comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
haibentẽ lignũ uite. & lignũ scientiȩ boni et
mali et ligna cetera. abundantiã uirtutũ
putauerit trans ferendã. & in horto mentis
hortus cl cusus. fons signatꝰ: trans missioe
tuȩ pciradisus Et infra cut anima: Exurge
aquilo & ueni aust̃: ꝑfla hortũ meum. et
defluant ungenta mea Descendat frat̃
m̃s inhortũ suum: Quanto hiͦe pul chrius
qͣ anima ornata uirtutũ florib hortus sit:¬
bil uel inse paradẏsum habeat germinantẽ. in¬
u quẽ hortũ inuitat uerbũ dĩ descendere. ut¬
uti i cinima illa uerbi imbre atelestis & eiꝰ copus
didi in rigata fructific&. Uerbũ cuitẽ dĩ pascitur¬
islus cinimȩ uirtutibus : quotiens obędientẽ sibi
iiur & opimam inuenerit. & carpit fruct̾ eiꝰ citq¬
alb his delectat᷑: Cũ cũ descenđit in eam dĩ uerbũ :¬
ulia defluunt ex ea salubriũ ungenta uerborum.
lu & diuerscrũ fraglant longe lateq redolen¬

Expanded text:
habentem lignum vitae, et lignum scientiae boni et habentem lignum vitae, et lignum scientiae boni et mali , et ligna caetera, abundantiam virtutum putaverit transferendam, et in horto mentis hortus clausus, fons signatus, transmissiones tuae paradisus . Et infra ait anima: Exsurge, aquilo, et veni, auster, perfla hortum meum, et defluant unguenta mea. Descendat frater meus in hortum suum. Quanto hoc pulchrius quod anima ornata virtutum floribus hortus sit, vel in se paradisum habeat germinantem ! In quem hortum invitat Verbum Dei descendere, ut anima illa Verbi imbre coelestis, et ejus copiis irrigata fructificet. Verbum autem Dei pascitur animae virtutibus, quoties obedientem sibi et opimam invenerit, et carpit fructus ejus, atque his delectatur. Cum autem descenderit in eam Dei Verbum, defluunt ex ea salubrium unguenta verborum, et diversarum flagrant longe lateque redole
Abbreviated transcription (Latin):
O culi enĩ dñi suꝑ iustos Sicut & ipse ait Ego erã¬
in oculis eiꝰ: tamquã inueniens pacẽ Bonas
turres habet : quae hab& et de intelligibilib
habens anima. grãm suorũ ub̾um: ingredit᷑
in hortos & inueniens illic sp̾onsũ sedentẽ et
disputantẽ amicis ait Qui sedes inhortis
uocẽ tuct̃ insinua mͥ. michi inquid: non cimi¬
cis: Fuge frat̃ m̃s: Hortat᷑ ut fugiat sponsus:
quia iã sequi potest &iam terrena fugientẽ:
Dicitur ut sĩmilis sit dam mulȩ : quȩ euadit
dixit inhunc introisse animã quã uenerem
nuncupat : ut se abundantia & diuitis orti
repler&. in quo repletꝰ potu iacer& porus
qui nectar effunderet: Hoc gͥ ex libro canti¬
corũ cõposuit: eo qd cinima dõ adherens in or¬
tũ mentis ingressa sit. in quo ex̃ abundantia
diuerscirũ uirtutũ floresq sermonũ: Quis enĩ
ignorat qͥ exparadiso illo que legim ingenesi

Expanded text:
Oculi enim DomiOculi enim Domiin oculis ejus tanquam inveniens pacem. Bonas turres habet, quae habet et de intelligibilibus habens gratiam suorum uberum ingreditur in hortos, et inveniens illic sponsum sedentem et disputantem cum amicis ait: Qui sedes in hortis, vocem tuam insinua mihi . Mihi, inquit, non amicis. Fuge, frater meus. Hortatur ut fugiat sponsus, quia jam sequi potest etiam ipsa terrena fugientem. Dicit autem ut similis sit damulae, quae evadit us mundi dixit. In hunc introisse animam, quam Venerem nuncupat, ut se abundantia et divitiis hujus horti repleret, in quo repletus potu jaceret porus, qui nectar effunderet. Hoc igitur ex libro Canticorum composuit, eo quod anima Deo adhaerens in hortum mentis ingressa sit, in quo esset abundantia diversarum virtutum, floresque sermonum. Quis autem ignorat quod ex paradiso illo, quem legimus in Genesi
Abbreviated transcription (Latin):
& exciltemꝰ animã nr̃am ad illam inaginem
dĩ & simil itudinẽ: Fuga malorũ similitudo dĩ
est: & uirtutib imago dĩ ad quirit᷑ Ideo qͥ nos
pinxit. quasi auctor: pixit uirtutũ coloribus
Ecce ego inquid ad hierłm. pinxi muros tuos:
Non detergeamꝰ pinicillo negligentiȩ depicta
animȩ nr̃ȩ firmam̃ta muralia: Ideo dixit:
muros pinxi. quib hostẽ possimꝰ auertere
icib& anima muros suos de quib eminet : de¬
entuiq quib cut Ego ciuitas munita: ego ciuitas¬
nud obsessa His munit᷑ muris: his obsessa defen¬
ñpi ditur: Et uere murus anima: quȩ p̃tendit¬
t mi incastris: Unde & ipsa ait in canticis Ego mu¬
i rus & ubti mea ut turres Bonus murus quȩ
quxit dñs. sicut ipse at In manib meis
pinxi muros tuos: & in conspectu meo essemꝑ:
Bonci anima quȩ hab& speculcitorẽ dm̃. & in ma¬
nib eiꝰ est : sicut anima ꝓphetica quȩ in manꝰ
dñi cõmendat᷑ ut sp̃s. & quȩ in conspectu dĩ. ẽ:

Expanded text:
 exaltemus animam nostram ad illam imaginem Dei et similitudinem. Fuga malorum similitudo Dei est, et virtutibus imago Dei acquiritur. Ideo qui nos pinxit quasi auctor, pinxit virtutum coloribus: Ecce ego, inquit ad Hierusalem, pinxi muros tuos . Non detergamus penicillo negligentiae depicta animae nostrae firmamenta muralia. Ideo dixit: Muros pinxi, quibus hostem possimus avertere. 18. Habet anima muros suos, de quibus eminet, et de quibus ait: Ego civitas munita, ego civitas obsessa . His munitur muris, his obsessa defenditur. Et vere murus anima, quae praetendit in castris. Unde et ipsa ait in Canticis: Ego murus, ubera mea ut turres . Bonus murus quem pinxit Dominus, sicut ipse ait: In manibus meis pinxi muros tuos, et in conspectu meo es semper . Bona anima quae habet speculatorem Deum, et in manibus ejus est, sicut anima Prophetica, quae in manus Domini commendatur ut spiritus , et quae in conspectu Dei est;
Abbreviated transcription (Latin):
cerei & potestates mundi. qui nos uelud de mu¬
ro deicere animȩ. uł impedire recta gradientẽ.
uł aid altiora tendentes: quęrunt deponere.
atq ad terrena reuocare: Sed nos multoma¬
gis cid sublimia mentẽ ȩrigamꝰ: uerbũ sequen¬
tes dĩ Illi pͥncipatus offendunt scłaria qͥbus¬

