comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuaudirectitudiẽm uoluntatis pp̃ ipãm t̾¬
titudiẽm quãius aliqũ cũ difficultate. Se
cum libera uoluntas descrit rectitudiem ꝑ
difficultatem: seruandi utiq post ẜuit pes¬
cato ꝑ impossibilitatem ꝑse recupandi. Sic
ergo fit spiritus uadens ⁊ non redicus: qm̃ qͥ
facit pectatum ẜuus est peccati. Quippesicut
nulla uoluntas añquam hrẽt reccitudiner
potiit cam deo non dante capere: ita cum dese¬
rit acceptam non pt̃ cam nisi deo reddente ac re¬
cipere. Et maius miratulũ existimo cumde
uoliuitati descrtam ixctitudinem reddi: qm
enm nct̃itate moriendo non pescat ut uitã
nũquam recipiat. uoluntas uero ꝑ ser¬
titudinẽ deserendo meretur ut illa semp
iuidigeat ⁊ siquis sponte mortem sibi in ft̾

Expanded text:
dinem voluntatis, propter ipsam rectitudinem, quamvis aliquando cum difficultate. Sed, cum libera voluntas deserit rectitudinem, per difficultatem servandi; utique post servit peccato, per impossibilitatem per se recuperandi. Si ergo fit spiritus vadens, et non rediens , quoniam qui facit peccatum, servus est peccati . Quippe, sicut nulla voluntas, antequam haberet rectitudinem, potuit eam, Deo non dante, capere; ita cum deserit acceptam, non potest eam nisi Deo reddente recipere. Et majus miraculum existimo, cum Deus voluntati desertam reddit rectitudinem, quam necessitate moriendo non peccat, ut vitam nunquam recipiat; voluntas vero per se rectitudinem deserendo, meretur ut illa semper indigeat. Et si quis sponte sibi mort
Abbreviated transcription (Latin):
tesligani scͥpturas aut sermonẽ sapĩe qͣsi
ebullire exintimis. aut infuso lumine defr̃
reuelari mist̾ia: ac c̾te expandi mͥ qͣi ꝙdam
largissimũ celi greniũ ⁊ ub̃iores decur sũ
influere aĩo meditacõnũ ymbres nõ ambi¬
go sponsũ adeẽ. u̾bi siqͥdem hee copie sũt de
plenitudine eius ista accipimus qd̾ si se ꝑ
⁊ ꝯtẽptum ne forte aut scĩa inflet. aut f ͤ¬
q̃ncia usitacõnũ extollat me. tũc ꝓrsusi
pat̾ne sencio augmentũ. ⁊ prẽm adeẽ nõdu¬
bito. Si aũt ꝑseuerau̾o hinc dignacõm dig¬
nis semꝑ ꝙ in me ẽ affectib ⁊ actib respõ¬
dere ⁊ gr̃a dri apud me uacua nõ fu̾it: ⁊ mã
sionẽ apudmne faciet tam pr̃ emitens qͣm
u̾bũ erudiens. Qͣta putas ex hac mansio¬
ne int̾ aĩam ⁊ u̾bũ familiaritatis gr̃a ori¬
tur qͣnta de familiaritate sequatur fiducia:¬

Expanded text:
telligam Scripturas, aut sermonem sapientiae quasi ebullire ex intimis, aut infuso lumine desuper revelari mysteria, aut certe expandi mihi quasi quoddam largissimum coeli gremium; et uberiores desursum influere animo meditationum imbres; non ambigo sponsum adesse. Verbi siquidem hae copiae sunt, et de plenitudine ejus ista accipimus. Quod si se et contemptum, ne forte aut scientia inflet, aut frequentia visitationum extollat me: tunc prorsus paterne sentio agi mecum, et Patrem adesse non dubito. Si autem perseveravero huic dignationi dignis semper, quod in me est, affectibus et actibus respondere, et gratia Dei apud me vacua non fuerit: etiam mansionem apud me faciet tam Pater enutriens, quam Verbum erudiens. 7. Quanta putas ex hac mansione inter animam et Verbum familiaritatis gratia oriatur, quanta de familiaritate sequatur fiducia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥis que sunt penes d̾m agnosat. nec dubi¬
tat se amari q̃ amat ita ẽ qd̃ amor d̃i a¬
morẽ aĩe parit. ⁊ illius p̾currens intencõ
intentã aĩam facit sollicitudo ꝙ solutam.
Nescio .ii. qua uicimtate nature cũ semel
reuelata facie głiam dei speculari aĩa po¬
dem ymagniẽ tñsformari Igit᷑ quase ter̃
pai̾is d̾o: talis o appareat tibi d. Cum sc̃o
sẽs eris ⁊ cũ uiro innocente innocens eris. Exͥ¬
tu eq̃. ⁊ cũ amante amans ⁊ cũ uacante ua¬
cans. ⁊ iatento intentꝰ. ⁊ cũ sollicitus. ingilat¬

Expanded text:
propriis quae sunt penes Deum agnoscit; nec dubitat se amari quae amat. Ita est. Amor Dei amorem animae parit, et illius praecurrens intentio intentam animam facit, sollicitudoque sollicitam. Nescio enim qua vicinitate naturae, cum semel revelata facie gloriam Dei speculari anima poeamdem imaginem transformari. Igitur qualem te paraveris Deo, talis oportet appareat tibi Deus. Cum sancto sanctus erit, et cum viro innocente innocens erit . Quidni aeque et cum amante amans, et cum vacante vacans, et cum intento intentus, et sollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
as. muenies eũ nõ p̾uenies. Gemere ĩ tali
negocio uł pͥus aliqͥd tribuis tͥ uł pulus.
Et mag̾ amat ⁊ añ. s ħ aĩa scit. ĩmo qui¬
a scit minaris qd̾ illam maiestatẽ qͣi cetera
nõ curantẽ soli sibi intende̾ głietur. cͥ so¬
li ip̃a p̾põitis curis om̃ib tota se deuocõne
um aĩam utentẽ haut secus uidere qͣm si
solaindeatur a deo. Hac gͦ fid ucia dicit il¬
lum intendere sibi seq illi nicħ p̾t̾ se ⁊ illã
uidens. Bonus es dũe aĩc querenti te. occur¬
tis aũt plectens. sponsũ exhibes qͥ dñs es.
ĩmo qͥ es suꝑ om̃ia d̾s bened̾es in secula: am̃.¬

Expanded text:
enies. Temere in tali negotio vel prius aliquid tribuis tibi, vel plus; et magis amat, et ante. Si haec anima scit, imo quia scit, miraris quod illam majestatem, quasi caetera non curantem, soli sibi intendere glorietur, cui soli ipsa, postpositis curis omnibus, tota se devotione um videntem haud secus videre, quam si sola videatur a Deo. Ea ergo fiducia dicit illum intendere sibi, seque illi, nihil praeter se et ipsum videns. Bonus es, Domine, animae quaerenti te! occurris, amplecteris, sponsum te exhibes, qui Dominus es, imo qui es super omnia Deus benedictus in saecula. Am
Abbreviated transcription (Latin):
Anta ẽ dignacõ ubi tanta bemuole¬
bi opus ẽ ut qͣm sua tali benedc̃one ꝑuen̾¬
int ⁊ p̃̾parau̾nt sibi sua quo dignetur
p̾sencia ⁊ itaut nõ modo ad eamuemant
i. uenire ad aĩam u̾bũ: siudite in sapĩa
Qͥd ẽ pr̃em uenire: afficere ad amorem
ex infusa dilecc̃õe ꝓbatur. Qͥd fac̾e̾t abscy¬

