comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ em̃ dei appellau̾nt. Sic ⁊ manũ
tei mͥi ꝑ qmͣ oꝑatur ⁊ pedes d̾i u̾¬
qmͣ in omĩa cułstodienda ⁊ guber¬
nanda ꝓtendit ⁊ aures dei uł ocu¬
los dei ueri qua omĩa ꝑcipit atq
intelligit. ⁊ faciem dei u̾i qua se
quos sermo fit ⁊ manib solemꝰ
oꝑari ⁊ pedib incedere ⁊ quo fert
amimnꝰ puenire ⁊ aurib at ocłis
cet̾isq sensib corꝑis corꝑalia ꝑci¬
ꝑe ⁊̃ facie innotescere ⁊ si quid ali
liquod ⁊ in aliud transferre nou
i̾tuentib appareat cũcta c̾tisfimo
ordine administrari accomoda¬
tissime tñ ad humilem hoĩ ĩ
tesligenciã ea que inciprunt esse

Expanded text:
unt. sic et manum dei uim, qua operatur, et pedes dei uim, qua omnia custodienda et gubernanda pertendit, et aures dei uel oculos dei uim, qua omnia percipit atque intellegit, et faciem dei uim, qua se quos sermo dei fit, et manibus solemus operari et pedibus incedere et quo fert animus peruenire et auribus atque oculis cepere et facie innotescere; et si quid aliuliquod, et in aliud transferre, nonintuentibus appareat cuncta certissimo ordine administrare administrari, accommodatissime tamen, ad humilem humanam intelligentiam, ea quae incipiunt esse,
Abbreviated transcription (Latin):
tinguitur qd̾ aᵈ sit ymago et
silłtudo dĩ qui ⁊ filius dicitur
a᷑ ad ymagirem ⁊ silltudinẽ
d̾i sicut hoĩem fcsu accipimus.
Sunt ⁊ qui ño fiustra intelliga¬
tur duo dc̃a ẽe ad ymagmẽ ⁊
siłitudinẽ csĩ si una res ẽẽt u¬
nũ nomen suffic̾e potuiseas¬
serunt s ad ymagniẽ mentẽ
fc̃am nolunt que nlła int̾poita
suba ab ip̃a ueritate formatur

Expanded text:
sit imago et similitudo Dei, qui etiam filius dicitur; aliud ad imaginem et similitudinem Dei, sicut hominem factum accipimus. Sunt etiam qui non frustra intelligant duo dicta esse, ad imaginem et similitudinem, cum si una res esset, unum nomen sufficere potuisse asserunt; sed ad imaginem mentem factam volunt, quae nulla interposita substantia, ab ipsa veritate form
Abbreviated transcription (Latin):
ad uideos. Int̾rogo uos ⁊ ego unũ
ubum srndete michi. Bapm̃
uoħis uude erat. e ceło an ex hõib.
hunc sensum u̾bum applłauit᷑.
simili modo. ⁊ induab tabuł de¬
com uba scripta dicunt᷑ que decẽ
sensus sunt. Demq dicit. Nõ sint
tibi dñ aln p̾cer me. Prmũ u̾bũ
he est. et sẜiecit. Nonfacies tibi
ullam similitudinem que st̃ in
celo sursum et int̾ra deorsum. Ne¬
q in aqua que est sb̾t̾ra. deide
adiecit tercio. Non sumes nomen
dm̃i dei tui in nacuo. Non enm
mundabit eum dominus qͥ sumit
nomen eius in uanum. Noc est
Non inmendatio nomen dm̃ dei
tii assumes. ut ꝑires illud. De¬
hinc quarto locodicit. Sabatum
dm̃i deitin ẜnabis. Et non facies in
illo ullum opus ẜmle. Nec quatu¬
oruerba sunt de decem. Ista ad deñ
continent᷑. Primum uͥbum est. ho¬
nora prẽni tinm et matrem tuã.
Scd̃m. Non occides. Gercium:
Non fornicab̾is. Quartum: Nõ
furaberis. Qntum. Nonfłm
testimonium dices. Sextum: Nõ

Expanded text:
ad Iudaeos: interrogo uos et ego unum uerbum; respondete mihi: baptismum Iohannis unde erat, « caelo an ex hominibus? hunc sensum uerbum> appellauit. simili modo et in duabus tabulis decem uerba scripta dicuntur, qui decem sensus sunt. denique dicit: nou sint tibi dii alii praeter me — primum uerbum hoc est — et subiecit: non facies tibi ullam similitudinem, quae sunt in caelo sursum et in terra deorsum, neque in aqua quae est sub terra. deinde adiecit tertio: non sumes nomen domini dei tui in uacuo; non enim mundabit dominus, qui sumit nomen eius in uanum, hoc est non in mendacio nomen domini dei tui adsumes, ut perieres per illud\\ dehinc quarto loco dicit: sabbata domini dei tui seruabis et non facies in illo ullum opus seruile. haec quattuor uerba sunt de decem; ista ad domincontinentur: primum unora patrem tuum et matrem tuam: secundum, Non occides: tertium, Non fornicaberis: quartum, Non furaberis: quintum, Non falsum testimonium dices: sextum, Non
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad ꝓmissa dei ꝑuenirent
ñ iuriliter ꝑseslantes tempta¬
uerũt d̾m p̾ueris quẽ sederũt
manducare ⁊ bibere: ⁊ surrexe¬
runt ludere. Nonsolum aut̃
ibi s ⁊ in ppło noui testameti
que nõ durant occurrere ui

Expanded text:
ent, non viriliter perseverantes, tentaverunt Deum; pueris autem, qui sederunt manducare et bibere, et surrexerunt ludere. Non solum vero ibi, sed etiam populo Novi Testamenti, qui non perdurant occurrere in
Abbreviated transcription (Latin):
non sufficiunt eis. ut unusquis
modicum quid accipiat. ħ est
dr̃e quod ait martꝰ. einites eme¬
ius ducentͥos deuaruis panes.
et dabimus eis mandncare. ad
autẽ ꝯmemorat idem marcus
dixisse dim quot panss hetis. p̾¬

Expanded text:
usquisque modicum quid accipiat; hoc est dicere, quod ait Marcus, Euntes ememus ducentis denariis panes, et dabimus eis manducare. Quod autem commemorat idem Marcus dixisse Dominum, Quot panes habetis? pr
Abbreviated transcription (Latin):
cophinos fragmentoꝵ ex quinq
suꝑauerunt hiis qui manducaue¬
rant. Non hic querit᷑ quod iste
dixit. cuiusmodi essent panes. orde¬
aceos .n. fuisse non tacuit. quod ce¬
teri tatuerunt. Neq hoc quent᷑
iam certum esse debet ⁊ regulariter
ten̾i in talib questionib neminẽ
mon̾i oportere cum ab alio d̾r quod
ab alio p̾t̾mittitur. S queritur
quomodo ea que dixerunt uera
sint omnia. ne narrationem altiꝰ
narrans aliud alter excludat. Si
tans eum u̾de illis ess esce dari possẽt:
Potest mou̾e qũo sit uerum quod
alii narrauerunt prius dixisse dño
discipulos ut dimitteret turbas quo
possent sibi alimenta em̾e de ꝓxinꝰ
locis. quib ille sndit ẜ̃m matħu
non hñt ncc̃e ire. Date cis uos man¬
ducare. Cui ⁊̃ marcus lucasq con¬
senciunt. tomen hoc p̾t̾mittes quod
ait non hnt nc̃c̃e ire. Intellr gͦ pͣħ¬

Expanded text:
ex quinque perfuerunt his qui manducauerunt t. Non hic quaeritur quod iste dixit. cuiusmodi essent panes; hordiacios enim fuisse non tacuit, quod ceteri tacuerunt. neque hoc quaeritur iam certum esse debet et regulariter teneri in talibus quaestionibus neminem moueri oportere, cum ab alio dicitur quod ab alio praetermittitur. sed quaeritur, quomodo ea quae dixerunt uera sint omnia, ne narrationem alterius narrans aliud alter excludat. si tans eum, unde illis escae dari possent, potest mouere, quomodo sit uerum, quod alii narrauerunt, prius dixisse domino discipulos, ut dimitteret turbas, quo possent sibi alimenta emere de proximis locis, quibus ille respondit secuNon habent necesse ire, date eis vos manducare. Cui etiam Marcus Lucasque consentiunt, tantum hoc praetermittentes quod ait: Non habent necesse ire. Intellig
Abbreviated transcription (Latin):
se corpus humilitatis nr̃e. ut ꝯfox¬
me faceret corpor głie sue. Id qͦ
docent hnͣc ẽẽ nob̾ magnam cãm o¬
randi qñ est causa fugiendi. Net
illud adu̾simi est qd̾ mathens pͥ¬
dixit eum iussisse discipulos in na
dimisseis turbis ascendisse in mõ¬
tem solum orare. Ioh̾es u̾o pͥus eñ
fugisse ꝯmemorat solum in mon¬
tem. Ac deinde. ut autem sero fc̃m ẽ
inquit. Descend̾unt discipuli eiͦ
ad mare. et cum ascendissent na¬
uem: ⁊c̾. Quis .n. non uideat. hoc
recapitu lando ioh̾em postea dixisse
fcm̃ adiscipulis quod iam ihe ius¬
serat anteqm fugiss in montem.
sicut sol in ẜmone ad aliquid pͥter¬
missum rediri quodãmodo: S quia
ip̃e reditus maxime in brenitate
ac puncto temꝑis fc̃us non ꝯmeno¬
ratur: putant plerumq qui audi¬
unt hec postea etiam fc̃m esse qd̾
post ea dicitur. Sic ociam quos dix¬
ernt ascendisse nauem et uenisse
tnͣsiare incapharuaum: dicit ad

Expanded text:
se corpus humilitatis nostrae, ut conforse corpus humilitatis nostrae, ut conforme faceret corpori gloriae suae , id quoque docebat, hanc esse nobis magnam causam orandi, quando est causa fugiendi. Nec illud adversum est, quod Matthaeus prius eum dixit jussisse discipulos ascenddimissis turbis ascendisse in montem solum orare; Joannes vero prius eum fugisse commemorat solum in montem, ac deinde, Ut autem sero factum est, inquit. descenderunt discipuli eius ad mare, et cam ascendissent nauem, et cetera. quis enim non uideat hoc recapitulando Iohannem postea dixisse factum a discipulis quod iam Iesus iusserat, antequam fugisset in montem, sicut solet in sermone ad aliquid praetermissum rediri quodammodo? sed quia ipse reditus maxime in breuitate ac puncto temporis factus non commemoratur, putant plerumque qui audiunt hoc etiam postea factum esse quod postea dicitur. sic etiam quos dixerat ascendisse nauem et uenisse trans mare in Capharnaum dicit ad
Abbreviated transcription (Latin):
uigi iterum in montem ip̃e solus
et aũt sero fc̃m̃ est: destend̾unt dis¬
pulieius ad mare et cum asten¬
Dissent nauem: uen̾unt tnsmare
n capharnaum. et tũbie iam fc̃e
tant. non uen̾at ad eos iħx. Mare
utem uento magno flante exui¬
ebat et c̃. Nichil hic ꝯͣium iud̾i
otest. nisi quod matheus dimis¬
is turbis eum dicit ascendisse in
nontem. ut illic solus oraret.Io¬
annes autẽ in montẽ fugisse cũ
asdem turbas de .u. panib pauiti
cum ⁊ ip̃e ioh̾es dicat post illud
nraculum fugisse eum in mon¬
ou ne a turb tenetur. que eumi
uolebant regem facers regemrittiz
manifestum est qd̾ demonte in pla¬
nora descend̾ant. qñ illi panes tͣ¬
bis ministrati sunt. et ideonon est
non ascend̾e̾t nec illud repugnat
quod matheus dixit ascendit ĩ mõ¬
tem solus orare. Ioh̾os autẽ. cũ tog¬
nouiss inquit quia uenturi eẽnt
ut fac̾e̾nt eum regem: fugit it̾m in
montem ip̃e solus. Neq enim canse
quidem. et hinc dñs tñsfigurans in

Expanded text:
terum in montem ipse solus. ut autem sero factum est, descenderunt discipuli eius ad mare. et cum ascendissent nauem, uenerunt trans mare in Capharnaum. et tenebrae iam factae erant et non uenerat ad eos Iesus. mare autem uento magno flante eisurgebat, et cetera. nihil hic contrarium uideri potest, nisi quod Mattheus dimissis turbis eum dicit ascendisse in montem, ut illic solus oraret, Iohannes autem in monte fuisse, cum easdem turbas de quinque panibus pauit. sed cum et ipse Iohannes dicat post illud miraculum fugisse eum in montem, ne a turbis teneretur, quae eum uolebant regem facere, utique manifestum est, quod de monte in planiora descenderant, quando illi panes turbis ministrati sunt. et ideo non estnon ascenderet. nec illud repugnat quod Mattheus dixit: ascendit in montem solus orare, Iohannes autem: cum cognouisset. inquit, quia uenturi essent, ut facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. neque enim causae quidem et hinc Dominus, transfigurans in
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃e sõ lus int̾ca. Et inden ͤ
alorantes in temigando. Erat
utert suꝑ aquas et uolebat p̾ti¬
peeos. quomodo .n. hoc intllre po¬
tuetunt. uisiquia in diu̾sum i¬
bat eos uolens tamꝙͣ alienos
pt̃re. a quib it non agnosce¬
atur ut fantasma putaret᷑
quod ad misticam significatio¬
nem referri. quis us adeo tardꝰ
es ut nolit adu̾tere: S tamen
turbatis ⁊ exclamantib sb̾ueĩt
dicens. fidete. ego sum. nolite
tine. E nomodo ergo eos uo¬
lebat p̾t̾ire. quos pauentes ita
confurmat. nisi quia illa uolu̾taᷤᷤ
pͥteundi ad eliciendum illũ cla¬
cum istis qliqͣntum inmoratur.
Nam post uartatum de .u. paĩb
mracũlums: ip̃e quo hoc de la bo¬
pante nanicula. ⁊ de ambulatio

Expanded text:
t ipse solus in terra. et uidens eos laborantes in remigando, erat laret super aquas: et uolebat praeterire eos. quomodo enim hoc intellegere potuerunt, nisi quia in diuersum ibat eos uolen tamquam alienos praeterire, a quibus ita non agnoscebatur, ut phantasma putaretur? quod ad mysticam signi. ficationem referri quis usque adeo tardus est, ut nolit aduertere? sed tamen turbatis et exclamantibus subuenit dicens: fidite, ego sum, nolite timere. quomodo ergo eos uolebat praeterire quos pauentes ita confirmat, nisi quia illa uoluntas praetereundi ad eliciendum illum clacum istis aliquantum inmoratur. nam post narratum de quinque panibus miraculum ipse quoque hoc de laborante nauicula et de ambulati
Abbreviated transcription (Latin):
lippus ducentoꝵ denarioꝵ panes
non sufficiunt eis. ut unusquis
modicum quid accipiat. ħ est
dr̃e quod ait martꝰ. euntes eme¬
mus ducentͥas deuariis panes.
et dabimus ois manducare. ad
dutẽ ꝯmemorat idem martus
dixisse dñm quot panes hetis. p̃¬

Expanded text:
 denariorum panes non sufficiunt eis, ut unusquisque modicum qudi accipiat; hoc est dicere quod ait Marcus: Euntes ememus ducentis denariis panes et dabimus manducare. Quod autem commemorat idem Marcus, dixisse Dominum: Quot panes habetis? P
Abbreviated transcription (Latin):
q concordia: satis appet salubrit̾
nos doceri nicħ querend̾ in uerb̾
nͥ loq̃nciũ uoluntatem cui demr̃an¬
ueridici narratores. cum de hõe
uł de angelo. uł de deo aliquid
uarrant. Horum .n. uoluntas
u̾b̾ ꝓmi potest. ne de ip̃a aliquid.

Expanded text:
 concordia satis apparet, salubriter nos doceri, nihil quaerendum in verbis nisi loquentium voluntatem, cui demonveridici narratores cum de homine, vel de angelo, vel de Deo aliquid narrant. Horum enim voluntas verbis promi potest, ne de ipsa aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
iussos ẽẽ discumbe̾. Marcus u̾t
⁊ quinquagenos ⁊ centenos ql
hic ideo non mouet. quia uits
ꝑtem dicit alter totum. Qui n
eciam de centenis retulit: hxn
anquagenis tantum ꝯmemo¬
le dinosc̾erur utrumq dcm̃ esse
unũ autẽ ab alt̾o. alterum ab
alt̾o eẽ ꝯmemoratum. et tamẽ
actencius consid̾atum inuenin
debuisse. quis non fateatur t
ideo dixi quia existunt sepe ali¬
qua huiusmodi que parumin¬
tendentib et tem̾e iudicantis
ꝯia uideantur ⁊ non sint. ¶t
quitur matheus ⁊ dicit. et du¬
dimissa turba: ascendit in mon

Expanded text:
s esse discumbere, Marcus uero et quinquagenos et centenos. quod hic ideo non mouet, quia unus partem dixit, alter totum. qui enim etiam de centenis rettulit, hoc quinquagenis tantum commemonec facile dinosceretur utrumque dictum esse, unum autem ab altero, alterum ab altero esse commemoratum: et tamen adtentius consideratum inueniri debuisse quis non fateatur? hoc ideo dixi, quia existunt saepe aliqua eiusmodi, quae parum intendentibus et temere iudicantibus contraria uideantur et non sint. XLVII. Sequitur Mattheus et dicit: et dimissa turb
Abbreviated transcription (Latin):
hec ordine ista narra auo gesta sunt.
et alibi iam ꝓbauimus. et hoc ip̃o
loco non quilz alius. s idem lucas
hec ꝓbat. Gi .ii. post u̾ba illo continuo
iohs in carc̾em missus est. auomĩo
post ip̃am ꝯmemorationem ioh̾is
in carcerem missi baptizatus est iłx
ẜm il ip̃ius luce narrationem : pro¬
inde manifestum est ex occõne re¬
cordatum p̾occupasse. et ante młta
que p̾usqm ib ioħi lc fieret gesta
narraturus erat he p̾occupatum in
sua narratione p̾mississe. S nec illi
duo matheus ⁊ marchus eo reum
ordinede ioħe in carc̾em misso ĩ sua
narrõne posuerunt. qũo fcm aꝑet
eciam in eoꝵ scriptis. Nam et ip̃i
dix̾unt. tradito ioh̾e dñm isse in
galileam et post multa que fecit
in galilea memunt ad herodis hesi¬
tationem uł ad monitionem quod
ꝙ ioħes quem decollauit a mortuis
surrexit. ⁊ ex hac occ̃one uarrant
omma que de iołe contigerunt in¬
cluso ⁊occiso. Sequit᷑ ergo matheꝰ

Expanded text:
hoc ordine ista narrata quo gesta sunt hoc ordine ista narrata quo gesta sunt et alibi iam probauimus et hoc ipso loco non quilibet alius sed idem Lucas hoc probat. si enim post uerba illa continuo Iohannes in carcerem missus est, quomodo post ipsam commemorationem Iohannis in carcerem missi baptizatus est Iesus secundum ipsius Lucae narrationem? proinde manifestum est ex occasione recordatum praeoccupasse et ante multa, quae, priusquam Iohanni hoc fieret, gesta narraturus erat, hoc praeoccupatum in sua narratione praemisisse. sed nec illi duo Mattheus et Marcus eo rerum ordine de Iohanne in carcerem misso in sua narratione posuerunt, quo factum apparet etiam in eorum scriptis. nam et ipsi dixerunt tradito Iohanne dominum isse in Galilaeam, et post multa quae fecit in Galilaea ueniunt ad Herodis admonitionem uel haesitationem, quod Iohannes, quem decollauit, a mortuis resurrexit, et ex hac occasione narrant omnia quae de Iohanne contigerunt incluso et occiso. Sequitur ergo Mattheus,
Abbreviated transcription (Latin):
dentes discipuli eius tũlerunt coꝰ
et sepelierunt illud. ⁊ uenientes nũ¬
ciauerunt ihũ. Marcus autẽ simli̾
narrat. Lucas autem non eodem
ordine id recordatur. S cata ip̃m
bap̃m quo dñs baptizatus est. Uñ
lxo p̾octupasse intelligit᷑. ⁊ ip̃e ex
occõne ut ibi narraret ꝙ multo
post fcm̃ est. Cum enim ꝯmemo¬
brum in mami eius. et mundabit
aream suam. frumenta recondet
in horreum suum. paleas autẽ cõ¬
buret igni in extingiubili: ꝯtiio
sb̾iecit. quod non contimuo fc̃m ẽẽ
ioh̾es euñgelista aꝑtissime expo̾it.
datus ost ihe isse ilłum ingalileã
qñ fecit de aqua uinũ. et inde post
pautoꝵ dierum in capharnaum
habitationem redisse ad iudeam
terram. et ibi baptizasse mułtos
cuta iordanem ante qm missus
eẽt ioh̾es in cartem. Quis autem
non putet qui minus inhiis lr̃is
eruditus est tamqmͣ post illa u̾ba
de uentilabro et de area mundata cõ¬
timis sit a ioh̾e offensus herodes. et
cum in carc̾em miẜit: Non autẽ

Expanded text:
puli ejus, tulerunt corpus, et sepelierunt illud; et venientes nuntiaverunt Jesu . Marcus hoc similiter narrat : Lucas autem non eodem ordine id recordatur, sed circa ipsum baptismum quo Dominus baptizatus est. Unde hoc praeoccupasse intelligitur et ipse ex occasione, ut ibi narraret quod multo post factum est. cum enim commemobrum in manu eius et mundabit aream suam, frumentum recondet in horreum suum, paleas autem conburet igni inextinguibili, continuo subiecit quod non continuo factum esse Iohannes euangelista apertissime exponit, zatus esset Jesus, isse illum in Galilaeam, quando fecit de aqua vinum; et inde post paucorum dierum in Capharnaum habitatterram et ibi baptizasse multos circa Iordanen, antequam missus esset Iohannes in carcerem. quis autem non putet qui minus in his litteris eruditus est, tamquam post illa uerba de uentilabro et de area mundata continuo sit a Iohanne offensus Herodes et eum in carcerem miserit? non autem
Abbreviated transcription (Latin):
aastella emant sibi escas. Iħx autẽ
dixit eis. non hñt nc̃ce ire. date ilł
uos manducate. ⁊ cet̾a us ad illud
ubi ait. Manducanciũ autẽ fuit
mimerus qnͥq milia uiroꝵ extep¬
tis mulierib et ꝑnulis. Hoc ergomi¬
taculum quod omnes quatuor
eunͣgeliste ꝯmemorant. ⁊ putã¬
tur inter se aliquid discrepare. cõ¬
sid̾andum atq tractandum est
nt exhic eciam ad cet̾a siłia regule
locutionum discantur. quib cant
diuersis eadem tamen sm̃a retine¬
cur. et ead̾ terum u̾itas custodit᷑.
et nti inchoanda qui demẽ ꝯside¬
tatio non a matho ẜmordinẽ eĩu¬
gelistarum.S a ioħe pocius a quo
ta exp̾ssa est ista narratio. ut eciã
nomma discipuloꝵ dic̾e̾t cum qͥb
de hac re locutus est dñs. Ita enim
dicit. Cum sb̾leuass ergo iħx ocu¬
os. et uidiss quia multitudo maxi¬
na uenit ad eum: dicit ad plilip¬
um. Unde emennis panes ut mã¬
pucent hii: hoc autem dicebat tẽp

Expanded text:
mant sibi escas. Jesus aatem dixit eis: Non habent necesse ire; date illis vos manducare, etc., usque ad illud ubi ait, Manducantium autem fuit numerus quinque millia virorum, exceptis mulieribus et parvulis . Hoc ergo miraculum quod omnes quatuor Evangelistae commemorant , et putantur inter se aliquid discrepare, considerandum adque tractandum est, ut ex hoc etiam ad cetera similia regulae locutionum discantur, quibus tam diuersis eadem tamen sententia retinetur et eadem rerum ueritas custoditur. et inchoanda quidem est consideratio non a Mattheo secundum ordinem euangelistarum, sed a Iohanne potius, a quo ita expressa est ista narratio, ut etiam nomina discipulorum diceret, cum quibus de hac re locutus est dominus. ita enim dicit: cum subleuasset ergo Iesus oculos et uidisset quia multitudo maxima uenit ad eum, dicit ad Philippum: unde ememus panes, ut manducent hi?
Abbreviated transcription (Latin):
duos dies dicit eum inde eyiseit
galileam. et indeuenisse in chaua
galilee. ubi fec̾at de aqua uim̃
et sanasse filium reguli cuidam.
alia u̾o que illum ingalilea fecisi
atꝙ dixisse. alii dixerunt: ioles
tacet. S sane quod illi tacuerĩt
dicit ascendisse eum ierosolimis
habebat hominem aquo inpisa¬
nam deponeret᷑. in qua uarlisui¬
litudinib affã sanabant᷑. et exħ
occõne multa eum locuitum fui¬
se ꝯmemorat. post hec eum dici
abisse tñsmare galilee quod es
ty̾b̾iadis ad secutam multitudi¬
nem magnam. Deinde in moita
et ibi sedisse cum discipulis sims
ꝓximo pascha die festo nideo i
Tnme leuatis oculis. ⁊ uisa mul¬
tudine maxima panisse eam a
panib quinq ⁊ duob piscibre

Expanded text:
duos dies dicit eum inde exisse in duos dies dicit eum inde exisse in Galilaeam, deinde uenisse in Canan Galilaeae, ubi fecerat de aqua uinum, et sanasse filium reguli cuiusdam. alia uero quae illum in Galilaea fecisse adque dixisse alii dixerunt Iohannes tacet; sed sane, quod illi tacuerunt, dicit ascendisse eum in die festoate nec habebat hominem, a quo in piscinam deponeretur, in qua uariis ualetudinibus affecti sanabantur, et ex hac occasione multa eum locutum fuisse commemorat. post haec eum dicit abisse trans mare Galilaeae, quod est Tiberiadis, et secutam multitudinem magnam, deinde abisse in montem et ibi sedisse cum discipulis suis proximo pascha die festo Iudaeorum, tunc leuatis oculis et uisa multitudine maxima pauisse eam de panibus quinque et duobus p
Abbreviated transcription (Latin):
qui aderant pasc̾e̾nt᷑. Quod mira¬
culum omnes quatuor euñgeliste
ꝯmemor auerunt. Lucas eciam qui
iam longe sup̃ de ioh̾is passione nar¬
rauerat ex occõne qua dixius.
iuuc postea qmͣa ꝯmemorauit illam
redisse ad illũ aplos et narrasse illi
quecumiq illi fec̾ant. et assum¬
tiss eis recessisse in locum destr
atq secutas turbas. et locutimse
de regno dei. et eos qui cura iihs¬
bant sanasse atq inde ⁊̃ ip̃a die
declinante ꝯmemorabat miraci¬
lum de quinq panib fcm̃. At ui
ioh̾es qui multum ab eis trib
esĩngelistis eo distat. quia magi
in ẜmonib quos dñs habuit mui¬
rutur qm infc̃is que inirbiliter
fecit. postea qmͣ ꝯmemorauit q̃
relicta iudea abisse iterum inga¬
tradito isse in galileam. Posten
ergo qm ꝯmemorauit iohes intũ¬
situ eius ꝑ samariam multaque
locutus est ex occõne illius sama¬
ritane quam inuenit ad puten
contexit uarrationi sue. et post

Expanded text:
qui aderant pascerentur. quod miraqui aderant pascerentur. quod miraculum omnes quattuor euangelistae commemorauerunt. Lucas etiam, qui iam longe supra de Iohannis passione narrauerat, ex occasione qua diximus nunc, posteaquam commemorauit illam cus, id est redisse ad illum apostolos et narrasse illi que illi fecerant et adsumtis eis recessisse in locum deseratque eo secutas turbas, et locutum esse de regno Dei, et eos qui cura indigebant sanasse: atque inde etiam ipse die declinante commemorat miraculum de quinque panibus factum. At uero Iohannes, qui multum ab eis tribus euangelistis eo distat, quia magis in sermonibus, quos dominus habuit, inmoratur quam in factis, quae mirabiliter fecit. posteaquam commemorauit eum relicta Iudaea abisse iterum in Gaeum Iohanne tradito isse in Galilaeam, posteaquam ergo id commemorauit Iohannes, in transitu eius per Samariam multa quae locutus est ex occasione illius Samaritanae, quam inuenit ad puteum, contexit narrationi suae, et post
Abbreviated transcription (Latin):
cum desertum dꝑsertum scorsum. ⁊
cum audissent turbe secute sunt
eum pedestres deciuitatib. et exiẽs:
uidit turbam multam. et miẜtus
est. et curauit languidos eoꝵ. hoc
continuo post ioħis passionem fcm
ẽẽ ꝯmemorat. Unde post hec fc̃a illa
que pͥmo narrata sunt quib motꝰ
herodes dixit. ioħem decollaui ego.
illa enim post̾iora debent intelligi
que ad herodem ꝑtulit fama ut mo¬
ueretur ⁊ hesitaret quisuam iste ẽẽ
posset de quo audiret talia. cũ iohem
ip̃e occidiss. Marciis autem postea¬
qmͣ passioneni ioh̾is uarrauit cõ¬
memorat discipulos missos redisse
ad iħm ⁊ renunciasse illi omnia que
eg̾ant ⁊ docuerant. et dñm eis qd
ip̃e solus ꝯmemorat dixisse ut re¬
quiesc̾ent pusillum in deẜto. et as¬
cendisse cum eis in naue. et turbas
hoc uidentes p̾uenisse eos illus qͣꝵ
misertum dũm cocuisse multa. et
hora iam ꝓgrẽdiente fcm ẽẽ. ut de
quinq panib ⁊ duob piscib om̃s

Expanded text:
desertum seorsum. et cum audissent turbae, secutae sunt eum pedestres de ciuitatibus. et exiens uidit turbam multam et misertus est eius et curauit languidos eorum. hoc continuo post Iohannis passionem factum esse commemorat. unde post haec facta sunt illa quae primo narrata sunt, quibus motus Herodes dixit: Iohannem ego decollaui. illa enim posteriora debent intellegi, quae ad Herodem pertulit fama, ut moueretur et haesitaret, quisnam iste esse posset, de quo audiret talia, cum Iohannem ipse occidisset. Marcus autem, posteaquam passionem Iohannis narrauit, commemorat discipulos missos redisse ad legum et renuntiasse illi omnia quae egerant et docuerant et dominum eis — quod ipse solus commemorat — dixisse, ut requiescerent pusillum in deserto, et ascendisse cum eis in nauem et isse, et turbas hoc uidentes praeuenisse eos illuc, quarum misertum dominum docuisse multa, et hora iam progrediente factum esse, ut de quinque panibus et duobus piscibus omnes
Abbreviated transcription (Latin):
todes tetratcha famam ihu. et
ait pu̾is suis. Hic est ioh̾es bapͣ.
ip̃e surrexit a mortuis. et ideo
uirtutes opantur in eo. Martus
hoc idem. ⁊ eodem modo dicit. s
non eodemordine. Nam post¬
cens eis ne quid in uia ferrent
nisi uͥgam tantum: t̾minato e
ẜmone qltum ab ilło ꝯmemo¬
ratilm ect. eciam hec sb̾iecit. ułłi
tamen fcã nc̃atate qua hox eriam
ꝯsequent̾ gestum ẽẽ intlłre coge¬
temur. Sicut nec matheus. In
illo onim tempe dixit. non ĩ illo
die uł illa hora. nisi ꝙ marcus
non quod herodos dix̾it. S dic¬
bant inquit. auia iohx̃s baptista
resurrexit a morturis. Matħs lo
de ip̃o hꝑro de art. inquit suis pu¬
eris. lucas eciam enm nortandi¬
s ordinem quem marcis tenẽs
Nec ip̃e sane ĩ rerum gestariro
eundem ordinem fuisse credi cogi
ita hpc idem ꝯmemorat. Andiu
antem inquit herodes tetrarchi
omnia que fiebant ab eo. fhess¬
tabat. eo ꝙ diceretur a quib dam
quia iohẽs surrexit a mortuisͥ
quibdam uo. quia helias aꝑꝑuł

Expanded text:
cha famam Iesu et ait pueris suis: hic est Iohannes baptista; ipse surrexit a mortuis et ideo uirtutes inoperantur in eo. Marcus hoc idem et eodem modo dicit, sed non eodem ordine. nam postcens eis, ne quid in uia ferrent nisi uirgam tantum, terminato eo sermone, quantum ab illo commemoratum est, etiam hoc subiecit, nulla tamen facta necessitate, qua consequenter gestum esse intelligere cogeremur: sicut nec Matthaeus; In illo enim tempore dixit, non, In illo die, vel hora: nisi quod Marcus non quod Herodes dixerit, sed, Dicebant, inquit, quia Joannes Baptista surrexit a mortuis: Matthaeus vero de ipis. Lucas etiam eum narrandi ordinem, quem Marcus, tenens nec ipse sane etiam rerum gestarum eundem ordinem fuisse credi cogens ita hoc idem commemorat: audiuit autem, inquit, Herodes tetrarcha omnia quae fiebant ab eo et haesitabat, eo quod diceretur a quibusdam: quia Iohannes surrexit a mortuis, a quibusdam uero: quia Helias apparuit,
Abbreviated transcription (Latin):
fetisse capharuaũ. quod quia lon¬
gum non est. et facillimum est.
et ꝑnccͣm: totum inserimus mnde
ad hc norrandum. et quomodo ue¬
nen̾it. postea qͣm baptizatũ ⁊ tẽp¬
tatum dñm indicauit. ita sequit᷑.
Et consimimata om̃itemptatiõe:

Expanded text:
fecisse Capharnaum. Quod quia lonfecisse Capharnaum. Quod quia longum non est, et facillimum est et pernecessarium, totum inserimus, unde ad hoc narrandum et quomodo venerit. Posteaquam baptizatum et tentatum Dominum indicavit, ita sequitur: « Et consummata omni
Abbreviated transcription (Latin):
potu̾it. eo enim et fabrum credebãt
quo fabri filium. lucas autem eand̾
tem gestam latius indicat. et plu¬
ra sbi ꝯmemorat. Nec longe pꝰ
baptismum et temptationẽ eius hoc
inserit: sine dubio pͥoctupans qd̾ ml¬
tis reb int̾positis postea gestum est.
undequia possit adutere ꝙ hui
tara magne questiom quam de cõ¬
sensu eũngelistarum enodandam
deo adiuuante suscepimus plurim̃̃
nccͣm est non nescientes aliquid eos
p̃termisisse. aut nescientes q̃mad̾
se ordo rerum gestarum hr̃et: Alium
pocius ordinem sue recordationis te¬
nuisse quod huic euidentissime in¬
telligi potest. quia lucas anteqm̃
aliquid narraret dñm fecisse caphar¬
naum. p̾occupauit hunc locum q̃m
nũc considamus ubi ciues eius et
potenciam uirtutis in eo stupebant.
et ignobilitatem gem̾s contẽpne¬
bant. Nam ha .ii. dicit dixisseuti
dicetis michi. medice. cura teip̃m.
luce narrõnem. nich̾ ad huc legat᷑

Expanded text:
potuerit; eo enim et fabrum credebant potuerit; eo enim et fabrum credebant quo fabri filium. Lucas autem eandem rem gestam latius indicat et plura ibi commemorat; nec longe post baptismum et temtationem eius hoc inserit sine dubio praeoccupans quod multis rebus interpositis postea gestum est. unde quisque possit aduertere, quod huic tam magnae quaestioni, quam de consensu euangelistarum enodandam deo adiuuante suscepimus, plurimum necessarium est, non nescientes aliquid eos praetermisisse aut nescientes, quemadmodum se ordo rerum gestarum haberet, alium potius ordinem suae recordationis tenuisse. quod hinc euidentissime intellegi potest, quia Lucas, antequam aliquid narraret dominum fecisse Capharnaum, praeoccupauit hunc locum, quem nunc consideramus, ubi ciues eius et potentiam uirtutis in eo stupebant et ignobilitatem generis contemnebant. nam hoc eum dicit eis dixisse: utique dicetis mihi: medice, cura te ipsum: Lucae narrationem nihil adhuc legatur
Abbreviated transcription (Latin):
tatem eoꝵ. Asuꝑiore ẜmone ꝑabola¬
rum sic tnͣsit. ut non oñdat ꝯseq̃ntis
ordinis ucc̃itatem. Preẜtim quia
iarcus ab istis ꝑabolis non in quod
iste. S in aliud cendens in quod et
lucas ita contexuit narrationem.
ut credibilius oñdatur hoc esse pociꝰ
conseq̾nt̾ gestum quod ip̃i duo con¬
timant adiungunt de naui fua in
qua dormiebat iłx. et de illo miracłõ
expłsoꝵ demonior apud gerasenos
que duo matheus iam suꝑius recolẽs
int̾posuit. Nunc ergo que in pa¬
tria sua dñs dixit uł ei dc̃a sint. uide¬
amus utrum cum aliis duob marto
⁊ luca concordent. Nam iohos lon¬
ge in diu̾sis ⁊ dissimilib narrõnis sue
locisuł dc̃a eẽ dũotalia. uł eum dix¬
isse ꝯmemorat. qualia lit loco tres¬
ceteri meminerunt. et mart᷑ quid̾
eand̾ ꝓpe ꝯmemorat ħomnia que
matheus. uisi ꝙ dñm fabri ⁊ marie
filiun dicit aciuib suis dcm̃. Non
sicut matheus fabri filum. Nec
mirandum est cum utrumiq dici

Expanded text:
m . A superiore sermone parabolarum sic transit, ut non ostendat consequentis ordinis necessitatem: praesertim quia Marcus ab istis parabolis, non in quod iste, sed in aliud tendens, in quod et Lucas ita contexuit narraut credibilius ostendatur hoc esse potius consequenter gestum, quod ipsi duo continuanter adiungunt, de naui scilicet, in qua dormiebat Iesus, et de illo miraculo expulsorum demoniorum aput Gerasenos. quae duo Mattheus iam superius recolens interposuit. nunc ergo quae in patria sua dominus dixerit uel ei dicta sint uideamus utrum cum aliis duobus Marco et Luca concordent. nam Iohannes longe in diuersis et dissimilibus narrationis suae locis uel dicta esse domino talia uel eum dixisse commemorat, qualia meminerunt. Et Marcus quidem eadem prope commemorat hic omnia quae Mattheus, nisi quod dominum fabrum et Mariae filium dicit a ciuibus suis dictum, non, sicut Mattheus, fabri filium. nec mirandum est, cum utrumque dici
Abbreviated transcription (Latin):
to ad hunis miraculi ꝯmemor̃o¬
nem uencrunt: ceitum est. U̾mp
tamen tamqmͣ ex alio narratoĩs
ma cum et illi tacuissent que iste
disset ad hoc miraculum de .u. pãĩb
ocurrerint sibi ⁊ illi tres qui pene
uter ambulant. et iste qui ẜmonũ
uen dm̃i alta consectans ꝑ alia q̃
uitacuerunt cirtumuolauit q̃m¬
admodum et eis ad miratulum de
aninq panib parit̾ ꝯmemorand̾.
non multo post ab eis rursus mal¬
nora reuolaturus occurrit. ¶ Seqr
ego matheus. et ad ip̃m de .u. pa¬
uib fcm̃ narrationem suam ita
aadifunt ad eum discipuli eius di

Expanded text:
do ad huius miraculi commemorationem uenerunt certum est; uerum tamen tamquam ex alia narrationis uia, cum et illi tacuissent quae iste dixisset, ad hoc miraculum de panibus quinque occurrerunt sibi et illi tres qui paene pariter ambulabant et iste qui sermonum domini alta consectans per alia quae illi tacuerunt circumuolauit quodammodo et eis ad miraculum de quinque panibus pariter commemorandum non multo post ab eis rursus in altiora reuolaturus occurrit. XLVI. Sequitur ergo Mattheus et ad ipsum de quinque panibus factum narrationem suam ex accesserunt ad eum di
Abbreviated transcription (Latin):
oes baptista. ip̃e surrexit a mor¬
diis et ideo uirtutes oꝑant᷑ in eo.
ut hesitantem ad huc indicent.
non opus eẽt admouere aliqͥd
de ꝓminciatione qua dubitans
taq hesitans intelligatur. Non
qua illa u̾ba desunt: utro mo¬
do ꝑnunciari potest. ut aut cõ¬
fmatum eum ex alioꝵ u̾bis cre¬
dentem dixisse accipiamus. Aut
adhuc sicut lucas ꝯmemorat he
suꝑius dixerat ab aliis fuisse dc̃m.
ꝙ ioh̾es amortuis resurrexit. In
extremo tamen ip̃o ip̃m herodem
dixisse non tacet quem ego decol¬
laui iolem. hic a mortuis surrexit
que item uerba duob modis pro¬
nunciari possunit. ut aut ꝯfirmã¬
tis aut dubitãtis intelligantur.
Cum autem lucas postea qm h
ꝯmemor auit in aliud tnͣseat.
Duo isti mathens ⁊ marcus ex
Iac occõne narrant q̃mad̾m sit
ib herode iłes occisus. ¶ Dequit᷑
ergo matheus et dicit. Herodes
enim tenuit. ⁊ iolem ⁊ alligauit.
um. ⁊ posuit incanrtem p̃p̃ hero¬
diadem uxorem frĩs sin. Et cet̾a

Expanded text:
baptista; ipse surrexit a mortuis et ideo uirtutes inoperantur in eo, ut haesitantem adhuc indicent. non opus esset admonere aliquid de pronuntiatione, qua dubitans adque haesitans intellegatur. nunc quia illa uerba desunt, utroque modo pronuntiari potest, ut aut confirmatum eum ex aliorum uerbis. credentem dixisse accipiamus, aut adhuc, sicut Lucas commemorat, haescus, qui superius dixerat ab aliis fuisse dictum quod Iohannes a mortuis resurrexerit, in extremo tamen ipsum Herodem dixisse non tacet: quem ego decollaui Iohannem, hic a mortuis resurrexit. quae item uerba duobus modis pronuntiari possunt, ut aut confirmantis aut dubitantis intellegantur. cum autem Lucas, posteaquam hoc commemorauit, in aliud transeat, duo isti, Mattheus et Marcus, ex hac occasione narrant, quemadmodum sit ab Herode Iohannes occisus. Sequitur ergo Mattheus et dicit: Herodes enim tenuit Iohannem et alligauit eum et posuit in carcere propter Herodiadem, uxorem fratris sui, e
Abbreviated transcription (Latin):
oit dimteat ꝙ alii dix̾int nõ
petodes iohem a mortuis surrexisse
s. quia hesitantem ꝯmemorauit
srodem ũbaq eius ita postea po¬
uit. dñtis. Iohem ego decollaui.
unis. est᷑ antem de quo audio eᷤ
alis intlłudimi est aut post hnͣc
festationem confirmasse in ani¬
mis suo quod ab aliis dicebatur
cuim ant pu̾is suis. sicut matheꝰ

Expanded text:
 alii dixerint, non Herodes, Iohannem a mortuis resurrexisse. sed quia haesitantem commemorauit Herodem uerbaque eius ita postea posuit dicentis: Iohannem ego decollaui, quis est autem iste de quo audio ego talia? intellegendum est aut post hanc haesitationem confirmasse in animo suo quod ab aliis dicebatur, cum ait pueris suis, sicut Mat
Abbreviated transcription (Latin):
in anrib ur̃is. ⁊ omnes cestimoni¬
um ilłi dabant. et mirabant᷑ ĩ
uerbis gr̃e que ꝓcedebant de ore
ip̃ius ⁊ dicebant. Nonne hic fi¬
liuis est ioseph: et ait illis. utiq
dicetis michi hanc siłitudinem.
Medice cura te ip̃m. Qnͣta audiui¬
mus fcã in capharnoum: fac et
totum ip̃m narrationis suelocum.
Quid ergo euidencius qm̃ ħ eum
scientem p̾occupasse natrandis
cum utiq iam magna ab illohi
capharnaum dcm̃ fuisse. et pe
nouerit. ⁊ ip̃e ꝯmemoret que nõ¬
dum narrasse utiq scit: n em
tantum ab eius baptismo ꝓgre¬
sus est ut oblitus putetur. non¬
dum se aliquid ꝯmemorasse e
hiis que in capharnaum gera
fuerant. Modo .ni. cepit post bẽpn
aliquid nartare de dño. Sequitur

Expanded text:
omnes testimonium illi dabant et mirabantur in verbis gratiae quae procedebant de ore ipsius et dicebant nonne hic filius est Ioseph et ait illis utique dicetis mihi hanc similitudinem medice cura te ipsum quanta audivimus facta in Capharnaum fac et totum ipsum narrationis suae locum. quid ergo euidentius quam scientem praeoccupasse narrandum, cum utique iam magna ab illo in Capharnaum facta fuisse et ipse nouerit et ipse commemoret quae se nondum narrasse utique scit? neque enim tantum ab eius baptismo progressus est, ut oblitus putetur nondum se aliquid commemorasse de his quae in Capharnaum gesta fuerant; modo enim coepit post baptismum aliquid narrare de
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e solus dixit: multomagis sine
controu̾sia sunt. nec in ip̃o ordine
sñuis aliqͣnto dulsum. alius aliũ
tencat. ꝑtim gestarum tenum.
ꝑtin recordationis sue uideo quid

Expanded text:
ipse solus dixit, multo magis sine controversia sunt: nec in ipso ordine, quamvis aliquanto diversum alius alium teneat, partim gestarum rerum, partim recordationis suae, video quid
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Et lucas quidem sensio¬
nem philippi. et sꝑnsionem an¬
dree in unan sm̃am ꝯstrinxit.
Quod .n. ait. Nonsunt nobis
psusqmͣ .u. panes ⁊ duo pisces:
andeee retulit snsionem. Qđ
u̾o ad iunxit. nisi forte nos eamꝰ
⁊ emamus in omnem ħanc turbã
escas. uideretur ad sensionẽ phi¬
lippi ꝑtinere. nsiꝙ deducentis

Expanded text:
runt: et Lucas quidem responsionem Philippi, et responsionem Andreae, in unam sententiam constrinxit. Quod enim ait: Non sunt nobis plus quam quinque panes et duo pisces; Andreae retulit responsionem: quod vero adjunxit: Nisi forte nos eamus et emamus in omnem hanc turbam escas: Videtur ad responsionem Philippi pertinere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ut fructum ferrent morti. Ita .n. dix̾.
Cum .n. eẽmus in carne. qua suam nõ
esset in carne. qd̾ ita intłłr. Cum eẽmꝰ
erat ut ꝑ p̾uaricationẽ hũndar delit¬
tum. ut postea reułato nouo testõ ꝑ in¬
alibi dicit. Q autem in carne sunt deo
plat̾e uon possunt: et ne putar auisꝙͣ¬
eos dcos aui non dum mortui sinit.
statim sb̾iecit. uos autẽ non eftl su
bonoꝵ sunt deo plac̾e non possint.
uos autem non est inspe carnallibs
modo ale̾ est. Senmatur .ii. coppꝰ ilt
sicut ad corinthios idem dicit. resu¬
get corpus spiritale. Sigͦ nemine

Expanded text:
ut fructum ferrent morti . Ita enim dixit, ut fructum ferrent morti . Ita enim dixit, Cum essemus in carne, quasi jam non essent in carne: quod ita intelligitur, Cum erat, ut per praeuaricationem abundaret delictum, ut postea reuelato nouo testamento per inalibi dicit: qui autem in carne sunt, deo placere non possunt. et ne putaret quiseos dictos, qui nondum mortui sunt, statim subiecit: uos autem non estis inbonorum sunt, deo placere non possunt; uos autem non estis in spe carnalium, sed modo animale est. seminatur enim corpus animale, sicut ad Corinthios idem dicit, resurget corpus spiritale. si ergo neminem
Abbreviated transcription (Latin):
tui põcis ꝯuiuificauit nos xp̃o cuius gr̃a
sumius salui fcĩ. O .ni. ħ dixit ꝯuinifi¬
cauit uos xp̃o. ħ dixit ad corinthios. ut
qui uiuũt. iam non sibi uiuant. S ei
qui ꝓ ip̃is mortuus est ⁊ resurrexit. et
ꝙ hic dicit cuius gr̃a sumus salui fcĩ.
iam uelud ꝑfcm̃ sit loquit᷑ qd̾ ĩspe ten
Nam qd̾ paulo ꝑ ante ꝯmemorail aꝑ¬
tissime alibi dicit. spe .n. salui fc̃i sumꝰ.
ldeo q ⁊ hic sequitur. et tamqmͣ ꝑfec¬
tum enu̾at qd̾ futurũ est. ⁊ simul ĩ qt
exciuit. ⁊ simul sodẽ fecit in celestib in
sed. non dũ autẽ nos. s qr sꝑe certa qd
futurum est iam tenemus. simł sede
nos dixit in celestib. non dũ in nob̃.
s iam in ilło. nanq ne putares iam
turum sequitur ⁊ dicit. ut oñd̾e̾t in su¬
ꝑuenientib scłis suꝑ hũnd antes diui¬
tias gr̃e sue inbenignitate suꝑ nos ĩ xp̃o
mus in carne passiones pc̃cõꝵ que ꝑ¬
legem sunt oꝑabantur in menb̾s nãs

Expanded text:
onuiuificauit nos Christo, cuius gratia sumus salui facti. quod enim hic dixit: conuiuificauit nos Christo, hoc dixit ad Corinthios: ut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. et quod hic dicit: cuius gratia sumus salui facti, iam uelut perfectum sit loquitur quod in spe tenet; nam quod paulo ante commemoraui, apertissime alibi dicit: spe enim salui facti sumus. ideoque et hic sequitur et tamquam perfectum enumerat quod futurum est: et simul, inquit, excitauit et simul sedere fecit in caelestibus in sedet, nondum autem nos; sed quia spe certa, quod futurum est, iam tenemus, simul sedere nos dixit in caelestibus, nondum in nobis, sed iam in illo. namque ne putares iam turum, sequitur et dicit: ut ostenderet in superuenientibus saeculis superabundantes diuitias gratiae suae in benignitate super nos in Christo mus in carne, passiones peccatorulegem sunt, operabantur in membris nostris,
Abbreviated transcription (Latin):
omnnes cecos. uł potius non miror nõ
icu. qr dixit apłus. Qunc iam non
auem de quib in eod̾ loco dicit. Ita qi
us a modo neminem nouimus ẜm car¬
amem. S quia illoꝵ setum uitani
futuran tamqmͣ p̾sentem meditaba
norruptionis ⁊ ĩmortalitatis. ut amͦ
im in ip̃a noticia gaudeannis. Unde
I loco dicit. Si autem resurrexistis cũ
abdext̾am dei sedens. Qͤ sursum sunt
sapitt. non que suꝑ t̾ram. Non dũ
illo resurrexisse testatus est. Unde ⁊̃ dic̃¬
ẜm suam mĩam saluos nos fecit. ꝑ
liuacrũ regñationis. Quis a̾ non
ntelligat in lauacro regnͣonis speni
nob datam salutis future. non iam sa¬
lutem ip̃am que ꝓmittitur. Et tñ qi
era spes est tam ꝙͣ iam dataẽẽt eadẽ
slluis saluos nos inquid fecit. alio qͥppe
boo dilutilsime dicit. Nosin nob̾ ĩp̃is in¬
itansciis adoptionem expectantes re¬

Expanded text:
homines caecos, uel potius non miror non nem, quia dixit apostolus nunc iam non carnem, de quibus in eodem loco dicit: itaque nos amodo neminem nouimus seccarnem: sed quia illorum secum vitam futuram tanquam praesentem meditabatincorruptionis et immortalitatis, ut amodo jam in ipsa notitia gaudeamus. Unde alio loco dicit: Si autem resurrexistis cum ad dexteram dei sedens; quae sursum sunt sapite, non quae super terram. nondum illo resurrexisse testatus est. unde etimisericordiam saluos nos fecit per lauacrum regenerationis. quis autem non intellegat in lauacro regenerationis spem nobis datam salutis futurae, non iam salutem ipsam, quae promittitur? et tamen quia certa spes est, tamquam iam data esset eadem salus, saluos nos, inquit, fecit. alio quippe loco dilucidissime dicit: nos in nobis ipsis ingemescimus adoptionem exspectantes
Abbreviated transcription (Latin):
non erit utiq caro. quia cormptione
mortalitatis mutata uon hẽbit. ẜm
erit. quia ip̃a resurg. et ip̃a mutabi¬
tur. quia ⁊ illud u̾m est qd̾ ait dñs pͦ¬
ea qm̃ resurrexit. palpate ⁊ uidete. qi se¬

Expanded text:
non erit utique caro, quia corruptionem mortalitatis mutata non habebit; seerit, quia ipsa resurget et ipsa mutabitur, quia et illud verum est quod ait Dominus, posteaquam resurrexit, Palpate et videte, quia sp
Abbreviated transcription (Latin):
uatus ꝑfidem. ut hat intim in spe qd̃ in
re postea ꝑficiatur. In xp̃o ht̃ iam qd̾ in se
quia modo iam non est cempus uet̾is testĩ
quo cemꝑale atq carnale regnũ expecte¬
tur a deo. et fc̃a sunt omĩa noua ẜm eandẽ
spem. ut regnum ubi uulla erit mors at
corruptio ꝓmissum teneamus. In resurrec
nouissima destruet᷑ mors. ⁊ fient oĩa no¬
ua cum corruptibile hoc indu̾it incorrup¬
tionem. et mortale ħ indu̾it ĩmortali¬
tatem qd iam fcm est in xp̃o q̃m ẜ̾mcar¬

Expanded text:
d in re postea perficiatur — in Christo habet iam quod in se quia modo iam non est tempus ueteris testamenti quo temporale atque carnale regnum expectetur a deo; et facta sunt omnia noua secundum eandem spem, ut regnum caelorum, ubi nulla erit mors atque corruptio, promissum teneamus. in resurrectnouissima destruetur mors; et fient omnia noua, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem et mortale hoc induerit inmortalitatem, quod iam factum est in
Abbreviated transcription (Latin):
cum non credendi ncc̃itate. S cum iudi¬
candi libertate legend̾ est. Cui tñne in¬
elud̾etur locus ⁊ admmĩetur post̾is ad qd¬
nes difficises tractandas atq ñsandas si¬
gue aclili stili salub̾riuus labor distinc¬
ta est apost̾ioꝵ libris excellencia cano
dam sb̾limit᷑ constituta est. cui su̾iat
om̃is fideł ⁊ pius intlłes ibi siquid̾ ue¬
codex mendosus est. aut int̾pres erraũ
aut tu non intlłigis. In opusculis autẽ

Expanded text:
cum credendi necessitate, sed cum judicandi libertate legendum est. Cui tamen ne intercluderetur locus, et adimiretur posteris ad quaestiones difficiles tractandas atque versandas linguae ac stili saluberrimus labor, distincta est a posteriorum libris excellentia canonadam sublimiter constituta est, cui serviat omnis fidelis et pius intellectus. Ibi si quid vecodex mendosus est, aut interpres erravit aut tu non intelligis. In opusculis autem
Abbreviated transcription (Latin):
õii libroꝵ atq lingnaꝵ concordat
aũttas. In ħ autem ꝑ aulum aliqñ er¬
tasse ⁊ ꝓficiendo mutasse snĩam absit
ut dicamus. qd̾ ⁊̃ ip̃o faustus senfit̃. qmͣ
imꝓbe atq impie dr̃ẽtur maluit ꝙ dĩe
pauli epłam alioꝵ fłitate corruptam
qmͣ qm ip̃ius errore uiciosam. De bn̾
enim libris dicipot̃ aliquid eos hr̃e nõ
consonum fortasse occultiori ⁊ ad dinos¬
cend̾ difficiliori u̾itati. qd̾ aut sic remã¬
si̾t. aut in post̾i̾orib correctum sit. qui t̃

Expanded text:
 librorum atque linguarum concordat auctoritas. in hoc autem Paulum aliquando errasse et proficiendo mutasse sententiam, absit ut dicamus. quod etiam ipse Faustus sensit quam inprobe atque inpie diceretur, maluitque dicere Pauli epistulam aliorum falsitate corruptam quam ipsius errore uitiosam. De his enim libris dici potest aliquid eos habere non consonum fortasse occultiori et ad dinoscendum difficiliori ueritati, quod aut sic remanserit aut in posterioribus correctum sit, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
s in sie . Spe .n. inquid salui fã simnis.
lt sic ibi qd̾ dc̃m est amodo neminẽ
iusum spanius. Ille qinppe iam resur¬
rexit. et mors illi ult᷑ uon dũabit᷑. q̃ra ⁊¬
si nou̾amus ẜm carnem cum ad huc mori¬
turus ẽẽt. In erat quippe in eius morte cofͤ
illa mortalitas qf̃ ꝓpͥe carneui appellat
aplus. s iam minc non nouimus. Illud
nuĩ eius mortale: iam iuduit ĩmortalitatẽ.
¶nde ẜm pͥstinam ĩmortalitatẽ i au caro
appellari uon possit. Itaq ip̃ius loci cõtexti¬
onem. ubi ħ snĩa est de qua isti calũpuiant̃
couside̾uus. ut hoc qd dico mag̃ eluceat.
caritas inquid xp̃i compellit nos iudican¬
ut qui uiuũt iam non sibiuiuant. S ei
qui pro ip̃is mortuus est ⁊ resurrexit. Itaq¬
nouimnis. certe iam nunc cui uis apparet
sibi uiuant. S dei qui ꝓ ip̃is mortuiss ẽ. ⁊
resurrexit. Q̾ .ii. est aliuid nou sibi. s illi
uiuant nisi ut nõ ẜm carnem uiuant. ĩ
ẜm sp̃m in spe resurrectionis que iam ex

Expanded text:
sed in spe — spe enim, inquit, salui facti sumus - sic et ibi dictum est: amodo neminem missum speramus. ille quippe iam resurrexit et mors ei ultra non dominabitur. quem etsi noueramus secundum carnem, cum adhuc moriturus esset — inerat quippe in eius corpore illa mortalitas, quam proprie carnem appellat apostolus — sed iam nunc non nouimus; illud enim eius mortale iam induit immortalitatem, unde secundum pristinam mortalitatem iam caro appellari non possit. Itaque ipsius loci contextionem, ubi haec sententia est, de qua isti calumniantur, consideremus, ut hoc quod dico magis eluceat. caritas, inquit, Cut qui uiuunt iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. itaqunouimus. certe iam nunc cuiuis apparet psibi uiuant, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. quid est enim aliud: non sibi, sed illi uiuant, nisi ut non secundum carnem uiuant in secundum spiritum in spe resurrectionis, quae iam ex
Abbreviated transcription (Latin):
u̾at. quia eũ resurrexisse nou̾at. ⁊ ultͣ ei
mortem dñaturani. ⁊ quia om̃s n ilło si
non dum re iam tũ spe. ħ simius sequit᷑
et dicit. Si quia igitur in xp̃o noua crea¬
tura uet̾a transierunt. ecce fc̃a sunt noua.¬

Expanded text:
uerat, quia eum resurrexisse nouerat et ultra ei mortem non dominaturam. et quia omnes in illo, etsi nondum re, iam tamen spe hoc sumus, sequitur et dicit: si qua igitur in Christo, nona creatura; netera transierunt, ecce facta sunt o
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ illi in spe iam ꝓmissum cenebant ẽi¬
to gͦ melius. qnͣto teligiosius dine sas¬
ture. ita ꝑtractantur. ut discussis oitib
concordore inueniant᷑. qmͣ deficienti
homĩe inq̃one qm solu̾e non põt tñꝙͣ¬

Expanded text:
m erat, quod illi in spe promissum tenebant? Quanto ergo melius, quanto religiosius divinae Scripturae ita tractantur, ut discussis omnibus concordare inveniantur, quam deficiente homine in quaestione quam solvere non pot