comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatibus animam mea.
Multi quidem hac uidentur
in conspectu homunum hu¬
niles ẽẽ ut ab eis beatificẽ¬
tur. sed eoꝵ humilitas ado¬
nuno nõ recipit᷑. quia falso
⁊ nõ uere de humilitate głi¬
antur. Si enĩ ueracit᷑ humi¬
les eẽnt apd̾ deum. ab hõĩb
nõ se uellent laudari. Non ĩ
hoc mũdo eoꝵ sp̃s exultaret.
sed in deo salutari. humili¬
tatem suam non abhonu¬
nib conspici. sed adeo opta¬
rent. Sequit᷑ in sc̃o cantico.
Quia fecit michi magna ꝗ
potens est. ⁊ scm̃ nom̃ eius.
Que tibi magna feci. ⁊ue¬
beata merereris: Puto enim
umo ueracit᷑ credo. ut cre¬
atura ecleres creatorẽ. famu¬
la dominum generares. ut
ꝑ te ds̃ mundum redimeret.
ꝑ te illuminaret. ꝑ te ad ui¬
ata uirgo de ip̃a que nos ad
amorem dei accẽderent fide¬
lit ꝓtulisti. ea uero que cõ
secunt᷑ humano generi ꝓpħa¬
sti. Meum aũt uotum extitit
ea tantum inde transcurrere:
que ad tui nominis laudem¬
ꝑtinerent. Sed hec que de te

Expanded text:
cessitatibus animam meam . Multi siquidem videntur in conspectu hominum humiles esse, ut ab eis beatificentur: sed eorum humilitas a Domino non respicitur, quia falso, et non vere de humilitate gloriantur. Si enim veraciter humiles essent, Deum ab hominibus, et non se vellent laudari; non in hoc mundo eorum spiritus exsultaret, sed in Deo salutari; humilitatem suam non ab hominibus conspici, sed a Deo exoptarent. Sequitur in hoc sancto Cantico, Quia fecit mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus . Quae tibi magna fecit, quaebeata merearis? Puto enim, imo veraciter credo, ut creatura ederes Creatorem, famula Dominum generares; ut per te Deus mundum redimeret, per te illuminaret, per te ad viata, de te ipsa quae nos ad amorem Dei accenderent fideliter protulisti: ea vero quae sequuntur, humano generi prophetasti. Meum autem votum exstitit ea tantum inde transcurrere, quae ad tui laudem nominis pertinerent. Sed haec quae de te
Abbreviated transcription (Latin):
faciatis dilectam. donec ip̃a
uelit. Que est ista que ase¬
dit de deserto deliciis affiua¬
ens. innixa suꝑ dilectum
suum: Sub arbore malo su¬
scitaui te. ibi corrupta est
mater tua. ibi uiolata ẽ ge¬
nitrix tua. pone me ut si¬
gnaculum suꝑ cor tuumo
ut signaculum suꝑ brachi¬
um tuum. quia fortis E
ut mors dilectio. dura sic̃
inferus emulatio. lampa¬
des eius. lampales ignis
a flammaꝵ. Aque multe
non poterunt extinguere
rantatem. nec flumina ob¬
nient illam. Si dederit ho¬
mo omnem substantiam
tomus sue pro dilectione.
quasi nichil despiciet eum.
soror nr̃a parua ⁊ ubera nõ
nabet. quid faciemus soro
⁊ nr̃e indie quando allo¬
quenda est: Si murus est
edificemus suꝑ eum pro¬
pugnacula argentea. si osti¬
um est conpinganus illd̾
cabulis cedrinis. Ego mu¬
nis ⁊ ubera mea sicut tur¬
n. ex quo facta sum corã
es quasi pacem repperiẽs.
uinea fuit pacifico. in ea
que habet poplos. Tradidit
eam custodibus. uir affert
pro fructu eius mille ar¬

Expanded text:
lectam, donec ipsa velit. Quae est ista quae ascendit de deserto, deliciis affluens, innixa supra dilectum suum? Sub arbore malo suscitavi te; ibi corrupta est mater tua, ibi violata est genitrix tua. Pone me ut signaculum super cor tuum, ut signaculum super brachium tuum, quia fortis est ut mors dilectio, dura ut infernus aemulatio. Lampades ejus, lampades ignis atque flammarum aquae multae non poterunt extinguere caritatem nec flumina obruent illam si dederit homo omnem substantiam domus suae pro dilectione quasi nihil despicient eum soror nostra parva et ubera non habet quid faciemus sorori nostrae in die quando adloquenda est si murus est aedificemus super eum propugnacula argentea si ostium est conpingamus illud tabulis cedrinis ego murus et ubera mea sicut turris ex quo facta sum coram eo quasi pacem repperiens vinea fuit Pacifico in ea quae habet populos tradidit eam custodibus vir adfert pro fructu eius mille ar
Abbreviated transcription (Latin):
sieptimo consulatus sui an
egiptum. ut prefecturã
lerandne ageret. et om̃s po¬
estates que ꝑ totam egyp
um amministrabant᷑. eius
ationi seriurent. Hic itaq¬
laudia. ⁊ cum duob filiis
bito. et sergio. e cum fi¬

Expanded text:
septimo consulatu suo Commegyptum, ut praefecturam lexan| driae . Et omnis potestates que per totam egyp| tum administrans eius arbitrio deseruirent. | Hic itaqlaudia et cum duobus filiis aui| to et sergio et cum fi
Abbreviated transcription (Latin):
diens. suspitio tibi ñ sube¬
at nuptiaꝵ: sed recordare
consuetudinem scripturaꝵ:
qd̾ sponsi uiri. ⁊ sponse uo¬
centur uxores. Querat dili¬
gens lector et dicat. Cum
ioseph non sit pater dĩi
siluatoris: quid ꝑtinet ad
dñm generationis ordo de¬
ductus usq ad ioseph: Qui
respondebimus. primum
non ẽẽ consuetudinis scri¬
pturaꝵ: ut mulierum in
generationib ordo texatur.
deinde ex una tribu fuisse
ioseph ⁊ mariam. unde ⁊¬
ex lege eam accipere coge¬
batur ut ꝓpinquam.⁊ ꝙ si¬
mul censentur in bethleem
uti de una uidelicet stirpe
Ipud nicomediam natale
Isc̃i andriani martiris. cũ
mianus cum grauissime
persequerctur xpĩanos. apd̾
antyochiam oblati sũt ei
quidam xp̃iani. fide ac re¬
ligione insigonssuri. Quos
ille post ueritatis confessi¬
onem estensos lignis. ⁊ cru¬
dis neruis cedi iussit. acde¬
inde lapilibus ora eoꝵ con¬
tundi. linguasq precidi.
Hec omĩa cernens adrianus
prior officii. dixit ad eos. Ad