Expanded text:
anta est dignatio Verbi, tanta benevoleVerbi opus est, ut quam sua tali benedictione praevenerint et praeparaverint sibi, sua quoque dignentur praesentia, et ita, ut non modo ad eam veniant, est venire ad animam Verbum? Erudire in sapientia. Quid est Patrem venire? Afficere ad amorem ex infusa dilectione probatur. Quid face
Abbreviated transcription (Latin):
onĩo ꝙ est recte est. N Ricħ conseq̾ñ¬
ciuis. M Si ergo ueritas i retitu¬
to idtirco sunt inrerum eẽntia quia
ħsintꝙ sunt insũma ueritate. cer¬
tum ẽ ueritatem rerũ ẽc̃ rectitudiẽm¬

Expanded text:
od est recte est. DISC. Nihil consequentius MAG. Si ergo veritas et rectitudo idcirco sunt in rerum essentia, quia hoc sunt quod sunt in summa veritate, certum est veritatem rerum esse rectitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
cum dico quia debeo amari ate.Si
.ii. uere delxo. debitor suu reddere
ꝙ debeo: ⁊ inculpa sum si nõ amor
ate. P. Ita sequitur. Magister¬
S cum debeoaman a te:nõ ẽ a
me exigendum set ate. Uiscipulꝰ
Fateri mcita ẽẽ oportet. magister
Cum gͦ dico quia debeo amari
ate: nou ita dicitur. quia ego Ad
debean set quia tu debes amare
me. Siłr cum dico quia nou de¬
beo amari ate: non aliud iucelli¬
gitur quam quia tu nondebes
amare me. Q ui modꝰ loquendi
ẽ eciam in potencia ⁊ in potencia
Ut cum dicitut hector potuit iũ¬
ci abachille. ⁊ achillech nõ potuit
uici ab hectore. Non enimi fuit
in illo qui uincere potuit. Nec ini¬
potencia iu illo qui uinci non potũ
s ui illo qui uincere non potuit.
Di. Placet ꝙ michi qd̾ dicis.
tatem significacõiis a quo ideo
incepi ut te aucciorib ad ignociora
ꝑducerem. Om̃s .n. de ueruate signi¬
ficacõius locuntur ueritacem uero
que ẽ iurerũ eẽntia: pauri considerãt

Expanded text:
cum dico quia debeo amari a te. Si enim vere debeo, debitor sum reddere quod debeo; et in culpa sum, si non amor a te. DISC. Ita sequitur. MAG. Sed cum debeo amari a te, non est a me exigendum, sed a te. DISC. Fateri me ita esse oportet. MAG. Cum ergo dico quia debeo amari a te, non ita dicitur, quasi ego aliquid debeam, sed quia tu debes amare me. Similiter cum dico quia non debeo amari a te, non aliud intelligitur, quam quia tu non debes amare me. Qui modus loquendi est etiam in potentia et in impotentia, ut cum dicitur: Hector potuit vinci ab Achille, et Achilles non potuit vinci ab Hectore. Non enim fuit in illo qui vincere potuit: nec impotentia in illo qui vinci non potuit, sed in illo qui vincere non potuit. DISC. Placet mihi quod dicis: tatem significationis, a qua ideo incepi, ut te a notioribus ad ignotiora perducerem. Omnes enim de veritate significationis loquuntur: veritatem vero, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cam illi debuit inferre ⁊ tamen deb¬
uit eam pati: quia ip̃e sapienter et be¬
iugue ⁊ utilit uoluit cami sufficere:¬
.Multis .n. modis cadem res suscipit
diuersis consideracõnib contraria
Quod in accõne sepe contingit ut
in ꝑcuscione. Pcussio namq ⁊ a¬
gentis est ⁊ pacientis. Unde ⁊ ac¬
⁊ que siłr dicta a passiuis inacciua
significacõne dicuntur: magisi
agente ⁊ ꝑcuciente dicitur sicut ꝓ¬
uidencia aꝓcudente ⁊ contiuentia
acontinente. que: silzagens ⁊ pcu¬
tiens. puidens ⁊ contiuens actia
sunt. accio uero ⁊ pcussio ab acto ⁊
passo. que passina sũt diriuant.
Set quouiam ut inuno dicamq
iu cetens intelligas. sicut ꝑcuciẽs
nou est uon est sine ꝑcusso nec ptus¬
sus absq ꝑcuciente it a ꝑcucientia
ta: idarco ꝑtussio ⁊ ꝑcustientis
indicio uel contrariis: ip̃a quoque
accõ ex utraque ꝑte siulit̾ iudica¬
bitur. aut coutrarie. Cum gͦ ⁊ qͥ

Expanded text:
eam illi debuit inferre; et tamen eam debeam illi debuit inferre; et tamen eam debuit pati, quia ipse sapienter, et benigne, et utiliter voluit eam sufferMultis enim modis eadem res suscipit diversis considerationibus contraria: quod in actione saepe contingit, ut in percussione. Percussio namque et agentis est et patientis: unde et ac quae similiter dicta a passivis in activa significatione dicuntur magis viagente et percutiente dicuntur sicut providentia a providente, et continentia a continente quae scilicet agens et percutiens, providens et continens, activa sunt; actio vero et percussio, ab acto et percusso, quae passiva sunt, derivantur. Sed quoniam ut in uno dicam quod in caeteris intelligas sicut percutiens non est sine percussione, nec percussus absque percutiente, ita percutientia ta: idcirco percussio, et percutientis, judicio, vel contrariis, ipsa quoque actio ex utraque parte similiter judicabitur, aut contrarie. Cum ergo et qui
Abbreviated transcription (Latin):
mus dice quia quicquidẽ d ẽẽ cum
siit multa oꝑa mala que certum est
ẽe nondebere. M̾. Quid mirũ si ea
nich oĩo est nsi deo faciente aut ꝑmi ͭ¬
du audebis dicere quia dens ad fa¬
ciat luit ꝑmictat non sapienter aut
non bene. Inmo assero qr nich̾
insi hibene ⁊ sapienter. M. c̾lu iu¬
dicabis non debere ẽe ꝙ tauta bonitas
⁊ tanta sapiencia facit aut pnuttit.
U̾ Qiis intelligeus ħ̾audeat iu
cogitare: M Debet igitur ẽe parit̾
P̾. Placet ꝙ dicis. m̾. Dic an¬
eciam putes ẽe debere male uoliuita¬
tis effectum. O. Idem est ansidicas
audebeat cẽ malum opus: ꝙ nullus
scnsatus concedet. m̾. ꝓmttit tam̃
deus aliquos male facere qd̃ male
uolunt. D̾ utiuami non tã freq̃nt᷑¬
ꝑmitteret. M Ideu igitur d c̃ẽ ⁊ ñ¬
ter ab co quo non puuttente fieri nõ
ad illum cuius iniqua uolunta uo¬
luntate concipitur. Hoc igitur mõ
dũs ih̃us quia solus innocens erat.
nondebuit mortem pati nec ullus

