comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fortes: ut tobias. Si loquat᷑ aliqͥs
siuͦ absẽs fuerit. oret ꝓ absente.
Siuͦfortior eẽ uoluerit: cũ auferũ¬
t᷑ sua. ñ ꝑsequat᷑ hostes. Non .iꝑ.
rent sua. Tribꝰ modis ꝑ sequimur
hostes: scił manu. lingua ce animo.
Manu ꝑsequim hostes. qnͣdo illud
quod ui raptores abstulerant. ui
recuꝑamꝰ: contradicentes apło qͥ
dic̃ ne repetas Quienĩ repetit cũli¬
tigio: male repetit. Lingua ꝑsequim᷑.
qͣndo conquerendo siue accusando.
apud potentiores ut nr̃a recipiam:
ꝓrimos nrõs licet mali sint sub arti¬
culo mortis iunctos relinquimꝰ: nos
dantes locumire ut ait apl̃s. s uin¬
mur. quando hoc quodui aut circũ¬
uentione ñ possumus. odio ce ꝓter¬
uitate misere m̃tis. ꝑsequi ñ desisti¬
mͦ: quod apłs ꝓhibet dicens. cum
Q qͥd si septem filiorum sic̃ beatoiob
nuntiatum ẽ. estimas euenisse: In¬
struit gͥbeatꝰ iobclaustrales de pati-¬
entia. qualit̾ dampna rerumtẽꝑa¬

Expanded text:
fortes, ut Tobias. Si loquatur aliquifortes, ut Tobias. Si loquatur aliquisi vero absens fuerit, oret pro absente. Si autem fortior esse voluerit, cum auferuntur sua, non persequatur hostes. Non enim rent sua. Tribus modis persequimur hostes, scilicet manu, lingua et animo. Manu persequimur hostes, quando illud quod vi raptores abstulerant, vi recuperamus, contradicente Apostolo, qui dicit: Ne repetas tua. Qui enim repetit cum litigio, male repetit . Lingua persequimur, quando conquerendo sive accusando apud potentiores ut nostra recipiamus proximos nostros licet mali sint, sub articulo mortis vinctos relinquimus, non dantes locum irae, ut ait Apostolus, sed vin persequimur, quando hoc quod vi aut circumventione non possumus, odio et protervitate miserae mentis persequi non desistimus: quod Apostolus prohibet dicens: Cum Et quid si septem filiorum, sicut Job nuntiatum est, autumares evenisse? Instruit igitur beatus Job claustrales de patientia, qualiter damna rerum tempora
Abbreviated transcription (Latin):
ham dimisit: hic pecuniã: iste
nẽ unus inspe alt̾ patient̾: alius
uͦ sponte. Primus egenti cõpatien
iubenti obediendo. Sic ñ cedunt
cupiditati que in tͥbꝰ ꝯsistit idẽ. in
amore possidendi: indolore amit¬
tendi:. incoactione deserendr.s
simul expellunt tres tͥa quisq
suum. Nec cedunt carnalitati.
Nonplꝰ enĩ amauit tobias filiũ¬
quam debuit: nec carnalitatem
pposuit. s supposuit sp̃ualitati.
Presentemfilium bonadocuit:
orabat ꝓabsente. Iob uͦ de morte
filiorum ñdoluit plusqũa necesse
fuit: ꝓmorte eoꝵ lacrimas fudit:
iob diluculo offerebat ꝓsingłis ho¬
locausta: ce sicfaciebat iobcunctiꝰ
diebꝰ. Abrahamuͦ ñ tantũ ismaele
expulit: s etiam ysaac quẽ in se¬
nectute suade sterili coniuge gene¬
rau̾at. quierat amorpatris. ipseẽ.
enim qũẽ diligebat ysaac: matris
solatium. gaudiũutriusq. illũ
dico talem adimmolandũ d̃o ob¬
tulit. Sicfr̃s debemus ẽẽ animo

Expanded text:
am dimisit; hic pecuniam, iste am dimisit; hic pecuniam, iste gnationem; unus in spe, alter patienter, alius vero sponte; primus egenti compatiendjubenti obediendo. Sic non cedunt cupiditati, quae in tribus consistit, id est, in amore possidendi, in dolore amittendi, in coactione deserendi. Sed similiter expellunt tres tria, quisque suum, nec cedunt carnalitati. Non plus enim amavit Tobias filiuquam debuit, nec carnalitatem praeposuit sed supposuit spiritualitati, praesentem filium bona docuit, orabat pro absente . Job vero de morte filiorum non doluit plusquam necesse fuit, pro morte eorum lacrymas fudit, ns Job diluculo, offerebat per singulos holocausta, et sic faciebat Job cunctis diebus . Abram vero non tantum Ismaelem expulit, sed etiam Isaac, quem in senectute sua de sterili conjuge genuerat, qui erat amor patris ipse est enim quem diligebat, Isaac matris solatium, gaudium utriusque : illum dico talem, ad immolandum Deo obtulit. Sic, fratres, debemus esse animo
Abbreviated transcription (Latin):
cordium cõmuniuite que sciunt
aut que possunt. iuolenter aibt¬
runt. Mentiunt᷑ autẽ coramder
reddere possunt. s nolunt. Sit
gͥ coram frĩbꝰ suis fures: corã der
dunt dm̃. oculis cuiꝰ nuda aeaꝑta
sunt omnia: ñ redclunt d̃õ qua¬
coram frĩbꝰ uouerunt. hocẽ enl
ꝓprium furti. &e rapine. ce m̃dac
ut unũ occulte: alterum apte.
t̾̃ciumu̾ alit̾ quam ꝓmittit᷑ eueni¬
at. Restat nc ut de ulis qui ft̃ for¬
tes animoaliquid dicamus. St̃ . Ii.
quidam fortes: alii uͦ fortiores: alii
fortissimi. fortis tobias. fortior iob:
cupiditati. qñgabelo contribuli
suo egenti pondus argenti cõmisit:
nec plus amauit pecumam quam
ꝓximum. Amisit iob sub̾am: s qͥd
ait: Dñs inquit dedit. dñs abstu¬
lit: sic̃ dño placuit ita factum ẽ.
sit nom̃ domini benedictũ. Dimmi¬
sit abrabam qd̃ possidebat: a obe¬
diuit uocidm̃. ñ coactus. s sponte.
Tobias cõmisit: iob amisit: abra¬

Expanded text:
cordium, communi vitae quod sciunt cordium, communi vitae quod sciunt aut possunt violenter auferunt. Mentiuntur autem coram Deo reddere possunt, sed nolunt. Sic igitur coram fratribus suis fures, coram Deo ndunt Deum, oculis cujus nuda et aperta sunt omnia , non Deo reddunt quod coram fratribus voverunt. Hoc est enim proprium furti, rapinae et mendacii, ut unum occulte, alterum aperte, tertium vero aliter quam promittitur eveniat. Restat nunc ut de illis qui sunt fortes animo, aliquid dicamus. Sunt enim quidam fortes, alii fortiores, alii fortissimi. Fortis Tobias , fortior Job ,cupiditati, quando Gabelo consobrino suo egenti pondus argenti commisit, nec plus amavit pecuniam quam proximum. Amisit Job substantiam, sed quid ait: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est. Sit nomen Domini benedictum. Dimisit Abram quod possidebat et obedivit voci Domini, non coactus sed sponte. Tobias commisit, Job amisit, Abr
Abbreviated transcription (Latin):
bene oꝑarigolias. cumeẽt corꝑefor¬
tis: potuit ce uoluit seruiredauid¬
suo creatori. Uolunt plus qu̾a que¬
ant pati. ipsi iusti quandoq: qui
sic edomant carnis sue suꝑbiam.
ut uirtus deficiat. cũ laborare ue¬
lint. Sueuinant: stomacꝰ languet.
Silegunt. uertiginẽ. Siquidlaboriᷤ
agunt. capitis dolorem patiunt᷑
entia. scilicet ieiuniũ. uigilie. ce
labor᷑: nisi enĩ labori succedat qͥes.
ce refectio: ñ pot̾ humana natura
laborem tolerare. S modatꝰ labmr.
ce abstinentia cibi delicati. & sta¬
tute a scĩs patribꝰ uigilie: corpon
ce anime. medelam confer̃t̃ santta¬
tis. Qui autem sic uiuunt: foritu
autem animo parcunt sͥ seipsos
amantes: sectant᷑ ocium: uacant
fabulis. Tales accusant᷑ defuito
de rapina: de mendacio. fures st̾
quia cominum necessitati subtͣ¬
hunt. qd̃ cõmune fecerant. cũ ie¬
nuntiarent mundo se ipsos abne¬
gantes. Raptores st̃ coramdeo:
qui eo uidente qui nouit occulta

Expanded text:
bene operari Golias, cum esset corpore forbene operari Golias, cum esset corpore fortis. Potuit et voluit servire David Creatori suo. Volunt plusquam pati queant ipsi justi quandoque, qui sic edomant carnis superbiam, ut virtus deficiat cum laborare velint: si jejunant, stomachus languet; si legunt, vertiginem; si quid laboris agunt, capitis dolorem patiunturentia, scilicet jejunium, vigiliae et abor. Nisi enim labori succedat quies et refectio, non potest humana natura laborem tolerare, sed moderatus labor, et abstinentia cibi delicati, et statutae a sanctis Patribus vigiliae, corpori et animae medelam conferunt sanitatis. Qui autem sic vivunt, fortituautem animo, parcunt sibi, seipsos amantes, sectantur otium, vacant fabulis. Tales accusantur de furto, de rapina, de mendacio. Fures sunt quia communi necessitati subtrahunt quod commune fecerant cum renuntiarent mundo, seipsos abnegantes. Raptores sunt coram Deo, quia, eo vidente qui novit abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
religio. Tenendꝰ ẽ in om̃ibꝰ modꝰ.
quod enimexcedit modũ: excedit
&e uires. Modꝰ remseruat incolumẽ:
qũa immod̾atio confundit. Modꝰ
ȩqua lance librat onera fortiorũ
Tres sunt enim spẽs fortium. St̃
enim quidam fortes animo: alii
uͦ corꝑe: alii scientia. Scientia for¬
tes sunt quidã qui licet diligentiꝰ
affectu anuni careant: licet for¬
titudo corꝑis ñ suppetat ipsis.
tam̃ quadam rationabili scientia.
qua creatoris sui benignitatẽ. &
suam negligentiã recognoscunt.
indinant animirigorẽ: &e corpꝰ¬
cogunt seruire suocreatori. Onera
fr̃m̃ consolando portant̾ corruentẽ
alleuant docendo: ce sicorruerint
ipsi. cito resurgunt. ne scandalũge¬
nerentquia sapientes st̃. Duoguia
&e sic discunt bene amare: quia sci¬
quos natura solidauit ad toleran¬
dos labores: quoꝵ quidam qd̃ ꝓ¬
sit oꝑari possunt s nolunt: alii
possunt ce uolunt. Aliiuͦ plꝰ uolunt
quã qd̃ pati posst̃. Potuit s noluit

Expanded text:
religio. Tenendus est in omnibus modus, quod enim excedit modum, excedit et vires. Modus servat rem incolumem, quam immoderatio confundit. Modus aequa lance librat onera fortiorum e. Tres sunt enim species fortium. Sunt enim quidam fortes animo, alii vero corpore, alii scientia. Scientia sunt fortes quidam, qui licet diligentis affectu animi careant, licet fortitudo corporis non suppetat ipsis, tamen rationabili quadam scientia qua Creatoris sui benignitatem et suam negligentiam cognoscunt inclinant animi rigorem, et corpucogunt servire suo Creatori, onera fraterna consolando portant, corruentes allevant docendo, et si corruerint ipsi, cito resurgunt, ne scandalum generent, quia sapientes sunt. Duo gravia et sic discunt bene amare, quia sciquos natura solidavit ad tolerandos labores, quorum quidam quod prosit operari possunt, sed nolunt; alii possunt, et volunt; alii vero plus volunt quam pati possunt. Potuit sed noluit
Abbreviated transcription (Latin):
pam em̃dare ualeat: &e in medita¬
tione diuine legis attentiorfiat.
Ad plateam uͦ que ẽ ante portam
effraim animus ducitur: quando.
ꝑfiucꝰtum boniopis adspem uenie
reuocatur. In plateagͥ latiori nich
agimus. s etiam ierłm edificare di¬
mittimus̾. in platea uͦ domus dei
tr̃am eũtimus ce seminamꝰ: in pla¬
tea que est ante portam aquarum.¬
gimus: ibitab̾nacła figimus. in
damꝰ. In his etiam plateis poneban¬
tur infirmi in lecꝰtulis: ut uenien¬
te petro saltu umbra illiꝰ obum¬
braret quemquã illoꝵ. & lib̾arent᷑
ab infirmitatibꝰ suis. Infirmi st̃¬
quilaborant morbo peccati: Qui
inplateis ponuntur. quando pec¬
catorum suoꝵ delectatiois recorda¬
tur: ut ueniente petro .i. agnito
ꝑ recordationem peccato. petrus
enim agnoscens int̾pretatur. sal¬
tim umbra illius obumbraret qũe¬
quam illorum: ut intercessio eius
refrigeraret animum cuiuslibet
abestuuitiorum. hec enim: umbra
que infirmum refrigerat: ut ab

Expanded text:
pam emendare valeat, et in meditapam emendare valeat, et in meditatione divinae legis attentus fiat. Ad plateam vero quae est ante portam Ephraim animus ducitur, quando per fructum boni operis ad spem veniae revocatur. In platea igitur latiori nihil agimus, sed etiam Hierusalem aedificare dimittimus. In platea vero domus Dei terram evertimus, et seminamus. In platea quae est ante portagimus. Ibi tabernacula figimus, in damus. In his etiam plateis ponebantur infirmi in lectulis, ut, veniente Petro, saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum, et liberarentur ab infirmitatibus suis . Spiritqui laborant morbo peccati. Qui in plateis ponuntur, quando peccatorum suorum delectationis recordantur, ut veniente Petro, id agnito per recordationem peccato, Petrus enim agnoscens interpretatur, saltem umbra illius obumbraret quemquam illorum, ut intercessio ejus refrigeraret animum cujuslibet ab aestu vitiorum. Haec enim est umbra, quae infirmum refrigerat, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ incap peccato trem̃tes sedent: de
quinepte leticie diu studuerant.
pratum lugent. In hac platea es¬
das sacerdos quicarnes immolat
pest animus quidesid̃ia carnis in
si mactat. populum increpat: quia
Aptum domini transgressus fuerat.
⁊ patamini inquit apopło t̾re: & ab
aroribꝰ alienigenis. Popłs t̾re sunt
sienarumretum concupiscentie. ux¬
us alienigene. carnis blanditie. Ab
hs uͭ m̃tem separant. qui mundi
uncupiscentias negligunt: &e blan¬
diñtis misere carnis m̃te contradi¬
cunt S equitur de platea que est
ante portam aquarum. P orta acͣꝵ:
est gr̃a lacͥmaꝵ ẜlatea uero q̃ ẽ an¬
t portamaquaꝵ: est contritio
anim. ꝓ delectatione pecc̃i. In hac
plata popls congregatur. quasi
uit unus. Populus cogitationum
quse ꝑdiu̾sa sparserat cũ ꝑ contri¬
uonem munum colligitur secre¬
tum m̃tis intrat. librum legis audi¬
te desid̾at. ut transgressionis cul¬