Expanded text:
dieris, suspicio tibi non subeat nuptiarum; sed recordare consuetudinis Scripturarum, quod sponsi viri, et sponsae vocentur uxores. Et gens lector et dicat: Cum Joseph non sit pater Domini Salvatoris, 12 quid pertinet ad Dominum generationis ordo deductus usque ad Joseph? Cui respondebimus primum, non esse consuetudinis Scripturarum, ut mulierum in generationibus ordo texatur. Deinde ex una tribu fuisse Joseph et Mariam: unde ex Lege eam accipere cogebatur ut propinquam, et quod simul censetur in Bethleem, ut de una videlicet stirpe apud Nicomediam, natale sancti Adriani martyris cum mianus cum gravissime persequeretur Christianos, apud Antiochiam oblati sunt ei quidam Christiani, fide ac religione insignissimi, quos ille post veritatis confessionem extensos lignis et nervis crudis caedi jussit, ac deinde lapidibus ora ipsorum contundi, et linguas eorum praecidi. Haec omnia cernens Adrianus, qui erat prior officii, dixit ad eos: Adj
Abbreviated transcription (Latin):
que solo tuo comercio recu
Admitte nras p̃ces intra sa¬
crarium exauditionis: ⁊ repõ¬
ta nob̾ antitodum reconcili¬
ationis. Sit ꝑ te excufibile
qd̾ per te ingerimus: sit im¬
petrabile. qd̾ fida mente po¬
scimus. Accipe qd̃ offerimꝰ.
redona qd̃ rogamus. ⁊ excu¬
sa qd̾ timemus. Sãcta ma¬
ria succurre miseris. uiua
pusillanimes. refoue flebi¬
clero: intercede ꝓdeuoto fe
Assiste parata uotis poscen¬
tium: ⁊ repende omĩbus op¬
tatum effectum. Sit tibi stu¬
dium assidue ȩxorare ꝓpło
dei: que meruisti benedicta
pretium ferre mundi. qui
uiuit ⁊ regnat in secula se¬

Expanded text:
quae solo tuo commercio recupquae solo tuo commercio recupAdmitte nostras preces intra sacrarium exauditionis, reporta nobis antidotum reconciliationis. Sit per te excusabile quod per te ingerimus: fiat impetrabile quod fida mente poscimus. Accipe quod offerimus, redona quod rogamus; excusa quod timemus. Sancta Maria, succurre miseris, juva pusillanimes, refove flebiclero Assiste parata votis poscentium, et repende omnibus optatum effectum. Sit tibi studium assidue orare pro populo Dei, quae meruisti benedicta pretium ferre mundi, qui vivit et regnat in saecula sae
Abbreviated transcription (Latin):
eris: ⁊ incõrupta manebis.
Paries quidem filium.:
uirginitatis non patiens
detrimentum. Efficieris ga¬
uida: ⁊ eris mater semꝑ in¬
tacta. Sentie s pontera uẽ¬
tris: ⁊ pudorem non ꝑdes
castitatis. In tumescent ube¬
ra tua: ⁊ intacta manent.
genitalia tua. At illa dixit.
ftte ancilla dñi: fiat michi
secundum uerbum tuum.
o felix obedientia. o in signis
gata: que dum humilit᷑¬
fiadem dedit: celi in se opifi¬
cem corporauit. Impleuit
in ea dñs quod dudum p̃¬
direrat: obedientiam uolo
plusquam sacrificium: ⁊
scentiam dei plusquã holo¬
ciusta. Hec fuit uere obedi¬
entia om̃i sacrificio gratior:
hec uoluntas cunctis hostii
acceptior. Hinc ꝓmeruit
gła: quam ip̃a postinodum
pliusit. Ecce ait ex hoc. bea¬
tim me dicent om̃s gene¬
tibi digne ualeat uira gr̃aꝵ
⁊ laudum p̃conia impendẽ.
que singulari tuo assensu
mundo succurristi ꝑdito:
Quas tibi laudes fragalitas
humani generis ꝑsoluet:

Expanded text:
eris, et incorrupta permanebis. eris, et incorrupta permanebis. Paries quidem filium, et virginitatis non patieris detrimentum. Efficieris gravida, et eris mater semper intacta. Senties pondera ventris, et pudorem non perdes castitatis. Intumescent ubera tua, et intacta manent genitalia tua. At illa dixit, Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. O felix obedientia, o insignis gratia, quae dum fidem humiliter dedit, coeli in se opificem corporavit! Implevit in ea Dominus, quod dudum praedixerat: Obedientiam malo quam sacrificium, et scientiam Dei plus quam holocausta . Haec fuit vera obedientia omni sacrificio gratior, haec voluntas cunctis hostiis acceptior; hinc promeruit gloriam, quam ipsa postmodum plausit: Ecce, ait, ex hoc beatam me dicent omnes genetibi digne valeat jura gratiarum ac laudum praeconia impendere, quae singulari tuo assensu mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolvat,
Abbreviated transcription (Latin):
tegritatis dignitatem. Nam
qui terra. mari. celoq non
capitur: intra unius corpus¬
culi menbra suscipitur. hec
est illa nouitas: iheremie
ꝓpħe uaticinio p̾nuntiata.
Faciet inquit dñs nouum
suꝑ terram: femina circunda¬
bit uirum. O femina super
feminas benedicta:. que ui¬
rum om̃ino non nouit: ⁊
uirum suo utero circumde¬
dit. Circundat uirum ma¬
ria. angło fidem dando: ꝗa
gelus puellam un salut¬
tionis ignaram: terretur iͥ¬
go nouitate uertoꝵ. Ad qͥ¬
dixit. Netueas inquit mi¬
na: inuenisti enim gram
apud dñm. Ne inquit acͥ¬
spectu meo mater dñi me
frearis. Ego conceptionis
tue minister adueni: non
in t̾ueni. Ip̃e me misit ad
te: qui est nasciturus exti
sed totius seculi saluatorẽ.
Recole maria in libro ysait
ꝓpħe. uirginem quam pa¬
rituram legisti. ⁊ gaudeat¬
q exulta: quia tu ẽẽ me¬
riusti. Tu enim ibi p̃figu¬
rata es uirgo. Tu ecce con¬
cipies in utero: non de uirs.
sed de spu scõ. Et grauicla