Expanded text:
s dicere quia quidquid est debet esse, cum sint multa opera mala quae certum est esse non debere? MAG. Quid mirum, si eadnihil omnino est, nisi Deo aut faciente, aut permitAn audebis dicere quia Deus aliquid faciat aut permittat non sapienter, aut non bene? DISC. Imo assero quia nihil nisi bene et sapienter. MAG. An judicabis non debere esse quod tanta bonitas et tanta sapientia facit, aut permittit? DISC. Quis intelligens audeat hoc cogitare? MAG. Debet igitur esse pariteDISC. Patet quod dicis. MAG. Dic etiam: an putas esse debere malae voluntatis affectum? DISC. Idem est ac si dicas an debeat esse opus malum: quod nullus sensatus concedet. MAG. Permittit tamen Deus aliquos male facere, quod male volunt. DISC. Utinam non tam saepe permitteret. MAG. Idem igitur debet ter ab eo, quo non permittente fieri non ad illum, cujus iniqua voluntate concipitur. Hoc igitur modo Dominus Jesus, quia solus innocens erat, non debuit mortem pati, nec ullus
Abbreviated transcription (Latin):
nonrecta uegari non p̃t. Ee si ad
supne sapiencie bonitatisa consi¬
deres iudicium siue ex altera ciñ suie
ex utraq ꝑte agentis. scil ⁊ paciẽ¬
ns ẽc̃ non debeat pussio quis aude¬
Neget qui audet ego ueronõ au¬
deo. M Quideciam si ẜm rerum
naturam consideres ut cum claui
ferrei impressi incorpus dñi andi¬
ces fragileni carnem non debuisse
penetrari aut acuto ferro penetra¬
turam nõ debuissedolere: Piscĩpꝰ
Contra naturam dicerem. Magĩ
pacientem ẽẽ non d quonian uͤ
ille agere: nec isted pati. Discipulꝰ¬
Ricħ horum negare possum. M.
uides gͦ sepissume posse contingere
ut cadem accio debeat ẽe. ⁊ non debe¬
at ẽẽ diuersis consideracõib. Di
Ita apte hondens ondis ut nõ pos¬

Expanded text:
t. Quod si ad supernae sapientiae bonitatisque consideres judicium, sive ex altera tantum, sive ex utraque parte, agentis sciliceis, non debeat esse percussio: quis aude. Neget qui audet, ego vero non audeo. MAG. Quid etiam, si secundum naturam rerum consideres, ut cum clavi ferrei impressi sunt in corpus Domini: an dices fragilem carnem non debuisse penetrari, aut acuto ferro penetratam non debuisse dolere? DISC. Contra naturam dicerem. MAG. patientem esse non debet, quoniam nec ille agere, nec iste debet pati. DISC. Nihil horum negare possum. MAG. Vides igitur saepissime posse contingere ut eadem actio debeat esse et non debeat esse, diversis considerationibus. DISC. Ita aperte ho
Abbreviated transcription (Latin):
cum uoluit ꝙ non debuit rectitu¬
diẽm ⁊ ueritatem deseruit: nõ aᵈ¬
ibi pt̃ incelligi ueritas quaui recti¬
tudo quoniam siue uocitas suie
restitudo non aliudiueiꝰ uolũta¬
te fuit quam uelle ꝙ debuit. Ma
Bene intelligis.
Erum in actione quoq ui¬
ch̾onuꝰ ueritas credenda est
sicut doꝰ dicit quia qui male agit
odit luceui: ⁊ qui facit ueritatẽm
uenit ad lucem. Discipulus.
uideo ꝙ dicis. M.. Considera gͥ
quid ibi sit ueritas si potes. Discipłs¬
Ni fallor eadem rõne qua supra ue¬
ritatem in alus cognoiumꝰ: in ac¬
cionequair contemplandaẽ. Mag̾.
Ita est. Nam si malcagere ⁊ ueri¬
tatem fatere oppositasunt. sicut oñ¬
dit dñs dñs cum dicit.qui male
agit odit luceni ⁊ qui facit ueritatẽ
uenit ad lucem. idem est ueritater
facere ad malefacere contrariũ ẽ. Q¬
pp̃ si ueritatem facere ibũfac̾e idem
sunt iuoppositõne: non sunt diuersa
nisignificacõe. S siña est oĩũ quia qͥ

Expanded text:
cum voluit quod non debuit, rectitucum voluit quod non debuit, rectitudinem et veritatem deseruit: non aliud potest ibi intelligi veritas, quam rectitudo; quoniam sive veritas, sive rectitudo, non aliud in ejus voluntate fuit, quam velle quod debuit. CABene intelligis. Verum in actione quoque nihilominus veritas credenda est, sicut Dominus dixit. Quia Qui male agit, odit lucem; et: Qui facit veritatem, venit ad lucem . DISC. Video quod dicis. MAG. Considera igitur quid ibi sit veritas, si potes. DISC. Nisi fallor, eadem ratione qua supra veritatem in aliis cognovimus, in actione quoque contemplanda est. MAG. Ita est. Nam si male agere, et veritatem facere opposita sunt, sicut ostendit Dominus cum dicit: Qui male agit odit lucem; et: Qui facit veritatem, venit ad lucem; idem est, veritatemBene namque facere, ad male facere contrarium est. Quapropter si veritatem facere, et bene facere idem sunt in oppositione, non sunt diversa in signif
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ: ut sint s cripture uel loquela digi¬
torium. Discipulus. Ergo transi
autꝰ aliquo mõ putamꝰ ce: ⁊ falsã
cum non est. Discipulus. Ita h
usus. m̾ Quid gͦ tibi uidetur
ueritas integitatione. difupulus¬
Scd̾m rõnem quam de ꝓposicõne i¬
iudimꝰ nich̾ rectius dicitur ueri¬
tas ueritas cogitacionis quam rec¬
titudo eius. Ad hoc naniq nob̾da¬
tum est posse tagitare ẽe uł non ẽẽ
aliquid ut cogitemꝰ ẽẽ ꝙ ẽ mõ ẽẽ ꝙ
ideo recta ost cogitacio. Si ergo uera
ẽ ⁊ recta cogitatio nonob aliud quã
consideras.
Et in uoluntate dicit ip̃a ue¬
ritas. ueritatem c̃ẽ: cũdicit
Dyabolum non stestisse iueritate
Non .n. crat inueritate neque de se¬
nut ueritatem nisi inuoluntate
ꝯd Ita credo. Si eñ semꝑ uolu¬
iss ꝙ debuit nĩquam peccasset. qr ñ
non nisi peccandoueritatem deseru¬
it. M. Pic ergo quid ibi intelligas
at: in rectitudine ⁊ ueritate fuit et

Expanded text:
esse, ut sunt scripturae, vel digiesse, ut sunt scripturae, vel digitorum loquela. DISC. Ergo transi aut aliquo modo putamus esse, et falsam, cum non est. DISC. Ita usus habet. MAG. Quid ergo tibi videtur veritas in cogitatione? DISC. Secundum rationem, quam de propositione vidimus, nihil rectius dicitur veritas cogitationis, quam rectitudo ejus. Ad hoc namque nobis datum est posse cogitare esse, vel non esse aliquid: ut cogitemus esse, quod est, et ideo recta est cogitatio. Si ergo vera et recta est cogitatio, non ob aliud, consideras. Sed et in voluntate dicit ipsa Veritas veritatem esse, cum dicit diabolum non stetisse in veritate . Non enim erat in veritate, neque deseruit veritatem, nisi in voluntate. DISC. Ita credo. Si enim semper voluisset, quod debuit; nunquam peccasset, qui non, nisi peccando, veritatem deseruit. MAG. Dic ergo quid ibi intelligas atem acceperat, in rectitudine et veritate fuit: et
Abbreviated transcription (Latin):
accepit significare. Quupe ista ĩniu¬
tabił est ip̃i oracioni. illa uero nui¬
tabil. Hanc namq semꝑ h illam
cum dico dies ẽ ad significand̾ ẽe
uero eadem orõne significo ẽe ꝙ nõ
dam enũtiatõnibus inseperabiles
sint iste due rettitudines seu ueri¬
tates ut cum dicimꝰ homo cũ al
est. aut homo lapis nõ est. semꝑ .u.
la possumus uti ad signifi candũ
ẽe ꝙ nou est: semꝑ .n. homo ãnual
est nec ista ad significandũ nonẽe
te quam nõ hr̃e non p̃t: postea di¬
cemus. discipulus. Rediigiꝰ
ad id ꝙ ucepisti. quoniã sufficiẽ¬
ter m̃ int̾ duas ueritates orõnis
decteisti si tñaliquam eam oñ¬
sicutdicis. Magister. De ueri¬
tate significacõnis de qua iice¬
piniꝰ interim isda sufficiant. Ea¬
dem enĩ racio ueritatis quamui
ꝓposicõne uotis pspeximꝰ: conside¬
randa est in om̃ibus signis quefi¬
unut ad significandũ ad ẽe uel nõ

Expanded text:
accepit significare. Quippe ista immuaccepit significare. Quippe ista immutabilis est ipsi orationi; illa vero, mutabilis: hanc ncum dico: Dies est, ad significandum esse ero eadem oratione significo esse quod non dam enuntiationibus inseparabiles sint istae duae rectitudines, seu veritates: ut, cum dicimus: Homo animal est, aut, Homo lapis non est. Semper enla possumus uti ad significandum esse quod non est; semper enim homo animal est; nec ista ad significandum non esste quam non habere non potest, postea dicemus. DISC. Redi igitur ad id quod incoepisti: quoniam sufficienter mihi inter duas veritates orationis discrevisti; si tamen aliquam eam sicut tu dicis. MAG. De veritate significationis, de qua incoepimus, interim ista sufficiant. Eadem enim ratio veritatis, quam in propositione vocis perspeximus, consideranda est in omnibus signis, quae fiunt ad significandum aliquid esse, vel non
Abbreviated transcription (Latin):
go non ẽ illi aliud ueritas quamro¬
titudo. D̾ Aꝑte nũc uideo ueritatem
hanc ẽe rectitudiem. M Similiter
est em̃iciatio significat non c̃ẽ ꝙ nõ
est. pd̾ uideo ꝙ dicis. Set doce me qͥ
respondere possim siquis dicat quia
etiam cum oracõ significat ẽẽ ꝙ nõ
sinon accepisset signifi care õẽ etia
ꝙ nonest: non id signifitaret. E¬
re eciam cum significat ẽe ꝙ nonẽ.
significat ꝙ debet. At si ꝙ d sigui¬
ficando recta ⁊ uera est sicut oũdisti
est. M̾ uera quidem uon solet dici
cũ significat ẽẽ ꝙ nõ ẽ ueritatẽ tanĩe¬
⁊ rectitudinem h quia facit ꝙ d. Si
cuni significet ꝙ ẽ dupliciter facit
significacõnẽ: quam pp̃ ꝙ uon accepͭ¬
ron eiũ accepit significare ẽẽ rem
cum non est. uł nõ ẽe tũ est: nisiquia
non potuit illidari tunc solũ niõ sig
Alia igitur ẽ rectitudo ⁊ ueritas enũ¬
ciatõns quia sigͣt ad ꝙ significãd̾
facta ẽ: alia uero quia significat ꝙ

Expanded text:
liud veritas, quam rectitudo. DISC. Aperte nunc video veritatem hanc esse rectitudinem. MAG. Similiter est, cum enuntiatio significat non esse quod non est. DISC. Video quod dicis: sed doce me quid respondere possim, si quis dicat quod etiam cum ratio significat esse quod non si non accepisset significare esse, etiam quod non est, non id significaret. Quare etiam cum significat esse quod non est, significat quod debet. At si quod debet significando, recta et vera est sicut ostendistest. MAG. Vera quidem non solet dici, cum significat esse quod non est; veritatem tamen et rectitudinem habet, quia facit quod debet. Sed cum significat significationem, quam pNon enim accepit significare rem esse, cum non est, vel non esse, cum est; nisi quia non potuit illi dari tunc solummodo signiAlia igitur est rectitudo et veritas enuntiationis, quia significat ad quod significandum facta est: alia vero quia significat quod
Abbreviated transcription (Latin):
sufficiat dicere. quia sẜus quicquid
renunciare indeantur siue ex sui nͣ
ħ faciant. siue ex alia aliqua c̃ãfaci¬
unt hoc ꝙ debent. ⁊ iõ rectitudĩem et
ucritatem faciunt. ⁊ continetur ħu
u̾itas sub illa ueritate que ẽ inactõ¬
ne. Discipulus Satis fecisti michi
tua responsione.⁊ nolo te amplius
morari inhac de sẜibus questione¬
tis hus que supͣ conspecta sunt.
omĩe q est. uere ẽ. quĩ nõ ẽ aliud quã
ꝙ ibi est. m̾. Est igitur ueritas in
onũum quesunt cẽncia. quia ħ sũt¬

Expanded text:
sufficiat dicere: quia sensus quidquid sufficiat dicere: quia sensus quidquid renuntiare videantur, sive ex sui natura hoc faciant, sive ex aliqua alia causa, faciunt quod debent; et ideo rectitudinem et veritatem faciunt: et continetur haec veritas sub illa veritate, quae est in actione. DISC. Satisfecisti mihi tua responsione, et nolo te amplius morari in hac de sensibus quaestionetis his quae supra conspecta sunt. DISC. omne quod est vere est, quoniam non est aliud quam quod ibi est. MAG. Est igitur veritas in omnium quae sunt e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t alium scutire ut si transit ꝑaliq
corpꝰ uelut ꝑ iutrũ qd ita sit ꝑfecte
rubitundiun ut oĩo ip̃e iusus affici¬
atur enis rubore: uequid diuerso
simulaffici colore. Si autẽ nõ tã
pfectum inuenit ruborem qui prior
occurrit quantũ coloris capar est:
quasi nondiun plenus. ad hucali¬
nui ualet assumere colorem inquã¬
tum eius capacitas priori non est sa¬
ciata. Qui gͦ hoc nescit: putat iunsũ
renunciare. quia om̃ia que post priꝰ
assumptum colorem sentit aut oĩo
aut aliquatenꝰ eiusdem sint coloris
Unde contingit ut sus interior cul¬
pam suam impucet seui exteriori. Si¬
uulit̾ tum fustis. iuteg̾ cuiꝰ parᷤ est ĩt̾
aquam ⁊ pars extra putatur fractus.
ta alia a nobis aliter uidentur iusꝰ
⁊ aliz ssus uuciarequam sint: nõ
culpa sensinm ẽ qui renũciãt ꝙ pos¬
sunt: quoniam ita posse Accepnti
G iudicio anime imputandũ est
q non bene desceruit quid illi possut:

Expanded text:
potest alium sentire: ut, si transit per aliquod potest alium sentire: ut, si transit per aliquod corpus velut per vitrum, quod ita perfecte sit rubicundum, ut omnino ipse visus afficiatur ejus rubore, nequit diverso simul affici colore: si autem non tam perfectum invenit ruborem qui prior occurrit, quantum coloris capax est, quasi nondum plenus, adhuc alium valet assumere colorem, inquantum ejus capacitas priori colore non est satiata. Qui ergo hoc nescit, putat visum renuntiare quia omnia quae post prius assumptum colorem sentit, aut omnino, aut aliquatenus ejusdem sint coloris. Unde contingit ut sensus interior culpam suam imputet sensui exteriori. Similiter cum fustis integer, cujus pars est intra aquam, et pars extra, putatur fractus: lta alia nobis aliter videntur visus et alii sensus nuntiare quam sint, non culpa sensuum est, qui renuntiant quod possunt, quoniam ita posse acceperunt; sed judicio animae imputandum est, quod non bene discernit quid possint illi,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uctem hõiuis. Ramr⁊ hec facit sẽ¬
sus iunterior. Q autemdicis de
uitro ideo est quia cum iusus tran¬
sit ꝑ torpus ad acru coloris. non aͬ
impeditur assumere siłitudĩem colo¬
ris quoniam ultra uidet qm̃ cum
trausit paera nisi inquantum istd̃
torpus ꝑ ꝙ transit spisciꝰ aut obscu¬
rius est aere. ut cim transit ꝑ uitr̃
sui coloris idẽ cui nullus alius ad¬
mixtus c̃ color. aut ꝑpurissimam
trausit idem iususp alium colorem
ut ꝑuitrum non sui coloris s cui aliꝰ
color est additus: ipm̃ colorem qui
prius occurrit accipit. Qua pp̃ qm̃
tus õ alium quicumq occurrat. Aut
nullatenꝰ aut minꝰ integit susci¬
pit iõ illuum quem priuscepit. Aut
solum aut tum co qui post crcurrit
renũciat. Si enĩ iusus quantum
capar est coloris tantum afficitur
priori tolore non p̃t alium simulsẽ
tire colorem. Si autem minꝰ quã
colorem sentire possit priori afficit:

Expanded text:
esse vocem hominis. Nam et hoc facit senesse vocem hominis. Nam et hoc facit sensus interior. Quod autem dicis de vitro, ideo est, quia cum visus transit per corpus aliquod aerei coloris, non aliter impeditur assumere similitudinem coloris, quem ultra videt, quam cum transit per aera: nisi inquantum illud corpus, quod transit, spissius, aut obscurius est aere: ut, cum transit per vitrum sui coloris, id est cui nullus alius admistus est color; aut per purissimam transit idem visus per alium colorem, ut per vitrum non sui eoloris, sed cui alius color est additus, ipsum colorem qui prius occurrit accipit. Quapropter, tus est, alium quicunque occurrat, aut nullatenus, aut minus integre suscipit: ideo illum quem prius cepit, aut solum, aut cum eo qui post occurrit, renuntiat. Si enim visus, quantum capax est coloris, tantum afficitur priore colore, non potest alium sentire simul colorem: si autem minus quam colorem sentire possit, priori afficitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Discipulus. Reminiscor mins
ciuusdam ueritatis quam in hus de
qui ꝯ tractasti non inuenio. Magr̃
Que ẽ illa. Discipulus.¬
qñ renũciat michi corpꝰ ꝙ uideo ul¬
tra uitrum: eius deui ẽe coloris cius
est ⁊ uitrum cum alteriꝰ coloris. Ali¬
qũ uero facit me putare iutrũ hr̃e
coloreui rei quam ultra uideo cũ nõ
hẽat multa sũt alia inquib uiso
uidetur h ueritas uel falsitas insẜib
ẽẽ. S inopione. Ip̃e namq sẜus
interior se fallit non illi mentitur
ex̾ior. Q aliqũ facile cognoscitur
aliqũ difficile. Cum enĩpuer tunet
sculptum draconem aꝑto ore facile
coguoscitur quia nõ ħ facit iusus qͥ
uicħ aliud puero renũciat qm seni¬
bo. S puerilis sensus iuterior qui
non dum bene discernere sit int̾ rem
irei siłitudinem. Tale ẽ cum uiden¬
tes honunem alicui similem: puta¬
mus illum ẽẽ cui siuuł est aut tũ au¬
dieus quis non hõnus uocem putat

Expanded text:
tis? DISC. Reminiscor nunc tis? DISC. Reminiscor nunc cujusdam veritatis, quam in his, de quibus tractasti, non invenio. MAG. Quae est illa? DISC. Esquando renuntiat mihi corpus, quod video ultra vitrum, ejusdem esse coloris cujus est et vitrum, cum alterius sit coloris: aliquando vero facit me putare vitrum habere colorem rei, quam ultra video, cum non habeat. Multa sunt alia, in quibus visus, videtur haec veritas, vel falsitas in sensibus esse, sed in opinione. Ipse namque sensus interior se fallit, non illi mentitur exterior. Quod aliquando facile cognoscitur, aliquando difficile. Cum enim puer timet sculptum draconem aperto ore, facile cognoscitur quia hoc non facit visus, qui nihil aliud puero renuntiat, quam senibus, sed puerilis sensus interior, qui nondum bene scit discernere inter rem et rei similitudinem. Tale est cum videntes hominem alicui similem, putamus illum esse cui similis; aut cum audiens quis non hominis vocem, putat
Abbreviated transcription (Latin):
multa alia dicat fac̾e que non sunt
fac̾e̾. Quare rectam quoq uolũtatẽ
de cuiꝰ ueritate añ ueritatẽ accionis
supͣ contemplati sumꝰ: iuter rectas
accõnes ni fallor computare possumiꝰ
Ma. Non falleris. Uain qui nult ꝙ
d recte ⁊ benefacere dr̃ net ab hus qͥ
ueritatem faciunt excluditur. Se qm̃
deueritate inuestigando illam loqui¬
mur ⁊ dũs de illa ueritate que in uo¬
dicit de diabolo. quia niueritate nõ
scetit: iõ sepatim quid inuolunta¬
te uentas eẽt: considerare uoluu.
Placet michi ita factũ eẽ. Magr̃
Cum gͦ constet accionis ueritatẽ
aliam ẽẽ naturalem aliam nõ na¬
turalem. subnaturali ponenda est
illa ueritas orõius quam supͣ uidi¬
mus ab illa non posse separi. Sicus
eiũ igns cum calefacit nentatem
facit. qr ab eo accepit a quo li ẽẽ: ita
cum significat diem ẽe. siue dies sit
facere. Discipulus. Nunc primũ
uidco in falsa orõne ueritatem. M¬

Expanded text:
multa alia dicat facere, quae non sunt multa alia dicat facere, quae non sunt facere. Quare rectam quoque voluntatem, de cujus veritate, ante veritatem actionis, supra contemplati sumus, inter rectas actiones, nisi fallor, computare possumus. MAG. Non falleris. Nam qui vult quod debet, recte et bene facere dicitur, nec ab his qui veritatem faciunt excluditur. Sed quoniam de veritate investigando, illam loquimur, et Dominus de illa veritate quae in vodicit de diabolo quia in veritate non stetit : ideo separatim quid in voluntate veritas esset, considerare volui. DISC. Placet mihi ita factum esse. MAG. Cum ergo constet actionis veritatem aliam naturalem esse, aliam non naturalem, sub naturali ponenda est illa veritas erationis, quam supra vidimus ab illa non posse separari. Sicut enim ignis, cum calefacit, veritatem facit, quia ab eo accepit a quo habet esse: itcum significat diem esse, sive dies sit,facere. DISC. Nunc primum video in falsa oratione veritatem. C
Abbreviated transcription (Latin):
uidco ꝯsideracõnem tuam¬
M. Inspice an om̃uis accõ que facit
calefacit. Dide gͦ an incõuementer
dicamus igneni facere ueritatem
Di. Si igiis ab eo aquo hr ẽẽ ac¬
tepit calefacere: tũ calefacit facit q
dr. Igitur non uideo que uicõueni¬
entia sit ignem facere ueritatem et
rectitudĩem cum facitꝙ dr. Magist̾
Michi quoq non aliter uidetur. uñ¬
nõ aĩaduerti pt̃ rectitudinem seu in¬
tatem accõnis aliam ẽẽ nctiͣam. ali¬
calefacit i nori ex nct̃ĩtate facit homo
rectitudĩcin ⁊ ueritatem cum bene fa¬
cit. ¶ acere ancem nou solum ꝓ eo ꝙ
ꝓprie dicitur facere. set ꝑ oĩ uerbo dñs
uoluit intelligere cum dix̾ quonia
qui facitũtatẽ ueuit ad lucẽ. Ron
.ni. sepat illum ab ħ ueritate siuelu¬
ce qui patitur ꝑsecucionem pp̃ iuusui¬
namqr dicit tales non benefacere¬
Et cum apꝰ dicit quia recipiet unus¬
quisq put gessit: intelłudum ibi est
quicquid solemꝰ dicere bene facere
uł malefac̾e. Dis. Usus quoque cõ

