comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝓpitiatorium ꝓ pcc̃is nr̃is. quatuor articuli
aurei in quib archa ꝑtabatur. quatuor euãgelio¬
rum libri quib eccłia ꝑ quatuor mundi ꝑtes at¬
tuicta p̾dicatur. Uetres de lignis imputribilibus
circulis intromissi fortes p̾̃dicatores mente incor¬
rupta euangłice p̾dicatõi semꝑ intenti ¶ urua¬
& aurea caro est saluatoris munda. ꝓpetue diuim¬
mista parasti in conspectu meo mensam. pt̃ et
inensa de lignis sechim fcã scripturam sacram si¬
gnificare de fortib scõꝵ patrum uerb̾ acrib q com¬
pacra que dum nob que sint et̾ne gaudia bĩtudĩs¬

Expanded text:
est propitiatio pro peccatis nostris . Quatuor circuli est propitiatio pro peccatis nostris . Quatuor circuli aurei, in quibus arca portabatur, quatuor Evangeliorum libri, quibus Ecclesia per quatuor mundi partes accincta praedicatur. Vectes de lignis imputribilibus, circulis intromissis, fortes praedicatores mente incorrupta evangelicae praedicationi semper intenti. Urna aurea, caro est Salvatoris munda, perpetuae divinmista: Parasti in conspectu meo mensam . Potest et mensa de lignis sethim pacta Scripturam sacram significare, de fortibus sanctorum patrum verbis actibusque compactam; quae dum nobis, quae sint aeternae gaudia beati
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo quĩ ingrediar in locum tab̾naculi admira¬
bilis us ad dominu dei. et in apłõ tab̾naculum qd̃
fixit deus et non homo. De hoc tab̾naculo in exodo
dũm moysi itu lccutimi fuisse narratur facies nuchi
sanctificatõnem et inde uidebor a uob̾ ¶ Columpne
tab̾natilli tectores sunt eccłie. ut in apło legitur ya¬
cobus et ioħes et cephas qui indebantur colupne
eccłie. Sere fiue uectes que tabulas siue colũpnas
continebant scͥpturam sacram uel concordiam
sc̃oꝵ p̾dicatoꝵ significãt unde robur et firmitas co
uin fidei finb atq scͥpturaꝵ p̾ceptis suspense ansu¬
le cortinaꝵ iaciictine celestia p̃cepta ¶Saga cilitina
future quietis significat. Sc̃a scõꝵ celestis illa pa¬
tria et int̾na gaudia regui celoꝵ ¶Duo cherubĩ
duo testamenta legis uel archa testamenti eccłia
uñ legitur in psalmo exurge dñe in requiẽ tuã
tu es archa scĩficatoĩs tue ¶ ꝓpiciatorium super

Expanded text:
Psalmo: Quoniam ingrediar in locum tabernaculi admirabilis usque ad domum Dei ; et in Apostolo: Tabernaculum quod fixit Deus, et non homo . De hoc tabernaculo in Exodo Dominum Moysi ita locutum fuisse narratur: Facies mihi sanctificationem, et inde videbor a vobis . Columnae tabernaculi doctores sunt Ecclesiae, ut in Apostolo legitur: Jacobus, et Joannes, et Cephas, qui videbantur columnae esse . Serae sive vectes, quae tabulas sive columnas continebant, Scripturam sacram vel concordiam sanctorum praedicatorum significant. Unde robur et firmitas eorum, fidei funibus atque Scripturarum praeceptis suspensa: ansulae cortinarum hyacinthinae; coelestia praecepta; saga cilicina futurae quietis significant; sancta sanctorum coelestis illa patria, et aeterna gaudia regni coelorum; duo cherubin, duo testamenta Legis; arca Testamenti Ecclesia. Unde legitur in Psalmo: Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae . Propitiatorium
Abbreviated transcription (Latin):
nuam uite nisi ꝑ geminã hanc dilectõnẽ pot̾it intra¬
re seu qr utriusq ppłi fidelib et iideis silicet et gentib
cadem iunte iauua reseratur. postes hñt angłos qu¬
qr non solum ammas electoꝵ aula celi recepit s et
corꝑib mortali głia p̃ditis in iudicio suas fores aꝑit
¶Cardo ẽ locus in quo ostiũ ytitur et semꝑ mouet᷑
le cuneus ianuami regat ac moucat. uñ et ꝓu̾biale
est in cardiẽ rem ẽc ¶ limina ostioꝵ dicta eo ꝙ trãsũ¬
sa sunt ut limes et pea sicut in agro aut intrceatur
ar foras catur. Postes et antes qĩ post et ante stãtes
¶Carto p̃t significare recte fitei firmittitẽ. in hac
ostia u̾tuntur qui extͣ regł̃am fidei uullo mõ patiꝰ
et cardines ostiorum templi ex auro erant ¶Si o¬
ostia tomus int̾ioris scã sc̃oꝵ angłica sunt nũste¬
ria que nob̾ te corꝑe egressis introitũ uite celestis
reserant et ostia templi toctores sunt sc̃i ac sac̾ do¬

Expanded text:
nuam vitae, nisi per geminam hanc dilectionem poterit intrare: seu quia utriusque populi fidelibus et Judaei scilicet et gentilis eadem vitae janua reseratur. Postes habent angu non solum animas electorum aula coeli recipit, sed corporibus immortali gloria praeditis in judicio suas fores aperit. Cardo est locus, in quo ostium vertitur et semper movetur, le cuneus januam regat ac moveat. Unde proverbiale est, in cardine rem esse. Limina ostiorum dicta eo, quod transversa sunt, ut limes: et per ea, sicut in agro, aut introeatur aut foras eatur. Postes et antes, quasi post et ante. Antes, Cardo potest significare rectae fidei firmitatem: in hac enim ostia vertuntur, quia eEt cardines ostiorum templi ex auro erant . Si ostia domus interioris sancti sanctorum angelica sunt ministeria, quae nobis de corpore egressis introitum vitae coelestis reserant: et ostia templi doctores sunt sancti ac sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
¶podens ħ ẽ tunica secretior ut ni erodo et fecerũt
ncstunentũ pot̾e subum bone opus textile totum ia¬
ciuctinm ¶Tm̃tunnabula aurea uestimẽtis iuẜti
ẜmo p̃dicatoĩs oꝑib comunctis ¶ Mala punica tr¬
tunabuł ꝓmixta. imuitas fidei et concordia carita¬
tis ¶ Lamina aurea infronte crucis. p̾figuratio uł
maĩfesta rusticia ut in exodo et fecerunt laminam
auream et fecerunt inca litteras deformatas et sigͣ¬

Expanded text:
hoc est, tunica secretior. In Exodo: Et fecerunt vestimentum podere sub umbone, opus textile, totum hyacinthinum . Tintinnabula aurea vestimentis inserta sermo praedicationis operibus conjunctis. Mala punica tintinnabulis permixta, unitas fidei, et concordia charitatis. Lamina aurea in fronte, crucis praefiguratio vel manifesta judicia. In Exodo: Et fecerunt laminam auream, et fecerunt in ea litteras deformatas s
Abbreviated transcription (Latin):
ad offerenda libamina sunt facta uarie sunt dist¬
uctões elcquii dĩm ꝓ dispari capatitate audiẽti¬
toctores suut spiritales qui in lege dm̃ die ac
nacte meditãtes cuncris eccliam intrantibus re¬
fectõnem u̾bi celestis offerunt. ¶Duo decim ergo
panes in mensa tab̾natuli. duo decĩ sunt apłi ⁊
ommes tectrine illoꝵ sequaces in eccłia ¶ Candela¬
argentea septem lucerne caudelabro sĩpoĩte. seꝑ¬
tiforme eccłie sacramẽtum uel fites iexote¶Lu¬

Expanded text:
ad offerenda libamina sunt facta, variae sunt distinctiones eloquii divini pro dispari capacitate audientidoctores sunt spiritales, qui in lege Domini die ac nocte meditantes cunctis Ecclesiam intrantibus refectionem verbi coelestis offerunt. Duodecim ergo panes in mensa tabernaculi, duodecim Apostoli, et omnes doctrinae illorum sequaces in Ecclesia. Candelargentea . Septem lucernae candelabro superpositae, septiforme Ecclesiae sacramentum vel fides. In Exodo. Lu
Abbreviated transcription (Latin):
generale ꝓlotis cuim quibuscũq magnis antiqui tẽ¬
pla dicebant. et templa dicta qiͣ tecta ampla. O et
lccus designatus ad orientẽ a contemplatõe templũ
dicebatur. Cuius ꝑtes quatuor erant antiqua ad
ortum postica ad crcasiu simstra ad septẽtrionen
dextra ad merdiem expectans. undc et qñ templum
construebãt orientẽ expecrabant cquinectialem ita
ut linee ab ortu ad occroentem uusse fierẽt. ꝑtes celi
textra sunstra equales ut qui consuleret ac depreca¬
retur rectum aspiceret orientẽ. Templum istice¬

Expanded text:
generale; pro locis enim quibuscumque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur. Cuius partes quattuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, orientem spectabant aequinoctialem, ita ut lineae ab ortu ad occidentem missae fierent partes caeli dextra sinistra aequales; ut qui consuleret atque precaretur rectum aspiceret orientem. Fana dic
Abbreviated transcription (Latin):
ephot ac rõnale cum muracła sc̃õꝵ quib cagita¬
to ues deo deuocas et opa uirtutum oruauere
digna laude preditanius atq hec in iu adiuto¬
ninu nr̃e fidei ubi opus fuit adfĩuis. ⁊ eĩ
ren uens houera gestare solemus. recte eph
situa tenum sedis est recte iracionabõ qmi est
hĩtus pecioris sacerdotał munde electoꝵ aerita¬
tiorses expriniuutur. Iapicesq onichii ⁊ geu

Expanded text:
ephod ac rationale, cum miracula sanctorum, quibus cogitaephod ac rationale, cum miracula sanctorum, quibus cogitationes Deo devotas, et opera virtutum ornavere, digna laude praedicamus. Atque haec in adjutorium nostrae fidei, ubi opus fuerit, assumimus. Quia enim in humeris onera gestare solemus, recte per cogitationum sedes est, recte in rationali, qui est habitus pectoris sacerdotalis, mundae electorum cogitationes exprimuntur. Lapidesq
Abbreviated transcription (Latin):
suucta hec que sibi dñs apore ppło adaci on¬
qui spitales filii istł id ẽ nnitatores dĩ uiden¬
sit in salutem Es cum candẽ stem publica
preducatõe diuulgare. gaudenus. ẏacitum cũ
sursituu corda leuamis purpuram cum corp sũi
subitiuus. Eccin bis tinctum ciuugenimaio
est dei et peiuu dilectione flagranius Dissum
cum carius castitateni sentimus. pilos caprar
ariat hĩtin pemte ncie ac luctus mouiisꝰ ꝓsies
arretum rubricatus ami ip̃os diuici grecis ducto¬
res suo sangume baptizatos uidenus belies ua¬
ciuctias cum uos post mortẽ sp̃italia in celis
corpora hĩturos eẽ speramus. Ligna sethim cũ
expurgitis itc̃oꝵ spinctis inunda carne et aĩa
dño solisuinus. oleum adlunimaria contuui¬
anda cum frucrib caritatis et mĩe reflgeraus¬
A roinata ni unguetum et thimania boui oto¬
ris tiuiu opimonem bone nr̃e actõnis multis ad
eremplum bene uinendi longe lateq diffurdi¬
mus. Lapides oichinos et gẽmas ad ornãdũ

Expanded text:
ore populo ad facienqui spiritales filii Israel, id est, imitatores Domini videnfit ad salutem; aes, cum eamdem fidem publica praedicatione divulgare gaudemus; hyacinthum, cum sursum corda levamus; purpuram, cum corpus passioni subjicimus; coccum bis tinctum, cum gemina, id est, Dei et proximi dilectione flagramus; byssum, cum habitum poenitentiae ac luctus induimus; pelles arietum rubricatas, cum ipsos dominici gregis ductores suo sanguine baptizatos videmus; pelles hyacinthinas, cum nos post mortem spiritalia in coelis corpora habituros esse speramus; ligna sethim, cum, expurgatis peccatorum spinetis, munda carne et anima Domino soli serviemus; oleum ad luminaria concinnanda, cum fructibus charitatis et miseriAromata, unguentum et thymiama boni odoris, cum opinionem bonae nostrae actionis, multis ad exemplum bene vivendi, longe lateque diffundimus. Lapides onychinos et gemmas, ad ornandum
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑am coloꝵ sisitudĩes ꝓcurauit. na tules
fetus oues illiꝰ ꝯcipiebant: qͣles umbs aretũ
tesup nascenciũ in aqͣꝵ specło contemplaban¬
tur. Demq ⁊ hoc ip̃m inequar̃ gregib fieri
fert᷑. ut gen̾osos aspiciãt equos uisib ꝯcubẽ¬
ciũ quo eoꝵ siles concipe ĩ creare possint.
Nam ⁊ colũbaꝵ spẽs dilectores. depictus pon̾t.
tent᷑ pessimos aĩalĩ ułtus. ut cynokefalos

Expanded text:
it. Nam tales foetus oves illius concipiebant, quales umbras arietum desuper ascendentium in aquarum speculo contemplabantur. Denique et hoc ipsud in equarum gregibus fieri fertur, ut generosos obiciant equos visibus concipientium, quo eorum similes concipere et creare possint. Nam et columbarum dilectores depictas ponunt ri turpissimos animalium vultus, ut cynocephalos
Abbreviated transcription (Latin):
tuosa. ¶Dromeda genꝰ cameloꝵ ÷ minoris
qͥde stacure. s uelocioris. uñ ⁊ nom̃ h̃t. uan
dromiꝰ grece cursus ⁊ uelocitas applłat᷑. centũ
i ampliꝰ milia uno die ꝑg̾e sol. ꝙ aĩal sic̾ bos
et ouis ⁊ camelꝰ rumĩat. ¶Riumãtõ a dcã¬

Expanded text:
ula. Dromeda genus camelorum est, minoris quidem staturae, sed velocioris. Unde et nomen habet; nam δρόμος Graece cursus et velocitas appellatur. Centum enim et amplius milia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis et camelus, ruminat. Ruminatio a
Abbreviated transcription (Latin):
rusticꝰ. cꝰ latitudo pellium am̃to ad crura pale¬
anadiꝯ̾ apelle ip̃a. qiͣ palcaria. ¶ In bob ergo
aliqndo luxuriosoꝵ demẽcia. aliqñ laboriosa
soꝵ demencia designatur. ¶ Salomõ indicat
qͥ cum male suadentis mulieris peculanciã
pͥmisiss adiũxit. stacimq eam seqͥtur. qͣi bos
ductꝰ ad uictĩa. Ruisũ qr bous noĩe labor p̾d

Expanded text:
d crura palearia dicuntur a pelle ipsa, quasi pelearia. In bubus ergo aliquando luxuriosorum dementia, aliquando laboriosa sorum dementia designatur, Salomon indicat, qui cum male suadentis mulieris petulantiam praemisisset, adjunxit: Statimque eam sequitur, quasi bos ductus ad victimam . Rursum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ cet̾a uidebãt᷑ hr̃e ĩmũdũ. de silua scil de gen¬
tib. q̃ m̃ito silius sqͣlidis ꝯꝑant᷑. qͥ adhuc insicti¬
defructuoso g̾nũe ñ fuerũt. ¶Singłarem aut̃
ferũ titum eiꝰ filiũ memorat. qͥ reliqͥas belli tan¬
ta ppłatõne cont̾uit ut gentem ⁊ cĩtatem qiͣ¬

Expanded text:
atur immunditiam de silva, scilicet de gentibus, quae merito silvis squalidis comparantur, quia adhuc insitae fructuoso germine non fuerunt. Singularem autem ferum Titum filium ejus memorat, qui reliquas belli tanta populatione contrivit, ut gentem et civitatem, q
Abbreviated transcription (Latin):
dꝰ molendo deducet in girũ molas. ¶Inder
asserũt ꝙ ana ab ana nepos esau eqͣꝵ greges
ab asimis ĩ deserto ip̃e fec̾it pͥmꝰ ascendi ut
molaꝵ inde noua ꝯͣ nat᷑nͣ aĩalia nasc̾entur.
¶Onagͦs obħ dicimꝰ missos ẽẽ. ad asmas ⁊ ip̃m

Expanded text:
das molendo ducat in gyrum molas. Judaei asserunt quod Ana abnepos Esau equarum greges ab asinis in deserto ipse fecerit primus ascendi, ut mulorum inde nova contra naturam animalia nascerentur. Onagros
Abbreviated transcription (Latin):
ti in ꝓfi̾cate iungũ cuicib ñ recipiãt. hos affri¬
tes cornua ĩ tm̃ ꝓtensa: ut regiis mẽsis ĩsigni
capacitate ex eis gerule fiant. In babuł n uel
uris possũt accipi suꝑbi doctores. ł dñatores
pleb̾ qui hñces siłitudĩe bonoꝵ doctoꝵ ĩgra¬
du uł officio ꝙ gestãt. s suꝑbia timẽtes ⁊ ĩ cor¬
nib potẽtie mũdune pociꝰ confidentes. ꝙͣ ĩ diui

Expanded text:
itate jugum cervicibus non recipiant, hos Afrites cornua in tantum protensa, ut regiis mensis insigni capacitate ex eis gerulae fiant. In bubalis autem vel uris possunt accipi superbi doctores et dominatores plebis, qui habentes similitudinem bonorum doctorum in gradu vel officio, quod gestant: sed superbia tumentes, et in corni
Abbreviated transcription (Latin):
lũtatis sue mĩst̾ium salutari lege modãtur.
s ut istũ cͥcum ostend̾e̾t. ñ eqͥ deditũ s huma¬
ns cogitatõib attͥbutũ ait. decem milia
młipler. Quod bñ ad ĩnuos ppłos. ñ ad eqͦs
noscit᷑ ꝑtin̾e. ¶ Subiũxit milia letantium
ꝙ utiq de fidelib deb intelligi. ut oñderetͥ
leticie plenitudo. ¶Ait dñs ĩ illis qͥ magne
exłtatõis ẽ cumulꝰ ⁊ bonoꝵ oĩm dulcedo mi

Expanded text:
luntatis suae ministerium salutari lege moderatur. Sed ut istum cursum ostenderet non equis deditum, sed humanis cogitationibus attributum, ait: Decem millium multiplex. Quod bene ad innumeros populos, non ad equos, noscitur pertinere. Subjunxit: Millia laetantiumquod utique de fidelibus debet intelligi. Et ut ostenderetur laetitiae plenitudo, ait, Dominus in illis, qui magnae exsultationis est cumulus, et bonorum omnium dulcedo mi
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ uincła. dũ d̾ino adiutori int̾na desid̾io ⁊
carnaliũ retinacła disrũpũt᷑. cͥ dedihĩtadm
in solicudie: et tab̾nacła esꝰ ĩ t̾ra salsuginis.
Nam temoti uiri. idẽ acarnalib desid̃ns ali¬
em. ħ silenciũ mẽtis ĩhĩtant. ut turba desid̾i
degunt. ad supna ꝑña desid̾n sui cotidiaĩs
estib accendũ t ¶O nãg̾. arrogans qͥ⁊ idẽ mia¬

Expanded text:
desideriorum carnalium retinacula disrumpuntur. Cui dedi habitaculum in solitudine, et tabernacula ejus in terra salsuginis . Nam remoti viri, id est, a carnalibus desideriis alieni hoc silentium mentis inhabitant: ut turba desideridegunt, ad supernam patriam desiderii sui quotidianis aestibus accenduntur. Onager, arrogans quisque, i
Abbreviated transcription (Latin):
sunt s etiam ꝑc̃ores sepe enĩ de ꝯusis talibus
septa claudũtur. ¶ Item alibi uox deuia dicit.
tib ⁊ loues. sfere siluaꝵ gentes significante
qui ĩ scłi istius nemoribꝰ suꝑsticione ferocissĩa
u̾sabant᷑. ium̃ta ĩmontib sunt simplices in
etra catholica constituti. qui ĩ cacumĩe fidei
hĩtate noscunt᷑. boues indicant apłos ⁊ ꝓpħas
huis allusionib ꝯpetent̾ appoĩtis p̾figurant
ectͣa catlolicam. de du̾sis mondi ꝑtib colli¬
gendam. ¶Discretio ẽ autem inter armen¬
ta ⁊ greges. Nam armẽta equoꝵ ⁊ boum sunt.
molle pecus lams. corꝑe ĩerme. aĩo placidũ
ab obłone dcm̃. eo ꝙ ap̃ uet̾es inĩuitio nõ tau¬
ros s oues in sacͥficio mactarent᷑. ex hiis q̃da
bĩdentes uocant. eas q int̾ octo dentes duos
altiores hñt. qͣs maxime gentiles ĩ sac̾ficiũ
offebant. Oues autem ut diximꝰ ĩocentes
aliqnͣdo mansuetudĩem ⁊ pacĩam ois typice

Expanded text:
sunt, sed etiam peccatores. Saepe enim de conversis talibus septa clauduntur. Item alibi vox divina dicit: telligi: ferae silvarum gentes significant, quae in saeculi istius nemoribus superstitione ferocissima versabantur; jumenta in montibus, sunt simplices in Ecclesia catholica constituti, qui in cacumine fidei habitare noscuntur; boves indicant apostoloshis allusionibus competenter appositis praefigurat Ecclesiam catholicam de diversis mundi partibus colligendam. Discretio est autem inter armenta et greges. Nam armenta equorum et boum sunt; molle pecus lanis, corpore inerme, animo placidum: ab oblatione dictum eo quod apud veteres in initio non tauros, sed oves in sacrificio mactarent. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duas altiores habent, quas maxime gentiles in sacrificium offerebant. Oves autem ut diximus innocentes aliquando mansuetudinem et patientiam ovis typice
Abbreviated transcription (Latin):
meruerũt ut deserẽtes celi t̾req creatorem.
dm̃ sibi face̾nt siłitudĩe uituli fena come¬
dentes. ¶ De sangͥne gͦ et adipe ac pingue¬
dinepecudũ. q̃ ĩ lege offe̾bant᷑. ħ pauca mise̾n¬
da st̾. ¶Eang̾s ius ẽ aĩe ut qͥdam uolunt.
de cuiꝰ natura disputandi licẽtia ñ conceditur
qr origo secreta soli dõ cognita ẽ. s adbassim
altaris scd̃m legis p̾ceptum effũdi. id ẽ pote¬
nͥ de aĩe origine disputare. ¶ Sangͥs oꝑa
carins ut ĩ aꝑło. caro ⁊ sangͥs. regnũ dĩ nõ
possidebunt ¶Sanguis pocm̃ significat. ut
in amos sang̾s sangͥnem tetigit. pp̃ ħ luge¬
bit t̾ra. Sangͥne sangͥne tangere e̾. poc̃a ptcĩs

Expanded text:
meruerunt, ut deserentes coeli terraeque Creatorem Deum, sibi facerent similitudinem vituli fena comedentis. De sanguine ergo et adipe ac pinguedine pecudum, quae in lege offerebantur, hic pauca inserenda sunt. Sanguis vis est animae, ut quidam volunt: de cujus natura disputandi licentia non conceditur, quia origo ejus secreta soli Deo cognita est, sed ad basim altaris secundum legis praeceptum effunditur, id est, pote de animae origine disputare? Sanguis opera carnis, ut in Apostolo: caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Sanguis peccatum significat, ut in Amos: Sanguis sanguinem tetigit, propter hoc lugebit terra . Sanguine sanguinem tangere, est peccata peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
sper̃int siue mente ꝯceꝑunt in extͤmo uoluptatis
estu qñ concipuĩt talem ⁊ sobole ꝓcreent.
Et eiꝰ aĩal ĩusu ueneno formas extͥnsetꝰ intꝰ
tͣnͣsmictit. eoꝵ q saciata tẏpis rapit spẽs in
burdo ex equo rasma. ibride ex apͥs ⁊ porcis.
titulus ex oue ⁊ hẏrco: muscꝰ ex capra i aue¬
te. aries autem dux gregis.

Expanded text:
eperint in extremo voluptatis aestu, dum concipiunt, talem et sobolem procreent. Etenim animal in usu Venerio formas extrinsecus intus transmittit, eorumque satiata typis rapit species eburdo ex equo et asina; hybridae ex apris et porcis; tityrus ex ove et hirco; musmo ex capra et ariete. Est autem dux
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptũ est. expectabũt onagͥ in sici sua. Cũ suꝑ
dix̾it bestias siluaꝵ aqͥs decrentib ẽẽ. potatas
qui neglex̾unt fluẽta dĩne pietatis haurire.
tiũ senissimũ reddit᷑ c̾ silius recinẽtib effe̾bat᷑.
mẽtis ⁊ gulosa facuĩtate durati sunt: nͨ saciare
cito pocłis uitalib adqͥescũt. Na ꝙ dic̾ expecta¬

Expanded text:
scriptum est: Exspectabunt onagri in siti sua . Cum superius dixerit bestias silvarum aquis decurrentibus esse potatas, qui neglexerunt fluenta divinae pietatis haurire. tantum saevissimum redditur, cum silvis retinentibus efferatur. mentis et callosa fatuitate durati sunt, nec satiari cito poculis vitalibus adquiescunt: nam quod dicit, exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
¶uerres co quod gndes hũt uires. porcus qͣ spur¬
cus ingingitat enĩ se ceno luto ĩm̃git: limo młi¬
int. oratius ⁊ amica lutosus. hmc ĩ spurticia
uł spunios nũcupamus. porcorum pulos se¬
tas uocimꝰ ⁊ setas asnedicças aquib et sugoreᷤᷤ
uctant᷑ ꝙ ex setis suant. idẽ ꝯsuant pelles ¶n¬

Expanded text:
erres eo, quod grandes habeat vires. Porcus, quasi spurcus; ingurgitat enim se coeno; luto immergit; limo illinit. Horatius: Et amica luto sus. Hinc etiam spurcitiam vel spurios nuncupamus. Porcorum pilos setas vocamus; setas a sue dictas, a quibus et sutores vocantur, quod ex setis suant, id est, consuant pelles. Su
Abbreviated transcription (Latin):
les ĩeccͣa. quoꝵ fig̾am uacce ille g̾ebãt. que
archã drñ de t̾ra philistĩoꝵ reportauerunt.
Uacce aĩe carnalib uicus plene. ut ĩ psal.
concilia tauroꝵ int̾ uaccas ppłoꝵ. Uacce dĩ¬
tes scłi hꝰ. ut ĩ amos. audite u̾bũ dm̃ uacce
pingues. ¶ Ditulus ⁊ uitula a u̾dita¬
te nocati st̃. id ẽ etate iuiridi. sic̾ uͥgo uitulã
ca ẽ ⁊ uacca. Uitulus ergo ĩ bonã ꝑtem accipi¬
tur. qn̾ ĩocenciã fideliũ demõstrat. aut since¬
ra laudẽ pie deuotõis. Unde scͥptũ ẽ. redde¬

Expanded text:
 quae arcam Domini in terra Philistinorum reportarunt. Vaccae, animae carnalibus vitiis plenae, ut in psalterio: Concilia taurorum inter vaccas populorum . Vaccae, divites saeculi hujus, ut in Amos: Audite verbum Domini, vaccae pingues . Vitulus et vitula a viriditate vocati sunt, id est, aetate viridi, sicut virgo. Vitula ca est, ut vacca. Vitulus ergo in bonam partem accipitur, quando innocentiam fidelium demonstrat, aut sinceram laudem piae devotionis. Unde scriptum est: Redde
Abbreviated transcription (Latin):
tos. Nam ꝙ ĩfreno ait ad equũ ꝑtinet. feñ
eĩ a fero retinẽd̾ dcm̃ ẽ. feꝵ qͥppe anciqͥ caballũ
dix̾unt. ĩ camo ad mulũ resꝑic̃. ¶Ergo hec
duo aĩalia sͣdc̃a cohibẽt ista retinacła: ut ad
arbitͥum uibẽtis ĩcedant. ne suis uoluptati¬
b efferam᷑. ¶ Maxilla u̾o ãmi nicła st̃ aĩaliũ

Expanded text:
od ait, in freno, ad equum pertinet. Frenum enim a fero retinendo dictum est; ferum quippe antiqui caballum dixerunt. In camo ad mulum respicit. Ergo haec duo animalia supradicta cohibent ista retinacula, ut ad arbitrium jubentis incedant, ne suis voluntatibus efferantur. Maxillae vero adminicula sunt animalium,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ ĩ psalmo. fec̾unt uitulũ ĩ oreb: ⁊ adorau̾nt
scultile. ¶Oreb u̾o int̾pretat᷑ caluaria. ubi
p̃c̾ea do ͫ crucis patibulo crͣne ꝯstat occisũ. ut ĩ
ip̃o eodẽq noĩe ia cũc ⁊ in illo desto choreb:
cult᷑am dm̃ p̾sidi nefanda p̾sũptione uiolarẽt
quoꝵ post̾itas erat in caluarie loco cͤcifixum¬
diñ xp̃m. ¶Illud quo estimo ꝯsid̾aridum.
ꝙ dix̃ aborauerunt scultile. qr ĩ exedo legimꝰ
uitulũ conflatile collatis ornam̃tis mõstͥo¬
so quodã indicio fuisse formatũ. s duas res

Expanded text:
oreb et adoraverunt sculptile . Choreb vero interpretatur Calvaria, ubi postea Dominum crucis patibulo carne constat occisum, ut in ipso eodemque nomine jam tunc et illo deserto Choreb culturam Domini perfidi nefanda praesumptione violarent, quorum posteritas erat in Calvariae loco crucifixuIllud quoque aestimo considerandum, quod dixit, adoraverunt sculptile; quia in Exodo legimus vitulum conflatilem collatis ornamentis monstruoso quodam indicio fuisse formatum. Sed duas res
Abbreviated transcription (Latin):
te psenser̃t. spũ nariũ eos exhunt de cau̾ns:
⁊ suꝑata ꝑuicie ueneni eoꝵ pabulo repantur.
¶Dictaminũ ħbam ip̃i ꝓdid̾unt. nã ea pa¬
sti extuciũt acceptas sagitas. ¶ Mirantur
autem sibilum fistulaꝵ arreptis aurib atute
audiunt submissis ml. si q̃ ĩmensa flu̾ia uł m

Expanded text:
te persenserint, spiritu narium eos extrahunt de cavernis, et superata pernicie veneni eorum pabulo reparantur. Dictamnum herbam ipsi prodiderunt; nam eo pasti excutiunt acceptas sagittas. Mirantur autem sibilum fistularum. Erectis auribus acute audiunt, summissis nihil. Si quando inmensa flumina vel m
Abbreviated transcription (Latin):
lic⁊ ut ꝙ testm̃ legis ⁊ eungłi suscipiant. s qr spĩ¬
tale cibũ ñ rumĩant. iõ ĩmũdi st̃. Item sues pe¬
nicẽtes negligẽtes et ad ea q̃ fieu̾ant reu̾tẽtes
significãt sic̾ petͥs ĩ epła sua ait. canis reu̾sus
ad uomitũ suũ. ⁊ sus lota ĩ uolutabto luti.
¶ Cams gͦ autem cum nomit ꝓfecto cibur
qui pectus depͥmebait ꝓicit. s cũ ad uomitu m
reu̾titur. unde leuigatus fu̾at rursus oñatur.
sic qͥ amissa plangunt. ꝓfecto mentis neqͥciam
de qua male saturati fu̾ant ⁊ q̃ eos intus depͥme¬
resimiũt. ¶ Gus lota ĩuolutab ᷤ luti d̾ lauatur
sordidior reddit᷑. ⁊ qͥ amissũ plangͤ. uͨ tñ deserit gra¬
uori culpe se subicit: qͥ ⁊ ip̃a ueĩa ꝯtempinit. ꝙͣ
aendo ĩpetͣre potuit. ⁊ qua ĩ lutosa aqͣ semet ip̃m¬

Expanded text:
tamentum Legis et Evangelii suscipiant, sed quia spiritalem cibum non ruminant, immundi sunt. Item sues poenitentes negligentes, et ad ea, quae fleverant, revertentes significant: sicut Petrus in Epistola sua ait: Canis reversus ad vomitum suum, et sus lota in volutabro luti . Canis ergo cum vomit, profecto cibum, qui pectus deprimebat, projicit; sed cum ad vomitum revertitur, unde levigatus fuerat, rursus oneratur. Sic qui admissa plangunt, profecto mentis nequitiam, de qua male saturati fuerant, quae eos intus deprimeresumunt. Sus lota in volutabro luti, dum lavatur, sordidior redditur: et qui admissum plangit, nec tamen deserit, graviori culpae se subjicit, qui et ipsam veniam contemnit, quam flendo impetrare potuit; et quasi in lutosa aq
Abbreviated transcription (Latin):
¶Madyan ⁊ effa regiones st̃ tnͣs arabiam fer¬
tiles cameloꝵ. oĩs q ꝓuĩcia uocat᷑ sabba. uñ ue¬
int regina salbina salba ad salomonẽ. ¶Cedar
a regio sarraceno ꝵ ẽ: qͥ ismaelite dicũt᷑ ⁊ naba¬
oh unꝰ ẽ filioꝵ isrł. ex quoꝵ noĩb solitudo uocat᷑.¬

Expanded text:
Madian et Epha regiones sunt trans Arabiam fertiles camelorum. Omnis provincia vocatur Saba, unde venit Saba regina ad Salomonem. Cedar autem regio Sarracenorum est, qui Ismaelitae dicuntur, et in Nabaioth unus est filiorum Ismael, ex quorum nominibus solitudo vocat
Abbreviated transcription (Latin):
dẽs ⁊ eg̾diens passueri regis edictũ morte oĩm
uideoꝵ tͥsti nũcii p̾ferelat. In qͣdͥga t̾cia eqͥ albi
macedones sub quoꝵ ymo ĩꝑio de antiocho ma¬
chaleoꝵ uictoria legimꝰ. In quat̾ga quarta eqͥ¬
gente uidea fuisse demẽtes ut gaium cesarez
augustum et claudiũ ꝑsecutores alios atq
t̾ribiles ut gaium uł nerone uespasianũ ⁊

Expanded text:
dens et egrediens per Assueri regis edictum mortem omnium Judaeorum tristi nuntio praeferebat: in quadriga tertia equi albi Macedones, sub quorum imperio de Antiocho Machabaeorum victoriam legimus: in quadriga quarta eqgente Judaea fuisse clementes, ut Gaium Caesarem, Augustum et Claudium: persecutores alios atque terribiles, ut Gaium vel Neronem, Vespasianum et
Abbreviated transcription (Latin):
oiubꝰ qm̃ se p̾stante dño ĩnoxia ꝯu̾satione
mot̾antur. dĩnde exmnuas sine aliqͦ sensu
doloris amittunt. ¶Nam sic̾ ouis tonden¬
tem se uõ increpat. ĩ nec iustus cupiditatẽ
se expoliantis accusat. boues autem p̾dica¬
toreo designant. qui hũana pͤtora mandatis
telestibꝰ uͥtutum messem g̾minare fec̾it.

Expanded text:
iam se, praestante Domino, innoxia conversatione moderantur; deinde exuvias sine aliquo sensu doloris amittunt. Nam sicut ovis tondentem se non increpat, ita nec justus cupiditatem se exspoliantis accusat. Boves autem praedicatores designant, qui humana pectora mandatis coelestibus virtutum messem germinare fecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uidi inꝙͣ ignum qi occisum hutem coru
a un ⁊ ocłos leptem. ¶Corua tropheũ
crucis xp̃i. In abacuc. cornua in manib eiꝰ
ubi abscondita ẽ fortitudo illius. ¶Cor¬
nua suꝑbia dyaboli uł pot̾ates eius p̾̃ntui¬

Expanded text:
uit, agnum quasi occisum habentem cornua septem et oculos septem . Cornua trophaeum crucis Christi. In Habacuc: Cornua in manibus ejus: ibi abscondita est fortitudo ejus . Cornua superbia diaboli, vel potestates ejus p
Abbreviated transcription (Latin):
tabula indidit eippłłãs nuiciiq nͣ
ex p̾senti iustitucce mr̃ condicicẽ¬
uature cii fraret. gentes añt mucinq aĩa¬
li ex ꝓpria lingua dederũt nocabulum ¶Ao
aĩt secund̾ linguam latinam at grecam:
aut qͣrlib gencium barbam̃ añt noĩa illa

Expanded text:
abula indidit, appellans unicuique nomen ex praesenti institutione, juxta conditinaturae, cui serviret. Gentes autem unicuique animalium ex propria lingua dederunt vocabula. Non autem secundum linguam Latinam atque Graecam aut quarumlibet gentium barbararum nomina illa
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ om̃s aqͣs ĩmittentes pedem bouis i asim.
¶Item bos dyaꝰ in mẽbris sius ħ e̾̃ h̾eticis. unde
in iob fenũ ut bos comedͭ. ¶Uicca qi boacca
est eĩ ex qͣlitate mobłium nom. sic̾ leo. leena.
etatis integre.⁊ q̃ nõ trax̾it ugũ ĩmolart u¬
betur. in expiatõe scũarii dm̃. Solet ꝑ mascłim.
fortititudo ꝑ fem̃m u̾o infi̾itas designari.

Expanded text:
is et asini . Item bos diabolus in membris, hoc est, haereticis. Inde in Job: Fenum ut bos comedet . Vacca quasi boacca, est enim ex qualitate mobilium nominum, sicut leo leaena, etatis integra, et quae non traxerit, immolari jubetur in expiatione sanctuarii Domini. Solet per masculinum fortitudo, per femineum vero infirmitas designari.
Abbreviated transcription (Latin):
bus sius ĩ ħ mondo solida cacumĩa ẽẽ meruer̾t.
¶Tragelaphia g̾cis noĩati. qͥ dũ ead̾ spẽ sint
ut c̾ui: iullosos tñ hñt armos ut hyrci ⁊ m̃da ꝓ¬
lixis hirsuta barbis. qui ñ aliͥ st̃ ꝙͣ cura faside᷑
de manu effugiat. tunid̾ aĩal ⁊ inbelle: de qͦ mar

Expanded text:
bus suis in hoc mundo solida cacumina esse meruerunt. Tragelaphi a Graecis dicti, qui dum eadem specie sint, ut cervi, villosos tamen habent armos, ut hirci, et menta prolixis hirsuta barbis, qui non alibi sunt quam circa Fasidem. de manu effugiat: timidum animal et inbelle; de quo Mar
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ins desideriis ĩmittentes ab subluma ꝯtẽplõ¬
tauroꝵ int̾uattas ppłoꝵ. Hic ꝑ tauros heticos
significat indonitos. qͥ erecta cuice seducunt
aĩas ĩocentes. ⁊ ad suũ gregem trahũt. quos
in felici ꝑsuasione decipiunt ¶uacce qͦ ppło ꝵ
sunt msieres. ductili uolũtate lenissĩeq ꝑfidi¬
e doctores tãꝙͣ tauros sequũtur ¶ Honem greci
boeten dicunt᷑. hũc latim t̾ͥone uocant. eo qd̃

Expanded text:
ernis desideriis innitentes, ad sublimia contemplattaurorum inter vaccas populorum . Hic per tauros haereticos significat indomitos, qui erecta cervice seducunt animas innocentes, et ad suum gregem trahunt, quos infelici persuasione decipiunt. Vaccae quoque populorum sunt mulieres ductili voluntate levissimae, quae perfidiae doctores, tanquam tauros, sequuntur. Bovem Graeci boun dicunt. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
cat adeo ut ⁊̃ si in magno grege errauerit.
statim balatu recognoscat uocem pentis.
Agnus a̾ ut ꝑsona saluatoris m̃i mistice
gerit. cuiꝰ mors m̃ocens saluauit genus
hũanũ. de quo ioh̾es ait. Ecce agnꝰ dĩ qͥ
tollit pcca mondi.aut cuiꝰl catholica u¬
nostens. hoc ẽ obediendo eius adh̾et lat̾i et
obedit mandatis. Agm sc̃i in euͣngͦ. pasce ag¬
nos mõs. Agni hoĩes lascuuẽtes ĩysaia. ĩcras¬
satus est gladiꝰ meus desangͥne agnoꝵ ⁊ hyr¬
coꝵ ¶Agna uita aetina. ĩ leuitico agnt penitẽ¬
ne q̃ in lege dõ in sacͥficiũ off̾ri p̾cipiũtur: scõꝵ
õĩm plentudĩem uł oꝑis ĩocencie optinent
mist̾ium. ¶ Fetus gemelle duo caritatis p̾¬
cepta id est dilectio dĩ ⁊ ꝓxiiii ĩ canticis canti¬

Expanded text:
cat adeo, etiam si in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. Agnus autem aut personam Salvatoris nostri mystice gerit, cujus mors innocens salvavit genus humanum, de quo Joannes ait: Ecce Agnus Dei: ecce qui tollit peccata mundi : aut cujuslibet catholici vvocem agnoscens obediendo ejus adhaeret lateri, et obedit mandatis. Agni sancti, in Evangelio: Pasce agnos meos . Agni homines lascivientes in Isaia: Incrassatus est gladius meus de sanguine agnorum et hircorum . Agna vita activa in Levitico: Agat poenitennae, quae in lege Deo in sacrificium offerri praecipiuntur, sanctorum omnium plenitudinem, vel operis innocentiae obtinet mysterium. Fetus gemelli, duo charitatis praecepta, id est, dilectio Dei et proximi. In Canticis canti
Abbreviated transcription (Latin):
pidis uicus uestiũt᷑. Hyrcus emĩ dc̃s ẽ qiͣ hirsu
s morfc̃s ẽ bos: qn̾ ad ꝯfessionẽ u̾itatis respiciẽs
ꝑuenit. dix̃ eĩ. mem̃to mei dñe cũ uen̾is ĩ regñ
tuũ ¶Captos ⁊ capͣs a carpẽdis u̾gultis quida
dixunt. alii qr̃ capent asꝑa: nõnlli atrepitu cru¬
nuum eas uccitatas putant ¶Igrestes capre qͣs

Expanded text:
pidis vitiis vestiuntur. Hircus enim dictus est, quasi hirsutpidis vitiis vestiuntur. Hircus enim dictus est, quasi hirsutet mox factus est bos, quando ad confessionem veritatis respiciens pervenit. Dixit enim: Memento mei, Domine, cum veneris in regnum tuum . Capros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt; alii quod carpunt aspera, nonnulli a crepitu crurium eas vocitatas putant. Agrestes caprae, quas
Abbreviated transcription (Latin):
dotis ⁊ m̾cennariꝰ ñ comed ex eo. ħ est ex sacͥ¬
ficio corꝑis dm̃. ¶Hyrcꝰ lascuiũ aĩal ⁊ pe¬
tultum et fu̾ens sꝑ ad coitum. cuiꝰ obrutus
ob libidĩem in tnͣsu̾sum aspiciunt. unde et
nom̾ traxit. Nam hirci qͥ sunt ocłoꝵ anguli
scd̃m suetoniũ. cuiꝰ nat᷑a adeo calidissima e
ut ad amantẽ lapidem ꝙ̃ nec ignis nͨ ferrũ
dogiari ualet. solus huiꝰ cruor dissoluit. Na
bircus qui in lege pro ptc̾is offerelut᷑ ꝑcc̾orũ
ostendit ꝑsona̾. qui fuso sangͥne ħ est. peni¬
tencie lacͥiis soluit duriciam pcc̃oꝵ. unde
hircis.¶Hirci pcc̾ores s̃iue gentiles in damele.
ecce aũ hẏrtus capͣrum ueniebat ab aqͥlone.
hẏrcos. xp̃m ⁊ barraban intellex̾unt ¶Boues
ut sup̃ dixumus intelligunt᷑ p̾dicatores. qͥ
s̾cora humana felicit̾ exarantes. eoꝵ sensibꝰ
celestis u̾bi seĩa fructuosa condebant. Hyrci
u̾o intelligũt᷑ qͥ dyabolicis pͣuitatib studentes his¬

Expanded text:
rius non comedet ex eo , hoc est ex sacrificio corporis Domini. Hircus, lascivum animal et petulcum, et fervens semper ad coitum, cujus oculi ob libidinem in transversum aspiciunt: unde et nomen traxit. Nam hirqui sunt oculorum anguli secundum Suetonium, cujus natura adeo calidissima est, ut ad adamantem lapidem, quem nec ignis nec ferrum domare valet, solus hujus cruor dissolvat. Nam hircus, qui in lege pro peccatis offerebatur, peccatorum ostendit personam, qui fuso sanguine, hoc est, poenitentiae lacrymis solvit duritiam peccatorum. Unde hircis . Hirci peccatores sive gentiles, in Daniele: Ecce autem hircus caprarum veniebat ab aquilone hircos, Christum et Barrabam, intellexerunt. Boves ut supra diximus, intelliguntur praedicatores, qui pectora humana feliciter exarantes, eorum sensibus coelestis verbi semina fructuosa condebant. Hirci vero intelliguntur, qui diabolicis pravitatibus studentes, his
Abbreviated transcription (Latin):
in capite hẽat: quoꝵ excitati pruritu ĩui¬
cem se concuciunt. expugnantes cũ mag¬
no ĩpetu ferunt. Sic ⁊ aries uł apotu areos
id̾ ẽ amare uocatus unde ap̾ nos in gregibꝰ
mascłi mares dicunt᷑. siue ꝙ ħ pecus a genti¬
lib pͥmũ aris ẽ i̾molatũ. unde ẽ illd̾ aries ma¬
ctatur ad aram ¶Anetes autem significant
legit᷑. auetes nabaioth mĩstͣbunt tͥ. rin psal¬
tĩo. afft̾e dño filios arietum. hn tanꝙ̃ duces
sfilios autem arietum offe̾ndos dic̾ quos
apłi recta p̾dicatione genuerũt. nõ qui pra
stitiones ⁊ ydola fmissĩa celestis u̾bi quadã
fronte ruperunt. Aries eĩ dc̃s ẽ quasi a fron¬
te ruens. Et ĩ aliam ꝑtem arietes pͥncipes
sunt pͣui de quibꝰ legitur ĩ ezechieł. cũ edis

Expanded text:
in capite habeant, quorum excitati pruritu invicem se concutiunt, et pugnantes cum magno impetu feriunt. Sic et aries vel apo tou areos, id est, a Marte vocatus. Unde apud nos in gregibus masculini mares dicuntur: sive quod hoc pecus a gentilibus primum aris est immolatum. Unde est illud: Aries mactatur ad aram. Arietes autem significant legitur: Arietes Nabaioth ministrabunt tibi . Et in Psalterio: Afferte Domino filios arietum . Hi, tanquam duces m Christianum. Filios autem arietum offerendos dicit, quos apostoli praedicatione genuerunt, non qui praverstitiones, et idola firmissima coelestis verbi quadam fronte ruperunt. Aries enim dictus est, quasi a fronte ruens. Et in aliam partem arietes principes sunt pravi, de quibus legitur in Ezechiel: Cum haedis
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ in psalom̃. lepusculꝰ plebs ĩualida q̃ collocat
ĩ petra cubile suu̾.Uñ dr̃ ĩ psalmo. petͣ refugiũ
scͥptum ẽ. ꝙ lep̾culꝰ dm̃ moyses stet̾it ĩ forannĩe
ꝑetre. qr ĩ passione redẽptoris spem salutis sue hu̾it.
setaꝵ sudes acutissĩe densissĩeq ꝯmuniũt. cͥ tam̃
ñ suffic̾ uatiua munitio. s ne aliqͣ fraude possit
int̾cipi. refugiuim ħt sꝑ in saxis. Hinc ꝯpetenter
aptat᷑. qͥ pcc̃is sius hispidus futura iudicia metuẽs.
petmͣ xpm finissimũ noscit᷑ hĩe refugiũ. ¶ Ct us¬

Expanded text:
legitur in Salomone: Lepusculus plebs invalida quae collocat in petra cubile suum . Unde dicitur in Psalmo: Petra refugium scribitur , quod lepusculus Domini Moyses steterit in foramine petrae: quia in passione Redemptoris spem salutis suae habuit. setarum sudes acutissimae densissimaeque communiunt: cui tamen non sufficit nativa munitio, sed ne aliqua fraude possit intercipi, refugium habet semper in saxis. Huic competenter aptatur, qui peccatis suis hispidus futura judicia metuens, petram Christum firmissimum noscitur habere refugium.
Abbreviated transcription (Latin):
piat hoĩm usus incolenda t̾ra: ułqr ap̾ gentiles
ĩ̾uictiunis ecia etas consid̾abat᷑ ¶Caurꝰ grecum¬
ẽ nom̃. sic̾ ⁊ bos uidicis tauris color fulmis est:
cͥcũsiectunt fle xibilitate qͣ uolunt. tergi durici¬
a om̃e telum respuũt ĩmicti fi̾tate. ¶Taurꝰ
ut tauri. ⁊ aliͥ ⁊ tauri ꝯ potentib ¶Sauri eiꝰ in

Expanded text:
piat hominum usus in colenda terra, et quia apud gentiles in victimis aetas etiam considerabatur. Taurus Graecum nomen, sicut et bos. Indicis tauris color fulvus est, sis. Caput circumflectunt flexilitate, qua volunt: tergi duritia omne telum respuunt, immiti feritate. Taurusut tauri . Et alibi: Et tauri cum potentibus . Tauri et in
Abbreviated transcription (Latin):
psaliuo. Meditatõ cordis mei ni cõ¬
gi dei opam dauces nec in enis meditacẽt
tonunt et ruminant. que in lege munto
descbuntur. sunt fideles inutroqͦ testumto
cretenteo ⁊ uelud in duab unguł redem
operis forma gressus fingentes: ¶Lialia
eii que ruminant ⁊ ungłam ñ findunt.
que t̾mũda narantur. ppłi sunt uideoꝵ:
ditantur s nouũ minime recipiũt. ¶Itẽ
aminalia cornuta que in sacͥficio dei oftit
pcpiunt᷑. in esum fidelium cr̃nes illorum
conciduntur. sic̾ intuli. anetes hira. cermi
danipanule.⁊ capreoli. untutes significãt
sanctoꝵ cornua uͥtutum. adu̾sus dyaͫ. ⁊ uici¬

Expanded text:
o cordis mei in congi Dei operam dantes, nec in ejus meditatione findunt et ruminant, quae in lege mundana describuntur, sunt fideles, in utroque testamento credentes, et velut in duabus ungulis pedem operis forma gressus figentes. Animalia enim quae ruminant et ungulam non findunt, quae immunda narrantur, populi sunt Judaeorum, ditantur: sed novum minime recipiunt. Item animalia cornuta, qui in sacrificio Deo offerri praecipiuntur, in esum fidelium carnes illorum conceduntur, sicut vituli, arietes, hirci, cervi, damulae, et capreoli virtutes significant sancto
Abbreviated transcription (Latin):
tat aĩa ma ad teds. ¶Est eñ illud aial pͥmo ĩno¬
riũ dem̃ uelocissimũ: t̾cio desid̾io mardescente si¬
ticłosũ. sp̾entes narib trthit qͣs ut uorauerunt
ueneno estuante ꝑmotꝰ. ad fontes aqͣꝵ qnͣta pot̾
uelocitate festinat: amat enĩ aqͣ dłci purissĩa q
saciari. ¶Huiꝰ decora cõꝑatio nr̃m desid̾iũ ardent̾
iustigat. ut qũ uenena antiqͥ serpẽtis haurimus.
ctum est ad liquorẽ sacre originis festĩand̾ uͥ desi
ẽ. mõtes excelsi c̾ius ¶Item c̾ui patͥarche. Unde in
canticis canticoꝵ pro saluatore qͥ ex eoꝵ stupe sin

Expanded text:
rat anima mea ad te, Deus . Est enim illud animal primo innoxium, deinde velocissimum, tertio desiderio inardescente siticulosum. Serpentes naribus trahit: quos ut voraverit, venene aestuante permotus ad fontem aquarum, quanta potest velocitate, festinat. Amat enim aqua dulci purissimaque satiari. Hujus decora comparatio nostrum desiderium ardenter instigat, ut quando venena antiqui serpentis haurimus, nde merito dictum est, ad liquorem sacrae originis festinandum: ubi deest: Montes excelsi cervis . Item cervi, patriarchae. Unde in Canticis canticorum pro Salvatore, qui ex
Abbreviated transcription (Latin):
aque clausit meatꝰ. nã rdra ab aqͣ dca¬
pululant igni debita. incendio q pita ¶st¬
gũt ⁊ cimertim tͥformem bestiam. que ore est
postrenis ꝑtib draco. media capra. qua qͥd̾
phisiologi non ãnal s cilicie montem ẽe
aunt qͥbrd̃ lccis leones ⁊ capreas mituẽte
loro fontis hitalem fecit. unde cim̾am dr
cctidisse ¶Centamis aut sp̃es nccabulin
indidit. id. est. hominem equo mixtũ quo
asseuerant ¶Porro nono centaurũ nom̃
simpsit: ex tauro ⁊ hoie. qualem bestiam
dicunt sabulose in laborncho fuisse ma¬

Expanded text:
aque clausit meatus. Nam ydra ab ydpullulat igni debita, incendioque peritura. Fingunt et Chimaeram triformem bestiam, quae ore est leo, postremis partibus draco, media capra. Quam quidam physiologi non animal, sed Ciliciae montem esse aiunt, quibusdam locis leones et capreas nutrientem, lorophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. Centauris autem species vocabulum indidit, id est hominem equo mixtum, quos adseruerunt. Porro Minotaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine, qualem bestiam dicunt fabulose in Labyrintho incl
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ꝓhibite. Porcina ad polluta respic̾. q̃ int̾ cet̾a
uet̾is test̾i p̃cepta ĩmũda p̾notat᷑ tnͣsmiserunt
autem reliquias pcc̃oꝵ filiis suis qñ clamabãt
sangͥs eiꝰ suꝑ nos et suꝑfilios uros ¶Item sus
poc̃or recte intelligens ⁊ luxuriose uiuẽs: ĩ salo¬
mone. cͥculus aureus ĩ narib suis młer pulchͣ
⁊ fatua. Item sus camalium cogitattes sordide.
ex qͥb oꝑ p̃ua ueld̾ decocta ꝓcedũt ĩ y̾saia. qͥ come¬
dũt carnez siulla ⁊ ius ꝓfanũ in nasis eoꝵ id ẽ in

Expanded text:
e prohibita. Porcina ad polluta respicit, quae inter caetera Veteris Testamenti praecepta immunda praenotatur. Transmiserunt autem reliquias peccatorum filiis suis, quando clamabant: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Item sus peccator recte intelligens, et luxuriose vivens in Salomone: Circulus aureus in naribus suis mulier pulchra et fatua . Item sus carnalium cogitationes sordidae, ex quibus opera prava velut decocta procedunt, in Isaia: Qui comedunt carnem
Abbreviated transcription (Latin):
Et alibi. ⁊ omĩa cornua pcc̃oꝵ confringn.
¶Quadrupedia uocata. qr .iiiͦiͦ. pedibus
gͣdiuntur. quarum quedam dum sint simi¬
lia p̾corib. tñ sub cura hũana nõ sunt ut c̾¬
ui dampne ⁊ onagͥ. ⁊ cet̾a s nez bestie sũt ut
leones. neq iumĩta ut usus hõm uiuar po¬
suit .. ¶Pecus dicimꝰ om̃e qd̾ humana lig¬
na et effigie caret. ꝓp̾e autera p̾coꝵ nom̃ hus
aĩalib accomodari solet. qͥ sunt aut aduesẽ¬
dum apta ut oues⁊ sues. aut usin hõtm ꝯmo¬
da ut equi ⁊ boues. ¶Differt autem inter
illa aĩalia. qĩ que eduntur petudes gn̾alit
autem om̃e aĩal pecus a pascendo uecatum.
de ⁊ iumenta applłantur ab eo qd̾ uiuẽt hoĩes
sunc eiꝰ magnaꝵ uiriũ aĩalia. ¶ Inm̃ta aut̃
iuistice fideles sũt inecc̃a. s spĩtali intlłcu caren¬
tes. in psalmo. hoĩes ⁊ unĩta saluos facies
dñe. ¶ Item ium̃ta intelłcu ⁊ eloqͥo carentes
in psalmo. ut umẽtũ ap̃te fc̃s sum. ¶ Eut¬

Expanded text:
libi: Et omnia cornua peccatorum confringam . Quadrupedia vocata, quia quatuor pedibus gradiuntur. Quorum quaedam dum sint similia pecoribus, tamen sub cura humana non sunt, ut cervi, damae et onagri, etc.; sed neque bestiae sunt, ut leones, neque jumenta, ut usus hominum juvari possint. Pecus dicimus omne quod humana lingua et effigie caret. Proprie autem pecorum nomen his animalibus accommodari solet, quae sunt aut ad vescendum apta, ut oves et sues: aut usui hominum commoda, ut equi et boves. Differt autem inter illa animalia, quae edunt, quasi pecuedes. Generaliter autem omne animal pecus a pascendo vocatum. de et jumenta appellantur ab eo, quod juvent homines. Sunt enim magnarum virium animalia. Jumenta autem mystice fideles sunt in Eeclesia, sed spiritali intellectu carentes in Psalmo: Homines et jumenta salvabis, Domine . Item jumenta intellectu et eloquio carentes in psalmo: Ut jumentum factus sum apu
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o aĩalia brutos b̾oies significant. ⁊ t̾rena
tinmodo cogitances unde dr̃. mĩa uel homo
non ꝑcipit ea que sunt sp̃t dei stulticia em̾i¬
est illi. Hinc ⁊ ꝑ psalnustam dicit᷑. aĩa lia
tua inhxbitabũt in ea ¶ Antiualia fuert gẽ¬
tes uera religione uacuate. s cum ad do

Expanded text:
vero animalia brutos homines significant, et terrena tantummodo cogitantes. Unde dicitur: Animalis homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei, stultitia est illi . Hinc et per Psalmistam dicitur: Animalia tua habitabunt in ea . Animalia fuerunt gentes vera religione
Abbreviated transcription (Latin):
in pectore ul infrõte. aures supͣ in timꝑa aił
sit̾ aristotiles tͣdidit quẽdã. in simistͣ ꝑte ie¬
cur in dextͣ splen hĩsse alia ẜm cũ nat᷑aci¬
onẽ ut ĩ alia ma digiti plures. cõnaturati
⁊ coherentes reꝑiũt᷑. ĩ alia inuiꝰ siue ĩ pedi
sit̾ hu qui dentati nascũtur siue barbatiul
cani. Alia cõplexui płimarũ dr̃iarũ. sic̃ illd̾
ꝙ p̃orenuꝰ ĩ alexandro młtiforme portẽtũ.
alia ꝯmirtione genis ut androgem ⁊ her¬
mafrodice uocãtur. Ermafrodice uocãtur¬
ã nũcupati . eo ꝙ eis ut̾q sexus appeat.i
eruia quippe apud gretos masculus. a fro¬

Expanded text:
in pectore vel in fronte, aures supra tempora: vel in pectore vel in fronte, aures supra tempora: vel sicut Aristoteles tradidit quendam in sinistra parte iecur, in dextera splen habuisse. Alia secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiuntur, in alia minus, sive in pedisicut hi, qui dentati nascuntur, sive barbati vel cani. Alia complexu plurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur. Ermaphroditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus appareat. Er
Abbreviated transcription (Latin):
alia magintudie tociꝰ corpis. ut ust ꝯni¬
nẽ hoãm modũ. qnͣtus fuit citan ĩ nonẽ iuige¬
rib iaceus homero testante. aha ꝑutate to¬
te corpis. ut uam uł quos greci pigmos uo¬
cant. eo ꝙ sũt statura cubitaleesalia ma¬
giritudĩe peuui ueluti capite niformi. aut
sũlius mẽbror ꝑtib ut bicipites ⁊ tri¬
dũt dentes. alia deffectu ꝑcm̃ ĩ quib alt̾a
ꝑs płunũ defecit ab alt̾a. ut manus a ma¬
ii uspos a pede. alia diccissione. ut sine ma¬
mi aut capite genata quos grete stere si¬
os nocant. Alia pͥmueria qñ solũ caput
aut crux nascit᷑. alia q̃ ĩ ꝑte tñsfig᷑ant᷑. sic̾
qui leonis ht uultũ. uł canis uł taurmũ ca¬
put aut corpꝰ ut ex faside memorant. ge¬
uocant. alia que ex õi ꝑte tnͣsfig᷑ant᷑.ĩ alie¬
ne creacõĩs portẽtũ. ut ex muliere intulũ¬
dicit hostoria genatũ. alia qui sine tñsfi¬
gura cõne. mutacõnẽ hñt locoꝵ. ut otulos

Expanded text:
lia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Homero testante: alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales. Alii a magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et tridunt dentes. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a decisione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia praenumeria, quando solum caput aut crus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut ex Pasiphaë memorant gevocant. Alia, quae ex omni parte transfigurantur in alienae creatidicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos