comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
estabat maria mater eus in¬
uit. Ubi nouerat qđ agnouit. In¬
us est reuelatus: qui foris ẽ agnitꝰ.
idit & agnouit. Agnouit symeon in¬
inrem tacentem: ꝙͣ occidunt uidei
uuenem miracula facientem. Cum
s cognorisset. accepit eum in uluas
uas. hoc est inter brachia sua am
pletus est eum: .&. portabat a qͦ por¬
ttingens a fine usq ad finẽ fortiter:
esponens om̃ia suauiter. Quantus
bi erat& quam magnus. quã paruꝰ
adus erat. Paruus factus: paruos que¬
pi dignatus est poni: ut eẽt pioꝵ eyba¬
ria iumentorum. Accepit gͦ eum symeon
in brachia sua: ꝙ dixrit. Nunc dimit
tis seruũ tuum dñe in pace. Dimittis
in pace: quia uideo pacem. Quare ergo
dimittis in pace.. Qm̃ uidunt oculi
xp̃m: scĩ senes. senem symeonem. Si
aũt queritis. ut & coniugatꝰ aliquis
testimonium dño ꝑhibeat: zachari.¬
intus agnouit. Nemo contempnat
natũ: si uult ẽẽ renatus. Ad illũ ꝑ¬
tinuit ꝓpt̃ nos nasci: ad nos ꝑtinet
in illo renasci: qui uenit in hunc mun

Expanded text:
estabat eum Maria mater ejus invit. Ubi noverat quod agnovit? Intus est revelatus, qui foris est natus, vidit et agnovit. Agnovit Simeon infantem jacentem, et occiderunt Judaei juvenem miracula facientem. Cum ergo cognovisset, accepit eum in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, et amplexus est eum, portabat a quo porattingens a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Quantus ibi erat, et quam magnus, quam parvus factus erat? Parvus factus, parvos quaepi dignatus est poni, ut esset piorum cibaria jumentorum. Accepit ergo eum Simeon in brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace. Dimittis in pace, quia video pacem. Quare ergo dimittis in pace? Quoniam viderunt oculi Jesum; sancti senes, senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut et conjugatus aliquis vir testimonium Domino perhibeat, Zachariintus agnovit. Nemo contemnat natum, si vult esse renatus. Ad illum pertinuit propter nos nasci, ad nos pertineat in illo renasci: qui vivit et regn
Abbreviated transcription (Latin):
quecumq infidelis anina. non tibuui¬
deatur impossibile ut uirgo pareret
uirgo pariens ꝑmanerꝙ. Intellige
natum dm̃: &. non mirabis uirginis
partũ. Ut gͦ noueritis antiquos scõ.
& non uider̃t.& audire quȩ auditis
ñ audierunt. Multum iste senea fuit
d audiendum serus: & ad uidendũ ma-¬
uriis. Non expectauit ut xp̃m audi¬
nfantem. Et hoc illi concessum erat
am decrepito: quasi desid̾anti & sus
hiranti. & dicenti cotidie in orationi¬
pus fiuis. Quando ueniet... Quan¬
do nascetur.s. Quando indebo.Pu¬
tas durabo.. Putas hic me inueniet
lla natiuitas . Putas isti oculi uide¬
hunt. ꝑ quem cordis ocłi reuela n¬
tur .. Dicebat ista in orationib sui:
ꝙ pro desidio suo accepit responsr.
quod non gustaret mortem nisi uid¬

Expanded text:
quaecumque infidelis anima, non tibi videatur impossibile ut virgo pareret, virgo pariens permaneret. Intellige natum Deum, et non miraberis virginis partum. Ut ergo noveritis antiquos sanctos et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Multum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. Non exspectavit ut Christum audiinfantem. Et hoc illi concessum erat jam dpiranti, et dicenti quotidie in orationibus suis: Quando veniet? Quando nascetur? Putas videbo? Putas durabo? Putas me hic inveniat illa nativitas? Putas isti oculi videbunt, per quem cordis oculi revelabuntur? Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, quod non gustaret mortem nisi
Abbreviated transcription (Latin):
illum esse uenturum: & om̃s qui id en
piebant dicebant. O si hic me inuen¬
at illa natiuitas: o si quod credo insep¬
turis dei. uideam oculis meis. Et in
noueritis quantum desid̾ium sc̃i habe
bant qui nouerant de scͥpturis uirg¬
nem parituram: sicut audistis cũ ysi¬
ias legeretur. Ecce uirgo in utero acci¬
piet & pariet filium: & uocabitiꝰ nom̃
euis enimanuel. E mmnanuel qurd sit

Expanded text:
ipsum esse venturum, et omnes qui pie ipsum esse venturum, et omnes qui pie vivebant, dicebant: O si hic me inveniat illa nativitas! O si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti qui noverant de Scripturis Virginem parituram, sicut audistis cum Isaias legeretur, Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Emmanuel quid
Abbreviated transcription (Latin):
num nob̾ contulit
infans in templo est
p̾sentatus. Exultent
uirgines: uirgo peꝑit
xp̃m. Nichil in ea quod uouit putent
exterminatum: mansit uirgo post par¬
tum. Exultent uiduȩ: infantem xp̃m
uidua agna cognouit. Caultent con¬
iugate: nasciturum xp̃m elisabeht
nupta ꝓpħauit. Nullus gradus p̃termis¬
sus est. de quo non haber& testimoni¬
um salus omnium. Numqͥd enim sole
Quo defuncto: usq ad senilem ȩtatem ꝑ¬
uenerat: & senec tute scã e xpec tabat
infantiam saluatoris: ut paruum uide¬
r& annosa: paruum agnoscer& anicula:
intrantem inmundum saluatorem ui¬
dero itura. Et in masculino sexii: tria
ipsa genera cõmendata sunt. Ipse xp̃c
puer natus est: exultent puers. conti¬
nentiam uouentes puero. Ipse uͦ inte¬
gritatem pueritiȩ consecrauit: qui suȩ
matri fecunditatem attulit: uirginiti
non abstulit. Symeon ille senex diu iit¬
xerat: cuius etas comparatur annȩ: q
audierat responsum quod non esset
surus mortem. nͥ uidisset xp̃m.Ii.

