comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni & post uesum carniũ manna tribu impleriq scriptura panem an¬
geloru manducauit homo: Profoctiq dehalus castra metatui ont
pͥhidim & non erat ibi aquic populo : Vndecima mansio est quã uiolẽ¬
ter interpreata in libro hebra corum nominũ reppen uidit hos¬
sufficiens eis aut
fostium uel sanitas fortiu siue iux¬
ta ꝓpri&atem lingͥo
sirȩ remissiomaniuuu hec & in ex¬
odo legitur. postꝓ
fectionem dehereinosin queri¬
tur inea populus ab ar¬
doremsitis fons de petra oreb
erumpit & ꝓfluit & qr
temptauer̃ dm̃ locus raplũdĩ
temptationis quoque idest
mense sortitus est nom moses
ascendit inmontẽ: ilis̃ contra amulecmilitat ad crucis signũ supera¬
tor inimicos remissis orantis macnibus hostis uictor insequit᷑ sed & morses
rlapidem de ⁊acharia qui septem habebat oculos & in scmuelis
lumine appellatur ab enerer id est lapis ad iutor &utraq mccnũ eius a¬

Expanded text:
ni et post esum carnium manna tribui inplerique scripturam: panem anni et post esum carnium manna tribui inplerique scripturam: panem angelorum manducauit homo. Profectique de Halus castra metati sunt in Raphidim; et non erat ibi aqua populo. Undecima mansio est, quam uiolenter interpretatam in libro Hebraicorum Nominum repperi sufficiens eis\' aufortium\' uel \'sanitas fortium\' siue iuxta proprietatem linguae Syrae \'remissio manuum\'. haec et in Exodo legitur post profectionem de heremo Sin. queritur in ea populus ab ardore sitis; fons de petra Oreb erumpit et profluit et, quia temptauerunt deum, locus Raphidim \'temptationis\' quoque, id est \'massae\' sortitus est nomen. Moyses ascendit in montem; Iesus contra Amalec militat; ad crucis signum superatur inimicus; remissis orantis manibus hostis uictor insequitur. sedet Moyses super lapidem de Zacharia, qui septem habebat oculos et in Samuhelis uolumine appellatur aben ezer, id est \'lapis adiutor\', et utramque manum eius A
Abbreviated transcription (Latin):
tur & demedis interp̃tatis finctas explanationes querese ut in ꝑsenq deph¬
calegant ꝓrappħaca littera ponentes ꝓlittera eoquod res & deł& par¬
uo upice distinguãtur & inter pr&atur curatione atq ex inde tropholo¬
qiũ similem ꝓsequantur. Profacti dephãca castrametatis in halus: Dec
mcensio mȩcodo ñ hab&ur crediturq in siñ heremo contineri eod sit
ncrrante libro ꝓfecta e omnis mulgtudo filiorũ irł dehereuio sito
permansiones sucs iuxtac or dni & uener rapindim ex quo perspicuũ est
plures magisiones unius regionis uocabulo demonstrari int̃ pre&at᷑q bal
sermentũ quod tollens mulier miscuit furinae satis trib: donec ferent̃¬
tisecur totum : In hac solitudine murmurat populus ꝓftme & conuer¬
sus respicit ꝓcul in nubegloriã di: accepitq uespere eoturnice &ma¬
ne ulterius diemanna :  nota in mansione decima fermentum po¬

Expanded text:
tur, et de male interpretatis fictas explanationes quaerere, ut in praesenti pro Dephtur, et de male interpretatis fictas explanationes quaerere, ut in praesenti pro Dephca legunt Raphaca litteram ponentes pro littera, eo quod res et daleth paruo apice distinguantur, et interpretantur \'curationem\' atque exinde tropologiam similem prosequuntur. Et profecti de Dephca castra metati sunt in Halus. Decima mansio in Exodo non habetur crediturque in Sin heremo contineri eodem narrante libro: profecta est omnis multitudo filiorum Israhel de heremo Sin per mansiones suas iuxta os domini et uenerunt Raphidim. ex quo perspicuum est plures mansiones unius regionis uocabulo demonstrari. interpretatur Halus fermentum, quod tollens mulier miscuit farinae satis tribus, donec fermentaretur totum. in hac solitudine murmurat populus propter famem et conuersus respicit procul in nube gloriam dei accipitque uespere coturnicem et mane alterius diei manna. et nota in mansione decima fermentum po
Abbreviated transcription (Latin):
pulsatio dicitur uxtec quod & dñs ait pulsate & aperi& uobis in libro ait̃
hebraicoru nominũ ad hesionem remissionemq transtullimus quod lecto¬
rem turbaren deb& neput& nos dissonaułia scribere: ibi eni iuxta id qđ
uulgo habe&xur edidimus simediũ uerbũ scribatur perbẽd litterã hicaiã
in hebraico uolumine scriptũ repperi perpħe quod elemtum meegis pi¬
scctionem quam glutinũ sonat sensusq mcnifestus postresponsa dna
post octauu numerũ resurrectionis xp̃i incipimus sacram̃ta pulsa
prudentẽ studiosumq lectorem rogatũ uelim ut sciat me ustese nomi¬
na uixtic hebraicã ueritatͥe alioquin ingretis & lictinis codicib prags
pauca ÷ nomina omnia corrupta repperimus & miror quos dã erudi¬
tos a ec desiasticos uiros eccuoluis se trans ferre quaem haebraicoñ habẽ¬

Expanded text:
pulsatio, dicitur, iuxta quod et dominus ait: pulsate et aperietur uobis. in libro autem pulsatio, dicitur, iuxta quod et dominus ait: pulsate et aperietur uobis. in libro autem Hebraicorum Nominum \'adhaesionem remissionemque\' transtulimus, quod lectorem turbare non debet. nec putet nos dissonantia scribere; ibi enim iuxta id, quod uulgo habetur, edidimus, si medium uerbum scribatur per beth litteram; hic autem in Hebraico uolumine scriptum repperi per phe, quod elementum magis pulsationem quam glutinum sonat. sensusque manifestus: post responsa domini, post octauum numerum resurrectionis Christi incipimus sacramenta pulsare. prudentem studiosumque lectorem rogatum uelim, ut sciat me uertere nomina iuxta Hebraicam ueritatem; alioquin in Graecis et Latinis codicibus praeter pauca omnia corrupta repperimus. et miror quosdam eruditos et ecclesiasticos uiros ea uoluisse transferre, quae in Hebraico non haben
Abbreviated transcription (Latin):
uoc&ur extota ꝓuintia &iu locus unius mansionis nõm acceperit sic̃
& moab tam urbis quã ꝓuintiae nom est in hac solitudine quinquemã¬
siones Iam̃ suph dequa supra diximus & heremus siu & dephca & hał us
x raphidim dequibus loquimur in consequentib: sin aut interprala¬
tur rubus uel odiu quoru utrumq fac̃ admisticos intellectus quod s¬
quã uenerimus ad eum locu dequo nobis sit dñs loquuturus grande odi
um mereamur in imicitunc uidebimus arderubrũ & ñ conburi inflũ¬
mari ecclesiã persecutionibus & camloquente milla dño ñperire. & no¬
tac̃ quod in octaua mansione inquatorcolcria nr̃a sunt unde eoctauus
psedmus hoctitulo p̃notatur: desertũ capimus rubi quia plures fihi de¬
sertee magis quã eius quȩ hab&iurũ & ꝓfecti dedesertosin castra mea¬
tisunt indepħca : nonamansio hoc nõm a put hebraros lepuela uidest

