comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuit quib cumq in retitur insidus : Sic quoq
& cinima nr̃a caueat̾. ad hȩc mundana des¬
cendere: Laqueus in auro. uiscũ ÷ in argen¬
to: nexus inp̃dio cl cuius incimore: Dũ ciurũ
petimus stransgulam᷑. dũ argentũ quȩrimus
inuisco eiꝰ hȩremus : dũ p̃dium in uadim̃ alli¬
gam᷑: Quid in cine quęrimꝰ lucrũ. p̃ciosẽ ani¬
me detrim̃to : exiguus tͥ est totꝰ mundũ pro
unius animȩ dispendio: Quid enĩ ꝓd homini
si hunc mundũ lucretur. animȩ uero suȩ detri¬
mentũ patiat᷑ : aut quã cõmutationẽ dabis pro
anima tua : non auro redimit᷑ ñ argento homͦ:
Aurũ amittitur: Quin etiã mulieris decordũ
tẽptatur adstringit: Elauus ÷ libido. cl auus
tristicia clauus iracundia: laui sunt omnes

Expanded text:
aut quibuscumque irretitur insidiis. Sic quoque aut quibuscumque irretitur insidiis. Sic quoque et anima nostra caveat ad haec mundana descendere. Laqueus est in auro, viscus in argento, nexus in praedio, clavus est in amore. Deum aurum petimus, strangulamur: dum argentum quaerimus, in visco ejus haeremus: dum praedium invadimus, alligamur. Quid inane quaerimus lucrum pretiosae animae detrimento? Exiguus tibi est totus mundus pro unius animae dispendio. Quid enim prodest homini si hunc mundum lucretur, animae vero suae detrimentum patiatur? Aut quam commutationem dabis pro anima tua? Non auro redimitur, non argento, immo auro amittitur. Quin etiam mulieris decus, dum tentatur, astringit. Clavus est libido, clavus tristitia, clavus iracundia,
Abbreviated transcription (Latin):
camus nos a corporis nexu: Relinquamus fl̃ de abitoe¬
cuitẽ om̃ia quȩcũq terrena sunt : ut cũ uene¬
rit ad uersarius. nichil in nobis inueniat
suũ Contendamꝰ ad illud aet̃num : ad illum fpͣ¬
diuinũ. euolemus pennis dilectionis: & remi¬
gio caritatis: Surgamꝰ hinc : hoc ẽ. descł arib
atq mundanis: Dixit enĩ dñs: Surgite eamus
hine: p̃cipiens ut unus quisq surgat de t̾ris
erigat animã humi iacentẽ. ad suꝑna ait tol¬
lcit : excit& aquilã suam illã aquilã deqͣ¬
dictum ẽ: renouabit᷑ sicut aquilȩ uuentꝰ
tuci Ad animã hoc dictũ est Anima ergo
nr̃a sicut quila alta petat : suꝑ nubes
uol&. renouatis splendescat exuiuis: cȩlo
uolatus suos inserat ubi laqueos in eidere
non possit: Auis enĩ quȩ descendit ex cilto
uł quȩ in altũ se extollere non potest: fre¬
quent̃ aut laqueis capit᷑. aut uisco fallit᷑.

Expanded text:
camus nos a corporis nexu, relinquamus camus nos a corporis nexu, relinquamus omnia quaecumque terrena sunt; ut cum venerit adversarius, nihil in nobis inveniat suum. Contendamus ad illud aeternum, ad illud divinum evolemus pennis dilectionis, et remigio charitatis. Surgamus hinc, hoc est, de saecularibus atque mundanis. Dixit enim Dominus: Surgite, eamus hinc , praecipiens ut unusquisque surgat de terrenis, erigat animam humi jacentem, ad superna attollat, excitet aquilam suamdictum est: Renovabitur sicut aquilae juventus tua . Ad animam hoc dictum est. Anima ergo 397 nostra sicut aquila alta petat, supra nubes volet, renovatis splendescat exuviis, coelo volatus inferat, ubi laqueos incidere non possit. Avis enim quae descendit ex alto, vel quae in altum se extollere non potest, frequenter aut laqueis capitur, aut visco fallitur,
Abbreviated transcription (Latin):
delectent. quid ÷ enĩ mors nͥ sepult᷑a uiciorum.
uirtutũ suscitacio: Unde & ille aut: Moriatur
cinima mea in cinimis iustorũ: Id÷ consepeliatu᷑
ut sua uitia deponat iustorũ asfumat gr̃am. qui
mortificationẽ xp̃i incorpore suo atq anima
circũ ferunt: Mortificatio aũ xp̃i remissio pec¬
catorũ. ab olitio criminũ : erroris obliuio. ad sũp¬
tio gr̃cirum ẽ: Quid aũ debono mortis plenius
possimꝰ dicere. quã qͥ mors÷. quȩ mundũ rede
mit : sed de cõmuni om̃ium morte dicamꝰ: Quid
eam timeamꝰ quȩ animȩ nocere non soleat:
scriptũ ÷ enĩ: Nolite timere eos qͥ occidunt cor¬
pus: animã cũ non possunt occidẽ: ꝑ mortem
cutẽ istã cinima lib̾at᷑. dũ acorporis contub̾nio
se cernit᷑: & in uolucris ꝑturbationis exuit᷑. Unđ
& nos dũ incorpore sumꝰ usũ mortis imitantes.
cib leuemꝰ animã nr̃tam ex istius carnis cubili:
& tamqũa de isto exurgamus sepul ero cibdu¬

Expanded text:
ltura vitiorum, virtutum suscitatio? Unde et ille ait: Moriatur anima mea in animis justorum , id est, consepeliatur, ut sua vitia deponat, justorum assumat gratiam qui mortificationem Christi in corpore suo atque anima circumferunt. Mortificatio autem Christi, remissio peccatorum, abolitio criminum, erroris oblivio, assumptio gratiarum est. Quid autem de bono mortis plenius possumus dicere, quam quod mors est quae mundum rede Sed de communi omnium morte dicamus. Quid eam timeamus, quae animae nocere non soleat? Scriptum est enim: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Per mortem autem istam anima liberatur, dum a corporis contubernio secernitur, et involucris perturbationis exuitur. Unde et nos dum in corpore sumus, usum mortis imitantes ablevemus animam nostram ex istius carnis cubili, et tamquam de isto exsurgamus sepulcro. Abdu
Abbreviated transcription (Latin):
temporalia sunt : quȩ ciũ non uident᷑ cec̃na :
plemur illa non que uident᷑. sed quȩ nõ
uident᷑. si nolumus falli: Quando igit᷑¬
Ecinima nr̃a non fallit᷑ quando solium uerita¬
tis attingit . nͥ quando se ab isto secernit cor¬
pore. neq ab ipso decipit᷑ & in luditur : in lu¬
ditur enĩ uisu oculorũ: in ludit᷑ ciuditu
auriũ: Et ideo relinquat illud & dese¬
rat Unde cipłs clamat: Ne tetigeritis.
ne at ta minaueritis: negustaueritis.
quȩ sunt om̃ia ad corruptelam: Incor¬
ruptelam enĩ sunt : quȩ sunt in corporis indulgen¬
tiã: Et idõ ostendens non ꝑ corporis indulgenti

