comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
absenti. Qd̃ qͥdem ñ temeraria p̾sumptio¬
ne rep̃hendunus. s filiali amore pat̾no cor¬
di suggerimꝰ : qͣntum ex ħ & suꝑbit impiꝰ
et incenditur pauꝑ. Eet̾m qͣndiu illum pati
qͣntum ue huic compati debeatis: non ẽ
dulcissime pater uiscera consulite: ad¬
eundem ex ꝑsona .G. carnotensiᷤ ep̃i.xl .u.iii.
nistissimȩ hystoriȩ seriem uob̾ & causã
replicare suꝑfluuiẽ qͣ iam quippe
pat̾uitatis uĩe iuscera. scͥbente religioso pari¬
siensi ep̃o. cõmota eẽ ñ ambigo. Ne tũ fr̃i &
coep̃o etiam nr̃m deẽet testimoniũ. q̃ uidi
ego & audiui. necessarium duxi breuiter
uitimare. Accepta siquidem tã modesta
p̾dicti ep̃i querimonia senonensis diocesis
uniu̾si ep̃i. una cum uen̾abili metropolita
no ur̃o. ascitis &̃ nob̾cum quib dam aliis¬
ep̃is religiosis ꝑsonis. regem suꝑ graui in¬
uria ꝑ nos ip̃os humilit̾ ut debuimus
conuenimꝰ ut ep̃onil qͥd̾ tale mĩto sua quȩ

Expanded text:
absenti. Quod quidem non temeraria praesumptioabsenti. Quod quidem non temeraria praesumptione reprehendimus, sed filiali amore paterno cordi suggerimus, quantum ex hoc et superbit impius, et incenditur pauper. Caeterum quandiu illum pati, quantumve huic compati debeatis; non est dulcissime Pater, viscera consulite. Valeistissimae historiae seriem vobis et causam replicare superfluum est; qua jam quippe Paternitatis vestrae viscera, scribente religioso Parisiensi episcopo, commota esse non ambigo. Ne tamen fratri et coepiscopo etiam nostrum deesset testimonium; quae vidi ego et audivi, necessarium duxi breviter intimare. Accepta siquidem tam modesta praedicti episcopi querimonia, Senonensis dioecesis universi episcopi una cum venerabili metropolitano nostro; adscitis etiam nobiscum quibusdam aliis religiosis personis, Regem super gravi injuria per nosipsos humiliter, ut debuimus, convenimus: ut episcopo, nil quidem tale merito, sua quae
Abbreviated transcription (Latin):
umino pontifici honorio. x luii.¬
niaco. & .B. de claraualle: quicquid pot᷑
peccõrum or̃o. Lacͥmabilẽ ep̃orum ĩmo totiꝰ
eccłe querimoniã. nos qͦ eiꝰ filii si tamen
digni dissimulare ñ possumus. Quc uidimnꝰ:
loquiniur:. Magna siquidem nos necessitas
de claustris ad publicum traxit: uͥ & quod
loquimur uidimꝰ. Tristes uidimus tristes
& loquimur honorẽ eccłe honorii temꝑe
ñ minime lesum. Iam regis flexerat iram
humilitas. uł potiꝰ constantia ep̃orum. cũ
ecce a sumino pontifice sumina suꝑuenienᷤ
auctoritas: he deiecit constantiam. suꝑbiã
statuit. Scimus quidem id a uob̃ ꝑ menda¬
tium fuisse surreptum. quod ex ur̃is litt̾is
paulam datur aduerti: ut eũti tam iustũ
tamq ncessarium intdictum iuberetis. S nũ¬
quit non uł tandem dep̃henso mendatio. men¬
titam se sentiet iniquitas sͥ. & ñ tante utiq
maiestati: Est aũ qđ miramur quanam
iõne iudicatum sit de parte: abiudicatũ

Expanded text:
ummo Pontifici HONORIO, pauperuniaco, et BERNARDUS de Clara-Valle, quidquid potest peccatorum oratio. Lacrymabilem episcoporum, imo totius Ecclesiae querimoniam, nos quoque ejus filii, si tamen digni, dissimulare non possumus. Quae vidimus loquimur. Magna siquidem nos necessitas de claustris ad publicum traxit: ubi et quod loquimur vidimus. Tristes vidimus, tristes et loquimur: honorem Ecclesiae, Honorii tempore non minime laesum. Jam Regis flexerat iram humilitas, vel potius constantia episcoporum: cum ecce a summo Pontifice summa superveniens auctoritas, heu! dejecit constantiam, superbiam statuit. Scimus quidem id a vobis per mendacium fuisse subreptum quod ex vestris litteris palam datur adverti, ut everti tam justum tamque necessarium interdictum juberetis. Sed nunquid non vel tandem deprehenso mendacio, mentitam se sentiet iniquitas sibi, et non tantae utique majestati? Est autem quod miramur, quanam ratione judicatum sit de parte, adjudicatum
Abbreviated transcription (Latin):
nulla necessitas. nulla trahere possit au¬
ctoritas. Sic forsitan ur̃ possit amicuᷤ
declinare p̃sumptõnis notam. Nã noxã
uũ contrahere potuerim ignoro: cũ sciã
mͥ consilium ẽẽ a ꝓpositum. nunꝙͣ si causa
dum taxat nr̃i ordinis ñ fuĩt exire de mo¬
nͥ ex qͣcumq suꝑioris auctoritatis pͥuile¬
gio. Quod utiq si unqͣm ꝑ manum
ur̃am ut spero michi in manus uenerit:
tunc ꝓculdubio & pax mͥ & pax erit de
me. Non tũ iccuro etiam me latente. ꝙ
tacente. cessare puto murmur eccłarum
si nͣ eẽt iomana curia ꝓ uoluntate assistẽ¬
tium: facere p̃iuidicium in absentes. Uał¬

Expanded text:
nulla necessitas, nulla trahere possit aunulla necessitas, nulla trahere possit auctoritas. Sic forsitan vester posset amicus declinare praesumptionis notam. Nam noxam unde contrahere potuerim, ignoro: cum sciam mihi consilium esse et propositum, nunquam si causa duntaxat nostri ordinis non fuerit exire de monisi ex quocunque superioris auctoritatis privilegio. Quod utique si unquam per manum vestram, ut spero, mihi in manus venerit, tunc procul dubio et pax mihi, et pax erit de me. Non tamen idcirco etiam me latente et tacente cessare puto murmur ecclesiarum, si non cesset Romana curia pro voluntate assistentium facere praejudicium in absentes. Va
Abbreviated transcription (Latin):
uidi ad illas litt̾as impleri facies inno¬
centium. ignominia. & letari amplius
impios qͦd male fecerunt. & exultare ĩ
reb pessimis. Misertum ẽ. impio. ut
iuxta dictum ꝓpħicum ñ disceret facẽ
ĩticiam. & qͥ in t̾ra sc̃orum iniquagessit.
ipsius tia iustissimo quo tenebatur absoluta
cognosco. Grauor: s trahor. At uͦ ab hac ne¬
cessitate ꝑ quem meliꝰ retrahi posse sꝑaue¬
rim. quã ꝑ uos uir optime. cui in hac re
nec potestas de ẽ. nec uoluntas ut comꝑiͤ
Gaudeo nempe quod & uuĩȩ prudentiȩ
nr̃am in talib occupationẽ displicere cog¬
noui. Et quidẽ iustissime & amicissimȩ.
Age gͦ suta uultis immo qͥa siccerntis
ac decernitis & amico expedire & mona¬
cho conuenire. date queso oꝑam quatenꝰ
salutem auimȩ consulatur: Indicatur si
placet clamosis & importuns ranis de
cauernis ñ eg̾di: s suis contentas ẽẽ plau¬
dib. Non audiantur inconciliis. in pala¬
ciis ñ inuemantur: ad causas ad negotia

Expanded text:
 ad illas litteras impleri facies innocentium ignominia, et laetari amplius impios quod malefecerint, et exsultare in rebus pessimis. Misertum est impio, ut juxta dictum propheticum, non disceret facere justitiam: et qui in terra sanctorum iniqua gessit , ipsius terra justissimo quo tenebatur, absolutacognosco. Gravor, sed trahor. At vero ab hac necessitate per quem melius retrahi posse speraverim, quam per vos, vir optime? cui in hac re nec potestas deest, nec voluntas, ut comperi. Gaudeo nempe, quod et vestrae prudentiae nostram in talibus occupationem displicere cognovi. Et quidem justissime, et amicissime. Age ergo si ita vultis, imo quia sic cernitis ac decernitis, et amico expedire, et monacho convenire: date, quaeso, operam, quatenus salutem animae consulatur. Indicatur, si placet, clamosis et importunis ranis de cavernis non egredi, sed suis contentas esse paludibus. Non audiantur in conciliis, in palatiis non inveniantur: ad causas, ad negotia
Abbreviated transcription (Latin):
portebat quidem si ita ur̃e iisum
fuisset auctoritati. ut in ur̃i p̾sen¬
tia causa dñi senonensis decutẽtur. ne in¬
fensus uidelicet regi. in regis presentia
& potentia. siuis ꝓ se adu̾sariis responsu¬
rus traditꝰ homo ude̾tur in anunam
inimicorũ eiꝰ. S qm̃ ut tenendũ irrefra¬
gabilit̃ quicquid precipitis. sic sꝑandũ
indubitanter bonum de omni re quam decer¬
nitis: id solum a ur̃a pat᷑ pietate deposcit
omĩum qui ap̃ nos eẽ uidentur religiosoꝵ
humilitas. ut si se ad uultum forte poten¬
tis ut assolet senserit pregrauari confuge
liceat ad uiscera patris. quod utiq hacte¬
nus oppresso nemini negatum audiuimꝰ.
Alioquin uideat ioseph uir iustꝰ quid sͥ¬
nunc etiam faciendũ sit de puero & matre
eiꝰ. quia ecce etiam nunc in senonensi ꝑ uin¬
cia xp̃c querit᷑ ad ꝑdendum. Nam ut qͦd
uerum ẽ manifestiꝰ ꝓferamꝰ. rex ĩ archiep̾o
ex eo aꝑte nouam ꝑsequi religionẽ dinos¬
sic ab onũ penitꝰ securũ infestatione

Expanded text:
portebat quidem, si ita vestrae visum fuisset auctoritati, ut in vestri praesentia causa domini Senonensis discuteretur; ne infensus videlicet regi, in regis praesentia et potentia suis pro se adversariis, responsurus, traditus homo videretur in animam inimicorum ejus. Sed quoniam, ut tenendum irrefragabiliter quidquid praecipitis, sic sperandum indubitanter bonum de omni re quam decernitis: id solum a vestra, Pater, pietate deposcit omnium, qui apud nos esse videntur, religiosorum humilitas, ut si se ad vultum forte potentis ut assolet senserit praegravari, confugere sibi liceat ad viscera Patris, quod utique hactenus oppresso nemini negatum audivimus. Alioquin videat Joseph vir justus, quid sibi etiam nunc faciendum sit de puero et matre ejus, quia ecce etiam nunc in Senonensi provincia Christus quaeritur ad perdendum. Nam, ut quod verum est, manifestius 58 proferamus, rex in archiepiscopo ex eo aperte novam persequi religionem dignossic ab omni penitus securum infestatione
Abbreviated transcription (Latin):
mox uelut unmemor p̾stine calumpiuȩ
s ũ amicitiȩ: consolatorẽ potiꝰ qͣm ultorẽ
uos exbibuistis. Prẽm quippe uos cognouis¬
tis ut res exigebat ñ uidicem. ideoq quod
pietatis. qđ caritatis ẽ. ut uere filio pater
impendẽ studiustis. Quid meliꝰ. quid lais¬
dabiliꝰ. quid uob̾ digniꝰ aggere pot̾atis:
S quis ħ credẽt: U̾ nemo seit que sunt
in homine: ñ sp̃c hominis qͥ in eo ẽ ubiẽ
nunc illa austeritas illa seueritas. illa in¬
dignatio. q̃ olim in illum. lingua. uultꝰ
ocłi. t̾ribilit̃ ostentare & intentare solebãt
Aa unum nempe nuntiũ de morte fili
erant: disparuert. Illa uͦ quȩ uͦ erants
latebant. caritas. pietas. benignitas a¬
paruerunt. Siqͥdem in religioso animo

Expanded text:
calumniae, sed non amicitiae, consolatorem potius quam ultorem vos exhibuistis. Patrem quippe vos cognovistis, ut res exigebat, non judicem. Ideoque quod pietatis, quod charitatis est, ut vere filio pater impendere studuistis. Quid melius, quid laudabilius, quid vobis dignius agere poteratis? Sed quis hoc crederet? Vere nemo scit quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in eo est . Ubi est nunc illa austeritas, illa severitas, illa indignatio, quae olim in illum lingua, vultus, oculi, terribiliter ostentare et intentare solebant? Ad unum nempe nuntium de morte filii, erant, disparuerunt; illa vero quae vera erant, sed latebant, charitas, pietas, benignitas apparuerunt. Siquidem in religioso animo
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipso ingła. Libenterꝰ carebo ad tempus
ut inet̾num possideam. Et ista sufficiã
Aeo qđ scͥptum ẽ Caritas de corde puio Si¬
ne in tanta obliuione sui neceẽ ẽ. cor bñcẽ
conscium sͥ: quo se in lucra securiꝰ foris &x¬
tendat cum securam intra se reliquerit
conscĩam. Quid enim ꝓdẽ homini si uni¬
u̾sum mundũ lucretur: animȩ autẽ suȩ
detͥmentũ patiatur: S & ordinis exigit
ratio: ut qui ad sui m̃suram ꝑximum
iubetur diligere. pͥus se ip̃m diligere norit
¶Itaq duo sunt p̃cipue que bonã readuns
conscĩam penitere de mał. & abstinere a
mał: ħ ẽ. ut u̾bis loquar. beati gregorii
& cõmissa flere & flenda ñ cominiitere:
horum neutrum solum sufficit lam sip
diccus. Declina a malo. E ysaias. Qiuiescite agẽ
ꝑuise: & ds ipse ad chai. Peccasti. quiesce. Rur¬
sum. si scd̾m ꝑ se pꝰ pecc̃m bonam sufficit
iestaurare conscientiã: sine causa penitens¬
clamat in psalmo. Beati qͦrum remisse st̃

Expanded text:
 gloria . Libenter igitur carebo ad tempus, ut in aeternum possideam. Et ista sufficiant pro eo quod scriptum est: Charitas de corde puro . Sane in tanta oblivione sui necesse est cor bene esse conscium sibi, quo se in lucra securius foris extendat, cum securam intra se reliquerit conscientiam. Quid enim prodest homini si universum mundum lucretur, animae autem suae detrimentum paratio, ut qui ad sui mensuram proximum jubetur diligere, prius se ipsum diligere norit. Itaque duo sunt praecipue quae bonam reddunt conscientiam, poenitere de malis, et abstinere a malis: hoc est, ut verbis loquar beati Gregorii, et commissa flere, et flenda non committere . Horum neutrum solum sufficit. Nam si dicens, Declina a malo : et Isaias: Quiescite agere perverse et Deus ipse ad Cain: Peccasti, quiesce . Rursum si secundum per se post peccatum bonam sufficit restaurare conscientiam, sine causa clamat poenitens in Psalmo: Beati, quorum remissae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ uob̾. ip̃o q̾dem intimante. ĩno uͦ inspi¬
rante dõ adicienda putauimꝰ. hortariuoᷤ
in caritate p̃sumentes. ne casuri głam
mundi qͣsi stantẽ aspiciatis. & uͭ stantẽ
amittatis. ne plus uob̾ aut ꝓ uob̾ ur̃a
diligatis. & sic uos & ur̃a ꝑdatis. ne blan¬
diens presens ꝓsꝑitas. sui uob̃ finem ab¬
scondat. & adu̾sitas sine fine succedat.
ne leticia temꝑał luctum uob̃ et̃num &
oꝑiat quẽ parit & pariat qͣm oꝑit. ne
mors longe eẽ putetur. & p̃occupet imꝓ¬
uidum. & uita dum longa expectatur.
cito deserat male conscium: sic̃ scͥptum
ẽ. sum dixerint pax & securitas. tunc subi¬

Expanded text:
pro vobis, ipso quidem intimante, imo vero inspipro vobis, ipso quidem intimante, imo vero inspirante Deo, adjicienda putavimus, hortari vos in charitate praesumentes, ne casuri gloriam mundi quasi stantem aspiciatis, et vere stantem amittatis; ne plus vobis aut pro vobis vestra diligatis, et sic vos et vestra perdatis; ne blandiens praesens prosperitas sui vobis finem abscondat, et adversitas sine fine succedat; ne laetitia temporalis luctum vobis aeternum et operiat quem parit, et pariat quem operit; ne mors longe esse putetur, et praeoccupet improvidum; et vita, dum longa exspectatur, cito deserat male conscium, sicut scriptum est: Cum dixerint, Pax et securitas, tunc subi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tota mentis deuotione. & conu̾sationiˢ
unitatione. & cognatione quadam sp̃c
sociata. hec requies illiꝰ sic̃ ip̃e ꝓmittit in
scłm scłi. elegit eam in habitõnem sͥ qd
ap̃ eam sit. & si ñdum uisio. ccite expecta¬
suum bonum & si desuꝑ accepit. in ur̃o tñ
bñ placito facere cupit. immo se fecisse con¬
fidit. sciens uos sapientis ñ ignorare sen¬
tentiã. qd filiꝰ utiq sapiens sit gła patͥs.
Rogat autẽ pat̾nitatẽ ur̃am iogamꝰ &
nos cum illo & ꝓ illo: quatenꝰ de p̃benda
sua quod ipse suis creditorib consticuit
im mobilit̃ stare faciatis. ne in aliquo frauda¬
tor quod absit debiti & p̃uaricator pacti ui¬
ueniatur: & ita munꝰ contͥti cordis qd̾ offert
cotidie ñ recipiatur. dum fr̃ quispiã ht̃ aliqͥd
aduersꝰ eum. Precat᷑ deĩ ut domꝰ qm ipse
iat̾ su̧ in tr̃a eccłe construx̃: cum t̾ra qͣm
ibi delegauit. eidem matͥ qͣ du uixerit
concedat᷑. hec ꝓ pphilippo. Reliqua ħ pauca

Expanded text:
est, tota mentis devotione, et conversationis imitatione, et cognatione quadam spiritus sociata. Haec requies ejus, sicut ipse promittit, in saeculum saeculi: elegit eam in habitationem sibi; quod apud eam sit, etsi nondum visio, certe exspectasuum bonum, etsi desuper accepit, in vestro tamen beneplacito hoc facere cupit, imo se fecisse confidit, sciens vos Sapientis non ignorare sententiam: quod filius utique sapiens sit gloria patris . Rogat autem paternitatem vestram, rogamus et nos cum illo et pro illo, quatenus de praebenda sua quod ipse suis creditoribus constituit, immobiliter stare faciatis; ne in aliquo fraudator quod absit! debiti, et praevaricator pacti inveniatur; et ita munus contriti cordis, quod offert quotidie, non recipiatur, dum frater quispiam habet aliquid adversus eum. Precatur deinde ut domus quam ipse matri suae in terra Ecclesiae construxit, cum terra quam ibi delegavit, eidem matri, quamdiu vixerit, concedatur. Haec pro Philippo. 3. Reliqua haec pauca
Abbreviated transcription (Latin):
uinceret iniqua iudicia: & sanguinem
uinoxium lib̾aret. Deniq cani sunt sensꝰ
hominis: & etas senectutis uita immacła¬
ta. Sicai hꝰ cemodi puer senex ꝓmotꝰ uiuen¬
atur: opꝰ dĩ ẽ his qui tales ñ sunt mirandĩ
ñ imitandũ. Eet̾m currit᷑ inclero passim a
omni etate & ordine. a doctis pariter et
indoctis ad eccłasticas curas: tanquam
sine curis iam quisq uicturꝰ sit. cum ad
curas ꝑueni̾t. Nec mirũ de his qͥ necdumin
semet ipsis exꝑti sunt. Uidentes quippe il¬
los qͥ iam ꝓpͥos humeros cupite sarcinȩ
sumiserint. ñ solum ñ gemere tanꝙͣ. sus
onere s insuꝑ appet̾ẽ plus onerari: ñ dec¬
rentur ꝑiculis que cupiditate cecati nor
uident s fauorib ampliꝰ quos ilł inuidis¬

Expanded text:
vinceret iniqua judicia, et sanguinem vinceret iniqua judicia, et sanguinem innoxium liberaret . Denique cani sunt sensus hominis, et aetas senectutis vita immaculata . Sicubi hujuscemodi puer senex promotus invenitur, opus Dei est, his qui tales non sunt, mirandum non imitandum. 27. Caeterum curritur in clero passim ab omni aetate et ordine, a doctis pariter et indoctis ad ecclesiasticas curas, tanquam sine curis jam quisque victurus sit, cum ad curas pervenerit. Nec mirum de his qui necdum in semetipsis experti sunt. Videntes quippe illos qui jam proprios humeros cupitae sarcinae submiserint, non solum non gemere tanquam sub onere, sed insuper appetere plus onerari, non deterrentur periculis, quae cupiditate caecati non vident; sed favoribus amplius, quos illis invid
Abbreviated transcription (Latin):
medunt. Nec dm̃s ꝗͣ cumq etatẽ dĩ gr̃e pre¬
maturã sic̃ nec seram: cum multos uideamꝰ
iuniorũ suꝑ senes intelligere. morib antiqͣre
dies. pieuenue temꝑa meritis. qđ etati deest.
cõpensare uirtutib. Boni pueri qui quod
etate uidentur. eẽ student & malicia. La¬
licia inqͣm s non sensu: quoꝵ uixta cõmo¬
nitionem apłi nemo contẽpnat ad olescen-¬
tiam. Meliores bone indolis adolescentes:
in uet̾atis dierum maloꝵ. Puer centum
annorum maledictꝰ c̃ & ẽ ẽ regione senec¬
tus uen̾abilis ñ diuturna neq numero
annorũ computata. Bonꝰ puer samuhel
qui loq̃nti deo ꝓmptꝰ aderat auditor di¬
cens. Loquere dñe qͥa audit seruus tuus.
Ac si dic̾e̾t. Paratꝰ sum & ñ sum turbatu
ut custodiam mandata tua. Bonus &
ieremias qui añ scĩficatꝰ quã natꝰ. cum se
excusaret de puericia: nichilominus
constitutꝰ ẽ. suꝑ gentes & suꝑ regna. Bonꝰ

Expanded text:
. Nec dicimus quamcumque aetatem Dei gratiae prae. Nec dicimus quamcumque aetatem Dei gratiae praematuram, sicut nec seram: cum multos videamus juniorum super senes intelligere, moribus antiquare dies, praevenire tempora meritis, et quod aetati deest, compensare virtutibus. Boni pueri, qui quod aetate videntur, esse student et malitia. Malitia, inquam, sed non sensu: quorum, juxta admonitionem Apostoli, nemo contemnat adolescentiam . Meliores bonae indolis adolescentes inveteratis dierum malorum. Puer centum annorum maledictus est: et est e regione senectus venerabilis, non diuturna, neque numero annorum computata . Bonus puer Samuel, qui loquenti Deo promptus aderat auditor, dicens: Loquere, Domine, quia audit servus tuus ; ac si diceret: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua . Bonus et Jeremias, qui ante sanctificatus quam natus, cum se excusaret de pueritia, nihilominus constitutus est super gentes et super regna . Bonus
Abbreviated transcription (Latin):
culo qͣrumlibet affectarent infulas
dignitatũ. Nunc uͦ quia sola attendit᷑
citur in eccła. seq uiles estimant & in¬
glorios. qui qͦcumq eminentiori loco ñ
fiui̾nt sublimati. Scolares pueri & impu¬
bes adolescentuli obsanguinis dignita¬
tem ꝓmouent᷑ ad eccłasticas dignitates:
& de subferula tnsferuntur ad pͥncipã¬
dum prb̃is. letiores int̾̃m qđ uirgas
euaserint quã qđ meruerint pͥncipa¬
tum. nec tam illis blandit᷑. adeptum.
ꝗͣ ademptũ magistium. Et ħ quidem ĩ
initio. łcessu uͦ temꝑis paulatim inso¬
lescentes: docti sunt in breui uenditare altaria.
subditorum marsupia uacuare. magistris
nimirum in hac disciplina utentes idonesͤ.
ambitione & auaricia. Uerum qͣnta us
industria. tua tͥ lucra conquuere cautulus
uidearis. qͣntalibet uigilantia iẽ possis
scruare tuam. qͣnto cumq studio regumtͥ
ac pͥncipum gr̃am captare cures: dicimꝰ tn¬

Expanded text:
culo quarumlibet affectarent infulas culo quarumlibet affectarent infulas dignitatum. Nunc vero quia sola attenditurcitur in Ecclesia; seque viles aestimant, et inglorios, qui quocumque eminentiori in loco non fuerint 472 sublimati. Scholares pueri et impuberes adolescentuli ob sanguinis dignitatem promoventur ad ecclesiasticas dignitates, et de sub ferula transferuntur ad principandum presbyteris; laetiores interim quod virgas evaserint, quam quod meruerint principatum; nec tam illis blanditur adeptum, quam ademptum magisterium. Et hoc quidem in initio. Processu vero temporis paulatim insolescentes, docti sunt in brevi vindicare altaria, subditorum marsupia vacuare, magistris nimirum in hac disciplina utentes idoneis, ambitione, et avaritia. Verum quantavis industria tua tibi lucra conquirere cautulus videaris, quantalibet vigilantia rem possis servare tuam, quantocumque studio regum tibi ac principum gratiam captare cures, dicim
Abbreviated transcription (Latin):
genere: q̃ corpꝰ ex eo humilitatis assume¬
re ñ dedignata ẽ. Nescio quo pacto
familiariꝰ semꝑ humilitati ꝓpinqͣre.
solet diuinitas. Demq illa se induit
ut appareret hominib. Substantiam. for¬
mam. habitumq gestauit humilc̃. ipsiꝰ
nob̾ cõmendans uirtutis excellentiam. ꝙͣ.
spetiali sui uoluĩt honorart p̃sentia. Uob̾¬
aũ dilectissime uob̃ p̃cipue tantomag̃
arbitror. hanc ẽẽ necessariã: qͣnto maior
noscit᷑ mat̾ia suppet̾ẽ suꝑbiendi. Genꝰ. etaᷤ.
scientia. cathedra. & qͦd maiꝰ ẽ pͥmatus
p̃rogatiua. cui ñ eẽnt insolentiȩ fomes.
elationis occasio: Quamꝗͣ ẽẽ possuit &
humilitatis. Meditantib quidem ho¬
nores blandiunt᷑. s onera pensantib.
tedio sunt atq formidim. Non aũ om̃s
capiunt ħ u̾bum. Multi enim ñ tanta
fiducia & alac̾tate currerent ad honoreᷤ:
si ẽẽ sentirent & onera. Grauari ꝓfecto
metuerent: nec cum tanto labore & ꝑi¬

Expanded text:
genere, quae corpus ex eo humilitatis assumegenere, quae corpus ex eo humilitatis assumere non dedignata est. Nescio quo pacto familiarius semper humilitati propinquare solet divinitas. Denique illa se induit, ut appareret hominibus. Substantiam, formam, habitumque gestavit humilem, ipsius nobis commendans virtutis excellentiam, quam speciali sui voluerit honorar dilectissime, vobis praecipue tanto magis arbitror hanc esse necessariam, quanto major noscitur materia suppetere superbiendi. Genus, aetas, scientia, cathedra, et, quod majus est, primatus praerogativa, cui non essent insolentiae fomes, elationis occasio? Quanquam esse possint et humilitatis. Meditantibus quidem honores blandiuntur, sed onera pensantibus taedio sunt atque formidini. Non autem omnes capiunt hoc verbum. Multi enim non tanta fiducia et alacritate currerent ad honores, si esse sentirent et onera. Gravari profecto metuerent, nec cum tanto labore et peri
Abbreviated transcription (Latin):
ita conqueri solet. Tulert̃ homines a me iudi¬
tum. Pater ñ uidicat quemiꝙ̃ s omne uidi¬
qũ dedit filio. & ego mͥ p̾sumam. quod nec
ipse pat̃ sͥ assumit: uelim nolun ipsi me
astare necẽẽ ẽ. ipsi horum que gesserim in
corꝑe irdde rõnem. cui nec u̾bum p̃teruolat.
nec subt̃ fugit cogitatio. Sub tam equo li¬
bratoe meritorum. sub tam intimo secretoꝵ
inspectore. quis głabitur castum se habere
cor: Sola ꝓfecto que ñ solet głari ñ nouit
p̃sumere. concende ñ consueuit gr̃am inuen¬
tura ẽ in ocłis pietatis humilitas. Ds nãq
suꝑb̾ resistit humilib autẽ dat gr̃am.
Non contendit iudicio nec p̃tendit iusti¬
cam qui uͭ humił ẽ: s dic̃. Non intre̾ in
udicium cum seruo tuo dñe. Recusat u¬
dicium & postulat mĩam. faciliꝰ sͥ ueniã
impetrare. qͣm iusticiam uenicare con¬
fidens. Nouit natam diuinã naturali
tascor contͥtum & humiliatũ in nr̃o

Expanded text:
ita conqueri solet: Tulerunt homines a me judiita conqueri solet: Tulerunt homines a me judicium. Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio : et ego mihi praesumam quod nec ipse Pater sibi assumit? Velim, nolim, ipsi me adstare necesse est: ipsi horum quae gesserim in corpore, reddere rationem, cui nec verbum praetervolat, nec subterfugit cogitatio. Sub tam aequo libratore meritorum, sub tam intimo secretorum inspectore, quis gloriabitur castum se habere cor? Sola profecto, quae non solet gloriari, non novit praesumere, contendere non consuevit, gratiam inventura est in oculis pietatis humilitas. Deus namque superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Non contendit judicio, nec praetendit justitiam qui vere humilis est, sed dicit: Non intres in judicium cum servo tuo, Domine . Recusat judiimpetrare posse, quam justitiam vindicare confidens. Novit naturam divinam naturalittas cor contritum et humiliatum in nostro
Abbreviated transcription (Latin):
git: Nam si possem dice̾ cum paulo. ql
quidẽ longe ẽ a me. nicħ mͥ consciꝰ sum
ñ tam̃ in ħ eẽ iustificatũ oportet me
głari. Non enim qui se ip̃m cõmendat
ille ꝓbatꝰ ẽ: s quem ds commendat
Si applauserit mͥ iꝰticiam humanꝰ di
ꝓ minimo habeo: qm̃ ille lucet tmñ u
facie homo enim uidet in facie ds
aũ intuet᷑ cor. ꝓpt̾ ħ ieremias ñ satis
popłarib sententiis. uelut quibdĩ
humani diei radiis mouebat᷑. s fidem̃
loquebat᷑ dõ. Diẽ hominis ñ concupi¬
ui: tu scis. Si m̃s mͥ arriserit dies:
neq meip̃m imꝗͣ. uidico. qͥa nec ipse
me satis intelligo. Solus mĩto consi¬
tutꝰ ẽ uidex uiuorum & mortuoꝵ
qͥ siunxit sĩgillatun corda uniu̾sor
& inelligit omnia oꝑa eorum. Solum attẽ¬
do udicẽ. quẽ & solum iustificatorẽ agnos¬
co. Pater dedit ei uidicium facere quia filius
homunis ẽ. Non usurpo mͥ. uł suꝑ me seruiˢ
silii potestatẽ: nec me annumero ilł de qͥb

Expanded text:
cum Paulo, quod quidem longe est a me, Nihil mihi conscius sum : non tamen in hoc esse justificatum oporteret me gloriari: Non enim qui se ipsum commendat, ille probatus est, sed quem Deus commendat. . Si applauserit mihi justitiam humanus dies, pro minimo habeo, quia ille lucet tantum in facie. Homo enim videt in facie, Deus autem intuetur cor. Propter hoc Jeremias non satis popularibus sententiis, velut quibusdam humani diei radiis, movebatur, sed fidenter loquebatur Deo: Diem hominis non concupivi tu scis. Si meus mihi arriserit dies, neque me ipsum, inquit, judico : quia nec ipse me satis intelligo. Solus merito constitutus est judex vivorum et mortuorum, qui finxit singillatim corda universorum, et intelligit omnia opera eorum. Solum attendo judicem, quem et solum justificatorem agnosco. Pater dedit ei judicium facere, quia filius hominis est . Non usurpo mihi vel super me servus Filii potestatem, nec me annumero illis, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sałm. & sospitatem. & pacem in xp̃o ib̾u.
Rex celi &e tr̃ȩ regnum uob̾ in t̾ra dona¬
uit: donaturꝰ & in celo. si id quod ace¬
pistis. iuste & sapienter amministrare
studueritis. hoc ẽ qđ uob̾ optamus. a
pio uob̾ oramus. ut & hic fideliter. & illic feli¬
citer regnetis. letmn uos quonam consilio eis¬
am nr̃is ꝓ uob̾ or̃onib quas si recolitis o¬
lim tã humilit̾ requisistis. mͦ tã acrit̾
repugnatis:. Qua enĩ iã fiducia manꝰ
p nob̃ leuare p̾sumimꝰ. ad sponsũ ȩcl̃iȩ.
quã ita & sine causa ut putamꝰ ausu in¬
consulto contristastis.. Grauẽ siqͥdẽ ad¬
ũsum uos apud eundẽ sponsũ & dñm su¬
um querimoniã deponit: dũi quẽ accepe¬
rat defensorem. sustinet oppugnatorẽ:
Attenditis iam eui ex hoc infensum uos
redditis: Non utiq ep̃o parisiensi. s
dño paradisi: & quidẽ terribili. & ei qͥ
anfert sp̃m pͥncipũ. Ipse quippe est qͥ

Expanded text:
sospitatem, et pacem in Christo Jesu. 1. Rex coeli et terrae regnum vobis in terra donavit, donaturus et in coelo, si id quod accepistis, juste et sapienter administrare studueritis. Hoc est quod vobis optamus, et pro vobis oramus; ut et hic fideliter, et illic feliciter regnetis. Caeterum vos quonam consilio eisdem nostris pro vobis orationibus quas, si recolitis, olim tam humiliter requisistis modo tam acriter repugnatis? Qua enim jam fiducia manus pro vobis levare praesumimus ad Sponsum Ecclesiae, quam ita, et sine causa ut putamus, ausu inconsulto contristatis? Gravem siquidem adversum vos apud eumdem Sponsum et Dominum suum querimoniam deponit, dum quem acceperat defensorem, sustinet oppugnatorem. Attenditis jam cui ex hoc infensum vos redditis? Non utique episcopo Parisiensi , sed Domino paradisi; et quidem terribili, et ei qui aufert spiritum principum . Ipse quip
Abbreviated transcription (Latin):
ascendite ad diem festum hunc ego aut̃ ñ
ascendam. Nec istorum malicie. nec illiuᷤ
imprudentiȩ se credendum putauit. Qe¬
rens deniq cui se credere debeat. cui cau¬
to sua cõmittat dispensanda myst̾i̾a. et
quasi difficile inueniens sub ãmiratione
int̾rogat. Quis putas ẽ fideł seruus et
prudens. quẽ constituit dñs suꝑ fami¬
liam suã: Qmobrẽ & petro curã ouium

Expanded text:
ascendite ad diem festum hunc, ego autem non ascendite ad diem festum hunc, ego autem non ascendam . Nec istorum malitiae, nec illius imprudentiae se credendum putavit. Quaerens denique cui se credere debeat, cui tuto sua committat dispensanda mysteria, et quasi difficile inveniens, sub admiratione interrogat: Quis putas est fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam? Quamobrem et Petro curam oviu
Abbreviated transcription (Latin):
ex incerto fame. s ore ueridico uenerabilis
meldensis ep̃i. Int̾rogat᷑ enim de ẽẽ iũo.
uultu alacri. & tanꝗͣ. bene fidens unde re¬
quirebatur. puto iuquit hominẽ ex ħ iam
consiliis se subacturũ carnotensis ep̃i. hoc
ab eo responsum tam letꝰ accepi: qͣm certus
fui consilia uiri fidelissima fore. In nullo
meliꝰ potãt nob̾ cordis ur̃i ꝓpositum com¬
mendare: in nullo spem dare certiorẽ ur̃i
ꝓfectꝰ in dño. Secure nͥ fallor p̾fatis am¬
bob uiris: & uos & ur̃a credetis. Talib
utendo consiliariis: bonam uob̃ seruabi¬
tis & famã & conscĩam. Sic di sac̾dotẽ. sic
tante ciuitatis decet ep̃m. puerilib ñ agi.
scłarib ue consiliis. Omnes iuixta dm̃ pre¬
ceptũ etiam immici diligantur: s ad cõ¬
silium soli eligantur. qͥ & prudentes ẽe
undeantur & beuiuoli. Propt̾ea dñs &
imprudens discipuli & fr̃m infidele con¬
silium refutabat. respondens imꝑuido. ñ
sapis que di sunt: & maluiolis. Uos autem¬

Expanded text:
e, sed ore veridico venerabilis Meldensis episcopi. Interrogatus enim de esse vestro, vultu alacri, et tanquam bene fidens unde requirebatur: Puto inquit, hominem ex hoc jam consiliis se subacturum Carnotensis episcopi. Hoc ab eo responsum tam laetus accepi, quam certus fui consilia viri fidelissima fore. In nullo melius poterat nobis cordis vestri propositum commendare, in nullo spem dare certiorem vestri profectus in Domino. Secure, ni fallor, praefatis ambobus viris et vos, et vestra credetis. Talibus utendo 462 consiliariis, bonam vobis servabitis et famam, et conscientiam. Sic Dei sacerdotem, sic tantae civitatis decet episcopum, puerilibus non agi saecularibusve consiliis. Omnes, juxta Domini praeceptum, etiam inimici, diligantur ; sed ad consilium soli eligantur, qui et prudentes esse videantur, et benevoli. Propterea Dominus, et imprudens discipuli, et fratrum infidele consilium refutabat, respondens improvido, Non sapis quae Dei sunt ; et malevolis, Vos
Abbreviated transcription (Latin):
dño .h. apłice sedis cancellario. B. de
clareualle que retro sunt obliuisci. & al
ea que ante sunt apłi sequi. Non later
amicos nr̃os. qđ me familiari affectua
ligitis. & tante mͥ felicitatis fructum uiu¬
dent. si solus hr̃e uoluero. Monachi diuom¬
enses obantiꝙ̃. illiꝰ eccłe religionem mͥ cars¬
simi funt. Sentiant si placet quodñ sit
amor ociosus siue ur̃ ad nos. siue nr̃ ad
illos. salua tñ in omnib ĩticia. contraq̃
ne amicum quidem respicere fas ẽ rał¬

Expanded text:
O apostolicae Sedis cancellario, BERNARDUS de Clara-Valle, quae retro sunt oblivisci, et ad ea quae ante sunt, Apostolum sequi. Non latet amicos nostros quod me familiari affectu diligitis, et tantae mihi felicitatis fructum invident, si solus habere voluero. Monachi Divionenses ob antiquam illius Ecclesiae religionem mihi charissimi sunt. Sentiant, si placet, quod non sit amor otiosus, sive vester ad nos, sive noster ad illos, salva tamen in omnibus justitia, contra quam ne amicum quidem respicere fas e
Abbreviated transcription (Latin):
pec̃m. si tñ ñ condelector. si tñ ñ exhibeo
membra arma iniquitati. Ero hac orabit
a te o misericors qut ius etiam sc̃s in tẽꝑe
oportuno: supplex nimirum quod malũ
sentiat & nichylominꝰ sc̃s dum ñ consen¬
scđ̃m int̾ĩorem hominẽ de malo qͦd ita
inẽẽ corpi sentit ut nͥ parit̃ cum corpi¬

Expanded text:
peccatum: si tamen non delector, si tamen non exhibeo peccatum: si tamen non delector, si tamen non exhibeo membra mea, arma iniquitati. Pro hac orabit ad te, o misericors, quivis etiam sanctus in tempore opportuno: supplex nimirum, quod malum sentiat; et nihilominus sanctus, dum non consensecundum interiorem hominem, de malo, quod ita inesse corpori 471 sentit, ut nisi pariter cum corp
Abbreviated transcription (Latin):
sunt q̃dam in te ds conuucia ut puta ira¬
condie motꝰ in mansuetudinẽ inuidie in
caritatẽ. in frugalitatẽ lixurie. turpitu¬
dinis in castitatẽ. & innumera his simi¬
lia. que de cenoso lacu prurientis pect̾oris
mei etiã nunc incessant᷑ ebulliunt. inun¬
dantes & impingentes in serenitatẽ pre¬
fulgentis uult᷑ tui: quid magnũ feciso¬
los cohib̾e artꝰ actꝰ corrigere: Si ha̾atq
huiꝰ modi quas foris licet uacans intus
actitare ñ cesso. inquitates obseruaiũs.
o dñe quis sustinebit: An forte iamñ
ago illa s patior: aguntur quidẽ in
me s a me ñ aguntur si ñ consentio. Sa¬
ne si mei ñ fuerint dũata. tunc ĩma¬
culat᷑ eco. & immacłatꝰ corameo. ñ solũ
s caruero. s & si obseruauero me ab ii¬
quitate mea. Mea dix̾im: ñ qi facio. ħ
quia sustineo. Corpꝰ gesto mortis carnẽꝙ
regnet in meo mortali corꝑe. Si corpus
cͥiim ũ reputatur: nec qͦd habitat in eo

Expanded text:
sunt quaedam in te, Deus, convicia, utputa irasunt quaedam in te, Deus, convicia, utputa iracundiae motus in mansuetudinem, invidiae in charitatem, in frugalitatem luxuriae, turpitudinis in castitatem, et innumera his similia, quae de coenoso lacu prurientis pectoris mei etiam nunc incessanter ebulliunt, inundantes et impingentes in serenitatem praefulgentis vultus tui: quid magnum feci solos cohibere artus, actus corrigere? Si has atque hujusmodi, quas, foris licet vacans, intus actitare non cesso, iniquitates observaveris, o Domine, quis sustinebit? An forte jam non ago illa, sed patior? Aguntur quidem in me, sed a me non aguntur, si non consentio. Sane si mei non fuerint dominata, tunc immaculatus ero, et immaculatus coram eo, non solum si caruero, sed et si observavero me ab iniquitate mea. Mea dixerim, non quia facio, sed quia sustineo. Corpus gesto mortis, carnemque peccatum in meo mortali corpore. Sic corpus crimini non reputatur, nec quod habitat in eo
Abbreviated transcription (Latin):
his p̾cipue duob sensib. idẽ uisui & auditui:
nemo fidem putat ẽẽ negandam. hoc nos
scire constanter astͣimꝰ: qͦd uidimꝰ & audi¬
uimꝰ. Merito itaq ñ erat opꝰ dño iħu ut
quis testimoniũ ꝑhib̾et de homine ipse
nimirum sciebat q̃ ẽẽnt in homine. Quid
cogitatis ait mala in cordib ur̃is: Res¬
pondebat ñ sermonib s cogitõnibus.
Audiebat non loquentes. udebat ñ apparen¬
tes. sontiemisco totꝰ tuam dñe iħu qͣntillo
possum intuitu consid̃ans maiestatẽ: p̃sertumn
cum recordor in qͣntis ipsiꝰ aliq̃n contemptor
extiterim. S & nunc cum iam a facie maie¬
statis fugi ad genua pietatis. quid ampliꝰ
facio: Uertor ne qͥ aliqñ contrariꝰ extiti ma¬
iestati: & nc̃ iugratꝰ pietati inueniar. Qa
enim si cessant manꝰ & ñ cesset pectus:
Quid si os iam silet & necdum cor quiescit:
Si singuli illiciti motꝰ animi mei singła

Expanded text:
His praecipue duobus sensibus, id est visui et auditui, His praecipue duobus sensibus, id est visui et auditui, nemo fidem putat esse negandam. Hoc nos scire constanter adstruimus, quod vidimus et audivimus. Merito itaque non erat opus Domino Jesu, ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse nimirum sciebat quae essent in homine. Quid cogitatis, ait, mala in cordibus vestris? Respondebat non sermonibus, sed cogitationibus. Audiebat non loquentes, videbat non apparentes. 23. Contremisco totus, tuam, Domine Jesu, quantillo possum intuitu considerans majestatem, praesertim cum recordor, in quantis ipsius aliquando contemptor exstiterim. Sed et nunc cum jam a facie majestatis fugi ad genua pietatis, quid amplius facio? Vereor ne qui aliquando contrarius exstiti majestati, et nunc ingratus pietati inveniar. Quid enim si cessant manus, et non cessat pectus? Quid si os jam silet, et necdum cor quiescit? Si singuli illiciti motus animi mei singula
Abbreviated transcription (Latin):
utiq scientiam ñ effugit. sententiã ñ subter¬
fugit. etiam qđ ꝓpͥam lateat conscĩam:
Audit ds̃ in corde cogitantis: qͦd ñ audit
uł ip̃e qui cogitat. aderat auris ꝓphete
absentis ori furtiue poscentis pecuniã.
&̃ ego qͣntumlibet in occulto ledere cogi¬
tans. aut ꝑximum nequit̃. aut turpiter
me ip̃m. ñ uerear aurẽ nusqͣm absentem:
Tremenda piorsꝰ auris & reuenda. cui non
cessat quies. ñ tacet silentiui. Deniq ait.
Auferte malum cogitõnum urãrum ab
meis ocłis. S quid ẽ. qđ dic̃ ab ocłis meiꝰ :
An & nr̃a ds ñ solum audit. s & indet
archana: Quales ocłi qui contemplant᷑
cogitõnes: Non sunt colorate ut uidean¬
tur: sic̃ nec sonant ut audiant᷑. Solent
sentiri a cogitante. ñ audiri ab auscultã¬
te ñ a contemplante uidi. Merito tam̃
dñs scit cogitõnes hominũ: qm̃ uane st̃.
Cur enim nesciret quas & audit & uidet:

Expanded text:
utique scientiam non effugit, sententiam non subterutique scientiam non effugit, sententiam non subterfugit, etiam quod propriam latet conscientiam. Audit Deus in corde cogitantis, quod non audit vel ipse qui cogitat. Aderat auris Prophetae absentis ori furtive poscentis pecuniam : et ego quantumlibet in occulto laedere cogitans aut proximum nequiter, aut turpiter me ipsum, non verear aurem nusquam absentem? Tremenda prorsus auris et reverenda, cui non cessat quies, non tacet silentium. Denique ait: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis. Sed quid est quod dicit, ab oculis meis? an et nostra Deus non solum audit, sed et videt arcana? Quales oculi, qui contemplantur cogitationes! Non sunt coloratae, ut videantur, sicut nec sonant ut audiantur. Solent sentiri a cogitante, non audiri ab auscultante, non a contemplante videri. Merito tamen Dominus scit cogitationes hominum quoniam vanae sunt. Cur enim nesciret, quas et audit, et videt?
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uideri dũ plurẽ hãt imitatexeꝰqͣm rep̾hensoreᷤ
cꝰ dux cecorum. S ht hic campꝰ ocłos. scõꝵs
ꝓculdubio angłorum quos semꝑ offendere
solet in disciplinata conu̾satio. Non dicet hy¬
si uidicantiũ scd̾m faciẽ u̾bo. uultu. habitu¬
ue simulatorio eludat opinioni s ñ eiꝰ qui
scrutatur ienes & corda fallit uel euadit
iudicium. Siqͥdem ds̃ ñ irridetur: Tumneat gͦ
& iste nemoris aurem. lingua licet maipiq
ditatis. tacentis & quiescentis cor loquitur.
cogitõ confitet᷑. Parͣuum ẽ cor hominiᷤᷤ & un¬
ꝑscrutabile. ita ut nemo sciat que sunt in
homine: nͥ sp̃c hominis qui in eo ẽ: s nec ip̃e
cit s nec ego me ip̃m iudico. Quare: Qm̃ ñ
possum ait ratam uł ip̃e de me ꝓferre sen¬
tintiam. Ecce enim nicħ mͥ consciꝰ sum: nõ
tam̃ in h iustificatꝰ sum. Non ex toto ẽdo
me uł ipsi conscientiȩ meȩ: quippe cum ne ip̃a
quidem queat me comp̃hendẽ totum. ñ audit¬

Expanded text:
ideri, dum plures habeat imitatores quam reprehensores, caecus dux caecorum. Sed habet hic campus oculos sanctorum procul dubio angelorum, quos semper offendere solet indisciplinata conversatio. Non dicet hytsi judicantium secundum faciem, verbo, vultu habituve simulatorio illudat opinioni; sed non ejus qui scrutatur renes et corda, fallit vel evadit judicium, siquidem Deus non irridetur. 22. Timeat ergo et iste nemoris aurem. Lingua licet manuque spinosae calliditatis tacentis et quiescentis cor loquitur, cogitatio confitetur. Pravum est cor hominis et imperscrutabile , ita ut nemo sciat, quae sunt in homine, nisi spiritus hominis qui in eo est; sed nec ipse cit: Sed nec ego me ipsum judico. Quare? Quoniam non possum, ait, ratam vel ipse de me proferre sententiam. Ego enim nihil mihi conscius sum, non tamen in hoc justificatus sum. Non ex toto credo me vel ipsi conscientiae meae, quippe cum ne ipsa quidem queat me comprehendere totum; nec pot
Abbreviated transcription (Latin):
ritate ego sum. fortis quippe ẽ ut mors
dilectio: & mortem in nob̾ ñ uitam occidit.
Uñ & audacter minatur. O mors ero mors
tua. leccatum extinguit qͦd anune uitam
expulerat: animamq restituit innocentiȩ.
Uerum si preualet morti caritas. ita ut illã
incong̾ssu ꝑimere possit cur dr fortis ut
mors &e ñ potiꝰ morte fortior: an forte quia a
ipsa ẽ mors & se ipsa fortior ẽc ñ pot̃: Bona
mors: ñ uite s mortis. Bona mors & nequa¬
quam abhorrenda: que uitam & si adimit.
non ꝑunit. ad imit quidem s ad tempus
restituendã in temꝑe. duraturã sine temꝑe
Deniq mortui estis inquit. & uita uĩa
abscondita ẽ cum xͦ in do. cum autẽ. xͦ appa¬

Expanded text:
ritate ego sum . Fortis quippe est ut mors ritate ego sum . Fortis quippe est ut mors dilectio , et mortem in nobis, non vitam occidit. Unde et audacter minatur: O mors, ero mors tua . Peccatum exstinguit, quod animae vitam expulerat; animamque restituit innocentiae. 11. Verum, si praevalet morti charitas, ita ut illam in congressu perimere possit, cur dicitur fortis ut mors, et non potius, morte fortior? An forte quia et ipsa est mors, et se ipsa fortior esse non potest? Bona mors, non vitae, sed mortis. Bona mors, et nequaquam abhorrenda, quae vitam etsi adimit, non perimit. Adimit quidem, sed ad tempus, restituendam in tempore, duraturam sine tempore. Denique mortui estis, inquit, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
uulpes. ñ tanꝙ̃ uolucies nidum. ñ loculoᷤ
quom̃ udas: ñ deniq sic̃ nec maria locũ
in diu̾sorio Iiitat᷑ ꝓfecto illum qͥñ habe¬
bat uͥ ieclinaret caput factꝰ in p̃sentiarũ
tanq̃. uas ꝑditum: qñq ꝓculdubio futu¬
rum uas in honorem & ñ in contumeliã.
Deniq ꝑdit animã suam in h inundo.
ut in uitam et̾nam custodiat eam. Hoc
respuerit. Nec enum pure ualet di uł ꝓxi¬
mi querere lucra: qui ꝓpͥa contempserit.
Is tantum puritatis int̾ioris gła non
fraudatur: qui dic̃e pot̾ cum dño. Si
ego quero głam meam: gła mea nicħ ẽ.
st cũ ꝓpħa. Obliuoni dat᷑ sum tanqͣm
mortuus a corde: idest a ꝓpͥa uoluntate. Bo¬
na obliuo: si teipsum nescias. ut ꝓximo
ꝓsis. Bñ autẽ mortiuis a corde: suamñt᷑
uiuere studeas s ei qui ꝓ te mortuus ẽ. Bñ
hanc que fit a corde: infert caritas de qͦ
loquitur sponsa in canticis. Tulneratẽ ca¬

Expanded text:
vulpes, non tanquam volucres nidum, non loculos vulpes, non tanquam volucres nidum, non loculos quomodo Judas; non denique, sicut nec Maria, locum in diversorio. Imitatur profecto illum qui non habebat ubi rectinaret caput; factus in praesentiarum tanquam vas perditum: quandoque procul dubio futurum vas in honorem, et non in contumeliam. Denique perdit animam suam in hoc mundo, ut in vitam aeternam custodiat eam. Hoc respuerit. Nec enim pure valet Dei vel proximi quaerere lucra, qui propria non contempserit. Is tantum puritatis interioris gloria non fraudatur, qui dicere potest cum Domino: Si ego quaero gloriam meam, gloria mea nihil est ; et cum propheta: Oblivioni datus sum, tanquam mortuus a corde , id est a propria voluntate. Bona oblivio, si te ipsum nescias, ut proximo prosis. Bene autem mortuus a corde, si jam non tibi vivere studeas, sed ei qui pro te mortuus est. Bene hanc, quae fit a corde, infert charitas, de qua loquitur sponsa in Canticis: Vulnerata cha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ tingit usq ad ꝑximum illa pietate q̃¬
et ei ipsi non sͥ prodẽẽ desid̾at. Offert dõ
bonus mediator p̾ces & uota ppłorum: re¬
portans illis benedictionẽ & gr̃am. Sup¬
plicat maiestati ꝓ excessib delinquentiũ:
uindicat in peccantes iniuriam d̃i. In¬
gratis imꝑꝑat beneficia di pietatis: cõ¬
tempnentib potentiȩ seueritatẽ insinuat.
Utrisq nichilomunꝰ tam̃ placaie studet
indignantis furorem: nunc quidem
hominũ obtendens infirmitatẽ. nc diuine
maguituduiẽ pietatis. Deniq siue excedat
fideł pontifex qui bona quelibet ꝑ ma¬
nus suas cranseuntia. seu diuina bene¬
ficia ad homines. siue hominũ uota ad
dm̃ columbino intuens oculo: nicħ sͥ
retentat ex omnib. Aec ppłi requirit
datum ẜ lucrum: ne d̃i głam usur pat sibi.
Aceptum talentum ñ ligat in sudario. s
paititur mnimulariis a quib & usuras
ircipit: non sͥ s dño. Non ht̃ foueam ut

Expanded text:
Pertingit usque ad proximum illa pietate, qPertingit usque ad proximum illa pietate, qua et ipsi, non sibi prodesse desiderat. Offert Deo bonus mediator preces et vota populorum: reportans illis a Deo benedictionem et gratiam. Supplicat majestati pro excessibus delinquentium, vindicat in peccantes injuriam Dei. Ingratis improperat beneficia pietatis, contemnentibus potentiae severitatem insinuat, utrisque tamen nihilominus placare studet indignantis furorem: nunc quidem hominum obtendens infirmitatem, nunc divinae magnitudinem pietatis. Denique sive excedat Fidelis pontifex, qui bona quaelibet per manus suas transeuntia, sive divina beneficia ad homines, sive hominum vota ad Deum, columbino intuens oculo, nihil sibi retentat ex omnibus. Nec populi requirit datum, sed lucrum, nec Dei gloriam usurpat sibi. Acceptum talentum non ligat in sudario, sed partitur nummulariis, a quibus et usuras recipit, non sibi, sed Domino. Non habet foveam ut
Abbreviated transcription (Latin):
Scientia: s ne illa qͥdem q̃ lingua loquit᷑
angłorum. Mr̃ium: Aec si tradidero corpuᷤ
meũ. ita ut ardeam. Aec absq illa quodli-¬
bet bonum suscipitur: nec cum illa quã¬
libet exiguum respuitur. Castitas sine ca¬
ritate: lampas ẽ sine oleo. S̾ ubtrahe oleum:
lampas ñ lucet. Tolle caritatem: castitas ñ
placet. S o quã pulera ẽ ut sapiens cla¬
mat. casta generatio cum caritate. Cum
illa inꝗ̃ caritate quã descͥbit apłs de
corde puio. & conscĩa bona. & fide ñ ficta.
Porro puritas cordis in duob consistit. in
querenda gła di. & utilitate ꝓximi: ut ĩ
omnib uidelicet actis uł dictis suis nicħ
suum querat ep̃s. s tantum aut di ho
hoc enim agens implebit ñ solum ponti¬
ficis officium. s et ethimologiã nominis:
pontem utiq seip̃m faciens inter dm̃ et
ꝑximum. ł tingit pons iste usq ad dm̃:
ea fiducia qua ñ suam s illiꝰ głam querit

Expanded text:
Scientia? Sed ne illa quidem quae lingua loquitur Scientia? Sed ne illa quidem quae lingua loquitur angelorum. Martyrium? Nec si tradidero, inquit, corpus meum ita ut ardeam . Nec absque illa quodlibet bonum suscipitur, nec cum illa quamlibet exiguum respuitur. Castitas sine charitate, lampas est sine oleo. Subtrahe oleum, lampas non lucet. Tolle charitatem, castitas non placet. Sed o quam pulchra est, ut Sapiens clamat, casta generatio cum charitate! Cum illa, inquam, charitate, quam describit Apostolus, de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . 10. Porro puritas cordis in duobus consistit: in quaerenda gloria Dei, et utilitate proximi; ut in omnibus videlicet actis vel dictis suis nihil suum quaerat episcopus, sed tantum aut Dei ho utrumque. Hoc enim agens implebit non solum pontificis officium, sed et etymologiam nominis, pontem utique se ipsum faciens inter Deum et proximum. Pertingit pons iste usque ad Deum ea fiducia, qua non suam, sed illius gloriam quaerit.