comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ulta satagit cormeũ dñe in hac in opiauitae meae. pulsatũ uerbis
scãẽ scripturaetuae . & ideo plerũq: insermone copiosa est &e gestas huma
nae intellegentiae. quia plus loquitur inquisitio quã inuentio & longior ẽ
petitio quã impetratio & operosior est manus pulsans quã sumens tene¬
mus promissum quis corrũ pet illud sids̃ pronobis quis contranos pe tite
& accipietis. quaerite & inuenietis. pulsate & aperietur uobis : omnis enĩ
qui petit accipit. & quaerens inueniet. & pulsantia perietur promissatua
sunt & quis fallitimeat cũ promittit ueritas confitetur altitudine tuȩ
humilitas linguae meae qm̃ tufecisti caelũ & terrã. hoc caelũ qđ iuideo¬
& terrã quã calco unde est haec terra quam porto : tufecisti sedubiẽ
caelũ caelidnẽ de quo audiuimus inuoce psalmi caelũ caelidño terrã
autẽ dedit filiis hominũ : ubi est caelũ quod non cernimus. cui terra est
hoc omne quod cernimus hoceñ totũ corporeum nonubique totũ. itacepit spe¬

Expanded text:
ulta satagit cor meum, domine, in hac inopia uitae meae pulsatum uerbis sanctae scripturae tuanae intelpetitio quam inpetratio et operosior est manus pulsans quam sumens. tenemus promissum: quis corrumpet illud? si deus pro nobis, quis contra nos? petite, et accipietis; quaerite, et innenietis; pulsate, et aperietur uobis. omnis enim, qui petit, accipit et quaerens inueniet et pulsanti aperietur. promissa tua sunt, et quis falli timeat, cum promittit ueritas? Cohumilitas linguae meae, quoniam tu fecisti coelum et terram; hoc coelum quod video, terramque quam calco, unde est haec terra quam porto, tu fecisti. Sed ubi est coelum coeli, Domine, de quo audivimus in voce Psalmi: Coelum coeli Domino; terram autem dedit filiis hominum ? Ubi est coelum quod cernimus, cui terra est hoc omne, quod cernimus? hoc enim totum corporeum non ubique totum ita cepit spe
Abbreviated transcription (Latin):
cumillis aquibus prius abstracds est. sed etiam pracillis & alios trahens &
inde tamen manu ualidissima & misericordissima eruisti eumtu. & dociusti
non sui habere sed tui fiduciam. sed longe postea uerum tamen iam hoc adme¬
dicinam futurã in eius memoria reponebatur nam &illud quod eũ ad huc
studeret iam me audiens apud car thaginem. & medio die cogitaret in fo¬
ro quod recitaturus erat. sicuti exerceris cholastici solent. sinuistieum com¬
praehendi ab aeditimis fori. tam quam furem non arbitror aliam obcausã
cepermisis se ds̃ nr̃ nisi ut ille uirtantus facturus iam inciperet discere
uam non facile in cognoscendis causis homo ab homine dam nandus esset te

Expanded text:
cum illis, a quibus abstractus est, sed etiam prae illis et alios trahens. et cum illis, a quibus abstractus est, sed etiam prae illis et alios trahens. et inde tamen manu ualidissima et misericordissima eruisti eum tu et docuisti eum non sui habere, sed tui fiduciam, sed longe postea. Verum tamen iam hoc ad medicinam futuram in eius memoria reponebatur. nam et illud, quod, cum adhuc studeret iam me audiens apud Carthaginem et medio die cogitaret in foro quod recitaturus erat, sicut exerceri scholastici solent, siuisti eum conprehendi ab aeditimis fori tamquam furem, non arbitror aliam ob causam te permisisse, deus noster, nisi ut ille uir tantus futurus iam inciperet discere, quam non facile in noscendis causis homo ab homine damnandus esset te
Abbreviated transcription (Latin):
es set etiamuisum contemneret uincere. aperuit oculos. & percussus esi
grauiori uulnere in anima quam incorpore quemcernere concupiuit
cecidit quae miserabilius . quam ille quocadente factus est clamor qui pere
aures intrauit. & reseruabit eius lumina. ut essec qua feriretur & deicere¬
tur audax adhuc potius quã fortis animus. & eo infirmior quodese prae¬
sumpserat quidebuit dete ut enim illum uidit sanguinem. irꝰmanitatem si¬
coul ebibit & ponse auerait sedd fixit a spectum &umebat furiasenesuo¬
mul ebibit & non se auertit sed fixit aspectum . & auriebat furias & nescie¬
bat & delectabatur scelere certaminis. & cruenta uoluptate in ebriabatur
& non erat iam ille qui uenerat. sedunus de turba ad quam uenerat. & ue¬
rus eorum socius a quibus ad ductus erat quid plura spectauit. clamauit.
ex arsit. abstulit inde secum insaniam qua stimula retur redire non tantũ

Expanded text:
esset, etiam uisum contemnere et uincere, aperuit et percussus est esset, etiam uisum contemnere et uincere, aperuit et percussus est grauiore uulnere in anima quam ille in corpore, quem cernere concupiuit, ceciditque miserabilius quam ille, quo cadente factus est clamor: qui per eius aures intrauit et reserauit eius lumina, ut esset, qua feriretur et deiceretur audax adhuc potius quam fortis animus et eo infirmior, quo de se praesumserat, qui debuit de te. ut enim uidit illum sanguinem, inmanitatem simul ebibit et non se auertit, sed fixit aspectum et hauriebat furias emul ebibit et non se auertit, sed fixit aspectum et hauriebat furias et nesciebat et delectabatur scelere certaminis et cruenta uoluptate inebriabatur. et non erat iam ille, qui uenerat, sed unus de turba, ad quam uenerat, esocius, a quibus adductus erat. quid plura? spectauit, clamauit, exarsit, abstulit inde secum insaniam, qua stimularetur redire non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
aretur talia quidam eius amici & condiscipuli cum foste de prandio re¬
deuntibus peruium esset. recusantem uehementer & resistentem. famili¬
ari uiolentia duxerunt in anfitheatrum crudelium & funestorũ ludo¬
rum diebus haec dicentem sicorpus meum in locũ illũ trahitis & tibi cons¬
tituitis. numquid & animũ & oculos meos in illa specta cula potestis inten
dere  adero itaq: absens: acsic &uos & illa superabo quibus auditis illi nihi¬
losetius eum adduxerunt secum. adipsum forte explorare cupientes.
utrũ posset efficere quod ubiuentũ est. & sedibus quibus potuerunt loca
csunt. feruebant om̃a iñ manissimis uoluptatibus ille clausis foribus oculo¬
rũ inter dixit animo neintanta mala procederet. atq utinã & aures
obturauisset nam quodam pugnȩ casu cum clamor ingens totius populiu¬
hementer eum pulsasset. curiositate uictus & quasi para tus quic quid ill

