comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deũ suꝑbũ. & hc̃ exaltat confitentẽ gen¬
tilẽ: inclinatut ex hoc in hunc. id ÷
a iudaico popło in gentilẽ popłm. Qd
inclinauit. legẽ. Eliqͣtꝰ .ẽ. inde spũ¬
alis intellectus. Ueruntam̃ fex eiꝰ non
lia. apud iudeos remansert᷑. Bibent õs
peccatores terrȩ. Qui bibent: Om̃is pec¬
erant quidẽ peccatores. suꝑbi. Gentiles
Et enĩ illi bibendo fecẽ euanuert̃. isti bi¬
bendo uinũ iustificati st̃. Audeã dicere
& in ebriatos. & ñ timebo. atq utmã
om̃s sic inebriemini. Recordamini. ca¬
lix tuus in ebrians quã p̾clarꝰ .ẽ. Qd
enĩ putatis fr̃s mei: Dm̃s illos qui con¬
fitendo xp̃m etiã mori uoluerunt. so¬
brios fuisse. Usq adeo ebrii erant. ut
suos ñ agnoscerent. Om̃s ꝓpinqui sui
qui eos abspe cȩlestiũ premioꝵ t̾renis
blandim̃tis autere moliti stͥ. ñ sunt ag¬
niti. ñ fc̃ auditi ab ebriis. Non erant
ebrii. quibꝰ mutatũ cor erat: Non
erant ebrii. quoꝵ mens erat alienata

Expanded text:
et hunc exaltat, confitentem Gentilem, inclinavit ex hoc in hunc, id est a Judaico populo in Gentilem populum. Quid inclinavit? Legem: eliquatus est inde spiritualis intellectus; Verumtamen faex ejus non lia apud Judaeos remanserunt. Bibent omnes peccatores terrae. Qui bibent? Omnes pecerant quidem peccatores, sed superbi: et Etenim illi bibendo faecem, evanuerunt; isti bibendo vinum, justificati sunt: audeam dicere et inebriatos, et non timebo; atque utinam omnes sic inebriemini! Recordamini: Calix tuus inebrians quam praeclarus ! Quid enim? putatis, fratres mei, omnes illos qui confitendo Christum etiam mori voluerunt, sobrios fuisse? Usque adeo ebrii erant, ut suos non agnoscerent. Omnes propinqui sui, qui eos a spe coelestium praemiorum terrenis blandimentis avertere moliti sunt, non sunt agniti, non sunt auditi ab ebriis. Non erant ebrii, quibus mutatum cor erat? Non erant ebrii, quorum mens alienata erat
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo iste intelligens quid aut: Os eraudi
Qui alieni : Nonne ipse dauid iudeus erat
de tͥbu iuda : Ipse aut̃ locus ⁊ iph. ad tri¬
bũ iuda ꝑtinebat. iudeoꝵ erat. Quomͦ
gͦ alieni : Non ciuitate. ñ tͥbu. ñ cogna¬
tione. s flore. Nã uis nosse alienos istos:
In alio psalmo filii alieni dicti ft̃. quorũ
os locutũ ÷ uanitatẽ. & dext̾a eoꝵ dext̾a
iniqͥtatis. & enumerat florẽ ⁊ ipheorũ.
Quorũ filii uelut nouelle constabilite
in iuuentute sua. filiȩ eors cõposite &
ornate. sic̃ similitudo tẽpli. Celaria eoꝵ
plena. eructantia ex hoc in hoc. Oues
eoꝵ fȩcundȩ multiplicantes in exitib
siuis. boues eoꝵ crasse. Non ÷ ruina se¬
pis. nec exit᷑. neq clamor in plateis eoꝵ.¬
S: uide ⁊ ipheos. uide ad tẽpꝰ florentes. Bea¬
tũ dixerunt popłm cui hȩc sc̃. Merito
filii alieni: Tu qͥd latens inter ⁊pheos:
Beatꝰ popłs cuiꝰ. ẽ dñs ds ipsiꝰ. Ex hoc affectu.

Expanded text:
Ergo iste intelligens quid ait? Deus, exauErgo iste intelligens quid ait? Deus, exauQui alieni? Nonne ipse David Judaeus erat de tribu Juda? Ipse autem locus Ziph ad tribum Juda pertinebat, Judaeorum erat. Quomodo ergo alieni? Non civitate, non tribu, non cognatione, sed flore. Nam vis nosse alienos istos? In alio psalmo filii alieni dicti sunt, quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis. Et enumerat florem Ziphaeorum: Quorum filii eorum velut novellae constabilitae in juventute sua: filiae eorum compositae et ornplena, eructantia ex hoc in hoc. Oves eorum fecundae, multiplicantes in exitibus suis; boves eorum crassae. Non est ruina sepis, nec exitus, neque clamor in plateis eoSed vide Ziphaeos, vide ad tempus florentes. Beatum dixerunt populum cui haec sunt. Merito filii alieni. Tu quid, latens inter Ziphaeos? Beatus populus cujus Dominus Deus ipsius . Ex hoc affectu
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquando qđ putatis ꝓdesse obest: & qđ
putatis obesse hoc ꝓdest. Egri estis. enĩ
nolite medico dictare. quȩ uob̾ medicam̃¬
ta uelit appone̾. Si doctor gentiũ paulus
apłs dic̃. quid enĩ oremꝰ sicut oportet nes¬
cimꝰ. quantomagis nos: Qui tamen cũ
sͥ iuderet᷑ etiã ipse prudent̃ orare. ut ab
eo auferret᷑ stimulus carnis. angłs satha¬
ne qͥ eũ colafitabat. ne in magnitudine
reuelationũ extolleret᷑. quid audiuit a
Ter inquit dñm rogaui. ut auferret eũ
a me & dix̃ mͥ. Sufficit tͥ grã mea. Nam
uirtꝰ in infirmitate ꝑficit᷑. Ego medica¬
m̃tũ ad uulnꝰ osui. qͣndo posuerim no¬
ui. qͣndo aufendũ sit noui. Non rece¬
dat egrotus a manib medici. ñ det con¬
silium medico. Ita st̃ om̾ia ista tẽporalia
Tribulationes st̃. si bene colis dm. noueriᷤ
qͥa nouit qͥd cuiq expediat. Prosꝑitates
sunt. magis caue ne ipsȩ corrũpant ani¬
mũ tuũ. ut ab eo qui hȩc dedit recedat.

Expanded text:
Aliquando quod putatis prodesse, obest; et quod putatis obesse, hoc prodest. Aegri enim estis, nolite medico dictare quae vobis medicamenta velit apponere. Si doctor gentium Paulus apostolus dicit, Quid enim oremus sicut oportet, nescimus ; quanto magis nos? Qui tamen cum sibi videretur ipse prudenter orare, ut ab eo auferretur stimulus carnis, angelus satanae qui eum colaphizabat, ne in magnitudine revelationum extolleretur, quid audivit a num, ut auferret eum a me; et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur . Ego medicamentum ad vulnus posui: quando posuerim novi, quando auferendum sit novi. Non recedat aegrotus a manibus medici, non det consilium medico. Ita sunt ista omnia temporalia. Tribulationes sunt; si bene colis Deum, noveris quia novit quid cuique expediat: prosperitates sunt; magis cave ne ipsae corrumpant animum tuum, ut ab eo qui haec dedit recedat.
Abbreviated transcription (Latin):
audite. ñ quomͦ aspides surdȩ. Si uere
iꝰtitiã loqͥmini. recta udicate filii homi¬
nũ. Uox e̾ medi cam̃ti. & hoc medicati a
sapiente. Iã enĩ uenit xp̃c. qͥ impleret
legẽ & ꝓpłias. qͥ ueritatem ipsã firmaret.
In qͥbꝰ duobꝰ p̃ceptis. tota lex pendet & ꝓpħȩ.¬
ita aures claudere. ut unã earũ in terrã
p̃mat. alterã cauda oppilet: Qͥa s uult
hoc: Incauda posteriora utiq intelligun¬
t᷑. Ergo pͣterita iã tergũ oportet ponere.
ut ea quȩ nob̾ ꝓmittunt᷑ intendamiꝰ. Ergo
nec ex p̃terita uita nr̃a. nec exp̃senti de¬

Expanded text:
o aspides surdae. Si vere utique justitiam loquimini, recta judicate, filii hominum. Vox est medicamenti, et hoc medicati a sapiente. Jam enim venit Christus qui impleret Legem et Prophetas , qui veritatem ipsam firmaret: in quibus duobus praeceptis tota Lex pendet eita aures claudere, ut unam earum in terram premat, alteram cauda oppilet? Quid sibi vult hoc? In cauda, posteriora utique intelliguntur; ergo praeterita, quo jam tergum oporut in ea quae nobis promittuntur intendamus. Ergo nec ex praeterita vita, nec ex praesenti de
Abbreviated transcription (Latin):
rãnũ cõbibit. pͥquã ꝓducat spinas ur̃ãs. Id .&̃.
uos ipsos qͦs rãnũ inuenit. cõbibit ante mor¬
tẽ pͥquã eadẽ rãnꝰ spinas uĩas pꝰ mortẽ in
illa pęnali resurrectione ꝓducat. Quare
Aut̃ ñ dix̃ uiuentes s tanquã uiuentes.
nͥ qr falsa ẽ. hȩc uita ĩpioꝵs: Neq enĩ ui¬
unt. s uiuere sͥ uident᷑. Et quare ñ in ira
s tanquã in ira. nͥ qr tranqͥllus hoc fac̃
d̾s: Nã & hoc scͥptũ ẽ. lu aut̃ dñe uirtutũ
cũ tͣnqͥllitate iudicas. Ille gͦ & cũ minat᷑
ñ irascit᷑. neq enĩ ꝑturbatur: sed tanqͣm
irascit᷑. quia punit & uindicat. Et qͥ cor¬
rigi nołt tanquã uiuunt. s ñ uiuunt.
Uindicta enĩ pͥmi peccati. et eoꝵs quȩ ad¬
diderunt manet suꝑ eos. & ipsa uocat᷑ ira
di. qr de iudicio di uenit. Inde dñs de ñ¬

Expanded text:
rhamnum combibit, priusquam producat spinas vestras: id est, rhamnum combibit, priusquam producat spinas vestras: id est, vos ipsos quos rhamnum invenit, combibit ante mortem, priusquam idem rhamnus spinas vestras post mortem in illa poenali resurrectione producat. Quare autem non dixit, viventes, sed, tanquam viventes, nisi quia falsa est haec vita impiorum? Neque enim vivunt, sed vivere sibi videntur. Et quare non, in ira, sed, tanquam in ira, nisi quia tranquillus hoc facit Deus? Nam et hoc scriptum est: Tu autem Domine virtutum cum tranquillitate judicas . Ille ergo et cum minatur, non irascitur. Neque enim perturbatur, sed tanquam irascitur, quia punit et vindicat. Et qui corrigi nolunt, tanquam vivunt, sed non vivunt. Vindicta enim primi peccati, et eorum quae addiderunt, manet super eos: et ipsa vocatur ira Dei, quia de judicio Dei venit. Unde Dominus de n
Abbreviated transcription (Latin):
uideant᷑. ne subiciat illos uel ipsa ueritas.
Qͥd enĩ gloriosiꝰ fr̃s. quã subici & uinci aue
ritate: Superet te ueritas uolentẽ. nã &
inuitũ ipsa suꝑabit. Ergo ignis ille concu¬
piscentiarũ malarũ. qͥ suꝑcecidit ut ñ uide¬
ant solẽ. cõbibit rãnũ pͥquã ꝓducat spinas
at eadẽ uita manifestos infine cruciatꝰ.
S in ira dĩ occultat rãnũ ignis iste. Non
enĩ parua pęna .ẽ. qđ mͦ ñ uident solẽ. nec
spinas penarũ cred̾t ex hac uita mala sibi
pꝰea ꝓcessuras. Uos enĩ inqͥt rĩnꝰ estis. Uos
tes. id ẽ adhuc in hac uita constitutos. p̾ꝰ¬
quã in futuro iudicio spinas pęnarũ ura¬
rũ manifestas ꝓducat: nc̃ in ira cobibit.
idẽ. quasi absorbendo apparere ñ sinit.
hinc itaq ordo u̾boꝵs qͣntũ prito plamꝰ ita
contexit᷑. Suꝑ cecidit ignis & ñ uider̃ solem.
qͥ ignis tanquã in ira. tanqͣm uiuentes uos

Expanded text:
videantur, ne subjiciat illos vel ipsa veritas. videantur, ne subjiciat illos vel ipsa veritas. Quid enim gloriosius, entem; nam et invitum ipsa superabit. Ergo ille ignis concupiscentiarum malarum, qui supercecidit ut non videant solem, combibit rhamnum, priusquam producat spinas at eadem vita manifestos in fine cruciatus; sed in ira Dei occultat rhamnum ignis iste. Non enim parva poena est quod modo non vident solem, nec spinas poenarum credunt ex hac vita mala sibi postea processuras. Vos enim, inquit, rhamnus tes, id est adhuc in hac vita constitutos, priusquam in futuro judicio spinas poenarum vestrarum manifestas producat, nunc in ira combibit, id est, quasi absorbendo apparere non sinit. Hic itaque ordo verborum, quantum puto, planius ita contexitur: Supercecidit ignis, et non videriventes vos
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia illiꝰ tẽporis. dolor pęnalis ẽ. Non
uis illas pati spinas: Hic cõpunge̾ spinis
pęnitentie: ut facias qđ dictũ ẽ. Conu̾sus
sũ inerũna mea dũ configeret᷑ spma. Pec¬
catũ meũ cognoui. et iniqͥtatẽ meã ñ operui.
et tu dimisisti ĩpietatẽ cordis mei. Modo fac.
mͦ cõpunge̾. ñ inte fiat qđ dictũ ẽ. de qͥb dã
de testabilib. Discissi st̃. nec cõpuncti ft̃. at¬
tendite qͥ discissi st̃. nec cõpuncti st̃. Uidetis
discissos. & ñ uidetiᷤ cõpunctoᷤ. Ecce p̃ter eccłiã
st̃. et ñ eos pęnitet ut redeant. unde discissi st̃.
P roducet p̾ea spmas eors rãnꝰ. Nolunt mͦ
habere cõpunctionẽ medicinalẽ: habebt̃
postea penalẽ. S etiã mͦ pͥquã ꝓclucat spi¬
tit uidere solẽ. Cos adbuc uiuentes in ira
di cõbibit ignis concupiscentiarũ malarũ.
eos p̾mit. ne cognoscant ueritatẽ. ne uicti

Expanded text:
poenitentia illius temporis, dolor poenalis est. Non poenitentia illius temporis, dolor poenalis est. Non vis illas pati spinas? Hic compungere spinis poenitentiae, ut facias quod dictum est: Conversus sum in aerumna, cum configeretur spctum meum agnosco, et injustitiam meam non operui. et tu dimisisti impietatem cordis mei .am detestabilibus, Discissi sunt, nec compuncti sunt . Attendite qui discissi sunt, nec compuncti sunt. Videtis discissos, et non videtis compunctos. Ecce praeter Ecclesiam sunt, et non eos poenitet, ut rideant unde discissi sunt. Producet postea spinas eorum rhamnus. Nolunt modo habere compunctionem medicinalem; habebunt postea ptit videre solem, qui eos adhuc viventes in ira Dei combibit: ignis concupiscentiarum malarum, eos premit ne cognoscant veritatem, ne victi
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã in ira combibit eos. Quid. ẽ. rãnꝰ:
Spinarũ genꝰ ÷. Densissimȩ quȩdã spinȩ
ẽẽ dicunt᷑. Primo herba. ẽ. Cũ herba ẽ.
mollis & pule̾ ÷ Ibi st̃ tam̃ & spinȩ. postea
ꝓcessure. Modo gͦ delectant peccata. & qͣsi
desiderio. & cũ ꝑuenerint ad id qđ illicite
desiderant: attendant si ñ cruciant᷑ timo¬
re. Uideant hic gͦ penas suas. antequã ueni¬
at illa resurrectio. cũ in carne resurgen¬
tes ñ inimutabant᷑. Oñs enĩ resurgemꝰ.
s ñ om̃s ĩmutabim᷑. habebunt qͥppe cor¬
ruptionẽ carnis. inqua doleant. ñ inqͣ
moriant᷑. Alioqͥn & ipsi dolores finirent᷑.
łc̃ spinȩ illiꝰ rãm. id . ẽ. dolores om̃s & c̃poncti¬
ones torm̃toꝵ ꝓducent᷑. Quales spinas patum-¬
t᷑ illi qͥ dicturi st̃. hi st̃ qͦs aliqͣndo habrumꝰ i
risũ. Spinas cõpunctioriis pęnitentiȩ. s se¬
rȩ & in fructuose. sic̃ spinarũ sterilitas. sȩ¬
nitentia huiꝰ tẽporis. dolor medicinalis ẽ.

Expanded text:
uam in ira combibet eos. Quid est rhamnus? Spinarum genus est, densissimae quaedam spinae esse dicuntur. Primo herba est; et cum herba est, mollis et pulchra est: ibi sunt tamen spinae postea processurae. Modo ergo delectant peccata, et quasdesiderio: et cum pervenerint ad id quod illicite desiderant, attendant si non cruciantur timore. Videant ergo hic poenas suas, antequam veniat illa resurrectio, cum in carne resurgentes non immutabuntur. Omnes enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Habebunt quippe corruptionem carnis in qua doleant, non in qua moriantur; alioqui et illi dolores finirentur. Tunc spinae illius rhamni, id est, dolores omnes et compunctiones tormentorum producentur. Quales spinas patientur illi qui dicturi sunt: Hi sunt quos aliquando habuimus in risum ? Spinas compunctionis poenitentiae, sed serae et infructuosae, sicut spinarum sterilitas. Poenitentia hujus temporis, dolor medicinalis est:
Abbreviated transcription (Latin):
erubescitis.  Reuocat a recordandis cũ de¬
lectatione p̃teritis & cũ quadã concupis¬
centia fruendi. ne redeamꝰ corde in egrp¬
tũ. Qd de p̾sentibus: Quomͦ iubet etiã ip¬
sa contẽpni : Non respicientibꝰ inqͥt que

Expanded text:
erubescitis ? Revocat a recordandis cum delectatione praeteritis, et cum quadam concupiscentia fruendi, ne redeamus corde in Aegyptum. Quid de praesentibus? quomodo jubet etiam ipsa contemni? Non respicientibus, inq
Abbreviated transcription (Latin):
in illã stͣucturã ñ intremꝰ. Semen in¬
quit seruoꝵ eiꝰ obtinebit eã. lam gͦ
sem̃ seruors eiꝰ qui st̃:  forte dicis.
iudei nati de abraham. Nos aut̾ qui
ñ sumꝰ nati de abraham: quomͦ ha¬
bebimꝰ istam ciuitatẽ: S ñ st̾ semen
abrahe illi iudei. qͥbꝰ dictũ e̾. si filii
abrahe estis: oꝑa abrahȩ facite. Sem̃
gͦ seruoꝵ eiꝰ. imtatores fidei seruo¬
rũ eiꝰ obtinebt̃ eã. Deniq ultimꝰ u̾¬
sus suꝑiorẽ exponit. Quasi enĩ tͣbatꝰ
ne putares forte hoc de uideis dici.
et sem̃ seruoꝵs eiꝰ obtinebit eã dicens.
nos sem̃ gentiũ sumꝰ. quȩ idola coluert̃.
et demonib seruiert̃. qͥd gͦ nobis in
hac ciuitate sperandũ e̾: statim sub¬
iecit. ut p̃sumas et speres. Et qͥ diligt̃
nomen eius habitabunt in ea. Hoc ÷
enĩ sem̃ seruoꝵ eiꝰ. qui diligunt nom̃
eiꝰ. Quia enĩ serui enis dilexer̾ nomen
eiꝰ : quicunq ñ diligt̃ nom̃ eiꝰ. non
se dicant semen seruoꝵ eiꝰ. et q̃ dili¬

Expanded text:
intremus. Semen, inquit, servorum ejus obtinebunt eam. Jam ergo, semen servorum ejus qui sunt? Forte dicis, Judaei nati de Abraham: nos autem qui non sumus nati de Abraham, quomodo habebimus istam civitatem? Sed non sunt semen Abrahae illi Judaei quibus dictum est: Si filii Abrahae estis, facta Abrahae facite . Semen ergo servorum ejus, imitatores fidei servorum ejus obtinebunt eam. Denique ultimus versus superiorem exponit. Quasi enim turbatus, ne putares forte hoc de Judaeis dici, Et semen servorum ejus obtinebunt eam, dicens, Nos semen gentium sumus, quae idola coluerunt, et daemonibus servierunt; quid ergo nobis in hac civitate sperandum est? statim subjecit, ut praesumas et speres: Et qui diligunt nomen ejus, inhabitabunt in ea. Hoc est enim semen servorum ejus, qui diligunt nomen ejus. Quia enim servi ejus dilexerunt nomen ejus; quicumqse dicant semen servorum ejus; et qui dili
Abbreviated transcription (Latin):
te iniqͥtas. Unã linguã habes. qua ui eã
u̾tis. Quare gͦ potiꝰ ad iniqͥtatẽ. ñ ad eqͥta¬
tẽ : Cibos a maritudinis ñ das uentri tuo.
& cibos miqͥtatis das linguȩ tuȩͦ. Malig¬
ne.sic̾ eligis quo uescaris. sic elige qđ lo¬
quaris. Preponis gͦ iniqͥtatẽ ȩqͥtati. & p̃¬
ponis maliciã penignitati. Tu qͥdẽ p̃po¬
nis. sed suꝑ ẽẽ qͥd pocest. nͥ benignitas &
ȩqͥtas : Sed tu imponendo te qͦdã mͦ suꝑ
ea. qͦ necesse ẽ. ut deorsũ eant: ñ illa fa¬
cis eẽ supͣ bona. s tu cũ eis m̾geris in ma
om̾ia u̾ba sũmersionis. Eripe gͦ te sipo¬
tes asũmersione.Naufragiũ fugis. & plũ¬
bũ ãplecteris: Si ñ uis mergi: tabulam
app̃hende. ligno portare. crux te ꝑducat.
Tu uero qͥa doech es idumeꝰ. motus t̾renꝰ.
qͥd facis: Dilexisti om̃ia u̾ba sũmsionis.
fallaciȩ ẽ. lingua dolosa. aliud in corde
gestantiũ. aliud ore ꝓm̃tiũ. S in hissũ¬

Expanded text:
t iniquitas: unam linguam habes, quo vis eam vertis; quare ergo potius ad iniquitatem, et non ad aequitatem? Cibos amaritudinis non das ventri tuo, et cibos iniquitatis das linguae tuae malignae? Sicut eligis quo vescaris, sic elige quod loquaris. Praeponis ergo iniquitatem aequitati, et praeponis malitiam benignitati: tu quidem praeponis, sed supra esse quid potest nisi benignitas et aequitas? Sed tu imponendo te quodammodo super ea quae necesse est ut deorsum eant, non illa facies esse supra bona, sed tu cum eis mergeris in malomnia verba submersionis. Eripe ergo te, si potes, a submersione. Naufragium fugis, et plumbum amplecteris! Si non vis mergi, tabulam apprehende, ligno portare, crux te perducat. Nunc vero quia Doech es Idumaeus, motus et terrenus, quid facis? Dilexisti omnia verba submersionis, fallaciae est. Lingua dolosa aliud in corde gestantium, aliud ore promentium. Sed in his
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm hunc intellectũ substantię quomͦ
poterimꝰ intellig̾e̾ istã psalmi sententiã.
inficꝰ sũ in limo ꝓfundi. & ñ e̾. substan¬
tia Deus fec̃ hominẽ. substantiã fec̃.
Atq utinã maneret in eo qđ d̾s fec̃. Si
maneret hõ ineo qđ đs fec̃: ñ in illo
infixus. eẽt. quẽ ds genuit. Porro aut̃
qr ꝑ iniqͥtatẽ hõ lapsus. ẽ. a substantia
in qua factus ẽ. iniquitas qͥppe ipsa ñ ÷
substantia. ñ enĩ iniquitas est nat᷑a quã
infixus e̾. & ñ erat substantia in qua in¬
fixus ẽ. qr in iniquitate illoꝵs infixusẽ.
Infixus sũ in limo ꝓfundi. & ñ ÷ substan¬
tia. Omia ꝑ ipsũ facta st̃: & sine ipso

