comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i regulȩ nicenȩ sint cognitȩ. scđm quas ordines faciendos e̾ẽ ꝑ sei¬
tentiã decernimꝰ: tam̃ aliquã partẽ quȩ de ordinationibus est pro¬
uisa inserendã putaui. ut scđm eã ordinationes inposterũ celebral¬
das ẽe sciamꝰ. necui int̾pretandi alit̃ liberũ arbitrium relinquat᷑
a
qrinũ que sunt ꝓhibita digerant᷑ .ii. N ⁊ quispiã qͥ post baptismum
bilitauerit. ad ordinẽ debeat clericatꝰ admitti. neq qui causas post ac-¬
eptũ baptismũ egerint. aut qͥ post acceptã dĩ gram ad ministrauerint.
asnũ uł coronati fuerint uł sacerdotiũ qͦd dicit᷑ sustinuerint. & editio¬
nes publicas celebrauerint. Nã & hoc de curialibꝰ est cauendũ. ne idem
qͥexcurialibꝰ fuerint. aliqͣndo a suis curiis qđ frequent᷑ uidemꝰ accade¬
re reposcant᷑. Quȩ om̃ia rationabilit̾ ꝓhibita. oportet modis om̃ibꝰ custo¬

Expanded text:
mi, regulae Nicaenae sint cognitae, secundum quas ordinationes faciendas esse per senmi, regulae Nicaenae sint cognitae, secundum quas ordinationes faciendas esse per sententiam decernitis; tamen aliquam partem, quae de ordinationibus est provisa, inserendam putavi, ut secundum hanc ordinationes in posterum celebrandas, ne cui interpretandi aliter liberum arbitrium relinquatur. Ac primum quae sunt prohibita digeruntur. Ne quispiam, qui post baptismum militaverit, ad ordinem debeat clericatus admitti; neque qui causas post acceptum baptismum egerint; aut qui post acceptam Dei gratiam administraverint: tismum vel coronati fuerint, vel sacerdotium quod dicitur, sustinuerint, et editiones publicas celebraverint. Nam et hoc de carnalibus est cavendum, ne iidem, qui ex curialibus fuerint, aliquando a suis curiis, quod frequenter videmus accidere, poscantur. Quae omnia rationabiliter prohibita oportet modis omnibus custo
Abbreviated transcription (Latin):
numero. finus. & gregoriꝰ ꝑhibent᷑. Quantos exmilitia. Qui cũ potei¬
tibꝰ oboediert̃: seuera necessario pͣcepta st̃ executi. Quancos ex curis¬
libus. Qui dũ parent potestatibꝰ : quȩ sibi st̃ imꝑata fecert̃. Quanos
societatẽ qͥdem ordinis clericoꝵ oportuerat ꝑuenire. Quȩ si singula
discutienda mandemꝰ: ñ modicos motꝰ aut scandala hispaniensibꝰ ꝓ.¬
uintus quibꝰ mederi cupimꝰ destudio em̃dationis inducemꝰ. Iccirco
remittenda potiꝰ hȩc putamꝰ. Sed ne deinceps similia cõmittant᷑. di¬
lectionis ur̃ȩ maturitas ꝓuidere debebit. ut tantȩ usurpationi saltẽ
nunc finis necessariꝰ imponat᷑. Eo uidelicet constituto: ut post hȩc
siqͥs aduersus formas canonũ uł ad ȩccłasticũ ordinẽ uł ad ipsũ sacer¬
dotiũ uenire tẽptauerit: una cũ ordinatoribꝰ suis. ipso in qͦ inuenti

Expanded text:
numero Rufinus et Gregorius perhibentur! Quantos ex militia, qui cum potesnumero Rufinus et Gregorius perhibentur! Quantos ex militia, qui cum potestatibus obedierint severa necessario praecepta sunt exsecuti! Quantos ex curialibus, qui, dum parent potestatibus, quae sibi sunt imperata fecerunt! Quantos, societatem quidem ordinis clericorum oportuerat pervenire. Quae si singula discutienda mandemus, non modicos motus aut scandala Hispaniensibus provinciis, quibus mederi cupimus, de studio emendationis inducemus. Idcirco remittenda haec potius putamus. Sed ne deinceps similia committantur, dilectionis vestrae maturitas providere debebit, ut tantae usurpationi saltem nunc finis necessarius imponatur: eo videlicet constituto, ut si qui post haec adversus formas canonum vel ad ecclesiasticum ordinem, vel ad ipsum sacerdotium venire tentaverint, una cum creatoribus suis ipso, in quo inventi
Abbreviated transcription (Latin):
NNOCETTUS uniuersis ep̃is in tholosana sẏnodo constitutisꝗ
cissimis fr̃ibꝰ in dño salutẽ. Sepe me & nimiũ cũ teneret cura sollictũ
suꝑ dissensiones & scismata ȩccłarũ. qđ malũ ꝑ hispanias latius indis
separationis gradu incedere fama ꝓloquit᷑: necessariũ tempꝰ emerst
qͦ ñ possit em̃datio tanta differri. & debeat congrua medicina ꝓuiden
Nã de ordinationibꝰ quas prauȩ consuetudinis uitio hispanienses ep̃os cele¬
re cognoscimꝰ. fuerat aliqͥd scđm maiorũ traditionẽ statuendũ. nisi ꝑ¬
penderemꝰ ne ꝑturbationes quã plurimas ȩccłiis moueremꝰ. Quorumn
factũ ita rep̾hendimꝰ : ut ꝓpt̾ numerũ corrigendorũ eaquȩ quo quo mͦ
facta st̃ inmediũ ñ uocemꝰ. sed dĩ potiꝰ dimittamꝰ uidicio. Quantos eniex¬
eis qͥ post acceptã baptismi gr̃am in forensi exercitatione uersati st̃. &
obtinendi ꝑtinaciã ꝑcepert᷑. ascitos ad sacerdotiũ ẽẽ cõperimꝰ. E quas

Expanded text:
NNOCENTIUS universis episcopis, in Tolosana synodo constitutis, dulcissimis fratribus, in Domino salutem. Saepe me et nimium cum teneret cura sollicitum super dissentionis schismata Ecclesiarum, quod malum per Hispanias latius in dies separationis gradu incedere fama proloquitur, necessarium tempus emersit quo non possit emendatio tanta differri, et deberet congrua medicina provideri. Nam de ordinationibus quas pravae consuetudinis vitio Hispanienses episcopos celebrare cognoscimus, fuerat aliquid secundum majorum traditionem statuendum, nisi perpenderemus ne perturbationes quamplurimas Ecclesiis moveremus. Quorum factum ita reprehendimus, ut propter numerum corrigendorum ea quae quoquomodo facta sunt in dubium non vocemus, sed Dei potius dimittamus judicio. II. his qui post acceptam baptismi gratiam in forensi exercitatione versati sunt, et obtinendi pertinaciam susceperunt, ascitos ad sacerdotium esse comperimus, e quorum
Abbreviated transcription (Latin):
cos suo cantum ordinant arbitratu. Uicinos aũt si estimas. ad manus
mpositionẽ tuȩ gr̃ȩ statuas ꝑuenire. Quoꝵ enĩtẽ maxima expectat
utrũ diuisis imꝑiali iudicio ꝓuintiis ut duȩ mẽtropoles fiant. duo
necropolitani ep̃i debeant piominari: ñ recte uisũ est ad mobilitatẽ
necessitatũ mundanarũ dĩ. ȩccłam. cõmutari. unionesq aut diuisio¬
nes pati quãs ꝓsuis causis faciendas duxerit imꝑator. Ergo scđm pri
nũ ꝓuintiarũ morẽ. metropolitanos ep̃os conuenit nominari iii
¶ẏ prios sane asseris olim arrianȩ impietatis potentia facigatos ñ teni¬
isse nuicenos canones in ordinandis sibi ep̃is. & usq huc habere pͣsũpui
ut suo arbitratu ordinent neminẽ consulentes. Quo circa suademꝰs
ut curent uuꝑxta canonũ fidẽ catholicã saꝑe. atq unũ cũ cȩteris sens¬

Expanded text:
eos suo tantum ordinant arbitratu: vicinos autem, si aestimas, ad manus eos suo tantum ordinant arbitratu: vicinos autem, si aestimas, ad manus impositionem tuae gratiae statuas pervenire. Quorum enim te maxima exspectat utrum divisis imperiali judicio provinciis, ut duae metropoles fiant, sic duo metropolitani episcopi debeant nominnecessitatum mundanarum, Dei Ecclesiam commutari, honores aut divisiones perpeti, quas pro suis causis faciendas duxerit imperator; sed hinum provinciarum morem metropolitanos episcopos convenit nominari. Cyprios sane asseris olim Arianae impietatis potentia fatigatos non tenuisse Nicaenos canones in ordinandis sibi episcopis, et usque adhuc habere praesumptum, ut suo arbitratu ordinent neminem consulentes. Quocirca persuademus eis, ut curent juxta canonum fidem catholicam sapere, atque unum cum caeteris sen
Abbreviated transcription (Latin):
nonr̃o ut dat sc̃i sp̃s gr̃a respondere possimꝰ. Reuoluentes itaq aucto¬
ritatẽ picenȩ sẏnodi quȩ unã omniũ ꝑ orbẽ terrarũ mentẽ explicat
scerdotũ. quȩ censuit de antiochena ȩccła: cunctis fidelibꝰ ne dixerĩ
suerdotibꝰ esse necessariũ custodire: qua suꝑ diocẽsim suã prȩdictam
uła ñ suꝑ aliqua ꝓuintiã recognoscimꝰ constitutã. Unde aduertimꝰ
intã ꝓ ciuitatis magnificentia hoc eidẽ attributũ : quã qđ prima
sitri apłi sedes e̾e̾ monstrat᷑. ubi & nom̃ accepit religio xẽiana. & quȩ
anuientũ apłoꝵs apud se fieri celeberrimũ meruit. quȩq Romaniȩ
urbis sedi ñ cederet: nisi qđ illa in transitu meruit. ista susceptum
tropolitanos auctoritate ordinas singulari : sic & cȩteros ñ sine ꝑmis-¬
su conscientiaq tua sinas ep̃os ꝓcreari. In quibꝰ hunc modũ recte ser¬
uabis: ut longe positos litteris datis ordinari censeas abiis qͥ nunc

Expanded text:
itaque auctoritatem Nicaenae synodi, quae unam omnium per orbem terrarum mentem explicat sacerdotum, quae censuit de Antiochena Ecclesia cunctis fidelibus, ne dixerim sacerdotibus esse necessarium custodire, qua super dioecesim suam praedictam, non super aliquam provinciam recognoscimus constitutam. Unde advertimus, non tam pro civitatis magnificentia hoc eidem attributum, quam quod prima primi apostoli sedes esse monstretur, ubi et nomen accepit religio Christiana, et quae conventum Apostolorum apud se fieri celeberrimum meruit , quaeque urbis Romae sedi non cederet, nisi quod illa in transitu meruit, ista susceptum tropolitanos auctoritate ordinas singulari, sic et caeteros non sine permissu conscientiaque tua sinas episcopos procreari. In quibus hunc modum recte servabis, ut longe positos litteris datis ordinari censeas ab his, qui nunc
Abbreviated transcription (Latin):
castris ȩtatẽ. si ii qͥ prȩfuturi st̃ ex laicis requirunt᷑: Qui uacantes
scło & omnẽ ȩccłasticũ ordinẽ nescientes: saltu ꝓpero in alienũ hono¬
s̃ ambiunt immoderata cupiditate transcendere. & in aliud uitȩ
gniꝰ calcata reuerentia ȩccłasticȩ disciplinȩ transire. Talibꝰ itaq fr̃s
emꝰ hisq frat̾nitatẽ urãm epłis cõmonemꝰ. neqͥs laicũ adordinem
clericatꝰ admittat. & sinat fieri unde & illũ decipiat & sibi causas
generet. quibꝰ reus constitutis decretalibꝰ fiat. Docendus est popłs. ñ
sequendus. Nosq si nesciunt eos qͥd liceat quidue ñ liceat cõmonere.
iis consensũ prȩbere debemꝰ. Quisqͥs uͦ conatꝰ fuerit tẽptare ꝓhibita.
uonis auccoritate ñ corrigimꝰ: necesse est ꝑ seueritatẽ congruentẽ
regulis uindicemꝰ. Per totas hoc gͦ quȩ ꝓprus rectoribꝰ carent ȩccłas

Expanded text:
castris aetatem, si qui his praefuturi sunt ex laicis requiruntur? qui vacantes castris aetatem, si qui his praefuturi sunt ex laicis requiruntur? qui vacantes saeculo, et omnem ecclesiasticum ordinem nescientes, saltu praepropero in alienum honorem ambiunt immoderata cupiditate transcendere, et in aliud vitae genus, calcata reverentia ecclesiasticae disciplinae, transire. Talibus itaque, fremus, hisque fraternitatem vestram epistolis commonemus, ne quis laicum ad ordinem clericatus admittat, 277 et sinat fieri, unde et illum decipiat, et sibi causas generet quibus reus constitutis decretalibus fiat. Docendus est populus, non sequendus; nosque, si nhis consensum praebere debemus. Quisquis vero conatus fuerit tentare prohibita, tionis auctoritate non corrigimus, necesse est per severitatem congruentem regulis vindicemus. Per totas hoc ergo, quae propriis rectoribus carent, Ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
canones ignorare. nec quicqua facere qđ patrũ possit regulis obuiare
ie enĩ a nob̾ res digna reseruabit᷑. si decretaliũ Norma constitucorũ
paliquoꝵ libitu licentia popłis ꝑmissa frangat᷑ : Audiuimꝰ quascdã
ꝓpriis destitutas rectoribꝰ ciuitates. ep̃os sibi petere uelle de laicis. tan¬
iumq fastigiũ tã uile credere: ut hoc iis qͥ non dõ sed scło militauer̃t
estiment nos posse conferre. ñ solũ male de suis clericis inquoꝵ cor¬
ceptũ hoc faciunt iudicantes: sed de nob̾ pessime qͦs credunt hoc posse
ficere sentientes. Qđ nunꝗ auderent. si ñ quorundã illicitis c̃sentiens
sententia corueret. Ita nichil quȩ frequentius sunt decreta ꝓfici¬
unt: ut hoc quasi nunꝗ de hac parte scriptũ fuerit ignoret᷑. Quid
ꝓderit ꝑsingula clericos stipendia militasse. & omnẽ egisse in dñicis

Expanded text:
canones ignorare, nec quidquam facere quod Patrum possit regulis obviare. canones ignorare, nec quidquam facere quod Patrum possit regulis obviare. Quae enim a nobis res digne servabitur, si decretalium norma constitutorum pro aliquorum libito, licentia populis permissa, frangatur? Audivimus quasdam propriis destitutas rectoribus civitates episcopos sibi petere velle de laicis, tantumque fastigium tam vile credere, ut hoc his qui non Deo, sed saeculo militaverint, aestiment nos posse conferre; non solum male de suis clericis, in quorum contemptum hoc faciunt, judicantes, sed de nobis pessime, quos credunt hoc posse facere, sentientes. Quod nunquam auderent, si non quorumdam illic his consentiens sententia conniveret. Ita nihil quae frequentius sunt decreta proficiunt, ut hoc, quasi nunquam de hac parte scriptum fuerit, ignoretur. Quid proderit per singula clericos stipendia militasse, et omnem egisse in Dominicis
Abbreviated transcription (Latin):
& si quȩ factȩ st̃ ordinationes illicitȩ remoueant᷑. qm̃ stare ñ possiut.
nec discussionẽ nr̃am subt̃fugere potert̃. quãuis latere se estiment
qͥ alit̾ ꝑuenert̃. Et ut nulla religionis reuerentia obscuritatȩ fusce
tur: non sit uana gloriatio palliatis. Episcopalẽ morẽ qͥ ep̃i st̃ seqͥnt̃
posse credidit. & ad fastigiũ tantũ accusatores suos latendo ꝑuenit:
a scĩtatis ur̃ȩ coetu se interim nouerit segregatũ. Qui sane nr̃o sẽ
iudicio debet obicere: si c̃scientiȩ suȩ Nouit confidentiam obtinest
Massiliensis uͦ ȩccłȩ sacerdotẽ qͥ dicit᷑ qđ dictu nefas est in necẽ fr̃is al̃
gratulatꝰ. ut huic qͥ eiꝰ sanguine cruentatꝰ aduenerat portionẽ cũ codĩ
habiturus occurreret: ex ur̃o audiendũ collegio delegamꝰ: cuius Sue¬
ꝑ apuliam & calabriam constitutis. Nulli sacerdoti liceat

Expanded text:
et si quae factae sunt ordinationes illicite, removeantur: quoniam stare non possunt, et si quae factae sunt ordinationes illicite, removeantur: quoniam stare non possunt, nec discussionem nostram subterfugere poterunt, quamvis latere se aestimant qui taliter pervenerunt; et ut nulla religionis reverentia obsctur. Non sit vana gloriatio palliatis: episcopalem morem qui episcopi sunt seposse credidit, et ad fastigium tantum accusatores suos latendo pervenit, a sanctitatis vestrae coetu interim se noverit segregatum, qui se nostro judicio debet objicere si conscientiae suae novit confidentiam obtinere. Massiliensis vero Ecclesiae sacerdotem, qui dicitur quod dictu nefas est in necem fratris taliter gratulatus, ut huic, qui ejus sanguine cruentatus advenerat, portionem cum eodem habiturus occurreret, vestro eum audiendum collegio delegamus Apuliam et Calabriam constitutis. Nulli sacerdotum suos liceat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ collegiũ. Nemo inuitis det᷑ ep̃s. Cleri plebis. & ordinis. consensus e
defideriũ requirat᷑. Tunc alter de altera eligat᷑ ȩccła: si de ciuitatis
rit reꝑiri. Primũ eni illi reꝓbandi sunt: ut aliqui de alienis ȩccłis
merito p̃ferant᷑. Habeat unusqͥsq suȩ fructũ militiȩ. in ȩccła inqua
suã ꝑ om̃ia officia transegit ętatẽ. In aliena stipendia minime alter
obrepat. Nec alii debitã. alt̃ sibi audeat uindicare mercedẽ: Sit
facultas clericis renitendi. si se uiderint prȩgrauari. Et qͦs sibi ingeri
extransuerso agnouerint: ñ timeant refucare. Qui si ñ debitũ prȩ¬
mium: uł liberũ de eo qͥ eos recturus est debent habere iudiciũ. Absti¬
neat᷑ etiã ab illicitis ordinationibꝰ. Nullus ex laicis. Nullus digamꝰ.
Nullus qͥ sit uiduȩ maritꝰ aut fuerit ordinet᷑. sed irrep̃hensibilis &
qͣlẽ elegerit popłs fiat. Per moysen dñs pͣcepit. Uirginẽ accipiat si¬

Expanded text:
 Nullus invitis detur episcopus; cleri, plebis et ordinis consensus et desiderium requiratur. Tunc alter de altera eligatur Ecclesia, si de civitatrit inveniri. Primum enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de Ecclesiis alienis merito praeferantur. Habeat ergo unusquisque suae fructum militiae in Ecclesisuam per omnia officia transegit aetatem: in aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii debitam alter sibi audeat vendicare mercedem. Sit facultas clericis renitendi, si se viderint pregravari et quos sex transverso agnoverint non timeant refutare, qui si non debitum praemium vel liberum de eo eos qui recturus est debent habere judicium. VI. Abstineatur etiam ab illicitis ordinationibus. Nullus ex laicis, nullus digamus, nullus qui sit viduae maritus aut fuerit ordinetur, sed irreprehensibilis et qualem elegit apostolus fiat. Per Moysen Dominus praecepit: « Virginem accipiat sa
Abbreviated transcription (Latin):
sigatur. nã quippiã minꝰ est itẽq cũ ante diẽ quartũ kalendarũ earũdẽ
mat.xxͣiii. estimaui .xiͦ. kalendarũ memorata cdie festa paschalia cele-¬
rinda. qͥa in xxͦ.iii. luna nullũ pascha unquã ante hoc pascha factũ
r̃ cognoscimꝰ. Sententiȩ meȩ exposui atq edixi tenorẽ: Iã pruden-
tȩ erit tuȩ consors mͥ frat̃. cũ unanimis cũ sacerdotibꝰ nr̃is hanc ipsã
rtm in sy nodo religiosissima retractare. Ut si nichil dispositioninrẽ
resultat. nob̾ plenissime aꝑteq rescribas. qͦ deliberatã paschalẽ diem
ulitteris ante ut moris est. reseruandã suo tẽpore prȩscribamus
imprb̃rũ aut̃ arcidamũ quãuis nouerĩ qđ libentissimo animo suscipi

Expanded text:
gatur, non quidpiam minus est, itemque in ante diem IV Kalendarum earumdem gatur, non quidpiam minus est, itemque in ante diem IV Kalendarum earumdem veniat XIV, et existimavi XI Kalendarum memoratarum die festa Paschalia celebrandum; quoniam in XXIII luna nullum esse cognoscimus. Sententiae meae exposui atque edixi tenorem. Jam prudentiae tuae erit, consors mihi frater, cum unanimis et consacerdotibus nostris, hanc ipsam rem in synodo religiosissima retractare, ut si nihil dispositioni nostrae insultat, nobis plenissime aperteque rescribas, quo deliberatam Paschalem diem jam litteris ante ut moris est reservandam suo tempore rescribamus. Compresbyterum autem archidiaconum quamvis noverim quod libentissime ac more suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
NNOCENTTUS Probo. Conturbatio ꝓcellȩ barbaricȩ. faculta
legis intulit casũ Nã bene consticuto matrimonio int̾ fortunium e
ursam. captiuitatis incursus fecerat reuũ. nisi scȩ religionis statita qu¬
derent. Cũ eñi in captiuitate p̾dicta ursa mulier teneret᷑: aliud on¬
iugiũ cũ restituta fortuniꝰ memoratꝰ inisse cognoscit᷑. Sed fauoit
dñi reuersa yrsa nos adut. & nullo diffitente uxorẽ se memorati este
ꝓdocuit. Qua dere domine fili merito illustris: statuimꝰ fide cacholia
suffragante illud e̾e coniugiũ qđ erat primitꝰ gr̃a diuina fundatum.
conuentũq scđȩ mulieris priore suꝑstite nec diuortio eiecta: nullo
NOCENTIUS Aurcdio. Caritatis nr̃ȩ officiũ nullo int̾uallo
dirimit᷑. etiã si carta nullos apices ferat. Uiuit eñi spũalis gr̃a altes
incordibꝰ. & amorẽ nr̃m confouet sacerdotalis ipsa societas. Curgͥ in¬
scripsi Nã cu ante diem undecimũ kalendarũ apriliũ pene luma nõi¬

