comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agaĩ cũ genere humano. ꝑ historiã cõm̃dari uoluit. & ꝑ prophetiã.
Temporaliũ autẽ rerũ fides. siue p̾teritaꝵ siue futuraꝵ magis creden¬
do quã intelligendo ual&.. Sed nr̃m ẽ considerare qͥb ł hominib
ł libris credendũ sit. ad colendũ recte dm̃. quae una salus ẽ. Iuius
rei prima discepͣtio ẽ. utrũ his potius credamꝰ qͥ ad multos
deos. an his qͥ ad unũ dm̃ colendũ nos uocant. Quis dubita
eos potissimũ sequendos qͥ ad unũ uocant. p̃sertĩ cũ illi mul¬
toꝵ cultores de hoc uno dño cunctoꝵ & rectore consentiant:
Et certe ab uno incipit numerꝰ. Prius ergo isti sequendi sunt. qͥ
nũ dm̃ sũmũ solũ uerũ dm̃. & solã colendũ eẽ dicunt: si apui
hos ueritas ñ eluxerit: tũ demũ migrandũ ẽ. Sicut enĩ in ipsa
rerũ natura maior ẽ auctoritas unius ad unũ omã redigentis.
nec in genere humano multitudinis ulla potentia ẽ. nisi con¬

Expanded text:
commendari voluit, et per prophetiam. Temporalium autem rerum fides, sive praeteritarum, sive futurarum, magis credendo quam intelligendo valet. Sed nostrum est considerare, quibus vel hominibus vel libris credendum sit ad colendum recte Deum, quae una salus est. Hujus rei prima disceptatio est, utrum iis potius credamus, qui ad multo deos, an iis qui ad unum Deum colendum nos vocant. Quis dubitet eos potissimum sequendos qui ad unum vocant, praesertim cum illi multorum cultores, de hoc uno Domino cunctorum et rectore consentiant? et certe ab uno incipit numerus. Prius ergo isti sequendi sunt, qui unum Deum summum solum verum Deum, et solum colendum esse dicunt. Si apud hos veritas non eluxerit, tum demum migrandum est. Sicut enim in ipsa rerum natura major est auctoritas unius ad unum omnia redigentis, nec in genere humano multitudinis ulla potentia est nisi conse
Abbreviated transcription (Latin):
conualescat. dicit auaris. Molite uobis condere thesauros in
t̃ra: ubi tinea & rubigo ext̃minat.&. ubi fures effodiunt
& furant᷑. Sed thesaurizate uobis thesauros in caelo. ubi
neq tinea neq rubigo extͣminat. neq fures effodiunt. Ubi
enĩ ẽ thesaurꝰ tuus: ibi ẽ &. cor tuũ. Dicit᷑ luxuriosis. Qui
seminat in carne.de carne meta. corriptionẽ. Qui seminat
in spiritu. de spũ met& uitã aetͣnã. Dicit᷑ suꝑbis. Qui se
exaltat humiliabit᷑. &. qͥ se humiliat exaltabit᷑. Dicit᷑ ira¬
cundis. Accepisti alapã. para alterã maxillã. Dicit᷑ discor¬
diosis. Siligite inimicos ur̃os. Dicit᷑ suꝑstitiosis. Regnũ dei
intra uos ẽ Dicit̾ curiosis. Molite quaerere quae uident᷑
sed quae ñ uident᷑. Quae eñĩ uident᷑. tẽporalia sunt. Quȩ
autẽ ñ uident᷑. aetͣna. Postremo dicit᷑ om̃ib Nolite dili¬

Expanded text:
conualescat, dicitur auaris nolite uobis condere thesauros in conualescat, dicitur auaris nolite uobis condere thesauros in terra, ubi tine et rubigo exterminat et ubi fures effodiunt et furantur; sed thesaurizate uobis thesauros in caelo, ubi neque tinea neque rubigo exterminat neque fures effodiunt; ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum; dicitur luxuriosis: qui seminat in carne de carne metet corruptionem; qui seminat in spiritu de spiritu metet uitam aeternam; dicitur superbis: qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur; dicitur iracundis: accepisti alapam, para et alteram maxillam; dicitur discordiosis: diligite inimicos uestros; dicitur superstitiosis: regnum dei intra uos est; dicitur curiosis: nolite quaerere quae uidentur, sed quae non uidentur; quae enim uidentur temporalia sunt; quae autem non uidentur aeterna s
Abbreviated transcription (Latin):
uero eiꝰ frustra se consuli. cũ facile possit existimare quanti
honores debeant᷑ sapientiae dĩ: qua gestante ille & guber¬
nante: ꝓ uera salute generis humani magnũ aliqͥd ꝓpriũ.
&. qđ supra homines ess&:. mereret᷑. Quae si facta sunt. si
litteris monim̃tisq celebrant᷑. si ab una regione t̾rar ũ
in qua sola unus colebat᷑ ds. & ubi talẽ nasci oportebat.
ꝑ totũ orbẽ t̾rarũ missi decti uiri uirtutib atq sermo¬
nib diuini amoris incendia coneitarͣ. si confirmata salu¬
berrima disciplina illuminatas t̾ras posteris reliquerunt.
& ne de p̃teritis loquar quae potest quisq ñ credere. si
hodie ꝑ gentes popłosq p̃dicat᷑. in principio erat uerbũ
&. uerbũ erat apud dm̃ & ds̃ erat uerbũ. hoc erat in prin
cipio apud dm̃. om̃a ꝑ ipsũ facta sunt & sine ipso factũ ẽ
nichil. si ad hoc ꝑcipiendũ diligendũ. ꝑfruendũ. ut anima
netͣ. & tantae luci hauriendae m̃tis acies¬

Expanded text:
uero eius frustra se consuli, cum facile possi existimari quanti honores debeantur sapientiae dei, qua gestante ille et gubernante pro uera salute generis human magnum aliquid proprium et quod supra homines esset mere retur. quae si facta sunt, si litteris monumentisque cele brantur, si ab una regione terrarum, in qua sola unus cole batur deus et ubi talem nasci oportebat, per totum orben terrarum missi electi uiri uirtutibus atque sermonibus diuin amoris incendia concitarunt; si confirmata saluberrima disci plina inluminatas terras posteris reliquerunt; et ne de prae teritis loquar, quae licet cuique non credere, si hodie pe gentes populosque praedicatur: in principio erat uerbum et uerbum erat apud deum et deus erat uerbum cipio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Si ad hoc percipiendum, diligendum, perfruendum, ut anima sanetur, et tantae lucis luci hauriendae m
Abbreviated transcription (Latin):
pecorib homo pͣponit᷑. siue mens siue sp̃s. siue utrunq
rectius appellatur. na utrunq in diuinis libris inueni¬
nꝰ. si domin&̾. atq imper& ceteris quib cunq homo:
constat tunc eẽ hominẽ ordinatissimũ. Uidemꝰ enim
habere nos. ñ solũ cũ pecorib sed &iã cũ arbustis & stir¬
pib multa cõmunia. Nãq alim̃tũ corporis sumere.
rescere. gignere. uigere : arborib quoq tributũ uideñ
Quae infima quadã uita continent᷑. Uidere autẽ atq
audire. & olfatu. gustatu. tactu. corporalia sentire
posse bestias. & acrius plerasq quã noscernimꝰ & fatem̃.
Adde uires & ualentiã. firmitatẽq membroꝵ. &. celeritatẽ
facillimosq corporis motus: quib omĩb quasdam earũ
superamꝰ. quib dam aequam.a non nullis & iã uincimur.
Genus tam̃ ipsũ rerũ ẽ nob̾ certe cõmune cũ beluis. Iam

Expanded text:
pecoribus homo praeponitur, sive mens, sive spiritus, sive utrumque pecoribus homo praeponitur, sive mens, sive spiritus, sive utrumque rectius appellatur nam utrumque in divinis Libris invenimus, si dominetur atque imperet caeteris quibuscumque homo constat, tunc esse hominem ordinatissimum. Videmus enim habere nos non solum cum pecoribus, sed etiam cum arbustis et stirpibus multa communia: namque alimentum corporis sumere, crescere, gignere, vigere, arboribus quoque tributum videmus, quae infima quadam vita continentur; videre autem atque audire, et olfactu, gustu, tactu corporalia sentire posse bestias, et acrius plerasque quam nos, cernimus et fatemur. Adde vires et valentiam firmitatemque membrorum, et celeritates facillimosque corporis motus, quibus omnibus quasdam earum superamus, quibusdam aequamur, a nonnullis etiam vincimur. Genus tamen ipsum rerum est nobis certe commune cum belluis: jam
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ duoꝵ uid&̾. eẽ praestantiꝰ: Quid putas niłi sci¬
entiã uitae: A Meliorne tͥ uid&̾ uitae scientia quã
ipsa uita : An forte intelligis superiorẽ quandã &
sinceriorẽ uitã eẽ scientiã. qm̃ scire nemo potest nisi
qui intelligit: Intelligere autẽ quid ẽ. nisi ipsa luce
mentis illustrius ꝑfectiusq uiuere: Quare tu mich
ni fallor ñ uitae aliud aliquid sed cuidã uitae melio¬
rẽ uitã praeposusti. D Optime om̃ino &. cognouisti
& explicasti sententiã meã.si tam̃ scientia mala et̾ nũ¬
quã potest. A Nullo mͦ arbitror. nisi cũ translato uerbi
scientiã ꝓ experientia dicimꝰ. Experiri enĩ ñ semꝑ boñ
ẽ: sicut experiri supplicia. Illa uero quae ꝓprie ac pure
scientia nominat᷑. quia racione atq intelligentia parat᷑.
mala eẽ qui potest:  Teneo & istã differentiã : ꝑseque
re cetera .Alllud ẽ qđ uolo dicere. Hoc quicquid ẽ quo

Expanded text:
horum duorum videtur esse praestantius? E. Quid putas, nisi scihorum duorum videtur esse praestantius? E. Quid putas, nisi scientiam vitae? A. Meliorne tibi videtur vitae scientia quam ipsa vita? an forte intelligis superiorem quamdam et sinceriorem vitam esse scientiam, quam scire nemo potest, nisi qui intelligit? Intelligere autem quid est, nisi ipsa luce mentis illustrius perfectiusque vivere? Quare tu mihi, nisi fallor, non vitae aliud aliquid, sed cuidam vitae meliorem vitam praeposuisti. E. Optime omnino et cognovisti et explicasti sententiam meam: si tamen scientia mala esse nunquam potest. A. Nullo modo arbitror, nisi cum translato verbo scientiam pro experientia dicimus: experiri enim non semper bonum est; sicut experiri supplicia: illa vero quae proprie ac pure scientia nominatur, quia ratione atque intelligentia paratur, mala esse qui potest? E. Teneo et istam differenti A. Illud est quod volo dicere: hoc quidquid est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
racionẽ uocauerim: A uide quã facile fiat dõ adiu¬
uante qđ homines difficillimũ putant. Nã ego fateor
tͥ quaestionẽ istã quae ut intelligo tminata ẽ. tã diu noᷤᷤ
retenturã putauerã: quã fortasse om̃a quae dicta sunt
ab ip̃so nrãe disputationis exordio Quare accipe iã ut
deinde racio conectat᷑. Nã credo te ñ ignorare. id qđ
scire dicimꝰ: nichil eẽ aliud quã racione habere ꝑceptum.
lta ẽ. A Qui ergo scit se uiuere: racione ñ carae. d son¬
sequens e̾. A uiuunt autẽ bestiae. &. sicut iã eminuit. ra¬
cionis exꝑtes sunt. D Manifestũ ẽ. A Ecce igit᷑ iã nosti
qđ te ignorare responderas. ñ ome qđ uiuit scire se uiue¬
re: quãquã om̃e qđ se uiuere sciat. uiuat necessario. P
Non mͥ ẽ iã dubiũ. Perge quo intenderas. Aliud enĩ eẽ ui¬
uere. aliud scire se uiuere. satis didici. A Quid ergo tibi

Expanded text:
rationem vocaverim? A. Vide quam facile fiat Deo adjurationem vocaverim? A. Vide quam facile fiat Deo adjuvante, quod homines difficillimum putant. Nam ego, fateor tibi, quaestionem istam, quae, ut intelligo, terminata est, tamdiu nos retenturam putaveram, quam fortasse omnia quae dicta sunt ab ipso nostrae disputationis exordio. Quare accipe jam, ut deinde ratio connectatur: nam credo non te ignorare, id quod scire dicimus, nihil esse aliud quam ratione habere perceptum. E. Ita est. A. Qui ergo scit se vivere, ratione non caret. E. Consequens est. A. Vivunt autem bestiae, et sicut jam emicuit, rationivit scire se vivere, quanquam omne quod se vivere sciat, vivat necessario 17. E. Non mihi est jam dubium; perge quo intenderas: aliud enim esse vivere, aliud scire se vivere, satis didici. A. Quid ergo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Fieri posse uideat᷑. ut bestia quę lib& ĩmanis ł feritate.
ł corpore. ł etiã sensu quolib& acerrima. pari uice sib i
homine̾ subiugare conet᷑. cũ corpꝰ eiꝰ seu uiseu clã multe
ĩ terimere ualeant . D Hullo mͦ istuc fieri posse conse¬
tio. ABene sane. S itẽ dic mͥ cũ manifestũ sit uirib.
ceteris que officiis corporis a plurimis bestis hominẽ fa-¬
cile suꝑari. quenã ressit qua homo excellit. ut ei nulla
bestiarũ ipse aũ multis ĩꝑare possit: an forte ipsa ẽ quȩ
ratio ł intelligentia dicisol&: D Non inuenio aliud.
quando quidẽ in animo ẽ id qđ beluis antecellimus.
Quȩ si exanimes essent. dicerem nos eo praestare quod
animũ habemꝰ. Nunc uero cũ & illa sint animalia. l
qđ eoꝵ animis non inest ut subdantur nob̾. in est
autẽ nr̃is. ut eis meliores simus: qmͣ neq nichil. neq
paruũ aliqͥd eẽ cuiuis appar&. quid aliud rectiꝰ quã

