comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
refrenare acreprimere quamuis grauiũ passionũ : & feruorẽ omnem cupiditatis
flagrantissime refrigerare deriuare alio motus. & recterationis tractatione des¬
puerepassiones : &enim cumds̃ hominem constituer&. & in eo mores sensusq planta¬
r& tunc montib: eius regale imposuit mentis in perium ut om̃s sensus motusq homi¬
nis eius uigore acpotestee regerentur adiunxit ad gratiã ereaturȩ ut mentem
ipsam diuinis informar& p̃ceptis. & sapientiae instruer& disciplinis quibus & cauenda nosce r&
& eligenda cognoscer&. Mensigitur rectaratione tenens disciplinã sapientiae ut diuina &
humana cognoscat eruditur inlege. ꝑ quã discit quas sibi subicer e debeat passiones Pas¬
sionũ autem uelut ducessunt naturales delectttio &dolor qua secuntur ceterȩ : Ille enim
conplectuntur uniuersas quarum utraq non solum corporis sed &iã secundum animum

Expanded text:
refrenare ac reprimere quamuis grauium passionum et feruorem omnem cupiditatis refrenare ac reprimere quamuis grauium passionum et feruorem omnem cupiditatis flagrantissimae refrigerare, deriuare alio motus et rectae rationis tractatione despuere passiones. etenim cum deus hominem constitueret et in eo mores sensusque plantaret, tunc motibus eius regale inposuit mentis imperium, ut omnes sensus motusque hominis eius uigore ac potestate regerentur. adiuncxit ad gratiam creaturae, ut mentem ipsam diuinis informaret praeceptis et sapientiae instrueret disciplinis, quibus et cauenda nosceret et eligenda cognosceret. mens igitur recta ratione tenens disciplinam sapientiae, ut diuina et humana cognoscat, eruditur in lege, per quam discit quas sibi subicere debeat passiones. Passionum autem uelut duces sunt naturales delectatio et dolor, quas secuntur ceterae. illae enim conplectuntur uniuersas, quarum utraque non solum corporis, sed etiam secundum animam
Abbreviated transcription (Latin):
castra p̃ciderent & deferrent aquã quã sum modesiderio desiderass& cognoscens
quod periculo alieno aquasibi eadem constitiss& : ꝓfundit illam dño nesanguinẽ illorum
qui eã d&ulerant bibere uider&ur: quaeres indicio ẽ: qđ concupiscentia quidem ratio¬
nem p̃ueniat sed ratio cupiditati resisttt. Hum anum itaq: passus ẽ dauid ut inratio¬
nabiliter concupiscer&. sed illud laudabile qđ inrationabilẽ concupiscentiã sactionabi¬
liter parato fraud auit remedio dũ uiros qui erubuer̃ desiderium suiregis: & maluer̃
finem eius uerecundiae uł periculo ꝓprie salutis adferre : plus laudo eũ quierubu¬
it in suo de siderio alienũ periculum &aquã dubiȩ sortis p̃cio quaesitam sanguini cõpara¬
uit simul quasi repressa uictorcupiditate ꝓfundit aquã dño ut ostender& qđ concupis¬
centiã suã uerbi consolatione restringer&. Potestigitur mens sobria in pressiones

Expanded text:
castra praeciderent et deferrent aquam, quam summo desiderio desiderasset, cognoscens castra praeciderent et deferrent aquam, quam summo desiderio desiderasset, cognoscens quod periculo alieno aqua sibi eadem constitisset profudit illam domino, ne sanguinem illorum qui eam detulerant bibere uideretur. quae res indicio est quod concupiscentia quidem rationem praeueniat, sed ratio cupiditati resistat. humanum itaque passus est Dauid, ut inrationabiliter concupisceret, sed illud laudabile, quod inrationabilem concupiscentiam rationabiliter parato fraudauit remedio. dum laudo uiros, qui erubuerunt desiderium sui regis et maluerunt finem eius uerecundiae uel periculo propriae salutis adferre, plus laudo eum qui erubuit in suo desiderio alienum periculum et aquam dubiae sortis pretio quaesitam sanguini comparauit. simul quasi repressa uictor cupiditate profudit aquam domino, ut ostenderet quod concupiscentiam suam uerbi consolatione restingueret. potest igitur mens sobria inpressiones
Abbreviated transcription (Latin):
&si quidem fructum fecit : sin autem in futurum sucaideillam: merito addñm retulit : quia
excidendae corporalis ꝓlapsionis potestatẽ sibi ipseuindicare non poterat: sed dño reseruabat
Deniq: quem de hominibus meliorem & fortiorẽ assumimus quam scm̃dauid: qui cupiditatẽ
sibi qua concupiuerat aquã delacubethleẽ hostili interclausam exercitu sibi aufereñpo¬
tuit mitigare : Nam cum aliis utiq defuisse non inueniamus id ẽ tanto exercitus nume¬
ro cumutiq: multominus regide eẽ potuerit exceteris fontib: aqua: inrationabilem
quandã concupiscentiã passus desiderauit eã quae hostium erat circum fusione ual¬
lata: Vndesinem aximopericulo non facile potuiss& deferri: Itaq ait quis mihi
potum dabit delacu qui ẽ inbethleẽ adportam : & cũ essent reꝑti tresuiri quihostiũ

Expanded text:
et si quidem fructum fecerit: sin autem, in futurum succide illam. merito ad dominum rettulit, quia et si quidem fructum fecerit: sin autem, in futurum succide illam. merito ad dominum rettulit, quia excidendae corporalis prolapsionis potestatem sibi ipse uindicare non poterat, sed domino reseruabat. Denique quem de hominibus meliorem et fortiorem adsumemus quam sanctum Dauid, qui cupiditatem sibi, qua concupiuerat aquam de lacu Bethleem hostili interclusam exercitu, sibi auferre non potuit, potuit mitigare? nam cum aliis utique defuisse non inueniamus, id est tanto exercitus numero, cum utique multo minus regi deesse potuerit ex ceteris fontibus aqua, inrationabilem quandam concupiscentiam passus desiderauit eam, quae hostium erat circumfusione uallata, unde sine maximo periculo non facile potuisset deferri. itaque ait: quis mihi potum dabit de lacu, qui est in Bethleem ad portam? et cum essent reperti tres uiri, qui hostium
Abbreviated transcription (Latin):
adiracundiã non iras catur. sedutratione setemper& indignationem cohibeat a puniendo
sere uoc& sicut & ꝓph&a nos doc& dicens Iras cimini & nolitepeccare: Concessit qđ na¬
turae ẽ negauit quod culpe est : Omnis itaq ex alus non exse originem sumit : Ideoq se¬
cunda est Nam aut denacuralib suscipitur aut deutilib Itaq autnacuralia cẽperat
aut utilitcitis assertorest: Deniq non alii excidit concupiscentiã sed facit ne concupiscentiae
seruiamus: Quis enim tantus ut corporalem motũ possit auferre: Nisi solus ille qui potuit
de in frustuosa ficulnea dicere hoc ẽ. malitia iudeorũ: Ecce anni tressunt ex quo ueni
quaerens frustum inficulnea hac & non inuenio: succide ergo illã: cui res pondit seruus:
remitte illam & hoc anno usquedum fodiam circa illã &mit tam cofinum stercoris

Expanded text:
ad iracundiam non irascatur, sed ut ratione se temperet, indignationem cohibeat, a puniendo ad iracundiam non irascatur, sed ut ratione se temperet, indignationem cohibeat, a puniendo se reuocet, sicut et propheta nos docet dicens: irascimini et nolite peccare. concessit quod naturae est, negauit quod culpae est. omnis itaque ...... ex aliis, non ex se originem sumit ideoque secunda est. nam aut de naturalibus suscipitur aut de utilibus. itaque aut naturalia temperat aut utilitatis adsertor est. denique non animi excidit concupiscentiam, sed facit ne concupiscentiae seruiamus. quis enim tantus ut corporalem motum possit auferre nisi solus ille qui potuit de infructuosa ficulnea dicere, hoc est malitia Iudaeorum: ecce anni tres sunt, ex quo ueni quaerens fructum in ficulnea hac et non inuenio: succide ergo illam. cui respondit seruus: remitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam et mittam cophinum stercoris.
Abbreviated transcription (Latin):
ecessarius ad disciplinam bonis sermo omnibus plenus prudentia & mensracio¬
Vni intenta p̃currit uistutibus passiones coherc& docibilis enim uirtus: Denique
studio & discendo quaeritur : dissimulando amittitur. Alio quinnisi sermobonus necessa
rius eet ad correstionem : numquã lex dicer& non adulterabis. Sed quia nudus sermo ad
mouendum utilis ad ꝑsuadendum infirmus .e. ideo adhibenda ẽ racionis rectȩ consideratio
ut quod sermobonus p̃scripserit ratioplenius trasiata ꝑsuadeat : Non enim seruili ad
oboediendũ constringimur necessicuce. sed uo luntate arbitra siue aduirtute ꝓpendimꝰ
siue adculpam inclinamur : &ideo adnos aut liber affectus aderrorem trahit: aut uo¬
luntas reuocait rationem Sedut passio grauissima culpȩ concupiscentia quãratio
emollit & conprimit: Emollire enim potest: eradicare non pocest: Omanimus quiẽ ra¬
cionis capax suarũ passionũ dominus sed repressor Neque enimfieri potest ut facilis

Expanded text:
ecessarius ad disciplinam bonus omnibus sermo, plenus prudentiae; et mens rationi intenta praecurrit virtutibus, passiones coercet. Docibilis enim virtus. Denique studio et discendo acquiritur, disrius esset ad correctionem, numquam lex diceret: non adulterabis. sed quia nudus sermo ad monendum utilis, ad persuadendum infirmus est, ideo adhibenda est rationis rectae consideratio, ut quod sermo bonus praescripserit ratio plenius tractata persuadeat. non enim seruili ad oboediendum constringimur necessitate, sed uoluntate arbitra, siue ad uirtutem propendimus siue ad culpam inclinamur. et ideo nos aut liber affectus ad errorem trahit aut uoluntas reuocat rationem secuta. passio autem grauissima culpae concupiscentia, quam emollit et conprimit. emollire enim potest, eradicare non potest, quoniam animus qui est rationis capax suarum passionum non dominus, sed repressor. neque enim fieri potest ut facilis
Abbreviated transcription (Latin):
remcrescis ac gemitũ : Oms quanta mifeceris ꝓcestantur. õmnes ibsentia meam
causam tuae mortis appellant: Sed nonsum helias gionsum ꝓph&a uit potuerim fu¬
tura cognoscere : sedsumuox clamantis ingemitua quo possim deflere praxerita : quid
enim habeo quod melius faciã quaue eibi lacrimas ꝓtanco tuo inme affecturependam: ego
tesuscepiparuulum : cũ legatus ad hostem tuum ꝑgerem ego maternis traditũ manibus am¬
plexussum egotuus iterum legatus repaiuigallias & mihi dulce illud officium fuit ꝓsalu
&ua Primo deinde ꝓpace atque pi&ate qua fraternas reliquias põseni abasi nondum

Expanded text:
rem es, crescis ad gemitum. Omnes quanti me feceris protestantur: omnes absentiam meam rem es, crescis ad gemitum. Omnes quanti me feceris protestantur: omnes absentiam meam causam tuae mortis appellant. Sed non sum Elias, non sum propheta, ut potuerim futura cognoscere: sed sum vox clamantis in gemitu, quo possim deflere praeterita. Quid enim habeo quod melius faciam, quam ut tibi lacrymas pro tanto tuo in me affectu rependam? Ego te suscepi parvulum, cum legatus ad hostem tuum pergerem: ego Justinae maternis traditum manibus amplexus sum: ego tuus iterum legatus repetivi Gallias, et mihi dulce illud officium fuit pro salute tua primo, deinde pro pace atque pietate, qua fraternas reliquias postulabas: nondum
Abbreviated transcription (Latin):
meum quoitame cupidissimus occidiss&. qͣuo sego aestus eius illobiduo fuisse conperi
quo litteris quas ad memiserat suꝑuixit : Vesperipfectus ẽ silentiarius testio diemane que¬
rebat: Iamneremeass& iamuenire ita sibi salutem quanda uenturã arbi trabatur
Oiuuenis optime: utinam te uiuentem inuenire pocuissem ut in ameedilatio aliqua meo
reseruass& aduentui: nibildealiqua mei uirtute polliceor nihil de ingenio acquepru¬
dercia. Sedquanta ego cura inteste & comiae tuum iquanta sedulituce concordia &
gratia refudis semi quã meipsum pea obculissem fide quã in meipsum eos recepissem
quibus ille setimeredicebae Cestesicomes nonẽet inflexus cecum remansissem Prae¬
smebã dece quodipse meaudires sipte non ee. iudĩcum uideres Milta habueram
qu& enereme nunc nihilhabeo pract̃ lacrimas & fl&us cocidiemihimaior addolo¬

Expanded text:
meum, quod ita mei cupidissimus occidisset. Quos ego aestus ejus illo biduo fuisse comperi, meum, quod ita mei cupidissimus occidisset. Quos ego aestus ejus illo biduo fuisse comperi, quo litteris quas ad me miserat, supervixit? Vesperi profectus est silentiarius, tertio die mane quaerebat jamne remeasset, jamne venirem: ita sibi salutem quamdam venturam arbitrabatur? 27. O juvenis optime, utinam te viventem invenire potuissem, utinam te dilatio aliqua 1182 meo reservasset adventui! Nihil de aliqua mei virtute polticeor, nihil de ingenio atque prudentia: sed quanta ego cura inter te et Comitem tuum, quanta sedulitate concordiam et gratiam refudissem? Quam me ipsum pro tua obtulissem fide, quam in me ipsum eos recepissem, quibus ille se timere dicebat? Certe si Comes non esset inflexus, tecum remansis sem. Praesumebam de te, quod ipse me audires, si pro te non esse auditum videres. 28. Multa habueram, quae tenerem: nunc nihil habeo praeter lacrymas et fletus. Quotidie mihi major ad dolo
Abbreviated transcription (Latin):
occurrere &iam siit ingressus essem: Itaque securus ueniae dumdies subduco ad uen¬
ustui iterbego Ecerescriptum accipio utsinemora ꝑgendum putarem eoquodiia¬
dem fideicuao hab teme aput comitem tuũ uelies. Numrestitimim monatus su ddi
co ut properarem ocius. nec arbitrarer causam itineris mei synodum gallorum eẽ episcoporũ.
ppt̃ quorum frequenties dissensiones crebro excusaueram. Sedut ipseb aptizar&ur in ipso
eoressu gestarũ iamregum indicia potui cognoscere se ꝓperandi studio nihiladuertere
poteram: Iam superabam alpium iuga : &eccenuntius amarus mihi &omnibus d& anti
morte imperis. Reflexuter & fletibus meis laui quibus ego uotis omnium ꝑficis cebar
quo gemicu omnium reuertebar : Nonenim imperatorem sibi. sed salutem ereptam puta¬
bant : quantum ipse angeb ardolore primum quodtantus princeps quod dulcepignus

Expanded text:
occurrere, etiamsi iter ingressus essem. Itaque securus veniae, dum dies subduco, advenoccurrere, etiamsi iter ingressus essem. Itaque securus veniae, dum dies subduco, adventus tui iter lego; ecce rescriptum accipio, ut sine mora pergendum putarem, eo quod vadem fidei tuae habere me apud Comitem tuum velles. Num restiti? num moratus sum? Additur eo ut properarem ocius, nec arbitrarer causam itineris mei synodum Gallorum esse episcoporum, propter quorum frequentes dissensiones crebro me excusaveram: sed ut ipse baptizaretur. 26. In ipso egressu gestarum jam rerum indicia potui cognoscere, sed properandi studio nihil advertere poteram. Jam superabam Alpium juga, et ecce nuntius amarus mihi et omnibus de tanti morte imperatoris. Reflexi iter, et fletibus meis lavi. Quibus ego votis omnium proficiscebar? quo gemitu omnium revertebar? non enim imperatorem sibi, sed salutem ereptam putabant. Quanto ipse angebar dolore? primum quod tantus princeps, quod dulce pignus
Abbreviated transcription (Latin):
oratulabaturme sibi optato ad fore mora ei aduentus mei plixior uidebatur: atq utina
iduentus ipsius nullus praeueniss& nuntius: iam ꝓmisera mȩꝓfecturum. respondens uel
honoratis p&entibus. uel praefecto : ut tranquilli ititeitaliae consolgr a urme: Sicut suꝑ¬
fluo ingerere nom possim ꝓpt̃ uerecundiam. ita necessitatibus nonde futurum confirmatũ
hocerat : Eccepostriduũ litterae demseruendis mansionibus inuectio ornamentorũ regalu
iuia quehuius modique ingressurum iter impera corem significarent: Quibus rebus ab ipsis
iquibis fuerat postolata intermissa legatio e reus mihi uidebar speratatmeae praesen
iuimplete Sedutina uiuenti tibibun deberem reacum excusarem. quo d nulla cua
dissem pericula nulias cuas acepissem licteras quod nom potuis sem pprus animalibus

Expanded text:
gratulabatur me sibi optato adfore! Mora ei adventus mei prolixior videbatur. Atque utinam gratulabatur me sibi optato adfore! Mora ei adventus mei prolixior videbatur. Atque utinam adventum ipsius nullus praevenisset nuntius! 24. Jam promiseram me profecturum, respondens vel honoratis petentibus, vel praefecto, ut tranquillitati Italiae consuleretur, me sicut superfluo ingerere non possem propter 1181 verecundiam, ita necessitatibus non defuturum. Confirmatum hoc erat: ecce postridie litterae de instruendis mansionibus, invectio ornamentorum regalium, aliaque ejusmodi quae ingressurum iter imperatorem significarent. Quibus rebus ab ipsis a quibus fuerant postulata, intermissa legatio est. 25. Reus mihi videbar speratae meae praesentiae nec impletae: sed utinam viventi tibi hunc deberem reatum! Excusarem quod nulla tua audissem pericula, nullas tuas accepissem litteras, quod non potuissem propriis animalibus
Abbreviated transcription (Latin):
uel qui abhis consultorisuo rependebatur. quibus nihilumquam indicipassus ẽ praeterita in¬
quit non quȩunt soluere . noua poterunt sustinerehoc laudant ꝓuintiae iulianum : &
llequidem robusta aetate. iste in ꝓcessu adulescentiae: Ille plurima repperit & exausit
omnia :istenihil inuenit &omnibus habundauit : Audiuit intrans alpinis partibus postias
aditaliae fines barbaros ad ꝓpinquasse : sollicitus ne alieno hoste suum regnum ad tepta¬
r&ur. uenirȩ ꝓperabat cupiens dimittere gallicanaotia. & pericula nostra suscipere
Haec mihi cum aliis communia: illa priuata qͥuod sepeme appellabat absentem & a me
initiandum sȩsa cris mrsterus praeferebat: Quin &ian cumrumor quidnon aduiennen se
ꝑtulis se curbem. quod inuitandieius aditaliam gratia ẽ ꝑgerem. quam gaudebat. quam

Expanded text:
vel qui ab iis consultori suo rependebatur, quibus nihil umquam indici passus est? Praeterita, invel qui ab iis consultori suo rependebatur, quibus nihil umquam indici passus est? Praeterita, inquit, non queunt solvere, nova poterunt sustinere? Ex hoc laudant provinciae Julianum: et ille quidem in robusta aetate, iste in processu adolescentiae; ille plurima reperit, et exhausit omnia; iste nihil invenit, et omnibus abundavit. 22. Audivit in Transalpinis partibus positus, ad Italiae fines barbaros propinquasse: sollicitus ne alieno hoste suum regnum attentaretur, venire properabat, cupiens dimittere Gallicana otia, et pericula nostra suscipere. 23. Haec mihi cum aliis communia. Illa privata, quod saepe me appellabat absentem, et a me initiandum se sacris mysteriis praeferebat. Quin etiam cum rumor quidam ad Viennensem pertulisset urbem, quod invitandi ejus ad Italiam gratia eo pergerem; quam gaudebat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
solus uelut daniel excitato insedispũ. arguebat ꝑfidia e xpĩanos gentilibus obuiabat
dicens : quidpius frat̃ eripuit quomodo a meputatis cẽ reddendum ca inco &ne ligio laeda¬
quod sub patresuo eanullus abstulerat : Respondit. Patrẽ meũ laudatis quia non abstulit:
nec ego abstuli : Num quid patermeus reddidit ut me deberereddere postal&is postre¬
mo&iã sipater reddidiss& fracer abstulerat imitatore in ea paste fratris ẽe memallẽ :
Aut numquit pat̃ augustus fuit  & frater non fuit parutrique deb&ur reuerentia. &
parutriusque est circarem publicam gratia : Utrum quȩ imitabor : Vt & non reddam qđ¬
x pater reddere non potuit qui anullus abstulerat : & seruem quod a fratre ẽ consticutũ
Postol& parens roma : alia quȩ cumque desiderat : debeo affectum parenti : sed magis obsequi

