comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cernimꝰ qđ ipsi sumꝰ. Speciẽ gͦ. suã uisitat: qͥsqͥs adeũ quẽ sibi similẽ ꝑnacurã
ẽspicit. passib amoris tendic. Ut in altero sua c̃siderans: ex seipsõ colligat. qͣlic̃ p¬
tuci sic̃ erba c̾rȩ: Post pacẽ quippe tabnacłi. post speciei nrẽ uisicacionẽ sem̃
tudinẽ. tanto ei fecundius p̃dicationis uerbũ tribuit᷑. quanto hoo ĩeiꝰpet.¬
core ꝑfecti oꝑis ex arationͤ p̃uenit̾. Ille nãq bene loquendi facundiã accipit:
qͥ sinũ cordis ꝑrecte uiuendi studia extendit. nec loquentẽ c̃scientiã p̃pedit. cũ
uicti linguã ante cȩdit. Hinc ẽ. aegr ptũ seruitio publico ioseph dispensate
subierti. cũ uiri regis semet ipsos tradentes humiliant : frum̃tu etiĩ ad sem̃ ri¬
uiri descit. Uel certe iusti ꝓgenies sic̃ herba oritur: qr dũ uiuendo monstrat. qͥp̃
dicando asserit. multitudo sequentiũ innumerabilis exurgit: S qͥsqͥs ĩ t̃rena dti¬

Expanded text:
cimur. Speciem ergo suam visitat, quisquis ad eum, quem sibi similem per naturam conspicit, passibus amoris tendit; ut in altero sua considerans, ex se ipso colligat, qualiter intiplex. --Post pacem quippe tabernaculi, post speciei nostrae visitationem, semen orum magnitudinem, tanto ei fecundius praedicationis verbum tribuitur, quanto hoc in ejus pectore perfecti operis exaratione praevenitur. Ille namque bene loquendi facundiam accipit, qui sinum cordis per recte vivendi studia extendit. Nec loquentem conscientia praepedit, cum vita linguam antecedit. Hinc est quod Aegypti, servitio publico, Joseph dispensante, subjecti ; cum juri regis semetipsos tradentes humiliant, frumenta etiam ad semen reviridescit. Vel certe justi progenies sicut herba oritur, quia dum vivendo monstrat quod praedicando asserit, multitudo sequentium innumerabilis exsurgit. Sed quisquis jam terrena d
Abbreviated transcription (Latin):
S forcasse hec ꝑc̃tumatiã expetit: fortusse ineo qđ se ꝑfecꝰte extingui desiderat: in¬
iusticiã ferientis accussat: Absit hoc: Nãqua m̃te id expetat: uerbis sequentib
demonstrat dicens. Nec c̃tra dicã sermonib scĩ: Neqͣ̃quã gͦ de iniusticia ꝑ¬
cucientis murmurat: quiꝑcussorẽ suũ ⁊ int̃ uerb̾a scm̃ uocat. Sc̃s gͥ. uir
qui apꝓpincare dõ ⁊ iã ꝑflagella desiderat: ꝑspm̃ humilitatis dicat: Qui coepit
ipse me c̃terat Plerũq enĩ uiciorũ c̃tricionẽ ĩ nob̾ agere dñs inchoat: sedcũ
mens ex ipso exordio ꝓuectus extollitur. cũq. se iã qͣsi de uirtutib erigit. se ui¬
enti c̃tra se adu̾sario aditũ pandic Qͥcordis intuai penetrans: omẽ qđ in ea destu¬
dio bonȩ inchoationis inuenerit. c̃ fringic Tantoq se uehem̃tiꝰ ĩ eiꝰ c̃fractione ex̾ib&:
quanto ⁊ grauiꝰ qr uł ad modicũ fuerat ꝓiectꝰ dol& Unde ⁊ teste ȩuangłica uoce

Expanded text:
 fortasse haec per contumaciam expetit, fortasse in eo quod se perfecte exstingui desiderat, injustitiam ferientis accusat. Absit hoc. Nam qua mente id expetat, verbis sequentibus demonstrat, dicens: Nec contradicam sermonibus sancti. Nequaquam ergo de injustitia percutientis murmurat, qui percussorem suum et iqui appropinquare Deo etiam per flagella desiderat, per spiritum humilitatis dicat: « Qui coepit, ipse me conterat . » Plerumque enim vitiorum contritionem in nobis Dominus agere inchoat, sed cum mens ex ipso exordio profectibus extollitur, et se jam quasi de virtutibus erigit, saevienti contra se adversario aditum pandit; qui cordis intima penetrans, omne quod in ea de studio bonae inchoationis invenerit, confringit; tantoque se vehementius in ejus confractione exhibet, quanto et gr
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tẽpnere. cidu̾sitatis metũ incorde suꝑare Rȩꝓboꝵ uͦ fortitudo.ẽ: transitoru
sine cessatione diligere. c̃tra flagellti c̃ditoris ĩsensibilit̃ ꝑdurare. ab amore rerĩ¬
cẽporalũ ne ex diu̾sitate qͥescere. adi nanẽ głcim & iã cũ uite detrim̃to ꝑuemre.
indiciȩ angmcci exqͥtere. bonor uict̃ ñ solũ uerbis ac moribꝰ ⁊s & iam gladus
unpugnare: Insemetipsis spem ponere: iniqͥtatẽ cocidie sine ullo desiderũ defectu

Expanded text:
o fortitudo est transitoria sine cessatione diligere, contra flagella Conditoris insensibiliter perdurare, ab amore tempolium rerum, nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento pervenire, malitiae augmenta exquirere, bonorum vitam non solum verbis ac moribus, sed etiam gladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine ullo desiderii defectu
Abbreviated transcription (Latin):
exceriꝰ. ut ĩteriꝰ uiuant Unde ꝑmorsen qͦq loqͥt̃ dic̃s Ego occidã ⁊ uiuere faciã: ꝑcutiã

Expanded text:
exterius, ut interius vivant. Unde perexterius, ut interius vivant. Unde per
Abbreviated transcription (Latin):
pit᷑ adño. Prinici uirtus ẽ: neꝑ petrari debeant uitt ta peccata Scda aut̃: saltĩ ꝑpetrata
corrigere. Dplerũq culpas ũ solũ ininurentes mimine uittimꝰ: uerũ &iã nȩcõmissas
agnoscimꝰ. łt peccatoris młns tanto alcius tenebrescit: quanto nec dãpnũ suȩ cȩcitatis
sionis eleuatur: increpationẽ dñi rȩꝓbat. quia hanc iniuste sẽꝑ p&i accussat. Iui aucc̃
ñ ꝓpurgatione criminis. sed ꝓfartitudirs ꝓbatione striuntur: cũ causã suȩ ꝑcussionis ir¬
quir̃ : nequaꝗͣ. ĩcrepationẽ dñi reꝓbare dicendi sut̃. qr ĩsemetipsis satagũt ĩuenire qđ
nesciunt : Deqꝵ: Quia ips& uulnierat ⁊ medetur : ꝑcutit ⁊ manꝰ eiꝰ sanabunt᷑: Duob madis
omp̃s ds̃ uulnerat : quos reducere ad salutẽ curat Aliqͣndo enĩ carnẽ ꝑcutit: ⁊ m̃tis
duriciã. suo pauore tabefacit: Uulnerando gͦ. ad salutẽ reuocat: cũ electos suos affligi

Expanded text:
ius: Prima virtus est, ne perpetrari debeant vitia vitanda; secunda autem, saltem perpetrata corrigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tenebrescit, quanto nec damnum suae caecitatis sionis elevatur, increpationem Domini reprobat, quia hanc injuste se perpeti accusat. Qui autem non pro purgatione criminis, sed pro fortitudinis probatione feriuntur, cum causas suae percussionis inquirunt, nequaquam increpate Deus vulnerat, et medetur; percutit, et manus ejus sanabunt, » Duobus modis omnipotens Deus vulnerat, quos reducere ad salutem curat. Aliquando enim carnem percutit, et mentis duritiam suo pavore tabefacit. Vulnerando ergo ad salutem revocat, cum electos suos affligit
Abbreviated transcription (Latin):
quer: S aqduentiũ. ÷ͣ ucerbo atq ab asꝑo uerbo eripim̃: quando &. isidias carnciliũ ũri¬
sioꝵaũ ꝓbra despiciendo suꝑamꝰ: Asꝑa qͥppe eoꝵ uerba sunc: quȩ nobis nr̃is itinerib
aduersant. S aspitatẽ uerbi euadere. ẽ: inrisiones detrahentiũ dissimulando calcare:¬

Expanded text:
quaerunt. Sed a venantium laqueo, atque ab aspero verbo eripimur, quando et insidias carnalium, et irriquaerunt. Sed a venantium laqueo, atque ab aspero verbo eripimur, quando et insidias carnalium, et irrisionum probra despiciendo superamus. Aspera quippe eorum verba sunt, quae bonis nostris itineribus adversantur. Sed asperitatem verbi e
Abbreviated transcription (Latin):
E eepbi dũ fame uerbi deficiunc. & ĩ belli glichio trans figunt᷑: electos suos ans iuifame a mor¬
te erait. ⁊ ĩbello agladio absc̃dit. qui eoꝵ m̃tes dũ uerbis sui pabulo refieit. ẽtra tẽp¬
ciones coiporis fortes reddit:. S. sĩnulli. qͥ ⁊ si exdunno eloqͥo ab int̾na sẽ fame resi¬
ciunt siam c̃era tẽptacionũ plia. c̃tinentiȩ uirtuce fulciuntur: adhuc cam̃ peuti hu.¬
gulant. Unde apte subdit᷑. A flagello linguȩ absẽderis Fiagellũ lingue ẽ: exꝓbratio ĩ lace
ctumeliȩ: Flagello linguȩ bonos feriunt: qui eoꝵ oꝑa irridendo psecunt᷑: Sepe enĩ ligue
Abono oꝑe dũuituꝑ it reuocat: ⁊ q̃si flagellũ seexerit. qͥa dorsũ cimidȩ m̃tis ceridit. Hoc
flagellũ linguȩ electȩ m̃ti insidiari ꝓpħeta c̃spexerat: cũ suꝑnũ adiucoriũ pollicens
dicesut: Ipselib auit me delaqueo uenantiũ. ⁊ auerbo asꝑo. Uenantes enĩ: nil aliudqu̾ã carnẽ

Expanded text:
eprobi, dum fame verbi deficiunt, etiam belli gladio transfiguntur; electos suos Dominus, et in fame a morte eripit, et in bello a gladio abscondit; quia eorum mentes dum verbi sui pabulo reficit, contra tentationes corporis fortes reddit. Sed sunt nonnulli, qui etsi ex divino eloquio ab interna se fame reficiunt; si jam contra tentationum praelia continentiae virtute fulciuntur, adhuc tamen percuti hugulant. Unde aperte subditur: « A flagello linguae absconderis. » Flagellum linguae est exprobratio illatae contumeliae. Flagello linguae bonos feriunt, qui eorum opera irridendo persequuntur. Saepe enim lingua a bono opere, dum vituperat, revocat; et quasi flagellum se exerit, quia dorsum timidae mentis caedit. Hoc flagellum linguae, electae menti insidiari Propheta conspexerat, cum supernum adjutorium pollicens dicebat: Ipse liberabit de laqueo venantium, et a verbo aspero . Venantes enim nihil aliud quam carnem
Abbreviated transcription (Latin):
mi qͥppe humiles ponunt᷑: qr ẽse exhumilicate substernunt. ale m̃tis uidicio.
seꝑ ĩuigilant: sedplerũq ei suꝑnci dispensatio obiuat: Et ꝗuis p̃iuitatẽ ẽsilii. nec
facti aduersitatib corrigant: netam̃ c̃t᷑ bonos p̃ualeant. eor uires refrenat:
Q uosc̃tra miro iudicio agitur. ut effectu qͥdẽ praui oꝑis careant: ⁊ tam̃ iuste
sententiȩ iudicis. reos conscientia addicat. Qd gͦ malai cogitant: qͥd ipsi fa.

Expanded text:
me quippe humiles ponuntur, quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio me quippe humiles ponuntur, quia cum se ex humilitate substernunt, altae mentis judicio semper invigilant, sed plerumque eis superna dispensatio obviat; et quamvis pravitatem consilii nec fracti adversitatibus corrigant, ne tamen contra bonos praevaleant, eorum vires refrenat. Quos contra miro judicio agitur, ut effectu quidem pravi operis careant, et tamen justae sententiae judicis reos conscientiae addicat. Quod ergo mala co
Abbreviated transcription (Latin):
auiͥd eũ om̃ib ereauit. Quc̃ uis loc loco uniusa: incelligi ⁊ alit̃ possuc. Sc̃i enĩ sp̃s gr̃ã eũ
sibi duices subicit: pauꝑes ñrepellit. Cũ fortes humiliat: uenire adse debiles ñ recussat
C ũ nobiles colligit: simul iignobiles adp̾hendit. Cũsapientes suscipit: imꝑĩor stulticiã
cognitionẽ uocat. Possut̃ aut̃ uniu̾sor nomine: ipse mor dassimilicudines designari:
Aliꝰ nũq elatione erigitur.: alĩ ponde timoris inclinacur. Aliꝰ libidine aestuatur. aliꝰ
auaricia anelat: Ali renissione sedic̃: aliꝰ ira feruescit: S ꝑdoctrinã sacͥ eloquii
dũ suꝑbo humilitas tribuit᷑: timido c̃fidentia p̃bet̾. luxuriosus ꝑcastitatis studiũ¬
abĩmundicia ẽgit᷑. auarꝰ ꝑ c̃tinentiã ab abitionis aestu tẽꝑatꝰ. remissus ⁊el rec¬
titudine errigitur. iracundus ap̃cipitacionis sue excitacione refrenat᷑: uniu̾.
qͥahi qui nẽ ꝓdĩ amore despectist᷑: tũc cũ dõ iudices ueniunt. Sospitate gͦ dñs¬

Expanded text:
is hoc loco universa intelligi et aliter possunt. Sancti enim Spiritus gratia cum sibi divites subjicit, pauperes non repellit, cum fortes humiliat, venire ad se debiles non recusat; cum nobiles colligit, simul et ignobiles apprehendit; cum sapientes suscipit, imperitorum stultitiam itatem format. --Possunt autem universorum nomine ipsae morum dissimilitudines designari. Alius namque elatione erigitur, alius pondere timoris inclinatur, alius libidine aestuat, alius avaritia anhelat, alius remissione se dejicit, alius ira fervescit. Sed per doctrinam sacri eloquii, duab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudine erigitur, iracundus a praecipitationis suae excitatione refrenatur  Text. quia ii qui nunc pro Dei amore despecti sunt, tunc cum Deo judices veniunt. Hinc enim D
Abbreviated transcription (Latin):
sipat Sepͥe enĩ ñ nulli huma sapientia ĩflaci: dũ desideriis suis diuina iudicia
c̃tͣ ire c̃spicunt. astutis eis reluctari machinacionib conantur. Et qđ aduotũ
suũ uĩ suꝑne disposicionis intorque ant: callidis cogitacionib insistunt. subtili.¬
ora c̃silia exqͥrt̃. S̾ ĩde uoluntatẽ dĩ ꝑag̃t: unde hanc ĩmutare c̃tendunt.: Atq omĩ¬
potentis ꝯsilio dũresistere nitunt᷑ obsecuntur.: qr sepe ⁊ ħ eiꝰ disposicioni apte militas

Expanded text:
Saepe enim nonnulli humana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur; et quo ad votum suum vim supernae dispensationis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt; sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt; atque omnipotentis Dei consilio, dum resistere nituntur, obsequuntur, quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃si ab obtentu rationis incipit: sẽꝑ tam̃ ad iraciontibiles motꝰ tendit
Et qͣsi homo inbestia desinit: dũ culpa ꝑrationis imaginẽ inchoans. usq
ad inracionabilẽ effectũ trahit. Nc̃sepe edendi delectacio seruit gulȩ
& serui iure se simulat indigentiȩ naturȩ: Cũq uentrẽ inigluui ẽ. extendit
mẽbra inluxuriã erigit: Pilosus autẽ alt̃ ad alterũ clamat: cũ ppenis¬

Expanded text:
quasi obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationales motus tendit. quasi obtentu rationis incipit, semper tamen ad irrationales motus tendit. Et quasi homo in bestiam desinit, dum culpam per rationis imaginem inchoans, usque ad irrationabilem effectum trahit. Nam saepe edendi delectatio servit gulae, et servire se simulat indigentiae naturae; cumque ventrem in ingluviem extendit, membra in luxuriam erigit. Pilosus autem alter ad alterum clamat, cum pe
Abbreviated transcription (Latin):
one asini luxuria designcit᷑: ꝓpheii accestante quiant. Uecare¬
nes asmoꝵ: carnes eori Tauri autt̃ uocabulo ceruix suꝑbie de¬
monstrat᷑: sic̃ uoce dñica de uideis suꝑbientib ꝑpsalmistũ dĩ.
Tauri pingues obseder̃ me: Onocencauri ergo st: qͥsubiecti luxuriȩ
uiciis. inde ceruicẽ erigunt. unde humiliiri debuer̃ Quicarnis
suȩ uoluptatib seruientes. expulsa longe uerecundia. ñ solũ se amit¬
tere rectitudinẽ ñdolent: sed adhuc & iã deoꝑe c̃fusionis gauden
nocen tauris aut̃ demonia occurr᷑: qs maligni sp̃s ualde eis aduotũ
deseruiunt qͦs dehiis gaudere c̃spiciunt. quede flere debuer̃: Ubi apte
subiungit᷑: Et pilosus clamabit alt̃ ad alterũ. Quid nciq pilosi alii appel¬
nimirũ formti adhumanti effigiȩ incipitur:. sedbesticili extremitate
t̃mincitur: Blosi gͦ. nomine cuiꝰ lib& peccati aspictis designait᷑. Qđ &. siqͣnd

Expanded text:
one asini luxuria designatur, propheta attestante qui ait: Ut carone asini luxuria designatur, propheta attestante qui ait: Ut carnes asinorum carnes eorum . Tauri autem vocabulo cervix superbiae demonstratur, sicut voce Dominica de Judaeis superbientibus per Psalmistam dicitur: Tauri pingues obsederunt me. Onocentauri ergo sunt, qui subiecti luxurię vitiis, inde cervicem erigunt, unde humiliari debuerunt, qui carnis suę voluptatibus servientes, expulsa longe verecundia non solum se amittere rectitudinem Onocentauris ergo daemonia occurrunt, quia maligni spiritus valde ad votum deserviunt, quos de eis gaudere conspiciunt, quae flere debuerunt. Ubi apte subjungitur: « Et pilosus clamabit alter ad alterum. » Qui namque pilosi alii appelnimirum forma ab humana effigie incipitur, sed bestiali extremitate terminatur. Pilosi ergo nomine cujuslibet peccati asperitas designatur; quod si quando
Abbreviated transcription (Latin):
misso intio supbitur Ncĩqut̃i ins deuirtuce nasci elatio soleat: ñ¬
nũquã tam̃ stulcti mens deꝑpetratti se nequitia exalcat. Sedcũ
culpa culpe adiungit᷑. qͥd aliud quã inuolutis semitis atq ĩodutil
uinculis. prauor gressus ligant᷑  Unde bene c̃tͣ ꝑuersa m̃tẽ: sub.
iudeȩ speciȩ ꝑisarsã dr̃ Erit cubile draconũ: ⁊ pascua strucioriũ
Et occurrent demonia : cnocen taurꝰ & pilosus clamabit alt̾̃ ad alt̾ũ:
Qͥ d ntĩq ꝑdracones. nisi malicia: Qͥduͦ strucionũ nomine. isi hipo¬
chrisis designcit᷑ : Serucio qͥppe speciẽ uolandi hab&. sed usũ uo¬
landi ñ hab&: qr & hrpochrisis cunctis intuentib imaginẽ dese¬
qs ⁊ latens intilitia callide tegitur. & intuentiũ oculis. simula¬
tio bonitatis ante fert᷑ Qduͦ onocentauroꝵ. nominȩ. nisi & lubri¬
ci figurant᷑ & elati: Grego qͥppe eloqͥo: onos asinꝰ dr̃. Et apellaci.¬

Expanded text:
mmisso vitio superbitur. 228 Nam quamvis de virtute nasci elatio soleat, nommisso vitio superbitur. 228 Nam quamvis de virtute nasci elatio soleat, nonnunquam tamen stulta mens de perpetrata se nequitia exaltat. Sed cum culpa culpae adjungitur, quid aliud quam involutis semitis atque innodatis vinculis pravorum gressus ligantur? Unde bene contra perversam mentem sub Judaeae specie per Isaiam dicitur: Erit cubile draconum, et pascua struthionum, et occurrent daemonia onocentauris, et pilosus clamabit alter adque per dracones nisi malitia? quid vero struthionum nomine nisi hypocrisis designatur? Struthio quippe, speciem volandi habet, sed usum volandi non habet, quia et hypocrisis cunctis intuentibus imaginem saquia et latens malitia callide tegitur, et intuentium oculis simulatio bonitatis antefertur. Quid vero onocentaurorum nomine nisi lubrici figurantur et elati? Graeco quippe eloquio ὄνος asinus dicitur, et appellati
Abbreviated transcription (Latin):
norib inserit: c̃fixus causarũ stimulis ad impatientiã capt reditit
Cũq in anis gła adlefensionẽ sui animũ erigit: ⁊ illã iuictus colerai
qut̃ suꝑauit: Alius in anẽ. ĩã głam subdidit: s tam̃ ĩpatientiã nedũ
strauit: E t cũ multa resistentib ꝑmpacientic̃ mincit᷑ : erubes¬
cens ñ implere qđ loquit᷑. sub manis głȩ igo reuocat᷑: Et hoc
uictus ꝑ aliud tolerat: qđ plene seuicisse. gaudebat: Sic gͦ. ope uca¬
ria fugitiuũ suũ uitia rerinent: & quasi iã amissũ sub dñi. iure
rexipiut. atq ad uindictũ sibi uicissim tradunt: Peru̾sis ictiq
ĩ uolucȩ s̃ gressuũ semitȩ: qr & si deuiciti anane quiciai pedẽ leuant.
regnante tam̃ altera. hunc inea & iã quã deuicerant implicant:¬
culpa fallaciȩ ꝑ uirii reatu cumulat᷑. Sepe qđ lib& uitiũ ĩpuderi¬
ti p̃suptione cõmictit᷑: & sepe qđ omĩ culpa fit grauiꝰ. & iam. dec̃o¬

Expanded text:
 captus redit, cumque inanis gloria ad defensionem sui animum erigit, et illam victus tolerat, quam superavit. Alius inanem jam gloriam subdidit, et tamen impatientiam necdum stravit, et cum multa resistentibus per impatientiam minatur, erubescens non implere quod loquitur, sub inanis gloriae jugum revocatur; et hoc victus per aliud tolerat, quod plene se vicisse gaudebat. Sic ergo ope vicaria fugitivum suum vitia retinent, et quasi jam amissrecipiunt, atque ad vindictam sibi vicissim tradunt. Perversis itaque involutae sunt gressuum semitae, quia etsi devicta una nequitia pedem levant, regnante tamen altera, hunc in ea etiam quam devicerant implicantculpa fallaciae perjurii reatu cumulatur. Saepe quodlibet vitium impudenti praesumptione committitur, et saepe quod omni culpa fit gravius etiam de co
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentiã et̃nę sapientię spreuit. Qui qͦsi firma radice c̃ualuit: qr elec¬
toꝵ uirã tẽporalit̃ extinguendo suꝑauit. Seqͥt᷑. Longe fient filii euis

Expanded text:
tionem aeternae Sapientiae sprevit. Qui quasi firma radice convaluit, quia electionem aeternae Sapientiae sprevit. Qui quasi firma radice convaluit, quia electorem Vitam temporaliter exstinguendo superavit. Sed hunc Eliphas
Abbreviated transcription (Latin):
surgat. sun modata m̃te uicerit. ratiomi ꝓtinꝰ seriure contẽpuit. Et tan¬
to se ĩpudentiꝰ dilatat. ꝗͥto inpacientie uiciũ uirtutẽ putat. Und̾e ne¬
cesse est ut hoc ante omia qͥ zelo rectitudinis mouet᷑ attendat: ne ira
extͣ m̃tis dominiũ transeat. s inultione peccati.tẽpꝰ modũq c̃siđans. sur¬
gentẽ auimi ꝑ tͥbationẽ sultiliꝰ ꝑtractando restringat Animositatẽ
repͥmat: & motꝰ feruidos sub ȩqͥtate disponat. ut eo siat iustior ultor
alienꝰ: qͦ priꝰ extitit uictor suus. qͦtinꝰ sic culpas delinquentiũ corrigat.
ut auce ipse qͥ corrigit ꝑ pacienti ã crescat. ut feruorẽ suũ transcen¬
dendo di uidic&e: ne uteẽꝑ aut̃ excitatꝰ. ipso telo rectitudinis longe a
pulerieudini eiꝰ statĩ. Stultꝰ qͥpre iudeoꝵ popłs exciait: qͥ ipsã in carne¬

Expanded text:
surgat, si inmoderata meutem vicerit, rationi protinus servire contempnit et tansurgat, si inmoderata meutem vicerit, rationi protinus servire contempnit et tanto se inpudentius dilatat, quanto inpatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est, ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius pertractando restringat, animositatem reprimat et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat iustior ultor alienus, quo prius extitit Victor suus, quatenus sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse, qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo diiudicett ne intemperanter excitatus ipso zelo rectitudinis longe a tultus quippe Judaeorum populus exstitit, qui ipsam incarna
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃na pꝰpaululũ intranqͥllitate largiꝰ aꝑit. quȩ interĩ ꝑ cõmotio¬
nẽ claudit. Et unde mens t̾bat᷑ neuideat: in de ꝓsic̃ ut aduden¬
dũ ueriꝰ clarescat. sic̃ infirmanti oculo cũ colliriũ mittit᷑. lux pe¬
nitꝰ negat᷑. Sed inde eã pꝰpaululũ ueracit̃ recipit. unde hanc ad
tẽpꝰ salubrit̃ amittit. Nũ quã uͦ cõmotioni contẽplatio uingit᷑:
fous respicientis imaginẽ reddit: quã tͣnqͥllus ꝓpͥe ostendit. qͥa qͦ
oiꝰ unda palpitat: in se sp̃em similitudinis obscurat. S cũ ꝑzclũ
antiiꝰ inouct᷑. curandũ sũmoꝑe est. no hȩc cadẽ quȩ instrum̃ta uit¬
tutis assumit᷑ m̃ti ira dũct᷑. Ne qͥsi dña p̃eat: s uelud ancilla ad obse¬
qͥũ parata aretionis t̃gonũꝗͣ recedat. Tẽ eni robustiꝰ c̃tra uicia erigie᷑.
cũ subdita ratione famulat᷑. Nã quantũ liba ira extelo rectitudinis

Expanded text:
ęterna post paululum in tranquillitate/ largius aperit, quę haec interim per commotioęterna post paululum in tranquillitate/ largius aperit, quę haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur, ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat – sicut infirmanti oculo, cum collirium mittitur, lux penitus necatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Numquam vero commotioni contemplatio iungitur,fons respicientis imaginem reddit, quam tranquillus proprie ostendit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae in instrumento virtutis adsumitur, menti ira dominetur, ne quasi domina pręeat, sed velut ancilla, ad obsequium parata,/ a rationis tergo numquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ni rectoris exarsit. De hac ꝑpsalmistã dr̃. Trascimini & nolite pec¬
care. Qđ nimirũ ñ recte uttelligt̃.: qͥ irasci nos nob tantũ mͦ ñ ȩtiã
ꝓtimis delinquentib uolunt. Si enĩ sic ꝓximos ut nos amare pei¬
pim̃: restat ut sic eoꝵ erratib sic̃ nr̃is uiciis irascam̃. De hac ꝑ salo¬
linquentis. Dehac iterũ psalmista ait. Turbatꝰ ẽ. p̃ira oculus meus
Ira quibꝑe ꝑuicui: oculũ m̃tis excecat. Ira aut̃ ꝑtelũ turbat. qr qͦ
saltĩ recti emulatione concutit᷑: ea quȩ nͥ tranqͥllo corde ꝑcipi᷑po
test contẽplatio dissipat᷑. Ipse nãq Telus rectitudinis qͥa inqͥetudi¬
ne m̃tẽ agitat: eiꝰ mox aciẽ obscurat. ut altiora in cõmotione non
uideat: quȩ bñ pͥus tranqͥlla cernebat. Sed inde subtiliꝰ ad alta
reducit᷑. unde ad tẽpꝰ ne uideat reuerb̾at᷑. Nã ipsa recti ȩmulatio

Expanded text:
aeterni rectoris exarsit. Irascimini, inquit Psalmista, et nolite pecaeterni rectoris exarsit. Irascimini, inquit Psalmista, et nolite peccare . Quod nimirum non recte intelligunt, qui irasci nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erratibus, sicut nostris vitiis, irascamur. Unde et per Salol. Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum turbat: quia quo saltem recti aemulatione concutitur, ea quae nisi tranquillo corde percipi non potest contemplatio dissipatur. Ipse namque zelus rectitudinis, quia inquietudine mentem agitat, ejus mox aciem obscurat, ut altiora in commotione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus ne videat reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio
Abbreviated transcription (Latin):
oscit. Primꝰ qͥppe ÷ ut mens sollicita ante quã agere qđ liba ĩcipi¬
at. om̃s sibi quas pati potest contumelias ꝓponat. qͥtenꝰ redẽptoris sui
tius excipit. qͣnto se cautiꝰ ex p̃scientia armauit. Qui eñĩ ĩꝓuidꝰ ab
adũsitate dep̃hendit᷑. qͣsi ab hoste dormiens inuenit᷑. eũq citiꝰ ini¬
micꝰ necat: qͥa ñ repugnantẽ ꝑforat. Nã qͥ mala ĩminentia ꝑsollicitu¬
dine p̃d tat: hostiles incursꝰ qͣsi minsidus iugilans soepectes: Es mude ad
uict oriã ualente accingit᷑ unde nesciens de pbendi putabat. Sollerẽ s̃
anuro ante accionis suȩ pͥmordia cuncta debae aduersa meditari act̃
semnꝑ her cogitans. semꝑ contͣ hec toraca pacientiȩ munitꝰ. & qͥeqͥa ac¬
cesserit ꝓuid suꝑet: & qͥcqͥd ñ accesserit lucrũ putae. Seds̃ aut̃ seruan¬
de m ansuetudinis mod̾÷ ut cũ alienoᷤ excessus aspicimꝰ. nr̃a qͥb in

Expanded text:
escit. Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quidlibet incipiescit. Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quidlibet incipiat, omnes sibi quas pati potest contumelias proponat, quatenus Redemptoris sui tius excipit, quanto se cautius ex praescientia armavit. Qui enim improvidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem praenotat, hostiles incursus quasi in insidiis vigilans exspectat, et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Solerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec thorace patientiae munitus, et quidquid aceret, et quicquid non accesserit, lucrum putet. Secundus autem servandę mansuetudinis modus est, ut, cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
dicio silentiũ iudioit. &e qͦ so foias ꝑ linguã ñ expͥmit. intꝰ deterior ig¬
nescit. Ut iratꝰ qͥsq collocutonẽ suã ꝓximo subtrabat. & nchil dicen¬
do ꝗͣ sit ad ũsus dicat. Et ñuũꝗͣ silentii se ueritas ꝑ disciplinȩ dispen¬
sationẽ gerit᷑: si tam̃ sollicite inuitimis discretionis forma teneat᷑.
Non nũꝗͦ a dũ accensus animꝰ a consueta locutione restringit᷑. ꝑ acceᷤ¬
sũ tẽporis. penitꝰ apxini dilectione seꝑat᷑. & acriores stimuli ad ñitẽ
festuca intrabẽ uertit᷑. dũ in ira odiũ ꝑmutat᷑. Plerũq ira ꝑsilenti¬
ũ clausa uitra m̃tẽ uehem̃tiꝰ estuat. & clamosas tacite uoces format.

Expanded text:
dicio silentium indicit, et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterior igdicio silentium indicit, et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterior ignescit, ut iratus quisque conlocutionem suam proximo subtrahat et nihil dicendo, quam sit aversus, dicat. Et nonnumquam silentii sęveritas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discretionis forma teneatur. Nonnumquam vero, dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat
Abbreviated transcription (Latin):
bitationẽ elaudit. Cuiꝰ recessione animꝰ uacuus. ad aꝑtã mox ĩ¬
saniã ducit᷑: &e usq ad suꝑficiẽ ab intimo cogitationũ fundam̃to
dit. facies ignescit. ex asꝑant᷑ oculi. & nequaꝗͣ re cognoscuntur
noti. Ore qͥdem clamorẽ format. s sensus qͥd loqͥt᷑ ignorat. In
qͦ itaq iste afreneticis longe ẽ. qͥ actionis suȩ conscius non esta
audacior exsurgat. Seq ipsũ retinere animꝰ ñ ual&. qr factꝰ ÷
potestatis alienȩ. Et eo suror m̃bra foris in ictib exerit: qͦ ĩtꝰ
ipsã m̃broꝵ domũ dñam m̃tẽ captuiã tena. Aliquando aut̃ manꝰ
ñ exerit. s in maledictionis iaculũ linguã ũtit. fr̃is nãq interitũ
pcib exposcit. & hoc dm̃ ꝑpetrare expecit. qđ ipse ꝑ ũsus homo facere
uł metuit uł erubesctt. fit qͦq ut uoto & uoce homicidiũ ꝑ agat. ȩtiã
cũ alesione ꝑximi manib cessat. Aliqͣndo ira ꝑt̾bato atiuno qͦsi exiu¬

Expanded text:
ationem claudit: cujus recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur, et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamentodit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus quid loquitur ignorat. In quo itaque iste ab arreptitiis longe est, qui actionis suae conscius non est? audacior exsurgat: seque ipsum retinere animus non valet, quia factus est potestatis alienae, et eo furor membra foras in ictibus exerit, quo intus ipsam exerit, sed in maledictionis / iaculo linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit et hoc deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit vel erubescit. Fitque, ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a lęsione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo quasi ex iu
Abbreviated transcription (Latin):
distinguat. Hoc nimirũ cõp̃hendi ꝑ rationẽ ñ potest. s. tam̃ credi faci¬
le ꝑ exeplũ potest. Quis enĩ ab uuo grano seminis in m̃sã surgere ar¬
borẽ crederae. nͥ certũ hoc ꝑ exꝑim̃tũ tenera: In tanta nãq uniꝰ gra¬
ni paruitate & pene uulla sui dissimilitudine ubi latae ligni duricia
& ligni tenerior uł durioi medulla: asꝑteas corticis: iuriditas radicis
saporꝰ fructuũ : suauitas odoꝵ: coloꝵ diusitas o mollicies folioꝵ .o.¬
⁊ tam̃ hoc qͥa ꝑ exꝑim̃tũ nouimꝰ. ex uno grano seminis ꝓdire oĩa ñ
dubitamꝰ. Quid ÷ gͦ difficile ut puluis in m̃bra redeat. dũ conditoris
pocentiã cotidie cernimꝰ qͥ ex grano ligna mirabilit̃. & ad huc fructꝰ
ex lignis creat.. Dicat gͦ. Qui fac magna ⁊ inscrutabilia & mirabilia
absq numero: qͥa diuinoꝵ oꝑũ magnitudo. nec ex qͣlitate uala discu¬

Expanded text:
distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facidistinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi facile per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? In tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities folioa hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discu
Abbreviated transcription (Latin):
lectũ. Sepe nãq humanꝰ sens dũ qͥrũdã rerũ rationẽ querens ñ inuente: in
dubitationis se uoraginẽ mergit. Unde sit ut ñnulli hoĩes mortuoꝵ corpo¬
ra inpuluerẽ redact᷑a c̃ siđant.: dũq resurrectiõis uĩ colligere ex ratione
ñ posst̃. hȩc ad statũ pͥstinũ redire posse desꝑent. Mira gͥ quȩ ex fide cre-¬
denda st̃.ꝑ scrutanda ꝑ rationẽ ñ st̃. qͥa sihȩc nr̃is ocuł ratio expanđa. uura
ñ essent. S cũ inhis fortasse animꝰ titubat. necesse est ut ꝑ ea quȩ ꝑusũ no¬
uit. nec tam̃ ꝑ rationẽ colligit. ad menioriã reducat. qͣtinꝰ rei similis argu¬
m̃to fidẽ robora. quã labefactari sua sagacitate dep̃hendit. Considato
qpye humane cariuis puluere quoxdã mens c̃cussa desꝑat. quando pulus
ad carnẽ redeat. ⁊ rediuuiũ corpꝰ ꝑ m̃broꝵ liniañta cõponat. Quando
illa t̾re ariditas ꝑ uiuentia m̃bra uiridescat. ac sese ꝑ eoꝵ spẽs form dq

Expanded text:
epe humanus sensus, dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim colligere ex ratione non possunt, haec ad statum pristinum redire desperent. Miracula Dei, quae ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, mira n essent. Sed cum in his fortasse animus titubat, necesse est ut ea quae per usum novit, nec tamen per rationem colligit, ad memoriam reducat; quatenus rei similis argumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quando illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque
Abbreviated transcription (Latin):
lat.S. qͥa ꝑ occulta merita m̃tiũ apta ꝓdeunt flagella penarũ. du de
de sibi sit ĩ possibile: ut hȩc ꝑegrenationis suę tẽpora sine geniitu euadat.

Expanded text:
latur. Sed quia per occulta merita mentium, aperta prodeunt flagella poenarum, de hulatur. Sed quia per occulta merita mentium, aperta prodeunt flagella poenarum, de hude sibi sit impossibile, ut haec peregrinationis suae tempore sine gemitu evadat.
Abbreviated transcription (Latin):
gte inet̾nũ ꝑibt̃. &e de electiꝰ dĩ ilico ad iunx̃ qͥ reliqdͥ fuerĩt auferent᷑
ex eis. ae hoc ꝓtinꝰ qđ cisdẽ electis ñ conueniat subdidit dicens. mori¬
ent x ñ in sapientia: Sienĩ arȩpb diuinitꝰ auferent᷑. qͦ pacto mori
ñ in sapientia dñr. S nimirũ sacrę script̾e c̃suetudo ÷ ut cum
aliqͥd narrat. int̃posita alt̾iꝰ cause sententia ad suꝑiora ꝓtinꝰ redeat.

Expanded text:
ectis Dei illico adjunxit: Qui reliqui fuerint, auferentur ex eis; et hoc protinus, quod eisdem electis non conveniat, subdit dicens: Morientur, et non in sapientia? Si enim a reprobis divinitus auferuntur, quo pacto mori non in sapientia dicuntur? Sed nimirum sacrae Scripturae consuetudo est, ut cum aliquid narrat, interposita alterius causae sententia, ad superiora protinus redeat.
Abbreviated transcription (Latin):
signari Ds̃ icaq hutac pauꝑem. ⁊ deuiolenti manu. ⁊ deoris gladio siluũ fecit: qͥa uidelic &
redẽptor nr̃. et uires gentileũ ⁊ linguas ebreori moriendo ex humanitate ꝑtulit. sedexdiuiru.¬
tatis suȩ pocentia. resurgendos suꝑauit. deqr̃. Et erit egenospes. Erepto quippe pauꝑe.¬
egenus adspem reducitur: qr humilis fideliũ popłs redeptore moriente pauore. c̃cutitus.
egenus recipit: quia resurgente ĩcarne dño fidelis quisq ad aet̾nȩ uitȩ fiduciam cor¬
dilcitat. quici huncni generis redẽptorẽ. lingua infideliũ ꝯ tumelus lacessire.
neqͣquã cessat: S& tuc oscentrahi. cuhoc quod non uult ꝑstudiũ: psuppliciũ claudi

Expanded text:
it. Deus itaque hunc pauperem et de violenti manu, et de oris gladio salvum fecit; quia videlicet Redemptor noster et vires gentilium, et linguas Judaeorum moriendo ex humanitate pertulit, sed ex divinitatis suae potentia resurgendo superavit. Qua videlicet resegenus ad spem reducitur, quia humilis fidelium populus, Redemptore moriente, pavore concutitur, egenus recipit, quia resurgente in carne Domino, fidelis quisque ad aeternae vitae fiduciam codilatat, quia humani generis Redemptorem lingua infidelium contumeliis lacessere nequaquam cessat. Sed tunc os contrahit, cum hoc, quod non vult per studium, per supplic
Abbreviated transcription (Latin):
intus uulfiera delictorũ cur& Aliqͣndo aut̃ & iã siflagella exteriꝰ cessare uideant᷑ ⁊ ĩtꝰ
uulnera ĩ fligit qr m̃tis nr̃ȩ duriciã. suo desiderio ꝑcutit.  ꝓcuciendo sanat: qͥa terporis
sui iaculo trans fixos. adsensũ nos rectitudinis reuocat Corda enĩ nr̃a mcle sanas: cũ nul
dĩ amore sciuciant᷑. cũ ꝑegrinationis suȩ erũpnã ñ sentiunt. cũ erga. ĩ firmictitr̃ ꝓximi.¬
neq lib& minimo affectu languescunc: S uulnerant᷑ ut sanent᷑: qe amoris sui spiculi
m̃tis dĩ ĩsensibiles ꝑcucit ÷ moxq eassensibiles ꝑ ardorẽ caricacis reddit Unde eis sponset

Expanded text:
 cessare videantur, intus vulnera infligit qui mentis nostrae duritiam suo desiderio percutit. Sed percutiendo sanat, quia, terroris suo jaculo transfixos, ad sensum nos rectitudinis revocat. Corda enim nostra male sana cum nullo Dei amore sauciantur, cum peregrinationis suae aerumnam non sentiunt, cunec quamlibet minimo affectu languescunt. Sed vulnerantur ut sanentur, quia amoris sui spiculis mentes Deus insensibiles percutit, moxque eas sensibiles per ardorem charitatis reddit. CAP. XXV.-- Et
Abbreviated transcription (Latin):
ce osenemnie enl pede i ni ultia quã de suꝑ uiste disponit sese inici¬
es diorinũ enas malicia non ertendat: Quod igitur aomusta forit
ine decelo deposuit. ꝑturbato aeie uentos excittuit. domũ
soneuciens subruit. conuiuances extinxit. uxoris mentẽ indo¬
lo praue ꝑsucie ionis exereuit. mariti carnẽ inflictiꝰ uulueribus
contodsrus es gladius aconditore replicatur eu dr̃ nima
ctłto. nocestente deseribitur: E uia nerinanere mobsesso homine uo

Expanded text:
entiam lateat, et ultra quam desuper juste disponitur sese in mortes hominum ejus malitia non extendat. Quod igitur ad multa fortiter ignem de coelo deposuit, perturbato aere ventos excitavit, domum concutiens subruit, convivantes filios exstinxit, uxoris mentem in dolo pravae persuasionis exercuit, mariti carnem inflictis vulneribus confodit; sed ejus gladius a Conditore replicatur, cum diciturngelio attestante describitur: quia nec manere in obsesso homine po
Abbreviated transcription (Latin):
sbi enis malicia lequoquit. cum ad nocũ siui sese contra escc toui
Nte pumi iet itt a letciũ dm̃ deserunt. dãpnato hosti ft̃mulentur: a
Rebste ñ eo ua leneuis nuincitur : quo soli custori hominũ Mimlus
uerisqꝰ inlentanto sẽ plenuis auctori subiciat : quanto contia se
oeret adbued enaus est summus: Quio engo depropria uurtut ali¬
głm humilis puluis uincit: Inherendo quippe uere fortitudini iures
aecepit: quas trans fugas sp̃s eũ sem& ipsũ sequitur. amiste &
dignũ est ut uincatur apuluere. qui fortẽ se credidit deserto¬
crecitore : ut suꝑcitꝰ inueniat. quia defecit elatus U alde cuitẽ
seuens anhelat. quod cũ ipsũ imna crucient. homo adsũma cons¬
cendat. quic in illa celfitudine subuecta earo ꝑmaneat. aqua
tantꝰ ipse sp̃s sine fine ꝓiectꝰ iacet S loca menc̾iũ mutauatrordo
meritorũ Sic fic s uꝑ bia meruit deici. sic humilitas exalcari. qua¬
tinus ⁊ celestis sp̃s eri gendo sẽ cartarũ coler&. it̾ra humuili:

Expanded text:
se ejus malitia decoquit, cum ad votum suum sese contra electoe permittitur, ut cum Deum deserunt, damnato hosti famulentur. Ab electis vero eo valentius vincitur, quo soli auctori omnium humilius ut unusquisque nostrum tanto se plenius auctori subjiciat, quanto contra se od adhuc majus est, summus? Quid ergo de propria virtute audgelum humilis pulvis vincit. Inhaerendo quippe verae fortitudini vires accipit, quas transfuga spiritus, cum semetipsum sequitur, amisit. Et dignum est ut vincatur a pulCreatore, ut superatus inveniat quia defecit elatus. Valde autem saeviens anhelat, quod eum ipsum ima crucient, homo ad summa conscendat, quod in illa celsitudine subjecta caro permaneat, a qua tantus ipse spiritus sine fine projectus jacet. Sed loca mentium mutavit ordo meritorum. Sic superbia meruit dejici, sic humilitas exaltari, quatenus et coelestis spiritus erigendo se tartarum tolleret, et terra humilis
Abbreviated transcription (Latin):
duii foratur mainu artificis. amous uincuis liguncentẽpsic. penonte
aucem ecti lapides. qui huc similiter similit fuerant ꝑforcitd exex etiru¬
ca se in uicẽ caricace ligati sunt: atq hoc inmunere slucndense me¬
cueruntuit nequa quã deoinamento regio cadendo soluqncur. Lu ehi¬
iciro iste cherub dr̃ quia trans cendisse cunc tos  creneia non
que bene rtentur atq procegentẽ dic̃ om̃e eni d eatenti sro tecenrũ
larititẽ creditur. ipse extentꝰ ⁊ procegens fuisse ꝑhibȩtur. Reliquosa
eñi qucisi obũbitindo oꝑuit.. qui corũ magnituoinẽ excellencia mcuo
crans cenderit. Quod gͦ illic speciosus multis frondibus. qd illie signaculũ
similitudinis. ꝗd illic cherub. quod illic protegens dẽ hoc he uoce
dnĩca beh emoth iste uiarũ dĩ principiũ uocatur. Deqͦ idcuro eston
mit lñ quibus fuit ⁊que amiisit insinuat.  ut cerpito ligemion ostenda
quo ꝑsoqisupbitt decielacionis suȩ culpa passur situsi feriendsend

Expanded text:
foratus manu artificis amoris vinculis ligari contempsit. Nunc autem caeteri lapides, qui huic similiter fuerant perforati, penetrante se invicem charitate ligati sunt, atque hoc in munere, isto cadente, meruerunt, ut nequaquam jam de ornamento regio cadendo solvantur. Po et idcirco iste Cherub dicitur, quia transcendisse cunctos scientia non Quem bene extentum ac protegentem dicit. Omne enim quod extenti protegimus, bumbrasse creditur, ipse extentus et protegens fuisse perhibetur. Reliquos enim quasi obumbrando operuit, qui eorum magnitudinem excellentia majore transcendit. Qsimilitudinis, quod illic Cherub, quod illic protegens dicitur, hoc in Job voce Dominica Behemoth iste viarum Dei principium vocatur . De quo idcirco tam mira in quibus fuit et quam amisit insinuat, ut territo homini ostendat quod ipse si superbiat de elationis suae culpa passurus sit, si feriendo illi
Abbreviated transcription (Latin):
hosti uirutibus au̾ditis: ttuncti condicionis eiꝰ magnitudine cogiis. spi
non inmensa formidine corriat quis non desꝑaicionis eiꝰ ꝑcussionis Guceu¬
bat in ie quia elcicionẽ nitum ostensa hostis potenena reprmnit. ⁊ solctu
infirmictite int̃im dñs pate facta gra suȩ dispensacionis fouoeu mrlila
eit principẽ uiarũ dĩ suarũ dicer&: ilico ad iunxit. Quiferit eũ applica¬

Expanded text:
tis antiqui virtutibus auditis, tanta conditionis ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis percussione succumbat? Sed quia elationem nostram ostensa hostis nostri potentia reprimit, etiam infirmitatem nostram Dominus patefacta gratiae suae dispensatione fovet. Unde cum eum principium viarum suarum diceret, illico adjunxit:
Abbreviated transcription (Latin):
iste qui membra sua extremo tepore contra electos dendantin
se arce iniquitticis exerc&. qui & iam ꝑsema ipsũ addccipiendas̃ men¬
tes intanta insidiarũ tergi uersacione se exiba: euiꝰ nate inmiais¬
uesit condicionibus cudiamus Neq eñi tum mini ul inmcida¬
na oꝑacione possos. si non ex magna condicione subsisteros. sontos
imor mint piectite dñs. aesi causas tunte astariem tinte q foratu¬

Expanded text:
iste, qui per membra sua extremo tempore contra electos Dei tanta se arte iniquitatis exercet, qui etiam per semetipsum ad decipiendas mentes in tanta insidiarum tergiversatione se exhibet, cujus naturae, cujus sit conditionis audiamus. Neque enim tam mira vel in maligna operatione posset, si non ex magna conditione subsisteret. Unde et mox mira pietate Dominus, ac si causas tantae astutiae tantaeque for
Abbreviated transcription (Latin):
di urtutũ copia & iã plusq̃ erpedit prosꝑ atur: inquanoa su
fiduciã menꝰ addłcitur. ⁊ deceptti p̃sũ pcione ꝓprio repente peccaco sũb¬
npiente fuscatur. Onde recte subiungiturꝰ denigrata et suꝑ carbo¬
nes facies eorũ. ⁊ugri enĩ post candorẽ fuint : quica amissa di iusti¬
ceia: cũ dese p̾sumunt. in ea alicĩ quę non intelligunt pecaca delabu¬
eur. Et quis post amoris igne̾ cio frigus corporis uenient aũtmore
sub bingitur. Non sunt cogniti inplateis Platia quioe serinorusto

Expanded text:
iam plusquam expedit prosperatur, in quamdam sui fiduciam mens adducitur, et decepta praesumptione propria, repente peccato subripiente fuscatur. Unde recte subjungitur: « Denigrata est super carbones facies eorum. » Nigri enim post candorem fiunt: quia, amissa Dei justitia, cum de se praesumunt, in ea etiam quae non intelligunt peccata dilabuntur: et quia post amoris ignem ad frigus torporis veniunt, exstinctis recte subjungitur: « Non sunt cogniti in plateis. » Platea quippe sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
ue freiuẽ patrũ non nũquã uincere inta udentur:: recte adiungt
ubicerndiecon ebore antiquo. Dũ eñs ruboris nom̃ in prinutur. sci
de sier flãnia signatur. Ebur uero cẽ. os magnor animaliũ non
horanin. & borẽ antiquo utiq ribi cundiores ÷e quia sepe ance
bientiono &elos non nullis pcedentibus patribus quos dã studio ft̃¬
uenciores eristunt. dequibus ut toctũ simul ostendatur auingt᷑
Sepbnrte ꝓuseriore s elehere quippe coloris est : sapirus & quia pre¬

Expanded text:
ac fortium patrum nonnunquam vincere vitam videntur, recte subjungitur: Rubicundiores ebore antiquo. Dum enim ruboris nomen imprimitur, sancti desiderii flamma signatur. Ebur vero esse os magnorum animalium non ignoramus. Ebore itaque antiquo rubicundiores sunt, quia saepe ante humanos oculos nonnullis praecedentibus patribus studii ferventioris existunt. De quibus ut totum simul ostendatur, adjungitur: Sapphiro pulchriores. Aetherei quippe coloris est sapphirus. Et quia pr
Abbreviated transcription (Latin):
tenitũ dcimus Secilto ui. holo caustã ficimꝰ cum ꝓco quoa bore
negierimus nos m& ipsos funditus suecendentes ige oloris. uedẽ¬
mus . Quici igit᷑ duplex inpoeniteneia gemitus uleb etierep deion
iob diumę uocis increpacione ꝓficiens: acq insuc in erepactone
Suc crescens. dixisse se unũ ⁊ alterum ponitens fatetur. dclclm¬

Expanded text:
gemitum damus; de altero vero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succendentes, igne doloris ardemus. Quia igitur duplex in poenitentia gemitus debetur, beatus Job divinae vocis increpatione proficiens, atque in sua reprehensione succrescens, dixisse se unum et alterum poenitens fatetur, ac
Abbreviated transcription (Latin):
S pe ddea que ageñda sunt in cauiti p̾cipitticio lauddandi stiaduferur
coris uielius quod celerius estimaitur Sepe accelerindi boni tarditis
consiliũ puctitur : ⁊ eũ expectacur ut extraictione prosiciat hoc in
co bids qd ppetiat nõ crubescit ł anto ttrdius mens uicui desent.
quento piurtutis ⁊ peciẽ decepcti p̃mioꝵ &. ici de co retribucionem
queren t ucile autem corrigitur : quȩ ⁊ crubescitur. quia ec̃ cul.¬
peet sentitur. Sua itaq ertor cũ uirtus creditur. difficillius emendat᷑.
recte dr̃. S artilago euis qua lamiuȩ ferree. Behemoch eni iste quo sub

Expanded text:
Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc into hoc quod perpetrat, non erubescit; et tanto mens tardius vitium deserit, quanto, per virtutis speciem decepta, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur quae et erubescitur quia esse culpa sentitur. Quia itaque error cum virtus creditur difficilius emendatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. Behemoth enim iste que sub
Abbreviated transcription (Latin):
tribuere. uiitus creditur accepcti retinere Sꝙe malorũ ꝓtimacia. cõ¬
staincia dr̃. Et dũ mens aprauitate sua flecti nõ patitur. quali ex
recta defensione gloriatur. Sepe inconsitincia quasi cractabilitas hal¬
tur: ⁊ quo quisq fidẽ integitĩ nulli seruait: eo se amicũ om̃ibu esti¬
mat. aliquando timor in competens humilitas ereditur. icũ tẽporali
formidine p̾ssus quisq adfensione uentatis ctic&. arbirddrpuod
uixca di ordinẽ humiliẽ se pocioribus exibet: Aliquando uocis suꝓbia
ueri libertas estimatur: icũ ꝑ elacionẽ ueritati contra dr̃. loquendi pit¬
cacitas uericatis defensio putatur. Ilerũ pigricia quasi contineneia qui¬
estis adtendit̾: ⁊eũ grauis culpa sit recta studiose non qigru. magui
untutis mericũ creditur. apriua tantũ actione cessare Periq inqu¬
etudo sp̃s uigilans sollicitudo nominatur. ⁊ cũ quiete quisq non
tplert igendo que apposit  unrtucis debitȩ implere sȩ exercitũ pug

Expanded text:
ibuere, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur, et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat.