comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma exparte. & postea ab apłis & beato elemente pre¬
decessore nr̃o ipsa diuisio est renouata: & in capite
ꝓuintiarum ubi dudum pͥmates legis erant scł̃i. ac
prima iudiciaria potestas. ad qͦs qui ꝑreliquas ciui¬
tates commorabantur. quando eis necesse erat. qui
adaulam imꝑatorum uł regum confugere non po¬
terant. uł qͥb ꝑmissum non erat. confugiebant pro
oppressionib ut iniustitiis suis. ipsosq appellabant
quoties opꝰ erat. sicut in lege eorum preceptum erat:
ipsis quoꝙ inciuitatib uł locis nrĩs. patriarchas
uł primates qui unam formam tenent. licet diuer¬
sa sint nomina. leges diuinȩ & eccłastice poni & ẽẽ
iusserunt. ad qͦs epĩ si necesse fuerit confugerent. eos¬
ꝙ appellarent. & ipsi primatũ nomine fruerentur
& non alii. Relique uͦ metropolitanȩ ciuitates qͣ
minores iudices habebant. licet maiores comitib
essent. haberent metropolitanos suos. qͥ prȩdictis

Expanded text:
ma ex parte, et postea ab apostolis, et beato Clemente praema ex parte, et postea ab apostolis, et beato Clemente praedecessore nostro, ipsa divisio est renovata, et in capite provinciarum, ubi dudum primates legis erant saeculi ac prima judiciaria potestas, ad quos qui per reliquas civitates commorabantuad aulam imperatorum vel regum confugere non poterant, vel quibus permissum non erat, confugiebant pro oppressionibus vel injustitiis suis, ipsosque appellabant quotiescunque opus erat, sicut in lege eorum praeceptum scriptum erat. Ipsis quoque in civitatibus vel locis nostris patriarchas, vel primates qui unam formam tenent, licet diversa sint nomina, leges divinae et ecclesiasticae poni, et esse jusserunt, ad quos episcopi si necesse fuerit confugerent, eosque appellarent: et ipsi primatum nomine fruerentur, et non alii. Reliquae vero metropolitanae civitates quae minores judices habebant licet majores comitibus comitatibus essent haberent metropolitanos suos, qui praedictis
Abbreviated transcription (Latin):
quo decedentib. in loco eorum succeserunt ep̃i: quo¬
rum ordmatio pretaxato ficri debet ordine & modo.
Quos qui seripit & uerba corum: đ̃m recipit. Qui aut̃¬
egitione speruit. & ipse indubitanter spernetur a
domino. Uidentes autem ipsi apłi messem esse mul¬
tam &e oꝑarios paueos: rogauerunt dnm̃ messis. ut
miueret oꝑarios in inessem suam. Unde electi funt
abeis septuaginta discipłi quorum typum gerunt
presbiteri: attr ineorum loco sunt conscituti in ȩȩcła.
cDe quorũ ordinatione & reliquorũ ministroruor¬
supra dixisse sufficiat. Porro qͦd ep̃c non ab uno sed
a cunctis consensu aut prȩsentia comprouintialium
est ordinandus. & nullatenus minus quã a tribus.
ceteris consentientibus cunctis. id cireo instituente
anõ fieri iubetur: ne aliqͥd contra fidem ȩcclẽ unius
tyrannica auctoritas moliretur. & regula uł fides
confunderetur credentium. rouintiȩ autem mul¬
to ante. xp̃i aduentum tempore. diuusȩ sunt maxi¬

Expanded text:
que decedentibus in locum eorum successerunt episcopi, quorum ordinatio praetaxato debet fieri ordine et modo, quos qui recipit et verba eorum, Deum recipit: qui aut funguntur, spernit, et ipse indubitanter spernetur a Domino. § 2. Videntes autem ipsi aptam et operarios paucos, rogaverunt Dominum messis ut mitteret operarios in messem suam. Unde electi sunt ab eis septuaginta discipuli, quorum typum gerunt presbyteri, atque in eorum locum sunt constituti in Ecclesia, de quorum ordinatione, et reliquorum ministrorum, dixisse supra sufficiat. Porro quod episcopus non ab uno, sed a cunctis, consensu aut praesentia comprovincialium est ordinandus, et nullatenus minus quam a tribus caeteris consentientibus cunctis, idcirco, instituente Domino, fieri jubetur, ne aliquid contra fidem Ecclesiae unius tyrannica auctoritas moliretur, et regula vel fides confunderetur credentium. Provinciae autem multo ante Christi adventum tempore divisae sunt maxi
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam locis patriarchȩ a nonnullis uocantur.
Illi autem qui in metropoli a beato petro. ordinan¬
te domino & predecessore nro predicto sc̃o clemen¬
te. seu a nobis constituti sunt: non omnes pͥmates
uł patriarche esse possunt. sed ille urbes quȩ
prȩfatis & priseis temporib p̾matum tenuere ep̃oꝵ¬

Expanded text:
quibusdam locis patriarchae a nonnullis vocantur. quibusdam locis patriarchae a nonnullis vocantur. Illi autem qui in metropoli a beato Petro, ordinante Domino, et praedecessore nostro praedicto sancto Clemente, seu a nobis constivel patriarchae esse possunt, sed illae urbes, quae praefatis et priscis temporibus primatum tenuere, ep
Abbreviated transcription (Latin):
dotum fr̃s ordo biꝑtitus est: et sicut dominꝰ illũ
constituit. a nullo debet ꝑturbari. Seitis autem
a dño apłos eẽ electos & constitutos. & postea ꝑdiuer¬
sas prouintias ad predicandum disꝑsos. Cumuͦ
messis cepisset crescere: uidens paucos esse opera¬
rios. ad eoꝵ adiumentum septuaginta eligi pre¬
autem non incastellis aut modicis ciuitatibus de¬
bent constitui. sed prb̃i ꝑcastella & modicas ciui¬
tates atq uillas debent ab epĩs ordinari & poni:
ab uno sed a pluribus debet epĩs ordinari. & ut
dictum est non admodicam ciuitatem ne uilescat
nomen epĩ. aut alicubi: sed ad honorabilem urbẽ
tytulandus & de nominandus. ẽ. Presbit̾ uero ad
qualemcumq locum. uł ȩccłiam in eo constitutã
sacerdotum. nec nobis a do collati sunt. nec apłi
docuerunt. põrum uͦ ordo unus est: licet sint
pͥmates illi qui primas ciuitates tenent. qui & in

