comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imporaliter et cum fine regnauit.
per unius iustificationem in omnes
hommes ad iustificationem uite: Hoc
uinus delictum si imitationem attenda¬
mus non erit nsi diaboli. S quia ma¬
nnfestum ẽ de adam nõ de diabolo dici.
restat intelligenda non imitatio s pro
si per unius iusticiam diceret. Eam qͥp¬
pe iustificationem dicit qua xp̃s iusti¬
ficat imprum quam non imitandã pro¬
posuit. s solus hoc potest. Nam potuit
aplũs recte dicere. Imitatores mei estote
sicut et ego xp̃i. Nunquam autem dice̾t
iustificamini a me sicut et ego iusti¬
ficatus a xp̃o. Quoniam possunt esse
et sunt et fuerunt multi homines iu¬
sti etimitandi. iustus autẽ et iusti¬
ficans nemo nisi xp̃us. Unde dicitur
crẽdenti in eum qui iustificat imprũ
depritatur fides ei ad iusticiam. Quis¬
quis ergo ausus fuerit dicere iustifico te.
corisequens ẽ ut dicat etiam crẽde in
me. Quod nemo sanctorum recte dicere
potuit insi sanctus sanctorum credite

Expanded text:
temporaliter et cum fine regnavit? temporaliter et cum fine regnavit? per unius justificationem in omnes homines ad justificationem vitae. » Hoc unius delictum, si imitationem attendamus, non erit nisi diaboli. Sed quia manifestum est de Adam, non de diabolo dici restat intelligenda, non imitatio, sed psi per unius justitiam diceret. Eam quippe justificationem dicit, qua Christus justificat impium, quam non imitandam proposuit, sed solus hoc potest. Nam potuit Apostolus recte dicere, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi : nunquam autem diceret, Justificamini a me, sicut et ego sum justificatus a Christo. Quoniam possunt esse, et sunt, et fuerunt multi justi homines et imitandi; justus autem et justificans nemo, nisi Christus. Unde dicitur, Credenti in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Quisquis ergo ausus fuerit dicere, Justifico te; consequens est ut dicat etiam, Crede in me. Quod nemo sanctorum recte dicere potuit, nisi Sanctus sanctorum: Credite
Abbreviated transcription (Latin):
credunt. Qnͣto ergo rectius sicut iam
uri diabolum principem constituisset
iplũs a quo uno peccatum et mortẽ
per ommes transisse drceret: si hoc lo¬
co non propagatioriem sed imitatiorẽ
dicere uoluisset. multo enĩ r̃onabiliꝰ
adam dicitur imitator diabosi ꝯuem
suasorem peccati hr̃it: si põt quisquã
mitari etiam illum qui nichil tale su¬
asit uel omnino quem nescit. Quid est
autem quod uel abundantiam gr̃e et
iusticie accipiunt.nsi quod non ei tm
pectato in quo ornes peccauerunt s
etiam que addiderunt gr̃a remissiois
ditur eisq omnib tanta iusticia dona¬
turut cum ãdam consenserit ad pccͣm
suadenti non cedant isti etiam cogẽti.
et quidem multomagis in uita reg¬
nabunt cum mortis regnum musto
plures in et̾ nam penam trahat nͥ
intelligamus eos ipõs in utroq dici qui
transeunt ab adam ad xp̃m id ẽ a mor¬
te ad uitam. quia in uita eterna sine
fine regnabunt. magis ꝙͣ in eis mors

Expanded text:
credunt. quanto ergo rectius, sicut iam credunt. quanto ergo rectius, sicut iam dixi, diabolum principem constituisset apostolus, a quo uno peccatum et mortem per omnes transisse diceret, si hoc loco non propagationem, sed imitationem docere uoluisset 1 multo enim rationabilius Adam dicitur imitator diaboli, quem suasorem peccati habuit, si potest quisque imitari etiam illum, qui nihil ei tale suasit uel omnino quem nescit. quid est autem: qui abundantiam gratiae et iustitiae accipiunt, nisi quod non ei tantum peccato, in quo omnes peccauerunt, sed eis etiam, quae addiderunt, gratia remissionis datur eisque hominibus tatur, ut cum Adam consenserit ad peccatum suadenti, non cedant isti etiam cogenti? Et quid est, multo magis in vita regnabunt, cum mortis regnum multo plures in aeternam poenam trahat; nisi intelligamus eos ipsos in utroque dici qui transeunt ab Adam ad Christum, id est, a morte ad vitam, quia in vita aeterna sine fine r
Abbreviated transcription (Latin):
potest ducere. Gratia uero ex multis
delictis remissis hoc ẽ non solum ori¬
ad iustificationem perducit. Si enim
ob̾ unius delictum mors regnauit ꝑ
unum: mustomagis qui abundantiã
gr̃e et iusticie accipunt in uita regna¬
bunt per unum ihm xp̃m. Cur ob uniꝰ
delictum mors regnauit ꝑ unũ nͥ quia
mortis uniculo tenebantur in illo
uno in quo omnes peccauerunt eti¬
am si propria peccata non adderent.
alio qrim non ob uniꝰ delutum mors
qr unum regnauit: s ob delicta ml¬
si multorum per ununquemq pec¬
cantem. Nam si propterea ceteri ob
asterius hominis delictum mortui
sunt. quia illum in delinquendo pre¬
aedentem subsequentes imitati sunt.
Ille quoq et multomagis ob alt̾ius
uelictum mortuus ẽ quem diabolus
delinquendo ita precesserat. ut ei
desictum etiam ip̃e suaderet. dam
uero nichil suasit imitatorib suis:
it muti qui eius imiitatores dicueᷤ
cum fuisse et tale aliqrud cõmifisse
pes non audrerunt uel ommino non

Expanded text:
potest ducere, gratia uero ex multis potest ducere, gratia uero ex multis delictis remissis. hos est non solum illo oriad iustificationem perducit. Si enim ob unius delictum mors regnauit per unum, multo magis qui abundantiam gratiae et iustitiae accipiunt in uita regnabunt per unum Iesum Christum. cur ob unius delictum mors regnauitpcr unum, nisi quia mortis uinculo tenebantur in illo uno, in quo omnes peccauerunt, etiamsi propria peccata non adderent? alioquin non ob unius delictum mors per unum regnauit, sed ob delicta multa multorum per unumquemque peccantem. nam si propterea ceteri ob alterius hominis delictum mortui sunt, quia illum in delinquendo praecedentem subsequentes imitati sunt, ille quoque et multo magis ob alterius delictum mortuus est, quem diabolus delinquendo ita praecesserat, ut ei delictum etiam ipse suaderet. Adam uero nihil suasit imitatoribus suis et multi, qui eius imitatores dicuntur, cum fuisse et tale aliquid commisisse uel non audierunt uel omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
onem etiam si non in horimbris eẽt¬
insi origniale peccatum. Quamuis
enm condempnatio grauior sit eorũ
qui origniali delicto etiam propria con¬
iunxerit. et tanto singulis grauior qͥ¬
to grauius quis peccauit. Tamẽ etiã
illud solum ꝯuod orignialiter tractũ ẽ.
non tantum a regno dei sepaiat quo
paruulos sine accepta xp̃i gr̃a defun-¬
ctos intrare non posse ip̃i etiam confi¬
tentur. uerum et a salute ac uita eter¬
na facit alienos. que muilla ẽẽ alia po¬
test precer regnum dei: quo sola xp̃i
societas introducit. ac per hoc ab adam
in quo omnes peccauimus nõ omma
nr̃a peccata sedtantum originale tra¬
duximus: a xp̃o uero in quo omnes ui¬
stificantur non illius tantũ origina¬
lis sed etiam ceterorum que ip̃i addidi¬
mus peccatorum remissionem conse¬
quimur. Ideo non ficut ꝑ unum pe¬
cantem ita ẽ et donum. Nam iudiciũ
quidem ex uno delicto si nõ remittit᷑
id ẽ origmasi in condempnationẽ iã

