comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ppeuiteutiam satis seat nõ sit uõatam¬
plius p̾miendo ⁊̾ sipoitea. uel sumilia.
lis grauiora committat. Non em̃ udicat
liorem iñ ũgit ei pñtiam qmͣ pͥmo fe¬
cisset. Illud ꝙ dicitur in ꝑabola. non exi¬
bis hic donet reddas uinu̾sum debitũ.
sic expouendum iudetar. Uniisum .d.no¬
catur non illud quod iam condonatin

Expanded text:
poenitentiam satisfecit non sit amplius puniendus; etiam si postea vel similia vel graviora committat: Non enim judicaliorem ei injungit poenitentiam quam primo fecisset. Illud vero quod dicitur in parabola. Non exiet inde donec reddat universum debitum; sic exponendum videtur. Universum debitum vocatur non illud quod jam condonatum
Abbreviated transcription (Latin):
rec̾tionem bat᷑ illam discretionem. nõ tũ
reo clams est quia nonht̃ ex officio hoc
facere. Nes pot ea clandere. uel aperrro. qͣre
non est mes cdaiis. Itm indiscrecussacer¬
dos. et si careat ula distrecõne. tĩi d̾ offũ¬

Expanded text:
consecrationem habeat illam discretionem, non tamen in eo clavis est; quia non habet ex officio hoc facere nec potest claudere vel aperire. Quare non est in eo clavis. Iterum, indiscretus sacerdos, etsi careat illa discretione, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
taia tenies Icem ex tas onigetus. ħ pores¬
tas sosupetto concẽssa est ⁊ imantatorib
lut posse almd est non posse absolute. ꝙ nod
non possint nõhẽtur illis anctoritatibus
s quod non recte possint. Ilud ꝙ petro dcm̃ ẽ¬

Expanded text:
potestas soli Petro concessa est et imitatoribus lud posse, aliud est non posse absolute. Quod non possunt, non habetur illis auctoritatibus; sed quod recte non possint. Illud quod Petro d
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾toli est des aluandis. Quidam dicant nec
est puitio duplex. s inia tribulatio. ⁊ una
punitio. S i iterum opponitur eis. ꝙ satis
potest esse. ut aliquis post condiguam
pñtiam criminałr peccet. Nec pot̃ nega¬

Expanded text:
tum est de salvandis. Quidam dicunt nec est duplex, sed una tribulatio et una punitio. Sed iterum opponitur eis quod satis potest esse, ut aliquis post condignam poenitentiam criminaliter peccet. Nec potest nega
Abbreviated transcription (Latin):
qui sic alia deploiat. ut alia cũ comnittat.
adbuc pnĩan agere. ant ignorant. aut dis¬
simulat. quud eul ꝑdest sipccã lu xurie quis
defleat. et ad hnc anaricie hostib auhelat
hec ue.ba gͣgu mag̾ qmͣ sensum quidã actẽ¬
deutes dicunt nõ amplius ad mortẽ peccat᷑
enu qui semel penitet. et si amplius ad ti
anctoricates adidem oñdendum. ysidorus
desũmo bono. Ii risor est. non penicens. qui
adhuc agit quod penitet. Nec indetur den
poscere subditus. s subsanare suꝑbus. psaias
peccantib ait lanamim um̃di estote. lanat
et mũdus est. qui ⁊ p̾terita plangit. et flẽ¬
da iterum non ad mittit. lanatur. et nõ cst
mũ. qui plangit que gessit. et post latͥmas
eaque fleuerit: reperit. Idem manis est pem¬

Expanded text:
lia tamen committat; adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Quid enim prodest si peccata luxuriae quis defleat, et adhuc avaritiae aestibus anhelet? Haec verba Gregorii magis quam sensum quidam attendentes, dicunt non amplius ad mortem peccare eum qui semel poenitet, etsi amplius eum auctoritates ad idem ostendendum. Isidorus de summo bono. Irrisor est enim poenitens qui adhuc agit quod poenitet, nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Isaias peccantibus dicit: Lavamini, mundi estote . Lavatur et mundus est qui et praeterita plangit, et flenda iterum non committit. Lavatur et non est mundus qui plangit quae gessit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Item: Inanis est poen
Abbreviated transcription (Latin):
rerum naturum ec noritatẽ in secontuet
exqnib coficitur. est gͥ sac̾mentũ ⁊ res
sat̾uenti id est corpo xp̃i. It̾q camo eius
qmͣformapanis oꝑtam insat̾mẽto acce¬
punꝰ et sangͥs eius qmͣ sõmin spe acsa¬
pore potamus caro .s. carnis et sangͥns sa¬
armentũ est sangͥms. Carne et sang̾ne
utroq in iuslbiti. intelligibili spñali. iñ

Expanded text:
n.se continet ex quibus conficitur. Est igitur sacramentum et res sacramenti idem corpus Christi. Item caro ejus quam forma panis opertam in sacramento accipimus, et sanguis ejus quem sub vini specie ac sapore potamus; caro videlicet carnis et sanguis sacramentum sanguinis, carne et sanguine utroque invisibili, intelligibili
Abbreviated transcription (Latin):
amissa. nollet confiteu et iũt moaeretꝰ
milli dubium est. cum dampnan ꝓillo
pocõ. quod confiten noluit. Nullum eni
pt in pnnitũ est. aut enĩhomo ꝑunit. an
dens. Squet gͥ enuadebito future pene
non fuisse solitũ incont̾cõne ħ iõ dicunꝰ¬
puniendum. s ꝓcontemptu. Apparet gͥ
qodsolus deus dimiitit pccã ninficã¬
do initerius ꝑ grãm. ⁊ quod sac̾tos dimit¬
tit non intus uiuificando: sd adebito
future pene solueudo. ꝑ eam ꝯmͣ iñ m̃git
satiffcõnẽ qnod u̾o dicunt pocõi quacũ¬

Expanded text:
amissa nollet confiteri et tunc moreretur, amissa nollet confiteri et tunc moreretur, nulli est dubium eum damnari pro illo peccato quod confiteri noluit. Nullum enim peccatum impunitum, aut enim homo punit, aut Deus. Liquet itaque eum a debito futurae poenae non fuisse solpuniendum, sed pro contemptu. Apparet igitur quod solus Deus dimittit peccata vivificando interius per gratiam; et quod sacerdos dimittit, non intus vivificando, sed a debito futurae poenae absolvendo per eam quam injungit satisfactionem. Quod vero dicunt: Peccator quacun
Abbreviated transcription (Latin):
ubaminatus est. s cñ adhuc debitor ẽ. do¬
nec satiffaciat ecr̃e. Ecce quod iam demo¬
uumẽto ꝓdut. s adhuc ligatus est quia
cebito fu̾it pene non dum solutuo. Ueuit
saccidotem non ut se iustum oñdat. si pcc̃orẽ
confitetur ꝓoc᷑ꝰ suũ saccrdon. qui ei condig¬
nã satisfcõnem in m̃git . Non .ni. ad ar. suñ
s uxta arbitr̾ium sacertotis satis facere
debet. et tũt coluit eum sac̾dos adebito dap̃¬
plene mũdatus est. nec iam illo tenetur.
pccõ m̃titur dum inse inuustũ ⁊ pccõrem
confitetur. quod dr̃e: oĩo deuiat afide ecc̃e
iam p̾us solutus erat ꝑcordis cont̾cio¬
ad quod dicunꝰ quõ ue in insibił sacͥdos
eum qui uult confiten et nõ pot. ab hoc
debito soluit s qmͣ diu illud põt̃ insi ore
confiteatur non ab solratur. Certũ nãq
est quod ille quiht̃ corcontͥtum. nult con¬
siteri ustam bonam uoluntatẽ pot̃ amt
tere. Nichil emĩ uult homo dum ẽ in hac
nita ꝙ non possit uolle ⁊ sulla noluntate

Expanded text:
natus est; sed tamen adhuc debitor est donec satisfaciat Ecclesiae. Ecce quod jam de monumento prodiit, sed adhuc ligatus est; quia a debito futurae poenae nondum solutus. Venit ad sacerdotem non ut se justum ostendat, sed peccatorem. Confitetur peccatum suum sacerdoti, qui ei justam satisfactionem injunguxta arbitrium sacerdotis satisfacere debet, et tunc solvit eum sacerdos a debito damst, nec jam tenetur illo peccato; mentitur si se injustum et peccatorem confitetur, quod dicere omnino deviat a fide Ecclesiae. s solutus erat per cordis contritioAd quod dicimus, quod vere invisibilis sacerdos eum qui vult confiteri et non potest ab hoc debito solvit; sed quandiu illud potest, nisi ore confiteatur non absolvitur. Certum namque est quod ille qui habet cor contritum vult confiteri; sed istam bonam voluntatem deserere potest. Nihil enim vult homo dum est in hac vita, quod non possit nolle; et si hac voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
Ambr̃. preter nature ordinem uirgoge¬
ilanit. etħ qd̾ conficimꝰ corpus exiur¬
gine est. Quid hic queris nature ordi¬
nem insuo corpore cum p̾ter natura
at ip̃e diũ partus exnirgine. ⁊ ꝙͣns nõ
sit post consecͣtionẽ pams neq uinã
quod pus erat pariis et uiuura ppẽs
tũ remanet sapor etiam remanet᷑.
sit panis materiał nomue ninũ made¬
xp̃i. Qnod fittrib decansis ubifideo¬
comꝓbetur. quia dehus que nõ iu de
cur estfides. ne ⁊̃ simnie ab orreamꝰ. et
ne abinfidelib derideremur. si nos
sumꝰ drẽ quodsint in sb̾am pauis et

Expanded text:
 preter nature ordinem uirgo generauit, et hoc quod conficimus corpus ex uirgine est. Quid hic queris nature ordinem in Christi corpore, cum praeter naturam sit ipse Domini partus ex virgine? Et, quamvis non sit post consecrationem panis, neque vinum quod prius erat panis et vinum; species tamen remanet, sapor etiam remanet. Vsit panis materialis neque vinum mateChristi. Quod fit tribus de causis ut scntur est fides; ne etiam sumere abhorreamus, et ne ab infidelibus irrideremur si nos ssumus dicere quod sint in substantia panis et
Abbreviated transcription (Latin):
Si alus nõ nultis mistreri. sicut deus mi¬
sertus est ur̃i pocã nra condonando. pr¬
ur̃ celeitis ħ debitum exiget auob̾. quad
ud ꝙ dicunt expoĩtores quod diiuatĩ
roreui dem̃ ẽẽ idetur. Nec cũ negauins
aurn deus adutucte nesiet agere pois
ruste ꝙ eudem ꝑimire quepͥns dimieat

Expanded text:
si aliis non vultis misereri, sicut misertus est vobis, peccata condonando, Pater coelestis: hoc debitum exigetur a vobis. Illud quod dicunt expositores quod dimissum rorem dictum esse videtur. Nec tamen negamus quin Deus si districte vellet agere, posset juste pro eisdem punire
Abbreviated transcription (Latin):
pocũ nrũ. Satiffc̃co ubi ait iob̾es. facite¬
fcit unũ siune aliis. Non enĩ susficit cor¬
te conteri uisi ore confiteatur qui tempo
bt̃. uisi et̃ fructus dignos pĩe faciat.
¶Oppouitur deb̾ qued quod maximꝰ ept̃
dixit. Iunenio inquid quod petrus fleue¬
rit. nõ in uomio qui dixit tacrunas enis
celictũ quod̾ pudor est conficeri. Quod ita
expani põt quod uoce manifesta pndor ẽ
confiteri. oculte enĩ sacerdoti consiteriqm̃
sufficit. uel pot̃ dici quod nõ dumita ur¬
confessioneoris potrat illa confessioue¬

Expanded text:
teficit unum sine aliis. Non enim sufficit corde confiteri nisi ore confiteatur qui tempus habet, nisi etiam fructus poenitentiae faciat. Opponitur de hoc quod maximus episcopus dicit: Invenio, inquit, quod Petrus fleverit, non invenio quid dixerit: lacrymas ejus delictum, quod voce pudor est confiteri. Quod ita exponi potest, quod voce manifesta pudor est confiteri; occulte sacerdoti confiteri quandoque sufficit. Vel potest dici quod ista confessione oris potuit veniam consequ
Abbreviated transcription (Latin):
intetur quod qmͣuo eis sit ad dap̃nacõ¬
ordinem non amismit inquo eis tatur
potestas illud conficiendi alus iudeter
ficiunt. Nullus eiũ nup̃a confectione
dicit. offero s offerimꝰ ex ꝑsoã totuis ecc̃e.
Cum aut̃ alia sacranenta extra ecc̃a
possuit et̃ fieri hoc uũqm̃ excra. ⁊ istis̃ ma¬
gis utetur assenciendũ. desatramẽto

Expanded text:
idetur quod quamvis sit eis ad damnatioordinationem non amiserunt in qua datur potestas illud conficiendi. Aliis videtur ficiunt. Nullus enim in ipsa consecratione dicit offero, sed offerimus ex persona totius Ecclesiae. Cum autem alia sacramenta extra Ecclesiam possint fieri, haec nunquam extra, et istis magis videtur assentiendum. CAP. X.
Abbreviated transcription (Latin):
cumq hora inhac uita pcuituĩt. in fu¬
tura nira uon ꝑibit. Del de omĩb pot̃
Impietas poc̃i rectissime ipã mentis cxecatio
diciam que soliitur inconpũctõne nondil
deuiluere. p̾us ferrum abstraitur ut post
meditura supponatur ita et pͥus porĩ impie¬
tas .s. ula inteyna cecrras de corde couitur
ut prst sat᷑menti medicina ꝑsacertotem suip¬
udt̾atur. Sñt cnĩ sacͣmenta quasi quedam¬

Expanded text:
cunque hora in hac vita vere poenituerit, in futura vita non peribit. Vel de omnibus potest dImpietas peccati rectissime ipsa mentis excommunicatio dicitur quae solvitur in compunctione: nondum de vulnere prius ferrum extrahitur ut post medicina superponatur, ita et prius peccati impietas, scilicet illa interna caecitas de corde tollitur, ut post sacramenti medicina per sacerdotes superaddatur. Sunt enim sacramenta quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quidam non intelligentes aliquid sͥ sumũt
de suꝑtilio phariseor. Dt campnarͥ ĩ nox¬
ios uel soluere sepntant noxios. Cum ap̾
tur leꝓsi. quos illi non facinutl epsos. s
distermĩt qui mñdi. uł inmũdisut. Ita et̃̾
sit ec qui soluentꝰ. S istas auctortates
ita int̾p̾tari oportet. al nõ anferamus.

Expanded text:
quidam non intelligentes aliquid sibi sumunt de supercilio Pharisaeorum, ut damnare innoxios vel solvere se putent noxios, cum apudtur leprosi ; quos illi non faciunt leprosos, sed discernunt qui mundi vel immundi sunt. Ita et hisit, et qui solvendus. Sed istas auctoritates ita interpretari debemus, ut non auferamus
Abbreviated transcription (Latin):
Ipĩ ⁊ non ip̃m ꝙsicest intesligendum.
in psaia. Comed nt ubos inpietatis
dum non sunt stĩ coꝑe. et spñ. nec come¬
dunt carnem ib̃u. necbibunt sangͥnem
cins. Aug̃ deciartate dei. Bii nõ sũt dicendi
manducare corpus xp̃i qui nõ immẽbrio

Expanded text:
Quod sic intelligendum est: in Isaiam: Comedunt cibos impietatis dum non sunt sancti corpore et spiritu; nec comedunt carnem Jesu, nec bibunt sanguinem ejus. Augustinus De civitate Dei: Non sunt dicendi manducare corpus Christi, qui non in membris
Abbreviated transcription (Latin):
ti. nec in nĩgitur illa sollempnis pãtẽtia
iterum cͥminalit̾ pectanti. Mdatur aliꝙ
Sideo ueratiter pm̃tere. quia pͥteritis do¬
let. et ut alia committat. cuc̃ nõ ht̃ ĩ no¬
linitate. Rdamd uam legitur quod post

Expanded text:
ti; nec injungitur illa solemnis poenitentia iterum criminaliter peccanti, sed datur aliquod sed ideo veraciter poenitere quia de praeteritis dolet, et ut alia committat tunc non habet in voluntate. De David namque legitur quod post
Abbreviated transcription (Latin):
significẽt partes ine. Seigiꝰ ppͣ. triforme
cit corpus xͥ pars oblate incalice missa.
corpus xp̃i quod iam starexit monstͣt
ꝑs ꝯmesta. ambulantẽ adhuc super
terram. ꝑs maltan usq ad fiem misse
itmaneñs corpus ia cens insepulcco. qr
us ad finem scłi corpora scõꝵi insepiacͥs
catur. q̃ id c̾co cura u̾no offertur ut po¬
pulus passione xpĩ redemptus. intelliga¬
cur. ¶Dol quer sioblinione. us necgligen¬
cia aliqua non pon̾etur aqua. utrum it¬
ritumess sac̾ficiũ. s quia de auctoritate
tructa non tebeat dan encharistia: exdet̾¬
tis iulu ppc hadetur quia ut dicitur soli

Expanded text:
partes. Sergius papa: Triforme est corpus Domini. Pars oblata in calicem missa, corpus Christi quod jam surrexit monstrat, pars comesta ambulantem adhuc super terram; pars in altari usque ad finem missae remanens, corpus jacens in sepulcro; quia usque ad finem saeculi corpora sanctorum in sepulcris catur; quae idcirco cum vino offertur, ut populus passione Christi redemptus intelligatur. Solet quaeri si oblivione vel negligentia aliqua non apponeretur aqua, utrum irritum fieret sacrificium. Sed quia de auctoritate tincta non debeat dari eucharistia, ex decretis Julii papae habetur; quia, ut dicit, soli
Abbreviated transcription (Latin):
tet. Ueritas antem eius ubiq diffusa e
quodita intelligendũ est. Ccepno dm̃ ñ
mea forma in qua uden porest. Teritas ũqi
diffusa est .i. diuinitas uel ip̃m corpus
ubiq celebratur potest n. referre quoddr̃

Expanded text:
tas autem ejus ubique diffusa est. Quod ita intelligendum est. Corpus Domini in ea forma in qua videri potest; veritas ubique diffusa est, id est, divinitas vel ipsum corpus ubique celebratur. Potest enim referri quod
Abbreviated transcription (Latin):
seondit onob distipnais informaꝑ eg̾ni
Auidicunt quod acut spẽo panio eit ͥ
et non est alicuꝰ rei que ibi sit. s paius
qui fuit et non est. Itafractõ ẽibi. s nõ
alicmꝰ iei que ibisit s fractio panis. cu

Expanded text:
pulis in forma peregrini. Alii dicunt quod sicut species, panis est ibi et non est alicujus rei quae ibi sit, sed panis qui fuit, et non est; ita fractio est ibi, sed non est alicujus rei quae ibi sit, sed fractio panis cum
Abbreviated transcription (Latin):
̾ defractione illaqueib indeturamꝯ
sit. uel in ꝗuare. Cum enĩ non sitibi
stantiam sim̃ aliquare est fractio itla in
corpore illo erit. s ex alia parte non ondemꝰ
drẽ: quod corruptibile sit corpo xp̃i quia
est fallitur senstis nr̃. Cmudicut ambre¬
ueritutis uel sicut sit inmagoꝵ p̾stigns̃¬
ut delusione q̃dam fatimitur occuli. ut in¬
non fallit nos uislis. nec fatatur quod ess¬
sifrangͥetur nelsi crederetur sic flłgi inde¬
tur. uec ulnsio est: q nod ad utilitatẽ ⁊ nõ

Expanded text:
 de fractione illa quae ibi videtur, cujus sit, vel in qua re sit. Cum enim non sit ibi stantiam, si in aliqua re est illa fractio in corpore illo erit; sed ex alia parte non audemus dicere quod corruptibile sit corpus Christi quia est, fallitur sensus noster cum dicat Ambroveritatis, vel sicut in magoubi delusione quadam falluntur oculi, ut viNon fallit nos visus nec fallitur: quod esset, si crederetur sic frangi, ut videtur; nec illusio est, q
Abbreviated transcription (Latin):
spenies pans et iuni dicuntur sac̾menta cor¬
poris etsangͥis diũ ti. ꝯmasicut pane et
uuo p̾ om̃ib aliis cibiꝰ sen potib corpus
irfltitur.ita ilo uo̾ cibo nonqi potu aĩa
ad uerani uitam intritur. Qum eccã quor

Expanded text:
species panis et vini dicuntur sacramenta corporis et sanguinis Dominici; quia sicut pane et vino prae omnibus aliis cibis sive potibus corpus reficitur, ita illo vero cibo veroque potu anima ad veram
Abbreviated transcription (Latin):
digne inanducat ecbibit. inditram sibi
manducat. ⁊ .b. Indigius est ille. qui int̾¬
uune est. Indigis etiam qui reu̾enter
tͣotut eadem tũ paciencia. et istos tolłat¬
tur deus qma ip̃e colłauit idos uridẽ¬
tes et conspuentes. crucifigentes Igitur
sicut dupplicicer intelligitur caro xp̃int
iam diximꝯ.ita et suscepio corporis. ⁊ s.d.
etsine sacͣinen talinbi nõ eit contemptus reli¬
sententiaꝵ ꝓsꝑi. hoc est quod om̃ibus
inodis aꝓpbare contendimꝰ. Bacinẽta¬

Expanded text:
digne manducat et bibit, judicium sibi manducat et bibit . Indignus est ille qui in crimine est. Indignus etiam est qui irreverenter tractat. Eadem tamen patientia et istos tolerat Deus, qua ipse toleravit Judaeos irridentes, et conspuentes, et crucifigentes. Itaque sicut dupliciter intelligitur caro Christi, sicut diximus, ita et sumptio et sine sacramentali ubi non est contemptus reliSententiarum Prosperi: Hoc est quod omnibus modis approbare contendimus sacri
Abbreviated transcription (Latin):
ost qnͣi indimꝰ sacͣmentũ baptĩ
sequit᷑ satͣmentũ altaris. ꝑ bapt᷑
mentum altaris reficunur boms. Ixx
sicut duo pͥncipalia sacramẽta ꝯmb
⁊ amał homolib̾atur et bomis imple¬
tuir. et qua non possunt resici corda nͥ
prius frũnt mũda p̾cedit bapt̃s. De¬

Expanded text:
 sacramentum baptismi sequitur sacramentum altaris. Per baptismum mentum altaris reficimur. Et haec sunt duo principalia sacramenta quibus et a malis homo liberatur, et bonis impletur. Et quia non possunt refici corda nisi prius mun
Abbreviated transcription (Latin):
nec quͣdo manducamꝯ ꝑtes de illo aicunꝰ
et quidem inisatͣiento sic fit. It̃. Norunt
accipit ꝑ partes mandutatur in sacra¬
mento. et manet integer. totus incelo
totus incorde Ecce uxta sacre scͥpture
auctoritates integrum. et incorruptũ.
manens insecorpus xpĩ. mandutatur

Expanded text:
nec quando manducamus, partes de illo facimus. Et quidem in sacramento sic fit, et norunt accipit; per partes manducatur et manet integer; totus in coelo, totus in corde tuo. Ecce juxta sacrae Scripturae auctoritates integrum et incorruptum manens in se corpus Christi manducatur
Abbreviated transcription (Latin):
que agui sit sangͥs: non iam audiendo
s bibendo didicistis. Quod sangͥs super
utrumq postem ponitur. quͦo nonsolu
ore corꝑis: s t̃ ore cordisͥ auritur Integͥ
nis materialis sicut integer xͦ int̾ce. et
dum est quod uon duplex sup̃tio deb dic

Expanded text:
que sit sanguis agni non iam audiendo sed bibendo didicistis. Qui sanguis super utrumque poore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. Integer nis materialis, sicut integer Christus in crdum est quod non duplex sumptio debet dici
Abbreviated transcription (Latin):
debito prã teneatim Cĩ enĩ milius ꝑ con¬
fessione̾ coidis iam oñsum sit medico restat
suscipere enis medicinam. S qnis nesciat
Itaꝙ conidat quod ꝓptĩs sus: adhuc debet
medicinam sacramentistiscipere. Nondum
igitur adebito poci solutus. qr̃ nec apaos
pleue iustificatus: ciuiꝯ debito adhuc tene¬
tur. S post susceptionem sacͣmenti plene
muidats. et s moreretur tũc. stue onmni di¬
latione iret ingłam. ¶ Si oppoitur quod
nullum ptã sit inpimitum diũs quod
ip̃a contritio cordis mors quoq ip̃a et em
besdentia anͣͣ pacitur. dum midus bẽptiia¬
tur. uon relmqunt poc̃ inpnuttum. Si a a¬

Expanded text:
debito peccati teneatur. Cum enim vulnus per confessionem cordis jam ostensum sit medico, restat ejus recipere medicinam. Sed quis nesciat Itaque constat quod pro peccatis suis adhuc debet medicinam sacramenti suscipere. Nondum igitur est a debito peccati solutus, quare nec a peccato plene justificatus cujus debito adhuc tenetur. Sed post susceptionem sacramenti plene mundatus est; et si moreretur tunc sine dilatione iret in gloriam. Si opponitur quod nullum peccatum impunitum, dicimus quod ipsa contritio cordis, mors quoque ipsa etiam erubescentia quam patitur dum nudus baptizatur, non relinquunt peccatum impunitum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
gua̾m bapti licet paganis sit quib aptixit¬
¶ Dehus qui amilierib baptiz antur
qnetitur utrum irbaptizan debeant. Qmi¬
dam dicunt quod rebaptizandi sunt. ꝓ
ustu anccortate ex concibo cartagiensi
riim.un. Muliet bapti are nõ pͥsumat. s.
non est psup̃tio qnod nccitas cegit. psi¬
dorus dicit. qui anuilierid baptii antur
rebaptiiandi non sunt ¶geillis quoque
qm ab hĩticis dapti antur. qr̃ utrum ie¬
baptuar cebeant. beda. Sine dĩcicas si¬
ue stismaticus. siue facinorosus quis
m̃ confessione stẽ triitatis daptiret. ne¬

Expanded text:
s sit qui baptizat. De his qui a mulieribus baptizantur quaeritur utrum rebaptizari debeant? Quidam dicunt quod rebaptizandi sint, pro ista auctoritatate ex concilio Carthaginensi quarto: Mulier baptizare non praesumat. Sed non est praesumptio quod necessitas cogit. Isidorus quoque dicit: Qui a mulieribus baptizantur, rebaptizandi non sunt. De illis quoque qui ab haereticis baptizantur quaeritur utrum rebaptizari debeant. Beda: Sive haereticus, sive schismaticus, sive facinorosus quisquam in confessione sanctae Trinitatis baptizet, n
Abbreviated transcription (Latin):
uboꝵ que icena xp̃s dixit qũ discipłis
corpuis et sangͥnem tradidit diceus. ac¬
ita indubitanter aediuius uerba illa
a sacertote eo ordine et eaintentione
neceilaria sũt. ordo. actio intentio. O¬
dout sacertas̾ fiat actio. ut nerba illaꝑ
ferat. Intentio. ut adħ ꝓfeint. orndo¬

Expanded text:
is corpus et sanguinem dedit, dicens: Accommutavit, ita indubitanter credimus verba illa a sacerdote eo ordine et ea intentione necessaria sunt. Ordo, actio, intentio. Ordo, ut sit sacerdos; actio, ut verba illa proferat; intentio, ut proferat ad
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a uerctas satis oñdit ꝗ̃ a nob̾ credendũ
cit dicens. Accipite hoc eit corpo meum. It̃
ambroꝰ iñ libro desatͣmetis anteqmͣ con¬
secretur. panis est p̾tꝙͣ autẽ nͥba xp̃i ac¬
cessint corpo xp̃i est. et ante uerba xp̃i ãs

Expanded text:
obis credendum sit, dicens: Accipite, hoc est corpus meum . Item Ambrosius in libro De sacramentis: Antequam consecretur panis est; ubi autem verba Christi accesserint corpus Christi est, et ante verba Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt bapt̃s qui sic daretur diuinũ oratulum
implorandimi ceuserem. S nd̃ in detur sa¬
pientib quod debeat baps diti. il nd̃ est in¬
tentio baptiz andi sicut et mulieres quando
q inbalneo in mergunt pueros. ⁊ ĩnocant
nomen truntatis. S qmabaptizare nõ ĩten¬
dunt non estbap̃s. In omĩ saiccanẽto ista duc
nccia suĩt ut forma sacrament seruetur. et
ĩtentioilud celebrandi Ratur. Cur ĩ aqͣ

Expanded text:
esset baptismus qui sic daretur, divinum oraculum implorandum esse censerem. Sed non videtur sapientibus quod debeat baptismus dici ubi non est intentio baptizandi; sicut et mulieres quando in balneum immergunt pueros, invocant nomen Trinitatis; sed quia baptizare non intendunt non est baptismus. In omni enim sacramento ista duo necessaria sunt, ut forma sacramenti servetur et intentio illud celebrandi habeatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
gritatem contulerunt. Doiscessii emĩ ab
mincem simbolum .i. totius fgei corlacio
edidermit. Ista que p̾cedunt baptiñ non
conferunt remissionẽ. Adoiid gͥ ualẽt.
uminũt dyaboli potestatem. Ut ⁊ dealigo
accipiat remissionem qd̾ non uidetur eẽ¬

Expanded text:
iscessuri enim ab invicem symbolum, id est totius fidei collationem ediderunt. Ista quae praecedunt baptismum non conferunt remissionem. Ad quid ergo valent? Minuunt diaboli potestatem, ut de aliquo  extunc incipiat remissio, quod non videtur e
Abbreviated transcription (Latin):
formani sacͣinenti. Uirtutẽ cras abne¬
gante̾. Id eos eccã rebaptiet. qua ĩnoie
ide̾ ctmmit̾atis baptiiatiamt. Ipa ꝑfecto s¬
sacͣmenti forma. Ang̾̃ in libro defide ad pe¬
trum. Di indr̃s qͣ cũq uel stismate quis¬

Expanded text:
negantes. Ideo eos Ecclesia non rebaptizat, quia in nomine tae Trinitatis baptizati sunt, ipsa profecto sacramenti forma. Augustinus in libro De fide ad Petrum: Si in haeresi quacunque vel schismate quis
Abbreviated transcription (Latin):
conlccumn ceneut umqiͣ ꝑfit pot aut
fien ceberet. Namsi aliter presũ ptum ax¬
crit. nritimi et uatuũ rẽbitur nec inter
tismo plene sit iͥi quis uuĩtatus. et quid
conferat ei istud sacramentũ Ad quod d̾
quod inbaptõ tatur .s. s. ad remissionẽ
hic ad robilr. Rabanus. Nonissime a
sũmosacertote ꝓ unpoĩcõnẽ mauus pi¬

Expanded text:
ocum tenent, unquam perfici potest aut fieri debet. Nam, si aliter praesumptum fuerit, irritum et vacuum habebitur; nec intra tismo plene sit aliquis mundatus; quid conferat ei istud sacramentum? Ad quod dicitur quod in baptismo datur Spiritus ad remissionem; hic datur ad robur. Rabanus: Novissime a summo sacerdote per impositionem manus Pa
Abbreviated transcription (Latin):
corpus rotundam figntam nise. Q qͣ¬
len uiuidicio om̃s insii sumꝰ. s cui
imsterii ritum. ad guatus suffuaguĩ
remanet. ⁊ ista ꝑse subsistentia. ad corpus
dm̃ quotũmoto obtegendum qd̾ informa
et in natara sua stibisus uere subsistit.
or̃e p̾supsunt. et quia clarius sit lumen
compacione tenebraꝵ. illoꝵ errorem ñ si¬
lentio p̾teure nobis iisum est. occasione
turi illum sang̾nem qmͣ fusmͣ sut̃ indei qͥ¬
me aucifigt̃. s satmentum aliquod no¬
bis cõmentaui. quidam ansistĩt dr̃e in¬

Expanded text:
Christi rotundam figuram in se, sed qualem in judicio visuri sumus. Sed cui mysterii ritum, ad gustus suffragium, remanent ista subsistentia ad corpus Domini quodammodo obtegendum, quod in forma et in natura sua sub illis vere persistit.dicere praesumpserunt. Et quia clarius fit lumen comparatione tenebrarum, illorum errorem non silentio praeterire nobis visum est. Occasione turi illum sanguinem quem fusuri sunt qui me crucifigent; sed sacramentum aliquod vobis commendavi; quidam ausi
Abbreviated transcription (Latin):
remptu religionis. s qma nõ pot̾ succuriꝰ
cis neressitate aliqua. utrũ saluentur. ad
quod d̾i. qua nõsaluantur. quia nõ hñt
fidem inse que in adultis sicut diximꝰ eũ¬
u ion sit contemptꝰ religionis incembapũ
supplet et quod nõ saluentur ⁊ młtis oũdit
sanc oĩum pena erit illis qmi p̃t̾ patũi ougi¬
queri. s capta cunitare aliquã apagamꝰ inter¬
sident᷑ pueri utrum salluentur. cum ꝓ xp̃o

Expanded text:
temptu religionis, sed quia non potest succurri eis necessitate aliqua: utrum salventur? Ad quod dicitur quod non salvantur, quia non habent fidem, quae in adultis, sicut diximus, cum non sit contemptus religionis vicem baptismi supplet. Et quod non salventur in multis ostendit omnium poena erit illis, qui praeter peccatum origisolet si capta civitate aliqua a paganis interficerentur pueri utrum salvarentur, an non,
Abbreviated transcription (Latin):
Non orã ut di ꝑmit̾et aĩdeus mor sine
baptõ. s ut mͥ untetur cum ip̃i nousun cõ¬
suaru dei. stultũ est cemerariũ eoshec affir¬
mare It̃ qui ber dicunt .s. millum saliutre
sine bapto nei martirio. auctoritates nob̃

Expanded text:
eos mori sine baptismo. Sed, ut mihi videtur, cum ipsi non sint consiliarii Dei, stultum est et temerarium eos hoc affirmare. Item qui hoc dicunt, scilicet nullum salvari sine baptismo vel martyrio, auctoritates nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nolebat oognostere dum eos numũ de¬
testeretur tanta cius menta usq ad cri¬
umphum martirii secutasũt. ut et can¬
tas quia excellebat lucem. obumb̾do illa
siginaretur. ut siquod br ẽt purgnudum:
passionis ultima falce tolłetur. noc nos qui

Expanded text:
nolebat cognoscere, dum eos nimium detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii consecuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur; et ut si quid habebat purgandum passionis falce ultima tolleretur. Nec n
Abbreviated transcription (Latin):
iũ non impntat cidens. Non enĩ alliganit
deus sacͣmentis potentia i suam. et ꝙͣius
ꝑsatͣmenta salutem dare cecreuit. pot̃ tamĩ.
ysitorus. Constat baptũ solis sacerdoti¬
b eẽ craditum. ciusq m̃st̾ium. nec ab ipis
dyaconib impleie est aicituum absq p̾sd̾io

Expanded text:
 non imputat ei Deus. Non enim alligavit Deus sacramentis potentiam suam; et quamvis per sacramenta salutemdare decreverit, potest tamen izare. Constat baptisma solis sacerdotibus esse traditum, ejusque ministerium nec ab ipsis diaconibus expleri est licitum absque presbytero
Abbreviated transcription (Latin):
qui tum fide et oifitione accedñt luuii
ante ip̃m baptismũ instificati sint. Q nod
indetur illa auctortas uelle ꝓocõr qua cũ¬
etur. Item corde creditur addiustĩam. et
alibi. Instuo exfide uuit. Ex quo .n. fidem
et dilectionehut spiahĩtantẽ hut̃. Q sppͥ

Expanded text:
qui cum fide et dilectione corde contrito ante baptismum justificati sint? Quod videtur illa auctoritas velle: Peccator quacunet . Item: Corde creditur ad justitiam . Et alibi: Justus ex fide vivit . Ex quo cum habet fidem et dilectionem, spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
let ꝑnulis nos ualentib si fidem. ita fides
non ualentib hĩ sacramentũ teb nalcre.
Item nullus negabit añ bapti adem etra¬
ritatem possehrĩ multi eul cũ fide ⁊ caritate
ad baptm accedunt. Nulus ⁊̃ negabit cos
tut posse mori. s a tut morrerentur cum adẽ
ot canitatem hara certũ est eos non dampua

Expanded text:
let parvulis non valentibus habere fidem, ita fides non valentibus habere sacramentum debet valere. Item nullus negabit ante baptismum fidem et charitatem posse haberi; multi enim cum fide et charitate ad baptismum accedunt. Nullus etiam negabit eos tunc posse mori; et si tunc morirentur cum fidem et charitatem habeant, certum est eos n
Abbreviated transcription (Latin):
susciprant piuli. ubicũq ⁊ aquib cũq
laptientur innomisnediũ stẽ t̾itatio
Inqnib non requiritur ꝓpͥafides adult
quiritur. siñ quia unllam remisione anis
consequitur sat̾mentum. ⁊ non ĩem ub
qui ficte accedunt. nel sine side ⁊ cor de ĩ
arbiter est constituto. cum accedit ad sat̾¬
mentũ side alium. nisi peniteat uetens
inte non pot inchoare nouam nitã. Ab

Expanded text:
nt parvuli ubicunque et a quibuscunque baptizantur in nomine sanctae Trinitatis, in quibus non requiritur propria fides Adultiquiritur, sine qua nullam remissionem consequuntur. Sacramentum et non rem illi qui ficte accedunt, vel sine fide et corde imparbiter est constitutus, cum accedit ad sacramentum fidelium, nisi poeniteat veteris vitae, novam inchoare non pot
Abbreviated transcription (Latin):
N̾sacͣmẽto bapt̃ ħconsid̾ auda sũt li
Institucio. auisa institucõnis. forͣ
bapt̃i Quid satͣmentũ. Quid ies satͣ¬
sa institucõnis: ut inbaptõ homo apͦ¬
catis surg̾et. Est euĩ concra ⁊ actualia

Expanded text:
anda sunt: institutio, causa institutionis, forma baptismi, quod sacramentum, quid res sacrsa institutionis, ut in baptismo homo a peccatis resurgeret. Est enim contra peccata
Abbreviated transcription (Latin):
et çet̾a sacium̃ta aprid nos. põt queri
quare isla cessent. ⁊ ħ̾succedant. Unde apłs
coẽm posint ab solucõnem cũ dicit ħ oĩa
in fignta contingebant illis. Itaq post
gentes unus ppls fieret. necesse erat re¬
mouere cãs ĩmticie: quod apłs mani¬
pestat ditens. ⁊ panetem mediũ soluens¬

Expanded text:
et caetera sacramenta apud nos, potest quaeri quare illa cessant et illa succedant. Unde Apostolus communem ponit solutionem, cum dicit: Haec omnia in figura contingebant illis. . Itaque, pGentes unus populus fierent, necesse erat removere causam inimicitiae. Quod Apostolus manifestat, dicens: Et medium
Abbreviated transcription (Latin):
.Si .ii. plius diligit aliquis salutem pa¬
tris uł amici ꝙͣ alioꝵ: non est ħ extari¬
tate. s affectu carnali. qui natinaliter¬
i est nec est ailpabil. s hoc non est ꝑfec¬
tionis. Opponuntur quitam quẽ deus
mag̾ diligit et uos debemꝰ magis dili¬
gere. Itaꝙ bouũ et instimi: magͦ debeiꝰ
d̾ sbigere. quĩ malimi. itaet̃ ꝓbatur quod
hose dnosunt dibgenda. natua. et uͥ¬
tus. Natura equaliter diligenda dir¬
cus antom mag̾ nel mns diligenda

Expanded text:
aliquis plus diligit salutem patris vel amici quam aliorum, non est hoc ex charitate sed ex affectu carnali qui naturalis est; nec est culpabilis, sed hic non est perfectionis. Opponunt quidam: Quem Deus magis diligit et nos magis debemus diligere. Itaque bonum et justum magis debemus diligere quam alium. Ita etiam probatur quod homine duo sunt diligenda: natura et virtus. Natura aequaliter diligenda; virtus autem
Abbreviated transcription (Latin):
tis siñgulantas potest designari. Etce ꝙ
cxista anitoritate. licet semel mergere
tĩ. Nobis tñ indetur quod mag̾sit usus
ecc̃ẽ sequendus. anno suꝑ epła. ad roma¬
quia que intelligebat studiose iple imple¬
bat bonis opib abmidando licet mħ scius
detinq̃ret. s quiabonis opib habundat
postea correctus adeohabundant alten
sensu ter illos mergendo. Desusceptõne

Expanded text:
tis singularitas designari. Ecce quod ex ista auctoritate licet semel mergere tantum, nobis tamen videtur quod magis sit usus Ecclesiae sequendus. Haimo super Epistolam ad Romaquia quod intelligebat studiose implebat bonis operibus abundando, licet hoc nescius delinqueret. Sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Deo abundavit altiori sensu, ter illos mergendo. CAP. V.
Abbreviated transcription (Latin):
ca eid e qnaille esticatia. ut quicũque
poistea ĩ nigercutur mea. in uocato nose¬
scẽ tͥnitatis consequeretur remussionẽ¬
Inquo tota trutas oꝑatur remisslonẽ¬
pacor cuiꝯ pͥsentia ibi apparuit spt̃ ĩ co¬

Expanded text:
e illa efficacia ut quicunque postea mergeretur in eam invocato nomine Trinitatis, consequeretur remissionein quo tota Trinitas operatur remissionem, cujus praesentia ibi apparuit: Spiritus in co
Abbreviated transcription (Latin):
statim pot̾ant saluari. Telita pot̃ expoĩ
ri. Unde illnde lex et ꝓph̾e usq ad ioh̾em
ad huc legillia hinrͣt statum. s quia eius
abolicio iͦbi cepit ondi. Si et̃ antepassio¬
nem logalia finem habnisss. nõ tut dñs
pascalem agnum cum discipulis celebret¬

Expanded text:
statim poterant salvari. Vel ita potest exponi: ri. Unde illud: Lex et prophetae usque ad Joannem adhuc legalia haberent statum, sed quia ejus abolitio ibi coepit ostendi. Si enim ante passionem legalia finem habuissent, non tunc paschalem agnum cum discipulis Chr
Abbreviated transcription (Latin):
presentia. et qnod erat de paulo intpr
que in ilo ante non erat. apud quem nec
sicut p̾destinanit. si cum cõiltuntur. etĩ
ueunuit cum. tũc incipere abe. diligidi¬
eunitur. et omi malisirtus. ⁊ boms plac¬
dus dicitur imutantur illi non ip̃e. de

Expanded text:
praesentia; et quod de Paulo in tempraesentia; et quod de Paulo in temquae in illo ante non erat; apud quem nec sicut praedestinavit. Sed dum convertuntur et veniunt ad eum, tunc incipere ab eo diligi dicuntur. Et cum malis iratus, bonis placatus dicitur: mutantur illi, non ipse. E
Abbreviated transcription (Latin):
nos ip̃õs tertioloco omĩ alios. Undeiliud
diliges ꝓrinũ tuũsicnt teip̃m. Nisl enĩ
postdiligat se: quõ pot̾it alos diligere
ad nos qr̃ .s. ntrum om̃s equali
diligut. ad quod undendũ est quid ut drẽ
deus diligit ustum. quod est deus appbat
oꝑa eius. ⁊ stib hir sensu potest drẽ quod
illum. de eodem et̃ pot̃ dici. quod modoma¬
gis diligit enn qm̃ prins .i. mag̃ appro¬
gere qnͣdo facit sediligere et agnoscere
int̾tnidendo ei grãm suam. appellatur. et̃
dilectio del. ipa dimua electio. Odium
dodiobabui. et alibi. Qui elegit nos ante
mundi constitucõnem incaritate. et in
alio loco. pp̃ nimiam caritatem suamqͥ
daexit nos: cũ cẽmus mortui ꝑccĩs nr̃is
tsin ħ pot̾ dici. quod mag̾ diligit unũ ꝙͣ¬
aliũ .i. maiorem corronam pꝑauit ei. s
non pot̾ dici unsta acceptione qnod eundẽ
modo plus. modo minus diligat ab etͥ
lus erat: quantum modo diligit non tem̃
nalum eis diligebat. Ei eñ omĩ a sut

Expanded text:
nos ipsos; tertio loco alios. Unde illud: Diliges proximum tuum, etc. Nisi enim prius diligat se, quomodo alios poterit adiligat. Ad quod videndum est quid sit dicere, Deus diligit istum, quod est, Deus approbat opera ejus; et sub hoc sensu potest dici quod igit. De eodem etiam potest dici quod modo magis diligit eum quam prius, id est magis approgere quem facit diligere se et cognoscere, infundendo ei gratiam suam. Appellatur etiam dilectio Dei ipsa divina electio; odium odio habui . Et alibi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem in charitate . Et in alio loco: Propter nimiam charitatem suam qua dilexit nst dici quod magis diligit unum alio, id est majorem coronam praeparavit ei. Sed non potest dici in ista acceptione quod eumdem modo plus modo minus diligat. Ab aetlus erat, quantum modo diligit; non tamen malum ejus diligebat. Ei enim omnia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bonis uł ita sicut teipm̃n .i. in quib uis
te diligi .s. in necessariis im̃strandis
nec eit intelligendum aicut te ipm̃¬
sicut quidam exponit ¶Qr utrum de¬
deamus om̃s equaliter diligere uel
iiñ plus alio. Quidam diet᷑ quod uuꝰ¬

Expanded text:
aeternis. Vel ita: sicut teipsum, id est in quibus te diligi, scilicet in necessariis subministrandis. Nec est intelligendum sicut teipsicut quidam exponunt. Quaeritur utrum debeamus omnes aequaliter diligere, an unum plus alio. Quidam di
Abbreviated transcription (Latin):
tunc crediderunt. sed eciã ab illo tem¬
pore nsq imc et usq ad aduentũ ip̃i
credituros iformat et erudit. nec ñꝙͣ
hoc facere cessabit donec humanum
genus fuerit suꝑ terrã. Nam sicut
murus quidam adamante cõstructꝰ
ita et muniũso orbe xpĩ eccłias eius
scͥpta cõmununt: ac sicut aliqͥs uir
fortis consistit in medio omĩa argu¬
menta captiuans et adducens ino¬
bedienciam xpĩ et cogitatõnes uniũ¬
sas et oẽm exaltatõem extollentẽ se
aduersus scĩam dei: que cuncta efficͥ¬
per eas epłas quas scͥptas nob̾ reliqͥt.
adimiribiles plcare et scĩa reu̾enda
plenas que quidem nobis nõ solum
contra adulterina dogmata et ad
eccliaꝵ castam uuginem qmͣ despon¬
dit xp̃o moderantur et ad spu̾alem
perducunt honorem. Hiis eciã sup¬
uenientes ei infirmitates repellũt
et reductam custodiũt sanitatẽ. Ta¬
lici nob̾ ille imꝑitus medicamĩa com¬
pauit ex tanta untute nobilia. Quoꝵ

Expanded text:
tunc crediderunt, sed etiam ab illo temtunc crediderunt, sed etiam ab illo tempore usque nunc, et usque ad adventum Christi credituros informat et erudit: nec unquam hoc facere cessabit, donec humanum genus fuerit super terram. Nam sicut murus quidam adamante construitur, ita et in universo orbe Christi Ecclesias eius scripta communiunt. Ac sicut aliquis vir fortis consistit in medio, omnia argumenta captivans, et adducens in obedientiam Christi, et cogitationes universas, et omnem exaltationem extollentem se adversum scientiam Dei, quuas scriptas nobis reliquit, admirabiles plane, et sapientia reverenda plenas. Quae quidem nobis non solum contra adulterina dogmata, et ad Ecclesiarum, castam virginem quam despondit Christo, moderantur, et ad spiritualem perducunt decorem. His etiam supervenientes ei infirmitates repellunt, et reductam custodiunt sanitatem. Talia nobis imperitus ille medicamina comparavit, et tanta virtute nobilia: quorum
Abbreviated transcription (Latin):
serat: Quid u̾o thessalonica et co¬
rincho. Quid in epheso ⁊ ĩ ip̃a Ro¬
ma: Nonne omẽs dies et noctes ĩ
scͥpturaꝵ expositõnib cõsũmabat.
Iam uero quis cõmemoret illas dis¬
putatõnes eius quas cũ epicureis
et stoicis habuit: Cuius quidem oĩ¬
a si ꝑsequi uelimus: in longuni
sermo tendetur. Etgo constac eum et
ante signa et in ip̃o signoꝵ tempore ml¬
ta semper dispucatõne usũ fuisse: at¬
q ideo uerbo et disputacõne admira¬
bilem cunctis probatum. Qua eni
gra lichaones pucauerũt illum esse
merturaum: Nam ꝙ ambos aplõs deos
ẽẽ arbitrati sũt signo procedente con¬
esse dicebunt sermonis claret fuisse ĩ¬
signe. dnde aut̃ et płes ꝙͣ ceti apostoli
rp̃o ppłos acqͥsiut: Uñ et toto orbe terra¬
rum multus in om̃ ore ueratur uñ
nõ solũ nob̾. s eciã uideis et gentibus
marime celebris est et qui plus cec̾is
honoret᷑. nisi ex uitute et splendore

Expanded text:
serat? Quid vero in Thessalonica et Coserat? Quid vero in Thessalonica et Corinthio? Quid in Epheso, et in ipsa Roma? Nonve omnes dies et noctes in Scripturarum expositionibus consumebat: iam vero quis commemoret illas disputationes eius, quas cum Epicureis et Stoicis habuit? Cuius quidem omnia, si persequi velimus, in longum sermo tendetur. Ergo constat, eum et ante signa, et in ipso signorum tempore, multa semper disputatione usum fuisse, atque ideo verbo et disputatione admirabilem cunctis probatur. Qua enim gratia Lycaones putaverunt illum esse Mercurium? Nam quod ambos Apostolos Deos esse arbitrati sunt, signo praecedente cons claret fuisse insignem. Unde autem et plures quam caeteri Apostoli Christo populos acquisivit? Unde et toto orbe terrarum multus in omni ore versatur? Unde nobis non solum, sed etiam Iudaeis et gentibus maxime celebris est, et qui plus caeteris honoretur, nisi ex virtute et splendore
Abbreviated transcription (Latin):
dum stetit conetur obmibere. Qd̾ pi¬
nde enim dic michi confuncebat
udeos qui erant in damasto. cil
adhuc signa fuc̾e nõ cepisset: unde gẽ¬
tiles superabat: Cur autẽ eciã ĩthar¬
sum diugebatur: Nonne qr erat in
uerto fortissimus: Propt̾ qd̾ ad eo
irritabantur ut uictoria eius nõ fe¬
rentes de effusione sanguis eius ĩogi¬
tarent. Et certe ne tunc quidẽ ĩcho¬
auerat monstrare miracula. Leqͥs
dicat iirabilem paulum trã mͦ glo¬
ria signoꝵ fuisse atq cõueĩent᷑ mi¬
ris signis eius cessisse non ũbis icõ
ostendi illis eum adbuc temporib
sola dispucatõne supasse. Cum eis
u̾o qui in antiochia iudairire cupi¬
etunt. Dñ colluctalatur et conque¬
rebatur: Anopagites u̾o dionsius
in ea ciuitate que erat ẏdoł manci¬
pata. nõne est solus cum urore su
eius disputatonem secutus: Euci¬
cus eciam qua occasione corruit de
fenestra: Nonne qr in profundam
noctem doctrie eius sermo proces¬

