comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cias. caue ne uioles.caue ne calces. No¬
uissima u̾ba xp̃i sũt ista itur in celum.
Considerate languentẽ in lecto hoĩem
in domo sua iacentem et maceratum
a egritudoine ꝓxim̃ morti anhelantem
Iam aĩam quodãm it̾ dentes hutem.
qui forte sollicitꝰ de aliqua re caras qͣ
multũ diligit uemat illi imẽtẽ. ⁊ uoc
heredes suos ci dicat rogo uos facite hoc
Teneat ꝙ anunĩo molent̾ aĩam neante
exeat qͣm illa u̾ba firiuat᷑. Cum illaũba
nouissima dictauerit Efflat aĩamtolli
siquis existat. quidicat eis. Nolite fa¬
cere quid illi gͦ dicant. Ergo nõ facio
ꝙ mͥ pat̾ meꝯ efflans aĩam nouissime
mãdauit ꝙ ultimũ somut maures me¬
as ꝓficiscente hic pre meo. Que us
alia uerba ip̃iꝯ alit̾ possum he̾re nouissi¬
ua u̾ba plus tenent. Non eñ udi am
u̾ba ituri in sepulchrũ heredibꝰ xp̃i. qͣ
dituri insepulchrũ s ascensuri in celũ
Namq illi qui uixit et mortuꝰ est. ra¬

Expanded text:
tias, cave ne violes, cave ne calces: notias, cave ne violes, cave ne calces: novissima verba Christi sunt ista, ituri in coelum. Considerate languentem in lecto hominem, in domo jacentem, et maceratum aegritudine, proximum morti, anhelantem, jam animam quodammodo inter dentes habentem, qui forte sollicitus de aliqua re chara sibi, quam multum diligit, veniat illi in mentem, et vocet haeredes suos et dicat, Rogo vos, facite hoc. Tenet quodammodo violenter animam, ne ante exeat quam illa verba firmentur. Cum illa verba novissima dictaverit, efflat animam: tollitsi quis existat qui dicat eis, Nolite facere: quid ergo illi dicant? Ergo non facio quod mihi pater meus efflans animam novissime mandavit, quod ultimum sonuit in aures meas, proficiscente hinc patre meo? Quaevis alia verba ipsius aliter possum habere, novissima verba me plus tenent: non eum vidi ampverba ituri in sepulcrum; haeredibus Christi, dituri in sepulcrum, sed ascensuri in coelum! Namque ille qui vixit et mortuus est, ra
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit in celũ ⁊uid quia honor ipõrũ
in utilis ẽ. sic cõculeant mẽbra ip̃ius in
t̾ra ⁊ nequis errai ⁊ cũ adorat caput ĩ celo.
calcaret pedes int̾ra. dixit ubi eẽnt mẽbra
ip̃ius. Ascensumꝯ em̃ dixit u̾ba nouissima
Post ip̃a u̾ba nõ est loqutꝰ intr̃a. Ascen¬
surum caput in celũ cõmẽdauit mẽbra
in t̾ra. ⁊ discessit. Iam nõ inuems loqui
xp̃m in t̾ra inuenis illuñ loqui s de celo. et
de ip̃o celo. qͣre. qr mẽbra calcabant᷑ in t̾ra
Persequtori enĩsaulo dix̾ desuꝑ. Saule
saule quid me ꝑsequeris. Ascendim celĩ
s ad huc int̾ra iaceo. Hic ad dext̾am pr̃is
sedeo. ibi ad huc esurio et sicio pegrinus
sum. Quãdo c̃orpus gͦ cõmẽdat᷑ in t̾ra
ascensurꝰ. Cumint̾rogarent illũ disci¬
dat corpus suuiidete ubi se calcari nõ
ram. Ecce qr iaceo quiascendo. Ascẽdo
em̃ quia caput sum. Iacz adhuc corpus
meũ qͣiac ꝑ totam fram. Caue ne pcu¬

Expanded text:
ascendit in coelum; et vidit quia honor ipsorum ascendit in coelum; et vidit quia honor ipsorum inutilis est, si conculcant membra ipsius in terra. Et ne quis erraret, et cum adoraret caput in coelo, calcaret pedes in terra, dixit ubi essent membra ipsius. Ascensurus enim dixit verba novissima; post ipsa verba non est locutus in terra. Ascensurum caput in coelum commendavit membra in terra, et discessit. Jam non invenis loqui Christum in terra: invenis illum loqui, sed de coelo. Et de ipso coelo quare? Quia membra calcabantur in terra. Persecutori enim Saulo dixit desuper, Saule, Saule, quid me persequeris ? Ascendi in coelum, sed adhuc in terra jaceo: hic ad dexteram Patris sedeo; ibi adhuc esurio, sitio, et peregrinus sum. Quomodo ergo corpus commendavit in terra ascensurus? Cum interrogarent illum discindat corpus suum, videte ubi se calcari non ram . Ecce qua jaceo qui ascendo. Ascendo enim, quia caput sum: jacet adhuc corpus meum. Qua jacet? Per totam terram. Cave ne percu
Abbreviated transcription (Latin):
homo calcas me. Nõ diceres ealcas capͬ
nieũ. quia caput honorabat. s plus cla¬
marz caput ꝓ membris calcatis qͣm pro
se quia honorabat. Nonne clamat ip̃in cap̃.
Nolo honorem tuũ calcare me noli. Iaintu
die si potes. qͣre te calcaui. Dic illud capiti. te
osculare nolui amplecti uolui. S nõ udes
ostulte. quia qd̃ us amplecti ꝑ qͣndam cõ¬
pagem unitatis ꝑuenit ad id qd̾ calcas. Sur¬
sum me honoras iosum me calcas. plus do¬
let quod calcas qͣm gaudes ꝙhonoras. qr
qd̾ honoras dolet ꝓ eis qͦscalcas. Quando
clamat lingua dolet mͥ. nõ dic̃ dol pedimĩo.
s dolet mͥ dicit. O lingua quis te tetigit.
quis ꝑcussit quis stimulauit. qͥs pupugit
Nemo. s cõnuncta sum eis q̃ calcant᷑ quõ¬
ouis nõ doleã qũuõ sum separata. Uũs gͦ¬
nr ihx xp̃c. iõ ascendit in celum die qͣdrage¬
simo cõmẽdauit corpus suũ qͣ he̾bat iace¬
re quia uidet młtos honoraturos se quia

Expanded text:
homo? calcas me. Non diceres, Calcas caput homo? calcas me. Non diceres, Calcas caput meum; quia caput honorabat: sed plus clamaret caput pro membris calcatis, quam pro se, quia honorabatur. Nonne clamat ipsum caput, Nolo honorem tuum; calcare me noli? Jam tu dic, si potes, Quare te calcavi? dic illud capiti, Te osculari volui, amplecti volui. Sed non vides, o stulte, quia quod vis amplecti, per quamdam compagem unitatis pervenit ad id quod calcas? Susum me honoras, jusum me calcas. Plus dolet quod calcas, quam gaudet quod honoras; quia quod honoras, dolet pro eis quos calcas. Quomodo clamat lingua? Dolet mihi. Non dicit, Dolet pedi meo; sed, Dolet mihi, dicit. O lingua, quis te tetigit? quis percussit? quis stimulavit? quis pupugit? Nemo, sed conjuncta sum eis quae calcantur. Quomodo vis non doleam, quando non sum separata? 9.  ideo ascendens in coelum die quadragesimo, commendavit corpus suum qua habebat jacere, quia vidit multos honoraturos se, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uit in nob̾. Completũ est gͦ qd̾ scͥptura
p̃dixit. oportebat xp̃m patĩ ⁊ resurgere
tercia die a mortuis. Corpo ip̃iꝯ ubuacet
membra ip̃ius laborant ubi ẽẽ debes ut
subcapite sis. Et p̾dicari innomine eus
penitenciã et remissionẽ pec̃oꝵ ꝑ omnes
gentes incipientes ab ihrłm. Ibi diffu̾da¬
caritatem ꝑ totũ orbem siuis xp̃m ama¬
re. quia membra xp̃iꝑ orbem iacent. Si
amas ꝑtem diuisꝯ est si diuisꝯ es ĩ corpe
nõ es. Si n corpore nõ es sub capite nõ es.
Quid ꝓdest quia credis et blasphemas.
Ad orãs illum capite. blasphemas in cor¬
pore. Anat ille corpus sinm situte p̾ci¬
disti a corpore ip̃ius. Caput nõse p̾cid
a corpore suo. Si cͤa me honoras clamat
tibi caput de suꝑ sine cã me honoras. Tã¬
qͣm si uelit tibi aliquis osculari caput
et calcarit̾ pedes. Forte caligis clauatis
cõteret pedes tuos. uolens tibi tenere ca¬
put et osculari. Nonue int̾ uerba ho¬
norantis clamares ⁊ diceres. Quid fac̃

Expanded text:
est ergo quod Scriptura praedixit, Oportebat Christum pati, et resurgere tertia die a mortuis. Corpus ipsius ubi jacet? Membra ipsius ubi laborant? Ubi esse debes, ut sub capite sis? Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Ibi diffundacharitatem per totum orbem, si vis Christum amare; quia membra Christi per orbem jacent. Si amas partem, divisus es: si divisus es, in corpore non es: si in corpore non es, sub capite non es. Quid prodest quia credis, et blasphemas? Adoras illum in capite, blasphemas in corpore. Amat ille corpus suum. Si tu te praecidisti a corpore ipsius, caput non se praecidit a corpore suo. Sine causa me honoras, clamat tibi caput desuper; sine causa me honoras. Tanquam si velit tibi aliquis osculari caput, et calcare tibi pedes: forte caligis clavatis contereret pedes tuos, volens tibi tenere caput, et osculari; nonne inter verba honorantis clamares et diceres, Quid facis,
Abbreviated transcription (Latin):
imꝰ deꝰ. nõ tres dii. Si filius deꝯ et sp̃c
sc̃s. ergo dilectõ deꝯ est. s deꝯ qr exdeo
utrumq enĩhe̾s in epła. et dilectõ exdo
est et dilectõ d̾s est. Uesolo pr̃e scͥptura
nõ nouit dr̃e quia exdeo. Cum autem
audis exdeo. aut filiꝯ intelligit᷑ aut sp̃c
scũs. Quia uero dicit apłs. caritas dei
diffusa est incordibꝰ ntĩs. ꝑ spm scm̃¬

Expanded text:
unus Deus, non tres dii. Si Filius Deus, et Spisanctus: ergo dilectio Deus est; sed Deus quia ex Deo. Utrumque enim habes in Epistola; et, Dilectio ex Deo est, et, Dilectio Deus est. De solo Patre Scriptura non novit dicere quia ex Deo est. Cum autem audis, ex Deo; aut Filius intelligitur, aut Spiritus sanctus. Quia vero dicit Apostolus, Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio dicebat quidã in ꝑsalmo. et
animã meã. gemebat se differri. Sunt
em̃ hoĩes qui cum pacientia moriunt᷑.
Sũt aut̾ quidã ꝑfecti. qui cũpaciẽcia
niuũt. Quid dixi: Qui ad huc desid̾ãt
istam uitam quãdo illiuenenit dies mor¬
tis pacient̾ tolłat mortẽ. Luctatur ad¬
u̾summi se. ut sequat᷑ uoluntatem dei.
Et hoc pocio agat anmo quod elegit
deꝯ nõ quod esegit uoluritas humana.
Et ex desiderio uite p̾sentis fit lucta cũ
morte. Et ad hibet pacĩam et fortitu¬
dinem ut equo amino moriat᷑. Iste
pacienter moritur. Qui aut̃ desid̃at
sicut dicit apłs dissolui et ẽẽ cum xp̃o
non pacienter moriũtur. s pacienter
uiuit. delectabilit̾ moritur. Uide apłm
pacient uiuentem id est cum paciẽcia.
Hic non amare uitam s tolłate. Uissol¬
uiinquit et ẽẽ cum xp̃o multo enim¬
magis optimũ. OAmere in carne uẽcm¬
ꝓpter uos. Ego frẽs date opam intus

Expanded text:
desiderio dicebat quidam in Psalmo, Et desiderio dicebat quidam in Psalmo, Et animam meam . Gemebat se differri. Sunt enim homines qui cum patientia moriuntur: sunt autem quidam perfecti qui cum patientia vivunt. Quid dixi? Qui adhuc desiderat istam vitam, quando illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem: luctatur adversum se, ut sequatur voluntatem Dei; et hoc potius agit animo, quod eligit Deus, non quod eligit voluntas humana: et ex desiderio vitae praesentis fit lucta cum morte; et adhibet patientiam et fortitudinem, ut aequo animo moriatur: iste patienter moritur. Qui autem desiderat, sicut dicit Apostolus, dissolvi et esse cum Christo, non patienter moritur; sed patienter vivit, delectabiliter moritur. Vide Apostolum patienter viventem, id est, cum patientia hic non amare vitam, sed tolerare. Dissolvi, inquit, et esse cum Christo multo magis optimum manere autem in carne necErgo, fratres, date operam, intus
Abbreviated transcription (Latin):
Mortificate mẽbra ur̃a que sũt suꝑtr̾am.
Spiritalia nequitie dicit mẽbra suꝑ tram
Nam sequit᷑ et ex ponit Auaricianiet in¬
inu̾diciam et cet̾a que illic exequit᷑. Quã
tum mortificat iste quẽ tumere cepit diem
iudicii mẽbra sua sr t̾ram. tãtum surgũt
et corroborant᷑ mẽbra celestia. Membra
aut̃ celestia. oĩa oꝑabona. Surgẽtibꝰ celes¬
tibꝯ mẽbris cepit desiderare quod tunebat
Timebat enĩ ne ueniret xp̃c. et inueniret
impiũ quẽdam uaret. Nesiderat ut uẽiat
quia inuentur est quẽ coronet. Iam cũ
cepit desiderare ueniẽtẽ xp̃m casta aĩa
quẽ desideraret amplexus sponsi remũ¬
ciat adultero. uirgo interius ip̃a fide. spe.
et caritate. Hẽt iam fiduciam in die i¬
dicii. Non cõtra sepugnat. quando orat
et dicit. aduenat regnũ tuum. Qin
enĩtimet ne ueniatꝰ regnũdei. timet
ne ex audiatur. Quomodo crat qͥtum
ne exaudiat᷑. Qui at̾ orat cũfiducia.
caritas optat iam ut ueniat. Pe ip̃o

Expanded text:
Mortificate membra vestra quae sunt super terram. Spiritualia nequitiae dicit membra super terram: nam sequitur et exponit, Avaritiam, immunditiam , et caetera quae illic exsequitur. Quantum autem mortificat iste, qui timere coepit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et corroborantur membra coelestia. Membra autem coelestia, omnia opera bona. Surgentibus coelestibus membris, incipit desiderare quod timebat. Timebat enim ne veniret Christus, et inveniret impium quem damnaret; desiderat ut veniat, quia inventurus est pium quem coronet. Jam cum coeperit desiderare venientem Christum casta anima, quae desiderat amplexus sponsi, renuntiat adultero; fit virgo interius ipsa fide, spe, et charitate. Habet jam fiduciam in die judicii: non contra se pugnat quando orat, et dicit, Adveniat regnum tuum . Qui enim timet ne veniat regnum Dei, timet ne exaudiatur. Quomodo orat, qui timet ne exaudiatur? Qui autem orat cum fiducia charitatis, optat jam ut veniat. De ipso
Abbreviated transcription (Latin):
mundo. Dicit quomodo se ꝓbet imꝯqͥsq
quantũ nuillo ꝓ fecerit caritas uł pocius
quantũ ip̃e in caritate ꝓficͤerit. Nam si ca¬
ritas deus est. nec ꝓficit. nec deficit deꝯ.
sic dr̃ ꝓfic̾e̾ inte caritas. quia tum ea ꝓfi¬
cis. Int̾roga gͦ qͣntum in caritate ꝓfce¬
ris. et quid tibi respondeat cortuu. et
non eris mensuram ꝓfectus tui. ꝑmisit
em̃ ostendere nob̾ in quo cognoscamꝯ
Quaͤre in quo. Ut fiduciam heamꝰ ĩ die
iudicii. Qiuisq fiduciam habet in die
iudicii ꝑfecta est in illo caritas.O. aud
est h̾re in die iudicui nõ timere ne ueniat
dies iudicii. Sunt homines qui non cre¬
dunt diem iudicii. Isti fiduciaml̾re nõ
deus ut uiuãt. Nemortius ut qd loqͥm᷑.
Non credunt fut᷑um diẽ iudicii. nec ti¬
mẽt nec desid̾ant qd nõ credũt. sCepit
aliqͥs credere diẽ iudicii. Si cepit crede̾
cepit et timere. S qr timet. ad huc nõ¬
dum ht fiduciam in die iudicii nõ dũ ẽ
nllo ꝑfecta caritas. Nunqͥd tñ despan¬

Expanded text:
cit quomodo se probet unusquisque, quantum in illo profecerit charitas: vel potius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit nec deficit Deus: sic dicitur proficere in te charitas, quia tu in ea proficis. Interroga ergo quantum in charitate profeceris, et quid tibi respondeat cor tuum, ut noveris mensuram profectus tui. Promisit enim ostendere nobis in quo cognoscamus ctio. Quaere, in quo? Ut fiduciam habeamus in die judicii. Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid edies judicii. Sunt homines qui non credunt diem judicii; isti fiduciam non possDeus, ut vivant; de mortuis utquid loquimur? Non credunt futurum diem judicii, nec timent, nec desiderant quod non credunt. Coepit aliquis credere diem judicii: si coepit credere, coepit et timere. Sed quia timet adhuc, nondum habet fiduciam in die judicii, nondum est in illo perfecta charitas. Numquid t
Abbreviated transcription (Latin):
est. Mũo ado eccłia illi enĩdcm ẽ tibi
dabo elaues regniceloꝵ. Et que soluis
in t̾ra soluta erit et in celis. Et que
ligai̾us in traligata erunt et in celis.
Qua diffunditur ista remissio pcc̃oꝵ
ce crede̾ xp̃o. S quia intelligis. si credi¬
deris xp̃o. nõ te h̾ere qd̃ dicas de tradito¬
ribus tibi ius ut credam parentibꝰ meĩ
maledicenti qͣm tu credes xp̃o p̾dicãti.

Expanded text:
 Tibi dabo claves regni coelorum: et quae solveris in terra, soluta erunt et in coelis; et quae ligaveris in terra, ligata erunt et in coelis . Qua diffunditur ista remissio peccatoce crede Christo. Sed quia intelligis, si credideris Christo, non te habere quod dicas de traditoribus; tibi vis ut credam parentibus meis maledicenti, quam tu credas Christo praedicenti.
Abbreviated transcription (Latin):
lios suos. tunc uos diliginꝰ quando
exigitis ꝑ igros nõ amamꝰ quialan¬
guentib formidamꝯͥ mecesserunt at
ut int̾intt̾emo textum huis epłe quedam ꝓ
diebo festis sollempina lectõnũ que non
potuerũt insi legi et ip̃a tractan. Nunc
gͦ ad p̾termissum ordinẽ redeamꝰ. ⁊ que
restant. intente accipiat caritas ur̃a. Nes¬
ciontrum maginficenciꝰ nob̾ caritas cõ¬
mendari possit qmͣ ut dr̃etur. U̾s carita
est. Breuis laus magna laus. Breiis in
sermone. et magna mintellectu. Qm̃ ci¬
to dicitur deus dilectõ est. et hoc breue ẽ.
Siminieres unũ est. Si appendas qͣntum
est. Peus dilectõ est. et qui manet in di
lectõne indeo manet et deus mnillo man
Sit tibi domꝯ deus. esto domꝰ dei. Ma¬
ne indeo. ⁊ manet inte deus. Manet in
te deꝯ.ut te cõtineat. Manes in deo ne ca¬
das. Quia sic de ip̃a caritate apłs dicit.

Expanded text:
lios suos ; tunc vos diligimus quando lios suos ; tunc vos diligimus quando exigitis. Pigros non amamus; quia languentibus formidamus. Intercesserunt autem, ut intermitteremus textum hujus Epistolae, quaedam pro diebus festis solemnia lectionum, quae non potuerunt nisi legi, et ipsa tractari. Nunc ergo ad praetermissum ordinem redeamus; et quae restant, intente accipiat Sanctitas vestra. Nescio utrum magnificentius nobis charitas commendari posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; si appendas, quantum est! Deus dilectio est. Et qui manet, inquit, in dilectione, in Deo manet et Deus in illo manet . Sit tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Deus. Manet in te Deus, ut te contineat: manes in Deo, ne cadas; quia sic de ipsa charitate dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tractandam ex ponẽdam nob̾. qͣntũ dñs
donat. Huiꝰ gͦ debiti nos memores simi̾.
ex actioiis autẽ uos memores ẽẽ debetis.
fidelissimos debitores. et nos dulcissi¬
amarus ex actor est ubi aut̾ caritas. et
qui exgit dulcis est. et a quo exigitur
et si aliquem laborem suscipit facit eũ¬
dem laborem ꝓpe nullum et leuem ip̃a
caritas. Nomie uidemꝰ etiam inmutis
ammantib et ir rõnabilibo ubi non
spiritalib caritas. s carnał ⁊ naturalis¬
est. Exigitam̃ magno affectu deuberibꝰ
matris lac paruul̾. Et qͣmuis susfens
impetum faciat inubera. melius ẽst tñ
matri. qm si nõ sugat nec exigat quod
caritate debetur. Sepe uidemꝰ ubera uac¬
carum et iam gnͣdiuscuł uituł capite
ꝑcuti ⁊ ꝓpe ip̃o npetu leuari matrum cor¬
pora. nec eas tam̃ calce repellere. S si de¬
sit filiꝯ qui sugat ungitu uorariad ube¬
ra. Si gͦ est in nob̾ illa caritas spiritalis
de quã apłs dicit. fcũs sum parilis
imedio ur̃m tanꝙͣ nuitrix fouens fi¬

Expanded text:
tractandam, et exponendam vobis, quantum Dominus donat. Hujus ergo debiti nos memores sumus: exactionis autem vos memores esse debetis. fidelissimos debitores, et vos dulcissiamarus exactor est: ubi autem charitas est, et qui exigit dulcis est; et a quo exigitur, etsi aliquem laborem suscipit, facit eumdem laborem prope nullum et levem ipsa charitas. Nonne videmus etiam in mutis animantibus et irrationalibus ubi non est spiritualis charitas, sed carnalis et naturalis, exigi tamen magno affectu de uberibus matris lac a parvulis? Et quamvis sugens impetum faciat in ubera; melius est tamen matri quam si non sugat, nec exigat quod charitate debetur. Saepe videmus ubera vaccarum etiam a grandiusculis vitulis capite percuti, et prope ipso impetu levari matrum corpora, nec eos tamen calce repelli; sed et si desit filius qui sugat, mugitu vocari ad ubera. Si ergo est in nobis illa charitas spiritualis, de qua Apostolus dicit, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens fi
Abbreviated transcription (Latin):
modo credunt xp̃iam. qui nõs solumno¬
mine xp̃iam sũt s et fcĩs et uita. Nõ quo¬
modo credũt demones. Namet demões
credunt et cõtremescunt. S diẽ scͥptura.
dñs quereret quis eẽt ꝙ̃ illum dr̃ent ho¬
mines. Knderunt illi discipłi. Alii dicũt

Expanded text:
modo credunt christiani, qui non solo nomine christiani sunt, sed et factis et vita: non quomodo credunt daemones. Nam et daemones credunt, et contremiscunt, sicut dicit Scriptura .Dominus quaereret quis esset, et quem illum dicerent homines, responderunt illi discipuli: Alii di
Abbreviated transcription (Latin):
Tu desꝑatus es. s ille omips est. ciuia tes¬
tes isti sunt qui p̾ͥmo sanati ⁊ am̃icianteᷤᷤ
medicum. et ip̃itam plus spe sanati ꝙͣ
re. Nam sic dicit apłs. spe emĩ salui fc̃i su¬
mus. Cepimꝰ gͦ sanariinfide. Perficiet᷑
aut̃ salus nr̃a cum corruptibilehoc indu¬
erit cormptõnem. ⁊ mortale hoc indue¬
rit in mortalitatẽ. Hec spes est. nõ dum
res est. S qui gaudet in spe. tenebit et
rem. Qui aut̃ spem nõ ħ̾t ad rem non
pot̾it ꝑuenire. Qancũq cõfessꝰ fuerit
quod ih̾c sit filius dei. deꝯ in ip̃o manet

Expanded text:
Tu desperatus es; sed ille omnipotens est: cujus testes isti sunt qui primo sanati, et annuntiantes medicum; et ipsi tamen plus spe sanati quam re. Nam sic dicit Apostolus: Spe enim salvi facti sumus . Coepimus ergo sanari in fide: perficietur autem salus nostra, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Haec spes est, nondum res. Sed qui gaudet in spe, tenebit et rem: qui autem spem non habet, ad rem non poterit pervenire. 14. Quicumque confessus fuerit quod Jesus est Filius Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
cuinõ h̾es quod p̾stes. Puriorille amor
erit multoq sincerior. Nam si prestite¬
ris misero. fortassis extollere tecupisi
adu̾sus eum. et eumtibiuis ẽẽ subiectũ
qui auctor est tu beneficii. Ille indignit
tumꝑtitus es. Quasi maioruideris qr
tu p̾stitisti. qͣmille cui p̾scitum ẽ. Opta¬
equalem. ut ambo sb̃imositis cui nichͣ
anima. et quoddãmͦ auarafuit. Quia
radix oĩum maloꝵ auaticia est. Et itẽ
dc̃m est. mitium om̃is pcc̃i supbia. Et
querimꝰ aliquando quomodo s concor¬
dent iste due sentencie. Radix omniũ⁊
maloꝵ auaricia. et initium omĩs pcc̃i
suꝑbia. Simitiũ omĩs pc̃ci suꝑbia. ra¬
dix oñimmaloꝵ suꝑbia est. Certe si
et in suꝑbia auanciã ẽẽ. Excessit eñ
modũ homo. Quid est auarũ ẽẽ. Pro¬
gredi ultra qͣm sufficit. Adam supbra
cecidit. Intiũ omĩs peci suꝑbia inqͥt.
Nuinquid auaricia. Quid auariꝰ illo.
cui deꝯ sufficere nõ potuit : Ergo fr̃es

Expanded text:
cui non habes quod praestes; purior ille amor cui non habes quod praestes; purior ille amor erit, multoque sincerior. Nam si praestiteris misero, fortassis extollere te cupis adversus eum, et eum tibi vis esse subjectum, qui auctor est tui beneficii. Ille indiguit, tu impertitus es; quasi major videris quia tu praestitisti, quam ille cui praestitum est. Opta aequalem, ut ambo sub uno sitis cui nihil anima, et quodammodo, avara fuit; quia radix omnium malorum avaritia . Et item dictum est, Initium omnis peccati superbia . Et quaerimus aliquando quomodo sibi concordent istae duae sententiae: Radix omnium malorum avaritia; et, Initium omnis peccati superbia. Si initium omnis peccati superbia, radix omnium malorum superbia est. Certe radet in superbia avaritiam esse; excessit enim modum homo. Quid est avarum esse? Progredi ultra quam sufficit. Adam superbia cecidit: Initium omnis peccati superbia, inquit. Numquid avaritia? Quid avarius illo, cui Deus sufficere non potuit? Ergo, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
re homines quomodo audimꝰ gu¬
losos dr̃e amoturdos. Quers qua¬
re ut occidat et cõsumiat. Et amare
se dicit. Ad hoc illos amat.uit non
sint. ad hoc amat ut peninat. Eti
ut illud cõsumatur et nos reficiani᷑
Nunquid sic amandi sunt hoĩes
tanꝙͣ cõsummandi:. S am icitia
quadam beniuolencie ait aliquando:
prestemus quos amamꝰ. Mand sibi
non sit quod p̾stemꝰ sola bemuolen¬
cia sufficit amanti. Non enĩ optarede¬
bemꝯ ẽe miseros. ut possimꝰ ex̃cere
oꝑa mmĩe. Uas paneni esurienti. s meliꝰ
nẽmo esuriet et milla dares. Uestis nui¬
dum. utinam om̃s uestiti eẽnt. et nõ
est istas necitas. Sepeł mortuũ. utinã
uemiat aliquando illa uita ubi nemo
moriatur. Concordas littigantes. uti¬
nam aliquando sit pax illa et̾ua ihłm
ubi nemo discordat. Hec emĩ ominai
officia nõcitatum sunt. Tolle misedĩa
bunt. Nunquid ardor caritatis extm¬
guitur: Germaniꝯ amab felicem hoĩe

