comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
derii concubitus quo ar tissimo tenebar: & saecularium ne gotiorũ seruitute. quem¬
amꝰimodum me exemeris narrabo & confitebor nominituo dñe adiutorm̃s &re¬
demstor meus a gebamsolita crescente anxitudine. & cotidie suspirabam tibi
frequentabam ecclesiamtuã quantũ uacabat ab eis negotiis. subquorũ ponde¬
re gemebam mecũ erat alipius otiosus ab opere iuris peritorũ. post adsessionẽ
tertiam ex pectans quibus iterũ consilia uenderet sicut ego uendebam dicen di
facultatẽ si qua docendo praestari potest nebridius autẽ amicitiae nr̃ae cesserat.

Expanded text:
derii concubitus, quo artissimo tenebar, et saecularium negotiorum seruitute quemderii concubitus, quo artissimo tenebar, et saecularium negotiorum seruitute quemadmodum exemeris narrabo et confitebor nomini tuo, domine, adiutor meus et redemptor meus. agebam solita crescente anxitudine et cotidie suspirabam tibi, frequentabam ecclesiam tuam, quantum uacabat ab eis negotiis, sub quorum pondere gemebam. mecum erat Alypius otiosus ab opere iuris peritorum post assessionem tertiam, expectans, quibus iterum consilia uenderet, sicut ego uendebam dicendi facultatem, si qua docendo praestari potest. Nebridius autem amicitiae nostrae cesserat,
Abbreviated transcription (Latin):
que iam displicentem carpit libentius . quãuis surgendi tempus aduenerit. it a certũ
habebam essemelius tuae caritati me dedere. quamme cupiditati credere sed illud
placebat & uincebat. hoc libebat & uinciebat non enĩ erat qđ tibi responderem dicen
timihi surge quidormis & exurge amortuis &illumin aut te xp̃s. & undique osten¬
dentiuera tedicere. non erat omnino quidoresponderem ueritate conuictus. nisi tan¬
bebat modũ & sine paululum in longumibat frustra cosdelectabar legituae secun¬
dũ interiorem hominem. cum alia lex in membris meis repugnaret legimentis
meae & captiuum meduceret inlege peccati quae in membris meis erat. lex enim
peccati est uiolentia consuetudinis qua trahitur & tenetur etiam inuitus animꝰ¬
peccati est uiolentia consuetudinis. qua trahitur & tenetur etiam inuitus animꝰ
eo merito quo in eam uolens in labitur miserunt ergome quis liberaret decorpo

Expanded text:
que iam displicentem carpit libentius, quamuis surgendi tempus aduenerit: ita certum que iam displicentem carpit libentius, quamuis surgendi tempus aduenerit: ita certum habebam esse melius tuae caritati me dedere quam meae cupiditati cedere; sed illud placebati mihi : surge qui dormis et exsurge a mortuis, et inluminabit te Christus, et undique ostendenti uera te dicere, non erat omnino, quid responderem ueritate conuictus, nisi tanbebat modum et "sine paululum" in longum ibat. frustra condelectabatur legi tuae secundum interiorem hominem, eum alia lex in membris meis repugnaret legi mentis meae et captiuum me duceret in lege peccati, quae in membris meis erat. lex enim peccati est uiolentia consuetudinis, qua trahitur et tenetur etiam inuitus animtudinis, qua trahitur et tenetur etiam inuitus animus eo merito, quo in eam uolens inlabitur. miserum ergo me quis liberaret de corpo
Abbreviated transcription (Latin):
na parte id patiebar inuitus quã faciebã uolens sed tamen consuetudo aduersũ
me pugnatiorexme facta erat . quoniã uolens quo nollem ꝑuenerã & quis iure
contra diceret . cũ peccantẽ iusta poena sequeretur : & nonerat iam illa excusatio
qua uiderimihi solebam propterea menondum contemsto saeculo seruiretibi . qui a
incerta mihiesset perceptio ueritatis iam enĩ & ipsa certa erat. ego autẽ ad huc
terra obligatus militare tibi recusabam . & impedimentis omnib: sic timebam ex¬
pediri quem ad modũ impediri timendũ est ita sarcina scłi uelut somno assolet
dulciter praemebar. & cogitationes quibus meditabar inte similes erant conatib:
expergisci uolentiam qui tamen superatis operis altitudine remerguntur & sicut
ne moest quidor mire semper uelit. omniumque sano iudicio uigilare praestat. dif¬
fert tamen plerumque homo som nũ excutere cum grauis torpor inmenbris est. eũ¬

Expanded text:
na parte id patiebar inuitus quam faciebam nolens. sed tamen consuetudo aduersus na parte id patiebar inuitus quam faciebam nolens. sed tamen consuetudo aduersus me pugnacior ex me facta erat, quoniam nolens quo nollem perueneram. et quis iure contradiceret, cum peccantem iusta poena sequeretur? et non erat iam illa excusatio, qua uideri mihi solebam propterea me nondum contemto saeculo seruire tibi, quia incerta mihi esset perceptio ueritatis: iam enim et ipsa certa erat. ego autem adhuc terra obligatus militare tibi recusabam et inpedimentis omnibus sic timebam expediri, quemadmodum inpediri timendum est. Ita sarcina saeculi, uelut somno assolet, dulciter premebar, et cogitationes, quibus meditabar in te, similes erant conatibus expergisci uolentium, qui tamen superati soporis altitudine remerguntur. et sicut nemo est, qui dormire semper uelit, omniumque sano iudicio uigilare praestat. differt tamen plerumque homo somnum excutere, cum grauis torpor in membris est,
Abbreviated transcription (Latin):
& conscinxerat me qiupne eox uoluntate peruerso facta est libud etqroecos ac¬
& constrinxerat me quippe ex uoluntate peruersa. facta est libido & dũ seruitur
libidim. facta est consuetudo &dum consuetudini non resistitur. facta est necessi
tas quibus quasi ansulis sibimet in nexis. unde catenam appellaui. tenebat me obstriȩ¬
tũ dura seruituis uolunta sautẽ noua quiemi biess miperit utte idao¬
tũ dura seruitus uoluntas autẽ noua quae mihi esse coeperat ut e gratis colere fru¬
ique te uellem ds̃ sola certa iucunditas. nondũ erat idonea ad superandã priorẽ
uetustatẽ roboratã itaduae uoluntates meae una uetus alia noua. illa carna¬
sic intelle gebam meipso experimento id qđ legerã quomodo caro concupisceret
inme approbabã quã in eo qđ inme in probabã ibienĩ magis iam non ego quia ex mag̃¬