Expanded text:
considerationem tuamG. Inspice an omnis actio, quae facit calefacit. Vide ergo an convenienter dicamus ignem facere veritatem? DISC. Si ignis ab eo, a quo habet esse, accepit calefacere, cum calefacit, facit quod debet. Igitur non video quae inconvenientia sit ignem facere veritatem et rectitudinem, cum facit quod debet. MAG. Mihi quoque aliter non videtur. Unde animadverti potest rectitudinem seu veritatem accalefacit; et non ex necessitate facit homo rectitudinem et veritatem, cum bene facit: facere autem non solum pro eo quod proprie dicitur facere, sed pro omni verbo Dominus voluit intelligere, cum dixit quoniam qui facit veritatem venit ad lucem . Non enim separat illum ab hac veritate sive luce; qui patitur persecutionem propter justinamque dicit tales non bene facereEt cum dicit Apostolus quia recipiet unusquisque prout gessit , intelligendum ibi est quidquid solemus dicere bene facere, vel male facere. DISC. Usus quoque comm
Abbreviated transcription (Latin):
iũuł finẽhẽat. Uenq si ueritasi
hũit prucipiũ aut hebit finẽ autequã
ip̃a inciperet uerũ erat tũc quia nõ erat
ueritas. Et postquam finita erit:ue¬
rumerit tunt quianon erit ueritas.
Aut qui uerũ non pt̾ ẽe sine ueritade
tis diftincõm ate discere exspeto. &a¬
gister. No memim me inuenisse i¬
diffinconem ueritatis. S siuis que

Expanded text:
si veritas habuit principium, aut habebit finem, antequam ipsa inciperet, verum erat tunc quia non erat veritas; et postquam finita erit, verum erit quia non erit veritas. Atqui verum non potest esse sine veritate:tis diffinitionem a te audire exspecto. MAG. Non memini me invenisse diffinitionem ve
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e non potuit qm̃ si deus dediss huĩs¬
deus illis dedit. Quem tractatũ quc̃uut
de cõfirmacione bonorum angłorũ dixĩ
de caũ diaboli titulaui: qm̃ illud con¬
tĩgens fuit qd̃ dixi de boius angelis.
Q autem scripsi demalis: ex ꝓpoĩto
fuit questionis. Qui indelicet tracta¬
tus ꝙͣ uis nulla continuacõe dicta¬
minis cohereant.in ateĩa tamen eoꝵ
⁊ siłitudo disputacõis exigit ut simul
eo quo illos cõmemoraui ordĩe: con¬
scribantur. Licet itaq̃ aquibusdã festi¬
uantib alio sint ordine transcripti añ¬
quam ꝑfecti eeñt: sit tñ cos ut hic po¬
sui uolo ordĩari. Explicit p̾facio.

Expanded text:
habere non potuit: quoniam si Deus dedisset, ille habuishabere non potuit: quoniam si Deus dedisset, ille habuisquia illis dedit Deus. Quem tractatum, quamvis ibi de confirmatione bonorum angelorum dixerim, de casu diaboli titulavi: quoniam illud contingens fuit, quod dixi de bonis angelis; quod autem scripsi de malis, ex proposito fuit quaestionis. Qui videlicet tractatus, quamvis nulla continuatione dictaminis cohaereant, materia tamen eorum, et similitudo disputationis exigit, ut simul eo, quo illos commemoravi, ordine conscribantur. Licet itaque a quibusdam festinantibus alio ordine sint conscripti, antequam perfecti essent, sic tamen eos, ut hic posui, volo ordinari. CAPUT PRIMUM.
Abbreviated transcription (Latin):
fcti diucrsis temporib cõsiłes
inlier quia facti sunt ꝑ interrgacõnem
⁊ responsiouẽ ⁊ ꝑsona interogantis u¬
nomuĩe notatur discipulr respondẽtis
uero noĩc magr̃i. Quartũ .ii. quem
siłi mõ edidi non inutilem nec puto ĩ¬
trodutendis addialeticam cuiꝰ ĩiciũ
ẽ de gramatico quoniam ad diuersu
abhus tribus studiũ ꝑtiz: istis nolo
ꝯnunierare Unus horũ triũ ẽ de ue¬
ritate quid sili sit ueritas. ⁊ in qͥbꝰ
reb solcat dici ⁊ quid sit iusticia. clliꝰ
uero de libertate arbitri quid sit intr̃
cam semp hẽathomo ⁊ quot sint erꝰ
diuersitates in hñdo us uõ lñdo rectitu¬
dinem uoluntatis ad quã ẜuandar
ẽ data creature rõnali. In quo natu¬
ralem cautum fortitudĩem uolunta¬
tis ad euandam acceptã rectitudĩẽ
subsequatur oñdi. Tercius autẽ ẽ dei
qõne qua queritur quid peccauit dyaꝰ
quia non scecit inueritate cũ deus nõ
dederit ei ꝑseuerenciã quã insi deodaute

Expanded text:
poribus, consimiles in hoc quia facti sunt per interrogationem et responsionem; et persona interrogantis nomine notatur discipuli, respondentis vero nomine magistri. Quartum enim, quem simili modo edidi, non inutilem, ut puto, introducendis ad dialecticam, cujus initium est: De grammatico, quoniam ad diversum ab his tribus studium pertinet, istis nolo connumerare. Unus horum trium est De veritate: quid, scilicet, sit veritas, et in quibus rebus soleat dici; et quid sit justitia. Alius vero De libertate arbitrii, quid sit, et utrum eam semper habeat homo; et quot sint ejus diversitates in habendo, vel non habendo rectitudinem voluntatis, ad quam servandam est data creaturae rationali; in quo naturalem tantum fortitudinem voluntatis ad servandam acceptam rectitudinem; subsequatur, ostendi. Tertius autem est De quaestione qua quaeritur quid peccavit diabolus, quia non stetit in veritate: cum Deus non dederit ei perseverantiam quam nisi eo dante
Abbreviated transcription (Latin):
Uonam deũ cẽ ueritatẽ credins
a ueritatẽ in multis alus dicimꝰ¬
c̃e: uellem scire anubicũquei
ueritas dicitur deum fateri debeamus
Naui tu quoq in monolegiõ tuo pue
ritatem orõius ꝓbas sumam ueritatẽ
nou hr̃e priacipuum uł finemdicens

Expanded text:
Quoniam Deum, veritatem esse credimus, t veritatem in multis aliis esse dicimus, vellem scire an ubicunque veritas dicitur, Deum eam esse fateri debeamus. Nam tu quoque in Monologio tuo per veritatem orationis probas summam veritatem non habere principium vel fin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊t̃. siłr. m̾ Quid igitur tibindetur
ibi ueritas: D̾ Nich aliudscio iusi
quia cum significat ẽẽ ꝙ ẽ tunc ẽ ĩ ea
ueritas ⁊ est uera. & cld quid facta
c̃ affirmacõ: D ald significand ẽe

Expanded text:
. MAG. Quid igitur tibi videtur ibi veritas? DISC. Nihil aliud scio, nisi quia cum significat esse, quod est, tunc est in ea veritas, et est vera. MAG. Ad quid facta est affirmatio? DISC. Ad significandum e
Abbreviated transcription (Latin):
cln gꝰ tibi udetur ꝙ res enũtiata siti
ueritas enũciatõnus: discipus Non.
in ip̃o nero est: resuero enũciata nõ ẽ
inenũciatõncuera. Unde nõ ẽ ueritas
set tansa ueritatis eius dicenda ẽ E

