comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ cõuertit: Quos dimittere ieuinos in domũ suã dñs nõ uult̃
ne deficiant in uia. Quia uidelicet cõuersi peccatores in presenti¬
n presentis uite uia deficiunt. si in sua conscienoia siñe doctrme se nabulo
dimittantur: xe ergo lassentur in huiꝰ peregrinacionis itinere : pascen¬
di sunt sacra ãmonicione Ualde aut̃ pensanda. ẽ. pia sententia: que
ꝓcessit exore ueritatis : qua dr̃ Quidã aut̃ ex eis delonge uenerunt.
Est̃ aut̾ qui nichil fraudis & nil carnalis corruptionis ex pertus ad
om̃i potentis dĩ seruiciũ festinauit Iste de longinquo non uenit:
g̾a ꝑm arruptionẽ et in nocenciã ꝓximꝰ suit: Alius nulla in pudicitia
nullis flagicus in quinat᷑: sold̾ aut̃ cõ uigiõ ex ꝑtus ad ministeriũ
spiritalẽ con uersus. c̃ Neq iste uenit ex longinquo quia usus con¬
uinetione cõcessa ꝑ in licita non errauit aliĩ uero post carnis flagicia

Expanded text:
 convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanctae pabulo dimittantur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra admonitione. Valde autem pensanda est processit ex ore Veritatis, qua dicitur: Quidam enim de longe venerunt. Est aliquis qui nil fraudis et nil carnalis corruptionis expertus; ad omnipotentis Dei servitium festinavit. Iste de longinquo non venit, quia per incorruptionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus, ad ministerium spirituale conversus est. Neque iste junctione concessa per illicita non erravit. Alii vero post carnis flagitia,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qđ ad moisen dicit᷑: Si emeris seruũ ębreũ: sex annis seruioe tibi:
In septimo egrediet᷑ liber: gratis. Cũ quali ueste in trauerit: cũ tali exe
uxorẽ ⁊ pepererit filios & filias: mulier & liberi eiꝰ erunt dñi sui. Ipse
ac liberos. nõ egrediar liber: offerat eũ dñs diis & applicabit᷑ ad hostiũ
& postes: ꝑforabitq aurẽ eiꝰ subula. ⁊erit seruus in scłm Paulo latius
testimoniũ dedimꝰ. ut distinctionẽ seruitutis atq libertatis in utraq

Expanded text:
Unde et ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi; Unde et ad Moysen dicitur: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi; in septimouxorem et pepererit filios et filias, mulier et liberi ejus erunt domini sui: ipse at eum dominus diis, et applicabitur ad ostium et postes, perforabitque aurem ejus subula, et erit ei servus in saeculum . Paulo latius testimonium dedimus, ut distinctionem servitutis atque libertatis in utraq
Abbreviated transcription (Latin):
deficit: illa uero in inmortali uitti plenius excrescit. Unde dicit᷑:
Maria optimã partẽ elegit: quȩ ñ auferet᷑ ab ea. Quia igit᷑ actiua
minor ÷ merito quã contẽplatiua: recte nunc dicit᷑: Et manꝰ hominis
subpennis eoꝵ. Nã & si ꝑ actiuã boni aliquid agimꝰ: ad cęleste tam̃
desideriũ nolumꝰ ascendere. Unde & apud moisen actiua seruitꝰ. con-
quã diu tam̃ inter ꝓximos uiuimus. una nob̾ innecessitate ẽ. altera in
uoluntate:. Quis enĩ cognoscens dm̃ ad eius regnũ ingredit᷑. nisi bene
prius oꝑetur: Sine cõtemplatiua ergo uita intrare possunt ad cęlestẽ
patric̃ : qui bona quȩ possunt oꝑari nõ negligunt: Sine actiua autẽ
intrare nõ possunt: sinegligant bona oꝑari quȩ possunt: Illa ergo in neces¬
sittite: hȩx in uoluntate est Illa in seruitute: ista in libertate Hinc ÷¬

Expanded text:
deficit, illa vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur, « deficit, illa vero in immortali vita plenius excrescit. Unde dicitur, « Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. » Quia igitur activa minor est merito, quam contemplativa, recte nunc dicitur: « Manus hominis sub pennis eorum. » Nam etsi per activam boni aliquid agimus, ad coeleste tamen dquandiu tamen inter proximos vivimus, una nobis in necessitate est, altera in voluntate. Quis enim cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nisi bene operetur? Sine contemplativa ergo vita intrare possunt ad coelestem patriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non possunt, si negligunt bona operari quae possunt. Illa ergo in necessitate, haec in voluntate est. Illa in servitute, ista in libertate est.
Abbreviated transcription (Latin):
tiua: qr ex bono oꝑe tendit᷑ ad cõtemplationẽ. Contẽplatiua autẽ
maior ÷ merito quã actiua: qr hec inusu p̃sentis oꝑis laborat. illa uero
sapore intimo uenturã iã requiẽ degustat Quid ittiq ꝑ manꝰ nisi
actiua uita: ⁊quid ꝑ pennas nisi contẽplatiua uitti signat᷑: Manus
ergo hominis subpennis eoꝵ ẽ: id ÷ uirtus oꝑis sub uolatu contẽplationis:
Qđ bene in euangłio duȩ illȩ mulieres de signant: martha scilico ⁊
maria. Martha ⁊ enĩ sattigebat: circa frequens ministeriũ. Maria
autẽ sedebat ad pedes dñi. & uerba eiꝰ audiebat: Erat ergo una inten¬
ta oꝑi: altera cõtemplationi. Una actiuȩ seruiebat ꝑ exterius minis¬
teriũ: altera contẽplatiue ꝑsuspensionẽ cordis in uerbũ. Et quãuis acti
ua bona sit: melior tum̃ ÷ contẽplatiua. Quia ista eũ mortali urtti

Expanded text:
enditur ad contemplationem. Contemplativa autem enditur ad contemplationem. Contemplativa autem major est merito quam activa, quia haec in usu praesentis operis laborat, illa vero sapore intimo venturam jam requiem degustat. Quid itaque per manus nisi activa, et quid per pennas nisi contemplativa vita signatur? Manus ergo hominis sub pennis eorum est, id est virtus operis sub volatu contemplationis. Quod bene in Evangelio duae illae mulieres designant, Martha scilicet et Maria. Martha etenim satagebat circa frequens ministerium; Maria autem sedebat ad pedes Domini, et verba ejus audiebat . Erat ergo una intenta operi, altera contemplationi. Una activae serviebat per exterius ministerium, altera contemplativae per suspensionem cordis in verbum. Et quva bona sit, melior tamen est contemplativa. Quia ista cum mortali vita
Abbreviated transcription (Latin):
atq temꝑantiã.: Qucis nimirũ uirtutes tunc ueracit̾ accipimus: cũ earũ
ordinẽ custodimus: Prima quippe prudentia. scd̾ci fortitudo. tercia iusti¬
cia: quarta temperantia est. Quid enĩ prod eẽ potest prudentia. si forti¬
tudo desit: Sciri enĩ cuiquã nec posse facere: penai magis quã uirtus ẽ
Ded qui prudent̃ intelligit quid agat. & fortit̾ agit qđ intellexerit:
icĩ ꝓcul dubio iustus est. Sed eiꝰ iusticit̃ temperantia sequi deb&: quia
plerũq iusticia si modũ nõ hab&. incredulittitẽ cadit Ipse ergo iusti¬
cia uere iusticia ẽ: quȩ se temperantiȩ freno moderat᷑. ut in zelo quo quis¬
ꝙ feruoe sit etiam temperans: ne si plusquã dec& ferueat. ꝑdat iusticiã
cuiꝰ seruare moderamina ignorat.: Duȩ autẽ sunt scoꝵ p̃dicatoꝵ uite:
actiua scilic& ⁊ cõtemplatiua. S actiua prior ẽ. tempore quã contẽpla

