comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ini & Payli: quas etiam magnis possessionib ditauit: auroq
& argento locupletauit: atq eorũdẽ apłorũ sacras reliqͥas auro
purissimo. acgeminis p̾ciosissimis inclusit. Dedit etiã beato pa¬
pe Siluestro & successorib eiꝰ uigorẽ & honorificentiã imꝑialem:
pͥuilegio suo decernens. ut pͥncipatũ obtineant: tam suꝑ.iiͦiͬi. pͥn¬
cipales sedes. antiorhenam uidelicet. alexandriam. constantino¬
politanam. ⁊ ierosolimitanam. quã etiã suꝑ unuiersas ꝑtotum
sacerdotib mundi huiꝰ. Congruũ quoq duxit imꝑĩ. ⁊ regni
romani pocestatẽ. mnorientali regione transferre: ut ibi lex
scã caput teneat pͥncipatꝰ. ubi apłoꝵd pͥnceps petrus. crucis pati¬
bulũ sustinens occubuit: ⁊ ibi gentes colla flectant. ubi earũ
nr̃i famulent᷑ officio. ubi quondã t̾reni regis seruiebant im¬
perio. Ad summũ ꝓinde tradidit romano pontifici palaciũ

Expanded text:
Petri et Pauli, quas etiam magnis possessionibus ditavit, auroque Petri et Pauli, quas etiam magnis possessionibus ditavit, auroque et argento locupletavit, atque eorundem apostolorum sacras reliquias auro purissimo ac gemmis preciosissimis inclusit. Dedit etiam beato papae Silvestro et successoribus eius vigorem et honorificentiam imperialem, privilegio suo decernens, ut principatum obtineant tam super quatuor principales sedes, Antiochenam videlicet, Alexandrinam , Constantinopolitanam et Ierosolimitanam, quam etiam super universas per tsacerdotibus mundi huius. Congruum quoque duxit imperii et regni Romani potestatem in orientali regione transferre, ut ibi lex sancta caput teneat principatus, ubi apostolorum princeps Petrus crucis patibulum sustinens occubuit, et ibi gentes colla flectant, ubi earum  ibi Domini nostri famulentur officio, ubi quondam terreni regis serviebant imperio. Ad summum proinde tradidit Romano pontifici palacium
Abbreviated transcription (Latin):
matrone quã dõ dicauerat. ad animalia publica custodienda de¬
putatꝰ : uitã finiuit. Et que maior nominis xp̃ĩani in iuria
quam summum pontificem id ÷ scȩ̃ romane p̃sulem ȩccłȩ. ium̃¬
torũ stabulariũ esse: Omitto in quã multa alia crudelia &
exqͥsita torm̃ta. qͥb plures diũ sacerdotes tã rome quam alia
ut dealiis apicolis taceamus : ꝑannos ferme trecentos & decem
abincarnatione diũ: ꝑ martirii coronã ad ȩt̾nã ꝑuenere felici.
ad martirii torm̃ta pͥmꝰ rapiebat᷑. & supplicia grauiora paciebat᷑.
Sed postqͣ. popło sedenti inumbra mortis. id÷ incenebris infidelitatis.
lumen ostensum÷ ueritatis. constantinꝰ romanorũ dementissimus
impator. edicto ꝓpͥo cõstituit ꝑtotũ romanũ imperium. templa
gentiliũ claudi. ⁊ edificauit meadẽ urbe plures ȩcclłas. Inter
quas construrit ȩccłam beati ioħis baptiste. & beatorũ apłors ei

Expanded text:
matrone, quam Deo dicaverat, ad animalia publica custodienda dematrone, quam Deo dicaverat, ad animalia publica custodienda deputatus, vitam finivit. Et quae maior nominis christiani iniuria quam summum pontificera, id est sanctae Romanae praesulem aecclesiae, iumentorum stabularium esse? Omitto, inquam, multa alia crudelia et exquisita tormenta, quibus plures Domini sacerdotes tam Romae quam alias, ut de aliis christicolis taceamus, per annos ferme trecentos et decem ab incarnatione Domini per martirii coronam ad aeternam pervenere felicitaad martirii tormenta primus rapiebatur, et supplicia graviora paciebatur. Sed postquam populo sedenti in umbra mortis, id est in tenebris infidelitatis, lumen ostensum est veritatis, Constantinus Romanorum clementissimus imperator edicto proprio constituit per totum Romanum imperium templa gentilium claudi, et aedificavit in eadem urbe plures aecclesias; inter quas construxit aecclesiam beati Iohannis baptistae, et beatorum apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
& eruditi inom̃ib quefecit ipse dñs ihs xp̃s: abier ꝑ orbẽ uniuer
sũ uomere uerbi dĩ mentes hominũ ꝓscindentes: & mneis nouoꝵs
p̃ceptoꝵꝰ semina iacientes. & ȩcclȩ fundamta locantes. suꝑ lapi-¬
dem angularẽ : xp̃m iħm in qͦ ambo parietes ediuerso uenientes.
de udeis uidelicet & gentib. gemina caritate copularentur.
Beatꝰ uͦ petrus descendit antiochiã. & ibi fundauit ȩccłam inqua
pͥmũ anomine xpĩ cognominatisunt axpĩani. Inde quoq romã
nero seuissimus imꝑator. mortis dãpnauit sententia. Porro post
ETIRUAl apłm. clemens uir sapientissimꝰ. ab ipso petro consecratꝰ.
romanã regendã suscepit ȩccłam. Qui & ipse non multopost.
maris gurgitib inmersus ꝓnomine ap̃i.: conpleuit martirium.
Et cum adhuc fere ꝑorbem uniuersum tirannoꝵd imꝑio simulacra
colerent᷑: Marcellus urbis mͦ dicte papa sc̃issimꝰ. indomo lucine

Expanded text:
et eruditi in omnibus quae fecit ipse dominus Iesus Christus, abieret eruditi in omnibus quae fecit ipse dominus Iesus Christus, abiersum vomere verbi Dei mentes hominum proscindentes, et in eis novorum praeceptorum semina iacientes, et aecclesiae fundamenta locantes super lapidem angularem Christum Iesum, in quo ambo parietes e diverso venientes de Iudeis videlicet et gentibus, gemina caritate copularentur. Beatus vero Petrus descendit Antiochiam, et ibi fundavit aecclesiam, in qua primum a nomine Christi cognominati sunt christiani. Inde quoque RomamNero saevissimus imperator mortis dampnavit sententia. Porro post Petrum apostolum Clemens, vir sapientissimus, ab ipso Petro consecratus, Romanam regendam suscepit aecclesiam; qui et ipse non multo post maris gurgitibus inmersus pro nomine Christi conplevit martirium. Et cum adhuc fere per orbem universum tirannorum imperio simulacra colerentur, Marcellus urbis modo dicte papa sanctissimus in domo Lucie
Abbreviated transcription (Latin):
potestatib quasi alis duab abauersitatib mundi huiꝰ. fecus
eiꝰ ambiunt᷑ acꝓtegunt᷑. Illi uͦ qͥhis alis ambiri refugiunt: re¬
bellare dõ noscunt᷑. Hec & de regib & ꝓpħis iudaice gentis dixis¬
se sufficiant: ut paulatĩ & seriat̃ qͦd ꝓposuimꝰ explanemꝰ. Igit᷑
post quã ds̃ ac dns nr̃ iħs xp̃s hominẽ quẽ fecerat morte sua
amorte redemit ȩc̾na : & captiuitatẽ nr̃ȩ carnis resuscitauit amor¬
cuis & inuerit incelũ: uetꝰ euacuatũ ÷ testam̃tũ. sic̃ euacuari so¬
let puerilis ȩtas forciori etate suꝑueniente. Unus enĩ ds̃ ꝑscõs
cẽpors. dedit minora p̃cepta popło. quẽ cimore ad huc alligari
oportebat : & ꝑfiliũ suũ miiora popło. quẽ caritate iam lib̾ari
conuenerat. Q uorũ p̃ceptor geruli xp̃i fuere discipuli. qͥ cog¬
nominant᷑ apł̃i. Ipsi qͥppe &e eoꝵ sequaces ꝓbati infide. longa¬
nimes uspe. potentes inoꝑe. & sermone. pacientes incribulatione.

