comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tos iudicioꝵ suoꝵ
oblitos huic scło
cõspex̾it. mancipa.¬
tos. ut merito de¬
beant cum ipso ꝗ̃
inhabitat orbe de¬
leri.

Expanded text:
tos judiciorum oblitos huic saeculo conspexerit mancipatos, ut merito debeant cum ipso quem inhabitant orbe deleri.
Abbreviated transcription (Latin):
leguminis. sonoris
nerat. magis quam
reficit.
¶ Porcus inmundũ
animal quod sordi¬
b delectatur. sicdi¬
abolus qui indolis
cruore pecudũ pas¬
citur. ⁊ morte ipsiꝰ
hoĩs. Misit gͦ ĩ iul¬
lam .i. suũ fecit fa¬
mulum. ut pascẽt
porcos. ĩmolansei
animam suam.
¶ Quia diabolus
cum aliquẽ suum¬
fac̃ ultra ad icioꝵ
habundantiam. ñ
ꝓcurat. sciens ẽẽ:
lam mortuum.¬

Expanded text:
leguminis sonoris nerat quam reficit. Porcus immundum animal, quod sordibus delectatur; sic diabolus, qui in idolis cruore pecudum pascitur, et morte ipsius hominis. Misit ergo in villam, id est suum fecit famulum, ut pasceret porcos, immolans ei animam suam. Quia diabolus cum aliquem suumt, ultra ad vitiorum abundantiam non procurat, sciens esse jam mortuum.
Abbreviated transcription (French):
¶ Qui future mer¬
cedis intuitu digna
oꝑarisatagut̃. coti¬
dianis suꝑne grẽ
reficiuntur alim̃¬
tis.s fame perit

Expanded text:
 Qui futurae mercedis intuitu digna operari satagunt, quotidianis supernae gratiae reficiuntur alimentis. Sed fame perit
Abbreviated transcription (Latin):
telligeret dm̃. s tñ cũ iam
pie eum quereret. tñ non¬
dũ dignis oꝑib rediret ꝑ
uerbum in carnatum anti¬
ad t̾ras uenit. quã ille ad
domũ confessionis.¬
tia.¬

Expanded text:
telligeret Deum, sed tamen cum jam pie eum quaereret, tamen nondum dignus operibus rediret, per Verbum incarnatum antiad terras venit quam ille ad domum confessionis,ntia
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ. o petre tanquã patri xp̃o. ego tec̃ laboraui. qͣndo
mecũ es. ⁊ si negasti tu m̃ses.
iam ad conuiuium intrare
tuus latro mortuus erat. ⁊
reuixit.¬
nouit. uocem tam̃ expec¬
tat confessiois. Sine ꝑicło
ꝓdas. quod scis iamee cog
tis mortuus sit. ht̃ causam
innocendi pat̾ quia quod
filius uult: ⁊̃ pat̃. peccaui

Expanded text:
quidem, o Petre, tanquam patri tuo Christo, Ego tecum laboravi: quando itum filium nolentem intrare:jam ad convivium intrare. tuus latro mortuus erat, et revixitnovit, vocem tamen exspectat confessionis. Sine periculo prodas quod scis jam esse cogntis mignoscendi pater, quia quod uult filius uult pater. peccaui
Abbreviated transcription (Latin):
latro qui sub̃am aiẽ Adeo
sibi datam ꝑ sceła diffluẽ
do:⁊̃ incruce pependit. por¬
luptates. suis factis reple¬
panẽ u̾bi dĩ non inuenie¬
bat. si liquis cupiebat
tationib replebat animã.
S reuertatur ad se uideat
se latro pendentem concur¬
rat. ad patrẽ dicat. Dñe me

Expanded text:
latro qui substantiam animae a Deo sibi datam per scelera diffluendo etiam in cruce pependit? Porluptates suis factis implepanem verbi Dei non inveniebat. Siliquis cupiebat tationibus replebat animam suam. Sed revertatur ad se, videat se latro in cruce pendentem, concurrat ad patrem, dicat pende
Abbreviated transcription (Latin):
¶ .B. Purgabit dumuel in p̃senti ob
manifesta peccata ꝑuersus de eccłia e¬
icitur. ł post mortem dampnatur.
secernuntur. qui hoc uentilabro
non remouentur. qr iam iudicati
sunt. s palee uentilantur.
¶ Antequã lucas aliquid narret de
tum. ut ostendat se solũmodo ea
¶ .B. In extinguibili
quia neq extinguet᷑.
neq extinguet cruci-¬
atos s et̾nalit̃ puntz.
illius de quo dr̃. igne
nos examinasti.¬

Expanded text:
 suam, dum vel in praesenti ob manifesta peccata perversi de Ecclesia ejiciuntur; vel post mortem damnantur.secernuntur. Hi ventilabro hoc non removentur, quia jam judicati sunt, sed paleae ventilantur. Antequam Lucas aliquid narrat de tum, ut ostendat se solummodo ea. Inexstinguibili. Quia non exstinguetur neque exstinguet cruciatos, sed aeternaliter puniet. illius de quo dicitur: Igne nos examinasti
Abbreviated transcription (Latin):
re.¬
¶ Suit quedam
media ⁊ incerta.
quo animo fiat
qr ⁊ bene ⁊ male
possunt fieri. ne¬
cimus ⁊̃ qualis
futurus sit. qui
nc̃ apparet malꝰ.
de cuius correcti¬
one desꝑare. eũ
q qi ab iectũ re¬
prehendẽ: teme¬
rarium ẽ.

Expanded text:
re. Sunt quaedam media et incerta quo animo fiant, quia bene et male possunt fieri. Nescimus etiam qualis futurus est, qui nunc apparet malus, de cujus correctione desperare, eumque quasi abjectum reprehendere temerarium est.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ph̃i intres partes di¬
uidunt iusticiam. unã
indm̃ que pietas dr̃. alte¬
ram in parentes.ł in re¬
liquũ humanũ genus.
Terciam in mortuos ut
his exequiaꝵ iusta sol¬
uantur. s dñs legis ora¬
culum. ⁊ pħie fastigi¬
um suꝑgressus. ieos
quoq qui lesert̃ pieta¬
tis porrexit offitium.

Expanded text:
phi in tres partes dividunt justitiam: unam in Deum, quae pietas dicitur; alteram in parentes, vel reliquum humanum genus; tertiam in mortuos, ut his exsequiarum justa solvantur. Sed Dominus legis oraculum et prophetiae fastigium supergressus, in eos quoque qui laeserint pietatis porrexit officium.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dicto quid abinmicis po¬
ssunt pati. supponit qualit̃
buitur. s ualidiori caritatis
cibo roborat᷑. ñ sufficit non
odisse. s quod ultra huãnam
naturam ẽ p̃cipimur. diligẽ.
⁊ c̃ lex iucissitudinem imꝑet
ultionis euangłium. inimiciꝰ
caritatẽ. odiis benignitatem.
maledictis uota. ꝑseq̃ntibus
pacientiam. esurientib lar¬
tionis imꝑtit.
¶ Cum caritas paciens sit.
debet pacientiam uerban
responde maledictis. si non
querit que sua sũt. ñ debet
resistere sapienti. Si ñ emu¬
latur: nõ debet odisse inimi¬
cum.

Expanded text:
 Dicto quid ab inimicis possint pati, supponit qualiterbuitur, sed validiore charitatis cibo roboratur. Non sufficit non odisse, sed quod ultra humanam naturam est, praecipitur diligere. Et cum lex vicissitudinem imperet ultionis, Evangelium inimicitiis charitatem, odiis benignitatem, maledictis vota, persequentibus patientiam, esurientibus etionis impertit. Cum charitas patiens sit, debet patientiam verberarespondere maledictis. Si non quaerit quae sua sunt, non debet resistere rapienti, si non aemulatur , non debet odisse inimicum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et ꝓut. uultis. ne ui¬
deatur legem dissoluere
in beneficiis uicẽ seruat.
quã negligit in in iuriis.
mulatior cum uotis ac¬
tus equatur.

Expanded text:
 Et prout vultis. Ne videatur legem dissolvere, in beneficiis vicem servat, quam negligit in injuriis. mulatior, cum votis actus aequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et ñ tantum
ad amicos oꝑa
caritatis exten¬
amicos. ut ami¬
ci ẽẽ incipiant.¬
⁊ prius affectũ
dilectionis. ⁊ pꝰ¬
¶Quantũ uob̾
gradus ꝓfessiois.
eximior. ita ne¬
cesse ẽ. ut cura
uͥtutis sit ub̾ior
ut ⁊̃ ñ amantes
amplectamini.¬
¶ Duo st̃ genera
benefitii. ł cum
beniuole dona¬
mus .ꝙ. damus.
ł cũ reddituro
comodamus.
spen mercedis
figentes. qui si¬
dastis. reddet et
ds̃. quo iubente
fecistis. siue non
reddat: ħeditas
urã in et̾nũ erit.

Expanded text:
 Et non tantum jam ad amicos opera charitatis extenimicos, ut amici esse incipiant, et prius affectum dilectionis, et poQuantum vobis gradus professionis eximior, ita necesse est ut cura virtutis sit uberior, ut etiam non amantes amplectamini. Duo sunt genera beneficii: vel cum benevole donamus quod damus, vel cum reddituro commodamus.spem mercedis figentes. Qui sidastis, reddet et Deus quod illo jubente fecistis, sive non reddat, haereditas vestra in aeternum erit.
Abbreviated transcription (Latin):
e iniquo addictus dño.
errore famulabatur.s
dñatum sibi uendicare
ñ pot̾at quẽ dm̃ fecerat.
ñ natura s culpa. ⁊ iõ cũ
dñs dicitur. unus agnos¬
cit᷑. Nam ⁊ si multi dii. ⁊

Expanded text:
 iniquo addictus domino errore famulatus, sed dominatum sibi uindicare non poterat quem dominum fecerat non natura, sed culpa. et ideo cum dominus dicitur, unus agnoscitur — nam et multi dii et
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui soluendo pullo cõ¬
tradixerant. audito no¬
mine dni quiesct̃. qr ma¬
gistri erroꝵ qui doctori¬
b ad salutem gentium
uenientib obsistũt suas
tenebras defendunt. do¬
nec miraculis attestanti¬
b ueri possessoris uirtꝰ
emineat. s pꝰ quã dñice
fidei potestas.apparet.
cedñtib adu̾sarioꝵ que¬
relis cetus qui dm̃ corde
portet adducitur.
¶Abierunt autẽ qui
missi erant: ⁊ inue¬
nerunt sic̃ dix̃ illis
stantẽ pullũ. Sol¬
uentib autẽ illis
pullũ: dixerunt do-¬
mini eius ad illos.
Quid soluitis pullũ:
At illi dixert̃. qr dñs
eum necessarium ht̃.
Et duxerunt illũ
ad iħm: et iactantes
uestim̃ta sua supra
pullũ: imposuerut̃
iħm. Cunte autem
illo: substernebant
uestim̃ta sua in uia.¬

Expanded text:
Qui solvendo pullo contradixerant, audito nomine quiescunt, quia magistri errorum qui doctoribus ad salutem gentium venientibus obsistunt, suas tenebras defendunt, donec miraculis attestantibus veri possessoris virtus emineat. Sed postquam Dominicae fidei potestas apparet, cedentibus adversariorum querelis, coetus qui Deum corde portet adducitur.ui missi erant et invenerunt sicut dixit illis stantem pullum solventibus autem illis pullum dixerunt domini eius ad illos quid solvitis pullum at illi dixerunt quia Dominus eum necessarium habet et duxerunt illum ad Iesum et iactantes vestimenta sua supra pullum inposuerunt Iesum eunte autem illo substernebant vestimenta sua in via
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ne despicias
hũc asellũ. qr
sic̃ in uestitu o¬
uium st̃ lupira
exuuiis corꝑis
quod nobis est
commune cũ
beluis. mens
dõ plena uaga¬
tuR.

Expanded text:
 despicias hunc asellum; nam sicut in uestitu ouium sunt lupi rapexuuiis corporis, quod nobis est conmune cum beluis, mens deo plena uegetatur.
Abbreviated transcription (Latin):
piet. Marcus ait.
Centies tantũ nc̃ ĩ¬
tpr̃ hoc. cũ ꝑsecu¬
tionib fr̃s. ⁊ sororeᷤ
⁊ infuturo uitam
ta ꝑsecutionibus
plena gaudiũ reg¬
ni degustant.⁊ oĩũ
electoꝵ sincera di¬
lectione fruunt᷑.¬

Expanded text:
piet. Marcus ait: Centies tantum ntempore hoc cum persecutionibus fratres et sorores, et in futuro vitam ta persecutionibus plena gaudium regni degustant, et omnium electorum sincera dilectione fruunt
Abbreviated transcription (Latin):
pusillus ascendit. dũ qui¬
libet humilis. ⁊ ꝓprie in¬
firmitatis conscius. in uir¬
tute crucis głatur. ⁊ per hac̃
laudabilẽ fatuitatẽ. tͣnse¬
untẽ ꝓpe dnm̃ cernit. qr
si ñ dum ita solide ut ẽ. iã
tam̃ raptim. ⁊ quasi intͣn¬
intendit.
uenenata carpebant: ꝑte¬
sus eoꝵ facinora discessit di
portet illum manere .i. no
ue lucis grã choruscante
in humili credentiũ nati¬
onum. corde quiescere.
niantib hominẽ pecca¬
torem. ipse ⁊acheus stãs.
.a. in ea que ceꝑat fidei ue¬
ritate ꝑsistens. nõ solum
se ex peccatore conu̾sum.
s ⁊̃ inter innocentes ꝓbat
conuersatum. cum etiam
ante conuersionem inno¬
cent̃ uixit. ⁊ qui añ conu̾¬
sionẽ dimidiũ. pꝰ cõu̾sionẽ
pot̃ dare et totum. s siq̃
gẽ reddere. deinde quod
remanet pauꝑib eroga¬
re. hũc fructum uite pub¬
licanus de sicomoro ꝑ sa¬
pientẽ stulticiam legis.
quod rapta reddit ꝓpria
relinquit. inuisibilia cõ¬

Expanded text:
pusillus ascendit, dum quilibet humilis et propriae infirmitatis conscius, in virtute crucis gloriatur, et per hanc laudabilem fatuitatem transeuntem prope Dominum cernit, quia si nondum ita solide ut est jam, tamen raptim, et quasi in tranintendit. venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, etportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. niantibus hominem peccatorem, ipse et Zachaeus stans, id est in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter innocentes probat conversatum, cum etiam ante conversionem innocenter vixit, et qui ante conversionem dimidium, post conversionem potest dare et totum. Si quid,legem reddere, deinde quod remanet pauperibus erogare. Hunc fructum vitae publicanus de sycomoro per sapientem stultitiam legit quod rapta reddit, propinqua relinquit, visibilia con
Abbreviated transcription (Latin):
quam ẽ. signum querit:¬
et signum non dabitur¬
¶ Discipłis signum dedit diuinita¬
tis. ⁊ prius transfiguratus ĩmonde.⁊
postea ipsis uidentib subleuatꝰ ince¬
lum. s incredulis de ĩferiori hũani¬
tib uitiis ma¬
ncipantur.
ñ solum mali
bonitatis af¬
fectatis iuir¬
tutib ꝑ ypo¬
crisim osten¬
tare nitunt᷑.
Melius erat
uã u̾itatis ig¬
norare: quam
pꝰ agnitionẽ:
cõu̾ti retrorsũ.
clesie: ẽcõt᷑rio.
dampnantur
pharisei. qui
tur oꝑa eius
quib huc us¬
q respondit.
alii temptan¬
tes signa que.¬
rebant dece¬
respondet.

