comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matħs ĩt̾posuit & lucas tacuit.ħ ÷ ĩ monte. ac deinde cũ des¬
arndiss ĩ loco cã pestri habuisse alt̾um similẽ de quo mathe-¬
us tacet. lucas ñ tacet. & utrũq sermonẽ eodem mͦ
cẽ. conclusum: quãꝙͣ etiã illud possit occurrẽ. in
aliqͦ excelsiore parte montis pͥmo cũ soł discipłis do¬
minũ fuisse qͣndo ex eis illos duodecĩ elegit: deinde
cũ eis descendisse. ñ de monte. s de ipsa montis celsi¬
tudine incampestrẽ locũ. id ÷ in aliqͣm eqͣlitatem.
quȩ in latere montis erat. & multas turbas cape po¬
teiat: atꝙ ibi stecisse donec ad eũ turbȩ congregaren¬
tur. ac pꝰea cũ sedissȩd. accessisse ꝓpinqu̾us discipłos
el: atq ita illis cȩcerisq turb̃ p̃sentib unũ habuis¬
se sermonẽ: quẽ matheus lucasq narrarunt diu̾¬
so narrandi mͦ. s eadem ueritate rerũ & sententia¬

Expanded text:
Matthaeus interposuit, et Lucas tacuit, hoc est in monte, ac deinde cum desMatthaeus interposuit, et Lucas tacuit, hoc est in monte, ac deinde cum descenderet in loco campestri, habuisse alterum similem, de quo Matthaeus tacet, et Lucas non tacet, et utrumque sermonem eodem modo esse conclusum. Quanquam etiam illud possit occurrere in aliqua excelsiore parte montis primo cum solis discipulis Dominum fuisse, quando ex eis illos duodecim elegit, deinde cum eis descendisse, non de monte, sed de ipsa montis celsitudine in campestrem locum, id est in aliquam aequalitatem, quae in latere montis erat et multas turbas capere poterat, adque ibi stetisse, donec ad eum turbae congregarentur, ac postea cum sedisset, accessisse propinquius discipulos eius adque ita illis ceterisque turbis praesentibus unum habuisse sermonem, quem Mattheus Lucasque narrarunt diuso narrandi modo, sed eadem veritate rerum et sententia
Abbreviated transcription (Latin):
Lidens aut̃ turbas: ascendit in montẽ. Et cũ sedisseꝵ
acceiserunt ad eũ discipłi eꝰ. Et apiens os suũ: docebat
ui dicens. hic potest uideri multas turbas dnmuitate
uoluisse. & ob hoc ascendisse in montẽ: tanꝙͣ seceden¬
do a turbis. ut solis suis discipłis loqueret᷑. Cui rei ui-¬
aetur actestari etiã lucas. ita narrans. factũ.ẽ. autẽ
n illis diebꝰ exiit in montẽ orare : & erat ꝑnoctans
moratione di. Et cũ dies factus. eẽt: uocauit discipu¬
loi suos: & elegit duodecim ex ipsis: qͦs & apłos nomi¬
nauit. S mouer. cur idẽ lucas pꝰ descensũ eiꝰ de mon-¬
te dixerit eũ hunc eundẽ sermonẽ stando in loco cã¬
pestri turb̾ p̃dicasse: quẽ matheus dix̃. illũ in monte
sedentẽ discipłos docuisse. Nã pot̃ hic intelligi. cũ
inmonte duodecim discipłos elegit ex plurib. qͦs
¶ploꝰ noĩauit. qͦd matħs p̃t̾misit tt̃ illũ habuisse scrmonẽ qͥm

Expanded text:
ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos dicens. Hic potest videri Dominum multas turbas vitare voluisse, et ob hoc ascendisse in montem, tanquam recedendo a turbis, ut solis suis discipulis loqueretur, cui rei videtur attestari etiam Lucas, ita narrans: Factum est autem in illis diebus exiit in montem orare, et erat pernoctans in oratione Dei; et cum dies factus esset vocavit discipulos suos, et elegit duodecim ex ipsis quos et apostolos nominavit. Sed movet cur idem Lucas post descensum ejus de monte dixerit, eum hunc eumdem sermonem stando in loco campestri turbis praedicasse, quem Matthaeus dixit illum in monte sedentem discipulos docuisse. Nam potest hic intelligi cum in montem duodecim discipulos elegit ex pluribus, quos apostolos nominavit, quod Matthaeus praetermisit, tunc illum habuisse sermonem quem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cedat: siue ad correctionẽ eiꝰ ꝓpt̾ qũe id facimꝰ. siur
ad ꝑuersionẽ ualuerit. Nã incertꝰ. ẽ. ex qris: nos
tam̃ de simplicitate ocłi nr̃i securi simus. Si autẽ
cogitantes. nosmetipsos inuenerimꝰ in eo. eẽ. in¬
tio in quo. ẽ. ille quẽ rep̃hendere parabamꝰ. nͣ te¬
p̃hendamꝰ neq obiurgemꝰ. s tantũ congemi scati:
& ñ illũ ad optemperandũ nob̃ s ariter conan
dum inuitemꝰ. Raro gͦ & magna necessitate ob¬
iurgationes ad hibende sunt: ita tam̃ ut etiam
in his ipsis ñ nob̃ s deo ut seruiamꝰ instemꝰ. Ipli
ẽ. enim finis. ut nichil duplici corde faciamꝰ: au¬
ferentes trabẽ de ocło nr̃o inuidentie. uł malitis
uł simulationis: ut uideamꝰ eicere festucã de oclo

Expanded text:
cedat, ut sine ad correctionem eius propter quem id facimus, siue ad peruersionem ualuerit — nam incertus est exitus — nos tamen de simplicitate oculi nostri securi simus. si autem cogitantes nosmet ipsos inuenerimus in eo esse uitio, in quo est ille quem reprehendere parabamus, non reprehendamus neque obiurgemus, sed tamen congemescamus et non illum ad obtemperandum nobis, dum invitemus. Raro ergo, et magna necessitate objurgationes adhibendae sunt. Ita tamen, ut etiam in his ipsis, non nobis, sed Deo, ut serviamus, instemus; ipse est enim finis, ut nihil duplici corde faciamus, auferentes trabem de oculo nostro invidentiae, vel malitiae, vel simulationis, ut videamus ejicere festuc
Abbreviated transcription (Latin):
cũ qͥ corpꝰ dedit: multo faciliꝰ daturũ. ẽẽ. uesti¬
m̃tum. Quo loco queri solet. utrũ ad animam
cibus iste ꝑtineat: cũ anima in corporea sit. iste
aut̃ cib corporeus. S animã hoc loco ꝓista ui¬
ta positã nouerimꝰ: cuiꝰ retinaculũ. ẽ. alim̃tũ¬

Expanded text:
um qui corpus dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. 50. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste pertineat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alim
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ s etiã pecorũ corporcis ocłis ꝓlatũ: & istam
pluuiã qꝰ fructꝰ gninunt᷑ qͥ adrefectionẽ corporis da-
insibił. & pluuia cmporalis: qͥs tã ingratꝰ. t̃. ut ñ
sentiat: Qͦd solatiũ. uidemꝰ & iustis in hac uita &
peccatorib cõmunit̾ exhiberi. Non aut̃ ait qui
farit solẽ oriri suꝑ bonos & malos. s addidit suũ:
id ÷ quẽ ipse fecit atq constituit. & ãnullo aliqͥd
sũpsit ut faceret. sic̃ in genesi de om̃ib luminaribꝰ
lo crrauit: ut hinc admonerem᷑ qͣnta liberalitate
mimicis nr̃is exp̃cepto eiꝰ p̃stare debeamꝰ qͦ nos¬
ñ creaumꝰ s munerib tiꝰ acepimus. ..