Expanded text:
re homines, quomodo audimus gure homines, quomodo audimus gulosos dicere, Amo turdos. Quaeris quare? Ut occidat, et consumat. Et amare se dicit, et ad hoc illos amat ut non sint, ad hoc amat ut perimat. Et qut illud consumatur, et nos reficiamur. Numquid sic amandi sunt homines, tanquam consumendi? Sed amicitia quaedam benevolentiae est, ut aliquando praestemus eis quos amamus. Quid, si non sit quod praestemus? Sola benevolentia sufficit amanti. Non enim optare debemus esse miseros, ut possimus exercereordiae. Das panem esurienti: sed melius nemo esuriret, et nulli dares. Vestis nudum: utinam omnes vestiti essent, et non esset ista necessitas! Sepelis mortuum: utinam veniat aliquando illa vita ubi nemo moriatur! Concordas litigantes: utinam aliquando sit pax illa aeterna Jerusalem, ubi nemo discordet! Haec enim omnia officia necessitatum sunt. Tolle miseros; bunt; numquid ardor charitatis exstinguetur? Germanius amas felicem hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
Uñs aut̾ dicit nõ nob̾ sufficere ut
frẽs diligamꝰ. s debere nos extendere
ipãm dilectõnem ut pueniamꝰ ad
mimicos. Manusq ad mimnicos per¬
uenit. nõ transil it fre̾s. Nec̃e est sic̃
ignis prius occupet ꝓxima. et sic se ĩ
longniꝯmora discendat. Propinqͥor
tibi magis adheret ille quẽ nõ noue¬
ras que tibi tam̃ nõ adu̾satur. qͣm in¬
imicus qui et iam adũsat᷑. Extende
dilectõnem in ꝓximos nec uoces illã
extensionem. Pͣrope em̃te diligis qui
eos diligis quitibi adherent. Exten¬
de ad incognitos qui tibi nch malu
fecerunt. Dranscende et ipds ꝑuemias
ut diligas iminicos. Hoc certe dñs n¬
bet. Quare istetacuit de dilectõnei
inmici: Omĩs dilectõ siue que carna¬
lis dr. que non dilectio s magis amor
dici sol. Dilectõnis enĩnomenmag̃
sol in melioribꝰ rebꝯ dici. in meliori
sie debemꝰ diligere homines. aut sic
possumꝰ diligere uł amare. Hoc enĩ
petre amas me. Nonsic deberiꝯ ama¬

Expanded text:
nus autem dicit non nobis sufficere ut fratres diligamus, sed debere nos extendere ipsam dilectionem, ut perveniamus ad inimicos? Qui usque ad inimicos pervenit, non transilit fratres. Necesse est sicut ignis, prius occupet proxima, et sic se in longinquiora distendat. Propinquiortibi magis adhaeret ille quem non noveras, qui tibi tamen non adversatur, quam inimicus qui etiam adversatur. Extende dilectionem in proximos, nec voces illam extensionem. Prope enim te diligis, qui eos diligis qui tibi adhaerent. Extende ad ignotos, qui tibi nihil mali fecerunt. Transcende et ipsos; perveni, ut diligas inimicos. Hoc certe Dominus jubet. Quare iste tacuit de dilectione inimici? 5. Omnis dilectio, sive quae carnalis dicitur, quae non dilectio, sed magis amor dici solet dilectionis enim nomen magis solet in melioribus rebus dici, in melioribsic debemus diligere homines, aut sic possumus diligere, vel amare; hoc enim Petre, amas me ? non sic debemus ama
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianos. Postea de saulo. fcũs est paula.
Quid est p̾aulꝰ. modicus. Ergo quando
saulus. suꝑba elata. Quando paulꝯ. hu¬
milis modica. Ideo sic loquimur. Paulo
post uidebo te id est post modicũ. Audi
quia modicus fcũs est. Ego enĩsum im
fimbrium uestimenti. S tetigit ecc̃a geu¬
tium tanqͣm fluxum paciens et sanata
possem uon tacerem. Opera mͦ illa sint ĩ
nob̾. modo illa ꝓ temꝑe. ꝓ horis. ꝓ diebo.
Numquid semꝑ loqui. nĩqͥd semꝑ tacẽ.¬

Expanded text:
Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Christianos: postea de Saulo factus est Paulus . Quid est Paulus? Modicus. Ergo quando Saulus, superbus, elatus: quando Paulus, humilis, modicus. Ideo sic loquimur, Paulo post videbo te, id est, post modicum. Audi quia modicus factus est: Ego enim sum mifimbria vestimenti: sed tetigit Ecclesia Gentium tanquam fluxum patiens, et sanatapossem non tacerem: opera modo illa sint in vobis, modo illa, pro tempore, pro horis, pro diebus. Numquid sem
Abbreviated transcription (Latin):
xit ibi q illut paulo ante dixit. Luceant
sauit.aiõ ibi finem fecit. S ad didit. et
glificent prem ur̃m qui in ceł est. Et apłs
quidait. Eram aut̃ ignotꝰ facie. ecc̃iis in¬
dee que inxp̃o sunt. ITantum aut̾ audien¬
tes erant. qui aliquando nos ꝑsequebat᷑.
nũc eunͣ glizat fidem qmͣ aliquandonas¬
tabat. et in me magnificabant deum. u¬
dete quẽ ammodum et ip̃e quia sic in¬
notuit. finem nõ posuerit in laudem suã
sz in laudem dei. At quantum ad ip̃m per¬
tinet uastator ecc̃e ꝑsequtor inuidus.
malignus Ip̃e cõfitetur. nõ nos conuicia¬
mur Amat paula dici a nob̾ pcc̃a sua.
ut guͣficetur ille qui talem morbum sa¬
uauit. Magnitudinem eĩ uulueris. ma¬
nus medici seuit et sauauit. Uox illa de
celo ꝓstrauit ꝑsecutorem. et erexit p̃di¬
catorem. Occidit saulum. et iniuficauit
paulum. Saul enim ꝑsecutor erat sc̃iuiri.
Inde nomen heuit ite quando ꝑsequebat᷑

Expanded text:
xit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceant xit, ibi et illud paulo ante dixit: Luceant savit, non ibi finem fecit; sed addidit, Et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Et Apostolus quid ait? Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae, quae in Christo sunt: tantum autem audientes erant quia qui nos aliquando persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat; et in me magnificabant Deum . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus, ipse confitetur, non nos conviciamur. Amat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe finis gaudii tui. Non ibi terminus
leticie tue. ut putes te totum fructum
cõsequtum ẽe̾ boni operis tui cum uisus
fueris atq laudatꝰ. Nichil est hoc. Cõ¬
tempne te cum laudaris. Ille inte laude
lius a quo hes ut bonu agas. abste hẽs
male agere a deo hẽs benẽ agere. Contra
ꝑuersi homines iudete ꝙͣ preposteri sint
Conuerte hoc distortum nescio quid et
p̃posterũ. fac illud quodam modo capite de¬
orsum. quod susũ faciat iosum. Quod de¬
orsum facias susum. iosinn ius facer dm̃.
et te susum: Precipitans. non eleuaris.
Ille enĩ semꝑ sursimi est. Qud gͦ. tu beñ
⁊ deus male. Inmo hoc dic si uis uerius
dr̃e. Ego male. ille bene. Et quando ego
bene. ab illo bene. Nam ame quicquid
ago. male ista confessio firina cor. et fa¬
cit dilectõnis fundam̃ta. Nam si opera
nr̃a abscondere debemꝰ bona ne uideãt᷑
ab homuinibꝰ. Ubi est illa smña dm̃ i eo
sermone quemh̾uit inmonte ubihoe di¬

