comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deratiõe ꝓbant sp̃m localit̾ ñ mo¬
ueri ꝙͥuis incorꝑe sit quod loca¬
lit᷑ uouetur tẽporalit tam̃ moue¬
ri q uicissitudini subiacens de
alio in aliud̃ mutat᷑. S nos in oc¬
cultis nimis curiosos ẽẽ ñ opor¬
tet. ne forte plus p̾sumamꝰ ꝙͣ pos¬

Expanded text:
iter non moveri, quamvis in corpore sit quod localiter movetur, temperaliter tamen moveri, quia vicissitudini subjacens de alio in aliud mutatur. Sed nos in occultis nimis curiosos esse non oportet, ne forte plus praesumamus quam pos
Abbreviated transcription (Latin):
fiet. ut cuq oꝑa sua ł bona ł mala.
cuncta ui memoriã reuocent᷑. ⁊ m̃¬
tis intuitu mira sceleritate cernan¬
tur. ut accuset ł excuset ꝯscientiã.
atq ita simul ⁊ om̃s ꝯsingłi iudi¬
cent᷑. Que nimirũ uis anuna libri

Expanded text:
t ut cuique sua opera vel bona vel mala cuncta in memoriam revocentur, et mentis intuitu mira celeritate cernantur, ut accuset vel excuset conscientia, atque simul et omnes et singuli judicentur. Quae nimirum vis divina libri
Abbreviated transcription (Latin):
runt arbitrio uoluntatis. Nescimꝰ
enĩ qͦ iudicio ãi bonꝰ ille. sit pauꝑ:
malus ille. sit diues. Iste gaudeat¬
quẽ ꝓsuis ꝑditis morib cruciari
ñ solũ inult᷑. uerũ :̃ dãpnatꝰ innocẽs
aut iniqͥtate iudicis p̾ssus. aut fal¬
sis obrutꝰ testimoniis. eꝯtrario sce¬
lestus adu̾sariꝰ eiꝰ. ñ solũ impunitꝰ.
uerũ uindicatꝰ insultet. Impiꝰ ob¬
time ualeat. piꝰ langorib tabescat.
Latrocinent᷑ sanissimi iuuenes. ⁊
qͥ nec u̾bo quẽpiã lede potuert᷑. di¬
u̾sa m̃broꝵ atrocitate affugant᷑. n¬
fantes utiles reb humanis in mat᷑a
morte rapiant᷑. n qͥui det᷑ nec nasci.
debuisse. Aiutissime insuꝑ uiuat.
Plenꝰ cͥminib sublimet᷑ honorib
⁊ hominẽ sine q̃rela tenebre igno

Expanded text:
runt arbitrio voluntatis. Nescimus enim quo judicio Dei bonus ille sit pauper; malus ille sit diquem pro suis perditis moribus cruciari non solum inultus, verum etiam damnatus innocens, aut iniquitate judicis pressus, aut falsis obrutus testimoniis; e contrario scelestus adversarius ejus non solum impunitus, verum etiam vindicatus insultet: impius optime valeat, pius languore tabescat: latrocinentur sanissimi juvenes; et qui nec verbo quemquam laedere potuerunt, diversa morborum atrocitate affligantur infantes: utilis rebus humanis immatura morte rapiatur; et qui videntur nec nasci debuisse, diutissime insuper vivant: plenus criminibus sublimetur honoribus, et hominem sine querela tenebrae igno
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ euiꝰq ꝯscientia adtestimoniũ
erit deducta. Tc̾ omĩs ante oculos
culpa reducit᷑. mens suꝑ gehenne
incendia. suo grauiꝰ igne cruciat᷑.
sepe cogitemꝰ qͥles erimꝰ indie
iudicii. purissimis angłoꝵ ꝯspectib
offerendi. ⁊ et̾̃no iudici ratiõe. de
libris conscientie readit᷑. Remo¬
ipsã s aiãm ĩcordis speculo demon¬
strandã. ⁊ testes ꝯtra eã ñ deforis
dos. adicienda erunt ñ aliqͣ ꝑegri¬
na.s nuniũ nota testimonia .i. oꝑa¬

Expanded text:
ujusque conscientia ad testimonium erit deducta. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. s cogitemus quales erimus in die judicii purissimis angelorum conspectibus offerendi, et aeterno judici rationem de libris conscientiae reddituri. Remoipsam sibi animam de cordis speculo demonstrandam et testes contra eam non deforis dos. adicienda erunt non aliqua peregrina, sed nimium nota testimonia, id
Abbreviated transcription (Latin):
rismatis unctionẽ iam ab an¬
tiquo in uet̾i testamento in¬
stitutã legimꝰ. quia tunc quidẽ
reges solum ꝙ sacerdotes lime¬
bantur. Quoꝵ unctione singłaris
ille unctus p̾figurabat᷑. qui p̾cun¬
ctis participib suis unctus est.
ut cum illo participarent in
nomine qͥ participos illius ẽe
mererentur in unctiõe. Acrisma¬

Expanded text:
rismatis unctionem jam ab antiquo in Veteri Testamento institutam legimus, qua tunc quidem reges solum et sacerdotes liniebantur. Quorum unctione singularis ille unctus praefigurabatur, qui prae cunctis participibus suis unctus est , ut cum illo participerant in nomine, qui participes illius esse mererentur in unctione. A chrisma
Abbreviated transcription (Latin):
in regnum di. De forma baptismi.
aptismi forma iam oli in di¬
luuio p̃cessit. ubi in figura
saluandorum octo anime ꝑ lig¬
num saluate sunt. Similiter ⁊
in mari rubro ubi aqua baptis¬
mum. n rubor sanguinẽ p̾ferebat.
Similit̾ an aqua asꝑsionis cui ei¬
nis rufe uitule miscebat᷑ que car¬
nem xꝑi figurabat que femineo
sexu designatur ꝓpter infirmi

Expanded text:
i . CAP. XV. De forma baptismatis. Baptismi forma jam olim in diluvio praecessit, ubi in figura salvandorum octo animae per lignum salvatae sunt. Similiter et in mari Rubro, ubi aqua baptismum, et rubor sanguinem praeferebat. Similiter in aqua aspersionis cui cinis rufae vitulae miscebatur, quae carnem Christi figurabat, quae feminino sexu
Abbreviated transcription (Latin):
n tñ seꝑ manet in qͥb manet. Nã si ꝓpt̾ea
ñ sẽꝑ manet qi ñ ĩ oĩb manet. gͦ nec fi¬
des aut spes ħ manet. qr ñ in õĩb ma¬
net. Multienĩ a fide ⁊ spe q̃ ĩ dm ẽ reces¬
sert᷑ ⁊ fidẽ ⁊ spem ipsã qͣm hab̃e ceꝑant
deseruert̃. ⁊ excidit ab eis fides ⁊ spes
ñ in hac uita. nec tñ id cͥco minꝰ uerũ
fuit qd̾ dictũ ẽ. nc̃ manet fides. spes.

