comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sime nouerint nullam eẽ humano gene¬
ri spem salutis. nisi ipse esset filius uir¬
ginis quiereator est matris. hic aũt re¬
centioris sacrilegii ꝓphanus assertor uni
naturaꝵ: sed ipsa unitione id dixit effec¬
tum. ut ex duab una remaner&. nulla¬
tenus alterurs existente substantia: quȩ
utiq finiri nisi aut cõsũptione aut sepa¬
ratione nõ possar. hȩc uero tam inimica
sit simȩ fidei: ut nequeant recipi sine
excidio nominis xxp̃ĩani. Si eñĩ uerbi in¬
carnatio nõ unitio est diuinȩ humaneq
nature: sed hoc ipso cõcursu qd̃ erat ge¬
minũ factum est singulare. sola diunitaᷤ
utero uirginis nata est: & ꝑludificatoriã
speciem sola subiit nutrimenta. & in¬
crementa corporea. Utq om̃s mutabilita
pulta: ut iam scđ̾m talia sencientes. sꝑ¬
andȩ resurrectionis nulla sit ratio. Nec
sit primo cenitus exxmortuas xp̃e. quia
nõ fuit quideber& resuscitari: si nõ fuit

Expanded text:
sime noverint nullam esse humano genesime noverint nullam esse humano generi spem salutis, nisi ipse esset filius Virginis, qui creator est matris. Hic autem recentioris sacrilegii profanus assertor, uninaturarum, sed ipsa unitione id dixit effectum, ut ex duabus una remaneret, nullatenus alterius existento substantia, quae utique finiri, nisi aut consumptione, aut separatione non posset. Haec vero tam inimica sunt sanae fidei, ut nequeant recipi sine excidio nominis Christiani. Si enim Verbi incarnatio unitio est divinae humanaeque naturae, sed hoc ipso concursu 101 quod erat geminum, factum est singulare; sola Divinitas ex utero Virginis nata est, et per ludificatoriam speciem sola subiit nutrimenta et incrementa corporea; utque omnes mutabilitatpulta; ut jam secundum talia sentientes sperandae resurrectionis nulla sit ratio, nec sit primogenitus ex mortuis Christus : quia non fuit qui deberet resuscitari, si non fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
uersam: ut inunuis dogmatis uarietate
multiplici. nõ carnis tantum animȩq
nature: sed etiam ipsius uerbi solueret᷑¬
essentia. Multa sũt alia ꝓdigia falsitatĩ.
quib enumerandis. cantatis ur̃ȩ nõ est
futigandꝰ auditus. Sed ꝑ diuersas impie¬
tates. que sibi inuicem sũt multi formi¬
um blasphasmaꝵ cognatione conexe:
de his potissimũ errorib declinandis. ob¬
seruantiam uĩȩ deuotionis ammoneo.
Quoꝵ unus dudum nestorio auctore con¬
surgesnõ impiine temptauit. Alius nuꝑ
pairi execratione dempnand̾. euthyce
assertore ꝓrupit. Nam ille beatam ma¬
xiam uirginem. hominis tantũ modo ausꝰ
est predicare genitricẽ: ut in cõceptu eiꝰ
& pertu. nulla uerbi & carnis facta uni¬
tio crederetur. Quia dĩ filius nõ ipse factꝰ
ẽ hominis filius: sed creator homini. sola
se dignatione sociauerit. Quod catholicȩ
aiures nequaꝗͣ tolerare potuerunt. quȩ sic
eugłio ueritatis imbutȩ sunt: ut firmis¬

Expanded text:
versam, ut in unius dogmatis varietate versam, ut in unius dogmatis varietate multiplici, non carnis tantum animaeque natura, sed etiam ipsius Verbi sol. Multa sunt et alia prodigia falsitatum, quibus enumerandis charitatis vestrae non est fatigandus auditus. Sed post diversas impietates, quae sibi invicem sunt multiformium blasphemiarum cognatione connexae, de his potissimum erroribus declinandis observantiam vestrae devotionis admoneo; quorum unus dudum Nestorio auctore consurgere non impune tentavit, alius nuper pari exsecratione damnandus, Eutyche assertore prorupit. Nam ille beatam Mariam Virginem hominis tantummodo ausus est praedicare genitricem, ut in conceptu ejus et partu nulla Verbi et carnis facta unitio crederetur: quia Dei Filius non ipse factus sit hominis filius, sed creato homini sola se dignatione sociaverit. Quod catholicae aures nequaquam tolerare potuerunt, quae sic Evangelio veritatis imbutae sunt, ut firmis
Abbreviated transcription (Latin):
deitati eiꝰ quȩ erant humane substan¬
tiȩ deputantes. maiorem sibi dm̃ mino¬
remq finxerunt: cum gradus in uera
diunitate eẽ nõ possint. Qm̃ quicquid
dõ minꝰ est: ds̃ non est:
Lii cognoscentes patris & filii nullam
esse distantiam: quia nõ poterant u¬
nitatem dĩtatis intelligere. nisi inunita¬
te ꝑsonȩ: eundem asserunt esse patre
quẽ filium. ut narsei & nutriri. peni &
mori. sepeliri & resurgere ad eundẽ ꝑ¬
tiner&: qui ꝑ omĩa & hominis ꝑ sonam
habuisse: sed ab elementis suꝑioribꝰ ac sub¬
tiliorib sumptum. Quidam aũt estimai¬
uerunt in carne xp̃i humemã animam
nõ fuisse: sed pates animȩ ipsam uerbi
implesse dĩtatem. Quoꝵ imprudentia in
hoc transiit. ut animam quidẽ fuisse
in dño faterent᷑: sed eandem dicerent
mente caruisse. quia sufficero& homini
sua ditas ad omĩa rationis officia. Pos¬
tremo idem asserere presumpserunt. par¬
tem quamdã uerbi in carnem fuisse con¬

Expanded text:
Deitati ejus, quae erant humanae substanDeitati ejus, quae erant humanae substantiae, deputantes, majorem sibi Deum minoremque finxerunt, cum gradus in vera Diivinitate esse non possit: quoniam quidquid Deo minus est, Deus non est. Alii cognoscentes Patris et Filii nullam esse distantiam, quia non poterant unitatem Deitatis intelligere nisi in unitate personae, eumdem asseruerunt esse Patrem quem Filium; ut nasci et nutriri, pati et mori, sepeliri et resurgere, ad eumdem pertineret, qui per omnia et hominis personam antiae corpus habuisse, sed ab clementis superioribus ac subtilioribus 100 sumptum. Quidam autem aestimaverunt in carne Christi humanam animam non fuisse, sed partes animae ipsam Verbi implesse Deitatem. Quorum imprudentia in hoc transiit, ut animam quidem fuisse in Domino faterentur, sed eamdem dicerent mente caruisse, quia sufficeret homini sola Deitas ad omnia rationis officia. Postremo iidem asserere praesumpserunt, partem quamdam Verbi in carnem fuisse con
Abbreviated transcription (Latin):
Et de ꝓmissi generis fractu. ꝓles est orta
sine uitio: in unam ꝑsonaĩ gemina cõue¬
dĩtas ad miracula oꝑum. & uera humani¬
tas ad tolerantiam passionum. fides cͤa
tholica dileclissimi. oblatrantium here.¬
ticoꝵ sꝑnat errores: qui mundanȩ sapi¬
entiȩ uimitare decepti. aueritatis eugłio
recesserunt: & incarnationem uerbi in¬
telligere nõ ualentes. de causa illumina¬
tionis fecerunt sibi mat̾iã cȩcitatis. Nã
omniũ fere falsa credentium opinionibꝰ.
quȩ etiã in scĩ sp̃e negationẽ ꝓriuit᷑ re¬
tractatis: neminem pene deuiasse cognoᷤ.¬
cimus. nisi qui duciꝵ in xp̃o naturarum
ueritatem: sub unius ꝑsonȩ cõfessionẽ
nõ credidit. Alii & enim dño solam hu¬
manitatẽ. alii solam asscripsere dĩtatem.
A lii ueram quidem in ipso diuinitatẽ. sed
carni dixerunt fuisse aissimilatã. Alii
ꝓfessi sũt ueram eum suscepisse carnẽ:
sed dĩ patris nõ habuisse naturã. Et

