comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nificentiae non tacendum putaui quantũ etiam in campo
ipponiensi hȩretica prȩsumat audacia: si ex fratrib & colle¬
giis meis qui hȩc tuae sublimitati narra repotuerint. uel
ex presbitero quẽ cum licteris misi fue Oris audre digna¬
tus : adiuuante dño dõ nr̃o ꝓculdubio ꝓuidebis. ut tumor sa¬
crilege uanitatis terrendo sanetur. potius quam ulciscen¬
do resecetur
CONFECTA. QUANDOSIBI SUCCESSOREM ELEOIT
ligiano & mastiniano coepis copissuis consedisset in eccł apa
cis ipponiensium regionum. prȩsentib saturnino. leporio.
barnaba fostunatiano rustico lazaro &eraclio prebi¬
quod hesternodie promisi caritatiuestrae ꝓpter qđ uos uolui
frequentius conuenire & ui deo frequentius conuenisse. mo¬
ra omni post posita hoc agendũ est: si enim aliud uel imlo¬
qui: in illud sus pensisumus Audistis om̃s. In hac uita mosta¬
lessumus & dies huius uitae ultimus omni homini est semꝑ

Expanded text:
nificentiae non tacendum putaui. quantum etiam in campo nificentiae non tacendum putaui. quantum etiam in campo Hipponiensi haeretica praesumat audacia, si ex fratribus et collegis meis, qui haec tuae sublimitati narrare potuerint, uel ex presbytero, quem cum litteris misi, fueris audire dignatus, adiuuante domino deo nostro procul dubio prouidebis, ut tumor sacrilegae uanitatis terrendo sanetur potius, quam ulciscendo reseceturO, QUANDO SIBI SUCCESSOREM ELEGIT. ligiano et Martiniano coepiscopis suis consedisset in ecclesia Pacis Hipponensium Regiorum, praesentibus Saturnino, Leporio, Barnaba, Foixit: \'Quod hesterno die promisi caritati uestrae, propter quod uos uolui frequentius conuenire et uideo frequentius conuenisse, mora omni postposita hoc agendum est. si enim aliud uelim loqui, in illud suspensi minus auditis. omnes in hac uita mortales sumus et dies huius uitae ultimus omni homini est semper
Abbreviated transcription (Latin):
uigeat & gaudeat: domine merito insignis. multũq carissi¬
me ac desiderantissime fili. filium nr̃mrufinum cirtensem
principalem: cõmendo ex imietadtuȩ Expł admarcelinũ ꝓdonatiis
mministrationis tuae castitas & fama uircutum pietatis quaq
xp̃ianȩ lauda diligentia. & fida sinceritas. quȩ tibi diuina
munera eo donante gaudes tributa. a quo speras ꝓmittente
potiora excitauerunt me : ut hoc epistolari alloquio estus
causarum mearum excellentia pastiare tua. quancũ
enim ꝑ alias africae terras teunitatis catholicae mira¬
bili efficacia consuluisse gaudemus. tantũ dolemus regio¬
nem ipponiensium. regionum & ei uicinas pastes confines
numidiae. prȩsidali edicti tui uigore nondũ adiuuari
meruisse domine eximie . & in xp̃i caritate uere meritoq
honorabilis. ac suspiciende fili qđ meȩ potius neglegentiae
deputetur. qui epis copalem sarcinam ippone sustineo. tuȩ mag¬

Expanded text:
uigeat et, gaudeat, domine merito insignis multumque carissiuigeat et, gaudeat, domine merito insignis multumque carissime ac desiderantissime fili. filium nostrum Refinum, Cirtensem principalem, commendo eximietati tuae. CXL. LIBER DE GRATIA ministrationis tuae castitas et fama uirtutum, pietatis quoque Christianae laudanda diligentia et fida sinceritas, quae tibi diuina munera eo donante gaudes tributa, a quo speras promittente potiora, excitauerunt me, ut hoc epistulari alloquio aestus causarum mearum excellentia participaret tua. quantum enim per alias Africae terras te unitati catholicae mirabili efficacia consuluisse gaudemus, tantum dolemus regionem Hipponiensium-Regiorum et ei uicinas partes confines Numidiae praesidali edicti tui uigore nondum adiuuari meruisse, domine eximie et in Christi caritate uere meritoque honorabilis ac suspiciende fili. quod ne meae potius neglegentiae deputetur, qui episcopalem sarcinam Hippone sustineo. tuae mag
Abbreviated transcription (Latin):
prȩteriit: tales ergo mihi necessitates dictandi aliquid quo
me ab eis dictationib impediant: quib magis in ardesco de ẽẽ
ñ possunt : cum paululum spatii uixdatur inter aceruos oc¬
cuppationum. quib: nos alienae uł cupiditates. uł necessitats
angariatos trahunt: & quid faciam prorsus nescio: Audisti
unde cũ dñm deprȩceris: sed etiam qđ tam instanter & tam
crebro me ammones nolo cesses. non nihil agis Commendo
etiam ego excellentiaetuȩ ecclesiam innumidiam constitu¬
tam : ꝓptercuius necessitates sc̃s frater & co epcs meus del fi¬
nus a fracrib & co epis copis meis ibi conlabor antib & peri¬
clitantibus missus est nec de hac re plura scribã : cũ ipsum
p̃senten sis auditurus cȩtera in commanitoris inuenies. quae
ad presbiterum misi. siue modo siue ꝑdiaconum peregrinũ.
Ne mihi ea totiens iterare necessesit. Semꝑ inxp̃o cortuum

Expanded text:
praeterit. tales ergo mihi necessitates dictandi aliquid, quod praeterit. tales ergo mihi necessitates dictandi aliquid, quod me ab eis dictationibus impediat, quibus magis inardesco, deesse non possunt, cum paululum spatii uix datur inter aceruos occupationum, quibus nos alienae uel cupiditates uel necessitates angariatos trahunt, et, quid faciam, prorsus nescio. Audisti, unde mecum dominum depreceris; sed etiam quod tam instanter et tam crebro me admones, nolo cesses non nihil agens. commendo etiam ego excellentiae tuae ecclesiam in Numidia constitutam, propter cuius necessitates sanctus frater et coepiscopus meus Delphinus a fratribus et coepiscopis meis ibi conlaborantibus et compericlitantibus missus est. nec de hac re plura scribo, cum ipsum praesentem sis auditurus. cetera in commonitoriis inuenies, quae ad presbyterum misi siue modo siue per diaconum Peregrinum, ne mihi ea totiens\' iterare necesse sit. semper in Christo cor tuum
Abbreviated transcription (Latin):
tituta . ut dilationem nonferant: sicut mihi fuit breuiatio
gestorum collationis nostrȩ satis operosa: cũ uiderem
neminem seuelle tanto aggeri litterarũ legendo cõmit¬
tere : Sicut mihi fuit etiam epistola adipsos laicos dona¬
tistas dehac eadem collatione nostra: quã modo aliquot
lucubrationib terminaui: sicut epistolȩ duae non breues.
una ad dilectionem tuã altera ad uirũ illus trem uolusianũ.
quã uos accepisse iam credo: sicut nunc inmanib: habeo librũ
adhonoratũ nostrũ dequęstionib quib dã quinq quas mihi
ꝓposuit & litteras intim& uit . cui ut continuores ponderẽ:
uides quã minime oposteat: Caritas eñĩ quȩ tã quã riutrix
fouet filiossuos non ordine amandi sed ordine sub ueniendi. in¬
firmiores fostiorib ante ponit quostales uult ẽẽ quales iam
illi sunt quos non contempnendo sed dehis confitendo interim