Expanded text:
uocetur et ex, tota prouincia etiam locus unius mansionis nomen acceperit, sicut uocetur et ex, tota prouincia etiam locus unius mansionis nomen acceperit, sicut et Moab tam urbis quam prouinciae nomen est. in hac solitudine quinque mansiones: iam suph, de qua supra diximus, et heremus Sin et Dephca et Halus et Raphidim, de quibus loquemur in consequentibus. Sm autem interpretatur rubus uel odium, quorum utrumque facit ad mysticos intellectus, quod, postquam uenerimus ad eum locum, deum mereamur inimici. Tunc videbimus ardere rubrum et non comburi; inflammari Ecclesiam persecutionibus, et eam, loquente in illa Domino, non perire. Et nota quod in octava mansione, in qua torcularia nostra sunt unde et octavus psalmus hoc titulo psertae.magis quam eius, quae habet uirum. Et profecti de deserto Sin castra metati sunt in Dephca. Nona mansio. hoc nomen apud Hebraeos κροῦσμα, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tra metati sunt. Aliud est eni trans sire permare aliud in proximo fige¬
retab̵ nacula ex quib: mouemur &ium posteuan gelica disciplinã inci¬
bos dulcis simos truphorũ apparere nob̵ interdumare & prcerita dis¬
re es ꝓcul aspicere uerbum iam̃ suph aput haebreos exmari& r
pica uri quod uenerint ad paludem quenda & lacum qui caresto & iũ¬
cis plenus fuerit: Quod aut̃ om̃ congregationes aquaru scriptura sc̃a ma¬
re uoc & nulla dubitatioest Hec mansio in exodo ñ hab&ur sed scrintũ est
ꝓeo quod demare rubro uenerint ad desertũ sinquae est inter helim &
sinai : Quintac decima diemensis secundi egressionis eorũ ex aegrpto id
est tricesima prima postquã egressis dera messe & ꝓfesti de marerubsd
castrametatis unt in solitudinesin: Octaua mcensio lic& iuxta ordine
exodi septima sit sed sciendũ quod omnis usque ad monte sinã̃ herem siñ

Expanded text:
tra metati sunt. aliud est enim transire per mare, aliud in proximo figetra metati sunt. aliud est enim transire per mare, aliud in proximo figere tabernacula. ex quibus monemur etiam post euangelicam disciplinam inter cibos dulcissimos triumphorum apparere nobis interdum mare et praeterita dis mare et mare procul aspicere. uerbum \'iam - suph\' apud Hebraeos ex mari et rubro picari, quod uenerint ad paludem quandam et lacum, qui carecto et iuncis plenus fuerit. quod autem omnes congregationes aquarum scriptura sancta mare uocet, nulla dubitatio est. haec mansio in Exodo non habetur. sed scriptum est pro ea, quod de Mari Rubro uenerint ad desertum. Sin, quae est inter Helim et Sinai, quinta decima die mensis secundi egressionis eorum ex Aegypto, id est tricesima prima, postquam egressi sunt de Ramesse. Et profecti de Mari Rubro castra metati sunt in solitudine Sin. Octaua mansio, licet iuxta ordinem Exodi septima sit. sed sciendum, quod omnis usque ad montem Sinai heremus Sin
Abbreviated transcription (Latin):
diriuate totius aque mundi siccitatem rigiNt : iuxta hasaquas septu aginta
creuere palme quos adipsos secundi ordinis intelligim: praeceptores luca
euangelista testante duodecim fuisse anostolos & septuaginta discipulos mi¬
nores gradus quos &binos antese dñs premit tebat : dequib: & paulus sefest quod
apparuerit dñs piimũ duodecim deinde ap̃łis omnib:: alios uolens intellegipi¬
mos & alios secundos xp̃i discipulos: bibam: dehuiuscemodi forib: & dulces frs
uistonae deuorartes ad mansiones reliquas prepasemur: Prosectiq de
helim castra metati sunt admare rubrũ marerubrũ quod hebra¬
cedicitur iaõsup: septima mansio est & queritur quomodo pͥtransione
icris rubri & fontis mare & helimrursum ad marerubru uenerint ni¬
si foste initinere pergentib: sinus quiden maris occurrerit iuxta quem cas¬

Expanded text:
deriuatae aquae 3 totius mundi siccitatem rigant. iuxta has aquas septuaginta deriuatae aquae 3 totius mundi siccitatem rigant. iuxta has aquas septuaginta creuere palmae, quos et ipsos secundi ordinis intellegimus praeceptores Luca euangelista testante duodecim fuisse apostolos et septuaginta discipulos minoris gradus, quos et binos ante se dominus praemittebat. de quibus et Paulus refert, quod apparuerit dominus primum duodecim, deinde apostolis omnibus, alios uolens intellegi primos et alios secundos Christi discipulos. bibamus de huiusce modi fontibus et dulces fructus uictoriae deuorantes ad mansiones reliquas praeparemur. Profectique de Helim castra metati sunt ad Mare Rubrum. Mare Rubrum, quod Hebraice dicitur \'iam suph\', septima mansio est. et quaeritur, quomodo post transitionem Maris Rubri et fontis Marae et Helim rursum ad Mare Rubrum uenerint, nisi forte in itinere pergentibus sinus quidam maris occurrerit, iuxta quem cas
Abbreviated transcription (Latin):
humoses temperans examantudine nominatur quȩ dulcis osten¬
ditur sestituens sanitatem : sicut e contrario uoluptas atqueldo
na amantudine terminatur dicente scriptura quaȩ adtem pus
pinguae feccit faucestuas : nouissi meuero amanus felle inuȩnies
& ꝓfest: demara ueneruNt in holim uber au duo detim fores aquo¬
& septuaginta palme ibique castra m&atisuNT : sextamansio inari&es for¬
tesque uertitur quã pulcher ordo uistutũ postuictoriã temptatio : posttemp¬
tationem refectio: decmaritudine uenim: ad aria&es & robustos principes
gregis quos apud es ethiel dñs iudicaturu ẽẽ sedicit quod ali eoniꝰ conculca¬
uerinT aquas & conpraes serin: oues: aliilenes & placabiles fuenđ : de his & in cesim:
sionis: tenemꝰ hospiciũ nũquã pnus occurreruNT fortes purismi nisi ub magis¬
trorũ dostrina prupit : nec dubiũ quin duo decĩ apłis sermosit dequoni fonib:

