comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
olim diu̾si ppłi masigete. sccricte. scithe. et ailie plurine
nationis ĩ coluerũt ãpla eĩ c̃. iõq plurmias cõtuunt
gentes ¶ Ebre ũ flumũ thracia fuudit. qͥ ⁊̃ gẽtes barba¬
roꝵ plurinias tangit. ¶Greciꝗ a greco rege uocata.
qͥ cũcta ca regionẽ incolunt. ¶ Audromache de pnrͥomo¬
rus. inde eladas. in de thessaliai. inde matheodoniai. inde
aicdtua. et due ĩ mcri. creta. et cielades illiricus ai gen̾cilit̾
tate traxisse nomẽ phibet᷑. adleret ã cib oriẽte machedo¬
uic siseptẽtrione messit ab occcisu istila t̾iuicit᷑. a ieri¬
die u̾o adriatico sũ clandit᷑. ¶ Epirus cipirro achillis filio
horrestis ĩ si dirs andronicchan elcnꝰ suscepit. tenuit qr
regnũ pingri qͥ successerat pr̃i ¶ Aquo molosici deã ẽ.
¶Pars epiri quã eicus postea afrẽ chaoue ꝙ̃ ĩ ne natu
p ignoraitiã dr̃ octidisie chcioniã noĩanit. qiͣ ad solciciñ

Expanded text:
getae, Sarmatae, Scythae et aliae plurimae nationes incoluerunt. Ampla est enim, ideoque plurimas continuit gentes. Ebrum fluvium Thracia fundit, qui etiam gentes barbarorum plurimas tangit. Graecia a Graeco rege vocata, qui cunctam eam regionem incoluit. Andromacha de Pyrrho Morus, inde Hellas, inde Thessalia, inde Macedonia, inde Achaia, et duae in mari, Creta et Cyclades. Illyricus autem generaliter adhaeret autem ab oriente Macedoniae, a septentrione Moesiae, ab occasu Histria terminatur, a meridie vero Adriatico sinu clauditur. Epirus a Pyrrho Achillis filio Orestis insidiis, Andromacham Helenus suscepit tenuitque regnum privigni qui successerat patri; a quo Molosia dicta est pars Epiri, quam Helenus postea a fratre Chaone, quem in venatu per ignorantiam dicitur occidisse, Ch
Abbreviated transcription (Latin):
menia nnũcupata ab armeno iasonis thessali co¬
uute. qͥ amisso rege inson et collecta młtitudĩe
eiꝰ. q̃ passim nagabat᷑ tameniã cepit et ex suo no¬
mĩe nuincupaint. ¶ Sita ẽ ã int̾ terurũ et canca¬
sum a capadocia. usq ad caspium mare ꝓtẽssi. hñs
bet᷑. ¶ Int̾p̾tatur ã araraht carmenia. sine mõs
nellicatus. ¶ Ararath ipͣ ẽ arme ma. siq̾d̾ ĩ mõtibꝰ
ararath archa post diluurũ scdisse ꝑhibet᷑ et ditũ¬
tur ibid̾ usq hodic eiꝰ man̾e nestigia. Memunt
qͦ ĩ pͥmo ãtiquitatũ indaicaꝵ libro scłariũ lr̃aoꝵ hy
tã septẽ alios dies abire ꝑmisit. et inm̾sa aĩsili¬
a bestitisq patẽtib clanstris emittẽs. ip̃e cũ sua
ꝓle eg̾ssus ẽ. ĩ molcins dõ hostias gandẽsq tñ lib¬
is. Hñc lotũ armenii exitũ uł eg̾ssũ nocant.¬
¶ Si quid̃ ibicultores illaꝵ regionũ archã pͥm̃
o referẽs lec locutus ẽ ¶ Dicit᷑ hꝰ nauis ĩ arme¬

Expanded text:
menia nuncupata ab Armeno Iasonis Thessali comite, qui amisso rege Iasone collecta multitudine eius, quae passim vagabatur, Armeniam cepit, et ex suo nomine nuncupavit. Sita est autem inter Taurum et Caucasum a Cappadocia usque ad Caspium mare protensa, habens betur. Interpretatur autem Ararath, Armenia, sive mons bellicatus. Ararath ipsa est Armenia. Siquidem in montibus Ararath arca post diluvium sedisse perhibetur, et dicuntur ibidem usque hodie ejus manere vestigia. Meminit quoque in primo Antiquitatum Judaicarum librtam, septem alios dies abire permisit, et universa animalia bestiasque patentibus claustris emittens ipse cum sua prole egressus est, immolans Deo hostias, gaudensque cum liberis. » Hunc locum Armenii exitum vel egressus vocant, siquidem ibi cultores illarum regionum arcam primum sio referens, haec locutus est: « Dicitur hujus navis in Arme
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m ꝙͣ lncẽ ĩ tenebris. et te nebre ecĩ ñ cõp̃hẽd̾uut. illuc
nos p̾cessit. uũ ad nos nemeus ñ recessit. et qͦ nos p̾¬
cedens ñ deseruit. ¶ Illa erit renelacõ tãꝙͣ uera gali¬
lea cũ similes ei erimꝰ ibi cũ uidebimꝰ situti ẽ. ¶Ip̃a
erit ⁊ becitior. trũs nugracõ er isto scło ĩ illã et̾nitate.
si eiꝰ p̾cepta sic amplectamͣ. ut ad eiꝰ dext̾ã segregari

Expanded text:
m lucet in tenebris, et tenebrae eum non comprehenderunt. Illuc nos praecessit unde ad nos veniens non recessit, et quo nos praecedens non deseruit. Illa erit revelatio tanquam vera Galilaea, cum similes ei erimus, ibi eum videbimus sicuti est. Ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si ejus praecepta sic amplectamur ut ad ejus dexteram aggregari
Abbreviated transcription (Latin):
captinitatẽ ducẽs de pauꝑib t̾re reliquit mintores ⁊
cigricolas. qr cos qͥ utiles u̾bo et crẽplo ẽe pot̾ant. ꝑ
nicisi captinans. stultis et ebctib omẽdat agricult᷑a
ĩ uineis et agris ppłoꝵ fructificet. s spine mag̃ et tri¬
buli nicioꝵ extre scc̃it. ¶ Babilon queq mñdus fuat ro

Expanded text:
 terrae reliquit vinitores et agricolas, quia eos, qui utiles verbo et exemplo esse poterant, per vitia captivans, stultis et hebetibus commendat agriculturam, in vineis et agris populorum fructificet, sed spinae magis et tribuli vitiorum excrescant. Babylon quoque mundus aut Ro
Abbreviated transcription (Latin):
ris. ac si dic̾et. nͥ ego qͥ sicã t̾rã hñam cortis guttis scĩe
sicte noctis arencisi. gr̃a suꝑne largitectis ĩ fundñt. De¬
uolare facitit. eralant eĩ ualles hmmide nebu¬
las. et fuint nbes inde nubilum inde mues. nebule aĩ
una petũt cũ serenitas ẽ sũma cũ imibib. ¶ Cystite
nebula significcit aut obscuritatẽ scͥpturaꝵ: aut crioris
canginẽ. Unde ui de diccitõe tẽpli cũ nebula ĩpienit¬

Expanded text:
ris? - Ac si diceret: Nisi ego, qui siccam terram humani cordis guttis sciesiccae noctis arentia, gratia supernae largitatis perfundunt. Cvolare faciat. Exhalant enim valles humidae nebulas, et fiunt nubes, inde nubilum, inde nives. Nebulae autem ima petunt, cum serenitas est: summa, cum nubilum. Mystice nebula significat aut obscuritatem Scripturarum aut erroris caliginem. Unde in dedicatione Templi cum nebula imp
Abbreviated transcription (Latin):
an
regio palestinc ex noĩe inde appłłcta. ex cuiꝰ tribu ie¬
ges hũit. hec pͥꝰ chanam dcã a filio chaui. sine si deceu
chananeoꝵ gẽtibr. Quib expulsis eãd̾ t̾rã intei possi¬
d̾iuit. ¶ Iniciũ longitudĩs eiꝰ a uico arfa usq adincũ

