comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sensib locali et temporali motu apparu¬
isse credatur. a¬
et c̃. Quo ds̃ aͣuertit intͥnsecus faciem
⁊ homo turbatur. fiunt similia demen¬
tiȩ nunio pudore ac timore. occulto qͦ in¬
stinctu ñ quiescente ut nescientes fac̾e̾nt.
quealiquid post̾is significaient. ꝑꝑquos scͥ¬
Quia uidit inculpa lapsum. iam sub
peccato uelut aboculis u̾itatis abscondi¬
tum. quia tenebras erroriserus ñ appbat
quasi ubi sit peccato . euͣmq uocat ac re¬
quirit dicens. Adam ubies: dum uocat:
sig̾cat. quia ad penitentiã reuocat. dũ
requirit: insinuat quia peceatores ui¬
re dampnandos ignorat: .axu.

Expanded text:
sensibus locali et temporali motu apparuisse credatur. etc. Cum Deus avertit intrinsecus faciem et homo turbatur, fiunt similia amentiae, nimio timore ac pudore, occulto quoque instinctu non quiescente: ut nescientes facerent quae aliquid posteris significarent, proQuia vidit in culpa lapsum jam sub peccato, velut a veritatis oculis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat, eumque vocat ac requirit dicens: « Adam, ubi es? » Dum vocat, significat quia ad poenitentiam revocat; dum requirit, insinuat quia peccatores jure damnatos ignorat. VERS.
Abbreviated transcription (Latin):
siĩ mater uiuentiũ ꝑocculos admortem
uenit. hinc sub uidee uoce. quȩ ext̾iora
uidendo concupiscens bona int̾iora ꝑdi¬
did̾at. ꝓpħa dicit. Oculus meus dep̃datus
÷ animã meã. Concupiscens enĩ uisibilia:
inuisibiles uͥtutes amisit. et ꝑoculum¬

Expanded text:
si et mater viventium per oculos ad mortem venit. Hinc etiam sub Judae voce qui exteriora videndo, non concupiscens bona, interiora perdiderat, propheta dicit: Oculus meus depraedatus est animam meam . Concupiscens enim visibilia, invisibiles virtutes amisit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
et qui glorisa reliquerant: pudenda tex
rientia . ẜ occulto instinctu ad hoc contur¬
batione compulsi sunt. ut calis pene si
lectorem au.¬
hora tales conueniebat uisitariq defecerãt
aluce u̾itatis. fortassis enĩ intͥnsecus effa.¬
bilib uel ineffabilib modis ds̾ illis ante
u̾ttate allustrans meates eorum ubiẽ
tanta participatione diuine sapientiȩ. qͣntã
illo quifit᷑ ꝑc̾aturam. siue inextasi sp̃c cor.¬
poralib imaginib siue ipsis sensib corꝑis.
Aliqua spec̃ie p̾sentata ad iudendum uł

Expanded text:
et quia glorianda deseruerant, pudenda texerientia, sed occulto instinctu ad hoc illi per conturbationem compulsi sunt, ut etiam talis polectorem. Myshora tales iam conuenerat uisitari, qui defecerant a luce ueritatis. fortassis autem aliis intrinsecus uel effabilibus uel ineffabilibus modis deus cum illis antea ueritate inlustrans mentes eorum, ubi est tanta participatione diuinae sapientiae, quantam illo qui fit per creaturam siue in extasi spiritus corporalibus imaginibus siue ipsis sensibus corporis aliqua specie praesentata uel ad uidendum uel ad
Abbreviated transcription (Latin):
misit. quisexta hora fue¬
rat crucifirus ut eadem ho¬
ra homo restitueretur qua
deparadiso eiectus ÷.
qui aĩisus a pcepto c̾atoris¬
mnerroris sui.i arbitrii uo¬
luptate inuit.

Expanded text:
misit . Qui sexta hora fuit crucifixus, ut eadem hora restitueretur homo qua de paradiso est ejectus. qui aversus a isit . Qui sexta hora fuit crucifixus, ut eadem hora restitueretur homo qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si p̃cepta seruaret¬
ꝑpetua ĩmutabilita¬
te maneret. cet̾a uͦ
animantia sic fc̃a
st̃. ut alia aliis in¬
alimoniã cedent ł senio defic̾em¬

Expanded text:
 si praecepta servarerpetua immutabilitate maneret. Caetera vero animalia sic facta t, ut alia aliis inalimoniam cederent vel senio defice
Abbreviated transcription (Latin):
suspirat quidm̃
diligit toto corde.
tota anima. tota
mente. Ad qͣmcon¬
templandam
etiam ꝓximum
diligendo sicut
quam assump.¬
sit postremitem¬
porib nunc ꝑfi
dem idilectionẽ
desidando contẽ¬
eterna contem¬
platione ꝑfrue¬

Expanded text:
suspirat qui Deum diligit toto corde, tota anima, tota mente: ad quam contemplandam, etiam proximum diligendo sicut quam assumpsit postremis temporibus, nunc per fidem et dilectionem desiderando contemaeterna contemplatione
Abbreviated transcription (Latin):
.t.a. dicunt hebrei. qd̾ as ex nomi¬
ne suo. quod apuad illos tetragͣmatõ
ẽ.E. litt̾am abre. ⁊ sare addiderit.
Dicebatur autem abram quod
⁊ pater excelsus. pꝰ ea dictus: abra:¬
ham quod ÷ pater multarum. slamgen¬
tium in nomine non hẽtur. s subau¬
ditur. Nec mirandum quod cum a pd̃
grecos ⁊ nos .a. litt̃a iudeatur addita .e.
litt̃a dicatur. Idioma enim hebree lin¬
gue .e. consueuit scͥbere. ⁊ aleg̾e. Sicut
econtrario e ꝓnuntiare a scͥberez¬

Expanded text:
. » Dicunt Hebraei quod Deus ex nomine suo, quod apud illos tetragrammaton est, h litteram Abrahae, et Sarae addiderit. Dicebatur autem Abram, quod est pater excelsus; postea dictus est Abraham, quod est pater multarum, nam gentium in nomine non habetur, sed subauditur. Nec mirandum quod cum apud Graecos et nos a littera videatur addita, h littera addita dicatur: idioma enim Hebraeae linguae h consuevit scribere et a legere: sicut econtrario, h pronuntiare et a scribere
Abbreviated transcription (Latin):
hares genuit esrom. Esrom genuit arã.
Aram autemgenuit aminadab. Amina¬
dab: genuit naason. quigenuit psal¬
sus ÷ egy ptum. Naa son pͥnceps tͥb uide
indeserto scͥbitur.cuius filius salmon

Expanded text:
es genuit Esrom, Esrom genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naason, Naason genuit Salessus est Aegyptum, Naason princeps tribus Juda in deserto describitur: cujus filius Salmon
Abbreviated transcription (Latin):
dunt istas ꝑturbationes ñcadere in animũ sapientis. Uetum cͥale sit quale
memorat agellius. qñdam .s. philosophum in magna maris tempestate tui
tum. quia nequissime anime suȩ ni¬
chil timere haberet. quod nec digna ce̾t
ꝓ qua aliquid tumeretur. Ceteris autẽ
cuisse stoicis. nullam talem ꝑturbatio.¬
nem cadere inanimum sapientis. quasi
nichil tale meorũ appareret affectib: s
ꝑturbationem abeis diffiniri. cum ĩõ
talib motib ced̾et. Cum autem ñcedet.
non dicendam ꝑturbationem:¬
tiis quadringentis annis seriuierit s