Expanded text:
potestatibus quasi alis duabus ab adversitatibus mundi hujus fetus ejus ambiuntur ac proteguntur. Illi vero qui his alis ambiri refugiunt rebellare Deo noscuntur. Haec et de regibus et prophetis Judaicae gentis dixisse sufficiat, ut paulatim et seriatim quod proposuimus explanemus. Igitur oster Iesus Christus hominem quem fecerat morte sua a morte redemit aeterna, et captivitate nostrae carnis resuscitavit a mortuis et invexit in caelum, vetus evacuatum est testamentum, sicut evacuari solet puerilis aetas forciori aetate superveniente. Unus enim Deus per sastributionem temporum dedit minora praecepta populo, quem timore adhuc alligari oportebat, et per filium suum maiora populo, quem caritate iara liberari convenerat. Quorum praeceptorum geruli Christi fuere discipuli qui cognominantur apostoli. Ipsi quippe et eorum sequaces probati in fide, longanimes in spe, potentes in opere et sermone, pacientes in tribulatione,
Abbreviated transcription (Latin):
cutũ decore parit̾ oinauer̃. & auro suȩ sapientiȩ nobilitauert̃.
C õstat gͦ reges atq ꝓpħas sc̃issimos: uicaria sui ope semꝑ indi¬
guisse. Eccłam autẽ sinagogã appello: qm̃ illa que mea fie¬
bant. p̾sentis ȩccłȩ figurã gerebant. & in illo sacrifitio xp̃i fi
gurabat᷑ occisio. cuiꝰ sumꝰ sanguine redẽpti. atq reparat
Sed a ꝑ sibbati ocum: figurabat̃ requies beator ooi. Ipsa
etiam lex: nouũ cestam̃tũ infigura p̃cessit. Unde suꝑueniente euan¬
głica luce: unbra consequent̃ abscessit. Nunc autẽ scorũ ꝓpħarũ
iam ꝓpħam. Escce inqͥt constituã pͥncipes tuos sicut antea: & con¬
siliarios tuos sic̃ abinitio. Et psalmista. ꝑropatrib cuis natist̃
tͥ filii. constitues eos pͥncipes suꝑ omnem terrã. Igit᷑ regiam
non absq magno ac salubrimo sacramto. Unde congruit & ual¬
de conueniens ÷: ut hȩ duȩ potestates sibi inuicẽ frat̾na caritate
semꝑ adhereant. & ut semutua. sollicitudine tueantur. Nam

Expanded text:
re pariter ornaverunt, et auro suae sapientiae nobilitaverunt. Constat ergo reges atque prophetas sanctissimos vicaria sui ope semper indiguisse. Aecclesiam autem sinagogam appello; quoniam illa quae in ea fiebant praesentis aecclesiae figuram gerebant; et in illo sacrificio Christi figurabatur occisio, cuius sumus sanguine redempti atque reparati. Sed et per sabbati ocium figurabatur requies beatorum. Ipsa etiam lex novum testamentum in figura praecessit. Unde superveniente euangelica luce umbra consequenter abscessit. Nunc autem sanctorum prophiam prophetam: Ecce, inquit, constituam principes tuos sicut antea, et consiliarios tuos sicut ab initio. Et psalmista: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii: constitues eos principes super omnem terram. Igitur regiam non absque magno ac saluberrimo sacramento. Unde congruit et valde conveniens est ut hae duae potestates sibi invicem fraterna charitate semper adhaereant, et ut
Abbreviated transcription (Latin):
dentra. qualit euncta creassȩt. Fiat lux: ipsa est quȩ postra in udla ecli. hoc
et in si dera diffundebat ur.¶ Dixit .i. ꝑ uerbum suum fecit. Manenumi¬
o intelligentia. Paradisus est locꝰ in orientis partibus constitutꝰ. Cuĩ uocabulũ ex
int̾pretat᷑. Qd utraq iunctũ: facit ortũ deliciarũ. Nignũ ꝙͥ scientie boniet¬
mali. In arbore quippe illa quodcumq erat p̾ceptũ aĩ intelligendũ est. Si in
custodia p̃cepti scientia erat boni: in transgressione p̃cepti scientia erat mali.
in tra naid. In hebreo legit᷑ nodia .i. instabilis. Neuigatis: limpidatis. sbitu

Expanded text:
dentia qualiter cuncta creasset. Fiat lux. Ipsa est quae postea in vasa coeli, hoc est, sidera, diffundebatur. Dixit. Per verbum suum fecit. Mane. Ini Paradiso. 2. Paradisus est locus in Orientis partibus constitutus, cujus vocabulum ex interpretatur. Quod utrumque junctum facit hortum deliciarum; est enim omni. in arbore quippe illa quaecumque erat praeceptum dei intellegendum est, sed in custodia praecepti scientia erat boni, in transgressione praecepti scientia erat mali. in terra Haid. In Hebraeo habet nodus instabilis. Laevigatis. Limpiditatis. Bitumen.
Abbreviated transcription (Latin):
obedire dõ oportet quã hominib. Nec qͥb libet torm̃tis eru¬
perenur : qr ñ st̃ condigne passiones huiꝰ tẽporis. ad futuram
głam quereuelabit᷑ in nobis. Pro inde mouet plerosq qͦd iusti
in hac uita multa paciant᷑ ad uersa: mali uͦ magnis ꝓsperi¬
catib gaudent. S desuis tribulationib: eruitat paulꝰ apłis
dicens. Gioriam̃ intribulacionib: scientes qmĩ cribulatio pacienciã

Expanded text:
« obedire Deo oportet magis quam hominibus . » Nec quibuslibet tormentis exsu« obedire Deo oportet magis quam hominibus . » Nec quibuslibet tormentis exsuperemur, quia « non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . » Proinde movet plerosque quod justi in hac vita multa patiantur adversa, mali vero magnis prosperitatibus gaudent. Sed de suis tribulationibus exsultat Paulus apostolus dicens: « Gloriamur in tribulationibus, scientes quoniam tribulatio patienti
Abbreviated transcription (Latin):
ministros ad malefaciendũ. ut eis placere possimꝰ. qm̃ dissi pabit
ds̃ ossa eorũ qͥ hominib placent. sic̃ psalmista testat᷑ : s utame¬
mus iustos qr iusti st̃. ⁊ toleremꝰ malos caritate illiꝰ. qͥeos nobis
equo iudicio p̃tulit. atq p̃posuit. Legẽ qͥppe ñ implet: nͥ cari¬
tas. Etsinos diabolus ꝑeos occultꝰ inpugnat: clamemꝰ illud
psalmiste. Ds̃ iñs eripeme demanu legẽ p̾tereuntis uniqͥ:¬
sue dulcedineminstillet innobis. Et enĩ sic̃ testat᷑ psalmista. cus¬
todit dñs om̃s diligentes se: & om̃s peccatores disꝑdet. Et lib̾ sa¬
pientie dicit. Multi potentes opp̃ssi st̃ ualide : ⁊ gloriosi tra¬
ditist̃ inmanꝰ exterorũ. Et iob. Aop̾henoet impiũ quasi aqua
inopid: nocte oppͥmet eũ tẽpestas. ⁊ tollet illii uentꝰ urens. De
auc urget corm̃to ut malũ ꝑ agamꝰ : mex illis respondeamꝰ. ꝙ