Expanded text:
temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna. temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna. plemur non illa quae videntur, sed quae non videntur, si nolimus falli. 394 Quando igitur anima nostra non fallitur, quando solium veritatis attingit, nisi quando se ab isto secernit corpore, neque ab ipso decipitur et illuditur? Illuditur enim visu oculorum, illuditur auditu aurium; et ideo relinquat illud et deserat. Unde Apostolus clamat: Ne tetigeritis, ne attaminaveritis, ne gustaveritis omnia quae sunt ad corruptelam . In corruptela enim sunt, quae sunt in corporis indulgentia. Et ideo ostendens non per corporis indulge
Abbreviated transcription (Latin):
conligationẽ in iusticiȩ: dissolue obliga¬
ciones uiolentarũ cõmutationũ: Dimit¬
te confractos in remissionẽ. & omnẽ circum¬
scriptionẽ iniquã disrũpe Imitat᷑ ille qui se
uoluptatib exuit : & aterrenis delectationib
at tollit atq ableuat: & in illo caelesti habi¬
taculo locat: in quo pcuilus cũ cidhuc uiuere
cutẽ conuersatio incaelis ẽ: Qđ parit̃
ad p̃sũptionem meriti potest : meditatiq¬
conferri Illic enĩ eius erat meditacio illic animȩ
eiꝰ conuersatio: illic eiꝰ prudentia : quȩ utiq int̾
angustias carnis huiꝰ haerere ñsoleat: Sapiens
enĩ cũ illud diuinũ reqͥrit: ab soluit animã suã
corpore: & eiꝰ ablegat contub̾nium : cũ illã ueri
tractat scientiam quã uelud nudã sibi & aꝑtã
desid̾at demonstrari Et idõ retib quibdã et
nebulis huiꝰ corporis se querit exuere : Neq enĩ
manib istis cut oculis atq aurib conp̾hendere

Expanded text:
colligationem iniustitiae tuae, dissolue obligationes uiolentarum commutationum, dimitte confractos in remissionem et omnem conscriptionem iniquam disrumpe. frange panevoluptatibus exuit, et aeternis delectationibus attollit, atque ablevat, et in illo coelesti habitaculo locat, in quo Paulus cum adhuc viveret, autem conversatio in coelis est , quod pariter ad praesumptionem meriti potest meditaticonferri. Illic enim erat ejus meditatio, illic animae ejus conversatio, illic ejus prudentia, quae utique intra angustias carnis hujus haerere non solebat. Sapiens enim cum illud divinum inquirit, absolvit animam suam corpore, et ejus ablegat contubernium, cum illam veri tractat scientiam, quam velut nudam sibi et apertam desiderat demonstrari; et ideo retibus quibusdam, et nebulis hujus corporis se quaerit exuere. Neque enim manibus istis aut oculis atque auribus comprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ rex nr̃ est: & ideo qͥ rex iubet deserere ñ pos¬
sumꝰ ⁊ contẽpnere: Quantos imꝑaitor t̾rȩ hui
inꝑegrinis locis. aut honoris specie. aut muneris
ailicuiꝰ causa iub& degere: nũqͥd hu in confulto
imꝑatore discedunt: & qͣnto amplius÷ diuinis
mori lucrum: Quasi seruus enĩ non refugit
uitȩ obsequiũ: ⁊ quasi sapiens lucrũ mortiꝰ am¬
plectit᷑  Lucrũ enĩ ÷ euasisse increm̃ta pecca¬
ti : lucrum fugisse de teriora. ad meliora tran¬
sisse: Et addidit: Dissolui & cum xp̃o eẽ : multo

Expanded text:
enim rex noster est; et ideo quod rex jubet, deserere non possumus et contemnere. Quantos imperator terrae hujus in peregrinis locis aut honoris specie, aut muneris alicujus causa jubet degere! Numquid hi inconsulto 392 imperatore discedunt? Et quanto amplius est divinis olus quasi servus; non enim refugit vitae obsequium, et quasi sapiens lucrum mortis amplectitur. Lucrum est enim evasisse incrementa peccati, lucrum fugisse deteriora, et ad meliora transisse. Et addidit: Dissolvi enim, et cum Christo
Abbreviated transcription (Latin):
id illam scõrum cõmunem om̃ium patricam
qui estinabat : petens ꝓhuiꝰ commorationis in qͥ¬
uicim̃to remitti sibi peccata pͥusquã disce¬
ileret euita: Qui enĩ hic non acceꝑit remis:¬
ssĩonẽ peccatorũ: illic non erit: Non erit
pnĩ : qui ad uitã ęt̾nam non potuerit ꝑue¬
iuutare : Quici uita cet̾na remissio peccatoꝵ¬
uliest: Ideoq dicit Remitte mͥ ut refrigerer¬
lipͥusquã eã : & amplius ñ ero : Quid igitur
tantoꝑe uitã istã desidamus. inqua qͣnto
uibdiutius qͥs fuerit tanto maiore oneratur¬
ĩ scrcina peccatorũ : ipse dñs ct Sufficit diei
malitia sua Et ia cob dixit: Dies annorum
on quia dies mali : sed quia nobis accessũ die¬
rum malitiȩ increm̃ta cumulant᷑ Nullus fis¬
enĩ dies: sine nr̃o peccato p̃teriit Und̃ egregie

Expanded text:
ad illam sanctorum communem omnium patriam ad illam sanctorum communem omnium patriam festinabat, petens pro hujus commorationis inquinamento remitti sibi peccata, priusquam discederet e vita. Qui enim hic non acceperit remissionem peccatorum, illic non erit. Non erit autem qui ad vitam aeternam non poterit pervenire, quia vita aeterna remissio peccatorum est. Ideoque dicit: Remitte mihi, ut refrigerer, priusquam abeam, et amplius non ero . 6. Quid igitur tantopere vitam istam desideramus, in qua quanto diutius quis fuerit, tanto majore oneratur sarcina peccatorum? Ipse Dominus ait: Sufficit diei malitia sua . Et Jacob dixit: Dies annorum i et mali , non quia dies mali, sed quia nobis accessu dierum malitiae incrementa cumulantur. Nullus enim dies sine nostro peccato praeterit. 7. Unde egregie
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ quietis amittit : quia cogit᷑ custodire quod
misera auiditate quȩsierit : ut miserius eas possi¬
tat. cui ꝓdessẽ non poterunt: Quid enĩ mise¬
rius quã ut custodia torqueat. quarũ ab un¬
dantia nichil ꝓsit : itaq si plena oneris uita
utiq finis eiꝰ alleuamento est Alleuam̃tum
N eq enĩ alit̃ gauisus÷ & simeon: qui responsum
Et cũ eũ pc rentes intẽplum inducerent:
suscȩpit manib suis & dix̃: Nunc dñe dimittiᷤ
ti petit. qͣsi auinculis qͥbdã ad lib̾tatẽ festi¬
naret: Sunt enĩ uelut uincula quȩdã corpo¬
ris huiꝰ : & qđ ÷ grauius uincula tẽptationũ
quȩnos ailligant : & ad iniuriam captiuita¬
tis ad stringunt. quadã lege peccati: Deniq
in exitu ipso uidemꝰ: quẽ admodũ anima de¬
cedentis pculatim soluat se uinculis carnis
uenci egosũ apudte in terra: & ꝑegrinus sic̃
om̃s patres mei: Et ideo tamqua ꝑ egrinus

Expanded text:
fructum quietis amittit, quia cogitur custodire quod fructum quietis amittit, quia cogitur custodire quod misera aviditate quaesierit; ut miserius eas possieat, cui prodesse non poterunt. Quid enim miserius quam ut custodia torqueat, quarum abundantia nihil prosit? 5. Itaque si plena oneris vita, utique finis ejus allevamento est: allevamentum Neque enim aliter gavisus est Simeon, qui responsum et cum eum parentes in templum inducerent, suscepit manibus suis, et dixit: Nunc dimittis ti petit, quasi a vinculis quibusdam ad libertatem festinaret. Sunt enim velut vincula quaedam corporis hujus, et quod est gravius, vincula tentationum, quae nos alligant, et ad injuriam captivitatis astringunt quadam lege peccati. Denique in exitu ipso videmus quemadmodum anima decedentis paulatim solvat se vinculis carnis, vena ego sum apud te in terra et peregrinus, sicut omnes patres mei . Et Ideo tanquam peregrinus
Abbreviated transcription (Latin):
dissolui & cũ xp̃o eẽ. pulchrius ȩstimantes:
eniq diẽ generationis suȩ. execrabant᷑: sic̃ qͥs
tut: Pereat dies illa in qua natsũ Quid enim
ilist̃ qdhȩc uita delect& plena erumnarũ et sol¬
icitudinũ. in qua in numerȩ calũpꝰ niȩ & mul¬
Uatȩ molestiȩ. ⁊ multȩ lacrimae eorũ qui ad flic¬
tant᷑ molestiis: Et non ẽ. inquit qui eos consolet᷑
nt ideo laudat ȩcclesicistes de functos magiꝰ quã
uiuentes: & optim inqd supra obhortiuus qui
nondũ nat ẽ: qui ñ uidit hoc malũ Et alibi idẽ
aecclesiastes. meliorem longeuo uiro eũ asseru¬
it quẽ cib ortu eiecit mat̾ sua : quia ñ uidit
inhȩc mala quȩ fiunt inħ mundo. nec in has ue¬
mnit tenebras: nec inuanitatẽ ambulauit scłi:
t ideo requiẽ hic magis habebit qui inhac uita
non uenit : quã ille qui uenit: Quid enĩ boni ẽ:
homini in hac uita qui inumbra uiuit : nec explel¬
ri potest cupiditatib suis: & si expleat᷑ diuitus

Expanded text:
 Christo esse pulchrius aestimantes: denique diem generationis suae exsecrabantur, sicut quis ait: Pereat dies illa in qua natus sum . 4. Quid enim est quod haec vita delectet, plena aerumnarum et sollicitudinum? In qua innumerae calumniae, et multae molestiae, et multae lacrymae eorum qui afflictantur molestiis, et non est, inquit , qui eos consoletur. Et ideo laudat Ecclesiastes defunctos magis quam viventes. Et optimus, inquit, supra hos duos, qui nondum natus est, qui non vidit hoc malum . Et alibi idem Ecclesiastes meliorem longaevo viro eum asseruit , quem abortu ejecit mater sua; quia non vidit haec mala quae fiunt in hoc mundo, nec in has venit tenebras, nec in vanitate ambulavit saeculi; et ideo requiem 391 hic magis habebit qui in hanc vitam non venit, quam ille qui venit. Quid enim boni est homini in hac vita, qui in umbra vivit, nec expleri potest cupiditatibus suis? Et si expleatur divitiis,
Abbreviated transcription (Latin):
cib soluait om̃s: puicos delectat Sed ñ hoc mor¬
tis ÷ uitium s nr̃ȩ infirmitatis: qͥ uoluptate corpo¬
ris. & delectatione uitȩ istius capim̾: ⁊ cursum
hunc consũmare trepidamꝰ: Inqͦplus amaritu¬

Expanded text:
absolvat omnes, paucos delectat; sed non hoc morabsolvat omnes, paucos delectat; sed non hoc mortis est vitium, sed nostrae infirmitatis, qui voluptate et delectatione vitae istius capimur, et cursum hunc consummare trepidamus: in quo plus amaritu
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq ut lectionis diuinȩ exemplo utam: in pa¬
radiso ẽ. positꝰ homo : ut eder& de ligno uitȩ
& cet̃is paradisi lignis: De ligno autẽ in quo
e&̃ cognitio boni ⁊mali : non ederet Qua
die ciutẽ eder&: morte moreret᷑: Non ser¬
uauit p̃ceptũ. & caruit fructu: atq eiectus
depciradiso mortẽ gustauit: Malũ gͥ mors.¬
Nẽ t᷑ est quȩ p̃tio dãpnationis infert᷑ : Sed mortis tria
sunt genera : Una mors peccciti ẽ : deꝗͣ scriptũ
est: Anima quȩ. peccauerit : ipsc morietur:
Alia mors mystica: quando qͥs peccato moritur
sumꝰ cũ illo ꝑbaptismũ in morte: Tercia mors
qua cursũ uitȩ huiꝰ & munus explemꝰ: id est
animȩ corporisq secessio: Ad uertimꝰ gͥ qͥ unci
mors sit mala: si ꝓpt̾ peccata moriam᷑ Alia
mors bona sit : qua his qui fuerit mortuus. iusti¬
s̃ ficcitꝰ : apeccato: Tertia mors media sit: Nam et
bona iustis uidet᷑: & plerisq metuenda : Quȩ cũ

Expanded text:
Denique ut lectionis divinae exemplo utamur, in paradiso est positus homo, ut ederet de ligno vitae, et caeteris paradisi lignis: de ligno autem in quo esset cognitio boni et mali, non ederet: qua die autem ederet, morte moreretur . Non servavit praeceptum, et caruit fructu, atque ejectus de paradiso mortem gustavit. Malum igitur mors, quae pretio damnationis infertur. sunt genera. Una mors peccati est, de qua scriptum est: Anima quae peccat ipsa morietur . Alia mors mcum Christo per baptismum in morte ipsius ; tertia mors, qua cursum vitae hujus et munus explemus, id est animae corporisque secessio. Advertimus igitur quod una mors sit mala, si propter peccata moriamur; alia mors bona sit, qua is qui fuerit mortuus justificatur a peccato. Tertia mors media sit; nam et bona justis videtur, et plerisque metuenda. Quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
uerim. & si tibi modus sermonis hic placet. tresq
illȩ questiones quȩ remanebant tã breuit̃ ꝑstrin¬
gende in presencia uisȩ sunt: cedã iudicio tuo.
ac deinceps tã magnis rebus inuestigandis non mͦ
tempus ꝓpter tuas occupationes sed &iã me ip¬
sum oportuniorem obseruabo.

Expanded text:
verim: et si tibi modus sermonis hic placet, tresque verim: et si tibi modus sermonis hic placet, tresque illae quaestiones quae remanebant, tam breviter perstringendae in praesentia visae sunt; cedam judicio tuo, ac deinceps tam magnis rebus investigandis, non modo tempus propter tuas occupationes, sed etiam meipsum opportuniorem observabo.
Abbreviated transcription (Latin):
iuste stomochetur qđ agendo atq ministrando
corpori anima data sit : cũ tantus ⁊ tã diuinus re¬
rũ ordo conecti melius non posset: Aut queren Qͥꝯta q̃o¬
dũ putet qualis in hoc mortali n fragili corpore
efficiat᷑. cũ ⁊ in mortẽ ꝓpt̾ peccatũ Siure con¬
trusa sit : ⁊ uirtute hic &iã possit excellere :¬
ut qͣlis post boc corpus futura sit: cũ ⁊ pęna mor sexta qõ¬
tis necessario manere debeat manente peccato pu¬
⁊ uirtuti pietatiq sit ds̃ ipse. id est ds̃ uerita s
ipsa premiũ : Iua re iã si placet tã longum
sermonẽ terminem aliqͣndo. ⁊ implendis dĩ pre¬
ceptis iugil antissime ac religiosissime operã demꝰ
on enĩ est alia fuga: de tantis malis. Siquid au¬
tẽ obscurius ame dictũ est quã uelles: facito ut
memoriȩ mandato. oportunius requiras. Neq¬
po  enĩ de erit Nobis querentibus se: qui de suꝑ magis¬
ter est om̃ium. D. Ego uero hac oratione tua¬
ita sum affectus. ut eã interpellare nefas puta¬

Expanded text:
uste stomachetur, quod agendo atque administrando corpori anima data sit, cum tantus et tam divinus rerum ordo connecti melius non possit; aut quaerendum putet, qualis in hoc mortali et fragili corpore efficiatur, cum et in mortem propter peccatum jure contrusa sit, et virtute hic etiam possit excellere; aut qualis post hoc corpus futura sit, cum et poena mortis necessario manere debeat manente peccato, et virtuti pietatique sit Deus ipse, id est veritas ipsa, praemium? Quare si jam placet, tam longum sermonem terminemus aliquando, et implendis Dei praeceptis vigilantissime et religiosissime operam demus: non est enim alia fuga de tantis malis. Si quid autem obscurius a me dictum est quam velles, facito ut memoriae mandatum alias opportunius requiras. Neque enim deerit nobis quaerentibus se, qui desuper est Magister omnium. E. Ego vero et hac oratione ita sum affectus, ut eam interpellare nefas puta
Abbreviated transcription (Latin):
& multo libentius recordanti quã festinanti.
d factotus adsis. Ualebit enĩ hoc ađ plura qͥ dicã

Expanded text:
 multo libentius retardanti quam festinanti: sed fac totus adsis; valebit enim hoc ad plura quod dica
Abbreviated transcription (Latin):
Quo gͥ intellectu haec discreuisti: hoc potes etiã
se iunctis illis solam longitudinem cogitare. nec
ciliquod corpꝰ uoluas animo: Nã qͥcumq fuerit:¬
his om̃ib ñ carebit Incorporeũ ÷ enĩ: qđ te nunc
intelligere cupio. Nã sola longitudo: ñ nͥ animꝰ
intelligi potest. Incorpore inueniri ñ potest .D. lc̃
intelligo .m. Ergo istã longitudinẽ. si qͣsi secare
cogitatione ꝑ longũ uelis: uides ꝓfecto ñposse Nã
si potest: in est etiã latitudo D. Manifestum est:
ai. hanc gͥ longitudinẽ merã & simplicẽ : sitͥ pla

Expanded text:
ur intellectu haec discrevisti, hoc potes etiam, sejunctis illis, solam longitudinem cogitare, si nec aliquod corpus volvas animo: nam quodcumque fuerit,his omnibus non carebit. Incorporeum est enim quod te nunc intelligere cupio: nam sola longitudo non nisi intelligi animo potest, in corpore inveniri non potest. E. Jam intelligo. A. Ergo istam longitudinem si quasi secare cogitatione per longum velis, vides profecto non posse: nam si potest, inest etiam latitudo. E. Manifestum est. A. Hanc igitur longitudinem meram et simplicem, si tibi pla
Abbreviated transcription (Latin):
sufficere ciliquid: Quȩ si animȩ noceat:¬
malũ uidi potest: Si cuitẽ niehil ęfficiait
animȩ : ne malũ quidẽ: Quod cũ malũ non
est : id etiã bonum: Qm̃ qd uiciosum : mailum:
uod ciũ uitio car&: id bonũ: Ideoq bona ma¬
lis contrarias: & mala bonis: Deniq in nocen¬
ciai ẽ : ubi non est nocendi uoluntas Et noxiuꝰ
dr̃ : qͥ ñsit in noxius: Misericors: qui remittat:
n misericors: qui ignoscere atq inflecti nes du m̾icorde.
ciat Sed forte aliquis dixerit Quid tã con¬
trariũ quã uita morti : si ergo uita bona pu
tatur : quomͦ mors non ẽ mala. & ideo quid
sit uita: quid etiam mors consideremꝰ Uita ÷¬
spirandi munere frui : mors pͥuari: ħ autẽ¬
spirandi munus: apud plerosq inbonis duci¬
tur: Hest gͦ uita: frui bonis. mors contra:
bonis exui  Et scriptura dicit: Ecce dedi an¬
te faciem tut̃ uitam ⁊ mortẽ: bonũ & ma¬
lum Uitam bonum appellans: mortẽ ma¬

Expanded text:
noceat,malum videri potest: si nihil autem officiat animae, ne malum quidem. Quod autem malum non est, id etiam bonum; quoniam quod vitiosum, id malum: quod autem vitio caret, id bonum; ideoque bona malis contraria sunt et mala bonis. Denique innocentia est, ubi non est nocendi voluntas; et noxius dicitur, qui non sit innoxius; misericors, qui remittat; immisericors, qui ignoscere atque inflecti nesciat. 2. Sed forte aliquis asserat: Quid tam contrarium, quam vita morti? Si ergo vita putatur bonum, quomodo mors non est mala? Et ideo quid sit vita, quid etiam mors, consideremus. Vspirandi munere frui, mors privari. Hoc autespirandi munus apud plerosque in bonis ducitur. Hoc est ergo vita, frui bonis: mors contra: bonis exui. Et Scriptura dicit: Ecce dedi ante faciem tuam vitam et mortem, bonum et malum , vitam bonum appellans, mortem ma
Abbreviated transcription (Latin):
maiores quã humani st̃ dentes hab̾e uellemuꝰ:
si cuidissemus a quopiam qđ tales habuerit.
morsũ hostem neccitũ Noxium uͦ ailiud ÷ genus
aertium : quo animi ualitudo sauciat᷑ Nam et
odore ac sapore mire diudicare pulm̃ta: & qͦ

Expanded text:
majores quam humani sunt, dentes habere vellemus, majores quam humani sunt, dentes habere vellemus, si audissemus, a quopiam, quod tales habuerit, morsu hostem necatum. Noxium vero illud est genus artium, quo animi valetudo sauciatur: nam et odore ac sapore mire dijudicare pulmenta, et q
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑alis c̃uenientia implet᷑ in m̃bris. alterum
suꝑ fluum qͦ acet̃ is m̃bris integra ualitudine
augendo aliquid diserepat : ꝑ qđ int̾dũ euenit.
ut senis digitis nascant᷑ hões. & pleraq alia quȩ
cum p̃t̃ osuetudinẽ nimia sunt monstruosa nu¬
merant᷑. It̾cium noxiũ qͥ cũ accidit tumor uocat᷑.
nam etiã sic m̃bra crescere dicunt᷑. & reuera locũ
occupant ampliorẽ. sed expugnata bona ualitu¬
dine. Ita in cinimo quaedã qͣsi nat᷑alia inerem̃¬
ta st̃ cũhonestis & adbene beateq uiuendũ tic¬
cõmodatis disciplinis ciugeri dr̃ CCũ uͦ ea disci¬
mus quȩ mirabiliora quã utiliora st̃: quã qͣm
ñ nullis rebus plerũq oportuna suꝑ uacanea tñ
& de illo scđo genere numeranda st̃ Non enĩ
si qͥdam tibicen ut uarro auetor ẽ. ita popłm
delectauit ut reax fier&: ĩdõ animũ nr̃m illo
artificio augendũ putare debemꝰ. quia nec

Expanded text:
naturalis convenientia impletur in membris; alterum naturalis convenientia impletur in membris; alterum superfluum, quo a caeteris membris integra valetudine augendo aliquid discrepat, per quod interdum evenit ut senis digitis nascantur homines, et pleraque alia, quae cum praeter consuetudinem nimia sunt, monstruosa nominantur; tertium noxium, quod cum accidit, tumor vocatur; nam etiam sic membra crescere dicuntur, et revera locum occupant ampliorem, sed expugnata bona valetudine: ita in animo quaedam quasi naturalia incrementa sunt, cum honestis et ad bene beateque vivendum accommodatis disciplinis augeri dicitur. Cum vero ea discimus, quae mirabiliora quam utiliora sunt; quanquam nonnullis rebus plerumque opportuna, supervacanea tamen et de illo secundo genere numeranda sunt. Non enim si quidam tibicen, ut Varro auctor est, ita populum delectavit ut rex fieret, ideo animum nostrum illo artificio augendum putare debemus: quia nec
Abbreviated transcription (Latin):
loqui didiciss&. cũ aliã lingã nullã noss&. eo tẽ¬
pore putares animã eiꝰ creuisse qͦ loqͥ didicerat
D.Numquã istud ciusim dicere. Et iã cedo rationi:
nẽc puto ãplioris animȩ argum̃tũ eẽ. qͥ loquim.
ne & alias artes om̃s cogar fateri crescendo ani¬
mã consecutã. Qđ si dixero ill ud: sequet᷑ absur¬
dũ. decrescere animã cũ quisq obliuiseit᷑ .m.¬
Bene intelligis. Et uerũ ut audias. recte dr̃ anima
discendo qͣsi crescere ⁊ contra minui de discendo.
s tͣns lato ũbo ut suꝑiꝰ ostendimꝰ lam̃ illud cauen¬
dum ÷ ne quasi spaciũ loci maius occupare uide¬
citur. dũ dr̃ crescere : sed maiorẽ quandã iũ ꝑici¬
or qũa imꝑitior hab̾e adagendũ Magni tam̃
refert: qualia sint illa ipsa quae discit. quibuꝰ
quodã modo uidet᷑ augeri. Nã ut in corpore̾
tria st̃ genera increm̃torũ. unũ necessariũ quo

Expanded text:
loqui didicisset, cum aliam linguam nullam nosset? eo temloqui didicisset, cum aliam linguam nullam nosset? eo tempore putares animam ejus crevisse, quo loqui didicerat? E. Nunquam isthuc ausim dicere; et jam cedo rationi, nec puto amplioris animae argumentum esse quod loquimur, ne et alias omnes artes cogar fateri crescendo animam consecutam: quod si dixero, illud sequetur absurdum, decrescere animam cum quidque obliviscitur.Bene intelligis, et verum ut audias, recte dicitur anima discendo quasi crescere, et contra minui dediscendo, sed translato verbo, ut superius ostendimus. Tamen illud cavendum est, ne quasi spatium loci majus occupare videatur, dum dicitur crescere; sed majorem quamdam vim peritior quam imperitior habere ad agendum. Magni tamen refert qualia sint illa ipsa quae discit, quibus quodammodo videtur augeri. Nam ut in corpore tria sunt genera incrementorum, unum necessarium, quo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc : uidendo ut arbitror qui id faciunt assecuntũ¬
P.Ita credo. S tam̃ non om̃s qͥhȩc expectant & magno
studio intuent᷑. assequi possunt : sed qͥhꝰ rei magistro
paciunt᷑ m. Bene sane dicis. Nã hoc tͥ etiam de locutio¬
ne responderim. Multi enĩ greci & aliud linguȩ
genus. crebrius nos loquentes audiunt quã funł am¬
bulum spectant. Qui ut lingam nrãm discant : quẽ¬
ad modũ nos cũ ipsorũ nosse uolumꝰ. sepȩ magistris
tradunt᷑. Quȩ cũ ita sint : miror cur animȩ incre¬
m̃tis tribuere uelis quae locunt᷑ homines. qđ cutẽ
infune ambulant nolis .D. Nescio qͦmͦ ista confundis
Nam qͥut lingam nr̃am discat magistro tradit᷑. nouit
aliam suam quandã. quã eum qd eiꝰ anima ereuerit¬
puto didicisse : cũ ciũ didicit alienã. non ãpliori ani¬
mae s arti tribuo m. Quid si ille qͥ int̾ mutoꝰ natꝰ
atq altꝰ ÷ sero ac iã iuuenis in alios hoẽs incidens

Expanded text:
hoc videndo, ut arbitror, qui id faciunt assequunturhoc videndo, ut arbitror, qui id faciunt assequunturIta credo: sed tamen non omnes qui haec spectant et magno studio intuentur, assequi possunt, sed qui hujus rei magistros patiuntur. A. Bene sane dicis; nam et hoc tibi etiam de locutione responderim: multi enim Graeci et aliud genus linguae crebrius nos loquentes audiunt, quam funabulum spectant; qui ut linguam nostram discant, quemadmodum nos cum ipsorum nosse volumus, saepe magistris traduntur. Quae cum ita sint, miror cur animae incrementis tribuere velis quod loquuntur homines; quod autem in fune ambulant, nolis. E. Nescio quomodo ista confundis: nam qui ut linguam nostram discat, magistro traditur, novit aliam quamdam suam, quam eum, quod ejus anima creveritputo didicisse; cum autem discit alienam, non ampliori animae, sed arti tribuo. A. Quid si ille qui inter mutos natus atque altus est, sero ac jam juvenis in alios homines incidens
Abbreviated transcription (Latin):
artis : m. Cur obsecro artis : Anquia didicit: U.
Ita uͦ ai. Quare tͥ gͦ etiã si aliud quisq discat non
artis uidet᷑ : P. Plane quic qͥd discit᷑ : artis ẽẽ. non
crescendo amplioris: sed imitatoriȩ cuiꝰdã artis eẽ.
concedas . D. Non possũ hoc c̃ceđe . M. Ergo ñ om̃e
qđ diseit᷑ artis ẽ : qͥ nunc concesseras . D. Artis om̃i¬
no m. Nongͦ ille didicit gestũ : qđ itẽ non minus
dederas .d. Didicit S hoc non ÷ artis .m. At qͥ tu
paulo ante dixisti : artis eẽ. qͥ discit᷑ .D. Age. iã con¬
cedo: & loqui ⁊ gestũ facere : eo qđ ea didicimꝰ artis ẽẽ.
Tam̃ aliȩ sunt artes. quas dũ malios intendimꝰ discimꝰ:
aliȩ quȩ amagistris nob̵ inserunt᷑ .m. Quas tandẽ
istarũ putas animã exeo qͥ amplior fiat adipisci:
An ne om̃s :p. Non om̃s puto : sed illas suꝑiores :m. Non¬
netͥ ex hoc genere uidet᷑ in fune ambulare : Nã et

Expanded text:
artis? A. Cur, obsecro, artis? an quia didicit? E. artis? A. Cur, obsecro, artis? an quia didicit? E. Ita vero. A. Quare tibi ergo etiam, si aliud quisque discat, non artis videtur? E. Plane quidquid discitur, artis esse non on animae crescendo amplioris, sed imitatoriae cujusdam artis esse concedas. E. Non possum hoc concedere. A. Ergo non omne quod discitur artis est, quod nunc concesseras. E. Artis omnino. A. Non ergo ille didicit gestum, quod item non minus dederas. E. Didicit, sed hoc non est artis. A. Atqui tu paulo ante dixisti artis esse quod discitur. E. Age, jam concedo, et loqui et gestum facere, eo quod ea didicimus, artis esse. Tamen aliae sunt artes, quas, dum in alios intendimus, discimus; aliae, quae a magistris inseruntur nobis. A. Quas tandem istarum putas animam, ex eo quod amplior fiat, adipisci? anne omnes? E. Non omnes puto, sed illas superiores. A. Nonne tibi ex hoc genere videtur in fune ambulare? nam et
Abbreviated transcription (Latin):
posse cogitare int̾ tales hões nasci quẽ piã .D. Nec
nc̃ aliud dico. Nã istos nͥ fallor: int̾ eos qͥloqueren¬
tur natos eẽ. concedis .M. Non equidẽ negauerĩ.
S cũ iam int̾ nos constae ñ nullos tales hões eẽ. posse :
queso cogites si exhoc genere masculus & femina¬
iungerent᷑. atq in aliquã quocũq casu delati solitu¬
dinem ubi tam̃ uiuere ualerent. gignerent filiũ
non surdum. quẽ admodũ eã. cũ parentib. iste locu¬
turus :.p. Quẽ ad modũ censes. nisi ut parentes ei
dabant. ita gesta signa redditurũ : s tñpuer
paruus: ne id qͥdem posset. Quare : illa ratio
mea man& integra. Quid enĩ refert utr̃u loqui
angestũ facere crescendo assequat᷑. cũ ad animã
utr̃uq ꝑtineat quã fateri nolumꝰ crescere : a.
lã mͥ uidis. etiã cũ infine qͥsq ambulat ampliorem
cređe hunc hab̾e animã: quã eos qui id facere ne¬
queunt .D. hoc aliud ẽ. Quis enĩ hoc non uideat eẽ.

Expanded text:
posse cogitare inter tales homines nasci quempiam. E. Nec nunc aliud dico: nam istos, nisi fallor, inter eos qui loquerentur, natos esse concedis. A. Non equidem negaverim: sed cum jam inter nos constet nonnullos tales homines esse posse; quaeso cogites, si ex hoc genere mas et feminaentur, atque in aliquam quocumque casu delati solitudinem, ubi tamen vivere valerent, gignerent filium non surdum, quemadmodum esset cum parentibus iste locuturus? E. Quemadmodum censes, nisi ut parentes ei dabant, ita gestu signa redditurum? Sed tamen puer parvus ne hoc quidem posset: quare illa ratio mea manet integra. Quid enim refert utrum loqui, an gestum facere crescendo assequatur, cum ad animam utrumque pertineat, quam fateri nolumus crescere? 32. A. Jam mihi videris etiam cum in fune quisque ambulat, ampliorem credere hunc habere animam, quam eos qui id facere nequeunt. E. Hoc aliud est: quis enim hoc non videat esse
Abbreviated transcription (Latin):
det̾. Quid gͦ  iusticia quã ñ nichil eẽ. ꝯfessus es: immo
qͥddã longe diuinius longeq p̾stantius. uidet᷑ tͥ longa
ẽẽ : ad. Nullomͦ mͥ iusticia aut longa. aut lata. aut
tale aliquid cogitanti : potest occurrere: a. Si igit᷑
nichil horũ ÷ iusticia. & tam̃ ipsa nichil ñ est: curtͥ
anima nichil uidet᷑. nͥ eiꝰ aliqua longitudo sit : ad̃.

Expanded text:
ssus es, imo quiddam longe divinius hac longeque praestantius, videtur tibi longa esse? E. Nullo modo mihi justitia aut longa, aut lata, aut tale aliquid cogitanti potest occurrere. A. Si igitur nihil horum est justitia, et tamen ipsa nihil non est; cur tibi anima nihil videtur, nisi ejus aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
tuor rectis paribus lineis confit icensesne posse eciã
ita fieri ut non anguli om̃s in ea pares suit. an non
putas : D. Uideo posse :m. Quo nã modo : p. Si duo
contractiores: duo aꝑtiores sint .m. Videsne etiã. que
uerissime atq ciꝑtissime .M. Seruata gͦ & hic qͣnta
seruari potuit cequal itate. cernis enĩ ꝓfecto fie¬
ri ñposse. ut cũ quat tuor pciribus line̾is figura
ꝑficit᷑. non ciut om̃s. aut certe uł bini anguli pa¬
res sint : quȩq. tam̃ sunt paria sibi ex cõtrario
responde .D. Cerno & firmissime teneo m. Nichil¬
ne te mou& eticm inhis reb tanta & tã inẽcussa
quȩdã iusticia: .D. Quonã modo: .m. Quia nichil
ut arbitror dicimꝰ eẽ. iusticiam : nͥ ęquitatẽ Eqͥta
cuitẽ: ab aequalitate qͣdam uidet᷑ appellata. Sed
que inhac uirtute a equitas. nisi ut sua cuiq tri¬
buant᷑ : porro : sua cuiq nisi quadc̃ diftinctione
tribui non possunt. Analit̾ putas: p. Manifestũ

Expanded text:
tuor rectis paribus lineis confit, censesne posse etiam ita fieri, ut non anguli omnes in ea pares sint, an non putas? E. Video posse. A. Quonam modo? E. Si duo contractiores, duo apertiores sint. A. Videsne etiam quemaverissime atque apertissime. A. Servatam igitur et hic, quanta servari potuit, cernis aequalitatem: cernis enim profecto fieri non posse, ut cum quatuor paribus lineis figura perficitur, non aut omnes, aut certe vel bini anguli pares sint; quaeque tamen paria sunt, sibi ex contrario respondere. E. Cerno, et firmissime teneo. 15. A. Nihilne te movet etiam in his rebus tanta et tam inconcussa quaedam justitia? E. Quonam modo? A. Quia nihil, ut arbitror, dicimus esse justitiam nisi aequitatem: aequitas autem ab aequalitate quadam videtur appellata. Sed quae in hac virtute aequitas, nisi ut sua cuique tribuantur? Porro sua cuique, nisi quadam distinctione tribui non possunt. An aliter putas? E. Manifestu
Abbreviated transcription (Latin):
diffinitio nichil minus. nichil amplius continet.:
quã id qͥ susceptũ ÷ explicandũ. Alit̾ : om̃ino uici¬
As osa ẽ. Utrũ autẽ huius modi uieus careat: conũ¬
sione exploratur. Qđ : his excẽplis tͥ fiat aꝑtius
Si enĩ me rogares quid eẽt. homo. & eũ ħ modo dif¬
finirẽ. homo ⁊ mortale animal. non c̃tinuo quia
uerũ dictũ ÷ etiam diffinitate ꝓbare debͥes. sed

Expanded text:
net, quam id quod susceptum est explicandum; aliter omnino vitiosa est. Utrum autem hujusmodi vitiis careat, conversione exploratur: quod his exemplis tibi fiet apertius. Si enim me rogares quid esset homo, et eum hoc modo definirem, Homo est animal mortale; non continuo quia verum dictum est, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ mea opinio. neq sentiri poss. neq omnino
corpora eẽ. recte existimari. Hic mͥ uolo aꝑias
qͥd tu sentias: ad. Prorsus ñ dubito corpora omnia
his carere ñposse aQuid illud : potes cogitare

Expanded text:
ntum mea opinio est, neque sentiri possunt, neque omnino corpora esse recte existimari. Hinc mihi volo aperias quid tu sentias. E. Prorsus non dubito corpora omnia his carere non posse. A. Quid illud? potes cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
animã. anꝑ aliud: b. Per aliud plane. Aliud ẽ.
enĩ uidere ungues maiores : aluid scire qͥ crescant.
.Mi. Cumgͦ crescere ipsũ sit passio quã nullo sensu attin¬
gimus. magnitudo autẽ illa quã sentimꝰ eadem
passione facta sit . ñ ipsa sit passio: manifestum est
talem passionẽ non ꝑse ipsã scire nos. s ꝑ aliud : Si
gͦ non ꝑ aliud animã non lat̾&. ñne sentiret᷑ pociꝰ
quã coniceret᷑ .G. Intelligo M. Cur gͦ dubitas
qͥd illi diffinitioni sit addendũ : d.lã uideo sic eẽ.
diffiniendũ : ut sensus sit passio corporis. ꝑse ipsam

Expanded text:
animam, an per aliud? E. Per aliud plane: aliud est enim videre ungues majores, aliud scire quod crescant. A. Cum ergo crescere ipsum sit passio, quam nullo sensu attingimus, magnitudo autem illa quam sentimus, eadem passione facta sit, non ipsa sit passio; manifestum est talem passionem non per seipsam scire nos, sed per aliud. Si ergo non per aliud animam non lateret, nonne sentiretur potius quam conjiceretur? E. Intelligo. A. Cur ergo dubitas, quid illi definitioni sit addendum? E. Jam video sic esse definiendum, ut sensus sit passio corporis per seipsam
Abbreviated transcription (Latin):
cõplecti aliud. qđ sensus non e&̃ : et idõ non eẽ. cum
c̃uertitur ueram. Fortasse enĩ uerũ ÷ om̃is sensũ pas¬
sio corporis ẽ. animã non latens: ut uerũ est. om̃is
hõ animal mortale . ẽ. At ut falsum ÷. om̃e animͣl
mortale hõ ẽ. quia id ÷ ibestia: ita falsũ est. Om̃is
passio corporis ñ latens animã : sensus ẽ qͥa nunc
nobis ungues crescunt neq animã Lat&. id enĩ scim
neq id sentimꝰ : sed coniectatione cognoscimꝰ. Quẽ¬
ad modũ gͦ illi diffinitioni hõis ut ꝑficeret᷑ addi¬
tum ÷ rationale. qͦ addito bestiȩ quȩ simul conti¬
nebant᷑ exclusȩ sunt: nichilq. p̃t̃ hõẽm atq om̃em
hõem tali diffinitione cõp̃hendimus: nõ ne censẽ
aliquid etiã huic addendũ eẽ. quo inde se iunga¬
tur qd tenae alienũ. ne quicquã in ea nͥ sensus. & om¬
nis sensus intelligat᷑ b. Censeo qͥdẽ : sed quid addi

Expanded text:
complecti aliud quod sensus non esset, et ideo non esse, cum complecti aliud quod sensus non esset, et ideo non esse, cum convertitur, veram. Fortasse enim verum est, omnis sensus passio corporis est animam non latens; ut verum est, omnis homo animal mortale est: at ut falsum est, omne animal mortale homo est, quia id est et bestia; ita falsum est, omnis passio corporis non latens animam, sensus est; quia nunc nobis ungues crescunt, nec animam latet, id enim scimus; neque id sentimus, sed conjectatione cognoscimus. Quemadmodum ergo illi definitioni hominis ut perficeretur, additum est rationale, quo addito, bestiae, quae simul continebantur, exclusae sunt, nihilque praeter hominem atque omnem hominem tali definitione comprehendimus; nonne censes aliquid etiam huic addendum esse, quo inde sejungatur quod tenet alienum, nec quidquam in ea nisi sensus, et omnis sensus intelligatur? E. Censeo
Abbreviated transcription (Latin):
onale mortale grãmaticum : ẜuerũ est om̃e
animal rationale mortale grãmaticũ homo
est. Cũ cutẽ neq ꝑ pͥmam ꝓpositionẽ. neq ꝑ con¬
uersionem enunticita uera est: his singulis ÷
ꝓfecto uiciosior. ut sunt istae duce: hõ est cni¬
mal candidum. aut hõ. animal qua drupes.
Nã & si dicais. om̃is hõ animal candidũ est: cuit
animal quadrupes. falsũ dicis. & si conũtas.
Sedħ int̾se differunt : quod illa pͥma. in aliquos
homines cadit. Nam pleriq sunt hões candidi¬
Haec ailtera : in neminẽ. Non enĩ qͥsquã hõ quadrupes.
N ȩc ꝓtempore ad explorandas diffinitiones didiceris.
quẽ ad modũ ꝓpositione atq conũsione iudicentur
St̃ alia multa deh genere. qͦ docent᷑ ⁊⁊ uerborũ ple¬
na & tenebrarũ : quae paulatĩ ubi oportunũ
uidebit᷑ conabor ut discas. Nunc conuerte animũ
adillã diffinitionẽ nram: & eã ꝑitior cũ discusseris
corrige In ueneramꝰ enĩ eã cũ diffinitio sensus eẽt

Expanded text:
omne animal rationale mortale grammaticum homo est. Cum autem neque per primam propositionem, neque per conversionem enuntiata vera est, his singulis est profecto vitiosior: ut sunt istae duae, homo est animal candidum; aut, homo est animal quadrupes. Nam et si dicas, omnis homo animal candidum est; aut animal quadrupes, falsum dicis; et si convertas. Sed hoc inter se differunt, quod illa prima in aliquos homines cadit; nam plerique sunt homines candidihaec altera in neminem, non enim quisquam homo quadrupes. Haec pro tempore ad explorandas definitiones didiceris, quemadmodum propositione atque conversione judicentur: sunt alia multa de hoc genere quae docentur, et verborum plena et tenebrarum, quae paulatim ubi opportunum videbitur, conabor ut discas. 48. Nunc converte animum ad illam definitionem nostram, et eam peritior cum discusseris, corrige: inveneramus enim eam cum definitio sensus esset,
Abbreviated transcription (Latin):
in ambulando exercerer. quã ad olescens cũ me ad a¬
lia studia quib sed ere magis cogebar contulissẽ si ac¬
cedenti cetati & ꝑ hanc animȩ crescenti uires ãplioreᷤ
tribuendȩ st̃ : de inde in ipsis luctatoꝵ corporibꝰ: pales¬
tritae non molẽ ac magnitudinẽ. s nodos quosdã la

Expanded text:
in ambulando exercerer, quam adolescens cum me ad alia studia, quibus sedere magis cogebar, contulissem; si accedenti aetati, et per hanc animae crescenti vires ampliores tribuendae sunt? Deinde in ipsis luctatorum corporibus palaestritae non molem ac magnitudinem, sed nodos quosdam la
Abbreviated transcription (Latin):
sensum circũ plecti minime potuit: Si quidẽ bes¬
tiarũ sensus exclusus ẽ .D. Pateor me deceptum:
cum tͥ concessi scientiam tunc eẽ. cum aliquid firmͣ
ratione ꝑcipit᷑ Solos enĩ homines: cũ ħ rogabas
intuebar. Nã neq possim dicere ratione uti bestias.
nec eis possum scientiam de negare Sciebat enĩ
ut opinor dñm suũ canis. quẽ post xxx. annos re¬

Expanded text:
sensum circumplecti minime potuit, siquidem bestiarum sensus exclusus est? 50. E. Fateor me deceptum, cum tibi concessi scientiam tunc esse cum aliquid firma ratione percipitur. Solos enim homines, cum hoc rogabas, intuebar: nam neque possum dicere ratione uti bestias, nec eis possum scientiam denegare. Sciebat enim, ut opinor, dominum suum canis, quem post viginti annos re
Abbreviated transcription (Latin):
Utere qͦuis ordine ac modo: ego cudire & discere para
deas : Fortasse enĩ. ea quȩ te docere conor: ipse iam
nosti. Egtqͥ̃o cnĩ. nontt dubitare hanc arborẽ non ẽt̃.Qꝰ
om̃ino nichil . Xð. Quis dubitauerit : a. Quid illud:
Ñ dubitas iusticiam. multo eẽ. hac arbore meliorem .

Expanded text:
Utere quo vis ordine ac modo, ego audire et discere paratdeas; fortasse enim ea quae te docere conor, ipse jam nosti: credo enim non te dubitare hanc arborem non esse omnino nihil. E. Quis dubitaverit. A. Quid illud? num dubitas justitiam mult
Abbreviated transcription (Latin):
est: & ꝓrsus assentior m. Quid : disgͣ icͤtionẽ arbi¬
trarisne eẽ. ullã. si om̃ia paria sint. ut nichil om̃i¬
no int̾se differant : D. Nullo modo m. Ergo iusticia
se̾r uari non potest : nisi in reb inqͥb. seruat᷑ sit quȩ¬
dam ut ita diact̃ imparilitas & dissimil itudo .D. In¬
telligo .M. Cum gͦ fateam istas figuras de quib agi¬
mus int̾se eẽ. dissimiles. illã scilica quae trib et
hanc quae quattuor angulis constat. cũ ambȩ parib
lineis fiant : nonne uidetur tibi quaedã retenta ius¬
ticia. ut illa quae hab̾e non potest parilitatẽ. cõtra¬
riorum in concussam teneat anguloꝵ aeqͣlitatẽ.
inhac uero quaę tanta est contrarioꝵ congruentia.
ill a lex anguloꝵ admittit non nullã in aequali¬
tatem : hoc gͦ cum me multũ mouer&. querendũ
abste uisum ẽ. quonã modo ista ueritate. ae qͥta te
equalitate delectarer : D. Iam cerno quid dicas : et ñ
medioerit᷑ admiror .m. Age nc̃ quia in aequalitati

Expanded text:
et prorsus assentior. A. Quid? distinctionem arbitrarisne esse ullam, si omnia paria sint, ut nihil omnino inter se differant? E. Nullo modo. A. Ergo justitia servari non potest, nisi in rebus in quibus servatur, sit quaedam, ut ita dicam, imparilitas et dissimilitudo. E. Intelligo. A. Cum igitur fateamur istas figuras, de quibus agimus, inter se esse dissimiles, illam scilicet quae tribus, et hanc quae quatuor angulis constat, cum ambae paribus lineis fiant; nonne videtur tibi quaedam retenta justitia, ut illa quae habere non potest parilitatem contrariorum, inconcussam teneat angulorum aequalitatem: in hac vero quia tanta est contrariorum congruentia, illa lex angulorum admittat nonnullam inaequalitatem? Hoc ergo cum me multum moveret, quaerendum abs te visum est, quonam modo ista veritate, aequitate, aequalitate delectarere. E. Jam cerno quid dicas, et non mediocriter admiror. A. Age nunc, quia inaequalitati
Abbreviated transcription (Latin):
salomon : dicens: Faui mellis: sermones boni:
In illo gͦ horto sermones bonisunt: alius qͥ culpã
coherceat. alius qͥ iniquitatẽ corripicat : alius
etiã fortior sermo qͥ confirmat corhominis: ua¬
lidiorib script̾ȩ cael estis alim̃tis: Est etiã sermo
suasorius dulcis ut mel: & tam̃ peccatori cõs¬
cientiam in ipsa suauitate conpungens: Est
etiã feruentioris sp̃s sermo: qͥ inhebriat sicut
uinũ. & cor hominis letificat Est etiã lacteus
sermo: purus & candidus : Hos eybos dulcium
utiliumq sermonũ epulandos: sponsus ꝓximis
cus eiꝰ int̾sunt: Quo cybo & potu repleta anim᷑.
bibit enĩ un quisq aquã de suis uasis et deputeoꝵ
suoꝵ fontib atq inȩbriata scło dormiebat: ugi¬
labat dõ Et idõ sicut posteriora docent aperiri
sibi ds̃ uerbo eiꝰ ianuã postulcibat: ut eam suo
repler& ingressu: Hinc gͦ epulatores illi plato¬
nici: hinc nectar illud ex uino & melle ꝓphe¬

Expanded text:
Salomon dicens: Favi mellis, sermones boni . Salomon dicens: Favi mellis, sermones boni . In illo ergo horto sermones boni sunt, alius qui culpam coerceat, alius qui iniquitatem corripiat, alius etiam sermo fortior qui confirmat cor hominis validioribus Scripturae coelestis alimentis. Est etiam sermo suasorius, dulcis ut mel, et tamen peccatoris conscientiam in ipsa suavitate compungens. Est etiam ferventioris spiritus sermo, qui inebriat sicut vinum, et cor hominis laetificat. Est etiam lacteus sermo, purus et candidus. Hos cibos dulcium utiliumque sermonum epulandos sponsus proximis tiis ejus intersunt. Quo cibo et potu repleta anima bibit enim unusquisque aquam de suis vasis, et de puteorum suorum lontibus atque inebriata, saeculo dormiebat, vigilabat Deo. Et ideo, sicut posteriora docent, aperiri sibi Deus Verbum ejus januam postulabat, ut eam suo repleret ingressu. 21. Hinc ergo epulatores illi Platonici, hinc nectar illud ex vino et melle prophe
Abbreviated transcription (Latin):
tia gr̃arum spiramina Unde cut sponsus Spon¬
sus aũ animȩ̾ dĩ uerbũ est. cui anima legitimo
qͦdã conubii foedere copulat᷑ Ingressussũ in
hortũ meũ soror mea sponsa. uindemiaui mir¬
rã meã cum ungentis meis: manducaui panẽ
meũ cũ melle meo bibi uinũ meũ cũlacte
meo: Edite ꝓximi mei ⁊bibite. & in ebriami¬
ni fr̃s mei Ego dormio: & cormeũ uigilat :
ognosctimꝰ quos fructꝰ & cybos epulet᷑: deqͥb¬
uere delectet᷑ Delectatur eo siqͥs mortific&
peccatũ suũ : obliter& culpã suã. sepeliat
atq ab ole facicit iniquitates suas: Mirra enĩ
sepultura ẽ. mortuorũ Mortua enĩ peccata
sunt : quȩ uitȩ suciuitatẽ habe non possunt:
ꝑfundunt᷑ ciũ diumni sermonis ungento. & for¬
ciori cibo uerbi uelud pane et suauiore ser¬
mone uelud melle curant᷑ quȩdat̃ uulnera
delictorũ Sermonũ aũ cibos eẽ. docet. & clibi

Expanded text:
tia gratiarum spiramina. 20. Unde ait sponsus spontia gratiarum spiramina. 20. Unde ait sponsus sponsus autem animae Dei Verbum est, cui anima legitimo quodam connubii foedere copulatur: Ingressus sum in hortum meum, soror mea sponsa, vindemiavi myrrham meam cum unguentis meis, manducavi panem meum cum melle meo, bibi vinum meum cum lacte meo. Edite, proximi mei, et bibite, et inebriamini, fratres mei. Ego dormio, et cor meum vigilat . Cognoscamus quos fructus et cibos epuletur Deus, quibusve delectetur. Delectatur eo, si quis mortificet peccatum suum, oblitteret culpam suam, sepeliat atque abolefaciat iniquitates suas. Myrrha enim est sepultura mortuorum. Mortua autem peccata sunt, quae vitae suavitatem habere non possunt. Perfunduntur autem divini sermonis unguentis, et fortiore cibo verbi velut pane, et suaviore sermone velut melle curantur quaedam vulnera delictorum. Sermonum autem cibos esse docet et alibi