Expanded text:
ergo tibi videtur quod res enuntiata sit veritas enuntiationis? DISC. Non. in ipso vero est; res vero enuntiata non est in enuntiatione vera, unde non ejus veritas, sed causa veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ uolo. pacem desidero ⁊ nicħ amplius.
euinõ sufficit pax: nõ sufficis tu T̃ues .i.
a maneat illibata. inecũ bene agitur si pa¬
reodẽs qd̾ in se ẽ nemini uult nocere. Est a¬
liuis paciens qͥ nõ reddens mala ꝓ honis ma-¬
lis ⁊̃ potens ẽ sustinere nocentẽ. Est ⁊ pa

Expanded text:
Pacem volo, pacem desidero, et nihil amplius. Cui non sufficit pax, non sufficis tu. Tu es enia maneat illibata; mecum bene agitur, si pareddens, quantum in se est, nemini vult nocere. Est alius patiens, qui non reddens mala pro malis, etiam potens est sustinere nocentem. Est et pa
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pot̾it p̾sencium nõ perit futuroꝵ nlła
nͥ forte ulciscend̾. ꝓspeccõ seu p̾paracõ ẽ. Et
ut in breui cuncta horribilis mali mali cõ¬
plectar: ip̃m ẽ ꝙ nec d̾m timet nec hõiem

Expanded text:
non praeterit, praesentium nihil perit, futurorum nulla non praeterit, praesentium nihil perit, futurorum nulla nisi forte ad ulciscendum prospectio seu praeparatio est, et ut brevi cuncta horribilis mali mala complectar, ipsum est quod nec Deum timet, nec hominem
Abbreviated transcription (Latin):
obsolescat. Ulneri uetusto ⁊ neglecto calluᷤ
obducitur. ⁊ eo msanabile quo insensibilei
fit. Deniq dolor ꝯtinuus ⁊ acerbus diut᷑miˢ
si aliunde nõ extenditur. ncc̃e ẽ cedat uł sibi.
Em̃u̾o cito aut de remedio ꝯsolacõnẽ recipiet
aut de assiduitate stuporem. Qͥ nõ mu̾tat
ꝯfuetudo: qͥd nõ assidiitate duretur: qͥd nõ
usin cedat: Qͣntis ꝙ p̾amaritudine pͥus ex¬
horrebant usu ip̃o male indulce ẽ ꝯu̾sũ. pͥmũ¬
tabit. ita paulatĩ in cordis duriciam itur.
⁊ ex illa in adu̾sionem. de du¬
repcõne scinditur. nec pietate mollitur. nec
mouetur p̾cib. minis nõ cedit. flagellis du¬
ratur. Ingratũ ẽ ad beneficia. ad ꝯsilium in¬
fidũ. ad iudicia suũ inu̾ecundũ ad turpia ĩ¬
panidũ ad ꝑicula in humanũ ad humana
temarium ad diuina. p̾titoꝵ obliuiscens. p̾¬
senciũ negligens. futura nõ ꝓuidens. Ipsũ
ẽ cui p̾teritoꝵ p̾t̾ solas imurias. ucħ om̃io

Expanded text:
obsolescat. Vulneri vetusto et neglecto callus obducitur, et eo insanabile, quo insensibile fit. Denique dolor continuus, et acerbus, diuturnus si non aliunde extunditur, necesse est cedat vel sibi. Enimvero cito aut de remedio consolationem recipiet, aut de assiduitate stuporem. Quid non invertat consuetudo? quid non assiduitate duretur? quid non usui cedat? quantis quod prae amaritudine 409 prius exhorrebant, usu ipso male in dulce conversum estabit. Ita paulatim in cordis duritiam itur, et ex illa in aversionem. Sic grtione scinditur, nec pietate mollitur, nec movetur precibus: minis non cedit, flagellis duratur. Ingratum ad beneficia est, ad consilia infidum, ad judicia saevum, inverecundum ad turpia, impavidum ad pericula, inhumanum ad humana, temerarium ad divina, praeteritorum obliviscens, praesentia negligens, futura non providens; ipsum est cui praeteritorum praeter solas injurias nihil omnino
Abbreviated transcription (Latin):
pus ⁊ xp̃c modicũ. Non cũ ingiliis ⁊ obse¬
cracõnib ⁊ multo labore ⁊ ymbre lacͥma¬
rm quesitus affu̾it subito dũ tem puta¬
tur elabitur ⁊ rursũ lacͥmanti ⁊ insectan¬
ti occurrens ꝯp̾hendi patit᷑ s minime tene¬
li. dimi subito tt̾m qͣi e manib auolat.
Et si istit̾it p̾cib ⁊ fletib deuota aĩa demio
reu̾tetur ⁊ uolũtate labioꝵ enis nõ fraudas¬
ti eam. Et rursũ mox disparebit ⁊ nõ uidebi
leticia ⁊ nõ copia. qr ⁊ si insitacõ letificat
s molescat incissitudo. Nec tñ uł in tnͣsitui
deuocõ ⁊ desideriũ uehemens ⁊ p̾dulcis af¬
fectus spõsam ꝓbat ⁊ dignã ad qͣm gr̃a ui¬
sitandi accessurũ u̾bũ decorem induat for¬
mam sponsi accipiens. meditatões diẽ¬

Expanded text:
 tempus modicum. Nam cum vigiliis, et obsecrationibus, et multo labore et imbre lacrymarum quaesitus adfuerit, subito dum teneri putatur elabitur; et rursum lacrymanti et insectanti occurrens, comprehendi patitur, sed minime retineri, dum subito iterum quasi e manibus evolat. Etsi institerit precibus et fletibus devota anima, denuo revertetur, et voluntate labiorum ejus non fraudabit eam; sed rursum mox disparebit, et non videbitlaetitia, sed non copia; quia etsi visitatio laetificat, sed molestat vicissitudo. Et hoc tandiu devotio, et desiderium vehemens, et praedulcis affectus sponsam probat, et dignam, ad quam gratia visitandi accessurum Verbum decorem induat, formam sponsi accipiens. Qui eni
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ istius modi magnis spiritib magnus
eis. Pinittens lucem suam ⁊ u̾itatẽ suã eos
adducens ⁊ deducens in montẽ scm̃ tuũ ⁊ in
tabernacula tua. Regem in decore suoinde¬
specõsa deserti ad flores rosaꝵ ⁊ lilia cõual¬
liũ ad amena ortoꝵ ⁊ itigua fonciũ. ad de¬
licias cellanioꝵ ⁊ odoramẽta aromatũ: Postͤ¬
mo ad ip̃a secreta cubiculi. Isti sũt thesauri
que posfũt sufficere plurib. de uicisitu¬

Expanded text:
 istiusmodi magnis spiritibus magnuseis, emittens lucem suam, et veritatem suam, eosque deducens et adducens in montem sanctum suum, et in tabernacula sua, ita ut dicspeciosa deserti, ad flores rosarum, et lilia convalium, ad amoena hortorum, irrigua fontium, 1387 ad delicias cellariorum, et odoramenta aromatum, postremo ad ipsa secreta cubiculi. 10. Isti sunt thesauri quae possunt sufficere pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
spex̾it. tali aĩe suspiranti freq̃nter ĩmo
sine int̾rnssione orauhafflictãti se p̾de
siderio. int̾dũ desideratus ille miseratus
ut cupiat dissolui ⁊ cũ xp̃o eẽ. cupiat aũ
uehement᷑. ardent̾ sciat. assidue mediteᷤ.¬