Expanded text:
Secundum hunc intellectum substantiae, quomodo poterimus intelligere istam Psalmi sententiam: Infixus sum in limo profundi, et non est substantia? Deus fecit hominem; substantiam fecit: atque utinam maneret in eo quod Deus fecit! Si maneret homo in eo quod Deus fecit, non in illo infixus esset quem Deus genuit. Porro autem quia per iniquitatem homo lapsus est a substantia in qua factus est iniquitas quippe ipsa non est substantia; non enim iniquitas est natura quaminfixus est; et non erat substantia in qua infixus est; quia in iniquitate illorum infixus est. Infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Omnia per ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. aptus cibo dñi. Exclusit iniquita¬
tẽ suã. Accusauit eã. & carint ea. Ecce
duo latrones ibi. & dñs ibi. Et illi cru¬
cifixi. & dñs crucifixus. Et illos odio
habuit mundus s ñ gͣtis. & illũ odio
habuit s gͣtis. Que ñ rapui tc exsol¬
uebam. hoc ÷ gͣtis. Non rapui & exsol¬
uebã. ñ peccaui. & penas dabã. Solus
enĩ ipse talis. Ipse uero nichil rapuit.
Non solũ nichil rapuit. s etiã qd̾ ñ de
rapina habebat. Hoc se euacuauit
ut ad nos ueniret. Non enĩ rapina ar¬
bitratꝰ ẽ. eẽ. ȩqualis dõ. & tam̃ semet¬
ipsũ exinaniuit formã serui acci¬
piens. Om̃ino ñ rapuit.S qͥs rapuit :
a dã. Quis rapuit pͥmo : Ille ipse qui se¬
dux̃ adã. Quomͦ rapuit diabolus: Po¬
nã sedẽ meã ad aquilonẽ. & ero simi¬
lis altissimo. Usurpauit sͥ qđ ñ acce¬
quẽ deciꝑe uolebat ꝓpinauit. Gusta¬
te inqͥt. & eritis sic̃ dii. Raꝑe uoluer̃

Expanded text:
est aptus cibo Domini. Exclusit iniquitaest aptus cibo Domini. Exclusit iniquitatem suam, accusavit eam, et caruit ea. Ecce ibi duo latrones, ibi et Dominus; et illi crucifixi, et ille crucifixus: et illos odio habuit mundus, sed non gratis; et illum odio habuit, sed gratis. Quae non rapui, tunc exsolvebam. Hoc est gratis. Non rapui, et exsolvebam; non peccavi, et poenas dabam. Solus enim ipse talis, ipse vere nihil rapuit. Non solum nihil rapuit, sed etiam quod non de rapina habebat, hoc se evacuavit, ut ad nos veniret. Non enim rapinam arbitratus est esse aequalis Deo; et tamen semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Omnino non rapuit. Sed quis rapuit? Adam. Quis rapuit primo? Ille ipse qui seduxit Adam. Quomodo rapuit diabolus? Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Usurpavit sibi quod non accequem decipere volebat propinavit: Gustate, inquit, et eritis sicut dii . Rapere voluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓscͥbi. ñ occidi laus ẽ. s habendo
causã bonã ista pati. hȩc laus e̾. laus
enĩ e̾ in cause bonitate: ñ in penȩ a¬
cerbitate. Nam qͣntacunq fuerint
supplicia martr̃rũ. nunqͥa eqͣnt᷑
suppliciis om̃iũ latronũ. om̃iũ sacrile¬
gotũ. om̃iũ scelerators: Qͥd enĩ: & hos
odit mundus: Odit plane. Excedunt
enĩ mundi medietatẽ amplitudine
maliciȩ. & ab ipsa mundanorũ quodã¬
mͦ hominũ societate alieni st̃. infestan-¬
tes pacẽ etiã t̾renã. & patiunt᷑ multa
mala. s ñ gͣtis. Deniq uide uocẽ ipsiꝰ
latronis. cũ dñõ in cruce pendentis.
Cũ insultaret ex alia parte unꝰ duoꝵ
latronũ dño crucifixo & diceret. si
filiꝰ dĩ es libera te: cõpescuit illũ alt̾
& dix̃. Tu ñ times d̾m qm uel qr in
eadẽ dãnatione positꝰ es: Et nos qͥdẽ
recte ꝓfactis nrĩs. Ecce ñ gͣtis. s con-¬
fessione effudit ex se saniẽ. & factus

Expanded text:
non proscribi, non occidi laus est; sed habendo non proscribi, non occidi laus est; sed habendo causam bonam, ista pati, haec laus est. Laus enim est in causae bonitate, non in poenae acerbitate. Nam quantacumque fuerint supplicia martyrum, numquid aequantur suppliciis omnium latronum, omnium sacrilegorum, omnium sceleratorum? Quid enim, et hos odit mundus? Odit plane. Excedunt enim mundi medietatem amplitudine malitiae, et ab ipsa mundanorum quodammodo hominum societate alieni sunt, infestantes pacem etiam terrenam; et patiuntur multa mala, sed non gratis. Denique vide vocem illius latronis cum Domino in cruce pendentis, cum insultaret ex alia parte unus duorum latronum Domino crucifixo, et diceret, Si Filius Dei es, libera te: compescuit illum alter, et dixit, Tu non times Deum, vel quia in eadem damnatione positus es? Et nos quidem recte pro factis nostris . Ecce non gratis: sed confessione effudit ex se saniem, et factus
Abbreviated transcription (Latin):
capillos capitis mei. Capillis capitis sui.
cõparauit inimicos suos. Merito rasi
st̃. qnͣdo in loco caluariȩ crucifixus .e̾.
Accipiant membra uocẽ hanc. discant
odio haberi gratis. Iã enĩ si necesse ÷
xp̃iane ut mundus oderit te. quare ñ
facis ut gratis oderit te. ut in corpore
dm̃ tui. & in hoc psalmo de illo p̃misso
agnoscas uocẽ tuã.: Quomͦ fiet ut oderit
tẽ mundus gratis: Si nichil eiuquã no¬
ceas. & sic odio habearis. hoc ÷ enĩ gratiᷤ.
sine causa. Parũ sit tͥ sine causa odio ha¬
beri. in suꝑ & p̾sta. ut retͥbuant tͥ ma¬
la ꝓ bonis. Confortati st̃ inimici mei.
qͥ ꝑsequunt᷑ me inuste. Qđ dix̃ multi¬
plicati st̃ suꝑ capillos capitis mei: hoc
postea confortati st̃ inimici mei. & qdđ
pͥmo. qͥ oder̃ me gͣtis: hoc postea qui
ꝑsequunt᷑ me iniustȩ. Qđ ÷ gratis: hoc
.C̾. inuiste. Ipsa. e̾. laus martrrũ. ñ in
pęna s in causa. Non ꝑsecutionẽ pati.
non teneri. ñ flagellari. ñ includi.