Expanded text:
aerii, et potestates mundi, qui nos velut de muro dejicere animae, vel impedire recte gradientes, vel ad altiora tendentes quaerunt deponere, et ad terrena revocare. Sed nos multo magis ad sublimia mentem erigamus, Verbum sequentes Dei. Illi principatus saecularia offu
Abbreviated transcription (Latin):
ma dirige gressus tuos Initiunt cupiditatẽ
cuiri. argenti. uicinȩ possessionis ad quirende¬
ut eiꝰ gr̃a excuses acena illius. qui ad nuptias
uerbi te inuitauit: Iu ecuie ne excuses. sedues¬
tem te indue nupticilẽ & utere conuiuio di¬
uitis : ne diues qͥte inuitauerat cum tu excu¬
saueris dũ es scłaribus occupatꝰ alios inuit&.
et tu excludaris: Initiunt etiã honoris appe¬
tentiã potestates mundi. ut te extollas sicut
adã : & dũ uis ada quare dm̃ similitudine
potestatis: diuina p̃cepta despicitis. & quȩ ha¬
bebas incipias amittere: Qui enĩ ñ habet:
et qͥ hab& cuferet᷑ ab eo: Iuociens inoracioie

Expanded text:
s tuos. Injiciunt cupiditatem auri, argenti, vicinae possessionis; ut acquirendae ejus gratia excuses te a coena illius qui ad nuptias Verbi te invitavit; tu cave ne excuses, sed vestem te indue nuptialem, et utere convivio divitis; ne dives qui te invitaverat, cum excusaveris te, dum es saecularibus occupatus, alios invitet, et tu excludaris. Injiciunt etiam honoris appetentiam potestates mundi; ut te extollas sicut Adam, et dum vis adaequare Deum similitudine potestatis, divina praecepta despicias, et quae habebas, incipias amittere. Qui enim non habet, et quod habet auferetur ab eo. 23. Quoties in oratione
Abbreviated transcription (Latin):
nec lata. nec robusta sit: s utrũ uere ita sit ñdum ate
ita eẽ. dictũ scis Fieri enĩ potest ut multa sint magni
estunanda quȩ istis carent: s non ꝯtinuo exħ genere
animã eẽ. credendũ puto. A. Scio istud nob enodan
dum restare: &si me de ieps er plicat᷑ um ꝓmiserã
Uerum quia res subtilissima ÷ & longe alios mentis
scirio circuitu defatigatꝰ. egre toleres aliquanto

Expanded text:
nec lata, nec robusta sit, sed utrum vere ita sit, nondum a te dictum esse scis. Fieri enim potest, ut multa sint magni aestimanda, quae istis careant; sed non continuo ex hoc genere animam esse credendum puto. 6. A. Scio istud nobis enodandum restare, et hoc me deinceps explicaturum promiseram: verum quia res subtilissima est, et longe alios mentis sario circuitu defatigatus, aegre tuleris aliquanto
Abbreviated transcription (Latin):
se ipsos & dm̃ suuꝰ id÷ ueritatẽ. pie. caste ac diligen¬
t̃ querentibus: inueniendi facultas desit᷑ S ab ista¬
questione nͥ quidte abhac mou& iã rece̾damꝰ si
plaic& : et ad alia tͣnseamus. Quicqͥd cũ de illis
figuris loquacius a nob fortasse disputatũ ÷ quã
uolebas : uidebis qͣntum ad alia ualebit sihanc
disceptationẽ aliquid eo ad uitã eẽ. concedis Inã et
exerc& cinimũ ħ genꝰ disciplinarũ ad subtiliora
cernenda. ne luce illorũ reꝑcussus & eã sustinere
non ualens. in easdem tenebras quas fugere cupie¬
bat libent̃ refugiat: & affert crgum̃ta nisi
fallor certissima. quib qͥ fuerit inuentũ atq
confectum impudentẽ habeat dubitationẽ:
quantum homini talia inuestigare ꝑmissum ẽ.
Minus enĩ ego dehis reb dubito : quã de his quas isti¬
couilis uidemꝰ. cũ pituitis sẽꝑ bellũ gerentibus. Iuid

Expanded text:
seipsos et Deum suum, id est veritatem pie, caste ac diligenseipsos et Deum suum, id est veritatem pie, caste ac diligenter quaerentibus, inveniendi facultas desit. CAPUTquaestione, nisi quid adhuc te movet, jam recedamus, si placet; et ad alia transeamus: quidquid autem de illis figuris loquacius a nobis fortasse disputatum est quam volebas, videbis quantum ad alia valebit, si hanc disceptationem aliquid eo adjutam esse concedis: nam et exercet animum hoc genus disciplinarum, ad subtiliora cernenda, ne luce illorum repercussus, et eam sustinere non valens, in easdem tenebras quas fugere cupiebat, libenter refugiat; et affert argumenta, nisi fallor, certissima, quibus quod fuerit inventum atque confectum, impudentem habeat dubitationem, quantum homini talia vestigare permissum est. Minus enim ego de his rebus dubito, quam de iis quas isticulis videmus cum pituita semper bellum gerentibu
Abbreviated transcription (Latin):
cem uiđe cõꝑta est. Qđ si in ipsis sensib qͥb. nͥ cor¬
porea sentire non datũ est: nichil cidrẽ. id est adiũ
sentiendi ual& corporis magnitudo: metuendũ ne est
queso ne animꝰ humanꝰ cuiꝰ excellentior & poene soluꝰ Nꝰ¬
aspectꝰ ẽ. ipsa ratio. qua etiam se inuenire molit᷑. nihil
sit si illum eadẽ ratio id ÷ se ipse om̃i magnitudine
qua obtinet᷑ locus carere conuicerit : magna qͥdem¬
mͥ crede magna: s sine ulla mole deanimo cogitan¬
dasunt. Quod facilius contigit his : qui aut bene
erudienti adhȩc accedunt. ñstudio in anis gł ȩ sed
diuino amore ueritatis accensi: aut qͥ iam in his
querendis uersantur. quã uis minꝰ eruditi ad in¬
uestiganda euenerint : se pacient̃ bonis dociles pre¬
bent: atq ab om̃i corporũ ꝯsuetudine qͣntũ in hac
uita ꝑmittit᷑ semet auertunt. Fieri aũ nõ potest
quadam diuina ꝓuidentia. ut religiosis animis

Expanded text:
cem videre comperta est. Quod si in ipsis sensibus, quibus nisi corcem videre comperta est. Quod si in ipsis sensibus, quibus nisi corporea sentire non datum est, nihil ad rem, id est ad vim sentiendi, valet corporis magnitudo; metuendumne est, quaeso, ne animus humanus, cujus excellentior et pene solus aspectus est ipsa ratio qua etiam se invenire molitur, nihil sit, si illum eadem ratio, id est se ipse omni magnitudine, qua obtinetur locus, carere convicerit? Magna quaedam, crede mihi, magna, sed sine ulla mole de animo cogitanda sunt. Quod facilius contingit iis, qui aut bene eruditi ad haec accedunt, non studio inanis gloriae, sed divino amore veritatis accensi; aut qui jam in his quaerendis versantur, quamvis minus eruditi ad investiganda ea venerint, si patienter bonis se dociles praebent, atque ab omni corporum consuetudine, quantum in hac vita permittitur, semet avertunt. Fieri autem non potest quadam divina providentia, ut religiosis animis
Abbreviated transcription (Latin):
animo animũ cernere : id ÷ ut ipse se animꝰ uideat
ideat ciutẽ ꝑ intelligentiã. Huic soli enĩ lic& uidere Ri¬
nichil eẽ. in reb. potentius & magnificentius: his na¬
turis quȩ ut ita dicã sine tumorib eẽ. intelliguntur
umor enĩ non absurde appellat᷑ corporis magnitudo
luȩ si magnipendenda e&ẽ: plus nob̾ ꝓfecto elephanti
saꝑent. Qđ si quisqu eoꝵ cognatꝰ. dicit elephantos
ẽẽ. scipientes: sensi enĩ quã uis ad mirans. sensi tamen
etiam hinc homines sȩpe ambigere : illud quantum
opinor saltẽ cõcedat plus asino saꝑe apiculam. Horũ
cõparare magnitudines: plus ꝓfecto ÷ quã asinũ. Uł
qͥ etiam de oculo dicebamꝰ. cui nonliqueat aquilȩ oculũ
multo quã nr̃ ÷ eẽ. breuiorem: quo tam̃ illa sublime
ita uolans. ut anob̾ intanta luce difficile cernatur
latentẽ sub frutice lepusculũ. & sub fluctib pis¬

Expanded text:
animo animum cernere, id est ut ipse se animus videat; animo animum cernere, id est ut ipse se animus videat; videt autem per intelligentiam. Huic soli enim licet videre nihil esse in rebus potentius et magnificentius iis naquae, ut ita dicam, sine tumoribus esse intelliguntur: tumor enim non absurde appellatur corporis magnitudo, quae si magnipendenda esset, plus nobis profecto elephanti saperent. Quod si quisquam eorum cognatus dicet elephantos esse sapientes; sensi enim quamvis admirans, sensi tamen etiam hinc homines saepe ambigere; illud, quantum opinor, saltem concedet, plus asino sapere apiculam; quorum comparare magnitudines plus profecto est quam asininum: vel quod etiam de oculo dicebamus, cui non liqueat aquilae oculum multo quam noster est, esse breviorem? quo tamen illa sublime ita volans, ut a nobis in tanta luce difficile cernatur, latentem sub frutice lepusculum, et sub fluctibus pis
Abbreviated transcription (Latin):
damꝰ eẽ. meliorẽ. Et si figurarũ om̃ium planarũ illa
obtima est quȩ circulo efficit᷑. in qͣ ratio docuit nichil esse
meliꝰ puncto atq potentius. qͥ nullo dubitante partibus
ciret : qͥd mirũ si anima neq corporea sit. neq ulla cut
longitudine porrecta. aut latitudine diffusa. aut alti¬
tudine solidata. & tam̃ tantũ ualeat incorpore ut pe¬
fi de aia nes eam sit regimen om̃ium m̃brorũ. & qͣsi cardo qͥdã
in agendo cunctarũ corporaliũ motionum : cũ cũ ocłi
mediũ qͥpupilla dr̃. nichil aliud sit quã qͥdã punctũ
oculi. in quo tam̃ tanta uis est ut eo dimidiũ cȩlũ cuiꝰ
in effabile spaciũ ÷ ex aliquo eminenti loco cerni col¬
lustrariq possit : non abhorr&e uł discrepat auero
animũ carere om̃i corporea magnitudine : quȩ tribi
illis differentus consũ mat᷑. quã uis corporũ magnitu¬
dines quas lib& imaginari queat.S paucis lic&e ipso

Expanded text:
damus esse meliorem. Et si figurarum omnium planarum illa damus esse meliorem. Et si figurarum omnium planarum illa optima est quae circulo effingitur, in qua ratio docuit nihil melius esse puncto atque potentius, quod nullo dubitante partibus caret; quid mirum si anima neque corporea sit, neque ulla aut longitudine porrecta, aut latitudine diffusa, aut altitudine solidata; et tamen tantum valeat in corpore, ut penes eam sit regimen omnium membrorum, et quasi cardo quidam in agendo, cunctarum corporalium motionum? 24. Cum autem oculi medium, quae pupilla dicitur, nihil aliud sit quam quoddam punctum oculi, in quo tamen tanta vis est, ut eo dimidium coelum, cujus ineffabile spatium est, ex aliquo eminenti loco cerni collustrarique possit; non abhorret a vero animum carere omni corporea magnitudine, quae tribus illis differentiis consummatur, quamvis corporum magnitudines quaslibet imaginari queat. Sed paucis licet ipso
Abbreviated transcription (Latin):
duob eẽ. incorpore potest. animo tñ etiam solã lineã
int̃iore qͦdã oculo id ÷ intelligentia uide concessũ
est : arbitror nos conceđe sic animũ corpꝰ non eẽ. ut sit¬
E corpore melior. Quo concesso: non opinor dubitandũ.
eũ etiã linea eẽ. meliorem. Ridiculũ ÷ enĩ. cũ tria illa
insint corpori ut corpꝰ sit : non his om̃ib eẽ. meliorẽ. qͥ cor¬
pore ẽ. melior. At ipsa linea qͣmelior essẽ c̃uincit᷑ animꝰ.
idõ cet̃is duob p̃stat: quia minꝰ quã illa duo secari potest
Porro illa duo. eo magis seccint᷑ quã linea: qͦ magisse inspa¬
cium distendunt. Linea uͦ. spaciũ nͥ longitudinis nullum
ht̃. Quo sublato: nichil om̃ino reman& spacii. Qua ꝓpt̃
quicqͥd linea meliis ẽ: necesse.. nullo spaciosit. & om̃ino
diuidi secariq non possit. Frustra gͥ ut opinor. qͣntitatẽ
animi quȩ nulla ẽ. inuenire laboram: cũ eũ linea c̃ce¬

Expanded text:
duobus esse in corpore potest; animo tamen etiam solam lineam duobus esse in corpore potest; animo tamen etiam solam lineam interiore quodam oculo, id est intelligentia, videre concessum est: arbitror nos concedere sic animum corpus non esse, ut sit corpore melior. Quo concesso, non opinor dubitandum esse, eum etiam linea esse meliorem: ridiculum est enim cum tria illa insint corpori ut corpus sit, non his omnibus esse meliorem, qui corpore est melior. At ipsa linea, qua melior esse convincitur animus, ideo caeteris duobus praestat, quia minus quam illa duo secari potest. Porro illa duo eo magis secantur quam linea, quo magis se in spatium distendunt: linea vero spatium nisi longitudinis nullum habet, quo sublato nihil omnino remanet spatii. Quapropter quidquid linea melius est, necesse est nullo spatio sit, et omnino dividi secarique non possit. Frustra igitur, ut opinor, quantitatem animi, quae nulla est, invenire laboramus, cum eum linea conce
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ sit Si cũ diffiniri tͥ animũ uis. & idõ queris qͥd sit
animꝰ: facile respondeo Nã mͥ uidet᷑ eẽ. substantia
quȩdã rationis particeps: regendo corpori ac cõmoda
utr̃u quantitas. & quasi ut ita dicã loçale spacium¬
in animo ullũ sit Nã ꝓfecto quia corpꝰ non ÷ : neq¬
ei alit᷑ incorporea illa cernere ualer&. ut suꝑ ior
ratio demonstrabat: ꝓcul dubio car&e spacio qͦ corpo¬
rea metiunt᷑. Et obhoc : recte credi. aut cogitari.
aut intelligi talis eiꝰ quantitas ñ potest Si cũ te
mou& cur tanta ccieli terrae marisq spacia me¬
I moria
contineat cũ sit illa nullius qͣntitatis : mira quȩdã¬
⁊ oͣuis ẽ. quã tam̃ exhis quȩ tinobis cõꝑta sunt quantũ
ingenio tuo in ẽ. luminis anim aduertere potes
Si enĩ corpꝰ nullũ ÷ ut ratio iã ostendit qͥlongitudine.
laititudine. altitudine careat: nichilq eorũ nͥ cũ aluꝰ