Expanded text:
s . 5. Tali animae suspiranti frequenter, imo sine intermissione oranti, et afflictanti se prae desiderio, cum interdum desideratus ille, qui ita ut cupiat dissolvi et cum Christo esse, cupiat autem vehementer, ardenter sitiat, assidue medite
Abbreviated transcription (Latin):
si nicħ deerit nobis aliꝙͥ añ nos latuerit᷑:
nũqͥd erit głia ꝯsũmata: Ideo nicħ latebͭ
nos. ⁊ ecce sapĩa qua curiositas hõm saci¬
etur. O sapĩa qua tũc om̃ia que in celo et
que in terra sũt ꝑfectissime ꝯgnoscemus
in ip̃o fonte sapĩe reꝵ om̃i incoginconem
uidentes. Non metuã suspicõnes. non ti¬
inebo ꝯfilia. qr ciuitas illa iuxͣ oẽm puris¬
simo uitro similis erit. u̾ sicut ꝑ unitrũ lu¬
cidissime cumus: sic alioꝵ ꝯscĩas clarissime
uideamus. Oꝑd ⁊ si nicħ defu̾it ⁊ nicħ latu¬
erit maneat aũ timor ⁊ auxietas amittẽ¬
di. Ido nicħ terret. Ecce potencia qͣ huma¬
na infirmitas corroboretur. Qͥ posuit ĩ¬
quit fines tuos pacem ⁊ ꝯfortanit seras
portaꝵ tuaꝵ ita ut nullus iniicus in¬
tret. nullus exire possit amicus. uͥ gͦ sũ¬
ma habundancia. fu̾ma sapĩa. sĩnna po¬
tencia ẽ. Puto ꝙ nicħ desit plenitudobe
atitudinis qͣntũ spectat ad summã fe¬

Expanded text:
si nihil deerit nobis, aliquid autem nobis latuerit, nunquid erit gloria consummata? Ideo nihil latebit nos; et ecce sapientia, qua curiositas hominis satietur. O sapientia, qua tunc omnia quae in coelo et quae in terra sunt perfectissime cognoscemus, in ipso fonte sapientiae rerum omnium cognitionem bibentes? Non metuam suspiciones, non timebo consilia; quia civitas illa, juxta Joannem, purissimo vitro similis erit ut, sicut per vitrum lucidissime cernimus, sic aliorum conscientias clarissime videamus. Quid si et nihil defuerit, et nihil latuerit; maneat autem timor et anxietas amittendi? Ideo nihil terret; et ecce potentia, qua humana infirmitas roboretur. Qui posuit, inquit, fines tuos pacem, et confortavit seras portarum tuarum : ita ut nullus inimicus intret, nullus exire possit amicus. Ubi ergo summa abundantia, summa sapientia, summa potentia est; puto quod nihil desit plenitudini beatitudinis, quantum spectat ad summam fe
Abbreviated transcription (Latin):
creaturis sit in nobis hñdus possumus
uł exꝑe conicere ex ip̃is nimirũ qͣm acce¬
prinus iam pͥmiciis sp̃c. Cognicio aũt illa
om̃io adhuc nobis incognita ẽ mirabilis
fca ẽ. ꝯfortata ẽ u̾ nõ possimus ad eam. at
ilo q̃mad̾ in creaturis uidendus sit: possu¬
mus aliquatenus intelligere. Nnnirum

Expanded text:
ossumus vel ex parte conjicere, ex ipsis nimirum, quas accepimus jam, primitiis spiritus. Cognitio autem illa omnino adhuc nobis incognita est: mirabilis facta est; confortata est, ut non possimus ad eam. At vero quemadmodum in creaturis videndus sit, possumus aliquatenus intelligere, nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
b meffabilit̾ ⁊ ꝯmodius fit atq beacius
ip̃am quo cognoscentes in semet ip̃a t̾ͥm¬
tatem ⁊ głiam illam sine ullo enigina¬
te mundo cordis oculo ꝯtemplantes. In hoc
⁊ filium cũ sc̃o sp̃u. ⁊ udeamus d̾m sicuti
teris creaturis. s sicut ẽ in semet ip̃o. uñ
duo illa uelut cͥcumiacencia ẽẽ uidentur.
scondita ẽ ab oculis ur̃is. qm̃ nec oculus
indit. nec auris audiuit. nec in cor hoĩs

Expanded text:
effabiliter jucundius erit atque beatius, ipsam quoque cognoscentes in semetipsa Trinitatem, et gloriosam illam sine ullo aenigmate mundo cordis oculo contemplantes. In hoc et Filium cum sancto Spiritu, et videamus Deum sicuti tduo illa velut circumjacentia esse videntur scondita est ab oculis nostris; quoniam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor 1037
Abbreviated transcription (Latin):
piencia pax ⁊ iusticia. ⁊ intelligencia. Nõ¬
.ni. erit in illa pace diu̾sitas linguaꝵ. s pa¬
cifica ⁊ ꝯcors ꝯordia moꝵ ⁊ affectuũ. In tor¬
rente illius uoluptatis incħ ultra appar
tumulta sacietas tanta erit felcitas ⁊bi
siqͥd̾e erit tumultus felicitatis eminẽs głia¬
plius mori timeamus. Si sie amainus istã¬
uitam. uitã labilem ⁊ caducam uͥ cũ tãto

Expanded text:
pientia, pax, justitia, et intelligentia. Non erit in illa pace diversitas linguarum, sed pacifica et concors concordia morum et affectuum. In torrente illius voluptatis nihil ultra appetet cumulata satietas; tanta erit felicitas. Ibi siquidem erit cumulus felicitatis supereminens gplius non timeamus. Si sic amamus istam labilem et caducam vitam, ubi cum tanto
Abbreviated transcription (Latin):
sit d̾s ĩ mũdo qͥd in hoĩb qͥd in angelis. qͥd ĩ
se ip̃o. qͥd in reꝓbis ꝯtemplatur. qr d̾s ẽ mũ¬
di rector. ⁊ gubernator hoĩm. lib̾ator ⁊ ad¬
uitor angeloꝵ. sapor ⁊ decor in se ip̃o pͥnci¬
piũ ⁊ finis. reꝓboꝵ t̾ror ⁊ horror. In creatu¬
ris mirabilis. in hõib amabilis ⁊ in ange¬
lis defiderabilis. in se ip̃o incõpͥhensibił. mn
reꝓbis intollerabilis. de laude suꝑne

Expanded text:
sit Deus in mundo, quid in hominibus, quid in angelis, quid in se ipso, quid in reprobis; contemplantur quia Deus est mundi rector et gubernator, hominum liberator et adjutor, angelorum sapor et decor, in se ipso principium et finis, reproborum terror et horror. In creaturis mirabilis, in hominibus amabilis, in angelis desiderabilis, in se ipso incomprehensibilis, in reprobis intolerabilis. SERMO XLIX.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re. alta celi. ꝓfunda maris si te nescieris
eris simił edificanti sũ fũdamẽto rumã
nõ structuram faciens. Qͥ cqͥd extruxeris
exͣ te: ent instar ꝯgesti pulueris uentis
obnoxiũ. Non gꝰ sapiens quis sibi nõ est.
sapiens sibi sapiens erit. Ate abinde ĩ¬

Expanded text:
terrae, alta coeli, profunda maris; si te nescieris, terrae, alta coeli, profunda maris; si te nescieris, eris similis aedificanti sine fundamento, ruinam, non structuram faciens. Quidquid exstruxeris extra te, erit instar congesti pulveris, ventis obnoxium. Non ergo sapiens, qui sibi non est. Sapiens sibi sapiens erit: et bibe