comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
excellentia patrum. merito est̃
exultantius gloriandum. quos
gr̃adĩ intantum apicem inter
om̃ici ceccłȩ membns prouęxit: ut
eos incorpore cui capud xp̃sẽ . quasi
geminum consticueret lumeN
oculorum. Dequorum meritisc̃itq
uirtutibus. quȩ omnem loquendi
supenint facultaitem nihil diuer¬
sum. nihil debemus sentire discre¬
tum: quia illos et electio pares. et
labor similes. et finis fecit ęquales:¬

Expanded text:
excellentia patrum merito est excellentia patrum merito est exsultantius gloriandum, quos gratia Dei in tantum apicem inter omnia Ecclesiae membra provexit, ut eos in corpore, cui caput est Christus , quasi geminum constituerit lumen oculorum. De quorum meritis atque virtutibus, quae omnem loquendi superant facultatem, nihil diversum, nihil debemus sentire discretum: quia illos et electio pares, et labor similes, et finis fecit aequales
Abbreviated transcription (Latin):
su. in hunc eum usq torrentẽ sucie
p̃cipittuit insciniȩ : ut primus no¬
mini xp̃iano a trocittitem genenilis
hoc ipsum enit maximũ lu¬
crum. ut contemptus uite
huius occidue ꝑceptio fieret
felicitatis aeterne. Praeciosa
ergo ẽ in conspectudñi mors
scorum eius : Nec ullo crudeli¬
tttis genere. destrui potest̃ scicns¬
mentõ crucis xp̃i fundata reli¬
gio Nonminuitur ꝑsẽcutionib
aecała sed augetur : et semꝑ do¬
minicus ager̃ segete diciore ues¬
titur d uigniña quȩ singula
ccdunt multiplicata nascuntur.
Unde duo istti p̃clcns diuini seminis
germina. in quantam sobolem
pullularint. becitorum martrrum
aemula triumphorum. urbem nñim
populis cimbierunt : et quasi ex mul¬
tatrum honore gem mnetrum. consẽrto
p̃sidio dilectissimi diuinitus nobis
cidexemplum pacientiȩ et confirria¬
tionem fidei p̃panito uniuersalit̃
quidem in om̃ium scõrum comme¬
monitione lȩttindum ẽ. sed in horũ

Expanded text:
sum, in hunc eum usque torrentem suae sum, in hunc eum usque torrentem suae praecipitavit insaniae, ut primus nomini Christiano atrocitatem generalis hoc ipsum erat maximum lucrum, ut contemptus vitae hujus occiduae, perceptio fieret felicitatis aeternae. Pretiosa est ergo in conspectu Domini mors sanctorum ejus ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus Ecclesia, sed augetur; et semper Dominicus ager segete ditiori vestitur, 326 dum grana, quae singula cadunt, multiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beatorum millia martyrum aemula triumphorum, urbem nostrapopulis ambierunt, et quasi ex multarum honore gemmarum conserto u. De quo praesidio, dilectissimi, divinitus nobis ad exemplum patientiae et confirmationem fidei praeparato, universaliter quidem in omnium sanctorum commemoratione laetandum est, sed in horum
Abbreviated transcription (Latin):
ta mysterio. nec alud ab hac mentis
tucie intentione quȩsitum ẽ. quam
ut pascendis eiꝰ quem diligeres ouib
cybum quo ipsẽ enis opimãtus impen¬
deres Augebant quoq fidutiã tuã
tot sĩgna minsculorum. tot dona caris¬
matum : atq experim̃tti uirtutũ.
am populos qui excircum cisionie
credidenint erudieras. iam antio¬
cenam aeccłam ubi primũ xp̃iaru
nominis dignitts ẽ. horta. fundaue¬
nis: iam pon̾tum. galctiam. ccppa¬
gelicae p̃dicationis implẽuents: nec
ut dubius deꝓuentu operis. aut de
spatio tuȩ ignarus aetatis. tropheũ
crucis xp̃i rõmanis circibus inftrebas
quote diuinis p̃ordinationibus cince¬
ibant. ethonor potestatis. et gloria
passionis. Ad quam becitus coapłs
tuus uas electionis: et spetialis ma¬
gister gentium paulus occurrens
quo omnis in nocentia om̃is pudor.
om̃is que libertas subneronis labo¬
nibat imperio. Cuius furor pro
ommum uitiorum inflamat exces¬

Expanded text:
ta mysterio . Nec aliud ab hac mentis ta mysterio . Nec aliud ab hac mentis tuae intentione quaesitum est, quam ut pascendis ejus quem diligeres, ovibus, cibum, quo ipse eras opimatus, impenderes. CAP. V. Augebant quoque fiduciam tuam tot signa miraculorum, tot dona charismatum, tot experimenta virtutum. Jam populos, qui ex circumcisione crediderant, erudieras; jam Antiochenam Ecclesiam, ubi primum Christiani nominis dignitas est orta , fundaveras; jam Pontum, Galatiam, Cappagelicae praedicationis imbueras; nec aut dubius de proventu operis, aut de spatio tuae ignarus aetatis, tropaeum crucis Christi Romanis arcibus inferebas, quo te divinis praeordinationibus anteibant et honor potestatis, et gloria passionis. CAP. VI. Ad quam beatus coapostolus tuus, vas electionis , et specialis magister gentium Paulus occurrens, re, quo jam omnis innocentia, omnis pudor, omnisque libertas sub Neronis laborabat imperio. Cujus furor per omnium vitiorum inflammatus exces
Abbreviated transcription (Latin):
gentes ignonirent quod roma didi¬
cisset : Hic conluctantes phylosophiȩ
opiniones. hic dis soluendȩ enint ter¬
renȩ scipientiȩ uanitates. Hic confu¬
tandus de monum cultus : hic omnium
scicrificiorum impiettis destruenda.
fuenit uanis erroribus institutũ Ad
apłe uenire non metus. et consorte glȩ
tuae paulo apło aliarum cidhũc
aecclesiarum ordincitionib occupa¬
to. siluam istam frementiũ bestiarũ.
et turbulentissime profundictitis
ocetĩnum consttintior quam cum
suꝑ mare gradereris ingrederis nec
mundi dõminam tunes romam. qui in
cuiphȩ domo ex pauenis sacer docis
ancillam. Num quid auut uiditio
pilciti. cut se uitia iudeorũ minorẽ.
uel inclaudio pocestus: uł innerone
crudelictis: Uincebat ergo mathe¬
riam formidinis. uis amoris. nec esti¬
gendos. Hunc autem intrepide cariꝰ¬
c̾aitis effec tum. icm tunc ꝑfecto con¬
cepenis: quando ꝓfessio tui amoris
indñm trinȩ interrogationis ẽ. solida¬

