comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
antenos ex quo cẽ uł dici coepit hora nouissima¬
Quod aũt ideo uidetur uenerationi tuae conp̃hendi non posse
temporũ mensuras ut definiatur quo anno futurus ẽfinis qr
secundũ ꝓmissionem dñi breuiabunt dies illi. prorsus non in¬
tellego : si enim si c breuiabunt ut fiant explurib pauciores
quȩ & secundũ quã ueritatẽ futurierant plures nisi breuia¬
rent̃ : eb domades enĩ sc̃i danihelis non ad primũ dñi aduen¬
tum sicut plurib uisum est: sed ad secundum potius existima
res ꝑtinere. Ita ne ergo breuiabuntur. ut uel una in eis eb¬
domada minus futurasit: & falsaerit ꝓphetia quȩ tanta
diligentia numerum eb domadarum definire curauit. ut
qui dam diceret etiam dimidio ebdomadis implendum :
inde quale est ut putemus ignorasse danihelem uł potius
angelum a quo ista discebat breuiaturũ dñm dies illos.
& errasse ut hoc diceret uł scisse quidem. sed ei quẽ do cebat

Expanded text:
ante nos, ex quo esse uel diei coepit hora nouissimaante nos, ex quo esse uel diei coepit hora nouissimaQuod autem ideo uidetur uenerationi tuae comprehendi non posse temporum mensuras, ut definiatur, quo anno futurus est finis, quia secundum promissionem domini breuiabuntur dies illi, prorsus non intellego. si enim sic breuiabuntur, ut fiant ex pluribus pauciores, quaero, secundum quam ueritatem futuri erant plures. nisi breuiarentur? hebdomades enim sancti Danihelis non ad primum domini aduentum, sicut pluribus uisum est, sed ad secundum potius existimas pertinere. itane ergo breniabuntur. ut uel una in eis hebdomada minus futura sit, et falsa erit prophetia, quae tanta diligentia numerum hebdomadarum definire curauit, ut quiddam diceret etiam dimidio 1. hebdomadis implendum? minde quale est, ut putemus ignorasse Danihelem uel potius angelum, a quo ista discebat. breuiaturum dominum dies illos et errasse, ut hoc diceret, uel scisse quidem, sed ei, quem docebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ trans asta & ñ dũ uenit terminus scłi huc accedit qr
inspecta diligenter ecclesiastica historia repperitur
apłs iohannes longeante fusse defunstus. quãquinq
milia quingenti anni. a generis humani exordio con¬
plerent᷑ ñdũ eratitaq hora nouissima: sisex miliũ
annorum pass duo decima idest quingenti anni. uel
unius horaspatium deputatur: Porro sisecundum
scripturas unũdiem mille annos eẽ ponamus. multo
magis olim transit tam longidiei hora nouissima:
Nondico siuicsima quasta passetus qui sunt anni pau¬
lo ãplius qua draginta : sed si duo decima deputetur
quȩ illos annos duplos habet. Unde conuenientius
ille apłs credit̾: horã posuisse ꝓtempore quȩ hora quã
longa sit ignoramus: quia ñ ẽ nr̃m scire tẽpora quȩ
pater posut insua potestate. quãuis eam nouissimã
nouerimus: multo magis utiq nos quã qui fuerunt

Expanded text:
esse transacta et nondum uenit terminus saeculi. huc accedit, quia esse transacta et nondum uenit terminus saeculi. huc accedit, quia inspecta diligenter ecclesiastica historia reperitur apostolus Iohannes longe ante fuisse defunctus, quam quinque milia quingenti anni a generis humani exordio complerentur. nondum erat itaque hora nouissima, si sex milium annorum pars duodecima, id est quingenti anni uel unius horae spatium deputatur. porro si secundum scripturas unum diem mille annos esse ponamus, multo magis olim transiit tam longae diei hora nouissima; non dico, si uicesima quarta pars eius, qui sunt anni paulo amplius quadraginta, sed si duodecima deputetur, quae illos annos duplos habet. unde conuenientius ille apostolus creditur horam posuisse pro tem- pore, quae hora quam longa sit, ignoramus, quia non est nostrum scire tempora. quae pater posuit in sua potestate. quamuis eam nouissimam nouerimus multo magis utique nos, quam qui fuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
est: & ec ce ista hora quã longa est: nec tam̃ estille men¬
titus : sed utiq intellegendus est horã ꝓtẽporeposiusse
qđ ñ nulli sic accipiunt ut sex annorũ milia constituanT
uelut unũ diem. eumꝙͥ in pastes uelut horas duodecim
pastiant᷑. ut si quingentos annos postremos hora uide¬
atur habere . postrema. in quib annis iam iohannes
inquiunt loquebatur quando nouissimãhoram ẽẽ
dicebat. sed aliud est nosse aliquid aliud suspicari Cur
enim ñ potius si sex annorũ milia deputandus ẽ unus
dies ñ duo decima seduicesima quasta passeius una
horaest. id est ñ quingenti sed ducenti quinquagin ta
anni : Totus enĩ dies totus circuitus solis ueriis nuncupat᷑
uiginti & quat tuor horis rursus exoritur : ac ꝑ hoc hora
ista nouissima ex quo tẽpore id locutus ẽ iohannes. ante.
ferme septingentos annos: ut minimũ iam repperiunt᷑

Expanded text:
est. et ecce ista hora quam longa est! nec tamen est ille menest. et ecce ista hora quam longa est! nec tamen est ille mentitus, sed utique intellegendus est horam pro tempore posuisse. quod nonnulli sic accipiunt, ut sex annorum milia constituant uelut unum diem eumque in partes uelut horas duodecim partiantur. ut sic quingentos annos postremos hora uideatur habere postrema; in quibus annis iam Iohannes, inquiunt, loquebatur, quando nouissimam horam esse dicebat. Sed aliud est nosse aliquid aliud suspicari. cur enim non potius, si sex annorum milia deputandus est unus dies, non duodecima sed uicesima quarta pars eius una hora est, id est non quingenti sed ducenti quinquaginta anni? totus enim dies, totus circuitus solis uerius nuncupatur uiginti et quattuor horis rursus exoritur. ac per hoc hora ista nouissima, ex quo tempore id locutus est Iohannes, ante ferme septuaginta annos ut minimum iam reperitur
Abbreviated transcription (Latin):
hendisse prȩsumis. hoc sentis qđ ego: nouissima enim
ista eẽ tẽpora : multis reb signis apparentib quȩ dñm
prȩdixisse legimus om̃s quica credimus cornimus. Sed
& mille annorũ tẽpus sieorum finis cẽt scłifinis. posset
uniuersũ dici nouissimũ tẽpus uł etiã nouisfimus dies
quia scriptũ est. Mlle anni ante o culostuos. tã quã
dies unus ut quicquid ꝑ cosdem annos gereretur: nouis¬
simo tẽpore uł nouissimodie. diceretur geri Iterũ mnĩdico.
qđ in haccausa sȩpedicendũ est: consideremus qđ a nte mul¬
tos annos dixerit beatus iohannes euangelista. nouissi¬
ma horaest: namsi tunc essemus. hoc audito quando cre¬
deremus totannos postea transituros. an ñ potius ipso
adhuc iohanne in corpore constituto dnmsperaremus
ẽẽ uenturum : neq enĩ dixit nouissimũ tẽpus est. aut no¬
uissimus annius aut mensis aut dies. sed noussima hora