Expanded text:
n semper manet in quibus manet. Nam si propterea non semper manet quia non in omnibus manet, ergo nec fides aut spes hic manet, quia non in omnibus manet. Multi enim a fide et spe quae in Deum est recesserunt, et fidem et spem ipsam quam habere coeperant deseruerunt; et excidit ab eis fides et spes etiam in hac vita. Nec tamen idcirco minus verum fuit quod dictum est: Nunc manent fides, spe
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃. Ecce habes manifeste qr qͥdã ad tẽpꝰ
caritatẽ habentes ꝙr nulla usq ad fi i
sũ qͥdã qͥ ab illa ad tẽpꝰ cadt̃. qi it̾um
resurgt᷑ ꝯseruant᷑ ⁊ saluant᷑. Alii
uͦ qi ab illa nũqͣm deficiunt usq in fi¬
nẽ ꝑ seu̾anti feruore semel cepte cari-¬
tatis deuotionẽ ꝑducunt. Qd mani-¬
festiꝰ qris: Siħ ñ uides qͥd uides:S

Expanded text:
d tempus charitatem habentes, quia in illa usque in finem sum quidam qui ab illa ad tempus cadunt, quia iterum resurgunt, conservantur et salvantur. Alii vero, quia ab illa nunquam deficiunt, usque in finem perseverant fervore semel captae charitatis devotionem perducunt. Quid manifestius quaeris? Si
Abbreviated transcription (Latin):
Sic isti de caritate m̃tiunt᷑. nescientes
caritatẽ qr p̾sumere ñ debuert̃ in eo
qđ uidẽ ñ potuert᷑. Diẽt qi caritas se¬
mel habita deinceps nũꝗͣ ampliꝰ amit¬
tat᷑. Ego gͥ illos int̾rogo. si ipsi ũꝗͣ ca¬
sent. S uereor qd̃ iõ pociꝰ ñꝙͣ ꝑdidu̾nt
q nũqͣm habuert̃. Si aũ nũqͣm habuert̃
neq gustauert̃ qͦmͦ asserere p̃sumunt
qd̃ nesciunt. Si aũ caritatẽ aliq̃n habu¬
ert̃ ħnt adhuc ipsã caritatẽ qͣm habue¬
rt̃. ꝙi scđm sententiã ipsoꝵ semel habi¬
tam amitt̾e ñ potuert̃. Si aũ ħnt ca

Expanded text:
iuntur, nescientes charitatem, quia praesumere non debuerunt in eo quod videre non potuerunt. Dicunt quod charitas semel habita, deinceps nunquam amplius amittatur. Ego igitur illos interrogo si ipsi chase nunquam habuerunt. Si autem nunquam habuerunt neque gustaverunt, quomodo asserere praesumunt quod nesciunt? Si autem charitatem aliquando habuerunt, habent adhuc ipsam charitatem quam habuerunt, quia secundum sententiam ipsorum semel habitam amittere non potuerunt. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
ut mͥ credas. Immo ñ credas mͥ s u̾itati.¬
audigͦ qd̾ dicit. Apłs inqͥt cũ dixiss
scimꝰ qm̃ diligentib dm oĩa cooꝑant᷑
in bonũ sciens ñnullos dđm dilige̾. ⁊ in
eo bonousq in finẽ ñ ꝑmane̾: mox ad¬
didit. his qͥ scđm ꝓpositũ uocati st̃ scĩ
Hi enĩ in eo qd diligt̃ đm ꝑmanent us¬
q infinẽ: ⁊ qͥ ad tẽpꝰ iñdeuiant reu̾tunt᷑.¬

Expanded text:
ut mihi credas. Imo non mihi sed veritati inquit, cum dixisset: Scimus quoniam diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, sciens nonnullos Deum diligere, et in eo bono usque ad finem non manere, mox addidit: his qui secundum propositum vocati sunt sancti. Hi enim in eo quod diligunt Deum permanent usque in finem. Et qui ad temp
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sub tẽꝑe iuuit. ⁊ utriꝰq ꝯditio u¬
na ẽ in tẽꝑe.S dicis. Quid sͥ gͦ uult
auctoritas q̃ dic̃. caritas nũqͣm excidit:
Audi qͥd. Tu fortassis sic intelligebas. qd̾
semel habet᷑ ampliꝰ ñ amittit᷑. Noluit ħ
dicẽ scͥpt᷑a. s aliud qd̾ qͥdẽ idcͥco ñ recte
intellexisti ꝙ ipsam scͥpt᷑ã ñ bñ inspe
inqͥt manent tria ħ. fides spes caritas.

Expanded text:
ivit, et utriusque conditio una est in tempore. Sed dicis: Quid ergo sibi vult auctoritas quae dicit: Charitas nunquam excidit? Audi quid: Tu fortassis sic intelligebas, quod ex quo semel haberetur amplius non amitteretur. Noluit hoc dicere Scriptura, sed aliud quod tu quidem idcirco recte non intellexisti, quia ipsam Scripturam non bene inspexNunquid non manent tria haec, fides, spes, charitas?
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ hominẽ amat. ñ pecuniã. amicũ
ñ lucrũ. Quienĩ ꝓpt̾ solã pecuntã
amat qͣndiu pecunia habundat amat
Qñ pecunia deficit. dilectio deficit. ⁊ ñ ẽ
ñ fuit s putabat᷑. nune manifeste
amicꝰ nec ẽẽ nrc fuisse cõꝓbat᷑. Illi gͦ
iure dr̃ qͥ amicꝰ ẽ semꝑ diligit. Si amicꝰ
fiusti in ꝓsꝑitate. dilige in adu̾sitate.
Quid enĩ in ꝓsꝑitate dilexeris: in adu̾¬
sitate ostendis. Si enĩ amicũ dilexisti
adhuc ipse ẽ dilige ipsũ. Cur cess di¬
lectio cũ qd̾ amat᷑ ñ auferat. Si aũ for¬
tunã dilexisti. ñ habes qd iã diligas
qr fortuna discessit. ⁊ remansit hõ so¬
ligit. Instas adhuc qͣsi maiꝰ aliqͥd ad¬
ducturꝰ ad cõpbandũ: qr caritas semel
habita ñ recedat. Ostendif in tegrã
nitas eccłe: Ecce qͣm bonũ ⁊ qͣm iocun¬
dũ habitare fr̃is inunũ. Qd unũ: Ma¬
nete indilectiõe mea. G caritas uni

Expanded text:
qui hominem amat non pecuniam, amicum non lucrum. Qui enim propter solam pecuniam amat, quandiu pecunia abundat, amat; quando pecunia deficit, dilectio deficit, et non est non fuit, sed putabatur, nunc manifeste amicus nec esse nec fuisse comprobatur. Illi ergo jure dicitur qui amicus est semper diligit. Si amicus fuisti in prosperitate: dilige in adversitate. Quid enim in prosperitate dilexeris, in adversitate ostendis. Si enim amicum dilexisti, adhuc ipse est, dilige ipsum. Cur cesset dilectio, cum quod amatur non aufertur. Si autem fortunam dilexisti, non habes jam quod diligas, quia fortuna discessit et permansit homo soligit. Instas adhuc quasi majus aliquid adducturus ad comprobandum quod charitas semel habita non recedat. Ostendis integram tunitas Ecclesiae? Ecce quam bonum et quam jucundum habitare fratres in unum . Quod unum? Manete in dilec
Abbreviated transcription (Latin):
Gfides fides ñ fuit q̃ aliq̃n fides eẽ desiit
Qr̃ ñ similr̃ dicis. qi nũqͣm alb fuit.
qͥ aliq̃n alb eẽ cessauit: Nonne intel¬
Qđ enĩ qͥs nũꝗͣ. fuit ñqͣm eẽ desiit. Q¬
ꝓpt̃ qͥ aliq̃n amare desiit. ꝯstat ꝓfecto

Expanded text:
desiit. Quare non similiter dicis quod nunquam albus fuit, qui aliquando albus esse cessavit? Nonne intelQuod enim quis nunquam fuit nunquam esse desiit. Quapropter qui aliquando amare desiit, constat profecto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximi ẽẽ ceꝑunt. de fonte ꝓpͥo c̾mu¬
nicare ceꝑunt. ⁊ similr̃ qͥ ꝓximi fu¬
ert̃. pꝰqͣm ab alienari ceꝑunt: de fon¬
te pͥo cõmunicare desiert᷑. Et re¬
manet sẽꝑ fons ꝓͥꝰ de qͦ ñ cõmuni¬
cat alienꝰ. Alienꝰ enĩ cõmunicare ñ

Expanded text:
ximi essse coeperunt, de fonte proprio communicare coeperunt, et similiter qui proximi fuerunt postquam abalienari coeperunt, de fonte proprio communicare desierunt. Et remanet semper fons proprius de quo non communicat alienus. Alienus enim communicare non
Abbreviated transcription (Latin):
futurum exspectabis. Nunquid similt̃
dico. quia illic non amab̾: o qñ adhuc
ñ habuisti dilexisti. ⁊ ñ amab̾ qñ habe¬
bis: absit. Immo multo magis tc̃ amab̾
qñ quẽ amab̾ iudebꝰ. ⁊ quẽ iudeb̾ habeb̾.
Non eiuĩ sic ẽ amor iste ut absens diligat᷑
magis amab̾. i remabit caritas qñ fides

