comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiris fidelibꝰ. qͦsi lignis leuigatis ad unando c̃strait
Quã ꝑfecte consũmatã ingredit᷑: cũ hanc indie ri¬
dicii. psentia sue uisioĩs ęt̾nus habitator illustrat
s cũ archa ȩdificat᷑ iniqͥ luxuriant᷑. cũ uͦ intatut̃
int̾eunt: qͥa qͥ scĩs hiccertantibꝰ insultant. esilic
coronatis ȩt̾na dãpnatione plectent᷑. ce. lxii.¬
Tunc duo ert̃ in agro: unꝰ assumet᷑ & unꝰ reim
qͤtur. łc̃ inqͥt er̃t duo in agro. Qndor Tempore mle¬
licet consũmationis atq iudicũ duo magro part̾
inuenient᷑ eundẽ habentes laborẽ. & qͦsi parẽ se¬
uict᷑. m̃tem: s fructus laboris ñ ȩquȩ recipientes. Sigut̾.¬
agro di: cui suus agricola dicebat. Dĩ agricultiua
estis. Assumet᷑ aut̃ ille: qͥ ñ adulterans uerbũ di.
s sic̃ ex dõ corã dõ locutꝰ in xp̃o fuerit. Qͥ uͦ acp̃mds¬
nuntiauerit ñ caste. s occasione:. reliqͤtur. ab eo.
Due molentes in mola: una assumetur. & una reli¬

Expanded text:
struit. Quam perfecte consummatam ingreditur, cum hanc in die judicii praesentia suae visionis aeternus habitator illustrat. Sed cum arca aedificatur, iniqui luxuriantur, cum vero intratur, intereunt: quia qui sanctis hic certantibus insultant, eis illic coronatis aeterna damnatione plectentur. Tunc duo erunt in agro, unus assquetur. Tunc, inquit, duo erunt in agro, quando, tempore videlicet consummationis atque judicii, duo in agro pariter invenientur eumdem habentes laborem, et quasi parem sementem, sed fructus laboris non aeque recipientes. Duagro Dei, cui suus agricola dicebat: Dei agricultura estis . Assumetur autem ille qui non adulterans verbum Dei, sed sicut ex Deo, coram Deo locutus in Christo fuerit; qui it non caste sed occasione, relinquetur ab eo. Duae molentes in mola, una assumetur et una rel
Abbreviated transcription (Latin):
c̃iug ũ ordo figurat᷑. Postq̃ eñi dñs de discretione
coronandoꝵ atq dãpnandoꝵ. sermonẽ suũ copleue.¬
rat: iã ꝓpt̾ qͥd hȩc ꝓtulerit manifestat dicens. xl.iiii.¬
Uigilate gͦ: quia nescitis qͣ hora dñs ur̃ uenturus
sit. ꝑspicue ostendit. qͦͣre sup̃dixerat. dedie aut̃ illa
nemoscio. neq filiꝰ hõis. neq angłi. nͥ pat̃ solus. qͦd
ñ expediat scire apłis: ut pendule expectationis in¬
certi sẽꝑ eũ credant. cẽ. uenturũ. quẽ ignorant qͣndo
uenturꝰ sit. Et ñ dỹe qi nescimꝰ qͣ bara dñs uenturꝰ sit:
s nescitis. Premissoq patrisfamilias exemplo: cur reti¬
ceat consũmationis diẽ. manifestiꝰ docet. diccus. Estote

Expanded text:
conjugum ordo figuratur. Postquam enim Dominus de discretione conjugum ordo figuratur. Postquam enim Dominus de discretione coronandorum atque damnandorum sermonem suum compleverat, jam propter quid haec protulerit manifestat, dicens. Vigilate ergo, quia nescitis qua hora Dominus vester venturus sit. Perspicue ostendit quare supra dixerat: De die autem illa nemo scit, neque Filius hominis, neque angeli, nisi Pater solus, quod non expediat scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerti semper eum credant esse venturum quem ignorant. Quando venturus sit. Et non dixit, quia nescimus, qua hora Dominus venturus sit, sed nescitis. Praemissoque patrisfamilias exemplo, cur reticeat consummationis diem, manifestius docet, dicens: Vigilate
Abbreviated transcription (Latin):
duerit. ut sine sollicitudine uiuens cogit st qͣ di sc̃
assumet᷑ ã dõ. Qͥuͦ uł humane laudis amore. uł alia
qualibet uitioꝵ corruptione statũ monastice uitȩ qͦ
ibutꝰ. ẽ. leserit: hic uͥ relinqͦndꝰ sit hieremie lam̃¬
tationes insinuant qͥ otiose cuilibet & peccatricis
aĩe sub udȩ specie lapsũ descͥbens ait. Uidert̃ eam
cẽ. hominũ qͥb constat eccł̃ia. ꝙͦ ista tria. habentia
binas differentias ꝓpt̾ assũptionẽ & relictionẽ. qͣm¬
uis insingulis multe studioꝵ uoluntatũq diu̾ sitateᷤ.
ad concordiã tam̃ unitatẽq concurrenteᷤᷤ possint in
ueniri. Unde & erechiel ꝓpħa tres uiros lib̾atos ui¬
continentes. atq coniugati signati st̃. Nã noe archam
mundis rexit: atq ideo figurã rectonrũ tenuit. Dani¬
hel & in aula regia abstinentie deditꝰ fuit: & id curo
uitã continentiũ signauit. Iob uͦ inconiugio positꝰ.
& curã domꝰ ꝓpͥe exertens placuit: ꝑ qͣm digne bonoꝵ

Expanded text:
ivens cogitet quae Dei sunt , assumetur a Deo; qui vero vel humanae laudis amore, vel alia qualibet vitiorum corruptione statum monasticae vitae, quo imbutus est, laeserit, hic ubi relinquendntationes insinuant, qui otiosae cujuslibet et peccatricis animae sub Judaeae specie lapsum describens ait, viderunt eam enera hominum, quibus constat ecclesia, quam ista tria, habentia binas differentias propter assumtionem et relictionem, quamuis in singulis multae studiorum uoluntatumque diuersitates, ad concordiam tamen unitatemque concurrentes possint inveniri. Unde et Ezechiel propheta tres viros liberatos vibus, rectores continentes, atque conjugati signati sunt. Nam Noe arcam in undis rexit, atque ideo figuram rectorum tenuit. Daniel et in aula regia abstinentiae deditus fuit, et idcirco vitam continentium signavit. Job vero in conjugio positus, et curam domus propriae exercens placuit, per quem digne bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
significat occulta & obscura c̃uenticula hereticoꝵ. Qd
gͦ dix̃ ab oriente moccidentẽ ꝑuenturũ aduentũ u¬
umꝰ: cont᷑ illos ualet. qͥ ꝑt̾rarũ particulas noĩant᷑ &e
palto qͥotuste congiegant᷑ tanꝙ̃ ipenet̾ libꝰ. & paucos
tanꝙ̃ indeserto. Aa mansfestationẽ qͥppe claritatẽꝙ ꝑ

Expanded text:
eticorum. Quod ergo dixit, ab oriente in occidentem perventurum adventum suum, contra illos valet qui per terrarum particulas nominantur, valet, qui occulte congregant tanquam in penetralibus, et paucos tanquam in deserto: ad manifestationem quippe claritatemque
Abbreviated transcription (Latin):
deunigenito filio p̃dixisset: nũquã ei angłos p̃po¬
suissec. Sic enĩ ait. Neq angłi celoꝵ neq filiꝰ: osten¬
dens ñ de unigenito s de adoptiuo popło hoc dixis-

