comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Bonus pastor animam suam ponit pro
ouib suis. H inc eͣ qd̃ adiutores qd̾ so¬
tios ad turam totꝰ orb̾ ipse magister
inquirit dicendo. Iubilate do oĩs
terra. Hincẽ. qd̃ oues suas petro ui¬
ces suas ut pasceret. ad celum reme¬
aturus ꝯmendat. Petre inquit a¬
mas me: Pasce oues meas. Et ut
tenuia reditus primordia potesta
Petre amasme. Pasce agnos meos. som¬
mendat oues. ouium commendat. g̃¬
mina. quia fecunditate gregis sui pas¬
na lactis ubera porrigebat dicendo.
Lac uob̾ potum dedinon escam. Sentit
hoc grex beatus. ⁊ ideo pio balatucla¬
mat. Dñs pascit me. ⁊ nichil mͥ deerit
in loco uiridi ibi me collocauit. Erat¬
homo sermis. erat taptitus mortis.
erat mancipiũ demonum. erat ydo¬
lorum u̾nula erat intiorum ũbero.
erat criminũ compeditꝰ. Sic malis
dñis talib tantisq exhibebat homo
malam ⁊ miseram seruitutẽ. Quando
ñ sub pecc̃o tristis: Auando ñ sub
morte lugens. Quando ñ sub demo¬

Expanded text:
pastor bonus animam suam ponit pro pastor bonus animam suam ponit pro ovibus suis . Hinc est quod adjutores, quod socios ad curam totius orbis ipse magister inquirit, dicendo, Jubilate Deo, omnis terra. Hinc est quod oves suas Petro vice sua, ut pasceret, ad coelum remeaturus, commendat. Petre, inquit, amas me? Pasce oves meas. Et ut tenuia redditus primordia non cogePetre, amas me? Pasce oves meas. Commendat oves, ovium commendat germina, quia fecunditatem gregis sui pasna lactis ubera porrigebat, dicendo: Lac vobis potum dedi, non escam . Sensit hoc Rex beatus; et ideo pro balatu clamat, Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco viridi ibi me collocavit:  servus, erat captivus mortis, erat mancipium daemonum, erat idolorum vernula, erat vitiorum verbero, erat criminum compeditus. Sic malis dominis talibus tantisque exhibebat homo malam et miseram servitutem. Quando homo non sub peccato tristis? Quando non sub morte lugens? Quando non sub daemo
Abbreviated transcription (Latin):
dium melodiam dauiticam ꝑsona¬
re Iubilate dõ inquit omĩs terra.
Quid ẽ. qd̃ intelligentiam huius exul¬
tationis inquirit: Quid ẽ. qd̃ pꝰ tanta
cłitatis. tanta t̾ribilia. tam mirifica pͣ¬
cepta. tr̃a nunc uocat᷑ ⁊ inuitat᷑ ad
iubilum. Iubilate inquit dõ om̃is t̃ra
mitissimi pastoris elegit officium. ꝑ so¬
nam pastorisindint. ut uagos ppłos.
palantes plebes. disꝑsas longe lateq
stor misericors ꝯgregaret. unmo ut
nationes feras. p̃dam mortis. carnis
cybum. potum sanguinis bestiarũ
furore sitientes ad usum lactis ad ci-¬
bum graminis ad ouium totam du¬
cẽt ⁊ redd̾et lenitatem. t̾rȩ omĩ pasto¬
ralem mandat ⁊ imꝑat disciplinã
dicendo. Om̃s iubilate do. Sic̃ mili¬
tem tuba terribilis ꝓducit ad bellñ.
sic oues ad pascua dulcedo iubilatio¬
nis inuitat. Bellandi gͦ fremitũ pas¬
torali lenitate conuenit. ut gs tã mi
tis grã saluaret. qͣs diuꝑemerat feri
ip̃e hodie. Ego sum pastor bonus.

Expanded text:
idicam personare. Jubilate Deo, inquit, omnis terra . Quid est, quod intelligentia hujus exsultationis inquirit? Quid est, quod post tanta deitatis, tam terribilia, tam mirifica praecepta terra nunc vocatur, et invitatur ad jubilum? Jubilate, inquit, Deo, omnis terra. mitissimi pastoris elegit officium, personam pastoris induit, ut vagos populos, palantes plebes, dispersas longe lateque stor misericors congregaret, immo ut nationes feras, praedam mortis, carnis cibum, potum sanguinis, bestiarum furorem sitientes, ad usum lactis, ad cibum graminis, ad ovium totam duceret et redderet lenitatem? Terrae omni pastoralem mandat, et imperat disciplinam, dicendo, Omnis terra, jubilate Deo. Sicut militem tuba terribilis producit ad bellum, sic oves ad pascua dulcedo jubilationis invitat. Bellandi ergo fremitum pastorali lenitate mitigare convenit, ut gentes tam mitis gratia salvaret, quas diu peremerat feritus, clamavit ipse hodie: Ego sum pastor bonus;
Abbreviated transcription (Latin):
Quare non centum et decem aut no¬
naginta. s centum: Ut et debito ⁊
numero celeste luceat sacͣmentũ.
Debebat iudeus oleum. quod ꝑcy¬
rographum legis ad ungendum
reges. ꝓpħas et sacerdotes xp̃iani
chrismatis acceꝑat infiguram. do¬
nec ad ipsum regum. ꝓpħarum.
et sacerdotum principem ꝑueni-¬
rec: cui tota reddenda et infundẽ¬
da erat centenarii chrismatis ple¬
nitudo. S quia contra cautionis
fictem debitor nec debitum reddet.
occidit ip̃iꝰ creacorem: legał ip̃a cau¬
tio ꝑuenit ad gences. hoc ẽ. lex: ut

Expanded text:
quare non centum decem, aut noquare non centum decem, aut nonaginta, sed centum? Ut et de debito et de numero coeleste luceat sacramentum. Debebat Judaeus oleum, quod chirographo legis ad ungendos reges, prophetas et sacerdotes, Christiani chrismatis acceperat in figuram, donec ad ipsum regum, et prophetarum, et sacerdotum principem perveniret, cui tota reddenda et infundenda erat centenaria chrismatis plenitudo. Sed quia contra cautionis fidem debitor, ne debitum redderet, occidit impius creditorem, legalis ipsa cautio pervenit ad gentes, hoc est lex: ut
Abbreviated transcription (Latin):
amicitiam subruit. Hui gͦ mamo¬
lit reditat rationem uillicationis
sue. id ẽ. naturał boni. Cui tunc
dicitur iam non poteris uillicare.
quando ei finis seculi nunciat᷑.
Credit deniq iusta apłm figuram
preterire mundi. transire temꝑa
uillicationis humane: et intra se¬
et inse reuersus. quid facere de¬
beret interrogat. Ait inquit in
trase. Quid faciam: Ingemiut
cor. doluit mens. respondit fide.
crudelitas dedit consilium salu¬
tare. ut uillicꝰ ad uerum deum.
iam rediret. et egrotando man-¬
mona seuum dñm sue uictor
subderet seruituti: ut fieret sa¬
lutis occasio. quod ꝑditionis ex¬
titerat instrumentum. ꝑgit gͦ
ullicus gentił quondam. iam
xp̃ianus. ad pͥmum debitorem
domini sui. id ẽ. iudeum. inter¬
dn̾o suo debeat. Int̾rogat quasi nẽ¬
ciat modum debiti: portitor cau
tionis. Nouerat iam ꝑ euuangłi¬
um. s int̾rogando confessionem
dicens. Centum chaos olei. Quare
non argenti uel auri pondus:.

