comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne suꝑ antiquas conscientiȩ maculas recentia ad hiit crimina im¬
presserit. & conuersionis nom̃ adhoc assũpserit. ut grauius sub
sacra ꝑfessione delinqueret. Aliquanti sufficere nohis putam᷑ qđ ad
secretũ istud conscendimꝰ. qđ locũ habitũq mutauimꝰ. qđ hic aliqnͣ¬
tũ tẽporis uiximus. sp̃e omẽm in annorũ numero collocantes. Ac sic
ꝑniciosa nos met ipsos ꝑsuasione fallentes. putamꝰ deom̃ib nos debi¬
tis trans egisse penitudinẽ. putamꝰ qđ mala nr̃a spatio tẽꝑis euanue¬
rint. & quia nos illa obliti sumꝰ. credimꝰ qđ dememoria diuinȩ seue¬
ritatis elapsa sint. Sed nonita. ẽ. Om̃ia apud dm̃n collecta. om̃ia apud
illũ reposita atq signata sunt. Audiamꝰ quid dicat ille. quicũ
ipso diabolo manu ad manũ singulari certamine dimicabat.
bentus iob. Signasti quasi insacculo peccata mea. Et iterũ ipse

Expanded text:
ne super antiquas conscientiae maculas recentia adhuc crimina imne super antiquas conscientiae maculas recentia adhuc crimina impresserit, et conversationis nomen ad hoc assumpserit, ut gravius sub sacra professione delinqueret. Aliquanti sufficere nobis putamus, quod ad secretum istud conscendimus, quod locum habitumque mutavimus, quod hic aliquantulum temporis viximus, spem omnem in annorum numero collocantes. Ac sic perniciosa nosmetipsos persuasione fallentes, putamus nos de omnibus debitis transegisse, putamus quod mala nostra spatio temporis evanuerint: et quia illa nos obliti sumus, credimus quod de memoria divinae severitatis elapsa sint. Sed non ita est. Omnia apud illum collecta, omnia apud illum reposita atque signata sunt. Audiamus quid dicit ille qui cum ipso diabolo manu ad manum singulari certamine dimicabat, beatus Job: Signasti quasi in sacculo peccata mea ; et iterum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
beneficus dño debeamus. Sinunc in scło essemus. quid aliud age¬
remus quã uoluerem᷑ in malis nr̃is. &animas nr̃as cotidianis
uiolaremꝰ maculis. cotidianis confoderemꝰ uulnerib. &ita ut
nec sentiremꝰ: Hab& enĩ hoc infelix consuetudo peccandi:
ut quantũ amylius quisq peccauerit. tantũ minus peccata ipsa
statĩ futuri iudicii diẽ abscondit obliuio. Econtrario aut̃ quanto
quisq sollicitior circa se fuerit. tanto plus metuit: sic̃ait scriptura.
Sapiens timendo. declinat amalo. Sapiens gͦ semꝑ incõpunctione.
& semꝑ in metu .e: &ut depteritis suspirat malis. ita de futuris
periculis ꝑuigili sollicitudine contremiscit. Iuide p̃teritis
anxius. ẽ: id secũ cogitat ac reuoluit. neforte parũ defleuerit
pͣterita. ne forte ñdũ satis fecerit ꝓ innumeris debitis suis.
neforte magis edueteres iniqͥtates noua suꝑ posnerit uulnera.

Expanded text:
beneficiis Domino debeamus. Si nunc in saeculo essemus, quid aliud agebeneficiis Domino debeamus. Si nunc in saeculo essemus, quid aliud ageremus quam volveremur in malis nostris, et animas nostras quotidianis violaremus maculis, quotidianis confoderemur vulneribus? et ita, ut nec sentiremus. Habet enim hoc infelix consuetudo peccandi, ut quantum amplius quisque peccaverit, tanto minus peccata ipsa statim futuri judicii diem abquisque sollicitior circa se fuerit, tanto plus metuit, sicut ait Scriptura: Sapiens timendo decliet semper in metu est: et, ut de praeteritis suspirat malis, ita de futuris periculis pervigili sollicitudine contremiscit, qui de praeteritis anxius est, id secum cogitat ac revolvit, ne forte parum defleverit praeterita; ne forte nondum satisfecerit pro innumeris debitis suis; ne forte magis ad veteres iniquitates nova superposuerit vulnera;
Abbreviated transcription (Latin):
cimus quidẽ sp̃uali militiȩ cui nos mancipauimꝰ. magnã esse
infuturũ repositã remunerationẽ. Sed si bene respiciamus
& dõ seruire cepisse. euasisse uitiorũ infelicissimũ dominatũ
& fugisse gulȩ atq luxuriȩ fedissimã seruitutẽ. Iuid ergo:
Nonne iã magna pars p̾muest nihil hab̾e cõmune cũ mundo.
uanarũ rerũ cupiditatib ñ excruciari. scelerib non ad misceri.
ininnocentia ddiẽ transigere. beatę castitati oꝑam dare. głiosȩ
pauꝑtatis sufficientiã cũ timore dñi possidere : Deqͣ loqͥdur
sapientia. Melior ẽ. exigua portio cũ timore dniꝰ: quã ches¬
auri magni sine timore. Intelligamꝰ itaq quantũ nob diis
pia uocatione contulerit. numeremꝰ sipossumꝰ ex illo temꝑe
exquo hic conuersari uidem᷑ quanta peccata lucrifecerimus.
dequantis fraudib. dequantis adulteriis. rapinis. ꝑiuriis. sacri¬
legiis liberati sumus. & tunc uidebimꝰ quantũ etiã dep̃sentib

Expanded text:
cimus quidem spiritali militiae cui nos mancipavimus, magnam esse in futurum repositam remunerationem. Sed si bene respiciamus et Deo servire coepisse; evasisse vitiorum infelicissimum dominatum, et fugisse gulae atque luxuriae foedissimam servitutem. Quid ergo? Nonne jam magna pars praemii est nihil habere commune cum mundo, vanarum rerum cupiditatibus non excruciari, sceleribus non admisceri, et in innocentia diem transigere, beatae castitati operam dare, gloriosae paupertatis sufficientiam cum timore Domini possidere? de qua loquitur Sapientia: Melior est exigua portio cum timore Domini, quam thesauri magni sine timore. Intelligamus itaque quantum nobis Dominus pia vocatione contulerit, numeremus, si possumus, ex illo tempore ex quo hic conservari videmur, quanta lucrifecerimus: de quantis fraudibus, de quantis adulteriis, rapinis, perjuriis, sacrilegiis liberati simus: et tunc videbimus quantum etiam de praesentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sed adremediũ possitis acciꝑe. Sed cũ deelemosinis loqͥm᷑
facti. Sed ille hoc implere poterit: qͥ omnẽ pauꝑem quasi
seipiũ considerare uoluerit. & sic pauꝑi tribuit: quom
si e̾ẽt. tali necessitate sibi fieri cuper&. Hȩc quifecerit. &
no ui & ueteris testami iussa cõpleuit: implens illud
euangelii p̾ceptũ. omĩa quȩcuq i ultis ut faciant uob̃
homines: & uos facite illis similit᷑. Nȩc est enĩ lex x ꝓpħe

Expanded text:
sed ad remedium possitis accipere. Sed cum de eleemosynis loquimur, sed ad remedium possitis accipere. Sed cum de eleemosynis loquimur, facti. Sed hoc ille implet, qui hominem pauperem, quasi se ipsum considerare vosi ipse in tali necessitate esset, sibi fieri cuperet. haec qui fecerit, et noui et ueteris testamenti praecepta complebit implens illud euangelicum: omnia, quaecumque uultis, ut faciant uobis homines, ita et uos facite illis similiter. haec
Abbreviated transcription (Latin):
magis quã deuob̾ aliqͥd sinistrũ credens. ad moneo. Scio
ꝓficiat. ut qͥ faciebat ampliꝰ faciat: qͥ uͦ ñ faciebat. aut
forte. tardius faciebat: tã scãm sibi & dõ placitã oꝑation
in consuetudine̾ mittat. Et licet dõ inspirante semiꝰ
suꝑ uenientib festiuitatib castitatẽ ante plures die
etiã cũ ꝓpͥis uxorib custodiat caritas ur̃a: tam̾ licet
ex suꝑ fluo etiã qđ uos facere credo. caritatis
contẽplatione cõmoneo. ut ꝑ totã quad ragesimã & usq ad finẽ
paschȩ castitatẽ dõ auxiliante seruantes. in illa sacro scã solen-¬
nitate paschali claritatis luce uestiti. elemosinis splendidi.
orationibꝰ. uigiliis. & ieiuniis. uelut qͥbusdã cȩlestibus
acspiritualib margaritis ornati : non solũ cũ amicis
sed etiã cũ inimicis pacifici. lib̾a & secura conscientia ad
altare dnĩ accedentes. corpꝰ & sanguine᷑ eiꝰ ñ ad iudicium

Expanded text:
magis quam de uobis aliquid sinistrum credens admoneo. scio magis quam de uobis aliquid sinistrum credens admoneo. scio proficiat, ut, qui faciebat, amplius faciat. qui uero non faciebat aut forte tardius faciebat, tam sanctam sibi et deo placitam operationem in consuetudinem mittat. et licet credam, quod deo inspirante semper superuenientibus festiuitatibus castitatem ante plures dies etiam cum propriis uxoribus custodiat caritas uestra, tamen licet ex superfluo etiam, quod uos facere credo, caritatis contemplatione commoneo, ut per totam quadragesimam usque ad finem paschae castitatem deo auxiliante seruantes in illa sacrosancta sollemnitate paschali caritatis luce uestiti, elimosynis splendidi, orationibus, uigiliis et ieiuniis uelut quibusdam caelestibus et spiritalibus margaritis ornati non solum cum sed etiam cum inimicis; ut pacifici libera, et secura conscientia ad altare Domini accedentes, corpus, ac sanguinem ejus, non ad judicium,
Abbreviated transcription (Latin):
nos nimiu t̾reant: nontamꝰ dedei miscđia desꝑandum est.
Adhuc enĩ & ego & mei similes neglegentes. cũ dei adiu¬
torio possumꝰ nos em̾dare siuolumꝰ: ut elemosinas quas
huc usq partius fecimꝰ largius erogemꝰ. ꝓpeccatis p̾teritis
cũ dolore & gemitu & spe reparationis dnĩ miscđiam
elemosinarũ pinguedo cõm̃det: quia tale est ieiuniũ sine
elemosina. qualissine oleo lucerna. Nam sicut lucerna quȩ
sine oleo accẽdit᷑ fumare potest. lucẽ hab̾e non potest.
ita ieiuniũ sine elemosina carnẽ quidẽ cruciat. sedclarita.¬
pransuri eramꝰ. ñ in nr̃is sacculis. sed inuiscerib pauperum
reponamꝰ: quia manꝰ pauꝑis. gazo filatiũ xp̃i. ẽ. Quic quid
accipit. ne int̾ra pareat incęlo reponit: qͥa quã uiscib quẽ
pauꝑ accipit consumat᷑. merces tam boni oꝑis incęlo recon¬
dit᷑. Namsi prandia nr̃a ex quisitis saporib & multiplicatis
ferculis explere studemꝰ ad cȩnã. sicorpori nr̃o deliciȩ

Expanded text:
nos nimium terreant; non tamen de Dei misericordia desperandum est. Adhuc ego et mei similes negligentes cum Dei adjutorio possumus nos emandare, si volumus, si et eleemosynas, quas huc usque parcius fecimus, largius erogemus, et pro peccatis praeteritis cum dolore et gemitu, cum spe reparationis, Dei misericordiam elimosynarum pinguedo commendet, quia tale est ieiunium sine elimosyna, qualis sine oleo lucerna. nam sicut lucerna, quae sine oleo accenditur, fumigare potest, lumen habere non potest, ita ieiunium sine elimosyna carnem quidem cruciat, sed caritapransuri eramus, non in nostris sacculis, sed in uisceribus pauperum reponamus, quia manus pauperis gazophylacium Christi est. quicquid accipit, ne in terra pereat, in caelo reponitur, quia, quamuis cibus, quem pauper accipit, consumatur, merces tamen boni operis in caelo reconditur. nam si prandia nostra exquisitis saporibus et . multiplicatis ferculis expendere studeamus ad caenam, sic corpori nostro deliciae
Abbreviated transcription (Latin):
dentes qđ in om̃ib ꝑegrinis xp̃c excipit᷑ sic̃ ipse dix̃. hospes
fui & suscepitis me. & quã diu fecistis uni exminimis istis.
nos recipiat inbeatitudine̾ s. ia. ContemNimꝰ illũ inmundo.
Esuriui. & ñ dedistis n manducare. Hospes fui. & non susce.¬
pistisme. Et quã diu ñfecistis uni ex minimis istis. nec in
fecistis. Et quid post hȩc sequit᷑ fr̃s: A u̾tat hocds̃ anchis.
torie nec soł corporis aurib audiamꝰ : sed fidelit̾ audientes. etiam
ut alii teneant & impleant. u̾bo parit̾ & exemplo doceamꝰ.
Quid ergo post hȩc dic̾ dñs ꝑ propħam: Siuideris inqͥt nudũ
cooꝑi eum. Ego in hac sententia neminẽ iudico. Unꝰquisq
attendat conscientiã suã. Metam̃ arguo & rep̾hendo: qͥa forte
aliquotiens euenit. ut ꝑ neglegentiã elemosina ⁊ e debuerat

Expanded text:
 Christus suscipitur, sicut ipse dixit: Hospes fui et suscepistis me ; et: Quandiu fecistis uni ex minimis istis, non recipiat in beatitudinem suam. Contemnimus illum esuriui enim et non dedistis mihi manducare et hospes fui et non suscepistis me, et: quamdiu non fecistis uni ex minimis istis, nec mihi fecistis. et quod postea sequitur, fratres, auertat hoc deus a nobis, torie nec solis corporeis auribus audiamus, sed fideliter audientes etiam, ut alii teneant et impleant, uerbo pariter et exemplo doceamus. quid ergo post haec dixit dominus per prophetam? si uideris, inquit, nudum, operi eum. ego in hac sententia neminem iudico, unusquisque attendat conscientiam suam. me tamen arguo et reprehendo, quia forte aliquoties euenit, ut per neglegentiam uestime
Abbreviated transcription (Latin):
integrũ daret. cũforte pauꝑ ille al. ñ haberet: sed frange
inquit. Etiam si tanta tibi pauꝑtas est ut ñ habeas nisi unuꝰ
induc indomũ tuã. Si aliqͥs ita pauꝑ est ut ñ haheat unde
tribuat pauꝑi cẏbũ : uł inino angulo domꝰ suȩ ꝑegrino
p̃paret lectũ. Quid nos adhȩc dict᷑i sumꝰ. uł quã excusationẽ¬