Expanded text:
mus sit. Si autem definiri tibi animum vis, et ideo quaeris quid sit mus sit. Si autem definiri tibi animum vis, et ideo quaeris quid sit animus; facile respondeo. Nam mihi videtur esse substantia quaedam rationis particeps, regendo corpori accommodatautrum quantitas et quasi, ut ita dicam, locale spatium animo ullum sit. Nam profecto quia corpus non esim aliter incorporea ulla cernere valeret, ut superior ratio demonstrabat; procul dubio caret spatio quo corpora metiuntur: et ob hoc recte credi, aut cogitari, aut intelligi talis ejus quantitas non potest. Si autem te movet, cur tanta coeli, terrae, marisque spatia memoria contineat, cum sit ipse nullius quantitatis; mira quaedam vis est, quam tamen ex iis quae a nobis comperta sunt, quantum inest ingenio tuo luminis, animadvertere potes. Si enim corpus nullum est, ut ratio jam ostendit, quod longitudine, latitudine, altitudine careat, nihilque horum nisi cum aliis
Abbreviated transcription (Latin):
um. Quid ÷ tandẽ: dic mͥ M Nide int̾im: utrum
confectũ sit carere illũ om̃i illa quantitate. deqͣ
li nc̃ questio ẽ. Nam qͥd sit animꝰ oblitũ te eẽ. miror.
pͥore int̾nos questione discussũ Meministi enĩte
quesisse pͥmitꝰ unde e&̃ : qͥ duob modis a nob̶ tracta¬
tum eẽ. memini. Uno quo quasi de regione eiꝰ que¬
sitũ ẽ: alt̾o utrum nã ex t̾ra ł igne. uł alio qͦpiam
istorũ elem̃torum e&̃: uł ex om̃ib uł eax aliquibus
horũ. Inqua questione constitit int̾nos: non magiꝰ
hoc querendũ eẽ. quã unde sit t̾ra. uł siquid aliud
elem̃toꝵ singuloꝵ Intelligendũ ÷ enĩ quã quam
ds̃ fecerit animũ. hab̾e illũ certã substantiã: quȩ
neq t̾rena. neq ignea neq aerea sit. neq humida.
nͥ forte arbitrandũ ÷ dm̃ terrȩ dedisse ut nichil ali¬
ud sit quã t̾ra. & ñdedisse animo ut nichil aliud qua ani¬

Expanded text:
um; quid est tandem, dic mihi? A. Vide interim utrum um; quid est tandem, dic mihi? A. Vide interim utrum confectum sit carere illum illa omni quantitate, de qua nunc quaestio est: nam quid sit animus, oblitum te esse miror priore inter nos quaestione discussum. Meministi enim te quaesisse primitus, unde esset: quod duobus modis a nobis tractatum esse memini, uno, quo quasi de regione ejus quaesitum est; altero, utrumnam ex terra, vel igne, vel alio quopiam istorum elementorum esset, vel ex omnibus, vel ex aliquibus horum. In qua quaestione constitit inter nos, non magis hoc quaerendum esse quam unde sit terra, vel si quod aliud elementorum singulorum. Intelligendum est enim quanquam Deus fecerit animum, habere illum certam substantiam, quae neque terrena, neque ignea, neque aeria sit, neque humida: nisi forte arbitrandum est Deum terrae dedisse ut nihil aliud sit quam terra, et non dedisse animo ut nihil aliud quam ani
Abbreviated transcription (Latin):
cogitari : quã uis mediũ & exctrema cogitent᷑ Scđm
autẽ suꝑ iorem de monstrationẽ altitudinis. quam
fecisti ut recordarer: nulla omĩno ÷ altitudo. ubi ni¬
chil intꝰ cogitari potest :m. Recte dicis: & sicte om̃i¬
no meminisse cupiebã. Quã obrem illud iã uolo
respondeas : utrũ falsȩ ueram ante ponas .D. Iã hinc
dubitare : in credibilis dementiȩ est .m. Dic gͦ queso
latitudo quȩ cũ erecta ÷ ut dixximꝰ. sectionẽ ꝑ longũ
deorsum uersus admittit .D. Nichilominꝰ m Umqͣm¬
ne gͥ oculis istis corporeis. uł tante punctũ uł talẽ
lineam. uł talem latitudinẽ uidifa :d. Om̃ino num¬
quã Non enĩ s: ista corporea .m. Atquin. si corporea
corporeis oculis mira quadã rerum cognatione
cernunt᷑: oport& animũ qͦ uidemꝰ illa incorporalia.
corporeũ corpusue non esse. Antu alit̃ excistimas : p.
ge. icĩ concedo corpꝰ non eẽ. animũ: uł quicqͥt corpore¬

Expanded text:
cogitari, quamvis medium et extrema cogitentur. Secundum cogitari, quamvis medium et extrema cogitentur. Secundum autem superiorem demonstrationem altitudinis, quam fecisti ut recordarer, nulla omnino est altitudo, ubi nihil intus cogitari potest. A. Recte dicis, et sic te omnino meminisse cupiebam. Quamobrem illud jam volo respondeas, utrum falso verum anteponas. E. Jam hinc dubitare, incredibilis dementia est. A. Dic ergo, quaeso latitudo, quae cum erecta est, ut diximus, sectionem per longum deorsum versus admittit? E. Nihil minus.  oculis istis corporeis, vel tale punctum, vel talem lineam, vel talem latitudinem vidisti? E. Omnino nunquam. Non enim sunt ista corporea. A. Atqui si corporea corporeis oculis mira quadam rerum cognatione cernuntur; oportet animum quo videmus illa incorporalia, corporeum corpusve non esse. An tu aliter existimas? E. Age, jam concedo corpus non esse animum vel quidquam corpore
Abbreviated transcription (Latin):
dine qͥdem uideo eẽ. non posse ailtitudinẽ: sine latitu¬
dine aũ potest. M. Redi gͦ ad cogitationẽ latitudinis:
& si eã qͣsi iacentẽ animo figuraueras. erigat᷑ in quod¬
lib& latus : tamquã si eam uelles ꝑtenuissimã rimã
ubi recdusȩ ianuae iungunt educere. Annondũ in¬
telligis quid uelim : D. Intelligo quid dicas: s nondũ
fortasse quid uelis .m. Illud scilic& ut respondeas utrũ
sicerecta latitudo uideat᷑ tͥ migrasse in altitudinẽ.
& latitudinis iã nom̃ descriptionẽq amisisse: an ad¬
huc maneat latitudo. quã uis ita sit collocata O.
U idet᷑ mͥ ciltitudo eẽ. facta.m. Recordarisne obsecro.
quẽ ad modũ altitudinẽ diffinieramꝰ: B. Recordor
plane. & me iã sic respondisse pud& nã etiã ħ mͦ
quasi erecta latitudo : sectionẽ ꝑ longũ deorsũ uersꝰ
non admittit. Quare:. nulla Linea possunt int̾iora