Expanded text:
nunc in ea pro peccato trementes sedent; et nunc in ea pro peccato trementes sedent; et qui ineptae laetitiae diu studuerant, peccatum lugent. In hac platea Esdras sacerdos, qui carnes immolat, id est, animus, qui desideria carnis in se mactat, populum increpat, quia praeceptum Domini transgressus fuerat. Separamini, inquit, a populo terrae et ab uxoribus alienigenis . Populus terrae, sunt terrenarum rerum concupiscentiae; uxores alienigenae, carnis blanditiae. Ab his vero mentem separant, qui mundi concupiscentias negligunt, et blandimentis miserae carnis mente contradicunt. Sequitur de platea, quae est ante portam aquarum. Porta aquarum, est gratia lacrymarum. Platea vero quae est ante portam aquarum, est contritio animi pro delectatione peccati. In hac platea populus congregatur quasi vir unus; populus cogitationum, qui se per diversa sparserat, cum per contritionem in unum colligitur, secretum mentis intrat, librum legis audire desiderat, ut transgressionis cul
Abbreviated transcription (Latin):
oralit̃ ꝑ plateam latiorem : xui.¬
possumꝰ intelligere m̃tis uagati¬
onem. Platee siquidem cuutatis st̃
delectationes uagem̃tis: platea g̾re
latitudo dicit᷑ latine: que lataẽ inoꝑe:
latior insermone: latissima incogita¬
tione. Cum enim quod male agimꝰ
ũbis defendimus: tunc platee latiori
appropinquamus. Graue ẽ emm
peccare. s grauius peccatum defend̾ẽ
grauissimum ꝑ delectationẽ peccato
consentire. Cum culpagͦ defendit᷑.
tunc platea dilatatur. Dumautẽ
edificat᷑ ierłm. ce appropinquatur
ad plateam latiorem. edificaticuis¬
tas dimittitur. ce hocfit. dũ culpa
ũbis excusatur. Nemo em̃ edificat
potest. aliquem. reatus suiculpam
defendentem: s cum culpa cogno¬
scitur. tc̃ ciuitatis murus .i. bomĩ
opus edificari ꝑmittit᷑. In plateala¬
tiori sic̃ p̃diximus culpa defendit
s in platea domus d̃ĩ accusatus.
corrigitur. Domꝰ dĩ: ẽ mens quanll
cordatio peccati. Qui autem ꝑ hans
plateam discurrere consueueraite

Expanded text:
oraliter per plateam latiorem possumus intelligere mentis vagationem. Plateae siquidem civitatis, sunt delectationes vagae mentis. Platea Graece, latitudo dicitur Latine. Quae lata est in opere, latior in sermone, latissima in cogitatione. Cum enim quod male agimus, verbis defendimus, tunc plateae latiori appropinquamus. Grave est enim peccare, sed gravius peccatum defendere, gravissimum per delectationem peccato consentire. Cum culpa ergo defenditur, tunc platea dilatatur. Dum autem aedificatur Hierusalem, et appropinquatur ad plateam latiorem, aedificari civitas dimittitur. Et hoc fit, dum culpa verbis excusatur. Nemo enim aedificare potest aliquem reatus sui culpam defendentem, sed cum culpa cognoscitur, tunc civitatis murus, id est, bonum opus aedificari permittitur. In platea latiori, sicut praediximus, culpa defenditur, sed in platea domus Dei accusatur, et corrigitur. Domus Dei, est mens in qua recordatio peccati. Qui autem per hanc plateam discurrere consueverant,
Abbreviated transcription (Latin):
s ut affligeret. Similit̃ isti ñ ad hoc
conuenerant ut mulierem inad¬
ultĩo dep̃hensam lib̾arent. s ut la¬
pidarent. Nonẽ. autẽ iusticia legiꝰ
ut aliquem iudicet: quẽ ꝓprii de¬
licticonscientia remordet. Uade
inquit ce amplius noli peccare.
Uade post xp̃m non post diabo¬
lum: uade inuia mandatorumdi
uade ꝑsemitas iusticie. Nolipes¬
care. ce si quandoꝙ compellat a¬
ninum carmis fragilital: repug¬
nec uoluntas. Hii tres libri .i liber
rationis. correctionis &e gr̃e scribunt᷑
muno codice. hic codexẽ. diuina seͥp¬
tura: de qͦ ꝑ ioħem inapocalipsidr.¬

Expanded text:
sed affligeret. Similiter isti non ob hoc sed affligeret. Similiter isti non ob hoc venerant, ut mulierem in adulterio deprehensam liberarent, sed ut lapidarent. Non est autem justitia legis, ut aliquem judicet, quem proprii delicti conscientia remordet. Vade, inquit, et jam amplius noli peccare. Vade post Christum, non post diabolum; vade in via mandatorum Dei; vade per semitam justitiae. Noli peccare. Et si quandoque compellat animum carnis fragilitas, repugnet voluntas. Hi tres libri, id est, liber rationis, correctionis et gratiae, scribuntur in uno codice. Hic codex est divina Scriptura, de q
Abbreviated transcription (Latin):
inegipto magi: hic ẽ digitus dei
Pargamenum ẽ t̾ra .i. corda t̾renis
desidiis plena: desiccata a sangui
tentia: sententia de miscł̃ia. Inten¬
tio circa causam u̾satur: ad hoc
enimintendit. ut peccatori mise¬
reatur. Si autẽ cui partiphiloso¬
phie supponatur. queritur ethice
supponitur. Echica ẽ moralis scien¬
tia. In hoc enim libro agit᷑ ut des¬
truantur praui mores: ce bonisuꝑ¬
edificentur. Reddit lectorembeniuo¬
lum reddit: dum peccatum dimit¬
tit. Reddit attentũ: dũ ꝓmittit fu¬
ture retributionis p̃mium. Reddit¬
etiam docilem: dum celestib doctu¬
nis instruit legentis mentem.
ubisunt inquit quite accusabant:
sitan quite accusabant. sic̃ tu pec¬
casti. similit̾ ce ipsi peccant. Omnes
enim peccauerunt: ce egent gla
d̾i. Ꝙ exiuit unus postalium: ut
sequerentur p̃cedentem diabolũ
De eo enim dicitur: &e egressus est
sathanafacie domini. Egressus est
autem ñut beatum iob sanaret.

