comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ł uero predicti prĩcipes
domnus boamundus
et flandrensium comes qui de cõ¬
num consilio pabulatum exicr̃it
uł castrorum uictu lato releuarẽt
iopi.am. cum sius cohortibus ho¬
stium regionem ingressi. hunc no¬
strorum casum quocunq modo
fctis felicioribus recompensaue¬
runt. Nam expugnati hostiumi
Uilli quadam. bonis ominbus re
et predam si possent congregarent
ampliorem. Factum est autem ut
quidam exeis reuertentes. turcoꝵ
multitudinem in proximo consti¬
tutam nuuiciarent. Contri quan
dominum fl.indrensem cum honesto
dirigens comititu. ip̃e cum maio¬
ribus copiis subsequebatur qͣi o¬
pem si deficeret collituris. Iuo uo
sicut uir strenius erat et magnifĩ¬
cus. in hostes amnosius utuens:
non prius ad boamundum rediit.
ꝙͣ ceteris infugam uersis: centũ
ex eis gladio peremit. Dumq uic¬
tor admaiores reuerteretur copias
ecce exploritores alii multo fortio¬
res ex alio latere nunciant acies
aduenire. Contra quas multiplica¬
tis uiribus et ad ancto comitatu.

Expanded text:
 vero praedicti principes, dominus Boamundus et Flandrensium comes, qui de communi consilio pabulatum exierant, ut castrorum, victu lato, relevarent inopiam, cum suis cohortibus hostium regionem ingressi, hunc nostrorum casum quocunque modo, factis felicioribus recompensaverunt: nam, expugnata hostium villa quadam bonis omnibus reft, et praedam, si possent, congregarent ampliorem. Factum est autem ut quidam ex eis revertentes, Turcorum multitudinem in proximo constitutam renuntiarent, contra quam dominum Flandrensem cum honesto dirigens comitatu, ipse cum majoribus copiis subsequebatur, quasi opem, si deficeret, collaturus. Ille vero, sicut vir strenuus erat et magnificus, in hostes animosius irruens, non prius ad Boamundum rediit quam caeteris in fugam versis, centum ex eis gladio peremit. Dumque victor ad majores reverteretur copias, ecce exploratores alii, multo fortiores ex alio latere nuntiant acies advenire: contra quas multiplicatis viribus, et adaucto comitatu,
Abbreviated transcription (Latin):
hostib obiuam profecturi: de ca¬
stus egrediantur. circi primam uero
noctis uigiliam. clam et cum silen¬
cio reuertentes: pirati sunt cura
noctis medium. uit̃ eius monita
se habere. Susceptum ergo ad hole¬
scentem. ad principes secieti cõscics
oculte secum deducit. et consilu foz¬
mam quam per eundem a patre sus¬
ceperat ordinatam pandit ex ordine.
Eili uero uri argumenter et fĩder
stupentes sinceritatem: consilium
approbant. et ita fieri oportere cõ¬
senciuntco

Expanded text:
hostibus obviam profecturi de cahostibus obviam profecturi de castris egrediantur; circa primam vero noctis vigiliam, clam et cum silentio revertentes, parati sint circa noctis medium, juxta ejus monita se habere. Susceptum ergo adolescentem ad principes secreti conscios occulte secum deducit; et consilii formam, quam per eumdem a patre susceperat ordinatam, pandit ex ordine. Illi vero viri argumentum et fidei stupentes sinceritatem, consilium approbant; et ita fieri oportere consentiunt
Abbreviated transcription (Latin):
copula commisceri. Quod ab hor¬
rens et dolore cordis tactus intrin¬
secus: ad patrem properus redist:
rem nefandam scriatim pandens:
ł le uero fe tĩ acerbitate ꝑmotus.
et zelo maritali succensus dixisse
fectur. Non sufficit cambus ĩ mun¬
dis quod nos indebite ugo p̾mũt
seruitutis. et nr̃a cotidianis exac¬
tionibus debilitant patrimoma.
nͥ et thori leges uiolant. et iura
dissoluant conugalia: Ego si ui¬
xero hanc eorum auctoritate dño
abreiuabo insolenciam dignam
pro meritis compensationem re¬
tribuens. His dic tis. miuriam
dissimulans. filium secreti cõsciũ.
et de illata matri turpitudme cõ¬
fusum: solito itinere dirigit ad do¬
minum boamundũ. monens altẽ¬
cius. ut ad opus predictum uimi¬
sa preparet neccͣia. In co uero nuillã
ẽẽ moram. quominnus nocte pro¬
xima proximum impleatur Sig̃¬
cat etiam nichillominus. uł cica
horam nonam ommes principes.
singuli cum suo comititu. t anꝙͣ

Expanded text:
copula commisceri; quod abhorcopula commisceri; quod abhorrens et dolore cordis tactus intrinsecus, ad patrem properus rediit, rem nefandam seriatim pandens. Ille vero facti acerbitate permotus et zelo maritali succensus, dixisse fertur: Non sufficit canibus immundis quod nos indebite jugo premunt servitutis et nostra quotidianis exactionibus debilitant patrimonia; nisi et tori leges violent et jura dissolvant conjugalia. Ego, si vixero, hanc eorum, auctore Domino, abbreviabo insolentiam, dignam pro meritis compensationem retribuens. His dictis, injuriam dissimulans, filium secreti conscium et de illata matri turpitudine confusum, solito itinere ad dominum dirigit Boamundum, monens attentius ut ad opus praedictum universa praepararet necessaria; in se vero nullam esse moram, quo minus nocte proxima promissum impleatur. Significabat nihilominus ut circa horam nonam omnes principes, singuli cum suo comitatu, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
tris se obligantes: ꝙ sibi creditũ
nemnni reuclarent archanum ÷
Domnium quoq boamundum
mouent et hortantur atencius: q̃¬
tenus ad rei consummationem.
tota in cumbat sollicitudine. ne
periculosam intercedere paciatur
moram. Soluto itiq conuentu. il¬
le sicut uir erat more impaciens.
et ardenter urgens propositum.
amicum solitum conuenit inter¬
nunciis: et sig̃cans. quod apud
principes cuncta pro uotis impet᷑¬
uerat. amici ammum solito red¬
didit letiorem. Monet ergo et
per fidem nutat mediam. ut noc¬
te proxime subsequente: auctore
dnõ res effectiu mincipetur. Ac¬
opus: eum inchillominus anima¬
uerat. Nam du circa frcquens
ministerium. et curam ꝙͣ in domo
domim sui: et in urbe uinuersa ha¬
bebat amplissimam delinerctur
occupatus: casu filium quẽ habe¬
bat iam puberem ex cuisa urgẽte
sed nobis oculta domum direxisse
dicitur. Qui illuc peruemens rem
muenit detestabilem. Unum .n. de
inuoribus tuicorum pͥncipibus
cum mr̃e reꝑit puer. illicita carnis

