comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita dignetur peibus beati pape cornelu
hunc locum misericrditer conseruare
quoam plus talipreopus non halee
estaurationis Osimaune ssabis¬
lis aeternas uger ditacis qualtã minis
modishionor emnum quõ desimodu
pendere tofibussuis: Mnamque
ut p̃sentis de quo sermo uentilatur
martyris de siderium exolimpica
celsitudine ꝓspexit efficatiter
completum. ⁊ tacius iterum ꝑmisit
alleuiari corpusculum ut si quorea
dicam istud uoluiss& discurre re
ꝑ inane magiium. omni procul.
repagulo rerum uoltaare ualuiss&
more uolucrum ipiasnubes remigio
alarum. quandoq: excedeitium
Quod ipsius rei certissimocõ probatur
gantu : quia quod dudumibis millȩ
ne quila tmoueremanibus hominũ
runc ceruutur defẽrri binorum
tantun sepulis episdoporum p̃sentis
oudis usque mnutriu E tittꝰ quibus li
nrtorumtiua edemporis presentium
psorun oreplatum ussedi noscitur
desorentium tam uidebatur illis serre

Expanded text:
ita dignetur precibus beati papae Cornelii ita dignetur precibus beati papae Cornelii hunc locum misericorditer conservare, quo amplius tali pro re opus non habeat restaurationis. O summa et ineffabilis aeternae virtus deitatis! quae tam miris modis honorem nunquam desinit impendere testibus suis! mox namque ut praesentis, de quo sermo ventilatur, martyris desiderium ex olympi celsitudine prospexit efficaciter completum, ita ejus iterum permisit alleviari corpusculum, ut si quo ita dicam istud voluisset discurrere per inane magnum, omni procul repagulo remoto volitare valuisset more volucrum ipsas nubes remigio alarum quandocunque excedentium. Quod ipsius rei certissimo comprobatur exitu; quia quod dudum bis mille nequibat moveri manibus hominum, nunc cernitur deferri binorum scapulis episcoporum praesentis ovilis usque in atrium. Et, ut quibusdam nostrorum tunc temporis praesentium ipsorum ore prolatum fuisse dignoscitur deferentium, tam videbatur illis ferre
Abbreviated transcription (Latin):
tam obstinati pletoris eo loci adesse pgidrat
quicot uisis miraculorum signis in fudem
solitudine criplitia. Et̃ne urtue ꝑ actorĩ
pitentiae huicbeato papae cuius fiebant
merito. riquirente. famula tiris
fugitiuȩ non prouider& tribuere quoalecent
donarium substantiaeDuntrescecos
uisum tres aeque surdos auditumꝰ tribus
necnonmutis soluit linguae uinculum.
paraliticos quoq: quam plurimos anteprẽ
auriroc oculis recuperare renisduu
adliuo erucis signaculu ineode leconib¬
sumpsiste ullo malo cõparare dodubi
sepe igiuis uorans exigente populi mole
petraminim accidereꝰ dinoscitur stal¬
tidium ꝙ auerium & mextracabile
irrestrium consuescit parere dispendium
dmmi turitaque quis ad sistentium
p̃sencem locum auri argentiq: cupia
mudatum quialois post graueralaber¬
tium inuasiom flãmarum hiunc ap̃
cedemisus fiouerit restauratum
ded potius talicessans. ab ad miratione
rõ satagat p̾ces suppliciter sundere: ut

Expanded text:
tam obstinati pectoris eo loci adesse poterat tam obstinati pectoris eo loci adesse poterat qui tot visis miraculorum signis in eadem solitudine triplicia aeternae virtute peractorum potentiae huic beato papae cujus fiebant merito requirente famulaturis fugitivae non provideret tribuere quo alerentur donarium substantiae? dum tres caecos visum, tres atque surdos auditum, tribus nec non mutis solvit linguae vinculum, paralyticos quoque quamplurimos ante hauriret oculis recuperare remedium. adhuc crucis signaculum in eodem loco subaesumpsisset ullomodo comparare. Sed ubi saepe ignis vorans exigente populi mole peccaminum accidere dignoscitur, excidium graverinum et inextricabile terrestrium consuescit parere dispendium. Non miretur itaque quis assistentium praesentem locum auri argentique copia nudatum, quia bis post gravem labentium invasionem flammarum. . . . . . cedentibus non erit restauratum: sed potius tali cessans ab admiratione, Christo satagat preces suppliciter fundere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ospite  post beacor me
consequens todis domin de basilicat prir¬
oem Quodiuinitus cognito ue latorum
more plicatis uadis quic quielte sentire
potuit uelle proposie in periali dictoti¬
tius de uota mente non distulit libeier
supplere: Nede inde tale imperiale
sanit priuilegium ut intertuos
scaẽ que mariae famulos nulla distantra
Nullumq: de inceps adforet digladi abile
discidium seduturm aequan imiter
ualuissert exe qui seruitium aequali
fouerentur pondere prebendarum
Vtautem hoc securi totius secularis in opie
absq ullius in pedimenti intercapeihpe
quiuissent agere sua de propria suppellec¬
tile cũ omni quae adesse uidebatur fran¬
corum non minima falange subclaris¬
simo tui nominis deure omnem docti
hunus aulae reigiae duplicibus donariis
imperialiter curauit ampliare :
Phemo eeenim illietune staticarum
Exercituum uisus est: quiiuta ponse
preprium huic etcłae denegare uoluissa
bene fiti donatiuum: Quisꝰ nãq: mortaliun

Expanded text:
ospitem post beatae memconsequens totius dominii ac basilicae principem. Quo divinitus cognito de locorum more plicatis vadiis quidquid te sentire potuit velle, pro posse imperiali dicto citius devota mente non distulit libenter supplere. Ac deinde tale imperiale sanxit privilegium, ut inter tuos sanctaeque Mariae famulos nulla distantia nullumque deinceps adforet digladiabile discidium, sed ut vestrum aequanimiter valuissent exsequi servitium, aequali foverentur pondere praebendarum. Ut autem hoc securi totius saecularis inopiae, absque ullius impedimenti intercapedine quivissent agere, sua de propria supellectile, cum omni quae adesse videbatur Francorum non minima phalange, sub clarissimo tui nominis decore, omnem dotem hujus aulae regiae duplicibus donariis imperialiter curavit ampliare. Nemo etenim illic tunc Francorum exercituum visus est, qui juxta posse proprium huic ecclesiae denegare voluisset beneficii donativum. Quis namque mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
mbrosius seruus xp̃i fratribus pominẽ italiã
Indño adernam sa lutem: Indiuinis uol umi¬
nibusreus subscribitur. quinon ftuduerit dare
graus qđ ipse gratis accepit: Quic quid enim
tur t̃ uminoluerit tradereomnibus quodipsẽ
non celandum acceperet. unde & psalini un cepbus
uatescanit: Iustitiamtuamnon abscondiumeorlẽ
In concilio multorum: Et pro hocopere quas
uicissitudinem adõ postulansadiecit : Tuais
dñe ne elonges miseri cordiam tuã ame:qr ã¬
si qidicer&: Si cutego feci alios misericor¬
diam iuenire. Ita&ipse non patiaris longi
sierimiseri cordia stuasame : A periamu ser
Curista p̃mi simus & ur̃os dnimos quidedõ
sentitis & creditis deinuentione scõrum ełle¬

Expanded text:
MBROSIUS servus Christi fratribus per omnem Italiam in Domino aeternam salutem. 1. In divinis voluminibus reus subscribitur, qui non studuerit dare gratis, quod ipse gratis accepit; quidquid enim Eitur, cum noluerit tradere omnibus, quod ipse non celandum acceperit. Unde Psalmographus vates canit: Justitiam tuam non abscondi in corde in concilio multorum . Et pro hoc opere quasi vicissitudinem a Deo postulans adjecit: Tu autem, Domine, ne elonges misericordiam tuam a me . Quasi diceret Deo: sicut ego feci alios misericordiam invenire, ita et ipse non patiaris longe fieri misericordias tuas a me. Aperiamus ergo cur ista praemisimus, et vestros animos qui pie sentitis et creditis, de inventione sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
plus solito. Necmora quisq: francorum
Exercituum miles in elitus in nullo nissis
audens contraire imperialibus tantae
Expeditionis festinat sibi ꝓposse adqui¬
rere apparatus utora qua nouerit
castra iusserit im perator karolus
rullammorã ingerine uideatur
regiis curribus. partes italicas aridenter
ppirantibus: Quoditaut factũ est in petator
mente disposuerat de siderium cõpos. xpõ ad¬
miniculante cõpleuit. beatissimi uidelicet
papaecornelii corpus indestrũ deferens uic¬
toriosisque francorũ parcipus toto lastus
corpore & animo gratulanter inserers

Expanded text:
plus solito. Nec mora, quisque Francorum plus solito. Nec mora, quisque Francorum exercituum miles inclytus, in nullo jussis audens contraire imperialibus, tantae expeditionis festinat sibi pro posse acquirere apparatus, ut hora qua moveri castra jusserit imperator Carolus, nullam moram ingerere videatur regiis curribus partes Italicas ardenter properantibus. Quod ita ut factum est, imperator mente disposuerat desiderium compos Christo adminiculante complevit; beatissimi videlicet papae Cornelii corpus inde deferens, victoriosisque Francorum partibus toto laetus corpore et animo gratulanter inferens
Abbreviated transcription (Latin):
ea diuidi prohibemur sensu perplurima
Sedillud. obtegi silentio sat indignum decernit᷑
qualiter pius pater larolus qui instar cae¬
lestis sideris mundo splendebat conspicuus
ubi regia fuluis emicans aula tholis eueitus
est supremi adarcem usque culminis. ce¬
tenisq: dericorum sapis opipare ornata
numeris acplurimis uariarum possessionũ
dicata dedonariis coepit axiari & sollicitꝰ
decorare attentius: Hec& hissimilia
imperiali dum uersantur inpectore
diuina illi ad memoriam reducitur pietate
sem& digratia procurante totius pene
orbis ditione uigere: A proinde non illi
opusesse talia uoluendo in corde Nimium
in tima turbari mentẽ : quia dẽquacũq
uoluerit lacorum parte Nullo hominum
obstante sibi ualebit sumere unde p̃script̃a
basilicam quibit deiorando põpare :
Cuius secreti acdiumi supplemento refo¬
cilatus consilii. omni francorũ iteramo
Eercitu anigregato dixit se romã
uelle petere desiderio ardentis animi

Expanded text:
ea dividi prohibemur sensu per plurima. ea dividi prohibemur sensu per plurima. Sed illud obtegi silentio sat indignum decernitur, qualiter pius pater Carolus qui instar coelestis sideris mundo splendebat conspicuus, ubi regia fulvis emicans aula tholis evecta est supremi ad arcem usque culminis, centenisque clericorum satis opipare ornata numeris, ac plurimis variarum possessionum dicata de donariis, coepit anxiari et sollicitus decorare attentius. Haec et his similia imperiali dum versantur in peccatore, divina illi ad memoriam reducitur pietate semet, Dei gratia procurante, totius pene orbis ditione vigere; ac proinde non illi opus esse talia volvendo in corde nimium intima turbari mente, quia de quacunque voluerit locorum parte, nullo hominum obstante, sibi valebit sumere, unde praescriptam basilicam quibit decorando pompare: cujus secreti ac divini supplemento refocillatus consilii, omni Francorum iterato exercitu congregato, dixit se Romam velle petere desiderio ardentis animi
Abbreviated transcription (Latin):
sciscitari consilium quanam ratione in eodem
loco suꝑnoiudici ualuiss& fundaretem plum
Quorum om nium assensu. uotoq beniuolo
saliiti fera in decretione corroboratus imꝑator
suo iussit officio ut demptis acutis uepribus
surculisq: siluarum radicitus euellatis om̃ibus
sublaude xpĩnominis salidie aedificaretur.
asylum hoc est cunctis credentibus medica¬
bile refugium: Riteeenim cautaq pro¬
uisione actum est ut subductis lappis pa¬
liuris. & carchus tali in loco aeccłae erige¬
rentur materiae. In quo abeodem in poste¬
rum tẽpore piocorde pitentibus integroq
cerebro aures xp̃i pulsantibus materialium
spinarum acutissime ue lutiuigorẽ disrũ pentes
internum aniȩ humanorum criminum
caelesti pictate erant oblitterandȩ maculȩ:
ehuius scilic& ecđae. fabrica miro lapideo
tabulatu constructa multum nobis quod
loqueremur aderat sed quia eius minimefrus¬
trantur. presentra. idcirco. ratio cinando de

Expanded text:
sciscitari consilium, quorum ratione in eodem sciscitari consilium, quorum ratione in eodem loco valuisset fundare templum. Quorum omnium assensu votoque benevolo salutifera in decretione corroboratus imperator, suo jussit officio, ut demptis acutis vepribus surculisque silvarum radicitus evellatis omnibus, sub laude Christi nominis salubre aedificaretur asylum, hoc est, cunctis credentibus medicabile refugium. Rite etenim cautaque provisione actum est, ut subductis lappis, paliuris et carduis, tali in loco ecclesiae erigerentur maceriae, in quo ab eodem in posterum tempore, pio corde petentibus, integroque cerebro aures Christi pulsantibus, materialium spinarum acutissimae velut vigorem disrumpentes internum, animae humanorum criminum coelesti pietate erant obliterandae maculae. De hujus scilicet ecclesiae fabrica miro lapideo contabulatu constructa multum nobis quod loqueremur aderat; sed quia ejus minime frustramur praesentia, idcirco ratiocinando de
Abbreviated transcription (Latin):
illi dedĩ seruitio inherat ut suplere prouoto
ualuiss& misericorditer enucleando suge
adiacienda diunitẽplisundamenta suocum
omniexercitu tãplana quã dumosa diuersoꝵ
circũret franciae locorũ spatia. Contigit illum
Non fortuitu sed caelestis ꝓuidentiae nutu
quendã penitrare saltum percito cursu :¬
llius uidelic& saltus sirequiris frater uocabulũ
sorũ ueluti scđm para dysum diuersorũ gene¬
rum arboribus mirifice consitum. abiliumq:
tamadpiscandum quã a dignem feruidae pestis
salubriter reprimendu limpharũ riuulis
affatim in riguum: mox suꝑna inspiante
clementia anim aduertit uelle sibim&
xp̃m in ibi congeerari domicilium: Cuius
loca diuino adaedificandum. Num in itaber¬
naculum abilitate cõperta cunctiq francoꝵ
exercitus falange imperiali iussu. in uno
cimgloata. coepit. karolus tam mente intrin¬
secus uitus exutus spiritalibus. quã frontem
extrinsicus corporeis Nudatus crinibus. Asuis

Expanded text:
de Dei servitio inerat ut supplere pro voto de Dei servitio inerat ut supplere pro voto valuisset misericorditer enucleando suggead jacienda divini templi fundamenta suo cum omni exercitu, tam plana quam dumosa diversorum circuiret Franciae locorum spatia, contigit illum non fortuitu, sed coelestis providentiae nutu, quemdam penetrare saltum percito cursu. Illius videlicet saltus si requiris, frater, vocabulum, sorium veluti secundum paradisum diversorum generum arboribus mirifice consitum habileque tam ad piscandum quam ad ignem fervidae pestis salubriter reprimendum, limpharum rivulis affatim irriguum, mox superna inspirante clementia animadvertit velle sibimet Christum inibi constrari domicilium. Cujus loci divino ad aedificandum numini tabernaculum habilitate comperta, cunctique Francorum exercitus phalange imperiali jussu in uno conglobata, coepit Carolus tam mentem intrinsecus vitiis exutus spiritalibus, quam frontem extrinsecus corporeis nudatus crinibus a suis
Abbreviated transcription (Latin):
SIST OPERE PRETIUM AESATIS profi¬
cuum cunctis beate papae cornelii¬
u sidentibus meritis: eius gloriose quolita¬
tẽ non ignoraretrans lationis
uatinus ipsius arhiman dritae loco quo scã
requiescunt ossa cognitio: omni laberintheo
errore postpasito eius dẽ suffragia ꝓnitiori
ualeant appetere corpore & animo: Nosuit
igitur c̃ircũquaq: diffusa xp̃ianae religionis
frat̃nitas qualit̃ dõnus karolus lodo uicifilius
ab illo magnanimo harolo redecognomine
tertius ꝓgenieq quintus quitunc tẽporis
romanae ꝑ indeq: franciae gratulabatur regi¬
mine conscissis xp̃oduce inimicorũ labaris
undiq francorũ patriae coepit sollert̃ loca
conlustrando ꝑquirere quo gratia uictoriȩ
diuma sibi dehoste miseratione concessat
xp̃i subhonore Nominis ba silicam ualuisi&
sieadando condignanter construere : Cuius
obtimum boni cordis desiderium preclarus ille
occulus quem nil fallere nequiuit Nerquit nec
umquã potuit exalto prospitiens. quicquid

Expanded text:
st operae pretium ac satis proficuum cunctis, beati papae Cornelii fidentibus meritis, ejus gloriosae qualitatem non ignorare translationis; quatenus ipsius archimandritae loco quo sancta requiescunt ossa cognitio, omni labyrintheo errore postposito, ejusdem suffragia perniciori valeant appetere corpore et animo. Noscat igitur circumquaque diffusa Christianae religionis fraternitas, qualiter domnus Carolus Lodovici filius ab illo magnanimo Carolo rex cognomine tertius, progenieque quintus, qui tunc temporis Romanae perindeque Franciae gratulabatur regimine, conscissis Christo duce inimicorum labaris, undique Francorum patriae coepit solerter loca collustrando perquirere, quo gratia victoriae divina sibi de hoste miseratione concessa, Christi sub honore nominis basilicam valuisset fundando condignanter construere. Cujus optimum boni cordis desiderium praeclarus ille oculus quem nil fallere nequivit, nec quit, nec unquam potuit ex alto prospiciens, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
illic promere ne queõ unum saltem qđ
ueridica patrum cograoui relatione
meaeq mandans ac̾citulaui quam quã
fragili memorias omnigeno zepo loqueis
propulso friuolo fraterus auribus
prout audiui intimare curabo Fertur& enĩ
quod dumtui scĩ simi corporis ossa peropaca
supra dicti saltus humeris epis copalibus fe¬
rebantur peruia: Contigit diuino nutu
in eiusdem parte ferme media ita dgra¬
uar. illa ut penitus episcoporum eadem
ferantium net pirent sufferre ulterius
spatularum sulcra : Qui quantutius aureis
sub straccstibus tantae molis. humotenus
danentei rcinm iusserunt adclamar
gim ut haic spertaculo statim adesse

Expanded text:
 promere nequeo: unum saltem quod veridica Patrum cognovi relatione meaeque mandans attitulavi quanquam fragili memoriae, omnigeno Christo loquens, propulso frivolo, fraternis auribus, prout audivi, intimare curabo. Fertur etenim quod dum tui sanctissimi corporis per opaca supradicti saltus humeris episcopalibus ferebantur, per viam contigit divino nutu in ejusdem parte fere media ita aggravari illa, ut penitus episcoporum eadem ferentium nequirent sufferre ulterius spatularum fulcra. Qui quantocius aureis subtractis vestibus tantae molis humotenus deponentes, reatuum jusserunt acclamari veniam, ut huic spectaculo statim adesse
Abbreviated transcription (Latin):
sed per elimosinarum largitatem per in ansurȩ ser¬
uantur incaelo: Accendere Igitur xp̃iane. cumscis
martyribus simili dilectionis ardore: & hoctẽpore
nones ⁊tanta contracarnales ꝑ secuto rescertandine¬
cessitas: sit &iam contra spiritales hostes& contrauitia
carnis certandi constantia Nam & sinunc a pagano
non inferuntur tormenta quae suffera sofferuntur.
tam̃ adiabolotem ptam̃ta quaenecesse ẽ ut superes
Xp̃i fideleseo periculosius: quo occultius cruciat. Tunc
paganus leonina ferocitate deseuiensadidolatriã
compulit : nuncdiabolus serpentinodente suadens ꝑ¬
fidie uirus infudit : Paganu s occidendo martrres
mittebat adregnum: diabolus seducendo secum
ducit adignem a & er num
LLier gouicer̃ tolerando supplicia paganitor¬

Expanded text:
sed per eleemosynarum largitatem permansurae sersed per eleemosynarum largitatem permansurae serventur in coelo. Accendere igitur, Christiane, cum sanctis martyribus simili dilectionis ardore; et si hoc tempore non erit tanta contra carnales persecutores certandi necessitas, sit etiam contra spirituales hostes, et contra carnis certandi constantia. Nam etsi nunc a pagano non inferuntur tormenta quae sufferas, offeruntur tamen a diabolo tentamenta quae necesse est ut superes. ens, Christi fideles eo periculosius, quo occultius, cruciat. Tunc paganus leonis ferocitate desaeviens, ad idololatriam compulit, nunc diabolus serpentino dente suadens, perfidiae virus infudit. Paganus occidendo martyres mittebat ad regnum; 635 diabolus seducendo, secum ducit ad ignem aeternum. cerunt tolerando supplicia pagani tor
Abbreviated transcription (Latin):
netunueritis: O port& enim haec fieri. sednundũ
finis: & rłꝗ. Prȩmonuitergo dñs & saluator nr̃
discipulos suos & ꝑ eosnosdocuit in hoc sȩculo terrores
& ꝑsecutiones diuersitateq tribulationum aꝑ se¬
quentib li rogatas fortiter sꝑnere. &utȩ sempi¬
ternȩ consolatione re foueri. Etquia haec nobis
sepius peccatis nr̃is exigentibus contingunt: Ideo
mores & conuersationẽ nram semꝑin inelius cõmutare
de serereuitia & crescere inuirtutib scĩs dedieidiẽ:
Pacientissime tolerare. utdicatur de nobisillud quod
In psalmocanitur: Ibunt scĩ de uirtute lnurtutem¬
nob ap̃c reliquid qui pronob suum sangiune bcabus
tia uale t imitetur. ut sicut ẽ particepsipsius
nomiis sit lmitator & operis: Honores acdiutias
& si facultates terrenȩ deficient: nequaquam
Prapinam uel fraudem adquirantur inmundo:
Siautem habent᷑ : Non ꝑ auaritiã diligantur in scło.

Expanded text:
ne timueritis; oportet enim haec fieri, sed nondum ne timueritis; oportet enim haec fieri, sed nondum finis . Praemonuit ergo Dominus et Salvator noster discipulos suos, et per eos nos docuit secundo, terrores et persecutiones, diversitatemque tribulationum a persequentibus irrogatas fortiter spernere, et vitae aeternae consolatione refoveri. Et quia nobis saepius, peccatis nostris exigentibus, contingunt, ideo mores et conversationem nostram semper in melius commutare debemus, deserere vitia, et crescere in virtutibus sanctis de die in diem, patientissime tolerare; ut dicatur de nobis illud quod in psalmo canitur: Ibunt sancti de virtute in virtutem reliquit, qui pro nobis suum sanguinem fudit. iente gratia valet, imitetur; ut sicut est particeps ipsius nominis, sic imitator sit et operis. Honores ac dignitaet si facultates terrenae deficiunt, nequaquam per rapinam et fraudem acquirantur in mundo. Si autem habentur, non per avaritiam diligantur in saeculo,
Abbreviated transcription (Latin):
neo utadeorum nr̃o rum inuristem perantes. ad
immo landũ eisdeuoti ftudeatis insistere. ut ex pe
nonde simulã crismutis &uanis. qut̃o culos habent
sinelumine. aures sine auditu. nares sineodoratu
os sine sermone. manus sine tactu. pedessine
gressu. & uentrẽ sunteriorib probant᷑ habere.
& sine flatu eẽ noscunt᷑. T uncindignat᷑ conies
ius sit sibi astare protasium: cui & dixit Miseruiuere¬
uasius: Cui beatus protasius respondensdit̃: Quis
est miser. egoquite nontimeo antu qui me timere
quomodo timeo: prota siuscdixit: In hoc probaris
timereme & amelaedi si non sacri ficauero dustuis:¬
sin ontimeres telȩdiame. ad sacrificium idolorũ¬
menon compelleres. Ego autẽ nontimen scontẽ
dm̃ solum qui rognat in caelis adoro: LET .VI.
Audiens haec astacius comes. Ius sit e ũ
eoque erecto. dixitadeum: miser homo. ut quid
tam superbus & tamrebellis existis. &is perire
sicuituũ probasti perisse germanũ geruasium s

Expanded text:
s ut deorum nostrorum injurias temperantes, ad immolandum eis devoti studeatis insistere; ut expednon de simulacris immundis et vanis, quae oculos habent sine lumine, aures sine auditu, nares sine odoratu, os sine sermone, manus sine tactu, pedes sine gressu, et ventrem absque interioribus probantur habere, et sine flatu esse noscuntur. Indignatus comes o amoto, jussit sibi astare Protasium, cui dixit: Miser, veuus. Cui Protasius respondens, ait: Quis est miser, ego qui non timeo, an tu qui me timere quomodo timeo? Protasius respondit: In eo quod te times laedi, si non sacrificavero; si enim non timeres te laedi a me, me ad sacrificium non compelleres. Ego autem te non timens contemnDeum solum qui regnat in coelis, adoro. 17. Audiens haec Astasius, jussit eum ero erecto dixit: Miser, ut quid tam superbus et tam rebellis existis? vis perire, sicut tuum probasti perire germanum? Protasius
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ unius substantiae confitere siuis regnium caelorum cũ
scĩs omnib possidere. Ab hac salubric̃ fessione non seducaris
malorum contumelus. ne axp̃o infeliciter se pareris
& ge hennalib: incendus crucieris. Si enimmundanas
pros peritates atqͦ uersitates in contem ptuhubere
didiceris. &iã si tormenta tibi ꝑx p̃o nomine inferant.
Nullatenus formidab. tantum intua uirtute num quã
confidas. siuictereẽ desideras. Situbi a p̃s spescerta
deuota xstallis muneratur. sic in pace fidelis
conscientia coronatur. ꝑ dnm nr̃in ihm xp̃m¬

Expanded text:
m unius substantiae confitere, si vis regnum coelorum cum sanctis omnibus possidere. Ab hac salubri confessione non seducaris alibus praemiis; ne a Christo infeliciter separeris, et gehennae incendiis crucieris. 636 Si enim mundanas prosperitates atque adversitates in contemptu habere didiceris, etiamsi tormenta tibi pro Christi nomine inferantur, nullatenus formidabis. Tantum in tua virtute nunquam confidas, si victor esse desideras. Sit tibi Christus spes certadevota et stabilis muneratur, sic in pace fidelis conscientia coronatur. Per Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
ut xp̃imarti. res efficerentur : Quorũ
corpora in eodem loco inuenies. In quo
stas&oras: Duodecim pedum altitudine
terreco opertam arcam Inuenies: quã
arcam superius exaltabis& in nomine
eorum ecłam fabricabis: Cumq ab eono¬
mina eorum requirerẽ dixitmihi: adca¬
put corum libellum scriptũ Inuenies.
In quo &ortus eorum & finis scriptꝰ. ẽ
Conuocansitaq om̃s percircuitum fr̃s & coepõs
urbiumuicinarũ referensq unuer saquȩ ui¬
derim& quȩ audierim : Ipsiscorampositis primus
fodientes peruenimus ad arcam quam sc̃s pro¬
miserat paulus: quam aperientes inuen̾imus
quasi ipsa hora positosscõsmiro odore fla grantes¬
inuemimus Inquocotũ. quod perͣdiñe sequitur¬

Expanded text:
ut Christi martyres efficerentur. Quorum ut Christi martyres efficerentur. Quorum corpora in eodem loco invenies, in quo stas et oras. Duodecim pedum altitudine terra coopertam arcam invenies, quam arcam superius exaltabis, et in nomine eorum Ecclesiam fabricabis. Cumque ab eo eorum nomina requirerem, dixit mihi: Ad caput eorum libellum scriptum invenies, in quo et ortus eorum, et finis scriptus est. 5. Convocans itaque omnes per circuitum fratres et episcopos urbium vicinarum, referens universa quae videram, quaeque audieram, ipsis coram positis, primus fodientes pervenimus ad arcam, quam sanctus promiserat Paulus: quam aperientes, invenimus quasi in ipsa hora positos 485 sanctos, miro odore flagrantesinvenimus, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
& orantium mefacer& eẽ participem. In o¬
rtione mepositumitar somnus oppres¬
sit & necuigilans a perte necdor miens in¬
gre. Videram a pertis oculis mecũ duos
iuuenes. uestibus candidissimis. Id: colobio
& pallio indutos:: aliculis calciatos. manibus
extensis orantes: Nullam quidẽ grauediuẽ
paciens. loquicũ eis non poterã. Sed quia utdixi.
Pr sinme somnii incumbebat. quȩ mea deorum
Interrogationẽ uerbũ ꝓferre nonsi er yhlene
autẽ euigilantimihi uisi oeorum aboculi ineis
dum ueroquȩ posce bam acm̃o..ugmenti uu
leiuiium: similiq modocanente gallo.Or antes
inccuma demiuuenes apparuerunt: ltet¬
ntertiauero nocte defectoleiunuscorpore:
non dormienti sed stupenti. cum quad am̃ihi
tertia apparuit ꝑfona. quae similis erat
docuerat. Intantum. ut ipse mecum illista¬
centibus loqueretur dicens. Isti sunt quim o¬
nihilq carnal e concupiscentes: In media hac
mediolanensi urbe ꝑdecẽ annosindĩ sertio
ꝑdurantes: Ad hoc pertingere meruer̃

Expanded text:
et orantium me faceret esse participem, in oratione positum ita me somnus oppressit, ut nec vigilans aperte, nec dormiens integre, viderem apertis oculis mecum duos juvenes ephebos vestibus candidissimis, id est, colobio et pallio indutos, caligulis calceatos, manibus extensis orantes. Nullam quidem gravedinem patiens, loqui cum eis non poteram: sed quia, ut dixi, pars in me somni incumbebat, quae me ad eorum interrogationem verbum proferre non sineret. Plene autem evigilanti visio eorum ab oculis meis dum vero quae poscebam a Domino augmentavi jejunium: similique modo, canente gallo, orantes mecum iidem juvenes apparuerunt. 4. In tertia vero nocte, defecto jejuniis corpore, non dormienti, sed stupenti, cum quadam mihi tertia apparuere persona, quae similis erat docuerat, in tantum ut ipse mecum, illis tacentibus, loqueretur dicens: Isti sunt qui monihilque carnale concupiscentes, in media hac Mediolanensi urbe per decem annos in Dei servitio perdurantes, ad hoc pertingere meruerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
non superbire. inisto non disperare Quam bre¬
uiter magria nobis exempla proponimus. quã
piscator fuit. pemo iniqunatem propriam cogi¬
tando misericordiam dĩ defugiat Paulus
persecutor fuit: Ille dicit factus ẽ. dñs refugiũ
pauperum. Iste dicit doceam iniquos uiastuas.
et impi ad te conuertentur

Expanded text:
non superbire; in isto, non desperare. Quam brenon superbire; in isto, non desperare. Quam breviter magna nobis exempla praemissa sunt, quam piscator fuit. Nemo iniquitatem propriam cogitando misericordiam Dei defugiat: Paulus persecutor fuit. Ille dicit, Factus est Dominus refugium pauperum : iste dicit, Doceam iniquos vias tuas, et impii ad te convertentur
Abbreviated transcription (Latin):
rexpotes tatem : quanto ergo nunc melius. ⁊anto
ordinatius. Prius erexit deterra in opem . & dester¬
principib populisui. ut munus intellegentie atq
doctrinȩ. uonsolum di. eẽ. sedetiam exdõ eẽ appa¬
rer&: Cum quanta itaq leitia et quantadĩ gloria
quo d non babuit iace r& Nec iste exeo quodha¬
buit superbir& lamuero illud quod paulum
magnarum sibi conscius iniquitatum demiseri
eloquatur. Humanus inquit sermo & cętera usq¬
inuitam aeternum. Quis enim sub manu omni¬
potentis dĩ medici desalute disper& tanto infor¬
matus: exemplo. Considera euangeli z antẽ
fidem quam aliquando uãstabat. ut non solũ
eua siss& poenam perfetutoris: uerum etiam
coronam meruiss& doctoris: Ut qui eius san
cupiebat : proeius nomine suum sanguinẽ
credendo fudiss& Hlab& ergo roma capus
gentium duo luminarĩa ab illo lumine¬
accensa. qui illuminat omnem hominem ue¬
nientem in hunc mundum. Unum in quo ds̃
nandum sanauit iniquitatem. In illo discamus

Expanded text:
ec tenerent. Quanto ergo nunc melius, quanto ordinatius, prius erexit de terra inopem, et de sterpotentibus populi sui ; ut munus intelligentiae atque doctrinae non solum ex Deo esset, sed etiam ut ex Deo esse appareret? Cum quanta itaque laetitia et quanta Dei gloria quod non habuit, jaceret; nec iste ex eo quod habuit, superbiret. Jamvero illud quod Paulum magnarum sibi conscius iniquitatum de miserieloquatur. Humanus, inquit, sermo et in vitam aeternam . Quis enim sub manu omnipotentis medici de salute desperet tanto informatus exemplo, considerans evangelizantem fidem quam aliquando vastabat, non solum evasisse poenam persecutoris, verum etiam coronam meruisse doctoris, et cujus sanguine, pro ejus nomine suum sanguinem credendo fudisse? Habet ergo Roma caput gentium, duo lumina gentium ab illo accensa, qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum: unum, in quo Deunandam sanavit iniquitatem. In illo discamus
Abbreviated transcription (Latin):
tare : om̃s cupiebat elidere: Et tamen
specialis adño p&ricura suscipitur.
& ꝓfi de p&ri. proprie supplicatur
sanquam aliorum status certior
sit futurus: simens principis ucta nonꝰ
fuerit: In p&ro ergo omnium. for¬
titudo munitur. & dui nꝑgratiaȩ
ita ordinatur auxilium : ut firmitas quȩ
perxp̃m petro triburtur: per p&rum.
a postolis conferatur : Nam & poro¬

Expanded text:
tare, omnes cupiebat elidere; et tamen tare, omnes cupiebat elidere; et tamen specialis a Domino Petri cura suscipitur, ut pro fide Petri proprie supplicetur, tanquam aliorum status certior sit futurus, si mens principis victa non fuerit. In Petro ergo omnium fortitudo munitur, et divina gratia ita ordinatur auxilium, ut firmitas quae per Christum Petro tribuitur, per Petrum apostolis conferatur. » Cum
Abbreviated transcription (Latin):
&quȩ cũq liga ueris super terra. erunt
ligata & incaelis: & que cũ quȩ solueris
superter r̃a erunt soluta & in caelis
fransunt quidem etiam in alios apostolos
uni cõmendatur: quod omnibus int¬
metur p&ro enim ideo singulariter
crechtur : quia cunctis ecłaȩ rectoribus
petriforma ꝓponitur: Man& ergo par
priuilegium. ubicũq exipsius ferture
qualitate iudicium: Nec nimia est
uel seueritas uel remissio. ubini hibe¬
rit ligatum. nihil solutũ: NIsi quocu
beatus p&rus. aut liga uerit. a ut solue
rit : Instante autemꝰ passione sua dns
quȩ discipulorum erat turbatura cons¬
ta nas expostula uit. ut uos cribrar&
uelud triticum Ego aute rogaui pro
te nede ficiat fi destua: &tualiquan¬
do conuersus: confirma fr̃stuos ne mde
tis intẽpͥtationem: Com mune erat omi¬
bus apostolis periculum detẽp̃tatione fol¬
midinis. & diuinȩ protectionis auxilio pari¬
ter indigebant: Qm̃ habolus om̃s exagi¬

Expanded text:
et quodcunque ligaveris super terram, eet quodcunque ligaveris super terram, eligata et in coelis, et quaecunque solveris super terram erunt seluta et in coelis. Transivit quidem etiam in alios apostolos uni commendatur, quod omnibus intimetur. Petro enim ideo hoc singulariter creditur, quia cunctis Ecclesiae rectoribus Petri forma proponitur. Manet ergo Petri privilegium, ubicunque ex ipsius fertur aequitate judicium. Nec nimia est vel severitas, vel remissio, ubi nihil ligatum, nihil est solutum, nisi quod beatus Petrus, aut ligarit, aut solve « Instante, inquit, passione sua Dominus, quae discipulorum erat turbatura constanas expostulavit, ut vos cerneret veluti triticum; ego autem rogavi pro te ne deficiat fides tua; et tu aliquando conversus confirma fratres tuos . Etis in tentationem . Commune erat omnibus apostolis periculum de tentatione formidinis, et divinae protectionis auxilio pariter indigebant, quoniam diabolus omnes exagi
Abbreviated transcription (Latin):
es symonbariona: quia caro & sanguis non reuela uit
tibi : sed pater meus quiẽ incęlis : Id .ẽ : ideo beatus es
quiate pater meus docuit: N ec terrena
opinio fefellit: sed inspiratio caelestis
instruxit. Et non caronec sanguis: Sedille
diuinitatẽ meã. ita ego notam tibi facio ex¬
cellentiam tuam: quia tues p&rus: Id ẽ.
cumego sim inuio labilis petra: egolapis an¬
quoq petraes. quia me a uir tute solidaris:
utq mihi potesta te sunt propria : sintti¬
bimecũ participatione cõmunia: Su ꝑ
hanc petram aedificabo ȩcłam me am.
& portȩ inferi. non pre ualebunt aduersus
cam: Super hanc inquid fortitudinem:
caelo inserenda sublimitas: In huius fidei
fir mitate consurg&: Hanc confessionẽ
portȩ inferi non tenebunt. mortis uincula
non ligabunt: Uox enim ista: uoxuitȩ
est: Et sicut confessores suos incaeles¬
ta ꝓue hit : Ita peccatores ad inferna
demergit: propter quod dicitur betis¬
simo p&ro: tibidabo clauesregni caȩloꝵ

Expanded text:
s Simon Bariona, quia caro & sanguis non reuelauit tibi, sed Pater meus qui in cœlis est. Id est, ideo beatus es, quia te Pater meus docuit, nec te terrena opinio fefellit, sed inspiratio cœlestis instruxit. Et non caro & sanguis, sed ille diuinitatem meam, ita & ego notam tibi facio excellentiam tuam, quia tu es Petrus, id est cum ego sim inuiolabilis petra, ego lapis anquoque petra es, quia mea virtute solidaris, vt quæ mihi potestate sunt propria, sint tibi mecum participatione communia. Super hanc petram ædificabo Ecclesiam meam, & portæ inferi non præualebeam . Super hanc, inquit, fortitudinem, coelo inserenda sublimitas, ex hujus fidei firmitate consurget. Hanc confessionem portae inferi non tenebunt, mortis vincula non ligabunt: vox enim ista vox vitae est, et sicut confessores suos in coelestia provehit, ita negatores ad inferna demergit. Propter quod dicitur beatissimo Petro: Tibi dabo claves regni coelorum,
Abbreviated transcription (Latin):
postolorum petri& pauli dies quotrium¬
phales coronas deuicto diabolo meruerunt
Quantum fides romana testatur. hodiernus. ẽ:
reddatur. Audianta nobis. preces fundant a nob.
sicut traditione patrum cognitumẽ : Memoria
exutero matris. innumero fusus ẽ hominum : sed
quod ex uinculo carnis inluce natus ẽ. angelorũ¬
coapostolo suo. nouissimus primo : qui ad eundemdñ
uocatus cucurrit ad eundem diem coronatus occur
ris. impares ȩternitate felicitatis equales. Ille ex
piscatore: Iste expersecutore. In illo infirmamun¬
di electa sunt : ut confundantur fortia. In isto ha¬
bundauit peccatum : Vt superbabundar& gratia
merita coequales : quid aliud demons trare digna¬
tus ẽ qui ad regnum caelorum primum uocare
uoluit piscatores : postea uocatur us imperatores
pisi ut quigloriatur: indño glorietur : Namutiq
doctorum nobilium potentium: non salutem con¬
tempsit. quiignobiles. imperitos infirmosq prȩ¬
posuit. Nisienim prius elegeretur uilitas infirmo¬

Expanded text:
postolorum dies, in quo triumphalem coronam, devicto diabolo, meruerunt, quantum fides Romana testatur, hodiernus est. reddatur. Laudes audiant a nobis, preces fundant pro nobis. Sicut traditione patrum cognitum memoria ex utero matris in numerum fusus est hominum, sed quo ex vinculo carnis in lucem natus est Angelorucoapostolo suo novissimus primo, qui ad eumdem diem vocatus advenit, ad eumdem diem coronatus occurrris impares, aeternitate felicitatis aequales: ille ex piscatore, iste ex persecutore. In illo infirma mundi electa sunt, ut confundantur fortia : in isto abundavit peccatum, ut superabundaret gratia merita, non invenit. Quid enim aliud demonstrare dignatus est, qui ad regnum primo vocare voluit piscatores, postea vocaturus imperatores, nisi ut qui gloriatur, in Domino glorietur ? Nam utique nobilium, doctorum, potentum non salutem contempsit, quibus ignobiles, imperitos infirmosque praeposuit. Sed nisi prius eligeretur vilitas infirmo
Abbreviated transcription (Latin):
facinoris inxp̃o unda siccauit. &iã alueus tuisceleris
srat Modo xp̃m patibulo confixisti. &iã cito cupidi¬
tate sanguinis aruisti. Sedecce prosternitur crudeli¬
ias uterigatur scitas Cad itmiles diaboli. utresurgat
circum fert paulus dominicum inmundo uexillũ :¬
⁊ illepiscatur homines & istetituloxp̃ĩ signat gentiles:
urrunt utriq ad meta martyrii ꝑuenerunt Petrus¬
uero ꝓxpo : capite deorsum in ligno suspenditur :
Paulus ꝑ xp̃o pugione truncatur Ille proprus gres¬
sibus proficiebatur ad xpm̃: Oculisq superiora respiciens
beatum spm deducens ad celum: Oduogenera sup¬
crucem. paulus sumpsit dominici lateris pugionem
Piscatores suspendit hamuscrucis. Persecutores mucro
minuit ꝑ secutoris Nuncad memoriã piscatoris genis
flectuntur imperatoris. & ubiradiat gemma diades¬
matis. ib in unc fulge supplicium piscatoris. Expisca¬
tore fecitx p̃s aposto lorum principem. Expersecutos

Expanded text:
facinoris in Christo unda siccavit; et jam alveus tui sceleris facinoris in Christo unda siccavit; et jam alveus tui sceleris sitit? Modo Christum patibulo confixisti; et tam cito cupiditate sanguinis aruisti? Sed ecce prosternitur crudelitas, ut erigatur sanctitas: cadit miles diaboli, ut surgat circumfert Paulus dominicum in mundo vexillum. Et ille piscatur homines, et iste titulo Christi signat Gentiles. Currunt utrique ad palmam martyrii, et utrpro Christo capite deorsum in ligno suspenditur; Paulus pro Christo pugione truncatur. Ille propriis gressibus proficiscebatur ad Christum, oculisque superiora respiciens, beatum spiritum deducebat ad coelum; crucem; Paulus sentit Dominici lateris pugionem. Piscatorem suspendit hamus crucis; persecutorem mucro minuit persecutoris. Nunc ad memoriam piscatoris flectuntur genua imperatoris. Ibi radiant gemmae diadematis, ubi fulgent beneficia piscatoris. Ex piscatore fecit Dominus Apostolorum principem; ex persecutore
Abbreviated transcription (Latin):
seuitiam sauli ꝓuintia consequitur cȩli : uisi ut quipim
crediderat resurgenti. saltim creder& incȩlo sedenu
Etqui de functo apostolorum assueuerat ex sepulcbro
mendacium Decęlouiuentis acciper& testimonium
Sauleinquit saule quidme ꝑsequeris.: Subitoigitur
asta diuine incraepationis prostratur ad terram. & se¬
uitiam ꝑdidit & semitam. De ponit firmitatem & ocius¬
rit in oculorum cȩcitatem: Coepit habere ducatores
in sanguine pollui. si nonte ab eis adhuc uiderit tru¬
cidare Parumenet enim generituo. quoder uci fixeraet
xp̃m. Insuper & manus mittere ñ formidauit in cȩ¬
lum impressit patibulo carnem. posuit adhostiũ
sepulchri custodes. lamxp̃c ascendit ad patrem & ad¬
hucgeneris tui non caruit feritatem: Oiudea ꝓphetarũ
sanguine temulenta. necdum satiataes a sanguine
abel usq ad sanguinem ⁊achariȩ. flumin a tui
sceleris spumant & teadhucusq ñ satianT Ab crigi¬
nemundi sanguinẽ bibis & adhucsitis. Necdumtui

Expanded text:
uli provincia conqueritur coeli; nisi ut qui non crediderat resurgentem, saltem crederet in coelis sedentem: et qui defuncto Apostolorum Domino asseveraverat ex sepulcro mendacium, de coelo viventis acciperet testimonium? Saule, inquit, Saule, quid me persequeris? Subito igitur hasta divinae increpationis prostratus ad terram, et saevitiam perdit et semitam; deponit feritatem, et incurrit oculorum caecitatem; coepit habere ducatores,in sanguine pollui, si non te adhuc ab eis videris cruciari. Parum erat generi tuo, quod crucifixerat Christum; insuper et manus mittere non formidavit in coelum. Impressit patibulo carnem, posuit ad ostium sepulcri custodes. Jam Christus ascendit ad Patrem; et adhuc genitrix tua non caruit feritate. O Judaea Prophetarum sanguine temulenta, necdum satiata es? A sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae flumina tui sceleris spumant; et te adhuc usque non satiant? Ab origine mundi sanguinem bibis, et adhuc sitis? Necdum tui
Abbreviated transcription (Latin):
considerantes magnitudinem ipsius fidei quadictũ ẽ¬
quidicit iube: credidit potestati: Ingensergo hic cre¬
dulitas fuit: ut audacisaltũ & denaui intrepido
descensu. profundo secreder& elem̃to : et inusita tam
gressibus uiam securus intrar&. Non m&uens quod
Ronero sum ess& humani corporis pondus: & liquidũ
maris : solidum non portar& ingressum. Tantumenĩ

Expanded text:
considerant hi tales magnitudinem ipsius fidei qua dictum esqui dicit, Jube me, credidit potestatem. Ingens ergo haec credulitas fuit, ut audaci saltu, et de navi intrepido descensu, profundissimo se crederet elemento, et inusitatam gressibus viam securus intraret. Non metuit quod onerosum valde esset humani corporis pondus, et liquida maris unda solidum non portaret gressum. Qui tantam in
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitas: Dumenim parus in hamoquerit con¬
cludere piscem. hamum uerbi missitxp̃s & cepit
piscatorem Distendebat p&crus sinuosa uolumi
Exercebat in ȩquore uiolentiam & patiebatur inm̃te
capturem. Oa qui genum pirocta reptilium. deserus

Expanded text:
um. Dum enim Petrus in hamo quaerit concludere piscem, hamum verbi misit Christus, et ipsum tenuit piscatorem. Distendebat Petrus sinuoso exercebat in aequore violentiam, et patiebatur in mente capturam. O aquigenum pirata reptilium, deseruis
Abbreviated transcription (Latin):
fieri piscatores hominum: Atilli continuo relicas reab
secutis unt eum. Stabatp&rus immobilis a terra: Gur¬
gitis pendulus & inter obscuras aquas inqui& i maris.
uictum quem non uidebat. artificiore quirebat
Nataba ⁊ super ambiguam undam. ut possit indas¬
gare capturom. Vario fertur. referturq: uestigio
dtbat imn iobilis: & mouebatur stabilis. Rimatur incȩco
fluctus mari. marinigeneris fructus & super obscurc
undam fugitiuam in sequitur predam. Conclusus
aquȩ tcarcer iactatur in pelago disposita pretendt᷑¬
subaqua muscipula Erigitur maculosus subunda
paries. fit cȩca piscibus inmaricustodia. Etdum in¬
sidiatur gregibus petrus ȩ quoris. ipse in retia incidit

Expanded text:
fieri piscatores hominum. At illi relictis retibus, secuti sunt eum . Stabat Petrus mobilitate gurgitis pendulus, et inter obscuras aquas inquieti maris, victum quem non habebat, artificio requirebat. Nutabat super ambiguam undam, ut posset indagare capturam. Vario fertur referturque vestigio, stat mobilis, et movetur stabilis. Rimatur inter caecos marini germinis fluctus, et sub obscura unda fugitivam insequitur praedam. Conclusus aqua carcer jactatur in pelagus, disposita praetenditur muscipula, erigitur maculosus sub unda paries, fit caeca piscibus in mari custodia: et dum insidiatur Petrus gregibus aequoris, ipse in retia incidit
Abbreviated transcription (Latin):
militem xp̃igladium. falmineum accepit telum: Dũ
crassatur. ꝓcutitur. Dum xp̃i scõs in sequitur uiolentia
cȩlestis luminis excȩcatur. Et qui suffulterio suꝑbiȩ
aduersus dm̃ erigebatur. diuinȩ uocis terribilitate
prosternitur. Saule inquit sale quid meꝑsequeris.:
Caput ꝓmẽ brisclamabat inquietatur corpies interris. ed¬

Expanded text:
isti gladium, fulmineum de coelo accipit telum; dum isti gladium, fulmineum de coelo accipit telum; dum grassatur, percutitur; dum Christi sanctos persequitur, violento radio coelestis luminis caecatur: et qui sufflatorio superbiae adversus Deum erigebatur, divinae vocis terribilitate prosternitur: Saule, inquit, Saule, quid me persequeris ? Caput pro membris clamat. Inquietatur corpus;
Abbreviated transcription (Latin):
enite inquit postie & faciamuos fieri piscatores homi
num: Similitudo artis. in flammat desiderium audi¬
entis. Vt qui antea captorium iaciebat insalo Ver¬
binunc retia spargat inmundo Et tuncquidem pisces
obduxit. nuncautem homines sagenis spiritalibus in
undiceretur saulus soderea uocis tuba conterritus
aditelisus audatia. ut semin& erectus inmundo doc¬
trinam. Saule inquit saule quid me ꝑsequeris.
bat enim saulus furiȩ equis inuectus disrupto toto
pectore uirus anelabat & scõrum sanguinemsitiȩ
bat ꝑtotam iudeam insaniȩ ferebatur habenis.
txp̃i mẽbrac laniar & interris. Fituana religio ne
crudelis & questi onarius in nocentum. percam pos
scelertissimi aggeris euagatur. Vt iudea quȩ
iam primo seui eraet incapite. crudelitatem exer¬
ceret incorpore. Acceperat enim saulus potestatem
a principibus sacerdo tum. ut om̃s fidei nr̃ȩ uiros
ocoider& & germinantem fidei campũmanu nefa¬
ria detruncar& Dumigitur portat saulus contie

Expanded text:
fontem, de captore factus est captura. Reliquit m. Similitudo artis inflammat desiderium audientis; ut qui ante captorium jaciebat in salo, verbi nunc retia spargat in mundo. Tunc enim pisces induxit; nunc autem homines sagenis spiritualibus irdum diceretur Saulus, sidereae vocis tuba conterritus, cadit elisus audacia, ut seminet erectus in mundo doctrinam. Saule, inquit, Saule, quid me persequeris? Ibat enim Saulus furiae equis invectus, dirum toto pectore virus efflabat, sanctorumque sanguinem sitiens, per totam Judaeam insaniae ferebatur habenis, ut Christi membra laniaret in terris. Fit vana religione crudelis et quaestionarius innocentium. Per campos sceleratissimi aggeris evagatur; ut Judaea quae jam primo saevierat in capite, crudelitatem exerceret in corpore. Acceperat enim Saulus potestatem a principibus sacerdotum, ut homines fidei nostrae occideret, et germinantem fidei campum manu nefaria detruncaret. Dum ergo portat Saulus fune
Abbreviated transcription (Latin):
unum piscatorem alterum crassatorem. illum uocat ex
litore. ad istum clamat ex ȩthere. Illum ad scisit.
sponte is tum terre ȩcȩlo. Cumigitur petrus linea
castrx iactar& infrao. xp̃sretia misit in uerbo. Coepit
discipulum : & cum circumdat pecrus egentesquam¬

Expanded text:
unum piscatorem, alterum grassatorem. Illum vocat ex littore, ad istum clamat ex aethere: illum accersit ex ponto, istum terret de coelo. Dum enim Petrus linea castra laxaret in freto, Christus retia misit in verbo. Cepit pisciculum: et dum circumdat ge
Abbreviated transcription (Latin):
et anteꝑuenit iusta petitio quam iniqua pre sumptio
Ante inquam petrus interrispositus optinuit quod peti¬
bat. quam simon ꝑuenir& ad celum quotendebat
Tuncigitur petrus uelut uinctum illum de sublimi
aere deposuit. et quodam precipitio insaxo elidens
eius crura confregit Et hocproprium factullius. ut
qui paulo anteuolare tempta uerat. subito ambula¬
re non possit. Et qui pennas assumpserat plantas
ad mitter&. Sed neforte hoc mirum uideatur quod
magus iste p̃sente apło ꝑ aera aliquandiu uolitaueri
hocpatientia petrifecit Permisit enim illum subli¬
mius ascendere. ut altius cader& Voluit eum in excel¬
sum leuari a conspectu omnium ut ruentemillum de
excelso oculi omnium ꝑuiderent Hȩcigitur. est
iniquitas elatio ut in altum seferact. In sublimes eeri¬
gat. sed scã oratio omnem humili at suꝑbiam atq uni¬
uersam deucit uanitatẽ.

Expanded text:
et ante pervenit justa petitio quam iniqua praesumptio. Ante, inquam, Petrus in terris positus obtinuit quod patebat, quam Simon perveniret ad coelestia quo tendebat. Tunc igitur Petrus velut vinctum illum de sublimi aere deposuit, et quodam praecipitio in saxo elidens ejus crura confregit; et hoc in opprobrium facti illius: ut qui paulo ante volare tentaverat, subito ambulare non posset; et qui pennas assumpserat, plantas amitteret. Sed ne forte hoc mirum videatur, quod magus iste praesente Apostolo per aerem aliquandiu volitaverit, hoc patientia Petri fecit. Permisit enim illum sublimius ascendere, ut altius caderet: voluit eum in excelsum levari ad conspectum omnium, ut ruentem illum de excelso oculi omnium perviderent. Haec igitur est iniquitatis elatio, ut in altum se ferat, in sublime se erigat: sed sancta oratio omnem humiliat superbiam, universam dejicit vanitatem.