Expanded text:
atis. Capillis capitis sui comparavit inimicos suos. Merito rasi sunt, quando in loco Calvariae crucifixus est. Accipiant membra vocem hanc; discant odio haberi gratis. Jam enim si necesse est, christiane, ut mundus oderit te, quare non facis ut gratis te oderit, ut in corpore Domini tui, et in hoc psalmo de illo praemisso agnoscas vocem tuam? Quomodo fiet ut oderit te mundus gratis? Si nihil cuiquam noceas, et sic odio habearis: hoc est enim gratis, sine causa. Parum sit tibi sine causa odio haberi, insuper et praesta, ut retribuant tibi mala pro bonis. Confortati sunt inimici mei, qui persequuntur me injuste. Quod dixit, Multiplicati sunt super capillos capitis mei; hoc postea, Confortati sunt inimici mei: et quod primo, qui oderunt me gratis; hoc postea, qui persequuntur me injuste. Quod ergo gratis, hoc est injuste. Ipsa est vox martyrum, non in poena, sed in causa. Non persecutionem pati, non teneri, non flagellari, non includi,
Abbreviated transcription (Latin):
Laboraui clamans. raucȩ factȩ st̃ fauces meȩ.
hoc ubis hoc qͣnͣdo: Int̾rogͤat᷑n euangłiũ.
Passionẽ qͥppe dñi nr̃i. in hoc psalmo cog¬
noscimꝰ. Et quidẽ passũ eũ nominꝰ. in¬
trasse aquas usq ad animã eiꝰ. qr prȩua¬
luit seditio ad eũ occidendũ agnoscimꝰ.
legimꝰ. qr ñ respondebat eis u̾bũ. ut mi¬
pleret᷑ qđ in alio psalmo dictũ ÷. factus

Expanded text:
 raucae factae sunt fauces meae. Hoc ubi? hoc quando? Interrogemus Evangelium. Passionem quippe Domini nostri in hoc psalmo cognoscimus. Et quidem passum eum novimus; intrasse aquas usque ad animam ejus, quluit seditio ad eum occidendum, agnoscimus: legimus, quia non respondebat eis verbum, ut impleretur quod in alio psalmo dictum est, Factus
Abbreviated transcription (Latin):
ris: & tẽpestas demersit me. Gr̃ãs ipsiꝰ
miscdiȩ. qͥ uenit in altitudinẽ maris.
et glutiri a marino cȩto dignat᷑ e̾. s
euomitꝰ.e. t̾cia die. Uenit in altitudinẽ
maris. in qua altitudine nos dep̾ssi era¬
mꝰ. inqua altitudine nos naufragiũ
passi eramꝰ. Uenit illuc ipse & tẽpestas
dem̾sit illũ. qr fluctꝰ ibi passus ẽ. ipsos
homines. tẽpestates uoces dicentiũ.
crucifige. erucifige. Dicente pilato. ñ
inuenio causã ullã in hoc homine.
qͣre occidendus sit: inualescebant uoceᷤ
dicentiũ. crucifige crucifige. Augebat᷑
tẽpestas: donec dem̾geret᷑. qui uenerat
in altitudinẽ maris. & passus . ẽ. dñs int̾¬

Expanded text:
ris, et tempestas demersit me. Gratias ipsius ris, et tempestas demersit me. Gratias ipsius misericordiae qui venit in altitudinem maris, et glutiri a marino ceto dignatus est: sed evomitus est tertio die . Venit in altitudinem maris, in qua altitudine nos depressi eramus, in qua altitudine nos naufragium passi eramus: venit illuc ipse, et tempestas demersit illum; quia fluctus ibi passus est, ipsos homines; tempestates, voces dicentium, Crucifige, crucifige. Dicente Pilato, Non invenio causam ullam in hoc homine quare occidendus sit, invalescebant voces dicentium, Crucifige, crucifige . Augebatur tempestas, donec demergeretur qui venerat in altitudinem maris. Et passus est Dominus int
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: iniqͥtas ꝑ ipsũ facta ñ e̾. qr iniqͥtas
substantia ñ e̾. Substantiȩ illȩ ꝑ eũ fac¬
te st̃. quȩ laudant eũ. Uniu̾se creat᷑ȩ
laudant dm. A tribꝰ pueris in camino
cta ista habeant sensũ laudandi: s qr
cuncta bene cogitata laudẽ pariunt.
& implet᷑ cor consideratione creat᷑e ad
eructandũ ymnũ creatori. Laudant
om̃ia đm. s quȩ fec̃ ds̃. Nunqͥd in illo
smno adu̾tistis. qđ auaricia laudet
d̾m: laude̾t ibi dm & serpens. auaricia
ñ laudat. Om̃ia qͥppe repentia nomina¬
ta ibi st̃ in laude di. Nominata sunt
om̾i a repentia: sed ñ sunt ibi nomi¬
nata uitia aliqua. Uitia enĩ ex nobis
& ex nr̃a uoluntate habemꝰ. & uitia ñ
sunt substantia. In his infixus ẽ. dñs
quando ꝑsecutionẽ passus e̾. in uitio ui¬
deoꝵ ñ in substantia hominũ quȩ ꝑ il¬
lũ facta .ẽ. Infixus sũ inqͥt in limo ꝓfun¬
di. & ñ ÷ substantia. Infixus sũ. & non
inueni qđ feci. Ueni in altitudinẽ ma¬

Expanded text:
: iniquitas per ipsum facta non est, quia iniquitas facta non est. Substantiae illae per eum factae sunt quae laudant eum. Universa creatura laudans Deum, a tribus pueris in camino cta ista habeant sensum laudandi; sed quia cuncta bene cogitata laudem pariunt, et impletur cor consideratione creaturae ad eructandum hymnum Creatori. Laudant omnia Deum, sed quae fecit Deus. Numquid in illo hymno advertistis quod avaritia laudet Deum? Laudat ibi Deum et serpens; avaritia non laudat. Omnia quippe repentia nominata ibi sunt in laude Dei: nominata sunt omnia repentia; sed non sunt ibi nominata aliqua vitia. Vitia enim ex nobis et ex nostra voluntate habemus; et vitia non sunt substantia. In his infixus est Dominus, quando persecutionem passus est; in vitio Judaeorum, non in substantia hominum quae per illum facta est. Infixus sum, inquit, in limo profundi, et non est substantia. Infixus sum, et non inveni quod feci. 6. Veni in altitudinem ma
Abbreviated transcription (Latin):
agnꝰ corã tondente se. sic ñ aꝑuit os suũ.
Si factꝰ.ẽ. sic̃ homo ñ audiens. & ñ habers
in ore suo redargutiones. quomͦ labora¬
uit clamans. et raucȩ factȩ st̃ fauces eiꝰ.:
An ideo iã tc̃ tacebat qr raucꝰ erat. quia sine
causa tantũ clamauerat. E illã quidẽ
eiꝰ uocẽ de psalmo quodã in cruce noui¬
S quanta illa uox fuit. aut quã diutꝰna.
ut in ea raucȩ facte. eẽnt. fauces eiꝰ.
Diu clamauit. ue uob scribe & pharisei.
diu clamauit. ue mundo abscandalis.
Et re uera quomͦ raueꝰ clamabat. & ideo
ñ intelligebat᷑: qndo dicebant iudei.
Qͥa ÷ qđ dicit: Durꝰ.ẽ. hic sermo. qͥs po¬
test eũ audire: Nescimꝰ qͥd dicat. Ille
om̃ia uera dicebat: s illis raucȩ fuer̃
fauces eiꝰ. qͥ uoces eiꝰ ñ intelligebant.
Laboraui clamans. rauce facte st̃ fauces
meȩ. defecer̃ ocłi mei. ab sperando in¬
dm meũ. Absit hoc. ut a ꝑsona capitis
accipiat᷑. ab sit ut defecerint ocłi eiꝰ ab

Expanded text:
uit os suum . Si factus est sicut homo non audiens, et non habens in ore suo redargutiones, quomodo laboravit clamans, et raucae factae sunt fauces ejus? An ideo jam tunc tacebat, quia raucus erat, qui sine causa tantum clamaverat? Et illam quidem ejus vocem de psalmo quodam in cruce noviSed quanta illa vox fuit, aut quam diuturna, ut in ea raucae factae essent fauces ejus? Diu clamavit, Vae vobis scribae, et Pharisaei : diu clamavit, Vae mundo ab scandalis . Et revera quomodo raucus clamabat, et ideo non intelligebatur, quando dicebant Judaei: Quid est quod dicit? Durus est hic sermo; quis potest illum audire? Non scimus quid dicat . Ille omnia verba dicebat; sed illis raucae fuerunt fauces ejus, qui voces ejus non intelligebant. Laboravi clamans; raucae factae sunt fauces meae. 8. Defecerunt ocDeum meum. Absit hoc ut de persona capitis accipiamus! Absit ut defecerint oculi ejus ab
Abbreviated transcription (Latin):
responde. De solo filio int̾rogatꝰ. dm re¬
sponde. De utroq int̾rogatus: ñ deos s
adm̃ responde. ñ sic̃ in hominibꝰ. Quȩris
qͥd sit pat̾ abraham. respondet᷑ hõ. Sub¬
stantia eiꝰ respondet᷑. Quęris qͥd sit filiꝰ
eiꝰ isaac: respondet᷑ hõ. Qiuisdẽ substan¬
tiȩ abraham & ysaac. Quȩxis qͥd sit abra¬
hã & ysaac: ñ respondet᷑ ho. s homines.
Non sic in diuinis. Tanta enĩ ibi ÷ sub¬
stantiȩ societas: ut ȩqualitatẽ admit¬
tat. pluralitatẽ ñ admutat. Si gͦ ł di
ctũ fuerit. cũ dicis mͥ filiũ hoc eẽ. quoᷤ

Expanded text:
respondetur Deus. De singulis interogatus, Deum responde. De utroque interrogatus, Deum, non Deos responde. Non sic in hominibus. Quaeris quid sit pater Abraham: respondetur, Homo; substantia ejus respondetur. Quaeris quid sit filius ejus Isaac: respondetur, Homo; ejusdem substantiae Abraham et Isaac. Quaeris quid sit Abraham et Isaac: non respondetur, Homo; sed Homines. Non sic in divinis. Tanta enim ibi est substantiae societas, ut aequalitatem admittat, pluralitatem non admittat. Si ergo tibi dictum fuerit, Cum dicis mihi Filium hoc esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ ocłi tui ab sꝑando in dm̃ tuũ. Palpasti
cicatͥces. & inuenisti dm cuũ. Palpasti
formã serui. & cognouisti dm̃ tuũ. Cui
tam̃ ipse dñs ait. Quia uidisti credidi¬
sti.Et nos pnuncians uoce mĩȩ suę. beati

Expanded text:
runt oculi tui ab sperando in Deum tuum: palpasti runt oculi tui ab sperando in Deum tuum: palpasti cicatrices, et invenisti Deum tuum; palpasti formam servi, et cognovisti Dominum tuum. Cui tamen ipse Dominus ait: Quia vidisti, credidisti. Et nos praenuntians voce miseri
Abbreviated transcription (Latin):
cti st̃. qͥ tc̃ credidit qnͣdo illi defeceruns.
Uide membra eiꝰ desꝑantia. Attende duoᷤ
illos qͦs post resurrectionẽ inuenit
in uia colloquentes secũ. quoꝵs erat
unꝰ cleophas qnͣdo detinebant᷑ ocłi eoꝵ
ne agnoscerent eũ. Quomͦ enĩ ocłis ag¬
noscerent. a quo m̃te titubarant.
Factũ erat aliqͥd i ocłis eoꝵs. simile
m̃tis ipsors. Loquebant᷑ enĩ int̾ se. &
cũ ab eo cõpellerent᷑ unde loquęrent᷑.
respondert᷑. Tu solus ꝑegrinaris in
ierłm. & nescis quȩ facta st̃. quomͦ
iħc natarenꝰ potens in factis & dictis
occisus .ẽ. a senioribꝰ & pͥncipibꝰ sacerdo¬
tũ : & nos sꝑabamꝰ qd̾ ipse erat redẽp¬
Defecer̃ ocłi eoꝵ. ab sꝑando in dm ip¬
sorũ. Ipsos gͦ inse tͣnffigurauit dicen¬
do. aefecerunt ocli mei absꝑando in
dm̃ meũ. hanc spẽ reddidit: qnͣdo eica¬
tͥces palpandas obtulit. Quas cũ tetigis¬
set thomas. rediit ad spẽ quã ꝑdiderat.
& exclamauit. Dñs m̃s. & d̾s ms. defece¬

Expanded text:
victi sunt, qui tunc credidit, quando illi defecerunt . Vide membra ejus desperantia; attende duos illos quos post resurrectionem invenit in via colloquentes secum, quorum unus erat Cleophas, quando detinebantur oculi eorum ne eum agnoscerent. Quomodo enim oculis agnoscerent, a quo mente titubarant? Factum erat aliquid in oculis eorum simile mentis ipsorum. Loquebantur enim inter se, et cum ab eo compellarentur unde loquerentur, responderunt: Tu solus peregrinaris in Jerusalem? Nescis quae facta sunt, quomodo Jesus Nazarenus, potens in factis et dictis, occisus est a senioribus et principibus sacerdotum? Et nos sperabamus quod ipse erat redempDefecerunt oculi eorum ab sperando in Deum ipsorum. Ipsos ergo in se transfiguravit dicendo: Defecerunt oculi mei ab sperando in Deum meum. Hanc spem reddidit, quando cicatrices palpandas obtulit; quas cum tetigisset Thomas, rediit ad spem quam perdiderat, et exclamavit: Dominus meus, et Deus meus. Defece
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. qñtũ me diligat. qͣntũq mͥ largia¬
t᷑ de bonitate sua: ex comꝑatione mui¬
corũ meoꝵ mͥ oftendit. Quia cũ sint
ex una massa uasa irȩ. uasa miscđ̃iȩ:¬
ni ilł largiat᷑ d̾s. Et deinde. ne occideriᷤᷤ
eos. neqͣndo obliuiscant᷑ legis tuȩ. Hoc
dictũ ẽ. de iudeis. Sed qͥd illis facies: Dis¬
ꝑge illos in uirtute tua. Os tende illis
Q tu fortis es. ñ ipsi qͥ de uirtute sua
p̾sum̃do. ueritatẽ tuã ñ cognouert.
Non quales ipsi ft̃ fortes. de quibꝰ dictũ
e. irruert̾ suꝑ me fortes. s quał tu fortis
ad disꝑdendos eos. & deduc eos ꝓtector
m̃s dñe. Id ẽ. sic eos disꝑge ut ñ eos dese¬
ras. neqͣndo obliuiscant᷑ legis tuȩ. & in
eo ipso me ꝓtegas. ut de ipsoꝵ disꝑsione
habeã testimoniũ miscdĩȩ tuȩ. Et seqͥt᷑.¬
tias Delicta inqͥt oris eors sermonem¬

Expanded text:
ntum me diligat, quantumque mihi largiatur de bonitate sua, ex comparatione inimicorum meorum mihi ostendit; quia cum sint ex una massa vasa irae et vasa miselis Deus largiatur boni. Et deinde, Ne occideris eos, nequando obliviscantur legis tuae: hoc dictum est de Judaeis. Sed quid illis facies? Disperge eos in virtute tua. Ostende illis quia tu fortis es, non ipsi qui de virtute sua praesumendo, veritatem tuam non cognoverunt: non quales ipsi fortes sunt, de quibus dictum est, Irruerunt super me fortes; sed qualis tu fortis ad dispergendos eos. Et deduc eos, protector meus Domine: id est, sic eos disperge, ut non eos deseras, nequando obliviscantur legis tuae; et in eo ipso me protegas, ut de ipsorum dispersione habeam testimonium misericordiae tuae. 3. Et seqDelicta, inquit, oris eorum e
Abbreviated transcription (Latin):
toto orbe diffusȩ. & ñ solũ dolete uide¬
os qui grãm istã gentibꝰ inuidebant: s
plus hereticos plangite. Si enĩ dolendi.
sunt qui collecti ñ st̃. quanto amplius
qͥ collecti diuisi st̃. Iubilate deo om̃is
t̾ra. Qͥd est iubilate: In uocẽ erũpite
gaudioꝵ. si ñ potestis u̾bors. Non enĩ
uerbis iubilat᷑. s solus gaudentiũ
sonitꝰ reddit᷑ quasi parturientis. et
ceptȩ quȩ uerbis explicari ñ possit.
ubilate deo om̃is t̾ra. Nemo iubilet
in parte. om̃is t̾ra iubilet. Catholica
iubilet. chatholica totũ tenet. Qui¬
cunq partẽ tenet. & a toto p̾cisus . ẽ:
ululare uult. ñ iubilare. Iubilate deo
om̃is t̾ra. Psallite aut̃ nomini eiꝰ. Qͥd¬