Expanded text:
dunt istas perturbam Atticarum, quendam philosophum in magna maris tempestate turbtum, quia nequissimae animae suae nihil timere deberet, quod nec digna esset pro qua aliquid timeretur. ceteris autem cuisse Stoicis nullam talem perturbationem cadere in animum sapientis, quasi nihil tale in eorum adpareret adfectibus, sed perturbationem ab eis definiri, cum ratio talibus motibus cederet; cum autem non cederet, non dicendam perturbationemtiis quadringentis annis servierint, se
Abbreviated transcription (Latin):
do scias. quia ꝑegͥnum erit sem̃tuum
in terra ñ sua quadringentis annis.
ad quadringentos annos hec int̾p̃o ñ
ꝑtineat. In extrema enim parce sũme¬
to dura seruitute afflictus ÷
đunt filii isrł deterra egypti. s quarta
th cum patre suoleui: ingssus ÷ in egyp¬

Expanded text:
do scias, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua quadringentis annis. ad quadringentos annos ista interpositio non pertineat. In extrema enim parte to dura servitute afflictus esione filii Israhel de terra Aegypti. replica th cum patre suo Leui ingressus est Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
tnsfertur inparuulam. que sira
lingua zoara dicitur. Ualus autẽ
salmarum inqua fũant putei
bituminis. pꝰ deiiram. ⁊ sulphu¬
ris pluuiam inmare mortuũ
uersa ÷ quod agecis stagnimas¬
palti .i. bituminis dicitur:¬

Expanded text:
nsfertur in parvam, quae Syra lingua Zoara dicitur. Vallis autem Salinarum, in qua fuerunt putei bituminis, post Dei iram et sulphuris pluviam, in mare Mortuum versa est. quod a Graecis stagnum Asphalti, id est bituminis, dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
onem. atauro. ⁊ amaro mõ¬
tib cilitie ⁊ sirier usq ad flu¬
minũ thanaun. I neu ropa
uͦ usq adgadira. noia locis
⁊gentib relinquentes. ex
qiub plurimamutata
cetera ꝑmanent.

Expanded text:
onem a Tauro et Amano, montibus Ciliciae et Syriae, usque ad fluvium Tanaim, in Europa vero usque ad Gadira. Nomina vero locis et gentibus relinquentes, ex quibus plurima mutata, caetera permanent.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ap̃pharaonem tamditi
potuit ẽẽ intacta. qr inest̃
legitur qđ puelle ñ statm
ad regem intro ducebantur
s uno anno custodiebant᷑.
⁊ui m̃sib oleo mirtino un
gͦ ꝑhas inducias temꝑis in¬
tacta manere ⁊ int̾im bene
usi sunt abrahamegiptii.
donec pharao adeo flagella¬
tus. ⁊ cognosiens ꝙ eẽt uxor
eius reddet intactam.

Expanded text:
onem tandiu potuit esse intacta, quia in Esther legitur quod puellae non statim ad reges introducebantur, sed uno anno custodiebantur, et sex mensibus oleo myrrhino ungergo per has inducias temporis intacta manere. Et interim bene usi sunt Abram Aegyptii, donec Pharao a Deo flagellatus, et cognoscens quod esset uxor ejus, redderet intactam.
Abbreviated transcription (Latin):
in loco sunt significantur. Quasi. Male¬
dictus eris abhis qui sunt suꝑ t̾ram qͥ
a ꝑuerunt os suum inconfessione pec¬
catorum acciꝑe sanguinem qͥ fusus ÷¬
intemissionem corum de manu ꝑ secu¬
toris. qui noluit ẽẽ. sub gr̾a. s sub lege.
ut ẽẽt maledictus ab eccłia. que intelligͣ
⁊ ostendit ẽẽ maledictum. Quienĩ exoꝑib
legis sunt: sub maledicto sunt:
¶ Tum oꝑatus.f. e. ic̃. Aduocem ñ ad
intellectum relatiõ facienda. quia alit̾
hic terra. aliter accipitur supra. Ibi
ꝓ eccłia. hic ꝓ oꝑatione terrena. quam
ad huc uideus exercet .i. carnalis cͥcum¬
cisio. pascha. sabb̾mi similia. quȩ hñt
occultam uirtutẽ intelligende gr̃edei.
s ñdant iudeis fructum nolentibus
dei crucifigendo oꝑati sunt. Mortuus

Expanded text:
in loco sunt significantur; quasi maledictus eris ab his qui sunt super terram, qui aperuerunt os suum in confessione peccatorum, accipere sanguinem, qui effusus in remissionem eorum de manu persecutoris, qui noluit esse sub gratia, sed sub lege, ut esset maledictus ab Ecclesia: quae intelligit et ostendit esse maledictum: qui enim ex operibus legis sunt, sub maledicto sunt. « Cum operatus, » etc. Ad vocem, non ad intellectum fit relatio, quia aliter hic terra, aliter supra accipitur: ibi pro Ecclesia, hic pro operatione terrena quam adhuc Judaeus exercet; id est carnalis circumcisio, pascha, sabbatum, et similia quae habent occultam virtutem intelligendae gratiae Dei, sed non dant Judaeis fructum nolentibus daei crucifigendo sunt operati. « Mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
nillam legem ĩ m̾b̾s
senserant legi mentiꝰ
repugnantẽ. que mn¬
obedientiam secutat.
Nichil putabant ut¬
landum. quia nicħ
senserant refrenm.¬

Expanded text:
nullam legem in membris senserant legi mentis repugnantem, quae inobedientiam secuta est. Nihil putabant velandum, quia nihil senserant refren
Abbreviated transcription (Latin):
¶LeR. Et fuerunt oñe
Rursum lamech cumet
annorum centum octogi¬
ta octo: genuit noe sfi
tatis noe ann matusai¬

Expanded text:
 Et fuerunt omnesRursum Lamech, cum esset annorum centum octoginta octo, genuit Noe. Et tatis Noe, anni vita
Abbreviated transcription (Latin):
sex milib annis facto uidicio. ⁊ reno¬
uatis celo ⁊ terra: tnͣsferentur sc̃i in
adam usq ad nos denaruis numerꝰ
insinuatur: ꝯ plementum manda.
dio reꝓbato: duodenarius consum¬
matur. qui inpatriarcharum et¬
apłorum numero insignis hẽtuꝵ.
uł quater t̾ni. ipsum faciunt:¬