Expanded text:
amicitiam subruit. Et quamicitiam subruit. Et quut reddat rationem villicationis suae, id est, naturalis boni. Cui tunc dicitur: Jam non poteris villicare. Quando ei finis saeculi nuntiatur. Credit denique juxta Apostolum figuram praeterire mundi , transire tempora villicationis humanae; et intra se, in se reversus, quid facere deberet, interrogat. Ait intra se, Quid faciam? Ingemuit cor, doluit mens, respondit fides, credulitas dedit consilium salutare, ut villicus ad verum dominum jam rediret, et erogando mammonam saevum dominum suae victor subderet servituti, ut fieret salutis occasio, quod perditionis exstiterat instrumentum. Pergit ergo villicus gentilis quondam jam Christianus, ad primum debitorem domini sui. Quem? Judaeum dedomino suo debeat interrogat; quasi nesciat modum debiti. Portitor cau tionis noverat jam per Evangelium, sed interrogando confessionem dicens: Centum cados olei. Quare non argenti, vel auri pondus?
Abbreviated transcription (Latin):
sulat infurando. Dominus quare
ꝓbat fraudem. furta collaudat.
predicat falsitatem. quod ẽ neqͥci¬
a prudentiam dicit. et hoc pium
sp̃italib quod ẽ. diuini luminis
iam luceat. It̾ata ẽ. parabola per
uillicum. que fuerat iuniorem
p̾libata ꝑ filium. uillicus iniqui¬
tatis a manmona iniquo gentiũ
populus nuncupatur. qui relilto
diderat seruituti. Quisquis ẽ. ab
huiꝰ manmone captiuitate liber.
et pecunie iam crudeli pondere
non gͣuatur: consistat inspecula
celesti. et inde despectet. manmo¬
na mundo et mundanis tyran¬
nico furore dnantem. Imꝑat gẽ¬
tib. iubet regnis. bella mandat.
cõparat bellatores. sanguinẽ uen¬
dit. agit mortes. prodit patͥam. ur¬
bes destruit. subdit populos. ar-¬
ces urget. uexat ciues. foro p̾sidet.
ius delet. fas nefasq confundit:
et ad mores usq tendendo. fidem
temptat. iuolat u̾itatem. famam
affectus. innocentiam tollit.pieta¬
tem sepelit. necessitudines scindit.

Expanded text:
sulat, sic furando: dominus iterum quare sulat, sic furando: dominus iterum quare probat fraudem? furta collaudat? praedicat falsitatem? Quod est nequitia, prudentiam dicit, et hoc pium spiritualibus, quod est divini luminis, jam lucescat. Iterata est parabola per villicum, quae fuerat juniorem praelibata per filium. Villicus iniquitatis a mammona iniquo gentium populus nuncupatur. Facite vobisdiderat servituti. Quisquis est ab hujus mammonae captivitate liber, et pecuniae jam crudeli pondere non gravatur, consistat in specula coelesti, et inde despectet mammonam mundo, et mundanis tyrannico furore dominantem. Imperat gentibus, jubet regnis, bella mandat, comparat bellatores, sanguinem vendit, agit mortes, prodit patrias, urbes destruit, subdit populos, arces urget, vexat cives, foro praesidet, jus delet, fas nefasque confundit, et ad mortes usque tendendo, fidem tentat, violat veritatem, famam affectus, innocentiam tollit, pietatem sepelit, necessitudinem scindit,
Abbreviated transcription (Latin):
fraudis laudatur inuentio: ubi
debitoris honestas collitur. aufer¬
tur pudor. uolatur innocentia.
u̾ecundia tota sepelitur. ubi uillicꝰ
reddende rationis tempore plus
ardet in fraude. quam tempore
uillicationis hanbelauit in luxu:
In ipso discussionis articulo. do¬
minicum plus indispendiũ se¬
actionis. Et qui ante substantiã
uacͬauerat dissipando: uacuan¬
do cyrogͣpha. quod remanserat
plus euertit. nec curat unde
possit sartire quod deerat. s qd̾
remansit quemad modum᷑ pos¬
sit inmorare excogitat. Dicebat
debitori. quantum debes dño
meo. non dicit. quantum debeᷤᷤ
michi. Conueniebat constientiã.
testabatur debitoris animum.
sic dicendo. E quid ẽ. quod sine
respectu dñi debitorem ad tantã
fraudem uillicus ꝓuocabat.
Quantum debes dño meo: Scie
bant quia presens erat ubiq et
dominicis desinic. semel ceꝑit qͥ
furari. Esto tamen. sit humani mo¬
nis ut debitor querat cõpendia¬
fraudulenta. et ullicus sic sibi cõ¬

Expanded text:
fraudis laudatur inventio, ubi debitoris honestas tollitur, aufertur pudor, violatur innocentia, verecundia tota sepelitur, ubi villicus reddendae rationis tempore plus ardet in fraude, quam tempore villicationis anhelavit in luxu; in articulo discussio is ipsum dominicum plus in dispendium saeactionis; et qui ante substantiam vacuaverat dissipando, vacuando chirographo quod remanserat plus evertit; nec curat unde possit sarcire quod deerat, sed quod remansit, quemadmodum minorare possit, excogitat. Dicebat debitori: Quantum debes domino meo? Non dicebat, quantum debes mihi? Conveniebat conscientiam, testabatur debitoris animum, sic dicendo. Et quid est quod sine respectu domini, debitorem ad tantam fraudem villicus provocabat? Quantum debes dbant ambo quia praesens erat ubique et oculis dominicis desinit, semel coeperit qui furari. Esto tamen sit humani moris ut debitor quaerat compendiafraudulenta, et villicus sibi con
Abbreviated transcription (Latin):
cõuniĩnatura. ip̃a que uos ducit
honoretur. Leticia mense ur̃e ꝑtin¬
gat ad pauꝑes. familia ur̃a inno¬
centie tripudiet disciplina. Luxus
absistat. fugetur effusio. saltatͥcũ
pestis. lenocinia cantatoꝵ. uolupta¬
tum fomenta. uentris onera. nau¬
fragia mentis cum herodiadis con¬
uiuiĩs abscitãtur: ut p̾sens gau¬
dium ur̃m ad leticiam ꝑueniat
sempit̾nam. Hodie fr̃s sermonẽ
tulimus ñ inherodem tm̃. s etiã

Expanded text:
convivii natura ipsa, quae vos produxit, convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae vestrae pertingat ad pauperes, familia vestra innocentiae tripudiet disciplina, luxus absistat, fugetur effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens gaudium vestrum ad laetitiam perveniat sempiternam. Hodie, fratres, sermonem tulimus, non in Herodem tantum, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iussit dari. misitq decollari iohã¬
nem. et allatum ẽ. caput eiꝰ in disco.
et datum ẽ ꝑuelle. et puella dedit
matri sue. Audistis fr̃s quanta na-
tum ẽ. caput eiꝰ indisco. In harenã
uertitur domus. mensa migrat in
caueam. fũic de pͣnsorib spectato¬
fit cibus cedes. uinum tnͣsit in sã¬
guinẽ. natabfinis inponitur. ĩ
ortu ex hibetur occasus. conniuiũ
in homicidiũ cõmutatur. organa
tͣgediã ꝑsonant seculoꝵ. intrat bẽ¬
non fera. spargit iubam ꝑ u̾ticẽ
ñ capillos. menbra dilatat afratͥb
seuitie crescit augmentis. fit gͣndĩ
crudelitate non corpore. & singu
frendet. ferrum ñ suscipit s pro¬
sua. et de matͥs pectore dans sa¬
gitam. noua belua cõtẽpta corpo¬
ris precda: caput ipsum troncatu¬
timet declamare uelle de talibu.
nos ñ declamare uo lumus. s cla¬
mare. ut festiuitatũ cauta sint
tas teneat in exultatione mensu¬
ram. Epulis nr̃is intersit .xͦ. in fa¬
cie pͣndeatur auctoris: honestate

Expanded text:
jussit dari, misitque decollari Joannem, et allatum est caput ejus in disco, et datum est puellae, et puella dedit matri suae. Audistis, fratres, quanta sit tum est caput ejus in disco. In arenam vertitur domus, mensa migrat in caveam; fiunt de pransoribus spectatofit cibus caedes, vinum transit in sanguinem, finis apponitur natali; in ortu exhibetur occasus, convivium in homicidium commutatur, organa tragoediam personant saecularem; intrat besnon femina; spargit jubas per cervicem, non capillos; membra dilatat anfractibus, saevitiae crescit augmentis; fit grandis crudelitate, non corpore; et singulfrendit; ferrum non suscipit, sed prostae. De matris pectore dans rugitum nova bellua, contempta corporis praeda, caput ipsum truncatutimet declamare nos velle de ta libus, nos non declamare volumus, sed clamare, ut festivitatum gaudia sint vestrorum solemnitas teneat in exsultatione men suram, epulis nostris intersit Christus, in facie prandeatur auctoris; honestate
Abbreviated transcription (Latin):
nocentie inimicis. odiosa semper¬
fit libertas. uirtus contraria uiti¬
osis. sacrilegis exosa sanctitas. ĩi¬
mica castitas in pudicis. corruptiᷤ
integͥtas pena. lururiosis aduer¬
sa fragilitas. crudelib miscd̃ia. pie¬
tas impũs. iniustis iusticia. ñ ferẽ¬

Expanded text:
nocentiae inimicis odiosa fit sempernocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frugalitas, crudelibus misericordia, pietas impiis, injustis justitia non feren
Abbreviated transcription (Latin):
in loco uindicis innocentie ꝑsecu¬
tor. Rogo ubi rerũ facies. ubi fama.
ubi pudor. ubi existimatio publici
cognitoris: Certe ubi dens. ribi homo
ubi fas. ubi lex. ubi ip̃iꝰ iura nature:
Simul omnia sunt herodes te agẽ
te. te iudicante confusa. T̃enuit ĩqͥt
ioh̃em. et alligauit eum. et posu¬
it incarcerem. herodes te causa pe¬
tit. te arguunt iuncula. te carcer
accusat. te diuulgat ꝓducta inpu¬
blicum. Iohannes iniuriatur. Cau¬
sam custodie qui requirit. inueñ
inte quod puniat. et in iohe quod
doleat. Iohannes orbi naͣtus. fama
uirtutum cognitus. celeberrimꝰ
sanctitate. dum tͣhit ad se sui in¬
quisitoris iniuriam: facit ut tuũ
cunctis innotescat incestus. Agit
ut te habeat confusio publica.
quem corrigere non potuit secre¬
ta corruptio et pͥuata. Herodem
loħ̾s monitis. non accusatione
pulsabat. quem corrigere uoluit
non ꝑire.S herodes facib libidi¬
nis ardens.ꝑire maluit quam

Expanded text:
in loco vindicis innocentiae persecuin loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, inquit, Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcere. Herodes, te causa petit, te arguunt vincula, te carcer accusat, te divulgat producta in publicum Joannis injuria: causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non accusatione pulsabat; corrigere voluit, non perire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam
Abbreviated transcription (Latin):
culum. pudicitie citulus. castitatiᷤ
exemplum. penitentie uia. peceatoꝵ
uenia. fidei disciplina. Ioħ̃s maior
homine par angelis. legis sũma.
sorxͥ. metator domini. dĩ testis. to¬
cius medius trinitatis. Et erat he
rodes ip̃e qui ꝓphanauit templũ.
sacerdotium iustulit. confudit ordi¬
nem. temerauit regnum. corrũpit
quicquid erat religionis. legis.¬
des sycarius inciues. innobiles la¬
cos predo. interemptor plebis. oc¬
cisor filioꝵ. homicida in extͣneos.
inꝓprios parricida. in hebrians cru¬
ore terram. insiti sanguinis ꝑma¬
nebat. Hinc ẽ quod iohannis san¬
guinem pium: inpoculo crudeli¬
tatis absorbuit. S ista lectio iam
loquatur. Herodes inquit tenuit
iohannem. et alligauit eñ. qui uĩ¬
cula soluerat peccatoꝵ. peccatoris
uinculis alligatur. ut uincta uenia:
locum uenie non relinquat. Alliga¬
uit eum. et posuit eum incarcerem.
herodes tu adulterium fecisti. et
incarcerem uadit iohãnes: Sic iu¬
dicat sedens in loco iudicis reus.

Expanded text:
itulus, castitatis exemplum, poenitentiae via, peccatorum venia, fidei disciplina; Joannes major homine, par angelis, legis summa,  metator Domini, Dei testis, totius medius Trinitatis, darodes ipse est qui profanavit templum, sacerdotium sustulit, confudit ordinem, temeravit regnum, corrupit quidquid erat religionis; des sicarius in cives, in nobiles lacos praedo, interemptor plebis, occisor filiorum, homicida in extraneos, in proprios parricida, inebrians cruore terram, in siti sanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuit Joannem, et alligavit eum. Qui vincula solverat peccatorum, peccatoris vinculis alligatur, ut vincta venia locum veniae non relinquat. Alligavit eum et posuit in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus,
Abbreviated transcription (Latin):
deparadisi delicũs. Hec celestes ho¬
mines fecit t̾renos. hec humanũ
genus ge mersit in infernum. ħ
uitam abstulit mundo ꝓpt̾ uniꝰ
arboris pomum. Hoc malum. qd̾
homines ducit ad mortem. Hoc
malum sugit helias ꝓpħa. et cuiꝰ
lingua clauis facta est celi: tanꝗͣ
reus fugit a facie mulieris. Hec in¬
uenit uerum laborem. et p̾ssurã
que nunc occidit iohannem bap¬
tistam. Beiecit pueritiã. ꝑdit iuiuẽ¬
tutem. illi c̃ et inquietat emortuã
senectutem. Scire tamen nos con
uenit. fr̃s. quia et ioħs de morte
sua natus est: et de natali suo mor¬

Expanded text:
paradisi deliciis ; haec coelestes homines fecit esse terrenos, haec humanum genus misit in infernum, haec vitam abstulit mundo propter unius arboris pomum. Hoc malum quod homines ducit ad mortem, hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lingua clavis facta est coeli, tamquam reus fugit a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueritiam, perdit juventutem, illicit et inquietat emortuam senectutem. venit quia et Joannes de morte sua natus est, et de natali suo mor
Abbreviated transcription (Latin):
fcce unde ioħs incurrit. quia argu¬
it crumnosum. Dicebat ioħs qd̾
erat legis. quod iusticie. quod sa¬
lutis. certe quod erat ñ odñ. s amo¬
ris. Ecce qualem consecutus ẽ. ab ĩ¬
pio ꝓpietate mercedem. uolens
inquit occidere eum. timuit po¬
pulum. Facile deuiat a iusticia.
qui incausis non dm̃ s hominẽ
ꝑtimescit. Hic timor peccandi fa¬
cultatem differre potest aufer¬
re non potest uoluntatem. Undͤ
etiã quos suspendit a crimine.
auidiores reddit ad crimen. Solꝰ ẽ.
ꝑpetem tribuit facultatem. S au-¬
diamus ip̃am ioħis b̃aptissimi
passionem. Die inquit natał he¬
rodis saltauit herodiadis filia eiꝰ¬
in medio tͥdinio. et placuit hero¬
di. et iure iurando pollicitus est¬
ei dare quodc̃q postulass ab eo.
at illa p̾monita a matre sua. da

Expanded text:
fendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines pertimescit. Hic timor peccandi facultatem differre potest, auferre non potest voluntatem: unde etiam quos suspenderit a crimine, avidiores reddit ad crimen, et aestuaperpetem tribuit facultatem. Sed audiamus ipsam Joannis beatissimi passionem. Die natalis Herodis saltavit Herodiadis filia in medio triclinio, et placuit Herodi: unde jurejurando pollicitus est dare ei quodcumque postulasset ab eo. At illa praemonita a matre sua, da
Abbreviated transcription (Latin):
idagit ut ꝑ gr̃am soluat: quod red¬
dere non poterat ꝑ grãm. et nat᷑am.
Bene gͦ uillicus iste meret laudem
domini sui. qui in cyrogͣphis nõ
fraudem molitus ẽ. s salutem.
Quod autem dicit. prudentiores
sunt filii seculi ingeneratione
sua. quam filii lucis: ita intelli¬
gendum ẽ. quia qui erant filũ se¬
culi. quondam idẽ. gentiles. ñc
electi sunt dei. Et qui erant filũ
dei hoc est iudei. nunc filũ scłi
sunt relicti. Ingn̾atione sua. qͣ
renati sunt: non qua nati sunt.
tus. herodis feritas cum
refertur.concussa sunt
uiscera. corda tremuerunt. caliga¬
uit uisus. hebuit intellectus. au
fugit auditus. Aut qui constat ĩ
sensib humanis. quando ꝑdidit
iurtutũ magnitudinẽ. criminũ
magnitudo: Herodes inquit tenu¬
it iohannem. et alligauit eum et
posuit incarcerem. Ioh̃es uirtutũ
scola. magist̾ium ite. sc̃ĩtatis for

Expanded text:
id agit, ut per gratiam solvat quod redid agit, ut per gratiam solvat quod reddere non poterat per naturam. Bene ergo iste villicus meruit laudem domini sui, qui in chirographis non fraudem molitus est, sed salutem. Quod autem dixit: Prudentiores sunt filii saeculi in generatione sua quam filii lucis, ita intelligendum est, quia qui erant filii saeculi quondam, id est, gentiles, nunc electi sunt Dei: et qui erant filii Dei, hoc est Judaei, nunc in filiis saeculi sunt relicti. In generatione sua. Qua renati sunt, non qua nati sunt. tus, Herodis feritas dum refertur, concussa sunt viscera, corda tremuerunt, caligavit visus, intellectus hebuit, aufugit auditus. Aut quid constat in sensibus humanis, quando perdidit virtutum magnitudinem criminum magnitudo? Herodes, inquit, tenuit Joannem et alligavit eum, et posuit in carcere . Joannes virtutum schola, magisterium
Abbreviated transcription (Latin):
sericordiam ꝑtinere. dauid pan¬
dit. cũ psalmum quinquage si¬
re mei ds̃. scd̾m magnam mise¬
ricordiam tuã. Quinquagesimꝰ
numerꝰ patefecit misericordiam.
dum quinquagesimum annum
gamenta ꝑscribit. Uillicus gͥ iste
agit. ut ꝑ misericordiam xͥ idoneꝰ
sit iudeus: qui ꝑ cautionem legis
insolubilib debitis tenebatur con¬
fusus. Debet iudeus oleum. qui
iuxta apłm feracis in sẽ oliue pin¬
guedinem incredulitatis stereli¬
tate siccauerat. Unde & euuange¬
lice fidei calore iam fota. recdit in
ramos. xp̃ianos: totamq reuiuis¬
cit in grãm. Deinde alio dicebat.
Qui ait. Centum choros tritici.
tit homo centesimum fructum
suo debeat iam auctori. Nisi gͣnũ
gesimꝰ numerꝰ misericordiã confert:
ita octogesimus totam fidem pre¬
figurat et gr̃am. Hic ẽ. de numerꝰ
in quo decalogus legis eẽ. et ogdoa¬
dem gr̃e. satis gnarus legis. satis
studiosus euuangelũ lector intellig̃.
Itaq uillicꝰ cum dic̃. scͥbe octoginta.

Expanded text:
sericordiam pertinere David pandit, cum psalmum quinquagesire mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam . Quinquagesimus numerus patefecit misericordiam, dum quinquagesimum annum,gamenta perscribit . Villicus ergo iste agit, ut per misericordiam Christi idoneus sit Judaeus, qui per cautionem legis insolubilibus confusus debitis tenebatur. Debet Judaeus oleum, qui juxta Apostolum feracis in se olivae pinguedinem incredulitatis sterilitate siccaverat. Unde et evangelicae fidei calore jam tota redit in ramos Christianos, totamque reviviscit in gratiam. Deinde alii dicebat: Qui ait: Centum coros tritici. ut homo centesimum fructum suo jam debeat auctori. Nisi, inquigesimus misericordiam confert, ita octogesimus totam fidem praefigurat et gratiam. Hic est numerus, in quo decalogum legis esse et ogdoadem gratiae satis gnarus legis, satis studiosus Evangelii lector intelligit. Itaque villicus cum dicit, Scribe octoginta,
Abbreviated transcription (Latin):
Qui se nouit ꝑmala scłi uitam ducere.
elemosinam semꝑ secum ducat auxi
lium. ad pͣsidium sͥ turmas pauꝑum
uocet. in pastu pauꝑum largꝰ ꝓrogator
num parcus acceptor. Exhauriri thesau¬
rꝰ is non potest. de quo sufficit nummꝰ.
Indie mala lib̃abit eum dñs. In die ma¬
la lib̾ator illi ds̃ assistit. qui a malispau¬
ꝑem lib̃auit. In angustiis illum dscla¬
mantem audiet. qui pauꝑem cum
clamaret audiuit. Hon indebit dies
malos. qui dies bonos hab̃e fecit pau

Expanded text:
Qui se novit per mala saeculi vitam ducere, Qui se novit per mala saeculi vitam ducere, eleemosynae semper secum auxilium ducat, ad praesidium sibi turmas pauperum vocet, in pastu pauperum largus prorogator num parcus acceptor; exhauriri thesaurus is non potest, de quo sufficit nummus: In die mala liberabit eum Dominus. In die mala illi Deus liberator assistet, qui a malis pauperem liberavit. In angustiis illum Deus clamantem audiet, qui pauperem cum clamaret audivit. Non videbit diem malum, qui dies bonos habere pau
Abbreviated transcription (Latin):
honorem sͥ. qd̃ pauꝑi computat᷑ inui¬
ria. Dixisse suffecerat dedistis michi
manducare. dedisti michi potum. s pre¬
mittit. esuriui. sitiui. quia parnus fuis¬
llerus amor ẽ. fecisse suas angustiantis an¬
gustias. Nimis ẽ. qd̃ sapit dõ pauꝑis cybꝰ.
Qui tocus creaturȩ bona ñ esurit. saginatu᷑
se. in esca pauꝑis ꝓpħizat. In regno cȩli
coram om̃ib angłis in conuentu resur¬
gentium. qd̃ abel passus sit. qd̃ sernauit
mundum noeh. qd̃ abraham fidem
suscepit. qd̃ moy ses legem tulit. qd̃ pe¬
trus crucem resupinus ascendit ds ta¬
cet. ⁊ clamat solum qd̃ comedit pauꝑ.
In celo prima ẽ. esurientis annona. pri-¬
ma stipendia pauꝑis tractant᷑ incȩlo
Erogatio pauꝑis pͥma diuinis scribit᷑
in diurnis. Beatus cuiꝰ nom̃ tociens dõ
legit᷑. quotiens ratio pauꝑis recitat᷑ in
celo.S istius beatitudinis fructum iã
audiamus. In die mala lib̃abit eũ dnͣs.

Expanded text:
honorem sibi, quod pauperi computatur injuhonorem sibi, quod pauperi computatur injuria. Dixisse suffecerat; dedistis mihi manducare, dedistis mihi potum; sed praemittit, Esurivi, sitivi, quia parvus fuisVerus amor est fecisse suas angustiati angustias: nimis est quod sapit Deo pauperis cibus, qui totius creaturae bona non esurit, saginatum se in esca pauperis prophetizat in regno coeli, coram omnibus angelis, in conventu resurgentium. Quod Abel passus sit , quod servavit mundum Noe , quod Abraham fidem suscepit , quod Moyses legem tulit , quod Petrus crucem resupinus ascendit, Deus tacet, et hoc clamat solum quod comedit pauper. In coelo prima est esurientis annona, prima stipendia pauperis tractantur in coelo, erogatio pauperis prima divinis scribitur in diurnis. Beatus cujus nomen toties Deo legitur, quoties ratio pauperis recitatur in coelo. Sed istius beatitudinis audiamus et fructum, In die mala liberabit eum Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
sit intelligere quis labor. Et si labor intel¬
ligentie nullus ẽ. unde ẽ. intelligentiȩ
fructus. Oremus frs̃. ut ipse nos intel¬
ligere intelligenda commendat. qͥ se
intelligi in pauꝑe sic cdemonstrat.
Qd̃ ipẽ qui celum tegit. sit nudus in pan¬
pere. qd̃ ipse in esuriente esuriat satu¬
ritas rerum. qd̃ sitiat in sitiente fons.
pauꝑtas cui angustum ẽ. cȩlum qͥ dat
nis. aquȩ calicem datoromĩum querat.
qd̃ sed̾s amore amore pauꝑis sic depo¬
nat. ut ñ assit pauꝑi. s ipẽ sit pauper.
fudit pauꝑem dicat ipse nobis. Esuri¬
ui inquit. & dedistis michi manduca¬
re. Non dic̃. esurunt pauꝑ os dedistis
illi manducare. s esuriunego. ⁊ dedi¬
stis mͥ manducare. Sibi datum clanat
qd̃ panꝑ accepit. sic manducare dic̃.
qd̃ com̃edit pauꝑ. qd̾ bibit pauꝑ. sibi
testatur infusum. O quid agit amor
pauꝑis. Gloriat᷑ in cȩlo ds. unde pau¬
ꝑ erubescit in terra ⁊ hoc reputat in

Expanded text:
sit intelligere quis labor? Et si labor intelsit intelligere quis labor? Et si labor intelligentiae nullus est, unde est intelligentiae fructus? Oremus, fratres, ut ipse nobis intelligere intelligenda concedat, qui se intelligi in paupere sic demonstrat. Quod ipse qui coelum tegit sit nudus in paupere, quod in esuriente esuriat saturitas rerum, quod sitiat in sitiente fons paupertas, cui angustum est coelum; qui dinis, aquae calicem dator omnium quaerit; quod se Deus amore pauperis sic deponat, ut non adsit pauperi, sed ipse sit pauper? nsfuderit paupevi, inquit, et dedistis mihi manducare. Non dixit esurivit pauper, et dedistis illi manducare; sed esurivi ego, et dedistis manducare mihi . Sibi datum clamat quod pauper acceperit, se manducare dicit quod comederit pauper; quod bibit pauper; sibi testatur infusum. O quid agit amor pauperis! gloriatur in coelo Deus unde pauper erubescit in terra, et hoc reputat in
Abbreviated transcription (Latin):
Reliorum ꝑitis tuba milita¬
ris ꝑsonat disciplinam. mi
dat sins uires. hostib dat pauorem.
Qui sine tuba dimicat. miles nonẽ.
fert᷑ furore ñ p̃lio. uirtute ñ agit sed
ꝑicło. querit ꝑire non uincere. hoc
diximus ut xp̃i miles intelligat. cȩle¬
stis quare ꝓuisa sit cantilena. sonsti¬
tuti in campo scłi. pugnas cum diabo¬
lo cum uitiis sustinemꝰ. Quotiens gͦ
nob̾ intonat. ꝓpħicus clangor. tocienᷤ
nos ⁊ in pace cautos ⁊ macie fortes.⁊
in prelio reddit inuictos. hodie itaq
beatus psalmista ad intelligentiam
nos suꝑnam conuocat ꝑ clangorem.
Beatus inquit qui intellig̾ suꝑ egenũ
⁊ pauꝑem.I quȩ ẽ. intelligentia. ubiẽ
ꝓfessa pauꝑtas: dis ẽ. intelligentiȩ si
rimet᷑ uiscã. si deprehendat occulta.
sitecta nudet. Nerum subiecta ocłis
exposita inpublico. ingesta rebꝰ. ñ ẽ.
intellige̾ s uidere. Iuditate algidus.
tabidus fame. siti aridꝰ. lassitudine
tremens. defectu luridus quod egenis

Expanded text:
eliorum peritis militaris tuba personat disciplinam, impdat suis vires, hostibus dat pavorem. Qui sine tuba dimicat, miles non est: fertur furore, non praelio; virtute non agit, sed periculo; quaerit perire, non vincere. Hoc diximus, ut Christi miles intelligat coelestis quare provisa sit cantilena. Constituti in campo saeculi pugnam cum diabolo, cum vitiis sustinemus. Quoties ergo nobis intonat propheticus clangor, toties nos in pace cautos, et in acie fortes, et in praelio reddidit invictos. Namque hodie beatus Psalmista ad intelligentiam nos supernam convocat per clamorem: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Et quae est intelligentia, ubi est, professa paupertas? Vis est intelligentiae, si rimetur viscera, si deprehendat occulta, si tecta nudet. Verum subjecta oculis, exposita in publico, ingesta rebus, non est intelligere, sed videre. Nuditate algidus, tabidus fame, siti aridus, lassitudine tremens, defectu luridus, quod egenus
Abbreviated transcription (Latin):
munerib patis occurramꝰ. Iam bel¬
la destructa sunt: omnia pacis ob¬
tinuit pulcͥtudo. Non in luctu est
dyabolus. et in lamentatiõe omnis
demonum turma. Nunc incelestib
leticia. et in angeł exultatio. quibus
spetialius familiaris ẽ pax. Hanc
enim celestes admirantur uirtuteᷤ.
apud quas fons eius habetur ꝑhẽ¬
nis: ex quo etiam t̾reni guitis qui¬
bdam exinde distillantib irrorãt᷑.
Et ideo cum int̾ris par laudatur ã
sandis. laudis eius splendor redun¬
dat incelum. Laudant eam celesteᷤ
angeli. et dicunt. Gła in excelsis
deo. et int̾ra par hominib bone
uoluntatis. Ui detis fr̃s. quo mͦ
angeli pacem t̾ris annuntiant. sc̃ĩ
Gloria in altissimis deo. qui cdiscor
stabilitatemq uidit eam pietate
doginatum septam. iudit eam oꝑũ

Expanded text:
muneribus pacis occurrimus. Jam belmuneribus pacis occurrimus. Jam bella destructa sunt. Omnia pulchritudo pacis obtinuit, nunc in luctu est diabolus, et in lamentatione omnis daemonum turma; nunc in coelestibus laetitia, et in angelis exsultatio, quibus specialius familiaris est pax: hanc enim etiam coelestes admirantur virtutes, apud quas fons ejus habetur perennis: ex quo etiam terreni, guttis quibusdam exinde distillantibus, irrorantur. Et ideo etiam si in terris pax laudatur a sanctis, laudis ejus splendor redundat in coelum: laudant eam coelestes angeli, et dicunt: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Videtis, fratres, quomodo angeli pacem terris annuntiant, sancti Gloria in altissimis Deo, qui humiliavit stabilitatemque, vidit eam pietate dogmatum septam, vidit eam o
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝓcedente rege: et platẽe mun¬
dantur. et omnis ciuitas diu̾sis flo¬
ribus et ornatib coronatur. ut nichil
sit quod minꝰ dignum uultui regi̾.
appareat: ita et nunc ꝓcedente. axp̃o
rege patis. om̃e quod triste. ẽ. aufere¬
tur e mectio: et illucescente u̾itate
fugetur mendatium. fugiat discor
unanimitatis dedarentur insignia.
arte sua pictor femineo habitu post
t̾gum utriꝰq concordiam statuit. q̃
quod hii qui uidentur corporib seꝑa¬
ti. sententũ ⁊ uoluntate conueniant:
ita nunc media dñi pax assistens: et
utrumq nr̃m gremio palpante co¬
nectens: discreta corpora inunum
conuenire animũ. ulnis iungentib
docet: inquo sine dubio completur
sermo ꝓpheticꝰ qui ait. s erit consili¬
cis sermone ꝓfatus ẽ: hodie uͦ uos
u̾ba pacis expͥmimus. Ip̃e nos hest̾¬
no resupinis manib: inu̾bo pacis
excepit. et nos hodie dilatato pectore
ulnisq patentib. ad eum cum

Expanded text:
sicut procedente rege, et plateae munsicut procedente rege, et plateae mundantur, et omnis civitas diversis floribus et ornatibus coronatur, ut nihil sit, quod minus dignum vultui regis appareat; ita et nunc, procedente Christo rege pacis, omne quod triste est auferatur a medio; et illucescente veritate, fugetur mendacium, fugiat discordunanimitatis declarentur insignia, artifex pictor femineo habitu post tergum utriusque concordiam statuit, quaquod hi qui videntur corporibus separati, sententiis et voluntate conveniant; ita nunc pax Domini media assistens, et utrumque nostrum gremio palpante connectens, discreta corpora in unum convenire animum ulnis jungentibus docet, in quo sine dubio completur sermo propheticus, qui ait: Et erit consilicis sermone praefatus est, hodie vero nos verba pacis expromimus; ipse nos hesternos resupinis manibus in verbo pacis excepit, et nos hodie dilatato pectore ulnisque patentibus ad eum cum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i populo. Ab ip̃is gͦ sanctis ᷤ angeł
etiam nos mutuati uocem. annuntia¬
mꝰ uobis gaudium magnum. hodie
enim eccłia in pace ẽ: et heretici inira.
hodie eccłe nauis inportu ẽ. et hereticoꝵ
furor iactatur in fluctib. Hodie oues¬
dñi incuto. et lupi insaniunt. Nocdie
unea dñi in habundantia. it oꝑarii
iniquitatis in indigentia. Hodie xͦ qͥẽ.
rex pacis.cum sua pace ꝓcedens. fuga¬
uit omne discidium. dissensiones de¬
pulit. discordiam ꝓturbauit: et sicut
celum soł splendor. ita ecelesiam fulgor
patis illuminat. Quia natus ẽ ait uo¬
bis hodie saluator mundi. Oquam
desiderabile nomen pacis.xͥane reli¬
gionis quam stabile fundam̃tum
et altaris dñici celestis ornatus. s
quid dognum possumꝰ de pace loqͥ:
Par nomen ẽ ip̃ius.xͥ. sicut dicit apłs.¬
quia xͦ ẽ. pax nr̃a. qui fecit utqͣ unũ.
Utͣqͣ non sententus neq fide: s in¬
uidia dyaboli dissidebant. Uerum

Expanded text:
omni populo . Ab ipsis ergo sanctis angelis omni populo . Ab ipsis ergo sanctis angelis etiam nos mutuati vocem, annuntiamus vobis gaudium magnum. Hodie enim Ecclesia in pace est, et haeretici in ira; hodie Ecclesiae navis in portu est, et haereticorum furor jactatur in fluctibus; hodieDomini in tuto, et lupi insaniunt; hodie vinea Domini in abundantia, et operarii iniquitatis in indigentia; hodie populus rex pacis, cum sua pace procedens fugavit omne dissidium, dissensiones depulit, discordiam perturbavit, et sicut coelum splendor solis, ita Ecclesiam fulgore pacis illuminat. Quia natus est vobis hodie, ait, Salvator mundi. O quam desiderabile nomen pacis, quam religionis Christianae stabile fundamentum, et altaris Dominici coelestis ornatus! Et quid dignum possumus de pace proloqui? Pax nomen est ipsius Christi, sicut et Aposus est pax nostra, qui fecit utraque unum : quae non sententiis, neque fide, sed invidia diaboli dissidebant. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
ad solacium singulare. Hini peccatũ
pͥmum. hinc origo mortis. hinc labor.
hinc dolor. hinc gemitus. hinc ama¬
ante dñs om̃ium deiectus ẽ. serui¬
tutem. et timet om̃s qui timeba tͤ
ab om̃ib et uix arte ualet: qui poce̾¬
tate regnabat hinc ẽ. fr̃s hinc est:
quod xͥ talis ẽ. ordo nascentis. Ad uir¬
ginem dyabolus uenerat. uenit angłs
ad mariam: ut quod malus deiecerat
angelus. bonꝰ angelus alleuaret. ꝑfichã
ruptam reintegͣret naturam. Infantiã
suscepit ille. paticur nutͥmenta. ꝑcur¬
rit etates. ut unam ꝑfectam manentẽ.
quam ip̃e fecerat: instauraret etatem.
Portat hominem. ne iam eadem pos¬
sit. Quem t̾renũ fecerat: fecic eẽ. celestem.
deum. ut in eo quod peccati. quod morti.
N aduentu dñi et saluatoris scds exlix.
atq inp̾sentia eius coporali. angeli di¬
centes choros celestes. euuangelitabant
pastorib dicentes. Annuntiamꝰ uobis
gaudium magnum hodie. quod erit

