comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiuint᷑. sicq demũ benedictionẽ
& uelam̃ celeste suscipiunt. Itẽ.
Hec stͣ pret̃ alia quȩ ad memoriã
ñ occurrunt. pacta c̃iugiaꝵ sol¬
lẽpnia. Pcccatũ autẽ esse si hec
cuncta innuptiali federe ñ int᷑.¬
& sponsa cũ benedictionẽ acce

Expanded text:
icque demum benedictionem et velamen coeleste suscipiunt. Item. Haec sunt praeter alia quae ad memoriam non occurrunt pacta conjugiorum solemnia. Peccatum autem esse, si haec cuncta in nuptiali foedere non interet spons
Abbreviated transcription (Latin):
OLERABIIUS Et M̃tẽ
urginẽ quã carnẽ habere.
Utrũq bonũ. si liceat. Si ñ li.¬
ceat. saltẽ ñ homini casti. s
Ideo simꝰ. Uirgo ꝓstitui potest.
adulterari ñ potest. Uic̃q dei
uirgo. est : dei tẽplũ ẽ. neclu.¬
panaria infamant castitatẽ. sed
castitas etiã loci abolet infamiã.

Expanded text:
olerabilius est mentem virginem, quam carnem habere. Utrumque bonum, si liceat; si non liceat, saltem non homini casti, sed Deo simus. Virgo prostitui potest, adulterari non potest. Ubicunque Dei virgo est, Dei templum est; nec lupanaria infamant castitatem, sed etiam castitas loci abolet infamiam.
Abbreviated transcription (Latin):
gant sibi abbatẽ deipsis si habe¬
ant. sin autẽ : de extraneis. Nec
ep̃c debet abbatẽ uiolenter rẽti¬
nere in loco suo. Congregatio de
bet sibi eligere abbatẽ post mortẽ
discesserit uł peccauerit. Ipse

Expanded text:
gant sibi abbatem de ipsis si habeant, sin autem de extraneis. Nec episcopus debet abbatem violenter retinere in loco suo. Congbet sibi eligere abbatem post abbatisdiscesserit vel peccaverit. Episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
inunũ monasteriũ habitare. s
neo ea que duplicia uocant. & si.
quid tale ẽ: religiosus ep̃c muli.¬
eres qͥdẽ in suo locostudeat mane.¬
re.monachos autẽ aluid monaste¬
riũ edificare cogat. Si autẽ plu¬
rua sint talia monasteria. sepa¬
rent᷑ in aliis monasteriis monache.
& in aliis monachi. Res autẽ qͣs
habent c̃munes. scd̾m iura eiscõ¬
petentia distribuant᷑. Ex dictis¬

Expanded text:
rium habere; sed nec ea quae duplicia vocant. Et si quid tale est, religiosus episcopus mulieres quidem in suo loco studeat manere, monachos autem aliud monasterium aedificare cogat. Si autem plurima sint talia monasteria, separentur in aliis monasteriis monachae, et in aliis monachi. Res autem quas habent communes, secundum jura eis competentia distribuantur. C
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc eã ꝑgentẽ sc̃am uł corpore
dicimꝰ. ea scĩtate animi ꝑ quã corpꝰ.
scĩficabit᷑ amissa atq destructa :
Absit hic error. & hanc potiꝰ ãmo.¬
neam᷑. ita amitti corporis scĩtatẽ
etiã intacto corpore. Ite Idem de
Lycretiam matronã no Ieodẽ.¬
bilẽ ueterẽq romanã pudicitie
filiꝰ libidinose potitꝰ esset: illa¬
scelꝰ imꝓbatissimi iuuenis mari¬
to cũ latino & ꝓpinqͦ bruto uiris
clarissimis & fortissimis indica.¬
uit. eosq ad uindictã c̃struixit.
Deinde fedi ise cõmissi egra
atq impatiens se ꝑemit. Quid
dicemꝰ Adultera hec ancasta di¬
cenda ẽ. Quis in hac c̃trouersia
laborabit. Egregie qͥdã ex hoc
& ueracit᷑ declamans ait. Mira¬
bile dictu. duo fuert̃. & adulte.¬
riũ unꝰ admisit. Splendide atti
uerissime. Intuens enĩ cluũ cor¬
poꝵ c̃missione unius inqͥnatissi.¬
mã cupiditatẽ. uniꝰ castissimã
uoluntatẽ. & ñ qđ c̃iunctione cor¬

Expanded text:
adhuc eam pergentem sanctam vel corpore adhuc eam pergentem sanctam vel corpore dicimus, ea sanctitate animi per quam corpus sanctificabatur amissa atque destructa? Absit hic error; et hinc potius admoneamur, ita amitti corporis sanctitatem, etiam intacto corpore. Item, ibidem Lucretiam matronam nobilem veteremque Romanam pudicitiae filius libidinose potitscelus inprobissimi iuuenis marito Collatino et propinquo Bruto, uiris clarissimis et fortissimis, indicauit eosque ad uindictam constriDeinde foedi in se commissi aegra atque impatiens, se peremit. Quid dicemus? Adultera haec, an casta dicenda est? Quis in hac controversia laborabit? Egregie quidam ex hoc, et veraciter declamans ait: Mirabile dictu! duo fuerunt, et adulterium unus commisit. Splendide atque verissime. Intuens enim in duum corporum commissione unius inquinatissimam cupiditatem, alterius castissimam voluntatem, et non quid conjunctione cor
Abbreviated transcription (Latin):
euera ñ potest caro antecor.¬
rumpi. nisimens ante fuerit cor¬
rupta. Augustinꝰ de ciuitate dei
Ne aliquẽ polluat aliena libido.¬
libido. metuit᷑. Non polluet si
aliena erit. Si autẽ polluet. si ali¬
ena erit. Si cũ pudicitia uirtꝰ
sit animi. comitẽq habeat forti¬
tudinẽ. qua potiꝰ quelib& mala
tolerare. ꝗͣ malo d̃sentire decer¬
nat. Nullus autẽ magnanimꝰ
& pudicꝰ. in potestate habet qͥd
de sua carne fiat. s tantũ qd an¬
nuat m̃te uł renuat. Quis eandẽ
sana m̃te putauerit se ꝑdere pu¬
dicitiã. si forte ui app̃hensa uł op
pressa carne sua exerceat. & exple¬
atͣ libido ñ sua.Item De eodem.
Proposito animi ꝑmanente ꝑ
qd etiã corpꝰ scĩficari meruit: ip¬
si corpori ñ aufert sc̃itatẽ iuolen.¬
tia libidinis aliene. quã seruat ꝑ¬
seuerantia sue c̃tinentiȩ. An uero
si aliqua femina m̃te corrupta
iuolatoq ꝓposito. qđ dõ uouerat
ꝑgat uicianda ad suũ deceptorẽ