Expanded text:
sex millibus annis, facto etiam judicio, et renovatis coelo et terra, transferentur sancti iAdam usque ad Noe denarius numerus insinuatur, complementum mandatodio reprobato, duodenarius consummatur, qui in patriarcharum apostolorumque numero insignis habetur vel quater terni ipsum faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
ita repꝑi. Et upxit matusa¬
li centum octoginta .uii.
annis ⁊ genuit lamech.
ꝙ uixit matusala pꝰquam
genuit lamech septingentoᷤᷤ
octoginta duos annos igenu¬
it fiios. ⁊ filias. Et fuerũt
omnes dies matusale anni
nongenti sexaginta nouẽ.
imortuus ÷ Et iuixit lamec
centum octoginta duos ãnos
igenuit noe. Adie gͦ natiui¬
atis matusale usqi ad diem
mortis noe: sunt annitre¬
centi sexaginta nouem.
his adde sexcentos annosnoe.
quia incentesimo uitȩ eiꝰ
anno. diluiuum factũ ÷.
tq ita fit ut ñgentesimo
exagesimo nono anno uitȩ¬

Expanded text:
itur: Et vixit Mathusala centum octoginta septem annis, et genuit Lamech; et vixit Mathusala, postquam genuit Lamech, septingentis octoginta duos annos, et genuit filios et filias. Et fuerunt omnes dies Mathusalae anni nongenti sexaginta novem, et mortuus est. Et vixit Lamech centum octoginta duos annos, et genuit Noe. A die ergo nativitatis Mathusalae usque ad diem ortus Noe, sunt anni trecenti sexaginta novem. His adde sexcentos annos Noe, quia in sexcentesimo vitae ejus anno diluvium factum est, atque ita fit ut nongentesimo sexagesimo nono vit
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃. U̾bum hebraicum heloym ut̾usq
num̃i ÷. dm̾ enim & deos significat. Iõ
a quila filios deorum dicere ausus ÷ dõs
scõs uł angeles intelligens. quem seq̃ns
simacusait. Uidentes filii potentum
ꝑ filios dei. Qui cõncu piscentia uicti:
ex filiab hominum .i. exstirpecai
irxores acceꝑunt. ⁊ uiros potentes genu
tur. Non ẽ inc̾dibile ab hominib nõ
ab angelis uł a quibꝰdam demonib qͥ
mulierib sunt imꝓbi eiusmodi ho¬
mines ẽẽ ꝓc̾atos. Quia. ⁊ pꝰdiluiuum

Expanded text:
bum Hebraicum  Elohim  utriusque numeri est: Deum enim et deos significat: ideo Aquila « filios deorum » dicere ausus est, deos sanctos vel angelos intelligens, quem sequens Symmachus ait: « Videntes filii potentum per filios Dei, qui victi concupiscentia, ex filiabus hominum, id est ex stirpe Cain, uxores acceperunt, et viros potentes genuetur. Non est incredibile ab hominibus, non ab angelis, vel quibusdam daemonibus qui mulieribus sunt improbi, ejusmodi homines esse procreatos, q
Abbreviated transcription (Latin):
sum .i. h.c. Solus iustus inuenitur.
cu ꝓpter iusticiam suam .uii. homi¬
tus cui septem eccłiȩ septiformi sp̃u
illuminate. inunameccłiam condo¬
nantur. Noe ꝑ aquam ⁊ lignum libe¬
ratur.: ⁊ familia eius. Sic familia xͥ
ꝓbaptismun ⁊ crucem¬

Expanded text:
corde. » Solus justus invenitur, cui propter justitiam suam septem homitus, cui septem Ecclesiae septiformi Spiritu illuminatae in unam Ecclesia condonantur. Noe per aquam et lignum liberatur, et familia ejus; sic familia Christi per baptismum et crucem
Abbreviated transcription (Latin):
booth. Cumq ibicobiss successit in regnũ balaam filius acho¬
bor. Istoq mortuo regnauit ꝓ eoadab. Nom̃q iirb eius phou ꝙ
appellauibatur uxorilliꝰ me tabel. filia matred. filie meta an
hec gͦ nomina esau incognationib sus ꝙ loqͥ iuocab̾łis. c
duxthema. duxalua. dux ietheoh. dux oolibama. dux elad.
dux phinson. dux ceneht. dux theman. dux mabsar. dipxim

Expanded text:
n regnum Baalanam filius Achobor isto quoque mortuo regnavit pro eo Adad nomenque urbis eius Phau et appellabatur uxor illius Meezabel filia Matred filiae Mizaab haec ergo nomina Esau in cognationibus et locis et vocabulis suis dux Thamna dux Alva dux Ietheth dux Oolibama dux Ela dux Phi
Abbreviated transcription (Latin):
Tul men contemplationis ñ adtĩ¬
gimꝰ. si nonabext̾ioris oure opp̾ssio.¬
ne cessemus. Hec nos ipsos intue¬
quod regitur. nisi ad sec̾tum silẽ¬
uosmeos nominealio.

Expanded text:
Culmen contemplationis non attingimus, si non ab exterioris curae oppressione cessemus: nec nos ipsos intuequod regitur, nisi ad secretum sileos meos nomine alio.
Abbreviated transcription (Latin):
dies dimissa columba pp̃ septena¬
riam oꝑationẽ spũalem oliue
fructuosũ surculũ retulit. sig¬
nificansmultos extra eccłiam
baptitatos si ꝑ inguedo cari¬
tatis sidefuerit. posteriore tp̃e
inore columbe. tanquam indͦ¬
culo pacis adunitatis societa
oliue expulso teterrimo alite.
ad noe post diliuuum portat

Expanded text:
ios, dimissa columba propter septenariam operationem spiritualem, olivae fructuosum surculum retulit, signans multos extra Ecclesiam baptizatos, si pinguedo charitatis non defuerit, posteriore tempore in ore columbae, tanquam in osculo pacis, ad unitatis societatolivae, expulso teterrimo alite, ad Noe post diluvium portat,
Abbreviated transcription (Latin):
do urtutib redolet: odor fulii
odor ẽ agri pleni. Altter emmolet
flos uue: quia magna ÷ uirtꝰ
⁊ opimo p̃dicatorum. qui debri¬
ant mentes audientium. Alit̾
rose: quiamira ÷ fragrantia que
rutilat ⁊ redolet exeruore mar¬
tyrum. Aliter flos lilii: quia
candida uita carnis de incor¬
ruptione uirginitatis. Aliter
flos uiole: quia magna uirtus
celestis regni purpuram in
mente seruant. Altter redolet
spica: cum admaturitatem ꝑ¬
ducitur. quiabonorum oꝑum
ꝑfectio: ad sacietatem eorum
qui iusticiam esuruint: pre¬
ꝑatur. Quia uero gentilis popu¬
lus melectis ꝑmundũ sparsus:¬

Expanded text:
do virtutibus redolet, odor filii odor est agri pleni. Aliter namque olet flos uvae, quia magna est virtus et opinio praedicatorum, qui inebriant mentes audientium. Aliterrosae, quia mira est fragrantia quae rutilat et redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flos violae, quia magna est virtus coelestis regni purpuram in mente servant. Aliter redolet spica cum ad maturitatem perducitur, quia bonorum operum perfectio ad satietatem eorum, qui justitiam esuriunt, praeparatur. Quia ergo Gentilis populus in electis suis
Abbreviated transcription (Latin):
quosdam incontemplatione sur¬
git. ꝑ quosdam inactiue uite o¬
pera piguescit: sequitur. det
rore celi accipimus: quociens
ꝑ ifusionem contemplacionis
intime. desuꝑnis aliquid tenutt̃
uidemus Cum uͦ bonaoꝑa ꝑ¬

Expanded text:
quosdam in contemplationem surgit, per quosdam in activae vitae opera pinguescit. Sequitur: VERSrore coeli accipimus, quoties per infusionem contemplationis intimae de supernis aliquid tenuiter videmus. Cum vero bona
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentis dictum erat. de scđiso
intelligendũ reliquit. maxime
quia in huiꝰ diei oꝑib alia pluri
dicturꝰ herbas autematq ligui
quia ñ hñt gen̾andi affectũ hi
bñdictionis forsitan indigna ud¬
uit. Qͦd necessaria repetitum iͥ n
homine nequis putet mofficui
gnendi filios. ẽẽ pecẽm: sic̃ intẽ¬
niegtione sine coniugio.au.¬

Expanded text:
iventis dictum erat, de secunda subintelligendum reliquit, maxime quia in hujus diei operibus alia plura dicturus. Herbas autem atque ligna quia non habent generandi affectum, hujus benedictionis forsitan indigna judicavit. Quod necessario repetitum est in homine, ne quis putet in officio gignendi filios esse peccatum, sicut in fornicatione sine conjugio.
Abbreviated transcription (Latin):
bom tum oratum surrexeritis facies urãs ac
manus et brachia usq ad cubitum et pedes
usq ad tibias abluere et cupillos reuoluẽ¬
do caput abstergere et post coitum mubier
balneari uos oportet infirmiquidem uel

Expanded text:
 adorandum surrexeritis, facies uestras ac manus et brachia usque ad cubitum, et pedes usque ad tibias abluere, et capillos reuoluendo abstergere, et post coitum mulierum uos balneari oportet. Infirmi autem et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam tonstendens filiũ suũ in alia ꝑte stan¬
tem ad uotans ait fili nobistum equita net
sis ulterius incoedulus. Qui rñdens ait ad
montem qui ab aqua me proteger ego pro¬
fitistar. Cui noe insi cui deus mĩam fecerit¬
nichil omũi rerum hodie saluari poterit eos
ita colloquentes interuenens unda disggauͭ¬

Expanded text:
Arcam conscendens, filium suum ex alia parte stantem aduocans ait: “Fili nobiscum equita, ne sis ultra incredulus”. Qui respondit: “Ad montem qui ab aqua me proteget, proficiscar”. Cui Noe: “Nihil nisi cui Deus misericordiam fecerit, hodie saluari poterit”. Eos ita colloquentes, unda disgregau
Abbreviated transcription (Latin):
a sua gente discedenti siubq uelamen et inter
uilu illa pauefacta deum obsereat ut se ab illo¬
factus ẽ Nil nisi dei nũtius sum qui tibi pui¬
rum optime crestentem ꝓmultit eñdit ipsa
quia deo leue ẽ atq possibile ut hac homĩbꝰ¬

Expanded text:
ntes uisu illa pauefacta, Deum rogat, ut se ab illofatus est, nihil nisi Dei Nuncius sum, qui tibi puerum optime crescentem promittit. Respondit ipsa: “Hoc Deo leue e
Abbreviated transcription (Latin):
entes sua nõ ãmittunt opera/EIlli nãq
ꝑadisuum fontibus amena et illit ãmlos et
torques aureos et ornatus sericos uirides et
de auxatos possidebunt et in lectis aureatis at¬
cumbent. Et hec ẽ maxima merces et int̾mĩa¬

Expanded text:
entes sua non amittent opera. Illic nanque Paradisum fontibus amenum. Et illic annulos et torques aureos, et ornatos sericos, uirides et deauratos possidebunt, et in lectis auleatis accumbent, et hec maxima mercis intermina
Abbreviated transcription (Latin):
partes ciuu tota affrita at partem yspanis
panlatu octupans an subiectos sicut Impe¬
piumu sic et eryorem transfudit łxs lurt
hereticos nouunem quia aliqua nobistum
crediuit in pluribus auobis dissentiũ̃t for¬
tassis rectius paganos aut othuitos qmia
plus ẽ nommare quia ꝙͣuis de dño uera
aliqua ditant plura tũ falsa preditant net
neq deus neq dei filius esse credatur S licet
magnus deoq dilectus homo tamen purus et
Areiu sennãta deuide ꝑ istum udathan .s. Ma

Expanded text:
partes cum tota Africa ac parte Hispaniae partes cum tota Africa ac parte Hispaniae paulatim occupans, in subjectos sicut imperium, sic et errorem transfudit. Hos licet haereticos nominem, quia aliqua nobiscum credunt, in pluribus a nobis dissentiunt, fortassis rectius paganos aut ethnicos quod plus est nominarem, quia quamvis de Domino vera aliqua dicant, plura tamen falsa praedicant, nec neque Deus, neque Dei Filius esse credatur; sed licet magnus Deoque dilectus, homo tamen purus, et Arium seminata, deinde per istum Satana
Abbreviated transcription (Latin):
sibi uelud exemplo prophetico nuo ꝑditoro ad¬
sus ut ille ait humano capiti ceriutom eqii¬
nam et plumas copulat. Qui quĩ suadente
iam dicto monacho ac prefatis indeis ydolatriã¬
ex toto et reliquit et relinquendã quib potint
ꝓsualitiatq unum deum deoru multipliatate re¬
licta colendum esse predicauit homĩb agrestibꝰ
et imperitꝭ maudita dicere uisus ẽ Et quia
rationi eoꝵp h p̾dicatio concordabat ꝓpheta dei
primo ab eis creditur de huit processr tempor
et erroris iuregem ab eis quod contupierat
sublimatus ẽ dit bona malis ꝑmistens uera
falsis confundens erroris somina seuit et suo
partum tempore ꝑtim et maxime post suum
tempus segetem nephariem igui etern rõ¬
tremandam produxit Nam statim Ronin
languestonte ymo pene defitente iniperio ꝑ¬
mittente eo ꝑ quem reges regnant Arabum
uel Sarratenoꝵ hac peste infectoru surrex
principatus atq ui armata maximas Asie

Expanded text:
sibi velut exemplo prophetico numerum perditorum adsibi velut exemplo prophetico numerum perditorum adsus, ut ille ait, humano capiti equinam cervicem, et plumas avium copulat . Qui quoniam suadente jam dicto monacho, ac praefatis Judaeis, idololatriam et reliquit, et relinquendam quibus potuit persuasit, atque unum Deum, deorum multiplicitate relicta, colendum esse praedicavit, hominibus agrestibus et imperitis inaudita dicere visus est; et quia rationi eorum haec praedicatio concordat, propheta Dei primo ab eis creditur, dehinc processu temporis et erroris, in regem ab eis, quod concupierat, sublimatus est. Sic bona malis permiscens, vera falsis confundens, erroris semina saevit, et suo partim tempore, partim et maxime post suum tempus, segetem nefariam igne aeterno concremandam produxit. Nam statim Romano languescente, imo pene deficiente imperio permittente eo per quem reges regnant, Arabum vel Sarracenorum hac peste infectorum surrexit principatus, atque vi armata maximas Asiae
Abbreviated transcription (Latin):
penctuu esum ibi lactis et mellis riiulos et
aquarũ splendentiũ ibi pulcherrimaꝵꝭ mulieꝵ
et uirgmũ amplexus et luxus in quibus tota
eius paradisus funtur sectatoribus suis ꝓmittit
Iuter ista omnes pene antiquaꝵ heresum feces
quas dyabolomibuente sorbuerat reuemens¬
timũ Sabellis bemitatem abuegat tũ suo Ne¬
storio xp̃i diumtatem abitit Cum maincheo
mortem diũ diffitetur licet regressũ eius non
neget ad celos Hiis et similibus non atquisi¬
nonis sed perdicionis populum mbuens a de o
plenissime auertit Et ne euangelitus sermo
uoltea m eis posset habere locum uelud omĩa
que sunt euangelii et xp̃i scientibus tordin
eorum adituu ferreo impietatis obite obtuira¬
uit/ Cretũtisione insuper uelud ab ysma¬
Hele gentis illius prĩe sumpta tenenda esse
donut /Et super hec omia quo magis sibi
allicere caruales mentes hõmui posset gule at
libidini frena laxauit et ipse sumul decẽ et

Expanded text:
fructuum esum, ibi lactis et mellis rifructuum esum, ibi lactis et mellis riaquarum splendentium; ibi pulcherrimarum mulierum, et virginum amplexus et luxus, in quibus tota ejus paradisus finitur, sectatoribus suis promittit. Inter ista, omnium pene antiquarum haeresum faeces, quas diabolo imbuente sorbuerat, revomens, cum Sabellio Trinitatem abnegat, cum suo Nestorio Christi deitatem abjicit, cum Manichaeo mortem Domini diffitetur, licet regressum ejus non neget ad coelos. His et similibus non acquisitionis, sed perditionis populum imbuens, a Deo plenissime avertit; et ne evangelicus sermo ultra in eis posset habere locum, velut omnia quae sunt Evangelii et Christi scientibus, cordium eorum aditum ferreo impietatis obice obturavit. Circumcisionem insuper velut ab Ismaele gentis illius patre sumptam, tenendam esse decrevit; et super haec omnia, quo magis sibi allicere carnales mentes hominum posset, gulae ac libidini frena laxavit, et ipse decem et
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem om̃ibus extitisse confirmat natu
de uirgine predicat nunciũ dei uerbum dei
spiui dei fatetur nec nũtiũ uerbum aut spi¬
Iut nos aut intelligit aut fatetur filiuũ dei di
ti aut credi prorsus deridet. Et de huãne gene¬
xacionis similitudine uactinꝰ hõ filii dei eter¬
nam natiuitatẽ metiens uel gigne̾ uel gene¬
pari deum potusse quanto potest uisu deuegat
et subsãnat᷑ Resurrectionẽ carms sepe replitãdo
estoiut aditium esse in fine setuili non a xp̃o sed
a deo exertendũ esst non negat Illi tamen iudi
formenta qualia sibi libuit et qualia admuenire
uragnũ pscudo ꝓphetam deruuit destribit paradi¬
sum non sonetatis augelice nec uisionis diine
uer sũ illius boni qd̾ nec oculus indit nec
auris audinit nec in tor homĩs astendit sed
uere talem qualem taro et sanguis ymo fex
tarius et languis concupiscebat qualemq uib
paran obtabat depixit Ibi carmu et oñgenor

Expanded text:
maiorem omnibus extitisse confirmat, natum maiorem omnibus extitisse confirmat, natum de Virgine prædicat, Nuncium Dei, Verbum Dei, Spiritum Dei fatetur: nec Nuncium, Verbum, aut Spiritum, vt nos, aut inteci, aut credi, prorsus deridet. Et de humanae generationis similitudine vaccinus homo Filii Dei aeternam nativitatem metiens, vel gignere, vel generari Deum potuisse quanto potest nisu denegat et subsannat. Resurrectionem carnis saepe replicando astruit. Judicium esse in fine saeculi non a Christo, sed a Deo exercendum esse non negat. Illi tamen juditormenta, qualia sibi libuit, et qualia adinvenire magnum pseudoprophetam decuit, describit. Paradisum non societatis angelicae, nec visionis divinae, nec summi illius boni, quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit ; sed vere talem, qualem caro et sanguis, imo faex carnis et sanguinis concupiscebat, qualemque sibi parari optabat depinxit. Ibi carnium et omnigenorum
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut tota uiquitatis plenitudo in adahiumet
conflueret i et nichil ei ad perdicionez sun uel
alioꝵ deesset adiunctĩ sunt Iudei heretito Et
ne uerus xp̃ĩanus fieret dolose p̃cauentes hoĩ
nonis rebus inhianti non stripturaꝵꝭ uerita¬
tem sed fabulas suas quibus nunt usq habũ¬
dat mahumet iudeĩ in sibłant Sic ab opti¬
nus doctoribus iudeis et heretiais mahumet ĩ¬
structus Alchoran suũ tondidit Et tam ex fa¬
bulis indaitis qm ex hereticoꝵ neniiis ꝯfectã
nephariam scripturam Barbaro illõ suo modo
contexuit Quod paulatim ꝑ chomos a ga¬
uriele cuus iam nomen ex sãtra striptura cos¬
nouerat sibi allatum mentitus gentẽ deumi
ignorantem letali haustuifecit᷑ et more ta¬
liuĩ horamtalitis melle liniens subsequente
mortifero ueneno aĩas et torpora gentis mise
ꝓchdolor interemit Sdit plane impis ille
fecit quando et xpiãnam et iudaitam legem
moylen optinũ ꝓphetam fuisse xp̃m dum

Expanded text:
Et ut tota iniquitatis plenitudo in Machumet Et ut tota iniquitatis plenitudo in Machumet conflueret et nihil ei ad perditionem sui vel aliorum deesset, adjuncti sunt Judaei haeretico. Et ne verus Christianus fieret, dolose praecaventes homini novis rebus inhianti, non Scripturarum veritatem, sed fabulas suas, quibus nunc usque abundat Machumet, Judaei insibilant. Sic ab optimis doctoribus Judaeis et haereticis Machumet instructus, Alcoran suum condidit, et tam ex fabulis Judaicis quam ex haereticorum naeniis confectam nefariam Scripturam barbaro illo suo modo contexuit. Quod paulatim per tomos a Gabriele, cujus jam nomen ex sacra Scriptura cognoverat, sibi allatum mentitus, gentem Deum ignorantem lethali haustu infecit, et more talium, oram calicis melle liniens, subsemortifero veneno, animas & corpora gentis miseræ, proh dolor! interemit. Sic plane ille impius fecit, quando & Christianam & Iudaicam legem Moysem optimum Prophetam fuisse, Christum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
diuine qu humane legiꝰ exxpertes et ignaros
fatiles ad sedutendu esse nouerat toncepte ĩ¬
iquitati dare operam cepit/ Et qui ꝓphetas dei
magnos fuisse honnẽs audierat ꝓphetam eius᷑
se esse dicens ut aliquid boni simlaret exꝑte
ellos ab ydolatria non tamen ad deũ unũ sed
ad sue quã ꝑturire iam teperat/ heresis fallariã
braduceretonabatur Cum interim iudicio illiꝯ
qui torribilis intonsiliis dr̃ suꝑ filios homi et
qmi miseretur cui uult et quẽ uult indurat
dedit sachansuccessinu exroꝵ et Sergiũmo¬
nachum heretiti nestorii sectatorẽ ab eccłia
expulsum ad ꝑtes illas Arabie tnsiisit
¶Et monachum heretitũ psendo ꝓphete ton¬
iũxit Itaq Sergius cõuuictus mahum
sui Nestorii intellectum qui saluatorẽ nrm̃ deũ
esse negabat partim prout sibi uisum est ei ex¬
ponens simulq aporeifor fabulis eũ plenis.¬
sune mmibuens xpĩanum nestorianũ effecit

Expanded text:
divinae quam humanae legis expertes et ignaros, divinae quam humanae legis expertes et ignaros, faciles ad seducendum esse noverat, conceptae iniquitati dare operam coepit. Et quoniam prophetas Dei magnos fuisse homines audierat , prophetam ejus se esse dicens, ut aliquid boni simularet, ex parte illos ab idololatria, non tamen ad Deum unum, sed ad suae, quam parturire jam coeperat, haeresis fallaciam traducere conabatur. Cum interim, judicio illius qui terribilis in consiliis dicitur super filios hominum, et qui miseretur cui vult, et quem vult indurat, dedit Satan successum errori, et Sergium monachum, haeretici Nestorii sectatorem, ab Ecclesia expulsum, ad partes illas Arabiae transmisit, et monachum haereticum pseudoprophetae conjunxit. Itaque Sergius conjunctus Machumet sui Nestorii intellectum, qui Salvatorem nostrum Deum esse negabat, partim, prout sibi visum est, ei exponens, simulque apocryphorum fabulis eum plenissime imbuens, Christianum Nestorianum effecit.
Abbreviated transcription (Latin):
fere et quĩquaguta arabs natione uilis gene
siutiquo puimũ ydolatrie tultor sicut et alii ara¬
pertut adit erant meruditus nullarũ pene
beolum stẽemnis in secularibus et calliditate mul¬
te de ignobili et egeno nidiuitem et famosũ ꝓuer¬
tus nt paulatim crestendo et contigiios quoso
ar maxim̃ sangiuius ꝓpinquos insidirs rapi¬
nis mtirrsionibus frequonter insistendolquos po¬
terat furtimiquos poterat publice ottidendo terro¬
rem siu auxit et sepe incongressionibꝰ factus
supior ad regnum sue gentis aspixare tepit Cũ
qronusis pari modo resistentibus enisq ignobi¬
litatem ꝯtempnẽtibus oideret se hac uia nõ posse
consegut quod sperabat quia ui gladinõ potuit
religioms uelamie et diui ꝓphete noĩe rex fieri
attemiptauit Et quia inter Sarbaros barbarus
niter ydolatrar et ipse ydolatra habitabat atꝙ
inter illos quos ut pote p̃cunctis gentibus tam

Expanded text:
fere et quinquaginta, Arabs natione, vilis genere, fere et quinquaginta, Arabs natione, vilis genere, antiquae primum idololatriae cultor, sicut et alii Arabes tunc adhuc erant, ineruditus nullarum pene litterarum. Strenuus in singularibus, et calliditate multa, de ignobili et egeno in divitem et famosum provectus. Hic paulatim crescendo, et contiguos quosque ac maxime sanguinis propinquos insidiis, rapinis, incursionibus frequenter insistendo, quos poterat furtim, quos poterat publice occidendo, terrorem sui auxit. Et saepe in congressionibus factus superior ad regnum suae gentis aspirare coepit. Cumque, universis pari modo resistentibus, ejusque ignobilitatem contemnentibus, videret se hac via non posse consequi quod sperabat, quia vi gladii non potuit, religionis velamine et divini prophetae nomine rex fieri attentavit. Et quia inter barbaros barbarus, inter idololatras et ipse idololatra habitabat, atque inter illos quos, utpote prae cunctis gentibus, tam
Abbreviated transcription (Latin):
hũani generis partem nestimus quodei iudi ͤ
manditis fabularũ diliramentis dyabolo et
morti eterne contͣdidit/ De quo quis fuerit
et quid docuit ꝓptor eos qui librum istu lectiũ
sunt ut s. quid legerunt melius intelligant
et qm detestabilis tam uita ꝙͣ doctrina ĩpuis
extiterint sciant dicendu udetur putant enĩ
quidã Nicolaum illum unũ ex uii dyatonibi
primis extitisse et Nicolaitaru ab eo dictorũset¬
tam que et in Apotalipsi Iohãnis arguitur
Aant modernoꝵ sarratenoꝵ legem ex istere
Sompmnãt et alii alios Et sicut lectionis in¬
arriosi et rerum gestaru ignari sicut et in a¬
liys tasibus falsa quelibet opmnãtur/ Fuit aũt
iste sicut etiam Cronica ab anastasio Roma¬
ne ectłie Ribliotetario de greto in latinũ tũsla¬
ta aꝑtislime nareat tempore Imperatoris. he¬
racłii Paulopost tempora magni et primi
Romani pantifias aute annos Qũgentor

Expanded text:
humani generis partem, nescimus quo Dei judicio, humani generis partem, nescimus quo Dei judicio, inauditis fabularum deliramentis diabolo et morti aeternae contradidit. De quo, quis fuerit, et quid docuerit, propter eos qui librum istum lecturi sunt, ut scilicet quod legerint, melius intelligant, et quam detestabilis tam vita quam doctrina ipsius exstiterint, sciant, dicendum videtur. Putant etiam quidam hunc Nicolaum illum, unum ex septem diaconibus primis exstitisse, et Nicolaitarum ab eo dictorum sectam, quae et in Apocalypsi Joannis arguitur , hanc modernorum Saracenorum legem existere. Somniant et alii alios, et sicut lectionis incuriosi, et rerum gestarum ignari, sicut et in aliis casibus falsa quaelibet opinantur. Fuit autem iste, sicut etiam Chronica ab Anastasio Romanae Ecclesiae bibliothecario de Graeco in Latinum translata apertissime narrat, tempore imperatoris Heraclii, paulo post tempora magni et primi Gregorii Romani pontificis, ante annos quingentos
Abbreviated transcription (Latin):
Iudei interficere uellent de manibus eorum
elapsum astendisse ad astra ibiq nũt in tarne
uiuere in pñtia treatoribusq ad aduentũ anti¬
xp̃i Quem dum uenerit xpubidem gladio
sue iirtutis interficiet et iudeos residuos ad le¬
gem suam conuertet xpiãno s autẽ qui iam a.
longo tempore legem eius atq euangeliũ ꝑdide¬
cebit In qua omẽs xp̃iani situt et illi primĩ sui¬
discipuli saluabrntur Cum quibꝰ simul et oĩb
creaturis. Seraiphĩ quẽ ip̃i ditũt. Archangelũ
onum sonante buctina morietur Et ip̃e ypñt
postea resurrectirus tumteteris et ad indiciũ lu¬
os ducturus eisq anxiliaturꝯ fed nequaꝙͣ iudica¬
turus Deus enĩ solus indicabit ꝓphete uero et
legati singuli cũ sius et pro sius intertessores ad¬
erunt et auxiliatores dic enĩ donuit eos mi¬
ferrmius atq impiissimus mahumet qui oĩa
satramẽta xpiane pietatis quibus maxime¬
honnẽs saluantur abnegans. Iam pene ternã