Expanded text:
et constrinxerat me. quippe uoluntate peruersa facta est libido, et et constrinxerat me. quippe uoluntate peruersa facta est libido, et  constrinxerat me. Quippe ex uoluntate peruersa facta est libido, et dum seruitur libidini facta est consuetudo, et dum consuetudini non resistitur facta est necetas. quibus quasi ansulis sibimet innexis — unde catenam appellaui — tenebat me obstrictum dura seruitus. uoluntas autem noua, quae mihi esse coeperat, ut te gratum dura seruitus. uoluntas autem noua, quae mihi esse coeperat, ut te gratis colere fruique te uellem, deus, sola certa iucunditas, nondum erat idonea ad superandam priorem uetustate roboratam. ita duae uoluntates meae, una uetus, alia noua, illa carnaSic intellegebam me ipso experimento id quod legeram, quomodo caro concupisceret in me approbabam quam in eo, quod in me improbabam. ibi enim magis iam non ego, quia ex mag
Abbreviated transcription (Latin):
quod tam quã in expugnabile receptaculũ diabolus obtinuerat uictorini lin¬
guã qđ telo grandi & acuto multos peremerat. abundantius exultare opor¬
tuit filios tuos quia rex nr̃ alligauit fortem & uidebant uasa eius erepta mun¬
dari & aptari in honoremtuũ & fieri utilia dño ad omne opus bonũ sed ubi mihi
homotuus simplicianus deuictorino ista narrauit. ex arsi adimitandũ ad hoc
enim &ille narrauerat postea quamuero & illud addidit . qđ imperatoris iulia¬
ni temporibus lege data proibiti sunt xp̃iani docere litteraturã & oratoriã quã
legem ille amplexus loquacem scͥolam deserere maluit . quã uerbum tuum
quo linguas infantium facis desertas non mihi fortior quã felicior uisus est. quia
inuenit occasionem uacandi tibi cuirei ego sus pirabam. ligatus non ferro alieno.
sed mea ferrea uoluntate uelle meum tenebat inimicus. & in demihi catenã fecerat.

Expanded text:
quod tam inexpugnabile receptaculum diabolus obtinuerat, Victorini linquod tam inexpugnabile receptaculum diabolus obtinuerat, Victorini lingua, quo telo grandi et acuto multos peremerat, abundantius exultare oportuit filios tuos, quia rex noster alligauit fortem, et uidebant uasa eius erepta mundari et aptari in honorem tuum et fieri utilia domino ad omne opus bonum. Sed ubi mihi homo tuus Simplicianus de Victorino ista narrauit, exarsi ad imitandum: ad hoc enim et ille narrauerat. posteaquam uero et illud addidit, quod imperatoris Iuliani temporibus lege data prohibiti sunt christiani docere litteraturam et oratoriam — quam legem ille amplexus loquacem scholam deserere maluit quam uerbum tuum, quo linguas infantium facis disertas — non mihi fortior quam felicior uisus est, quia inuenit occasionem uacandi tibi. cui rei ego suspirabam ligatus non ferro alieno, sed mea ferrea uoluntate. uelle meum tenebat inimicus et inde mihi catenam fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
eunt secuturis ideoque multũ deillis & qui eos praecesserunt laetantur quia no
desolis laetantur absit enim ut in taber naculotuo prae pauperibus accipiantur
personae diuitũ. aut prae ignobilibus nobiles. quando potius infirmamundi ele¬
gisti ut confunderes fostia. & ignobilia mundi el egisti & contenfabilia & eaquȩ
non sunt tam quã quae sint. ut ea quae sunt euacuares & tamenidem ipse mini¬
mus apłorũ tuorũ per cuius linguã tua ista uerba sonuisti. cũ paulus procon¬
sule per eius militiam debellata superbia sublene iugũ xp̃itui missus esset.
regis magni prouincialis effectus. ipse quoque expriori saulo paulus uocari
amauit obtam magnae insignae uictoriae plus enim bostis uincitur in eoquem
plus tenet . & de quo plures tenet. plus autẽ superbos tenet nomine nobilitatis. &o
his plures nomine auctoritatis quanto igitur gratius cogitabatur uictorini pec

Expanded text:
eunt secuturis, ideoque multum de illis et qui eos praecesserunt laetantur, quia non eunt secuturis, ideoque multum de illis et qui eos praecesserunt laetantur, quia non de solis laetantur. absit enim, ut in tabernaculo tuo prae pauperibus accipiantur personae diuitum aut prae ignobilibus nobiles, quando potius infirma mundi elegisti, ut confunderes fortia, et ignobilia huius mundi elegisti et contemtibilia et ea quae non sunt, tamquam sint, ut ea quae sunt euacuares. et tamen idem ipse minimus apostolorum tuorum, per cuius linguam tua ista uerba sonuisti, cum Paulus pro consule per eius militiam debellata superbia sub lene iugum Christi tui missus esset regis magni prouincialis effectus, ipse quoque ex priore Saulo Paulus uocari amauit ob tam magnae insigne uictoriae. plus enim hostis uincitur in eo, quem plus tenet et de quo plures tenet. plus autem superbos tenet nomine nobilitatis et de his plures nomine auctoritatis. quanto igitur gratius cogitabatur Victorini pectus,
Abbreviated transcription (Latin):
rum usque adima terrarũ abinitio usque infinem scłorũ ab angelo usq: ad
uermiculũ aotu primo usq ad extremũ om̃a genera bonorũ & om̃a iusta o¬
peratua suisq sedibus locares & suis quae que temporibus ageres cimihi quam
excelsus es in exclsis & quã profundus in profundis & nusquã recedis & uixredi¬
mus adte a gedñe. facexcita & reuoca nos accende & rape. flagra dulcesce iã
a memus curramus non ne multi ex profundiori tartaro caccitatis quã uicto¬
rinus redeunt adte. & accedunt & illuminantur. recipientes lumen quod siqui
recipiunt accipiunt ate potestatem ut filuitui fiant : sed siminus noti sunt po¬
pulis minus deillis gaudent etiam qui nouerunt eos quando enim cum multis
gaude pt̃ & in singulis uberius est gaudium quia ferue faciunt se & inflãmant᷑
ex alterutro deinde quod multis noti. multisunt auctoritati ad salutẽ & multis prae¬