Expanded text:
integrum daret, cum forte pauper illintegrum daret, cum forte pauper ill inquit; ac si diceret: Si tanta tibi paupertas est ut non habeas nisi unum induc in domum tuam . Si aliquis ita pauper est, ut non habeat unde tribuat pauperi cibum, vel in uno angulo domus suae peregrino praeparet lectulum. Quid nos ad haec dicturi sumus, fratre
Abbreviated transcription (Latin):
Sialiquis. ẽ. qͥ utrũq potest. duost̃ bona. Siuero non potest¬
ic iunare: melius est elemosinã dare. Sipossibilitas ñ fuerit
ieiunandi : elemosina sufficit uine ieiunio. ieiuniũ uͦ sine
sine ieiunio bona est. Siuerc p̾ualet. ieiuniũ cũ elemosina¬
duplex bonũ est. Ieiuniũ uero iine elemosina nullũ bonũ . ẽ.
nisi forte ita sit aliquis pauꝑ. ut non habeat omnino quod
tribut. Illi gͦ q non habuerit undde tribuat. si fficiat
uoluntai bona: scãm illud qa icriptĩ est. Gloria in excelsis
Ac̃ o int̾ra pax hominib bonȩ uoluntatis. S eã quiserit
qͥse noisit excusare. cũ etiam ꝓcalice aquȩ frigide mercedem
se dñs reddit᷑um e̾ẽ ꝓmiserit : Q̾ quare frigidȩ dix̃: neforte.
se posset aliquis pauꝑ delignoꝵ penuria excusare. aut
certe diceret. seuasculũ ubi aquã cale faceret non habere.
qđ elegi dicit dñs: frange esurienti panẽ tuũ. Nõ dix̃ ut

Expanded text:
Si aliquis utrumque potest, duo sunt bona: si vero non potestSi aliquis utrumque potest, duo sunt bona: si vero non potest, melius est eleemosynam dare. Si possibilitas ieiunandi, elimosyna sufficit sibi sine ieiunio, ieiunium \'uero sabsque ieiunio bonum est. si uero praeualet ieiunium cum elimosduplex bonum est. Jejunium vero sine eleemosyna, nullum bonum est: nisi forte ita sit aliquis pauper, ut non habeat omnino quod tribuat. Illi ergo qui non habuerit unde tribuat, sufficit voluntas bona, secundum illud quod scriptum est, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibse possit excusare, cum etiam pro calice aquae frigidae mercedem se dominus redditurum esse promiserit? et quare frigidae dixit? ne forte se posset aliquis pauper de lignorum penuria excusare aut certe dixerit se uasculum, ubi aquam calefaceret, non habere. quod elegi, dicit dominus: frange esurienti panem tuum. non dixit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
aut p̾miũ est: in quadragesima ñ ieiunare. peccatũ est.
Alio tẽpore qͥieiunat accipiet indulgentiã : inqͣdra¬
gesima qͥ potest & n̾ieiunat. sentiet poenã. Et ipse tam̃
qui ieiunare ñprȩualet. secretius sibi soli. aut si.ẽ. aliꝰ
si hoc fecerit. ñsolũ ds̃ sed etiã homines posst̃ intelligere. illũ
non ꝑ infirmitate non posse: sedꝓgula ieiunare ñuelle. Sufficiat
illi qđ ipse ieiunare ñpͣualet. & magis cu̾gemitu & suspirio
& animȩ dolore manducet: ꝓeo qđ aliis ieiunantib ille:
abstinere non potest. Qđ opꝰ est unicuiq infirmo. secretius
aut sibi soli: aut cũ alio similit᷑ infirmo faciat p̾parari.
Quia ñei oportet ut alique̾ sanũ roget adprandiũ. ne sibi
augeat etiã dealterius gula peccatũ. Pro eo tam̃ qd̃ ñ potest
ieiunare : amplius debet erogare pauꝑib. ut peccata quȩ
non potest iei unando curare: possit ꝑelemosinas dandas
redimere. Bonu . ẽ. ieiunare fr̃s: sed melius . ẽ. elemosinã dare

Expanded text:
aut praemium est, in quadragesima non ieiunare peccatum est. alio tempore qui ieiunat, accipiet indulgentiam, in quadragesima qui potest et non ieiunat, sentiet poenam. et ipse tamen, qui ieiunare non praeualet, secretius sibi soli aut, si est alius si hoc fecerit, non solum deus sed etiam homines intellegere possunt illum non pro infirmitate non posse, sed pro gula ieiunare non uelle. sufficiat illi, quod ipse ieiunare non praeualet, et magis cum gemitu et suspirio et animi dolore manducet pro eo, quod aliis ieiunantibus et ipse non potest. quod opus est unicuique infirmo, secretius aut sibi soli aut alii infirmo similiter faciat praeparare, quia non ei oportet, ut aliquem sanum roget ad prandium, ne sibi augeat etiam de alterius gula peccatum. Pro eo tamen, quod non potest ieiunare, amplius pauperibus erogare debet, ut peccata, quae non potest ieiunando curare, possit elimosynas dando redimere. bonum est ieiunare, fratres, sed melius est elimosynam
Abbreviated transcription (Latin):
e ignis non extinguet᷑. In quo nulla uox nisi genrtꝰ. ubi nulla
reqes niis. ignis. Ubi nullũ refrigeriũ nisi flã.na. U bi lux
nũ quã uidebit᷑. nisi tenebre. Et non uenient in memoriã¬
unquã apud dm̃. quoꝵ cyb cruciatꝰ. & mansio eoꝵ cum
diabolo.ẽ. Ubi nulla iusio est. nisi tenebrȩ. O homo qͥdesid̾as
regnũ dĩ possidere. quod male fecisti dũ potes emenda.
Dũ tẽpus habes. clama ad omni potentẽ dm̃i. Dũ dat᷑ spatiũ
luge.. Dũ est licentia poeniteat te:festina dũ potes: plange
dũ adhuc anima tua u̾sat᷑ incorpore tuo. Dũ ad huc uiuis
remediũ tibi fut᷑um adqͥre. priusquã te dies mortis p̾ueniat:

Expanded text:
et ignis non exstinguetur . In qua nulla vox nisi gemitus; ubi nulla requies nisi ignis; ubi nullum refrigerium nisi flamma; ubi lux nunquam videbitur nisi tenebrae, et non venient unquam i mansio eorum cum diabolo est, ubi nulla visitatio nisi tenebrae. O homo qui desideras regnum Dei possidere, quod male fecisti, dum potes, emenda; dum tempus habes, clama ad omnipotentem Deum; dum datur spatium, luge; dum licentia est, poenite; festina, dum dum adhuc anima versatur in corpore, dum adhuc vivis, remedium tibi futurum acquire, priusquam te dies mortis praeveniat,
Abbreviated transcription (Latin):
iungit admerita. Hodie inquit. Tãquã si diceret. Uii me
inquit ofidelis mee comes. & unicus tanti teffis triũphi. quid ine
tanto pere exorandũ putas. ut indiem iudicii mei meminerun tui:
Quid me adp̃sentẽ retributionẽ paratã louge dissimulas: Auid¬

Expanded text:
jungit ad merita. Hodie, inquit; tanquam si diceret, Quid me, jungit ad merita. Hodie, inquit; tanquam si diceret, Quid me, inquit, o fidelissime comes et unice tanti testis triumphi, quid me tantopere exorandum putas, ut in die judicii mei meminerim tui? Quid me ad praesentem retributionem paratum, in
Abbreviated transcription (Latin):
& ideo ad hoc iilatrone positus. inuisibilẽ dm̃ angelicis iã ocuł uid&
I luminauerat credo nascentẽ fidẽ. lateri iã credentis in xp̃i ꝓ
pius corporea mota diuinitas. quae se largius sub inomento illo
depͣcatio c̃fitentis. Mem̃to inquit mei dñe. cũ ueneris in regnũ
tuũ. Non dix̃ si ds es depsenti suꝑplicio eripe me: sed magis qr
qͥs es. defuturo iudicio libera me. Quã cito eũ repleuit scĩ sp̃s
eruditio. ꝑ quã futuri exanimis diem cogitans. & si intolerabile
ꝓbat. eẽ. qđ metuit. pͣdicat sueculis uidicẽ regẽq sȩculorũ
Nondũ uocatus. etiam electus. Pon dũ famulus. etiã amicus.
Nondũ discipłs. etiã magister. atq exlatrone confessor:
memento inquit mei. Gloriosa uoce. psertes tẽperat cruciatꝰ.
Iemꝑat diximus. qr & si pęna coeperit inlatroie: nouo genere
c̃sũinat᷑ in inartẏre. Deligno crucis clainat. sed iatẽpora re

Expanded text:
et ideo adhuc in latrociniis positus, invisibilem Deum angelicis jam oculis videt. et ideo adhuc in latrociniis positus, invisibilem Deum angelicis jam oculis videt. Illuminaverat, credo, nascentem fidem lateri jam credentis in Christum propius corpore admota divinitas, quae se largius sub momento illo deprecatio confitentis. Memento, inquit, mei, Domine, cum veneris in regnum tuum. Non dixit, Si Deus es, de praesenti supplicio eripe me: sed magis, Quia Deus es, de futuro judicio libera me. Quam cito eum replevit Spiritus sancti eruditio, per quam futuri examinis diem cogitans, etsi intolerabile. Praedicat saeculis judicem regemque saeculorum: nondum vocatus, et jam electus; nondum famulus, et jam amicus; nondum discipulus, et jam magister, atque ex latrone confessor. Memento, inquit, mei. Gloriosa voce praesentes temperat cruciatus. Temperat, diximus: quia etsi poena coeperat in latrone, novo genere consummatur in martyre. De ligno crucis clamat; sed jam tempora ret
Abbreviated transcription (Latin):
credidit reus. quo negauit electus. Laudabilius hoc itaq in
latrone ac magnificentius fuit : quod hominẽ dictũ & inter extre¬
ma defitiente supplicia dm̃ credidit. Quã siint̾ uirtutũ oꝑa cre¬
didisset. Non itaq sine causa tantũ meruit. Aduertamꝰ pleniꝰ¬
Sblasphemantiũ. contritio liuo¬
ris & uulnera. solũ xp̃m hominẽ demonstrabant. Sacrarum
manuũ inlignũ crucis extensio & reuerenda confixio. quȩ c̃dẽ¬
nabat adȩ & euȩ manꝰ ad int̾ dictũ ligni cẏbũ ingemiscenda se¬
culis trans gressione porrectas. Haec inquã c̃fixio. ꝑ om̃ĩa infir¬
mitatẽ hominis asserebat. Il lisae ꝑ latus lanceȩ tremenda ꝑfusio
Quantũ ostenderat hominẽ. tantũ abscondebat dm̃. Apłis pos⁊
diuina miracula desperantib. solus hic ñ ad qͥescit scandalũ crucis
& mortis. Solus hic testisẽ. maiestatis. qͥ socius ꝓbatur doloris.

Expanded text:
credidit reus, quo negavit electus. Laudabilius hoc itaque in credidit reus, quo negavit electus. Laudabilius hoc itaque in latrone ac magnificentius fuit, quod hominem addictum et inter extrema deficientem supplicia, Deum credidit, quam si inter virtutum opera credidisset. Non itaque sine causa tantum meruit. 4. Deum conblasphemantium; contritio, livores et vulnera solum Christum hominem demonstrabant. Sacrarum manuum in ligno crucis extensio, et reverenda confixio, quae condemnabat Adae et Evae manus ad interdictum ligni cibum ingemiscenda saeculis transgressione porrectas; haec, inquam, confixio per omnia infirmitatem hominis asserebat. Illisae per latus lanceae tremenda percussio quantum ostendebat hominem, tantum abscondebat Deum. Apostolis post divina miracula desperantibus, solus hic non acquiescit scandalo crucis et mortis; solus hic testis est majestatis, qui socius probatur doloris,
Abbreviated transcription (Latin):
ipso ingressũ paradisi aperuisse se nou̾it. Quantũ agit inspe
salutis humanȩ magnitudo fidei. & altitudo diuitiarũ miscdĩȩ dĩ.
Ecce hominẽ scelerib inuolutũ. poena misit ad innocentiã: & offensa
ꝑdux̃ ad głam. Quẽ salutis cuspa ꝑdiderat. ꝑditio inuenit. crutiatꝰ
absoluit. dã Natio consecrauit. Sedñ sine causa tantũ meruit.
Uideamꝰ quo tẽpore fidelis apparuit. Ecce intra signa atq uirtutes.
attestantib miraculis & ac clamantib aliquotiens. indiscipulis
mens iã robusta titubauit : & nunc xp̃i supplicus quodã modo ẽ¬
tra dicentib. in latrone fides nouella conualuit. Sub ipso passi¬
onis tẽpore. ab ancilla int̾rogatꝰ unꝰ exdis płis beatꝰ petrus peculi¬
arius xp̃o cognitus. ita respondit. Non noui hominẽ istũ. & iste
qͥ ante ñ nouerat exclamat. mem̃to dnẽ mei cũ ueneris inregnũ
tuũ. Quã singularis & quã stupenda deuotio. Sub illo tẽpore

Expanded text:
ipso ingressum paradisi aperuisse se noverit. Quantum agit in spe salutis humanae magnitudo fidei, et altitudo divitiarum misericordiae Dei? Ecce hominem in sceleribus involutum poena misit ad innocentiam, et offensa perduxit ad gloriam. Quem saluti culpa perdiderat, perditio invenit, cruciatus absolvit, dVideamus quo tempore fidelis apparuit. Ecce inter signa atque virtutes attestantibus miraculis et acclamantibus, aliquoties in discipulis mens jam robusta titubavit; et nunc Christi suppliciis quodam modo contradicentibus in latrone fides novella convaluit. Sub ipso passionis tempore ab ancilla interrogatus unus ex discipulis beatus Petrus, peculiarius Christo cognitus, ita respondit, Non novi hominem istum : et iste qui ante non noverat, exclamat, Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum . Quam singularis et quam stupenda devotio! Sub illo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
a mate. ebrietatẽ & crapulã uini deuitate. E surientes pascite.
sitientes potate. nudos uestite. & qui positisunt in carcere
reqͥrite. Infirmos uisitate. hospites indomos ur̃as colligite.
& pedes eoꝵ lauate. & lecta eoꝵ p̃parate. Nullus furtum¬
faciat. non homicidium. non adulterium. non ꝑiurium.
ñ falsũ testimoniũ dicat. Filius honoret patrẽ & matrẽ.
ut sit longeuus suꝑ t̾rã. Diligat dm̃ plusquã se metiplũ.
prox imũ sicut semet ipsũ. Quicũq desupͣdictis cõmisit.