Expanded text:
toto orbe diffusae; et non solum dolete Judaeos qui gratiam istam Gentibus invidebant, sed plus haereticos plangite. Si enim dolendi sunt qui collecti non sunt, quanto amplius qui collecti divisi sunt? Jubilate Deo, omnis terra. Quid est, Jubilate? In vocem erumpite gaudiorum, si non potestis verborum. Non enim verbis jubilatur; sed solus gaudentium sonitus redditur, quasi parturientis et ceptae, quae verbis explicari non possit. Jubilate Deo, omnis terra: nemoin parte: omnis terra jubilet, Catholica jubilet. Catholica totum tenet: quicumque partem tenet, et a toto praecisus est, ululare vult, non jubilare. Jubilate Deo, om
Abbreviated transcription (Latin):
accedit pͥma. uice ignis. Post ᷤ ablato
timore. metuendũ . e̾. ne felicitas
mundana corrũpat. Cũ aut̃ ignis¬
te crepare ñ fecerit. & in aqua non
merseris s enataueris: ꝑ disciplinã
transis ad requiẽ. & transiens ꝑ ignẽ
et aquã educeris in refrigerium.
Quarũ enĩ rerũ signa st̃ in sacrañtas:
ipse res st̃ in illa ꝑfectione uitȩ et̾rȩ.
Iam cũ transierimus ad illud refrige
imimicũ. nullũ tẽptatorẽ. nullũ in¬
uidũ. nullũ ignẽ. nullã aquã. ꝑpetu¬
ũ ibi refrigeriũ erit. Refrigerium
ꝓpt̾ quietẽ dr̾. Nam si dicas calor. ẽ:
uerũ est. Si dicas refrigeriũ: uerũ .ẽ.
Si enĩ refrigeriũ male accipias: qͣsi
torpescimꝰ ibi. Non aut̃ torpescimus
calorẽ in alio psalmo. Nec est qͥ se abs¬
condat a calore eiꝰ. Qͥd dicit & apłs.¬

Expanded text:
accedit prima, vice ignis; postea ablato accedit prima, vice ignis; postea ablato timore, metuendum est ne felicitas mundana corrumpat. Cum autem te ignis crepare non fecerit, et in aquam non merseris, sed enataveris; per disciplinam transis ad requiem, et transiens per ignem et aquam educeris in refrigerium. Quarum enim rerum signa sunt in Sacramenti, ipsae res sunt in illa perfectione vitae aeternae. Jam cum transierimus ad illud refrigerinimicum, nullum tentatorem, nullum invidum, nullum ignem, nullam aquam; perpetuum ibi refrigerium erit. Refrigerium propter quietem dicitur. Nam si dicas, Calor est, verum est: si dicas, Refrigerium, verum est. Si enim refrigerium male accipias, quasi torpescimus ibi. Non autem torpescimus calorem in alio psalmo: Nec est qui se abscondat a calore ejus . Quid dicit et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
uita. Ignis urit. aqua corrũpit.
Utrunq metuendũ. & ustio tribu¬
lationis. & aqua corruptionis. Quan¬
do sunt res anguste. & aliqua quȩ
infelicitates dicunt᷑ in hoc mundo:
qͣsi ignis ẽ. Quando st̃ res ꝓsꝑȩ & a¬
bundantia scłaris circũ fluit᷑: qͣsi
aqua . ẽ. Hide. ne te ignis exurat. ne
aqua corrũpat. firmus esto adu̾sus
ignẽ. Coqui te oportet tanquã uas
fictũ. mitteris in caminũ ut firme
matũ. aquã ñ timet. Uas aut̾ si soli¬
datũ igne ñ fuerit: tanquã lutũ
aqua soluet᷑. Noli festinare ad aquã.
P ignẽ transi ad aquã. ut transeas & aꝙͣ.
ꝓpt̾ea & in sacram̃tis in cateciando. &
in exorcizando. ad hibet᷑ priꝰ ignis. Nã
unde plerunq immundi sp̃e clamaÑ
ardeo. si ille ignis ñ ẽ: Post ignẽ au¬
tẽ exorcisii. uenit᷑ ad baptisinũ. ut
ab igne ad aquã. ab aqua in refrigeri¬
ũ. Qđ aut̾ in sacram̃tis: hoc intẽptati¬
onib huiꝰ scłi. Angustia timoris

Expanded text:
vita. Ignis urit, aqua corrumpit. vita. Ignis urit, aqua corrumpit. Utrumque metuendum est, et ustio tribulationis, et aqua corruptionis. Quando sunt res angustae, et aliqua, quae infoelicitas dicitur in hoc mundo, quasi ignis est. Quando res sunt bundantia saeculi circumfluit, quasi aqua est. Vide ne te ignis exurat, ne aqua corrumpat. Firmus esto adversus ignem; coqui te oportet: tanquam vas fictum mitteris in caminum ignis, utmatum aquam non timet; vas autem si solidatum igne non fuerit, tanquam lutum aqua solvetur. Noli festinare ad aquam; per ignem transi ad aquam, ut transeas et aquam. Propterea et in Sacramentis, et in catechizando, et in exorcizando, adhibetur prius ignis. Nam unde plerumque immundi spiritus clamant, Ardeo, si ille ignis non est? Post ignem autem exorcismi venitur ad Baptismum; ut ab igne ad aquam, ab aqua in refrigerium. Quod autem in Sacramentis, hoc in tentationibus hujus saeculi: angustia timoris
Abbreviated transcription (Latin):
b. Passa . ẽ. hoc. et singillatĩ etiã
se in hac uita ab his tẽptationibus
potest dicere immunẽ. Ergo impo¬
nit homines suꝑ capita nr̃a. Tole¬
ramꝰ quos nolumꝰ. patim᷑ suꝑiores ali¬
quando quos nouimꝰ peiores. Peccata
enĩ si desint: bene suꝑior ÷ homo.
Quanto autẽ plura stͥ. tanto ÷ inferi¬
or. Bonũ ÷ ut consideremꝰ nos eẽ. pec¬
catores. & sic toleremꝰ positos suꝑ ca¬
pita nr̃a: ut & nos dõ confiteam᷑. qr
digna patimꝰ. Qͥd enĩ indigne pateriᷤ
qd̾ facit qui iustus e̾: Posuisti tribu¬
lationes in dorso nr̃o. imposuisti
homines suꝑ capita nr̃a. Sęuire ui¬
det᷑ ds̃ cũ ista facit. Ne metuas. pater
male uiuis: si parcit. plus irascit᷑.
Om̃ino iste tͥbulationes flagella st̃ cor¬
rigentẽs. ne sint sententiã punienteᷤᷤ.
aqua: utrunq ꝑicłosũ . ẽ. in hac ui¬
ta. Certe uidetur aqua ignẽ extin¬
guere. & ignis uidet᷑ aquã siccare.
Ita & ipse tẽptationes qͥb ab undat hec