Expanded text:
ministros ad male faciendum, ut eis placere possimus: quoniam dissipabit ministros ad male faciendum, ut eis placere possimus: quoniam dissipabit Deus ossa eorum qui hominibus placent, sicut psalmista testatur: sed ut amemus iustos, quia iusti sunt, et toleremus malos caritate illius qui eos nobis equo iudicio praetulit atque praeposuit. Legem quippe non implet nisi caritas. Et si nos diabolus per eos occultus inpugnat, clamemus illud psalmistae: Deus meus, eripe me de manu legem praetereuntis et inisuae dulcedinem instillet in nobis. Etenim, sicut testatur Psalmista: « Custodit Dominus omnes diligentes se, et omnes peccatores disperdet . » Et liber Sapientiae dicit: « Multi potentes oppressi sunt valide, et gloriosi traditi sunt in manus exterorum . » Et Job: « Apprehendet impium quasi aqua inopia, nocte opprimet eum tempestas, et tollet illum ventus urens . » aut urget tormento ut malum peragamus, mox illis respondeamus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gradũ quẽ adõ accepit. Nec nos mouere debet. qr multi pridui
ae pauci boni reges inueniunt᷑. Frum̃tũ enĩ in cõꝑatione palea¬
rũ. ualde eriguũ. eẽ. uidet᷑. S nouit agricola qͥd faciat deingen¬
ci aceruo palearũ. ⁊ nouit ds̃ qst̃ eiꝰ. Sustinet tam̃ prauos. ut
suorũ electorũ fidẽ atq prudenciã ꝑillorũ puersitatẽ exercendo coꝵ¬
firmet: ⁊ qr denumero eorũ multi conuertunt᷑ & corrigunt᷑. Sustine¬
amꝰ gͦ ⁊ nos eos. qͦs eẽ. uidemꝰ iniustos. ⁊ aniemꝰ eos qͦs iustos eẽ. ui¬
demꝰ. Nontam̃ dico uttoleremꝰ malos caruali timore: s dĩ amore.
Nec dico utamemꝰ eos expectantes ab eis ꝓnr̃o amore carnalẽ retri¬
butionẽ. aut ut seruiamꝰ eis ꝓpt̾ commoda teporalia: aut ꝓpt̃ głam
temporalẽ : nec utponamꝰ in eis spẽ uram. qm̃ maledictꝰ : homo qͥ
spem suã ponit in homine. Nec clico ut exibeamꝰ eis nosmet ipsos

Expanded text:
et gradum quem a Deo accepit. Nec nos movere debet quia multi pravi et pauci boni reges inveniuntur. Frumentum enim in comparatione palearum valde exiguum esse videtur. Sed novit agricola quid faciat de ingenti acervo palearum, et novit Deus qui sunt ejus. Sustinet tamen pravos, ut suorum electorum fidem atque prudentiam per illorum perversitatem exercendo confirmet, et qamus ergo et nos eos quos esse videmus iniustos, et amemus eos quos iustos esse videmus. Non tamen dico, ut toleremus malos carnali timore, sed Dei amore. Nec dico, ut amemus eos expectantes ab eis pro nostro amore carnalem retributionem, aut ut serviamus ei propter commoda temporalia aut propter gloriam temporalem, nec ut ponamus in eis spem nostram: quoniam maledictus est homo, qui spem suam ponit in homine. Nec dico, ut exibeamus eis nosmet ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
creature ꝓpt̃ dm̃: siue regi quasi p̃cellenti. siue ducib quasi ab
eo missis adunduictã malefactorũ: laudẽ uͦ bonorũ. Quia sic ÷
uoluntas dĩ ut benefacientes : obmutescere faciatis impruden

Expanded text:
creaturae propter Deum, sive regi quasi praecellenti, sive ducibus quasi ab creaturae propter Deum, sive regi quasi praecellenti, sive ducibus quasi ab eo missis ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum; quia sic est voluntas Dei, ut benefacientes obmute
Abbreviated transcription (Latin):
uxor eiꝰ uidua. Commotꝰ cõmoueatur ipse ⁊ filii ciꝰ: ⁊m̃dicent.
& eiciant᷑. dehabitatioib suis. Scrutet᷑ fenerator omnẽ substantiã
eiꝰ: ⁊ diripiant alieni labores eiꝰ. Orbis t̾rarũ pugnet contra illũ
⁊cetera elem̃ta sinc ei contraria. ⁊ om̃iũ scõiũ qͥescenciũ merita
illũ cͣfundant. ⁊ in hac uita suꝑ eũ aꝑtã uindictã ostendant.
Obseruatores aut̃ huiꝰ nr̃i decreti dĩ om̃ipotentis grã ꝓtegat. & auo¬
coritate beatorũ apłorũ petri ⁊ pauli ab omĩb uinculis absoluat
peccatorũ. Ecce iste papa sanctissimꝰ. sano ac salub̾rimo c̃silio.
⁊ discretione p̃cipua in ordinatione dñi pape debitũ honorẽ ⁊ reue¬
rentiã imꝑatori reseruans: illud apł̃i petri mandatũ obseruat. qͦd
scripsit idẽ apłs inepła sua dicens. Subiecti estote: om̃i humane

Expanded text:
uxor ejus vidua. Commotus commoveatur ipse et filii ejus, et mendicent, uxor ejus vidua. Commotus commoveatur ipse et filii ejus, et mendicent, et ejiciantur de habitationibus suis. Scrutetur fenerator omn. Orbis terrarum pugnet contra illum, et cuncta elementa sint ei contraria, et omnium sanctorum quiescentium merita illum confundant, et in hac vita super eum apertam vindictam ostendant. Observatores autem hujus nostri decreti Dei omnipotentis gratia protegat, et auctoritate beatorum apostolorum Petri et Pauli ab omnibus vinculis absolvat peccatorum. Ecce iste papa sanctissimus sano ac saluberrimo consilio et discretione praecipua in ordinatione domini papae debitum honorem et reverentiam imperatori reservans, illud apostoli Petri mandatum observat quod scripsit idem apostolus in epistola sua dicens: Subiecti estote omni humanae
Abbreviated transcription (Latin):
nib sẽ qi ecełe seꝑatꝰ. subiciat᷑ sic̃ antirpc̃ & inuasor atq destrue¬
cor tociꝰ xp̃ianitatis. nec aliqua suꝑ hoc audientia. aliquando ei
reseruet᷑ s ab om̃i ȩccłastico gradu. inqͦcũq pͥus fuerat sine re¬
tractatione deponat᷑. Cui qͥsqͥs adheserit. uł qualẽcũq serit
pontifici reuerentiã exibuerit aut in aliꝰ eũ defende psunserit
pari sentencia. sit mancipatꝰ. Quisqͥs aut̃ huiꝰ nr̃i decreti uł senten¬
tie uiolator extiterit ⁊ romanã ȩccłam sua p̃suptione c̃funde & ꝑtur
bare. contra hoc statutũ teptaueric. ꝑpetuo anathemate. atq ex¬
cominunicatione dapuet᷑. ⁊ cũ impiis quando resurgent iniudicio
reputet᷑. Omipotentis scilicet dĩ patris & filii. ⁊ sp̃s scĩ. contra se
in hac uita. & infutura. furorẽ repꝑiat. Fiat habitacio eiꝰ deser¬
ta: & intab̾nacłis eiꝰ ñsit qͥ in habitet. Fiant filii eiꝰ orphani: &

Expanded text:
separatus, subiciatur sicut Antichristus et invasor atque destructor tocius christianitatis, nec aliqua super hoc audientia aliquando ei reservetur, sed ab omni aecclesiastico gradu, in quocunque prius fuerat, sine retractatione deponatur: cui quisquis adheserit, vel qualemcumque tanquam pontifici reverentiam exibuerit, aut in aliquo eum defendere praesumserit, pari sentencia sit mancipatus. Quisquis autem huius nostri decreti vel sententiae violator extiterit, et Romanam aecclesiam sua praesumptionbare contra hoc statutum temptaveverit, perpetuo anathemate atque excommunicatione dampnetur, et cum impiis quando resurgent in judicio reputetur. Omnipotentis scilicet Dei Patris et Filii et Spiritus sancti contra se in hac vita et in futura furorem reperiat. Fiat habitatio ejus deserta, et in tabernaculis ejus non sit qui inhabitet. Fiant filii ejus orphani, et
Abbreviated transcription (Latin):
habent in illũ. His inquã potestatib ac pͥncipatib t̾renũ regnũ:
distinctũ atq dispositũ. Unde illi qͥhanc positionẽ ab om̃ipo¬
tente dõ congruo ordine distinctã atq dispositã conat᷑ p̾uerte¬
re : deillorꝰ numero uident᷑ existere. qͥ ignorantes dĩ iusticiã. &
suã uolentes c̃stituere: iusticiȩ eiꝰ nonsc̃ subiecti. Nonne ipse¬

Expanded text:
llum . » His, inquam, potestatibus ac principatibus terrenum regnum est distinctum atque dispositum. Unde illi qui hanc positionem ab omnipotente Deo congruo ordine distinctam atque dispositam conantur pervertere, de illorum numero videntur existere qui ignorantes Dei justitiam et suam volentes constituere, justitiae e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa : orauerunt addnm. Quos dñs ȩxaudiuit. & in castris
Sennacherib angłs descendit. qͥde eiꝰ exercitu centum octogin¬
ta qͥnq milia interfecit. Igit᷑ reges gloriosi ado inspirati ꝓui
rib suis scam extuler̃ ȩccłam: & eor pia cura acuigilanti sol¬
leitia adoleuit pͥmũ iniudea. & demũ ingentib suos palmi¬

Expanded text:
propheta oraverunt ad Dominum; quos Dominus exaudivit. Et in castris propheta oraverunt ad Dominum; quos Dominus exaudivit. Et in castris Sennacherib angelus descendit, qui de ejus exercitu centum octoginta quinque millia interfecit. Igitur reges gloriosi a Deo inspirati pro viribus suis sanctam extulerunt Ecclesiam; et eorum pia cura ac vigilanti solertia adolevit p
Abbreviated transcription (Latin):
stituit in eo sacerdotũ officia inministeriis suis. & leuitas
mordine suo. ut miiustrarent dño uixta ritũ uniꝰ cuiꝰq
diei. sicut p̃ceperat ei dauid pater eiꝰ. Sed & hie re¬
pletꝰ sapientia composuit sẏrasirim. inquo ꝑ epitalamiũ carm̃.
i int̾pretationib factus ÷ ammirabilis: & diuulgatũ ÷ nom̃ eiꝰ
longe lateq. S cũ polleret magnis opib. & gła magna nimis.
incumescens corde. effrenatꝰ: inlibidinẽ. & exarsit inconcupis¬
centia feminarum alienigenarũ: & insuꝑ adorauit deos earũ.
filium nabat seruum ipsius. Scidit quoq regnũ demanu filis
singłis inmorer: dum regnaret post modũ inierłm rex eze¬
chias. & fecisset qͦd erat placitũ corã dño dõ: iuxta omĩa que
fecerat dauid pat̾ eiꝰ. surrexit contra eũ sennacherib rex assiri¬
orũ multo uallatꝰ exercitu. Tunc surgens rex sezechias &e isaias

Expanded text:
stituit in eo sacerdotum officia in ministeriis suis, et levitas stituit in eo sacerdotum officia in ministeriis suis, et levitas in ordine suo, ut ministrarent Domino iuxta ritum uniuscuiusque diei, sicut praeceperat ei David pater eius. Sed et hic repletus sapientia composuit syrasirim, in quo per epitalamium carmen in interpretationibus factus est admirabilis, et divulgatum est nomen ejus longe lateque. Sed cum polleret magnis opibus et gloria magna nimis, intumescens corde, effrenatus est in libidinem, et exarsit in concupiscentia feminarum alienigenarum, et insuper adoravit deos earum. eroboam filium Nabat servum ipsius. Scidit quoque regnum de manu filii singulis immorer, dum regnaret postmodum in Jerusalem rex Ezechias, et fecisset quod erat placitum coram Domino Deo, juxta omnia quae fecerat David pater ejus, surrexit contra eum Sennacherib rex Assyriorum multo vallatus exercitu. Tunc surgens rex Ezechias et Isaias
Abbreviated transcription (Latin):
goliã hostẽ innianissimũ. significaus regẽ illũ fortissimũ. qui
deuicit diabolũ tociꝰ humani generis inimicũ. Porro dauid ix
toto corde suo dilexit eũ qui exaltauit illũ: & primꝰ intulit
archã dĩ in ierłm cũ laudib & gła magna : ediditq uolu¬
men egregium qͦd appellat᷑ psalteriũ. Qua ꝓpt̃ transtulit
ds peccatũ illiꝰ. & confirmauit regnũ eiꝰ inmultas generati¬
ones. Qũ enĩ in occulto Non in aꝑto. URit militis sui uxorem
aclulterii contagio maculassed. & postmodũ ipsũ uriaa ut
facinus admissũ tegi posset hostium manib mala fraude
necari fecisset : Nathan illũ ꝓpħa desuo facinore inuectione
puplica redarguens increpauit: & confessione correptũ cor¬
sequenter absoluit. Post dauid autem: regnauit salomor
filiꝰ eiꝰ. Hic condidit templũ: dño dõ suo exlignis inputri-¬
bilib. ⁊ preciosis lapiclib. in quo scã figurabat᷑ ȩccła. & con¬

Expanded text:
s regem illum fortissimum, qui devicit diabolum tocius humani generis inimicum. Porro David in toto corde suo dilexit eum, qui exaltavit illum, et primus intulit archam Dei in Ierusalem cum laudibus et gloria magna; ediditque volumen egregium, quod appellatur psalterium. Quapropter transtulit Deus peccatum illius et confirmavit regnum eius in multas generationes. Cum enim in occulto, non in aperto, Uriae militis sui uxorem adulterii contagio maculasset et postmodum ipsum Uriam, ut facinus admissum tegi posset, hostium manibus mala fraude necari fecisset, Nathan illum propheta de suo facinore invectione publica redarguens increpavit, et confessione correptum consequenter absolvit. Post David autem regnavit Salomon filius eius. Hic condidit templum domino Deo suo ex lignis inputribilibus et preciosis lapidibus, in quo sancta figurabatur aecclesia; et con
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe gremio sireptꝰ fueric idonẽ. uł si de ipsa ñ mnuenit. eralia asu¬
mat᷑ saluo debito honore. & reuerentia ailecti filii nr̃t henrie. ae