Expanded text:
Iudæi interficere vellent, de manibus eorum Iudæi interficere vellent, de manibus eorum elapsum, ascendisse ad astra: ibique nunc in carne viuere in præsentia Creatoris, vsq. ad aduentum Antichristi. Quem, dum venerit, Christus idem gladio suæ virtutis interficiet, & Iudæos residuos ad legem suam conuertet: Christianos autem, qui iam a longo tempore legem eius atque Euangelium perdidecebit. In qua omnes Christiani, sicut & illi primi discipuli, saluabuntur. Cum quibus simul & omnibus creaturis, Seraphim, quem ipsi dicunt Archangelum vnum, sonante buccina, morietur & ipse Christus: postea resurrecturus cū cæteris, & ad iudicium suos ducturus, eisque auxiliaturus, sed nequaquam iudicaturus. Deus enim solus iudicabit: Prophetæ vero & legati singuli cū suis, & pro suis, intercessores aderunt, & auxiliatores. Sic enim docuit eos miserrimus atque impiissimus Machumet, qui omnia Sacramēta homines salvantur, abnegans, jam pene tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
et sectam dyabolice fraudis Sarratenoꝵ sine
usmahelitarum
Imma totius heresis ac dyabolite frau¬
dis secte Sarracenoꝵ siue ysmahelitaꝵ
hec est / In prinus primus et mayei¬
mus ipsorum execrandus est exrox/
Q trmitatẽ in unntate deitatis negant Sicq
dum in una diuinitatis essentia temũ personare
m᷑mi nõ credunt in unitate numeꝵ euitante =t
piũ atq finem Sicq rerr formataꝵ causa et
origine atq terminu non repiũt deũ litet
ore tonfitentes i pm penitus nestiũt/ Ipsi aut
aĩam Onde deum pluraliter loquentez introdi¬
tit simpliciter Alchoran quo nonie legeni sua
nuncupant Et interp̃tatur Alchoran ex Aeabi¬
co tollectio preceptoruz/ Illi autemteni deun
creatorem prem esse negant/ quia ẜm eos nul¬
uino spiritu conceptum dei filium esse non tre¬
duit nec enam deum sed prophetam bonum
ueratissimũ omĩs mendacii atq pectati Iumu¬
nez adarie filiũ sine patre genitum mĩqͣm mor¬
tuũ quia morte nou ẽ dignus uino tũ illum

Expanded text:
et sectam diabolicae fraudis Saracenorum, sive Ismaelitarum. Summa totius haeresis, ac diabolicae fraudis sectae Saracenorum, seu Ismaelitarum, haec est. In primis, primus, et maximus ipsorum exsecrandus est error, quod Trinitatem in unitate deitatis negant. Sicque dum in una divinitatis essentia trium personarum numerum non credunt, in unitate numerum evitantes, pium atque finem, sicque rerum formatarum causam & originem atq. terminum non recipiunt, Deum licet ore confitentes, ipsum penitus nesciunt. Ipsi autem animam. Vnde Deum pluraliter loquentem introducit suum Alcoran, quo nomine legem suam nuncupant. Et interpretatur Alcoran ex Arabico, Collectio præceptorum. Illi autem cæci Deum creatorem patrem esse negant: quia secundum eos nuluino spiritu conceptum, Dei filium esse non credunt, nec etiam Deum, sed Prophetam bonum, veracissimum, omnis mendacij atq. peccati immunem, Mariæ filium, sine patre genitum, nunquam mortuum, quia morte non est dignus. Imo cum illum
Abbreviated transcription (Latin):
sepius et studiose deliberanti sũmatimq dicere
uolenti clarificauit Lex tamen ista litet leti¬
fera multis in lotis maximũ testimoniũ argu¬
mentũqr firmissimũ sauctitatis et excellentie
nre legis uidentibus et electis prebet/ Istud
quidem tuam minime latunt sapĩam que me
compulit internii astrononne geometrieq stu¬
diũ meum principale p̃termittere/ Sed ne
phenuũ fastidiũ generet ip̃i finem impono
tibiq celesti celum onũ penetranti celeste mu¬
mis noueo qd integertatem scientie in se tõ¬
plectitur que scd̃m mimerũ et ꝓportione atq
mensuram celestes tirtulos omnes et eoru
quantitates ac ordines et habitudines demũ
stellaꝵ motus oiõdos et eoꝵꝑ effectus atana¬
turas et hinꝰ cetera diligentissime diligẽtib
aperit nũt ꝓbabilibꝰ nõnũqui necessariis ar¬
gumentis interris¬

Expanded text:
saepius et studiose deliberanti, summatimque dicere saepius et studiose deliberanti, summatimque dicere volenti clarificavit. Lex tamen ista, licet lethifera multis in locis, maximum testimonium, argumentumque firmissimum sanctitatis et excellentiae nostrae legis, videntibus et electis praebet. Istud quidem tuam minime latuit sapientiam, quae me compulit interim astronomiae geometriaeque studium meum principale praetermittere. Sed ne prooemium fastidium generet ipsi finem impono, tibique coelesti, coelum omne penetranti, coeleste munus voveo, quod integritatem in se scientiae complectitur. Quae secundum numerum, et proportionem atque mensuram coelestes circulos omnes et eorum quantitates et ordines et habitudines, demum stellarum motus omnimodos, et earumdem effectus atque naturas, et hujusmodi caetera diligentissime diligentibus aperit, nunc probabilibus, nonnunquam necessariis argumentis inni
Abbreviated transcription (Latin):
liter insi ꝓpter intelligentia tñ alterans at¬
tuli machometiq fimũ ad ipius trus follibo
extinctum et puten ad illus ex haustũ tus
uase ignisq ur̃i tui uentilabro fomentũ atq
feruorem nrĩq fontis eductum tuo distursui
patefeti Iub igitur exigit ut hostiũ tastrũ
uiro taueam dolendo puteum exsictando/ cũ
tu lis dextre mundi pars optima eos religio¬
is acutissima taritatis manus largiflua tuo¬
rũ mummem torrobores tela diligenter atuas
fontemq suũ fortius emanare sueq caritatis
uallum protensius atq capatius efficias si
quis me uilitatis et intomposicionis rerũ
atq uerborum arguat / Licet inste forsan
obsecro tamen ut cesset sciens meũ nuĩquã
uic abitiendam fuisse ꝓpositum floribus uene¬
num regere eemq uilem et abiçienda deaura¬
requod et aĩmi tui lux adimrabilis mira facũdia
pollens mami fortissima ui̾gens michi inie

