comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dõꝓmitto quialn a&ernum nec ꝑ meipsam necpermeũ ingenium
ullam inde que relam mouebo.
ini Quiddeniq asepefato confratrenrõ dehacremultũ tristante &dangusti¬
ante aclugente atq: qdum quã illius confessionis conscius extitit ad mo¬

Expanded text:
Deo promitto quia in aeternum nec per meipsam nec per meum ingenium Deo promitto quia in aeternum nec per meipsam nec per meum ingenium ullam inde querelam movebo. CAP. VIII. « Quid denique a saepefato confratre nostro, de hac re multum tristante, et angustiante, ac lugente, atque quod unquam illius c
Abbreviated transcription (Latin):
epis cope utis tostuos confratres sicut meliusscis intellegere facias quia
itaẽ sicuti deme testimoniũ ꝑhibui : cui memoratus ep̃s : Bonum ẽ in¬
quit ut tuipsa istismeis confratrib: qđ ad huc lat& aperias quatinus
extuo proprioore quod diuidicent audiant : Etilla : quid necesse est
aitut alit̃ dicã nusi sicut tunosti : propt̃ dm̃tibi situt tueis manifestes
meã necessi tatẽ quo pariter cũseniort meo mihi licentiã d&is. ut qđ desidero
faciã quia inquit prototomundo nolomeã animã ꝑdere &ideo rogo
uos propt̃ dm̃ & propt̃ minis teriũ qđ suscepistis. ut mihi quod postulo ad
salutẽ animae meae nondeneg&is
Tuncnos epi temptantes requisiuimꝰ anipsa ulterius uell& inde aliquã
querimonia mouere aut aliquas in sidia s molirisisuae p&itioni satis fac¬
tufier& : Ad quodilla liberauoce: Pere amfidem quã colo aituobis corã

Expanded text:
episcope, ut istos tuos confratres, sicut melius scis, intelligere facias quia episcope, ut istos tuos confratres, sicut melius scis, intelligere facias quia ita est sicuti de me testimonium perhibui. Cui memoratus episcopus: Bonum est, inquit, ut tu ipsa istis meis confratribus quod adhuc latet aperias, quatenus ex tuo proprio ore quod dijudicent audiant. Et illa: Quid necesse est, ait, ut aliter dicam nisi sicut tu nosti? propter Deum tibi sit, ut tu eis manifestes meam necessitatem, quo pariter cum seniore meo mihi licentiam detis, ut quod desidero faciam; quia, inquit, pro toto mundo nolo meam animam perdere: et ideo rogo vos propter Deum, et propter ministerium quod suscepistis, ut mihi quod postulo ad salutem animae meae non denegetis. CAP. VII. « Tunc nos episcopi tentantes requisivimus an ipsa ulterius vellet inde aliquam querimoniam movere, aut aliquas insidias moliri, si suae petitioni satisfactum fieret. Ad quod illa libera voce: Per eam fidem quam colo, ait, vobis coram
Abbreviated transcription (Latin):
prohibemus di &nrã auctoritate ut nec alicuus sua sione immode¬
ceptione ad alios honore s inuitata nectimore cuius lib& poenȩ uel
mortis aliqđ tibi crim̃ falso confingas & nosqđ ab sit inerrorẽ inducas: sed
sicut superius monuimꝰ reiueritatẽ sicutiẽ nec plus necminus pandas
nosq dño donante consiliũ & auxiliũ tibi prȩstare decertabimꝰ ut ne¬
quaquam atua iustitia in aliquo de frauderis.
Nequaquamait illa testedõ & propria conscientia teste &uiã meo con¬
fessore autadextris auta sinistris alit̃ dicã uł deme fate bornisiquẽ¬
ad modũ inueritate est . Recognosco inquit & demeipsa scioquia non sũ
dignaln coniugali copula ꝑmanere & nde uobis testẽ a dhibeo p̃sentẽ e pm̃
gunthariũ cuiego confessa fui: ipse enim nouit quia egononsũ digna
quae &iã mox seuertens adipsũe pm implorando aiebat. rogo inquit

Expanded text:
prohibemus Dei et nostra auctoritate, ut nec alicujus suasione, imo deprohibemus Dei et nostra auctoritate, ut nec alicujus suasione, imo decmortis aliquod tibi crimen falso confingas, et nos, quod absit, in errorem inducas: sed, sicut superius monuimus, rei veritatem, sicuti est, nec plus nec minus pandas, nosque, Domino donante, consilium et auxilium tibi praestare decertabimus, ut nequaquam a tua justitia in aliquo defrauderis. CAP. VI. « Nequaquam, ait illa, teste Deo et propria conscientia, teste etiam meo confessore, aut a dextris aut a sinistris aliter dicam, vel de me fatebor, nisi quemadmodum in veritate est. Recognosco, inquit, et de me ipsa scio, quia non sum digna in conjugali copula permanere; et inde vobis testem adhibeo praesentem episcopum Guntharium, cui ego confessa fui: ipse enim novit quia ego non sum digna. Quae etiam mox se vertens ad ipsum episcopum, implorando aiebat: Rogo, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Tuncisdem rex lugubri uoce qđ nos quidem non sine merore & dolore pro¬
sequimꝰ coepit nobis dicere desua uxore quã desi derauit habere qđ ipsa
obnios &ł continius precibus postular& ut unculis coniugalib: ab soluta
maricaliu delic& thoro ut ipsates tabatur in digna sacrũue lamen
Intereamis sus ipsius reginae nosaccer suit oran sũt illama dire ñ tardare¬
mus : ad quam nos accedentes ipsaoccurrere festinauit & pene ad pedes
nrõs de uoluta coepit his uerbis multũ in precari: propterdm̃ inquiens
ueracit̃ & salubriter demus admi nistr& tantũ tudic nobis pura & ueraci
tuae conscientiae confessione quid estunde consilium tã expressa obtes¬
tatione re quiris quia alitertibi qđ p&is praestare non possumꝰ
nisi reiueritatẽ agnoscamus: hoc tam̃ praemonemꝰ. tibiq diligenter

Expanded text:
569 CAP. III. « Tunc isdem rex lugubri voce, quod nos quidem non sine moerore et dolore pro569 CAP. III. « Tunc isdem rex lugubri voce, quod nos quidem non sine moerore et dolore prosequimur, coepit nobis dicere de sua uxore, quam desideravit habere, quod ipsa obnixis et continuis precibus postularet ut vinculis conjugalibus absoluta, maritali videlicet toro, ut ipsa testabatur, indigna, sacrum velamen reretur. CAP. IV. « Interea missus ipsius reginae nos accersivit, orans ut illam adire non tardaremus. Ad quam nos accedentes, ipsa occurrere festinavit, et pene ad pedes nostros devoluta, coepit his verbis multum imprecari, propter Deum, inquieveraciter et salubriter demus, administret: tantum tu dic nobis pura et veraci tuae conscientiae confessione, quid est unde consilium tam expressa obtestatione requiris; quia aliter tibi quod petis praestare non possumus, nisi rei veritatem agnoscamus. Hoc tamen praemonemus, tibique diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
teras consensus siuadplacitũ regis & ad conuentũ epis copalẽ direxerit
& peundẽ aduentiũ litterassuas ex inde ad apostolicã sedem trans mierit :
unde quidinde exueritate scđmauctoritatẽ tenendũ sitã uobperue¬
ritatẽ quȩdsest romandari nob̵ deposcimus: Texctus autẽ libelli
octocapitulorum huius modi esse dinoscitur
mus quidue repperimus ad notitiam fratrum & coep̃orum deduce¬
recuramus ut ipsiaurem cordis & corporis accommodantes discer¬
nant & unanimi consilio inueniant quem exitum & quem finem
lorio susrexħlotharius familiare & secr&um colloquiũ nobiscum
habens humiliter deuotapuritate suasspeciales ac proprias necesĩ¬
tates consiliũ & remediũ quaerendo exposuit: Nosquoq: sua ebonae
uoluntati congratulantes. lacrimi sipsius & suspiriis inuitati& ad
c̃a passionẽ flexi dño in spirante p&enti quaerenti & pulsanti
consilium dedimꝰ & medicinale remedium adhibuimus.

Expanded text:
entum episcopalem direxerit, et per eumdem Adventium litteras suas exinde ad apostolicam sedem transmiserit. Unde quid inde ex veritate secundum auctoritatem tenendum sit, a vobis per veritatem, quae Deus est, remandari nobis deposcimus. Textus autem libelli octo capitulorum hujusmodi esse dignosciturmus, quidve reperimus, ad notitiam fratrum et coepiscoporum deducere curamus, ut ipsi aurem cordis et corporis accommodantes discernant, et unanimi consilio inveniant quem exitum et quem finem  CAP. II. « Gloriosus rex Lotharius, familiare et secretum colloquium nobiscum habens, humiliter devota puritate suas speciales ac proprias necessitates, consilium et remedium quaerendo, exposuit. Nos quoque suae bonae voluntati congratulantes, lacrymis ipsius et suspiriis invitati, et ad compassionem flexi, Domino inspirante, petenti, quaerenti et pulsanti, consilium dedimus et medicinale remedium adhibuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
dũt salubrit̃ nemopotest̃ obtinere terrenũ : Idẽ sine mansu&udine
quiamansu&ihereditabunt terrã : sinepatientia. quia melior ẽ. pati¬
ensuiro forte & quid ominat᷑ animosuo expugnatore urbiũ et in
patientiaurã possĩdebitis anima surãs : sineuera dilectione de quadictũẽ

Expanded text:
autem salubriter nemo potest obtinere terrenum, id est sine mansuetudine, autem salubriter nemo potest obtinere terrenum, id est sine mansuetudine, quia mansueti haereditabunt terram , sine patientia, quia melior est patiens viro forte, et qui dominatur animo suo expugnatore urbium ; et: In patientia vestra possideb
Abbreviated transcription (Latin):
protestat᷑ quia non est aliud nomen subcaelodatũ hominibus. inquo
oporteatnos saluos fieri : Et sicut in diluui o om̃s perierunt quos non
arca continuit : It anemosaluari potest quifideretta & bonis operibus
in unitate scae ecłae non permanserit
Sed & hac spiritali ratione praelata de tam eminentis simi nominis dig¬
nitate & talibus ꝑsonis causanon exiguauentilat᷑ ut reges terrae
&om̃s populi principes & om̃s iudices terrae. iuuenes & uirgines senes
cũ iunioribus in hac intendere debeant. & iudicii ueritatẽ & sacerdo¬
talẽ consensũ & regiae mansu&udinis patientiae & dilectionis studiũ
erga honorem suum unde scriptũẽ. honor regis iudiciũ diligit. et
iustitia firmat᷑ thronus eius : Etitẽ : iustitia &iudiciũ praeparatio sedis
tuae : Et licet sint alia euir tutes sinequib: ad regnũ non ꝑuenit᷑ a &er¬
nũ : tamen sinehis tribus quas posuimus trrannus fieri potest : regnũ

Expanded text:
protestatur: Quia non est nomen sub coelo datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri ; et sicut in diluvio omnes perierunt quos non arca continuit, ita nemo salvari potest qui fide recta et bonis operibus in unitate sanctae Ecclesiae non permanserit. Sed et hac spiritali ratione praelata, de tam eminentissimi nominis dignitate et talibus personis causa non exigua ventilatur, ut reges terrae, et omnes populi principes, et omnes judices terrae, juvenes et virgines, senes cum junioribus, in hac intendere debeant, et judicii veritatem, et sacerdotalem consensum, et regiae mansuetudinis, patientiae et dilectionis studium erga honorem suum; unde scriptum est: Honor regis judicium diligit ; et: Justitia firmatur thronus ejus ; et item: Justitia et judicium, praeparatio sedis tuae . Et licet sint aliae virtutes sine quibus ad regnum non pervenitur aeternum, tamen sine his tribus quas posuimus, tyrannus fieri potest, regnum
Abbreviated transcription (Latin):
atq publice in populo contrahuius modi reiuiros sermonẽ
facere eosq atanti labe sacrilegii & diuini intentione iudicui
& praesentis uitae periculo adhortatione suasoria reuocare
quos tamen siemendare statalib: atq. corrigere nollerep¬
pererie feruenti ⁊ elo deb& cõp̃hendere & siquidem serui
sunt: uerberib: cruciatibq. ut ad emendationẽ ꝑ ueni re
ualeant castigare: si uero liberi inclausione dignaa discric¬
ta poenitentia eos deb& coercere. Rex autemsi huimodi
homines ecclesiastica medicina sanari nonpossunt aequita¬
tis iudicio ut impios deb& decerra ꝑdere¬
reperta fuerit : Vtrum ad eam uir eiꝰ rediredebeat a palteri fe

Expanded text:
e publice in populo contra hujus rei viros sermonem facere, eosque a tanti labe sacrilegii et divini intentione judicii et praesentis vitae periculo adhortatione suasoria revocare. Quos tamen, si emendare se a talibus atque corrigere nolle repererit, ferventi zelo debet comprehendere. Et si quidem servi sunt, verberibus cruciatibusque, ut ad emendationem pervenire valeant castigare: si vero liberi, inclausione digna, et districta poenitentia eos debet coercere. Rex autem, si hujusmodi homines ecclesiastica medicina sanari non possunt, aequitatis judicio ut impios debet de terra perepe fata femina iterum
Abbreviated transcription (Latin):
concepit : Ita ñaꝑta uulua sed lausoutero peperit simulq & mater excitit
& ꝑp&uo acsemꝑ uirgo ꝑmansit : Vtrũ aut tali modo sicut deista femina
dicit᷑ quȩ cumq mulior uel uirgo concipere ualeat : ex p̃ssius scłiiudices licentia
maricali peiniudicio int̃ prendanT asius uxorib: discere poterunT. quia no
homines huiꝰ negotiiinex ꝑtes quaelegimꝰ dicimꝰ & ñinde amplius aut scire
quȩ rimꝰ aut inuestigare uolemꝰ Miramur tamen sidomnꝰ nr̃ p̃dicta¬