Expanded text:
in Aegypto magi: Hic est digitus Dei in Aegypto magi: Hic est digitus Dei . Pergamenum est terra, id est corda terrenis desideriis plena, desiccata a sanguintentia, sententia, de misericordia. Intentio circa causam versatur, ad hoc enim intendit, ut peccatori misereatur. Si autem cui parti philosophiae supponatur quaeritur, ethicae supponitur. Ethica est moralis scientia. In hoc enim libro agitur, ut destruantur pravi mores, et boni superaedificentur. Reddit lectorem benevolum reddit, dum peccatum dimittit. Reddit attentum, dum promittit futurae retributionis praemium. Reddit docilem, dum coelestibus doctrinis instruit legentis mentem. Ubi sunt, inquit, qui te accusabant? sitan qui te accusabant, sicut tu peccasti, similiter et ipsi peccant. Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei .-- Et exivit unus post alium , ut sequerentur praecedentem diabolum. De eo enim dicitur: Egressus est Satan a facie Domini . Egressus est autem, non ut beatum Job sanaret,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃dacii macłam inse habet. Cũ ali¬
quis cogitat quid agere debeat. &
hoc rationabilit̾ disponit: quasum
libro rationis legit. Cum uͦ peccat &
correptꝰ penitet: quasi in libro cor¬
rectionis legendo studet. Si autem
accusatꝰ ab aliquo. audiat amagis¬
tro. ubi sunt quite accusabant. ua¬
de ce amplius noli peccare: legit in
libro gr̃e. Iħc autem inclinans se de¬
orsum: digito scribebat int̾ra. Ha¬
bes nẽ scͥptorem librice tituli. h̾s
pennamuł calamum:. Hs̃ cẽ parga¬
menum. Inclinatioẽ. miserentis dĩ.
condescensio. Scriptor est ih̾c :.i.
saluator. Concurrunt hec omnia:.
ut qui se inclinat. saluet. quatinus
qui condescendit. salutem p̾stet. Li¬
tulus in hoc oꝑe: incipit libergrẽ.
Non enim p̃cesserant merita. ut
dimitterentur peccata: s dunit¬
tuntur p̃cedente grã. Penna uel
calamus est dĩ digitus: i. benigni¬
tas scĩsp̃c: hoccalamo: scribuntur
tabule moysi. De eodem dixerunt

Expanded text:
endacii maculam in se habet. Cum aliendacii maculam in se habet. Cum aliquis cogitat quid agere debeat, et hoc rationabiliter disponit, quasi in libro rationis legit. Cum vero peccat, et correptus poenitet, quasi in libro correctionis legendo studet. Si autem accusatus ab aliquo audit a Magistro: Ubi sunt qui te accusabant? vade, et jam noli amplius peccare ; legit in libro gratiae: Jesus autem inclinans se deorsum digito scribebat in terram . Habes nunc scriptorem libri et titulum, habes pennam et calamum, habes etiam pergamenum. Inclinatio est miserentis Dei condescensio. Scriptor est Jesus, id est Salvator. Concurrunt haec omnia, ut qui se inclinat salvet, quatenus qui condescendit salutem praestet. Titulus in hoc opere incipit: Liber gratiae. Non enim praecesserant merita, ut dimitterentur peccata, sed dimittuntur, praecedente gratia. Penna vel calamus, est Dei digitus, id est benignitas Spiritus sancti. Hoc calamo scribuntur tabulae Moysi. De eodem dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis: nec aliquod impedim̃tum
laboris. Qui enim inclaustro ꝑfecte
beatitudinis manent. nullo indigẽt:
s postpositis om̃ibꝰ curis attente le¬
gunt. in libro uite. Quatuor suntli¬
bri uitȩ. Unus scͥptus fuit inparadi¬
so: alius in deserto̾. t̾cius intemplo:
qͣrtꝰ scriptus fuit ab et̾no. ad huc ha¬
betur incelesti claustro. Primꝰ scͥptus
ẽ adõ. incorde hominis. scd̃s amoy¬
se intabulis lapideis: tẽius axp̃o in
t̾ra: quartꝰ inp̾scientia diuina. Pri¬
mus est liber rationis: scds correc¬
tionis: t̃cius gr̃e: quartus diuine
sapientie. Liber quimparadiso
est scriptus. ibidem est corruptꝰ:
nec emĩdatus. Liber amoyse in de¬
serto scriptus: multociens ẽ. cor¬
ruptꝰ & multociens em̃datus lib̾
intemplo scͥptus. & auideis accusa¬
tus. non est tam̃ adeo reꝓbatus li¬
ber uͦ diuine sapientie quiẽ. ab e¬
t̃no scriptus adeo. numqu̾a ẽ corru¬
ptus: semꝑidem ꝑmanet. nec ulliꝰ¬

Expanded text:
corporis, nec aliquod impedimentum corporis, nec aliquod impedimentum laboris. Qui enim in claustro perfectae beatitudinis manent, nullo indigent, sed postpositis omnibus curis attende legunt in libro vitae. Quatuor sunt libri vitae: primus scriptus fuit in paradiso, secundus in deserto, tertius in templo, quartus scriptus ab aeterno, et adhuc habetur in coelesti claustro. Primus scriptus est a Deo in corde hominis, secundus a Moyse in tabulis lapideis, tertius a Christo in terra, quartus in praescientia divina. Prima est liber generationis, secundus correctionis, tertius gratiae, quartus divinae sapientiae. Liber qui in paradiso est scriptus, ibidem est corruptus, nec emendatus. Liber a Moyse in deserto scriptus, multoties corruptus est, et multoties emendatus. Liber in templo scriptus, est a Judaeis accusatus, non est tamen a Deo reprobatus. Liber vero divinae sapientiae, qui est ab aeterno scriptus a Deo, nunquam est corruptus, semper idem permanet, nec m
Abbreviated transcription (Latin):
nos angłis uirtute sue minoratioĩs
fecit. Unde ce moriendo docuit mor¬
tem ñ metui: resurgendo de uita
confidi ascendendo de celestis patͥe
hereditate glari: ut quo caput p̃is¬
seconspicitur. illuc subsequi ce m̃¬
bra gratulentur. Om̃s autem nosqͥ
meius fide natisumus: eiꝰ ꝓculdu¬
bio corpꝰ existimus. Nong̾ fragili¬
tas humana se desꝑet: unigenitisan-¬
guinem consideret: &e inp̃ciosuo
uidet. quam magna ẽ. que tanti
ualet. ꝑpendat sollicite quocaput
p̃cessit: & qui ad uiuendum p̃ceptis
astringitur. ad sꝑandum exemplo
roboretur. Confidat celos. speret
suꝑnam patriam: angłoꝵ se sociã
sciat: atq insuo capite p̃latam se
etiamangłis gaudeat. Quigͥ in hoc
scło claustri tedium. seulabores ad
tempus sustinent: inclaustro ñ
manufacto quod ẽ. incelis. cũ angłiꝰ
quiete sine fine uiuent. De libro
bio diume sapientie lectioni studeñ.
Nec retrahit eos aliqua necessitas