Expanded text:
rum usque ad ima terrarum, ab initio usque in finem saeculorum, ab angelo usque ad rum usque ad ima terrarum, ab initio usque in finem saeculorum, ab angelo usque ad uermiculum, a motu primo usque ad extremum omnia genera bonorum et omnia iusta opera tua suis quaeque sedibus locaresl et suis quaeque temporibus ageres? ei mihi, quam excelsus j es in excelsis et quam profundus in profundis! et nusquam recedis, et uix redimus ad te. Age, domine, fac excita et reuoca nos, accende et rape, fragra, dulcesce: amemus, curramus. nonne multi ex profun- 1 diore tartaro caecitatis quam Victorinus redeunt ad te et accedunt et inluminantur recipientes lumen, quod si qui recipiunt, accipiunt a te potestatem, ut filii tui fiant? sed si minus noti sunt populis, minus de illis gaudent etiam qui nouerunt eos. quando enim cum multis gaudetur, et in singulis uberius est gaudium, quia feruefaciunt se et inflammantur ex alterutro. deinde, quod multis noti, multis sunt auctoritati ad salutem 1 et multis prae
Abbreviated transcription (Latin):
edendi &bibendi uoluptas nulla est . nisi praecedat esuriendi & sitiendi molestia:
& ebriosi quaȩdam salsius cula comedunt quo fiat molestius ardor quem dum
ex tinguit potatiosit delectatio & institutũ est ut iampactae sponsae non tra¬
dantur statim. neuilem habeat maritus datam quam non suspirauerit sponsus
hoc inipsa sincerissima honestate amicitiae. hocineo quimortuus erat & reuixit.
perierat &inuentus est ubique maius gaudium. molestio maiori praeceditur
quid est hoc dñe ds̃meus cumtu aeternũ tibi tiuipse ñs gaudiũ & quedim dete
quid est hoc dñe ds̃ meus cumtu ae ternũ tibi tuipse sis gaudiũ & quaedam de te
circate semper gaudeant quid est quod haec rerũ pars. alternat defectu & ꝓ¬
fectu. offensiombus anis est modus earũ. & tantũ de distieis cum a summis caelo¬

Expanded text:
edendi et bibendi uoluptas nulla est, nisi praecedat esuriendi et sitiendi molestia. edendi et bibendi uoluptas nulla est, nisi praecedat esuriendi et sitiendi molestia. et ebriosi quaedam salsiuscula comedunt, quo fiat molestus ardor, quem dum exstinguit potatio, fit delectatio. et institutum est, ut iam pactae sponsae non tradantur statim, ne uile habeat maritus datam, quam non suspirauerit sponsus hoc in ipsa sincerissima honestate amicitiae, hoc in eo qui mortuus erat et reuixit, perierat et inuentus est: ubique maius gaudium molestia maiore praeceditur. quid est hoc, domine deus meus, cum tu aeternum tibi, tu ipse sis gaudium, et quaedam de tequid est hoc, domine deus meus, cum tu aeternum tibi, tu ipse sis gaudium, et quaedam de te circa te semper gaudeant? quid est, quod haec rerum pars alternat defectu et profectu, offensionibus et conciliationibus? an is est modus earum et tantum dedisti eis, cum a summis caelo
Abbreviated transcription (Latin):
dos semper nostiom̃a quid ergo agitur in anima cum amplius delectatur inuen¬
tis aut redditis rebus quas diligit quã si eas semper habuisset : contestantur enim
& cetera & plena sunt om̃a testimonis clamantib: ita est trium phat uictor im¬
perator. & non uicis set nisi pugnauis set quanto maius periculũ fuit improelio.¬
tanto est gaudium maius intriumpho iactat tempestas nauigantes minaturq
naufragium . om̃s futura morte pallescunt tranquillatur caelũ & mare & ex¬
ultant nimis quoniam timuerunt nimis aeger est carus & uena eius malũ renan¬
tiat. omnes quieũ saluum cupiunt. ae grotant simul animo fit ei recte & nondũ am¬
bulat pristinis uiribus. & fitiam tale gaudiũ quale non fuit cũ antea saluus & for¬
tis ambularet easq ipsas uoluptates humanae uitae. etiam non in opinatis & praetes
uoluptatẽ inruentibus. sed institutis & uoluptariis molestiis homines ad quirunt:¬

Expanded text:
o sunt eodem modo semper nosti omnia. Quid ergo agitur in anima, cum amplius delectatur inueno sunt eodem modo semper nosti omnia. Quid ergo agitur in anima, cum amplius delectatur inuentis aut redditis rebus, quas diligit, quam si eas semper het caetera, et plena sunt omnia testimoniis clamantibus: Ita est. Triumphat victor imperator, et non vicisset, nisi pugnavissettanto est gaudium maius in triumpho. iactat tempestas nauigantes minaturque naufragium; omnes futura morte pallescunt: tranquillatur caelum et mare, et exultant nimis, quoniam timuerunt nimis. aeger est carus et uena eius malum renuntiat; omnes, qui eum saluum cupiunt, aegrotant simul animo: fit ei recte et nondum ambulat pristinis uiribus, et fit iam tale gaudium, quale non fuit, cum antea saluus et fortis ambularet. easque ipsas uoluptates humanae uitae etiam non inopinatis et praeter luntatem inruentibus, sed institutis et uoluntariis molestiis homines adquirun
Abbreviated transcription (Latin):
iluerunt intentione ut audirent eũ pronuntiauit ille fidem ueracẽ praeclara fidu¬
cia.
& uolebant eum om̃s rapere intro incor suum. & rapiebant amando & gaudendor
rapientium manuserant ds bonae quidagitur in homine ut plus gaudeat desas¬
tae desperatae animae & demaiori periculo liberatae. quamsi spes eisemper a¬
fuisse t. aut periculũ minus fuis set : &enimtu quoque pater misericors. plus gai¬
des deuno paenitente . quam denonaginta nouem iustis. quibus non opus est paeni¬
tentia & nos cũ magna iucunditate audimus . cum audimus quã exultantibus
pastoris humeris reportetur ouis quae errauerat. & dragma referatur inthes¬
aurostuos conlaetantibus uicinis mulieri quae inuenit : & lacrimas excutit gq¬
dium sollemnitatis domustuae. cum legitur indomotua deminore filiotuo qm̃
mortuus erat & reuixit. perierat & inuentus est gaudes quippe in nobis. & inangi¬
listuis. scã caritate sc̃ĩs nam tu semper idem. quiea quae non semper nec eodem mo

Expanded text:
iluerunt intentione, ut audirent eum. pronuntiauit ille fidem ueracem praeclara fiducia, et uolebant eum omnes rapere intro in cor suum. et rapiebant amando et gaudendo: hae rapientium manus erant. Deus bone, quid agitur in homine, ut plus gaudeat de salute desperatae animae et de maiore periculo liberatae, quam si spes ei semper affuisset aut periculum minus fuisset? etenim tu quoque, misericors pater, plus gaudes de uno paenitente quam de nonaginta nouem iustis, quibus non opus est paenitentia. et nos cum magna iucunditate audimus, cum audimus quam exsultantibus pastoris umeris reportetur ouis, quae errauerat, et drachma referatur in thesauros tuos conlaetantibus uicinis mulieri, quae inuenit, et lacrimas excutit gaudium sollemnitatis domus tuae, cum legitur in domo tua de minore filio tuo, quoniam mortuus fuerat et reuixit, perierat et inuentus est. gaudes quippe in nobis et in angelis tuis sancta caritate sanctis. nam tu semper idem, quia ea quae non semper nec eodem mod
Abbreviated transcription (Latin):
arent isti autẽ nihilo mutati a pristinis. fleuerunt setamen ut decebat atq illis
pie congratulati sunt & commen dauerunt se orationibus eorũ & trabentes cor
interra abierunt in palatium. illi autẽ affigentes corcalo manserunt in casa¬
c abebant ambo sponsas quae postea quã hoc audierunt dicauerunt et iamip

