comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
em quia nõ pot̾ sũ peccato eẽ humana
fragilitas: cauendum est ne plura pec¬
cata sint quam oꝑa uͥtutum. Quod
magua in sapiencie sue sanctus pau¬
lus exp̾ssic dicens. Quoꝵrdam hoĩm
pecc̃a mnamfesta sunt p̾cedencia ad
iudiciũ quofdam autem et subseqũt᷑.
Hoc est uõ inuenitur quisquam illi¬
batus aculpa. Habet quis bona meri¬
ta. habet ⁊ uicia atq peccata. Oĩa itaq
derantur. Si boms igitur factis pcca
p̾ponderãt. p̾cedunt adidiciũ. uergut̃
eiũ peccata quasi in profimdum uer¬
gunt que mamfesta sunt. uel ponde
atq acerbitate: uł multitudine. Quos
dam. & inquit et sb̾sequntur. hoc ẽ eos
qui se egerunt sobrie s fragilitate cõ¬
dicionis dederint aliqũ eciam etrori
locum. Bona facta precedunt: mala
sequutur. hu honestiores. s tñ ut ho¬
mines lapsi leuioribus iucus eter¬
ratis. Ergo iustos sequntur pccã non
pͥeunt iniustos p̾cedunt. Preponde¬
rant pcca que uirgunt soquinitur a
si qua recte frã sunt quasi quodam

Expanded text:
m quia non potest sine peccato esse humana fragilitas, cauendum ne plura peccata sint quam opera uirtutum. quod magna ui sapientiae suae sanctus Paulus expressit dicens: quorundam hominum peccata manifesta sunt praecedentia ad iudicium, quosdam autem et subsequuntur, hoc est: non inuenitur quisquam inlibatus a culpa; habet quis bona merita, habet et uitia atque peccata. omnia itaque derantur. si bonis igitur factis peccata praeponderant, praecedunt ad iudicium: uergunt enim peccata quasi in profundum, uergunt quae manifesta sunt uel pondere atque acerbitate uel multitudine. quosdam autem inquit et subsequuntur, hoc est eos qui se egerint sobrie, sed fragilitate condicionis dederint aliquando etiam errori locum bona facta praecedunt. mala sequuntur. hi honestiores, sed tamen homines lapsi leuioribus uitiis et erratis. ergo iustos sequuntur peccata, non praeeunt: iniustos praecedunt. praeponderant peccata quae uergunt, sequuntur autem si quae recte facta sunt quasi quodam
Abbreviated transcription (Latin):
samortis insi bonestatis ꝯtẽplacȯ
Nam cũ abeo uineam rex posceret
peccũa se daturum pollicens in
temaluit q morte declinare huiꝰ¬
modi turpitudinem. Non mͥ inqͥt
nonfiat non ꝑinitoit deus tantũ
etorquere flagiciũ. Non utiq de
nob dicit Neq eĩ deuitib cura ẽ¬
ainqb deo. n det̾reno spacio. s de
uir loquitur paccũ. Potuit utiq al¬
teram uineam de umeis regis ac¬
ape et auicis esse. In quo nõ meoi¬
acuo seculi hꝰ utilitas estimar solet
S qd turpe erat indicant nõ udi
utile maluitq piculũ cũ hoestate
subire quam utilitatem cum oppbo
Wlgarem utilitatem loquor non
illami in qua eciam honestatis grã¬

Expanded text:
sa mortis, nisi honestatis contemplatio? sa mortis, nisi honestatis contemplatio? Nam cum ab eo vineam rex posceret, pecuniam daturum se pollicens; inte, maluitque morte declinare hujusmodi turpitudinem. Non mihi, inqnon fiat, non permittat Deus tantum extorqueri flagitium. Non utique de vitibus dicit, neque enim de vitibus cura est Deo, neque de terreno spatio, sed de jure loquitur patrum. Potuit utique alteram vineam de vineis regis accipere, et amicus esse; in quo non mediocris saeculi hujus utilitas aestimari solet: sed quod turpe erat, judicavit non videri utile: maluitque periculum cum honestate subire, quam utilitatem cum opprobrio: vulgarem utilitatem loquor, non illam in qua etiam honestatis gra
Abbreviated transcription (Latin):
i pluina tescendat suꝑ nos. Mõ¬
tss mortis qm̃ ibi sublata est pro¬
sno sit unctus moleo ⁊ sangͥne
nlũatoꝵ et exadipe belligeran¬
aum. Sagitta ionathe nõ ẽ reu̾sa
aetio. et gładius saul no est itus
uacuus. Saul et ionathas specio
siranissum in sepabiles inuita su
det in morte uonsũt seꝑati. Sr̾
aquilas lemores suplcones potẽ¬
cores Filic ifrł plorate suꝑ saub qͥ¬
iuestiebat uos uestim̃tis coccmneis
cum sup uestim̃ta utã. Quomodo
aecoerunt potentes ĩ meoio pugi.
Ionathas inmorte uuln̾atus est
i ualde. Cecidenat amor tuus in
me suy amnorem mulierum. Quõ
aeciderut potentes et pecierunt ar
amrdefleret filiũ ꝙͣ adm hͥ defleuͭ
ĩmcũ Qinis grẽ auctorẽtantis ꝓ¬
sequeretur laudib qnͣtis iste ꝑse¬
cutus ẽ insidiatorẽ capitis sui ꝙ
pe doluit. Qñto ingemuit affcũ.A¬
ruerunt montes ꝓp̾hetico maledic¬
to et oma ins sentenciam maleoi¬
centis ĩpleint. Itaq pro regie necis

Expanded text:
e pluvia cadat super vos. Montes mortis, quoniam ibi sublata est proNon est unctus in oleo et sanguine vulneratorum, et ex adipe belligerantium. Sagitta Jonathae non est reversa retro, et gladius Saul non est reversus vacuus. Saul et Jonathas speciosi et charissimi, inseparabiles in vita sua, et in morte non sunt separati. Super aquilas leviores, super leones potentiores. Filiae Israel, plorate super Saul, qui vestiebat vos vestimenta coccinea rum super vestimenta vestra. Quomodo ceciderunt potentes in media pugna? Jonathas in morte vulneratus est.mihi valde. Ceciderat amor tuus in me, sicut amor mulierum. Quomodo ceciderunt potentes, et perierunt arma um defleret filium quemadmodum hic deflevit inimicum? Quis gratiae auctorem tantis prosequeretur laudibus, quantis iste prosecutus est insidiatorem capitis sui? Quam pie doluit, quanto ingemuit affectu! Aruerunt montes prophetico maledicto, et divina vis sententiam maledicentis implevit. Itaque pro regiae necis
Abbreviated transcription (Latin):
Ac̾ dotis ẽ gͥ nulli nocere ꝓ¬
desse uelle oĩbus. Posseat
lius ei del. Nam incausa aͥt¬
pitis noce ei ꝙ̃ unure debeas picuit̃¬
tem nousũ pcc̃o est gram meausa
dotis officõ teneatur ut ulłi uoc¬
at ue lacessitus quidẽ. et aliquau
uiria offensus. Bonus ẽemuir qͥ
oixit. Siceddidi retbuentibus ui
mala q̃ em̃ est gloria si eum no ledi¬
mus qui non leserit: Or ila iltusẽ
Silesus remittas. Quam honescl̃
ꝙ cũ potuisset regi ĩ unico nocere
malint ꝑcere Quam eciam ucile
quia successori ħ ꝓfint ut disceret
pare impiũ. s uerertur. itaq et ͥ¬
nestas utilitati p̃lata ẽ ⁊ utilita¬