Expanded text:
de unigenito Filio praedixisset, nunquam ei angelos praepode unigenito Filio praedixisset, nunquam ei angelos praeposuisset: sic enim ait, Neque angeli coelorum, neque filius; ostendens n
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ õs thesauri sapientiȩ absconditi. St̃ gͦ om̃sthes¬
auri m xp̃o sapientiȩ. & scientie.s absconditi sunt.
Qtt absconditie Post resurrectiꝯͣ m terr ogfatus ab apłis
dedie: manifestiꝰ respondit. Non. ẽ. urm̃ scire tẽpora
& mom̃ta: qͣ pat̾ posuit in sua ptestate. Quando di¬
cit ñ . ẽ. urm scire. ostendit qͦd ipse sciat. s ñ expedit
nosse apłis. ut sẽꝑ incerti de aduentu iudicis. sic co¬
tidie uiuant. qͦsi alia die iudicandi sint. Deniq &
conseqͥns euangłi sermo: id ipsũ eogit intelligi. Dicens
qͦ patrẽ solũ nosse: in patre cõprehendit & filiũ. Oĩs
dictũ. ẽ. qr facit nescire homines . id. ẽ. ñ eis ꝓsit qͦd
inutiliter scirent. Legi qͦ incuiꝰdã libro filiũ hunc
qͥ hoc boco ponit᷑. ñ unigenitũ s adoptiuũ. hoc. ẽ.
popłm .xp̃ianũ uelle intelligi: de qͦ ã dõ p̃dicit᷑. Ego
ero illis inpatrẽ: & ipsi erunt mͥ infilios. Si eñ hoc

Expanded text:
tiae et scientiae absconditi . Sunt ergo omnes thesauri in Christo sapientiae et scientiae, sed absconditi sunt. Quare absconditi sunt? Post resurrectionem interrogatus ab apostolis, de die manifestius respondit: Non est vestrum scire tempora vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate . Quando dicinosse apostolis, ut semper incerti de adventu Judicis, sic quotidie vivant quasi die illa judicandi sint. Denique et consequens Evangelii sermo idipsum cogit intelligi. Docens quoque patrem solum nosse, in patre comprehendit et filium. Omnis dictum est, quia facit nescire homines, id est, non eis prodit quod inutiliter scirent. Legi quoque in cujusdam libro filium hunc qui hoc loco ponitur non unigenitum, sed adoptivum, hoc est populum Christianum velle intelligi. De quo a Deo praedicitur: Ego ero illis in Patrem, et ipsi erunt mihi in filios. Si enim hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ispondẽtem. ut magis dm̃ qͣm cesarẽ timeat. & di¬
cat ñ debere tributa solui: ut statim audientes
herodiani. seditionis contͣ romanos pͥncipẽ tene¬
ant. Cognita aut̃ iħc neqͥtia eoꝵ: ait. Qd me tẽpta¬
lt̃ e asꝑam dix̃. qͥa ds plerũq ad aĩam loqͥt᷑. ñ ad
mnpꝰ: uoluntatib respondet. ñ uerb̃. ꝑma uirtꝰ. ẽ.
respondentis: int̾rogantiũ m̃tẽ cognoscere. & non
discipłos. s tẽptatores uocart. Hypochrita gͦ appel¬
lat᷑ qui aliud. ẽ. & aliud simulat: aliud oꝑe agit.
alud uoce p̃tendit. Ostendite mͥ: nũmisma census.
at illi obtulert̃ ei denariũ. Sapientia semꝑ sapient̾

Expanded text:
respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et direspondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes Herodiani, seditionis contra Romanos principem teneant. Cognita autem Jesus nequitia eorum, ait: Quid me tentan ad corpus, voluntatibus respondet, non verbis. Prima virtus est respondentis interrogantium mentem cognoscere, non discipulos, sed tentatores vocare. Hypocrita ergo appellatur, qui aliud est, et aliud simulat; aliud opere agit, aliud voce praetendit. Ostendite mihi numisma census. At illi obtulerunt ei denarium. Sapien
Abbreviated transcription (Latin):
ni. &e c̨tera qͦ inlege scripta ft̃ humanis legib sub¬
acir. Cesar augustus herodẽ filiũ antipat̾ alieni¬
gnã. & ꝓselitũ. regẽ iudeis constituerat. ut tributiᷤ
p̃esset: & tomano pareret imꝑio. Mittunt igit᷑ pha¬
nisei discipłos suos. qͣsi minꝰ cognitos atq suspestos
cũ herodianis. id.ẽ. militib horodis. seu illuden¬
tib phariscis: qͥa romanis tributa soluebant. &
ñ diuino cultui erant decditi: ut aut abscondite
facile deciꝑent eũ. aut rep̃hensi minꝰ eruibesce¬
rent apud eũ. Nã consilio malo dep̃henso. tanto
minꝰ nascitur confusio. qͣnto fuerit ꝑsona de te¬
tior. Magister scimꝰ qi es uerax. & uiã dĩ in uerita¬
sonã hominũ. Magistrũ eñi uocant & ueracẽ: ut
qͥi honoratꝰ & laulatꝰ mysteriũ sui cordis eis simpli¬
cter aꝑiret. tanꝙͣ eos uolens habere discipłos. Dic
gͥ nob̾ qͥd tͥ uidet᷑. licet censũ cdari cesari: anno:
Blancda & fraudulenta int̾rogatio. Illuc ꝓuocat

Expanded text:
 et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacere. Caesar Augustus Herodem filium Antipatri alienigenam et proselytum regem Judaeis constituerat, ut tributis praeesset, et Romano pareret imperio. Mittunt igitur discipulos suos quasi minus cognitos atque suspectos cum Herodianis, id est, militibus Herodis; seu illudentibus Pharisaeis, quia Romanis tributa solvebant, et non divino cultui erant dediti, ut aut abscondite facile deciperent eum, aut reprehensi minus erubescerent apud eum. Nam consilio malo deprehenso, tanto minus nascitur confusio, quanto fuerit persona deterior. Magister, scimus, quia verax es, et in veritaersonam hominum. Magistrum eum vocant et veracem, ut quasi honoratus, et laudatus mysterium sui cordis eis simpliciter aperiret, tanquam eos volens habere discipulos. Dic go nobis quid tibi videtur: Licet censum dari Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio, illuc provocat
Abbreviated transcription (Latin):
tittes gloꝵ cõmouebunt᷑. sic̃ abhis duobꝰ ⁊uangłistis
matheo & marco cõmemoratũ. ẽ. ecclĩa ñ apparebit
impiis: tc̃ ꝑsecutoribꝰ ułtramodũ scuientib. & remo-¬
to timore tanqͣm arridente mundi felicitate. dicentibꝰ¬
impiis pax. & securitas: tc̃ stelle cadent de celo. & uir¬
tutes gloꝵ cõmouebunt᷑: qm̃ multi qͥ grã fulgere ui
firmissimi turbabunt᷑. Et tc̃ parebit signũ filii hois:
incelo. Signũ hic aut crucis intelligamꝰ. ut uideant¬
uexillũ uictorie triũphantis. cclix