Expanded text:
dum stetit, conetur obnubere. Udum stetit, conetur obnubere. Unde enim, dic mihi, confundebat Iudaeos, qui erant in Damasco, cum adhuc signa facere non coepisset? Unde gentiles superabat? Cur autem etiam in Tharsum dirigebatur? Nonne quia erat in verbo fortissimus, propter quod adeo irritabantur, ut victoriam eius non ferentes, de effusione sanguinis illius cogitarent? Et certe, ne tunc quidem inchoaverat monstrare miracula, ne quis dicat mirabilem Paulum tantummodo gloria signorum fuisse, atque convenienter miris signis eius cessisse, non verbis. Ideo ostendi illis eum adhuc temporibus sola disputatione superasse: cum eis vero qui in Antiochia Iudaizare cupiebant, unde colluctabatur, et conferebat. Ariopagites vero Dionysius in ea civitate, quae erat idolis mancipata, nonne solam est cum uxore sua eius disputationem secutus? Etnicus etiam qua occasione corruit de fenestra? Nonne quia in profundam noctem doctrinae eius sermo proces
Abbreviated transcription (Latin):
ut isti arbitłitur conabor ostend̾e Isti
enĩ nõ solũ eum qui secularis eloq̃ri¬
e uitorem non hẽe. s eciam eũ qui nes¬
cit pro ueritatis cercare dogmatibus
imperitũ equidem consequent᷑ ĩtelli¬
ginit. Paulus uero nõ sem lix quaꝵ
impitu eẽ professus est: s m hoꝵ alto.¬
Demq ut ut lex diligenter ostendẽt.
distruxit se mipitum esse sermone.
si uon sciencia. Ego autem si a sacer¬
dote aut leuitatem socraticam aut de¬
mostenis tumorem. Aut tucbidis cla¬
ritatera aut altitudiem placonis exige¬
rem oporteret contͣ me hãc apłi senten¬
ciam profera. Nunc uero illa oĩa de¬
relinquens eloquẽciã secularẽ super¬
fluam uidicaus. nec de elocatõnib.
nec de urbanitatib curam michi esse
ꝓfiteor: si me licebit et paupem esse
uerbis et reꝵ oppellatõib f sĩplicibus
uti dum mͦ in incellectu et ueritate
dogiiatum no sit his de quo loqͥmur
imperitus. neq desidiam suam ob¬
tentu uni illius qui in uertice lau¬

Expanded text:
ut isti arbitrantur, conabor ostendere. Isti enim non solum eum qui secularis eloquentiae nitorem non habet, sed etiam eum qui nesciat pro veritatis certare dogmatibus, imperitum equidem consequenter intelligunt. Paulus vero, non se in hoc quoque imperitum esse processus est, sDenique ut hoc diligenter ostenderet, distinxit, imperitum se esse sermone, sed non scientia. Ego autem, si a sacerdote, aut levitatem Isocraticam, aut Demosthenis tumorem, aut Thucydidis dignitatem, et altitudinem Platonis exigerem, oporteret hanc contra me Apostoli sententiam proferri. Nunc vero illa omnia derelinquens, eloquentiam secularem superfluam iudicans, nec de elocutionibus, nec de urbanitatibus curam mihi esse profiteor: sed me licebit et pauperem esse verbis, et rerum appellationibus simplicibus uti, cum in intellectu et veritate dogmatum, non sit is de quo loquimur, imperitus, neque desidiam suam obtentu illius viri, qui in vertice lau
Abbreviated transcription (Latin):
litas mũdi. s sb̾a creatͥx mũdi sñ la bo¬
re regẽs. ⁊ sñ honete ꝯtinẽs mũd̾. ñ tñ
ꝑ spacia locoꝵ .q. male diffusa. ĩ ñ ĩdi¬
nudio mũdi corpesit dimidiꝰ. ⁊ ĩ alio
dimidio didius atq itaꝑ totũ totꝰ
ꝯ ĩ celo solus totꝰ. ⁊ ĩ sola t̾ra. totuꝰ ⁊in

Expanded text:
stantia creatrix mundi, sine labore regens et sine onere continens mundum. Non tamen per spatia locorum quasi mole diffusa, ita ut in dimidio mundi corpore sit dimidius, et in alio dimidio dimidius atque ita per totum totus et in coelo solo totus, et in sola terra totus, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ip̃m dico. ai siłe illi. si id̾ ip̃m. Sum .n.
dico id tacõ ꝙ tu facis. qr forte com̃ eoisi¬
co. ssc tu edificas domũ ⁊ cũ alia sit domꝰ
qmͣ tu edificas. alia domꝰ mea. qmͣ ego
edifico. tñ id̾ facere dico. ꝙ tufacis. qm̃¬

Expanded text:
dico, quasi simile illi, sed idem ipsum. Cum enim dico: Idem facio quod tu facis, quia forte domum aedifico, sicut tu aedificas domum, et cum alia sit domus tua quam tu aedificas, et alia domus mea quam ego aedifico; tamen idem me facere dico, quod tu facis, q
Abbreviated transcription (Latin):
suppetit faculta ¶ preceptrm se tabu¬
le. Non occidos. honucidium fit młtis
modis. m amii. ligua. ꝯsensu. Mami
sit cum quis alium actuałr intapͥuat.
uł in locum mortis uͥ uita priuetur p̾¬
cipitat in caicerem. ut alium qm̃il ta¬
lem lotum. Lingua fit duob modis.
.i. precipiendo uł suggendo. Iudei qͥppe
suggessunt. ꝯ censu siłr duob modro
fit homicidium. uł dum mortem alt̾i
de sid̾amꝰ ⁊ cupimꝰ. uł si eũ amorte liba¬
te pꝰsumus uitam eius neggligimũ¬

Expanded text:
cundum praeceptum secundae tabulae. Non occides . Homocidium sit multis modis, manu, lingua, consensu. Manu fit cum quis alium actualiter vita privat, vel in locum mortis ubi vita privetur praecipitat, ut in carcerem, vel alium quemlibet talem locum. Lingua fit duobus modis, id est, praecipiendo vel suggerendo. Judaei quippe suggesserunt. Consensu similiter duobus modis fit homicidium, vel dum mortem alteruis desideramus et cupimus, vel si dum eum a morte liberare possumus, vitam ejus negligimus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽentia una ẽ. Si natura una ẽ ł forti¬
tudo una. Si uoluntas una. qño ñ ẽ
totum filius. ip̃m facere pas ⁊ filii ẽ. Noli
peniaie. qͣi duas accões unam maiorẽ
tres agentes sunt. S unus agens. sĩt
in deitate una tres. ñ tres dii sũt. s uis

Expanded text:
essentia una est, si natura una, si fortitudo una, si voluntas una, quomodo nonet totum Filius. Ipsum facere Patris, Filii est. Noli pensare quasi duas actiones, unam majorem, tres agentes sunt, sed unum agens, sicut in deitate una, tres, non tres dii sunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dĩnitati in eo qd̾ caam umita fuit. u¬
ta caris ip̃a fuit. In eo a ꝙ dĩnitati u¬
nita fuit. uita ip̃ius dĩnitatis funt in
⁊̃ a carne recedens ab ipadĩmitate nõ seꝑ¬
abat᷑. Que gͥin sensu saanis ad cp̃c dolo¬
rem sustinuit in societatẽ deirans ple¬

Expanded text:
divinitati. In eo quod carni unita fuit, vita carnis ipsa fuit. In eo autem quod divinitati unita fuit, vita ipsius divinitas fuit. Inetiam a carne recedens ab ipsa divinitate non separabatur. Quae igitur in sensu carnis ad tempus dolorem sustinuit, in societate Deitatis ple