Expanded text:
amate, voracitatem et crapulam vini devitate. Esurientes pascite, sitientes potate, nudos vestite, et qui positi sunt in carcere requirite. Infirmos visitate, hospites in domos vestras colligite, et pedes eorum lavate, linteo faciat, non furtum, non adulterium, non perjurium, non falsum testimonium dicat. Honoret patrem et matrem, ut sit longaevus super terram. Diligat Deum plus quam se, amet proximum sicut semetipsu
Abbreviated transcription (Latin):
horã. Igit᷑ fr̃s crucifigite & mortificate mebra ur̃a quȩst̃
suꝑ t̾ram. ut possits placere illi qͥuos creauit. Quifuit
suꝑb sit humilis. qui fuit incredulus uit fidelis. qͥ fuit
luxuriosus sit castꝰ. quifuat latro sit idoneus: qͥ fuit
bilinguis sit bene loquens. Quifuit decractor aut in¬¬

Expanded text:
tres, crucifigite et mortificate membra vestra quae sunt super terram; ut possitis placere illi qui vos creavit. Qui fuit superbus, sit humilis; qui fuit incredulus, sit fidelis; qui fuit luxuriosus, sit castus; qui fuit latro, sit idoneus; qui fuit bilinguis, sit boniloquus; qui fuit detractor aut inv
Abbreviated transcription (Latin):
qđ iste mundus finẽ hab&: regnũ dĩ finẽ ñ hab&. Ista uita
laboriosa est. caduca & fragilis. plena scandalis. inuidiosa
Quid aliud quaerit nisi manducare. bibere. in ebriari.
luxuriari. detractiones facere : Certe ubi debemꝰ ꝑmanere
iliuc debemꝰ festinare. fr̃s lem̃i. nos ꝑ egrini sumꝰ in hoc scło.¬

Expanded text:
 istud regnum finem habet; regnum Dei finem non habet. Ista vita laboriosa, caduca et fragilis, plena scandalis, invidiosa, quid aliud quaerit nisi manducare, bibere, inebriari, luxuriari, detractiones facere? Certe ubi volumus permanere, illuc debemus festinare. Fratres, nos peregrini sumus in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sinistra uadꝰt. Adextera enĩ t̾ra inuia. & rupib & angustus¬
plena. est. Nos igit᷑ leua manu intrantes. abulauimꝰ dies
&e intolerabilis fetor. ex quo uelut ex animes effecti. cadentes
int̾rã orauimꝰ dñm: ut iãclem̃t̃ recipi iuberet animas nr̃as.
cruciant᷑ qͥ xp̃m negauerꝰ. Nos aut̃ uocẽ banc audientes & pectora
ꝑcrtientes. cũ lacrimis & timore nimio ipsũ transiuimꝰ lacũ: ueni¬
mꝰq int̾ duos montes altissimos. & in medio ipsoꝵ apparuit nob̾ homo

Expanded text:
sinistram vadat; adsinistram vadat; adP. IX.-- « Nos igitur ad laevam intrantes, ambulavimus dies et intolerabilis fetor, ex quo velut exanimes effecti, et cadentes in terram, oravimus Dominum, ut jam clementer recipi juberet animas nostras. cruciantur qui Christum negaverunt. Nos autem vocem hanc audientes, et pectora percutientes cum lacrymis et timore nimio ipsum transivimus lacum, et venimus inter montes duos altissimos, et in medio ipsorum apparuit nobis homo
Abbreviated transcription (Latin):
ximꝰ tandẽ in locũ planitiȩ largũ. qͥ fructib plurimis abun.¬
dabat. Iã ergo denlissimȩ tenebrȩ cuncta illa repleuerant loca
nec aliqͥd lucebat. sed nebulȩ obscurissimȩ erant. Iunc nos nimiũ
ẽbati & afflicti. cadentes int̾rã cũ planctu ualido orantes clama-¬
uimꝰ addm̃. & in eodẽ loco dies ui. cõpleuimꝰ. ñ manducantes nec
acdiu circanos uolitans. pennulasq suas fortit᷑ ꝑcutiens. quasi
ad ãbulandũ nos c̃fortauit. Tunc nos dõ agentes grãs surreximꝰ.¬
.&. illa p̃cedente ꝑ deuia it̾ fecimꝰ: & ecce ante nos maximã inueni-¬
mͦ absidã. id est arcũ. incircũitu scriptam. U identes autẽ script᷑am
illã gauisi sumꝰ. & collaudauimꝰ dm̃. Hȩc autẽ erat scriptura.
Absidã istã fecit alexander philippi macedo imperator. qͣndo
ꝑ secutꝰ ÷ dariũ regẽ ꝑsarũ. Quit̾rã banc ingredi uoluerit. manu

Expanded text:
ximus tandem in locum planitie largum, qui fructibus plurimis abunximus tandem in locum planitie largum, qui fructibus plurimis abundabat. Jam ergo tenebrae densissimae cuncta illa repleverant loca; nec aliquid lucebat, sed nebulae obscurissimae erant. Tunc nos nimium turbati et afflicti, cadentes in terram cum planctu valido orantes clamavimus ad Deum, et in eodem loco dies septem complevimus, non manducantes nec ac diu circa nos volitans, et pennulas fortiter percutiens, quasi ad ambulandum nos confortabat. Tunc nos Deo agentes gratias, surreximus, illaque praecedente, per devia iter fecimus; et ecce ante nos maximam invenimus absidam, in circuitu scriptam. Videntes vero scripturam illam, gavisi sumus, et collaudavimus Dominum. Haec autem erat scriptura: Absidam istam fecit Alexander Philippi Macedo imperator, quando persecutus est Darium regem Persarum. Qui terram hanc ingredi voluerit, ad manum
Abbreviated transcription (Latin):
fugert̃. Nos autẽ dm̃ collaudantes qͥde illoꝵ manib nos lib̾auit.
ql tissimos & t̾ribiles. ubi sol ñ intrat. nec arbor. uł herbȩ cresct᷑.
bi gͦ serpentes innumerabiles. & dracones & as pides. sed & basi¬
scos. & uiperas. & unicornos. & bub alos uidimꝰ multos. alias
quoq bestias mortiferas. & uenenosa animalia. quoꝵ nomina
uł nat᷑am penitꝰ ignoramꝰ. Dextera gͥ dĩ nos ꝓ tegente il lȩsi
in altũ erectas. &r inima deicendentes. Nos ergo uͭui. dies ibi fecimꝰ.
ultra ꝓgredi ñualentes. S eptima pꝰ hȩc die. apparuit ceruus
ante nos ambulans rugiendo: quẽ surgentes secuti sumus.
It̃ autẽ facientes. multo maiores inuenimꝰ ante nos rupes.
Nos itaq maximo cũlabore & angustia ex inde euasimꝰ.
stabat: & ꝑ mediũ illoꝵ nichil lęsi transiuimꝰ. Post hȩc itaq
minime nob̾ apparuit uia. Tunc nos cũ lacrimis clem̃tiã
dnĩ inuocantes. & ꝑ uiiui. diessine cibo ꝑdeuia ãbulantes. c̃ iun-¬