Expanded text:
sibi creditum nemini revelarent arcanum; dominumque Boamundum monent et hortantur attentius, quatenus ad rei consummationem tota incumbat sollicitudine, ne periculosam intercedere patiatur moram. Soluto itaque conventu, ille sicut vir erat morae impatiens et ardenter urgens propositum, amicum solitis convenit internuntiis; et significans quod apud principes cuncta pro votis impetraverat, amici animum solito reddidit laetiorem. Monet ergo et per fidem invitat mediam ut, nocte proxime subsequente, auctore Domino, res effectui mancipetur. Acopus eum nihilominus animaverat. Nam, dum circa frequens ministerium et curam, quam in domo domini sui et urbe universa habebat amplissimam, detineretur occupatus, casu filium quem habebat, jam puberem, ex causa urgente, sed nobis occulta, domum direxisse dicitur, qui illuc perveniens rem invenit detestabilem. Unum enim de majoribus Turcorum principibus cum matre reperit puer, illicita carnis
Abbreviated transcription (Latin):
Lis dic tis: principes
gauisi sunt gaudio
magno. et peticiom oblate grato
conciurentes assensu. excepto co¬
mite tolosano qui partes suas se
nemini cedere protuc mmns asse¬
uerabat. urbem cum sius ptinẽcii ᷤ
uire hereditario possidendam. cõ¬
cedunt imperpetuum. compro

Expanded text:
is dictis, principes gavisi sunt gaudio magno; et petitioni oblatae grato concurrentes assensu excepto comite Tolosano, qui partes suas se nemini cedere, proterve nimis asseverabat urbem cum suis pertinentiis jure haereditario possidendam concedunt in perpetu
Abbreviated transcription (Latin):
rum exasse herece instituto. Fuit
autem idem ioscelinus iunior ex
lororẽ leuoms armem uiri inter
luos potentissimi: natus. pusillus
stitura. sed membris plemoribus.
robustus ualde. cirne & capillo
iniger. faciem hibens latam. sed
morbi qui uulgo uariola dr̃: cica¬
tricibus resperiam. occulis timẽ¬
tibus. naso prominente. Uir li¬
beralis. et militaribus actiõib
cõspicuus sed̾ cominessatiomb¬
o ebuctatibus supri modum de¬
ditus ueneriis operibus et caris
deseruiens in mundiciis. Usq adĩ¬
fanne notam. Hic nobilem corpo¬
re. sedimoribus nobiliorem. Uil¬
lermi desiona nidium. nomine
beitric̃ẽ uxorem ouxit. ex q̃ filiu
tercium ioscelinum suscepit. &
uxor fuit. ramldi demares. post¬
ea domiini almitici comitis aopp̃x¬
sis qui postei fuit ierlimorũ rex.
unde itũs est bildumus icrłoꝵ¬
rex soctus. & sibilla soror eius.
Hic autẽ ut mninferioribus dicẽ¬
tur. ignamia & pctis sius exigẽ¬

Expanded text:
rum ex asse haerede instituto. Fuit rum ex asse haerede instituto. Fuit autem idem Joscelinus junior, ex sorore Leonis Armeni, viri inter suos potentissimi, natus; pusillus statura, sed membris plenioribus, robustus valde, carne et capillo niger, faciem habens latam, sed morbi, qui vulgo variola dicitur, cicatricibus respersam; oculis tumentibus, naso prominente; vir liberalis et militaribus actionibus conspicuus; sed commessationibus supra modum deditus, Veneris operibus et carnis deserviens immunditiis, usque ad infamiae notam. Hic nobilem corpore, sed moribus nobiliorem, Willelmi de Saona viduam, nomine Beatricem, uxorem duxit; ex qua filium, tertium Joscelinum suscepit; et uxor fuit Rainaldi de Mares, postea domini Almarici comitis Joppensis, qui postea fuit Hierosolymorum rex: unde natus est Balduinus rex sextus, et Sibilla soror ejus. Hic autem, ut in inferioribus dicetur, ignavia, et peccatis suis exigen
Abbreviated transcription (Latin):
pusillaminitate filii. & ex cou̾¬
bo qualis futurus eẽt colligẽs
militites precipit cõuocati co¬
pias et populum regionis uni¬
uersum. Quibus paratis sibi
aptati lecticam mindat. et ĩ
eim iscendens: hostibus occur¬
rit. doloris oblitus et mipo¬
tencie. In quo cum aliquantu¬
lum cum exercitu processisset
nuncut ei unus de magnatib
regiomis. guifridus cõgnomẽ¬
to monacus. soldanumꝰ audito
cius aduentu obsidionẽ a ca¬
stro dimonisse prede̾tõ. et iter
ad reditum maturasse. Quo
cognito comes lecticam qua ge¬
stãbitur ad terram depom iussit
et erectis in celum manib e t
deuoto spũ dnõ cum suspiriis.
& fictu gras agens. ꝙ in nouis¬
suis sius eum benignus et mi¬
sericors domnius tanta gratia
uisitasset: ꝙ seminecis. et in
ipĩs mortis uestibulis cõstitu¬
tionibus ult̾imum cclo trioidit
lpm̃. relic to filio equinoco suo. led
apitema gloria de genere pluri¬
mum et eodem uinuersorum bono¬

Expanded text:
pusillanimitate filii, et ex eo verpusillanimitate filii, et ex eo verbo qualis futurus esset, colligens, militares praecipit convocari copias, et populum regionis universum. Quibus paratis, sibi aptari lecticam mandat; et in eam ascendens, hostibus occurrit, doloris oblitus et impotentiae; in quo cum aliquantulum cum exercitu processisset, nuntiat ei unus de magnatibus regionis Gaufridus, cognomento Monachus, Soldanum audito ejus adventu, obsidionem a castro dimovisse praedicto et iter ad reditum maturasse. Quo cognito, comes lecticam qua gestabatur, ad terram deponi jussit; et erectis in coelum manibus et devoto spiritu, Domino cum suspiriis et fletu gratias agens, quod in novissimis suis eum benignus et misericors Dominus tanta gratia visitasset: quod seminecis, et in ipsis mortis vestibulis constitutionibus ultimum coelo tradidit spiritum, relicto filio aequivoco suo, sed a paterna gloria degenere plurimum, et eodem universorum bono
Abbreviated transcription (Latin):
lecto decubans: mortis imminẽ.¬
tem expectabit diem. Ccciderat
emm anno proxiẽ preterito cir¬
ca partes halapie super eum tutris
ex crudis lateribus compicta
Quam cum hostibus i ei inclu¬
sis uł facilius caperet sub fodi fi¬
ceret subfossa subito corruens ĩ¬
cautum obpresserat. Uñ eum sui
cum multo labore qͣi sepultum.
et contritis artubus uix cruerũt
Quo lingore multo tempore
maceratũs. ad huc egredi inten¬
tem delinebat animam. cũ ecce
nuncius aduolans soldanum ico¬
mensem obsedisse quodim eius
castrum cui nomẽ cressum nĩci¬
at. Quo iudito uir magnammꝰ
licuł erit corpore debilis. et pror¬
sus impotens: sed mente uallidꝰ
iungens ut assumpta secum mm¬
liciã regionis illius uinuersa.
hosti supra nominato uiriliter
occurreret. et locum prĩs supple¬
ret impotentis. Ele uero obici¬
ens quod predictus soldamis
in graui multituome orẽtur.
aduenire respectu tantarum ui¬
rium puicos se habere cepit se
exculare. Unde pater pensata