Expanded text:
liter, nisi propter intelligentiam tantum, alterans, atliter, nisi propter intelligentiam tantum, alterans, attuli, Machumetique fumum, ad ipsius tuis follibus exstinctum, et puteum ad illius exhaustum tuo vase, ignisque vestri tuo ventilabro fomentum atque fervorem, nostrique fontis eductu tuo discursum, patefeci. Jus igitur exigit ut hostium castrum, imo caveam delendo, puteum exsiccando, cum tu sis dextra mundi pars optima, cos religionis acutissima, charitatis manus largiflua, tuorum munimen corrobores, tela diligenter acuas, fontemque suum fortius emanare, suaeque charitatis vallum protensius atque capacius efficias. Si quis me utilitatis et incompositionis rerum atque verborum arguat, licet juste forsan, obsecro tamen, ut cesset, sciens meum nunquam hic fuisse propositum floribus venenum tegere, remque vilem et abjiciendam deaurare. Quod et animi tui lux admirabilis, mira fecundia pollens, manu fortissima vigens, mihi inde
Abbreviated transcription (Latin):
licet onũ tuorum mĩmũ tuam grãm ꝓmere̾i
posse si mundani sompni milicieq uõto post
coheres sapientiũ cirtũflua tonscipet suas
manus tius mitibus benigne conforens quoꝵ
semel non oblique tuus prospitax intruitus queso
dignetur aspicere ꝙͣqm̃ enĩ me fragili fultitum
ingemolo plura presserũt incõmoda tũ huit
eloquii pemria illint stientie tennitas tr̃id
qd̃ ad̾ nil agendimi ẽ effitatiut socordie uidel
negligentieq mater desperatio multiplex ob
braussationis nr̃e uileni et dissolubilem at ĩ¬
compaginatam materia pro sui modo ꝓrse
axabito tni semoto uelamine tue maiestatĩ
prebendam nõ minus/ tũ obiux̃e tur̃ obsequi¬
um aggressus sum confisus nl effectu cassari
quo tuũ uotum igne diuino plenũ aspirat᷑
Lapides igitur et ligna ut tuũ dem pulter.¬
rimũ et comodissimũ edificiũ triuẽtatũ et
indissolubile surgat nil excerpens ml sonsibi¬

Expanded text:
licet omnium tuorum minimum, tuam gratiam promereri licet omnium tuorum minimum, tuam gratiam promereri posse, si mundani somnii militiaeque voto postpcohors sapientium circumflua constipet, suas manus tuis nutibus benigne conferens, quorum semel non oblique tuus perspicax intuitus, quaeso, dignetur aspicere. Quanquam enim in effragili fulcitum ingeniolo plura praecesserunt incommoda, tum hinc eloquii penuria, illinc scientiae tenuitas, tum id quod ad nil agendum est efficacius, socordiae videlicet negligentiaeque mater desperatio, multiplex ob translationis nostrae vilem et dissolubilem ac incompaginatam materiam, pro sui modo prorsus, Arabico tantum semoto velamine, tuae majestati praebendam, non minus tamen obnixe tuum obsequium aggressus sum, confisus nil effectu quassari, quo tuum votum igne divino plenum aspirat. Lapides igitur et ligna, ut tuum deinde pulcherrrimum, et commodissimum aedificium coagmentatum et indissolubile surgat, nil excerpens, nil sensibi
Abbreviated transcription (Latin):
Aimino suo Petro diuino instĩc¬
firetlumateñ abbati Robertus
minus solis et totius boni stu¬
Diosus situnt sterilem paludem sarratene secte
mũdũ inse fertilem efficere suũq puteũ exe¬
haurire propugnaculaq prorsus dixuere egco
peditis tm̃ officio preuii functus uias et aditꝰ
diligentissiie patefeti qiuis enĩ geessum dilata¬
bit᷑ quis non citissime curret ut hostis exxorẽ
ipiũꝙ uictum semetipm̃u aũt tenere siuãm u¬
biq firmam atq uictritem agnostat Latinibas
tamen onũs hucusq non dicam ꝑuiciosis uitõ¬
mõdis ignorancie negligencie ue pressa suoru
M ostiũ tum̃ et ignorare et non depellere passa ẽ
Tuano ꝑuigil prouidencia sanctissimos et p̃¬
electos ecctlie doctores semper aspitiens h ͨ nul¬
latens uoluit tum illum itaq prẽm atq doc¬
torem tuiꝰ om̃is hereditas om̃i pro sua fatul ͭ ͤ
uenalis statuitur/ tu discipulus atq filius ĩ¬
miteris nisqui alias reflexus speraui me

Expanded text:
mino suo PETRO divino instinctu Cluniacensi abbati, ROBERTUS nimus solius et totius boni studiosus sitivit sterilem paludem Saracenae sectae nondum visae fertilem efficere, suumque puteum exhaurire, propugnaculaque prorsus diruere, ego peditis tantum officio praevii functus, vias et aditus diligentissime patefeci. Quis enim gressum dilatabit? Quis non citissime curret, ut hostis errorem, ipsumque victum, semetipsum autem tenere sententiam ubique firmam atque victricem agnoscat? Latinitas tamen omnis huc usque, non dicam perniciosis incommodis ignorantia negligentiave pressa, suorum hostium causam et ignorare et non depellere passa est. Tua vero pervigil providentia, sanctissimos et praeelectos Ecclesiae doctores semper aspiciens, hoc nullatenus noluit. Cum illum itaque Patrem atque doctorem, cujus omnis haereditas omni pro sua facultate venalis statuitur, ut discipulus atque filius imiteris, nusquam alias reflexus, speravi me,
Abbreviated transcription (Latin):
uerit uon tamen quin de eorp erxore mag
tantra eos uolumina conderet obimsit Sit
de reliquis sui temꝑis et non sui temporis hẽ¬
titis sit de iudeis sit de paganis fatiens nõ
solum tontra eos lui temporis honnẽs arma¬
uit sed enam ad nos et ad posteros oñis mxi¬
me edificationis et instructionis karisina tũs¬
misit. Suigitur reuerentie ur̃e in hiis la¬
borandi deo aspirante uolunntas fuerit ł lã
facultas per eius gratiam de esse non poterit
restribite et mittemus librum quẽadmodu
milimus ut ꝑ os urm ipius laude repletu
spiũ nequitie spũs benignus respondeat et
ecclie sue thez auros gazis ur̃e sapĩe suppleat

Expanded text:
iuerit, non tamen quin de eorum errore magna iuerit, non tamen quin de eorum errore magna contra eos volumina conderet, omisit. Sic de reliquis sui temporis, & non sui temporis, hæreticis, sic de Iudæis, sic de Paganis faciens, non solum contra eos sui temporis homines armauit, sed etiam ad nos, & ad posteros omnes maximæ ædificationis & instructionis charisma transmisit. Si igitur reuerentiæ vestræ in his laborandi Deo adspirante voluntas fuerit, nam facultas per eius gratiam deesse non poterit rescribite, & mittemus librum, quemadmodum misimus, vt per os vestrum ipsius laude repletum, spiritui nequitiæ spiritus benignus respondeat, & Ecclesiæ suæ thesauros gazis vestræ sapientiæ suppleat