Expanded text:
Ecclesiae gremio, si repertus fuerit idoneus; vel, si de ipsa non invenitur, ex alia assuEcclesiae gremio, si repertus fuerit idoneus; vel, si de ipsa non invenitur, ex alia assumatur. Salvo debito honore et reverentia dilec
Abbreviated transcription (Latin):
carclinales adhibeant. sicq reliquus clerus & popłs adc̃sensũ noue elec¬
tionis accedant. & neuenalitatis morb. qualibet ocasione subripiat.
religiosi uiri p̃duces sint inꝑmouendi pontificis electioẽ. reliqͥ aui
sequaces. Et certe rectꝰ atq legitimꝰ hic electionis ordo ꝑpendit᷑. si
ꝑspectis diuersorũ patrũ regulis seu gestis. etiã illa beati leonis
sententia recolat᷑. Nulla inqͥd ratio sinit uc int̾ epõs habeant᷑.
qͥuec aclericis st̃ electi. necaplebib expetiti. nec acq̃puncialib epis¬
copis metropolitani udicio conserati. Quia d sedes apłica cunctis
morbe t̾rarũ p̃fertꝰ ȩccłus. atq idõ suꝑse metropolitanũ hab̾e ñ po¬
cest. cardinales ep̃i ꝓculdubio metropolitani uice fungant̃. qelectũ
ancistice ad apłici culminis apicẽ ꝓuehant. E ligant aut deipsus

Expanded text:
cardinales adhibeant, sicque reliquus clerus et populus ad consensum novae eleccardinales adhibeant, sicque reliquus clerus et populus ad consensum novae electionis accedant. Et ne venalitatis morbus qualibet ocasione subripiat, religiosi viri praeduces sint in promovendi pontificis electione, reliqui autem sequaces. Et certe rectus atque legitimus hic electionis ordo perpenditur, si perspectis diversorum patrum regulis seu gestist etiam illa beati Leonis sententia recolatur: 'Ntilla', inquid, 'ratio sinit, ut inter episcopos habeantur qui nec a clericis sunt electi, nec a plebibus expetiti, nec a comprovincialibus episcopis metropolitani iudicio consecrati'. Quia vero sedes apostolica cunctis in orbe terrarutest, cardinales episcopi procul dubio metropolitani vice fungantur, qui electum antistitem ad apostolici culminis apicem provehant. Eligant autem de ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
non latuit. defuncto pie memorie. donno stepħo decessore nr̃o. hȩc
apłica sedes cui deo actore deseruio. qͦt aduersa ꝑtulerit. qͦt deniq
ꝑ sẏmoniace heresis trapezetas. malleis. ⁊ crebis tunsionib subiacue¬
rit adeo ut colupna dĩ uiuentis. iã iã pene uideret᷑ nutare ⁊ sagena
sumi piscatoris ꝓcellis intumescentib in naufragii ꝓfunda submergi.
Unde siplacet fr̾nitati urẽ. debemꝰ auxiliante dõ futuris casib pru¬
dent̃ occurtere. ⁊ ȩxcelesiastico statui. ne rediuiua qd̃ absit mala p̃ua¬
leant inposterũ p̃uidere. Quaꝓpt̃ instructi p̃decessorũ nr̃orum.
aliorũq scõrũ pacrũ auctoritate decernimꝰ. atq constitiumꝰ. utobeunte
huiꝰ romane uniuersalis ȩcclȩ pontifice. in pͥmis cardinales episcopi.
diligentissima. simul consideratione. tractantes mor sibi dericos

Expanded text:
non latuit, defuncto piae memoriae domno Stephano decessore nostro, haec non latuit, defuncto piae memoriae domno Stephano decessore nostro, haec apostolica sedes, cui Deo auctore deservio, quot adversa pertulerit, quot denique per simoniacae heresis trapezetas malleis et crebris tunsionibus subiacuerit, adeo ut columpna Dei viventis iamiam pene videretur nutare, et sagena stimmt piscatoris, procellis intumescentibus, in naufragii profunda submergi. Unde, si placet fraternitati vestrae, debemus auxiliante Deo futuris casibus prudenter occurrere et ecclesiastico statui, ne rediviva, quod absit! mala praevaleant, in posterum praevidere. Quapropter instructi praedecessorum nostrorum aliorumque sanctorum patrum auctoritate decernimus atque constituimus, ut obeunte huius Romanae universalis aecclesiae pontifice, in primis cardinales episcopi diligentissima simul consideratione tractantes, mox sibi clericos
Abbreviated transcription (Latin):
sediligent̃ adtendat. & nulla se ipsũ adulacione seducat. s intelli¬
gat cũ ꝗͣto ꝑicło mortis ȩcne. & cũ ꝗͣta penuria ꝑfecte iusticie. pegri
uem᷑ adnõ. Namlicet sinc speciosi pedes euangłizanciũ pacẽ.
euangłizanciũ bona : tm̃ det̾ra sicca puluerẽ c̃trahere solent.
Et si hoc dispensatores uerbi dĩ ⁊ ministri sacram̃torũ eiꝰ ꝗ̃tomagis
queda ꝓuincia magni regis: Unoe psalmista dño dic. Beatos
que tuerudieris dnẽ. & delege tua docueris eũ. S his mͦ sepositis:
oꝑe p̃ciũ ÷ beati pape leonis decretũ nris auditorib ꝓpalare: ⁊ qͥd
deordinando papa sanxerit. nescientib intimare. Qui cũ anno in¬
carnationis dnice. m̾. l. UIII. pape leoni successisset: anno ordi¬
nationis suȩ scd̃o. conciliũ habuit mbasilica lateranensi. mense
apli indicione duodecima. Inqͣ residens : om̃ib sibi circũsidentib

Expanded text:
se diligenter attendat, et nulla se ipsum adulacione seducat, sed intellise diligenter attendat, et nulla se ipsum adulacione seducat, sed intelligat, cum quanto periculo mortis aeternae et cum quanta penuria perfectae iusticnemur a Domino. Nam licet sint speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona , tamen de terra sicca pulverem contrahere solent. Et si hoc dispensatores verbi Dei et ministri sacramentorum ejus, quanto magis quaedam provincia magni Regis? Unde Psalmista Domino dicit: « Beatus quem tu erudieris. Domine, et de lege tua docueris eum. Sed his modo sepositis, operae precium est beati papae Leonis decretum nostris auditoribus propalare, et quid de ordinando papa sanxerit nescientibus intimare. Qui cum anno incarnationis dominicae MLVIII. papae Leoni successisset, anno ordinationis suae secundo concilium habuit in basilica Lateranensis mense Aprili, indicione duodecima, in qua residens omnibus sibi circum sidentibus
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ eroꝑib legis. Ergo sitantꝰ apłs carius in firmitate ppeditꝰ rep¬
hensibilis inuentꝰ est. q̃ tomagis ille rephensibilis ÷. cuiꝰ cor tumet i oe
isps scs̃ illuminauerat. paulũ nuꝑ alfidẽ c̃uersũ salubria sibi sug¬
gerente humilit̃ audire ñrenuit. s illi ꝓtinꝰ adqͥeuit. Homo uͦ fastu
potentie scłi huiꝰ p̃dicꝰ. sic̃ inlibro iob legit᷑ insuꝑbiã erigit᷑. ⁊ tanꝙ̃
pullũ onagri se liberũ natũ putat. idõq reatũ suũ cognoscere. & scĩs
hominib assensũ p̃bere detrectat. Uerũtam̃ ds̃ sapientes homines
sepe ꝑsimplices qͦsq solet instruere. Unde ⁊ balaam ꝓpħa qͥmerce¬
dẽ amauit iniqͥtatis. correctorẽ habuit sue uesanie. animal mutũ.
cui insidere solebat. Excelsus qͥppe dns & humilia respict: & excel¬
sa alonge cognoscit. Humilia inꝗͣ respicit ut attollat: & ercelsa.
id÷ suꝑba ut deiciat. Qua ꝓpt̾ oportet utͥcũq culm honoris optinet.