Expanded text:
fieri posse videatur. ut bestia quaelibet immanis vel feritate fieri posse videatur. ut bestia quaelibet immanis vel feritate vel corpore, vel etiam sensu quolibet acerrima, pari vice sibi hominem subjugare conetur, cum corpus ejus seu vi seu clam multae interimere valeant. E. Nullo modo istuc fieri posse consentio. A. Bene sane: sed item dic mihi, cum manifestum sit, viribus caeterisque officiis corporis a plurimis bestiis hominem facile superari, quaenam res sit qua homo excellit, ut nulla ei bestiarum, ipse autem multis imperare possit? an forte ipsa est quae ratio vel intelligentia dici solet? E. Non invenio aliud, quandoquidem in animo est id quo belluis antecellimus: quae si exanimes essent, dicerem nos eo praestare, quod animum habemus. Nunc vero cum et illa sint animalia, id quod eorum animis non inest ut subdantur nobis, inest autem nostris ut eis meliores simus, quoniam neque nihil, neque parvum aliquid esse cuivis apparet; quid aliud rectius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
hominib una lege sociatis. popłis constat que lex ut
dictũ ẽ tẽporalis est & dic mͥ utrũ certissimũ tibi
sit uiuerete : D hoc uͦ quid certius responde rim
uid illud. potesne dinoscere. aliud ẽẽ uiuere aliu.
se nosse uiuere : D Scio quidẽ ne mine̾ se nosse uiuere
nisi uiuentẽ: s utrũ omĩs uiuens nouerit se uiuere :
ignoro. AQuã uellẽ ut credis ita etiã scirespecora
carere ratione cito nr̃a disputatio ab ista questiono
transir&. S qm̃ nescire te dicis. longã sermocinati.¬
onẽ moues. Heq eñĩ talis res ẽ : qua preter missa ꝑ gere
in ea que intendimꝰ tanta conexione rationis quant᷑
opus eẽ sentio.sinimͣ. Hic itaq mͥ cũ saepe uide rimus
ab hominib domitas. id ẽ ñ corpus bestię tantũ. sed &
animã ita homini sub iugatã ut uoluntati eiꝰ sensu
quodã & consuetudine seruiat. utrũ tͥ nullo modo

Expanded text:
hominibus una lege sociatis, populus constat; quae lex, ut hominibus una lege sociatis, populus constat; quae lex, ut dictum est, temporalis est. Et dic mihi utrum certissimum sit tibi vivere te. E. Hoc vero quid certius responderim? A. Quid? illud potesne dignoscere, aliud esse vivere, aliud nosse se vivere? E. Scio quidem neminem se nosse vivere, nisi viventem; sed utrum omnis vivens noverit se vivere, ignoro. A. Quam vellem ut credis, ita etiam scires pecora carere ratione; cito nostra disputatio ab ista quaestione transiret: sed quoniam nescire te dicis, longam sermocinationem moves. Neque enim talis res est, qua praetermissa pergere in ea quae intendimus, tanta connexione rationis, quanta opus esse sentio, sinamur. Dic itaque mihi, cum saepe viderimus bestias ab hominibus domitas, id est, non corpus bestiae tantum, sed et animam ita homini subjugatam, ut voluntati ejus sensu quodam et consuetudine serviat; utrum tibi ullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
terna sibi homines deriuauerint. Nam si popłs i
quodã tẽpore: honores iuste dedit. quodã rursus iuste
ñ dedit. Haec uicissitudo tẽporalis ut e&̃. iusta. ex illa
aetͣnitate tracta ẽ: qua semꝑ iustũ ẽ grauẽ populũ ho¬
nores dare. leuẽ ñ dare. An tibi alit̾ uidet᷑: B Assen¬
tior. A ut igit᷑ breuit̾ aetͣnę legis notionẽ qua ĩpres¬
sa nobis ẽ quantũ ualeo uerbis explicẽ: ea ẽ qua iustũ
ẽ.ut om̃a sint ordinatissima. Tu si alit̾ existimas:
ꝓme . D Quid tͥ uera dicenti contͣdicã. ñ habeo. A Cũ gͣ
hec sit una lex. ex qua illę om̃s tẽporales ad homine
regendos uariant᷑ . num ideo ipsa uariari ullo modo
potest.: D Intelligo omĩno non posse: neq enĩulla ui.
ullus casus. ulla rerũ labes unꝗ efffcerit. ut iustũ ñ
sit omĩa eẽ ordinatissima. AAge nũc uide amus:¬
homo ipse quo modo in se ipso sit ordinatissimꝰ. Ulã e

Expanded text:
terna sibi homines derivarint: nam si populus ille terna sibi homines derivarint: nam si populus ille quodam tempore juste honores dedit, quodam rursus juste non dedit; haec vicissitudo temporalis ut justa esset, ex illa aeternitate tracta est, qua semper justum est gravem populum honores dare, levem non dare: an tibi aliter videtur? E. Assentior. A. Ut igitur breviter aeternae legis notionem, quae impressa nobis est, quantum valeo verbis explicem, ea est qua justum est ut omnia sint ordinatissima: tu si aliter existimas, prome. E. Quid tibi vera dicenti contradicam non habeo. A. Cum ergo haec sit una lex, ex qua illae omnes temporales ad homines regendos variantur, num ideo ipsa variari ullo modo potest? E. Intelligo omnino non posse: neque enim ulla vis, ullus casus, ulla rerum labes unquam effecerit ut justum non sit omnia esse ordinatissima. CAPUT homo ipse quomodo in seipso sit ordinatissimus: nam ex
Abbreviated transcription (Latin):
iltera. &. cũ ista scđa ita lata  sit. ut nullo mͦ ambae
in una ciuitate simul ẽẽ possĩt: nũ dicemꝰ aliquã eaꝵ
iniustã eẽ .&. ferri minime debuisse: T Hullo modo. A
Appellemꝰ ergo istã lege̾ si placa tẽporalẽ. Quae quãꝙ
iusta sit. cõmutari tam̃ ꝑ tẽpora iuste potest.T
Appellemꝰ. AQuid illa lex. quae sũma racio nominat᷑.
cui semꝑ obtẽperandũ ẽ. & ꝑ quã mali miserã. bot u
beatã uitã merent᷑. ꝑ quã deniq illa quã tẽporalem
uocandã diximꝰ. recte fert᷑ recteq mutat᷑ : potest ne
cuipiã intelligenti ñ in cõmutabilis acternaq uideri.
an potest alliquando in iustũ eẽ. ut mali miseri. boni
autẽ beati sint: aut ut modestus & grauis popłs ipse
ibi magistratus cre&. dissolutꝰ uero & nequã. ista li¬
centia careat: D Uideo hanc aetͣnã eẽ. atq in cõmuta¬
bilẽ legẽ. A Simul etiã te uidere arbitror in illa tẽ¬
porali nichil eẽ iustũ atq legitimũ. qđ ñ ex hac ae¬

Expanded text:
ltera; et cum ista secunda ita lata sit, ut nullo modo ambae in una civitate simul esse possint; num dicemus aliquam earum injustam esse, et ferri minime debuisse? E. Nullo modo. A. Appellemus ergo istam legem, si placet, temporalem, quae quanquam justa sit, commutari tamen per tempora juste potest. E. Appellemus. 15. A. Quid? illa lex quae summa ratio nominatur, cui semper obtemperandum est, et per quam mali miseram, boni beatam vitam merentur, per quam denique illa quam temporalem vocandam diximus, recte fertur, recteque mutatur, potestne cuipiam intelligenti non incommutabilis aeternaque videri? An potest aliquando injustum esse ut mali miseri, boni autem beati sint; aut ut modestus et gravis populus ipse sibi magistratus creet, dissolutus vero et nequam ista licentia careat? E. Video hanc aeternam esse atque incommutabilem legem. A. Simul etiam te videre arbitror in illa temporali nihil esse justum atque legitimum, quod non ex hac ae
Abbreviated transcription (Latin):
caelestia meliora. Dolor autẽ quẽ bestiae sentiunt ani¬
marũ etiã bestialiũ uĩ quandã in suo genere mirabilẽ
laudabilẽq cõmendat. Hoc ipso enĩ satis appar& : in regendis
animandisq suis corporib quã sint appetentes unitaties.
Quid ẽ enĩ aliud dolor nisi quidã sensus diuisionis ł corrupti¬
onis ĩpatieiis: Unde luce clarius appar&. quã sit illa anima
in sui corporis unuersitate auida untratis &. tenax. quae
nec libent̾ nec in different᷑. sed potius renitent᷑ &. reluctan¬
ter intendit̾ in eã passionẽ corporis sui. qua eius unitatẽ
atq integritatẽ labefactari moleste accipit. Ñ ergo ap