Expanded text:
ad solatium singulare. Hinc peccatum ad solatium singulare. Hinc peccatum primum, hinc origo mortis, hinc labor, hinc dolor, hinc gemitus, hinc amaium, in omnium dejectus est servitutem, et timet omnes qui timebatur ab omnibus; et vix arte valet, qui potestate regnabat. Hinc est, fratres, hinc est, quod Christi talis est ordo nascentis: ad virginem diabolus venerat, venit angelus ad Mariam; ut quod malus dejecerat angelus, bonus angelus allevaret. Perfidiam ruptam redintegret naturam; infantiam suscepit ille, patitur nutrimenta, percurrit aetates, ut unam perfectam, manentem, quam ipse fecerat, instauraret aetatem: portat hominem, ne jam cadere homo possit; quem terrenum fecerat, fecit esse coelestem; Deum, ut in eo quod peccati, quod mortis, n adventu Domini et Salvatoris nostri, atque in praesentia ejus corporali angeli ducentes choros coelestes, evangelizabant pastoribus, dicentes: Annuntio vobis gaudium magnum, quod erit
Abbreviated transcription (Latin):
rena. Nemo ex usu tctet. nouitatĩ
archanum: nemo quod singulare
ẽ metiat᷑ exemplo. Nemo contume¬
liam de pietate componat. nemo ꝑi¬
culum subeat desalute. Certe qͥ scire
desiderat altiora. recurrat ad legem:
ꝑ legem legis scientiam querat. Auc¬
toris facto: auctoritatis cognoscat ac¬
torem. lex fert. quod ds̃ hominem
ꝑpetuam creauit ad uitam. qd̾ hõi
terram ussit ꝓferre fructꝰ sponta¬
nea seruitrite. quod bestias. petudẽ.
armenta humane iussit potestatĩ
subiacere ñ arti: ut homo laboris
nescius. doloris ignarꝰ: beatas delici¬
as possideret. S om̃ia hec ne haberet
homo. angelus qui int̾ pͥmos habe¬
batur inuidit. maluiq in dyabo¬
lum cõmutari: quam hominẽ ple
gła sic uideret. Deniq hoc liuore suc¬
census. agg̾ditur doł feminam. uͥ¬
ginemq ut uetita degustaret indu¬
tit. Inducta uirgo. inducit uͥginem
ti pabulum dũ ministrat: et ip̃a fit
tocius mat̾ia ruine. que facta fuerat

Expanded text:
rena, nemo ex usu tractet novitatis rena, nemo ex usu tractet novitatis arcanum, nemo quod singulare est metiatur exemplo, nemo contumeliam de pietate componat, nemo periculum subeat de salute. Certe qui scire desiderat altiora, recurrat ad legem, per legem legis scientiam quaerat, auctoris factum auctoritate cognoscat auctoris. Lex refert quod Deus hominem propriam creavit ad vitam, quod homini terram jussit proferre fructus spontanea servitute; quod bestias, pecudes, armenta, humanae jussit potestati subjacere, non arti, ut homo laboris nescius, doloris ignarus, beatus delicias possideret. Sed omnia haec ne haberet homo, angelus, qui inter primos habebatur, invidit, maluitque in diabolum commutari, ne hominem plenum gloria sic videret. Denique hoc livore succensus aggreditur dolis feminam, virginemque ut vetitum degustaret pomum inducit: inducta virgo inducit virginem ti pabulum, dum ministrat; et ipsa fit totius materia ruinae, quae facta fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
de celo. et̾ra corpꝰ. ut inte nera celi t̾req
concordia seruaretur. adhuc tamen
quid adiciat adhonorem tuũ. tuu̾
ditorem. iusibilis imago p̾sentem
poneret ee t̾renis. Detlit tibi uices
suaᷤ. ut ñ frauderetur domini ui¬
cario: munditam larga possessio.
Et si ista ita sunt: quare mͦ putat᷑
inruria. quando deus quod effecit
mire. inse clement̾ excepit: et in ho¬
mine se u̾e uideri uoluit. inquo
ante imagi nario uoluit se uideri:
deditq ut ꝓprietas ip̃e qui ante
ut similitudo e̾e̾t acceꝑit: Concep̃
uirgo. iurgo peꝑit. Nam te conceptꝰ
turbet. partus tẽ non confundat
auditus. quando uirginitas qͥcqͥd
est humani pudoris excusat.
te consortium. uͥ ẽ. int̾pres angelꝰ.
fides ꝓnuba. desponsatio casticas.
donatio iurtus. iudex constientia.
causa deus. et conceptus integͥtas.
uirginitas partus. uͥgo mat̾: Ne¬
mo gͦ iuidicet humano modo: qd̾
diuino g̾itur sacmento. Nemo mys¬
terium celeste. discuciat ratione t̾¬

Expanded text:
de terra, ut in te nexa coeli terraeque concordia servaretur. Adhuc tamen quid adjiciat ad honorem tuum tuus ditorem visibilis imago praesentem poneret, et in terrenis dedit tibi vices suas, ut non fraudaretur Domini vicario mundi tam larga possessio. Et si ista ita sunt, quare modo putatur injuria, quando Deus quod per se fecit in te, in se clementer excepit, et in homine se vere videri voluit, in quo ante imaginario voluit se videri; deditque ut proprietas esset ipse, qui ante ut similitudo esset acceperat? Concepit virgo, virgo peperit, non te conceptus turbet, partus te non cauditus, quando virginitas quidquid est humani pudoris excusat. te consortium? Ubi est interpres angelus, fides pronuba, desponsatio castitas, dotatio virtus, judex conscientia, causa Deus, conceptus integritas, virginitas partus, virgo mater? Nemo ergo judicet humano modo quod divino geritur sacramento, nemo mysterium coeleste discutiat ratione ter
Abbreviated transcription (Latin):
Quare queris unde factus sis. et ad
quid factꝰ sis ñ requiris: Nonne to¬
ta ista quam uides tͥ facta ẽ mundi
domꝰ: dibi lus infusa circum fu sã
remouet tenebras. tibi temꝑata nox¬
ẽ. tibi dimensus ÷ dies. tͥ celum soł.
lune. stellaꝵ uario fulgore radiatũ ÷:
tibi t̾ra florib. nemorib. fructib ÷
titudo: negaudiũ noui seculi. tͥstis
solitudo confideret. Hinc ẽ. quod fec̃