Expanded text:
dine quidem video esse non posse altitudinem, sine latitudine quidem video esse non posse altitudinem, sine latitudine autem potest. A. Redi ergo ad cogitatieris, erigatur in quodlibet latus, tanquam si eam velles per tenuissimam rimam, ubi se clausae januae jungunt, educere. An nondum intelligis quid velim? E. Intelligo quid dicas, sed nondum fortasse quid velis. A. Illud scilicet ut respondeas, utrum sic erecta latitudo videatur tibi migrasse in altitudinem, et latitudinis jam nomen descriptionemque amisisse; an adhuc maneat latitudo, quamvis ita sit collocata. E. Videtur mihi altitudo esse facta. A. Recordarisne, obsecro, quemadmodum altitudinem definieramus? E. Recordor plane, et me jam sic respondisse pudet. Nam etiam hoc modo quasi erecta latitudo sectionem per longum deorsum versus non admittit: quare nulla in ea possunt interiora
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ latitudo uere undiq secari queat. an aliunde nec
ipsa sectionẽ possit admit t̾e : quã uis plus ad mit tat qͣm
linea .D. Nescio ꝓrsus unde ñpossit .m. Credo te ñrecoꝵo¬
dari. Nã nescire istud : nullo modo posses. Quare: cõmo¬
ne faciam te isto modo. Certe enĩ latitudinẽ sic in telli¬
gis : ut cogitacione tua de altitudine nichil usurpes¬
.o. Sic om̃ino .m. Accedat gͥ huic latitudini altitudo.
& responde iã utr̃u etiã aliquid accesserit. qͦ magis
undiq secari queat .D. Mire om̃ino ad monuisti Nunc .ti.
uideo ñsolum desuꝑ. aut ex inferiore parte : s ala terib
quoq ad mitti posse sectionẽ. nichilq om̃ino remansis¬
se unde ñqueat penetrare diuisio. Qua re manifestũ
est & latitudinẽ exhis partib secari posse: ꝑ quas fur Dibi eĩ¬
& latitudo. & altitudo nota ẽ: quero utrũ possint de¬
esse duo suꝑiora. ubi ad erit al titudo .D. Sine longitu¬

Expanded text:
utrum latitudo vere undique secari queat; an alicunde nec utrum latitudo vere undique secari queat; an alicunde nec ipsa sectionem possit admittere, quamvis plus admittat quam linea. E. Nescio prorsus unde non possit. A. Credo te non recordari; nam nescire istud nullo modo posses: quare comnefaciam te isto modo. Certe enim latitudinem sic intelligis, ut cogitatione tua de altitudine nihil usurpes. E. Sic omnino. A. Accedat igitur huic latitudini altitudo, et responde jam utrum etiam aliquid accesserit, quo magis undique secari queat. E. Mire omnino admonuisti. Nunc enim video non solum desuper aut ex inferiori parte, sed a lateribus quoque admitti posse sectionem, nihilque omnino remansisse, unde non queat penetrare divisio. Quare manifestum est, et latitudinem ex his partibus secari non posse, per quas surrectet latitudo, et altitudo nota est; quaero, utrum possint deesse duo superiora, ubi aderit altitudo. E. Sine longitu
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc diximꝰ nichil: eam p̃ponendam ratio de mons¬
trauerit quȩ circulo l audit̾ ꝓpt̾ sũmã aequalitatẽ:
quȩ alia ipsius ȩqualitatis moderatios. quã punctum
in medio c̃stitutum: multa dehꝰ potentia diei possunt:
s adhibeo modũ. & tͥ ipsa cogitanda plura ꝑmitto
D.Sane ut uidet᷑ Non enĩ me requirere ƿigebit : siqͥd
fuerit obscurius Cerno ciũ mediocrit̃ ut puto : magnã
hꝰ signi eẽ. potentiam m. Nunc gͦ illud aittende : cũ & qͥd
sit signũ. & quid sit longitudo: ⁊ qͥd sit latitudo ꝑspexeris:
qͥdhoꝵ tͥ uidecit᷑ alt̾ius & cuiꝰ indigere. sine qͦ esse ñ possit
Uideo qͥ latitudo longitudine indigeat: sine qͣ prorsus
intelligi ñ potest. Rursus longitudinẽ cerno latitudine
qͥdem non indigere ut sit : s sine signo in illo eẽ. non posse
Uud cũ signum ꝑ semed ipsum eẽ : inulliꝰ hoꝵ indigere
manifestũ ẽ .M.lta ÷ ut dicis . S diligentius considera.

Expanded text:
adhuc nihil diximus eam praeponendam ratio demonstraverit quae circulo clauditur, propter summam aequalitatem; quae alia ipsius aequalitatis moderatio est, quam punctum in medio constitutum? Multa de hujus potentia dici possunt, sed adhibeo modum, et tibi ipsi cogitanda plura permitto. E. Sane ut videtur; non enim me requirere pigebit, si quid fuerit obscurius: cerno autem mediocriter, ut puto, magnam hujus signi esse potentiam. 20. A. Nunc ergo illud attende, cum et quid sit signum, et quid sit longitudo, et quid sit latitudo perspexeris; quid horum tibi videatur alterius, et cujus indigere, sine quo esse non possit. E. Video quod latitudo longitudine indigeat, sine qua prorsus intelligi non potest. Rursus longitudinem cerno latitudine quidem non indigere ut sit, sed sine signo illo esse non posse. Illud autem signum per semetipsum esse et nullius horum indigere, manifestum est. A. Ita est ut dicis: sed diligentius considera,
Abbreviated transcription (Latin):
eatur pingentẽ uiderint: non putent posse homi¬
nẽ pingi: nisi aliã picturã qͥ pingit aspexerit. Tan¬
ta autẽ in contẽplandã ueritatẽ uoluntas ẽ: qͣnta¬
cũq ex parte etĩ quisq contẽplari potest. Tanta au¬
tẽ puritts. tanta sinceritas. tã indubitanda rerũ
fides: ut neq qͥcqͣm preter ea scisse se aliqͣndo aliqͥs
putet. cũ sibi scire uidebat᷑. & qͦ minus impediatur
anima tota inherere ueritati: mors quȩ antea me¬
tuebatur: id ẽ ab hoc corpore om̃imoda fuga ⁊ elap¬
animȩ uis. ac potencia. Qđ ut breuit̾ colligã: quẽ¬
ad modũ fatendũ ẽ. animã humanã non ẽẽ qđ ds̃
ẽ: ita p̾sumendũ. nichil int̾ omia quȩ crecuit: dõ
ẽẽ ꝓpinquius. ideoq diuinȩ ac singularit̃ in accła
catholica tradit᷑. nullam creaturã colendũ eẽ animȩ.¬
ibencuis enĩ loquor his uerbis. qͥb mͥ hȩc insinuata

Expanded text:
eatur, pingentem viderint; non putent posse homieatur, pingentem viderint; non putent posse hominem pingi, nisi aliam picturam, qui pingit aspexerit. Tanta autem in contemplanda veritate voluptas est, quantacumque ex parte eam quisque contemplari potest, tanta puritas, tanta sinceritas, tam indubitanda rerum fides, ut neque quidquam praeterea scisse se aliquando aliquis putet, cum sibi scire videbatur; et quo minus impediatur anima toti tota inhaerere veritati, mors quae antea metuebatur, id est ab hoc corpore omnimoda fuga et elapanimae ac potentia: quod ut breviter colligam, quemadmodum fatendum est, animam humanam non esse quod Deus est; ita praesumendum, nihil inter omnia quae creavit, Deo esse propinquius. Ideoque divine ac singulariter in Ecclesia catholica traditur, nullam creaturam colendam esse animae libentius enim loquor his verbis quibus mihi haec insinuata
Abbreviated transcription (Latin):
lactis illius. qđ apłs paulus paruulis se potũ de¬
disse p̃dicauit. Qđ alim̃tũ accipere cũ qͥs matri iã¬
grandis est: pudendũ: respuere cũ opus ẽ.: miserandũ
rep̃hendere aliqͣndo aut odisse: sceleris ⁊ impietttis
tractare autẽ ac dispensare cõmodȩ. laudis. ⁊ carita¬
tis plenissimũ ẽ. Uidebimꝰ &iã naturȩ huiꝰ corporeȩ
tantas cõmutationes ⁊ uicissitudines dũhumanis le¬
gib seruit: ut ipsã & iã resurrectionẽ carnis quȩ
partĩ tardius. partĩ omin non credit᷑: ita certam
teneam : ut cercnis nobis non sit solem cũ occiderit oris¬
turũ. Lã uͦ eos qui ad exemplũ salutis nr̃ȩ ac primi¬
cias: a filio dĩ potentissimo. x terno. in cõmuttibili :¬
susceptũ hominẽ: eundẽq natũ ẽẽ de uirgine: cetera
huiꝰ historie miracula irrident: sic contẽpnemꝰ. tãqnͣ
eos pueros. qui cũ pictorẽ in ꝓpositis tabulis qͣs intu¬