Expanded text:
tegritatis dignitatem. Nam tegritatis dignitatem. Nam qui terra, mari coeloque non capitur, intra unius corpusculi membra suscipitur. Haec est illa novitas Jeremiae prophetae vaticinio praenuntiata: Faciet, inquit, Dominus novum super terram; femina circumdabit virum . O femina super feminas benedicta, quae virum omnino non novit, et virum suo utero circumdedit! Circumdat virum Maria angelo fidem dando; quia gelus puellam viri salutationis ignaram; terretur go nouitate uerborum, ad qus: ne timeas, inquit, Maria, inuenisti enim gratiam apud dominum. ne, inquit, ad conspectum meum, mater domini mei, terrearis, ego conceptionis tuae minister adueni, ipse interveni; ipse me misit ad te, qui est nasciturus ex tesed totius saeculi Salvatorem. Recole, Maria, in libro Isaiae, prophetae virginem quam parituram legisti ; et gaude atque exsulta, quia tu esse meruisti. Tu ibi praefigurata es Virgo, tu ecce concipies in utero, non de viro, sed de Spiritu sancto: et gravida
Abbreviated transcription (Latin):
ra. reuertit᷑ m̾intius: ⁊ uir¬
ginalem thalamum ingre¬
ditur xp̃s. Efficit᷑ subito p̃¬
gnans beata dei genitrpo.
cũcta ꝑsecula predicat᷑ hec
felix. Concepit mox ad cre¬
dulitatem uerbi: uirilis ig¬
ra consortii. Implet᷑ uterus.
nullo humano pollutus am¬
plexii. Extat maria cum cõ¬
cipit nrgo griuidaꝰ uirgo
cum parit: ⁊ uirgo post par¬
tum. Preclara ergo illa ur¬
ginitas: ⁊ głosa fecunditas.
Exultat maria. ⁊ matrem se
leta miratur: ⁊ te spũ sc̃o se
peperisse gaudet. siec quia
peperit innupta terretur. s
quia genuerit cum exulta¬
tione miratur. Gaudeamꝰ ⁊ noᷤᷤ
nis: que dum desponsaret᷑
fabro: celi nupsit architecto
promittit᷑ enim ei filius. ꝑ
usitationem sp̃s scĩ. hec il¬
la audiens gaudet: cupitq
effici mater. Quid igit᷑ mi¬
rum. si sine cõruptione na¬
scitur: qui de scĩficatione.
cõcipitur: Non enĩ decebat.
ut ille qui nobis afferebat
salutem: matri prenꝑet in¬

Expanded text:
ra, revertitur nuntius, et virra, revertitur nuntius, et virginalem thalamum ingreditur Christus. Efficitur subito praegnans beata Dei genitrix, et cuncta per saecula praedicatur hinc felix. Concepit mox ad credulitatem verbi, virilis ignara consortii: impletur uterus nullo humano pollutus amplexu. Exstat itaque virgo cum concipit, virgo gravida, virgo cum parit, et virgo post partum. Praeclara ergo illa virginitas, et gloriosa fecunditas. Exsultat Maria, et matrem se laeta miratur, et de Spiritu sancto se peperisse gaudet: nec quia peperit innupta, terretur; sed quia genuerit, cum exsultatione miratur. Gaudeamus ergo enis, quae dum desponsaretur fabro, coeli nupsit architecto. Promittitur enim ei Filius per visitationem sancti Spiritus. Haec illa audiens gaudet, cupitque effici mater. Quid igitur mirum, si sine corruptione nascitur, qui de sanctificatione concipitur: Non enim decebat ut ille qui nobis afferebat salutem, matri praeriperet in
Abbreviated transcription (Latin):
eni ex hoc beatam me dicent
om̃s generationes. Quia fec̃
michi magna qui potens
scentis: erat miraculum no¬
uum. Nouus marie partus
partum eue euicit: ⁊ eue plã¬
ctum marie cantus exclusit.
deniq post illius benedicibi¬
lis presagium dum tacita
secum uirgo mentis alterca¬
tione confligeret: qualis eẽt
ip̃a salutatio. nũtius interĩ
celestis exequitur. Ne time¬
as maria. inuenisti enim gra¬
tum apud dñm. Ecce conci¬
pies in utero ⁊ paries filiũ:
⁊ uocabis nomen eius iłm.
At illa. Quo modo inquit fi¬
et istud. qm̃ uirũ nõ cogno¬
sco: Et angłs ad eam. Sp̃s sãc¬
tus ait suꝑueniet inte. ⁊ iũ¬
tus altissummi obumbrabit
tibi. Iam audisti quomodo fi
pta ꝑmaneas. Obeata maria
secundum ome captiuum
tuum dep̃catur assensum: te
dña mundus sue fidei obsidẽ
fecit. noli morari uirgo nũ¬
tio festinant᷑ respõde uerbũ.
⁊ suscipe filium. da fidem.
senti uirtutem. Ecte inꝗt: ã¬
cilla dni. fiat micha secun¬
dum uerbũ tuum. Nec mo¬

Expanded text:
x hoc beatam me dicent omnes generationes. Quia fecit mihi magna qui potens laetitiae erat miraculum novum. Novus Mariae partus partum Evae evicit, et Evae planctum Mariae cantus exclusit.Denique post illius benedictionis praesagium, dum tacita secum Virgo mentis altercatione confligeret, qualis esset ista salutatio; nuntius interim coelestis exsequitur: Ne timeas, Maria; invenisti gratiam apud Dominum. Ecce concipies in utero et paries filium, et vocabis nomat illa: Quomodo, inquit, fiet istud, quoniam virum non cognosco; et angelus ad eam: Spiritus sanctus, ait, superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit i. Jam audisti quomodo fiepta permaneas. O beata Maria, saeculum omne captivum tuum deprecatur assensum: te, Domina, mundus suae fidei obsidem fecit. Noli morari, Virgo: nuntio festinanter responde verbum, et suscipe filium; da fidem, et senti virtutem. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Nec mo
Abbreviated transcription (Latin):
michi det te frẽm ineum
sugentem ubera: matrs
mee. ut inueniam te fors
⁊deosculer. ⁊ iam me nemo
despiciat: Apprehendam te
⁊ ducam in domum matuᷤ
⁊dabo tibi poculum ex in

Expanded text:
mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae, ut inveniam te foris, et deosculer te, et jam me nemo despiciat? Apprehendam te, et ducam in domum matris dabo tibi poculu
Abbreviated transcription (Latin):
cõuersum est. ut sola pul¬
ueris eius indicia reman¬
sissent. Magicis artibus
hec reputantes. saxo cirei
stricto. tyberi eam precipi¬
statim extincte sunt. ut

Expanded text:
comminutum est, ut sola pulveris ejus indicia remanerent. Sed magicis artibus hoc reputantes, ingenti saxo circa stricto, Tiberi eam praecipistatim extinctae sunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
inuenta est in utero habẽs
te spũ sc̃o. pura uirginitas:
qm̃ ante quam conueni¬
rent inuenta est in utero
habens: non qd̾ post unꝗͣ
cirnali commixtione con¬
uenerĩt: quia uirgo fuit
ante partum uirgo in pã¬

Expanded text:
enta est in utero habens de Spiritu sancto. Pura virginitas, quoniam, antequam convenirent, inventa est in utero habens, non quod post unquam carnali commistione convenirent, quia virgo fuit ante partum, virgo in par
Abbreviated transcription (Latin):
um. Expoliaui me tunica
mea. quomodo induam il¬
lam: laui pedes meos quo¬
modo inꝗnabo illos. Dilec¬
tus meus misit manum
suam per foramen. ⁊ uent
meus interenuit ad tactũ
eius. Surrexi ut aperirem
dilecto meo. manus me¬
distillauerunt myrra. dig¬
ti mei pleni mirra ꝓbat̾¬
sima. Pessulum ostii m̃
aperui dilecto meo. atil
declinauerat atque trani¬
erat. Anima mea liquete¬
ta est ut locutus est. Que¬
siui. ⁊ non inueru illum.
uocaui ⁊ non respondit nͥ.
Inuenerunt me custodes
qui circueunt ciuitatem.
rauerunt me. Tulerunt p¬
lium meum custodes
si inueneritis dilectum
meum. ut nunctietis ei
quia amore langueo. Qua¬
lis est dilectus tuus ȩxdi¬
lecto opulcherrimn mili¬
erum. qualis est dilectus
tuus ex dilecto. quia sic ad¬
iurasti nos: Dilectus meus
candidus ⁊ rubicundus. els

Expanded text:
e tunica mea, quomodo induar illa? Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos? Dilectus meus misit manum suam per oramen, et venter meus intremuit ad tactum ejus. Surrexi, ut aperirem dilecto meo; manus meae stillaverunt myrrham, et digiti mei pleni myrrha probatissima. Pessulum ostii mei aperui dilecto meo: at ille declinaverat, atque transierat. Anima mea liquefacta est, ut locutus est: quaesivi, et non inveni illum: vocavi, et non respondit mihi. Invenerunt me custodes qui circumeuraverunt me: tulerunt pallium meum mihi custodes si inveneritis dilectum meum, ut nuntietis ei quia amore langueo. Qualis est dilectus tuus ex dilecto, o pulcherrima mulierum? Qualis est dilectus tuus ex dilecto, quia sic adjurasti nos? Dilectus meus candidus et rubicundus, el
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines dici possunt. et
uirgo. Cur autẽ quinq
tunc autem ex toto. Ip̃iri
aut̃ in enignate. et ex par¬
te nũc inscripturis aliqd
cernere. qd̃ tam̃ sit securi¬
dum catholicam fitem. ex
illo pignore contigit. qd̾
accepit uirgo eccła humi¬
li aduentu sponsi sui. que¬
in illo ultimo aduentu cũ
uenerit inclaritate:. nup¬
tura est. cum iam facie ad
faciem contuebitur. Dedit
enuim nobis pignus sp̃s.
sic̃ dicit apłs. Et ideo ista
expositio nichil certumĩ¬
tuetur. nisi ut secundũ
fidem sit. neq aliis prt¬
iudicat. que nichilominꝰ
secundum fidem eẽ potue¬

Expanded text:
uirgines dici possunt et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinquetunc autem ex toto. ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contuebitur. dedit enim nobis pignus spiritum, sicut dicit apostolus. et ideo ista expositio nihil certum intuetur, nisi ut secundum fidem sit, neque aliis praeiudicat, quae nihilominus secundum fidem esse potue
Abbreviated transcription (Latin):
horam. Nõ modo illiꝰ ulti¬
mi temporis qñ uenturꝰ
ẽ sporisus. sed et sue quis¬
q dormitionis diem et ho¬
ram nescit. Quisquis aũt
paratus est usq ad somp¬
num. idest usq ad mortẽ
que omĩb debetur. paratꝰ¬
etiam inuenietur cum il¬
la uox media nocte sonu¬
erit. qua om̃s euigilatu¬
ri sumus. Quod uero sp̃o¬
so dixit obiuiam uenire
uirgiries. sic intelligendũ
puto. ut ex ip̃is uirgir¬
bus constet ea que dici¬
tur sponsa. tanquã si oĩbꝰ
xp̃ianis in eccłam concur¬
rentibus. filii ad matrem
concurrere dicantur. cum ex
ipis filiis congregatis con¬
stet ea que dicitur mater.
Nunc enum desponsata est
eccła. et uirgo est ad nup¬
tias ꝑducenda. idest cum
se contineat acorruptione
seculari. illo aut̃ tempore.
nubat. quo uniuersa mor¬
talitate pretereunte ĩmor¬
tali conuinctione fruatur
Desponsaui inquit uos
uni uiro. uirginem castã
ginem. a plurali ad singu¬
larem concludens. Ideo et

Expanded text:
horam, non modo illius ultihoram, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam si omnibus christianis in ecclesiam concurrentconcurrere dicantur, cum ex ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. Nunc enim desponsata est Ecctias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam ginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et
Abbreviated transcription (Latin):
nouerant. uenit ille qui u¬
dicat. Et que parate erant.
idest quib bonum corarri
deo testimonium conscien¬
tia ꝑhibebat. intrauerunt
cum eo ad nuptias. idest uͥ
latur. Clausa est ianua. id
est illis receptis qui sunt
in angłicam uitam immu¬
tandi. om̃s enim inquit
resurgemus. sed non orrĩs
immutabuñ. clausus est
aditus ad regnum celorum.
non erum post iudicium
patet precum aut merito
nobis. Non dictum est ꝙ
emerint oleum. et ideo ir¬
telligende sunt. nullo iam
remanẽte de alienis laudi
rationem dei. Sed magna
est eius seueritas post ui¬
dicium. cuiꝰ ante iudiciũ
in effabilis mĩa preroga¬
ta est. Itaq respontens ait.
Amen dico uob̃. nescio uos.
Ex illa silicet regła estis.
que non habet artem dei.
hoc est sapientiam dei. ut
intrent ingaudium eius.
qui non coram deo. sed ut
placerent hominibr. uisi
sunt aliquid secundum
p̃cepta eius oꝑari. Deniq
ita concludit. Sigilate gͦ.
quia nescitis diem neq

Expanded text:
noverant, venit ille qui junoverant, venit ille qui judicat: et quae paratae erant; id est, quibus bonum coram Deo testimonium conscientia perhibebat, intraverunt cum eo ad nuptias; id est, ulatur. Et clausa est janua, id est, receptis illis qui sunt in angelicam vitam immutati. Omnes enim, inquit, resurgemus, sed non omnes immutabimur : clausus est aditus ad regnum coelorum. Non enim post judicium patet precum aut meritornobis. Non dictum est quod emerint oleum; et ideo intelligendae sunt, nullo jam remanente de alienis laudibratiest eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque
Abbreviated transcription (Latin):
homine nisi sp̃s hominis
Ite magis aduendentes. t
emte uob̾. Nõ consilium
dedisse putande sunt. sed
crimen earum ex obliquo
commemorasse. Uendunt eͥ
oleum adulatores. qui si¬
ue falsa siue ignorata lau¬
dando. in errores animas
mittunt et cis uana gau¬
dia tanꝗͣ fatius consilian¬
do. aliqũa de huis mercedẽ
siue ciborum. siue pecunie.
siue honoris. siue alicuius
comiodi temporalis accipi¬
unt. non intelligentibꝰ qd̾
dictum est. Qui felices uoᷤ¬
dicũt. in errorem uos mit¬
tunt. Melius est autem ob¬
uirgari aiusto quam apec¬
catore laudari. Emendauit
et arguit me. oleum autẽ
peccatoris non impinguet
capud meum. Ite ergo in¬
tes et emite uob̾. idest. ui¬
deamus nunc quid uos ad¬
uuent. qui uob̾ laudes cõ¬
errorem inducere. ut non
coram deo. sed ab hominibꝰ
głam quereretis. Euntib
aut̃ illis emere uenit spõ¬
sus. idest inclinantibus se
ĩ ea que foris sunt. et soli¬
tis gautere querentibus.
quia gaudia interna non

Expanded text:
homine, nisi spiritus hominis? homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore laudari. emendauit,et arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo tes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes errorem icoram Deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. Euntibus autem illis emere, venit sponsus; id est, inclinantil is se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non
Abbreviated transcription (Latin):
lampades suas. itest ra¬
tiones retdendas oꝑum
suorũ. Oportet enuim nos
exhiberi arit tribunal xp̃i
gessit in corpore siue bo¬
numri siue malum. Et di¬
xerunt stulte ad sapientẽ.
date nob̾ de oleo ur̃o. ꝗa
lampades nr̃e extingun¬
tur Quorum enim facta
eadem subtracta deficiũt.
et de consuetudine id sẽꝑ
inquirit. unde animus
gaudere solet. Itaq homi¬
num qui corda non uidẽt
testimonium nolunt ha¬
bere apud deum qui cor¬
dis inspector est. Sed ꝗd
responterunt sapientes:Ne
onem reddet. nec alieno te¬
stimonio quisꝗͣ adiuuat᷑
apd̃ deum. cui secreta cor¬
dis apparent. et uix quisq¬
sibi sufficit. ut ei testimo¬
nium ꝑhibeat conscientia
sua. Quis enur gloriabi¬
tur mundum se habere
est ut auob̾ iudicer. aut
ab humario die. sed neq
me ip̃m iudico. Quaꝓpt̃
cum de se quisq aut non
om̃ino. aut uix possit ueri
ꝓferre sententiam. quõ po¬
test de alio iudicare. cum
sciat nemo quid agituri

Expanded text:
lampades suas, id est ralampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Chrisgessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. Itaque hominum, qui corda non vident, testimonium volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed quid responderunt sapientes? Ne pro se rationem reddet, nec alieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in
Abbreviated transcription (Latin):
terea inquit unxit te deu̾
d̃s tuus. oleo letitie. Qui
autem non ꝓpterea gaudẽt
quia deo int̾rinsecus pla¬
cent. non habent oleum
secum. prudentes autem
acceperunt oleum in uasis
sius cum lampactibus. id
est letitiam bonorũ oꝑũ.
in corde atq conscientia
posuerũt. Sic et apłs ad
Tarclante aut̃ sponso dor¬
mierunt om̃s. quia exu¬
troq genere cõrinẽtium
hominum . siue eoꝵ qui
coram deo exultant. suie
eorum qui laudib homi¬
num acquiescunt. mori¬
untur hoc interuallo tẽ¬
poris. donec sub aduentu
dni fiat resurrectio mor¬
tuorum. Melia aut̃ noc¬
te. idest nullo sciente aut
sꝑante . quippe cum ip̃e
dñs dicit. de die autem
illa et hora nemo scit.⁊
ita in nocte ueniet. ex
quo significat penitꝰ latere nõ pos¬
se cum uenerit. Clamor
factus est. ecce sponsus
uenit. surgate obuiam ei.
In ictu oculi. ĩnouissima
tuba. om̃s resurgemus.
Ergo surrexerũt om̃s iuĩ¬
gines ille. ⁊ aptauerunt

Expanded text:
terea unxit, inquit, te Deus, terea unxit, inquit, te Deus, Deus tuus oleo exsultationis . Qui autem non propterea gaudet, quia Deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. Prudentes autem acceperunt secum oleum in vasis suis cum lampadibus, id est, laetitiam bonorum operum in corde atque conscientia posuerunt; sicut Apostolus Tardante vero sponso dormitaverunt omnes: quia ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini fiat resurrectio mortuorum. Media autem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autem illa et hora nemo scit ; et  in nocte, ita veniet : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba omnes resurgemus . Ergo surrexerunt omnes viruirgines et aptauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
titus auoluptate oculoꝵ
auoluptate aurium. auo¬
luptate olfaciendi. gustĩ¬
di. tangendi. Sed qm̃ ista
continentia partim corã
deo fit. ut illi soli placea¬
tur interiori gaudio con¬
scientie. partim coram
hominib. tantũ ut gła¬
quinq dicunt᷑ sapientes.
tam̃ uirgines. quia utraq
continentia est. quanuis
diuerso fomite gaudeat.
secundum istam continẽ¬
tiam fuint. Dictum est eͥ.
luceant oꝑa ur̃a cora homi¬
nibus. Om̃s uero acceperũt
lampades suas. et uenerũt
obuiam sponso. Intelligen¬
dum est ergo xp̃i nomine
censeri. de quibus hic agit̃.
llon erum possunt qui xͥa¬
ni non sunt. sponso xp̃o
uenire obuiam. Sed quĩq
fatue acceptis lampadib
siuis. non sũpserunt oleũ
secum. Multi enim quã¬
uis de xp̃i bonitate pluri¬
mum sperent. gaudium
tamen non habent dum
contirient̃ uiuunt. nisi
in laudibus hominum. Nõ
ergo habent oleum secum.
Nam ip̃am letitiam. oleo
significari arbitror. Prop¬

Expanded text:
titus a voluptate oculorum, titus a voluptate oculorum, a voluptate aurium, a voluptate olfaciendi, gustandi, tangendi, sed quia ista continentia partim coram Deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio continentiae, partim coram hominibus tantum, ut gquinque dicuntur sapientes tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat.  quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gaudium tamen non continenter vivunt, nisi in laudibus hominum. Non ergo habent oleum secum. Nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror. Prop
Abbreviated transcription (Latin):
onem significat. Quaꝓpt̃
cum uirginitatis nomen
honorabile est. cur receptiᷤ
exclusisq commune est.
Deinde quid sibi uult ru¬
merus utraq parte qui¬
narius: Quicquid autem
significat oleum. mirum
est qd̃ sapientes petentib
nõ cõmunicant. cum et
inuitere fas non sit eis.
que ita ꝑfecte sunt ut
asponso recipiantur. quo
nomine nullo dubitante
et misericordes ẽẽ oporteat
ad prestandum ex eo qd
habent. prescribente illa
sentenitia eiustem dñi di¬
centis. Om̃ĩ petenti ten
bue. Quid est aut̃ qd̾ pos¬
sit danto nõ sufficere
utrisq: Hec maxime au¬
gent questionis difficul¬
tatem . quamꝗͣ et cetera
diligenter considerata ut
onũa ĩunam rationem
concurrant. nichilq mnu¬
nã partem dicatur qd̃ ĩ¬
pecliat aliam. magna ca¬
utio est adhibenda. Sidẽ¬
tur itaq michi quinq
uirgines significare quin¬
cuꝑtitã continẽtiam. acã¬
nis illecebris. Continen
dus ẽ erum animi appe¬

Expanded text:
onem significat. quapropter onem significat. quapropter si uirginitatis nomen honorabile est, cur receptis exlusisque commune est? deinde quid sibi uult numerus in utraque parte quinarius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitante et misericordes esse oporteat ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? haec maxime augent quaestionis difficultatem, quamquam et cetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationconcurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videntur itaque mihi quinque virgines significare quinquepartitam continentiam a carnis illecdus est enim animi appe
Abbreviated transcription (Latin):
lter ceteras parabolas
a drĩo dictas solet querẽ¬
que de decem uirgirubus
posita est. Et multi quidẽ
hinc multa senserunt. q̃
rion sunt prẽt fidem. Sed
quõ partibus eius om̃ib
conueniat expositio. item¬
laborandum ẽ. Legi enim
in quadam scriptura ex ea¬
rum genere que apoctiri¬
phe nominant᷑. ꝙ nõ sit
contͣ catholicam fidem.
sed huic loco michi minꝰ¬
congruere uisa est. consi¬
deranti om̃s huiꝰ similitu¬
diruis partes. De qua tam̃
audeo uidicare. ne forte
non eius inconuenientia
michi angustiam fecerit.
si mea tarditas in cam con¬
uenientiam non uenerit.
Quid aut̃ michi uideatur
non absurde de hoc loco
accipi. quantum potero
breuit̃ et diligenter expo¬
nam. Interrogatus igatur
sumatione seculi. interi
multa que locutus est hoc
quoq dixit. Tunc simile
rum decem uirginibus
que acceperunt lampates
suas. et uenerũt obuiam
sponso ⁊ sponse. Et cetera.¬
quinq admittuntur. et¬
quinq excluduntur. bono¬
rum et malorumri discrecti¬

Expanded text:
 Inter parabolas a domino dictas solet quaerenquae de decem uirginibus posita est. et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sint praeter fidem; sed quomodo partibus eius omnibus conueniat expositio, id elaborandum est. legi etiam in quadam scriptura ex earum genere, quae apocrypha nominantur, quod non sit contra catholicam fidem. sed huic loco minus congruere mihi uisa est, consideranti omnes huius similitudinis partes. de qua tamen audeo iudicare, ne forte non eius inconuenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea conuenientiam non inuenerit. quid autem mihi uideatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero, breuiter et diligenter exponam. Interrogatus igitur summatione saeculi inter multa, quae locutus est, hoc quoque dixit: tunc simile rum decem virginibus, quae acceperunt lampades suas, et exierunt obviam sponso et sponsae. Quinque atuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discreti
Abbreviated transcription (Latin):
lconsideremus fr̃es. pp̃.¬
hm̃i que et quanta sũt
que nob̾ ꝓmittuntur in
celis. uilescunt animo
omĩa que habentur inter¬
ris. Terrena nãq substan¬
tia suꝑne felicitati com¬
parata. pondus est non
subsidium. Temporlis
uita eterne uite compa¬
rata. mors est potius dicẽ¬
da quam uita. Ip̃e eni
cotidianus cdefectus cor¬
ruptionis. quid est aliud
quam quedam ꝓlixitas
mortis: Que autem lin¬
gua dicere aut quis in¬
telsectus capere sufficit.
illa suꝑne ciuitatis quã¬
ta sint gaudia. angelorũ
choris interesse. cum beatiᷤ¬
simis spiritibus gł e con¬
ditoris assistere. presentẽ
cumscriptum lumen uide¬
re. nullo mortis metũ af¬
fici. incorruptionis ꝑpetu¬
emunere letari: Sed adh̾
audita in ardescit animꝰ.
iamq illic cupit assistere.
ubi se sꝑat sine fine gau¬
tere. Sed ad magna premia
ꝑueruri non potest. nisi
ꝑ magnos labores. SUnde
paulus egregius predica¬
tor dicit. Non coronabit᷑.
nisi qui legitime certaue

Expanded text:
consideremus, fratres charissimi, quae et quanta sunt quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitasrna. Quae autem lingua dicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, angelorum choris interesse, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris sui assistere, praesentem cumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur nisi qui legitime certaver
Abbreviated transcription (Latin):
ce dñica dicitur. Eug̃e sẽ¬
ue bone ⁊ fidelis. quia su¬
per pauca fuisti fidelis. su¬
pra multa te constituam.
intra in gaudium dñi tui.
pauca quippe sunt omĩa
bona presentis uite quã¬
libet multa ẽẽ uideantus.
comꝑatione retributionis
eterne. Sed tunc fidelis
senius supra multa consti¬
tuitur qñ deuicta om̃is cor¬
ruptionis molestia. de eter¬
nis guidus in illa celesti
sede głatur. Tunc ad dñi
sui gaudium ꝑfecte intro¬
mittitur. qñ in et̾na illa pa¬
ma assũptus atq angłoꝵ
atib admixtus. sic interiꝰ
giutet de munere. ut iam
nõ sit qd̃ exterius doleat
te corruptione. In natali

Expanded text:
ce dominica dicitur: Euge serce dominica dicitur: Euge serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam, intra in gaudium domini tui. Pauca quippe bona sunt omnia praesentis vitae, quamlibet multa esse videantur, comparatione retributionis aeternae. Sed tunc fidelis servus super multa constituitur quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis ius ad Domini sui gaudium perfecte intromittitur, quando in aeterna illa patria assumptus, atque angelorum coetibus admixtus, sic interius gaudet de munere, ut non sit jam quod exterius doleat de corruptione. Ini
Abbreviated transcription (Latin):
quasi duplicatum de ne¬
gotio lucnuum reportant.
Bene aut̃ alia quinq uł
alla duo in lucrũ uenis¬
se referuntur. quia dum
utriq sexui p̃dicatio in¬
penditur. quasi accepta
talenta geminantur. Sed
is qui unum talentum
acceꝑat abiens fodit in
t̃ra. ⁊ abscondit petuniam
domini sui. Talentum in
terra abscondere est. accep¬
tum ingenium int̾renis
actib implicare. lucrũ spu¬
ale non querere. cor atr
qui donũ intelligentie ꝑ¬
ceperunt. sed tam̃ sola q̃
carnis sunt sapiũt. De ꝙͥ¬
ꝑ ꝓpłam dicit᷑. Sapientes
sunt ut faciant mala. be¬
ne aut̃ facere nescierunt.
Sel dñs qui talenta con¬
tulit. titionem positurus
redit. quia is qui nũc pie
sp̃ualia dona tribuit. distue¬
te in iudicio merita exqui¬
ret. qd̃ quisq accepit con¬
siderat. et qd̃ lucrum de ac¬
ceptis reportet pensat. Ser¬
uus qui geminata talen¬
ta retulit. a drĩo laudatur.
atq ad et̃nam remunerati¬
onem ꝑducitur. cum ei uo¬

Expanded text:
quasi duplicatum de nequasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinque, vel alia duo in lucrum venisse referuntur: quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spirituale non quaerere, cor a tequi donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt; de am dicitur: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere nescierunt . Sed Dominus, qui talenta contulit, rationem positurus redit, quia is qui nunc pie spiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquirit, quid quisque accepit considerat, et quod lucrum de acceptis reportet pensat. 2. Servus qui geminata talenta retulit a domino laudatur, atque ad aeternam remunerationem perducitur, cum ei vo
Abbreviated transcription (Latin):
quinq talenta. alii autẽ
duo. alii uero unum. Qũi¬
q et enĩ sũt corporis sensꝰ¬
stus odoratus ⁊ tactus. Quĩ¬
Q igitur talentis. donum
quinq sensuum. idest ex¬
teriorum scientia exprimi¬
tur. Duob uero. intellec¬
Unius aut̃ talenti nomi¬
ne intellectus tantũmodo
designatur. Sech is qui ꝗui¬
q talenta acceꝑat alia ꝗn¬
q lucratus est. quia sũt¬
nõ nulli. qui et si inter¬
na ac mystica penetrare
nesciunt. ꝓ intentione ta¬
men suꝑne patrie docent
recte quos possunt de ip̃iᷤ
ext̃ioribuᷤᷤ que acceperurit.
Dumq se acarrus petulã¬
tia. a terrenarũ rerum am¬
bitu atq auisibilium uo¬
luptate custodiunt. ab
hus etiã alios admonendo
compescunt. Et sunt nõ¬
nulli qui quasi duobus
talentis ditati. intellectũ
atq oꝑationem ꝑcipiunt.
subtilia de interius intel¬
ligunt mira in exteriorib
oꝑant̾. Cumq et intelligẽ¬
do ⁊ oꝑando alus p̃dicant.

Expanded text:
quinque talenta, alii autem quinque talenta, alii autem duo, alii vero unum. Quinque enim sunt corporis sensstus, odoratus, et tactus. Quinque igitur talentis, donum quinqteriorum, scientia exprimitur . Duobus vero intellecUnius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat, alia quinque lucratus est; quia nonnulli sunt qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae, docent recta quae possunt, de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant,
Abbreviated transcription (Latin):
gelii fratres km̃i sollicite
considerare nos admonet.
ne nos qui plus ceteris ĩ
hoc mundo accepisse aliꝗd
cerrumur. ab auctore mũ¬
di grauius inde iudicemũ.
Cum erum augentur dona.
rationes etiam crescunt do¬
norum. Tanto ergo eẽ hu¬
nulior atq ad seruiendũ
ꝓmptior quisq debet exmu¬
nere. quanto se obligatiorẽ
ẽẽ conspicit in reddenda ra¬
tione. Ecce homo qui pere¬
gre ꝓficiscens seruos uocat.
eisq ad negotium talenta
partitur. post multum uͦ
temporis positurus rationẽ¬
cũ eis reuertitur. bene oꝑari¬
tes ꝓ apportato lucro remu¬
nerat. seriũi uero abono
oꝑe torpentem dampnat.
peregre ꝓficiscitur nisi redẽp¬
tor nr. qui in ea carne quã
assũpserat abiit in celum:
sarnis enim locus ꝓprie
t̃ra est que quasi ad pere¬
grina ducitur. dum ꝑ redẽp¬
torem nr̃m in celo colloca¬
tur. Sed homo iste pere¬
gre ꝓficiscens. seruis suis¬
bona sua tradidit. quia fi¬
delibus suis spiritalia do¬
na concessit. Et uni dedit

Expanded text:
gelii, fratres charissimi, sollicite considerare nos admonet, ne nos, qui plus caeteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimur ab auctore mundi, gravius inde judicemur. Cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. Tanto ergo esse humilior atque ad serviendum 1464 promptior quisque debet ex munere, quanto se obligatiorem esse conspicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrinam ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni dedit
Abbreviated transcription (Latin):
suestis libenter accipitis.
et in armario sco consciẽ¬
tie ur̃e recondita diligẽ¬
tissime custoditis. auxiliã¬
te dño uenena dyaboli nõ
timebitis. ꝑ odium uel ira¬
cundiam aut nunꝗͣ uob̾
animarum uulnera inge¬
runtur. aut si forte sub¬
repseruit. cito ꝑcaritatẽ
pristinam reuocantur. p̃¬