Expanded text:
onem, etiamsi non esset in hominibus nonem, etiamsi non esset in hominibus nisi originale peccatum. quamuis enim condemnatio grauior sit eorum, qui originali delicto etiam propria coniunxerunt, et tanto singulis grauior, quanto grauius quisque peccauit, tamen etiam illud solum, quod originaliter tractum est, non tantum a regno dei separat, quo paruulos sine accepta Christi gratia defunctos intrare non posse ipsi etiam confitentur, uerum et a salute ac uita aeterna facit alienos, quae nulla esse alia potest praeter regnum dei, quo sola Christi societas introducit. Ac per hoc ab Adam, in quo omnes peccauimus, non omnia nostra peccata, sed tantum originale traduximus; a Christo uero, in quo omnes iustificamur, non illius tantum originalis sed etiam ceterorum, quae ipsi addidimus, peccatorum remissionem consequimur. ideo non sicut per unum peccantem ita est et donum. nam iudicium quidem ex uno delicto, si non remittitur, id est originali, in condemnationem iam
Abbreviated transcription (Latin):
explanat cum adiungit. gratia autẽ
ex multis delictis in iustificationem. Cu
ergo iudicium ex uno desicto ĩ condem¬
puationem. gr̃a uero ex mustis desictis
in iustificatioriem: Nonne si nullum
ẽ origniale delictum non solum ad iusti¬
ficationem gr̃a. s etiam iudicium ad cõ¬
dempriationem ex mustis delictis hor̃es
to in condempnationem ducuntur. qͥa
omnia desicta que condempnant᷑ ex
issius unius mitatione cõmissa sunt:
eadem cacisa ẽ cur ex uno delicto etiã
ad iustificationem duci intelligant᷑
Quia omma delicta que iustificatis
remittuntur ex issius uinus imitatiõe
commnissa sunt. s hoc uidelicet nõ in¬
telligebat aplũs cum dicebat. Iudiciũ
ꝯuidem ex uno delicto in condempnatio¬
nem. gratia uero ex multis desictis in
iustificationem. Inmo uero nos intlli¬
grimus apłm. et uideamnus ĩdeo dictũ
iudrcium ex uno delicto in ꝯdempnatio¬
nem. quia sufficeret ad condempnari¬

Expanded text:
explanat, cum adiungit: gratia autem explanat, cum adiungit: gratia autem ex multis delictis in iustificationem. cur ergo iudicium ex uno delicto in condemnationem, gin justificationem? Nonne si nullum est originale delictum, non solum ad justificationem gratia, sed etiam judicium ad condemnationem ex multis delictis homines to in condemnationem ducuntur, quia omnia delicta quae condemnantur, ex illius unius imitatione commissa sunt; eadem causa est cur ex uno delicto etiam ad justificationem duci intelligantur, quia omnia delicta quae justificatis remittuntur, ex illius unius imitatione commissa sunt. Sed hoc videlicet non intelligebat Apostolus cum dicebat, Judicium quidem ex uno delicto in condemnationem, gratia uero ex multis delictis in iustificationem ! immo uero nos intellegamus apostolum et uideamus ideo dictum iudicium ex uno delicto in condemnationem, quia sufficeret ad condemnati
Abbreviated transcription (Latin):
multi mortui sunt: multo magis gr̾a
der et donum in gr̃a umiꝰ hominis iħ̃r
xp̃i in multos abundauit. non multos
magis id ẽ multo plures homines. Ileq
enim plures iustificantur ꝙͣ ꝯdempnã
quippe ex uno suo delicto reos gemuit᷑.
xp̃us autem etiam homines delicta pro¬
prie uosuntatis ad originase in quo nati
sunt addiderunt. gr̃a sua soluit atq
donauit. quod euidentius in corisequẽ¬
tib dicit. uerum issud disigentius intu¬
ere quod ait ob unius delictum multos
mortuos. Cur enim ob ifsius uniꝰ et nõ
potius ob deluta su̾a propria si hoc loco
intessigenda ẽ imitatio non propagati¬
o. sed actende quod sequitur. et nõ sicut
per unum delictum peccatorem: ita ẽ
et donum. nam iudicium quidem ex u¬
no in condempnationem. gt̃a autẽ ex
multis delictis in iustificationẽ. Nunc
dicant ubi locum hẽat ihis uerbis illa
imitatio. ex uno inquit in condempna¬
tionem. quo uno insi delicto. hoc enim

Expanded text:
multi mortui sunt, multo magis gratia multi mortui sunt, multo magis gratia dei et donum in gratia unius hominis Iesu Christi in multos abundauit: non \'magis multos\', id est multo plurcs homines - neque enim plures iustificantur quam condemnquippe ex uno suo delicto reos genuit; Christus autem etiam quae homines delicta propriae uoluntatis ad originale, in quo nati sunt, addiderunt gratia sua soluit atque donauit, quod euidentius in consequentibus dicit. Verum illud diligentius intuere, quod ait ob unius delictum multos mortuos. cur enim ob unius illius et non potius ob delicta sua propria, si hoc loco intellegenda est imitatio, non propagatio? sed adtende quod sequitur: et non sicut per unum peccantem ita est et donum; nam iudicium quidem ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in iustificationem. nunc dicant, ubi locum habeat in his uerbis illa imitatio. ex uno, inquit, in condemnationem: quo uno, nisi delicto? hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate sicut ille peccauerunt. s ab
isso peccatum originale traxerunt. qui
ẽ forma futuri. qrua in illo constituta
ẽ forma condempnationis future po¬
steris ꝯui eius propagine crearentur.
ut ex uno onmes in condemꝑnationem
nascerentur. ex qua non liberat nͥ gr̃a
saluatoris. Scio quidem pleroeq latmos
codices sic hẽre regnauit mors ab adam
usq ad moysen in eos qui peccauerunt
i similitudinem preuaricationis ade:
ꝯuod etiam ip̃m ꝯui ita segunt ad eũdẽ
referunt intellectum. ut in similitudi¬
nem preuaricationis ade peccasse accipi¬
ant. qui in isso peccauerunt ut ei similes
crearentur. Sicut ex homme homines.
ita ex peccritore peccatores. ex morituro
morituri dampnatoq dampnati. Greci
autem codices unde in latinam linguã
interpretatio facta ẽ. aut omnes aut pe¬
ne ornnes id quod a me primo positũ ẽ
hent. sed non inquiunt sicut delictum i¬
ta et donatio. Si enim ob unius delictũ

Expanded text:
uoluntate sicut ille peccauerunt, sed ab uoluntate sicut ille peccauerunt, sed ab illo peccatum originale traxerunt, qui est forma futuri, quia in illo constituta est forma condemnationis futuris posteris, qui eius propagine crearentur, ut ex uno omnes in condemnationem nascerentur, ex qua non liberat nisi gratia saluatoris. scio quidem plerosque latinos codices sic habere: regnauit mors ab Adam usque ad Moysen in eos qui pecc.auerunt in similitudinem praeuaricationis Adae, quod etiam ipsum qui ita legunt ad eundem referunt intellectum, ut in similitudinem praeuaricationis Adae peccasse accipiant, qui in illo peccauerunt, ut ei similes crearentur, sicut ex homine homines, ita ex peccatore peccatores, ex morituro morituri damnatoque damnati. graeci autem codices, unde in latinam linguam interpretatio facta est, aut omnes aut paene omnes id quod a me primo positum est habent. Sed non, inquit, sicut delictum ita et donatio; si enim ob unius delictum
Abbreviated transcription (Latin):
mors ab adam usq ad moysen. id ẽ a
primo homme usq ad ip̃am etiã legem
que diuinitꝰ prouulgata ẽ. quia n p̃a
potuit regnum mortis auferre. Regnũ
enim mortis bult intelligi quando ita
dominatur hominibus reatus peccati.
ut eos ad uitam eternam que beni uita
est. uenire non sinat: s ad scdãm etiam
que penaliter eterna ẽ. mortem trahat.
Hoc regnum mortis sola in quolibẽt ho¬
mine: gr̃a descruit saluatoris: que ope¬
rata ẽ ẽtiam in antiquis sanctis. qͥcumq
anteꝙͣ in carne xp̃us ueniret ad eius tñ
aduuantem grũm non ad segis sicteram
que iubere tantum non adiuuare pot̾at
pertinebant. hoc namq occultrbatur ĩ
uetere testimiento pro temporũ dispẽ¬
satiore iustissima: quod minc reuelat᷑
in nouo. ergo in omnib regnauit mors
ab̾ adam usq ad moysen qui xp̃i gr̾a
non adiuti sunt. ut in eis regnum mor¬
tis destrueretur. Ergo et in eis qui ñ pec¬
cauerunt in similitudine preuaricatio¬
nis ãde. id ẽ qui nondum sua et ꝓpria

Expanded text:
usque ad Moysen, id est a primo homine usque ad ipsam etiam legem quae diuinitus promulgata est, quia nec ipsa potuit regnum mortis auferre. regnum enim mortis uult intellegi, quando ita dominatur in hominibus reatus peccati, ut eos ad uitam aeternam, quae uera uita est, uenire non sinat, sed ad secundam etiam, quae poenaliter aeterna est, mortem trahat. hoc regnum mortis sola in quolibet homine gratia destruit saluatoris, quae operata est in antiquis sanctis, quicumque, antequam in carne Christus ueniret, ad eius tamen adiuuantem gratiam, non ad legis litteram, quae iubere tantum, non adiuuare poterat, pertinebant. hoc namque occultabatur in uetere testamento pro temporum dispensatione iustissima, quod nunc reuclatur in nouo. ergo in omnibus regnauit mors ab Adam usque ad Mo ysen, qui Christi gratia non adiuti sunt, ut in eis regnum mortis destrueretur, ergo et in eis qui non peccauerunt in similitudine praeuarieationis Adae, id est qui nondum sua et propria
Abbreviated transcription (Latin):
iisi a uetustate. qua uetustate ĩ qua
petus homo nr̃ simul confixus ẽ cũ illo
ue euacuetur corpus peccati. aut unde
ꝯmiago dei non intrat in regnũ dei infi
ptamen ut proposumius totam ip̃am
aitũstantiam euangelice lectionis ad
am de qua agitur pertinentem intente
quantum possinnus disigenterq uidea¬
mus. Frat autem hr. io inquit ex pha¬
nseis nichõdemus nomine princeps ui¬
deorum hic uenit ãd ihm noite et dixit.
Ribi scimus quia a deo uenisti magist.

Expanded text:
nisi a uetustate? qua uetustate, nisi in qua nisi a uetustate? qua uetustate, nisi in qua uetus homo noster simul confixus est cum illo, ut euacuetur corpus peccati ? aut unde imago dei non intrat in regnum dei nisi tamen, ut proposuimus, totam ipsam circumstantiam euangelicae lectionis ad rem de qua agitur pertinentem intente, quantum possumus, diligenterque uideamus. Erat autem homo, inquit, ex pharisaeis, Nicodemus nomine, princeps ludaeorum. hic uenit ad eum nocte et dixit ei: rabbi, scimus, quia a
Abbreviated transcription (Latin):
renatus fuerit ex aqua et spũ non
intrabit in regnum dei. qua isti sm̃a
mouerentur omnino nec parulos
nec baptizatos ẽẽ concenserent. Sẽd
quia non ait inquiunt nisi quis rena¬
tus fu̾it ex aqua et spũ non hebit sa¬
sutem uel uitam eternam. Tantum¬
modo autem dixit non intrabit ma
gnum der. ad hoc paruuli baptizan¬
di funt ut sint etiam cum xp̃o in reg¬
nõ dei. ubi non erunt si non baptizati
fuerint. Quanuis et sirie baptismo
uinculo obstricti sunt . hec dicentes pͥ¬
mo nũquam explicant isti qua iusti¬
cia missum peccatum habens yma¬
go dei sepamretur a regno dei. dem¬
de uideamus utrum dñs ihr̃s unus ẽ
sosus magister bomis in hac ip̃a euã¬
gelica non sigificauerit et ostendit
nõ nͥ per remissioriem pc̃corũ fierim
ad regnum dei peruemant baptizati.
Quamius recte intelligentib suffic̾e
deb̾uerit quod dictum ẽst. nͥ quis rena¬
in egnum dei. Cur enim nascatur de¬
auonisi renorandris. unde renouandꝰ

Expanded text:
renatus fuerit ex aqua et spiritu, non renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum dei. qua isti sententia nisi mouerentur, omnino paruulos nec baptizandos esse censerent. sed quia non ait, inquiunt: \'nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non habebit salutem uel uitam aeternam\', tantummodo autem dixit: non intrabit in regnum dei, ad hoc paruuli baptizandi sunt, ut sint etiam cum Christo in regno dei, ubi non erunt, si baptizati non fuerint, quamuis et sine baptismo uinculo obstricti sunt. haec dicentes primo numquam explicant isti, qua iustitia nullum peccatum habens imago dei separetur a regno dei. deinde uideamus utrum dominus Iesus, unus et solus magister bonus, in hac ipsa euangelica lectione non significauerit et ostenderit non nisi per remissionem peccatorum fieri, ut ad regnum dei perueniant baptizati, quamuis recte intellegentibus; sufficere debuerit, quod dictum est: nisi quis nain regnum dei. cur enim nascatur denuo nisi renouandus % unde renouandus
Abbreviated transcription (Latin):
nubio. Sicut ergo melius est bene
uti bono ꝙͣ bene uti malo ꝯsit utrũ¬
q Gonum ita qui dat uirginẽ suã
bene facit: et qui non dat niptũ
melius facit. De qua questione mul¬
to uberius et multo sufficientius in
duobus libris. uno de bono conugali.
altero de sancta uirginitate quantũ
dominus dedit pro mearum uirium
exiguitate disserui/ non itriq ꝑ nip¬
tiarum bonum defendant concupiscẽ¬
tie masum qui carnem et sangumẽ
preuaricatores aduersus carnem et
sanguinem redemptoris extossunt. ñ
erigantur in superbia erroris aliem
de ꝯriorum parila etate nobis dedi
dominus humilitatis exemplũ. solꝰ
sine peccato natus ẽ. quem sine uirili
complexu non concupiscentia carms
s obẽdientia mentis uirgo concepit.
Soosa nr̃o uusneri medicinam ꝑere
potuit que non ex peccati uulnere
germen pie prolis emisit. Iam nine
scrutemur diligentius quantũ ad¬
iuuat dominus. et iam ip̃m euange¬
lii caprtulum ubi ait. insi quis o¬

Expanded text:
nubio. sicut ergo melius est bene nubio. sicut ergo melius est bene uti bono quam bene uti malo, cum sit utrumque bonum, ita qui dat uirginem suam bene facit et qui non dat nuptum melius facit. de qua quaestione multo uberius et multo sufficientius in duobus libris, uno De bono coniugali, altero de sancta uirginitate, quantum dominus dedit, pro mearum uirium exiguitate disserui. non itaque per nuptiarum bonum defendant concupiscentiae malum, qui carnem et sanguinem praeuaricatoris aduersus carnem et sanguinem redemptoris extollunt, non erigantur in superbia erroris alieni, de quorum paruuln aetate nobis dedit dominus humilitatis exemplum. solus sine peccato natus est, quem sine uirili complexu non concupiscentia carnis, sed oboedientia mentis uirgo concepit; sola nostro uulneri medicinam parere potuit, quae non ex peccati uulnere germen piae prolis emisit. Iam nunc scrutemur diligentius, quantum adiuuat dominus, etiam ipsum euangelii capitulum ubi ait: nisi quis
Abbreviated transcription (Latin):
pagande prosi non explende sibidmi
corporis mortis huius mobedienter mo¬
uetur totumq animum in se deiectũ
conatur adtrahere. et neq cum mens
uosuerit exurgit. neq cum mens uolu¬
erit conquiescit. hoc ẽ masum peccati ĩ
quo nascitur omms homo. Cum autem
ab illicitis corruptionibus refrenatur
et ãd sola generis humani supplem̃ta
ordinate propaganda permictitire.
hoc ẽ bonum comugii per quod ordĩa¬
ta societate nascitur homo: sed nemo
renascitur in xp̃i corpore nisi prius
nasctur in peccati corpore. Si autẽ bon
mase uti malum ẽ. sic malobene uti
bomim ẽ. Duo rgitur hec bonũ et ma¬
lum. et alia drio usus bonus et usꝰ ma¬
lus sĩbimet ãdiuncta quatuor diffe¬
rentias faciunt. benc utitur borio
continentiam dedicans deo: male u¬
titur bono continentiam dedicans y¬
doso. mase utitur malo concupisçen¬
tiã resanine ãdusterio. bene utit᷑ ma¬
lo concupiscentiam restringens con¬

Expanded text:
pagandae proli, non explendae libidinpagandae proli, non explendae libidincorporis mortis huius inoboedienter mouetur totumque animum in se deieetum conatur adtrahere et neque cum mens noluerit exsurgit neque cum mens uoluerit conquiescit, hoc est malum peccati, cum quo nascitur omnis homo. eunt autem ab inlicitis corruptionibus refrenatur et ad sola generis humani supplementa ordinate propaganda permittitur, hoc est bonum coniugii, per quod ordinata societate nascitur homo. sed nemo renascitur in Christi corpore, nisi prius nascatur in peccati corpore. sicut autem bono male uti malum est, sic malo bene uti bonum est. duo igitur haec, bonum et malum, et alia duo, usus bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono continentiam dedicans idolo; male utitur malo concupiscentiam relaxans adulterio, bene utitur malo concupiscentiam restringens co
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ manus nemo nascitur. Et hic rec¬
te dictum ẽ. omnes docet preter cuius
magisterium nemo discit. ꝯsideratis
aũt ommnibus diuinis testimoniis que
commemoraui siue singillatim de u¬
no quoq disputans. suie aceruatim
multa congestans uel quecũq simmi¬
lia non commemoraui. nichil inuenit᷑
onmes profanas nouitates uigilare¬
debet omnem honraem separari a deo
nisi qui per mẽdiatorem xp̃m̃ reconcili¬
atur deo. nec separari quemꝙͣ nͥ pcc̃is
incercludentibus posse. non ergo recon¬
ciliari nisi peccatorum remissione ꝑ
unam gratiam misericordissim sal¬
natoris. per unam uictimam u̾issimi
sacer dotis. ac si omes filios mulieris
que serpenci crẽdĩdit ut libidine corrũ¬
peretur non libetrri a corpore mortis
huius nisi per filium uirginis que an¬
gelo crẽdidit sine libĩdine fateretur.
Bonum ergo coniugii non ẽ feruor ꝯ¬
cupiscentie: s quidam licitus et ho¬
nestus illo feruore utendi modus pro¬

Expanded text:
cuius manus nemo nascitur\', et hic reccuius manus nemo nascitur\', et hic recte dictum est: \'omnes docet, praeter cuius magisterium nemo discit\'. Consideratis autem omnibus diuinis testimoniis, quae commemoraui sine singillatim de unoquoque disputans siue aceruatim multa congestans, uel quaecumque similia non commemoraui, nihil inuenitur quae aduersus omnes profanas nouitates uigilaredebet, omnem hominem separari a deo, nisi qui per mediatorem Christum reconciliatur deo, nec separari quemquam nisi peccatis intercludentibus posse, non ergo reconciliari nisi peccatorum remissione per unam gratiam misericordissimi saluatoris, per unam uictimam uerissimi sacerdotis ac sic omnes filios mulieris, quae serpenti credidit, ut libidine corrumperetur, non liberari a corpore mortis huius nisi per filium uirginis, quae angelo credidit, ut sine libidine fetaretur. Bonum ergo coniugii non est feruor concupiscentiae, sed quidam licitus et honestus illo feruore utendi modus pro
Abbreviated transcription (Latin):
giale antiquum. Una ẽ quippe caro
peccati in qua om̃s ad dampnationẽ
nascuntur. Et una ẽ caro in similitu¬
dine carnis peccati. per quam omnes
a dampnatione liberantur. nec ita dic¬
tum ẽ. ommes uelut quicunq nastũt᷑
in carne peccatuidem ip̃i omnes mu¬
dari intelligantur per carnem similem¬
curni peccati. Non enim omnium fides.¬
s omnes pertinentes ad generationem
comnibii carnalis non nascuntur insi
in carne peccati. et omnes pertinentes
ad genenatioriem commbii spiritalis
non mundantur nisi per carnẽ simi
dempnationem. isti per xp̃m ad iusti¬
ficatioriem. tanquam si dicamꝰ u̾bi
gratia. una ẽ obstettix in hac ciuitate
que omnes excipit. et unus ẽ hic lit¬
terarũ magister qui ommes docet. neq
ibi possunt intelligi omnes insi qui
nascunt᷑. neq hic ommes nisi qui di¬
scunt. non tamen omes qui nascũt᷑
lr̃as discunt: sed cuiui claret quod et
issic recte dictum ẽ. omes excipit pret̾

Expanded text:
ginale et antiquum? una est quippe caro ginale et antiquum? una est quippe caro peccati, in qua omnes ad damnationem nascuntur, et una est caro in similitudine carnis peccati, per quam omnes a damnatione liberantur. nec ita dictum est omnes, uelut quicumque nascuntur in carne peccati, idem ipsi omnes mundari intellegantur per carnem similemcarni peccati-non enim omnium est fides—sedomnespertinentes ad generationem conubii carnalis non nascuntur nisi in carne peccati et omnes pertinentes ad generationem conubii spiritalis non mundantur nisi per carnem simildemnationem, isti per Christum ad iustificationem. tamquam si dicamus uerbi gratia: \'una est obstetrix in hac ciuitate, quae omnes excipit, et unus est hic litterarum magister, qui omnes docet\', neque ibi possunt intellegi omnes, nisi qui nascuntur, neque hic omnes, nisi qui discunt; non tamen omnes qui nascuntur litteras discunt, sed cuiuis claret, quod et illic recte dictum est: \'omncs excipit, praeter
Abbreviated transcription (Latin):
pnationem. sic per unum om̃s ad iusti¬
ficationem. nec ẽ ussus ussi mẽdius
locus ut possit ẽe nisi cum diabolo. qui
non ẽ cum xpo. hoc et ip̃e dñs uosens au¬
ferre de cordibris male credentiũ istam
nescio quam mẽdietatem quã conantꝰ
quidam paruulis non baptizatis tͥbu̾e
ut quasi merito innocentie sint ĩ uita
cterna. sed quia non sunt baptizati nõ
sint cum xp̃o in regno eius definitiuam
protulit ad hec ora obstruenda siñam
ubi ait. qui mecum non ẽ aduersũ me ẽ.
Constitue igitur quemlibet priulum
si iam cum xp̃o ẽ. ut quid baptizatur.
Si autem quod habet ueritas ideo ba¬
ptizatur ut sit cum xp̃o. profecto nõ
Baptizatus non ẽ cum xp̃o. et quia nõ
eius tam manisestam debemus aut
possumus infirmare uel immutare
sententiam. Unde igitur aduersꝰ xp̃m
si non ex peccato.neq enĩ ex corpore et
anma. quie utraq dei creatura ẽ. porro
si ex peccato quod in illa etate nisi ori¬

Expanded text:
mnationem sic per unum omnes ad iustimnationem sic per unum omnes ad iustificationem. nec est ullus ulli medius locus, ut possit esse nisi cum diabolo, qui non est cum Christo. hinc et ipse dominus uolens auferre de cordibus male credentium istam nescio quam medietatem, quam conantur quidam paruulis non baptizatis tribuere, ut quasi merito innocentiae sint in uita aeterna. sed, quia non sunt baptizati, non sint cum Christo in regno eius, definitiuam protulit ad haec ora obstruenda sententiam, ubi ait: qui mecum non est, aduersum me est. constitue igitur quemlibet paruulum: si iam cum Christo est, ut quid baptizatur? si autem, quod habet ueritas, ideo baptizatur, ut sit cum Christo, profecto non baptizatus non est cum Christo et, quia non eius tam manifestam debemus aut possumus infirmare uel inmutare sententiam. unde igitur aduersus Christum, si non ex peccato? neque enim ex corpore et anima, quae utraque dei creatura est. porro si ex peccato, quod in illa aetate nisi ori
Abbreviated transcription (Latin):
aibus sanati sumus.Infirmmi cũ esse¬
mus tanquam peccora errantia. Que
cuim ita sint. neminem unquam eoꝵ
qui ãd xp̃m accesserunt per baptis¬
mum sana fides et sana dottrma pri¬
tiuit exceptum a gratia remissionis
pecaitorum necesse posse alicui preter
regnum eius eternam salutem. hec em̃
parata ẽ reuclari in tempore nouissiõ
foc ẽ in refurrectiore moreuorum perti¬
nentium non ad mortem eternam q̃
sicunda mors appessatur. s ad uitam
atinam quam promictit non mendar
deus sanctis et fidelibris suis. cuiꝰ uite
participes ories non uiuificabuntur
nisi in xp̃o sicut in ãdam om̃s moriunt.
quemadmodum enm omnes omnino
pertmentes ad generationem uosim¬
tatis carnis non moriunt᷑ nisi ĩ ãdam
in quo omnes peccauerunt. sic ex his
onmes onmino pertinentes ad regenera¬
tionem uoluntatis spũs nõ uiuificant᷑
nisi in xp̃o in quo omnes iustificantur.
Quia sicut per unum omes ad condẽ¬

Expanded text:
icibus sanati sumus, infirmi cum esseicibus sanati sumus, infirmi cum essemus tamquam pecora errantia. Quae cum ita sint, neminem umquam eorum, qui ad Christum accesserunt per baptismum, sana fides et sana doctrina putauit exceptum a gratia remissionis peccatorum nec esse posse alicui praeter regnum eius aeternam salutem. haec enim parata est reuelari in tempore nouissimo, hoc est in resurrectione mortuorum pertinentium non ad mortem aeternam, quae secunda mors appellatur, sed ad uitam aeternam, quam promisit non mendax deus sanctis et fidelibus suis, cuius uitae participes omnes non uiuificabuntur nisi in Christo, sicut in Adam omnes moriuntur. quemadmodum enim omnes omnino pertinentes ad generationem uoluntatis carnis non moriuntur nisi in Adam, in quo omnes peccauerunt, sic ex his omnes omnino pertinentes ad regenerationem uoluntatis spiritus non uiuificantur nisi in Christo, in quo omnes iustificantur, quia sicut per unum omnes ad conde
Abbreviated transcription (Latin):
plurib peccata illorum ip̃e sũstine¬
bit. Propterea ip̃e herẽditabit com¬
plures et fortium ꝑtiet᷑ spolia. Pro¬
pter quõd trãdita est ad mortẽ aĩa
eius. et inter iniquos estimatus ẽ
et ip̃e peccata multorum sustinuit.
et propter iniquitates eorum trãdi¬
tus ẽ. Actende etiam illud eiusdem
prophete quod de se completũ lectõ¬
ris etiam fuctus officio in sinago¬
ga ip̃e recitauit. Spũs dñi suꝑ me
propter quod uirxit me. euangesiza¬
re hominibus misit me ut refrigerẽ
qui in pressura cordis surit. predi¬
care captuus remissioriem et cecis
uisum. Onmes ergo agnoscamus nͨ uł¬
ue erceptus sit eorum qui uolumꝰ cor¬
pori eius here. per eum mouise eius in¬
poire aduitam et salutem quamꝰ siuis
promisit perpetuam pertinere. Om̃is
squam agnoscamus eum qui pc̃cm
non fecit et peccata nr̃a pertusit corpo¬
re suo super lignum ut a peccatis se¬
patati cum iusticia uiuamꝰ cuiꝰ cicat᷑¬

Expanded text:
pluribus, et peccata illorum \' ipse sustinepluribus, et peccata illorum \' ipse sustinebit. propterea ipse hereditabit conplures et fortium partietur spolia, propter quod tradita est ad mortem anima eius et inter iniquos aestimatus est et ipse peccata multorum sustinuit et propter iniquitates eorum traditus est. adtende etiam illud eiusdem prophetae, quod de se completum lectoris etiam functus officio in synagoga ips erecitauit: spiritus domini super me, propter quod unxit me euangelizare humilibus, misit me, ut refrigerent qui in pressura cordis sunt, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum. omnes ergo agnoscamus nec ullus exceptus sit eorum, qui uolumus corpori eius haerere, per eum in ouile eius intrare, ad uitam et salutem, quam suis promisit, perpetuam pertinere, omnes, inquam, agnoscamus eum, qui peccatum non fecit et peccata nostra pertulit corpore suo super lignum, ut a peccatis separati cum iustitia uiuamus, cuiuscucatr
Abbreviated transcription (Latin):
mauimus illum in doloribrs et ĩpena
nr̃a: infirmatus ẽ propter infirmita¬
tes nr̃as. Erudrtio pacis nr̃e. in liuore
eius sanati sumus. omnes ut oues er¬
rauimus: et dñs tradidit issum pro
peccatis nr̃is. et ip̃e quoniam male
tractatus ẽ nõ aperuit os. ut ouis
ad immosandum ductus ẽ. et ut ag¬
nus ante eum qui se torideret fuit
sine uoce. sicnon aperuit os suum. in
humilitate sublatum ẽ iudiciũ eiꝰ
generationem eius quis enarrauii
quoniam tolletur de terra uita eius
ab iniquitatibus poprli mei ductꝰ
ẽ ãd mortem. Dabo ergo malos pro¬
pter sepulturam eius. et diuites ꝓ¬
ꝑter mortem eius: ob hoc quod iniqͥ¬
tatem non fecerit nec dolum ore fuo.¬
uust dominus purgare issum de
plaga.si dederitis uos ob delca ur̃a
animam ur̃am uidebitis semẽlon¬
gissime uite. et uult dñs auferre
dolorib animam eius ostende illi
lucem et figurare per sensum iusti¬
ficare iustum bene seruientem. et¬

Expanded text:
mauimus illum in doloribus esse et mauimus illum in doloribus esse et et infirmatus est propter iniquitates nostras. eruditio pacis nostrae in eum, liuore eius sanati sumus. "omnes ut oues errauimus et dominus tradidit ilium pro peccatis nostris. et ipse quoniam male tractatus est, non aperuit os; ut ouis ad immolandum ductus est, et ut agnus ante eum qui se tonderet fuit sine uoce, sic non aperuit os suum. In humilitate sublatum est iudicium eius. generationem eius quis enarraquoniam tolletur de terra uita eius. ab iniquitatibus populi mei ductus est ad mortem. dabo ergo malos propter sepulturam eius et diuites propter mortem eius, ob hoc quod iniquitatem non fecerit nec dolum ore suo. dominus uult purgare illum de plaga. si dederitis uos ob delicta uestra animam uestram, uidebitis semen longissimae uitae. et uult dominus auferre a doloribus animam eius, ostendere illi lucem et figurare per sensum, iustificare iustum bene seruientem
Abbreviated transcription (Latin):
nq sequitur. nec memior ero nomi¬
na eorum per labia mea tanquam
erant prius. filii carnis. filii seculi.
filii ire. filii diaboli. immundi. pec¬
catores. impii. postea uero filii dei.
Homini nouo nomen norium. canti¬
cum nouum per testamentũ nouũ.
Non sint ingrati homines gre dei
pusilli cum magnis. a minore us
ad maiorem totius eccͣe uox ẽ. Erra¬
ui sicut oiuis perdita. omniũ mem¬
brorum xp̃i uox ẽ. ommes ut oues
crrauimus:. et ip̃e trãditus est pro
peccatis nr̃is. qui totus prophetie lo¬
cus apũd ysaiam quoq ꝑ philipoũ
sibi exposita spãdo ille candacis re¬
gine in eum crẽdidit: uide quotiens
hoc ip̃m commendet. et tanquam
superbrs nescio quibus uel conten¬
tiosis ĩdentidem inculcet. Homo
inquit in plaga. et qui sciat ferre infir¬
mitates. propter quod et auertit se fa¬
cies eius iuiriata ẽ. nec magnis esti¬
mata ẽ. hic infirmitates nũis portat
et pro nobis in doloribus ẽ. et non esti¬

Expanded text:
nique sequitur: nec memor ero nominique sequitur: nec memor ero nomina illorum per labia mea, tamquamerant prius \'filii carnis, filii saeculi, filii irae, filii diaboli, inmundi. peccatores, inpii\', postea uero \'filii dci'\', homini nouo nomen nouum cantanti canticum nouum per testamentum nouum. non sint ingrati homines gratiae dei, pusilli cum magnis, a minore usque ad maiorem. totius ecclesiae uox est: erraui sicut ouis perdita, omnium membrorum Christi uox est: omnes ut oues errauimus et ipse traditus est pro peccatis nostris. qui totus prophetiae locus apud Esaiam, quo per Philippum sibi exposito spado ille Candacis reginae in eum credidit, uide quotiens hoc ipsum commendet et tamquam superbis nescio quibus uel contentiosisidentidem inculcet. homo, inquit, in plaga et qui sciat ferre infirmitates, propter quod et auertit se facies eius, iniuriata est nec magni aestimata est. hic infirmitates nostras portat et pro nobis in doloribus est. et nos existi
Abbreviated transcription (Latin):
uel ad supplementum uel potiꝰ ad cumu¬
lum ualere debebunt. Ip̃e dominus
per prophetam in psalmo loquẽs ait.
Sanctis qui sunt in terra eius. miri¬
ficauit omnes uosuntates meas in
issis: non merita eorũ s uoluntates
meas. nam illorum qrud nͥ quod se¬
quitur. multiplieate sunt infirmi¬
tates corum supra quod infirmi e¬
rant. ad hoc et lex subintrauit ut
abundaret delictum.sed quid adiun¬
git postea accelerauerunt multipli¬
catis infirmitatib. hocͥ abundarite
desicto asacrius medicum ꝯuesierũt:
et ubi abundauit peccatum super¬
abundauit gratia. Deniq non con¬
gregubo inquit conuenticula eorũ
de sanguimbus. qm̃ multis sacrifi¬
ciorum sanguinib cum primum ĩ
rabern aculum ueł in templum cõ¬
gregarentur comuincebant᷑ potius
peccatores ꝙͣ mundabantur. Non
ergo iam iñquit de sanguinibus
congregabo conuentitusa eoꝵ. unꝰ
enm sargus pro multis datus ẽ.
quo ueraciter mundarentur. De¬

Expanded text:
uel ad supplementum ucl potius ad cumuuel ad supplementum ucl potius ad cumulum ualerc debebunt. ipse dominus per prophetam in psalmo loquens ait: sanctis qui in terra sunt eius mirificauit omnes uoluntates meas in illis, non \'merita eorum\',sed uoluntates meas. namillorum quid nisi quod sequitur? multiplicatae sunt infirmitates eorum, supra quod infirmi erant. ad hoc et lex subintrauit, ut abundaret delictum. sed quid adiungit? postea adcelerauerunt. multiplicatis infirmitatibus, hoc est abundante delicto, alacrius medicum quaesierunt, ut, ubi abundauit peccatum, superabundaret gratia. denique: non congregabo, inquit, conuenticula eorum de sanguinibus, quoniam multis sacrificiorum sanguinibus, cum prius in tabernaculum uel in templum congregarentur, conuincebantur potius peccatores quam mundabantur. \'non ergo iam\', inquit, \'de sanguinibus congregabo conuenticula eorum\'; unus enim sanguis pro multis datus est, quo ueraciter mundarentur. de
Abbreviated transcription (Latin):
operis cura non negligenter habenda ẽ
De libris quoq ueteris testumenti ml¬
tas contestationes diuinorũ eloquioꝵ
adhibere in hãc sñam superuataneũ
putaui: quando quidem illis quod oc¬
cultatur sub uelamento uelut cerre¬
narum promissionum hoc in noui testa¬
menti predicatione reuelatur. et ip̃e doꝰ
librorum ueterum utilitatem breuiter
demoristrauit et defimuit dicens. opor¬
tuisse impleri que de illo scripta essert
in lege et prophetis et psalmis: et hec
ip̃a ẽẽ quod oportebat xp̃m̃ pati et resur
gere a mortius tercia die. et predicari in
nomime eius penitentiam et remissio¬
nem pcc̃oꝵ per omes gentes. incipien¬
tibus ab ierłin. et petrus dicit quod pau¬
lo ante commemoraui. huic om̃s pro¬
phetas testimonium perhibere remis¬
sionem peccatorum accipere ꝑ manum
eius omnem credentem in eum. Uerũ
tamen commodius ẽ etiam ex ip̃o bet̾e
testamento testimonia pauẽa de ꝓme q̃

Expanded text:
operis cura non neglegenter habenda est. operis cura non neglegenter habenda est. de libris quoque ueteris testamenti multas contestationes diuinorum eloquiorum adhibere in hanc sententiam superuacaneum putaui, quando quidem illic quod occultatur sub uelamento uelut terrenarum promissionum, hoc in noui testamenti praedicatione reuelatur. et ipse dominus librorum ueterum utilitatem breuiter demonstrauit et definiuit dicens oportuisse inpleri, quae de illo scripta essent in Lege et Prophetis et Psalmis, et haec ipsa esse, \'quod opoi in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes incipientibus ab Hierusalem\'. et Petrus dicit, quod paulo ante commemoraui, huic omnes prophetas testimonium perhibere \'remissionem peccatorum accipere per manum eius omnem credentem in eum\'. Verum tamen commodius est, etiam ex ipso uctere testamento testimonia pauca depromere, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uiuere et donari uobis: nam inçepto¬
rem uite occĩdistis. Et alio loco. hic ẽ¬
lapis reprobatus a uobis ẽdificantibus.
qui factus ẽ in caput arguli: ñ ẽ enim
aliud nomen sub celo datũ hominibus
in quo oportẽt saluos nos fieri. et alibi.
interfecistis suspendentes in ligno hũc
deus principem et saluatorẽ ex altauit
gloria sua dare peniteritiam ifrael et
remissionem peccatorum in ilło. Item
alio loco huie ommes prophete testimo¬
nium perhibent remissionem peccatorũ
accipere per manum issius omnem crẽde¬
tem in eum. Item in eodem libro apostolꝰ
paulus. notum ergo sit uobis inquit
uiri fratres quoniam per hũc uobis
remissio peccatorum anmnciatur ab
omnibus quib non potuistis in lege
moysi iustificari. in hoc omnis credens
iustificatur. hoc tanto aggere testimo¬
morum cuius aduer sus ueritatem dei
elatio non prematur. Et multa quidẽ
alia reperiri possent: s et finiendi huiꝰ

Expanded text:
uiuere et donari uobis; nam inceptouiuere et donari uobis; nam inceptorem uitae occidistis. et alio loco: hic elapis reprobatus a uobis aedificantibus, qui factus est in caput anguli. non est enim aliud nomen sub caelo datum hominibus, in quo oportet saluos fieri nos. et alibi: interfecistis suspendentes in ligno. hunc deus principem et saluatorem exaltauit gloria sua, dare paenitentiam Israhel et remissionem peccatorum in illo. item alio loco: huic omnes prophetae testimonium perhibent remissionem peccatorum accipere per manum illius omnem credentem in eum. item in eodem libro apostolus Paulus: notum ergo sit uobis, inquit, uiri fratres, quoniam per hunc uobis remissio peccatorum annuntiatur; ab omnibus quibus non potuistis in lege Moysi iustificari, in hoc omnis credens iustificatur. Hoc tanto aggere testimoniorum cuius aduersus ueritatem dei elatio non prematur? et multa quidem alia repperiri possunt, sed et finiendi huius
Abbreviated transcription (Latin):
sicut princeps sacerdotum intrat in
sancta in anno semelcum sanguine
alieno. Ceterum oportebat eum sepius
pati a mundi corstitutiorie. nc̃ autẽ
semeł in extremitate seculorũ ad re¬
inssioriem peccatorum per sacrificiũ
sium manifestatus e̾. et ficut consti¬
tutum ẽ hominib semel tãtũ mori.
Et post hoc iudicium.sic et xp̃us semel
oblatus ẽ ut multorum peccata porta¬
att: secundo sire peccatis apparebit
eis qui eum sustrerit ad salutẽ. ãpo¬
calipsis etiam iohannis has laudes
rp̃o per canticum nouũ testat᷑ offerri.
Dignus es accipere librum et aperire
signacula eius. quoniam occisus es.
et redemisti nos deo in sanguine tuo
de omni gente. et singua et populo. ⁊
natiorie. Item in actib apłoꝵ incep¬
torem uite petrus aplũs dixit ẽẽ dñm
ihm increpans iũdeis ꝯd̾ occidissent
eum ita loqueris. Uos aũt sanctum
et iustum inhonorastis et negastis
et posculastis hominem homicidam

Expanded text:
sicut princeps sacerdotum intrat in sicut princeps sacerdotum intrat in sancta in anno semel cum sanguine alieno. ceterum oportebat eum saepius pati a mundi constitutione, nunc autem semel in extremitate saeculorum ad remissionem peccatorum per sacrificium suum manifestatus est. et sicut constitutum est hominibus semel tantum mori et post hoc iudicium, sic etChristus semel oblatus est, ut multorum peccata portaret, secundo sine peccatis apparebit eis, qui eum sustinent ad salutem. Apocalypsis etiam Iohannis has laudes Christo per- canticum nouum testatur offerri: dignus es accipere librum et aperire signacula eius, quoniam occisus es et redemisti nos deo in sanguine tuo de omni gente et lingua et populo et natione. Item in Actibus apostolorum inceptorem uitae Petrus apostolus dixit esse dominum Iesum increpans ludaeis, quod occidissent eum, ita loquens: uos autem sanctum et iustum onerastis et negastis et postulastis hominem homicidam
Abbreviated transcription (Latin):
lis et princeps sacerdotum eorũ que
surt ad deum propiciandum pro de¬
sictis poprilum. Et alibi Teneamus
inquit confessionem. ñ eĩ habemus
sicer dotem qui non possit compati in¬
firmitatib nr̃is: et enm expertus est
omma securidum similitudinẽ sine
partato. Et alio loco. intransgressibile
inquit habet sacerdotium unde et sal¬
nos perficere potest eos qui adueniũt
net ip̃m ãd deum semper uiuens ad ĩ¬
terpessandum pro ip̃is. tasem enim de¬
cebat habere nos principem sacerdotũ.
iustum. sime malicia incontaminatũ.
separatum a peccatoribus. altiorem ce
ls factum. non hẽntem quotidianam
ucesfitatem sicut princeps sacerdotũ
primum pro suis peccatis sacrificiũ
offerre. dehinc pro populo. hoc enim
semel fecit offerẽs se Et alio loco. non
emm in manu fabricata sca introiit
rp̃us que sunt similia ueroꝵ s ip̃m
celum apparere ante faciem dei pro
nobis non ut seꝑius offerat semetip̃m.

Expanded text:
lis princeps sacerdotum eorum, quae lis princeps sacerdotum eorum, quae sunt ad Deum propitiandum pro delictis populi . Et alibi: Teneamus, inquit, confessionem: non enim habemus sacerdotem qui non possit compati infirmitatibus nostris; etenim expertus est omnia secundum similitudinem sine peccato . Et alio loco: Intransgressibile, inquit, habet sacerdotium: unde et salvos perficere potest eos qui adveniunt per ipsum ad Deum, semper vivens ad interpellandum pro ipsis. Talem enim decebat habere nos principem sacerdotum, justum, sine malitia, incontaminatum, separatum a peccatoribus, altnon habentem cotidianam necessitatem sicut principes sacerdotum primum pro suis peccatis sacrificium offerre, dehinc pro populo; hoc enim semel fecit offerens se. et alio loco: non enim in manu fabricata sancta introiit Christus, quae sunt similia uerorumsed in ipsum caelum, apparere ante faciem dei pro nobis, non ut saepius offerat semet ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
tas eccͣap orientalium que hanc
etiam in canonicis he̾nt: quanta ꝓ
nobis testimonia contineat aduer¬
teñdum ẽ. In ip̃o eius exordio legitur
mustis partibus et mustis modis
olim deus locutus ẽ patrib ĩ ꝓphetis
postremo in his diebus locutus ẽ no¬
bis in filio: quem constituit heredẽ
uniuersorum. per quem fecit et scla
Qui cum sit splendor glorie et figa
substantie eius. gerens quoq omĩa
uerbo uirtutis sue. purgationem pecca¬
torum a se factam. sedet ad dexteram
maiestatis in excelsis. Et post pauca.
bẽdientia iustam accepit mercedis re¬
tributionem: quomodo nos effugiem¬
si tantam neglexerimꝰ salutem. Et
asio loco. qui propterea ergo pu̾i com¬
municauerunt sanguimi et carm
et ip̃e prope modum corũ participa¬
uis. ut per mortem euacuaret eum
qui pocestatem habebat mortis. id ẽ
uitutis. Et paulo post. unde debuit
inquit secundum omnia fratribus
siilis eẽ ut misericors fieret et fide¬

Expanded text:
tas ecclesiarum orientalium, quae hanc tas ecclesiarum orientalium, quae hanc etiam in canonicis habent, quanta pro nobis testimonia contineat aduertendum est. in ipso eius exordio legitur: multis partibus et multis modis olim deus locutus est patribus in prophetis, postremo in his diebus locutus est nobis in filio, quem constituit heredem uniuersorum, per quem fecit et saecula. qui cum sit splendor gloriae et figura substantiae eius gerens quoque omnia uerbo uirtutis suae purgatione peccatorum a se facta sedet ad dexteram maiestatis in excelsis. et post pauca: t inoboedientia iustam accepit mercedis retributionem, quo- . modo nos effugiemus tantam neglegentes salutem? et alio loco: propterea ergo pueri communicauerunt sanguini et carni et ipse propemodum eorum participauiqui potestatem habebat mortis, id est, uinquit, secundum omnia fratribus similis esse, ut misericors fieret, et fide
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nobis in xpo ihũ ante secula et̾na.
manifestata autem ninc ꝑ aduẽtũ
mortem illuminantis aũt uitam
et incorruptionem per euangesium.
Ad titum eciam. expectantes inquit
illam beatam spem et manisestatio¬
nem glorie magni dei et saluatoris
nr̃i ihũ xp̃i: qui dẽdit semetip̃m pro
nobrs. ut nos redimeret ab omi mi
quitate. et mundaret nos sibi popri¬
lum abrendantem. emulatorẽ boriorũ
operum. Et alio loco. cum autẽ benig¬
nitus et humanitas illuxit saluato
ris dei nr̃. Non ex operibus iusticie q̃
nos fecimus. sed secundum suam mi¬
sericordiam saluos nos fecit ꝑ laua¬
crum regenerationis et renouatio¬
nis spũs sancti. quem ditissime effu¬
rem nr̃m: ut iustificati ip̃ius gratia
heredes efficiamiur secundũ spem
uite eterne. Ad hebreos quoq epła
quoniam legi quosdam huic nr̃e de
baptismo paruulorum sententie
opinionibus suis cestẽ adhibere no¬
luisse. magisqz me mouet auctori¬

Expanded text:
est nobis in Christo Iesu ante saecula aeterna, est nobis in Christo Iesu ante saecula aeterna, manifestata autem nunc per aduentumortem, inluminantis autem uitam et incorruptionem per euangelium. Ad Titum etiam: expectantes, inquit, illam beatam spem et manifestationem gloriae magni dei et saluatoris nostri Iesu Christi, qui dedit semet ipsum pro nobis, ut nosquitate, et mundaret nos sibi populum abundantem, aemulatorem bonorum operum . Et alio loco: Cum autem benignitas et humaris Dei nostri, non ex operibus justitiae, quae nos fecimus, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis et renovationis Spiritus sancti, quem ditissime effurem nostrum, ut iustificati ipsius gratia heredes efficiamur secundum spem uitae aeternae. Ad Ilebreos quoque episquoniam legi quosdam huic nostrae de baptismo paruulorum sententiaequibusdam opinionibus suis testem adhibere uoluisse magisque me mouet auctori