Expanded text:
arent. Isti autem nihilo mutati a pristinis, fleverunt se tamen, ut dicebat, atque illis arent. Isti autem nihilo mutati a pristinis, fleverunt se tamen, ut dicebat, atque illis pie congratulati sunt, et commendaverunt se orationibus eorum, et trahentes cor in terra abierunt in palatium; illi autem affigentes cor coelo manserunt in casahabebant ambo sponsas: quae posteaquam hoc audierunt, dicauerunt etiam ip
Abbreviated transcription (Latin):
& turbidus parturitione nouae uitae. reddidit oculos paginis. & legebat. & muta¬
batur intus ubi tuuidebas . & exuebatur mundo mens eius. ut mox apparuit nãq
dumlegit & uoluit fluctus cordissui. infremuit aliquando & discreuit decreuitq
meliora iamquietus ait amicosuo ego iam abrupime ab illa spenrã & dõ seruire
statui. & hoc exhacora in hoc scło ad gredior tesipiget imitari noli aduersari.
espondit ille adherere se socium tantae mercedis tantaeque militiae & ambo
amtui aedificabant turrem sumstu idoneo. relinquendi om̃a sua & sequendite tunc¬
ponticianus &quicũ eo peralias horti partes deambulabant quaeren teseos deuene¬
unt in eundem locum & inuenientes amͦmonuerunt ut redirent quoiam decli¬
nas sec dies atilli narrato placito & proposito suo quoque modo incistalis uolun¬
tas horta esset at que firmata petiuerunt nesibi molesti essent si adiungi recu¬

Expanded text:
et turbidus parturitione nouae uitae reddidit oculos paginis: et legebat et mutaet turbidus parturitione nouae uitae reddidit oculos paginis: et legebat et mutabatur intus, ubi tu uidebas, et exuebatur mundo mens eius, ut mox apparuit. namque dum legit et noluit fluctus cordis sui, infremuit aliquando et discreuit decreuitque meliora iamque tuus ait amico suo: "ego iam abrupi me ab illa spe nostra et deo seruire statui et hoc ex hac hora, in hoc loco aggredior. te si piget imitari, noli aduersari". respondit ille adhaerere se socium tantae mercedis tantaeque militiae. et ambo iam tui aedificabant turrem sumPontitianus et qui cum eo per alias horti partes deambulabant, quaerentes eos devenerunt in cumdem locum, et invenientes admonuerunt ut redirent, quod declinasset dies. At illi narrato placito et proposito suo, quoque modo in eis talis voluntas orta esset atque firmata, petiverunt ne sibi molesti essent si adjungi recus
Abbreviated transcription (Latin):
seorsum pariterque di gressos sed illos uagabundos inruisse inquandam casam ubi¬
habitabant quidã seruitus spũ pauperes qualiũ est regnũ caelorũ. & inuenisse ibi
codicem inquo serioti erit uiti intonu quã legere coetit unusgorũ & muriri d¬
codicem in quo scriptaerat uita antonii. quã legere coepit unus eorũ. & mirari &
accendi & inter legendũ meditari arripere talemuitã & relicta militia scłari ser¬
uiret tibi. erant autẽ ex eis quosdicunt agentes in rebus tum subito repletus a more
nibus istis laboribus nr̃is. quo ambimus peruenire quid quaerimus cuius rei causamꝰ
militamus maiorne esse poterit spes nr̃a in palatio quã ut amici imperatorissim:
& ibi quid non fragile plenũq periculis &per quo & pericula peruenitur ad gran¬
dius periculũ & quando istuderit : amicus autẽ dĩ si uoluero eccenunc fio dixit hoc

Expanded text:
seorsum pariterque digressos; sed illos uagabundos inruisse in quandam casam, ubiseorsum pariterque digressos; sed illos uagabundos inruisse in quandam casam, ubihabitabant quidam serui tui spiritu pauperes, qualium est regnum caelorum, et inuenisse ibi codicem, in quo scripta erat uita Antonii. quamlegere coepit unus eorum et mirari codicem, in quo scripta erat uita Antonii. quamlegere coepit unus eorum et mirari et accendi et inter legendum meditari arripere talem uitam et relicta militia saeculari seruire tibi. erant autem ex eis, quos dicunt agentes in rebus. tum subito repletus amore nibus istis laboribus nostris quo ambimus peruenire? quid quaerimus? cuius rei causa militamus? maiorne esse poterit spes nostra in palatio, quam ut amici imperatoris simus? et ibi quid non fragile plenumque periculis? et per quot pericula peruenitur ad grandius periculum? et quando istuc erit? amicus autem dei, si noluero, ecce nunc fio". dixit hoc
Abbreviated transcription (Latin):
temporibus testatissima mirabiliatua infide recta & catholica ecclesia om̃s mira bam᷑
& nosquia tam magna erant. &ille quia in audita nobis erat. in desermo eius deuolu¬
tus est admonas teriorũ greges. &mores suaue uolentiae tuac. &ubera deserta here¬
mi quorũ nos nihil sciebamus &erat monasteriũ mediolani plenũ bonis fratrib:
extraurbis moenia sub ambrosio nutritore & non noueramus pertendebat ille
& loquebatur adhuc. & nos intenti tacebamus unde incidit ut diceret nescio quan¬
dose & tres alios contubernales suos. nimirũ apudtriueros cũ imperator promeridi¬
ano circensium spectaculo teneretur. exisse deambulata inhortos muris contigu¬
os. atq illic ut forte conuinati spatiabastur. unũ secũ seorsum. & alios duos it idẽ¬
os atq illic ut forte conuinati spatiabastur. unũ secũ seorsum. & alios duos it idẽ