Expanded text:
sed clauso utero peperit, simulque et mater exstitit, et perpetuo ac semper virgo permansit. Utrum autem tali modo, sicut de ista femina dicitur, quaecunque mulier vel virgo concipere valeat, expressius saeculi judices licentia maritali ne in judicio interprendant, a suis uxoribus discere poterunt: quia nos, homines hujus negotii inexpertes, quae legimus dicimus, et non inde amplius aut scire quaerimus aut investigare volumus. Miramur tamen, si dominus nost
Abbreviated transcription (Latin):
&i ã ordinem iudicandi demonstrat scriptura diuina dicentib
decriminata accusatorib: iniudicio praeparato : mittite
inquiunt adsus annam filiam helchiae uxorem ioachim ÷¬
& miserunt : Etuenit cumparentib & filiis : It postdatum
testimonium : condem nauerunł iudices eam ad mortem ⁊
qua liberata ueritate eam liberante : puniti sunt falsi testes
urta quod malumi pximũ egerant. Sed & dephensa in adulterio obla
ecdesiasticae & romanae prohibent leges est accusata
Cuius &iam confessio sub innuitur: cũm ei ad nõ dicitur
Vemote condem nauit. &illa. Nemodnẽ
pilatus quoque dednõtam quam latrone comprehenso
atqueligato perco hortem sicut augustinus dicit
legitimo ordine potestatis seruato etper ministros
iudaeorum & ab anna caiphae atque. caipha in prae¬
torium sibi trans missodicit. Obtulis tis mihi huncho¬
minẽ. Quemq audiens es sede potestate herodis : remisiteũ ad

Expanded text:
etiam ordinem judicandi demonstrat Scriptura divina, dicentibus etiam ordinem judicandi demonstrat Scriptura divina, dicentibus de criminata accusatoribus in judicio praeparato: Mittite, inquiunt, ad Susannam filiam Helchiae uxorem Joachim, et miserunt. Et venit cum parentibus et filiis . Et post datum testimonium, condemnaverunt judices eam ad mortem : qua liberata, veritate eam liberante, puniti sunt falsi testes juxta quod malum in proximum egerant. Sed et deprehensa in adulterio, oblatecclesiasticae et Romanae prohibent leges, est accusata: cujus etiam confessio subinnuitur, cum ei a Domino dicitur: Nemo te condemnavit? et illa: Nemo, Domine . Pilatus quoque de Domino, tanquam latrone comprehenso atque ligato, per cohortem, sicut Augustinus dicit, legitimo ordine potestatis servato, et per ministros Judaeorum, et ab Anna Caiphae, atque a Caipha in praetorium sibi transmisso dicit: Obtulistis mihi hunc hominem . Quemque audiens esse de potestate Herodis, remisit eum ad
Abbreviated transcription (Latin):
sed in super suspic :o ipsius prȩstito ut edoctisumus sacram̃to
amputataẽ atque posthoc sua ad eum sponte reuersaẽ &ii
eaquoq Ita temperanda ẽ censura iudicũ ut longo iamtemp̃r
communione minime priuetur
secr&e confessionis se n on possint disiungene : sicut ep̃s ab
ecclesia sibi commissa uel gradu. aut quilib& Ipordine ec¬
desiastico ab officio sẽprȩ ual& si uoluerit remouere: si cut
ductoritate ecclesi astica suprastuduimus demonstare
NVe que libello secretae confessionis porrecto publicae poeni¬
tentiae quisquam deb& submiti Nec perscripturam direccam
uel ab alio porrectam ualeat condem nari. sedupde publics
deb& iudicari : publice & in prȩsentipositus deb& aut conuinci
aut consiteri: adnic&am a quileien sem ep̃m scripsit magnꝰ
leo papa dicens : in praesentipositus dut confutatus aut
certe confessus iustȩ potest subiacere sententiae : : Quem¬

Expanded text:
sed insuper suspicio ipsius, praestito ut edocti sumus sacramento, sed insuper suspicio ipsius, praestito ut edocti sumus sacramento, amputata est, atque post hoc sua ad eum sponte reversa est, et in ea quoque ita temperanda est censura judicii, ut longo jam tempore communione minime privetur.secretae confessionis se non possint disjungere, sicut episcopus ab ecclesia sibi commissa, vel gradu, aut quilibet in ordine ecclesiastico, ab officio se non praevalet si voluerit removere, sicut auctoritate ecclesiastica supra studuimus demonstrare. RESPONSIO. Neque libello secretae confessionis porrecto publicae poenitentiae quisquam debet submitti, nec per scripturam directam, vel ab alio porrectam, valet condemnari, sed unde publice debet judicari, publice et in praesenti positus debet aut convinci, aut confiteri. Ad Nicetam Aquileiensem episcopum scripsit magnus Leo papa dicens: « In praesenti positus, aucerte confessus iuste possit subiacere sententiae, u
Abbreviated transcription (Latin):
tanum : Praesentium inquiens portitor leo carcularius ad nos
uenuiens indicauit uxorem suam quae relicco eo ꝓfornicationis
crimine quouehementius stimulatam aiebat. atq ob hoc religi¬
osamuestem induerat culpabilem pullatenus extitissẽ. Neq posc
initum coniugium. fornicationis culpam conlapsum. adiciensquoq
quodeidem uxorisuae diftrictissima sacramenta praebuerit. hison¬
tem seeadere unde illam mordebat suspicio ꝑmansisse. & id circo
ꝓpria eamsponte adsereuersam : sed quia communionem illam
cum familia sua prohocsolo a fraternitate ur̃a priuatam asserit
quoda deumclam postpositis uobis redierit : Volumus familia
quidem ipsius sacram communionem recipiat & dominȩ eam culpa
i huiꝰ adflictionis poenadiu nonteneat : Deipsa uero ide deuxo¬
re prȩdictiportitoris : hocuos obseruare necesseẽ Vtsimani¬
fesce constat quia contra coniugemsuum dicere nuhil potuit

Expanded text:
tanum : « Praesentium, inquiens, portitor Leo Chartularius ad nos tanum : « Praesentium, inquiens, portitor Leo Chartularius ad nos veniens indicavit, uxorem suam, quae relicto eo pro fornicationis crimine, quo vehementius stimulatam aiebat, atque ob hoc religiosam vestem induerat, culpabilem nullatenus 624 exstitisse, neque post initum conjugium in fornicationis culpam collapsum: adjiciens quoque quod eidem uxori suae districtissima sacramenta praebuerit, insontem se ea de re, unde illam mordebat suspicio, permansisse, et idcirco propria eam sponte ad se reversam. Sed quia communione illam cum familia sua pro hoc solo a fraternitate vestra privatam asserit, quod ad eum clam postpositis vobis redierit, volumus ut familia quidem ipsius sacram communionem recipiat, et dominae eam culpa in hujus afflictionis poena diu non teneat. De ipsa vero, id est de uxore praedicti portitoris, hoc vos observare necesse est, ut si manifeste constat, quia contra conjugem suum dicere nihil potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
genti inquisitione discutias. neforte cumeius uoluntate
conuersussit uel ipsa semutare promiserit : Etsi hoc reppe¬
rerit : & illum in monasterio per manere ꝓuideat: & hane
sicut ꝓmisit mutare compellat : Siuero nihilhorumẽ. pec
quoddam fornicationis crimen propter quod uiro lic&
uxoremrelinquere praedictam mulierem commi sisse cogno¬
ueris neillius conuersio uxoris relictae insȩculo fieri possit
perditionis occasio : Volumus ut maritum suum illi uel si iam
consuratusẽ reddere omnino debe as excusatione cessante :
Nam excepta fornicationis causa uirum uxorem relinquere¬
diuinalex nullaratione concedit. Quia postquam copulatio¬
ne coniugii uiri atquemulieris unumcor pusefficitur : Non
potest ex parte conuerci & exparte insaeculoremanere :
Itquia unalex uiri & uxoris hinc constare dinoscitur : demons¬
trat in epła quamsu pra posiumus ad secundinu me pm̃ tauromini¬

Expanded text:
genti inquisitione discretiat, ne forte cum ejus voluntate genti inquisitione discretiat, ne forte cum ejus voluntate conversus sit, vel ipsa se mutare promiserit. Et si hoc repererit, et illum in monasterio permanere provideat, et hanc sicut promisit mutare compellat. Si vero nihil horum est, nec quoddam fornicationis crimen propter quod viro licet uxorem relinquere, praedictam mulierem commisisse cognoveris, ne illius conversio uxori relictae in saeculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, vel si jam tonsuratus est, reddas, omni excusatione cessante. Nam si excepta fornicationis causa virum uxorem relinquere nulla ratione conceditur, quia postquam copulatione conjugii viri atque mulieris unum corpus efficitur, non potest ex parte converti, et ex parte in saeculo manere. Et quia una lex viri et uxoris hinc constare dignoscitur, demonstrat in epistola, quam supra posuimus, ad Secundinum episcopum Tauromini
Abbreviated transcription (Latin):
Viuens mortuaẽ : semper autem anima quae peccat moritur
Itperseueranter peccantes : duplici conditione conterentur:
quando ponentur sicut clibanus ignis. & induentur si cut diplo¬
ide confusionesua cumꝑdentur corpore & anima ingehen¬
na : Haecdicimus nontollentes iusta iudicia: sed timentes
neiudicemur scientes in iusta ÷ Non prohibentes testificari
uera : sed refugientes mendacia
Sed & quia superius & ex aliorum inscitutione doctorum
sufficienter ordinem diffinitionis decausa undeagitur:
queminodum in inquisitione & diffinitione huius modi
quaestionis debeamuscenere : ditenim sidecausa postinit ũ
coniugium agitur: adadrianum notarium: Agathosa
inquiens latrix praesentium ques taest maritum suum contra
uoluntatem suam inmonasterio urbici abbatis. ẽẽ conuer¬
sum : Quod quia adeiusdem abbatisculpam & inuidiam nonẽ
dubium pertinere : Experientiae tuae praecipimus ut dili

Expanded text:
Vivens mortua est : semper autem anima quae peccat moritur, Vivens mortua est : semper autem anima quae peccat moritur, et perseveranter peccantes duplici contritione conterentur, quando ponentur sicut clibanus ignis, et induentur sicut diploide confusione sua, cum perdentur corpore et anima in gehenna. Haec dicimus non tollentes justa judicia, sed timentes ne judicemus scientes injusta, non prohibentes testificari vera, sed refugientes mendacia. Sed et quia superius, et ex aliorum institutione doctorum, sufficienter ordinem diffinitionis de causa unde agitur quem modum in inquisitione et diffinitione hujusmodi quaestionis debeamus tenere. Ait enim, si de causa post initum conjugium agitur, ad Adrianum notarium inquiens, latrix praesentium questa est maritum suum contra voluntatem suam in monasterio Urbici abbatis esse conversum. Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae praeci
Abbreviated transcription (Latin):
tia : hab& enim uocem suam sicut & misericordia dequa scriptũẽ
absconde elemosinam id ẽ miseri cordiam insinupauperis & ipsa
orabit prote ÷ Aitenim uiolenta passio inlata si cut diximus ab inius¬
titia. Os aeternie qui absconditorumes cognitor quinosti
omnia antequamfiant. tunostiqm̃ falsum testimoniumtulerunt
aduersumme & eccemorior cumnihilhorum fecerim quae isti
malitiose cõposuerunt aduersumme : Exaudiuit autem dñs
uocemeiꝰ. & reddidit pr̃bis quierant confticuti iudicespopuli
in anno illo & falsumtulerunt testimonium. iuxta quod malum
egerant erga proximum quunterfecti sunt : Etattenden¬
tes quia multi prȩsentaliter &iamcorpore moriuntur. ut anna¬
nias & saphira & qui communicantes ut paulus dicit. Nondis¬
cernunt corpus dñi : Multidutem incorpore uiuunt sed
pactumalo sunt anima mortui: sicut illa de quascriptumẽ

Expanded text:
tia: habet enim vocem suam, sicut et misericordia, de qua scriptum est, tia: habet enim vocem suam, sicut et misericordia, de qua scriptum est, Absconde eleemosynam, id est misericordiam, in sinu pauperis, et ipsa orabit pro te . Ait enim violenta passio, illata, sicut diximus ab injustitia, Deus aeterne, qui absconditorum es cognitor, qui nosti omnia antequam fiant, tu nosti quoniam falsum testimonium tulerunt adversum me, et ecce morior, cum nihil horum fecerim quae isti malitiose composuerunt adversum me . Exaudivit autem Dominus vocem ejus, et reddidit presbyteris, qui erant constituti judices populi in anno illo, et falsum tulerunt testimonium, juxta quod malum egerant erga proximum, qui interfecti sunt. Et attendentes, quia multi praesentaliter etiam corpore moriuntur, ut Ananias et Saphira, et qui communicantes, ut Paulus dicit, non discernunt corpus Domini : multi autem in corpore vivunt, sed pro actu malo sunt anima mortui, sicut illa de qua scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
pollic&ur . ut dumperhaec deceptamens ducitur : amalo coepto
non reuocecur : & ab intentione poenitentiae suspendatur :
Quatenus tuncbona nulla ꝑcipiat quam nunc mala pulla con¬
tristant : & tunc plenius obruatur suppliciis : quaenunc &iam
ingenio artis antiquae peruertit. Vt dumper uersa & duplici
actione c&eros fallunt: quasi praestantius c&eris prudentes
seesseglorientur : Et quia districtionem recributionis
non conside raNł ÷ dedamnis suis miseri exultant ÷ Dequibus
ꝓphecadicit : Ecce dies dñi uenit magnus & horribilis: suꝑ om̃s
ciuitates munitas & superomnes angulos excelsos: Quia irae
extremiiudicii humana corda & defensionib: contra ueritatem
clausa destruit & duplicitatib: inuoluta dissoluit : Attendant
& accusatores force innocentium & tesces dolosi & iudices quod
eisdicitur : Vathis qui condunt leges iuiquas. scribentes in ius¬
titias : It quod perannamdicit uiolenta passio iplata ab iniusti¬

Expanded text:
pollicetur, ut dum per haec decepta mens ducitur, a malo coepto pollicetur, ut dum per haec decepta mens ducitur, a malo coepto non revocetur, et ab intentione poenitentiae suspendatur: quatenus tunc bona nulla stristant: et tunc plenius obruatur suppliciis, quae nunc gaudent ingenio artis antiquae pervertit, ut dum perversa et duplici actione caeteros fallunt, quasi praestantius caeteris prudentes se esse glorientur. Et quia districtionem retributionis non considerant, de damnis suis miseri exsultant, de quibus propheta dicit: Ecce dies Domini venit magnus et horribilis super omnes civitates munitas, et super omnes angulos excelsos , quia ira extremi judicii humana corda, et defensionibus contra veritatem clausa destruit, et duplicitatibus involuta dissolvit. Attendant et accusatores forte innocentium, et testes dolosi, et judices, quod eis dicitur: Vae his qui condunt leges iniquas, scribentes injustitias . Et quod per Susannam dicit violenta passio illata 623 ab injusti
Abbreviated transcription (Latin):
peccatur : Etipse in cathedra pestilentiae sed&. quitanta
iniquitatis clatione extollitur : Vtimplere malum &iam per
consilia conetur : hincergo colligant quuinculpa se &iam ꝑcon¬
silium ligant : qua quandoq ultione feriendi suNł quinunc pra¬
uorum non socii sed principes fiunt : Cauendaẽ. &iam callidi
hostis uersutia quimentem quam peccato supplantat : Cum
deruina sua ad flictam respicit securitatis pestiserae blanditiis¬
seducit. & eispes acsecuritates uacuas anteoculos uocat
quatenus utilitatem triscitiae subtrahat : Modo enim aliorum fac¬
tagrauiora. Modo ei uerecundiam deꝓmissione sua quam praue
adimplere promiserat opponit. Modo nihilesse quod ꝑ petratum ẽ
modomisericordemdm̃ loquitur. Modo utilitatem uel quod¬
cumq emolumentum dutgratiae uel honoris corruptȩmenti
obicit. Modomalum aliud quod demalominori excludi potest
ostendit. Modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam

Expanded text:
peccatur. Et ipse in cathedra pestilentiae sedet, qui tanta peccatur. Et ipse in cathedra pestilentiae sedet, qui tanta iniquitatis elatione extollitur, ut implere malum etiam per consilium conetur. Hinc ergo colligant qui in culpa se etiam per consilium ligant, qua quandoque ultione feriendi sunt, qui nunc pravorum non socii sed principes fiunt. » Cavenda est etiam callidi hostis versutia, qui mentem quam peccato supplantat, cum de ruina sua afflictam respicit, securitatis pestiferae blanditiisseducit, et ei spes ac securitates vacuas ante oculos vocat, quatenus utilitatem tristitiae subtrahat. Modo enim aliorum facta graviora, modo ei verecundiam de promissione sua, quam prave adimplere promiserat, opponit: modo nihil esse quod perpetratum est, modo misericordem Deum loquitur, modo utilitatem, vel quodcunque emolumentum aut gratiae vel honoris corruptae menti objicit: modo malum aliud, quod de malo minori excludi potest, ostendit, modo adhuc tempus subsequens ad poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
caueamus hanc ꝑnitiosis simam erga deceptionem nram diabolicae
malignitatis astutiam qua fraudulenter diabolus &iam sub poeni¬
tentiae spenos deludit. & ex consilio nos inculpaligat ÷ quod cum
ab statu iuftitiae peccando concidimus :̃ plerumq simul & in laque
desperationis cadimus & aradice spei funditus euellimur. ł bincẽ
quodper prophecam dñs nontam prȩcipitationum praua quam
delictorum studia reprehendit dicens : Ne forte egrediatur
utignis indignatiomea & succendatur. & non sit qui ex tinguat
propter malitiam studiorum ur̃orum : hinciterum iratus dicit
Visitabo superuos iuxta fructum studiorumurorum : qm̃ igitur
peccatis aliis ut dicit beatus gregorius differunt peccata quae
per consilum perpetrantur: Nontamdñs prauafaeta quam
scudia prauitatis h sequitur : In faccisenim : sepe in firmitate
sepeneglegentia : Instudiis uero : malitiosa semper intentione

Expanded text:
caveamus hanc perniciosissimam erga deceptionem nostram diabolicae caveamus hanc perniciosissimam erga deceptionem nostram diabolicae malignitatis astutiam, qua fraudulenter diabolus etiam sub poenitentiae spe nos deludit, et ex consilio nos in culpa ligat, quod cum ab statu justitiae peccando concidimus, plerumque simul et in laqueum desperationis cadimus, et a radice spei funditus evellimur. Hinc est quod per prophetam Dominus, non tam praecipitationum prava quam delictorum studia reprehendit dicens: Ne forte egrediatur ut ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui exstinguat propter malitiam studiorum vestrorum . Hinc iterum iratus dicit: Visitabo super vos juxta fructum studiorum vestrorum . « Quoniam igitur a peccatis aliis, ut dicit beatus Gregorius , differunt peccata quae per consilium perpetrantur; non tam Dominus prava facta quam studia pravitatis insequitur. In factis enim saepe infirmitate, saepe negligentia, in studiis vero malitiosa semper intentione
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotibus quasi in potestate sua esse tꝑsecutorum mutare senten¬
tiam: Itaq lic& mutauerit uoluntatem suam : tamen uoluntatis
primae exitum non mutauit : Siautem peccauit ille quitradidit
sanguinem iustum quanto magis peccaueruNT quiemerant sangui¬
nemiustum & offerendo pr etium adꝑditionem discipulum ꝓuocarun
atilli dixerunt: quid adnos: tuuideris: It proiectis argenteis
intemplo. recesst & abiens laqueo sesuspendit: Nihil profuit egissẽ
poenitentiam perquam scelus corrigere non potuet : siquando
sic frater peccat in fratrem utemendare ualeat quod peccauit :
pocest eidimitti: Sinautem permanent opera : frustra uoce
ad sumitur poenitentia : hocẽ quod in psalmo de eodem infolicisono
iuda dicitur : It oratioeiꝰ fiat inpeccatum. Vt non solumemendare
nequiuerit proditionis nefas: sed & prius scelus &iam ꝓprii homici¬
dii crimen ad diderit: Timeamus omnes hancueram sententiam

Expanded text:
sacerdotibus, quasi in potestate sua esset persecutorum mutare sentensacerdotibus, quasi in potestate sua esset persecutorum mutare sententiam. Itaque, licet mutaverit voluntatem suam, tamen voluntatis primae exitum non mutavit. Si autem peccavit ille qui tradidit sanguinem justum, quanto magis peccaverunt qui emerant sanguinem justum, et offerendo pretium ad proditionem discipulum provocarunt? At illi dixerunt: Quid ad nos? Tu videris. Et projectis argenteis in templo, recessit, et abiens laqueo se suspendit . Nihil profuit egisse poenitentiam, per quam scelus corrigere non potuit. Si quando sic frater peccat in fratrem, ut emendare valeat quod peccavit, potest ei dimitti: sin autem permanent opera, frustra voce assumitur poenitentia. Hoc est quod in Psalmo de eodem infelicissimo Juda dicitur: Et oratio ejus fiat in peccatum , ut non 622 solum emendare nequiverit proditionis nefas, sed ad prius scelus etiam proprii homicidii crimen addiderit. » Timeamus omnes hanc veram sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
pere ut Ita pareat quoddicitis uerumesse : Iudi cibus uero dia¬
bolus sepesuad& utdicant. quomodo possum alicer: sicutaudio
iudico : Vnde audiant & exaudiant quae scripta sunt: lleuobis
quiiustificatisuoscoram homimibus : dñsautem nouit corda uestra :
& sioculuscuus idest intentiotua simplex fuerit : cocumcorpus
tium iucidumerit : & in quoiudicio iudicaueritis iudicabitur deuo¬
nimus in commentario matthei: falsus inquienscestisẽ : quinon eodẽ
sensudicta intellegit quodicuntur : quanto magis quuilla dicit
ponit : quodidem scs̃ hieronimus in eodem libro dicito pponant
ditenim deiuda : Cunc uidens iudas quieumtradidit quoddam¬
natus ess&ꝵ : poenitentia ductus retulit triginta argenteos
principibus sacerdotum & senioribus dicens : Peccaui tradens
sanguinemiuscum : Auaritiae magnitudinem : impietatis pondus
exdusit : Videns iudas dñm adiudicatum morti : p̃tium retulit

Expanded text:
pere, ut ita pareat quod dicitis verum esse. Judicibus vero diapere, ut ita pareat quod dicitis verum esse. Judicibus vero diabolus saepe suadet, ut dicant: Quomodo possum aliter? sicut audio judico. Unde audiant, et exaudiant quae scripta sunt: Vae vobis qui justificatis vos coram hominibus, Dominus autem novit corda vestra . : Si oculuus ipse ait: In quo iudicio iudicabitis, iudicabitur de uonymus in commentario Matthaei: « Falsus, inquiens, testis est, qui non eodem sensu dicta intelligit quo dicuntur. » Quanto magis qui illa dicit ponit, quod idem sanctus Hieronymus in eodem libro dicit, opponant. Ait enim de Juda: « Tunc videns Judas, qui eum tradidit, quod damnatus esset, poenitentia ductus retulit triginta argenteos principibus sacerdotum et senioribus, dicens: Peccavi, tradens sanguinem justum . Avaritiae magnitudinem  al., magnitudine impietatis pondus exclusit. Videns Judas Dominum adjudicatum morti, pretium retulit
Abbreviated transcription (Latin):
si sint & non rectostudio fuerint prolata : iustificare loquentem
non poterunt: sicut neccaiphas ipter protando ustus inuentus ẽ
quidixit: Expedit ut unus homomoriatur ꝓpapulo & pontota
genspereat : Illa ergo uerbaiustificant loquentem : quibona
qđ ore profert medullitus corde retin& & sc̃ã intentione profert
Inuerborume nim pondere operatio consiftit uitaehumanae: quia
ut salomon ait mors & uita inmanibus linguae : &¬
nibus intimare. nehiaccusandi uel testificandi autiudicandinegoti
quasi sub prȩtextu futurae confessioms ac poenitentiae suggestio
diabolica latenter eis subripiat : dicens non uerbo sedhor tamento
cuicumq postconcupiscentiam cordis sui iredesideranti : Incende
in quit diaboluis ut compleas quod desideras : Nedeeo uincaris quod
coeperas : meliustibiẽ postea poenitentiam agere : quamuictũ
dehonestari : Testificantibus autem suggerit. ingenium potestis ca¬

Expanded text:
si sint, et non recto studio fuerint prolata, justificare loquentem si sint, et non recto studio fuerint prolata, justificare loquentem non poterunt, sicut nec Caiphas 621 interpretando justus inventus est, qui dixit: Expedit ut unus homo moriatur pro populo, et non tota gens pereat . Illa ergo verba justificant loquentem, qui bona quae ore profert medullitus corde retinet, et sancta intentione profert. In verborum enim pondere operatio consistit vitae humanae: quia, ut Salomon ait: Mors et vita in manibus linguae . nibus intimare, ne in accusandi, vel testificandi, aut judicandi negotio, quasi sub praetextu futurae confessionis ac poenitentiae, suggestio diabolica latenter eis subripiat, dicens non verbo, sed hortamento, cuicunque post concupiscentiam cordis sui ire desideranti: Intende, inquit diabolus, ut compleas quod desideras, ne de eo vincaris quod coeperas: melius tibi est postea poenitentiam agere, quam victum dehonestari. Testificantibus autem suggerit: Ingenium potestis ca
Abbreviated transcription (Latin):
gis inspector cordis sit dñs quã operis. & potius requirit cogitatio¬
nes puras & uoluntates bonas quam labia mendacia. Talis
enim in ec clesia fieri deb& ab illo quipec cauit confessio: sicut
scriptũ est. Dic tuprior iniquitates tuas utiustificeris:
Prior inquam ut & uocem accusatoris diaboli & faciem dñi in con¬
fessione praeuenias utiustificeris. nonut condem neris : quia ip¬
sa &iam ecclesiastica ex cõmunicatio non a&ernalit̃ poenalis
sed temporalis est atque medicinalis: tantũ ut conuertat᷑
potcator adillum & iuiuat. qui non uult mortẽ pet ca¬
toris seduitam : Etiterum scriptum ẽ : Ex uerbistuis iusti fi¬
caberis & exuerbistuis condem naberis. Vnde hieronimus
Exmali s uerbis dubium non est quoddam n&ur adõ homo
quiea proculit. lustificari autem exbonis uerbis nulla modo
potest̃ nisi dadntimo cordis earec taltentione ꝓferat. Bona&iã¬

Expanded text:
gis inspector cordis sit Dominus quam operis, et potius requirit cogitatiogis inspector cordis sit Dominus quam operis, et potius requirit cogitationes puras, et voluntates bonas, quam verba mendacia. » Talis enim in Ecclesia fieri debet ab illo qui peccavit confessio, sicut scriptum est: Dic tu prior iniquitates tuas, ut justificeris. Prior, inquam, ut et vocem accusatoris diaboli, et faciem Domini in confessione praevenias, ut justificeris, non ut condemneris: quia ipsa etiam ecclesiastica excommunicatio, non aeternaliter poenalis, sed temporalis est atque medicinalis, tantum ut convertatur peccator ad illum, et vivat, qui non vult mortem peccatoris, sed vitam . Et iterum scriptum est: Ex verbis tuis justificaberis, et ex verbis tuis condemnaberis . Unde Hieronymus: « Ex malis verbis dubium non est quod damnetur a Deo homo qui ea protulit: justificari autem ex bonis verbis nullo modo potest, nisi de intimo cordis ea recta intentione proferat. Bona etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Si ab huis modi inquit personis quodomniest exp̃iano nominibu¬
micũ quȩdam scripturae quo quomodo perm&um aut fraudem
aut peruim extortae fuerint uelut seliberare possent quocumq
ab eisc̃ scriptȩ uł roboratȩ fuerint ingenio : adnullum ei prae iu¬
dicium aut nocumentũ prouenire censemus. neque ullam eis
infamiam uł calumniam auta suis seques trationem bonisum quã
auctore dño & scis a postolis eorumq: successoribus sustinere per¬
mittimꝰ : Confessio uero intalibus noncõpulsa sed spontanea fieri
deb& : Ipso attes tante quiait : Ex corde enĩ procedunt . homicida
adulteria fornicationes blasphemiae & c&era quae sunt ad
haec pertinentia. Etitem. Amplius autẽ respicit ds̃ ad cogita¬
tiones & spontaneas uoluntates : quam adactus qui persim plici¬
tatem autpernecessitatem fiunt: Confessio uero non extorque¬
rideb& intalibus: sed potius sponte profiteri. pessimũ ẽ enĩ
desuspicione autextorta confessione quenquam iuidicare cũ ma¬

Expanded text:
Si ab hujusmodi, inquit, personis, quod omni est Christiano nomini inimicum, quaedam Scripturae quoquomodo per metum, aut fraudem, aut per vim extortae fuerint, vel ut se liberare possint, quocunque ab eis conscriptae vel roboratae fuerint ingenio, ad nullum eis praejudicium aut nocumentum provenire censemus, neque ullam eis infamiam vel calumniam, aut a suis sequestrationem bonis, unquam, auctore Domino, et sanctis apostolis, eorumque successoribus, sustinere permittimus. Confessio vero in talibus non compulsa, sed spontanea fieri debet, ipso attestante qui ait: Ex corde enim procedunt homicidia, adulteria, fornicationes, blasphemiae , et caetera quae sunt ad haec pertinentia. » Et item: « Amplius autem respicit Deus ad cogitationes, et spontaneas voluntates, quam ad actus, qui per simplicitatem, aut per necessitatem fiunt. Confessio vero non extorqueri debet in talibus, sed potius sponte profiteri. Pessimum est enim de suspicione aut extorta confessione quemquam judicare, cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
in librodebono coniugali : Cumuero Inquit uir mem¬
bro mulieris non ad hoc concesso uti uoluerit : turpior ẽ
uxor siinse quam si i nalia sieri permiserit .I. Sic&iam
piscitur adulterium perpetratur i quod tameN
plerumque ut sc̃s gregorius in libro moralium xxi
dicit ex loco uel ordine concupiscentis discernitur.
quia sic hunc in sacro ordine studiosa concupiscentia
sicut illum adulterii inquinat culpa:
it inepistola ad sabinum subdiaconum regiona:¬
rium : cum plerumque ipquit quod in laicis
culpaẽ hoc crimeN
Edinsecundo libro de adulterinis coniugiis : siaũt se noncontin& : licitenubat nȩ turpiter generes aut turpius

Expanded text:
in libro de Bono conjugali : « Cum vero, inquit, vir memin libro de Bono conjugali : « Cum vero, inquit, vir membro mulieris non ad hoc concesso uti voluerit, turpior est uxor si in se, quam si in alia fieri permiserit. » Et in piscitur, adulterium perpetratur. « Quod tamen plerumque, ut sanctus Gregorius in libro Moralium vigesimo primo dicit : ex loco vel ordine concupiscentis discernitur: quia scilicet sic hunc in sacro ordine studiosa concupiscentia, sicut illum adulterii inquinat culpa. » Et in epistola ad Sabinum subdiaconum regionium: « Cum plerumque, inquit, quod in laicis culpa est, hoc crimen Et in secundo libro de adulterinis Conjugiis : « Si autem se non continet, licite nubat, ne turpiter generet, aut turpius
Abbreviated transcription (Latin):
in desideria sua inuicem masculi inmasculos turpitudinem
operantes : pondixit usum coniugalẽ sed naturalem e um
uoleps intellegiqui sit membris adhoccreatis it ꝑea possit
ad generandum sexus uterq misceri. acper hoc cumeidem
membris &iam mere triciquisq miscetur : Naturalisẽ usus:
nectamen laud abilis sed culpabilis: ab ea uero parte corporis
quae nonad generandumẽ instituta : si & coniuge quisq utatur
contranaturamẽ. & flagitiosum: Denique priusidem a pos¬
tolus defeminis dixit : Nam feminae eorum inmuta ueruNt
naturalem usum in eum usum quiẽ contranaturam: Deinde
masculis inmasculos tur pitudinem operantib: relicco usu
feminae naturali: Nonde istonomine idẽ naturali coniu¬
galisẽ laudata commixtio : sed in mundiora & sceleratiora
flagitia denotata sunt quam sinlicite feminis
sed tamen naturaliter uterentur: Et item

Expanded text:
in desideria sua in invicem masculi in masculos turpitudinem in desideria sua in invicem masculi in masculos turpitudinem operantes , non dixit usum conjugalem, sed naturalem eum volens intelligi, qui fit membris ad hoc creatis, ut per ea possit ad generandum sexus uterque misceri: ac per hoc, cum eisdem membris etiam meretrici quisque miscetur, naturalis est usus, nec tamen laudabilis, sed culpabilis. Ab ea vero parte corporis, quae non ad generandum est instituta, si et conjuge quisque utatur, 628 contra naturam est et flagitiosum. Denique prius idem Apostolus de feminis dixit: Nam feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam . Deinde masculis in masculos turpitudinem operantibus relicto usu feminae naturali, non de isto nomine, id est naturali, conjugalis est laudata commistio, sed immmundiora et sceleratiora flagitia denotata sunt, quasi illicite feminis, sed tamen naturaliter uterentur. » Et item
Abbreviated transcription (Latin):
& meos sermones huncerubesc& filius hominis coramangelis
dĩ ad huc ponemus in haccausa d edibrogeneseos : Introiensinquit
onam filiusiudae filii iacobpatriarchȩ aduxorem fratrissui her
primogeniti iudae ꝗ fuit nequam in conspectudũ & abeo occisuse
semenfundebat inter ram & id circo ꝑcus siteuidñs qđ remdeces¬
tabilem facer& & scriptumẽ in libro leuitico : Quidor mierto
cummasculo coitufemineo : uterq operatusẽ nefas morte
moriantur : Vnde & leges romanae decernunt inicapitu¬
lis destu pratoribus quod leges quisq inueni& : Itsidema sculo
cum masculo ita decernitur quamad inuentionem leges inue¬
nientdemasculo & fratre cumsorore ex concubituma sculis edo
sc̃s uihilominus augustinus in librosecundo adualerium comitẽ:
denuptiis & concupiscentia scribit : Quod autem ait inqui¬
ens a postolus demꝑbis relicto naturaliusu feminae ex arser̃

Expanded text:
et meos sermones, hunc erubescet filius hominis coram angelis et meos sermones, hunc erubescet filius hominis coram angelis Dei ; adhuc ponemus in hac causa de libro Geneseos: Introiens, inquit, Onan filius Judae filii Jacob patriarchae ad uxorem fratris sui Her primogeniti Judae, qui fuit nequam in conspectu Domini, et ab eo occisus est, semen fundebat in terram, et idcirco percussit eum Dominus, quod rem detestabilem faceret . Et scriptum est in libro Levitici: Qui dormierit cum masculo coitu femineo, uterque operatus est nefas, morte moriantur . Unde et leges Romanae decernunt in capitulis de stupratoribus, quod legens quisque inveniet. Et si de masculo cum masculo ita decernitur, quam adinventionem leges invenient de masculo et fratre cum sorore ex concubitu masculi Sodomitano? Sanctus nihilominus Augustinus in libro secundo ad Valerium Comitem, de Nuptiis et Concupiscentia scribit : « Quod autem ait, inquiens, Apostolus de improbis: Relicto naturali usu feminae exarserunt
Abbreviated transcription (Latin):
derit turpitudinem eius. illa que conspexerit fratrisigno¬
miniam : ne fariamremoperatisunt. occidencur in cons¬
peccupopuli eoquodturpitudinẽ suam mutuo reuela uerint:
& por cabunt iniquitatemsuam ÷ Vnde sc̃s dugustinus
quid ait in hoc loco uiderit nisi concumbendo cognouerit
sicut alibi in lege dicitur : Cognouit uxorem suam peo
quodẽ mixtuse ei : Itquid ait peccatum suum acciprei
nisi qui aipsam poenam peccatipecatum uoluit appellari
It quia necessitate co acti. sicut & apostolus qui quodam loco
de quibusdam dixit: quae inoccultis agunt turpeest & iam
dicere conftrictus pecessitate apertissime ad romanos
redarguit masculos Inmasculos turpitudinemoperantes
ltfeminas naturalemusum in eumusum quiẽ contranaturã
mutantes : uelimus nolimus timentes comminationem
dicentis dñi ut supralonge praemisimus. qui me erubuerit

Expanded text:
derit turpitudinem ejus, illaque conspexerit fratris ignoderit turpitudinem ejus, illaque conspexerit fratris ignominiam, nefariam rem operati sunt, occidentur in conspectu populi, eo quod turpitudinem suam mutuo revelaverint, et portabunt iniquitatem suam . Unde sanctus Augustinus: « Quid, ait, in hoc loco viderit, nisi concumbendo cognoverit; sicut alibi in lege dicitur: cognovit uxorem suam , pro eo quod est, mistus est ei. Et quid ait: peccatum suum accipient, nisi quia ipsam poenam peccati peccatum voluit appellari. » Et quia necessitate coacti, sicut et Apostolus, qui quodam loco de quibusdam dicit: Quae in occultis agunt, turpe est etiam dicere , constrictus necessitate apertissime ad Romanos redarguit masculos in masculos turpitudinem operantes, et feminas naturalem usum in eum usum qui est contra naturam mutantes, velimus nolimus, timentes comminationem dicentis Domini, ut supra longe praemisimus: Qui me erubuerit
Abbreviated transcription (Latin):
coram senioribusciuitatis. ad prie hendent que seniores
urbis illius uirum & uerberabunt illum condem: nantes
mauit nomen pessimum super uirginem is rahel. habebit¬
que eam uxorem & non poterit dimittere eam omnitem¬
pore uitaesuae ÷ quod siuerumẽ. quod obiecit & nonẽ
ipuenta ipuella uirginitas : eicient eam extrafores
domus patrissui & lapidibus obruent uiriciuitatis eius
& morietur qm̃ fecit nefas inisrahel ut fornicaretur
indomopatrissui & auseres malum demediotui ÷ Itde¬
ucesto haleuitico scriptumẽ : Omnis homo ad ꝓximam
sanguinis sui nonaccedat ut reuel& turpitudinem eius
egodñs. Turpitudinem sororistuae expatresiue ex ma¬
tre quae domi uel foris genitaẽ. non reuelabis: Etitem
Omnis anima quae fecerit deab ominationibus istisquip¬
piam. peribit depopulosuo : Etitem ÷ quiaccoperit
sororemsuam filiam patris sui uel filiam matrissuae & ui¬

Expanded text:
coram senioribus ciuitatis: adprehendentque senes coram senioribus ciuitatis: adprehendentque senes urbis illius uirum et uerberabunt illum, condemnantes mauit nomen pessimum super uirginem Israhel: habebitque eam uxorem et non poterit dimittere omni tempore uitae suae. quod si uerum est quod obicit et non est in puella inuenta uirginitas, eicient eam extra fores domus patris sui et lapidibus obruent uiri cuiuitatis eius, et morietur: quoniam fecit nefas in Israhel, ut fornicaretur in domo patris sui: et auferes malum de medio tui. ai dincesto in Levitico scriptum est: Omnis homo ad proximam sanguinis sui non accedat, ut revelet turpitudinem ejus; ego Dominus. Turpitudinem sororis tuae ex patre, sive ex matre, quae domi vel foris genita est, non revelabis . Et item: Omnis anima quae fecerit de abominationibus istis quippiam, peribit de populo suo . Et item: Qui acceperit sororem suam filiam patris sui, vel filiam matris suae, et vi