edendũ ⁊ edit clãpnatꝰ ẽ. Ipse enĩ se
dãpnat qͣndo id qd̾ sibi in utile asserit. fac̃: qi ñ
in lege inductierant sic̃ in pͥmordio epłe memora¬
ui: aduenientib auc̃ qͥ rectiꝰ cred̾ent. quȩstiones mo
daualde st infirmos dic̃ qͥ edendã negarent siue ex
re. Qccte ait debemꝰ. qi oportet doctores infirmos
firmare & imꝑitos erudire c̃ mansuetudie. ne ꝓuo¬
cati dũ ꝯtencłe uolt̃ ne humiles uideant᷑ in pa

Expanded text:
facere, facit: et hunc beatum, qui non aliud facit, quam sibi utile pfacere, facit: et hunc beatum, qui non aliud facit, quam sibi utile probat. Qui autem discernit, si ederit, damnatus est. Verum est, quia qui judicat non edendum, et edit, damnatus est; ipse enim se damnat, quando id quod sibi inutile asserit, facit. Quia non in lege inducti erant, sicut in primordio epistolae memoravi: advenientibus autem qui rectius crederent, quaestiones mont: infirmos dicit qui edendum negarent sive ex re. Recte ait, debemus; quia oportet doctores, infirmos firmare, et imperitos erudire cum mansuetudine; ne provocati dum contendere volunt, ne humiles videantur, in pejus
Abbreviated transcription (Latin):
luntate sua qͥ escerent: ⁊ disceptatio ꝑ ꝗͣ discordia
fit. cessaret. Cũ enĩ ñ latet bonũ ee̾ et carnẽ eł̃e
e unũ bibe. e econt carnẽ ñ ed̃ẽ ⁊ ñ bibe uinũ bo¬
nũ ee addiscitnemo litigat. Creatura enĩdata :
adusũ uolentib ñ tñ necessitasẽ imposita aut uo¬
aut scandalitat᷑ aut ifirmat᷑. E ãdẽ dic̃ ñ deb̾e fr̃i
qͥ infirmũ aĩũ sibi ꝯstituit ad ededũ fieri q̃stionẽ.
ne ꝑtbat᷑ offendat: nesciens qͥde e teneat: lu
fidẽ hs̃ penes temetipsũ habe co C rãdõ. ħẽ tuqͥ
uidices qr plus ÷ ut pacẽ hãs c̃ fr̃e. ħ enĩ utile ẽ ap̃
am̃. Inesca enĩ utilitas carnis ÷ In pace uͦ: & car¬
nis & animȩ. Ac ꝑħ abhuiꝰmodi disceptatione
cessãdũs utunꝰ qͥsq in ꝓposito cordis sui maneat.¬
S Beatꝰ qͥ ñ iudicat semet ipsũieo qd ꝓbat. Unũquẽq ꝓ¬
pͥo iudicio censet . dẽpnandũ: qͥ qd̾ dic̃ ñ debe se

Expanded text:
luntate sua quiescerent, et disceptatio per quam discordia fit cessaret. Cum enim non latet bonum esse, et carnem edere,  104 et e contra carnem non edere, et non bibere vinum, bonum esse addiscunt, nemo litigat. Creatura enim data est ad usum volentibus; non tamen necessitas est imposita aut voaut scandalizatur, aut infirmatur. Eadem dicit non debere fratri, qui infirmum animum sibi constituit ad edendum, fieri quaestionem; ne perturbatus offendat, nesciens quid teneat. Tu fidem habes penes temetipsum: habe coram Deo. Hoc est, judices; quia plus est, ut pacem habeas cum fratre; hoc enim utile est apud Deum. In esca enim utilitas carnis est, in pace vero et carnis et animae: ac per hoc ab hujusmodi disceptatione cessandum est; ut unusquisque in proposito cordis sui maneat. Beatus qui non judicat semetipsum, in quo probat. Unumquemque proprio judicio censet condemnandum, qui quod dicit non debere se
Abbreviated transcription (Latin):
Non nudã iundictã dõ reseruari debe ostendit ha
heneficia dari immicis. ut uere ostendamꝰ ñ mĩitis
nr̃is hab̾e nosinimicos qͦsut ab inimicicĩs desiniꝰ
obseqͥis uinc̾e nitim᷑. Qsi mimiciciis ꝑdurauerin¬
impierate m̃tis srȩ. nr̃a obseqͥa ꝓficient ilł ad per
aut certe obseqͥoꝵ nr̃oꝵ sedulitate cõpunct uelu¬
ti carbones mortui reuiuiscent. Ut gͦ nos intanti
ꝑfectos faciataut ñ solũ nos ipsos s &alios ad qͥramꝰ᷑ a

Expanded text:
Non nudam vindictam Deo reservari debere ostendit, sed et beneficia dari inimicis, ut vere ostendamus non meritis nostris habere nos inimicos, quos ut ab inimicitiis desinant, obsequiis vincere nitimur: qui si in inimicitiis perdurimpietate mentis suae, nostra obsequia proficient illis ad poenam: aut certe obsequiorum nostrorum sedulitate compuncti, veluti carbones mortui reviviscent. Ut ergo nos in tantum perfectos faciat, ut non solum nos ipsos, sed et alios acquiramus
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ̃ abundat. d̾ic̃ gͦ. Ueniet ex syon qͥ eripiat & eũtat
impietatẽ ab iacob. Ec ħ illis ame testam̃tũ c̃ abstule¬
ropeccata eor̾. Exempli huiꝰ ratio sẽꝑ manet ꝗͣ diusc̃
u̾sis ad se. Nec statĩ ñ credentes dẽpnat. s exspectat.
ũ iisultandũ his p̃monet: qͦꝵ delictũ ꝓfuit gt̃ib I
lienĩ insultandũ : cuiꝰ peccatũ obfuit aliqͥb ñ enĩm