Expanded text:
temporibus testatissima mirabilia tua in fide recta et catholica ecclesia. omnes mirabamur, temporibus testatissima mirabilia tua in fide recta et catholica ecclesia. omnes mirabamur, et nos, quia tam magna erant, et ille, quia inaudita nobis erant. Inde sermo eius deuolutus est ad monasteriorum greges et mores suaueolentiae tuae et ubera deserta heremi, quorum nos nihil sciebamus. et erat monasterium Mediolanii plenum bonis fratribus extra urbis moenia sub Ambrosio nutritore, et non noueramus. pertendebat ille et loquebatur adhuc, et nos intenti tacebamus. unde incidit, ut diceret nescio quando se et tres alios contubernales suos, nimirum apud Treueros, cum imperator pomeridiano circensium spectaculo teneretur, exisse deambulatum in hortos muris contiguos atque illic, ut forte combinati spatiabantur, unum secum seorsum et alios duos itideos atque illic, ut forte combinati spatiabantur, unum secum seorsum et alios duos itidem
Abbreviated transcription (Latin):
& forte supra mensam lusoriam quae an te noserat attendit codicem tulit. a pe¬
ruit. inuenit a postolũ paulũ inopinate sane putauerat enĩ aliquid delibris quorum
professio me conterebat tum uero arridens meque intuens gratulatorie miratus
est quo dcassolas prae oculis meis lit teras repente conperisset xpianus qiipos atis¬
delis erat & saepetibi dõnr̃o prosternebatur in ecclesia crebris & diuturnis oratio¬
nibus cui ego cumindi cassem illis mescripturis curam maximã impendere ostus
est sermo ipso narrante deantonio ae grptio monacho. cuius nomen excellenter cla¬
rebat apud seruostuos nos autẽ usque in illam horam latebat qđ ille ubi cõperit.
inͣ moratus est in eo sermone in sinuans tantũ uirũ ignorantibus & ammirans eandẽ
nram ignorantiã stupebamus autẽ audientes tamrecenti memoria & propenris

Expanded text:
et forte supra mensam lusoriam, quae ante nos erat, adtendit codicem: tulit, apeet forte supra mensam lusoriam, quae ante nos erat, adtendit codicem: tulit, aperuit, inuenit apostolum Paulum, inopinate sane; putauerat enim aliquid de libris, quorum professio me conterebat. tum uero arridens meque intuens gratulatorie miratus est, quod eas et solas prae oculis meis litteras repente conperisset. Christianus quippe et fidelis erat et saepe tibi, deo nostro, prosternebatur in ecclesia crebris et diuturnis orationibus. cui ego cum indicassem illis me scripturis curam maximam inpendere, ortus est sermo ipso narrante de Antonio Aegyptio monacho, cuius nomen excellenter clarebat apud seruos tuos, nos autem usque in illam horam latebat. quod ille ubi conperit, inmoratus est in eo sermone insinuans tantum uirum ignorantibus et admirans eandem nostram ignorantiam. stupebamus autem audientes tam recenti memoria et prope nostris
Abbreviated transcription (Latin):
ut omnium nos familiaris simo uerecundo. mediolanensi &ciui & grammatico subdo¬
ceret. uehementer desideranti & familiaritatis iure flagitanti denumero nr̃o fide¬
le adiutoriũ quo indigebat nimis nonitaque nebridiũ cupiditas cõmodorũ eotraxit.
maiora enim posset si uellet delitteris agere. sed officio beniuolentiae petitionem
ĩram contemnere noluit amicus dulcissimus &mitissimus a gebat autẽ illud
orudentis sime cauens in notescere personis secundũ hoc scłm maioribus detans¬
neis omnẽ inquietudinem animi quem uolebat habere liberũ & quam multis pos¬
ĩt horis feriatũ ad quaerendũ aliquid uel legendũ uel audiendũ desapientia
quod amigitur die non recolo causam qua erat absens nebridius cũ ecce adnosdo¬
nũ uenit adme & alipium ponticianus quidam ciuis nr̃ in quantũ aferprae cla¬
re in palatio militans nescio quid a nobis uolebat & consedimus ut colloqueremꝰ

Expanded text:
ut omnium nostrum familiarissimo Yerecundo, Mediolanensi et ciui et grammatico, subdoceret, uehementer desideranti et familiaritatis iure flagitanti de numero nostro fidele adiutorium, quo indigebat nimis. non itaque Nebridium cupiditas conmodorum eo traxit — maiora enim posset, si uellet, de litteris agere — sed officio beniuolentiae petitionem nostram contemnere noluit amicus dulcissimus et mitissimus. agebat autem illud prudentissime cauens innotescere personis secundum hoc saeculum maioribus, denem inquietudinem animi, quem uolebat habere liberum et quam multis posset horis feriatum ad quaerendum aliquid uel legendum uel audiendum de sapientia. Quodam igitur die — non recolo causam, qua erat absens Nebridius — cum ecce ad nos domum uenit ad me et Alypium Ponticianus quidam, ciuis noster, in quantum Afer, praeclare in palatio militans: nescio quid a nobis uolebat. et consedimus, ut conloqueremur.
Abbreviated transcription (Latin):
uie cum confectũ commixtione sillabarũ noministui & dñi ihũ xp̃i & pa
rum sed tenui sono & trepitu linguae ceterũ corin ane ueri & dice¬
bant ueritas & ueritas . & multũ eam dicebant mihi & nusquam erat
in eis sed falso loquebantur non de tetantũ quiuere ueritas es. sed eti¬
am deistis &elementis huius mundi creaturatua. dequibus etiam uera
dicentes philosophos. trans gredi debui prae amoretuo. mipater. sum¬
me bone. pulchritudo pulchrorũ omnium. oueritas ueritas. quã in ti¬
me etiam tum medullae animi mei suspirabant tibi. cum teilli sona¬
rent mihi frequenter & multipliciter uoce sola & libris multis & ingen¬
tib: & illa erant fercula inquibus esurientite inferebatur prote sol

Expanded text:
iscum confectum commixtione syllabarum nominis tui, et Domini Jesu Chrisrum, sed tenus sono et strepitu linguae; et caeterum, cor inane veri. Et dicbant, Veritas, et veritas: et multum eam dicebant mihi, et nusquam erat in eis; sed falsa loquebantur, non de te tantum, qui vere Veritas es, sed etiam de istis elementis hujus mundi creatura tua, de quibus etiam vera dicentes philosophos transgredi debui prae amore tuo, mi Pater summe bone, pulchritudo pulchrorum omnium. O Veritas, Veritas, quam intime etiam tum medullae animi mei suspirabant tibi, cum te illi sonarent mihi frequenter et multipliciter voce sola, et libris multis et ingentibus! Et illa erant fercula in quibus mihi esurienti te, inferebantur pro te sol
Abbreviated transcription (Latin):
cum autem nr̃a est. infirmitas est uiuit apud te semper bonum nostrũ. &
quia inde aduersi sumus. peruersi sumus reuertamur iam dñe. ut non
euertamur. quia uiuit apudte sine ullo defectu bonũ nr̃m quod tiupse es
& nontimebimus nenon sit quo redeamus. quia nos inderuimus. nobis au¬
tem absentibus. non ruit domus nr̃a ae ternitas tua.
LIBER

