comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse sic̃ erant docti. diuulgatũ¬
q eẽ t̾ibum istud apd̃ iudeos usq
in hodiernum diem gnan
Iam pꝰresurrectionem que¬
admodum apparuerit. dñs dis¬
cipłis considerandum ẽ. Nonͣ so¬
lum ut elucescat etiam ex hac re
conuenientia quatuor euangłi¬
starum: uerum etiam ut cum
paulo apło consonent qui de hac
re in pͥma ad corinthicis epła ita
loquitur. Tradidi enim uobis in
pͥmis qd̾ et accepi quia rp̃e mor¬
tuus est propeccatis nr̃is scd̾m
seripturas. et quia sepultus est:⁊
quia resurrexit t̾cia die scd̾m scrip¬
turas. et quia apparuit cephȩ et
pꝰ ea undecim. deinde appatut
plusꝙͣ. quingentis fr̃ibus fimul.
ex quibꝰ plures manent usq adhuc.
quidam autem dormierunt ꝓost¬
ea apparuit iacobo deinde apłis
omnib. Nouissime aũt omnium
quasi abortiuo apparuit et mͥ hũc
aũt ordinem nullus euanglistar̃
tenuit. Unde considandum ẽ.u
trum ordo quem illi tenuerunt:

Expanded text:
fecisse. sicut erant edocti, diuulgatumfecisse. sicut erant edocti, diuulgatumque esse uerbum istud aput Iudaeos usque in hodiernum diem. XXV. Iam post resurrectionem quemadmodum apparuerit dominus discipulis considerandum eat, non solum ut elucescat etiam ex hac re conuenientia quattuor euangelistarum, uerum etiam ut cum Paulo apostolo consonent, qui de hac re in prima ad Corinthios epistula ita loquitur: tradidi enim uobis in primis quod et accepi, quia Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum scripturas, et quia sepultus est et quia surrexit tertia die secundum scripturas et quia apparuit Cephae, postea duodecim, deinde apparuit plus quam quingentis fratribus simul, ex quibus plures manent usque adhuc, quidam autem dormierunt; postea apparuit Iacobo, deinde apostolis omnibus; nouissimo autem omnium quasi abortiuo apparuit et mihi. hunc autem ordinem nullus euangelistarum tenuit. unde considerandum est, utrum ordo, quem illi tenuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
attestatur. Nam pꝰea quam cõme¬
morauit eas trementes et pauen¬
tesexisse amonum̃to. et nemini qͥc¬
quam clixisse: adiunx qd̾ resurgẽs
dñs apparuerit mane pͥma sabb̃i
pͥmomariȩ magdalene de qua e¬
iecerat septem demonia. et quia
illis uadens nuntiauit hnis qui cũ
eafuerant lugentibꝰ et flentibus:
et quia illi audientes quod uiueret
et uisus eẽt ab ea: non credidunt
Sane matħs etiam illud inseruit.
abscedentibꝰ mulieribꝰ quȩ uia oĩa
uiderant et audierant:uenisse
etiam quoslam inciuitatem de
illis custodibꝰ qui iacuerant uelut
mortui. et nutiasse principib
sacerdotum ommia quȩ facta erãt
hoc ẽ quȩ etiam illisentire potue¬
runt. Iuos uͦ congregatos cum
semoribus consilio accepto pecu¬
mam copiosam dedisse militib
ut dicerent qd̾ discipuli eiꝰ uenis¬
sent eum q furati eenͣt illis dor¬
mientibus.pollicentes etiam se¬
curitatem a p̃side qui eos custodes
dederat. et illos accepta peccunia

Expanded text:
adtestatur. nam posteaquam commeadtestatur. nam posteaquam commemorauit eas trementes et pauentes exisse a monumento et nemini quicquam dixisse, adiunxit, quod resurgens dominus apparuerit mane prima sabbati primo Mariae Magdalenae, de qua eiecerat septem demonia, et quia illa uadens nuntiauit his qui cum eo fuerant lugentibus et flentibus, et quia illi audientes. quod uiueret et uisus esset ab ea. non crediderunt. sane Mattheus etiam illud inseruit abscedentibus mulieribus. quae illa omnia uiderant et audierant. uenisse etiam quosdam in ciuitatem de illis custodibus, qui iacuerant uelut mortui. et nuntiasse principibus sacerdotum omnia quae facta erant, hoc est quae etiam illi sentire potuerunt, illos uero congregatos cum senioribus consilio accepto pecuniam copiosam dedisse militibus, ut dicerent, quod discipuli eius uenissent eumque furati essent illis dormientibus. pollicentes etiam securitatem a praeside, qui eos custodes dederat. et illos accepta pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
munto. boc ẽ ab illo loco ubi erat hor¬
ispatium ante lapidem effossum
ecum iia aliȩ quas scd̾m marcũ
inilaserat tremor et pauor et nemi¬
ni quicꝗ dicebant. Tunc iam scd̾m
matħm ecce. iħc occurrit eis dicẽs
duete. Iuȩ aũt accesserunt et tenu¬
erunt pedes eiꝰ. et adorauerunt eũ
sicenim colligimꝰ et angłorum
allocutionem. bis numero eas habu¬
isse uenientes admonum̃tum:
et ipsiꝰ dñi. Seina scilicet iuic qnͣ
maria hortolanum putauitꝰ. mĩc
it̃m eum eis occurrit inuia. ut eas
ipsarepeticione firmaret. atq a
timore recrearet.. Tunc gͦait uus
Nolite timere: Ite nuntiate fr̾ibus
meisut eant in galileam ibi me
uidebunt. Uenit gͦ maria madag¬
lene annũtians discipulis quia ui¬
di dñm et heceidir̃. Non solum ip̃a
s. et aliȩ qualucas cõmemorat. q̃
nuntiauerunt hȩc discipłis unde¬
cim et ceteris omnibꝰ: et uisa sunt
añ illos sicut deliram̃tum u̾ba ista
et non credebant illis. his et marcꝰ

Expanded text:
numento, hoc est ab illo loco, ubi erat horti spatium ante lapidem effossum, et cum illa aliae, quas secundum Marcum inuaserat tremor et pauor, et nemini quicquam dicebant. tunc iam secundum Mattheum ecce Iesus occurrit illis dicens: hauete. illae autem accesserunt et tenuerunt pedes eius et adorauerunt eum. sic enim colligimus et angelorum allocutionem bis numero eas habuisse uenientes ad monumentum et ipsius domini. semel scilicet illic, quando Maria hortulanum putauit, et nunc iterum, cum eis occurrit in uia, ut eas ipsa repetitione firmaret adque a timore recrearet. tunc ergo ait illis: nolite timere, ite, nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam; ibi me uidebunt. uenit ergo Maria Magdalene adnuntians discipulis. quia uidit dominum et haec ei dixit, non solum ipsa, sed et alintiauerunt haec discipulis undecim et ceteris omnibus. et uis a sunt ante illos sicut deliramentum uerba ista, et non credebant illis. his et Marcus
Abbreviated transcription (Latin):
dio et dir̃ eis. Pax uobis. Et cum
hoc cdixiss ostendit manus et lat
le ꝑ hoc hisu̾bis ioħis possunt eo¬
iungiea quȩ lucas dicit. idem ai̾
iob̾s p̾termittit. Itaenim lucass¬
quitur. Adhuc au̾t illis noncre¬
cdentibus et mirantibus p̾gaus
dirit. Nabetis hic aliquid quod
manducetur: At illi obtulerunt
ei partem piscis assi et fauum me¬
lis. et cum manducass corameis .
suimens reliquias dedit eis. histt̃
uerbis posfunt adiungi quȩ lu¬

Expanded text:
 pax uobis. et hoc cum dixisset, ostendit eis manus et latus. ac per hoc his uerbis Iohannis possunt coniungi ea quae Lucas dicit, idem autem Iohannes praetermittit. ita enim Lucas sequitur: adhuc autem illis non credentibus et mirantibus prae gaudio dixit: habetis hic aliquid quod manei partem piscis assi et favum mellis. Et cum manducasset coram eis, sumens reliquias dedit eis. » His item verbis possunt adjungi quae Lu
Abbreviated transcription (Latin):
quia sp̃c carnem et ossa non ht̃.
sicut me uidetis habere: Et cum
hȩc dixiss: ostendit eis manus ⁊
pedes. Hanc ostensionem dñi post
resurretionem: intelligitur et ioħs
cõmemorare sic loquens. Cum eẽt
gͦ sero die illo una sabbatorum
et fores een̾t clausȩ ubi erant dis¬
cipuli congregati ppt̾ metitniu¬

Expanded text:
us carnum et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum hoc dixisset, ostendit eis manus et pedes. » Hanc ostensionem Domini post resurrectionem intelligitur et Joannes commemorare, sic loquens: « Cum esset ergo sero die illo una sabbatorum, et fores essent clausae ubi erant discipuli congregati p
Abbreviated transcription (Latin):
situm s seꝑatim inuolutũ. Uem¬
de et ioħ̾s intrauit et uidit simi¬
lt̃ et credidit qd̾ maria diterat sub¬
latum eẽ dñm de monum̃to. Non¬
dum enim sciebat scripturas quia
oportebat eum amortuis resurg̾e
auier̃t gͦ tt̃m ad semet ipõs cdiscipłi
Maria aũt stabat admonum̃tum
foris plorans. idẽ añ illum sareise¬
pulchri locum: s tñ intͣ illd̾ spatiũ
oͦ iu̾m ingresse fuerant: hortus qͥp¬
pe illicerat. sic̃ idem ioħs cõmemo¬
rat. Tunc uidert̃ angłm sedentem
adextris suꝑ lapidem reuolutum
amonum̃to: de quo angło narrant
matħs et marcus. Tunc eis dix̃. Holi¬
te timere uos. Scio enĩ qd̃ iħm qui
crucifiriis est queritis. Non est hic:
surrerit enĩ sic̃ dix̃. uenite et iudete¬

Expanded text:
situm, sed separatim inuolutum. deisitum, sed separatim inuolutum. deinde et Iohannes intrauit et uidit similiter et credidit quod Maria dixerat sublatum esse dominum de monumento. nondum enim sciebat scripturam. quia opoAbierunt ergo ad semetipsos discipuli. Maria autem stabat ad monumentum foris plorans, id est ante illum saxei sepulcri locum; sed tamen intra illud spatium quo jam ingressae fuerant. Hortus qpe illic erat, sicut idem lohannes commemorat. tunc uiderunt angelum sedentem a dextris super lapidem reuolutum a monumento, de quo angelo narrant Mattheus et Marcus. tunc eis dixit: nolite timere uos; scio enim, quod Iesum, qui crucifixus est, quaeritis; non est hic, surrexit eni
Abbreviated transcription (Latin):
rima sabbati diluculo sicut
bñis consentiunt uentum ẽ
admonum̃tum. Iam factum erat
qd̾ solus math̾s cõmemorat de t̾̃rȩ
moti et lapide reuoluto cont̾ritis¬
q custodibus itaut in parte aliqua
uelut mortui iacerent. uenit au̾t
sic̃ ioħs dicit maria magdalene: sine
dubio cum ceteris mulieribꝰ quȩ
dño ministrauerant. plurimum
dilectione feruentior. ut non inme¬
rito ioħs solam cõmemoret. tacitis
eis q̃ cum uia fuer̃t sic̃ alu testant᷑
uenit gͥ ecut uidit lapidem subla¬
tãn amonum̃to anteꝗͣ aliqͥd dili¬
gentiꝰ inspiceret non dubitans abla¬
tum inde ẽẽ corpꝰ iħu cucurrit
petro atq ip̃i ioħi. Ipse ẽ enĩ idisci¬
płs quem amabat iħe. At illicur¬
rere cepunt admonum̃tum. Et
p̃ueniens ioħs inclinauit se et ui¬
dit posita unteamina nec intrauit
Petrus aũt ꝯsecutꝰ intrauit in mo¬
num̃tum ec uidit linteamina
posita et sudarium qd̾ fuerat suꝑ
caput eiꝰ non cũ linteaminibꝰ po¬

Expanded text:
rima sabbati diluculo, sicut omnes consentiunt, uentum est ad monumentum. iam factum erat, quod solus Mattheus commemorat de terrae motu et lapide reuoluto conterritisque custodibus ita, ut in parte aliqua uelut mortui iacerent. uenit autem, sicut Iohannes dicit, Maria Magdalene sine dubio ceteris mulieribus, quae domino ministrauerant, plurimum dilectione feruentior, ut non inmerito Iohannes solam commemoraret tacitis eis quae cum illa fuerunt, sicut alii testantur. uenit ergo et uidit lapidem sublatum a monumento, antequam aliquid diligentius inspiceret, non dubitans ablatum inde esse corpus Iesu cucurrit,Petro adque ipsi Iohanni. ipse est enim discipulus, quem amabat Iesus. at illi currere coeperunt ad monumentum et praeueniens Iohannes inclinauit se et uidit posita linteamina nec intrauit: Petrus autem consecutus intrauit in monumentum et uidit linteamina posita et sudarium, quod fuerat super caput eius, non cum linteaminibus po
Abbreviated transcription (Latin):
ei sit uisiis non dic̃ qd̃ explicatur
a io enim hanne. lucas autem
non solum tacet ut dixieũ
apparuisse mulieribꝰ. s etiam duof
quõrum fuit unꝰ cleophas. talia
dicit locutos cum illo añꝙ. agnos¬
cerent eum: tanꝙ mulieres ni¬
chilse aliud quam anglo̾s uidisse
nuntiauerint qui dicebant eũ
uiuere. Itaenĩ narrat. Ecce duo
ex illis ibant in ipsadie in ca¬
stellum qd̾ erat in spatio stactioꝵ
sexaginta ab ierłm noĩe emmauᷤ

Expanded text:
ei sit uisus, non dicit. quod explicatur a Iohanne. Lucas autem non solum tacet. ut dixi, eum apparuisse mulieribus, sed etiam duos, quorum fuit unus Cleopas, talia dicit locutos cum illo, antequam agnoscerent eum. tamquam mulieres nihil se aliud quam angelos uidisse nuntiauerint, qui dicebant eum uiuere. ita enim narrat: ecce duo ex ipsis ibant ipsa die in castellum, quod erat in spatio stadiorum sexaginta ab Hierusalem, nomine Emma
Abbreviated transcription (Latin):
hoiũm peccatorum et crricifis.
et die t̃cia resurg̾e. et recordatỹ
u̾borum eiꝰ. Post hec ꝯu̾sa est rettn¬
sum maria et uidet iħm stantem
Dic̃ ei iħ̾c. Mulier quid plorase Eũt
q̃ris: Iua existimans quia horto¬
lanꝰ est: dicit ei. dñe si tu sustulist

Expanded text:
peccatorum et crucifigi et die tertia resurgere. Se t recordatae sunt uerborum eius. post haec conuersa est retrorsum Maria. e t uidit Iesum stantem, dicit ei Iesus: mulier, quid ploras? quem quaeris? illa existimans, quia hortulanus est, d
Abbreviated transcription (Latin):
tes dicite discipłis ciꝰ quia surrer:
et ecce p̃cedit uos in galileam ibi
etim uidebitis. Ecce predixi uobis
Quibꝰ similia marcus quoq non
tacuit. Adhȩc u̾ba maria dumfle¬
ret inclinauit se et ꝓsper in monu¬
m̃tum. Et uidit duos angłos inal¬

Expanded text:
es dicite discipulis eius, quia surrexit; et ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis. ecce praedixi uobis. quibus similia Marcus quoque non tacuit. ad haec uerba Maria dum fleret, inclinauit se et prospexit in monumentum et uidit duos angel
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerunt cum multi faisi
testes accessissent. Conenien¬
tia entin testimonia non erant
sicut matheus diẽ cum eumdẽ
locum commemoraret. Nouissi¬
me aũt uenerunt duo falsi tes¬
tes sicut dicit matheus: et dixre¬
runt. Hic dũ. Possum destruere
templum dei et pꝰ triduum e¬
dificare illud. auos etiam mar¬
cus cominemorat dirisse. Nos au¬
diuimꝰ eum dicentem. Ego dis¬
soluam templum hoc mamifac¬
tum et ꝑ tridium aliuo non
manufactum edificabo. Et ideo
nonerat conueniens testimoniũ
illorum sicut marcus idem ibi¬
dem dicit. Et surgens princeps
sacerdotum ait illi. Nichit res¬
pondes ad ea: quȩ isti aduersũ
te testificantur:: Inc au̾t tacebat.

Expanded text:
inuenerunt, cum multi falsi inuenerunt, cum multi falsi testes accessissent. conuenientia enim testimonia non erant, sicut Marcus dicit, cum eundem locum commemoraret. nouissime autem uenerunt duo falsi testes. sicut dicit Mattheus, et dixerunt: hic dixit: possum destruere templum dei et post triduum aedificare illud. alios etiam Marcus commemorat dixisse: nos audiuimus eum dicentem: ego dissoluam templum hoc manu factum et per triduum aliud non manu factum aedificabo. et ideo non erat conueniens testimonium illorum, sicut idem Marcus ibidem dicit. et surgens princeps sacerdotum ait illi: nihil respondes ad ea quae isti aduersum te testificantur? I
Abbreviated transcription (Latin):
sequebatur eum a longe.usq
matrium principis sacerdotũ
et ingressus intro: seclebat cum
ministris ut uideret finem siẽ
dicit matheus. Et calefaciebat se
adignem: sicut eͥo loco nartatio¬
ns dicit marcus. Noc et lucas
cominemorat: quod petrus se¬
quebatur a longe:. lecenso aut
gni in medio atrio et circum se¬
intibus illis: erat petrus in me¬
so eorum. Et ioh̾s dicit quod
squebatur sion petrus et aliꝰ
aiscipulus. Uiscipulus. aut ule
aliꝰ erat notus pontifici. et introut
cumihu inatrium pont̃ificis
sicut ioħ̾s dicit. Petrus auͣt sta¬
bat ad hostium foris: scdnreũ¬
dem ioħm. Erut gͥ discipulus
aliꝰ qui erat notus pontifici. et
dũ. hostiariȩ: et introdiuĩ. pe¬
trum: sicut idem ioħis dicit
Sic enim factum ẽ ut untus eẽt
et petrus in atrio. sicut et aluidi¬
cunt. Principes aũt sacerdotũ
et omne concilium sicut ma¬
theus dicit querebant falsum
cestimonium contra tħm: ut
eum morti traderent. et non

Expanded text:
sequebatur eum a longe usque sequebatur eum a longe usque in atrium principis sacerdotum. et ingressusret finem, sicut dicit Mattheus. et calefaciebat se ad ignem, sicut in eo loco narrationis dicit Marcus. hoc et Lucas commemorat, quod Petrus sequebatur a longe. accenso autem igne in medio atrio et circumsedentibus illis erat Petrus in medio eorum. et Iohannes dicit, quod sequebatur Simon Petrus et alius discipulus. discipulus autem ille alius erat notus pontifici et introiuit cum Iesu in atrium pontificis, sicut Iohannes dicit. Petrus autem stabat ad ostium foris, secunduexiit ergo discipulus alius, qui erat notus pontifici et dixit ostiariae et introduxit Petrum, sicut idem Iohannes dicit. sic enim factum est, ut intus esset et Petrus in atrio, sicut et alii dicunt. Principes autem sacerdotum et omne concilium. sicut Mattheus dicit, quaerebant falsum testimonium contra Iesum, ut eum morti traderent, et non
Abbreviated transcription (Latin):
ostea sequitur matheus
et cominemorat quooin
ila hora dixiss turbis. łanqͣ
ad latronem eristis cum gladi¬
is et fustibus conp̾hendere me
Cotidie. apuouos sedebam intẽ
plo docens et non me tenuistis
Tunc addit etiam uerba quȩ uu¬
cas ponit. Si chȩcẽ hora ur̃a et
issestas tenebiarum. Noc autem
ssum factum ẽ sicut inatheus
icit ut implerentur scripture
obarum. Tunc discipuli om̃s.
sicto eo fugerunt sicut et mar¬
is dicit. Sequebatur aũt uriꝰ
iuum ad olescens amictus sindo¬
ue: sicut idem marcus comine¬
morat. Et cum tenuissent eum
reiecta sindone. nudus ꝓfugit.
abeis. At illi tenentes eum. ih̾m
durerunt eum ad caipham pͥn¬
upem sacerdotum. ubi scribe
i seniores conuenerant: siẽ
natħs dicit. S pruno adan-¬
nam ductus ẽ socerum caiphȩ
sic̃ ioħs dic̃. Marcus autem et̃
leas nom̃ non dicunt pontifi¬
cs ductus ẽ ligatus cum adeeñt
in illa turba tribunus et cohors
et ministri iudeorum: sicut
ioħs cõmemorat. Pretrus aũt

Expanded text:
ostea sequitur Mattheus et commemorat eum in illa hora dixisse turbis: tamquam ad latronem existis cum gladiis et fustibus conprehendere me. cotidie aput uos sedebam docens in templo et non me tenuistis. tunc addit etiam uerba, quae Lucas ponit: sed haec est hora uestra et potestas tenebrarum. hoc autem totum factum est, sicut Mattheus dicit, ut implerentur scripturae prophetarum. tunc discipuli omnes relicto eo fugerunt, sicut et Marcus dicit. sequebatur autem illum unus adulescens amictus sindone, sicut idem Marcus commemorat. et cum tenuissent eum, reiecta sindone nudus profugit ab eis. VI. At illi tenentes legum duxerunt ad Caifan. principem sacerdotum, ubi scribae et seniores conuenerant, sicut Mattheus dicit. sed primo ad Annam ductus est, socerum Caifae, sicut Iohannes dicit. Marcus autem et Lucas nomen non dicunt pontificis. ductus est autem ligatus, cum adessent in illa turba tribunus et cohors et ministri Iudaeorum, sicut Iohannes commemorat. Petrus autem
Abbreviated transcription (Latin):
Ercepto eo die quo hec loqueba¬
tur ihc. et illoquo eribuit memo¬
ratẽm in monte uisionem. me¬
dios dies intuentes duerunt
pꝰ ser dies: qdꝰ ille annumera¬
tis fuiaubus idẽ: prio atq
uittino. aũ pꝰ octo dies. eoloqͥn¬
cli mͦ quo pars ꝓtoto comine.¬
moratui. Item qd̾ iucas ait dde
moyse et helxa. et factumn est
dum discederent ab illo duit
pectus ad iħm p̃ceptor bontam
ẽ nos hic eẽ: et cetera non debe
putari contiarium ei qd math
marcus q ita conunrerunt:
petrum hoc fuggessisse: quafi
huc moy ses et helias cum domi¬
no ioquerentur: Non entiner¬
presserunt qd̾ tunc: s tacuiett̃
potius qd̾ iste. addidit illis dis¬
cecdentibꝰ hoc petrum de triuꝰ
tabetnaculis faciendis dlño fu¬
gessisse. Addididit etiam lucas
intrantibus uus innubem. uo¬
factam eẽ uocem de nube qr

Expanded text:
excepto eo die, quo haec loquebaexcepto eo die, quo haec loquebatur Iesus, et illo, quo exhibuit memoratam in monte uisionem. medios dies intuentes dixerunt post sex dies, quod ille adnumeratis finalibus, id est primo adque ultimo, dixit post octo dies, eo loquendi modo, quo pars pro toto commemoratur. Item quod Lucas ait de Moyse et Helia: et factum est, dum discederent ab illo, ait Petrus ad Iesum: praeceptor, bonum est nos hic esse, et cetera, non debet putari contrarium ei quod Mattheus Marcusque ita coniunxerunt Petrum hoc suggessisse, quasi adhuc Moyses et Helias cum domino loquerentur. non enim expresserunt, quod tunc. sed tacuerunt potius, quod iste addidit, illis discedentibus hoc Petrum de tribus tabernaculis faciendis domino suggessisse. addidit etiam Lucas intrantibus illis in nubem factam esse uocem de nube. q
Abbreviated transcription (Latin):
ser: apsumpsit ib̾c petrum et ia¬
cobum et ioh̾m frem eiꝰ ex qurit
iulos in montem ercelfum uał¬
seorsum. et cetera usq adiuiuo uͭ
ait. Nemini direritis uisionem:
donec filiꝰ hominis a mortius
resurgat. hec icisio domimi in
monte. coram tribus liscipulis
de celo illi testimonium pater¬
ne uocis ꝑbibitum ẽ a tribus
euangelistis eodem ordiue com¬
memoratur et eadem omnino
sententia. S cetera scd̃m ea ge¬
nera locutionum diuersa. sine
uua sententiarum diuersita¬
te quȩ iuitis iocis suꝑius de¬
monstrauimus. uideri a legẽ¬
tibus possunt. Quod autem
mascus pꝰ sex dies factum dicit
sicut matħs: lucas autem post
octo. non contempnendi sunt
si quos mouet s ratione reddi¬
ta instruendi. Uies enm quan¬
do enuntiamus post̾ tot dies
aliquando non annumeramꝰ
eum inquo loqumur. et eum
quo tes ipsa futura ẽ quam p̃¬
nuntiamis uel polucemur:
s medios pꝰ quos reuera plenos
atq integros illud futurum
ẽ hoc fecit matħs et marcus

Expanded text:
sex assumsit Iesus Petrum et Iacobum et Iohannem fratrem eius, et duxit illos in montem excelsum seorsum, et cetera usque ad illud ubi ait: nemini dixeritis uisionem, nisi filius hominis a mortuis resurgat. haec uisio domini in monte coram tribus discipulis, de caelo illi testimonium paternae uocis perhibitum est, a tribus euangelistis eodem ordine commemoratur et ad easdem omnino sententias; sed cetera secundum ea genera locutionum diuersa sine ulla sententiarum diuersitate, quae multis locis superius demonstrauimus, uideri a legentibus possunt. Quod autem Marcus post sex dies factum dicit, sicut Mattheus, Lucas autem post octo, non contemnendi sunt, si quos mouet, sed ratione reddita instruendi. dies enim quando enuntiamus dicentes \'post tot dies\\ aliquando non adnumeramus eum, in quo loquimur, et eum, quo res ipsa futura est, quam praenuntiamus uel pollicemur, sed medios, post quos re uera plenos adque integros illud futurum est. hoc fecit Mattheus et Marcus.
Abbreviated transcription (Latin):
totum exꝑsona domini dictũ
locutionis integritate non
careat: uiderint qui nouert̃
Sane ita poss etiam latine. di¬
ci. si diceretur ite inciuitatẽ
adquendam quem uobis de¬
monstrauerit homo quiuob̾
occurrerit lagenam aquȩ por¬
tans. Noc m iubenti sine am¬
biguitate poss obtemꝑarie
Uelut etiam sidiceret. ite m
ciuitatem adquendam qui
manet illo aut illo loco in tali
uel tali domo cum exp̃ssione.
loci et designatione domus
posset intelligi poss fieri. His
autem atq huiꝰ modi ceteris ta¬
cius inditiis. qui dicit ite ad
quendam et dicite ei: ideonon
potest audiri quia certum ali¬
quem iult intelligi cum dicit
ad quendam. et non exprunit
quomꝰ dinoscatur. Quod siex
ꝑsona dictum euangelistȩ. illo
int̾positum acceꝑimꝰ: erit quid
neccessitate breuitatis sub obscu¬
ra locutio s tam̃ integra. Qd uͦ
marcus lagenam dic̃. quam lu¬
cas amphoram. ille uasis genꝰ.
ilie modum significauit. uterq

Expanded text:
totum ex persona domini dictum totum ex persona domini dictum locutionis integritate non careat, uiderint qui nouerunt. sane ita posset etiam Latine dici, si diceretur ite in ciuitatem ad quendam, quem uobis demonstrauerit homo, qui uobis occurrerit laguenam aquae portans\'. hoc modo iubenti sine ambiguitate posset optemperari, uelut etiam, si diceret <ite in ciuitatem ad quendam qui manet illo aut illo loco, in tali uel tali domo\' cum expressione loci et designatione domus posset intellegi, posset fieri. his autem adque huiusmodi ceteris tacitis indiciis qui dicit ite ad quendam et dicite ei ideo non potest audiri, quia certum aliquem uult intellegi, cum dicit ad quendam\' et non exprimit, quomodo dinoscatur. quod si ex persona dictum euangelistae illud interpositum acceperimus, erit quidem necessitate breuitatis subobscura locutio, sed tamen integra. quod uero Marcus laguenam dicit, quam Lucas amphoram, ille uasis genus, ille modum significauit, uterque
Abbreviated transcription (Latin):
bis ex ꝑsona sua recte potuit
euangelista narrare ut dice¬
ret.Misit eos ad quendam ut
dicerent ei. Apuo te facio pas¬
cha. Potuit etiam sic. Misit eos
ad quenidam dicens. Ite dici¬
te ei: apud te facio pascha. de
ꝑ hoccum u̾ba domimi posuiss
dicentis ite in ciuitatem: int̾¬
posuit ip̃e ad quendam. Nõ
quia hoc dominus dixerit.
s ut ip̃e nobis insinuaret ta¬
cito nomine fuisse: quenidã
inciuitate ad quem domini
discipuli muttebantur ut
pp̾arent pascha. de sic pꝰ hanc
ex ꝑsona sua int̾positionem
duum uerborum: sequitur
ordinem u̾borum domini¬
dicentis. Et dicite ei Magister
dicit. Iam enim si queras cui: rec¬
te respondetur illi cuidam ho¬
mini adquem misisse insinua¬
uit euangelista. cum ex ꝑsona
sua int̾posuiss ad quendam
Minus quidem usitata locu¬
tio: s. tam̃ sic intellecta integer¬
rima ẽ. Aut si habet aliquid ꝓ¬
prietatis hebrea linga qua ꝑ hi¬
betur scripsisse matłis. ut euã

Expanded text:
bis ex persona sua recte potuit bis ex persona sua recte potuit euangelista narrare, ut diceret \'misit eos ad quendam, ut dicerent ei: aput te facio pascha. potuit etiam sic \'misit eos ad quendam dicens: ite, dicite ei: aput te facio pascha\'. ac per hoc cum uerba domini posuisset dicentis: ite in ciuitatem, interposuit ipse: ad quendam, non quia hoc dominus dixerit. sed ut ipse nobis insinuaret tacito nomine fuisse quendam in ciuitate, ad quem domini discipuli mittebantur, ut praepararent pascha. ac sic post hanc ex persona sua interpositionem duorum uerborum sequitur ordinem uerborum domindicentis: et dicite ei: magister dicit. iam enim si quaeras: cui? recte respondetur: illi cuidam homini, ad quem misisse insinuauit euangelista, cum ex persona sua interposuisset: ad quendam. minus quidem usitata locutio, sed tamen sic intellecta integerrima est; aut si habet aliquid proprietatis Hebraea lingua, qua perhibetur scripsisse Mattheus, ut etiam
Abbreviated transcription (Latin):
necc̾e totum dicere: cum hoe
illi ad insimianclam iuben
neminem sic loqui ut clicat.
ite ad quemdam quis nesciat :
Gienim diceret ite ad quemẽq
aut ad quem libet: posset ẽẽ.
integra locutio. u non eẽt cet¬
tus homo ad quem mitterẽt᷑
cum eum ostendant quanuis
tacito eiꝰ nomine: marcus et lu¬
cas. Sciebat quippe dominus
ad quem mitteret. et ut eum
cuam illi quos mittebat inue¬
nire possent. p̃monuit qd̃ in¬
diuum sequerentur de homi¬
ne gestante aquȩ lagenam uł
anphoram. ut eum secuti ao
domum quam uolobat ueni¬
rent. Cum itaq non hic poss
dici ite ad quemlibet qd in te¬
gritas quidem locutionis ad¬
mittit. s hoc loco rei huiꝰ quȩ
insinuabatur ueritas non ao¬
mittit: quanto minꝰ hic dict
potuit ite ad quendam quoo
ominno umquam reeta locu¬
tione dici potest. S plane dis¬
cipulos a domino non ad que¬
libet s ad quendam hominem
idẽ. ad certum aliquem mis¬
sos eẽ. manifestum ẽ. Quoo no¬

Expanded text:
necesse totum dicere, cum hoc necesse totum dicere, cum hoc illi ad insinuandam jubenttur. Nam neminem sic loqui, ut dicat, Ite ad quemdam, quis nesciat? Si enim diceret, Ite ad quemcumque, aut, ad quemlibet; posset esse integra locutio, sed non esset certus homo ad quem mitterentur: cum eum certum ostendant, quamvis tacito ejus nomine, Marcus et Lucas. Sciebat quippe Dominus ad quem metiam illi quos mittebat inuenire possent, praemonuit, quod indicium sequerentur, de homine gestante aquae laguenam uel amphoram, ut eum secuti ad domum, quam uolebat, uenirent. cum itaque non hic posset dici dici ad quemlibet\', quod integritas quidem locutionis admittit, sed hoc loco rei huius, quae insinuabatur, ueritas non admittit, quanto minus hic dici potuit cite ad quendam-, quod omnino numquam recta locutione dici potest! sed plane discipulos a domino non ad quemlibet, sed ad quendam hominem, id est ad certum aliquem missos esse manifestum est. quod no
Abbreviated transcription (Latin):
et ait illis. Quid uultis mͥda
re: et ego eum uobis tradã
at illi constituerunt ei tr¬
ginta argenteos. Esq adilꝰ
ubi ait. Et fecerunt dũc¬
puli qd̃ constituit illis ihs
et ꝑauerunt pascha. Nichil il
hoc capitulo contrarium pu¬
tari potest: marco et luce:
hoc idem similiter narram
Quod enim dicit inatheus
ite in eiuitatem ad quemdam
et dicite ei magister dicit tem¬
hus meum ꝓpe ẽ apud te facio
pascha cum discipulis meis:
cum significat. quem mareꝰ
et lucas dicunt patrem fami¬
lias. uel dominum domus.
in qua eis cena culum demõ¬
stratum ẽ: ubi pararent pas¬
adquendam:tanquam ex ꝑso¬
na fua studio breuitatis utũ
conpendio uoluit in sinuare
Gienim diceret dixisse domi¬
num ite in ciuita tem et dici¬
te ei magister dicit tempus me¬
um ꝓpe ẽ. apud te facio pascha
tamquam ciitati dicendũ
eẽt acciperetur: Ae ꝑ hoc non
ex domini euius mancdatum
narrabat. s ex sua ꝑsona int̾¬
posuit ad quendam iussisse do¬
minum ut irent. ne haberet

Expanded text:
uid uultis mihi dare et ego uobis eum tradam? at illi constituerunt ei triginta argenteos, usque ad illud ubi ait: et fecerunt discipuli sicut constituit illis Iesus et parauerunt pascha. nihil in hoc capitulo contrarium putari potest Marco et Lucae, qui hoc idem similiter narrant. quod enim dicit Mattheus: ite in ciuitatem ad quendam et dicite ei: magister dicit: tempus meum prope est, aput te facio pascha cum diseum significat quem Marcus et Lucas dicunt patremfamilias vel dominum domus, in qua eis coenaculum demonstratum est, ubi pararent Pasad quemdam, tanquam ex persona sua studio brevitatis illum compendio voluit insinuare. Si enim diceret dixisse Dominum, Ite in civitatem, et dicite ei, Magister dicit, Tempus meum prope est, apud te facio Pascha; tanquam civitati dicendum esset, acciperetur. Ac per hoc non ex Domini, cujus mandatum narrabat, sed ex sua persona interposuit, ad quemdam jussisse Dominum ut irent, ne haberet
Abbreviated transcription (Latin):
in illo pͥcipitur ne isti colant᷑.
impius cultus ẽ illorum. Si
autem tam diffident istum
coli ꝓhibent. ut plus audiri
timeant quam ꝓhib̾e aude¬
ant. hoc ipso quis non sapiat
quis non sentiat illum eẽ. po¬
tius eligendum. qui istos coli
tam publice ꝓhibet. qui eorum
stinulachra euerti iussit. p̃dũ.
euerti. quam istos quos ut
ille non colatur iussisse nesci¬
mus. p̃dirisse non legunus:

Expanded text:
in illo praecipitur ne isti colantur, impius est cultus eorum. Si autem tam diffidenter istum coli prohibent, ut plus audiri timeant, quam prohibere audeant; hoc ipso quis non sapiat, quis non sentiat, illum esse potius eligendum, qui istos coli tam publice prohibet, qui eorum simulacra everti jussit, praedixit, evertit, quam istos, quos ut ille non colatur, jussisse nescimus, praedixisse non legimus
Abbreviated transcription (Latin):
pe nobis orclinate consuli ag¬
noscunꝰ: s ordinate etiam nos
a pedibꝰ ad caput ascendimꝰ.
Cetera facti huiꝰ nullam mͥui
dentut habere questionem.
Quod enim alii dicunt disci¬
pulos murmurasse. de ungũe¬
ti effusione p̃ciosi: ioħs aut¬
uiclam cõmemorat: et ideo quia
fur erat. manifestum puto eẽ.
discipulorum nomine. eumo
nidam significatum. locutio¬
ne illa quam de philippo in
quinq panib insinuauimꝰ.
plurali numero prosingular
ufurpato. Potest etiam intel¬
ligi quod et alii cliscipuli au
senserint hoc aut clixerunt
aut eis uida dicente ꝑsuasũ
sit atq omnium uoluntatem
matħs et marcꝰ etiam u̾biser¬
p̾sserint. s iudas ꝓpt̾ ea duxrit
quia fur erat: ceteri uͦ ꝓpter
pauperum curam. ioħm au̾
de solo illo id commemorare
uoluisse cuiꝰ ex hac occasĩe
furandi consuetu dinemee

Expanded text:
pe nobis ordinate consuli agpe nobis ordinate consuli agnoscimus, sed ordinate etiam nos a pedibus ad caput ascendimus. Cetera facti huius nullam mihi uidentur habere quaestionem. quod enim alii dicunt discipulos murmurasse de ungenti effusione pretiosi, Iohannes autem ludam commemorat, et ideo quia fur erat, manifestum puto esse discipulorum nomine eundem ludam significatum locutione illa, quam de Philippo in quinque panibus insinuauimus, plurali numero pro singulari usurpato. potest etiam intellegi, quod et alii discipuli aut senserint hoc aut dixerint aut eis Iuda dicente persuasum sit, atque omnium uoluntatem Matthaeus et Marcus etiam uerbis expresserint, sed ludas propterea dixerit, quia fur erat, ceteri uero propter pauperum curam; Iohannem uero de solo illo id commemorasse uoluisse, cuius ex hac occasione furandi consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
ri nos oportuit sic̃ illic admonus¬
ubi etiam singuli singula eua¬
geliste cõmemorant uttumq
factum intelligere. Pide. et hie
non solum caput. s et pedes dm̃
accipiamꝰ ꝑfudisse mulierem.
lisi forte qm̃ marcꝰ fracto ala¬
bastro ꝑfusum caput cõme¬
morat.tam quisq absurlus
et calumpniosus ẽ. ut aliquio
inuase fracto neget remane¬
re potuisse unde etiam pedes
ꝑfunderet. S cum iste conten¬
derit fic ẽe fractum ut nichit
ibi residui fieret. intens adu̾¬
sus ueritatem euangłii: qu̾a¬
tomeliꝰ et religiosus contendet
aliꝰ non ẽẽ. ita fractum ut totũ
effũderet nitens ꝓ ueritate e¬
uangłii. Ile. aũt calumpnia¬
tor sitam pertinacit᷑ cecus est
ut euangelistarum concordi¬
am de alabastro fracto fran¬
gere conetur: priꝰ accipiat
ꝑfusos pedes ante quam illd
fractum eẽt. ut in integro re¬
maneret. unde. etiam caput
ꝑfunderetur. ubi fractura illa
totum effunderet. A capite qͥp¬

Expanded text:
ri nos oportuit, sicut illic admonri nos oportuit, sicut illic admonui, etiam ubi singuli euangelistae commemorant, utrumque factum intellegere. proinde et hic non solum caput sed et pedes domini accipiamus perfudisse mulierem. nisi forte, quoniam Marcus fracto alabastro perfusum caput commemorat, tam quisque absurdus et calumniosus est, ut aliquid in uase fracto neget remanere potuisse, unde etiam pedes perfunderet. sed cum iste contenderit sic fuisse fractum, ut nihil ibi residui fieret, nitens aduersus ueritatem euangelii, quanto melius et religiosius contendet alius non esse ita fractum, ut totum effunderet, nitens pro ueritate euangelii? ille autem calumniator si tam pertinaciter caecus est, ut euangelistarum concordiam de alabastro fracto frangere conetur, prius accipiat perfusos pedes, antequam illud fractum esset, ut in integro remaneret, unde etiam caput perfunderetur, ubi fractura illa totum effunderet. a capite quip
Abbreviated transcription (Latin):
bethania rursus fecit auuo
ẽ qdꝰ alucȩ narrationem nõ
ꝑtinet s parit narratur atri¬
bus: ioh̾e scilicet matheo et
marco. Int̾ istos qͥ tres matħm¬
et marcum et ioħm.iquem¬
admolum hoc conueniat
attendamꝰ. De quibus nonẽ
dubium qd eamdem rem nar¬
rent gestam inbethania ubi
etiam discipuli quod om̃s
tres commemorant murmu¬
rauerunt adu̾sus mulierẽ
tanquam de ꝑditione p̾cio¬
sissumm unguenti. Quod gͦ
matħs et marcꝰ caput dñi
unguento illo ꝓfusum dict̃.
ioħ̾s aũt pedes: regula illa
ostenditur non eẽ. contrari¬
um quam demonstrauimꝰ
cum de quinq panibꝰ pasce¬
ret turbas. Ibi enim quia nõ
defuit quiet quinquagenos
et centenos liseu buisse com
memoraret: cumaliꝰ quinqͣ¬
genos clixerit non potuit ui¬
dere contrarium. Potuiss
au̾t si aliꝰ centenos tantum.
posuiss sicut aliꝰ quin qͣgenos
Et tam̃ debuit inueniri: uttumq
factum eẽ. Quo exemplo informa¬

Expanded text:
Bethania rursus fecit, aliud Bethania rursus fecit, aliud est, quod ad Lucae narrationem non pertinet, sed pariter narratur a tribus, Iohanne scilicet, Mattheo et Marco. Inter istos igitur tres, Mattheum, Marcum et Iohannem, quemadmodum hoc conueniat adtendamus, de quibus non est dubium, quod eandem rem narrent gestam in Bethania, ubi etiam discipuli, quod omnes tres commemorant, murmurauerunt aduersus mulierem tamquam de perditione pretiosissimi unguenti. quod ergo Mattheus et Marcus caput domini unguento illo perfusum dicunt, Iohannes autem pedes, regula illa ostenditur non esse contrarium, quam demonstrauimus, cum de quinque panibus pasceret turbas. ibi enim, quia non defuit qui et quinquagenos et centenos discubuisse commemoraret, cum alius quinquagenos dixerit, non potuit uideri contrarium; potuisset autem, si alius centenos tantum posuisset, sicut alius quinquagenos. et tamen debuit inueniri utrumque factum esse. quo exemplo informa
Abbreviated transcription (Latin):
isculata ẽ. et lacrimis et t̾sit
capillis et unxit unguento
cuiꝰ dñs adhibita similitudi
ne de duobꝰ debitoribꝰ ait di¬
misa ẽẽ. pcc̾a multa qm dile¬
aeit multum: s eamdem ma¬
nam bis hoc fecissez Semel sci¬
licet qd̃ lucas narrauit: cum
pͥmo accecdens cumia humi¬
ntate et lacrimis meruit pc̾coꝵ
rmissionem. Nam hoc et ioh̾s
qunuis non sic̾ uicas quem¬
almodum factum eẽt narta¬
uerit: tam̃ ipsam mariam cõ¬
m̃dans comemorauit cum
unde. lararo resuscitando
iss: loqui antequam ueni¬
a in bethaniam. Quod ita i
mnarrat. Erat autem quidã
nquit languens lararus a
lethania de castello mariȩ
t marthȩ sororis eiꝰ Maria uũt
erat quȩ unxit dnm ungu̾e¬
to et extersit pedes eiꝰ capuus
suis: cuiꝰ fr̃ lararus infirma¬
batur Noc dicens ioħ̾s attesta¬
tur lucȩ: qui hoc in domo pha¬
risei cuiusdam simonis factũ
eẽ. narrauit. Iam itaꝙ hoc
maria fecerat. Quod aũt in

Expanded text:
osculata est et lauit lacrimis et tersit osculata est et lauit lacrimis et tersit capillis et unxit unguento, cui dominus adhibita similitne de duobus debitoribus ait dimissa esse peccata multa, quoniam dilexit multum — sed eandem Mariam bis hoc fecisse, semel scilicet, quod Lucas narrauit, cum primo accedens cum illa humilitate et lacrimis meruit peccatorum remissionem. nam hoc et Iohannes, quamuis non sicut Lucas quemadmodum factum esset narrauerit, tamen ipsam Mariam commendans commemorauit, cum iam de Lazaro resuscitando coepisset loqui, antequam ueniret in Bethaniam. quod ita ibi narrat: erat autem quidam, inquit, languens Lazarus a Bethania de castello Mariae et Marthae, sororis eius; Maria autem erat, quae unxit dominum unguento et extersit pedes eius capillis suis, cuius frater Lazarus infirmabatur. hoc dicens Iohannes adtestatur Lucae, qui hoc in domo Pharisaei cuiusdam Simonis factum esse narrauit — iam itaque hoc Maria fecerat —, quod autem in
Abbreviated transcription (Latin):
thania indomo sy monis lep¬
si: accessit acdeum mulier ha¬
bens alabastrum unguenip̃¬
ciosi: et effudit suꝑ caputr iol
recumbentis. Et cetera usq ad
illuo uͥait. Licetur et qd̾ nec
fec̾ ĩmemoriam eiꝰ. hunc iam
de.muliere atq unguentoꝵ
cioso qd inbethama gestumẽ
consideremꝰ. lucas enum qua¬
iuis simile: factum cõmemore
nom̃q conueniat eiꝰ apui
quem conuiuabatur dñs:
nam et ip̃m simonem dicit.
tam̃ quia non ẽ ꝯtra naturi
uel contra morem hominul.
ut si potest unꝰ homo habeit¬
quo nomina: multo magis possint
sunum nom̃ hab̾e. hoĩẽs duo.
stiꝰ credibile ẽ alium fuisse. iltũ
imonem non leꝓsum incuius
smo hoc in bethania gereba¬
ur.Nlam nec lucas in bethaniã
rem gestam dic̃: quam narre̾t
et quanuis non commemoret
quitatem aut castellum ubi
gestum sit: tam̃ non uidetur
ineodem loco u̾sari eiꝰ narratio
Nichil itaq aliud intelligendũ
irbitror nͥ non quidem aliam
iusse mulierem quȩ peccatru¬
unc accessit ad pedes ihu et

Expanded text:
onis leprosi, accessit ad eum mulier habens alabastrum unguenti pretiosi et effudit super caput ipsius recumbentis, et cetera usque ad illud ubi ait: dicetur et quod haec fecit in memoriam eius. nunc iam de muliere adque unguento pretioso quod in Bethania gestum est consideremus. Lucas enim quamuis simile factum commemoret nomenque conueniat eius, aput quem conuiuabatur dominus — nam et ipsum Simonem dicit —, tamen, quia non est contra naturam uel contra morem hominum, ut, si potest unus homo habere nomina duo, multo magis possint et unum nomen habere homines duo, potius credibile est alium fuisse illum Simonem, non leprosum, in cuius domo hoc in Bethania gerebatur. nam nec Lucas in Bethania rem gestam dicit, quam narrat, et quamuis non commemoret ciuitatem aut castellum, ubi factum sit, tamen non uidetur in eodem loco uersari eius narratio. nihil itaque aliud intellegendum arbitror nisi non quidem aliam fuisse tunc mulierem, quae peccatrix accessit ad pedes Iesu et
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quoq sine ulla repugnan¬
tiȩ questione cominemoratur
et a marco. et a luca sed illi non
dicunt in uio tempore. Unde for¬
tasse magis matheus. tei gestȩ hic
ordinem tenuit. ili autem re¬
cordationis suȩ: nisi si latius
accipiatur quod dictum ẽ. in¬
illo tempore. idẽ. quo hȩc multa

Expanded text:
hoc quoque sine ulla repugnanhoc quoque sine ulla repugnantiae quaestione commemoratur et a Marco et a Luca, sed illi non dicunt in illo tempore. unde fortassis magis Mattheus rei gestae hic ordinem tenuit, illi autem recordationis suae, nisi latius accipitur quod dictum est illo tempore, id est quo haec multa
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc a sapientibus et prudentib¬
et cetera usq ad illuo ubi att. Iu¬
gum enuim meum suaue ẽ: et o¬
nus meum leue: Huius loci et
lucas memuit:sed ex parte:
Non enim dicit ipsẽ uenite ad
me omnes qui laboiatis et alia
quȩ sequuntui. semel autem
hoc dictum a domino: sed lucã
non totum quod dictum ẽ cõ¬
memorasse credibile est. Matħs
entm dicit. in illo temꝑr respon¬
dens ih̾c dixit: post ea quam ex¬
probrauit ciuitatibus. Iucas
autem post uiam exprobratio¬
nem ciuitatum interponit q̃¬
dam non tamen multa atq hoc¬
ita subiungit. In ipsa hora
erultauit spiritu sc̃o: et dux̃
Unde etiam si math̃s non in
illo tempore diceret sed in ipsa
hora: tam pauca int̃ponit lu¬
cas ĩmedio: ut etiam eclem dic¬
tum non absurde uideatur.
equitur matheus et dicit
In illo tempore abtit ihe
sabbato ꝑsata. Discipuli autem
eius esurientes ceperunt uellere
spicas et mnanducare. Et cetera us¬
q ad illud ubi ait. Dominus est e¬
nu filius hominis etiam sabb̃i.

Expanded text:
s et prudentibus, etc., usque ad illud ubi ait, Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Hujus loci et Lucas meminit, sed ex parte. Non dicit enim ipse, Venite ad me, omnes qui laboratis, et alia quae sequuntur. Semel autem hoc dictum a Domino, sed Lucam non totum quod dictum est commemorasse, credibile est. Matthaeus enim dicit, In illo tempore respondens Jesus dixit, posteaquam exprobravit civitatibus: Lucas autem post illam exprobrationem civitatum interponit quaedam, non tamen multa; atqita subiungit: in ipsa hora exultauit spiritu sancto et dixit. unde etiam si Mattheus non in illo tempore diceret, sed in ipsa hora, tam pauca interponit Lucas in medio, ut etiam eadem hora dictum non absurde uideatur. Sequitur Mattheus et dicit: in illo tempore abut Iesus sabbato per sata, discipuli autem eius esurientes coeperunt uellere spicas et manducare, et cetera usque ad illud ubi ait: dominus est enim filius hominis etiam sabbati.
Abbreviated transcription (Latin):
gradum.qui iam est ho¬
mini proprius et cogita memo
mendatarum atq recentarum
rerum innumerabilium. tot ar
tes opificum. agrorum cultus. ex¬
tructiones urbium. uariorum
edificiorum. ac moluminum mui¬
timoda miracula. inuentiones
tot signorum. in litteris. in uer¬
bis. in gestu in huuiscemodti sono
in picturis. atq figmentis. tot gẽ¬
tium linguas. tot instituta. tot
noua. tot instaurata. tamtum libꝰ¬
rum numerorum. et huiuscemodi
monimentorum ad custodiendã
memoriam. tantamq curam
posteritatis. officiorum potestatũ
honorum. dignitatumq ordines
siue in familus. siue domi. milicieq:¬
et que in re publica siue in pros¬
iiis suie insacris apparatibus uim
ratiocinandi. et excogitanddi fuii¬
os eloquentie. carminum uari¬
tatem iudendi ac iocandi causa
mille forme simulationes. mos¬
landi periciam. dimittendi subi¬
litatem. numerandi disciplinam
preceritorum ac futurorum gr y¬
entibus comecturam: Magnal
et omnino humana. sed ẽ acdinic

Expanded text:
gradum, qui jam est homini proprius; et cogita memormendatarum atque retentarum rerum innumtes opificum, agrorum cultus, exstructiones urbium, variorum aedificiorum ac moliminum multimoda miracula; inventiones tot signorum in litteris, in verbis, in gestu, in cujuscemodi sono, in picturis atque figmentis; tot gentium linguas, tot instituta, tot nova, tot instaurata; tantum librorum numerum, et cujuscemodi monumentorum ad custodiendam memoriam, tantamque curam posteritatis; officiorum, potestatum, honorum dignitatumque ordines, sive in familiis, sive domi militiaeque in republica, sive in profanis, sive in sacris apparatibus; vim ratiocinandi et excogitandi, fluvios eloquentiae, carminum varietates, ludendi ac jocandi causa milleformes simulationes, modulandi peritiam, dimetiendi subtilitatem, numerandi disciplinam, praeteritorum ac futurorum ex praesentibus conjecturam. Magna haec et omnino humana. Sed est adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
et cum uenisset iħc in do¬
mum petri: iudit socrum eius
iacentem. et febricitantem et te¬
tigit manum eius. et dimisit
eam febris. Et surrexit: et mini¬
strabat eis. hoc quando factũ
sit: id est post quio uel ante qͥo:
non expressit matheus. hon e¬
nu post quoo narratur: post
hoc etiam factum neccesse est in¬
telligatui: Nimirum tamen iste
hoc recoluisse. intelligitur: qd
quod pꝰ sermonem in monte ha¬
bitum cle quo ip̃e tacuit uide¬
tur int̃posuisse Itaq et lucas
post hoc factum narrat de so¬
cru petri. pꝰ quoo et marcus an¬
te sermonem etiam ipsum quẽ
ꝓlirum interposinit: qui potest

Expanded text:
Et cum venisset Jesus in domum Petri, vidit socrum ejus jacentem et febricitantem: et tetigit manum ejus, et dimisit eam febris; et surrexit, et ministrabat eis . Hoc quando factum sit, id est, post quid vel ante quid, non expressit Matthaeus. Non enim post quod narratur, post hoc etiam factum necesse est intelligatur. Nimirum tamen iste hoc recoluisse intelligitur, quod quod post sermonem in monte habitum, de quo ipse tacuit, videtur interposuisse. Itaque et Lucas post hoc factum narrat de socru Petri , post quod et Marcus, ante sermonem etiam ipse, quem prolixum interposuit, qui potest
Abbreviated transcription (Latin):
et fuiꝰ boĩs passurusẽ aueis suc
intellererunt discipuli. quiade
ioh̾e baptista dirisset eis. Noc
idem marcus etiam hunc ordi¬
nem seruans cominemorauũ.
et in non nulla diuersitate uer¬
borum nusquam tamen. ab eiꝰ¬
dem sententiȩ ueritate discessit
s: ipse non. aodit intellirisse dis

Expanded text:
inis passurus est ab eis. tunc intellexerunt discipuli, quia de Iohanne baptista dixisset eis. hoc idem Marcus etiam hunc ordinem seruans commemorauit et in nonnulla diuersitate uerborum. nusquam tamen ab eiusdem sententiae ueritate discessit; sed ipse non addidit intellexisse dis
Abbreviated transcription (Latin):
libus fecisse mirantur: Quid quod etiã
diumno iudicio sicerrant quidam
eorum qui talia. xp̃m scripsisse.
uel credunt uel crediuolunt. ut
eosdem libros ad petrum et pau¬
lum dicant tanquam epistolari ti¬
tulo p̃notatos: Et fieri potest ut
siue inimici nõis. ip̃i. siue. qui eius¬
modi erecrabilib artibus de tam
glorioso nomine ponctus auctori¬
tatis dare se posse putauerunt:

Expanded text:
libus fecisse mirantur? Quid quod etiam libus fecisse mirantur? Quid quod etiam diuino iudicio sic errant quidam eorum, qui talia Christum scripsisse uel credunt uel credi uolunt, ut eosdem libros ad Petrum et Paulum dicant tamquam epistulari titulo praenotatos. et fieri potest, ut sine inimici nominis Christi siue qui eiusmodi execrabilibus artibus de tam glorioso nomine pondus auctoritatis dare se posse putauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
de:xp̃o: qui sibi aufferunt meritũ
sciendi quid loquantur. loquendo
qd̃ nesciunt. Aut si aliquos libros
se hab̾e dicunt quos eum scripssi¬
sse asserant: ꝓclant eos nob̾. Profec̃¬
to enim utilissimi et saluberrimi
sunt: quos ut ip̃i fatentur uir sa¬
pientissimꝰ scripsit. Si aũt tunent
eos ꝓfferre: utiq malisunt. Porro
si mali sunt: non sapientissimus¬
eos scripsit. Sapientissimum aũt
scripsit. Ita ulero isti desipiunt: ut
illis libris quos eum scripsisse esti¬
mant.dicant contineri eas artes
quibus eum putant illa fecisse
miracula. quorum fama ubiq ꝑ¬
crepuit. Ad existimando seipõs ꝓctt̃
quid diligant et quid affectent: qñ
putant fuisse: quia nescio que illi¬
cita nouerat que non solum disci¬
plina. xp̃iana. s etiam ipsa t̃rene. rei
plublice. administratio ture. condẽp¬
nat. Et certe qui talea xp̃i libros le¬
gisse se affirmant. cur ipsi nulla talia
faciunt. qualia illum delibris ta¬

Expanded text:
de Christo, qui sibi auferunt meritum de Christo, qui sibi auferunt meritum sciendi quid loquantur loquendo quod nesciunt, aut si aliquos . libros habere se dicunt, quos eum scripsisse adserant, prodant eos nobis. profecto enim utilissimi et saluberrimi sunt, quos, ut ipsi fatentur, uir sapientissimus scripsit. si autem timent eos proferre, utique mali sunt; porro si mali sunt, non eos sapientissimus scripsit; sapientissimum autemle aliquid scripsit. Ita uero isti desipiunt, ut illis libris, quos eum scripsisse existimant, dicant contineri eas artes, quibus eum putant illa fecisse miracula, quorum fama ubique percrebruit: quod existimando se ipsos produnt quid diligant et quid adfectent: quantissimum putant fuisse, quia nescio quae inlicita nouerat, quae non solum disciplina christiana, sed etiam ipsa terrenae rei publicae administratio iure condemnat. et certe qui tales Christi libros legisse se adfirmant, cur ipsi nulla talia faciunt, qualia illum de libris ta