Expanded text:
evera non potest caro ante corrumpi, nisi mens fuerit ante corrupta. Augustinus de civitaaliquem polluat aliena libido, metuitur? Non polluet, si aliena erit; si autem polluet, aliena non erit. Sed, cum pudicitia virtus sit animi, comitemque habeat fortitudinem qua potius quaelibet mala tolerare, quam malo consentire decernat. Nullus autem magnanimus et pudicus in potestate habeat, quid de sua carne fiat, sed tantum quid annuat mente, vel renuat: quis tandem sana mente putaverit se perdere pudicitiam si forte in apprehensa pressa carne sua exerceatur vel expleatur libido non sua. Idem: Proposito animi permanente, per quod etiam corpus sanctificari meruit, ipsi corpori non aufert sanctitatem violentia libidinis aliene, quam servat perseverantia sue continentie. Itesi aliqua femina mente corrupta, violatoque proposito quod Deo voverat, pergat vitianda ad suum deceptorem,
Abbreviated transcription (Latin):
Cice ancillã &e filiũ eiꝰ. Non enĩ
heres erit filiꝰ ancillȩ. cũ filioli¬
bere. Si gͥ ancille filiꝰ heres ñ est:
ergonec filiꝰ ẽ. Cur autẽ querit᷑
tale c̃iugiũ de qͦ susceptꝰ filiꝰ nec
successionis possit heres eẽ nec
sanguinis.: Nec enĩ habere potest
hereditatis consortiũ. qͥ ñ habet¬
originis priuilegiũ. Cur inquã
querit᷑ tale c̃tuberniũ. de qͦ nati
filii ñ matrimonii. s testes sunt
adulterii: Cur huiꝰ modisusci¬
piunt᷑ adulterini qͥ patri pudo.¬
ri st̃ ñ honori : Dicit enĩ scrip¬
p̃dita est ut mereat᷑ c̃sortiũ.
mnereat᷑ & nom̃ uxoris. Presta
c̃cubine tus libertatẽ. & nom̃
uxoris. ne tu adulter sis potius

Expanded text:
llam, et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae . Si igitur ancillae filius haeres non est, ergo nec filius est. Cur ergo quaeritur tale conjugium, de quo susceptus filius nec successionis possit haeres esse , nec 463 sanguinis? Nec enim habere potest haereditatis consortium, qui non habetoriginis privilegium. Cur, inquam, quaeritur tale contubernium, de quo nati filii non matrimonii, sed testes sint adulterii? Cur hujusmodi suscipiuntur adulterini, qui patri pudori sint, non honori? Dicit Scrippraedita est, ut mereatur consortium, mereatur et nomen uxoris: praesta concubinae tuae libertatem et nomen uxoris; ne tu adulter sis potius,
Abbreviated transcription (Latin):
reciꝑe noluerit: & ipsa eidẽ cri¬
mini c̃sentiens ñ fuit. licentianu.¬
bendi alii ñ neget ᷑. Qđ & su psa
c̃sensit: simili sententie subiaceat.
Qđ si ipsi post hec se c̃iungere p̃¬
ei qͥ legib eiꝰ defensor eẽ deboe cũ
sua lege eã reddet. & qͥcqͥd cũ ea
abstulerit unã quãq rẽ scd̾m¬

Expanded text:
oluerit, et ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii non negetur. Quod et si ipsa consensit, simili sententiae subjaceat. Quod si ipsi post haec se conjungere prei qui legibus ejus defensor esse debet, cum sua lege eam reddet, et quidquid cum ea abstulerit
Abbreviated transcription (Latin):
fecerint: regularit᷑ uiuant. Sin
autẽ. canonice uiuant plenit᷑.¬
& sub diligenti cura custodiã habe¬
ant. & inclaustris suis ꝑmaneant.
nec foras exitũ habeant. S & ip¬
se abbatisse in monasteriis sedeañ.
nec foras uadant. sine licentiã

Expanded text:
fecerunt, singulariter vivant. Sin autem canonice vivant pleniter et sub diligenti cura custodiam habeant, et in claustris suis permaneant, nec foras exitum habeant, sed et ipsae abbatissae in monasteriis sedeant, nec foras vadant, sine licentia
Abbreviated transcription (Latin):
antes in carcere recludant᷑ tm̃
facigꝰ c̃tinua lam̃tatione deflen¬
ftes.
ut eis uł ad mortẽ sola miscd̾ia in
c̃munionis gr̃a possit indulgeri.¬

Expanded text:
antes in carcere recludantur, tantum facinus continua lamentatione deflentes, ut eis vel ad mortem sola misericordia in communionis gra
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiã illepat᷑ eiꝰ: sicut c̾iunx
matris eiꝰ. utrũq m̃te ñ carns:
Itẽ ibidem. De triꝑtito bono nupti
ꝓles. fides. sacram̃tũ. Nẽ cognos¬
cimꝰ ipsũ dñm. fidẽ: quia nullũ
adulteriũ. sacram̃tũ. qͥa nullũ
diuortiũ. Solusibi nuptialis con¬
cubitꝰ ñ fuit: qͥa in carne pecca.¬
ti fieriñ poterat sine puden¬
da c̃cupiscentia carnis q̃ accidit
ex peccato. sine qͣ c̃cipi uoluit¬

Expanded text:
erum etiam ille pater ejus, sicut conjux matris ejus; utrumque mente non carne. CAP. 15. - De tripartito bono nuptiaproles, fides, sacramentum. Prolem cognoscimus ipsum dominum; fidem, quia nullum adulterium, sadivortium: solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non poterat sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato; sine qua concipi voluit
Abbreviated transcription (Latin):
chiep̃o. Qđ int̃rogasti de femina
que post obitũ mariti sui uelam̃
fuxit se subeodẽ uelamine seĩmo¬
nialẽ ẽẽ. postea uͦ adnuptias rediit.
&e ñ legitime in uoto suo ꝑmansit.
pęnitentiã agit de illusione
nefanda.: & reuertat᷑ ad id qd̾ spopon¬
dit. & in sacro ministerio inchoa
eccłasticꝰ c̃turbabit᷑. nec catholi¬
cȩ fidei uira c̃sistunt. nec eauones
sacri rite obseruant᷑ Quid enĩ
ꝓfuit Symoni mago baptismũ sa¬

Expanded text:
copo: quod interrogasti de femina quae post obitum mariti sui uelamen finxit se sub eodem uelamine sanctimonialem esse postea uero ad nuptias rediit bet non legitime in uoto suo permansit ut penitentiam de illusionenefanda, et revertatur ad id quod spopondit, et in sacro ministerio inchoavecclesiasticus turbabitur, nec Catholicae fidei jura consistunt, nec canones sacri rite observantur. Quid enim profuit Simoni Mago baptisma sa
Abbreviated transcription (Latin):
annos insciis mundiburdis
Sris sacrũ uelam̃ capiti suo
ĩposuerint. & illi mundiburdi an.¬
nũ & dic̃ hoc tacendo c̃senserint.
in scõ ꝓposito ꝑmaneant. Et si in
p̃dicto anno &t die ꝓ illis se ꝓclama.¬
uerunt: peticioni eoꝵ assensustri.¬
buat᷑. nisi sorte dĩ tiore tacti cp̃

Expanded text:
annos insciis mundiburdis suis sacrum velamen capiti suo imposuerint, et illi mundiburdi annum et diem hoc tacendo consenserint, in sancto proposito permaneant. Et si in praedicto anno et die pro illis proclamaverint, petitioni eorum assensus praebeatur: nisi forte Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgines sacre si ꝓ lucro anims sus
ꝓpt̃ districtiorẽ uitã ad aliudino¬
nasteriũ ꝑgere disposuerint. ibidẽq
cõmanere decreuerint. sy̾nodꝰ c̃cedit.
Si uͦ fuga discipline aliũ locũ quesi¬

Expanded text:
irgines sacre, si pro lucro anime sue propter districtiorem vitam ad aliud monasterium pergere disposuerint ibidemque commanere decreverint, synodus concedit. Si vero fuga discipline alium locum quesi
Abbreviated transcription (Latin):
tes residere delectant᷑. de qͥb in aliis
c̃uentib corã serenitate ura iam
dudũ uentilatũ & diffinitũ ẽ. ma.¬
iori sollertiq studio ammonendas
& instruendas ab ep̃is statiumꝰ. qͣtinꝰ
sue saluti ẽsulant. nec sie indiscrere
iuuendo & ꝓpͥa nyxiaq libertate
utendo & ꝑdiũsa uagando ꝑiculũ
animaꝵ suaꝵ incurrant. semꝑ illud
apłicũ ante ocłos habentes ꝯͦ dicit᷑.
uidua quȩ in deliciis ẽ. uiuens mor¬
tua est. Exipła Nichola p̃p. cp̃.ui.¬

Expanded text:
lectantur, de quibus in aliis conventibus coram serenitate vestra iam dudum ventilatum et definitum est, maiori sollertique studio admonendas et instruendas ab episcopis statuimus; quatinus suae saluti consulant, nec sic indiscrete vivendo et propria noxiaque libertate utendo et per diversa vagando periculum animarum suarum incurrant; semper illud apostolicum ante oculos habentes quod dicitur: Vidua quae in deliciis est, vivens mortua est.
Abbreviated transcription (Latin):
colite. & adornate sponsã xp̃i ad pu¬
dicitiã. Sponsã aut̃ dico eccłe omne̾
cõgͣgationẽ. Que si pudica inuenia fu¬
erit asponso suo. ingentib ab eo donis
& munerib honorabit᷑. & uos uelut
ministri sponsȩ & amici sponsi ingen¬
ti gaudio & leticia ꝑfruemini. Si uͦ
sponsa hec reꝑta fuerit cõmaculata
peccatis: ipsa qͥdẽ tanꝗͣ indigna tru¬
det᷑ a regalib thoris. uos autẽ penã
dabitis. si forte ꝑ ur̃am negligentiã
uł desidiã obrepserit contagio seua

Expanded text:
colite, et ordinate sponsam Christi ad pudicitiam. Sponsam autem dico omnem Ecclesiae congregationem, quae si pudica inventa fuerit a sponso suo, ingentibus ab eo donis et muneribus honorabitur; et vos, velut ministri sponsae, et amici sponsi, ingenti gaudio et laetitia perfruemini. Si vero sponsa haec reperta fuerit commaculata peccatis, ipsa quidem, tanquam indigna, extrudetur a regalibus toris. Vos autem poenas dabitis, si forte per vestram negligentiam vel desidiam obrepserit contagio saeva
Abbreviated transcription (Latin):
ratos pͥmates: archiep̃os institui p̃cepit.
Uͥ smemoratũ ẽ & maiora eccłaꝵ ne¬
gocia si ipsi reclamauerint. aut aliquẽ
timorẽ. aut istos aut alios suspectos
habuerint. ad iã dictos pͥmates uł patͥ¬
archas. ne aliqͥs nocent̃ ꝑiret tͣnfferre
ꝑdocuit. In singłis uͦ reliquis ciuita¬
tib singulos. & ñ binos. ł t̃nos. uł płres
sos apłos par institutio fuit. s unꝰ om̃ibꝰ¬

Expanded text:
pit, us memoratum est, et majora Ecclesiarum negotia, si ipsi reclamaverint, aut aliquem timorem, aut istos vel alios suspectos habuerint, ad jam dictos primates, vel patriarchas, ne aliquis nocenter periret, transferri perdocuit, in singulis vero quoque civitatibus, singulos et non binos, vel ternos, aut plures sos apostolos par institutio fuit, sed unus omnib
Abbreviated transcription (Latin):
necessariũ duxi. Te qͥdẽ oportet irpe¬
p̃hensibilit̾ uiuere. ⁊ sũmo studioniti.
ut om̃s uite huiꝰ occupationes abicias.
ne fide iussor existas. ne aduocatꝰ litiỹ
fias: ne ue in ulla aliqͣ occupatione ꝓrsꝰ
inueniaris mund alis negocii oocasiõe
ꝑplexus. Neq enĩ iudicẽ aut cognito¬
rẽ scłariũ negocioꝵ. hodie te ordina¬
re uult xp̃c. ne p̃focatꝰ p̃sentib hoĩum
curis ñ possis ũbo dĩ uacare. & scd̃m ue¬
ritatis regulã secernere bonos amalis.

Expanded text:
lementis dicit: Te quidem oportet irreprehensibiliter vivere et summo studio niti, ut omnes vitae huius occupationes abicias, ne fideiussor existas, ne advocatus litium fias, neve in ulla aliqua occupatione prorsus inveniaris mundialis negocii occasione perplexus. Neque enim iudicem aut cognitorem secularium negociorum hodie te ordinare vult Christus; ne prefocatus presentibus hominum curis non possis verbo Dei vacare et secundum veritatis r
Abbreviated transcription (Latin):
tus multima necessitate egri.¬
tudinis sux acceꝑit penitentiã.
&t mox ut rec̾ciliatꝰ᷑ fuerit .exi¬
erit de corpore: fateor uobis
ñ illi negamꝰ qđ petit. s ñ p̃su.¬
mo dicere. qͥa hinc bene exierit.
Si securꝰ hins exierit : ego nescio.
Pȩnitentiã dare possimꝰ. securi.¬
tatẽ autẽ dare ñ possumꝰ. Nũ ꝗd
dico dã pnabit᷑ Sednee dic̃o libe.

Expanded text:
tus in ultima necessitate aegritudinis suae, acceperit poenitentiam, et mox ut reconciliatus fuerit, exierit de corpore, fateor vobis, non illi negamus quod petit, sed non praesumo dicere quod hinc bene exierit. Si securus hinc exierit, ego nescio. Poenitentiam dare possumus, securitatem autem dare non possumus. Nunquid dico, damnabitur? Se
Abbreviated transcription (Latin):
udicet seipsũ homo uolun Itoꝵ¬
tate dũ potest. & mores c̃uertat
in meliꝰ necũ iã ñ poterit: eã p̃tͣ
uoluntatẽ a dño iudicet᷑. Et cũ
inse ꝓtulerit seuerissimȩ medies

Expanded text:
udicet seipsum in istis voluntate dum potest, et mores convertat in melius, ne cum jam non poterit, etiam praeter voluntatem a Domino judicetur. Et cum in se protulerit severissimae med
Abbreviated transcription (Latin):
nemo ẽ illo beatior. nemo poten.¬
tior. nemo iustior. quales nos ẽt opor¬
tet hoĩes erga hoĩes. qͥ hanc utã
nr̃am quantac̃q laude cumulg¬
mus. eã sine peceato et̃ ñ dicimꝰ
Qđ si dixerimꝰ: nosipsos sicut sc̃p¬
tũ est decipimus. & ueritas in

Expanded text:
nemo est illo beatior, nemo potentior, nemo iustior, quales nos esse oportet homines erga homines, qui hanc uitam nostram quantacumque laude cumulemus, eam sine peccato esse non dicimus, quia, si dixerimus. nos ipsos, sicut scriptum est, decipimus et ueritas in
Abbreviated transcription (Latin):
ecretũ ẽ etiã in eodẽ c̃cilio.
ut prbr aliqͥs post galli cantũ
estuus noctib bibens. pocimo die
missã ñ celebret. hiem̾antib si.¬
pęniteat. Si ĩmeritũ .x. annos pe¬
niteat. Si diaconũ: xiiii. annos¬
p̾ęnit̃. Siqͥs hominẽ ñ sponte oc-¬
ciderit .iii. annis pęniteat. Si in¬
publieo bello: uno ami o pęnit̃.
Siqͥs hominẽ debilita. ii. uerit
.iii. quadragesimis pent teat. Si
qđ m̃brũ principale alicui abs.¬
tulerit: .iii. annis &e dimidio pęñ.
quadragesima peñ. Si ꝑsemet ip.¬
sũ. duab quadrag̃ penit᷑. Si c̃sue¬
uit: uno annopęnit̾eat. Siquis

Expanded text:
ecretum est etiam in eodem concilio, ut presbyter aliquis post galli cantum bibens estivis noctibus proximo die missam non celebret; hiemalibus simpoeniteat. Si immeritum, decem annis poeniteat. Si diaconum, quatuopoeniteat. Si quis hominem non sponte occiderit, tribus annis poeniteat. Si publico bello, uno anno poeniteat. Si quis hominem debilitaverit, tribus quadragenis poeniteat. Si quis membrum principale alicui tulerit, tribus annis et dimidio poeniteat. quadragena poeniteat. Si per se ipsum, duabus quadragenis poeniteat. Si consueverit, uno anno poeniteat. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ehis quȩ a singulis pͥncipib Ibet᷑
eccłiis st̃ c̃ceosa. & q̃ singuli antis.¬
tites impetrauert̃. qđ sacrilegũi
sit hec auferentib: De clericis ut
ñ accusent᷑ adiudices scłares. s ad

Expanded text:
his quae a singulis principibus ecclesiis sunt concessa et quae singuli antistites impetraverunt, quod sacrilegium sit haec auferentibus. Et de clericis, ut non accusentur ad iudices seculares, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
iniusticiã mȩam ñ abscondi. Du
c̃fitebor adũsũ me inusticias
meas cdño. & tu remisisti ĩpietatẽ
peccati mei. Sed tam̃ apłi insti.¬
itaq quȩ dõ solifit. qđ iustoꝵ esti
peccata purgat. ea uero q̃ sac̃doti
fit: docet qualit̾ ipsa purgent᷑
peccata. Ds nãq salutis & sanita¬
tis auctor & largitor plerũq hanc
p̃bet suȩ pęnitentiȩ inuisibili
administratione: plerũq medico¬

Expanded text:
itiam meam non abscondi. Dixi: Confitebor adversum me injustitias meas Domino, et tu remisisti impietatem peccati mei . Sed tamen apostoli instiitaque quae Deo soli fit, quod justorum est, peccata purgat. Ea vero quae sacerdoti fit docet qualiter ipsa purgentur peccata. Deus namque salutis et sanitatis auctor et largitor, plerumque hanc praebet suae potentiae invisibili administrationem, plerumque medico
Abbreviated transcription (Latin):
terq ꝓuisũ sit: ut locus hu
millime penitentie seme in ec¬
clesia c̾cedat᷑. ut medicina uilis
minus utilis esset egrotis. quȩ
tantomagis salubris ẽ. qͣntomnꝰ
c̃tẽptibilis fuerit. Quis tam̃ au¬
deat do dicere. quare huio hõi
qͥ post pͥmã penitentiã rursus sẽ
laqueis iniqͥtaris astringit. ad huo
iterũ parcis: Quis audeat dice¬
ignoras qͥa patientia dei adpe.¬
nitentiã te adducit: Aut
istis exceptis ẽẽ definitũ qd sẽp.¬
tũ ẽ. beati om̃s qͥ c̃fidt̃ ieũ aut
adistos ñ ꝑtinere qđ dicit᷑. uiri :¬
lit᷑ agite & ẽfortetur cor urm̃
om̃s qui speratis in dñm. Cũ gͥ¬
suꝑpeccatores tanta sit parien¬
tia. tanta misodia d̃i. ut in hac
tẽporali uita morib em̃datis ñ¬

Expanded text:
terque prouisum sit, ut locus illius humillimae paenitentiae semel in ecclesia concedatur, ne medicina uilis minus utilis esset aegrotis, quae tanto magis salubris erit, quanto minus contemptibilis fuerit, quis tamen audeat deo dicere: \'Quare huic homini, qui post primam paenitentiam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis?\' quis audeat diceIgnoras, quia patientia dei ad paenitentiam te adducit? aut istis exceptis esse definitum, quod scriptum est: Beati omnes, qui confidunt in eum, aut ad istos non pertinere, quod dicitur: Viriliter agite et confortetur cor uestrum, omnes qui speratis in domino? peccatores tanta sit patientia, tanta misericordia dei, ut in hac temporali uita moribus emendatis n
Abbreviated transcription (Latin):
lati cordis deuotꝰ &e supplex. Id
tam̃ agat. qđ ñ solũ ipsi ꝓsit ad
recipiendã salutẽ: s etiã cȩteris
adexẽplũ. ut si peceatũ eiꝰ ingra¬
ui eiꝰ malo. sctiã ĩ tanto scandalo
aliaꝵ ẽ. atq hoo expedire utili.¬
tati eccłȩ uidet᷑ antistiti. in no¬
tieiã multoꝵ uł etia totiꝰ plebis
agere pęnuentiã ñ recuset. ñ
resistat. ñ letali & mortifere
plagȩ ꝑpudorẽ addat tumorẽ.
Mult̾i eni corrigunt᷑ ut petrus.
multi tolerantur ut iuidas. mul.¬
ii nesciunt᷑ doneo ueniat dñs.
& illuminet abscõdita tenebraꝵ.
& manifestabit cogitationes cor¬

Expanded text:
at devotus et supplex. Id tamen agat, quod non solum ipsi prosit ad recipiendam salutem, sed etiam caeteris ad exemplum, ut si peccatum ejus nvi ejus malo, sed etiam in tanto scandalo aliorum est, atque hoc expedire utilitati Ecclesiae videtur antistiti, in notitiam multorum, vel etiam totius plebis agere poenitentiam non recuset; non resistat, nor lethali et mortiferae plagae per pudorem addat tumorem. Multi enim corriguntur ut Petrus, multi tolerantur ut Judas, multi nesciuntur donec veniat Dominus qui, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifest
Abbreviated transcription (Latin):
annon. Quib respondemꝰ. Si
om̃ib de peccatis sius purã dfessi¬
onẽ agentib. & digne penitentib
c̃munio infine scđm canonicũ
iussũ danda ẽ. cur canones int̃t.¬
cunt eis qͥ ꝓpeccatis suis pęnã
extremã ꝑsoluunt. & c̃fitent᷑. uł
c̃fiteri desiderant. Scͥptũ ẽ enĩ.

Expanded text:
non. Quibus respondemus: Si omnibus de peccatis suis puram confessionem agentibus, et digne poenitentibus, communio in fine secundum canonicum jussum, danda est, cur canones interdicunt eis, qui pro peccatis suis poenam extremam persolvunt, et confitentur vel confiteri desiderant? Scriptum est enim:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatoris quã ꝓbat & seruat eccła¬
mo prb̃r exc̃municet aliquẽ an.¬
tequã causa ꝓbet᷑. ꝓpt̃ quã eccłas.¬
tici canones hoc fleriubent: Si
nicauerit: ille qͥdẽ qͥ exc̃munica¬
tus ẽ maioris sac̃dotis auctorita.¬
te ad gr̃am sẽȩ ẽmunionis redeat.
Is autẽ qͥ ñ legitue exc̃munica.¬
uit. in tantũ abstineat a sacra c̃¬
munione tẽpus. qͣntũ maiorisa¬
c̃doti uisũ fuerit. ut qđ iniuste
fecit: ipse iuste patiat᷑. Et hinc
scripsit. dicens. Cassatis prius
atq adnichilũ redactis p̃dictȩ
sententiȩ tuȩ decretis exbeati
cra te õmunione p̾uatũ ab om̃i¬
potenti deo tanti excessus ueniã
cũ sũma pęnitentia ac lacrunis
exorare. Qđ si hanc sententiã nr̃ã
te cognouerimꝰ implesse remissiꝰ.
ñ iam tantũ inuisticiã. s & õtu¬
maciã frat᷑nitatis tuȩ cõgnoscas
iuuante dño seuerius puniendã.

Expanded text:
servat Ecmo presbyter excommunicet aliquem, antequam causa probetur, propter quam ecclesiastici canones hoc fieri jubent. Si iquem, ille quidem, qui excommunicatus est, maioris sacerdotis auctoritate ad gratiam sanctae communionis redeat; is autem, qui non legitime excommunicavit, in tantum abstineat a sacra communione tempus, quantum maiori sacerdoti visum fuerit, ut quod iniuste fecit, ipse iuste patiatur. De episcscribentem: Cassatis prius atque ad nihilum redactis predictae sententiae tuae decretis, ex beatcra te communione privatum, ab omnipotente Deo nostro tanti excessus veniam cum summa poenitentia ac lacrimis exorare. Quodsi hanc sententiam nostram te cognoverimus implesse remissius, non iam tantam iniustiiam, sed contumaciam fraternitatis tuae cognoscas iuvante Domino severius puniendam.
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilegus uł ꝑuirus extiterit:
pacẽ: iino anͣo peniteat. & cũ ele.¬
fr̃ib nupserit : u. anñ pęniten
Si qua partũ necat: aut excutit
sponte. si ia uiuit: .xii. amñ pe¬
& sẽꝑ .ui. feria iciunet. Si mat̃
dormiens filiũ uł filiã opp̃sserit:
.iii. annĩ peñ. Si infans alicubi ce¬
ciderit & obierit: parens uno anno
penit̃. Si infans mortuus fuerit
ꝑ negligentiã sine baptismo .iii.
anñ peniteat. uno exhis foris. &

Expanded text:
perjurus exstiterit, pacem, uno anno poeniteat, et cum eleetribus nupserit, 5 annos poeniteat. Si qua partum necat, aut excutit sponte; si jam vivit, 12 annos poe sexta feria jejunet. Si mater dormiens filium vel filiam oppresserit, tribus annis poeniteat. Si infans alicubi ceciderit, et obierit, parens uno anno poeniteat. Si infans mortuus fuerit per negligentiam sine baptismo, tribus annis poeniteat; uno ex his foris, et
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ab negauerit morientib
reus erit ammaꝵ. qͥa dñs dicit.
Quaẽq die fuerit c̃uersus pec¬
cator. uita uiuet & ñ morietur.
Uera enĩ dfessio inultimo tẽpore
potest eẽ : qͥa dñs ñ solũ tẽporis.
s cordis inspector est. sicut la.¬
tro unius mom̃ti meruit esse¬

Expanded text:
tiam abnegaverit morientibus, reus erit animarum, quia Dominus dicit: Quacunque die fuerit conversus peccator, vita vivet, et non morietur . Vera enim conversio in ultimo tempore potest esse, quia Dominus non solum temporis, sed etiam cordis inspector est , sicut latro unius momenti poenite
Abbreviated transcription (Latin):
renuttunt᷑ ipsa peceata. Extra
morbi. ut medicam̃ta corporis&e
sanguinis dñi disserenda sint:
auctoritate antistits deb& se qͥsi
abaltario remouere adagendã
penitentiã. & aidẽ auctoritate

Expanded text:
remittuntur ipsa peccata; extra morbi, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini differenda sint, auctoritate antistitis debet se quisque ab altario removere ad agendam poenitentiam, et eadem auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
municatoꝵ om̃ino nomuna tam
uicinis ep̃is quã suis parroechianis
parit᷑ indicare. eaq in celebri loco
posita preforib eccłȩ cunctisc¬
uenientib inculcare: quatinꝰ
inutraq diligentia &e exc̃imini¬
catis ubiq eccłasticus auditꝰ ex¬
cludat᷑. & excusationis causa oĩb
& illo non absoluto obierit.
i ep̃c ante dãpnati absolutionẽ
obitu rapiatur correptũ aut
penitententt̃ successorẽ licebit
de illis qͥ ex cõmunicati moriunt᷑.
Si aliquis exc̃municatꝰ fuerit

Expanded text:
municatorum nomina omnino tam vicinis episcopis quam suis parochianis pariter indicare, eaque in celebri loco posita prae foribus ecclesiae, cunctis convenientibus, inculcare, quatenus in utraque diligentia, et excommunicatis ubique ecclesiasticus auditus excludatur, et excusationis causa omnibus i absolutionem obierit. Si episcopus ante damnati absolutionem, obitu rapiatur: correptum, aut poenitentem successorem licebit De illis qui excommunicati moriuntur. Si aliquis excommunicatus fueri
Abbreviated transcription (Latin):
Si habes dehacre sententiã cer¬
tis rationib uł scripturaꝵ testi¬
moniis exploratã: nos docere dig¬
neris qͦmodo recte anathematiet
ꝓpatris peccato filius. aut ꝓ ma.¬
riti uxor. aut ꝓdñi seriuis. aut
qͥsquã inclomo etiã nondũ natꝰ si
eo tẽpore qͦ uniuersa domus ẽ ana¬
themate obligata nascatur. ne ei
possit ꝑ laua chrũ regeneratio.¬
nis in mortis ꝑiculo subueniri. hed
enĩ corporalis pena qua leginius
qͦsdã c̃tẽptores dei cũ suis om̃ib
qui eiꝰdem impietatis participe
fuert̃ parit̃ int̾fectos. Tẽ qͥppi
ad t̃rorẽ uiuentiũ mortalia con¬
pora ꝑimebant᷑. quandoq etiã
moritura. Spiritalis aut pęna
qua fit qđ scriptũ ẽ. quȩ ligaue¬
ris suꝑ terrã. ert̃ ligata & mcęlo.
animas obligat. deꝗb dictũ est.
anima patris mea ẽ. &e aĩa filis
mea ẽ. anima q̃ peccauerit ipsa
moriet᷑. Audistis fortassis aliqͦs
magni noĩs sac̃dotes. cũ domo su
quẽ piã anathematit asse peccan¬

Expanded text:
Si habes de hac re sententiam certis rationibus vel Scripturarum testimoniis exploratam, nos docere digneris quomodo recte anathematizetur pro patris peccato filius, aut pro mariti uxor, aut pro domini servus, aut quisquam in domo etiam nondum natus, si eo tempore quo unithemate obligata, nascatur, nec ei possit per lavacrum regenerationis in mortis periculo subveniri. Haec enim fuit corporalis poena, qua legimus quosdam contemtores Dei cum suis omnibus, qui ejusdem impietatis participes fuerunt, pariter interfectos. Tunc quidem ad terrorem viventium mortalia corpora perimebantur, quandoque etiam moritura. Spiritualis autem poena, qua fit quod scriptum est: Quae ligaveris super terram erunt ligata et in coelo , animas obligat, de quibus dictum est: Anima patris mea est; et anima filii mea est; Anima quae peccaverit ipsa morietur . Audistis fortasse aliquos magni nominis sacerdotes cum domo sua quempiam anathematizasse peccan
Abbreviated transcription (Latin):
tissime dñs mengłio
docit de illoseruo qͥ cũ inuenis¬
set debitorẽ decẽ miliũ talentoꝵ.
depeanti om̃ia dimisit. Ille au̾suũ
c̃seruũ qͥ ei debebat centũ dena¬
rios cũ misertꝰ ñ fuisser. iussit eũ
dñs redđe. quȩ ti dimiserat Exdictis¬

Expanded text:
tissime Dominus in Evangelio docet, de illo servo, quem cum invenisset debitorem decem millium talentorum, deprecanti omnia dimisit; ille autem conservum suum qui ei debebat centum denarios, cum miseratus non fuisset, jussit eum dominus reddere quae ei dimiserat . C
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hii qͥ monasteria & loca do sa.¬
crata. & eccłas infringunt. &
deposita uł alia quelib& exinde
abstrahunt: dãpnũ nouies c̃po¬
nant. & emunitatẽ triplicit᷑. &
uelut sacrilegi canonice senten¬

Expanded text:
 Si qui monasteria et loca dicata et ecclesias infringunt, et deposita vel alia quilibet exinde abstrahunt, dampnum novies componant, et emunitatem tripliciter, et velut sacrilegi canonice senten
Abbreviated transcription (Latin):
periculo mortis constitutis.
sitis ꝑ prbros pura inqͥrenda est
c̃fessio pec oltoꝵ ñ tam̃ illis im.¬
ponenda qntitas penitentiȩ. s
innotescenda. Et cũ amicoꝵ
orationib & elemosinarũ stu¬
diis pondus penitentie suble.¬
ne obligati & c̃munione alieni.
uł. cõsortioueniȩ fiant. A quo
ꝑiculo si diuinitus ereptꝰ c̃ua.¬
luerit: penitentiȩ modũ a suo
c̃fessore impositũ. diligenter
obseruet. Etideo scdm canoni.¬
cã auctoritatẽ ne illis ianua
pietatis clausa uideat᷑. oratio.¬
nib & c̃solationib eccł asticis
sacra cũ unctione. olei animati.
scdm statuta scõꝵ patrũ c̃mu¬
nione uiatici reficiant᷑. Exde¬

Expanded text:
periculo mortis constitutis. sitis per presbyteros pura inquirenda est confessio, non tamen illis imponenda quantitas poenitentiae, sed innotescenda, et cum amicorum orationibus, et eleemosynarum studiis pondus poenitentiae sublene obligati et a communione alieni, vel consortio veniae fiant. A quo periculo si divinitus ereptus convaluerit, poenitentiae modum a suo confessore impositum diligenter observet. Et ideo secundum canonicam auctoritatem, ne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis sacra cum unctione olei animati, secundum statuta sanctorum Patrum communione viatici reficiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã. In sacra autẽ dñi cȩna
rursus ab eoꝵ decanis & eoꝵ ꝑh¬
peccaia sua c̃fitenda esse affir.
ut greci. qͥdã uero sac̃dotib c̃fi¬
tenda esse ꝑcensent. ut tota scã
eccła. Qđ utrũq ñ sine magno
fructu intra scãm fit eccłam
ita dũtaxat. ut deo qͥ remissor ẽ
peocatoꝵ c̃fiteamur peccata nr̃a
& hoc ꝑfectoꝵ ẽ. & cũ dauid dicar¬

Expanded text:
tentiam. In sacra autem Domini coena tentiam. In sacra autem Domini coena rursus ab eorum decanis, et eopeccata sua confitenda esse affirmaut Graeci; quidam vero sacerdotibus confitenda esse percensent, ut tota sancta Ecclesia. Quod utrumque non sine magno fructu intra sanctam fit Ecclesiam, ita duntaxat ut et Deo, qui remissor est peccatorum, confiteamur peccata nostra, et hoc perfecto
Abbreviated transcription (Latin):
gesimȩ om̃s penitentes qͥ publi.¬
cã suscipiunt aut susceperunt
pęnitentiã. ante fores eccłȩ se
rep̃sentent ep̃o ciuitatis sacco
induti. nudis pedib. uultib
in t̾rã ꝓstratis. reos se eẽ ipso
habitu & uultu ꝓclamantes.
Ibi adesse debentꝰ decani. idest
archiprbri parroechiaꝵ idest
prb̃ri pȩnitentiũ. qui eorsĩ¬
nitentiã ꝑ p̃fixos gradus iniun.¬
gant. Post hec in eccłam eos
introducat. & cũ om̃i clero .uii.
penitentiȩ psalmos int̾rã ꝓstra¬
tus cũ lacrimis ꝓ eoꝵ ab sosutio.¬
ne decantet. Tunc resurgens ab
oratione. iuxta qđ canones iubt
manus eis imponat. aquã bene.¬
dictã suꝑ eos spargat. cinert̃
prius mittat. deinde cilicio ci.¬
pita eoꝵ cooꝑiat. & cũ gemitu a
crebris suspiriis denuntiet es¬
qđ sicut adam ꝓiectus est de ꝑa
abioiuntur. Post hec iubeat᷑ mi¬
nistris ut eos extrã ianuas eedłe
expellant. Clerus uero ꝓsequa¬
tur eos: cũ responsorio infudo.
cmota ñ paruipendant pęni.¬

Expanded text:
gesimae omnes poenitentes qui publicam suscipiunt aut susceperunt poenitentiam, ante fores ecclesiae se repraesentent episcopo civitatis, sacco induti, nudis pedibus, vultibus in terram prostratis, reos se esse ipso habitu et vultu proclamantes. Ibi adesse debent decani, id est archipresbyteri paroeciarum, et presbyteri poenitentum, qui eornitentiam per praefixos gradus injungant. Post haec in Ecclesiam eos introducat, et cum omni clero septem poenitentiae Psalmos in terram prostratus cum lacrymis pro eorum absolutione decantet. Tunc resurgens ab oratione, juxta quod canones jubent, manus eis imponat, aquam benedictam super eos spargat, cinerem prius mittat, deinde cilicio capita eorum cooperiat, et cum gemitu et crebris suspiriis eis denunciet, quod sicut Adam projectusjiciuntur. Post haec jubeat ministris, ut eos extra januas ecclesiae expellant. Clerus vero prosequatur eos cum responsorio: In sudocommotam, non parvipendant poeni
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ⁊ decesserit. furiosi antẽ si ꝑid tc̃pi
fecerint testam̃tũ quo furor eo
int̃missus ẽ: iure testati ͤ ilident᷑.¬
GRegorius fortunato neapolitan¬
Crat̃nitatẽ urãm oportet esse
sollicitã. si de iudȩoꝵ seruicioñ
solũ iudeus s etiã quisquã pa¬
ganoꝵ fieri uoluerit xp̃ianꝰ. post.¬
quã uoluntas eiꝰ fuerit patefacꝰ.¬
ta. ne hunc sub qͦlib& ingenio uł
argum̃to ciupiã iudȩoꝵ uenũdan¬
di facułtas sit. sedis qͥ ad xp̃ianã
c̃uerti fidẽ desiderat. defensione
urã in libertatẽ modis oĩb ussidi¬
cetur. Hii uero qͦs huiꝰ cemodi o.¬
portet seruos amittere. ne forsi.¬
tan ut ilitates suas irrationabi.¬
lit̾ existiment ĩpediri. sollicita
uos hoc c̃uenit õsideratione ser.¬
uare. ut si paganos qͦs mercimo.¬
nii causa de externis finib eme.¬
rint. infratres m̃ses dũ emptor
cui uenditi fuerant ñ inuenit᷑.
fugere ad eccłam forte õtigerit
ut uelle se dixerĩt ficri xp̃ia.¬

Expanded text:
, et decesserit. Furiosi autem si per id tempus fecerunt testamentum, quo furor eorum intermissus est, jure testati esse vidente Fortunato, NeapolitanFraternitatem vestram oportet esse sollicitam ut si de Judaeorum servitio non solum Judaeus, sed etiam quisquam paganorum fieri voluerit Chriquam voluntas ejus fuerit patefacta, nec hunc sub quolibet ingenio vel argumento cuipiam Judaeorum venundandi facultas sit, sed is qui ad Christianam converti fidem desiderat, defensione vestra in libertatem modis omnibus vindicetur. Hi vero quos hujuscemodi oportet servos amittere, ne forsitan utilitates suas irrationabiliter existiment impediri sollicita vos hoc convenit consideratione servare, ut si paganos, quos mercimonii causa de externis finibus emerint, infra tres menses dum emptor cui venditi fuerant non invenitur, fugere ad Ecclesiam forte contigerit, et velle se dixerint fieri Christ
Abbreviated transcription (Latin):
innocentiã tuã. ubi nemo oppri¬
mit causã tuã. Preualuit in te
falsũ testimoniũ. s apud hoĩes.
Nũquid apud dm̃ ualebit.ubi cau.¬
sa tua dicenda est. Quando ds
erit iudex alius testisquã c̃scientia

Expanded text:
innocentiam tuam, ubi nemo opprimit causam tuam. Praevalebit in te falsum testimonium, sed apud homines. Numquid apud Deum valebit, ubi causa tua dicenda est? Quando Deus judex erit, alius testis quam conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
omessationes & ebrieta Ident.¬
tes ita c̾cesse & licite putantur:
ut in honore etiã beatissimoꝵ mar.¬
tẏrũ ñ solũ ꝑ dies sollẽpnes. qđ¬
ipsũ quisñ lugendũ uideat. qui
etiã condie celebrent᷑. Et post
parca. Non gͦ aspere quantũ ex¬
istimo. ñ duriter. ñ modo impe.¬
riose ista tollunt᷑. magis docendo
quã iubendo. magis monen.¬
do quã minando. Sio enĩ agendũ
ẽ cũ multitudine. seueritas aut̃
exercenda ẽ in peccata pauooꝵ:
& siqͥd minamur : cũ dolore fiat.
de scripturis c̃minando uindictã
futura. ne nos ipsi in nr̃a potesta.¬
te. s ds in ur̃o sermone timeat᷑.
Ita prius mouebunt᷑ sp̃uales uł
spũalib ꝓrrimi. quoꝵ auctoritate
⁊ lenissimis qͥdẽ s instantissimus admonitiõib
cȩtera multitudo frangat᷑. Am¬

Expanded text:
omessationes et ebrietates ita concesse et licite putantur, ut in honorem beatissimorum martyrum non solum per dies solemnes, quod quis non lugendum videat, qui et quotidie celebrentur. Et post pauca. Non ergo aspere quantum existimo non duriter, non modo imperioso ista tolluntur; sed magis docendo quam jubendo, magis monendo quam minando. Sic enim agendum est cum multitudine; severitas autem exercenda est in peccata paucorum, et si quid minamur, cum dolore fiat, de Scripturis comminando vindictam futuram, ne nos ipsi in nostra potestate sed Deus in nostro sermone timeatur. Ita prius movebuntur spirituales vel spiritualibus proximi, quorum auctoritate et lenissimis quidem, sed instantissimis admonitionibus caetera multitudo frangatur.
Abbreviated transcription (Latin):
illa tabula ñ uult eũ recitare
humana ignorantia: side libro
uiuentiũ ñ eũ deleat. iniqua c̃s¬
sella terrena. aliud tribunal cela
t si ad tẽpus dãpnaris ab hoit.
incyprianũ: aliud ẽ sella t̾rena
aliud tribunal egleste. ab inferi.¬
ore accipit sententiã. a suꝑiore

Expanded text:
illa tabula non vult eum recitare humana ignorantia, si de libro viventium non eum deleat iniqua conssella terrena, aliud est tribunal catsi ad tempus damnaris ab homine, in Cyprianum, aliud est sella terrena, aliud tribunal coeleste, ab inferiore accipit sententiam, a superiore
Abbreviated transcription (Latin):
tentia deponat errorẽ. & uacua
est. Si inuista ẽ: tanto eã curare
sĩ debar. quanto apud dm̃ E eccłim
eiꝰ nemine potest iiqua grauare
sententia. Ita gͦ ea señ ab solui de¬
sideret. qua se nullatenꝰ ꝑspicit

Expanded text:
tentia, deponat errorem, et vacua est. Si injusta est, tanto eam curare non debet, quanto apud Deum et Ecclesiam ejus neminem potest iniqua gravare sententia. Ita ergo ea se non absolvi desideret, qua se nullatenus perspicit
Abbreviated transcription (Latin):
Ecd̾m catholicã fidt̃ sanãq docꝰ¬
test qͥsquã. nec natura dei iniustes
nocere ciuiquã. nec noceri iniuste
patit᷑ quẽquã. Qui enĩ nocet ait
apłs. recipiet hic qđ nocuit. A
de sermone dñi inmonte. De temi¬
ciũ plerũq nichil nocet ei de qͦ
iudicat. ipsa temeritas necesse ẽ

Expanded text:
dum catholicam fidem et sanam doccere quisquam, nec natura Dei iniuste nocere cuiquam, nec nocere inpune patitur quenquam. 'Qui enim nocet', ait apostolus, 'recipiet id quod nocuit'. de sermone Domini in monte: Ttium plerumque nichil nocet ei, de qure iudicat, ipsa temeritas necesse est,
Abbreviated transcription (Latin):
& tr̃ ligandi atq soluendi po.¬
testas exercenda. uidendũ quȩ
culpa. aut ꝗ̃ fit penitentia sẽ.¬
illos sententia pastoris ab soluat.
Tc̃ enĩ uera ẽ absolutio p̃sidentis.
tuũ tanꝗͣ ꝓublicanũ. ligas illu¬
intra. sed ut iuste alligesuide
nã iniusta uincula. dirũpit

Expanded text:
 tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda, videndum quae culpa, aut quae si poenitentia seillos sententia pastoris absolvat. Tunc enim vera est absolutio praesidentis, tuum tanquam publicanum, ligas illuterra, sed ut iuste alliges vide, nam iniusta vincula disrumpit
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃tes factos. ferro. fuste. lapi¬
dib. morsib multis nocuisse.
qͦscdã & occidisse. oaptos aut̃ indu¬
stria & iudiciis oblatosminime
reos factos eoqđ̃ ñ uoluntate sed
impellente ui nescio qua hȩc gesse¬
rint nescientes. Quomodo enĩreus
ẽstituit᷑. qͥ nescit qđ fecerit In¬

Expanded text:
mentes factos ferro, fuste, lapidibus, morsibus multis nocuisse, quosdam et occidisse. Captos autem industria et judiciis oblatos minime reos factos, eo quod non voluntate, sed, impellente vi nescio qua haec gesserint nescientes. Quomodo enim reus constituitur, qui nescit quid fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
Im̃ multos peccatis nr̃is exigentib
ꝓ causa exẽmunicationisꝑire co.¬
t idie cernintꝰ partĩ ignorantia.
partĩ nimia simplicitate. partim
timore. partĩ etiã necessitate. de.¬
uicti misccdia. anathematis senten
uinculo hos subtrahimꝰ. iudelic&
uxores. liberos. fllios. seruos. ancil¬
las. seu mancipia. necnon rusticos
& seruientes. & om̃s alios qͥ ñ adeo
curiales st̃ ut coꝵ c̃silio scelera ꝑ¬
petrent᷑. & eos qͥ ignorant᷑ excõ.¬
municatis c̃muracant. siue illos¬
ator in t̾rã exc̃municatoꝵ de¬
uenerit: ubi ñ possit emere. uel
ñ habeat unde emat: ab exõmu¬
nicatis accipiendi licentiã damꝰ.
&e siqͥs exc̃municatis ñ ꝑ sustenta.¬
tione suꝑbie s humilitis causa
dare uoluerit. ñ ꝓhibemus. E pła

Expanded text:
xigentibus, pro causa excommunicationis perire quotidie cernimus, partim ignorantia, partim nimia simplicitate, partim timore, partim etiam necessitate, devicti misericordia, anathematis sententvinculo hos subtrahimus, videlicet uxores, liberos, filios, servos, ancillas, seu mancipia, nec non rusticos et servientes, et omnes alios qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et eos qui ignoranter excommunicatis communicant. Quiator in terram excommunicatorum devenerit, ubi non possit emere vel non habeat unde emat, ab excommunicatis-accipiendi licentiam damus. Et si quis excommunicatis non per sustentationem superbiae, sed humanitatis causa dare
Abbreviated transcription (Latin):
emptorio autẽ scripto affricany
c̃ciliũ monstrat de crescomiouit
si c̃uentꝰ resipiscere detrectaue¬
rit: suo c̃tẽptu & c̃tumacia¬
faciente. auctoritate iudiciaria
ꝓtinꝰ excludat᷑. Ettẽ beat᷑ bre.¬
salonitanũ ep̃m: dicit. Hortam᷑
ut ad nos uenire om̃i post posita
excusatione festines. quatinꝰ ser¬
uata iusticia hec de qͥb accusaris.¬
& cognoscere & finire scd̾m cano.¬
nica instituta xp̃o reuelante
possimꝰ. Ita aut̃ fac. ut aduenien.¬
clũ amplius iã moras ñ uoigeras.
ne ipse te magis absentia obno.¬
xiũ his quȩ dicunt᷑ assignes. &
nos inte hȩc resñ solũ ꝓpt̃ dicta
crimina quȩ purgare subt̃ fugis.
s etiã ꝓpt᷑ mobȩdientiȩ oulpã
durius scilicoe ut in c̾tum acẽ cogat
exc̃cilio ferre iudiciũ. Ex c̃cilio¬

Expanded text:
emptorio autem scripto, Africanum concilium monstrat de Cresconio : « Ut si conventus resipiscere detrectaverit suo contemptu et cfaciente, auctoritate judiciaria protinus excludatur. Et item, beatus GreSalonitanum episcopum dicit: « Hortamur ut ad nos venire omni postposita excusatione festines, quatenus servata justitia, haec de quibus accusaris cognoscere et finire secundum canonica instituta Christo revelante possimus. Ita autem fac, ut ad veniendum amplius iam moras non ingeras, ne ipsa te magis absentia obnoxium his, quae dicuntur, assignet, et nos in te haec res non solum propter dicta crimina, quae purgare subterfugis, sed etiam propter inobedienciae culpam durius, scilicet ut in contumacem, cogat ex consilio ferre iudicium. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
uno ꝓom̃ib ꝑemptorio idest qͣd
causã extinguit. fuerit euocat᷑.
& p̾sentiã suã apud eũ iudiẽt̃ a
qͦ ei denuntiatũ ẽ exhibere nolu.¬
erit: adũsus eũ quasi inc̃tumacẽ
iudicari potest. qͥm umino nec re¬
tractari ꝑ appellationẽ negocia
posst̃. quotiens in cõtumacẽ fue̾.¬
rit iudicatũ. Et hane sententiã

Expanded text:
uno pro omnibus peremptorio, id est quod causam exstinguit, fuerit evocatus, et praesentiam suam apud eum judicem, a quo ei denunciatum est, exhibere noluerit, adversus eum quasi in contumacem judicari potest. Quinimo nec retractari per appellationem negotia possunt, quoties in contumacem fuerit judicatum. Et hanc sententi
Abbreviated transcription (Latin):
luis uł quȩ c̃q ꝑsona liberoꝵ sit
infurore: eadem teneant᷑ quȩ su-¬
perus de furiosis parentib dixi¬
niudiciis istiusmõdi uoluntarioᷤᷤ
reos ñ ex necessitate ẽpulsos culpa
stringit. pęna c̃dẽpnat. Neq enĩ
si furore aliqͥs innocentẽ ꝑeme.¬
rit obnoxius morti est. quan etiã
ipsius diuinȩ legis oraculo siqͥs ꝑ
imprudentiã intulerit nece.
accipit impunitatis spem. refu-¬
gii facultatẽ. ut possit euadere:

Expanded text:
quaecumque persona liberorum sit in furore, eadem teneant, quae superius de furiosis parentibus dixiudiciis istiusmodi voluntarios reos non ex necessitate compulsos culpa stringit, poena condemnat. Neque enim si furore aliquis innocentem peremerit, obnoxius morti est; quin etiam ipsius divinae legis oraculo, si quis per imprudentiam intulerit necem, accipit impunitatis spem, refugii facultatem, ut possit evadere.
Abbreviated transcription (Latin):
lant c̃secrari. ut dotẽ ꝗͣ eid̃e eccłe cõ¬
tulerint: censeant ad ep̃i ordinati¬
onẽ ñ ꝑtinere. Qđ fictũ ẽ talit᷑ in
p̃terito: corrigat᷑. & in futuro ne
fiat: ꝓhibeatur. s oĩa scđm c̃stituti¬
onẽ antiquã ad ep̃i ordinationẽ
& potestatẽ ꝑtineant. Ilt ep̃c angi

Expanded text:
onsecrari, ut dotem quam eidem ecclesiae contulerint censeant ad episcopi ordinationem non pertinere, quod factum est taliter, in praeterito corrigatur, et in futuro ne fiat, prohibeatur, sed omnia secundum constitutionem antiquam ad episcopi ordinationem et potestatem pertineant. XX.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ab hac uita recedunt: cũ psalmis
tantũmꝰ & psallentiũ uocib debere
ad sepulchrũ deferri. Nã funeris p̃¬
cam̃ qđ uulgo defunctis cantari so¬
let. uł pecorib se aut ꝓximos aut fa.¬
milias cedere om̃ino ꝓhibemꝰ. Suffi¬
ciat autẽ qđ in spe resurrectionis.
xp̃ianoꝵ corporib famulatũ diui¬
cens. De dormientib aut̃ nolo uos cõ¬
tristari. sicut & cȩt̾i qͥ spẽ ñ habent.¬

Expanded text:
ne ab hac vita recedunt cum psalmis tantummodo et psallentium vocibus debere ad sepulcra deferri; nam funebre carmen quod vulgo defunctis cantari solet, vel peccatoribus se proximos aut familias cedere, omnino prohibemus. Sufficiat autem quod in spe resurrectionis Christianorum corporibus famulatus divicens: De dormientibus nolo vos contristari sicut ceteri qui spem non habent
Abbreviated transcription (Latin):
usq adeo illicitis ausib aditũ pate.¬
fecit. ut derici ẽcdericos suos relicto
pontifice suo adiudicia publica ꝑtra.¬
hant. Sinde statuimꝰ. ut hoc de cęt̃o
ñ p̃sumat ᷑. Siqͥs hoc p̾sũpserit facere.
c̃uentꝰ & causã ꝑdat. & ac̃munione

Expanded text:
usque adeo illicitis ausibus aditum patefecit, ut clerici conclericos suos, relicto pontifice suo, ad judicia publica pertrahant: proinde statuimus hoc de caetero non praesumi; sed si quis hoc praesumpserit facere, et causam perdat et a communione
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ. Si enĩ potest hoc ep̃c om̃s xp̃i
dũ humari oportet corpora de-¬
rreligiosa c̃suetudo ẽ. quã uulgus
ꝑ scõꝵ sollẽpnitates agere c̃sueuit. Po¬
puli qͥ debent officia diuina attendere:
saltationib turpib iniugilant. can¬
tica ñ solũ mala canentes: s & reli.¬
giosoꝵ officiis ꝑstrepentes. Hoc &¬
enĩ ut ab om̃i hyspania depellat᷑. sa¬
cerdotũ & iudicũ a c̾cilio sc̃o curȩ cõ¬

Expanded text:
tatum. Si enim potest hoc episcopus omnesmnem mundum humari oportet corpora deIrreligiosa consuetudo est, quam vulgus sanctorum solemnitates agere consuevit. Populi qui debent officia divina attendere, salutationibus turpibus invigilant, cantica non solum mala canentes, sed et religiosorum officiis perstrepentes. Hoc enim ut ab omni Hispania depellatur, sacerdotum, et judicium a concilio sanctae curae com
Abbreviated transcription (Latin):
clericoꝵ anidicib uł auctorib pu¬
blicis indiuersis angariis fatigari
les deinceps usus inhibeat. S serui
ȩccłȩ laborent. Siqͥ uͦ iudicũ ut actoꝵ.
cdericũ. aut seruũ clerici uł ȩccłȩ in
publicis ac pͥuatis negociis occupare

Expanded text:
clericorum a judicibus vel actoribus publicis in diversis angariis fatigari les deinceps ausus inhibeat, sed servi ecclesiae laborent. Si qui vero judicum aut actorum, clericum aut servum clerici vel ecclesiae, in publicis ac privatis negotiis occup