Expanded text:
atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum atque temperantiam. Quas nimirum virtutes tunc veraciter accipimus, cum earum ordinem custodimus. Prima quippe prudentia, secunda fortitudo, tertia justitia, quarta temperantia est. Quid enim prodesse potest prudentia, si fortitudo desit? Scire etenim cuiquam quod non potest facere poena magis quam virtus est. Sed qui prudenter intelligit quod agatur, et fortiter agit quod intellexerit, jam procul dubio justus est. Sed ejus justia si modum non habet in crudelitatem cadet, ipsa ergo justitia vere justitia est, quae se temperantiae freno moderatur, ut in zelo quo quisque fervet sit etiam temperans, ne si plus ferveat perdat justitiam, cum servare moderamina ignorat. Duae autem sunt sanctorum praedicatorum vitae, activa scilicet et contemplativa. Sed activa prior est tempore q
Abbreviated transcription (Latin):
olei ucisa uacua in fudit: qr dũ ab unius ore doctoris parũ quid de
amore diuinittitis multoꝵ uacuȩ m̃tes audiunt. ex uberante gr̃a
unguento diuini amoris usq ad sũmũ replent᷑. &iam nunc mul
toꝵ corda quȩ prius fuerant uacua uasculci. unguento sp̃s plena sunt:
quȩ ex paucitate olei solũmodo infusci uidebant᷑: Qđ dũ aliis atq
ali is dct᷑. & ab auditorib fides accipitur: erepta mulier uidelicoe scã
eccłai sub creditoris sui iã debito nõ tenet᷑ Sequitur Et manus homi¬
nis sub pennis eoꝵ: In quatuor partes: possunt hoc in loco quatuor
partes mundi accipi. scilic& oriens. occidens. meridies: ⁊ septentriori:
Quia scoꝵ p̾dicatio auctore dõ. incunctis mundi partib ẽ. egressa.
possumꝰ etiam ꝑ quatuor partes: principales quatuor uirtutes. ex quib¬
quȩq uirtutes oriunt᷑ acciꝑe. uidelic& prudentiã. fortitudinẽ. iusticiã.

Expanded text:
olei vasa vacua infudit, quia dum ab unius ore doctoris parvum quid de olei vasa vacua infudit, quia dum ab unius ore doctoris parvum quid de amore divinitatis multorum vacuae mentes audiunt, exuberante gratia, unguento divitorum corda, quae prius fuerant vacua vascula, unguento Spiritus plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, erepta mulier, videlicet sancta Ecclesia, sub creditoris sui jam debito non tenetur. « Facta est autemnis sub pennis eorum in quatuor partes. « Possunt hoc in loco quatuor partes regiones quatuor mundi accipi. Scilicet, oriens, occidens, meridies et septentrionalis. Quia sanctorum praedicatio, auctore Deo, in cunctis mundi partibus est egressa. Possumus etiam per quatuor partes, principales quatuor virtutes acciutes oriuntur, videlicet, prudentiam, fortitudinem, justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
inde ꝑfecte in dĩ amore ardent. unde uix tenuissimas uerboꝵ seintillas
acceꝑint. Uerbũ quippe p̃dicationis: semen in corde audientis est. Et au
ditor bonus inde ꝓfert post modũ magnã messem scientiȩ: unde prius
ꝓpheta miraculũ : quȩ ne duos filios auferente creditore a mitter&.
ꝓphetȩ dictis obediuit: Et ex eo qđ parũ olei habebat ꝑ uasa uacua
effudit: quȩ cuncta postmodũ ad sumũ repleta sunt. & ex eorum
repletione: mulier a creditoris sui debito est soluta Quȩ uidelicoꝵ
mulier. quã aliam nisi scãm ȩccłam signat duorũ populoꝵ id ÷ iudai¬
ci & gentilis. quaisi duoꝵ filioꝵ matrẽ: quȩ prius exꝑuerso oꝑe ꝑcailli¬
di sp̃s ꝑ suasionẽ. quaisi quendã peccciti nũmũ a creditore acceꝑat:¬
& duos quos in fide genuit a mittere filios timebat Sed ꝓphetȩ
uerbis id ÷ scripturȩ sacrȩ p̾ceptis obȩdiens. ex paruo qđ habebat

Expanded text:
inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissimas verborum scintillas inde perfecte in Dei amore ardent, unde vix tenuissimas verborum scintillas acceperint. Verbum quippe praedicationis, semen in corde aditor bonus inde profert postmodum magnam messem scientiae, unde parvumpropheta miraculum, quae, ne duos filios auferente creditore amitteret, prophetae dictis obedivit, et ex eo quod parum olei habebat, per vasa vacua effudit, quae cuncta post usque ad summum repleta sunt, et ex eorum repletione mulier a creditoris sui debito est soluta . Quae videlicet mulier quam aliam nisi sanctam Ecclesiam signat, duorum populorum, id est Judaici et gentilis, quasi duorum filiorum matrem? Quae prius ex perverso opedi spiritus persuasionem quasi quemdam peccati nummum a creditore acceperat, et duos, quos in fide genuit, amittere filios timebat. Sed prophetae verbis, id est Scripturae sacrae praeceptis obediens, ex parvo quod habebat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicctoꝵ uerba scintillȩ appellata sunt: quia eos quos in corde tetige¬
rint incendunt: Considerandũ quoq est: qđ scintillȩ subtiles ualde &.
tenues sunt. Quia cũ p̃dicatores scĩ de cęlesti patria locunt᷑: nõ tan¬
tũ ualent aꝑire uerbo. quantũ possunt ardere desiderio: Ex eoꝵ ergo
lingua quasi quedã ad nos scintillȩ ueniunt: qr de cȩlesti patria in eoꝵ
uoce uix tenuȩ aliquid cognoscit᷑. qđ tam̃ abeis nõ tenuit̃ amatur.
Neq enĩ cęlestẽ głam. aut tantũ uidẽ sufficiunt quantũ ẽ: aut tan¬
tũ loqui p̃ualent quantũ uident. Candens ergo es scintillas ꝓicit.
quando uix tenuit̾ p̃dicator loqui sufficit. hoc unde ipse fortit̃ ignescit: Diuina
autẽ pietate agit᷑. ut ea. ipsis scintillis tenuissimis. audientis animꝰ inflãmet᷑.
quia sunt quidã qui dũ parua audiunt. incuori desiderio replentur. Et

Expanded text:
praedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos quos in corde tetigepraedicatorum verba scintillae appellatae sunt, quia eos quos in corde tetigerint, incendunt. Considerandum quoque est quod scintillae subtiles valde et tenues sunt. Quia cum praedicatores sancti de coelesti patria loquuntur, non tantum valent aperire verbo, quantum possunt ardere desiderio. Ex eorum ergo lingua, quasi quaedam ad nos scintillae veniunt, quia de coelesti patria in eorum voce vix tenue aliquid cognoscitur, quod tamen ab eis non tenuiter amatur. Neque enim coelestem gloriam aut tantum videre sufficiunt quantum est, aut tantum loqui praevalent quantum vident. Candens ergo aes scintillas projicit, quando vix tenuiter praedicator loqui sufficit hoc unde ipse fortiter ignescit. Divina autem pietate agitur, ut ex ipsis scintillis tenuissimis audientis animus inflammetur. Quia sunt quidam, qui dum parva audiunt majore desiderio replentur, et
Abbreviated transcription (Latin):
sacra eloquia p̃dicatores scĩ: & aliquando in istoriã litterã suscipiunt.
aliquando uero ꝑ significationẽ litterȩ. spm requirunt: Modo bona factai
p̃cedentiũ : sicut iuxta litterã inueniunt imitant᷑: Modo que
quȩ iuxta istoricĩ imitunda nõ sunt. spiritalit̾ intelligunt: & ad ꝓuectũ
tendunt: Quid ergo aliud p̃dicatores scĩ in suo oꝑe. nisi in pede ungulã
tis. Aeris mettillũ: ualde sonorũ est: & recte uoces p̾dicantiũ aeri cõ¬
parantur: quia in omnẽ terrã exiuit sonus eoꝵ: & in fines orb terrȩ
uerba eoꝵ. Bene autẽ aes candens dicit᷑: qr uitt p̃dicantiũ sonat¬
& ardet. Ardet enĩ desiderio: sonat uerbo Es ergo candens: est p̃dica¬
tio accensa: Sed de candenti ęre scintillȩ ꝓcedunt: qr de eoꝵ ex ortati¬
onib uerba flãmantia ad aures audientiũ ꝓcedunt Recte autẽ

Expanded text:
sacra eloquia praedicatores sancti et aliquando in historia litteram suscipiunt, sacra eloquia praedicatores sancti et aliquando in historia litteram suscipiunt, aliquando vero per significationem litterae spiritum requirunt, et modo bona facta patrum praecedentium, sicut juxta litteram inveniunt, imitantur, modo quaedam quae juxta historiam imitanda non sunt, spiritaliter intelligunt, et ad profectum tendunt. Quid aliud praedicatores sancti in suo opere, nisi in pede ungulam tis. » Aeris metallum valde sonorum est. Et recte voces praedicantium aeri comparantur, quia « in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . » Bene autem aes candens dicitur, quia vita praedicantium sonat et ardet. Ardet enim desiderio, sonat verbo. Aes ergo candens est praedicatio accensa. Sed de candente aere scintillae prodeunt, quia de eorum exhortationibus verba flammantia ad aures audientium procedunt. Recte autem
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo atq discretio monstraretur: recte subiungitur Et planta pe¬
dis eoꝵ: planta pedis uituli Quia enĩ p̃dicatores scĩ boum nomine de¬
signant᷑: doc&e paulus apłs legis testimoniũ exponens: Nõ obturabis os
boui trituranti. In scis ergo p̃dicatorib planta pedis ÷ uituli. scilicet
mature incedens: & fortis ⁊ diuisa. Quia unusquisq p̃dicator & ueneratio¬
nẽ hab&e in maturitate.&. fortitudinẽ in oꝑe: & diuisionẽ ungulȩ indisere¬
tione.: Non enĩ facile eius pdicatio accipit᷑: si leuis eẽ. in morib uideat᷑:
Et nulla erit maturitaitis ostensio: si cõtra ad uersa om̃ia nõ ad fuerit
oꝑis fortitudo.: Uirtutis autẽ meritũ ipsci fortitudo oꝑis amittit: s discre¬
ta in intellectu nõfuerit. Ecce enĩ dũ sacram scripturã legimꝰ. si om̃ia
ad litterã sciamꝰ: uirtutẽ discretionis amisimus: Si om̃ia ad spiritalẽ
allegoriã ducimus: similit̾ in discretionis stulticia ligam᷑ Legunt enĩ

Expanded text:
itas, fortitudo atque discretio monstraretur, recte subjungitur: « Et planta pedis eorum quasi planta pedis vituli. » Quia enim praedicatores sancti boum nomine designantur, docet Paulus apostolus, legis testimonium exponens: « Non obturabis os bovi trituranti . In sanctis ergo praedicatoribus planta pedis est vituli, scilicet et mature incedens et fortis et divisa. Quia unusquisque praedicator et venerationem habet in maturitate, et fortitudinem in opere, et divisionem ungulae in discretione. Non enim facile praedicatio ejus accipitur, si levis in moribus esse videatur. Et nulla erit maturitatis ostensio, si contra adversa omnia non adfuerit operis fortitudo. Virtutis autem meritum ipsa fortitudo operis admittit, si discreta in intellectu non fuerit. Ecce enim sacram Scripturam legimus: si omnia ad litteram sentiamus, virtutem discretionis amisimus; si omnia ad spiritalem allegoriam ducimus, similiter indisc
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto subtilits leuam᷑. tanto sẽꝑ ꝑhumilitatẽ nos met ipsos ĩuitellectu nr̃o prȩ¬
mere debemꝰ: ne conerã plus saꝑe. qͣm oportet sape. sed saꝑe ad sobrietatem.
Nedũ nimis mriusibilia discutimꝰ oberrimꝰ: ne muilla natura incorporea.
corporei lumuus aliqͥd queramꝰ. Aurẽ enĩ intendẽ & faciẽ oꝑire ẽ: uoee
interioris substantiȩ audire ꝑm̃tẽ. & tam̃ obonũ specie corporea oculos
cordis auertere. neqͥd sibi in illa corporale animꝰ fingat. quȩ ubiq tota

Expanded text:
quanto subtilius levamur, tanto semper per humilitatem nosmetipsos 1320 in intellectu nostro prequanto subtilius levamur, tanto semper per humilitatem nosmetipsos 1320 in intellectu nostro premere debemus, ne conemur plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem ; ne dum nimis invisibilia discutimus, aberremus; ne in illa natura incorporea corporei luminis aliquid quaeramus. Aurem enim intendere et facintiae audire per mentem, et tamen ab omni specie corporea oculos cordis avertere, ne quid sibi in illa corporale animus fingat, quae ubique tota
Abbreviated transcription (Latin):
ionis in firmi quiq &si uirtutẽ plenȩ pensare nõ posst̃. tam̃ ue
terga aspiciunt: qr postrema quȩ p̃ualent ꝑ intellectũ sequnt᷑. Sed mipsis
qͦq minimis quȩ caꝑe fufficiunt. iã de suis papilionib qͣsi exeunt. atq inostus
stant: qr & habita cula carnis relinquere. & ad illa ȩt̾na uitȩ gaudia qͦ aucdi¬
unt ꝓgredi conant᷑. Hinc ẽ. etiã qd helyas cũ uocẽ dñĩ secũ loquentis audiret.
inspeluncȩ suȩ ostio stetisse describit᷑. & faciẽ uelasse: qr cũ ꝑ cõtẽplationis grã
uox suꝑnȩ ĩtelligentiȩ fit intñte. totus homo iã intra speluncã nõ ẽ: ꝗc animũ
carnis cura nõ possidet. Sed stat in ostiũ: qr mortalitatis angustias exire
meditat᷑. Sed iã qͥ in ostio speluncȩ cõsistit. & uerbũ dĩ iaure cordis ꝑcipit:
necesse ẽ. ut faciẽ uelet. & qr dũ suꝑna gr̃a ad altiora ĩtelligenda ducimur:¬

Expanded text:
Cujus praedicationis infirmi quique etsi virtutem plene pensare non possunt, tamen velut terga aspiciunt, quia postrema quae praevalent, per intellectum sequuntur. Sed et in ipsis quoque minimis quae capere sufficiunt jam de suis papilionibus quasi exeunt, atque in ostiis stant, quia et habitacula carnis relinquere et ad illa aeternae vitae gaudia quae audiunt progredi conantur. Hinc est etiam quod Elias, cum vocem Domini secum loquentis audiret , in speluncae suae ostio stetisse describitur, et faciem velasse, quia cum per contemplationis gratiam vox supernae intelligentiae fit in mente, totus homo jam intra speluncam non est, quia animum carnis cura non possidet; sed stat in ostio, quia mortalitatis angustias exire meditatur. Sed jam quia in ostio speluncae consistit, et verba Dei in aure cordis percipit, necesse est ut facie
Abbreviated transcription (Latin):
auditoris negligentia reu̾ ñ̾sit. Murũ gͦ ferreũ ĩt̾ se ⁊ciuitatẽ ponit: qr ĩul¬
tionis tẽpore. ĩde doctor ad ãpnationis ꝑiculo munit᷑. unde nc̃ ꝑzelũ cꝰtodiȩ¬

Expanded text:
auditoris negligentia, reus non sit. Murum ergo ferreum inter se et civitatem ponit, quia in ulauditoris negligentia, reus non sit. Murum ergo ferreum inter se et civitatem ponit, quia in ultionis tempore inde doctor a damnationis periculo munitur, unde nunc per zelum custodi
Abbreviated transcription (Latin):
qͦsq ȩt̃na deserere. et reb tẽporalib delectari ẽspic̃. Quã bene paulꝰ sarta¬
ginẽ ferreã supserat. cũ relo animarũ cruciatꝰ dicebat. qͥs ĩfirmat᷑. ⁊ego ñ in¬
firmor: Qͥ scandalizat᷑. ⁊ego ñ uror: Ipsũ suũ cor qd animarũ relo succendat.
qͥd aliud qͣm sartaginẽ fecerat. ĩ qͦ amore uirtutũ c̃tra uitia ardebat: qd enũ
urebat᷑: sartago erat. In ardescebat enĩ ⁊ qͦquebat : qr ĩcendebat᷑ amaritudine.
s uirtutũ alim̃ta p̃parabat. ex sua afflicta cogitatione. S qͥd ÷ qͥ eandẽ sarta¬
ginẽ ꝓpħa ĩt̃ se ⁊ ciuitatẽ murũ ferreũ ponit. nͥ qd isdẽ fortis zelus qͥ nunc in
m̃te doctoris agit᷑: ĩdie extremi uidicii ĩt̃ eũ et animã qͣm auitus zelat᷑
te stis ẽ: ut et si audire isqͥ docet᷑ uoluerit: doctor tam̃ ꝑzelũ quẽ exibet. de

Expanded text:
quosque aeterna deserere et rebus temporalibus delectari conspicit. Quam bene Paulus sartaquosque aeterna deserere et rebus temporalibus delectari conspicit. Quam bene Paulus sartaginem ferream sumpserat, cum zelo animarum cruciatus dicebat: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Ipsum suum cor quod animarum zelo succenderat, quid aliud quam sartaginem fecerat, in quo amore virtutum contra vitia ardebat? Quod enim urebatur, sartago erat. Inardescebat enim et coquebat, quia incendebatur amaritudine, sed virtutum alimenta praeparabat ex sua afflicta cogitatione. 30. Sed quid estginem propheta inter se et civitatem, murum ferreum ponit? nisi quod idem fortis zelus, qui nunc in mente doctoris agitur, in die extremi judicii, inter eum et animam quam a vitiis zelatur testis est, ut etsi audire is qui docetur noluerit, doctor tamen pro zelo, quem exhibet de
Abbreviated transcription (Latin):
lenitas displicet. zelꝰ se ĩfurorẽ tͣhit: atq extͣ pacientiȩ limitẽ aniniũ capti¬
uũ rapit. Qͥa gͦ ꝑmixta simul uitia atq adunata c̃tra m̃tẽ ueniunt:
recte ĩp̃dicatoris ore. c̃tra descriptã hierłm castra p̃ponunt᷑. Et qr ali¬
qͣndo singula hinc ĩde sensũ ferunt: ĩgiro arietes ordinant᷑. Ponit gͦ p̃dica¬
tor arietes ĩgyro: dũ caute denuntiat quã blande luxuria ꝑcutit. qͣm asꝑe
ĩpacientia occidit : qͣm laboriose auaritia accendit ⁊̃tĩmit. qͣm tumide
suꝑbia extinguit. Ingiro itaq arietes ponere ẽ: p̃dicando ostendẽ qͥ undic
tagine cib frigit᷑. Qͥd ꝑ sartaginẽ ferreã. nͥ spiritał zeli fort̾is frixura signat᷑:
Om̃is qͥppe spiritał doctor. animã suã frigit: qr ualde cruciat᷑. dũ ĩfirmoᷤᷤ

Expanded text:
lenitas displicet, zelus se in furorem trahit, atque extra patientiae limitem animum captilenitas displicet, zelus se in furorem trahit, atque extra patientiae limitem animum captivum rapit. Quia ergo permista simul vitia atque adunata contra mentem veniunt, recte in praedicatoris ore contra descriptam Jerusalem castra proponuntur. Et quia aliquando singula hinc inde sensum feriunt, in gyro arietes ordinantur. Ponit ergo praedicator arietes in gyro, dum caute denuntiat quam blande luxuria percutit, quam aspere impatientia occidit, quam laboriose avaritia accendit et interimit, quam tumide superbia exstinguit. In gyro itaque arietes ponere est praedicando ostendere qui unditagine cibus frigitur, quid per sartaginem ferream, nisi spiritalis zeli fortis frixura signatur? Omnis quippe spiritalis zelus doctoris animam frigit, quia valde cruciatur dum infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
humana uidicia uelet᷑. Suꝑbia qͦq eȩ̃ sine ĩuidia atq ĩani gła: nullatenꝰ
potest. Suꝑb ⁊ enĩ qͥsq honorẽ quẽ ipse habet. aliis ĩuidet: ⁊ cũ hunc for¬
tasse obtinuerit ĩelatione głȩ tẽporał attollit᷑: atq qd alios ẽspic̃ minime
sȩpe ñnulla uitia ad m̃tẽ ñsimul uentunt. s subponunt᷑. ut unũ alt̾i ĩtẽp¬
tatione succedat. Et aliud c̃tͣ faciẽ uenit. aliud uͦ ĩtẽptatione se ex latere
subicit: qͣtenꝰ dũ alti resistit᷑. ab alt̾o mens decepta capiat᷑. Ipsa enĩ qͣ suꝑiꝰ
diximꝰ uitia. plerũq se alia ꝓaliis furtiue subponunt: sic̃ ñnũqͣm dũ irã
uincere ĩ nob̾ met ipsis conam᷑: plꝰ qͣm necesse ẽ. lenitas m̃tẽ occupat. ut as¬
ꝑitatẽ peccantib qͣm oportet muume ꝓponat. Sȩpe uͦ dũ nob̾ in eẽ ĩcauta

Expanded text:
atque inani gloria nullatenus atque inani gloria nullatenus potest. Superbus etenim quisque honorem quem ipse ambit aliis invidet. Et cum hunc fortasse obtinuerit, in elationem gloriae temporalis attollitur, atque quod alios conspicit minime saepe nonnulla vitia ad mentem non simul veniunt, sed supponuntur, 1304 ut unum alteri in tentatione succedat. Et aliud contra faciem venit, aliud vero in tentationem se ex latere subjicit, quatenus dum alteri resistitur, ab altero mens decepta capiatur. Ipsa enim quae superius diximus vitia plerumque se alia pro aliis furtive supponunt, sicut nonnunquam dum iram vincere in nobismetipsis conamur, plus quam necesse est lenitas mentem occupat, ut asperitatem peccantibus quam oportet minime proponat. Saepe vero dum nobis inesse incauta
Abbreviated transcription (Latin):
ones exaggerant. ꝓpħa uͦ aggerem c̃portat: cũ p̃dicator sc̃s. boniᷤ m̃tibꝰ. qͣlit̃
t̾rena defidia subreꝑe solent denuntiat. Atq adhuc addit᷑. Edab̾ c̃tͣ eam
castra: ⁊ pones arietes ĩgiro. Qͣsi dat c̃tra animã doctor castra: qͥndo malig¬
noꝵ sp̃iũ c̃tra eã collectas atq ad uniͥtas ĩsidias ĩdicat: ut aliqͥndo ñsolũ mͦ
exuno. s exc̃iunctis uiciis simul tẽꝑtet. Nã st̃ quȩdã uitia qͦsi ꝑqͣndã sibi
cognationẽ ꝓpinqͣ sic̃ dissolutio sp̃s. appetitꝰ gulȩ. ⁊ ĩmunditie̾. luxuriȩ.
sic̃ multi loqͥũ. fallatia atq ꝑuiriũ. Exdissolutione qͥppe sp̃s mens ad ĩglu¬
uiẽ uentris rapit᷑. ⁊dũ cibis uent̃ extendit᷑. adluxuriã caro trahit᷑. suꝑ¬
biendo captiua. Urursũ exmulti loqͥo fallatia generat᷑: qr ualde difficile
ẽ. ut qͥ multa loqͥt᷑. ñ etiã m̃tiat᷑. Et sepe m̃datiũ ȩtiã ꝑiuri o tegit᷑. ut ante¬

Expanded text:
exaggerant. Propheta ergo aggerem comportat cum praedicator sanctus bonis mentibus qualiter terrena desideria subrepere solent denuntiat. Atque adhuc additur: Et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. Quasi dat contra animam doctor castra, quando malignorum spirituum contra eam collectas atque adunatas insidias indicat, ut aliquando non solummodo ex uno, sed ex conjunctis vitiis simul tentent. 27. Nam sunt quaedam vitia quasi per quamdam sibi cognationem propinqua, sicut dissolutio spiritus, appetitus gulae, et immunditia luxuriae, sicut multiloquium, fallacia, atque perjurium. Ex dissolutione quippe spiritus mens ad ingluviem ventris rapitur, et dum cibis venter extenditur, ad luxuriam caro trahitur superbiendo captiva. Et rursum ex multiloquio fallacia generatur, quia valde difficile est ut qui multa loquitur non etiam m
Abbreviated transcription (Latin):
scribit ĩ latere. p̃dicator munitiones edificat: qͣndo mala qͦq qͣm munita
c̃tͣ m̃tẽ ueniant demonstrat: ut sese uatia sub uirtutũ speciȩ absc̃cdant. qͣtenꝰ
sic̃ sepe iã diximꝰ. ĩmodata ira iusticia uidĩ appetat: ⁊disciplinȩ remissio.
mansuetudo uidĩ uelit: & tenatia sese parsimoniã nominet. u ̃ordinata rerũ
effusio. se beniuolentiã appellet. qͣsi enĩ ȩdificatȩ c̃t᷑ m̃te munitiones st̃. qͣndo
uitia subiurtutũ speciȩ excrescunt. ⁊̃ alto se ostendunt ꝑ imaginẽ. qͣ iumo

Expanded text:
scribit in latere, praedicator munitiones aedificat quando mala quaeque quam munita contra mentem veniant demonstrat, ut sese vitia sub virtutum specie abscondant; quatenus, sicut saepe jam diximus, immoderata ira justitia videri appetat, et disciplinae remissio mansuetudo videri velit, et tenacia sese parcimoniam nominet, et inordinata rerum effusio se benevolentiam appellet. Quasi enim aedificatae contra mentem munitiones sunt, quando vitia sub virtutum spec
Abbreviated transcription (Latin):
sume tͥ laterẽ. ⁊ pones eũ corã te. Omĩs ⁊ eiũ doctor cũ t̾renũ quẽpiã auditorẽ
ad cȩlestis ũbi doctrinã suscipit: laterẽ ad sumit. Cui dũ loqͥ cȩꝑit. qͤsit retri¬
butio cęlestis patriȩ. quȩ uisio pacis suꝑnȩ ciuitatis: hierłm describit ĩlatere.
Quẽ corã se ponit. qr ĩtenta nĩte qͣlitatẽ audientis csidat. id÷ ꝓfectũ cspiẽ: et
uixta eiꝰ ĩtelligentiã. p̃dicationis suȩ ũba moderat᷑: ut describi ĩaudientis mñte
ciuitas iherłm. id ẽ. insio pacis possit. Dicat᷑ gͦ. Sume tͥ laterẽ. idelicet ꝓximi
cor terrenũ: pones eũ corã te. scilicet ut uitã atq ĩtellectũ illiꝰ ĩtenta mte cͦꝰtod

Expanded text:
ones eum coram te. » Omnis etenim doctor cum terrenum quempiam auditorem ad coelestis verbi doctrinam suscipit, laterem assumit, qui dum loqui coeperit quae sit retributio coelestis patriae, quae visio pacis supernae, civitatem Jerusalem describit in latere, quem coram se ponit, quia intenta mente qualitatem audientjuxta ejusdem intelligentiam praedicationis suae verba moderatur, ut describi in audientis mente civitas Jerusalem, id est visio pacis, possit. Dicatur ergo: Sume tibi laterem, videlicet proximi cor terrenum. Et pones eum coram te, scilicet ut vitam atque intellectum illius intenta mente custod
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Si fuerit munerꝰ filioꝵ isrł qͥsi areua maris. reliqͥe salue fient. Exeat gͦ pro¬
pħa demedio popłi ad cãpũ. decãpo redeat addomũ: ut et p̃dicatio quȩ udeȩ
facta ẽ. egrediat᷑ adgentes. ⁊repletis fide gentib recipiat uidea spĩtał doctriuȩ
dona: quȩ amisit. Includi aũ ꝓpħa ĩmedio domꝰ suȩ p̃cipit᷑: qr antixp̃i tẽpore
ab eis gentib quȩ ĩnfidelitate remanserint . plebs c̃ũsa iudeoꝵ duris ꝑsecutionil
angustat᷑. Unde scriptũ ẽ. Atriũ aũ qd ẽ extͣ tẽplũ eice foras. ine metieris eat illud

Expanded text:
r: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . Exeat ergo propheta de medio populi ad campum, de campo redeat ad domum, ut praedicatio quae Judaeae 1295 facta est, egrediatur ad gentes, et repletis fide, gentibus, recipiat Judaea spiritalis doctrinae dona, quae amisit. Includi autem propheta in medio domus suae praecipitur, quia Antichristi tempore ab eis gentibus quae in infidelitate remanserint plebs conversa Judaeorum duris persecutionibus angustatur. Unde scriptum est: Atrium autem quod est extra templum ejice f
Abbreviated transcription (Latin):
nis sermo doctorib dat᷑. ut et ipsi ꝑmeritũ crescant. ⁊ auditores eoꝵ ĩtellec tu
et uita ꝓficiant. Aliqͣndo uͦ qr neq hi digni st̃ acciꝑe qͥb doctrine sermo ꝓfert᷑.
neq illi doctrine ũbũ ꝓferre qͥlocũ docendi tenent. p̃dicationis sermo tollit᷑. ut
utraq pars districte tudicet᷑. ꝓpt̾ malos nãq auditores bonis sermo doctorib
tollit᷑. sic̃ nc̃ adierechielẽ dr̃. Linguã tuã ad erescere faciã palato tuo: ieris mutꝰ.

Expanded text:
ellectu et vita proficiant. Aliquando vero quia nec hi digni sunt accipere quibus doctrinae sermo profertur, neque illi doctrinae verbum proferre qui locum docendi tenent, praedicationis sermo tollitur, ut utraque pars districte judicetur. Propter malos namque auditores bonis sermo doctoribus tollitur, sicut nunc ad Ezechielem dicitur: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris
Abbreviated transcription (Latin):
sanato ꝑsemet ipsã ueritas dic̃. Tolle grabatũ tuũ : ⁊uade ĩdomũ tuã. ꝑ grabatũ
mortui ĩ uiciis iacemꝰ. ĩ carnis delectatione qͥescimꝰ. ĩfirmi portam᷑ ĩlecto. Cu uͦ
sanati fuerimnꝰ m̃te. ut iã pulsantib carnis uiciis resistamꝰ.: necesse ẽ. ut tẽptationi
c̃tumelias. de nr̃a carne tollamꝰ. Egro itaq ad salutẽ reducto p̃cipit᷑. tolle gra¬
batũ tuũ : id ÷ porta lectũ. ĩqͦ portatꝰ es. Qͥa necesse ẽ. ut sanatꝰ qͥsq portet c̃tu¬
meliã carnis. inqͣ priꝰ iacebat egrotꝰ. qͥd ẽ gͦ dicere tolle grabatũ tuũ nuade in

Expanded text:
tipsam Veritas dicit: Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam . Per grabatum mortui in vitiis jacemus, in carnis delectatione quiescimus, infirmi portamur in lecto; cum vero sanati fuerimus mente, ut jam pulsantibus carnis vitiis resistamus, necesse est ut et tentationum contumelias de nostra carne toleremus. Aegro itaque ad salutem reducto praecipitur: Tolle grabatum tuum, id est porta lectum in quo portatus es, quia necesse est ut sanatus quisque portet contumeliam carnis, in qua prius jacebat aeg
Abbreviated transcription (Latin):
tubet᷑ nͥ qđ unꝰ qͥsq qͥp̃dicat. ppt̃ eos qͦs extͣ se positos corrigit atq ab uuqͥtate cõ¬
pescit loquendo ad cãpũ exit. ibiq głam dñt uiclet: qr tanto largiꝰ doctrinȩ
grãm ꝑcipit. qͣnto se ĩ laborẽ p̃dicationis. ex amore ꝓximorũ tendit. Foras gͦ exe
undo ĩ altũ uisione ducit᷑. qr unde ĩ alienis cordib ignorantiȩ cecitatẽ. muusterio
suȩ locutionis iluminat. ĩde eũ suꝑna gr̃a ĩ altiorẽ ĩtelligentiã exaltat. S qr sẽꝑ
p̃dicator debet ad m̃tẽ recurrere. humilitatẽ atq munditiã ĩtrisecꝰ cꝰtodire. pꝰcap
necesse ÷ ut ad domũ redeat: qͣtenꝰ ĩhis q dic̃. qͣł etiã ipse sit itͣ c̃scientiã agnoscat.
Si enĩ aut hoc qđ loqͥt᷑. minime cꝰtodit. aut de his q loqͥt᷑ tẽporalẽ głam reqͥrit:
loquendo qͥdẽ ad cãpũ exit. s ñ cogitando semet ipsũ. addomũ redire c̃tẽpnit.

Expanded text:
ue qui praedicat propter eos quos extra se positos corrigit, atque ab iniquitate compescit, loquendo ad campum exit? Ibique gloriam Domini videt, quia tanto largius doctrinae gratiam percipit, quanto se in lab ignorantiae caecitatem ministerio suae locutionis illuminat, inde eum superna gratia in altiore intelligentia exaltat. Sed quia semper praedicator debet ad mentem recurrere, humilitatem atque munditiam intrinsecus custodire, post campum necesse est ut ad domum redeat, quatenus in his quae dicit qualis etiam ipse sit intra conscientiam agnoscat. Si enim aut hoc quod loquitur minime custodit, aut de his quae loquitur temporalem gloriam requirit, loquendo quidem ad campum exit, sed non cogitando semetipsum ad domum redire contemnit.
Abbreviated transcription (Latin):
urtutũ lucent: Qđ sic̃ pellis extendit᷑: qr ꝑ scripturas suͦ s carnis lingua
aquarũ nomine. nisi scĩssimi angłoꝵ signant᷑ chori: De quib scriptũ est
Et aquȩ quȩ suꝑ celo sũt: lciudent nom̃ dñi. Huiꝰ gͦ celi suꝑiora dñs in
aquis tegit: q altta sacri eloquii. id ÷ ea quȩ de natura duunitatis uł de
et̃uis gcudiis narrat. nob̾ ad huc nescientib solis anglis in seereto sunt
cognitai. Celũ ergo hoc ⁊ corã nob ostendit᷑. & tam̃ in aqͥs supiora eiꝰ

Expanded text:
virtutum lucent. Quod sicut pellis extenditur, quivirtutum lucent. Quod sicut pellis extenditur, quiaquarum nomine, nisi purissimi angelorum signantur chori? De quibus scriptum est: Et aquae, quae super coelos sunt, laudent nomen Domini . Hujus ergo coeli superiora Dominus in aquis tegit, quia alta sacri eloquii, id est ea, quae de natura divinitatis, vel de aeternis gaudiis narrat, nobis adhuc nescientibus, solis angelis in secreto sunt cognita. Coelum ergo hoc et coram nobis extenditur, et tamen in aquis sup
Abbreviated transcription (Latin):
ex pandit᷑: quando hoc qđ obscure p̃latũ fuerat. ꝑ latitudinẽ in tellectꝰ aꝑitur:
hunc in uolutũ librũ uerittis expandit: quando in discipłis egit qđ scriptũ ẽ:
foris ꝑ historiã. Int᷑ ꝑ spirittilẽ intellectũ: foris autẽ ꝑ sensũ litterȩ simplicẽ.
ad huc infirmantib cõgruentẽ: Intꝰ qr in uisibilia ꝓrnittit. foris qr uisibi
autẽ qr t̾rena conteptibilia qualit̃ sint uł inusu habenda. uł ex desid̃ĩo fugi¬
enda p̃cipit. Alia nciq de secretis cȩlestib loquit᷑: alia uͦ inexteriorib acti¬
onib iubae. ⁊ ea quidẽ quȩ foris p̃cipit patent. s illa quȩ de int̾rus narrat.
plana ad p̃hendi nequeunt. Unde scriptũ ẽ. Extendens celũ sic̃ pellẽ: qͥ tegis
in aquis suꝑiorai eiꝰ: Quid enĩ celi nomine. nisi sacra scriptura designat᷑:. de qua
nob̵ & sol scipientiȩ. ⁊ luna scientiȩ.⁊ ex antiqͥs pcitrib stellȩ exemploꝵ atq