Expanded text:
dotum, fratres, ordo bipartitus est, et sicut Dominus illum dotum, fratres, ordo bipartitus est, et sicut Dominus illum constituit, a nullo debet perturbari. Scitis autem a Domino apostolos esse electos et constitutos, et postea per diversas provincias ad praedicandum dispersos. Cum vero messis coeperat crescere, videns paucos esse operarios, ad eorum adjumentum septuaginta eligi praeautem non in castellis aut modicis civitatibus debent constitui, sed presbyteri per castella et modicas civitates atque villas debent ab episcopis ordinari et poni, copus non ab uno, sed a pluribus debet episcopis ordinari, et ut dictum est, non ad modicam civitatem, ne vilescat nomen episcopi, aut alicubi, sed ad honorabilem urbem titulandus, et denominandus est: presbyter vero ad qualemcunque locum vel ecclesiam in eo constitutam sacerdotum, nec nobis a Deo collati sunt, nec apostoli docuerunt. Episcoporum vero ordo unus est, licet sint primates illi qui primas civitates tenent, qui et in
Abbreviated transcription (Latin):
inlaudem głe grẽ suȩ: inqua gratificauit nos in
dilecto suo. in quo habemus redemptionẽ ꝑ san¬
guinem eius. remissionem peccatoꝵ scõm diuitias
grẽ eius. quȩ abundauit in nobis in omni sapien¬
tia & prudentia: ut notum faceret nobis sacramen¬
tum uoluntatis sue. scđ̾m bonum placitum eiꝰ qͦd
ꝓposuit in eoͥ dispensatione plenitudini temporũ.
instaurare omnia in xp̃o. quȩ incelis & quȩ in t̾ra
sunt in ipso. In quo etiam sorte uocati sumus. pre
destinati scd̃m propositum eius. qui omnia oꝑat᷑
sc̃m consilium uoluntatis suȩ: ut simus in lau¬
dem głe eius. qui ante sperauimus in xp̃o. De pri¬
luerunt. aut si eẽ deberent annoi: quantum hac¬
tenus de his abeato petro apło. & a reliquis apłis.
& a beato clemente nr̃o scõ predecessore & marty¬
re nouimus statutum. denegare uobis minime pos¬
sumus. Et quis est qui querentibus fr̃ib denegare
possit dubitationes uł necessitates eorum: acer¬

Expanded text:
in laudem gloriae suae, in qua gratificauit nos in dilecto, in quo habemus redemptionem per sanguinem eius, remissionem peccatorum, secundum diuitias gratiae eius, quae superabundauit in nobis in omni sapientia et prudentia: ut notum faceret nobis sacramentum uoluntatis suae secundum bonum placitum eius quod disposuit in eo dispensatione plenitudinis temporum, restaurare omnia in Christo, quae in caelis et quae in terra sunt. destinati secundum propositum ejus: qui omnia operatur secundum consilium voluntatis sue: ut simus in laudem glorie ejus: qui ante speravimus in Chriluerunt, aut si esse deberent, an non, quantum hactenus de his a beato Petro apostolo, et a reliquis apostolis, et a beato Clemente nostro sancto praedecessore et martyre novimus statutum, denegare vobis minime possumus. Et quis est, qui quaerentibus fratribus denegare possit dubitationem vel necessitates eorum? Sacer
Abbreviated transcription (Latin):
eius qui sacerdotes erant. quod aaron suꝑ tumcã
accipiebat poderem stolam scãm. & coronam aure¬
am mitram. & zonam auream. & suꝑhumerale. & re¬
liqua quȩ prefixa sunt. filii autem aaron suꝑ tu¬
nicas lineas cincti tantummodo & tyarati assiste
ipsi pͥmo pontificatus in ȩccłia xp̃i datus est: dicen¬
te domino ad eum. Tues inquit petrus. & super
hane petram edificabo ȩccłiam meam. & portȩ infe¬
ri non preualebunt aduersus eam. & tibi dabo cla
ues regni celoꝵ. Hic gͦ ligandi soluendiq potes¬
honorem & potestatem acceꝑunt. ipsumq pͥncipẽ
eorũ esse uoluerunt. Qui etiam iubente dño in
toto orbe disꝑsi. euangłium predicauerunt. lyls
quo

Expanded text:
ejus qui sacerdotes erant, quod Aaron super tunicam ejus qui sacerdotes erant, quod Aaron super tunicam accipiebat poderem, stolam sanctam, et coronam auream, mitram et zonam auream, et superhumerale, et reliqua quae praefixa sunt: filii autem Aaron super tunicas lineas cincti tantummodo et tiarati assistebipsi primo pontificatus in Ecclesia Christi datus est, dicente Domino ad eum: « Tu es inquit Petrus et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversuus eam . Hic ergo ligandi solvendique poteshonorem et potestatem acceperunt, ipsumque principem eorum esse voluerunt. Qui etiam jubente Domino in toto orbe dispersi, evangelium praedicaverunt. Ipsis quo
Abbreviated transcription (Latin):
ddotali auctoritate ista fecerunt. Ceterum aaron
pͥmus in lege sacerdotale nomen accepit. pͥmusq
pontificali stola inditus. uictimas optulit. iuben¬
te dño ac loquente ad moysen. Accipe inquit aa¬
ron & filios eius: & applicabis ad ostium tabernacu¬
li testimonii. Cumq laueris patrem cum filiis aqͣ.
indues aaron uestimentis suis. id est lineam tunicã.
& suꝑhumerale. & rationale quod constringes bal¬
theo. & pones tyaram in capite eius. & laminam
sanrtam suꝑ tyaram. & oleum unctionis fundes
suꝑ caput eius: atq hoc ritu consecrabitur dño. Fn¬
lios quoq illius applicabis. & indues tunicis line¬
is. cingesq balteo. aaron scilicet & liberos eius.
& impones mitras eis. eruntq sacerdotes mei reli¬
gione ꝑpetua. Quo loco contemplari oportet. aa¬
ron summũ sacerdotem id est epm̃ fuisse. porro
filios eius presbiteroꝵ demonstrasse figuram. Hoc
enim fuit inter aaron summũ sacerdotem. & filio ᷤ

Expanded text:
dotali auctoritate, ista fecerunt. Caeterum Aaron dotali auctoritate, ista fecerunt. Caeterum Aaron primus in lege sacerdotale nomen accepit primusque pontificali stola indutus, victimas obtulit, jubente Domino ac loquente ad Moysen: « Accipe inquit Aaron et filios ejus, et applicabis ad ostium tabernaculi testimonii. Cumque laveris patrem cum filiis aqua, indues Aaron vestimentis suis, id est, lineam tunicam et superhumerale et rationale quod constringes balteo, et pones tiaram in capite ejus, et laminam sanctam super tiaram, et oleum unctionis fundes super caput ejus, atque hoc ritu consecrabitur Domino. Filios quoque illius applicabis et indues tunicis lineis cingesque balteo Aaron et liberos ejus et impones mitras eis, eruntque sacerdotes mihi religione perpetua . » Quo loco contemplari oportet Aaron summum sacerdotem, id est episcopum fuisse, porro filios ejus presbyterorum demonstrasse figuram. Hoc enim fuit inter Aaron summum sacerdotem et filios
Abbreviated transcription (Latin):
niari ꝑmittitur. Nec ab aliis quam ab his qui sine
crimine sunt: & iusta electione si necessitas fuerit
aut ipsi uolendo domino seruire elegerint. sacer¬
dotesq sine crimine fieri & ordinari possint: & ta¬
les ꝑ omiã fuerint. quales eligi sacerdotes iubent᷑.
Porro & moysi precipitur:. ut eligat presbit̾os. Un¬
de &inprouerbiis dicitur. Gła senum canities. Hec
uͥ canicies sapientiam designat: de qua scͥptum est.
Canicies hominũ prudentia est. Cumꝙ nongen¬
tos & amplius annos. ab adam usq ad abraham urx¬
isse homines legerimus. nullus alius pͥmus appel¬
latus est presbit᷑ id est senior nisi abraham: qui
multo pauciorib uixisse annis conumeitur. No
gͦ propter decrepitam senectutem. sed propter sapi¬
entiam presbiteri nominantur. Initium enim sa¬
cerdotii aaron fuit. licet melchisedech prior op¬
tulerit sacrificium: & post hunc abraham. isaac
& iacob. Sed hi spontanea uoluntate non sacer¬

