comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ERHOS OIES SICUT
recolit carittais uñx: sol¬
lempniter legunt᷑ eucn¬
gelicȩ lestiones ad resur¬
rectionem dñi ꝑtinentes. Omnes enim
euangelistȩ quattuor: neq depassione
Neq deresurrestione eiꝰ tucere potuer
Nam quici multti fecit dñs iħs: Non om̃s
omnia scripserunt: sed alius ista: alius
illa: summa tam̃ concordia carittitis
Multti etiũ cõmemorat ioħs euangelista fac
euangelistȩ om̃s quat tuor in eo qđ simul
om̃s dicunt. et non pret̃mittunt : id .ẽ. uł
depassione uł deresurrestione xp̃i non
int̃se dixisse contrirria: ualde operosus
est labor Non nulli uero puttiuerunt eos.
int̃se esse contrirrios: cum ipsi essent contriu¬
rii anime suȩ Et idõ datt oꝑa. ẽ. ab eis
qui potuerunt adiuuante dño: ut oscende¬
rent᷑ inter se non esse contiarii. Sed sicut
dixi ut hoc uobis ostendam: et inpopulo
uelim ista tra atire: multitudo audientiũ
priꝰ obserlandi: iedoquã reuelet᷑ scien¬
tia uericatis. Sed scio fidem ur̃um: idest

Expanded text:
er hos dies, sicut recolit Charitas vestra, solemniter leguntur evangelicae lectiones ad resurrectionem Domini pertinentes. Omnes enim Evangelistae quatuor, neque de passione, neque de resurrectione ejus tacere potuerunt. Nam quia multa fecit Dominus Jesus, non omnes omnia conscripserunt: sed alius ista, alius illa; summa tamen concordia veritatis. Multa etiam commemorat Joannes evangelista factEvangelistae omnes quatuor, in eo quod simul omnes dicunt et non praetermittunt, id est, vel de passione, vel de resurrectione Christi, non inter se dixisse contraria, valde operosus est labor. Nonnulli enim putaverunt eos inter se esse contrarios, cum ipsi essent contrarii animae suae. Et ideo data est opera ab eis qui potuerunt, adjuvante Domino, ut ostenderentur inter se non esse contrarii. Sed, sicut dixi, si hoc vobis ostendam, et in populo velim ista tractare, multitudo audientium prius obruitur taedio, quam reveletur scientia veritatis Sed scio fidem vestram, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
sa pientia dĩ : cęlum tonat: ranȩ caceant
Qđ dixit ueritis: hoc . ẽ. uerum: Quiddix̃s
Inmalũ quidem esse genus humanũ cau¬
sa peccati: manifescum est Sed quicre¬
diderint in medicitorem: hoc. ẽ. qui cons¬
titutus. ẽ. medius homo: humanicatem
habens de himo. iusticiã desummo Et
i dõ medius hinc unũ et inde unũ Quia
si unum inde: ibiess& Siu numqn
hinc nobiscum iaceret: & medius noness&
Quiergo crediderit in medicitorẽ etfidelit̃
hacbene uixerit: Exit quidẽ decorpore
& erit in requie. Posteci uero recipiet corpꝰ.
Noncid tormentũ. sed cdornam̃tum et ui¬
u& cũ dõ inet̃num. Non. ẽ. quoeũ delec
cant etiã philosophi mundihuius: quoꝵ
ds̃ scipientiã tanquã uerum stulticiã

Expanded text:
sapientia Dei: coelum tonat: ranae taceant. Quod dixit veritas, hoc est verum. Quod dixit, in malo quidem esse genus humanum causa peccati, manifestum est. Sed qui crediderit in Mediatorem, qui constitutus est habens de imo, justitiam de summo; et ideo medius: hinc unum, et inde unum: quia si utrumque inde, ibi esset; si utrumque hinc, nobiscum jaceret, et medius non esset: qui ergo crediderit in Mediatorem, et fideliter ac bene vixerit, exiet quidem de corpore, et erit in requie; postea vero recipiet corpus non ad tormentum, sed ad ornamentum, et vivet cum Deo in aeternum. Non est quod eum delectcant etiam philosophi mundi hujus, quorum Deus sapientiam tanquam veram stultitiam
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Qm̃ dns̃ ex celsus terribilis. rex
magnꝰ suꝑ om̃s ccelos. et suꝑ omne
c̾rtm. ex uirgine maria nasci dig¬
acꝰ eot. Et cretitor ex creatura re¬
guli enraben carne indutꝰ. exuir¬
ginis palatu uisitare dignatꝰest
i. nlu. Omira circanos onnipo¬
ter Spatris. et in efstbilis pieccrio
d lesuo. Quis um quã possee sꝑare¬
ut ds̃ ex foemina nascereturis
Oinesti mabilis dilectio caritatis
ue ds̃ filiũ suũ ꝓ salute generis
humani pati ꝑ miserit᷑. Sicuc¬
scribit aipłs Gtiã ꝓprio filio suo
ñ peꝑcit ds̃. sed ꝓ nob̾ omnibus
gtididit illũ. Quis tantte pie¬
tatis diuitias ñ obs tupescat:
Quis aid teintã in effubilẽ carita¬
te ñ contremescat: Quisumꝗ
posset aestimare . ut portare tur
manib foemi neið portator orbis :
Panis angłorũ aleretur. uirtꝰccie¬
lorũ infirmaret᷑. potestas caeloꝵ
humilicretur. crecitor angłorum
in p̃sepe poneret᷑. et uita omnium

Expanded text:
nis, quoniam Dominus excelsus terribilis et rex nis, quoniam Dominus excelsus terribilis et rex magnus super omnes coelos , et super omnem terram. Ex virgine Maria nasci dignatus est, et Creator ex creatura regali trabea carne indutus ex virginis palatio visitare dignatus est mundum. O mira circa nos omnipotentis Patris et ineffabilis pietatis dilectio! Quis unquam posset sperut Deus ex femina nasceretur? O inaestimabilis dilectio charitatis! ut Deus Filium suum pro salute humani generis pati permiseritFilio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Quis tantae pietatis divitias non obstupescat? Quis ad tantam ineffabilem charitatem non contremiscat? Quis unquam posset aestimare, ut portaretur manibus feminae is portator orbis? panis angelorum aleretur, virtus coelorum infirmaretur, potestas coelorum humiliaretur, creator angelorum in
Abbreviated transcription (Latin):
Minor est laus tuci quã dignitas
tua meretur: In tendac caritas
urã dilectissimi. haec mat̾ xpĩ
altior est caelo. abisso est ꝓfundior
Auerito ergo uocat᷑ dnã ange lorum
tremor infernorũ et dña gentiũ
Ceipsa enĩ psalmo graphus inquid.
Spetie tua etpul chri tudinetua. ir¬
tende ꝓsꝑe ꝓcede et regna. Et iteru.
Rastitit regina adextristuis. inuesti¬
tudeciurato. Itemq. Audifilia ec
uide. et inclina ciurẽ tuã. quia coN
cupiuit rex głae spetiẽ tuã. ItacoN¬
in suo seclauderet in effabilic̃ utero.
factꝰ homo. Itac̾ cupiuit rex spetie᷑
eiꝰ. ut ex eti carnẽ assumeret qui adã
creciuercit Et item quid dignedicamꝰ
caut quid refferes: in laude tẽ gloriose
genetricis dei. Sile at nunc lingua
carnis et etide scã dĩ genetrix demul¬
ceatur organis. Paudant nunc tim¬
pana. sonent or guna. tinniant aures
amantiu .p. audite om̃s gentes mani¬
bus. iubilate deo in uoce exultatio¬