Expanded text:
num nobis contulit infans in templo est praesentatus. Exsultent virgines, virgo peperit Christum. Nihil in ea quod voverunt putent exterminatum, mansit virgo post partum. Exsultent viduae, infantem Christum vidua Anna cognovit. Exsultent conjugatae, nastavit. Nullus gradus praetermissus est, de quo non haberet testimonium salus omnium. Numquid enim solaquo defuncto usque ad senilem aetatem pervenerat, et in senectute sancta exspectabat infantiam Salvatoris; ut parvum videret annosa, parvum agnosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura . Et in masculino sexu tria ipsa genera commendata sunt. Ipse Christus puer natus est; exsultent pueri, continentiam voventes puero. Ipse vere integritmatri fecunditatem attulit, virginitatem non abstulit. Simeon ille senex diu vixerat, cujus aetas comparata est Annae, et audierat responsum quod non esset visurus mortem, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nis armauit.
um beatus laurentiꝰ passionẽ p¬
ternam ut pussimus filius in eo¬
solabili dolore. uel merore defleret
sixtus p̃scientia scĩ sp̃s edocente fir¬
ra dinoscens: ait illi. Depone omu
fili de mea morte tristiciam: nec ent
diu mea te cont̾stabit absentia: pꝰ tros¬
um me sequeris. Quo responso mei
deuota ꝑcepto: indubitanter suscipi¬
ens optimo ab attestante xꝑi mari

Expanded text:
nis armavit. Nam cum idem Laurentius passionem paternam, ut piissimus filius inconsolabili moerore defleret, Xistus praescientia sancti Spiritus edocente, futura dignoscens, ait illi: Depone omnem, fili, de mea morte tristitiam; nec enim diu mea te contristabit absentia: post triduum me sequeris. Quo responso mens devota percepto, indubitatam suscipiens optimo ab antistite, et Chri
Abbreviated transcription (Latin):
de morte scõꝵ contͥstabat excłiam. di
p̃da ȩccłiȩ gaudium ñ hab̾et. Inuer
uir prudentissimꝰ: unde acrius suiu
posset torquere tortorem. Omnẽ igĩ
ȩccłiȩ censum. cunc tãq sacri uasa m¬
nisterii ne ea sacrilegus macular&. aspe¬
tus. conuocatis in opum turb̃. pia es¬
gatione distribuit: ut futurus marti
in retͥbutione cȩlesti. pariter ꝙ mert¬
de sui sanguinis. & tantȩ lib̃alitatis s¬
mio ditaretur: non dubitans & insems¬
ipso se fidem xp̃o suo & eccłiasticas s¬
pes in pauꝑib seruaturum.

Expanded text:
de morte sanctorum contristabat Ecclesiam, de praeda Ecclesiae gaudium non haberet. Invenit vir prudentissimus, unde acrius suum posset torquere tortorem. Omnem igitur Ecclesiae censum, cunctaque sacri vasa ministerii, ne ea sacrilegus macularet aspectus, convocatis inopum turbis, pia erogatione distribuit, ut futurus martyr in retributione coelesti pariter, et mercede sui sanguinis, et tantae liberalitatis praemio ditaretur, non dubitans et in semetipso 241 se fidem Christo suo, et ecclesiasticas opes in pauperibus servaturum.
Abbreviated transcription (Latin):
Go inquit dominus ostendam¬
illi: quȩ illum oporteat pati
Tanquam seiuens dicit. & in¬
plos quod dictum est. ne sileas. neq
mitescas deus. Non inde recedat.: As¬
cite a me quia mitis sum & humilis
corde. Ego illi ostendam quȩ illum
inuenisti. Mmax est. non silet ⁊ non
mitescit: minatur. E go illi ostendam
quȩ illum oporteat pati pro nomine
meo. Ubi terror: ibi salus. Qui facie¬
bat contra nomen: paciatur ꝓ nonu¬
ne. O seuitia misericors. Uides illũ
p̃parare ferrumͥ sec turus est ñ per¬
empturus: curaturus est ñ occisuris
A p̃c dicebat. E go illi ostendam: quȩ il¬
lum oporteat pati ꝓ nomine meo. S
quo fine.. Ipsum qui patiebat᷑ audi
Non sunt condigne passiones huius
temporis. Ipse dicit qui paciebatur
& sciebat ꝓ quo nomine patiebattr.
et quo fruc tu patiebatur. Non funt
condignȩ passiones huius temporis
ad futuram głam quȩ reuelabitur in
nob̾. Seiuat mundus: fremat mund̾
increp& linguis: choruscet armis:
quicquid potest faciat. Et quid

Expanded text:
 inquit, illi ostendam quae illum oporteat pati. Sed tanquam saeviens dicit, et implet quod dictum est, Ne sileas, neque mitescas, Deus. Non inde recedat, Discite a me quoniam mitis sum, et humilis corde. Ego illi ostendam quae illum invenisti. Minax est, non silet, non mitescit, minatur. Ego illi ostendam quae illum oporteat pati pro nomine meo. Ubi terror, ibi salus. Qui faciebat contra nomen, patiatur pro nomine. O saevitia misericors! Vides illum praeparare ferrum: secturus est, non perempturus; curaturus, non occisurus. Christus dicebat, Ego illi ostendam quae illum oporteat pati pro nomine meo. Sed quo fine? Ipsum qui patiebatur audi. Non sunt condignae passiones hujus temporis. Ipse dicit qui patiebatur, et sciebat pro quo nomine patiebatur, et quo fructu patiebatur. Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Saeviat mundus, fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis, quidquid potest faciat: quid
Abbreviated transcription (Latin):
ominus ac redemptor nr̃. ꝑitu¬
ri mundi p̃currentia mala de¬
nuntiat: ut eo minus ꝑturbẽt
uenientia. quo fuerint p̃scita. Minus
enim iacula feruint: quȩ p̾uidentur.
Et nos tolerabilius mundi mala suscipi¬
mus: si contra hȩc ꝑ p̃̾scientiȩ clipeũ
munimur. E cce & enim dicit. Cum
audieritis p̃lia & seditiones: nolite
terreri. Oportet pͥmum hȩc fieri: sed
nũdum statim finis. P ensanda sunt
uerba redemptoris nr̃i: ꝑ quȩ nos ali¬
ud interius. aliud exterus passuros
denuntiat. Bella quippe ad hostes
ꝑtinent: seditiones ad ciues. Ut
ergo nos indicet interius exteriusq
turbari: aliid nos fatetur ab hostibꝰ.
aliud a frĩb ꝑpeti.