Expanded text:
futurum exspectabis. Nunquid similiter dico quod illic non amabis? Ergo quando adhuc non habuisti dilexisti et non amabis quando habebis? Absit! Imo multo magis tunc amabis quando quem amabis videbis, et quem videbis habebis. Non enim sic est amor iste, ut absens diligatur, magis amabis, et remanebit charitas quando fides
Abbreviated transcription (Latin):
põt. s iñ exire põt. Qui ibi manet: ꝑdi¬
tionẽ ñ timet. Caueat ipse ne egrediat᷑
foras. Intꝰ positis ꝑdicio ñ ẽ. sic̃ hisqͥ fo¬
ris st̃ salus ñ ẽ. Qui incip̃ exire: incip̃
nullus ꝑibit. qm̃ de illa nullus exibit:
Est enĩ unitas p̃destinatiõis: de qͣdr̃. no¬

Expanded text:
exire et perire potest. Qui ibi manet, perditionem non timet. Caveat ipse ne egrediatur foras. Intus positis perditio non est, sicut iis qui foris sunt salus non est. Qui incipit exire incipit nullus peribit, quoniam de illa nullus exibit. Est enim unitas praedestinationis de qua
Abbreviated transcription (Latin):
illa ingrediat᷑. ⁊ pilla suscipiat᷑. S nos
lucẽ discernimꝰ a tenebris. ⁊ deridemꝰ
obscurũ qd lumini se ingerit. ⁊ stare
se putat cũ lumine. Sienĩ caritas lu
pando incedit. Qui enĩ in caritate ẽ
aut ambłat ⁊ uidet. aut stat ⁊ ñ p̾sumit
ultͣ ꝗͣ uidet. Endiu uͦ ĩ lumine ẽ siue
stet siue ambłet errare ñ põt. qi uidet uͥ

Expanded text:
t pro illa suscipiatur. Sed nos lucem discernimus a tenebris, et deridemus obscurum quod se lumini ingerit et stare se putat cum lumine. Si enim charitas lumpando incedit. Qui enim in charitate est aut ambulat, aut videt, aut stat et non praesumit ultra quam videt. Quandiu vero in lumine est sive stet, sive ambulet, errare non potest, quia videt
Abbreviated transcription (Latin):
qͥñħt pot̃ acqͥrere. Qđ si uerũ ẽẽ ꝯstit̾it
nec stantitum̃dum est nec sperandũ
racenti. Nos in tempore sumus ubi
tatẽ facis: Scͥpt᷑a dicit. qi hõ nũꝙͣ in
eodẽ statu ꝑmanet. ⁊ tu nescio unde
contendis. qi qͥstat nũ qͣm cadit. Qre
gͦ dictũ ẽ qͥstat uideat necadat: Uti¬
nã uerũ ẽẽt si tñ iustũ eẽt ut in hac
uita oĩs qͥ bonꝰ ẽ malus ẽẽ ñ posset.
li expectant᷑ ut boni fiant. ⁊ boni ꝓ¬
bant᷑. si adiniqͥtatẽ ñ declinant. Ex¬
tra hanc uitã. qͥdã mali st̃ qͥ boni ẽẽ
ñ posst̃. ⁊ boni qͥdã st̃ qͥ similr mali ẽẽ ñ
possunt. quia illi ꝑ maliciam ligati st̃.
isti per grãm confirmati. Sed ⁊ ĩ his qͦ
necessitatẽ nat᷑a q̃ ex se mutabił ẽ nullatenꝰ
oꝑat᷑. quia in aliis ut dictũ ẽ muta¬
bilitatẽ nat᷑e ñ nat᷑a s malicia ĩ de¬
t̾iꝰ coartat. in aliis uͦ eandẽ mutabi
mat. Quigͦ illie mali st̃ boni ẽẽ ñ

Expanded text:
t potest acquirere; quod si verum esse constiterit, nec stanti timendum est, nec sperandum jacenti. Nos in tempore sumus ubi itatem facis? Scriptura dicit quod homo nunquam in eodem statu permanet . Et tu nescio unde contendis quod qui stat nunquam cadit? Quare ergo dictum est: Qui stat videat ne cadat? Utinam verum esset si tamen justum esset, ut in hac vita omnis qui bonus est, malus esse non posset. li exspectantur ut boni fiant, et boni probantur, si ad iniquitatem non declinant. Extra hanc vitam quidam mali sunt, qui boni esse non possunt; et boni quidam sunt qui similiter mali esse non possunt; quia illi per malitiam ligati sunt, isti per gratiam confirmati. Sed et in iis quoque necessitatem natura quae ex seipsa mutabilis est nullatenus operatur, quia in aliis, ut dictum est, mutabilitatem naturae non natura sed malitia in deterius coarctat. In aliis quoque eamdem  boni esse non
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑am. Qđ gͦ ex nat᷑a sola bonũ ẽ¬
⁊ in sola nat᷑a ⁊ m̾itũ simul ⁊ p̃miũ
ẽ illiꝰ. Itaq qd̃ sine caritate in sola na¬
ta fit ad isõ qđ indõ ẽ supͣ nat᷑am
p̃miũ ñ ꝑtingit. Liquet gͦ qi bonũ oꝑan¬
do sũmũ bonũ ñ meret᷑ nͥ is solũ qͥ id qd̾̃
fac̃ bonũ. ꝓpt̾ sũmũ bonũ oꝑat᷑. Uis me

Expanded text:
 ergo ex natura sola bonum est in sola natura et meritum simul et praemium illius est. Itaque quod sine charitate in sola natura fit ad illud quod in Deo est supra naturam praemium non pertingit. Liquet ergo quod bonum operando summum bonum non meretur nisi is solum qui id quod facit bonum propter summum bonum o
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥt᷑. Suꝑiꝰ aũ ꝯfessus es q tm̃ diligis
ł si ñ diligis tm̃ dilig̾e debes. ꝓximũ
tuũ qͣntũ te ipsũ. Si gͦ t̃m̃ diligis u¬
nũ istũ qͣntũ te ipsũ ⁊ rursũ duos
illos plus diligis qͣm unũ istũ plus
utiq duos illos diligis ꝙͣ te ipsũ. Et
si plus illos diligis ꝗͣ te ipsũ qͣntum
iudet᷑ plus illos diligis qͣm d̃m ꝓpt̃ qͥs

Expanded text:
fessus es quod tantum diligis, vel si non diligis tantum diligere debes proximum tuum, quantum teipsum. Si ergo tantum diligis unum istum quantum teipsum, et rursum duos illos plus diligis quam unum istum, plus utique duos illos diligis quam teipsum. Et si illos plus diligis quam teipsum, quantum videtur plus illos diligis quam Deum p
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑ explicare possumꝰ. Ecce duo st̃ qͦrũ
alt̾um ꝑire necessit sit. Dat᷑ uni optio
qͥd uelit eligat eduob quoꝵ alt̾um
om̃ino euitari ñ possit. si suã salutẽ
magis eligit: minꝰ ꝓximũ diligit.
Si ꝓximi salutẽ magis eligit. dm mi¬
se alt̾um alt̾i p̃ferre. inoptiõe. q̃ paria
om̃o ꝯstant indilectiõe. Sic gͦ forte
qͥs hanc obiectionẽ euitare ꝯtendat.
S qͥd dicemꝰ: Si unũ aliquẽ hoĩem tm̃¬

Expanded text:
viter explicare possumus. Ecce duo sunt quorum alterum perire necesse sit. Datur uni optio, quod velit eligat e duobus quorum alterum omnino evitari non possit. Si suam salutem magis eligit, minus proximum diligit. Si proximi salutem magis eligit: Deum mise alterum alteri praeferre in optione, quae paria omnino constant in dilectione. Sic ergo forte quis hanc objectionem evitare contendat. Sed quid dicimus? Si unum aliquem hominem t
Abbreviated transcription (Latin):
liciꝰ possidet᷑. S dicis. Qđ maiꝰ bonũ
ẽ: magis diligendũ ẽ. Maiꝰ aũ bo¬
nũ ẽ duos saluari qͣm unũ. Quappt̾
si optio data fuerit qͥd malim. ego
elig̾e deb̾o ut multi saluent᷑. qͣm
ego solus. H gͦ ñ ad tendis qi maiꝰ
bonũ mͥẽ ut saluus fiã ego solus. ⁊ plu¬
res ꝑeant qͣm ut ꝑeã ego solus ⁊ multi