Expanded text:
 operibus legis . » Ergo si tantus apostolus, carnis infirmitate praepeditus, reprehensibilis inventus est, quanto magis ille reprehensibilis est cujus cor tumet, et fidem conversum salubria sibi suggerentem humiliter audire non renuit, sed illi protinus adquievit. Homo vero fastu potentiae seculi huius praeditus, sicut in libro Iob legitur, in superbiam erigitur, et tanquam pullum onagri se liberum natum putat, ideoque reatum suum cognoscere et sanctis hominibus assensum praebere detrectat. Veruntamen Deus sapientes homines sepe per simplices quoque solet instruere. Unde et Balaam propheta, qui mercedem amavit iniquitatis, correctorem habuit suae vesaniae animal. mutum cui insidere solebat. Excelsus quippe Dominus et humilia respicit et excelsa. a longe cognoscit. Humilia, inquam, respicit, ut attollat, et excelsa, id est super ba, ut deiciat. Quapropter oportet ut quicunque culmen honoris optinet,
Abbreviated transcription (Latin):
disut nualiꝰ de miã de sꝑet si penituerit. Scd̃m uͦ formam om̃niũ penttẽtia¬
lum: incipit ab amaritudine penitudinis. ⁊ finit incertitudine uenie.
ꝑ consuetudinẽ parcendi. quia uult ñ amortius s auins rogari. Sedo
harrat suas erumpnas ut cognoseat᷑ affuctꝰ Ibi. Laboraui. łercio sequit̃
orat ꝓ mimicis ut conuertantur: Ibi. erubescant. Intentione uͦ mcitar ad

Expanded text:
dia desperet, si poenituerit. Secundum vero formam omnium poenitentialium incipit ab amaritudine poenitentiae, et finit in certitudine veniae. per consuetudinem parcendi: quia vult non a mortuis, sed a vivis rogari. Secundo narrat suas aerumnas, ut cognoscatur afflictus, ibi: « Laboravi . » Tertio sequitur orat pro inimicis, ut convertantur, ibi: Erubescant. Intentione vero incitat ad
Abbreviated transcription (Latin):
suis: ⁊ obscatũ ÷ insipiens coreoꝵ. Dicñ.
tes ⁊ se ẽe̾ sapientes stulti fci suñti Rto
in his u̾bis satis appar⁊ apud mulierem
captiuã. uidłe apud philo sophoꝵ doctri¬
nã. cͣ in nrm contugiũ tnͣsit. que sit
unguiũ cͥcũcisio. rasio capilloꝵ. dũ suꝑ.¬
sticiosa repudiant᷑ figmt̃a. qͥs sit ⁊̃ etiam
parñtũ luctꝰ. dũ dolemꝰ hoĩes. qͥ cũ diui¬
no muñe ad ipsiꝰ diuinitatis noticiam
sint assup̃t. propt̃ suꝑbia tam᷑ ad
insipientiam sunt redacq.

Expanded text:
suis, et obscuratum est insipiens cor eorum. Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt. » Puto, in his verbis satis apparet, apud mulierem captivam, videlicet apud philosophorum doctrinam, cum in nostrum conjugium transit, quae sit unguium circumcisio, rasio capillorum, dum superstitiosa repudiantur figmenta: quis sit etiam parentum luctus, dum dolemus homines, qui cum divino munere ad ipsius divinitatis notitiam sint assumpti, propter superbiam tamen ad insipientiam sunt redac
Abbreviated transcription (Latin):
lare drͣ : qi quos repleu̾it postulantes fac̃.
Sic qͦ ⁊ hec mulier plang̃ apud nos
parñtes suos. c̃ plang̃e nos cõpellit:
⁊ eo stimulante. quoꝵ mipam᷑ inge.¬
niũ dolemꝰ exitiũ. Per mensẽ uͦ in qͦ
lune cursus complet᷑ eresc̾ndo ⁊ deereᷤᷤ¬
c̃ndo: humane uite mutabilitas desig¬
nat᷑. Mense aut̃ integro deflent᷑ ÷ qui
cũ nicħ unqͣ egerint. ꝑ qd̾ iram eua.¬
deret sempit̾nã: tota uita sua steriles
fuisse plangunt᷑. Non p̾teribo qualit̃
bs̃ augtinꝰ in libro de doctrina xp̃ia¬
na huio nr̃o sensui concinat: d ocñs
mulierẽ ex hostib captã ⁊ in matri.¬
moniũ posse recipi: ⁊ tam̃ dͦ ꝑgeni.¬
toꝵ saluatioe it posse pͥsum̃e. Quisqͥs
gat ubicq̃s inuen̾it u̾itatẽ. qmͣ conferens
⁊ agnoscens etiã inltt̾is sacͥs suꝑsticiofa
figm̃ta repudiet. doleat q hoĩes. quicog.¬

Expanded text:
r, quia quos repleverit, postulantes facit. Sic quoque et haec mulier plangit apud nos parentes suos, cum plangere nos compellit; et ea stimulante, quorum miramur ingenium, dolemus exitium. Per mensem vero, in quo lunae cursus completur crescendo et decrescendo, humanae vitae mutabilitas designatur. Mense autem integro deflentur, qui cum nihil unquam egerint, per quod iram evaderent sempiternam, tota vita sua steriles fuisse planguntur. Non praeteribo, qualiter beatus Augustinus in libro De doctrina Christiana huic nostro sensui conveniat, docens, mulierem ex hostibus captam, et in matrimonium posse recipi, et tamen de progenitorum sagat, ubicumque invenerit veritatem, quam confitens et agnoscens, etiam in Litteris sacris superstitiosa figmenta repudiet; doleatque homines
Abbreviated transcription (Latin):
Pxp̃e qui uos consociare debet unꝰ ẽ. sp̃s. Iã nomen dm̃ honoret᷑ et appareat uobis
miocunditate: ut agnoscatis fũs ur̃os impsiꝰ unitate. Iã iuꝑsequutionibꝰ epõꝵs
urors qui uios separabit errore uictus aliqͣndo incordib urĩs uincat᷑ et diabalꝰ
et gregi suo collecto atq pacato sit ꝓpitiꝰ qui hoc precepit xp̃c.: uc liber¬
ibrũ etiam scͥpsi grandem satis qnͣtũ existimo diligent̾ ad ipsos
donatistas post collationẽ ꝗͣ eũ epĩs eoꝵ habiumꝰ. ne ab eis seduce¬
cent᷑ ulti ubi respondi etiã quib̾dã uanitatibꝰ eoꝵ quȩ ad nos ꝑuenire potui¬

Expanded text:
nus est Christus, qui nos consociare debet unus est spiritus. iam nomen domini honoretur et appareat uobis nus est Christus, qui nos consociare debet unus est spiritus. iam nomen domini honoretur et appareat uobis in iucunditate, ut agnoscatis fratres uestros in ipsius unitate. iam in prosecutionibus episrorum qui nos separabat error est uictus: aliquando in cordibus uestris uincatur et diabolus et gregi suo collecto atque pacato sit propitius qui hoc praecepit Chriibrum etiam scripsi grandem, satis, quantum existimo, diligenter ad ipsos Donatistas, post collationem quam cum episcopis eorum habuimus, ne ab eis seducerentur ulterius. Ubi respondi etiam quibusdam vanitatibus eorum, quae ad nos pervenire potue
Abbreviated transcription (Latin):
sos se tanqͣm ucarcere fuisse conquesti st̃: ibi et nos eramꝰ. Aut utrisq facta ẽ.
niiuria. aut utrisq ad hibita dili gentia. Seqͥ quo mͦ dicamꝰ iniuriã. qͣndo intã
spatioso et lucido et refrigeranti loco nos fuisse recolunꝰ. aut quo mͦ erat career ubi
erat et uid̾ex: Postremo dausũ fuisse nos nesciebamꝰ qui sunul uitꝰ eramꝰ. ipsi un¬
dͥe sciunt nnsi quia fugere fortasse uoluerunt. Sed quis ñ uideat qͦd ista in ama
et ridenda potiꝰ quã refellenda de tali cognitore ñ dicerent. si ꝑ sua causa possent
ualidũ aliquid inuenire qͦd dicerent. scimꝰ quã multi ur̃m et forte om̃s. aut pe¬
ne om̃s ddicere soleatis. osi unũ locũ conuenirent. osi aliqͣndo conferrerit. atq illis
dssputantib ueritas appareret. Fcce factũ c̃. ecce conuicta ẽ. falsitas. ecce appa¬

Expanded text:
sos se tamquam in carcere fuisse conquesti sunt; ibi et nos eramus: aut utrisque facta est sos se tamquam in carcere fuisse conquesti sunt; ibi et nos eramus: aut utrisque facta est iniuria aut utrisque adhibita diligentia. sed quomodo dicamus iniuriam, quando in tam, spatioso et lucido et refrigeranti loco nos fuisse recolimus? aut quomodo erat carcer, ubi erat et iudex? postremo clausum fuisse nos nesciebamus, qui simul intus eramus. ipsi unde sciunt, nisi quia fugere fortasse uoluerunt? sed quis non uideat, quod ista inania et ridenda potius quam refellenda de tali cognitore non dicerent, si pro sua causa possent ualidum aliquid inuenire quod dicerent? scimus quam multi uestrum et forte omnes aut paene omnes dicere soleatis: o si in unum locum conuenirent, o si aliquando conferrent atque illis disputantibus ueritas appareret!\' ecce factum est, ecce conuicta est falsitas, ecce appa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ĩmerito dicinꝰ hr̃s iã pacẽ amate. consuetudinẽ et litigiosã calũpniosã iam
saltẽ conuictã confusãq relinquite. nec ipsos odieritis qͣndo ad nos correcti t᷑n¬
seunt: sed qͣndo inerrore nefario ꝑuanentes. uos adhucusq seducunt. nec sibi
ipsi magni uideant᷑. qͦd eis honorẽ inunitate deferimꝰ. quẽ possideant libe¬
randi. Hunc enĩ habeltes extra unitatẽ: mnagis st̃ inde dãnandi. Signa qͦq
militaria ꝑniciosi ab usurpatoribꝰ habent᷑. quã si omĩno ñ haberent᷑. uec tñ
eis correctis et incostra ĩꝑatoris redactis illa fraugunt᷑ aut obolent᷑. sed eos qͦs
antea ꝓdebant atq puniebant. iã ornare incipiunt et munire. Quid adhuc at¬
tenditis ad eoꝵ insanas querelas et uana mendatia. nocte causa funta ẽ. sed ut
nos finret᷑ erroris nocte dicta sententia ẽ. sed fulgens lumine ueritatis. inclu¬

Expanded text:
non inmerito dicimur fratres. iam pacem amate, consuetudinem litigiosam et calumniosam iam non inmerito dicimur fratres. iam pacem amate, consuetudinem litigiosam et calumniosam iam saltem conuictam confusamque relinquite nec ipsos odieritis, quando ad nos correcti transeunt, sed quando in errore nefario permanentes uos adhuc usque seducunt. nec sibi ipsi magni uideantur, quod eis honorem in unitate deferimus quem possideant liberandi; hunc enim habentes extra unitatem magis sunt inde damnandi. signa quippe militaria perniciosius ab usurpatoribus habentur quam si omnino non haberentur, nec tamen eis correctis et in castra imperatoris redactis illa franguntur aut abolentur, sed eos, quos antea prodebant atque puniebant, iam ornare incipiunt et munire. quid adhuc adtenditis ad eorum insanas querellas et uana mendacia? nocte causa finita est, sed ut nox finiretur erroris; nocte dicta sententia est, sed fulgens lumine ueritatis. inclu
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ se possent defendere. et ab ista suspitione purgare nͥ forte dicant si
corrupti eẽmꝰ tausã tã malã et ꝑ nos et ꝑ illos conuictã. ᵈ  cognos ceret᷑.¬
Si hoc ab eis ñ fieret nec ipsis nec nobis urantibꝰ forsitan crederet᷑. illaq ꝓno
bis contra se et tã multa dixerunt. et tã multa legerunt. gratis eos nobis omĩa
prestitisse. Nectñ ipsis sed dõ potiꝰ hinc agimꝰ grãs. Ut enĩ illa omĩa uel loqͥin¬
do uel lo ꝗ ucͦ ꝓ causa nr̃a ꝓmerent atq ꝓpalarent: ueritas eos corsit. nĩ uari¬
nobis audirent in uiriã sibi fieri apud acta dixerunt: nec mandato ur̃o adino¬
niti: ubi hoc ex ppħa testimoniũ positũ ẽ. recolere potuert̃. dm̃ p̃cepisse. Dicite fũs
ixat illis iniocunditate: ipsi aũt erubescant. Ergo iã fr̃s appareat uobis nom̃
aͥm̃ iniocunditate: qͦd suꝑ nos inuocatũ ẽ. E cuiꝰ utriq sacͣmenta portantes

Expanded text:
admodum se possint defendere et ab ista suspicione purgare, nisi forte dicant: \'si admodum se possint defendere et ab ista suspicione purgare, nisi forte dicant: \'si corrupti essemus, causam tam malam et per nos et per illos conuictam cito etSi hoc ab eis non fieret, nec ipsis, nec nobis jurantibus forsitan crederetur, illa quae pro nobis contra se, et tam multa dixerunt, et tam multa legerunt, gratis eos nobis omnia praestitisse. Nec tamen ipsis, sed Deo potius hinc agimus gratias. Ut enim illa omnia vel loquendo uel legendo pro causa nostra promerent atque propalarent, ueritas eos torsit, non carinobis audirent, iniuriam sibi fieri apud acta dixerunt nec mandato nostro ammoniti, ubi hoc ex propheta testimonium positum est, recolere potuerunt deum praecepisse: dicite \'frareat illis in iucunditate, ipsi autem erubescant —, ergo iam, fratres, appareat uobis nomen domini in iucunditate, quod super nos inuocatum est et cuius utrique sacramenta portantes
Abbreviated transcription (Latin):
onñbꝰ inuiꝰ imnodi soidib alienũ nos millũ talẽ suspitionẽ dirigere aeberemꝰ: qui
nimia pacientia cũ eos uideret p̃mi ueritate. nec eis uideri uellet aduersꝰ
Nimiũ pacient̃ ꝑtulit hoiẽs ꝑ inania uagantes. et tãmulta suꝑflua dicen¬
tes. et ad eadẽ tociens conuicta redeuntes: ut gesta tantis uolumiinibꝰ oͦnera¬
ta. pene om̃s pigeret euoluere. et quẽ admodũ acta eausa sit legendo cognos¬
cere: quod illi utrũ magis iopia ueritatis. an industria calliditatis egerint nes¬
cio. Hinc tñ solũ causã tã pessimã utcũq adiuuare potuerunt: quã potiꝰ
deserere debuerunt. Deniq si in illos qͥ egerunt uitendant ceteri accusatio¬
nem. eosq potiꝰ asserant a nobis fuisse corruptos. ut tot ꝓsequutionib uel a
se ꝓlatis lectionibꝰ sic aduiuarent causã nr̃am: sic ꝑimerent suã. nescio quẽ¬

Expanded text:
omnibus huiusmodi sordibus alienum, nos in illum talem suspicionem dirigere deberemus, qui omnibus huiusmodi sordibus alienum, nos in illum talem suspicionem dirigere deberemus, qui nimia patientia cum eos uideret premi ueritate nec eis uideri uellet aduersus, nimium patienter pertulit homines per inania uagantes et tam multa superflua dicentes et ad eadem totiens conuicta redeuntes, ut gesta tantis uoluminibus onerata paene omnes pigeret euoluere et quemadmodum acta causa sit legendo cognoscere. quod illi utrum magis inopia ueritatis an industria calliditatis egerint nescio. hinc tamen solum causam tam pessimam utcumque adiuuare potuerunt, quam potius deserere debuerunt. denique si in illos qui egerunt intendant ceteri accusationem eosque potius asserant a nobis fuisse corruptos, ut tot prosecutionibus uel a se prolatis lectionibus sic adiuuarent causam nostram, sic perimerent suam, nescio quem
Abbreviated transcription (Latin):
tociens ealũ puiosa. tociens m̃dax. tociens confutata. tociens mocus omĩb suꝑa¬
ta atq confisa. Adhuc iaccet iudicẽ anobis fuisse corrugtũ: quasi uox alia uictis
et eonsuienit. frorsus iudex corrũpendus fuit: ut qͦd ipsi bene egerant illꝰ infirma¬
ret auctoritas. Sed nec male illo egisse dixerĩ. ĩ mo uͦ optime egerant: qui contra
suoseprores ꝑ ueritate canta dixerunt. Nã si causa cors consideret᷑ reuera contͣip¬
sos iaut ꝑsequutiones eos legant᷑: magis scdđm ipsos iudicauit. Anuͦ in ea causa
ile qui in ediuis erat aduersaret᷑ n obis inqua illi qͥ ex aduerso stabant dixeit᷑. ꝑta¬
lerunt recitauerunt tanta ꝓ nobis. qͥd emnere aiudice deberemꝰ qͣndo ab aduierss
ferre santentia  uã qͣm si non eũ nossemꝰ am̃ timentẽ. et iusticie dilectorẽ et ab

Expanded text:
totiens calumniosa, totiens mendax, totiens confutata, totiens modis omnibus superatotiens calumniosa, totiens mendax, totiens confutata, totiens modis omnibus superata atque confusa: adhuc iactet iudicem a nobis fuisse corruptum. quasi uox alia uictis esse consueuit! prorsus iudex corrumpendus fuit, ut quod ipsi bene egerant illius infirmaret auctoritas. sed nec male illos egisse dixerim; immo uero optime egerunt, qui contra suos errores pro ueritate tanta dixerunt. nam si causa eorum consideretur, re uera contra ipsos, si autem prosecutiones eorum legantur, magis secundum ipsos iudicauit. an uero in ea causa ille qui medius erat aduersaretur nobis, in qua illi qui ex aduerso stabant dixerunt protulerunt recitauerunt tanta pro nobis? quid emere a iudice deberemus, quando ab aduersferre sententiam? quamquam si non eum nossemus deum timentem et iustitae dilectorem et ab
Abbreviated transcription (Latin):
felicis audiuit uolusiano et aniano consulibꝰ .xo. hłdas marcias idẽ post m̃ses¬
ferme quatuor. Constinꝰ ad eũ aliũ uicariũ de purgatione ceciliani scripsit sa¬
bino et rufino consulibꝰ .iiii. igꝰ nouenibris. idest post bienniũ et menses ꝓpe oc-¬
to. Et idẽ imꝑator ad ualerianũ uicariũ deilloꝵ ex ilio soluti. et eoꝵ furori
dõ uudici dimittendo litteras dederit crispo et constantino iterũ consulibꝰ .iiͦi.
nonas maias idest post quartũ annũ et m̃sẽ ferine sextũ. unde sine ullis amba¬
gibꝰ liquidissime constat. si ue inisso ad comitatũ tngentio siue ñ misso. nichil
postea contra cecilianũ fuisse iudicatũ. ĩ mo eũ iudiciis qͦq imꝑialibꝰ uictorẽ ad¬
uersarioꝵ et ꝑ sequutoꝵs suoꝵ pꝰ ea dedaratũ. Cat nc̃ pars donati. tociens ĩꝑbata

Expanded text:
Felicis audiuit Uolusiano et Anniano consulibus XV Kal. Martias, id est post mFelicis audiuit Uolusiano et Anniano consulibus XV Kal. Martias, id est post mferme quatuor. Constantinus ad Eumalium vicarium de purgatione Caeciliani scripsit, Sabino et Ruffino consulibus, quarto idus novembres, id est, post biennium et menses prope, octo. Et idem imperator ad Valerium vicarium de illorum exsilio soluto, et eorum furore Deo vindici dimittendo, litteras dedit, Crispo et Constantino iterum consulibus, tertio nonas maias, id est, post quartum annum, et mensem ferme sextum. Unde sine ullis ambagibus liquidissime constat, sive misso ad comitatum Ingentio, sive non misso, nihil postea contra Caecilianum fuisse judicatum, imo eum judiciis quoque imperialibus victorem aduersariorum et persecutorum suorum postea declaratum.; Eat nunc pars Donati totiens inprobata,
Abbreviated transcription (Latin):
obiecturos ut respondere nos uellent qͥd misso ingentio gestũ fuerit. uel utrũ omĩ¬
uo sit missus ingentiꝰ. cũ et innocentiã felicis ꝓconsularis seutentia dedarauerit et
eandẽ sententiam responsio imꝑatoris ab ipsis ꝓlata et recitata firmauerit. Et ma¬
gis utiq ip̃si ꝓtulissent si qͥd misso ingentio pͥse gestũ fuisse confiderent. Sic̃ gͦ
consulũ ordo declarat: prinio cecilianꝰ epis copͥali uidicio nultiadis ẽ. ab solutꝰ. Dem¬
de ñ post longũ tẽpꝰ felicẽ ꝓ consulari iudicio constitit in nocentẽ. acsi post ea cecilia¬
nꝰ etiã ab imꝑatore uit̾ partes cognoscente purgatꝰ ẽ. Deinde post qͦt annos ad¬
uersarii eiꝰ ignonuniosa illa indulgentia relaxati st̃. N ã miltiades iidicanit con¬
stantino teret licimo iterũ consulib . uiͦ nonas octobris E lianꝰ ꝑ consule causã

Expanded text:
obiecturos, ut respondere nos uellent, quid misso Ingentio gestum fuerit uel utrum omniobiecturos, ut respondere nos uellent, quid misso Ingentio gestum fuerit uel utrum omnino sit missus Ingentius, cum et innocentiam Felicis proconsularis sententia declarauerit et eandem sententiam responsio imperatoris ab ipsis prolata et recitata firmauerit, et magis utique ipsi protulissent, si quid misso Ingentio pro se gestum fuisse confiderent —, sicut ergo consulum ordo declarat, primo Caecilianus episcopali iudicio Miltiadis est absolutus, deinde non post longum tempus Felicem proconsulari iudicio constitit innocentem, ac sic postea Caecilianus etiam ab imperatore inter partes cognoscente purgatus est, deinde post aliquot annos aduersarii eius ignominiosa illa indulgentia relaxati sunt. nam Miltiades iudicauit Constantino ter et Licinio iterum consulibus VI Nonas Octobres. Aelianus pro consule causam