Expanded text:
lactis illius quod apostolus Paulus parvulis se potum delactis illius quod apostolus Paulus parvulis se potum dedisse praedicavit : quod alimentum accipere cum quis matre grandis est, pudendum: respuere cum opus est, miserandum; reprehendere aliquando aut odisse, sceleris et impietatis: tractare autem ac dispensare commode, laudis et charitatis plenissimum est. Videbimus etiam naturae hujus corporeae tantas commutationes et vicissitudines, dum divinis legibus servit, ut etiam ipsam resurrectionem carnis, quae partim tardius, partim omnino non creditur, ita certam teneamus, ut certius nobis non sit, solem, cum occiderit, oriturum. Jam vero eos qui ad exemplum salutis nostrae ac primitias, a Filio Dei potentissimo, aeterno, incommutabili susceptum hominem, eumdemque natum esse de virgine, caeteraque hujus historiae miracula irrident, sic contemnemus, tanquam eos pueros, qui cum pictorem propositis tabulis, quas intu
Abbreviated transcription (Latin):
audeo tibi ego dicere. Nos si cursũ quẽ nobis ds̃ i¬
perat. ⁊ quẽ tenendũ suscepim constantissime tenu¬
erimus. ꝑuenturos ꝑ uirtutẽ dmĩ atq sapienciam
ad sũmã illã causã. ł sũmũ auctorẽ ł sũmũ princi¬
piũ. rerũ om̃ium. ł si ꝗͦ alio mͦ res tanta congruen¬
cius appellari põtest: quo intellectũ uere uidebim
quã sint omĩa sub sole uanitas uanitanciũ. Uanitas ptis
enĩ fallacia: uanitantes autẽ ł falsi ł fallentes ł utriq
intelligunt᷑. Licet tunc dinoscere qͣntũ int̾ haec &
ea quȩ uera sunt distet: & quẽ ad modũ tam̃ & iam
ista om̃ia dõ auctore creata sint. ⁊ in illorũ cõpa¬
ratione nulla sint : ꝑ se autẽ considerata. mira atq
pulchra. Tunc agnoscemus qmͣ uera nob̵ credenda
imperata sint. qͣmq obtime ac saluberrime apud
matrẽ accłam nutriti fuerimꝰ. quȩ uęsit utilitus

Expanded text:
audeo tibi dicere, nos si cursum quem nobis Deus iaudeo tibi dicere, nos si cursum quem nobis Deus imperat, et quem tenendum suscepimus, constantissime tenuerimus, perventuros per Virtutem Dei atque Sapientiam ad summam illam causam, vel summum auctorem, vel summum principium rerum omnium, vel si quo alio modo res tanta congruentius appellari potest: quo intellecto, vere videbimus quam sint omnia sub sole vanitas vanitantium . Vanitas enim est fallacia, vanitantes autem vel falsi, vel fallentes, vel utrique intelliguntur. Licet tamen dignoscere quantum inter haec, et ea quae vere sunt, distet; et quemadmodum tamen etiam ista omnia Deo auctore creata sint, et in illorum comparatione nulla sint; per se autem considerata, mira atque pulchra. Tunc agnoscemus quam vera nobis credenda imperata sint, quamque optime ac saluberrime apud matrem Ecclesiam nutriti fuerimus, quaeve sit utilitas
Abbreviated transcription (Latin):
abudicent: & cũ quadã libidine ⁊ uoluptate misera¬
bili: in suas tenebras qͣs eorũ morb pati potest: medici¬
nȩ maledicentes refugiant. Unde diuino afflatu.
& ꝓrsus ordinatissime: illud aꝓphȩta dr̃ cor mundũ
crea in me ds̃. ⁊ spin rectũ in noua inuiscerib meis
p̃s enĩ rectus ẽ credo. quo fit ut anima inueritate
querenda : deuiare atq errare ñ possit. qͥ profecto
in ea non instturat᷑: nisi prius cor mundũ fuerit.
hoc ẽ nisi prius ipsa cogititio ab omi cupiditate
ac fece rerũ mortaliũ. sese cohibuerit ⁊ eliqͣuerit
neq iã gradus sed quedã mansio quo illis gradibus
ꝑuenit᷑: quȩ sint gaudia. quȩ ꝑfruitio sũmi ⁊ueri
boni. cuiꝰ serenitatis atq x t̾nitcitis afflatꝰ qͥd ego
dicã : dixerunt hȩc qͣntũ dicenda eẽ iudicaiuerunT
magnȩ quedã & in cõpartibiles animȩ : quas &iam
uidisse ac uidere istt credidimꝰ. Illud plane nunc

Expanded text:
abjudicent, et cum quadam libidine et voluptate miseraabjudicent, et cum quadam libidine et voluptate miserabili in suas tenebras, quas eorum morbus pati potest, medicinae maledicentes refugiant. Unde divino afflatu, et prorsus ordinatissime illud a Propheta dicitur: Cor mundum crea in me, Deus, et spiritum rectum innova in visceribus meis . Spiritus enim rectus est, credo, quo fit ut anima in veritate quaerenda deviare atque errare non possit. Qui profecto in ea non instauratur, nisi prius cor mundum fuerit, hoc est, nisi prius ipsa cogitatio ab omni cupiditate ac faece rerum mortalium sese cohibuerit et eliquaverineque jam gradus, sed quaedam mansio, quo illis gradibus pervenitur; quae sint gaudia, quae perfructio summi et veri boni, cujus serenitatis atque aeternitatis afflatus, quid ego dicam? Dixerunmagnae quaedam et incomparabiles animae, quas etiam vidisse ac videre ista credimus. Illud plane ego nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Est gͦ iste quintus gradus. Aliud est enĩ
efficere: aliud tenere puritatẽ & alia ꝓrsus ac¬
tio qͣ se inquinatt̃ redintegrat: alia qͣ non patit᷑
se rursus inquinari. In hoc gradui: om̃iftiriam
concipit quanta sit. Qđcũ conceperit: tunc uͦ in¬
genti quadã & incredibili fiducia ꝑit in dm̃
id ẽ in ipsã contẽplationẽ ueritatis: s illud ꝓpt̃ qđ
ttntũ laboratũ ẽ altissimũ ⁊ secretissimũ premiũ.
ed haec actio id ẽ appeticio intelligendi ea. qua
uere sũmȩq sunt: sũmꝰ aspectus ẽ animȩ: qͦ ꝑfecti¬
orẽ. meliorẽ. rectiorẽq non habet.
Sextꝰ gͦ erit iste actionis gradus. aliud ẽ enĩ mun¬
dari ipsũ oculũ animȩ. ne frustra ⁊ temere aspici¬
at. ⁊ preuidecit : aliud ipsã custodire atq firmare
tur uerititis: ut non solũ nichil boni. s &iã mali
plurimũ. in eti putant ẽẽ atq ab ea nom̃ ueritittis

Expanded text:
Est ergo iste quintus gradus: aliud est enim Est ergo iste quintus gradus: aliud est enim efficere, aliud tenere puritatem; et alia prorsus actio qua se inquinatam redintegrat, alia qua non patitur se rursus inquinari. In hoc gradu omnifariam concipit quanta sit: quod cum conceperit, tunc vero ingenti quadam et incredibili fiducia pergit in Deum, id est, in ipsam contemplationem veritatis, et illud, propter quod tantum laboratum est, altissimued haec actio, id est, appetitio intelligendi ea quae vere summeque sunt, summus aspectus est animae, quo perfectiorem, meliorem rectioremque non habet. Sextus ergo erit iste gradus actionis: aliud est enim mundari oculum ipsum animae, ne frustra et temere aspiciat, et prave videat; aliud ipsam custodire atque firmare tur veritatis, ut non solum nihil boni, sed etiam mali plurimum in ea putent esse, atque ab ea nomen veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitus ꝓpt̾ metũ minor est inuestigandis¬
sub obscurissimis reb ꝑ necessciria. deinde qͦ magis
uualt nagis sentit anima: eo ipso qđ ꝓficit: quantũ intersit¬
tẽ sinter purã & contaminatã: eo magis timet. ne de po¬
lnuesito corpore minꝰ etĩ ds̃ possit. quã se ipsa ferre pollu¬
lnud tt̃. Nichil autẽ difficilius. quã & nͦnͣ metuere mor¬
ł intẽ: & ab in lecebris huiꝰ mundi sicut pericula ipsa
postulant tẽperare. Tanta ẽ tanĩ anima : ut & iã¬
uin hoc possit ad iuuante sane iusticia sũmi & ueridĩ.
soi qͣ hȩc uniuersitas sustentat᷑ & regitur. qͣ &iã factũ
ẽ ut ñ mͦ sint om̃ia: sed ita sint: ut omino melius
ẽẽ ñ possint. tcui se in opere tã difficili mundati¬
onis suȩ: ad uiuandã ⁊ ꝑficiendã piissime tutissime¬
ma ab om̃i tabe libera. maculisq dilutt: tũ se de¬
niq in se ipsa letissime tenet. nec om̃ino aliqͥd me¬
tuit sibi. aut ulla sua causa quicqͣm angitur.¬

Expanded text:
tranquillitas propter metum minor est, investigandis obscurissimis rebus pernecessaria. Deinde quo magis magisque sentit anima, eo ipso quo proficit, quantum intersit inter puram et contaminatam; eo magis timet, ne, deposito isto corpore, minus eam possit Deus quam seipsa ferre pollutam. Nihil autem difficilius quam et metuere mortem, et ab illecebris hujus mundi, sicut pericula ipsa postulant, temperare. Tanta est tamen anima, ut etiam hoc possit adjuvante sane justitia summi et veri Dei, qua haec universitas sustentatur et regitur; qua etiam factum est, ut non modo sint omnia, sed ita sint, ut omnino melius esse non possint. Cui sese in opere tam difficili mundationis suae adjuvandam et perficiendam piissime tutissimema ab omni tabe libera, maculisque diluta, tunc se denique in se ipsa laetissime tenet, nec omnino metuit quodlibet sibi, aut ulla sua causa quidq
Abbreviated transcription (Latin):
accipe ame si uoles ł pociꝰ recognosce ꝑ me qͣnta sit
anima : non spacio loci actẽporis. sed uiac potencu
Nã ita si meministi: ꝓpositũ ac distributũ iã diu
nobis ẽ. De numero uero animarũ. nescio qͥd tibi
respondetĩ: cũ hoc ad istũ questionẽ ꝑtinere puta¬

Expanded text:
accipe a me, si voles, vel potius recognosce per me, quanta sit accipe a me, si voles, vel potius recognosce per me, quanta sit anima non spatio loci ac temporis, sed vi ac potentia: nam ita si meministi, propositum ac distributum jamdiu nobis est. De numero vero animarum, nescio quid tibi responde
Abbreviated transcription (Latin):
secto uermiculi corpore. qmquã in minore loco
pars eo ipso qͦ pars ipsa erat uiueret. non omino
animã secttĩ. nec loco minore minorẽ ẽẽ factam:
licet integri animantis membra omĩa ꝑmaiorẽ
locũ porrecta simul possideret Non enĩ locũ ipsa
sed corpꝰ qđ ab eadẽ agebat᷑ tenebat: sicut illa sig¬
nificatio non distenta ꝑ tẽpus: om̃s tam̃ nominis
litteras. suas moras ac tẽpora possidentes: uelut
animauerat atq cõpleuerat. Hac similitudine
interĩ contentus sis peto: qua te sencio delectatũ
Quȩ autẽ subtilissimȩ de hoc disputari possunt. ita
ut non similitudinib quȩ plerũq fallunt. s reb
ipsis satis fiat: ne inpresencia expectes. Dã & con¬
cludendus ẽ tã longus sermo: & multis aliis quȩ
tibi desunt. animus ad hec intuenda ⁊i despicienda
p̃colendus ẽ: ut possis intelligere liqͥdissime. utrũ
ꝑ se ipsã nullomͦ: sed tam̃ ꝑcorpꝰ posse partiri. Dun

Expanded text:
secto vermiculi corpore, quanquam in minore loco secto vermiculi corpore, quanquam in minore loco pars eo ipso quo pars erat viveret, non omnino animam sectam, nec loco minore minorem esse factam, licet integri animantis membra omnia per majorem locum porrecta simul possederit. Non enim locum ipsa, sed corpus quod ab eadem agebatur, tenebat: sicut illa significatio non distenta per tempus, omnes tamen nominis litteras suas moras ac tempora possidentes, velut animaverat atque compleverat. Hac similitudine interim contentus sis peto, qua te sentio delectatum. Quae autem subtilissime de hoc disputari possunt, ita ut non similitudinibus quae plerumque fallunt, sed rebus ipsis satis fiat, ne in praesentia exspectes: nam et concludendus est tam longus sermo, et multis aliis quae tibi desunt, animus ad haec intuenda et dispicienda aecolendus est, ut possis intelligere liquidissime, utrum per seipsam nullo modo, sed tamen per corpus posse partiri. 69. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
scđam & terciã sillabã scissus. non nichil priore
parte significat cũ dicimꝰ luci: & idõ in hoc plusqͣm
dimidio corpore nominis uunt. Extrema eciã pars
habet animã. Nã cũ ferre aliqͥd iuberis: hanc audis
ui enĩ posses obtẽpertire siqͥs tibi diceret fer codicẽ.
si nichil significaret fer: Iđ cũ additur luci. lu¬
cifer sonat: ⁊ significat stellã. Cũ autẽ demitur¬
ñ nichil significat: & obhoc qͣsi retinet uitt̃. Cũ
autẽ locus ⁊ tẽpus sit: qͥb omĩa quȩ senciunt᷑ occu¬
pant᷑. ł pociꝰ quȩ occupant: qđ oculis sentimꝰ ꝑ locũ
plus loci totus qͣm pars eiꝰ occupabat: ita maiorẽ
tẽporis morã tenet cũ lucifer dr̃ qmͣ si luci tantũ¬
modo diceret᷑. Qua re si hoc significatione uͥint
in ea deminutione tẽporis quȩ diuiso illo sono fac-¬
ta ẽ cũ eadẽ significatio diuisa nonsit. non enĩ ipsa
ꝑ tẽpus distendebat᷑. sed sonꝰ: ita existimandũ ẽ

Expanded text:
am et tertiam syllabam scissus nonnihil priore parte significat, cum dicimus, Luci, et ideo in hoc plusquam dimidio corpore nominis vivit. Extrema etiam pars habet animam: nam cum ferre aliquid juberis, hanc audis. Qui enim posses obtemperare, si quis tibi diceret, Fer codicem, si nihil significaret Fer? quod cum additur Luci, Lucifer sonat, et significat stellam; cum autem demiturnonnihil significat, et ob hoc quasi retinet vitam. 68. Cum autem locus et tempus sit, quibus omnia quae sentiuntur occupantur, vel potius quae occupant; quod oculis sentimus, per loplus loci totus, quam pars ejus occupabat; ita majorem temporis moram tenet, cum Lucifer dicitur, quam si Luci tantummodo diceretur. Quare si hoc significatione vivit in ea diminutione temporis, quae diviso illo sono facta est, cum eadem significatio divisa non sit non enim ipsa per tempus distendebatur, sed sonus; ita existimandum est,
Abbreviated transcription (Latin):
homini. &iã cũ arbustis cõmunia uideri queunT
xet enĩ &iã dicimꝰ uiuere. In suo uͦ queq illorum
genere : custodiri. crescere. gignere. uidemus
possit anima insensib ubi eiudencior manifestiorq
uita intelligit᷑. Non enĩ audienda ẽ nescio qͣ im¬
pietus: rusticana plane magisq ligneti qͣm sun
ipse arbores. qͥb patrociniũ p̃bet: quȩ dolere uitẽ¬

Expanded text:
etiam homini cum arbustis communia videri queunt: etiam homini cum arbustis communia videri queunt: haec enim etiam dicimus vivere, in suo vero quidque illorum genere custodiri, ali, crescere, gignere videmus apossit anima in sensibus, ubi evidentior manifestiorque vita intelligitur. Non enim audienda est nescio quae impietas rusticana plane, magisque lignea quam sunt ipsae arbores quibus pratrocinium praebet, quae dolere vite
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. cui mundissima ꝓxima est: & in qͦhabet sũmum
atq om̃e suũ bonũ. disputando ac dicendo explicaret.
unc autẽ cũ mͥ ad hanc rẽ desit alius: audeo tamen
tibi non de e̾ẽ. Sed hoc mercedis est: qđ dũ qͥd ualeat
anima in doctus expedio. qͥd ipse ualeã securꝰ expe¬
rior In primis tam̃ tibi amputẽ latissimã qͣndam
& infinitã expectationẽ. ut me de om̃i anima
dicturũ putes. sed tantũ dehumana quã solam Noͣ¬
curare o ebemꝰ si nobismet ipsis curȩ sumus.:
ac igit᷑ primo qđ cui anĩaduertere facile ẽ: cor¬
pus hoc terrenũ atq mortale p̾sencia sua inuifi¬
cat. colligit inunũ. atq in uno tenet: diffluere
atq contaibescere ñ sinit. Alimenta ꝑmẽbra &qua¬
bilit̃ suis quibq redditis: distribui facit: congru¬
encicĩ eiꝰ modũq conseruat. ñ tantũ inpulcritu¬
dine. sed &iã increscendo atq gignendo. S haec

Expanded text:
Deum cui mundissima proxima est et in quo habet summum Deum cui mundissima proxima est et in quo habet summum atque omne bonum suum, dicendo ac disputando explicaret! Nunc autem cum mihi ad hanc rem desit alius, audeo tamen tibi non deesse: sed hoc mercedis est, quod dum, quid valeat anima, indoctus expedio; quid ipse valeam securus experior. In primis tamen tibi amputem latissimam quamdam et infinitam exspectationem, ne me de omni anima dicturum putes, sed tantum de humana, quam solam curare debemus, si nobismetipsis curae sumus. Haec igitur primo, quod cuivis animadvertere facile est, corpus hoc terrenum atque mortale praesentia sua vivificat; colligit in unum, atque in uno tenet, diffluere atque contabescere non sinit; alimenta per membra aequaliter, suis cuique redditis, distribui facit; congruentiam ejus modumque conservat, non tantum in pulchritudine, sed etiam in crescendo atque gignendo. Sed haec
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ non ꝑtinere ad qͣntitatẽ. ł tũ in uolutũ
questionẽ mͦ ame tͥ posse expediri. Sienĩ dixero
unã ẽe animã. conturbaberis qđ in altero beata
ẽ. in altero misera: nec una ressimul & beata & mi¬
sera potest ẽẽ.Si unã simul & multtis dicã ẽẽ. ri¬
debis: nec mͥ facile unde tuũ risũ cõprimã suppe¬
tit. Sin multtis tantũ mͦ eẽ dixero ipse me ride¬
bo: minꝰq mͥ displicentẽ qm tibi ꝑferã. Audi gͦ
qđ ex me bene te audire posse polliceor Qđ uero
aut ambob aut alteri nr̃m ita onerosũ ẽ ut for¬
tasse obprimat: ne subire aut imponere uelis.
D Cedo ꝓrsus: & qđ tͥ congruent̾ mecũ uidet᷑ agi
posse. qͣntũ ualeat anima expecto ut exponas.
MO utinã doctissimũ aliquẽ. neq id tantũ sed &iã
eloquentissimũ & om̃ino sapientissimũ. ꝑfectũq
hominẽ de hoc ambo interrogare possemꝰ: quonã ille
mͦ qͥd anima in corpore ualeret: qͥd inse ipsa. qͥd apud

Expanded text:
ad quantitatem, vel tam involutam quaestionem modo a me tibi posse expediri. Si enim dixero unam esse animam, conturbaberis, quod in altero beata est, in altero misera; nec una res simul et beata et misera potest esse. Si unam simul et multas dicam esse, ridebis; nec mihi facile, unde tuum risum comprimam, suppetit. Sin multas tantummodo esse dixero, ipse me ridebo, minusque me mihi displicentem, quam tibi, perferam. Audi ergo quod ex me bene te audire posse polliceor; quod vero aut ambobus, aut alteri nostrum ita onerosum est, ut fortasse opprimat, ne subire aut imponere velis. E. Cedo prorsus, et quod tibi congruenter mecum videtur agi posse, quantum valeat anima, exspecto utissimum aliquem, neque id tantum, sed etiam eloquentissimum, et omnino sapientissimum, perfectumque hominem de hoc ambo interrogare possemus! Quonam ille modo quid anima in corpore valeret, quid in seipsa, quid apud
Abbreviated transcription (Latin):
ens terrena obliuiscens. ad caelestia & ȩterna
contende: Ad tolle animã tuã ne eã illiceat
ȩsca laqueorũ Uoluptates scłi ęsce quȩdam
sunt : & qd peius  esce malorũ. escȩ tẽp̃tationũ
Uoluptatem quȩris: laqueũ incurris : Oculus ps¬
enĩ meretricis : laqueus amatoris ẽ: Oculus
ergo meretricis est laqueus: Laqueus ergo ẽ.
sermo meretricis. quȩ obdulcat ad tẽpus fau¬
ces suas: & postea exasꝑat eas amaritudine
conscientiȩ peccatricis: Laqueus ÷ aliena a mȩ¬
plenũ laqueorũ est Unde iustꝰ dicit In uia ac
qua ambul cibã : absconder̃ laqueos mͥ In uia

Expanded text:
ens, terrena obliviscens, ad coelestia et aeterna contende. Attolle animam tuam, ne eam illiciat esca laqueorum. Voluptates saeculi, escae quaedam sunt; et quod pejus est, escae malorum, escae tentationum. Dum voluptatem quaeris, laqueos incurris. Oculus enim meretricis, laqueus amatoris est. Oculus ergo meretricis est laqueus. Laqueus est etiam sermo meretricis, qui obdulcat ad tempus fauces tuas, et postea exasperat eas amaritudine conscientiae peccatricis. Laqueus est aliena poplenum laqueorum est. Unde justus dicit: In via hac qua ambulabam, absconde