Expanded text:
acerdotis est igitur nulli nocere, prodesse velle omnibus: posse autem solius est Dei. Nam in causa capitis nocere ei quem juvare debeas periclitantem, non sine peccato est gravi: in causa dotis officio teneatur; ut nulli noceat, ne lacessitus quidem, et aliqua injuria offensus. Bonus enim est vir qui dixit: Si reddidi retribuentibus mihi mala . Quae enim est gloria, si eum non laedimus, qui nos non laeserit? Sed illa virtus est, si laesus remittas. 60. Quam honestum, quod cum potuisset regi inimico nocere, maluit parcere ! Quam etiam utile, quia successori hoc profuit, ut discerent pare imperium, sed vereri! Itaque et honestas utilitati praelata est, et utilita
Abbreviated transcription (Latin):
subiret sac̾dotale se nrin negaint lu¬
cebat in illoꝵ in cessu unago leuita¬
tis spẽs quedam scurrarum pcursã¬
cium. Sunt ⁊̃ qui sensimambulã¬
do ĩnutantur histͥoincos gestus et
quasi quedam f̾cula pomparũ ista

Expanded text:
subiret sacerdotale, se nostrum negavit. 21 Lucebat in illorum incessu imago levitatis, species quaedam scurrarum percursantium. 73. Sunt etiam qui sensim ambulando imitantur histrionicos gestus, et quasi quaedam fercula pomparum, et
Abbreviated transcription (Latin):
est custodire ꝙ inchil adiunat au
ignoramus qnͣti auri atq argẽ¬
ti de tẽplo dĩ assyr sustileru̾nt.
nõ ne melius conflant sacdotes
turus ẽ dñs cur passus ẽ tet mo¬
pes fame mori. Et cͥte hẽbas aurũ
mustrasses alimomam. Cur tot
captũ deduct incõm̃cium sunt.

Expanded text:
todire quod nihil adjuvat? An ignoramus quantum auri atque argenti de templo Domini Assyrii sustulerint ? Nonne melius conflant sacerdoteturus est Dominus: Cur passus es tot inopes fame mori? Et certe habebas aurum, ministrasses alimoniam. Cur tot captivi deducti in commercio sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qd̾ cum freg̾imus uasa m is¬
tica ut captinos rediniemus qd̾
arriams displice pot̾at. Nec tam
factum displicere quam ut ess
ꝙ ĩnobis reprehenditur. Qans a
est cam ducꝰ inimttis. ferrens cr
displiceat. qd̾ hõ reonintur amor¬
te. femina ab ĩpuritatib barbaro¬
rum q̃ gramores morte sunt ado
tu inquinabantut. Quĩ cam̃ nos et¬
si nõ sũ racione aliqua gessimus
tam̃ ĩpopulo ita ꝑsetuti sumus
ut cõfitem mnulto q fuisse cõm ode
astrueremus ut aĩas dño ꝙ aurũ

Expanded text:
mus, quod confregerimus vasa mystica, ut captivos redimeremus, quod arianis displicere potuerat; nec tam factum displiceret, quam ut esset quod in nobis reprehenderetur. Quis autem est tam durus, immitis, ferreus, cui displiceat quod homo redimitur a morte, femina ab impuritatibus barbarorum, quae graviores morte sunt: adotu inquinabantur? 137. Quam causam nos etsi non sine ratione aliqua gessimus; tamen ita in populo prosecuti sumus, ut confiteremur, multoque fuisse commodius astrueremus, ut animas Domino
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩ autem domini qui cõsũmarec¬
tamen piũgestiumt. et curcerecut¬
sum salutis sicubi forte ut hoiẽs co¬
rueruit uacure magis fragilitate ꝙ
peccandi librome atriores adcurrent
resurgunt pudoris stimulo in aiora
repante certamina ut non solum
nullũ adtulisse estimetur lapsus m¬
pedim̃tur. s eciam uelocitatis in¬
centiua cumulasse. Ergo sicurrenciũ
nõ soluitur cursus cũ aliqui forte ce¬
ciderint nõ luctancium contencio s
moffeusa mauent certamina. qͥueci¬
am płiq post inũ aut alt̾m lapsũ
gr̃a maiore uncerunt. Qñto magis
Agouem pietatis ingressi uou debet̃
uiuꝰ prolapsionis offensione censen
cũ beatus sit qui se potuerit reparate
post lapsum qũ post mortẽ quoq re¬
surgere inimus beatoꝵ ẽ. ii

Expanded text:
sancti autem domini, qui consummare csancti autem domini, qui consummare certamen pium gestiunt et currere cursum salutis, sicubi forte ut homines corruerunt naturae magis fragilitate quam peccandi libidine, acriores ad currendum resurgunt pudoris stimulo maiora reparantes certamina, ut non solum nullum adtulisse aestimetur lapsus inpedimentum, sed etiam uelocitatis incentiua cumulasse. ergo si currentium non soluitur cursus, cum aliqui forte ceciderunt, non luctantium contentio, sed inoffensa manent certamina, quin etiam plerique post unum aut alterum lapsum gratia maiore uicerunt: quanto magis agonem pietatis ingressi non debent unius prolapsionis offensione censeri, cum beatus sit qui se potuerit reparare post lapsum, quoniam post mortem quoque resurgere munus beatorum
Abbreviated transcription (Latin):
I et iurtute deiecti sunt
ane et alt̾ legitur ercor ipĩus
Da numeru fecent populum
buusquis uostrũ psingulas horas
quam multa delinquit. Et tũ unꝰ
ne eriguo quidem momento ma¬
nere peͦnes se delicti passus ẽ consa¬
enciam. s p̾matura cõfessione atq
ĩmenso dolore ieodidit pcc̃m suum
domino. Quẽ mͥ nuc̃ facile repperi¬
alicuiꝰ culpe reus nõ molest̾e ferat
At ilie regio clarus ĩꝑio tot diuime
probutus oraculis cũ ap̾uato hoiẽ
corriperetur qd̾ grauit deliquiss
nou indignatus infremuit. s cou¬
fessus ingeniuit culpe dolorem de¬
inq dominũ dolor intum mouit
affectus ut uathan dicet qul̃ penitu¬
it te. et dominꝰ transtulit peccatum
tuum. Maturitas itaq ueme ꝑfim¬
dam regis funisse perntenciam decla¬
uit. que tanti erroris offensam tradux¬
erit. Alui hõies cũ asacerdotibus corri¬
piũtur pot̾m suũ ingrauãt dũuega¬
re cuput aut defende̾. Ibiq eoꝵ ma¬
ior est lapsus. ubi spatur correpcio.

Expanded text:
rtute deiecti sunt ? sane et alter legitur error ipsius, quod numerari fecerit populum. Unusquisque nostrum per singulas horas quam multa delinquit, et tamen unne exiguo quidem momento manere penes se delicti passus est conscientiam sed praematura confessione atque inmenso dolore reddidit peccatum suum domino. quem mihi nunc facile reppericulpae reus, non moleste ferat? at ille regio clarus imperio, tot diuinis probatus oraculis, cum a priuato homine corriperetur quod grauiter deliquisset, non indignatus infremuit, sed confessus ingemuit culpae dolore. denique dominum dolor intimi mouit affectus, ut Nathan diceret: quoniam paenituit et dominus transtulit peccatum tuum.\' maturitas 10 itaque ueniae profundam regis fuisse paenitentiam declarauit, quae tanti erroris offensam traduxerit. alii homines cum a sacerdotibus corripiuntur, peccatum suum ingrauant, dum negare cupiunt aut defendere, ibique eorum maior est lapsus, ubi speratur correctio.
Abbreviated transcription (Latin):
plium necessitiromes directas af¬
tinitates ⁊cte arriserat anm fecũ¬
ditas ĩuecticõ urbs sola egebat t¬
m̃to. Potuissec iuani. peterentur
abitalis frum̃tum quoꝵ filii expel¬
lebantur. Nichilhoc turpius exclude
quusi alienuni ⁊ exig̾e̾ quasi suum
Quro illum eicis qui depascitur su¬
o pascitut. Quro diuĩ eicis qui te pasat
Seruũ retines: tritois parentem. F¬
mentum suscipis: nec acfectũ im¬
ꝑtiris. uictũ extorques. n ͨ repenois
grãm. Quã deforme hoc. Qm̃ in utile
dum frairoata est: Potuit et illos
nõ anittere et euade famem erpec¬
tatis uentoꝵ optums flatibus. et
spatarum cil ineatu nauiũ quamuo
illiro supius houestum atq utile.
Quio eĩ tam decoꝵ atq honescum

Expanded text:
plurium necessitudines, diremptas afplurium necessitudines, diremptas affinitates! Et certe arriserat anni fecunditas, invectitio urbs sola egebat frumento: potuisset juvari, si peteretur ab Italis frumentum, quorum filii expellebantur. Nihil hoc turpius, excludere quasi alienum, et exigere quasi suum. Quid illum ejicis, qui de suo pascitur? Quid illum ejicis, qui te pascit? Servum retines, trudis parentem? Frumentum suscipis, nec affectum impertis? Victum extorques, nec rependis gratiam? 50. Quam deforme hoc, quam inutile! Roma fraudata est? Potuit et illos non amittere, et evadere famem, exspectatis ventorum opportunis flatibus, et speratarum commeatu navium. 51. Quam vero illud superius honestum atque utile! Quid enim tam decorum atque honestu
Abbreviated transcription (Latin):
subsidia annone q̃ his iꝑciẽ¬
U sũt collacõne redimamꝰ repe¬
mis auro. Nũquid his deficien¬
ab non alii nobis redimendi cul¬
tores uroentur. Qnͣto uilius est pas¬
ce quam em̃e cultorem ubieciã
repes ubi eciam iuenias quam
reformes. Adre si ĩuemas qd̾ igna¬
tum t abem usus nrio possis fubili¬
tuere noncultur. Qurd plura. Colla¬
to auro coacta frumenta sunt. Ita
uec habunudanciam urbis minuit
et peg̾mus alimomam subimins¬
trauit. Qñte hoc cõmendacõms.⁊¬
piro deum fuit scissimo sem qñte
apito hoiẽs głe. Hic maginis uere
ꝓbatus qui potuit ĩpatori dicere
demonstrans prouĩçietocius popu¬
los. hos tibi om̃s reseruam. hi ui¬
uũt beueficio tui senatus. hos cu¬
acuria morti absculit qnͣto hoc uti¬
lius quam illud quor ꝓrune ro¬
me fcm̃ est eiectos esse urbe amplis¬
sima quipłimam illic iam etatem
tnͣsegant flentes cum filus abisse
quib uelut curb amouendum
eciliũ deplorarent int̾cuptas cum¬

Expanded text:
subsidia annonae, quae his impartienda sunt, collatione redimamus, reparemus auro. Numquid his deficientibus, non alii nobis redimendi cultores videntur? Quanto vilius est pascere, quam emere cultorem! Ubi etiam repares, ubi invenias quem reformes? Adde si invenias, quod ignarum, et alieni usus, numero possis substituere, non cultui. 48. Quid plura? Collato auro, coacta frumenta sunt. Ita nec abundantiam urbis minuit, et peregrinis alimoniam subministravit. Quantae hoc commendationis apud Deum fuit sanctissimo seni, quantae apud homines gloriae! Hic magnus vere probatus, qui vere potuit imperatori dicere, demonstrans provinciae totius populos: Hos tibi omnes reservavi, hi vivunt beneficio tui senatus, hos tua curia morti abstulit. 49. Quanto hoc utilius quam illud quod proxime Romae factum est, ejectos esse urbe amplissima, qui jam plurimam illic aetatem transegerant, flentes cum filiis abiisse, quibus velut civibus amoliendum exsilium deplorarent, interruptas com
Abbreviated transcription (Latin):
cium. et cor labores calida ministũ¬
ciũ. Cedunt qui mensuras ipãs
bonas suꝑ effluentes diligenti li¬
brant eramine. ne quro effudãt
no cedunt bibentes .x.
Ola illa sunt sine excusacio¬
ne c̾tamina. Imbello. sique

Expanded text:
ium, et coquorum labores calida ministrantium; cedunt qui mensuras ipsas bonas supereffluentes diligenti librant examine, ne quid effundant: non cedunt bibentes. 49. Sola illa sunt sine excusatione certamina. In bello si qu
Abbreviated transcription (Latin):
tus est quia dixit ei t̾cioamas me.
et dicit ei. Dũe oia tu scis. tu nostiqr
amo te. Et dictũ est ei t̾na ince pasce
oues meas. Soquereme. qiͣ qui pec¬
catin suũ minia caritate texiss
Nec ociose post confessionem unu¬
e caritatis iubetur plebẽ regere qͥ
eciam turbatus nõ amiserat ꝙ̃ ad¬
modum ipẽ se reget hoc pp̃ graci.ã
diximus caritatis eo qd̾ poci tegat
deuq nõ mulli ideo t̾nam iit̾io¬
gacionem dileccõnis factam ẽe dix¬
erunt. quia tͥna fuerat denegacio ut
trine laplũ negacionis professioxti
caritatio tocieus repetita deleret

Expanded text:
tus est, quia dixit ei tertio: amas me, tus est, quia dixit ei tertio: amas me, et dicit ei : domine, omnia tu scis; tu nosti quia amo te. et dictum est ei trina uice: pasce oues meas; sequere me, quasi qui peccatum suum nimia caritate texisset. nec otiose post confessionem nimiae caritatis iubetur plebem regere, qui etiam turbatus non amiserat quemadmodum ipse se regeret ? hoc propter gratiam diximus caritatis, eo quod peccatum tegat. denique nonnulli ideo trinam interrogationem dilectionis factam esse dixerunt, quia trina fuerat negatio, ut trinae lapsum negationis professio caritatis totiens
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid postã tale cõmittere: unde si
pc̃ci.ad prolapsionem corpis. Gram¬
or inquitas tanquam mat̾ia pccõr.
leuius pcc̃m Demq iniquitas ꝑ
lauacrum remittitur. põm tegitur
bons fcĩs. et canquam alus opibus
obumbratur. uũbene si pͣ.hoc ipẽ ait.
Bĩ quoꝵ remisse sunt ĩi quitates. et
quoꝵ cecta sunt poc̃a. Caritis enĩ ab scõ¬
dit eirorem. et openit multitudinem
poc̃õꝵ Multa quoq caritas. remittit ec¬
am ipã pcc̃m sicut sepͥtum ẽ de uul¬
re que suy douinũ fudit iuigue. Re¬
missa sunt poca eius multa. qnĩ dilex¬
it multum. Sunt etiam qui acapiãt
pͥorẽ u̾siculum de lauacro ẽẽ secũoũ
de peintencia. Qua grã eciam petrꝰ
qui añ fuerat baptiz atus int̾rogat᷑
postquam iuaslis e duĩ me gauusle
Simon iohãns diligis me. Dicit exuti¬
q tuscis dñe. quia diligo te. Et in t̾ro
me: Et it̾m respondit Tu scs quia a¬
mo te. Et t̾cio int̾co iut̾rogatur sy¬
nion iohãnis amias me. Et contrista¬

Expanded text:
aliquid tale committere, unde simpeccatum ad prolapsionem corporis. Gravior iniquitas tamquam materia peccatorum, levius peccatum. Denique iniquitas per lavacrum remittitur, peccatum tegitur bonis factis, et tamquam aliis operibus obumbratur. Unde bene supra hic ipse ait: beati, quorum remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. caritas enim abscondit errorem et operit multitudinem peccatorum. multa quoque caritas remittit etiam ipsa peccata, sicut scriptum est de muliere, quae super dominum fudit unguentum: remissa sunt peccata eius multa, quoniam dilexit multum. sunt etiam qui accipiant priorem uersiculum de lauacro esse, secundum de paenitentia. qua gratia etiam Petrus, qui ante fuerat baptizatus, interrogatur, postquam uisus est dominum negasse : Simon Iohannis, diligis me? dicit ei: utique tu scis, domine, quia diligo te. et iterum me? et iterum respondet: tu scis quia amo te. et tertio interrogatur: Simon lohannis, amas me? et contrista
Abbreviated transcription (Latin):
te tue. Describi quidẽ hic naturasᷤ¬
peritis ur̃. s magis mnalicienas des¬
crib̾ om̃is s̾pens ĩ ꝓbitatis. qͥ ĩuẽ¬
trẽ se deicit atq int̾ uenenũ suum
clairoit ⁊ intus mpectore suouolit
cogitacõnib lubricis. et supfraitos
suas anibulat sius dolis se ipĩn in¬
plicans mouens sꝑ atq exagitano
sua uenena cũ cogitat. uentre quo
q ħẽ femmnarĩ cordis siupoens.
xñ pulcre dd̾ ait. Alienati sunt pec¬
catores abut̾o eirauerunt auentre
locuci sunt Ealsa furorillis sm siłi¬
tudinem serpentis et aspidis surde
et obturantis aures suas. Que nõ
exaudiet uocem incuntancium
ut uenefici q̃ uicantantur ascipi

Expanded text:
dies uitae tuae. Describi quidem his natura sedies uitae tuae. Describi quidem his natura serpentis uidetur, sed magis omne malitiae uas describitur, omnis serpens inprobitatis, qui in uentrem se deicit atque intra se uenenum suum claudit et intus in pectore suo uoluit, cogitationibus suis lubricus et super fraudes suas ambulans, suis dolis se ipse inplicans, mouens semper atque exagitans sua uenena, cum cogitat, uentrem quoque, hoc est seminarium cordis sui proterens. unde pulchre Dauid ait: alienati sunt peccatores ab utero, errauerunt a uentre, locuti sunt falsa, furor his secundum similitudinem serpentis, sicut aspidis surdae et obturantis aures suas, quae non exaudiet uocem incantantium et uenefici. qui incantantur a sapie
Abbreviated transcription (Latin):
cenderis. scpͥcum est enĩ uide¬
bam sachanam sicut fulgi
decelo caoentẽ. Nõ fulgur inquit.
s sicut fulgur. qr suũ lum̃ amisit
quod hẽbatꝰ añ quam tibi tuum lu¬
men uellet auferre u̾ir forte dicas
qr et desaluacore leginus qr sicut
fulgur chorusoans de subcelo: ica
eritꝰ aduentus filius hoĩs. Bene et
hic sicut fulgur quia hio supͣ tulg̃
man eĩ maledcĩo ourcã ĩ serpẽte.
pp̃ tuã decepcom. Sic eĩ dciñ est ad
eum. Maledes̃ tu aboĩb pecoribus¬
t̾re. Oũm eĩ coĩs ĩuincus ẽ qui funt
rostis bonoꝵ et prohus dampnat
quod adhuc nõ leserat quĩ qui ho¬
minẽ lesit cui illa subiecta oiã st̾.
lesis oĩa. Coẽm et ẽ legem solum
qr et ipe hoĩcũ cet̾is subditus est iõ
cõi cd̃io. itq execratõe oĩum: ina¬
ledcĩo eiꝰ on̾acur. Genus a dap̃ua¬
cõms nõ mors. s pena diuturua
lentum q secretum tanꝙͣ adei fu¬
cie relegandum. silr osterroitur q
trena maliciasit q̃ int̾ra recuruet¬

Expanded text:
cenderis. scriptum est enim: uidebam Satanan sicut fulgur cadentem de caelo. non fulgur inquit, sed sicut fulgur, quia suum lumen amisit, quod habebat, antequam tibi tuum lumen uellet auferre. uerum forte dicas quae de saluatore legimus quia sicut fulgur coruscans desub caelo ita erit et aduentus filii hominis. bene et hic sicut fulgur, quia supra fulgur. manet enim maledictio directa in serpentem propter tuam deceptionem. sic enim dictum est ad eum: maledictus tu abis inimicus est qui fuit hostis bonorum et pro iis damnatur quos adhuc non laeserat, quoniam qui hominem laesit, cui illa subiecta omnia sunt, laesit omnia. communem etenim legem soluit, quia ipse homini cum ceteris subditus est. ideo communi odio atque execratione omnium maledictio eius oneratur. genus autem damnationis non mors, sed poena diuturna lentumque secretum tamquam a dei facie relegandum; simul ostenditur quod terrena malitia sit quae in terram recuruet
Abbreviated transcription (Latin):
quicie uestigns pculcatur stum la¬
tur uuginb p̾gessu quooã inpro¬
bitatio increm̃to ꝯcuritur ubiest
doleat pisse quos creauit filios ⁊
sus cepit s multo magis quodin
pululare consuenit et ute cocius
solentatq u̾tutum ad disciplina

Expanded text:
quitiae vestigiis proculcatur, stimulatur unguibus, processu quodam improbitatis, incrementoque concutitur, ubi est dolebat perisse quos creavit filios et suscepit, sed multo magis, quod ipullulare consuevit, et vitae totius solent atque virtutum ac disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
deeẽ regi potuit ercetis fontib
aq ironabilẽ quanda cõcupisce¬
cia passus descoauit eã q̃ hostiũ
erat circũtusione uallita iurde
sũ maxino picdo uõfacile potull
deferri. Itaq ait. Quis mͥ potum da¬
bit. de lacuqui ẽ in bethleem. ad
portam. et cũ eẽnt reꝑti tres uiri
qui hostiu castra p̾aderent. et de¬
ferrent aquãꝙ̃ sũmo desid̾io desi¬
derasset cognoscens quod piculo
aqua sͥ cadem ꝯstitisset. ꝓfiroit
illã dũo ne sanginuẽ illoꝵ qui eã
detulerant bibere indẽtur quod
miãmĩ itaq passus est dauid ut
dabile ꝙ iridnabilẽ ꝯcupiscenciã
racõnabilr pato fraitount remne

Expanded text:
it ex ceteris fontibus aqua, inrationabilem quandam concupiscentiam passus desiderauit eam, quae hostium erat circumfusione uallata, unde ne maximo periculo non facile potuisset deferri. itaque ait: quis mihi potum dabit de lacu, qui est in Bethleem ad portam? et cum essent reperti tres uiri, qui hostium castra praeciderent et deferrent aquam, quam summo desiderio desiderasset, cognoscens quod periculoaqua sibi eadem constitisset profudit illam domino, ne sanguinem illorum qui eam detulerant bibere uideretur. quahumanum itaque passus est Dauid, ut dabile, quod inrationabilem concupiscentiam rationabiliter parato fra
Abbreviated transcription (Latin):
deftur. de quo dictum est adana¬
main. uade qm̃ uas elocionis est ui
ad sufferendum nom̃ meũ coram
gentib.Apucipio in ebatur eb̾eta¬
te s sobria ut ⁊ ip̃e cũ sanctis dice̾t

Expanded text:
ertur, de quo dictum est ad Ananiam: uade, quoniam uas electionis est mihi ad sufferendum nomen meum coram gentibus. a principio inebriatur ebrietate, sed sobria, ut et ipse cum sanctis dice
Abbreviated transcription (Latin):
cũ condendum putauit. Nontũ
ustum indẽtur. Quo imo satis
et dim timoris exp̾ssic uroici¬
um ⁊huanc eoioit religionis
exemplum. Nam qd paupibus
ꝯtulit: deo detulit. qm̃ qui largi
dere q̃ hẽas. et confre paupibus.
Qui eĩ dispsit dedit paupibus.iꝰ¬
ticia eius manet in etͥuum Etgo
dispeusatores nos non heredes re¬
liquit. Nam hereditas successori q̃¬
ntur dispensacõ paupibo obliga¬
quoq ꝑ uocem lectoris pariuili¬

Expanded text:
tamen condendum putavit: non obltamen condendum putavit: non obljustum videretur. 60. Quo uno satis et divini timoris expressit indicium, et humanae edidit religionis exemplum. Nam quod pauperibus contulit, Deo detulit; quoniam qui largitur eas, et conferre pauperibus. Qui enim dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in aeternum . Ergo dispensatores nos, non haeredes reliquit; nam haereditas successori quaeritur, dispensatio pauperibus obligaquoque per vocem lectori
Abbreviated transcription (Latin):
beinꝰ. qͥ ur ut opulens exultait iroi¬
uidicauit supẽ. ut a dconclusionem
carualium ututum eciam iusticie
ptes meo debeamus Adutere. Nam
et si cognate sunt int se. cõcrece q i¬
tutes tñ sugulariũ q̃dam formar
ht quadam inclemencia suidu
alia g deicultum ładiuntũ ĩ opũ
Taq qualis ĩ iuuuu̾sos fuerit pro
proiĩcialium quibꝰ p̾fint itu¬
dia docent qui pentem magis fu¬
isse ꝓp̾um quam uroicem loquebã¬
tur. gratum pie uecessitudinis ꝓ¬
biticm constantem equi miris dis¬
ceptatorem. Inter fratres autem
qualis fuit. licet ome hoĩum
genus bemiuolencia ꝯplectere¬
timr. ut duisum patrimomum
docet nͦ distributa aut delibata
s resuata hereditas. Et eĩ pieta¬
Nai hoc quoq ultimo sermo¬
ne signauit cũ quos dilexerat ꝯ¬
mendaret sibi nec uxoris arbitu¬
um finsse ducende ne arratribus
diuelleretur nec testam̃ti facien¬
di uoluntatem ue m in aliquo
arbicrium lederetur Deinq et
oratus.⁊ obsetratus anobis mo

Expanded text:
eque ut opulens, exsultavit in djudicavit. 57. Superest ut ad conclusionem cardinalium virtutum, etiam justitiae partes in eo debeamus advertere. Nam etsi cognatae sint inter se, concretaeque virtutes; tamen singularum quaedam forma habet quadam inclementia sui, dum alia erga Dei cultum, vel adjumentum inopum. Itaque qualis in universos fuerit, provincialium, quibus praefuit, studia docent: qui parentem magis fuisse proprium, quam judicem loquebantur: gratum piae necessitudinis arbitrum, constantem aequi juris disceptatorem. 59. Inter fratres autem qualis fuerit, licet 1130 omne hominum genus benevolentia complecteretur, indivisum patrimonium docet: nec distributa aut delibata, sed reservata haereditas. Etenim pietaNam hoc quoque ultimo sermone signavit, cum quos dilexerat, commendaret; sibi nec uxoris arbitrium fuisse ducendae, ne a fratribus divelleretur: nec testamenti faciendi voluntatem, ne nostrum in aliquo arbitrium laederetur. Denique et oratus et obsecratus a nobis, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tem dii ascendet et ĩ tab̾uaculo
hĩtabit oei. Qui in gressu sme ma¬
cula opatus ẽ iusticiam. locutus
ẽ u̾itatem. non decepit. ꝓximum
nec petcuiam fer̾atis ẽ suam qui
ꝯͥum fructuũ mei contẽplacõne
inum̾s putass ẽẽ tribuenda lar¬
tatis me iactabat auctorem poroͥ¬
ꝯins suc lucrum ad cõe consorcisi
confebat.
Se et alia que mͥ tuc̃ erant ĩ

Expanded text:
cendet, et in tabernaculo habitabit Dei; quia ingressus sine macula, operatus est justitiam, locutus est veritatem, non decepit proximum : nec pecuniam feneratus est suam, quicommunium fructuum mei contemplatione muneris putasset esse tribuenda, largitatis me jactabat auctorem, portionis suae lucrum ad commune consortium conferebat. 63. Haec et alia, quae mihi tunc erant
Abbreviated transcription (Latin):
creature insibiles et ĩu̾isibiles. Inu¬
sibiles ut pͥncipatus et potestates
ius ex pͥmere aut solem aut lunã
nomiabis aut itetlas et sic intllt
ta et creata sunt uͥ ꝓpetatem sube¬

Expanded text:
creaturae invisibiles et visibiles: invisibiles, ut Principatus et Potestates, jus exprimere, aut solem, aut lunam nominabis, aut stellas: et sic intelligitur ta et creata sunt, non proprietatem sub
Abbreviated transcription (Latin):
si. hoc exempho cindentõrib appbabo.
Nã si gen̾alr dic̃a filiũ nec addam
cusꝰ pot̾ incelligi et filius hõis. et fili
ĩiquitatis et filius pestilencie et fili
diaboli sic̃ deuroeis scpͥtura testatur.
et quod inusuẽ et fetus pecudis. et
pulli colũbarũ. Et ĩom appellacõnefi¬
uor no ẽ expͥssio sigificata nature. At
uosi uaturam designare uesidero at
hõiem uũcupabo. aut equũ noĩa¬
bo aut auẽ dicam ut uatura possit
in telligi. Ita gͦ si naturam cupio
designare ouimam deũ uerum
debo noĩare. Cũ a filiũ dico gn̾ato
significo cũ prem quoq dico: gen¬
alle declaro nõgͦ huic uature ducre¬
com facias cũ u̾t hoc siginficatoriũ
gen̾antis et geniti. Sigificatoria

Expanded text:
 hoc exemplis evidentioribus approbabo. Nam si generaliter dicam Filium, nec 725 addam cujus, potest intelligi et filius hominis, et filius iniquitatis, et filius pestilentiae, et filius diaboli, sicut de Judaeis Scriptura testatur : et quod in usu est, et foetus pecudis, et pulli columbarum. Et ideo in appellatione filiorum non est expressio significata naturae. At ro si naturam designare desidero, aut hominem nuncupabo, aut equum nominabo, aut avem dicam, ut natura possit intelligi. 98. Ita ergo si naturam cupio designare divinam, Deum verum debeo nominare. Cum autem Filium dico, generatum significo: cum Patrem quoque dico, generasse declaro. Non ergo hinc naturae discretionem facias, cum sit hoc significatorium generantis et geniti: significatoria
Abbreviated transcription (Latin):
iut Quc̃ illi. asserant ubi ingenicã
prẽm legint.S sidyaletico mores
non sit prolctousurpent prodeẽse
contencoms stuoio differre. non
cogioõe querere ĩntatis. Namq u
ip̃a dyaletica si non cõceritur ꝙ cõ¬
cedi sͥ postulant quiaditũ contenci¬
ons munr desidant pncipium
iinure nõ qunt disputandi ⁊ hocibi
ubi contencio ẽ inagis dedispũcoĩs
argim̃tis ꝙͣ deexannẽ uitatis. H ec
ẽ em̃ draleticoꝵ gla si indeantur ex¬
pugnare ubis. et refelle intatẽ. Con¬
tra diffucõ f̾idei est. ut uitas non
gͥ usta assercioẽ ubi sinodonauoeis
ubum ingeniti assercõms pncipiũ
ĩuenire non possunt. Ubigo legrnt
est in quiũt sam arriꝰ uixit
ingeincum pre ⁊ genitum et cãtimi
discipulos esse f̾ateantur. Nã quõ negã
magr̃m curꝰ inuentũ sequũte ge si illi
genitũ noĩauit. filiũ uixit et gemtũ
filium ditit. Quod legi non negoĩmo
tibent̾ usutpo quoo nõ legi usurpare

Expanded text:
unc illi asserant ubi ingenitum Patrem legerint. Sed si dialectico more non sit pro lecto usurpent, produnt se contentionis studio differri, non cognitionem quaerere veritatis. Namque in ipsa dialectica si non concedatur, quod concedi sibi postulant, quo aditum contentionis invenire desiderant, principium invenire nequeunt disputandi. Et hoc ibi, ubi contentio est magis de disputationis argutiis, quam de examine veritatis. Haec est enim dialecticorum gloria, si videantur expugnare verbis et refellere veritatem: et contra definitio fidei est, ut veritas, non  ista assertio est, ubi si non donavero eis verbum ingeniti, assertionis principium invenire non possunt? Ubi ergo legeest, inquiunt; nam Arius dixit ingenitum Patrem, et genitum et creatum discipulos esse fateantur. Nam quomodo negant magistrum, cujus inventum sequuntur? 92. Sed si illi ingenitum nominavit: Filium dixit, et genitum Filium dixit. Quod legi, non nego; immo libenter usurpo: quod non legi, usurpare
Abbreviated transcription (Latin):
set unũ est Qi utiq filium eiusdem
si quod nobis obicumt ĩeptisuane as¬
sercõins incurrunt ut dundat xp̃m.
Itaq quartum increatum qd adore
inus dũt cumsola ĩcreata sit dun¬
nitatis trinitatis.

Expanded text:
sed unum est, nam utique Filium ejusdem si quod nobis objiciunt ineptiis vanae assertionis incurrunt, ut dividant Christum. Itaque quartum increatum, quod adoremus, inducunt, cum sola increata sit divinitas Trinitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
g  ꝑ grãm ẽ ut hõies aut c̾te flo creor
ut demones quoꝵ simulata dei ap¬
pellacõe donatur. Or apostolicam auc¬
coritatem sequamur. ut dicauius
insimulacuis naturam non eẽ dinã.
Sigꝰ in simulacris nõ ẽ nec demous

Expanded text:
omines: aut certe falso creditur, ut daemones, quorum simulacra Dei appellatione donantur. Sed Apostolicam auctoritatem sequamur, ut dicamus in simulacris naturam non esse divinam. Si ergo in simulacris non est, non es
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s maior ẽ filio. Multapossunt ⁊in¬
mim̾a exẽpla suppece̾ ut de eoquouĩ
geintum non sic dicatur ingemti¬
u sinam
Nmet mũdũ pliq ingenitũ esse dix¬
erunt. et matiã rerum o̾iu ꝙͣ g̾ci ylẽ
dũt. qi siluã mat̾ialem ĩ genitũ esse
memorunt uident gͥ ĩhoc u̾bo p̾ro

Expanded text:
sanctus major est Filio? 94. Multa possunt et innumera exempla suppetere, ut de eo quod genitum non sit, dicatur ingeni Nam et mundum plerique ingenitum esse dixerunt, et materiam rerum omnium, quam Graeci hylen dicunt, quasi silvam materialem, ingenitam esse memorarunt. Vident igitu
Abbreviated transcription (Latin):
mabilis sit ħ prerogatuua sinonis
q̃ nõ aũctate aliqua designatur. set
ñs estimatur arbito. Quo gͥ hoc pro¬
ficit ut erubo uelitis face int̾ pr̃em
et filiũ distanciã natime uistanciã
potestatis. Ingeintus inquit. et ge¬
intus nõ possu̾nt uniꝰ ẽẽ natine atq

Expanded text:
mabilis sit hujus praerogativa sermonis, quae non auctoritate aliqua designatur, sed vestro aestimatur arbitrio. Quo igitur hoc proficit, ut ex verbo velitis facere inter Patrem et Filium distantiam naturae, distantiam potestatis? Ingenitus, inquit, et genitus non possunt unius esse naturae atq
Abbreviated transcription (Latin):
utiq diuum ẽ. Sensus gͥ proficiebat
huamis. Seusu gͦ suscepit hũanu. et¬
ut sciamnus quia ẜm hõiem loquebat
p̾msit sup̃ dicens. puer autẽ cresceba
et confortebatur et implebatur sapĩa.
et gr̃a dei erat in illo. Et pu̾ nrẽ nomẽ
etatis est. Nec confortare uͥtus dei pot̾a¬
n ͨ cresce̾ deus nec altitudo sapiẽ uer
prẽm puer uesciebat a ͭ mnatrem scͥptũ
esteĩ. Priusquam sciat puer prẽmaut
mrẽm accipiet uͥtutem uainasci. et spo¬
lia samarie. Sapienciã eĩ dei futura et
occulta non fallunt. Exps a̾ aginodis
infãcia phũanã utiq ĩpriroenciam
quod adhuc non didicit ignorat.

Expanded text:
utique divinum. Sensus igiturhumanus, sensum ergo suscepit humanum. Et quia secundum hominem loquebatur, praemisit dicens : Puer autem crescebat et confortabatur et implebatur sapientia, et gratia Dei erat cum illo. Puer nostrae nomen aetatis est; nec confortari virtus potnec crescere Deus, nec altitudo sapientiae patrem puer nesciebat aut matrem? Scriptum est enim: Priusquam sciat puer patrem aut matrem, accipiet virtutem Damasci et spolia Samariae . Sapientiam enim Dei futura et occulta non fallunt: expers autem agnitionis infantia, per humanam utique imprudentiam, quod adhuc non didicit, ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
natiux. Apostolus quoq paulus oioẽ¬
do qr natura non sut dni ostendit imã
dice qͥ naturis non sunt dii sisciret
plalitatem d̾me ẽẽ nature ut aliaes¬
set mnprẽ alia infilio. alia in spũ sco.
esse simulantur na ã deus mirꝰ et ue¬
rus ẽ. Nam in ipõusumbẽ adoptur

Expanded text:
Paulus dicendo: Qui natura non sunt dii ; ostendit unam dicere: Qui naturis non sunt dii, si sciret pluralitatem divinae esse naturae, ut alia esset in Patre, alia in Filio, alia in Spiritu sancto. esse simulantur, natura autem Deus vivus et verus est. Nam et ipso usu nostro
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptina testetur et multos alos de
dina oixisse sbã ĩ alio libro plenissiẽ
ostendimnus. Naturam quoq dinam
quis abiniat cũ petrus. apostolus
mepistola siia sꝙpͥsit toopatam diñ¬
miam ppassionẽ crucis ut nos ĩqͥ
facet dine consortes nature. Sec
alibi paulus scpͥsit Stuc̾ quid̃ igno¬
rantes deũ hus qͣ ni non sut dei ẜusti

Expanded text:
Scriptura testetur , et multos alios de divina dixisse substantia in alio libro plenissime ostenderimus . 82. Naturam quoque divinam quis abnuat; cum Petrus apostolus in epistola sua scripserit, id operatam Diam per passionem crucis, ut nos, inquit , faceret divinae consortes naturae? Sed etiam alibi Paulus scripsit: Sed tunc quidem ignorantes Deum, his qui natura non sunt dii
Abbreviated transcription (Latin):
tib filiũ dei quigenatus sit prĩqui
ille geueratus sit. istit gen̾auit qz
arbitiantur accliisam s t̾giu̾sacõe
dap̃nabili ineodẽ loco uestigium uer¬
sunt ingenitus et geintus eẽ innus
oĩsi ingentũ inscpͥturis d̾uns nusꝙͣ
tabilitatis sunt hoĩes istius modi ut
nos dicant ea usurpare que nõsũt
et ipi obiciant quod scpͥtum nõsit.
Nõ ne ip̃i s̾ adũsantur ⁊auctorita¬
t calupme sue derogant dñtem̃¬

Expanded text:
 Filium Dei, qui generatus sit, Patri qui ille generatus sit, iste generaverit, arbitrantur occlusam: sed tergiversatione damnabili in eodem loco vestigium versunt ingenitus et genitus esse uniusium ingenitum in Scripturis divinis nusquam tabilitatis sunt homines istiusmodi, ut nos dicant ea usurpare, quae non suet ipsi objiciant quod scriptum non sit? Nonne ipsi sibi adversantur, et auctoritatem calumniae suae derogant
Abbreviated transcription (Latin):
ieremut s tenendi seruaremus fi¬
dem. Sanc si consilio prodendares
nõ semp cõmune secretum. Nam ⁊
ta sua ad alt̾m puenirent cũ scio
eẽ seruatam: ut nec frĩ omncc̾etur.e¬
rat eĩ fidele uroicium et exͣueo no
eẽ proditum qõ non ess cũ frẽ colla¬
tum .x.
iis gͥ tantis ac talib bome
mexcelsum quendã fateor
mentis elatus supstitem me
amere desideram qd itium uita
acderem diginorem. Et io excepi
plagam quam fre non possum. Go¬
crabiliora eĩ tanti doloris premedi¬
tata quam explorata uulnera. Qs
iam mestum solabitur. Quis afflic¬
tum leuabit. cũ quo pticipabo curas:
dins me abistius mũdi uiudicabͭ
llui Tueĩ actor negocioꝵ ceusor ser¬
miloꝵ. arbitͥ fcatrum nõ litis. s pie
lior uid̾etur sentencia te iudicem
sumebamus qui nulli lederes os
ad utuq sacistacere gestiens. et
aiiandi affectum cenebas et cẽ¬
scndi modum. et utrq gratum di¬

Expanded text:
reremur, sed tenendi servaremus fireremur, sed tenendi servaremus fidem. Sane si consilio pendenda res nec semper commune secretum. Nam etta sua ad alterum pervenirent; tamen scio esse servatam, ut nec fratri committeretur. Erat enim fidele indicium, et extraneo non esse proditum, quod non esset cum fratre collatum. 40. His igitur tantis ac talibus bonis excessum quemdam, fateor, mentis elatus, superstitem me timere desieram, quod illum vita crederem digniorem: et ideo excepi plagam, quam ferre non possum; tolerabiliora enim tanti doloris praemeditata, quam inexplorata vulnera. Quis jam moestum solabitur? Quis afflictum levabit? Cum quo participabo curas? Quis me ab istius mundi vindicabit usura? Tu enim auctor negotiorum, censor servulorum, arbiter fratrum; non litis, sed pietlior videretur sententia, te judicem sumebamus, qui nullius laederes os, atque utrique satisfacere gestiens, et amandi affectum tenebas, et censendi modum; ut et utrumque gratum di
Abbreviated transcription (Latin):
ut intiori pocius foueretur affec¬
ti. ꝙͣ forensi blandicia diuulgar
bamus. Ita urtilis seutriq ur̃m
guniantatis succus infuderat ut
nõ blandicicus probaremus amo¬
rem s cõscia mente piecatis intͥno
ainore conteut fucum blãdicia¬
rum nõ requirere uide̾mur quł
et ip̃a in amorẽ mutuũ ymago fo
maiet Rescio qua eĩ. exp̃ssiore mei¬
tis quam corpis similitirome al
in altͥo in debatur. Quis cẽahet¬
t qui nõ me insum putaret. Quo¬
erut aliquro qui se michi dixisse
memorarent. Que michi hinc gau¬
na qũta trequent oborta letitiaq
cos errare in nobis cernerem. Qũi
gratus error: ꝙ iocũda prolapsio: q̃
r̾eligiosa fallacia. Qm̃ suanis calup¬
maꝰ Neq eĩ de tuns erat aliquro ał
factis aut sinonibus qd timerem
qmi mͥ tua letabar ascribi. Tamensi
uehemencius tenderent quo se mi¬
cdn aliquid intiniasse memorarent.
respondebam ridens. et gauoens.
uidete ue fũ dixitis. Nam cũ omña
Non quo conferendi periculum ue¬

Expanded text:
ut interiore potius foveretur affectu, quam forensi blanditia divulgarebamus. Ita virilis se utrique nostrum germanitatis succus infuderat, ut non blanditiis probare amorem, sed conscia mente pietatis interno amore contenti, fucum blanditiarum non requirere videremur, quos et ipsa in amorem mutuu expressione mentis, qua corporis similitudine alter in altero videbamur. 38. Quis te aspexit, qui non me visum putaret? Quoerunt aliquid, qui se mihi dixisse memorarent! Quae mihi hinc gaudia, quanta frequenter oborta laetitia, quod eos errare in nobis cernerem! Quam gratus error, quam jucunda prolapsio, quam religiosa fallacia, quam suavis calumnia! Neque enim de tuis erat aliquid aut factis aut sermonibus, quod timerem, qui mihi tua laetabar ascribi. 39. Tamen si vehementius contenderent, quod se mihi aliquid intimasse memorarent, respondebam ridens et gaudens: Videte ne fratri dixeritis. Nam cum omnia non quo conferendi periculum ve
Abbreviated transcription (Latin):
plus iuidebani .x.
durior ceruix q̃ tam lugru¬
bre onꝰ conso labili licet᷑ obse¬
quio gestare potunsti. Hec
tu frater mͥ uistus exbiberes hosfi¬

Expanded text:
plus videbam! O durior cervix, quae tam lugubre onus, consolabili licet obsequio, gestare potuisti! 37. Haec tu, frater, mihi justius exhiberes. H
Abbreviated transcription (Latin):
niõ eĩ sñ ex̾cicĩo doctͥua aut sũ usu
ꝓfectus: qui disciplina bellicam ult
assequi cotidie excetim arims et tã¬
os explorat lactos uł adusarioꝵ de¬
clinat letus ⁊inguanti exit obtu¬
tu Qui uauem iinari reg̾e gub̃na¬
cuł stiroet uł remis duc̾e. pͥus ĩflu¬
illo pͥludit qui cauendi suaintatem
et uocis affectant p̾stanciam pͥus
sensũ cauendo uocẽ excitant. et qui
uirib corpis limo quia luctandi c̾¬
tannẽ coronã petunt cotidianonsu
palestre durantes menbra uutrien¬
tes pacĩam laborem assuescũt. hec
sonos meditantur loꝙdi ut loqui
discant. Itaq sonus excitacio q̃dam
ipalestra uocis ẽ Ita ergo et qui uolt
disce caucionẽ loquendi quod nate᷑
nõ negent quod custodie ẽ exceant
ut qui inspecula sunt speculando in¬
interroant nõ doriendo. oĩs eĩ res
ppis ac domesticis er̾citus augetur
usario ꝓuocanti pocõri nõ respon de¬
lat et sicut aliꝰ ait. loquẽtes uanita¬

Expanded text:
nim sine exercitio doctrina, aut sine usu profectus? qui disciplinam bellicam vult assequi, quotidie exercetur a primis, et nunos explorat lacertos, vel adversariorum declinat ictus, et vigilanti exit obtutu. Qui navim in mari regere gubernaculis studet, vel remis ducere, prius in fluvio praeludit. Qui canendi suavitatem et vocis affectant praestantiam, prius sensim canendo vocem excitant. Et qui viribus corporis, legitimoque luctandi certamine coronam petunt, quotidiano usu palaestrae durantes membra, nutrientes patientiam, laborem assuescunt. 33. , quod prius sonos meditantur loquendi, ut loqui discant. Itaque sonus exercitatio quaedam et palaestra vocis est. Ita ergo et qui volunt discere cautionem loquendi, quod naturae est, non negent: quod custodiae est, exerceant; ut qui in specula sunt, speculando intendant, non dormiendo. Omnis enim res propriis ac domesticis exercitiis augetur. versario, provocanti peccatori non respondebat. Et, sicut alibi ait , loquentes vanita
Abbreviated transcription (Latin):
et ipe phytagoras qui legitur saet
antiquior ꝓphetam secutus dauid
loquendi daurd aut̃ nõ ut nature
miinus ĩimu̾et s ut custodiam ꝓ¬
fendi sinonis docet. Et pithagoras
quid̾ ut nõ loꝙ̃do loquidooet dauid

Expanded text:
et ipse Pythagoras, qui legitur Socrate antiquior, prophetam secutus David loquendi: David autem non ut naturae munus imminueret; sed ut custodiam proferendi sermonis doceret. Et Pythagoras quidem u
Abbreviated transcription (Latin):
icem amantibus reddat
nec imnꝰ reclamare se ꝓbet. quam
ip̃e amnatut idq auncicie fidelis pa¬
tefiat exemplis. Quideĩ tam po¬
pulare quam gr̃a Quid tam ĩ sitũ
nacure. ꝙͣ ut diligentem diligas.
Qardtam molitum atq imꝰp̾ssũ
affettibus hũanis ꝙͣ ut eum ama¬
re urducas in aĩm aquo te amati
uelis: Mito sapiens dicit. ꝑde pecu¬
uiam pp̃ fre̾m et auucum. Et aliͥ
ainicum salutare nõ erubescam
et afacie illr. nõ ine abscondam
Si quidem uite ⁊ ĩ inortalitatis
medicam̃tum in amico esse ecc̃a¬
ticus suio testatut ⁊ sumum in
curitate pͥsroiũ nemo dubitau̾it
cũ apło dicat. Oĩa suffert oĩa cre
dit. oĩa spetat oĩa sustinet. Cauta
nĩquam cadit. Iõdauio nõ cecidi
quia carur fuit oĩbus ⁊ diligi asub¬
iectis quam tum̃ inaluit. Timor
eñ tẽpalis tutamuns ẜuat exal¬
bras nescit diiturmtatio custodi¬
am. Itaq ubi timor decesẜit. auu¬
cia obrepit. quĩ fidem timor nond¬
git. s affectus exhibet. pͥma gͦ adã

Expanded text:
vicem amantibus reddat, nec minus redamare se probet, quam ipse amatur, idque amicitiae fidelis pateat exemplis. Quid enim tam populare, quam gratia? Quid tam insitum naturae, quam ut diligentem diligas? Quid tam inolitum atque impressum affectibus humanis, quam ut eum amare inducas in animum, a quo te amari velis? Merito sapiens dicit: Perde pecuniam propter fratrem et amicum . Et alibi: Amicum salutare non erubescam, et a facie illius non me abscondam . Siquidem vitae et immortalitatis medicamentum in amico esse Ecclesiasticus sermo testatur : et summum in charitate praesidium nemo dubitaverit, cum Apostolus dicat: Omnia suffert, odit, omnia sperat, omnia sustinet, charitas numquam cadit . 38. Ideo David non cecidit, quia charus fuit omnibus, et diligi a subjectis quam timeri maluit. Timor enim temporalis tutaminis servat excubias, nescit diuturnitatis custodiam. Itaque ubi timor decesserit, audacia obrepit; quoniam fidem non timor cogit, sed affectus exhibet. 39. Prima erg
Abbreviated transcription (Latin):
titulo consecrauit. Qñtis inuere
puduit. inori profuit: morte uniꝰ
płiq accipinus maxinios popu¬
os libatos. Morte imꝑatoris fuga¬
tos excitus hostium quos unuis
uincere requescet. Morte mortiu.
religio oefeusa cum lata fides ce¬
desia roborata est. uicerunt mlorta
iincti ꝑsocricores sunt. Itaq quoꝵ
uitam uescunus. hoꝵ mortem ꝙe¬
lebramus. uñ et dauid ꝓphetice g¬
.Ip̃a uiors martirum p̾miũ uite
est. Morce etiam ũmicoꝵ odia soli¬
tur. Quid plura. uuius morten
n melius nos quam moriento
ruass. Itaq mors eus uita ẽ õiũ
Morte eius siguamur: mortes orĩ¬
tes adinĩciamus mortem eius of¬
ferentes predicamus. Mors eius ui¬
toria est. Mors eius sacram̃tũ est.
ours eius aĩa sollempintas mũ
di. quid precea de euis morte dica¬
uius cũ dino ꝓbenius exẽplo qui¬
ainmnortalitatem inors solaq̃sun
acq ipã semors redemit. Noug̾
inerenda mors que causa salutis

Expanded text:
titulo consecrarunt, quantos vivere titulo consecrarunt, quantos vivere puduit, mori profuit? Morte unius plerumque accepimus maximos populos liberatos: morte imperatoris fugatos exercitus hostium, quos vivus vincere nequivisset. 45. Morte martyrum religio defensa, cumulata fides, Ecclesia roborata est: vicerunt mortui, victi persecutores sunt. Itaque quorum vitam nescimus, horum mortem celebramus. Unde et David prophetice glom. Ipsa mors martyrum praemium vitae est. Morte etiam inimicorum odia solvuntur. 46. Quid pluraneque melius nos quam moriendo servasset. Itaque mors ejus vita est omnium. Morte ejus signamur, mortem ejus orantes annuntiamus, mortem ejus offerentes praedicamus: mors ejus victoria est, mors ejus sacramentum est, mors ejus annua solemnitas mundi est. Quid praeterea de ejus morte dicamus, cum divino probemus exemplo, quia immortalitatem mors sola quaesivit, atque ipsa se mors redemit? Non igitur moerenda mors, quae causa salutis