comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tate cõꝑtꝰ.ẽ. uita. fide. ac moribꝰ apꝓbatꝰ:
dicaui. Unde eũ auctore dõ diaconũ
fȩci & sub celeritate cnͣsmittere studui:
qͥ cuncta quȩ in his partibꝰ aguntur
inuento oportuno tp̃r ualeat cde-¬
m̃tiȩ ur̃ȩ suggerere Ppt̃ qd̾ rogo ut se¬
renitas ur̃a pias aures inclinare dignet᷑:
ut tanto nob̾ ualeat cęleriꝰ misereri.
qͣnͣto afflictionẽ nrãm ueriꝰ ex eiꝰ rela¬
tione cognouerit. Qlit̃ enĩ cotidianisᷤ
gladiis & qͣntis langobardoꝵ incursi-¬

Expanded text:
tate compertus est vita, fide ac moribus approbatus, tate compertus est vita, fide ac moribus approbatus, dicavi. Unde eum, auctore Deo, diaconum fecincta quae in his partibus aguntur, invento opportuno tempore, valeat clementiae vestrae suggerere. Cui rogo ut serenitas vestra pias aures inclinare dignetur, ut tanto nobis valeat celerius misereri quanto afflictionem nostram verius ex ejus relatione cognoverit. Qualiter enim quotidianis gladiis et quantis Langobardorum incursi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gaudiis & magnis actionibꝰ
grarũ libet. qnͣtas om̃ipotenti dño
laudes debemꝰ. qd remoto iugo tristi¬
tiȩ ad lib̾tatis tp̃ra sub imꝑiali benig-¬
nitatis ur̃ȩ pietate ꝑuenimꝰ. Nã qd̃
ꝑmanere inpalatio uixta antiꝗͣ con¬
suetudinẽ apłicȩ sedis diaconũ ur̃a se-¬
renitas ñ inuenit: ñ h meȩ negli gentiȩ.
s gͣuissimȩ necessitatis fuit. Qͥa dum
ministri om̃s huiꝰ ur̃ȩ ȩccłȩ tã contrita
asꝑaq tpra cũ formidine declinarent
atq refugerent: nulli eoꝵ pot̾at im¬
poni. ut ad urbẽ regiã inpalatio per
te adculm̃ imꝑii ꝑuenisse cognouert̃:
ipsi qͦ suadente letitia ad ur̃a uestigia
uenire festinant. qͥ illic accedere pruiᷤ¬
ualde timuerant. S qͥa eoꝵ qͥdã ica
senectute st̃ debiles. ut laborẽ ferre uix
possint. qͥdã uͦ eccłasticis curis uehem̃t̃
implicant᷑. & lator p̃sentiũ qͥ pͥmꝰ õiũ
defensor fuit. bene mͥ exlonga assidui-

Expanded text:
cum gaudiis et magnis actionibus gratiarum libet quantas omnipotenti Domino laudes debemus, quod, remoto jugo tristitiae, ad libertatis tempora sub imperiali benignitatis vestrae pietate pervenimus. Nam quod permanere in palatio, juxta antiquam consuetudinem, apostolicae sedis diaconem vestra serenitas non invenit, non hoc meae negligentiae, sed gravissimae necessitatis fuit, quia dum ministri omnes hujus nostrae ecclesiae tam contrita asperaque tempora cum formidine declinarent atque refugerent, nulli eorum poterat imponi, ut ad urbem regiam in palatio permte, ad culmen imperii pervenisse cognoverunt, ipsi quoque suadente laetitia ad vestra vestigia venire festinant, qui prius illuc accedere valde timuerant. Sed quia eorum quidam ita senectute sunt debiles, ut laborem ferre vix possint, quidam vero ecclesiasticis curis vehementer implicantur, et lator praesentium, qui primus omnium d
Abbreviated transcription (Latin):
qui & inmutatis gregis sui pastoribuᷤᷤ
fidẽ qua semel scĩs patribꝰ tͣdidit. ȩtiam
post eos immutabilem custodit. Predi¬
cator autẽ egregius dicit. fundam̃tum
aliud nemo potest ponere. p̃ter id qd̾ po¬
dei & ꝓximi. fidei quȩ in xp̃o.ẽ. firmita¬
edificium. Ipsa quoq ꝑse ueritas dicit.
Qui non intrat perostiũ in ouile ouiũ.
s ascendit aliunde: ille fur. ẽ & latro.¬

Expanded text:
qui, et immutatis gregis sui pastoribus, fidem quam semel sanctis Patribus tradidit etiam post eos immutabilem custodit. Praedicator autem egregius dicit: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod poDei et proximi fidei quae in Christo est, firmitaaedificium. Ipsa quoque per se Veritas dicit: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur e
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam retrudendũ: qͣtinꝰ ꝑpecͣti sce¬
leris maculas dignis discat fletibꝰ emun-¬
nemesion in loco suo & ep̃atꝰ officio ꝓcul
dubio reformet᷑ ͥ & ne denuo hac de re
inqͥetudinẽ ac molestiã patiat᷑. sollicitoᷤᷤ
uos ęssȩ necẽe. ẽ: qͥa ħ ñ solũ adhuiꝰ muni-¬
tionẽ. uerũ &̃ adalioꝵ constat em̃da¬
tionẽ ꝓficere: ut pͣuoꝵ hominũ p̃sũp¬

Expanded text:
tentiam retrudendum, quatenus perpetrati scetentiam retrudendum, quatenus perpetrati sceleris maculas dignis discat fletibus emunNemesion in loco suo et episcopatus officio procul dubio reformetur, et ne denuo hac de re inquietudinem ac molestiam patiatur, sollicitos vos esse necesse est, quia hoc non solum ad hujus munitionem, verum etiam ad aliorum constat emendationem proficere, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
tantȩ neqͥciȩ pͣuitas. nec dissimulanda
edocti sumꝰ ueritas ht̃: p̃dictũ paulum
districta faciat executione cõpelli ut
quȩcũq abstulit. oĩ mora uel excusatioẽ
cessante restituat. Siu̾ nicħ eccłȩ .s suũ ꝓͥũ¬
abstulisse ꝗͣuis gͣue & iniquũ fuit. ut ñ
auob̾ uel metropolita eiꝰ hoc peteret. sed
ausu temerario manũ p̾sumeret agere:
debet examinatione constare siuerũ. ẽ.
abstulit: ħ reformare ac satisfacere mo-¬
dis oĩbꝰ cõpellat᷑. Si autẽ differre cẽpta-¬
uerit : qͦuꝰq õẽ qđ dȩlapidauit. uel de
subst̾ia tulit ęccłȩ restituat. in monasterio
mittendꝰ. ẽ: ut saltẽ coactꝰ reddat. qd̾ male
aliqͥd deep̃ati loqͥ. atq rursꝰ adħ qualibet
aspirare p̃sũptioe tãptauerit: fr̃nitatis
ur̃ȩ se contͣ imꝓbitatẽ ipsiꝰ om̃ino uigor
accendat. atq dñici corporis & sanguiniᷤᷤ
comunone p̃uatiũ inimonasterio eũ uq
addiem obitꝰ sui ad agendã curet pęni¬

Expanded text:
tantae nequitiae pravitas, nec dissimulanda,edocti sumus veritas habet, praedictum Paulum districta faciat exsecutione compelli, ut quaecunque abstulit omni mora vel excusatione cessante restituat. Si vero nihil Ecclesiae, sed abstulisse, quamvis grave et iniquum fuit ut non a vobis vel metropolitano ejus hoc peteret, sed ausu temerario manu praesumeret agere: debet examinatione constare si verum est. abstulit, hoc reformare ac satisfacere modis omnibus compellatur. Si autem differre tentaverit, quousque omne quod dilapidavit, vel de substantia tulit, ecclesiae restituat, in monasterium mittendus est, ut saltem coactus reddat quod male aliquid de episcopatu loqui atque rursus ad hoc qualibet aspirare praesumptione tentaverit, fraternitatis vestrae se contra improbitatem ipsius omnino vigor accendat, atque dominici corporis ac sanguinis communione privatum in monasterium eum usque ad diem obitus sui ad agendam curet poeni
Abbreviated transcription (Latin):
paulũ clauenȩ ciuitatis ep̃m int̾alia mala
in corporale crim lapsũ. asuis fuisse dericiᷤ
accusatũ. atq habita cognicione ita qd̃
sine dolore dicere ñ possumꝰ claruisse: atq
ẽ. optulisse. Qua dere sententia illum
ep̃ali depositũ: & se eiꝰ loco cũ fr̃nitatifurȩ
consensu ęssȩ ep̃m ordinatũ. Q nc̃ eundẽ
paulũ cũ auxilio scłariũ iudicũ uenientẽ.
ep̃iũ morȩ p̃donis ingressũ: ablatisq uio

Expanded text:
Paulum Doclavenae civitatis episcopum, inter alia mala in corporali crimine lapsum, a suis fuisse clericis accusatum, atque habita cognitione, ita quod sine dolore dicere non possumus, claruisse, atqueest, obtulisse. Qua de re sententia illum episcopali depositum, et se ejus loco cum fraternitatis vestrae consensu esse episcopum ordinatum: sed nunc eumdem Paulum cum auxilio saecularium judicum venientem, episcopium more praedonis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nobis speranda st̃ uelud
impetrata ĩa credimꝰ. quanto & hoc
qd̾ petit᷑ ab officio nr̃o ñ discrepat :¬
& uos inter curas fluctuationũ scłari¬
um. ȩtnȩ quoq ex hoc cumulus retri¬
butionis expectat. Harũ siqͥdẽ latoreᷤᷤ.
de histriȩ ad nos partibꝰ uenientes.
scismaticoꝵ int̾ quos erant positi ui¬
tantes errorẽ. unitati ęccłȩ subdi salu¬
briter cupiert̃. Quoꝵ boni intentionẽ¬
operis ꝑpendentes. insinũ matris ȩcłȩ
competenti cũ exhortatione suscepimꝰ:
eosq nr̃e desiderantes ȩccłȩ. militare.
sui quo ad apłoꝵ principis petram
solidã concurrert̃. ne fluctuantium
ad huc erroribꝰ mixti. naufragium de¬
speratȩ salutis incurrerent. habere
dignemini cõm̃datos: quatinꝰ ad ꝓa
remeantes. nullis ꝓpt̃ hoc bonũ qd̃
appetisse noscunt᷑. ꝑuersoꝵ inquie-¬
tudinibꝰ ꝑtͣbent᷑ͥ s magis in om̃ibus
auxiliũ ur̃ȩ tuicionis inueniant: ut
ex eoꝵ qͥete. alioꝵ ad huc inscismate

Expanded text:
speranda sunt, et velut impetrata jam credimus, quanto et hoc quod petitur ab officio nostro non discrepat, et vos inter curas fluctuationum saecularium aeternae quoque ex hoc cumulus retributionis exspectat. Harum siquidem latores de Istriae ad nos partibus venientes, schismaticorum, inter quos erant positi, vitantes errorem, unitati Ecclesiae subdi salubriter cupierunt. Quorum boni intentioneoperis perpendentes, in sinum matris Ecclesiae competenti cum exhortatione suscepimus, eosque nostrae desiderantes Ecclesiae militare sui quo ad apostolorum principis petram solidam concurrerunt, ne fluctuantium adhuc erroribus misti naufragium desperatae salutis incurrerent, habere dignemini commendatos; quatenus ad propria remeantes nullis propter hoc bonum quod appetisse noscuntur perversorum inquietudinibus perturbentur, sed magis in omnibus auxilium vestrae tuitionis inveniant; ut ex eorum quiete aliorum adhuc in schismate
Abbreviated transcription (Latin):
gãm monas quo sumpsit habitu desi¬
licq inenanere. etiam diaconem se iam¬
iem monast̾ii factum ẽẽ cõmemorat.
ae cuiꝰ loci seruitio auelli nulla patitur
ratione: Nunc quantũ asserit fr̃nitas
ur̃a non quidem impedimentis inten-¬
tũ. s affectu beniuolentiȩ moffitio eũ
ut tam ꝓmpte deuotioni qͣm eiꝰ insc̃oꝵ
studet habere ꝓposito. minime ur̃a sit
impedim̃to fr̃nitas. magis autẽ quibus
ualetis adhortationib pastorali ammo¬
nitione succendite ut feruor huiꝰ deside¬
rii ineo non tepescat ut qͥa turbulento
curarum scłarium tumultu se segregãs
quietis desiderio portũ monast̾ii appe-¬
tiit. rursum in ȩccłasticarum curarũ
non debeat perturbationib implicari.
s indei laudib ꝑmittat᷑ secure abhis
Gremar¬

Expanded text:
 eodem quem sumpsit habitu desiderans permanere, etiam diaconum se edem monasterii factum esse commemorat. De cujus loci servitio avelli nulla patitur ratione. Nunc vero, quantum asserit, fraternitas vestra non quidem impedientis intentu, sed affectu benevolentiae, in officio eum ut tam promptae devotioni ejus, quam in sancto studet habere proposito, minime vestra sit impedimento fraternitas; magis autem quibus valetis adhortationibus pastorali admonitione 1206 succendite, ut fervor hujus desiderii in eo non tepescat; ut qui, a turbulento curarum saecularium tumultu se segregans, quietis desiderio portum monasterii appetiit, rursum in ecclesiasticarum curarum non debeat perturbationibus implicari, sed in Dei laudibus permittatur secure ab his rema
Abbreviated transcription (Latin):
ancratius lator presentium sociando.xxuii.
ut asserit diaconus apłoꝵ se liminib
representans. a nob̾ noscitur petisse. ut.
eum fr̃nitati ur̃ȩ deberemus specialiter
cõmendare. Intimauit etiam nollitat̾

Expanded text:
ancratius lator praesentium, ut asserit, diaconus, apostolorum se liminibus repraesentans, a nobis noscitur petiisse ut eum fraternitati vestrae deberemus specialiter commendare. Intimavit etiam nobis quod
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ sa cerdotes dicimͣ. hoc facere non
debemꝰ: Unde ne hoc auariciȩ uitiũ.
ne uel in alienis denuo tẽptari p̃su¬
mat᷑: ammoneo. S siquando aliquẽ
in ȩccła ur̃a sepeliri conceditis: siqͥdẽ
parentes ipsius ꝓximi uel heredes
ꝓluminaribꝰ sponte qͥd offerre uolu¬
erint. acciꝑe ñ uetamꝰ. Petiuero aut
ab sit dicat᷑ ȩccłaͥ aut uos de huma¬
nis uideamini mortibꝰ gratulari. si
exeoꝵ cadaueribꝰ studetis querere quo¬
libet modo cõpendiũ: Alias uero cau¬
sas quȩ p̃dictȩ nereidȩ ẽ. cõplexa pe¬
titio. hortam ut aut pacifica si fieri
potest ordinatione definias: aut certe
indeputato a nobis iudicio ꝑsonam
instructã dirigere ñ omittas: quia
adhoc redẽptũ defensorẽ nr̃m pre¬
sentium illic portitorẽ direximus.
ut & parentes iniudicio obseruare
cõpellatꝰ. & executionis suȩ instantia
ad effectũ quȩ fuerint iudicata per¬
ducat.