Expanded text:
et. Signum quaeriet signum non dabitur Discipulis signum dedit divinitatis, et prius transfiguratus in monte, et postea ipsis videntibus sublevatus in coelum. Sed incredulis de inferiori humanitibus, vitiis mancipantur, non solum mali bonitatis affectatis virtutibus per hypocrisim ostentare nituntur. Melius erat viam veritatis ignorare, quam post agnitionem converti retrorsum. clesiae. E contrario damnantur Pharisaei, qui tur opera ejus, quibus hucusque respondit. Alii tentantes, signum quaerebant de coerespondet
Abbreviated transcription (Latin):
modi reꝓbum delictis co¬
gentib repecierit. inuenit
conscĩam pecc̃oris auitiis:
in bapõ mundatam. s nul¬
lo bono oꝑe cumulatam.
qr c̃ diabolus malus sit. illi
tñ qui sius meritis ĩpellen

Expanded text:
modi reprobum delictis cogentibus repetierit, invenit conscientiam peccatoris a vitiis in baptismo mundatam, sed nullo bono opere cumulatam. quia cum diabolus malus sit, illi tamen qui suis meritis impellen
Abbreviated transcription (Latin):
ta plebe iudeorũ
eccłiȩ misterium ex¬
primitur. que in
niniuitis ꝑ peni¬
tentiam que pec¬
catum abolet. In
regina austriꝑstu
ueri pacifici uerba
cognoscat. ex duo¬
b enim constat ec¬
cłia ut aut pecca¬
re desistas. aut pec¬
care nescias.

Expanded text:
ta plebe Judaeorum, Ecclesiae mysterium exprimitur, quae in Ninivitis per poenitentiam quae peccatum abolet in regina austri studveri Pacifici verba cognoscat. Ex duobus enim constat Ecclesia, ut aut peccare desistas, aut peccare nescias.
Abbreviated transcription (Latin):
minũ portauit.
ce prauitas tam
p̃sentium iudeoꝵ:
quam futurorũ
hereticoꝵ: qui ue¬
ram xp̃i humani¬
tatem negant:
confutatur. quiã
uerum dei filium:
adu̾sus blasphe¬
mias uideoꝵ con¬
fitetur.⁊⁊ uerũ ho¬
minis filium testa¬
tur: matri consub¬
stantialem. nisi e¬
nim eẽt una caro
cum matre. frustͣ
uenter ille uirgi¬
nis: ⁊ ubera beati¬
ficatentur.
lum laudanda ẽ
s maxime beata
est: quia p̃cepta
derseruauit in

Expanded text:
num portavit. Et pravitas tam praesentium Judaeorum quam futurorum haereticorum qui veram Christi humanitatem negant, confutatur, quia verum Dei Filium adversus blasphemos Judaeos confitetur, et verum hominis filium testatur, matri consubstantialem. Nisi enim esset una caro cum matre, frustra venter ille virginis et ubera beatificarentur.lum laudanda Mared maxime beata est, quia praecepta Dei servavit in
Abbreviated transcription (Latin):
prauis cogitationib ⁊ ac¬
tib pascitur: inm̃tib fi¬
delium. omĩa sua tempta¬
conscĩam: unde inbaptismo
eiectus fueram.⁊ pristinã
possessionem: meo imꝑio

Expanded text:
pravis cogitationibus et actibus pascitur, in mentibus fidelium omnia sua tentaconscientiam, unde in baptismo ejectus fueram, et pristinam possessionem consueto
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tͣnsiuit ad gendeᷤ.
que erant apingͤ¬
tione ꝓximi aride.
⁊ steriles inquib
tam̃ ñ inuenit. re¬
quiem. quia iam
acordib gentiliũ.:
suscepta fide xͥ. re
pellitur. uñ dicit.
Repetam iudeos:
quos ante dimisi.
⁊ inuenit scopis
mundatam. illam
is obseruationib
moniis legis que
iam nichil ualet̃.
⁊ ut firmius dein¬
ceps possideat. as¬
sumit uniu̾sitatẽ¬
om̃ium demonũ.
⁊ modo deteriores
suis conuenticuł:
quã olim fuissent
in egipto añ ꝑcep¬
tam legem. Quia
maior infidelitas
ẽ: uenientẽ non
suscipere: quam
uenturum non
credere.
subtrahitis uos a meo
regno attribuentes
oꝑa meadiabolo: idõ
diabolus habitat in
uobis sic̃ in suo regno:
grauiꝰ: quã in pͥncipio.

Expanded text:
transivit ad gentes quae erant a pingutione proximi aridae et steriles. In quibus jam non invenit requiem, quia jam a cordibus gentium suscepta fide Christi expellitur, quando dicit: Repetam Judaeos quos ante dimisi. Et invenit scopis mundatam illam is observationibus moniis legis, quae jam nihil valent Et ut firmius possideat, assumit universitatem daemonum. Et modo deteriores suis conventiculis, quam olim fuissent in Aegypto ante perceptam legem, quia major infidelitas est venientem non suscipere, quam venturum non credere. subtrahitis vos a meo regno, attribuentes opera mea diabolo, ideo diabolus habitat in vobis, sicut in suo regno gravius quam in principio.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib diaboli consentirẽ.
s nullomͦ c̃ illo consentio. s
potius illum suꝑare. ⁊ eic̾e
a meis fidelib festino. ẽ di¬
abolus fortis ad nocendũ
armatꝰ multis spũalibus.
nequitiis custodit in sua ser¬
uitute atrium suum. id ẽ.
mundum qui ĩ maligno
positus ẽ. in quo usq ad
aduentum filii dĩ. diabolꝰ
sine ccͣ dictione pͥncipaba¬

Expanded text:
operibus diaboli consentirem, sed nullo modo cum illo consentio, sed potius illum superare et ejicere a meis fidelibus festino. Cum diabolus, fortis. Ad nocendum, armatus, multis spiritualibus nequitiis: custodit, in sua servitute, atrium suum, id est mundum, qui in maligno positus est, in quo usque ad adventum Filii Dei diabolus sine c
Abbreviated transcription (Latin):
cut calumpnia¬
bantur. s fortiori
potentia ipsum
strauit. mundũq
abipsius dñatio¬
ne lib̾auit. arma
diaboli que abstu
distribuit. quodẽ
in signum trium¬
phantis. qr capti¬
uam ducens cap¬
diuitatẽ. dedit.d.¬

Expanded text:
cut calumniabantur, sed fortiori potentia ipsum stravit, mundumque ab ipsius dominatione liberavit. Arma diaboli quae abstuldistribuit, quod est insignium triumphantis, quia captivam ducens captivitatem, dedit d
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui ñ ẽ mec̃. Et uere
oꝑa mea ñ conueniũt cũ
oꝑib sathane. quia egoip¬
se in nullo conuenio ẽ illo
s oĩo contrarii sumus. quia
ego huilis. benignus uolo
dus. cupit. ꝑde. ego p̃¬