Expanded text:
tituta, ut dilationem non ferant, sicut mihi fuit breuiatio tituta, ut dilationem non ferant, sicut mihi fuit breuiatio gestorum conlationis nostrae satis operosa, cum uiderem neminem se uelle tanto aggeri litterarum legendo committere, sicut mihi fuit etiam epistula ad ipsos laicos Donatistas de hac eadem conlatione nostra, quam modo aliquot lucubrationibus terminaui, sicut epistulae duae non breues, una ad dilectionem tuam, altera ad uirum inlustrem Volusianum, quas uos accepisse iam credo, sicut nunc in manibus habeo librum ad Honoratum nostrum de quaestionibus quibusdam quinque, quas mihi proposuit et per litteras intimauit, cui non continuo respondere uides quam minime oporteat. caritas enim, quae tamquam nutrix fouet filios suos, non ordine amandi sed ordine subueniendi infirmiores fortioribus anteponit, quos tales uult esse, quales iam illi sunt, quos non contemnendo sed de his confidendo interim
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. Libros debaptismopar uulorum cũ iam codicem
ipsum prȩstantiae tuȩ misissem cur abste prorsus acceperim
oblitussum : nisi foste cum inspicerem mendosos eos repperi.
& emendars uolui: qđ mirabiliter impeditus: ad huc usq non
feci: epistolam quoq: ad tescribendam &his adiungendam
quam cũ ibi essẽ iam dictare coeperam.: paululo addito sic cẽ
imꝑfectam scias: siaũt rationem omnium dierum & lucubra¬
tionum aliis necessitatibus impensarum tibi possen reddere :
grauiter contristatus mirareris. quanta medistendant quȩ
differri omnino non possunt: nec agere illa ꝑmittant: in
quae me petendo & ammonendo argues uolentem : & in effa¬
biliter quia non possum dolentem: Cũ enim ab eorũ hominũ
necessitatib aliquantulum uaco. qui mesic angariant ut
cos nullo modo liceat euitare. nec contẽpnere oposteat : non
de sunt quȩ dictanda repono sic in asticulis temporum cons¬

Expanded text:
rentur. Libros de baptismo paruulorum, cum iam codicem rentur. Libros de baptismo paruulorum, cum iam codicem ipsum praestantiae tuae misissem, cur abs te rursus acceperim, oblitus sum, nisi forte, cum inspicerem, mendosos eos repperi et emendare uolui, quod mirabiliter impeditus adhuc usque non feci. epistulam quoque ad te scribendam et his adiungendam, quam, cum ibi essem, iam dictare coeperam, paulo addito sic esse inperfectam scias. si autem rationem omnium dierum et lucubrationum aliis necessitatibus inpensarum tibi possem reddere, grauiter contristatus mirareris, quanta me distendant, quae differri omnino non possunt, nec agere illa permittant, in quae me petendo et admonendo urgues uolentem et ineffabiliter, quia non possum, dolentem. cum enim ab eorum hominum necessitatibus aliquantulum uaco, qui me sic angariant, ut eos nullo modo liceat euitare nec contemnere oporteat, non desunt, quae dictanda praepono sic in articulis temporum cons
Abbreviated transcription (Latin):
consule uł simul ambo in illo estis sententiam prolaturi. &
foste ille ꝑsistit uelle gladio uindicare quam quã sit xp̃ianus
& quantũ aduestere potuimus non sit adhȩc cruciamenta ꝓ¬
cliuis. tamensi necesse fuerit et iamgestios iubete allegari
epistolas meas. quas dehac re singulas uobis mittendas puta¬
ui Soleo enim audire ĩnpotestate ẽẽ iudicis mollire senten¬
tiam . &mitius uindicare quã leges : siaũt nec lit teris meis ad
hoc consenserit : hoc saltim prestet. ut incusto diã recipiaritur
atq hoc declementia imperatorum impetrare curauimus:
nepassiones seruorumdĩ quȩ debent ẽẽ in ecclesia gloriosae.
in imicorum sanguine dehonestentur. Scio enim incausa cle¬
ricorum anabnensium qui occisi agentilib nunc mas tyres
honorantur : imperatorem rogatum facile concessisse. peilli
qui eos occiderant & capti iam tenebantur. poena simili puni¬

Expanded text:
consule uel simul ambo in illos estis sententiam prolaturi et consule uel simul ambo in illos estis sententiam prolaturi et forte ille persistit uelle gladio uindicare, quamquam sit Christianus et, quantum aduertere potuimus, non sit ad haec cruenta procliuis, tamen, si necesse fuerit, etiam gestis iubete allegari epistulas meas, quas de hac re singulas nobis mittendas putaui. soleo enim audire in potestate esse iudicis mollire sententiam et mitius uindicare quam leges. si autem nec litteris meis ad hoc consenserit, hoc saltem praestet, ut in custodiam recipiantur. atque hoc de clementia imperatorum impetrare curauimus, ne passiones seruorum dei, quae debent esse in ecclesia gloriosae, inimicorum sanguine dehonestentur. scio enim in causa clericorum Anaunensium, qui occisi a gentilibus nunc martyres honorantur, imperatorem rogatum facile concessisse, ne illi, qui eos occiderant et capti iam tenebantur, poena simili puni
Abbreviated transcription (Latin):
quicũ illo perrexit cõmonitorium direxi sic habete tã quã ante¬
prȩsentiã meã : qđ & uobis in cõmune ꝓ ecclesiȩ utilitate pla¬
cuerit hoc adiuuante dño fiat: qui potens est misericorditer
opitul ari intantis malis : Modo macrouius epis copus eorum
stippatus cuneis ꝑditorum utriusq sexus. huc atq lluc cir¬
cuit: aperuit sibi basilicas. quas possessorum quantulus cũq
timor clauserat. prȩsente aũt ꝓcuratore uiri clarissimi
ȩtegi spes indõ quem tuȩ dilectioni cõmendaui multumq
cõmendo utcũq eorũ frangebatur audacia nunc uero postea¬
quã casthagine ꝓfectus est: etiam in fundis ipsius basilicas ape¬
ruit. populos congregat: cũipso est etiam illedonatus diãcs
rebaptitatus cum fuerit colonus eccłae. quiuersatus est in illa cȩde
prȩcipuus quitales non cum eo sunt : quando & ille cumipso est siꝑ

Expanded text:
qui cum illo perrexit, commonitorium direxi; sic habe tamquam qui cum illo perrexit, commonitorium direxi; sic habe tamquam praesentiam meam et, quod uobis in commune pro ecclesiae utilitate placuerit, hoc adiuuante domino fiat, qui potens est misericorditer opitulari in tantis malis. modo Macrobius, episcopus eorum, stipatus cuneis perditorum utriusque sexus hac atque illac circuit, aperuit sibi basilicas, quas possessorum quantuluscumque timor clauserat. praesente autem procuratore uiri clarissimi Celeris Spondeo, quem tuae dilectioni commendaui multumque commendo, utcumque eorum frangebatur audacia. nunc uero, posteaquam Carthaginem profectus est, etiam in fundis ipsius basilicas aperuit, populos congregat. cum ipso est etiam ille Donatus, diaconus rebaptizatus, cum fuerit colonus ecclesiae, qui uersatus est in illa caede praecipuus. qui tales non cum eo sunt, quando et ille cum ipso est? si pro
Abbreviated transcription (Latin):
termittendum: pena sane illorum quã uis detantis scele¬
ribus confessorum : rogote ut prȩtersupplicium mortis sit
cõmendandam. Ipse enĩ fructus ad nosꝑuenit confessionis
illorum : quia inuenit eccła catholica. ubi suam erga
at trocissimos in imicos seruet atq exhibeat lenitatem : In tan¬
tam quippe crudelitatẽ quȩcũq prȩter sanguinẽ uindict& ꝓ¬
cesserit : magna lenitas apparebit: qđ & simodo quibus dam
nr̃is illa at trocitate cõmoris uidetur indignum & quasi disso¬
lutionis & neglegentiȩ simile trans actis tamen motib ani¬
morum qui recentiorib factis solent turbulentius excitari.
egregia & luculenta bonitas apparebit & obhoc magis
eademgestalegere atq ostendere delec tabit domine merito
in signis multũq carissimeatq desiderantis sime fili ibi st sc̃s
frater & coepis copus meus bonifatius : & ꝑdicc̃m peregrinum

Expanded text:
termittendum. Poena sane illorum quamuis de tantis sceletermittendum. Poena sane illorum quamuis de tantis sceleribus confessorum rogo te ut praeter supplicium mortis sit ansuetudinem commendandam. ipse enim fructus ad nos peruenit confessionis illorum, quia inuenit ecclesia catholica, ubi suam erga atrocissimos inimicos seruet atqta quippe crudelitate quaecunque praeter sanguinem vindicta processerit, magna lenitas apparebit. Quod etsi modo quibusdam nostris illa atrocitate commotis videtur indignum, et quasi dissolutionis et negligentiae simile, transactis tamen motibus animorum qui recentioribus factis solent turbulentius excitari egregie luculenta bonitas apparebieadem gesta legere atque ostendere delectabit, domine merito insignis multumque carissime ac desiderantissime fili. ibi est sanctus frater et coepiscopus meus Bonifatius et per diaconum Peregrinum,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam siue illorum quidehomicidio & deexcaecato acdebilitato
presbi corpore : siue illorum qui seilla scire potuisse: quã uis
sibi dicerent displicere negare non ausi sunt. refugientes catho¬
li cam pacem uelut necriminib: polluantur alienis. & in illo
schis matissacrilegio. interscel eratorum tam immanium. tan¬
tam multitudinem ꝑdurantes: siue etiam illorum : qui se inde
non recessuros &iam demonstrata sibi catholica ueritate. &
donatistarum ꝑuersitate dixerunt non est leue. qđ dĩ agi
noluit ꝑ operatua: ut inam tales eorum causas crebras
sic audias & facinora eorũ atq insana pertinacia sic sȩpe
prodatur . eademq publicata gesta. in omnium notitiã ꝑ¬
ferantur: quod aũt scripsit eximietas tua dubitare te utrũ
intheo prepia debeas ea demgesta iubere proponi: fiat si po¬
test illuc frequens conflueremultitudo: Alio quin alius
locus cel ebrior prouidendus est : non tamen ull omodo pre¬

Expanded text:
tiam siue illorum, qui de homicidio et de excaecato ac debilitato tiam siue illorum, qui de homicidio et de excaecato ac debilitato presbyteri corpore ........, siue illorum, qui se illa scire potuisse, quamuis sibi dicerent displicere, negare non ausi sunt refugientes catholicam pacem, uelut ne criminibus polluantur alienis, et in illo schismatis sacrilegio inter sceleratorum tam immanium tantam multitudinem perdurantes, siue etiam illorum, qui se inde non recessuros etiam demonstrata sibi catholica ueritate et Donatistarum peruersitate dixerunt. non est leue, quod deus agi uoluit per operam tuam. utinam tales eorum causas crebras sic audias et facinora eorum atque insana pertinacia sic saepe prodatur eademque publicata gesta in omnium notitiam perferantur! quod autem scripsit eximietas tua dubitare te, utrum in Theoprepia debeas eadem gesta iubere proponi, fiat, si potest illuc frequens confluere multitudo; alioquin alius locus celebrior prouidendus est, non tamen ullo modo prae
Abbreviated transcription (Latin):
meo : qđ mihi ꝑ iugum suum inspirare dignatus est. episco¬
pus meus beniuolentiae tuae fortasse litter as misisset
si esset prȩsens. aut ego illo iubente uł ꝑmittente scrip¬
sissem sed illo absente cumdiaconi rebaptiziatio re
cens ut sedicitur frigescerecãstionem ipsam dilationem
non passussum defraterna & uera morte a ceruissimis
dolorib aculeis excitatus quem dolorem meum adiu¬
uante miseri cordia & ꝓuidentia dñi. pacis fostasse con¬
citam inspiraredignetur. dilectissime fracter
esta quȩ promisit prȩstantia tua uehementer exspecto:
& in ecclesia ipponiensi. iamiamq cupio recitari. Ac
si fieripotuerit : etiam ꝑ om̃s ecclesias indiocensi constitu¬
tas. ut audiant homines pleneq cognoscant confessores
iniquitatis. nonditimore ex torquente pȩnitentiã. sed
iudiciaria diligentia crudelissimorum pectorum a periente duri¬

Expanded text:
meo, quod mihi per iugum suum inspirare dignatus est. Episcomeo, quod mihi per iugum suum inspirare dignatus est. Episcopus meus beniuolentiae tuae fortasse potius litteras misisset, si esset praesens, aut ego illo uel iubente uel per- 15 mittente scripsissem. sed illo absente cum diaconi rebaptizatio recens aut est aut esse dicitur, frigescere actionem ipsam dilatione non passus sum de fraterna et uera morte acerbissimi doloris aculeis excitatus. quem dolorem meum adiuuante misericordia et prouidentia domini pacis fortasse comcatam inspirare dignetur, domine dilectissime frater. esta, quae promisit praestantia tua, uehementer expecto et in ecclesia Hipponiensi iam iamque cupio recitari ac, si fieri potuerit, per omnes ecclesias etiam in dioecesi constitutas, ut audiant homines pleneque agnoscant confessores iniquitatis non dei timore extorquente paenitentiam sed iudiciaria diligentia crudelissimorum pectorum aperiente duri
Abbreviated transcription (Latin):
gant non hoc esse propositimei. ut inuiti homines ad cu¬
ius quam communionem cogantur: sed ut quietissime
quȩrentibus ueritas innotescat cessauit apas tib nr̃is
terror temporalium potestatum: Cessauit etiam
a uestris pastibus terror congregatorum circũ celli¬
onum reaga musratione : agamus diuinarũ scrip¬
turarum auctorib. agamus quieti tranquilli quan¬
tum possumus : petamus quȩramus. pulsemus ut acci¬
piamus & inueniamus & a periatur nobis peforte ficri
possit ut adiuuante dño concordes conatus & orationes nr̃as
tanta deformitas atq impietas a fricanarum regionum
de nostris terris incipiat aboleri. Sinon credis postdis as¬
sum militum me uelle agere : postdisces sum militum turescribe
sienim ego prȩsente milite litteras meas populolegere uolu¬
ero prolata epistola mea demonstrabis me fidei uiolato¬
rem qđ miseri cordia dñi auestat amoribus atq instituto

Expanded text:
gant non hoc esse propositi mei, ut inuiti homines ad cugant non hoc esse propositi mei, ut inuiti homines ad cuiusquam communionem cogantur, sed ut quietissime quaerentibus ueritas innotescat. cessabit a nostris partibus terror temporalium potestatum; cesset etiam a uestris partibus terror congregatorum Circumcellionum. re agamus, ratione agamus, diuinarum scripturarum auctoritatibus agamus, quieti atque tranquilli, quantum possumus, petamus, quaeramus, pulsemus, ut accipiamus et inueniamus et aperiatur nobis, ne forte fiere possit, ut adiuuante domino concordes conatus et orationes nostras tanta deformitas atque impietas Africanarum regionum de nostris terris incipiat aboleri. si non credis post discessum militum me uelle agere, post discessum militum tu rescribe. si enim ego praesente milite litteras meas legere populo uoluero, prolata epistula mea demonstrabit me fidei uiolatorem. quod misericordia domini auertat a moribus atque instituto
Abbreviated transcription (Latin):
titentur a uobis. Decreui ergo quantum uires & facultatẽ
dñs prȩbere dignatur causam istã sic agere : ut pacificis colla¬
tionib nr̃is om̃s qui nob cõmunicant. Nouerint abheresibus
& schismatib quantum catholica distet eccła. & quantum sit
cauenda ꝑnicies uł zi taniorum uł prȩcisorũ debite dñi sar¬
mentorum : quã collationem simecũ libenti animo susceperis.
ut concor dibus nobis amborum litterae populis recitentur.
in effabili exultabolȩtitia : siaũt idȩ quo animo ñ accipis
quid facciã frater nisi ut tequoq inuito epistolas nostras
populo catholico legam quo ẽẽ possit instructior : quod si
scribere dignatus ñ fueris: uł meas solas legere decreui. ut
saltim diffidentia uestra cognita. rebaptizari erubes cant
Neq id agam cummiles prȩsenis est : nequis uestrum arbitretus
tumultuosius mea gere uoluisse quamratio pacis desiderat.
sed post cbscessum militis. ut om̃s quinos audiunt intelle¬

Expanded text:
tizentur a uobis. decreui ergo, quantum uires et facultatem dominus praebere dignatur, causam istam sic agere, ut pacificis conlationibus nostris omnes, qui nobis communicant, nouerint, ab haeresibus aut schismatibus quantum catholica distet ecclesia et quantum sit cauenda pernicies uel zizaniorum uel praecisorum de uite domini sarmentorum. quam conlationem mecum si libenti animo susceperis, ut concordibus nobis amborum litterae populis recitentur, ineffabili exultabo laetitia. si autem id aequo animo non accipis, quid faciam, frater, nisi ut te quoque inuito epistulas nostras populo catholico legam, quo esse possit instructior? quod si rescribere dignatus non fueris, uel meas solas legere decreui, ut saltem diffidentia uestra cognita rebaptizari erubescant. Neque id agam, cum miles praesens est, ne quis uestrum arbitretur tumultuosius me agere uoluisse, quam ratio pacis desiderat, sed post abscessum militis, ut omnes, qui nos audiunt, intelle
Abbreviated transcription (Latin):
pio & precor : sicut &ego inquantis ualeo in sc̃is locis. me¬
moriam uestri habere non cesso tribulationib uestris
meo dolore compatiens & pro discidio patriȩ nostrae in locis sc̃is
in cessabiles lacrimas fundens. ut aut uobis dñs restituat liber¬
tatem quos ammonere uoluit. aut illis tribuat mansuetudinẽ.
quos prȩualere ꝑmisit. & ego quidem beatis simi fr̃s testedño
nr̃o ihuxp̃o frequenter uolui uenire aduos. ut uobiscũ ułmala
tolerarẽ uł bonis fruerer : sedimpeditum est desideriũmeum.

Expanded text:
pio et deprecor; sicut et ego, in quantum valeo, memoriam vestri habere non cesso, tribulationibus vestris meo dolore compatiens, et pro discidio patriae vestrae in locis sanctis incessabiles lacrymas fundens: ut aut vobis Dominus restituat libertatem, quos admonere voluit; aut illis tribuat mansuetudinem, quos praevalere permisit. Et ego quidem, beatissimi fratres teste Dooquor, frequenter volui venire ad vos, ut vobiscum vel mala tolerarem, vel bonis fruerer: sed impeditum est desiderium meum,
Abbreviated transcription (Latin):
quã glũ unde angelicecider̃ Simplit̃ sateor caritati uestrae
coraidño dõnr̃o qui testis ẽ suꝑ animã meã qͣuodõ serure coepi
quomodo difficile sũ exꝑtus meliores quã qui in monasterio p¬
fecer Ita ñ sum exꝑtus peiores quã qui exm̃onasterio deferer̃¬
de caliquibus purgamentis consolamur tam̃ etiam deplurib
ornamentis noli teergo ꝓpter a murgam qu oculiuestri
offenduntur torcularia de testari unde a pothecȩ dñicȩ
frustuum ol ei luminosioris implent᷑ & alia manu dñidĩ¬
nr̃i miscricordia uos aduersus om̃s insidias in imici in sua
pace custodiat. dilestis simi fratres. EXELAD IPONIENSES¬

Expanded text:
quam caelum, unde angeli ceciderunt. Simpliciter fateor caritati uestrae quam caelum, unde angeli ceciderunt. Simpliciter fateor caritati uestrae coram domino deo nostro. qui testis est super animam meam, ex quo deo seruire coepi: quo modo difficile sum expertus meliores, quam qui in mona-steriis profecerunt, ita non sum expertus peiores, quam qui in monasteriis ceciderde aliquibus purgamentis, consolamur tamen etiam de pluribus ornamentis. nolite ergo propter amurcam, qua oculi uestri offenduntur, torcularia detestari, unde apothecae dominicae fructu olei luminosioris implentur. domini dei nostri misericordia uos aduersus omnes insidias inimici in sua pace custodiat, dilectissimi fratres. LXXIX. Sine
Abbreviated transcription (Latin):
uentus ẽ: Aut melior sit quã domus abrahȩ ubidistũ ẽ : eice ancl¬
lã & filiũ eius: Aut melior sit quã domꝰ iscac.: cuius deduob gemi¬
nis dstũ ẽ : la cobdilexi esciu odio habui: aut melior sit quã do¬
mus ipsius iacob ubilectũ patris filius incestauit: Aut melior sit
quãdomꝰ dđ cuius filius cũ sorore concubuit. cuius alius filius
contra patris tã scãm mansuetudinẽ rebellauit: Aut melior
quã cohabitatio apłi pauli qui tam̃ siinterom̃s bonos habita¬
ret ñ diceret qđ superius memoraui. foris pugnȩ intus timores.
nec diceret cũ descitate & fide timotheiloqueret. Naninẽ habeo
quigermane deuob sollicitus sit om̃s enĩsua quȩrunt. ñ quȩihu
xp̃i Aut melior sit quã cohabitatio ipsius dñ ixp̃i inqua undec̃ĩ
boni ꝑfidũ & furon iudã tolerauerunł aut melior sit postemo

Expanded text:
uentus est; aut melior sit quam domus Abrahae, ubi dictum est: Eice anciluentus est; aut melior sit quam domus Abrahae, ubi dictum est: Eice ancillam et filium eius; aut melior sit quam domus Isaac, cuius de duobus geminis dictum est: lacob dilexi, Esau odio habui; aut melior sit quam domus ipsius Iacob, ubi lectum patris filius incestauit; aut melior sit quam domus Dauid, cuius filius cum sorore concubuit, cuius alter filius contra patris tam sanctam mansuetudinem rebellauit; aut melior sit quam cohabitatio apostoli Pauli, qui tamen si inter omnes bonos habitaret, non diceret, quod superius commemoraui: Foris pugnae, intus timores, nec diceret. cum de sanctitate et fide Timothei loqueretur: Neminem habeo, qui germane de uobis sollicitus sit; omnes sua quaerunt, non quae Iesu Christi; aut melior sit quam cohabitatio ipsius domini Christi, in qua undecim boni perfidum et furem ludam tolerauerunt; aut melior sit postremo
Abbreviated transcription (Latin):
ea ipsa falsissime iastant: ut quia ipsã diuinȩ scripturȩ ue¬
ritatẽ quia ubiq diffusa xp̃i eccła cõmendatur criminare
& obsecrare ñ possunt homines ꝑ quos predicatur adducant in
odium dequib & fingere quic quid in mentẽ uenerit possunt¬
uos aũt ñ ite didicistis xp̃m. si tam̃ illũ audistis & in illo edosti
estis: Ipse quippe fidelessuos securos facit : etiã de dispensatorib
malis malasua facientib bona eius loquentib ubi cit
Quȩdicunt facite : quȩ &ut faciunt nolite facere : dicunt enĩ & ñ
ftrciunt Oratequidem pme neforce cliis p̃dicans ipsere pb
inueniar uerũ tam̃ cũ gloriamini ñ in me sed indño gloria¬
mini. Quantum libet enimuigilet disciplina domus in eȩ homo
sum & int̃ homines uiuo nec mihi adrogare audeo ut domus mea
melior sit quã arcanoẽ ubi tam̃ int̃ osto homines reꝓb. unus in¬

Expanded text:
ea ipsa plura falsissime jactant: ut quia ipsam divinae Scripturae veea ipsa plura falsissime jactant: ut quia ipsam divinae Scripturae veritatem, qua ubique diffusa Christi Ecclesia commendatur, criminari et obscurare non possunt, homines per quos praedicatur adducant in odium; de quibus nos autem non ita didicistis Christum, si tamen illum audistis et in illo docti estis. ipse quippe fideles suos securos fecit etiam de dispensatoribus malis mala sua facientibus et bona eius loquentibus, ubi ait: Quae dicunt, facite, quae autem faciunt, facere nolite; dicunt enim et non faciunt. orate quidem pro me, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inueniar; uerum tamen cum gloriamini, non in me sed in domino gloriamini. quantum libet enim uigilet disciplina domus meae, homo sum et inter homines uiuo nec mihi adrogare audeo, ut domus mea melior sit quam arca Noe, ubi tamen inter octo homines reprobus unus in
Abbreviated transcription (Latin):
uester nam hoc est qđ prȩcauere conatussum: ut si fieripos¬
set hoc malũ nec uitandũ neglegeret. Nec in uestrã noti¬
tiam ꝑferretur. ubi infrustuose cruciarent firmi. & pe¬
riculose turbarentur infirmi: sed qui hoc cognito ꝑͥmisit uos
temptari det uobis uires sustinendi & erudiat uos ex legesia do¬
ceat uos &mitiget adieb malignis. donec fodiatur peccatori souet
Audio nonnullos uestrũ hic amplius contristari qđ delapsu duorũ
illorũ diaconorum qui ex paste donati uenerant. tam quam
discipline proculiani in sultauerant. uelut gloriantes de nob
qđ ex nr̃a displina nihiltale inclericis extitis set : qđ quicũq
fecistis fateor uobis ñ bene fecistis : Ecce docuit uos ds̃ quigloriat᷑
indño glorietur. Nec obiciatis hereticis. nisi quia ñ sunt catho
lici ne similes illissitis quiñ habendo qđ in causa suȩ diuis ionis
defendant non nisi hominũ crimina colligere affectant &

Expanded text:
est uester. nam hoc est, quod praecauere conatus sum. ut. si fieri posest uester. nam hoc est, quod praecauere conatus sum. ut. si fieri posset, hoc malum nec uitandum neglegeretur nec in uestram notitiam perferretur, ubi infructuose cruciarentur firmi et periculose turbarentur infirmi. sed qui hoc cognito permisit uos temptari, det uobis uires sustinendi et erudiat uos ex lege sua, doceat uos et mitiget a diebus malignis, donec fodiatur peccatori fouea. Audio nonnullos uestrum hinc amplius contristari, quod de lapsu duorum illorum diaconorum, qui ex parte Donati uenerant, tamquam disciplinae Proculiani insultauerunt uelut gloriantes de nobis, quod ex nostra disciplina nihil tale in clericis extitisset. quod quicumque fecistis, fateor uobis. non bene fecistis. ecce docuit uos deus, ut, qui gloriatur, in domino glorietur. nec obiciatis hlici; ne similes eis sitis, qui non habendo quod in causa suae divisionis defendant, non nisi hominum crimina colligere affectant, et
Abbreviated transcription (Latin):
accusant matressuas. Cum aũt dealiquib qui sc̃m nomen ꝓ¬
fitentur aliquid criminis uł falsi sonuerit uł ueripitauerit.
instant. satagunt. ambiunt ut de omnib credatur hosergo
de nr̃is dolorib suauitatẽ suȩ malȩ linguȩ captantes: fa¬
cileest ut illis canib cõparemus. si forte in malo in tellegen
disunt qui linguebant ulcera pauperis illius. qui anteianuã¬
diuitis iacebat &usq quo uenir et adrequiem sinus abrahȩ.
laboriosa & indigna om̃a tolerabat uos me nolite ãplius
cruciare qui aliquã spemha betis addm̃. uos nolite ipsa uul¬
omni hora. habentes foras pugnas in tus timores. Periculis
inciuitate : periculis indeserto periculis ex gentib periculis
infalsis fracrib Scio quia doletis sednũ quid acrius quam
ego : scio quia contristatiestis sed timeo neinter linguas ma¬
Non ex uobis increscat dolor noster: quia ñ culpa nr̃a fastus

Expanded text:
accusant matres suas; cum autem de aliquibus. qui sanctum nomen proaccusant matres suas; cum autem de aliquibus. qui sanctum nomen profitentur, aliquid criminis uel falsi sonuerit uel ueri patuerit, instant, satagunt, ambiunt, ut de omnibus hoc credatur. hos ergo de nostris doloribus suauitatem suae malae linguae captantes facdi sunt, qui lingebant vuldiuitis iacebat et, quousque ueniret ad requiem sinus Abrahae, laboriosa et indigna omnia tolerabat. Vos me nolite amplius cruciare. qui aliquam spem habetis ad deum. uos nolite ipsa uulomni hora habentes foris pugnas, intus timores periculis in ciuitate, periculis in deserto, periculis ex gentibus, periculis in falsis fratribus. scio, quia doletis, sed numquid acrius quam ego? scio, quia conturbati estis, sed timeo, ne inter linguas martuus est. non ex uobis increscat dolor noster, quia non culpa nostra factus
Abbreviated transcription (Latin):
uestrũ infirmatur & ego ñ infirmor. quisscandalizat᷑ & ego ñ
uror : Nolite itaq augere cruciatus meos deficiendo : uł in
suspicionib salsis uł in peccatis alienis: Nolite obsecro uas:
nedicã deuob : & suꝑ dolorẽ uulnerũ meorũ ipsi ad diderunt
Nã illi qui gaudent deistis dolorib nr̃is de quib. inꝑsona corpo¬
risxp̃i tanto ante prȩdistũ est: Aduersus me in sultabant
qui sedebant inporta. & in me psallebant quibibeban uinũ:
Val de to lerabilius sustinent̃ : ꝓquib tamen etiã ipsis orare &
bonũ eis uelle didicimus ad quid enĩ aliud sedent isti & quid
aliuid capeant nisi ut quisquis ep̃cs uł clericus uł monachus
uł castimonialis ecciderint: om̃s tales cẽ credant iastent
contendant sed ñ om̃s posse manifestari. & tam̃ etiã ipsi cũ aliqua
maritata inuenitur adultera nec ꝓiciunt uxores suas nec

Expanded text:
uestrum infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uestrum infirmatur et ego non infirmor? quis scandalizatur et ego non uror? nolite itaque augere cruciatus meos deficiendo uel in suspicionibus falsis uel in peccatis alienis; nolite, obsecro uos, ne dicam de uobis: Et super dolorem uulnerum meorum addiderunt. nam illi, qui gaudent de istis doloribus nostris, de quibus in persona corporis Christi tanto ante praedictum est: Aduersus me insultabant, qui sedebant in porta, et in me psallebant, qui bibebant uinum. ualde tolerabilius sustinentur; pro quibus tamen etiam ipsis orare et bonum eis uelle didicimus. ad quid enim aliud sedent isti et quid aliud captant, nisi ut, quisquis episcopus uel clericus uel monachus uel sanctimonialis ceciderit, omnes tales esse credant, iactent. contendant, sed non omnes posse manifestari? et tamen etiam ipsi, cum aliqua maritata inuenitur adultera, nec proiciunt uxores suas nec
Abbreviated transcription (Latin):
populus in quorũ corde. lexmea est: ob ꝓbrium hominũ nolite
metuere & adetrastione corũ nesuperemini neqđ uos sper¬
nant magni duxeritis sicut enĩ uestimentũ ita ꝑtẽpus ab so¬
ment᷑: & sicut lana atnea comedent᷑. iustitia aũt mea in ȩt̃¬
num manet. Iam uero ne maliuolo animo deserius difalsa
suspicando pereatis: Illud a postolicum recordamini testimomũ:
ubiait Nolite ante tempus quẽquã iudicare : donec ueniatdñs.
& in luminet abscondita tenebrarũ &manifestabit consilia
cordis. & tunc lauserit unicuiq adõ. Et itẽ illud qđ scriptũ est
Manifestum ẽ quidem : quia ista in eccła non accidunt sine graui
tristitia scorũ atq fideliũ : uerũ tamen consolet᷑ nos. quicuno¬
ta prȩdixit atq ut abundantia iniquitatis non refrigesca¬
mus sedusq infinẽ ꝑ seueremus ut salui cẽpossimus ã monuit
Nam quantũ attinet siest in me quantula cũq caritas xp̃i qis

Expanded text:
populus meus, in quorum corde lex mea est; obprobrium hominum nolite metuere, et detractatione eorum ne superemini, nec quod uos spernant, magni duxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem mea in aetnum manet. iam uero ne maliuolo animo de seruis dei falsa suspicando pereatis, illud apostolicum recordamini, ubi ait: Nolite ante tempus quicquam iudicare, donec ueniat dominus et inluminet absccordis et tunc laus erit unicuique a deo. et item illud, quod scriptum est: Manifestum est quidem, quia ista in ecclesia non accidunt sine graui tristitia sanctorum atque fidelium; uerum tamen consoletur nos, qui cuncta praedixit atque, ut abundantia iniquitatis non refrigescamus, sed usque in finem perseueremus, ut salui esse possimus, admonuit. nam quantum ad me adtinet, si est in me quantulacumque caritas Christi. quis
Abbreviated transcription (Latin):
quam leo rugiens circuit quȩrens quẽ deuoret: quẽ ñ potest de¬
uorare sedustũ ad nequitiã. stomã ipsius insamare conatur
utsifieri potest: obꝓbris hominũ &malarũ linguarũ detrac¬
intione deficiat. & sic in eius ftuices ruat. Siaũt nec famã in nocen¬
tis maculare potuerit hoc ei ꝑsuadere tẽptat. ut ꝑmaliuolas
suspiciones defratresuo iudicet & sic abillo implicatus absor¬
becctur : & quis cius captiones uł circũuentiones uł conp̃h en¬
dere uł numerare sufficiat: Aduersus hȩc tria quȩ ad cau¬
scm p̃sentẽ ꝑtinent prius nemala exempla imitando ad ne¬
quitiã sedu camini: Ita uos ꝑ apłm adloquit᷑ ds̃ nesitis iugũ
ducentes cũ infidelib: quȩ enĩ pasticipatio iustitiȩ cũ iniqui¬
tate autquȩ societas luci ad tenebras Itẽ alio loco Nolite

Expanded text:
quam leo rugiens circuit quaerens. quem deuoret. quem non potest dequam leo rugiens circuit quaerens. quem deuoret. quem non potest deuorare seductum ad nequitiam, famam ipsius inquinare conatur, ut, si fieri potest. opprobriis hominum et malarum linguarum detractione deficiat et sic in eius fauces ruat. si autem nec famam innocentis maculare potuerit, hoc ei persuadere temptat, ut per maliuolas suspiciones de fratre suo iudicet et sic ab illo implicatus absorbeatur. et quis omnes eius captiones et circumuentiones uel comprehendere uel enumerare sufficiat? aduersus haec tamen tria, quae ad causam praesentem pertinent, prius, ne mala exempla imitando ad nequitiam seducamini, ita uos per apostolum adloquitur deus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus; quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci ad
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutare: & inepis coporũ concilio consticutũ ẽ : nullũ clericorũ
quineedũ conuistus sit suspendi a cõmunione debere. nisi ad
causã suã ex aminandã senon rep̃senta uerit. Bonifatius
tam̃ hanc huimilita tẽ suscepit : ut nec litteras acciperet qui¬
b. inperegrinationẽ honor ẽsuum quȩ reret. ut in coloco ubi
ambo ignoti sunt. circa ambos ȩqualicas seruaret : Et nunc
si uobis placet ut nom̃tius non recitetur nchisqui ad ecclesiam
nolunt accedere sicut ait apłs. demus occasionẽ quȩrentib oc¬
casionem: Nonerit hoc fastũ nr̃m. sed anũ quorũ caius a fuerit
fastum quid enĩ ob est homini qđ ex illa tabula ñ uule eũ re¬
citari huma na ignorantia sidelibro uiuorũ ñ eum delet
iniqua conscientia : Pro inde fr̃s inei quitimetis dim̃mem̃ tote
qđ ait apostolus petrus qm̃ aduersarius uester diabolus tã¬

Expanded text:
commutare. et in episcoporum concilio constitutum est nullum clericum, commutare. et in episcoporum concilio constitutum est nullum clericum, qui nondum conuictus sit, suspendi a communione debere, nisi ad causam suam examinandam se non praesentauerit. Bonifatius tamen hanc humilitatem suscepit, ut nec litteras acciperet, quibus in peregrinationem honorem suum quaereret, ut in eo loco, ubi ambo ignoti sunt, circa ambos aequalitas seruaretur. et nunc, si uobis placet, ut nomen eius non recitetur, ne his, qui ad ecclesiam nolunt accedere, sicut ait apostolus, demus occasionem quaerentibus occasionem, non erit hoc nostrum factum sed eorum, quorum causa fuerit factum. quid enim obest homini, quod ex illa tabula non uult eum recitari humana ignorantia, si de libro uiuorum non eum delet iniqua conscientia? Proinde, fratres mei, qui timetis deum, mementote, quod ait apostolus Petrus: Quoniam aduersarius uester diabolus tam
Abbreviated transcription (Latin):
mastyrũ corporib plena est : & tam̃ nũ quã hic scimus talia
num nec om̃s habent claui cationẽ sp̃s lta nec in omnibus
memoriis scorũ ista ficri uoluit ille quidiuidit ꝓpria unicuq
ꝓut uult Qut ꝓpt̃ dũ ego noluissemhunc grauissimũ dolo¬
rem cordisiei uob ꝑferre in notitiã neuosa trociter &¬
in aniter contristando turbarem : fortassis ideo ds̃ noluit uos
latere ut nobiscũ orationib in cũbatis. ut qđ ipse in hac cetusa
nouit nos aũt noss e ñ possumus. etiã uob manifestaredignet᷑.
Nomen aũt prbri ꝓpterea non ausussũ denum ero collegarũ eius
uł sub primere uł delere nediuinȩ potestati sub cuius examine
causa adhucpendet. facere uiderer iniuricm si illius iudi¬
cium meo uellem prȩiudicio prȩuenire qđ nec in negotiis sȩ¬
cularib iudices faciunt : quando causȩ dubitatio ad maiorẽ
potestatẽ refestur. ut pendente relatione aliquid audeam

Expanded text:
martyrum corporibus plena est? et tamen nusquam hic scimus talia martyrum corporibus plena est? et tamen nusquam hic scimus talia num nec omnes habent diiudicationem spirituum, ita nec in omnibus memoriis sanctorum ista fieri uoluit ille, qui diuidit propria unicuique, prout uult. Quapropter cum ego noluissem hunc grauissimum dolorem cordis mei uobis perferre in notitiam, ne uos atrociter inaniter contristando turbarem, fortassis ideo deus noluit uos latere, ut nobiscum orationibus incumbatis, ut, quod ipse in hac causa nouit, nos autem nosse non possumus, etiam nobis manifestare dignetur. nomen autem presbyteri propterea non ausus sum de numero collegarum eius uel supprimere uel delere, ne diuinae potestati, sub cuius examine causa adhuc pendet, facere uiderer iniuriam, si illius iudicium meo uellem praeiudicio praeuenire. quod nec in negotiis saecularibus iudices faciunt, quando causae dubitatio ad maiorem potestatem refertur, ut pendente relatione aliquid audeant
Abbreviated transcription (Latin):
riret & ad confessionem uł poenã uł timorem compelleret
Vbiq quidem ds̃ est : & nullo continetur nec includitur loco. qui
condidit om̃a & cũ aueris ad oratorib insp̃u& ueritate oport&
adorari ut in occulto exaudiat. in occulto etiã iusti ficet dcoro¬
net uerũ tamen ad ista quȩ hominib uisibilit̾ note sunt quis
potest eius consiliũ ꝑscrutari. quare in aliis locis hȩc mira cu¬
la fiant in aliis nonfiant: Multis cnĩ notissima est scitas loci
ubibetiti felicis nolensis corpus coñditũ est quo uolui ut ꝑgereñ
quia inde nobis facilius fideliusq scribi posset. quicquid in
eorũ aliquod diuinitus fuerit ꝓpalatum pã & nos nouimus
mediolani apud memoriã sc̃orũ ubi mirabilit̃ & terribilicer
dȩ mones confitent. furem quendã qui adeum locũ uenerat
ut stlsum iurando deciperet. conpulsũstusse confiteri fur¬
tum & qđ abstulerat reddere numquid ñ & a fraica scorum

Expanded text:
rirent et ad confessionem uel poena uel timore compellerent. rirent et ad confessionem uel poena uel timore compellerent. ubique quidem deus est et nullo continetur uel includitur loco, qui condidit omnia, et eum a ueris adoratoribus in spiritu et ueritate oportet adorari, ut in occulto exaudiens in occulto etiam iustificet et coronet. uerum tamen ad ista, quae hominibus uisibiliter nota sunt, quis potest eius consilium perscrutari, quare in aliis locis haec miracula fiant, in aliis non fiant? multis enim notissima est sanctitas loci, ubi beati Felicis Nolensis corpus conditum est, quo uolui ut pergerent, quia inde nobis facilius fideliusque scribi potest, quicquid in eorum aliquo diuinitus fuerit propalatum. nam et nos nouimus Mediolani apud memoriam sanctorum, ubi mirabiliter et terribiliter daemones confitentur, furem quendam, qui ad eum locum uenerat, ut falsum iurando deciperet, compulsum fuisse confiteri furtum et, quod abstulerat, reddere. numquid non et Africa sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
m eas uehementissime conaretur. ego aũt nullo modo
adducerer eo homini dequotantũ mali existima rem
manus ordinationis in ponere: aut ꝑ cõmendationẽ meci
alicui fratrimeo eum sub introducere turbulentius agero
coepit ut si pse in lericatu ñ ꝓmoueretur. nec prbtbonifa¬
cius in suo gradueẽ ꝑmitteret᷑ in quaeius ꝓuocatione dum
uiderem bonifatium nolle quib libet infirmis & adsuspi¬
cionem ꝓpensis desuȩ uitȩ dubitatione scandalũ fieri. pa¬
ratũq se cẽ honorissui apud homines dã num ꝑ peti potius
quã in ea contentione inqua ñ posset ignorantib & dubi¬
tantib uł admale suspicandũ procliuiorib: suã demons¬
trare conscientiã usq ad ecclesiȩ ꝑturbationẽ in aniter
ꝓgredi : elegi ali quid mediũ ut cesto placito se ambo con¬
stringerent ad locũ sc̃m se ꝑresturos ubi terribilior ope¬
radĩ non sanam cuius cumq conscientiã multo facilius a pe¬

Expanded text:
meas uehementissime conaretur, ego autem nullo modo meas uehementissime conaretur, ego autem nullo modo adducerer ei homini, de quo tantum mali existimarem, manus ordinationis inponere aut per commendationem meam alicui fratri meo eum subintroducere, turbulentius agere coepit, ut, si ipse in clericatu non. promoueretur, nec presbyter Bonifatius in suo gradu esse permitteretur. in qua eius prouocatione cum uiderem Bonifatium nolle quibuslibet infirmis et ad suspicionem propensis de suae uitae dubitatione scandalum fieri paratumque esse honoris sui apud homines damnum perpeti potius quam in ea contentione, in qua non posset ignorantibus et dubitantibus uel ad male suspicandum procliuioribus suam demonstrare conscientiam, usque ad Ecclesiae perturbationem inaniter progredi, elegi aliquid medium, ut certo placito se ambo constringerent ad locum sanctum se pergituros, ubi terribiliora opera dei non sanam cuiusque conscientiam multo facilius ape
Abbreviated transcription (Latin):
potius add̃m dep̃candũ in ardescat. ut sun nocens est prbt
uester qđ magis credo. quia dũ sensisset alterius motũ impu¬
dicum & in mnundũ nec consentire uoluit nec tacere: Cito
eum sua diuina sententia. manifestũ ministerio pprio
rep̃senter si aut male sibi conscius qđ suspicare non audeo
uoluit alterius existimationẽ ledere dũ eius pudicitia con¬
taminare nom posset. sicut dicit ipse cũ quo habetcausa
noneum suã ꝑmittat occultare nequitiã. ut qđ homines
Cum enĩ me causa ista diucrucias set nec inuenirẽ quomodo
unus eduob conuinceretur quã uis magis prbo credidissẽ:
cogita uerã primo sic ambos dõ relinquere donec uno eoꝵ
quimihi suspectus erat aliquid existeret. unde ñsine iusta
& manifesta causa denr̃o habita culo ꝓiceretur : sed cum
ꝓmoueri in clericatum siue illic ꝑme. siue alibi ꝑlitteras

Expanded text:
potius ad dominum deprecandum inardescat, ut, si innocens est presbyter potius ad dominum deprecandum inardescat, ut, si innocens est presbyter uester, quod magis credo, quia, cum sensisset alterius motum inpudicum et inmundum, nec consentire uoluit nec tacere, cito eum sua diuina sententia manifestatum ministerio proprio repraesentet; si autem male sibi conscius, quod suspicari non audeo, uoluit alterius existimationem laedere, cum eius pudicitiam contaminare non posset, sicut dicit ipse, cum quo habet causam, non eum permittat suam occultare nequitiam, ut, quod homines Cum enim me causa ista diu cruciasset nec inuenirem. quo modo unus e duobus conuinceretur, quamuis magis presbytero credidissem, cogitaueram primo sic ambos deo relinquere, donec in uno eorum, qui mihi suspectus erat. aliquid existeret, unde non sine iusta et manifesta causa de nostro habitaculo proiceretur. sed cum promoueri in clericatu sine illic per me siue alibi per litteras
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ ab undauit iniquitas. refrigescit carita smultorũ. nisi
ut illi equib continuo. locutus adiunxit quipseuera uerit
usq infinẽ hic saluuserit : Cũ hoc iniquitatis ab undantia re¬
frigesaentem caritatẽ uiderent ñ ꝑturharent̃ ñ expaues¬
cerent. non quasi rebus insperatis & in opinatis contristati de¬
ficerent sed potius uidentes accedere quȩ futura p̃disto sunt
ñ habet finem : Pro inde lm̃i inisto scandalo que debonife¬
tio prbo non nulli ꝑ turbant᷑ ñ uob dico ut ñ doleatis: qui
gaudent: abundat in cisma lignitas diaboli Nonquia
tur sed quia duo ded omo nr̃a talẽ habent cocusã utunus
eorũ sine dubio ꝑditus habeatur. & fit ed terius fama apud
quosdã mala apud quosdã dubia etiã si non sit maculata
conscientia : dolete ista qm̃ dolenda sunt: non tamensic̃
ut eo odore ur̃ti caritas ab ene uiuendo refrigescat. sed

Expanded text:
Quoniam abundauit iniquitas, refrigescet caritas multorum, nisi Quoniam abundauit iniquitas, refrigescet caritas multorum, nisi ut illi, de quibus continuo locutus adiunxit: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit, cum hac iniquitatis\' abundantia refrigescentem caritatem uiderent, non perturbarentur, non expauescerent, non quasi rebus insperatis et inopinatis contristati deficerent, sed potius uidentes accidere, quae futura praedicta sunt non habet finem? Proinde, carissimi, in isto scandalo, quo de Bonifatio presbytero nonnulli perturbantur, non uobis dico, ut non doleatis — qui am de talibus gaudent, abundat in eis malignitas diaboli —, non qtur, sed quia duo de domo nostra talem habent causam, ut unus eorum sine dubio perditus habeatur et sit alterius fama apud quosdam mala, apud quosdam dubia, etiam si non sit maculata conscientia. dolete ista, quoniam dolenda sunt, non tamen sic, ut eo dolore uestra caritas a bene uiuendo refrigescat, sed