Expanded text:
qui sacerdotes dicimur, hoc facere non qui sacerdotes dicimur, hoc facere non debemus? Unde ne hoc avaritiae vitium, ne vel in alienis denuo tentari praesumatur admoneo. Sed si quando aliquem in Ecclesia vestra sepeliri conceditis, siquidem parentes ipsius, proximi, vel haeredes pro luminaribus sponte quid offerre voluerint, accipere non vetamus. Peti vero aut absit, dicatur Ecclesia, aut vos de humanis videamini mortibus gratulari, si ex eorum cadaveribus studeatis quaerere quolibet modo compendium. Alias vero causas quas praedictae Nereidae est complexa petitio hortamur ut aut pacifica, si fieri potest, ordinatione definias, aut certe in deputatum a nobis judicium personam instructam dirigere non omittas, quia ad hoc Redemptum defensorem nostrum praesentium portitorem illic direximus, ut et partes in judicio observare compellat, et exsecutionis suae instantia ad effectum quae fuerint judicata perducat.
Abbreviated transcription (Latin):
uesta nob̾ ẽ nereida clarissima qd̵
atq suꝑdoloris gemitũ. maiorẽ dis¬
pendii studeat inferre molestiam.
Qd̃ si ita se ueritas habet. qͥa graue
nimis & ꝑculẽ. a sacerdotis officio.
preciũ det̾ra concessa putredini quȩ¬
rere. & de alieno uelle facere luctu
cõpendiũ: ab hac se petitione frater¬
nitas ur̃a contineat. & molesta ei de
cȩtero ñ existat: maxime qͥa & horto¬
lanũ quendã dequo se ipsã asserit
filiam suscepisse. ȩccłȩ ur̃ȩ non in
parua quantitate mu nificũ memo¬
rat extitissȩ. Hoc autẽ uiciũ & nos
post quã do auctore ad epatꝰ honorẽ
accessimꝰ. de ȩccła nr̃a om̃ino uetui-¬
mꝰ: & prauã denuo consuetudinem
nequaquã usurpari ꝑmisimusͥ me¬
mores qͥa dũ abraham a filiis emor
adhumandũ corpus coniugis postu¬
laret: premiũ accipere renuit. ne
cõmodũ uideret᷑ de cadauere conse-¬
cutꝰ. Si gͦ tantȩ considerationis pa-¬
ganus uir fuit: quantomagis nos

Expanded text:
est nobis Nereida clarissima femina, quod aatque ei super doloris gemitum majorem dispendii studeat inferre molestiam. Quod si ita se veritas habet, quia grave nimis et procul est a sacerdotis officio pretium de terra concessa putredini quaerere, et de alieno velle facere luctu compendium, ab hac se petitione fraternitas vestra contineat, et molesta ei de caetero non existat, maxime quia et Hortulanum quondam, de quo seipsam asserit filiam suscepisse, Ecclesiae vestrae non in parva quantitate munificum memorat exstitisse. Hoc autem vitium et nos postquam, Deo auctore, ad episcopatus honorem accessimus, de Ecclesia nostra omnino vetuimus, et pravam denuo consuetudinem nequaquam usurpari permisimus; memores quia dum Abraham a filiis Emor, ad humandum corpus conjugis postularet, pretium accipere renuit, ne commodum videretur de cadavere consecutus. . Si ergo tantae considerationis paganus vir fuit, quanto magis nos,
Abbreviated transcription (Latin):
tid festinans transmittere. tuȩ eos dilec-¬
tioni uoluit cõmendari Proinde inqͣn¬
cũ deo iubente potueris eis salua ratione
uͥnecesse fuerit concurras. atq feras so
qpitulatione. suffulti. & ipsi illie minꝰ ua
ut aborare. & predietus fr̃ nr̃ ecełȩ

Expanded text:
s festinans transmittere, tuae eos dilectioni voluit commendari. Proinde in quantum, Deo jubente, potueris, eis, salva ratione, ubi necesse fuerit concurras, atque solatiumopitulatione suffulti, et ipsi illic minus aborare, et praedictu
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ uult ꝑmittit affligi: & confidentẽ
ipse miscdit lib̾abit. Ipsi gͦ grãs agite:
& patient̃ queq illata st̃ sustinete. Nam
rectȩ m̃tis. ẽ. dm̃ ñ solũ in ꝓsꝑis benedicere:
s ȩciã in aduersitatibꝰ collaudare. In his
gͥ quȩ patimini nullũ contͣ dm̃ mmͦ cor¬
di ur̃o surripiat: qͥa ad qͥd hoc creator
nr̃ oꝑet᷑ ignotũ. ẽ. forsitan enĩ magnifice
fili. aliqͥd illũ in ꝓsꝑis positꝰ offendisti
uñ te clem̃ti amaritudine uult pͥgare.
Et ideo nec tẽporalis ce frangat afflictio.
nec rerũ dãpna diserucient: qͥa sum ad
uersis grãs referens dm̃ tͥ patientia fece¬
ris ęssȩ placabilẽ ͥ & quȩ amissa st̃ multi¬
plicata reddunt᷑: & suꝑ hoc gaudia et̃na
prestant᷑. Peto autẽ ne in iuriosum du
ur̃os ꝑ romanũ defensorẽ scripsimꝰ p̃b̾i
qͥa de beati petri apłi rebꝰ qmuis parua
sint quȩ offerunt᷑. ꝓ magna sẽꝑ benedieti¬
one suscipienda st̃: qm̃ & hic uob̾ uale¬

Expanded text:
tit affligi, et confidentem in se misericorditer liberabit. Ipsi ergo gratias agite, et patienter quaeque illata sunt sustinete. Nam rectae mentis est Deum non solum in prosperis benedicere, sed etiam in adversitatibus collaudare. In his igitur quae patimini nullum contra Deum murmur cordi vestro subrepat, quia ad quid hoc Creator noster operetur ignotum est. Forsitan enim, magnifice fili, aliquid illum in prosperis positus offendisti, unde te clementi amaritudine vult purgare. Et ideo, nec temporalis te frangat afflictio, nec rerum damna discrucient, quia si, in adversis gratias referens, Deum tibi patientia feceris esse placabilem, et quae amissa sunt multiplicata redduntur, et super haec gaudia aeterna praestantur. Peto autem ne injuriosum ducvestros per Romanum defensorem scripsimus praeberi, quia de beati Petri apostoli rebus quamvis parva sint quae offeruntur, pro magna semper benedictione suscipienda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
płam magnitudinis ur̃e suscepimꝰ.
inqua uos nr̃am incurrisse ingrati¬
tudinem indicastis. atq obhoc ꝑ direc-¬
tam satisfactionem habere nr̃am uelle
uos grãm Et quidem tanta ad nos de
ur̃a magnitudine puenerunt. quanta
a f ⁊i uiro minine cõmitti debuerant
yos enĩ tanti malide causa maximi om̃s
astruunt auctores existere ꝑ quos spolia¬
tio illiꝰ ȩccłȩ. uel tantarum animarum
ꝑditio. atq inaudite p̾sumptionis auda¬
ut redemptori nr̃o ꝓhis calibus satisfa¬
cere tota intentione mentis ut dignũ
ẽ. cũ lacrimis debeatis. qr si illi satisfactũ
ñ fuerit qͥd nostra relaxatio uel gr̃a po¬
terit certe conferre: Dum tam̃ ad huc
inp̃sumptorum ruinis uel errantium
deffensionib inẽẽ uos cernimꝰ. qualis uł
deo uł hominib ur̃a sit satisfactio ñ uide¬
mus: Cunc enĩ deo & hominib se satisfa.¬
cere magnitudo ur̃a patenter euident̾q
cognoscat. sice deuia ad rectitudinem &
p̃sumptiua ad humilitatis normã redu¬

Expanded text:
am magnitudinis vestrae suscepimus, in qua vos nostram incurrisse ingratitudinem indicastis, atque ob hoc per directam satisfactionem habere nostram velle vos gratiam. Et quidem tanta ad nos de vestra magnitudine pervenerunt, quanta a fideli viro minime committi debuerant. Vos enim tanti mali de causa Maximi omnes astruunt auctores existere, per quos spoliatio illius Ecclesiae vel tantarum animarum perditio, atque inauditae praesumptionis audaut Redemptori nostro pro his talibus satisfacere tota intentione mentis, ut dignum est, cum lacrymis debeatis, quia si illi satisfactum non fuerit, quid nostra relaxatio vel gratia poterit certe conferre? Dum tamen adhuc in praesumptorum ruinis vel errantium defensionibus inesse vos cernimus, qualis vel Deo, vel hominibus vestra sit satisfactio non videmus. Tunc enim Deo et hominibus se satisfacere magnitudo vestra patenter evidenterque cognoscat, si et devia ad rectitudinem, et praesumptiva ad humilitatis normam redu
Abbreviated transcription (Latin):
de eadẽ insula successorẽ ipsius tan¬
quã debitas uiolent̾ exigere. & qm̃
hocne decetero tẽptari debeat. po¬
stulat ꝓhiberi: gła ur̃a curet addis¬
cere. Et si hoc qd̾ querit᷑. ueritati
subsistitͥ & hȩc ante consuetudo ñ
fuit. huiusmodi grauam̃ iusticia
suadente cõpescat: & studeat ut pie¬
tatis ad ministratio. inp̃fata insula
onus p̃iudicii non imponat. Quia
uero priuilegia ciuitatis suę uel cau
tionẽ impend̾e seruata ȩqͥtate qͦcũq
nece̾e̾ fuerit debeatis: & siqua in re
utilitas ppłi cui p̃ẽ. contͣ rationis sic̃
ait ordinẽ p̃grauat᷑ł in posita onera
usq ad modũ iusticiȩ uobis suffra¬
gantibꝰ releuent᷑: nec priuilegia eoꝵ
quolibet modo calcent᷑ ÷ s om̃ia gͦ
usus antiqͥtatis statuit. in om̃ibus
intemerata seruentur. Ita gͦ in his gła
ur̃a se decent̾ exhibeat: ut & ipsa parteᷤ
fouere iusticiȩ cõꝓbet᷑ ᷤ. et hi qͥ cõm̃da¬

Expanded text:
de eadem insula successorem ipsius tande eadem insula successorem ipsius tanquam debitas violenter exigere. Et quoniam hoc ne de caetero tentari debeat, postulat prohiberi, gloria vestra curet addiscere. Et si hoc quod queritur veritate subsistit, et haec ante consuetudo non fuit, hujusmodi gravamen justitia suadente compescat, et studeat ut pietatis administratio in praefata insula onus praejudicii non imponat. Quia vero privilegia civitatis suae, vel caustionem impendere, servata aequitate, quocunque necesse fuerit debeatis, et si qua in re utilitas populi qui praeest contra rationis, sicut ait, ordinem praegravatur, imposita onera usque ad modum justitiae vobis suffragantibus releventur, nec privilegia eorum quolibet modo calcentur; sed omnia quae usus antiquitatis statuit, in omnibus intemerata serventur. Ita ergo in his gloria vestra se decenter exhibeat, ut et ipsa partes fovere justitiae comprobetur, et hi qui commenda
Abbreviated transcription (Latin):
alde mirati sumꝰ ut uobis innea¬
politana ciuitate positis. uenire
ad noᷤᷤ ꝓ qͥbꝰdã causiᷤᷤ theodoriᷤ uir memorãdꝰ
ura teste asserat sine dubio ꝑtinere.
Qd̾ si ita se res habet: om̃ino contri¬
stamͣ. cur in eiꝰ uos defensione ueritaᷤ
non ꝑmouitꝰ ut & libere qd̾ esset ra¬
tio diceretis:. & reseruari qd̾ longas
consuetudo iure uendicat faceretis.
Quia g̾ graue nimis. ẽ. contͣ ueterẽ
usũ sacerdotes sibi quicquã arriꝑe.
unde in laicoꝵ uident᷑ actꝰ incidere:
p̃dicto fr̃i coep̃oq nr̃o scribere quȩ
nobis st̃ uisa curauimꝰ ipsoꝵq ad uoᷤ
scriptoꝵ exemplar transmisimꝰ: ut
exeis qͥd debeat reseruari. gła ur̃a
isdem supradictꝰ portitor uectani qd̃¬
qͥ comes fuit inmissinati castello ꝓpt̃
qd̾ eum nobilẽ fuisse nouerat. & pau¬
ꝑtate ni mia laborabat. uiginti ur¬
nas uini ꝑduos annos de insula pro¬
chita quȩ ei uicina erat. miscd̾iȩ se
intuitu fuisse largitũ: & nunc eas

Expanded text:
alde mirati sumus ut vobis in Neapolitana civitate positis venire ad nos pro quibusdam causis Theodorus, vir memorandus, gloria vestra teste, asserat sine dubio pertinere. Quod si ita se res habet, omnino contristamur cur in ejus vos defensione veritas non permovit, ut et libere quae esset ratio diceretis, et reservari quod longa sibi consuetudo jure vendicat faceretis. Quia ergo grave nimis est contra veterem usum sacerdotes sibi quidquam arripere, unde in laicorum videntur actus incidere, praedicto fratri coepiscopoque nostro scribere quae nobis sunt visa curavimus, ipsorumque ad vos scriptorum exemplar transmisimus, ut ex eis quid debeat reservari quamcitiusis supradictus portitor, Vectano qui comes fuit in Missinati castello, propterea quod eum nobilem fuisse noverat, et paupertate nimia laborabat, viginti urnas vini per duos annos de insula Prochyta, quae ei vicina erat, misericordiae intuitu se fuisse largitum, 986 et nunc eas
Abbreviated transcription (Latin):
resipisce senex: atq a tanta te leuitate
moꝵ. & operũ ꝑuersitate compesce.
Quanto morti uicinior efficeris:¬
tanto fieri sollicior atq timidior de¬
bes. Et quidẽ pęnȩ sententia in te fu¬
erat iaculanda: s qͥa simplicitatem
tuam cũ senectute nouimꝰ. interim
tacemꝰ. Eos uero quoꝵ consiliis hȩc
egisti. in duobꝰ m̃sibꝰ ex cõmunicatoᷤᷤ
ȩssȩ decernimꝰ: ita ut siqͥd eis intra du¬
oꝵ mensiũ spatiũ humanitꝰ euenerit.
benedictione uiatici ñ priuentur.
Deinceps autẽ ẽoꝵ ab consiliis cautꝰ
existe: te quoq sollicite custodi. Ne
si eis in malo discipłs fueris. quibꝰ ma-¬
gister in bono ȩssȩ de biuistiͥ nec sim¬
plicitati tuȩ. nec ulterius senectuti
parcęmus.

Expanded text:
resipisce senex, atque a tanta levitate resipisce senex, atque a tanta levitate morum et operum perversitate compesce: quia quanto morti tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem poena sententiae in te fuerat jaculanda, sed, quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. Eos vero quorum consiliis haec egisti, in duobus mensibus excommunicatos esse decernimus, ita ut si quid eis intra duorum mensium spatium humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe, te quoque sollicite custodi: ne si, eis in malo discipulus fueris quibus magister in bono esse debuisti, nec simplicitati tuae, nec ulterius senectuti parcamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Redicator om̃ipotentis dñi apłs
cũ culpa senioris exemplo suo non tͣhit
ad interitũ corda iunioꝵ. Ubi autẽ
sentor iuuenibꝰ exemplũ ad interitũ
prebet: ibi districta increpatione
feriendus. ẽ. Nam scriptũ ẽ. Laqͥu ᷤ
iuuenũ. om̃s uos. Et rursũ ꝓpħa dic̃.¬
& peccator centũ annoꝵ. maledictꝰ. ẽ:
Tanta autem nequicia ad aures meaᷤ
de tua senectute ꝑuenit: ut eam nisi
adhuc humanitꝰ pensaremꝰ. fixa iam
sollẽpnia celebrares. ad exarandam mes¬
sem latoris p̃sentium ꝑrexisti: & post
exarationẽ eius. myssarũ sollẽpnia cȩ¬
lebrasti. Post missarũ sollẽpnia. ȩtiã
terminos possessionis illius eradicare
minime timuisti. Qd̃ factũ. quȩ pęna
debuit insequi: om̃s qͥ audiunt sciuÑ.
Dubii autẽ detanta hac ꝑuersitate
fueramꝰ: s filius noster cyriacus abbaᷤᷤ
a nobis requisitus. dũ eͥe̾t caralis ita
se cognouisse ꝑhibuit. & qͥa ad huc
canis tuiᷤ parcimꝰ. hortam aliquando

Expanded text:
edicator omnipotentis Dei Pauluscum culpa senioris exemplo suo non trahit ad interitum corda juniorum. Ubi enim senior juvenibus exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est. Nam scriptum est: Laqueus juvenum omnes vos . Et rursum propheta dicit: Peccator centum annorum maledictus est . Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti; et post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam, et terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt, sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus; sed filius noster Cyriacus abbas, a nobis requisitus dum esset Caralis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus, hortamur, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
neant. Nam legit᷑. qđ beatꝰ augustinꝰ
nec cũ sorore habitare consenserit dicenᷤ.
Quȩ cũ sorore mea st̃: sororeᷤᷤ meȩ ñ st̃.
Doctigͦ uiri cautela: magna nob̾ ẽȩ debet
instructio. Nam in cautȩ p̃sũptionis. ẽ:
qd̾ fortis pauet. minꝰ ualidũ ñtimere.
Sapienter enim illicita suꝑat: qui
didicerit ȩtiam ñ uti concessis. & qͥdem
nos nullos in hoc nolentes astringimꝰ:
s sicut facere solent medici. & si ad tẽpꝰ
tristẽ curam tam̃ ꝓsalute dictamus.
Et idcirco non necessitatẽ imponimꝰ:
s si imitari doctũ scm̃q uirũ elegerint.
ipsoꝵ uoluntati relinqͥmꝰ. Tua g̃ experi¬
entia ut seruari debeant ea quȩ ꝓhi¬
benda mandauimꝰ: studiũ & sollici¬
tudinem gerat. Nam si aliter pꝰmodũ
inueniri contigerit: non leue se apud
nos nouerit periculũ incursurã. Prȩtẽa
hortari: ut subiectos sibi in sacris uide¬
licet ordinibꝰ constitutos. qd̾ ipsi serũt

Expanded text:
neant. Nam legitur quod beatus Augustinus neant. Nam legitur quod beatus Augustinus nec cum sorore habitare consenserit; dicens: Quae cum sorore mea sunt, sorores meae non sunt. Docti ergo viri cautela magna nobis esse debet instructio. Nam incautae praesumptionis est quod fortis pavet minus validum non timere. Sapienter enim illicita superat, qui didicerit etiam non uti concessis; et quidem nos nullos in hoc nolentes astringimus, sed sicut facere solent medici, et si ad tempus tristem curam, tamen pro salute dictamus. Et idcirco non necessitatem imponimus, sed si imitari doctum sanctumque virum elegerint, ipsorum voluntati relinquimus. Tua igitur experientia ut servari debeant ea quae prohibenda mandavimus, studium et sollicitudinem gerat. Nam si aliter postmodum inveniri contigerit, non leve se apud nos noverit periculum incursuram. Praeterea hortari, ut subjectos sibi in sacris videlicet ordinibus constitutos, quod ipsi servant,
Abbreviated transcription (Latin):
defensori. Bonifatio defensori. Aparib
et sex patronis.
Uia sicut cauta ꝓuisio. culparũ
uias obstruere. & nouit quȩ st̃
noxia declinare: ita neglectꝰ patet ex¬
cessibꝰ. & quȩ st̃ cauenda solet incurrere:
magna nos sollicitudinis oportet curã
impendere. & frm sacerdotũq nr̃oꝵ
opinioni pariter & cautelȩ ꝓspicere.
Puenit autẽ ad nos. quosdã ep̃oꝵ sub pre¬
textu quasi solatii. in una domo cũ mu¬
lieribꝰ conuersari. & ideo ne ꝑ hoc aut
subsannatoribꝰ iusta obtrectationis
detur occasio. aut facilem antiquus
humani generis inimicus. materiam
deceptionis assumat: huius tͥ serie ꝑ¬
ceptionis in iungimꝰ. ut strenuum te
studeas & sollicitũ exhibere. Et si qui
ep̃oꝵ quos cõmissitͥ prĩmonii finis in¬
cludit. cũ mulieribꝰ degunt: hoc om̃i
no cõpescasͥ & de cetero eas illic habita¬
re nullo modo patiaris: exceptis eis qͣs
sacroꝵ canonũ censura ꝑmittit: id. est
si ȩtiam ataliũ se cohabitatione conti¬

Expanded text:
defensori, Bonifacio defensori, a paribus et sex patronis. Quia sicut cauta provisio culparum vias obstruere, et novit quae sunt noxia declinare, ita neglectus patet excessibus, et quae sunt cavenda solet incurrere, magnam nos sollicitudinis oportet curam impendere, et fratrum sacerdotumque nostrorum opinioni pariter et cautelae prospicere. Pervenit autem ad nos quosdam episcoporum sub praetextu quasi solatii in una domo cum mulieribus conversari. Et ideo ne per hoc aut subsannatoribus justa obtrectationis detur occasio, aut facilem antiquus humani generis inimicus materiam deceptionis assumat, hujus tibi serie praeceptionis injungimus, ut strenuum te studeas, et sollicitum exhibere. Et si qui episcoporum, quos commissi tibi patrimonii finis includit, cum mulieribus degunt, hoc omnino 977 compescas; et de caetero eas illic habitare nullo sacrorum canonum censura permittit, id est i se etiam a talium cohabitatione conti
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i duriciã ipsa ĩã quã patim pęna
dissoluat. Ut enĩ ꝓpħa teste p̃lictũ ẽ
ꝑuenit gladiꝰ usq ad animã. Ecce & enĩ
cuncta plebs. cȩlestis irȩ mucrone ꝑ¬
cutit᷑: & repentina singuli cede uastan᷑
Nec languormortẽ p̃uenit: s lang̾oris
moras ut cernitis mors p̃currit. Pcuss
qͥsq ante rapit᷑. ꝗͣ ad lam̃ta pęnitentiȩ
conuertat᷑. Pensate gͦ qͣlis ad conspectũ
districti iudicis ꝑuenit. cui non uacat
flere qd fȩcit. Habitatores quiq ñ ex
parte subtͣhunt᷑. s parit̃ corruunt.
Domꝰ uacuȩ relinquunt᷑: filioꝵ funera
parentes aspiciunt÷ & sui eos ad int̾̃itũ
ꝑcussionẽ uacat. Reuocemꝰ ante ocłos
m̃tis qcqͥd errando cõmisimꝰ: & qd neqͥt
egimꝰ. flendo puniamꝰ. Preueni¬
amꝰ fatiem eiꝰ inconfessione. & sic̃ ꝓpħa
ãmonet. leuemꝰ corda nr̃a cũ manibuᷤ
ad dm̃. Ad dm̃ qͥppe corda cũ manibꝰ le
conuertat᷑ & uuat. Nullus autẽ de miqͥ¬

Expanded text:
uam patimur, poena dissolvat: ut enim propheta teste praedictum est, Pervenit gladius usque ad animam . Ecce etenim cuncta plebs coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur: nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors praecurrit. Percussus quisque ante rapitur, quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo, qualis ad conspectum districti Judicis pervenit, cui non vacat flere quod fecit. Habitatores quique non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt: domus vacuae relinquuntur, filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando commisimus, et quod nequiter egimus flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione , et sicut propheta admonet, Levemus corda nostra cum manibus ad Dominum . Ad Deum quippe corda cum manibus leconvertatur et vivat . Nullus autem de iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
& scẽ fidei aduersa seminasse: ita ut die
fatiet oꝑe custodiri. Qa enĩ mori se
& resurgere simulat: haberi inuene-
ne inferatis onera ꝑportas ur̃as die sabb̃i:
tãdiu teneri potuit. ꝗͣdiu legẽ licuit
iuxta litt̾ã custodiri. At pꝰꝗͣ gr̃a oĩptis¬

Expanded text:
et sanctae fidei adversa seminasse, ita ut die faciet opere custodiri: quia enim mori se et resurgere simulat, haberi in venerNe inferatis onera per portas vestras die Sabbati, tandiu teneri potuit, quandiu legem licuit juxta litteram custodiri. At postquam grati
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ꝑfig̾ã dicta st̃. iuxta litt̃ã seruari non
posst̃. Nã siqͥs dic̃ ħ de sabbo ȩẽ seruandũ:
dicat necesse. ẽ. & carnalia sacrificia ꝑ¬
soluenda: dicat p̃ceptũ qͦ de circũcisioẽ
corporis. ad hucusq retinendũ. S contra
se paulũ apłm audiat dicentẽ. Si circũ
Sabb̾m enĩ reqͥes dr̃. Uerũ autẽ sabbm¬

Expanded text:
on possunt. Nam si quis dicit hoc de Sabbato esse servandum, dicat necesse est etiam carnalia sacrificia persolvenda; dicat praeceptum quoque de circumcisione corporis adhuc usque retinendum. Sed contra se Paulum apostolum audiat dicentem: Si circumdSabbatum enim requies dicitur: verum aute
Abbreviated transcription (Latin):
rocculfus presentum portitor de hostib
ad rem publicam uenien. uimoniꝰ ur̃ȩ
quȩ longe lateq diffusa ẽ bonis iccensus.
ad excellentiȩ ur̃ȩ obsequia. sũmo de aerio
festinauit occurrere: Et qm̃ nr̃a se ape
uos poscit epła cõmendari. pat̾na dulce¬
dine salutantes petimꝰ. ut eum sicut ds̃ uo¬
bis incor miserit ac utile fuerit excellentia
ur̃a ordinare dignet᷑ quatinꝰ bona quȩ de
uob̃etiam positus adhuc inter hostesau¬
diuit: inse ualeat exꝑiri. et excellentiȩ ur̃ȩ
eiꝰ quoq ante omp̃is dei ocłos int̾ ceteras
merces acerescat:¬

Expanded text:
roculfus praesentium portitor de hostibus ad rempublicam veniens, opinionis vestrae, quae longe lateque diffusa est, bono succensus, ad excellentiae vestrae obsequia summo desiderio festinavit occurrere. Et quoniam nostra se apud vos poscit epistola commendari, paterna dulcedine salutantes, petimus ut eum, sicut Deus vobis in cor miserit ac utile fuerit, excellentia vestra ordinare dignetur, quatenus bona quae de vobis etiam positus adhuc inter hostes audivit, in se valeat experiri, et excellentiae vestrae ejus quoque ante omnipotentis Dei oculos inter caeteras merces accrescat
Abbreviated transcription (Latin):
studendũ.ẽ. ut eadẽ sc̃pta nr̃a ad andictũ
frẽm nr̃m sine excusatione ꝑueniant
Cuiã & te conuenit ĩminere. ut ea qͥei
a nob mandata st̃ districtiꝰ eneqͥ & mnulla
debeant occasione lentari: sita qͥnent̃
qͣtinꝰ una res & ultio cõpetens deinqits
ee formido sit aliis in eodẽ ordine consiadrs¬

Expanded text:
dum est ut eadem scripta nostra ad antedictum fratrem nostrum sine excusatione perveniant. Cui etiam et te convenit imminere, ut ea quae ei a nobis mandata sunt districtius exsequi, et nulla debeant occasione lentari; sed ita quae nquatenus una res et ultio competens delinquentis, et formido sit aliis in eodem ordine cons
Abbreviated transcription (Latin):
lator p̃sentiũ nemesion quise dio¬
clatinȩ ciu̾itatis ęssȩ dicit antistitem.
de facinore pauli dioclatini ut ipse as¬
serit qͣndã ep̃i questꝰ sit. fr̃nitati tuȩ̨
fuerãt subtiliꝰ indicanda. nͥ scire te oĩa
testaret᷑: qppe que & cõpassũ .Sͥ. & uolu¬
isse subuenire.s ꝑhibet minime potusse:
Et qͥa canti causa flagitii negligi uel
transiri nondebet impunita. ne eiu
imitatione scelesta. ab aliis qd̃ absit su-¬
matur audatia: fr̃nitas tua exẽplaria
diligentiuꝰ relegat. Q siscd̃m eoꝵ seriem
explere se cuncta posse cognoscit. ea g̃ illi
mandauimꝰ. ipse om̃ia ex nr̃a auctoritate

Expanded text:
lator praesentium Nemesion , qui se dieatinae civitatis esse antistitem, de facinore Pauli Docleatini ut ipse asserit, quondam episcopi questus sit, fraternitati tuae fuerant subtilius indicanda, nisi scire te omnia testaretur, quippe quem et compassum sibi et voluisse subvenire, sed perhibet minime potuisse. Et quia tanti causa flagitii negligi vel transiri non debet impunita, ne ejus imitatione scelesta ab aliis, quod absit, sumatur audacia, fraternitas tua exemplaria diligentius relegat. Et si secundum eorum seriem explere se cuncta posse cognoscit, ea quae illi mandavimus, ipsa omnia ex nostra auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
uia głoso apollonio magistro militũ
cõmuni filio pat̾nam uos pietatẽ noue¬
rimꝰ ĩmpendere qr tam̃ eundẽ dilectionis
modum quẽ circa eum sacerdotalit̾ exhi¬
betis nr̃is credidit apicib augm̃tandum.
iccirco eum fr̃nitati ur̃ȩ his epłis cõmen¬
damꝰ. hortantes ut pat̾nam inuobis sieut
decet consolationẽ inueniat. isolatus
ur̃is sicut usus exegerit: comitante iꝰticia
potiat᷑. quatinꝰ dum urãm erga se ampliꝰ
fuerit dilectionem exptus. et ipse qd de¬
uob̃ confidit agnoscat & nr̃am sentiat
epłam profuisse:¬

Expanded text:
ioso Apollonio, magistro militum, communi filio, paternam vos pietatem noverimus impendere, quia tamen eumdem dilectionis modum, quem circa eum sacerdotaliter exhibetis, nostris credidit apicibus augmentandum, idcirco eum fraternitati vestrae his epistolis commendamus, hortantes ut paternam in vobis, sicut decet, consolationem inveniat, et solatiis vestris, sicut usus exegerit, comitante justitia, potiatur, quatenus dum vestram erga se amplius fuerit dilectionem expertus, et ipse quod devobis confidit agnoscat, et nostram sentiat epistolam profuisse
Abbreviated transcription (Latin):
astoralis nos cura constringit.
ȩccłiis sacerdotis moderamine
destitutis. sollicita consideratione
concurrere. Et ido qͥa ariminensis
ȩccła cui frat̾nitas ur̃a uisitationis
impendit officiũ. diu sacerdotis ꝓ¬
prii corporis qua nostis impediente
molestia. pastorali . ẽ. regimine desti¬
tuta: cleri uel ciuium p̾cibꝰ ꝑmoti.
eundẽ ep̃m non destitimꝰ amonẽreꝰ
ut si exeadẽ molestia se melioratum
essȩ sentiret. ad suscepti sacerdotii
debuisset ministeriũ remeare. Qui
semel a nobis sepius ue cõmonitus.
eadem urgente molestia. nunc scriptiꝰ
nobis supplicatione porrecta noscit᷑
intimasse: nullatenꝰ se ad regimen eiꝰ¬
dẽ ęccłȩ. uel susceptũ officium. im¬
pediente molestia assurgere posse.
Qua ꝑsone eiꝰ desperatione cõpulsi:
necessariũ duximꝰ de ordinatione noᷤ
eiꝰdẽ ęccłȩ cogitare. Hortam gͦ ut cle¬
rũ plebẽq ęccłȩ eiusdẽ sollicita debe¬
atis amonicione cõpellere: ut sibi

Expanded text:
astoralis nos cura constringit Ecclesiis sacerdotis moderamine destitutis sollicita consideratione concurrere. Et ideo quia Ariminensis Ecclesia cui fraternitas vestra visitationis impendit officium, diu sacerdotis proprii, corporis qua nostis impediente molestia, pastorali est regimine destituta, cleri vel civium precibus permoti, eumdem episcopum non destitimus admonere ut si ex eadem molestia se melioratum esse sentiret, ad suscepti sacerdotii debuisset ministerium remeare. Qui semel a nobis saepiusve commonitus, eadem urgente molestia nunc scriptis nobis supplicatione porrecta noscitur intimasse nullatenus se ad regimen ejusdem Ecclesiae vel susceptum officium, impediente molestia, assurgere posse. Qua personae ejus desperatione compulsi, necessarium duximus de ordinatione nos ejusdem Ecclesiae cogitare. Hortamur ergo ut clerum, plebemque Ecclesiae ejusdem sollicita debeatis admonitione compellere, ut sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ut sine cuiꝰꝗͣ in pedim̃to eam habeat.
si tam̃ ita.ẽ. exigendi licentia. Nam
& si inuentꝰ fuerit ȩssȩ culpabilis.
non res suas a mittere.s in se dignã
debet ultionem suscipere.

Expanded text:
ut sine cujusquam impedimento eas habeat, 1264 si tamen ita est exigendi licentia. Nam et si inventus fuerit esse culpabilis, non res suas amittere, sed in se debet dignam ultionem suscipere.
Abbreviated transcription (Latin):
romanȩ ȩccłȩ preceptionib parere. apłicȩq
sedis precepta multiplicare. aꝑtissimeq nõ
ta facere agnoscant. qͥa quod specialit᷑ tibi.
emplui insttutio e iuta magistira strlin¬
gus it exhortatione discant qd̾ metuant.
a docant᷑ qd̾ disigant. ut dum talenta
eredita cũ lucro multiplicant᷑ indie retri¬
butionis annuente diuina gr̃a audire
mereamini Euge serue bone et fidelis intͣ
ingaudium dm̃ tui. Curam pret̾ea de omi¬
b que uob̃̾ aliisq fr̃ib nr̃is. et generaliter
cunctis ꝓ illicitarum rerum ꝓhibitione
scripsimꝰ habere uos ꝑ omĩa cognoscamus.
qͥa omĩ studio omĩq annisu neceẽ ẽ. ut sr̃¬
nitatis ur̃ȩ uigilantia compleat᷑. atq illic
liter recenseant᷑. quatinꝰ et uos ꝑ hoc ur̃m

Expanded text:
Romanae Ecclesiae praeceptoribus parere apostolicae Romanae Ecclesiae praeceptoribus parere apostolicae sedis praecepta multiplicare apertissimeque nta facere agnoscant; quia quod specialiter tibi emplum instructio, et vita magistra sit, linguae vestrae exhortatione discant quod metuant, et doceantur quod diligant, ut dum talenti crediti lucra multiplicantur, in die retributionis, annuente divina gratia audire mereamini: « Euge, serve bone et fidelis: intra in gaudium Domini tui . » Curam praeterea de omnibus quae vobis aliisque fratribus nostris, et generaliter cunctis pro illicitarum rerum prohibitione scripsimus habere vos per omnia cognoscamus quae omni studio omnique annisu necesse est, ut fraternitatis vestrae vigilantia compleantur, atque omnia liter recenseantur, quatenus per hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
ce p̃terita corriguntur. et regulam futura
uabitis scitote quia scriptum eᷤ. Ubi suerit
duo uel tres congregati in nomine meo ii¬
sum inmedio eorum Si ergo dignatur ad¬
e̾ẽ duob uel trib congregatis. quantoma¬
gis non deerit uͥ plures conueniunt sac¬
dotes: Et quidem qͥa adhibendum bis
in anno concilium patrum sit regłis insti¬
tutum ñ latet. s ne forte aliqua excusatio
Nam pleriq et si non amore. iusticiȩ. metu
examinationis abstinent ab hoc quod omĩ¬
um notum ẽ posse displicere iudicio. Hanc
posteris teneamꝰ. et omĩa quȩ ad eruditio¬
nem nr̃am sacris apicib scripta sunt custo.¬
diamus. atq ad ea quoscumq possumus
incitemus: Certum qͥppe ẽ. quia si toto
corde preceptis salutarib nos occupamus.
omnem uiciorum labem effugiemus. quia
dum his quib edificamur innitimur. lo¬
cum sine dubio deceptionis excludimus:
diosum uos circa fr̃s atq subiectos ostendatis.

Expanded text:
et praeterita corriguntur, et regulam futura et praeterita corriguntur, et regulam futura vaveritis, scitote, quia scriptum est: Ubi fuerint duo vel tres congregati in nomine meo, ibi in medio eorum sum. Si ergo dignatur adesse duobus vel tribus congregatis, quanto magis non deerit ubi plures conveniunt sacerdotes? Et quidem quia adhibendum bis in anno concilium Patrum sit regulis institutum, non latet. Sed ne forte aliqua excusatio Nam plerumque etsi non amore justitiae, metu tamen examinationis abstinetur ab hoc quod omnium notum est posse displicere judicio. Hanc,posteris teneamus, et omnia quae ad eruditionem nostram sacris apicibus scripta sunt custodiamus, atque ad ea quoscunque possumus excitemus. Certum quippe est quia si toto corde praeceptis salutaribus nos occupamus, omnem vitiorum labem effugimus, quia dum his quibus aedificamur innitimur, locum sine dubio deceptionis excludimus. diosos vos circa fratres atque subjectos ostendatis,
Abbreviated transcription (Latin):
audierit. dic eccłȩ. Si autẽ eccłam ñ audie¬
rit. sit tͥ sicut echiicus & publicanꝰ. his gͦ
et aliis multis sc̃oꝵ patrum auctoritatib
segregandi sunt mali a bonis ne ꝑeant iusti
ꝓ iniustis. sicut scriptum ẽ. Perit iustus
ꝓ impio: Debet enim discretio semꝑ fieri
inter bonos & malos. sicut ẽ inter hedos &
oues. Manifesta quoq peccata ñ sunt occul¬¬
ta correctione purganda. s palam sunt ar¬
guendi qui palam nocent ut dum aperta
obiurgatione sanantur. hi qui eos imittan¬
do deliquerant: corrigant᷑. Dum enĩ unus
corripit᷑ plurimi emendant᷑. & meliꝰ ẽ. ut
ꝓmultors salute unꝰ condemnet᷑. quam ꝑ
unius licentiam multi ꝑiclitent᷑ N ec mi¬
rum si inter homines hec ratio custodit᷑. cum
& inter iumenta hȩc fieri ꝑ sepe cognouimꝰ
ut ea quȩ scabiem aut impetiginem hab̾e
inunum conuenire ep̃os ut de incidentibꝰ
causis siat disceptatio. et salubris de exełasti¬
ca obseruatione collatio. quatinꝰ dum ꝑhoe

Expanded text:
udierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. His ergo et aliis multis sanctorum Patrum auctoritatibus segregandi sunt mali a bonis, ne pereant justi pro injustis, sicut scriptum est: Perit justus pro impio. Debet enim discretio semper fieri inter bonos et malos, sicut est inter haedos et oves. Manifesta quoque peccata non sunt occulta correctione purganda; sed palam sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deliquerant corrigantur. Dum enim unus corripitur, plurimi emendantur. Et melius est ut pro multorum salute unus condemnetur quam per unius licentiam multi periclitentur. Nec mirum si inter homines haec ratio custoditur, cum et inter jumenta hoc fieri persaepe cognovimus, ut ea quae scabiem aut impetiginem haberein unum convenire episcopos, ut de incidentibus causis fiat disceptatio, et salubris de ecclesiastica observatione collatio, quatenus dum per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ra recederet: specialiter & ñ generalit̾ ceteris
me scripsisse cognoscas. unde & mͥ omĩs roma¬
na ciuitas extitit testis nec ea intentione
hȩc illis scriptis mandati. ut postqͣm firma
radice infide fuerint solidati: si in fra ꝑt̾cen
fuerint consanguinitatẽ inusdẽ. usq ad¬
.uii. generationẽ es. sepissime eos pͥus illicita
neophitos exẽ u̾bis ac exemplis instruere.
excludere oportet Nam iuxta apłm
ñ posteris ut prefixum ẽ temporib tenẽda
indulsimus. ne bonũ qd̾ infirma ad huc radi¬
ce plantatum ẽ. exureret᷑. s. ceptum firmare¬
tur. & usq ad ꝑfectionẽ custodiret᷑. sane si in
his secus qͣm debuimus aliqͥd egimꝰ. ñ ꝓpt̾ ipsã
s cõmiserando actum eẽ cognoscas. Unde testẽ
inuoco dm̃ qͥ cogitationes omĩum hominũ
nouit. cuiꝰ etiã ocłis omĩa nuda sunt ⁊ aꝑta
Nam si ea destruerem quȩ antecessores nostri

Expanded text:
ra recederet, specialiter et non generaliter caeteris ra recederet, specialiter et non generaliter caeteris me scripsisse cognoscas. Unde et mihi omnis Romana civitas exstitit testis, nec ea intentione aec illis scriptis mandavi, ut postquam firma radice in fide fuerint solidati, si infra propriam fuerint consanguinitatem inventi, neophytos existentes saepissime eos prius illicita docere vitare, et verbis ac exemplis instruere, et fideliter excludere oportet. Nam juxta Apostnon posteris, ut supradictum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice plantatum erat erneretur, sed coeptum firmaretur, et usque ad perfectionem custodiretur. Sane si in his secus quam debuimus aliquid egimus, non proterviae, sed commiserando actum esse cognoscas. Unde et testem invoco Deum, qui 1278 cogitationes omnium hominum novit, cujus etiam oculis omnia nuda sunt et aperta. Nam si ea destruerem quae antecessores nostri
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ tuis deberemꝰ consultis respondere. qd̾ licet non
ꝓlixe s succinte agere festinaremꝰ ꝓpter quasdã
importunitates quȩ nr̃is prepedientib peccatiᷤᷤ
in nos suꝑuenere. tuis tam̃ hȩc ꝑ reliqua seors
patrũ instituta studiis ꝑquirere latius & in¬
uestigare cõmittimꝰ: Non enĩ potest mens attri
ista obid pretulimꝰ. ut hȩc & alia quȩ necessa¬
ria fore cognouerimꝰ: tuȩ scitati uelimꝰ dene¬
gare. s ut qd̾ hic minꝰ inuenit᷑ latius ꝑquirat᷑:
Ex trib enim apłicam sedem inqua alitus es.
& doctus capitulis consulendam. predecessoꝵs
tuoꝵ sequens exempla credidisti. id ẽ. de con¬
sanguinitatis coniuinctione. & de uexatione
ep̃ors a subditis. & de eccłarum dubitatione
consecrationũ Qd̃ autẽ scripsi augustino an¬
gloꝵ gentis ep̃o alumno uidelicet ut recor¬
datus es tuo deꝰ sanguinitatis coniunctio¬
ne ipsi & angloꝵ genti quȩ nuꝑ ad fidem ue-¬
nerat ne a bono qd̾ ceꝑat metuendo austerio¬

Expanded text:
cae tuis deberemus consultis respondere. Quod licet non prolixe sed succincte agere festinaremus, propter quasdam importunitates, quae nostris praepedientibus peccatis in nos supervenere, tuis tamen haec, per reliqua sanctorum Patrum instituta, studiis perquirere latius et investigare committimus. Non enim potest mens at ritista ob id praetulimus, ut haec et alia quae necessaria fore cognoverimus tuae sanctitati velimus denegare, sed ut quod hic minus invenitur latius perquiratur. De tribus enim apostolicam sedem, in qua alitus es et edoctus, capitulis consulendam, praedecessorum tuorum sequens exempla, credidisti, id est de consanguinitatis conjunctione, et de vexatione episcoporum a subditis, et de ecclesiarum dubitatiorationem: « Quod scripsi Augustino, Anglorum gentis episcopo, alumno videlicet, ut recordatus es, tuo, de sanguinis conjunctione, ipsi et Anglorum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat, metuendo austerio