Expanded text:
 Qui non est, etc. Et vere opera mea non conveniunt cum operibus Satanae, quia ego ipse in nullo convenio cum illo, sed omnino contrarii sumus, quia ego humilis, benignus, animas dus cupit perdere. Ego pr
Abbreviated transcription (Latin):
discreti st̃. nec nocet in equa¬
litas m̃broꝵ. licet enĩ bra¬
chiũ maius sit digito. tñ
brachiũ c̃ digito unũ ẽ corpꝰ
hoc digito scripta ẽ lex in
tabulis. hunc digitum ma¬

Expanded text:
discreti sunt: nec nocet inaequalitas membrorum. Licet enim brachium majus sit digito, tamen brachium cum digito unum est corpus. Hoc digito scripta est lex in tabulis. Hunc digitum ma
Abbreviated transcription (Latin):
exorciste illius gentis qui inuocato nomine
dnĩ. demones expellebant. Q. d. Si expul¬
sio demonũ in ilł. non diabolo s deo depu¬
tatur. cur idem opus in me. eandẽ nõ hat̃
causam: Io: ipsiudices urĩ ert̃. ñ pote¬
state s cõꝑatione. dũ expulsionẽ illi ñ di¬

Expanded text:
exorcistae illius gentis, qui invocato nomine Domini daemones expellebant. Quasi dicat: Si expulsio daemonum in illis, non diabolo sed Deo deputatur, cur idem opus in me non habeat eamdem causam? Ideo ipsi judices vestri erunt. Non potestate, sed comparatione, dum illi expulsione
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ninus rex mniue condi¬
tor belo patri statuam con¬
secrauit. eiq diuinos hono¬
res instituit. ciius simula¬
cri siłitudinẽ caldei susci¬
pientes. bel dicebant. inde¬
palestini suscipientes. ba¬
al dicebant. moabite: be¬
elphegor. Iudei a̾ unius
dĩcultores pp̃ derisionem
gentilium. beelzebub ap¬
pellabant. Baal enĩ uir dr̃.
muscas pp̃ sordes cruoris qui
intemplo eiꝰ immolabant᷑.
asserebant ⁊̃ uidei in ħ simu¬
lachro pͥncipẽ demonioꝵ
habitare. ꝑ ciuius potesta

Expanded text:
 Ninus rex, conditor Ninive, Belo patri suo statuam consecravit, eique divinos honores instituit, cujus simulacri similitudinem suscipientes Chaldaei Bel vocabant. Palaestini suscipientes, Baal dicebant, Moabitae Beelphegor. Judaei autem unius Dei cultores propter derisionem gentilium Beelzebub appellabant. Baal enim vir dicitur, muscas, propter sordes cruoris, qui in templo ejus immolabatur. Asserebant etiam Judaei in hoc simulacro principem daemoniorum habitare, per cujus
Abbreviated transcription (Latin):
in uno tẽ carnalit̃
factumẽ. cotidie
fit in conu̾sione
gentium. ut pri¬
mum expulso de¬
mone. ⁊ omi spur¬
citia y dolatrie. fi¬
dei lum̃ uideant
deinde tacentia pͥ¬
us ora ad laudem
dĩ laxentur.

Expanded text:
in uno carnaliter factum est, quotidie fit in conversione gentium, ut primum expulso daemone, et omni spurcitia idololatriae, fidei lumen videant, deinde tacentia prius ora ad laudem Dei laxarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non ad uerba s ad cogitationes respon¬
det in quo dat certum potentie sue signũ.
qͣ secreta cordium rimatur. Iuxta litt̾am
patet. quod omẽ regnũ solidum et firmũ siꝑ
milia. łopprimuntur. ł ꝑununtur. Quo aut̃
ħ spũaliter tendant exponit cum adiungit.
Si aut̃ et sathanas in se ipsum diuisus ẽ. Si ego
põt sic̃ dicitis. ꝓspicite uobis. ut de regno eiꝰ
q diuisum ẽ exeatis. ne in ruina eius parit̾
inuoluamini. In quo aut̃ dñs eiciat demo¬
nes. ne demonioꝵ principem existiment at¬
elzebub. enicio demonia filii ur̃i in quo eici¬
pellebant. quam expulsionem ñ diabolo s
deo assignabãt. qui sibi conscii erant. nicħ

Expanded text:
Non ad verba, sed ad cogitata respondet: in quo dat certum potentiae suae signum qua secreta cordium rimatur. Juxta litteram patet, quod omne regnum solidum, et firmum si milia vel opprimuntur vel puniuntur. Quo autem haec spiritualiter tendant, exponit cum adjungit: Si autem et Satanas in seipsum divisus est. Si ego, t sicut dicitis, prospicite vobis, ut de regno ejus quod divisum est exeatis, ne in ruina ejus pariter involvamini. In quo autem Dominus ejiciat daemones, ne daemoniorum principem existiment, atelzebub ejicio daemonia, filii. Filios Judaeorm daemones pellebant. Quam expulsionem non diabolo, sed Deo assignabant, qui sibi conscii erant nihil
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Aꝑta comꝑatio.
Si en̾im hõ pecc̃or
adhuc fragili car¬
ne grauatus. petẽ¬
tib filiis temꝑalia
dare ñ abnegãt. mł¬
tomagis pater cele¬
stis filiis suo timore
⁊ amore p̃ditis nõ
deficientia bona
largitur incelis.
¶ Post p̃dicatioĩs
uerba que hũilib
oꝑatur. ut qui p̃¬
dicanti non credt̃
uisis miracił cre¬
dant. Matheus. hẽ
demoniacum ⁊̃ ce¬
cum fuisse dic̃. in
quo tria miracła

Expanded text:
Aperta comparatio. Si enim homo peccator adhuc fragili carne gravatus, petentibus filiis temporalia dare non abnegat, multo magis Pater coelestis filiis suo timore et amore praeditis, non deficientia bona largitur in coelis. Post praedicationis verba quae humilibus operatur, ut qui praedicanti non credunt, visis miraculis credant. Matthaeus hunc daemoniacum etiam caecum fuisse dicit. In quo tria miracula
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. primo resu¬
rrectionis diei. ta¬
cite coniung̃. no¬
uissimũ quo ascẽ¬
dit incelum. ⁊ pul¬
chre benedicturus
discipłos. educ̃ in
bechanam q̃ dom̃¬
quã miscdit᷑ sit̃ adiuti ꝓpositi eiusdem mortis
innouet indiciis. Poftremo: ut iniudicio quã
iuste dap̃nent᷑ impii denuntiet ostñsa. quã ab
illis accepit cicatrice. Non gͦ ex impotentia cu¬

Expanded text:
sunt, primo resurrectionis diei tacite conjungit novissimum quo ascendit in coelum. Et pulchre benedicturus discipulos, educit in Bethaniam, quae domquam misericorditer sint adjuti, propositis ejusdem mortis insinuat indiciis. Sed postremo, ut in judicio quam juste damnentur impii denuntiet, ostensa quam ab illis accepit cicatrice. Non ergo ex impotentia cu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Liscis assus.ipse
mediator passus
in aquis generis
hũani captus. laq̃o
mortis as satus tẽ¬
ꝑe passionis. ipse
⁊ fauus mellis nob̃
ẽ in resurrectione.
fauus mel incera .i.
diuinitas in hũam¬
tate. In huiꝰ moĩ cõ¬
mestione significat᷑
qr illos incorꝑe suo
ad et̾nam quietem
suscip̃. qui cũ tri¬
bulationes ꝓ dño
sentiunt abamore
interne dulcedinis
ñ recedunt. qui hie
assantur. illic uera
dulcedine saciabũ¬
tux.

Expanded text:
iscis assus, ipse mediator passus, in aquis humani generis captus laqueo mortis, assatus tempore passionis. Ipse et favus mellis nobis est in resurrectione. Favus mellis in cera, id est Divinitas in humanitate. In hujus mellis comestione signatur, quia illos in corpore suo ad aeternam quietem suscipit, qui cum tribulationes pro Deo sentiunt, ab amore internae dulcedinis non recedunt. Qui hic assantur, illic vera dulcedine satiabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscant.⁊ remouetur
panis ueniatur. s parti¬
cipata unitate corporis
aufertur impedim̃tum
inimici. ut possit. xp̃c ag¬
nosci.
¶Nouerant discipłi
fuisse uerum homi¬
nem. s postquam mo¬
rtuus ẽ. non credunt
tercio die potuisse ue¬
ramcarnem de sepul¬
cro resurgere. putant
ergo se uidere spm̃ ꝗ̃
emisit in passione. sed
hunc errorem aufert
ꝑ suadet resurrectio
dum palpando ossa car-¬
nemq monstrat. statũ
sue uel nr̃e resurrecti¬
onis significat. in qua
corpus nr̃m ⁊ subtile
erit ꝑ effectum spũał
potentie. ⁊ palpabile ꝑ
ueritatem nature.¬
¶ Ad insinuandam ue
ritatem resurrectionis
non solum dangi. s con¬
uesci uoluit. ñ quod uel
ipse uł nos. pꝰ resurrectio¬
nem cibo debeamus indi¬
gere. s ut corpus ñ spm̃
ẽẽ manifestaret. mandu¬
cauit potestate ñ necc̃ita¬
te. Alit̾ absorbet aquam
terrasiciens. alit̃ radius
solis calens. illa indigen¬
tia: iste potentia.

Expanded text:
agnoscant, removeturpanis veniatur. Sed participata unitate corporis, aufertur impedimentum inimici, ut possit Christus agnosci.Noverant discipuli fuisse verum hominem, sed postquam mortuus est, non credunt tertia die potuisse veram carnem de sepulcro resurgere. Putant ergo se videre spiritum quem emisit in passione, sed hunc errorem aufert persuadet resurrectioncum palpando ossa carnemque praemonstrat, statum suae ac nostrae resurrectionis significat; in qua corpus nostrum et subtile erit per effectum spiritualis potentiae, et palpabile per veritatem naturae. Ad insinuandum ergo ritatem resurrectionis, non solum tangi, sed convesci voluit, non quod vel ipse vel nos post resurrectionem cibo debeamus indigere, sed ut corpus, non spiritum esse manifestaret, manducavit potestate, non necessitate. Aliter absorbet aquam terra sitiens aliter solis radius calens: illa indigentia, iste potentia.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Post resurrec¬
tionem in corꝑe
suo dominus du¬
o contraria osten¬
dit. ⁊ palpabile
eiusdem nature
ut formet ad fi¬
dem. ⁊ incorrup¬
tibile alterus głȩ
ut inuitet ad pre¬
mium.
¶False nõ desuꝑ
descendentes. s sic̃
mala herba. ĩ cor¬
de ascendentes fi¬
dem quã in uobis
plantaui exigo.
quodex uobis or¬
tumẽ contempno.
si ñ ẽ ueritas resu¬
rrectionis. ꝑditus ẽ
fructus passionis.
Ut ostensa uulne¬
rum cicatrice. ĩfi¬
delitatis uulnussa¬
naret. quas ⁊ cica¬
trices. ⁊ tunc serua¬
uit: in uidicio ser¬
uaturus ẽ. Primo:
ad fidem resurrec¬
tionis instruendã.
Deinde ut patͥ ꝓ
nobis supplicans
quale genͣus mortiꝰ
oftñdat. Terciont
sua morte redẽp̃tis

Expanded text:
 Post resurrectionem in corpore suo Dominus duo contraria ostendit, et palpabile ejusdem naturae ut formet ad fidem, et incorruptibile alterius gloriae ut invitet ad praemium.Falsae non desuper descendentes, sed sicut mala herba in corde ascendentes, fidem quam in vobis plantavi exigo, quod ex vobis ortum est condemno, si non est veritas resurrectionis, perditus est fructus passionis.Ut ostensa vulnerum cicatrice infidelitatis vulnus sanaret, quas cicatrices et tunc servavit, et in judicio servaturus est. Primo ad fidem resurrectionis astruendam: deinde ut Patri pro nobis supplicans, quale genus mortis ostendat: tertio, ut sua morte redemptis
Abbreviated transcription (Latin):
tione panis cognoscerẽt᷑.
ut omnes intelligant se
xp̃m ñ agnoscere nisi fi¬
ant. participes corporis
tem cõmendat apłe insa¬
cram̃to panis dicens. Unũ
thana in oculis erat. ne
agnosceretur iħe.⁊ hoc ĩ¬
pedim̃tum ꝑmittit dñs
ieẽ. donec ad sacram̃tum
one sententia maioris pa¬
tris excludit. Deniq quia
petrus. ⁊ si credet resusci¬
tatum turbaripotuit. qd
clausis omĩb dñs cum cor-¬
pore se inꝓuisus infundit.

Expanded text:
tione panis cognoscerent, ut omnes intelligant se Christum non agnoscere, nisi fiant participes corporis tem commendat Apostolus in sacramento panis, dicens: Unus tana in oculis erat, ne agnosceretur Jesus. Et hoc impedimentum permittit inesse Dominus donec ad sacramentum onem sententia majoris partis excludit; denique quia Petrus, et si credit resuscitatum, turbari potuit, quod clausis ostiis Dominus cum corpore se improvisus infuderit.
Abbreviated transcription (Latin):
dona sibi spũalit̃ concessa
ꝓfitetur. deinde beneficia
me dñs sublimauit. ut
nullo lingue officio expli
agendis gr̃aꝵ laudibus
tis obseruandis impendo.
me non emollit. aduersi¬
tas non frangit. s sola illiꝰ
memoria delectat. a quo
salus sꝑatur eterna. illius
diuinitate letor cuiꝰ tẽꝑali
conceptione mea caro fa¬

Expanded text:
dona sibi specialiter concessa confitetur, deinde generalia e sublimavit, quod non ullo linguae officio explicagendis gratiarum laudibus tis observandis impendo.  non emollit me, adversitas non frangit, sed sola illius memoria delectat, a quo salus speratur aeterna, illius divinitate laetor cujus temporali conceptione mea caro fe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non qđ ante partũ uirgi¬
nis magnus non fuerit. sed
quia potentiam quã dĩ filiꝰ
naturaliter ht̃. homo extẽ
pore erat accepturus. ut
una sit ꝑsona hõ. ⁊ deus.

Expanded text:
od ante partum Virginis magnus non fuerit, sed quia potentiam quam Dei Filius naturaliter habet, homo erat ex tempore accepturus, ut una sit persona homo et Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Legerat nec dubitabat
uirginem parituram. sciebat
enim ⁊̃ quod impleri oporte¬
bat. quod abangło nuntiaba¬
tur. s quia quomodo fieret
ñ legerat. nec ab angło audi¬
erat quo ordine impleri de¬
beat requirit. qr hoc miste¬
rium a scł̃is. absconditum.
a ꝓpħ̃is non p̃dictum. ange¬
lo ẽ reseruatum.¬
⁊ m̃tem illius a sorde. uitioꝵ
castificauit. ut celesti digna
eẽt partui. ⁊ in utero eius.¬

Expanded text:
t enim, nec dubitabat virginem parituram: sciebat etiam, quod compleri oportebat, quod ab angelo praenuntiabatur, sed quia quomodo fieret non legerat, nec ab angelo audierat, quo ordine impleri debeat, requirit; quia hoc mysterium a saeculis absconditum, a prophetis non praedictum, angelo est reservatumet mentem illius a sorde vitiorum castificavit, ut coelesti digna esset partu, et in utero ejus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut uirgo sola¬
tium uiri. ⁊ tes¬
tem integritatiꝰ
ignoraret. fides¬
⁊̃ marie uerbis
maior ascribit᷑.
⁊ m̃dadii causa
remouetur. Ui¬
detur enĩculpã
obũbrasse uolu¬
isse m̃datio in¬
¶Trepidare uir.¬
ginũ ẽ. ⁊ ad om̃s
uiri ingressus.
pau̾e. om̃s uiri
affatus uereri.¬
hine discant mu¬
lieres ꝓpositum
pudoris imita
ꝑit. ne quo de¬
de prauaratur
affatu.¬

Expanded text:
 et virgo solatium viri, et testem integritatis ignoraret. Ave, Mariae uerbis maior adsciscitur et mendacii causa remouetur? uideretur enim culpam obumbrare uoluisse mendacio inTrepidare virginum est, et ad omnes viri ingressus pavere, omnes viri affatus vereri. Discant mulieres propositum pudoris, imitarteste, ne quo dedepravaretur affectu
Abbreviated transcription (Latin):
si auferre obpro
senectute int̾ ho¬
mines. ꝙ nõ fuit
opprobrium apd
deum.¬
luna.xiͣ. qñ celebrabatur
ieiunium scenophegie.
in equinoctio qͣn incipit
cipiebatur qui dixit. Me
oportet minui. illũ a̾ cres¬
cere. Minorata enun fue¬
rat lux a tenebris. cum ẜ
legem deo sacͥficia offerrẽ¬
tur. que iam cessare debẽt
cũ baptista concipitur. et
cessare ueniente sacerdo¬
te qui ꝓ peccĩs omĩũ se of¬
ferret. In die ieiunioꝵ cõ¬
ceptio ioħis p̃dicitur. qr
ꝑ ipsum afflictio peniten¬
tie erat p̃dicanda.

Expanded text:
i. Auferte obprobsenectute inter homines, quia non fuit obprobrium apud Deumluna XI quando celebratur jejunium scenopegiae in aequinoctio, quando incipit cipiebatur, qui dixit: Me oportet minui, illum autem crescere . Minorata etenim fuerat lux a tenebris, cum secundum legem Deo sacrificia offerrentur, quae jam cessare oportebat, cum Baptista conciperetur. Et talia, veniente sacerdote, qui pro peccatis omnium se offerret. In die jejuniorum conceptio Joannis praedicitur, quia per ipsum afflictio poenitentiae erat praedicanda.
Abbreviated transcription (Latin):
uris autẽ sac̾doti¬
b. quib ñ carna¬
lis successio. sed
spũalis ꝑfectio
queritur. qͥ coti¬
die p̃sto debenteẽ
altari: ꝑpetua
castitas indicit᷑.
bolo seducta intu
mulier ab angło
edocta: salutem
edidit.
aliquos de suo
ortu quã de ma
famam pudoris
nec uoluit ortus
sui fidem matͥs
inuriis astrue

Expanded text:
ris autem sacerdotibus quibus non carnalis successio, sed spiritualis perfectio quaeritur, qui quotidie praesto debent esse altari, perpetua castitas indicitur. bolo seducta mortem mulier ab angelo edocta salutem edidit.aliquos de suo ortu quam de matfamam pudoris: nec putavit ortus sui fidem matris injuriis adstrue
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑales actus indica¬
re moliens. nec ex¬
pͥmens uoluntatẽ
cui simił popłs. iu¬
deoꝵ. Actuũ suoꝵ
impotens reddẽ
rationem.

Expanded text:
porales actus indicare moliens, nec exprimens voluntatem. Cui similis populus Judaeorum, actuum suorum impotens reddere rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uł non qͣi incre¬
dulam exemplis.
hortatur ad fidem.
s credenti que au¬
dierat ampliora re¬
plicat miracła. ut
que dm̃ uirgo erat
paritura. p̃cursorẽ
quoq de anu st̾ili
nasciturũ cognos¬
ceret.
¶ Non de singłari¬
tate meriti se extol¬
lit. s sue cõdicionis
⁊ diuine dignatiois
ꝑ omia memor. se
ancillam illius eẽ
fatet᷑. cuiꝰ mat̾ eli¬
gitur. ⁊ cum mag¬
na deuocione pro¬
missum angłi op¬
tat impleri.¬
montana ꝓgredit᷑.¬

Expanded text:
 Non quasi incredulam exemplis hortatur angelus ad fidem, sed credenti quae audierat ampliora replicat miracula, ut quae Deum virgo erat paritura, praecursorem quoque de anu sterili nasciturum cognosceret. Non de singularitate meriti se extollit, sed suae conditionis et divinae cognationis per omnia memor, se ancillam illius esse fatetur, cujus mater eligitur, et cum magna devotione promissionem angeli optat impleri.montana
Abbreviated transcription (Latin):
gua non poterat. aiõ
exultante salutat. et
sue p̃cursionis offici¬
um inchoat. Ecce ap¬
paret quod angłs dixe¬
ad huc ex utero matris
sue.
¶ Conueniunt uer¬
ba euangłii c̃ ũb̃ psal¬
mi. in quo ꝓmittitur
dauid de fruetu uen¬
tris tui ponã sr̃. se. tu.
⁊ eadem uoce maria
benedicitur. ab heli¬
sabeth qua a gabriele

Expanded text:
gua non poterat, animo exsultante salutat, et suae praecursionis officium inchoat. Ecce apparet quod angelus dixeadhuc ex utero matris suae. Conveniunt verba Evangelii cum verbis psalmi in quo promittitur David: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Et eadem voce Maria benedicitur ab Elizabeth qua a Gabriele,
Abbreviated transcription (Latin):
cio discipulis sue carnis.
⁊ sanguinis misterium cre¬
ditt̃ adultimũ magno mu¬
nere dat electis. ut edant
⁊ bibant suꝑ m̃sam suam

Expanded text:
tio discipulis suae carnis et sanguinis mysterium credit: ad ultimum magno munere dat electis, ut edant et bibant super mensam suam
Abbreviated transcription (Latin):
tiens in euan głio
turbe uocabulum
int̾seritur. sic diu̾si¬
tas hominũ itaetiã
diu̾sitas intimat᷑
uoluntatũ. Non .N.
õs eadẽ uoluntate
s diu̾sis ex causis
xp̃m sequebantur
quidã ꝓbono quidã

Expanded text:
tiens in Evangelio turbae vocabulum interseritur, sicut diversitas hominum, ita etiam diversitas intimatur voluntatum. Non enim omnes eadem voluntate, sed diversis ex causis Christum sequebantur: quidam pro bono, quid
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et siue uitatis
mala. siue facitis
minus iuit: cum
pꝰ resurrectionem.
nouus homo. ange¬
loꝵ multitudinem
sibi copulauit. a qͥ¬
b reuertitur: cum
nobis ꝑ iuditium
manifestatur: uñ
subdit. ut cũ. ue.¬