Expanded text:
taretur talia, quidam ejus amici et condiscipuli, cum forte de prandio retaretur talia, quidam ejus amici et condiscipuli, cum forte de prandio redeuntibus pervius esset, recusantem vehementer et resistentem, familiari violentia duxerunt in amphitheatrum, crudelium et funestorum ludorum diebus, haec dicentem: Si corpus meum in illum locum trahitis, et ibi constituitis; numquid et animum et ocudere? adero itaque absens ac sic et uos et illa superabo". quibus auditis illi nihilo setius eum adduxerunt secum, id ipsum forte explorare cupientes utram posset efficere. quo ubi uentum est et sedibus quibus potuerunt locati sunt, feruebant omnia inmanissimis uoluptatibus. ille clausis foribus oculorum interdixit animo, ne in tanta mala procederet. atque utinam et aures opturasset! nam quodam pugnae casu, cum clamor ingens totius populi uehementer eum pulsasset, curiositate uictus et quasi paratus, quidquid illud
Abbreviated transcription (Latin):
tentur & enim uero ille postilla uerba proripuit se. & ex foueatam muli
ualibenter demer gebatur. & cum mira uoluntate caecabatur. & excus sit
nimum fosti temperantia & resiluerunt om̃s circensium sordes ab eo. am¬
oliusque illuc non accessit deinde patrem reluctantem euicit. ut me magis¬
ro uteretur cessit ille atq: concessit : & audireme rursus incipiens illa me¬
um superstitione in uolutus est. amans in manicheis oscentationẽ conti¬
entiae quamuerã & germanã putabat erat autem illa uecors & seduc¬
oria praetiosas animas captans nondum uirtutis altitudinem scientes
angere & superficie decipis faciles. & tamen adumbratae simulataeque
uirtutes : non sane relinquens incantatum sibi aparentibus terrenã uiã.
omam praecesserat ut ius disceret & ibi gladiatorispectaculi hiatu in¬
redi bili & incredibiliter abreptus est cumenim auersaretur & de tes¬

Expanded text:
tentur. etenim uero ille post illa uerba proripuit se ex fouea tam alta, tentur. etenim uero ille post illa uerba proripuit se ex fouea tam alta, qua libenter demergebatur et cum mira uoluptate caecabatur, et excussit animum forti temperantia, et resiluerunt omnes circensium sordes ab eo ampliusque illuc non accessit. deinde patrem reluctantem euicit, ut me magistro uteretur: cessit ille atque concessit. et audire me rursus incipiens illa mecum superstitione inuolutus est amans in manichaeis ostentationem continentiae, quam ueram et germanam putabat. erat autem illa uecors et seductoria, pretiosas animas captans nondum uirtutis altitudinem scientes tangere et superficie decipi faciles, sed tamen adumbratae simulataeque uerat. 13. Non sane relinquens incantatam sibi a parentibus terrenam viam, Romam praecesserat, ut jus disceret; et ibi gladiatorii spectaculi hiatu incredibili et incredibiliter abreptus est. Cum enim aversaretur et detes
Abbreviated transcription (Latin):
quamdum exporem oportune mihi adhibenda uideretur similitudo cin¬
censium. quo illud quod insinuabam &iucundius & planius fieret. cũ iñ¬
risione mordacieorum quos illa captiuas set insania. scistuds̃ nr̃ qđ tun
dealipio ab illa peste sanando non cogitauerim: atille inserapuit. meque
illud non nisi propterse dixisse credidit: & quod alius acciperet ad suscen¬
sendum mihi. accepit honestus adulescens ad suscensendum sibi & ad
me ardentius diligendum dixeras enim tuiam olim. & innexueras lu¬
teris tuis corripe sapientem & amabitte atego illum non corripuerã
sedutens tu omnibus & scientibus & nonscientibus ordine quo nosti. & ille
ordo iustus est. decorde & lingua mea carbones ardentes operatus esqr¬
bus mentem spei bonae adureres tabescentem acsanares taceat laudes
tuas quimiserationes tuas non considerat. quae tibi demedullis meis confi¬

Expanded text:
quam dum exponerem et opportune mihi adhibenda uideretur similitudo cirquam dum exponerem et opportune mihi adhibenda uideretur similitudo circensium, quo illud quod insinuabam et iucundius et planius fieret et cum inrisione mordaci eorum, quos illa captiuasset insania, scis tu, Alypio ab illa peste sanando non cogitauerim. at ille in se rapuit meque illud non nisi propter se dixisse credidit et quod alius acciperet ad suscensendum mihi, accepit honestus adulescens ad suscensendum sibi et ad me ardentius diligendum. dixeras enim tu iam olim et innexueras litteris tuis: corripe sapientem, et amabit te. at illum ego non corripueram, sed utens tu omnibus et scientibus et nescientibus ordine quo nosti — et ille ordo iustus est — de corde et lingua mea carbones ardentes operatus es, quibus mentem spei bonae adureres tabescentem ac sanares. taceat laudes tuas qui miserationes tuas non considerat, quae tibi de medullis meis confi
Abbreviated transcription (Latin):
iabiliter amaret & grauiter &gebar quod tantã spemperditurus uel
tiam perdidis semihi uidebatur sed monendieum & aliqua cohercitio¬
ie reuocandi nulla erat copia. uel amicitiae beniuolentia. uel iure ma¬
isterii putabam enim eum deme cum patre sentire. ille uero nonsic erat
taq post posita in hacre patris uoluntate salutare me coeperat ueniens
in aditorium meũ & audire aliquid atq abire sed enim dememoria mihi
lapsum erat agere cumillo. neuanorum ludorũ caeco & praecipiti studic
tambonum interimeret ingenium uerum autẽ dñe tu qui praesides gube¬
naculis omnium quaecreasti. non eum oblitus eras futurũ interfilios tuos
antistitem sacramentitui &ut a perte tibi tribueretur eius correctio.
perme quidem illam sed nescientem operatus es nam quodam die cũ sede¬
rem loco solito & coram me adessent discipuli. uenit salutauit. sedit. atq
in ea quae a gebantur intendit animum & forte lectio in manibus erat

Expanded text:
iabiliter amaret, et grauiter angebar, quod tantam spem perditurus uel etiam perdidisse mihi uidebatur. sed monendi eum et aliqua cohercitione reuocandi nulla erat copia uel amicitiae beniuolentia uel iure magisterii. putabam enim eum de me cum patre sentire, ille uero non sic erat. itaque postposita in hac re patris uoluntate salutare me coeperat ueniens in auditorium meum et audire aliquid atque abire. Sed enim de memoria mihi lapsum erat agere cum illo, ne uanorum ludorum caeco et praecipiti studio tam bonum interimeretur ingenium. uerum autem, domine, tu, naculis omnium, quae creasti, non eum oblitus eras futurum inter filios tuos antistitem sacramenti tui et, ut aperte tibi tribueretur eius correctio, per me quidem illam sed nescientem operatus es. nam quodam die cum sederem loco solito et coram me adessent discipuli, uenit, salutauit; sedit atque in ea quae agebantur intendit animum. et forte lectio in manibus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
cantamus canticũ graduũ ignetuo. igne tuobono in ar descimus &imus. qm̃sur¬
sum imus ad pacem ierusalem. qm̃ iucundatus sum in his qui dixerunt mihi in

Expanded text:
cantamus canticum graduum. Igne tuo, igne tuo bono inardescimus et imus; quoniam surcantamus canticum graduum. Igne tuo, igne tuo bono inardescimus et imus; quoniam sursum imus ad pacem Jerusalem, quoniam jucundatus sum in his qui dixerunt mihi: In
Abbreviated transcription (Latin):
& filius & sp̃s sc̃s suꝑferebatur suꝑaquas qur ergo tantũ despũtuo dictũ ẽ hoc¬
cur deillo tantũ dictũ ẽ. quasi locus ibiesset qui non est locus de quosolo dic¬
tum est qđ sit donũtuũ indonotuo requiescimus ibite fuimur requies nr̃a
locus noster: amor illuc attollit nos & sp̃stuus bonus exaltat humilitatẽ nrãm
deportis mortis: in bona uoluntate pax nobis est corpus pondere suonititur
ad locũ suũ pondus non adima tantũ ẽ sed ad locũ suũ ignis sursumtendit. deor¬
sum lapis ponderibus suis aguntur. loca sua petunt oleũ infraaquã fusum
super aquã attollitur aqua supra oleũ fusa infraoleũ demergitur ponderi¬
bisuis aguntur. loca sua petunt minus ordinata inquieta sunt ordinantur &
quiescunt pondus meũs a morm̃s eo feror quocũq: feror donotuo accendimꝰ.
& sursumferimur in ardescimus &imus ascendimus ascensiones incorde. &

Expanded text:
et filius et spet filius et spcur de illo tantum dictum est? Quasi locus ibi esset, qui non est locus, de quo solo dictum est quod sit donum tuum. In dono tuo requiescimus; ibi te fruimur. Requies nostra, locus noster. Amor illuc attollit nos, et Spiritus tuus bonus exaltat humilitatem nostram de portis mortis . In bona voluntate pax nobis est . Corpus pondere suo nititur ad locum suum. Pondus non ad ima tantum est, sed ad locum suum. Ignis sursum tendit, deorsum lapsis. Ponderibus suis aguntur, loca sua petunt. Oleum infra aquam fusum, supra aquam attollitur; aqua supra oleum fusa, infra oleum demergitur; ponderibus suis aguntur, loca sua petunt. Minus ordinata, inquieta sunt; ordinantur et quiescunt. Pondus meum amor meus; eo feror quocumque feror. Dono tuo accendimur, et sursum ferimur. Inardescimus et imus. Ascendimus ascensiones in corde , et
Abbreviated transcription (Latin):
etudine defluentiũ spirituũ & indicantiũ tenebrosas suas nudatas ueste luminis
tui satis ostendis quã magnã rationalem creaturã feceris cuinullomodo suffi¬
cit adbeatã requiem quicquid te minus est ac perboc nec ipsa sibi tuenĩ ds̃ nr̃
illuminabis tenebras nr̃as exte oriuntur uestimenta nr̃a & tenebrae nrãe si¬
lidius nompossum metiri ut sciam quantũ desit mihi amoris adid qđ satest. At
currat uita mea in amplexustuos. nec auertatur donec abscondatur in abscon¬
dito uultustui hoc tantũ scio quia malemihi est praeterte . non solũ extrame
sed & in meipso & om̃is mihi copia quae ds̃ m̃s non est aegesta s est Nũ quid aut pa¬
ter aut filius non super ferebatur suꝑ aquas. si tam quã loco sicut corpus nec
sp̃s sc̃s̃ s̃i autẽ in cõmutabilis diuinitatis eminentia suꝑ omne mutabile & pat̃

Expanded text:
etudine defluentium spirituum et indicantium tenebras suas nudatas ueste luminis etudine defluentium spirituum et indicantium tenebras suas nudatas ueste luminis tui satis ostendis, quam magnam rationalem creaturam feceris, cui nullo modo sufficit ad beatam requiem, quidquid te minus est, ac per hoc nec ipsa sibi. tu enim, deus noster, inluminabis tenebras nostras: ex te oriuntur uestimenta nostra, et tenebrae nostrae silidius. non possum metiri, ut sciam, quantum desit mihi amoris ad id quod sat est, ut currat uita mea in amplexus tuos nec auertatur, donec abscondatur in abscondito uultus tui. hoc tantum scio, quia male mihi est praeter te non solum extra me sed et in me ipso, et omnis mihi copia, quae deus meus non est, egestas est. Numquid aut pater aut filius non superferebatur super aquas? si tamquam loco sicut corpus, nec spiritus sanctus; si autem inconmutabilis diuinitatis eminentia super omne mutabile, et pater
Abbreviated transcription (Latin):
entiam caritatis xp̃i ideoque ab initio supeminens. suꝑferebatur suꝑaquas
cuidicam : quomododicã depondere cupiditatis in abruptã absssũ. & de sub
dicã neq eni loca sunt quib: mergimur & mergimus quid similius & quid simi¬
lius affectus sunt amores sunt in munditia sp̃s nr̃i defluens inferius amore
curarũ & sci tastui ad tollens nos supe̾ius amore securitatis ut sur sumcorhabea
mus adte ubi spstuus superfertur superaquas & ueniamus ad supeminentẽ
requiem cũ pertransierit anima nr̃a aquas quae sunt sine substantia deflux̃
angelus defluxit anima hominis & indicauer̃ abrssũ uniuersae spiritalis cre¬
aturae in profundo tenebroso. nisi dixisses abinitio fiat lux & facta ẽ lux¬
& inherereccibi om̃is oboediens intellegentia caelestis ciuitatistuae & requiesceret
inspũ tuo qui suꝑfertur in cõmutabiliter suꝑ omne mutabile alioquin. & ipsũ cae¬