Expanded text:
minum, sed etiam pecorum corporeis oculis propalatum; et istam pluviam qua fructus gignuntur qui ad refectionem corporis dativisibilis, et pluvia corporalis, quis tam ingratus est ut non sentiat. Quod solatium videmus et justis in hac vita, et peccatoribus communiter exhiberi. Non autem ait: Qui facit solem oriri super bonos et malos, sed addidit, suum, id est, quem ipse fecit atque constituit, et a nullo aliquid sumpsit ut faceret; sicuti in Genesi de omnibus luminaribulo creavit: ut hinc admoneremur quanta liberalitate inimicis nostris ex praecepto ejus praestare debeamus, quae non creavimus, sed mune
Abbreviated transcription (Latin):
Corpꝰ qͥppe dicit oꝑa: quȩ palã cunctis apparent.
Ocłm uͦ ipsã mentis intentionẽ: quȩ oꝑat᷑. & de
cuiꝰ merito. eadem oꝑa lucis an tenebrarũ sint
oꝑa. discernunt᷑. Si inqͥt pura rectaq intentione
quȩ potes agere bona studueris. lucis ꝑfecto sunt
oꝑa quȩ facis. etrã si corã hominib imꝑfectionis ali¬
qͥd hab̃e uideant᷑. qm̃ diligentib dm̃ omĩa cooꝑ

Expanded text:
ppe dicit opera quae palam cunctis apparent, oculus vero ipsam mentis intentionem, quae operatur, et de cujus merito eadem opera lucis, an tenebrarum sint opera, discernuntur. Si, inquit, pura rectaque intentione, quae potes, agere bona studueris, lucis profecto sunt opera quae facis, etiamsi coram hominibus imperfectionis aliquid habere videantur. Quoniam diligentibus Dom
Abbreviated transcription (Latin):
expurgemꝰ. Adueniat regnũ tuũ. Regnũ etiã di re-¬
niat gͦ accipiendũ. ẽ: manifestet᷑ hominib. Qũẽ¬
admodũ eñi prefens lux absens. ẽ. cetis. & eis qui
ocłos claudunt: ita dĩ regnũ ꝙͣuis nunquã dis¬
codat de terris. tam̃ absens. ẽ. ignorantib. Hulli
aũt licebit ignorare dĩ regnũ: cũ eiꝰ unigenitꝰ ñ
solũ intelligibiliter. s etiam uisibilit̾ in hoĩe dm̃¬
co decelo uenerit. iudicaturꝰ uiuos ac mortuos.

Expanded text:
itur: Adveniat regnum tuum. Regnum etiam Dei repniat ergo accipiendum est, manifestetur hominibus. Quemadmodum enim etiam praesens lux absens est caecis, et eis qui oculos claudunt; ita Dei regnum, quamvis nunquam discedat de terris, tamen absens est ignorantibus. Nulli am, licebit ignorare dei regnum, quum eius unigenitus non solum intellegibiliter sed etiam uisibiliter in homine dominico de caelo uenerit iudicaturus uiuos et mortuos.
Abbreviated transcription (Latin):
Iao dico uob̾ ne solliciti sitis aminȩ urȩ xł ix.
qͥid manducetis: aut corpori urõ quid induamini.
In non nullis codicib additũ. ẽ. neq qͥd bibatis. Ed
ait ideo dico: ad suꝑiora respicit. Hoc. ẽ. uło tẽpo¬
saliũ sollicitudinẽ ue ne cũ diitib scli uob̃ thesan¬
t a ium̃tis as a pectando. bestiis homilub qͦq
cõmune. ẽ. huiꝰ cura penitꝰ liberam᷑
s p̃cipit᷑ nob̾. ne solliciti simꝰ qͥd comedamus: qͥa
in fudore ultus p̃paramꝰ nob̃ panẽ. Labor exer¬
uendłꝰ.ẽ. sollititudo tollenda. hoc qͦd dr̃. ne solli¬
citi sitis animȩ ur̃x̧ qͥd manducetis. neq corpori
nĩ qͥd induamini: de carnali cibo & uestim̃to
accipiamꝰ. Ceterũ de spiritalib cibis & uestim̃tis.
semꝑ debemꝰ. eẽ. solliciti. Nonne anima plus. ẽ. qͣm
c̃sca: & corpꝰ quã uestim̃tum. Qͦd dicit istiꝰ modi. t̃.
qͥ maiora p̃stitit. utiq & minora p̃stabit. Ad mo¬

Expanded text:
Ideo dico vobis, ne solliciti sitis animae vestrae Ideo dico vobis, ne solliciti sitis animae vestrae quid manducetis, aut corpori vestro quid induamini. In nonnullis codicibus additum est neque quid bibatis. Quod ait, Ideo dico, ad superiora respicit, id est, ideo temporalium sollicitudinem veto, ne cum divitibus saeculi vobis thesaubestiis, hominibus quoque commune est: hujus cura penitus liberamur. Sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus, quia in sudore vultus praeparamus nobis panem. Labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Hoc quod dicitur: Ne solliciti sitis animae vestrae quid comedatis, neque corpori vestro, quid induamini, de carnali cibo et vestimento accipiamus. Caeterum de spiritalibus cibis et vestimentis semper debemus esse solliciti. Nonne anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum? Quod dicit, istiusmodi est, qui majora praestitit, utique minora praestabit. Admo
Abbreviated transcription (Latin):
quis seruit mãmone. Sua eñi tupiditate implitaꝰ
subdit᷑ diabolo: & ñ eũ diligit. Quis. ẽ. enĩ. qͥ dili¬
gat diabolũ: S tam̃ patit᷑ eũ. Uerbi grã si in ma¬
iore aliqͣ domo quis ancillȩ alienȩ coniunctus sit.
ꝓpt̾ cupiditatẽ suã duram patit᷑ seruitutẽ. etiã¬
si ñ diligat eum cuiꝰ ancillã diligit. Alterũ autẽ
contẽpnet dicit: ñ odio habebit. Nulliꝰ eñi fec
conscientia: potestdm̃ odisse. Contẽpnit aut̃ id ÷
ñ timet eũ qui eiꝰ ñ custodit mandata: sic̃ solent
minas eiꝰ postponert cupiditatib suis: qͥ de bo¬
nitate eiꝰ adimpunitatẽ sibi blandiunt᷑. Quib
ꝑsalomonẽ dr̃. fili ne adicias pecatũ suꝑ percatĩ
& dicas: miseratiodi magna. ẽ. S quisqͥs uult
diligere dm̃. & cauere ne offendat: ñ se arbitũ¬
diob dominis posse seruire: & intentionẽ cordis sui¬
nitã ab om̃i dupplicita. te explicet. Ita emm sentiet
a: dño i bonitate: & in simplicitate cordis qͣrec illũ x

