comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum .& ex ternarum turbationũ poitũ concesse¬
rat. atꝙ aueteribus & diuturnis factionũ sua¬
rum iactationibus tandẽ aliqñ conquie uisse.
udebatur. nisi paulo post motus quiciam expã¬
cia ticorum. & cancellarioyum seditionibus pro¬
fectus turbationẽ no mediocrẽ totr pistoriensiu
regione attuliss et. dequo procognitione rerum pa¬
ulo altius ab origine repetemus si prius tamẽ
mi rabile quidam. & uix cuiꝗ̃ credibile q̃d biẽ¬
nio fere ante ł̃ alborum agminibus contigerat
paucis recita uerimus. cum ea res secundã apisto¬
riẽ sibus intotã etruria origine ceperit. & prĩ¬
cipes quoq prim e congregationis q̃ alucen sibus
nouit precipue uexilli fer & ante signa nus pisto
uerisam italiam paulatim inrepsit. nam omnes ppłi
qui ubiq erant. uestes albas induebant. ac piaculis ꝗ¬
husdam incredibili duotionis ardore utebant᷑. Itaque
ꝑ hunc modum longa d albatorum. agmina ad uicinas

Expanded text:
rum et externarum turbationum portum, concesserum et externarum turbationum portum, concesserat atque a veteribus et diuturnis factionum suarum iactationibus tandem aliquando conquievisse videbatur, nisi paulo post motus quidam, ex Panciaticorum et Cancellariorum seditionibus profectus, turbationem non mediocrem toti Pistoriensium regioni attulisset. 79 De quo pro cognitione rerum paulo altius ab origine repetemus, si prius tamen mirabile quiddam et vix cuiquam credibile, quod biennio fere ante de Alborum agminibus contigerat, paucis recitaverimus, cum ea res secundam a Pistoriensibus in tota Etruria originem ceperit et principes quoque primae congregationis quae a Lucensibus movit, praecipue vexillifer et antesignanus, Pistorversam Italiam paulatim irrepsit. Nam omnes populi, qui ubique erant, vestes albas induebant ac piaculis quibusdam – incredibili devotionis ardore – utebantur. Itaque per hunc modum longa dealbatorum agmina ad vicinas
Abbreviated transcription (Latin):
et tam furiosum militũ motũ augus ꝑtinaci¬
sse resistebat: satis sibi cẽ dictitas si hostes aufu¬
gerent promde abire illos sinerẽt ac sese suis or¬
oinibus cõtinerẽt. quo facto hostes fuga saluti sue
consuluerunt. cum itaꝙ pistoriẽses ut ad eos alip̃i
reuertamur continus interse dissensionibus ut ẽ genus
hominum natura ad factiones & discordias pronũ
seclitio se agitarẽt. factum ẽ ut prosa lute ciuitatis
post aliquot annos liberam urbis & oiũm suoꝵ opi¬
clorũ alministrationẽ florentino ppło traderent
quod post qua dringentesimo salutifere natiuitatis
anno penitus. & ominino uectigabilis dũ taxat ex¬
ceptis fecisse uidẽt nam antea pretorem quẽ ad¬
modum eis placebat eligere poterãt hoc maxie
tẽpore pistonũ cum omnibus eius castellis in
florentinorũ potestatem tanꝗͣ inse curissimũ
quendã et tranquillissimũ cunctarũ domestica¬

Expanded text:
et tam furiosum militum motum Augus pertinaciet tam furiosum militum motum Augus pertinacissime resistebat, satis sibi esse dictitans si hostes aufugerent; proinde abire illos sinerent ac sese suis ordinibus continerent. Quo facto, hostes fuga saluti suae consuluerunt. 76 Cum itaque Pistorienses, ut ad eos aliquando revertamur, continuis inter se dissensionibus, ut est genus hominum natura ad factiones et discordias pronum, seditiose agitarentur, factum est ut pro salute civitatis post aliquot annos liberam urbis et omnium suorum oppidorum administrationem Florentino populo traderento> quadringentesimo salutiferae nativitatis anno penitus et omnino, vectigalibus dumtaxat exceptis, fecisse videntur. Nam antea praetorem, quemadmodum eis placebat, eligere poterant. 78 Hoc maxime tempore Pistorium cum omnibus eius castellis in Florentinorum potestatem, tamquam in securissimum quemdam et tranquillissimum cunctarum domestica
Abbreviated transcription (Latin):
um cas tra rosuerũt. que quidẽ ab hostibus casto¬
is milia passuũ nõ ampiius duobus distare ui¬
debant̃. Unae cum magnus equitũ peditumq nũs
quotidie opis ferende grã. inflorẽtinorum cas¬
tra cõflueret. atq id ctico nr̃i sese ad pugnam
p̃fararent. hostes magnitudine nouarũ copiarum
deterriti abire statuerunt cum penuna cõmea¬
tus nõ mediocriter. angerẽt̃. Quare a ñ sucẽ mo¬
uentes ad uictolinũ cas tellum ꝑ uenerunt atꝙ inde
tras misso colle insubiectam d anitiẽ circa nebu¬
la fluuium descenderunt. infaucibus aũt collis
qua tran scundum erat presidia equitum ac pedi¬
tum reliquerunt. qui nr̃õs insequentes prouinb
impedirent: postꝗ̃ uero in florentinorum castnis
d hostiũ fuga auditũ ẽ sunptis cõfestim armis
undiq uocibus: clamabat᷑ ue ad intentionem us¬
ꝙ ꝑ sc̃q̃ rent᷑. sed adueisus hunc tam te nerarium

Expanded text:
um castra posuerunt, quae quidem ab hostilibus castrum castra posuerunt, quae quidem ab hostilibus castris milibus passuum non amplius duobus distare videbantur. 73 Unde cum magnus equitum peditumque numerus quotidie opis ferendae gratia in Florentinorum castra conflueret atque idcirco nostri sese ad pugnam praepararent, hostes magnitudine novarum copiarum deterriti abire statuerunt, cum penuria commeatus non mediocriter angerentur. 74 Quare ante lucem moventes ad Victolinum castellum pervenerunt atque inde, transmisso colle, in subiectam planitiem circa Nebulam fluvium descenderunt. In faucibus autem collis, qua transeundum erat, praesidia equitum ac peditum reliquerunt, qui nostros insequentes pro viribus impedirent. 75 Postquam vero in Florentinorum castris de hostium fuga auditum est, sumptis confestim armis altis undique vocibus clamabant, ut ad internecionem usque persequerentur, sed adversus hunc tam temerarium
Abbreviated transcription (Latin):
termissum fuisse miior. Hunc uerum illum sa lubr̃
ac memorabilẽ ciuẽ post annis obiisse constat. atp
donati medicis dei gratia nũc pistoriensis ecł̃ie psulis
cuius fuit In externis pͣterea bellis post pacẽ cum
mediolanẽ sium antistitẽ contractã aduersus Ioha¬
ne olegianum primo deiñ contra berna bouẽ in su¬
ꝑ ad uersus gãleariium postremo ĩ iohãnẽ cogno¬
mine gcileazum huius philippi marie nũc me¬
diolanensiũ ducis prem pro conẜuanda libertate
sus ceptis fidelites optimeꝙ sese gessisse uidentur
pͣẜtim cũ florentini pluribus agaleario philippi
pre iniuriis eo bello lacesserent᷑ quo Iacobus uer
mis eius militie dux casale uetus pistoriensis ag¬
ri castellum occupauit. quo quidem loco postea
Iohannes augus genere amglicus sed longa militi¬
a peritaliam ass uetus ea tempestate apł emporiũ
consistebant sed postꝗͣ inpistorienses transisset

Expanded text:
termissum fuisse miror. Hunc Verium illum salubrem termissum fuisse miror. Hunc Verium illum salubrem ac memorabilem civem paucis post annis obiisse constat atque Donati Medicis, Dei gratia nunc Pistoriensis ecclesiae praesulis, avus fuit. 71 In externis praeterea bellis, post pacem cum Mediolanensium antistite contractam, adversus Iohannem Olegianum primo, deinde contra Bernabovem, insuper adversus Galeatium, postremo in Iohannem cognomine Galeatium, huius Philippi Mariae nunc Mediolanensium ducis patrem, pro conservanda libertate susceptis, fideliter optimeque sese gessisse videntur; praesertim cum Florentini pluribus a Galeatio Philippi patre iniuriis eo bello lacesserentur, quo Iacobus Vermis Veronensis, eius militiae dux, Casale – vetus Pistoriensis agri castellum – occupavit, quo quidem loco postea Iohannes Augus, genere Anglicus sed longa militia per Italiam assuetus, ea tempestate apud Emporium consistebant; sed postquam in Pistorienses transisse hostes
Abbreviated transcription (Latin):
ient. & nisi optimus atq sapientissimus ciuis & patrie
ue ittilissimus uerius eques ex eadem nobili tata medicoꝵ
familia furori ppłi restitisset quippe eius nutu ob sin¬
gularẽ quandã. & p̃cipuã memorabilis uiri sapientiã
mirabili auitoritate potestatẽ conditam uniuersas res
pu ͤ ͣ regebatꝰ profecto populans ciuitatis nr̃e status inple¬
biorum. & uiliũ hominũ colluuonẽ & officinã fun¬
ditus concidisset. At iuy ille ut erat & probus. & sapi¬
ens tantã. rei pu ͤ indignitatem pati nõ potuit sed cum
ad eum uniuersa plebs raptis publice armis tanꝗͣ
adsolum ciuitatis principẽ. & precipuum. & peculiarẽ
eius protectorem domum concurriss et. atq patrocin¬
um suum imploraret. una cum illis armatus addo¬
minicũ palatiũ peruenit ibi sedatis dissẽ sionibus
aymisq depositis solus quietis. & pacis auctor ex¬
titisse tradit. qđ a leonardo nr̃o in historiis sius pͣ¬

Expanded text:
entur. 68 Et nisi optimus atque sapientissimus civis et patriae entur. 68 Et nisi optimus atque sapientissimus civis et patriae suae utilissimus Verius eques ex eadem nobilitata Medicorum familia furori populi restitisset – quippe eius nutu, ob singularem quamdam et praecipuam memorabilis viri sapientiam, mirabili auctoritate potestateque conditam, universa res publica regebatur – profecto popularis civitatis nostrae status in plebeiorum et vilium hominum colluvionem et officinam funditus concidisset. 69 At vir ille, ut erat et probus et sapiens, tantam rei publicae indignitatem pati non potuit; sed cum ad eum universa plebs, raptis publice armis, tamquam ad solum civitatis principem et praecipuum et peculiarem eius protectorem, domum concurrisset atque patrocinium suum imploraret, una cum illis armatus ad dominicum palatium pervenit. 70 Ibi sedatis dissensionibus armisque depositis, solus quietis et pacis auctor exstitisse traditur, quod a Leonardo nostro in historiis suis prae
Abbreviated transcription (Latin):
orant ad monitos uulgo nũ cuyabant. amͦ moniti cõnt.
nec ullum magis tratum miye suscigere ue auderent
hec l& quantum ciuitati nr̃e ꝑ nitiosa fuerit non
satis dici aut ex cogitari põt preter enim magna ci¬
uilium dis cordiarum semina tantas interciues simulta¬
tes attulisse cħ̃ ut acl iapinas ferrum. & ignẽ atq homi¬
num relegationes prosileretur & nisi siluester eques
Florentinis &ampla. & nobili medicorum familia oriu¬
dus forte eo tempore uexilli fer iustitie legem illam
popularibus suffragiis a boleuiss et profecto ciuitas
nr̃a in maximũ libertatis sue discrimen ac periculũ corni¬
neq rursus elapsis quindecim circiter annis sumptis po¬
pularites armis sese aprioribus p̃sidentibus ullatenus ab¬
alie narunt quo quidem tempore tante ciuium seditiões
profluxisse uident ut sumptis quem ad modum dixi¬
mus populariter armis cuncta rapinis. & cedibus misce

Expanded text:
erant “admonitos” vulgo nuncupabant, quoniam moniti essent erant “admonitos” vulgo nuncupabant, quoniam moniti essent ne ullum magistratum inire suscipereve auderent. Haec lex quantum civitati nostrae perniciosa fuerit non satis dici aut excogitari potest. Praeter enim magna civilium discordiarum semina, tantas inter cives simultates attulisse dicitur ut ad rapinas, ferrum et ignem atque hominum relegationes prosiliretur; et nisi Silvester eques Florentinus ex ampla et nobili Medicorum familia oriundus, forte eo tempore vexillifer iustitiae, legem illam popularibus suffragiis abolevisset, profecto civitas nostra in maximum libertatis suae discrimen ac periculum corruneque rursus elapsis quindecim circiter annis, sumptis populariter armis, sese a prioribus praesidentibus ullatenus abalienarunt; quo quidem tempore tantae civium seditiones profluxisse videntur ut sumptis, quemadmodum diximus, populariter armis, cuncta rapinis et caedibus miscer
Abbreviated transcription (Latin):
sanctoꝵ. Ioħis. & pauli cognominibus appellarunt.
cancellarios enim Iohis panciaticos uõ pauli appellati¬
onibus. ac socie tatibus nu cupandos. fuisse cẽsucrunt.
Distoriũ igit᷑. in has duas ut diximus partes. uel ut
& pressius dixerim factiones. diuisum intei seꝙ par¬
titũ certis pactis. & conditio nibus. cum florentino pp̃ło
fidełis gubernabat᷑ & ita fiđłir. gubernabat: ut nõ nul¬
lis ciuitatis nr̃e mutationibus q̃ crebro. illis tempori¬
bus. emergebant. apalatinis dominis nr̃is nuꝙͣ rece¬
ssisse uiderent᷑ nam neq trecentesimo septuagesimo
octauo supꝰ millesimũ cyis trane salutis anno aprin¬
cipali dominio dissenserunt. quoq uidẽ anno dissẽsi¬
entibus intersese florentinis ciuibus legem illam de¬
te stabilẽ latam fuisse ferunt. ꝑ quam ad libitum
ad uersarior infamia notabat. & ad publica rei pub¬
lice munera in habiles habebant. qui ca loge notati