Expanded text:
et de promissi germinis fructu proles est orta et de promissi germinis fructu proles est orta sine vitio, in unam personam gemina conve inesset Deitas ad miracula operum, et vera humanitas ad tolerantiam passionum. CAP. IV. Fides igitur catholica, dilectissimi, oblatrantium haereticorum spernat errores, qui mundanae sapientiae vanitate decepti, a veritatis Evangelio recesserunt, et incarnationem Verbi intelligere non valentes, de causa illuminationis fecerunt sibi materiam caecitatis. Nam omnium fere falsa credentium opinionibus, quae etiam in sancti Spiritus negationem proruunt, retractatis, neminem pene deviasse cognoscimus, nisi qui duarum in Christo naturarum veritatem sub unius personae confessione non credidit. Alii etenim Domino solam humanitatem, alii solam ascripsere Deitatem. Alii veram quidem in ipso Divinitatem, sed carnem dixerunt fuisse simulatam. Alii professi sunt veram eum suscepisse carnem, sed Dei Patris non habuisse naturam; et
Abbreviated transcription (Latin):
A iestas aũt filii ȩqualis
patri. uestiens se humilitate seruili:
nec metuebat minui. nec indigebat au¬
geri. Ipsumq effectum misdiȩ suȩ. quẽ
restitutioni impendebat humane: sola
exequi potat uirtute dĩtatis: ut erea¬
turam ad imaginẽ dĩ cõditam a ugo eru
primũ hominẽ diabolus uolentꝰ exti¬
terat. ut eum in partes suas sine arbitrii
cõsensione transferr&: sic destruen dũ
peccatum fuit uoluntariũ & hostile cõ¬
silium. ut dono grẽ nõ obessor norma
iusticiȩ. In totius igit humini generis
strage comoruni: unũ solũ fuit remedir
sub diuinȩ rationis occulto. qd posso sub¬
uenire ꝓstratis: si aliquis filioꝵ adam
originalis preuaricationis alienus atq
innocens nasceretur. qui cȩt̾is exemplo
ꝓdess& et merito. Sed quia hoc naturat
generatio nõ sinebat. nec potenit uiciatȩ
tura dicit. quis potest farere mundum de
immundo cõceptum semine. nõ ne tu qͥ
solus es: dñs dauid factus est filius diauis

Expanded text:
ajestas autem Filii Dei aequalis Patri, vestiens se humilitate servili, nec metuebat minui, nec indigebat augeri; ipsumque effectum misericordiae suae, quem restitutioni impendebat humanae, sola exsequi poterat virtute Deitatis; ut creaturam ad imaginem Dei conditam a jugo dirprimum hominem diabolus violentus exstiterat, ut eum in partes suas sine liberi arbitrii consensione transferret, sic destruendum peccatum fuerat voluntarium et hostile consilium, ut dono gratiae non obesset norma justitiae. In totius igitur humani generis strage communi, unum solum erat remedium sub divinae rationis occulto, quod posset subvenire prostratis, si aliquis filiorum Adam originalis praevaricationis alienus atque innocens nasceretur, qui caeteris et exemplo 99 prodesset et merito. Sed quia hoc naturalis generatio non sinebat, nec poterat vitiatae criptura dicit: Quis potest facere mundum de immundo conceptum semine? Nonne tu, qui solus es ? Dominus David factus est filius David,
Abbreviated transcription (Latin):
U iderunt in sule: & timuerunt. Eetre¬
ma terre obstupuerut. Appropanqua¬
uerunt & accesserunt. Unusquisq ꝓxi¬
mo suo tuxiliat᷑: & fratri suo dicit cõ¬
fortare. Confortauit faber erarius. pei¬
ciens malleo eum qui cudebat tunc
temporis dicens. Gliitino bonum est.
Et cõfortauit eum clauis: ut nõ mouent᷑.
T tu israhel serue meus.
iacob quẽ elegi: semen abraham ami¬
ci mei. in quo apprehendite: ab ex tremiᷤᷤ
terrȩ. & alonginquis eiꝰ uocauite. Et
dixi tibi seruus meus estu. Ellgi te. &
nõ abieci te. Netimeas. quia tecum sũ
ego. Nedeclines. quia ego ds̃ tuus. Con¬
fortaui te. & auxiliatusꝰ sum tui: & sus¬
cepit te dextera uisti mei. Ecce cõfun¬
dent᷑ & erubescent. om̃s qui pugnant
aduersum te. Crunt quarsi nõ sint. &
ꝑibunt uiri qui cõtradicunt tibi Que
res cos. & nõ inuenies uiros rebelles
tuos. Erunt quasi nõ sint. & ueluti cõ¬
sumptio hominis bellantis aduersũ te.
Q uia ego dñs d̃s tuuis apprehendens ma¬

Expanded text:
extrema terrae obstipuerunt adpropinquaverunt et accesserunt unusquisque proximo suo auxiliatur et fratri suo dicit confortare confortabit faber aerarius percutiens malleo eum qui cudebat tunc temporis dicens glutino bonum est et confortavit eum in clavis ut non moveatur et tu IsrahIacob quem elegi, semen Abraham amici mei, in quo apprterrae, et a longinquis ejus vocavi te, et dixi tibi: Servus meus es tu, elegi te, et non abjeci te. Ne timeas, quia tecum sum ego: ne declines, quia ego Deus tuus: confortavi te, et auxiliatus sum tui, et suscepit te dextera justi mei. Ecce confundentur et erubescent omnes, qui pugnant adversum te: erunt quasi non sint, et peribunt viri, qui res eos, et non invenies, viros rebelles tuos: erunt quasi non sint, et veluti consumptio homines bellantes adversum te quia ego Dominus Deus tuus adprehendens ma
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i quid est nisi castitas nr̃a. qua as̃
delectatur in nouissimis temporibus:
Q m̃ in primo scło preceptum est: cres¬
eite & multiplicamini & implete terrã
Et cum impleta ẽ: nine precipit᷑ ut qͥ
habent uxores sint quasi nõ habentes.