Expanded text:
Sed dicis: Quod majus bonum est, magis diligendum est; majus autem bonum est duos salvari quam unum: quapropter si optio data fuerit quod malim, ego eligere debeo ut multi salventur quam ego solus. Hic ergo non attendis quod majus bonum mihi est, ut salvus fiam ego solus et plures pereant, quam ut peream ego so
Abbreviated transcription (Latin):
tres aut qͣtuor ãpliꝰ dilig̾e̾ debeo qͣm
me ipsũ. Sic uadt̃ q̃stiones hõĩnũ ⁊
inqͥetant hoĩes semet ipsos cogitatiõib
suis. Diẽt ei. Qđ meliꝰ ẽ ampliꝰ diligen¬
dũ ẽ. Ponamꝰ tres hoĩes unũ hĩc. duos
inde. Dieo qi ꝑire necesse ẽ aut unũ
istũ. aut illos duos. Dic gͦ qͥd mͥ tu eligis
qͥ ꝓximũ tuũ qͣntũ te ipsũ diligis. Me

Expanded text:
s aut quatuor amplius diligere debeo quam meipsum? Sic vadunt quaestiones hominum, et inquietant homines semetipsos cogitationibus suis. Dicunt enim: Quod melius est amplius diligendum est; ponamus tres homines, unum hinc, duos inde. Dico quia perire necesse est aut unum istum, aut duos istos. Dic ergo tu mihi quid eligis, qui proximum tuum t
Abbreviated transcription (Latin):
sapis qͣntũ sufficis. tm̃dilige. totũ cog¬
nitiõẽ impleat᷑. totũ dilectiõe afficiat᷑.
totũ memoria teneat᷑. Qͣntũ illumina¬
ristm̃afficiaris. ut totũ dulce sit qͥcqͥd
de illo in cognitionẽ ⁊ memoriã uenit.
Qͣntũ gͦ innotesc̃ẽ dignat᷑ nob̾. tm̃ di¬
ligait᷑ a nob̾. Totũ qd caꝑe possumꝰ di¬
ligamus ⁊ quantum possumus.
De mnensura diligendi ꝓximum.
e dilectiõe ꝑximi: dicit nob̾ sc̃p¬
tura. Bilige ꝓximũ tuũ sic̃ te ip¬
sũ. Qđ mandatũ tc ꝓfecto ĩplemꝰ. si ue¬
racit᷑ id qđ nob̃ eupimꝰ bonũ ⁊̃ illi cupi¬

Expanded text:
sapis, quantum sufficis, tantum dilige. Totum cogsapis, quantum sufficis, tantum dilige. Totum cognitione impleatur, totum dilectione afficiatur, totum memoria teneatur. Quantum illuminaris, tantum afficiaris, ut totum dulce sit quidquid de illo in cognitionem et memoriam venit. Quantum ergo innotescere dignatligatur a nobis. Totum quod capere possimus diligamus, et quantum possumus. De mensura diligendi proximum. De dilectione proximi dicit nobis Scriptura: « Diliges proximum tuum sicut teipsum . » Quod mandatum tunc profecto implemus, si vera citra id q
Abbreviated transcription (Latin):
cendi ⁊ ꝑficiendi. P ostea cũ consũmabũi
oĩa. stab̃ in eo ad qd̾ ꝑuen̾is. ⁊erit ħ sũ¬
sũmũ illiꝰ ñ erit. in qͦ ꝓpt̾ea sistas. qͣsi ñ
inuenias ampliꝰ qͦcrescas. Idcͥco ascende
dũ potes qͣntũ potes. Nũꝗͣ nimis potes
ex toto corde tuo. ⁊ex tota aĩa tua. ⁊ ex
tota m̃te tua: ut ex illo totũ tuũ ĩpleatꝰ
ñ si a tuo totũ illiꝰ ñ capiat᷑. Totũ repler
inte. ⁊ suꝑhabundat inse. Siu̾as ñ
deficit: oleũ sufficit. Cor tuũ uas ẽ a
mor illiꝰ oleũ ẽ. Quandĩl uas habes ille
oleũ infundẽ ñ cessat. n pꝰea cũ tu am¬
pliꝰ uas ñ habes: ille adhuc ampliꝰ ole
ũ ħt. ꝓptẽa noli parc̾e illi. Cape qͣntũ
potes. Bilige qͣntũ suffiecis. qr ille non
deficit᷑. Dilige ex toto corde tuo. ⁊ex tota
aĩa tua. ⁊ ex tota m̃te tua .⁊ ex toto intel¬
lectu tuo. ⁊ ex toto affectu tuo. ⁊ ex tota
memoria tua. Quantũ intelligis. qͣntũ

Expanded text:
cendi et proficiendi; postea, cum consummabuntur cendi et proficiendi; postea, cum consummabuntur omnia, stabis in eo ad quod perveneris. Et summum illius non erit in quo propterea consistas quasi non invenias amplius quo crescas. Idcirco ascende dum potes quantum potest, nunquam nimis potes ex toto corde tuo et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, ut ex illo totum tuum impleatur, etiamsi a tuo totum illius non capiatur. Totum replet in te, et superabundat in se. Si vas non deficit, oleum sufficit. Cor tuum vas est, amor illius oleum est. Quandiu vas habes, ille oleum infundere non cessat, et postea cum tu amplius vas non habes, ille adhuc amplius oleum habet. Propterea noli parcere illi, cape quantum potes, dilige quantum sufficis, quia ille non deficit. Dilige ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua, id est ex toto intellectu tuo, et ex toto affectu tuo, et ex tota memoria tua, quantum intelligis, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m qd̃ ds̃ ẽ: scͥpt᷑a nob̾ manife¬
stat cũ dic̃. Dilige dñm dm tuũ ex to¬
to corde tuo ⁊ ex tota m̃te tua. ⁊ ex to¬
ta aĩa tua. Quasi dice̾t. Non tͥ p̃cipio
Quantũ potes tm̃ dilige. Possibilitas
tua erit m̃sura tua. Quanto plus amaᷤᷤ
tanto plus habes. ⁊ qͣnto plus habes
tanto felicior es. Ex tende gͦ qͣntum¬
qͣsi tͥ defice̾ debeat ille: sinimis capax fu¬
ille ẽ. Si tmposses: tantꝰ eẽs. Nc̃ aũ cresce
ĩ illo potes. eqͣre illũ ñ potes. Cresce gͦ ⁊ ꝑs
ce. Quto maior ĩ bono fueris: tanto me¬
lioreris. Si sũmꝰ ẽẽs: optimꝰ eẽs. Nc̃ qr su¬
mꝰ ẽẽ ñ potes: potes eẽ in sũmo. Et mag¬
nũ tͥ ħ ẽ. ⁊ ex ħ tu magnꝰ es. siin sũmo e
n tanto utiq maior qͣnto altior. Ascendis
aũ cũ diligis. Sursũ ꝑgis in caritate qi
caritas sursũ duc̃. sic̃ dic̃ apl̃s. Adhuc ex¬
cellentiorẽ uitã uob̾ demonstrabo.
ascende gͦ dum potes. Modo tepꝰ ẽ cres¬