Expanded text:
entiam caritatis Christi. ideoque ab initio supereminens superferebatur super aquas. entiam caritatis Christi. ideoque ab initio supereminens superferebatur super aquas. cui dicam, quomodo dicam de pondere cupiditatis in abruptam abyssum et de subldicam? neque enim loca sunt, quibus mergimur et emergimus. quid similius et quid dissimilius? affectus sunt, amores sunt, inmunditia spiritus nostri defluens inferius amore curarum et sanctitas tui attollens nos superius amore securimus ad te, ubi Spiritus tuus superfertur super aquas, et veniamus ad supereminentem requiem, cum pertransierit anima nostra aquas quae sunt sine subsangelus, defluxit anima hominis et indicauerunt abyssum uniuersae spiritalis creaturae in profundo tenebroso, nisi dixisses ab initio: fiat lux, et facta eereret tibi omnis oboediens intellegentia caelestis ciuitatis tuae et requiesceret in spiritu tuo, qui superfertur inconmutabiliter super omne mutabile. alioquin et ipsum cae
Abbreviated transcription (Latin):
cute tenebras eius & dicmihi obsecrote ꝑmatrẽ caritatẽ . obsecrote. dic mihi¬
quae causa fuerat ut post nominatũ caelũ & terrã in uisibilem & in cõposita &
tenebras suꝑ absssum tum demum scriptura tua nominaret sp̃mtuũ anquia opor¬
tebat sic eũ insinuari ut diceretur suꝑferri & non posset hoc dici nisi prius illud¬
comine moretur cui supferri spstuus posset intellegine patrienĩ nec filio sup¬
ferebatur. nec suꝑferri recte diceretur sinullirei super ferretur prus ergo
dicendũ erat cui superferretur. & deinde ille quem non oportebat aliter cõ¬
memorarinisi ut suꝑferri diceretur quur ergo aliter eũ insinuari ñ opor¬
tebat. nisi ut suꝑferri diceretur iam hinc sequatur qui potest intellectu a pos¬
tolũtuũ dicentẽ quia caritastua diffusa est in cordib: nr̃is ꝑspm scm̃ quida
ritatis & flectentẽ genua pronobis adte ut cognoscamus supeminentẽ sci¬

Expanded text:
cute tenebras eius et dic mihi, obsecro te per matrem caritatem, obsecro te, dic micute tenebras eius et dic mihi, obsecro te per matrem caritatem, obsecro te, dic miquae causa fuerat, ut post nominatum caelum et terram inuisibilem et inconpositam tenebras super abyssum tum demum scriptura tua nominaret spiritum tuum? an quia oportebat sic eum insinuari, ut diceretur superferri? non posset hoc dici, nisi prius illudconmemoraretur, cui superferri spiritus tuus posset intellegi. nec patri enim nec filio superferebatur nec superferri recte diceretur, si nulli rei superferretur. prius ergo dicendum erat, cui superferretur, et deinde ille, quem non oportebat aliter conmemorari, nisi ut superferri diceretur. cur ergo eum aliter insinuari non oportebat, nisi ut superferri diceretur? Hinc sequatur qui potest intellectu apostolum tuum dicentem, quia caritas tua diffusa est in cordibus nostris per spiritum ritatis et flectentem genua pro nobis ad te, ut cognoscamus supereminentem sci
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiae nrae qđ est tua sapientia de tenata ae qualis tibi &coaeterna id ẽ
infiliotuo fecisti caelũ & terrã & multa diximus decaelo caeli & de terra in ui¬
sibili & in cõposita & de abisso tenebrosa secundũ spiritalis in formitatis uaga¬
bunda deliquia nisi conuerteretur ad eũ a quo erat qualiscũquita & illumi¬
natione fieret speciosauita. & esset caelũ caelieius quod interaquã & aquã
postea factũ ẽ & tenebã iam patrem indĩ nomine qui fecit hacc & filiũ in prin¬
cipu nomine in quo fecit haec & trinitatẽ credens dm̃meũ. sicut credebã quae¬
reba in exeloquis scĩs eius. & ecce sp̃stuus suꝑferebatur superaquas ecce trini¬
tas ds̃ ms pater & filius & sp̃s sc̃s creator uniuersae creaturae sed quae causa
fuerat. olumen ueridicũ tibi ad moueo cormeum. neȩ me uanadoceat dis¬

Expanded text:
sapientiae nostrae, quod est tua sapientia de te nata, aequalis tibi et coaeterna, id est sapientiae nostrae, quod est tua sapientia de te nata, aequalis tibi et coaeterna, id est in filio tuo, fecisti caelumetterram. et multa diximus de caelo caeli et de terra inuisibili et inconposita et de abysso tenebrosa secundum spiritalis informitatis uagabunda deliquia, nisi conuerteretur ad eum, a quo erat qualiscumque uita, et inluminatione fieret speciosa uita et esset caelum caeli eius, quod inter aquam et aquam postea factum est. et tenebam iam patrem in dei nomine, qui fecit haec, et filium in principii nomine, in quo fecit haec, et trinitatem credens deum meum, sicut credebam, quaerebam in eloquiis sanctis eius, et ecce spiritus tuus superferebatur super aquas. ecce trinitas deus meus, pater et filius et spiritus sanctus, creator uniuersae creaturae. Sed quae causa fuerat, o lumen ueridicum, tibi admoueo cor meum, ne me uana doceat, dis
Abbreviated transcription (Latin):
miare manerent quae non ex indigentia fecisti sed explenitudine bonitatis
tuae.
cohibens atq conuertens ad formã nonut tamquã tuũ gaudiũ cõmpleatur exeis
perfecto enĩ tibi displicet eorũ inperfectio ut exte ꝑficiantur & tibi placeant
non autẽ in ꝑfecto. tamquã &tuorũ ꝑfectione ꝑficiendussis sp̃senĩtuus bonus
suꝑferebatur suꝑ aquas non ferebatur ab eis tã quã in eis requiesceret inqui¬
bus enĩ requiescere dicitur sp̃stuus bonus hos in se requiescere facit sed suꝑfere
uitã cui non hoc esses uiuere qđ beate uiuere. qui auiuit etiã fluitans in nobs¬
curitate sua cuirestat conuertiadeũ a quo facta est & magis magisq uiuere a¬
put fontẽ uiuere & inllumine eius uidere lumen & perficiet illustrari & beari
ecce apparet mihi in enigmate trinitas quod est ds̃m̃s qm̃ tupater in principio

Expanded text:
mia remanerent, quae non ex indigentia fecisti, sed ex plenitndine bonitatis mia remanerent, quae non ex indigentia fecisti, sed ex plenitndine bonitatis tuae cohibens atque connertens ad formam, non ut tamquam tuum gaudium conpleatur ex eis? perfecto enim tibi displicet eorum inperfectio, ut ex te perficiantur et tibi placeant, non autem inperfecto, tamquam et tu eorum perfectione perficiendus sis. spiritus enim tuus bonus superferebatur super aquas, non ferebatur ab eis, tamquam in eis requiesceret. in quibus enim requiescere dicitur spiritus tuus, hos in se requiescere facit. sed superfeuitam; cui non hoc est uiuere, quod beate uiuere, quia uiuit etiam fluitans in obscuritate sua; cui restat conuerti ad eum, a quo facta est, et magis magisque uiuere apud fontem uitae et in lumine eius uidere lumen et perfici et inlustrari et beari. Ecce apparet mihi in aenigmate trinitas, quod es, deus meus, quoniam tu, pater, in principio
Abbreviated transcription (Latin):
in unicotuo sicut montes dĩ nã iudiciatua fuimus sicut multa abissus quod au¬
tem in primis conditionib: dixisti fiatlux & facta ẽ lux. non ingruenter hoc
intellego increatura spiritali. quia erat iam qualis cumq uita quã illumina¬
res sed sicut nonte promeruerat utesset talis uita quae illuminariposset.ita
nec cũ iam esset promeruitte ut illuminaretur neq: enĩ eius informitas
placeret tibi si non lux fieret non existendo sed intuendo in luminantẽ lucẽ
eique hȩrendo ut & quod cũque uiuit & quod beate uiuit non deberet nisi gra¬
tiae tuae. conuersa ꝑ commutationẽ meliorem adid qđ neque in melius neq
inde terius mutari potest quod tusolus es quia solus simpliciter es. cui non est
aliud uiuere aliud beate uiuere. qui a tua beatitudo tues quidergotibi de es¬
set adbonũ quod tutibies etiam siista uel omnino non nulla essent uel in for¬

Expanded text:
in unico tuo sicut montes dei: nam iudicia tua fuimus sicut multa abyssus. Quod auin unico tuo sicut montes dei: nam iudicia tua fuimus sicut multa abyssus. Quod autem in primis conditionibus dixisti: fiat lux, et facta est lux, non incongruenter hoc intellego in creatura spiritali, quia erat iam qualiscumque uita, quam inluminares. sed sicut non te promeruerat, ut esset talis uita, quae inluminari posset, ita nec cum iam esset promeruit te, ut inluminaretur. neque enim eius informitas placeret tibi, si non lux fieret non existendo, sed intuendo inluminantem lucem eique cohaerendo, ut et quod utcumque uiuit et quod beate uiuit, non deberet nisi gratiae tuae, conuersa per conmutationem meliorem ad id, quod neque in melius neque in deterius mutari potest. quod tu solus es, quia solus simpliciter es, cui non est aliud uiuere, aliud beate uiuere, quia tua beatitudo es. Quid ergo tibi deesset ad bonum, quod tu tibi es, etiamsi ista uel omnino nulla essent uel infor
Abbreviated transcription (Latin):
neque hoc esset. nisi quia fecisti eã ideoque tequia nonerat promereri ut es¬
set non poterat aut quidte promeruit indoatiocreaturae spiritalis. ut saltẽ
tenebrosa fluitaret similis abisso tuidis similis nisi peridem uerbũ conuertere tur
adidem a quo facta est atq abeo inluminatalux fieret quãuis non aequaliter ta¬
men conformis formȩ aequalitibi sicut enĩ corpori non hoc est eẽ qđ pulchrũ
esse alioquin deforme esse non posset ita etiam creato spiũ non id est uiuere
qđ sapienter uiuere alioquin inconꝰmutabiliter saperet bonũ autẽ illi est hȩ¬
rere tibi semꝑ. nequod id adeptus est conuersione. auersione lumen amittat. &¬
relabatur inuitã tenebrosae abissi similem nã & nos qui secundũ animã crea¬
tura spiritalis sumus. auersiate nr̃o lumine in ea uita fuimus aliquando te¬
nebrae . & in reliquuis obscuritatis nrae laboramus donec simus iustitiatua

Expanded text:
neque hoc esset, nisi quia fecisti? ideoque te, quia non erat, promereri ut esneque hoc esset, nisi quia fecisti? ideoque te, quia non erat, promereri ut esset non poterat. aut quid te promeruit inchoatio creaturae spiritalis, ut saltem tenebrosa fluitaret similis abysso, tui dissimilis, nisi per idem uerbum conuerteretur ad idem, a quo facta est, atque ab eo inluminata lux fieret, quamuis non aequaliter et tamen conformis formae aequali tibi? sicut enim corpori non hoc est esse, quod pulchrum esse — alioquin deforme esse non posset — ita etiam creato spiritui non id est uiuere, quod sapienter uiuere: alioquin inconmutabiliter saperet. bonum autem illi est adhaerere tibi semper, ne quod adeptus est conuersione auersione lumen amittat et relabatur in uitam tenebrosae abysso similem. nam et nos, qui secundum animam creatura spiritalis sumus, auersi a te, nostro lumine, in ea uita fuimus aliquando tenebrae et in reliquiis obscuritatis nostrae laboramus, donec simus iustitia tua
Abbreviated transcription (Latin):
tibi nihil prodesset nec dete aequale tibi esset. tamenquia extefieripotuit
non de esset quid enĩte promeruit calũ & terra quae fecistiin principio:
dicant quid te promeruerunt spiritalis corporalisque natura quas fecisti in
sapientiatua ut inde penderent etiam incͥoata & informata quaeque in
genere suo uel spiritali uel corporali. euntia in inꝰ moderationẽ & in longinquã
dissimilitudinẽ tuã spiritale in forme praestantiaͣs quãsi formatũ corpus es:¬
set corporale autẽ in forme praestantius. quã si omninonihilesset atq: ita pen
derent intuo uerbo informia nisi peridem uerbũ reuocarentur adunitatẽ
tuã & formarentur. &essent ab uno tesum mobono uniuersa bonaualde quid
te promeruerunt ut essent saltm in formaquȩ ne hoc essent nisi exte : quid te
promeruit materies corporalis ut esset saltem in uisibilis & in composita quia

Expanded text:
tibi nihil prodesset, nec de te aequale tibi esset, tamen quia ex te fieri tibi nihil prodesset, nec de te aequale tibi esset, tamen quia ex te fieri non deesset. Quid enim te promeruit coelum et terra, quae fecisti in principio? Dicant quid te promeruerunt spiritualis corporalisque natura, quas fecisti in Sapientia tua, ut inde penderent etiam inchoata et informia quaeque in genere suo, vel spirituali vel corporali, euntia in immoderationem, et in longinquam dissimilitudinem tuam; spirituale informe praestantius, quam si formatum corpus esset; coderent in tuo uerbo informia, nisi per idem uerbum reuocarentur ad unitatem tuam et formarentur, et essent ab uno te summo bono uniuersa bonte promeruerant, ut essent saltem informia, quae neque hoc essent nisi ex te? Quid te promeruit materies corporalis, ut esset saltem inuisibilis et inconposita, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nuocemte ds̃ meus misericordiamea qui fecistime & oblitũ tui nonoblitus es in¬
uocemte in animã meã quã praeparas ad capiendũte ex desiderio qđ inspiras¬
& nunc in uocantẽ te nedeseras qui prius quã uocarẽ praeuenisti & institisti cre¬
brescens multimodis uocib: ut audirem de longinquo & conuerterer & uocantẽ
me inuocarẽte Tuenĩ dñẽ deleuistiom̃a om̃amala merita meanere tribueres manib:¬
meis inquibus ate defeciȩtꝰ & praeuenistiom̃a bona merita mea & retribueres
manib: tuis quibus me fecisti quia & priusquã essem tueras. nec erã cui praesta¬
res ut essem & tamen ecce sum exbonitate tua praeueniente totũ hoc quod me
non ut tibi sic seruiam quasi ne fatigeris in augendo. aut neminor sic potestastua
carens obsequiomeo neque ut sicte colam quasi terrã ut sis incultus sinonte co¬
lam sed ut seruiã tibi & colamte. ut de temihi benesit . a quo mihi est ut sim ciube

Expanded text:
nuoco te, deus meus, misericordia mea, qui fecisti 15 me et oblitum tui non oblitus es. inuoco te in animam meam, quam praeparas ad capiendum te ex desiderio, quod inspirasti: nunc inuocantem te ne deseras, qui priusquam inuocarem praeuenisti et institisti crebrescens multimodis uocibus, ut audirem de longinquo et conuerterer et uocantem me inuocarem te. etenim, domine, delenisti omnia mala merita mea, ne retribueres manibmeis in quibus a te defeci; et praevenisti omnia bona merita mea, ut retribueres manibus tuis quibus me fecisti: quia et priusquam essem, tu eras; nec eram cui praestares ut essem; et tamen ecce sum ex bonitate tua praeveniente totum hoc quod me non ut tibi sic seruiam, quasi ne fatigeris in agendo, aut ne minor sit potestas tua carens obsequio meo, neque ut sic te colam quasi terram, ut sis incultus, si non te colam; sed ut serviam tibi et colam te, ut de te mihi bene sit, a quo mihi est ut sim cui be
Abbreviated transcription (Latin):
nosse uelle sumenim & scio & uolo sumsciens & uolens &scio esseme & uelle¬
ut sim. & uolo esse &scire in hisigitur tribus quã sit inseparabilis uita & unauita.
& una mens & una essentia quã denique in separabilis distinctio & tamen distine¬
tio uideat qui potest ceste corã se est. adtendatinse. & uideat. & dicat mihi: sed cũ
inuenerit in his aliquid &dixerit. non iam seputet inuenisse illud qđ supra ista est
mus & scit in cõmutabiliter & uult in cõmutabiliter &utrũ proptertria haec.
& ibi trinitas aninsingulis haectria ut terna singulorũ sint. anutrũque miris
modis simpliciter & multipliciter infinito inse sibi fine. quo est & sibi notũ est. &si¬
bi sufficit in cõmutabiliter id ipsum copiosa unitatis magnitudine. quis facile¬
cogitauerit: quis ullo modo dixerit: quis quolibet modo temere pronuntiaue¬

Expanded text:
nosse, velle. Sum enim, et novi, et volo: sum sciens, et volens; et scio esse me, et vellenosse, velle. Sum enim, et novi, et volo: sum sciens, et volens; et scio esse me, et velle; et volo esse, et scire. In his igitur tribus quam sit inseparabilis vita, et una vita, et una mens, et una essentia, quam denique inseparabilis distinctio, et tamen distinctio, videat qui potest. Certe coram se est; attendat in se, et videat, et dicat mihi. Sed cum invenerit in his aliquid et dixerit, non jam se putet invenisse illud quod supra ista est  scit inconmutabiliter et uult • inconmutabiliter: et utrum propter tria haec et ibi trinitas, an in singulis haec tria, ut terna singulorum sint, an utrumque miris modis simpliciter et multipliciter infinito in se sibi fine, quo est et sibi notum est et sibi sufficit inconmutabiliter id ipsum copiosa unitatis magnitudine, quis facilcogitauerit? quis ullo modo dixerit? quis quolibet modo temere pronuntiaue
Abbreviated transcription (Latin):
domũ dñi ibimus ibinos conlocabit uoluntas bona. ut nihil uelimus aliud quã
permanere illi in aeternũ beata creatura quae non nouit aliud nisi dono
tuo qđ suꝑfertur suꝑ omne mutabile mox ut facta est adtolleretur nullo in¬
teruallo temporis in ea uocatione qua dixisti fiat lux & fieret lux. in nobis
enĩ distinguitur tempore quo tenebrae fuimus. & lux efficimur. in illa uero
dictum est quidesset nisi illuminaretur &itadictũ ẽ quasi prius fuerit flu¬
xa & te nebrosa. ut apparer et causa qua factum est. ut aliter esset. id est ut
ad lumen indeficiens conuersa lux esset qui potest intellegat. ate petat ut
anima quae dũ deilla loquitur scit quod loquitur : & contendunt & dimi¬
cant. & nemosine pace uidet istam uisionẽ uellem ut haectria cogitarent
homines in seipsis longe aliud sunt istatria quamilla trinitas seddico ubi
se exerceant & probent & sentiant quã longesunt dico autẽ haectria. ẽẽ

Expanded text:
domini ibimus. ibi nos conlocabit uoluntas bona, ut nihil uelimus aliud quam permanere illic in aeternum. Beata creatura, quae non nouit aliud, cum esset ipsa aliud, nisi dono tuo, quod superfertur super omne mutabile, mox ut facta est attolleretur nullo interuallo temporis in ea uocatione, qua dixisti: fiat lux, et fieret lux. in nobis enim distinguitur tempore, quod tenebrae fuimus et lux efficiemur: in illa uero dictum est, quid esset, nisi inluminaretur, et ita dictum est, quasi prius fuerit fluxa et tenebrosa, ut appareret causa, qua factum est, ut aliter esset, id est ut ad lumen indeficiens conuersa lux esset. qui potest, intellegat, a te petat. ut anima quae cum de illa loquitur, scit quid loquitur. Et contendunt et dimicant, et nemo sine pace videt istam visionem. Vellem ut haec tria cogitarent homines in seipsis. Longe aliud sunt ista tria quam illa Trinitas: sed dico ubi se exerceant et probent, et sentiant quam longe sunt. Dico autem haec tria: esse,
Abbreviated transcription (Latin):
certi compraehendi potest: immoquaer amus diligentius & non desperemus
ecceiam non sunt absurda in libris ecclesi asticis quae absurda uidebantur.
& possunt aliter atq honeste intellegi: figampedes in eo gradu inquopuer apa¬
rentibus positus eram. donec inueniatur perspicua ueritas. sedubi quaere t
quando quȩr&¬
÷ nonuacat ambrosio non uacat legere : ubi ipsos codices quaeremus unde ai¬

Expanded text:
certi conprehendi potest. inmo quaeramus diligentius et non desperemus. certi conprehendi potest. inmo quaeramus diligentius et non desperemus. ecce iam non sunt absurda in libris ecclesiasticis, quae absurda uidebantur, et possunt aliter atque honeste intellegi. figam pedes in eo gradu, in quo puer a parentibus positus eram, donec inueniatur perspicua ueritas. sed ubi quaeretur? quando quaeretur? non uacat Ambrosio, non uacat legere. ubi ipsos codices quaerimus? unde a
Abbreviated transcription (Latin):
uno: & in omni amaritudine quae nr̃os saeculares actus de misericordia
ua sequebatur. intuentibus nobis finem cur ea pateremur. ocurrebant
tenebrae. & aduersaba mur gementes & dicebamus quain diuhaec: & hoc crebro
dicebamus & dicentes. non relinquebamus ea. quia non elucebat celtum aliquid
quod illis relictis appraehenderemus & ego maxime mirabar. satagens & rec¬
lens quam longum tempus esset abunde uicesimo anno ae tatis meae quo fers¬
re coeperam studio sapientiae. disponens ea inuenta relinquere omnes uana¬
rum cupiditatũ spes in anes. & insanias mendaces & ecceiam tricenariam aeto¬
tem generabam in eodem luto haesitans auiditate fruendi praesentibus fugio
tibus me dumdico cras inueniam. ecce manifestũ apparebit : tenebo. eccefau¬
tus ueniet & exponet om̃a : omagni uiri achademichi nihil ad agendamuitã

Expanded text:
tuno. et in omni amaritudine, quae nostros saeculares actus de misericordia tuno. et in omni amaritudine, quae nostros saeculares actus de misericordia tua sequebatur, intuentibus nobis finem, cur ea pateremur, occurrebant tenebrae, et auersabamur gementes et dicebamus: "quamdiu haec?" et hoc crebro dicebamus et dicentes non relinquebamus ea, quia non elucebat certum aliquid, quod illis relictis adprehenderemus. Et ego maxime mirabar satagens et recolens, quam\' longum tempus esset ab undeuicensimo anno aetatis meae, quo feruere coeperam studio sapientiae, disponens ea inuenta relinquere omnes uanarum cupiditatum spes inanes et insanias mendaces. et ecce iam tricenariam aetatem gerebam in eodem luto haesitans auiditate fruendi praesentibus fugientibus et dissipantibus me, dum dico: "cras inueniam; ecce manifestum apparebit, et tenebo; ecce Faustus ueniet et exponet omnia. o magni uiri Academici! nihil ad agendam uitam
Abbreviated transcription (Latin):
us uertit. utiliorẽ iudicans aequitatẽ qua prohibebatur. quã potestatem
ua sinebatur: paruum est hoc sed qui inparuo fidelis est. & in magno fidelis
t mnecullo modo erit in ane : quod tuae ueritatis ore processit: si in iusto
a mona fideles non fuistis uerum quis dabit uobis & siin alien o fidelis ñ
uistis. uestrũ quis dabit uobis talis ille tunc inherebat mihi. mecũque nu¬
abat in consilio. quis nam es set tenendus. uitae modus nebridius etiam
uire licta patria uicina carthagini atq: ipsa carthagine ubifrequen¬
ssimus erat . relicto paterno rure optimo. relicta domo & non secutura
natre nullam ob aliam causam mediolanũ uenerat. nisi ut mecũ uiue¬
at. beatae uitae inquisitor ardens. & quaestionũ difficillimarũ scruta¬
or acerrimus & erant ora trium egentiũ & in opia m suã sibimet inui¬
em anbelantiũ & ate expectantiũ ut dares illis escam in tempore opor¬

Expanded text:
us uertit utiliorem iudicans aequitatem, qua prohibebatur, quam potestatem, us uertit utiliorem iudicans aequitatem, qua prohibebatur, quam potestatem, qua sinebatur. paruum est hoc; sed qui in paruo fidelis est, et in magno fidelis est, nec ullo modo erit inane, quod tuae ueritatis ore processit: si in iniusto mamona fideles non fuistis, uerum quis dabit uobis? et si in alieno fideles non fuistis, uestrum quis dabit uobis? talis tunc ille inhaerebat mihi mecumque nutabat in consilio, quisnam esset tenendus uitae modus. Nebridius etiam, qui relicta patria uicina Carthagini atque ipsa Carthagine, ubi frequentissimus erat, relicto paterno rure optimo, relicta domo et non secutura matre nullam ob aliam causam Mediolanium uenerat, nisi ut mecum uiueat pariterque fluctuabat beatae uitae inquisitor ardens et quaestionum difficillimarum scrutator acerrimus. et erant ora trium egentium et inopiam suam sibimet inuicem anhelantium et ad te expectantium, ut dares eis escam in tempore oppor
Abbreviated transcription (Latin):
bat comiti largitionum italicianarũ : erat eotempore quidã potentis simus
senator cuius & beneficus obstricti multi &errori subditierant uoluit sibi li¬
cere nescio quid exmore potentia esuae. quod esset perle ges ihlicitũ restitit al¬
pius promissum est praemium. iñ risit ammo: praecentae minae. calcauit. m¬
rantibus omnibus inusitatã animã quae hominem tantum & in numerabili
aestandi nocendique modis ingentifama celebratum uel amicũ non optaret
d non formidaret in imicum: ipse autẽ iudex cui consili arius erat. quamuis
anoros nollet ponta men aperte reciisabat sedinistũ causam trans fereni¬
beo se nonpermitti asserebat quia reuera supse faceret. iste discederet
ocsolo autẽ peneiam inlectus erat studio litterario. ut pretus praetoria¬
is codices sibi configendos curaret sed consulta iustitia deliberationẽ in me¬

Expanded text:
bat comiti largitionum Italicianarum. erat eo tempore quidam potentissimus bat comiti largitionum Italicianarum. erat eo tempore quidam potentissimus senator, cuius et beneficiis obstricti multi et terrori subditi erant. noluit sibi licere nescio quid ex more potentiae suae, quod esset per leges inlicitum; restitit Alypius. promissum est praemium; inrisit animo. praetentae minae; calcauit mirantibus omnibus inusitatam animam, quae hominem tantum et innumerabilibus praestandi nocendique modis ingenti fama celebratum uel amicum non optaret uel non formidaret inimicum. ipse autem iudex, cui consiliarius erat, quamuis et ipse fieri nollet, non tamen aperte recusabat, sed in istum causam tranb eo se non permitti adserebat, quia et re uera, si ipse faceret, iste discederet. hoc solo autem paene iam inlectus erat studio litterario, ut pretiis praetoriais codices sibi conficiendos curaret, sed consulta iustitia deliberationem in meli
Abbreviated transcription (Latin):
er uero erat ante hostium. & tam paruus erat. ut nihil ex inde drosuom¬
tuens. facile posset totũ indicare cumeo quippe inforo fuit pedisequus
quem postea quam recoluit alipius. architecto intimauit: atille secureͥm
demonstrauit puero. quaerens ab eo cuius esset quic onfestim. nostra: inqu
deinde interrogatus. a peruit cetera. sic in illũ domũ trans latã causa
confusisque turbis quae deillotrium phare iam coeperant. uerus dispe¬
sator uerbitui & multarũ in ecclesiatua causarũ ex aminator. experientior
instructiorque discessit: hunc ergoromae inuenerã & adhaesit mihi fostis si¬
mouinculo. mecumque mediolanum profectus est. ut nec me desereret. &¬
deiure quod didicerat aliquid ageret. secundumuotũ magis parentũ quã
suum : & teriam ad sederat mirabili continentia ceteris. cum illð magis mi¬
raretur eos qui aurum innocentiae praeparent: temptata est quoq eius in
doles non solum inͥ lecebra cupiditatis. sed etiam stimulo timoris: romae as side¬

Expanded text:
er uero erat ante ostium et tam paruus erat, ut nihil exinde domino suo metuens facile posset totum indicare; cum eo quippe in foro fuit pedisecus. quem posteaquam recoluit Alypius, architecto intimauit. at ille securim demonstrauit puero quaerens ab eo, cuius esset. qui confestim "nostra" inquit; deinde interrogatus aperuit cetera. sic in illam domum translata causa confusisque turbis, quae de illo triumphare iam coeperant, futurus dispensator uerbi tui et multarum in ecclesia tua causarum examinator experientior instructiorque discessit. Hunc ergo Romae inueneram, et adhaesit mihi fortissimo uinculo mecumque Mediolanium profectus est, ut nec me desereret et de iure, quod didicerat, aliquid ageret secundum, uotum magis parentum quam suum. et ter iam adsederat\' mirabili continentia ceteris, cum ille magis miraretur eos, qui aurum innocentiae praeponerent. temtata est quoque eius in-\', doles non solum de inlecebra cupiditatis sed etiam stimulo timoris. Romae adside
Abbreviated transcription (Latin):
tamen tunccũ ita fła graret odor unguentorũ tuorũ non currebamus postte ideo
us flebam inter cantica hymnorũ tuorũ suspiranstibi & tantũ respirans quantũ
iodiũs iuuenem ex nr̃o municipio quicũ agens in rebus militaret. prior nobis atͦ¬
conuersus est & baptizatus . & relicta militia saeculari. accinctus in tua simul
ramus simul habitaturi placitoscõ quaerebamus quis nã locus nos utilius habe¬
et seruientestibi pariter remeabamus in africa. &cum apud ostia tiberina es¬
mus mater de functa est multa prae tereo quia multũ festino accipe confessio¬
es meas & gratiarũ actiones dĩ m̃s derebus innumerabilibus . etiam insilentio

Expanded text:
tamen tunc cum ita fragraret odor unguentorum tuorum, non currebamus post te , et tamen tunc cum ita fragraret odor unguentorum tuorum, non currebamus post te , et us flebam inter cantica hymnorum tuorum, olim suspirans tibi, et tandem respirans, quantum Evodium juvenem ex nostro municipio. Qui cum agens in rebus militaret, prior nobis aconversus est et baptizatus, et relicta militia saeculari, accinctus in tua. Simul eramus, simul habitaturi placito sancto. Quaerebamus quisnam locus nos utilius haberet servientes tibi: pariter remeabamus in Africam. Et cum apud Ostia Tiberina essemus, mater defuncta est. Multa praetereo, quia multum festino. Accipe confessiones meas et gratiarum actiones, Deus meus, de rebus innumerabilibus etiam in silentio
Abbreviated transcription (Latin):
secretitui reconderas. unde oportune promeres ad cohercendam rabiem femine
sedregiam cũ enim prolata &effossa dignocũ honore transferentur adambro¬
anam basilicam non solũ quos irꝰmundi uexabant sp̃s confessis eisdem dae monibu
sanabantur. uerũ etiam quidam plures annos caecus ciuis ciuitateque notissimus.
cumpopuli tumultuante laetitia causam quaesisset atq audisset. ex iliuit. eoq
se ut duceret suum ducem rogauit quo perductus. impe trauit ammitti. ut sudan¬
o tangeret fere trũ praetiosae in conspectutuo mostis scorũ tuorũ quod ubi fec
atq: amͦmouit oculis confestim aperti sunt inde fama discurrens inde laudestu
feruentes lucentes inde illius inimicae animus &si aderedendi sanitatẽ non ad plicat
apersequendi tamen furore compressus est gratias tibids̃ meus unde & quod uxisti
ecordationẽ meã ut haec etiam confiterertibi quae magna oblitus prae terieram :

Expanded text:
secreti tui reconderas, unde opportune promeres ad cohercendam rabiem femineam, secreti tui reconderas, unde opportune promeres ad cohercendam rabiem femineam, sed regiam. cum enim prolata et effossa digno cum honore transferrentur ad Ambrosianam basilicam, non solum quos inmundi uexabant spiritus confessis eisdem daemonibus sanabantur, uerum etiam quidam plures annos caecus ciuis ciuitatique notissimus, cum populi tumultuante laetitia cse ut duceret, suum ducem rogavit. Quo perductus, impetravit admitti, ut sudario tangeret feretrum pretiosae in conspectu tuo mortis sanctorum tuorum . Quod ubi fecit, atque admovit oculis, confestim aperti sunt. Inde fama discurrens, inde laudes tuae ferventes, lucentes, inde illius inimicae animus etsi ad credendi sanitatem non ampliatus, a persequendi tamen furore compressus est. Gratias tibi, Deus meus. Unde et quo duxisti recordationem meam, ut haec etiam confiterer tibi, quae magna oblitus praeterieram?
Abbreviated transcription (Latin):
magnostudio fratrũ concinentiũ uocibus cordibus nimirũ annuserat aut non mul
amplius cũ iustina ualentiniani regis puerimater hominetuũ ambrosium ꝑsequer¬
tur heresis suae causa. quafuerat seducta ab arrianis excubabat pia plebs in ecclesia
moriparata cumepis coposuo seruotuo ibimea mater ancillatua sollicitudinis & uig¬
arũ primas tenens. orationib: uiuebat nos adhuc frigidi a calore sp̃stui excitaba mur
ta menciuitate attonita atq: turbata tunc hymni & psalmi ut canerentur sec uno
more morientaliu pastium nepopulus maeroristaedio contabesceret institutũ en¬
et exillo in hodiernũ retentũ multis iam acpene omnib: gregib: tuis . & perce tera
orbis imitantibus tunc memorato antistitituo peruisum a peruisti. quo loco latere
martrrũ corpora protasii & geruasii. quae pertot annos in corrupta inthes aur

Expanded text:
magno studio fratrum concinentium uocibus et cordibus. nimirum annus erat aut non multo magno studio fratrum concinentium uocibus et cordibus. nimirum annus erat aut non multo amplius, cum Iustina, Valentiniani regis pueri mater, hominem tuum Ambrosium persequeretur haeresis suae causa, qua fuerat seducta ab Arrianis. excubabat pia plebs in ecclesia mori parata cum episcopo suo, seruo tuo. ibi mater mea, ancilla tua, sollicitudinis et uigiliarum primas tenens, orationibus uiuebat. nos adhuc frigidi a calore spiritus tui excitabamur tamen ciuitate adtonita atque turbata. tunc hymni et psalmi ut canerentur secundum morem orientalium partium, ne populus maeroris taedio contabesceret, institutum est: ex illo in hodiernum retentum multis iam ac paene omnibus gregibus tuis et per cetera orbis imitantibus. Tunc memorato antistiti tuo per uisum aperuisti, quo loco laterent martyrum corpora Protasi et Geruasi, quae per tot annos incorrupta in thesauro