comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitatẽ ȩt̃nã: & ipsa ꝑsona ds̃ fiuit ꝓpt̃ di¬
uinitatẽ. & homo fuit ꝓpt̃ unitã u̾bo huma¬
nitatẽ. Ergo xp̃c ꝑsona ad infernum descen¬
dit. s scđ̾m solam animam: quia sola anima
ad infernum descendit. Et xp̃c ꝑsona insepul¬
chro iacuit. & scd̾m solam carnẽ. quia solacaro
in septilchro iacuit. Et xp̃c ꝑsona ubiq fuit. a
scđm solam diuinitatẽ: quia sola diuinitas uͥq
fuit. Nec anima insepulchro iaeuit. nec caro ad
infernũ descendit: nec caro ł anima uͥq fcut.
Corpꝰ solum in sepulehro iacuit: & ꝓpt̃ partẽ
istam hominis. xp̃c homo in sepulchro iacuit.
Dicunt hoc quedam scͥpture. quia cũ xp̃c in
sepulchro iacuisse dr̃. totũ ꝓparte ponitur: qi
ñ totus homo insepulchro iacuit. s una pars
hominis tantum corpus. hic intendite. Nontotꝰ
homo: s pars hominis. Quis homa: xp̃c. Totͦ
non totũ iacuit: s pars. Quid ẽ. totũ: Xp̃cꝰ.
Quid ẽ. pars: Corpus. Ergo uere xp̃e ñ iacuit

Expanded text:
divinitatem aeternam, et ipsa persona Deus fuit propter divinitatem, et homo fuit propter unitam verbo humanitatem. Ergo Christus persona ad infernum descendit, sed secundum solam animam; quia sola anima ad infernum descendit; et Christus persona in sepulcro jacuit et secundum solam carnem; quia sola caro in sepulcro jacuit et Christi persona ubique fuit, et secundum solam divinitatem quia sola divinitas ubique fuit. Neque anima in sepulcro jacuit, nec caro ad infernum descendit, neque caro vel anima ubique fuit. Corpus solum in sepulcro jacuit, et propter partem istam hominis Christus homo in sepulcro jacuit. Dicunt hoc quaedam scriptursepulcro jacuisse dicitur: totum pro parte ponitur; quia non totus homo in sepulcro jacuit, sed una pars hominis tantum corpus. Hic intendite. Non totus homo, sed pars hominis. Quis homo? Christus. Tnon totum jacuit sed pars. Quid est totum? Christus. Quid est pars? Corpus. Ergo vel Christus non jacuit
Abbreviated transcription (Latin):
aluarn subsantiam carnis ad geneiandam
caras rorer tansiua. ⁊ carne mulieris una caro
eMars ot ua qd nasciturumẽ. exutriq substan¬
cla ueratit ongine sumens abillã pistã enta ebo
issa generetus. Ergo mulier auro concuont acis

Expanded text:
 substantiam carnis ad generandam carnis coitum transfusa, cum carne mulieris una caro efficitur et id quod nasciturum est ex utriusque substantia veraciter originem sumens ab illo, per istam etiam ab is
Abbreviated transcription (Latin):
& scd̾m aliqͥd ĩmmortał. quia poterat ñ mori:
quatinꝰ ex eo quod mori poterat ir oreret᷑ sipec¬
caret. & ex eo similit᷑ qd̾ ñ mori pot̾at ñ more¬
ret᷑. si in obedientia ꝑseueraret. Xp̃e aũt hõ
quia ꝑfectus apͥncipio & ꝓbatꝰ inuentꝰ ẽ: ad ꝑ

Expanded text:
et secundum aliquid immortalis erat quia poterat non mori, et secundum aliquid immortalis erat quia poterat non mori, quatenus ex eo quod mori poterat moreretur si peccaret, et ex eo similiter quod mori non poterat, non moreretur si in obedientia perseveraret. Christus autem homo quia perfectus a princip
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. uł ñ obedienti culpa ẽẽ potuisset: nisi & ob¬
edientia & ĩ uaricatio uoluntaria fuisset. Itaq
quia ad ꝓbationẽ utrinq uoluntas iꝰ expecta¬
bat᷑: adu rumq ei possibilitas p̾stabat᷑. Quia
uͦ & peccandi & ñ peccandi possibilitatẽ habuit.
oportebat ut et moriendi & ñ moriendi possi¬
bilitatẽ haberet. Si enĩ ex necessitate iminorta¬
ł fuisset: oẽ p̃tiaricator & peccator mori ñ potu¬
isset. Atq ita in obedientia penã debitã ñhabe¬
ret: nec  recognosceret aliquando peccator.
si mortuus intus semꝑ foris uiuiret. Item si ex
necessitate mortał fuisset &̃ inobedientia ꝑ¬
sistens mori debuisset. & in iuste sine culpa
puniretur. sin peccaris moreret᷑. Qua ꝓpter
quia ꝓbandus erat. & utrũ in obedientia per¬
sisteret expectabat᷑. caro quoq illiꝰ. & scdm ali
quid immortał erat. quia scilicet mori poterat.

Expanded text:
tum, vel non obedienti culpa esse potuisset, nisi et obtum, vel non obedienti culpa esse potuisset, nisi et obedientia, et praevaricatio voluntaria fuisset. Itaque quia ad probationem est utrumque voluntas ejus exspectabatur, ad utrumque ei possibilitas praestabatur. Quia ergo peccandi et non peccandi possibilitatem habuit, oportebat ut et moriendi et non moriendi possibilitatem haberet. Si enim ex necessitate immortalis fuisset, etiam praevaricator et peccator mori non potuisset, atque ita inobedientia poenam debitam non haberet. Nec se recognosceret aliquando peccator, si mortuus intus semper foris viveret. Item: si ex necessitate mortalis fuisset, etiam inobedientia persistens mori debuisset, et injuste sine culpa puniretur, si non peccans moreretur. Quapropter quia probandus erat et utrum inobedientia persisteret exspectquid mortalis erat; quia sci licet mori poterat;
Abbreviated transcription (Latin):
humani suboriginali debito fuit. penã quoq p̃¬
uaricationis qua totũ tenebat᷑. intoto ipso ex ne¬
cessitate sustinuit. Postqu̾a aũt a toto ipso sin¬
gularit᷑ diuisa ẽ. ut nec in ipso ẽet nec cũ ipso ĩ
causa participaret. iam nichil pene debuit. qͥa¬
niehil culpe nil habuit. Itaq quantũ in ipsa fuit
ñ debuit sustinere ꝑenã: quando iamiñ habuit
culpam. Poterat atĩt iuste saluator in carne sua
qũa sine culpa assumpsit. penã quoq morcalita¬
tis & passibilitatis infirmitatẽ ñ assũpsisse. sed
eam ñ solũ supͣ id qd̾ nos sumꝰ mortales quia pec¬
cato ñ erat. s supͣ id etiã qd̃ pͥmꝰ homo ante pecca¬
tũ fuit quia ꝓbandus ñ erat apͥma conceptione
gła inmortalitatis induisse. Primꝰ quipe homo
quia probandus erat. tał eẽ debuit qui &e pecca¬
re & pͥeccare potuisset: ut uoluncatis ñ necessi¬
tatis eẽt utrũq. Neq enĩ uel obedienti meri¬