Expanded text:
bans, mortis imminentem exspectabat diem. Ceciderat enim anno proxime praeterito circa partes Halapiae, super eum turris ex crudis lateribus compacta; quam cum hostibus in ea inclusis ut facilius caperet, suffodi fecerat; subfossa subito corruens, incautum oppresserat; unde eum sui cum multo labore, quasi sepultum et contritis artubus, vix eruerunt: quo languore multo tempore maceratus, adhuc egredi nitentem detinebat animam; cum ecce nuntius advolans, Soldanum Iconiensem obsedisse quoddam ejus castrum, cui nomen Cressum, nuntiat. Quo audito, vir magnanimus, sicut erat corpore debilis et prorsus impotens, sed mente validus, jungens ut, assumpta secum universa regionis illius militia, hosti supra nominato viriliter occurreret et locum patris suppleret impotentis. Ille vero objiciens, quod praedictus Soldanus in gravi multitudine diceretur advenire, respectu tantarum virium paucos se habere, coepit se excusare; unde pater, pensata
Abbreviated transcription (Latin):
est loci. In predicta autem metropo¬
li. de commum omnium consensu: cõ¬
currente uinuersorum coniuuencia
substitutus est uir mire simplicita¬
tis & mansuctudims timens deũ
& recedens a malo. cuius incõria ĩ
benedictione est apud deum e ⁊
hommnes dñs petrus eccliẽ dm̃ci
sepulcri prior de citeriore natus
hyspima ciuitate birchinona no¬
bilis secudũ carnem sed spũ no¬
bilior cuius uita &̾ cõuersitio lõ¬
giores &e diligenciores postulant
tractatus. sed nos hystoria reuo¬
cat uł omissis specialibus depubli

Expanded text:
est loci. In praedicta autem metropoest loci. In praedicta autem metropoli, de communi omnium consensu, concurrente universorum conniventia, substitutus est vir mirae simplicitatis et mansuetudinis, timens Deum et recedens a malo, cujus memoria in benedictione est apud Dominum et homines, dominus Petrus, ecclesiae Dominici Sepulcri prior, de citeriore natus Hispania, civitate Barchinona, nobilis secundum carnem, sed spiritu nobilior; cujus vita et conversatio longiores et diligentiores postulant tractatus. Sed nos historia revocat ut. omissis specialibus, de publi
Abbreviated transcription (Latin):
utiq litteratum. sed nimis sclãrem
anglic̃ natiõe. forma decorũ. regi
& regine. cunctisqz curialibus ual¬
de acceptum. & hii dmñ regem
& eius matrem habebant propi¬
cium & fautorẽ. Alii uero quoꝵ
princeps erat iohannes pisanus
ciusdem eccliẽ archidiaconus qui
postea fuit cardinalis eccliẽ ro¬
mane.tituli sanctorum siluestri &
martim. & bernardus sydomẽsis
& iohunmes beritensis ep̃i. hii do¬
minum patriarcham sequentes. P̾¬
dictum radulfum promoueri nole¬
bant. sed interpõita appellõnis uo¬
ce cura alios deregia uiolencia p̾¬
bant. factum est autem quod per
uiolenciam optinens predictus
cancellarius eccliam & eius bona
muasit. Posseditq per bienium
quousq per romanum pontificem
pñtibus partibus lis decisa. dictã¬
te dommo eugemo factum pre¬
dicti cancellarii mirritũ ẽ dedudũ.
Postinodum tũ idem radulfus fa¬
pitriota erat ad ecclesiam assumptꝰ
bethleemiticam epũs eius ordinatꝰ

Expanded text:
utique litteratum, sed nimis saecularem, utique litteratum, sed nimis saecularem, Anglicum natione, forma decorum, regi et reginae, cunctisque curialibus valde acceptum; et hi dominum regem et ejus matrem habebant propitios et fautores. Alii vero, quorum princeps erat Joannes Pisanus, ejusdem ecclesiae archidiaconus, qui postea fuit cardinalis Romanae Ecclesiae, sanctorum Sylvestri et Martini, et Bernardus Sidoniensis, et Joannes Berytensis episcopi: hi dominum patriarcham sequentes, praedictum Radulphum promovere nolebant; sed, interposita appellationis voce, contra alios de regia violentia prbant. Factum est autem quod per violentiam obtinens praedictus cancellarius, ecclesiam et ejus bona invasit, posseditque per biennium: quousque per Romanum pontificem, praesentibus partibus lis decisa, dictante domino Eugenio, factum praedicti cancellarii in irritum est deductum. Postmodum autem idem Radulphus, fapatriota erat, ad ecclesiam assumptus Bethlehemiticam, episcopus ejus ordinatus
Abbreviated transcription (Latin):
kł februar̾. substitutus ẽ dñs ful¬
cherus tyrensis archiẽps: ĩprede¬
cessorum nrõrum nuo tercius. Eo¬
dem rempore circa epiphĩoꝵ dies
fulmẽ diuiuitus ĩmissum. ecdia
donninci sepulcri et montis syon.
ictu pertulit periculoso. omem uł
credimus portendens infaustum.
& uiiuersam de terrens ciitatez.
Uisus est et cometa per dies mi¬
tos & alia quedam preter morã
appiruerunt signa futuroꝵ desi¬
gnatiua. Illis cłiam dieb cũ tyrẽ¬
sis uicireł eccliã. conligit tam do¬
minum regem. qͣm mitrem eius
penes quam regni cura & uiiuer¬
sum residebit moderimen. dmñ qͦ
patriarcham qui abeadem eccliã fue¬
rit assumptus.epõs quoq eiusdem
eccliẽ suffraganeos apud predictã
urbem ut eccliẽ prouiderent cõue¬
nisse. Uͥ dum demore de eligendo
pontifice trac tarctur. sicuł solet ĩ
huiusmodi accidere: diuisa sunt eli¬
gencium in duo desideria. Pars
enm dari sibi deposcebat dmñ ra¬
oulfum regis cancellarium. uirũ

Expanded text:
 substitutus est dominus Fulcherus Tyrensis archiepiscopus, in praedecessorum nostrorum numero tertius. Eodem tempore, circa Epiphaniorum diem, fulmen divinitus immissum, ecclesiam Dominici Sepulcri et mentis Sion, ictu perculit periculoso; omne, ut credimus, portendens infaustum et universam deterrens civitatem. Visus est et cometa per dies multos; et alia quaedam praeter morem apparuerunt signa, futurorum designativa. Illis etiam diebus, cum Tyrensis vacaret Ecclesia, contigit tam dominum regem quam matrem ejus, penes quam regni cura, et universum residebat moderamen; dominum quoque patriarcham, qui ab eadem ecclesia fuerat assumptus; episcopos quoque ejusdem ecclesiae suffraganeos, apud praedictam urbem, ut ecclesiae providerent, convenisse; ubi, dum de more, de eligendo pontifice tractaretur, sicut solet in hujusmodi accidere, divisa sunt eligentium in duo desideria. Pars enim dari sibi deposcebat dominum Radulphum, regis cancellarium, virum
Abbreviated transcription (Latin):
rex moram ibi faciendi dutur¬
mnorem ferias liberas: reuoranti¬
Dus eum aliis negociis electo
bi archiepo quodam baldiuno
qui cum domino duce̾ godefrido
nexpeditione uenerat relictis
Id custodiam ciuitatis de exciti¬
tu non nullis. ip̃e cum ceteris
ramulam fẽstinat

Expanded text:
rex moram ibi faciendi diuturrex moram ibi faciendi diuturniorem ferias liberas, revocantibus eum negotiis, electo ibi archiepiscopo quodam Balduino, qui cum domino duce Godefrido in expeditione venerat, relictis ad custodiam civitatis de exercitu nonnullis, ipse cum caeteris Ramulam festinat
Abbreviated transcription (Latin):
ram intueriq scriptum est mpro¬
pheta tradidit dominus in capti¬
uitatem uirtutem eorum. et for¬
tudinem corum in manus minnci.
Egitur cessante glidio et strage
põpuli consummati comportãtis
in unum spoliis. et superlectile
uiuersa iux̃ tenorem pactor ter¬
cia pars designatur i anuenssibus
reliquis duabus dommo regi ⁊
sius. insortem cedentibus. Hic
punum noster populus qui atri¬
tis in expeditione reculis pauꝑ
eł mops ingressus fuerat. et eade
tenuitite usq ad illum laborane¬
uił diem. onerati spolus et di¬
titi pecuma. ceperunt ficri locui¬
plectiores pingore sibi superlec¬
tile constitita. Aoducti sunt au¬
tem coram domino rege sedente
pro tribunali procurator ciutatis
qui lingua corum dr̃ emir. et ui¬
ndicus. qui uiridicendo precrat
qui ctiam lingua eorum cadius
ippellatur. His ouobus spe fu¬
ture redempcionis studiose in¬
dulta est uita comixdibus tñ
mancipati: traditi sunt custodib
deputatis. Porro non habens

Expanded text:
ram intueri quod scriptum est in Proram intueri quod scriptum est in Propheta: Tradidit Dominus in captivitatem virtutem eorum, et fortitudinem eorum in manus inimici . Igitur, cessante gladio et strage populi consummata, comportatis in unum spoliis et supellectile universa juxta tenorem pactorum tertia pars designatur Januensibus, reliquis duabus domino regi et suis in sortem cedentibus. Hic primum noster populus, qui attritis in expeditione reculis, pauper et inops ingressus fuerat, et eadem tenuitate usque ad illum laboraverat diem, onerati spoliis et ditati pecunia coeperunt fieri locupletiores, pinguiore sibi supellectile constituta. Adducti sunt autem coram domino rege, sedente pro tribunali, procurator civitatis, qui lingua eorum dicitur emir; et juridicus, qui juridicendo praeerat, qui etiam lingua eorum cadius appellatur. His duobus, spe futurae redemptionis, studiose indulta est vita; compedibus tamen mancipati, traditi sunt custodibus deputatis. Porro non habens
Abbreviated transcription (Latin):
Rat autem nr pirte
cuutatis i loco edito
Ubi olim̃ ab herode ad honorem
augusti cesaris miro opere dici¬
tur fabricatum templum publi¬
cum cuutatis oratorium. ⁊nuc
uinuersus pene ciuitatis popuł
qm̃ orationis locus erat: spe cõ¬
sequende salutis confugerit. Qͦ
eftricto. tanta eorum qui intro
se contulerint. Facta est strages
uł occidencium de cruore. occiso¬
rum bases tingerentur. et horro
esset funcrum multitudinemi¬
tueri. In. ħ eodem oratorio. iep¬
tum est uas coloris uiridissimi
in modum pirapsidis formatũ.
quod predicti ianuenses smaroꝵ¬
dinum reputantes. pro multa sũ¬
ma pecume insortem recipientes
ecclesie suc pro excellenti obtule¬
runt ornatu. Unde etiam usq
hodie transeuntibus per eos ma¬
gnatibus uis idem quasi pro
miraculo solent ostendere per¬
suadentes quod uere sit id quod
color esse indicat smagradus
Occisis autem loca uir̃a omnb
pene ciuubus adultis. uirgunculis
uix parcitur et pueris inpuberi¬
bus.⁊ ic dibitur uere ad liste¬

Expanded text:
rat autem in parte civitatis, in loco edito, ubi olim ab Herode ad honorem Augusti Caesaris, miro opere dicitur fabricatum templum, publicum civitatis oratorium: illuc universus pene civitatis populus, quoniam orationis locus erat, spe consequendae salutis confugerat: quo effracto, tanta eorum qui intro se contulerant, facta est strages, ut occidentium de cruore occisorum bases tingerentur, et horror esset, funerum multitudinem intueri. In hoc eodem oratorio, repertum est vas coloris viridissimi, in modum parapsidis formatum, quod praedicti Januenses smaragdinum reputantes, pro multa summa pecuniae in sortem recipientes, ecclesiae suae pro excellenti obtulerunt ornatu. Unde et usque hodie transeuntibus per eos magnatibus, vas idem quasi pro miraculo solent ostendere, persuadentes quod vere sit, id quod color esse indicat, smaragdus. Occisis autem per loca varia omnibus pene civibus adultis, virgunculis vix parcitur et pueris impuberibus. Hic dabatur vere ad litte
Abbreviated transcription (Latin):
bito uentorum turbine immanissi¬
mo Rantus ex harena pulius ĩ mo¬
dum nubuini. & dense caliginis.
per aera dispersus est. uł oculos uel
ora uł sibi colloquerentur qui m
exercitu erant: aperire omiino nõ
auderant de equis desçendentes ad
terram prostriti. manibus quanto
altius harene imprimere poterant
ad herentes solo ne ui turbimis ra¬
perentur in sublime: iterum ad frã
recasur. Solent enim in illa solitu¬
dine instar maris harenatum qͣi qͥ¬
dam fluctus astoli depomq ĩ mo¬
dum procellarum ita ut nõ muuis
quam per aquas niuigantib pericu¬
losum sit per illa imiportuna loca trã¬
sire. Amissis ergo camelis & ali¬
mentorum parte maxima uix de
uita desperantes. extinctis płib
multis ctiam peruastitatẽ late pa¬
tencium harenarum dispersis. red¬
dita demum aeris cdemencia ĩce¬
teris itinerib magis deuiantes ꝙͣ
de uia certi post dies aliquot uł p̃¬
dictum est peruenerunt megyp¬

Expanded text:
bito ventorum turbine immanissibito ventorum turbine immanissimo, tantus ex arena pulvis in modum nubium et densae caliginis per aera dispersus est, ut oculos, vel ora, ut sibi colloquerentur, qui in exercitu erant, aperire omnino non auderent, de equis descendentes, ad terram prostrati, manibus quanto altius arenae imprimere poterant adhaerentes solo, ne vi turbinis raperentur in sublime, iterum ad terram recasuri. Solent enim in illa solitudine instar maris, arenarum quasi quidam fluctus attolli deponique, in modum procellarum; ita ut non minus quam per aquas navigantibus, periculosum sit, per illa et importuna loca transire. Amissis ergo camelis et alimentorum parte maxima, vix de vita sperantes, exstinctis pluribus, multis etiam per vastitatem late patentium arenarum dispersis, reddita demum aeris clementia, incertis itineribus, magis deviantes quam de via certi, post dies aliquot, ut praedictum est, pervenerunt in Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
Ocatis ergo nrĩs super
uippam fluminis uix
a predic ta urbe stadiis duob com¬
municato consilio libratisq mul¬
ta deliberatione partibus potissimũ
ducunt. liracimo liusq anteꝙͣ fiuui¬
um transeant occurrere eumq regͥ
finbus arcere ꝙͣ̃ flumine trinsim̃s¬
so cum eis conserere quos post ea ip¬
sa remeandi dissimultas redderet a¬
cerbiores. Solutis ergo castris ad
locum ubi hostes eẽ oicebintur.
festinant. Is autem ab co ubi nr̃i
prius castra metati fuerant quasi
miliaribus decem dicebatur oista¬
re. Postꝙ̃ uero ad predictum cõue¬
munt locum. ipe iam tanꝙͣ dux
uigilantissimus cum uinuerso pe¬
nẽ exercitu flumen transierat pui¬
cis relictis quos nr̃i rapientes uĩ¬
culis alligarunt. Interrogati tñ de
transitu eius de militum numero de
multis neccͣiis nrõs intruxerunt
Quiddam sane quod nr̃is erat in co¬
gitum eorum patuit relatione ui¬
del quod in solitudine postquam
syriam sobal transierant. oborto su¬

Expanded text:
ocatis igitur nostris super ripam fluminis, vix a praedicta urbe stadiis duobus, communicato consilio libratisque multa deliberatione partibus, potissimum ducunt Siracono suisque antequam fluvium transeant, occurrere; eumque regni finibus arcere, quam flumine transmisso cum eis conserere, quos postea ipsa remeandi difficultas redderet acerbiores. Solutis igitur castris, ad locum ubi hostes esse dicebantur, festinant. Is autem ab eo, ubi nostri prius castrametati fuerant, quasi milliaribus decem dicebatur distare. Postquam vero ad praedictum conveniunt locum ipse jam tanquam dux vigilantissimus, cum universo pene exercitu flumen transierat, paucis relictis, quos nostri capientes, vinculis alligarunt. Interrogati tamen de transitu ejus, de militum numero, de multis necessariis nostros instruxerunt: quiddam sane quod nostris erat incognitum, eorum patuit relatione; videlicet, quod in solitudine, postquam Syriam Sobal transierant, oborto su
Abbreviated transcription (Latin):
faciente. cuius erat hereditaria
possessio epõ quoq eiusdem loci
absente.populo quoq cdade im¬
minuto. machinis & tormentis
bellicis ingirum collocatis suffoso
muro turribus assiduo lapidum
iactu ex parte maxima debilitatis
infra paucos dies expugnat eos
qui nitus erant ad deditionẽ com¬
pellens pactis interuementibũs
quod cum reb sius omnib egre¬
dientes liberum haberent & paci¬
ficum exitum: ciuitatẽ recepit.
Anno ib incarnacione dm̃. AI c ͦ
tum proficiscens oñs constabula¬
rius cuidam militi fideli suo qui
dicebitur galterius deq̃isneto.
quem in cũstodia loci quidim di¬
cunt negligentẽ fuisse. Addunt cti¬
am & indeditione cum quodam
sacerdote rogerio noie qui canomeꝰ
erat illius ecdie sumpta pecuna
maliciose uersitum. Unde & in re¬
ditu dnĩ regis megypto timuerũt
admodum. uerentes ne eis impu¬
tarctur ad mortem. Nos autẽ nih
horum pro certo compertum ha¬
bemus: msi ħ quod ciuitis illa ho¬
stibus tradita est.

Expanded text:
faciente, cujus erat haereditaria possessio, episcopo quoque ejusdem loci absente, populo quoque imminuto, machinis et tormentis bellicis in gyrum collocatis, suffosso muro, turribus assiduo lapidum jactu ex parte maxima debilitatis, intra paucos dies expugnat; eos qui intus erant, ad deditionem compellens, pactis intervenientibus, quod cum rebus suis omnibus egredientes, liberum haberent et pacificum exitum; civitatem recepit, anno ab Incarnatione Domini 1167.tum proficiscens dominus constabularius, cuidam militi fideli suo, qui dicebatur Galterus de Quaisneto, quem in custodia loci quidam dicunt negligentem fuisse. Addunt etiam, et in deditione cum quodam sacerdote Rogerio nomine, qui canonicus erat illius ecclesiae, sumpta pecunia, malitiose versatum; unde et in reditu domini regis ex Aegypto, timuerunt admodum, verentes ne imputaretur eis ad mortem. Nos autem horum nihil pro certo compertum habemus, nisi hoc, quod civitas illa hostibus tradita est.
Abbreviated transcription (Latin):
cie roburabeẽ uinuetsũ. sumpta
extempore occasione oportuna ap¬
posuit ut pancadensem obsideret
ciuitatem. Est autẽ pancas urbs
antiquissima ad radicem libam fa¬
mosissimi promontorii sita. anti¬
quissimis temporibus & israeliti¬
ci populi dicb dan dic ta termimꝰ
a septentrionali plaga possessioms
corum: sicut et bersãbre ab austro.
Unde quociens longitudo terre ꝓ
bersabee. Diebus autem philippi
semoris herodis filii. qui erat tetrͣ¬
cha ituree & tracomd̃is regionis
sicut in luca legitur qui ean am¬
pliauit in honorẽ tyberii cesiris &
in perpetuam sui noninus mẽoria
cesarea philippi dicta est. Dicit᷑ aũ
x paneas. sed nr̃i latim corrũpen¬
tes nomen sicut pene omi aliarũ
urbium: belinas uoeant. Est autẽ
aboriente. agro damasceno cõter¬
mina. Eusta qͣm fiucntoꝵ suorum
iordams habet originem. ħ est illa
ciuitas de qua meuuangelio legitur
quod uenit ihũs in partes cesarce
philippi & interrogabat discipu

Expanded text:
tiae robur abesse universum sumpta tiae robur abesse universum sumpta ex tempore occasione opportuna, apposuit ut Paneadensem obsideret civitatem. Est autem Paneas urbs antiquissima, ad radicem Libani famosissimi promontorii sita, antiquissimis temporibus et Israelitici populi diebus, Dan dicta; terminus a septentrionali plaga possessionis eorum, sicut et Bersabee ab austro. Unde quoties longitudo terrae pan usque ad Bersabee . Diebus autem Philippi, senioris Herodis filii, qui erat Tetrarcha Itureae et Traconitidis regionis, sicut in Luca legitur qui eam ampliavit in honorem Tiberii Caesaris, et in perpetuam sui nominis memoriam, Caesarea Philippi dicta est. Dicitur autem et Paneas; sed nostri Latini corrumpentes nomen, sicut pene omnium aliarum urbium, Belinas vocant. Est autem ab Oriente agro Damasceno contermina, juxta quem fluentorum suorum Jordanis habet originem. Haec est illa civitas de qua in Evangelio legitur: Quod venit Jesus in partes Caesareae Philippi,
Abbreviated transcription (Latin):
Ebus interea nr̃is tãta
rerum mutatione tam¬
q simstris euentib usq ad supre¬
man exinamcionem pene afflictis
cum neq saltem spei residuum sup¬
esseł iam iam aiõ consternati per dieᷤ¬
singulos deteno:a. formidarent um¬
uersi: ecc̃e comes flandrensis theode¬
ricus dm̃i regis sororius cum uxore
religiosi et dm̃ timente femina.
ꝙ aliꝙͣta militum mani: applicuit.
Cuius cum tanta leticia suscepit ad¬
uentum omins populus. ut qͣi post
in moderatum solis ardorẽ. auram
gratissimam & pñs remedium uide¬
retur suscepisse. Sperabant enm qd
eius frcti auxilio dñ regis et xͥam
exercitus possent aduentum p̾stolati
Seo ħ quale quale serenum. orta su¬
bito nuibes caliginosa mutilauit.
miscrabiliter et conuertit intene¬
bras. Noradimis enĩ rebus sedis
& casu propiore fctũs sublimior
uidens regnum solitis carere sola¬
cus qe maiorib regi principib
quos ipẽ captiuos tenebat̃ destitu¬
tum. ad huc et dinũ regem & mili¬

Expanded text:
ebus interea nostris tanta rerum mutatione tamque sinistris eventibus usque ad supremam exinanitionem pene afflictis, cum neque saltem spei residuum superesset, jam animo consternati, per singulos dies deteriora formidarent universi, ecce comes Flandrensis Theodoricus, domini regis sororius, cum uxore religiosa et Deum timente femina, et aliquanta militum manu applicuit; cujus tanta laetitia suscepit adventum omnis populus, ut quasi post immoderatum solis ardorem, auram gratissimam et praesens remedium videretur suscepisse; sperabant enim, quod ejus freti auxilio, domini regis et Christiani exercitus possent adventum praestolari. Sed hoc qualequale serenum, orta subito nubes caliginosa, mutilavit miserabiliter, et convertit in tenebras. Noradinus enim rebus secundis et casu prosperiore factus sublimior, videns regnum solitis carere solatiis et majoribus regni principibus, quos ipse captivos tenebat, destitutum; ad hoc et dominum regem et mili
Abbreviated transcription (Latin):
ricorum quoq multitudinem sił
& peregrinarum exuma dona diui¬
tiarum suos etiam usq ad pueroꝵ
nouissinium. doms ingentib cu¬
mulauit. Sic &e protoseuasto m õs
tanꝙͣ uir melitus suam effudit li¬
beralitatem. Sed &̾ reliqui prĩcipes
eodem zelo accensi certatim se mu¬
tuo mumficencia uincere cupiẽtes.
munera dommo regi offerunt. quib
& materie digintas & operis elegã¬
cia qe fauor non deerãt inutroq.
Composita ergo classe. negocio feli¬
citer cõsummato descendens i bosfo¬
rum qui europe asieq terminus ẽẽ
dinoscitur ducentis ab urbe miliari¬
bus per illud mare nauigans inter
sexton & abidon urbes famosissiis
leandri. heroq domicilia mare ĩgre¬
ditur mediterraneum. Eñ scdĩs act

Expanded text:
ricorumque multitudinem, simul ricorumque multitudinem, simul et peregrinarum eximia dona divitiarum, suos etiam usque ad puerorum novissimum donis ingentibus cumulavit. Sic et Protosevasto in omnes, tanquam vir inclytus, suam effudit liberalitatem. Sed et reliqui principes eodem zelo accensi, certatim se mutuo munificentia vincere cupientes, munera domino regi offerunt; quibus et materiae dignitas, et operis elegantia, et favor non deerat in utroque. Composita ergo classe, negotio feliciter consummato, descendens in Bosphorum, qui Europae Asiaeque terminus esse dignoscitur, ducentis ab urbe milliaribus per illud fretum navigans, inter Seston et Abydon urbes famosissimas, Leandri Heroque domicilia, mare ingreditur Mediterraneum; inde secundis act
Abbreviated transcription (Latin):
Uiris antiquissimis & prudentibus
plemus edoctus est. Descendit etiã
per cosdem dies idem dommus rex
per bosforum usq ad hostia maris
pontici. Unde est introitus & mitiũ
Huius influxiombus q bosforus dr̃
in mare mediterraneum. Circiuibał
itaq loca incoginta tanꝙͣ uir curio¬
sus et causas rerum scire desiderans.
Quibus ad plenum cogntis ĩ urbẽ
rediens. iterum ad familiares dm̃
imperatoris recurrit affatus. ne¬
gociis que uie causam prebuerant
finem cupiens optatum imponere
Habitis ergo feriis competentibus
tractatibus necciis. completo feli¬
citer et prouotis negocio. pac tis
hinc inde ad placitam utrunq cõ¬
sonanciam redactis & scripto tradi¬
tis utriusq bulla signato sumpta
licencia & uinuersorum gratia ꝓ¬
sequente ad iter se accingunt. Ebi
tunc primum in dominum regem
& suos imperialis quasi prodiga
seo plane commendabilis clariuit
munificencia. Nam ii mensa dño
regi conferens auri pondera olose¬

Expanded text:
viris antiquissimis et prudentibus, viris antiquissimis et prudentibus, plenius edoctus est. Descendit etiam per eosdem dies idem dominus rex per Bosphorum, usque ad ostia maris Pontici, unde est introitus et initium hujus influxionis, quae Bosphorus dicitur, in mare Mediterraneum. Circuibat itaque loca incognita, tanquam vir curiosus et causas rerum scire desiderans: quibus ad plenum cognitis, in urbem rediens, iterum ad familiares domini imperatoris recurrit affatus, negotiis quae viae causam praebuerant, finem cupiens optatum imponere. Habitis ergo feriis competentibus, tractatis necessariis, completo feliciter et pro votis negotio, pactis hinc inde ad placitam utrinque consonantiam redactis, et scripto traditis utriusque bulla signato, sumpta licentia, et universorum gratia prosequente, ad iter se accingit. Ibi tunc primum in dominum regem et suos imperialis quasi prodiga, sed plane commendabilis, claruit munificentia; nam immensa domino regi conferens auri pondera, holose
Abbreviated transcription (Latin):
Acta autem per aliqͦt
dies in palacio constã¬
timano mora causa moucende ua¬
rictatis que maxime solet releua¬
re fastidium ad palacium. nouum
quod blachernas dicitur.se & do¬
mmum regem transtulit. U̾etiaz
plenis humanitatis legibus inf
palacium suum. honestis cum cla¬
uib deputatis. in ip̃ĩs penetrali¬
bus patrum suorum eum per di¬
es aliquot benigne habuit. Sed
& sius nichilominus non lõge
ab eodem. palatio honesta simul
& comoda fecit hospicia prepara¬
ri. U̾ctiam sicut &e prius impẽsas
non solum necessarias sed uolup¬
tuarias. & super effluentes uestia¬
rite. & hii quibus id officii depu¬
tatum erat magnifice. & super ha¬
bundanter nõ cessabant ministͣre
Sed & urbem totam tum ĩterius
tum exterius simul & eccliãs et
monasteria quorum pene infinitꝰ
est mimerus columpnas etiam
thriopheoꝵ argumenta arcus qͦq
triumphales ducentibus eum ma¬
gnis proceribus et locorum gnaris
dominus rex ꝑagrauit. & singuloꝵ
rationem & causam inquirens a

Expanded text:
acta autem per dies aliquot in palatio Constantiniano mora, causa inducendae varietatis, quae maxime solet relevare fastidium, ad palatium novum, quod Blachernas dicitur, se et dominum regem transtulit: ubi etiam plenis humanitatis legibus infra palatium suum honestis conclavibus deputatis, in ipsis penetralibus patrum suorum, eum per dies aliquot benigne habuit. Sed et suis nihilominus, non longe ab eodem palatio, honesta simul et commoda fecit hospitia praeparari. Ubi etiam, sicut et prius, impensas non solum necessarias et voluptuarias supereffluentes, vestiaritae, et hi quibus id officii deputatum erat, magnifice et superabundanter non cessabant ministrare. Sed et urbem totam, tum interius, tum exterius, simul et ecclesias et monasteria, quorum pene infinitus est numerus, columnas etiam tropaeorum argumenta, arcus quoque triumphales, ducentibus eum magnis proceribus et locorum gnaris, dominus rex peragravit, et singulorum rationem et causam inquirens a
Abbreviated transcription (Latin):
ab antiochena exhiberctur eccliã.
ate uel suis successoribus subt¬
hatur Preterea in subiectos illiꝰ
niinis potestatiue diceris te
ueri. sicut in fuis neccitatibus erꝰ
patroxiniis desideras aduuari. ĩ a
dictum archiepm diligas et ho¬
nores & in nullo perturbare pre¬
sumas quin pocius de omnibus
de quibus ipud te querimomam
deposuerit: sibi plenam iusticum
infra quadraginta dies postꝙͣ pre¬
sencia scupta susceperis exhibere
non differas. nec aliquid ĩ subdi¬
tos suos contra stituta canonũ
presumas. Alioquin tunendum
tibi ẽ ne tam ipnĩ ꝙ̃ suffragane¬
& sucs ⁊ tua obediencia subtraha¬
mus: eos q in manu nr̃a relinea¬

Expanded text:
ab Antiochena exhiberetur Ecclesia, ab Antiochena exhiberetur Ecclesia, a te vel tuis successoribus subtrahatur. Praeterea in subjectos illius nimis potestative diceris te veri, sicut in tuis necessitatibus ejus patrociniis desideras adjuvari, jam dictum archiepiscopum diligas et honores; et in nullo pertubare praesumas; quin potius de omnibus, de quibus apud te querimoniam deposuerit, sibi plenam justitiam infra quadraginta dies postquam praesentia scripta susceperis, exhibere non differas, nec aliquid in subditos suos contra statuta canonum praesumas. Alioquin timendum tibi est ne tam ipsum quam suffraganeos suos a tua obedientia subtrahamus, eosque in manu nostra retinea
Abbreviated transcription (Latin):
celesti priuilegio collitum ẽẽ euã¬
gelica declarat auctoritas et ĩfra.
Miramur autẽ qm̃ cum romana
eccliã pro liberatioe orientilis
eccliẽ tantoꝑe laborauerit & fi¬
liorum multorum sanguinem
effundendo corda tam eccliasticoꝵ
ꝙͣ secularium ad eius seruicium
exctauerit nequaꝙͣ prout cõuẽĩt
eidem mãtri tue hac uice respon¬
dere curasti. Parum enim tibi
uisum fuerat. ꝙ uenerabilem fre
more predecessoꝵ suoꝵ prosuscep¬
tione pillei ad rominam eccłiãm
uemente disturbire presumpse¬
ras nisi et erga eum a nobis re¬
deuntem. te in humanum diffici¬
lemq et minis asperum exhibe¬
res: ad eo ꝙ nec antiꝙ̃ dignitatẽ
tyrenssis eccłie sibi restituere. nec
de dampins sibi illatis: aut ctiã
de caẏpha. siue porfitia iuxta mã¬
datum nr̃m intra tres menses
post icceptõnem lifterarum no¬
strarum ei iusticiam facere nolui¬
sti. cum utiq satis indignum sit:
Ut honor qui sibi si ei obediret

Expanded text:
coelesti privilegio esse collatum, evancoelesti privilegio esse collatum, evangelica declarat auctoritas. Et infra: Miramur autem, qEcclesia pro liberatione Orientalis Ecclesiae tantopere laboraverit, et filiorum multorum sanguinem effundendo, corda tam ecclesiasticorum quam saecularium ad ejus servitium excitaverit, nequaquam, prout convenit, eidem matri suae hac vice respondere curasti. Parum enim tibi visum fuerat quod venerabilem fratrem more praedecessorum suorum pro susceptione pallii ad Romanam Ecclesiam venientem, disturbare praesumperas: nisi et erga eum a nobis redeuntem te inhumanum difficilemque et nimis asperum exhiberes: adeo quod nec antiquam dignitatem Tyrensis Ecclesiae sibi restituere, nec de damnis sibi illatis, aut etiam de Cajapha, sive Porphyra, juxta mandatum nostrum, infra tres menses post acceptionem nostrarum litterarum ei justitiam facere volueris. Cum utique satis indignum sit, ut honor qui sibi, si ei obediret,
Abbreviated transcription (Latin):
ił. Tandemq inclaustro eccliẽ do¬
nunici sepulcri regularẽ uitam
& assiduitatem professus ad ecde¬
siam tyrensem uocatus est. Rex
autem candẽ eccliãm strenue &
feliciter anins duodecim quartus
ante nos qui nunc eidem eccliẽ
non electioe meriti. sed sola dm̃
dignatioẽ et paciencia presidemꝰ
Qui post ꝙͣ a dommo ierosolimita¬
no prtri archa willermo sue munꝰ
consecrationis accepit: exemplo
predecessoris sui uolens ad ecele¬
siam romanam pro obtmendo pal¬
leo properare. ab codem patriar¬
chi et eius complicibus passuse
insidias et uiolenciam ita uh uix
ꝙx cum multa difficultate manꝰ
eorum posset effugere: et ad ec¬
clesiam romanam pro cã predctã
peruenire. sicut ex tenore listeraꝵ
donini pape innocencii manite¬
ste deprehenditur. Ait enm in¬
nocencius ep̃s seruus seruoꝵ dei
cam benedictionem. Magist̾rũ
tocius ecclĩe. et ecclesiastice insti¬
tucionis. beato petro aplõ prĩcipi

Expanded text:
nit, tandemque in claustro ecclesiae Donit, tandemque in claustro ecclesiae Dominici Sepulcri regularem vitam et assiduitatem professus, ad ecclesiam Tyrensem vocatus est. Rexit autem eamdem ecclesiam strenue et feliciter annis duodecim, quartus ante nos, qui nunc eidem ecclesiae, non electione meriti, sed sola Domini dignatione et patientia praesidemus. Qui, postquam a domino Hierosolymitano patriarcha Willelmo, suae munus consecrationis accepit, exemplo praedecessoris sui volens ad Ecclesiam Romanam pro obtinendo pallio properare, ab eodem patriarcha et ejus complicibus passus est insidias et violentiam, ita ut vix et cum multa difficultate manus eorum posset effugere et ad Ecclesiam Romanam pro causa praedicta pervenire, sicut ex tenore litterarum domini papae Innocentii manifeste deprehenditur. Ait enim: INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, cam benedictionem. Magisterium totius Ecclesiae et ecclesiasticae institutionis beato Petro apostolorum principi,
Abbreviated transcription (Latin):
deposito. Predictus noster pre¬
decessor dñs willermus primus
latinorum tyrensium archiepiis:
post urbis liberationẽ. Nam du
ad huc ab hostibus detineretur.
ordinatus fuerat ad titulimi eiꝰ¬
dem eocliẽ quidã odo. qui ante
eiusdem urbis liberationẽ. uita
decesserat: uł premissum ẽ. Cui
substitutus ẽ dñs fulcherus boẽ
memorie anquitamcus natione
patria angolismensis uir religi¬
osus ac timens deum. modice
litteratus. seo constans eł amator
discipline. H ic apud suos abbas
extiterat canomcorum rogulariũ
in monasterio cui cela nomen. sed
postinodum tempore predicti scis¬
matis quod inter diñ innocenci¬
um papam et petrum petri leonis
filium exortum est fauens pre¬
dicto petro gerardus engolismẽ¬
sis epus. apostolice sedis legatꝰ.
ilii parti prestantes assensum.
molestiis ꝙͣ pluribus fatigabat.
Quod uir uite uenerabilis non
ferens sumpta licencia a fratribus
orationis gratia ierosolunam ue¬

Expanded text:
deposito, praedictus noster praedeposito, praedictus noster praedecessor Willelmus, primus Latinorum, Tyrensium archiepiscopus, post urbis liberationem. Nam dum adhuc ab hostibus detineretur, ordinatus fuerat ad titulum ejusdem ecclesiae quidam Odo, qui ante ejusdem urbis liberationem vita decesserat, ut praemissum est; cui substitutus est dominus Fulcherus bonae memoriae, Aquitanicus natione, patria Engolismensis, vir religiosus ac timens Deum, modice litteratus, sed constans et amator disciplinae. Hic apud suos abbas exstiterat canonicorum regularium in monasterio cui Cella nomen; sed postmodum tempore praedicti schismatis, quod inter dominum Innocentium papam et Petrum Petri Leonis filium exortum est, favens praedicto Petro Gerardus Engolismensis episcopus, apostolicae sedis legatus, alii parti praestantes assensum molestiis quampluribus fatigabat. Quod vir vitae venerabilis non ferens, sumpta licentia a fratribus, orationis gratia Hierosolymam ve
Abbreviated transcription (Latin):
Um ħ moriente ge¬
runtur dñs honorrꝰ
papi exfremum diem claudens.
fatale debitum soluit. dumq de
substuendo ei successore inter car¬
dinales tractaretur. diui sa sunt
eorum desideria ita quod nõ ua¬
lentes m idem consonare. sub cõ¬
tencione duos elegerunt greco¬
rum uidel diaconum cardinalẽ
sancti angłi: quem consecrantes
uocauerunt innocencium. et pe¬
trum qui cognominatus est leo¬
nis pbr̃m cardinalem tituli scẽ
marie transtiberim. q̃ dr̃ fundẽs
oleum: que etiam cõsecrantes
qui eum elegerunt: anacletum
uocauerunt. Ortum est ergo scis¬
ma periculosum minis. ita ut nõ
solum que infra urbem erant per¬
iclitarentur eodĩe eł populus
mutua cede periret: uerum etiã
pene orbis concuteretur uinuer¬
sus: regna q diuersis accensa
studiis inter se colliderentur.
Obtinuit tandem post multos
labores et in mensa pericula: do¬
minus innocencius. predicto
petro pipitus emulo prius ui¬
ta defungente per eosdem dies
migrauit ad dum̃. carins onere

Expanded text:
 Oriente geruntur, dominus Honorius papa extremum diem claudens, fatale debitum solvit; dumque de substituendo ei successore inter cardinales tractaretur, divisa sunt eorum desideria: ita quod, non valentes in idem consonare, sub contentione duos elegerunt, Gregorium videlicet, diaconum cardinalem Sancti Angeli, quem consecrantes vocaverunt Innocentium; et Petrum, qui cognominatus est Leonis, presbyterum cardinalem, tituli Sanctae Mariae Transtiberim, quae dicitur Fundens oleum, quem etiam consecrantes, qui eum elegerant, Anacletum vocaverunt. Ortum est igitur schisma periculosum nimis, ita ut non solum quae infra Urbem erant periclitarentur ecclesiae, et populus mutua caede periret; verum etiam pene orbis concuteretur universus, regnaque diversis accensa studiis inter se colliderentur. Obtinuit tandem, post multos labores et immensa pericula, dominus Innocentius, praedicto Petro, papatus aemulo, prius vita defungente. Per eosdem dies migravit ad Dominum carnis onere
Abbreviated transcription (Latin):
uł uincuiq uisum erat expedien¬
cius sarcinas & impedimenta de¬
serentes. uite consulerunt & saluti.
Exut ergo sermo iste per omes
fines late iacencium regionum &
quos prius de recepta urbe edessa¬
norum rumor fecerat letiores: nẽ

Expanded text:
ut unicuique visum erat expedienut unicuique visum erat expedientius, sarcinas et impedimenta deserentes, vitae consuluerunt et saluti. Exiit ergo sermo iste per omnes fines late adjacentium regionum; et quos prius de recepta urbe Edessanorum rumor fecerat laetiores, n