Expanded text:
 Sive vitatis mala sive facitis minus ivit, cum post resurrectionem novus homo angelorum multitudinem sibi copulavit: a quibus revertitur, cum nobis per judicium manifestatur. Undesubdit: Ut cum ve
Abbreviated transcription (Latin):
non placet unũ sine alt̾o.
c̃ qͥs ł bõa agit. ñdũ re¬
frenata luxuria ł caste
uiuit ñ exercẽs se ꝑ boã
¶ Et ut abamore tem¬
poralium possitis remo¬
ueri. ⁊ bona que agitis.
simplici intentione et̾¬
noꝵ agatis: cingide lũ¬
bos.i. motus carnaliũ
desicłioꝵ refrenate. et
habete lucernas .q. ut
exemplum p̃beatis.
¶ Non uult aꝑire iu¬
dici pulsanti: qui ti¬
mens uide iratum quẽ
contempsit: de corpore
exire metuit: aꝑit. qͥ
iudicem letus. ⁊ securuꝰ
sustinet: ⁊de ꝓpinqua
morte gaudet. uñ: et
subditur Bĩ serui illi:
militudine excuban¬
te huiusmundi. semꝑ
debemus eẽ. contra ho¬
stes solliciti. ⁊ expecta¬
re lucẽ uenturam .i.
aduentum iudicis. Pri¬
ma gͦ uigilia: custodia
puericie ẽ scda: iuuẽ¬
tutis: t̾cia senectutis.
Siquis uero in pueri¬
tia uigilare neglexit:
in senio resppiscat. qr
pius uidex moras nr̃as.
pacienter expectat. qͥ¬

Expanded text:
non placet unum sine altero cum quis vel bona agit nondum refrenata luxuria, vel caste vivit, non exercens se per bona  Et ut ab amore temporalium possitis removeri, et bona quae agitis, simplici intentione aeternorum agatis, cingite lumbos, id est motus carnalium desideriorum refrenate, et habete lucernas ardenteexemplum praebeatis. Non vult aperire judici pulsanti, qui timens videre iratum quem contempsit, de corpore exire metuit. Aperit qui judicem laetus et securus sustinet, et de propinqua morte gaudet, unde subditur: Beati servi illi, militudine excubante hujus mundi semper debemus esse contra hostem solliciti, et exspectare lucem venturam, id est adventum judicis. Prima ergo vigilia custodia pueritiae est, secunda juventutis, tertia senectutis. Si quis vero in pueritia vigilare neglexeritin senectute resipiscat, quia pius judex moras nostras patienter exspectat. Q
Abbreviated transcription (Latin):
gnouit. siue ꝗ̃ intel¬
lexit. siue q̃ ñdũ in¬
tellig̾e potuit. oĩa ĩ
memoriam reconde¬
bat. ut cũ dño tẽpus
p̃dicande seuscribẽ¬
de incarnatiois eius
adueniret: suffici¬
gesta poss explica¬
re.querentib sic no
cogitatꝰ repellamꝰ.
⁊ alios ĩstruere labo¬
remus.

Expanded text:
gnovit, sive quae intellexit, sive quae nondum intelligere potuit, omnia in memoria recondebat, ut, quando tempus praedicandae seu scribendae incarnationis ejus adveniret, sufficigesta posset explicare quaerentibus. Sic nos cogitatus repellamus, et alios instruere laboremus.
Abbreviated transcription (Latin):
riam patrum quibus
hec salus reuelata est
faciens habraham no¬
minatum exprimit.
eui primo ipsa incar¬
natio manifestã ẽ. Et
ne genitis: quam fi¬
dei eius uestigia secu.¬
tis. quib aduentus sal¬
uatoris in scła ẽ ꝓmi¬
ssus. quia ipsa ꝓmissio
hereditatis nullo fine
claudetur. Nam ⁊ us¬
q in finem scłi credñ¬
tes non deerunt.⁊be
atitudinis gła ꝑhen¬

Expanded text:
riam patrum quibus haec salus revelata est faciens, Abraham nominatim exprimit, cui primo ipsa incarnatio manifestata est. Ene genitis, quam fidei vestigia secutis, quibus adventus Salvatoris in saecula est promissus, quia ipsa promissio haereditatis nullo fine claudetur. Nam et usque in finem saeculi credentes non deerunt, et beatitudinis e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uerbum imple
tam plenitudinem
es marie ut pareret.
Impleuit salomon
edificare domũ. De.¬
functus abraham:
plenus dierũ. Cum
uenit plenitudo tẽ¬
s contra dies impi¬

Expanded text:
 Verbum implettam plenitudinem es Mariae ut pareret implevit Salomon aedificare domum , defunctus est Abraham plenus dierum , cum venit plenitudo temAt contra dies impi
Abbreviated transcription (Latin):
sit donec uideret
p̃cursoris natiui¬
tatem. pp̃ quam
maxime uenerat.
liaritatis tamdiu
mansit. s ut tanto
ioh̃is cresceret. ꝓ¬
fectus. Nam si in
primo aduentu
repleti. multũ est
illis suꝑ additum.
tanta mora mausi.¬
onis.
quia cõmune bo
num ẽ. Iusticia
enim communis
uirtus ẽ. ⁊ iõ in or¬
tu iusti future ui¬
te insigne p̃mit.¬
titur. ⁊ grã secut᷑e
uirtutis exultati¬
one uicinoꝵ p̾fi¬
gurante signat᷑.¬

Expanded text:
sit, donec videret praecursoris nativitatem, propter quam maxime venerat. liaritatis tandiu mansit, sed ut tanto Joannis cresceret profectus. Nam si in primo adventu repleti, multum est illis superadditum tanta mora mansionis. quia conmune est bonum; iustitia enim conmunis est uirtus. et ideo in ortu iusti futurae uitae insigne praemittitur et gratia secutura uirtutis exsultatione uicinorum praefigurante signat
Abbreviated transcription (Latin):
a spãlib donis ad genera¬
⁊ totius humani generis
statum describens. quid su¬
ꝑbi. quid humiles mereãt᷑
quid filii ade. ꝑ liberũ ar¬
bitrium. quid filii dĩ sint.¬

Expanded text:
 se donis, ad genera, totius humani generis statum describit: et quid superbi, quid humiles mereantur, quid filii Abrahae per liberum arbitrium, quid filii Dei sint
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Omuis popłs si
hoc ad nõ dictum eẽ
intelligitur. audi¬
ens ioħm popłs in¬
telligitur eẽ desig¬
natus si abeuange¬
lista intelligitur in¬
terpositum. audi¬
ens ipsum dñm de
ioħis magͥtudine dis¬
putantẽ. restat in¬
telligi.

Expanded text:
 omnis populus. Si hoc a Domino dictum esse intelligitur: audiens Joannem, populus intelligitur esse designatus. Si ab evangelista dicitur interpositum: audiens ipsum Dominum, de Joannis magnitudine disputantem, restat intelligi.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Iustificata.
Quicquid de me
putetis ego tñ
sapiã iuste fac̾e
intelligor ab a¬
postolis quibus
pat̾ reuelauit
que prudentibꝰ
abscondit.

Expanded text:
ustificata, etc. Quidquid me putetis, ego tamen Dei sapientia juste facere intelligor ab apostolis, quibus Pater revelavit quae prudentibus abscondit.
Abbreviated transcription (Latin):
lestis expectas. si ali¬
inuides. Asꝑnator
⁊ abhis qui diuina
bñfitia in aliis ꝑse¬
cunt᷑ miracła. sue
potestatis auertit.
quia diem faciebat
illis qui meius oꝑib
lucem uidebant grẽ

Expanded text:
lestis exspectes, si aliinuideas; aspernator et ab his qui diuina beneficia in aliis persecuntur miracula suae potestatis auertit.quia dies faciebat illis qui in eius operibus lucem uidebant grati
Abbreviated transcription (Latin):
la erat cognoscende diuinita
tis ubertas.
aconditore suo duitius deser¬
ta popłm fidei recte nescunt.
qiͣ pauꝑẽ filiũ egena stipe nu

Expanded text:
la erat cognoscendae divinitatis ubertas. Conditore diu deserta, populum fidei nescium, quasi pauperem filium egena stipe nut
Abbreviated transcription (Latin):
gentilitas expͥmitur. que inu¬
tili uenationi dedita .i. lucris
⁊ negotiis scłiseruiens. incen¬
dium carnalium cupiditatũ.
panisq spũał angustias paci
turarũ intelligentia. ꝓ ꝑfidia
iudeoꝵ. Uenit ergo ꝓpħicus
sermo adeccłiam. ut receptus
pasceret. ⁊ refic̾et corda credẽ
erat angustia. Ibi farina et¬
oleum. ore ꝓpħico bñdicitur.
.i. fructꝰ. ⁊ hilaritas caritatis.

Expanded text:
gentilitas exprimitur, quae inutili venationi dedita, id est, lucris et negotiis saeculi serviens, incendium carnalium cupiditatum, panisque spiritualis angustias patieturarum intelligentia pro perfidia Judaeorum. Venit ergo propheticus sermo ad Ecclesiam, ut receptus pasceretur, et reficeret corda credentritualis angustia, ibi farina oleumque ore prophetico benedicitur, id est, fructus et hilaritas charitatis, vel
Abbreviated transcription (Latin):
¶ .B. Dr̃ quod cum dñs de manib
atq sub ipã rupe lateret. subito
ad tactum uestis illius. saxũ illũ
subter fugit. ⁊ adcere instar resolu¬
tum quendam sinum quo dnĩcum
corpus reciꝑetur. effecit. tante uti¬
q capacitatis. qͣnte ipsũ corpus ex¬
titit quantitatis. In quo uniu̾sa li¬
niamenta. ⁊ ruge uestis. que ater¬
go diũ fuerant. uelut de manu di¬
uini sculptoris exp̃ssa seruantur
uiria uiolatus. iudeam deseruit.
corda demulcet. quod sabbatis ma

Expanded text:
n Glossa quod cum dominus de manibus atque in ipsa rupe latere uellet, subito ad tactum dominice uestis saxum illud subterfugit et ad instar cere resolutum quendam sinum quo dominicum corpus reciperetur effecit, tante utique capacitatis quante ipsum corpus exstitit quantitatis, in quo uniuersa lineamenta et tegimen uestis que a tergo domini fuerant ueluti de manu scuiuria uiolatus Iudaeam deserit, qcorda demulcet. et bene sa
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Medice. quia in ca¬
pharnaum plures
curasse audiuimus.
fac similit̃ intuaci¬
uitate. ubi conceptꝰ
⁊ nutritus. quod qr̃¬

Expanded text:
a tua. Quia in Capharnaum plures te curasse audivimus, fac simile in tua civitate, ubi conceptus es et nutritus. Quasi dic
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mititad plateas cum
peccatores de latiorib uiis
uocat. ad angustam. que du¬
cit aduitam. Mittit ad ui¬
cos. cum illos uocat. quostẽ¬
poralium rerum coartat in¬
opia. Mittit ad uias. cũ illos

Expanded text:
 Mittit ad plateas, cum peccatores de latioribus viis vocat ad angustam viam vitae. Mittit ad vicos, cum illos invitat, quos temporalium rerum vocat inopia. Mittit ad civitates, cum eos
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Excusat oĩs qui plus terrena.
quã celestia diligit. ⁊̃ si ad celestia
se tende dicit.
¶Iõ se excusant: quia nemini in¬
tercluditur regnum: nisi quem
sue uocis. ꝓfessio excluserit.

Expanded text:
 se omnis qui plus terrena quam coelestia diligit, etiamsi ad coelestia se tendere dicat. Ideo excusant, quia nemini intercluditur regnum, nisi quem suae vocis professio excluserit.
Abbreviated transcription (Latin):
ostendens quod de¬
bilitas corꝑis. nul¬
lum excludat are¬
gno. rariusq de¬
linqͣt cui desit ille¬
cebra peccandi. et
citius ad dnm̃ con¬
uertitur.qui non
ht̃ in mundo de
lecteturunde.¬
de dicuntur: quia
inutroq sẽxu ge¬
minantur. Qui .I.
ñ int̾na s sola ex¬
deriora cognoseut̃.¬
⁊ tangunt: recte ꝑ
eos curiositas desi¬
gnatur. que dum
ext̾ius inuestigat
uitam ꝓximi. sua
intima nescit. ⁊cu¬
riosius animus ꝙͣ¬
to ẽ ꝑitꝰ alieni. tan¬
to ignarus sui. nec
discrepant u̾baex¬
cusantis. ad signi

Expanded text:
Ostendit enim quia debilitas corporis nullum excludit a regno Dei, rariusque delinquit, cui deest illecebra peccandi, et citius ad Deum convertitur qui non habet in mundo ubi delectetur. dicuntur, qui in utroque sexu gminantur; qui quoniam non interna, sed sola exteriora cognoscunt et tangunt, recte per eos curiositas designatur, quae dum exterius investigat vitam proximi, sua intima nescit. Et curiosi animus quanto est peritus alieni, tanto ignarus sui. Nec discrepant verba excusantis a signi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Illectus dulce¬
dine audite
resurrectioĩs
in laude eius
ꝓrumpit. ⁊ in
ea uere beatos
fore asserit. ⁊ si
ad illam beati¬
tudinẽ possit
attingi.

Expanded text:
 Illectus dulcedine auditae resurrectionis in laudem ejus prorumpit, et in ea vere beatos fore asserit, etsi ad illam beatitudinem possit attingi.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uerbum incarnatũ:
sacietatem int̾ne dulce¬
dinis. multis ꝑauit. s
pauci ueniunt. qr mł¬
ti qui ꝑ fidem ei subici¬
untur: male uiuendo
eius conuiuio contra-¬
dicut̃.

Expanded text:
 Verbum incarnatum satietatem internae dulcedinis multis praeparavit, sed pauci veniunt, quia multi qui per fidem ei subjiciuntur male vivendo ei continuo contradicunt.
Abbreviated transcription (Latin):
pane.iii.in et̾num. Si
quis incarnationis sa-¬
cramento ꝑfecte incor¬
poratus diuine maie-¬
statis uisione frui me¬
ruerit. hoc et̾na beati¬
tudine gaudebit. s qr
multi fidetenus. quasi
odorando ꝑcipuint.
dulcedinem uero eius
ueraciter atting̾e fasti¬
diut̃. torpor eoꝵ redar-¬

Expanded text:
pane, vivet in aeternum . Si quis incarnationis sacramento perfecte incorporatus, divinae majestatis visione frui meruerit, hic aeterna beatitudine gaudebit. Sed quia multi fide tenus quasi orando percipiunt, dulcedinem vero ejus veraciter attingere fastidiunt, torpor eorum redar
Abbreviated transcription (Latin):
tate suꝑbuit. ¶ Multos tales ex iudeis ad cenã tuam
collegimus s isti locũ tui conuiuii nõ implent. suꝑ ẽ
uitacione. non dicit᷑. inuita
s cõpelle intͣre. Qͥ enĩ huius
mundi adu̾sitatib fracti ad
dei amorem redeunt. atq
a p̃sentis uite desideriis cor.¬
riguntur. quod nisi cõpulsi
intrant: quidã uero uocant᷑
⁊ cõtempnũt. qui donũ inte¬
llectus accipiũt. s oꝑe ñ im

Expanded text:
t, etc. Multos tales ex Judaeis ad coenam tuam collegimus, sed isti locum convivii tui non implent, superest vitatione non dicitur: Invita, sed Compelle intrare. Qui enim hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, illi non nisi compulsi intrant. Quidam autem vocantur et contemnunt, qui domum intellectus acci