Expanded text:
fugerunt. Nos autem Deum collaudantes, qui de illorum manibus nos liberavit, nimus in montes altissimos terribilesque, ubi sol non intrat, nec arbor nec herba crescunt; ibi ergo serpentes innumerabiles, et dracones et aspides, sed et basiliscos, et viperas, et unicornes, et bubalos vidimus multos; alias quoque bestias mortiferas multos, et venenosa animalia, quorum nomina vel naturam penitus ignoramus. Dextera igitur Dei nos protegente, illaesi in altum erectas, et in ima descendentes. Nos ergo septem dies ibi fecimus, ultra progredi non valentes. Septima autem post haec die apparuit cervus ante nos ambulans rugiendo, quem surgentes secuti sumus. Iter autem facientes, multo majores invenimus ante nos rupes. Nos vero maximo cum labore et angustia exinde evasimus, stabat, et per medium illorum illaesi transivimus. Post haec itaque minime nobis apparuit via. Tunc nos cum lacrymis clementiam Domini invocantes, et per novem dies sine cibo per devia ambulantes, conjun
Abbreviated transcription (Latin):
dõ. it fecimꝰ dies multos inorientẽ: & uenimꝰ in locũ admira¬
bilẽ. & cãpũ glosũ. qͥ arborib altissimis plenꝰ. & melliflius
fructib ab undabat. Deniq nos glorificantes & laudantes
dm̃ manducauimꝰ duloi fluos fructꝰ. & satura uimꝰ nos. Itaq
in de exeuntes. t̾rã chananeoꝵ sumꝰ ingressi: uidentesq illos

Expanded text:
enimus in locum admirabilem, et campum gloriosum, qui arboribus altissimis plenus, et mellifluis fructibus abundabat. Denique nos glorificantes et laudantes Deum, manducavimus dulcifluos fructus, et saturavimus nos valde. Itaque exeuntes inde, terram Chananaeorum ingressi sumus
Abbreviated transcription (Latin):
benignissimo qͥ ꝑ innumerabilia miraculoꝵ exempla
nos tepidos & indignos cotidie inuitat adbeata uitȩ glestis
gaudia. Nositaq miseri & humiles monachi theo phylus.
sergius &giinus dep̃cam᷑uos om̃s scĩssimos patres & fr̃s.
ut accõmodetis aures hisquȩ uob̾ narraturi sumꝰ deuita
&r c̃ u̾satione scĩssimi macharii romani: qͥ apparuit nobis
ppe paradisũ. adxx. miliaria. Et hoc rogamꝰ. ut fidẽ dictis
adhibeatis: qm̃ qͥ dẽ multo melius nob̾ fuisse credimꝰ subsilentii
por tu in noxios remanere. quã defalsitatis crimine reos puniri.
monachoꝵ. Ibi deniq c̾uingentes. ap̃ nominato patre & om̃i cȩtu
fluminis litꝰ c̃sedimꝰ: ibiq aliquandiu int̾nos desustinentia
& c̃u̾satione. simul & labore seruoꝵ dĩ disputatũ . ẽ. Iunc mͥ
uitȩ meȩ a̾bulare. illoq ire. ubi cęlũ se t̾rȩ coniungit. At illi.
Te inqͥunt fr̃ cheophile ut patrẽ sꝑit̾alẽ sẽꝑ habuimꝰ & pͥorẽ.

Expanded text:
benignissimo, qui per innumerabilia miraculorum exempla nos tepidos et indignos quotidie invitat ad beatae vitae coelestis gaudia. Nos itaque miseri et humiles monachi Theophilus, Sergius et Hyginus, deprecamur vos omnes sanctissimos patres et fratres, ut accommodetis aures his, quae vobis narraturi sumus de vita et conversatione sanctissimi Macarii Romani, qui apparuit nobis prope paradisum ad viginti milliaria. Et hoc rogamus, ut fidem dictis adhibeatis, qui quidem multo melius nobis fuisse credimus sub silentii portu innoxios remanere, quam falsitatis reos puniri. monachorum. Ibi denique conjungentes, a praenominato Patre et omni coetu fluminis littus, consedimus ibi, aliquandiu inter nos de sustinentia et conversatione simul et labore servorum Dei disputatum est. Tunc mihi meae diebus ambulare, illoque ire, ubi coelum terrae se conjungit. At illi: Te, inquiunt, frater Theophile, ut fratrem spiritalem semper habuimus, et priorem,
Abbreviated transcription (Latin):
surus est accusator & testis. Quã obrẽ ut futurã illã confusionẽ exp̃sen.¬
secꝰ nota sunt: Uere dico cõmunss orãiũ uultꝰ ferre ñ posset. Et qͥd faei a
infelix anima. quando cũ c pbrus & fȩditatib suis angło & fuerit.ouspꝵ¬
ctibp̃̾sentata: At uͦ illa anima quȩ bene cursum suũ direxͣit. que: xpo
inseniorib suis obtẽperauerit quȩ ꝓfessionẽ suã ꝑomĩa custodierit. ñ ti¬
mebit ultimȩ illauꝰ horȩ necessitate: ire dehuiꝰ corporis habitaculo ita
sibi udehit᷑ quasi post longascarceris cenebras ꝓducat᷑ adluce. quasi de
aliquo eł scurissi mospecu in aulã regiã introducat᷑. quasi de lacu mise¬
riȩ & de luto fecis abstracta spetiosis ac splendidis uestib indu.at᷑. ãt p
int̃ floꝵ & aromatũ suauitatẽ. miris resi cienda odorihiuas cula ceti
Recordem quã iocunda sit quies. quã delectabilis repausatio. post se¬

Expanded text:
surus est accusator et testis. Quamobrem ut futuram illam confusionem ex praesentsurus est accusator et testis. Quamobrem ut futuram illam confusionem ex praesentsecus nota sunt, vere dico, communes omnium vultus ferre non posset; et quid faciet infelix anima quando cum opprobriis et foeditatibus suis angelorum fuerit conspectibus praesentata? At vero illa anima quae bene cursum suum direxerit, quae Christo in senioribus suis obtemperaverit, quae professionem suam per omnia custodierit, non timebit ultimae illius horae necessitatem; exire de hujus corporis habitaculo ita sibi videbitur, quasi post longas carceris tenebras producatur ad lucem, quasi de aliquo obscurissimo specu in aulam regiam introducatur, quasi de lacu miseriae et de luto faecis abstracta, speciosis ac splendidis vestibus induatur, atque inter florum et aromatum suavitatem miris reficienda odoribus collocetur. Recordemur quam jucunda sit quies, quam delectabilis repausatio, post se
Abbreviated transcription (Latin):
esse securi. etiã de peccatis ignorantiȩ iudi candi acrationẽ de otiosis ser¬
morib ac de cogitationib redeaturi. Pescio quȩ debtant delicta neghi¬
gere. de quib & ipse dñis cũ quadam pefinitione decl irat. Am dico uob si qͥs
dixerit fr̃i suo fatue. reus erit igni. Quis int̾ hȩc ullã sperare indulgentiã
militate. in om̃i patientia. in om̃i mansuetudine. Ponamꝰori nr̃o custo.¬
dia timor futuri iudicii mitiget iracutidia. Cogitatio ultimi diei fran¬
gat suꝑbiam. Cogitemꝰ qui luc tus erit neglegenti anime ex hoc corpore
discedenti.quȩ angustiȩ. quȩ caligo.quȩ tenebrȩ. cũ ex illo aduersarion
numero prima occurrere cȩperit conscientia. diuersis circũ iecta cri¬
minibus. Ipsa eni̾ remotis om̃ib ꝓbationib. Ipsa ingerenda erit¬
oculis nr̃is. ut nos & conuincat ꝓbatio. & confundat agnitio. Llon ibi lice¬
bit uł celare aliquid uł negare. ubi ñ delonge ali unde sed deintꝰ ꝓces-¬

Expanded text:
esse securi, etiam de peccatis ignorantiae judicandi, ac rationem de otiosis sermonibus ac de cogitationibus reddituri. Nescio quae debeant delicta negligere, de quibus et ipse Dominus cum quadam definitione declarat: Amen dico vobis, si quis dixerit fratri suo, Fatue, reus erit ignis . Quis inter haec ullam sperare indulgentiam militate, in omni patientia, in omni mansuetudine. Ponamus ori nostro custodiam; timor futuri judicii mitiget iracundiam; cogitatio ultimi diei frangat superbiam. Cogitemus qui luctus erit negligenti animae ex hoc corpore discedenti, quae angustiae, quae caligo, quae tenebrae, cum ex illo adversariorum numero prima occurrere coeperit conscientia diversis circumjecta criminibus. Ipsa enim remotis omnibus probationibus, ipsa ingerenda oculis nostris, ut nos et convincat probatio, et confundat agnitio. Non ulli  Al. non ibi licebit vel celare aliquid, vel negare, ubi non de longe aliunde, sed de intus proces
Abbreviated transcription (Latin):
currat. unde uitȩ gaudia corparare potuisset. Noli gͦ despicere
in opẽ. qui cũ sibi pauꝑ sit: facere te diuite potest. Ramꝰ gͦ de
p̾senti scło feruenti deuotione quod possumus. Cito trm seunt
dies nr̃i aitinã bene transeant. Rapiamꝰ gͦ qđ possumꝰ de hoc scło.
grãs agentes illi qui ita dispensauit utranq uitã. ut laborũ & agu¬
nũ tẽpota cito finirent᷑. honorũ uͦ & premioꝵ gaudia sine fine

Expanded text:
currat, unde vitae gaudia comparare potuisset? Noli ergo despicere currat, unde vitae gaudia comparare potuisset? Noli ergo despicere inopem, qui cum sibi pauper sit, facere te divitem potest: rapiamus ergo de praesenti saeculo, ferventi devotione, quod possumus. Cito transeunt dies nostri, utinam bene transeant! Rapiamus ergo quod possumus de hoc saeculo, gratias agentes illi qui ita dispensavit utramque vitam, ut laborum et agonum tempora cito finirentur, honorum vero et praemiorum gaudia sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
incorpus. Ibi indumentũ cransibit inp̃mium. ibi anglica illa stola
nonã erit amictus: ñ iã erit habitꝰ sed natura. Nunqͥd ibi iã auarus
aut tenaudbindantia sua bene facere alteri poterit: Ubi nec
sibi quidem una guttã in medio stagni estuantis uoluntas inueniet:
Nichil enĩ secũ dbnis quȩ ꝓprĩa habere se credit portaturus est: sicut
dixit ꝓpħa. Nlon enĩ cũ morietur accipiet omĩa. neq simul descen¬
det cũ eo gła domꝰ eiꝰ auditurꝰ int̾ in defessa supplicia. esuriui & non
dedistis mͥ manducare. sitiui & ĩ dedistis mͥbibere. Intelligamꝰ quid
dafationis erit spoliasse pauperẽ.quẽ summũ crim̃ ÷ non pauisse.
Huic ꝗͥ qui tenuem atq egenũ sine ulla futuri iudicii consideratio.¬
ne nunc opprimit. huic in quã sicut quida dixit adueniet tempus¬
oderit. Incolerabilis dolorerit: sunde quisquã causas mortis in.¬

Expanded text:
in corpus, ibi indumentum transibit in praemium, ibi angelica illa stola in corpus, ibi indumentum transibit in praemium, ibi angelica illa stola non jam erit amictus, non jam erit habitus, sed natura. Numquid ibi jam avarus aut tenax de abundantia sua benefacere alteri poterit, ubi ne sibi quidem unam guttam in medio stagni aestuantis voluntas inveniet? Nihil enim secum de his quae propria habere se credidit, portaturus est sicut dixit propheta: Non enim cum morietur, accipiet omnia, neque simul descendet cum eo gloria domus ejus , auditurus inter defessa supplicia: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere . Intelligamus quid damnationis erit spoliasse pauperem, quem summum crimen est non pavisse. Huic ergo qui tenuem atque egenum sine ulla futuri judicii consideratione nunc comprimit, huic, inquam sicut quidam dixit, Adveniet tempus intolerabilis dolor erit, si inde quisquam causas mortis in
Abbreviated transcription (Latin):
iã in illo scł̃o em̃datiori ac redemptioni ꝓspicere non licebit. sicut
dicit sermodiuinus. Qm̃ ñ ÷ in morte qui memorsit tui. Sicut gͦ
ibi iam nulla timebit᷑ meritorũ amissioata nulla tribuetur remissio pec¬
catorũ. Nulla iamibi exercendi boni operis licentia conceditur. Nun:¬
qͥd illic pascere aliquis esuriente poterit. & bibendi necessitaserit.
Ubi crbo & potu nec impius int̾ inferni flammas. nec pius int para¬
disi delicias in digebit.  Nunqͥd ibi al gente uestire continget ubi
omino tegendi corporis cura cessabit: Ubi sub illo frigore de quio
nudus erit. qui bic in dumentũ nuptiale ꝑdideritꝰ Ubi malus ma¬
culose conscientiȩ tenebris. bon uͦ pallio immortalitatis & beatitudi¬
nis uestietur Ubi indum̃ta merita erunt: sicut dicit. Tunc iusti fulge
lux refulgebit ȩtna.Ibi uestitꝰ. nunqua nullis scłis exuendꝰ conuertet᷑

Expanded text:
iam in saeculo illo emendationi ac redemptioni prospicere non iam in saeculo illo emendationi ac redemptioni prospicere non dicit sermo divinus: Quoniam non est in morte qui memor sit tui . Sicut ergo ibi jam nulla timebitur meritorum amissio, ita nulla tribuetur remissio peccatorum. Nulla jam ibi exercendi boni operis licentia concedetur. Numquid illic pascere aliquis esurientem poterit, ubi edendi et bibendi necessitas non etit, ubi cibo et potu nec impius inter inferni flammas, nec pius inter paradisi delicias indigebit? Numquid ibi algentem vestire continget, ubi omnino tegendi corporis cura cessabit; ubi sub illo frigore, de quo nudus erit qui hic indumentum nuptiale perdiderit; ubi malus maculosae conscientiae tenebris, bonus vero pallio immortalitatis et beatitudinis vestietur; ubi indumenta merita erunt, sicut dicit Dominus: Tunc julux refulgebit aeterna, ibi vestitus numquam ullis saeculis exuendus convertetur
Abbreviated transcription (Latin):
cõmendant. Sed forte qͣndo de elemolinis loquimͣ. expauescat an-¬
gusta pauptas. Non ita est carissimi. Meninerit potius ęra
minuta diuitũ chesauris fuisse p̾lata: quia dsnr non solũ copia lar¬
gitatis. sed beniuolentia pascitur largientis. Ego aut putokmi.
diuitũ fidem ꝓbaret. uel inpauperũ miscd̾ia diuitib miserere t᷑.
ut abundantibus bonis oꝑib hȩc redemptionis sue cecalio non
detẽt ut beniuolũ locupletem etia in opia aliena ditaret. &opulenti.¬
or quisq ingentia deegente lucra reciꝑet. Amirifico sumoq cõiner¬
cio dũ in opi miscđia temporali largitate confertur: sibi et̾nus chesaur
cõpensaretur. Dirigamꝰ actus nr̃os. & qͥcqͥd possumꝰ & qͥcqͥd ualemꝰ in
ecercitia bonȩ uoluntatis instudia iusticiȩ ac miscđiȩ conferamus.
Curramꝰ du lucẽ habemꝰ. prius quã nos tenebrȩ comphendant: quia

Expanded text:
commendant. Sed forte, quando de elimosynis loquimur, expauescat ancommendant. Sed forte, quando de elimosynis loquimur, expauescat angusta paupminuta divitum thesauris fuisse praelata: quia Deus noster non solum copia largitatis, sed benevolentia pascitur largientis. Ego autem puto, cdivitum fidem probaret; vel in pauperum misericordia divitibus misereretur: ut abundantibus boni operis ac redemptionis suae occasio non deesset, ut benevolum locupletem etiam inopia aliena ditaret, et opulentior quisque ingentia de egente lucra reciperet; et mirifico summoque commercio, dum inopi misericordia temporaria largitate cocompensaretur. Dirigamus actus nostros, et quidquid possumus, et quidquid valemus, in exercitia bonae voluncurramus, dum lucem habemus, priusquam nos tenebrae conprehendant, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sui fracto pectore lam̃tari. ita conuenit suꝑ unicã sua. sed cũ sp̃e repara¬
tionis affligi. Dequa unica sermo ꝓpheticus dicit. Fripe a framea ds¬
anima meã. & de manu canis unicã meã. Quare unicã dixit.Siue
quia tanquã unica diligenda est: siue quia ipsa sola & singula ante
tribunal cęleste rationẽ remotis om̃ib solatiis redditura est. Ita in¬
quã necesse.ẽ. suꝑ banc unicã criminũ mutrone confossam. totũ
pondus doloris effundi: si forte possit lacrimarũ uiuificata fon¬
tib calore fidei suscitari. Accendenda ÷ cõpunctio. corroborand&
en dũ. quasi uere ꝓnr̃a redemptione conscriptũ. Ecce dimidiũ bono¬
rũ ineorũ dnẽ do pauꝑib. Dequib in euagelio audiuimꝰ dnm in ef¬
fabili dignatione & caritate dicentem. quifec uni exminimis istis:
michi fecit. Quȩ uerba elemosinarũ nobis effectus cęlesti auctoritate

Expanded text:
sui fracto pectore lamentari, ita convenit super unicam suam, sed cum spe reparasui fracto pectore lamentari, ita convenit super unicam suam, sed cum spe reparationis affligi. De qua unica sermo propheticus dicit: Eripe a framea animam meam, et de manu canis unicam meam . Quare unicam dixit? Sive quia tamquam unica diligenda est, sive quia ipsa sola et singula ante tribunal coeleste rationem, remotis omnibus solatiis, redditura est; ita, inquam, necesse est super hanc unicam criminum mucrone confossam, totum pondus doloris effundi, si forte possit lacrymarum vivificata fontibus calore fidei suscitari. Accendenda est compunctio, corroborandae endum, quasi vere pro nostra redemptione conscriptum: Ecce dimidium bonorum meorum, domine, do pauperibus, de quibus in euangelio audiuimus dominum ineffabili dignatione et caritate dicentem: qui fecit uni ex his minimis, fecit mihi. quae uerba elimosynarum nobis fructus caelesti auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit. Hec atq huius modi cõmissa ex piari pęnitus cõmuns
a medioeri uel secreta satis factione ñ possunt: se graues causę
grauiores  acriores e publicas curas requirunt. Ut qui cũ plu¬
rimor destructione se ꝑdidit. simili inodo cũ plurimorũ edifi¬
catione se redimat. Homo enĩ ipse se decipit: sicũ in medullis
feruere sibiseatiat morbũ. per super sitiem corporis molle deducat
ungisntu. Hoc itaq principalia mala ingenti rugitu gemitu a.
fonte in digent lacrimaru: eiq post lacrimandũ est cũ ꝓpła. Ru¬
gieba agemitu cordis mei lauabo ꝑsingubtis noctes lectũ meum.
Sasterũ E go aut̃ cinerem sicut panem manducaba. & potu meu
cũ flrta misceba. Nemo despiciat hanchumilitate. Sumꝰ rexerat
quu sta dicebat. suius rex erac quusta faciebat. Oportet itaq sicut
sup ra mortuũ conclaniatũ imagnos supia extinctam animam

Expanded text:
tradidit, haec atque huiusce modi mala expiari penitus communi tradidit, haec atque huiusce modi mala expiari penitus communi et mediocri uel secreta satisfactione uix possunt. graues causae grauiores et acriores et publicas curas requirunt, ut, qui cum plurimorum destructione se perdiderit, simili modo cum plurimorum aedificatione se redimat. homo enim fervere sibi sentiat morbum, per super ficiem corporis molle deducat unguentum. Haec itaque principalia mala ingenti rugitu, gemitu et fonte indigent lacrymarum, eique post lacrymandum est cum propheta: Rugiebam a gemitu cordis mei; lavabo per singulas noctes lectum meum . Et iterum: Ego autem cinerem sicut panem manducabam, et potum meum cum fletu miscebam . Nemo despiciat hanc humilitatem. Summus rex erat, qui ista dicebat; summus rex erat, qui ista faciebat. Oportet itaque sicut supra mortuum conclamatum, ita magnos supra exstinctam animam
Abbreviated transcription (Latin):
uiscerũ ꝓfunda dimersũ est. atisteriorẽ ac uiolentiorem poseit iusoe
culta medicinam. ut ulceris magnitudoraut exustione suꝑeur tecur.
Aue delor dolore pelsatus. Similis ratio inȩgritudine incerioris ho¬
uinis adhibenda est si leuia sunt fortasse delicta. uerbi grã. si
hamo ud inlermone uel in aliqua rephensibili uoluntate. si oculo
peccauit aut corde. uerborũ & cogitationũ maculȩ cotidiana ora¬
tione curande. & pͥuata cõnpunctione tergendȩ st̃. Siuꝰ qͥsq con-¬
scientia sua intus intertogans facinꝰ aliqđ capitale cõmisit. aut
si fidem sua falso testimonio expugnauit ac ꝓdidit. ac sacrũ uerita
tis nom̃ piuru temeritate uiolauit. Sigrãmbaptismi uel tunicam
puriceã a spęciosam uir ginitatis olosericã.cȩno cõmaculati ꝑudo¬
ris infecit. Si insemet ipso nouum homine nece hominis occidit

Expanded text:
viscerum profunda demersum est, austeriorem ac violentiorem poscit vis viscerum profunda demersum est, austeriorem ac violentiorem poscit vis culta medicinam, ut ulceris magnitudo aut exustione supercuretur, et dolor dolore pellatur. Similis ratio in aegritudine interioris hominis adhibenda est: si levia sunt fortasse delicta, verbi gratia, si homo vel in sermone, vel in aliqua reprehensibili voluntate, si oculo peccavit, aut corde; verborum et cogitationum maculae quotidiana oratione curandae, et privata compunctione tergendae sunt. Si vero quisque conscientiam suam intus interrogans, facinus aliquod capitale commisit, aut si fidem suam falso testis nomen periurii temeritate uiolauit, si niueam baptismi tunicam et pretiosam uirginitatis holosericam caeno commaculati pudoris infecit, si in semet ipso nouum hominem crimine homicidii in