Expanded text:
servit mammonae; sua enim cupiditate implicatus, subditur diabolo: et non eum diligit; quis est enim qui diligat diabolum? sed tamen patitur eum: verbi gratia: si in majore aliqua domo quis ancillae alienae conjunctus sit, propter cupiditatem suam duram patitur servitutem, etiamsi non diligat eum cujus ancillam diligit. Alterum autem contemnet, dicit, non, odio habebit. Nullius enim ferre conscientia potest Dominum odisse: contemnit autem, id est, non timet eum, qui ejus non custodit mandata: sicut solent minas ejus postponere cupiditatibus suis, qui de bonitate ejus ad impuritatem sibi blandiuntur. Quibus per Salomonem dicitur: Fili, ne adjicias peccatum super peccatum, et dicas, Miseratio Dei magna est . Sed quisquis vult diligere Dominum et cavere ne offendat, non se arbitduobus dominis posse servire, et intentionem cordis sui ab omni duplicitate rectam explicet. Ita enim sentiet de Domino in bonitate, et in simplicitate cordis quaeret illum.
Abbreviated transcription (Latin):
labunt᷑: oremꝰ ut fiat uoluntas eiꝰ. sit̃ incelo & in
terra:. Qa cũ corpꝰ tanqͣm t̾ra spũi tanꝙͣ gelo sum¬
ma & tota pace consenserit: ñ lugebimꝰ. Nã nul¬
lus aliꝰ huiꝰ temporis luctus. ẽ nͥ cũ aduersus se
ista confligunt. & togunt nos dicere ideo aliã
legẽ in m̃bris meis. repugnantẽ legi m̃tis meȩ:
& luctũ nr̃m lacrimosa uoce testari. Miser ego
homo: qͥs me lib̾abit de corpore mortis hui : Si
fortitudo. ẽ. qͥ beati ft̃ qui esuriunt & sitiunt ius

Expanded text:
 ut fiat uoluntas eius sicut in caelo et in terra, quia, cum corpus tamquam terra spiritui tamquam caelo summa et tota pace consenserit, non lugebimus. nam nullus alius huius temporis luctus est, nisi cum aduersum se ista confligunt et cogunt nos dicere: uideo aliam legem membris meis repugnantem legi mentis meae, et luctum nostrum lacrimosa uoce testari: miser ego homo; quis me liberabit de corpore mortis huius? si fortitudo est, qua beati sunt qui esuriunt et sitiu
Abbreviated transcription (Latin):
facere ñ nosse: & factam posse tolerare. Cũ fr̃ib
pacẽ tenere: dm̃ toto corde diligere. Amare in
illo qͦd pat᷑. ẽ: timere qͦd ds. ẽ. Xp̃o nichil om-¬
p̾posut. Caritati eiꝰ iseparabiliter ad herere:
cruci eiꝰ fortiter. ac fidenter assistere. Qͣndo de eꝰ no¬
mine & honore certam̃. ẽ: ex hibere insermone
constantiã qua confitem᷑: inquestione fiduciam.
qͣ congredim᷑: inmorte patientiã. qͣ coronam. Hoc
hoc. ẽ. uoluntatẽ patris implere. Porest & aliter

Expanded text:
facere non nosse et factam posse tolerare, cum fratribus facere non nosse et factam posse tolerare, cum fratribus pacem tenere, Dominum toto corde diligere, amare in illo quod pater est, timere quod Deus est, Christoaeposuit; charitati ejus inseparabiliter adhaerere, cruci ejus fortiter ac fidenter assistere; quando de ejus nomine et honore certamen est, exhibere in sermone constantiam, qua confitemur, in quaestione fiduciam, qua congredimur, in morte patientiam, qua coronamur. Hoc hoc est volun
Abbreviated transcription (Latin):
missũ. xp̃i sanguine & passione quesitũ: ut qͥ
in lcło ante seruiuimꝰ. postmodũ xp̃o dñante reg¬
nemꝰ: sic̃ ipse pollicet᷑. & dicit. Uenite benedicti pa¬
tris met ꝑcipite regnũ. qͦd uob̃ paratũ. ẽ. abon-¬
gine mundi. fiat uoluntas tua: sicut in cęlo &
interra. Id ÷ sic̃ in angłis qui ftͣ incelis. uoluntas
tua.ẽ. ut om̃ino tͥ adherrant. teq ꝑfruant᷑. nul-
lo eriore obnubilante sapientiã eoꝵ nulla mise¬
ria impediente beatitudinẽ eoꝵ⁊ ita fiat inscĩs tuis.
qͥm t̾ra sunt & de t̾ra qͦd ad corpꝰ adtinet. facti ft̃:
& quãuis adcelestẽ habitationẽ atq immutatio-¬
nẽ. tam̃ de terra assum̃di sunt. Item fiat uolun-¬
tas tuas recte intelligitur obediat᷑ prȩceptis tuiᷤ
Sic̃ incȩlo & interra: id.ẽ. sic̃ ab angłis. ta ab
fiecit & docuit. Humilitas inconu̾saticne stabili¬
tas inside: uerecundia iu̾bis. in factis iusticia:
in oꝑib miscłia. inmorib disciplina. In iuriã

Expanded text:
sanguine et passione quaesitum, ut qui in saeculo ante servivimus, postmodum Christo dominante regnemus, sicut ipse pollicetur, et dicit: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Id est, sicut in angelis qui sunt in coelis voluntas tua est utlo errore obnubilante sapientiam eorum, nulla miseria impediente beatitudinem eorum, ita fiat in sanctis tuis qui in terra sunt, et de terra quod ad corpus attinet facti sunt, et quamvis in coelestem habitationem atque immutationem, tamen de terra assumendi sunt. Item fiat voluntas tua recte intelligitur, obediatur praeceptis tuis, sicut in coelo et in terra, id est sicut ab angelis, ita ab fecit et docuit. humilitas in conuersatione, stabilitas in fide, uerecundia in uerbis, in factis iustitia, in operibus misericordia, in moribus disciplina, iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ penalli nob̃. ꝑt̾inet̃ em̃ duanc fragilitatẽ &
mecalisat. sq̃a peccando meti inꝰ. Huic gͦ pene
imporalis neressitatis. noli addese aliqͥd grauius:
ir ñ soli atiaris harũ rerũ ĩndigtiã: s etiam
ꝓpt̾ hanc ex plendã milites dõ. Hoc aut̃ uehem̃¬
tr cauendũ.x. ne forte cum uiderimꝰ aliqͤm ser¬
nuĩ di ꝓuidere ne ista necessaria desint. uł sibi. uł
as quoꝵ sibi cura cõmissa. ẽ: iudicemꝰ eũ contra
p̃ceptũ dñ facere & de crastino. eẽ. sollicitũ. Nam
& ipse dñs cui ministrabant angłi. tam̃ ꝓpt̾ exem¬
plũ. neqͥs postea scandalũ pateret᷑. cũ aliquẽ ser-¬
uorũ eiꝰ animadu̾tisset ista necessaria ꝓcurare lo-¬
tulos habere dignatꝰ. ẽ. cũ pecuma: unde usib
necessariis qͥeqͥd opꝰ fuisset p̃beret. Quoꝵ loculoꝵ

Expanded text:
 est nobis. pertinet enim ad hanc fragilitatem et mortalitatem, quam peccando meruimus. huic ergo poenae temporalis necessitatis nolite addere aliquid grauius, ut non solum patiaris harum rerum indigentiam sed etiam propter hanc explendam milites deo. Hoc autem loco uehementer cauendum est, ne forte, cum uiderimus aliquem seruum dei prouidere, ne ista necessaria desint uel sibi uel eis quorum sibi cura commissa est, iudicemus eum contra praeceptum domini facere et de crastino esse sollicitum. nam et ipse dplum, ne quis postea scandalum pateretur, cum aliquem servorum ejus animadvertisset ista necessaria procurare, loculos habere dignatus est cum pecunia unde usibus necessariis quidquid opus fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
eñi qͦd scͥptũ. ẽ. ego dixi dii estis. & filii excelsi om̃s.
uos aut̃ sic̃ homines moriemini. & quasi unꝰ de pͥn¬
diis. ec̃. meruerunt. Recte gͦ & hi qͥb peccata dimit¬
tunt᷑: homines appellati st̃. Seqͥtur de iciumo pre-¬
ceptũ ad eandẽ ꝑtinens cordis mundationẽ: de qͦ
nc̃ agit᷑. Nã & in oꝑe cauendũ. ẽ. ne subrepat a¬
liqua ostentatio. & appecitꝰ laudis humane: qͥ
duplicet cor nr̃m. & ñ sinat mundũ & simplex. eẽ.
ad intelligendũ dm̃. Dicit enim. xLU.
Cum ieiunatis. nolite fieri sicut hypocrite tris