Expanded text:
nos angelis virtute suae minorationis nos angelis virtute suae minorationis fecit. » Unde et moriendo docuit mortem non motui; resurgendo, de vita confidi; ascendendo, de coelestis patriae haereditate gloriari, ut quo caput praeisse conspicitur, illuc subsequi et membra gratulentur Omnes autem nos, qui in ejus fide nati sumus, ejus procul dubio corpus existimus. Non ergo fragilitas humana de se desperet. Unigeniti sanguinem consideret, et in pretio suo videat quam magna est, quae tanti valet. Perpendat sollicite quo caput praecessit, et quae ad vivendum praeceptis astringitur, ad sperandum exemplo roboretur. Confidat coelos, et speret supernam patriam, angelorum se sociam sciat, atque in suo capite praelatam se angelis gaudeat. Qui ergo in hoc saeculo claustri taedium seu labores ad tempus sustinent, in claustro non manufacto quod est in coelis cum angelis quiete sine fine vivent. CAP. XXXIbio divinae sapientiae lectioni student. Nec retrahit eos aliqua necessitas
Abbreviated transcription (Latin):
ut in eodẽ eterne felicitatis ordinẽ
conseruent. Nullo indigent ce ideo¬
ñ est eis necessarium ut laborent.
Non esuruint neq sitiunt: quia ce¬
lestipane satiantur. ce de torrente uo¬
luptatis bibunt. faciem patris sẽꝑ
uident: quia p̾cetĩs rationalibus
creaturis. ꝑfectam cognitionem de¬
eo hñt. Amant dm̃ & desiderant:
nec tam̃desidio cruciant᷑. nec fasti¬
dio laborant. Similit̾ in matĩali
claustro multi sc̃ qͥ fut᷑e felicitatis or¬
dinem diligunt. Paucis indigent.
qm̃ in ꝓpͥos usus p̃ter uictum &e uesti¬
tum nichil hñt. Ea etiamque caruis
necessitati concessa sunt: carni sub¬
trahunt. Naturam uincunt: q̃
celestem uitam int̾ris ducunt. Con¬
templationi uacant: dm̃ uidere de¬
sid̾ant: ce quecũq interim contl¬
gant. aduentum tam̃ uidicis pal¬
ent̃ expectant. In hac uita quelids
adu̾sa tolerant: ut equales angͥlis
post resurrectionem fiant. Unde
beatus gregoriꝰ. Is inquit qui ꝓpt̃
nos minor anglis extitit: equales

Expanded text:
ut in eodem aeternae felicitatis ordinem conservent. Nullo indigent, et ideo non est eis necessarium ut laborent. Non esuriunt, neque sitiunt, quia coelesti pane satiantur, et de torrente voluptatis bibunt: faciem Patris semper vident, quia prae caeteris rationabilibus creaturis perfectam de eo cognitionem habent. Amant Deum, et desiderant, nec tamen desiderio cruciantur, nec fastidio laborant. Similiter in materiali claustro multi sunt qui futurae felicitatis ordinem diligunt. Paucis indigent, quoniam in proprios usus praeter victum et vestitum nihil habent. Ea etiam, quae carnis necessitati concessa sunt, carni subtrahunt. Naturam vincunt, quoniam coelestem vitam in terris ducunt, contemplationi vacant, Deum videre desiderant. Et quaecunque interim contingant, adventum tamen judicis patienter exspectant. In hac vita quaelibet adversa tolerant, ut aequales angelis post resurrectionem fiant. Unde beatus Gregorius: « Is, inquit, qui propter nos minor angelis exstitit, aequales
Abbreviated transcription (Latin):
legis ꝑfectus erit. De hoc libro qui¬
dam sapiens dicit quod eius ori¬
go sit etña in corruptibilis eeñtia:
cognitio uita Scͥptura in delebił
inspectꝰ desidabilis. doctrina fa¬
cilis. scientia dulcis. ꝓfunditas im¬
ꝑscrutabilis. u̾ba innumerabilia.
&e tam̃ unum ũbum omnia. huiꝰ
libri litt̾ẽ. incausto humanitatis
xp̃i sunt scͥpte. s auro diuinitatis

Expanded text:
legis perfectus erit. De hoc libro quilegis perfectus erit. De hoc libro quidam sapiens dixit quod « ejus origo sit aeterna, incorruptibilis essentia, cognitio vita, scriptura indelebilis, inspectus desiderabilis, doctrina facilis, scientia dulcis, profunditas instructibilis, verba innumerabilia: et tamen unum verbum omnia. » Hujus libri litterae in claustra humanitatis Christi sunt scriptae, sed auro
Abbreviated transcription (Latin):
comparatione qui fecerunt. & aliꝰ
liber aꝑtus ẽ: qui est uite. Unde be¬
atus gregorius. liber uite est ipsa¬
est uisio iudicis aduenientis. inqͦ
quasi scͥptum est omne mandatũ:
quia quisquis eum uidit. mox
teste conscientia quicquid ñ fec̃.
intelligit. Liber ẽẽ dicitur: quia
iustus in libro diuinȩ sapientiȩ
studens auitiis lib̾atur. Dicitur
etiam liber uite. quia iustum libe¬
rat ab et̾̃na morte: &e in futuro re¬
munerat. ppetua lib̃tate. & quos
inp̾senti lib̾at aculpa: infuturo re¬
ddet immunes apena. Uñbeatus
iacobꝰ. Sapientia que de sursum ẽ.
pͥmum quidem pudica ẽ. deinde
pacifica ẽ. Pudica: sic̃ in pastorali
legitur. quia caste intelligit. Paci¬
fica uero: quia ꝑ elationem mini-¬
me se aꝓximi sui societate disiun¬
git. Quigͥ sapientiam que desur¬
sum uenit diligit: quasi in libro
uite legit. Cum autem ad claust̃
ꝑfecte beatitudinis ꝑueñit. ineo
assidue legens: inscientia diuine

Expanded text:
comparatione qui fecerunt. Et alius comparatione qui fecerunt. Et alius liber apertus est, qui est vitae . Unde beatus Gregorius: « Liber vitae, est ipsa visio judicis advenientis: » in quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox teste conscientia quidquid non fecit intelligit. Liber esse dicitur, quia justus in libro divinae sapientiae studens a vitiis liberatur. Dicitur etiam liber vitae, quia justum liberat ab aeterna morte, et in futuro remunerat perpetua libertate. Et quos in praesenti liberat a culpa, in futuro reddet immunes a poena. Unde beatus Jacobus: Sapientia, quae desursum est, primum quidem pudica est, deinde pacifica . Pudica, sicut in Pastorali legitur, quia caste intelligit; pacifica vero, quia per elationem minime se a proximi sui societate disjungit. Qui igitur sapientiam, quae desursum venit, diligit, quasi in libro vitae legit. Cum autem ad claustrum perfectae beatitudinis pervenerit, in eo assidue legens, in scientia divinae
Abbreviated transcription (Latin):
suos suauit pascant. Q deuoraui illũ:
ce erat inore meodulcis tamquã mel.
Liber qͥ deuorat᷑. & comedit᷑. dulcis in
ore sicut mel efficitur. In eiꝰ ore scͥpt᷑a
mandatis illius replent᷑: qm̃ ei sua¬
ius ẽ ad loquendum: cuiintĩus exp̃s¬
sa fuerit ad inueniendum. Nam
uita reꝓba intra conscientiam remor¬
det. Et cum deuorassem libꝑ amarica¬
tꝰ ẽ uent̃ m̃s. Unde beatus gregoriꝰ
suꝑ iexechielem. In sacroinquit elo¬
quio. nũñ quam uent̾ ꝓm̃te poni
consueuit. Uñ ieremias dic̃. Hentrẽ
meũ doleo. Uentrem quippedoluit:
quimĩtis afflictionẽ sensit. S scien¬
dumẽ. quia cui sermod̾i in ore cordiᷤ
dulcis ẽẽ ceꝑit: huiꝰ ꝓculdubio contͣ
semetipsum animus amarescit. St̃
&e alii libride quibꝰ ioħes dic̃ in apo¬
opere suo expressa cernuntur.
Et iudicati sunt mortui ex his que
scͥpta erant in libris: qm̃ in ostensa
uita iustorum. quasi in expansione

