comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio: respondebo tibi uerbis apłi. Nultum per omnem modum: primũ ꝙ
ĩsorum gaudiis prosequenda sit. qr calcato diabolo coronam iam securitatis
accepit scdõ ut eius uitam breniter explicemus. Tercio ut designatum cõfule¬
de sius seculis detrahentem esse doceamus in tartaro. ¶E quid̾ tonu̾satioẽs
lee nrẽ quis possit digno eleuare precomo. ita eam totã ad dominũ fuisse con¬
uersam. ut monasterii princeps mr̾ uirginum fieret post molliciem uestium
sacco mẽbra triuisse. isonnes oratiombus duxisse uoctes. et comites suas plus
exemplo docuisse ꝙͣ u̾bis humilitatis tante tanꝙͣ subiecte. ut quondã dnã
plurimorum: ancilla honinis putaretur. nisĩ ꝙ eo xpĩ magis eet̃ ancilla¬
dum domina honii non putatur. Inculta uestis. uilis cibus. neglectũ caput
ita tamen ut cum omnia faceret ostentationem fugeret singulorum: ne recipe̾t

Expanded text:
tio? respondebo tibi uerbis apostoli: multum per omnem modum. primum, quod tio? respondebo tibi uerbis apostoli: multum per omnem modum. primum, quod uniuersorum gaudiis prosequenda sit, quae calcato diabolo coronam iam securitatis accepit; secundo, ut eius uita breuiter explicetur; term, de suis socculis al. saeculis  detrahentem, esse doceamus in tartaro. Et quidem conversationem Leae nostrae, quis possit digno allevare praeconio? Ita eam totam ad Dominum fuisse conversam, ut Monasterii princeps, mater virginum fieret: post mollitiem vestium sacco membra trivisse: insomnes orationibus duxisse noctes: et comites suas plus exemplo docuisse quam verbis. Humilitatis fuit tantae tamque subjectae, ut quondam domina plurimorum ancilla odum domina hominum non putatur. inculta uestis, nilis cibus, neglectum caput, ita tamen, ut, cum omnia faceret, ostentationem fugeret singulorum, ne reciperet
Abbreviated transcription (Latin):
um hora ferme tercia hodierne diei septuagesimũ scdm̃ psalmum id
est tercii libri principium legere cepissemus et docere cogeremur titłi
ipsius partem ad finiem scdĩꝰ libri. partem ad principium tercii libri
pertinere. ꝙ scilicet defecerunt hymni dauid filii iesse. finis esset
prioris. psalims uero asaph principium sequentis et usq ad eum locum peruenissẽ
in quo ustus loquitur dicebam. dicebam si uarrauero sic. ecce generationem
filiorum tuorum preuaricatus sum. qd̾ in latinis codicibus non ita Habenus exp̾s
repente nunciatum est nobis sanctissimam leam exisse de corpore: ibiq te
illa palluisse conspexi: ut uere aut pauca a milla sit aiã que fracto uase testaceo
non tristis erumpat. Et tu quid̃ non ꝙ futuri interta esses dolebas: sed quo
triste funeri obsequium non dedisses. Demq in mediis fabulis rursum didicimꝰ
reliquias euis iam hostiam fusse delatas. Queras quo pertineat ista replica¬

Expanded text:
um hora ferme tertia hodiernae diei septuagesimum secundum psalmum, id est tertii libri principium, legere coepissemus et docere cogeremur tituli ipsius partem ad finem secundi libri, partem ad principium tertii libri pertinere quod scilicet \'defecerunt hymni Dauid, filii Jesse,\' finis esset prioris, \'psalmus\' uero \'Asaph\' principium sequentis - et usque ad eum locum peruenissemus, in quo iustus loquitur: dicebam: si narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum praeuaricatus sum, quod in Latinis codicibus non ita habemus expressum, repente nobis nuntiatum est sanctissimam Leam exisse de corpore. ibique ita te palluisse conspexi, ut uere ant pauca aut nulla sit anima, quae fracto uase testaceo non tristis erumpat. et tu quidem, non quod futuri incerta esses, dolebas, sed quo triste funeri obsequium non dedisses. denique in mediis fabulis rursum didicimus reliquias eius iam Ostia fuisse delatas. Quaeras, quo pertineat ista replica
Abbreviated transcription (Latin):
uolens de siderio postulantis satiffacere et quasi ad scolasticam materiam me
excercens. ead̾ eiꝰ die mane pulsabat ostium qua profecturus erat simulq ut
ostenderem obtrectatoribus meis qd̾ et ego possim quicquid i buccã uenerit
dicere ¶nde et de scripturis pauca perstrinei. nec orationẽ meã ut
n ceteris libris facere solitus sum illarum floribus texui. Hec tẽporalis di
ctatiõ est et tanta ad lumen lucernule facilitate profusa. ut notarioꝵ manꝰ
lingua precurreret. et signa ac furta u̾borum uollibilitas sermonum obrueret
Quod idcirco dixi ut qui non ignoscit nĩgemo ignoscat uel tpĩ. Epła.¬

Expanded text:
uolens desiderio postulantis satisfacere et quasi ad scholasticam materiam me uolens desiderio postulantis satisfacere et quasi ad scholasticam materiam me exercens - eadem enim die mane pulsabat ostium, qui profecturus erat - simulque, ut ostenderem obtrectatoribus meis, quod et ego possim, quicquid uenerit in buccam, dicere. unde et de scripturis pauca perstrinxi nec orationem meam, ut in ceteris libris facere solitus sum, illarum floribus texui. extemporalis est dictio et tanta ad lumen lucernulae facilitate profusa, ut notariorum manus lingua praecurreret et signa ac furta uerborum uolubilitas sermonis obrueret. quod idcirco dixi, ut, qui non ignoscit ingenio, ignoscat uel temp
Abbreviated transcription (Latin):
itas. Honestius tibi ẽ saltim culpam filie sustentare ꝗͣ cc̾casionem tui q̃re
Sit tecum filius monachus. pietatis uiduitatisq presidium : Quid tib alierũ
nnẽ in ea p̾ẜtim domo que filiũ et filiam capere nõ potuit ¶ Eiuis iã etatis
es ut possis iam nepotes hrẽ de filia. Inuita ad te utrũq. reuertatur cũ uiro
ficare uolui non comugium ¶Nut si erubescit et retractat. et domũ in qu̾a
nata est arbitratur angustam. uos ad eius hospiculum pergite. Quis artũ
una domo siue cubiculo caste manere non poterat. ¶ Sint in una domo due
femine et duo mascubi. si autem et tercuis ille in roshos tuus abixe nõ uult
et sediciones ac turbat concitat. sit biga. sit triga frater ur̃ ac filus. et so¬
rorẽ illis exhibebit et matrem. Alii uit̾ricum et generum uocent. ille mit̾cũ
appellet et fratrem . ¶ Hec ad breuem lucubracumculam celeri sermõẽ dictaui¬

Expanded text:
suscitas? honestius tibi est saltim culpam filiae sustentare quam occasionem tuae quaerere. suscitas? honestius tibi est saltim culpam filiae sustentare quam occasionem tuae quaerere. sit tecum filius monachus, pietatis uiduitatisque praesidium. quid tibi alienum hominem in ea praesertim domo, quae filium et filiam capere non potuit ? eius iam aetatis es, ut possis nepotes habere de filia. inuita ad te utrumque. reuertatur cum uiroficare volui, non conjugium. Aut si erubescit, et retractat, et domum, in qua nata est, arbitratur angustam, vos ad ejus hospitiolum pergite; quamvis arcn domo una, uno cubiculo, casta manere non poterat. Sint in una domo duae feminae, et duo masculi. Si autem et tertius ille γηροβόσκος tuus habitare non vult, et seditiones ac turbas concitat, sit biga, sit triga, frater vester hac filius, et sororem illi exhibebit et matrem. Alii vitricum et generum vocitent, ille nutricium appellet et fratrem.
Abbreviated transcription (Latin):
barbatulum ita brachiis tiis quasi quassibus inclusisti. optimũ reuera pedago¬
zum qui te moneat qui asperitate frontis te terreat. et ꝙͣꝙͣ in nullis etat
libido sit tuta tamen uel cano capite ab aperta defendat ignomima. Ueĩet
iemet tempus. Dies allabitur dum ignoras et iste formosulus tuus. qr
senescunt mulieres maxime que iuxtã uiros sunt. uel ditiorẽ reperiet uel
uimorem. Tunc te peitebit cõsilii tui. et tedebit ꝑtinacie quãdo et rem¬
et famam amiseris. Quando qd̾ male iunctum fuerat duudetur bene isi forte
ecura es et coalescente tanti tẽporis caritate dissidium non uereris ¶ Iu quo
iscat filia separari ꝙͣ tu ab illa sciungi ¶ Habes filium et filiam et gener
imo tõtubernalem filie tue. quid queris aliena solacia et ignes iã sopitos

Expanded text:
 necdum bene barbatulum ita brachiis tuis quasi cassibus inclusisti? optimum re uera paedago necdum bene barbatulum ita brachiis tuis quasi cassibus inclusisti? optimum re uera paedagogum, qui te moneat, qui asperitate frontis exterreat et, quamquam in nullis aetatibus libido sit tuta, tamen uel cano capite ab aperta defendat ignominia! ueniet, ueniet tempus - dies adlabitur, dum ignoras—etiste formosulus tuus, quia cito senescunt mulieres, maxime quae iuxta uiros sunt, uel ditiorem repperiet uel iuniorem. tunc te paenitebit consilii tui et taedebit pertinaciae, quando et remet famam amiseris, quando, quod male iunctum fuerat, diuidetur bene, nisi forte secura es et coalescente tanti temporis caritate discidium non uereris. Tu quoqudiscat filia separari, quam tu ab illa disiungi. habes filium et filiam et generum, immo contubernalem filiae tuae; quid quaeris aliena solacia et ignes iam sopitos
Abbreviated transcription (Latin):
frater audit et᷑ mater. paratiq sunt et precantur uos sibi diuidere et p̾¬
tam uestre conunctionis infannam laudem facere cõmunem. Tu esto cũ
natre: sit ille cum frẽ Audentius diligis sodalem fratris tui. honestu
amabit mater amicum filii ꝗͣ filie sue. ¶ Qd̾ si nolueris. si inea monita
ugata fronte cõtẽpseris. epistola hec tibi uoce libera proclamabit Qui
alie̾num seruum obsides: Quid mimstrum xp̃i tuum famidum facis.
Lespice ad populum. Singulorum facies intuere. Ille in ecclesiã leg
et te aspiciunt uniu̾si. isi ꝙͣ plena licencia conugali de tua infamiã glori¬
aris. nec iam secreto dedecore potes eẽ contenta. procacitatẽ libertatẽ uoco
terum me malignum clamitas. ¶ Ego ne suspiciosus. ego ne maliuolus qͦ
ut in principio ep̾istole p̾fatus sum ideo scripsi qr non suspicabar. antu negli¬

Expanded text:
mater audit et frater paratique sunt et precantur uos sibi diuidere et prmater audit et frater paratique sunt et precantur uos sibi diuidere et priuatam uestrae coniunctionis infamiam laudem facere communem. tu esto cum matre, sit ille cum fratre. audentius diligis sodalem fratris tui: honestius amabit mater amicum filii quam filiae suae. quodsi nolueris, si mea monita rugata fronte contempseris, epistula tibi haec uoce libera proclamabit: \'quid alienum seruum obsides? quid ministrum Christi tuum famulum facis ? respice ad populum, singulorum facies intuere. ille in ecclesia legit et te aspiciunt uniuersi, nisi quod paene licentia coniugali de tua infamia gloriaris nec iam secreto dedecore potes esse contenta; procacitatem libertatem uocas. iosum, iterum rumigerulum clamitas. egone suspiciosus, egone maliuolus, qui, ut in principio epistulae praefatus sum, ideo scripsi, quia non suspicabar, an tu negle
Abbreviated transcription (Latin):
si non potes deserere alienum. uel honestius utere sodali tuo. Separentur dom
uestre: deuiteturq cõuiuium ne maledici hoiẽs sub uno tecto nos manentes
lectulum quoq comimentur hrẽ cõmunem. Potes et ad necessitates tuas qͣle
uoliusti hrẽ solacium: et aliqua ex parte publica carere ĩfanna. ꝗͣ ꝙͣ cauẽda
sit macula que nullo uitro secundum iereiiã. nulla fullonum herba ablui
pt̃/. Quando ius ut te uideat et inuisat: adhibe. arbitros. amicos. libertos
seruulos. hona conscientia nullius oculos fugiet. Intret intrepidus. securus
exeat. Tacentis oculi et sermo silens: et totuis corporis habitus uel trepi¬
dationem interdum uel securitatem loquuntur.Aperi queso aures tilas
et clamorem totius ciuitatis exaudi. Iam perdidistis uestra uocabula: e
nuituo uobis cognamina suscepistis. Tu illuis diceris et ille tiuis. Hoc

Expanded text:
si illum possis deserere —, uel honestius sodali tuo utere. separentur domus si illum possis deserere —, uel honestius sodali tuo utere. separentur domus uestrae diuidaturque conuiuium, ne maledici homines sub uno tectulo uos manentes lectulum quoque criminentur habere communem. potes et ad necessitates tuas, quale uoluisti, habere solacium et aliqua ex parte publica carere infamia, quamquam cauenda sit macula, quae nullo nitro secundum Hieremiam, nulla fullonum herba lui potest. quando uis, ut te uideat — et inuiset —, adhibe arbitros amicos, libertos, seruulos. bona conscientia nullius oculos fugiet. intret intrepidus, securus exeat. taciti oculi et sermo silens et totius corporis habitus uel trepidationem interdum uel securitatem loquuntur. aperi, quaeso, aures tuas et clamorem totius ciuitatis exaudi. iam perdidistis uestra uocabula et mutuo ex uobis cognomina suscepistis: tu illius diceris et ille tuus. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
rulum seruorum genus est. et ꝙͣtũcunq dederis semper eis niinus est. Non
emi considerant de qͣto. sed qͣtum detur. doloremq suum solis qd̾ possunt
obtrectatiombus cõsołantur. Ille parasitum. Ille impostorem. Hic heredi¬
petam. alius nouo quolibet appellat uocabulo. ipsum iactant assidere lectule¬
et obstetricis curam adhibere languenti. portare mattulam. calefacere hitea
care fasciolas ¶Facilius mala credunt homines et quodcunq domi fĩg
rumor in publico fit.Nec mixeris si de uobis seriubi et ancille ĩsta cõfĩgant
cum mater quoq idipsum queratur et frater. Fac igr̃ qd̃ deprecor. quod
moneo. ut primum matri. de hinc si id fieti non potest saltim fratri recõci¬
lieris. Aut si ista tam cara nomina hostilitꝰ detestaris uel diuidere ab eo
quem tiuis p̾tulisse diceris. Si autem et hoc nõ potes. reuerteris enni ad tuos

Expanded text:
erulum seruulorum genus est et, quantumcumque dederis, semper eis minus est. non erulum seruulorum genus est et, quantumcumque dederis, semper eis minus est. non enim considerant, de quanto, sed quantum detur, doloremque suum solis, quod possunt, detractationibus consolantur. ille parasitum, iste inpostorem, hic heredipetam, alius nouo quolibet appellat uocabulo. ipsum iactant adsidere lectulo, obsetrices adhibere languenti, portare matulam, calefacere lintea, plicare fasciolas. facilius mala credunt homines et, quodcumque domi fingitur, rumor in publico fit. nec mireris, si ancillae et seruuli de uobis ista confingant, cum mater quoque id ipsum queratur et frater. Fac igitur, quod moneo, quod precor, ut primum matri, dehinc, si id fieri non potest, saltim fratri reconcilieris. aut si ista tam cara nomina hostiliter detestaris, diuidere ab eo, quem tuis diceris praetulisse. si autem et hoc non potes - reuerteris enim ad tuos,
Abbreviated transcription (Latin):
aures defluunt᷑. palliolum int̾dum cadit ut in candidos nudet humeros. et
asi uideri noluerit. celare festinat qd uolens detexerat. et qñ in publico
quasi pet uerecundiam operit faciem. Lupanarum arte id solum ostendit
quod ostensum magis placere pt̃/. Respondebis. Unde me nosti.
Et quo modo tam longe iactas ii me oculos tuos. ¶ Fratris hoc tui m narra¬
unt lacrime et intollerabiles per moniẽta singultus. atq utmã ille mẽtiti
sit et magis timens hoc ꝗͣ arguens dixerit. Sed mͥ crede nemo mentiẽs plorat.
et sib prelatum iuuenem.non quid̾ comatum non uestium sericatum. sed
trossolum. et in sordibus delicatum . qui ipse sacculum signet. textrinũ teneat.
isa distribuat. regat familiam. emat quicquid de p̾ublico necessarium ẽ
dispensator et dominus. et preuemiens officia seruulorum. quem omẽs rodant
nuli. et quicquid domina non dederit illum clamitant slbstraxisse. Qu¬

Expanded text:
aures defluunt. palliolum interdum cadit, ut candidos nudet umeros, et, aures defluunt. palliolum interdum cadit, ut candidos nudet umeros, et, quasi uideri noluerit, celat festina, quod uolens retexerat. et quando in publico quasi per uerecundiam operit faciem, lupanarum arte id solum ostendit, quod ostensum magis placere potest. Respondebis: \'unde me nosti? et quomodo tam longe in me iactas oculos tuos ?\' fratris hoc tui mihi narralacrimae et intolerabiles per momenta singultus. atque utinam ille mentitus sit et magis timens hoc quam arguens dixerit ! sed mihi crede, soror: nemo mentiens plorat. dolet sibi praelatum iuuenem, non quidem comatum, non uestium sericarum, sed trossulum et in sordibus delicatum, qui ipse sacculum signet, textrinum teneat, pensa distribuat, regat familiam, emat, quicquid de publico necessarium est, dispensator et dominus et praeueniens officia seruulorum, quem omnes rodant famuli et, quicquid domina non dederit, illum clamitent subtraxisse. qu
Abbreviated transcription (Latin):
citharam arbores bestiasq ac silicum dura mollita cessisse. ¶ Diffiale
er epulas seruatur pudicicia. intens cutis sordidum ostentat animum
Legimius in scolis pueri et spirantia in plateis aera perspeximus. aliquẽ
ibusꝰ uix Herentem illicitis arsisse amoribus et ante uita caruisse qͥ
Quid tu facies puella. sani corporis delicata. pinigłas. rubens. estuans int̾ carnes.
feceris. tamen deforme putes testimonium si rogeris. Libidinosa mens ardẽ
s honesta Persequitur. et qd̾ non licet dulcuis suspicatur. Uestis ipã ui¬
et pulli pulla animi tacentis iudicium est. si rugam non habeat. Si per¬
ram ut altior uidearis trahatur. si de industria dissuta sit tunita ut aqu
intus appareat. operiatq quod fedum est. et aperiat qd̾ formosum. ista oĩa
nigella ac nitens stridore uiuenes ad se uocat. Papille fasciolis cõpͥmũtur
crispanti ciñgulo angustius pectus artatur. capilli uel in frontem uel in

Expanded text:
citharam, arbores bestiasque, ac silicum dura mollita. Difficile citharam, arbores bestiasque, ac silicum dura mollita. Difficile inter epulas servatur pudicitia. Nitens cutis sordidum ostendit animum. 7. Legimus in scholis pueri, et spirantia in plateis aera perspeximus, aliquem ossibus vix haerentem, illicitis arsisse amoribus, et ante vita caruisse, quam peste. Quid tu facies puella sani corporis, delicata, pinguis, rubens, aestuans inter carnes, feceris, tamen de forma putes testimonium, si rogeris. Libidinosa mens ardentius inhonesta persequitur; et quod non licet, dulcius suspicatur. Vestis ipsa vilis et pulla, animi tacentis indicium est; si rugam non habeat; si per terram, ut altior videaris, trahatur; si de industria dissuta sit tunica, ut aliquid intus appareat, operiatque quod foedum est, et aperiat quod formosum. Caliganigella ac nitens stridore iuuenes ad se uocat. papillae fasciolis conprimuntur et crispanti cingulo angustius pectus artatur. capilli uel in frontem uel in
Abbreviated transcription (Latin):
bis aliena pocula: ac pregustatos cibos. et absq scandalo tuo in alis seri¬
cas uestes auratasq miraberis. in ipso quoq coniuiuo ut uescaris carm¬
bus. quasi muita cogeris. ut uinum bibas dei laudatur creatura. et laues
balneis sordibus dettahitur. et omnes te si aliquid eorum que suadent¬
recti retractans ui feceris. puram. simplicem. dominam. et ulere ĩgenuã
cõclamabunt/.Personabit interim aliquis cantor mensam. et inter
psalmos dulqi modulatione currentes. quomam alienas nõ audebit uxores
que custodem nõ habes sepius respectabit. loquetur nitib et quicquũ
metuit dicere significabit affectibus. Inter has et tantas illecebrar uo¬
tatum etiamꝰ ferreas mentes libido domat : que maiorẽ in uirgimbus
patitur famẽ. cum dulcus putat oẽ qd̾ nescit. ¶ Narrant gentilium
fabule cantibus sirenarum nautas in saxa precipites ruisse. et ad orp

Expanded text:
bis aliena oscula, praegustatos cibos et absque scandalo tuo in aliis seribis aliena oscula, praegustatos cibos et absque scandalo tuo in aliis sericas uestes auratasque miraberis. in ipso quoque conuiuio, ut uescaris carnibus, quasi inuita cogeris, ut uinum bibas, dei laudabitur creatura, ut laues balneis, sordibus detrahetur; et omnes te, cum aliquid eorum, quae suadent, retractans feceris, puram, simplicem, dominam et uere ingenuam conclamabunt. personabit interim aliquis cantator ad mensam et inter psalmos dulci modulatione currentes, quoniam alienas non audebit uxores, te, quae custodem non habes, saepius respectabit. loquetur nutibus et, quicquid metuet dicere, significabit affectibus. inter has et tantas inlecebras uoluptatum etiam ferreas mentes libido domat, quae maiorem in uirginibus patitur famem, dum dulcius putat omne, quod nescit. narrant gentilium fabulae cantibus sirenarum nautas in saxa praecipites et ad Orp
Abbreviated transcription (Latin):
fratris nisi solus affectus uxoris.Audio te preterea suburbana rura iulla¬
dubito quin uel cõsobrina sit. uel soror in quarum solacium noui gener
ducaris assecla. Absit quippe ut ꝗͣuis proxim sint et cognati. uirorum te
suspicer captare cõsortia/. Obsecro ergo te uirgo ut respondeas mihi. Sola
et te et illum uiliersa familia cantabit. uos cunctorum digiti denotabut̃
ipsa quoq soror. aut affimis siue cognata que in adulationem tu sanctum
nõninꝗͣ coram te uocant. cum se paululum auerterit᷑ portentuosum ridebut
maritum. Smautem sola ieris qd̾ et magis estimo litiq si int̾ seruos
adolescentes. int̾ maritatas femimas atq nupturas. int̾ lasciuas puellas
et comatos. limatosq uiuenes fuluarum uestiu puella gradiaris. dabit
tib barbatulus quilibet manum. sustentabit lassam et pressis digitis at̾
tẽptabitur aut tẽptabit. erit tib int̾ uiros matronasq comuiuũ. specta¬

Expanded text:
fratris nisi solus uxoris affectus. Audio praeterea te suburbana, uillafratris nisi solus uxoris affectus. Audio praeterea te suburbana, uillarcumire. nec dubito, quin uel consubrina uel soror sit, in quarum solacium noui generis ducaris adsecula - absit quippe, ut, quamuis proximi sint et cognati, uirorum te suspicer captare consortia —, obsecro ergo te, uirgo, ut mihi respondeas: sola et te et illum familia uniuersa cantabit, uos cunctorum digiti denotabunt, ipsa quoque soror aut adfinis siue cognata, quae in adulationem tui sanctum et nonnum coram te uocant, cum se paululum conuerterit, portentosum ridebit maritum. sin autem sola ieris - quod et magis aestimo -, utique inter seruos adulescentes, inter maritas feminas atque nupturas, inter lasciuas puellas et comatos linteatosque iuuenes furuarum uestium puella gradieris. dabit tibi barbatulus quilibet manum, sustentabit, lassam et pressis digitis aut temptabitur aut temptabit. erit tibi inter uiros matronasque conuiuium: expecta
Abbreviated transcription (Latin):
tue. quem si et ipã p̾tulerit. et filiam te senciat et sororẽ. Quid igitur:
celus est sancti uiri Habere contuberium ¶Obtorto colb collo m̾e ĩ
trahis ut aut probem qd̃ nolo: aut multorum iniudiam subeam. Sanctus
et parentis subiciat discipline/. Non expedit amborum fame plus te illũ
mare ꝙͣ matrem. ne non uideatur affectum in te eligere sed etatem.
hoc dice̾rem: si fratrem monachum non haberes. si domesticis careres p̾si¬
diis. nunc uero prochdolor int̾ matreni atq gerinanum et matrem iuiduam
fuitremq romomonachum cur se auenus int̾serit. Bonum quid̾ est ut et te
am noueris et sororem. Si autem utrũq nõ potes. et matꝰ̾ quasi dura re¬
tur: saltim frater placeat. si fi asperiorest. mollior fit illa que genuit.
uid̃ palles: Quid estuas : Quid uultum rubore suffundis. et trem¬
bus labiis impacienciam pectoris cõtestaris. Non supat amorem matris et

Expanded text:
tuae. quem si et ipsa praetulerit, et filiam te sentiet et sororem. Quid igitur? tuae. quem si et ipsa praetulerit, et filiam te sentiet et sororem. Quid igitur? scelus est sancti uiri habere contubernium ? obtorto collo me in ius trahis, ut aut probem, quod nolo, aut multorum inuidiam subeam. sanctus parentis subiciat disciplinae. non expedit amborum famae plus te illum amare quam matrem, ne non uideatur affectum in te eligere, sed aetatem. et hoc dicerem, si fratrem monachum non haberes, si domesticis careres praesidiis; nunc uero, pro dolor, inter matrem atque germanum — et matrem uiduam fratremque monachum - cur se alienus interserit? bonum quidem est, ut te et filiam noueris et sororem; si autem -utrumque non potes et mater quasi dura respuitur, saltim frater placeat. si frater asperior est, mollior sit illa, quae genuit. quid palles? quid aestuas? quid uultum rubore suffundis et trementibus labiis inpatientiam pectoris contestaris ? non superat amorem matris et
Abbreviated transcription (Latin):
Qui abulat inquit simplicit̾. abulat cõfident̾. ¶lacerem si me non¬
morderet cõscientia. et in aliis meum cennen non rep̾henderem. nec ꝑ trabẽ
oculi mei alterus festucam uiderem. nunc autem cum int̾ fratres Procul
bitans eorumq fruens cõtubermo honeste sub arbitris. et uideã raro
et uidear impudentissinum est eius te uerecundiam non sequi cuius te seqͥ
eris exẽplum ¶Quod si dixeris et mihi sufficit conscientia mea. hẽo
deum iudicem qui mee uite testis est. non curo quid loquantur honmes.
idi apliñ scribentem. Prouidentes bona non solum coram deo sed coram¬
es ꝙ ideo dimiseris matrẽ ut in monasterio iuiueres inter uirgines. Talis
detractio laus tua est . Ubi non luxuria in puella dei sed duricia carpitur. ista¬
cudelitas pietas est. Illum enim p̾feras mr̃i quem p̾ferre iuberis et ann

Expanded text:
qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter. tacerem, si me requi ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter. tacerem, si me remorderet conscientia, et in aliis meum crimen non reprehenderem nec per trabem oculi mei alterius festucam uiderem. nunc autem, cum inter fratres procul habitans eorumque fruens contubernio honeste sub arbitris et uideam raro et uidear, inpudentissimum est eius te uerecundiam non sequi, cuius te sequi testeris exemplum. quodsi dixeris: . \'et mihi sufficit conscientia mea; habeo deum iudicem, qui meae uitae testis est; non curo, quid loquantur homines\', audi apostolum scribentem: prouidentes bona, non solum coram deo, sed irgo, ne cures, quod ideo dimiseris matrem, ut in monasterio inter uirgines uiueres; talis detractatio laus tua est. ubi non luxuria in puella dei, sed duritia carpitur, crudelitas ista pietas est. illum enim praefers matri, quem praeferre iuberis et animae
Abbreviated transcription (Latin):
infancie mores blanda pietate sustinuit. Lauit panmnorum sordes et ĩmũdo
sepe fedata est stercore/. Assedit egrotanti. et que pp̃ te sua fastidia sustmuit
tua quoq passa est. et ad hanc perduxit etatem ut xpm̃ amares docuit. Non
tib displiceat eius conu̾satio. que te sponso tuo uirgnnem consecrauit.Qd̾
erre non potes. et delicias eius fugis atq ut uulgo solet diq secularis est¬
mater/. habes alias uirgnies. habes sanctum pudicicie thorum ¶ Quid matrẽ
deserens eum eligis: qui suam forsitan matrem reliquit et sororem Illa dif¬
ficilis. sed iste facilis. Illa meretrix. ergo iste placabilis. Quem quero. utrũ
uirũ secuta sis. an postea inueneris. Si cum secuta es. manifestilm est cur¬
matrem reliqueris. Si postea reperisti. ostendis quid in matris hospicio
non potueris inuenire. Durui doctor. et ĩ eo mucrone me uulnerans

Expanded text:
infantiae mores blanda pietate sustinuit. Lavit pannorum 785 sordes, et immundo infantiae mores blanda pietate sustinuit. Lavit pannorum 785 sordes, et immundo saepe foedata est stercore. Assedit aegrotanti; et quae pro te sua fastidia sustinuit, tua quoque passa est. Ad hanc perduxit aetatem; ut Christum amares, docuit. Non tibi displiceat ejus conversatio, quae te sponso tuo virginem consecravit. Quod si ferre non potes et delicias ejus fugis: atqmater, habes alienas uirgines, habes sanctum pudicitiae chorum. quid matrem deserens eum eligis, qui suam forsitan sororem reliquit et ficilis; sed iste facilis. Illa jurgatrix: ergo iste placabilis. Quaero, utrum virum secuta sis, an postea inveneris? Si eum secuta es, manifestmatrem reliqueris; si postea repperisti, ostendis, quid in matris hospitio non potueris inuenire. durus doctor et meo mucrone me uulnerans:
Abbreviated transcription (Latin):
inigraueris post tumam: facilius poteris cũ ea plangere qd̾ per illuis absentiã
perdidisti.Quod si adhuc integra es: et non perdidisti serua ne perdas
Qiuid tibi necesse est in ea u̾sari domo in qua necesse habes quotidie at peru
aut uincere.Qiusꝗͣ ne mortalium uixta uiperam securus sõnos capit q̃¬
et si non percutiat certe solicitat. Securius est pertre non posse: ꝙͣ iuxta
periculum non perisse. In altero tranquillitas est : et in altero gubernatio¬
Ib gaudemus. Hic euadimus. ¶Sed forte respondeas. Non bene morata
mater est. res seculi cupit. amat diuicias. ignorat ieiuimum. oculos stibio
liint. uult cõpta procẽdere. et nocet proposito meo nec possum cũ hiniuscemod
uiuere. Pimũ quid̃ etiã si talis est ut causaris maius habebis premium.
si talem non deseras. Illa te diu portauit in utero. diu aluit. et difficiliores

Expanded text:
migraueris post ruinam, facilius poteris cum ea plangere, quod per illius absentiam migraueris post ruinam, facilius poteris cum ea plangere, quod per illius absentiam perdidisti. quodsi adhuc integra es et non perdidisti, serua, ne perdas. quid tibi necesse est in ea uersari domo, in qua necesse habeas cotidie aut perire aut uincere ? quisquamne mortalium iuxta uiperam securus somnos capit ? quae ut non percutiat, certe sollicitat. securius est perire non posse quam iuxta periculum non perisse; in altero tranquillitas est, Ibi gaudemus, hic evadimus. 4. Sed forte respondeas: Non bene morata mater est, res saeculi cupit, amat divitias, ignorat jejunium, oculos stibio linit, vult compta procedere, et nocet proposito meo, nec possum cum hujusmodi vivere. Primum quidem etiamsi talis est, ut causaris, majus habebis praemium, si talem non deseras. Illa te diu portavit in utero, diu aluit, et difficiliores
Abbreviated transcription (Latin):
nde et in cruce pendens commendabat parentem discipulo. quã nũquã
ite crucem dimiserat. Tu uero filia. iam eĩ desmo ad matrem loqui qua
forsitan etas et ĩbecillitas ac solitudo excusabilem faciunt. Tu inꝗͣ filia. eius
mum angustam uidicas: cuius non fuit tibi uenter angustus. Decẽ mẽsi
utero clausa iuxisti: et uno die in uno cubiculo cum matre non duras. An
oculos euis ferre non potes et qr onmes motus tuos illa que genuit. q̃ aluit
et ad hanc perduxit etatem facilius intelligit testam domesticam fugis. si uirgo
s. quid times diligentem custodiam. Si corrupta tur non palam nubes. ¶ec
post naufragium tabula est. qd̾ male ceperis saltim hoc remedio tẽperare. Neq
o hoc dico ꝙ post peccatum tollam penitẽtiam ut qd̾ male cepit malę ꝑsei¬
ret. sed quo desperem hinusmodi copule diuulsionem. Alioquin si ad matrẽ

Expanded text:
unde et in cruce pendens commendat parentem discipulo, quam numquam unde et in cruce pendens commendat parentem discipulo, quam numquam ante crucem dimiserat. Tu uero, filia - iam enim desino ad matrem lo qui, quam forsitan aetas et inbecillitas ac solitudo excusabilem faciunt —, tu, inquam, filia, eius domum angustam iudicas, cuius non tibi fuit uenter angustus? decem mensibus utero clausa uixistiet uno die in uno cubiculo cum matre non duras? an oculos eius ferre non potes et, quia omnes motus tuos illa, quae genuit, quae aluit et ad hanc perduxit aetatem, facilius intellegit, testem domesticam fugis? si uirgo es, quid times diligentem custodiam ? si corrupta, cur non palam nubis ? secunda post naufragium tabula est, quod male coeperis, saltim hoc remedio temperare. neque uero hoc dico, quo post peccatum tollam paenitentiam, ut, quod male coepit, male perseueret, sed quod desperem in istius modi copula diuulsionem. alioquin, si ad matrem
Abbreviated transcription (Latin):
rimum scire uos cupio soror ac filia me non id circo scribere qr
aliquid de uobis simstrum suspicer sed ne ceteri suspicentur.
uestram enumerare concordiam. Alioqum qd̾ absit si peccatorũ
uos estimarẽ glutino cohesisse. nunꝗͣ scriberem: saremq me sur
arrare fabulam. Deinde hoc obsecro ut si mordacuis quippiã scripsero
nõ tam mee austeritatis putetis esse ꝙͣ morbi. ¶ Putride carnes ferro curã¬
r et cauterio. uena serpentino curantur antidoto. Qd̃ satis dolet mai
dolore expellitur.Ad extremum hoc dico ꝙ etiam si cõsciã crimĩs uulnus
n habeat. Habet tamen fama ig̃nominiam.Nater et filia nomina
tatis officiorum uocabula uincla nature. scdãq post deum federatio. Non est
us si uos diligatis. scelus est qd̾ odistis. Dominus lesus subiectus erat
parentibus suis: uenerabatur matrem cuius erat ipẽ pater. Colebat nut̾ciũ
n nutrierat. gestatumq se meminerat. alterius utero alterius brachiis

Expanded text:
rimum scire uos cupio, soror ac filia, me non idcirco scribere, quia aliquid de uobis sinistrum suspicer, sed, ne ceteri suspicentur, uestram orare concordiam. alioquin — quod absit —, si peccati uos aestimarem glutino cohaesisse, numquam scriberem sciremque me surdis narrare fabulam. deinde hoc obsecro, ut, si mordacius quippiam scripsero, non tam meae austeritatis putetis esse quam morbi. putridae carnes ferro curantur et cauterio, uenena serpentino pelluntur antidoto; quod satis dolet, maiori dolore expellitur. ad extremum hoc dico, quod, etiam si conscientia uulnus non habeat, habet tamen fama ignominiam. mater et filia, nomina pietatis, officiorum uocabula, uincla naturae secundaque post deum foederatio, non est laus, si uos diligitis; scelus est, quod odistis. dominus Iesus subiectus erat parentibus suis: uenerabatur matrem, cuius erat ipse pater, colebat nutricium, quem nutrierat, gestatumque se meminerat alterius utero, alterius brachiis.
Abbreviated transcription (Latin):
mone sapiẽtia. in dauid bonitas. in iob patientia.m damele cognitio futurorium. in
petro fides. in finees et paulo zelus. in iohanne uirgiitas: in ceteris cetera. Cũ aut̃
rerum finis aduenerit: tunc omma m omnibus erit. ut. singuli sanctorum
omnes uirtutes habeant: et sit cristus totus in ciuctis.

Expanded text:
mone sapientia, in Dauid bonitas, in-Iob patientia, in Danihelo cognitio futurorum, in mone sapientia, in Dauid bonitas, in-Iob patientia, in Danihelo cognitio futurorum, in Petro fides, in Finees et Paulo zelus, in Iohanne uirginitas, in ceteris cetera —, cum autem omnium rerum finis advenerit, tunc omnia in omnibus erit, ut singuli sanctorum omnes uirtutes habeant et sit Christus totus in cunctis.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩus mẽbra reputantur. In his autẽ qui increduli sunt id est udeis. et ethincis.
Hereticis. insubiectus dr̃. qm̃ pars inẽbrorum eius non est subiecta fidei. In fĩne autem
ndi cum omnia mẽbra regnantem uiderint cristum id est corpus suum: etiam ipi
subicientur cristo. id est corpo̾ri suo: ut omne cristi corpus subiciatur deo et patri. et sit
deus oĩa in ominb. Non ait ut sit pater omnia n oĩbus: sed ut sit deus omĩa ĩ oĩb¬
quod proprium nomen est trinitatis. et tam ad prem̃ ꝙͣ ad filium et spm̃ sanctũ refer
t̃. ut humanitas subiciatur duuntati. Humamtatem in hoc loco dicimus non
mansuetudinem et clementiam: quam greci filantropiam uocant: sed omne hominũ
genus. Porro qd̃ ait ut sit deus omina in ominb. Hoc sensu accipiend̾ eit. Domin
et saluator nr̃ nunc omma non ẽ in omnibus: sed pars in singulis Uẽrbi grã in salor¬

Expanded text:
ipsius membra reputantur. in his autem, qui increduli sunt, id est Iudaeis, ethnicis, ipsius membra reputantur. in his autem, qui increduli sunt, id est Iudaeis, ethnicis, hereticis, insubiectus dicitur, quia pars membrorum eius non est subiecta fidei. in fine autem mundi, cum omnia membra regnantem uiderint Christum, id est corpus suum, etiam ipsa subicientur Christo, id est corpori suo, ut omne Christi corpus subiciatur deo et patri et sit deus omnia. in omnibus. non ait: \'ut sit pater omnia in omnibus\', sed: cut deus\', quod proprium nomen est trinitatis et tam ad patrem quam ad filium et spiritum sanctum referri potest, ut humanitas subiciatur diuinitati. humanitatem in hoc loco dicimus non mansuetudinem et clementiam, quam Graeci φιλανθρωπίαν uocant, sed omne hominum genus. porro, quod ait: ut sit deus omnia in omnibus, hoc sensu accipiendum est: dominus atque saluator nunc omnia non est in omnibus, sed pars in singulis — uerbi gratia in Salo
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit ei omnia. Cum uero subiecta ei fuerint omnia: tunc ipse filius subicietur ei. qͥ
i subiecit omnia: ut sit deus omnia in ommbus. Et miror te hoc ame querere uo
utione compleuerit.Tamen saltem pauca dicanus. Onme in hoc scandalum e
cur filius patri dicatur eẽ subiectus. Quid ẽ turpius siue inferius patri subici qd̾ sepe
etatis est: et in psalmo quoq scriptum est: nonne deo subiecta erit anina mea: an
tifigi. et maledictum crucis fieri: Maledictus enim omnnis qui pendet in liguo. Qui
go pro nobis maledictum factus est. ut nos de maledicto liberatet: Miraris si pro
bis subiectus sit: ut nos patri faciat eẽ subiectos: dicens in euangelio. nemo uadit ad
trem nisi per me: et cum exaltatus fuero omnia trahan ad me Eristus in his
fideles sunt subiectus ẽ patri: qm̃ oines credentes imo omniũ homniũ genus: corporis

Expanded text:
subjecit ei omnia. Cum vero subjecta ei fuerint omnia, tunc et ipse Filius subjicietur ei, qui subjecit ei omnia. Cum vero subjecta ei fuerint omnia, tunc et ipse Filius subjicietur ei, qui sibi subjecit omnia; « ut sit Deus omnia in omnibus. » Et miror te hoc a me quaerere vsolutione conpleuerit. tamen saltim pauca dicamus. omne in hoc scandalum est, quare filius patri dicatur esse subiectus. quid est turpius siue inferius: patri subici — quod saepe pietatis est et in psalmo scriptum: nonne deo subiecta erit anima mea? — an crucifigi et maledictum crucis fieri? maledictus enim omnis, qui pendet in ligno. qui ergo pro nobis maledictum factus est, ut nos de maledictione liberaret, miraris, si pro nobis subiectus sit, ut nos patri faciat esse subiectos dicens in euangelio: nemo uadit ad patrem nisi per me et: cum exaltatus fuero, omnia traham ad me? Christus in his, qui fideles sunt, subiectus est patri, quia omnes credentes, immo omne hominum genus, corporis
Abbreviated transcription (Latin):
et habuerit eam: et non muenerit gratiam in cõspectu eius pp̃ aliquam feditatem:
ribet libellum repudii et dabit ei. et dimittet eam de domo sua. Cumq egre
alterum maritum duxerit. et ille quoq oderit eam. dederitq libellum ei repudn
et diniserit de domo sua: aut certe mortuus fuerit. non poterit prior maritus recipeᷤ
eam in uxorem: qm̃ polluta et ab hominabilis facta ẽ: corã dnõ: neci peccare facias terram
quam domnius deus tuus tibi tradidit possidendam̃. Unde obsecro te ut cõsoleris
eam: nno prouoces ad salutẽ. Putride carnes ferro indigent et cauterio: nec ẽ medicine
A. sed uulneris. cum crudelitate clementi non parcit medicũs ut pareat: seuit ut i¬
n ubi scriptum ẽ. Oportet enim eum regnare: Donec ponat omnes mimicos sub p¬
us. Cum autem dixerit omnia subiecta sunt ei: Haud dubiũ quin preter eum q

Expanded text:
et habuerit eam et non invenerit gratiam ante oculos eius propter aliquam foeditatem et habuerit eam et non invenerit gratiam ante oculos eius propter aliquam foeditatem scribet libellum repudii et dabit in manu illius et dimittet eam de domo sua cumque egressa alterum maritum duxerit et ille quoque oderit eam dederitque ei libellum repudii et dimiserit de domo sua vel certe mortuus fuerit non poterit prior maritus recipere eam in uxorem quia polluta est et abominabilis facta est coram Domino ne peccare facias terram tuam quam Dominus Deus tuus tibi tradiderit poseam, immo prouoces ad salutem. putndae carnes ferro indigent et cauterio; nec est medicinae culpa, sed uulnelis, cum crudelitate clementi non parcit medicus, ut parcat, saeuit, ut milocum, ubi scriptum est: oportet enim eum regnare, donec ponat omnes inimicos eius sub p» . Cum autem dixerit, quia omnia subjecta sunt ei, haud dubium quin praeter eum qui
Abbreviated transcription (Latin):
et uiolentum legibus subiacere. Ergo et ista soror que ut dicit uim passa ẽ ut adul
ungeretur si uult corpus cristi accipere: et non adultera reputari: agat penit¬
tiam ita dumtaxat ut sc̃dõ uiro qui non appellatur uir sed adulter. a tempore peniꝰ¬
tentie non copulctur. Quod si ei durum uidetur. et semel dilectum nõ pt̃ derelin¬
quere nec preferre Dominum uoluptati. audiat aplm̃ conclamantẽ. Non potestis
dicem domim bibere : et calicem demoniorum. Non potestis mense dĩ cõmunica
et mense demomorum. Et in alio loco. Que communicatio luci ac tenebris: qui cõ¬
nsus cristo ad belial: Rem nouam loquor: immio non nouam: sed ueterem: qu
neteris testamenti auctoritate firmatur. Si reliquerit scdm̃ uirum. et reconciliari pͥ¬
u uoluerit: non pt̃. Scriptum ẽ enim in deuteronomio. Si acceperit homo uxor

Expanded text:
et violentum legibus subjacere. Ergo et ista soror, quae, ut dicit, vim passa est, ut alteri et violentum legibus subjacere. Ergo et ista soror, quae, ut dicit, vim passa est, ut alteri jungeretur, si vult corpus Christi accipere, et non adultera reputari, agat poenitentiam; ita duntaxat, ut secundo viro, qui non appellatur vir, sed adulter, a tempore poenitentiae non copuletur. Quod si durum ei videtur, et semel dilectum non potest derelinquere, nec praeferre Dominum voluptati, audiat Apostolum conclamantem: Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum. Non potestis mensae Domini communicare, et mensae daemoniorum; et alio loco: Quae communicatio luci ac tenebris? qui concensus Christo et Belial? Rem novam loquor, imo non novam, sed veterem, quae veteris testamenti auctoritate firmatur. Si reliquerit secundum virum, et reconciliari priori voluerit, non potest. Scriptum est enim in Deuteronomio: Si acce
Abbreviated transcription (Latin):
coopertus: et ab uxore pp̃ hec scelera derelictus: maritus ẽ reputatus cui a ulterũ nirũ
accipere non licet. Non hoc apls̃ propria auctoritate decerint: sed cristo in se loquente
cristi uerba sectatus est. qui ait in euangelio. Qui dimittit uxorem suam excepta cã
fornicatois: facit eam mecari. Et qui dimissam acceperit. adulter ẽ Siue ipã dimi-
serit uirum. siue a uiro dimissa sit: adulter est: qui eam acceperit. Unde et apli grauẽ
coniugii sartinam intelligentes. si ita ẽ inquiunt. non expedit homim uxorem accipere
Ad quos dominus. Qui pt̃ inquit capere: capiat. Statiuq sub exemplo trium en¬
emm satis aduertere potui: quid sit quod dicere uoluit: alio uiro per uni accepto. Cõ
mmsit. Legat libros moisi: et muemet desponsatam uiro si in cuutate fuerit oppressa
et non cdamauerit: pumri quasi adulteram. Si autẽ in agro: innoxiam ẽẽ a scelere¬

Expanded text:
coopertus et ab uxore propter haec scelera derelictus, maritus eius reputatur, cui alterum uirum coopertus et ab uxore propter haec scelera derelictus, maritus eius reputatur, cui alterum uirum accipere non licet. nec hoc apostolus propria auctoritate decernit, sed CChristi verba secutus est, qui ait in evangelio: Qui dimiserit uxorem suam, excepta causa fornicationis, facit eam moechari, et qui dimissam acceperit adulter est. Unde serit uirum siue a uiro dimissa sit, adulter est, qui eam acceperit. unde et apostoli grauem coniugii sarcinam intellegentes: si ita est, inquiunt, non expedit homini uxorem accipere. ad quos dominus: qui potest, inquit, capere, capiat, statimque sub exemplo trium eunr. 4. Neque satis animaduertere potui, quid sit, quod dicere uoluit: alio uiro per uim accepto\'. qumisit? legat libros Moysi et inueniet desponsatam uiro, si in ciuitate fuerit oppressa et non clamauerit, puniri quasi adulteram, si autem in agro, innoxiam e
Abbreviated transcription (Latin):
morerer. Responde itaq sorori: que a nobis super statu suo querit: non nras. sed a¬
plĩ sentencias. An ignoratis fratres. scientibus emi legem loquor: qũ lex dnãtur
homini ꝗͣto tpẽ uiuit. Mulier enim que sub uiro est: iuuente uiro iuncta est legi.
E si mor̾tuus fuerit uir eius: liberata est a lege uiri. Ergo inuente uiro. adultera erit:
si duxerit aliũ nirum. Et in alio loco. Mulier alligata est: ꝙͣto tpẽ uiuit uir eius. Si
autem dormierit uir eius liberata ẽ: cui uult nubat: tantum in dnõ. Onmes autem
causatoẽs apls̃ amputans: apertissime defimuit. uiuente uiro adulteram eẽ mulierẽ.
si alteri mipserit. Nolo mihi proferas raptoris uiolentiam: matris prestatõnem. patris
auctoritatẽ. propmquorum cateruam. seruorum insidias parentũ contemptum. dãpna
rei famnliaris. Ediu iur uiuit licet adulter sit. licet sodomita. licet flagicns omĩbus

Expanded text:
morerer\'. responde itaque sorori, quae a nobis super statu sui quaerit, non nostra, sed amorerer\'. responde itaque sorori, quae a nobis super statu sui quaerit, non nostra, sed apostolica sententia: an ignoratis, fratres, -scientibus legem loquor — quoniam lex dominatur homini, quanto tempore uiuit? mulier enim, quae sub uiro est, uiuente uiro adstricta est legi. quodsi mortuus fuerit uir eius, liberata est a lege uiri. ergo uiuente uiro adultera erit, si duxerit alium uirum, et in alio loco: mulier alligata est, quanto tempore uiuit uir eius. si autem dormierit uir, liberata est: cui uult, nubat, tantum in domino. omnes igitur causationes apostolus amputans apertissime definiuit uiuente uiro adulteram esse mulierem, quae alteri nupserit. nolo mihi -proferas raptorem et uiolentiam, matris persuasionem, patris auctoritatem, propinquorum cateruas, seruorum insidias atque contemptum, damna rei familiaris: quamdiu uiuit uir, licet adulter sit, licet sodomita, licet flagitiis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
incatoẽ commaculat: et facit etiam non peccantem sui commixtoẽ peccare. Repperi
iunctam eplẽ cominentariolo breuem cartulam: in qua hec indita ferebantur. Querẽd
ab eo id ẽ ame. utrum mulier relicto uiro adultero et sodomita. et alio per uim accepto.
possit absq penitentia cominunicare ecclesie: uiuente adhuc eo quem prius reliquerat.
Qd̾ legens illius uersiculi recordatus sum: ad excusandas excusatoes in peccatis. Omes
emm homines uicns nostris fauemus: et quod propria facimus uoluntate: ad nature
referiius necessitatem Quomõ si dicat adolescens uim patior corporis: me ad libidi¬
uem ardor compellit. Ipsa organa mẽbrorum genitalium: et compõ corporis. fenime¬
os querit amplexus. Et rursum homicida: in egestate inquit eram: indigebã cibo
tegumen corporis non habebam: ideo alienim sanguinẽ fudi. ne ipse fame et frigore

Expanded text:
nicatione conmaculat et facit etiam non peccantem sui conmixtione peccare. nicatione conmaculat et facit etiam non peccantem sui conmixtione peccare. iunctam epistulae et commentariolo tuo breuem chartulam, in qua haec indita ferebantur: \'quaerendum ab eo — id est a me —, utrum mulier relicto uiro adultero et sodomita et alio per uim accepto possit absque paenitentia communicare ecclesiae uiuente adhuc eo, quem prius reliquerat.\' quod legens illius uersiculi recordatus sum: ad excusandas excusationes in peccatis. omnes enim homines uitiis nostris fauemus et, quod propria facimus uoluntate, ad naturae referimus necessitatem. quomodo si dicat adulescens: \'uim patior corporis mei, ad libidinem ardor inpellit, ipsa organa membrorum genitalium et conpositio corporis femineos quaerit amplexus\'; et rursus homicida: \'in egestate\', inquit, \'eram, indigebam cibo, tegumen corporis non habebam; ideo alienum sanguinem fudi, ne ipse fame et frigore
Abbreviated transcription (Latin):
cogitantes: rlir sum fit materia delinquendi. Aliter. Cetera pet ã formsecus sunt: qͥcquid
emm egerimus. in alios agiius: formcatio non solum conscientiam fornicantis. sed cor
trem et matrem: et adherebit uxori sue. et erunt una caro. etiam̃ ipse cum meretrice
unũ corpus efficitur: et peccat in corpus suum: dum templum crisci facit eẽ corpus me
retricis. Dicamus et aliter ne ulsam grecorum sentenciam preterire uideanir. Aliud
est peccare per corpus. aliud in corpore. furtum. Homicidium. et cetera absq formcatoẽ
manu adimhnistramus extruisecus. formcatio sola in corpore nostro excereetur.
nobis. non per corpus in alio. sed per prepositum ministerium. Habet autẽ in se ipõ passio¬
nemi ed qui ita disserunt: aiunt. ꝙ scdm̃ sanctam sccipturam uxor uiri corpus sit. Et
quicunq fuerit fornicatus peccat in corpus suum. id est in uxorem. dum eam sua for¬

Expanded text:
cogitantes, rursum sit materia delinquendi. aliter: cetera peccata forinsecus sunt — quidquid cogitantes, rursum sit materia delinquendi. aliter: cetera peccata forinsecus sunt — quidquid enim egerimus, in alios agimus —; fornicatio non solum conscientiam fornicantis, sed ipsutrem et matrem et adhaerebit uxori suae et erunt una caro, etiam ipse cum meretrice unum- corpus efficitur et peccat in corpus suum, dum templum Christi facit corpus- esse meretricis. dicamus et aliter, ne ullam Graecorum sententiam praeterire uideamur: aliud est peccare per corpus, aliud in corpore. furtum, homicidium et cetera absque fornicatione peccata per manus administramus extrinsecus; fornicatio sola in corpore nostro exercetur a nobis, non per corpus in alios, et \'per\' praepositio ministerium habet, in autem in se passionem. sunt et, qui ita disserant, quod secundum sanctam scripturam uxor uiri corpus sit et, quicumque fuerit fornicatus, peccet in corpus suum, hoc est in uxorem, dum eam sua for