Expanded text:
sed semper abundat. Dicit ergo: Veniet ex Sion, qui eripiat, et avertat sed semper abundat. Dicit ergo: Veniet ex Sion, qui eripiat, et avertat impietatem ab Jacob: et hoc illis a me testamentum, cum abstulero peccata eorum . Exempli hujus ratio semper manet, quamdiu sunt, onversis ad se: nec statim non credentes condemnat, sed exspectat, non insultandum his praemonet, quorum delictum profuit gentibus. Illi enim insultandum
Abbreviated transcription (Latin):
ad tp̃s cecitatis obtunsiodata ÷ iudeis: his qͥ dũ emu¬
li legis st̃ ñ uidert̃ donũ uenisse ꝓmissũ a dõ qd̾ p̃dica¬
bat᷑ a xp̃o. Telo enĩ excecati st̃ putantes legẽ factoꝵ ñ¬
ꝗͣ deb̾e cessare. Unde sabbatũ ⁊elabant᷑ qͣ offensione
ex parte obtunsi st̃ uc ꝓ incredulitate sua cruciarent᷑:
pdentes gt̃sꝑfit̾i c̃ gaudio ꝯsecuto ssreꝓmissionẽ abra
.Copia tñ admissa gc̃iũ absterg̾et᷑ caligo ab ocłis m̃tiᷤᷤ
oꝵs ut possint credẽ. ut sp̃m cõpunctionis ꝓhibens a
cordib eoꝵ qͥ eis pr̃at cecitatẽ. reddat eis arbitriũ lib̾ũ
uoluntatis: quia ñ de maliuolentia erant incredul
s de errore em̃darent᷑. ut pꝰea saluarent᷑. Sic̃ scriptỹ
Alt ꝓbaret donũ illis reseruatũ adõexẽplũ ysaie ꝓ¬
pħȩ in subiectis ponit: ut hac gr̃a qͣ lib̾ati st̃ iudei cre¬
dentes et hos lib̾ari posse doceret᷑ qr ñ erat exinanita

Expanded text:
emuli legis sunt, non viderunt donum venisse promissum a Deo, quod praedicabatur a Christo: zelo enim excaecati sunt, putantes legem factorum nunquam debere cessare. Unde sabbatum zelabantur: qua offensione ex parte obtusi sunt, ut pro incredulitate sua cruciarentur, gentes profiteri cum gaudio consecutos se repromissionem Abrahae: copia tamen admissa gentium, abstergeretur caligo ab oculis mentis eorum, ut possint credere; ut spiritum compunctionis prohibens a cordibus eorum, qui eis praestat caecitatem, reddat eis arbitrium liberum voluntatis; quia non de malevolentia erat incredulitas, sed de errore, emendarentur, ut postea salvarentur. Sicut scriptum est. Ut probaret donum illis reservatum a Deo, exemplum Esaiae prophetae in subjectis ponit: ut hac gratia qua liberati sunt Judaei credentes, et nos liberari posse doceret; quia non erat exinanita,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̾ialis ÷ qͥ credendo uidet dm̃. Tõta die: sẽꝑ signifi¬
cat. Sẽꝑ enĩ correpti st̃. ꝓpt̾ea increpant᷑ ñ credit᷑i it
sciant qr ipsi sibi causa st̃ ꝑditionis. Potest & de
saluatore haccipi qͥ incruce extensis manib int̾fi¬
cientiũ se peccatũ arguit. Causa enĩ illa clamat
his qͥ dĩfuerant inuici: ostendit hos amicos fut᷑os:
et eos qͥ isrłitȩ dicebant᷑. ꝓpt̃ qd̾ in obedientes erant ut

Expanded text:
alis est qui credendo videt Deum. Tota die, semper significat; semper enim correpti sunt. Propterea increpantur non credituri, ut sciant quia ipsi sibi causa sunt perditionis. Potest hoc et de Salvatore accipi, qui, in cruce extensis manibus, interficientium eum peccatum arguit. Causa enim illa clamat his, qui Dei fuerant inimici, ostendit hos amicos futuros, et eos qui Israelitae dicebantur, propter quod inobedientes erant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ceptationes erant int̃ eos qs apłs concordiȩ & salu¬
tistudens. diuina disputatione aufert: ostendeis
neq edenti ꝓ dẽẽ apd̃ de
Neq ñ edent i obee̾. Infirmũ ee̾ dic̃ qͥ ꝓpt̾ea qd̾
iudei ꝓhibiti st̃ cimet ełe. Hc̃ gͦ uult remitti iud¬
tio suo: ne scandalũ passusa caritate q̃ qͣsi mat̾ ÷
animarũ recedat c̃ m̃tis ꝑt̾batione: c̃ xp̃iani pa¬
cifici debeant eẽ & qͥeti. Aliꝰenĩ credit ede oĩa. Hic
fiducia lectionis ñ dubita t oĩa edenda. q̃ data
st̃ humanis usib. Legit enĩ in genesi oĩa bona ual¬
de ẽẽ qͦ creauit dsͣ idõ nicħ reiciendũ: qr nec enoc

Expanded text:
ceptationes erant inter eos, quas Apostolus concordiae et saluti studens divina disputatione aufert, ostendens neque edenti prodesse apud Deum, neque non edenti obesse. Infirmum esse dicit, qui propterea quod Judaei prohibiti sunt timet edere: hunc ergo vult remitti judicio suo, ne scandalum passus a charitate, quae quasi mater est animarum, recedat cum mentis perturbatione; cum christiani pacifici debeant esse et quieti. Alius enim credit edere omnia. Hic fiducia lectionis non dubitat omnia edenda, quae data sunt humanis usibus. Legit enim in Genesi omnia bona valde esse
Abbreviated transcription (Latin):
uatꝰ ẽ. hc̃ p̾t̾isse dic̃ qͣsi noctẽ: diẽ aut̃ appropinqͣs¬
ut sciremꝰ qͥd ag̾e debeamꝰ. Priꝰenĩ ignorantes xp̃m:
intenebriseramꝰ. Acuͥ didicimꝰ: lux in nob̾ orta ÷:
tͣnsiuimꝰ enĩ a falio ad uerũ: Abitiamꝰ gͦ oꝑa tenebͣ¬
rur̃& induam̃ arma lucis. Tenebrarũ st̃ oꝑa uita
dib. mittite in tenebras ext̾iores. Induere arma
lucis. gesta st̃ bona: qr sic̃ mali actꝰ tenebris deputan¬
pugnantes tenebras. q̃ st̃ uitia carnis  Sic̃ indie
honeste ambulemꝰ. Uerũ ÷ ut qr publice ñ peccat᷑:
sic agamꝰ qͦm agit᷑ publice. Nicħ enĩ tã publicũ: ꝙͣ¬

Expanded text:
c praeterisse dicit quasi noctem, diem autem appropinquaut sciremus quid agere deberemus: prius enim ignorantes Christum in tenebris eramus, at ubi didicimus, lux in nobis orta est, transivimus enim a falso ad verum. Abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamur arma lucis. Tenebrarum opera sunt vita dibus, mittite in tenebras exteriores . Induere vero arma lucis gesta sunt bona; quia sicut mali actus tenebris deputanpugnantes tenebras, quae sunt vitia carnis. Sicut in die honeste ambulemus. Verum est; ut quia publice non peccatur, sic agam
Abbreviated transcription (Latin):
tͥs sic̾ dic̃. Soluite tẽplũhꝰ ⁊ ego tͥb dieb excitabo ilis.
Hoc aut̃ dicebat inqͥt de tẽplo corꝑis sui. Ec qr resur¬
rexit in nouã utã: q̃ iã mori nesciat. Noua aut̃ dr̃
tirati c̃ sepuati sumꝰ xp̃o: ut de cȩc̾o hant uitã seqͣm᷑ in
qͣ xp̃c resurreỹ. Baptismũ ita resurrectionis pigiꝰ:
⁊ imago: ut iã in p̾ceptis dĩmanentes. ad p̾cita denuoñ
reuoluam Q enĩ morit̾ iã ñ peccat. Mors enĩ: finis peccati
e. Nã & idõ ꝑ aqͥm celebrat᷑. t sic̃ aqͣ sordes corpis abluit.
ita ⁊ nos ꝑbaptismũ ab oĩ peccato sp̃ualit̃ purgatos noᷤ
& in nouatoscredamꝰ ut qd incorꝑale ẽ. ininsibilit̃ ablua¬
t Sieni c̃plantati sum̃ similitudini mortis eiꝰ. simul ⁊re
surrectionis erimꝰ. Tc̃ nos felicit dic̃ posse resurg̾e si simi¬
lituclini mortis eiꝰ fuerimꝰ ꝯplantati: id est si in baptismo
oĩa unicia deponentes: in nouã uitã tns lati de cȩt̾oñ

Expanded text:
citabo illud; hoc autem dicebat de templo corporis sui ; et quia resurrexit in novam vitam quae jam mori nesciat. Nova autem dictizati consepulti sumus Christo, ut de caetero hanc vitam sequamur, in resurrexit. Baptismum itaque resurrectionis pignus est, et imago; ut jam in praeceptis Christi manentes ad praeterita denuo non revolvamur. Qui enim moritur jam non peccat: mors enim finis peccati est. Nam ideo per aquam celebratur, ut sicut aqua sordes corporis abluit; ita et nos per baptismum ab omni peccato spiritualiter purgatos nos et innovatos credamus, ut quod incorporale est, invisibiliter abluatur. Si enim complantati sumus similitudini mortis ejus, simul esurrectionis erimus . « Tunc nos feliciter dicit posse resurgere, si similitudini mortis ejus fuerimus complantati, id est, si in baptismo omnia vitia deponentes, in novam vitam translati de caetero non
Abbreviated transcription (Latin):
l dõ enĩ qd̾ sũmũ ÷ legis memorat᷑. ut huic eyͣgłm
societ: ostendens uniꝰ ee̾ sensũ auctoris. d qr tp̃r¬
xp̃i adcli aliqͥd oportuit. ñ solũ pacimos s inimi¬
cosdiligere p̾cepit. Unde subdit᷑. Plenitudo le¬
gis ẽ dilectio. It iusticia sit diligere ꝓximũ: abũ
dõ pat̾ similes fac̃ qͥ ñ colentib se annua dona lar¬
git᷑. Nã & dñs incruce positꝰ postulat ꝓinimicis:
ut plenitudinẽ iꝰticiȩ ꝗͣ docuerat demonstͣretꝰ. Et ħ¬

Expanded text:
o enim quod summum est legis memorat, ut huic Evangelium societ, ostendens unius esse sensum auctoris. Sed i addi aliquid oportuit, non solum proximos, sed inimicos diligere praecepit. Unde subditur, plenitudo legis est dilectio. Ut justitia sit diligere proximum, abuDeo patri similes facit, quia non colentibus se annua dona largitur. Nam et Dominus in cruce positus postulat pro inimicis, ut plenitudinem justitiae, quam docuerat demonstraret.
Abbreviated transcription (Latin):
rent qd̾ pꝰea corrigere maximi erat laboris iccir¬
cop̾uenire uoluit ut iniiolate p̃dicationis u̾ba
cͣdet audientib: ⁊ integͣ linea suꝑficies ordinata
incolumis fundam̃ti robur hr̃et. stq magist̃
datꝰ ÷ gt̃ibꝰ: oportebat eũ sollicite hoc curare ut
exhisqͦs plantauerat. Hinc ÷ unde oĩa loca ȩccłȩ
occupauit. Hereses enĩ pꝰea subtilitate malignan¬
tessub nõe xp̃i legis ⁊ fidĩ sensũ corrũꝑe niteban¬
t᷑ qd̾ testimonio legis monuit dic̃s. Scriptũ : qi

Expanded text:
laboris; idcirco praevenire voluit, ut mundatae praedicationis verba traderet audientibus, et integra linea superficies ordinata incolumis fundamenti robur haberet. Et quia magister datus est gentibus, oportebat eum sollicite hoc curare, ut ex his quae plantaverat. Hinc est unde omnia loca Ecclesiae occupavit. Haereses enim postea subtilitate malignantes sub nomine Christi legis et fidei sensum corrumpere nitebantur. Quod testimonio legis monuit dicens: Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
reddita sibi ratione qͥeuert̃. magnificantes dñm
dic̃tes. Forsitan ds ⁊ geb penitentia tͥbuit adconse
cretũ dĩ hoc fuisse ut õs gc̃s benedicerent᷑ in xp̃o:
ne insolentia infidentiũ iudȩoꝵ ꝯcristaret & dio¬
bias redderet credentiũ aĩ asgciũ qͣs frustia sibi
spẽ ꝓmittãt᷑ qd a dõ abrahȩ accepto ferat᷑ fides ub¬
sic̃ dõ natꝰ in regẽ ÷ ita ⁊ ex dauid rege ortũ hr̃et
iuxta carnẽ. Idõ radix iesse arbor dauid. quȩ froc¬

Expanded text:
reddita sibi ratione, acquieverunt magnificantes Dominum, dicentes: Forsitan Deus et gentibus poenitentiam tribuit ad consecretum Dei hoc fuisse, ut omnes gentes benedicerentur in Christo; ne insolentia infidentium Judaeorum contristaret, et dubias redderet credentium animas gentium, quasi frustra sibi spem promittant, quod a Deo Abrahae accepto feratur fides Jusicut ex Deo natus in regem est, ita et ex David rege ortum haberet juxta carnem. Ideo radix Jesse arbor David, quae fruc
Abbreviated transcription (Latin):
se b̾facere qd̾ lex uerat ꝓfitet᷑: & nat̾e suȩ dic̃ eẽ qd̾ mandat
qd̾ habitat in me peccatii. Qm̃ lege uidet ꝓhib̾i qd̾ agit :
clarat.id÷ peccatũ. Peccatũ aut̃ idõ seꝑ nominat c̃sciat᷑ dia¬
bolus ẽẽ c̃ angłis suis: qr nͥ peccasset pͥmꝰ hõ. ħ ñ ꝓuenirent. ac

Expanded text:
se hoc facere, quod lex vetat, profitetur: et naturae suae dicit esse, quod mandat se hoc facere, quod lex vetat, profitetur: et naturae suae dicit esse, quod mandat quod habitat in me peccatum. Quoniam legem vidit prohibere quod agit, et clarat, id est, peccatum. Peccatum autem ideo semper nominat, cum sciatur diabolus esse cum angelis suis: quia nisi peccas
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ⁊ sanguinẽ. s adu̾sus pͥncipes ⁊ pocestates tͣ spĩalia
neqͥtiȩ incelestib qͦs satellites ꝯstat ee̾ sathanȩ. Nã añ
p̾uaricationẽ hõĩs pꝰꝗͣ se manciparet morti. ñ erat his
potestas adint̾iora hõis accede: ⁊ cogitationes adu̾sas in¬
serere. Unde ⁊ astutia eiꝰ factũ ÷ ut c̃ fabulatione ꝑser¬
pentẽ hõem circ̃ueniret. Postq aut̃ circ̃uenit eũ ⁊ sub¬
iugauit: potestatẽ in eũ accep̃ ut int̾iorẽ hoĩẽ pulsaret
copulans se m̃ti eiꝰ. ita ut ñ possit agnoscere qͥd suũ sit in
cogitatione qͥd illiꝰ nͥ respiciat legẽ. Q̾d̾ enĩ oꝑor ñ intel¬
ligo. Non intelligit qd̾ oꝑat᷑ qr uidet aliud seꝑ legẽ sci¬
re ⁊ aliuid agere. Nenĩ qd̾ uolo ħ ago s qd̾ odi illud fa¬
cio Subieetꝰ peccato: fac̃ utiq qd̾ ñ uult. Siaut̃ qb ooi
illuad facio. ꝯsentio legi. Probat legẽ recte ꝓhibe qñ inuicũ

Expanded text:
alia nequitiae in coelestibus , quos satellites constat esse Satanae. Nam ante praevaricationem hominis priusquam se manciparet morti, non erat his potestas ad interiora hominis accedere, et cogitationes adversas inserere. Unde et astutia ejus factum est, ut confabulatione per serpentem hominem circumveniret . Postquam autem circumvenit eum et subjugavit, potestatem in eum accepit, ut interiorem hominem pulsaret, copulans se menti ejus; ita ut non possit agnoscere quid suum sit in cogitatione, quid illius, nisi respiciat legem. Quod enim operor, non intelligo. Non intelligit quod operatur, quia videt aliud se per Legem scire, et aliud agere. Non enim quod volo, hoc ago: sed quod odi, illud facio. Subjectus peccato facit utique, quod non vult. Si autem quod odi, illud facio, consentio Legi. Probat Legem recte prohibere, quando invitum
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰꝗͣ uituꝑent exͣgłicã disciplinã. Nemini qͥcꝗͣ de¬
beatis. nͥ ut inuicẽ diligatis. Pacẽ uult nos hr̃e si fieri
pot: c̃omĩb dilectionẽ uͦ c̃ frĩbꝰ: et hanc tñ honore
nore ÷ siue p̾senti siue futo dignũ: ⁊ debitũ inclina
aut ȩtate honorandus ẽ. Qͥ enĩ diligit ꝓocimũ: le¬
gẽ impleuit. Legẽ datã a moy seĩplet. qͥ diligit ꝓoci

Expanded text:
tuperent evangelicam disciplinam. Nemini quidquam debeatis nisi ut invicem diligatis. Pacem vult nos habere, si fieri potest, cum omnibus, dilectionem vero cum fratribus, et hanc tamen honore nore sive praesenti sive futuro, dignum est et justum inclinaraut aetate honorandus est. Qui enim diligit proximum, legem implevit. Le
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fides eiꝰ ẽ ad docendũ: intͣm inspiret᷑ ad tͣdendã
disciplinã cȩlestẽꝰ Siue qͥ exhortat᷑. in exhortando.
incredulos ad fidẽ. Qͥ largit᷑ insĩplicitate. Hc̃ dic
qͥ bono aĩo tb̃uic aigeilia sẽꝑ suppeditare ꝓcurans
sp̃u ut non desit tͥbuenti simplicit̃. dicente salomone.
U̾ tͥbuit pauꝑib ñ indigebit. Hic gͦ tͥbuit sĩplicit̃ qͥ ñ
in simulatione h̃ agit ut laus ei ab hoĩb det᷑ s ut a dõ
ꝓ ħ ipso m̃itũ oseqͣt᷑. Qͥpreest. in sollicitudine. Cũ qͥ

Expanded text:
tradendam disciplinam coelestem. Sive qui exhortatur in exhortando. incredulos ad fidem. Qui largitur in simplicitate. Huic dicit, qui bono animo tribuit auxilia semper suppeditare, procurante Spiritu, ut non desit tribuenti simpliciter, dicente Salomone: Qui tribuit pauperibus, non indigebit . Hic ergo tribuit simpliciter, qui non in simulatione hoc agit, ut laus ei ab hominibus detur; sed ut a Deo pro hoc ipso meritum consequatur. Qui praeest in sollicitudine. Eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
illo. Et saluator enĩ sic uieit malũdũ restitic. Cont᷑
stenĩ agit malicia: ⁊ dũ uincit᷑ uinc̾e se putat. Ioenĩ
agit inimicꝰ ut et nos de ꝓposito nr̃o abstrahat occasi
illi ñ reddamꝰ uincimꝰ illũ inbono. Idõ enĩ ñ resistimꝰ
ut bonũ seruemꝰ neglecta ĩticia qr cogit ĩticia adretͥ

Expanded text:
Contra se enim agit malitia, et dum vincitur, vincere se putat: id enim agit inimicus, ut et nos de proposito nostro abstrahat, occasiilli non reddamus, vincimus illum in bono. Ideo non resistimus, ut bonum servemus neglecta justi
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ. ut ꝑ ꝯfessionẽ honorent dm̃. q increduli in ho
scondisti ea a sapientib ⁊ prudentib & reuelastiea
ut gr̃am adeptigentiles. socũ fierent iudeors. Qui
⁊ ipsi olĩ dono dĩ plebs eiꝰ erant noĩati: s iã nobi¬
les iudei. Hũ uͦ ignobiles. ꝑmĩã nobilitati st̃ut¬

Expanded text:
lutem, ut per confessionem honorent Deum, quem increduli inhonerrae, qui abscondisti ea a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea ut gratiam adepti gentiles socii fierent Judaeorum, qui et ipsi olim dono Dei plebs ejus erant nominati. Sed jam nobiles Judaei, hi
Abbreviated transcription (Latin):
ruare exẽplo dñi dicentis. Maiꝰ hac dilectione
emo ht̃ ꝗͣ ut animã suã ponat ꝓ amicis ⁊ fr̃ĩb
horcati ut sine cessatione laudent dm̃ qͥ õa fec̃¬
pxp̃m: ⁊ pꝰerrorẽ lapsos ꝑ eundẽ it̾m erigere ⁊
reformare dignatꝰ: duplex dans beneficiũ: miã

Expanded text:
xemplo Domini dicentis: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat pro amicis et fratribus sti fuerint exhortati, ut sine cessatione laudent Deum, qui omnia fecpost errorem lapsa per eumdem iterum erigere et reformare dignatus est, duplex dans beneficium, miser
Abbreviated transcription (Latin):
agere debemꝰ. Unꝰqͥs ꝓximo suo placea in bono.
adedificationẽ. Nc̃ ꝑsonã suã discreuit. Hos enĩco¬
monet᷑ ut caritati studentes ꝑximis placeant: adi
lx uni.saluatorẽ ñ sibimet ipsi dic̃ placuisse. s de
patͥ: qr dic̃. N enĩ desccdi de cȩlout faciã uoluntati n¬
a s uoluntatẽ eiꝰ qͥ misit me patͥs. Et qi c̃ ħ dicei¬
sĩdicentib: iundͥeis qͥsi peccator occidit᷑. psal moss

Expanded text:
laceat in bono ad aedificationem. Nunc personam suam discrevit; hos enim commonet, ut charitati studentes proximis placeant ad ide. Salvatorem non sibimetipsi dicit placuisse, sed Deo Patri, quia dicit: Non enim descendi de coelo, ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit, Patris . Et quia cum haedicentibus Judaeis quasi peccator occiditur, psalmographus
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ testat᷑: qr c̃ idola sequęrent᷑ digni utiq mortt᷑ pa¬
cientia sua expectauit illos. Et nec sic reqͥrentes si
ult᷑ uocauit illos de peccata eis remisitꝰ. Iudȩisa
Hos tñ ñ significat uidȩos qͥ ꝓpt̾ maliuolentiã suã¬
in ꝑpetuũ cecati sc̃ unde eos & cecidisse dix̃. Illos aũ
qͦs supͦ memorauit offendisse ñ tñ cecidisse. qr ad cp̃s
cecatos illos ostendit. Ac ꝑħ seuerõ dm̃ in eos fuisse:
ut in ꝑpetuũ cecati e̾ent apostateᷤ. S & illi si n̾ ꝑman¬
serint in incredulitate. inserent᷑. Potens ÷ enĩ ds̃ it̾n
inserere illos. Ostendit i̾ticiã dĩ ñ in seueritate manꝰ
circa illos qͦs excecauit ad tp̃s. qi ñ sic illos excidit. u
Reu̾tentes ad me replantabo. It ħ scientes gentiles aꝑ¬
ani ñ insultent iudȩis: certi reseruari iłt qͣsi lapsis

Expanded text:
e testatur; quia cum idola sequerentur, digni utique morte, patientia sua exspectavit illos, et nec adhuc requirentes se, ultro vocavit illos, et peccata eis remisit. Judaeis autem hos tamen nunc significat Judaeos, q Unde eos et cecidisse dicit: illos autem, quos supra memoravit offendisse, non tamen cecidisse, quia ad tempus caecatos illos ostendit: ac per hoc severum Deum in eos fuisse, ut in perpetuum caecati essent apostatae. Sed et illi si non permanserint in incredulitate, inserentur; potens est enim Deus iterum inserere illos. Ostendit justitiam Dei non in severitate manere circa illos quos excaecavit ad tempus, quia non sic illos excidit, ut phetam dixit: Revertentes ad me replantabo ; ut hoc scientes gentiles Christiani non insultent Judaeis, certi reservari illis quasi lapsis
Abbreviated transcription (Latin):
ta sc̃ h̾. Ostendit enĩ ñ solũ heliã remansisse qͥ deuotꝰ dõ
ñ adorauerit idola: s & multos qͥ infide di ꝑman¬
sert̃. sic̃ & ex iudeis ñ pauci credidert̃. Huic rerihisto¬
ria ꝯgruit ꝙ̃r multi ꝑspeluncas occultati st̃ ꝓpt̾acha
regẽ samarie & zezabel uxorẽ eiꝰqͥ pseudo ꝓpħis cre¬
dentes dĩ ꝓpħ̃as psequebant᷑ : & pꝰpłm adidolatriã

Expanded text:
erta sunt haec: ostendit enim non solum Eliam remansisse, qui devotus Deo non adoraverit idola : sed et multos qui in fide Dei permanserunt, sicut et ex Judaeis non pauci crediderunt. Huic rei et historia congruit, quia multi per speluncas occultati sunt propter Achab regem Samariae et Jezabel uxorem ejus, qui pseudoprophetis credentes, Dei prophetas perseque
Abbreviated transcription (Latin):
lit salutẽ: ut & ipsi redeañ adoriginẽ. Tc̃ placebis
do: qͥ tuimiseriꝰ÷. Idõ enĩ te aduocauit: ut ꝑ tuã
emulationẽ reduc̾et & illos ad gr̃ã. Tu aũ fide staᷤ
Qa nidei ꝑdifficdentiã lapsi st̃. hos fide dic̃ stare. qi
offendas. Sienĩ as̃ nat᷑alib ramis ñ peꝑcit: ne forte
nec tͥparcat. Uerũ: qi si illos qͥ p̃rogatua patrũdi¬
gi erant. qͥb &ẽ facta ꝓmissio ẽ dõ infilios ad¬
optatiꝰ incredulitatis causa excecauit: qͥd his si dubi¬
cauerint aut si se extulerint faciet. qͥ nulla cõm̃¬

Expanded text:
 salutem; ut et ipsi redeant ad originem. Tunc placebis Deo, qui tui misertus est; ideo enim te advocavit ut per tuam aemulationem reduceret et illos ad gratiam. Tu autem fide stas. Quia Judaei per diffidentiam lapsi sunt, hos fide dicit stare; quia offendas. Si enim Deus naturalibus ramis non pepercit; ne forte nec tibi parcat. Verum est, quia si illos, qui praerogativa Patrum digni erant, quibus etiam facta repromissio est Deo in filios adoptari, incredulitatis causa excaecavit; quid his si dubitaverint, aut si se extulerint, faciet, qui nulla comme
Abbreviated transcription (Latin):
gentẽ q̃ pͥusq sine dõ fuit sensu bruta erat dm̃ suũ
appellare qͥ fuerat udȩo e&e donũ illis ꝓmissũ se
assecutã ꝑ q̃ ⁊elũ passi racundia distendent᷑. ut ma¬
liciȩ & incredulitatis suȩ mercedes ex soluerent. Nul¬
la enĩres sic consumit hõiẽ sic̃ rebꝰ: quẽ idõ ds̃ ultorẽ
posuit incredulitatis: qi gͣue peccatũ ẽ. Nã sẽꝑ in irã

Expanded text:
gentem, quae prius quia sine Deo fuit, sensu bruta erat, Deum suum gentem, quae prius quia sine Deo fuit, sensu bruta erat, Deum suum appellare, qui fuerat Judaeorum; et donum illis promissum esse assecutam, per quam zelum passi iracundia distenderentur, ut malitiae et incredulitatis suae mercedes exsolverent. Nulla enim res sic consumit hominem, ut zelus, quem ideo Deus ultorem posuit incredulitatis, quia grave peccatum est. Nam semper in ira
Abbreviated transcription (Latin):
cantis de fuit. sonꝰ tñ ⁊ fama ꝑuenit sic̃ ꝑuen̾at opi¬
nio factaꝵ uͥtutũ in egyptũ ad õsgt̃s: teste rãab me¬
retͥce. Si gͦ in õẽ locũ ꝑuenit. ñ potuert̃ ñ audire iudes
apłicã p̾dicationẽ ut nemo exhis excusatꝰ sit a crimine
diffidentiȩ. S: dico. Nunqͥd isrł ñ cognouit: ħ ÷ cogno¬
uit. Ne qͥa ꝑ supͣdicta testimonia genꝰ isrł incredulitatis
causa arguit. c̃dolore de oĩb isrłitis quęri uidẽt: ñ ne¬
gat isrł cognouisse & assecutũ eẽ qd̾ illi ꝓmissũ fue
erat crediturũ. Os enĩ audiert̃. & ñ õs credidert̃. Idõ pͥ-¬
mꝰ moyses dic̃ in cantico deutonomii. Ego ad emulatio¬
nẽ uos adducã in ñ gentẽ. in gentẽ insipientẽ in irã uoᷤ
p̃sentes increpat ĩbidẽ tangit magis fut̾os ad qͦs ħ ꝑti¬
net. Om̃iũ enĩ hoꝵs una dãpnatio ÷ si ꝑmanent indif¬
fidentia. Emulatiogͦ illis nata ÷ inuidentiȩ dũ iudeũ

Expanded text:
cantis defuit, sonus tamen et fama pervenit, sicut pervenerat opinio factarum virtutum in Aegypto ad omnes gentes, teste Rahab meretrice. Si enim in omnem locum pervenit, non potuerunt non audire Judaei apostolicam praedicationem; ut nemo ex his excusatus sit a crimine diffidentiae. Sed dico: Numquid Israel non cognovit? Hoc est, cognovitne? quia per supradicta testimonia genus Israel incredulitatis causa arguit, cum dolore de omnibus Israelitis queri videretur: non negat Israel cognovisse et assecutum esse quod illi promisserat crediturum. Omnes enim audierunt, et non omnes crediderunt; ideo: Primus Moyses dicit, in cantico Deuteronomii: Ego ad aemulationem vos adducam in non gentem, in gentem insipientem, in iram vos sentes increpat, ibidem tangit magis futuros, ad quos hoc pertinet. Omnium enim horum una damnatio est, si permanent in diffidentia. Aemulatio ergo illis nata est invidentiae, dum vident
Abbreviated transcription (Latin):
peccauerit ant̃ mecdeleã eũ de libro meo. Ut scd̃m iud¬
ticiã udicis tc̃ uideat᷑ deleri c̃peccat. iuxta p̾scientiã
di ait. Ex nob̾ exiert̃. s ñ fuert̃ ex nob̾. Si enĩ fuissent
ex nob̾ ꝑmansissent utiq nob̾cỹ. Non ÷ ꝑsonariĩ accep
aut coronet᷑. Peniq qelos scit in bono mansuros freqnt̃
ant̃ st̃ mali ⁊ qͦs malos scit ꝑmansuros aliqͥtiens pͥus
st̃ boni Inde cessat querela: qr ds ꝑsonarsi acceptor ñ ẽ.
Nã & saul ⁊ iudasscarioth añ fuert̃ boni: dicente scͥpt᷑a
de saul Frat uir bonꝰ ⁊ ñ erat in illo melior infiliisis¬
das pꝰ mali totiꝰ amissũ sceł: penitentia motꝰ uitã laq̃o

Expanded text:
meo . Ut secundum justitiam judicis tunc videatur deleri cum peccat, juxta praescientiam di ait: Ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis: si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum . Non est personarum acceptaut coronetur. Denique quos scit in bono mansuros, frequenter ante sunt mali, et quos malos scit permansuros, aliquoties prius sunt boni: unde cessat querela, quia Deus personarum acceptor non est. Nam et Saul et Judas Iscarioth ante fuerant boni, dicente Scriptura de Saul: Erat vir bonus, et non erat illo melior in filiis Isdas, post mali totius admissum scelus, poenitentia motus laqueo
Abbreviated transcription (Latin):
definiens breuiauit dñs suꝑ trã. Conuenit enĩ ut in
solo noĩe dñi conditoris ꝯseqͣt᷑ salutẽ creatura. hoc ⁊ ꝑfidẽ:
qi sublatis om̃ib neomenĩs ⁊ sabbato & circuncisione &e
lege escarũ ⁊ obłtionib pe coꝵ sola fides posita ⁊ ad salu¬
tẽ. Quȩ adb̾iuata ex lege ẽ qi qd̾ infide ẽ in lege habet᷑ qͣsi
pͥncipale legis dicente saluatore. De me enĩ sc̃psit moyses.