Expanded text:
ominus ac Redemptor noster perituri mundi praecurrentia mala denuntiat, ut eo minus perturbent venientia, quo fuerint praescita. Minus enim jacula feriunt quae praevidentur; et nos tolerabilius mundi mala suscipimus, si contra haec per praescientiae clypeum munimur. Ecce enim dicit: Cum audieritis praelia et seditiones, nolite terreri; oportet enim primum haec fieri, sed nondum statim finis. Pensanda sunt verba Redemptoris nostri, per quae nos aliud interius, aliud exterius passuros esse denuntiat. Bella quippe ad hostes pertinent, seditiones ad cives. Ut ergo nos indicet interius exteriusque turbari, aliud nos fatetur ab hostibus, aliud a fratribus perpeti.
Abbreviated transcription (Latin):
urib hanc implere posse confidat: s ob-¬
tinete p̃cib ut ipse hanc qui imperat
p̃stet. & scimus quia petentes libent̃¬
exaudiet: quando hoc petitur largiri
quod iubet. Cum continue pulsatur
in p̃ce: concite opitulatur in temptati

Expanded text:
viribus hanc implere posse confidat, sed obviribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite opitulatur in tentati
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ bona sꝑanda sunt sequentis
uitȩ: ut tunc p̃mium nr̃i laboris inci¬
piat: quando omĩs iam labor fundi¬
tus cessat. Unde & ꝑ psalmistam dr̃.
Non infinem obliuo erit pauꝑis: ꝑa¬
cientia pauꝑum ñ ꝑibit in finem. Qua¬
si enim ꝑisse patientia pauꝑum cerni¬
tur: cum nichil ꝓ illa in hac uita humi¬
lib recõpensatur. S pacientia pau¬
ꝑum in finem non perit: quia tunc
eius gła ꝑcipitur : cũ simul omĩa la¬
boriosa terminantur. Seruate ergo in
exigit exercete in oꝑatione. Nullum
ur̃m ad odium ꝓximi contumeliosa
uerba cõmoueant: nulla ꝑiturarum
rerum dampna ꝑturbent. Si enim
fixa mente mansura dãpna ꝑtimesci¬
tis: dampna rerum transeuntium gra¬
uia ñ putatis. Si eternȩ retͥbutionis
głam conspicitis: de temporali iniuria
non doletis. Tolerate gͦ adu̾sarios urõs
s ut fr̃s diligite quos toleratis. E¬
terna p̾mia: ꝓ dampnis temporalib
querite. Nec quisquam urm̃ suis se

Expanded text:
entiae bona speranda sunt sequentis vitae, ut tunc praemium nostri laboris incipiat, quando omnis jam labor funditus cessat. Unde et per Psalmistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, frexigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se
Abbreviated transcription (Latin):
filius dei. Ille corripitur: ista instriutur.
Illi dr̃. quare non credidisti: isti dr̃. accipe
qđ quesisti. Propemodum eadem uerba
sunt. ꝑ quid cognoscam hoc. & quomͦ fiet
istud: s eum qui uerba audiebat & cor
uidebat non latebat. In utriusq uerb̾
cogitatio latebat: s homines. Non late¬
bat anglos: immo non latebat eum qui
soquebatur in angłis. P ostremo nascit᷑ iohes.
ubi iam minitur co noa incipit eresc̾e:
nascitur: xp̃c. ubi nox accipit detm̃tum.
ꝙ aies augm̃tum. Et tanqũa hoc signũ
natiuitatis amboꝵ. iohes ipse respici¬
ens di eit. Illum oportet crescere: me

Expanded text:
Filius Dei. » Ille corripitur, illa instruitur. Illi dicitur, Quia non credidisti: illi dicitur, Accipe quod quaesisti. Propemodum eadem verba sunt, Per quid cognoscam hoc? et, Quomodo fiet istud? Sed eum qui verba audiebat et cor videbat, non latebat. In utriusque verbis cogitatio latebat; sed homines, non angelum latebat: imo non latebat eum qui loquebatur per angelum. Postremo nascitur Joannes, dum jam lux minuitur, et nox incipit crescere: nascitur Christus, dum nox accipit detrimentum, et dies augmentum. Et tanquam hoc signum nativitatis amborum Joannes ipse respiciens, dicit: Illum oportet crescere, me
Abbreviated transcription (Latin):
in cor uirginis: & sequitur fecunditas
in uterum matris. Et tam̃ eadem pene
uerba sunt zachariȩ dicentis. cũ angłs
ioħem nuntiaret: ꝑ quid eognoscam hoc.
ego enun sum senex. & uxor mea iam ꝓ¬
cessit in dieb suis: et mariȩ sc̃ȩ uerba.
angł̃o nuntiante partum eius futurum
Quomodo inquit fiet istud. qm̃ uirũ non
cognosco. Pene cadem uerba. Illi dicit᷑
Et ecce eris tacens: nec poteris loqui. quo¬
usq fiant hȩc ꝓpt̾ hoc qđ non credidi¬
sti uerb̾ meis. quȩ adimplebuntur intem¬

Expanded text:
in cor virginis, et sequitur fecunditas in cor virginis, et sequitur fecunditas in utero matris. Et tamen prope eadem verba sunt Zachariae dicentis, cum angelus Joannem nuntiaret, Per quid cognoscam hoc? Ego enim sum senex, et uxor mea jam processit in diebus suis: et Mariae sanctae angelo nuntiante partum ejus futurum, « Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? » pene eadem verba. Illi dicitur: « Ecce eris tacens, nec potens loqui, quousque fiant haec, propter quod non credidisti verbis meis, quae adimplebuntur tem
Abbreviated transcription (Latin):
euglium legeretur. mirantes audi¬
uimus: sollempniter hodie celebramus.
Quanta est gła iudicis: si tanta ẽ p̃curso¬
risa. Qualis est uenturus in uia: si talis
est qui p̃parat uiam.. Natiuitatẽ ioħ̃is
quodãmodo consecratam. obseruat ȩcele-¬
sia: nec inuenitur ullus in patribꝰ. cuiꝰ
natiuitatem sic sollẽpniter celebremus.
Celebramus natiuitatẽ ioħ̃is: celebramꝰ et
xp̃i. Hoc uacuum ẽẽ non potest. & si
forte a nob̾ ꝓ tantȩ rei dignitate minus
explicatur: fruc tuosius tam̃ & altus co¬
gitatur. Nascitur ioħes de anicula steri.¬
li: nascitur xp̃c de uiuencła uirgine.
Iohanniem parit sterilitas: xp̃m in tegei¬
tas. In natiuitate ioħ̃is. ȩtas congrua ñ
erat parentalis: in natinitate xp̃i. com¬
plexus non erat maritalis. Ille angelo
predicante nuntiatur: iste angelo nim¬
tiante concipitur. UIII.¬
on creditur ioħes nasciturus: et
fit pater nutus.: creditur xp̃c .&
fide concipitur. Eit pͥus aduentus ficĩ

Expanded text:
Evangelium legeretur, mirantes audivimus, solemnitatem hodie celebramus. Quanta est gloria judicis, si tanta est praeconis? Qualis est venturus via, si talis est qui praeparat viam? Nativitatem Joannis quodam modo consecratam observat Ecclesia: nec invenitur ullus in Patribus, cujus nativitatem solemniter celebremus: celebramus Joannis, celebramus et Christi: hoc vacare non potest, et si forte a nobis pro tantae rei dignitate minus explicatur, fructuosius tamen et altius cogitatur. Nascitur Joannes de anicula sterili, nascitur Christus de juvencula virgine. Joannem parit sterilitas, Christum integritas. In nativitate Joannis aetas congrua non erat parentalis, in nativitate Christi complexus non exstitit maritalis. Ille angelo praedicante nuntiatur, iste angelo nuntiante concipitur. Non creditur Joannes nasciturus, et fit pater mutus: creditur Christus, et fide concipitur. Fit prius adventus fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tus de hac uita erat exiturusͥ qui¬
bdam discipłis secum coni̾santi¬
bus. quib dã longe manentibꝰ. sc̃issimi
sui obitus denuntiauit diem: p̃sentib
indicens. ut audita ꝑ silentium tege¬
rent: absentib indicans. quod uł qua¬
le eis signum fier&. quando anima eius
de corpore exir&. Ante sextum uͦ sui o¬
bitus diem: aꝑiri sibi sepulturam iubet
ui mox correptus febribꝰ: acri cȩpit
dolore fatigari. Cumq ꝑ dies singlos
langor in grauesceret: sexto die porta¬
ri se in oratoruim a discipłis fecit: ĩbiq
exitum suum dñici corporis & sangui¬
nis ꝑceptione muniuit: atq inter dis¬
cipuloꝵ manus in becilła menbra su¬
stentans. erectis in cęlum manibus

Expanded text:
quo de hac vita erat exiturus, quibusdam discipulis secum conversantibus, quibusdam longe manentibus, sanctissimi sui obitus denuntiavit diem: praesentibus indicens ut audita per silentium tegerent; absentibus indicans quod vel quale eis signum fieret quando ejus anima de corpore exiret. Ante sextum vero sui exitus diem aperiri sibi sepulturam jubet. Qui mox correptus febribus, acri coepit ardore fatigari. Cumque per dies singulos languor ingravesceret, sexta die portari se in oratorium a discipulis fecit, ibique exitum suum dominici corporis et sanguinis perceptione munivit, atque inter discipulorum manus imbecillia membra sus
Abbreviated transcription (Latin):
oranonis efflauit. Quascilic&. die
duob de eo fr̃ib unun cella cõmoran¬
N alteri aũt longuis posito: reuelati¬
o unius atq indissimilis usionis ap¬
paruit. Uiderunt namq quia strata
palliis. atq in numeris chorusca lam¬
patib uia: recto orientis tramite ab
eiuis cella in cȩlum usq tendebatur.
ui ueuerando habitu uir desuper
clarus assistens: cuius eẽt uia qũa cer
nerent inquisiuit. Illi aũt se nescire
qua dilectus dñi benedictus cęlum¬
ascendit. Tunc itaq scĩ uiri obitum.
sicut p̃sentes discipuli uiderunt: ita
absentes ex signo quod eis p̃dic tum fuerat
agnouerunt. Sepultus uͦ est in orato¬
rio bean ioħ̃is bapustȩ: qđ destruc ta
ara apollinis ipse construxit. Eugłm.¬

Expanded text:
efflavit. Qua scilicet die duobus de eo fratribus, uni in cella commoranti, alteri autem longius posito, revelatio unius atque indissimilis visionis apparuit. Viderunt namque quia strata palliis atque innumeris corusca lampadibus via recto orientis tramite ab ejus cella in coelum usque tendebatur. Cui venerando habitu vir desuper clarus assnerent inquisiuit. Qui cum nescire qua dilectus dei Benedictus ascesicut praesentes discipuli viderunt, ita absentes ex signo quod eis praedictum fuerat, agnoverunt. Sepultus vero est in oratorio beati Joannis Baptistae, quod destructa ara Apollinis ipse construxit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ns. suꝑ solium dauid & suꝑ regnũ eius
edebit. ut confirm illud & corroboret
niudicio & iusticia. Non dixit in acqͥ¬
itione głiȩ. gazarũq terrestrium: non
nuictoria gentium plurimaꝵ. urbiũq
lebellatione suꝑbarũ: s in uiditio et
usticia. E hȩc enim regnum xꝑi: &
nsinglis quibq fidelib & in uniu̾sa
ꝑ orbem multiplicatur pariter ꝙ con¬
irmatur ȩccłia. Domũ namiq iacob
utam eccłiam dicit: quȩ uel de bona
adice nata. uel cum oleaster eẽt me¬
ito tamen fidei. in bonam est inserta
liuam. Quam post triumphum pas-¬
onis. alloquens saluator: ait. Qui time¬
s dñm laudate eum: ũniu̾sum semen
icob magnificate eum. Non aũt ideo
ituri remporis uerbis magnus exti¬
rus iħe. filius altissimi uocandus.
epirũ dauid accepturus. & in domo
icob regnaturus asseritur: qͥa iuxta
uod heretici sapiunt. atq a ueritate
esipiunt. xp̃e ante mariam non fu¬
rit: s quia homo assumptus in dm̃.

Expanded text:
s. Super solium David, et super regnum ejus sedebit, ut confirmet illud, et corroboret in judicio et justitia . » Non dixit in acquisitione gloriae, gazarumque terrestrium, non in victoria gentium plurimarum, urbiumque debellatione superbarum, sed in judicio et justitia. Per haec enim regnum Christi, et in singulis quibusque fidelibus, et in universa per orbem multiplicatur pariter et confirmatur Ecclesia. Domum namque Jacob totam Ecclesiam dicit, quae vel de bona radice nata, vel cum oleaster esset, merito tamen fidei in bonam est inserta olivam. Quam post triumphum passionis alloquens Salvator ait: Qui timetis Dominum, laudate eum; universum semen Jacob, magnificate eum . Non autem ideo futuri temporis verbis magnus exstiturus Jesus Altissimi vocandus, sceptrum David accepturus, et in domo Jacob regnaturus asseritur, quia juxta quod haeretici sapiunt atque a veritate desipiunt, Christus ante Mariam non fuerit, sed quod homo assumptus in Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
nali conceptus & natus est: idem hos
in tempore creatus ex matre. qui deus
est ante tempora natus ex paire. Slanr
idem homo qui deus est: omittat nesi¬
rius hominem tantum dicere ex uingi¬
ne natum: & hunc a uerbo dei non iu
nitate ꝑsonȩ. s insocietate inseparabil
dici nefas est asserere.: ac ꝑ hoc ñ trim¬
tatem. s quaternitatem predicare cos¬
uincitur. Catholica aũt fides sicut
unum quemlib& hominẽ carnẽ & a¬
minam: ita hominẽ & uerbũ unum
xꝑi rectissime confitetur: uixta quoa
& angłi uerba significant: quȩ dan¬
dam illi sedem dauid patris enis asse¬
uerant. Qui enim eundem ipsum pa¬
trem habere dauid. quẽ filium altissi¬
mi uocari ꝓnuntiat: in duab utiq ns¬
turis. unam xp̃i ꝑsonam demonstrat.
Accepit aũt sedem dauid: ut nimirũ
gentem cui dauid quondam. & filii
enis temporalis regni gub̃nacła p̃bu¬
erunt: ipse ꝑpetuum uo car& ad ris¬
nũ: qd eis paratum ẽ ab origine mundi.

Expanded text:
inali conceptus et natus est. Idem homo inali conceptus et natus est. Idem homo in tempore, creatus ex matre, qui Deus est ante tempora natus ex Patre. Si autem idem homo qui Deus est, omittat Nestorius hominem tantum dicere ex virgine natum, et hunc a Verbo Dei non in unitatem personae, sed in societatem inseparabilem os quod dici nefas est asserere, ac per hoc non Trinitatem, sed quaternitatem praedicare convincitur. Catholica autem fides sicut unum quemlibet hominem carnem et animam, ita hominem et Verbum, unum Christum rectissime confitetur, juxta quod et angeli verba significant, quae dandam illi sedem David patris ejus asseruerant. Qui enim eumdem ipsum patrem haberet David, quem Filium Altissimi vocari pronuntiat, in duabus utique naturis unam Christi personam demonstrat. Accepit autem sedem David, ut nimirum gentem, cui David quondam et filii ejus temporalis regni gubernacula praebuerunt, ipse perpetuum vocaret ad regnum, quod eis paratum est ab origine mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
seruabatur uiderat turbatam: quasi fa¬
miliarius notam uocans ex nomine:
ne timere debeat iubet. Et quia gr̃a
plenam uocauerat: eandem grãm et
astruit plenius: & ub̃ius explicat dicẽs.
E cce concipies in utero. & paries filiũ:
& uocabis nomen eius iħm.
he saluator siue salutaris interp̃tatur.
Cuius sacram̃tum nomuns alloquens
ioseph angłs exposuit: ipse enim in¬
quiens saluum faciet popłm suum a
peccatis eorum. Non ait popłm israel
s popłm siuim:. hoc est in unitatẽ fidi.
ex p̃putio & circumcisione uocatum:
quib ex diu̾sa parte congregatis. fi¬
eret unum ouile. & unus pastor. Hic
erit magnus. & filius altissimi uoca-¬
bitur: & dabit illi dñs sedem dauid
patris eius. Dic tum est &. de iohan
magnus: hie quast deus magnus: hic qu¬
si deus magnus. Ille enun magnus ei¬
ram dño: hic aũt erit magnus inqur
&e filius altissum uocabitur. ⁊i¬
de m filius altissimi qui in utero uiug¬

Expanded text:
servabatur, ut viderat turbatam, quasi faservabatur, ut viderat turbatam, quasi familiarius notam vocans ex nomine, ne timere debeat, jubet. Et quia gratia plenam vocaverat, eamdem gratiam et astruit plenius, et uberius explicat, dicens: « Ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. » Jesus salvator sive salutaris interpretatur. Cujus sacramentum nominis alloquens Joseph angelus, exposuit: ipse enim inquiens salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Non ait populum Israel, sed populum suum, hoc est, in unitatem fidei ex praeputio et circumcisione vocatum. Quibus ex diversa parte congregatis, fieret unum ovile et unus pastor . « Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, et dabit ei Dominus Deus sedem David patris ejus. » Dictum est et magnus, sed ille quasi homo magnus, hic quasi Deus magnus. Ille enim magnus coram Domino, hic autem erit magnus, inquit, et Filius altissimi vocabitur. Idem ergo filius Altissimi qui in utero virg
Abbreviated transcription (Latin):
delic& gr̃ȩ concipiat & gener& aucto¬
rem. Quȩ cum audisset turbata est
in sermone eius: & cogitabat qualis
esset ista salutatio. Disce uirginẽ mo-¬
rib: disce uirginem uerecundia: disce
uurginem oraculo: disce misterio. Trepi¬
dare uirginum est. ꝙ̃ ad om̃s uiri ingres¬
sus pauere: om̃s uiri affatus uereri
Discant mulieres: ꝓpositum pudorisimi¬
tari. Sola in penetralibus quam nemo
uirorum uideret: solus angłs reppi¬
r&. Sola sine comite: sola sine teste:¬
et ne quo de generi deprauaret᷑ affatu:
ab angło salutatur. Disce uirgo. uerboꝵ
uitare lasciuiam: maria ȩtiam salutati¬
onem angłi uerebatur. Erat tamen co
gitans inquit: qualis eẽt ista salutati¬
o. Et ideo cum uerecii alla: quia paue¬
bat. Cum prudentia: quia benedictio
nis nouam formulam mirabatur: quȩ
nusquam lecta est. nusquam ante cõꝑ¬
ta. Et ait angłs ei. Ne timeas maria:
inuenist enim grãm apud dm̃. Quam
salutatione insolita. ut pote quȩ ei sola

Expanded text:
t gigneret auctorem. « Quae cum audisset, turbata est in sermone ejus, et cogitabat qualis esset ista salutatio. » Disce virginem moribus, disce virginem verecundia, disce virginem oraculo, disce mysterio. Trepidare uirginum est et ad omnes uiri ingressus pauere, omnes uiri adfatus uereri. discant mulieres propositum pudoris imitari. sola in penetralibus, quam nemo uirorum uideret, solus angelus repperiret: sola sine comite, sola sine teste, ne quo degeneri deprauaretur adfatu, ab angelo salutatur. disce, uirgo, uerborum uitare lasciuiam; Maria etiam salutationem angeli uerebatur. erat tamen inquit cogitans qualis esset haec salu- tatio, et ideo cum uerecundia, quia pauebat, cum prudenis novam formulam mirabatur, quae nusquam lecta est, nusquam ante comperta. « Et ait angelus: Ne timeas, Maria; invenisti enim gratiam apud Dominum. » Quia salutatione insolita, utpote quae ei soli
Abbreviated transcription (Latin):
est caput eius indisco. & datum est pu¬
ellȩ: puella aũt detulit matri suȩ. Audi¬
stis fr̃s quanta nata sit de uoluptate
crudelitas: de libidine impietas. Alla¬
tum est caput ioħis in disco: qui salutaria¬
fiunt de pransorib spectatores. Mutatur
in furore conuiuium: fit cib cedes: uinum
transit in sanguinem.
inis apponitur in natali: in ortu

Expanded text:
in disco, et datum est puellae, et puella dedit matri suae. Audistis, fratres, quanta sit nata de voluptate crudelitas, de libidine impietas. Et allatum est caput ejus in disco. In arenam vfiunt de pransoribus spectatores, furore mutatur convivium; fit cibus caedes, vinum transit in sanguinem, finis apponitur natali; in ortu
Abbreviated transcription (Latin):
passionem. Die inquit natalis hero¬
dis saltauit herodiadis filia in medio tri.¬
euis: et uire uirando pollicitus est dare
ei qdđcũq postulasset ab eo. At illa p̃mo¬
nita a matre sua: damͥ inquit in disco ca¬
put ioħis baptistȩ. Hȩc est mulier anti¬
qua malitia: q̃uȩ adam eiecit de paradisi
deliciis. Hec celestes homines feeit ter¬
renos: hȩc humanum genus mersit in
infermim: hȩc uitam abstulit mun¬
do ꝓpter unius arboris pomũ. Hoc malũ
qd homines ducit ad mortem: hoc malũ
fugit helyas ꝓpħa. Et cuus lingua ela¬
uis facta est celi: tanquam reus fugit a fa¬
cie mulieris. Hȩc inuenit uerũ laborem
& p̃ssuram: quȩ nunc occidit iobem bap¬
tistam. Deicit pueritiam: ꝑdit iuuentu¬
tem: illicit & inquietat e mortuã senec tutẽ.
remonita puella a matre sua: X.i.
da mͥ inquit in disco caput ioħis.

Expanded text:
passionem. Die natalis Heropassionem. Die natalis Herodis saltavit Herodiadis filia in medio triunde jurejurando pollicitus est dare ei quodcumque postulasset ab eo. At illa praemonita a matre sua, da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Baptistae. Haec est mulieris antiqua malitia, quae Adam ejecit de paradisi deliciis ; haec coelestes homines fecit essterrenos, haec humanum genus misit in infernum, haec vitam abstulit mundo propter unius arboris pomum. Hoc malum quod homines ducit ad mortem, hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lingua clavis facta est coeli, tamquam reus fugit a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueritiam, perdit juventutem, illicit et inquietat emortuam senectutem. Praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, in disco cap
Abbreviated transcription (Latin):
rem frĩs illicitȩ possidẽ: & placere cap¬
tiius criminum. Innocentiȩ minicis
uitiosis: sacrilegis exosa scĩtas: inimica
castitas impudicis: corruptis integͥtas
pena: lururiosis adu̾sa frugalitas: crude libꝰ
da Probat hoc euangłista: cum dicit. Di
dit: ecce unde herodes furit. Aalos qui
monet offendit: incurrit odium qui ar¬
guit eriminosos. Dicebat ioh̃es quod
erait legis: qđ iusticie. qđ erat salutis.
certe erat non odii s amoris. ecce qualem
consecutus est ab impio ꝓ pietate meree¬
dem. olens inquit occidẽ eum : timu¬
it ppłm. facile deuiat a iusticia: qui in
causis non dm̃i s homines formidat. hĩc
uoluntatem. Unde etiam qđ suspenditur
a crimine. auidior redit ad crimen. & estu¬
at animo quousq ꝑficiat. qđ cogitat
malum. Solus enim dei est timor qui no¬
centes corrigit: fugat crimina: in nocen¬
tiam seruat: ꝑpetem tͥbuit facultatẽ.U.
udiamus fr̃s: ipsam ioh̃is baptistȩ

Expanded text:
orem fratris illicite possidere. Caporem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frugalitas, crudelibus da. Probat hoc evangelista cum dicit: Dicdit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines pertimescit. Hicvoluntatem: unde etiam quos suspenderit a crimine, avidiores reddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem. Sed audiamus ipsam Joannis beatissimi
Abbreviated transcription (Latin):
it in carcerem. Herodes tu adul¬
terium facis: & in carcerem uadit iohes
Sic iudicat sedens in loco iudicis reus:
in loco iundicis innocentiȩ ꝑsecutor.
Rogo ubi rerum facies: ubi forma: ubi pu¬
dor: ubi existimatio publici cognitoris:
ubi deus : ubi homo: ubi fas. ubi lex. ubi
ipsius uira naturȩ. Simul omnia sunt
herodes te agente. te uidicante. te uiue¬
te confusa. Tenuit inqͥt ioħ̃em: & alli¬
gans posuit eum in carcerem. Herodes
te petit causa: te arguunt uincula:. te
carcer accusat: te diuulgat ꝓduc ta
Causam custodiȩ qui requirit: inte in
uenit quod piiniat: & in ioħe qđ dole¬
at. Ioħes orbi notus. fama uirtutis cog¬
nitus. celebratissimus scĩtate: dum at¬
trahit ad se inquisitores in iuriȩ. facit ut
tuus cunctis innotescat incestus: agr
ut te habeat confusio publica÷ qũe corei¬
gere non ualuit secreta correptio & pͥuat¬
erodem iohes monitis non ⁊¬
perire. S herodes facib libidinis ar¬
dens. ꝑire maluit quam redire ÷& ua¬

Expanded text:
it in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, inquit, Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcere. Herodes, te causa petit, te arguunt vincula, te carcer accusat, te divulgat producta causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non perire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et ux
Abbreviated transcription (Latin):
udite fr̃s si adiuuante dño expli¬
care potuero: qũeadmodũ ad om̃s
ꝑtineat. euntes ibant & flebant. Ex
quo nascimur: imus. Quis enim stat ..
Quis non ex quo uiam intrauit. cogitur
ambulare.. Infans natus est: crescendo
ambulat. Mors finis est: inde iam
ueniendum est s cum exultatione.
Quis enum non hic plorat. in ui a ista
mala: quando ipse infans inde inci¬
pit .. Utiq infans quando nascitur
de angustiis uteri. in huis mundi
latitudinem funditur ͥ de tenebris
ꝓcedit ad lucem: ꝙ tamen de tene¬
bris ueniens ad lucem. plorare po¬
testͥ ridere non potest.
Sident homines: & plorant ho¬
mines: & quod rident homi¬
nes. plorandum est. S plorat alius
dampnũ suum : plorat alius p̃ssurã
suam. quia in carcere ẽ constitutus:
plorat alius quod amiserit mortuum
Iustus enim plorat ueraciter plo¬
rantes: plorat steriliter plorantes:
plorat ridentes: quia & qui plorant
de reb uanis inaniter plorant. &¬
qui rident de reb uanis. malo suo

Expanded text:
udite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione. Quis enim non hic plorat in via ista mala, quando ipse infans inde incipit? Utique infans quando nascitur, de angustiis uteri in hujus mundi latitudinem funditur, de tenebris procedit ad lucem: et tamen de tenebris veniens ad lucem, plorare potest, videre non potest. rident homines, et plorant homines: et quod rident homines, plorandum est. Sed plorat alius damnum suum, plorat alius pressuram suam, quia in carcere est constitutus; plorat alius quod amiserit mortuum justus enim plorat veraciter plorantes steriliter. Plorat plorantes, plorat ridentes: quia et qui plorant de rebus vanis, inaniter plorant; et qui rident de rebus vanis, malo suo
Abbreviated transcription (Latin):
platione consurgius: & aut in p̾senti.
rãm in iuriam uindicamus÷ aut certe
ad maiorem uicem reddendam. nrm̃
nimum p̃paramus. Quid est hoc quod
quando potens ꝑsona nob̃ iniuriam in¬
ert. pacienter accipimus: quando infe¬
ior. nimio furore succendimur. Qnia
bi tiniuimus hominem: hic dm̃ time¬
eenolumus. Unde gͦ nos fr̃s quantũ
ussumus cum dei adiutorio cor nr̃m
dpatientiam p̃paremus÷ & in omnib
alis hominib medicoꝵ uicem agere
udeamus: & non ipsos homines. s ipsoꝵ
alitiam odio habeamus. ꝓbonis o
mus. ut semꝑ ad meliora conscendãt:
pro malis. ut cito ad emendationem uitȩ
& penitentiȩ lamenta confugiant. Qũã
rem orantib uob. ipse prestare dignetur.
qui cum patre & sp̃u sc̃o uiuit & regnat

Expanded text:
platione consurgimus; et aut in praesenti platione consurgimus; et aut in praesenti nostram injuriam vindicamus, aut certe ad majorem vicem reddendam nostrum animum praeparamus. Quid est hoc, quod quando potens persona nobis injuriam infert, patienter accipimus; quando inferior, nimio furore succendimur? Quia ibi timuimus hominem; hic Deum timere nolumus. Unde rogo vos, fratres, quantum possumus, cum Dei adjutorio cor nostrum patientiam praeparemus et in omnibus et malis hominibus medicorum uices agare studeamus et non ipsos homines, sed ipsorum malitiam odio habeamus. oremus pro bonis, ut semper ad meliora conscendant, pro malis, ut cito ad emendationem uitae et ad paenitentiae medicamenta. confugiant, quam rem orantibus nobis ipse praestare dignetur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
seruires: quas in dignitates etiam ser-¬
uoꝵ eius. quȩ seruitia durissima. et
aliquotiens etiam turpissima sustine¬
res conuitia: ut ad caducam & fragi¬
lem hereditatem illius ꝑuenires. Quod
gͦ alius sustinet ꝓpter substantiam ter¬
r̾enam: tu sustine ꝓpt̃ uitam ȩternã.
nuincimur enim certissima ratione: qr
ropt᷑ deum possumus qͥdem si uolumiᷤ
niurias sustinere. Deniq si nob̾ aliqua
otens ꝑsona iniuriam faciat: si nos
etiam in facie maledicat: nec respondẽ
aliquid asperum non dicam. s nec ui¬
tem reddere audemus. Quare hoc os¬
e ab illa ꝑsona potente: ad huc maiora
quam ꝑtulimus patiamur. Quod a nob̾
extorquet hominis timor: debuerat a
nob̃ exigere xp̃i amor. Si gͦ potens ꝑ¬
ona seuit contra nos. tacemus. &. nichil
dicere ausi sumus: si uero aut equalis.
aut forte inferior. uel leuem nob̾ contu¬
neliam fecerit. quasi fere bestiȩ si ne
illa patientia. ac sine aliqua dei contem¬

Expanded text:
servires, quas indignitates etiam servservires, quas indignitates etiam servorum ejus, quae servitia durissima, et aliquoties etiam turpissima sustineres convicia, ut ad caducam et fragilem haereditatem ipsius pervenires? Quod ergo alius sustinet propter substantiam terrenam, tu sustine propter vitam aeternam. Convincimur enim certissima ratione, quia propter Deum possumus quidem, sed nolumus injurias sustinere. Denique si nobis aliqua potens persona injuriam facit, si nos etiam in faciem maledicit; nec respondere aliquid asperum, non dicam vicem reddere, audemus. Quare hoc? Ne ab illa persona potente adhuc majora quam pertulimus, patiamur. Quod a nobis extorquet hominis timor, debuerat a nobis exigere Christi amor. Si ergo potens persona contra nos saevit, tacemus, et nihil dicere ausi sumus: si vero aequalis aut forte inferior vel levem nobis contumeliam fecerit, quasi ferae bestiae, sine ulla patientia ac sine aliqua Dei contem
Abbreviated transcription (Latin):
S si uult sibi habere ꝓpitium dm̃: non
dedignetur audire consilium bonum:
audiat non me s ipsum dñm suum.
Si inquit offers munus tuum ad altare:
& ibi recordatus fiieris. quia fr̃ tuus ha¬
bet aliquid adu̾sum te: relinque ibi mu
nus tuum ante altare. & uade pͥus recon¬
ciliari fr̃i tuo. & tunc ueniens offeres
munus tuum. At nos pugnas habentes
intrinsecus. & dolos in corde uersantes
quasi qui bonam conscientiam habeamus.
p̃sumimus accedẽ ad altare: non tim̃tes
dis labor est inimicos diligere:
pro ꝑsequentib supplicare. Nec nos ne¬
gamus fr̃s: non paruus quidem labor
est in hoc scło: s grande erit p̃mium
in futuro. ꝑ amorem enim hominis in¬
imici. efficieris amicus dei: immo non
solum amicus. s etiam filius: sicut ipse
dñs dixcit. Diligite inimicos ur̃os:
cis filii patris ur̃i qui in cęlis est. Si te
aliquis homo dues in hoc scło uell&
ad optiuum filium facereͥ quo modo

Expanded text:
Sed si vult sibi habere propitium Dominum, non Sed si vult sibi habere propitium Dominum, non dedignetur audire consiaudiat non me, sed ipsum Dominum suum. Si, inquit, offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, relinque ibinus tuum ante altare et uade prius reconciliari fratri tuo et tunc ueniens offeres munus tuum. at nos pugnas habentes intrinsecus et dolos in corde uersantes, quasi qui bonam conscientiam habeamus, praesumimus accedere ad altare non timentes est labor inimicum diligere et pro persecutoribus subplicare. nec nos negamus, fratres. non paruus quidem labor est in hoc saeculo, sed grande est praemium in futuro. per amorem enim hominis inimici efficeris amicus dei, immo non solum amicus sed etiam filius, sicut et ipse dixit: diligite inimicos uestros tis filii Patris vestri, qui in coelis est . Si te aliquis homo dives in hoc saeculo vellet adoptivum filium facere, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
cum dei grã in potestate nr̃a po¬
situm est: qualiter a domino uidicem᷑
Si inquit dimiseritis: dimitetur uo¬
bis. Iam sepe dixi fr̃s. & frequentius
dicere debeo: nemo se circumueniat.
nemo se sediicat: quia qui uel unum
hominem in hoc mundo odio habet:
quicqͥd deo in oꝑib bonis obtulerit
totum ꝑdet: quia non mentitur pau-¬
lus apłs dicens. Si dedero om̃s facul¬
tates meas in cibos pauꝑum: & sitradi¬
dero corpus meum ut ardeam: carita¬
tem aũt non habuero: nichil mͥ ꝓdest.
Quam rem ȩtiam beatus ioħ̃es confir¬
mat dicens. Omĩs qui non diligit fra¬
trẽ sium : manet in morte. & iterũ.
Qui frẽm suum odit: homicida ẽ. Hoc in¬
loco frẽm omnem hominem oportet
intelligi: om̃s enim in xp̃o fr̃s sumus.
Hemo itaq fine caritate de uirginitate
p̾sumat: nemo de elemosinis. nemo de
ieunus. nemo de orationib confidat:
quia quamdiu inimicitiam in corde
tenuerit: neq istis. neq aliis qͥb libet
bonis oꝑibꝰ. placare sibi dñm poterit.

Expanded text:
cum Dei gratia in potestate nostra positum est, qualiter a Domino judicemur. Si, inquit, dimiseritis, dimittetur vobis. Jam saepe dixi, fratres, et frequenter dicere debeo, nemo se circumveniat, nemo se seducat; qui vel unum hominem in hoc mundo odio habet, quidquid Deo in operibus bonis obtulerit, totum perdit, quia non mentitur Paulus apostolus dicens: Si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam; charitatem autem non habuero; nihil mihi prodest. Quam rem etiam beatus Joannes confirmat, dicens, Omnis enim qui non diligit fratrem suum, manet in morte; et iterum, Qui fratrem suum oderit, homicida est . Hoc loco fratrem, omnem hominem oportet intelligi: omnes enim in Christo fratres sumus. Nemo itaque sine charitate de virginitate praesumat, nemo de eleemosynis, nemo de jejuniis, nemo de orationibus confidat: quia quamdiu inimicitiam in corde tenuerit, neque istis, neque aliis quibuslibet bonis operibus placare sibi Dominum poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
Uersiculum aũt istum quo & paruuli
& lactintes in ingressu ihrłm dñi sal¬
uatoris usi sunt. quando dixerunt. be¬
nedic tus qui uenit in nomine domini.
osanna in excelsisͥ sumpsit de centesi¬
mo septimo decimo psalmo: qui ma¬
nifestȩ de aduentu dñi scͥptus est. d̃
quod dicit. hoc uult intelligi. Disi pe¬
nitentiam egeritis. & confessi fueritis
ipsum eẽ meꝰ de quo ꝓpħȩ cecinerunt.
filium om̃ipotentis patris: meam faciem
non uidebitis. Nabent uidei datũ sibi
penitentiȩ tempus: confiteantur bene¬
dictum qui uenit in nomine dñi nr̃i:
& xp̃i ora conspicient. matheum.¬

Expanded text:
Versiculum autem istum, quo et parvuli Versiculum autem istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu Jerusalem Domini Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hoc vult intelligi: Nisi poenitentiam egeritis , et confessi fueritis ipsum me esse, de quo Prophetae cecinerunt, Filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae: confiteantur benedictum qui venit in nomine Domini, et Christi ora conspicient. Et e
Abbreviated transcription (Latin):
non saxa. & edificia ciuitatis. s habitato¬
res uocat: quam patris plangit affec tur:
sicut in alio loco legimus. qđ uidens
eam fleuerit. In eo aũt quod dicit.
quotiens uolui congregare filios tuos:
omnes retro ꝓphas a se missos eẽ testa¬
tur. Galline quoq similitudinem. con-¬
gregantis pullos suos sub alas suas: in can-¬
tico de uteronomii leginus. Sicut aqͥ¬
la protegit nidum suum. & suꝑ pullos
suos desiderat: expandens alas suas
suscepit eos: & tulit suꝑ pennas suae.
Ecce relinquetur uob̃ domus ur̃a deserta.
Noc ipsum: ex ꝑsona iheremiȩ iam dixe
rat. Reliqui domum meam: dimisi here¬
ditatem meam: facta est mͥ hereditas.
mea. quasi spelumca hienȩ. Desertan
uideorum domum. id est templum illud
quod ante fulgebat. augustius oculis cõ¬
probamus: quia habitatorem xp̃m ꝑdi
derunt: & hereditatem p̃ripere gestien¬
Non uidebitis me amodo: donec dicatis.
Benedictus qui uenit in nomine dñi.
Ad ihrłm loquitur: & ad ppłm iudeoꝵ.

Expanded text:
non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam patris plangit affectu, sicut et in alio loco legimus queam fleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Hoc ipsum ex persona rat: Reliqui meam domum, dimisi haereditatem meam, facta est mihi haereditas mea quasi leo in silva . Desertam Judaeorum domum, id est, templum illud, quod ante fulgebat augustum oculis, comprobamus. Quia habitatorem Christum perdidit, et haereditatem praeripere gestien amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Ad Jerusalem loquitur, et ad populum Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Alesciente enum patre familias. fut domum
ꝑfodit: quia dũ a sui custodia sp̃c dormit
in ꝓuisa mors ueniens. caruis nr̃e habita¬
cłm irrumpit. Et eũ quẽ dĩm domꝰ inue¬
nerit dormientẽ necat: qͥa cũ uentura
dampila sp̃c minime p̃udet: hunc mors
ad suppłitium nescientẽ rapit. furi aũt
resisterꝙ si uigilaret: quia aduentũ iu¬
dicis qui occulte animã rapit p̃cauene
ei penitendo occurrerx. ne inpenitens

Expanded text:
 fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens
Abbreviated transcription (Latin):
ut semꝑ possit ẽẽ suspecta: ut dũ illam
p̃uide non possuimus : ad illam sine in¬
termissione s̃parem̃. Promoe fr̃s mei
in conditione mortalitatis ur̃e. m̃tis ocu¬
los figite: uenienti uos uidiei. ꝑ fletus
cotidie & lam̃ta p̃parate. Cum certamors
maneat om̃ib: nolite de temporalis uitȩ
ꝓuidentia incerta cognare. Terrenarũ
rerum: uos cura ñ aggrau&. Quantis li¬
b& enim auri ꝙ argenti mo lib circũde¬
tur. quib libet p̃ciosis uestib induatur
caro:. quid ẽ aliuo qũa caro. Nolite at¬

Expanded text:
e suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite