comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nĩȩ loqui solent : tres animas. cũ
a parte meliore docũ appellari pla¬
cet. id÷ ab anima et corpus ⁊ aĩam
quod ẽ. totus homo. Ita quippe dic¬
tum ẽ. in egipthum descendisse cũ
iacob animas septuaginta qͥnq:
ꝓ tot hominib. Item cũ dicimus
equũ tuum ñ eum eẽ qui meus ẽ.
et t̃cium alicuius alt̾ius nec meũ
eẽ. nec tuum : fatemur tres e̾ẽ. &
int̾roganti quid tres: respondemus
tres equos nomine speciali generali
aũ. animalia tria. Itemq cũ dicimꝰ
bouem ñ eẽ. equũ: canem uͦ nec bouẽ
eẽ. nec equum: tria queduã dicimus.
& ꝑcontantib quid tria: siiam spe¬
ciali nomine dicimus tres equos.
aut tres boues. aut tres canes: quia
si eadem specie continent᷑: s gn̾ali
tria animalia: siue suꝑiore genere.
tres sułas. uł tres creaturas. uł tres
naturas. Quecũq aũ plurali nu¬
mero enuntiantur specialiter. uno
sumus. Nam tres equos. quod ẽ. no¬

Expanded text:
nostrae loqui solent, tres animas, cum nostrae loqui solent, tres animas, cum a parte meliore totum appellari placet, id est, ab anima, et corpus et animam, quod est totus homo. Ita quippe dictum est in Aegyptum descendisse cum Jacob animas septuaginta quinque, pro tot hominibus . Item cum dicimus equum tuum non eum esse qui meus est, et tertium alicujus alterius nec meum esse nec tuum, fatemur tres esse: et intorroganti quid tres, respondemus tres equos nomine speciali, generali autem tria animalia. Item cum dicimus bovem non esse equum, canem vero nec bovem esse nec equum, tria quaedam dicimus: et percontantibus quid tria, non jam speciali nomine dicimus tres equos, aut tres boves, aut tres canes, quia non eadem specie continentur; sed generali, tria animalia; sive superiore genere, tres substantias, vel tres creaturas, vel tres naturas. Quaecumque autem plurali numero enuntiantur specialiter uno sumus. Nam tres equos, quod est no
Abbreviated transcription (Latin):
taq loquendi causa
de ineffabilib. ut fari aliquo mͦ¬
possemus quod effari nullo modo
possumus : dictum ẽ. a nr̃is grecis
mone nr̃o. id÷ latino. eẽntia qͣ sub̾a
saltim in enigniate quod dr̃: placu¬
it ita dici: ut dic̾etur aliquid. cum
quereretur quid tria sint. quȩ tria
uł quid tres: conferimus nos ad in¬
ueniendum aliquod speciale uł ge¬
nerale nom̃. quo cõplectamur hec
tria : neq occurrit animo. Quia
excedit suꝑeminentia diuinitatis:
usitati eloquii facultatem. Uerus
enim cogitatur deus quam dicitur:
&e uerus ẽ. quam cogitatur. Cum
enim dicimus. ñ eũdem ẽẽ iacob qͥ
ẽ abraham. isaach aũ nec abraham
ẽẽ. nec iacob: tres ẽẽ. utiq fatem᷑.
abraham. isaach. et iacob. S cum
queritur quid tres: respondemus.
tres homines. nomine speciali eos
pluraliter appellantes. gen̾ali aũ.
si dicamus. tria animalia. Homo enim
sicut uet̾es definierunt. animal est.
racionale mortale. Aut sicut script᷑ẽ

Expanded text:
t: Loquendi causa de ineffabilibus, ut fari aliquo possemus modo quod effari nullo modo, possumus, dictum est a nostris Graecis mone Latino essentia quam substantia saltem in aenigmate quod dicitur, placuit ita dici, ut diceretur aliquid, cum quaereretur quid tria sint quae tria vel quid tres, conferimus nos ad inveniendum aliquod speciale vel generale nomen, quo complectamur haec tria, neque occurrit animo, quia excedit supereminentia divinitatis usitati eloquii facultatem. Verius enim cogitatur Deus quam dicitur, et verius est quam cogitatur. Cum enim dicimus non eumdem esse Jacob qui est Abraham, Isaac autem nec Abraham esse nec Jacob, tres esse utique fatemur, Abraham, Isaac et Jacob. Sed cum quaeritur quid tres, respondemus tres homines, nomine speciali eos pluraliter appellantes; generali autem, si dicamus tria animalia: homo enim, sicut veteres definierunt, animal est rationale, mortale: aut sicut Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
latiue dicuntur : ad inuicẽ dicuit᷑.
Restat itaq: ut etiam ee̾ntia filiꝰ
relatiue. dicatur ad patrem. Ex
quo conficitur inopinatissimꝰ sensꝰ:
ut ipsa e̾entia ñ sit e̾e̾ntia. Uel
certe. cum dicitur eẽntia. ñ centia
s relatiuum indicetur: Quomͦ cum
Cum aũ homo dr̃. uł aliquid tale. qd̾
ad se ñ ad aliud dicitur: tunc indi
uum. Hoc aũ unde agimus: si cẽntia
ipsa relatiue dr̃. eentia ipsa non est
eẽntia. huc accedit: qr om̃is ee̾ntia
quȩ relatiue dr̃ ẽ etiam aliquid ex¬
cepto relatiuo. Sicut homo dñs:
& homo seruus: & equus ium̃tum:
et nũmus arra. homo et equus &
nĩmus ad se dicuntur: & substan¬

Expanded text:
lative dicuntur, ad invicem dicuntur. lative dicuntur, ad invicem dicuntur. Restat itaque ut etiam essentia Filius relative dicatur ad Patrem. Ex quo conficitur inopinatissimus sensus, ut ipsa essentia non sit essentia; vel certe cum dicitur essentia, non essentia, sed relativum indicetur. Quomodo cucum autem homo dicitur, vel aliquid tale, quod ad se, non ad aliud dicitur, tunc indicvum; hoc autem unde agimus, si essentia ipsa relative dicitur, essentia ipsa non est essentia. Huc accedit, quia omnis essentia quae relative dicitur, est etiam aliquid excepto relativo: sicut homo dominus, et homo servus, et equus jumentum, et nummus arrha, homo et equus et nummus ad se dicuntur, et substan
Abbreviated transcription (Latin):
quandoquidem ad se ipsũ nec ẽ̾entia
ẽ. nec om̃ino ẽ. ad se ipsum. s etiam
eẽ. ad filium illi ẽ : At enim multo
magis unius eiusdemq centie. qr
una eademq ee̾ntia pat̃ & filius:
ad filium dr̃ : ille aũ dicitur et adse
& si ita ẽ. quid dr̃ ad se: An ipsa es¬
sentia : s patris eẽntia ẽ. filius: sc̃
patris uirtus & sapientia. sic̃ u̾burn
patris et imago patris. Aut si esso¬
tia dicitur ad se filius. pat̾ aũ ñ:
genuit: sicut hac ipsa magnitudi¬
ne magnus quã genuit: gͣ & mag¬
nitudo dicitur ad se filius. Frgo et
iuntus. et sapientia. & uerbum. et
imago. Quid aũ absurdius. quam
imaginem ad se dici : Aut si non id¬
ipsum ẽ. imago et u̾bum. quod ẽ.
iuntus et sapientia: s illa relatiue
dicuntur. hec aũ ad se ñ ad aliud:
incipit ñ ea sapientia quã genuit
sapiens eẽ. pat̾̃. quia ñ potest ipse
ad eam relatiue dici: & illa ad eum
relatiue ñ dici. Om̃ia enim quȩ ie¬

Expanded text:
quandoquidem ad se ipsum, nec essentia quandoquidem ad se ipsum, nec essentia est, nec omnino est ad se ipsum, sed etiam esse ad Filium illi est? At enim multo magis unius ejusdemque essentiae, quia una eademque essentia Pater et Filius; ad Filium dicitur; ille autem dicitur et ad se? et si ita est, quid dicitur ad se? an ipsa essentia? sed Patris essentia est Filius, sicut Patris virtus et sapientia, sicut Verbum Patris et imago Patris: aut si essentia dicitur ad se Filius, Pater autem nessentia quam genuit, sicut hac ipsa magnitudine magnus quam genuit; ergo et magnitudo dicitur ad se Filius, ergo et virtus, et sapientia, et Verbum, et imago. Quid autem absurdius, quam imaginem ad se dici? Aut si non idipsum est imago et Verbum, quod est virtus et sapientia, sed illa relative dicuntur, haec autem ad se, non ad aliud; incipit non ea sapientia quam genuit, sapiens esse Pater, quia non potest ipse ad eam relative dici, et illa ad eum relative non dici. Omnia enim quae re
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutis & sapientię suȩ : ł adem qͥppe
eius magnitudo quȩ uirtus : & eadẽ
ẽentia que magnitudo. Hȩc disputa¬
tio nata ẽ. ex eo quod scriptũ ẽ. xp̃m
ẽẽ. dĩ uirtutem & dĩ sapientiã. Qua¬
ꝓpt̃. in eas angustias sermo coarta¬
cur. cum ineffabilia fari cupimus :
ut aut dicamus xp̃m non eẽ. dĩ uir¬
tutem & dĩ sapientiam: atq ita in¬
pudenter & impie resistamus apło:¬
pientiam  fateamur: s cius patiem
ñ eẽ. patrem uͥtutis & sapientiȩ sue:
quod ñ minus impium ẽ. Sic enim
tia sua sapientem. Quod qͥs audeat
dicere : Aut aliud in patre ĩtelligi
eẽ. aliud sapientem ẽẽ: ut ñ hoc ip¬
so sit quo sapiens e. Quod de anima
intelligi solet. quȩ alias insipiens.
alias sapiens ẽ: uelut natura mu¬
tabilis. & ñ sũme ꝑfecteq simplex.
Aut patrem ñ ẽẽ. aliquid ad se ipsũ:
ce ñ solũ quod pat̾ ẽ. s om̃ino qđ ẽ.
ad filium relatiue dici. Q uomodo gͦ
eiusdem centiȩ filius cuius pater.

Expanded text:
 sapientiae suae? Eadem quippe ejus magnitudo quae virtus, et eadem essentia quae magnitudo. 2. Haec disputatio nata est ex eo quod scriptum est, Christum esse Dei virtutem et Dei sapientiam. Quapropter in eas angustias sermo coarctatur, cum ineffabilia fari cupimus, ut aut dicamus Christum non esse Dei virtutem et Dei sapientiam, atque ita impudenter et impie resistamus Apopientiam esse fateamur, sed ejus Patrem non esse patrem virtutis et sapientiae suae, quod non minus impium est; sic enim tia sua sapientem; quod quis audeat dicere? aut aliud in Patre intelligi esse, aliud sapientem esse, ut non hoc ipso sit quo sapiens est; quod de anima intelligi solet, quae alias insipiens, alias sapiens est, velut natura mutabilis, et non summe perfecteque simplex: aut Patrem non esse aliquid ad se ipsum, et non solum quod Pater est, sed omnino quod est, ad Filium relative dici. Quomodo ergo ejusdem essentiae Filius cujus Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
hac tp̃rali uita id agimus qͦ sequam᷑
ȩtnam : qͣnta potui b̾uitate ac ue¬
ritate disserui: quandoquidẽ rem
tam multiplicẽ atq copiosã. multo¬
rum atq magnorũ disputationib
multis magnisq celebratã. uno
strictim uolumine inclusi. ostenders
etiã in ipsa tͥnitatem : s ñdum quȩ
dei sit imago dicenda.

Expanded text:
hac temporali vita id agamus quo consequamur hac temporali vita id agamus quo consequamur aeternam, quanta potui veritate ac brevitate disserui: quandoquidem rem tam multiplicem atque copiosam, multorum atque magnorum disputationibus multis magnisque celebratam, uno strictim volumine inclusi, ostendens etiam in ipsa trinitatem, sed nondum quae Dei sit imago dicenda.
Abbreviated transcription (Latin):
ista cognoscitur. memoria scłicet.
intelligentia. uoluntate. Hanc aĩ
nunc dico intelligentiã. qua in¬
telligimus cogitantes : id÷ quando
eis reꝑtis quȩ memoriȩ p̃sto fuert̃
s ñ cogitabant᷑. cogitatio nr̃a for¬
matur: & eam uoluntatẽ. siue amo¬
rem. uł dilectionẽ. quȩ istã ꝓlem
parentẽ q cõningit. & quodã mͦ
utrisq cõmunis ẽ. Hinc factũ ẽ.
ut etiã ꝑ extĩora sensibilia quȩ ꝑ
ocłos carnis uidentur. legentium
ducerẽ tarditatẽ : in xͦ. scłicet
ubis: atq inde cũ eis ingrederer
ad hominis int̾ĩoris eam potentiã.
qua racionatur de tẽporalib reb:
asserens eam pͥncipalit̾ dñantem
qua conteplantur ȩt̃na : atq id du¬
ob uoluminib egi. Duodecimo
utrũq discernens. quorũ unum ẽ.
suꝑiꝰ. alt̾um inferius quod suꝑiori¬
c̃e. subditũ debet: t̃ciodecimo aũ de
munere inferioris. quo humanarũ
rersi scientia salubris cõtinet᷑. ut in

Expanded text:
ista cognoscitur, memoria scilicet, ista cognoscitur, memoria scilicet, intelligentia, voluntate. Hanc autem nunc dico intelligentiam, qua intelligimus cogitantes, id est, quando eis repertis quae memoriae praesto fuerant, sed non cogitabantur, cogitatio nostra formatur; et eam voluntatem, sive amorem, vel dilectionem, quae istam prolem parentemque conjungit, et quodam modo utrisque communis est. Hinc factum est ut etiam per exteriora sensibilia quae per oculos carnis videntur, legentium ducerem tarditatem, in undecimo scilicet libro; atque inde cum eis ingrederer ad hominis interioris eam potentiam qua ratiocinatur de temporalibus rebus, differens illam principaliter dominantem qua contemplatur aeternas: atque id duobus voluminibus egi, duodecimo utrumque discernens, quorum unum est superius, alterum inferius, quod superiori subditum esse debet; tertio decimo autem de munere inferioris, quo humanarum rerum scientia salubris continetur, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
norantiȩ demersus ẽ. altius: et mira¬
biliore diuina ope indiget. ut pos
adhib̾e qͣlecumq docum̃tum : qͦ
posset ostendi. quomͦ ex his q̃ me¬
moria continentur: recordantis
acies informetur⁊ & tale aliquid
gignatur uͥ homo cogitat. quale ĩ
illo erat uͥ ante cogitationem me¬
minerat. Quia facilius dinoscitur
quod tẽpore accedit. ut u parens
ꝓlem spacio tẽporis antecedit.
Nam si nos referamus ad int̾iorem
m̃tis memoriã qua sui meminit.
et int̾iorem intelligentiã qua se
intelligit. & int̾iorem uoluntatẽ
qua se diligit: uͥ hȩc tria simul sẽꝑ
sunt. & simul sẽꝑ fuerunt ex quo
ẽẽ. ceꝑunt. siue cogitarentur siue
ñ cogitarent᷑ : uidebr̃ quidẽ ima¬
go illius tͥnitatis & ad solã memo¬
riam ꝑtinere. S qr ibi u̾bũ c̾e. sine
cogitatione ñ pot̃: cogitamꝰ enum
om̃e quod dicimus etrã illo int̾iore
u̾bo quod ad nullius gentis ꝑtinet
lingam: in trib pocius illis imago

Expanded text:
norantiae demersus est altius, et miranorantiae demersus est altius, et mirabiliore divina ope indiget, ut possadhibere qualecumque documentum, quo posset ostendi quomodo ex iis quae memoria continentur, recordantis acies informetur, et tale aliquid gignatur ubi homo cogitat, quale in illo erat ubi ante cogitationem meminerat: quia facilius dignoscitur, quod tempore accedit, et ubi parens prolem spatio temporis antecedit. Nam si nos referamus ad interiorem mentis memoriam qua sui meminit, et interiorem intelligentiam qua se intelligit, et interiorem voluntatem qua se diligit, ubi haec tria simul semper sunt, et semper simul fuerunt ex quo esse coeperunt, sive cogitarentur, sive non cogitarentur; videbitur quidem imago illius trinitatis et ad solam memoriam pertinere: sed quia ibi verbum esse sine cogitatione non potest cogitamus enim omne quod dicimus, etiam illo interiore verbo quod ad nullius gentis pertinet linguam, in tribus potius illis imago
Abbreviated transcription (Latin):
dam rerũ quasdã noticias : et cunc
quodamͦ ꝓcedẽ in mediũ atq in con¬
spectu m̃tis ułut aꝑtissime cõsticui.
qͣndo cogitantur. Tunc enim se ipsã
mens. et meminisse. ce intelligere. &
amare inuenit. etiã uñ ñ cogitabat:
qͣndo aliud cogitabat. S unde diu
ñ cogitau̾imus. & unde cogitare nͥ
cõmoniti ñ ualemus : id nos nescio
quo eodemq mid mͦ si potest dici
scire nescimus. Deniq recte ab eo
qͥ cõmemorat. ei quẽ cõmemorat dr̃:
Scis hoc: s scire te nescis. Cõmemora:
&e inuenies te scientem quod te nes¬
cire putau̾as. Id agunt &e litt̃e quȩ
de his reb conscripte sunt. qͦs res
duce rõe ueras cẽ. inuenit lector᷑. ñ
quas ueras eẽ. credit ei qui scripsit.
sicut legr̃ historia: s quas ueras
ẽẽ. etiam ipse inuenit. siue apd̾ se
siue in ipsa m̃tis duce u̾itate. Iui
uͦ nec admonitus ualet ista cõtueri.
magna oȩcitate cordis. tenebris ig¬

Expanded text:
dam rerum quasdam notitias, et tunc dam rerum quasdam notitias, et tunc quodam modo procedere in medium, atque in conspectu mentis velut apertius constitui, quando cogitantur: tunc enim se ipsa mens, et meminisse, et intelligere, et amare invenit, etiam unde non cogitabat, quando aliud cogitabat. Sed unde diu non cogitaverimus, et unde cogitare nisi commoniti non valemus, id nos nescio quo eodemque miro modo, si potest dici, scire nescimus. Denique recte ab eo qui commemorat, ei quem commemorat dicitur: Scis hoc, sed scire te nescis; commemorabo, et invenies te scientem quod te nescire putaveras. Id agunt et litterae, quae de his rebus conscriptae sunt, quas res duce ratione veras esse invenit lector: non quas veras esse credit ei qui scripsit, sicut legitur historia; sed quas veras esse etiam ipse invenit, sive apud se, sive in ipsa mentis luce veritate. Qui vero nec admonitus valet ista contueri, magna caecitate cordis, tenebris ig
Abbreviated transcription (Latin):
uaꝑꝑ. diligentius illud con¬
sidemus exemplũ quod adhi¬
buimus: uͥ ostendetur. aliud ẽẽ. rem
quãq ñ nosse. aliud ñ cogitare: fie¬
riq posse. ut nou̾it hõ aliquid qđ
i cogitat. qñ aliũn ñ inde cogitat.
Duarũ gͦ uł pluriũ disciplinarum
ꝑitus: qn unã cogitat. aliã uł aliaᷤᷤ
etiam si ñ cogitat nouit tam̃. Sed
nũquid recte possumus dicere. iste
musicus nouit quid̃ musicã. s nũc
eam ñ intelligit. qr ñ eã cogitat.
intelligit aũ nunc geometricã. hãc
enim nunc cogitat: Absurda ẽ. ꝗͣtũ
apparet. ista sententia. Quid etiam
illa. si dicamus. iste musicus nouit
quid̃ musicã. s nunc eã ñ amat.
quando ñ eam cogitat: amat aũ
nunc geometricã. qm̃ nunc ipsam
cogitat: Nonne similit̾ absurdũ ẽ :
Rectissime uͦ dicimus. iste quẽ ꝑspi¬
cis de geometrica disputantẽ. etiã
illam ñ cogitat: qm̃ geometͥcam de
qua disputat cogitat. Hinc admo¬
nemur. ẽe ĩ nob̾ in abdito m̃tis. qͣrũ¬

Expanded text:
 diligentius illud consideremus exemplum, quod adhibuimus, ubi ostenderetur aliud esse rem quamque non nosse, aliud non cogitare; fierique posse ut noverit homo aliquid quod non cogitat, quando aliunde, non inde cogitat. Duarum ergo vel plurium disciplinarum peritus, quando unam cogitat, aliam vel alias etiam si non cogitat, novit tamen. Sed numquid recte possumus dicere, Iste musicus novit quidem musicam, sed nunc eam non intelligit, quia eam non cogitat; intelligit autem nunc geometricam, hanc enim nunc cogitat? Absurda est, quantum apparet, ista sententia. Quid etiam illa, si dicamus, Iste musicus novit quidem musicam, sed nunc eam non amat, quando eam non cogitat; amat autem nunc geometricam, quoniam nunc ipsam cogitat: nonne similiter absurda est? Rectissime vero dicimus, Iste quem perspicis de geometrica disputantem, etiam illam non cogitat, quoniam geometricam de qua disputat, cogitat. Hinc admonemur esse nobis in abdito mentis quarum
Abbreviated transcription (Latin):
illis inspirarentur & animarent᷑. siue
om̃i sensu carentib. cũ pͥmitus uteret᷑
ipsa bona anima ce sc̃a. quam sibi ad
pium &e religiosum obsequiũ subdidis¬
adhuc mortale corpus gestante. quauis
ex parte uidente. postumꝰ exempli gr̃ã.
hoc de aliqua domo. ubi talium aliquoꝵ
societas ẽ. hoc de ciuitate. uł etiam de
orbe trarum licet cogitare : si penessa¬
pientes scẽ q ac ꝑfecte dõ subditos sit
pͥncipatus & regimen rerũ humanarũ.

Expanded text:
illis inspirarentur et animarentur, sive illis inspirarentur et animarentur, sive omni sensu carentibus, cum primitus uteretur ipsa bona anima et sancta, quam sibi ad pium et religiosum obsequium subdidisadhuc mortale corpus gestante, quamvis ex parte vidente, posuimus exempli gratia; hoc de aliqua domo, ubi aliquorum talium societas est, hoc de civitate vel etiam de orbe terrarum licet cogitare, si penes sapientes sancteque ac perfecte Deo subditos sit principatus, et regimen rerum humanarum.
Abbreviated transcription (Latin):
collaborantes secum in oꝑe bono: nec
tam̃ eadem uoluntate dõ seruientes.
s ad carnaliũ uoluptatũ suarum mer¬
cedem ꝑuenire cupientes. uł incõmoda
carnalia deuitantes: adhibuisset etiam
u̾ent membra sub sarcinis qđ aliquid
de illo bono oꝑe cogitarent. s nat᷑ali
appetiti suȩ uolũptatis. & deuitatiõe
molestię: postremo adhibuisse t ceciam
corpora om̃i sensu carentia que illi opi
qua huiꝰmodi : in his certe om̃ib in
illo oꝑe u̾santib corporib. siue aĩatis
siue manimis. quęcũq mouerentur.
attererentur. repararent᷑. &x tminarent᷑.
reformarentur. alio atq alio mͦ lxis ce
demporib affecta mnutarentur: nũ alia
cet istorum om̃ium uisibiliũ & muta¬
bilium factorum causa: nisi illa inuisi¬
bilis &e incomutabilis uoluntas dei. ꝑ
animam iustam sicut sedem sapientiȩ
cunctis utens & malis & irracionalib
animis. & postremo corporib. siue quȩ

Expanded text:
collaborantes secum in opere bono, nec collaborantes secum in opere bono, nec tamen eadem voluntate Deo servientes, sed ad carnalium cupiditatum suarum mercedem pervenire cupientes, vel incommoda carnalia devitantes; adhibuisset etiam verent membra sub sarcinis, quod aliquid de illo bono opere cogitarent, sed naturali appetitu suae voluptatis et devitatione molestiae; postremo adhibuisset etiam ipsa corpora omni sensu carentia, quae illi operi qua hujusmodi; in his certe omnibus in illo opere versantibus corporibus, sive animatis sive inanimatis, quaecumque moverentur, attererentur, repararentur, exterminarentur, reformarentur, alio atque alio modo locis et temporibus affecta mutarentur: num alia esset istorum omnium visibilium et mutabilium factorum causa, nisi illa invisibilis et incommutabilis voluntas Dei per animam justam, sicut sedem Sapientiae, cunctis utens, et malis et irrationalibus animis, et postremo corporibus, sive quae
Abbreviated transcription (Latin):
cordis sui. eaq sibi iubente in aliqͦ offi¬
cio miscdiȩ corpus labore fatigaret.
egritudinemq contraheret. consultis¬
q medicis ab alio dic̾etur causam morbi
ẽẽ. corporis siccitatem. ab alio aũt hu¬
moris in modationem: unus eorũ uerã
causam diceret. alter erraret. Utq tam̃
de ꝓximis causis id÷ corporalib ꝓnunti¬
aret. At si illius siccitatis causa q̃reret᷑.
&e inueniretur uoluntarius labor: iam
uentum e̾et ad suꝑiorem causam q̃ ab
anima ꝓficisc̾etur ad afficiendũ corpꝰ
quod regit. S nec ip̃sa pͥma ẽet. Illa
enim ꝓculdubio suꝑior erat in ipsa in¬
cõmutabili sapientia: cui hominis sapi¬
entis anima in caritate. seruiens & inef¬
fabiliter iubenti obediens. uoluntarium
laborem susceꝑat. Ita. ñ nisi dĩ uolũtas
causa pͥma illius egritudinis u̾acissime
reꝑuetur. Iam uͦ. si in labore officioso ce
pio adhibuisset ille sapiens ministros

Expanded text:
cordis sui, eaque sibi jubente, in aliquo officordis sui, eaque sibi jubente, in aliquo officio misericordiae corpus labore fatigaret, aegritudinemque contraheret, consultisque medicis ab alio diceretur causam morbi esse corporis siccitatem, ab alio autem humoris immoderationem: unus eorum veram causam diceret, alter erraret, uterque tamen de proximis causis, id est, corporalibus pronuntiaret. At si illius siccitatis causa quaereretur, et inveniretur voluntarius labor; jam ventum esset ad superiorem causam, quae ab anima proficisceretur ad afficiendum corpus quod regit: sed nec ipsa prima esset; illa enim procul dubio superior erat in ipsa incommutabili Sapientia, cui hominis sapientis anima in charitate serviens, et ineffabiliter jubenti obediens, voluntarium laborem susceperat: ita nonnisi Dei voluntas causa prima illius aegritudinis veracissime reperiretur. Jam vero si in labore officioso et pio adhibuisset ille sapiens ministros
Abbreviated transcription (Latin):
tem dĩ: uel falsis. & ne ab ipsa quid̃
quo hec aptiora sint. Est certe in crpo¬
re humano quedam moles carnis &e for¬
mȩ species & ordo. distinctioq m̃broꝵ.
& tempatio ualitudinis. hoc corpus in¬
spuata anima regit: eademq racionał
ae ideo quis mutabilis: tam̃ quȩ possit
illius incõmutabilis sapientiȩ particepᷤᷤ
eẽ: ut sit participatio euis in idipsum
ficatur ut ciuitas. cuius participatio
eus in idipsum. Idipsum quippe hoc
loco illud sũmum & incõmutabile. bo¬
num intelligitur. quod deus ẽ: atq
sapientia uoluntasq ipsius. cui can¬
tatur alio loco. Mutabis ea & muta
sapientem. cuius anima rõalis
iam sit particeps incõmutabilis ȩt̃neq
u̾itatis. quam de om̃ib accionib suis
consulat: ne aliquid om̃ino faciat qd̾
ñ in ea cognou̾it ẽẽ. faciendum: ut ei
subditus eiq optẽꝑans recte faciat.
Iste. si consulta sũma racione diuinȩ
iusticiȩ. quam in secreto audiret aure

Expanded text:
tem Dei; vel falsis, et ne ab ipsa quidemtem Dei; vel falsis, et ne ab ipsa quidemquo haec apertiora sint. Est certe in corpore humano quaedam moles carnis, et formae species, et ordo distinctioque membrorum, et temperatio valetudinis: hoc corpus inspirata anima regit, eademque rationalis; et ideo quamvis mutabilis, tamen quae possit illius incommutabilis sapientiae particeps esse, ut sit participatio ejus in idipsum,ficatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum . Idipsum quippe hoc loco illud summum et incommutabile bonum intelligitur, quod Deus est, atque sapientia voluntasque ipsius. Cui cantatur alio loco: Mutabis ea, et mutsapientem, cujus anima rationalis jam sit particeps incommutabilis aeternaeque veritatis, quam de omnibus suis actionibus consulat, nec aliquid omnino faciat, quod non in ea cognoverit esse faciendum, ut ei subditus eique obtemperans recte faciat. Iste si consulta summa ratione divinae justitiae, quam in secreto audiret aure
Abbreviated transcription (Latin):
ed alius ẽ. ordo
naturalis in comu̾sione & mu¬
tabilitate corporum: qui qͣuis ĩpse ad
nutum dei seruiat. ꝑseu̾antia tamen
consuetudinis amisit admirationem.
Sicuti sunt. quȩ uł breuissimis uł c̾ce
non longis int̾uallis tẽporum. celo.
t̾ra. mariq mutantur: siue nascen¬
alit̾ apparentib. Alia uͦ qͣuis ex ipso
ordine uenientia: tam̃ ꝑꝑ longiora
int̾ualla tẽporum minus usitata:
quȩ licet multi stupeant. ab inqui¬
sitorib huius scłi comphensa sunt.
&c ꝓgressu generationũ. quo sepuis
repetita & aplurib cognita. eo minꝰ
mira sunt. Sicuti sunt defectus lumi¬
narium: & raro existentes quȩdã spẽs
sidum: & trȩ motus: & monstruosi
partus animantium: & queq simi¬
lia: quorũ nicħ fit nisi dei uolũtate.
s plerisq non apparet. Itaq licuit
uanitati philosophorum etiã causis
aliis ea tribuere. uel ueris. ħ ꝓximis
cum omino uidere non possent suꝑio¬
rem cetis om̃ib causam. id÷ uolunta¬

Expanded text:
ed alius est ordo naturalis in conversione et mutabilitate corporum, qui quamvis etiam ipse ad nutum Dei serviat, perseverantia tamen consuetudinis amisit admirationem: sicuti sunt quae vel brevissimis, vel certe non longis intervallis temporum, coelo, terra, mariqaliter apparentibus: alia vero quamvis ex ipso ordine venientia, tamen propter longiora intervalla temporum minus usitata. Quae licet multi stupeant, ab inquisitoribus hujus saeculi comprehensa sunt, et progressu generationum quo saepius repetita, et a pluribus cognita, eo minus mira sunt. Sicuti sunt defectus luminarium, et raro existentes quaedam species siderum, et terrae motus, et monstruosi partus animantium, et quaecumque similia, quorum nihil fit nisi voluntate Dei, sed plerisque non apparet. Itaque licuit vanitati philosophorum, etiam causis aliis ea tribuere, vel veris, sed proximis, cum omnino videre non possent superiorem caeteris omnibus causam, id est volunta
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis quem hic mundus acciꝑe ñ
pocest. id÷ dilectores mundi : Anima¬
lis enim homo. non ꝑcipit ea quȩ sunt
sp̃s dei. S adhuc uidĩ potest ideo dic¬
tum. & ego rogabo patrem & alium
paraclitum dabit uobis: quasi ñ suffi¬
ciat solus filius. Illo itaq loco ita de
illo dictum ẽ. tanquã solus om̃ino suf¬
ficiat: cum uenerit ille sp̃s ueritatis
docebit uos om̃em ueritatem. Nũquid
gͦ separatur hinc filius. tanquã ipse ñ
doceat om̃em ueritatem: aut quasi
hoc impleat sp̃s sc̃s. quod minus potu¬
it docere filius: Dicant gͦ si placet.
maiorem eẽ filio sp̃m sc̃m. que minorẽ
illo solent dicere. An quia ñ dictũ
ẽ. ipse solus. aut nemo nisi ipse. uos
docebit om̃em u̾itatem: ideo ꝑmit¬
tunt ut cum illo docere credatur &
fillius : Apłs gͦ separauit filium ab
sciendis his quȩ dei sunt: ubi ait. sic
& quȩ dei sunt nemo scit. nisi sp̃s di.
quod & filius non doceat que dĩ sunt

Expanded text:
ueritatis, quem hic mundus accipere non ueritatis, quem hic mundus accipere non potest, id est dilectores mundi? animalis autem homo non percipit quae sunt spiritus dei. sed adhuc uideri potest ideo dictum: et ego rogabo patrem, et alium aduocatum dabit uobis, quasi non sufficiat solus filius. illo autem loco ita de illo dictum est, tamquam solus omnino sufficiat: cum uenerit ille spiritus ueritatis, docebit uos omnem ueritergo separatur hinc Filius, tanquam ipse non doceat omnem veritatem? Aut quasi hoc impleat Spiritus sanctus, quod minus potuit docere Filius? Dicant ergo smaiorem esse filio spiritum sanctum, quem minorem illo solent dicere. an quia non dictum est: "ipse solus" aut: "nemo nisi ipse uos docebit omnem ueritatem", ideo permittunt, ut cum illo docere credatur et filius ? apostolus ergo separauit filium ab sciendis his quae sunt dei, ubi ait: sic et quae sunt dei nemo scit nisi spiritus dei, quod et filium non doceat quae dei sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Unum quippe sunt: sicut ait. Ego ce
pat̾ unum sumus. Deniq ꝓpẽ ipsam
inseparabilitatem. sufficienter aliquando
nominatur uł pat̾ solus uł filius solus:
adimpleturus nos leticia cũ uultu suo.
Nec inde separatur utriusq sp̃s. idest
tur: sp̃s u̾itatis quem hic mundus ac¬
cipe non potest. Hoc ẽ. enim plenum
gaudium nr̃m. quo amplius non est:
frui trinitate deo. ad cuius imaginem
facti sumus ꝓ pt̃ hoc aliquando ita
loquitur de sp̃u scõ: tanquã ipse solꝰ
sufficiat ad beatitudinem nr̃am. &
deo solus sufficit. quia separari a pa¬
tre & filio non potest: sicut pat̾ solus
sufficit. quia separari a filio & sp̃u scõ
non potest: & filius ideo sufficit solus
quia separari a patre & sp̃u sco ñ pot̃.
Quid enim sibi uult quod ait. si diligi¬
tis me mandata mea seruate. & ego ro¬
gabo patrem. & alium aduocatũ dabit
uobis. ut uob̾cum sit in ęt̃num. sp̃m

Expanded text:
Unum quippe sunt, sicut et ipse ait: Ego et Unum quippe sunt, sicut et ipse ait: Ego et Pater unum sumus . Denique propter ipsam inseparabilitatem, sufficienter aliquando nominatur, vel Pater solus, vel Filius solus adimpleturus nos laetitia cum vultu suo. 18. Nec inde separatur utriusque Spiritus, id est tur spiritus ueritatis, quem hic mundus accipere non potest. hoc est enim plenum gaudium nostrum, quo amplius non est, frui trinitatis deo, ad cuius imaginem facti sumus. propter hoc aliquando ita loquitur de spiritu sancto, tamquam ipse solus sufficiat ad beatitudinem nostram; et ideo solus sufficit, quia separari a patre ac filio non potest, sicut et pater solus sufficit, quia separari a filio et spiritu sancto non potest, et filius ideo sufficit solus, quia separari a patre et spiritu sancto non potest. quid enim sibi uult quod ait: si diligitis m e, mandata mea seruate. et ego rogabo patrem, et alium aduocatum dabit uobis, ut nobiscum sit in aeternum, spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe ostende nobis pat̾rem & sufficit
nobis. Ut enim hoc intelligeret: res¬
ponsum ẽ. ei a dño. Tanto tempore uo¬
biscum sum &e non cognouistis me. phi¬
lippe:Qui me uidet. uidet & patrem.
S quia uolebat eum ex fide iuuere. an¬
tequam illud posset uidere : secutus
ẽ.⁊ ait. Non credis qm̃ ego in patre.
& pater in me: Quãdiu enim sumꝰ
in corpore: ꝑegrinamur a dño. ꝑfidẽ
enim ambulamus : non ꝑ speciem. Cõ¬
templatio quippe merces ẽ. fidei: cui
mercedi ꝑ fidem corda mundantur:
sicut scriptum ẽ. Mundans fide cor¬
da eorum. Probatur aũ quod illi cõ¬
templationi corda mundentur. illa
maxime sententia. beati mundicorde
qm ipsi dm̃ uidebunt. &̾ qr hec ẽ. ui¬
ta et̾na : dicit deus in psalmis. Lon¬
gitudine dierum replebo eũ.⁊ ostendã
illi salutare meum. Siue g̾ audiamus
ostende nobis filium. siue audiamus
ostende nob̾ patrem: tantũdem ualet.
quia neuter sine altero potest ostendi.

Expanded text:
ne, ostende nobis te, et sufficit ne, ostende nobis te, et sufficit nobis". ut enim hoc intellegeret, responsum est ei a domino: tanto tempore uobiscum sum, et non cognouistis me? Philippe, qui uidet me, uidet et patrem. sed quia uolebat eum ex fide uiuere, antequam illud posset uidere, secutus est et ait: non credis, quia ego in patre et pater in me? quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem. contemercedi per fidem corda mundantur; sicut scriptum est, Mundans fide corda eorum . Probatur autem quod illi contemplationi corda mundentur, illa maxime sententia: Beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt . Et quia haec est vita aeterna, dicit Deus in Psalmo: Longitudine dierum replebo eum, et ostendam illi salutare meum . Sive ergo audiamus, Ostende nobis Filium; sive audiamus, Ostende nobis Patrem: tantumdem valet; quia neuter sine altero potest ostendi.
Abbreviated transcription (Latin):
nau̾it abscondita tenebrarum: cum
tenebre mortalitatis huius corruptio¬
nisq transierint. Tunc erit mane
nr̃m : de quo in psalmo dicitur. Ma¬
ne astabo tibi. & contemplabor. De¬
hac contemplatione intelligo dictum.
cum tradidĩt regnum deo & patri:
id÷ cum ꝑduxerit iustos. in quibꝰ nunc
ex fide iuiuentib regnat mediator dĩ
corrigat me qui melius sapit: michi
aliud non uidetur. Neq enim q̃remꝰ
aliud. cum ad illius contemplationẽ
ꝑuenerimus: quȩ nunc non ẽ. quam¬
duigaudium nr̃m in spe ẽ. Spes aũ
que udetur non ẽ. spes. quod enim ui¬
det quis quid sꝑat : Si aũ quod non
udemus sꝑamus: ꝑ patientiam expec¬
tamus. quoadusq rex in recubitu suo
e. Iunc erit quod scriptũ ẽ. Adimpleb̾
me leticia cum uultu tuo. Illa leticia
nicħ amplius requiretur: qr nec erit
quid amplius requiratur. O stendetur
enim nobis pat̾: & sufficiet nobis. Iuod
bene intellexerat philippus. ut diceret.

Expanded text:
naverit abscondita tenebrarum, cum naverit abscondita tenebrarum, cum tenebrae mortalitatis hujus corruptionisque transierint. Tunc erit mane nostrum, de quo in psalmo dicitur: « Mane astabo tibi, hac contemplatione intelligo dictum, Cum tradiderit regnum Deo et Patri: id est, cum perduxerit justos, in quibus nunc ex fide viventibus regnat mediator Dei corrigat me qui melius sapit: mihi aliud non videtur. Neque enim quaeremus aliud, cum ad illius contemplationem pervenerimus, quae nunc non est, quamdiu gaudium nostrum in spe est. Spes autem quae videturdet quis, quid sperat? si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus, quoadusque rex in recubitu suo est. Tunc erit quod scriptum est: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo. Illa laetitia nihil amplius requiritur, quia nec erit quod amplius requiratur. Ostendetur enim nobis Pater, et sufficiet nobis, quod bene intellexerat Philippus ut diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
ut necessaria non sit dispensatio si¬
militudinum ꝑ angłicos principatus
&̾ pocestates & uirtutes. Ex quarũ
ꝑsona. non inconuenienter intelligit᷑
dici in cantico canticorũ ad sponsam.
Similitudines auri faciemus tibi. cũ
in secreto suo ẽ. Q uia uita nr̃a abscondi¬
ta ẽ cum xp̃o in deo. Cum xp̃c inquit
apparuerit uita ur̃a: tunc & uos ap
parebitis cum illo in gła. Quod ante¬
quam fiat: udemus nunc ꝑ specłm
in enigmate. hoc ẽ. in similitudinib
tunc aũ facie ad faciem. Hȩc enĩ con
templatio nobis ꝓmittitur. actionũ
om̃ium finis: atq et̾na ꝑfectio gaudi¬
orum. Filii enim dei sumus: ⁊ ñdũ
apparuit quod erimus. Scimus aũ.¬
qr cum apparuerit simules ei erimus:
qm̃ uidebimus eum sicuti ẽ. Qđ enĩ
dixit famulo suo moysi. ego sum qͥ
iudebimus in etnum. Ita quippe ait.
hec ẽ. aũ uita et̾̃na: ut cognoscant de
unum uerum dm̃ &e quem misisti iħm

Expanded text:
ut necessaria non sit dispensatio siut necessaria non sit dispensatio similitudinum per angelicos principatus et potestates et uirtutes. ex quarum persona non inconuenienter intellegitur dici in cantico canticorum ad sponsam: similitudines auri faciemus tibi cum due Christus in secreto suo est, quia uita nostra abscondita est cum Christo in deo; cum Christus, inquit, apparuerit, uita uestra, tunc et uoparebitis cum illo in gloria. Quod antequam fiat, videmus nunc per speculum in enigmate, hoc est in similitudinibus, tunc autem facie ad faciem. Haec enim nobis contemplatio promittitur actionum omnium finis, atque aeterna perfectio gaudiorum. « Filii enim Dei sumus, et nondum apparuit quod erimus. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est . » Quod enim dixit famulo suo Moysi: « Ego sum, videbimus eum in aeternum. Ita quippe ait: « Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te unum verum Deum, et quem misisti Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
micos suos sub pedib suis: tanquã cũ
posuerit non sit regnaturus. Nec
intelligunt ita dictum. sicuti ẽ. illud:
Confirmatũ ẽ. cor eius. non cõmouebit᷑
donec uideat suꝑ mimicos suos. Non
enim cũ uidit. iam cõmouebitur. Quid
g̾ẽ. cum tradidit regnum deo ⁊ patri:
quasi modo non habeat regnũ non ha¬
beat deus pater: S qr om̃s iustos in
quib nunc regnat ex fide uiuentibus.
mediator dei & hominũ homo xp̃c iħc¬
ꝑducturus ẽ. ad speciem. quam uisionẽ
dicit idem apłs. facie ad faciem : ita
dictum ẽ. cum tradidit regnum deo
& patri. acsi diceretur. cum ꝑduxerit
credentes ad contemplationẽ dei ⁊ pat̾s
Sicut enim dicit. om̃ia michi tradita
sunt a patre meo: & nemo nouit fili¬
um nisi pater. neq patrem qͥs nouit
nisi filius. & cui uoluerit filius reue¬
lare : tunc reuelabitur a filio pater:
cum euacuau̾it om̃em pͥncipatum &
om̃em potestatem & uirtutem: id est.

Expanded text:
micos suos sub pedibus suis; tanquam cum micos suos sub pedibus suis; tanquam cum posuerit non sit regnaturus. Nec intelligunt ita dictum sicut est illud: Confirmatum est cor ejus, non commovebitur donec videat super inimicos suos. Non enim cum viderit jam commovebitur. Quid ergo est, cum tradiderit regnum Deo et Patri? quasi modo non habeat regnum Deus et Pater, sed quia omnes justos in quibus nunc regnat, ex fide viventibus, mediator Dei ducturus est ad speciem, quam uisionem dicit idem apostolus facie ad faciem, ita dictum est: cum tradiderit regnum deo et patri, ac si diceretur: "cum perduxerit credentes ad contemplationem dei et patris". sicut enim dicit: omnia mihi tradita sunt a patre meo, et nemo nouit filium nisi pater; neque patrem quis nouit nisi filius et cui noluerit filius reuelare, tunc reuelabitur a filio pater, cum euacuauerit omnem principatum et omnem potestatem et uirtutem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
met de patre intelligendum quod
subiecerit om̃ia filio: ut ipsum filiũ
sibi om̃ia subiecisse non putet. Quod¬
xp̃m: qui transfigurauit corpus hu
qua possit etiam subicere sibi om̃ia.
Inseparabilis enim ẽ. oꝑatio patris
& filii. Alioquin nec ip̃se pat̾ sibi sub¬
iecit om̃ia: s filius ei subiecit. qui ei
regnum tradit: & euacuat om̃em pͥn¬
cipatum & potestatem. & uirtutem.
De filio quippe. ista dicta sunt: Cũ
cuau̾it om̃em principatum & om̃em
potestatem. & uirtutem. Ipse enim
subiecit qui euacuat. Nec sic arbitre¬
mur xp̃m traditurum regnum deo
patri: ut adimat sibi. Nam &e hoc
quidam uaniloqui crediderunt. Cũ
enim dicitur. tradidit regnum deo ⁊
patri: non separatur ipse. qͥa simul
cum patre unus deus ẽ. S diuinarum
scripturarum incuriosos. & contentionũ
studiosos: fallit u̾bum. quod positum ẽ
donec. Ita namq sequitur. Oportet enĩ
illum regnare. donec ponat om̃s ini¬

Expanded text:
met de patre intellegendum, quod met de patre intellegendum, quod subiecerit omnia filio, ut ipsum filium sibi omnia subiecisse non putet; insm, qui transfigurabit corpus humqua possit etiam sibi subjicere omnia . Inseparabilis enim operatio est Patris et Filii. Alioquin nec ipse Pater sibi subjecit omnia, sed Filius ei subjecit, qui ei regnum tradit, et evacuat omnem principatum et omnem potestatem et virtutem. De Filio quippe ista dicta sunt: Cum cuaverit omnem principatum, et omnem potestatem, et virtutem: ipse enim subjicit qui evacuat. Nec sic arbitremur Christum traditurum regnum Deo et Patri, ut adimat sibi. Nam et hoc quidam vaniloqui crediderunt. Cum enim dicitur, Tradiderit regnum Deo et Patri, non separatur ipse, quia simul cum Patre unus Deus est. Sed divinarum Scripturarum incuriosos et contentionum studiosos fallit verbum quod positum est, Donec. Ita namque sequitur: Oportet enim illum regnare, donec ponat ini
Abbreviated transcription (Latin):
passus resurrexisset a mortius. Illi gͦ. qͥ
putant humanã in eo nat᷑am in deita¬
tis sub̾am mutari atq conu̾ti: & ita
dictum. tunc & ipse filius subiectus erit
ei qui illi subiecit om̃ia. acsi diceretur.
tunc & ipse filius hominis. & a u̾bo dei
suscepta humana natura. cõmutabit᷑
in eius nat᷑am qui ei subiecit omnia:
tunc fut᷑um putant. cũ pꝰ diem iudicii
tradidit regnum deo & patri. Ac ꝑhoc
etiam scdđm istam opinionem. adhuc pa-
iurgine accepta ẽ. Quod si aliqui ⁊ hoc
affirmant. quod iam fuerit in dĩ suba
re non possunt. quod adhuc natura
hominis manebat quando ante pas¬
sionem dicebat. qm̃ pater maior me ẽ.
Unde nulla cunctatio ẽ. scđm hoc ẽẽ
dictum. quod forma serui maior est
pat̾.: cii in forma dei equalis ẽ. filius.
Mec quisquam cum audierit qđ ait
apłs. cum aũ dixerit quia om̃ia sub¬
iecta sunt ei. manifestum qr preter
eum qui subiecit illi om̃ia: ita existi¬

Expanded text:
passus resurrexisset a mortuis. illi autem qui passus resurrexisset a mortuis. illi autem qui putant humanam in eo naturam in deitatis substantiam mutari atque conuerti et ita dictum: tunc et ipse filius subiectus erit ei qui illi subiecit omnia, ac si diceretunc et ipse Filius hominis, et a Verbo Dei suscepta humana natura, commutabitur in ejus naturam qui illi subjecit omnia: tunc futurum putant, cum post diem judicii tradiderit regnum Deo et Patri. Ac per hoc etiam secundum istam opinionem, adhuc Pateia de Virgine accepta est. Quod si et aliqui hoc affire non possunt, quod adhuc natura hominis manebat, quando ante passionem dicebat: quoniam pater maior me est. unde nulla cunctatio est secundum hoc esse dictum, quod forma serui maior est pater, cui in forma dei aequalis est filius. nec quisquam, cum audierit quod ait apostolus: cum autem dixerit, quia omnia subiecta sunt, manifestum, quia praeter eum qui subiecit illi omnia, ita existi
Abbreviated transcription (Latin):
nitas quippe in creatura mutata est.
ut desisteret ẽẽ. diuinitas: nec creat᷑a
in diuinitatem. ut desisteret ee̾. creat᷑a.
cum aũ ei om̃ia subiecta fuerint. tunc ⁊
ipse filius subiectus erit ei qui sibi subiec̃
om̃ia: aut ideo dictum ẽ. ne quisquã pu¬
taret habitum xp̃i qui ex humana crea¬
tura susceptus ẽ. conu̾sum iri postea in
ipsam diuinitatem. uel ut cercuis expreᷤ¬
et̃na natura : aut siquisquam contẽlit
ut aliqui senserunt ita dictum. & ipse
filius subiectus erit ei quisiba subiecit
om̃ia: ut ipsam subiectionem cõmutati¬
onem & conu̾sionem credat fut᷑am crea¬
ture. in ipsam sub̃am uel c̾entiam crea¬
toris. id÷ ut quȩ fuerat suba creaturȩ.
fiat suła creatoris: certe uel hoc conce¬
dit quod non habet ullam dubitatio¬
nem. nondum hoc fiusse factum cum
dñs diceret. pater maior me ẽ. Dixit
enim hoc. non solum antequam ascen¬
disset in cȩlum: uerũ etiam antequam

Expanded text:
nitas quippe in creaturam mutata est, nitas quippe in creaturam mutata est, ut desisteret esse diuinitas, nec creatura in diuinitatem, ut desisteret esse creatura.cum autem ei omnia subiecta fuerint, tunc et ipse filius subiectus erit ei qui illi subiecit omnia aut ideo dictum est, ne quisquam putaret habitum Christi, qui ex humana creatura susceptus est, conuersum iri postea in ipsam diuinitatem uel, ut certius expresaeterna natura, aut, si quisquam contendit, ut aliqui senserunt, ita dictum: et ipse filius subiectus erit qui illi subiecit omnia, ut ipsam subiectionem commutationem et conuersionem credat futuram creaturae in ipsam substantiam uel essentiam creatoris, id est ut quae fuerat substantia creaturae fiat substantia creatoris, certe uel hoc concedit quod non habet ullam dubitationem, nondum hoc fuisse factum, cum dominus diceret: pater maior me est. dixit enim hoc, non solum antequam ascendisset in caelum, uerum etiam antequam
Abbreviated transcription (Latin):
deo: s semet ipsum erinanunt. formã
serui accipiens. in similitudine homi
num factus & habitu inuentus ut
homo. E st gͦ dei filius. deo patri na¬
tura ȩqualis: habitu minor. In forma
enim serui quam accepit. minor ẽ patre:
in forma aũ dei in qua erat etiã ante¬
quam hanc accepisset. ȩqualis ẽ. patri
In forma dei u̾bum ꝑ quod facta sunt
om̃ia: in forma aũ serui factus ex mu¬
liere factus sub lege. ut eos qui sub le¬
ge erant redimeret. Ainde. in forma dĩ
fecit hominem: in forma serui faccus ẽ
homo. Nam si pat̾ tantum sine filio
fecisset hominem: non scriptum ẽẽt
faciamus hominem ad imaginem &
similitudinem nr̃am. Ergo qr forma
dei accepit formam serui: utrũq ds̃.
&e utrumq homo. S utrũq deus ꝓpt̃
accipientem dm̃: utrũq aũ homo ꝓpt̃
acceptum hominem. Neq enim illa
susceptione. alt̾um eorum in alterum
conu̾sum atq mutatum ẽ. Nec diui¬

Expanded text:
deo, sed semet ipsum exinaniuit formam deo, sed semet ipsum exinaniuit formam sernum factus, et habitu inventus ut homo . Est ergo Dei Filius Deo Patri natura aequalis, habitu minor. In forma enim servi quam accepit, minor est Patre: in forma autem Dei in qua erat etiam antequam hanc accepisset, aequalis est Patri. In forma Dei, Verbum per quod facta sunt omnia : in forma autem servi, factus ex muliere, factus sub Lege, ut eos qui sub Lege erant, redimeret . Proinde in forma Dei fecit hominem; in forma servi factus est homo. Nam si Pater tantum sine Filio fecisset hominem, non scriptum esset, Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Ergo quia forma Dei accepit formam servi, utrumque Deus  utrumque homo; sed utrumque deus propter accipientem deum, utrumque autem homo propter acceptum hominem. neque enim illa susceptione alterum eorum in alterum conuersum atque mutatum est; nec diui
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt minorem filium ee̾. quã pat̾ ẽ:
quia scriptum ẽ. ipso dño dicente. Pat̃
maior me ẽ. Ueritas aũ ostendit. scd̾̃m
istum modũ etiam se ipso minorẽ. Quo¬
modo enim non etiam se ipso minor fac¬
tus ẽ. qui semet ipsum exinaniuit formã
serui accipiens:Neq enim sic accepit
formam serui. ut amitt̃et formam dĩ:
in qua ȩqualis erat patri. Si gͦ ita accep¬
ta ẽ. forma serui. ut ñ amittẽtur forma
dei: cum & in forma dei & in forma ser¬
ui idem ipse sit filius unigenitus dei
patris. in forma dei ȩqualis patri. in
formaserui mediator dei & hominum
homo. xp̃c iħc: quis non intelligat. qđ
in forma dei etiam ipse se ipso maior ẽ.
in forma aũ serui etiã se ipso minor ẽ:
dicit: &e equalem patri filium. & patrem
ne intelligitur. & hȩc nob̾ regula ꝑ om̃s
sc̃as scripturas dissoluende huius questi¬
ubi manifestius ista distinctio cõmenda¬
tur. Ait enim. Qui cum in forma dei
ẽẽt. non rapinam arbitratus ẽ. eẽ. eqͣł

Expanded text:
 quam pater est, quia scriptum est ipso domino dicente: pater maior me est. ueritas autem ostendit secundum istum modum etiam se ipso minorem filium; quomodo enim non etiam se ipso minor factus est qui semet ipsum exinaniuit formam serui accipiens? neque enim sic accepit formam serui, ut amitteret formam dei, in qua erat aequalis patri. si ergo ita accepta est forma serui, ut non amitteretur forma dei, cum et in forma serui et in forma dei idem ipse sit filius unigenitus dei patris, in forma dei aequalis patri, in forma serui mediator dei et hominum, homo Christus Iesus: quis non intellegat, quod in forma dei etiam ipse se ipso maior est, in forma autem serui etiam se ipso minor est? dicit, et aequalem patri filium et patrem ne intellegitur. et haec nobis regula per omnes sanctas scripturas dissoluendae huius quaesti promitur, ubi manifestius ista distinctio commendatur. ait enim: qui cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
eam seruitutem debeamus. qua ñ nͥ
deo seruiendum ẽ: quȩ grece appellat᷑
latria. Unde consequenter dicit. Gli¬
Dis&e talibus diuinarum script᷑arum
testimoniis. quib ut diri priores copi¬
osius usi. expugnauerunt hereticorium
tales calumpnias uel errores: insinuat᷑
fidei nr̃e unitas. & ȩqualitas trinitatis.
S quia multa in scĩs libris ꝑꝑ incarnati¬
onem u̾bi dei que ꝓ salute nr̃a reparan¬
da facta ẽ. ut mediator dei & hominum
orem patrem filio significent. uł etiam
aꝑtissime ostendant: errauer hoĩes
minus diligenter scrutantes uel in¬
tuentes uniu̾sam seriem script᷑arum :

Expanded text:
eam seruitutem debeamus, qua non nisi eam seruitutem debeamus, qua non nisi deo seruiendum est, quae graece appellatur wreeia. unde consequenter dicit: glois et talibus diuinarum scripturarum testimoniis, quibus, ut dixi, priores copiosius usi expugnauerunt haereticorum tales calumnias uel errores, insinuatur fidei nostrae unitas et aequalitas trinitatis. sed quia multa in sanctis libris propter incarnationem uerbi dei, quae pro salute nostra reparanda facta est, ut mediator dei et hominum orem Filio Patrem significent, vel etiam apertissime ostendant; erraverunt homines minus diligenter scrutantes vel intuentes universam seriem Scripturarum,