Expanded text:
niari permittitur, nec ab aliis quam ab his qui sine niari permittitur, nec ab aliis quam ab his qui sine crimine sunt, et justa electione, si necessitas fuerit, aut ipsi volendo Domino servire elegerint, sacerdotesque sine crimine fieri et ordinari possint, et tales per omnia fuerint quales eligi sacerdotes jubentur. Porro et Moysi praecipitur ut eligat presbyteros, unde et in Proverbiis dicitur, gloria senum canities. Haec vero canities sapientiam designat, de qua scriptum est. Canities hominum prudentia est, cumque nongentos et amplius annos ab Adam usque ad Abraham vixisse homines legerimus, nullus alius primus appellatus est presbyter, id est senior, nisi Abraham qui multo paucioribus vixisse annis convincitur: non ergo propter decrepitam senectutem, sed propter sapientiam presbyteri nominantur. Initium enim sacerdotii Aaron fuit, licet Melchisedech prior obtulerit sacrificium, et post hunc Abraham, Isaac et Jacob. Sed hi spontanea voluntate non sacer
Abbreviated transcription (Latin):
& habens furorem. Ulciscens dñs in hostes suos: &
irascens ipse inimicis suis. Ante faciem indigna¬
tionis eiꝰ quis stabit: & quis resister in ira furoris
eiꝰ: Indignatio eius effusa est sicut ignis: & petrȩ
dissolute sunt ab eo. Bonus est dominus. & con¬
fortans indie tribulationis: & sciens sperantes
inse. Et reliqua. Ouedam autem ex his iam aluis
fr̃ib scͥpsimus: quȩ toties sunt replicanda. qͦties
fuerint necessaria. Eiectioẽm qͦ ut supra memoratũ ẽ. sũ¬
moꝵ sacerdotũ sibi cͣns reseruauit licet electionẽ eorũ bo¬
nis sacdotibꝰ & spũalibꝰ popłis concessisset. Electionẽ enĩ illoꝵ
talit̃ apłs fieri iubet. Siqͥs sine crimine est uniꝰ uxoris ui¬
rum. filios habentem fideles. non in accusatione¬
ne luxuriȩ aut non subditos. & reliqua. Si enim
sine crimine sacerdos eligi precipitur: nullatenꝰ
ab hominib criminib irretitis accusari aut calũ¬

Expanded text:
t habens furorem; ulciscens Dominus in hostes suos, et t habens furorem; ulciscens Dominus in hostes suos, et irascens ipse inimicis suis; ante faciem indignationis ejus quis stabit, et quis resistet in ira furoris ejus? Indignatio ejus effusa est sicut ignis et petrae dissolutae sunt ab eo. Bonus est Dominus et confortans in die tribulationis et sciens sperantes in se , » et reliqua. Quaedam autem ex his jam aliis fratribus scripsimus, quae toties sunt replicanda quotiens fuerint necessaria. Ejectionem quoque ut supra memoratum est summorum sacerdotum sibi Dominus reservavit, licet electionem eorum bonis sacerdotibus et spiritualibus populis concessisset. Electionem enim illorum taliter apostolus fieri jubet: « Si quis sine crimine est, unius uxoris virum filios habentem fideles, non in accusatione luxuriae, aut non subditos , » et reliqua. Si enim sine crimine sacerdos eligi praecipitur, nullatenus ab hominibus criminibus irretitus accusari aut calum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed siquis aduersus eos uł eccłias eorum cõmotꝰ
fuerit. aut causas habuerit. prius ad eos recurrat
caritatis studio: ut familiari colloquio cõmoniti.
ea sanent quȩ sananda sunt. & caritatiue emendẽt
que iuste emencdanda agnouerint. Si autem aliqͥ
eos priusquam ȩgerint hȩc. lacerare. accusare. aut
infestare presumpserint. ex cõmunicentur: & mi¬
mme absoluantur. antequam ꝑ satisfactionẽ ut iam
dictum est condignam egerint penitentiam: qm̃ in
iuria eorum adxp̃m ꝑtinet. cuius legatione fun¬
suorum legationem inuingeret. & a qͦquã subdito¬
in dignatus irasceretur. aut talia pro ut potuerit
uinddicaret: & ad iniuriam ac contumeliam sui
hoc factum reputaret. & talionem si inprȩsenti
non posset. futuris temporib redderet. Nam si
in hominũ causa hec fiunt: quid putatis ds faciet
ae suis. qui nec capillum capitis eorum perire dyx¬
eritͭ Unde & dñs ꝑnaum propħam loquitur di¬

Expanded text:
Sed si quis adversus eos vel Ecclesias eorum commotus Sed si quis adversus eos vel Ecclesias eorum commotus fuerit, aut causas habuerit, prius ad eos recurrat charitatis studio, ut familiari colloquio commoniti ea sanent quae sananda sunt, et charitative emendent quae juste emendanda agnoverint. Si autem aliqui eos, priusquam egerint haec, lacerare, accusare, aut infestare praesumpserint, excommunicentur et minime absolvantur antequam per satisfactionem, ut jam dictinjuria eorum ad Christum pertinet, cujus legatione funsuorum legationem injungeret, et a quoindignatus irasceretur, aut talia prout posset vindicaret, et ad injuriam et contumeliam sui hoc factum reputaret, et talionem, si in praesentia non posset, futuris temporibus redderet. Nam si in hominum causa haec nunt, quid putatis Deus faciet de suis, qui nec capillum capitis eorum perire dixerit? Unde et Dominus per Nahum loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ab his cauere: & non solum non facere sed nec fa¬
cientib consentire: quia non solum qui faciunt
damnantur. sed qui consentiunt facientib. De
talib & his similib ueritas ait. Uulpes foueas
habent. & uolucres celi nidos: filius autẽ homi¬
nis. non habet ubi caput reclinet. id est intalib
non habitat dominus: nec ipsi manent in eo.
Et salomon loquitur dicens. Qui fodit foue¬
am incidet in eam: & qui uoluit lapidem. re¬
uertetur ad eum. Lingua fallar non amat
ueritatem: & os lubricum operatur rumas. Graue
est saxum. & onerosa harena: s ira stulti utroꝙ graui¬
or. Hominẽ qui calumnatur animȩ sanguinem. si
usq acd lacum fugerit: nemo sustinet. Qui se iactat
& dilatat. i urgia concitat. Qui sperat in dño: sana¬
bitur. Qui confidit in corde̾ suo stultus est: qͥ autẽ
graditur sapienter. ipse saluabitur. Oui fortiter
yremit ubera. ad eliciendum lac: exprimit butirũ.

Expanded text:
ab his cavere, et non solum non facere, sed nec faab his cavere, et non solum non facere, sed nec facientibus consentire, quia non solum qui faciunt damnantur, sed qui consentiunt facientibus; de talibus et his similibus ipsahabent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput suum reclinet , » id est, in talibus non habitat Dominus, nec ipsi manent in eo; et Salomon loquitur dicens: « Qui fodit foveam, incidet in eam, et qui volvit lapidem revertetur ad eum. Lingua fallax non amat veritatem, et os lubricum operatur ruinas . » Grave est saxum et onerosa arena, sed ira stulti utroque gravior, hominem qui calumniatur animae sanguinem, si usque ad lacum fugerit, nemo sustinet; qui se jactat et dilatat, jurgia concitat; qui sperat in Domino, sanabitur; qui confidit in corde suo stultus est, qui autem graditur sapienter, ipse salvabitur; qui fortiter premit ubera ad eliciendum lac, exprimit butyrum;
Abbreviated transcription (Latin):
propħa. ꝑ quem dominus ait. Pambulabo in sim¬
plicitatem cordis mei. in medio domus meȩ. Non
proponebam coram ocłis uerbum os belial. Detra¬
hentem in abscondito sodałe suum. hunc interfi¬
ciebam. Et hi cauendi sunt: de quib salomor ait.
Sicut noxius est qui mittit lanceas & sagntas &
mortem: sic uir qui fraudulenter nocet amico suo.
& cum fuerit deprehensus dicit. Ludens feci.
Sicut carbones adprunas & ligna adignem. sic
homo iracundus suscitat rixas. Uerba susurronis
quasi simplicia:. & ipsa ꝑueniunt ad intima
uentris. Et si detractores quorumꝙ grauiter
iudicantur. & inꝑditionis laqueum cadunt:
multomagis laceratores & detractores. atq accu
satores memoratorum eius famuloꝵ. atq ꝑse¬
cutores damnantur. & inbarathrum nisi se cor
rexerint. & ꝑeorum satisfactionem. condignam
egerint pęnitentiam. indubitant̃ uadunt. & uindi¬
cibus flammis exuruntur. Quappter oportet om̃s

Expanded text:
propheta, per quem Dominus ait: Perambulabo in simpropheta, per quem Dominus ait: Perambulabo in simplicitate cordis mei, in medio domus meae, non proponebam coram oculis meis verbum Belial, detrahentem in abscondito sodalem suum, hunc interficiebam, et hi cavendi sunt, de quibus Salomon ait: « sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem, sic uir, qui fraudulenter nocet amico suo et, cum fuerit deprehensus, dicit: lSicut carbones ad prunas, et ligna ad ignem, sic homo iracundus suscitat rixas, verba susurronis quasi simplicia, et ipsa perveniunt ad intima ventris . » Et si detractores quorumque graviter judicantur et in perditionis laqueum cadunt, multo magis laceratores et detractores atque accsatores  memoratorum  Dei famulorum atque persecutores damnantur, et in barathrexerint et per eorum satisfactionem condignam egerint poenitentiam, indubitanter vadunt et vindicibus flammis exuruntur. Quapropter oportet omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tur: quid putatis faciet ds deorũ & dñs dominan¬
tium. qui ultionem suorum promisit ñ differre ser¬
uorum: Unde & ipse ꝑpropħam loquitur dicens.
Ds ultionum dominus: ds ultionum libere egit.
Et reliqua. Et apłs inquit. Tu quis es qui iudi¬
cas seruum alienum: Suo enim dño stat aut ca¬
dit. Et ipse. Nolite iudicare inuicem: sed hoc iu¬
dicate magis. ne ponatis offendiculum frĩ uł scan¬
dalum. Et dominus ꝑ propħam inquit. Qui
uos tangit. tangit pupillam ocłi mei. Nam̾ si ali
quis nunc in malũ ocłos alicuius pͥncipis inci¬
pit tractare: manifeste reus maiestatis iudicatur.
& infamis efficitur: aut potius capitali sententie sub¬
iacet. Hec fr̃s ualde cauenda sunt: & qͦd homines
nolunt sibi fieri. deo deorum non debent inferre.
ne forte irascatur dominus. & faciat uindictam
eorum. etiam in eos qui non peccauerunt. quia
perit sepissime iustus pro impio. Imitandus est etiã

Expanded text:
tur, quid putatis faciet Deus deorum, et Dominus dominantur, quid putatis faciet Deus deorum, et Dominus dominantium, qui ultionem suorum promisit non differre servorum? Unde et ipse per Prophetam loquitur dicens: « Deus ultionum Dominus, Deus ultionem libere egit, » et reliqua . Et Apostolus inquit: « Tu quis es, qui judicas servum alienum? suo enim domino stabit, aut cadet . » Et ipse: « Nolite judicare invicem, sed judicate magis, ne ponatis offendiculum fratri vel scandalum . » Et Dominus per prophetam inquit: « Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei . » Nam si aquis nunc in malum oculos alicujus principis incipit tractare, manifeste reus majestatis judicatur, et infamis efficitur, aut potius capitali sententiae subjacet. Haec, fratres, valde cavenda sunt, et quod homines nolunt sibi fieri Deo deorum non debent inferre, ne forte irascatur Dominus, et faciat vindictam eorum, etiam in eos qui non peccaverunt, quia perit saepissime justus pro impio. Imitandus est etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sacri sui corporis tractatores. a uilib & reprobis.
& non idoneis ꝑsonis infamari noluit. nec calũ¬
miari ꝑmisit: sed ipse proprio flagello petcantes
sacerdotes a templo eiecit. Inde liquet quod sũmi
sacerdotes idest epĩ a d̃o sunt iudicandi. non ab hu¬
manis aut praue uitȩ hominibus lacerandi. sed
potius ab hominib fidelib portandi. ipso dño
exemplum dante. quando ꝑseipsum & non ꝑ ali¬
um. uendentes & ementes eiecit de templo: & men¬
sas nũmularioꝵ & cathedras uendentium pro¬
prio euertit flagello. & eiecit de templo. Et siẽ
alibi ait. D̾s stetit in synagoga deorum: in me¬
dio autem dos discernit. Et alibi. Ego dixi
dii estis: & filii excelsi omnes. Nullus enim ut
reor inuenitur inter nos. qui uelit suum scruum
abalio quam a se iudicari. Qd̾ si presumptũ fuerit:
aut multa ipse indignatione irascitur. aut potius
ultionem querit suꝑ eo. Si uͦ hoc inter homines agi¬

Expanded text:
sacri sui corporis tractatores a vilibus, et reprobis, sacri sui corporis tractatores a vilibus, et reprobis, ac non idoneis niari permisit, sed ipse proprio flagello peccantes sacerdotes a templo ejecit. Unde liquet, quod summi sacerdotes, id est episcopi, a Deo sunt judicandi, non ab humanis, aut pravae vitae hominibus lacerandi, sed potius ab omnibus fidelibus portandi, ipso Domino exemplum dante, quando per se ipsum, et non per alium, « vendentes et ementes ejecit de templo, et mensas nummulariorum et cathedras vendentium proprio evertit flagello, et ejecit de templo » Et sicut alibi ait: « Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos dijudicat . » Et alibi: « Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes . » Nullus enim, ut reor, invenitur inter nos, qui velit suum servum ab alio quam a se judicari. Quod si praesumptum fuerit, aut multa ipse indignatione irascitur, aut potius ultionem quaerit super eum. Si vero hoc inter homines agi
Abbreviated transcription (Latin):
nem celebrent ordinationem. Qđ si simul om̃s
conuenire minime potuerint̾: assensum tamen
suis precib prebeant. ut ab ipsa ordinatione ani
mo non desint. Porro & ierosolimitarum pͥmus
archiep̃c beatus iacob qui iustus dicebatur. & sc̃m
carnem dni nuncupatus est fr̃. a petro. iacobo et
iohanne apłis est ordinatus. Successoribus uideli¬
cet dantes formam eoꝵa. ut minus quam a tribus
ep̃is. reliquisq omnibꝰ assensum prebentib. nulla¬
tenus ep̃c ordinetur. & cõmuni uoto ordinatio cȩle¬
bretur. Reliqui uͦ sacerdotes a proprio ordinen¬
tur ep̃o. ita ut ciues & alii sacerdotes assensum prebe¬
ant: & ieinantes ordinationem celebrent. Similit̃
& diacomi ordinentur. Ceterorum autem gradu¬
um distributio. trium ueracium testium. epĩ sei
eorum suꝑ qua nos consulere uoluistis. non nisi
ab idoneis & probatissimis uiris. qui & suspicio¬
nib & sceleribus careant fieri debet: quia dñs

Expanded text:
nem celebrent ordinationem. Quod si omnes simul nem celebrent ordinationem. Quod si omnes simul convenire minime potuerint, assensum tamen suis precibus et scriptis praebeant, ut ab ipsa ordinatmo non desint. Porro et Hierosolymitarum primus archiepiscopus beatus Jacobus qui justus dicebatur, et secundum carnem, Domini nuncupatus est frater, a Petro, Jacobo et Joanne apostolis est ordinatus, successoribus videlicet dantes formam eorum, ut non minus quam a tribus episcopis, reliquisque omnibus assensum praebentibus ullatenus episcopus ordinetur, et communi voto ordinatio celebretur. Reliqui vero sacerdotes a proprio ordinentur episcopo, ita ut cives et alii sacerdotes assensum praebeant, et jejunantes ordinationem celebrent, similiter et diaconi ordinentur. Caeterorum autem graduum distributioni trium veracium testimonium cum epeorum super qua nos consulere voluistis, nonnisi ab idoneis et probatissimis viris, qui et suspicionibus et sceleribus careant, fieri debet: quia Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
modio nos guber nacula teneamus. taner proftemur
nos honore &ȩ scĩtate minores esse. & propterea omni¬
no festinamus. ut acigłam eius beatitudinis ꝑueni¬
ro dossmus. Igitur consultationib ur̃is plenus
responderemus si licuisset. Sed infirmitatis ac reli¬
quarum oꝑpressionũ onere pressi. breuiter praut do¬
minus tribuit. & ut a beato petro principe apłoꝵ
sumus instructi aqͦ et presbiter sum ordinatus. scri¬
bere uobis sicut petistis non denegamus Ordina¬
tiones epõrum auctoritate apłica. ab omnib qui
in eadem fuerint prouintia epĩs sunt celebrandȩ.
Qui simul conuenientes scrutinium diligenter
& manus cum scĩs euangłiis quȩ predicaturi st̃
imponentes. dnĩca die hora tertia orantes. sacra
ꝙ unctione exemplo propħarum & regum capita
eoꝵ. more apłoꝵ & moysi unguentes: quia omĩs
sanctificatio constat in spũ sc̃o. cuiꝰ uirtus inuisi¬
bilis scõ est chrismate ꝑmixta: & hoc ritu solle¬

Expanded text:
mmodo nos gubernacula teneamus, tamen profitemur nos honore et sanctitate minores esse, et propterea omnino festinamus, ut ad gloriam ejus beatitudinis pervenire possimus. Igitur consultationibus vestris plenius respondissemus si licuisset, sed infirmitatis ac reliquarum oppressionum onere pressi, breviter, prout Dominus tribuit, et ut a beato Petro principe apostolorum sumus instructi, a quo et presbyter sum ordinatus, scribere vobis, sicut petistis, non denegavimus. Ordinationes episcoporum auctoritate apostolica ab omnibus qui in eadem fuerint provincia episcopis, sunt celebrandae. Qui simul convenientes scrutinium diligenter  manus cum sanctis Evangeliis, quae praedicaturi sunt, imponentes, Dominica die hora tertia orantes, sacraque unctione exemplo prophetarum et regum, capita eorum more apostolorum et Mosi ungentes: quia omnis sanctificatio constat in Spiritu sancto, cujus virtus invisibilis sancto est chrismate promulgata, hoc ritu solem
Abbreviated transcription (Latin):
qui corpus occidunt. animam autem non possunt
occidere. Quod autem in aure audistis prȩdicate in
lumine. illum timentes qͥ pot̃ animã & corpus occi¬
dere. & mutere ingehennam. Er̃s mei in carne am¬
bulantes. non scd̃m carnem militamus. Arma enĩ
militiȩ nr̃e non carnalia sed potentia dõ ad destrue¬
exaltationem extollentem se aduersus scientiam di¬
& incaptiuitatem redigentes omnem cogitationẽ
mobsequium xp̃o ꝑducentes. De cetero fr̃s confor¬
tamini in dño & inpotentia fortitudinis eius. ut¬
pax uobis multa. & grã adõ & domino nr̃o iħu xp̃o
ministretur:. Amplectimur & osculamur ac si p̾¬
sentes caritatem ur̃am. inunitate spẽ. in uinculo

Expanded text:
qui corpus occidunt animam uero non possunt qui corpus occidunt animam uero non possunt occidere. Quod autem in ore auditis praedicate in lumine illum timentes qui potest animam et corpus occidere et mittere in gehennam. Fratres mei in carne ambulantes non secundum carnem militemus. Arma enim militiae nostrae non carnalia sed potentia sunt deo ad destrucexaJtationem extollentem se aduersus scientiam dei, in captiuitatem redigentes omnem cogitationem, in obsequium christo perducentes. De caetero fratres confortamini in domino et in potentia uirtutis eius. Pax uobis multa et gratia a deo et domino nostro Iesu christo ministretur. Amplectimur et osculamur ac si praesentes charitatem uestram in unitate spiritus in uinculo
Abbreviated transcription (Latin):
tur & liberetur: Si autem difficiles cause. aut maio¬
ra negocia orta fuerint: ad maiorem sedem referan¬
tur. Et si illic facile discerni non poterunt aut
ruste terminari: ubi fuerit summoꝵ congregata
congregatio. quod ꝑsingulos annos bis fieri solet
& debet. iuste & d̃o placite coram patriarcha aut pͥ¬
mate eccłiastica. & coram patricio scłaria iudicent᷑
negocia in cõmune. Quod si difficiliores orte fue¬
rint questiones. aut epõrum uł maioꝵ iudicia aut
maiores cause fuerint: ad sedem apłicam si appel
one saluatoris. ut maiores & difficiliores questiones
uniuersam construxit eccłiam. dicente ipso ad beatũ
pͥncipem apłoꝵ petrum. Tu es inquit petrus. &
Sit gͦ fr̃s constantia ur̃a aduersus contentiones eoꝵ
qui aduersa sapiunt & non quȩ di sunt sapiunt.¬
& erit fortior petra constantia ura. sicut sc̃ptũ¬
est. Ne timueritis ab eis. neq terreamini a facie eoꝵ

