comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnitates pro affectu
celebrate Proxĩos urõs. sic̃
uosipõs diligite Qd̾ uob̾ ults
ab aliis fieri. hoc et uos aliis
nulli faciatis Caĩtatem añ
oĩa habete. qr caltas oꝑit
młtitudĩem pcc̃oꝵ Estote hos¬
qm̃ ip̃i tura est de uob̾ Infir¬
mos uisitate. carc̾atos requi¬
rite. ꝑegnos suscipite. esuriẽ¬
tes pascite Pludos uestite. are
ariolos et mages sꝑnite
Sit uob̾ eqͣlitas in pond̾e et
mẽsura. sit stata iusta Inistꝰ
modiꝰ. equusq sextariꝰ
flec plꝰ ꝙͣ dedistis repetatis.
nez usuras pro fena̾ta pecuiã
a quoꝙͣ exigatis Que si obẜ̃¬
uauei̾tis. securi in die iudicii.
añ tͥbunal et̾ni iudicis ueniẽ¬
tes dicentis Da dñe.qi de¬
Pos impleuimꝰ ꝙ iussisti.
redde nob̾ ꝙ ꝓmisisti ¶ Añ
omĩa aũt illud denũcio at
ꝯtestor. ut nullas paganoꝵ
sacͥlegas ꝯsuetudiẽs obẜuetꝭ
Non ariolos ñ diuinos ñ
sortilegos ñ p̃cantatores.
n ͨ pro ulla tã uł ĩfirmitate¬
ut eos ꝯsule̾ uelint iogare

Expanded text:
solemnitates pio affectu celebrate. Proximos vestros sicut vosmetipsos diligite: quod vobis vultis ab aliis fieri, hoc et vos aliis ri, nulli faciatis. Charitatem ante omnia habete; quia charitas operit multitudinem peccatorum . Estote hosam ipsi cura est de vobis. Infirmos visitate, carceratos requirite, peregrinos suscipite, esurientes pascite, nudos vestite, ariolos et magos spernite. Sit vobis aequalitas in pondere et in mensura, sit statera iusta, iustus modius aequusque sestarius, nec plus quam dedistis repetatis neque usuras pro fenerata pecunia a quoquam exigatis. Quod si observaveritis, securi in die iudicii ante tribunal aeterni iudicis venientes dicetis: 'Da, Domine, quia denos implevimus quod jussisti, tu redde quod promisisti. Ante omnia autem illud denuntio atque contestor, ut nullas paganorum sacrilegas consuetudines observetis, non caraios, non divinos, non sortilegos, non praecantatores; nec pro ulla causa aut infirmitate eos consulere vel interrogare
Abbreviated transcription (Latin):
gehẽne ignis Ecte audisti
pacienciã. fuge discordiã
Ampone frenũ lĩgue tue. ne
tͣhat ad gehẽnã aĩãm tuã
Quia scdm̃ scͥpturã. mors
et uita in maĩbꝰ lĩgue ꝯsistũt.
etͣliguosꝯ ñ diriget᷑ in t̾ram.

Expanded text:
gehennae ignis . Ecce audisti, patientiam, fuge discordiam, impone frenos linguae tuae, ne trahat ad gehennam animam tuam; quia, secundum Scripturam, Mors et vita in manibus linguae consistit . Et, Vir linguosus non dirige
Abbreviated transcription (Latin):
uos et li ͦ ꝙ apłs̾ dicit Quia
cũ tͥbulam᷑. a d nõ corripimꝰ
ut ñ cũ h ͦ mũdo dãpnemͥ
Necnõ et illud flagellat
aũt deꝰ oem̃ filiũ quẽ recipͭ
Et illud Quos amat dñs
arguit et castigat. Md̾ si
semel uł bis nequitias.
quas ĩmictit uilit̾ at fide¬
lit̾ pro dei tiõre sustulerit.
itax ip̃m postea a ur̃a ĩfe¬
stacõne deꝰ dignabit᷑ repel¬
noce̾ Ilta gͦ uos si ueri et ñ
falsi uͥani estis. om̃s dyabo.¬
licas cͥtũuencõnes fugite.
ac despicite. et tota mẽte
uos ad deũ tenete. ut q̃cũq¬
ẜit. paciẽt̾ et fortit̾ tolera᷑ti

Expanded text:
vos et hoc quod Apostolus dicit: Quia cum tribulamur, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur : necnon et illud: Flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et illud: Quos amat Dominus arguit et castigat . Quod si semel vel bis nequitias quas immittit, viriliter atque fideliter pro Dei timore sustuleritis, ita ipsum postea a vestra infestatione Deus dignabitur repelnocere. Ita ergo vos, si veri non falsi Christiani estis, omnes diabolicas circumventiones fugite ac despicite, et tota mente vos ad Deum tenete, ut quaecunqserit, patienter et fortiter toleret
Abbreviated transcription (Latin):
scitote qr moleste liot accep¬
uos a societate sua disced̾e.
et ob hi ͦ fortasse aliquas ne¬
ĩ firmitates G nolite pro
dos ꝑmittet hͦ deꝰ fiei̾. ut
ꝯgnoscat si ex toto corde.
in oĩbꝰ bñdicite. ut in uob̾¬
ĩplł ĩpleri possit ꝙ scͥptum
est Uts̃ .uir qͥ suffert tẽp¬

Expanded text:
scitote quia hoc moleste accepvos a societate sua discedere et ob hoc fortasse aliquas neis immittet; nolite pro dos permittet hoc Deus fieri, ut cognoscat si ex toto corde vin omnibus benedicite, ut in vobis impleri possit quod scriptum est: Beatus vir qui suffert ten
Abbreviated transcription (Latin):
emplis. et dotuit u̾bis dicẽs
Discite ame. qr mitis sum
et hũilis corde. et ĩuenietis
eciam respuatis. caritatẽ
ĩuitem hẽatis. et semꝑ de
fut᷑o scło ac de et̾na btĩtudĩe
cogitetis Ac plꝰ pro aĩa ꝙͣ
pro corꝑe laboretis Quiaca¬
ro ꝑuo temꝑe eit in hoc
mũdo. aĩa uo̾ si bñ agit sñ
fine regnabit in celo Atsi
tat nͥ de ista tm̃mõ uita.
aĩalibꝰ et bestiis simił est

Expanded text:
is, dicens: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde, et invenietis etiam respuatis, charitatem invicem habeatis, et semper de futuro saeculo et de aeterna beatitudine cogitetis, ac plus pro anima quam pro corpore laboretis, quia caro pauco tempore erit in hoc mundo, anima vero, si bene agit, sine fine regnabit in coelo; at si tat nisi de ista tantomodo vita, animalibus et bestiis similis es
Abbreviated transcription (Latin):
qͣle est. ꝙ si artores ille ubi
miẜi hoĩes uota reddũt
ceciderint. n ͨ ex eia ligna
ad focũ fibi deferũt Et ui¬
dete qnͣtã stulticiã est homm.
si arbori ĩsensibili et mor¬
tue honorẽ ĩpendũt. et dei
oĩpotẽtis p̃cepta ꝯtempnũt
n ͨ ullam oĩno c̾aturam
p̃ter deũ ullꝰ adorandã credat.
qr oĩa ip̃e solꝰ condidit atq
disposuit Aitũ quidẽ est celũ.
ĩgens t̾ra. ĩmẽsũ mare. pul¬
chra syd̾a. s ĩmencior et pus¬
chrior sit ncce est qͥ hec c̾auit
Gi enĩ lec q̃ uident᷑ tam ĩꝯ¬
p̃hensibilia st̃. idest uariit̾re.
feuctꝰ. pulchritudo floꝵ. diu̾¬
sitas pomoꝵ. gn̾a aĩaliũ. alia
suꝑ t̾rã. alia in aquis. alia ĩ
res. tonitruoꝵ fragores. tẽp¬
uacprii recursꝰ. q̃ oiã nulla¬

Expanded text:
le est, quod si arbores illae, ubi miseri homines vota reddunt, ceciderint, nec ex eis ligna ad focum sibi deferunt? Et videte, quanta stultitia est hominum, si arbori insensibili et mortuae honorem inpendunt et Dei omnipotentis praecepta contempnunt. nec ullam omnino creaturam aeter Deum ullus adorandam credat, quia omnia ipse solus condidit atque disposuit. Altum quidem est caelum, ingens terra, inmensum mare, pulchra sidera, sed inmensior et pulchrior sit necesse est qui haec creavit. Si enim haec quae videntur tam inconprehensibilia sunt, id est varii terrae fructus, pulchritudo florum, diversitas pomorum, genera animalium, alia super terram, alia in aquis, alia in res, tonitruorum fragores, tempvicarii recursus, quae omnia nulla
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut eent memores bñficioꝵ
tis diebꝰ uite sue Nã collt̃ĩs
undiq ad eccłiam turbis.
mlt̾a quidẽ et magna u̾uit᷑
in ẜmoẽ cõplexa. sed in edi¬
ficacõne spi̾talit̾ copiosa. cũ
ꝓphetica fiducia ex altans
uocem huiꝯcemodi ad eos
aĩs auscultare uelitis. q̃ uob̾
pro salute urã sugge̾re uolo
Ompr̃s enĩ scit doꝰ. ꝙ po
prõpta erga uos caĩtate.
ista uob̾ ꝓfero Oue si ñ fec̾o.
ꝓtuldubio reꝰ debiti tene¬
bor Uos gͦ ñ pro mea pͣui¬
tate. s pro ur̃ã q̃ dico salute.
libent̾ suscipite Ita dũtaxat.
ut q̃ aure ꝑcipitis. opere
ꝯpleatis Ut et ego de meo
obsequio. et de ur̃o ꝓfectu
merear uobiscũ gaudẽ̾ ĩ cele¬
sti regno Gi cui forte displi¬
ceo. ꝙ tam freꝙ̃ter uobis
p̃dicare concendo. ⁊ogo nõ
mͥ molestꝰ existat. s mags

Expanded text:
memores beneficiorum tis diebus vitae suae. Nam collectis undique ad ecclesiam turbis, multa quidem et magna breviter in sermone conplexa, sed in aedificatione spiritaliter copiosa, cum prophetica fiducia exaltans vocem, huiuscemodi ad eos animis auscultare iubeatis, quae vobis pro salute vestra suggerere volos enim scit Dominus quod prompta erga vos charitate ista vobis profero; quae si non fecero, procul dubio reus debiti tenebor: vos ergo non pro mea parvitate, sed pro vestra quae dico salute libenter suscipite, ita duntaxat ut quae aure percipitis opere compleatis, ut et ego de meo obsequio et de vestro profectu merear vobiscum gaudere in coelesti regno. Si cui forte displiceo quod tam frequenter vobis praedicare contendo, rogo non mihi molestus existat, sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pret̾ea qͦciens aliqͣ
rãt᷑ p̃cantatores. ñ diuĩ. ñ
arbores uł uiuios. dyabo¬
qͥ egrotat. in sola dei mĩa
bñdictũ fidelit̾ ab eccłia
petat. uñ corpꝰ suũ in noĩe

Expanded text:
Praeterea quoties aliqua rantur praecantatores, non divini, non arbores, vel bivios diaboqui aegrotat, in sola Dei miserbenedictum fideliter ab ecclesia petat, unde corpus suum in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Aueĩt gͦ eligiꝰ grãm
corã dõ et regibꝰ fran¬
corũ. et ferebat᷑ eiꝰ ab
oĩbꝰ testĩoniũ. in tm̃ ut
copiosã molẽ argenti
et auri ut gẽmaꝵ. absqz
ulla pensa a rege acciꝑẽt
Crescebatꝰ ei lionor cũ ma-¬
gno fauore de die in dieni.
et oĩ ex ꝑte probatꝰ. uerna¬
bat in aula deuotꝰ Mortuo
int̾ea clothario rege frãcoꝵ.
dagob̾tꝰ filiꝰ eiꝰ monarchi¬
am regni solꝰ obtinuit A
q ͦ eligiꝰ tãta familiaritate
citas ingens gignẽt odiũ
Si quidẽ odorãt eũ praui
quiqz. qm̃ magnoꝑe ode̾at
ip̃e suꝑbiã et diligẽbat ui̾¬
tatẽ E plane illũ boni õs¬

Expanded text:
ergo Eligius gratiam coram Deo, et coram regibus Francorum, et ferebatur ei ab omnibus testimonium in tantum, ut copiosam molem argenti et auri vel gemmarum absque ulla pensa a rege acciperet: crescebatque ei honor cum magno favore de die in diem, et omni ex parte probatus vernabat, in aula devotus. Mortuo interea Clotario rege Francorum, Dagobertus filius ejus monarchiam regni solus obtinuit, a quo Eligius tanta familiaritate citas ingens gigneret odium. Siquidem oderant eum pravi quique, quoniam magnopere oderat ipse superbiam, diligebat veritate
Abbreviated transcription (Latin):
lare pallio quo eãt oꝑtꝰ
Tanta quippe fraglãcia odo¬
ris suauissimi. totũ ulꝰ reple¬
ua̾t cubitulũ. ut eciã ip̃e uix
ibi sb̃siste̾ quiuisset Tunc
meõr sue peticioĩs. nimiũq
largitatẽ boĩtatis dei mira¬
tꝯ. alciꝰ ĩtremistẽs fidelem

Expanded text:
 pallio quo erat opertus. Tanta quippe flagrantia odoris suavissimi totum illud repleverat cubiculum, ut etiam ipse vix ibi subsistere quivisset. Tunc memor suae petitionis, nimiumque largitatem bonitatis Dei miratus, altius ingemescens, fidelem
Abbreviated transcription (Latin):
moniã deuocionẽ qͦͦ et studiã
aspiciẽs. ñ ꝯfestim ãmirãdo
obstupescẽt : Nã qͥt quit honoꝵ
a pͥncipio arripuit. usq ad
finẽ uite nulł negociis pas¬
sꝯ est ĩplicari. sed intetrrũ
et scm̃ ꝓpositũ ẜ̃uans. ĩ nullo
ceptã regulã cõmutauit

Expanded text:
iam, devotionem quoque et studium aspiciens, non confestim admirando obstupesceret? Nam quidquid bonorum in principio arripuit, usque ad finem vitae nullis negotiis passus est implicari; sed integrum et sanctum propositum servans, in nullo coeptam regulam commutavit
Abbreviated transcription (Latin):
in se Moc gͦ fuit nĩcium
uirtutũ eiꝰ. ymo oĩpotẽtis
dĩ. ꝑ quẽ om̃s oĩa possũt.
Qd̾ cũ uir sc̃s sodali suo an
quẽ sic̃ aĩa suã diligebat.
secreciꝰ enaer ass. uitissim
ab eo exegit. ne usq qͦ ip̃e in
corꝑe mane̾t eadẽ cuiqͣm ĩ¬
dicaret alt ille hec audiens.
cep ͭ ꝯtinuo aĩo compũgi.
cep q secreta archanoꝵ eiꝰ
uis q̃dã interni amoris ac¬
tendere Iainqz ex hoc spreti
seculi blãdimẽtis. cupiebat
ex studio eligiũ emulari ad
gerebãt᷑ Eratqz eis fami¬
liare ꝯst ꝯsorciũ. et tor unũ

Expanded text:
se. Hoc ergo fuit initium virtutum ejus, imo omnipotentis Dei, per quem omnes omnia possunt. Quod cum vir sanctus sodali suo Audquem sicut animam suam diligebat, secretius enarrasset, vicissim ab eo exegit ne usquequo ipse in corpore maneret, eadem cuiquam indicaret. At ille haec audiens coepit continuo animo compungi, coepitque secreta arcanorum ejus vis quaedam interni amoris accendere; jamque ex hoc spretis saeculi blandimentis cupiebat ex studio Eligium aemulari ad gerebantur; eratque eis familiare consortium et cor unum
Abbreviated transcription (Latin):
Irascentẽ qͦ pacĩa deliniebat.
et blandimẽto ẜmoĩs iracũ¬
diam furentis mitigabat. ac
sic alienã muẜ̃iã tanꝙͣ suam
lugebat Eatq ei in ingͥssũ
simplicitas. in motu puritas.
in gestu gͣuitas. ini ĩcessu ho¬
nestas. ini ieinio h alaritas

Expanded text:
Irascentem quoque patientia deliniebat, et blandimento iracundiam furentis temperabat, ac sic alienam miseriam tanquam suam lugebat; eratque ei in ingressu simplicitas, in motu puritas, in gestu gravitas, in incessu honestas, in jejunio hilaritas
Abbreviated transcription (Latin):
Qniq quodã tp̃e int̾¬
pellans pleno pectore
fide exigebat. ut si eẽt accep
Habebat ita in cubiculo ubi
assidue cubitare solitꝰ erat
młtoꝵ pignora scõꝵ ĩsupre¬
mis dependencia. sub quoꝵ
satro uelamĩe reclinato inci¬
licio tapite. orare ꝯsueu̾at
nocte Quo ninuirũ in loco
cũ ex more quadã nocte in
tisse repente quẽdã at di¬
xisse Ecce eligi exaudite stͣ
p̃ces tue. indiciaq olim q̃si¬
ta nũt tibi ꝯcessa Nox ille
excitatꝰ. odorẽ hausit qͣtissi¬
mũ Eensit eciã ex gerulo
reliquiaꝵ guttas suauissiãs
suꝑ suũ lenissime capͭ deflice

Expanded text:
nique quodam tempore interpellans pleno pectore fide exigebat, ut si esset accepHabebat itaque in cubiculo, ubi assidue cubitare solitus erat, multorum pignora sanctorum in supremis dependentia, sub quorum sacro velamine reclinato in cilicio capite orare consueverat nocte; quo nimirum in loco, cum ex more quadam nocte in tisse repente quemdam, atque dixisse: Ecce, Eligi, exauditae sunt preces tuae, indiciaque olim quaesita nunc tibi concessa. Mox ille excitatus odorem hausit gratissimum, sensit etiam ex gerulo reliquiarum guttas suavissimas super suum lenissime
Abbreviated transcription (Latin):
obsequiis ẜuoꝵ dei succũctꝰ.
in redẽptione captiuoꝵ solli¬
citꝰ. in egenoꝵ largicõne dif¬
fusꝰ In duris passionibꝰ
fortis. in boĩs oꝑibꝰ hylaris.
in temptacõe tutissimꝰ. in
hospitalitate latissimꝰ. inter
obprobria securꝰ. int̾ odia.

Expanded text:
obsequiis servorum Dei succinctus, in redemptione captivorum sollicitus, in egenorum largitione diffusus, in duris passionibus fortis, in bonis operibus hilaris, in tentatione tutissimus, in hospitalitate latissimus; inter opprobria securus, inter odia
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝑ cĩtates siue ꝑ uillas.
licenciã hẽret. de bargis.
et ex rotis et de laqueis.
gͦ ex comitibꝰ suis uespellio
siue in ꝓximas urles siue
in lõginquas. iugit̾ secum
sacculos portarẽt ut sicubi
cadauer ĩueĩssent. cõtinuo
ip̃m humo tegerent Wgit᷑
cum quodã tp̃ẽ in comitatu
regis austrie ꝑtes ꝑagra-¬
dent hoiẽm ip̃a die uita la¬
queo extorta depende Ald
quẽ ꝓtĩꝰ accedentes laq̃o
deponũt. ut scil iugͣ ritũ
sepult̾e tͣderent. G sicͣ uen̾a¬
palpare Pec mora cũ iam
sentiret adesse aĩaz. ꝯpositã
ualde a se uirtutẽ fti reffel¬
tege̾mꝰ. cũ aĩa eiꝰ in ip̃o sit
Mec dicens cũctis mirãtibꝰ.
iussit eũ uestimĩtis oꝑiri. et
paululũ reptfare Denĩ
recreato spũ uir ille sr̃rexit.
a t̾ra. ut pote nullã passꝰ
ĩiuriã Od̾ ftm̃ cũ in urbem
ꝑtrebuiss. mox currẽtes.

Expanded text:
sive per civitates sive per villas, licentiam haberet et de bargis, et ex rotis, et de laqueis ergo ex comitibus suis vespellionsive in proximas urbes, sive in longinquas, jugiter secum sarculos portarent, ut sicubi cadaver invenissent, continuo ipsum humo tegerent. Igitur cum quodam tempore in comitatu regis Austriae partes peragradent hominem ipsa die vita laqueo extorta dependere; ad quem protinus accedentes laqueo deponunt, ut scilicet juxta ritum sepulturae traderent: sed vir venerapalpare: nec mora, cum jam sentiret adesse animam, composite valde a se virtutem facti refeltegeremus, cum anima ejus in ipso sit! haec dicens, cunctis mirantibus jussit eum vestimentis operiri et paululum repausari: deinde recreato spiritu vir ille surrexit e terra, ut pote nullam passus injuriam. Quod factum cum in urbem percrebuisset, mox currentes
Abbreviated transcription (Latin):
uorẽ De incendio urbis
Ost aliqua tꝑis c̾ritła
cepit urbis ꝑisiaca
seuissimo tremari incendio
Aain cum tota pene ardẽt
cĩtas. usq̃quaq uis flãme
edacis ferebat glomerãtes
qͣqua in ꝑte fauillas Tũt
eligiꝰ mestꝰ cũ uide̾t iam supͣ
flante uento globos flãmaꝵ
cũ aoibꝰ et capbonibꝰ ferri.
gͣuit̾ ĩgemuit Iam enĩ ĩua-¬
lescente igne in promptu
ea̾t. ut eciã tegumẽtũ basi¬
lice fũderet᷑. ui uallentis ĩcẽ¬
dii alttollẽs gͦ. eligiꝰ uocem
cũ gemitu dixit O scẽ mar¬
cialis. curdoniui tue modo
ñ suct̾ris: Certe enĩ noui̾s.
ꝙ site hodie ñ curãte crema¬
tur. nũꝙͣ iam ab eligio re
impellente. eccli̾a. et totum
eiꝰ moͣst̾iũ remãsit incolu-¬

Expanded text:
 De incendio urbis ost aliqua temporis curricula coeperat urbs Parisiaca saevissimo cremari incendio; nam cum tota pene arderet civitas, usquequaque vis flammae edacis ferebat glomerantes quaqua in parte favillas; tunc Eligius moestus cum videret jam supra flante vento globos flammarum cum axibus et carbonibus ferri, graviter ingemuit; jam enim invalescente igne in promptu erat ut etiam tegumentum basilicae funderetur vi vallantis incendii. Attollens ergo Eligius vocem cum gemitu dixit: O sancte Martialis, cur domui tuae modo non succurris? certe enim noveris quod si te hodie non curante crematur, nunquam jam ab Eligio in impellente, et ecclesia, et totum ejus monasterium remansit incolu
Abbreviated transcription (Latin):
Lio rursꝰ tp̃e dñ apud
ꝑisiꝰ moraret᷑. quadã
die mane ꝯfugit ad eũ tre¬
mebũdꝰ. custos basilice scẽ
columte uirgĩs Prouolutꝰ¬
q pedibꝰ eiꝰ. nũtiauit aadẽ¬
notte se quiestẽte uastatã
oĩ ornatu fuisse basilicam
Od̾ eligiꝰ audies. t̾stis ad¬
modũ effcũs est Cito tñ ad
solita spoi p̃sidia rec᷑rens.
clemẽt᷑ refouit custodẽ ¶eiñ
ad scẽ colũte oratoriũ ꝑgẽs.
orõe p̃missa hec loquebat᷑
u̾ba Audi inquit scã colũba
q̃ e dico ilouit meꝰ redẽptor
nisi cito ornamẽta tab̾nacu
huiꝰ furata reduxei̾s. spinis
allatis faciã hanc ianuam
ita obserari. ut nũꝙͣ tibit
sequẽti die custos manesur
gens. ĩueĩt osa uela usq ad
concito cursu ꝙͣto pridie
truculencior. tanto nũt lecior
nũcia ͭ eligio Atz ille acce¬
dens. oĩaq sic̃ dudũ fuerãt
sius in locis cõposita cernes.

Expanded text:
lio rursus tempore dum apud risius commoraret, quadam die mane confugiit ad eum tremebundus custos basilicae sanctae Columbae virginis, provolutusque pedibus eius, nuntiavit eadem se quiescente nocte vastatam oquod Eligius audiens tristis admodum effectus, cito tamen ad solita spei praesidia recurrens, clementer refovit custodem, deinde ad sanctae Columbae oratorium pergens, oratione praemissa, haec loquebatur verba: Audi, inquit, sancta Columba, quae dico: novit meus Redemptor, nisi cito ornamenta tabernaculi hujus furata reduxeris, equidem spinis allatis faciam hanc januam ita obserari, ut nunquam tibisequenti die custos maturius surgens invenit omnia vela usque ad concito cursu quanto pridie truculentior, tanto nunc laetior nuntiavit Eligio; atque ille accedens, omniaque sicut dudum fuerant, suis in locis composita cernens,
Abbreviated transcription (Latin):
tauit manꝰ : Fores qͥppe eiꝰ.
iugit̾ a miẜis obesse. expedi¬
tũ ei bellũ pꝑarbant solacium
Hoc iugit᷑ comitatꝰ incede¬
bat excercitu. in hiis xp̃m
ꝯspitiens se amplecti gestie¬
bat. at hiis indumeta t̾bu¬
ens. xp̃i subĩopis ueste se
teg̾e mẽbra credebat Noc cer¬
te se reputabat ꝑde̾. qͥt quid
elemosiã ñ absumẽt Id se tu¬
tisisime congaudebat reconde.
ꝙ egenciũ sibimet dura ncͣ¬
tas auferret Walde quippe
deuotꝰ in eoꝵ usibꝰ sb̾stãcie
exagg̾abat pondꝰ. ut quo
Pauꝑior sclo eẽt: locuplecior
dõ fieret Et ob hoc cũ dño
suo pecuniã diuidens. sb̾stã¬
ciã suã gaudebat sociare cũ
up̃o. faciẽs eũ sibi possessionũ
t̾rest̾um ꝑticipẽ. ut et xp̃s
face̾t illũ sibi sibi regnoꝵ ce¬

Expanded text:
fores quippe ejus jugiter a miseris obsessae, expeditum ei ad bellum praeparabant solatium: hoc jugiter comitatus incedebat exercitu, in his Christum conspiciens se amplecti gestiebat, atque his indumenta tribuens, Christi sub inopis veste se tegere membra credebat: hoc certe se reputabat perdere quidquid in eleemosyna non assumeret, id se tutissime congaudebat recondere, quod egentium sibimet dura necessitas auferret: valde quippe devotus in eorum usibus substantiae exaggerabat pondus, ut quo pauperior saeculo r; et ob hoc cum Domino suo pecuniam dividens, substantiam suam gaudebat sociare cum Christo, faciens eum sibi possessionum terrestrium participem ut et Christus faceret illum sibi regno
Abbreviated transcription (Latin):
rũptñ date elemosinã. et
ecce oĩa mũda sũt uob̾ Nam
sic̃ de utõ iob dicit᷑. ianue eiꝰ.
om̃i adueĩenti patebãt. ut
et ip̃e tũ iob posset uote lib̾a
ꝓclamare Ostiũ meũ uiatoi̾
patuit. erã pes claudorũ.
ac uiduaꝵ. ꝯsolator Quẽ eñĩ¬

Expanded text:
n date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis . Nam sicut de beato Job dicitur, janua ejus omni venienti patebat; sic et ipse cum Job posset voce libera proclamare: Ostium meum viatori patuit . Erat pes claudorum ac viduarum consolator, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur cũcto oꝑe moͣst̾n ꝑ
sci apłi pauli. ad ãcillaꝵ dei
corꝑa sepelienda Cuiꝰ tectasb¬
limia. operuit plũbo cũ elegã¬
cia In qua basilica. bt̃s q quĩ¬

Expanded text:
gitur cuncto opere monasterii sancti Pauli apostoli ad ancillarum Dei corpora sepelienda, cujus tecta sublimia operuit plumbo cum elegantia; qua in basilica beatus quoque Quin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfessois Oua urbane stabili¬
ta. plũbo eiꝰ cooꝑuit tecta Ubi
moꝵ ac dulci modulamie
anch̾aꝵ chorꝰ deferret psal¬
lenciũ. miracłin dñs declaraͭ
mẽorie dignũ Ob hͦ em̃ eli¬
giꝰ eandẽ uiã arripi fecãt
carcĩs tetri. ubi tenebãt᷑ septẽ
Cũ gͦ eligiꝰ ueluti quõdam
dauid añ archã exultans
ut ꝯͣ ergastulũ ẽẽ ceperũt.
⁊ ẽpente gestator pignoꝵ qͣui
pondo dep̃ssꝰ. solo restitit fixꝰ
Quẽ cũ singli cõpellen̾t. qͥs¬
sum ꝙͣtotiꝰ moue̾. id se posse
nullatenꝰ. uoce publita est
ꝯfessꝰ Dũq ita stantes sĩgli
obstupescerẽt euentũ rei. cepͭ
uic̃tis in carc̾e qiͣ leuis toni¬
truus audiri Et statĩ uis q̃¬
dam cũ magno ĩp̃etu adue¬
niẽs. totũ ualide nĩmis con¬
cussit carc̾em ab imis Con¬
festim seris oĩbꝰ effractis
nexibꝰq dissĩpatis. ostia obse¬
rata. patuerũt inclusis Illi¬
co gͦ uestigia dep̃ssa ferentes
pignera leuigarũt. et rei

Expanded text:
ique urbane stabilita, plumbo ejus cooperuit tecta, ubimorum ac dulci modulamine antiphonarum, chorus deferret psallentium, miraculum Dominus declaravit memoria dignum; ob hoc enim et Eligius eamdem viam arripi fecerat ccarceris tetri, ubi tenebantur septemCum ergo Eligius, veluti quondam David ante archam exultans ut ergastulo contra esse coeperunt, repente gestator pignorum gravi pondere depressus solo restitit fixus; quem cum singuli conpellerent gressum quantotius movere, id se posse nullatenus voce publica est confessus. Dumque ita stantes singuli obstupescerent eventum rei, coepit vinctis in carcere quasi levis tonitruus audiri, et statim vis quaedam cum magno impetu adveniens totum valide nimis concussit carcerem ab imis. Confestim seris omnibus effractis nexibusque dissipatis, ostia obserata patuerunt inclusis. Ilico ergo vestigia depressa ferentes pignora levigarunt et rei
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ꝙ ea bñ he̾ditas recondit᷑.
fuerũt aliud qmͣ magistia
dona. doct̾nã mellifluã et
salitam. et de et̾na sꝑ btĩtu¬
diẽ sollicitã Ouiq sic religio

Expanded text:
esse, quod ea bene haereditas reconditur,fuerunt aliud, quam magisteria dona doctrinamque mellifluam, et salitam, de aeterna semper beatitudine sollicit
Abbreviated transcription (Latin):
excõĩtato. et mortuo 4ͫ uii.
De grã ꝓphecie eidẽ ini colla¬
ta. et de morte hertheuoldi¬
Q ͫ nonũ idde morte flauidi ab
sione ep̃atꝰ simplicii Cͫ xi
De uisione disꝑsioĩs cenobii . xni

Expanded text:
excommunicato et mortuo. 27. De gratia prophetiae eidem conlata et de morte Herchenoaldi. 28. De morte Flavadi ab sione episcopatus Simplicii. 30. De visione dispersionis coenobii.
Abbreviated transcription (Latin):
latũ Prẽm se et nitͥtium
perde̾ om̃s clamabãt. et int̾
qͣcientes singultꝰ. uix lies
u̾ba ꝓmebãt Cui pastor bõẽ
ẜuãdã cõmittis plebẽ. uel
cuiꝰ caulis g̾gis tradis cu-¬
rã postoi̾s; O eligii. dulcedo
tu pauꝑni. fortitudo debi¬
trã. uł qͥs nr̃ ei̾t protector.
sic̃ tu bone postor ͤ G̾s tecũ
ꝑit̾ ĩterire nob̾ tͥbuat ho¬
die. Essetq mors dulcior.¬

Expanded text:
latum; patrem se et nutricium latum; patrem se et nutricium perdere omnes damabant et inter quatientes singultus vix haec verba promebant: 'Cui, pastor bone, servandam committis plebem, vel cui caulis gregis tradis curam pastoris? O Eligi, dulcedo tu pauperum, fortitudo debigam, vel quis nostri erit protector sicut tu, bone pastor? Quis tecum pariter interire nobis tribuat liodie, essetque mors dulcior
Abbreviated transcription (Latin):
ob sequio funei̾s cũ luctu
Pam et regĩa deuota. cũ
eẽt hyemis temꝑo palꝰ
immẽsa nullatenꝰ suade¬
ri potuit. ut uehiculo ute¬
retur equi. si pedestri et
gͣui labore sequẽs feretꝵ
ꝑ paludem. lamẽta cõtinua
cũ om̃i lociabat fumilia
confluxerãt. ꝑ plateas õs
ꝑstrepebant Chori siqͥdẽ
psallenciũ lat̾mosas redde¬
bant uoces ¶ antꝰ et agiĩa
flentiũ. lugubres reboabãt
in aere fletꝰ Mmẽz ppłs urtẽ
quaciebat gemitibꝰ. celsũq
culmẽ olimpi ĩplebat᷑ clan¬
goribꝰ Alccentꝰ antiphonaꝵ
concrepabat ĩ choro. et luctꝰ
nouiomatẽsiũ resonabat
in celo ffunereos cantꝰ onis
redidebant tramites. ululatꝰ
dirꝰ cũctas qpleuerat edes
Qiuilãs pplositas om̃s se
fude̾at ꝑ orbitas. flebilibꝰq
uagas ĩplebãt bocibꝰ auras
eminebat pastor extĩctꝰ. tali
ꝯstipatũ caterua ferebatur
corpꝰ ad tũbã ¶uic p̃t̾ea tho¬
ri p̃cedebãt canẽtiũ illinc ag¬
mĩa plebiũ. cõtinuabãt eiu¬

Expanded text:
s cum luctu; nam et regina devota, cum esset hiemis tempore palus immensa, nullatenus suaderi potuit, ut vehiculo uteretur equi, sed pedestri et gravi labore sequens feretrum per paludem lamenta continua cum omni sociabat familia.confluxerant, plateas omnes perstrepebant! Chori siquidem psallentum lacrimosas reddebant voces, cantus et agmina flentium lugubres reboabant in aere fletus; omnem populus urbem quatiebat gemitibus celsumque culmen Olimpi implebatur plangoribus; accentus antiphonarum concrepabat in choro et luctus Noviomagensium resonabat in caelo; funereos cantus omnes reddebant tramites, ululatus dirus cunctas compleverat aedes; heiulans populositas omnes se fuderat per orbitas, Flebilibusque vagas implebant vocibus auras. eminebat pastor extinctus; tali constipatus caterva ferebatur corpus ad tumbam. Hinc praeterea chori praecedebant canentium, illinc agmina plebium continuabant heiu
Abbreviated transcription (Latin):
doloris ĩpulsu tenebat᷑ ar¬
cebat᷑ ⁊etͣhebat᷑ feretꝵ a
ppłõ retro sũ. ut uł uno mo¬
mẽto adhuc suꝑeẽt corpꝰ ĩ
propatulo. qͦ ut sic utcũq
suo satisfacerẽt desidio : Si¬
quidẽ studiose tardabant
oñs moras ĩnectẽtes. ne
clande̾t᷑ sepultͬa. qr nimiꝵ
ñ poterãt eiꝰ ferre abscẽtiã
Post tandẽ gͦ uix ppłis p̃¬
reptꝰ at utita dixerimi for¬
tit̾ a forcioribꝰ ⁊ aptꝰ. atq
ali ep̃is qui aderant sepulchro
est mãcipatꝰ Ubi satis festĩe

Expanded text:
u tenebatur? Arcebatur, retrahebatur feretrum a populo retrorsum, ut vel uno momento adhuc superesset corpus in propatulo, quo vel sic utcunque suo satisfacerent desiderio: siquidem studiose tardabant omnes, moras innectentes ne clauderetur sepultura, quia nimirum non poterant ejus ferre absentiam. Post tandem ergo vix populis praereptus atque, ut ita dixerim, fortia a fortioribus raptus, ab episcopis qui aderant sepulchro est mancipatus. Ubi satis festine
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑe et uo̾ ac ph̾ofico magi¬
sterio p̃sagauit. ad subu̾tẽdos
errores. et destruẽdos nodos
silogismorũ gentiliũ. at
euacuãdũ cultũ ydolorum.
seu cõmẽdandã prĩe celestis
btĩtudiẽ. et et̾ne uite ĩmor-¬
talitatẽ. quoꝵ maĩfica excel¬
lencia. exiguitatẽ nr̃i sensq
uidetur exced̾e Gr̃eci nempe¬
illũ tres libros mirifice scͥpsis¬
se ferũt. unũ qui dicit᷑ ãthie¬
reseos. hoc est contͣ hereses.

Expanded text:
opere et vero ac philosophico magisterio praesagivit, ad subvertendos errores et destruendos nodos syllogismorum gentilium, atque evacuandum cultum idolorum, seu commendandam patriae coelestis eatitudinem, et aeternae vitae immortalitatem: quorum magnifica excellentia exiguitatem nostri sensus videtur excedere. Peum tres libros mirificos scripsisse referunt. Unum qui dicitur Antihaereseos, hoc est, contra omnes haereses
Abbreviated transcription (Latin):
et lõge positas ꝑtnͣsiẽs cĩtates.
pditando et ad fidẽ ppłos cõu̾¬
tendo. fidelesq ni u̾bo cõfirmã¬
do. atq oppressos uariis lango¬
ribꝰ sanãdo. usq troadẽ secessit

Expanded text:
et longe positas pertransiens civitates praedicando, et ad fidem populos convertendo, fidelesque in verbo confirmando, atque oppressos variis langoribus sanando, usque Troadem secessit
Abbreviated transcription (Latin):
tos. et pios iã cũ dõ ĩde uidea¬
mꝰ effectos. qm̃ u̾i̾tatis cũ
piditate diuĩa bonoꝵ om̃i
pacẽ diligũt et scĩficatiõem.
et de pñti inchoant uitã futu¬
rã. ãtelice decent̾q ĩ medio
afft̃toe. et diuĩa noĩatiõe. at
beniqͥtate seucet̾is boĩs Qua¬
pp̃ ñ nos hoc cõturbet. quasi
suspicantes ñ pati Sed et cor¬
ꝑis passiones tm̃modo iudi¬
tare. ñ ãt eas tecredo senti¬
re dde hiis uo̾ qui ũque agũt.
ini nos. et det̾minãt nos ñ
recte. euãgelii solẽ cõueiẽns¬

Expanded text:
illis, et pios jam cum Deo inde videamus effectos. Quoniam veritatis cum piditate, divina bonorum omnium pacem diligunt et sanctificationem, et de praesenti inchoant vitam futuram, angelice decenterque in medio affectione, et divina nominatione, atque benignitate, seu caeteris bonis. Quapropter non vos hoc conturbet, quasi suspicantes non pati, sed et corporis passiones tantummodo judicare, non autem eas te credo sentire. De his vero qui inique agunt in vos, et determinant vos non recte, Evangelii solem convenie
Abbreviated transcription (Latin):
agũt in bonũ cõu̾t̾e. nobis
uos opto adiũgere. et liũs
ꝑticipes ẽẽ plos at nulla ad¬
u̾sitas priuabit a iolãne
splendidissimo radio sũt qͥdẽ
ĩterpellãs mẽoriã. et renoua¬
tionẽ tue ue̾ theologrie. pau¬
lo pꝰ et si audacter dico. uos
ip̃os mͥ coadunari Idoneꝰ
at oĩno sũ tibi ꝓnũciare tibi.
et discens ex dõ d et dicẽs. qr
ex pathimo carc̾e dimitteris.
et ĩasiaticã t̾rã reu̾teris. ibiq
ages benigni dei imitatõnes.
et hiis qͥ pꝰ te futuri sũt eas.

Expanded text:
 nobis vos opto adjungere, et luminis participes esse. Nos autem nulla adversitas privabit a Joannis splendidissimo radio. Nunc quidem interpello memoriam, et renovationem tuae verae Theologiae, paulo post, etsi audacter, dico vos ipsos mihi coadunari. Idoneus autem omnino sum praenuntiare tibi, et discens ex Deo, et dicens: quia et Pathmo carcere dimitteris, et in Asiaticam terram reverteris, ibique ages benigni Dei imitationes, et his qui post te futuri sunt eos
Abbreviated transcription (Latin):
bt̃s. ne pꝰ dissessũ ingr̃i. lupi
rapaces. et gregi ñ ꝑcentes.
dñicas oues ĩuaderẽt. quod
ĩstitutor suus plãtauit. ht¬
habũdanti sollicitudiẽ riga¬

Expanded text:
tus, ne post discessum magistri, lupi rapaces et gregi non parcentes, Dominicas oves invaderent, quod institutor suus plantavit, abundanti sollicitudine riga
Abbreviated transcription (Latin):
grani hiemaret mẽse ianua¬
rio febre ualida correptꝰ. lecto
decubuit Qui statĩ ut in fe¬
bribꝰ solebat. cibi abstinẽtiã
sibi mndixit. arbitratꝰ hac cõ¬
tinẽcia morbũ posse depelli.
uł certe mitigari Eed acce¬
dente ad febrẽ. dolore lateis
illoq ad huc ĩediam ⁊et̾inẽte
neq corpꝰ alit̾ ꝙͣ rarissimo
potu sustentante. septĩo pꝰ ꝙͣ
decubuit die satra cõione
februarii hoͣ diei t̾tia Gepul¬

Expanded text:
tibi hyemaret, mense Ianuario, febre valida correptus, decubuit. Qui statim, ut in febribus solebat, cibi sibi abstinentiam indixit, arbitratus hac continentia morbum posse depelli vel certe mitigari; sed accedente ad febrem laterisilloque adhuc inediam retinente neque corpus aliter quam rarissimo potu sustentante, septimo, postquam decubuit, die, sacra communione . Kal. Februarii, hora diei tertia
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾ẜq eccłis ac moͣst̾iis dist̾¬
buit. ut nullꝰ ea orator ꝙͣͣ¬
ad plenũ narrare sufficiat
Redemptos enĩ captiõs ꝓtĩꝰ
corã rege statuẽs. iactatis añ
eũ denariis. cartas eis liber¬
tatis tͥbuebat Deinde tͥnã
ipĩs optionis ꝓponebat elcĩo¬
nem Ad est ut si qui uelint
iam liberi ad ꝓpͥam remeare
prĩam. ip̃e eis in qnͣtũ sup¬
petebat p̃beret subsidĩ Si
qui aũt cũ ip̃o uelint ꝑma-¬
ne. libens ualde accomoda¬
bat assensũ Ita dũ taxat.¬
ciꝰ ut frẽs tũ eodẽ degerẽt

Expanded text:
steriis distribuit, ut nullus ea orator ad plenum narrare sufficiat: redemptos enim captivos protinus coram rege statuens, jactatis ante eum denariis chartas eis libertatis tribuebat; deinde trinam ipsis optionis proponebat electionem, id est, ut si qui velint jam liberi ad propriam remeare patriam, ipse eis, in quantum suppetebat, praeberet subsidium; si qui autem cum ipso velint permanere, libens valde accommodabat assensum, ita duntaxattius ut fratres cum eodem degerent;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑciꝑet mãdatũ Sic gͥ dup¬
lũ gerẽs offici ͫ manꝰ usibꝰ
hoĩm. mẽtẽ usui mãcipabat
diuĩo Flagrabat eiꝰ uscr
ubiq fama. in tãtũ ut si
qui ex romana uł ytalica.

Expanded text:
et mandatum. Sic igitur duplum gerens officium, manus usibus hominum, mentem usui mancipabat divino. Flagrabat eius ubique fama in tantum, ut si qui ex Romana vel Italica
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad cingulũ et ãphitalũ
n ͨ nõ et uictũ nctͣariũ. sed et
usq ad calciamẽta se expolia¬
bat. tm̃ mõ ut taptiuis sb̾¬
ueĩret Id eciã et in ꝑegͥnos
up̃i. sepissiẽ faciebat O qͦ ciẽs
debitor ẽẽ uoluit. ut debitoĩ¬
bꝰ subueĩret Quociens bra¬
chiale aureũ. pugnã qͦs au¬
ro gẽmisq comptã sibi sb̾ri¬
puit. tm̃ ut miẜ̃is suct̾reret

Expanded text:
usque ad cingulum et amphibalum necnon et victum necessarium, sed et usque ad calciamenta cuncta se expoliabat, tantummodo ut captivis subveniret. Id etiam et in peregrinos Christi saepissime faciebat. O quotiens debitor esse voluit, ut debitoribus subveniret? Quotiens brachilem aureum, pungam quoque auro gemmisque comptam sibi subripuit, tantum ut miseris succurreret
Abbreviated transcription (Latin):
Oillebat ita magis ac
magis ni uigiliis in
cabat in usũ regio utensi¬
lia ꝙͣpli̾ma. ex auro et trẽ¬
mis Gedebat fabricãs ĩde¬
culꝰ eiꝰ ex gne saxonico

Expanded text:
ollebat itaque magis ac magis in vigiliis, in cabat in usum regis utensilia quamplurima ex auro et gemmis: sedebat fabricans indeculus ejus, ex genere Saxonico,
Abbreviated transcription (Latin):
Lio q temꝑe. cum iter
quoddã in ꝓximo car¬
peret. habuit obiuã pauꝑin
turbã. sua iam opinione
collectã Muibꝰ elemosina
sit̃ solebat data. uoluit i¬
suꝑ siti fatigatis laborem
rere a mĩstris. si quis habe̾̃t
mĩstͣret illico imꝑauit G
qͥd eãt tam exigua mẽsura.
ab eligio. uasculũ msc̾e̾ iussꝰ
est plenũ Cui cũ puer exigui¬
tatem flasconis obtendẽt statĩ
ille signũ crucis opponẽs̃. eia
ĩquit miste craterã plenã. qm̃
laria et magͣ dnĩ est clemẽ ͥ
Gic gͦ fcm̃ est. ut ex eadem ꝙͣti¬
tate uniu̾si largissimos hau¬
serĩt meros. et exiguitas nõ
defec̾it potꝰ ¶ta ut n illo uase.
ꝙ uir scũs signaua̾t. liquor
uini ñ quidẽ auge̾t᷑. s pociꝰ¬

Expanded text:
 tempore cum iter quoddam in proximo carperet, habuit obviam pauperum turbam sua jam opinione collectam, quibus eleemosyna sicut solebat data, voluit insuper siti fatigatis laborem aerere in ministris quis haberet misceret illico imperavit: sed quid erat tam exigua mensura, ab Eligio vasculum miscere jussus est plenum, cui cum puer exiguitatem flasconis obtenderet, statim ille signum crucis opponens: Eia, inquit, eia, misce crateram plenam: quoniam larga et magna Domini est clementia. Sic ergo factum est, ut ex eadem quantitate et universi largissimum hauserint merum, et exiguitas non defecerit potus, ita ut in illo vase quod vir sanctus signaverat, liquor vini non quidem augeretur, sed poti
Abbreviated transcription (Latin):
tim iam eoꝵ pͥͣuitas penet᷑¬
bat Ea̾t aũt eo tp̃e rome
p̃sul btĩssimꝰ papa martinꝰ
Oui sollicite ac uirilit̾ pro
hac causa ĩuigilãs et pu
gnãs. młt̾a probra et adu̾¬
sa ab he̾ticis sustĩebat Uñ
torem et plures ternẽt eoꝵ
assercõibꝰ. intento aĩo obse¬
cũdare. ꝯgͥgauit ꝯsiliũ sa¬
certotũ causa ꝯpestendi-
ỹmo delendi huiꝰ dogiatl
orthodoxis qͥsencientibꝰ.
edidit ꝯtͣ h̾e̾ticos fidem
magnifice ualde Quã eciã¬

Expanded text:
pravitas penetrabat. Erat autem eo tempore Romae praesul Beatissimus papa Martinus, qui sollicite ac viriliter pro hac causa invigilans, imoque pugnans, multa probra et adversa ab haereticis sustinebat; unde torem et plures cerneret eorum adsertionibus intento satis animo obsecundare, congregavit concilium sacerdotum causa conpescendi, immo delendi huius docmatis orthodoxis consentientibus, edidit contra hereticos fidem magnifice valde atque a
Abbreviated transcription (Latin):
ria ueram assũpsisse carnẽ.¬
.i. prost̾mis lotibꝰ garriebant ͥ
Oue res pli̾mos in ecclĩa con¬
turbabat. et plerosq iam cõ¬
tagiũ huiꝰ pestifere assercõ¬
nis ĩfecerat. ñ solũ in uruibꝰ
quibꝰ morabãt᷑. s eciã urbẽ¬

Expanded text:
ria veram assumpsisse carnem, profanis vocibus garriebant; quae res plurimos in Ecclesia conturbabat, et plerosque jam contagium hujus pestiferae assertionis infecerat, non solum in urbibus quibus morabantur, se
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃aĩa forent. ut piissimꝰ pr̃
sollerti in oĩbꝰ diligencia ac
sollicita cura ꝓuidit ¶Cũqi
in p̃fato loco explete eẽnt at
ꝑfct̃e. unũ ad huc restabat ui¬
le quidẽ s ncc̃ariũ edificãdũ
domitiliũ Et cũ nĩ hẽret t̾re co¬
cupata. adiacebat ad opꝰ ncc̃a¬
ruim area q̃dam fiscalis exi¬
gua Precep gͦ meteri t̾ram.
ut sciret qnͣtũ eẽt. et ꝯfestim
ad pͥncipẽ ꝑrexit Guggessit
aream. et sñ mora obtinuit
hĩtacłi ꝯsid̾aret. ĩueĩt amplis

Expanded text:
ia forent, ut piissimus pater satis sollerti in omnibus diligentia ac sollicita cura providit. Cumque in praefato loco expleta essent atque perfecta, unum adhuc restabat, vile quidem, sed necessarium aedificandum domicilium; et cum non haberet terrae cocupata, adiacebat ei ad opus necessarium area quaedam fiscalis exigua. Praecepit ergo metire terram, ut sciret, quantum esset, et confestim ad principem perrexit, suggessit aream et sine mora obtinuit,habitaculi consideraret, invenit amplius
Abbreviated transcription (Latin):
turaꝵ. ꝙͣ pli̾ma. s et omĩa
in tm̃ ut pͣui quiq ingẽti ex
hioc suctende̾t᷑ ĩuidia Cogita¬
bat enĩ et ip̃e demũ eodem se
sacio Ouo ini loco ip̃e qͦ acces¬
si. et tantã sacre regule obẜ¬
uãtiam uidi. ut pene singła¬
ris sit uita eisdẽ moͣchis p̃
cet̾is gallie moͣst̾iis ¶ñtur¬

Expanded text:
sed et omnia in tantum ut pravi quique ingenti ex hoc succenderentur invidia. Cogitabat enim et ipse demum eodem se satio. 16. Quo in loco ipse quoque accessi et tantam sacrae regulae observantiam vidi, ut paene singularis sit vita eisdem monachis prae ceteris Galliae mo
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e munit᷑ optĩo flumĩe. sr̃
quẽ mons excelsꝰ silua oꝑtꝰ.
ac p̾rupta ualde eminet¬
rep rupes Om̃e aũt spaciũ
moͣst̾ii. arbusta diu̾si gnis
pomi̾fera occupãt. Sicq illit
segnis aĩꝰ recreat᷑. ac si ꝑtẽ
amenitatis ꝑadisi se occu¬
passe qͣtuletur ¶ Quo or¬

Expanded text:
e munitur optimo flumine, super quem mons excelsus silva opertus ac praerupta valde eminet rupes: omne autem spatium monasterii arbusta diversi generis pomifera occupant: sicque illic segnis animus recreatur, ac si partem amoenitatis paradisi se occupasse gratuletur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
et redditꝰ t̾re qui affluẽt᷑
suffic̾e possi delegauit Il p̃ẽ
w̾ tanta se deuocõne tantoq
amore eodẽ loco diffudit. ut
tentibꝰ largitũ ẽẽt. cũcta p̃¬
dicto loco destĩaret Wideres
plaustra ueliere onẽa copio¬

Expanded text:
etiam terrae qui affluenter sufficere possent, delegavit. Ipse vero tanta se devotione, tantoque amore eodem loco diffudit, ut tentibus largitum esset, cuncta praedicto loco destinaret. Videres plaustra vehere onera copio
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ium solemmacense edifica ͭ.
cet̾a expetiuit ab eo
uillam quãdã in rure lemo¬
uitino ꝯgnomẽto solẽniaco.¬
serenitas tua concedat. qͦ
possim michi et tibi scalã
celestia regna uterq ꝯstende̾
Qmͣ eiꝰ peticõnẽ libent̾ rex ã¬
nuit. et qd poposcerat sñ mo¬
ra dato p̃cepto cõcessit Q at
enĩ tp̃s q ͦ sensꝰ publicꝰ ex
eodem pago regis thesauro
exigebat᷑ inferendꝰ S cum
regi ꝑaret᷑ ferendꝰ. ac uellet
domesticꝰ simł et monetariꝰ
ad huc ip̃m aurũ fornatis
toctione purgare. ut iuxͣ ri-¬
tũ purissimũ ac rutilũ re iaule
gris pñtaret᷑ metallũ. nescie¬
bant eñ p̃diũ eẽ eligio tõtes¬
nũtiꝰ. opꝰ ceptũ int̾ciꝑet. idq¬
eiꝰ dño reuocaret Mox gͦ
ut hoc nũciatũ est. cũctis lo¬
ti illiꝰ accolis exultantibꝰ.
opꝰ ꝑfectũ est. et eiꝰ dicioni
qmissum Quo in loco pͥmũ
ac potissimũ. uirdei ꝯstruxit

Expanded text:
sterium Solemniacense aedificavit. tera expetivit ab eo villam quamdam in rure Lemovicino cognominante Solemniacoserenitas tua concedat, quo possim ibi et mihi et tibi scalam oelestia regna uterque conscendere. Quam ejus petitionem libenter rex nuit et quod poposcerat sine mora dato praecepto concessit. Erat enim tempus, quo census publicus ex eodem pago regis thesauro exigebatur inferendus. Sed cum regi pararetur ferendum hac vellet domesticus simul et monetarius adhuc aurum ipsum fornacis coctionem purgare, ut iuxta ritum purissimus ac rutilus aulae regis praesentaretur metallus, – nesciebant enim praedium esse Eligio concesnuntius opus coeptum interciperet idinio revocaret. Mox ergo ut hoc nuntiatum est, cunctis loci illius accolis exultantibus, et opus perfectum est et eius dicioni commissum. Quo in loco primum ac potissimum virorum Dei construxit
Abbreviated transcription (Latin):
Sto gͥ cenobio in oĩ oꝑe
sollercia stabilito. cogi¬
tabat ꝑisiꝰ in urbe fa¬
bricare Penodochimi Sed ex¬
cellenciore ꝯsilio dõ inspirãte
cõcepto. cepł intͣ domũ suam
qmͣ in eadẽ urbe ex mun̾ere¬
care domiciliũ un quo oꝑe
diu mltũq instantissime de¬
sudans. dignũ tãdem stãꝵ
uirginũ ꝯstruxit architectũ
tam ex ãcillis sius ꝙͣ ex no¬
bilibꝰ francie matronis cõg̾
tuit Terre eciã redditꝰ co¬
piosos delegauit. atz ex ĩte¬
gro om̃e suũ illuc studium
cõu̾tit Uideres illuc trahere
undiq ueluti utilissimã apẽ.
et uestim̃ta. necnõ et satra uo¬
lumĩa. aliaq qmͣpli̾ma orna¬

Expanded text:
tur coenobium in omni opere sollertia stabilitum, cogitabat Parisius in urbe fabricare exinodochium; sed, excellentiore consilio, Deo inspirante, concepto, coepit in domum suam, quam in eadecare domicilium; in quo opere diu multumque instantissime desudans, dignum tandem sanctarum virginum construxit archisteriumtam ex ancillis suis, quam ex nobilibus Franciae matronis congretuit: terrae etiam redditus copiosos delegavit, atque ex integro omne suum illuc studium convertit. Videres et illuc trahere undique veluti utilissimam apem et vestimenta, necnon et sacra volumi
Abbreviated transcription (Latin):
martyribꝰ hũili corde
prostratũ. sompnꝰ repẽ¬
te corripit E iq ita pro
no iacenti. astant tres uiri.

Expanded text:
martyribus humili corde prostratum somnus repente corripit. Eique prono ita conjacenti astant tres viri
Abbreviated transcription (Latin):
stilo fulgurãti ẜmone. se eiꝰ¬
dẽ panis u̾lo quo uiuũt ãgłi
repletũ oñdẽs. de celesti pͥncipa¬
tu idest de ordĩbꝰ angelorũ. ĩ¬
signi eloquẽtia. et uenerãda

Expanded text:
stylo, fulguranti sermone, se ejusdem panis verbo quo vivunt angeli repletum ostendens, de coelesti principatu, id est de ordinibus angelorum insigni eloquentia, et reverenda
Abbreviated transcription (Latin):
aures Que illa ora Oui sũt illi
tactꝰ Que sũt ille palpebre que
sũt illa suꝑcilia Ouis est ille
auditꝰ Oui sũt ili dentes Qui
sũt illi humeri Oue st̃ illabra¬
chia et manꝰ Od̾ illud cor que
sũt illa pectora Que sũt illa dor¬
sa gui sũt illi pedes Que st̃ ille
ale Oue est illa nuditas Quis
est ille uestitꝰ Que est illa splen¬
didissima uestis Oiuis ulesac̃do¬
talis cultꝰ Que sũt ie zone que
st̃ ille uirge Que stͣ ille lantee
Que st̃ ille secures Giuis est ille
geometricalis funis Quisũt illi
uenti Oue ille nubes Od̾ est u-¬
lud es Od̾ est illud electrũ Qui
st̃ colores differentiũ lapidum
Quis uis ꝰ leoninꝰ Quis uisꝯ
aquilinꝰ O̾s uisꝰ uitulinꝰ Qui
sũt illi equi Oue sũt differẽcie

Expanded text:
ra, qui sunt illi tactus? quae sunt illae palpebrae? quae sunt illa supercilia? quis ille auditus? qui sunt illi dentes? qui sunt illi humeri? quae sunt illa brachia et manus? quod illud os? quae sunt illa pectora? quae sunt illa dorsa? qui sunt illi pedes? quae sunt illae alae? quae est illa nuditas? quis est ille vestitus? quae est illa splendidissima vestis? quis ille sacerdotalis? quae sunt zonae? quae sunt illae virgae? quae sunt illae lanceae? quae sunt illae secures? quis est ille geometricalis funis? qui sunt illi venti? quae illae nubes? quod est illud aes? quod est illud electrum? qui sunt colores differentium lapidum? quis visus leoninus? quis visus aquilinus? quis visus vitulinus? qui sunt illi equi? quae sunt differentiae
Abbreviated transcription (Latin):
Quid signifieat ãtelorũ cog
nominatio u Cur om̃s cele¬
li dicũt᷑ ui Ouis est pͥmꝰ ce¬
dde seraphim et cherubin et
tlronis. et de pͥma eorũ ierar¬
tliia. idest de pͥmo eorũ satro
et uirtutibꝰ et potestatibꝰ. et
de media eoꝵ ierarchia. idest
satro pͥncipatu ix De pͥnci¬
patibꝰ et archãgel et ãtrelis.
et un ultima eoꝵ ierarchia¬

Expanded text:
hoc tantum, sed et coadunat illa quae splendorem accipiunt. Secunper insimilitudinum symbola, monde seraphim et cherubim et thronis, et de prima eorum hierarchia, id est, de primo eorum sacro et virtutibus et potestatibus, et de media eorum hierarchia, id est sacro principatu. Nono de principatibus et archangelis, et angelis, et ultima eo
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ̃mo eiꝰ. ex diuĩa largicõe
optinebat. qͥ absq ullo u̾be̾.
solo potẽti u̾bo. suꝑbũ ĩ t̾rã
comitata est Gz ne solam
hãc u̾bis eiꝰ putetis comi¬
tasse uirtutẽ. audite qͥd ali¬

Expanded text:
mo ejus ex divina largitione obtineret, qui absque ullo verbere solo potenti verbo superbum in terram comitata est. Sed ne solam hanc verbis ejus putetis comitasse virtutem, audite quid et ali
Abbreviated transcription (Latin):
ulᵈ uolũtai̾e ñ reddis. ego
ui subripiã uelis nolis Tãdẽ
uultu dix̃ ad eũ Pouit cͥa
hac ĩtentioẽ. Dignã mĩtis
ta ei probra et tõuitia ir¬
risionesq procatit̾ tacula¬
ret᷑ Tũc eligiꝰ uidẽs eũ
nullo gnͬe posse sedari. pro¬
tensa ad eũ manu dext̾a.
bilit̾ cõgessit Quo mira
u̾tutis potẽcia. ꝯfestĩ diuĩa
ĩdignacõ. u̾bũ eiꝰ comitata.
ita ꝑculit uirũ. ut oĩ fũditꝰ
robore destitutꝰ. et uigorẽ
amitte̾t. et spem uiui hoĩs
ꝑde̾t Deniq ꝑit̾ cũ eligii
u̾bo corruẽs in pauimẽtũ.
sic diuĩtꝰ est ꝑtussꝰ. ut
uelud mortuꝰ Pã cũcti h
uidentes. stupore nimio ꝑ¬
culsi. in eligii ũuriã. dei
ultricem mirabãt᷑ affuisse
iram Gic gͦ miser ille ma
nibꝰ inde sublatꝰ. t̾ste ualde
suũ p̃stolabatͫ fumꝰ Om̃s
p̃t̾ea qui aderant. coĩ p̃te
dei hoiẽm dep̃cabãt᷑. ut nõ
ꝯsid̾a̾ns infausti illiꝰ uecor¬

Expanded text:
id voluntariae non reddis, ego id voluntariae non reddis, ego vi subripiam, velis nolis'. Tandem vultu dixit ad eum: 'Novit meus hac intentta ei probra et convicia, irrisionesque procaciter jacularetur. Tunc Eligius videns eum nullo genere posse sedari, protensa ad eum manu dextra biliter congessit. Et, o mira virtutis potentia! confestim divina indignatio verbum eius comitata ita perculit virum, ut omni funditus robore destitutus et vigorem amitteret et speciem vivi hominis perderet. Denique pariter cum Eligii verbo corruens in pavimentsic divinitus est percussus, ut velut mortuus; nam cuncti haec videntes stupore nimio perculsi in Eligii injuriam Dei ultricem mirabantur affuisse iram. Sic ergo miser ille in manibus inde sublatus, triste valde suum praestolabatur funus. Omnes praeterea qui aderant communi praece Dei hominem depraecabantur, ut non considerans infausti illius vecor