Expanded text:
definiens, breviavit Dominus super terram; convenit enim ut in solo nomine Domini conditoris consequatur salutem creatura, hoc est, per fidem; quia sublatis omnibus neomeniis, et sabbatlege escarum, et oblationibus pecorum, sola fides posita est ad salutem, quae abbreviata ex lege est, quia quod in fide est, in lege habetur, quasi principale legis, dicente Salvatore: De me enim scripsit Moyses .
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et si qd̾ aliud ÷ mandatũ in ħ u̾bo ꝯsũmat᷑. Diligeᷤᷤ
ꝓcimũ tuũ sic̃ ceipsũ. ħ scͥptũ ÷ in leuitico. ma¬
nentib supͣ dictis mandatis. Itaq in dilectione im¬
pleri legẽ significat: sic̃ dixiac si sint alia manda¬
ta q̃ nc̃ tacuit: tam̃ ꝓ oĩb mandatis dilectio satis¬
fac̃. Nã si se humanũ gñs ab initio dilexisset: ini¬
qͥtas in t̾ris ñ ee̾t. Exordiũ enĩ in iꝰticiȩ: discordia ẽ.
Idõq iniqͥtati. dilectio inimica ÷ qr qd̾ bonũ ÷ bonq̃¬
oꝑat᷑. Plenitudo enĩ legis ÷ dilectio. Malũ ñ oꝑat᷑
qr bona ÷ dilectio: nec peccare pot: illa quȩ legis ẽ¬

Expanded text:
Et si quod est aliud mandatum, in hoc verbo consummatur: Diliges proximum tuum sicut te ipsum; hoc scriptum est in Levitico . Manentibus itaque supradictis mandatis, in dilectione impleri Legem significat, sicut dixit: ac si sint alia mandata, quae nunc tacuit; tamen pro omnibus mandatis dilectio satisfacit. Nam si se humanum genus ab 100 initio dilexisset, iniquitas in terris non esset; exordium enim injustitiae discordia est. Ideoque iniquitatis dilectio inioperatur; plenitudo enim legis est dilectio. Malum non operatur, quia bona est dilectio, nec peccari potest per illam quae legis e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ exfide s qͣsi ex oꝑib Sꝑnente senĩ fidẽ q̃ sic̃ dixi ꝑfectio
legis ẽ: exoꝑib legis iustificari se dicebant id ÷ ꝑ sabbatũ
stelã forte qͥs mortuã calcasset aut tetigisset aliqͥd mortici¬
nũ aut si sorex inuas ruisset immundũ diceret᷑. Qd̾ mag¬
na c̃ sollicitudine obseruantes ex qͣcq causa incurrebañ
ut immundi ee̾nt. Si aũ sanguis mustelȩ pauim̃tũ macu¬
lasset. ñ leui cura expiandũ erat: & ut cibis meliorib abs¬
tinerent. sabbatũ uͦ & circuncisio ꝓ pͥã habuert̃ iusticiã
erant ir reuerentes & infidi. In aduentu aut̃ xp̃i qͣsaluta¬
redonũ erat daturꝰ ꝑ ieremiã p̾dicat dicer̃. Dabo illiᷤ te¬
stam̃tũ nouũ ñ q̃le dedi patb illoꝵ. ħ testam̃tũ legẽ¬

Expanded text:
sed quasi ex operibus. Spernentes enim fidem, quae, sicut dixi, perfectio legis est, ex operibus legis justificari se dicebant; id est, per sabbatum, stelam forte quis mortuam calcasset, aut tetigisset aliquod morticinium, aut si sorex in vas ruisset, immundum diceretur: quod magna cum sollicitudine observantes, ex quacunque causa incurrebant, ut immundi essent. Si autem sanguis mustelae pavimentum maculasset, non levi cura expiandum erat, ut et a cibis melioribus abstineretur. Sabbatum vero et circumcisio propriam habuerunt justitiam erant irreverentes et infidi. In adventu autem Christi, quia salutare donum erat daturus, per Jeremiam praedicat, dicens: Dabo illis Testamentum novum, non quale dedi patribus illorum
Abbreviated transcription (Latin):
sibi qͣ & quẽ plagͥ asfligit. Solet enĩ inpena delm¬
q̃re. Nonsolũ de subiectis uindictã ꝓhibet cõpeten¬
tẽ: s & de parib & magnis. hoc÷ defrẽ forte in nos
peccante ñ quȩxamꝰ uindicari s remittamꝰ di ui¬
dicio reseruantes: nedũ ab ira detinem᷑ in ueniac
locũ inimicꝰ in qͦ sugge̾at & suadeat aliqd dt᷑ nos.¬

Expanded text:
na delinquere. Non solum de subjectis vindictam prohibet competentem, sed et de paribus et magnis, hoc est, de fratre forte in nos peccante non quaeramus vindicari, sed remittamus, Dei judicio reservantes, ne dum ab ira detinemur, inveniat locum inimicus, in quo suggerat et suadeat quod co
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bͣ ñ eadẽ hnͣt officia: ita multi unũ corpus sumus it ꝯ¬
xxp̃o: singłi aut̃ alt̃ alt̾iꝰ m̃bra. Ex ẽplo corꝑis docet nͥ
modũ qͦ corpꝰ in xp̃o ꝑfectũ sit̾. Habentes aut̃ dona¬
hc̃ aũ ipsa officia deputata m̃bris m̾ito fidĩ enume¬
rat̾ut c̃ uidit m̃brũ qd̾ sibi deputatũ officiũ : ñ ꝑ
strepatalt̾i cui uid̾it aliuo tͣditũ s ogaudeat. ut corpͤ
eccłȩ sit ꝑfeccũ. Siue ꝓpħetiã scd̾m rationẽ fidĩ. Ax
pħia incipit. q̃ pͥma ꝓbatio ÷ rationabilẽ eẽ fidẽ ña¬
dẽ laborans in obseqͥofatiget᷑ in cassũq ħ̃ seqͥt uns¬

Expanded text:
mbra non eadem habent officia; ita multi unum corpus sumus in Christo, singuli autem alter alterius membra. Exemplo corporis docet non modum, quo corpus in Christo perfectum sit. Habentes autem donac autem ipsa officia deputata membris merito fidei enumerat; ut cum viderit membrum quod sibi deputatum officium est, non perstrepat alteri, cui viderit aliud traditum, sed congaudeat, ut corpus Ecclesiae sit perfectum. Sive prophetiam secundum rationem fidei. A prophetia incipit, quae prima probatio est ratdem laborans in obsequio, fatigetur incassum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
medici in hoĩb morte dignis ł mortis sententiã ẽ¬
bant aꝑtis. his cognoscerent causas egͥtudinis: ut
pena morientisꝓficiat ad salutẽ uiuentis. Gcu
uult miseret᷑ ⁊ ꝗͣ uult induratꝰ. Dicis itaq mͥ. Ex
ꝑsona dtͣdicentis loqͥt᷑ qͥ qͣsi putet dm̃ neglecta
sticia alicui gratiosũ ut unũ e duob parib accipiꝰ
alt̾m respuat: hoc est unũ cõpungat ut credat. al¬
terũ induret necredat. Cui qͥdẽ ex auctoritate re¬
spondit: seruata tñ iꝰticia ex supͣmemorata p̾scienti¬
addic̃s. Qd adhuc q̃rit᷑: ioluntati enĩ eiꝰ qͥs resistat: Io¬
Quȩ fec̃ enĩ in colu mia uult manere. Nec enĩ cõpe¬
tit eiut iniustꝰ sit cuiꝰ beniuolentia tanta apparet. ut
ñ solũ fac̾et ee̾̃ q̃ ñ erant. uerũ ea ipsa uita ȩt̾na dona¬
ret & gła. ut opꝰ eiꝰ aliqͥd maiestatis es simile hab̾et. Qͥ

Expanded text:
medici in hominibus morte dignis, vel mortis sententiam conbant apertis, ut his cognoscerent causas aegritudinis, ut poena morientis proficiat ad salutem viventis. Quvult miseretur, et quem vult indurat. Dicis itaque mihi. Ex persona contradicentis loquitur, qui quasi putet Deum, neglecta justitia, alicui gratiosum; ut unum e duobus paribus accipiat, alterum respuat, hoc est, unum compungat, ut credat: alterum induret, ne credat. Cui quidem ex auctoritate respondit, servata tamen justitia, ex supra memorata praescientia dicens: Quid adhuc quaeritur? Voluntati enim ejus quis resistit? Prquae fecit enim, incolumia vult manere. Nec enim competit ei, ut injustus sit, cujus benevolentia tanta apparet, ut non solum faceret esse, quae non erant; verum ea ipsa vita aeterna donaret et gloria, ut opus ejus aliquid maje
Abbreviated transcription (Latin):
natũ dic̃peccatũ: ut ĩpleret᷑ in nob̾ iustificatio legis datȩ
moyse. Sublatienĩ de ꝯditione legis: facti sumꝰ amici
ciꝰdem. Iustificatienĩ amici legis st̃. Qͦ mͦ aũ ĩplet̾ in nob̾
iustificatio. nͥ c̃ dat᷑ remissio oiũ peccatoꝵ : ut sublatis
peccatis iustificatꝰ apareat m̃te seruiens legi dĩ. ħ: non

Expanded text:
natum dicit peccatum ut impleretur in nobis justificatio legis datae a Moyse: sublati enim de conditione legis facti sumus amici ejusdem, justificati enim amici legis sunt. Quomodo autem impletur in nobis justificatio, nisi cum datur remissio omnium peccatorum, ut, sublatis peccat
Abbreviated transcription (Latin):
ad me.ħ ÷ date illicui dandũ c̃. neq dare illi cyi
dãdũ ñ e̾ ut eũ uocet. ꝗͣ sciat obaudire. iulũ aũ N
uocet ꝗ̃ sciat minime obaudire. Uocare ⁊ aut̃ :
compungere ad recipiendã fidẽ. G ñ uolentis ne¬
q currentiss miserentis ẽ dĩ. Rete dic̃qi ñ in uolun¬
tate petentiss in dantis arbit̾o debet et̃ qd̾ poscit᷑. An
enĩ dandũ sit: dantis debet iudicio pensari. Nã
saul peccans. c̃petisset ueniã: ñ accepit. At ꝯtͣda
uid petcans & ignosci sibi ueniã postulans ꝯ secutꝰ ẽ.¬

Expanded text:
ad me, hoc est, dare illi, cui dandum est, neque dare illi, cui dandum non est, ut eum vocet quem sciat obaudire, illum autem non vocet, quem sciat minime obaudire; vocare autem compungere ad recipiendam fidem. Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei. Recte, quia non in voluntate petentis, sed in dantis arbitrio debet esse, quod poscitur. An enim dandum sit, dantis debet judicio pensari; nam Saul peccans cum petisset veniam, non accepit : at contra David peccans et ignosci sibi postulans, veniam
Abbreviated transcription (Latin):
sus ÷ regna: & qͣnta fuit necessitas dauid ut filiꝰ eiꝰ uel¬
lec illũ regno pͥuare: In qͣ necessitate flens nudo pe¬
de it̾ faciebatut fug̾et rex et dux pͦpłi dĩ intuntii
humiliatꝰ᷑ ut & in faciẽ sibi seruo suo maledicentiñ
respond̾et. ut ꝑ pacientiã dm̃sibi ꝓpitiũ fac̾et ꝑ q̃
regnũ credidit sibi reseruari.Saul aut̃ nec intali
set dignꝰ: s in paciens & de dĩ iudicio indignat᷑. ab ido¬
lis q̃ pͥusuelut nulliꝰ mom̃t dãpnauerat. auxiliũ re¬

Expanded text:
sus est regni; et quanta fuit necessitas David, ut filius ejus vellet illum regno privare! In qua necessitate flens nudo pede iter faciebat, ut fugeret rex et dux populi Dei, in tantum humiliatus, ut et in faciem sibi servo suo maledicenti non responderet, ut per patientiam Deum sibi propitium faceret, per quem regnum sibi credidit reservari: Saul autem nec in taliset dignus, sed impatiens et de Dei judicio indignatus, ab idolis quae prius velut nullius momenti damnaverat, auxilium re
Abbreviated transcription (Latin):
ħ st̃ oĩa q̃ ad abductionẽ m̃ã a diabolo inferunt᷑ ꝙ ic
cirto memorat ut muniat nos. Uc si aduenerint ofi¬
dentes de spe ⁊ auxiliis xp̃i armati fide adu̾sus ħ re¬
pugnemꝰ. Qͥd enĩ sunors illata fuerit᷑ honne lucrũ ẽ
maximũ. occasionẽ inuenire ꝗͣ citiꝰ eat᷑ in regnũpmis¬

Expanded text:
 quae ad abductionem nostram a diabolo inferuntur, quae idcirco memorat, ut muniat nos; ut si advenerit, confidentes de spe et auxiliis Christi, armati fide adversus haec repugnemus. Quid enim si mors illata fuerit, nonne lucrum est maximum occasionem invenire
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ. q᷑ mortuis p̃dicatꝰ : qͥdehis gͦ in corde suo ñ dubi¬
ac: iustificatꝰ ÷ ex fide. Ex lege aũ ĩtificari: timor fac̃.
¶net enĩ legẽ qr uidet illã pęnã inferre peccantib.
lõ ñ magna iꝰticia legis ÷ nec m̃itũ collocat ap̃ dm̃is
adp̾sens. F ides aut̃ qi increduł stulticia est : m̾ce¬

Expanded text:
icatus est : qui de his ergo in corde suo non dubitat, justificatus est ex fide. Ex lege autem justificari timor facit. Timet enim legem, quia videt illam poenam inferre peccantibus, ideo non magna justitia legis est, nec meritum collocat apud Deum, sed ad praesens: fides autem, quia incredulis stultitia est, merce