Expanded text:
tur et liberetur. Si autem difficiles causae aut majotur et liberetur. Si autem difficiles causae aut majora negotia orta fuerint, ad majorem sedem referantur, et si illic facile discerni non potuerint aut juste terminari, ubi fuerit summorum congregata congregatio, quae per singulos annos bis fieri solet et debet, juste et Deo placite coram patriarcha aut primate ecclesiastico et coram patricio saeculari judicentur negotia in commune. Quod si difficiliores ortae fuerint quaestiones aut episcoporum vel majorum judicia aut majores causae fuerint, ad Sedem apostolicam, si appelone Salvatoris, ut majores et difficiles quaestiones  Christus universam construxit Ecclesiam, dicente ipso ad beatum principem apostolorum Petrum: « Tu es inquit Petrus, et Sit ergo constantia uestra aduersus contentiones eorum qui aduersa sapiunt et non quae dei sunt et erit fortior petra constantia uestra sicut est scriptum: ne timueritis ex eis neque terreamini a facie eorum
Abbreviated transcription (Latin):
na: nunquid ut iudices: naqueq prouincia
tam iuxta eccłiasticas quam iuxta scłi leges. suos debet
iustos & non iniquos habere iudices. & non exter nos.
nisi apłice huius sedis decreuerit pontifex qͣtinus
quicumꝙ causam habuerit. apud suos iudicetur.
& ñ ad alienos causa uagandi stimulante. ꝓpter suã
uiã despiciens patriam transeat. sed ad duodecim
eiusdem prouinciȩ iudices. ad quoꝵ iudicium om¬
nes cause ciuitatum referuntur. deferatur negociũ.
Si autem fuerit eccłiasticum. apud ep̃os interueni¬
ente pͥmate. si quidem maior causa fuerit: si uero
minor. metropolitano. Si uͦ fuerit scłare. ap̃ ensdẽ
ordinis uiros. udicio tamen ep̃orum: cum apłs priua
torum xpĩanorũ causas magis ȩccłiis deferri. & ibi¬
dem sacerdotali iudicio terminari uoluit. Omnis
enim oppressus. libere sacerdotum si uoluerit appel¬
let iudicium. & a nullo prohibeatur: sed abhis fulcia¬

Expanded text:
na, nunquid ut judices? Unaquaeque enim provincia, na, nunquid ut judices? Unaquaeque enim provincia, tam juxta ecclesiasticas quam juxta saeculi leges, suos debet justos et non iniquos habere judices, et non externos, nisi apostolicae hujus sedis decreverit auctoritas: quatenus quicunque causam habuerit, apud suos judices judicetur, et non ad alienos, causa vagandi, stimulante protervia, suam despiciens patriam transeat, sed ad duodecim ejusdem provinciae judices, ad quorum judicium omnes causae civitatum referuntur, deferatur negotium. Si autem fuerit ecclesiasticum, apud episcopos, interveniente primate, si major causa fuerit; si vero minor, metropolitano. Si vero fuerit saeculare, apud ejusdem ordinis viros, judicio tamen etorum Christianorum causas magis Ecclesiis deferri, et ibidem sacerdotali judicio terminari voluit. Omnis enim oppressus libere sacerdotum, si voluerit, appellet judicium et a nullo prohibeatur, sed ab his fulcia
Abbreviated transcription (Latin):
diaconibus ad eunuchum: ita dabit uobis conso¬
lationem & liberationem. Hec sectamini kinr. et
nulli unquam nocete. Er̃s estis. inuicem uos di¬
ligite: ut ueri dnĩ discipuli effici mereamini. Na
qui rancida corda uirorum inficit: malitiam int̾
homines spargit. Et qui detrahit frẽm suum. homi¬
cida est. Et qui abstulerit aliquid patri uł matri.
dictis hoc peccatum non esse: homicidȩ particeps. ẽ.
qui xp̃i pecunias & eccłe rapit. aufert. uł fraudat. ho¬
micida est: atꝙ homicida ante conspectum iusti iu¬
dicis esse deputabitur. Qui rapit pecuniam proxi¬
mi sui. iniquitatem oꝑatur: qui autem pecuniam
uł res eccłie abstulerit. sacrilegium facit. Priuile¬
gia enim eccłiarum & sacerdotum. scĩ apł̃i iussu sal¬
uatoris intemerata & inuiolata suis decreuerunt
auctoritate. & peregrina iudicia submouemus.
Unde & dñs mentionem faciens. loth. ꝑ moysen lo¬
quit᷑ dicens. Ingressus es. qͥdam inquiunt ut adue¬

Expanded text:
diaconibus, ad Eunuchum, ita dabit nobis consodiaconibus, ad Eunuchum, ita dabit nobis consolationem et liberationem. Haec sectamini, charissimi, et nulli unquam nocete. Fratres estis, invicem vos diligite ut veri Dei discipuli effici mereamini. Nam qui rancida corda virorum inficit, malitiam inter homines spargit, et qui detrahit fratrem suum, hic homicida est. Et qui abstulerit aliquid patri vel matri, dicitque hoc peccatum non esse, iae pecunias rapit, aufert vel fraudat, homicida est, atque homicida ante conspectum justi judicis esse deputabitur. Qui rapit pecuniam proximi sui , iniquitatem operatur: qui autem pecuniam vel res ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit. Privilegia enim ecclesiarum et sacerdotum sancti apostoli, jussu Salvatoris, intemerata et inviolata perpetuis decreverunt auctoritate, et peregrina judicia submovemus. Unde et Dominus mentionem faciens Lot, per Moysem loquitur dicens: Ingressus es quidem, inquiunt, ut adve
Abbreviated transcription (Latin):
culdubio inueniet. si in eum totam spem suam iux¬
ta psalmiste uocem ꝓiecerit. Ait namq. Proice suꝑ
dñm curaM tuam. & ipse te enutriet. nec dabit
inȩt̾num fluctuationẽ iusto. Omnisenĩ homo insua
causa deficiens. & insuis hesitãs consiliis: q̃rit sibi amicũ
fidełe. in cuiꝰ consiliis ꝯfidat qͥ insuis diffidebat. Et talẽ fi¬
duciã hab in illo: ut omẽ secretũ sui pectoris ei pandat & aꝑiat.
Qͥd dulciꝰ est qmhabeas illũ. cũ qͦ oĩa possis loqͥ ut tecũ:. Si ista
cum hominib fiunt. quantomagis eum dõ hoc est
agendum. qui omnes uult saluos fieri. & neminẽ
perire: Nam si ueraciter dm credimus. eumq dili¬
gimus ut debemus. & proximos sicut nosmet ipsos.
in eumq totam spem proieterimus nrãm: ipse nos
cripiet & consolabitur. Et sicut ꝑ angłm suũ. aba¬
cuc propħam cum prandiis in lacum leonũ. ad da¬
nielem uatem misit. & philippum unum de septẽ

Expanded text:
rocul dubio inveniet si in eum totam spem juxrocul dubio inveniet si in eum totam spem juxta Psalmistae vocem projecerit; ait namque, projice « super Dominum curam tuam, et ipse te enutriet, nec dabit in aeternum fluctuationem justo . » Omnis enim homo in sua causa deficiens, et in suis haesitans consiliis quaerit sibi amicum fidelem, in cujus consiliis confidat, qui in suis diffidebat, et talem fiduciam habet in illo, ut omne secretum sui pectoris ei pandat et aperiat. Quid dulcius est quam ut habeas illum cum quo omnia possis loqui ut tecum? Si ista cum hominibus fiunt, quanto magis cum Deo hoc est agendum, qui omnes vult salvos fieri et neminem perire? Nam, si veraciter Deum credimus, eumque diligimus ut debemus, et proximos sicut nosmetipsos, in eum quoque totam spem projecerimus nostram, ipse nos eripiet et consolabitur. Et, sicut per angelum suum Habacuc prophetam cum prandio in lacum leonum ad Danielem vatem misit, et Philippum, unum de septem
Abbreviated transcription (Latin):
tius bonitatis decore ornatus: Yel quod maius ho¬
mini potest esse dedicus aut infelicior miseria. qͣm
ut hac similitudinis gła sui conditoris amissa. ad
tius attendat pͥme conditionis suȩ excellentiam.
& uenerandam sc̃e trinitatis in seipso imaginẽ ag¬
noscat. honoremq similitudinis diuine ad quã
creatus est. nobilitate morũ. exsecutione uirtutũ.
dignitate meritoꝵ habere contendat. ut quando ap
paruerit qualis sit: tunc similis ei appareat. qui
se mirabilit̾ ad similitudinẽ suã in primo adam
condidit. mirabiliusꝙ in scdo reformauit. Omnis
igitur homo qui adimaginem di factus est. illum
debet imitari. cuius ad imaginem conditus est: illiꝰ
debet sequi uestigia. qui eum adimaginẽ sui condi¬
dit. Consiliarium uͦ ac procectorem meliorẽ repe¬
rire ñ poterit. quam illum qͥ eum ad imaginẽ sui
condidit. qui eum precioso sanguine suo redemit. &
ꝓpter eum homo fieri non est dedignatus. Quem ꝓ¬

Expanded text:
tius bonitatis decore ornatus? Vel quod majus hotius bonitatis decore ornatus? Vel quod majus homini potest esse dedecus, aut infelicior miseria, quam ut hac similitudinis gloria sui Conditoris amissa, ad  diligentius attendat primae conditionis suae excellentiam, et venerandam sanctae Trinitatis in seipso imaginem agnoscat, honoremque similitudinis divinae, ad quem creatus est, nobilitate morum, exercitio virtutum, dignitate merparuerit qualis sit, tunc similis ei appareat qui se mirabiliter ad similitudinem suam in primo Adam condidit, mirabiliusque in secundo reformavit. Omnis ergo homo qui ad imaginem Dei factus est, illum debet imitari, cujus ad imaginem conditus est, illius debet sequi vestigia, qui eum ad imaginem sui condidit. Consiliarium vero ac protectorem meliorem reperire non poterit, quam illum qui eum ad imaginem sui condidit, qui eum pretioso sanguine suo redemit, et propter eum homo fieri non est dedignatus: quem p
Abbreviated transcription (Latin):
uat mandata eius. in illo manet. & ipse in eo. Et
in hoc scimus qm̃ manet in nobis. de spũ quem
dedit nobis. Et sicut ds creator qui homiẽ ad
similitudinẽ suam creauit. ẽ. caritas.ẽ. bonus.
iustus. patiens. atq mitis. & misericors. & cȩtera scã¬
rum uirtutum insignia quȩ de eo leguntur. Ita
homo creatus est. ut caritatem haberet. ut bonꝰ
esset & iustus. ut patiens atq mitis. mundus et
miscricors foret. Quas uirtutes quanto plus inseipso
habet. tanto propius. ẽ. dõ. & maior. Siuero a sui con¬
ditoris similitudine degener oberrat: tunc fiet de
eo quod scriptum est. Et homo cum in honore esset
ñ intellexit. comparatus est iumentis insipientibus.
& similis factus est illis. Qui maior honor potuit ho¬
mini esse. quam ut ad similitudinẽ factoris conde¬
retur: & eisdem uirtutum uestimentis ornaretur. qͥb̃¬
& conditor. de quo legitur: dñs regnauit decorem in¬
dutus est. idest omnium uirtutum splendore. & to¬

Expanded text:
vat mandata ejus, in illo manet, et ipse in eo, et in hoc scimus quoniam manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis . » Et sicut Deus Creator qui hominem ad similitudinem suam creavit, est charitas, est bonus, justus, patiens, atque mitis et misericors, et caetera sanctarum virtutum insignia, quae de eo leguntur, ita homo creatus est, ut charitatem haberet, ut bonus esset et justus, ut patiens atque mitis, mundus, et misericors foret. Quas virtutes quanto plus quisque in seipso habet, tanto propior est Deo et major est, ac sui Condeo quod scriptum est: Et homo cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus et similis factus est illis . Qui major honor potuit homini esse, quam ut ad similitudinem sui Factoris conderetur, et eisdem virtutum vestimentis ornaretur, quibus Conditor, de quo legitur: Dominus regnavit, decore indutus , id est, omnium virtutum splendore et to
Abbreviated transcription (Latin):
tem sciens dm suum optinebit & faciet: & docti in
populo docebunt plurimos. Ipsa enim ueritas ꝑ se
infert & dicit. Beatus est: qui non fuerit scandali¬
tatus in me. Ille procul dubio scandalizatus est
indm. qui recte non docet. & qui eius scandalirat
epm uł sacerdotem. Impie namq agentes sunt im¬
pir̃: neq intelligent omnes impii. Porro docti in¬
telligent. Omnes enim inuicem humilitatem in¬
sinuate: quia ds suꝑbis resistit. humilibꝰ autẽ dat
sed probate spiritus si exdo sunt: qm̃ pseudo pro¬
phe exierunt in mundum. Et idem ipse alibi ar
Uos quod audistis ab initio. in uobis ꝑ maneat.

Expanded text:
tem sciens Dominum suum obtinebit et faciet, et docti in tem sciens Dominum suum obtinebit et faciet, et docti in populo docebunt multos . Ipsa enim Veritas per se infert, et dicit: Beatus est qui non fuerit scandalizatus in me . Ille procul dubio scandalizatus est in Deum qui recte non docet, et qui ejus scandalizat episcopum vel sacerdotem. Impie namque agentes sunt impii, neque intelligunt omnes impii, porro docti intelligent, omnes enim invicem humilitatem insinuate, « quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat ritui credere, sed probate spiritus si ex Deo sunt. Quoniam pseudoprophetae exierunt in mundum . » Et idem ipse alibi ait: « Vos quod audistis ab
Abbreviated transcription (Latin):
ministros secum habeat. qui sacris induti uestimen¬
tis. infronte & a tergo. & presbiteri e regione dextra
leuaq contrito corde & humiliato spũ. ac prono stent
uultu. custodientes eum amaliuolis hominib. &
consensum eius prebeant sacrificio. Peracta au¬
tem consecratione om̃s cõmunicent: qui nolue¬
rint eccłiasticis carere liminib. Sic enim & apłi
statuerunt. & scã romana tenet ȩccłia. Seruite in¬
quit dñs ꝑ propħ̃am dauid in timore. & exultate ei
cum tremore. Adorare purȩ ne forte irascatur: & pe¬
reatis de uia. Ille enim non perit de uia. qui recte gra¬
ditur: & precẽpta custodit maiorum. Doceri gͦ onĩs
oportet. qui domin sacerdotio funguntur. ut cȩte¬
ros instruant. & sibi proficiant. Scͥptum est autẽ.
Qui docti fuerint. fulgebunt quasi splendor firma¬
menti: & qui adiustitiam erudiunt multos. quasi
stelle inꝑpetuas eternitates. Et alibi. Populus au¬

Expanded text:
ministros secum habeat, qui sacris induti vestimenministros secum habeat, qui sacris induti vestimentis in fronte et a tergo, et presbyteri e regione dextra levaque, contrito corde et humiliato spiritu, ac prono stent vultu, custodientes eum a malivolis hominibus, et consensum ejus praebeant sacrificio, peracta autem consecratione, omnes communicent qui noluerint ecclesiasticis carere liminibus. Sic enim et apostoli statuerunt, et sancta Romana tenet Ecclesia. « Servite, » inquit Dominus per prophetam David, « in timore, et exsultate ei cum tremore , » adorate pure, ne quando irascatur, et pereatis de via. Ille enim non perit de via qui recte graditur, et praecepta custodit majorum. Doceri ergo omnes oportet qui Domini sacerdotio funguntur, ut caeteros instruant et sibi proficiant, scriptum est autem: « Qui docti fuerint, fulgebunt quasi splendor firmamenti, et qui ad justitiam erudiustellae in perpetuas aeternitates ; et alibi: Populus au
Abbreviated transcription (Latin):
lerum corum expelle eos: qm̃ prouocauert̃ te. Et¬
Et proteges eos. & lȩtabuntur inte qui diligunt no¬
men tuum: qm̃ tu benedices iusto. Dñe ut hasta
placabilitatis coronabis eum: Dõ enĩ sacrifican¬
tes ꝑfecte non debent uexari: sed portari. consolari
atq ab omnib uenerari. Ipsi autem quando dno
sacrificant non soli hoc agere debent. sed testes sccũ
adhibeant. ut domino ꝑfecte in sacratis deo sacrifi¬
care locis probentur. Ait namq auctoritas legis
diuinȩ. Uide ne offeras holocausta tua in omni loco
quem uideris. sed in loco quem elegerit dñs d̃s tius.
Ep̃c do sacrificans. testes ut prȩfixum est secum ha¬
beat. & plures quam alius sacerdos. Sicut enĩ ma
ioris honoris gradu fruitur. sic maioris testimonii
incrementatione in diget. In sollemniorib quippe
diebus: aut septem aut quinq aut tres diaconos.
qui eius ocłi dicuntur: & subdiaconos atq reliqͦs

Expanded text:
lerum eorum expelle eos: quoniam provocaverunt telerum eorum expelle eos: quoniam provocaverunt teEt proteges eos, et laetabuntur in te qui diligunt nomen tuum, quoniam tu benedices justo. Domine, ut hasta placabilitatis coronabis eum . Deo enim sacrificantes perfecte, non debent vexari, sed portari, consolari, atque ab hominibus venerari. Ipsi autem quando Domino sacrificant non soli hoc agere adhibeant, ut Deo perfecte in sacratis Domino locis sacrificare probentur. Ait namque auctoritas legis Divinae: Vide, ne offeras holocausta tua in omni loco, quem videris; sed in loco, quem elegit Dominus Deus tuus . Episcopus Deo sacrificans, testes, ut praefixum est secum habeat, et plures quam alius sacejoris honoris gradu fruitur, sic majoris testimonii incrementatione indiget. In solemnioribus quippe diebus aut septem, aut quinque, aut tres diaconos, qui ejus oculi dicuntur, et subdiaconos, atque reliquos
Abbreviated transcription (Latin):
plus creditur filii uocabulũ u̾alere quam obse
quium. & non queritur quid in amoris lance pro¬
moueas. sed quale ad preuidicium estimanti no¬
men opponas: cum apud prudentes frustra sobo
lem opponas: cum apud prudentes frustra sobo¬
lem dicimus. nisi exhibeat quod uocatur: Ego uͦ
nolo errore meo alienas culpas asserere: ut factum
qͦd doleo. admisisse conuincar. Odisti in quit dñs
ꝑ propħam. omnes oꝑantes iniquitatem. ꝑdes loqͣn¬
tes mendacium. Uirum sanguinũ. & dolosum abo
minabitur dñs: ego autem in multitudine miscdiȩ
tuȩ introibo indomũ tuã: adoraboq intemplo scõ
tuo intimore tuo. Pomine deduc me in iustitia
tua propt̾ decantatores meos. dirige ante faciem
tuam uiam meam. Non. ẽ. enim in ore eorũ rectum:
interiora eorum insidiȩ. Sepulchrum patens gut¬
tur eorum. linguam suam lenificant. Condemna eos
as. decidantꝰ consiliis suis: iuxta multitudinẽ sce¬

Expanded text:
plus creplus crequium, et non quaeritur quid in amoris lance promoveas, sed quale ad praejudicium aestimanti nomen opponas: cum apud prudentes frustra soboen apponas, cum apud prudentes frustra sobolem diximus, nisi exhibeat quod videtur. Ego vero nolo errore meo alienas culpas asserere, ut factum quod doleo admisisse convincar. « Odisti, inquit Dominus per prophetam, omnes operantes iniquitatem, perdes loquentes mendacium. Virum sanguinum et dolominabitur Dominus; ego autem in multitudine misericordiae tuae introibo in domum tuam, adoraboque in templo sancto tuo, in timore tuo . » Domine, deduc me in justitia tua propter incantatores meos, dirige ante faciem meam viam tuam. Non est enim in ore eorum rectum, interiora eorum insidiae: Sepulcrum patens guttur eorum, linguam suam lenificant. Condemna eos Deus, decidant a consiliis suis: Juxta multitudinem sce