Expanded text:
nnocentius Probo. Conturbatio procellae barbaricae facultati legum intulit casum; et bene constituto matrimonio inter Fortunium et Ursam captivitatis incursus fecerat naevum, nisi sancta religionis statuta providerent. Cum enim in captivitate praedicta Ursa mulier teneretur, aliud conjugium cum Restituta Fortunius memoratus iniisse cognoscitur. Sed favore Domini reversa Ursa nos adiit, et nullo diffitente uxorem se memorati esse perdocuit. Qua de re, domine fili merito illustris, statuimus fide catholica suffragante illud esse conjugium quod erat primitus gratia divina fundatum, conventumque secundae mulieris, priore superstite, nec divortio ejectae, nullo nocentius Aurelio. Charitatis nostrae officium nullo intervallo dirimitur, etiamsi charta nullos apices ferat. Vivit enim spiritalis gratia alternis in cordibus, et amorem nostrum confovet sacerdotalis ipsa societas. Cum ergo ini praescripsi. Nam cum ante diem undecimum Kalendarum Aprilium pene luna
Abbreviated transcription (Latin):
fiiũ sociandũ. Qualis enĩ ipse sit quisqͥs tales ordinarit.: ostendit.
nris conuenta adhortationibꝰ. omĩa frat̾nitas ur̃a reuocare festinet
sũ ut uxta decreta canonũ unaquȩq ꝓuintia suo metropolitano
contenta sit. ut decessoris nr̃i data ad narbonensem ep̃m continent eon¬
stituta. nec usurpationis locus alicui sacerdoti in alteriꝰ concedat᷑ inu¬
riam. Sit concessis sibi contentꝰ unꝰquisq limitibꝰ. Alter in alterius
ꝓuintia nichil prȩsumat. Nec emeritis in suis ȩccłiis ꝑegrini & extrap

Expanded text:
ficium sociandum; qualis enim ipse sit, quisquis tales ordinarit, ostendit. ficium sociandum; qualis enim ipse sit, quisquis tales ordinarit, ostendit. nostris conventa adhortationibus, omnia fraternitas vestra evocare festinet ut juxta decreta canonum unaquaeque provincia suo metropolitano contenta sit, ut decessoris nostri data ad Narbonensem episcopum continent constituta, nec usurpationis locus alicui sacerdoti in alterius concedatur injuriam. Sit concessis sibi contentus unusquisque limitibus. Alter in alterius provincia nihil praesumat, nec emeritis in suis ecclesiis clericis p
Abbreviated transcription (Latin):
irientalibꝰ ad nos partibꝰ. ab om̃i qđ tenuerat uirginũ monasterio ne-¬
firiis est obiectionibꝰ accusatꝰ. Multa de multis obiecta flagitia: Ini
auna lateret t̾rarũ parte quȩsitũ est. ut si suȩ innocentiȩ confideret:¬
int᷑ se iudiciũ postulatũ minimȩ declinaret. Missȩ ad arelatensem
con ꝑ fortunatũ subdiaconũ nr̃m prȩceptiones. ut ad iudiciũ destina¬
rt᷑ episcopale. Tantis grauatꝰ testimoniis. tanta facinoꝵs accusatione
pulsatꝰ. sacrarũ ut dicit᷑ uirginũ pollutꝰ incestd̃. ep̃s asserit᷑ ordinatꝰ.¬
ximꝰ in pontificii dignitatẽ hoc tẽpore qͦ ad causã dicendã missis a
noblitteris uocabat᷑ obrepsit. Sacro Nomini absit iniuria. Faciliꝰ est
ut hanc dignitatẽ tali dando ipse amiserit ordinator: qua eã obtine
it ordinatꝰ. Cui conuicto sociabit᷑: q̃ eũ sibi credidit largiendo ponti¬

Expanded text:
Orientalibus ad nos partibus, ab omni quod tenuerat virginum monasterio neOrientalibus ad nos partibus, ab omni quod tenuerat virginum monasterio nefariis est objectionibus accusatus. Multa de multis objecta flagitia. In quanam lateret terrarum parte quaesitus est, ut si suae innocentiae confideretcontra se judicium postulatum minime declinaret, missae ad Arelatensem episcopum per Fortunatum subdiaconum nostrum praeceptiones, ut ad judicium destinaretur episcopale. Tantis gravatus testimoniis, tanta facinorum accusatione pulsatus, sacrarum ut dicitur virginum pollutus incestu episcopus asseritur ordinatximus, in pontificii dignitatem hoc tempore, quo ad causam dicendam missis a nobis literis vocabatur, obrepsit. Sacro nomini absit injuria! Facilius est, ut hanc dignitatem tali dando ipse amiserit orat ordinatus, cui convicto sociabitur, qui eum sibi credidit largiendo ponti
Abbreviated transcription (Latin):
sis km̃i epos qͥ nullis ȩccłasticis ordinibꝰ ad tantȩ dignitatis fastigium
fuerint instituti. contͣ patrũ decreta. huius relatione qͥse hoc recogno¬
seit fecisse didicimꝰ. cũ ad episcopatũ iis gradibꝰ quibꝰ frequentissi me
cautũ est debeat ꝑueniri. ut a minoribꝰ initiati officiis ad maiora firm̃t᷑
ebet enĩ ante e̾ẽ discipłs qͥsqͥs doctor eẽ desiderat. ut possit docere qđ
didicit. Om̃is eñi uitȩ insticutio. ad id quo tendit se ratione confirmat
uiminime litteris oꝑam dederit: p̃ceptor e̾ẽ ñ pocest litterarũ. Qui ñ
singula stipendia creuerit: ad emeritũ ordinẽ stipendii ñ potest
menire. Solũ sacerdotiũ int̾ ista rogo uilius est. qđ faciliꝰ tribuitur.
ũ difficiliꝰ impleat᷑: Sed ĩa ñ satis est laicos ordinare. qđ nullus fieri
mdoꝑmutit: sed etiã quoꝵ crimina longe lateq ꝑ om̃s pene st̃ nota
puntias. pontifices ordinant᷑. Danihel eñi ruꝑ missa relatione ex