Expanded text:
cum autem nostra est, infirmitas est. uiuit apud te semper bonum nostrum, et cum autem nostra est, infirmitas est. uiuit apud te semper bonum nostrum, et quia inde auersi sumus, peruersi sumus. reuertamur iam, domine, ut non euertamur, quia uiuit apud te sine ullo defectu bonum nostrum, quod tu ipse es, et non timemus, ne non sit quo redeamus, quia nos inde ruimus; nobis autem absentibus non ruit domus nostra, aeternitas tua. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
me exponentem nontardius sequeretur sed quidmihi hoc proderat pu¬
tanti quodtu dñe ds̃ ueritas corpus esses lucidum & inͣmensum & ego frus¬
tum deillo corpore : nimia peruersitas sed sic eram. nec erubesco ds̃ m̃s
confiteritibi in me misericordias tuas . & inuocarete : qui non erubuit tunc
profiteri hominibus blas phemias meas. & latrare aduersumte quider¬
go tunc mihi proderat ingeniũ per illas doctrinas agile & nullo admi¬
niculo humani magisterii totnodo sissimi libri enodati . cum deformiter
& sacrilega turpitudine in doc trina pietatis errarem: aut quid tantum
oberat paruulis tuis longe tardius ingenium. cum ate longe non rece¬
derent: ut innido ecclesia e tuae tutiplum escerent. & alas caritatis ali¬
mento sanae fidei nutrirent : odnẽ ds̃ noster in uelamento a larũ tuarum
canos tu portabis. quoniam firmitas nr̃a quando tues. tunc est firmitas

Expanded text:
me exponentem non tardius sequeretur. Sed quid mihi hoc proderat pume exponentem non tardius sequeretur. Sed quid mihi hoc proderat putanti, quod tu, domine deus ueritas, corpus esses lucidum et inmensum et ego frustum de illo corpore? nimia peruersitas! sed sic eram nec erubesco, deus meus, confiteri tibi in me misericordias tuas et inuocare te, qui non erubui tunc profiteri hominibus blasphemias meas et latrare aduersum te. quid ergo tunc mihi proderat ingenium per illas doctrinas agile et nullo adminiculo humani magisterii tot nodosissimi libri enodati, cum deformiter et sacrilega turpitudine in doctrina pietatis errarem? aut quid tantum oberat paruulis tuis longe tardius ingenium, cum a te longe non recederent, ut in nido ecclesiae tuae tuti plumescerent et alas caritatis alimento sanae fidei nutrirent?s o domine deus noster, in uelamento alarum tuarum canos tu portabis, quoniam firmitas nostra quando tu es, tunc est firmitas,
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid ibiuerum & cestum esset : dorsum enim habebam adlumen. ad
ea quae in luminantur faciem unde ipsa facies mea qua illuminata cer
nebam non illuminabatur quic quid de arte loquendi & disserendi. quic¬
quid dedi mensi onibus figurarũ & demusicis. & denumeris sine magna dif¬
ficul tate nullo hominum tradente intellexi. scis tudnẽ ds̃ meus. quia &
celeritas intellegendi & dispiciendi acumendonum tuum est. sed non in¬
de sacrificabam tibi ita que mihi non ad usum sed ad perniciem magis ua¬
ebat qui a tambonam partem substantiae meac sategi habere inpotes
ate & fostitudinem meã non adte cus todiebam. sed profectus sum abste
in longinquam regionem ut eamdissiparem in mere trices cupiditates
nam quid mihi proderat bona res non utent bene: non enimsentiebam
illas artes etiam abstudiosis & ingeniosis difficillime intellegi. nisi
cum eis eadem conabar exponere &erat ille excellentissimus in cis qui

Expanded text:
quidquid ibi uerum et certum esset. dorsum enim habebam ad lumen et ad quidquid ibi uerum et certum esset. dorsum enim habebam ad lumen et ad ea, quae inlnebam, non illuminabatur. Quidquid de arte loquendi et disserendi, quidquid de dimensionibus figurarum, et de musicis et de numeris, sine magna difficultate, nullo hominum tradente intellexi, scis tu, Domine Deus meus; quia et celeritas intelligendi, et dispiciendi acumen, donum tuum est: sed non inde sacrificabam tibi. Itaque mihi non ad usum, sed ad perniciem magis valebat, quia tam bonam partem substantiae meae tate et fortitudinem meam non ad te custodiebam, sed profectus sum abs te in longinquam regionem, ut eam dissiparem in meretrices cupiditates. nam quid mihi proderat bona res non utenti bene? non enim sentiebam illas artes etiam ab studiosis et ingeniosis difficillime intellegi, nisi cum eis eadem conabar exponere et erat ille excellentissimus in eis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
plicem atque in commutabilem. illis decem praedicamentis putans. quid¬
quid esset omnino compraehensum sic intellegere conarer. quasi & tu
subiectus esses magnitu dini tuae aut pulchritudini. ut illa essent in te
quasi insubiecto sicut incorpore. cum tua magnitudo & tua pulchritu¬
do tuipsesis corpus autẽ non eo sit magnum & pulchrũ quo corpus est.
quia & siminus magnũ &minus pulchrum esset falsitas enim erat quã
dete cogitabam nonueritas. & figmenta miseriae meae non firmamen¬
ta beatitudinis tuae iusseras enim & ita fiebat in me. ut terra spinas
& tribulos pareret mihi & cum labore peruenirem ad panem meum.
& quid mihi proderat. quod omnes libros artium quas liberales uocant.
tunc ne quissimus malarũ cupiditatũ seruus perme ipsum legi & intelle¬
xi quoscumq: legere potui . & gaudebam in eis & nesciebam unde esset¬