Expanded text:
go dixi, dii estis, et filii excelsi omnes: vos vero ut homines moriemini, et tamquam unus de prindiis esse meruerunt. Recte ergo et hi quibus peccata dimittuntur, homines appellati sunt. Exterminant eceptum ad eamdem pertinens cordis mundationem, de qua nunc agitur. Nam et in hoc opere cavendum est ne subrepat aliqua ostentatio, et appetitus laudis humanae, qui duplicet cor nostrum, et non sinat mundum et simplex esse ad intelligendum Dominum. Dicit enim: Cum autem jejunatis, nolit
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to quid solliciti estis: Id. ẽ. cuiꝰ potestate atq do¬
minatu factũ. ẽ. ut ad hanc staturã corpꝰ urm ꝑ
ur̃a cura factũ. ẽ: ut ad hanc staturã ueniret cor¬
pus uim. Et hoc intelligi potest: qͦd situretis &
uelitis adicire unũ cubitũ huic stature. ñ potestiᷤ.
Illi gͦ etiã tegendi corporis curã relinqͥte. tuiꝰ uide¬
tes cura factũ. eẽ. ut tante stature corpꝰ habratis.

Expanded text:
teris solliciti estis? Id est, cujus potestate atque dominatu factum est, ut ad hanc staturam corpus vestrvestra cura factum esse, ut ad hanc staturam veniret corpus vestrum, ex hoc intelligi potest, quod si curetis et velitis adjicere unum cubitum huic staturae, non potestis. Illi ergo etiam tegendi corporis curam relinquite, cujus videtis cura factum esse ut tantae staturae corpus habeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
atis adilla transeatur: hinc triũ pͥmarũ pecicionũ
mpetationes ft̃. qũãꝙͣ in hac uita quȩ isto scł̃o agi¬
nir exonidiũ capiant. Nã & sc̃ĩficatio nominis dei.

Expanded text:
actis ad illa transeatur; trium primarum petitionum actis ad illa transeatur; trium primarum petitionum impetrationes quanquam in hac vita, quae isto saeculo agitur, exo
Abbreviated transcription (Latin):
testisi s facit cũ temptatione ꝓuentũ ut possitis
sustinere. Orandũ. ẽ. eñi ut ñ solũ non inducam᷑
in malũ qͦ caremꝰ. qͦd sexto loco petimꝰ: s ab illo e¬
tiam liberem᷑. qͦ iã inducti sumꝰ. Qd cũ facũ fuerit.
nichil remanebit formidolosũ: nec om̃ino metuen¬
da erit ulla temptatio. Q tam̃ in hac uita. & qũa¬
diu istã mortalitatẽ cutũferimꝰ uͥ serpentina ꝑsia.¬
sione inducti sumꝰ: ñ sꝑandũ posse ficri. S tam̃
aliqͣndo futurũ sꝑandũ. ẽ. Oportuno aũt tẽpoie
ꝑficiet᷑ beatitudo quȩ inhac uita inchoata. ẽ. &ͥ
cui capessende atq obtinende aliqͣndo nc̃ om̃is
conatꝰ impendit᷑. S harũ septẽ peticionũ con¬
sideranda & cõmendanda distinctio. ẽ. Nã cũ
ntanãtemporaliter ñ c̃agatur. atii speret᷑ eterna: &
iĩ trna pͥora sune dignitate. quãuis temporalib pͥus

Expanded text:
testis, sed facit cum tentatione proventum, ut possitis testis, sed facit cum tentatione proventum, ut possitis sustinere . Orandum est enim ut non solum non inducamur in malum quo caremus quod sexto loco petimus, sed ab illo etiam liberemur, quo jam inducti sumus. Quod cum factum fuerit, nihil remanebit formidolosum, nec omnino metuenda erit ulla tentatio. Quod tamen in hac vita, et quandiu istam mortalitatem circumferimus, ubi serpentina persuasione inducti sumus, non sperandum posse fieri, sed tamen aliquando futurum sperandum est. Opportuno autem tempore perficietur beatitudo, quae in hac vita inchoata est, et cui capessendae atque obtinendae aliquando nunc omnis CAPUT X.--36. Sed harum septem petitionum consideranda et commendanda distinctio est. Nam cum vita nostra temporaliter nunc agatur, atque speretur aeterna, et cum aeterna priora sint dignitate, quamvis temporalibus prius
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ñ orat ut igne ñ contingat᷑. s ut ñ exurat᷑. uasa
enĩ figuli ꝓbat fornax: & hoĩes iustos tẽptatio tri¬
bulationis. Multi aut̃ in p̃cando ita dicunt. ne nol
patiaris induci in tẽptationẽ: exponentes uidelicer.
quomͦ dictũ sit inducas. Qua i parte ostendit᷑ ni¬
chil contͣ nos adu̾sariũ posse nͥ d̾s ante ꝑmiserit:
ut om̃is timor nr̃ & deuotioatq obsecratio. ad dm̃
conuertat᷑: qͦndo intẽptationib nr̃is nichil malo
liceat nͥ potestas a dõ tribuat᷑. S lib̾a nos ã malo.
Qͣndo aut̃ dicimꝰ lib̃a nos ã malo: nichil remanet
qͦd ultͣ ad huc debeat postulari. qͣndo semel ꝓter¬
tionẽ dłĩ adu̾sus malũ petamꝰ. Qua impetrata: con¬
tra omia quȩ zabulus & mundꝰ oꝑant᷑. ⁊ securi
stamꝰ & tuti. S hoc ĩ presenti fit: qͣntũ diuinum
examen nob̾ utile. eẽ. ꝑspexerit. Unde dicit apłs.
fidelis. ẽ. ds: qͥ ñ patit᷑ uos tẽptari supͣ id qͦd po¬

Expanded text:
n contingatur, sed ut non exuratur. Vasa enim figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . » Multi autem in precando ita dicunt: Ne nos patiaris induci in tentationem, exponentes videlicet quomodo dictum sit inducas. . « Qua in parte ostenditur nihil contra nos adversarium posse, nisi Deus ante permiserit: ut omnis timor noster, et devotio, atque observatio ad Deum convertatur, quando in tentationibus nostris nihil malo liceat, nisi potestas inde tribuatur. Sed libera nos a malo, amen. Quando autem dicimus, libera nos a malo, nihil remanet quod ultra adhuc debeat postulari, quando semel protectionem Dei adversus malum petimus. Qua impetrata, contra omnia quae diabolus et mundus operantur securi stamus et tuti. Sed hoc in praesenti fit, quantum divinum examen nobis utile esse prospexerit. Unde dicit Apostolus: Fidelis est Deus, qui non patitur vos tentari supra id quod po
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ẽ. etiã illud. Qͥ amat animã suã. ꝑdet illã.
Qd nͥ de hac uita acceꝑimꝰ. quã oportet ꝓregno
d̃ ꝑdere qͦd potuisse martyres claruit: contra¬
tiũ hoc p̃ceptũ erit illi sententiȩ qua dictũ. ẽ.
Qd prodest homoͥn si totum mundũ lucretur:
animȩ aut̃ suȩ detrim̃tum faciat: Respicite uo-
latilia celi. qm̃ non serunt. neq metunt. neq con¬
iciꝵ sunt quidã. quidũ uolunt t̾minos patrũ excedere &
quȩ absq cura sui dĩ alunt᷑ ꝓuidentia. Si hoc ita. ẽ.
ut intelligi uolunt: qͦmodo sequit᷑ dictũ ad homi¬
nes. ñ ne uos pluris est̾illis: Simplicit̾ gͦ accipiendũ

Expanded text:
illud: Qui amat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae, qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum faciat ? Respicite inquit volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque con Sunt quidam qui dum volunt terminos patrum excedere, et quae absque cura sui, Dei aluntur providentia. Si hoc ita est ut intelligi volunt, quomodo sequitur dictum ad homines: Nonne vos pluris estis illis? Simplic
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia: tanꝙͣ in uiro qͥ papris uoluntatẽ impleuit:
ita & infemina quȩ illi desponsata. ẽ. Cȩlũ em̃ &
terra conuenient̾ intelligit᷑ qͣsi uir & femina: qm̃
terra cęlo fecundante fructifera.ẽ. Quarta peticio ẽ.
tare de crastino. & ideo sit additũ da nob̃ hodie:
quȩ ñ corrũpitur. Et illud. Ego sũ panisuntȩ. qͥ
de cȩlo descendi. S hoꝵ triũ qͥd sit ꝓbabiliꝰ. con¬
siderari pot̃. Nã forte qͥspiã moueat᷑. cur oremꝰ

Expanded text:
Ecclesia: tanquam in viro qui Patris voluntatem implevit, Ecclesia: tanquam in viro qui Patris voluntatem implevit, ita et in femina quae illi desponsata est. Coelum enim et terra convenienter intelligitur, quasi vir et femina; quoniam terra coelo fecundante fructifera est. CAPUT VII.--25. Qutare de crastino; ut ideo sit additum, de nobis hodiequae non corrumpitur; et illud, Ego sum panis vitae, qui de coelo descendi . Sed horum trium quid sit probabilius, considerari potest. Nam forte
Abbreviated transcription (Latin):
luntas tua sic̃ in celo & int̾ra: tanꝗͣ. si diceret᷑. fã¬
ciant uoluntatẽ tuã sic̃ nisti. ita euã peccatores.
ut adte conu̾tant᷑. Siue ita fiat uoluntas tua
sic̃ in celo & interra: ut sua cuiq tribuant᷑. Qͦd
fiet extremo iudicio: ut iustis p̃miũ. peccatou¬
b dãpnatio tribuat᷑. cũ agni ab hedis separa¬
buntur. Ille etiam ñ absurdus. immo & fidei
& spei nr̃e conuemientissimꝰ incellectus. ẽ: ut ce¬
lum &e terrã accipiamꝰ spm & carnẽ. Et qm̃ dĩc̃
apłs m̃te seruio legi di. carne aut legi perrati:
uideamꝰ factã uoluntatẽ dĩ inmente. Et id oran-¬
dũ. ẽ: ut sic̃ in celo. ita & in t̾ra fiat uoluntas
diͣad. ẽ. ut queadmodũ corde delectam᷑ legi scđm in¬
teriorẽ hominẽ: ita etiã corporis immutatione fac-¬
ta. huic nr̃ȩ delestationi nulla pars nr̃a terrenis do-¬
lorib seu uoluptatib adu̾setur. Hec illud a ueritate
abhorret: ut accipiamꝰ fiat uoluntas tua sit̃ in celo

Expanded text:
s tua sicut in coelo et in terra, tanquam si diceretur, Faciant voluntatem tuam sicut justi, ita etiam peccatores, ut ad te convertantur: sive ita, Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra, ut sua cuique tribuantur; quod fiet extremo judicio, ut justis praemium, peccatoribus damnatio retribuatur, cum agni ab haedis separabuntur . 23. Ille etiam non absurdus, imo et fidei et spei nostrae convenientissimus intellectus est, ut coelum et terram accipia Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati , videmus factam voluntatem Dei in mente. Et id orandum est, ut sicut in coelo, ita et in terra fiat voluntas Dei, id est, ut quemadmodum corde delectamur legi secundum interiorem hominem, ita etiam corporis immutatione facta, huic nostrae deectationi nulla pars nostra terrenis doloribus seu voluptatibus adversetur. Nec illud a veritate abhorret, ut accipiamus Fiat voluntas tua, sicut in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Oꝑamini escã: quȩ ñ corrũpit᷑. Cotidianꝰ aũt
iste cib nc̃ dr̃: quãdi ista uita tẽporał ꝑ dies dece-¬
dentes succedentesq ꝑagit᷑. Et ituera qͣm diu nc̃ in
suꝑiora. nc̃ in inferiora. id . e. nc̃ inspiritalia. nc̃ in
carnalia animi asfectꝰ alternat: tanquã ei qͥ aliqͣn¬
do pascit᷑ cibo aliqͣndo fam̃ patit᷑. cotidic panis ne-¬
cessariꝰ. ẽ. qͦ reficiat᷑ esuriens & releuans erigat᷑. Qͣd¬

Expanded text:
t, Operamini escam quae non corrumpitur. Quotidianus autem iste cibus nunc dicitur, quamdiu ista vita temporalis per dies decedentes succedentesque peragitur. Et revera quamdiu nunc in superiora, nunc in inferiora, id est, nunc in spiritualia, nunc in carnalia animi affectus alternat, tanquam ei qui aliquando pascitur cibo, aliquando famem patitur; quotidie panis necessarius est, quo reficiatur esuriens, et relabens erigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e opꝰ qͦd sequit᷑. qͣmuis rectũ. eẽ. uideat᷑. Si gͦ
lum̃ quod inte. ẽ. tenebre siͣnt. ipse tenebre qͣntȩ
erunt: Si sensus qui lum̃. ẽ. animȩ uitio caligat᷑.
ipsa putas caligo qͥb tenebris obuoluit᷑: Intentio
simplex. & soli cdo uelle placere: lum̃. ẽ. Om̃e eñĩ
qͦd manifestat᷑: lum̃. ẽ. Et manifestũ nob̾. ẽ. bo-¬
no animo nos facere qͦd facimꝰ. Ipsa aut̃ facta qͦ
ad hominũ societatẽ ã nob̃ ꝓcet̃: incertũ ha¬
bent exitũ: & ideo tenebras eas uocauit. Non eñ
noui cũ pecumiã porrigo indigenti & petenti. qͥd
inde aut facturꝰ sit aut patiat᷑. fieri nãq potest.
ut uł faciat ex ea. uł ꝓpt̾ eam patiat᷑ aliqͥd mali:
quod ego cũ darẽ ñ euenire uoluerim. neꝙ hoc a¬
nimo dederim. Et ideo illuminatur factũ meũ:
qualẽtumq exitum habuerit. Si aut̃ cordis in¬
tentio. qͥ facis quicqͥd facis. quȩ tͥ nota. ẽ. sordida¬
tur appecitu rerũ terrenarũ & temporaliũ atq

Expanded text:
d sequitur, quamvis rectum esse videatur. Si ergo lumen quod in te est, tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt. Si sensus, qui lumen est, animae, vitio caligatur, ipsa putas, caligo quibus tenebris obvolvetur! Intentio simplex et soli Deo velle placere lumen est. Omne enim quod manifestatur lumen est. Et manifestum nobis est bono animo nos facere quod facimus. Ipsa autem facta quae ad hominum societatem a nobis procedunt, incertum habent exitum, et ideo tenebras ea vocavit. Non enim novi, cum pecuniam porrigo indigenti et petenti, quid inde aut facturus sit, aut patiatur: fieri namque potest ut vel faciat ex ea, vel patiatur aliquid mali, quod ego cum darem, non evenire voluerim, neque hoc animo dederim. Et ideo illuminatur factum meum, qualemcunque exitum habuerit. Si autem cordis intentio, qua facis quidquid facis, quae tibi nota est, sordidatur appetitu rerum terrenarum et temporalium, atque
Abbreviated transcription (Latin):
lincere ac ꝑspitue uerttatis: & peccata ñ nobis
dimittunt᷑. & nc̃ dimittimꝰ. quȩ harũ quatuor re
liquarũ scła peticio. ẽ. Ic̃ autẽ nulla erit uenia
peccatorũ: qi nulla peccata. & tẽptationes tẽpora¬
lem istam uitã infestant. Non aut̃ ert̃ cũ ꝑfectũ
fuerit qͦd dictũ. ẽ: abscondes eos in abscondito
uultus tui. Et malũ aqͦ lib̾ari optamꝰ. & ipsa lib̾a¬
tio ã malo. ad hanc utiq uitã ꝑtinet: ꝙͣ & iusti¬
cia dĩ mortalẽ meruim᷑: & unde ipsiꝰ miscdia lib̾a.¬
bim᷑. Uidet᷑ etiã mͥ septenariꝰ iste numetus harũ
peticionũ. congruere illi septenario: ex qͦ totꝰ iste
sermo manauit. Si eñ timor di. ẽ. qͦ beati st̃ pau¬

Expanded text:
sincerae et perspicuae veritatis. Et peccata nunc nobis sincerae et perspicuae veritatis. Et peccata nunc nobis dimittuntur, c autem nulla erit venia peccatorum, quia nulla peccata. Et tentationes temporalem istam vitam infestant; non autem erunt, cum perfectum erit quod dictum est, Abscondes eos in abscondito vultus tui . Et malum, a quo liberari optamus, et ipsa liberatio a malo ad hanc utique vitam pertinet, quam et justitia Dei mortalem meruimus, et unde ipsius misericordia lib. Videtur etiam mihi septenarius iste numerus harum petitionum congruere illi septenario numero, ex quo totus iste sermo manauit. si enim timor dei est, quo beati fiunt pau
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtuor quȩ petimꝰ: ad temporalẽ istã uitã ꝑtinere
mͥ uident᷑. Quoꝵ pͥmũ. ẽ. panẽ nrm cotidianũ
da nob̃ hodie. Hoc ipso enĩ qͦd dictus. ẽ. cotidia¬
nus panis spiritalis significat᷑. siue in sacram̃to
aut in uictu isto uisibili: ad hoc tempꝰ ꝑtinet
qͦd appellauit hodie. Non quia spiritalis cib
ñ t̃. sempit̾nus: s qi iste qͥ cotidianꝰ dictus. ẽ.
inscripturis. siue in strepitu sermonis.¬
. siue qͥbq temporalib signis exhibet᷑ aĩȩ.
dõ: & ipsã in effabilẽ lucẽ ueritatis. ñ motu cor¬
poꝵ significantes. s puritate mĩtis haurien-¬
tes. Hã firtasse & ꝓpt̾ea panis dictꝰ. ẽ. ñ potus:
qr panis frangendo atq mandendo inalim̃¬
tũcont̾titur. sic̃ scripturȩ aꝑiendo & disseren¬
do animã pascunt: potus aut̃ paratꝰ sicuti. ẽ.
liansit incorpꝰ. ut isto tẽpore panis sit ueritas:
atq mandendi opꝰ erit⁊ s solo sincero haustu

Expanded text:
petimus, ad temporalem istam vitam pertinere mihi videntur. Quorum primum est: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Hoc ipso enim quod dictus est quotidianus, panis spiritalis significatur, sive in sacramento, aut in victu isto visibilis, ad hoc tempus pertinet, quod appellavit hodie: non quia spiritalis cibus non est sempiternus, sed quia iste, qui quotidianus dictus est in Scripturis, sive in strepitu sermonis, sive quibusque temporalibus signis exhibetur animae. Deo , et ipsam ineffabilem lucem veritatis non motu corporum significantes, sed puritate mentis haurientes. Nam fortasse et propterea panis dictus est, non potus, quia panis frangendo atque mandendo, in alimentum convertitur, sicut Scripturae aperiendo et disserendo animam pascunt; potus vero paratus, sicuti est, transit in corpus: ut isto tempore panis sit veritas, atque mandendi, opus erit, sed solo haustu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qͦ beati st̃ mundi corde. qm̃ ipsi dm̃ uideb̃t̃:
oremꝰ ñ induci intẽptationẽ ne habeamus
duplex cor. ñ appetendo simplex bonum qͦ reseramꝰ oĩa
que oꝑam̃: s simul temporalia & terrena sectando
Temptationes eñi ex his reb. quȩ graues & calami¬
tose uident᷑ hominib. non innos ualent: si ñ ua.¬
leant ille quȩ blanditiis earũ rerũ accidunt. qͣs
homines bonas & letabundas putant. Si sapien-
tia. ẽ. qͦ beati st̃ pacifici qm̃ filii di uocabuntur:
oremꝰ ut lib̃emur ã malo. Ipsa eñi liberatio. liberos
nos facit id ÷ filios di: ut sp̃u adoptionis clama¬
mꝰ abba pat̃. Am̃ aut qͦd in fine constat scͥptum.
signatulũ. ẽ. dñice orationis: qͦd aqͥla int̾pretatꝰ
ẽ. fidelit᷑. & nosuere possumꝰ dicere. Significat
aut̃ moĩb pecitionib istis purissimã consentire
ueritatẽ: & indubitant̾ illis a dño conferri oĩa.
ꝗͤͣrite postulant qͥ conditionis ultime seruare pac-¬

Expanded text:
est, quo beati sunt mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt, oremus non induci in temtationem, ne habeamus duplex cor, non appetendo simplex bonum, quo referamus omnia quae operamur, sed simul temporalia et terrena sectando. temtationes enim de his rebus, quae graues et calamitosae uidentur hominibus, non in nos ualent, si non ualeant illae quae blanditiis earum rerum accidunt, quas hotia est, qua beati sunt pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur, oremus ut liberemur a malo. Ipsa enim liberatio liberos nos facit, id est filios Dei, ut spiritu adoptionis clamemus: Abba pater. Amen autem quod in fine constat scriptum, signaculum est Dominicae orationis, quod Aquila interpretatus est fideliter, et nos vere possumus dicere. Significat hoc in omnibus petitionibus istis purissimam consistere veritatem, et indubitanter illis a Domino conferri omnia quae rite postulant, qui conditionis ultimae servare pac
Abbreviated transcription (Latin):
hoc docuit. tali clausula tminandũ. Non em̃
hoc monet nc̃ ut oremꝰ. s quomͦ oem᷑: neq suꝑiꝰ ut facia¬
mꝰ elemosinã. s qͦ animo faciamꝰ: qm̃ de corde mundã.
do p̃cipit. qd ñ mundat. nͥ una & simplex intentio
met̾nam uitã. solo & puro amore sapientiȩ .xliii.¬

Expanded text:
hoc tali clausula terminandum fuit: non enim hoc tali clausula terminandum fuit: non enim hoc monet nunc ut oremus, sed quomodo oremus; neque superius, ut faciamus eleemosynam, sed quo animo faciamus: qdo praecipit, quod non mundat nisi simplex intentio in aeternam vitam, solo et puro amore sapientiae.
Abbreviated transcription (Latin):
mundi głam fugiat. S mͥ uidet᷑ hoc magis. ẽẽ.
p̃ceptũ: ut inclusa pectoris cogitatione labũsq
cõpressis. oremꝰ dnm. Qd & annã in regũ uolumi-¬
ne fecisse legimꝰ. Labia inqͥt eiꝰ tanc̃u mouebant᷑
& uex illiꝰ ñ audiebat᷑. Ista etiã cubicula inpsal-
tuũ in absconso. Paruũ. ẽ. intrare incubicula
si ostiũ pateat importunis cogitationib: ꝑqͦd
ostium ea quȩ foris sunt imꝑbe se ĩmergunt. &
interiora nr̃a appetunt. fõris aut̃ diximꝰ. ec̃. oĩa
temporalia & uisibi lia: qͦ ꝑostium id .ẽ. ꝑ car-¬
nalẽ sensũ cogitationes nr̃as penetrant: & turbȩ
uanoꝵ fantasmatũ orantib obstrepunt. Clau-¬
dendũ. ẽ. gͦ ostiũ id ÷ carnali sensui resistendũ:
ut oratio spiritalis dirigat᷑ ad patrẽ: qͦ fit minti¬
mis cordis. uͥ orat᷑ pat̾ in abscondito. Et pat̾ in
qͥt ur̃ qͥ uidet in abscondito: reddet uob̃. Et

Expanded text:
mundi gloriam fugiat. Sed mihi videtur hoc magis esse mundi gloriam fugiat. Sed mihi videtur hoc magis esse praeceptum, ut inclusa pectoris cogitatione, labiisque compressis, oremus Dominum. Quod et Annam in Regum volumine fecisse legimus: Labia, inquit, ejus tantum movebantur, et vox illius non audiebatur . Ista etiam cubicula in psalmotuum in absconso. Parum est intrare in cubicula si ostium pateat importunis cogitationibus, per quod ostium ea quae foris sunt improbe se immergunt, et interiora nostra appetunt. Foris autem diximus esse omnia temporalia et visibilia, quae per ostium, id est, per carnalem sensum, in cogitationes nostras penetrant, et turba vanorum phantasmatum orantibus obstrepunt. Claudendum est ergo ostium, id est, carnali sensui resistendum est, ut oratio spiritualis dirigatur ad Patrem, quae fit in intimis cordis, ubi oratur Pater in abscondito. Et Pater, inter qui videt in abscondito, reddet vobis. Et
Abbreviated transcription (Latin):
gulis platearum stantes orare. ut uideant᷑ ab hõib.¬
maunꝰ Am̃ dico uob̃: recepert̃ mercedẽ suã. Anguli plateatũ
um reddit. Non eñi te uideri ab hominib alicubi
orantẽ nefas. ẽ: s ideo hoc agere. ut uidearis abho-¬
minib. Et suꝑfluo totiens eadẽ dicunt᷑: tũ sit iam
una regula custodienda. Cognitũ. ẽ. ñ sibi ut hȩc
sciant homines formidandũ aut fugiendũ. eẽ:¬
s si hoc animo fiant. ut fructus in eis expectet᷑ pla
cendi hoĩb. Seruat etiam ipse dñs eadem uerba.
cũ ad iungit similit̾. am̃ dico uob̃ ꝑcepert̃ merte¬
dẽ suã: hiac ostendens ipse ꝓhiberi. ut ea mertes ap-¬
petat᷑. qͦstulti gaudent. ut laudent᷑ ab hominib
Tu aũt cũ oraueris intra in cubiculũ tuur: & clauso tuo
ostio ora patrem tuũ in absconso. Et pat᷑ tuus qͥui
det inabsconso: reddet tͥ. Hec qͥdẽ sententia sĩ¬
pliciter intellecta. erudit auditorẽ: ut uanam

Expanded text:
angulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominangulis platearum stantes orare, ut videantur ab hominibus; amen dico vobis receperunt mercedem suam. Anguli platearum um reddit. Non enim te videri ab hominibus alicubi orantem nefas est, sed ideo hoc agere, ut minibus: et superfluo toties eadem dicuntur, cum sit jam una regula custodienda, qua cognitum est, non si haec sciant homines, formidandum esse aut fugiendum; sed si hoc animo fiant, ut frcendi hominibus. Servat etiam ipse Dominus eadem verba, cum adjungit similiter: Amen dico vobis receperunt mercedem suam. Hinc ostendens ipse prohibere, ut ea merces appetatur, qua stulti gaudent, ut laudentur ab hominibus. Tu autem cum orabis intra in cubiculum tuum, et clauso ostio tuo, ora Patrem tuum in absconso, et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi. Haec quidem sententia similiter intellecta erudit auditorem, ut vanam
Abbreviated transcription (Latin):
mosinã faciunt bona uoluntate. etiã si petuniã uł
siqͥd aliud qͦd inopi largiendũ. ẽ. ñ habent. Multi
aũt foris faciunt. & intꝰ ñ faciunt: qui uł ambitio¬
ne uł alicuiꝰ rei temporalis grã. uolunt misericordes
uiderr: inqͥb sola sinstra oꝑari existimanda. ẽ.
Itẽ alii quasi mediũ inter utrosq locũ tent: ut &
intentione quȩ indo.ẽ. elemosinã faciant: & tam̃
inserat se huic bone & optime uoluntati. ñ nulla
etiã laudis. uł cuiꝰcumq rei fragilis & temporał
cupiditas. S dñs nr̃ multo uehem̃tius ꝓhibet.
apib dextere. Agit᷑ enĩ de corde mundando: qͦd
nͥ fuerit simplex. mundũ ñ erit. Simplex aut
qͦmͦ erit. si duob dñis seruiat. nec una intentione
ierĩ ̧t̾narum purificet aciem suã: ẜ eã mortaliũ
qͦꝙ fragiliũ ꝙ retũ amore obnubilete Et cũ oratis. ñ¬
eritis sic̃ hẏpocrite. qui amant in synagogis & man

Expanded text:
emosynam faciunt bona voluntate, etiam si pecuniam, vel emosynam faciunt bona voluntate, etiam si pecuniam, vel si quid aliud, quod inopi largiendum est, non habent. Multi autem foris faciunt, et intus non faciunt, qui vel ambitione, vel alicujus rei temporalis gratia volunt misericordes videri. In quibus sola sinistra operari existimanda est. Item alii quasi medium inter utrosque locum tenent, ut et intentione, quae in Deo est, eleemosynam faciant, et tamen inserat se huic bonae et optimae voluntati nonnulla etiam laudis uel cuiusque rei fragilis et temporalis cupiditas. sed dominus noster multo uehementius prohibet operibus dexterae. Agitur enim de corde mundando, quod nisi fuerit simplex, mundum non erit. Simplex autem quomodo erit, si duobus dominis serviet, nec una intentione rerum aeternarum purificet aciem suam, sed eam mortalium quoque fragiliumque rerum amore obnubilet. Et cum oratis neritis sicut hypocritae, qui amant in synagogis et in
Abbreviated transcription (Latin):
Ali gͦ sinistram infideles dici credunt. alii inimicũ:
s mͥ nichil consequentius sinistra uidet᷑ significare
quã ipsam delectationẽ laudis. Dextera aũt: signi¬
ficat intentionẽ implendi p̃cepta duͥna. Cũ itaq ꝯ¬
scientiȩ facientis elemosinã. miscet sc appeticio lau¬
dis humane: fit sinistra conscia oꝑis dextere. Hesciat
gͦ sinistra tua. qͥd faciat dextera tua: id. ẽ. ñ se misce¬
at conscientiae tuȩ. laudis humane appecicio: cum
inelemosina facienda diuinũ p̃ceptũ contendis im-¬
plere: ut sit elemosina tua in absconso. Quid. ẽ. in
absconso: nͥ in ipsa bona conscientia. qͥ humanis
ocłis demonstrari ñ pot̃. nec uerb̃aperirĩ: Quando¬
qͥdẽ multi multa mentiunt᷑: Qua ꝓpt̾ si dextera
intrinsetus agit in abscondito: ad sinistrã ꝑtinent
omĩa exceriora qͥ sunt insibilia & tẽporalia. Sit gͦ
elemosina tua in ipsa conscientia: ubi multi ele¬

Expanded text:
Alii ergo sinistram infideles dici credebant, alii inimicum, Alii ergo sinistram infideles dici credebant, alii inimicum, sed mihi nihil consequentius sinistra videtur significare, quam ipsam delectationem laudis. Dextera autem significat intentionem implendi praecepta divina. Cum itaque conscientiae facientis eleemosynam miscet se appetitio laudis humanae, fit sinistra conscia operis dexterae. Nesciat ergo sinistra tua quid faciat dextera tua, id est, non se misceat conscientiae tuae laudis humanae appetitio, cum in eleemosyna facienda divinum praeceptum contendis implere. Ut sit eleemosyna tua in abscondito. Quid est in abscondito, nisi in ipsa bona conscientia, quae humanis oculis demonstrari non potest, nec verbis aperiri, quandoquidem multi multa mentiuntur? Quapropter si dextera intrinsecus agit in abscondito, ad sinistram pertinent omnia exteriora, quae sunt visibilia et temporalia. Sit ergo eleemosyna tua in ipsa conscientia, ubi multi ele
Abbreviated transcription (Latin):
le innotesscere: ut hypocrite. Manifestũ. ẽ. emimi
hẏpocritas ñ qͦd ocłis p̃tendunt hominũ. idccã
corde gestare. Sunt autẽ hypoctitȩ simulatores te¬
quã ꝓnuntiatores ꝑsonarũ alienarũ: sic̃ inchea¬
tricis fabulis. Non eñĩ qui agit partes agameino¬
nis in tragedia uerbi grã. siue alicuiꝰ alteriꝰ acdhi¬
storiã uł fabulã quȩ agt᷑ ꝑtinentis uere ipse. ẽ i¬
crita. ẽ. Simulat eñĩ iustũ ñ ex hibet: qi totũ stu¬
tũ in laude hominũ ponit. Quã posst̃ etiã simu¬
lantes accipe: dũ fallunt eos qͥb uident᷑ bomi ab
eis. qͥ laudant᷑. Ergo tales ab inspectore cordis ad̃s
mercedẽ ñ accipiunt: s fallatiȩ suspliciũ. Ab ho¬
minib aũt inqͥt: ꝑcepetunt mercedẽ suã. Rectissime¬
ꝙ de his dr̃. Recedite ã me oꝑarii dolosi. Nom̃ eñi meli
habistis: s. oꝑa mea ñ fecistis. Illi gͦ recepert̃ mercedẽ
suã. qͥ ñ ob aliud elcmosinã faciunt. nͥ ut glorificent᷑

Expanded text:
le innotescere, ut hypocritae. Manifestum est autem hypocritas non quod oculis praetendunt hominum, id etiam corde gestare. Sunt enim hypocritae simulatores, tanquam pronuntiatores personarum alienarum, sicut in theatricis fabulis. Non enim qui agit partes Agamemnonis in tragoedia, verbi gratia, sive alicujus alterius ad historiam vel fabulam quae agitur pertinentiscrita est, simulat enim justum, non exhibet, quia totum fructum in laude hominum ponit, quam possunt etiam simulantes accipere, dum fallunt eos quibus videntur boni ab eisque laudantur. Ergo tales ab inspectore cordis Deo mercedem non capiunt, sed fallaciae supplicium. Ab hominibus autem, inquit, perceperunt mercedem suam; rectissimeque his dicetur, Recedite a me, operarii dolosi: nomen meum habuistis, sed opera mea non fecistis. Illi ergo perceperunt mercedem suam, qui non ob aliud eleemosynam faciunt, nisi ut glorificentur
Abbreviated transcription (Latin):
illo p̃cipiunt᷑. implemꝰ. Unde & aplica disciplina
adoptionẽ appellat: qͥa mecernã hereditatẽ uo¬
camur ut coheredes xp̃i. eẽ. possimꝰ. filii gͦ efficimͣ
regeneratione spiritali. & adoptam᷑ in regnũ dĩ. ñ¬

Expanded text:
illo praecipiuntur, implemus. Unde et apostolica disciplina illo praecipiuntur, implemus. Unde et apostolica disciplina adoptionem appellat, qua in aeternam haereditatem vocamur, ut cohaeredes Christi esse possimus. Filii ergo efficimur regeneratione spiritali, et adoptamur in regnum Dei, n
Abbreviated transcription (Latin):
Meus cib. ẽ. ut faciam uoluntatem patrismei: qͦd
est iusticia. Et illa aqua: dequa quisquis bibe¬
rit ut idem dicit fiet in eo fons aquȩ salientis n
uitam ȩternam.
eati misericordes: qm̃ ipsi musccłiam consaqͥnt᷑¬
Miscł̾ia gͦ non solũ in elemosinis in telligitur. sod
in om̃i peccato frĩs: si alt̾ alterius onera nr̃a porti¬
mus: si inscium doceamꝰ: si errant̾em corriga mul.
Aiscłia eni non solum indonis corꝑalib. s etian
in animab sanandis exercenda. ẽ: quib hocã
miscd̃iȩ uidice rependit᷑. quo ipsi de mis eria
suũ oriri facit suꝑ bonos & malos. & pluit suꝑ iustos
xin iustos. Prima pars huius sententis ex illa rego¬
la intelligenda. ẽ: qua & ioħes dicit. Dedit illis
pocestatem: filios dei fieri. Unus enĩ naturaliter
flus di.ẽ: qͥ nescit om̃ino peccare. Nos autẽ potes¬
tate accepta efficimur filii: in qͣntũ ea quȩ ab

Expanded text:
Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei , quod Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei , quod est justitia, et illa aqua de qua quisquis biberit, ut idem dicit, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam misericordes, quoniam ipsi mnon solum in eleemosynis intelligitur, sed in omni peccato fratris, si alterius ut onera nostra portemus, si inscium doceamus, si errantem corrigamus. Misericordia enim non solum in donis corporalibus, sed etiam in animabus sanandis, exercenda est. Quibus hoc a misericorde judice rependitur, quod ipsi de miseriasuum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Prima pars hujus sententiae ex illa regula intelligenda est qua et Joannes dicit: Dedit illis potestatem filios Dei fieri . Unus enim naturaliter Filius Dei est, qui nescit omnino peccare: nos autem potestate accepta efficimur filii, in quantum ea quae ab