Expanded text:
suevistis, libenter accipitis, suevistis, libenter accipitis, et in armario sanctae conscientiae vestrae reconditum diligentissime custoditis, auxiliante Domino venena diaboli non timebitis, et per odium vel iracundiam aut nunquam vobis amara vulnera ingeruntur, aut si forte subrepserint, cito per charitatem pristinam revocantur, pr
Abbreviated transcription (Latin):
dulcius dici potest: In po¬
testate nr̃a posuit dñs.
qualiter in die iuidicii iu¬
dicemur. Non dixit uade
in orientem. et quere iu¬
stitiam. nauigaq in occi¬
dentem ut accipias indul
inimico tuo. et dimittet᷑
tibi. indulge. et indulgebi¬
tur tibi.da. et dabitur ti¬
bi. Nichil ate extra te que¬
rit. ad te ip̃m et ad consci¬
entiam tuam deus te di¬
rigit. in te erum posuit qd̃
requiret. Non enim mecli¬
camenta uulneribus tuis
longe habes inquirere. pec¬
catorum tuorum indulgẽ¬
tiam siuis. in cellario cor¬
dis tui poteris inuenire.
mala me inimicus meus
compulit sustinere. ut cũ
gere. Attendis quid tibi fe
cerit homo. et non atten¬
dis quid tu feceris deo. Si
conscientiam tuam diligẽ¬
ter discutis et inquiris si¬
ne ulla compensatione ma
iora tu crimina cõmisisti
in deo. quam inte cõmi¬
serit homo. Et qua fronte
dimittere multa. cum tu
nõ acꝗescas dimittere pa¬
rum: Si hec que supra di
ximus spiritalia meclica¬
menta sic̃ deo ꝓpitiante cõ¬

Expanded text:
ius dici potest? In potestate nostra posuit, qualiter in die judicii judicemur. Non dixit, Vade in Orientem, et quaere justitiam; naviga usque ad Occidentem, ut accipias indulg? Dimitte inimico tuo, et dimittetur tibi; indulge, et indulgebitur tibi; da, et dabitur tibi. Nihil a te extra te quaerit. Ad te ipsum et ad conscientiam tuam te Deus dirigit: in te enim posuit quod requirit. Non enim medicamenta vulneribus tuis longe opus habes inquirere: peccatorum tuorum indulgentiam, si vis, intus in cellario cordis tui poteris invenire. mala me inimicus meus compulit sustinere, ut eum gere. Attecerit homo, et non consideras quid tu fconscientiam tuam diligenter discutis et inquiris, sine ulla compensatione multo plura tu peccata commisisti in Deum, quam in te commiserit homo. Et qua fronte dimittere multum, cum tu non acquiescas dimittere parum? Si haec, quae suprximus spiritualia medicamenta, sicut Deo propitiante con
Abbreviated transcription (Latin):
pangłi repmissionẽ donat᷑.
el angłs sc̃s annuntiat di¬
cens.Ne timeas zacharia.
ecce enĩ exaudita est obsetra¬
tio tua ⁊ uxor tua helysabeth
concipiet ⁊ pariet filium.
Exaudita inquit ẽ obsecratio
tua. hĩc intelligimꝰ qd̾ iohã¬
nem zacharie iustitia ma¬
gis orando genuit.quã he¬
lysabeth senectus procrean¬
to susceperit. hĩc inquã in¬
telligimꝰ. ꝙ ioħem obsetra¬
tio creauerit non uoluptas.
sum enĩ mat̾ni uteri iusce¬
ra etatis senectute frigesce¬
rent. ⁊ frigicla iam corporis
menbra fecunditatis gr̃am
perdidissent. contra impos¬
sibilitatem corporis. contra
sterelitatem uiscerum. za¬
charie p̃cibus helysabeth u¬
terus intumescit. ⁊ concipit
ioh̾em non natura set gr̃a.¬

Expanded text:
per angelum repromissione donantur, per angelum repromissione donantur, el sanctus annuntiat, dicens: Ne timeas, Zacharia, ecce exaudita est deprecatio tua, et uxor tua Elisabeth concipiet et pariet filium . Exaudita est, inquit, oratio tua, unde intelligimus quod Joannem Zachariae justitia magis orando genuerit, quam Elizabeth senectus procreando susceperit. Hinc, inquam, intelligimus quod Joannem obsecratio creaverit, non voluptas. Cum enim materni uteri viscera aetatis senectute frigescerent, et fessa jam corporis membra fecunditatis gratiam perdidissent, contra impossibilitatem corporis, contra sterilitatem viscerum, Zachariae precibus Elizabeth uterus intumescit, et concepit Joannem non natura, sed gra
Abbreviated transcription (Latin):
n scĩ ac beatissimi iołis bapti¬
ste laudibꝰ cuiꝰ natalem hodie
celebramus. quid potissimũ
p̃dicem nescio. utrum ꝙ mi¬
rabiliter natus sit.an ꝙmi
rabilius sit occisus. Natus
est enĩ inprophetia. in ue¬
ritate ꝑemptus. Nascento
annuntiauit saluatoris ad¬
uentũ moriendo ꝯdempna
uit herodis incestum. Uir
enĩ sanctus ⁊ iustus.⁊ qui
preter cõmunem hominũ
natiuitatẽ. ⁊ repmissus.⁊
generatus fuerat. hoc de deo
meruit. ne cõmuni cum ẽẽ¬
tis de seculo morte discede¬
ret. set corpus qd̃ dño doña¬
te susceperat. dnm confiten¬
do deponeret. Ergo ioħ̾s per
omĩa uoluntatem dĩ fecit.
quia ꝓpter opus dĩ. ⁊ natus
est ⁊ defunctus. eius seriem
breuuter reputamꝰ. cũ eẽt
pater upius zacharias. ⁊ma¬
ter helysabeth etate senectꝰ
defessi. ⁊ nulla filioꝵ ꝓle ga¬
uderent. ꝓcreandi etiam illiᷤᷤ
liberos tempus florendissi¬
mum preterisset. ita ut de
suscipienda sobole.ip̃a eos
etiã uota tefecerint. subito

Expanded text:
ncti ac beatissimi Joannis Baptistae laudibus, cujus natalem hodie celebramus, quid potissimum praedicem, nescio: utrum quod mirabiliter natus sit, an quod mirabilius sit occisus? Natus enim est in prophetia, in veritate peremptus est: nascendo annuntiavit Salvatoris adventum, moestum. Vir enim sanctus et justus, et qui praeter communem hominum nativitatem ex repromissione generatus fuerat, hoc de Deo meruit, ne communi cum caeteris de saeculo morte discederet: sed corpus quod, Domino donante, susceperat, Dominum confitendo deponeret. 2. Ergo Joannes per omnia voluntatem Dei fecit; quia propter opus Domini et natus est et defunctus. Nam breviter repetamus, cum essent pater ejus Zacharias et mater ejus Elizabeth aetatis senectute defessi, et nulla filiorum prole gauderent; procreandi etiam illis liberos tempus florentissimum praeteriisset, ita ut de suscipienda jam sobole ipsa etiam eos vota deficerent, subita