Expanded text:
bscure prolatum fuerat, per latitudinem intellectus aperitur. Hunc involutum librum Veritas expandit quando in discipulis egit quod scriptum est: foris, per historiam. Intus per spiritalem intellectum, fadhuc infirmantibus congruentem. Intus, quoniam invisibilia promittit: foris, quia visiautem, quia terrena et contemptibilia qualiter sint vel in usu habenda vel ex desiderio fugienda praecipit. Alia namque de secretis coelestibus loquitur, alia vero in exterioribus actionibus jubet. Et ea quidem quae foris praecipit patent, sed illa quae de internis narrat plene apprehendi nequeunt. Unde scriptum est: Extendens coelum sicut pellem, qui tegis in aquis superiora ejus . Quid enim coeli nomine nisi sacra Scriptura signatur? De qua nobis et sol sapientiae, et luna scientiae, et ex antiquis Patribus stellae exemplorum atque
Abbreviated transcription (Latin):
malicia ñ muttint᷑: eos qͥ sibi cõiuncti fuerint ꝑuertant. Unde paulus ait.
Corrũpunt mores bonos: colloquia mala E sic ꝑ salomonẽ dr̃. Holi ȩẽ amie
homini iracundo. nec ambules cũ uiro furioso neforte discas semitas eiꝰ. ⁊ sumas
scandalũ animȩ tuę: Sic gͦ ꝑfecti uiri ꝑuersos ꝓximos ñ debent fugere.qr: ⁊ eos¬
sẽprad rectitudinẽ trahant. ⁊ ipsi ad ꝑuersitatẽ nũquã trahant᷑: it infirmi
quiq societa tẽ declinare debent prauoꝵ. ne mala quȩ frequent᷑ aspiciunt ⁊ cor¬
rigere nõ ualent: delectent᷑ imitari Sic enĩ uerba ꝓximoꝵ audiendo cotidie
sumimꝰ in m̃te. sic̃ flando atq respirando aerẽ trahimꝰ corpore. Et sic̃ malus aer
assiduo flatu tractus inficit corpus. itti ꝑuersa locutio assidue auditti infirmantiũ
nimũ : ut ttibescat delectatione praui oꝑis. assidue̾ iniquitate sermor¬

Expanded text:
malitia non mutantur, eos qui sibi conjuncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait: malitia non mutantur, eos qui sibi conjuncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait: Corrumpunt bonos mores colloquia mala . Et sicut per Salomonem dicitur: Noli esse amicus homini iracundo, nec ambules cum viro furioso, ne forte discas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae . Sicut ergo perfecti viri perrectitudinem trahunt, et ipsi ad perversitatem nunquam trahuntur, ita infirmi quique societatem declinare debent pravorum, ne mala quae frequenter aspiciunt, et corrigere non valent, delectentur imitari. Sic enim verba proximorum audiendo quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore. Et sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita, infirmantium inficit animum, ut tabescat delectatione pravi operis, et assidui iniquitate sermo
Abbreviated transcription (Latin):
cruciabant. Sepe enĩ cũ deuita ꝓximoꝵ querim᷑. mutare locũ conam᷑. secretũ
uite remotioris eligere. uidelic& ignorantes: quia si desit sp̃s. nõ adiuuat locus¬
Isdem ⁊ enĩ loth de qͦ loquim᷑. in sodomis sc̃s stetit: in monte peccauit Quia autẽ
loca ment̾ẽ ñ młn unt. ipse humani generis primꝰ testat᷑ parens.: qͥ & in para
diso cecidit: S minꝰ sunt omĩia quȩ loquim᷑ ex t̾ra. Nlã si locꝰ saluare potuissẽt:
satan de celo ñ caderet. Unde psalmista ubiq in hoc mundo tẽptationes eẽ
conspiciens: quesiuit locũ qͦ fugeret. s sine dõ inuenire nõ potuit munitũ. Ex
qua re ipsũ sibi locũ fieri peciit. ꝓpt̃ quẽ locũ quesiũ dicens. Esto mͥ in dm̃ ꝓtec¬
torẽ. ⁊ in locũ munitũ ut saluũ me facias. Tolerandi gͦ ubiq sunt ꝓximi. qr abel
maloꝵ: ne si fortasse corrigi ñ ualent. ad imitaitionẽ trahant. Et cũ ipsi a sua

Expanded text:
ravitatis. Saepe etiam cum de vita proximorum quaerimur, mutare locum conamur, et secretum vitae remotioris eligere, videlicet ignorantes quia, si desit spiritus, non adjuvat locus. Lot cum in Sodomis sanctus exstitit, in monte peccavit. Quia autem loca mentem non muniunt, ipse humani generis primus testatur parens, qui in pdiso cecidit. Sed minus sunt omnia quae loquimur ex terra, nam si locus salvare potuisset, Satana de coelo non caderet. Unde Psalmista ubique in hoc mundo tentationes esse conspiciens, quaesivit locum quo fugeret, sed sine Deo invenire non potuit munitum. Ex qua re et ipsum sibi locum fieri petiit, propter quem locum quaesivit dicens: Esto mihi in Deum protectorem, et in locum munitum, ut salvum me facias . Tolerandi ergo ubique sunt proximi, quia Abel malorum, ne si fortasse corrigi non valent, ad imitationem trahant; et cum ipsi a sua
Abbreviated transcription (Latin):
om̃msi̾enit in imicꝰ eiꝰ & suꝑ seminauit zizania in medio tritici: ⁊ abiit. Cum
utẽ creuisse erba ⁊ fructũ feciss&. tunc apparuer̃ ixizania: ⁊ reliqua quȩ
caritas ura etic̃ me reticente reminiscit᷑: S librũ quẽ inuolutũ ostendãt
expandit: cũ hoc qđ ꝑenigmata loquebat᷑. ex posuit dicens. Qui seminat bo¬
nũ sem̃. est hominis: filiꝰ ager autẽ ÷ mundus Bonũ autẽ sem̃. hi sũt filii reg¬

Expanded text:
Cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt et zizania , et reliqua quae charitas vestra etiam me reticente reminiscitur. Sed librum quem involutum 1261 ostenderat expandit cum hoc quod per aenigmata loquebatur exposuit dicens: Qui seminat bonum semen, est filius hominis. Ager autem est mundus. Bonum vero semen hi sunt filii reg
Abbreviated transcription (Latin):
reuoccisset. ut ad spem animũ reducer&e: ne obp̃ssus uerbis & uulierib in desꝑationẽ
periret. Qđ gͦ bona sua enumera. at. nõ in notescere aliis quasi ex laude desid̾at:
s ad spem animũ reformat Iusti itaq sic̃ sine arrogantia locunt᷑ aliqͣndo bona
quȩ agunt: itti sine zelo priuate głȩ. detrahentiũ sibi linguas redarguunt:
qr noxia locunt᷑: Cũ uͦ linguȩ derogantiũ corrigi nequeunt: ȩquanimit̾ sunt
ꝑ omĩa tolerandȩ. Nec obtrectationis sermo tim̃dus ẽ. ne dũ uituꝑatio ꝑuersoꝵ
metuit᷑: recti oꝑis uia deserat᷑: Unde iezechieli ꝓpħȩ nunc dicit᷑: Sermones eoꝵ

Expanded text:
revocasset, ut ad spem animus reduceretur, ne oppressus verbis et vulneribus in desperatione revocasset, ut ad spem animus reduceretur, ne oppressus verbis et vulneribus in desperatione periret. Quod ergo bona sua enumerat, non innotescere aliis quasi ex laude desiderat, sed ad spem animum reformat. Justi itaque sicut sine arrogantia loquuntur aliquando bona quae agunt, ita sine zelo privatae gloriae detrahentium siquia noxia loquuntur. Cum vero linguae derogantium corrigi nequeunt, aequanimiter sunt per omnia tolerandae, nec obtrectationis sermo timendus est, ne, dum vituperatio perversorum metuitur, recti operis via deseratur. Unde nunc Ezechieli prophetae dic
Abbreviated transcription (Latin):
qr nũquã bona sua detegunt. nisi eos ut dixi aut ꝓximoꝵ utilitus. aut certȩ
nimia necessitas cogat. Unde paulus apłs cũ uirtutes suas corintus enumerassoe
ad iunxit.: Factus sũ insipiens: uos me coegistis: Fit uͦ aliqͣndo ut necessitate
cõpulsi. in bonis quȩ de se refer̃ nõ alioꝵ utilitatẽ. s suã requirant: sic̃ beatus¬
iob fcicta sua enumerat dicens. Ocłs fui ceco: ⁊ pes claudo: Pat̾ erã pauꝑũ. et
causcĩ quã nesciebã. diligentissime ĩ uestigabã: ⁊ multa alia quȩ se pie egisse¬
cõmemorat S qr ĩ uulnere doloris posit. ab amicis increpantib impie egissẽ
⁊ uiolentꝰ ꝓximis atq obp̃ssor pauꝑũ fuisse dicebat᷑: uir sẽs̃ int̾ flagella dĩ ⁊ hu¬
manȩ increpationis uerba dep̃hensus. mentẽ suã grauit̾ cõcuti atq ad desꝑatio¬
nis foueã conspex̃ impelli Qui iã iãq cade poterat nisi ad memoriã sua beneacta