Expanded text:
nobis manifestat cum dicit: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente, et ex tota anima tua . » Quasi diceret: Non tibi praecipio Quantum potes, tantum dilige: possibilitas tua erit mensura tua. Quanto plus amas, tanto plus habes; et quanto plus habes, tanto felicior es. Extendere erquasi tibi deficere debeat ille si nimis capax fuille est. Si tantum posses, tantus esses. Nunc autem crescere in illo potes, aequare illum non potes. Cresce ergo et profice. Quanto major in bono eris, tanto melior eris. Si summus esses, optimus esses. Nunc quia summus esse non potes, potes esse in summo. Et maghoc est, et ex hoc tu magnus es, si in summo es, et tanto utique major quanto altior. Ascendis autem, cum diligis. Sursum pergis in charitate, quia charitas sursum ducit. Sicut ait Apostolus: « Adhuc excellentiorem viam vobis demonstrabo . » Ascende ergo, dum potes: modo tempus est cres
Abbreviated transcription (Latin):
pima hõis etas.i. iufantia q̃ sine ul¬
lo renisu subiacet carni. ⁊ sedã q̃
uitiosis delectationib iacet. ꝙ licet
fari iã ualeat. Nido infantiã tnsisse
uideat᷑. ñdũ inea ẽ p̃cepti capax ĩ¬
firmitas m̃tis si sacram̃ta mediato¬
ris acceꝑit nꝰ si hanc meis annis uitã
finiat. trins lata scilicet a potestate
tenebrarũ in regnũ ãi. ñ solũ penis
eiũ sola spualis regeneratio ne pꝰmor¬
tẽ obsit ꝗd caruał generatio trax¬
tcũ morte. Cum aũ uentũ fuerit

Expanded text:
ima hominis aetas, id est infantia, quae sine ullo renisu subiacet carni. et secunda,nibus uitiosis delectationibus iacet, quia, licet fari iam ualeat et ideo infantiam transisse uideatur, nondum in ea est praecepti capax infirmitas mentis, si sacramenta Mediatoris acceperit, etiamsi hanc in eis annis uitam finiat, translata scilicet a potestate tenebrarum in regnum Christi non solum poenis enim sola spiritualis regeneratio, ne post mortem obsit quod carnalis generatio traxit cum morte. Cum autem ventum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tribulatioĩs exurit. Eͥ amat pa¬
tre aut matr̃ẽ aut filiũ aut filiã
suꝑ me ait dñs. ñ ẽ me dignꝰ. Ue¬
rũ qͥ has necessitudines sic amat car
litq ipsis carere ꝙͣ xͦ: si ad hunc
fuerit articłm tẽptatiois adductꝰ.
ꝑ ignẽ erit saliuis. q nearũ amissi¬
one tantũ necesse ẽ urat dolor. qͥn¬
tũ heserat amor. Ac ꝑħ ei qͥ edifica¬
uit erit edificatio ista dãpnosa. qr
ñ habebit qd suꝑ edificauit. neoꝵ
amissioe̾ cruciabit᷑. qͥb fruendo
utiq letabat᷑. uid̾e in apłi u̾b ho¬
minẽ edificantẽ suꝑ fundam̃tũ
lapides p̃ciosos. aurũ argentũ.¬

Expanded text:
mat patrem aut matrem aut filium aut filiam super me, ait Dominus, non est me dignus . Verum qui has necessitudines sic amat carnlitque ipsis carere quam Christo, si ad hunc fuerit articulum tentationis adductus, per ignem erit salvus, quia et earum amissione tantum necesse est urat dolor quantum haeserat amor. Ac per hoc ei qui aedificavit erit aedificatio ista damnosa, quia non habebit quod superaedificavit, et eorum amissione cruciabitur quibus fruendo utique laetabatur. Vide in Apostoli verbis hominem aedificantem super fundamentum, lapides pretiosos, aurum, argentu
Abbreviated transcription (Latin):
q: hoꝵ ignẽ scilicet atq uermẽ.
ꝑtin̾e qr scͥptũ ẽ. Sĩc tinea uestim̃¬
dubitant. igne uri corpꝰ. animã
aut rodi qͦdã mͦ uerme meroris
affirmat᷑. Ca ⁊si credibiliꝰ ar qr ⁊¬

Expanded text:
atque vermem pertinere quia scriptum est: Sicut tinea vestimedubitant, igne uri corpus; animam autem rodi quodammodo verme moeroris affirmant. Quod etsi credibilius
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scia ab ipsa mundi origine¬
he gehenne igne creauit. qͥ inpe¬
na reꝓboꝵ semel ẽẽ inciꝑet. s ar¬
dore suũ ⁊ sine lignis nũꝙ fini¬
ret. Iguis namq corporeꝰ ut ignis¬
ee ualeat corporeis indiget fom̃¬
tis. qͥ cũ necesse ẽ ut seruet᷑ ꝑꝯ
gesta ligna ꝓculdubio nutͥt᷑. nec
sistere. At ꝯtͣ gehenne ignis cũ
sit corporeꝰ. nĩ missos repbos cor¬
ꝑalit exurat. nec studio huma¬
no succendit᷑. nec lignis nutrit᷑.
s ereatꝰ semel durat. in ex tingui¬
bił ⁊ succensioe ñ iudiget.  ardo¬
re ñ caret. Bene gͦ de inqͦ dr̃. De

Expanded text:
psa mundi origine gehennae ignem creavit, qui in poena reproborum semel esse inciperet, sed ardorem suum etiam sine lignis nunquam finiret. Ignis namque corporeus ut esse ignis valeat corporeis indiget fomentis, qui cum necesse est ut servetur per congesta ligna procul dubio nutritur, nec sistere. At contra gehennae ignis cum sit corporeus, et in se missos reprobos corporaliter exurat, nec studio humano succenditur, nec lignis nutritur: sed creatus semel durat inextinguibilis, et succensione non indiget, et ardore non caret. Bene ergo de
Abbreviated transcription (Latin):
suita mortali eẽ qͣsdã penas purga¬
torias ꝯfitem᷑. ñ qͥb affligunt᷑ qͦ¬
rũ uita ł ñ infide fit melior ł pociꝰ
inde fit peior s ilł st̃ purgato re qͥ
eis cohercit corrigunt᷑. Cet̾e õs pe¬
ne siue tẽporarie siue sempit̾ne
sic̃ unꝰqͥsq diuina ꝓuidentia trac¬
tandꝰ ẽ inferunt᷑ ł ꝓpeccatis siue
ptitis siue in qͥb ad huc uiuit ille
qͥ plectit᷑ ł ꝓ exercendis declaran¬
disq uͥtutib ꝑ homines yangłos
siue bonos siue malos.S. tẽpora
rias penas alii in hac uita tantũ.
alii pꝰ mortẽ alii nc̃. ⁊ tunc. Uerun
tam̃ ante iudiciũ illud seuerissi¬
mũ nouissimũq patiunt᷑. Non aũ¬

Expanded text:
uita esse quasdam poenas purgatorias confitemur, non quibus adfliguntur, quorum uita uel non inde fit melior, uel potius inde fit peior; sed illis sunt purgatoriae, qui eis coherciti corriguntur. Ceterae omnes poenae, siue temporariae siue sempiternae, sicut unusquisque diuina prouidentia tractandus est, inferuntur uel pro peccatis siue praeteritis siue in quibus adhuc uiuit ille qui plectitur, uel pro exercendis declarandisque uirtutibus per homines et angelos seu bonos seu malos. Narias poenas alii in hac uita tantum, alii post mortem, alii et nunc \'et tunc, uerum tamen ante iudicium illud seuerissimum nouissimumque patiuntur. non au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑalis dicta ẽ : Qͥ st̃ eñi inferi nͥĩ
feri maligni qͥ asũmis ad infima
eis uoluntas ꝑ malicia ad illud
alis recte ꝑhibet᷑. qr nc̃ acorꝑibꝰ so¬
lute in sola spũali nat᷑a illie intor¬
m̃tis detiuent᷑. Et idcco qͦd de ipsis¬

Expanded text:
alis dicta est? Quid enim sunt inferi nisi spiritus maligni qui a summis ad infima eis voluntas per malitiam ad aliud alis recte perhibetur, quia nunc a corporibus solutae in sola spirituali natura illic in tormentis detinentur. Et idcirco q
Abbreviated transcription (Latin):
deliquert̃. quatinꝰ qͦrũ uita car¬
nalit ꝯtra p̃cepta a ditoris ama¬
uerant. ipsoꝵ qͦ. intuitꝰ eos in
auginto suȩ dapnationis affligat.
Sic̃ electis ignis arde ad solatiũ¬
nouit.⁊ tam̃ arde ad supplicũ nes¬
cit. ita ediu̾so gehenne flãma re¬
ꝓbis ⁊ neqͥꝙͣ lucet. adꝯsolationis
gram. n tam̃ lucet ad pena. ut
dampatoꝵ ocłis ignis supplicii ⁊

Expanded text:
 vitam carnaliter contra praecepta Conditoris amaverant, ipsorum quoque intuitus eos in augmento suae damnationis affligat. Sicut electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis, et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam, ut damnato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstridores dentiũ spũalĩt accipi¬
mus flãmas qͦ: torm̃toꝵ in ipsis ñ
corꝑales s spũales crede debemꝰ. sic
sane intelligi pot si cruciatꝰ ani¬
maꝵ qͥ ex flãmis corꝑalib genem¬
antib corꝑib in ipsis fieri intelli¬
gantur. M ulta st̃ alia q̃ ł ambigue
dicta sunt ł ambigue dici posst̃.
S. aliud ẽ rerũ ueritas. aliua u̾boꝵ
uarietas. neq nos oportet ꝓp̾t̾ mul¬
titidinẽ dic endi. asimplicitate cre¬
d endi deuiare. Dicit augustinꝰ in
en chiridion ꝙ tepꝰ qđ int̾ hoĩs mor¬
tẽ ⁊ ultimã resurrectionẽ positũ ẽ
auimas abditis receptaculis ꝯtinet.
sic̃ unaqq digna ẽ ẜ reqͥe ł erũpna.
b̾ abdita st̃ receptacula animaꝵ nec
sciri. Itẽ qͥł intelli genciꝰ sit ignis il¬
le gehienne ⁊ quẽ aamodũ igne cor¬
pomli incorporei sp̃c siue aĩe cor¬
ꝑib solute cruciari posst̃. ñ solũ fi
Ai xane. s sacri eloquiz autoritas
com̃dat. Qͦmͦ corporeꝰ igni in cor¬

Expanded text:
stridores dentium spiritualiter accipimus, flammas quoque tormentorum in ipsis non corporales, sed spirituales credere debemus, sic sane intelligi potest si cruciatus animarum qui ex flammis corporalibus genermediantibus corporibus in ipsis fieri intelligantur. Multa sunt alia quae vel ambigue dicta sunt, vel ambigue dici possunt. Sed aliud est rerum veritas, aliud verborum varietas. Neque nos oportet propter multitudinem dicendi a simplicitate deviare credendi. Dicit Augustinus in Enchiridio: Quod tempus quod inter hominis mortem et ultimam resurrectionem positum est, animas abditis receptaculis continet sicut unaquaeque digna est vel requie vel aerumna. Ergo abdita sunt receptacula animarum, nec sciri. Item qualis sit intelligendus ignis ille gehennae, et quemadmodum igne corporali incorporei spiritus sive animae corporibus solutae cruciari possint, non solum fidei christianae, sed sacri eloquii auctoritas non enodat. Quod corporeus ignis
Abbreviated transcription (Latin):
igne teneatur. Et enĩ ꝑignẽ spm̃
teneri dicimꝰ. ut intorm̃to ignis
sit uidendo atq sentiendo. Igrẽ
fit ut rez corporea in corporeã
erurat. dũ ex igne iusibili ardor
ac dolor inuisibił trahitur. ut
ꝑignẽ corporeũ mens in corporea
ñ corporea flãma cruciet᷑.⁊ pꝰ
pauca. Dum gͦ peccatorẽ diuitẽ
dãpnatũ ueritatis inigũe ꝑhib.
quis nã sapiens repboꝵ animas

Expanded text:
gne teneatur? Etenim per ignem spiritum teneri dicimus, ut in tormento ignis sit videndo atque sentiendo. Ignem fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam corporea flamma crucietur. Et post pauca: Dum ergo peccatorem divitem damnatum veritas in ignem perhibet, quisnam sapie
Abbreviated transcription (Latin):
eo qͦd cẽtis om̃ib acriꝰ ẽ ⁊ uehem̃tiꝰ
excrutians. torm̃to ñ irrationabi¬
lit̾ putat᷑. Ca ꝓptẽa fortassis solũ
erit ut semꝑ sũmũ eẽ possit. qr
qͥc qͥa ꝑ illo mutaret᷑. de illo minu¬
eret᷑. Quidam tam̃ fuert̃ qͥsĩe dic¬
tũ ẽ torm̃ta gehenne spiritualit̃
tantũ n ñ corꝑalit intelligenda
scͥptaꝵ qͥsi idẽ asserentia inuenũt.
Dicut᷑ em̃ qͥdã scͥpture qr substan¬
si stridores dentiũ ⁊ fletꝰ aĩax sp̃u¬
alit̾ intelligi oportet flãmas qͦ
uerboꝵ fluctuat. qͥ n st̃ radicati
infide. Ed eñi necesse fuit. ꝓpte̾a
tormñta gelienne tantũ sp̃ualia cre

Expanded text:
od caeteris omnibus acrius est et vehementius excrucians, tormento esse non irrationabiliter putatur. Quod propterea fortassis solum erit ut semper summum esse possit, quia quidquid pro illo mutaretur de illo minueretur. Quidam tamen fuerunt qui, sicut dictum est, tormenta gehennae spiritualiter tantum, et non corporaliter intelligenda Scripturarum quasi idem asserentia invenerunt. Dicunt enim quaedam Scripturae quia substanetsi stridores dentium et fletus animarum spiritualia intelligi oportet; flammas quverborum fluctuant qui non sunt radicati in fide. Quid enim necesse fuit propterea tormenta gehenna
Abbreviated transcription (Latin):
abolo ꝯangłis eiꝰ. Cũ eni inhac
uita ñ solũ abigne s ab aliis qͦ.
inigne pene dampnandoꝵ ꝯsis¬
tant. Detorm̃tis qͥppe impioꝵ scͥp¬
tũ ẽ. T ranseunt afrigorib niuiũ

Expanded text:
abolo et angelis ejus . » Cum enim in hac vita, non solum ab igne, sed ab aliis quoque et in igne pene damnatorum consistant. De tormentis quippe impiorum scriptum est: « Transeunt a frigoribus nivium
Abbreviated transcription (Latin):
dicta carnis ẽ qͣre ñ similit uer
di ñ leuit᷑ unũ aliqͥd diffiniri pot̾.
Tam̃ qͥ dixit ꝓpt̾ea carnis impii
undictã inuerme fut᷑am ẽẽ.⁊ ĩ
igne. qr impiꝰ ꝓeo quod incarne
male uixit. ⁊ incarne cruciabit᷑
riturũ inet̾no eruciatu ꝯscientiȩ.
⁊ ignẽ ñ extinguendũ incarne.
S qͦmͦ illa frigora niuũ ⁊ caloros
ignuũ ĩ tp̃tabim᷑ ad q̃ crutiandi
impii alt̾uatim transire dicunt᷑:
An forte ħ de illa pena tantũ in¬

Expanded text:
liter di non leviter unum aliquid diffiniri potest. Tamen quod dixerit propterea carnis impii vindictam in verme futuram esse et igne, quia impius pro eo quod carnem maledixit, in carne cruciabitur riturum in aeterno cruciatu conscientiae, et ignem non exstinguendum in carne. Sed quomodo illa frigora nivium et calores ignium interpretabimur, ad quae cruciandi impii alternatim transire dicuntur? An forte hoc de illa tantum poena in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmͦ placeat a̾o: qđ suꝑ edificauit
mercedẽ accipiet .i. unde cogita¬
q nulla eũ tͥbulatio ab illiꝰ funda¬
m̃ti stabilitate se mouit. Sic tam̃
qͥsi ꝑ igne. Qđ eiũ sine illiciente
amore ñ habuit. sine urente do¬
lore ñ ꝑ:dit. Fece qͣntũ mͥ uidet᷑
inuentꝰ ẽ ignis qͥ nullũ eoꝵ dãp¬
net. s. unu̾ ditet. Alt̾m dãpnificet¬

Expanded text:
 placeat deo — quod superaedificauit, mercedem accipiet — id est unde cogitaquia nulla eum tribulatio ab illius fundamenti stabilitate semouit — sic tamen quasi per ignem — quod enim sine inliciente amore non habuit, sine urente dolore non perdit. ecce, quantum mihi uidetur, inuentus est ignis, qui nullum eorum damnet, sed unum ditet, alt
Abbreviated transcription (Latin):
Nullas qͥdẽ penas nͥ purgatorias
ex aliqͦ hoꝵ mundet᷑. ꝑ expiatori¬
as penas qđ t̾rena ꝯtagiõe ꝯrrac¬
tũ ẽ. Unde gentilis poeta. Alie
itur scelus. aut exurit᷑ igne. Iniꝰ
ut tauta mora tẽꝑis ͥqͥsq puniat᷑.
qͥnta mora tẽꝑis unde puuret᷑
meruit alligari. eũ iꝰtissime an¬
nosas penas seruus in cõpedib
pendat qͥ u̾bo aut ictu celerrime

Expanded text:
nullas poenas non, sed purgatorias Ex aliquo horum mundetur per expiatorias poenas quod terrena cogitatione contractum est. Unde gentilis poeta: . . .itur scelus, aut exuritur igni. VIRGut tanta mora temporis quisque puniatur quanta mora temporis, unde puniretur meruit adligari; cum iustissime annosas poenas seruus in conpedibus pendat, qui uerbo aut ictu celerrime
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑ scłi et̾no supplicio puniant᷑. ꝯ¬
fitem᷑. Rarissum aũ st̃. qͥ nullas
in hac uita s tantũ pꝰea penas liuit.
fuisse tam̃ aliqͦs qͥusq ad decrepitã
senectutẽ neleuissimã qͥde febricu¬
lam senserint. qntãcũq duxer̃t
uitã ⁊ ipsi nouimꝰ. ⁊ audiuimꝰ quan¬
ꝙͣ uita ipsa mortaliũ tota pena sit.
Non enu parua ẽ pena ipsa insi
artificia ł litteras disce̾. ipsũq dis¬
cere ad qđ penis adigunt᷑. tã pe¬
nale ẽ eis ut nũꝙͣ ipsas penas ꝑqͣs
cõpellunt᷑ disce̾. malint ferre ꝗͣ
discere. Quis aut ñ exhorreat n
mori eligat si ꝓponat᷑ ei aut mors
ꝑpenam. aut rursus infantia. Cͦ
quidẽ qđ ñ arisu s afletu ordit᷑ hac
lucẽ. qd malor. qͥd maloꝵ ingressa
rege assirioꝵ bello suꝑ atꝰ occubu¬
it. Uerũ tanta ẽ di misccia inuasa

Expanded text:
uli aeterno supplicio puniantur, confitemur. Rarissimi sunt autem qui nullas in hac vita, sed tantum post eam poenas luant. Fuisse tamen aliquos qui usque ad decrepitam senectutem ne levissimam quidem febriculam senserint, quantamcunque duxerint vitam; et ipsi novimus et audivimus, quanquam vita ipsa mortalium tota poena sit. Non enim parva est poena ipsa insipartificia vel litteras discere, ipsumque discere ad qnale est eis, ut nonnunquam ipsas poenas per quas compelluntur discere, malint ferre, quam discere. Quis autem non exhorreat, et mori eligat, si ei proponatur, aut mors perpetienda, aut rursus infantia? Quae quidem quod non a risu, sed a fletu orditur hanc lucem, quid malorum ingressa rege Assyriorum bello superatus occubuit. Verum tanta est Dei misericordia in vasa
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑. Haut᷑ bellũ nũꝗͣ ullũ c̾et si
nat᷑a humana ꝑ lib̾um arbitũ in
rectitudine inqͥ facta ẽ ꝑstitiss. Huc̃
uͦ q̃ pacẽ felix hab̾e noluit. secum
pugnat infelis. Paucissimi aut
st̃ tante felicitatis ut ab ipsa in¬
eute adolescentia. nulla dãpna¬
bilia peccata cõmittant. ł inflagi¬
tiis ł infacinorib ł innefariȩ cuiꝰꝙͣ
impietatis errore. s magua spc̃ lar¬
gitate obpͥmant. qͥcqͥd in eis poss.
carnali delectatiõe anãri. Plurimi
uͦ p̃cepto legis accepto cũ p ꝰ iucti fu¬
erunt p̾ualentib uitiis. ⁊ p̾uari¬
catores eiꝰ effecti tc̃ ad grãm ꝯfugi¬
unt. adiuuantẽ qͣ fiant. ⁊ amauis

Expanded text:
si natura humana per liberum arbitrium in rectitudine in qua facta est, perstitisset. Nunc vero quae pacem felix habere noluit, secum pugnat infelix. Paucissimi autem sunt tantae felicitatis ut ab ipsa ineunte adolescentia, nulla damnabilia peccata committant, vel in flagitiis uel in facinoribus uel in nefariae cuiusquam inpietatis errore, sed magna spiritus largitate obprimant, quidquid eis posset carnali delectatione dominari. Plurimi uero praecepto legis accepto, cum prius uicti fuerint praeualentibus uitiis et praeuaricatores eius effecti, tunc ad gratiam confugiu
Abbreviated transcription (Latin):
ñdũ ablata. Que tam̃ om̃is ĩ futuro
e medio tollenda erit. cũ mortale ħ
ĩmortalitatẽ. ⁊ corruptibile incorrup¬
tionẽ induerit. Tẽ qͥppe reuelata fa¬
cie ingredient᷑ ł pociꝰ egrediem᷑ ad
głam dñi contẽplandã. ut eũ quẽ nẽ
ꝑ solã fidẽ agnoscimꝰ. facie ad faciẽ

Expanded text:
nondum ablata, quae tamen omnis in futuro e medio tollenda erit, cum mortale hoc immortalitatem et corruptibile incorruptionem induerit. Tunc quippe revelata facie ingrediemur vel potius egrediemur ad gloriam Domini contemplandam, ut cum quem nunc per solam fidem agnoscimus, facie a
Abbreviated transcription (Latin):
nandi qͥbdã tam̃ leuiorib penis
disposite ñ statim ad torm̃ta infer¬
ni descendãt. De ꝑfectis qͥppe bonis
dubiũ ũ ẽ qͥn egredientes statimm
ad gaudia transeant. Similit ⁊
untes hĩc sine mora adinfernitor¬
m̃ta descendãt. De inꝑfectis qͦ: boĩs
certũ ẽ. qđ nc̃ interim qͥb dã penis
usq ad plenã uidelicet purgatio¬
ne. a uent᷑is gaudiis differunt᷑. De
mali st̃. potert simili ratiõe ñ dif¬
ferri credi. qr dampnandi st̃. Cͥa
ciũ faciat ailatio uͭ em̃datio ł pur¬
gatio ẽe ñ pot̾. Qͦa tam̃ qr occultũ

Expanded text:
nandi, quibusdam tamen levioribus poenis dispositis non statim ad tormenta inferni descendant. De perfectis quippe bonis dubium non est quin egredientes statim ad gaudia transeant. Similiter untes hinc sine mora ad inferni tormenta descendant. De imperfectis quoque bonis certum est quod nunc interim quibusdam poenis usque ad plenam videlicet purgationem a venturis gaudiis differantur. Demali sunt; poterunt simili ratione non differri credi quia damnandi sunt. Quid enim facit dilatio ubi emendatio vel purgatio esse non potest? Quod tamen quia occultu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendi m̃sura in malicia inferio¬
res fuert̃. egresse acorꝑib statim
adinferni loca rapiantur. siue m
cultã dĩ dispensationẽ ab illis gra¬
uiorib gebenne torm̃tis. adhuc
interĩ differant᷑. Ut uidelicet quẽ¬
ad modũ boni qͥ cũ culpis qͥb dã

Expanded text:
ivendi mensura in malitia inferiores fuerunt, egressae a corporibus statim ad inferni loca rapiantur, sive in cultam dispensationem ab illis gravioribus gehennae tormentis adhuc interim differantur, ut videlicet quemadmodum boni, qui cum culpis
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ conting̾e solet ut uideas aliqͣ
t᷑. noli horrere. sola species q̃ apparet ħ ħt.
Tibi monstͣt speciem: s seruat u̾itatẽ.
Exibet sensui tuo similitudinẽ cibi cor¬
ꝑał. ut sensus tuus in suo erudiat᷑. ser¬
uat corꝑi suo u̾itat̾ẽ nat᷑ȩ iniuolabił.
yĩmortał ne ĩ suo corrũpat᷑. Si ĩ aliqͦ a
similitudine recedẽt: uerũ sacͣm̃tũ ñ ẽẽt.

Expanded text:
sicut contingere solet, ut videas si qua tur, noli horrere: sola species quae apparet hoc habet. Tibi monstrat speciem, sibi servat veritatem. Exhibet sensui tuo similitudinem cibi corporalis, ut sensus tuus per omnia in suo erudiatur. Servat corpori suo veritatem naturae inviolabilis et immortalis, ne in suo corrumpatur. Si in aliquo a sim
Abbreviated transcription (Latin):
i ĩ ꝑcipiendo deficit: deinceps corꝑal
ẽ tͥ ut eat ĩ m̃tẽ tuã. qͣm ĩ uentr̃e tuun
Cib iste aĩȩ ñ corꝑis ẽ. N oli inipso q̃rere
consuetudinẽ cibi corꝑał. Uenit ad te ur
comedat᷑. ñ ut consumat᷑. Uenit ut guste¬
tur.: ñ ut incorꝑet᷑ Augustinꝰ uocẽ de olo
audit. qi ħ a t̾renis illi dici. aut respon¬
deri ñ potuit. Cib sũ grandiũ cresce
et manducab̾ me. Non ut me mutes ĩt
sic̃ cibũ carnis tue. s. tu mutab̾is ĩ me
Itaq prudent᷑ discerne qͥd ĩ sacͣm̃to di stas¬
sui exibitũ sit: qͥd sp̃ui accomodatũ. Etã
ut solet si pꝰ cõpletam ꝑceptionẽ aliqͥd
iterato senseris: in ħ qͦ species ad ꝓͥetatẽ
sensus famulat᷑ ut u̾itas similituditus
ubiq conseruet᷑. Nã si ĩ aliqͦ qͣntũ sensui

Expanded text:
is in percipiendo deficit, deinceps corporaest tibi ut ea in mentem tuam, quam in ventrem tuum. Cibus iste animae non corporis est. Noli in ipso quaerere consuetudinem cibi corporalis. Venit ad te ut comedatur, non ut consumatur. Venit ut gustetur, non ut incorporetur. Augustinus vocem de coelo audivit, quia hoc a terrenis illi dici aut responderi non potuit. Cibus sum grandium, cresce et manducabis me; non ut me mutes in te, sicut cibum carnis tuae, sed tu mutaberis in me. Itaque prudenter discerne quod in sacramento Domini sensui adhibitum sit, quod spiritui accommodatum, et, ut solet, si post completam perceptionem aliquid in tanto senseris, in hoc quoque species ad proprietatem sensus famulatur, ut veritas similitudinis ubique conservetur. Nam si in aliquo, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibet᷑. Et similr̃ filia cõpatͥ matris
sue. aut filio sp̃itali uxor eẽ ñ põt. In
concilio tͥburiensi ꝯcedit᷑. ut hõ de¬
functo cõpatre suo uxorẽ illiꝰ ducat
si ei cõmat᷑ ñ ẽ. Qđ si uerũ ẽ similit᷑
mulier defuncta cõmatͤ sua uiro il¬

Expanded text:
atris suae aut filio spirituali uxor esse non potest. In concilio Tiburiensi conceditur ut homo, defuncto compatre, suo uxorem illius ducat, si ei commater non est. Quod si verum est, similiter mulier, defuncta commatre sua, viro il
Abbreviated transcription (Latin):
in tali copłatioe ꝑman̾e possene de ta¬
lib sie respondedũ ẽ. Si fi holã aut
cõmatre suã spũalẽ aliqͥs inꝯuigio
duxerit seꝑandos eos ẽẽ uidicamus
n gͣui penitentie plectendos. Si aũ
coniuges legitimi unꝰ aut ambo exin¬
dustria fecerint ut filiũ suũ de fonte
suscipiant: ut discidiũ fiat tale ꝯsili
damꝰ Si innupti man̾e uoluerint bo¬
nũ ẽ. Sin aũgͣius penitentia in siq¬
iori iniungat᷑. ⁊ simul maneant. Et
si suꝑ uixerit p̃uaricator ꝯiugii acerri¬
ma penitentia multet᷑ ⁊ sine spe ꝯiugii
maneat. Exconcilio ͬburiensicapł. xluii.¬
ui spiritalẽ cõpatr̃e ħt euiꝰ filiũ aut

Expanded text:
ermanere possent. De talibus sic respondendum est. Si filiolam aut commatrem suam spiritualem aliquis in conjugio duxerit; separandos eos esse judicimus, et gravi poenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi unus aut ambo ex industria fecerint ut filium suum de fonte suscipiant, ut dissidium fiat, tale consilium damus, si innupti manere voluerint bonum est; sin autem, gravis poenitentia insidtori injungatur; et simul maneant, et si supervixerit praevaricator conjugii, acerrima poenitentia mucltetur, et sine spe conjugii maneat. De concilio Tiburiensi. Qui spiritualem compat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ostendit᷑. Gradus ꝯsanguinitatis
qͣntũ us tendat᷑ sursũ : deorsũ: copłã
ꝯugalẽ ñ admittit sic̃ de filio ad ma
st̃ ħ ẽ nepotẽ ꝓnepotẽ ⁊ cetã. Similr᷑¬
de patre adfiliã ł de filia ad patrem:
supͣ⁊ infra ꝯsid̾at᷑. Quappt̾ int̾ eos
qͥ alat̾e descendt̃ gͣdꝰ ꝯsangiunitatis
inmatͥmonio cõputant᷑. Quidã affini¬

Expanded text:
stenditur. Gradus consanguinitatis quantumvis tendatur sursum et deorsum, copulam conjugalem non admittit, sicut de filio ad matsunt. Hoc est nepotem pronepotem, etc. Similitde patre ad filiam, vel de filia ad patrem supra et infra consideratur. Quapropter inter eos qui a latere descendunt, gradus consanguinitatis in matrimonio computan
Abbreviated transcription (Latin):
ypꝰ quẽ ꝑmitunt᷑. Quidã pͥmo gͣdu
posuert filios scdo nepotes. t̾cio ꝓne¬
potes qͣrto adnepotes. qͥnto abnepo¬
tes sexto trineptites. septimo tͥnepo¬
tũ nepotes. In hunc mundũ septẽ
gͣdus in ꝓhibitiõe ꝯtinent᷑. Qui aũ
patr̃e ⁊ matr̃e radicẽ generatioĩs

Expanded text:
 quem permittuntur. Quidam primo gradu posuerunt filios; secundo, nepotes; tertio, pronepotes; quarto, adnepotes; quinto, abnepotes; sexto, trinepotes; septimo, trinepotum nepotes. In hunc modum septem gradus in prohibitione continentur. Qui autem patrem et matrem ra
Abbreviated transcription (Latin):
ħtit ꝯsangͥnitatis ꝓpinqͥtatẽ. Qiuid enĩ:
Nũ qͥd ñ posst̃ ꝯuingi qͦs nulla ꝓximitas
ruał ł inid gen̾atio secernit spiritalis:
Item. Simili rõne qͥ spũalẽ ht cõpatr̃e
gener eiꝰ fieri ñ ꝓhibet᷑. de illa dũtaxat
filia qͣm ipse de sacͦ fonte ñ suscep̃. Sp̃ia¬
liũ qͦ parentũ .i. cõpatr̃u filii ł filie. añ
siue pꝰ cõpat̾nitatẽ geniti legitime con

Expanded text:
sanguinitatis propinquitatem. Quid enim? Nunquid non possunt conjungi quos nulla proximitas carnalis vel in id generatio secernit spiritalis? Item simili ratione qui spiritualem habet compatrem, gener ejus fieri non prohibetur; de illa duntaxat filia quam ipse de sacro fonte non suscepit. Spiritualium quoque parentum, id est compatrum filii vel filiae ante sive post compaternitat