comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum erit deo et gratum homini¬
b si fouetis eos qui suas animas ꝑ
fratͥb posuu̾nt. De loco autem ad
quem nos inuitatis: frat̾ andreas
dicet uob̾ uoluntatem nr̃am. ad ch¬
tus abbas. in sp̃u timoris ambula¬
re. Benefacis agnoscens debitum
tue ꝓmissionis: et dilate reatum so¬
lutionis ñ diffitens. S uolote non
solum quid s ⁊ cui ꝓmiseris cogitare
Nam ego nichil mͥ usurpo. ex eo qd
me coram et nõ mͥ ꝓmissum ip̃e mec
recolis. frustra ꝓinde times exꝓbra¬
tumtͥ iri ame suꝑ frustratoria di¬
latione. qui testis accitꝰ sum ⁊ ñ dñs
uoti. Uidi et gauisus sum. et hoc oro
ut gaudium meum plenũ sit. qd̾ nõ
erit nͥcum fu̾it impleta ꝓmissio. Ten¬
minũ posuisti quẽ nõ oportuit tͣns¬
grecli. Transgͥssus es quid ad me: Tus
dño stas aut cadis. Michi sane de¬
cretũ ẽ ꝓ imminenti ꝑiculo nõ pro¬
bris ñ minis agere tecũ. s monitis.
idq quatinus eqͦ admisis animo.

Expanded text:
ceptum erit Deo et gratum hominiceptum erit Deo et gratum hominibus, si fovetis eos, qui suas animas pro fratribus posuerunt. De loco autem ad quem nos invitatis, frater Andreas dicet vobis voluntatem nostram. tus abbas, in spiritu timoris ambulare. 1. Bene facis agnoscens debitum tuae promissionis, et dilatae reatum solutionis non diffitens: sed volo 116 te non solum quid, sed et cui promiseris, cogitare: nam ego mihi nihil usurpo ex eo quod me coram, et non mihi promissum ipse mecum recolis. Frustra proinde times exprobratum tibi iri a me super frustratoria dilatione, qui testis accitus sum, et non dominus voti. Vidi et gavisus sum; et hoc oro, ut gaudium meum plenum sit: quod non erit, nisi cum fuerit impleta promissio. Terminum posuisti, quem non oportuit transgredi. Transgressus es, quid ad me? tuo domino stas, aut cadis. Mihi sane decretum est pro imminenti periculo non probris, non minis agere tecum, sed monitis; idque quatenus aequo admiseris animo.
Abbreviated transcription (Latin):
artriarchalib scͥptis sepiꝰ u¬
sitatus: ingratus iam uidebor
sinon rescͥpsero. At si saluto eum
qui me salutauit. quid amplius
feci: Tuenim me preuenisti in be¬
nedictionib dulcedinis. tu me pͥor
dignatꝰ es tuis tͣnsmarinis epłis
uisitare: tu mͥ primas humilita¬
tis caritatisq preripiusti partes.
Quid condignum iã reseram: su¬
chil mͥ deniq reliquisti qd̾ pari q̃¬
am repend̾e uice. qui etiã de the¬
sauro scłorum mͥ imꝑtire curasti.
idẽ. deligno domini. Quid tñ: Debeon
omitt̾e qd̾ possum. qm̃ qd̾ debeo mi¬
nue possum: Affectum saltem uo¬
luntatemq aꝑio. rescbendo dũtaxat
atq resalutando. Qd̾ solum int̾m
ꝑtot utiq spacia t̾re et maris licet.
Ostendam autẽ si ũq̃m accepo tẽpꝰ.
me nequaꝗͣ diligere u̾bo siue ling̃.
s oꝑe et u̾itate. Suꝑ milites tẽpli
ponite queso ocłos ur̃os. et tante
pietatis uisc̾a tam strenius eccłie
ꝓpugnatorib aꝑite. Hoc siquidẽ ac¬

Expanded text:
atriarchalibus scriptis saepius visitatus, ingratus jam videbor, si non rescripsero. At si saluto eum qui me salutavit, quid amplius feci? Tu enim me praevenisti in benedictionibus dulcedinis; tu me prior dignatus es tuis transmarinis epistolis visitare, tu mihi primas humilitatis charitatisque praeripuisti partes. Quid condignum jam referam? Nihil mihi denique reliquisti, quod pari queam rependere vice: qui etiam de thesauro saeculorum mihi impertire curasti, id est, de ligno Domini. Quid tamen? debeone omittere quod possum, quoniam quod debeo minime possum? Affectum saltem voluntatemque aperio, rescribendo duntaxat atque resalutando, quod solum interim per tot utique spatia terrae et maris licet. Ostendam autem, si unquam accepero tempus, me nequaquam diligere verbo sive lingua, sed opere et veritate. Super milites Templi ponite, quaeso, oculos vestros, et tantae pietatis viscera tam strenuis Ecclesiae propugnatoribus aperite. Hoc siquidem ac
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑montanã eccłiam. tã in ur̃o ꝙͣ
in francoꝵ regno nou̾itis fortẽ in fi¬
de. pacificam in unitate. deuotã ĩ
ur̃a obedientia. prõpt ã ad serui
te amissio: scientes eccłie statum
ñ armis estimari sed m̾itis. Ipsuiᷤ
quippe non alt̾ius agnoscimus uoce.
illas in psalmo. Siconsistant ad¬
u̾sum me castra ñ timebit cor.m.
Siexurgat adu̾sum me p̾lium
in hoc . e.s. Propt̾ea et nos quia

Expanded text:
citramontanam Ecclesiam tam in nostro, quam citramontanam Ecclesiam tam in nostro, quam in Francorum regno noveritis fortem in fide, pacificam in unitate, devotam in vestra obedientia, promptam ad servitte, amissio; scientes Ecclesiae statum non armis aestimari, sed meritis. Ipsius quippe, non alterius agnoscimus voces illas in Psalmo: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum: si exsurgat adversum me proelium, in hoc ego sperabo . Propterea et nos
Abbreviated transcription (Latin):
luntas cordis meiet desid̾ium
atis inquietum adeundi et ui¬
dendi desid̾atam beatitudinis ure
p̾sentiam. s ⁊ cognoscendi certus
intimãdi: iamdudũ itin̾is me am¬
monet atq indesinent̾ sollicitat
Cet̾um t̾re ac diei malicia. et pret
uoto face̾ satis nõ potui usq adhuc
snecdũ possum. S quid. Sanũ
ex toto adimpleri ñ potuit: fuit gͦ
consilii ꝑ hũc uen̾abilem .ħ. tullen¬
sis eccłie archidiaconẽ int̾m sastẽ
aliq̃tenus consosari conceptumiã
olim desid̾ium: curãq reuelare
qͣm pacior. Nec enim fidelior. stu¬
diosior. cautiorue illo ad manum
ẽẽ potuit. siue in ꝑferendo ad uos
que nos illi iniungimus. siue in re¬
fendo ad nos. siqua ur̃e dignatioi
placiit remandare. Itaq de bñpla¬
scd̾ior. a diuinaclementia recens for¬
te spirau̾it eccłie. adu̾sus scismati¬
coꝵ ꝓcacem. s inefficacẽ rabiem de¬
sudanti. de hisomnib plemꝰmstrui
cupimꝰ et supplicamꝰ. Porronram