Expanded text:
iscopos, qui nullis ecclesiasticis ordinibus ad tantae dignitatis fastigium fuerint instituti contra Patrum decreta hujus usurpatione, qui se hoc recognoscit fecisse didicimus, cum ad episcopatum his gradibus frequentissime cautum esse deberet perveniri, ut a minoribus initiati officiis ad majora firmentur. Debet enim ante esse discipulus quisquis doctor esse desiderat, ut possit docere quod didicit. Omnis vitae institutio hac ad id quod tendit se ratione confirmat. Qui minime litteris operam dederit praeceptor non potest esse litterarum. Qui non per singula stipendia creverit, ad meritum ordinem stipendii non potest pervenire. Solum sacerdotium inter ista rogo viliucum difficilius impleatur? Sed jam non satis est laicos ordinare, quos nullus fieri ordo permittit; sed etiam quorum crimina longe lateque per omnes pene sunt nota provincias, pontifices ordinantur. Daniel enim, nuper missa relatione ex
Abbreviated transcription (Latin):
sine dolore conquestus est. Qđ si uerũ est: ñ leuit̾ te incurisse cogu¬
scas. Unde si declinare cupis tantȩ usurpationis inuidiã : nr̃is litterist
admonitũ c̃uenit abstinere. Certe si aliqͥd tͥ credis iusticiȩ suffragari:
integris om̃ibꝰ & in pristino statu manentibꝰ. post dies uenerabiles paschȩ
adesse debebis. ut memorati possis intentionibꝰ respondere partibꝰq i
medio collocatis quid antiquitas aut ueritas habeat requiramus

Expanded text:
sine dolore conquestus est. Quod si verum est, non leviter te incurrisse cognosine dolore conquestus est. Quod si verum est, non leviter te incurrisse cognoscas. Unde si declinare cupis tantae usurpationis invidiam, nostris litteris admonitum te convenit abstinere. Certe si aliquid tibi credis justitiae suffragari, integris omnibus et in pristino statu manentibus, post dies venerabiles paschadesse debebis, ut memorati possis intentionibus respondere: partibusque in medio collocatis, quid antiquitas aut veritas habeat, requiramus
Abbreviated transcription (Latin):
nonstratũ est. modestũ quendã multis criminibꝰ inuolutũ ꝓpt̾ quȩ
ccia poenitentiã egisse dicit᷑. ñ solũ clericũ effectũ qđ ñ licet.: uerũ
etiã adepiscopatꝰ apicẽ tendere. cũ canones apud riceã constituti. preni¬
tentes etiã ab infimis officiis clericorũ excludant. Et ideo fr̃s km̃i p
specto tenore libelli: eũ iubete prȩsentari. Nc si uere constiterit dẽ
qualẽ libellus affirmat: ñ solũ ab ambitione. sed etiã a dericatꝰ ren¬
NNOCENTIUS Forentino ep̃o tiburtinensi. Non semel sedi¬
quotiens clamat scriptura diuina. transferri ñ oportere t̃minos a po¬
bus c̃stitutos. Quia nefas est. si qđ alt̾ semꝑ possederit: alter inuade
siue feliciensẽ parochiã ad suã diocesim a maioribꝰ ꝑtinentẽ. in uasif
te atq illic diuina mysteria celebrasse inconsulto eodẽ ac nesciente. ñ

Expanded text:
monstratum est, Modestum quemdam multis criminibus involutum, propter quae monstratum est, Modestum quemdam multis criminibus involutum, propter quae etiam poenitentiam egisse dicitur, non solum clericum etiam ad episcopatus apicem tendere, cum canones apud Nicaeam constituti poenitentes etiam ab infimis officiis clericorum excludant. Et ideo, fratres charissimi, perspecto tenore libelli, eum jubete praesentari, ut si vere constiterit talem qualem libellus affirmat, non solum ab ambitione, sed etiam a clericatus remnnocentius Florentio episcopo Tiburtinensi. Non semel, sed aliquoties clamat Scriptura divina transferri non oportere terminos a patribus constitutos: quia nefas est si quod alter semper possederit, alter invadatsive Feliciensem parochiam ad suam dioecesim a majoribus pertinentem invasisse te, atque illic divina cel
Abbreviated transcription (Latin):
ubebitis inmedio collocari. Discussisq obiectionib quȩ ipsis prbris
mpingunt᷑: si conuicti fuerint. a sacerdotali remoueant᷑ officio
uqͥ sc̃i non st̃: sc̃a tractare ñ posst̃ Atq alieni efficiant᷑ amini¬
serio: qđ uiuendo illicite polluerunt. Miram᷑ aut̃ hȩc eoꝵs dissi¬
mulare ep̃os. ut aut cohibere aut nescire esse illicita iudicentur.
ta in ꝓuntia ur̃a contra canones ȩccłasticos decretaq maiorũ usurpa¬
ri a plurimis. & relationes diuersorũ & suggestiones fidissi me retu¬
lert̃. Quȩ qͥdem possent facile resecari: si ep̃i inhisnon inuenirent᷑
auctores. Qui dũ aut amicis aut obsequentib gr̃am prȩstare nitunt᷑
religionẽ uiolant ordinesq corrũpunt: Ac sic euenit ut indigni qͥq
bonores suscipiant eccłasticos. & admittant᷑ ad clerũ qͥnec int̾ laicos
qudẽ dignũ habere locũ mererent᷑. Sicuti nunc dato nob̃ libello

Expanded text:
jubebitis in medio collocari, discussisque objectionibus quae ipsis presbyteris jubebitis in medio collocari, discussisque objectionibus quae ipsis presbyteris impinguntur, si convinci potuerint, a sacerdotali removeantur officio, ui sancti non sunt sancta tractare non possunt, atque alieni efficiantur a ministerio quod vivendo illicite polluerunt. Miramur autem haec eorum dissimulare episcopos, ut aut conhibere, aut nescire esse illicita judicentur. ta in provincia vestra contra canones ecclesiasticos decretaque majorum usurpari a plurimis et relationes diversorum, et suggestiones fidissimae retulerunt, quae quidem possent facile resecari, si eauctores. Qui dum aut amicis, aut obsequentibus gratiam praestare nituntur, religionem violant, ordinesque corrumpunt; ac sic evenit, ut indigni quique honores suscipiant ecclesiasticos, et admittantur ad clerum, qui nec inter laicos quidem dignum locum habere merentur, sicuti nunc dato nobis libello
Abbreviated transcription (Latin):
iuob̾. nichil constat ẽẽ suppressũ. qͦ illi minꝰ refutati & minꝰ cogno¬
sant᷑ ẽẽ conuicti. Ideoq a nob̾ testimonia nulla ponunt᷑: qͥa & his
plena relatio est. & satis constat ut doctissimos sacerdotes cuncta di¬
nsse. nec decet credere uos aliqͥd qđ ad causã possit ꝓficere prȩcerisse
canonũ norma. nulli e̾ẽ debet in cognita sacerdoti. Quia nesciri hȩc
apontifice satis est indecorũ. maxime cũ a laicis religiosis uiris & sciat᷑
a custodienda e̾ẽ ducat᷑. Nuꝑ quidẽ maximillianꝰ filiꝰ nr̃ agens in rebꝰ
huiꝰ mundi qualẽ querelã detulerit : libelli eiꝰ series annexa declarat:
Qui ⁊ elo fidei ac disciplinȩ ductꝰ ñ patit᷑ eccłam pollui ab indignis
rb̾ris. qͦs in prb̃rio filios asserit ꝓcreasse. Quod non licẽre expone¬
lami libelli qͥ subiectꝰ est tenore ꝑspecto: eos qͥ talia ꝑpetrasse dicunt᷑.

Expanded text:
a vobis, nihil constat esse suppressum quo illi refutati et penitus cognoa vobis, nihil constat esse suppressum quo illi refutati et penitus cognoscantur esse convicti. Ideo a nobis testimonia nulla ponuntur, quia et his plena relatio est, et satis constat, ut doctissimos sacerdotes cuncta dixisse, nec decet credere vos aliquid quod ad causam possit sufficere praeterisse. Ecclesiasticorum canonum norma nulli esse debet incognita sacerdoti, quia nesciri haec a pontifice satis est indecorum, maxime cum a laicis religiosis viris et sciatur, et custodienda esse ducatur. Nuper quidem Maximilianus filius noster agens in rebus hujusmodi qualem querelam detulerit, libelli ejus series adnexa declarat. Qui zelo fidei ac disciplinae ductus non patitur ecclesiam pollui ab indignis presbyteris, quos in presbyterio filios asserit procreasse: quod non licere exponetres charissimi, libelli, qui subjectus est, tenore perspecto, eos qui talia perpetrasse dicuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
aspicerent foedabat᷑ & caligabat aspectꝰ. damnent hȩc quȩ hus¬
usq sensert̃. & aliqͣndo animũ rectis disputationib cõmodant
abhac aliqͣntulũ labe correcti ueris se sanandosconsilus tribud
atq sũmittant. Qđ si feceruit: erit in potestate pontificũ istis
aliquatenꝰ subuenire. & talib aliqu̾a curã prestare uulnerib
qu̾a solet & lapsis cũ resipuerint ȩccła ñ negare. ut a suis pe¬
uocati prȩcipitiis intra ouile dñi redigant᷑. ne foris positi &a
tanto prȩsidio fidȩ munitionis ex clusi. periculis omnibis
monant᷑. deuorandi luporũ dentibꝰ atq uexandi. quib obsistere
i qua illos inse irritauerant doctrinȩ ꝑuersitate ñ possunt. Sed
sitisuris monitis & suꝑ satis. abundantib nr̃ȩ legis exẽplis ꝓbat᷑ esse¬
responsũ. Nec quicquã suꝑ e̾e̾ duximꝰ qđ dicamꝰ. cũ nichil prȩt̾missũ

Expanded text:
aspiceret, foedabatur et caligabat aspectus, damnent haec, quae hucaspiceret, foedabatur et caligabat aspectus, damnent haec, quae hucusque senserunt, et aliquando animum rectis disputationibus commodantes ab hac aliquantulum labe correcti ueris se sanandos consiliis tribuant atque submittant, — quod si fecerint, erit in potestate pontificum istis aliquatenus subuenire et talibus aliquam curam praestare uulneribus, quam solet lapsis, cum resipuerint, ecclesia non negare, ut a suis reuocati praecipitiis intra ouile domini redigantur, ne foris positi et tanto praesidio a fide munitionis exclusi periculis omnibus exponantur deuorandi luporum dentibus atque uexandi, quibus obsistere hac, qua illos in se inritauerant, doctrinae peruersitate non possunt. sed satis uestris monitis et sic satis abundantibus nostrae legis exemplis responsum, nec quidquam superesse dicimus, quod dicamus; cum nihil praetermissum
Abbreviated transcription (Latin):
rint in hac impunitate uersati: necesse est multas in hanc suã prant¬
tẽ mentes inducant. decipiantq in nocentes uł potiꝰ imprudenes
qͥ fidẽ catholicã ñ sequunt᷑. Putabunt enĩ eos recte sentire: qͦs ade
uident in ȩccła ꝑdurare. Separet᷑ gͦ a sano corpore uulnꝰ insit
emotoq morbi seuientis afflatu. cautiꝰ quȩ st̃ sincera ꝑdura
& grex purior abhac mali pecoris contagione purget᷑. Sit toni
corporis illibata ꝑfectio. quã uos sequi & tenere hac in illos ꝓnus¬
ciatione cognouimꝰ. & unã uob̾cũ pari assensione firmamꝰ. Qu
si tam̃ aliqͦd inse dĩ adiutoriũ qđ hucusq negauert̃ ꝓuocaueris
&e opꝰ sibi eiꝰ auxilio e̾ẽ cognouerint. ut de hac labe inquã sui
cordis incuruatione corruerant liberent᷑. & quasi in lucẽ de
foeda tracti caligine. remotis abdicatisq om̃ibꝰ quibꝰ totꝰ ne ueri

Expanded text:
rint sub hac impunitate uersati, necesse est multos in hanc suae prauitrint sub hac impunitate uersati, necesse est multos in hanc suae prauitatem mentis inducant decipiantque innocentes uel potius inprudentes, qui fidem catholicam nunc sequuntur; putabunt enim eos recte sentire, quos adhuc uident in ecclesia perdurare. Separetur ergo a sano corpore uulnus insanum remotoque morbi saeuientis afflatu cautius, quae sunt sincera, perdurent et grex purior ab hac mali pecoris contagione purgetur. sit totius corporis inlibata perfectio, quam uos sequi et tenere hac in illos pronuntiatione cognouimus et una uobiscum pari assensione seruamus. qui si tamen aliquod in se dei adiutorium, quod hucusque negauerunt, prouocauerint et opus sibi eius auxilium esse cognouerint, ut de hac labe, in qua sui cordis incuruatione corruerant, liberentur et quasi in lucem de foeda tracti caligine remotis abdicatisque omnibus, quibus totus, ne uerum
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunione st̃ digni: qũa prȩdicando talit̾ polluert̃. Sic enĩ sua spo¬
te dũ sequunt᷑ illa quȩ dicunt: longius auera religione fugerun
Cũ eñĩhoc totũ in nr̃a ꝓfessione consistat. cotidianisq precibꝰ naͥ
agamꝰ nisi quẽadmodũ dĩ miscdiam consequam᷑: que admodũ fes
possumꝰ ista iactantes: Quis rogo tantꝰ illoꝵ pectora error ocga
ut si ipsi nullã dĩ grãm sentiunt qͥa nec digni st̃ nec merent᷑. nei
de aluis considerent qͥd cotidie singulis grã diuina largiatur:
Sunt quidẽ isti om̃s cȩcitate dignissimi: qui nec hoc sibi reliquert̃
ut se auxilio credant euocari ab erroribꝰ posse diuino. Negantes
enĩ dĩ adiutoriũ: ñ aliis sed sibi hocpenitꝰ abstulert̃. Qui auella¬
di st̃ longius & ab eccłȩ ꝓcul remouendi uisceribꝰ. ne diutius
multa occupans insanabilis post error increscat. Si enĩ diufie¬

Expanded text:
communione sunt digni, quam praedicando taliter polluerunt. sic enim sua spocommunione sunt digni, quam praedicando taliter polluerunt. sic enim sua sponte, dum sequuntur illa, quae dicunt, longius a uera religione fugerunt. cum enim hoc totum in nostra professione consistat cotidianisque precibus nihil agamus, nisi quem ad modum dei misericordiam consequamur, quem ad modum ferre possumus ista iactantes? quis, rogo, tantus illorum pectora error obcaecat, ut, si ipsi nullam dei gratiam sentiunt, quia nec digni sunt nec merentur, nec de aliis considerent, quid cotidie singulis gratia diuina largitur? sunt quidem isti omnes caecitate dignissimi, qui nec hoc sibi reliquerunt, ut se auxilio credant reuocari ab erroribus posse diuino. negantes enim adiutorium non aliis sed sibi hoc penitus abstulerunt. qui auelleudi sunt longius et ab ecclesiae procul remouendi uisceribus, ne diutius multa occupans insanabilis post error increscat. si enim diu fue
Abbreviated transcription (Latin):
aduientꝰ qͥ ꝑ nouȩ regenerationis purificationẽ om̃e prȩteritũ uitiũ
ui baptismatis lauacħro purgauit. & eiꝰ firmans statũ quo rectius
constabiliꝰq ꝓcederet : tam̃ suã grãm in posterũ ñ negauit. Nã quã¬
uis hõinẽ redemisset a pͣteritis ille peccatis: tam̃ sciens iterũ posse
peccare. ad reparationẽ sibi quẽ ad modũ posset illa & post illa corri¬
ere. multa seruauit. Cotidiana pͣstat ille remedia. qͥb nisi freti
anfisiq nitam᷑. nullatenꝰ humanos uincere pocerimꝰ errores. Neces¬
sc est eñi. ut qͦ auxiliante uincimꝰ : eo iterũ ñ adiuuante uincam᷑.
ed possẽ plura dicere. nisi uos constaret cuncta dixisse. Quisqͥs gͦ huic
assentiens uidet᷑ esse sententiȩ. qua dicat adiutorio nob̾ ñ opꝰ esse diu¬
no: inimicũ se catholicȩ fidei & dĩ beneficio ꝓfitet᷑ ingratũ. Nã nec

Expanded text:
aduentus, qui per nonae regenerationis purificationem omne praeteritum uitium aduentus, qui per nonae regenerationis purificationem omne praeteritum uitium sui baptismatis lauacro purgauit et eius firmans statum, quo rectius constabiliusque procederet. tamen suam gratiam in posterum non negauit nam quamuis hominem redemisset a praeteritis ille peccatis, tamen sciens iterum posse peccare ad reparationem sibi, quem ad modum 10 posset illum et post ista corrigere, multa seruauit. cotidiana praestat ille remedia, quibus nisi freti confisique nitamur, nullatenus humanos uincere poterimus errores. necesse est enim, ut, quo auxiliante uincimus, eo iterum non adiuuante uincamur. sed possem plura dicere, nisi uos constaret cuncta dixisse. Quisquis ergo huic adsentiens uidetur esse sententiae, quo dicat adiutorio nobis non opus esse diuino, inimicum se a catholicae fidei et dei beneficiis profitetur ingratum. nec nostra
Abbreviated transcription (Latin):
uid enĩ orationis ignarus & suȩ naturȩ nescius arguat᷑: qui cũsciat
totũ in sua e̾ẽ natura. adiutorẽ sibi dm̃ & assiduũ adiutorẽ. nec
lisufficit assiduũ. sed ne aliquando illũ despiciat orationibꝰ ꝓnus
exaptat. & ꝑ corpꝰ om̃e psalterii hoc & p̾dicat & clamat. Si gͦ hoc ille
itamagnũ scit ut assidue diceret. ita necessariũ ut doceret: quẽ admo
iti doctrina. suasuros se aliqͥbꝰ e̾ẽ confidunt. nos ad iutoriũ dĩ nec
dere quȩrere nec egere. cũ om̃s sc̃ĩ nichil se sine hoc agere posse
alant᷑: Libero eñi arbitrio olim ille ꝑuersus dũ suis in consultiu
itit᷑ bonis. cadens in p̃uaricationis ꝓfunda demersus. nichil que ad
nodũ exinde surgere posset inuenit. Suaq in ȩt̾nũ libtate deceptꝰ.
uuꝰ ruinȩ iacuisset oppressuᷤᷤ. nisi eũ post xẽi ꝑsuã grãm releuasset

Expanded text:
Dauid enim orationis ignarus et suae naturae nescius accusetur, qui cum sciat Dauid enim orationis ignarus et suae naturae nescius accusetur, qui cum sciat tantum in sua esse natura, adiutorem sibi deum et assiduum adiutorem — nec illi sufficit assiduum, sed, ne aliquando illum despiciat, orationibus pronus exoptat et per corpus omne psalterii hoc et praedicat et clamat. si ergo hoc ille ita -magnum scitu ut assidue diceret, ita necessarium confessus est ut docercata doctrina suasuros se aliquibus esse confidunt nos adiutorium dei nec debere quaerere nec egere, cum omnes sancti nihil se sine hoc agere posse testantur? Liberum enim arbitrium olim ille perpessus dum suis inconsultius utitur bonis, cadens in praeuaricationis profunda demersus nihil, quem ad modum exinde surgere posset. inuenit suaque in aeternum libertate deceptus huius ruinae latuisset oppressu, nisi eum post Christi pro sua gratia releuasset
Abbreviated transcription (Latin):
s potentiã ut nos ostendamꝰ liberos abiuremꝰ. quasi iã amplius qͦd¬
de possit ñ habeat qͥ te intuo ortu liberũ fecit. nescientes qđ nisi
ugnis p̃cibꝰ grã in nos implorata descendat. nequaqu̾a t̾renȩ labis
mundani corporis uincere conem᷑ errorẽ: cũ pares nos ad resisten¬
sũ non liberũ arbitriũ sed dĩ solũ facere possit auxiliũ : Nam sic
lle cdamat adiutorio sibi opꝰ e̾ẽ diuino. qͥdigne hoc ñ quȩreret sicui
iberũ arbitriũ plus ꝓdesset. qͥppe cũ uirbeatꝰ & iã electꝰ a dño
pchil egeret. Tam̃ ita dm̃ deprecat᷑ postulans diutor m̃s esto
derelinquas me neq despicias me ds̃ salutaris m̃s. Nos nob̾ liberũ
orbitriũ. ille dm̃ postulat adiutorẽ: Qđ nati sumꝰ posse sufficere
nb dicimꝰ. ille dm̃ ne derelinquat᷑ exorat: Non rogo manifeste
discimꝰ qͥd oremꝰ. cũ ille tantoꝑe beatꝰ ut supͣ diximꝰ uir. ne despici¬
at exoptat Illi enĩ necesse est ista arguant: qͥ illa confirmant.

Expanded text:
s potentiam, ut nos ostendamus liberos, abjuremus; quasi jam amplius quod possit dare non habeat, qui te in tuo ortu liberum fecit: nescientes, quod nisi magnis precibus gratia in nos implorata descendat, nequaquam terrenae labis et mundani corporis vincere conemur errores, cum pares nos ad resistendum non liberum arbitrium, sed Dei solum facere possit auxilium? 5. Nam si ille clamat adjutorio sibi opus esse divino, qui digne hoc non quaereret, si cui liberum arbitrium plus prodesset; quippe cum vir beatus et jam electus a Domino nihil egeret, tamen ita Deum dderelinquas me neque despicias me. deus salutaris meus —, nos nobis liberum arbitrium, ille deum postulat adiutorem? quod nati sumus, posse sufficere nos dicimus, ille deum, ne derelinquatur, exorat? non, rogo. manifeste discimus, quid oremus, cum ille tantopere beatus. ut supra diximus, uir, ne despiciatur, exoptat? illi enim necesse est ista arguant, qui illa confirmant.
Abbreviated transcription (Latin):
tua ñ posse reꝓbari. eligere debebis qͦs clericos facias. Si eñi nula
gr̃am hominibꝰ aut beneficiũ prȩstare uelimꝰ: tales inuenire pos¬
sumꝰ. dequoꝵ assũptione nec incurrere nec erubescere ualeamus

Expanded text:
tua non posse reprobari, eligere debebis quos clericos facias. Si enim nullam tua non posse reprobari, eligere debebis quos clericos facias. Si enim nullam gratiam hominibus aut beneficium praestare velimus, tales invenire possumus, de quorum assumption
Abbreviated transcription (Latin):
dest siqͥs fidelis militauerit. siqͥs fidelis causas egerit idest postula¬
uerit. siquis fidelis administrauerit. De curialib aũt manifesta
ratio est. qm̃ & si inueniant᷑ huiꝰ modi uiri qͥ debeant clericifieri.
tam̃ gm̃ sepius ad curiã repetunt᷑. cauendũ ab his est ꝓpt̃ tribula¬
baptizati sunt. ac sic se instituert̃ ut opinio eoꝵ innullo uacillet.
ut aut clericis iuncti sint. aut monasteriis ex quobaptizati sunt
heserint: si ñ concubinã. ñ pelicẽ norint. si mom̃ibꝰ oꝑibꝰ uigilaueriĩ:
non ꝓhibent᷑ huiꝰmodi ad clericatꝰ sortẽ ad mitti. Ita sane ut iN
eis tẽpora a maioribꝰ instituta seruent᷑. ne cito quilibet lector. cito
acolitus. cito diaconꝰ. cito sacerdos fiat. Quia in minoribꝰ officus si
diu ꝑdurent: & uita eors parit̾ & obseqͥa cõꝓbant᷑. ut ad sacerdo¬
est. qͥ debeant admitti quiue reꝓbari: ex iis om̃ib qͦs uidet dignati

Expanded text:
id est, si quis fidelis militaverit, si quis fidelis causas egerit, hoc est, postulaid est, si quis fidelis militaverit, si quis fidelis causas egerit, hoc est, postulaverit, si quis fidelis administraverit. De curialibus autem manifesta ratio est; quoniam etsi inveniantur hujusmodi viri, qui debeant clerici fieri, tamen quoniam saepius ad curiam repetuntur, cavendum ab his est propter tribulabaptizati sunt, ac sic se instituerunt, ut opinio eorum in nullo vacillet, ut aut clericis juncti sint, aut monasteriis, ex quo baptizati sunt, hnon prohibentur hujusmodi ad clericatus sortem assumi V. Ita sane ut in eos tempora a majoribus constituta serventur, nec cito quilibet lector, cito acolytus, cito diaconus, cito sacerdos fiat, quia in minoribus officiis si diu perdurent, et vita eorum pariter et obsequia comprobantur, ut ad sacerdoest qui debeant admitti, qui vero reprobari, ex his hominibus, quos videt dignatio
Abbreviated transcription (Latin):
se ñ sponte ꝑcussit : hos canones prȩcipiunt. & clericos fieri. &
sunclero fuerint reꝑti ñ abici. In illis eñi uoluntas est iudica
ta quȩ sibi ausa fuit ferrũ inicere. qđ scilicet & alii id facere
aubitari ñ possit. in istis uͦ casus ueniã meruit .ii. Hȩ digamis
aut̃ nec consuli debuit. qđ manifesta lectio sit apłi. imius uxoris
uirũ ad sacerdotiũ siue ad clericatũ admitti debere. & hanc ipsã
tam si uirginẽ accepit. Nã ea quȩ habuerit ante uirũ. licet
defunctꝰ sit : tam̃ si clerico post ea fuerit copulata. clericꝰ qui eam
consuluit. qͦs canones ordinari ꝓhibent. Certũ est qͥdem hoc
regulas ȩccłasticas continere. sed ñ ita definitũ est ut de om̃ibꝰ sit
laicis constitutũ. Neq eñi clerici nasci & ñ fieri possunt. Sed
designata sunt genera. de quibꝰ ad clericatũ ꝑuenire nonpossunt

Expanded text:
se non sponte percussit, hos canones praecipiunt et clericos fieri, et se non sponte percussit, hos canones praecipiunt et clericos fieri, et si in clero fuerint reperti, non abjici. In illis enim voluntas judicata est, quae sibi ausa fuerit ferrum injicere, quod scilicet et alii id facere dubitare non possit: in istis vero casus veniam meruit. CAP. II. 4. De digamis autem nec consuli debuit, quod manifesta sit lectio Apostoli, unius uxoris virum ad sacerdotium sive ad clericatum admitti debere, et hanc ipsam tamen si virginem accepit . Nam ea, quae habuerit ante virum, licet defunctus sit, tamen si clerico postea fuerit copulata, clericus, qui eam consuluit, quos canones ordinare prohibeant . Certum est quidem, hoc regulas ecclesiasticas continere: sed non ita definitum est, ut de omnibus sit laicis constitutum. Neque enim clerici nasci, et non fieri possunt: sed designata sunt genera, de quibus ad clericatum pervenire non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Nuceriano. Mirari ñ possumꝰ. dilectionẽ tuã scđ̾m instituta
maioꝵ om̃a quȩ possunt aliquã reciꝑe dubitationẽ: ad Nios
quasi ad caput atq apicẽ episcopatꝰ referre. ut consulta uidelicet
edes apłica ex ipsis reb dubus certũ aliquid faciendũq ꝓnunciat
uod & nos libent̾ accepimꝰ. & dilectionẽ tuã memorẽ canonũ cõpro¬
lumꝰ. Scripsisti gͥ. qđ feruore fidei quo polles & amore sc̃ȩ plebis.
uł reparaueris ȩccłas dĩ. uł nouas quasq construxeris. sedinhis
dericos quos constituas ñ habere. Aliquos uͦ minutos. aliquos. di¬
gamos esse. Ad qđ stupuimꝰ. prudentẽ uirũ de iisuoluisse consu¬
lere: quȩ omib sunt certa ratione cõperta. Ergo ñ quasi ignoran¬
tes uos dicimꝰ. sed in aliis forsitan occupatos istud uos oblitos esse
abscidit: hunc ad clerũ canones ñ admittunt: Cui uͦ casii aliquo
contigit. dũ aut oꝑi rustico curã impendit. aut aliquid faciens

Expanded text:
 dilectionem tuam sequi instituta majorum, omnia quaeque possunt aliquam recipere dubitationem, ad nos, quasi ad caput atque ad apicem episcopatus referre: ut consulta videlicet sedes apostolica ex ipsis rebus dubiis certum aliquid faciendumque pronuntiet, uod nos et libenter accipimus, et dilectionem tuam memorem canonum comprobamus. 2. Scripsisti ergo, quod fervore fidei, quo polles, et amore sanctae plebis, vel reparaveris ecclesias Dei, vel novas quasque construxeris: sed in his clericos, quos constituas, non habere, aliquos vero mutilos, aliquos digamos esse. Ad quod stupuimus, prudentem virum de his voluisse consulere, quae omnibus sunt certa ratione comperta. Ergo non quasi ignorantibus dicimus; sed in aliis forsitan occupatos, istud oblitos vos esseabscidit, hunc ad clerum canones non admittunt Cui vero casu aliquo contigit, dum aut operi rustico curam impendit, aut aliquid faciens,
Abbreviated transcription (Latin):
implere. siue naturalit᷑ in corde conscriptã. siue inlitteris datã
findẽ quoq legẽ ad gr̃am ꝑtinere. qđ illã ds̃ hominibꝰ in adiutoriõ¬
est dicens. condelector enĩ legi dĩ scđ̾m interiort̃ hominẽ. uideo aũt
aliã legẽ in membris meis repugnantẽ legi m̃tis meȩ. & captiuantẽ

Expanded text:
implere siue naturaliter in corde conscriptam siue in litteris datam; implere siue naturaliter in corde conscriptam siue in litteris datam; eandem quoque legem ad gratiam pertinere, quod illam deus in adiutoriest, dicens: Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem; video autem aliam legem in membris meis repugnantem leg