Expanded text:
passa est hoc singillatim, etiam se in hac vita ab his tentationibus possit dicere immunem. Ergo imponuntur et homines super capita nostra: toleramus quos nolumus, patimur superiores aliquando quos novimus pejores. Peccata autem si desint, bene superior est homo; quanto autem plura adsunt, tanto est inferior. Et bonum est ut consideremus nos peccatores esse, et sic toleremus impositos super capita nostra; ut et nos Deo confiteamur quia digne patimur. Quid enim indigne pateris quod facit qui justus est? Posuisti tribulationes in dorso nostro: imposuisti homines super capita nostra. Saevire videtur Deus, cum ista facit: ne metuas; quoniamale vivis, si parcit, plus irascitur. Omnino istae tribulationes flagella sunt corrigentis, ne sit sententia punientis. et aqua utrumque periculosum in hac vita. Certe videtur aqua ignem extinguere, et ignis videtur aquam siccare. Istae ipsae tentationes sunt, quibus abundat haec
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. ꝓpħas. apłos. om̃s recte ꝓferentes
uerbũ ueritatis. & habentes in se lumen
occultũ. sic̃ habent nubes unde choruscant.
Homines gͦ nubes. Quio sͥ itaq uult dñe.
qr magnificata ÷ usq ad cȩlos miscdia tua.
& usq ad nubes ueritas tua: Ueritas p̃pol¬
lec in angłis. s dedisti illã & hominib. &
deduxistĩ illã usq ad nubeᷤ. Rursũ miscd̃ia
uident᷑ angłi ñ indigere: sed qr homines
miserdi tũ miseraeris. & p̃bendo illis miseri¬
cordiã cõmutatione resurrectionis angłos
nec deseruit nos miscđia facẽ beatos ꝑ gr̾am
suã. nec frau dauit nos ueritate. qr primo
ueritas carne oꝑta uenit ad nos. & sanauit
ꝑcarnẽ suã ocłm interiorẽ cordis nr̃i. ut
eã pꝰ ea facie ad faciẽ uidere possimꝰ. Agen¬
tes gͦ illi gr̃as. dicamꝰ cũ ipso psalmo ultimoᷤᷤ
u̾sus. quos iã dudũ etiã dix̃. Eraltare suꝑ cȩ

Expanded text:
tas, Apostolos, omnes recte proferentes verbum veritatis et habentes in se lumen occultum, sicut habent nubes unde coruscant: homines ergo nubes. Quid sibi itaque vult, Domine, Quia magnificata est usque ad coelos misericordia tua, et usque ad nubes veritas tua? Veritas praepollet in Angelis: sed dedisti illam et hominibus, et deduxisti illam usque ad nubes. Sursum misericordia videntur Angeli non indigere; sed quia homines miseros tu miseraris, et praebendo illis misericordiam communicatione resurrectionis Angelos nec deseruit nos misericordia facere beatos per gratiam suam, nec fraudavit nos veritate: quia primo veritas carne operta venit ad nos, et sanavit per carnem suam oculum interiorem cordis nostri, ut eam postea facie ad faciem videre possemus . Agentes ergo illi gratias, dicamus cum ipso Psalmo ultimos versus, quos jamdudum etiam dixit: Exaltare supe
Abbreviated transcription (Latin):
psalteriũ in suꝑiore parte ht̃. cithara
aut̃ hoc genꝰ lignũ cauũ & resonans. in in¬
feriore parte ht̃. Itaq in psalterio cordȩ
sonũ desuꝑ accipiunt. in cithara autem
corde ex inferiore parte sonũ accipiunt.
Hoc int̃ est. int psalteriũ &e ercharã. Qa gͦ hec
duo organa nob̃ figurant: Excitat enĩ xp̃c

Expanded text:
psalterium in superiore parte habet. Cithara psalterium in superiore parte habet. Cithara autem hoc genus ligni concavum et resonans in inferiore parte habet. Itaque in psalterio chordae sonum desuper accipiunt; in cithara autem chordae sonum ex inferiore parte accipiunt: hoc interest inter psalterium et citharam. Quid ergo duo haec organa nobis figurant? Excitat enim C
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s paratũ cor meũ. cantabo & psallam.
Exurge gła mea. Ille qͥ fugerat a facie saul¬
inspeluncã: glorificet᷑ post passionẽ. Ex¬
urge psalteriũ & cithara. Quid uocat ut
surgat: Duo organa uideo. corpꝰ aut̃ xp̃i
unũ uideo. Una caro resurrexit. & duo
organa resurrexer̃. Alterũ organũ psal¬
teriũ. alterũ cithara. Organa dicuntur
omia instrum̃ta musicoꝵ. Non illud orga¬
s qͥd qͥd parat᷑ ad cantilenã et corporeũ est
quo instrum̃to utit᷑ qui cantat. organũ
uolo quantũ dat dñs indicare uobis. &
qmͦ distincta sint. & quare distincta. et qua¬
re utrunq dicat᷑ exurgẽ. Iã diximꝰ una
caro dñi resurrexit. & dr exurge psalte¬
riũ & cithara. Psalteriũ organũ ẽ. qdđ
qͥdẽ manibꝰ fert᷑ ꝑcutientis. & cordas dis-¬
tentas habet. s illũ locũ unde sonũ acci¬
piunt corde. illud concauũ lignũ qđ pen¬
det. & tactu resonat qi concipit aerẽ.

Expanded text:
fossa conscientia: ibi est enim fovea quo cadit fossa conscientia: ibi est enim fovea quo cadit impius, in conscientia mala. Putas eum in foia mea, glorificetur Jesus post passionem. Exsurge, psalterium et cithara. Quid vocat, ut surgat? Duo organa video, corpus autem Christi unum video: una caro resurrexit, et duo organa surrexerunt. Alterum ergo organum psalterium, alterum cithara. Organa dicuntur omnia instrumenta musicorum. Non solum illud orgased quidquid aptatur ad cantilenam, et corporeum est, quo instrumento utitur qui cantat, organum volo, quantum Dominus dat, indicare vobis, et quomodo distincta sunt, et quare distincta, et quare utrique dicatur, Exsurge. Jam diximus, una caro Domini resurrexit; et dicitur, Exsurge, psalterium et cithara. Psalterium est organum, quod quidem manibus fertur percutientis, et chordas distentas habet; sed illum locum unde sonum accipiunt chordae, illud concavum lignum quod pendet et tactum resonat, quia concipit aerem,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuat mortuus ẽ. Fodert̃ ante faciẽ meã
foueã. & incider̃ in eã. Om̃ibꝰ mał. necesse
.ẽ. hoc contingat. Bonoꝵ aut̃ patientia.
p̃parationẽ cordis excipit uoluntatẽ di.
& głat᷑ intͥbulationib dicens qd̾ seqͥt. sa
ratũ cor meũ ds paratũ cor meũ. cantabo
& psallã. Quid fec̃. qͥ mͥ parauit foueã: Meũ¬
cor paratũ ẽ. Ille parauit foueã ad deci
piendũ. ergo cor ñ parabo ad ꝑcipiendũ¬
ad ꝑpetiendũ ᷤ Ille parauit foueã ad op¬
primendũ ego cor ñ pare̾bo ad tolerandũ:
Propt̾ea ille incidet in fouẽ ego aut̃ cantabo
& psallã. Audi cor paratũ ab apło. qr imi¬
tionẽ. ꝓbatio spẽ. spes ñ confundit: q cari¬
tas dĩ difsusa ẽ. incordibꝰ nr̃is. ꝑ sp̃m sc̃m
qͥ datꝰ e̾. nob̾. Frat in p̃ssuris. in catenis.
in carcerib. in plagis. in fame & siti. in
frigore & nuditate. in om̃i uastatione
lationibꝰ. Unde. nͥ qr paratum ẽ. cor eiꝰ
do cantabat & psallebat. Paratũ cor meũ¬

Expanded text:
n obfuit, sed ipsis obfuit. Et nolite putare, fratres, ipsis solis hoc accidisse. Omnis qui parat foveam fratri suo, necesse est ut ipse incidat in eam. Intendite, fratres mei, christianos oculos habete, nolite decipi visibilibus. Forte enim alicui vestrum, quia hoc dixi, subvenit modo aliquis qui voluit fratri suo fraudem facere, et voluit ei aliquas insidias machinari, et mago cor non parabo ad perpetiendum? Ille paravit foveam ad opprimendum, ego cor non parabo ad tolerandum? Propterea ille incidet in eam, ego autem cantabo et psallam. Audi cor paratum in Apostolo, quia imiInterrogo vos tanquam christianos, ut sumatis exemplum de his quae jam novimus.  datus est nobis . Erat in pressuris, in catenis, in carceribus, in plagis, in fame et siti, in frigore et nuditate, in omni vastatione lationibus. Unde, nisi quia paratum est cor ejus? Ideo cantabat et ps