Expanded text:
plicem atque inconmutabilem, illis decem praedicamentis putans quidplicem atque inconmutabilem, illis decem praedicamentis putans quidquid esset omnino conprehensum, sic intellegere conarer, quasi et tu subiectum esses magnitudini tuae aut pulchritudini, ut illa essent in te quasi in subiecto sicut in corpore, cum tua magnitudo et tua pulchritudo tu ipse sis, corpus autem non eo sit magnum et pulchrum, quo corpus est, quia etsi minus magnum et minus pulchrum esset, nihilominus corpus esset. falsitas enim erat, quam de te cogitabam, non ueritas, et figmenta miseriae meae, non firmamenta beatitudinis tuae. iusseras enim et ita fiebat in me, ut terra spinas et tribolos pareret mihi et cum labore peruenirem ad panem meum. Et quid mihi proderat, quod omnes libros artium, quas liberales uocant, tunc nequissimus malarum cupiditatum seruus per me ipsum legi et intellexi, quoscumque legere potui? et gaudebam in eis et nesciebam, unde esset
Abbreviated transcription (Latin):
habebantur . tam quam in nescio quidmagnũ & diuinũ suspensus
in hiabam. legieas solus & intellexi quas contulissem cum eis. qui se di
cebant uix eas magistris eruditissimis non loquentibus tantũ sed multa
inpuluere depingentibus intellexisse. nihil inde aliud mihi dicere potuerus
quam ego solus apud me ipsum legens cognoueram & satis aperte mihi ui¬
debatur loquentes desubstantiis sicuti est homo. & quae in illis essent sicuti
est figura hominis qualis sit &sta tura quođ pedum sit. & cognatio cuius
frater sit. aut ubi sit constitutus. aut quandonatus. aut stet aut sedeat. aut
calciatis uel armatus sit. aut aliquid faciat aut patiatur aliquid & quae¬
cumque in his nouem generibus quorum exempli gratia quaedam posui.
uel in ipso substantiae genere innumerabilia reperiuntur quid hoc
mihi proderat. quando & oberat. cum etiam teds̃meus mirabiliter sim¬

Expanded text:
habebantur, tanquam in nescio quid magnum et divinum suspensus habebantur, tanquam in nescio quid magnum et divinum suspensus inhiabam, legi ea solus et intellexi? Quas cum contulissem cum eis qui se dcebant uix eas magistris eruditissimis non loquentibus tantam, sed multa in puluere depingentibus intellexisse, nihil inde aliud mihi dicere potuerunt, quam ego solus apud me ipsum legens cognoueram; et satis aperte mihi uidebantur loquentes de substantiis, sicuti est homo, et quae in illis essent, sicuti est figura hominis, qualis sit et statura, quot pedum sit, aut cognatio, cuius frater sit, aut ubi sit constitutus aut quando natus, aut stet an sedeat aut calciatus uel armatus sit aut aliquid faciat aut patiatur aliquid, et quaecumque in his nouem generibus, quorum exempli gratia quaedam posui, uel in ipso substantiae genere innumerabilia reperiuntur. Quid hoc mihi proderat, quando et oberat, cum etiam te, deus meus, mirabiliter sim
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã coactam errare . quam meam mutabilem sponte deuias se
& poena errare confitebar & eramaetate fortasse annorũ uiginti
sex aut septem cum illa uolumina scripsi. uolens apud me corporalia
figmenta obstrepentia cordismei auribus. quas intendebam dul¬
cis ueritas in interiorem melo diamtuam. cogitans depulchro &
apco &stare cupiens & audirete & gaudio gaudere propter uocem
sponsi & non poteram . qui a uocibus erroris mei rapiebar foras . & pon¬
dere superbiae meae inima decidebam non enim dabas auditui meo
gaudium & laetitiã. aut exultabant ossa quae humiliata non e¬
rant & quid mihi proderat. quod annos natus ferme uiginti cum
in manus meas uenissent aristotelica quaedam quas appellant de¬
cem categorias. quarum nomine cum eas rethor carthaginensis
magister m̃s. buccis tifo crepantibus cõmemoraret. & alii qui docti
habebantur tamoqai innescio diudinagnũ & diunũ suspensus

Expanded text:
substantiam coactam errare quam meam mutabilem sponte deuiasse substantiam coactam errare quam meam mutabilem sponte deuiasse et poena errare confitebar. Et eram aetate annorum fortasse uiginti sex aut septem, cum illa uolumina scripsi, uoluens apud me corporalia figmenta obstrepentia cordis mei auribus, quas intendebam, dulcis ueritas, in interiorem melodiam tuam, cogitans de pulchro et apto et stare cupiens et audire te et gaudio gaudere propter uocem sponsi, et non poteram, quia uocibus erroris mei rapiebar foras et pondere superbiae meae in ima decidebam. non enim dabas auditui meo gaudium et laetitiam, aut exultabant ossa, quae humiliata non erant. Et quid mihi proderat, quod annos natus ferme uiginti, cum in manus meas uenissent Aristotelica quaedam, quas appellant decem categorias — quarum nomine, cum eas rhetor Carthaginiensis, magister meus, buccis tyfo crepantibus conmemoraret et alii qui docti habebantur, tamquam in nescio quid magnum et diuinum suspensus
Abbreviated transcription (Latin):
ut saperem mostem . quoniam superbis resistis quid autẽ superbius
quã ut assererem mira dementia meidesse naturaliter quod tues: cũ
enim ego essem mutabilis. & eo mihi manifestũ esset. quodideo utique sa
piens esse cupiebam ut ex deteriore melior fierem. mallebam tamen ea¬
am te opinari mutabilem quam me non hoc esse quod tues itaque re¬
pellabar & resistebas uentosae ceruicimeae. & imaginabar formas
corporeas & caro carnem accusabam & spĩ ambulans nondum reuer¬
tebar adte &ambulando ambulabam in ea quae non sunt. neque inte
neque in me neque in corpore neque mihi credebantur aueritate tua.
sed a mea uanitate fingebantur excorpore & dicebam paruulis fide¬
libustuis ciuibus meis. a quibus nesciens exulabam dicebam illis gar¬
rulus & ineptus cur ergo erat anima quam fecit ds̃ & mihi nolebã
dici cur ergo erat ds̃ & contendebam magis in commutabilemtuam

Expanded text:
ut saperem mortem, quoniam superbis resistis. quid autem superbius, ut saperem mortem, quoniam superbis resistis. quid autem superbius, quam ut assererem mira dementia me id esse naturaliter, quod tu es? cum enim ego essem mutabilis et eo mihi manifestum esset, quod utique ideo sapiens esse cupiebam, ut ex deteriore melior fierem, malebam tamen etiam te opinari mutabilem quam me non hoc esse, quod tu es. itaque repellebar et resistebus uentosae ceruici meae et imaginabar formas corporeas et caro carnem accusabam et spiritus ambulans non reuertebar ad te et ambulando ambulabam in ea, quae non sunt neque in te neque in me neque in corpore neque mihi creabantur a ueritate tua, sed a mea uanitate fingebantur ex corpore, et dicebam paruulis fidelibus tuis, ciuibus meis, a quibus nesciens exulabam, dicebam illis garrulus et ineptus: "cur ergo errat anima, quam fecit deus?" et mihi nolebam dici: "cur ergo errat deus?" et contendebam magis inconmutabilem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
nem inflagitius. nesciens quid loquerer nonenim nouerã neque didicerã
nec ullam substantiã malum esse. nec ipsam mentẽ nr̃am sum mũ atq: in¬
commutabile bonum. sicut enĩ facinora sunt siuitiosus est illo animi motu
in quo est impetus. & seiactat insolenter acturbide. & flagitia si est inm¬
derata illa animae affectio qua carnales auriuntur uoluptates. ita en¬
rores & falsae opiniones uitam contaminant. si rationalis mens ipsa uitio¬
sa est qualis in me tunc erat. nesciente alio lumine illam illustrandã esse
ut sit pasticeps ueritatis. quia non est ipsa natura ueritatis qm̃ tu inlumi¬
nabis lucernã meã dñẽ ds̃ m̃s illuminabis tenebras meas. & deplenitudi¬
ne tua om̃s nos accipimus es enim tulumen uerũ. quod illuminat omnẽ
hominem uenientem in hunc mundũ quia in te non est transmutatio.
nec momenti obumbratio sedego conabar adte & repellebar abste.

Expanded text:
nem in flagitiis, nesciens quid loquerer. non enim noueram neque didiceram nem in flagitiis, nesciens quid loquerer. non enim noueram neque didiceram nec ullam substantiam malum esse nec ipsam mentem nostram summum atque inconmutabile bonum. Sicut enim facinora sunt, si uitiosus est ille animi motus, in quo est impetus, et se iactat insolenter ac turbide, et flagitia, si est inmoderata illa animae affectio, qua carnales hauriuntur uoluptates, ita errores et falsae opiniones uitam contaminant, si rationalis mens ipsa uitiosa est. qualis in me tunc erat nesciente alio lumine illam inlustrandam esse, ut sit particeps ueritatis, quia non est ipsa natura ueritatis, quoniam tu inluminabis lucernam meam, domine; deus meus, inluminabis tenebras meas, et de plenitudine tua omnes nos accepimus. es enim tu lumen uerum, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, quia in te non est transmutatio nec momenti obumbratio. Sed ego conabar ad te et repellebar abs te,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ac commodatum deceret definiebam & distiguebam & exemplis
corporeis astruebam & conuertime ad animi naturam & non me sinebat¬
falsa opinio quam despiritalibus habebam uerum cernere : & in ruebat
in oculos ipsa uis ueri et auertebam palpitatem mentem ab incorporeare:
adlini amenta & colores & tumentes magnitudines & quia non poterã ea
uidere in animo putabamme non posse uidere animũ meũ & cũ in uirtute
pacem amarem inuitiositate autẽ odissemdis cordiam. in illa unitatẽ in is¬
ta quandam diuisionem notabam inque illa unitate menshionalis & natu¬
ra ueritatis ac summi boni mihi esse uidebatur. inista uero diuisione in ra¬
tionabilis uitae nescio quam substantiam a naturam summi mali quae ñ
solum esset substantia sed omnino uita esset. & tamen abste non esset dc̃
meus ex quo sunt om̃a miser opinabar & illam monadem appellabam
tam quã sine ullo sensu mentem. hanc uero dademiram infacinoribus. libidi¬

Expanded text:
aliquid accommodatum deceret, definiebam et distinguebam, et exemplis corporeis astruebam. falsa opinio, quam de spiritalibus habebam, uerum cernere. et inruebat in oculos ipsa uis ueri et auertebam palpitantem mentem ab incorporea re ad liniamenta et colores et tumentes magnitudines et, quia non poteram ea uidere in animo, putabam me non posse uidere animum meum. et cum in uirtute pacem amarem, in uitiositate autem odissem discordiam, in illa unitatem, in ista\' quandam diuisionem notabam, inque illa unitate mens rationalis et natura ueritatis ac summi boni mihi esse uidebatur, in ista uero diuisione intionalis uitae nescio quam substantiam et naturam summi mali, quae non solum esset substantia, sed omnino uita esset et tamen abs te non esset, deus meus, ex quo sunt omnia, miser opinabar. et illam monadem appellabam tamquam sine ullo sexu mentem, hanc uero dyadem, iram in facinoribus, libidi
Abbreviated transcription (Latin):
totus ille more retur quem multũ a mauerã. odementiam nescientẽ
diligere homines humaniter ostultũ hominẽ immoderate humas pati¬
entem. quod ego tunc eram itaque a estuabam suspirabam. flebam tur¬
babar nec requies erat. nec consilium postabam enim conscissam & cru¬
entam animã meã im patientẽ portari ame. & ubieam ponerẽ non inue

Expanded text:
totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiam nescientem totus ille moreretur, quem multum amaueram. s o dementiam nescientem diligere homines humaniter! o stultum hominem inmoderate humana patientem! quod ego tunc eram. itaque aestuabam, suspirabam, flebam, turbabar, nec requies erat nec consilium. portabam enim concisam et cruentam animam meam inpatientem portari a me, et ubi eam ponerem non inue
Abbreviated transcription (Latin):
riendimetus credo quomaris illũ amaham. hoc magis maẽ quie mibio¬
riendimetus credo quomagis illũ amabam. hoc magis mortẽ quae mihi eũ
abstulerat tam quama trocissimã inimicã oderam & tmebam. et eam re¬
pente consumsturam omnes homines putabam. quia illũ potuit sic erã omn¬
no memini ecce cor meũ ds̃ meus ecce intus uide. quia memini spes mea. qui
me mundas a talium affectionũ immunditia dirigens oculos meos adte.
& euellens delaqueo pedes meos: mirabar enim ceteros mosta les uiuere
quia ille quem quasi non moriturũ dilexeram mortuus erat. & me ma¬
tis qui ab illo alter eram. uiuere illo mortuo mirabar bene quidam dix̃
camicosuo dimidiũ animae suae nam egosensi animã meã & animã
ulius unam fuisse animã in duobus corporibus. &ideo mihi horrori e¬
at uita quia nolebam dimidius uiuere &ideo foste morime tuebã. ne

Expanded text:
riendi metus. credo, quo magis illum amabam, hoc magis mortem, quae mihiriendi metus. credo, quo magis illum amabam, hoc magis mortem, quae mihiriendi metus. credo, quo magis illum amabam, hoc magis mortem, quae mihi eum abstulerat, tamquam atrocissimam inimicam oderam et timebam et eam repente consumpturam omnes homines putabam, quia illum potuit. sic eram omnino, memini. ecce cor meum, deus meus, ecce intus; uide, quia memini, spes mea, qui me mundas a talium affectionum inmunditia, dirigens oculos meos ad te et euellens de laqueo pedes meos. mirabar enim ceteros mortales uiuere, quia ille, quem quasi non moriturum dilexeram, mortuus erat, et me magis, quia ille alter eram, uiuere illo mortuo mirabar. bene quidam dixit de amico suo: dimidium animae suae. nam ego sensi animam meam et animam illius uuam fuisse animam in duobus corporibus, et ideo mihi horrori erat uita, quia nolebam dimidius uiuere, et ideo forte mori metuebam, ne