comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hostium uoluntatem. quo eos capet
elementa que portabat mutasse atꝙ
u̾tisse ut regnũ quod dicitis falsita¬
tis in sua natura manens nõ fauiacit᷑
dimicaret: et sub̾a u̾itatis mutabił
apparet.ut falleret: Huins pͥmi ho
minis filium credi nultis dñm iħ̾m
dicitis u̾itatem. Hunc pͥmũ hom mẽ
quem laudatis qr mutabilib ⁊ men¬
dacib formis cum adu̾sa gente pug¬
nauit: si nerũ dicitis nõ muitamini.
Si aut̃ imuitamini. ⁊ uos mentimini.
et uerax dei filius.uerus ⁊ nerax ho¬
minis filius. quod utrũq de se ip̃e te¬
statur: ⁊ de uero deo diuinitatis eter¬
nitatem ⁊ de uero hoĩe carnis originẽ
duxit. Nõ nouit apłica doctrina pͥm̃
hoĩem ur̃m. Iudite apłm paulum.¬

Expanded text:
citis secundum hostium uoluntatem, quo eos caperet, citis secundum hostium uoluntatem, quo eos caperet, elementa, quae portabat, mutasse atque uertisse, ut regnum, quod dicitis falsitatis, in sua natura manens non fallaciter dimicaret, et substantia ueritatis mutabilis adpareret, ut falleret? huius primi hominis filium credi uultis dominum Iedicitis ueritatem. hunc primum hominem, quem laudatis, quia mutabilibus et mendacibus formis cum aduersa gente pugnauit, si uerum dicitis, non imitamini; si autem imitamini, et uos mentimini. et uerax dei filius, uerus et uerax . hominis filius, quod utrumque de se ipse testatur, et de uero deo diuinitatis aeternitatem et de uero homine carnis originem duxit. non nouit apostolica doctrina primum hominem u
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris sus ꝯtra minucoꝵ tenebras
Or ꝯtra fumũ aere uo dicitis armabat᷑.
et ꝯtra tenebras luce. In qr mala sunt.
fumus ⁊ tenebre. nõ ea potuit hr̃e boni¬
tas eius: Bona ergo sunt illa tria: aq̃
uentus. ignis. Cur ergo ea potuit hẽre
malitia gentis adũ se. Hic respõdetis
Oraqua illa gentis tenebraꝵ mala erat.
quam u̾o pͥmus homo attulit bona erat.
Et uentus illius malus: huius autem
bonus. Ita ⁊ huius ignis bonus: contra
malũ ignem illuis dimicauit. Cur
ergo ⁊ ꝯtra malũ fumũ nõ potuit af¬
ferre fumũ bonũ: An in fumo ur̃a m̃¬
datia tamqͣm funnus ip̃e uanescunt.
atq deficunt: Certe pͥmus homo ũr
ꝯtra naturam contͣrtam bellũ gessit.i
Cur qͥnq illis elem̃tis que in ꝯtraria
gente confingitis. unũ ad latum est.
de diuinis regnis ꝯtrariũ. lux ꝯtra
tenebras: Cet̾a en im q̃tuor nõ sunt cõ¬
traria. Nam noc aer fumo: młdominus
aque aqua ⁊ uentus uento ⁊ ignis igni.
Iam u̾o illa sacrilega deliram̃ta quis

Expanded text:
tenebris suis, contra inimicorum tenebras: sed contra fumum aere, ut dicitis, armabatur; et contra tenebras luce? An quia mala sunt fumus et tenebrae, non ea potuit habere bonitas ejus? Bona ergo sunt illa tria, aqua, ventus, ignis. Cur ergo ea potuit habere malitia gentis adversae? Hic respondetis: Sed aqua illa gentis tenebrarum mala erat; quam vero primus homo attulit, bona erat: et ventus illius malus, hujus autem bonus; ita et hujus ignis bonus contra malum ignem illius dimicavit. Cur ergo et contra malum fumum non potuit afferre fumum bonum? An in fumo vestra mendacia, tanquam fumus ipse, evanescunt atque deficiunt? Certe primus homo vester contra naturam contrariam bellum gessit. cur quinque illis elementis, quae in contraria gente confingitis, unum adlatum est de diuinis regnis contrarium, lux contra tenebras? cetera enim quattuor non sunt contraria. nam nec aer fumo esaquae aqua et uentus uento et ignis igni. Iamuero illa sacrilega deliramenta quis
Abbreviated transcription (Latin):
utod iam ꝯmendaui dilectioni
ur̃e stabilit meminisse debeus:
lacte nutriri: s solido cibo nesci Riiiꝰ¬
quis aut̃ ad sumend̃ cibũ solid̃ uerbi
dei adhuc minus ydoneus est: lacte fides
tum est. intłłos p̾miũ. In ip̃o labe
tentõnis desudat acies m̃tis nr̃e. in p¬
nat sordiculas nebule humane ⁊se¬
renetur ad u̾bum dei. Nõ ergo reculen
labor si adest amor. Nostis enĩ qm̃ qui
amat nõ laborat. Omnis labor nõ ame¬
tib grauis est. Si tantos laboros cm̃
auaris portat cupiditas. nob̾cum ne
portat caritas: Euͣngłm intendite.
facta sunt aut̃ enchenia in ierosolum
Enchenia festiuitas erat dedicatõme
templi. Grece en im cenon: dr̃ nouĩ¬
Qñcumq nouũ aliquid fu̾it dediant
enchenia uocatur. Iam ⁊ usus hỹ be
ũbum. Si quis noua timica india
encemiare dr̃. Illũ eni diem quo tem¬
plum dedicatũ est: uidei soslempuus
celebrabant. Ip̃e dies festus agelaris
cum ea que lecta sunt loquutuoti¬

Expanded text:
od jam commendavi Dilectioni vestrae, stabiliter meminisse debetis, lacte nutriri, sed solido cibo vesci. Quisquis autem ad sumendum solidum cibum verbi Dei adhuc minus idoneus est, lacte fidei eritum est, intellectus praemium. In ipso labore intentionis desudat acies mentis nostrae, ut ponat sordiculas nebulae humanae, et serenetur ad Verbum Dei. Non ergo recusetur labor, si adest amor: nostis enim quoniam qui amat non laborat. Omnis enim labor non amantibus gravis est. Si tantos labores cum avaris portat cupiditas, nobiscum non portat charitas? 2. Evangelium intendite: Facta sunt autem Encaenia in Jerosolymis. Encaenia festivitas erat dedicationis templi. Graece enim καινὸν dicumque novum aliquid fuerit dedicatum, Encaenia vocantur. Jam et usus habet hoc verbum: si quis nova tunica induatur, encaeniare dicitur. Illum enim diem quo templum dedicatum est, Judaei solemniter celebrabant: ipse dies festus agebatur, cum ea quae lecta sunt, locu
Abbreviated transcription (Latin):
nebat ait illis. Quid nob̾ indetur de xp̃õ
eulis filius est: Respond̾unt scd̾ opina¬
tõ suam dauid. Sic enim legerant.
ethoc solũ tenebant: qr diuiidatem
ruo legebant. s nõ intsligebant. Dñs
aut᷑ ut cos suspend̾et ad q̃rendam eius¬

Expanded text:
nebat, ait illis: Quid vobis videtur de Christo? cujus filius est? Responderunt secundum opinationem suam: David. Sic enim legerant, et hoc solum tenebant: quia divinitatem ejus legebant, sed non intelligebant. Dominus autem ut eos suspende
Abbreviated transcription (Latin):
phibebat. Quid ergo isti apud se drxunt
Iohes signũ fecit nssm. Rullũ inquiunt
miraculũ ostendit iohes. Non demonia
fugauit. nõ expulit febrem. nõ cecos il¬
luminauit. nõ mortuos suscitauit. nõ
tot milia hoĩm de qͥnq uł septem pa¬
nib pauit. nõ suꝑ mare ambuilauit.
nõ uentis ⁊ fluctib imꝑauit. Nichil
hoꝵ fecit iohes. Et totũ quidquid dicebat
huic testimoniũ ꝑhibebat. ꝑ luc̾nam
ueniamus ad diem. Ioħes signũ ulłm
fecit. Omnia aut̃ quecũq dixit ioħes de
hoc: uera erant. Ecce qui p̾hend̾unt quõ
nõ quõ uidei uolebant prende disceden¬
tem. app̾hendunt isti ꝑmanentem. De¬
niq quid sequitur. Et multi credide¬
runt in eum. Omelia. xluii.

Expanded text:
perhibebat . Quid ergo isti apud se dixerunt, Joannes signum fecit nullum? Nullum, inquiunt, miraculum ostendit Joannes: non daemonia fugavit, non expulit febrem, non caecos illuminavit, non mortuos suscitavit, non tot millia hominum de quinque vel septem panibus pavinon ventis et fluctibus imperavit; nihil horum fecit Joannes; et totum quidquid dicebat, huic testimonium perhibebat. Per lucernam veniamus ad diem. Joannes nullum signum fecit. Omnia enim quaecunque dixit Joannes de hoc, vera erant. Ecce quid apprehenderunt, non quomodo Judaei volebant apprehendere discedentem, apprehenderunt isti permanentem. Denique quid sequitur? Et multi crediderunt in eum. » CAPUT XXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
Ros enim filios dei grã fecit. illũ na¬
tura qua natus est. ⁊ nõ est ut discas.
nõ erat añqͣm natus erat. Rũqͣm enim
nõ natus erat qui patri coet̾nus erat.
qui sapit capiat qui nõ sapit credat.
sutriatur. ⁊ capiat u̾bũ dei semꝑ cũ

Expanded text:
Nos enim filios Dei gratia fecit, illum naNos enim filios Dei gratia fecit, illum natura, quia ita natus est. Et non est ut dicas, Non erat antequam natus erat: nunquam enim non natus erat, qui Patri coaeternus erat. Qui sapit capiat; qui non capit credat, nutriatur, et capiet. Verbum Dei semper cum
Abbreviated transcription (Latin):
quedam herba dici semꝑ nuit. Ibi so¬
lum uiu̾e inuenitur. Ditam et̾nã
inquit dabo eis.ouib mets. Uos ca¬
lumpnias pp̃ea queritis. qr de uita p̾¬
senti cogitatis. Et nõ ꝑibunt in et̾nũ¬
Oubaudis tamqͣm eis dix̾it. uos ꝑi¬
bitis in et̾num. qr nõ estis ex ouib
meis. Nõ rapiet eas quisqͣm de ma¬
nu moa. Intentius accipite. Patet
Nõ ꝑdunt insi ad int̾itũ p̾destinatos
De isls aut̃ ouib de quib dicit apłs
p̾destinauit: ipõs ⁊ uocauit. quos a
uocauit: illoo ⁊ utstificauit. quos
aut̃ iustificauit: illos ⁊ gli ficauit.
De ouib istis nec lupus rapit nec
fur tollit. nec latro int̾ficit Securus
patrem. Pat̾ meus quod dedit mͥ maiꝰ
omnib est. Nuid dedit filio pat̾ mauis
omnib: Ut ipẽ illi ẽẽt unigenitus fi¬
lius. Quid est ergo dedit. Iam erat cui
daret. An gignendo dedit: Nam si erat
lius nõ fu̾it. De nob hoc dici pt̃. Aliqũ
filii hoĩm eramus. ⁊ filii dei nõ eram

Expanded text:
quaedam herba dici semper viva: ibi soquaedam herba dici semper viva: ibi solum vivere invenitur. Vitam aeternam, inquit, dabo eis, ovibus meis. Vos calumnias propterea quaeritis, quia de vita praesenti cogitatis. 6. Et non peribunt in aeternum eis dixerit: Vos peribitis in aeternum, quia non estis ex ovibus meis. « Non rapiet eas quisquam de manu mea. » Intentius accipite: « PateNon perdunt nisi ad interitum praedestinatos. De illis autem ovibus, de quibus dicit Apostolus: ocavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, ipsos et glorificavit : de ovibus istis nec lupus rapit, nec fur tollit, nec latro interficit. Securus Patrem, Pater meus quod dedit mihi, majus est omnibus. Quid dedit Filio Pater majus omnibus? Ut ipse illi esset unigenitus Filius. Quid est ergo, dedit? jam erat cui daret, an gignendo dedit? Nam si erat lius non fuerit. De nobis hoc dici potest: aliquando filii hominum eramus, filii Dei non eramus.
Abbreviated transcription (Latin):
stimoniũ ꝑhibent de me. S uos non
creditis. qr nõ estis ex ouib meis. Iam
sup̃ didicistis que sint oues. Estote o¬
nes. Oues credendo sunt. oues pasto¬
rem seq̃ndo sunt. oues redemptorem
nõ ꝯtempnendo sunt. oues ꝑ ostium
intrando sunt. oues exeundo ⁊ pascua
inueniendo sunt. oues uita et̾na ꝑ¬
fruendo sunt. Quõ ergo istis dꝑcit. nõ
estis ex ouib meis: suna uidebat eos
ad sempit̾nũ intĩtum p̾destinatos. nõ
ad uitam et̾nam sui sangumnis p̾cio
compatos. Oues mee uocem meam au¬
diunt. ⁊ cognosco eas. ⁊ sequutur me
et ego iuitam ot̾nam do eis. Ecce sunt
pascua si recolitis. Suꝑius dixerat.
Et ingredietur ⁊ egredictur ⁊ pascua
inueniet. Ingressi credendo. egredimur
moriendo. s quõ ꝑ hostiĩ fider ing̾ssi
sumus. sic fideles de corpore exeamus.
Sic enĩ ꝑ ip̃m ostium egrediiur. tit
pascua inuenire possimus. Bona pas¬
cua uita et̾na dicitur Ibi mbahetba
arescit. Tocũ uiret.totũ iuget. Solet

Expanded text:
os non creditis, quia non estis ex ovibus meis . » Jam supra didicistis quae sint oves: estote oves. Oves credendo sunt, oves pastorem sequendo sunt, oves Redemptorem non contemnendo sunt, oves per ostium intrando sunt, oves exeundo et pascua inveniendo sunt, oves aeterna vita perfruendo sunt. Quomodo ergo istis dixit: « Non estis ex ovibus meis? » Quia videbat eos ad sempiternum interitum praedestinatos, non ad vitam aeternam sui sanguinis pretio comparatos. 5. Oves meae vocem meam audiunt, et cognosco eas, et sequuntur me: et ego vitam aeternam do eis. Ecce sunt pascua. Si recolitis, superius dixerat, Et ingredietur, et egredietur, et pascua inveniet. Ingressi sumus credendo, egredimur moriendo. Sed quomodo per ostium fidei ingressi sumus, sic fideles de corpore exeamus: sic enim per ipsum ostium egredimur, ut pascua invenire possimus. Bona pascua, vita aeterna dicitur: ibi nulla herba arescit, totum viret, totum viget. Solet
Abbreviated transcription (Latin):
luia de semme dauid origmem ma¬
ia uirgo ducebat: inde dñs de semi¬
caind. calumpniarentur ꝙ sibi arro¬
duret regiam potestatem. Plus ẽ
uo els respondit. Illi de filtodaid¬