Expanded text:
 nunquam bona sua detegunt, nisi eos, ut dixi, aut proximorum utilitas, aut certe nimia necessitas cogat. Unde Paulus apostolus cum virtutes suas Corinthiis enumerasset, adjunxit: Factus sum insipiens, vos me coegistis . Fit vero aliquando, ut necessitate coJob facta sua enumerat, dicens: Oculus fui caeco, et pes claudo. Pater eram pauperum, et causam quam nesciebam diligentissime icommemorat. Sed quia in vulnere doloris positus, ab amicis increpantibus impie egisse, et violentus proximis atque oppressor pauperum fuisse dicebatur, vir sanctus inter flagella Dei et humanae increpationis verba deprehensus, mentem suam graviter concuti atque ad desperationis foveam conspexit impelli; qui jamjamque cadere poterat, nisi ad memoriam sua bene acta
Abbreviated transcription (Latin):
hentiũ. nõ iustoꝵ uita cõburit᷑. s siquȩ eis in eẽ poterant peccatoꝵ spine cõ¬
cremant᷑: Dicat᷑ ergo. Increduli & subuersores sut tecũ. & cũ scorpionib habi¬
tas Increduli scilic& dõ. subuersores uͦ infirmantib ꝓximis Scorpiones autẽ
etiã fortib ac robustis insistunt: quib ⁊ si infacie cotradicere ñ p̃sumant.
ex occulto tam̃ uulnꝰ derogationis infer̃:. Increduli quippe simul subuerso¬
res &e scorpiones sunt: qr & auditti ea quȩ dĩ sunt ñ eredunt. ⁊ eos qͦs p̃ualen
a bonis morib subuertunt: ⁊ qͦs inflectere nõ ualent. occultis machinationib

Expanded text:
hentium non justorum vita comburitur, sed si quae in eis esse poterant peccatorum spinae, conhentium non justorum vita comburitur, sed si quae in eis esse poterant peccatorum spinae, concremantur. Dicatur ergo: Increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas. Increduli scilicet Deo, subversores vero infirmantibus proximis, scorpiones autem etiam fortibus et robustis. Quibus etsi in facie contradicere non praesumunt, ex occulto tamen vulnus derogationis inferunt. Increduli quippe simul et subversores et scorpiones sunt, quia et audita ea quae Dei sunt non credunt, et eos quos praevalent a bonis moribus subvertunt, et quos infl
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mordet a facie: s aposteriorib noc&. Scorpiones enĩ sunt homines blan¬
di ⁊ maliciosi: qͥ bonis quidẽ in facie nõ resistunt: s mox ut recesserint de¬
rogant. alios quos ualuerint inflãmant. queq possunt noxia inmittunt. mor¬
tifera inferre occulte nõ desinunt. Scorpiones gͦ sunt qͥblandi & innoxii in
facie uident᷑. s post dorsũ portant: unde uenenũ fundant. Qui enĩ in occulto fe¬
riunt: quasi mortẽ latent̃ trahunt. Unde &iã ꝑpsalmistã dicit᷑ Circũdeder̃
me sicut apes. & ex arserunt sic̃ ignis in spinis. Apes enĩ in ore mel habent: in
aculeo caude uulnꝰ. Et om̃s qͥ lingua blandiunt᷑. s latent̃ ex malicia feriunt.
apes sunt: Quia loquendo dulcedinẽ mellis ꝓponunt. s occulte feriendo uulnꝰ
inferunt. Ista uͦ fticientes. ex ardescunt sic̃ ignis in spinis: qr ꝑ flãmas detra-¬

Expanded text:
nec mordet a facie, sed a posterioribus nocet. Scorpiones ergo sunt omnes blannec mordet a facie, sed a posterioribus nocet. Scorpiones ergo sunt omnes blandi et malitiosi, qui bonis quidem in faciem non resistunt, sed mox ut recesserint derogant, alios quos valuerint inflammant, quaeque possunt noxia immittunt, mortifera inferre occulte non desinunt. Scorpiones ergo sunt qui blandi et innoxii in facie videntur, sed post dorsum portant unde venenum fundant. Qui enim in occulto feriunt quasi mortem latenter trahunt. Unde etiam per Psalmistam dicitur: Circumdederunt me sicut apes, et exarserunt sicut ignis in spinis . Apes enim in ore mel habent, in aculeo caudae vulnus. Et omnes qui lingua blandiuntur, sed latenter ex malitia feriunt, apes sunt, quia loquendo dulcedinem mellis proponunt, sed occulte feriendo vulnus inferunt. Ista vero facientes exardescunt sicut ignis in spinis, quia per flammas detra
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sunt increduli. subuersores minime fuissent: Qui enĩ ipsi uł cęlestis regni
p̃mia. uł gehennȩ eẽ supplicia nõ credunt: in suis prauitatib dimissi. a fide
⁊ oꝑe &iã alios subuertunt: ut regnũ qđ ipsi appetere nõ uolunt. nec alter
ad sequat᷑: Hii nãq cũ teneriores quosdã bona inciꝑe. mala iã deuiture cogno¬
inferni suppliciis minat᷑. modo laudando bona tẽporalia. ⁊ delectationẽ p̃sen¬
tis fcłi callida ꝑsuasione pollicendo. deflectunt m̃tes innocentiũ: eorũq iti¬
nera ꝑuertunt Gaudent si qͦs potuerint a uita reuocare: ad mortẽ trahere:
Letant᷑ in prauittitib suis : exultant & in alienis His nimirũ pena sua nõ
sufficit quȩ agunt: ne soli moriant᷑: Aut si forttisse iustũ quẽpiam tantȩ iã
uirtutis inuenerint. ut ei loqͥ cõtraria nõ p̃sumant: qr subuersores eẽ nõ
possunt: sttitĩ seorpiones fiunt: Scorpio enĩ palpando incedit: s cauda ferit:

Expanded text:
 sunt increduli subversores minime fuissent. Quia enim ipsi vel coelestis regni praemia, vel gehennae esse supplicia non credunt, in suis pravitatibus dimissi, a fide et opere etiam alios subvertunt, ut regnum quod ipsi appetere non volunt, nec alter assequatur. Hi namque cum teneriores quosdam bona incipere, mala jam devitare cognoinferni suppliciis minatur, modo laudando bona temporalia, et delectationes praesentis saeculi callida persuasione pollicendo, deflectunt mentes innocentium, eorumque itinera pervertunt. Gaudent si quos potuerint a vita revocare, ad mortem trahere; laetantur in pravitatibus suis, exsultant et in alienis. His nimirum poena sua non sufficit, qui agunt ne soli moriantur. At si fortasse justum quempiam tantae jam virtutis invenerint, ut ei loqui contraria non praesumant, quia subversores esse non possunt, statim scorpiones fiunt. Scorpio enim palpando incedit, sed cauda ferit;