Expanded text:
a regio Palaestinae ex nomine Judae appellata, ex cujus tribu reges habuit. Haec prius Chanaan dicta a filio Cham, sive a decem Chananaeorum gentibus, quibus expulsis eamdem terram Judaei possederunt. Initium longitudinis ejus a vico Arfa usque ad vicum
Abbreviated transcription (Latin):
f̾nalso cõsistens. q̃ singłari miniero
totũ orbẽ significat. plurali t̾ro sĩgłas
ꝑtes. cuiꝰ noĩa diu̾sa dat rõ. ¶ Naui
tia dicta asupiore ꝑte q̃ terit᷑. hnuiꝰ ab infi̾ore uł hũi¬
da t̾ra ut s̾mare: tellus a qr fructus eiꝰ tollum ¶ Hec¬
rando et colendo nocata. ¶Prie a tra ad distruc¬
nã nt hũida sit hoc aqͣr asfimitate sortit᷑. cuiꝰ motũ
moneri. et eas simł concut̾e sic̾ nas. ut dicit lutre¬
tes rime suꝑ poĩta cũcta cõcutiũt. ¶Gerre quoq
iactus aut motu aq̃ ĩferioris fit. aut crebris toit᷑¬
is. aut deconcans fre emũpẽtib nentis. ¶ Terra eĩ
iystice płyes significaccẽs ht. aliqũ significat patͥã

Expanded text:
tervallo consistens: quae singulari numero totum orbem significat, plurali vero singulas partes. Cujus nomina diversa dat ratio. Nam terra dicta a superiori parte, qua teritur: humus ab inferiore: vel humida terra, ut sub mare: tellus autem, quia fructus ejus tollimrando et colendo vocata. Proprie autem terra ad distincotum moveri, et eas simul concutere, sicut vas, ut dicit Lucretes ruinae superposita cuncta concutiuhiatus aut motu aquae inferioris fit, aut crebris tonitruis, aut de concavis terrae erumpentibus ventis. Terra enim mystice plures significationes habet. Aliquando significat patriam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Prm̃i dilunũ excitit sõ noe qũ hom̃i sce¬
lib offẽsus oĩpotẽs deꝰ orbe cõtecto deletis
unũ cunctu spaciũ celi fuit aic pelagi. cuiꝰ indiciũ acte¬
uꝰ indemꝰ ĩ lapidib. quos ĩ remotis mõtib concis ⁊ ostre¬
is concretos sepe et iñ ⁊̃ canatos aqͥs ind̾e solc̃. ¶ Scd̾m
diliuuũ fuit ĩ aarchena. patriarcbe iacob et oggi tẽ ꝑibus.
qͥ elensine cõditor ⁊ rex fuit. nom̃ aloco ⁊ tẽꝑi de dit.
fuit. qui t̾cius post titroꝑeri regnanit. cuiꝰ tẽpib ciqͣꝵ issu

Expanded text:
um diluvium extitit sub Noe, quando hominum sceleribus offensus Omnipotens, toto orbe contecto, deletis cunctis, unum spatium caeli fuit ac pelagi. Cuius indicium hactenus videmus in lapidibus quos in remotis montibus conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis visere solemus. Secundum diluvium fuit in Achaia, Jacob Patriarchae et Ogygi temporibus qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco et tempore dedit. fuit, qui tertius post Cecropem regnavit. Cujus temporibus aqu
Abbreviated transcription (Latin):
tare suspirat ¶Media et psa aregib medio et ꝑ¬
so cognonunate. qͥ cas ꝓuicicis bellãdo adg̾ssi st̃¶ Er
quib media sib occasi trãs u̾sa parthia regna ãplecti¬
tur. a septẽtrione arincina turidat᷑ ab ortu caspios
uidet a meridie ꝑsidam: hꝰ t̾ra modicã airborẽ gignit.
ꝙͣ alio regio niune parturit. ¶ Sũt aͥ medie due ⁊
incior et inuor. ꝑsidia tendẽs sib ortu ns cidiudos.
ab occaisu rubrũ uicire ht̃. ad aqͥlone u̾o meridiẽ tãgit.
sib ciustro carucniã q̃ ꝑsidie cumectit᷑: qͥb ẽ susa op¬
pidũ nobilissĩ. ¶In ꝑside pͥmũ orta ẽ ars magi¬
ta. ad ꝙͣ uembroth gigas pꝰ cõfusionc̃ lĩgnaꝵ abiit.
ibiq ꝑscs ignẽ colore docuit. Nã õs ĩ ilł ꝑtib solẽ
colunt. qͥ ip̃oꝵ lingua el. dĩ. ¶ ꝑsi et medi. qͥ regnũ
post cissyrios tenuerũt. significãt gẽciũ pͥncipatũ:¬

Expanded text:
Medo et Perso cognominatae, qui eas provincias bellando aggressi sunt, ex quibus Media ab Occasu transversa Parthia regna amplectitur, a Septentrione Armenia circumdatur, ab Ortu Caspios videt, a Meridie Persidem. Hujus terra medicam arborem gignit, quam alia regio minime parturit. Sunt autem Mediae duae: major et minor. Persida tendens ab ortu ad Indos ab occasu Rubrum mare habet, ab Aquilone vero Mediam tangit, ab Austro Carmaniam, quae Persidae adnectitur, quibus est Susa oppidum nobilissimum: in Perside primum orta est ars magica, ad quam Nembroth gigas post confusionem linguarum abiit, ibique Persas ignem colere docuit. Nam omnes in illis partibus solem colunt, qui ipsorum lingua el dicitur. Persae et Medi, qui regnum post Assyrios tenuerunt, significant principatu
Abbreviated transcription (Latin):
tritus. Est ã ĩsula grecie int̾ ortũ et occasũ lon¬
gissĩo tractu porrecta. aseptẽtrione grecie e stib
cib ciustro egopciis udis ꝑfusa. fuit a ꝯnõda¬
ma ⁊̃ remis et sagitis cdarint: pͥma lr̃ĩs ira
finꝑit: eq̃stres cur uias pͥnicis docuit. studiũ nui¬
sicũ abydeis tactuł mea ceptũ. capris eopiosa:¬

Expanded text:
ris. Est enim insula Grecie inter ortum et occasum longissimo tractu porrecta, a septentrione Grecie estibus, ab austro Egyptiis undis perfusa, cuius inm remis et sagittis claruit: prima litteris jura finxit: equestres turmas prima docuit: studium musicum ab idaeis dactylis in ea coeptum: capris copiosa
Abbreviated transcription (Latin):
et pꝰ curopã. ¶ Emopa ã ĩ t̾tic̃ ꝑtẽ orb̾ dinsa ĩcipit
ai fuũc tanci descc̃ceus ad ectasũ pseptẽtrionalẽ oc¬
cecam̃. usq infines his paie. cuiꝰ ꝑs oriẽtał ⁊ me¬
ridiana aponto cõsurgẽs toto mari magno cõm̃gi.
et insulgͥs gradis finit᷑. ¶ Priua enrope regio sithi¬
a infcrior. q̃ aicotidis paludib incipiẽs int̾ damibi

Expanded text:
tiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae: cujus pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari magno conjungitur, et in insulis Gadis finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis paludibus inc
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ late nagantes. Ex quib q̃dã agros ĩcolũt
q̃dã portẽtuose actruces carnib hũcuns. ⁊ eoꝵ san¬
gñe uinũt ¶ Stithie płres t̾re sunt locupletes.
hĩtabiles tũ plures. Nam dñ ĩ plures q̃ locis an¬
ro et gemunis afflimuit grifoꝵ mrinanitate acces ¶Ue¬
sus hõmi rarus ẽ. Sinaragdis a optus n¬
prĩa ẽ. Chicinens quor lapis et cristallus puris¬
simꝰ scichic ẽ. ħt et fluimina magͣ oscoꝵ fasiden.
atar araxeri. ¶ Stithia eĩ q̃ colore caret. et frigo¬
re sꝑ dinescit. illos significare põt. qͥ cicolore sp̃t
scĩ extramei sũt. et sũ illiꝰ reguo cõsistunt qͥ dreit.
ponã thionũ meũ cid aquilonẽ: et ero simł altissiõ.¬