Expanded text:
humores temperans, ex amaritudine nuncupatur, quae dulcis ostenhumores temperans, ex amaritudine nuncupatur, quae dulcis ostenditur, restituens sanitauria amaritudine terminatur dicente scriptura: quae ad tempus pinguefacit fauces tuas, nouissime uero amarius felle inuenies. Et profecti de Mara uenerunt in Helim, ubi erant duodecim fontes aquaet septuaginta palmae, ibique castra metati sunt. Sexta mansio in \'arietes fortesque\' uertitur. quam pulcher ordo uirtutum! post uictoriam temptatio, post temptationem refectio. de amaritudine uenimus ad arietes et robustos principes gregis, quos apud Ezechiel dominus iudicaturum esse se dicit, quod alii eorum conculcauerint aquas et conpresserint oues, alii lenes et placabiles fuerint. de his et uicesimus sionis tenemus hospitium. numquam prius occurrerunt fontes purissimi, nisi ubi magistrorum doctrina prorumpit. nec dubium, quin de duodecim apostolis sermo sit, de quorum fontibus
Abbreviated transcription (Latin):
inspirital becptis mosuffoceiur : egressi demarerubro occurit here¬
mus sir quac & soltudo a o ham dicitur inqua tribus diebus ingredienes
ihabuerunt aquã & peruener admara quae ex amaritudi
nõm accepit habebat fonsaquã & dulcedinẽ ñ babebat. mur¬
murat populus uidens aquas & potare ñ sustinens intellege anao¬
ra aquas occidentis litterae quib: sunmitat᷑ confessio crucis & passio¬
nis dominicae scccramenta iungcã Tur omne quod in potabile & triste
uidebatur acrigidũ uestitur indulcedinem unde & scriptũ est consti¬
tuit ds̃ popdlo legem & iudicia & temptauit eum: ubieni magnitudo
gratice ibi magnitudo discriminis: nec terrearis si post uistoria
uenias adimantudine quia ueru pascha ficçientes azyma cuama¬
ritudinib: comeduNt & temptatio ꝓbationẽ : ꝓbatiospem. spes
parit salute: aput medicos qu̾oque quedĩ anthidotos noxios

Expanded text:
in spirituali baptismo suffocetur. Egressis de mari Rubro, occurrit erein spirituali baptismo suffocetur. Egressis de mari Rubro, occurrit eremus Sur, quae et solitudo Etham dicitur, in qua tribus diebus ingredientes non habuerunt aquam: et pervenerunt ad Mara, quae ex amaritudine nomen accepit. Habebat fons aquam, et dulcedinem non habebat. Murmurat populus videns aquas, et potare non sustinens. Mara intellige, aquas occidentis litterae, quibus si immittatur confessio crucis, et passionis Dominicae sacramenta jungantur: omne quod impotabile et triste videbatur ac rigidum, vertitur in dulcedinem. Unde et scriptum est: « Constituit Deus populo legem et judicia, et tentavit eum » . Ubi enim magnitudo gratiae, ibi magnitudo discriminis. Nec terrearis, si post victoriam venias ad amaritudinem: quia verum Pascha facientes, azyma cum amaritudinibus comedunt, et tentatio probationem, probatio spem, spes parit salutem . Apud medicos quoque, quaedam antidotus, noxios
Abbreviated transcription (Latin):
biad sumens uocabulo uirtutis ac dextere cum totus sit insinistra: &
ꝓfecti dea phiphiroth transsier̃ permediũ mari indeserto & ambu¬
luuer̃ uia triũ dieru in soltudine a & hã & castrametatis in mara:
Iuinta mansio mara quae inter pre&atur a maritudo ñ poteran adru¬
brimaris gurgites & pharaonem cum suo exercitu uidere pereũ¬
tem nisi post quam habuer̃ in ore nobilitates idest in dñi confessione
uistutes quando credider̃ do & morsi fumulo eius & uudier ab eo dñs
pugnabit ꝓuob̵ & uos tacebitis & uistores maria p̃cinentȩ inymphia¬
enim honorificatus est aequu & ascensorem deiecit inmare post
predicationem euangeli posttabernacula trans migratlium: post
sus occurrunt unde discimꝑ cauendas semper insidias & in uocandũ
misericordiã dĩ ut in sequentem pharaonem possimus effugire & nob

Expanded text:
sibi adsumens uocabulum uirtutis ac dexterae, cum totus sit in sinistra. Et sibi adsumens uocabulum uirtutis ac dexterae, cum totus sit in sinistra. Et profecti de Phiahiroth transierunt per medium mare in deserto et ambulauerunt uiam trium dierum in solitudine Aetham et castra metati sunt de Aetham. Quinta mansio Mara, quae interpretatur \'amaritudo\'. non poterant ad Rubri Maris gurgites peruenire et Pharaonem cum suo exercitu uidere pereuntem, nisi postquam habuerunt in ore nobilitates, id est in domini confessione uirtutes, quando crediderunt deo et Moysi, famulo eius, et audierunt ab eo: dominus pugnabit pro uobis et uos tacebitis, enim honorificatus est, equum et ascensorem projecit in mare » . Post praedicationem Evangelii, post tabernacula transmigrantium, post t Pharao rursus occurrunt. Unde discimus cavendas semper insidias, et invocandam misericordiam Dei, ut insequentem Pharaonem possimus effugere, et nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ti prȩparemis nob fortitudinem ad sumamus perfactũ robor ut inter
erroru tenebras & consusionẽ noctis scieNiue xp̃i lumen appareat:
ies quoq: nr̃t nubem habeat ꝓtegeNtem ut his ducib: ad scanter
peruenire ualeamus. Profectiq deaet hacm reuersi sunt ad phiaphi
heth quidã male in rothuillas putant errorque manifestus quad
ꝓsupradieto elem̃to am̃ littera legant beelse phon inlingua nra iu
porromaqdel naguitudo uelturris: Ad sumpta igst fer dne
nobilitimur in dño & beel sephion idoss ardina conrtesipiin
illiusq magnificenłiam &turiitẽ superbia declinamus: Noneni et
abccustro unde dñs uenit & cameridiae inquasponsus recumbit in fori¬
bus sed possessor aquilonis uenti frigidis simi aquo exar descuNt
iala supe terra : quicu frigidissimus sit nomine dexteruocat᷑ fec

Expanded text:
ti. praeparemus nobis fortitudinem, adsumamus perfectum robur, ut inter ti. praeparemus nobis fortitudinem, adsumamus perfectum robur, ut inter errorum tenebras et confusionem noctis scientiae Christi lumen appareat. dies quoque noster nubem habeat protegentem, ut his ducibus ad sanctam terram peruenire ualeamus. Profectique de Aetham reuersi sunt Phiahirque per litteram heth. quidam male hiroth \'uillas\' putant, errorque manifestus, quod pro supra dicto elemento ain litteram legant. Beelsephon in linguam nostrporro Magdol 2 \'magnitudo\' uel \'turris\'. adsumpta igitur fortitudine nobilitamur in domino et Beelsephon idoli arcana contemnimus illiusque magnificentiam et turritam superbiam declinamus. non enim est ab austro, unde dominus uenit, et a meridie, in qua sponsus recumbit in floribus, sed possessor aquilonis, uenti frigidissimi, a quo exardescunt mala super terram; qui, cum sit frigidissimus, nomine dexter uocatur, falso
Abbreviated transcription (Latin):
re consumantes: Caue teceferm̃to phecrisa eori in hac nob̵ precipit᷑
mansione ut semper egressionis ex uegrpto memoressimus ut cele¬
bremus transitũ id est phase dñi ut primogenita nr̃i utericunetarii¬
q. uistutem. Proprimogenitis a egrpti quae percus sus dño consecse¬
mus: E ꝓfecti desochot castram&ati sunt in a& ham quae est in
extremo solitudinis tertia mansio offestur posttubernacula inqͥu
primũ uid&urdñs nocte in columna nubis & perdiem in columna
ignis ut p̃cedat populũ & duxitineris fiat. Aetham nobiscũ sonat
ortitudo atque perfictio : dequa & dđ canittudis rupist icl¬
os a& ham id est fortes grandis est fortitudo aegrptũ dimittese
& in extrema solrtudine commorari : ex quo intelligimus locũsocobt
ad huc iuxta egipti fuis seregiones in eo eni quod dicitur qua eest in ex¬
tremis finibus solitudinis ostendit᷑ inter confinia esse heremi & egip¬

Expanded text:
re consummantes: « Cavete a fermento Pharisaeorum » . In hac nobis praecipitur re consummantes: « Cavete a fermento Pharisaeorum » . In hac nobis praecipitur Mansione, ut semper egressionis ex Aegypto memores simus: ut celebremus transitum, id est, Phase Domini; ut primogenita nostri uteri, cunctarumque virtutum, pro primogenitis Aegmus. Et profecti de Sochoth castra metati sunt in Aetham, quae est in extremo solitudinis. Tertia mansio offertur post tabernacula, in qua primum uidetur dominus nocte in columna ignis et per diem in columna nubis, ut praecedat populum et dux itineris fiat. Aetham nobiscum sonat \'fortitudo\' atque \'perfectio\', de qua et Dauid canit: tu disrupisti fluuios Aetham, id est \'fortes\'. grandis est fortitudo Aegyptum dimittere et m extrema solitudine commorari. ex quo intellegimus locum Sochoth adhuc iuxta Aegypti fuisse regiones. in eo enim, quod dicitur: quae est in extremis finibus solitudinis, ostenditur inter confinia esse heremi et Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
losophorũ quib: deceptos homines atq mraitos teneb aN
tiũ imitentur exemplũ porro quod sequit᷑ indus corũ fec̃
iudicia siue ut septuaginta transtuler ultiones illud hebse
autument quod nocte quȩ egris sus populus omnia ina egrptotem¬
plac destructa suđ siue motuterrae siue tactiu flumiũ spiritaliber aut
iscemus quod e gredientib: nobis ex aegpto errorũ idola corrua
derames se castramaati sunt in sochot. sec unda mansio inhas cocui
panes auimos & primũ tendii T taber nacula unde & exrelo¬
us nom̃ accepit socoth quippe int̃praatur inlingua nr̃a
sollem pnitas tubernaculorũ est: cum ergo exierimus ex uegrpto pri¬
ĩ tabernacula figimus sciendũ nobis adulteriora pergendũ
non comedimus defermento aegipti defermento malitiae & nequi¬
tiue seduescimur azimis sinceritatis & uentatis : dñi p̃cepta ope¬

Expanded text:
losophorum, quibus deceptos homines atque irretitos tenebant. losophorum, quibus deceptos homines atque irretitos tenebant. tium imitentur exemplum. Porro quod sequitur: « In diis eorum fecit judicia » , sive ut Septuaginta transtulerunt, « ultiones: » illud Hebraei autumant, quod nocte qua egressus est populus, omnia in Aegypto templa destructa sint, sive motu terrae, sive ictu fulminum. Spiritualiter autem discimus quod egredientibus nobis de Aegypto, errorum idola corruande Ramesse, castra metati sunt in Soccoth . Secunda Mansio. In hac coquunt panes azymos, et primum tendunt tabernacula, unde et ex re locus nomen accepit. SOCCOTH quippe interpretatur in lingua nostsolemnitas Tabernaculorum est . Cum ergo exierimus ex Aegypto, primum tabernacula figimus, scientes nobis ad ulteriora pergendum. Tunc non comedimus de fermento Aegypti, de fermento malitiae et nequitiae: sed vescimur azymis sinceritatis et veritatis : Domini praecepta ope
Abbreviated transcription (Latin):
mus in mense primo quando hiemps pr&erut & cout sibi quando
ueris ex ordiũ est quindo terru parturit quando cuncta renoua¬
tur & eximus quintu decima diemensis primi in crastinũ pascho
pleno mensis lumine post aesumagni in maculi &ł calciatos
pedes dea postoli & uecinctos puditia lum bos ebaculos inma¬
nibus p̃paratos quã uis enĩ iaegrpto quastu decima mensis pas¬
cha fcicientes cõmederimus agnũ tum̃tunc nob̵ lux plena cõpl&
Quando in manu excelsa ramessem dimitimi quae ex colsa
dicitur uel quod aegiptũ percus serit uel quod ꝓtexerit inł
Uidentibus egrptiis quiadmirant᷑ nos exire deseculo & tor¬
quentur inuidia & postea tenere cupientes inpersecutionib:
suf focantur quando a egrptu se peliunt primo genitos suos &
pectres mostui tersenis operibus opprimunt mostuos filios
suos mihiuident᷑ aegrptiorũ primogenita dogmata essephi¬

Expanded text:
mus in mense primo, quando hiemps praeteriit et abiit sibi, quando mus in mense primo, quando hiemps praeteriit et abiit sibi, quando ueris exordium est, quando terra parturit, quando cuncta renouantur, et eximus quinta decima die mensis primi, in crastinum paschae pleno mensis lumine, post esum agni inmaculati et calciatos pedes de apostolo et accinctos pudicitia lumbos et baculos in manibus praeparatos. quamuis enim in Aegypto quarta decima mensis pascha facientes comederimus agnum, tamen tunc lux nobis plena conpletur, quando in manu excelsa Ramessem dimittimus, quae excelsa dicitur, uel quod Aegyptum percusserit uel quod protexerit Israhel uidentibus Aegyptiis, qui admirantur nos exire de saeculo et torquentur inuidia et postea tenere cupiesuffocantur: quando et Aegyptii sepeliunt primogenitos suos, et patres mortui terrenis operibus, opprimunt mortuos filios suos. Mihi videntur 471 Aegyptiorum primogenita, dogmata esse Phi
Abbreviated transcription (Latin):
bant quos percus serat dñs ex eis omne primogenitũ interra uegys¬
ti & indis eoru fec̃ dñs iudicia: Names se a quib: dam inter pr&at᷑:
commotioturbolenta aut amaritudo comotioq tinaee Nlos aut
uerus aestimamus ex primitonitruu gaudii: Ad hanc urbem
quice in extremis egr pti finibus erat populus congregatus est qͥ
in desertũ exire cupiebat eo quod tumultũ secidi dercꝰ linquens mo¬
uelatur auicus pristinis & a come dente seprius tinea peccatorua
& omne a maritudinem uestens indulcedinem ut dĩ uocem in sina
monte de supertonantis audir& quod aut̃ uerba diuina & eloqia
scripturarũ inistius scłi & mundirota tonitruus appellentur psul¬
mista declurat dicens uox tonitrui in rota & dĩ patris uoce ini
bccptismo scduatoris audientes tonitriu putauerunT : Cumque
moti suerimus ad euangelicã tubam excitate tonitrui gccudii exi¬

Expanded text:
bant, quos percusserat dominus ex eis, omne primogenitum in terra Aegypbant, quos percusserat dominus ex eis, omne primogenitum in terra Aegypti, et in diis eorum fecit dominus iudicia. Ramesse a quibusdam interpretatur \'commotio turbulenta\' aut \'amaritudo commotioque tineae\', nos autem uerius aestimamus exprimi \'tonitruum gaudii\'. ad hanc urbem, quae in extremis Aegypti finibus erat, populus congregatus est, qui in desertum exire cupiebat, eo quod tumultum saeculi derelinquens mouebatur a uitiis pristinis et ab excomedente se prius tinea peccatorum et omnem amaritudinem uertens in dulcedinem ut dei uocem in Sina monte desuper tonantis audiret. quod autem uerba diuina et eloquia scripturarum in istius saeculi et mundi rota tonitruus appellentur, psalmista declarat dicens: uox tonitrui tui in rota, et dei patris uocem in baptismo saluatoris audientes tonitruum putauerunt. cumque commoti fuerimus ad euangelicam tubam et excitati tonitrui gaudio, exi
Abbreviated transcription (Latin):
xiiii adauidus que ad transmigrationẽ babillonis generationes
xiiii id est simul generationes xlii. Perhas currituerus hebrous
qui deterra transsire festinat Cad cȩlum & uegipto scł dere¬
licta terra rȩꝓmissionis in greditur: nec miru siin illonumeri sacra¬
mento perueni amus ad regna caelorum sub quo dñs atque saluator
a primo patriarcha peruenit aduirginem quasi adior danen quae
pleno gurgite fluens sp̃s sciꝰ gratus rede ndabrt quod in manu
morsi & accronegressus scribitur intellege legem & sucer
exercere uirtutes nisi noueris creatorem: nec dĩ ueneratro ꝑfieot
adsulute
nis precepta conditoris impleueris ins duabus manibus quasi duab:
sera phim in confessionem scãẽ trinitatis erumpimus dicentes ses
decima die menssprimi altera die post pascha egressi sunt fili inł¬
inmanu excelsa in conscpectuomniu egrptioru & uegrptii sepelie¬

Expanded text:
uattuordecim et a Dauid usque ad transmigrationem Babylonis generationesuattuordecim et a Dauid usque ad transmigrationem Babylonis generationesecim, id est simul generationes quadraginta duae. per has currit uerus Hebraeus, qui de terra transire festinat ad caelum et Aegypto saeculi derelicta terram repromissionis ingreditur. nec mirum, si in illo numeri sacramento perueniamus ad regna caelorum, sub quo dominus atque saluator a primo patriarcha peruenit ad uirginem, quasi ad Iordanen, quae pleno gurgite fluens spiritus sancti gratiis redundabat. quod autem in manu Moysi et Aaron egressus scribitur, intellege legem et sacerexercere uirtutes, nisi noueris creatorem, nec dei ueneratio proficiet ad salutem, nisi praecepta conditoris inpleueris. his duabus manibus quasi duobus seraphim in confessionem sanctae trinitatis erumpimus dicentes: sandecima die mensis primi, altera die post pascha egressi sunt fillii Israhelin manu excelsain conspectu omnium Aegyptiorum. et Aegyptii sepelie
Abbreviated transcription (Latin):
ter expellunt: ex terminator transit & terrages seu pastoralem
& pluuis inrigata ñ aud& at tingere: erant eni postes eorũ agni cruo¬
re signati & opereloquebuntur signatũ est supernos lum̃ uultus
tui dñe : unde & appellatur ipsa sollempnitas phãse quamnos trã
enebrosũ a egiptũ relinquamus: sed iam tempus est ut ꝓmis
plentes mansionũ irł ordinem persȩquamur scriptu est inulti¬
ma puste uoluminis numerorũ quod apud hebreos appellatur ua¬
ied aber hec sunt castra filiorũ ir ł qui egressi de terra egrpti per
turmas suas inmanu morsi & a cronquus greciuupceic uocant
Nos propter linguae ꝓpriu&. atem significantius mansiones siueq:
de exercitudicit᷑ c astra transtullimus : Fitaut catulogus mansionũ
a prima usque adultimã &numerant᷑ simul qua draginta due De
quibus mat heus loquitur ab abrahã usque ad dauid generationes

Expanded text:
ter expellunt. exterminator transit et terram Gesen pastoralem ter expellunt. exterminator transit et terram Gesen pastoralem et pluuiis inrigatam non audet adtingere; erant enim postes eorum agni cruore signati et opere loquebantur: signatum est super nos lumen \'v uultus tui, domine. unde et appellatur ipsa sollemnitas phase, . quam nos ttenebrosam Aegyptum relinquamus. sed iam tempus est, ut promissa conplentes mansionum Israhel ordinem per-. sequamur. Scriptum est in ultima parte uoluminis Numerorum, quod apud Hebraeos appellatur \'uaiedabber\': haec sunt castra filiorum Israhel, qui egressi sunt de terra Aegypti per turmas suas in manu Moysi et Aaron, quas Graeci djtaQVsig uocant, nos propter linguae proprietatem significantius \'mansiones\' siue, quia de exercitu dicitur, \'castra\' transtulimus. fit autem catalogus mansionum a prima usque ad ultimam et numerantur simul quadraginta duae, de quibus Matheus loquitur: ab Abraham usque adDauid generationes q
Abbreviated transcription (Latin):
uuli & quisolidũ cibu gluttire nequeuNT: sed ad huc lacte nutnun Tur
in fantia: hegan ficraonem carneũ & man rubssi ꝑ quod ahdiam
nauigatur & manna coriandro simile & omnia quae scripta sunt audi¬
ant corpora liter lepram domorũ & leprã pellis & staiminis tuurũ
homicidã &ium̃tum adulterureũ : & hebrei propteruxorẽ acle¬
beros seruire cupientes aurae subula perforata nos aut̃ derelin¬
quentes capharnauũ agrũ quondũ pulcherrimũ & cũ ihu egre¬
dientes in desertu pascimur panibus eius sisipientes sumus &iu¬
nentoru similes ordaeaceis si rationale unimaltriticeis & i
nofrumenti commolitis quod in terrã cadens & mortuũ multos fruc¬
tos : attult : Nouae plagis percussa est aegrptus fuctus phetao
it dimitter & populum diꝰ ad extremu primo genita perdit ⁊
mogenita irł dño sacrarentur qui priu s tenere cupiebunT instan¬

Expanded text:
uuli et qui solidum cibum glutire nequeunt, sed adhuc lacte nutriuntur uuli et qui solidum cibum glutire nequeunt, sed adhuc lacte nutriuntur infantiae, legant Pharaonem carneum et Mare Rubrum, per quod ad Indiam nauigatur, et manna coriandro simile et omnia, quae scripta sunt, audiant corporaliter: lepram domorum et lepram pellis et staminis, taurum homicidam et iumentum adulterii reum et Hebraei propter uxorem ac liberos seruire cupientis aurem subula perforatam. nos autem derelinquentes Capharnaum, agrum quondam pulcherrimum, et cum Iesu egredientes in desertum pascimur panibus eius, si insipientes sumus et iumentorum similes, hordeaceis, si rationale animal, triticeis et ex grano frumenti commolitis, quod in terram cadens et mortuum multos fructus attulit. nouem plagis percussa est Aegyptus, fractus Pharao, ut dimitteret populum dei ad extremum primogenita perdit, ut primogenita Israhelis domino sacrarentur. qui prius tenere cupiebant, instan
Abbreviated transcription (Latin):
potũ spiritulem biber̃ : bibebant enĩ despiritali sequenti eos pacra
petra uuterat xp̃s: siergo parsitineris historĩae exaegrpto spiri¬
tuliter accipit᷑ & cu&era quae aba postolo ꝓangustia temporis pr¬
ter mis sue sunt eiusdem intelligentiae couinceNur: Nãdem ꝓphe¬
ta quimalioloco dixerat, habitaui cũ habitantib: caedar multũ
in cola fuit animamea. absentia terrae scae ferre ñ sustinens lucn¬
mabiliter ingemescit & dicit: hec recordatus sũ & effudi in me
animã meccm donectrans eã in locum tabernacul admira bilis
usque ad domumdĩ : Inuoce exultationis & confessis son epulanis
& inalio psalmo reuela oculos meos & considerabo mirabilia delegi
tuc : paulus quoque lex spiritalis est : & ipsedñs sicre deritis n¬
si & mihi creder&is : deme enĩ illescripsit : & euangelio secundum
lucam : tunc incipiens amorsen & omnib: ꝓph&is int̃pr& abatur
illis incuntis scriptuns que deseipso dictaerant : Igitur iudeipas¬

Expanded text:
potum spiritalem biberunt. Biberunt enim de spiritali consequente eos petra: petra autem erat Christus . Si ergo pars historiae itineris ex Aegypto spiritaliter accipitur, et caetera quae ab Apostolo pro angustia temporis praetermissa sunt, eiusdem intellegentiae conuincitur. nam idem propheta,. qui in alio loco dixerat: habitaui cum habitationibus Cedar; multum incola fuit anima mea, absentiam terrae sanctae ferre non sustinens lacrimabiliter ingemescit et dicit: haec recordatus sum et effudi in me animam meam, donec transeam in loco tabernaculi admirabilis usque ad domum dei in uoce exultationis et confessionis, sonus epulantis, et in alio psalmo: reuela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua. Paulus quoque: lex spiritalis est et ipse dominus:; si crederetis Moysi, et mihi crederetis; de me enim ille scripsit, et euangelium secundum Lucam: tunc incipiens a Moyse et omnibus prophetis interpretabatur illis in cunctis scripturis, quae de se ipso dicta erant. igitur Iudaei par
Abbreviated transcription (Latin):
Hliudest undecim seoffero discipulis qui propterm&um
Miudeorum al s conditierant quando adeos. clausis ii gres¬
Isusest linius & putantibus quod uider&ur inspũ ma¬
nus & latus obtulit clauis & lancea uulneratum. aliud
quanda secundum. lucam prebuit seeis in multis argu¬
menas ꝑ dies quadraginta a parenseis & loquens dereg¬
nodt. & conuescens precepiteis ab hiero solimis. nedisce¬
deremꝰ : Iualtero enim ꝑ consolatione mentium uide¬
batur : & uidebatur breuirursum que g oculis tolleba¬
tur in altero autem tanta fami liaritas. erat & ꝑseuẽ¬
rantia utcumeis panit̃ uescer&ur unde & paulus apłs
referteũ. quingentis simal aparuis se discipulis &inio han¬
ne legimus qđ piscantib: apłis in litorest&erit & partem
asipiscis. fauũ que com mederit mellisq: uere resurrectio¬
nis. indiciasum in hierus alẽaũ nihilorũ. fecisse narratur

Expanded text:
Aliud est undecim se offerre discipulis, qui propter metum Judaeorum absconditi erant, quando ad eos clausis ingressus est januis, et putantibus quod videretur in spiritu, manus, et latus obtulit, clavis, et lancea vulneratum: aliud quando secundum Lucam, praebuit se eis in multis argumentis per dies quadraginta, apparens eis et loquens de regno dei et conuescens praecepit eis, ab Hierosolymis ne discederent. in altero enim 2 pro consolatione mentium uidebatur et uidebatur breui rursumque ex oculis tollebatur, in altero autem tanta familiaritas erat et perseuerantia, ut cum eis pariter uesceretur. unde et Paulus apostolus refert eum quingentis simul apparuisse discipulis et in Iohanne legimus, quod piscantibus apostolis in litore steterit et partem assi piscis fauumque comederit, quae uerae resurrectionis indicia sunt. in Hierusalem autem nihil horum fecisse n
Abbreviated transcription (Latin):
regno caelorũ sed ea melustortuosus & curuus est & grauis arcina p̃¬
grauatur : & nosergo quando prauas in gredimurse nitus & rectãuiã
dimittimus & honeram: mundi diuitus siue pondere delictorum
requũ di inegredi nonualemus : Quodii depona mus grauis sima sarci¬
na & ad sumam: nob pitmas colitbae : uolubim: &requiscem: & dic& de¬

Expanded text:
regna caelorum ? sed camelus tortuosus et curuus est et graui sarcina prregna caelorum ? sed camelus tortuosus et curuus est et graui sarcina praegrauatur; et nos ergo, quando prauas ingredimur semitas et rectam uiam dimittimus et oneramur mundi diuitiis siue pondere delictorum, regnum dei ingredi non ualemus. quodsi deponamus grauissimam sarcinam et adsumamus nob
Abbreviated transcription (Latin):
solõ suã oriri fac̃ suꝑiustos & iniustos: Igit &i tuquia pau non habensfi¬
lios : habes plurimos: factibi amicos de iniquomammona utereci¬
piant in a& erna tabernaculce: Pulchre quã dix̃ de iniquo on enĩ diuitiae
deiniquitate discendum anisi alt̃ ꝑdiderit : alt̃ non potest inuenire :
undeillec uulgatu sentencia mihi uid& eẽ uerissima: Diues aut ini¬
quos a iniqui heres quod cũ legis doctor audiss& & ferre ñ poss& quia
habeba t diuiticcs multas  conuersus dnr̃ adiscipulos ait : quã difi¬
cilequidiuites .s. intrarepos s̃ in regna caelorum : Nondixit in possi
melus ꝑ furam̃ acus transire poterit : qud diues in rogna caolorum
hoc ait ntum dificileest quã in possibile Num quã enim fieri potest ut
camolustransecct ꝑ foramen acus. ftũ quã igitꝰ diues intrarepoterit

Expanded text:
solem suum oriri facit super iustos et iniustos. igitur et tu, quia paucos non habes fisolem suum oriri facit super iustos et iniustos. igitur et tu, quia paucos non habes filios, habe plurimos; fac tibi amicos de iniquo mamona, qui te recipiant in aeterna tabernacula. pulchreque dixit \'de iniquo\'; omnes enim diuitiae de iniquitate descendunt et, nisi alter perdiderit, alter non potest inuenire. unde illa uulgata sententia mihi uidetur esse uerissima: \'diues aut iniquus aut iniqui heres\'. quod cum legis doctor audisset et ferre non posset, quia habebat diuitias multas, conuersus dominus ad discipulos ait: quam difficile, qui diuites sunt, intrare possunt in reg n a caelorum! non dixit \'inpossimelus per foramen acus transire. poterit quam diues in re g na caelorum. hoc autem non tam difficile est, quam inpossibile; numquam enim fieri potest, ut camelus transeat per foramen acus. numquam igitur diues intrare poterit
Abbreviated transcription (Latin):
Iudaeos siue gentiles &ominino cuiulib& gente s sint ꝑau peres phis¬
to ansess sicundo & aplr̃ pasiuã inom̃ misericordiapban infert¬
maximo. indomesticos fidei. domesticus fideiest quiea deitibi rele¬
gone coniungitur quemro consorcio fraternitus peccata non sepa¬
rañ : quod sidemnimicis quoq: nob̵ p̃cipit ut sie suri erint demus eis
cibos sisitierint demus eis potum & hec facienter congregemus car¬
congrȩgabis suꝑ capudeius. inmaelit partẽ accipiendũ est sed inbonũ:
quando enim inimicis nr̃is prehemus beneficia: miliciaeorũ nr̃abo¬
nitate superamus & mollimus duritiam iratumq: animũ ad neces¬
situdinem flectimus : Adque ita ca gregamus carbones suꝑ capudeius
dequibus. scriptum est Sagtto potentes acutecum carbonibus
desolutoriis ut quomodo deccltarea feraphim carbo sublatus ꝓph&e
labia purgauit ita & mimicorũ nr̃orum. peccata purgentur ut uinca¬
mus in bono malum: & benedicam: maledicentes &imite murpatremqui

Expanded text:
Iudaeos siue gentiles et omnino, cuiuslibet gentis sint pauperes, prohibsanctus sit. unde et apostolus passiuam in omnibusmisencordiamprobansinfertmaxime in domesticos fidei. domesticus fidei est, qui eadem tibi religione coniungitur, quem a consortio fraternitatis peccata non separant. quodsi de inimicis quoque nobis praecipitur, ut, si esurierint, demus eis cibos, si sitierint, demus eis potum et haec facientes congregemus carcongregabis super caput eius, in malam partem accipiendum est, sed in bonam. quando enim inimicis nostris praebemus beneficia, malitiam eorum nostra bonitate superamus et mollimus duritiam iratumque animum ad necessitudinem flectimus atque ita congregamus carbones super caput eorum, de quibus scriptum est: sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis, ut, quomodo de altari a seraphin carbo sublatus prophetae labia purgauit, ita et inimicorum nostrorum peccata purgentur, ut uincamus, in bono malum et benedicamus maledicentibus et imitemur patrem,I qui
Abbreviated transcription (Latin):
do uetem uiuereuiduae debeat: breuis sermone apłt conp̃henditdi¬
cens : Q uelidilici sost uiuens mortuat̃ & nos induob Ibollis quos
ad fariam. & saliuna iscripsimus plenus. dictum. putamus.
Quid sit quodiuna t̃ heo script uneot. dicoatir euo bionor
tutiam amodo dehoccieru ne ui tis tisauo iudiamillũ¬

Expanded text:
do autem uidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit dido autem uidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit dicens: quae in deliciis est, uiuens mortua est et nos in duobus libellis, quos ad Furiam et Saluinam scripsimus, plenius dictum putamus. Quid sit, quod in Matheo scriptum est: dico autem uobis: non bibam a modo de hoc genimine uitis usque i
Abbreviated transcription (Latin):
erum aũ nobilem non posseomnia uendore que multis adiumen¬
tis uite huius indigeat: dud ȩigitur aplm̃ cõmonentem nonutali s re¬
firigeriũ nobaũ tribulacio sed & qual tateurã habundantia illorum.
sustenta mopiã: ut& illorum habuncdlanciaurõ mopiaest sup lemẽ pa
Tende & dñs: qui hab& inquid cluastonicas d&alterã non habenti quid
sisehiti frigorasine & alpinae niuesq ñ duabus & tribustontas se
ux pecodum pellibus. repelluntur: Quicquidergo corporanre
defenders potost & humane succurrero inbȩcillta n quosiudos ata¬
rap fudit hocuna apelundaest tumiea : Ex qui cquid alineitis ueter
sariumẽ. locunus dieuistus apellatꝰ unde p̃ ceptũ est decogit& hisderas¬
hus contenti sumus siplus habes qua tibi adiuistum uestitũq ne¬
cas sarium est : illuderroga millud debericeo esse tenoueris : ana¬

Expanded text:
erem autem nobilem non posse omnia uendere, quae multis adiumenerem autem nobilem non posse omnia uendere, quae multis adiumentis uitae huius indigeat. audi igitur apostolum commonentem: non ut aliis refrigerium, uobis autem tribulatio, sed ex aequalitate uestra abundantia illorum sustentet inopiam, ut et illorum abundantia uestrae inopiae sit supplementum. unde et dominus: qui habet, inquit, duas tunicas, det alteram non habenti. quid, si Scythiae fngora sint et Alpinae niues, quae non duabus et tribus tunicis, sed uix pecudum pellibus repelluntur ? quicquid ergo corpora nostra defendere potest et humanae succurrere inbecillitati, quos nudos natura profudit, hoc una appellanda est tunica et, quicquid in prsarium est, hoc unius diei uictus appellatur. unde praeceptum est: ne cogitetis de crasum et uestitum his contenti sumus. si plus habes, quam tibi ad uictum uestitumque necessarium est, illud eroga, in illo debitricem esse te noueris. Ana
Abbreviated transcription (Latin):
riorain pahloriari: Dorsẽ urm̃i qđ prinũ in formectat & grauis farcina:
p̃mebatur habeat uirorẽ auri qđ int p̃tatur iisensu: & alus deargenta¬
tas q. intello guintur. inoloquio scrinturarũ & regnũ dt intrarepoterimus
dacter xposcunł quibus responditdñs om̃s quire linquid domdut fe
h ab& liberos & maxime si nobis familiae est egenis filios nondimitꝰ
defilus & patiatur pocius cum liberis : quã om̃a filus derelinquat:
imoxpiti lbero rumsuorum. faciat coheredem:: Nespondebis dif
quo potest capere cupiat: & siuis eẽꝑfecta non tibiiuga necessitatis
hiponit sed potestatituae lberum concedat arbitrio: Nisce ꝑ fella
tem. nudu sequaris & sola: Nonuiseẽ. ꝑfelta sed fecundit gradum.
tenereuistitis. dimitte oma tucc que habes decfilus dappinquis
Hemo terep hendit siferiora sectaris dum modo illt sciastibi iurep̃¬
latã. que ole gerit. pruncem dicens hocapło rum est& uirorum. muli¬

Expanded text:
ius in pallore auri. dorsum nostrum, quod primum informe erat et graui sarcina premebatur, habeat uirorem auri, quod interpretatur in sensu, et alas deargentatas, quae intelleguntur in eloquio - scripturarum, et regnum dei intrare poterimus.dacter exposcunt. quibus respondit dominus: omnis, qui relinquit domum uel habet liberos, et maxime si nobilis familiae est, egentes filios non dimittde filiis, et partiatur potius cum liberis, quam omnia filiis derelinquat; imo Christum liberorum suorum faciat cohaeredem. Respondebis, difQui potest capere, capiat . Et si vis esse perfecta, non tibi jugum necessitatis imponit, sed potestati tuae liberum concedit arbitrium. Vis esse perfecta, tem nuda sequaris et sola. non uis esse perfecta, sed secundum gradum tenere uirtutis ? dimitte omnia tua, quae habes, da filiis, da propinquis. nemo te reprehendit, si inferiora secteris, dum modo illam scias tibi iure praelatam; quae elegerit prima. dicis: hoc apostolorum est et uirorum, muli
Abbreviated transcription (Latin):
rsegnate cum patrib unde &apł maiores fideis̃ quiabsq angoloꝵ
siue abs que ipsias saluato toris as pectu post quã corpus eiur in.
monumentum non repererem credider̃ eum. ab inferis furr&̧¬
sisso. alii putan primumeẽ quodiohanne narrtumest
uenis semariam aꝗdalene ad sepulchirum & iuidis selinde
que domo enissi eum maria os abangelo mnonitant axeuntem¬
que lemo numento ad oras sedum̃ a teniorer ped es eus quan¬
duobeo pariter audierunt auae aill accessersieus qua¬
nue runt pedeseius & ad orauerumt eum: que hitanto ꝓfi

Expanded text:
egnare cum patre. unde et apostoli maioris fidei sunt, qui absque angelorum uisu, absque ipsius saluatoris aspectu, postquam corpus eius in monumento non reppererant, crediderunt eum ab inferis surrexisse. alii putant primum esse, quod a Iohanne narratum est, uenisse Mariam Magdalenen ad sepulchrum et uidisse ulchrum uenisse cum Maria et ab angelo monitam exeuntemque de monumento adorasse dominum et tenuisse pedes eius. quando ab eo pariter audierunt: hauete. et illae accesserunt et tenuerunt pedes eius et. adorauerunt eum, quae in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
auan golistamatheus quieuangeli t̃ ebraico sermone conscribit nontamues¬
poredixisse qua sero & eũ quint̃ p̃tatusẽ uorbia biguitato. deceptũ ñs ero in¬
tenptatumẽt̃ sed ues perequã quã & consueũ dohumani sermonis teneat
sero nonues perũ significare scitarde: Solem: enim diceresero uenistud
est tarola : &i qui facere ante debueras. fac saltimsero idẽ tarde: Sinaũ illud:
obicitur quomodoeadem : maria queprius uiderat ednm̃ resur gentẽ postea
adsepulchra eius flere refferatur: hocdicendum est quod & sola &cum
altera siue cum aliis mulieribus memor beneficioruꝰ que in sed ñt contule¬
rat ad sopulchrumeius: frequent̃ cucurrer& & nuncadorauorie
qut̃uidebat n uncfleuerit. quem querebat ab sentẽm : Iie& duas marias
magdalenas deeodẽ uicomagdila fuis se contendams &altent et̃q inahieo¬

Expanded text:
euangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'ueseuangelista Matheus, qui euangelium Hebraico sermone conscripsit, non tam \'uespere dixisse quam \'sero\' et eum, qui interpretatus est, uerbi ambiguitate deceptum non \'sero\' interpretatum esse, sed \'uespere\', quamquam et consuetudo humani sermonis teneat \'sero\' non uesperum significare, sed \'tarde\'. solemus enim dicere: \'sero uenisti\',id est \'tarde\', et: \'qui facere ante debueras, fac saltim sero , id est tarde. sm autem illud obicitur, quomodo eadem Maria, quae prius uiderat dominum resurgentem, postea ad sepulchrum eius flere referatur, hoc dicendum est, quod et sola et cum altera siue cum aliis mulieribus memor beneficiorum, quae in se dominus contulerat, ad sepulchrum eius frequenter cucurrerit, et nunc adorauerit, quem uidebat, nunc fleuerit, quem quaerebat absentem, licet quidam duas Marias Magdalenas de eodem uico Magdalo fuisse contendant et alte
Abbreviated transcription (Latin):
dies dominica intellegendaẽ : quia om̃ ebdomadas. insabbato & in primã &
secunda & t̃ciã & quartã & quintã. & sextã sabbatidiuiditur quã & hicudo¬
lorũ &elementorum nominibus. appellant : Deniq & apostolus collestã pecu¬
uã q indigentib p̃paratur muna sabbati. p̃cipit congregandto: Necpi¬
dũ est matheum. &iohannem. diuersa. sensisse. sedunu̾ at queidem tempus
mediae noltis & gallo rumcan tis diuersis. apellus senominib cnat heurent
scribit uesperes abbati: idestsero non hnci piente nocti sedia ꝓfunde &d magna
seipsum. int̃ p̃tans. quidixirs& uespere sabbati. id estadpr. pin quantelã
lucõ sequentis diei &iohannem. non abso lute. dixissei una aũ sabbati uenit
mariama gdalene mane ad sepul chrum. sed ad didis secum ad huc essen
tenebra : eusdem. igitur atqueunus tłporis id estmodiae noctis & gal¬
lort̃ cantus alterum finem. alterum. dixirse principiu: uhiq uid oiuare

Expanded text:
enda est, quia omnis ebdomada in sabbatum et in primam et secundam et tertiam et quartam et quintam et sextam sabbati diuiditur, quam ethnici idolorum et elementorum nominibus appellant. denique et apostolus collectam pecuniae, quae indigentibus praeparatur, in una sabbati praecepit congregandam. nec putandum est Matheum et Iohannem diuersa sensisse, sed unum atque idem tempus, mediae noctis et gallorum cantus, diuersis appellasse nominibus — Matheus enim scribit \'uespere sabseipsum interpretans quid dixisset, vespere sabbati, id est appopinquante jam luce sequentis diei. Et Joannem non absMaria Magdalene mane ad sepulchrum, sed addidisse: cum adhuc essent tenebrae, eiusdem igitur atque unius temporis, id est mediae noctis et gallorum cantus, alterum finem, alterum dixisse principium. mihique uidetur