Expanded text:
minor est laus tua, quam dignitas minor est laus tua, quam dignitas tua meretur; intendat charitas vestra, dilectissimi, haec mater Christi altior est coelo: abysso est profundior. Merito ergo vocata est domina angelorum, tremor inferorum, et mater gentium. De ipsa enim Psalmographus inquit: Specie tua et pulchritudine tua, intende prospere, procede et regna . Et iterum: Astitit Regina a dextris Dei in vestitu deaurato . Item: Audi, filia, et vide, et inclina aurem cupivit rex gloriae speciem sanin suo se clauderet ineffabiliter utero, factus homo. Ita concupivit rex speciem ejus, ut ex ea carnem assumeret, qui Adam creaverat. Et item quid digne dicamus, aut quid referemus in laudem tam gloriosae genitricis Dei? Sileat nunc lingua carnis, ut eadem sancta Dei genitrix demulceatur organis, plaudant nunc tympana, sonent organa, tinniant aures amantium. Plaudite, omnes gentes, manibus, jubilate Deo in voce exsultatio
Abbreviated transcription (Latin):
gcuidemꝰ natale. nichil aliud quã
credendo concepit. Ofelixmaria.
et omi laude dignissima. quae talẽ
ac tantũ redem̾ptorẽ nob ꝓtulic.
O genetrix gloriosa. ofelicia oscula
lactantis labris impresso cũ inter
crebro. indicia uagientis in fanticie
reptantisq ut pote uerꝰ ex tefilius.
tibi mari alluderet. cũ ueru ecpo¬
tre dñs imꝑaret. Natꝰ est exte. qui fecic
te. Natus est exte. qui ex petrapop
sicienti aquã ꝓduxit. Natꝰ esc e¬
: te. qui mosi in igne flãme rubi appa¬
ruit. et ei legẽ insina dedit. Hatuo¬
est exte. qui uirgã a aron sinetiqua
germinare fecit. et ex eti fructꝰ ꝓdux̃.
Extenatus est. qui pedib suꝑriarẽ
ambulauic. et ex sepul chro ucleo sur¬
rexit. et incaelis uictor ascendit¬
N citꝰ est exte. in cuiꝰ uultũ desidera⁊ at
argei ꝓspicere. Exte natus
est qui in se credentib uitã tri¬
buit epiterna. Ofelix foemina.
laetubilis angłis ob tabilis sanctis.

Expanded text:
gaudemus natali, nihil aliud quam gaudemus natali, nihil aliud quam credendo concepit. O felix Maria et omni laude dignissima, quae talem ac tantum Redemptorem nobis protulit! O genitrix gloriosa! o felicia oscula lactantis labris impressa! cum inter crebra indicia vagientis infantiae reptantisque, ut pote verus ex te filius tibi matri alluderet, cum verus ex Patre Dominus imperaret. Natus ex te, qui fecit te. Natus ex te, qui ex petra populo sitienti aquam produxit. Natus est ex te, qui Moysi in igne flammae rubi apparuit, et ei legem in Sina dedit. Natus est, qui virgam Aaron sine aqua germinare fecit, et ex ea fructus produxit. Ex te natus est, qui pedibus super mare ambulavit, et ex sepulcro ut leo surrexit, et in coelos victor ascendit. Natus est ex te, in cujus vultum desiderant angeli prospicere. Ex te natus est, qui in se credentibus vitam tribuit sempiternam. O felix femina! laetabilis angelis, optabilis sanctis,
Abbreviated transcription (Latin):
qui uerus homo eruerus ds̃. et pro
nobis moreretur ut homo. et nosre¬
dimeret asclibers ret ue ds̃. Et quid
m.run est fr̃s b mĩ. sede uirgine na¬
tus est deus. quitanti facti poteN¬
tiam dubi tat. duhitare ñ potest
est frĩ. quia cli om̃ĩ potens est ꝓpter
qđ omicã potest. Quomodo ergo omi
potenserit. siomiã ñ poturit  sed
omia potest. Etquaratione omĩa po¬
terit. side uirgino ñ potuit ncisci.
Absit fr̃s ut credamur infidelitatiu¬
deorum. qui ꝓphetis ñ credunt uaiti¬
cincntib in carnationẽ xpĩ ꝑ uirgi¬
nem. uel ann umerem hereticis
seeẽ sapientiores deo. dũ blaphe¬
mant dõ fuisse indignũ ut de uirguie
nasceretur. Qm̃ haec scã di uirgo.
cuiꝰ natiuitatẽ sollẽpni caelebramꝰ
officio. cunctas hereses solainte¬
remit. quae gabrihelis archange¬
Li dictis credidic. ideo ꝑfecta sunt
omiã adnõ quae dicta sunt ei. Ips
in quã maria. ccelestid porta. cui

Expanded text:
qui verus homo et verus Deus et pro qui verus homo et verus Deus et pro nobis moreretur ut homo, et nos redimeret ac liberaret ut Deus. Et quid mirum est, fratres! si de virgine natus est Deus? Quis tanti facti potentiam dubitat? dubitare non potest, est fratres, quia Deus omnipotens est, propter quod omnia potest. Quomodo ergo omni potens erit, si omne non potuerit? sed omnia potest: et qua ratione omnia poterit, si de virgine non potuit nasci? Absit, fratres! ut concedamus infidelitati Judaeorum, qui prophetis non credunt vaticinantibus incarnationem Christi per virginem: ut annumeremur haereticis,se esse sapientiores Deo, dum blasphemant Deo fuisse indignum ut de virgine nasceretur. Quoniam haec sancta Dei Virgo, cujus nativitatem solemni celebramus officio, cunctas haereses sola interemit, quae Gabrielis archangeli dictis credidit; ideo perfecta sunt omnia a Domino quae dicta sunt ei. Ipsa, inquam, Maria coelestis porta, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
in specie columbae suꝑ xp̃m requieuis¬
se uiderit : nequaquam ausus est
generationẽ ipsam ex tempore xpĩ
non solum dicere uerum nec cogitare.
Proces tatur enĩ idem. Illũ in quid
oportet crescere : meautẽ minui. cui
non sum dignus ut soluam eiꝰ corrigiã
calciamenti. Quid estenim corrigia
Icalcia menti. nisi ligatura misterii.
in carnationis xp̃i ex uirgine in ma¬
culata: iohanes itaq soluere cor¬
rigiam calciamenci non ualet. quia
in carnationis xp̃i misteriũ nec ipse
inuestigare sufficit. qui hanc per
propheticie spm̃ agnouit. Quid er¬
go nos multo meriti inferiores aude¬
bimus in qui rere quod nec ipsi demo¬
nes angłi aeciã scĩ ñ dicã penetrare
sed actiam nullo modo ualent pulscre.
Colum hoc credamꝰ. quia uirgo ance
parcum uirgo in partu. uirgo post
partum ꝑpecua. sine corruptione car¬
nissine uirili lege. si ne hum ana con¬
suetudine. uirtus sps̃ scĩ filiũ conce¬
pie ecpeperit claustro uteri clauso.

Expanded text:
in specie columbae super Christum requievisse viderit, nequaquam ausus est generationem ipsam ex tempore Christi, non solum dicere, verum nec cogitare. Protestatur enim idem: Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui, cujus non sum dignus ut solvam ejus corrigiam calceamenti . Quid est enim corrigia calceamenti, nisi ligatura mysterii incarnationis Christi ex Virgine immaculata? Joannes itaque solvere corrigiam calceamenti non valet, quia incarnationis Christi mysterium, nec ipse investigare sufficit, 541 qui hanc per prophetiae spiritum agnovit. Quid ergo nos multo meriti inferiores audebimus inquirere, quod nec ipsi daemones, angeli etiam sancti, non dicam penetrare, sed etiam nullo modo valent pulsare? solum hoc credamus, quia virgo ante partum, virgo in partu, virgo post partum perpetua, sine corruptione carnis, sine virili lege, sine humana consuetudine, virtute Spiritus sancti filium concepit, et peperit clauso uteri claustro:
Abbreviated transcription (Latin):
indomũ hae lisabeth exulta uit in¬
fonis iN utero eius. Dñs ergo exer¬
cituũ. ic̃ demonis trabat gaudios uo
a ciem pro pellere tristitiaru: et
mundum in terrã ꝑ ditũ in excel¬
sis sauiinficandũ. Magnũ cutẽregẽ¬

Expanded text:
in domum Elisabeth, Exsultavit iin domum Elisabeth, Exsultavit in utero ejus . Dominus ergo exercituum jam demonstrabat gaudio suo aciem, propellere tristitiam et mundum in terra perditum in excelsis salvificandum. Magnum autem rege
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s ꝓpt̃ delicta nrã : et resurrexit
ꝓpt̃ iustificationẽ nram. Ouero hari¬
tas et uerti ae ternittis. O surma
dilectio : et summus amor. ut seruus
redimat᷑. filio ñ parcitur. Audent̃
dicã fr̃s quia felix et necessaria fuit
culpa primi hominis. quae ipsum
dnm̃ suũ habe meruit redẽptorem.
A Niguid inuidus in partidiso uirud
effudit loctale. sed agnus placidud
deueneno fecit medicinã. de terre
caclũ. de arbore crucẽ. defructu
uittm. de terreno caelestem.
Sic uendico ioseph afrĩb de inuidia
fecit głam: decaptiuo uendito.
principẽ uenditor ẽ ex ternorũ.
S ic defoemina palatiũ: demuliere
templis suũ. demaria cceleste adi¬
tum. Concincint fiunic laetantes
angłi: exultantes archangeli. che¬
rabiritque seraphin. throni et domi¬
nationes. princi patꝰ et potestates. uir¬
tutes caeloru. cũ gła adorent et di
dicitur exercituũ. osanna saluiifica.
uel saluum fac. Denique cũ beatissima
uirgo maria repleta spũ scõ ueniret

Expanded text:
icta nostra, et surrexit propter justificationem nostram . O vera charitas, et chara aeternitas! o summa dilectio et summus amor! ut servus redimatur, filio non parcitur. Audenter dicam, fratres! quia felix et necessaria fuit culpa primi hominis, quae ipsum Dominum suum habere meruit Redemptorem. Anguis invidus in paradiso virus effudit lethale; sic agnus placidus de veneno fecit medicinam, de terra coelum, de arbore crucem, de fructu vitam, de terreno coelestem. Sicut vendito Joseph a fratribus de invidia fecit gloriam, de captivo vendito principem venditorem externorum; sic de femina palatium, de muliere templum suum, de Maria coelestem aditum. Concinant nunc laetantes angeli, exsultantes archangeli, cherubin atque seraphin, throni atque dominationes, principatus et potestates, virtutes coelorum cum gloria adorent et dicdicitur exercituum; Osanna salvifica, vel salvum fac. Denique, cum beatissima virgo Maria repleta Spiritu sancto veniret
Abbreviated transcription (Latin):
uirgini retulit: ad ultimũ ipsa
responderit. Ecce inquiens an¬
cilla dnĩ. O quanta uirtus est hu¬
militas suꝑ quã dñs uenire dignat᷑
Suꝑquẽ inquid scriptura requies¬
cet dñs. nisi suꝑ humilẽ et quietũ
trem̃tẽ uerba suo: Hinc int̾cae¬
tertis bectititudines humilitas in se¬
ritur salua core testante. Beciti
ad ipsos H incpsalmista. Dñs hu¬
miles spũ. scluabit. N on humiles
dixit corpore : saluabit: sedhumi
inquiens. humiliamini sub potenti
manudi. ut nos exaltet intẽ poreiusi¬
tationis. Et ipse dñs dese discipulis.
Discite ame. quia mitis sũ et humilis
tis uir tute pollebat. dicente ipsa.
Respexit dñs humi litatẽ atcillae
suae. ecce enĩ ex hoc becitt̃ medi¬
cent om̃s generati ones Et ueresrs.
moritilib p̃buit. Uer ata¬

Expanded text:
Virgini retulit, ad ultimum ipsa Virgini retulit, ad ultimum ipsa responderit: Ecce, inquiens, ancilla Domini . O quanta virtus est humilitatis, super quem Dominus venire dignatur: Super quem, inquit Scriptura, requiescet Dominus, nisi super humilem et quietum et trementem verba sua . Hinc inter caeteras beatitudines humilitas inseritur, Salvatore testante: Beati pad ipsos . Hinc Psalmista: Dominus humiles spiritu salvabit . Non humiles, dixit, corpore salvabit, sed humiinquiens: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut nos exaltet in tempore visitationis . Et ipse Dominus de se discipulis: Discite a me quia mitis sum et humilis humilitatis virtute pollebat, dicente ipsa: Respexit Dominus humilitatem ancillae suae, ecce ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Et vere, fratres, mortalibus protulit. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem dĩ uolun tate̾ agimꝰ pos¬
sumꝰ innumero matris et uocabulo
licet ñ naturalit̾ uel propriae sicut
ipse deputtiri. Ipse namque uirginis
ter etsoror est. Nosergo nichil con¬
cugiscamꝰ t̾renũ : nichil transitori
dium promerore. et mundũ ꝓcarcere.
Mens que solidata in xp̃o ꝑ manot. nul¬
lũ in hoc scło quorit gͥcudiũ. Unde
salomon. Nullũ est in quidgau¬
dium. nisi in dño. Hinc dauid.
Gau dete iusti indnõ. Et item. Indnõ lau¬
dabitur anima mea. et anima mec¬
exultabit ind et anima
mea sicue n o si ne ciqua tibi
Ncm quo ie p̃sentib tentũ exul¬
tat qui aeterna ñ concupis¬
cit. qui cũ laudatur extollitur
cũ uituꝑatur magnis iracundiȩ
stimulis exagitatur. hanc exul¬
tationẽ electorũ habere on po¬
teric. In qua uero arce humili¬
tatis etidem beag uirgo ꝑstite¬
rit hinc li quido apparet. qđ nun¬
tius incarnationis xp̃i ubi iã cunc¬
to scłis inaudita. cidẽ matrisemꝑ

Expanded text:
si autem Dei voluntatem agimus, possi autem Dei voluntatem agimus, possumus in numero matris et vocabulo, licet non naturaliter vel proprie, sicut ipsa, deputari. Ipse namque Virginis or et mater est . Nos ergo nihil concupiscamus terrenum, nihil transitoriudium pro moerore, et mundum pro carcere. Mens quae solidata in Christo permanet, nullum in hoc saeculo quaerit gaudium, unde Salomon, Nullum est, inquit, gaudium nisi in Domino; hinc David: Gaudete, justi, in Domino . Et item: In Domino laudabitur anima mea, et anima meexsultabit in Domino . Et: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Nam quid de praesentibus tantum exsultat, qui aeterna non concupiscit, qui cum laudatur extollitur, cum vituperatur magnis iracundiae stimulis exagitatur, hanc exsultationem electorum habere non poterit. In qua vero arce humilitatis eadem beata Virgo perstiterit, hinc liquido apparet, quod nuntius Incarnationis Christi, ubi jam cuncta saeculis inaudita eidem matri sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
dñm : et exulta uit sps̃ is̃ indeo salu¬
tarimeo. Querendũ nob̵ est fr̃s:
quid sic dnm̃ magnificare. Neque
tura: cũ dicatur. Quiuiuit inaet̾¬
Magnus dñs nir̃. et magna uircꝰ eius
et sapientiae eius nioNest Numerꝰ
Sed duobus dicitur modis ds̃ magnisico¬
ri uel adorari ut ds̃ auc ad mirari
ut magnud. Magrificat᷑ enĩ ds e
nob cũ magnificatur in nobid. Sed
difilius est natꝰ. Singularit̃ scine ds̃
magnificatur inmaria: dũ iosc̃
uerbo concepit filiu. et sine dolore
peperit ec lacttiuit. regẽ et salua¬
tore om̃iũ scłoꝵ. Magnificat us
ergo dñs in maria: magnificetur
et in nob̾. si admiremꝰ. gratulemur
et grũs illi agtmꝰ. Laudemꝰ illum
adoremꝰ illis quinos detenebris et
umbre mortis uocauit ad lucẽ: ad
uitam̃ demorte. ad in corruptionem
de corruptione. ad patriã de exilio
ad gtudiũ deluctu. atque atꝰ cce¬
lestia de terrenis reuocauit. Imite¬
adcuelestia. Et nos si caelestibus
inhiamus: uoluntatẽ dĩ facimꝰ.

Expanded text:
num, et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo . Quaerendum nobis est, fratres! quid sit Dominum magnificare; neque tura. Cum dicatur. Qui vivit in aeteMagnus Dominus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus . Sed duobus dicitur modis Deus magnificari, vel adorari, ut Deus; aut admirari, ut magnus. Magnificatur enim Deus a nobis, cum magnificatur in nobis. Sed Dei Filius est natus. Singulariter sane Deus magnificatur in Maria, dum ipsa verbo concepit Filium, et sine dolore peperit, et lactavit regem et Salvatorem omnium saeculorum. Magnificatur ergo Dominus in Maria; magnificetur et in nobis, si admiremur, gratulemur, et gratias illi agamus. Laudemus illum, adoremus illum, qui de tenebris et umbra mortis vocavit ad fidem, ad vitam de morte, ad incorruptionem de corruptione, ad patriam de exsilio, ad gaudium de luctu, atque ad coelestia de terrenis revocavit. Imiteabatur ad coelestia; et nos si coelestibus inhiamus, voluntatem Dei facimus;
Abbreviated transcription (Latin):
re peperit medicinã. Felix inquã
mat̾ ꝑ quã nrĩ generis reparata
est uito. quae de ccielo dĩ suscepit
prolem. et mundo genuit li̾atorẽ
redẽptorẽ et apeccatis et morte
saluantẽ. Haec enĩ mirabiliatq
in effobili modo. et omniũ rerum
et suũ peperit creatorẽ. E lecta quip¬
pe est uirgo iNtegra. cui foecundi
siuis daretu. et fucta est fot¬
nda mat̾ inq. o uirginis integri¬
tos seruatur. di enĩ cogitemꝰ uirginẽ

Expanded text:
re peperit medicinam. Felix, inquam, re peperit medicinam. Felix, inquam, mater, per quam nostri generis reparata est vita: quae de coelo Dei suscepit prolem, et mundo genuit liberatorem, Redemptorem et a peccatis et morte salvantem. Haec enim mirabili atque ineffabili modo, et omnium rerum et suum peperit Creatorem. Electa quippe est, virgo integra, cui fecunditas matris daretur; et facta est fecunda mater, in qua virginis integritas servaretur. Si enim cog
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet regis dauid magni. hodie
est exorta. Acuera magna dignatio
esc ut in exortus dic tantae genetri¬
cis. laudes dnĩ ñsileat lingua car¬
nis. Uideaimꝰ ittq frs quae sit haec
uirgo ta̾ sca. ad quã sp̃s sẽs uenire
dignatꝰ est quetã spetiose quã deus
elegit sponsã. que tu easta ut uirgo
possit eẽ post partũ. Haec esedĩ
templum. fonsille signatꝰ. et porta
tutũ xp̃s egreditur ut sponsus de
thalamo. Exultauit utgigas ad
currendã uiam. a summo caelo egres¬
sio eius. Haecest in maculato co¬
itu. foecunda partu. uirgo casti¬
tate. Hlcec concepit uirgo. ñ ex
uiro. sed ex spũ scõ. Haec peperie
ñ indolore : sed ingaudio. Hceo Nu¬
triut : angłorũ et hominũ cibum.
Pelax certe et omĩ laude dignissi ma:
quae sine humano semine ceelestẽ
scło protulit panem. et mundo genu¬
it saluatorem. O quã becta mater
ista. quaesine c̃ tami natione ul¬
la c̃cepit munditia: et sine dolo¬

Expanded text:
videlicet regis magni David, hodie videlicet regis magni David, hodie est exorta. Revera magna dignatio est, ut in exortus die tantae genitricis, laudes Domini non sileat lingua carnis. Videamus itaque, fratres, quae sit haec virgo tam sancta ad quam Spiritus sanctus venire dignatus est. Quae tam speciosa, quam Deus elegit sponsam! quae tam casta, ut virgo possit esse post partum. Haec est Dei templum, fons ille signatus, et porta tutum Christus egreditur, ut sponsus de thalamo: Exsultavit ut gigas ad currendam viam, a summo coelo egressio ejus . Haec immaculata coitu, fecunda partu, virgo castitate: haec concepit virgo non ex viro, sed ex Spiritu sancto: haec peperit non in dolore, sed in gaudio: haec nutrivit angelorum et hominum cibum. Felix certe et omni laude dignissima, quae sine humano semine coelestem saeculo protulit panem, et mundo genuit Salvatorem. O quam beata mater ista, quae sine contaminatione ulla concepit munditiam, et sine dolo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ amisit. O quã gloriosa uirgo
maria. od ignissimus ipsius
inceme ratẽ exortus. ofeli x eius
clara ex ꝓienie dauid regis nata.
ꝑ seipsam salutẽ mundi cunctis
credentibus apparere fecit. O quã
boenedicta et uenerabilis uirgo sẽꝑ
maria dei genetrix. cuius est exortꝰ¬
hodie in tenebris tabescentibus lux
uera resulsit. Dignũ ittiq ualde dilex¬
tissimi cũ deuotione sũ maest et famu¬
lari ꝑ quã nobis uirginicaas in signia
pullularunt. Hec nos lateat qđ deei
scã natiuit ate lib̾legatur aquibus da.
ubi deseribitur meritũ genicoris at que
genetricis eius dẽ uirginis. et uocabulũ
utriusq heli uidelicet atque anna.
Qđ opusculum apoerifũ sicue aeciam
de transicu eius dẽ uirginis alterũ
habetur. Nerecipiat᷑ ab aeccła cercũ
pro incerto dubiu ꝓuero. placet pau¬
lis ꝑ gradũ sermonis nri figi. in laude
hodiernae natiuicatis ipsius. Hoc pro¬
fecto ab om̃i aeccła cecholica firmissi¬
mae tenetur. quia regali ex ꝓgeniȩ

Expanded text:
. O quam gloriosa virgo Maria! o dignissimus ipsius intemeratae exortus! o felix ejus clara ex progenie David regis nata, per se ipsam salutem mundi cunctis credentibus apparere fecit. O quam benedicta et venerabilis virgo semper Maria Dei genitrix, cujus hodie exortus in tenebris tabescentibus lux vera refulsit. Dignum itaque valde, dilectissimi, cum devotione summa ei etiam famulari, per quam nobis virginitatis insignia pullularunt. Nec nos lateat quod de ejus sancta nativitate liber legatur a quibusdam, ubi describitur meritum genitoris atque genitricis ejusdem virginis, et vocabulum utriusque Heli videlicet atque Anna. Quod opusculum apocryphum, sicut etiam de transitu ejusdem Virginis alterum habetur; ne recipiatur ab Ecclesia certum pro incerto, dubium pro vero. Placet paulisper gradum sermonis nostri figi in laude hodiernae nativitatis ipsius. Hoc profecto ab omni Ecclesia catholica firmissime tenetur, quia regali ex progenie,
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo cuius natiuitas gaudus cñ¬
Nunciauit in uniuerso mundo ex qͣ
est: quiex soluens culpae ueteris ma¬
ledictionem. dedic nobis boeue dic¬
tionẽ et confundend mortẽ
donauit nob̵ uitã sempit̾nã.
Felix inquã uirgo maria. quȩ

Expanded text:
virgo! cujus nativitas gaudium anvirgo! cujus nativitas gaudium annuntiavit in universo mundo, ex quest, qui exsolvens culpae veteris maledictionem dedit nobis benedictionem, et confundens mortem donavit nobis vitam sempiternam. Felix, i
Abbreviated transcription (Latin):
ODIERNAEDIEICELEBRI¬
tos dilectissimi ad mo¬
net. ut inlcuide semper
uirginis immorari de¬
beamus. Hodie enim
Nata est betita uirgo ꝑ petuc ex se¬
mine abrahae : dei genetrix maria.
UNde merito laetantur archangeli:
conlaudantq om̃s scĩ. om̃is aetiã mun¬
dus c̃gaudet. ut ꝑ ipsã redẽptus.
gitur ttĩ p̃celse ttimq gloriosce uir¬
ginis nati uitatẽ caelebrantes. eiꝰ
patrociniũ sedulo corde imploremꝰ.
cuiꝰ dñs respiciens cũ uera uirgini¬
tate uerã aetia humilitatẽ. aban¬
gelonun ciante salutata delegit
amatore uirginitatis. amicũ humi¬
litatis. saluatorẽ mundi : qui an te
principiũ in effabilit̃ ab ipsode opa¬
tre genitus est. Haec inquã spetio¬
sa. adnõ electa. sipio cordae scĩ tatis
con spexerit nos suum ex ortum caele
et spectandũ quia ñ abnuet quin
dignetur. Cuiusq natiuitatẽ sollẽp¬
ni cue lebramꝰ obsequio. eiꝰdẽ ꝑpetuȩ
uirginis uenia percaminũ obtine¬
bic int̾cessio. Oquã beata dĩ genetrix

Expanded text:
odiernae diei celebritas, dilectissimi, admonet ut in laude semper virginis Mariae immorari debeamus. Hodie enim nata est beata virgo perpetua ex semine Abrahae, Dei genitrix Maria. Unde merito laetantur archangeli, collaudantque omnes sancti. Omnis etiam mundus congaudet, ut per ipsam redemptus. Igitur tam praecelsae tamque gloriosae virginis nativitatem celebrantes, ejus patrocinium sedulo corde imploremus; cujus Dominus respiciens cum vera virginitate veram etiam humilitatem, ab angelo nuntiante salutare  F., saamatorem virginitatis, amicum humilitatis, Salvatorem mundi, qui ante principium ineffabiliter ab ipso Deo Patre genitus est. Haec, inquam, speciosa, a Domino electa, si pio corde sanctitatis conspexerit nos suum exortum celebraet sperandum, quia non abnuet, quin ativitatem solemni celebramus obsequio, ejusdem perpetuae virginis veniam peccaminum obtinebit intercessio. O quam beata Dei genitrix
Abbreviated transcription (Latin):
fecta gła dilectio purai. spes cer¬
ta securitas firma possibilitas
sana sanitus in corrupta : ec
quiquid de carnalibus placet.
displiceat. Sitque in nob tẽ pe¬
rantia et abstinentia cũ discreti¬
one : in suꝑ haec omĩã caritas fir¬
ma. quae tottĩ coNtinet legem.
Atque agentes gr̃es crecitori nr̃o.
in quantũ sufficimus: Natiuitt¬
tem hodiernam p̃ciosissime somꝑ
uirginis grnetricis dĩ mariae cum
gauelio ccie lebremꝰ. ut dũ Nos
eam supplici fre¬
queNitimus obsequio in terris.
ipse nos sedula p̃ce commenda¬
re dignetur in cuelis. Qđ presta¬
re dignetur quiex ea ds̃ et homo

Expanded text:
erfecta gloria, dilectio pura, spes cererfecta gloria, dilectio pura, spes certa, securitas firma, possibilitas sana, sanitas incorrupta, et quidquid de carnalibus placet, displiceat. Sitque in nobis temperantia et abstinentia cum discretione: insuper haec omnia charitas firma, quae totam continet legem: atque agentes gratias Creatori nostro, in quantum sufficimus, nativitatem hodiernam pretiosissimae semper virginis genitricis Dei Mariae cum gaudio celebremus, ut dum nos eam supplici frequentamus obsequio in terris, ipsa nos sedula prece commendare dignetur in coelis. Quod patrare dignetur, qui ex ea Deus et homo
Abbreviated transcription (Latin):
im ploremꝰ. Sed quid nob ꝓdest inter¬
pellare uocibus. nisi aetiẽ hamili¬
tatis eius exẽ pla
teneamus : Dep̃cemur er¬
gotantã reginã: ut ille qui
exea natꝰ est. qui mi rabili ter
creauithominẽ . mirabiliusq.
redemit: soluat nrõrũ uincu¬
la pec caminũ. et in illã regio¬
nẽ ꝑpetuae securitatis et pa¬
cis introducere dignetur. Cure¬
mus aetiã dilectissimifrs̃. ut qui
huius diei festiuitatẽ inc̾ eẽ cupi¬
mus: humilitatis pacientiae ues¬
tibus induti appare cimus. IuNc
autẽ erit uera patientia: si fueric
iusta. Et in eis est iusta pacientia:
quorũ mentis inuicta constantia.
nec doloribus nec uoluptttib coedit.
Non cuitẽ in iusticia gloriemur nr̃a :
nec in fortitu dine p̃sumamꝰ pro¬
pria. sed ineo dequo ait propheta.
Fortitu do mea ec laus meo dns. et
factꝰ est michi insalucem. Forti¬
tudo ergo et laudatio nr̃a. sit
dns. Sitque nob̾ ds̃ laus tota. ꝑ¬

Expanded text:
imploremus. Sed quid nobis prodest interimploremus. Sed quid nobis prodest interpellare vocibus, nisi etiam humilitatis ejus exempla teneamus? Deprecemur ergo tantam reginam, ut ille qui ex ea natus est, qui mirabiliter creavit hominem mirabiliusque redemit, solvat nostrorum vincula peccaminum, et in illam regionem perpetuae securitatis et pacis introducere dignetur. Curemus etiam et dilectissimi fratres, ut qui hujus diei festivitati interesse cupimus, humilitatis et patientiae vestibus induti appareamus. Tunc autem erit vera patientia, si fuerit justa. Et in eis est justa patientia, quorum mentis invicta constantia nec doloribus nec voluptatibus cedit. Non autem in justitia gloriemur nostra; nec in fortitudine praesumamus propria, sed in eo, de quo Propheta: Fortitudo, inquit, et laus mea Dominus, et factus est mihi in salutem . Fortitudo ergo et laudatio nostra sit Dominus, sitque nobis Deus laus tota, p
Abbreviated transcription (Latin):
para disi amoenicate scĩs gressib
in cedis feliciq palma in mar¬
cescibili cũ corona głae afiliotuo.
dñõ tuo nr̃o dnõ glorificaris. iunc¬
ta angelicis choris. et archangeli¬
cis sociata catheruis. in cubi culo re
ac margaritis ornatu. et monilib:
decorata ꝑ sistis. Tibi thronꝰ regiuꝰ
collocatur inaula aeterni regis.¬
tibi ipse rex regũ. et uerũ natrẽ
et decoram sponsc̃ spetialit̾ p̃om̃ib
diligens: imperiali amplexu sibi
associat. O quã gloriosa es sciera
uirgo maria. quae dnm̃ in cuelesti
regno am plesteris. Etnon in me¬
rito: quia ex te carne assũpsit
Nec mirũ ut tibi c̃geudeat deus
incculis : quẽ tu paruulũ natu.
totiend osculabaris in terris.
Has ergo tuas felicitates possid ins.
ponuertere ad nrãm ꝑpetuam
salurem. Inter haec igit᷑ srs. cum
toro merins affectu betitissime eiꝰ¬
dẽ uirginis mariae. nos intercessio¬
nibus eo mictrmꝰ om̃s ciꝰ patro cinia

Expanded text:
paradisi amoenitatem sanctis gressibus paradisi amoenitatem sanctis gressibus incedis, felicique palma immarcescibili cum corona gloriae a filio tuo, Domino tuo, nostro Domino clarificaris, juncta angelicis choris et angelicis sociata catervis in cubiculo Regac margaritis ornata, et monilibus decorata persistis. Tibi thronus regius collocatus est in aula aeterni Regis. Ipse Rex regum et veram matrem et decoram sponsam specialiter prae omnibus diligens imperiali amplexu sibi associat. O quam gloriosa est sacra virgo Maria, quae Dominum in coelesti regno amplecteris, et non immerito, quia ex te carnem assumpsit. Nec est mirum ut tibi congaudeat Deus in coelis. Quem tu parvulum natum toties osculabaris in terris. Has ergo tuas felicitates possidens convertere ad nostram perpetuam salutem. Inter haec igitur, fratres, cum toto mentis affectu beatissimae ejusdem virginis Mariae nos intercessionibus committamus, omnes ejus patrocinia
Abbreviated transcription (Latin):
cumq caelebrant suũ sollep̃ne natale
Di camus omnes. dicamꝰ ei deuotis cordib
clamantes. O uirgo uirginũ sancta
peregrinos clementia tua. Et cũ te
suꝑ acthereod exaltattĩ aspicis caelos:
preces nrãe humilitatis ne despicias:
sedaꝑiculis cunctis lib̾e nos semꝑ iurgo
boenedictti. Siualemus filioli tẽptemꝰ
ut possumꝰ eilaudẽ proferre dicentes.
Oquam in maculcta uirginittis. quȩ
omnes angłos in caelestia regna p̃cellic
et uirgineos glorificat choroð. Oquem
pedeð. que xpm̃ meruerunt sustinere
O quã felicia uberci: quae auctorem
et redẽp̃torem munidi lactauerũ
Oiresfabilis uirgo : portaibatur ate
qui fecit te
Contine batur in
gremio tuo : qui regebat un¬
uer sum mundu. Sus tenȩaba¬
tur ate gub nator orbis. Ideo
ex ultans ꝑ albentia luia con¬
fessorũ: rosasq uernantes mar¬
tirũ. tu quoque regnas in illo be¬
atorũ felicissimo regno. quo se que¬
ris agnũ. quocumq hierit. Inter

Expanded text:
cunque celebrant suum solemne natale. cunque celebrant suum solemne natale. Dicamus omnes, dicamus eia devotis cordibus clamantes: o Virgo virginum! sancta peregrinos clementia tua. Et cum te super aethereos exaltatam aspicis coelos, preces nostrae humilitatis ne despicias; sed a periculis cunctis libera nos semper, Virgo benedicta. Si valemus, filioli, tentemus, prout possumus, ei laudem proferre dicentes: o quam immaculata virginitas, quae omnes angelos in coelestia regna praecellit, et virgineos glorificat choros! o quampedes, qui Christum meruerunt sustinere! o quam felicia ubera, quae auctorem et Redemptorem mundi lactaverunt! o ineffabilis Virgo! portabatur a te, qui te fecit: continebatur in gremio tuo, qui regebat universum mundum: sustinebatur a te gubernator orbis. Ideo exsultans per albentia lilia confessorum, rosasque vernantes martyrum, tu quoque regnas in illo beatorum felicissimo regno, quia sequeris agnum, quocunque ierit. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
nicatẽ genetricis obrinuit: et uirgi¬
nalẽ pudiciciã ñ amisit. Ex ipsa
mundͥi tenebras pepulic. et ful¬
qore sideinos inlustrauic.
deo srr̃ hem̃i glorios̃ uirginem
upplices ex oiemus : ut nos meritis
sc̃oruĩ impare:. culpas nr̃as orando
excuset.
Ad mic tat nr̃as p̃ces.
intra secrariũ exauditio¬
nis et reportet gram̃ recontilie¬
tionis. Sitꝑ et̃ excusabile quod
deliquimus. Accipiac quod offeri¬
mus: impetret quodrogamꝰ. ex cusec
quodtimemus: Audeo dicerȩ fratres
quia nullũ tũ sc̃orũ potentẽ meritis
in uenimus. ad plecandã irã aet̾ni
uidicis. quã eci quae meruit fieri mac̃
eiusdem redẽptoris et iudicis Succur¬
rat ergo miseris. iuuet pusilla nimed.
refouetit flebiles. oretꝓpopulo. inter¬
choro. et exoret ꝓsexu deuoto femineo.
Hocbetita suꝑ uirgines uirgo. hoc posca¬
mus. hoc iugit̾ flagitemud. Senticntq
om̃s suũ salu tiferum iuuamer: qui¬

Expanded text:
nitatem genitricis obtinuit, et virginitatem genitricis obtinuit, et virginalem pudicitiam non amisit: ex ipsa mundi tenebras pepulit, et fulgore fidei nos perlustravit. Ideo, fratres, gloriosam Virginem supplices exoramus, ut nos meritis sanctorum impares culpas nostras orando excuset, admittat nostras preces intra sacrarium exauditionis, et reportet gratiam reconciliationis. Sit per eam excusabile quod deliquimus, accipiat quod offerimus, impetret quod rogamus, excuset quod timemus. Audeo dicere, fratres, quia nullum sanctorum tam potentem meritis invenimus ad placandam iram aeterni judicis, quam eam quae meruit fieri mater ejusdem Redemptoris et judicis. Succurrat ergo miseris, juvet pusillanimes, refoveat 543 flebiles, oret pro populo, interchoro et exoret pro sexu devoto femineo haec beata super virgines virgo. Hoc poscamus, hoc jugiter flagitemus; sentiantque omnes suum salutiferum juvamen, qui
Abbreviated transcription (Latin):
inquã haec est uirgo becita que
beattĩ se dici abomnib generatio¬
nibus manifestat eo quod eius
humilitatẽ respexerit ds̃. Age
betitissima dei genetrix. dic utre¬
sonet uox tua toto terrarũ orbe.
nat. Dic ergo. fecit michi dñs mag¬
na : quia potens est. Quaetibi
magnafecit iste: Quale est nom̃
euis Potend est: et scm̃ nom̃ eiꝰ.
ue ergo in tefecit magna: Creacor
uniuersi orbis exte que eras creci¬
tara eius exte nasci dignatꝰ est.
Nuc ergo uirgo gloriosa audiat᷑¬
uox tua in ex celsis. Cũ eem̃ hu¬
milis puellã. placui regi qui sub¬
limis est suꝑ ostra. Et̾cũ eem̃de¬
sponscta uiro iudaeo: placuidõ.
⁊ placui. ut ꝑ me¬
ꝑ me mundum
O dilectissimi.
quas laudes huic beassimae uirgi¬
nrã referre potest : ꝑquã recuꝑatũ
est genus humanum. ꝑ quã aditum
in uenimꝰ regni caclestis. Ipsa est
quae sine humano semine caelestem
protulit panẽ scło. Ipsa est que dig¬

Expanded text:
inquam, haec est Virgo beata, quae inquam, haec est Virgo beata, quae beatam se ab omnibus generationibus manifestat, eo quod ejus humilitatem respexerit Deus. Age, beatissima Dei genitrix; dic, ut resonet vox tua toto terrarum orbe: nat. Dic ergo: Fecit mihi Dominus magna, quia potens est . Quae tamen magna fecit iste? quale est nomen ejus? Potens est et sanctum nomen ejus. Quae ergo in te fecit magna Creator universi orbis? Ex te, quae eras creatura ejus, nasci dignatur. Dic ergo, gloriosa, audiatur vox in excelsis: cum essem humilis puella, placui regi, qui sublimis est super astra; et cum essem desponsata viro Judaeo, placui Deo. Ideo placui, ut per me mundum O dilectissimi! quas laudes huic beatae Virginostra referre potest? per quam recuperatum est genus humanum; per quam aditum invenimus regni coelestis. Ipsa est quae sine humano semine coelestem protulit panem saeculo, ipsa est quae dig
Abbreviated transcription (Latin):
uauit: mundũ purificauit. pa¬
ra disũ aꝑuit. ec scorũ ani¬
mað. ab inferis lib̾auit.
Becitaue re humilitas quae
porta para disi efficitur. scala
caeli constitu itur. Facta
est maria scala e a elestis. Scala
inquã cceli constituitur ꝑquã
dĩ descendit ad terrad ẜacta
est maria palmo uirginũ. gła
uducrũ. exultatio coniuigũ
uictoria xpĩ anorũ. gaudium
angłorũ requies animarum
ac taest maria ianua caelorũ.
sublimatio apłorũ. laus martirũ
iubilatio confessorũ. continentia
factaest maria salus mouĩ. mors
criminũ. uita uirtutũ. uirus
pugnantiũ. palma uictorum.
acta est maria ex cel sa suꝑside¬
ra sarictior suꝑ mũs foeminas:
cuius uita inuita. cunctos
inlustrat aercłas. Loriguentes
sanat. ꝑ dicod inscaurait. spemq.
desperatis in spirat. Haec est ma¬
ter xep̃i . quae pacificas mentes
in lustrat. l etu in ꝓficientibus:
fructuoso in ocenitentibus glo¬
riosa in ꝑseuerantibus. iuctia
t onselintibus H laecest

Expanded text:
it, mundum purificavit, paradisum aperuit, et sanctorum animas ab inferis liberavit. Beata vere humilitas, quae porta paradisi effici, scala coeli constituitur: Facta est Maria scala coelestis. Scala, inquam, coeli constituitur, per quam Deus descendit ad terras. Facta est Maria palma virginum, gloria viduarum, exsultatio conjugum, victoria Christianorum, gaudium angelorum . . . animarum. Facta est Maria janua coelorum, sublimatio apostolorum, laus martyrum, jubilatio confessorum, continentia cta est salus morum, mors criminum, vita virtutum, virtus pugnantium, palma victorum. Facta est Maria excelsa super sidera. sancta super omnes feminas, cujus vita inclyta cunctas illustrat ecclesias, languentes sanat, perditos instaurat, spemque desperatis inspirat. Haec est mater Christi, quae pacificas mentes illustrat; laeta in proficientibus, fructuosa in poenitentibus, gloriosa in perseverantibus, victoriosa in transeuntibus. Haec est,
Abbreviated transcription (Latin):
neresseest: ut sic bene agentib ꝑhumilitatẽ sint socii.
quatinꝰ cõtra delinquentiũ uicia ꝑ zelũ uistitiȩ sint
rigidi : ut & bonis in nullo sepreferant. & cũ prauoꝵ
culpa exigit. potestatẽ ꝓtinꝰ sui prioratꝰ agnoscant.
Neenĩ presidentis animꝰ ad elationẽ potestatis suȩ
delectatione rapiat᷑: recte ꝑquendã sipientem dr̃:¬

Expanded text:
necesse est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, necesse est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem d
Abbreviated transcription (Latin):
condite intrare ꝑ angustam pertã : honore se in in¬
cẽ p̃ueniendo cestarent: Uerũ qualib& excausa cõ¬
tenderent. nos potius ñ carnales ad hue discipuli
quid gesserint. so spiritalis magister quid iuserit iuideamus
Dixit autẽ eis. Reges gentiũ dominantur eoꝵ &qui pots¬
tatem habent suꝑ eos benefici uocantur: Vos autem
nonsic: Sa qui maior est in uobis : fiat sicut iunior
Et qui p̃cessor est : sicut minis trator E XII¬
er TANTIBUS depnoritu discipulis pius
magister eos noninitȩ contentioniar guit
s& formam quã sequantur humi litatis modesta ratione
describit. Inqua tamẽ forma obtinenda. maioresa
prȩcessores. id est doctores a eccłȩ non minima discretione
opꝰ habent : Ieuidelic& regũ gentiũ instar dñari
sub iectis. seq gaudeant suꝑ uacuis laudib at colli:
sed ad exẽplũ regis ȩt̃ni. quasi iuniores eis qͥbus re¬
gendis p̃sunt efficiant᷑ ac ministri &x Iuia nimirum

Expanded text:
rare per angustam portam , honore se invirare per angustam portam , honore se invicem praeveniendo certarint . Verum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis Magister quid jusserit, videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent super eos, benefici vocantur. Vos autem non sic; sed qui major est in vobis fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discipulis, pius Magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis modesta ratione describit. In qua tamen forma obtinenda majores et praecessores, id est doctores Ecclesiae, non minima discretione opus habent, ne, videlicet, regum gentium instar, dominari subjectis, seque ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi juniores eis quibus regendis praesunt efficiantur ac ministri. Quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
facta est contentio interdiscipulos iħu quis
Sicut boniseẽ morissol& inscrpturis seꝑ ecẽpla pa¬
trum precedentium quibus ad meliora profitiant.
quib agnta desius actibus humiliter in qu rere
sic e contrariore probi siquid forte in electis repre¬
hensibile repperiunt. quasi suas exeo nequitias ob¬
tecturi. aut pro iusto defensuri : libentossime so¬
lent amplesti Idõq. multo ardentius legunt
qđ facta est contentio interdiscipulos xp̃i. quiseoꝵ
uideretur ẽẽ maior. q̃uã quod multtudinis cre¬
dentium erit corunũ & anima una ł X¬
NIto recolunt tenatius qđ facta est dis¬
sensio interbarnalm ꝙ paulum. ita ut
discederent ab inuucem: quã qđ idem paulus ait¬
Quasi nobis infirmitas scõt imitanda ꝓponatur.
enon illud potius quia conualuerunt de in firmitate
fortes facesunt in bello: hoc maxine in loco : ubi & ipsa
c̃ tentionis eoꝵ causa ẽ. nob incognita E .XI.
Neq mcredibileest: qr uixta hoc qđ alibi p̃cpit᷑

Expanded text:
facta est contentio inter discipulos Jesu, quis Sicut bonis esse moris solet, in Scripturis semper exempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos Christi quis eorum videretur esse major, quam quod multitudinis credentium erat cor unum, et anima una . Multo recolunt tenacius quod facta est dissensio inter Barnabam et Paulum, ita ut discederent ab invicem , quam  Supple quasi nobis infirmitas sanctorum imitanda proponatur, et non illud potius, quia convaluerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello, hoc maxime in loco, ubi et ipsa contentionis eorum causa est nobis incognita. Neque enim incredibile est qui
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc cuitẽ fidem non terrena sa¬
pientia repperit. Nec opinio
humana ꝑsuasit : sed ipse unige
nitus docuit: Ipse sp̃s sc̃s instĩtuit:
dequo nichil ẽ aliter. quain de
patre et filio sentiendũ. Quia
licet non sit pat̃. non sit filius.
nontamenẽ. apatre filio que
diuisus Et sicut propriã habet.
intrinitate ꝑsonam: itti uncam
habet inpatris et filii dĩtaite
substantiã. Om̃ia implentem.
om̃ia continentẽ : et cũ patre
et filio uniuersa modenintẽ:

Expanded text:
Hanc autem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderantem
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ quẽ non meminenit reum: non poterit
tenere dampnatũ: quia culpã non faicit
poena sed cciusa. Qucisi solitũ cibũ ꝑditũ
inmundi origine hominẽ deuoraiuit: sed
magnã es se cibupsius dignittitẽ p̃focata
cognouit. atq idõ diuinꝰ sermo cõmemorait
Et p̃cepit dñs pisci: & euomuit ionã in aridã
Precepit ergo bestiȩ: p̃cepit morti semꝑesu¬
rienti. p̃cepit abyssis & inferno: ut mun¬
do restituant saluatorem: Euomuit aut̃
hoc debemꝰ accipere : qđ ex imis uiscerib

Expanded text:
tamen quem non invenerat reum, non poterat tenere damnatum; quia culpam non facit poena, sed causa. Quasi solitum cibum perditum in origine mundi hominem devoravit: sed magnam esse sibi ipsius dignitatem praefocata cognovit. Atque ideo divinus sermo commemorat, et praecepit pisci, et evomuit Jonam in aridam: Praecepit ergo bestiae, praecepit morti semper esurienti, praecepit abyssis et inferno, ut mundo restituat Salvatorem. Evomuit autem, hoc debemus accipere, quod ex imis viscerib
Abbreviated transcription (Latin):
subcelo iacebat. didicit maiestatẽ
Parua enim dico Siclum̃ xp̃iqui
in sole posuit tabnaculũ suũ.
uniuersas gentes collegit: & cons
dit ut ftmulus. Cumlatus xp̃i
lanceti ꝑ forct᷑. abhorci sexiti usq
innonã: solis clarutis iugulat᷑.
Iug& celum austorem. ꝑdidit
oculũ dies: & orbatꝰ fibula cęli.
uelud nox factus.ẽ. dies. Et su¬
bito adueniens nox: exceccuuit
quia in eiꝰ resurrestione nox decla¬
n uit ut dies. sicut scriptũ est.
quii tenebre nonobscunrbunt᷑ ate.
& nox sicut dies illuminabit᷑ Pec¬
caret enĩ creciturir. si non lugerte
crecitorẽ : uł si dies suã non conscin¬
deret uestem Iudea iure cidmise¬
rat sacrilegium: si non incriminesuo
sexta horci palparet: & solis cecitas
testimoniũ ꝑhiber&: Ante cedit
dñm ad inferos dies: noxẽt̃na qđ
ignorcibat didicit. Dies. Noctem
quã nesciebat ex pauit: Dicente dđ.
In sole posuit tabnaculũ suũ Bene
ostendit tabnaculum suum xp̃s. cru¬

Expanded text:
sub coelo jacebat, didicit majestatem sub coelo jacebat, didicit majestatem parva enim dico, sic lumen Christi qui in sole posuit tabernaculum suum, universas gentes collegit, et consdit ut famulus. Cum latus Christi lancea perforatur, ab hora sexta usque ad nonam solis claritas jugulatur. Luget coelum auctorem, perdidit oculum dies, et orbatus fibula coeli, velut nox facta est dies, et subito adveniens nox excaecat claquia in ejus resurrectione nox declaravit ut dies, sicut scriptum est: Quia tenebrae non obscurabuntur a te, et nox sicut dies illuminabitur . Peccaret creatura si non lugeret Creatorem; vel dies, si suam non conscinderet vestem. Judaea jure admiserat sacrilegium, si non crimine suo sexta hora palpitaret, et solis caecitas testimonium perhiberet. Antecedit Dominum ad inferos dies, nox aeterna quod ignorabat, didicit, Dies noctem quam nesciebat expavit, dicente David: In sole posuit tabernaculum suum . Bene ostendit tabernaculum suum Christus, cru