Expanded text:
tes caelorum commouebuntur, sicut ab aliis duobus euangelistis hic locus commemoratus est, ecclesia non apparebit; impiis tunc persecutoribus ultra modum saeuientibus et remoto timore tamquam adridente mundi felicitate dicentibus: Pax et securitas tunc stellae cadent de caelo et uirtutes caelorum commouebuntfirmissimi turbabuntur. Et tunc apparebit signum Filii hominis in coelo. Signum hic aut crucis intelligamus, ut videanvexillum victoriae triumph
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat ierłm: cogit ꝓfecto hoc mystice intelligi: hoc. ẽ.
de illo eꝰ aduentu. qͦ inclaritate uenturꝰ ẽ: maxime cum
Qa dit hoc. ẽ. Nisi penitentiã geritis. & c̃fessi fucritis ip¬
sũ et̃ me de qͦ ꝓpħe cecinert. filiũ om̃ipotentis patris. mã¬

Expanded text:
veniat Hierusalem, cogit profecto hoc mystice intelligi, hoc est, veniat Hierusalem, cogit profecto hoc mystice intelligi, hoc est, de illo ejus adventu quo in claritate venturus est, maxime cum quod dicit hoc est: Nisi poenitentiam egeritis, et confessi fueritis ipsum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe gestiens. occidit heredẽ. Ipsã cinitatẽ qͣ scdm alium
euangłistam nidũ suũ uocauerat: nc̃ domũ iudeoꝵ
appellat. Quȩ ñ in merito adñi auxilio nudata sue
cditioni relinqͥtur: qi ñ solũ auis illiꝰ om̃ipotentis. quam
matħs gallmã nuncupat alis ꝓtogi despexit: s candem
aut̃ se ꝓtegere uolentẽ uulpib deuorandã. id .c̃. herodi
& pilato crucifigendũ tracdidit xp̃m. Het mora: uulpi¬
ũ carũdẽ. hoc. ẽ. regũ t̾rȩ. & ipsa rapina deuorat᷑. Occiso
enĩ dño uenerunt romani: & qͣsi nidũ uacuũ diripien.¬
tes. tuleit̃ eoꝵ locũ. gentẽ. & irgnũ. Dico eñ uob̾. ñ me
uidebitis ã modo donec dicatis. Benedictꝰ qͥ uenit innoĩe¬
dñi. Hec qͥdẽ turbe dixert̃: dnõ ueniente ad ierłm. S qͥa
lucas ñ dicit qͦ hinc abscesserit dñs. ut ñ ueniret nͥ eotẽ¬
pore qͦ iã illud diceret᷑. ꝑseuerat qͥppe in itinere suo donec

Expanded text:
ere gestiens occidit haeredem. Ipsam civitatem quam secundum alium ere gestiens occidit haeredem. Ipsam civitatem quam secundum alium evangelistam nidum suum vocaverat, nunc domum Judaeorum appellat. Quae non immerito Domini auxilio nudata, suae ditioni relinquitur, quia non solum avis illius omnipotentis, quam Matthaeus gallinam nuncupat, alis protegi despexit, sed et eamdem avem se protegere volentem vulpibus devorandam, id est Herodi, et Pilato crucifigendum tradidit Christum. Nec mora vulpium earumdem, hoc est, regum terrae et ipsa rapina devoratur. Occiso enim Domino venerunt Romani et quasi nidum vacuum diripientes tulerunt eorum locum, gentem, et regnum. Dico enim vobis: Non me videbitis amodo donec dicatis: BenedictDomini. Haec quidem turbae dixerunt Domino veniente ad Hierusalem; sed quia Lucas non dicit quo hinc abscesserit Dominus, ut non veniret nisi eo tempore quo jam illud diceretur perseverat quippe in itinere suo donec
Abbreviated transcription (Latin):
suis filios ꝓtegens contͣ muluũ pugnat. Sic euã mat̾
nr̃a sapientia dĩ ꝑcarnis susteptionẽ infirmata qͦ¬
dãmͦ. unde apłs dicit. qͦd infirmũ. ẽ. dĩ. fortiꝰ. ẽ. ho¬
minib: ꝓtegit infirmitatẽ nr̃ãm. & resistit diabolo
ne nos rapiat. Inqͦ defensione. qͦd illa adu̾sus miluũ
conat᷑ affectu: hȩc adu̾sus diabolũ ꝑficit potestate.
Itẽ in cantico de uteronomii legimꝰ aliã similitudinẽ
sic̃ aquilã ꝓtegere nidũ suũ: & suꝑ pullos suos ex¬
pandens alas suas suscepit eos. & tulit suꝑ pennas suas.
Et pulchie qͥ herodẽ de sua nece tractantẽ uulpẽ uoca¬
uerat: seipsum aui comparat. fraudulenta eñi uulpes:
sẽ insidias auib tendere ñ cessat. Ecce relinqͥt᷑ uob̾: do¬
mͥ hereditas mea. qͦsi leo in silua. Desertã iudeoꝵ do¬
mũ idd.ẽ. templũ illud. qͦd ante fulgebat augustiꝰ ocłis

Expanded text:
suis filios protegens, contra milvum pugnat: sic etiam mater suis filios protegens, contra milvum pugnat: sic etiam mater nostra sapientia Dei per carnis susceptionem infirmata quodammodo unde apostolus dicit: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus , protegit infirmitatem nostram, et resistit diabolo, ne nos rapiat. In qua defensione, quod illa adversus milvum conatur affectu, haec adversus diabolum perficit potestate. Item in Cantico Deuteronomii legimus aliam similitudinem, sicut aquila protegere nidum suum, et super pullos suospandens alas suas, suscepit eos et tulit super pinnas suas . Et pulchre qui Herodem de sua nece tractantem vulpem vocarat , seipsum avi comparat. Fraudulenta enim vulpes, semper insidias avibus tendere non cessat. Ecce relinquetur vobis domihi haereditas mea quasi leo in silva . Desertam Judaeorum domum, id est, templum illud, quod ante fulgebat augustum oculis,
Abbreviated transcription (Latin):
alas: & noluisti. In eo eñi qͦd dicit adu̾̃sus impiam
ciuitatẽ. qͦtiens uolui congregare filios tuos & no¬
luisti: apparere uidet᷑. tanꝙͣ dĩ uoluntas suꝑata
sit hominũ uoluntate & infirmissimis uolendo m¬
pedientib ñ potuerit facere potentissimꝰ qͦd uolebat.
Et ubi. ẽ. illa om̃ipotentia. qͦ in celo & int̾ra oĩa qͣcũꝙ
uoluit fecit: si colligere filios ierłm uoluit & ñ fecit:
An potꝰ illa qͥac̃ filios suos ab ipso colligi nolutt. s
ea qͦ nolente filios eꝰ collegit. ipse qͦs uoluit: qͥam
cȩlo & in terra ñ quedã uoluit & fecit. qͣdã uͦ & non
Qa aut̃ dicit. qͦtiens uolui congiegare filiostuos:
õs retro ꝓpħas ã se missos. eẽ. testat᷑. Galline qͦ si¬
militu dinẽ ponit: congregãtis sub alas suas pullos
suos. Hoc genꝰ ammantis magnũ affectũ infilios
habet: ita ut eoꝵ infirmitate affecta & ipsa infir¬
met᷑. Et qͦd difficilius incȩt̾is aĩantibꝰ inuenies: alis