Expanded text:
humani sub originali debito fuit, poenam quoque prhumani sub originali debito fuit, poenam quoque praevaricationis qua totum tenebatur in toto ipso ex necessitate sustinuit. Postquam autem a toto ipso singulariter divisa est, ut nec in ipso esset, nec cum ipso in causa participaret, jam nihil poenae debuit, quia culpae nil habuit. Itaque quantum in ipsa fuit, non debuit sustinere poenam, quando jam non habuit culpam. Poterat ergo juste Salvator in carne sua quam sine culpa assumpsit, poenam quoque mortalitatis et passibilitatis infirmitatem non assumpsisse, sed eam non solum supra id quod nos sumus mortales, quia peccator non erat, sed supra id etiam quod primus homo ante peccatum fuit, quia probandus non erat a prima conceptione gloriam immortalitatis induisse. Primus quippe homo quia probandus erat, talis esse debuit, qui et peccare et non peccare potuisset, ut voluntatis non necessitatis esset utrumque. Neque enim vel obedienti meri
Abbreviated transcription (Latin):
pus dolorem sustinuit. in sotietate lttatisile¬
plcte ⁊ungbatur pleue ae prefecte be aisicapiãt
pfoa alt ag eemnpͥ mnus habuit &e ex dispensat¬
oue postea suppletum est inglificatione itati
ut quod in parte sublimiori habebe uerũ bonũ
nec aliquando reddet᷑ quia nũquã fuit amisũ.
nec suppleret᷑. quia ex quo datũ ẽ. semꝑ mansit p¬
fuit scdm passibilitatẽ ⁊ sensũ ⁊ affectũ.
ecarne ubi hoc pͥmũ cõmemorare opor uii.¬
tet qo illam ab ipsa conceptione spl sci
opsuri libam ꝓrsus e ĩmunẽ ab om̃i peccato as¬
sumeret pena tantũ peccati uolunt ase meces¬
sitate assumentis remanente. ut edũista usaluia¬
tore si ne cispa pateretur. lla que insaluandis
pro culpa pene obnoxia fuerat. lib̾aret᷑. De hac ita¬
q pena passibilitatis siue mortalitatis: querunt
quidam quomͦ in carne saluatoris erat. S facile
ẽ scire quomͦ caro illa quã diu inmassa generis

Expanded text:
pus dolorem sustinuit, in societate Deitatis plepus dolorem sustinuit, in societate Deitatis plecte jungebatur, plene et perfecte beatificabatur. Ubi autem ad tempus minus habuit ex dispensatione, postea suppletum est in glorificatione. Ita tamen ut quod in parte sublimiori habebat verum bonum, nec aliquando redderetur, quia nunquam fuit amissum; nec suppleretur, quia ex quo datum est, semper mansit pfuit secundum passibilitatem; et sensum et affectum. De carne Verbi hoc primum commemorare oportet quod illam ab ipsa conceptione, Spirituipsum liberam prorsus, et immunem ab omni peccato assumeret; poena tamen peccati voluntate non necessitate assumentis remanente, ut, dum ista in Salvatore sine culpa pateretur, illa quae in salvandis pro culpa poenae obnoxia fuerat, liberaretur. De hac itaque poena passibilitatis sive mortalitatis quaerunt quidam, quomodo in carne Salvatoris erat. Sed facile est scire quomodo caro illa, quandiu in massa generis
Abbreviated transcription (Latin):
a sine ope. Multa sunt que dici potuissent suꝑ
hsis hec p̾senti abbreuiatione suffitiunt. ouᷤᷤ¬
sime quert̃ de anima illa rationali qua u̾bũ cũ
carne munitatẽ ꝑpsone assũpsit: utrũ sicut eam
ex incssabili unione diuinitatis ꝑfectã sapientiã
& uirtutẽ. & bonitatẽ accepisse dicimꝰ. ita quoq
abmitio priquã głam resurrectionis ꝑitmor¬
talitatẽ carnis indueret. ex eadẽ unione diui¬
nitatis plenam qͦ beatitudinẽ habuisse dicamꝰ.
Qs si concedimus obitiunt qd̾ amma illa ante
resurrectione passiones & dolores sustinuit. ac
ꝑhoc plena beattudo eẽ ñ potuit. uͥ pena&. do¬
lor fuit. S non attendunt qd̃ anima illa scadm
aliu carm unita fuit. & scd̾m aliud diuintati.
Ineo qͥd carni unita fuit: uita carnis ipsa fuie.
itas fuit. In eo qd carni iungebatur recedente
ipsa caro moriebatur. Ineo aut qd duunaiatiu¬
geob atu eciam acarne recedens abrpis duitem

Expanded text:
e opere. Multa sunt quae dici potuissent super his, sed haec praesenti abbreviationi sufficiant. Novissimo quaerunt de anima illa rationali quam verbum cum carne in unitatem personae assumpsit, utrum sicut eam ex ineffabili unione divinitatis perfectam sapientiam; et virtutem et bonitatem accepisse dicimus; ita quoque ab initio priusquam gloriam resurrectionis per immortalitatem carnis indueret ex eadem unione divinitatis, plenam quoque beatitudinem habuisse dicamus. Quod si concedimus, objiciunt, quod anima illa ante resurrectionem passiones et dolores sustinuit; ac per hoc plena beatitudo esse non potuit, ubi poena et dolor fuit. Sed non attendunt quod anima illa secundum aliud carni unita fuit, et secundum aliud divinitati. In eo quod carni unita fuit, vita carnis ipsa fuit. ivinitas fuit. In eo autem quod carni jungebatur, recedente anima ipsa caro moriebatur. In eo autem quod divinitati jungebatur, etiam a carne recedens ab ipsa divini
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ assumens. s ñ est mutatus in hominem.
Uidete adhuc. Quis fuit ille qui dixit: ante¬
quam abraham fieret ego sũ: Nonne hõ:
Quis fuit ille qui dixit: pater clarificame.
claritate qua habui priusquã mundus gẽt
apud te: Honne homo: Ergo homo uere
cdixit: priusqu̾ã abraham fieret ego sum.
hoc uos scandalizat: hoc uos mouet. qd̃ il¬
los mouebat qui dicebant: quinquaginta
annos nondũ habes & abraham uidisti. Qua¬
re non: Nonne & illi uerũ dicebant. qͥ hoc
dicebant: Paulo ante eũgłista dixerat. quia
ipse iħs incipiens erat quasi annoꝵ tringin¬
ta. Pauca tͥꝑa ab illo flurerant usq ad hoc.
Hondum quadraginta anni completi erãt:
quanto magis quin quaginta non erant:
An forte uerum dicebat. qui triginta an¬
norũ illum ẽẽ dicebat. quia hoc erat: & non
uerũ dicebant. qui eũ ñ dũ qͥnquaginta
ginos habere dicebant. qũ asor a

Expanded text:
nem assumens, sed non est mutatus in hominem. nem assumens, sed non est mutatus in hominem. Videte adhuc. Quis fuit ille qui dixit: Antequam Abraham fieret ego sum? Nonne homo? Quis fuit ille qui dixit: Pater, clarifica me claritate quam habui priusquam mundus esset apud te? Nonne homo? Ergo homo vere dixit: Priusquam Abraham fieret ego sum. Hoc vos scandalizat? Hoc vos movet quod illos movebat qui dicebant: Quinquaginta annos nondum habes et Abraham vidisti? Quare non? Nonne et illi verum dicebant qui haec dicebant? Paulo ante Evangelista dixerat quia ipse Jesus incipiens erat quasi annorum triginta . Pauca tempora ab illo fluxerant usque ad hoc. Nondum quadraginta anni completi erant, quanto magis quinquaginta non erant? An forte verum dicebat, qui triginta annorum illum esse dicebat; quia hoc erat, et non verum dicebant qui eum nondum quinquaginta annos habere dicebant; quonia
Abbreviated transcription (Latin):
unt negamus aut necamꝰ: S idõ dicimus
de xse ambulautt int̾ra filium homi nis
in cȩlo ñ fuisse: quia scđm humanitatẽ in Parꝰ.
cȩlo ñ fuit. Si aut̃ ñ idõ homo iucęlo non
fuit. quando interra ambulauit. xp̃c quia¬
scđm hu manitatẽ in celo ñ fuit. neq idõ
est: ergo non ẽ: Si sccłm hoc non est. tamen
ẽ. quia scđm aliud est. Auctoritatẽ uultisꝰ
Audite lucernã: si non creditis luci. Aug̾¬
tinus dicit. Si ꝓpt̃ hominẽ mortuu̾s ds̃.
non ẽ. homo uicꝰturꝰ cũ dõ Non ẽ mortał
uicturꝰ in ȩt̃nũ: ꝓpt̾ quẽ mortuus ẽ. qui ui¬
uit inet̃num: S quomͦ mortuus ẽ ds̃ u̾n
mortuus ẽ. Et potest mori dĩ : Accepit ex
te: unde moreret᷑ ꝓ te. Idem iterum. Uer¬
bum inquit crucifixum ẽ. s non ẽ mutatũ
in hominem. Et iterum. Per id gͦ qđ hõ
erat mortuus ẽ. ds̃: & ꝑ id qđ ds̃ erat excitat᷑
est homo. Et quid quid passus ẽ. homo ñ
potest dici ñ passus ds̃: quia ds̃ erat honu¬

Expanded text:
unt, negamus aut necamus: Sed ideo dicimus Christus ambulavit in terra Filium hominis in coelo non fuisse, quia secundum humanitatem in coelo non fuit. Si autem non ideo homo in coelo non fuit, quando in terra ambulavit Chrim humanitatem in coelo non fuit, neque ideo est, ergo non est? Si secundum hoc non est, tamen est; quia secundum aliud est. Auctoritatem vultis? Audite lucernam, si non creditis luci. Augustinus dicit: Si propter hominem mortuus est Deus, non est homo victurus cum Deo? Non est mortalis victurus in aeternum, propter quem mortuus est, qui vivit in aeternum? Sed quomodo mortuus est Deus? Unde mortuus est? Et potest mori Deus? Accepit ex te, unde moreretur per te. Idem iterum: Verbum, inquit, crucifixum est, sed non mutatum est in hominem. Et iterum: Per id ergo quod homo erat mortuus est Deus; et per id quod Deus erat excitatus est homo. Et quidquid passus est homo, non potest dici non passus Deus; quia Deus erat homi
Abbreviated transcription (Latin):
lis non est factus ȩt̃nus: An forte idõ
. quanddo homo in temꝑe fuit: sed homo
duinitatẽ ante temꝑa ñ fait. quia quan:
dis̃ ante temꝑa fuit. homo adhuc dĩ ñ fuit.
tassis aliquuid rationis erit ꝓpt̃ qd̵ eiꝰ modi
aitiones çaueatis: salua tam̃ integritate fid̃i

Expanded text:
tus non est aeternus? An forte ideo fuit, quando homo in tempore fuit, sed homo propter divinitatem ante tempora non fuit, quia quando Deus ante tempora fuit, homo adhuc Deus non fuit? Fortasse aliquid rationis erit, propter quod ejusmodi locutiones caveatis; salva tamen inte
Abbreviated transcription (Latin):
Ad patrem. Recessit anima: & mortua e caro.
Mortuus ẽ xp̃e. quia caro. xp̃i mortua e. Sicut
mortuus ẽ. dsꝰ quia mortua ẽ. humantas dĩ:
ta mortuus ẽ. homo. quia mortua ẽ caro hors
Solacaro mortua ẽ. & in carne mortuus e. homo
eui caro fuit: mortuus ẽ. & ds. quia ds̃ homo
fuit. Seꝑatio anime. mors carnis fiuit. Sola
iacuit: cliuinitas cũ utroq ꝑmanstt. Uge i
enti caro d amima ꝑsonã destruere potuerĩt
seꝑata: quam ñ fecerant coniuncta. U̾bum Pa¬
ꝑsona ȩc̃na fuit: neq tc̃ ꝑsona ẽẽ. cepit quan

Expanded text:
Ad Patrem. Recessit anima, et mortua est caro. Ad Patrem. Recessit anima, et mortua est caro. Mortuus est Christus, quia caro Christi mortua est. Sicut mortuus est Deus, quia mortua est humanitas Dei, ita mortuus est homo quia mortua est caro hominis. Sola caro mortua est, et carne mortuus est homo, cujus caro fuit, mortuus est etiam Deus, quia Deus homo fuit. Separatio animae mors carnis fuit. Sola jacuit, divinitas cum utroque permansit. Neque enim caro et anima personam destruere potuerunt separata, quam non fecerant et conjuncta. Verbum persona aeterna fuit. Neque tunc persona esse coepit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
uuluera mta. fet dico. Ut quia dereliquistime.
adhuo stas iurtame & causorte recessisse ame.
sute es loco silonge auxilio. Iutta fiusto quan¬
do psentem exhibiusti indilectione. L onge
fait es. quandio in piculis consticuto de aiin¬
asti a conpasione. Sicgͥ humanitas a diuani¬
tate in passione derelictam se clamabat qiuia
cam inimicorum potestati ad erucifigenedum
concesserat: sicut scriptumẽ. N on haberes in
lam̃ mortẽ quia non ꝓsua iniquitate sedop
nra recdemptione sustinuit. incruce pendens
quate sit derelicta requirit. ñ quasi adusus
dm̃ de pena mur murans. s nobis in noceneiã
suam in penia demonstrans. Caitsam querebat
qui peccatum nesciebat. Qd xp̃c seꝑata anima
a carne. & ꝑsona fuit et cds et homo.
criptum ẽ. & iħe clamans uoce magna
tradicdit sp̃m. Quis tradidit. Itie. Qiud
tradidit :÷ Sp̃m. Cui tradidit: Patri. Ron uui
euai fuut. Sonde emisit: Ex carne. Quo emilt

Expanded text:
vulnera mea, et dico: « Ut quid dereliquisti me? » vulnera mea, et dico: « Ut quid dereliquisti me? » Adhuc stas juxta me, et causor te recessisse a me. Juxta es loco; sed longe auxilio. Juxta fuisti, quando praesentem exhibuisti in dilectione; longe factus es, quando in periculis constituto te subtraxisti a compassione. Sic ergo humanitas a divinitate ineam inimicorum potestati ad crucifigendum concesserat, sicut scriptum est: Non haberes in tamen mortem, quia non pro sua iniquitate, sed pro nostra redemptione sustinuit, in cruce pendens quare sit derelicta, requirit, non quasi adversus Deum de poena murmurans; sed nobis innocentiam suam in poena demonstrans causam quaerebat, quod peccatum nesciebat. IN DIE SANCTO PAa carne et persona fuit et Deus et homo. Scriptum est: Et clamans Jesus voce magna, tradidit spiritum . Quis tradidit? Jesus. Quid tradidit? Spiritum. Cui tradidit? Patri. Non Judacujus fuit. Unde emisit? Ex carne. Quo emisit?
Abbreviated transcription (Latin):
es in norte. h ante mortẽ diunitarab hio a
itutum clamase affirmat: si ãs ab homine
ur̾ct eam potestati inimicorũ expositam¬
itqus ñ defendit: & scd̾m aliquid ñ deseruiᷤ
inquntum uidelicet etiã tc̃ abea ꝑ p̾sentiã
urfatis ñ recessit: Dereliqͥd illis: s illam ñ dere¬
quit. Dereiquit ilis: s sibi ñ dereliquit. Dereli¬
ut. quia auxilium ñ contulit: s ñ dereliquit.
nui pͥstitiã non abstulit. Subtraxit ꝓtectionẽ
non seganit unione. Seꝑauit se foris. ut addefẽ¬
onem contͣ mimicos ñ add esset: sed ñ seꝑauit se
tł. ut ili ad unionẽ ꝑsone de esset. Sic gͦ dere¬
qͥt ut ñ adliuuaret: s ñ dereliqͥt ut recederet.
ado ꝑuiam mec᷑ ꝑgis. parit̃ ambulamꝰ: securus¬
um quasi amic̃ meũ habens. Uenit hostis m̃s &
tutns iermẽ e resistere ñ ualentẽ uuluerbꝰ
afficit. Tu me plagari ceruens. nichil moueris.
s patient susties: & stas iuxta quali ñcurans

Expanded text:
 in morte, sed ante mortem divinitas ab homine moriturum clamasse affirmat, si Deus ab homine videlicet eam potestati inimicorum ad tempus non defendit; et secundum aliquid non deseruisse, in quantum scilicet tunc etiam ab ea per praesentiam majestatis non recessit? Dereliquit illum, sed illam non dereliquit. Dereliquit illis, sed sibi non dereliquit. Dereliquit, quia auxilium non contulit; sed non dereliquit, quia praesentiam non abstulit. Subtraxit protectionem; sed non separavit unionem. Separavit se foris, ut ad defensionem contra inimicos non adesset; sed non separavit se intus, ut illi ad unionem personae deesset. Sic ergo dereliquit, ut non adjuvaret; sed non dereliquit ut recederet. Vado per viam, mecum pergis, pariter ambulamus. Securus sum, quasi amicum meum habens. Venit hostis meus et irruens inermem et resistere non valentem, vulneribus afficit. Tu me plagari cernens, nihil moveris; sed patienter sustines, et stas juxta, quasi non curans
Abbreviated transcription (Latin):
nni exhibita ẽ in minuere uł pociꝰ euacua
uncitur: qui causam passionis eiꝰ ñ uram
meruit opus untutis dignũ remunerati
sitens. Neq eñ idõ quia pri ipse dignus
pis urtutis postea exhibitũ remunerabi
fuit. neq rursum qi pro oꝑe uirtutis remu
uit gͥ quantum ad uircutẽ oꝑis quia ꝓope re¬

Expanded text:
sius exhibita est imminuere, vel potius evacuare convincitur; qui causam passionis ejus non nostamen meruit opus virtutis dignum remuneratione perficiens. Neque enim ideo quia prius ipse dignus fuit, opus virtutis postea exhibitum remunerabile non fuit; neque rursum quia pro opere virtutis remunMeruit ergo quantum ad virtutem operis, quia pr
Abbreviated transcription (Latin):
aliiea & ali uciclicit. Quod as dratt homo
auit &ꝰ quod homo dirit di ayxti. quiase
homo ds̃ ae dis homo. unus fuit. Quando
aico homo. naturam significo. humanã atu
Item quando cdico et̃ ꝑsonã signisico indiui¬
nitate. Namplius notat homo in natura
qũã animam & carñe. neq in ꝑsona quam
er anima & carne. Neꝙ ampli notat dsin
natura quam diuinitatẽ neq in psona

Expanded text:
et aliud dixit. Quod Deus dixit, homo dixit; et quod homo dixit, Deus dixit, quia et homo Deus, et Deus homo unus fuit. Quando dico homo, naturam significo humanam, id eItem quando dico Deus, personam significo in divinitate. Non amplius notat homo in natura, quam animam et carnem, neque in persona, quam ex anima et carne. Neque amplius Deus notat in natura quam divi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓutauert̃ in xp̃o cũ carne au̾bo rationalẽ
animam assũptã ñ fuisse s solã carnẽ u̾bo unitã
& ip̃am diuinitatẽ u̾bi carnẽ loco anime uiui¬
ficasse. eandemq diuinitatẽ ab ipsa carne quã¬
do incruce mortua ẽ. recessisse. rursũq ad ip¬
sam quando resuscitata ẽ uiuificandam & re¬
suscitandã redisse. S catholica fides habet totũ
qd̾ hominis erat p̃ter culpã dm̃ assũpsisse. quia
nec alit̃ uerꝰ hõ eẽ potuisset. nͥ totũ qđ adu̾itatẽ
humane nature ꝑtinebat assũpsisset. Accep̃
ad uitã & scdm lib̃am uoluntatẽ peccatũ res¬
pueret & sectaret᷑ iusticiã. Cui & hoc ex soti¬
etate diuinitatis collatũ ẽ. ut spontanea qͥdẽ
lib̾tate bonũ faceret. s ad malũ faciendum
nulla necessitate ꝓrsus ł infirmitate decli¬
nare potuisset. Dicit quippe beat̾ augustinꝰ.
De spũ sco & uirgine maria dĩ filiꝰ unicꝰ natꝰ ẽ.
ñ carnis cupidine s solo dĩ munere. lib̾a in

Expanded text:
putaverunt in Christo cum carne a Verbo rationalem animam assumptam non fuisse, sed solam carnem Verbo unitam, et ipsam divinitatem Verbi, carne loco animae vivificasse, eamdemque divinitatem ab ipsa carne, quando in cruce mortua est recessisse, rursumque ad ipsam, quando resuscitata est, vivificandam et resuscitandam redisse. Sed catholica fides habet totum, quod hominis erat propter culpam, Deum assumpsisse: quia nec aliter verus homo esse potuisset, nisi totum quod ad diversitatem humanae naturae pertinebat assumpsisset. Accepit ad vitam, et secundum liberam voluntatem peccatum respueret, et sectaret justitiam. Cui et hoc ex societate divinitatis collatum est, ut spontanea quidem libertate bonum faceret, sed ad malum faciendum nulla prorsus necessitate vel infirmitate declinare potuisset. Dicit quippe beatus Augustinus: De Spiritu sancto et Virgine Maria Dei Filius unicus natus est, non carnis cupidine, sed solo Dei munere. Libera in
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝓ eo qd̾ eiꝰ solũ ibi erat necessaria ñ fuit. Obla¬
tio enĩ ñ ꝓnatura s ꝓculpa offertur: quia si culpa
ñ ee̾t. natura oblatione op̾ ñ haberet. Sic itaq
leui inlumbis abrahe decimatꝰ ẽ. quia &e naturã
inde solam naturã accepturꝰ erat. illã ceiã tẽ ibi
culpã ñ habuit. cui ipsa que eiꝰ futura erat sine
culpa natura. in sua origine culpe obnoxia

Expanded text:
quae pro eo quod ejus solum ibi erat, necessaria non fuit; oblaquae pro eo quod ejus solum ibi erat, necessaria non fuit; oblatio enim non natura, sed pro culpa offertur, quia si pro culpa non esset, natura oblatione opus non haberet. Sic itaque Levi in lumbis Abrahae decimatus est, quia et naturam inde solam naturam accepturus erat, illam etiam tunc ibi culpam non habuit, cui ipsa quae ejus futura erat sine culpa natura, in sua origine culpae obnoxia
Abbreviated transcription (Latin):
beatus augustinꝰ grã in nr̃o capite: unde scđm
ꝑgram̃ ut caro illa apeccato sub quo aborigine
pua erat mundaret᷑ & mundata in illo qui lib
A onũ peecato in ea futurꝰ erat a peccato liba as¬
Somni ree cut nec eͥra corruptiomi nat̃e p̃iudiciũ¬
faceret. nec corruptio nature grãm impediret.
Quomͦ gͥ inquiunt. xp̃c in lumbis abrahe decima¬
tus ñ fuit. si caro eiꝰ ibi pecc̾o obnoxia fuit: S scien¬
dum ẽ qd licet caro. xp̃i sic̃ caro leui. adhuc in lũb
abrahe sub pecc̃o fuit. tam̃ ipsũ peccatũ eiꝰ ñ fuit
sub qͦ caro eiꝰ fuit. Hoc enĩ solũ eiꝰ ibi fuit. qd inde
futurũ eiꝰ fuit. Qua ꝓpt̾ leui. illic & naturã &cul¬
pam habuit. qui inde ꝑ ꝓpagatione originis e na¬
turã & culpã trahere debuit. Quia gͥ xp̃c in lumb̾
abrahe solam nat᷑an habuit. ꝓpt̾ea qd ipsam solam
inde accepturꝰ fuit. ꝓculdubio oblatione ñ eguit.

Expanded text:
beatus Augustinus, gratia in nostro capite, unde secundum beatus Augustinus, gratia in nostro capite, unde secundum per gratiam, ut caro illa a peccato, sub quo ab origine sua erat, mundaretur, et mundata in illo qui liber ab omni peccato, in ea futurus erat, a peccato libera assumeretur, ut nec gratia corruptioni naturae praejudiciufaceret, nec corruptio naturae gratiam impediret. Quomodo ergo, inquiunt, Christus in lumbis Abrahae decimatus non fuit, si caro ejus peccato obnoxia fuit? Sed sciendum est, quia licet caro Christi sicut caro Levi adhuc in lumbis Abrahae sub peccato fuit, tamen ipsum peccatum ejus non fuit, sub quo ejus caro fuit. Hoc enim solum ejus ibi fuit, quod inde futurum ejus fuit. Quapropter Levi illic et naturam et culpam habuit, quia inde per propagationem originis, et naturam et culpam trahere debuit. Quia ergo Christus in lumbis Abrahae suam naturam habuit, propterea quod ipsam solam tamen accepturus fuit, procul dubio oblatione non eguit,
Abbreviated transcription (Latin):
nouũi quoq sacclotiũ qd in xp̃o ẽ ibidẽ decimas
ddecisse conuincam̃. Quomꝰ aũt leui qͥ scdđm car¬
sam alia iueniri posse putant. nͥ quia caro leui
cuculpa ibi fiuit cara crp̃i non fuit. Atq idõ qđ
peccato donorium erat expiatione eguisse. qs̃ aũ
mundũ atq apͥeccato lib̾um erat. ñ eguisse. Tali
gi seratione ꝓbare putant. qd̃ caro illa que au̾bo
assũpta ẽ nunqua obnotia peccato fuit. ẜ abinitio
suie meo aquo descendit. siue in his ꝑ quos descẽ¬
An munda seruata sit apeccato. ut aliquando
ee posset hostia ꝓpecato. S catholice u̾itatis dif¬
finitio filiũ di qui ꝓpeccatorib & de pecatorib
nat ede carne. ob noxia peccato carnẽ assũpsisse
asserit libam apeccato. & idõ libam quia lib̾atam.
Possibam ñquia subillo nuĩqua futt ẜ. quia subilo
cs aliquando cessautt. Quando assũpta ẽ: munda
ea el geande quuippegram natura humana mu¬
nus apeccato libatur. ut eidem nature in xp̃o ea

Expanded text:
sacerdotium quod in Christo est, ibidem decimas dedisse convincamur. Quomodo autem Levi qui secundum carsam aliam inveniri posse putant nisi quia caro Levi cum culpa ibi fuit, caro Christi non fuit. Atque ideo quod peccato obnoxium erat expiatione eguisse, quod autem mundum atque a peccato liberum erat, non eguisse. Tali ergo se ratione probare putant quod caro illa quae a Verbo assumpta est, nunquam obnoxia peccato fuit; sed ab initio sive in eo a quo descendit, sive in iis per quos descendit, munda servata sit a peccato, ut aliquando esse posset hostia pro peccato. Sed catholicae veritatis definitio Filium Dei qui pro peccatoribus et de peccatoribus natus est de carne obnoxia peccato, carnem assumpsisse asserit liberam a peccato, et ideo liberam; quia liberatam. Ideo liberam, non quia sub illo nunquam fuerit, sed quia sub illo esse aliquando cessavit. Quando assumpta est, mundata est. Per eamdem quippe gratiam natura humana munus a peccato lib
Abbreviated transcription (Latin):
t engo in humiliatione meruit. qui in ex¬
pone humsuationis p̃miũ recepit. Si aũt me
pone erroris ad conclusionẽ mendatiĩ ꝑtieni¬
itutis aut p̃tii fuissedicere uideantur. dũ cade
ment p̃apitant se. asserentes qd̾ xp̃c patiendo głano
erut ita ut si passus ñ faisset. illam nec hab̾e po¬
isset nee debuiset. Si eñ dicimus quia nicħ meru
consequens ẽe putant oꝑa uircutis aut iusticie
ĩ ñ fecisse. Si aut dicimꝰ quia merutt statĩ infer̃t
iquid eum priꝰ ñ debitũ sibi oꝑando obtinuisse. qd̾
ł dicere qua rp̃c aut bona oꝑa ñ fecit. Aut aliqͥd¬

Expanded text:
fuit. Ergo in humiliatione meruit qui in exaltatione humiliationis praemium recepit. Si autem meropositione erroris ad conclusionem mendacii pervenivirtutis aut pretii fuisse dicere videantur, dum cadere timent, praecipitant se asserentes quod Christus patiendo gloriam meruit, ita ut si passus non fuisset, illam nec habere potuisset nec debuisset. Si enim dicimus quod nihil meruit, consequens esse putant opera virtutis, aut justitiae eum non fecisse. Si autem dicimus quod meruit, statim inferunt aliquid eum prius non debitum sibi operando obtinuisse, quod est dicere quod Christus aut bona opera non fecit; aut aliq
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ menbrũ rp̃i. In corꝑe uno: sp̃s unuis.
Nichil incorpore mortuum: nichil gtra an¬
pus uiuum. ꝑfidem menbra efficimur. ꝑ
dilectionem uiuificamur. ꝑfidem accipinꝰ
unionem: ꝑ caritatẽ accipimꝰ uiuificatioñ
Insacram̃to autem. ꝑbaptismũ unimir:
ꝑ corpus. xp̃i i sanguinẽ uiuificamur. Pt
baptismũ efficimur menbra corporis: pcrꝑ

Expanded text:
non est membrum Christi. In corpore uno spiritus unus. Nihil in corpore mortuum, nihil extra corpus vivum. Per fidem membra efficimur, per dilectionem vivificamur. Per fidem accipimus unionem; per charitatem accipimus vivificationem. In sacramento autem per baptismum unimur, per corpus Christi et sanguinem vivificamur. Per baptismum efficimur membra corporis, per c
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ & filiũ pͥncipium sp̃s sc̃i. Item. filius ñ tm¬
ut sit filiꝰ qd̾ relatiue dr̃. s om̃ino ut sit ipsa sub̾a
nascendo habet. Item. Cũ conaret᷑ humana ĩ opta
loquendo ꝓferre qd̾ tenet de dño dõ timuit dice
tres e̾entias: ne intelligeretur in illa sũma eqͣlita¬
te ulla diu̾sitas. Item. Idõ dicimꝰ tresꝑsonas ñ ut
aliqua intelligatur diusitas eentie: s ut uł uno
uocabulo respondi possit. cũ dr̃ quid tres. ut qͥs
tria. Iheronimus. Unũ in trib ꝑsonis fatemꝰ dm̃.
Tres ꝑsonas exp̃ssas sub ꝓpͥetate distinguimꝰ ñ noia¬

Expanded text:
Patrem et Filium principium Spiritus sancti. Idem: Filius non tantum ut Filius, quod relative dicitur: sed omnino ut sit ipsa substantia nascendo habet. Idem: Cum conaretur humana inopia loquendo proferre quod tenet de Domino Deo, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Idem: Ideo dicimus tres personas non ut aliqua intelligatur diversitas essentiae, sed ut vel uno vocabulo responderi possit cum dicitur, quid tres, vel quid tria. HIERONYMUS. Unum in tribus personis fatemur Deum, tres personas expressas sub proprietate distinguimus; no
Abbreviated transcription (Latin):
i suit nsingu. & om̃ta inom̃ib singłis e sin¬
a in om̃ib & unũ om̃ia. dem. Deniq siqua
do cũ aluis alicũ nominis cõmunio. ualde pro¬
culdubio intelligenda ẽ diu̾sa significatio. s hoc po¬
tentiori ratione oportet ostendere. Si nulli accidẽ¬
tis suseptibił est quom dr̃ ieta łsapiem ⁊ aidͥo¬

Expanded text:
 singulis, et singula in omnibus, et unum omnia. Idem: Denique si qua est Deo cum aliis alicujus nominis communio, valde procul dubio intelligenda est diversa significatio. Sed hoc potentiori ratione oportet ostendere. Si nullius accidentis susceptibilis est, quomodo dicitur justa vel sa
Abbreviated transcription (Latin):
unitas potestatis: dĩ enĩ unus e̾. Ds̃ nom̃ ẽ. mag¬
nificentie. nom̃ potestatis. Sigͦ unus ds̃ unũ no¬
ñ una potestas. una e̾. trinitas. Deniq dicit. Ite
hoc nom̃ est: in quo oportet om̃s saluos fieri. Itẽ.
Ego ⁊ pat unũ sum̾. Unũ dixit. ne fiat discretio
potestatis. sumus ad didit ut ꝑsonas cognoscamio.
Non enĩ pat̃ ipse qui filiꝰ. s expatre genitꝰ filiꝰ. ex
do ds̃ ex pleno plenus. Non sunt gͥ hec nuda noia

Expanded text:
tis. Deus enim unus est. Deus nomen est magnificentiae, nomen potestatis. Si ergo unus Deus, unum nomen, una potestas, una est trinitas. Denique dicit: « ItHoc nomen est in quo oportet omnes salvos fieri . Item: « Ego et Pater unum sumus . » Unum dixit, ne fiat discretio potestatis. Sumus addidit, ut personas cognoscamus. Non enim Pater ipse qui Filius, sed ex Patre genitus Filius, ex Deo Deus, ex pleno plenus. Non sunt ergo haec nuda nomina,
Abbreviated transcription (Latin):
fitas Eͥt tres ille psone si ita dicende sunt equa
ba hoc iti musitate posuit. nͥ quia uoluit hos
i nom̃ serure huic significationi quo intella¬
pe tͥntas ne om̃ino taceremꝰ quid tres. cũtres et̃
glantatẽ noluit: Ita & illa tria & a se inuicenn

Expanded text:
Filius. Et tres illae personae, si ita dicendae sunt, aequanitas hoc ita inusitate posuit, nisi quia voluit hoc unum nomen servire huic significationi, quo intelligitur Trinitas, nec omnino taceremus quod tres, cum tres esse ularitatem voluit. Ita et illa
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsum facit. Hoc ipsũ pater. hoc ipsũ filius
Totũ pat᷑. & totũ filius. Ipsum face pats. filii. ẽ
Noli pensare quasi duas actiones. unã maiorẽ.
& unã minorẽ: atit forte simił ponderis equales
duas. Unitas ibi ẽ: nichil multiplires. Una e ac¬
tio duoꝵs. uno triũ actio una sic̃ dĩcas una & ÷
una actiõe tres. ñ tres agentes sunt: s unꝰ agens
nec tres creatores. nec tres factores. quia ieo
ꝗd̾ unũ sunt diuidi ñ possunt. Quec̃ꝙ gͦ facit
pat̃. hec &e filiꝰ facit similit᷑. Quid magis simile
unũ est. Ne gͦ mireris si assũptionẽ carnis que
ad solũ filium refeitur ñ solus filiꝰ oꝑatus ẽ: s cũ

Expanded text:
hoc ipsum facit Filius. Hoc ipsum Pater, hoc ipsum Filius. hoc ipsum facit Filius. Hoc ipsum Pater, hoc ipsum Filius. Totum Pater, et totum Filius. Ipsum facere Patris, Filii est. Noli pensare quasi duas actiones, unam majorem, et unam minorem. Aut forte similis ponderis aequales duas. Unitas ibi est, nihil multiplices. Una est actio duorum, imo trium actio una, sicut deitas una, et in una actione tres non tres agentes sunt, sed unum agens, nec tres creatores, nec tres factores, quia in eo quod unum sunt dividi non possunt. Quaecunque ergo facit t, haec et Filius facit . Similiter, quid magis simile unum est? Ne ergo mireris, si assumptionem carnis quae ad solum Filium refertur, non solus Filius operatus est, sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
& tu eandem mecũ edificares domũ. dico quia
idẽ fac̾es qd̾ ego. Et iam ueriꝰ unũ quia id ip̃m
ce ñ aliud. nec tñ utre adhuc unũ quia tu par¬
tẽ unã & ego al̾terã. tu instrum̃tis cuis. ego in¬
struñitis meis. Tu manib & lacertis tuis: ego
meis. Deniq cu uirib tuis: ego meis. Et ia ñ ue¬
re unũ. s malio & ꝑ alia. Nunquid sic dico cũ
dico quia filiꝰ hoc ip̃m fac̃ qd̾ pat̃ fac̃: Ergo alia ẽ
manꝰ filii. & alia manꝰ ẽ patͥs. aliud brachiũ est¬
filii. & aliud brachium patͥs. alia uirtus filii
alia urtus patris. cũ ipse filiꝰ & manꝰ ce brachiũ¬
&e uirtꝰ sit petͥsꝰ Sic̃ idem ẽ qd homo manu fac̃.
& quod mañ hominis facit. & qd̾ homo brachio facit
& qd̾ brachium hominis facit. &x qdͥ hõ fortitudi¬
ne facit & qd̾ fortitudo hominis facit: sic idẽ ẽ qd̾
si fortitudo una si uoluntas una: qtiomͦ ñ ẽ oꝑatios
una. Dicis quia hoc facit pat᷑ :e ego dicoquia fili

Expanded text:
tu eamdem mecum aedificares domum, dico quod idem faceres quod ego; etiam verius unum, quia idipsum et non aliud: nec tamen vere adhuc unum, quia tu partem unam et ego alteram; tu instrumentis tuis, ego instrumentis meis; tu manibus et lacertis tuis, ego meis; denique tu viribus tuis, ego meis, et jam non vere unum, sed in alio et per alia. Nunquid sic dico, cum dico; quia Filius hoc ipsum facit quod Pater facit? Ergo alia est manus Filii, et alia est Patris; aliud brachium Filii, et aliud brachium Patris; alia virtus Filii, alia et virtus sit Patris. Sicut idem est quod homo manu facit, et quod manus hominis facit, et quod homo brachio facit, et quod brachium hominis facit, et quod homo fortitudine facit, et quod fortitudo hominis facit, sic idem est quosi fortitudo una, si voluntas una, quomodo non est operatio una? Dicis quod hoc facit Pater, et ego dico quod
Abbreviated transcription (Latin):
quis mnoꝑe furoris ⁊ crudelitatis delectat᷑.
Mandauit etiam eadem lex a carne por¬
cina abstinendum: oꝑa scilicet immundi¬
tie uitanda significans. Adhc̃ modum
alioꝵ qͥq animaliũ tam uoluerũ q̃ pisciũ

Expanded text:
quis in opere furoris et crudelitatis delectatur. quis in opere furoris et crudelitatis delectatur. Mandavit etiam eadem lex a carne porcina abstinendum; opera scilicet immunditiae vitanda significans. Ad hunc modum aliorum quoque animalium tam volucrum quam piscium
Abbreviated transcription (Latin):
monstrarentur. Hec autẽ omĩa de mediis
sumpta st̃. hoc ẽ. de his que insua natura neo
ita bona erant ut mautabilit̾ debuissent
fieri: nec ita mala ut ominno debuissent ex
necessitate uitari. Omĩa enĩ hec que in eiꝰmo¬
di mandatis ꝓposita st̃. qͣntũ ad suam nat᷑am
talia fuert̃. quͣe ꝓ arbitͥo agentis sine culpa
possent fieri: ⁊ rursum sine culpa intermit¬
ti. Accedens autẽ mandatũ. hec quȩ ꝑse
media erant. ⁊ adutrũlibet se habebant. si¬
ue p᷑cipiendo. siue ꝓhibendo. in alteram
partẽ deflexit: ita ut iam ea que ꝓhibita
st̃ sine culpa ñ possint fieri. neq rursũ ea
que p̃cepta st̃ possint omnino sine culpa
dimitti. Qđ tam̃ ñ natura rei facit: s uis
& obedientia mandati. Phibuit lex ne
caro cũ sanguine comederet᷑: ñ qi hoc qͣn¬
tum ad naturam rei malũ erat. s quia
malũ erat. qd̃ inisto significari debuerat.
Quasi enĩ caro cũ sanguine editur: qnͣdo

Expanded text:
monstrarentur. Haec autem omnia de mediis monstrarentur. Haec autem omnia de mediis sumpta sunt; haec est de iis quae in sua natura, nec ita bona erant ut inevitabiliter debuissent fieri; nec ita mala ut omnino debuissent ex necessitate vitari. Omnia enim haec quae in hujusmodi mandatis proposita sunt quantum ad suam naturam talia fuerunt, quae pro arbitrio agentis sine culpa possent fieri, et rursum sine culpa intermitti. Accedens autem mandatum hoc, quae per se media erant et ad utrumlibet se habebant, sive praecipiendo, sive prohibendo in alteram partem deflexit; ita ut jam ea quae prohibita sunt sine culpa non possint fieri, neque rursum ea quae praecepta sunt, possint omnino sine culpa dimitti. Quod tamen non natura rei facit: sed vis et obedientia mandati. Prohibuit lex ne caro cum sanguine comederetur; non quia hoc quantum ad naturam rei malum erat, sed quia malum erat, quod in isto significari debuerat. Quasi enim caro cum sanguine editur, quando
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝯ cipiscas urorem ꝓrimi tui. Ut fuxtũ s̃i
facias : ñ concupiscas rem ꝑrimitii. Heest̃
decem p̃cepta: que p̾me ꝑfectionis uiã. de
uettam panat directionis. Prima enĩ ꝑfecdtio
obonã opationẽ hominẽ insemet roso diri
ax ledã ꝑcaritatẽ ꝓpimim latũ erpandit.
tertia ꝑ caritatẽ di in altum excollit: qͥa de¬
nariꝰ prime ꝑfectionis lineam porrigit. cen¬
tenarius scde erpandit latitudinem. millena¬
rius in altum suminã tollit ꝑfectionem. Hec
autemin prescuti de exꝑositione decem p̃ceptoꝵ
mobilia uocantur: q̃m naturalib man¬
datis scđ̃m dispensationẽ ad tempꝰ suꝑ addi¬
ta st̃. siue ꝓerercitatione. siuie ꝓsignificatiõe.
Perercitatione quidẽ ut plurima ẽent. in
quib erudiendoꝵ obedientia ꝓbaretur: et
deuotio excoleretur. ꝓsignificatione autem
ut meis future u̾itatis signa p̃ꝑarentur: &
ꝑ ipsa que corꝑaliter agenda p̃cipiebantur.
que sp̃italit̾ agenda uel credenda erant de¬

Expanded text:
non concupiscas uxorem proximi tui; ut furtum non facias, non concupiscas rem proximi tui. Haec sunt decem praecepta, quae primae perfectionis viam et semitam pandunt directionis. Prima enim perfectio per bonam operationem hominem in semetipso diria per charitatem proximi in latum expandit. per charitatem Dei in altum extollit, quia denarius primae perfectionis lineam porrigit. Centenarius secundae expandit latitudinem. Millenarius in altum summam tollit perfectionem. Haec autem in praesenti, de expositione decem praeceptomobilia vocantur, quoniam naturalibus mandatis secundum dispensationem ad tempus superaddita sunt, sive pro exercitatione, sive significatione. Pro exercitatione quidem ut plurima essent in quibus erudiendorum obedientia probaretur, et devotio excoleretur. Pro significatione autem ut in eis futurae veritatis signa praepararentur, et per ipsa quae corporaliter agenda praecipiebantur, quae spiritualiter agenda vel credenda erant de
Abbreviated transcription (Latin):
iernẽ s uniuit. eandẽ carnẽ ipsi filio uniuis
pti:. quia dĩ una utriꝰq oꝑatio ostenditur
fũ siue patre. nec pat sine filio oꝑatꝰ demon¬
rt oꝑatio. qd̃ ñ ad eũdẽ utrĩq facta ꝓbaret᷑
atio. Nc aut assuptionẽ siue unionẽ carnis
ait opatus ẽ. quia carne induit filiũ & fili oꝑ¬
us eͥ. quia carne induit semet ipsũ: e fuit una
tuo. & oatio una. Propterea unio una: quia
unttu ẽ. uni unitum ẽ. Propt̾ea oꝑatio una
ua quod factũ ẽ. in uno factũ ẽ. Tres oꝑabã¬

Expanded text:
rnem univit, eamdem carnem ipsi Filio univisse et Patrem, quia dum una utriusque operatio ostenditur, nec Filius sine Patre, nec Pater sine Filio operatus demonad eumdem utrumque facta probaretur relatio. Nunc autem assumptionem sive unionem carnis et Pater operatus est, quia carne induit Filium, et Filius operatus est, quia carne induit semetipsum; et fuit una unio et operatio una. Propterea unio una, quia quod unitum est, uni unitum est; propterea operatio una, quia quod factum est in uno factum est. Tres opera
Abbreviated transcription (Latin):
ponsionẽ patris ñ accipio ut me exauditũ intel¬
ligã : sic nec p̾ces patͥ fundo ut quod ñ possũ ob¬
tineã. Ego enĩ totũ possũ. Totũ qd pat̾ pot̾ ego
possũ: qui filiꝰ sum patris. Omĩa enĩ que pat
facit. hec & filius facit similit̾. Ex quo enĩ ut
filius dĩ patris eẽm. homo accepi: totũ qd̃ ds̃ pa¬
ter potest posse accepi. Uidetis gͦ quomͦ xp̃c hõ
fuit. Aut idõ abinitio hoc ñ fuit: quia abinitio
ñ dixit diu fuit xp̃c homo int̾ homines priꝰ¬
ꝗͣ se dm̃ diceret uł ꝓbaret: & quando hoc dicere
cepit. cũ modestia magria ac reuerentia hoc
dixit ne scandalizarent᷑ qui mirarent᷑. ne sus¬
ripens eiuiti capent. Ido reuit¬

Expanded text:
ponsionem Patris non accipio, ut me exauditum intelponsionem Patris non accipio, ut me exauditum intelligam, sic nec preces Patri fundo, ut quod non possum obtineam. Ego enim totum possum. Totum quod Pater potest ego possum qui Filius sum Patris. Omnia enim quae Pater facit, haec et Filius facit similiter . Ex quo enim ut Filius Dei Patris, essem homo accepi, totum quod Deus Pater potest posse accepi. Videtis ergo quomodo Chrisfuit. Aut ideo ab initio hoc non fuit, quia ab initio non dixit? Diu fuit Christus homo inter homines, priusquam Deum se diceret vel probaret, et quando hoc dicere coepit, cum magna modestia ac reverentia hoc dixit: ne scandalizarentur, qui mirarentur, nec susciperent qui non caperent. Ideo re
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dĩ quando homo eẽ cepit quod hominiserat
accepit. sic & homo quando ds̃ ẽẽ cepit qđ dĩerat
accepit. Quappt̾ sicut ds̃ ꝑfecta sapientia & po¬
testas & bonitas ẽ: ita homo ex quo ds̃ factus ẽ.
ꝑfecte potens & sapiens & bonus in dõ factꝰ ẽ.
An putas xpm̃ hominẽ tẽ pͥmũ plenã & ꝑfectã
potentiã diuinitatis accepisse: quando dicͥit.
data ẽ mͥ omis potestas incelo & interra: Uñ
gͦ priꝰ demonib imꝑauit. angłos ministros ha¬
buit: elem̃ta ad nutũ imꝑii sui inclinauit:
Anforte quia orantẽ legis: quasi p̃cib optinuis¬
se putas qđ priꝰ ipse ñ potuit: Pat̃ inquit. cla
filiũ postulantẽ: patrẽ annuentẽ. Putas quia
p̃cib obtinuerit. qd ñ obtinuisset si p̃ces ñ fu¬
dissec: Audi qd̾ sequit᷑. N propt̃ me inquit fac¬
ta ẽ uox ista: s ꝓpt̾ uos. Si responso̾ ꝓpt̾ me fac¬
ta ñ ẽ. nec postulatio ꝓpt̾ me facta ẽ. Sicut gͦ res¬

Expanded text:
enim Deus quando homo esse coepit quod hominis erat enim Deus quando homo esse coepit quod hominis erat accepit, sic et homo quando Deus esse coepit quod Dei erat accepit. Quapropter sicut Deus perfecta sapientia et potestas et bonitas est, ita homo ex quo Deus factus est, perfecte potens et sapiens et bonus in Deo factus est. An putas Christum hominem tunc primum plenam et perfectam potentiam divinitatis accepisse quando dicit: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra? Unde ergo prius daemonibus imperavit, angelos ministros habuit, elementa ad nutum imperii sui inclinavit? An forte quia orantem legis quasi precibus obtinuisse putas, quod prius ipse non potuit? Pater, inquit, clarFilium postulantem. Patrem annuentem. Putas quod precibus obtinuerit quod non obtinuisset si preces non fudisset? Audi quod sequitur: Non propter me, inquit, facta est vox ista, sed propter vos . Si responsio propter me facta non est, nec postulatio propter me facta est. Sicut ergo res
Abbreviated transcription (Latin):
bumantate. Seđ̾m humanitatẽ factꝰ ẽ obedi¬
enngedm diuinitatẽ subesse ñ potuit. inqua
enatri equar fuit. Alia scͥptura dicit. Didicit e
Ins que passus ẽ obedientiã. Didicit qd nesciut.
Qui nesciut : Obechentiã. Sub esse nesciuit.
Non potuit in eo qd eqͣł erat ẽẽ inferioe. Babe¬
terea didicit qoͥ nescuuit. quia io qđ in ercallen¬
tia dicatis er ꝑt n fuit ꝑ inferiorẽ naturã ĩusũ
as uimpsit Factius e obediens. Ex quo factus ẽ
Nomo: factus ẽ obediens. Ex quo homo ee cep̃
subuoctus ercepit. In quantũ homo dignitate
in quantũ boñ uoluntate. hic ẽ meritũ. Diuo¬
fuit. Ex quo ds̃cepit eẽ homo: & homo cepit ẽẽ
ds̃. Ds̃ cepit cẽ homo subiectꝰ: & homo cepit ẽẽ
ds̃ ꝑfectus. Sids̃ humiliatꝰ ẽ quantũ potuit
in homine: homo sublimatꝰ ñ est quantũ po¬
tuit in dõ: Si ds̃ in eo qđ homo ẽẽ. cepit pas
cepit. iustus & bonus & ꝑfectus ẽẽ cepit. Sicut

Expanded text:
manitatem. Secundum humanitatem factus est obediens, secundum divinitatem subesse non potuit in qua aequalis fuit. Alia Scriptura dicit: Didicit ex his quae passus est, obedientiam . Didicit quod nescivit. Quid nescivit? Obedientiam. Subesse nescivit; non potuit in eo quod aequalis erat esse inferior. Propterea didicit quod nescivit, quia id quod in excellentiam Deitatis expertus non fuit, per inferiorem naturam in usum assumpsit. Factus est obediens. Ex quo factus est homo, factus est obediens. Ex quo homo esse coepit, subjectus esse coepit. In quantum homo dignitate, in quantum bonus voluntate. Hic est meritum. Si vofuit. Ex quo Deus coepit esse homo, et homo coepit esse Deus. Deus coepit esse homo subjectus, et homo coepit esse Deus perfectus. Si Deus humiliatus est quantum potuit in homine, homo sublimatus non est quantum potuit in Deo? si Deus in eo quod homo esse coepit, pascoepit, justus et bonus et perfectus esse coepit. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pat̃ aut sꝑitꝰ scs. quia conueniens ñ eret ut
ꝑut̃ ab alio mitieret᷑. qui ñ erat ab alio. Si enĩ
ab alio mitteret᷑. ab illo uenire haberet aqͦ mit¬
Cteret. et eẽt illi quasi quoddã pͥncipiũ. ab illo
a qͦ mitteret᷑. ꝓpterea gͦ pat̾. ab alio mitti ñ ba¬
bet: quia ab̾ alio eẽ ñ habet. Missus ẽ aũ pͥmũ
Ifiliꝰ qui a solo patre ẽ: de iuide etiã sp̃s scõ. qui¬
becrificarent᷑. Primũ ille a malo liberauit. pꝰea
iste ad bonũ reuocauit. Ille abstulit qͦd susti.¬
nebamꝰ: iste reddidit qͦd ꝑdicłamꝰ. Uenit filiꝰ na¬
turalis missus a patre. ut ad optandos in heredita¬
tem uocatet: et consensũ sũ ingrã adoptionis
cõꝓbaiet. Neq enim sine consensu filii. a patre
alieni inhereditatẽ dicendi erant. Misit gͦ pat̃
ꝓfilus. uenit filiꝰ ꝓfrĩbꝰ. quia in patre ⁊ filio pa¬
t̃nitatis ⁊ filiationis nom̃ constat: ut filii nom̃
adoptandi ꝑciꝑent. et ꝑ illũ cuiꝰ erat. et ab illo

Expanded text:
n Pater aut Spiritus sanctus, quia inconveniens erat ut ater ab alio mitteretur qui non erat ab alio. Si enim ab alio mitteretur, ab illo venire haberet a quo mitteretur, et esset illi quasi quoddam principium ab illo a quo mitteretur. Propterea ergo Pater ab alio mitti non habet, quia ab alio esse non habet. Missus est autem primum Filius, qui a solo Patre est, deinde etiam Spiritus sanctus, quibeatificarentur. Primum ille a malo liberavit, postea hic ad bona revocavit. Ille abstulit quod sustinebamus, hic reddidit quod perdideramus. Venit Filius naturalis missus a Patre, ut adoptandos in haereditatem vocaret, et consensum suum in gratia adoptionis comprobaret. Neque enim sine consensu Filii, a Patre alieni in haereditatem ducendi erant. Misit ergo Pater Filius pro fratribus, quia in Patre et Filio paternitatis et filiationis nomen constat, ut Filii nomen adoptandi perciperent, et per illum cujus erat et ab illo