Expanded text:
late vagantes, ex quibus quaedam agros incolunt, quaedam portentosae ac truces carnibus humanis et eorum sanguine vivunt. Scythiae plures terrae sunt locupletes, inhabitabiles tamen plures. Nam dum in plerisque locis auro et gemmis affluant, gryphorum immanitate accessus hominum rarus eria est. Cyaneus quoque lapis et crystallus purissimus Scythiae est. Habet et flumina magna Oscorum, Fasiden atque Araxen. Scythia enim, quae calore caret, et frigore semper durescit, illos significare potest, qui a calore Spiritus sancti extranei sunt, et sub illius regno consistunt, qui dixit: Pona
Abbreviated transcription (Latin):
cia ¶ sit a ad roͣuos ad corrinthios. adga¬
latas. ad epbesios. ad philipenses. ad thessa¬
lonicenses. ad colosenses. ad hebreos. Reliq̃s
uo postmdũ singłarib edidit ꝑsonis. ut
rursũ illi septenanũ nũm ad sacmẽtũ
uintatis ꝯuertet ¶Argumenta aͥ earũde
eplaril hec st̾. ĩ p̃mis rõne plebis fidẽ colau¬
dant ¶horintios gemima doct᷑na castigat.
apud galathas ꝑ gr̃a fidĩ excludit oꝑale¬
gre Epbesios magnificat ĩ fide ꝙͣ accepũt.
laudat colosenses pro eo ꝙ ĩ fide steterũt ꝑ¬
¶ Phibipenses emigłiũ custodisse gͣtulat᷑
ad ultimũ hebreos qui in xͦ crediderũt ⁊ post¬
modũ ꝑsecutoib ndaicis territi afide reces¬
serant. cõfortat atq ad gr̾a euuangłi re¬
uorat spetrus sꝙ̃sit duas epłas q̃ catholice
nũcupant. Spsit a eas is qui ex cutũcisioe
credentes ni dispsione genciu erant. que qui
dis plene suit sensib ut ꝑ eas qui possũt pscru

Expanded text:
it autem ad Romanos, ad Corinthios, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Thessalonicenses, ad Colossenses, ad Hebraeos: reliquas vero postmodum singularibus edidit personis, ut rursus illum septenarium numerum ad Sacramentum unitatis converteret. Argumenta autem earumdem Epistolarum haec sunt. Imprimis Romanae plebis fidem collaudat: Corinthios gemina doctrina castigat: apud Galatas per gratiam fidei excludit opera legis: Ephesios magnificat in fide, quam acceperunt: laudat Colossenses: pro eo quod in fide steterunt; Philippenses, Evangelium custodisse gratulatur: Ad ultimum Hebraeos, qui in Christo crediderunt, et postmodum persecutionibus Judaicis territi a fide recesserant, confortat atque ad gratiam Evangelii revocat. Petrus scripsit duas epistolas, quae Catholicae nuncupium erant, quae quidem dis repletae sint sensibus, ut per eas qui possunt perscr
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ munerũ nõie. ¶narrat int̾ hec canticũ testa¬
menti nouu. specłat᷑q angłos gestantes pate¬
ras. cerutq siłit int̾itũ bestie ⁊ beatitudinẽ
eoꝵ qui uestimenta sui corpis ħ ẽ. absq car¬
nis uoluptate ẜuau̾ũt ¶Fxequit᷑ deinde ⁊ in¬
teritũ meretricis babilome ⁊ mipcias agri
⁊ aduentũ iudicii. et int̾itũ antix̃. et et̾uã pro
punicionẽ drã. ⁊ ultimã memorat resurrectio¬
nẽ mortuoꝵ.celiq nouitatẽ ⁊ t̾re. descp̃cionẽ¬

Expanded text:
et numerum hominis. Narrat inter haec Canticum testaet numerum hominis. Narrat inter haec Canticum testamenti novum, speculaturque Angelos gestantes stateras, cernitque similiter interitum bestiae, et beatitudinem eorum qui vestimenta sui corporis, hoc est, absque carnis voluptate servaverunt: exsequitur deinde et interitum meretricis Babyloniae, et nuptias agni, et adventum judicii, et interitum Antichristi, et aeternam punitionem diaboli, et ultimam memorat resurrectionem mortuorum, coelique novitatem et terrae, descriptione
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ ecc̃ns aspicit filiũ hõĩs sedentẽ ĩ throno¬
cedencia añ tbronũ. ĩ dext̾a quoq sedentis li¬
brũ septẽ sigillis signatũ. ĩ quo bellũ ⁊ ege¬
stas. mors. clamor int̾fectoꝵ. fimis quoq m̃¬
di noͣtuiscͥbit de inde duodena milia suorumm
dĩ qui signãt᷑ ĩ frontib ibi .un angłi tubis ca¬
nũt sequente grandine ⁊ igne cũ sangu̾ie in
fram Gercia quoꝵ ꝑs terre ibi igne conburit᷑¬
¶ Tercia pars maris sanguis efficit᷑. ascraq ip̃a
ritilancia fcia fulgoris ꝑtẽ amnit̾t ¶ bi de pu¬
tei finuo locuste nascũt᷑ demonoꝵ accipientes
potestatẽ ledendi eos qui nõ st̃ agni cruore si¬
gnati. p̃pea comedit eunͣgłista librũ testamen
ti oris p̾dicatõe sanssimũ. et opis difficulta¬
te amarũ ¶Metit᷑ celeste templũ. descbit u̾ba.xx
rui namq drachons .¶ Sonspicit p̃t̾ea fig᷑am¬
autir hñtẽ capita rogmi .uii. ⁊ cormia potestatis

Expanded text:
ntem in thronocidentia ante thronum: in dextera quoque sedentis librum septem sigillis signatum, in quo bellum et egestas, mors, clamor interfectorum, finis quoque mundi notatur. Scribit deinde duodena millia servorum Dei, qui signantur in frontibus: ibi septem Angeli tubis canunt, sequente grandine et igne cum sanguine in terram: tertia quoque pars terrae ibi igne comburitur: tertia pars maris sanguis efficitur: astraque ipsa rutilantia tertiam fulgoris partem amittunt: ibi de putei fumo locustae producuntur daemoniorum, accipientes potestatem laedendi eos qui non sunt agni cruore signati. Pti oris praedicatione suavissimum, et operis difficultate amarum. Metiturque coeleste templum, describitque verruinamque draconis. Conspicit praeterea cornua potestatis,
Abbreviated transcription (Latin):
poĩtas. duoꝵ testamẽtoꝵ. typũ figͤantes. as
suunt quoq .i. duas u̾gas funcłi. ⁊ decoris in
topo ido̾ꝵ ⁊ genciũ ¶Aspicit deinde duas mu
tes. amphorã .i. drabolicã doct̾nã. Massam qͦq¬
plũbi ꝙ ẽ pondus pc̃ci gͣuissimã. siue uolum̃
uolans in quo pcc̃a hõim et supplicia asscri¬
bñt Pidr ⁊ quadrigas qͣtuor. uno p̾dicacõĩs
emuugłite uigo currentes. post ł aspicit equos
missos ad p̾dicacõe m̃di pͥmũ rufũ martirn pas¬
sione. Scd̾m ingrũ squalore penitẽtie. eercium
albũ candore laptisim. ceruit quoq ⁊ turbas

Expanded text:
tamentorum typum significantes. 78. Assumit quoque idem duas virgas funiculi et decoris in typo Judaeorum et gentium. Aspicit deinde duas multes amphoram, id est, diabolicam doctrinam, massamqplumbi, quod est pondus peccati gravissimum, sive volumen volans, in quo peccata hominum et supplicia ascribuntur. Videt et quadrigas quatuor uno praedicationis Evangelicae jugo currentes. Post haec aspicit equos missos ad praedicationem mundi. Primum rufum martyrii passione. Secundum nigrum squalore poenitentiae. Tertium album ca
Abbreviated transcription (Latin):
¶ plaugit p̃t̾a sb̾ sp̃o pncipis crribeatitudĩe dyaboͣ
ꝙͣ amisit ⁊ rumã eiꝰ magnã cũ lamẽtacõe deplo¬
rat. Ad ultimũ aruudinẽ uł fumculũ gestans.
speculatorib p̃cipit ne reticeant malicia qͣtuor ⁊
ulcionũ penas pctorib p̃dicat. aĩas q redire ad corꝑa
sua ꝓpħat Estendit quoq unu̾q̃s ꝓ serõne redditu¬

Expanded text:
aeterea sub specie principis Tyri beatitudinem diaboli, quam amisit, et ruinam ejus magnam cum lamentatione deplorat. Ad ultimum arundinem vel funiculum gestans mspeculatoribus praecipit, ne reticeant malitiam: quatuor etiam ultionum poenas peccatoribus praedicat, animasque redire ad corpora sua prophetat: ostendit quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
oc psalmor resonat orgamũ. sciendũ tñ qr
apd̾ hebreos oñs psalim ꝑmixti fuerũt ⁊ in¬
ordĩati. Quos quidẽ p̾mũ hesdras ĩ unũ uolu¬
men coeg̾. ⁊ ĩ ordinẽ nu̾miq disposuit. ac per
occultũ sacͣmẽti mist̾rũ alus alios p̃tulit or¬
dmedũ post̾iores uideant᷑ in temꝑe. nã ẜm hy¬

Expanded text:
 psalmorum resonat organum. Sciendum tamen, quod apud Hebraeos omnes psalmi permixti fuerint et inordinati, quos quidem primus Esdras in unum volumen coegit, et in ordinem numerumque disposuit, ac per occultum sacramenti mysterium aliis alios praetulit ordine, dum posteriores videantur in tempore. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
isrł duce ihũ iordanẽ tñseñt ac scdo cirtum¬
cidunt᷑. s̾ũsisq de huic cananeoꝵ gẽtib di¬
iusionẽ fre hrditatis sorte suscipiũ ¶In bb
iudicũ cõtinent᷑ pcc̃a ⁊ fuitutes ifrł exclama¬
cionesq ppłi. ⁊ mifaciones deilib ruth eius¬
dẽ moabitidis. texit hostoriã. de cuiꝰ stirpis
familia descendit daud. hũc hebrei libellũ
ad iudicũ librũ sb̾ingũt. qm̃ eotempe ge¬
sta ẽc memorant᷑ que ĩ eo scpta st̃. at ꝯ̃ la

Expanded text:
 Jordanem transeunt, ac saeculo circumciduntur: subversisque dehinc Chananaeorum gentibus divisionem terrae haereditatis sorte suscipiunt. In libro Judicum continentur peccata et servitutes Israel, exclamationesque et miserationes Dei. Liber Ruth ejusdem Moabitidis texit historiam, de cujus stirpis familia descendit David. Hunc Hebraei libellum ad Judicum librum subjungunt, quoniam eo tempore gesta esse memorantur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sompinu̾ sinist̃ lateris. in trpũ mortis pct̾orũ
qui ad leuam poiti et̾na supplicia sustinebunt
ac demũ a sanstro ĩ dextro cormire nibet᷑. Ppr
spem cor qui emendacõne mor resurrectoĩs głiaz
obtinebũt ¶ Ispicit in t̾ra ⁊ duas u̾gas sibuuz copu

Expanded text:
somnum sinistri lateris in typum mortis peccatorum, qui ad laevam positi aeterna supplicia sustinebunt. Ac demum a sinistro in dextro dormire jubetur propter spem eorum qui pro emendatione morum resurrectionis gloriam obtineb
Abbreviated transcription (Latin):
irsu pꝰ cuiꝰ int̾rtũ. pedes annu̾ciantis pacẽ .i. ad
uentũ saluatoris ꝓclama tłabatuc amplexãs.
siue luctator fortis inpͥncipio uolum̃s suide¬
scͥbit dyabolũ cũ mẽbris ac morib sius ĩ fine
uo promiciat aduentũ passionẽq saluatoris.
¶Eophomas speculator nust̾ioꝵ dĩ. cerint captim

Expanded text:
ujus interitum pedes annuntiantis pacem, id est, adventum Salvatoris proclamat. Abacuc, amplexans, sive luctator fortis, in principio voluminis sui describit diabolum cum membris ac moribus suis: in fine vero pronuntiat adventum passionemque Salvatoris. Sophonias, speculator mysteriorum Dei, ce
Abbreviated transcription (Latin):
ingressionẽ ifrł ĩ egyptũ Exodus cõtin he¬
brẽoꝵ ẜuitute.ex egypto egressũ ppłi mibẽ
protegentẽ. tuͣlitũ ⁊ rubri maris mersiun
cũ currib pharaonẽ. et głie decantatõ cõ¬
gressũq heremi cibũ inanne. et fluenta in
dulcedie ũsa mandata decalogi. pugnã ama¬
leth. et archa testamenti. dodicacõ̾e tab̾naclĩ
⁊ obłoe. In leuitico & lex sacͥacioꝵ hostiariũq¬

Expanded text:
in Aegyptum. Exodus continet Hebraeorum servitutem, ex Aegypto egressum populi, nubem protegentem, transitum etiam Rubri maris, mersumque cum curribus Pharaonem, et gloriae decantationem, congressusque eremi, cibum mannae, et fluenta in dulcedinem versa, mandata etiam Decalogi, pugnam Amalech, et arcam testamenti, dedicationemque tabernaculi et oblationem. In Levitico autem lex sacri
Abbreviated transcription (Latin):
cessii ¶Hec st̃ eĩ qͣtuor flũia de uno ꝑadrsi fon¬
te manancia. que q̃drupłr uno ore decurit.¬
ac ꝑ totũ mũdũ celestis p̃dicacõis mĩstñtes
fluenta gre. ac fidĩ u̾boꝵ ĩ fũdũ. Hec ẽ illa ĩ
zacharia quadriga dñ ĩ quib ꝑ om̃e euec¬
tus leui nigo colla s̾ cũctarũ genciũ sb̾igit.

Expanded text:
rocessit. Haec sunt enim quatuor flumina, de uno paradisi fonte manantia, quae quadrupac per totum mundum coelestis ministrantes fluenta gratiae ac fidei verbis infundunt. Haec est illa in Zacharia quadriga Domini, in qua per omnem evectus mundum leni jugo colla sibi cunctarum gentium subigit.
Abbreviated transcription (Latin):
scpͣsit archã dm̃ a iideis tnͣsisse ad gentes¬
¶ Heli quoq sacerdociũ mystite ĩ samuele fu¬
isse tnͣslatũ in dauid sauł regis imꝑium.¬
¶ Malachim u̾o reges. inde ⁊ isrłitice gentis
gestaq eoꝵ ꝑ ordinẽ dirigit temꝑũ ip̃m¬
quoq isrł ob errorẽ ydolat̾e enarrat ĩ asy¬
rus tnͣsmigͣtos ad extremũ edoc uenisse.
nabugodonosor irłm. captuq dixisse pͥn¬
cipe ac ppłm ⁊ sb̾u̾̃tisse urbẽ ⁊ tẽplũsꝑara¬
lipomenon apd̃ hebreos sb̾ umius libriuo¬
oierui apd̾ nos &e pp prolixitate sui induab deci