Expanded text:
alas, et noluisti? In eo enim quod dicit adversus impiam civitatem, Quoties volui congregare filios tuos et noluisti? apparere videtur tanquam Dei voluntas superata sit hominum voluntate, et infirmissimis nolendo impedientibus non potuerit facere potentissimus quod volebat. Et ubi est illa omnipotentia, qua in coelo et in terra omnia quaecumque voluit, fecit; si colligere filios Jerusalem voluit, et non fecit? An potius illa quidem filios suos ab ipso colligi noluit, sed ea quoque nolente filios ejus collegit ipse quos voluit? quia in coelo et in terra, non quaedam voluit et fecit, quaedam vero Quod autem dicit: Quoties volui congregare filios tuos? s retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem ponit congregantis sub alas pullos suos. Hoc genus animantis magnum affectum in filios habet, ita ut eorum infirmitate affecta, et ipsa infirmetur; et quod difficilius in caeteris animantibus invenies alis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetua qͥ subseqͣnt᷑. Et ideo pꝰ bella & sclitiones ñ sta¬
tĩ finis: qi multa debent mala p̃currere: ut malũ
ualeant sine fine nuntiare. S cũ multa signa ptur¬
bationis dicta sint: oportet ut eoꝵ considerationt̃ breuit᷑
ꝑsingula ꝑstringamꝰ: qͥa ncesse.t̃. ut alia. ẽgło. alia. c̃

Expanded text:
. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e
Abbreviated transcription (Latin):
lc̃ ait seruis suis. Nuptiȩ qͥdẽ paratȩ st̃. Ia. ẽ. om̃e
satram̃tũ humane dispensationis. natiuitatis.
baptismi p̃dicationis. passionis. resurrectionis atq
ascensionis. filii dĩ ꝑactũ. ẽ. S qͥ inuitati erant:
ad credendũ xp̃o inuitati. sacͣm̃tum in carnatiõis
dꝰrespuert̃. S his ita gestis: manifestũ. ẽ. qͥdẽ qͦͤ
pͥ contẽptã contumatiã iudeoꝵ de uocatione gen-¬
nũ dicit. Ite gͦ adexitꝰ uiarũ. Uiȩ intelligunt᷑ dog¬
mata gentiũ. & errores gentiliũ: s ex om̃ib ilis ad
ueneritis: uocate adnptias. Id.ẽ. cuiꝰlibet con¬
ditionis hoĩes: nocate adfidẽ. Et sic̃ ñ ÷ distantia
innatura creationis hominũ: sic ñ sit differentia
iuocatione salutis eoꝵe. Moralit̾ autẽ si inscrip¬
tura sacra uias actiones accipimꝰ: exitꝰ uiarũ intel¬
ligimnꝰ defectus actionũ. Qa illi plerũq facile ad dm̃

Expanded text:
Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt. Id est, omne Tunc ait servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt. Id est, omne sacramentum humanae dispensationis nativitatis, baptismi, praedicationis, passionis, resurrectionis, atque ascensionis Filii Dei peractum est. Sed qui invitati erant, ad credendum Christo invitati sunt, sacramentum incarnationis respuerunt. Sed his ita gestis, manifestum est quidem, quod post contemptam contumaciam Judaeorum, de vocatione gentium dicit: Ite ergo ad exitus viarum. Viae intelliguntur dogmata gentium, et errores gentilium, sed ex omnibus illis ad veneritis, vocate ad nuptias. Id est, cujuslibet conditionis homines vocate ad fidem. Et sicut non est distantia in natura creationis hominum, sic non sit differentia in vocatione salutis eorum. Moraliter autem si in Scriptura sacra vias actiones accipimus, exitus viarum intelligimus defectus actionum, quia illi plerumque facile ad Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑangłos exhibet᷑. Qͥd nãq st̃ illa angloꝵ agminas
nͥ exertitꝰ regis nr̃ie Inde & isdẽ rex dñs: sabbaobi
dr̃. Sabbaoth qͥppe: exercituũ int̾p̃tat᷑. Ad ꝑdendo
gͦ adu̾sarios suos exercitũ mittit: qͥa nimirum
uindictã dñs ꝑangłos exertet. Cuĩ uindicte pr¬
rtatiam tc̃ nr̃i patres aucdiebant: nos autẽ iã cernimꝰ.
Ubist᷑ em̃ suꝑbi illi martyrũ ꝑsecutores: Ubi illi qͥ cont᷑
conlitorẽ suũ ciruicẽ cordis erexerant. & de huiꝰ mun¬
di gła mortifita tumebant: Eoce iã mors martyrũ
floret infide uiuentiũ: & hiqͥ contͣ illos de crudeli¬
tate sua głati st̃. neqͥ qͣm admemoriã nr̃am ueniurs
uł innumero mortuors. Reb gͦ recognoscimꝰ: qͦd
inparabolis audiuimꝰ. S his qͥ inuitantẽ se contẽpni
conspicit: regis filii nuptias uacuas ñ habebit. Ad
alios mittit: qͥa & si apd̃ aliqͦs laborat. qͣndoq ta¬
ñ sermo di inuenturꝰ. ẽ. uͥ reqͥescat. Inde & subdit᷑.

Expanded text:
t illa angelorum agmina nisi exercitus regis nostri? Unde et idem rex Dominus Sabaoth dicitur: Sabaoth quippe exercituum interpretatur. Ad perdendos ergo adversarios suos exercitum mittit, quia nimirum vindictam Dominus per angelos exercet. Cujus vindictae potentiam tunc nostri patres audiebant, nos autem jam cernimus. Ubi sunt enim superbi illi martyrum persecutores? Ubi illi qui contra conditorem suum cervicem cordis erexerant, et de hujus mundi gloria mortifera tumebant? Ecce jam mors martyrum floret in fide viventium, et hi qui contra illos de crudelitate sua gloriati sunt, nequaquam ad memoriam nostram veniunt, vel in numero mortuorum. Rebus ergo recognoscimus, quod in parabolis audimus, sed is qui invitantem se contemni conspicit, regis filii nuptias vacuas non habebit. Ad alios mittit, quia et si apud aliquos laborat, quandoque tamen sermo Dei inventurus est, ubi requiescat. Unde et subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac. & ds̃ iacob: Ad cõ ꝓbancdã resurrectionis ue¬
ritatẽ: multo aliis manifestiorib exemplis rtspon¬
dere potuit. eqͥb. ẽ. & illud. Et suscitabunt᷑ mor¬
tui: & resurgent qͥ insepulchris ft̃. Et inaliolo¬
co. Multi dormientiũ de t̾re puluere consurges
alii inuitã ȩt̾nã. & alii mobꝓbriũ. &e confusionẽ
re testimoniũ qͦd uidet᷑ ambiguũ: uł ñ satis aq
resurrectionis ꝑtinet ueritatẽ. Supͣdiximꝰ. sad¬
duceos nec angłos. nec sp̃m nec resurrectionem
corporũ confitentes: aĩarũ qͦ interitũ p̃dicasse
hi qͥnq tantũ libros moysirecipiebant: ꝓpħa¬
rũ uaticinia respuentes: Stultũ gͦ erat inde
ꝓferre testimonia: qͦrũ auctoritatẽ ñ seqͤ bant᷑.
Porro ad et̾nitatẽ aĩarũ ꝓbandã ponit exẽplũ
ego sũ ds̃ abrahã. & ds ysaac & ds̃ iacob. Stat̃
infert. Non. ẽ. ds mortuoꝵ: s uiuentiũ. Ut cũs
ꝓͣuerit animas ꝑmanere pͦ mortẽ neq em̃ po¬

Expanded text:
saac, et Deus Jacob. Ad comprobandam resurrectionis veritatem multo aliis manifestioribus exemplis uti potuit. E quibus est et illud: Et suscitabuntur mortui, et resurgent qui in sepulcris sunt . Et in alio loco: Multi dormientium de terrae pulvere consurgent, alii in vitam, et alii in opprobrium et confusionem ambiguum, vel non satis ad resurrectionis pertinet veritatem. Supra diximus Sadducaeos, nec angelos, nec spiritum, nec resurrectionem corporum confitentes, animarum quoque interitum praedicasse. Hi quinque tantum libros Moysi recipiebant, prophetarum vaticinia respuentes. Stultum ergo erat inde proferre testimonia, quorum auctoritatem non sequebantur. Porro ad aeternitatem animarum probandam ponit exemplum: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Statimque infert: Non est Deus mortuorum, sed vivorum. Ut cum probaverit animas permanere post mortem neque enim po
Abbreviated transcription (Latin):
Eigo & illua qͦd dr̃ inpsalmo. incathedra pestilentie
ñ sedit. & cathedias uendentiũ colũbas euercit: doctri¬
nã debemꝰ acciꝑe. Et ideo dñs ad suos conu̾tit sermonẽ:
ut confusio scribarũ & phariscoꝵe. illoꝵ fiertt disci¬
plina. In frustuosũ nãq ẽ. uerbũ: in qͦ sic alt̾ c̃fun¬
dit᷑. ud alt̾ ñ crudiat᷑. Hã & ds ñ ꝓpt̾ malos castigatio¬
nẽ suꝑt̾iã transmiitit: s ꝓpt̾ bonos. Scit eñi qͥa ma-¬
los flagella ñ corrigunt. S malos castigat ut corrigat
bonos: qͥa bonꝰ nͥ admonitꝰ fuerit. ꝑ negligentiã eua¬

Expanded text:
pestilentiae non stetit , et cathedras vendentium columbas evertit, doctrinam debemus accipere. Et ideo Dominus ad suos convertit sermonem, ut confusio scribarum et Pharisaeorum illorum fieret disciplina. Infructuosum namque est verbum, in quo sic alter confunditur, ut alter non erudiatur. Nam et Deus non propter malos castigationem super terram transmittit, sed propter bonos: scit enim quia malos flagella non corrigunt. Sed malos castigat, ut corrigat bonos, quia bonus nisi admonitus fuerit, per negligentiam eva
Abbreviated transcription (Latin):
plus eqͥutas qͣm disciplina custodit᷑. Na eñ falsa pie-¬
tate suꝑatꝰ. ferire heli delinqͦntes filios noluit: ap̃d
districtũ iudicẽ. semetipsũ cũ filiis crudeli dãpna¬
tione ꝑcussit Unde necesse. ẽ: ut rectorẽ subditis &¬
matrẽ piecas: & patrẽ exhibeat disciplina. Atq int̾
hȩc sollicita cutũspectione ꝓuidendũ: ne aut dis

Expanded text:
plus aequalitas quam disciplina custoditur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Unde necesse est ut rectorem et matrem pietas et patrem exhibeat disciplina; atque inter haec sollic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ nob̾mortuus. ẽ. Oportuit & illa ñ omictere: idẽ.
elemosinas fructuũ t̾renors. Ñgͦ se fallant. qͥ ꝑelemo¬
sinas qͦslibet largissimas fructuũ suoꝵ. uł cuiq
pecunie. impunitatẽ se emere existimant: in facinoꝵ
ĩmanitate. ac flagitioꝵ neqͥtia ꝑmanendo. cc.xxxu.¬
Ducescetr: excolantes culicẽ. camelũ aut̃ glucien¬
tes. Camelũ puto. eẽ. uixta sensũ p̃sentis loci. &¬
nagnitudĩe p̃ceptors: iudiciũ. & miscdlĩam &. fidem.¬
uiliũ holerũ. Hȩc cont᷑ p̃ceptũ dĩ qͦ digna ft̃ deuora¬
nꝰ. att negligimꝰ: & opiione religionis in pariuis qͥ lu¬
crũ habent diligentiã demonstramꝰ. Post̃ tam̃ hec ꝑal
legoriã adiudeos referri: qi dimiseit̃ barraban. qͥñ sol¬
uciat sabbatũ. qͦd magna diligentia carnaliter obser¬
uabant: ocider̃t aut̃ adnm̃ spiritalit sabbatũ insinu¬
antẽ. ꝑiudiciũ & mĩam & fidẽ. qͥ illi maxime contẽp¬
nebant. Nã & culicis noĩe ñ absunde figurat᷑ seditiosus

Expanded text:
Oportuit et illa non omittere, id est, eleemosynas fructuum terrenorum. Non ergo se fallant, qui per eleemosynas quaslibet largissimas fructuum suorum, cujusque pecuniae impunitatem se emere existimant in facinorum immanitate, ac flagitiorum nequitia permanendi. Duces caeci excolantes culicem, camelum autem glutientes. Camelum puto esse juxta sensum praesentis loci magnitudinem praeceptorum, judicium, et miserivilium olerum. Haec contra praecepta Dei, quae digna sunt devoramus atque negligimus, et opinione religionis in parvis quae lucrum habent diligentiam demonstramus. Possunt tamen haec per allegoriam ad Judaeos referri. Quia dimiserunt Barrabam, qui non solverat sabbatum, quod magna diligentia carnaliter observabant, occiderunt autem Dominum spiritaliter sabbatum insinuam et judicium et fidem, quae illi maxime contemnebant. Nam et culicis nomine non absurde figuratur seditiosus
Abbreviated transcription (Latin):
& suꝑscriptio: Q putant interrogationẽ saluato¬
ris ignorantiã. ec̃. & lis pensationẽ : discant ex
p̃senti loco qͦd utiq potuerit scire i̾c. cuiꝰ imago. ec̃c.
innũmo. S interrogat: ut ad sermonẽ eoꝵ cõpeten¬
t̃ respondeat. Dicunt ei. Cesaris. Pc̃ ait illis. Reddi¬
mꝰ augustũ. s tyberiũ significari pͥuignũ eiꝰ. qͥ in loco
successerat uitrici: sub qͦ & passus. ẽ. dñs. Om̃s aũt re¬
ges romani. ã pͥmo gaio cesare qͥ imꝑnũ arripuerat:
cesares appellati st̃. Porro qͦd ait. reddite qͦ st̃ cesa¬
ris cefari. i. ẽ. nũmũ tributũ. & pecuniã. & qͦ st̃
dĩ dõ. decimas & pͥmitias & oblationes acuictimas

Expanded text:
terrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco, quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo; sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Dicunt ei: Caesaris. Tunc ait illis: Reddimus Augustum, sed Tiberium significari, privignum ejus, qui in loco successerat vitrici, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem reges Romani a primo Caio Caesare, qui imperium arripuerat, Caesares appellati sunt. Porro quod ait: Reddite quae sunt Caesaris, Caesari, nummum, tributum et pecuniam, et quae sunt Dei, Deo, decimas, primitia
Abbreviated transcription (Latin):
& altare. ¶re asanguine abel qͥ pͥmꝰ martyriũ pasũ
ẽ. mirũ ñ. ẽ. s qͦre usq ad sanguinẽ ⁊ acharie qͦren¬
dũ. ẽ. cũ & multi post eũ usq adnatiurtatẽ xp̃i. &
ipso mox nato mnocentes in bethleẽ pueri sint ab
hac generatione ꝑempti. Nisi forte qr abel pastor oui¬
ũ. ⁊ acharias saceulos fuit: & hic in cãpo ille matrio
cẽpli necatꝰ. ẽ. utriꝰq gradꝰ martyres. & laicosscilict¬

Expanded text:
 primus martyrium passus est, mirum non est; sed quare adusque sanguinem Zachariae quaerendum est, cum et multi post eum usque ad nativitatem Christi, et ipso mox nato Innocentes in Bethleem pueri sint ab hac generatione perempti: nisi forte quia Abel pastor ovium , Zacharias sacerdos fuit; et hic in campo, ille in atrio templi necatus e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ea erant: qi scͥpturas nesciunt. Et qͥ scͥpturas
ignorant: c̃seqͦnt̃ nesciunt uirtutẽ dĩ. hoc. ẽ. xp̃m.
idiomati ñ respondet. Nubere cñi ꝓpͥe dicuntur
mulieres: & uiri uxores ducere. S nos simplicit̾
dictũ intelligamꝰ: qͦd nubere deuiris. & nubi
de urorib scͥptũ sit. Si in resurrectione ñ nubers
neq nubent᷑: resurgent gͦ corꝑa. qͦ posst̃ nubere.
& nubi. Nemo qͥppe dic̃ delapide & arbore & his
rebꝰ q̃ ñ habent m̃bra genitalia qͦd ñ nubant. noq
nubant᷑: s de his qͥ cũ possint nubere. tam̃ alia
ratione ñ nubunt. Qd aut infert᷑. s st̃ sic̃ angłi lĩ
in cȩlo: spiritał repmittit᷑ conu̾satio. St̃ eñi sic̃ an

Expanded text:
Propterea errant, quia Scripturas nesciunt: et quia Scripturas Propterea errant, quia Scripturas nesciunt: et quia Scripturas ignorant, consequenter nesciunt virtutem Dei, hoc est, Christum, idiomati non respondet. Nubere enim proprie dicuntur mulieres, et viri uxores ducere; sed nos simpliciter dictum intelligamus, quod nubere de viris, et nubi de uxoribus scriptum sit. Si in resurrectione non nubent, neque nubentur resurgent ergo corpora, quae possunt nubere et nubi. Nemo quippe dicit drebus, quae non habent membra genitalia, quod non nubant, neque nubantur, sed de his qui, cum possint nubere, tamen alia ratione non nubunt. Quod autem infertur, Sed sunt sicut angeli Dei in coelo , spiritalis repromittitur conversatio. Sunt enim sicut an
Abbreviated transcription (Latin):
frĩ suo. Similit̾ scds &e t̾cius: usq ad septimũ. Nouissi¬
ine aut em̃ium: & mulier defuncta. ẽ. Q resurrectio¬
nẽ corpoꝵ ñ credebant. & animas iudicantes int̾i¬
re cũ corporib: recte istiusmodi fingunt fabulã.
qͦ deliram̃ti arguat eos. qͥ resurrectionẽ asserant cor-¬
poꝵ. Potest aut̃ fieri: ut uere ingente eoꝵ aliqͣn¬
do hoc acciderit. In resurrectione gͦ cuiꝰ erit de sept̃e
uxor: om̃s em̃: habuert̃ eã. Turpitudinẽ fabule op¬
ponunt ut resurrectionis denegent ueritatẽ. Uerũ
mystice. septẽ hi fr̃s siue filiis defuncti. reꝑbis qͥbꝰ¬
q congruunt: qͥ ꝑtotã huiꝰ scłi uitã qͦ septẽ dieb
uoluit᷑. ab onis oꝑib steriles existunt. Qͥb uiritĩ
misera morte p̃reptis: adultimũ & ipsa mundana
conu̾satio. qͣm illi absq fructu uitalis oꝑis exegerans.
qͦsi uxor infecunda transibit. Respondens aut̃ m̃e:
ait illis. Eratis nescientes scͥpturas: neq uirtutẽ dĩ.

Expanded text:
us usque ad septimum. Novissime autem omnium et mulier defuncta est. Qui resurrectionem corporum non credebant animas judicantes interire cum corporibus recte istiusmodi fingunt fabulam, quae deliramenti arguat eos, qui resurrectionem asserunt corporum. Potest autem fieri ut vere in gente eorum hoc acciderit. In resurrectione ergo cujus erit de septem uxor? omnes enim habuerunt eam Turpitudinem fabulae opponunt, ut resurrectionis denegent veritatem. Verum mystice septem hi fratres sine filiis defuncti reprobis quibusque congruunt, qui per totam hujus saeculi vitam, quae septem diebus volvitur, a bonis operibus steriles existunt. Quibus viritim misera morte praereptis, ad ultimum et ipsa mundana conversatio quam illi absque fructu vitalis operis exegerant, quasi uxor infecunda transibit. Respondens autem Jesus, ait illis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥtiã. iuxta finẽ uite declinare. Aliꝰ bonũ bene in¬
choat. meliꝰ consũmat: aliꝰ a malis actib ã pͥmeua¬
etate se deicit: & in eisdẽ oꝑib semꝑ se ipso deterior
consũmat᷑. Panto gͦ sͥ unꝰqͥsq sollicite metuat. qͣn¬
to ignorat qͦd restat.

Expanded text:
nequitiam juxta finem vitae declinare. Alius bonum bene innequitiam juxta finem vitae declinare. Alius bonum bene inchoat, melius consummat; alius in malis actibus a primaeva aetate se dejicit, et in eisdem operibus semper seipso deterior consummatur. Tanto ergo sibi unusquisque sollicite metuat, quanto ignorat quod restat,
Abbreviated transcription (Latin):
uersabant᷑. Quatinꝰ singula qͦq m̃bra suppliciosib¬
iaceant: ꝯͦ hic singłis qͥbq uitiis subiecta sermebois
S repulso uno in qͦ uidelicet õe malors corpꝰ expͥmt᷑.
generał ꝓtinꝰ sententia subinfert᷑ qͦ dr̃. Multi aũt st̃¬
diuimꝰ. Ecce nos om̃s iã uocati ꝑfidẽ ad cȩlestis regis
nuptias uenimꝰ. incarnationis eiꝰ mysteriũ & credimꝰ
& confitemͣ. Duuni u̾bi epulas sumimꝰ: si sumꝰ elesti
nescimꝰ. lanto gͦ necesse. ẽ. ut unꝰqͥsq nr̃m in humi¬
litate se depͥmat: qͣnto si sit electꝰ ignorat. Ñ nulli
em̃ bona nec incipiunt: ñ nulliuͦ in bonis qͦ incepe¬
rint. minime ꝑsistunt. Alt̾ pene totã uitã ducere
in prauitate conspicit᷑: s uixta finẽ uite ã prauitate
sua. ꝑ districte penicentiȩ lam̃ta reuocat᷑. Alt̾ electã
uitã uidet᷑ ducere: & tam̃ hunc contingit aderroris

Expanded text:
versabantur; quatenus singula quaeque membra supplicio subversabantur; quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant quae hic singulis quibusque vitiis subjecta serviebant. 14. Sed repulso uno, in quo videlicet omne malorum corpus exprimitur, generalis protinus sententia subinfertur, qua dicitur: Multi enim sdivimus. Ecce nos omnes jam vocati per fidem ad coelestis regis nuptias venimus, incarnationis ejus mysterium et credimus et confitemur, divini verbi epulas sumimus, si sumus electi nescimus. Tanto ergo necesse est, ut unusquisque nostrum in humilitate se deprimat, quanto si sit electus ignorat. Nonnulli enim bona nec incipiunt; nonnulli vero in bonis quae inceperunt minime persistunt. Alter pene totam vitam ducere in pravitate sua per districtae poenitentiae lamenta 1642 revocatur; alter electam videtur vitam ducere, et tamen hunc contingit ad erroris
Abbreviated transcription (Latin):
ligant᷑ tc̃ pedes & manꝰ ꝑdistrictionẽ sententiȩ:
qͥ mͦ ã prauis oꝑib ligari noluert̃ ꝑmeliorationẽ
uite. Uł certe tc̃ ligat pena: qͦs mͦ ã bonis oꝑib li¬
gauit culpa. Pedes eñĩ qͥ uisitare egrũ negliguis.
manꝰ qͣ nichil indigentib tribuunt: ã bono oꝑe
iã exuoluntate ligate st̃. Que gͦ ñc sponte ligantur
inuitio: tc̃ insupplicio ligant᷑ in uite. Bene aut̃
dr̃: qi in exteriores tenebras ꝓitiat᷑. Interiores qͥp¬
pe tenebras dicimꝰ. cecitatẽ cordis: exteriores uͦ tenebras
et̾uã noctẽ dãpnationis. Ic̃ dãpnatꝰ qͥsq ñ in inteno¬
res s in exteriores tenebras mittit᷑: qi illic inuitꝰ piait᷑
innoctẽ dãpnationis. qͥ hic sponte cecidit in cecitatẽ
cordis. Ubi fletꝰ qͦ & stridor dentiũ. ẽe. ꝑhibet᷑: ut
illic dentes strideant. qͥ hic de eclacitate gaudebant
Illic ocłi defleant: qͥ hic ꝑ illicitas concupiscentias

Expanded text:
Ligantur tunc pedes et manus per districtionem sententiae, qui modo a pravis operibus ligari noluerunt per meliorationem vitae. Vel certe tunc ligat poena, quos modo a bonis operibus ligavit culpa; pedes enim qui visitare aegrum negligunt, manus quae nihil indigentibus tribuunt, a bono opere jam ex voluntate ligatae sunt. Qui ergo nunc sponte ligantur in vitio, tunc in supplicio ligantur invite: bene autem dicitur quod in exteriores tenebras projiciatur; interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant; illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnc̃ tt̃ & tia: eodẽ uerbo repositi st̃. igni reseruati in cdĩẽ
uidicii & ꝑditionis hommũ impioꝵ. A ꝑtedocens. qͥa
uis. qͣ qͥndeci tantũ cubitis montiũ cacumina transcen¬
dit: ultra aeris echerisq confinia ꝑuenisse credenda
⁊̃ qͥcũq aut̃ ꝑuenire potuit: conimirũ iuxta p̃fatã
beati petri sententiã. ignis qͦ iudicũ ꝑueniet. Siautẽ
qũ e tica tnsibẽ: mouere porest qͣm̃ dicat ꝑceliastes.
imaginẽ transeunt: atam̃ ꝑ essentiã sine fine subsis¬
tunt. Preterit eñi: sigura huiꝰ mundi. Et ad ioħ̾em
alia c̃lenda st̃. s hȩc ipsa renouant᷑. Cclũ igit᷑ & t̾a
cõmutationẽ suã. ipsis nob nc̃ uicissitudinib nun¬
uant: qͥb nr̃is uisib indesinent̾ alt̾nant. Nãt̾ra ã
sua specie hiemali ariditate deficit: uernali humo¬
ie uiri descit. Cȩlũ cotidie caligine noctis obducitur:
ce diurna claritate renouat᷑. hinc gͦ hinc fidelis qͥsq

Expanded text:
iti sunt igni reservati in die judicii, et perditionis hominum impiorum ; aperte docens quia vii, quae quindecim tantum cubitis montium cacumina transcendit , ultra aeris aetherisque confinia pervenisse credenda est. Quocunque autem pervenire potuit, eo nimirum, juxta praefatam beati Petri sententiam, et ignis judicii perveniet. Si autem coelum et terra transibunt, movere potest quomodo dicat Ecclesiastes: imaginem, transeunt, attamen per essentiam sine fine subsistunt. Praeterit enim figura hujus mundi . Et ad Joannem alia condenda sunt, sed haec ipsa renovanda. Coelum ergo et terra commutationem suam, ipsis nobis nunc vicissitudinibus nuntiant, quibus nostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo hinc fidelis quisque
Abbreviated transcription (Latin):
ħeq eni mex oĩs qͥse corã hõibꝰ exaltat humiliabit᷑.
aut qͥ se in conspectu hominũ humiliat exaltabit᷑ ab
eis: s e contrario ñ nũꝙͣ qͥ se uł in apice dignitatis. uł
in alia qͣlibet adqͥrenda gła subleuat. usq infinẽ
exaltari ñ cessat. Similit̾ & humilis qͥlibet acue¬
retundꝰ: inqͦ contentꝰ. ẽ. usq aduite t̾minũ medio¬
critate ꝑseuerat. Et ideo ueta u̾itatis sententiã.

Expanded text:
iabitur, aut qui se in conspectu hominum humiliat, exaltabitur ab eis; sed e contrario nonnunquam qui se vel in apice dignitatis vel in alia qualibet acquirenda gloria sublevat, usque in finem exaltari non cessat. Similiter ac humilis quilibet ac verecundus in qua contentus est usque ad vitae terminum mediocritate perseverat;
Abbreviated transcription (Latin):
teris hõis exuuia: hic statĩ corripit᷑. & dr ei. Amice.
qͦm huc intrastie Amicũ uocat: qͦd inuitatꝰ adnup¬
tias. ẽ. Arguit imprudentie: qͦd ueste sordida mun¬
ditias ptilluerit nuptiales. At ille obniutuit. Intẽ¬
pore em̃ illo ñ erit locꝰ impudentie. nec negandifa¬
cultas: cũ om̃s angłi & mundꝰ ipse testis sit peratoꝵ
Itẽ possumꝰ intelligere nuptialẽ uestẽ. caritatẽ. Intat
enĩ ad nuptias s cũ nuptiali ueste ñ intrat: qͥ inscã
ȩccłia assistens. fidẽ habet ^ cͤaritatẽ ñ habet. Recte
eñĩ caritas nuptialis uestis uocat᷑: qͥa hanc in se con¬
ditor nr̃ habuit. dũ ad sotiande sͥ eccł̃iȩ nuptiasue-¬
nit. Sola qͥppe dilectione dĩ actũ. ẽ: ut eꝰ unigenitꝰ.

Expanded text:
ei: Amice, quomodo huc intrasti? Amicum vocat, quod invitatus ad nuptias est. Arguit impudentiae, quod veste sordida munditias polluerit nuptiales. At ille obmutuit. In tempore enim illo non erit locus impudentiae, nec negandi facultas. Cum omnes angeli et mundus ipse testis sit peccatorum. Item possumus intelligere nuptialem vestem charitatem. Intrat enim ad nuptias, sed cum nuptiali veste non intrat, qui in sancta Ecclesia assistens fidem habet, sed charitatem non habet. Recte enim charitas nuptialis vestis vocatur, quia hanc in se conditor noster habuit, dum ad sociandae sibi Ecclesiae nuptias venit. Sola quippe dilectione Dei actum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nͥpatres testam̃ti ueteris significat᷑: Hã dũ expmis¬
sionelegis acceꝑant. qͦtinꝰ adu̾sarios suos odi retri¬
butione ꝑcuterent: ut ita dicã qͥd aliud ꝙͣ taurie.
grãm pinguedinis int̾nȩ ꝑcipiunt: et̾̃ns desid̃ns
innitentes. ad sublimia contẽplationis suȩ peniia
subleuant᷑. Illi aut̃. neglexert̃. Et abiert̃ aliꝰ muil¬
lã suã: aliꝰ uͦ ad negotiationẽ suã. Inuillã qͥppe
ire.ẽ: labori terreno immodeiate incũbere. In nego¬
tiationẽ uͦ ire. ẽ: actionũ scłariũ lucris in hiare qͥa
eñĩ aliꝰ intentꝰ labori terreno. aliꝰ uͦ mundi huiꝰ ac¬
tionib deditꝰ: mysteriũ incarnationis dñice per¬
sare. & scđ̃m illud uiuere dissimulat: qͦsi admll̃

Expanded text:
Veteris Testamenti significantur. Nam dum ex permissione legis acceperant; quatenus adversarios suos odii retributione percuterent, ut ita dicam, quid aliud quam tauri ergratiam pinguedinis internae percipiunt, aeternis desideriis innitentes, ad sublima contemplationis suae penna sublevantur. Illi autem neglexerunt, et abierunt alius in villam suam, alius vero ad negotiationem suam. In villam quippe ire est labori terreno immoderate incumbere. In negotiationem vero ire, est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus mysterium incarnationis Dominicae pensare, et secundum illud vivere d
Abbreviated transcription (Latin):
in die uirtutis tuȩ insplendorib scorũ: exutero ante
luciferũ genuite. Iurauit dñs & ñ penitebit eũ: tu es
sacerdos mȩt̾nũ. scdm ordinẽ melchissedech. Et res¬
pondere eos cogamꝰ. qͦmͦ abrahã ante luciferũ genitꝰ
sit. & sacerdos fuerit scdm ordiñe melchissedech: ꝓ¬
qͦ melchissedech obtulerit panẽ. & uinũ: & a qͦ de¬
cimas p̾dȩ acceꝑit. Et nemo poterat respondere ei¬
u̾bũ: neq ausus fuit qͥsꝙͣ ex illa die eũ amplꝰ imte¬
gare. Pharisei & sadducei qrentes occasionẽ calũpmi
& u̾bũ aliqͦd muenier ꝰd pateret in sidiis iqͥa insetno¬
nibꝰ c̃futati st̃. ultͣ ñ int̾rogant: s aꝑtissume cõp̾hea¬
sũ romane tradt᷑ potestati. Ex qͦ intelligimꝰ. ueneram¬
uidie posse qͥdẽ suꝑari. s difficile conqͥescere. Hos añ¬
ñ cũ scbis & phariscis iniq cogitantes. uł dolose amt̃
int̾rogantes atq tẽptantes: s simpliri corde & pia
deuotione cũ humilitate accedamꝰ ad illũ. ut illu¬

Expanded text:
te luciferum genui te. Juravit Dominus et non poenitebit eum, tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Et respondere eos cogamus, quomodo Abraham ante luciferum genitus sit, et sacerdos fuerit secundum ordinem Melchisedech, qui Melchisedech obtulerit panem et vinum, et a quo decimas praedae acceperit. Et nemo poterat ei respondere verbum: neque ausus fuit quisquam ex illa die eum amplius interrogare. Pharisaei et Sadducaei quaerentes occasionem calumniae, et verbum aliquod invenire, quod pateret insidiis, quia in sermonibus confutati sunt, ultra non interrogant, sed apertissime comprehensum, Romanae tradinvidiae posse quidem superari, sed difficile conquiescere. Et non cum Scribis et Pharisaeis inique cogitantes, et dolose Dominum interrogantes, atque tentantes, sed simplici corde et pia devotione cum humilitate accedamus ad illum, ut illu
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑. qͥa ꝑhas regis nuptias p̾sens ecclia de¬
signat᷑: inqͥ cũ bonis & mali c̾ueniunt. Pex mreta
qͥppe. ẽ. diu̾sitate filioꝵ: qi sic om̃s ad fidẽ generat:
ut tam̃ om̃s ꝑimmutationẽ uitȩ adlib̾tatẽ spirita¬
lis grẽ. culpis exgentib ũ ꝑducat. Quousq nãq
tt̃ nͥ incelo: & mali solinusꝙͣ sunt. nͥ in inferno. Hͥec
aut̃ uita qͤ inter celũ & infernũ sita. ẽ: sic̃inmedio sub¬
sistit: ita utrarũq parciũ ciuies cõmunit̾ recipit. Qͦs¬

Expanded text:
ostenditur quod per has regis nuptias praesens Ecclesia designatur, in qua cum bonis mali conveniunt. Intraquippe est diversitate filiorum: quia sic omnes ad fidem generat, ut tamen omnes per immutationem vitae ad libertatem spiritalis gratiae culpis exigentibus non perducat. Quousque namque sunt, nisi in coelo, et mali soli nusquam sunt, nisi in inferno. Haec autem vita, quae inter coelum et infernum sita est, sicut in medio subsistit, ita utrarumque partium cives communiter recipit.
Abbreviated transcription (Latin):
test: in illa districtione ultime increpationis. oẽ
argum̃tũ cessat excusationis. Qppe qi ille foris in¬
crepat: qͥ testis conscientie intꝰ animũ accusat. S¬
int̾ hȩc sciendũ. ẽ. qͥa qͥsqͥs hanc uestẽ uirtutis ha¬
bet. s tam̃ ad huc ꝑfecte ñ habet: adpii regis in¬
gressũ despcrare deuena ñ debet: qͥa ipse cͦ spem
nob̃ ꝑ psalmistã tribuens dicit. In ꝑfectũ meũ ui¬
dert̃ ocłi tur: & in libro tuo om̃s scͥbent᷑. Ic̃ dĩx rex
minstris. ligatis pedib eiꝰ & manib. mittite eũ in

Expanded text:
test, in illa districtione ultimae increpationis omne argumentum cessat excusationis, quippe quia ille foris increpat, qui testes conscientiae intus animum accusat. inter haec sciendum est quia quisquis hanc vestem virtutis habet, sed tamen adhuc perfecte non habet, ad pii regis ingressum desperare de venia non debet. Quia ipse quoque spem nobis per Psalmistam tribuens dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentur . Tunc rex dixit ministris: Ligatis p
Abbreviated transcription (Latin):
alios seruos: dicens. Dicite inuitatis. Ecce prandium
meũ paraui. tauri mei & altilia occisa &e oĩa parata:
uenite ad nuptias. Mlisit gͦ seruos suos: ut ad istas
nuptias a micos inuitarent. Misit semel misit iterũ:
sccła inuitatione iã dr̃. Ecce prandiũ meũ paraui:
tauri mei & altilia occisa. & oĩa parata. Qͥd intau¬
ris uł altilib. nͥ noui ac ueteris testam̃ti patres ac

Expanded text:
prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa, et omnia parata sunt: venite ad nuptias. Misit ergo servos suos, ut ad istas nuptias amicos invitarent. Misit semel, misit iterum,secunda invitatione jam dicitur: Ecce prandium meum paravi, tauri mei et altilia occisa sunt et omnia parata. Quid in tauris vel altilibus, nisi Novi a
Abbreviated transcription (Latin):
do ñ decipit. Ait enĩ. Oñs em̃ qui petit accipit: &
qui querit inuenit. & pulsanti aꝑietur. Ergo ꝑse¬
uerantia opus. ẽ. ut accipiamꝰ qͦd petimꝰ: ut inue¬
niamꝰ quod querimꝰ. & qͦd pulsamꝰ aꝑiat᷑. Nã si pe¬
tenti dat᷑ & querens inuenit. & pulsanti aꝑit᷑. gͦ

Expanded text:
non decipit. Ait enim: Omnis enim qui petit accipit; et non decipit. Ait enim: Omnis enim qui petit accipit; et qui quaerit invenit; et pulsanti aperietur. Ergo perseverantia opus est ut accipiamus quod petimus, et inveniamus quod quaerimus, et quod pulsamus aperiatur. Nam si petenti da