Expanded text:
luntas cordis mei et desiderium satis inquietum adeundi et videndi desideratam Beatitudinis vestrae praesentiam; sed et cognoscendi certiusintimandi; jamdudum itineris me admonet, atque indesinenter sollicitat. Caeterum terrae ac diei malitia, et praetvoto facere satis non potui usque adhuc, sed necdum possum. Sed quid? sanum fuit, quia ex toto adimpleri non potuit? Fuit ergo consilii, per hunc venerabilem Hugonem, Tullensis Ecclesiae archidiaconum, interim saltem aliquatenus consolari conceptum jam olim desiderium, curamque relevare quam patior. Nec enim fidelior, studiosior, cautiorve illo 173 ad manum esse potuit, sive in perferendo ad vos quae nos illi injungimus; sive in referendo ad nos, si qua vestrae dignationi placuerit remandare. Itaque de beneplasecundior a divina clementia recens forte spiraverit Ecclesiae, adversus schismaticorum procacem, sed inefficacem rabiem desudanti; de his omnibus plenius instrui cupimus, et supplicamus. 2. Porro nostram
Abbreviated transcription (Latin):
sumus. Hec ꝑauca uobis conso¬
landi gr̃a de quib certus fui. fi¬
deli attestatiõe ĩtimãdũ ẽẽ putaui ad
releũadũ uł ex aliqua parte eam
que ur̃a uisc̾a incessant̾ afsligit
sollicitudo om̃ium eccłiarum.
hoc quoq addo dñm regem deo
eum confortante feruere. et accĩ¬
gi ad lib̾atioẽm eccłie. et parare
sibi ex̾citum multũ nimis. llos
quoq fidelit̾ ad hoc ip̃m ꝑuirib sa¬
borare. exhortari. et sollicitare qͦs
possumus. et cum tempꝰ aduen̾it
non expensis. nõ ꝑsone ꝓpͥe parci¬

Expanded text:
sumus . Haec pauca vobis consolandi gratia, de quibus certus fui, fideli attestatione intimanda esse putavi, ad relevandam vel ex aliqua parte eam, quae vestra viscera incessanter affligit, sollicitudo omnium Ecclesiarum. Hoc quoque addo, dominum Regem, Deo eum confortante, fervere et accingi ad liberationem Ecclesiae, et parare sibi exercitum multum nimis: nos quoque fideliter ad hoc ipsum pro viribus laborare, exhortari, et sollicitare quos possumus: et cum tempus advenerit, non expensis, non personae propriae parci
Abbreviated transcription (Latin):
inmalicia qd̾ potens ẽ in iniqui¬
tate. Nr̃ã autem uirtus in infir¬
mitate ꝑficitur. Eccłia q̃n infir¬
matͣ. pauli magist̾io didicit ẽẽ
potentior. Didicit ẽ regione. et a
salomone qd̾ prosꝑitas stultoꝵ
occidit eos: dicit et stultũ firma
radice cum uid̾it. statim male¬
dic̾e pulcͥtudini eius. Ideo cũ sc̃o
dauid sese in utroq consolat᷑. ⁊
hostium uidelicr casu et lib̾atio¬
nẽ sui. Ait siquidẽ. Hiĩ incrib
et hi. ĩ equis. nos autem ĩnomiẽ¬

Expanded text:
 in iniquitate: nostra autem virtus in infirmitate perficitur. Ecclesia quando infirmatur, Pauli magisterio didicit esse potentior . Didicit e regione et a Salomone, quod prosperitas stultorum occidit eos : didicit et stultum firma radice cum viderit, statim maledicere pulchritudini ejus . Ideo cum sancto David sese in utroque consolatur, et hostium videlicet casu, et liberatione sui: ait siquidem, Hi in curribus et hi in equis: nos autem in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ utiq audere me fac̃ nõ meriti
conscientia. s debiti. Debiti dico ñ
solum qͦ id ame illa eccłia iure me¬
tropolico exigit: s quia in hoc posi¬
tuc sum. ut testimonium ꝑhibeã

Expanded text:
d utique audere me facit non meriti conscientia, sed debiti. Debiti dico non solum quo id a me illa Ecclesia jure metropolitico exigit, sed quia in hoc positus sum, ut testimonium perhibeam
Abbreviated transcription (Latin):
tradicat. Quis enĩ ille inqͥt: Et illa.
putasti obseqͥum: si ignoras ad obedi¬
endũ utiq concupiscentiis eiꝰ. Expal¬
luit miser ad hãc uocẽ. ⁊ confusus ob¬
mutuit: anxiabat᷑ enĩ in eo spc̃ eiꝰ. At
mẽbra qͥdem ad suã illã infelicissimã
dnãm incunctant̃ accedunt: ut ad¬
u̾sus dñm crudelit̾ int̾pellent. ⁊ imꝑia
duriora causent᷑. Plangit gula par¬
simonie sͥ modũ adhibitũ. ꝓhibitã
crapule uoluptatẽ. Ocłs q̃rit᷑ indic¬
tas lacͥmas: petulantiã int̾dictã.
Quib hec et similia ꝓseq̃ntib excita¬
ta. et uehem̃ter exacbata uoluntas:
sõpniũne ẽ inqͥt an fabula qd̾ narra¬
tis: Tũuͦ oportunũ sue tempꝰ nacta
q̃rimonie lingua. omĩno ait sicẽ: ut
audisti. Nã et ego ã fabulis ⁊ mẽda¬
ciis iussa sum reticere: ⁊ nichil deinceps

Expanded text:
tradicat. Quis enim ille est, inquit? Et illa: putasti obsequium, si ignoras, ad obediendum utique concupiscentiis ejus. Expalluit miser ad hanc vocem, et confusus obmutuit. Anxiabatur enim in eo spiritus ejus. Ac membra quidem ad suam illam infelicissimam dominam incunctanter accedunt, ut adversus Dominum crudeliter interpellent, et imperia duriora causentur. Plangit gula parcimoniae sibi modum adhibitum, prohibitam crapulae voluptatem. Oculus queritur indictas lacrymas, petulantiam interdictam. Quibus haec et similia prosequentibus excitata et vehementer exacerbata voluntas: Somniumne est, inquit, an fabula quod narratis? Tum vero opportunum suae tempus nacta querimoniae lingua: Omnino, ait, sic est ut audistis. Nam et ego a fabulis et mendaciis jussa sum reticere, et nihil deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
t ecce it̾m uox de nubib dicens.
Peccasti: qͥesce. Et qd̾ dicit᷑: tale ẽ.
Iam sentina redundans. domũ om¬
nẽ intolabili fetore contaminat. ua¬
nũ ẽ tͥ cũ adhuc sordes influãt ex¬
haurire dũ peccare ñ destit̾is. pe¬
nitere. Quis enĩ ieiunia eoꝵ ꝓbet.
qͥ ad lites et contentiões ieiunãt. ⁊
ꝑcutiunt pugno impie: s ⁊ uolun¬
tates ⁊ uoluptates ꝓpͥe inueniunt᷑
in eis: Nõ tale ẽ ieiuniũ qd̾ elegi
dicit dñs. Claude fenestras morti:
obsera aditꝰ: foramina obstrue dili¬
gent̾: ⁊ sic de mũ ñ subeuntib nouiᷤ.
sordes pot̾is expurgare uetustas.
Estimat homo facie qd̾ iubet᷑ implẽ¬
dũ. tanqͣ ignarꝰ ex̾cicii sp̃alis. Qͥs enĩ
phibeat inqͥt. qͦ minꝰ imperẽ mẽbris
meis: Indicit igit᷑ gule ieiunia. cra¬
pulã int̾dicit. Obturai m p̾cipit
aures. ne audiãt sangͥnem: au̾ti
ocłos ne uideãt uanitatẽ: manꝰ nõ
ad auariciã. s ad elemosinã mag̾ ex¬

Expanded text:
t ecce iterum vox de nubibus dicens: Peccasti, quiesce. Et quod dicitur, tale est. Jam sentina redundans domum omnem intolerabili fetore contaminat: vanum tibi est, dum adhuc sordes influant, exhaurire; dum peccare non destiteris, poenitere. Quis enim eorum jejunia probet, qui ad lites et contentiones jejunant, et percutiunt pugno impie, sed et voluntates et voluptates propriae inveniuntur in eis? Non tale est jejunium quod elegi, dicit Dominus . Claude fenestras, obsera aditus, foramina obstrue diligenter; et sic demum non subeuntibus novis, sordes poteris expurgare vetustas. Aestimat homo facile quod jubetur implendum, tanquam ignarus exercitii spiritualis. Quis enim prohibeat, 482 inquit, quominus imperem membris meis? Indicit igitur gulae jejunia, crapulam interdicit, obturari praecipit aures ne audiant sanguinem, avertit oculos ne videant vanitatem; manus non ad avaritiam, sed ad eleemosynam mag
Abbreviated transcription (Latin):
et dignatioẽm qua me ampler¬
ti auobis. nullius dignitatis ho¬
muntio sensi: met̾num ñ obluuscar
Penitentiam et conu̾sioẽm ur̃am
de qua iam angłis colletatus sum
et delectatꝰ: dignos facere fructus
opto iugit̾ et oro frequent̾. Et nũc
maxime ipõs nr̃a ista gallicana ec¬
clesia. mecum expectat. credo nõ
intempestiuos. Int̾e̾. ur̃e parier
et mee fame. ut nõ confundar in uo¬
bis. Sic ergo clareat omnib ⁊elum
apd̃ uos u̾itatis iusticieq feruere.
contra int̾fectores cłicorum et insti¬
gatores eorum: ut ñ me pigeat gła¬
tum fuisse de uobis. Ad falconẽ deca¬

Expanded text:
et dignationem, qua me amplecti a vobis nullius dignitatis homuncio sensi, in aeternum non obliviscar. Poenitentiam et conversionem vestram, de qua jam angelis collaetatus sum, et condelectatus, dignos facere fructus opto jugiter, et oro frequenter. Et nunc maxime ipsos nostra ista Gallicana Ecclesia mecum exspectat, credo non intempestivos. Interest vestrae pariter et meae famae, ut non confundar in vobis. Sic ergo clareat omnibus, zelum apud vos veritatis justitiaeque fervere contra interfectores clericorum, et instigatores eorum, ut non me pigeat gloriatum fuisse de vobis. EPISTOLA C
Abbreviated transcription (Latin):
illo uenire dnm̃ archiep̃m lugdu¬
nẽsem. Hen̾unt cum ⁊o ⁊ rob̾tus
decanus eccłie lingꝰ. et olricꝰ cano¬
nicus. q̃rentes licere sibi et capło
siquid̾ a dño ppͣ acceꝑant nequaꝙͣ
presum̾e ħ nisi ad consilium religio
tus sim. qd̾ bonam idoneamq ꝑso¬
nam intendatis elig̾e. Respondert̃
ꝓpositum suum atq intentionẽ de
nr̃o penclere arbitͥo. nec aliud se
derũt. Uerũme ñ satis ficlem accõ¬
modante. accessit ad ꝑsuadendum
archiep̃c. pollicens firmit̾ id ip̃m. ⁊

Expanded text:
m archiepiscopum Lugdunensem. Venerunt et cum eo Robertus decanus Ecclesiae Lingonensis et Olricus canonicus, quaerentes licere sibi et capitusiquidem a domino papa acceperant, nequaquam praesumere hoc, nisi ad consilium religiostus sim quod bonam idoneamque personam intendatis eligere! Responderunt propositum suum atque intentionem de nostro pendere arbitrio, nec aliud se derunt. Verum me non satis fidem accommodante, accessit ad persuadendum archiepiscopus, pollicens firmiter idipsum.
Abbreviated transcription (Latin):
et talit̾ factumẽ. Sine sege. sine or¬
dine sine ratione sic confusa sũt
omĩa. ĩmo ita cuncta in fraude et
tem̾itate prerepta. et p̾sumpta fuiꝰ¬
se constat: ut ñ dico ep̃m. s ne uil¬
licum quid̃ aut theloneariũ quẽ¬
piam in hũc modum decuit
ordinari. Quib uos laudib
effam dilectissimi. qui soli
condoluistis afflicte. et tã
in pͥma qͣ in scd̾a sua defen¬
sione opp̾sse astitistis. ascendẽ¬
tes ex adu̾so. et opponentes uos
murũ ꝓ domo isrł : Nõ ẽ inuentꝰ
similis uob̃ in illo conuentu qui cõ¬
conseruaret legẽ excelsi. qui sacͥs
optẽperaret canonib. qͥ deniq se
indueret zelum fineẽs. et lingue
mucrone confod̾et fornicantes.
Que cumita de uob̾ ad dĩ et ur̃am
ipõrum głam ubiq clarescãt. restat
ut pͥncipio tam laudabili condig¬
num exitum dare. et hostie capiti
caudã iung̾ẽ satagatis. Ad dñm¬

Expanded text:
et taliter factum est? Sine lege, sine oret taliter factum est? Sine lege, sine ordine, sine ratione sic confusa sunt omnia; imo ita cuncta in fraude et temeritate praecepta et praesumpta fuisse constat, ut non dico episcopum, sed ne villicum quidem, aut teloniarium quempiam in hunc modum decuerit ordinari. Quibus vos laudibus efferam, dilectissimi, qui soli condoluistis afflictae, ei tam in prima, quam in secunda sua defensione oppressae 164 astitistis, ascendentes ex adverso, et opponentes vos murum pro domo Israel? Non est inventus similis vobis in illo conventu, qui conservaret legem Excelsi, qui sacris obtemperaret canonibus: qui denique se induceret zelum Phinees, et linguae mucrone confoderet fornicantes . Quae cum ita de vobis ad Dei et vestram ipsorum gloriam ubique clarescant, restat ut principio tam laudabili condignum exitum dare, et hostiae capiti caudam jungere satagatis.
Abbreviated transcription (Latin):
magna ẽ. et multa eget cura.
nͨ mͦ multa. s cita. ut assidue cũ la¬
crimis medico celesti instemus dicẽ¬
tes. dñe descende pͥusqͣm moriat᷑.l.
num ẽ qd mag̾ exacerbat dolorem.
et pene desꝑat curatioẽm. quia ni¬
mirũ inde orta ẽ tͥbulatio unde con¬
solatio sꝑari debuerat. Quisnã enĩ
o misera malum hoc qd plangis in¬
duxit suꝑte: ꝓfecto ñ inumicus. nõ
is qui od̾at te. s homo unanimis
dux tuus et metropolitanꝰ tuus.
Quomͦ ab austro et noniamab aqͥ¬
lone panditͣ om̃e malum᷑. Merito
ꝓuide nẽ dolor sicut dolor meus.
qm̃ de quib potissimũ p̾sumebamꝰ
ab ip̃is passi sumus. et ñ ab aliis.
Dlugdunẽsis pia mat̾ eccłia. cuiꝰce¬
modi ñ sponsum s monstrũ tuefi¬
lie ꝓcreasti nũc: Non plane matrẽ
te in h. s nou̾cam sensimus. Gener
hic tuus qͣm songe anobili illa tua
antiqua honestate. grauitate pro¬
bitate degen̾at. Quid enim: egone
id dix̾im honorabile conubium et
thorum unmacłatum. qd de tali

Expanded text:
magna est, et multa eget cura; nec modo multa, sed cita, ita ut assidue cum lacrymis medico coelesti instemus dicentes: Domine, descende priusquam moriatur . Unum est quod magis exacerbat dolorem et pene desperat curationem: quia nimirum inde est orta tribulatio, unde consolatio sperari debuerat. Quisnam enim, o misera, malum hoc quod plangis, induxit super te? Profecto non inimicus, non is qui oderat te: sed homo unanimis, dux tuus et metropolitanus tuus. Quomodo ab austro, et non jam ab aquilone panditur omne malum? Merito proinde non est dolor sicut dolor meus, quoniam de quibus potissimum praesumebamus, ab ipsis passi sumus, et non ab aliis. O Lugdunensis pia mater Ecclesia! cujusmodi non sponsum, sed monstrum tuae filiae procurasti nunc! non plane matrem te in hoc, sed novercam sensimus. Gener hic tuus quam longe a nobili illa tua antiqua honestate, gravitate, probitate, degenerat! Quid enim? egone id dixerim honorabile connubium, et thorum immaculatum, quod de tali
Abbreviated transcription (Latin):
lium t̾ra int̾m saltim dũ ħ actita¬
rent. ab om̃i hoste secura consift̾et.
tũ ꝓ p̾sentia sũmi pontificis. quẽ
iãdudũ exulem pisam apd̾ se cũ
sũmo honore seruabãt et seruãt.
mi̾erentur. S uos fortassis adhuc
ista nesciebatis. Oportet ergo nẽ q̃n
res ẽ. nota uob̾. immo et decet et ex¬
pedit mutare uos et u̾bum ⁊ ani¬
mum. ut uiri regis mag̃. fauorib
et mun̾ib honorãdi: a ur̃a parte
decet̾o audiãt ⁊ recipiãt put m̾iti
sunt. O qͣntum m̾uere pisani. qͣntũ
adhuc m̾eri possunt. Satẽ. dictum

Expanded text:
lium terra, interim saltem dum haec actitalium terra, interim saltem dum haec actitarent, ab omni hoste secura consisteret: tum pro praesentia summi pontificis, quem jamdudum exsulem Pisani apud se cum summo honore servabant et servant; mererentur. Sed vos fortassis adhuc ista nesciebatis. Oportet ergo nunc quando res est nota vobis, imo et decet et expedit, mutare vos et verbum et animum: ut viri regiis magis favoribus et muneribus honorandi, a vestra parte de caetero audiant et recipiant prout meriti sunt. O quantum meruere Pisani, quantum adhuc mereri possunt! Sat est dictum
Abbreviated transcription (Latin):
uł consilio. uigilantie ur̃e sub¬
ripi potu̾it. ut homĩes digni c̾te
dupplici honore et gr̃a: contraria
a uob̾ audirẽt. Pisanos dico qui
pͥmi et soli int̾m adhuc erexere
uexillum adu̾sus inuasorem im¬
perii. Qm ustiꝰ in eos regia incan¬
dusset indignatio. qͥ ppłm strenu¬
um et deuotum. qͣcumq occ̃one
offend̾e ausi sunt. eo p̾cipue tp̃r
qͦ accinctũmultis milib suis exie¬
rãt oppugnare tirãnum. uscisci
iniuriã dñi sui. ⁊ imꝑialẽ defen¬
sare coronã. Ut enĩ congruẽtissime
assignem huic genti qd̾ olim. de sc̃o
diẽe. et ꝑgeno adimpium regis ⁊o
ne sunt hi qͥ nuꝑ regni illum uii¬
cumac potentissimũ hostẽ ab obsi¬
dione neapoł fugau̾unt: lõne h
sũt qui etiã qd̾ pene incredibile
dictu ẽ. ĩ uno impetu suo expugna¬
u̾unt almafiã. et rebellem et sca
opulentissimas. et munitissimas
om̃ibq qͥ añhac temptau̾unt. usq
ad hoc tempꝰ ut auint in expugna¬
num rõne et iusticia fu̾at. ut fide¬

Expanded text:
onsilio vigilantiae vestrae subripi potuerit, ut homines, digni certe duplici honore et gratia, contraria a vobis audirent. Pisanos dico, qui primi et soli interim adhuc erexere vexillum 146 adversus invasorem imperii. Quam justius in eos regia incanduisset indignatio, qui populum strenuum et devotum quacunque occasione offendere ausi sunt, eo praecipue tempore, quo accincti in multis millibus suis exierant oppugnare tyrannum, ulcisci injuriam domini sui, et imperialem defensare coronam? Ut enim congruentissime assignem huic genti quod olim de sanctdiens, et pergens ad imperium regis? Nonne hi sunt, qui nuper regni illum unicum ac potentissimum hostem ab obsidione Neapolis fugaverunt? Nonne hi sunt qui etiam, quod pene incredibile dictu est, in uno impetu suo expugnaverunt Amalfiam, et Rebellem  al. Ropulentissimas et munitissimas, omnibusque qui antehac tentaverunt, usque ad hoc tempus, ut aiunt, inexpugnanum ratione et justitia fuerat, ut fide
Abbreviated transcription (Latin):
tatione tibi colloq̃ndi. ⁊ desicłio
satisfaciendi. dñe caritati molestꝰ
fio. qua iãdudum imꝑante finẽ
fieri nͣdum taceo: D qͣm sata ĩtius¬
patet mat̾ia respondendi. Qd̃ si
digne licuisset ut libuisset. ⁊ tibi
forsitan satis eẽt et mͥ. S q̃ aliuo
precepit dña ẽ immo dñs ẽ. deus
enim caritas ẽ. et satis agit ꝓim
ꝑio. qͣtnus debeam potius obtem¬
oportet caritati deo mag̾ obedire
ꝗͣ hominib. nolens dolensq nõ
quid̃ nego qd̃ postulas. s int̾im dif¬
fero. nedum tue cupio humiliter
satisface̾ uoluntati. sub pretextu
fasse humilitatis. ꝑ ueram suꝑ¬
biam. arcem tante potestatis q̃
te u̾aciter atcestante ⁊̃ angłis
imꝑat imꝑat in celis: t̾renus u̾¬
miculus in t̾ris uidear impug¬
eo cui cõmendaueram reqͥsiui.
s necdum recepi. Sabo autem
oꝑam ut uł cum uen̾is. si tñ ũ¬

Expanded text:
tatione tibi colloquendi, et desiderio tatione tibi colloquendi, et desiderio satisfaciendi, dominae charitati molestus fio, qua jamdudum imperante finem fieri, necdum taceo. O quam lata in tupatet materia respondendi. Quod si digne licuisset ut libuisset, et tibi forsitan satis esset et mihi. Sed quae aliud praecipit, domina est, imo dominus est. Deus enim charitas est : et satis agit pro imperio, quatenus debeam potius obtemoportet charitati Deo magis obedire quam hominibus; nolens dolensque, non quidem nego quod postulas, sed interim differo: ne dum tuae cupio humiliter satisfacere voluntati, sub praetextu falsae humilitatis per veram superbiam, arcem tantae potestatis, quae, te veraciter attestante, etiam Angelis imperat in coelis, terrenus vermiculus in terris videar impugeo cui commendaveram, requisivi: sed necdum recepi. Dabo autem operam ut vel cum veneris, si t
Abbreviated transcription (Latin):
tuas intra prandendũ. nã illa hor
potui. Uix has meas qͣntulacẽq
furtim. raptim. anticipatis horu
breuit̾ succincteq rescͥpsi. Qua¬
rum quidem breuitatem ancqͦ
quãqͣ in his teste conscientia.
soli caritati cupiam deser uire.
Cuꝰ ꝓfecto imꝑio. qr sapientib ⁊
insipͣientib debitor sum. ip̃a so.¬
la face̾ potuit. ut nͣdum tͥ potu¬
erim satisface̾. Quid ergo: sa¬
ritas tibi denegat qd̾ tu petis ex
caritate: Detisti. q̃sisti. pussasti.
caritas te frustrata ẽ. Quid mͥ
indignaris: Siuis si audes irasce
caritati. De qua namq p̾sumis
impetrare qd̾ postusas. ip̃a ꝓhi¬
bente fit ne impetres. Et ecc̃e iã
longum causatͣ sermoẽm. et tͥ
indignat᷑ qui cogis ñ qd̾ sibi dis¬
pliceat ⁊elus quo id facis. quippe
quem et ip̃a donauit tͥ. s uult te
illum habere scd̾m scientiam. ut
cautus sis maiora minorib ñ im¬
pedire. Uides ꝗͣ inuitus auellor a
longiore epła dum ductus delec¬

Expanded text:
tuas inter prandendum nam illa hora tuas inter prandendum nam illa hora potui. Vix has meas quantulascunque furtim, raptim, anticipatis horis, breviter succincteque rescripsi. Quarum quidem brevitatem an aequo quanquam in his teste conscientia, soli charitati cupiam deservire: cujus profecto imperio, quia sapientibus et insipientibus debitor sum, ipsa sola facere potuit, ut necdum tibi potuerim satisfacere. Quid ergo? charitas tibi denegat quod tu petis ex charitate? Petisti, quaesisti, pulsasti; et charitas te frustrata est. Quid mihi indignaris? Si vis, si audes, irascere charitati. De qua namque praesumis impetrare quod postulas, ipsa prohibente fit ne impetres. Et ecce jam longum causatur sermonem, et tibi indignatur qui cogis. Non quod sibi displiceat zelus quo id facis; quippe quem et ipsa donavit tibi: sed vult te illum habere secundum scientiam, ut cautus sis majora minoribus non impedire. Vides quam invitus avellor a longiori epistola, dum ductus delec
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ imperitiam meam taceo
ꝓfessionis humilitatem. seu hit¬
militatis professioẽm. nec iamob¬
tñdo uł uł loci uł nominis mei
ñ dico abiectioẽm. s mediocrita¬
tẽ: qr qͥcqͥd tale dye̾o. tu hoc non
necessariam excusatioẽm. s clila¬
toriam occasioẽm nominabis.
qui meã ut mͥ uidebatur iustã
uerecundiã ꝓtuo libitu nũc in¬
discretioẽm. nunc falsam humi¬
litatem. nũc etiam u̾am suꝑbi¬
am int̾pretaris. hoꝵ itaq quia
tibi indubium uenire possunt:
nichil affõ. Illud autẽ simplici¬
ter tue dilectioniintimo. qd̾ in¬
dubitant̾ te cred̾e uolo. toto sciłr
hoc temꝑe ex quo tuus nũtius
ñ iss aluis recessit a me. nullum
mͥ omĩo fuisse otium ad id
qd̾ poscis idoneum: tum ꝓpt̃ di¬
erum maliciã. tũ ꝓpt̃ noctiũ
breuitatem. S ⁊ nc̃ quoq ita
me nouissime tue lutere oceu¬
patissimũ inuen̾unt: ut ip̃as
etiã occupationum causas ꝓ
mei excusatione. songum mͥ fu¬
erit serib̾e tͥ. L ix qiippe illas

Expanded text:
nc imperitiam meam, taceo professionis humilitatem, seu humilitatis professionem, nec jam obtendo vel loci, vel nominis mei non dico abjectionem, sed mediocritatem: quia quidquid tale dixero, tu hoc non necessariam excusationem, sed dilatoriam occasionem nominabis, qui meam, ut mihi videbatur, justam verecundiam, pro tuo libitu nunc indiscretionem, nunc falsam humilitatem, nunc etiam veram superbiam interpretaris. Horum itaque, quia tibi in dubium venire possunt, nihil assero. Illud autem simpliciter tuae dilectioni intimo, quod indubitanter te credere volo: toto scilicet hoc tempore, ex quo tuus nuntius, non is, sed alius recessit a me, nullum mihi omnino fuisse otium ad id quod poscis idoneum, tum propter dierum malitiam, tum propter noctium brevitatem. Sed et nunc quoque ita me novissimae tuae litterae occupatissimum invenerunt, ut ipsas etiam occupationem causas pro mei excusatione longum fuerit mihi scribere tibi. Vix quippe illas
Abbreviated transcription (Latin):
excid̾at qd̾ in pͥncipio epłe tue q̃stꝰ
es qd̾ arguerim te mendacii. hoc
aliq̃n me locutum fuisse ñ satis
recolo. Si quid tam̃ fu̾it. nã ma¬
g̃ me oblitum ꝗͣ tuũ ñtium m̃¬
titum credid̾im: iocando potius
ꝗͣ serio dictum fuisse. ñ dubites.
Ego ne leuitate te usum putaue¬
a me suspitio de te. qui iugo u̾ita¬
tic beatꝰ qd̾ portas ab adosescentia:
lasciuos annos moꝵ suꝑas gͣuita¬
te. Nectã simplex sũ ut simplicem
oris prolatioẽm sine cordis dupli¬
citate m̃datium putẽ: nec tam
incuriosus tiii. ut oblitꝰ sim. uł
quid iãdudum conceꝑis in affẽu.
uł quid ab effectu impecdierit. Ad

Expanded text:
exciderat quod in principio exciderat quod in principio e arguerim mendacii. Hoc aliquando me locutum fuisse, non satis recolo. Si quid tamen fuerit nam magis me oblitum, quam tuum nuntium mentitum crediderim, jocando potius quam serio dictum fuisse non dubites. Egone levitate te usum putavehaec suscipio de te, qui jugo veritatis beatus quod portas ab adolescentia, lascivos annos morum superas gravitate! Nec tam simplex sum, ut simplicem oris prolationem sine cordis duplicitate mendacium putem: nec tam incuriosus tui, ut oblitus sim, vel quod jamdudum conceperis in affectu, vel quid ab effectu impedierit.
Abbreviated transcription (Latin):
legendũ tibi misãm ñ tͣnscribẽ¬
dum uidis tu. qͣ uł quoꝵ utilita¬
tate tͣnscͥpseris. Qd̃ autẽ ce mit¬
tẽte eũnc̃ habet abbas de scõ theo¬
derioo. ego quid̃ ñ itsseram. nec
tam̃ displicet mͥ. ltquid enim
libellus meus ocłos eius formida¬
ret. cui se uidendum animus qͦ:
meus totũ si posset expanderet:
S heu in qnta sermonis angu¬
stia mentiose ingessit. detali ui¬
ro. neliceat ut dignum erat in
tã dulcissima nobis memoria
aliq̃diu immorari. qñ iã iamq
desid̾at epła finem. Obsecro te ne¬
te graueris oportunitatem q̃rere
quomͦ ad eum ꝑgas. predictumq
opꝰculum. ñ pͥus ciiꝗͣ scribendũ
uł legendum exponas. q̃. cum eo
totum ꝑuideas. parit̾q confa̾tis
et corrigatis q̃ corrigenda sunt:
ut inore duorum testium stet
demonstrari. et si illa qͦ p̃faciun¬
cła qͣm de nr̃is aliis lit̾cis tu eidẽ
coaptasti apte sedeat. an uͦ ap¬
tior queri debeat: ur̃o utͥusq iu¬
ditio delinquo. Siam pene mͥ

Expanded text:
bi miseram, non transcribendum: videris tu, qua vel quorum utilitate transcripseris. Quod autem te mittente eum nunc habet abbas de 95 Sancto-Theoderico, ego quidem non jusseram, nec tamen displicet mihi. Utquid enim libellus meus oculos ejus formidaret, cui se videndum animus quoque meus totum, si posset, expanderet? Sed heu! in quanta sermonis angustia mentio se ingessit de tali viro, ne liceat, ut dignum erat, in tam dulcissima nobis memoria aliquandiu immorari, quando jamjamque desiderat epistola finem? Obsecro te ne graveris opportunitatem quaerere quomodo ad eum pergas, praedictumque opusculum non prius cuiquam scribendum vel legendum exponas, quam cum eo totum pervideas; pariterque conferatis, et corrigatis quae corrigenda sunt, ut in ore duorum testium stet demonstrari: et si illa quoque praefatiuncula, quam de nostris aliis litteris eidem coaptasti, apte sedeat, an vero aptior quaeri debeat, vestro utriusque judicio derelinquo. 4. Sed jam pene mihi
Abbreviated transcription (Latin):
De quare. siet nr̃a querit᷑ aut curat᷑
sentẽtia. nouumus homiẽm sane fid̾i
⁊ doctͥne hactenus extitisse. ĩ diuinis
parit̾ ⁊ humanis prudentẽ. ẽẽ. ⁊ spamꝰ
un domo dĩ sitam̃ ip̃e elegit eum fore uas
ĩ honorẽ ⁊ utilẽ futurũ. ñ solũ illi s ⁊

Expanded text:
eritur aut curatur sententia, novimus hominem sanae fidei et doctrinae hactenus exstitisse; in divinis pariter et humanis prudentem esse; et speramus in domo Dei si tamen ipse elegit eum fore vas in honorem, et utilem futurum non solum illi,
Abbreviated transcription (Latin):
id p̾sertim qd̾ caritas sugg̾it. De eccł̃ia
dico dñe cathalanẽsi. ciuus qͣntũ in
me ẽ. nec ualeo. nͨ debeo disfimulare.
ꝑicłm. Uidemus nimirũ iãiamq ĩmi¬
nere. sentimus nos qͥ uicini sumus pa¬
cẽ iudelicet memorate eccłie gͣuit̾ mox
et̃ turbandã: si electioni illustͥs illius
totꝰ tã clerus ꝗͣ ppłs. pari uoto ⁊ uo¬
ce conuen̾ant et conueniũt. ur̃e pi

Expanded text:
De Ecclesia dico, domine, Catalaunensi, cujus, quantum in me est, nec valeo, nec debeo dissimulare periculum. Videmus nimirum, jamjamque imminere sentimus, nos qui vicini sumus, pacem videlicet memoratae Ecclesiae graviter mox esse turbandam, si electioni illustris illius totus tam clerus, quam populus pari voto et voce conven
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ad laborẽ: in plumis auicła. pe¬
ne om̃i tẽꝑe nidulo exulans. uẽto
exposita ⁊ turbini. turbatꝰ sũet
motꝰ sum sicut ebuus : et om̃s cons¬
cientia m̃a deuorata ẽ. Mise̾mini
ꝓinde ⁊ sinil m̾iti. c̾te sic affecti.

Expanded text:
natus ad laborem, implumis avicula penatus ad laborem, implumis avicula pene omni tempore nidulo exsulans, vento exposita et turbini, turbatus sum et motus sum sicut ebrius, et omnis conscientia mea devorata est. Miseremini proinde, etsi nil meriti, certe sic affecti.
Abbreviated transcription (Latin):
Primũ qd̾ accedens ad partes illas ñ
adieci. ꝑuenire usq ad uos uid̾e faci¬
es ur̃as. rememorare iniqͥtates ⁊ ne¬
cessitates meas. ⁊ si uob̃ forsan satisfa¬
cere possum. mͥ fateor ñ possum. Iras¬
cor occupationib nr̃is. quib fcm̃ ẽ. ñ
ut neglex̾im: sedut neqͥuim. Hoc fre¬
quent̃ patior: ⁊ ido̾ freq̃nter irascor.
dignus utinã cui om̃isc sc̃s condoleat.
Alioqͥn dupplicit̾ miser sum: si nec
misa̾bilis sum. Ego uͦ frat̾ne pietati
locũ ĩ me ostendo ñ m̾itum. Mise̾mi¬
ꝑ sũ ego. Iusticia m̾itum q̃rit: mi¬
sericordia misĩam intuetur. Uera
miscd̃ia ñ uidicat. s afficit: ñ nitit᷑
discussioẽ occ̃one contenta. Hon enĩ
expectatur rõ. ubi affectio trahit. Lu¬
gebat samuel saul ⁊ misans ñ de¬
lib̾ans. Fundebat lacͥmas daiuid
mũdi tumultib lib̾ati. seruatisei.
felices quos abscondit ĩ tab̾nacło suo¬
spantes. donec tͣnseat iniquitas. Ceter̃
ego infelix pauꝑ et nudus. homo

Expanded text:
Primum quod, accedens ad partes illas, non adjeci pervenire usque ad vos videre facies vestras, rememorari iniquitates et necessitates meas: etsi vobis forsitan satisfacere possum, mihi, fateor, non possum. Irascor occupationibus meis, quibus factum est, non ut neglexerim, sed ut nequiverim. Hoc frequenter patior, et ideo frequenter irascor: dignus utinam, cui omnis sanctus condoleat. Alioquin dupliciter miser sum, si nec miserabilis sum. Ego vero fraternae pietati locum in me ostendo, non meritum. Miseremiper sum ego. Justitia meritum quaerit: miserimisericordia non judicat, sed afficit: non nititur discussione, occasione contenta. Non enim exspectatur ratio, ubi affectio trahit. Lugebat Samuel Saul, miserans, non deliberans . Fundebat lacrymas David mundi tumultibus liberati, serviatis ei. Felices, quos abscondit in tabernaculo suosperantes, donec transeat iniquitas. Caeterum ego infelix, pauper et nudus, homo
Abbreviated transcription (Latin):
ficabitis autem ñ cultu uestium:
ñ equorum fastu ñ amplis edifici¬
is. s ornatis morib studiis spũalib oꝑib

Expanded text:
ficabitis autem non cultu vestium, non equorum fastu, non amplis aedificiis, sed ornatis moribus, studiis spiritualib
Abbreviated transcription (Latin):
habeat rex adu̾sus comitẽ ius. s de
qͦͥiure obsecro. de qͦ iure p̾sumit. ut
eccłiar̃ possessiões et t̾ras deuastet. ut
xͥ ouib pastores p̾fici ñ ꝑmittat. ut
his quid̃ electoꝵ ꝓmotioẽm ꝓhibeat.
aliis uero qd̾ hactenꝰ in auditũẽ. di¬
latioẽm electionis indicat. donec u¬
niu̾sa consumpsit. doñ diripuerit
paupum facultates. doñ penitꝰ de¬
soletur t̾ra: An uos ei consulitis ta¬
consilio fiunt. Etenim consułe talia.
manifeste scisma fabricare ẽ. deo re¬
sist̾e. eccłiam ancillare. et nouã in ser¬
uitutẽ eccłiasticam redig̾e lib̾tatem.
Siquis dei fidelis. si quis eccłie filius ẽ.
ꝓfecto stabit. et opponet se qͦad pot̾it
murũꝓ domo dei. Nã et uosip̃i si
pacẽ desid̾atis eccłie. sicut oportet fi¬
lios pacis. qͦmodo ñ dicam tͣctatis ea.
s uł int̾estis consiliis tã malignis:
Quicqͥd enum mali fec̾it. m̾itonon
regi uiueni. s confiliaxiis senib un¬

Expanded text:
Habeat Rex adversus Comitem jus: sed de Habeat Rex adversus Comitem jus: sed de quo jure, obsecro, de quo jure praesumit ut Ecclesiarum possessiones et terras devastet, ut Christi ovibus pastores praefici non permittat: ut his quidem electorum promotionem prohibeat, aliis vero, quod hactenus inauditum est, dilationem electionis indicat, donec universa consumpserit, donec diripuerit pauperum facultates, donec penitus desoletur terra? An vos ei consulitis ta malum, si vestro consilio fiunt. Etenim consulere talia, manifeste schisma fabricare est, Deo resistere, Ecclesiam ancillare, et novam in servitutem ecclesiasticam redigere libertatem. Si quis Dei fidelis, si quis Ecclesiae filius est, profecto stabit et opponet se, quoad poterit, murum pro domo Dei. Nam et vos ipsi, si pacem desideratis Ecclesiae, sicut oportet filios pacis, quomodo non dicam tractatis ea, sed vel interestis consiliis tam malignis? Quidquid enim mali fecerit, merito non Regi juveni, sed consiliariis senibu
Abbreviated transcription (Latin):
quiũ ꝑsecuti fuͥmus. Quis oppug¬
nat obsecro. quis oppugnat. qͥs ue
ꝑsequit᷑. Nonne comes obsecrat et
humiliat᷑. honorare ꝑatus ut re¬
gem. seruire et obseqͥ tanqͣm dño
suo obnixe ꝓ pace supplicans. et
bonã regis qd inse ẽ sͥ conciliare
satagens uoluntatem: esto qd̾ sit ñ
ita symag̾ comes regi mala om̃ia
moliat᷑. ñne ad id qd statutũ fuic¬
se scitis fuerat recͣrendum: Sic e¬
nĩit̃ se pepig̾unt. ut si qua de cõ¬
uentionib illis contͦu̾sia aut dis¬
sensio nasce̾tur: nichil mali sͥ in¬
uicẽ fac̾ent aut q̃ rerẽt. donec corã
nobis tͥb parit̃ et dño autisiod̾.
uentilata res eẽt atq discussa. qͥ
et tc mediatores fuimus. et siqͥd
emergͥet controu̾sie. debuimꝰ ẽẽ re¬
conciliatores. At id mͦ omĩmodis co¬
mes flagitat. s rex abnuit. Beniq
esto qd̾ om̃io mase m̾uit comes. sed
eccłia dĩ quid m̾uit: Quid inꝗͣ m̾u¬

Expanded text:
qui non persecuti fuimus. » Quis oppugqui non persecuti fuimus. » Quis oppugnat, obsecro? quis oppugnat, quisve persequitur? Nonne comes obsecrat et humiliatur, honorare paratus ut regem, servire et obsequi tanquam domino suo, obnixe pro pace supplicans, et bonam Regis quod in se est sibi conciliare satagens voluntatem? Esto quod non sit ita, sed magis Comes Regi mala omnia moliatur: nonne ad id quod statutum fuisse scitis, fuerat recurrendum? Sic enim inter se pepigerunt ut, si qua de conventionibus illis controversia aut dissensio nasceretur, nihil mali sibi invicem facerent aut quaererent, donec coram nobis tribus pariter, et domino Autissiodorensi, ventilata res esset atque discussa, qui et tunc mediatores fuimus: et si quid emergeret controversiae, debuimus esse reconciliatores. At id modo omnimodis Comes flagitat: sed Rex abnuit. 5. Denique esto quod omnino male meruit Comes: sed Ecclesia Dei quid meruit? Quid, inquam, meru
Abbreviated transcription (Latin):
sũt regis quib alligatur comes. et ñ
mag̃ homĩes eius et eiꝰ amici: Nõne
consãguineus regis. et sicut ip̃e fa¬
tet᷑ baculus regni comes flandrẽ¬
sis ẽ. Quid ergo contͣ fidelitatem re¬
gis facit eius homo et fideł ip̃ius.
si aliis eiꝰ amicis suorũ matͥmoniis
copłatur: Nõne si quis simplici
na pax regni. magnũq robur. et
magna posset putari securitas:
Illud autẽ miror quomͦ rex dicere
ñ tim̾uit cognosc̾e se qr nou̾um ego
maximã pecc̃orum eius me sus¬
t̾as ꝓfantur in medium. Uid̾it ip̃e
cui credicłit. c̾tus ego sum qr ñqͣm
noiu̾m qd̃ imponit. Idẽ arbitror et
qui manifeste contͣ pactioes suas ip¬
fificis. adultero et excominuncato
cõmunicans. Ait quoq rex. Pene
habuimꝰ duos grauissimos expug¬
natores. Et ꝓpħa subsannãs respon¬
dit. Iitic trepidau̾unt timore ubi
ũ erat timor. Ecce inqͥt oppugnamur:
qͥ ñ oppugnauimꝰ. ꝑsecutiõem patim

Expanded text:
sunt Regis, quibus alligatur Comes, et non sunt Regis, quibus alligatur Comes, et non magis homines ejus et ejus amici? Nonne consanguineus Regis, et, sicut fatetur, baculus regni comes Flandrensis est? Quid ergo contra Regis fidelitatem facit ejus homo, et fidelis ipsius, si aliis ejus amicis, suorum matrimoniis copulatur? Nonne si quis simplici ius pax regni, magnumque robur, et magna posset putari securitas? 3. Illud autem miror, quomodo Rex dicere non timuerit, cognoscere se quia noverim ego,maximam partem peccatorum ejus me susteras, proferantur in medium. Viderit ipse cui crediderit: certus ego sum quia nunquam noverim quod imponit. Idem arbitror et qui manifeste contra pactiones suas ipmmi Pontificis adultero et excommunicato communicans. 4. Ait quoque Rex: « Pene habuimus duos gravissimos oppugnatores. » Et propheta subsannans respondet: Ibi trepidaverunt timore, ubi non erat timor . « Ecce, » inquit, « oppugnamur, qui non oppugnavimus: persecutionem patimur,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ .t. Nonne qͥcquid dehac re ꝓmisit
fidelit̃ elaborauit. et efficacit adĩ¬
pleuit: Ille uero dep̾hensus ẽ in astu¬
cia sua. et cecidit in foueã qͣm fecit.
En ẽ. ħ totum curirrita face̾t rex pac¬
ta sua q̃ distinx̾unt labia ur̃a. An
ꝓpt̃ ħ decuit incandesce̾ iram regis
contͣ dm̃ et eccłiam eius. contͣ seip̃m
et regnũ suũ: Itane ꝓpt̾hoc debuit
obliuisci honoris sui. ut ad debellan¬
dũ hoĩem suum quẽ non dico diffida¬
u̾at. s nͨ summou̾at. uł posuerat ad
rõnem. mit̾cet frẽm suum idq ꝑ ca¬
thalaunũ. de qua potissimũ ciuitate
scitis quid rex cũ comite .t. pepigerit:
S rex adhuc aliud addit. qd matͥmo¬
niis sibi moliatur coniung̾e contra
eiꝰ fidelitatẽ comitẽ frandrẽsem et
suesson̾. Et de sidelitate quid̃ suspi¬
cio ẽ nõ c̾citudo. Porro inanes fuspi¬
cioẽs c̾tis pactionib p̃uidicarẽ q̃le sit:
uos uid̾itis. Qͣmꝗͣ id oĩo credend̾ ñ fu¬
erit de taluuro. Numqͥd enim hostes

Expanded text:
uid de hac re promisit, fideliter elaboravit, et efficaciter adimplevit? Ille vero deprehensus est in astutia sua, et cecidit in foveam quam fecit. En est hoc totum cur irrita faceret Rex pacta sua, quae distinxerunt labia vestra? An propter hoc decuit incandescere iram Regis contra Deum et Ecclesiam ejus, contra se ipsum et regnum suum? Itane propter hoc debuit oblivisci honoris sui, ut, ad debellandum hominem suum, quem non dico diffidaverat, sed nec submonuerat vel posuerat ad rationem, mitteret fratrem suum, idque per Catalaunum 206, de qua potissimum civitate scitis quid Rex cum comite Theobaldo pepigerit? 2. Sed Rex adhuc aliud addit, quod matrimoniis sibi moliatur conjungere, contra ejus fidelitatem, comitem Flandrensem et Suessionensem. Et de fidelitate quidem suspicio est, non certitudo. Porro inanes suspiciones certis pactionibus praejudicare quale sit, vos videritis. Quanquam id omnino credendum non fuerit de tali viro. Numquid enim hostes
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑantis manũ nimuite regis. re¬
gis exemplo. penitentia et humili¬
tate p̾uenire possitis. Dure loqͦr quia
duriora uobis formido. s mem̃tote
a sapiente dictum. meliora ẽẽ u̾ba
amici. qͣm fraudulẽta oscła mimici.
⁊pseram regi arguens eũ super
malis q̃ fiunt in regno eius. ipsius sic̃
dr̃ assensu. et qd̾ rescͥpsit dignũ du¬
xi uobis qui de consilio eius estis in¬
sinuand̃. Miror enim si ita credit ut
loqͥtur. ⁊ si ñ credit quomͦ mͥ conscio
utiq oĩum sic̃ scitis q̃ ad pacẽ refor¬

Expanded text:
re parantis manum, Ninivitae rere parantis manum, Ninivitae regis exemplo, poenitentia et humilitate praevenire possitis. Dure loquor, quia duriora vobis formido: sed mementote a Sapiente dictum, Meliora esse verbera amici, quam fraudulenta oscula inimici . pseram Regi, arguens eum super malis quae fiunt in regno ejus, ipsius, sicut dicitur, assensu: et quod rescripsit, dignum duxi vobis, qui de consilio ejus estis, insinuandum. Miror enim si ita credit ut loquitur, et, si non credit, quomodo conscio mihi utique omnium sicut scitis quae ad pacem refor
Abbreviated transcription (Latin):
centie hucusq faui: ⁊ decetõ ꝑ mea
exiguitate ñ deero u̾itati. Nlõ tace¬
boqd̃ cum excõmunicatis itato fedꝰ
et societatẽ inire satagitis. qd̾ in necẽ
hominũ. combustiõem domoꝵ. des¬
tructioẽm eccłiarum. disꝑsioẽm pau¬
pum. raptorib et predonib sicut dr̃
adhetis iuixͣ illud ꝓpħ̾e. Siuidebas fu
satis ꝑ uos mala fac̾e̾ ualeatis. Non sile¬
bo qd illicitum illud maledictũq iu¬
ram̃tum. incõsultissime usurpatũ
a uob̾ cont̾ bituricẽsem eccłiam. ꝓ qͣ
b apd cathalaunũ pastorẽ p̃fic nõ
sagittariis. balistariis q domos ep̃ales
contͣ ius et fas inhabitandas. ⁊ res ecclie
in huiꝰmi nefarios usus ꝓfligandas.
audact᷑ numũ exponatis. Dico uob̃
ñ erit du multũ. si h̾ita face̾ ꝑgitis.
Et ideo dñe mirex amicabilit̾ moneo
uos. et fidelit̾ consulonob̾. ut ciciꝰ ab
hac malicia desistatis. si forte iã feri¬

Expanded text:
centiae hucusque favi; et de caetero pro mea centiae hucusque favi; et de caetero pro mea exiguitate non deero veritati. 4. Non tacebo quod cum excommunicatis iterato foedus et societatem inire satagitis: quod in necem hominum, combustionem domorum, destructionem ecclesiarum, dispersionem pauperum, raptoribus et praedonibus, sicut dicitur, adhaeretis, juxta illud Prophetae: Si videbas fusatis per vos mala facere valeatis. Non silebo quod illicitum illud maledictumque juramentum inconsultissime usurpatum a vobis contra Bituricensem Ecclesiam pro quo, ovibus apud Catalaunum pastorem praefici non ilitibus, sagittariis, ballistariisque domos episcopales contra jus et fas habitandas, et res Ecclesiae in hujusmodi nefarios usus profligandas audacter nimium exponatis. Dico vobis: non erit diu inultum, si haec ita facere pergitis. Et ideo, domine mi rex, amicabiliter moneo vos et fideliter consulo vobis ut citius ab hac malitia desistatis, si forte jam feri
Abbreviated transcription (Latin):
et corona ur̃a fac̾e̾ placeat. nos eccłie
filii matͥs iniurias. contẽptum et cõ¬
culcatioẽm. oĩo dissimulare ñ possu¬
mꝰ. q̃ illi p̾ter illa q̃ in eã iãmirabłit̾ p̾cesis
se plangimus. it̾um de nouo parcĩ
inferri. part̃ummin̾e sentimus. Pͥ¬
fecto stabimꝰ et pugnabimus usq ad
mortẽ. si ita oport̾uit. ꝓ matre nr̃a.
armis quib licet. ñ scutis. ñ gladiis.
qͥ me memini p̾ter coticlianas p̃ces
quas ꝑ pace et salute ur̃a atq regno.
corã dño supplex ip̃o teste fundebam.
etiã apd̾ sedem apłicam litc̾is et nũ¬
tiis causã ur̃am egisse fateor. usq
pene ad ꝓpͥe conscientie sesioẽm. et ip¬
sius sũmi pontificis iustã qd̾ diffite
rin debeo cont̃ me indignatiõem. ego
inꝗͣ assiduis ur̃is que innouare coti¬
die ñ cessatis excessib ꝓuocatus. dico
uobis. incipio penit̾e suꝑ insipientia
mea pͥori. qua plus iusto ur̃e adoles¬

Expanded text:
et corona vestra facere placeat, nos Ecclesiae et corona vestra facere placeat, nos Ecclesiae filii, matris injurias, contemptum et conculcationem omnino dissimulare non possumus, quae illi, praeter illa quae in eam jam  plangimus, iterum de novo partim inferri, partim imminere sentimus. Profecto stabimus et pugnabimus usque ad mortem, si ita oportuerit, pro matre nostra, armis quibus licet, non scutis et gladiis, qui me memini, praeter quotidianas preces quas pro pace et salute vestra atque regno coram 205 Domino supplex ipso teste fundebam, etiam apud Sedem apostolicam litteris et nuntiis causam vestram egisse, fateor, usque pene ad propriae conscientiae laesionem, et ipsius summi Pontificis justam quod diffiteri non debeo contra me indignationem; ego, inquam, assiduis vestris, quos innovare quotidie non cessatis, excessibus provocatus, dico vobis, incipio poenitere super insipientia mea priori, qua plus justo vestrae adoles
Abbreviated transcription (Latin):
scił. qui mediatorec int̾ uos extit̾unt.
ꝑ oĩa satisfac̾e̾ uelit. ut si p̾uaricatio¬
nic forte ab ip̃is argui pot̾it qd̾ non
existimat. continuo ad honorẽ ur̃m
corrig̾e non cunctet᷑. Uerũ uos nec
u̾ba pacis recipitis. nͨ pacta ur̃a tene¬
tis. nec sanis consiliis acqͥescitis. s nes¬
cio quo dei uidicio om̃ia uob̾ itau̾titis
inꝑu̾sum. ut ꝓbra honorẽ. honorẽ
ꝓbra ducatis. tuta timeatis. timen¬
da contempnatis. et qd̾ olim sc̃o et gło¬
so regi dauid ioab legitur exꝓbrasse.
diligitis eos qui uos od̾unt. ⁊ odio
habetis eos qui uos dilig̾e uolunt.
iterare maliciã adu̾sus ñ m̾entẽ.
q̃runt in hoc honorẽ ur̃m. s suum
cõmodũ. Immo nec suũ cõmodũ.
s diaboli uoluntatem. ut regi ꝙ ab¬
sit potentiã concepti furoris habeãt
effectͥcem. quẽ suis posse se a dimpłe
iurib ñ confidũt. muici corone
ur̃e. regni manifestissimi tͣbatoreᷤ.
At qͥcqͥd uob̾ de regno ũr̃o. de aĩa

Expanded text:
es inter vos exstiterunt, per omnia satisfacere velit, ut, si praevaricationis forte ab ipsis argui poterit quod non existimat continuo, ad honorem vestrum corrigere non cunctetur. 2. Verum vos nec verba pacis recipitis, nec pacta vestra tenetis, nec sanis consiliis acquiescitis: sed nescio quo Dei judicio, omnia vobis ita vertitis in perversum, ut probra honorem, honorem probra ducatis, tuta timeatis, timenda contemnatis: et, quod olim sancto et glorioso regi David Joab legitur exprobrasse, diligitis eos qui vos oderunt, et odio habetis eos qui vos diligere volunt iterare malitiam adversus non merentem, quaerunt in hoc honorem vestrum, sed suum commodum, imo nec suum commodum, sed diaboli voluntatem; ut Regis quod absit! potentiam concepti furoris habeant effectricem, quem suis se posse adimplere viribus non confidunt, inimici coronae vestrae, regni manifestissimi turbatores. 3. At quidquid vobis de regno vestro, de anima