Expanded text:
scribit arcam Domini a Judaeis transisse ad gentes, Helique sacerdotium mystice in Samuelem fuisse translatum, in David Saulis regis imperium. Malachim vero reges Judaeae et Israeliticae gentis, gestaque eorum per ordinem digerit temporum: ipsumque Israel ob errorem idololatriae enarrat in Assyrios transmigratum: ad extremum edocet venisse Nabuchodonosor Jerusalem, captumque duxisse principem ac populum, et subvertisse urbem et templum Paralipomenon apud Hebraeos sub unius libri vodierum: apud nos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ duar ꝑ hereuiũ mansionũ sacͣmentasignã¬
tui ndentero nonno a que ẽ lex secũda narrã¬
tur. ca que int̾ pharan. et asseroth. et usq ad
cades barne fiunt ppło dc̃a a mouse. mandata
uidel atq ꝓunssa malediciones pcc̃oꝵ. pro¬
nulli hebreoꝵ qͣtuor libros tm̃ cõputant legis
.i. genesini. exodũ. leniticũ. munerũ. de utero¬
nonnũ autẽ repeticionẽ corũdẽ ⁊ qiͣ quodda¬

Expanded text:
eremum mansionum sacramenta signantur. In Deuteronomio autem, quae est lex secunda, narrantur ea quae inter Pharan et Asseroth, et usque ad Cadesbarne fuerint populo dicta a Moyse mandata videlicet atque promissa, maledictiones peccatorum, pronulli Hebraeorum quatuor libros tantum computant legis, id est Genesim, Exodum, Leviticum, Numerum, Deuteronomium autem repetitionem eorumdem, et quasi quodda
Abbreviated transcription (Latin):
raꝵ crudico ꝯtinet᷑. namq in hostoria net̾is te¬
stamenti in locis sius. aut õmo omissa st̃. aut
fortasse nõ plene digesta. in ista sũmatĩ ac b̾¬
uit expicta st̃. cuiꝰ quidẽ senes a lat̾e regũ siue
regnoꝵ ducta procedit ꝑueniens. ad illd̾ usq
emsde scĩ nri dampna funesta. uł flagella et
ꝯmmeliosa consolanciũ dc̃a. lamenta quoq eiꝰ
in q̃b tociꝰ idi deplorat miseria. cõsołones ⁊
dĩ ad eũ ꝑ turbine enisq dupplicẽ b̾oꝵ ĩ finem

Expanded text:
rum eruditio continetur. 30. Namque in historia Veteris Testamenti in locis suis aut omnino 198 omissa sunt, aut fortasse non plene digesta, in isto summatim ac breviter explicata sunt, cujus quidem series e latere legis, sive Regnorum adjuncta procedit, perveniens ad illud usque ejusdem sancti viri damna funesta vel flagella, et contumeliosa consolantium dicta, lamenta quoque ejus in quibus totius mundi deplorat miseriam: consolationes etiam Dei ad eum per turbinem, ejusque duplicem bonorum in fine
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uibet nos sollicitos su̾are unitatem sp̃t: ĩ bĩ¬
Ten greci. reꝵ qnͣdam p̾ma mac̾iaᷤ
dicũt. ulło ꝓrsus mõ formata. s oĩm
corꝑaliũ formaꝵ capacem. ex qͣ insibłia
hec elem̃ta formata sũt. uñ ⁊ ex eiꝰ d̾iua¬
tõne uocabłim accepu̾̃t hnͣc ylen. latini
matĩam applłau̾nt iõ qr oĩne ĩ forme

Expanded text:
ubet nos sollicitos servare unitatem Spiritus in vinYlen Graeci rerum quamdam primam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam: sed omnium corporalium formarum capacem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt. Unde et ex ejus derivatione vocabulum acceperunt. Hanc Ylen Latini materiam appellaverunt: ideo quia omne informe
Abbreviated transcription (Latin):
hystorialr̾. id omusoꝵ elem̃toꝵ compaccio
accipit᷑. Aliqũ nero uixͣ̃ allegoriã in bonã
ꝑtem. ⁊ aliqñ in contͣriam ponitur. Nam
mondꝰ hẏstorialr̃ in eo intelligit᷑. u̾ eungłi¬
sta dic̾: in mõdo erat ⁊ mõdꝰ ꝑ eũ fc̃s ẽ. Et illd̾
ubi dnĩs ait. Ego lux in hunc mond̾ ueni.
deus erat. qr totus u̾q. qr sue p̾sencie magͥe¬
statis siue regens siue onere ꝯ tinens quod
a̾̃ sequit᷑. Et mondꝰ eũ ñ cognouit. signifi¬
cat hoĩes mondi amore deceptos atq ĩhe¬
renio creat̾e ab agnoscẽta creatoris sui ma¬
iestate reflexos. Duob aũ moĩs ut dixiiꝰ
mõdꝰ intelligit᷑. alr̾ in pcc̾orib alr̾ in sanctis.

Expanded text:
 elementorum compactio accipitur: aliquando vero juxta allegoriam in bonam partem, et aliquando in contrariam ponitur. Nam mundus historialiter in eo intelligitur, ubi Evangelista dicit: In mundo erat, et mundus per eum factus est . Et illud ubi Dominus ait: Ego lux in hunc mundum veni . Deus erat, totus ubique, quia suae praesentia majestatis sine labore regens, sine onere continens, quod autem sequitur: Et mundus eum non cognovit , significat homines mundi amore deceptos atque inhaerendo creaturae ab agnoscenda Creatoris sui majestate reflexos. Duobus autem modis, ut diximus, mundus intelligitur: aliter in peccatoribus, aliter in sanctis.
Abbreviated transcription (Latin):
ingenesi onũ celũ fab̾catum eẽ leg̾imꝰ. tñ
eos płali m̾io ⁊ paulus apłs appllauit. qͥ
refert in t̾ciũ se celum raptum ibiq tali¬
a cognouisseque hõi nõ licebat effari. ⁊ h
płali ui̾o nũcupant᷑. Qd̾ taliforsitan ⁊ õ¬
ne ꝯcordat. dicimꝰ unũ ẽẽ palaciũ ꝙ młtis¬

Expanded text:
 coelum fabricatum esse legerimus, tamen eos plurali numero et Paulus apostolus appellavit , qui refert in tertium se coelum raptum, ibique talia cognovisse, quae homini non liceat effari: et hic plurali numero nuncupantur. Quod tali forsitan ratione concordat. Dicimus unum esse palatium
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾a aqͥlonis cĩtas ⁊ gis magni. ⁊ ĩ iob. ab a¬
qͥlone aurũ uenit. ¶Meridiana a plaga
mũdi. q̃ ⁊austrał ab austro uento uocatur
calore suo fͥgus dissipat.⁊ glaciem soluit
gus infidelitatis expellit.⁊ pcc̃oꝵ duncia
dissoluit. uñ scͥptũ est. Cõu̾te dñe captĩta¬
tem nram sic̃ torrens in austro. Qͥ s uen

Expanded text:
is magni . Et in Job: Ab aquilone aurum venit . Meridiana autem plaga mundique et australis ab austro vento vocatur, calore suo frigus dissipat et glaciem solvit:gus infidelitatis expellit, et peccatorum duritiam dissolvit. Unde scriptum est: Converte, Domine, captivitatem nostram s
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtani ꝯuertant. Sam sic ea mt̾ se nãli qͣdam
rõne uĩcta dicunt᷑ undeut mõ origine ab
igne repetentes us ad t̾ra. moad t̾ram us
ad ignem. ⁊ ignis quide in aera desinat. Aer
m aꝙͣ densetur. aqͣ in t̾raꝰ crassecat. rursusq

Expanded text:
veniant, nam sic ea inter se naturali quadam ratione juncta dicuntur, modo originem ab igne repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat, rursusque
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ athomi dcĩ sunt. hee ꝑma
uolitari. ut hucata illuc fr̾i dicãt᷑. si c̾ tenuissł
pulu̾es qͥ infusi ꝑ fenests̃ radiis soł udentur.
Ex his arbores ⁊ ħ̾bas ⁊ siuges õs oriri ⁊ ex hus
igne ⁊ aꝙͣ ⁊ uniu̾sa gigni. atq ꝯstare qͥtau pb̃i
gẽtiũ pueau̾nt ¶Sunt a athouu aut ĩ cor̃e aut
Rursũ q ip̃a arene gna diuide ĩ minutissĩm
pulu̾e donec si possis ꝑueĩas ad aliꝙͣ minuci¬

Expanded text:
atomi dictae sunt. Hae per volitant, et huc atque illuc ferri dicuntur: sic tenuissimi pulveres quae fusi per fenestras radiis solis videntur. Ex his arbores et herbas et fruges omnes oriri, et ex his ignem et aquam, universa gigni atque constare quidam phigentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut rursumque ipsa harenae grana divide in minutissimum pulverem, donec, si possis, pervenias ad aliquam minuti
Abbreviated transcription (Latin):
di aint. id plagas orientem ⁊ oecidentem.
septent̾one ⁊ meridionem ¶Oriens ab or¬
tu soł ẽ nũcupatꝰ. Occidens ꝙ diem fociat occid̾e̾
ata int̾ire. Abscondit eĩ lumen mondo et
tenebs suꝑ inducit ¶Septẽtrio a̾ a septem
faciat mediũ diem qiͣ medidies ł qr cũt pͥriꝰ
micat ecħ merũ eĩ purũ dr̃. Mistice autem
oriens dnm̃ sigͣt sialuatorem. de ꝯͦ in luca sc̾p¬
tũ ẽ isitauit noc oriens ex alto. Et inga¬
charie ꝓpħ̾a ecce uͥ oriens nomĩeiꝰ ¶Oriẽs

Expanded text:
ientem et occidentem, septentrionem et meridiem. Oriens ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere atque interire. Absconditi enim lumen mundo et tenebras superinducit. Septentrio autem a septfaciat medium diem, quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitur. Mystice autem Oriens Dominum significat Salvatorem, de quo in Luca scriptum est: Visitavit nos Oriens ex alto . Et in Zacharia propheta: Ecce vir, Oriens nomen ejus . Oriens
Abbreviated transcription (Latin):
tam lecis illius ⁊ hẏstoria fuãda
est.⁊ allegoria. ⁊ sepe in quibꝰ cam so¬
la exqͥrenda allegoria. ¶Aliqñdo
u̾o sola necesse E ut teneat᷑ hỹstoria.
Nam in quiba locis sic̃ diximus
hystoria sirł tenẽda ÷ ⁊ allegoria. ut
cardiores pascant᷑ ꝑ hystoria ⁊ uelotio¬
res ingeĩo ꝑ allegoria̾. uͣ cũ loq̃nte deo
ppłs lampades ⁊ sontum bucine. ⁊ mõ¬

Expanded text:
ius et historia servanda est et allegoria: et saepe in quibusdam sola exquirenda est allegoria; aliquando vero sola necesse est ut teneatur historia. Nam in quibusdam locis, sicut diximus, historia simul tenenda est et allegoria: et ut tardiores pascantur per historiam, et velociores ingenio per allegoriam. Unde cum loquente Deo populus lampades et sonitum buccin
Abbreviated transcription (Latin):
ptatõis ardores incẽtiue libidĩs refrigacoẽ
sic̾ in deut̾o nomio. pro eo qͥ noct̾no polluitur
sompnio: ħ ⁊ occsta cogitatõne. Ut ñ reu̾tatur:
p̾us in castra ꝙͣ lauet uestim̃ta sua ⁊ occi¬
dat sol. Rursũr oriens designat mitium

Expanded text:
ntationis ardores incentivae libidinis refrigerationem: sicut in Deuteronomio pro eo, qui nocturno polluitur somno, hoc est, occulta cogitatione, ut non revertatur rius in castra, quam lavet vestimenta sua, et occidat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑsalmo stͥptũ ẽ. laudte eũ ĩsouo et thube landate
eũ ĩ psaltio et tỹthara. Lxcĩstr̃a niusica sigͥficabili
mõ adaͥd pouũtur ĩ ordinẽ ut thuba cõcupet regi
psastrũ cauat deo. cỹthiun cũ reliquis ꝙõso. ista cuĩ ĩ
nõ ee maĩfestũ ẽ s hec oĩa nusticis alusiduib. ad xp̃ir

Expanded text:
s. 3. Laudate eum in sono tubae, laudate eum in psalterio et cithara. Hic instrumenta musica significabili modo ad aliquid ponuntur in ordinem, ut tuba concrepet Regi, psalterium canat Deo, cithara cum reliquis Sponso. Ista enim ibi non esse manifestum est, sed haec omnia mystic
Abbreviated transcription (Latin):
os q̃ mẽsura una mole uice ꝓt̾itur ¶ Ep̃hi ergo uen¬
mẽsura gouior expẽsa ĩtlłigitur. ephi eãtẽ mẽsinã
ꝙ eius anse geunuate uideãtur aures iutari
iecipit autẽ ium uel aque ꝑctẽ qdratũ fruiuẽti ulo
modios ytalicos tree¶Cadus grocu amplora est
contiuẽs urnas tres urna mẽsura ẽ quã quianu
quartanũ dicũt. ꝓprie autẽ urua uas ẽ qd̾ ꝑcõdẽdis

Expanded text:
os, quae mensura una molae vice proteritur. Ephi ergo menmensura gomor expensa intelligitur. Ephi eamdem mensuram ansae geminatae videantur aures imitari. Recipit autem vini vel aquae pedem quadratum, frumenti vero modios Italicos tres. Cadus Graeca amphora est continens urnas tres. Urna mensura est quam quidam quartarium dicunt. Proprie autem urna vas est, quae pro condendis
Abbreviated transcription (Latin):
xiIIꝰ.
Oticus locus inferi. de qͦ iob ita lecͥtur. dł¬
cis fuit glareis coctiti. et posd se oẽm lõiez
trahet. et ante se ĩ nunucrabiles. Ssipiẽ¬
tes hꝰ scli cozicon flmiĩ ẽe apud inferos putaner̃t
ununt ¶Giareos qͦ ño lapillos flumuũ applłare ꝯ¬
suenimiꝰ quos aqͣ defluẽs tralit. qͥ lapilli eos designͣt.
qͥ suus noluptatib dediti: qͣi sꝑ a fliñe ad una tra¬
hunt᷑. qͥ asius cotidie lapsib adluctũ tẽdũt. ut ĩ
tot sue dulcedius potus eis ꝓpinat. Rene gͦ dicit̾
dulcis fuit glareis cociti. qr cimarus electis et sua¬
ius ẽ repb̾. et post se ocui loĩem trahit. et ante se ui¬
imnerabilcs. quid ã plus ẽ õem hoĩeu ꝙͣ ĩnumera¬
stea ĩ angm̃to ĩ uinuerabiles subiciunt᷑. Racõ nãq
los dirisse qui oẽs. Post se eĩ om̃em boĩem trahit.
qui ĩ trib ãnis et diundio oẽs quos ĩ studiis inte

Expanded text:
XIII. Cocytus locus inferi, de quo Job ita loquitur: Dulcis fuit glareis Cocyti, et post se omnem hominem trahet, et ante se innumerabiles . Sapientes hujus saeculi Cocyti fluvium esse apud inferos putaverunt: nuunt. Glareas vero lapillos fluminum appellare consuevimus, quos aqua defluens trahit? qui lapilli eos designant, qui suis voluptatibus semper dediti, quasi a flumine ad ima trahuntur, quasi suis quotidie lapsibus ad luctum tendunt, ut in tot suae dulcedinis potus eis propinat. Bene ergo dicitur: dulcis fuit glareis Cocyti, quia amarus est electis, et suavis est reprobis. Et post se omnem hominem trahit, et ante se innumerabiles. Quia autem plus est omnem hominem, quam innumerast in augmento innumerabiles subjiciuntur? Ratio namque les dixisse, quam omnes. Post se enim omnem hominem trahit; quia in tribus annis et dimidio, o
Abbreviated transcription (Latin):
licet a dũo sprecta atq derelicta. aliqũ gẽtilitas
uiã ip̃a st̃ et ĩ mia. uide et cnuarici secre ta¬
locu et conia remota. auit tũ aroibilia am¬
b.uñ ẽ illud. ĩ culta ibent aniciris da is. ⁊ de ina
eĩ errores heticoꝵ iistice significãt. qͥ niã u̾itatis¬

Expanded text:
licet a Domino spretam atque relictam. Aliquando gentilitas,viam. Ipsa sunt et invia. Inde et aviaria secretloca, et a via remota aut tantum adibilia avibus. Unde est illud: Inculta rubent aviaria baccis. Devia enim errores haeretico
Abbreviated transcription (Latin):
nicuia et ttm̃ littus qi fluctus elidit᷑. ur
qd̃ aq̃ illuit᷑ cit̾o intopitis. itus ẽ qd̃ finc¬
nẽ scłi. ut ẽ illud enͣgłitum ubi dĩ sagena dñi pi¬
sces trabere ad lictus. nbi bom pisces tolliguutur
ĩuasa. maliaate foras nuttũtur. ciliqũ ã ꝑlitus
sedisse ĩlittore et discipłi describunt᷑ nanigio lado¬
rare. Post resurrectionẽ doꝰ ĩ littore scetit: qͥ caite
resurrectõnẽ suci corã dicipłis sus ĩ fluctib marie

Expanded text:
cina, et dictum littus, quia fluctu eliditur, vel quod aqua alluitur. Cicero in Topicis: Littus est qua flucest illud Evangelicum, ubi dicitur sagena Domini pisces trahere ad littus, ubi boni pisces colliguntur in vasa, mali autem foras mittuntur. Per littus sedisse in littore, et discipuli describuntur navigio laborare. Post resurrectionem Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suam coram discipulis suis in fluctibus ma
Abbreviated transcription (Latin):
uit eos: õdit diĩu laborãtib solaciũ p̃stare. So¬
let ei post picła labore fessis emerg̾e. ut se gande¬
ant ingenti cicide lit̾atos qnͣdo ad portũ ceꝑuit ne¬
mre tutissinũ. Portus eĩ aportãdis nanib dc̃s
ẽ. sbmugit᷑ repetita qͥd̾. S uinus grata cõdusio.¬

Expanded text:
it eos . Ostendit Dominum laborantibus solatium praestare: solent enim post pericula labore fessi emergere, ut se gaudeant ingenti clade liberatos, quando ad portum coeperunt venire tutissimum. Portus enim a portandis navibus dictus est. Subjungitur repetita qui
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ lauã coloĩuolutã ĩlena gestamꝰ. at cũ ea ꝑamore
celestiũ salubrit̾ ex̾ce ĩcipiuiꝰ iã lanã agui ĩ macłati
stis ac uestẽ caritatis npcialẽ faciamꝰ. Nẽtib au¬
tẽ cũ fila conficiũtur laborẽ expͥmũt t̾renũ ĩ quo ho¬
nunes sibi future renumeratoĩs p̃parãt ĩdumẽta¬

Expanded text:
olutam in laeva gestamus. At cum ea pro amore coelestium exercere incipimus, jam lanam agni immaculati stis ac vestem charitatis et nuptialem facimus. Digiti im, unde fila conficiuntur, laborem exprimit terrenum: unde homines sibi futurae remunerationis apparant indument
Abbreviated transcription (Latin):
u̾unt sagitras suas ĩ pharetra ut sagitrẽt ĩ obscu¬
ro recros corte. Piuanet ĩ cõꝑatõe sagitrarii naui
sicut iste ht̃ sagittas ĩ pharetra. ita ille gestat ĩ cor¬
de n̾ba uenenosa. In obscuro u̾o siue cũ ꝑsecurõi¬
dũtur faciliꝰ iuutari siut ĩ abscõdito cõsilio cũ
oportuuiꝰ putat pͥauos deciꝑe qũ eos iudicãt sua

Expanded text:
gittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde. Permanet in comparatione sagittarii; nam sicut iste habet sagittas in pharetra, ita ille gestat in corde verba venenosa. In obscuro vero, sive cum persecutionicreduntur facilius immutari: sive in abscondito consilio, cum opportunius putant Christianos decipere,
Abbreviated transcription (Latin):
inepła pauli adchimotheũ fi. ¶Casula ẽ uestis
cucullata dcã ꝑ diuumitõnẽ a casa ꝙ totũ homiẽ
tegat qĩ minor casa uide et cuculla qͣi ninor cella
sicut et grete plaueto tr̃a qr boris erm̃tib euagatur

Expanded text:
Epistola Pauli ad Timotheum fit . Casula est vestis Epistola Pauli ad Timotheum fit . Casula est vestis cucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat, quasi minor casa: inde et cuculla, quasi minor cella. Sic et Graece planeta dicta, quia oris errantibus evagatur.
Abbreviated transcription (Latin):
um sb̾iccta cooꝑit itu illi uũdũ fedissima suꝑsti¬
cione texerũt ut nõ solũ mediocres hoĩes s ĩꝑuicio¬
nẽ suã ip̃os qͦ scõs uiros atq eiuinẽtissiuos tor
noieu. ab eo ꝙ sit dupplex amictus. Oratiꝰ sout̃
uib cepit et p̾da hostili te qua ẽ nox illa seua tua
togis depoĩtis qui rites ad saga fu̾unt. Saguro
autẽ gallicũ nomien ẽ. dictũ autẽ sagũ quadrũ
eo ꝙ apud eos pͥmũ quadratũ uel quadruplex
uestiãtur. q ui uũc utͣq ꝑfidia faciẽte uudati st̃
Confusio eiũ iudeoꝵ ẽ lege̾ ĩ tellige̾ que tetiens
saluatorẽ dũm p̾ciuiuit aduenure siue iud genͦ
uult exprim̾e quod solet in prou̾biis dici id
ẽ confusionis dupplici pallio uestiãtur dumi¬
aute deũ et hommes crubescunt. Sagor autẽ nu¬
sticus sensus iuitab̾naculi mosaiti constructõne
explanatus ẽ ad cuiꝰ lecrõnẽ lecrorẽ uuttunꝰ. ¶ẜenu¬
la ẽ palliũ cum fimbriis longus cuius mẽtionẽ

Expanded text:
um subjecta cooperit, ita illi mundum foedissima superstitione texerunt; ut non solum mediocres homines, sed in perniciem suam ipsos quoque sanctos viros atque eminentissimos tonomen, ab eo quod sit duplex amictus. HoratiusEpistnibus coepit e praeda hostili. De qua est vox illa senatui: 'Togis depositis Quirites ad saga fuerunt.' Sagum autem Gallicum nomen est. Dictum autem sagum quadrum, eo quod apud eos primum quadratum vel quadruplex vestiantur, qui nunc utraque, perfidia faciente, nudati sunt. Confusio enim Judaeorum est legem non intelligere, quae toties Salvatorem Dominum praecinuit advenire: sive illud genus vult exprimere, quod solet in proverbiis dici: id est: Confusionis duplici pallio vestiantur, dumnum et homines erubescunt. Sagorum autem mysticus sensus in tabernaculi Mosaici constructione satis explanatus est, ad cujus lectionem lectorem mittimus. Poenula est pallium cum fimbriis longis, cujus mentio in
Abbreviated transcription (Latin):
nouit̾ credẽtib domũ deo edificãt siue ex hiis quos
heticiata scismatici ꝑ errorẽ corrũꝑant iterũ illos
lignor et cemẽtarti describũtur qͥ ĩstaurabãt sartes¬
efficiatur uel si ad ianuã referas uel ad autuã ma¬
teria erit. ad aliquid emĩ semꝑ mat̾ia accipienda
fc̃a uidemus et mat̾ia qĩ mater dicra. in mat̾ia enĩ
nustice ĩtlłigi pt̃ huͣma c̾atura uñ artifex sũmus
ꝑopifices suos hec ẽ tecrores scõs młtiplicẽ p̃̾parat
oruatũ eccłie et uasa apta ad numit̾iũ suũ edifi¬

Expanded text:
ficant, sive ex his, quos haeretici atque schismatici per errorem corruperant, iterum illos lignorum, et caementarii describuntur, qui instaurabunt sartatecefficiatur; vel si ad ianuam referas vel ad statuam, materia erit. Ad aliquid enim materia semper accipienda facta videmus: et materia, quasi mater, dicta. In materia enim mystice intelligi potest humana creatura: unde artifex summus per opifices suos, hoc est, doctores sanctos multiplicem praeparat ornatum ecclesiae, et vasa apta ad ministerium suum aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
braculo. auoboladiũ auucroꝵ liueũ femiuaꝵ quo
inuueri operiũtur qd̾ greciuel latun sp̃ntonẽ uorãt¬
⁊ c̾ nã de theristro et iu p̃sdcia legitur et ĩgenesi de rebe
puerũ. quis ẽ ille homo quiueuit ꝑ agrũ ĩ eccursũ uob̾
dixit q ei ip̃e ẽ dũs meꝰ at illa tollẽs cito palliuĩ ope
tuit se rebecta uo ysinciuso quis ille hõ sit requisito
sdribe debeat ĩtelligit que se se uior pallio oꝑuit quia
tũto sb̾tiliꝰ suluatoris sui mist̾i̾a nũstrit quͣto al
.paillio se ceoꝑire curauit qr iuso dũo ĩfir nutatẽ sue
actõius erubuit. et illa que pͥus ĩ camelo liẜe gesta¬
batur descẽtẽs pꝰmodũ uereꝯdia tegit̾ ¶e syudone

Expanded text:
boladium amictorium lineum feminarum, quo humeri operiuntur, quod Graeci et Latini sindonem vocant. Nam de theristro et in Isaia legitur, et in Genesi de Rebecpuerum: Quis est ille homo, qui venit per agrum in occursum nobis? Dixit ei: Ipse est dominus meus. At illa unt? Rebecca vero Isaac viso, quis ille homo sit, requisito credere debeat, intelligit. Quae se mox pallio operuit, quia quanto subtilius salvatoris suipallio se operire curavit, quia viso Domino infirmitatem suae actionis erubuit, et illa quae prius in camelo libere gestabatur, descendens postmodum verecundia tegitur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tu ĩcedẽtis sonũ facit tonus enĩ sonꝰ ẽ. pͥmũ euĩ fuere
pellicie touice quib post offensã et eiecroez te ꝑadiso
adã et eua ĩduti st Calaris dc̃a eo ꝙ ad talos us descen
dat et ad pedes defluat sicut pectoralis qui apud anti
sit. Manucleata tiuuta id ẽ marucata eo d heat ma¬
nitas quã tiroditã greci uocãt. Touice autẽ ĩ diuuen¬
tum sigͥficat fidei ĩtegͥtatẽ quã petrus apłs hũisse
diuoscitur de quo ĩ eunͣgłio legitur cũ audiss petrus
qr dũs ẽ tunica succuixit se et misit se miare qr fidei fur¬
tate ꝑ iacula euasit utius scłi et cẽp̾tatões suꝑauit
Item ĩgenesi legit᷑ ꝙ yacob pri archa iosephfilio
suo fecisset tunicã polunitã siue talarẽ hoc ẽ astralo
quã fecit ei pat̾ scd̾ui allegoriã uarietatẽ ppłoꝵ ex

Expanded text:
tu incedentis sonum facit. Tonus enim sonus. Primum autem fuere tu incedentis sonum facit. Tonus enim sonus. Primum autem fuere pelliceae tunicae, quibus post offensam et ejectionem de paradiso Adam et Eva dat, et ad pedes defluat, sicut pectoralis, quia apud antiqsit. Manicleata tunica, id est manicata, eo quod habeat manicas, quam cheiridoton Graeci vocant. Tunica autem indumentum significat fidei integritatem, quam Petrus apostolus habuisse dignoscitur, de quo in Evangelio loquitur: Cum audisset Petrus quia Dominus est, tunica succinxit se et misit se in mare ; quia fidei firmitate pericula evasit istius saeculi, et tentationes superavit. Item in Genesi legitur , quod Jacob patriarcha Joseph filio suo fecisset tunicam polymitam sive talarem, hoc est, astralogquam fecit ei pater, secundum allegoriam varietatem populorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
rũ purpura penitẽtiũ. Ista ergo rarietas puitutis q̃
ccuł dũi ex oĩb gẽtib pia cõu̾satc̃e placitura cõtexit᷑
¶Destis antiquissima hõmi fuit parizomatũ id ẽ succĩc¬
tonũ quotm̃i genitalia cõtegũtur. hec pͥmũ pͥmi mor¬
tales e folus arboꝵ ñbi fecerũt qũ post p̾uaricatõnũ
erubescẽtes pudẽta uelau̾iuit. Cuiꝰ usũ quedã barba¬
re gẽtes dũ suit unde usq hodie teuẽt hec et cãpestͥa
nũcupãtur ꝓ eoꝙ eistẽ inuenes qui nudi ex̾cẽtur ĩ cã¬
po pudẽta oꝑiunt. ꝑizouiata ergo qd̾ cõsuerũt primi
ꝑentes ur̃i de foliis fici et se contĩgebãt hec sigͥficat
ad sed̾m a spũ amplectũtur qui prurigiue uoluptatis
caruał herẽt quiq decepti heretica pͣuitate et grã dei
undati teguuẽta mẽdatioꝵ cãꝙͣ folia fici colligũt. r̃aci¬
ẽtes sibi succũtoria prauitatis cũ de dũo uel eccł̾ia mẽ¬
ciũtur ¶innca uestis utiquissima appellata qr ĩmo¬

Expanded text:
ergo varietas unitatis, quae oculos Domini ex omnibus gentibus pia conversatione placitura contexitur. Vestis antiquissima hominum fuit perizoma, id est, succinctorium, quo tantum genitalia conteguntur. Hoc primum primi mortales e foliis arborum sibi fecerunt, quando post praevaricationem erubescentes pudenda velarunt. Cujus usum quaedam barbarae gentes, dum sint nudae, usque hodie tenent. Haec et campestria nuncupantur pro eo quod hisdem juvenes, qui nudi exercentur in campo, pudenda operiunt. Perizoma ergo quod consuerunt primi parentes nostri de foliis fici, et se contegebant, hoc significat quod saeculum asperum amplectuntur, qui prurigine voluptatis carnalis haerent, quique decepti haeretica pravitate, et gratia Dei nudati, tegumenta mendaciorum, tanquam folia fici, colligunt, facientes sibi succinctoria pravitatis, cum de Domino vel Ecclesia mentiuntur. Tunica vestis antiquissima appellata, quae in mo
Abbreviated transcription (Latin):
tur ĩmẽte Lumbare uccãt qd̾ liuubũ religet uel qd̾
lunibis ĩ hereat. bor ĩ egypto et sỹria nõtĩi fenue
s et uiri utũtur uũ et ienuas trans eufraten tulit
lũbare suũ. iͥ q illud ĩ foramine petre abscõdit et
postea scissũ repperit boc a quibusdã reuale dicit᷑ qr iu
reuib alligatur. De lumbare ergodũs ad Reuuami
ita ait sicui eiũ adberes lũbare ad lũbos uiri sic ad¬
glutinã uͥ ounẽ isrł et omnẽ domũ uda dicit dñs¬

Expanded text:
tur. Lumbare vocatur quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto et Syria non tantum feminae sed et viri utuntur. Unde et Ieremias trans Euphraten tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum reperit. Hoc quibusdam et renale dicitur, quod in renibus alligatur. De lumbare ergo Dominus ad Hieremiam ita ait: Sicut enim adhaeret lumbare ad lumbos viri, sic agglutinavi mihi omnem Israel et omnem domum Juda, dicit D