comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terent: Quodã gͥ tp̃r cum quinquaginta uir¬
gines lacedemoniorũ messenii iolare tẽptas¬
sent: de tanto numero ad stuprũ nulla con¬
sensit: s om̃s libentissime ꝓpudicitia occu¬
buerunt: Quam obrem graue bellũ & lon¬
gissimũ concitatũ ẽ: & pꝰmultũ temporis ma¬
mertina subu̾sa Aristoelides orchomenii
tyrannus ad amauit uirginẽ styphaliden:
quȩ cũ patre occiso ad templũ diane confu¬
gisset. & simulachrũ eiꝰ teneret. nec ui pos¬
set auelli: in eodẽ loco confossa ẽ: Obeuiꝰ
necẽ tanto om̃ĩs archaida dolore cõmota ẽ:
ut bellũ publice sumeret: & necẽ uirginiᷤ
ulcisceret᷑ Demotionis aureo patigarũ pͥn¬
cipis uirgo filia. audito sponsi leothenis in¬
teritu. qui bellũ lamia cũ concitarat. se in¬
t̾fec̃: asserens quãquã ẽẽt in tacta corpore.
tam̃ si alt̾um acciꝑe cogeret᷑. q scđ̾m acci.¬
messemꝰ uir iustissimꝰ uictis lacedemoniiᷤᷤ.

Expanded text:
terent. Quodam igitur tempore cum quinquaginta virterent. Quodam igitur tempore cum quinquaginta virgines Lacedaemoniorum Messenii violare tentassent, de tanto numero ad stuprum nulla consensit, sed omnes libentissime pro pudicitia occubuerunt. Quamobrem grave bellum et longissimum concitatum est, et post multum temporis Mamertia subversa est. Aristoclides Orchomeni tyrannus adamavit virginem Stymphalidem, quae cum, patre occiso, ad templum Dianae confugisset, et si mulacrum ejus teneret, nec vi posset avelli, in eodem loco confossa est. Ob cujus necem, tanto omnis Arcadia dolore commota est, ut bellum publice sumeret, et necem virginis ent. Demotionis Areopagitarum principis virgo filia, audito sponsi Leosthenis interitu, qui bellum Lamiacum concitarat, se interfecit: asserens quamquam intacta esset corpore, tamen si alterum accipere cogeretur, quasi secMessenius, vir justissimus, victis Lacedaemoniis,
Abbreviated transcription (Latin):
uiua defossa ẽ: Iniuista reorpęna: nͥ gran¬
de crim̃ putaret᷑ lesa uirginitas Certe
romanꝰ populus quanto honore uirgineᷤ
semꝑ habuerit hinc apparet: qd̾ con¬
sules & imꝑatores & in currib triũphan¬
tes qͥ desuꝑͥatis gentib trophea refere¬
& omnis dignitatis gradiis. eis de uia cede
solitꝰ sit: Ei audia uirgo uestalis eũ insuspi¬
tionem uenisset stupri. & simula chrũ matris
ydeȩ inuado tyberis hereret: ad comꝓbandã
pudicitiã suam fertur cingulo duxisse nauẽ.
quã mulca milia hominũ trahere nequiuerañ.
Melius tam̃ inquit lucani poetȩ patruus cũ
exploratȩ fuisset pudicitiȩ. quam dubiȩ pa¬
trocimũ: Nec mirum hoc de hominib: cũ
ror gentiliũ:  int̾ duodecĩ signa cęliquibmun¬
dũ uolui putant. uirginẽ collocarint Unde¬
magna miuria nuptiarũ: ut ne int̾ scorpios
tiate. & messenii dii int̾ se habuere amicitias:

Expanded text:
viva defossa est: injusta, ut reor, poena, nisi granviva defossa est: injusta, ut reor, poena, nisi grande crimen putaretur laesa virginitas. Certe Romanus populus quanto honore virgines semper habuerit, hinc apparet, quod consules et imperatores, et in curribus triumphantes, qui de superatis gentibus trophaea refere omnis dignitatis gradus, eis de via cedere solitus sit. Claudia virgo Vestalis cum in suspicionem venisset stupri, et simulacrum matris Idaeae in vado Tyberis haereret, ad comprobandam pudicitiam suam fertur cingulo duxisse navem, quam multa millia hominum trahere nequiverant. Melius tamen, inquit Lucani poetae patruus  Scexploratae fuisset pudicitiae, quam dubiae patrocinium. Nec mirum hoc de hominibus, cumror Gentilium, et inter duodecim signa coeli, quibus mundum volvi putant, Virginem collocarint. Magna injuria nuptiarum, ut ne inter scorpios tiatae et Messenii diu inter se habuere amicitias,
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in silius. nͨ tum̃tes ut̃os feminarũ
fastidiaq conceptiiũ: s expeditã & castã
amasse uirtutẽ Harpalicen qͦ uirginẽ
traciã insignis poeta describit. & reginã
uulseoꝵ camillã. quam tͣniis cui auxilio
plius diceret. nͥ uirginẽ nominaret Ode¬
cus italiȩ uirgo Chalcooecos qͦ illa filia
leo uirgo ꝑpetua. pestilentiã patriȩ scribit᷑
spontanea morte soluisse &epphigeniȩ uir¬
ginis sangiis adu̾sos placasse uentos Qͥd
referã sibillas erithreã. atq cumanã. & octo
reliqͣs: Nã uarro decẽ fuisse autumat:
quarũ insigne uirginitasẽ: & uirginita¬
tis p̃miũ diumnatio Quod si eolico gen̾e
sermonis sybilla apellat᷑. recte consiliũ¬
sola scribit᷑ nosse uirginitas Crassandrã
qͦ & chrisyn uates apollinis ac uinonis
urgines legimꝰ: & sac̃dotes dianȩ tau¬
rieȩ & uestȩ innumerabiles ex titerunt:
Quarñ una minutia ꝓpt̾ suspicionẽ stupri.

Expanded text:
n silvis, non tumentes uteros feminarum fastidiaque conceptuum, sed expeditam et castam amasse virtutem. Harpalicen quoque virginem Thraciam, insignis Poeta describit; et reginam Volscorum Camillam, quam Turnus, cui auxilio quod diceret, nisi virginem nominaret. O decus Italiae, virgo ! Chalchioecus quoque illa filia Leo, virgo perpetua, pestilentiam patriae scribitur spontanea morte solvisse; et Iphigeniae virginis sanguis adversos placasse ventos. Quid referam Sibyllas Erithraeam atque Cumanam, et octo reliquas: nam Varro decem fuisse autumat, quarum insigne virginitas est, et virginitatis praemium divinatio? Quod si Aeolici genere sermonis Sibylla sola 307 scribitur nosse virginitas. Cassandram quoque et Chrysein vates Apollinis, ac Junonis virgines legimus. Et Sacerdotes Dianae Tauricae, et Vestae, innumerabiles exstiterunt. Quarum una Minutia propter suspicionem stupri
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃itũ tẽpꝰ: quando ãbulanimꝰ in luxuriis.
& desidiis. cȩt̾̃isq uitiis Grandia nob̾ et p̃ci¬
osa uirginitatis ꝑmissa donaũ. ut ꝑ hane
efficiam᷑ diuinę consortes naturȩ : fugien¬
tes eã qͦ inmundo ẽ. concupiscentiã corrcip¬
tionis: Noũ dñs scõs de tẽptatione eruere:
& iniquos cruciandos in diẽ reseruare ui¬
dicuĩ. p̃cipue eos qui pͦ carnẽ in desicłiis
pollutionis ãbulant. & dñationes despi¬
ciunt. audaces & ꝓcaces Isti enĩ quasur¬
rationabilia uim̃ta inuentrẽ & in libidi¬
nẽ ꝓni st̃. blasphemantes qͥ in corruptio¬
ne sua & corrũpentur. recipientq mer¬
cedẽ iniquitatis. luxuriã qui putant
delitias ẽẽ. iusticiã sordes & maculã. &
uichil aliud nͥ de uoluptatib cogitantes:
qui habent oculos plenos adultio. & insatia¬
bili libidine: & decipiunt animas nec dum
tia: & indoctos facile illecebris carnis ir¬
subiacet passiom. a qua uincit᷑ Quodsi fu¬

Expanded text:
pus, 303 quando ambulavimus in luxuriis et desideriis caeterisque vitiis. Grandia nobis et pretiosa virginitatis promissa donavit, ut per hanc efficiamur divinae consortes naturae, fugientes eam quae in mundo est concupiscentiam corruptionis . Novit Dominus pios de tentatione eripere, et iniquos cruciandos in diem reservare judicii, praecipue eos qui post carnem in desideriis pollutionis ambulant, et dominationes despiciunt, audaces et procaces. Isti enim quasi irrationabilia jumenta in ventrem et libidinem proni sunt, blasphemantes, qui et in corruptione sua corrumpentur, recipientque mercedem iniquitatis luxuriam: qui putant delicias esse, injustitiam, sordes, et maculas, et nihil aliud nisi de voluptatibus cogitantes. Qui habent oculos plenos adulterio et insatiabili libidine, et decipiunt animas necdum a tumentia, et indoctos facile illecebris carnis irsubjacet passioni, a qua vincitur. Quod si fu
Abbreviated transcription (Latin):
es me deficiet siuoluero. omnia castitatis
de apło p̃cepta memorare Ista sunt de
quib ad apłos dñs loquebat᷑ Adhuc
multa habeo uob̾ dicere: s ñ potestis ea
tib eccła ꝑ centurionẽ corneliũ fuerat de¬
dicata. etiã uirginũ puellarũ p̃beret exẽ¬
pla Cũq dñs in eu̾głio dixerit. lex &
ꝓpħȩ usq ad ioħem: istȩ q uirgines erant.
seamus ad iacobum. qui fr̃ dñi dicebat᷑.:
tante scĩtatis. tantȩq iusticie. et ꝑpetuę
uirginitatis: ut iosephus qͦ hystoricꝰ iude¬

Expanded text:
es me deficiet, si voluero omnia castitatis de Apostolo praecepta memorare. Ista sunt, de quibus ad Apostolos Dominus loquebatur: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis ea tibus Ecclesia per centurionem Cornelium fuerat dedicata, etiam virginum puellarum praeberet exempla. Cumque Dominus in Evangelio dixerit: Lex et Prophetae usque ad Joannem, istae quia virgines erant, seamus ad Jacobum, qui frater Domini dicebatur, tantae sanctitatis, tantaeque justitiae, et perpetuae virginitatis, ut Josephus q
Abbreviated transcription (Latin):
głȩ suȩ: Quȩcũq gͦ sunt uera. quȩ cũq pu¬
dica. quȩcũq iustã. quȩcũq ad castitatẽ
ꝑtinentia: his copulem᷑. hȩc sequam᷑
Reconciliaũ nos xp̃c in corpore suo deo
maculatos. & absq ulla rep̃hensione
corã se: in quo & circuncisi sum circunei¬
sione ñ manu facta. in expoliatione cor¬
poris carnis: s in circuncisione xp̃i: con¬

Expanded text:
e suae . Quaecumque ergo sunt vera, quaecumque pudica, quaecumque justa, quaecumque ad castitatem pertinentia, his copulemur, haec sequamur. Reconciliavit nos Christus in corpore suo, Deo maculatos, et absque ulla reprehensione coram se: in quo et circumcisi sumus circumcisione non manufacta, in exspoliationem corporis carnis, s
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpꝰ nouissimũ reseruata. & spes uitȩ et̃¬
nȩ. quandoñ nubent neq nubent᷑. ĩ bi
aliis t̾bis uirgiitatis pͥuilegia describunt᷑:
Nam & in consequentib hocipsũ docet: Propt̃ hoc
accincti lũbos m̃tis ur̃e. uigilantes ꝑfecte.
sꝑate in eã grãm qͦ uob̾ deferenda ẽ. in reue¬
latione iħu xp̃i Quasi filii obedientiȩ ñ con

Expanded text:
mum reservata, et spes vitae aeternae, quando non nubent, neque nubentur, ibi aliis verbis virginitatis privilegia describuntur. Nam et in sequentibus hoc ipsum docet: Propter hoc accincti lumbos mentis vestrae, vigilantes perfecte, sperate in eam gratiam, quae vobis deferenda est in revelatione Jesu
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ sic̃ spiritalib. s sicut carnalib Siẽ
paruulis in xp̃o: lac uob̾ potũ dedi ñ
ȩscam: Nondum enim poteratis: s neq
nunc potestis Adhuc enĩ carnales estis
intelligere.q spiritalit̃ duudicat᷑: iste
non ꝑfecto castitatis ꝙbo. s rudi nuptia¬

Expanded text:
vobis sicut spiritualibus: sed sicut vobis sicut spiritualibus: sed sicut  lac vobis potum dedi, non escam: Nondum enim poteratis; sed neque nunc potestis. Adhuc enim carnales estis .intelligere, quia spiritualiter dijudicatur, iste non perfectae castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
sideremus sententiã apłi Reformamini
ĩqͥt in nouitate sensus uri: dit ꝓbetis quȩ
sit uoluntas dĩ bona. & placens et ꝑfe.¬
cta: Quod diẽ huiꝰcemodi ẽ Concedit qͥdẽ
ds̃ nuꝑtias: concedit digamiã: et sine¬
cesse fuerit. fornicationi & adult̾io pre¬
fert etiã trigamiã S nos qui corpora
nr̃a exhib̾e debemꝰ hostiã uiuã. scãm.
placentẽ dõ. rationabile obsequiũ nr̃m:
ñũ quid concedat ds̃. s qͥduelit consid̾e¬
mus : ut ꝓbemus quȩ sit uoluntas dĩ
bona. & placens et ꝑfecta Ergo qd̾ con¬
entes tempꝰ q hora ẽ: iã nos de sonno sur¬
gere: Nunc enim ꝓprior ẽ nra salus. ꝗͣ cũ
credidimꝰ Nox p̃cessit: dies autẽ aꝓpro¬
pinquaũ: Et in extremo Indumini do¬
minum nr̃m iħm xp̃m: & carnis curã ne fe¬
ceritis in desidiis Aliud ẽ uoluntas dei:
aliud indulgentia Ynde ad chorintios
scribens ait Et ego fr̃s. non potui loqui

Expanded text:
i: Reformamini, inquit, in novitate sensus vestri, ut probetis quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta. Quod dicit hujusce modi est. Concedit quidem Deus nuptias, concedit digamiam, et si necesse fuerit, fornicationi 298 et adulterio praefert etiam trigamiam. Sed nos qui corpora nostra exhibere debemus, hostiam vivam, sanctam, placentem Deo, rationabile obsequium nostrum, non quid concedat Deus, sed quid velit, consideremus: ut probemus, quae sit voluntas Dei bona et beneplacens et perfecta. Ergo quod conentes tempus, quia hora est jam nos de somno surgere. Nunc autem propior est nostra salus, quam cum credidimus. Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Et in extremo: Induimini Dominum Jesum Christum, et carnis curam ne feceritis in desideriis. Aliud est voluntas Dei, aliud indulgentia. Unde et ad Corinthios scribens, ait: Ego, fratres, non potui loqui
Abbreviated transcription (Latin):
referat: Hic pͥmꝰ ep̃s ex uideis iherosolimȩ
credentis ęccłȩ. adquẽ paulus cũtito bar¬
nabaq ꝑgebat: loquit᷑ in epłasua Nolite
errare fr̃s mei dilecti Omne datũ bonũ. &
omnis ꝑfecta donatio de sursum ẽ. descen¬
dens a patre luminum. apud quẽ ñ ẽ differen¬
tia. aut au̾sionis umbraculũ Uolens genuit
nos u̾bo u̾itatis. ut simus pͥmitiȩ eiꝰ ereatu¬
rarum Uirgo. mysticȩ uirginitatẽ docet:
Omne ꝑfectum donum de sursũ deseen¬
dit. ubi non sunt nuptiȩ: & descendit ñ a
quolibet. s a patre luminũ. qui diẽ adapłoᷤ
Uos estis lux mundi Apud quẽ ñ ẽ diffe¬
rentia. uidei sine gentilis: nec illa ũbra
quȩ u̾sabat᷑ in lege p̃mit eos qui de nationib
turarum eius Et quomͦ ipse pͥmogenit᷑
ex mortuis om̃s in se mortuos suseitañ: sie
ipse uirgo pͥmitias uirginũ suor in se uir¬
gine dedicau̾it: Petrꝰ qͦ quid de uocatione

Expanded text:
referat. Hic primus episcopus ex Judaeis Jerosolymae credentis Ecclesiae, ad quem Paulus cum Tito Barnabaque pergebat, loquitur in Epistola sua: Nolite errare, fratres mei dilecti. Omne datum bonum, et omnis perfecta donatio, de sursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non est differentia, aut aversionis obumbraculum. Volens genuit nos verbo veritatis, ut simus primitiae creaturarum ejus . Virgo mystice virginitatem docet. Omne perfectum donum de sursum descendit, ubi non sunt nuptiae: et descendit, non a quolibet, sed a Patre luminum, qui dicit ad Apostolos: Vos estis lux mundi . Apud quem non est differentia Judaei, sive Gentilis, nec illa umbra quae versabatur in Lege, premit eos qui de nationibusturarum ejus. Et quomodo ipse primogenitus ex mortuis, omnes in se mortuos suscitavit: sic ipse virgo, primitias virginum suorum in se virgine dedicavit. Petrus quoque quid de voc
Abbreviated transcription (Latin):
corporũ substantia. qua nẽ utunͦ: licet acti¬
or gła Nam & saluator in tantũ ipsũ corpꝰ
habuit post inferos. in quo & crucifixus
ẽ: ut manus ꝑforatas clauis. & lat̾is iuil¬
nus ostendet: Porro si clausis ingressus
ẽ hostiis. quod humanorũ corporũ nat᷑a
ñ patit᷑: gͦ & petrũ & dñm negabimus
uera habuisse corpora: q ãbula uer̃t
suꝑ aquas quod contra naturã ẽ: In resur¬
rectione mortuorũ ñ nubent neq nubent᷑:
s similes erunt angłis: Quod alii in cęlis
futuri sunt postea: hoc uirgines in tra ẽẽ
ceꝑunt: Si angłorũ nob̾ similitudo ꝓmit¬
titur. int̾ angłos autẽ ñ ẽ sexus diu̾sitas:
aut sine sexii erimus quod angłi sunt:
aut certe quod liquido cõꝑbatur. resur¬
gentes in ꝓprio sexii. sexiis ñ fungem᷑
officio Uerũ quidagim̾ : Argum̃tũ &¬

Expanded text:
corporum substantia, qua nunc utimur, licet aucticorporum substantia, qua nunc utimur, licet auctior gloria. Nam et Salvator in tantum ipsum corpus habuit post inferos, in quo et crucifixus est, ut manus perforatas clavis et lateris vulnus ostenderet. Porro si clausis ingressus est ostiis, quod humanorum corporum natura non patitur, ergo et Petrum et Dominum negamus vera habuisse corpora, quia ambulaverunt super aquas, quod contra naturam est. In resurrectione mortuorum, non nubent neque 296 nubentur, sed similes erunt Angelis . Quod alii postea in coelis futuri sunt, hoc virgines in terra esse coeperunt. Si angelorum nobis similitudo promittitur inter angelos autem non est sexus diversitas, aut sine sexu erimus, quod angeli sunt; aut certe quod liquido comprobatur, resurgentes in proprio sexu, sexus non fungemur officio. 37. Verum quid agimus argum
Abbreviated transcription (Latin):
rum p̃cipit uarietates: Certe a dapłs qͥad
suã nos ꝓuocat pudicitiã. debet constant᷑
audire Cur portas ueretrũ opaule:
Cur a sexu feminarũ. barbu. pilis. aliaq
m̃ brorũ uarietate distingueris. Wuȩ
non tumescunt papillȩ. non dilatantur re-¬
nes. non pectus artatur. uox obsolentior ẽ.
sermoferotior. hyrsutius suꝑciliũ: Frustͣ
hȩc omĩa uiroꝵ habes: si complexu ñ ute¬
ris feminarũ: Compellor aliquid loqui.
& insipiens fieri: s uosme ut loqui audeã
coegistis: Dominus nratq saluator quicũ
informa dei ẽet. formã serui ẽ dignatus
in duere. factus obediens patriu̾sq ad mor¬
tem. mortẽ autẽ crucis: quid necesse erat.
ut in his m̃bris nasceret᷑. quib usurꝰ non
erat: Qui certe ut ostenderet: etiã cir¬
tistam sua dilectione castrauit: quosui¬
uixta carnẽ: s ẽtiã nc̃ ñ nouimus eũ scd̾m
carnẽ Certe in resurrectione eadẽ erit

Expanded text:
rum praecipit varietates? Certe apostolus, qui ad rum praecipit varietates? Certe apostolus, qui ad suam nos provocat pudicitiam, debet constanter audire, cur portas veretrum, o Paule? Cur a sexu feminarum, barba, pilis, aliaque membrorum qualitate distingueris? Cur tuae non intumescunt papillae, non dilatantur renes, non pectus arctatur? Vox obsoletior est, sermo ferocior, et hirsutius supercilium. Frustra haec omnia virorum habes, si complexu non uteris feminarum. Compellor aliquid loqui et insipiens fieri; sed vos me, ut loqui audeam, coegistis. Dominus noster atque Salvator, qui cum in forma Dei esset, formam servi dignatus est assumere, factus obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, quid necesse erat, ut in his membris nasceretur, quibus usurus non erat? Qui certe ut sexum ostenderet, etiam cirtistam sua dilectione castravit, quos vijuxta carnem, sed jam non novimus eum secundum carnem. Certe in resurrectione eadem erit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa organa et genitalium fabrica. & nr̃a
feminarũq discretio. & receptacła uuluȩ
ad suscipiendos & coalendos fȩtus condita.
sexus differentiã p̃dicant: hoc breuit̃
respondebo: Numqͣ gͦ cessemus a libidine:
ne frustra huiꝰcemodi m̃bra portemus: Cur
enim maritus se abstineat abuxore: Curca¬
sta uidua ꝑseueret: si ad hoc tantũ natisu¬
mus. ut pecudum more uiuamus : Aut qͥd
mͥ nocebit. sicum uxore mea alius concubu¬
erit: Quomͦ enim dentium officium ẽ man¬
dere. et ea quȩ mansa sunt inaliũ transmit¬
tere: & non habet crim̃ qui coniugi meȩ
panẽ dederit manducare: ita si gentiliũ
hoc ẽ officium. ut semꝑ fruantur nat᷑a sua.
meã lassitudinẽ alteriꝰ iures suꝑent: &¬
uxoris ut ita dixerun. ardentissimã gulã
fortuita libido restingat Quid sibi autẽ
uult aplł. ut ad contin̾entiam cohortem᷑.
si contͣ naturã ẽ: Quid ipse dñs. qͥ eunucho¬

Expanded text:
ipsa organa et genitalium fabrica, et nostra ipsa organa et genitalium fabrica, et nostra feminarumque discretio, et receptacula vulvae ad suscipiendos et coalendos fetus condita, sexus differentiam praedicant, hoc breviter respondebo: Numquam ergo cessemus a libidine, ne frustra hujuscemodi membra portemus. Cur enim maritus se abstineat ab uxore? 295 Cur casta vidua perseveret, si ad hoc tantum nati sumus, ut pecudum more vivamus? Aut quid mihi nocebit, si cum uxore mea alius concubuerit? Quomodo enim dentium officium est mandere, et in alvum ea quae sunt mansa transmittere, et non habet crimen qui conjugi meae panem dederit: ita si genitalium hoc est officium, ut semper fruantur natura sua, meam lassitudinem alterius vires superent: et uxoris, ut ita dixerim, ardentissimam gulam fortuita libido restinguat. Quid sibi autem vult apostolus, ut ad continentiam cohortetur, si contra naturam est? Quid ipse Dominus qui eunucho
Abbreviated transcription (Latin):
ginib autẽ p̃ceptũ dñi ñ habeo: Et cur
inquies creata sunt genitalia. & sic a con¬
ditore sapientissimo fabricati sumus. ut
mutuuũ nr̃m patiam᷑ ardorem: et gestia¬
mus innaturalẽ copulam: Piclitam᷑ res¬
ponsionis uerecundia : & quasi int̾̃ duoꝰ
scopulos. & quasdam necessitate pudici-
gium sustinemus: Si ad ꝓposita respondea.¬
mus: pudore suffundimur: Si pudor im¬
ꝑarit silentium. quasi de loco uidebim᷑ ce¬
dere: & adu̾sario feriendi occasionẽ dare:
Melius cam̃ ẽ. clausis quod dr̃ oculis anda¬
bazarum more pugnare: quam directa spi¬
cula elipeo non repellere ueritatis Poterã
quidem dicere. quomͦ posterior pars corpo¬
ris et meatus ꝑ quem aluistercora digerun¬
tur relegatus ẽ ab oculis. & quasi post ter¬
gum positus: ita et hic qui subuentre ẽ ad
digerendos humores & potus quib uenȩ
corporis irrigantur a deo conditus ẽ: S qm̃

Expanded text:
ginibus autem praeceptum Domini non habeo . Et cur, ginibus autem praeceptum Domini non habeo . Et cur, inquies, creata sunt genitalia, et sic a conditore sapientissimo fabricati sumus, ut mutuum nostri patiamur ardorem, et gestiamus in naturalem copulam? Periclitamur responsionis verecundia, et quasi inter duos scopulos, et quasdam necessitatis et pudigium sustinemus. Si ad proposita respondeamus, pudore suffundimur. Si pudor impetrarit silentium, quasi de loco videbimur cedere, et adversario feriendi occasionem dare. Melius est tamen clausis, quod dicitur, oculis Andabatarum more pugnare, quam directa spicula, clypeo non repellere veritatis. Poteram quidem dicere: Quomodo posterior pars corporis et meatus per quem alvi stercora egeruntur relegatus est ab oculis, et quasi post tergum positus, ita et hic qui sub ventre est, ad digerendos humores et potus, quibus venae corporis irrigantur, a Deo conditus est. Sed quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
bi gr̃a: Si cuncti philosophi sint: agricolȩ
non erunt: Quid loqͣr de agricolis: Non
oratores. non iuris consulti. non reliquarẜ
artium p̃ceptores. Siuniu̾si principes: quiꝰ
erit miles: Si om̃s caput: cuius uocabunt᷑
caput. cum cęt̾a menbra defuerint: yereris.
ut si uirginitatẽ plures appetierint. cessent¬
eẽ lupe. cessent ad ulterȩ: ne infantes in ur¬
bibꝰib uillisq ñ uagiant : Cotidie mechors
sanguis effunditur: adulteria dampnant᷑:
& int̾̃ ipsas leges & secures ac tribunalia. fla¬
grans libido dũat᷑ Noli metuere ne om̃s uir¬
gines fiant: Difficilis res ẽ uirginitas: & idõ
raraq difficilis Multi uocati: pauci ele¬
cti Cuꝑe plurimorum ẽ: ꝑseuerare paucoꝵ:
Unde & grande p̃miũ illorũ qui ꝑseuera¬
uerint: Siom̃s uirgines ẽẽ possent: nũꝗͣ¬
dñs diceret Qui potest caꝑe capiatͥ &
apłs in ꝑsuadendo trepidaret: de uir¬

Expanded text:
bi gratia: si cuncti philosophi sint, agricolae bi gratia: si cuncti philosophi sint, agricolae non erunt. Quid loquar de agricolis? non oratores, 294 non jurisconsulti, non reliquarum artium praeceptores. Si universi principes, quis erit miles? Si omnes caput, cujus vocabuntur caput, cum caetera membra defuerint? Vereris, ne si virginitatem plures appetierint, cessent lupae, cessent adulterae: ne infantes in urbibus villisque non vagiant. Quotidie moechorum sanguis effunditur, adulteria damnantur, et inter ipsas leges et secures ac tribunalia flagrans libido dominatur. Noli metuere ne omnes virgines fiant; difficilis res est virginitas, et ideo rara, quia difficilis: Multi vocati, pauci electi . Incipere plurimorum est, perseverare paucorum. Unde et grande praemium eorum, qui perseveraverint. Si omnes virgines esse possent, nunus diceret: Qui potest capere, capiat ; et Apostolus in suadendo non trepidaret: De vir
Abbreviated transcription (Latin):
aut diaconi: s si uirtututes habuerint
nominum suorum. & officiorũ: Alioquin
si diaconus sanctior ep̃õ suo fuerit: num ex
eo quod inferiori gradii ẽ. apud xp̃m dete¬
rior erit: Aut stephanus dia conus qui pͥmꝰ
martyrio coronatus ẽ. minor futurꝰ ẽ in reg¬
no cȩlorũ multis ep̃is: & timotheo ac tito. qͦs
ut subicere non audeo. ita nec ante ponere:
Quomͦ in legionib & in exercitu sunt du¬
ces. sunt tribuni. sant centuriones. sunt
ferentarii acleuis armaturȩ. & miles gregarł.
& manipuli: commissaq pugna. uacant no.¬
mina dignitatum. & sola fortitudo querit᷑:
ita in hoc campo & p̃lio qui contͣ demones di¬
micamus. non querunt᷑ nomina s oꝑa Et
qui nobilior. s qui fortior ẽ Ac dicis Siõs¬
uirgines fuerint: quomͦ stabit humanũ
genus : Par pari referã: Si om̃s uiduȩ fue¬
rint. uł in matrimonio continentes: quomͦ
styrps mortaliũ ꝓpagabit᷑: Hac ratione n¬
chil omnino erit: ne aluid ẽẽ desistat . Uer¬

Expanded text:
aut diaconi, sed si virtutes habuerint nominum suorum et officiorum. Alioqui si diaconus sanctior episcopo suo fuerit, non ex eo quod inferior gradu est, apud Christum deterior erit. Aut Stephanus diaconus, qui primus martyrio coronatus est, minor futurus est in regno coelorum multis episcopis, et Timotheo ac Tito, quos ut subjicere non audeo, ita nec anteponere . Quomodo in legionibus et exercitu sunt duces, sunt tribuni, sunt centuriones, sunt ferentarii, ac levis armaturae, et miles gregarius, et manipuli: commissaque pugna, vacant nomina dignitatum, et sola fortitudo quaeritur: ita in hoc campo et praelio, quo contra daemones dimicamus, non quaeruntur nomina, sed opera; et qui nobilior, sed qui fortior est. 36. virgines fuerint, quomodo stabit humanum genus? Par pari referam. Si omnes viduae fuerint, vel in matrimonio continentes, quomodo stirps mortalium propagabitur? Hac ratione nihil omnino erit, ne aliud esse desistat. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
si eiciat dñam suam Ecce hic et inter
malorũ magnitudinẽ. utxor apponit᷑:
Quod si respond̾is s uxor odiosa: dicãtͥ
ue ẽ: Qui enĩ duẽ uxorẽ mãbiguo ẽ. utrũ
odiosam. an amabilẽ ducat: Si odiosã du¬
xerit: fieri non potest Si amabilẽ. amor
illiꝰ inferno. et arenti t̾rȩ. & incendio cõꝑat᷑:¬
pauca ponentes Omnib tẽpꝰ ẽ: et tẽpꝰ omĩ
rei sub celo Tempꝰ pariendi: et tẽpꝰmori-¬
endi Temp̃ plantandi: et tẽpꝰ euellendi

Expanded text:
si ejiciat dominam suam . Ecce, et hic inter si ejiciat dominam suam . Ecce, et hic inter malorum magnitudinem uxor ponitur. Quod si responderis, sed uxor odiosa, dicam tive est. Qui enim ducit uxorem, in ambiguo est, utrum odiosam, an amabilem ducat. Si odiosam duxerit, ferri non potest. Si amabilem, amor illius inferno, et arenti terrae, et incendio compastimonia ponentes. Omnibus tempus est, et tempus omni rei sub coelo. Tempus pariendi, et tempus moriendi, tempus plantandi, et tempus evellendi
Abbreviated transcription (Latin):
eodem salomone p̾cipit᷑ Fili ne ꝑ efflu-¬
as: Et apłs ad hebreos: Propt̃ea inquit
quod sub enigniate scribit᷑. sanguisuge
tres filiȩ erant. dilectione dilectȩ. & istȩ
non saturauerunt eam: & quartȩ non
suffiẽ dicere satis ẽ: Infernus et amor
mulierisꝰ et t̾ra quȩ non satiat᷑ aqua:
et ignis non dieit satis ẽ: Si sanguisu¬
ga diabolꝰ ẽ: diaboli filiȩ sunt dilecti¬
one dilectȩ quȩ satiari int̾fectors cruo¬
re ñ possunt: infernus. et amor muli¬
eris. et t̾ra arens: et ignis exestuans:
Non hic de meretrice. ñ de adult̾a d̾r:¬
S amor mulieris gen̾alit̾ accusat᷑. qͥ
semꝑ insatiabilis ẽ: qͥ extinctus accen¬
ditur: et pꝰ copiã rursũ in opsẽ: ani¬
mũq uirilẽ effeminat: et excepta
passione quã sustinet. aliud ñ sinit co¬
gitare: Simile quid et in sequenti pa¬
et stultꝰ si saturet᷑ panib: & odiosa
uxor si habeat uirũ bonũ: et ancilla

Expanded text:
eodem Salomone praecipitur: Fili, ne superefflueodem Salomone praecipitur: Fili, ne supereffluas. Et Apostolus ad Hebraeos: Propterea, inquit,quod sub aenigmate scribitur? Sanguisugae tres filiae erant dilectione dilectae, sed istae non saturaverunt eam, et quartae non sufficit dicere satis est: Infernus, et amor mulieris, et terra quae non satiatur aqua, et ignis non dicit satis est Pr. XXX, 16. Sanguisuga diabolus est, diaboli filiae sunt dilectione dilectae, quae satiari interfectorum 283 cruore non possunt: Infernus, et amor mulieris, et terra arens, et ignis exaestuans Pr. XXX, 16. Non hic de meretrice, non de adultera dsed amor mulieris generaliter accusatur, qui semper insatiabilis est, qui exstinctus accenditur, et post copiam rursum inops est, animumque virilem effeminat, et excepta passione quam sustinet, aliud non sinit cogitare. Simile quid et in sequenti paet stultus si saturetur panibus, et odiosa uxor si habeat bonum virum: et ancilla
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̾ respondebo Quͦȩ enĩmͥ incũ¬
liꝰ ẽ inquit habitare in t̾ra deserta:
quã cũ uxore muliere litigiosa. & ira¬
cunda Quã rarũ sit. uxorẽ sine his
uitiis in ueniri: nouit ille qui duxͣ
uxorẽ: Unde pulchre uarꝰ geminꝰ
sublimis orator: Qui ñ in quit litigat:
cȩlebs ẽ Melius ẽ habitare in angulo
cecti: quam cum uxore maledica in domo
cominuni: Si domus communis mariti
et uxoris erigit uxorẽ in suꝑbiam. & con¬
tum eliam uiro facit: quanto magis si diti¬
or ixor fuerit. et in domo eiꝰ uir manserit:
Incipit enĩ ñ uxor ẽẽ. s dña: et uirosi offend̾it.
migrandum ẽ Stillicidia eicrunt homi¬
nem in die hiemali de domo sua: similit̃
et mulier maledica de ꝓpͥa domo Assi¬
dius quippe iuirgiis. & cõtidiana garru¬
litate fac̃ ꝑpluere domũ eiꝰ: et eicit eũ de
edib sius. id ẽ. de eccła Unde et supͣ ab

Expanded text:
breviter respondebo. Quae enim mihi incumbreviter respondebo. Quae enim mihi incumlius est, inquit, habitare in terra deserta, quam cum uxore litigiosa et iracunda . Quam rarum sit uxorem sine his vitiis inveniri, novit ille qui duxit uxorem. Unde pulchre Varius Geminus sublimis Orator, Qui non litigat, inquit, coelebs est. Melius est habitare in angulo tecti, quam cum uxore maledica in domo communi . Si domus communis mariti et uxoris erigit uxorem in superbiam, et contumeliam viro facit: quanto magis si ditior uxor fuerit, et in domo ejus vir manserit! Incipit enim non uxor esse, sed domina; et viro si offenderit, migrandum est. Stillicidia ejiciunt hominem in die hiemali de domo sua, similiter et mulier maledica de propria domo . Assiduis quippe jurgiis et quotidiana garrulitate facit perfluere domum ejus, et ejicit eum de aedibus suis, id est, de Ecclesia. Unde et supra ab
Abbreviated transcription (Latin):
dicis et cariem. flore compenset & pomiᷤᷤ¬
Supͣ in transitu ubi nob̾ adt̾isariꝰ ꝓpo¬
suerat salomonẽ multinubũ. qͥ tẽplũ
dĩ instrux̃. strictu respond̾am. ut ꝑ
questiones reliquas currerẽ: nc̃ ne cła.¬
mitet et hunc et alios in lege patriar
ratos ⁊ ꝓponam huiꝰ ipsius qui multas
uxores &e concubinas habuit denuptiis
uoluntatẽ: Nemo enĩ meliꝰ scire potest
qͥd sit uxor uł mulier: n ille qui pas-¬
sus ẽ Loqͥt᷑ gͦ in ꝓu̾biis: Mulier in¬
sipiens et audax: in ops panis efficit᷑:
Cuiꝰ panis : Nempe illuis: qui de cȩlo
descendit Statimq subiungit᷑. Ter¬
rigene apud eã ꝑeunt : et in ꝓfundo
inferi incurrunt: Qui sunt t̾rigenȩ
qui apud eam ꝑeunt. Utiq illi qui
de cȩlo ẽ Et rursũ in alio loco Sic̃ in lig
no uermis: ita ꝑdit uirũ suuͣ uxor
malefica Si autẽ asserueris hoc
de malis dictũ ẽẽ coniuigib: & ego tͥ

Expanded text:
dicis et cariem, flore compenset et pomidicis et cariem, flore compenset et pomiSupra in transitu, ubi nobis adversarius proposuerat Salomonem multinubum, qui Templum Dei exstruxit, strictim responderam, ut per quaestiones reliquas currerem. Nunc ne clamitet, et hunc et alios in Lege patriarcratos, proponamus hujus ipsius, qui multas uxores et concubinas habuit, de nuptiis voluntatem. Nemo enim melius scire potest quid sit uxor, 282 vel mulier, illo qui passus est. Loqsipiens et audax, inops panis efficitur . Cujus panis? Nempe illius qui de coelo descendit: statimque subjungit: Terrigenae apud eam pereunt, et in profundum inferni incurrunt. Qui sunt terrigenae qui apud eam pereunt? Utique illi, qui de coelo est. Et rursum in no vermis, ita perdit virum suum uxor malefica . Si autem asserueris hoc de malis dictum esse conjugibus, et ego tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ceri autem mulieri ñ ꝑmitto. neq do¬
minari in uirũ: s eẽ in silentio Et
ne uid̾et᷑ mulieris dura conditio. quȩ
eam in mariti redigerit seruitutem:
legis recordat᷑or antique. et ad origina¬
le exemplũ redit: quod ad am pͥmꝰ fa-¬
ctus sit. deinde mulier ex costa eius:
et quod adam diabolꝰ seducere ñ po-¬
tuit. s euam: et quod pꝰ offensã dñista¬
tim uiro subiecta sit. et ad maritũ il
deleret: ita tam̃ supsos filios erudiret
in fide et dilectione xp̃i. et in scĩficati¬
one. et pudicitia Non enĩ ut male ha-¬
bet᷑ in latinis codicib sobrietas ẽ legen¬
gͥ quomͦ ex hoc quoq ipso testimonio
mulier in filiors gen̾atione. & lib̾or nu¬
merus. salus ẽ matrũ: cur addidit. si
ꝑmanserint filii in fide. et caritate &
sc̃ificatione cum castitate: Tunc gͦ sal-¬
uabit᷑ mulier. sullos genuerit filios. qͥ
uirgines ꝑmansurisunt: si qd̃ ipsa ꝑdi¬
dit. acquirat in lib̾is: & dampnũ ra.¬

Expanded text:
cere autem mulieri non permitto, neque dominari in virum; sed esse in silentio Et ne videretur mulieris dura conditio, quae eam in mariti redigeret servitutem, legis recordatur antiquae et ad originale exemplum redit: quod Adam primus factus sit, deinde mulier ex costa ejus: et quod Adam diabolus seducere non potuerit, sed Evam: et quod post offensam Dei statim viro subjecta sit, et ad maritum illone deleret: Ita tamen, si ipsos filios erudiret in fide et dilectione Christi, et in sanctificatione et pudicitia: non enim ut male habetur in Latinis codicibus sobrietas est legenigitur quomodo ex hoc quoque ipso testimonio mulier in filiorum generatione, et liberorum numerus salus matrum est, cur addidit, si permanserint filii in charitate et sanctificatione cum castitate? Tunc ergo salvabitur mulier, si illos genuerit filios, qui virgines permansuri sunt: si quod ipsa perdidit, acquirat in liberis, et damnum ra
Abbreviated transcription (Latin):
cators quȩ ꝑ legẽ erant.oꝑabant᷑ in m̃bris
nr̃is. ut fructificarent morti: Nunc autẽ
soluti sumus alege mortis inqua detine¬
bamur: ut seruiamus in nouitate sp̃s &
non inuetustate litt̃ȩ Cum inquit eẽmͣ
in carne. & ñ innouitate sp̃s. s in uetusta¬
te litt̃ȩ: faciebamus ea quȩ carnis erant.
& fructificabamꝰ morti Nunc autẽq mor¬
tui sumus legi. ꝑ corpus xp̃i mortificemꝰ
deo: ut simus eius qui ex mortuis resurre¬
xit: Nunc autẽ e in alioloco cũ p̃dixissae.
scio q lex spiritalis ẽ. et deuiolentia carniꝰ
quod crebro nos impellat facere qd̾ nolu¬
mus. latiꝰ disputasset: ad extremũ in tu¬
lit: Infelix ego homo. quis me lib̾abit de
corpore mortis huius: Gr̃a dĩ ꝑ iħm xp̃m¬

Expanded text:
ant, operabantur in membris nostris, ut fructificarent morti. Nunc autem soluti sumus a Lege mortis, in qua detinebamur; ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae . Cum, inquit, essemus in carne, et non in novitate spiritus, sed in vetustate litterae, faciebamus ea quae carnis erant, et fructificabamus morti. Nunc autem quia mortui sumus legi, per corpus Christi, fructificemus Deo, ut simus ejus, qui ex mortuis resurrexit. Necnon et in alio loco cum praedixisset, Scio quia Lex spiritualis est ; et cum de violentia carnis quod crebro nos impellat facere quod nolimus, latius disputasset, ad extremum intulit: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis 297 hujus? Gratia Dei p
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑. Non ꝑcussorem: id ẽ. qui conscientiam
ñ ꝑcutiat singulorũ: Neq enim pugilem de¬
scribit sermoͦ apłicus: s pontificẽ instituit
quid facere non deb̾et. docet nunc eregio¬
ne quid faciat: S modestum: ñ litigiosũ:
ñ cupidũ : domumsuã bene regentẽ: filios
habentẽ subditos. cũ omni castitate Uide
quanta pudicitia exigit᷑ in ep̃o: ut si filii
eiꝰ impudici fuerint. ipse ep̃s eẽ ñ possit:
Et eodem offendat dm̃ officio. quo offen¬
dit & heli pontiphex: qui corripuerat filioᷤᷤ
retrorsum cecidit. & mortuus ẽ. anteqͣ lucer¬
na dei exaingueret᷑ Mulieres similiter pu¬
dicas. & rłqͣ In omĩ gradu. & sexu. tenet pudi¬
citia principatũ Cernis gͥ quod ep̃s pbr. &¬

Expanded text:
retur. Non percussorem, id est, qui conscientias retur. Non percussorem, id est, qui conscientias non percutiat singulorum. Neque enim pugilem describit sermo apostolicus, sed pontificem instituit, quid facere non debeat. Docet nunc e regione quid faciat. Sed modestum, non litigiosum, non cupidum; domum suam bene regentem, filios habentem subditos cum omni castitate. Vide quanta pudicitia exigatur in episcopo, ut si filii ejus impudici fuerint, ipse episcopus esse non possit, et eodem vitio offendat Deum, quo offendit Heli pontifex, qui corripuerat quidem fretrorsum cecidit, et mortuus est, antequam lucerna Dei exstingueretur . Mulieres similiter pudicas, et reliqua. In omni gradu et sexu, tenet pudicitia principatum. Cernis igitur, quod episcopus,
Abbreviated transcription (Latin):
obediunt ussioni: quodq his peiꝰ ẽ. illis
claricatus gradus donent. quorum sunt
obsequiis deliniti Alioquin siuixta sen¬
tentiam apłi non erunt ep̃i nisi mariti: ip
autem om̃s sic ẽẽ. ut egosum Et ioħ̾s in¬
dignus hoc gradii estimabit᷑: & om̃s uir¬
gines & continentes: quib quasi pulcher¬
rimis gemiis eccłȩ monile decoratur:
ne constitut᷑. possit si uelit occasionẽ exer-¬
irrep̃hensibilem ẽẽ: ut nulli uitioman¬
cipatꝰ sit Unus uxoris uirum : qui unã
habuerit. non habeat. Sobriũ. siue ut
ut imitet᷑ abraham: & cum ꝑegrinis immo
in ꝑ egrinis xp̃m suscipiat: Doctorem: Nichil
enim ꝓdest conscientia uirtutum frui. nisi
& creditum sibi populũ possit instruere: ut
ualeat exhortari in doctrina. & eos qui contͣ.¬
dicunt redarguere: Non uinolentũ:q qui
semꝑ in sc̃a scõrum ẽ. & offert hostias. uiũ
no luxuria ẽ: Sic bibat ep̃s: ut anbib̾it igno¬

Expanded text:
obediunt jussioni. Quodque his pejus est, illis obediunt jussioni. Quodque his pejus est, illis clericatus donant gradum, quorum sunt obsequiis deliniti. Alioqui si juxta sententiam Apostoli non erunt episcopi nisi mariti, ipsautem omnes sic esse, sicut ego sum . Et Joannes indignus hoc gradu existimabitur, et omnes virgines, et continentes, quibus quasi pulcherrimis gemmis Ecclesiae monile decoratur. ne constitutus, possit, si velit, occasionem exerirreprehensibilem esse , ut nulli vitio mancipatus sit: unius uxoris virum, qui unam uxorem habuerit, non habeat: Sobrium, sive, utut imitetur Abraham et cum peregrinis, immo in peregrinis, Christum suscipiat. Doctorem: nihil enim prodest conscientia virtutum frui, nisi et creditum sibi populum possit instruere, ut valeat exhortari in doctrina, et eos qui contradicunt redarguere. Non vinolentum, quisemper in Sanctis sanctorum est, et offert hostias, vinum no luxuria est. Sic bibat episcopus, ut an biberit igno
Abbreviated transcription (Latin):
inuita: habitum solum ođit & incessum
Multi eliguntur non amore sui s alteriꝰ
odio In plerisq suffragium meret᷑ sola sim¬
plicitas: & alteriis prudentiȩ & calliditati
quasi malitia opponit᷑. Nonnumqͣ errat
uulgi plebisq indicium: & in sacerdotib
comꝓbandis IInus quisq suis morib fauet:
ut non tam honum quam sui similem que.¬
rant p̃positum Euenit aliquotiens ut ma¬
rici quȩ pars maior in populo ẽ. maritisqͣsi
sibi applaudant: & in eo se arbitrent᷑ mi¬
nores non ẽẽ uirginib. si maritum uirgi¬
ni preferant: Dicam aliquid. quod forsitan
eum offensa multorum dicturus sum: s
bom non mͥ irascent᷑. quia eos peccati cons¬
cientia non remordebit: Interdum hoc
et pontificum uitio accidit. qui non me¬
liores. s argutiores in elero allegant: et
putant: uel afinib & cognatis quasi t̾rȩnȩ
militie officia largiuntur: siue diuitũ

Expanded text:
in vita, habitum solum oderit et incessum. in vita, habitum solum oderit et incessum. Multi eliguntur non amore sui, sed alterius odio. In plerisque suffragium meretur sola simplicitas et alterius prudentiae et calliditati quasi malitia opponitur. Nonnumquam errat vulgi plebisque iudicium et in sacerdotibus comprobandis unusquisque suis moribus favet, ut non tam bonum quam sui similem querat prepositum. Evenit aliquotiens, ut mariti, quae pars maior est in populo, maritis quasi sibi applaudant, et in eo se arbitrentur minores non esse virginibus, si mariti virgini praeferantur. Dicam aliquid, quod forsitan cum offensa multorum dicturus sum, sed boni non mihi irascentur, quia eos peccati conscieet pontificum vitio accidit, qui non meliores, sed argutiores in clerum allegunt  Aputant, vel affinibus et cognatis quasi terrenae militiae officia largiuntur, sive divitum
Abbreviated transcription (Latin):
gines sunt necessarii sacerdotes Numquid
quia in exercitu fortissimuis quisq ẽ eligen¬
dus: iccirco non assumentur & infirmiore.
cum om̃s fortes eẽ non possint: Si exercitus
urib tantum staret. & non etiam numero
militum : abicerentur in becilliores Nunc &
secundarum & terciarum uirium gradus
assumitur: ut turba et numero exercitus
compleat᷑ Et quomͦ in quies frequenter
iordmatione sacerdotali uirgo negligit᷑¬
& maritus assumitur. Quia forte cȩtera
oꝑa uirginitati non habet congruentia:
Aut uirgo putatur & non est:aut ẽ uir.¬
ginitatis infamis: aut certe ipsa uirgini¬
tas ei parit suꝑbiam Et dum sibi applau¬
dit de sola corporis castitate: iuirtutes cȩ¬
teras negligit: Non fouet pauꝑes: pecunie
cupidior ẽ: Et uenit interdum ut stristi¬
or uuiltus adductum suꝑcilium. incessus
pomparũ ferculis similis offendat popu¬
lum : & qui nichil habet quod rep̃hendat

Expanded text:
i sunt necessarii sacerdotes. Numquid, i sunt necessarii sacerdotes. Numquid, quia in exercitu fortissimus quisque eligendus est, idcirco non assumuntur et infirmiores, cum omnes fortes esse non possunt? Si exercitus viribus tantum staret et non etiam numero militum, abicerentur inbecilliores. Nunc et secundarum et terciarum vicium gradus assumitur, ut turba et numero exercitus compleatur. Et quomodo, inquies, frequenter in ordinatione sacerdotali sacerdos virgo negligitur et maritus assumitur? Quia forte et cetera opera virginitati non habet congruentia, aut virgo putatur et non est; aut est virginitatis infamis aut certe ipsa virginitas ei parit superbiam, et dum sibi applaudit de sola corporis castitate, virtutes ceteras negligit, non fovet pauperes aut pecuniae cupidior est. Evenit interdum, ut tristior vultus, adductum supercilium, incessus pomparum ferculis similis offendat populum et qui nihil habet, quod reprehendat
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa episcopał electio: metũ fac̃ Non enĩ
dic̃. eligat᷑ ep̃s. qͥ unã ducat uxorẽ. & fili
onĩ subditos disciplina Certe confice
ciat Alioquin si dep̃hensus fuerit: ñ qͦsi
uir tenebit᷑. s qͣsi adult̃ dãpnabit᷑: Aut
ꝑmicte sac̾dotib exercere oꝑanuptiarũ:
ut idem sint uirgines quod marici: aut sisa¬
cerdotib uxores non licet cangere: in eoseĩ
sunt. quia muitantur pudicitiam uirgina¬
lem: S & hoc inferendum: si laicus ẽ. qui¬
cumq fidelis: orare non potest. nisi careat
officio coniigali Sacerdoti eui semꝑ ꝓ
populo offerenda sunt sacrificia: semꝑ
orandum ẽ Si semꝑ orandum ẽ: gͦ semꝑ
carendum matrimonio: Nam in ueteri lege
qui ꝓpopulo hostias inferebant. non solũ
in domib non erant. s purificabant᷑ ad¬
tempꝰ ab uxorib separati: & uinum & sicerã
non bibebant. que solent libidinem ꝓuoca¬
re Eugunt᷑ mariti in sacerdotium non ne¬
go: quia non sunt tanti uirgines. quantiuir¬

Expanded text:
ipsa episcopalis electio mecum facit; non enim dicitur: Eligatur episcopus qui unam ducit uxorem, et filioomni subditos disciplina. Certe confiterciat. Alioquin si deprehensus fuerit, non quasi vir tenebitur, sed quasi adulter damnabitur. Aut permitte sacerdotibus exercere opera nuptiarum, ut idem sint virgines quod mariti; aut, si sacerdotibus uxores non licet tangere, in eo sancti sunt quia imitantur pudicitiam virginalem. Sed et hoc inferendum, si laicus et quicunque fidelis orare non potest nisi careat officio conjugali, sacerdoti cui semper pro populo offerenda sunt sacrificia semper orandum est: si semper orandum, ergo semper carendum matrimonio. Nam et in veteri lege qui pro populo hostias offerebant, non solum us suis non erant, sed etiam purificabantur ab uxoribus separati et vinum et siceram non bibebant, quae solent libidinem provocare. Eliguntur mariti in sacerdotium? Non nego, quia non sunt tanti virgines, quant
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sp̃u dĩ aguntur: hii filii sunt dĩ Si
prudentia carnis inimica ẽ in dm̃: & qui
in carne sunt deo placere ñ possunt: ar¬
bitror eos qui seruiunt officio coniugali.
quod prudentiã carnis diligant. et in
carne suit: Aqua retrahens nos apłs. &
iungens spũi: deinceps loquit᷑: Obsecto
uos fr̃s ꝑ miscdiam dei: ut exbibeatis cor¬
pora ur̃a hostiamiuuentẽ. scãm. deo pla¬

Expanded text:
ntur, hi filii sunt Dei; si prudentia carnis inimica est in Deum, et qui in carne sunt Deo placere non possunt, arbitror eos qui serviunt officio conjugali quod prudentiam carnis diligant, et in carne sunt, a qua retrahens nos Apostolus, et jungens Spiritui deinceps loquitur : Obsecro vos, per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora
Abbreviated transcription (Latin):
tatio: nec carne̾ libido maculauerit Econ
habet sollicitus ẽ quȩ sunt mundi. qͦmͦ
placeat uxori: sic nupta. res mundi cogi¬
tat: quomͦ placeat uiro Nos autẽ non su¬
mus de hoc mundo qui in maligno positꝰ
ẽ: cuius figura p̃terit: de quo dr̃ad apłos¬

Expanded text:
nec carnem libido maculavit. E contrhabet, sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori: sic nupta res mundi cogitat, quomodo placeat viro. Nos autem non sumus de hoc mundo, qui in maligno positus est, cujus figura praeterit, de quo dicitur ad Apos
Abbreviated transcription (Latin):
responsione suꝑare: Uetera transier̃t:¬
et ecce facta sunt omĩa noua Curram ꝑ
apłorum sententias: &. quomͦ insalomonis
exemplis breues expositiunculas subdidi.
ob intelligendi facilitatẽ: ita & nunc casti¬
tatis &e continentiȩ xp̃ianȩ exempla replica¬
bo & de multis testimoniis. quasi unum
corpus efficiã: quo & nichil quod ad pudi¬
citiam ꝑtinet p̃t̃mutã: et nimiȩ plixita¬
tis declinẽ fastidium: Seribit int̾cet̃a pau¬
lus apłs ad romanos: Quẽ gͦ fructũ habuu¬

Expanded text:
etera transierunt, ecce facta sunt omnia nova . Curram per apostolorum sententias, et quomodo in Salomonis exemplis breves expositiunculas subdidi, ob intelligendi facilitatem, ita et nunc castitatis et continentiae christianae exempla replicabo, et de multis testimoniis quasi unum corpus efficiam, quo et nihil quod ad pudicitiam pertineat, praetermittam, et nimiae prolixitatis declinem fastidium. Scribit inter caetera Paulus apostolus ad Romanos: Quem ergo fructum habu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ facti deo: habetis fructũ urm in sc̃¬
ficationẽ : finẽ uͦ in uitã ȩternã Puto qd̾
& nuptiarũ finis mors sit: fructus autẽ
sc̃ificationis. qui uł ad uirginitatem. uel
ad continentiam ꝑtinet. uita pensat᷑ et̾̃na
Ac deinde Itaq fr̃s mei. & uosmortificati
estis legi ꝑ corpꝰ xp̃i ᷑ ut sitis alteriꝰ qui ex
mortius resurrex̃: ut fructificemus oo

Expanded text:
facti, habetis fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam aeternam . Puto quod et nuptiarum finis mors sit. Fructus autem sanctificationis, qui vel ad virginitatem, vel ad continentiam pertinet, vita pensatur aeterna. Ac deinde: Itaque, fratres mei, et vos mortificati estis Legi per corpus Christi: ut sitis alterius, qui ex mortuis resurrexit:
Abbreviated transcription (Latin):
uos mutit᷑: & ñ ãbulabunt inuetustate litt̾ȩ.
s in nouitate sp̃s: Hoc ẽ uinũ. qd̾ cũ in ebria¬
u̾it adolescentulos et puellas. statĩ uirgini¬
tatẽ siciunt: et in crapulã castitatis eructant:
ꝓpħantis: Complebunt᷑ in fantib et puellis
ludentib plateȩ eiꝰ: Quio enĩ bonũ eiꝰ ẽ. &
germinans uirgines: Iste st̃ uirgines. de qͥb¬
et in qͣdragesimo qͣrto psalmo scriptũ ẽ Ad¬
ducent᷑ regi uirgines pꝰ eã: ꝓximȩ eiꝰ afferent᷑
tͥ in leticia et exultatione: adducent᷑ in tẽplũ
regis Seqͥt᷑ Ortꝰ conlusus soror mea sponsa
Ortꝰ conclisus: fons signatꝰ: Quod eonelu sũ
ẽ.atq signatũ: similitu dinẽ habet matͥs
dñi. matris et uirginis Unde et in sepulchro
saluatoris nouo qd̃ in petra durissima fue¬

Expanded text:
vos mittitur : et non ambulabant in vetustate litterae; vos mittitur : et non ambulabant in vetustate litterae; sed in novitate spiritus . Hoc est vinum quod cum inebriaverit adolescentes et puellas, statim virginitatem sitiunt; et in crapulam castitatis eructant, ibus prophetantis: Complebuntur infantibus et puellis ludentibus plateae ejus. Quid enim bonum ejus est, germinans virgines ? Istae sunt virgines, de quibus in quadragesimo quarto Psalmo scriptum est: Adducentur regi virgines post eam, proximae ejus afferentur tibi in laetitia, et exsultatione. Addsponsa: hortus conclusus, fons signatus . Quod clausum est, atque signatum, similitudinem habet Matris Domini, matris et virginis. Unde et in sepulcro Salvatoris novo, quod in petra durissima