Expanded text:
gentes ignorarent quod Roma didigentes ignorarent quod Roma didicisset? Hic conculcandae philosophiae opiniones, hic dissolvendae erant terrenae sapientiae vanitates, hic confutandus daemonum cultus, hic omnium sacrificiorum impietas destruenda, fuerat variis erroribus institutum. CAapostole, venire non metuis, et consorte gloriae tuae Paulo apostolo aliarum adhuc Ecclesiarum ordinationibus occupato, silvam istam frementium bestiarum et turbulentissimae profunditatis oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam . Numquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; nec aestigendos. Hunc autem intrepidae charitatis affectum jam tunc profecto conceperas quando professio tui amoris in Dominum trinae interrogationis est solida
Abbreviated transcription (Latin):
undiq gentium uicina et contigua
ẽẽt uniuersictis. Disposito enim.
diuinitus operi maxime congruȩ¬
bat. ut multa regnai uno coñfede¬
istrentur imperio. et cito ꝑuos habe¬
ret populos p̃dicatione genenili.
quos unius teneret regĩmen ciui¬
tatis. Haet autem ciũittis. igno¬
nins suce prouectionis cuctorem:
cum pene omnibus dominaretur
gentibus omnium gentium sẽriuie¬
b̾at erroribus: et magnam sibi uide¬
batur suscepisse religionẽ. ꝗs nullã
respuenit falsicatem. Unde quantũ
enit ꝑdiabolum tenatius illigata
omnium locutione linguarum imbu¬
end̾̃ euangelio mundum distribu¬
tis sibi terrarum partib suscepisse :
betitissimus petrus princeps apłici
ordinis aidarcem romani destinatur
imperii: ut lux ueritatis quȩ in om¬
nium gentium reuelabatur salutẽ:
efficatiusse abipso capite ꝑ totum
mundi corpus effunderet. Quius
autem nationis homines in hactunc
urbe non essent. autquȩ usquam

Expanded text:
undique gentium vicina et contigua undique gentium vicina et contigua esset universitas. Disposito namque divinitus operi maxime congruebat, ut multa regna uno confoederarentur imperio, et cito pervios haberet populos praedicatio generalis, quos unius teneret regimen civitatis. Haec autem civitas ignorans suae provectionis auctorem, cum pene omnibus dominaretur gentibus, omnium gentium serviebat erroribus, et magnam sibi videbatur suscepisse religionem, quia nullam respuerat falsitatem. Unde quantum erat per diabolum tenacius illigata,omnium locutione linguarum, imbuendum Evangelio mundum, distributis sibi terrarum partibus, suscepissent, beatissimus Petrus princeps apostolici 323 ordinis, ad arcem Romani destinatur imperii: ut lux veritatis quae in omnium gentium revelabatur salutem, efficacius se ab ipso capite per totum mundi corpus effunderet. Cujus autem nationis homines in hac tunc urbe non essent? aut quae usquam
Abbreviated transcription (Latin):
lis et regia  ꝑsacnim beciti petri
sedem cãpudorbis effecta lacius
p̃s̃deres religione diuinti quam
dominatione terrena. Qus̃¬
Quãuis
enim multis cuciti uictorus i us
impenitui terrtimariq ꝓcauleris
minus ttmen ẽ. quod cibi bellicꝰ
labor subdidit quam quod paix
diam sũam humano generi num¬
quam negauit. om̃sq̃. in commu¬
ne mortales ad cognitionẽ sui
habundantissim is semꝑ benefi¬
tiis erudiuit: uoluntariam errtin¬
tium cȩcitatem. et procliuem
inde terions nequitiam. secretio¬
re consilio et altior pietate misẽ¬
nitus ẽ: mittendo uerbum suum
aequale sibi citq coaeternum.
quod caro factum ita diuinam
ncitunsm. naturȩ uniuit humanȩ :¬
ut illius ad infima inlinctio.
nñs fieret ad summa prouectio.
Ut autem huius inhennarnibilis
gr̃tie ꝑ totum mundum diffunde¬
retur effectus. romanum regnum
diuina prouidentia prẽ peniuit.¬
cuius ad eos limites incrementa
ꝑduciti sunt: quib cunctarum

Expanded text:
lis et regia, per sacram beati Petri lis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam quod pax Cqui misericordiam suam humano generi numquam negavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavitcujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctarum
Abbreviated transcription (Latin):
MNIUNQUI¬
dem sc̃ãrum sollempni¬
catum dilectissimi.
totus mundusest par¬
ticeps ẽt unius fidei pietas exigit
ut quicquid proscilute uniuersõ¬
rum gestum recolitur communib
ubiq̃ gaudiis caelebret᷑. Uerũ¬
taimen hodierna festiuitts prȩter
illam reuerentiam quam toto terra¬
rum orbe promeruit speciali et pro¬
pria nrt̃ie urbis exultatione uene¬
ninda ẽ.: ut ubi p̃cipuorum apłoꝵ
glorificatus ẽ exitus. ibi indie
martyrii eorum sit letitiȩ princi¬
patus. Istienim istisunt uri ꝑquos
tibi euangelium xp̃i roma resplen¬
duit: et que enis magistiis erroris.
ftictaes discipula uerutitis. Istis̃
scĩ patrestui uerique pastores qui
te regnis caelestibus inserendam.
multo melius multoq felicius con¬
diderunt : quam illi quorum prima¬
studio moeniorum tuorum funda¬
menta locata sunt. ł quibus hisqui
tibi nomen dedit frater nate cede
fedauit. Isti sunt quite adhanc
głam prouexerunt : ut gens scã po¬
pulus electus ciuict s sccerdocti¬

Expanded text:
mnium quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi quorum studio prima moenium tuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
et cogitationib suꝑ fluis stabilẽ incis
ipse et in c̃cussam mansionẽ possit habere
Ipse est enĩ petra: supre quã huiꝰce modi
domꝰ fundam̃tt locauit: Hã sicut in
domo ciedificanda nil petre cui fun¬
dam̃tũ imponatur ancefertur : itt
inimo habet corde recondicũ: Ne que
aliquid fidei illius ac dilectioni p̃ponic.
adeo ut ꝓhac etiã mortẽ pati ñ dubi¬
tec: Cui nimirũ petrꝰ ꝓrinceps a eccłȩ¬

Expanded text:
ac cogitationibus superfluis, stabilem in eis ac cogitationibus superfluis, stabilem in eis ipse et inconcussam possit habereIpse est enim petra, supra quam hujusmodi domus fundamenta collocavit. Nam sicut in domo aedificanda nil petrae, cui fundamentum imponatur, antefertur, ita , imo habet in corde reconditam; neque aliquid fidei illius ac dilectioni praeponit, adeo ut pro hac etiam mortem pati non dubitet; cui nimirum petrae princeps Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
dis uldetur eẽ fructꝰ arboris Om̃is
enĩ quicumq in uocauerit nom̃ dnĩ.
bono cordis thesciuro ꝓlatũ ñ fuic
bonũ qđ lingua sonuit Nec talẽ
fructũ c̾fessionis. fici radix sed spi¬
nae. idest horrida uitus. et ñ multi¬
tudine dñicae dilectionis onusta
c̃scientia ꝓcrecuit: Quae autẽ
sic uerafructuũ bonorũ oꝑũ ma¬
lorũq discretio dñs subalia figura
subdendo designat: Omĩs qui uenit
ad me et audit sermonẽ s meos et facit eos.
ostendã ÷ uob̾ cui similissit: Similis est
homini aedificanti domũ: Homo
autẽ hic domũ hedificans. ipse ẽ
ihs qui dilectã sibi domũ scam
uidelicet aeccłam inqua ꝑpetuo
maneret aedi ficare et c̃secrare
dignacꝰ est: Quifodit inaltũ et posuit
fundam̃ati supra petrã: quia in corde
fideliũ qui quid t̃rencie intentionis in ue¬
nic fundicus ex istrrpare studiuie quaten
eiectis priscae c̃sue tudinis ruderibus.

Expanded text:
nae videtur esse fructus arboris. Omnis nae videtur esse fructus arboris. Omnis enim quicunque invocaverit nomen Domini, bono cordis thesauro prolatum non fuit bonum quod lingua sonuit, nec talem fructum confessionis fici radix, sed spinae, hoc est, horrida vitiis, et non multitudine dominicae dilectionis, onusta conscientia procreavit. Quae autem sit vera fructuum bonorum malorumque discretio, Dominus sub alia figura subdendo designat: Omnis qui venit ad me, et audit sermones meos, et facit eos, ostendam vobis cui similis sit. Similis est homini aedificanti domum. Homo autem hic domum aedificans, ipse estistus Jesus, qui dilectam sibi domum sanctam, videlicet, Ecclesiam, in qua perpetuo maneret, aedificare et consecrare dignatus est. Qui fodit in altum, et posuit fundamenta supra petram. Quia in corde suorum fidelium quidquid terrenae intentionis invenit, funditus exstirpare studuit, quatenus ejectis priscae consuetudinis ruderibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Bonus homo debono thesciuro cordis
sui ꝓfercbonũ: et malus homo de
onis: ex qua ꝓuentũ oꝑis inter nꝰ
arbic̃ iudicat: unde sit plerumq
ut minorabona ñ nulli maiori
caelestis grãe mercede oꝑentur.
uidelicet ꝓpt̃ intentionẽ cordis
quamaiora uoluerant patrare bo¬
na sipossent et alii maiora turtutũ
oꝑa ostentantes. ob incuriã cordis
tepidi minora ad nõ p̃mia sorti an¬
turi: Denique opꝰuiducie quae du¬
os num mos detulic ad tẽplũ in nu-¬
numeris diuitũ doncirus ab in¬
terno cordiũ scrutaitore p̃fertur :
Ex abundantia enĩ cordis: os loqͥt᷑:
Humanũ quidẽ iudiciũ sepe fallit
quia cor ꝓximi nescit nisi ex ore etoꝑe
ergo ex abundantia cordis osloqui¬
tur : qui exqua intentione ꝓmantꝰ
uerba ñ ĩgnorat: Qđ etiã subsequent̃
astruit: manifeste ostendens quilo¬
cutiobona absque oꝑum ad testatio¬
ne nil omĩno ꝓsit: Quid autẽ uoca¬
tis me dnẽ dñe. et ñ fecitis quae dico :

Expanded text:
Bonus homo de bono thesauro cordis Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum, et malus homo de onis, ex qua proventum operis internus arbiter judicat. Unde fit plerumque ut minora bona nonnulli majori coelestis gratiae mercede operentur, videlicet, propter intentionem cordis qua majora voluerant patrare bona si possent, et alii majora virtutum opera ostentantes, ob incuriam cordis tepidi minora a Domino praemia sortiantur. Denique opus viduae, quae duos nummos detulit ad templum, innumeris divitum donariis ab interno cordium scrutatore praefertur. Ex abundantia enim cordis os loquitur. Humanum quippe judicium saepe fallit, quia cor proximi nescit nisi ex ore et opeergo ex abundantia cordis os loquitur, qui ex qua intentione promantur verba, non ignorat. Quod etiam subsequenter astruit, manifeste ostendens quia locutio bona absque operum attestatione nihil omnino prosit. Quid autem vocatis me Domine, Domine, et non facitis quae dico?
Abbreviated transcription (Latin):
cognitio deciꝑtis tantũ modo uitus sine¬
uirtutib accipienda esc qualici suꝑiuꝰ
ex cipłi sententia cõme morcuuimꝰ: Namq
sunt ñ nulla quȩ quo animo gertint᷑ igno¬
rat᷑ aproximis : unde et inutrãq.
parte possunt int̃ p̃tari: Sed ombigua
quȩq iustius abhis qui bona diligunt
int̃ p̃tant᷑ inbonũ ut impletit᷑ illu d
apłi Nolite ante tẽpꝰ iudicare:
N eque enĩ despinis colligunt ficud : neq
derubo uindemiant uuam Spincie
ec rubus plenae ciculeis arbores.
illorũ corda designant: qui uel lu¬
xuriae. inuidiae c̃cupiscentiae
stimulið ipsi foedantur. uel cer¬
te iracundiae: detractionis odii.
tabiles existunt Ficus autẽ dul¬
cẽ regni caelestis memoriã. uua
fraglantiã dnĩcae dilectionis sig¬
nificat Non ergo despinis colligunt
sicus neque derubo uin demiant iuã
quia quicum que adhuc uitiorum
aculeis sordent. exemplũ uel doc
nequaquã dign e p̃ualent

Expanded text:
cognitio decognitio devirtutibus accipienda est, qualia superius ex Apostoli sententia commemoravimus. Namque sunt nonnulla quae quo animo gerantur, ignoratur a proximis, unde et in utramque partem possunt interpretari. Sed ambigua quaeque justius ab his qui bona diligunt interpretantur in bonum, ut impleatur illud Apostoli: Nolite ante tempus judicare . Neque enim de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam. Spinae et rubus, plenae aculeis arbores, illorum corda designant qui vel luxuriae, invidiae, concupiscentiae, stimulis ipsi foedantur, vel certe iracundiae, detractionis, odii,tabiles existunt. Ficus autem dulcem regni coelestis memoriam, uva fragrantiam dominicae dilectionis significat. Non ergo de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam, quia quicunque adhuc vitiorum aculeis sordent, exempla  Al. exenequaquam digne praevalent.
Abbreviated transcription (Latin):
confidit in homine: et ponit carnem
bra chiuĩ suũ. et adnõ recedit cor eiꝰ:
erit enĩ quasi miricȩ in de serto: Miricȩ
nãque est infructuosa arbor ethumi¬
lis. gustu nimis cimara : om̃iq huma na
cultura prorsus indigna. ac ꝓptereci
parcitur isqui cidiuino amore etꝗͣmo¬
re recedend ab hominib regnũ uel diui¬
tias spertit: Qui quantũ adecore domꝰ
dĩ sit extorris iudicandus: ꝓpħa subden¬
do manifestat: Et ñ uidebit cũ uenerit
bonũ. sedh abittibit in deserco. insiccita¬
te. int̾ra salsuginis: et in habita bili¬
emo ergo sibi fr̃s mei male in occulto
uiuens : defciuore uulgi quasibonꝰ sitblan¬
diatur : quia et sifolia uerborũ ꝑpulchra.
si florẽ sane gignit odouferũ : ñ est arbor
bona quae facit fructꝰ malos: Nemo cum
recto corde bona quae ualet oꝑcit᷑: de
suc salute desꝑet. quia ñ est arborma la
quae fcicit fructũ bonũ: Unaqueq enĩ
crbor: de fructu suo cognoscit᷑. Haec

Expanded text:
carnem brachium suum, et a Domino recedit cor ejus. Erit enim quasi myrica in deserto . Myrica namque est infructuosa arbor et humilis, gustu nimis amara, omnique humana cultura prorsus indigna, ac proptereaparatur is qui, a divino timore et amore recedens, ab hominibus regnum vel divitias sperat. Qui quantum a decore domus Dei sit extorris judicandus, propheta subdendo manifestat: Et non videbit cum venerit bonum, sed habitabit in deserto in siccitate, in terra salsuginis et inhabitabilemo ergo sibi, fratres mei, in occulto male vivens, de favore vulgi quasi bonus sit, blandiatur, quia etsi folia verborum perpulchra, si florem fame gignit odoriferum, non est arbor bona, quae facit fructus malos. Nemo, cum recto corde bona quae valet operatur, de sua salute desperet, quia non est arbor mala, quae facit fructum bonum. Unaquaeque enim arbor de fructu suo cognoscitur. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
Quae prȩdico uob̾ sicut p̃dixi. qm̃ qui
ttilici agunt: regnũ dei ñ c̃segent¬
L Boncie quoque arboris fruccꝰ subsequenc̃
enumerat : cum ait: Fructꝰ autẽ sp̃s
est: caritas. gaudiũ . pax : pacientia
bonitas. benignitas. fides. mansue¬
tudo: c̃tinentia. De quibus et alias ad¬
monend ait ut filii lucis ambulate
Fructꝰ enĩ lucis est: i n om̃i bonitate ⁊
iusticia. et ueritate Quinimirũ fruc¬
tus cũ arborib: equibus ꝓcedunt ethic
addomũ fidei. et illic ad habitationẽ
suꝑnae beati tu dinis ueracit̃ ꝑtinent :
Au diamꝰ denique arborẽ bonã: debonoꝵ
fructuũ ꝑ uentu laetantẽ : Ego autẽ
sicut oliua fructifera in domo dñ spe¬
raui in miscđa dĩmei in aet̾nũ et in
scłm scłi F. ructus quippe oliuae lu¬
cidũ est opꝰ miscđce: Etideo iure
inmiscdia dĩ sperat intẽplo aet̃ni ta¬
tis: qui indomo dĩ p̃senti miscdae grã
ro splendet Iur e secalis adtẽplũ mag¬

Expanded text:
Quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Bonae quoque arboris fructus subsequenter enumerat, dicens: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia, de quibus et alias admonens, ait: Ut filii lucis ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate, et justitia, et veritate . Qui nimirum fructus cum arboribus e quibus procedunt, et hic ad domum fidei, et illic ad habitationem supernae beatitudinis veraciter pertinent. Audiamus denique arborem bonam de bonorum fructuum proventu laetantem: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei mei in aeternum, et in saeculum saeculi . Fructus quippe olivae lucidum est opus misericordiae, et ideo jure in misericordia Dei sperat in templo aeternitatis, qui in domo Dei praesenti misericordiae gratia resplendet. Jure se talis ad templum mag
Abbreviated transcription (Latin):
na quae facit fructꝰ malos: neque ar¬
bor mala fciciend fructũ bonum.
Boncis ergo arbores ethonos harũ fruciꝰ
in cons tructionem siue mi nisteriũ
sui templi. rex scipiens quaeric Atue¬
ro malce trboris quisic finis: idem
alibi docet dicend Om̃is arbor quȩ ñ
facit fructũ bonũ: excidetur et inig¬
nem mittetur: Arbores namqueho¬
Uultis cuitẽ nosse quae sint arbores

Expanded text:
na, quae facit fructus malos: neque arna, quae facit fructus malos: neque arbor mala faciens fructum bonum. Bonas ergo arbores, et bonos harum fructus in constructionem sive ministerium sui templi rex sapiens quaerit. At vero malae arboris quis sit finis, idem alibi docet, dicens: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Arbores namque hoVultis etenim nosse qui sint arbores
Abbreviated transcription (Latin):
Illl. nullꝰ fidelis ambigat Nucie et¬
enĩ . condice domus ob significcitio¬
nẽ utruiꝰq popłi : in eecdẽ fide
uenturiiudaei scilicet At que
gentilis Vnde bene tab nacu¬
lũ sola plebs haebret condidit
inheeremo: templi cuitẽ struc¬
turã ꝓseliti idest ad uenae de
gentibus. quot quot inpopulo
israhel tunc inueniri poterant.
deuott fide cõpleuerunt. Sed
et rex potentis Simꝰ tẏri conduc¬
tus osalomone: cõ modatiscr¬
tificibus et lignis gratan tissime
iuuit: Quig nimirũ cinte in car¬
nationẽ dñicã: notꝰ tantũ erat¬
in iudaea ds̃: At post quã ille
in ea natꝰ qua et passus est carne.
refuscitcitꝰ amortuis. et ex altatꝰ
uersus ad aedificationẽ domus
illius accepta abeo ꝓ missione dono¬
rũ caelestiũ gaudens accurrit:
Quid ergo ipse conditor et redemp¬
tor nr̃ de constructione suae domꝰ
recicato est lectione scĩ euñ głii.
dicat: audiamꝰ. Non est arborbo¬

Expanded text:
iam nullus fidelis ambigat. Duae etiam nullus fidelis ambigat. Duae etenim sunt conditae domus ob significationem utriusque populi, in eamdem fidem venturi, Judaei, scilicet, et gentilis. Unde bene tabernaculum sola plebs Hebraea condidit in eremo, templi autem structuram proselyti, id est, advenae de gentibus quotquot in populo Israel tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et rex potentissimus Tyri conductus a Salomone, commodatis artificibus et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante incarnationem dominicam notus tantum in Judaea erat Deus. At postquam ille in ea qua natus et passus est carne, resuscitatus a mortuis, et exaltatus versus ad aedificationem domus illius, accepta ab eo promissione donorum coelestium, gaudens accurrit. Quid ergo ipse Conditor et Redemptor noster de constructione suae domusrecitata est lectione sancti Evangelii dicat, audiamus. Non est arbor bo
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ suꝑ lapides quadros
na quoq. erant inputribilici.
equibus et tab naculũ omẽ stc¬
tum. et tẽplũ intꝰ ornatũ. ec
de suꝑ tectũ fulgebat: Aurũ
etiã de thescuiro bonũ et obti¬
mũ ꝓferebatur : dequo et tab¬
naculi parietes incꝰ acforid ues¬
titi. et templi ñ tantũ parie¬
tes. uerũ etiã laque ariai. tra¬
bes. ostia. postes. et pciui menca
erant cooꝑta. Sed et uas et
utensilic domꝰ utriusq cunc ta
pene aurea: neque haec nisi de
auro purissimo fieri licebat
Fructus etic̃ airborũ qui indo
modnĩ offerebantur. purissimi
et ex quisiti eẽ iubebantur
Hocest uitis. oliuce turis mir¬
rac uelstactid: et ccet̾arũ huiꝰ¬
modi Quce uidelicet cuncto.
spiritailic̃ intellecta : uertĩ nraẽ¬
fidei et oꝑis sinceritatẽ denuncit.
Domus namque utraq ut diximꝰ
uni uersalis a eccłae sigurã prȩ¬
monstrat. Neque in c̃ gruum
quis airbitretur. qđ duae sunt
domꝰ dnĩ in mysterio fcctte

Expanded text:
autem super lapides quadros autem super lapides quadros na quoque erant imputribilia, e quibus et tabernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. Aurum etiam de thesauro bono optimum proferebatur, de quo et tabernaculi parietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, ostia, postes et pavimenta erant cooperta. Sed et vasa et utensilia domus utriusque cuncta pene aurea, neque haec nisi de auro purissimo fieri licebat. Fructus etiam arborum qui in domum Domini offerebantur, purissimi et exquisiti esse jubebantur, hoc est vitis, olivae, thuris, myrrhae, vel stactis, et caeterarum hujusmodi. Quae videlicet cuncta spiritualiter intellecta, veram nostfidei et operationis sinceritatem denuntiant. Domus namque utraque, ut diximus, universalis Ecclesiae figuram praemonstrat. Neque incongruum quis arbitretur quod duae sunt domus Domini in mysterio factae,
Abbreviated transcription (Latin):
congrue sollẽ pnictił quã colimus
Ut sicut ornatis studiosius eiusdẽ aec¬
desicie parietibus pluribus caccensis
lumincribus: amplificato numero
lectionum. addita psal morũ melo¬
dici. lactis noctẽ uigiliis ex more trans¬
egimꝰ. ittietiã penetralia cordiũ
nr̃orũ. semꝑ necesscirus bonorũ operũ
decoremꝰ ornatibus. Semꝑ in nobis¬
flã ma diuincie parit̾ et fraternae
carittitis augescat : semꝑ inscũ crio pec¬
tors nr̃i. cuelestiũ memoria p̃ceptorũ.
et aeutingelicae laudati onis dulcedo
scc̃ resonet. Ni sunt enĩ fructꝰ bonce
entis qucie nob hodierna sci
aeuangelii lectio cõ mendat
n nos formã solũ modo. sed iur
tutẽ potius habere piectitis:
Qđ etiam mistica ueteris instru¬
m̃ti nob̃ historia. diligent̃ insi¬
nuat: quando uel moises tub̾¬
naculũ. uel templũ dĩ salomon
enim domus: firmit̾ sundatti
eẽ refertur. Tcb naculum
quidem : quia eõpactos deta¬
bulis habebat parietes. suꝑ
bases tirgen tetis: Templum

Expanded text:
congruere solemnitati quam colimus, ut sicut, ornatis studiosius ejusdem ecclesiae parietibus, pluribus accensis luminaribus, amplificato numero lectionum, addita psalmorum melodia, laetis noctem vigiliis ex more transegimus, ita etiam penetralia cordium nostrorum semper necessariis bonorum operum decoremus ornatibus. Semflamma divinae pietatis et fraternae caritatis augescat; semper in sanctuario pectoris nostri coelestium memoria praeceptorum et angelicae laudationis dulcedo sancta resonet. Hi sunt enim fructus bonae ecti, quae nobis hodierna Sancti Evangelii lectio commendat, nos non formam solututem potius debemus habere pietatis, quod etiam mystica Veteris Instrumenti nobis historia diligenter insinuat, quando vel Moyses tabernaculum, vel templum Domino Salomon, enim domus firmiter fundata esse refertur: tabernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas, templum
Abbreviated transcription (Latin):
NIILO TEMPO RE
Dixic ihs̃ discipulissuis. Hon estar¬
bor bona quae facit fructus malos.
neque arbor malci fticiens fructum
uia propitia diuini¬
tate fratres km̃i¬

Expanded text:
illo tempore dixit Jesus discipulis suis: Non est arbor bona quae facit fructus malos, neque arbor mala faciens fructum uia, propitia Divinitate, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
tor eccłȩ: in sua culpa disceret: qualicer
aluis misereri debuiss&. Prius ittiq eũ
ostendit si bret tunc p̃posuit ceteris: ut
ex sua infirmittite cognosceret. quã mise¬
ricordit̃ aliena infirma toleraret Bene
autẽ de redemptore nr̃o dicit᷑ Preced&
uos ingalileã: ibi eũ uidebitis sicut dix̃
uobis: Galileti namq tru nsmigrttio¬

Expanded text:
culpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibi, et tunc praeposuit caeteris, ut ex sua infirmitate cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. Bene autem de Redemptore nostro dicitur: Praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis, sicut dixit vobis. Galil
Abbreviated transcription (Latin):
quio. sciluttiris. i e saluator inter¬
p̃ccitur: At uero multi tunc iħudici
poteninc: nontam̃ substantialiter
sed nuncupatiue Idõ et locus subiuN¬
gitur : ut dequo ihũ distum sit ma¬
nifestetur. Nazarenum. & causc̃
ꝓtinꝰ subdit. Crucifixum. At que
ad didit. Resurrexit: non est hic
Sed ite dicite discipulis eiꝰ et petro: quia
p̃cedet uos ingclilet̃. Querendum
nobis. ẽ. cur nominatis discipulis.
petrus designat᷑ ex nomine Sed sihunc
angłs nominatim non ex primeret:
qui magistrũ negauenit uenire int̃
discipulos non auderet. Uocat᷑ ergo
ex nomine : Nedes peret ex negatione
Qua inre consideriindũ nobis . ẽ: cur
omip̃s ds̃ eũ quẽ cunctȩ eccłȩ p̃ferre
disposuert. Ancillȩ uocẽ ꝑtimescere

Expanded text:
quio salutaris, id est Salvator interpretatur. At vero multi tunc Jesus dici poterant, non tamen substantialiter sed nuncupative; ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur, Nazarenum. Et causam protinus subdit, crucifixum; atque addidit: Surrexit non est hic.Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur nominatis discipulis Petrus designatur ex nomine. Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat, venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine, ne desperaret ex negatione. Qua in re considerandum nobis est, cur omnipotens Deus eum quem cunctae Ecclesiae praeferre disposuerat, ancillae voce
Abbreviated transcription (Latin):
adiscipulis uidet᷑ : quia resurrestionis
eius głam post lȩti uidebimꝰ. si modo aui¬
tus aduirtutũ cel situdinẽ truns migrem
Qui ergo in sepul chro nunticit᷑. in truensmi¬
gratione ostendit᷑. Quiahis qui mortifi¬
catione carnis agnoscit᷑. intrirns migra¬
tione mentis uidet᷑. Hȩc fr̃s km̃i ꝓtan¬
ti diei sollempnittite delectionis euainge¬
Licȩ expositione trunscurrimꝰ. Sed lib&
ut dehac etidem sollempnittite aliquid
subtilius loquam᷑. Duȩ & enĩ uitȩ enint.
quarũ unã nouimꝰ. altenim nesciebam
U na quippe mortalis ẽ : alia in morcalis
U na corruptionis: alia incor ruptionis¬
A na mortis: alia resurrestionis. Sed ue¬
nit medicitor dĩ ethominũ homoxp̃s iħs¬

Expanded text:
resurrectionis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigremus. Qui ergo in sepulcro nuntiatur, in transmigratione ostenditur; et qui in mortificatione carnis agnoscitur, in transmigratione mentis videtur. Nota ectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; una mortis, altera resurrectionis. Sed venit Mediator Dei et hominu
Abbreviated transcription (Latin):
Cumuirum cuidieris. suspitio
Non subecittibi fiuptiarũ:
Et a trans migrationebabilonis.
usque ad xris tum : generati¬
o nes quittuor decimͦ.
Numera aiechonia usque adio¬
seph: et iNuenies generationes
tre decim.¬
Uerum quarta decima genera¬
tio: inipsum xristumꝰ reputa¬
bitur¬
Xristi autem generatio: sic
eRat
Querct diligeris lector et dicat.
Cur ioseph non sic pater salua
u̾s que ad io seph.
Cuires poNidebimus primum non
esse coNsue tudinis scriptura¬
rum. ut mulierum iN genera¬
tionibus ordo texecitur
De inde ex una tribu fuisse ioseph
et mariam : uNide et lege ea
accipere cogebatur. ut propin¬
quam : et quod simul censen¬
tur inbeth leem: ut de una
uidelicet stirpe generati.

Expanded text:
Cum virum audieris, suspicio tibi Cum virum audieris, suspicio tibi non subeat nuptiarum; Et a transmigratione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Numera a Jechonia usque ad Joseph, et invenies generationes tredecim. Quarta decima ergo generatio in ipsum Christum reputabiturChristi autem generatio sic erat. Quaerat diligens lector et dicat: Cum Joseph non sit pater Dominiusque ad Joseph? Cui respondebimus primum, non esse consuetudinis Scripturarum, ut mulierum in generationibus ordo texatur. Deinde ex una tribu fuisse Joseph et Mariam: unde ex Lege eam accipere cogebatur ut propinquam, et quod simul censetur in Bethleem, ut de una videlicet stirpe generati.
Abbreviated transcription (Latin):
rescae decades in diuerso temporũ
statu ponere. Et loram generi
semiscuerat impussima hie ⁊ abel
id circo usque ad cerciã generationẽ
eius memoria tollitur.: Ne in scẽ Na¬
tuitatis ordine poneretur. Et post
trans migratione babilonis: iethonios
genuit salathiel. Si uoluerimꝰ
ponere : in sequenti ñ erunt quat¬
tuor decĩ. sed tredecim. Sciamus
ergo ie choniã priorẽ ipsũ esse.
torum uitio et longi tudine tem
porum. apud grecos latinosq
confusum est. Iacob aucem
genuit ioseph. Hunclocum
obicit nobis lulianus ciugustus:
dissona Ntia aeuan gelistarũ.
Cur aeuan gelista matheus
et lucas filium cum appel¬
lauerit haeli : Noni intel¬
legers coN sue tudinem
scripturarum. quod alter
secuNdum Naturam
alter secuNdum legemei
pater Sit
Scimus enim hoc per moisen
deo iubeNite prae ceptũ.
suscitandum fratrið semeN
uel propin qui sui
Duper hoc et africanus tem¬
porum scriptor. et eusebius
cae sarienasis. iN libris
dispura runt.¬

Expanded text:
rescedecades in diverso temporum rescedecades in diverso temporum statu ponere, et Joram generi se miscuerat impiissimae Jezabel, idcirco usque ad tertiam generationem ejus memoria tollitur, ne in sanctae nativitatis ordine ponerettransmigrationem Babylonis Jechonias genuit Salathiel. Si voluerimusponere, in sequenti non erunt quatuordecim, sed tredecim. Sciamus ergo Jechoniam priorem ipsum esse, ptorum vitio et longitudine porum, apud Graecos Latinosque confusum est. Jacob autem genuit Joseph. Hoc loco objecit nobis Julianus Augustus dissonantiam Evangelistarum, cur evangelista Matthaeus et Lucas eum filium appellarit Heli; non intelligens consuetudinem Scripturarum, quod alter secundum naturam, alter secundum Legem ei pater sit. Scimus enim hoc per Moysen Deo jubente praeceptum, suscitandum semen fratris vel propinqui sui . Super hoc et Africanus temporum scriptor et Eusebius Caesariensis in libris disputarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Iudas autem genuic phares et ga¬
ram: de chamar. Notandum
ingene alogia saluatoris: nullam
scarũ assumi mulierũ. sed eas
quas scriptura rep̃hendic : utqui
ꝓpc̃ peccatores uenerat. de pecca¬
tricibus Niascend. omniũ peteata
deleret. Unde et INC in sequen¬
tibus. ruch moabitis ponitur. et
autem: genuit salmoN. Iste est
salmor̃ princeps tribus uidae : si¬
cut in numeris legimus. Ioram au¬
tem : genuit oziam Orias autem:
lumine regũ legimus : de iorã ocho¬
⁊iã fuisse generatum. Auo mortuo :
io chabeth silicregis ioram soror ocho¬
eice : tulic ioas filiũ fris sui. ec eũ
incernetioni quae exercebatur
ab achalia sub traxit. Cui suc cessic
in regnũ. filius ciꝰ amasias. Postquẽ:
regnauit silius eiꝰ atariað. qui appel¬
historiae : tresreges iN medio fue¬
ririt. quos hic acuangeliũ pre ter¬
misit. loram inquid non genuit ori¬
am. sed ochoriam: etreliquos quos
enumerauimus. Uerũ quia euan¬
gelistae ꝓpositum erat: tres thessa¬

Expanded text:
udas autem genuit Phares et Laram de Thamar. Notandum in genealogia Salvatoris, nullam sanctarum assumi mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatricibus nascens, omnium, peccata deleret. Unde et in consequentibus Ruth Moabitis ponitur, et autem genuit Joram. Iste est Naasson princeps tribus Judae, sicut in Numeris legimus . Joram autem genuit Oziam. Ozias autem lumine legimus de Joram Ochoziam fuisse generatum, quo mortuo, Josabeth filia regis Joram, soror Ochoziae tulit Joas filium fratris sui, et eum internecioni, quae exercebatur ab Athalia  Al. Atholia, subtraxit. Cui successit in regnum filius ejus Amasias, post quem regnavit filius ejus Azarias, qui appelhistoriae tres reges in medio fuerint, quos hic Evangelista praetermisit: Joram quippe non genuit Oziam, sed Ochoziam: et reliquos quos enumeravimus. Verum quia Evangelistae propositum erat tres tessa
Abbreviated transcription (Latin):
NISAIA LEGIMUS. GEHERATIORIE
eius quis enarrabic: NoNergo pute¬
onus aeuangeliũ ꝓpħae eẽ c̃trarium.
ut qđ ille in possibile dixit. effatu: hic
norrtre incipiat. Quia ibi de generati¬
one diuinitatis: hic de in carnationis¬

Expanded text:
Isaia legimus: Generationem ejus quis enarrabit? Non ergo putemus Evangelium prophetae esse contrarium, ut quod ille impossibile dixit, effatu hic narrare incipiat quia ibi de generatione divinitatis, hic de incarnation
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim primũ posuisset abraham et pos¬
teadauid: Nursus ei repetendus suerat
rationis series texeretur. Ideo aucẽ
caeteris p̃ter missis horum filium nun¬
cupauit: quia adhos tantũ facta est
de xp̃o reꝓmissio. Ad abraham: in se¬
mine inquid tuo boenedicent᷑ om̃s gen¬

Expanded text:
aham, et postea David, rursus ei repetendus foret rationis series retexeretur. Ideo autem caeteris praetermissis, horum filium nuncupavit, quia ad hos tantum facta est de Christo repromissio: ad Abraham: In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gen
Abbreviated transcription (Latin):
tis poenitentib spes seluas effulsit. ut
iurtie om̃s quiciudiunt dicarit. quia
ds uisicauit plebẽ suã. Horitantum¬
modo uerbũ suũ semel incor porando.
sed aeciã Nr̃o hoc ut sus citari debetunꝰ
semper iNi cor de micterado

Expanded text:
tis poenitentibus spes salutis apparuit, ut tis poenitentibus spes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo verbum suum semel incorporando, sed etiam nostra hoc, ut suscitari debeamus, semper in corda mittendo
Abbreviated transcription (Latin):
iudicii ac cacto corscieratia et
cas ralium sepe asfluentiũ
uoluptatum et iN iustae laudar¬
tiũ titrbam coherceres ad se ppsa
reuertitur : uocantiq aduitam
festina respondet saluatori.
Uride rectoe sequitur. Et ait
A dolescenis tibi dico surge
Et resedic qui erao mortuus. et ce¬
pic loqui: ec dedit illaĩ matrisuę.
R esidet quippe qui erat mortuus.
sũ iraterna cõ purNctione
reuiuescit peccator. INcipit
loqui cũ redicę in dicia uitue
cunctis qui peccaũ iuxerant
ostendic. Aeedclitie matri.
cũ ꝑ sacerdottilis derreca uidicu.
cõmuiufaciatur cieccłae. Accepit
aucem om̃s timo et mnagnificabant
in nob̾. Quanto desperatior aniae mors
aduitã reuocatur: tanto plures codẽ
corrigunt᷑ exemplo. Uidedaiuid pro¬
phetam: uide apłm petrũ. quorum
gradus altior: eo casus graui or
Quo aute᷑ grauio. casus: eo pietus en¬
ꝗtur gracior. Quo uero gratior in
cis piectis dni apparuie : eo certior eunc¬

Expanded text:
judicii attacta conscientia et judicii attacta conscientia et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad se ipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori. Unde recte sequitur: Et ait: Adolescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Residet quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator. Incipit loqui, cum reducis indicia vitae cunctis, qui peccatum luxerant, ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur Ecclesiae. Accepit autem omnes timor, et magnificabant in nobis. Quanto desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto plures eodem corriguntur exemplo. Vide David prophetam, vide apostolum Petrum. Quorum quo gradus altior, eo casus gravior. Quo autem gravior casus, eo pietas erigentis gratior. Quo vero gratior in eis Domini pietas apparuit, eo certior cunc
Abbreviated transcription (Latin):
euacuare coriatur: uerasa ma¬
trẽ aeccłam. denatorũ surem
spiritali extinctione ploratem.
spe uittie redonanꝰ e negacpore¬
solari debere. Ecpulchrae euan
suscicasse testacur. ut in ionob
exemplũ imitandae pieca sosten¬
deret : in altero fidẽ muidue
plecaas as trueret. Et aessit et
tetigie loculum: hicutẽ oporta¬
bancsteterurt. Loculiis uo mor¬
dous effertur: malce scradespe¬
rati peccatoris ẽ scientia Qui
Q ui uero sepe liendũ poreunt.
uel irmunida desideria.
quae hominẽ rapiuric in in¬
teritum: uel nociua misteria
blaridi eritium suric uene¬
plata sociorum. quae pecca¬
ta Nimirum dum fauoribus
Dequibus alibi dicitur. Dimicce
morcuos: sepelire. mortuos suos.
Mortuos quippe mor tui sepeliunt:
cũ peccacores quiq. sui similes alios
Nociuo fcuore demul cerit: conges¬
taq pessimde adulationis moła.
nequa aliquando spe resurgendi
potiantur opprimunt. Dr̃eo ergo
laculũ tonigepite fuNeris bauilis

Expanded text:
evacuare conatur, veramque maevacuare conatur, veramque matrem Ecclesiam de natorum suorum spiritali exstinctione plorantem, spe vitae redonandae negat consolari debere. Et pulchre suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit et tetigit loculum, hi autem qui portabant steterunt. Loculus in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia blandientium sunt venenata sociorum. Quae peccata nimirum, dum favoribus De quibus alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congesta pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur opprimunt. Domino ergo loculum tangente, funeris bajuli
Abbreviated transcription (Latin):
Quifabis otiosis obscenisuae erim¬
nib ilde tractionib curem li¬
bent̃ aprit: hanc ani mae suae
portamortis efficit. caeterosq
qui norruat sensus mortissibi
ipse reut aditus. Obsecro dñe
ihũ custtis metie ciuitatis portas
portas ficiae fecios: ut in gressus¬
in eas. conficeor Nominituo
tu ȩq magestati cũ ministris cae¬
lestibus eam crebrius in uisentia
Nor faetor elati cada ueris oc¬
currat sed occupet salus muros
istius. et portas eius laudetio
Ethaec uidua erat: et turba ci¬
uitets multa cum illa.
U iducĩ eẽ aeccłam omnis anime
quae sponsi dnĩq sui semorte
reẽpta᷑ meminie agnoscit
Duuno autem Nucu multa domi¬
uu turba. multa uiduã comita¬
batui ut uiso tun. miraculo.
laucaures Quã cũ uidisset
miscđa matus suꝑ eam: dixic illi.
Noliflere. Denste inquid quasi
mor tuũ flere. quẽ mox ui uum
resurgere uidehis. Vibi nusticae
nouati dogma confunditur: qui
desua mundicia suꝑ baeglaiatꝰ
humilẽ poeni tentum munditionẽ

Expanded text:
Qui fabulis otiosis, obscenisve carminibus, vel detractionibus, aurem libenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit, caeterosque qui non servat sensus, mortis sibi ipse reddit aditus. Obsecro, Domine Jesu, cuncta meae civitatis portas justitiae facias, ut ingressusin eas confitear nomini tuo , tuaeque majestati, cum ministris coelestibus eam crebrius invisenti, non fetor elati cadaveris occurrat, sed occupet salus muros illius, et portas ejus laudatio. Et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, laudatores. Quam cum vidissetia motus super eam, dixit illi: Noli flere. Desiste, inquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurgere videbis. Ubi mystice Novati dogma confunditde sua munditia superbe gloriatus, humilem poenitentum mundationem
Abbreviated transcription (Latin):
do quidẽ suo exẽplo xpĩanos
fieri imicatores iubet dicendo.
Imicatores mei escoce : sicuc etego
xp̃i. Aliquando quidẽ dese re¬
si piscens: ad ipsius nos imita¬
tionẽ ortat᷑ dicens. Estoce ergo¬
imitatores dĩ : sicut filui kemi
Ic̃ uero demons trans quia nichil¬
itti hanc imitationẽ pariae. quã
si itt uiuat aliquis ut bonũ eius
ĩ cõmune ꝓficiat adquȩ uniuer¬
sis uciliora ꝓuidett ad iuncx̃
Ambulate : in caritate. Ideocũ
dixisset imitatores mei estote.
c̃tinuo de caritate disseruit. quia
haec p̃cipuae uirtus. homines dõ

Expanded text:
do quidem suo exemplo Christi nos fieri imitatores iubet dicendo: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi. Aliquando quidem de se resipiscens ad Deum, ad ipsius nos imitationem hortatur dicens: Estote imitatores Dei, sicut filii carissimi. Iam vero demonstrans, quia nihil hanc imitationem ita pariat, quam si ita vivat aliquis, ut bonum eius in commune proficiat atque universis utiliora praevideat, adiunxit: Ambulate in caritate. Ideo cum dixisset, Imitatores mei estote, continuo de caritate disseruit, quia haec praecipue virtus homines Deo
Abbreviated transcription (Latin):
foras mittentur. Tunc uere elu-¬
centur seorsum. quando in illa
resurrectione. in illo ultimo dis¬
crimine. filius hominis cui om̃e
uditiũ dedit pater. separabit
bonos amalis. sicut segregat pas¬
tor. oues ab edis. Sed qui sunt fr̃s
qui in montem excelsum seorsum
ducuntur: Petrus iacobus & ioħs.
Nullus gͦ ducitur. nisi petrus. ia¬
cobus & ioħs. Quare. Nomina
ipsa ꝑquirite: & causa protinus
apparebit. Petrus enĩ agnoscens.
iacobus subplantator. ioħs dĩ grã
int̾pretatur. Congruunt autem
nomina auctorib Quis namq
melius xp̃m agnouit quã petrꝰ.
qui ipsi interroganti quẽ eũ dis¬
cipli sui esse dicerent. respondit
tues xp̃s filius dei uiui. & alio
in loco. dñe adquẽ ibimꝰ. uerba
uitȩ ȩterne habes & nos credidi¬
mus & cognouimꝰ quia tues xp̃s
filius deiꝰ. Agnouit gͦ petrus dñm.
unde agnoscens uire uocatur. Quis
uero sapientius mundũ subplan¬
tauit quam iacobus. qui munda¬

Expanded text:
foras mittentur. Tunc vere duforas mittentur. Tunc vere ducentur seorsum, quando in illa resurrectione, in illo ultimo discrimine, Filius hominis, cui omne judicium dedit Pater, separabit bonos a malis, sicut segregat pastor oves ab haedis. Sed qui sunt, fratres, qui in montem excelsum seorsum dicuntur, Petrus, Jacobus, et Joannes? Nullus ergo ducitur, nisi Petrus, Jacobus et Joannes. Quare? Nomina ipsa perquirite, et causa protinus apparebit. Petrus enim agnoscens, Jacobus supplantator, Joannes Dei gratia interpretatur. Congruunt autem nomina auctoribus. Quis namque melius Christum agnovit quam Petrus? Qui ipsi interroganti quem discipuli sui eum esse dicerent, respondit: Tu es Christus filius Dei viui? Et alio in loco, Domine ad quem ibimus? Verba vitæ æternæ habes, & nos credidimus & cognouimus, quia tu es Christus filius Dei. Agnouit ergo Petrus Dominum, vnde agnoscens iure vocatur. Quis vero sapientius mūdum supplantauit quam Iacobus, qui munda