Expanded text:
sanctorum Iohannis et Pauli cognominibus appellarunt. sanctorum Iohannis et Pauli cognominibus appellarunt. Cancellarios enim Iohannis, Panciaticos vero Pauli appellationibus ac societatibus nuncupandos fuisse censuerunt. 64 Pistorium igitur in has duas, ut diximus, partes – vel, ut expressius dixerim, factiones – divisum inter seque partitum, certis pactis et condicionibus cum Florentino populo fideliter gubernabatur; et ita fideliter gubernabatur ut nonnullis civitatis nostrae mutationibus, quae crebro illis temporibus emergebant, a palatinis dominis nostris numquam recessisse viderentur. 65 Nam neque trecentesimo septuagesimo octavo supra millesimum Christianae salutis anno a principali dominio dissenserunt, quo quidem anno dissentientibus inter sese Florentinis civibus legem illam detestabilem latam fuisse ferunt, per quam quique ad libitum adversariorum infamia notabantur et ad publica rei publicae munera inhabiles habebantur. 66 Qui ea lege notati
Abbreviated transcription (Latin):
do ciuitatẽ totam sed uni uersum et pistonẽ semag¬
rum aliis alterutris fauentibus diuiserant et ita
iam diuisisse uidebant ut nullis intra ex traue
urbem reperiret᷑ qui non non huie uel illi parti ad¬
hereret & quem ad modum olim per uni uersum
pene terarum orbem bine inter principes & populos
imperatora scilicet atꝙ pontificalis seditiones abi¬
nitio prouenerãt. Q uel forum dinde ac gibellino¬
rum factiones ubiq successerant ac postea albia
bus panciatiei & cancellarii in his dum ta xat
regionibus misum inmodum inualuerunt. que ueq ad
tempora mã tanta ꝑtinacia abstinationeꝙ ꝑdurant ut nisi
eetigerint. in credibile putaretur. & qđ mirabilius uide¬
ni debet. om̃s ciuitatis dignitates. & magis tratus ita
ꝑpublica pp̃łi d creta ac suffragia intes se partiunt᷑. ue
induas memoraturum factionũ partes. equis portio¬
nibus diuidant. quas quidem deuotis beatiss imor

Expanded text:
do civitatem totam sed universum etiam Pistoriensem agdo civitatem totam sed universum etiam Pistoriensem agrum, aliis alterutri faventibus, diviserant; et ita iam divisisse videbantur, ut nullus intra extrave urbem reperiretur qui non huic vel illi parti adhaereret. Et quemadmodum olim per universum paene terrarum orbem binae inter principes et populos, imperatoria scilicet atque pontificalis, seditiones ab initio provenerant, Guelforum deinde ac Gibellinorum factiones ubique successerant ac postea Albi ebus, Panciatici et Cancellarii in his dumtaxat regionibus mirum in modum invaluerunt, quae usque ad tempora nostra tanta pertinacia obstinationeque perdurant, ut nisi tur – manibus tetigerint incredibile putaretur. 63 Et quod mirabilius videri debet, omnes civitatis dignitates et magistratus ita per publica populi decreta ac suffragia inter se partiuntur ut in duas memoratarum factionum partes aequis portionibus dividantur, quas quidem devotis beatissimorum
Abbreviated transcription (Latin):
is reconciliati fuissent reconciliationẽ ꝑ uariis affi¬
nitatibus condiuissent cum preside tamen ita egeni
ut raptis opportune repenteq armis plerosq panc¬
iaticorum & inprimis Io hannẽ equitem uide ꝯigẽt
exilioq multaret Panciatici ꝑ hunc modum priaex¬
acti florentiã auxilii grã confugerunt expositisq co¬
ram prioribus nris querelis. et conquestionibus suis ni¬
cciardus eques qui illius ex pulsionis auctor exti terat.
una cum gerardo preside mandato florentino ylim ac¬
citꝰ florentiã proficiscit᷑. ibi cum altercationes hino
inde diuitius agitarent diremptis tandẽ litibus ini¬
micitiisꝙ depositis ad uersarii inuicẽ recõciliati pisto¬
rium reuerterunt sed quamꝗͣ iam reconciliationes in¬
tercessissent affinitates q secũte ceñt partium tamen
studia usꝙ adeo efficacia ac uehomẽtia uigebant ut
intey panciaticos cance llariosꝗ dissensiones nõ mo¬

Expanded text:
is reconciliati fuissent reconciliationemque variis affiis reconciliati fuissent reconciliationemque variis affinitatibus condivissent, cum praeside tamen ita egerunt ut, raptis opportune repenteque armis, plerosque Panciaticorum – et in primis Iohannem equitem – urbe exigeret exsilioque multaret. 59 Panciatici per hunc modum patria exacti Florentiam auxilii gratia confugerunt expositisque coram prioribus nostris querelis et conquestionibus suis, Ricciardus eques, qui illius expulsionis auctor exstiterat, una cum Gerardo praeside mandato Florentinorum accitus, Florentiam proficiscitur. 60 Ibi cum altercationes hinc inde diutius agitarentur, diremptis tamen litibus inimicitiisque depositis, adversarii invicem reconciliati Pistorium reverterunt. Sed quamquam iam reconciliationes intercessissent affinitatesque secutae essent, partium tamen studia usque adeo efficacia ac vehementia vigebant ut Duae enim inter Panciaticos Cancellariosque dissensiones non mo
Abbreviated transcription (Latin):
columis remea uit. nõ multo post medio lanẽsis oͣsul
pacẽ cum florentinis a eius confederationis sociis. &
amicis inquibus pistorienses intei fuerunt his fere d
huiuͦ modi conditionibus contraxit. ut omnia militaria
predia q̃cunque inctruria haberet ex inde decluceret ca¬
stella quoq & cunctas arces q̃ inagro pistoriensi cepiss
libera pistoriẽsibus di micteret post hac insupes nulli e¬
trusce ciuitati bellum inferret. hec omnia usq ad memno¬
rati antistitis mortẽ qui paucis post annis euita dece¬
ssit integre. & in maculate atq ad unquẽ ut dicit᷑ ser¬
uata fuisse ut legimus. pistorieses bienio postꝗ̃ cum
Florentinis conuenerant gerardum bordonium eꝗ¬
tem florentinũ uibis sue presidẽ delegerunt hie
dum magistratu fungerctur cancellariis magisꝗ̃
panciaticis adheiere udebat᷑. Unde illi retentis
iniurie nõ inmemores quamꝗͣ cum aduersariis su¬

Expanded text:
columis remeavit. 57 Non multo post Mediolanensis praesul columis remeavit. 57 Non multo post Mediolanensis praesul pacem cum Florentinis et eius confoederationis sociis et amicis – in quibus Pistorienses interfuerunt – his fere et huiusmodi condicionibus contraxit ut omnia militaria praesidia, quaecumque in Etruria haberet, exinde deduceret; castella quoque et cunctas arces, quae in agro Pistoriensi cepisset, libera Pistoriensibus dimitteret; posthac insuper nulli Etruscae civitati bellum inferret. Haec omnia usque ad memorati antistitis mortem, qui paucis post annis e vita decessit, integre et immaculate atque ad unguem – ut dicitur – servata fuisse legimus. 58 Pistorienses, biennio postquam cum Florentinis convenerant, Gerardum Bordonium equitem Florentinum urbis suae praesidem delegerunt. Hic dum magistratu fungeretur, Cancellariis magis quam Panciaticis adhaerere videbatur; unde illi, recentis iniuriae non immemores, quamquam cum adversariis su
Abbreviated transcription (Latin):
ad marinã fluuiũ cas tra posuit. ibi calentiano aliis¬
q munitis quibus dam locis ex pugnatis m̃ł taq ab¬
acta preda ꝑ ipm fluuiũ. profectus in agrũ mugella¬
nũ trans misit. quibus in locis barbarinũ. & alia qdã
cas tella nõ satis contrariũ hostiũ parata dedentibus se¬
se incolis sus cepit. hic cõmeatu abunde refectus scay¬
urie comas admouit. ubi sedem belli obportuni tatem
Loci consti tuere cupiebat. q̃đ id opidum ad bononiam
uergebat apeniniq arcibus finitimũ erat omnibus igy
copiis /carpariam ciscũsedit. atq in obsidione ut ip̃a
xpugniret. aliqͣ diu fuit sed cum oppugnitionẽ t̃nter.
cunctis uiribus enixe tentasset nec aliquid opidanis ac
militibus qui presidii loco intrauerãt egregie ad modum
re pugnatibus multorũ dierum interuallo piofuisset re¬
ceptiu cani iussit atꝙ cum omnibus castrensibus imoedi¬
me tis superato apenini proximo iugo uersus bononiã in¬

Expanded text:
ad Marinam fluvium castra posuit; ibi Calentiano aliisad Marinam fluvium castra posuit; ibi Calentiano aliisque munitis quibusdam locis expugnatis multaque abacta praeda, per ipsum fluvium profectus in agrum Mugellanum transmisit. 55 Quibus in locis Barbarinum et alia quaedam castella non satis contra vim hostium parata, dedentibus sese incolis, suscepit. Hic commeatu abunde refectus, Scarpariam copias admovit, ubi sedem belli ob opportunitatem loci constituere cupiebat, quod id oppidum ad Bononiam vergebat Appenninique arcibus finitimum erat. 56 Omnibus igitur copiis Scarpariam circumsedit atque in obsidione, ut ipsam expugnaret, aliquamdiu fuit. Sed cum oppugnationem frequenter cunctis viribus enixe temptasset, nec aliquid – oppidanis ac militibus, qui praesidii loco intraverant, egregie admodum repugnantibus – multorum dierum intervallo profuisset, receptui cani iussit atque cum omnibus castrensibus impedimentis, superato Appennini proximo iugo, versus Bononiam in
Abbreviated transcription (Latin):
ullus motus intra uibem on retur. captis aliquibus pisto¬
nesum castelis oosidionẽ dussoluit ac uessus florẽtiã ĩfestis
&xercitibus contendit. In hostilibus castris ea rempestate e¬
quitũ supra decẽ peditũ ud mercede conductoꝵ ultra se
milia numerabant. Ad hanc tanta et tam magnã ꝑditoꝵ
hominũ multitudinẽ accedebant qui sponte uoluntarieꝗ
predandi & diripiendi cã sequebant᷑. Nis igit᷑ copiis per
pratẽ sẽ agrum profecti cuncta ferro igneq uastabant
atꝙ omnia ut breuissime clixerim inimice. & hostiliter
populabãt᷑ donec supͣ bisẽtiũ amnẽ castrametarent᷑ cas ins
ꝑhunc modũ circa fluuium dispositis agmina ayma¬
torũ usq ad florentie portas interdum dis cuirentia cun¬
eta magnis tumultibus infestabãt. cum ig̃r Ioh̃s exercitꝰ
ductor multa ac uaria florẽtino ppło lamna intulisxet
atq iam cõmeatus quo milites ueter eoꝵ more prodiçȩ
nimis abutebat᷑. dficere uiderctur. retro pro fectus

Expanded text:
retur, captis aliquibus Pistoriensium castellis, obsidionem dissolvit ac versus Florentiam infestis exercitibus contendit. 52 In hostilibus castris ea tempestate equitum supra decem, peditum vero mercede conductorum ultra sex milia numerabantur. Ad hanc tantam et tam magnam praedictorum hominum multitudinem accedebant qui sponte voluntarieque praedandi et diripiendi causa sequebantur. 53 His igitur copiis hostes per Pratensem agrum profecti, cuncta ferro igneque vastabant atque omnia – ut brevissime dixerim – inimice et hostiliter populabantur, donec supra Bisentium amnem castrametarentur. Castris per hunc modum circa fluvium dispositis, agmina armatorum usque ad Florentiae portas interdum discurrentia cuncta magnis tumultibus infestabant. 54 Cum igitur Iohannes exercitus ductor multa ac varia Florentino damna populo intulisset atque iam commeatus – quo milites, veteri eorum more, prodige nimis abutebantur – deficere videretur, retro profectus
Abbreviated transcription (Latin):
in ea re duorum exulum precipue bonifatii cuiuꝰ¬
dã ricciardi ex hortationẽ sequebat᷑. qui locoꝵ ur¬
banoꝵ nõ ignari intromictere floretinoꝵ Copias ꝓ¬
mictebãt. scalis igr machinisq in ptatensi arce cla¬
culum fãbricatis ubi tp̃s reigerende uisume phr¬
lippus cum equitibus primis fere tenebris flo¬
rentia egredit᷑. pratumq contedit. nemine flore
omni nobilitate solum huiuꝰ consini participem
delegerat: sum ittiq pratum uenisset sumptis ce¬
leriter machinis pro fectione q indicta aduobus
peditum milibus equitibusq sexcentis adipa pi¬
storii menia ea nocte ꝑuenit. Nec fuit qual

Expanded text:
orum exsulum – praecipue Bonifatii cuiusdam Ricciardi – exhortationem sequebatur, qui locorum urbanorum non ignari intromittere Florentinorum copias promittebant. Scalis igitur machinisque in Pratensi arce clanculum fabricatis, ubi tempus rei gerendae visum est, Philippus cum equitibus, primis fere tenebris, Flore nobilitate solum huius consilii participem delegerat. Cum itaque Pratum venisset, sumptis celeriter machinis profectioneque indicta, duobus peditum milibus equitibusque sexcentis ad ipsa Pistorii moenia ea nocte pervenit. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ac pro pterea stantes. et qui remã serat qͦ fugi¬
tiui facilius reuerteretur humane benignes tracta¬
bat: mox tota ciuitate nouis magistratibus. arces os
opida & castella menia i sup& portas. fidelibus:
propriis custodibus refoimauie. motaleq castel¬
lum an ut diximus aflorẽtinis dirutu rehedifi¬
cauit. quibus om̃ib pactis philigpu eius proditio¬
nis auctore eius uicariũ constitũt eiꝙ dialtã filia
uam matrimonio coiunxit .x. ꝙ aureorum milra¬

Expanded text:
rat; ac propterea stantes et qui remanserant, quo fugirat; ac propterea stantes et qui remanserant, quo fugitivi facilius reverterentur, humane benigneque tractabat. 92 Mox totam civitatem novis magistratibus, arces omnes, oppida et castella, moenia insuper et portas fidelibus et propriis custodibus reformavit Montaleque castellum – ante, ut diximus, a Florentinis dirutum – reaedificavit. Quibus omnibus peractis, Philippum, eius proditionis auctorem, eius vicarium constituit eique Dialtam filiam suam matrimonio coniunxit
Abbreviated transcription (Latin):
cum priores nri forte solemne quoddam a opi pare
cõuuium produobus nouellis militibus nuꝑ erecatis
magno cõuentu hominũ leti. & alacres. celẽbrarent:
pistorii capturã acastruccio factã eẽ ĩ tellex erunt qđ
ubi audiuerũt ablatis illico mensis turbatoꝙ cõuiuo
papulariter arma corripiut. ac uersus pratũ cõtẽde
iunt ibi dephiliopi proditione certiores st̃i florentia
reuerterunt ea ĩpa die duo contigui cireuli mãhͥle
dictu incelo apparuerũt. qui futuras nouitates que co¬
stea subsecute sunt portẽde uidebant᷑. ut adapiẽ¬
tibus illius tp̃ns hominibus putabat᷑. Phunc igĩtur
modum castruccius ciuitatis imoenum adeo tus
pluribus preconũ Uocibus ubiq edixit quatenus unꝰ¬
qͥs q iubem pistorii incolumis & sine aliꝗ pre iudicio
redire posset hoc at id cuco faciedat qmͣ multos ob
eius terore exurbe. & exagro iam abiisse intellexe¬

Expanded text:
cum priores nostri forte solemne quoddam et opipare cum priores nostri forte solemne quoddam et opipare convivium pro duobus novellis militibus nuper creatis magno conventu hominum laeti et alacres celebrarent, Pistorii capturam a Castruccio factam esse intellexerunt. Quod ubi audiverunt, ablatis illico mensis turbatoque convivio, populariter arma corripiunt ac versus Pratum celeriter contenderunt; ibi de Philippi proditione certiores facti, Florentiam reverterunt. Ea ipsa die duo contigui circuli – mirabile dictu – in caelo apparuerunt, qui futuras novitates, quae postea subsecutae sunt, portendere videbantur, ut a sapientibus illius temporis hominibus putabatur. 91 Per hunc igitur modum Castruccius civitatis imperium adeptus, pluribus praeconum vocibus ubique edixit quatenus unusquisque in urbem Pistorii incolumis et sine aliquo praeiudicio redire posset. Hoc autem idcirco faciebat quoniam multos ob eius terrorem ex urbe et ex agro iam abiisse intellexe
Abbreviated transcription (Latin):
ctu ddesignata die cum magna armatorum manuaꝗ fo¬
res acarlino phrili ppi filo et quiburdi alis pis tonẽsis
ciubus adaperiẽdas profactus uibem ingrederet: inquibus
minus quidã erat filius cui illius famo sissimi. & gene¬
rosissimi Uin & siniboldorum familia oriundi acq pe¬
ritissimi. & optimi utriusq iuris interpretis is m̃i¬
nus una cum pluribus castrũceii fautoribus a floren¬
tinis exilio cͥannat᷑. postꝗͣ pistorii dominationem.
recuperauerunt. quo quidem uti designabat᷑. cõ fecto
eꝗtes intra menia ꝑ portas ingressis cunctas urbis regi¬
ones. et uicos clamoribus. ac rapinis confunderunt Ac
repugnatium occisione na a l florentini presidii profl¬
igatione occupauerunt qđ ub florentie nũtiatum̃ est
quanto dolores ciues merito afficerent᷑ dici non põt. qnͣ n.
mediantibus cremonis proditoris ꝑtractationibus ci
xilii grã antea missos accastruccianis predonibus om¬
nibus. impedimẽtis exutos fuisse cogno lerunt. Nam

Expanded text:
ata die, cum magna armatorum manu ad fores – a Carlino, Philippi filio, et a quibusdam aliis Pistoriensibus civibus adaperiendas – profectus urbem ingrederetur. 88 In quibus Minus quidam erat filius Cini illius famosissimi et generosissimi viri ex Siniboldorum familia oriundi atque peritissimi et optimi utriusque iuris interpretis. Is Minus una cum pluribus Castruccii fautoribus a Florentinis exsilio damnatur, postquam Pistorii dominationem recuperaverunt. Quo quidem – uti designabatur – confecto, equites intra moenia per portas ingressi cunctas urbis regiones et vicos clamoribus ac rapinis confuderunt. 89repugnantium occisione nec absque Florentini praesidii profligatione, occupaverunt. Quod ubi Florentiae nuntiatum est, quanto dolore cives merito afficerentur dici non potest. Quando enim, mediantibus Cremonis proditoris pertractationibus, xilii gratia antea missos a Castruccianis praedonibus omnibus impedimentis exutos fuisse cognoverunt. 90 Nam
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat militis ac claris rebus gestis ad ex tremũ tinꝗͣ
fortune ludo iactatus una atq eadẽ dĩe incredibis e
dictu utriusq ciuitatis imperium amisit. Castrucci¬
us primo post fagiolani eiectum dominationibus¬
ꝑ priuat um uineulis soluitus. atꝙ et arceribus lip̃atur
moꝵ gerendis bellis preses iucensium deligitur ac nõ

Expanded text:
fuerat, multis ac claris rebus gestis, ad extremum, tamquam fuerat, multis ac claris rebus gestis, ad extremum, tamquam fortunae ludo iactatus, una atque eadem die – incredibile dictu – utriusque civitatis imperium amisit. 63 Castruccius primo, post Fagiolanum eiectum dominationibusque privatum, vinculis solvitur atque e carceribus liberatur. Mox gerendis bellis praeses Lucens
Abbreviated transcription (Latin):
ucis explicemus quẽ ad modũ pisarũ et luce duarum
illarum nobiliũ ciuitatũ dominatio ab uguccione ad
castruccium deuenerit. Castruccius erat iuuenis lu¬
censis appime nobilis & generosa interminellorũ familia
oyiundus pulcro ualidoq cortore ac manu audaciaq pri¬
marius hunc uguccio dum leuce eẽt obnõ nullorum
suorum hostium trucidationẽ quam in agro lucẽsi antea
ꝑ petrauerat. in carcerem trusorat. de co opportunion tp̃re
sugpsicium sumpturus proinde pisas auxilii ducẽ di gr̃a
euestigio contendit. Unde cum paulo post. nõ sine ma¬
gno quodam militum presidio uersus lucam reuerteret
factum est ut apisanis aduersus eum iam ab sentem
populariter arma corriperent. Idẽ eodẽ pene tp̃re mi¬
rabile dictu alucensibus factum fuisse ꝑ hibetur proin¬
de cum neutrobiq eec triennio fere quo pisanis pre¬

Expanded text:
a sunt, ut paucis explicemus quemadmodum Pisarum et Lucae – duarum a sunt, ut paucis explicemus quemadmodum Pisarum et Lucae – duarum illarum nobilium civitatum – dominatio ab Uguccione ad Castruccium devenerit. Castruccius erat iuvenis Lucensis apprime nobilis et generosa Interminellorum familia oriundus, pulchro validoque corpore ac manu audaciaque primarius. Hunc Uguccio, dum Lucae esset, ob nonnullorum suorum hostium trucidationem, quam in agro Lucensi antea perpetraverat, in carcerem truserat, de eo opportuniori tempore supplicium sumpturus. 62 Proinde Pisas, auxilii ducendi gratia, e vestigio contendit; unde cum paulo post, non sine magno quodam militum praesidio, versus Lucam reverteretur, factum est ut a Pisanis adversus eum iam absentem populariter arma corriperentur. Idem eodem paene tempore – mirabile dictu – a Lucensibus factum fuisse perhibetur. Proinde cum neutrobique esset, triennio fere quo Pisanis prae
Abbreviated transcription (Latin):
yant. redere & restituere placeret quod florẽtini su¬
perpostu lationibus pistoriensiũ consiliis dmore habi¬
tis libenter. consenserunt. atq omnia sua illico resti¬
restituerunt. Aroberto deinde apulie rege nouellum
quendam adrie comitẽ cum ducẽtis equitibus impena¬
runt. ut gẽtibus suis preesset eui quatuoy circiter
me ses in p̃fectura cõmorato robertus ut florẽtinorũ
petitionibus obsequeretur quidonẽ quendam bactifollẽ¬
se substituit. eiusq uicarium florentie constituit ac
ꝑhunc moũ sese suaq amagna uguecionis potẽtiaus¬
q adcius ruinam egregie ad modũ protexerunt. sod
anteqͥ petrus regis frater ad catinũ quẽ ad modum
diximus occideretur canccellarios & tauianos cum qua¬
tuor illis prepotentibus familiis beniuole & amice
reconciliatos in uibem reduxerat. Postꝗͣ uo in ugu¬
ccionis metionẽ incidimus necess arium fore uide¬

Expanded text:
rant, reddere et restituere placeret; quod Florentini, surant, reddere et restituere placeret; quod Florentini, super postulationibus Pistoriensium consiliis de more habitis, libenter consenserunt atque omnia sua illico restituerunt. 60 A Roberto deinde Apuliae rege novellum quemdam Andriae comitem cum ducentis equitibus impetrarunt ut gentibus suis praeesset, cui quattuor circiter menses in praefectura commorato Robertus, ut Florentinorum petitionibus obsequeretur, Guidonem quemdam Battifollensem substituit eiusque vicarium Florentiae constituit. Ac per hunc modum sese suaque a magna Uguccionis potentia usque ad eius ruinam egregie admodum protexerunt. Sed antequam Petrus regis frater ad Catinum – quemadmodum diximus – occideretur, Cancellarios et Tavianos, cum quattuor illis praepotentibus familiis benevole et amice reconciliatos, in urbem reduxerat. 61 Postquam vero in Uguccionis mentionem incidimus, necessarium fore vide
Abbreviated transcription (Latin):
ret. atꝙ contra tantos hostium conatus in obsidione
persisteret. pugnare tamen postea coactus iea egregie
Foytiterq pugnauit ut hostes structis aciebus mira¬
bilites superaret preliũ diu cinceps ac periculo sum
cruentuq fuit Ad ex tremu uguecio in teremptis plu¬
ribus nobilibus uiris inquibus petrus regis frater. &
carolus eius nepos philippi filius dsiderati sunt. suce¬
rioy euasit. nec uguecio incruentã uictoriam reporta¬
uit. nam inter cẽteros francis cus eius filius maior na¬
tu cum in he plio añ signamus p̃esset & multialis
occubuerat. Qui uõ obsidebant̾ hostium uictoriam ac
uorum profligationẽ cernetes. statim catinũ uictoribus
tradiderunt non multo post. hunc tantũ florẽtinorũ
conflictũ uincium. & cerretum & q̃dam alia eorum
opida abiosis dfecerunt. & pistoriẽ ses quoq refectis
menibus solempnes quosdam ora tores florẽtiã mi ser̃t
orãtes ut castella. & loca que up̃i cibea antea ab stule¬

Expanded text:
ium conatus in obsidione persisteret, pugnare tamen postea coactus, ita egregie fortiterque pugnavit ut hostes, structis aciebus, mirabiliter superaret. Proelium diu anceps ac periculosum cruentumque fuit; ad extremum Uguccio – interemptis pluribus nobilibus viris, in quibus Petrus regis frater et Carolus eius nepos, Philippi filius, desiderati sunt – superior evasit. Nec Uguccio incruentam victoriam reportavit; nam inter ceteros Franciscus eius filius maior natu, cum in hoc proelio antesignanus praeesset, et multi alii occubuerunt. Qui vero obsidebantur, hostium victoriam ac suorum profligationem cernentes, statim Catinum victoribus tradiderunt. 59 Non multo post hunc tantum Florentinorum conflictum, Vincium et Cerretum et quaedam alia eorum oppida ab ipsis defecerunt et Pistorienses quoque, refectis moenibus, solemnes quosdam oratores Florentiam miserunt, orantes ut castella et loca, quae ipsi ab eis antea abstule
Abbreviated transcription (Latin):
qđ antea turpiteramiserat cum ppło florentino. ita egit. ut
oratores suos pistorium trans micterẽt. qui domes ticos patrui
nepotesq lites componerẽt delecti: oratores quorum princeps
erat Ialobus eques medices ubi pistorium uenerũt palam
& aperte dcõponẽdis domesticis litibus agebant cum¬

Expanded text:
er amiserat, cum populo Florentino ita egit ut oratores suos Pistorium transmitterent, qui domesticas patrui nepotisque lites componerent. 83 Delecti oratores, quorum princeps erat Iacobus eques Medices, ubi Pistorium venerunt palam et aperte de componendis domesticis litibus agebant
Abbreviated transcription (Latin):
uibis menia semi suta reficere conabantur. Unde
hac tanta diligetia tantog labore ita uybem mu¬
nierunt: ut eam ab oppungnantibus lucensibus
qui paulo post. infestis & ercitibus reuerterant
egregie ad modum defenderent. hac ꝑ hunc mo¬
dum pistoriũ eflorentinorum. & lucẽ sium ser¬
uitute ĩ pristinã corum libertatẽ redegerunt
suiꝗ iuris effecerunt. Pistoneses. paulo post lexi¬
tos adsenen ses miserunt. orantes quatenus litos
suas cum lucensibus componerent. Senẽses pisto¬
riensibus morẽ gerere ac gratificari cugientes egre¬
gios. oratores huius rei grã delegerunt. atq cum ma¬
qna ornatorum iuuenũ manu lucã destinar unt lu¬
censes suasionibus. oratorum auditis oñs suas cum
pistonẽsibus lites eorum uistutibus cõmiserunt:
Unde cum huius modi mandatis. & cõmissionibus
pistoriũ re uersi quid lucȩ effecerant. ois tonẽ s es al¬
monuerunt. proinde contione ad uocata uarie &

Expanded text:
urbis moenia semiruta reficere conabantur. Unde urbis moenia semiruta reficere conabantur. Unde hac tanta diligentia tantoque labore ita urbem munierunt ut eam ab oppugnantibus Lucensibus, qui paulo post infestis exercitibus reverterant, egregie admodum defenderent. Ac per hunc modum Pistorium e Florentinorum et Lucensium servitute in pristinam eorum libertatem redegerunt suique iuris effecerunt. 49 Pistorienses paulo post legatos ad Senenses miserunt, orantes quatenus lites suas cum Lucensibus componerent. Senenses, Pistoriensibus morem gerere ac gratificari cupientes, egregios oratores huius rei gratia delegerunt atque cum magna ornatorum iuvenum manu Lucam destinarunt. Lucenses, suasionibus oratorum auditis, omnes suas cum Pistoriensibus lites eorum virtutibus commiserunt. Unde cum huiusmodi mandatis et commissionibus Pistorium reversi, quid Lucae effecerant Pistorienses amonuerunt. 50 Proinde contione advocata, variae et
Abbreviated transcription (Latin):
tiq popu lariter lucensi porta egressi hostibua prompti &
alacres obuam prodibant. Uerum lucenses uessus pisto¬
rium. quẽ ad molum diximus contendentes aod pontẽ
cognomine longum cas tra posuerunt. quo nõ nulli ciues
ñ qui eo tempore pistoñ conmorabantus concordie faci¬
ende cã uencrunt. Hi cum lucensibus ita egert
ut retro cas tra mouerent: ats boc ip̃m pistoriens es
ut sese alucensibus defenderent fauore florentino
ulo añ aadelen dum funditꝰ ꝑi forum Nlorentinos
prouocare. & ii ritaye nõ desistebant florentini iõ
lucesium ue nõ modo consentire recusabant. sed
pistoriẽses et adde fensione suam multum admo¬
dum exhortabantur. Ita pistoriẽses dempto flo¬
rẽtinorũ metum nõ uiri solum sed femine quaq
& pueri & religio si ois deniq sexus atq etatis
homines die noctuq quisq prouiribus certatim
assiduis operibus incubebant fossas pur gabãt

Expanded text:
tique populariter, Lucensi porta egressi, hostibus prompti et tique populariter, Lucensi porta egressi, hostibus prompti et alacres obviam prodibant. 47 Verum Lucenses versus Pistorium, quemadmodum diximus, contendentes, ad Pontem cognomine Longum castra posuerunt, quo nonnulli cives nostri, qui eo tempore Pistorii commorabantur, concordiae faciendae causa venerunt. Hi cum Lucensibus ita egerunt ut retro castra moverent atque hoc ipsum Pistorienses, ut sese a Lucensibus defenderent, favore Florentinorulo ante ad delendum funditus Pistorium Florentinos provocare et irritare non desistebant. Florentini vero Lucensium irae non modo consentire recusabant, sed Pistorienses etiam ad defensionem suam multum admodum exhortabantur. Ita Pistorienses, dempto Florentinorum metu, non viri solum sed feminae quoque et pueri et religiosi, omnis denique sexus atque aetatis homines, die noctuque quisque pro viribus certatim assiduis operibus incumbebant, fossas purgabant,
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant. ut equo animo ferri ac tollerari nõ possent sel
lucensium longe seuiora erant proinde uniuessus pistoni
ppłs magna quadam indignatione aduersus liuẽ ses cõmo¬
tus electionẽ toniucci cuius dam sandonis seribe ut uibi õ¬
sideret. fene non potuit. sed qi fato quodam ac diuina pro¬
uidentia agerentur ad aluentum predictis p̃sidio dłsig&¬
ti altis uocibus. magnisq uociferatiõnibus clamabant
pioficis camur atq urbem nram muniamus. Unde omnes
utriusꝙ sexus cuiusc unq etatis prouirbus certatim ad
menia. & fossas muniendi & purgandi gratia concurrebãt
quo uiso toniuecius non cunctandum ratus. uersus lucã
iter assumpsit At lucenses deciius suis repulsa cerhions
facti multis raptim comparatis militibus nouis q &d lecti¬
bus habitis ad pistorium ulcis cendi grã celeniter contende¬
sunt dquo pistorieses d moniti arma corripuint arma¬

Expanded text:
videbantur ut aequo animo ferri ac tolerari non possent. Sed videbantur ut aequo animo ferri ac tolerari non possent. Sed Lucensium longe saeviora erant. Proinde universus Pistorii populus, magna quadam indignatione adversus Lucenses commotus, electionem Toniuccii cuiusdam Sand<r>onis scribae, ut urbi praesideret, ferre non potuit; sed quasi fato quodam ac divina providentia agerentur, ad adventum praedicti praesidis designati altis vocibus magnisque vociferationibus clamabant: «Proficiscamur atque urbem nostram muniamus». 46 Unde omnes utriusque sexus cuiuscumque aetatis pro viribus certatim ad moenia et fossas muniendi et purgandi gratia concurrebant; quo viso Toniuccius, non cunctandum ratus, versus Lucam iter assumpsit. At Lucenses, de civis sui repulsa certiores facti, multis raptim comparatis militibus novisque delectibus habitis ad Pistorium ulciscendi gratia celeriter contenderunt. De quo Pistorienses admoniti, arma corripiunt arma
Abbreviated transcription (Latin):
hostibus oppungnantibus sese egregie defenderet. cum
dein auxilii uiã undiq interelusam ee̾ intelligerent
ac iam fame urgerentur opido relicto adsanbuce ar¬
cẽ que in apennino sita ẽ in columes confugerunt
Distorienses itaq castello ꝑ hune modum sus cepto
uictores leti. & alacres impriam remcarunt. fugi¬
tiui uo qui sese ut diximus insanbuce arce̾ contu¬
lerant quem ad modum prteccii antea fecerant sic
nũc exarce quotidie egredientes multa & Uaria dã¬
na pistoriensibus inferebant sed cum philippus uer¬
gelensis eques pistoriensis fugitiuorum princeps ius
prudes & cautus. hec & huius modi asuis diuitibus
fieri nonposse animaduerterat cum rainerio sopi¬
arum ductore ita conuenit ut conmemoratam
sanbucẽ arce acceptis undecim librarum milibus pistoriẽ¬
sibus traderet. prima florentinorum lucensiumꝙ inpisto¬
uienses imperia ita iniqua itaq seua. & in humana esse

Expanded text:
hostibus oppugnantibus sese egregie defenderent, cum hostibus oppugnantibus sese egregie defenderent, cum deinde auxilii viam undique interclusam esse intelligerent ac iam fame urgerentur, oppido relicto ad Sambucae arcem, quae in Appennino sita est, incolumes confugerunt. 44 Pistorienses itaque, castello per hunc modum suscepto, victores laeti et alacres in patriam remearunt; fugitivi vero – qui sese, ut diximus, in Sambucae arcem contulerant – quemadmodum Piteccii antea fecerant, sic nunc ex arce quotidie egredientes multa et varia damna Pistoriensibus inferebant. Sed cum Philippus Vergellensis eques Pistoriensis fugitivorum princeps, vir prudens et cautus, haec et huiusmodi a suis diutius fieri non posse animadverteret, cum Rainerio copiarum ductore ita convenit ut commemoratam Sambucae arcem, acceptis undecim librarum milibus, Pistoriensibus traderet. 45 Prima Florentinorum Lucensiumque in Pistorienses imperia ita iniqua itaque saeva et inhumana esse
Abbreviated transcription (Latin):
ior talium edificiorum ⁊ uina fuisse putaretur ꝗͣ
ea q̃ abalbis sic uariante. fortuna uices. aduersus
nigros fcã antea fuerat. nigxi primi presides fue¬
runt proflorentinis parxinus eques prolucensi¬
bus. uero anus lippus caratella non multo postal¬
bi qui urbe depulsi se se inpiteccium confugiendica
contulerant tanto hominũ nuo conuenerunt ut nõ¬
nuꝗͣ dimpiendi grã pistorium inuadere auderent :
qd pistorienses uog adleo moleste ferebant ut auxili
petẽdi grã missis florentia. & iucã oratoribus pre¬
sidium militum utrinq imgetrare meruerunt. Raine¬
rius bondelmontes eques florentinus forte ea tem¬
pestate pistoriensium ptor. nam partino inpretura
successerat eius belli dux deligitur is magna militu
manu raptim coparatar presidiog florentinorum
lucensium suscepto uersus piteccium iter arripuit
atꝙ castellum obsidere cepit. opidani uoͬ l primo ab

Expanded text:
ior talium aedificiorum ruina fuisse putaretur quam ior talium aedificiorum ruina fuisse putaretur quam ea quae ab Albis, sic variante fortuna vices, adversus Nigros facta antea fuerat. Primi praesides fuerunt pro Florentinis Pazinus Pazius eques, pro Lucensibus vero dominus Lippus Caratella. 42 Non multo post Albi, qui urbe depulsi sese in Piteccium confugiendi causa contulerant, tanto hominum numero convenerunt ut nonnumquam diripiendi gratia Pistorium invadere auderent. Quod Pistorienses usque adeo moleste ferebant ut, auxilii petendi gratia missis Florentiam et Lucam oratoribus, praesidium militum utrimque impetrare meruerint. Rainerius Bondelmontes eques Florentinus, forte ea tempestate Pistoriensium praetor nam Pazino in praetura successerat, eius belli dux deligitur. 43 Is magna militum manu raptim comparata praesidioque Florentinorum et Lucensium suscepto, versus Piteccium iter arripuit atque castellum obsidere coepit. Oppidani vero, licet primo ab
Abbreviated transcription (Latin):
norum & lucensium ꝑ uenere quo facto floren¬
tini & lucenses menia uibis unde quaq diruer̃t
Foedas compleuerunt atꝙ agrum & regionẽ ĩti itrse
partiti sunt. ut alten cuncta aboriente alteri uõ
ab occidente oiã possicderẽt. Urbi deniq afflicte
& semi rute comuniter imperarent: atq id cũco
duos psides alterum florentinũ alterum lucense
ꝗ gubernationis ciuitatis p siderent. magnis cũ
salariis pistorium miserunt hec alborum pisto¬
nẽ sium debellatio tanti a florentinis ac iucensibus
facta ẽ. ut utriusq ex ercitus ductores triumphã¬
tium more florentiam aclucam ingrederent᷑: Di¬
lippo deinde uergelensi equite pisto riensi una cũ
cunctis eius cognatis ac consortibus. & gentilibus
et omnibus albarum partium fautoribus uibe
depulsis nouiter de nigris acerrimis eorum aduer¬
sariis. ciuitatis statum re formar unt. ac paulo
post turres arces. & magna alborum palatia
diruerunt. & usq adeo diruerunt ut longe ma¬

Expanded text:
rentini et Lucenses moenia urbis undequaque diruerunt, fossas compleverunt atque agrum et regionem ita inter se partiti sunt ut alteri cuncta ab oriente, alteri vero ab occidente omnia possiderent; urbi denique afflictae et semirutae communiter imperarent. Atque idcirco duos praesides – alterum Florentinum, alterum Lucensem – qui gubernationi civitatis praesiderent magnis cum salariis Pistorium miserunt. Haec Alborum Pistoriensium debellatio tanti a Florentinis ac Lucensibus facta est ut utriusque exercitus ductores, triumphantium more, Florentiam ac Lucam ingrederentur. 41 Philippo deinde Vergellensi equite Pistoriensi una cum cunctis eius cognatis ac consortibus et gentilibus et omnibus Albarum partium fautoribus urbe depulsis, noviter de Nigris acerrimis eorum adversariis civitatis statum reformarunt; ac paulo post turres, arces et magna Alborum palatia diruerunt, et usque adeo diruerunt ut longe ma
Abbreviated transcription (Latin):
modo greses e florentinis ciuibus eligeretur lata sña
pistonenses illico ualium res ciderunt. qđ post octo
dies ac fontuus solito refecerunt. Senens ium lgati
litibus compositis senas redieyunt. noua ut diximus
orta ex predicta conuentioe inter gistorienses ciues di¬
scordia ac dissensiõe tauiani cum lucensibus aduer

Expanded text:
odo praeses e Florentinis civibus eligeretur. Lata sententia, Pistorienses illico vallum resciderunt, quod post octo dies ac fortius solito refecerunt. Senensium legati, litibus compositis, Senas redierunt. 52 Nova, ut diximus, orta ex praedicta conventione inter Pistorienses cives discordia ac dissensione, Taviani cum Lucensibus adve
Abbreviated transcription (Latin):
accepta apistoriẽ sibus componẽ di ut eis uidebat:
auctoritate lucã iterum contenderũt: auditisq par¬
ticularibus lucensium postulationibus ruysis pisto
reuerterunt. Atꝙ inhunc modum snĩa in tuleritt
ut uallum omniõ sterneret᷑. stratũq auterretur ut¬

Expanded text:
accepta a Pistoriensibus componendi, ut eis videbatur, auctoritate – Lucam iterum contenderunt auditisque particularibus Lucensium postulationibus rursus Pistorium reverterunt atque in hunc modum sententiam tulerunt: ut vallum omnino sterneretur stratumq
Abbreviated transcription (Latin):
uersus pistorium auxiliandi grã miserunt. hierant
quingenti equites ac nrecẽtipedates missi pistorium ĩ¬
trirunt atꝙ sese priori presidio coniunxes unt. pro¬
inde & amicos ad urbe defendendã hui u modi auxi¬
liaribus copiis & hortabant. & nouaꝵ rerum cupidos
ne ullatenus & citarent cõmodissime cõprimebant le¬

Expanded text:
iliandi gratia miserunt. Hi erant quingenti equites ac trecenti pedites. Missi Pistorium intrarunt atque sese priori praesidio coniunxerunt; proinde et amicos ad urbem defendendam huiusmodi auxiliaribus copiis exhortabantur et novarum rerum cupidos, ne ullatenus excitarentur, commodissime comprimebant