Expanded text:
suos suaviter pascant. Et devoravi illum, suos suaviter pascant. Et devoravi illum, et erat in ore meo dulcis tanquam mel. Liber qui devoratur, et comeditur, dulcis in ore sicut mel efficitur. In ejus ore sacra Smandatis illius replentur, quoniam ei suavis est ad loquendum, cum interius expressa fuerit ad inveniendum. Nam vita reproba, et conscientia remordet. Et cum devorassem librum, amaricatus est venter meus. Unde beatus Gregorius super Ezechielem: « In sacro, inquit, eloquio nonnunquam venter pro mente poni consuevit. » Unde Jeremias dicit: Ventrem meum doleo . Ventrem quippe doluit, qui mentis afflictionem sensit. Sed sciendum est quia, cum sermo Dei in ore cordis dulcis esse coeperit, hujus procul dubio contra semetipsum animus amarescit. Sunt et alii libri, de quibus Joannes dicit in Apoopere suo expressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quoniam in ostensa vita justorum quasi expansione
Abbreviated transcription (Latin):
cicatꝰ ẽ. uent̾ m̃s. Uñ beatꝰ gregoriꝰ.
librũ deuoramꝰ cũ u̾ba uitȩ cũ auidi¬
tate sumimꝰ. Inquodeuorationis ũbo
qd aliud qͣm torpor pigritie nr̃e re¬
ꝑ nos metipsos ñ requirimꝰ &e inuiti
dicta ab aluis audimꝰ: librũgͦ deuo¬
ramꝰ ce comedimꝰ: dũ ũbũ di legimus.
Multi autem legunt: ae ab ipsalec-¬
tione ieiuni sunt. Multi uocem
p̾dicationis audiunt. s post uocẽ
uacui ce ieiuni recedt: quia ce si m̃te
intellectum sacͥ eloquii ꝑcipiunt.
obliuiscendo ce ñ seruando q̃ audie¬
rint. hec incordis usceribꝰ ñ repo¬
nunt. Legunt autẽ ce ieiuni alectio-
ne n̾sunt:qͥ intelligt ce seruant ea
inquibꝰ laborant. hi scm̃ librum de¬
uorant. ce comedunt. & ieuini ñ st̃.
quia p̃cepta uite que sensus caꝑe
potuit. memoria ñ amisit Et fit
plerumq ut tales quiq ex dono
gr̃ẽ celestis etiam ubum doctrine ꝑci¬
piant. atq de uĩtatis pabulo qd̃ ipsi
dulcit intͥnsecꝰ ruminant. &e ꝓximos

Expanded text:
 Gregorius: « Librum devoramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. » In quo devorationis verbo, quid aliud quam torpor pigritiae nostrae reer nosmetipsos non requirimus, et inviti dicta ab aliis audimus. Librum ergo devoramus et comedimus. dum verba Dei legimus. Multi enim legunt, et ab ipsa lectione jejuni sunt. Multi vocem praedicationis audiunt, sed post vocem vacui et jejuni recedunt. Quia etsi mente intellectum sacri eloquii percipiunt, obliviscendo, et non servando quae audierint, haec in cordis visceribus non reponunt. Legunt autem, et jejuni a lectione non sunt, qui intelligunt, et servant ea in quibus laborant. Hi sanctum librum devorant, et comedunt, et jejuni non sunt, quia praecepta vitae quae sensus capere potuit, memoria non amisit. Et fit quandoque ut tales quique ex dono gratiae coelestis etiam verbum doctrinae percipiant, atque de veritatis pabulo, quod ipsi dulciter intrinsecus ruminant, et proximos
Abbreviated transcription (Latin):
qualia post resurrectionẽ sint. q̃ri-¬
tur. ñ ego s beatꝰ gregorius audia¬
tur. Redemptornr inquit resur-¬
rectionem quam inse ostñdit nob̾
ꝓmisit: & quia m̃bra sui sequunt᷑
głam capitis: eã infine mundi fac¬
turꝰ ẽ. in nobis. S ecce resurrectio¬
nem audio: effectum tam̃ eiusdẽ
resurrectionis exquiro. Credo nãq
quia resurrecturꝰ sũ. s uolo ut sciã
qualis. Sciendum quippe mͥ ẽ uutu
in quodam alio subtili forsitan uł
aerio. an ineoquo morior corpore
resurgam. S s ĩ aerio corꝑe surrex¬
ero: iam ego ñ eto qui resurgo. Nã
quomodo ẽ uera resurrectiõ. si ue¬
ra ñ potĩt ẽẽ caro: Aꝑtagͥ ratiosug¬
gerit. quia si uera caro ñ fuerit: pro¬
culdubio resurrectio uera ñerit. hec
enim recte resurrectio ñ pot̾ dici: u¬
bi ñ resurgit quod cecidit. Ottdendũ
ẽ. gͥ quia nequaquam corpꝰ nt̃m iilla
resurrectionis gła erit inpalpabile.
uentis subtilius uł aere Erit nãq

Expanded text:
qualia per resurrectionem sint quaeritur, non ego, sed beatus Gregorius audiatur. « Redemptor noster, inquit, resurrectionem, quam in se ostendit, nobis promisit; et quia membra sui sequuntur gloriam capitis, eam in fine mundi facturus est in nobis. » Sed ecce resurrectionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sum, sed volo ut sciam qualis. Sciendum mihi quippe est utrum in quodam alio subtili forsitan vel aereo, an in eo quo moriar, corpore resurgam. Sed si in aereo corpore resurrexero, jam ergo non ero, qui resurgo. Nam quomodo vera est resurrectio, si vera non potuit esse caro? Aperta igitur ratio suggerit quod si vera caro non fuerit, procul dubio resurrectio vera non erit. Haec enim recte resurrectio non potest dici, ubi non resurgit quod cecidit. Credendum est igitur quia nequaquam corpus nostrum in illa resurrectionis gloria erit impalpabile, ventis subtilius, vel aere. Erit enim
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. Qui gͥ pacem diligit: cui qͥd̃¬
habet habet sufficit. qui saciarice¬
lesti desidio nititur. &e in eototis
medullis cordis delectat᷑. qui cum
gr̃aꝵ actione etiam ad u̾sa sustinit
talis dico adhuc indomo ꝓbatio¬
nis positus. ordinem ꝑfecte beati¬
tudinis ex parte tenet. S cũ ad
illud claustrum ꝑuen̾it: ñ ex parte
s ex integro regulam ꝑfectionis
obtinebit

Expanded text:
Hierusalem. Qui igitur pacem diligit, cui qHierusalem. Qui igitur pacem diligit, cui quod habet sufficit, qui satiari coelesti desiderio nititur, et in eo totis medullis cordis delectatur, qui cum gratiarum actione etiam adversa sustinet: talis, dico, adhuc in domo probationis positus, ordinem perfectae beatitudinis ex parte tenet. Sed cum ad illud claustrum pervenerit, non ex parte, sed ex integro regulam perfectionis obtinebit
Abbreviated transcription (Latin):
uides ne qualit̾ pax ꝑtineat ad ora¬
torium: abundantia ad cellariumꝰ:.
sacietas ad refectorium: quies ad
dormitorium: Attende etiam quod
oratorio .i. et̾̃ne paci adiacet securi¬
tas. quasi latꝰ claustri. Cellario uͦ
habũdantie. quasi latꝰ claustriad¬
iacet iuirtꝰ sufficientie. Sacietatis re¬
fectorio. ad iacet delectatio. Dormi¬
torio quietis. iurtꝰ gratitudinis. Ut
sit pax. secura habundantia suffici¬
ens: sacietas delectabilis huies gͣta
Excludit gͥ quies laborem sacitaᷤᷤ
famem: habundantia pauꝑtatem:
pax rapacitatem. Quigͥ ad illud
claustrum ꝑfecte beatitudinis ꝑ¬
uenire desid̾at: necesse est ut adhuc
indomo ꝓbationis manens. ordi¬
nem p̾dicti claustri diligent̃ addiscat.
Domꝰ siquidem ꝓbationis ẽ uita re¬
gularis. In hac domo discimus. quid
infutura facẽ debeamꝰ. hic ꝓbamur:
ut ibi recipiamur. In hac domohabe¬
mus xp̃m magistrũ nouitioꝵ Ipse
enun: docet nos ordinem celestis

Expanded text:
Videsne qualiter pax pertineat ad oraVidesne qualiter pax pertineat ad oratorium, abundantia ad cellarium, satietas ad refectorium, quies ad dormitorium? Attende etiam quod oratorio, id est aeternae paci, adjacet securitas quasi latus claustri. Cellario vero abundantiae quasi latus claustri adjacet virtus sufficientiae. Satietatis refectorio adjacet delectatio. Dormitorio quietis virtus gratitudinis. Ut sit pax secura, abundantia sufficiens, satietas delectabilis, quies grata. Excludit igitur quies laborem, satietas famem, abundantia paupertatem, pax rapacitatem. Qui igitur ad illud claustrum perfectae beatitudinis pervenire desiderat, necesse est ut adhuc in domo probationis manens, ordinem praedicti claustri diligenter addiscat. Domus siquidem probationis est vita regularis. In hac domo discimus quid in futura facere debeamus. Hic probamur, ut ibi reficiamur. In hac domo habemus Christum magistrum novitiorum, Ipse enim docet nos ordinem coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
beatitudinis ponitur.: quod quatu¬
or generalibꝰ officinis undiq muni¬
tur. In uno siquidem latere ponit᷑
oratorium: inalio. cellarũ int̾cio.
refectorium. in quarto. dormitorũ:
Ut ores̾ ut abundes: ut reficiaris:
ut quiescere possis. Pax et̾na ꝑ simi¬
litudinem quali oratoriũ ẽẽ dicitur: qa
qui uincła seu carcẽs mundi huiꝰ eua¬
serunt. ad illud confugiunt. ut sal¬
uent᷑. Huic oratorio ꝑfecte pacis: iun¬
gitur cellariũ habundantie diume
suauitatis. Cellarium uͦ habundan¬
tie suauitatis diuine. sequitur refec¬
torium satietatis et̃ne. S licet in pa¬
cesis. licet habundes diuitus: licet
fruaris adlibitum possessis: nichil
tam̃ ꝓderit: nisi quiescas indormi¬
torio tͣnͣquille m̃tis. Nota qd̃ huius¬
modi officine ñ discooꝑiunt᷑ uentoꝵ
turbineñ ad nichilantur uetustatẽ
s incolumes ce integre ꝑmanent
absq fine. Ut sit pax sine ꝑturbatio¬
ne᷑ habundantia sine diminutione:
sacietas sine fastidio: quies sine tedio.

Expanded text:
beatudinis ponitur, quod quatuor generalibus officinis undique munitur. In uno siquidem latere ponitur oratorium, in alio cellarium, in tertio refectorium, in quarto dormitorium, ut ores, ut abundes, ut reficiaris, ut quiescere possis. Pax aeterna per similitudinem quasi oratorium dicitur, quia qui vincula seu carcerem hujus mundi evaserunt, ad illud confugiunt ut salventur. Hic oratorio perfectae pacis jungitur cellarium abundantiae divinae suavitatis. Cellarium vero abundantiae divinae divinitatis sequitur refectorium satietatis aeternae. Sed licet in pace sis, licet abundes divitiis, licet fruaris ad libitum possessis; nihil tamen proderit, nisi quiescas in dormitorio tranquillae mentis. Nota quod hujusmodi officinae non discooperiuntur ventorum turbine, non annihilantur vetustate, sed incolumes et integrae permanent absque fine, ut sit pax sine perturbatione, abundantia sine diminutione, satietas sine fastidio, quies sine taedio.
Abbreviated transcription (Latin):
plateaꝵ disꝑsi sunt: quia ce iacent
ꝑ ministĩum oꝑis. & honorariuolt̃
de imagine sc̃itatis. Quidẽ gͥ cũ
tales ad altare accedunt: qui mch
nisi temporalia querunt: Et que
maior aut grauior abusio inclau¬
stro uł in scło pot̃ ẽẽ: quam qd̃ adsa¬
crificium dm̃cicorꝑis accedas sine
reuerentia ce sine deuotione: Post
ea que diximus ammum legentis
instruere. si caueantur q̃ noxia st̃
siteneantur utila. ut p̃lati subdi¬
tos diligent̃ custodiant. subditip̃¬
latis benigne obediant: deuoi
sint senes. laboriosi uiuenes. st ho¬
nestas in habitu. mediocritas in
uictu: inclaustro assidui. ad curiã
rari. ut ñ sint curiales s claustra¬
les̾. sint intentipsalmis ñ causis:
inclaustro ñ sit rumors lectio. inca¬
pitulo ñ lites s confessio: sit incho¬
roseuera simplicitas: circa altare
reuerentie honestas. Ex hisigitur
obseruantie mandatis: pendet sũ¬
matotus religionis. Ex pl̃ lib̃ .ii.¬

Expanded text:
dispersi sunt quia et jacent per ministerium operis, et honorari volunt de imagine sanctitatis. Quid est igitur cum tales ad altare accedunt, qui nihil aliud nisi temporalia quaerunt? et quae major aut gravior abusio in claustro vel in saeculo potest esse, quam quod ad sacrificium Dominici corporis accedas sine reverentia ac sine devotione? Possunt ea, quae diximus, animum legentis instruere, si caveantur quae noxia sunt, si teneantur utilia, ut praelati subditos diligenter custodiant, subditi praelatis benigne obediant, devoti sint senes, laboriosi juvenes, sit honestas in habitu, mediocritas in victu, in claustro assidui, ad curiam rari; ut non sint curiales, sed claustrales; sint intenti psalmis, non causis; in claustro non sit rumor, sed lectio; in capitulo non lites, sed confessio; sit in choro severa simplicitas, circa altare reverentiae honestas. Ex his igitur observantiae mandatis pendet summa totius religionis. LIB
Abbreviated transcription (Latin):
onib &e ebrretatib student᷑. t̾reniꝰ
inhiant: t̾rena sapunt: assidiu in
plateis. in eccłia rari. tardi ad in¬
uestigandam culpã peccatoris:
parati ad inquirenda uestigia le¬
poris. Uelociores ad congregandoᷤᷤ
canes. quam ad conuocandos pau¬
pes: libentius porrigunt panem
cam. quam pauꝑi. Plures serui¬
unt eis ad m̃sam: ad missã nullus.
famulos aut famulas hab̾e secũ
uolunt: s cłicos habere ñ possuis.
quia nolunt. Hii sunt quorum
thalamus ornatior est eccłia sua.
pa casula pulchrior:camisia de¬
licatior alba. Eoce quomodo obscu¬
ratum ẽ aurum. mutatus ẽ. color
optimus: disꝑsi sunt lapides scũ¬
arii in capite omnium platearũ.

Expanded text:
onibus et ebrietatibus student, terrenis onibus et ebrietatibus student, terrenis inhiant, terrena sapiunt; assidui in plateis, in ecclesia rari, tardi ad investigandam culpam peccatoris, parati ad inquirenda vestigia leporis, velociores ad congregandos canes, quam ad convocandos pauperes; libentius porrigunt panem cani, quam pauperi; plures serviunt eis ad mensam, ad missam nullus; famulas aut famulos habere secum volunt, sed clericos habere non possunt, quia nolunt. Hi sunt, quorum thalamus ornatior est ecclesia; pa casula pulchrior; camisia delicatior alba. Ecce quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium pla
Abbreviated transcription (Latin):
to. In illis timeorapinam: inhis ma¬
culam. Tres st̃ autem musce egipti:
idest uanitas. curiositas ce uolup¬
tas. Musca uanitatis inquietat &¬
maculat sacrificium humiliaticor¬
dis: muscacuriositatis sacrificiũ
orationis: musca uoluptatis sacri¬
ficium mortificate carnis. Accedo
gͥ ad altare uanus. curiosus: uolup¬
tati subditus. Sunt etiam multi a¬
lii inscło qui ñ tantum uanicurio¬
si ce uoluptuosi. s etiã cũ ambitioẽ.
ñcum deuotione accedunt ad m̃sã
xp̃i: quiñ accederent nͥ seipsos ali¬
quid recepturos sparent. Accessit
ad iħm petrus. accessit ce iudas:
milites crucifigentes. Accedunt
ae cotidie ad corpꝰ xp̃i religiosi: ac¬
cedunt ae ꝑu̾si sacerdotes. qui eaq̃
offeruntur ad m̃sam xp̃i. offerunt
inm̃sa diaboli: ipsa est alea fati.
In illa dm̃ inuocant᷑. in ista ꝑ uirãt:
ñ enim orationiuacant. s lusib
exultant. Legemdei nec scuint nec
discunt: uacantes ocio. comessati¬

Expanded text:
to. In illis timeo rapinam, in his mato. In illis timeo rapinam, in his maculam. Tres sunt autem muscae Aegypti, id est vanitas, curiositas et voluptas. Musca vanitatis inquietat, et maculat sacrificium humiliati cordis; musca curiositatis, sacrificium orationis; musca voluptatis sacrificium mortificatae carnis. Accedo igitur ad altare vanus, curiosus, voluptati subditus. Sunt etiam multi alii in saeculo, qui non tantum vani, curiosi et voluptuosi, sed etiam cum ambitione, non cum devotione accedunt ad mensam Christi, qui non accederent, nisi seipsos aliquid accepturos sperarent. Accessit ad Jesum Petrus, accessit et Judas, milites crucifigentes . Accedunt quotidie ad corpus Christi religiosi, accedunt et perversi sacerdotes, qui ea, quae offeruntur ad mensam Christi, offerunt in mensa diaboli. Ipsa est alea fati, in illa Deum invocant, in ista perjurant, non enim orationi vacant, sed lusibus exsultant, legem Dei nec sciunt, nec discunt, vacantes otio, comessati
Abbreviated transcription (Latin):
animalia diuidunt᷑: dum ꝑdiu̾sa
desidia carnales distrahunt᷑. Porto
aues in diuise remanent: qi sꝑttal
semꝑ unitatis uinculũ tenent Suꝑ
corꝑa uͦ diuisa uolucres descenduis
quia in diuisione carnalium. demo¬
nes desiderii siu pastũ quecunt. St̃
etiam alie uolucres importune sciłe
cogitationes: que in ipso nr̃e oratioĩs
sacrificio qñq se ingerunt: e qd̃
innobis deo immolamꝰ. hoc rapere
uł commaculare uolunt.S abra¬
ham abigente diffugiunt uolue̾s:
qr manuꝰ scẽ discretionis intꝰ fugat
ꝑcaprã que altum petit & clarũ
ht̃ uisum. intellectualitas:. ꝑ arietẽ
qui ceruicosum ẽ animal carnalis
imaginatio signat᷑. que cornib suꝑ¬
bie sp̃ui reluctat᷑. Hec trium annoꝵ
dicunt᷑ eẽ: ut indiuidue trinitatis
imbuantur amore. Ego autẽ ñ tan¬
tum grauor accessu uolucrum. s
cẽ inquietor importunitate musca¬
rum: que uenientes exegipto ad¬
huc sequunt᷑ sacrificantes indeser¬

Expanded text:
animalia dividuntur, dum perversa animalia dividuntur, dum perversa desideria distrahuntur. Porro aves indivisae remanent quia spiritales semper unitatis vinculum tenent. Super corpora vero divisa volucres descendunt, quia in divisione carnalium daemones desiderii sui pastum quaerunt. Sunt et aliae volucres, importunae scilicet cogitationes, quae in ipso nostrae orationis sacrificio quandoque se ingerunt, et quod in nobis Deo immolamus, hoc rapere, vel commaculare volunt. Sed Abraham abigente diffugiunt volucres, quia manus sanctae discretionis intus fugat per capram, quae altum petit, et clarum habet visum, intellectualitas; per arietem, qui cervicosum est animal, carnalis imaginatio signatur, quae cornibus superbiae spiritui reluctatur: haec trium annorum dicuntur esse, ut individuae Trinitatis imbuantur amore. Ego autem non tantum gravor accessu volucrum, sed etiam inquietor importunitate muscarum, quae venientes ex Aegypto adhuc sequuntur sacrificantes in deser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundumgͥ timoris. altitudo speilo¬
catur: ne ꝑ timorem ad despatio¬
nem animus ꝑducat᷑. Post spemca¬
ritas. post caritatẽ ꝑseuerantia po¬
nitur: ut qui sꝑat amet. quiamat
lector assignare poterit. cũ uoluert
Nos autem reũtam᷑ ad ea q̃ cepimꝰ:
ut sacrificiũ dignum dõ offerre ule¬
amꝰ. Tria sunt autẽ sacrificiigenera
Unum dominici corꝑis: alterum
contriticordis: r̾cium mortificate
carnis. Oportet gͦ p̃cedere sacͥficũ
humilitatis in m̃te. afflictionis in
carne: ut habeatur deuotio in dñc
corꝑis ꝯsecratione. Cum obtulisseta¬
braham sacrificium domino post
uictoriam.u. regum. uaccã trienñẽ
&e capramtriennem. & arietẽ tenne
columbam &e turturẽ: animaliuĩ cor¬
pora diuisit. aues uͦ indiuisas di¬
misit. Descendebant autẽ uolucres
suꝑ corꝑa diuisa: s abraham abige¬
bat eas. Aues sunt spiritales: anima¬
lia corda carnalia. Adũsus se inuicẽ

Expanded text:
profundum igitur timoris altitudo spei loprofundum igitur timoris altitudo spei locatur, ne per timorem ad desperationem animus perducatur. Post spem charitas, post charitatem perseverantia ponitur, ut qui sperat amet, lector assignare potest cum voluerit. Nos autem revertamur ad ea, quae coepimus, ut sacrificium dignum Deo offerre valeamus. Tria sunt autem sacrificii genera. Unum Dominici corporis, alterum contriti cordis, tertium mortificatae carnis. Oportet igitur praecedere sacrificium humilitatis in mente, afflictionis in carne, ut habeatur devotio in Dominici corporis consecratione. Cum obtulisset Abraham sacrificium Domino post victoriam quinque regum, vaccam triennem, et capram triennem, et arietem triennem, columbam quoque et turturem, animalium corpora divisit, aves vero indivisas dimisit. Descendebant autem volucres super corpora divisa, sed Abraham abigebat eas . Aves sunt spirituales, animalia corda carnalia. Adversus se invicem