Expanded text:
Quare quaeris unde factus sis, et ad Quare quaeris unde factus sis, et ad quid factus sis non requiris? Nonne tota ista quam vides tibi facta est mundi domus? Tibi infusa lux circumfusas removet tenebras, tibi est temperata nox, tibi dimensus est dies: tibi coelum, solis, lunae, stellarum vario fulgore radiatum est; tibi terra floribus, nemoribus, fructibus est titudo, ne gaudium novi saeculi tristis solitudo confunderet. Hinc est quod fecit
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo s signum. ñ ẽ ratio s uirtꝰ.
auctor ẽ. non natura. ñ ẽ. cõmune s
solũ diuinum ẽ. ñ humanũ. Cefset
gͦ mnani s philosophie labor. nasci
xpm̃ non fuit necessitas s potestas.
fuit honor: iniuria ñ fuit. Saẽmentũ¬
pietatis fuit. deitatis.: fuit detͥmentum:
fuit reꝑatio salutis humane. ĩ minu¬
tio substantie non fuit ħ diuine. Q
ñ nascendo ex intacto limo fecit homi¬
nẽ. nascendo ip̃e hominẽ decorpore fe¬
tit intacto. Oanusque in nr̃m plas¬
ma lutum dignant̾ asumpsit: ad
reꝑationem nrãm dignant̾ asump¬
sit et carnem. Ergo quod creator incre¬
atura sua. quod ds inuenitur incarne:
creature honor ẽ. ñ ÷ creatoris iniuria.
S hoc contumeliã deputat. qui cred̃
lutũ p̾ciosiꝰ e̾e quam carnẽ. Fortasse
penitet de luti iniuria. in honorem
canis. ingłam hominis se muta¬
tũ. homo quare tibi tam uilis es̃. qͥ
tam p̾ciosus es deo: Quare sic hono¬
ratus adeo. te ipsum talit̾ in honoraᷤ.

Expanded text:
 ratio, sed virtus; auctor est, non natura; non est commune, sed solum; divinum est, non humanum. Cesset ergo inanis philosophiae labor, nasci Christum non fuit necessitas, sed potestas; fuit honor, injuria non fuit; sacramentupietatis fuit, deitatis non fuit detrimentum; fuit reparatio salutis humanae, imminutio substantiae non fuit hoc divinae. Qui non nascendo ex intacto limo fecit hominem, nascendo ipse hominem de corpore fecit intacto; manus quae in nostrum plasma lutum dignanter assumpsit, ad reparationem nostram dignanter assumpsit et carnem. Ergo quod Creator in creatura sua, quod Deus invenitur in carne, creaturae honor est, non est Creatoris injuria. Sed hoc contumeliam credit, qui credit lutum pretiosius esse quam carnem. Fortasse poenitet de luti injuria in honorem carnis, in hominis gloriam se mutatum? Homo, quare tibi tam vilis es, qui tam pretiosus es Deo? Quare sic honoratus a Deo teipsum taliter inhonoras?
Abbreviated transcription (Latin):
polito sermone conficiens delecꝰ¬
tabili dulsedine aures om̃ium
repleuit ⁊ corda. Proinde dilectis¬
simi tanti pastouis intenta ⁊an¬
xia mente scripta legamꝰ. ⁊ ardẽ¬
ti desidio ilnis spiritalib ãplec¬
tam᷑. quat nus fructum laboris
sul felix de pauꝑculi cordis cella¬
rio sermonis exigui legentib ob¬

Expanded text:
polito sermone conficiens, delectabili dulcedine aures omnium replevit et corda. Proinde, dilectissimi, tanti pastoris intenta et anxia mente scripta legamus, et ardenti desiderio ulnisque spiritualibus amplectamur: quatenus fructum laboris sul Felix, de pauperculi cordis cellario, sermones legentib
Abbreviated transcription (Latin):
tholice ue¬
ritatis prec puus doctor. calore
suꝑni amoas accensus. ⁊ rigatio¬
ne ꝑ heniis gr̃ẽ iuroratus. dig¬
no eloqui sui ornamento uer¬
nantium ectionum opuscła de
singłis eur angłiorum parabolis

Expanded text:
tholicae veritatis praecipuus doctor, calore superni amoris accensus, et rigatione perennis gratiae irroratus, digno eloquii ornamento, vernantium lectionum opuscula de singulis Evangeliorum parabolis
Abbreviated transcription (Latin):
& sicu aliqͥd abstuli. reddo qͣdruplum.
fraude do offert. commemorat cͥmina ñ
sa plorat dõ. contͣ quem iuste causa pauꝑi
cam. ante solis occasum redde illi. Sicut
furem luc̃na ꝓdit. ita sol eos qͥ fraudant᷑
accusat. Si uolumꝰ d̃o offerre nr̃a. si apd̃
dm̃ quȩ nr̃a sunt possidẽ uolumꝰ. mere¬
ena redibendo. abrabȩ adoptat᷑ infiliũ.
Ne qͥs tam̃ putet ⁊ acheum offerendo dimi¬
um bonor ꝑfectionis ñ tenuisse fastigi¬
um. qͥ pꝰ omĩa sua ⁊ se ipsum sic dño de¬
dit. ut episcopatꝰ honore functꝰ. ad men¬

Expanded text:
 fraude abstuli, reddo quadruplum. fraude Deo offert, cumulat crimina, non Deo plorat, contra quem juste causa paupercam, ante solis occasum reddes illi . Sicut furem lucerna prodit, ita sol eos qui fraudantur, accusat. Si volumus Deo offerre nostra, si apud Deum quae nostra sunt possidere volumus, mereena reddendo, Abrahae adoptatur in filium. Ne quis tamen putet Zachaeum offerendo dimidium bonorum perfectionis tenuisse fastigium, qui post omnia sua et seipsum sic dedit Domino, ut episcopatus honore fultus, a men
Abbreviated transcription (Latin):
In cuuitate ꝑdita ꝑditi oꝑis zacheus e¬
sona. officio reatus multitudo monstt.
lit ex magnitudine criminis. remittẽ¬
tis luceat magnitudo.Iq̃rebat ib̾min
Diues gͦ qui sursum respicit. non portat
diuitias s proculcat. nec incuruat᷑ dnui¬
tiis s leuatur. atq agit diuitias ad largi¬
entis obsequium. ñ ad diuitiarum aut¬
auaritiȩ seruitutem. Diuitiarum seruꝰ.
ñ dñs ẽ auarus. aut misericors tot seruos
los. qͥ corpore homines ñ eqͣbat. Nemode
breuitate corꝑis. eui adde nicħ potest
curet. s ut fide emineat hoc ꝓcuret. Et
preturrens ascendit arborem. Qͥbꝰ putas
iste gͣdib altissimȩ arboris ꝑuenit ad
ramos: Talcauit terram. suꝑascendit
aurum. transcendit auaritiã. ⁊ totam
diuitiarum suꝑgressꝰ ẽ. molem. ut ꝓ¬
siliens inarborem ueniȩ. misccłiȩ app̃¬
hendet fructum. & de specła confessio¬
nis. indulgentiȩ cernet largitorem.

Expanded text:
diti operis Zachaeus esona, officio, reatus magnitudo monstratur, ut ex magnitudine criminis remittentis luceat magnitudo. Et quaerebat Dives ergo, qui sursum respicit, non portat divitias, sed proculcat; nec incurvatur divitiis, sed levatur; atque agit divitias ad largientis obsequium, non ad divitiarum avaritiae servitutem; divitiarum servus, non dominus est avarus: at misericors tot servos los, qui corpore homines non aequabat. Nemo ergo de brevitate corporis, cui addere nil potest, curet; sed ut fide emineat, hoc procuret. Et praecurrens, ascendit in arborem. Quibus putas iste gradibus altissimae arboris pervenit ad ramos? Iste calcavit terram, superascendit aurum, transcendit avaritiam, et totam divitiarum supergressus est molem, ut prosiliens in arborem veniae, misericordiae apprehenderet fructum, et de specula confessionis indulgentiae cerneret largit