Expanded text:
coelestia meliora. Dolor autem quem bestiae sentiunt, anicoelestia meliora. Dolor autem quem bestiae sentiunt, animarum etiam bestialium vim quamdam in suo genere mirabilem laudabilemque commendat. Hoc ipso enim satis apparet in regendis animandisque suis corporibus, quam sint appetentes unitatis. Quid est enim aliud dolor, nisi quidam sensus divisionis vel corruptionis impatiens? Unde luce clarius apparet quam sit illa anima in sui corporis universitate avida unitatis et tenax, quae nec libenter, nec indifferenter, sed potius renitenter et reluctanter intenditur in eam passionem corporis sui, qua ejus unitatem atque integritatem labefactari moleste accipit. Non ergo ap
Abbreviated transcription (Latin):
ppessla sant. Non eñĩ frustra etiã infantes illoᷤs ꝗ cti dñsi ht̃¬
pos ecandus a herode ab herode quaereret̃. occisi sunt in
sed loquacissimi uentilatores &iã depetoꝵ dolorib &. la¬
boribꝰ solent minus cruditoꝵ fidẽ sollicitare. cũ dicunt:
uid etiã pecora ł meruer̾ mali. ut tanta patiantur
in cõmoda: ł sperant boni. quia tantis exercent᷑ in cõmo¬
dis : Sed haec dicunt ł sentiunt. quia iniquissime de reb
eastimant : qui cũ summũ bonũ qđ &. quantũ sit aspi¬
cere nequenͥnt. talia uolunt eẽ om̃a quale putant eẽ sũ¬
mu̾ bonũ Praet̾ enĩ sũma corpora quae cęlestia sunt.
minusq corruptioni subiacent: sũmũ bonũ cogitare ñ pos¬
sunt. Idõq in ordinatissime flagitant. ut nec mortem
ne: ullã corristionẽ patiant᷑ corpora bestiaꝵ. quasi ñ sint
mortalia cũ sint infima. aut idõ mala sint. quia sunt

Expanded text:
perpessi sunt? Non enim frustra etiam infantes illos, qui perpessi sunt? Non enim frustra etiam infantes illos, qui s necandus ab Herode quaereretur, occisi sunt , in sed loquacissimi ventilatores, etiam de pecorum doloribus et laboribus solent minus eruditorum sollicitare fidem, cum dicunt: Quid etiam pecora vel meruerunt mali, ut tanta patiantur incommoda, vel sperant boni, quia tantis exercentur incommodis? Sed haec dicunt vel sentiunt, quia iniquissime de rebus existimant, qui cum summum bonum quod et quantum sit aspicere nequeant, talia volunt esse omnia, quale putant esse summum bonum: praeter enim summa corpora quae coelestia sunt, minusque corruptioni subjacent, summum bonum cogitare non possunt; ideoque inordinatissime flagitant, ut nec mortem nec ullam corruptionem patiantur corpora bestiarum, quasi non sint mortalia, cum sint infima; aut ideo mala sint, quia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. Quid mali fecer᷑ ut ista paterent᷑: quasi possit eẽ in no¬
centiae meritũ. ante quã qͥsq nocere aliquid possit. Cũ autẽ
boni aliqͥd operat᷑ ds̃ in em̃datione maioꝵ. cũ paruuloꝵ suoꝵ
qͥ eis cari sunt dolorib ac mortib flagellant᷑: cur ista ñ fians
quando cũ transierint ꝓ ñ factis erunt in qͥb facta sunt
Propt̃ quos autẽ facta sunt aut meliores eruitt. si tẽporalib
in.cõmodis emĩdati rectius elegerint uiuere: aut excusationẽ
infuturi udicii suplicio ñ habebunt. si uitae huius angorib
ad aetͣnã uitã desideriũ conuertere noluer. Quis aute̾ nouit
ͥd paruulis. de quoꝵ cruciatib duricia maioꝵ contundit᷑. au
exercet᷑ fides. aut miscda ꝓbatur: Quis ergo nouit qͥd ipsis par¬
uulis in secreto uidicioꝵ suoꝵ. bon̾ae cõpensationis reserua. ds:
m̃ quanquã nichil recte fecerint: tamĩ nec pecsantes aliqͥd ista

Expanded text:
dicitur: quid mali fecerunt, ut ista paterentur? quasi possit esse innocentiae meritum, antequam quisque nocere aliquid possit! cum autem boni aliquid operatur deus in emendatione maiorum, cum paruulorum suorum, qui eis cari sunt, doloribus ac mortibus flagellantur, cur ista non fiant, quando, cum transierint, pro non factis erunt, in quibus facta sunt, propter quos autem facta sunt, aut meliores erunt, si temporalibus incommodis emendati rectius elegerint uiuere, aut excusationem in futuri iudicii supplicio non habebunt, si uitae huius angoribus ad aeternam uitam desiderium conuertere noluerint? quis autem nouit, quid paruulis, de quorum cruciatibus duritia maiorum contunditur aut exercetvulis in secreto judiciorum suorum bonae compensationis reservet Deus, qui quanquam nihil recte fecerint, tamen nec peccantes aliquid ista
Abbreviated transcription (Latin):
uolenti scire qđ rogas. Deinde nisi uelis ad sapientiã per¬
uenire : sermo tecũ de huiuscemodi reb nͣ est habendus.
Postremo amicus meus eẽ ñ poteris: nisi uelis ut bene sit
michi. lam uero de te tu ipse uideris: utrũ tibi uolun

Expanded text:
olenti scire quod rogas. Deinde nisi velis ad sapientiam pervenire, sermo tecum de hujusmodi rebus non est habendus. Postremo meus amicus esse non poteris, nisi velis ut bene sit mihi. Jam vero de te tu ipse videris, utrum tibi volun
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. & ñ sunt leuia qͥa plura. Quia uero cotidiana &
plurima. tuñda ẽ ruma multitudinis. &. si ñ magnitud¬
nis. Talia peccata dicimꝰ fr̃s cotidianis aelemosinis pos se
mundari. Sed facite aelemosinas: & nolite cessare. At ten¬
dite uitã ur̃am cotidianã ipsis peccatis scaturrientem.
nec sic ores quẽadmodũ ille phariseus. Sed tam̃ qͥd ibi dixit.
ieiuno bis in sabato. decimas do om̃iũ quaecunq possideo.¬

Expanded text:
ta sunt; et non sunt levia, quia plura. Quia vero quotidiana et ta sunt; et non sunt levia, quia plura. Quia vero quotidiana et plurima, timenda est ruina multitudinis, etsi non magnitudinis. Talia peccata dicimus, fratres, quotidianis eleemosynis posse mundari. Sed facite eleemosynas, et nolite cessare. Attendite vitam vestram quotidianam ipsis peccatis scaturientem, non superbe facias, nec sic ores quemadmodum ille Pharisaeus. Sed tamen quid ibi dixit? Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumq
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ homicida. Si ibas ad mathematicũ. &. ad ceteras pestes sacri¬
lagas. iã desine. Arbitraris haec nisi fieri desinant. cotidianis ae
lemosinis posse mundari: Illa dico cotidiana peccata: quae aut
ꝑ linguã facile cõmittunt᷑. ut ẽ uerbũ durũ. aut cũ labit᷑ aliqͥs
in risũ ĩ moderatũ. aut in huiusmodi nugas cotidianas. In ipsis
concessis. peccata sunt. cũ ipsa uxore si excedit᷑ concũbendi mod̾
ereandis liberis iã debitꝰ. iã peccatũ ẽ. Adhoc enĩ ducit᷑ uxo
Nam id etiã tabulae indicant. ubi scribit᷑ liberoꝵ ꝓcreandoꝵ
causa. Quando tu uti uxore ãplius quã necessitas ꝓcreandoꝵ
liberoꝵ cogit uolueris: iã peccatũ ẽ.&. ipsa talia peccata
cotidianae aelemosinae mundent. In ipsis alimͣtis quae ut
concessa sunt. si forte excedis modũ & accipis ãplius quã ne¬
cesse ẽ: peccas. Cotidiana sunt ista quae dico. sed tamͣ pecca¬

Expanded text:
esse homicida; si ibas ad mathematicum, vel ad caeteras pestes sacriesse homicida; si ibas ad mathematicum, vel ad caeteras pestes sacrilegas, jam desine. Arbitraberis haec, nisi fieri desinant, quotidianis posse eleemosynis mundari? Illa dico quotidiana peccata, quae aut per linguam facile committuntur, ut est verbum durum, aut cum labitur quis in risum immoderatum, aut in hujusmodi nugas quotidianas. In ipsis concessis peccata sunt. Cum ipsa uxore si exceditur concumbendi modus procreandis liberis debitus, jam peccatum est. Ad hoc etenim ducitur uxor: nam id etiam tabulae indicant, ubi scribitur, Liberorum procreandorum causa. Quando tu uti uxore amplius quam necessitas procreandorum liberorum cogit, volueris, jam peccatum est: et ipsa talia peccata quotidianae eleemosynae mundant. In ipsis alimentis, quae utique concessa sunt, si forte excedis modum, et amplius accipis quam necesse est, peccas. Quotidiana sunt ista quae dico: sed tamen pecca
Abbreviated transcription (Latin):
harenae: Si harenae ãplius in naui mittat᷑. mergit illã ut pe¬
reat. Quia minutae sunt guttae pluuiae. nonne flumina im¬
plent᷑ .a. domos deiciunt: Ergo ista nolite contẽnere. Sed di¬
pluri atis & qͦs potest. sine istis: Ne hoc diceres quae habere
nenio ñ potest Us misericors uidens nr̃a fragilitatẽ. posuit con¬
tra remedia. Quae sunt remedia: Elemosinarũ. ieiunioꝵ. ora¬
tionũ ipsa sunt tria. St autẽ uerũ dicas. in oratione. ꝑfectae
ĩpsendae sunt aclemosinae. Quae sunt ꝑfectae ȩlemosinae : Ut ex
Sou ne puteris fr ÷ qͥa facienda sunt cotidie adulteria. &. aelemosinĩ
condianis muridanda sunt. Ad illa scelera maiora ñ sufficiunt
cotidianae aelemosinae. ut emundent. Aliud ẽ ubi mutes uitã.
aliua e ubi toleres uitã. Illã uitã da: ut si mechus eras. noli cẽ
mechus. Si fornicator eras. noli fornicari. Si homicida. noli

Expanded text:
arenae: si arena amplius in navi mittatur, mergit illam ut pearenae: si arena amplius in navi mittatur, mergit illam ut pereat. Quam minutae sunt guttae pluviae; nonne flumina implent, et domos dejiciunt? Ergo ista nolite contemnere. Sed dicturi estis: Ecquis potest esse sine istis? Ne hoc dixeritis, quia vere nemo potest. Deus misericors videns nostram fragilitatem, posuit 128 econtra remedia. Quae sunt remedia? eleemosynarum, jejuniorum, orationum. Ipsa sunt tria; ut autem verum dicas in oratione, perfectae implendae sunt eleemosynae. Quae sunt perfectae eleemosynae? ut ex Sed ne putetis, fratres, quia facienda sint quotidie adulteria, et eleemosynis quotidianis mundanda. Ad ea scelera majora non sufficiunt quotidianae eleemosynae, ut ea mundent. Aliud est ubi mutes vitam, aliud ubi toleres vitam. Illa mutanda sunt, ut si moechus eras, jam non sis; si fornicator eras, noli fornicari; si homicida, noli
Abbreviated transcription (Latin):
ticis. ab aruspicib a sortilegis. ab augurib a sacris sacrilegiis ab-¬
stinete uos quantũ potestis a nugatoriis spectaculis. Si quae de-¬
lectationes scłi subrepunt in animo. exercete uos in miscđa. ex¬
ercete uos in elemosinis. in ieuiniis. in orationib his enĩ purgañ
cotidiana peccata. quae ñ possunt nisi subrspere in animã ꝓptͣ¬
fragilitatẽ humanã. Noli illa contẽpnere quia minora sunt.
d time quia plura sunt. Attendite fr̃s mei. minuta sunt: ñ
sunt magna. ñ ẽ bestia quasi leo. ut uno morsu gutt᷑ frangat.
Sed plerũq & bestiae minutae multae necant. Si ꝓiciat᷑ qͥsquã
in locũ pulicib plenũ: nũqͥd ñ morit᷑ ibi: Nĩ sunt quidẽ maiores.
sed infirma ẽ natura humana. quae etiã minutissimis bestiũꝰ
interimi potest. Sic & modica peccata antenditis quia modica
suntt cauete quia plura sunt. Quã minutissima sunt grana

Expanded text:
ticis, ab aruspicibus, a sortilegis, ab auguribus, a sacrilegiis; abticis, ab aruspicibus, a sortilegis, ab auguribus, a sacrilegiis; abstinete vos, quantum potestis, a nugatoriis spectaculis. Si quae delectationes saeculi subrepunt in animam; exercete vos in misericordia, exercete vos in eleemosynis, in jejuniis, in orationibus. His enim purgantur quotidiana peccata, quae non possunt nisi subrfragilitatem humanam. Nolite illa contemnere, quia minora sunt; sed timete quia plura sunt. Attendite, fratres mei, minuta sunt, non sunt magna. Non est bestia quasi leo, ut uno morsu guttur frangat, sed et plerumque et bestiae minutae multae necant. Si projiciatur quisque in loco pulicibus pleno, nunquid non moritur ibi? Non sunt quidem majores, sed infirma est natura humana, quae etiam a minutissimis bestiis interimi potest. Sic et modica peccata: attenditis quia modica sunt, sed cavete quia plura sunt. Quam minutissima sunt grana
Abbreviated transcription (Latin):
iub&. seruo tuo. ut & si tu ñ seruis dño tuo. seruiat tͥ. Sedh
totũ uide. ut ad admonitionẽ tuã ualcat. ñ ad ꝑnitiem tuã.
& enĩ seruus ille qͥ tibi seruit indigno digne. idest quod indigno tͥ
bene seruit & fidelit᷑ seruit. & pure tediligit: dõ deb&. ñ tͥ.
lustũ ẽ ergo .&. tu attendas. qͥa sub dño es: ad quẽ & ille atten¬
dit ut seruiat tͥ. Imple ergo qđ dictũ ẽ. Qđ tibi sieri non uis.
alii ne feceris. Sed ipsũ alii cũ dicis: utrũq attende & ꝓximũ
&. dm̃. Canta in psalterio decẽ chordaꝵ. Canta canticũ nouum
Concorda cũ sermone dĩ. Cũ ẽ tecũ in uia: concorda cũ aduer¬
sario tuo cito. ne cũ discordia uenias ante iudicẽ Si facis quod
audis: concordasti cũ eo. Si autẽ ñ facis. rixaris cũ eo.&. nondũ
testabilib corruptelis. a de testabilib in qͥsitionib a mathema¬

Expanded text:
jubet servo tuo, ut etsi tu non servis Domino tuo, serviat tibi. Sed hoc jubet servo tuo, ut etsi tu non servis Domino tuo, serviat tibi. Sed hoc totum vide ut ad admonitionem tuam valeat, non ad perniciem tuam. Etenim servus ille quod tibi servit indigno digne, id est, quod indigno tibi bene servit, et fideliter servit, et pure te diligit, Deo debet, non tibi. Justum est ergo, ut et tu attendas quia sub Domino es, ad quem et ille attendit, ut serviat tibi. Imple ergo quod dictum est, Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris . Sed ipsum alii cum dicis, utrumque attende et proximum et Deum. Canta in psalterio decem chordarum, canta canticum novum: concorda cum sermone Dei, cum est tecum in via. Concorda cum adversario tuo cito, ne cum discordia venias ante judicem. Si facis quod audis, concordasti cum eo: si autem non facis, rixaris cum eo, et nondumtestabilibus corruptelis et a detestabilibus inquisitionibus, a mathema
Abbreviated transcription (Latin):
chritudinẽ suã. Illã idõ ñ uultis uidere: quia aliud amatis. Nã
si aliud ꝰ amaretis. eã utiq uideretis. Quare illã uidetis. quando
illã exigitis: Quare laudas fidẽ. quando illã exigis de seruo tuio:
Quã pulchra res ẽ. fides. Sed tunc pulchra ẽ quando de seruo
exigit᷑: Tunc uidet᷑ quando ab altero expetitur. quando de te
exigit᷑ ñ uidet᷑. Aurũ uides: fidẽ ñ uides: Sicut luc& auri
ad oculos corporis. sic luc& fides ad oculos cordis. aperis ad illã
oculos cordis. quando uis ut exhibeat tͥ illã seruus tuus. Si tibi
exibuerit . laudas seruũ. &. p̃dicas eũ.&. dicis. Praeclarũ seruũ
habeo. fidelẽ seruũ habeo. magnũ seruũ habeo. Qđ laudas u
seruo. ñ exhibes dño. & eo sceleratius: qͥa uis ut meliorẽ tu ha¬
beas seruũ. quã te ds̃. lub& ds̃ seruo tuo. ut bonꝰ sit ergate.
Quomͦ iub&. uxori tuae. ut & si tu mechaberis ñ mechetur. sic

Expanded text:
chritudinem suam. Ideo non vultis illam videre, quia aliud amatis. Nam chritudinem suam. Ideo non vultis illam videre, quia aliud amatis. Nam si aliud non amaretis, eam utique videretis. Quare illam videtis, quando illam exigitis? Quare laudas fidem, quando illam exigis de servo tuo? Quam pulchra res fides! Sed tunc pulchra est, quando de servo exigitur; tunc videtur, quando ab altero expetitur: quando de te exigitur, non videtur. Aurum vides, fidem non vides. Sicut lucet aurum ad oculos corporis, sic lucet fides ad oculos cordis. Aperis ad illam oculos cordis, quando vis ut exhibeat illam tibi servus tuus. Si tibi illam exhibuerit, laudas servum, et praedicas eum, et dicis: Praeclarum servum habeo, magnum servum habeo, fidelem servum habeo. Quod laudas in servo, non exhibes Domino: et eo sceleratius, quia vis ut meliorem habeas tu servum, quam te Deus. Jubet Deus servo tuo, ut bonus sit erga te. Quomodo jubet uxori tuae, ut etsi tu moechaberis, non moechetur: sic
Abbreviated transcription (Latin):
pis domũ dĩ: Certe ñ facis alicui qđ pati ñ uis. Non ẽ ergo q
euadat : Tenet᷑ ille qͥ se teneri ñ pirtabat. Om̃a enĩ peccata ho¬
minũ aut ad corruptelã ꝑtinent flagitiorẽ. aut ad facinora
nocendi. Quia dõ nocere ñ potes in facinorib in flagitus eũ
offendis. in corruptelis eũ offendis. in te illi facis in iuriam
Facis enĩ iniuriã grãe ipsius dono ipsius. Seruũ si haberes. uelleᷤᷤ
ut seruira. tͥ seruus tuus. Serui tu meliori dño tuo. Seruũ
tuũ ñ tu fecisti.&. te & seruũ tuũ ille fecit. Uis ut seruiat
tͥ cũ qͦ factꝰ es. &. ñ uis seruire ei a qͦ factꝰ es : Ergo cũ uis it
seruiat tͥ. seruus tuus homo. &. tu ñ uis seruire dño tuo. facis
dõ qđ tu pati ñ uis. Ergo illud unũ pͣceptũ contin& duo. illa
duo contin&̃. decẽ. illa decẽ continent om̃a. Cantate ergo¬

Expanded text:
pis domum dei? certe non facis alicui quod pati non uis. non est ergo qua pis domum dei? certe non facis alicui quod pati non uis. non est ergo qua euadatur; tenetur ille qui se teneri non putabat. omnia enim peccata homnocendi. Quia Deo nocere non potes in facinoribus, in flagitiis eum offendis, in corruptelis eum ofacis enim iniuriam gratiae eius, dono ipsius. seruum si haberes, nelles ut seruiret tibi seruus tuus: serui tu meliori domino, deo tuo. seruum tuum non tu fecisti: et te et seruum tuum ille fecit. uis ut seruiat tibi cum quo factus es: et non uis seruire ei a quo factus es? ergo cum uis ut seruiat tibi seruus tuus homo et tu non uis seruire domino tuo, facis deo quod tu pati non uis. ergo illud unum praeceptum continet duo, illa duo continent decem, illa decem continent omnia. CX.
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ accessisti. attendis quia post uxorẽ tuã nichil fecisti qͥ
uxorẽ ñ habes. &. ñ attendis ꝑ libidines illicitas fornicationis
cuiꝰ imaginẽ uiolasti: Postremo ds̃ qͥ scit qͥd tͥ utile sit. qͥuere
sic gubernat seruos suos ad utilitatẽ illoꝵ ñ ad suã. Ni enim
indig&. seruis quasi aduutoriũ. sed tu indiges dni auxilio. Ip
ergo dñs qui scit qͥd tͥ utile sit. ipxorẽ concessit. nichil amplius.
hoc iussit. hoc p̃cepit: ne ꝑ illicitas uoluptates corruat tẽplum
eius qđ eẽ coepisti. Nũqͥd ego hoc dico: Apłm audite. Nesci¬
tis qͥa tẽplũ dĩ estis.&. sp̃s dĩ habitat in uobis. Noc dicit xp̃¬
nis. hoc dicit fidelib Mescitis qͥa tẽplũ dĩ estis.&. sp̃s dĩ habitat
in uobis: Siquis tẽplũ dĩ corruperit. illũ corrũp&. illũ dr.
Uidetis quomͦ minat᷑ : Nuis corrũpi domũ tuã. Quare corrũ¬

Expanded text:
uxorem accessisti, attendis quia post uxorem tuam nihil fecisti, quia uxorem accessisti, attendis quia post uxorem tuam nihil fecisti, quia uxorem non habes, et non attendis per libidines illicitas fornicationis cuius imaginem uiolasti P postremo deus, qui scit quid tibi utile sit, qui uere sic gubernat seruos suos ad utilitatem illorum, non ad suam — non enim indiget semis quasi adiutorio, sed tu indiges domini auxilio — ipse ergo dominus, qui scit quid tibi utile sit, uxorem concessit, nihil amplius. hoc iussit, hoc praecepit, ne per inlicitas uoluptates corruat templum eius, quod esse coepisti. numquid ego hoc dico? apostolus hoc dixit; ipsum audite: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? hoc dicit christianis, hoc dicit fidelibus: nescitis quia templum dei estis et spiritus dei habitat in uobis? si quis templum dei corruperit, corrumpit illum deus. uidetis quomodo minatur P non uis corrumpi domum tuam: quare corrum
Abbreviated transcription (Latin):
Et eiũ qđ tibi ñ uis fieri. alii ne feceris: ad duo p̾cepta ꝑtinet.
Quomͦi ꝑtin& ad duo p̃cepta si homini ñ feceris qđ pati ñ uis
ab homine : Ad proximi p̾ceptũ ꝑtin&. ad dilectionẽ proximi.
ad septẽ chordas. Si autẽ qđ ñ uis pati ab homine. ipsi dõ uis
facere. qd ẽ hoc ñ facis alteri qđ pati ñ uis: carior łͥ fact ẽ homo
quã ds̃. Ergo quomͦ facio inquit ipsi dõ : Corrũpis te ipsũ. & unde
iniuriã dõ facio quia corrũpo me ipsũ : Unde facit tͥ iniuriam.
q uoluerit forte lapidare tabulã tuã pictã. In qua tabula tua¬
iniago ẽ in domo tua inanit᷑ posita ad uanũ honorẽ tuũ. nec
sentiens. nec loquens. nec uidens: Siqͥs illã lapid&: nonne in te
it contumelia : Cũ uero imaginẽ dĩ qđ es tu corrũpis in te ꝑ
fornicationes & ꝑ diffluentias libidinis. attendis quia ad nulliꝰ

Expanded text:
 fieri tibi non vis, alii ne feceris, ad duo praecepta pertinet.  fieri tibi non vis, alii ne feceris, ad duo praecepta pertinet. Quomodo pertinet ad duo praecepta? Si homini non feceris quod pati non vis ab homine, ad proximi praeceptum pertinet, ad dilectionem ad septem chordas; si autem quod non uis pati ab homine ipsi deo uis facere, quid est hoc? non facis alteri quod pati non uis? carior tibi factus est homo quam deus? "ergo quomodo facio" inquit ,,deo ?" corrumpis te ipsum. "et unde iniuriam deo facio, quia corrumpo me ipsum?" unde tibi facit iniuriam qui uoluerit forte lapidare tabulam tuam pictam, in qua tabula imago tua est, in domo tua inaniter posita ad uanum honorem tuum nec sentiens nec loquens nec uidens? si quis illam lapidet, non in te it contumelia? cum uero imaginem dei, quod es tu, corrumpis in te per fornicationes et per diffluentias libidinis, attendis quia ad nullius
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ̃ enĩ ligam̃tũ. sed ornam̃tũ in ipsis decẽ chordis inuenimꝰ. Decẽ
enĩ pͣcepta ad duo illa referunt᷑. sicuti audiuimꝰ. ut diligamus
dm̃ & ꝓximũ . & duo illa ad unũ illud. Unũ ẽ autẽ. qđ tibi fieri
ñ uis. alio nẽ feceris. Ibi continent᷑ decẽ. ibi continentur duo.
Sed dicis. furtũ si faciã. id facio qđ pati nolo. Si occido. id facio
qđ ab altero pati nolo. Si parentib meis honorẽ ñ deferam.
quando uolo deferat᷑ mͥ a filiis meis: id facio qđ pati nolo:
Sisim mechus & aliqͥd tale moliar. id facio quod pati noll
Nã qͥ int̃roget᷑. dicit. Nolo ut uxor mea tale aliquid faciat.
Si concupisco uxorẽ ꝑximi mei. nolo ut qͥsquã concupiscat meã
id facio qđ pati nolo. Si concupisco rẽ ꝓximi mei. nolo ut au¬
ferat᷑ mea: id facio qđ pati nolo. Cũ uero ad meretricem
eo cui facio qđ pati nolo: Qđ grauius ẽ ipsi. dõ. Intelligat scitas ur̃a

Expanded text:
n enim ligamentum, sed ornamentum in ipsis decem chordis invenimus. Decem enim praecepta ad duo illa referuntur, sicuti audivimus, ut diligamus Deum et proximum: et duo illa ad unum illud. Unum est autem, Quod tibi fieri non vis, alii ne feceris . Ibi continentur decem, ibi contSed dices: Furtum si faciam, id facio quod pati nolo: si occidam, id facio quod ab altero pati nolo: si parentibus meis honorem non deferam, quando volo deferatur mihi a filiis meis, id facio quod pati nolo: si sim moechus et aliquid tale moliar, id facio quod pati nolo. Nam si quis interrogetur, dicit, Nolo ut uxor mea tale aliquid faciat; si concupisco uxorem proximi mei, nolo quisquam concupiscat meam; id facio quod pati nolo: si concupisco rem proximi mei, nolo ut auferatur mea; id facio quod pati nolo. Cum vero ad meretricem eo, cui facio quod pati nolo? Quod gravius est, ipsi Deo. Intelligat sanctitas vestra.
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ ius mittere post filiũ tuũ. qͥb cõm̃das actorib tuis cõm̃das
illius partẽ qͥ p̃cessit. &. xp̃o ñ cõm̃das ad quẽ p̃cessit: An idone¬
m̃daciũ ẽ. Auari sunt homines ł sic certe cogant᷑ confiteri qđ
nolunt. cũ crubescunt tacere qđ sunt. fundant. uomant in con¬
fessione. qđ portant. Pectꝰ p̃mitͥ crapula iniqͥtatis. Cuomat ea
confessio. sed ñ canino more redeat᷑ ad uomitũ. Estote xp̃ian
ualde parũ ẽ uocari xp̃ianꝰ. Quanta donastis histrionib. Quanta
donastis uenatorib Quanta turpib ꝑsonis. Donastis eis qui uos
occidunt. Per ipsa enĩ exibitiones uoluptatũ. intͣficiunt animas
ur̃as.&. in sanitis qͥs plus don&. Si insaniretis qͥs plus seru&: noi
essetis ferendi. Quis plus seru&. insanire auaritiae ẽ. Quis plus
don& insanire ꝓfusionis ẽ. Nec auarũ. nec ꝓfusũ uult᷑. Colloca¬

Expanded text:
et non vis mittere post filium tuum, quibus commendas? Actoribus tuis commendas et non vis mittere post filium tuum, quibus commendas? Actoribus tuis commendas illius partem qui praecessit, et Christo non commendas ad quem praecessit? An idonemendacium est: avari sunt homines. Vel sic certe cogantur confiteri quod nolunt, cum erubescunt tacere quod sunt: fundant, vomant in confessione quod portant. Pectus premitur crapula iniquitatis; evomat eam confessio: sed non canino more redeatur ad vomitum. Estote christiani. Valde parum est vocari christianos. Quanta donatis histrionibus? quanta donatis venatoribus? quanta turpibus personis? Donatis eis qui vos occidunt. Per ipsas enim exhibitiones voluptatum interficiunt animas vestras: et insanitis quis plus donet. Si insaniretis quis plus servet, non essetis ferendi. Quis plus servet insanire, avaritiae est: quis plus donet insanire, profusionis est. Nec avarum te Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
erat cũ suis fr̃ĩb diuisurꝰ: O fides mortua. Mortuus ẽ enĩ filiꝰ
tuus. Quicqͥd dicas: mortuo debes. qđ uiuo seruabas. Mortuus ẽ
filius meus. sed tam̃ partẽ filii mei seruo frĩb ipsius. Si credis
quia mortuus ẽ. si ꝓ illo xp̃s mortuus ñ ẽ. mortuus ẽ ipse. Si autẽ
ẽ inte fides: uiuit filius tuuis. Siuit ꝓrsus. ñ decessit. sed p̃cessit.
Qua fronte uenturꝰ es ad filiũ tuũ qͥ p̾cessit. cui p̃cedenti ñ mit
partẽ suã in caelũ : An ñ potest mitti in caelũ : Potest prorsꝰ.
Audi ipsũ diñ dicentẽ. Thesauritate uob̾ thesauros in caclo. Si ergo
ille thesaurꝰ melius ẽ custoditꝰ in caelo: nũqͥd tune ñ mittendusẽ
filio. quando si missus fuerit ñ peribit : Tenebit᷑ hic ubi potest
perire. ñ mittit᷑ illuc: ubi xp̃s ẽ custos. Certe ea quae hic tenec.

Expanded text:
erat cum suis fratribus divisurus? O fides mortua! Mortuus est enim filius erat cum suis fratribus divisurus? O fides mortua! Mortuus est enim filius tuus? Quidquid dicas, mortuo debes quod vivo servabas. Mortuus est filius meus, sed tamen partem filii mei servo fratribus ipsius. Sic credis quia mortuus est? Si pro illo Christus mortuus non est, mortuus est ipse: si autem est in te fides, vivit filius tuus. Vivit prorsus; non decessit, sed praecessit. Qua fronte venturus es ad filium tuum qui praecessit, cui praecedenti non mittis partem suam in coelum? An non potest mitti in coelum? Potest prorsus. Audi ipsum Dominum dicentem, Thesaurizate vobis thesauros in coelo . Si ergo ille thesaurus melius custoditur in coelo, numquid tunc non mittendus est filio, quando si missus fuerit, non peribit? Tenebitur hic ubi potest perire, non mittitur illuc ubi Christus est custos? Certe ea quae hic tenes,
Abbreviated transcription (Latin):
os tuos. Neq enĩ melius cõmittis filios tuos patrimonio
tuo: quã creatori tuo. & m̃tiunt᷑ qͥdẽ homines. Mala est
auaritia. Palliare se uolunt nomine pietatis &. de albare. ut qua¬
si ꝓpt̾ filios uideant seruare homines. qđ ꝓpt̾ auaritiã seruant.
Nã ut noueritis quia sic plerunq contingit: dicit᷑ de quoquam.
uare ñ facit aelemosinã : Quia seruat filiis suis. Contingit u
amittat unũ. Si ꝓptͣ filios seruabat. mittat post illũ partẽ
suã. Quare illã ten&. in saecło.&. illũ relinqͥt ab animo. Red¬
de illi qđ suũ ẽ. redde qđ illi seruabas. Mlortuus e in qͥt. sed
p̃cessit ad dm̃. Pars ipsa pauperib debet̾. illi debet᷑ ad quem
ꝑrexit. Xp̃o debet̾. Ad ipsũ enĩ ꝑrexit. Et ipse dixit. Qui uni
ex minimis istis fecit. mͥ fecit. &. qͥ rini ex minimis istis ñ fecit
mͥ ñ fecit. Sed qͥd dicis : Seruo fr̃ĩb ipsius. Si uiuer& ille. ñ

Expanded text:
os tuos. Neque enim melius committis filios tuos patrimonio os tuos. Neque enim melius committis filios tuos patrimonio tuo, quam Creatori tuo. Et mentiuntur quidem homines. Mala est avaritia: palliare se volunt nomine pietatis, et dealbare, ut quasi propter filios videantur servare homines, quod propter avaritiam servant. Nam ut noveritis quia sic plerumque contingit, dicitur de quoquam: Quare non facit eleemosynam? Quia servat filiis suis. Contingit ut amittat unum: si propter filios servabat, mittat post illum partem suam. Quare illam tenet in sacculo, et illum relinquit ab animo? Redde illi quod suum est, redde quod illi servabas. Mortuus est, inquit. Sed praecessit ad Deum, pars ipsius pauperibus debetur; illi debetur, ad quem perrexit; Christo debetur, ad ipsum enim perrexit: et ipse dixit, Qui uni ex minimis istis fecit, mihi fecit; et qui uni ex minimis istis non fecit, mihi non fecit . Sed quid dicis? Servo fratribus ipsius. Si viveret ille, non
Abbreviated transcription (Latin):
cere uultis ditiores. Sed in aelemosinis hab&̾. modus. Hic di¬
cit᷑ ia. Quousq facio: &. illic ñ dicit᷑ quantis diuitib ditior sũ:
ron attendunt᷑ aegestates innumerabiͥũ m̃dicoꝵ. Nĩ respicuuã
posteriores multitudines pauperũ. Sed paucitas p̃cedentium
diuitũ ante oculos ponit᷑. Cur in opere bono ñ attendit᷑ ille za¬
cheus. qͥ dimidiũ rerũ suarũ dedit pauperib Sed optare cogimᵒ.
ut attendat᷑ saltĩ ille pharisaeus. qͥ om̃iũ quae possidebat deci¬
mas dabat. Noli parcere thesauris caducis. thesauris uanis. Moli
sub imagine pietates: augere pecuniã. filiis meis seruo. Magna
excusatio. filiis meis seruo. Uideanꝰ. Seruat tͥ pat᷑ tuus. seruas
tu filus tuis. filui tui filiis suis. &. sic ꝑ om̃s. & nullus factut̾
p̃cepta dĩ: Quare ñ illi potius ĩpendis om̃a. qͥ te fecit ex nichilo:
Qui te fecit: ipse te pascit. Exhis quae fecit: ipse pascit & fili¬

Expanded text:
cere vultis ditiores. Sed in eleemosynis habetur modus. Hic dicere vultis ditiores. Sed in eleemosynis habetur modus. Hic dicitur, Jam usquequo facio? et illic non dicitur, Quantis divitibus ditior sum? Non attenduntur egestates innumerabilium mendicorum, non respiciuntur posteriores multitudines pauperum: sed paucitas praecedentium divitum ante oculos ponitur. Cur in opere bono non attenditur ille Zacchaeus, qui dimidium rerum suarum dedit pauperibus . Sed optare cogimur. ut attendatur saltem ille Pharisaeus, qui omnium quae possidebat decimas dabat. 20. Noli parcere thesauris caducis, thesauris vanis. Noli sub imagine pietatis augere pecuniam. Filiis meis servo: magna excusatio, Filiis meis servo. Videamus: servat tibi pater tuus, servas tu filiis tuis, filii tui filiis suis, et sic per omnes, et nullus facturus est praecepta Dei. Quare non illi potius impendis omnia, qui te fecit ex nihilo? Qui te fecit, ipse te pascit ex his quae fecit, ipse pascit et fili