Expanded text:
solus velut Daniel , excitato in se Dei Spiritu, arguebat perfidiae christianos, gentilibus obviabat solus velut Daniel , excitato in se Dei Spiritu, arguebat perfidiae christianos, gentilibus obviabat dicens: Quod pius frater eripuit, quomodo a me putatis esse reddendum? cum in eo et religio laedaquod sub patre suo ea nullus abstulerat, respondit: Patrem meum laudatis, quia non abstulit; nec ego abstuli. Numquid pater meus reddidit, ut me debere reddere postuletis! Postremo etiamsi pater reddidisset, frater abstulerat, imitatorem in ea parte fratris esse me mallem. Aut numquid meus pater augustus fuit, et frater non fuit? Par utrique debetur reverentia, et par utriusque est circa rempublicam gratia. Utrumque imitabor: ut et non reddam quod pater reddere non potuit; quia nullus abstulerat: et servem quod a fratre est constitutum. Postulet parens Roma alia quaecumque desiderat: debeo affectum parenti, sed magis obsequiu
Abbreviated transcription (Latin):
censor a&atis quid depietate eius oquar quicum homines nobil hortos genere & locuple¬
es prosapia. quaecico mouere inuidiam sol&iregi aecupidicatis accusator urger& prefec¬
tus insister& : Respondit : Nihil cruentum scis praesertim diebus statueretur: Et cum
post aliquod dies accusatoris leger&ur libellus calumniã ꝑnuntiauit. accusatum libere
donec pracfectus cognoscer& obseruare iussit: neque antẽ aut postea quis quã tanticriminis
sub adolescente imperatore formidauit: Inuidiã risit adulescens quo d robustim auunt im¬
peratores: Miserat ꝓpterrecuperanda templorũ iura sacerdotu ꝓfana priuilegia
culcus sacrorum suorũ romalegatos & quod ẽ grauius senatus nomine nitebantor: &cũ
uniuersi in consistorio qui aderant : xp̃ianipariter at que gentiles dicerent ẽẽ reddenda

Expanded text:
censor aetatis? 18. Quid de pietate ejus loquar? qui cum homines nobili ortos genere, et locuplecensor aetatis? 18. Quid de pietate ejus loquar? qui cum homines nobili ortos genere, et locupleti prosapia, quae cito movere invidiam solet, regiae cupiditatis accusator urgeret, praefectus insisteret, respondit ut nihil cruentum sanctis praesertim diebus statueretur. Et cum post aliquot dies accusatoris legeretur libellus, calumniam pronuntiavit, accusatum libere, donec praefectus cognosceret, observare jussit. Neque ante aut postea quisquam tanti criminis sub adolescente imperatore formidavit invidiam. Risit adolescens, quod robusti metuunt imperatores. 19. Miserat propter recuperanda templorum jura, sacerdotiorum profana privilegia, cultus sacrorum suorum, Roma legatos; et, quod est gravius, senatus nomine nitebantur. Et cum universi, qui in consistorio aderant, christiani pariter atque gentiles dicerent esse reddenda,
Abbreviated transcription (Latin):
pitita frequentare ieiunium ut plerumq: ipse ipse in pransus conuiuium sollepne suis co¬
mitibus exhiber&. quo & religioni sacrae satis facer& & princeps humanitatis scaenicae
alicuius formax acdecore deperir& : romae adolescens nobilis nuntiabatur: iussit eam ad
comicatum uenire missus praetio de prauatus sine mandati effestu redit: Alteru misit
neuolius se emendare uitia adulescentium &npotuis se uideraur datus e obtrectan¬
di aliqu̾ibus locus deductã tamen numquã aut expecttiuit autuidit: postra redire pce¬
cit ut & omnes cognoscerent ifiritum eius non ẽe mandatum & adulescentes docer& ab
amore mulieris temperare quaipse qui potuit habere in pocestacedes pexerat. & haec fec̃
cum ad huo non haber& uxorem : & camen exhiber& sui tam quã uinctus coniugio casti¬
titem : quistamdñs serui quamille sui corporis fuit: quistã aliorum arbiter. quã ille suae

Expanded text:
pit ita frequentare jejunium, ut plerumque ipse impransus 1179 convivium solemne suis Copit ita frequentare jejunium, ut plerumque ipse impransus 1179 convivium solemne suis Comitibus exhiberet: quo et religioni sacrae satisfaceret et principis humanitati. 17. Scenicae cujusdam forma ac decore deperire Romae adolescentes nobiles nuntiabatur: jussit eam ad comitatum venire. Missus pretio depravatus, sine mandati effectu rediit: alterum misit, ne voluisse emendare vitia adolescentum, et non potuisse videretur. Datus est obtrectandi aliquibus locus; deductam tamen numquam aut spectavit, aut vidit. Postea redire praecepit; ut et omnes agnoscerent irritum ejus non esse mandatum, et adolescentes doceret ab amore mulieris temperare, quam ipse qui potuit habere in potestate, despexerat. Et haec fecit, cum adhuc non haberet uxorem, et tamen exhiberet sui tamquam vinctus conjugio castitatem. Quis tam dominus servi, quam ille sui corporis fuit? Quis tam aliorum arbiter, quam ille suae
Abbreviated transcription (Latin):
simis similis ait: delicto adulascent emea & ignorantiae meae ne memineris
Vesimndixit sed&ia antec rrexi errorem : quã discer& .e. lapsumali cuius
rroris. Ita quedicit: Correctionẽ iuuentutis meae ne memineris: Error inpluribus
in alienis annis deferendcm ti quiin periculum conuicti criminis uocar&ur ferebatun
primoludis circensibus deleccari sicistud abstersit : ũt nesollem pnibus quidem principum
nacalibus uelim perialis honoris gratia : circenses putar& eecelebrandos: Aiebant aliqui
ferarum cumuenationibus occupari : at que abac tibus publicis intentionẽ eius abduci: om¬
nesferas uno momento iussit interfici. audire in consistorio negotia &danelis spũ inqbus
dubi tarent senes uel ꝑsonȩ alicuius contuituducerentur : congruam uero adulescentem
uderes senilem ferre sententiam : Iac tabant inuidi qđ praemature prandium p&er& : ce¬

Expanded text:
hetae similis ait: Delicta adolescentiae et ignorantiae meae ne memineris. hetae similis ait: Delicta adolescentiae et ignorantiae meae ne memineris. Nec solum dixit, sed etiam ante correxit errorem, quam disceret esse lapsum alicujus erroris. Itaque dicit: Correctionem juventutis meae ne memineris. Error in pluribusin alienis annis deferendam ei, qui in periculum convicti criminis vocaretur? Ferebatur primo ludis circensibus delectari: sic istud abstersit, ut ne solemnibus quidem principum natalibus, vel imperialis honoris gratia circenses putaret esse celebrandos. Aiebant aliqui ferarum eum venationibus occupari, atque ab actibus publicis intentionem ejus abduci: omnes feras uno momento jussit interfici. 16. Audire in consistorio negotia, et Danielis spiritu, in quibus dubitarent senes, vel personae alicujus contuitu ducerentur, congruam vero adolescentem videres senilemque ferre sententiam. Jactabant invidi, quod praemature prandium peteret: coe
Abbreviated transcription (Latin):
satione peccati cum matura confessione preuenit : & ꝓpera correctione deposuit :
Nonenim dic&ur huic: que in iuuentute non congregasti quomodo inuenies inseneo¬
tute Potest autem & sic intellen qm quicito portauerit iugum uerbi. hoc ẽ. a
uuentte : Non semiscebit cumiu uenibus. sed sedebit seorsum & silebit. donec ple¬
nase ꝓfctione uirtutis erudiat. & magnam indu& anmo pacientiã dabitq. ꝑcut¬
enti maxillamsiã &iam caedis contẽptus iniuriã ut mandacis obsequatur caeles¬
cognosco Vestigia aquilac uolantis & uias serpentis inpara simitus nauis
auigartis. & uias uiri in iuuentute: Dauid autem ait. deliccum iuentutis meae &
lacs uerum &iamcignorantia caelestummanda corum. plerumque delinquit
ico utemera uruenio quip̃tendit ignorantia: ꝓfeta it aquedieit: Delicta iuuen¬
ius. &atem onorantiaque pretend. Calertinianus quoqueia in delicto pfece¬

Expanded text:
satione peccati, quod matura confessione praevenit, et propera correctione deposuit. Non enim dicitur huic: Quae in juventute non congregasti, quomodo invenies in senectute ? Potest autem et sic intelligi, quoniam qui cito portaverit jugum Verbi, hoc est, a juventute, non se miscebit cum juvenibus, sed sedebit seorsum et silebit; donec plena se perfectione virtutis erudiat, et magnam 1178 induat animo patientiam: dabitque percutienti maxillam suam, etiam caedis contemnens injuriam; ut mandatis obsequatur coelesartum quod non cognosco. Vestigia aquilae volantis, et vias serpentis in petra, et semitas navis navigantis, et vias viri in juventute . David autem ait: Delicta juventutis meae etprolabitur, verum etiam ignorantia coelestium mandatorum plerumque delinquit: cito autem meretur veniam, qui praetendit ignorantiam. Propheta itaque dicit: Delicta juventutis, aetatem ignorantiamque praetendit. 14. Valentinianus quoque etiam in delicto Prop
Abbreviated transcription (Latin):
Quic quidergo corporinro sufficere potest & humanae securrere in becillitati quos
nudos natura ꝓfudit: Hoc una appellanda ẽ tunica & quic quid inp̃sentib: alimts
neces sarium .ẽ. hocunius dieiuistus appellatur : Vnde pceptumẽ ne cogit&is decrast¬
no hoc e de futuro tempore : & apłs: Habentes inquit uictum & uestitum his contẽp¬
tisumus. Si plus habes quã tibi aduictũ & uestimentũnenecessarium .ẽ illud
eroga in illo debi tricemte eẽ noueris. Ananias & saffira apłimeruere sententiã
quia suatimidereseruar̃ . Ergone inquies puniend ẽ quia sua non de deritimini me
dusie culo ti atiantes uanam gloriã sectabantur Alio quin lic& libereit dare uł non
dare quia quamei quicupit ee ꝑfectus p̃sens pauꝑtas futuris diuitiis compensanda sit
Quomodo autem uidua uiuere debeat: breui sermone a postoł conpnrehendit dicens

Expanded text:
quicquid ergo corpora nostra defendere potest et humanae succurrere inbecillitati, quos quicquid ergo corpora nostra defendere potest et humanae succurrere inbecillitati, quos nudos natura profudit, hoc una appellanda est tunica et, quicquid in praesentibus alimentis necessarium est, hoc unius diei uictus appellatur. unde praeceptum est: ne cogitetis de crastino, hoc est de futuro tempore, et apostolus: habentes, inquit, uictum et uestitum his contenti sumus. si plus habes, quam tibi ad uictum uestitumque necessarium est, illud eroga, in illo debitricem esse te noueris. Ananias et Sapphira apostoli meruere sententiam, quia sua timide reseruarunt. \'ergone\', inquies, \'puniendus est, qui sua non dederit? \' minimte saeculo renuntiantes uanam gloriam sectabantur. alioquin licet libere uel dare uel non dare, quamquam ei, qui cupiat esse perfectus, praesens paupertas futuris diuitiis conpensanda sit. quomodo autem uidua uiuere debeat, breui sermone apostolus conprehendit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
capere capiat: Ꝙ siuis eẽ ꝑfecta non tibi iugum necessitatis inponit. sed potesta
tituae liberum concedit arbitriũ Vis eẽ ꝑfesta & in primostare fastigio dignitatis
dam solam que crucem nuda sequaris & sola : Nonuis eẽ ꝑfecta & secunđ tenere uis gna¬
dumuistutis dimittite omnia quaecumque habes dafiliis daꝓpinquis: nemoterep̃¬
hendit sunferiora sectaris dummodo illã scias tibi iure platam quae elegerit pri¬
madicis: hoc a postolorum ẽ. & uirorum : mulierem autem nobilẽ non posseomnia
uendere quaemultis adiumentis uitaehuius indigeat : Audiigitur apłm comonen¬
tẽ non ut aliis refrigerium uob autem tribulatio sed ex equalitate urã habundan¬
tia illorũ sustentate in opiam ut & illorum habundantia urãe in opie sit subplementu
& alpinae niues quae nonduab: & tribus tunicis. sed uix pecudũ pellibus repelluntur

Expanded text:
capere, capiat . et si uis esse perfecta, non tibi iugum necessitatis inponit, sed pocapere, capiat . et si uis esse perfecta, non tibi iugum necessitatis inponit, sed poti tuae liberum concedit arbitrium. Vis esse perfecta, et in primo stare fastigio dignitatis,dam, solamque crucem, nuda sequaris et sola. Non vis esse perfecta, sed secundum vis tenere gradum virtutis, dimitte omnia quaecumque habes, da filiis, da propinquis. 823 Nemo te reprehendit, si inferiora secteris, dummodo illam scias tibi jure praelatam, quae elegerit prima. Dices, hoc Apostolorum est, et virorum: mulierem autem nobilem non posse omnia vendere, quae multis adjumentis hujus vitae indigeat. Audi igitur Apostolum commonentem: Non ut aliis refrigerium, vobis autem tribulatio: sed ex aequalitate, vestra abundantia, illorum sustentet inopiam; ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit supplementum  Alpinae niues, quae non duabus et tribus tunicis, sed uix pecudum pellibus repelluntur ?
Abbreviated transcription (Latin):
& alas deargentatas quȩ in telleguntur eloquia scripturarũ & regnumdi intrare pote¬
rimus: Dicunt apłi scomã quae sua fuerant dimisse & mercedem ꝓhacuis tute audaster
exposcunt: Quibus respondit dñs : Omnis qui relinquit domũ aut fratres aut sorores
aut patrem aut matrẽ aut uxorem aut filios aut agros ꝓpter nomen meũ : centuplũ
accipi& &uitam a&ernam possidebit : Oquanta beatitudo ꝓparuis magna recipero
a&erna ꝓbreuibus promorituris semꝑiuuentia & habere dm̃ debitorem: Si qua
autem uidua hab& liberos & maxime sin obilis familie ẽ egentes filios non dimittat
sed ex equalitate ut meminerit primũ animã suã & ipsam putat eẽ defilis quae
sua sunt dnõrelinquat immoxp̃m liberorũ suorum faciat coheredem : respondebis
difficile ẽ durum e. contranaturam. sed dnm̃ tibi audies respondentẽ: qui potest

Expanded text:
et alas deargentatas, quae intelleguntur in eloquio - scripturarum, et regnum dei intrare poteet alas deargentatas, quae intelleguntur in eloquio - scripturarum, et regnum dei intrare poterimus. dicunt apostoli se omnia, quae sua fuerint, dimisisse et mercedem pro hac uirtute audacter exposcunt. quibus respondit dominus: omnis, qui relinquit domum uel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxorem aut filios aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet et uitam aeternam possidebit. o quanta beatitudo pro paruis magna recipere, aeterna pro breuibus, pro morituris semper uiuentia et habere dominum debitorem! si qua autem uidua habet liberos — et maxime, si nobilis familiae est —, egentes filios non dimittat, sed ex aequalitate, ut meminerit primum animae suae et ipsam putet esse de filiis es derelinquat, immo Christum liberorum suorum faciat coheredem. respondebis: \'difficile, durum est, contra naturam\'. sed dominum tibi audies respondentem: qui potest
Abbreviated transcription (Latin):
urrare possunt in regnum caelorũ : Nondixit in possibile sed difficile lic&exemplũ
trare in regnumdĩ. Hoc autem non tam difficile ẽ quamin possibile Numquaenĩ
fieripotest ut camelus transeat ꝑforamenacus. Num igitur diues intrarepote¬
tu ios era caeloruno r sedeamelus tortuosus &curuus ẽ & graui sarcina pracgnruatur
eumosergo quando prauas in gredimur semitas & rectamuiã dimit timus & honera¬
mur nundi diuitus si ue pondere delictorum regnum dĩ in gredi non ualemcis
Qu dsi deponamus grauissimã sarcinam & ad sumamus nobis pennas columbe uo¬
labimus & requies cemus & dic&ur denobis : Si dormiatis in termedios deros pennae co¬
umba de argentate &pos teriora dorsi cius in pallore auri: Dorsum nr̃m qđ primũ
in formeerat & grauisartina p̃mebatur habeat uiroremauri qđ interp̃tatur in sensu

Expanded text:
intrare possunt in reg n a caelorum! non dixit \'inpossibile\', sed \'difficile\', licet\' exemplum intrare possunt in reg n a caelorum! non dixit \'inpossibile\', sed \'difficile\', licet\' exemplum es in re g na caelorum. hoc autem non tam difficile est, quam inpossibile; numquam enim fieri potest, ut camelus transeat per foramen acus. numquam igitur diues intrare poterit regna caelorum ? sed camelus tortuosus et curuus est et graui sarcina praegrauatur; et nos ergo, quando prauas ingredimur semitas et rectam uiam dimittimus et oneramur mundi diuitiis siue pondere delictorum, regnum dei ingredi non ualemus. quodsi deponamus grauissimam sarcinam et adsumamus nobis pennas columbae, uolabimus et requiescimus et dicitur de nobis: si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae et posteriora dorsi eius in pallore auri. dorsum nostrum, quod primum informe erat et graui sarcina premebatur, habeat uirorem auri, quod interpretatur in sensu,
Abbreviated transcription (Latin):
quando eniminimicis nr̃is p̃bemus beneficia : malitiameorũ nrabonitate superamus
& mollimus duritiã iratumq animũ ad molliciem & beni uolentiam flestimus atq
du conoiganius carbones suꝑ capita eorum dequib: scriptum ẽ : Sagitte potentes
a cuipo cum carbonibus desolatorus : Vt quomodo dealtaria sera phim carbo subla
insorbaa labia purgauit ita & inimicorum nr̃orũ peccata purgentur & uincamus
inbonomnalum : & benedicamus maledicentibus &imitemur patre quisolem suũ ori
factibi amicos deini quo mammona quiterecipiant in aerna tabernacula pulchre dix
demiquo oinsenim diuitiae deimiquitate descendunt: & nisi alter ꝑdiderit. alterñ
potest inuenire : Vnde & illa uulgata sententia mihiuid&ur ee uerissima Diues
anit iniquus aut ini que beresesi quod cum legis dostor audisie& & ferre non possee qui
babebat diuitias multas conuersus dñs addiscipulos ait: Quam difficile quidiuites s̃

Expanded text:
Quando enim inimicis nostris praebemus beneficia, malitiam eorum nostra bonitate superamus, Quando enim inimicis nostris praebemus beneficia, malitiam eorum nostra bonitate superamus, et mollimus duritiam, iratumque animum ad mollitiem et benevolentiam flectimus; atque ita congregamus carbones super capita eorum, de quibus scriptum est: Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis ; ut quomodo de altari a Seraphim carbo sublatus, Prophetae labia purgavit ; ita et inimicorum nostrorum peccata purgentur, et vincamus in bono malum , et beFac tibi amicos de iniquo mammona, qui te recipiant in aeterna tabdixit \'de iniquo\'; omnes enim diuitiae de iniquitate descendunt et, nisi alter perdiderit, alter non potest inuenire. unde illa uulgata sententia mihi uidetur esse uerissima: \'diues aut iniquus aut iniqui heres\'. quod cum legis doctor audisset et ferre non posset, quia habebat diuitias multas, conuersus dominus ad discipulos ait: quam difficile, qui diuites sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ patris & audier dicentem dnm saluatore. Matermea & frsmei hi sunt
qui faciunt uoluntate patrismei. & hoc dicimus non quo in pauperes iuda eos siue
gentiles & omnino cuius lib& gentissint pauperes ꝓhibeamus faciendã elrmosi¬
nã sed quoxpianos & credentes pauperes incredulis pferant. & interipsos xpĩ a nos
sit multa diuersitas utrum peccator anscssit. Vnde & apłs pas siua in omne mise¬
ricordiam ꝓbans infest: maximȩ in domesticos fidei Domesticus fidei e qui eadem tibi
religione coniungitur quem consortio fraternitatis peccata non separant : Quod side
immicis quoq nobis p̃cipitur ut sie surierint demus eis cibos. si sitierint demus cis potũ
uua eefacientes congregamus carbones suꝑ caput eorum. quanto magis dehis qui non¬
carbones ignis congregabis suꝑcaput eius in malam pastem accipiendum .e. sedin bonã

Expanded text:
uoluntatem dei et audierunt dicentem dominum saluatorem: mater mea et fratres mei hi sunt, uoluntatem dei et audierunt dicentem dominum saluatorem: mater mea et fratres mei hi sunt, qui faciunt uoluntatem patris mei. et haec dicimus, non quo in pauperes Iudaeos siue gentiles et omnino, cuiuslibet gentis sint pauperes, prohibeamus faciendam elemosynam, sed quo Christianos et credentes pauperes incredulis praeferamus et inter ipsos Christianos sit multa diuersitas, utrum peccator an sanctus sit. unde et apostolus passiuam in omnibusmisencordiamprobansinfert: maxime in domesticos fidei. domesticus fidei est, qui eadem tibi religione coniungitur, quem a consortio fraternitatis peccata non separant. quodsi de inimicis quoque nobis praecipitur, ut, si esurierint, demus eis cibos, si sitierint, demus eis potum et haec facientes congregemus carbones sucarbones ignis congregabis super caput ejus, in malam partem accipiendum est, sed in bonam.
Abbreviated transcription (Latin):
de &uendeomnia quachabes & da pauperib: & sequeres alua tore. Non dix̃ dafiluis
da fratribus daꝓpinquis quos &iam sihaberes iure eis dnspferr&ur sedda pauperib:
Statimq quadra gesim psalmi deeo exordium ẽ. Beatus qui intellegit suꝑ egenũ
& pauperem intellegentia opus est & post intellegentiae beatitudinem quisit
egenus & pauꝑ. Non utiq illi qui mendicitate & pauꝑtate atquescalore coopestus e
& tamen non recedit auitus sed dequibus apostolus loquitur. Tantũ ut paupe¬
rum memores essemus obquorum refrigeria laborabant paulus & barnabas in ec¬
desiagentiu. ut collecta fiat ꝑprima sabbati & hanc ipsamoblatione non ꝑalios
sed ꝑse deferrefestirant his quisuas ꝓxpo ami sere substantias. qui ꝑsecutiones passisunt
qui dixerunt patrisuo & matriixoribus & liberis non nouimus uos huimpleuerunt

Expanded text:
de et uende omnia tua, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem. non dixit:\' da filiis, de et uende omnia tua, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem. non dixit:\' da filiis, da fratribus, da propin quis\' — quos etiam si haberes, iure his dominus praeferretur — sed \'da pauperistatimque quadragesimi de eo exordium est: beatus, qui intellegit super egenum et pauperem. intellegentia opus est et post intellegentiam beatitudine, qui sit egenus et pauper, non utique ille, qui mendicitate et squalore coopertus est et tamen non recedit a uitiis, sed de quibus apostolus loquitur: tantum ut pauperum memores essemus, ob quorum refrigeria laborant Paulus et Barnabas in ecclesiis gentium, ut collectae fiant per primam sabbati, et hanc ipsam oblationem non per alios, sed per se deferre festinant his, qui suas pro Christo amisere substantias, qui persecutiones passi sunt, qui dixerunt patri suo et matri, uxoribus et liberis: non nouimus uos. hi lmpleuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uelscus steriles nine & mortuas aquas uiuific& et apostolorum sale qubus drxemais
os esis salterrȩ meumunusculum condiat : Quia omne sacrificium quodabsq sale
eno non offertur Nec fulgore sacularis eloquentiae delesteris qua uidit hs qua si
sulgur cudentem decaol e sedootius cum recipe quinon hab& de corem nce faciem hono
inplagis positus &sciens ferre infirmita tẽ & quic quid adͥ ꝓposita respondero suar
me non confidentia respondisse sermonis sedeius exfide qui pollicitus est : Aperios
quomodo uiuere poterat uidua quaesineliberis derelicta .ẽ Hocidem & in euangelio
legis doctor interro gat magister quidfaciens uitam a &ernã possidebo cui respon¬
non falsum dices testimoniũ honora patrem &matrem & diliges ꝓximũ tuũ sicut te¬
nr̃ĩ respondebo sermonibus. Siuis ꝑfectia esse & tollere crucem tuã & sequi dñm sal

Expanded text:
Heliseus steriles in me et mortuas aquas uiuificet et apostolorum sale, quibus dixerat: Heliseus steriles in me et mortuas aquas uiuificet et apostolorum sale, quibus dixerat: uos estis sal terr a e, meum munusculum condiat, quia omne sacrificium, quod absque sale est, domino non offertur. nec fulgore saecularis eloquentiae delecteris, quam uidit Iesus quasi fulgur cadentem de caelo, sed potius eum recipe, qui non habet decorem nec faciem, homo in plagis positus et sciens ferre infirmitatem, et quicquid ad proposita respondero, scias me non confidentia respondisse sermonis, sed eius fide, qui polliquomodo uiuere debeat uidua, quae sine liberis derelicta est. — Hoc idem et in euangelio legis doctor interrogat: magister, quid faciens uitam aeternam possidebo? cui responnon falsum dices testimonium: honora patrem et matrem, et diliges proximum 820 tuum sicut tenostri respondebo sermonibus: si uis esse perfecta et tollere crucem tuam et sequi dominum
Abbreviated transcription (Latin):
maiorestui paterius atq delfidius quorũ alter ante quam ego nascerer r&hori cam
oꝑ docuit  Altermeiam adulescentulo omnes gallias ꝓsa uer su quesuio in lustrauit
ngenio. qunodormientes & tacitimeiure rephendunt quod audeam ad strrpem ge¬
eulsri quippiammu sitao: lc& concedateis eloquentiae magnitudinẽ & dostrina
soula nisui datterarum merito subtraham scientiam legis di quã nemo accipere
ntei ensiendata fuerit a patreluminũ qui inluminat omne hominemua aice per¬
anceonti ae uerb dus andr desteoscirus cẽ sedin uerbis fidei spiritalib ispiri alio conoe¬
unteidest abrosa su eeritesta mentunuoca abrssum euangelicabi socetatha ranta¬
suousdest opblie arst e apostolorũ suorum & uerita s dñ ꝑueniat usque d aimubes
tens liu su ee lor rentẽ spinarũ acmare mostuũ dulcorarent Ora igiar u aerus

Expanded text:
maiores tui Patera atque Delphidius, quorum alter, antequam ego nascerer, rhetoricam maiores tui Patera atque Delphidius, quorum alter, antequam ego nascerer, rhetoricam Romae docuit, alter me iam adulescentulo omnes Gallias prosa uersuque suo inlustrauit ingenio, iam dormientes et taciti me iure reprehendunt, quod audeam ad stirpem generis sui quippiam musitare, licet concedens eis eloquentiae magnitudinem et doctrinam saecularium litterarum merito subtraham scientiam legis dei, quam nemo accipere potest, nisi ei data fuerit a patre luminum, qui inluminat omnem hominem uenientesapientiae uerbis, quam deus destructurus est, sed in uerbis fidei spiritalibus spiritalia conparantem, ut abyssus ueteris testamenti inuocet abyssum euangelicam in uoce cataractarum, id est prophetarum et apostolorum suorum, et ueritas domini perueniat usque ad nubes, gentilium et torrentem spinarum ac mare mortuum dulcorarent. ora igitur, ut uerus
Abbreviated transcription (Latin):
pentur quarum cum in pudentiã & ꝓpositiones a postolicarũ sententiarũ int̃p̃tatione
contriueris. Legito quomodo tibi in uiduita te seruanda uiuendum sit librũ ad eustochiũ
deuirginitate seruanda & alios ad furiã atquesiluinã quarum altera ꝓbi quondam
consulis nurus Altera gildonis quia fricã tenuit filia ẽ hic libellus demonogamia
sib nomin&uo titulum possidebit ENCIPIVNTAOHEDIBIAMQUAESTI
mnota uultu fideimihi ardore notissimaes & de extremis galliȩ finibus in b&hlemiti¬
orure latitantum ad respondendum ꝓuocas descarum questiunculis scriptura rum
hominem di filiumi eũ a podemiũ commonitoriolũ dirigens: quasiuero non habeas in
ua puincia dis sestos uiros & indi lege ꝑfectos nisi forte experimento magistri nostr
quam dotrina flagitas &uis scire qui diehis quac ab aliis audisti nos quoque sentiamus

Expanded text:
pentur. Quapentur. Quacontriueris, legito, quomodo tibi in uiduitate uiuendum sit, librum ad Eustochium de uirginitate seruanda et alios ad Furiam atque Saluinam, quarum altera Probf quondam consulis nurus, altera Gildonis, qui Africam tenuit, filia est. hic libellus \'De monogamia\' sub nomine tuo titulum possidebit. CXXIV. AD AUITUM. Ante nota uultu fidei mihi ardore notissima es. et de extremis Galliae finibus in Bethleemitico rure latitantem ad respondendum prouocas de sanctarum quaestiunculis scripturarum per hominem dei filium meum Apodemium commonitoriolum dirigens, quasi uero non habeas in tua prouincia disertos uiros et in dei lege perfectos, nisi forte experimentum magis nostri quam doctrinam flagitas et uis scire, quid de his, quae ab aliis audisti, nos quoque sentiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
mur Respondemihi carissima in xpõ filia interista nupturaes : quem acceptura
uirum credo fugiturum aut pugnaturum : quidutrumq: sequatur intellege &
fescennino carmine terribi listibi rauco sonitu bucina concrepab. Vt quas ꝓnubas
habeas forte lugentes ut quibus deliciis affluas quae possessionum tuarũ reditus
ꝑdi disti quae obsessam familiola tuam morbo & fame cernis contabescere: Sed ab¬
st ut d&e talia sentiã ut sinistrum quippiã suspicer deca quaesuã animã dnõconse¬
crauit. Nontam tibi quam subtuo nomine aliis sum locutus. quaeotiose &curiose
domus circum eunt matronarũ quarũ uenter ds .ẽ. & gloria in confusione carum
quaenihil aliud descripturis nisi digamie p̃cepta nouer̃ . Quae in aliarum corpore sua
desideria consolantur ut qđ ipse fecer alias facereuideant & malarum soci&ate pal¬

Expanded text:
mur. Responde mihi, carissima in Christo filia, inter ista nuptura. es ? quem acceptura mur. Responde mihi, carissima in Christo filia, inter ista nuptura. es ? quem acceptura uirum ? credo fugiturum aut pugnaturum — quid utrumque sequatur, intellegis — et pro fescennino carmine terribilis tibi rauco sonitu bucina concrepabit, ut, quas pronubas, habeas forte lugentes, ut quibus deliciis affluas, quae possessionum tuarum reditus perdidisti, quae obsessam familiolam tuam morbo et fame cernis contabescere ? sed absit, ut de te talia sentiam, ut sinistrum quippiam suspicer de ea, quae suam animam domino consecrauit. non tam tibi quam sub tuo nomine aliis sum locutus, quae uinosae et curiosae atque uerbosae domus circumeunt matronarum, quarum deus uenter est et gloria in confusione earum, quae nihidesideria consolantur, ut quod ipsae fecerint, alias facere videant, et malarum 916 societate pal
Abbreviated transcription (Latin):
ceder& loco nec auder& uistor aspicere quã regnumdi dicerat ciui tatem : & tamen
ꝓhaciniuria non enim dicã suꝑbia quae bonos exitus habuit : alt̃ toto orbe fugitiuus
tandem brthie mostem ueneno repperit. Alter reuersus in patriã insuo regno occu¬
ut & utriusquȩ ꝓuincie romani populi uectigales sunt Nunc ut omnia prospero
fine eueniant: pter nr̃a quae amisimus non habemus quid uistis hostibus auferamus
Potentia romane urbis ardens po&a discribens ait : Quidsatis e siroma parum est:
quod nos alio mutemus elogio quidsaluum .ẽ. si romaperit : Non mibi silinguecen¬
tum sint ora quecentum ferrea uox om̃s captorum dicere poenas oma cesorum percu¬
tere nomina possim & haecipsa quae dixi periculosas tamloquenti quam audientibus
ut negemitus quidem libersit nolentibus immo nec audentibus nobis flere quae oati¬

Expanded text:
cederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuitatem. et tamen cederet loco nec auderet uictor aspicere, quam regum didicerat ciuitatem. et tamen pro hac iniuria — non enim dicam superbiam, quae bonos exitus habuit — alter toto orbe fugitiuus tandem Bithyniae mortem ueneno repperit, alter reuersus in patriam in suo regno occubuit; et utriusque prouinciae Romani populi uectigales sunt. nunc, ut omnia prospero fine eueniant, praeter nostra, quae amisimus, non habemus, quod uictis hostibus auferamus. potentiam Romanae urbis ardens poeta describens ait: quid satis est, si Roma parum est? quod nos alio mutemus elogio: quid saluum est, si Roma perit? non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnes captorum dicere poenas, omnia caesorum percurrere nomina possim. et haec ipsa, quae dixi, periculosa sunt tam loquenti quam audientibus, ut ne gemitus quidem liber sit nolentibus, immo nec audentibus nobis flere, quae pati