Expanded text:
Quia de semine David originem Maria virgo ducebat, inde Dominus de semiDavid, calumniarentur quod sibi arrogaret regiam potestatem. Plus est quod eis respondit: illi de filio Davi
Abbreviated transcription (Latin):
est participatio saluatoris. Quere bãt
ergoeum app̾hende. Utinam prende¬
rent. s credendo ⁊ intsł̃igendo: nõ se¬
uiendo ⁊ occidendo. Nam mͦ frẽs mei
qñ talia loquor. infirmus fortia. par¬
nus magna. fragilio solida. ⁊ nos tã¬
qͣm ex ead̾ massa unde sum ⁊ ego. et
ego ip̃e qui nob loquor. sił omnes ap¬
p̾hende uolumus xp̃m. Quid est app̃¬
hend̾e . Intellexisti: app̾hendisti. S nõ
sic indei. Tn app̾hendisti ut hẽas. illi
app̃hend̾e uolebant ut nõ hẽrent.
Et qr sic uolebant app̾hend̾e: quid
eis fecit: Exiit de manib eoꝵ . Ron
eum app̾hendunt. qr manus fidei
nõ hũerunt. Derbũ caro fcm̃ est: s
nõ erat u̾bo magnũ. eic̃e carnem
suam de manib carnis. Mente uer¬
bum prende̾. hoc est xp̃m recte pren¬
dere. Et abiit it̾m tnͣsiordanem ⁊̃ eũ
locum ubi erat iohes baptizans pͥ¬

Expanded text:
. Quaerebant ergo eum apprehendere. Utinam apprehenderent, sed credendo et intelligendo, non saeviendo et occidendo. Nam modo, fratres mei, quando talia loquor, infirmus fortia, parvus magna, fragilis solida, et vos tanquam ex eadem massa unde sum et ego, et ego ipse qui vobis loquor, simul omnes apprehendere volumus Christum. Quid est apprehendere? Intellexisti, apprehendisti. Sed non sic Judaei: tu apprehendisti ut habeas, illi apprehendere volebant ut non haberent. Et quia sic volebant apprehendere, quid eis fecit? Exiit de manibus eorum. Non eum apprehenderunt, quia manus fidei non habuerunt. Verbum caro factum est: sed non erat Verbo magnum, ejicere carnem suam de manibus carnis. Mente Verbum apprehendere, hoc est Christum recte apprehendere. 12. Et abiit iterum trans Jordanem, in eum locum ubi Joa
Abbreviated transcription (Latin):
nultis credere: oꝑib credite. ut cognos¬
catis ⁊ credatis qr in me est pat̾ ⁊ ego
m illo. Nõ sic dicit filius. in me est pr̃
et egom illo: quõ possunt hoĩes dice̾
Si enim bñ cogitemus in deo sumus.
et si bene uruamus d̾s in nobis est
fideles ꝑticipantes eius gr̃ã. illĩa¬
ti ab ip̃o in illo sumus. ⁊ ip̃e in nobis
S nõ sic unigenitus filius. Ille in
patre ⁊ pat̾ in illo: tamq̃m eqͣlis ĩ eo
cui est equalis. demq nos alñ possu¬
mus dicere. in deo sumus. ⁊ ds in nob
Ego ⁊ d̾s unũ simus nũ quid possu¬
mus dice̾: In deo es. qr ds̃ te continet
Deus est inte. qr templũ dei factus es
O nũquid qr in deo es ⁊ ds̃ est in te. po¬
tes dice̾ qui me uidet dm̃ uidet: quõ u
nigenitus dixit. qui me uidet: uidet
et prẽm. ⁊ ego ⁊ pat̾ iũ sumus: Ag¬
nosce ꝓpͥum dñi. ⁊ munus serui ꝓp̾ũ¬

Expanded text:
ltis credere, operibus credite, ut cognoscatis et credatis quia in me est Pater, et ego in illo. Non sic dicit Filius, in me est Pater, et ego in illo, quomodo possunt homines dicere. Si enim bene cogitemus, in Deo sumus; et si bene vivamus, Deus in nobis est: fideles participantes ejus gratiam, illuminati ab ipso, in illo sumus, et ipse in nobis. Sed non sic unigenitus Filius: ille in Patre, et Pater in illo, tanquam aequalis in eo cui est aequalis. Denique nos aliquando possumus dicere, In Deo sumus, et Deus in nobis: Ego et Deus unum sumus, numquid possumus dicere? In Deo es, quia Deus te continet; Deus est in te, quia templum Dei factus es: sed numquid quia in Deo es, et Deus est in te, potes dicere, Qui me videt, Deum videt: quomodo Unigenitus dixit, Qui me vidit, vidit et Patrem ; et, Ego et Pater unum sumus? Agnosce proprium Domini, et munus servi. P
Abbreviated transcription (Latin):
¶udei t̾c̃s est. ⁊ nõ potest solui scripta
nem pat̾ scĩficauit ⁊ misit in mundũ
ios dicitis qr blasphemas. qr dixi filiꝰ
ei sum:Si sermo dei fc̃s est ad hoĩes
io dic̾entur dii.ip̃m u̾bum dei quod
iunt dii: unde ꝑticipant nõ est d̾s:
ilumine illuminati diisunt. lu¬
licuntur. unde calefuint nõ est d̾s
ludis ad lum̃ . illuminaris: ⁊ int̾ fili
use num̾aris.Si recedis a lumine
bscuraris. ⁊ in tenebris computaris
lud tñ lumen nec accedit ad se: qr
io recedit a se. Si ergo uos deos facit
sermodei. quõ nõ est do ũbum dei

Expanded text:
otest solvi Scriptura: quem Pater sanctificavit et misit in mundum, vos dicitis blasphemare, quia dixi, Filius Dei sum? Si sermo Dei factus est ad homines, ut dicerentur dii, ipsum Verbum Dei, quod fiunt dii; unde participant, non est Deus? Si lumina illuminata, dii sunt, luefficiuntur, unde calefiunt, non est Deus? Accedis ad lumen, illuminaris, et inter filios Dei numeraris. Si recedis a lumine, obscuraris, et in tenebris computaris. Illud tamen lumen nec accedit ad se, quia non recedit a se. Si ergo vos deos facit sermo Dei, quomodo non est Deus verbum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs manus hoĩs dicitur: quod fu
manũ. Oicut dicitur quisquis agu¬
cere manũ suam: cum id quod scrip
agnoscit. Cum ergo młtis modis etus
hoĩs dicatur manus. qui ꝓpͥe manũ
ht̃ in sui corporis m̃bris: quͣto mag̾
nõ uuo modo intlłigend̾ est cũ legi¬
tur manus dei. cri forma corporis
nlła est: Ac ꝑ hoc meluis hoc loco ma¬
num patris et filii intlłigimus pote¬
statẽ patris ⁊ filii: ne forte cũ hicma¬
nũ patris ip̃m filium dcm̃ accepri
incipiat carnalis cogitatio etiauꝰ
filii querere filium. quem siłr d
ne forte adhuc titubes: audi quio se¬
quitur. Ego ⁊ pat̾ unũ sumus hi
descucurrerunt. Tulerunt lapidi
ut lapidarent eum. Dñs qr nõ plo¬
batur quod nolebat pati ⁊ non el
passus nisi quod uoluit pati adhl
eos lapidare cupientes alloquitur
Substulerunt lapides uidei ut l¬
darent eum. Respondit eto isi ste

Expanded text:
is, manus hominis dicitur quod fit per manum: sicut dicitur quisque agnoscere manum suam, cum id quod scripsit agnoscit. Cum ergo multis modis etiam hominis dicatur manus, qui proprie manum habet in sui corporis membris; quanto magis non uno modo intelligendum est cum legitur manus Dei, cui forma corporis nulla est? Ac per hoc melius hoc loco manum Patris et Filii intelligimus potestatem Patris et Filii; ne forte cum hic manum Patris ipsum Filium dictum acceperimus, incipiat carnalis cogitatio etiam ipsius Filii quaerere Filium, quem similithi. 8. Sed ne forte adhuc titubes, audi quid sequitur: Ego et Pater unum sumus. Huc des cucurrerunt. Tulerunt lapides, ut lapidarent eum. Dominus quia non patiebatur quod nolebat pati, et non est passus nisi quod voluit pati, adhuc eos lapidare cupientes alloquitur. « Sustulerunt lapides Judaei, ut lapidarent illum. Respondit eis Je
Abbreviated transcription (Latin):
ncis teipm dm̃ Ad illud responderunt
qus drcerat: ego ⁊ pat̾ imũ sumus.
a sndei inteslexunt quod arriani nõ
aligunt Ided enim irati sunt. qm̃ sẽ¬
sorunt nõ posse dici ego ⁊ pat̾ unũ su
s nisi ibi eqͣlitas est patris ⁊ fili.
mnsaut᷑ rudete quid respondit tardis
pidis eos nõ ferre splendocem n̾itatis.
hedos temꝑaiit in u̾bis. Nõne scriptũ
pellauit ds gen̾alit̾ omnes illas scrip¬
furas. P̃ius alibi spãlit̾ dicat legem a
ph̾is eam distinguens. sicuti est lex

Expanded text:
responderunt quod dixerat: « Ego et Pater unum sumus. » Ecce Judaei intellexerunt quod Ariani non intelligunt. Ideo enim irati sunt, quoniam senserunt non posse dici: « Ego et Pater unum sumus, » nisi ubi aequalitas est Patris et Filii. Deus autem videte quid responderit pravis. Videt eos non ferre splendorem veritatis, et eos tentavit in verbis. « Nonne scriptum pellavit Dominus generaliter omnes illas Scripturas, quamvis alibi specialiter dicat legem, a prophetis eam distinguens, sicuti est, Lex
Abbreviated transcription (Latin):
dis lui noegat recedit. Nd motietur aĩa
adib h affectib. friguerant adiligedi
aritate. ⁊ ardebant uocendi cupiditate.
Tonge alerant. ⁊ ibierant. Non accede¬
unt credendo. ⁊ p̃mebant ꝑ seq̃ndo. Que¬
euint audire a dño ego sum xp̃c: ⁊ for¬

Expanded text:
dit; qui negat, recedit. Non movetur anima pedibus, sed affectibus. Friguerant a diligendi charitate, et ardebant nocendi cupiditate. Longe aberant, et ibi erant: non accedebant credendo, et premebant persequendo. Quaerebant audire a Domino, Ego sum Christus: et for
Abbreviated transcription (Latin):
id est ut sim t̾bum eius. lit sim uns¬
nitus filius etus. ut sim splendee lio
eius. inaius est onnub. Ideo nemoes
inquit oues mois de manu mci. Rex
pt̃ raꝑe de manu patris mei. dema
mea ⁊ de manu patris mer Nud ets
nemo rapit de manu mea. ⁊ nemo rape
de manu patris mei: Utrũ una masꝰ
est patris ⁊ filu. an forte ip̃e filius nu¬
nus est patris sui. Si manũ melligi¬
mus potestatem: una est pr̃is ⁊ fili
potestas. qr una ditinitas. St aut̃ ma¬
num intlsiganius sicut dcũi est ꝑ ppbe

Expanded text:
Pater, id est, ut sim Verbum ejus, ut sim uniPater, id est, ut sim Verbum ejus, ut sim unigenitus Filius ejus, ut sim splendor lucis ejus, majus est omnibus. Ideo, Nemo rapit, inquit, oves meas de manu mea. Nemo potest rapere de manu Patris mei. 7. De manu mea, et de manu Patris mei: quid est hoc, Nemo rapit de manu mea, et, Nemo rapit de manu Patris mei? Utrum una manus est Patris et Filii, an forte ipse Filius manus est Patris sui? Si manum intelligamus potestatem, una est Patris et Filii potestas; quia una est divinitas: si autem manum intelliga
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ hoc est. Tu aliud es aliud hẽs. Uerbi
grã. hẽs sapĩam. Rũquid tu es illa sa¬
pientia: Deniq qr nõ es tu ip̃e quod
hẽs. si amiseris quod hẽs: reddis nt nõ
hẽas. ⁊ alñ resumis. alũ amittis. Quõ
tit. Non sic est ds dei filius. nõ sic est
u̾bum patris. nõ sic est u̾bum quod
nõ sonando tͣnsit. s nascendo manet. Sic
ht̃ sapt̃am ut ip̃e sit sapĩa. faciat q sa¬
pientes. Sicht̃ uitam ut ip̃e sit uita:
faciat q iuuentes. Hoc est quod maiͤ
est omnib. Attendit iohes ip̃e eiͣngłi¬
sta celum ⁊ t̾ram uolens dice̾ de filio
dei. lttendit ⁊ tnscendit. cogitauit su¬
pra celum milia ex̾citus angłoꝵ. Co¬
gitanit ⁊ tuscendit uniu̾sa: sicut aqͥ¬
la nubes. sic sua m̃te creaturam. Trãs¬
cendit magna omnia. ꝑuenit ad illd̾
quod maius est omnib: ⁊ dixit. In pͥn¬
cipto erat u̾bum. S qr ille cuiuo est
ubum nõ est de u̾bo. ũbũ aut̃ de illo est
ciuus elt ubum: iõ ait quod dedit iͥs

Expanded text:
aliud habes. Verbi gratia, habes sapientiam; numquid tu es ipsa sapientia? Denique quia non es tu ipse quod habes, si amiseris quod habes, redis ut non habeas: et aliquando resumis, aliquando amittis. Quomotit. Non sic est Deus Dei Filius, non sic est Verbum Patris; non sic est Verbum quod non sonando transit, sed nascendo manet. Sic habet sapientiam, ut ipse sit sapientia, faciatque sapientes; sic habet vitam, ut sit ipse vita, faciatque viventes. Hoc est quod majus est omnibus. Attendit Joannes ipse evangelista coelum et terram, volens dicere de Filio Dei; attendit, et transcendit. Cogitavit supra coelum millia exercitus Angelorum, cogitavit et transcendit universam, sicut aquila nubes, sic sua mente creaturam: transcendit magna omnia, pervenit ad illud quod majus est omnibus; et dixit, In principio erat Verbum . Sed quia ille cujus est Verbum non est de Verbo, Verbum autem de illo est cujus est Verbum; ideo ait, Quod dedit mihi
Abbreviated transcription (Latin):
onses ꝙ dñs ihx negau̾it se filiũ dauid
cosic eum inuocantes nõ illumina¬
tt ẽransibat enim alñ. ⁊ duoceci sedẽ¬
sli dauid. Qua uoce audita misera¬
tuo est. stetit ⁊ sanauit.Lumm̃ reddidit
qnom̾ agnouit. Dicit ⁊ apłs paulus.¬

Expanded text:
avid. Filium David cos sic eum invocantes non illuminaret. Transibat enim aliquando, et duo caeci sedenfili David. Qua voce audita, misertus est; stetit, sanavit, lumen dedit ; quia nomen agnovit. Dicit et apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
nestimenta que hẽbat: ut aut̃ formã
serui acciꝑet qñ semz ip̃m exinantuit.
nõ quod hẽbat deposuit. s quod nõ hẽ¬
bat accepit. Crucifigendus sane sius
expoliatus est nestimentis. ⁊ mortuus
innolutus est linthers. ⁊ tota illa eis
etiam illi qui eum fu̾at traditurus
ad mortem. Tanta est qmppe humane
humilitatis utilitas. ut eam suo cõ¬
mendaret exemplo etiam diuina sb̃¬

Expanded text:
vestimenta que habebat: ut autem formam vestimenta que habebat: ut autem formam servi acciperet: quando semetipsum exinanivit: non quod habebat deposuit: sed quod non habebat accepit. Crucifigendus sane suis expoliatus est vestimentis: et mortuus involutus est linteis: et tota illa ejusetiam illi qui fuerat eum traditurus ad mortem. Tanta quippe est humane humilitatis utilitas: ut eam suo commendaret exemplo divina sub
Abbreviated transcription (Latin):
discipłoꝵ nõ manus s pedes lauit. et
cũ se sciret a deo exisse ⁊ ad dm̃ ꝑgere.
nõ dei s hõis serui impleuit offitrũ
Ad hoc aut̃ ꝑtinet ꝙ etiam de traditore
ip̃ius qr iam talis uen̾at qui nec ab
illo ignorabatur p̾loqui uoluit: tt
hoc quoq ad maximũ cumulũ hũi¬
litatis accederet. ꝙ etiam illi nõ dedig¬
natus est pedes lauare: cutus manus
iam p̾uidebat in scelere. Quid autem
mirum si surrexit a cena ⁊ posuit ne¬
stimenta sua. qui cũ in forma deieẽt
semzip̃m exinaniuit : Et quid mirũ
si p̾cinxit selintheo. qui formã serui¬
accipiens hĩtu est inuentus ut homo
Quid mirũ si misit aquam in pelim
unde lauaret pedes discipłoꝵ. qui in ter¬
ram sanguinem fudit quo ĩmudi¬
tiam dilueret poc̃oꝵ: Quid intrum si
lintheo quo erat p̾cinctus pedes quos
lauerat tersit. qui carne qua erat in¬
dutus em̃igłistaꝵ uestigia ꝯfirmanit.
Et lintheo quid̃ ut se p̾cing̾et posuiti

Expanded text:
discipulorum non manus, sed pedes lavit. Et discipulorum non manus, sed pedes lavit. Et cum se sciret a Deo exisse et pergere ni, sed hominis servi implevit officium. Ad hoc autem pertinet quod etiam de traditore ipsius, qui jam talis venerat, qui nec ab illo ignorabatur, praeloqui voluit; ut hoc quoque ad maximum cumulum humilitatis accederet, quod etiam illi non dedignatus est pedes lavare, cujus manus jam praevidebat in scelere. 7. Quid autem mirum si surrexit a coena, et posuit vestimenta sua, qui cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit? Et quid mirum si praecinxit se lintaccipiens: habitu est inventus ut homo? Quid mirum si misit aquam in pelvim: unde lavaret pedes discipulorum: 164 qui in terra sanguinem suum fudit: quo immundicias dilueret peccatorum: Quid mirum si linteo quo erat precinctus: pedes quos laverat tersit: qui carne qua erat indutus evangelistarum vestigia confirmavit. Et linteo quidem ut se precingeret: posuit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ hr̃et. nõ utiq illo utẽtur ut uel¬
let. Pinde iam traditor traditus e¬
rat ei quem trad̾e cupiebat: atꝙ ita
malũ tradendo faciebat. ut de illotͣ¬
dito bonũ fieret quod nesciebat. Ocie¬
bat enim dñs quid fac̾e̾t ꝑ amicis
qui patient̾ utebatur mimicis:
ac sic omnia ei ded̾at pad̾ in manus.
et in usum mala. ⁊ in effectũ bona.
Sciens etiam qr a deo exiit ⁊ ad deum
uadit. nec dm̃i cum inde exiret. nec
nos deserens cũ rediret.Hec gͦ sciẽs
lureit aceni ⁊iponit ueti menta sua
et cum accepisset lintheũ p̃cinxit se. De
inde mittit aquam in pelium ⁊ cepit
lauare pedes discipłoꝵ ⁊ extergebat lin¬
theo quo erat p̾cinctus. Debemus dile¬
ctissimi sensum eũngłiste diligent̾ at¬
tendere. Loqunturus quippe de tanta
dñi humilitate. pͥus eius celsitudinẽ
uoluit ꝯmendare. Ad hoc ꝑtinet quod
ait. sciens qr omnia dedit pat̾ in manꝰ
et qr a deo exit ⁊ ad dm̃ uadit. Cũ ergo¬

Expanded text:
non haberet, non utique illo uteretur ut velnon haberet, non utique illo uteretur ut vellet. Proinde jam traditor traditus erat ei quem tradere cupiebat, atque ita malum tradendo faciebat, ut de illo tradito bonum fieret quod nesciebat. Sciebat enim Dominus quid faceret pro amicis, qui patienter utebatur inimicis: ac sic omnia dederat Pater in manus ejus, et in usum mala, et in effectum bona. Sciens etiam quia a Deo exiit, et ad Deum vadit: nec Deum, cum inde exiret; nec nos deserens, cum rediret. 6. Haec ergo sciens, surgit a coena, et ponit vestimenta sua; et cum accepisset linteum, praecinxinde mittit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. Debemus, dilectissimi, sensum Evangelistae diligenter attendere. Locuturus quippe de tanta Domini humilitate, prius celsitudinem ejus voluit commendare. Ad hoc pertinet quod ait, Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exiit, et ad Deum vadit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
Dam spũalia nequitie in celestib.
adu̾sus que nob coiuictatõm ẽẽ te¬
statur. Con aut̃ eẽnt etiam maligna
sp̃nalia: si nõ eẽnt ettam maligni sit̃
Ab spũ enim sp̃nalia nominantur.
S quõ ista fiant ut dyabolice sugge¬
stiones immittantur ⁊ humanis
cogitatõnib miscentur. ut eas tã¬
qͣm suas deputet homo. unde scit bõ:
Nec dubitand̾ est etiam bonas sug¬
uino auxilio uł deserta ꝑ m̾itum.
uł aduita ꝑ gr̃am. fc̃m ergo iam
fuerat in corde uuide ꝑ iimissionem
dyabolicam ut trad̾et discipłs magi¬
strum. s quem nõ didic̾at dñi. Iam
talis uen̾at ad ꝯuiniũ explorator
pastoris. insidiator saluatoris. uen¬
ditor redemptoris: iam talis uene¬
rat ⁊ indebatur ⁊ tolerabatur. ⁊ se
ignorari arbitrabatur. qr in eoquẽ
uolebat fallere fallebatur. At ille
isto in ipõ corde intus inspecto. nes¬
ciente scient̾ utebatur. Sciens qr oĩa
dedit ei pat̾ in manus. Ergo ⁊ ip̃m
traditorem. Nam si eum in manib

Expanded text:
dam spiritualia nequitiae in coelestibus, adversus quae nobis colluctationem esse testatur : non autem essent etiam maligna spiritualia, si non essent etiam maligni spiritus. A spiritu enim spiritualia nominantur. Sed quomodo ista fiant, ut diabolicae suggestiones immittantur, et humanis cogitationibus misceantur, ut eas tanquam suas deputet homo, unde scit homo? Nec dubitandum est etiam bonas sugvino auxilio vel deserta per meritum, vel adjuta per gratiam. Factum ergo jam fuerat in corde Judae per immissionem diabolicam, ut traderet discipulus magistrum, sed quem non didicerat Deum. Jam talis venerat ad convivium, explorator Pastoris, insidiator Salvatoris, venditor Redemptoris; jam talis venerat, et videbatur, et tolerabatur, et se ignorari arbitrabatur: quia in eo quem volebat fallere, fallebatur. At ille isto in ipso corde intus inspecto, nesciente scienter utebatur. 5. Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus. Ergo et ipsum traditorem: nam si eum in manibus
Abbreviated transcription (Latin):
onhinano modo sic etiam accipi. tam
usq ad mortem xp̃c dilex̾it suos:
mle indeatur cẽ in finem dilexit eos.
humana est hec sententia. nõ diuina.
aur enim nos hucusq ille dilexit qͥ
tꝑ⁊ sine fine nos diligit. Absit ut
dilectõm morte finierit qui non est
morte finitus. Etiam post mortem
qq fũs suos dilexit dines ille supbꝰ
iur impius. ⁊ usq ad mortem nos di
tem ueniret. si dilectõm nr̃am morte
fiiret. sisi forte ita sit intlłigendũ
infinem dilexit eos. tisqr ad moetem¬
retur pp̃ eos. Hoc enĩ testatus est dicẽs.
Arorem hac caritatem nemoht. ꝙͣ¬
lus. Ita sane nõ ꝓhibenuir intlłigi¬
lexit. iusq ad mortem illum dilectõ
ipa ꝑduxit. Et cena inquit facta cũ
dyabolus iam misisset in cor ut tra¬
deret eum iudas fymon scariothes
seens qr omnia dedit ei pat̾̃ in ma

Expanded text:
humano modo etiam sic accipi, tanquam usque ad mortem Christus dilexerit suos, ut hoc videatur esse, in finem dilexit eos. Humana est haec sententia, non divina: neque enim nos hucusque ille dilexit, qui semper et sine fine nos diligit. Absit ut dilectionem morte finierit, qui non est morte finitus. Etiam post mortem, quinque fratres suos dilexit dives ille superbus atque impius , et usque ad mortem nos diltem veniret, si dilectionem nostram morte finiret. Nisi forte ita sit intelligendum, in finem dilexit eos: Quia tretur propter eos. Hoc enim testatus est dicens: Majorem hac charitatem nemo hasuis . Ita sane non prohibemus intelliglexit, id est, usque ad mortem illum dilectio ipsa perduxit. 3. « Et coena, » inquit, « facta, cum diabolus jam misisset in cor, ut traderet eum Judas Simonis Iscariotes: sciens quia omnia dedit ei Pat
Abbreviated transcription (Latin):
polauare pedes discipl̾oꝵ. ⁊ tergere
iuheo quo erat p̾cictus. sõ ita de¬
lenus intllig̾e cenam fc̃am ueluti
ran consimiptam atq tͣnsactam. Ad¬
hut enim cenabatur cum dñs surrexit
e pdes lauit discipłis seus. Sam post
lisibuit. ⁊ buccellam suo tradito¬
ii postra dedit: utiq cena nond̾ fintta
resdum adhuc panis eẽt in mensa.
seua ergo facta dictũ est ram parata.¬

Expanded text:
rgere linteo quo erat praecinctus. » Non ita debemus intelligere coenam factam veluti jam consummatam atque transactam: adhuc enim coenabatur, cum Dominus surrexit et pedes lavit discipulis suis. Nam postea recubuit, et buccellam suo traditori postea dedit, utique coena nondum finita, hoc est, dum adhuc panis esset in mensa. Caena ergo facta, dictum est, jam parata
Abbreviated transcription (Latin):
Auod aut ait cum dya eo luis iam mi¬
sisset in cor ut craderet cum iudas sy¬
mon scariothes: si queris quid missũ¬
sum sit in cor uide. hoc utiq ut trad̾et
eum. Missio ista: spt̃ialis suggestio
est. Non fit ꝑ aurem. s ꝑogitatõm
Ac ꝑ hoc nõ corporalit̾. s spualit̾. seq
enim sp̃nale quod dicitur. semꝑ in¬

Expanded text:
uod autem ait, Cum diabolus jam misisset in cor, ut traderet eum Judas Simonis Iscariotes; si quaeris quid missum sit in cor Judae: hoc utique, ut traderet eum. Missio ista, spiritualis suggestio est: non fit per aurem, sed per cogitationem; ac per hoc non corporaliter, sed spiritualiter. Neque enim spirituale quod dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
festum pasche. sciens iħc qr uenic eꝰ
hora ut tnseat ex hoc mundoad pr̃ca.
Ecre pascha. ecce tnͣsitus. Unde ⁊ quo: de
hoc scil mundo ad prẽm. Spes m̃bris
in capite est data. ꝙ eẽnt illo tu̾sem¬
te sme dubio sequitura. Nuidego
infideles ⁊ ab hoc capite ⁊ ab emsir¬
pore alieni: Cõne ⁊ ip̃i tnͣseunt qr
nõ ꝑmanent: Transeunt plane ap̃i.
S aliud est tnsire de mundo aluidelͥ¬
tñsire cum mundo Aliud ad patreil
aluid ad hostem. Eam et egyptii rͣisie¬
runt. nõ enim ꝑseq̃ndo manseru
Non tñ tñsierunt ꝑ mare ad reguĩ
s in mari ad int̾itum. sciens eigi
ilx qr uenit eius hora ut tnͣstres ex
hoc mundo ad patrem. cum dilexiss
suos qui erant in inundo. in fmem

Expanded text:
festum paschae sciens Jesus quia venit ejus hora, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem. Ecce pascha, ecce transitus. Unde, et quo? De hoc scilicet mundo ad Patrem. Spes membris in capite est data, quod essent illo transeunte sine dubio secutura. Quid ergo infideles, et ab hoc capite atque ab ejus corpore alieni? nonne et ipsi transeunt, quia non permanent? Transeunt plane et ipsi. Sed aliud est transire de mundo, aliud transire cum mundo, aliud ad Patrem, aliud ad hostem. Nam et Aegyptii transierunt, non enim persequendo manserunt; non tamen transierunt per mare ad regnum, sed inmari ad interitum . Sciens ergo Jesus quia venit ejus hora, ut transiret ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mu
Abbreviated transcription (Latin):
stris .i. cuius signo crucis signatio fõ¬
a captiuitate uł int̾emptõne egypt
liberemut: ⁊ agimus salubrinu
tnͣsitum cum a dỹabolo tñsimus idi¬
xp̃m. ⁊ ab isto instabili scło ad eis fũ¬
datissimũ regnum. Ideo quippe addii
ꝑmanentem tnisumus. ne cum mind
tnͣseunte tnͣseamus. De hac nob̾coslat
grã. dm̃ laudans apłs dicit. Qierur
nos de potestate tenebraꝵ. et tͣnstulit
in regnum filii claritatis sue. Hoc

Expanded text:
is signatis frona captivitate vel interemptione Aegyptia liberamur ; et agimus saluberrimum transitum, cum a diabolo transimus ad Christum, et ab isto instabili saeculo ad ejus fundatissimum regnum. Ideo quippe ad Deum permanentem transimus, ne cum mundo transeunte transeamus. De hac nobis collata gratia Deum laudans Apostolus dicit: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum F
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o debitis est explicanda trac¬
tatib. ⁊ ut nob̃ posse donau̾it expla¬
nanda. Ante diem aut̾ festũ pasche.
sciens iħx qr uenit hora eius ut tñ¬
seat ex hoc mundo ad prẽm: cũ dilexis¬
le sudo qui ctait m undo igini
tinem dilexit cos. Palchi brr̃s no lias
quidam existimant grecũ nom̃ est. ele
luc hoc nomen a passrone sit appellani
In sua u̾o lingua hoc est in bebres. ulbi
tnͣsitus dicur. Propt̾ea tunc pͥm̃ pil
celebrauit ppłs dei qñ ex egypto sue

Expanded text:
ipso, debitis est explicanda tractatibus, et ut nobis posse donaverit, explananda. Ante diem autem festum Paschae, sciens Jesus quia venit hora ejus ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Pascha, fratres, non sicut quidam existimant, graecum nomen est, sed velut hoc nomen a passione sit appellatum: in sua vero lingua, hoc est in hebraea, Pascha transitus dicitur: propterea tunc primum Pascha celebravit p
Abbreviated transcription (Latin):
nitũ filium dei qui sub pontio py¬
lato crucifixus est ⁊ sepultus: Et
quid eius nisi caro sepulta est sine
anima: Ac ꝑ hoc cum credimus in
dei filium qui sepultus est: ꝑfecto
filium dei dicimus ⁊ carnem que
sola sepulta cst Ipo engo rp̃t filius
de equalis patri in torma der qr leaz

Expanded text:
nitum Dei Filium, qui sub Pontio Pinitum Dei Filium, qui sub Pontio Pilato crucifixus est et sepultus? Et quid ejus nisi caro sepulta est sine anima? Ac per hoc cum credimus in Dei Filium qui sepultus est, profecto Filium Dei dicimus et carnem quae sola sepulta est. Ipse ergo Christus Filius Dei, aequalis Patri in forma Dei, quia
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾̃ in quo est equalis gignenti imi¬
genitus nũqͣm recedit a pr̃e: s cum¬
illo est ubiq totus pari diuinitate
quam nlłs continet locus. Cum enĩ
in forma dei ẽẽt sicut apłs loquitur
nõ rapinam arbitratus est ẽẽ eqͣlis
deo. Quõ enim rapina posset ẽẽ natu¬
ra que nõ eiat usurpata. s nata: Se¬
met ip̃m aut̃ exmantuit formam
serui accipiens. Nõ ergo amittens
illam. s accipiens istam: eo modo se
exinaniens quo hic minor appare¬
bat. quam apud prẽm manebat.
forma quippe serui accessit. non dei
forma recessit. Hec est assumpta. ñ
illa consumpta. Propt̾ hanc dicit.
pat̾ maior me est. pp̃ illam u̾o ego ⁊
pat̾ unũ sumus. Hoc atcendat arri¬
anus ⁊ atcentõne sit sanus: ne con¬
tentione sit uanus.aut quod est
peius insanus. Hec est forma serui
in qua dei filius minor est nõ prẽ
la caro eius in sepulchro meruit
appellari. Nam quid aliud ꝯfitemur
cum dicimus credere nos in imnige¬

Expanded text:
autem in quo est aequalis gignenti uniautem in quo est aequalis gignenti unigenitus, nunquam recedit a patre. illo est ubique totus pari divinitate, quam nullus continet locus. Cum enim in forma Dei esset, sicut Apostolus loquitur, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quomodo enim rapina posset esse natura quae non erat usurpata, sed nata? Semetipsum autem exinanivit, formam servi accipiens : non ergo amittens illam, sed accipiens istam. Eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat quam apud Patrem manebat. Foforma Dei recessit, haec est assumpta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est: propter illam vero, Ego et Pater unum sumus . 2. Hoc attendat arianus, et attentione sit sanus: ne contentione sit vanus, aut, quod est pejus, insanus. Haec est enim forma servi, in qua Dei Filius minor est, non Patrla caro ejus in sepulcro meruit appellari. Nam quid aliud confitemur, cum dicimus credere nos in unige
Abbreviated transcription (Latin):
maior me est. Hinc ergo turbart
⁊ formidare pot̾at cor siloꝵ ꝙ ibat
ab eis qͣmuis uenturus ad eos: ne
forsitan gregem lupus hoc int̾ual¬
lo inuaderet pastoris absentia. Sed
a quib homo abscedebat. ds̃ nõ dere¬
linq̃bat. Et id̾ ip̃e xp̃c homo ⁊ ds̃. Ergo
et ibat ꝑid quod homo erat.et ma¬
nebat ꝑ id quod ds̃ erat. Ibat ꝑ id qd
umo loco erat. manebat ꝑ id quodi
lbiq erat. Cur itaq turbaretur ⁊
formidaret cor qñ ita desebat ocłos
ut nõ desereret cor: Qm̃uis d̾s etiam
qui niulo continetur lao dilcrait ab
eoꝵ cordib qui eum relinquũt mori¬
b nõ pedib: et ueniat ad eos qui con¬
u̾tuntur ad eum nõ facie s fide. ⁊ ac¬
cedunt ad eum mente nõ carne. Ut
aut̃ intlłig̾ent scd̾ id ꝙ homo erat eũ
dixisse uado ⁊ uenio ad uos: adiecit
atq ait Si dilige̾tis me gauderetis
utiq qr ego uado ad prẽm. qr pater
maior me est. Per quod ergo filius
nõ est equalis patri. ꝑ hoc erat itu¬

Expanded text:
major me est. Hinc ergo turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus ad eos: ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet, pastoris absentia. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non derelinquebat: et idem ipse Christus homo et Deus. Ergo et ibat per id quod homo erat, et manebat per id quod Deus erat: ibat per id quod uno loco erat, manebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbaretur et formidaret cor, quando ita deserebat oculos, ut non desereret cor? Quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus, qui eum relinquunt moribus, non pedibus; et veniat ad eos qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat eum dixisse, Vado et venio ad vos; adjecit, atque ait, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Pmajor me est. Per quod ergo filius non est aequalis patri, per hoc erat itu
Abbreviated transcription (Latin):
crego uado ad pre̾m: qr nature huma¬
negratuland̾ est. eoꝙ sic assumpta ẽ
ibo unigenito tit mimortalis ꝯsti¬
ueretur in celo: atq ita fieret terra
ublimis. ut incorruptibił pulius se¬
ret ad dext̾am patris. Hoc entin mͦ se
rurum dixit ad prẽm. Nani ꝓfecto ad
ilum ibat qui cum illo erat. S hoc e¬
eat ire ad eum ⁊ rocedere a nob̃. mita¬
n atq immortale facere quod morta¬
le suscepit ex nobis. ⁊ leuare in celum
ꝑ quod fuit in t̾ra ꝓ nob̾. Quis nõ hĩc
gaudeat qui sic diugit xp̃m ut ⁊ suiam
naturam iam immortalem gratule¬
tur in xp̃o. atq id speret futurũ eẽꝑxͫ.

Expanded text:
humanae gratulandum est, eo quod sic assumpta est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo: atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem: nam profecto ad illum ibat, qui cum illo erat. Sed hoc erat ire ad eum, et recedere a nobis, mutare atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et levare in coelum per quod fuit in terra pro nobis. Quis non hinc gaudeat, qui sic diligit Christum, ut suam naturam jam immortalem gratuletur in Christo, atque id speret futurum esse per
Abbreviated transcription (Latin):
Cum xp̃c sit deus ⁊ homo loquituru
homo ⁊ calumpniaris deo.quem se
naturam ꝯmendat humanam. tum
illo audes deformare diuinam. Infide¬
lis. ingrate. ideo ne tu minius eum
qui fecit te. qr dicit iue quid fc̃s sit
pp̃ te Equalis enim patri filius ꝑ que
factus est homo: ut minor eẽt patre
fieret quid eẽt homo: Dicat plane
dñs ⁊ magist̾ nr̃. Si dilig̾etis me:
gaudetis utiq qr uado ad prẽm. qr pr̃
maior me est. Cum discipłis audia¬
mus u̾ba doctoris. nõ cum alienis ꝑ¬
seqͣmur astutiam deceptoris. Agnos¬
qua maior est pater. Utrũq aut̃ sił
trinitas ds̃. Sicut enim imus est hõ
anima rõnalis ⁊ caro: sic iius xp̃e d̾s

Expanded text:
us Deus sit et homo, loquitur ut homo, et calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinam? Infidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Filius per quem factus est homo, ut minor esset Patre, fieret, quid esset homo? 3. Dicat plane Dominus et Magister noster, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Cum discipulis audiamus verba doctoris, non cum alienis sequamur astutiam deceptoris. Agnosqua major est Pater. Utrumque autem siTrinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro, sic unus es
Abbreviated transcription (Latin):
sa nõ est qͣm serui que acceptii es. e
itaq matrum. uł quid indignĩ . si sie
hanc formam serui loqns ait dei fil̃i
pat̾ maior me est. ⁊ scd dei formamile¬
quens ait idem ip̃e dei filius ego ⁊ pi
imũ sumus. Unum sunt enĩ seꝰ e
quod ds erat u̾bum. maior est pater
scd̃ id quod u̾bum caro fcm est. Dican
etiam ꝙ arriani ⁊ ennomiani nega¬
re nõ possunt. Scd̾ serui formam

Expanded text:
a non est, quam servi quae accepta est. Quid itaque mirum, vel quid indignum, si secundum hanc formam servi loquens, ait Dei Filius, Pater major me est; et secundum Dei formam loquens, ait idem ipse Dei Filius, Ego et Pater unum sumus? Unum sunt enim, secundum id quod Deus erat Verbum: major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et Eunomiani negare non possunt: secundum hanc formam
Abbreviated transcription (Latin):
idem ip̃e s pr̃is. Recte igitur tͥbuit
auctori quidquid facit eqͣlis. a quo
hõ hoc ip̃m quod illi est indifferent̃

Expanded text:
idem ipse, sed Patris. Recte igitur tribuit auctori quidquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod illi est indifferent
Abbreviated transcription (Latin):
quam hũi priusqͣm mundus eẽt ap̃
te. Ram supͣdixerat. Pat̾ uenit hora.cla¬
rifica filium tuũ ut filius tuus clari¬
ficet te. In quo u̾boꝵ ordine ostenderat
pͥus a pre clarificand̃ filium: ut pa¬
trem clarificaret filius. Nodo autem
dixit. Ego te clarificaui suꝑ t̾ram. opͦ
consũmaui quod dedisti m ut faciam
Et nunc clarifica me: tamqͣm pͥor ipẽ
prẽm clarificau̾it. a quodemde ut cla¬
rificetur exposcit. Ergo intlłigend̾
est utroq u̾bo suꝑius tisum scd id qd̾
futurũ erat. coq ordine quo futurũ
erat. clarifica filiũ tuũ ut te clarificet
suꝑ t̾ram. opus consũ maui quod dedist
mͥ ut faciam. Demide dicendo suine sli¬
rifica me pat̾ apud tem ip̃n. qi postius
eẽt clarificandus a pre quem pͥto peitilas¬
rificau̾at: quid ostendit nisi iupuioub
ait. ego te clarificaui suꝑ f̾ram ialõ¬
quutum fuisse tamqͣm fecisset quoꝯ fi¬
cturus ẽẽt. hic aut̃ poposcisse nt patꝰ fa

Expanded text:
squam mundus esset, apud te. Nam supra dixerat, Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te: in quo verborum ordine ostenderat prius a Patre clarificandum Filium, ut Patrem clarificaret Filius. Modo autem dixit, Ego te clarificavi super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam: et nunc clarifica me; tanquam prior ipse Patrem clarificaverit, a quo deinde ut clarificetur exposcit. Ergo intelligendum est utroque verbo superius usum secundum id quod futurum erat, eoque ordine quo futurum erat, Clarifica Filium, ut te clarificet super terram, opus consummavi quod dedisti mihi ut faciam. Deinde dicendo, Et nunc clarifica me tu, Pater, apud temetipsum, quasi posterius esset clarificandus a Patre, quem prius ipse clarificaverat; quid ostendit, nisi superius ubi ait, Ego te clarificavi super terram, ita locutum se fuisse, tanquam fecisset quod fac
Abbreviated transcription (Latin):
formes fieri ymaginis filii enus: ut sit
ipe pͥmogenitus in młtis fratrib. Qios
aut p̾destinauit: illos ⁊ uocauit. Nisi for¬
te ip̃m p̾destinatum dice̾ formidabimꝰ.
qi de nob̾ tm̃ efficiamur contormes yma
nõ p̃destinatuo. sco id quod est ñbũ der d̃s
apud dm̃. Ut quid entm p̾destinaretur cũ
iam eẽt quod erat sine mitio sine t̾mino
sempit̾nus: Illud aut̃ p̾destinand̾ erat qd
nond̾ erat: ut sic suo tp̃re fieret ꝙ̃admod̾
añ omnia tp̃ra p̾destinatũ erat ut fieret.
Qiuisquis igitur dei filium p̃destinatum
negat: hunc eumd filiũ hoĩs negat. S
pp̃ contentiosos etiam hinc audiamꝰ apłm¬

Expanded text:
it ipse primogenitus in multis fratribus: quos autem praedestinavit, illos et vocavit » . 8. Nisi forte ipsum praedestinatum dicere formidabimus, quia de nobis tantum ut efficiamur conformes imagnon praedestinatus secundum id quod est Verbum Dei, Deus apud Deum. Utquid enim praedestinaretur, cum jam esset quod erat, sine initio, sine termino sempiternus? Illud autem praedestinandum erat, quod nondum erat, ut sic suo tempore fieret, quemadmodum ante omnia tempora praedestinatum erat ut fieret. Quisquis igitur Dei Filium praedestinatum negat, hunc eumdem filium hominis negat. Sed propter contentiosos etiam hinc audiamus Ap
Abbreviated transcription (Latin):
unt apłs. sicut elegit nos in ip̃o ante
mundi consticutõm. cur abhorre puta¬
ar a uiero. si tunc pat̾ caput nr̃m głifi¬
auit. qñ nos in ip̃o ut mbra eius eẽmͦ
ilegit: Sic enim nos electi quõ ip̃e cla¬
nificitus: qr pͥusq̃m mundus eẽt nec i¬
noscramus. nec ip̃e mediator doi ⁊ hõmi

Expanded text:
dixit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante dixit Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem ; cur abhorrere putatur a vero, si tunc Pater caput nostrum glorificavit, quando nos in ipso, ut membra ejus essemus, elegit? Sic enim nos electi, quomodo ipse clarificatus; quia priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse mediator Dei et homi