Expanded text:
hendisse praesumis, hoc sentis, quod ego. Nouissima enim hendisse praesumis, hoc sentis, quod ego. Nouissima enim esse ista tempora multis rerum signis apparentibus, quae dominum praedixisse legimus, omnes, qui ea credimus, cernimus. sed et mille annorum tempus, si eorum finis esset saeculi finis, posset uniuersum dici nouissimum tempus uel etiam nouissimus dies, quia scriptum est: Mille anni ante oculos tuos tamquam dies unus, ut, quicquid per eosdem mille annos gereretur, nouissimo tempore uel nouissimo die diceretur geri. iterum enim dico, quod in hac causa saepe dicendum est: consideremus, ante quam multos annos dixerit beatus Iohannes euangelista: Nouissima hora est. nam si tunc essemus, hoc audito quando crederemus tot annos postea transituros ac non potius ipso adhuc Iohanne in corpore constituto dominum speraremus esse uenturum? neque enim dixit \'nouissimum tempus est\' aut \'nouissimus annus\' aut \'mensis\' aut \'dies\', sed: Nouissima hora
Abbreviated transcription (Latin):
Euangelium quidem dicit. dedie & hora nemo scit : Egoaũt
inquis ꝓ inpossibilitate sensus meidico. neq mensem neq
annum aduentus ipsius sciriposse. Idenĩ hoc uide t̃ sonare
tã quã non possit sciri. quo anno uenturussit. sed possit
qua eb domade annorum uł qua decade. tãquã dici
posset atq definiri intraillos uł illos septẽ annos. aut
intraillos uł illos decem annos qđ sine hoc quidem
conp̃hendi potest: quȩro utrum sic saltim possit definiri
tempus aduentus eius ut cũ uenturũ eẽdicamus intra
istos uerbi gratia quinquaginta uł centũ annos. uł
quot libet seu maioris numeri. scuminoris annorum
sed quo corũ nos ignorare hoc si iam conp̃hendisti mul¬
tũ est qđ conp̃hendere potiusti Id ipsũ ẽ aũt qđ rogo ut
nob̵ benignus impestias adhibens idonea documenta
quib id potueris indagare. Sicũt neq hoc te conp̃¬

Expanded text:
Evangelium quidem dicit, « De die et hora nemo scit » : ego autem, Evangelium quidem dicit, « De die et hora nemo scit » : ego autem, inquis, \'pro inpossibilitate intellectus mei dico neque mensem neque annum aduentus ipsius sciri posse\'. ita enim hoc uidetur sonare, tamquam non possit sciri, quo anno uenturus sit, sed possit sciri, qua hebdomade annorum uel qua decade, tamquam dici possit atque definiri intra illos uel illos septem annos aut intra illos uel illos decem annos. quod si ne hoc quidem comprehendi potest, quaero. utrum sic saltem possit definiri tempus aduentus eius, ut eum uenturum esse dicamus intra istos uerbi gratia quinquaginta uel centum annos uel quotlibet seu maioris numeri seu minoris annorum. sed, in quo eorum, nos ignorare. hoc si iam comprehendisti, multum est, quod comprehendere potuisti. id ipsum est autem, quod rogo ut uobis benignus impertias adhibens idonea documenta, quibus id potueris indagare: si autem neque hoc te compre
Abbreviated transcription (Latin):
eis a quib: audiebant instare diem dñi neforte cũ transi¬
ret tempus quo eũ cradiderant ẽẽuenturũ & uenisse
ñ cernerent. etiã cetera fallaciter sibi ꝓmitti arbi¬
trantes. & deipsa mercede fidei desperarent. Non ergo
ille diligit aduentũ dm̃ quicũ aosserit ꝓpinquare
ardore cariatis ex pestat. Nam sitanto magis dili¬
git᷑ dñs quanto magis creditur &p̃dicatur citius cẽ
uenturus: Magis eũ diligebant qui eius aeduentũ ram
instare dicebant: quã hi quos apłs eis credereꝓhibebat.
uł ipse apłs. qui hoc utiq ñ credebat. sicũt onerosa ñ ẽ
infirmitas mea sc̃itati tuae peto a pertius non graueris
exponere quo modo dixeris neminem posse tẽporum
mensuras colligere neforte hoc & mihi uideatur : quod
etiã caritatituȩ & frustra quilibet nr̃am ex pectet ab
altero. Cũ hoc enĩ dixisses. deinde subdidisti & custi

Expanded text:
eis a quibus audiebant instare diem Domini, ne forte cum transieis a quibus audiebant instare diem Domini, ne forte cum transisset tempus quo eum crediderant esse venturum, et venisse non cernerent, etiam caetera fallaciter sibi promitti arbitrantes, et de ipsa mercede fidei desperarent. Non ergo ille diligit adventum Domini, qui eum asserit propinquare, ardore caritatis expectat. nam si tanto magis diligitur dominus, quanto magis creditur et praedicatur citius esse uenturus, magis eum diligebant, qui eius aduentum iam instare dicebant, quam hi, quos apostolus eis credere prohibebat, uel ipse apostolus, qui hoc utique non credebat. Si autem onerosa non est infirmitas mea sanctitati tuae, peto apertius non graueris exponere, quo modo dixeris neminem posse \'temporumensuras colligere; ne forte et hoc mihi videatur quod etiam Charitati tuae, et frustra quilibet nostrum instrui exspectet ab altero. Cum hoc enim dixisses, deinde subdidisti et aisti:
Abbreviated transcription (Latin):
tib cius aduentũ : & adhibes apłi testimoniũ cuius uerba
sic ponis. decetero reposita ẽmihi corona iustitiae
quã reddet mihi dñs iustus iudex in illa die : non solum
sicut ex cuangelio cõmemoras: iusti fulgebunt sicut sol
in regno patrissui. & qđ ꝓphetadicit. Ecce enĩ caligo
& tenebrȩ operient t̃rã suꝑ gentes: in te uero appare¬
bit dñs. & ma iesta seius in te uidebit̃. Itẽ qđ scriptũ est
Quiuero exspectant dñm exultabunt cũ uirtute: ꝓducent
pminas sicut aquilȩ current & ñ labor abunt. ãbul abun
& ñ esurient. hoc plane piissime & uerissimedicis. cõ¬
mendans corumbeatitudinẽ quidiligunt a duentũ dñ
Sedillis quib dicebat apłs. ñcito moueamini mente quasi
instet dies dñi. Diligebant utiq aduentũ dñi : nec cos hoc
dicens dostor gentium ab illa dilectione frangebat: qua
ut in flãmarent᷑ uolebat. Et ideonolebat utcrederent

Expanded text:
tibus eius aduentum et adhibens apostoli testimonium, cuius uerba tibus eius aduentum et adhibens apostoli testimonium, cuius uerba sic ponis: De cetero reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus iustus iudex in illa die, non solum sicut ex euangelio commemoras, iusti fulgebunt sicut sol in regno patris sui. et quod propheta dicit: ecce enim caligo et tenebrae operient terram super gentes, in te uero apparebit dominus et maiestas eius in te uide- bitur. item quod scriptum est: qui uero exspectant dominum, exsultabunt cum uirtute, producent pennas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient. Hoc plane piissime et uerissime dicis commendans eorum beatitudinem. qui diligunt aduentum domini. et illi, quibus dicebat apostolus: Non cito moueainstet dies Domini, diligebant utique adventum Domini, nec eos haec dicens Doctor gentium ab illa dilectione frangebat, qua ut inflammarentur volebat, et ideo nolebat ut crederent
Abbreviated transcription (Latin):
distum ẽẽ iuda eorum. quȩ continuo post paucos an¬
nos fuerunt transitura. & nunc nouimus esse
trans asta. Euersa sclicet ciuitate : inqua regnũ
eorum fuerat constitutũ. Pro inde qđ ex da nihelo
de int̃festa bestia posuit uenerabilitas tua & de
reliquarumbestiarum regno. & interhȩc defilio ho¬
minis ueniente cum nubib caeli: manifestũ cẽdixisti
intellegentib scripturam Sed si fueris dignatus expo¬
nere: quomodo ista ꝑtineant ad cognoscendũ tẽporis
spatium post qđerit saluatoris aduentus. ltaut in¬
ueniantur sineulla ambiguita temae nifesta : fatebor
etiam ipse cũ magna astione gratiarum illud qđ ait
dr̃is Non ẽ uestrũ scire tẽpora tantũ modo apłis esse
distum. ñ posteris corũ qua fuerant cognituri. dili¬
gendus ergo est & ex spestandus dñi sicut sc̃ȩ exhor¬
taris aduentus magnã dicis cẽbeatitudinẽ diligen¬

Expanded text:
dictum esse Iudaeorum, quae continuo post paucos andictum esse Iudaeorum, quae continuo post paucos annos fuerant transitura et nunc nouimus iam esse transacta euersa scilicet ciuitate, in qua regnum eorum fuerat constitutum. Proinde, quod ex Danihelo de interfecta bestia posuit uenerabilitas tua et de reliquarum bestiarum regno et inter haec de filio hominis ueniente cum nubibus caeli, manifestum esse dixisti intellegentibus scripturam. sed si fueris dignatus exponere, quo modo ista pertineant ad cognoscendum temporum spatium, post quod erit saluatoris aduentus, ita ut inueniantur sine ulla ambiguitate manifesta, fatebor etiam ipse cum magna actione gratiarum illud, quod ait dominus: Non est uestrum scire tempora, tantum modo apostolis esse dictum, non posteris eorum, qui ea fuerant cognituri. Diligendus ergo est et expectandus domini, sicut sancte hortaris, aduentus, magnam dicens esse beatitudinem diligen
Abbreviated transcription (Latin):
ipseuidet aliquanto euidentiore significationesteti
siteñ qui modo tenet uł quid teneat. uł sibi uelit qđ a it
demedio fiat : potest quisq seco astare ut intellegat
demedio fiat: hic tacetur omnino. Item dñs inquis
in euangelio increpat iudȩos dicens. Et tusi cognouis¬
ses tẽpus uisitationis tuae forsitan ꝑmansisses. nunc
aũt abscondita sunt ab oculis tuis. sed hoc ad tẽpus
primiaduentus dñiꝑtinet ñ secundi. dequonunc
questio est desecundo quippe aduentusuo: dixit Non
est uestrũ scire tẽpora : ñ deprimo deillo enĩ ab eo
quȩ sierunt discipuli quẽ sperabant: ñ deisto quem
iam uidebant. Si enĩ primũ eius ad uentũ iudei cogno¬
uissent nũ quã dñm gloriae crucifixissent. & ideo
non euesti sed ꝑmanere potuissent. Iã uero qđ ait
adeos pęnitentiã agite cõpleta sunt tẽpora. cre¬
dite euangelio: etiam ipsefirmasti de his tẽporib

Expanded text:
ipsum uidetur aliquanto euidentiore significatione tetigipsum uidetur aliquanto euidentiore significatione tetigsit enim, qui modo tenet, uel quid teneat uel quid sibi uelit, quod ait: De medio fiat, potest quisque se coartare, ut intellegat de medio fiat, hic tacetur omnino. lItem dominus\', inquis, \'in euangelio increpat Iudaeos dicens: Et tu, si cognouisses tempus uisitationis tuae, forsitan permansisses; nunc autem absconsa sunt ab oculis tuis\'. sed hoc ad tempus primi aduentus domini pertinet, non secundi, de quo nunc quaestio est. de secundo quippe aduentu suo dixit: Non est uestrum scire tempora, non de primo: de illo enim ab eo quaesierunt discipuli, quem sperabant, non de isto, quem iam uidebant. si enim primum eius aduentum Iudaei cognouissent, numquam dominum gloriae crucifixissent et ideo non euerti sed permanere potuissent. iam uero quod ait ad eos: Paenitentiam agite, completa sunt tempora, credite in euangelio, etiam ipse firmasti de his temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
dotenet teneat. donec demedio fiat: & tunc reue¬
labit᷑ illȩ in imicus quẽ dñs iħs interficiet sp̃u oris sui:
quȩ uerba a postolica : utinam ñ tantũ modo poneres
uerum etiam exponere dignareris: Ita sa ne obscura
sunt & mysticȩ dista: ut tam̃ appareat eum nihil desta¬
tutis dixisse tẽporib nullũq eorum inter uallum spatiũq
Iam enĩ mysterium operatur iniquitatis. hoc iniquitatis
mysteriũ quomodo libet intellegat᷑ quidsit ab aliosic
ab alio cũt sic quã diutam̃ operet occultũ ẽ neq id
ex pressit apostolus tã quã homo ex eorũ numero. quib:
distũ ẽ. Non ẽ uestrũ scire tẽpora quã uis enĩ nondũ int̃
eoserat quando eis hocdistũ est: ad eorũ tam̃ collegiũ atq
societatem. etic̃ipsum non ambigius ꝑtinere : Itẽ qđ
sequit Tantũ modo quitenet teneat donec demedio fiat
Et tunc reuelabit̃ ille imquus que d ñ siħs int̾ficiet spuors
sui : docetnos antichristũ manifestum futurũ siquidem

Expanded text:
do, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui. quae uerba apostolica utinam non tantum modo poneres, uerum etiam exponere dignareris; ita sane obscura sunt et mystice dicta, ut tamen appareat eum nihil de statutis dixisse temporibus nullumque eorum interuallum spatiumqueIam enim mysterium operatur iniquitatis. hoc iniquitatis mysterium quo modo libet intellegatur quid sit ab alio sic ab alio autem sic; quam diu tamen operetur, occultum est. neque id expressit apostolus tamquam homo ex eorum numero, quibus dictum est: Non est uestrum scire tempora; quamuis enim nondum inter eos erat, quando eis hoc dictum est, ad eorum tamen collegium atque societatem etiam ipsum non ambigimus pertinere. Item, quod sequitur: Tantum, qui modo tenet, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, quem dominus lesus interficiet spiritu oris sui, docet nos Antichristum manifestum futurum, si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dhonorabilem fratrem nr̃m maximũ litteras dedimus. cre¬
Adentes eũ gratanter etis supturum : utrũ tam̃ aliquid¬
ꝓfocerimus ꝓxima occasione quam repperire potueris.
dignare rescribere: sciat sane ꝓlixas epistolas ad familia¬
rissimos nr̃os. ñ solũ laicos uerũ etiam ep̃cos. sic quomodo
ista scripta est ad eos scribere nossolere . ut &cito scribant᷑
& carta teneatur cõmodius cũ legunt᷑ ne forte istũ morem
nr̃m. nesciens fastum sibi arbitrecur in uiriam. EXEł¬

Expanded text:
honorabilem fratrem nostrum Maximum litteras dedimus, credentes eum gratanter eas suscepturum: utrum tamen aliquidfecerimus, proxima occasione, quam reperire potueris, dignare rescribere. Sciat sane prolixas epistolas ad familiarissimos nostros, non solum laicos, verum etiam episcopos, sic quomodo ista scripta est, ad eos scribere nos solere, ut et cito scribantur, et charta teneatur commodius cum leguntur, ne forte istum morem trum nesciens, factam sibi arbitretur injuriam.
Abbreviated transcription (Latin):
paulatim fides causa ꝑsecutionis crescebat in scłis
stistis regib xp̃ianis. ubiq in paruo tẽpore eugłin
xp̃i penetrauit expositio sa nebeati danihelis
de ebdoma dibus quã uissanstus conprb̃t nr̃ hie¬
ronimus exposuit qualit̃ dostores ecclȩsi arã cradi¬
ait periculo sum eẽ demagistrorũ ecclesiarum
iudicare sententiis & al terum prȩferre alteri
quanto magis hoc lettor fa cere ñpotest quod
magister saceredubitauit: nos aũt credimus qđ dñs ait:
quia caelũ & terra transiet : Iota aũt unũ uł unus & pex
ñ transiet alege donec omnia fiant. Quomodo ergo
in ysteriũ ebdomarum sit impletum usq ad natiuita¬
tem & passionẽ xp̃i ammiror: cũ illud indimidio ebdo¬
made ꝓpheta locutus est dicendo. indimidia ebdomade
tolletur sacrificiũ meũ : & supplicatio desolationum
interitus & adsa crificium ergo ab ominatio si iam¬

Expanded text:
paulatim fides, causa persecutionis, crescebat in saeculis, paulatim fides, causa persecutionis, crescebat in saeculis, factis regibus Christianis ubique in paruo tempore euangelium Christi penetrauit. Expositio sane beati Danihelis de hebdomadibus, quamui sanctus conpresbyter noster Hieronymus exposuit, qualiter doctores ecclesiarum tradiir conpresbyter noster ait periculosum esse de magistrorum ecclesiarum iudicare sententiis et alterum praeferre alteri, quanto magis hoc lector facere non potest. quod magister facere dubitauit! nos autem credimus, quod dominus ait. quia caelum et terra transiet, iota autem unum uel u nus apex non transiet a lege, donec omnia fiant. quo modo ergo mysterium hebdomadarum sit impletum usque ad natiuitatem et passionem Christi, admiror. cum illud in dimidio hebdomadae propheta locutus etolletur sacrificium meum, et supplicatio, desolationum interitus, et ad sacrificium abominatio »
Abbreviated transcription (Latin):
missio talis fuit ut ipsi apłi eius nominis & resurrec¬
tionis testes fierent inhierus alẽ & in iudȩã & insa ma¬
ricam &usq ad extremũ terrae. &capłs hac austoritate
docet : sed dico nũ quid ñ audier̃ : in omnẽ terrã exiuit
sonus eorum : & infines orbis terrae uerba eorum. Item
ꝓpter spem quȩ reposita est uobis quã ante audistis in
uerbo ueritatis euangelii qđ aduerit inuos. sicut & in
omni mundo est frustificcins & crescens: sed a pastolis
initiata fides ingentib habuit multos ꝑsecutores: ut
retenta tardius inualesceret: ut illud impleretur
Ante hȩc om̃a. p̃rimũ inuos manus in mitcent suas.
& ꝑ sequent᷑ & tradent insinagogis & incustodiis. du¬
centes ad reges & adp̃sides ꝓpẽ nom̃ meũ. ut illud
impleret᷑ qđ scriptũ erat: & uelociter reȩdificabe¬
ris q̃uib destrusta es: Nam ex quo clementissumi un¬
peratores xp̃iani dĩ uoluntate eẽ coep t̃: quic quid

Expanded text:
missio talis fuit, ut ipsi apostoli eius nominis et resurrecmissio talis fuit, ut ipsi apostoli eius nominis et resurrectionis testes fierent in Hierusalem et in Iudaeam et in Samariam et usque ad extremum terrae, et apostolus hac auctoritate docet: Sed dico, numquid non audierunt? \'in omnem terram exiuit sonus eorum et in fines orbis terrae uerba eorum\'. item: Propter spem, quae reposita est uobis, quam ante audistis in uerbo ueritatis euangelii, quod aduenit in uos, sicut et in omni mundo est fructificans et crescens. sed apostolis initiata fides in gentibus habuit multos persecutores, ut retenta tardius inualesceret, ut illud impleretur: Ante haec omnia primum in uos manus inmittent suas et persequentur et tradent uos in synagogas et in custodias ducentes ad reges et ad praesides propter nomen meum, ut illud impleretur, quod scriptum erat: Et uelociter reaedificaberis. quibus destructa es. nam ex quo clementissimi imperatores Christiani dei uoluntate esse coeperunt, quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
nifestũ : in euangelio sc̃ilucae : & hierusalem calcabitur inquit¬
& gentib donec impleant᷑ tẽpora gentium hoc facstum est:
& fieri nullilubi est & in sequit᷑: & erunt signa in soleluna
& stellis & in terra pressura gentium: ea quȩ patimur con¬
fiteri & poena compellit. si forte ñ cu ret uoluntas: Nã
in uno tẽpore & signa in cȩlo & pressurã gentiũ in terris.
ab hominib uideri & sustineri manifestũ ẽ. Et insequit
arescentib hominib: prȩtimore & exspectatione quȩ suꝑ¬
uenient uniuerso orbi Nullam patriã nullũ locum
nr̃is temporib ñ ad fligiaut humiliari cestũ ẽ sicut
distũ ẽ. Pretimore & exspectatione quȩ suꝑ uenient
uniuerso orbi & om̃a signa quȩ superius euangelium¬
legentib manifestat : ex maxima paste conpleta sunT
Qđ ccũt distũ est. p̃dicabit̃ hoc euangeliũ in uniuerso
mundo & tunc ueniet finis p̃rius qđ ipsius dñi repro¬

Expanded text:
nifestum in euangelio sancti Lucae: Et Hierusalem calcabitur nifestum in euangelio sancti Lucae: Et Hierusalem calcabitur a gentibus, donec impleantur tempora gentium. hoc factum est et fieri nulli dubium est. et insequitur: Et erunt signa inluna, in luna. in stellis et in terra pressura gentium. ea, quae patimur, confiteri et poena compellit, si forte non curet uoluntas: nam in uno tempore et signa in caelo et pressuram gentium in terris ab hominibus uideri et sustineri manifestum est. et insequitur: Arescentibus hominibus prae timore et expectatione, quae superueniunt uniuerso orbi. nullam patriam, nullum locum nostris temporibus non affligi aut humiliari certum est, sicut dictum est: Prae timore et expectatione, quae superueniunt uniuerso orbi, et omnia signa, quaxima parte completa sunt. Quod autem dictum est: Et praedicabitur hoc euangelium in uniuerso mundo et tunc ueniet finis, prius quod ipsius domini repro
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius sciriposse sed signa quȩ sunt aduentus. uidendo &
credendo exspestare me conuenit. & credentib escam
hanc retribuere. ut exspectantes diligant aduentũ eius
quidixit. hȩc omnia cũ uideritis: scitote qm̃ ppeest in¬
ianuis: signa ergo euangelica & ꝓphetica quȩ in nobis
cõpleta sunt : aduentũ dñi manifestant pã frustra aut
qui quȩr̃ aut quicalũniant dies &annos in compaito con¬
phendere quȩrunt : cũ seriptũsit quia &nisi ad breuati
fuissent dies illi ñ fieret salua omnis caro sed ꝓpt̃ elestos
breuiabunt᷑ dies illi. Cestum ẽ tẽpus carere cõpatũ : qđ
breuiandũ ẽ adño qui tẽpora constituit: adppinquasse
aũt aduentũ : cuius signa aduentus aliqua uidimus. exhis
quȩ stistae sunt eẽ completa. G iterũ dicit his aũt fierunci¬
pientibus respirabitis & leuabitis capita ur̃ ai qm̃ad ꝓ
pinquabit redẽptio ur̃a quȩ cũt signa dixit uidend& ma¬

Expanded text:
ipsius sciri posse; sed signa quae sunt aduentus uidendo et ipsius sciri posse; sed signa quae sunt aduentus uidendo et credendo et expectare me conuenit et credentibus escam hanc retribuere, ut expectantes diligant aduentum eius, qui dixit: Haec omnia cum uideritis, scitote, quoniam prope estinianuis. signa ergo euangelica et prophetica, quae in nobis completa sunt, aduentum domini manifestant. nam frustra, aut qui quaerunt aut qui calumniantur, dies et annos in computo comprehendere quaerunt, cum scriptum sit, quia: Et nisi adbreuiati fuissent dies illi, non fieret salua omnis caro; sed propter electos breuiabuntur dies illi. certum est tempus carere computum, quod breuiandum est a domino, qui tempora constituit; adpropinquasse autem aduentum, cuius signa aduentus aliqua uidimus ex his, quae facta sunt, esse completa. et iterum dicit: His autem fieri ipientibus respirabitis et leuabitis capita uestra, quoniam adpropiabit redemptio uestra. quae autem signa dixit uidenda, ma
Abbreviated transcription (Latin):
dñi diligendus & exspectandus est enĩ magnabeatitu¬
do diligentib eius aduentũ : sicut cestimoniũ ꝑhibet bea¬
tus apłs paulus. Decetero inquit reposita est mihi
corona iustitia e quã red det mihi dñs iustus iudex
in illa die nonsolũ cũt mihi sed & his quidiligunt ad¬
uentũ dñi. Et dñs in euangelio. Tunc iusti fulgebunt
sicut sol in regno patrissui ltẽꝓpheta. Ecce enĩ tenebrȩ
& caligo operient terrã suꝑgentes . Inte uero apparebit
dñs. & maiestas cius in teuidebit̃. Itẽꝓpheta qui uero exs¬
pestant dñm: exultabunt cũ uir tute: ꝓducent pennas sicut
aquilȩ : current & ñ laborabunt. ãbulabunt & ñesurient¬
& plurima talia quȩ adbeatitudinẽ eorũ ꝑtinent quidi¬
ligunt aduentũ dñi inueniunt᷑ qđ aũt nemopossit men¬
suras tẽporũ colligere manifestũ ẽ: Cugłm quidem dicit¬
dedie& hora nemoscit: Ego aũt ꝓispossibilitate intellec¬
tus mei dico. neq diem neq mensem. neq annũ aduentus

Expanded text:
domini diligendus et expectandus. est enim magna beatitudo diligentibus eius aduentum, sicut testimonium perhibet beatus apostolus Paulus: De cetero, inquit, reposita est mihi corona iustitiae, quam reddet mihi dominus iustus iudex in illa die, non solum autem mihi sed et his, qui diligunt aduentum domini. et dominus in euangelio: Tunc iusti fulgebunt sicut sol in regno patris sui. item propheta: Ecce enim tenebrae et caligo operient terram super gentes; in te uero apparebit dominus et maiestas eius in te uidebitur. item propheta: Qui uero expectant dominum, exultabunt cum uirtute, producent pennas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient. et plurima talia, quae ad beatitudinem eorum pertinent, qui diligunt aduentum domini, inueniuntur. Quod autem nemo possit temporum mensuras colligere. manifestum est. euem pro inpossibilitate intellectus mei dico neque diem neque mensem neque annum aduentus
Abbreviated transcription (Latin):
homines. aut solent ab eis uinculũ cupiditatis ꝑ qđ impli¬
catosnos trahunt & totũ amorem nr̃m consuesticiamus
in eum currere : inquonulla damna timeamus ipse tehosta¬
tur ꝑministerium nr̃m ̃ uirilit̃ cogites tefidelem ẽẽ xp̃ianum
& eius redemptũ ẽẽ sanguinem. qui ñ solũ ȩterna sapientia
sed etiã mala p̃sentia docuit nos tẽperanter ꝓspera scłi hu¬
ius contemnere . & fortiter aduersa tolerare eius felicitatis
mercedem pollicens quẽ eiemo nob possit auferre : scripsi sane
etiã aduirũ laud abilẽ comitẽ : quã epistolã intuo erit arbi¬
trio utrũ dariuelis : Nam ꝑquẽ detur ñ dubito deesse non

Expanded text:
homines, ut soluant ab eis uinculum cupiditatis, per quod implihomines, ut soluant ab eis uinculum cupiditatis, per quod implicatos nos trahunt, et totum amorem nostrum consuefaciamus in eum currere, in quo nulla damna timeamus. ipse te hortatur per ministerium nostrum, uiriliter cogites te fidelem esse Christianum et eius redemptum esse sanguine, qui non solum aeterna sapientia sed etiam humana praesentia docuit nos temperanter prospera saeculi huius contemnere et fortiter aduersa tolerare eius felicitatis mercedem pollicens, quam nemo nobis possit auferre. scripsi sane etiam ad uirum laudabilem comitem, quam epistulam in tuo erit arbitrio utrum dari uelis; nam per quem detur, non dubito deesse non
Abbreviated transcription (Latin):
Pumor medetulit ds̃ facciat ut nonsitsic te animo ꝑ turba¬
tum : ut multũ mirer prudentiã tuã & xp̃ianũ animum
parũ cogitare terrenarũ rerũ conditionẽ nullo modo equa¬
uir cordate Numquid aut totũ bonũtuũ in his rebus erat
quas nunc uideris amittere auttam magnũbonũ illic de¬
putabas ut eo sub trasto sic tenebrescat mens nimia tristitia
quasi lumen eius ñ ds̃ sed terra sit : Audiui enĩiam dixi ds̃
faciat ut stalsum audierim. qđ tibi etiã manus uelles infer¬
re qđ melius ñcredo: aut ascendisse in cortuũ. aut exisse de
oretuo sed cam̃ quia ita ꝑ turbatus es ut hoc detedicipotue¬
rit grauit̃ de te contristatus. hoc litterarũ alloquio puta
in corde tuo loqui meliora Noui eñĩ quã pio studio semꝑ
audieris uerbũ eius: erige itaq animũ frater in xp̃o caris¬
sime. ds̃ nr̃ nec perit asuis. nec ꝑdec suos. uult aũt monere
nos quã sint hec fragilia & incesta quȩ nimis diligunt

Expanded text:
umor ad me detulit — deus faciat, ut non sit! — sic te animo perturbatum, ut multum mirer prudentiam tuam et Christianum animum parum cogitare terrenarum rerum condicionem nullo modo aequauir cordate, numquid aut totum bonum tuum in his rebus erat, quas nunc uideris amittere, aut tam magnum bonum illic deputabas, ut eo subtracto sic tenebrescat mens nimia tristitia, quasi lumen eius non deus sed terra sit? audiui enim — iam dixi: deus faciat. ut falsum audierim! —, quod tibi etiam manus uelles inferre. quod melius non credo aut ascendisse in cor tuum aut exisse de ore tuo. sed tamen, quia ita perturbatus es. ut hoc de te dici potuerit, grauiter de te contristatus hoc litterarum alloquio putaunostrum in corde tuo loqui meliora; noui enim, quam pio studio semper audieris uerbum eius. Erige itaque animum, frater in Christo carissime; deus noster nec perit a suis nec perdet suos. uult autem monere nos, quam sint haec fragilia et incerta. quae nimis diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis ut quid senserimus deipsis quȩstionib: ꝑlitteras
tuae sincerissimȩ caritati in sinuaremus adea
quib scripta legi ꝓut intellestus exiguus meȩ mediocri¬
tactis sentire potuit aut intellegere. infra scripsi Cũ di
omp̃tis conditoris totius creaturȩ arbitrio & potestate
cunsta geruntur: uł ea quȩ fasta sunt uł quȩ etiã futu¬
ra sunt scorũ ꝓphetarũ uocib cognoscunt᷑: qui prius quã
fierent: eaquę futura erant. uoluntate diuina homi¬
nib sunt locuti: unde satis ammiratione plenũ est : sica
ds̃ quȩ prȩdici uoluit ad hominum sensus pęnitus ñ posse
tis apłis locutis est dicens: Nemopotest cognoscere tẽpora
quȩ pat̃ insua posuit potestate: primũ q̃ui a & inantiquis¬
simis libris eccłarũ ñ ita scriptum ẽ nemo potest. sed
scriptũ ẽ non ẽ ur̃ in nosse tempora uł momenta quȩ pat̃
posuit insua potestate : quȩ ratio sermonis sequenti

Expanded text:
a nobis, ut, quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras a nobis, ut, quid senserimus de ipsis quaestionibus, per litteras tuae sincerissimae caritati insinuaremus, ad ea, quibus scripta legi, prout intellectus exiguus meae mediocritatis sentire potuit aut intellegere, infra scripsi. Cum dei omnipotentis conditoris totius creaturae arbitrio et potestate cuncta geruntur, uel ea. quae facta sunt, uel quae etiam futura sunt, sanctorum prophetarum uocibus cognoscuntur, qui, priusquam fierent ea, quae futura erant, uoluntate diuina hominibus sunt locuti. unde satis admiratione plenum est, si ea deus, quae praedici uoluit, ad hominum sensus penitus non posse tis apostolis locutus est dicens: Nemo potest cognoscere tempora, quae pater in sua posuit potestate, primum quia et in antiquissimis libris ecclesiarum non ita scriptum est \'nemo potest\', sed scriptum est: Non est uestrum nosse tempora uel momenta, quae pater posuit in sua potestate, quae ratio sermonis sequenti
Abbreviated transcription (Latin):
opinio quẽ prbt quoq hieronimus temeritatis notat.
qđ ausus fuerit danihel ebdomadas deaduentu xp̃i
futuro non de p̃terito exponere. Si quid aũt ꝓmeri¬
tis potiorib sca e humilitati cordis tui dñs melius re¬
uel auit siuer euelauerit. peto nobiscum cõmunicare
digneris. & hȩc nr̃a rescripta sic accipere. tãquam
hominis quimallem quidem eorum quȩ a mein qui¬
sisti habere scientiam quã ignorantiã sed quia id
nondũ potui magis el igo cocutam ignorantiã con¬
fiteri quã falsamscientiam profiteri. ExꝑliCIT¬
esideranti & exspestanti mihi sc̃s conprbt noster
qui a memoriã nostribonã habere dignatus es. qui
& mibi paucis sermone ꝓprio s c̃ȩ mentis tuae dehis
quȩ petieram in transitu significasti. Aliquanta aũt
deopusculis sansti conprbrihieronimi adiunxisti.
ut meã quȩstionem lestione eius operis de scĩs scrip¬
turis explere possem: & quia dignatus es id petere

Expanded text:
opinio, quem presbyter quoque Hieronymus temeritatis notat, opinio, quem presbyter quoque Hieronymus temeritatis notat, quod ausus fuerit Danihelis hebdomadas de aduentu Christi futuro, non de praeterito exponere. si quid autem pro meritis potioribus sanctae humilitati cordis tui dominus melius reuelauit siue reuelauerit, peto nobiscum communicare digneris et haec nostra rescripta sic accipere tamquam hominis, qui mallem quidem eorum, quae a me inquisisti, habere scientiam quam ignorantiam; sed quia id nondum potui, magis eligo cautam ignorantiam confiteri quam falsam scientiam profiteri. CXCVIIDesideranti et expectanti mihi sanctus conpresbyter noster quia memoriam nostri bonam habere dignatus es, qui et mihi paucis sermone proprio sanctae mentis tuae de his. quae petieram, in transitu significasti. aliquanta autem de opusculis sancti conpresbyteri Hieronymi adiunxisti. ut meam quaestionem lectione eius operis de sanctis scripturis explere possem. et quia dignatus es id petere
Abbreviated transcription (Latin):
tominus existimo inscripturis posse conp̃hendi. quanła
usq ad finẽ futura sint tẽpora quando quidẽ in eis
legimus Nemo potest cognoscere tẽpora : quȩpater
in suaposuit potestate. Unde siiam nobis cestissime
renuntiatũ fuisset in omnib gentib euangeliũ p̃¬
dicari : nec possemus dicere quantũ tẽporis rema¬
neret infino. sed magis magisq iam ꝓpinquare
merito diceremus. nisi quis forte respondeat tanła
celeritate prȩdicato euangelio romanas gentes
& plerasq barbaras occupatas. atq ita ñ nullas
ñ paulatim sed subito ad finem xp̃i fiuisse conuersas.
ut ñ sit incredibile paucis annis. & si non uitȩ nr̃ȩ qui
iam senuimus. ceste iuuenum qui uenturi sunt ad
senec tam uniuersas omnino residuas gentes. euan¬
gelio posse conpleri: sed si it acrit facilius cũ fastũ
fuerit ꝓbari experiendo quã legendo antequã fiat
inueniri potest: hoc me compulit dicere cuiusdã

Expanded text:
to minus existimo in scripturis posse comprehendi, quanta to minus existimo in scripturis posse comprehendi, quanta usque ad finem futura sint tempora, quando quidem in eis legimus: Nemo potest cognoscere tempora, quae pater in sua posuit potestate. unde si iam nobis certissime renuntiatum fuisset in omnibus gentibus euangelium praedicari, nec sic possemus dicere, quantum temporis remaneret in fine, sed magis magisque iam propinquare merito diceremus, nisi quis forte respondeat tanta celeritate praedicato euangelio Romanas gentes et plerasque barbaras occupatas atque ita nonnullas non paulatim sed subito ad fidem Christi fuisse conuersas, ut non sit incredibile paucis annis etsi non uitae nostrae, qui iam senuimus. certe iuuenum, qui uenturi sunt ad senectam, uniuersas omnino residuas gentes euangelio posse compleri. sed si ita erit, facilius, cum factum fuerit, probari experiendo quam legendo, antequam fiat, inueniri potest. Hoc me compulit dicere cuiusdam
Abbreviated transcription (Latin):
ait scire neminem posse. Opostunitas uero illius
tẽporis ꝓfesto ñ erit : ante quã prȩdicetur euange¬
lium in uniuerso orbe intestimoniũ omnib gentib
A ꝑtissima enĩ dehacre. legitur sententia sal uatoris
dicentis : Et p̃dicabitur hoc euangoliũ regni inum¬
uerso orbe intestimoniũ omnib: gentib: & tunc ueniet
finis : tunc ueniet quid est nisi ante nonueniet: quan¬
opostergo ueniat incestum nob̵ est : ante tamen
ñ c̃ẽ uenturum dubitare utiq ñ debemus. Siergo
susciperent hunc laborem dĩserui. ut pera grato
orbe terrarũ quantũ possent colligerent quid re¬
mansit gentium ubi nondũ est euangeliũ p̃dicatũ
hinc aduestere ut cũq possemus. quantũ hoc tẽpus
longe sit ascłi fine qđ sippt̃ quȩdã loca in ac¬
cessibilia & in ospita fieri posse non creditur: ut a ser¬
uis dĩperagrecur orbis. & quot quantȩq sint ad huc
gentes sin exp̃i euangelio fideliter renuntietur : mul¬

Expanded text:
ait scire neminem posse. Opportunitas uero illius ait scire neminem posse. Opportunitas uero illius temporis profecto non erit, antequam praedicetur euangelium in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus. apertissima enim de hac re legitur sententia saluatoris dicentis: Et praedicabitur hoc euangelium regni in uniuerso orbe in testimonium omnibus gentibus et tunc ueniet finis. \'tunc ueniet\' quid est nisi \'ante non ueniet\'? quando post ergo ueniat, incertum nobis est; ante tamen non esse uenturum dubitare utique non debemus. si ergo susciperent hunc laborem dei serui. ut peragrato orbe terrarum, quantum possent, colligerent, quid remansit gentium, ubi nondum est euangelium praedicatum, hinc aduertere utcumque possemus, quantum hoc tempus longe sit a saeculi fine. quod si propter quaedam loca inaccessibilia et inhospita fieri posse non creditur, ut a seruis dei peragretur orbis et, quot quantaeque sint adhuc gentes sine Christi euangelio, fideliter renuntietur, mul
Abbreviated transcription (Latin):
eΚΑΙΡΥC nostriaũt utrumq: hoc uerbũ tẽpora ap¬
pellant. siue xp̃onoric. siue elarprc. Cũ habeant
hȩc duo int̃se ñ neglegendã differentiã Raipore¬
quippe appellant greci tẽpora quidem: non tamen
quȩ inspatiorum uoluminib transeunt. sedquȩ in
rebus ad aliquid importunis uł opostunis sentiuntur
si cut messis. uindemia calor frigus pax. bellum
& siqua similia xp̃onorc aũt ĩpsa spatia tẽporum
uocant. Et ceste hoc ipsi apłi nonita quȩ sierunt quasi
unũ nouissimũ diem uł horã id est exiguã diei pastem
scire uoluissent : sed utrũ iam ẽẽt opostunũ tempus quo
aut oppostunitates . nec sic qđ distũ estesset ex pressum.
quia si ueo postuna siue importunasint tẽpora kẽpi
dicuntur. Tempora ergo cõputare hocẽ xponore.¬
ut sciamus quando sit finis huius sđi uł. aduentus
dñi : nihil mihi aliud uidetur quã scire uelle. qđ ipsõ

Expanded text:
xαιρούς. nostri autem utrumque hoc uerbum tempora apxαιρούς. nostri autem utrumque hoc uerbum tempora appellant siue χρόνους siue καιρούς. cum habeant haec duo inter se non neglegendam differentiam. καιρούςquippe appellant Graeci tempora quidem, non tamen quae in spatiorum uoluminibus transeunt, sed quae in rebus ad aliquid importunis uel opportunis sentiuntur sicut messis. uindemia, calor, frigus, pax, bellum et si qua similia; χρόνους autem ipsa spatia temporum uocant. Et certe hoc ipsi apostoli non ita quaesiuerunt, quasi unum nouissimum diem uel horam, id est exiguam diei partem scire uoluissent, sed utrum iam esset opportunum tempus, quo aut opportunitates\', nec sic, quod dictum est, esset expressum, quia, siue opportuna siue importuna sint tempora. καιροὶ dicuntur. tempora ergo computare, hoc est χρόνους,ut sciamus, quando sit finis huius saeculi uel aduentus domini, nihil mihi aliud uidetur quam scire uelle, quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
re numerũ annorũ existimo prȩfinisse : sed illud
potius prȩualere qđ ipsedñs ait. Nemo potest cog¬
noscere tempora quȩ pater posuit insua potestate qđ
enimalio loco ait. dedieaũt & hora nemoscit : Suñ
qui sic accipiunt ut putent seposse tẽpora cõputare
diem uero tantũ mnodo ipsum & horã nemuiem scire
ubi omittodicere quẽ ammodũ soleant scripturȩ diem
uł horam etiam ꝓtepore ponere : sed ceste illud deigno¬
rantia tẽporũ aꝑtissime distũ est. Nam cũ hinc dñs inter¬
rogatus eẽt adiscipulissuis. Nemo inquit potest cognos¬
cere tẽpora quȩ pat̃posuit in sua potestate. Nonenim
dixit diem uł horã sed tẽpora. quȩ in breui spatio non
solent dici sicut dies uł hora: maxime si grȩcũ intueant᷑
eloquium: ex qua lingua in nostrum eundẽ librũ ubi
hoc scriptũ ẽ scimus eẽ trans latũ : quã uis latine satis
exprimi ñ potuerit : Ibienim grȩce legitur Xp̃ΟNorC

Expanded text:
re numerum annorum existimo praefinisse sed illud re numerum annorum existimo praefinisse sed illud potius: praeualere, quod ipse dominus ait: Nemo potest cognoscere tempora, quae pater posuit in sua potestate. Quod enim alio loco ait: De die autem et hora nemo scit, sunt qui sic accipiunt, ut putent se posse tempora computare; diem uero tantum modo ipsum et horam neminem scire. ubi omitto dicere, quem ad modum soleant scripturae diem uel horam etiam pro tempore ponere. sed certe illud de ignorantia temporum apertissime dictum est. nam cum dominus hinc interrogatus esset a discipulis suis: Nemo. inquit, potest cognoscere tempora, quae pater posuit in sua potestate. non enim dixit \'diem\' uel \'horam\' sed \'tempora\', quae in breui spatio non solent dici sicut dies uel hora, maxime si Graecum intueamur eloquium, ex qua lingua in nostram eundem librum, ubi hoc scriptum est, scimus esse translatum, quamuis Latine satis exprimi non potuerit. ibi enim Graece legitur χρόνους ή
Abbreviated transcription (Latin):
d sc̃itatẽ tuã filiotuo conprbto nr̃o remeante cor¬
nuto ꝑquẽ litteras tuȩ uenerationis accepi quib
exiguita tẽmeã uisitare dignatus es. tandẽ rescripta
ꝑsoluo & debitum resalutationis obsequiũ. multũ me
cõmendans acceptissimis dõ p̃cib tuis. domine frater
Deꝓpheticis aũt distis sȩpe p̃distis dequib uoluisti ut
aliquid scriberem: melius mihiuisum ẽ. scĩ hie¬
ronimi hominis dostissim expositiones eorundem
uerborũ neillas forte ñ habeas. deopusculis eius
excepstas dirigerebeatitudinituȩ : siaũt eas habebas
nec inquisitionituae satis facciebant : quid dehis sen¬
tias. peto mihi rescribere ñ gra ueris. & quẽ am¬
modũ ipse cadem ꝓphetica oracula intellegas :
ego enim maxime illud deebdomadib: danihelis secun¬
dũ tẽpus qđ icm erans astũ ẽ intellegendũ pate nã
de scluatoris aduentu qui exspectatur infine. tẽpo¬
ra dinumerare ñ audeo : nec aliquẽ ꝓphetã dehac

Expanded text:
d sanctitatem tuam filio tuo conpresbytero nostro remeante Cornuto, per quem litteras tuae uenerationis accepi, quibus exiguitatem meam uisitare dignatus es, tandem rescripta persoluo et debitum resalutationis obsequium multum me commendans acceptissimis domino precibus tuis. domine frater. de propheticis autem dictis, saepe praedictis, de quibus uoluisti ut aliquid scriberem, melius mihi uisum est sancti Hieronymi. hominis doctissimi, expositiones eorundem uerborum, ne illas forte excerptas dirigere Beatitudini tuae. Si autem jam eas habebas, nec inquisitioni tuae satisfaciebant, quid de his sentias, peto mihi rescribere non graveris; et quemadmodum ipse eadem prophetica oracula intellegas. ego enim maxime illud de hebdomadibus Danihelis secundum tempus, quod iam transactum est, intellegendum puto; nam de saluatoris aduentu, qui expectatur in fine, tempora dinumerare non audeo rec aliquem prophetam de hac
Abbreviated transcription (Latin):
Ettusi cognouisses tepus uisi tationis tuae: forsitan per¬
mansisses nunc eut abscondita sunt ab oculistrus : Et ch̃s
sic p̃dicat adiudeos. Pȩnitentiã agite conpleta sunt
tempora credite euangelio. Et ad iudȩos quidem reste
cõpleta dicebat quia eorũ tẽpora post eius p̃dicationẽ
& triginta & qumnq uł qua draginta annos finito sunt
tindanihelo: quo adusq: in ĩfesta ẽbestia & perut.
& corpuscius dactũ est ut conburatur & reliquarũbestia¬
rã regnum erans latum est & magnitudo uitȩdato ẽ eis

Expanded text:
s uisitationis tuae, forsitan permansisses; nunc autem absconsa sunt ab oculis tuis. et dominus sic praedicat ad Iudaeos: Paenitentiam agite, completa sunt tempora, credite in euangelio. et ad Iudaeos quidem recte completa dicebat, quia eorum tempora post eius praedicationem et triginta et quinque uel quadraginta annos finita sunt. et in Danihelo: Quoadusque interfecta est bestia et periit et corpus eius datum est, ut comburatur, et reliquarum bestiarum regnu
Abbreviated transcription (Latin):
Quis nam est fidelis seruus & prudens quẽ constituit dñs suꝑ
familiã suã ut det illis cibum in tẽpore: Bectus ille seruus
quem ueniens dominus eius inuenerit sic ftcientem. Familia
xp̃i uerbo predicationis pascitur: & fidelis famulus inue¬
nĩtur qui in tẽpore exspectantib dñm. nec essariã es cam
credentib prȩstat: malus enĩ seruus. sic rep̃henditur
Qđ si dixerit malusseruus morã facit dñs meus uenire:
ueni et dñs eius in die quanescit & hora quaignorat.
& reliqua. Item arguit : quare tẽpus ñ cognoscatur di¬
cendo : hẏpocricte faciem caeli nostis ꝓbare. tẽpus hoc
quare ñ agnoscitis : Item a postolus: In nouissimis tẽpo¬
ribͣ stabunt tẽpora periculosa. & reliqua ltem apłs
Detemporib aũt & momentis ñ nec esse habemus uobis¬

Expanded text:
seruus et prudens, quem constituit dominus super familiam suam. ut det illis cibum in tempore? beatus ille seruus, quem ueniens dominus eius inuenerit sic facientem! familia Christi uerbo praedicationis pascitur et fidelis famulus inuenitur, qui in tempore expectantibus dominum necessariam escam credentibus praestat. malus enim seruus sic reprehenditur: Quod si dixerit malus seruns: \'Moram facit dominus meus uenire\', ueniet dominus eius in die, qua nescit, et hora, qua ignorat, et reliqua. item arguit, quare tempus non cognoscatur, dicendo: Hypocritae, faciem caeli nostis probare, tempus hoc quare non agnoscitis? item apostolus: In nouissimis temporibus instabunt tempora periculosa et reliqua. item apostolus: De temporibus autem et momentis n