Expanded text:
Christi quid est nisi castitas nostra, qua Deus delectatur in novissimis temporibus? Quoniam in primo seculo preceptum est: Crescite et multiplicamini et replete terram. Et cum impleta est, et nunc precipitur ut qui habent uxores s
Abbreviated transcription (Latin):
ti in illo. Nõ dixit spiritaliter: sed
corporaliter. Ut uerim intelligamꝰ
substantiam carnis: ubi ẽ plenitu¬
dine duinitatis inhabitatio corpora¬
lis. &ua utiq etiam tota replet᷑ ȩccła
quȩ in herens capiti corpus est xp̃i.¬

Expanded text:
ti. Non dixit spiritaliter, sed corporaliter, ut veram intelligamus substantiam carnis, ubi est plenitudo divinitatis, habitatio corporalis: qua utique etiam tota repletur Ecclesia, quae inhaerens capiti corpus est Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Nec prus formatũ atq animatum templũ
corporis xp̃i. qd sibi suꝑueniens iuindi¬
earoe habitator: sed ipsum & in ipso no¬
uo homini datum esse principiũ. ut in
uno dĩ eitq hominis filio & sine matre
dĩtas: & sine putre ess& huimanitas. Si
sine corraptionis uestigio edidit & sui
genens sobolem: & suę stirpis auctorẽ.
Unde idem dñs sic̃ euangłista cõme¬
morit: quesuut a uideis cuurs filiũ
xp̃m seripturaꝵ auctoritate didiscis¬
sent: et ensdem respondentibꝰ. quod ex
deiuid uenturus semine traderet᷑. qͦmͦ

Expanded text:
nec prius formatum atque animatum templum nec prius formatum atque animatum templum corporis Christi, quod sibi superveniens vindicaret habitator, sed per ipsum et in ipso, novo homini datum esse principium: ut in uno Dei atque hominis filio, et sine matre Deitas, et sine patre esset humanitas. Simsine corruptionis vestigio edidit et sui generis sobolem, et suae stirpis auctorem. Unde et idem Dominus, sicut evangelista commemorat, quaesivit a Judaeis cujus filium Christum Scripturarum auctoritate didicissent; et eisdem respondentibus quod ex David venturus semine traderetur: Quomodo,
Abbreviated transcription (Latin):
gaudere in dño. omĩa diuina eloquia
cohortent᷑. hodie ꝓcul dubio ad spiritalẽ
ut recurrentes ad illam diuine miseri¬
cordiȩ in effabilem inclinationẽ. qua
crecitor hominũ homo esse dignatus ẽ:
in ipsius nos inueniam̃ natura. quem
adoramus in terra. Ds̃ eñi dĩ filius. desẽ¬
piterno & in genito patre unigenitus:
sempiternus manens informa dĩ.⁊ in¬
cõmutabiliter atq intemporaliter ha¬
bens nõ aliud eẽ quã pater: formam
serui sine suȩ de trim̃to maiestatis acor¬
pit. ut in sua nos ꝓueher&. nõ in nr̃a
deficer&. Unde utriq naturȩ in suis
ꝓprietatib ꝑmanenti. tanta est unita¬
uis facta cõmunio: ut quicqͥd ibi ẽ dei
nõ sit ab humanitate disiunctum: qͥe¬
quid au̾t ẽ hominis nõ sit a dĩtate di¬
uisum. Celebrante s igit᷑ dilectissi ^ n cita
lem diem saluatoris dñi. partu beatȩ
iurginis integre cogitemus: ut carni
animeq cõceptȩ. uirtutem uerbi nul¬
lotẽporis puncto defiusse credamus.

Expanded text:
gaudere in Domino, omnia divina eloquia exhortentur, hodie procul dubio ad spiritalem ut recurrentes ad illam divinae misericordiae ineffabilem inclinationem, qua Creator hominum homo fieri dignatus est, in ipsius nos inveniamur natura, quem adoramus in nostra. Deus enim Dei Filius, de sempiterno et ingenito Patre unigenitus, sempiternus manens in forma Dei, et incommutabiliter atque intemporaliter habens non aliud esse quam Pater est, formam servi sine suae detrimento majestatis 98 accepit, ut in sua nos proveheret, non se in nostra dejiceret. Unde utrique naturae in suis proprietatibus permanenti, tanta est unitatis facta communio, ut quidquid ibi est Dei, non sit ab humanitate disjunctum; quidquid autem est hominis, non sit a Deitate divisum. CAP. II. Celebrantes igitur, dilectissimi, natatem diem Domini Salvatoris, partum beatae Virginis integre cogitemus, ut carni animaeque conceptae virtutem Verbi nullo temporis puncto defuisse credamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ueceNsa est. quasi ignis
impietas. Ueprẽ & spinam
uorbit. Et succendetur in
densitate saltus. & cõ uolue¬
tur insuꝑbia fumi. In ia dñi exerxi¬
suo nõ parcet. Et declinabit ad dexterĩ.
& esuriet. Et comedet ad siistram. &
nõ saturabit᷑. Unus quisq. carnẽ bra¬
chii sui uorabit. Manasses effirum.¬
& effircum manassen: simul ipsi contra

Expanded text:
uccensa est enim quasi ignis impietas, veprem et spinam vorabit: et succendetur in densitate saltus, et convolvetur superbia fumi. In ira Domini exercisuo non parcet. Et declinabit ad dexteram, et esuriet: et comedet ad sinistram, et non saturabitur: Unusquisque carnem brachii sui vorabit; Manasses Ephraim, e
Abbreviated transcription (Latin):
aceant ad me in sule. & gentes mu¬
tant fortitudinem. Accedant. & tunc
loquantur. Simul ad iudicium ꝓpinque¬
mus. Quis suscitauit ab oriente iustum:
uocauit eum ur se queretur se: Dabit
in cõspectu eiꝰ gentes. & irges obtinebit.
Dabit quasi puluerẽ gladio eiꝰ. sic̃ stipu¬
lam uento ripram arcui eiꝰ. Persequet᷑
eos. transibit inpace : semita in pedibus

Expanded text:
aceant ad me insulae, et gentes mutent fortitudinem: Accedant, et tunc loquantur, simul ad judicium propinquemus. Quis suscitavit ab oriente justum, vocavit eum ut sequeretur se? Dabit in conspectu ejus gentes, et reges obtinebit: Dabit quasi pulverem gladio ejus, sicut stipulam vento raptam arcui ejus. Persequetur eos, transibit in pace,
Abbreviated transcription (Latin):
tes quod hic illis halendȩ ranuarię presta¬
re possint: ut ꝑtotum annũ cõuiuia illoꝵ
in tali abundantia ꝑseuerent. Et quia siẽ
scriptum est. modicum fermentũ totam
massam corrumpit: etiam ista & alia si
milia his quȩ logum est dicere. quȩ ab
imꝑitis aut parua. aut nulla peccata¬
eẽ ereduntur: aur̃rs ordinate familiis re¬
moueri. & hoc precipite ut sic halendas
istas colant: quomodo alioꝵ mensium
cõlere solent. Qui eñi de paganoꝵ aliqͥd
cõsuetudine. in istis dieb obseruare uolu¬
eriit: timendum est eis ne nomen xp̃i
patres nr̃i cõsiderantes maximam partẽ
hominũ in dieb istis gulȩ uel luxuriȩ de¬
seruire: ebrietatib & sacrlegis saltationibꝰ
inhiare. statuerunt inuniuersum mũdũ.
ut ꝑom̃s excłas publicum in diceretur ie¬
uinium: ut agnoscerent miseri homines
tantum se malum facere. ut ꝓ illoꝵ pecca
uera & ꝑfecta caritate stulticiam mi¬

Expanded text:
tes quod hoc illis calendae januariae praestates quod hoc illis calendae januariae praestare possint, ut per totum annum convivia illorum in tali abundantia perseverent. Et quia, sicut scriptum est, Modicum fermentum totam massam corrumpit , etiam ista, et alia his similia, quae longum est dicere, quae ab imperitis aut parva, aut nulla peccata creduntur; a vestris ordinate familiis removeri: et hoc praecipite, ut sic calendas istas colant, quomodo aliorum mensium colere solent. Qui enim aliquid de Paganorum consuetudine in istis diebus observare voluerint, timendum est ne eis nomen patres nostri considerantes maximam partem hominum diebus istis gulae vel luxuriae deservire, et ebrietatibus et sacrilegis saltationibus insanire, statuerunt in universum mundum, ut per omnes Ecclesias publicum indiceretur jejunium. Ut agnoscerent miseri homines in tantum se male facere, ut pro illorum peccatvera et perfecta charitate stultitiam mi
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse credendum est: ut militarẽ uirtu¬
tem amitterent. qui feminaꝵ se specie de¬
miserabilis cõsuetudo. de hac cuntate ad
deo donante nõ facutrs: sed ubicumq ali¬
bi fieri uideritis arguite. & castigate.
corripite. & ur̃o salubri cõsilio de isto mi¬
serabili sacrilegio stultos homines remoue¬
te. & ut ad integrum uos diunȩ misdiȩ cõ¬
secretis. etiam illas alias obseruationes ue¬
lut diaboli uenena respuite: quas quod
peuis est plures in ppło xp̃iao obseruare
non erubescunt:
Unt qui halendis ianuariis ita augu¬
ria obseruant. ut focum de domo sua:
uel alud quodcumq benefitiũ cuicumq
petenti nõ tribuat. Diabolicas etiã strennaᷤ.
& abaliis accipiunt. & ipsi aliis tradunt.
Aliqui etiã rustici mensulars in rsta nocte
quȩ preteriit plenas multis rebus quȩ ad
manducandum sut necessariȩ cõponentes:
tota nocte sic cõpositas uolunt esse. creden¬

Expanded text:
evenisse credendum est, ut militarem virtuevenisse credendum est, ut militarem virtutem amitterent, qui feminarum se specie demiserabilis consuetudo de hac civitate in Deo donante, non facitis: sed ubicumque alibi fieri videritis, arguite, castigate, corripite, et vestro salubri consilio de isto miserabili sacrilegio stultos homines removete. Et ut ad integrum vos divinae misericordiae consecretis, etiam illas alias observationes, velut diaboli venena respuite, quas, quod pejus est, plures in populo christiano observare non erubescunt. Sunt enim qui calendis januariis auguria observant, ut focum de domo sua, vel aliud quodcumque beneficium, cuicumque petenti non tribuant. Diabolicas etiam strenas, et ab aliis accipiunt, et ipsi aliis tradunt. Aliqui etiam rustici, mensulas in ista nocte quae praeteriit, plenas multis rebus, quae ad manducandum sunt necessariae, componentes, tota nocte sic compositas esse volunt, creden
Abbreviated transcription (Latin):
n istis dieb miseri homines. & quod
peuis est aliqui baptis ati sumunt for¬
mas adulteras: monstruosas. in quibꝰ
quidẽ quȩ prurs ridenda aut poturs
dolenda sut. Quis enĩ sapiens inueni¬
re poterit credere aliquos sanȩ esse
mentis. qui ceruulum facientes. in fera¬
rum se uelint habitum cõmutare: alii
uestiunt᷑ pecudũ pellib̾. alii assumut
capita bestiaꝵ: gaudentes & exultan.¬
tes si taliter in ferinas species se nõ esse
nõ tam se habitum beluinũ hab̾e quã
uersoꝵ animalium exprimere in se ue¬
lint: certum est tamen in his magis cor
pecudum ẽẽ quam formã. lam uero illud
quale & quã turpe est: quod uiri nati.
tunicis mulie̾rib uestiunt᷑: & turprssi¬
mi de mutatione. demum puellaribꝰ figu¬
ris uirile robur effeminant. nõ erubes
tares lacertos: Barbaras facies preferũt.
& uderi feminȩ uolunt. Et merito uirilẽ
fortitudinẽ nõ habent: qui inmulieris
habitum transierunt. lusto enĩ iuditio dĩ

Expanded text:
nim diebus miseri homines, et, quod pejus est, aliqui baptizati, sumunt formas adulteras, species monstruosas, in quibus quidem sunt quae primum pudenda, aut potius dolenda sunt. Quis enim sapiens poterit credere, inveniri aliquos sanae mentis qui cervulum facientes, in ferarum se velint habitum commutare? Alii vestiuntur pellibus pecudum; alii assumunt capita bestiarum, gaudentes et exsultantes, si taliter se in ferinas species transformavenon tam se habitum belluinum habere, quam udinem animalium exprimere in se velint; certum est tamen, in his magis cor pecudum esse, quam formam. Jam vero illud quale et quam turpe est, quod viri nati, tunicis muliebribus vestiuntur, et turpissima demum demutatione puellaribus figuris virile robur effeminant, non erubesctares lacertos: barbatas facies praeferunt, et videri feminae volunt. Et merito virilem jam fortitudinem non habent, qui in mulieris habitum transierunt. Justo enim judicio Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uidit lucem magnã. qui habitant
in regione umbrȩ mortis luxorta ẽ ers:
& iterum. gentes quȩ te nõ nouerunt
inuocabunt te: & ppłi qui te nesciunt
ad te cõfugient. exultemus in die salu¬
tis nr̃ȩ: & ꝑ nouum testamentum in cõ¬
sortium eiꝰ assumpti. cui dr̃ a patre per
ꝓpħam filius m̃s es tu ego hodie genui
te: postula ame & dabo tibi gentes he¬
reditatẽ tuã. & possessionem tuã t̃minoᷤ.¬

Expanded text:
vidit lucem magnam; qui habitabant vidit lucem magnam; qui habitabant in regione umbrae mortis, lux orta est eis ; et iterum: Gentes quae te non noverunt invocabunt te, et populi qui te nescierunt ad te confugient : exsultemus in die salutis nostrae, et per novum Testamentum in consortium ejus assumpti, cui dicitur a Patre per prophetam: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
tes: lib generationis iħu xp̃i filis daiud
Sedideo nur̃a impietate discernininur:
quia quem ex ꝓgenie dauid hominẽ noui¬
mus natum. eundem sedm quod uerbum
caro factum est: dm̃ dõ patri credimus co¬
ȩternum. Unde si teneres o israhel tui no¬
minis dignitatem. & ꝓphetias denuntiatio¬
ues nõ obcecato corde ꝑcurreres: esayas
tibi euangłicam prinder& ueritatem.
& nõ surdus audires diuina in spnaitione
dicentem. Ecce iurgo in utero accipiet
& pari&r filium. & uocabunt nomen eiꝰ
hemanuel: quod est interpretatũ nob̾cũ
ds̃. Quem si intanta ꝓprietate sacri nominĩ
nõ uidebas: in dauitica saltun uoce didĩ¬
cisses. ne cõtra testifientionem noui &ue¬
teris testamenti iħm xxp̃m dauid filium
quod carnalium uideoꝵ synagoga non
meruit. dicente dauid notum fecit dñs
salutare suum. in cõspectu gentium re¬
uelauit iusticiam suam: esara similiter
predicante ppłs qui sedebeit in tenebris¬

Expanded text:
tes: Liber generationis Jesu Christi, filii David tes: Liber generationis Jesu Christi, filii David Sed ideo a vestra impietate discernimur, quia quem ex progenie David hominem novimus natum, eumdem, secundum quod Verbum caro factum est , Deum Deo Patri credimus coaeternum. Unde si teneres, o Israel, tui nominis dignitatem, et propheticas denuntiationes non obcaecato corde percurreres, Isaias tibi evangelicam panderet veritatem, et non surdus audires divina inspiratione di pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus . Quem si in tanta proprietate sacri nominis non videbas, in Davidica saltem voce didicisses, ne contra testificationem novi et veteris Testamenti Jesum Christum David filium quod carnalium Judaeorum Synagoga non meruit, dicente David: Notum fecit Dominus salutare suum, in conspectu gentium revelavit justitiam suam ; et Isaia similiter praedicante
Abbreviated transcription (Latin):
humemo aspectui nõ patebat: ut ꝑueri ho¬
minis inusitata primordia ille agnoseeret᷑
genitus. qui regis dauid & riis er̃t et filius.
pse enim ꝓphetico spũ cantat. Dixit dñs
dño meo: sede a dextris meis. Quotestimo¬
nio scut euangłm refert. cõfutata est
impietas udeoꝵ. Nam cum iħu interro¬
gante uideos euius filium dicerent xp̃m
respondissent dauid: cõfestim dñs cecitatẽ
illoꝵ arguens ait. Quomͦ ergo dauid in sp̃ũ
uocat eum dnm dicens. dixxit dñs dño meo
sede a dextris meis:
reterclusitis uob̾ ouidei. intelligentiȩ uiã.
Et dum solam naturam car nis aspicitis:
tota uos ueritatis luce pruatis. Expec¬
figmenta. denud filium de sola stirpe cor¬
porea: dum spem uram in homine tantum
cõstitustis. am̃ dĩ filium repulistis: ut qd̃
uoce apłi cõsitemur: quod factus est ex se¬
mine dauid sed̃m carnem. & de ipso initio
euangłicȩ predicationis instruimur legen.¬

Expanded text:
humano aspectui non patebat: ut per veri hohumano aspectui non patebat: ut per veri hominis inusitata primordia ille agnosceretur genitus, qui regis David et Dominus esset et filius. Ipse enim prophetico spiritu cantat, dicensno meo: Sede a dextris meis . Quo testimonio, sicut Evangelium refert, confutata est impietas Judaeorum. Nam cum Jesu interrogante Judaeos, cujus filium dicerent Christum? respondissent, David, confestim Dominus caecitatem illorum arguens ait: Quomodo ergo David in spiritu vocat eum Dominum, dicens: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis ? Interclusistis vobis, o Judaei, intelligentiae viam, et dum solam naturam carnis aspicitis, tota vos veritatis luce privastis. Exspecfigmenta, David filium de sola stirpe corporea, dum spem vestram in homine tantum constituistis, Deum Dei Filium repulistis: ut quod voce Apostoli confitemur quod factus est ex semine David secundum carnem ; et de ipso initio evangelicae praedicationis instruimur, legen
Abbreviated transcription (Latin):
bit tibi. Ideoq & quod nascet᷑ ex te sc̃m̃:
uocabitur filius dĩ. Interm aũt u̾la pax
cõditur. quȩ homines efficit bonȩ uolun¬
tatis. Suo enĩ spu de intemerate matris
delectari. Natalem igit᷑ dilectissimi dñi diẽ
celebrintes. qui ex om̃ib pretitoꝵ tẽpoꝵ
dieb electꝰ est licet dispensatio actionũ
corporalium. sic̃ ȩt̾no cõsilio fuerat pre¬
ordinata transierit: totaq redemptoris
humilitas in gła pat̾nȩ maiestatis euecta
sit: ut in nomine iħu om̃e genu flectatur.
cȩlestiũ terrestrum. & infernoꝵ.⁊ omis
lingua confiteat᷑ quia iħe xp̃e in gła est¬
dĩ patris: indesinent̃ tam̃ ipsum partum
salutifenȩ turginis ad oramus. & illã uerbi
& carnis in dissolubilem copulã. nõ minus
suscipimus in presepe iacentem: quam in
throno pat̾nȩ altiudinis cõsedentẽ. Inmu¬
tabilis enĩ dĩtai. quã ius intra semet ipsã
& clarittitem suã & potentia cõtiner&: nõ
ideo tamen nõ erat cõserta nascenti. quia

Expanded text:
bit tibi; ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . In terra autem illa pax conceditur, quae homines efficit bonae voluntatis. Quo enim Spiritu de intemeratae matrisdelectari. CAP. II. Natalem igitur, dilectissimi, diem Domini celebrantes, qui ex omnibus praeteritorum temporum diebus electus est, licet dispensatio actionum corporalium, sicut aeterno consilio fuerat praeordinata, transierit, totaque Redemptoris humilitas in gloriam paternae majestatis evecta sit, ut in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur, quia Dei Patris , indesinenter tamen ipsum partum salutiferae Virginis adoramus, et illam Verbi et carnis indissolubilem copulam non minus suspicimus in praesepe jacentem, quam in throno paternae altitudinis considentem. Immutabilis enim Deitas, quamvis intra semetipsam et claritatem suam et potentiam contineret, non ideo tamen non erat inserta nascenti, quia
Abbreviated transcription (Latin):
circuncisionis exludi. Sed
sub intrauit mulier sanguine
fluens. et octauo sanatur loco:
ut filia principis. de hoc exclusa
numero ueniat ad nonum:
iuxta illud quod in psalmis di
intudo gentiuur. tunc ominis
ifracl saluus fiet. et ecce mulier que
sanguiis fluxum paciebatur
duodecim annos. accessit retro:
et tetigit fimbriam uestimenti

Expanded text:
circumcisionis excludi; sed subintrat mulier sanguine fluens, et octavo sanatur loco, ut principis filia de hoc exclusa numero veniat ad nonum, juxta illud quod in psalmis dicnitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet . Et ecce mulier quae sanguinis fluxum patiebatur duodecim annis, accessit retro, et tetigit fimbriam vestimen
Abbreviated transcription (Latin):
credidit: sapiens sanam se esse
cognouit. Sic sancta plebs gẽ¬
tium que deo credidit. pectatũ
erubuit ut desereret: fidem detu¬
lit ut crederet. deuotionem exhi¬
buit ut rogaret: sapientiam in
duit ut sanitatem et ipsa sentiref.
fiduciami sumpsit: ut fateretur
quod pripuisset alienuni. Cur
an quia scriptuni est post donu
num deum ambulabis: Quid
etiã sibi uult quod et principis
filia annorum duodecim mori¬
ebatur. et mulier ista fluxu san¬
guinis duodecim auns labora¬
uat. nisi ut intelligatur quia
quam diu synagoga uiguit. la¬
borauit ecclesia. Deffectus illius
huius est uirtus: quia illorum
delicto salus gentibus. et consũ¬
matio illius huius exordium:
non nature exordium sed salu¬
tis. quia cecitas ex parte in israel
contigit: douet plenitudo genti¬
ui intraret. Non igitur tempo¬
re. sed specie sanitatis antiquior
synagoga quam ecclesia: quia

Expanded text:
credidit, sapiens sanatam se esse credidit, sapiens sanatam se esse cognouit. sic sancta plebs gentium, quae deo credidit, peccatum erubuit ut desereret, fidem detulit ut crederet, deuotionem exhibuit ut rogaret, sapieduit, ut sanitatem suam et ipsa sentiret; fiduciam sumpsit, ut fateretur quod praeripuisset alienum. AccesAn quia scriptum est: Post Dominum Deum tuum ambulabis ? Quid etiam sibi vult quod et principis filia annorum duodecim moriebatur, et mulier ista fluxu sanguinis ab annis duodecim laborabat; nisi ut intelligatur quia quamdiu Synagoga viguit, laboravit Ecclesia? Defectus illius, hujus est virtus; quia Illorum delicto salus gentibus ; et consummatio illius, hujus exordium, non naturae exordium, sed salutis: Quia caecitas ex parte Israel contigit, donec plenitudo gentium intraret . Non igitur tempore, sed specie sanitatis antiquior Synagoga quam Ecclesia; quia
Abbreviated transcription (Latin):
synagogam non penitus dere¬
liquit: medicinam salutis credẽ¬
tibus reseruauit. Ad hanc ergo
principis filiam dum properat
dei uerbum. ut saluos faceret fi¬
lios ifrael: sancta ecclesia ex genti¬
bus congregata. que in inferioꝵ
lapsu criminum deperibat paratã
aluis fide preripuit sanitatem.
Moraliter hunc locum: satis
putauimus exprimendum. et
ideo non illa que dicta sunt retra¬
itamus: sed mistica breui uolumꝰ
sermone prestingere. An nou ita
factum est: ut dei uerbum cum
uenisset ad iudeos adscisceretur
a gentibus. et prius ab illis qui
in legeni non crediderant in gra¬
tiam crederetur: Nam sicut illa
que in medicis erogauerat omnẽ
substanciam suam: ita etiam cõ¬
gregatio gentium amiserat on¬
nia dona nature. et c patrimo¬
num uitale prodegerat. Scã
uerecunda. religiosa. fide. prom¬
tior. pudore cunctatior. Noc ẽ
enum pudoris. et fidei agnoscere
infirmitatem: non desperare ue¬
mani. Uerecunda ergo fimbriã
tetigit. fidelis accessit. religiosa

Expanded text:
synagogam non penitus dereliquit, medicinam salutis credentibus reseruauit? ad hanc ergo principis filiam dum properat dei uerbum, ut saluos faceret filios Israhel sancta ecclesia ex gentibus congregata, quae inferiorum lapsu criminum deperibat, paratam aliis fide praeripuit sanitatem. moraliter hunc locum satis putauimus exprimendum et ideo non illa quae dicta sunt retractamus, sed mystica breui uolumus sermone praestringere. an non ita factum est, ut dei uerbum cum uenisset ad Iudaeos, adscisceretur a gentibus et prius ab illis qui in lege non crediderant in gratia crederetur? nam sicut illa quae in medicis erogauerat omnem substantiam suam, ita etiam congregatio gentium amiserat omnia dona naturae et patrimonium uitale prodegerat, sancta, uerecunda, religiosa, fide promtior, pudore cunctatior; hoc est enim pudoris et fidei agnoscere infirmitatem, non desperare ueniam. uerecunda ergo fimbriam tetigit, fidelis accessit, religiosa
Abbreviated transcription (Latin):
inuicem proprietate disiuncti.
sic fuissent naturarum quoq
diuersitate discreti. Sed quia
in illo uno utro deo trinitate.

Expanded text:
invicem proprietate distincti, sic fuissent naturarum quoque diversitate discreti. Sed quia in illo uno vero Deo Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
sionis suȩ pęna fuerit illata subiun-¬
gitur: eõ quod nõ cognorieris tempꝰ
u̾sitationis tuȩ. sreator quippe om.¬
num. per in carnationis suȩ myste.¬
rium hanc uisitare dignatus est:
sed ipsa timoris & amoris illius re¬
cordata nõ est. Unde etiam ꝑ ꝓpħã
in inerepatione cordis humani. aues

Expanded text:
fuerit illata subjungitur: Eo quod non cognoveris tempus visitationis tuae. Creator quippe omnium per incarnationis suae mysterium 1645 hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est. Unde etiam per prophetiam in increpatione cordis humani ave
Abbreviated transcription (Latin):
ret quia quisquis mine bona opera
indiggentibꝰ exehibet: ei hȩc speeialit
impendit. cuius hȩc amore exhibue¬
rit e e tanto inse plus qusq maiorem
mercedem recipit: quanto nec eum des¬
pert. qui ampluis despieiendus udetur.
Quo enim in humana carne sublimiu
cat enrt i que est suꝑ anglos exe altam
E tquid in humana earne abiectius caf¬
ne leprosi. quȩ tumescentibꝰ uul¬
neribus seinditur. & ex alantibus
fetoribꝰ impletur: Sed ecce inspetie
leprosi apparuit. & is qui est reueren¬
dus suꝑ omnia: uderi despectus in.¬
fra omĩa de signatus nõ est. Cur hoc
nisi ut nos sensu tardiores ammoneret.
quatinus quisquis ei qui in cęlo est
festinat assiftere. humiliari in terra.
& compati etiam abiectus & despi¬
cabilibus fr̃ibus nõ reciiset: Loqui
caritati ur̃ȩ subbreuitate decreue¬
ram: sed quia nõ ẽ in homine uia eiꝰ.
decurrens sermo retineri non potest:
quem disponit ipse de quo loquimur.

Expanded text:
ret quia quisquis nunc bona opera ret quia quisquis nunc bona opera indigentibus exhibet, ei haec specialiter impendit cujus haec amore exhibuerit. Et tanto plus quisque majorem mercedem recipit, quanto nec eum despicit qui amplius despiciendus videtur. Quid enim in humana carne sublimius carne Christi, quae est super angelos exaltata? Et quid in humana carne abjectius carne leprosi, quae tumescentibus vulneribus scinditur, et exhalantibus fetoribus impletur? Sed ecce in specie leprosi apparuit; et is qui est reverendus super omnia, videri despectus infra omnia dedignatus non est. Cur hoc, nisi ut sensu nos tardiores admoneret, quatenus quisquis ei qui in coelo est festinat assistere, humiliari in terra et compati etiam abjectis et despicabilibus fratribus non recuset? Loqui charitati vestrae sub brevitate decreveram; sed quia non est in homine via ejus , decurrens sermo retineri non potest, quem disponit ipse de quo loquimur,
Abbreviated transcription (Latin):
terium in gressus: ei pater monasterii
dieit. friter martiri. ubi est quem
portabas. Ciui ille. respondit dicens.
e ꝗo si seissem quis esset: pedes illius
tenussem. T unc idem martirius nar¬
nbut. quia cum eum portass&: pond̾
eus minime sensisset. Nec mirum.
Quomodo enĩ pondus sentire poterat.
qui portantem portabat: Qua inre
pensandum nob est: quantũ finterna
compassio ualeat. quantũ nos omni.
I nae enim ei qui est. suꝑ omnia ꝓpii.¬
quamus: unde nos per compassione
gaumi eñam nos metipsos depomimus.
nreꝰ corporalibꝰ nemo alta tangit.
nis quitenditis. in rebus uero spalib̾.
certum est quia tanto plus per cõpassio¬
nem attrahimur: tanto altis uerius ꝙ.¬
pinquamꝰ. Eece aũt redemptori gener¬
tis humani. ad edificationẽ nrãm mini¬
me sufficit. quod in extremo uiditio
diclurum se esse ꝑhibuit. quamndui fe.
cietus: nisi ante iuditiũ inse oftenderet
quo abcisset. ut uidelie& demonstra.¬

Expanded text:
terium ingressus, ei pater monasterii terium ingressus, ei pater monasterii dixit: Frater Martyri, ubi est quem portabas? Cui ille respondit, dicens: Ego si scivissem quis esset, pedes illius tenuissem. Tunc idem Martyrius narrabat quia cum eum portasset, pondus ejus minime sensisset. Nec mirum quomodo enim pondus sentire poterat, qui portantem portabat? Qua in re pensandum est nobis quantum fraterna compassio valeat, quantum nos omnipont. Inde enim ei qui est super omnia propinquamus, unde nos per compassionem proximi etiam sub nosmetipsos deponimus. In rebus corporalibus nemo alta tangit, nisi qui tenditur; in rebus vero spiritalibus certum est quia quanto plus per compassionem attrahimur, tanto altis verius appropinquamus. Ecce autem Redemptori generis humani ad aedificationem nostram minime sufficit quod in extremo judicio dicturum se esse perhibcistis , nisi et ante judicium hoc in se ostenderet quod dixisset; ut videlicet demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuem densis uulneribꝰ elephantin
morbus per membra fedauerat
mient miuia: uolentem ad suũ
hospitiũ redire. & pre lassitudi¬
iinere se habere ꝑhibebat hospi¬
tium: quo idem martirius monachus
festinabat. ir aut. dĩ eiusdem lepsi
lassitudinẽ misertus paltium quo
uestiebatur interra ꝓtimis piecit
& expandit: ac desuꝑ lepsum po¬
suit. cumq suo pallio undiq con¬
strietum suꝑ humeros leuauit.:
secumq reuertens detulit. Cumq
iam monasteris foribus ꝓpinquaret.
spͥalis pater eiusdẽmonasterii. mag¬
ianuas monasterii citius aperite:
quia frater martirius uenit dñm
portans. Satim uero ut martiruis
ad monasterii aditum peruenit.
is qui lepsus esse putabatur de col¬
lo euis exiliens. & in ea specie appa¬
rens. qua recognosci ab hominib
rio aspiciente rediit. eiq ascendens
dixit. Martiri. tu me non erubuisti
suꝑ terrã: ego te nõ erubeseam suꝑ
exlos. ui sẽs uir mox ut est monas¬

Expanded text:
quem densis vulneribus elephantinus quem densis vulneribus elephantinus morbus per membra foedaverat, invenit in via, volentem ad suum hospitium redire, sed prae lassitudiitinere se habere perhibebat hospitium quo idem Martyrius monachus ire festinabat. Vir autem Dei ejusdem leprosi lassitudinem misertus, pallium quo vestiebatur in terram protinus projecit et expandit, ac desuper leprosum posuit, eumque suo pallio undique constrictum 1651 super humerum levavit, secumque revertens detulit. Cumque jam monasterii foribus propiaret, spiritualis pater ejusdem monasterii magjanuas monasterii citius aperite, quia frater Martyrius venit Dominum portans. Statim vero ut Martyrius ad monasterii aditum pervenit, is qui leprosus esse putabatur, de collo ejus exsiliens, et in ea specie apparens qua recognosci ab hominibuad coelum Martyrio aspiciente rediit, eique ascendens dixit: Martyri, tu me non erubuisti super terram, ego te non erubescam super coelos. Qui sanctus vir mox ut est monas
Abbreviated transcription (Latin):
habet quicquã. Sed quid ꝓdest
quod eidem redemptori nrõ per
fidem iungimur. si ab eo moribꝰ
disiungamur : Ipse & enim dicit.
Non omnis qui dicit michi a ñe
dnẽ intrabit in regnum cęloꝵ.
genda sũt. Mala quȩ fecimus:
per cotidiana lamenta diluamꝰ.
Trinsactas nrãs nequitias. surgen¬
tia ab amore di & ꝓximi rec̾ta
opera superent. Nulla quȩ possu¬
mus fr̃ibus impendere bona: re¬
ceusemus. Neq enim aliter redẽp¬
toris nr̃i membra efficiiur. isĩ
inherendo dõ et compatiendo
ꝓximo :ed quia ad amorem dĩ
& ꝓxcimi. plerumq corda audi¬
entium plus exempla quam uer¬
ba excitant: caritati urȩ indi¬
care studeo. quod is qui presto est
factum terra lycaoniȩ solet narra.¬
re miraculum. Ait enim quod in ea
quidam martirius nominȩ. uite ual¬
de uenerabilis monachus fuit :
qui ex suo monasterio uisitationis
qra ad aliud monasterium tende.¬
bat. cui sp̃alis pater pre erat. Per¬
gens itaq leprosum quendam.

Expanded text:
habet quidquam. Sed quid prodest habet quidquam. Sed quid prodest quod eidem Redemptori nostro per fidem jungimur, si ab eo moribus disjungamur? Ipse etenim dicit: Non omnis qui dicit mihi, Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum . genda sunt. Mala quae fecimus per quotidiana lamenta diluamus, transactas nostras nequitias surgentia ab amore Dei et proximi recta opera superent, nulla quae possumus fratribus impendere bona recusemus. Neque enim aliter Redemptoris nostri membra efficimur, nisi inhaerendo Deo, et compatiendo proximo. 10. Sed quia ad amorem Dei et proximi plerumque corda audientium plus exempla quam verba excitant, charitati vestrae indicare studeo quod is qui praesto estfactum terra Lycaoniae solet narrare miraculum. Ait enim quod in ea quidam, Martyrius nomine, vitae valde venerabilis monachus fuit, qui ex suo monasterio visitationis gratia ad aliud monasterium tendebat, cui spiritualis pater praeerat. Pergens itaque, leprosum quemdam,
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ morte liberauit. Ait ergo.
Uenit enĩ princeps mundi huuis.
& in me nõ babet quicquã. Unde
terribilis sua in nos opera requirenꝰ
in die nr̃i exitus princeps huuis
mundi ueniat: si etiam ad dm̃
carne morientem uenit. & in illo
aliquid quesiuut: in quo suũ inue¬
nire nichil potuit. Quid itaq nos
miseri dicturi quidacturi sumꝰ
qui innumera mala cõmisimus
Quid requirenti aduersario. & mul¬
ta sua in nob̾ inuenienti dicemus.
nisi solum quod nob̾ est certum
refugium solida spes quia unum
cum illo facti sumꝰ. in quo princeps
huius mundi & suum aliquit re¬
quisiuit. & inuenire minime po¬
tuit. qm̃ solus est in termortuos
liber: Et a peccati iam seruitio
ueraci libertate soluimur: quia
ei qui uere liber ẽ unimur. Cõ¬
stat enĩ. nec negare possumus
sed uera eit fatemur: quia prin.¬
ceps huius mundi habet in nob
multa. sed tam̃ mortis nr̃e tẽpore
iam nos rapere nõ ualet : quia eiꝰ
membra effecti sumꝰ. in quo nõ

Expanded text:
mae morte liberavit. Ait ergo: mae morte liberavit. Ait ergo: Venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Unde m rabidus, quam terribilis sua in nobis opera requirens in die nostri exitus princeps hujus mundi veniat, si etiam ad Deum carne morientem venit, et in illo aliquid quaesivit in quo invenire nihil potuit. 9. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa sua in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod nobis est certum refugium, et solida spes, quia unum cum illo facti sumus in quo princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit, et invenire minime potuit? quoniam solus est inter mortuos liber . Et a peccati jam servitio veraci libertate solvimur, quia ei qui vere liber est unimur. Constat enim, nec negare possumus, sed veraciter fatemur, quia princeps hujus mundi habet in nobis multa; sed tamen mortis nostrae tempore jam nos rapere non valet, quia ejus membra effecti sumus, in quo non
Abbreviated transcription (Latin):
sui pectore in cęna recubuit. Nã
cum ꝓpheta dicat ecce enim in
mi quitatibꝰ conceptus sum: & in
delictis peperit me mater mea.
sine culpa in mundo esse nõ potu.¬
it: qui inmundum cum culpa ue
ait. Non est homo iustus in terra
qui faciat bonum & nõ peceet.
Hinc ioħs dicit. Si dixerimus qͥa
peccatum nõ habemus: ipsi nos
se ducimus. & ueritas in nob nõ
est. Hinc iacobus ait. In multis eñi.
offendimus om̃s. Constat eñ quia
omnis qui de carnis delectatione
concepti sũt: in eoꝵ ꝓculdubio uel
actione uel locutione. uł cogita.¬
tione aliquid suũ princeps huius
mundi habuit. Sed idenro illos
uel post rapere. uł prius tenere
nõ potuit: quia eos ille a debitis
suis eripuit. qui ꝓ nob̾ sine debito
mortis debitum soluit. ut nos ideo
sub iure hostis nr̃i debita niñ non
teneant. quia ꝓ nob mediator dĩ
to reddidit quod non debebat.
Qui enĩ ꝓ nobis mortem carnis inde
bitam reddidit: nos a debita ani¬

Expanded text:
sui pectore in coena recubuit. Nam sui pectore in coena recubuit. Nam cum Propheta dicat: « Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , » sine culpa in mundo esse non potuit, qui in mundum cum culpa venait: « Non est homo in terra qui faciat bonum et non peccet. » Hinc Joannes dicit: « Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est . Hinc Jacobus ait: In multis enim offendimus omnes . Constat enim quia omnes qui de carnis delectatione concepti sunt in eorum procul dubio vel actione, vel locutione, vel cogitatione aliquid shujus habuit. Sed idcirco illos, vel post rapere, vel prius tenere non potuit, quia eos ille a debitis suis eripuit, qui pro nobis sine debito mortis debitum solvit, ut nos ideo sub jure hostis nostri debita nostra non teneant, quia pro nobis mediator Dei to reddidit quod non debebat. Qui enim probitam reddidit, nos a debita ani
Abbreviated transcription (Latin):
Tune maligni sp̃e inegrediente ani
ma. opera sua requirunt: tunc ma-¬
la quȩ suaserunt replicant. ut so¬
ciam ad tormentum trahant. Sed
cur hoc de peruersa anima do
egredientes ueniant. & suũ in illis si
preualeant aliquid requirant:
Unus aũt in om̃nibꝰ extitit: qui ante
passionem suam libera uoce dixit.
Iam nõmulta loquar uobiscum
Uenit enim princeps mundi huius.
&r inme nõ habet quicquã. Quia
enim hunc mortalem hominẽ uidit.
suum in illo princeps mundi aliquid
inuenire. posse se credidit. Sed sine
ullo peccato a mundi corruptione
exxiit: qui sine peccato ad mundum
uenit. Hoc de se contra mundi prin¬
eipem nec petrus dicere presumpsit:
qui audire meruit. Quȩcumq liga¬
in celis. Et quȩcumq solueris super
terram: erunt soluta & incelis. Hoc
nec paulus dicere presumpsit: qui prĩ¬
quam mortis debitum solueret. ad
cȩli tercii secreta peruenit. Hoc
nec ioħs dicere ausus est: qui pro
amore precipuo in redemptoris

Expanded text:
Tunc maligni spiritus in egrediente anima Tunc maligni spiritus in egrediente anima sua opera requirunt; tunc mala quae suaserunt replicant, ut sociam ad tormenta trahant. Sed cur hoc de perversa solummodoegredientes veniant, et suum in illis, si praevaleant, aliquid requirant? Unus autem in hominibus exstitit, qui ante passionem suam libera voce dicit: Jam non multa loquar vobiscum; venit enim princeps mundi hujus, et in me non habet quidquam . Quia enim hunc mortalem hominem vidit, suum in illo mundi princeps aliquid invenire se posse credidit. Sed sine ullo peccato a mundi corruptione exiit, qui sine peccato in mundum venit. Hoc de se contra mundi principem nec Petrus dicere praesumpsit, qui audire meruit: Quaecunque ligain coelis, et quodcunque solveris super terranec Paulus dicere praesumpsit, qui priusquam mortis debitum solveret, ad coeli tertii secreta pervenit; hoc nec Joannes dicere ausus est, qui pro amore praecipuo in redemptoris