Expanded text:
esse finis gaudii tui, non ibi terminus esse finis gaudii tui, non ibi terminus laetitiae tuae, ut putes te totum fructum consecutum esse boni operis tui, cum visus fueris atque laudatus. Nihil est hoc. Contemne te cum laudaris: ille in te laudetlius a quo habes ut bonum agas. Abs te habes male agere, a Deo habes bene agere. Contra perversi homines videte quam praeposteri sint. Converte hoc distortum nescio quid et praeposterum, faciens illud quodammodo capite deorsum: quod susum, faciens jusum: quod deorsum, faciens sursum. Jusum vis facere Deum, et te susum? Praecipitaris, non elevaris: ille enim semper sursum est. Quid ergo? tu bene, et Deus male? Imo hoc dic, si vis verius dicere, Ego male, ille bene; et quod ego bene, ab illo bene: nam a me quidquid ago male. Ista confessio firmat cor, et facit dilectionis fundamentum. Nam si opera nostra abscondere debemus bona, ne videantur ab hominibus; ubi est illa sententia Domini in eo sermone quem habuit in monte? Ubi hoc di
Abbreviated transcription (Latin):
laudantur. Non aut̃ laudarentur inisi a¬
marentur. Non amarent᷑ nisi uiderent᷑.
Et siutiq non amarent᷑ insiuiderẽt᷑
alio occło uderent᷑. id est int̾iore cordis
aspectu: Perhas iurtutes inuisibiles mo¬
uentur membra insibilit̾. ꝑedes ad am¬
bulandũ. S quo quo mouerit bona uo¬
luntate que militat bono imperatori.
Oamis opandum. S quid. quod iusẜ̾it
caritas que inspirata est intꝰ ab sp̃ũscõ.
Membra gͦ uident᷑ cum mouent᷑. Quini¬
bet inta non uidetur. Et quis nitꝯ iubeat
ꝓpe ip̃e solus nouit Quiiubet. et ille ĩta
t̾um corporis s et cordis habiustis. quid
ait. Cauete facere iusticiã ur̃am coram
hominib ut indeamini ab eis. Num qͥd
hoc uoluit dr̃e. ut quecũq bona facimꝯ
abscondamꝰ ab occłis hõĩnũ ⁊ timemꝰ
uideri. Si times spectatores. nõ habebis
imitatores. Uebes gͦ inderi. s nõ ad hoc
debes facere ut uideans. Non ibi debet

Expanded text:
laudantur: non autem laudarentur nisi alaudantur: non autem laudarentur nisi amarentur, non amarentur nisi viderentur; et si utique non amarentur nisi viderentur, alio oculo videntur, id est, interiori cordis aspectu: per has virtutes invisibiles, moventur membra visibiliter: pedes ad ambulandum; sed quo? Quo moverit bona voluntas, quae militat bono imperatori. us ad operandum; sed quid? Quod jusserit charitas, quae inspirata est intus a Spiritu sancto. Membra ergo videntur cum moventur; qui jubet intus, non videtur. Et quis intus jubeat, prope ipse solus novit qui jubet, et ille intustum corporis, sed et cordis habuistis. Quid ait? Cavete facere justitiam vestram coram hominibus, ut videamini ab eis . Numquid hoc voluit dicere, ut quaecumque bona facimus, abscondamus ab oculis hominum, et timeamus videri? Si times spectatores, non hebebis imitatores debes ergo videri. Sed non ad hoc debes facere ut videaris. Non ibi debet
Abbreviated transcription (Latin):
ta em̃ agĩmꝯ. et diu̾se actiones distendũt
nos. Ut nõ uacet lingue nr̃e semꝑde di¬
lectõne loqui. Nani nichil meliꝰ ageret
lingua nr̃a. s de qua semꝑ loqui nõ licet.
semꝑ eam custodire licet. Sicut mĩe qd̾
ticula cantamꝰ . alł. et uocaniꝯ ad aliud
Est aut̃ alłꝰ. sicut iamnostis. laudate dñ
Qui deumlandat lingua. nõ semꝑ pot̾¬
tis. semꝑ hec tenenda sunt. Sine cim in
publico sumiq. sine cumin domo. Siue
aute hommnes sine in cubiculo. Siue laq̃¬
tes. siue tacentes. sine aliquid agentes.
siue uacantes. Sempħ tenendã sunt. qr
intꝯsunt om̃s iste uirtutes quas nomi¬
uaui. Quis aut̾ sufficit om̃s nominare
quasi ex̾citus est imꝑatoris. Qui sedet
intꝯ imente tua. Quomodo em̃ im¬
perator ꝑ ex̾citum sĩ agit quodei pla
interiore homine ur̃o. id est inmente:
ꝑ fidem utitur istis uirtutibꝰ quasi mi¬
nistris suis. Et phas iuirtutes que uiteti
occłis nõ possunt. et tñ quand nominãt᷑

Expanded text:
lta enim agimus, et diversae actiones distendunt nos, ut non vacet linguae nostrae semper de dilectione loqui: nam nihil melius ageret lingua nostra. Sed de qua semper loqui non licet, semper eam custodire licet. Sicut nunc quodticula cantamus, Alleluia; et vacamus ad aliud. Est autem Alleluia, sicut jam nostis, Laudate Deum. Qui Deum laudat lingua, non semper potis, semper haec tenenda sunt: sive cum in publico sumus, sive cum in domo, sive cum ante homines, sive cum in cubiculo, sive loquentes, sive tacentes, sive aliquid agentes, sive vacantes; semper haec tenenda sunt; quia intus sunt omnes istae virtutes quas nominavi. Quis autem sufficit omnes nominare? Quasi exercitus est imperatoris, qui sedet intus in mente tua. Quomodo enim imperator per exercitum suum agit quodque placinteriore homine nostro, id est in mente per fidem , utitur istis virtutibus quasi ministris suis. Et per has virtutes quae videri oculis non possunt, et tamen quando nominantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. in uidus eris doctor. Sĩm uidus
doctor. quomodo eris doctor: Rogo te
noli docere ip̃am inuidenciam tũam.
Audi apłm dicentem deuisceribi cari¬
tatis. Lellẽ homnes homines ẽẽ sicut
me ip̃m. Quomͦ uolebat om̃s equa

Expanded text:
tem, invidus eris doctor. Si invidus tem, invidus eris doctor. Si invidus doctor, quomodo eris doctor? Rogo te, noli docere ipsum invidentiam tuam. Audi Apostolum dicentem de visceribus charitatis: Vellem omnes homines esse sicut meipsum . Quomodo volebat o
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmam. in mortalitatẽ illam qͣm peceãdo
ꝑdidimꝰ. Cum corruptibile hoc inderit
in corruptõnẽ ⁊ mortale hoc induerit ĩ
mortalitatẽ iam ꝑfectos filios dei. ubi
nõ opꝰ est temptari. nec flagellari. Ag¬
noscit enĩoĩs creatura subdita nob̾etũt
oĩa sic nos sic suniꝰ subditideo. Sic gͦ
debet ẽẽ xp̃ianꝯ. ut nõ głietur suꝑ alioᷤ
homines. Dedit eñ tibi deus ẽẽ suꝑ bes¬
tias. id est meliorẽ ẽẽ qͣm bestias. Hoc i¬
natura habes. suꝑ melior eris qͣm bestia.
Si uis melior ẽẽ qͣm aliis homo. inuide¬
bis ei quando tibi ẽe uidebis equalem.
Debes uelle om̃s homines equales tͣ.
et siuisceris aliquẽ ꝑ prudenciã. optare
debes ut sit et ip̃e prudens. Qm̃ diutar¬
dus est discit ate. qm diu in doctꝰ est
indiget te. Et tum deus doctorille aut̃¬
doctores ille inferior.quia disceus. Ni¬
si illum optas equalem semꝑ uis hre
discenstem. Si aut us semp hre discẽ¬

Expanded text:
primam, immortalitatem illam quam peccando primam, immortalitatem illam quam peccando perdidimus, cum corruptibile hoc induerit incorruptionemmortalitatem ; jam perfectos filios Dei, ubi non opus est tentari, nec flagellari, agnoscet omnis creatura: subdita nobis erunt omnia, si nos hic subditi sumus Deo. 8. Sic ergo debet esse christianus, ut non glorietur super alios homines. Dedit enim tibi Deus esse super bestias, id est, meliorem esse quam bestias. Hoc naturale habes; semper melior eris quam bestia. Si vis melior esse quam alius homo, invidebis ei quando tibi esse videbis aequalem. Debes velle omnes homines aequales tibi esse; et si viceris aliquem per prudentiam, optare debes ut sit et ipse prudens. Quamdiu tardus est, discit a te; quamdiu indoctus est, indiget tui; et tu videris doctor, ille autdoctor es; ille inferior, quia discens. Nisi illum optes aequalem, semper vis habere discentem. Si autem vis semper habere discen
Abbreviated transcription (Latin):
ad bestias pugnauerunt. et ferariu mor¬
sibꝯ lauiati sunt. nõ erant sub deo. Seru
ignis seruos dei tres uiros quos nonus
qui dixit in scͥptura flagellat om̃em
filiũ quem recipit: Putatis enĩ frẽs. qͥa
ferum transuerberaret uiscera dm̃ insi
ip̃e ꝑmitte̾t. aut hereret in ligno insi ip̃e
uosuiss. Non eum aguouit creatura.
An exemplum. paciencie ꝓposit fi deli¬
bus suis. Ideo deus quosdam liberauit u¬
sibilit̾ quosdam. non sibauit uisibilit᷑
Oũis tamẽ spuritalit̾ lib̾auit. spiritałr
nenunẽ deseruit. Uisibiłr quostã defuit¬
iusꝯ est deseruisse. quosdamuuisꝯ est en¬
puisse. Ideo quosdam eripuit. ue putes
illum nõ potuisse eripere. Testimomũ:
dedit. quia potest et ubi nõ facit sectetõ¬
rem intelligas uoluntatẽ. ne suspicetis
difficultatem. S quid frẽs. cum euaseri¬
mus. om̃s istos mortalitates laqueos cũ
decucurrerit. et receperimꝰ illam stolam

Expanded text:
ad bestias pugnaverunt, et ferarum morad bestias pugnaverunt, et ferarum morsibus lacerati sunt, non erant sub Deo? Aut eignis servos Dei tres viros, quos non usqui dixit in Scriptura, Flagellat omnem filium quem recipit . Putatis enim, fratres, quia ferrum transverberaret viscera Domini, nisi ipse permitteret; aut haereret in ligno, nisi ipse voluisset? Non eum agnovit creatura sua? An exemplum patientiae proposuit fidelibus suis? Ideo Deus quosdam liberavit visibiliter, quosdam non liberavit visibiliter: omnes tamen spiritualiter liberavit, spiritualiter neminem deseruit. Visibiliter quosdam visus est deseruisse, quosdam visus est eripuisse. Ideo quosdam eripuit, ne putes illum non potuisse eripere. Testimonium dedit quia potest, ut ubi non facit, secretiorem intelligas voluntatem, non suspiceris difficultatem. Sed quid, fratres? Cum evaserimus omnes istos mortalitatis laqueos, cum hujus fluvius decucurrerit et receperimus illam stolam
Abbreviated transcription (Latin):
dedĩ. Quare qr nõ hñt fere ratõnalem mẽ¬
tem. ITu aut̃ rõnali mente capis ueritatem
Intelligis quod supͣte est. Subdete ei qui
supͣ te est. et infrate erunt illa quibꝰ pre¬
positus es. Quia uero ꝑ pec̾m homo deser¬
uit eum sub quo ẽẽ debuit. sb̾ditꝰ est eis
supͣ que ẽẽ debuit. Intendite quid dicani.
Deus homo pecora. Uerbi gr̃a. supͣte deꝯ.
Infra te pecora. Agnosce eum qui supͣ te
est ut agnoscant te que infrate sunt. Ide¬
ꝙ cum damel agnouiss supͣse deu̾agno¬
uerunt illum supͣ se leones. Si aut nõ
agnossis illum qui supͣte ẽ. supiorem cõ¬
tempnis. subderis inferiori. Propterea
suꝑbia egyptioꝵ unde domata est. dera¬
nis ⁊ muscis. Potat deus et leones mit¬
tere. S aliquis magnus leone tertendo
est. Quando illi erant supiores tanta de
rebꝰ cõtentibilibꝰ ⁊ abiectis fracta est
ceruix mala. S damelem agnouer leoneᷤ
qr ille subditꝰ deo erat. Quid mr̃es qui

Expanded text:
dedi. Quare? Quia non habent ferae rationalem mendedi. Quare? Quia non habent ferae rationalem mentem: tu autem rationali mente capis veritatem, intelligis quod supra te est; subdere ei qui supra te est, et infra te erunt illa quibus praepositus es. Quia vero per peccatum homo deseruit eum sub quo esse debuit, subditur eis supra quae esse debuit. 7. Intendite quid dicam: Deus, homo, pecora: verbi gratia, supra te Deus; infra te pecora. Agnosce eum qui supra te est, ut agnoscant te quae infra te sunt. Ideoque cum Daniel agnovisset supra se Deum, agnoverunt illum supra se leones . Si autem non agnoscis illum qui supra te est, superiorem contemnis, subderis inferiori. Propterea superbia Aegyptiorum unde domita est? De ranis et muscis . Poterat Deus et leones mittere, sed aliquis magnus leone terrendus est. Quanto illi erant superbiores, tanto de rebus contemptibilibus et abjectis fracta est eorum cervix mala. Sed Danielem agnoverunt leones, quia ille subditus Deo erat. Quid? martyres qui
Abbreviated transcription (Latin):
oĩum pecorum que repunt suꝑ t̾ram.
Nunquid dixit h̾eat potestatemhoĩ¬
nũ. Habeat potestatẽ ait. Ledit potes¬
tatem naturalem. Quoꝵ h̾eat potesta¬
tem pscium maris uolatiliũ celi et i¬
otum repentiũ que repimt suꝑ terram.
Quare hec est naturał potestas hoĩbꝰ
iusta. qr homo ex eo h̾eat potestatẽ ex qͣ
fcũs est ad ymagniẽ dei. Ubi aut̃ fcũs ẽ
ad ymaginem dei. in intellectu inmente
ininteriore homine: in eo qd̾ intelligit ue¬
ritatem. diuidicat iusticiam et ini̾sticiã
Nouit a quo feu̾s est. potest intelligere.
creatorem suũ. laudare creatorẽ sĩi. het
hanc intelligenciam quiħt prudenciam.
Ideo multi cumper cupiditates malas de¬
terrent in se ymaginẽ dei ⁊ ip̃am quodãm᷑
flãma intelligentie ꝑ seũ ante moꝵ extin¬
gerent.claniat illis scͥpturas. Nolite fieri
sicut equs et mulꝰ. quibꝰ nõ ẽ intellectꝰ.
Hoc est dr̃e. p̃̾posui te equo et mulo. te ad y¬
magniẽ meam feci potestatem tibi suꝑista

Expanded text:
corum quae repunt super terram . Numquid dixit, Habeat potestatem hominum? Habeat potestatem, ait: dedit potestatem naturalem. Quorum habeat potestatem? Piscium maris, volatilium coeli, et omnium repentium quae repunt super terram. Quare haec est naturalis potestas hominis in ista? Quia homo ex eo habet potestatem, ex quo factus est ad imaginem Dei. Ubi autem factus est ad imaginem Dei? In intellectu, in mente, in interiore homine; in eo quod intelligit veritatem, dijudicat justitiam et injustitiam, novit a quo factus est, potest intelligere creatorem suum, laudare creatorem suum. Habet hanc intelligentiam, qui habet prudentiam. Ideo multi cum per cupiditates malas detererent in se imaginem Dei, et ipsam quodammodo flammam intelligentiae perversitate morum exstinguerent; clamabat illis Scriptura, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Hoc est dicere, Praeposui te equo et mulo; te ad imaginem meam feci, potestatem tibi super ista
Abbreviated transcription (Latin):
eun quimte cepit h̾itare. ut ꝑfectius
in h̾itando faciat p̾fectum. In hoc cog¬
noscimꝰ quia m ipo manemꝰ et ip̃e in
nob̾ quia de sp̃u suo dedit nob̾. Bene
deo grãs cognosciniꝯ quiaħitat ĩ nob̾
Et hoc ip̃m unde cognoscimꝰ: Quia
cognouimꝰ qui a h̾itat in nob̾. qr hoc¬
cognoscis. Introgauiscera tua. si plena
su̾it caritate hes spm̃ dei. Unde cogno¬
cimꝰ quiainde cognoscis hĩtare mnte
sp̃ dei: Paulum int̾roga apłm. Omñ¬

Expanded text:
eum qui in te coepit habitare, ut perfectius eum qui in te coepit habitare, ut perfectius inhabitando faciat te perfectum. In hoc cognoscimus quia in ipso manemus, et ipse in nobis, quia de Spiritu suo dedit nobis. Bene, Deo gratias. Cognoscimus quia habitat in nobis. Et hoc ipsum unde cognoscimus, quia cognovimus quia habitat in nobcognoscis? Interroga viscera tua: si plena sunt charitate, habes Spiritum Dei. Unde cognoscimus quia inde cognoscis habitare in te Spiritum Dei? Paulum interroga apo
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑. Persequit᷑ ille febrem. ignoscit
homini. EEt quid dicam fr̃es. Amat
iminicũ suũ. iimo odit inmicum:
suũ. Morbum ip̃m em̃ odit. et amat᷑
hominem a quo ꝑcuititur. Odit febrem.
Aquo emĩ ꝑcuetĩtitur. amorboab egiota¬
tione a febre. Illud tollit quod illi adũsa¬
tur et remaneat illud ũde gratuletur.
Sic et tu. Siͦdit te immicꝰ tuus Et in¬
niste te odit᷑. Si odicite illum et tu. ꝯtra
flebam quite oderat. Ianduos plango
si et tuodisti. S ꝑsequit᷑ renituam. tollit
tibi nescio qua que hes interra. Ideo illũ
odisti quia angustias tibi facit interra.
lum. sursum coribi habebis ubi latitudo
est.ut nullas angustias paciaris inspe
inte eterne. Attende que tibitollit. ne᷑
ip̃atibi tolleret. nisi ille ꝑmitteret qui
flagellat omnẽ filiũ quem recipit. Maio¬
dammodo feramentũdei est quosaneris
fecta in nob̾. Incipe diligere. ꝑficieris. Ce¬
pistidiligere. cepit inte deꝰ ħitare. Ama

Expanded text:
untur. Persequitur ille febrem, ignoscit untur. Persequitur ille febrem, ignoscit homini: et quid dicam, fratres? amat inimicum suum? Imo odit inimicum suum morbum; ipsum enim odit, et amat hominem a quo percutitur: odit febrem. A quo enim percutitur? A morbo, ab aegrotatione, a febre. Illud tollit quod illi adversatur, ut remaneat illud unde gratuletur. Sic et tu: si odit te inimicus tuus, et injuste flebam, qui te oderat; jam duos plango, si et tu odisti. Sed persequitur rem tuam; tollit tibi nescio quae, quae habes in terra: ideo illum odisti, quia angustias tibi facit in terra. lum sursum: cor ibi habebis ubi latitudo est, ut nullas angustias patiaris in spe vitae aeternae. Attende quae tibi tollit: nec ipsa tibi tolleret, nisi ille permitteret qui flagellat omnem filium quem recipit . Quodammodo ferramentum Dei est quo saneris, fecta in nobis. Incipe diligere, perficieris. Coepisti diligere? coepit in te Deus habitare; ama
Abbreviated transcription (Latin):
innomine crucifixi. et occisi. Uiderũt
illi interfectores dñi. et qui sangumẽ
eius seruiendo fuderant. credendo bibe¬
raũt. Hec dixi fr̃es. et longuiscule tũ
qui a uehemenciꝰ cõmendanda fit
caritati ur̃e. ip̃acaritas. id est cõmẽdẽ
da s erat. Si enĩ caritas nulla est in
nob̾ nichil diximꝰ. Si autem est in
nob̾ tanꝙͣ oleum in flanima adiecius
Et quo non erat. forte uerbis accensũ
est. In alio creuit quoꝰ erat in alio cep̃
ẽẽ quod nõ erat. Ad hoc ergo ista dixiiꝰ
ne pigrisitis diligere inimicos. Seuit
inte homo. ille seuit. tu dep̾care. Ille
odit. tumiserere. febris amme ip̃ius:
te odit. sanꝯ erit et gr̃as tibi agit. Quo¬
modo medici diligunt egrotos. Nũqͥd
egrotos diligunt. Si egrotos diligũt.
uolunt ut semꝑ egrotent Ad hoc dili¬
gunt egrotos. ne ẽgroti remaneant. s
ut ex egrotis samfiant. Et quanta ple¬
rumq paciunt᷑ a freneticis. quales cõ¬
tumelias uerboꝵ plerumq et percuti¬

Expanded text:
in nomine crucifixi et occisi: viderunt illi interfectores Domini; et qui sanguinem ejus saeviendo fuderunt, credendo biberunt. 11. Haec dixi, fratres, et longiuscule: tamen quia vehementius commendanda fuit Charitati vestrae ipsa charitritas nulla est in vobis, nihil diximus. Si autem est in vobis, tanquam oleum in flammas adjecimus; et in quo non erat, forte verbis accensa est. In alio crevit quod erat; in alio coepit esse quod non erat. Ad hoc ergo ista diximus, ne pigri sitis diligere inimicos. Saevit in te homo? ille saevit, tu precare; ille odit, tu miserere. Febris animae ipsius te odit: sanus erit, et gratias tibi aget. Quomodo medici diligunt aegrotos? Numquid aegrotos diligunt? Si aegrotos diligunt, volunt ut semper aegrotent. Ad hoc diligunt aegrotos, non ut aegroti remaneant, sed ut ex aegrotis sani fiant. Et quanta plerumque patiuntur a phreneticis? quales contumelias verborum? Plerumque et percuti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspĩn scm̃ qui datꝰ est nob̾. Eet nos ui¬
dimꝰ et testes sumiꝰ quia pat̾ nusit fi¬
liũ sium saluatorem minidi. Securi
sanabilia erant nulnera desperata era¬
egritudo. Magnitudinẽ masitui attẽ¬
dis. oñpoteñciam medici nõ atte̾dis

Expanded text:
m qui datus est nobis . 13. Et nos vidimus, et testes sumus, quia Pater misit Filium suum Salvatorem mundi. Securi sanabilia erant vulnera, desperata erat aegritudo. Magnitudinem mali tui attendis, omnipotentiam medici non attendis