comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctores siquidem illustris
uiri filii ur̃i amandia¬
ni. gͣuit̃ conquerunt᷑. ho¬
mines suo uiri deditos. ali¬
os adhuc clericos. alios iam
diacones ordinatos: cumñ
solum pꝰmodernũ. qd̾ tan¬
sub omĩum saluberrime ꝓ¬
uisionis a̾ sensu constat e̾e̾.¬
ꝑfectum. huiusmodi ꝑsonaᷤᷤ
susciꝑe non debere: uerum¬
&̃ si qui forte in diuinȩ cul¬
tũ militiȩ ante fuerint ig¬
norantia faciente suscepti:
eliminare ꝓrsus. et exutos re¬
ligioso pͥuilegio. ad dñoꝵ posses

Expanded text:
ctores siquidem illustris viri, filii nostri Amandiani graviter conqueruntur, homines suo juri deditos, alios adhuc clericos, alios jam diaconos ordinatos, cum non solum post modernum, quod tansub omnium saluberrimae provisionis assensu constat esse perfectum, hujusmodi personas suscipi non debere, verum etiam si qui forte in divinae cultum militiae ante fuerint ignorantia faciente suscepti, eliminare prorsus, et exutos religioso privilegio ad dominorum posses
Abbreviated transcription (Latin):
fessus fuerit. qd̾ ante errauerit.
non offerat: s tantum ꝓ religi¬
one. nomen p̃sb̃ri portet: Si au¬
tem non ipse confessus. s ab alio
publice conuictus: nec hoc ip¬
sum habeat. ut nom̃ p̃sb̃ripor¬
tet: Similit̃ de diaconibꝰ obser¬
uandum ẽ. ut si ipse confessuᷤ

Expanded text:
fessus fuerit, quod ante erraverit, non offerat, sed tantum pro religione nomen presbyteri portet. Si autem non ipse confessus, sed ab alio publice fuerit convictus, nec hoc ipsum habeat ut nomen presbyteri portet. Similiter et de diaconibus observandum est, ut si ipse confessu
Abbreviated transcription (Latin):
omĩbus qͦd do sactarũ femi¬
narum corpora ꝑ uotũ propͥe
sponsionis. et uerba sacerdo¬
tis. do consecrata templa ẽẽ.
scͥpturarũ testimonus cõꝓ¬
bantur: et id̾o uiolatores
earum sacrilegi. ac iuxta
apłm filii ꝑditionis esse nos

Expanded text:
omnibus quod Deo sacratarum feminarum corpora, per votum propriae sponsionis, et verba sacerdotis Deo consecrata templa esse, Scripturarum testimoniis comprobantur, et ideo violatores earum sacrilegi ac juxta Apostolum, filii perditionis esse nos
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd religionis causa con¬
ugia debere dissolui: sciendũ
ẽ. qr & si hoc lex humana c̃cessit.
lex tam̃ diuina ꝓhibuit. ꝑse
enĩ ueritas dicit que ds̃ con-¬
ait. Non licet dimutere uxo¬
rem. excepta causa fornicati¬
sunt: & religionis causa uir
dimittat uxorẽ. ł mulier uirũ
in hoc mundo remanentẽ.
fortasse ad illicita migntẽ. q̃
ro ex parte transit ad conti
nentiam. & ex parte remanet
in pollutione: Si uͦ utrisq
conueniat continentẽ uitã¬
ducere: hoc qͥs audeat accusare:
Item Cũ boni coniuges aut me¬
ritũ auge̾ desiderant. aut añ¬
actȩ uitȩ culpas delere. ut se
ad continentiã astringant. &
meliorẽ uitã appetant. licet.
iuͦ continentiam ꝗͣ uir appe

Expanded text:
aliqui religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia, et si hoc lex humana concessit, lex tamen divina prohibuit: per se enim Veritas dixit: Quod Deus conait: Non licet dimittere uxorem excepta causa fornicatisunt, et religionis causa vir dimittat uxorem vel mulier virum in hoc mundo remanentem vel fortasse ad illicita migrantem, qro ex parte tranentiam, et ex parte remanet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitaducere, hoc quis audeat accusare? Item. Cum boni conjuges aut meritum augere desiderant, aut anteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant, et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam, quam vir appe
Abbreviated transcription (Latin):
fideles suos securos facit. ꝙ̃
de dispensatoribꝰ mał̾. mala sua
facientibꝰ. & bona eiꝰ loquentibꝰ.
il ait. Que dicunt. facite: q̃ autẽ
faciunt. facere nolite

Expanded text:
fideles suos securos fecit etiam de dispensatoribus malis mala sua facientibus et bona eius loquentibus, ubi ait: Quae dicunt, facite, quae autem faciunt, facere nolite
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ conuigale consortium
nulla culpa gͣuiore dimittunt.
ł &̃ dimiserunt. & nullas cau¬
sas discidii ꝓbabilit̃ ꝓponen

Expanded text:
 conjugale consortium nulla culpa graviore dimittunt, vel etiam dimiserunt, et nullas causas discidii probabiliter proponen
Abbreviated transcription (Latin):
onsuetudinis ususq longe¬
ui. ñ uilis auctoritas ẽ. uerũ
non usq a dõ sui ualituram me¬
mento. ut aut ratione uincat.

Expanded text:
onsuetudinis ususque longaevi non vilis auctoritas est; verum non usque adeo sui valitura momento, ut aut rationem vincat
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpꝰ ab officio archidiaconatꝰ
ꝓpt̾ aliquas incantationes. &
sergio in monasterio retrusus:
Post quinquenniũ p̃ cordis duri¬
tia impenitens defunctꝰ ẽ: Augꝰ.

Expanded text:
tempus ab officio archidiaconatus propter aliquas incantationes et Sergio in monasterio retrusus. Post quinquennium prae cordis duritia impoenitens defunctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ens. impio se miscuit matrimo¬
nio: ꝑ omĩa tua fr̃nitas studeat
seꝑare. et penitentiȩ digne sub¬
mittere: quatinꝰ ab et̃na eruti
dãpnatioẽ. aĩas eorũ lucreris
p̃stante dnõ De filiis autẽ qͥ
ex eis nati ẽẽ ꝓbant᷑. retulisti
si liceat eos coniugio copulari
S: hi cur ꝓhibeantur a coniuigio.
aut ꝓ huiꝰmodi penitentiã ag̾e
cõpellant᷑. dum ex hoc absq con¬
ꝓfilio. neq filiꝰ ꝓ patre sustine¬
bit torm̃ta: dicente dño ꝑ ꝓpħã.¬
his dixisse sufficiat. Caue autẽ
ne aliter agere subiectis conce¬
das. ne a recto tͣmite inueniariꝰ

Expanded text:
entes, impiissimo se miscuit matrimoentes, impiissimo se miscuit matrimonio, per omnia tua fraternitas studeat separare et poenitentiae dignae submittere; quatenus ab aeterna eruti damnatione, animas eorum lucreris, praestante Domino. De filiis autem qui ex eis nati esse probantur, retulisti si liceat eos conjugio copulari. Sed hi cur prohibeantur a conjugio, aut pro hujusmodi poenitentiam agere compellantur, dum ex hoc absque conpro filio neque filius pro patre sustinebit tormenta, dicente Domino per prophhis dixisse sufficiat. Cave autem, ne aliter agere subiectis concedas, ne a recto tramite inveniaris
Abbreviated transcription (Latin):
acharias ep̃s seruus seruorũ
Edĩ: reuerentissimo & sc̃issimo
frĩ theodoro ep̃o eccłȩ ticiensis. Ri¬
tatiũ qͦd nob̾ tua reuerenda fr̃ni¬
tas obtulit. ꝑ qͦd nos sci̾citari uo¬
luisti. si liceat filium cuius pat̃
alteriꝰ filiam exsacro baptisma¬
te susceptam. id ẽ. spũalem eiꝰdẽ
patris filiam. qd̾ dici crudele ẽ. in
matrimonio acciꝑe. qͦd apudte
enormiter asseruisti contigisse.
S bene tua scã fr̃nitas cõꝑtũ ha¬
bet. qd̾ dñs moysi p̃cepit di¬
cens.turpitudinem .p.ñ.r.m.¬
tate p̃cipimur abstineri: mul¬
tomagis a spuali patris nr̃i fi¬
lia. omĩ occasioẽ aut argum̃to
se posito sub nimia districtio¬
ne nos cauere conuenit:. ne in¬
iram diuinȩ examinationis
incidat. siqͥs tali facinori mix¬
tꝰ. minine restrinxerit frena
luxuriȩ. Unde & om̃s omino
cauendi sunt a tali sceleris cõ¬
mixtione: ne in et̃nũ ꝑeant:
S his qͥ huius ꝑnitiosȩ temeri¬
tatis animȩ suȩ salutẽ despiti

Expanded text:
acharias episcopus, servus servorum Dei, reverentissimo et sanctissimo fratri Theodoro, episcopo Ecclesiae Ticinensis. Pittacium quod nobis tua veneranda fraternitas obtulit, per quod nos sciscitari curasti si liceat filium, cujus pater alterius filiam ex sacro baptismate susceptam, id est spiritualem ejusdem patris filiam, quod dici crudele est, in matrimonio accipere; quod apud te enormiter asseruisti contigisse. Sed bene tua sancta fraternitas compertum habet quod Dominus Moysi praecepit dicens: Turpitudinem ptate praecipimur abstinere, multo magis a spirituali patris nostri filia omni occasione aut argumento seposito sub nimia districtione nos cavere convenit, ne iram divinae examinationis incidat, si quis tali facinori mistus minime restrinxerit frena luxuriae. Unde et omnes omnino cavendi sunt a tali sceleris commistione, ne in aeternum pereant. Sed hunc qui hujus perniciosae temerit
Abbreviated transcription (Latin):
capitale cͥmen cõmiserĩt. aut
cartam falsauerint. aut testimo¬
niũ falsum dixerint: ab officii
honore depositi. in monasteriũ
retrudant᷑: & ibi tm̃mͦ quãdiu
uixerim. laicã cõmunionẽ acci¬

Expanded text:
itale crimen commiserint, aut cartam falsaverint, aut testimonium falsum dixerint, ab officii honore depositi, in monasterium retrudantur, et ibi tantummodo quandiu vixerint laicam communionem acci
Abbreviated transcription (Latin):
aut in alia. uel ubicũq inuen¬
tꝰ fuerit. cõmendatũ sͥ infirmũ
baptizare noluerit. uel ꝓinten¬
tione itineris. uel de aliqͣ excu¬
satione. & sic sine baptismo mo¬

Expanded text:
aut in alia, vel ubicunque inventus fuerit, commendatum sibi infirmum baptizare noluerit, vel pro intentione itineris, vel de aliqua excusatione, et sic sine baptismo mo
Abbreviated transcription (Latin):
aut diaconus aut clericus.
papa incolumi & eoinconsul
to. subscͥptionẽ ꝓ romano pon¬
tificatu cõmendare. aut pita¬
tia ꝓmittere. aut sacͣmta p̃be¬
re tẽptauerit. aut aliqd̾ suffra¬
gium polliceri. uel de hac cau¬
sa pͥuatis conuenticuł factis
deliberare atq discernere. loci
sui dignitate et cõmunione

Expanded text:
aut diaconus, aut clericus, Papa incolumi et eo inconsulto, aut subscriptionem pro Romano Pontificatu commodare, aut pyctacia promittere, aut sacramentum praebere tentaverit, aut aliquod certe suffragium polliceri, vel de hac causa privatis conventiculis factis deliberare atque decernere, loci sui dignitate, atque communione
Abbreviated transcription (Latin):
inmir tilata seruare. et pari
honore et ueneratione digna
habere: et q̃ p̃iudicauerunt.
& statuerunt om̃ibus modis
sequi et p̃dicare: quecũq con¬
dempnauerunt. ore. & corde.

Expanded text:
immutilata servare, et pari honore et veneratione digna habere, et quae praedicaverunt et statuerunt omnibus modis sequi et praedicare, quaecunque condemnaverunt, ore et corde
Abbreviated transcription (Latin):
tris catholice eccłȩ filii Qđ
dico cõpetentibꝰ audiant fideles.¬
tes: qd̾ dico fidelibꝰ. & cõpetenti¬
bꝰ. & penitentibꝰ. audiant & ca¬
thecumins: audiant om̃s. &ti¬
meant: & nemo contẽpnat.
Sit mͥ in consolationẽ ur̃ auoi¬
tus: nec uobis sit in testimo
nium dolor m̃s. Cõpetentibꝰ
dico fornicari uob̃ ñ licet. suf¬
ficiant uob̾ uxores. concubinas
uob̾ ñ licet habere. Audiat ds̃
si uos surdi estis. audiant an¬
głi eius. siuos contẽpnitis. ẽ¬
cubinas ñ licet uobis habere.
& si ñ habetis uxores. tamen ñ
licet uob̃ habere concubinas.
qͣs postea dimittatis. & duca¬
tis uxores. Tanto maior dãpna¬
tio uob̃ erit: si uolueritis habe¬
re. & concubinas ⁊ uxores.

Expanded text:
olicae ecclesiae filii! Quod dico competentibus et fidelibutes. Quod dico fidelibus, dico et competentibus, et poenitentibus. Audiant catechumeni, audiant omnes, omnes timeant, nemo contemnat; sit mihi in consolationem vester auditus, ne vobis sit in testnium dolor meus. Competentibus dico: Fornicari vobis non licet, sufficiant vobis uxores; concubinas vobis non licet habere. Audiat Deus si vos surdi estis; audiant angeli ejus, si vos contemnitis, concubinas non licet vobis habere. Et si non habetis uxores, tamen non licet vobis habere concubinas, quas postea dimittatis et ducatis uxores; Tanto major damnatio vobis erit, si volueritis habere et concubinas et uxores.
Abbreviated transcription (Latin):
dignitatis estimatione poti¬
atur: Nec forte sͥ nouerit li¬
centiam mentiendi: cũ ca¬
lũpniantes ad uindictam
poscat similitudo supplitii.
niator recipiat: qͥa antein¬
scriptionẽ nemo debet u¬
dicari uel dãpnari: cũ & scłi

Expanded text:
dignitatis aestimatione. Nec forte sibi noverit licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat similitudo supplicii. niator recipiat, quia ante inscriptionem nemo debet judicari vel damnari cum et s
Abbreviated transcription (Latin):
Iemporum qualitas ammo¬
net. ep̃orum sedes antiquitꝰ
certis ciuitatibus constitutaᷤ.
ad alia quȩ securiora putamꝰ
eiusdem dioceseos loca trans¬
ponere: quo et habitatores
degere securius. et barbaricũ
possit ꝑiculum facilius decli
in de transmigrare: quatinus
ab hostilialitatis incursu libe¬
rior existere ualeas: et illic con¬
suetudinem sollẽp̃nium festo¬

Expanded text:
emporum qualitas admonet episcoporum sedes, antiquitus certis civitatibus constitutas, ad alia quae securiora putamus ejusdem dioeceseos loca transponere, quo et habitatores degere securius, epossint periculum facilius declininde traab hostilitatis incursu liberior existere valeas; et illic consuetudinem solemnium festo
Abbreviated transcription (Latin):
Ntiqua qͥ rino ep̃o in hibernia.
in trinitatis nomine baptizen¬
tur cum ad scãm ȩccłam rede¬
unt. aut unctione crismatis
aut impositione manus sola
ꝓfessione fidei ad sinum ma¬
tris ȩccłȩ reuocentur. Unde

Expanded text:
ius Quirino episcopo in Hibernia, in Trinitatis nomine baptizantur, cum ad sanctam Ecclesiam redeunt, aut unctione chrismatis, aut manus impositione, aut sola professione fidei, ad sinum matris Ecclesiae revocentur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
una cum eis agentibꝰ. sepis¬
sime ꝓpter multas et nimi¬
reclamationes. que ex hoc
ad nos ex diuersis partibus
uenerunt. uentilatũ ẽ s

Expanded text:
una cum eis agentibus saepissime propter multas et nimireclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, ventilatum es
Abbreviated transcription (Latin):
eum benedicente. et manũ
suꝑ caput eius tenente. etiã
om̃s prb̃ri qͥ p̃sentes sunt ma¬
nus suas uxta manũ ep̃i suꝑ
caput illius teneant: Eeedem
solus ep̃s qui eum bene¬
dicit manus suꝑ caput illiꝰ
ponat: quia non ad sacerdo¬
tium. s ad ministerium con¬
uddiaconus cum ordinat᷑
quia manus impositionẽ
non accipit. patenam de ma¬
nu ep̃i accipiat uacuam. et

Expanded text:
eum benedicente et manum super caput ejus tenente, etiam omnes presbyteri qui praesentes sunt, manus suas juxta manum episcopi super caput illius teneant. CAP. 13solus epdicit, manus suas super caput ejus ponat: quia non ad sacerdotium, sed ad ministerium conubdiaconus cum ordinatur, quia manus impositionem non accipit, patenam de manu episcopi accipiat vacuam, et
Abbreviated transcription (Latin):
proprio arbitrio aut uolun¬
tate susceptum. deseri non
potest absq peccato. Quod enĩ
quis uouit do. debet et red¬
dere. Unde & qͥ relicta singła¬
ritatis. ꝓfessione ad militiã
et ad nuptias deuolutꝰ est.
publice penitentiȩ satisfac¬
tione purgandus ẽ. Quia &
si innocens militia. et hones¬
tum potest ẽe̾ coniuigiũ. elec¬
tionẽ meliorum deseruisse

Expanded text:
proprio arbitrio aut voluntate susceptum deseri non potest absque peccato. Quod enim quis vovit Deo, debet et reddere . Unde qui, relicta singularitatis professione, ad militiam vel ad nuptias devolutus est, publicae poenitentiae satisfactione purgandus est; quia et si innocens militia et honestum potest esse conjugium, electionem tamen meliorum deseruisse
Abbreviated transcription (Latin):
debeant femine que captis
iuris. et in captiuitatem duc¬
tis. aliis uiris nupserant. pu¬
tantes intemptos maritos.¬
& remeatis de captiuitate pͥo¬
ribꝰ uiris copulari: ut cuiq id
qd̃ legitime habuit reformet᷑.
& recipiat unusqͥsq qͦd suum
ẽ: & redintegrentur federa nup¬
cladem & ꝑ gͣuissimos hosti¬
litatis incursus. ita quedam
dicatis e̾ẽ diuisa coniigia. ut
abductis in captiuitatẽ uiris.
femine eorũ remanserint des¬
titute. quȩ uiros ꝓpͥos inter¬
emptos putarent. aut nũꝗͣ
dos. & in aliorum coniugio sol¬
licitudine cogente transierun.
cumq statu rerum auxiliante¬
dnõ in meliora conuerso. ñnul¬
li eorum qͥ putabant᷑ ꝑisse re¬
mearint. merito caritas tua
uidetur ambigere. qͥd de mu¬
lieribꝰ que aliis sunt iuncte
uiris. a nob̾ debeat ordinari
S quia nouimꝰ scͥptũ qͦd adnõ
iungitur iuiro mulier: et iterũ
homo ñ separet: necesse ẽ. ut le¬
gitimarũ federa nuptiarũ re¬
dintegranda credamus: et remo¬

Expanded text:
debeant feminae, quae, captis viris et in captivitatem ductis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, remeatis de captivitate prioribus viris copulari, ut cuique id quod legitime habuit reformetur, et recipiat unusquisque quod suum est, et redintegrentur foedera nupet per gravissimos hostilitatis incursus ita quaedam dicatis divisa conjugia, ut, abductis in captivitatem viris, feminae eorum remanserint destitutae, quae viros proprios interemptos putarent, aut ob inidos, et in aliorum conjugio sollicitudine cogente transierunt, cumque statu rerum, Deo auxiliante, in meliora converso, ut si nonnulli eorum qui putabantur periisse, remearint, merito charitas tua videtur ambigere, quid de mulieribus quae aliis sunt junctae viris, a nobis debeat ordinari. Sed quia novimus scriptum quod a Domino jungitur viro mulier, et iterum homo non separet, necesse est ut legitimarum reintegranda nuptiarum foedera credamus, et remo
Abbreviated transcription (Latin):
remedio reformet᷑: Et ido siui¬
ri pꝰ longam captiuitatẽ reu̾si.
ita in dilectione suarũ coniu¬
gum ꝑseuerant. ut eas cupi¬
ant in suum redire consortiũ:
obmittendum ẽ. ꝙ inculpabile
iudicandum. qd necessitas in¬
tulit: et restituendum q fides

Expanded text:
dio reformetur? Et ideo si viri post longam captivitatem reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverant, ut eas cupiant in suum redire consortium, omittendum est et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et restituendum es
Abbreviated transcription (Latin):
icholaus paꝑa. omnibꝰ ep̃ĩs
Nemini ẽ sedis  apłicȩ iudi¬
do uidicarẽ. aut illius senten¬
tiam retractare ꝑmissũ. uide¬
licet ꝓpter romanȩ ȩccłȩ pͥ
matum. xp̃i munere beato
petro apło diuinitus colla¬

Expanded text:
ICOLAUS papa omnibus episcopis. Neminem sedis apostolicae judicia judicare, aut illius sententiam retractare permissum est, videlicet propter Romanae Ecclesiae primatum Christi munere beato Petro apostolo divinitus colla
Abbreviated transcription (Latin):
ȩctor cum ordinatur. faci¬
at de illo uerbum ep̃s ad ple¬
bem: indicans eius fidem. ac
uitam. atq ingenium: post
hȩc spectante plebe tradat ei
codicem de quo lecturus est
liter et utiliter inpleueris
officium. partem cum eis qͥ
ab archidiacono instructus
fuerit qualiter in domodi
debeat conuersari: ad sugges¬
tionem archidiaconi. tradit
ei ep̃s claues eccłȩ de altario.
dicens ei: Sic age. quasi red¬
diturꝰdo rationem ꝓ his rebꝰ
quȩ istis clauibꝰ includuntur.
potest absq scientia epi. sola
ussione pb̃ri officium susciꝑe¬
ut qđ ore cantas. corde credas:
et qd̃ corde credis. oꝑibus ꝓbes:¬

Expanded text:
ector cum ordinatur, faciat de illo verbum episcopus ad plebem indicans ejus fidem ac vitam atque ingenium; post haec spectante plebe tradat ei Codicem de quo lecturus est liter et utiliter impleveris officium, partem cum eis quiab archidiacono instructus fuerit qualiter in domo Dei debeat conversari, ad suggestionem archidei episcopus claves ecclesiae de altari, dicens ei: Sic age quasi redditurus Deo rationem pro his rebus quaeque istis clavibus recluduntur. otest absque scijussione presbiteri officium suscipe ore cantas, corde credas, et quod corde credis, operibus probes
Abbreviated transcription (Latin):
Idiaboliis inueniat occupatũ
Si apłi habentes potestatẽ de
euangłio uiuere. laborabant
manibꝰ suis ne quẽ grauarent.
et aliis tribuebant refrigeria.
quorum ꝓspũalibus debebañ
metere carnalia: cur tu in usus
tuos succes sura non p̃pares:
n desideriis est omnis ociosus.
E gyptiorum monasteria hunc
morem tenent: ut nullũ absq
oꝑe ac labore suscipiant: Hon
tam ꝓpter uictus necessaria.
quam ꝓpter animȩ salutẽ. ne
uagentur ꝑnitiosis cogitatio¬
nibus: et instar fornicantis
ierłm. cum omi transeunte
diuaricent pedes suos. aug̃ in¬
exhortamur in dño. ut ꝓpo¬
sitũ urm̃ custodiatis: et usq
ad finem ꝑseueretis. Ac si qua
oꝑa ur̃a mater ęccła desidera¬
uit. nec elatione auida sus¬
cipiatis: nec bandiente desidia
respuatis: s miti corde obtem¬
ꝑetis do cum mansuetudi¬
ne portantes eum. qͥuos re¬
git᷑ qr dirigiimites in uidicio.
docebit mansuetos uiãs suas.
ti si nulli bonuni ministrare
uelint. quomodo nasceremi¬

Expanded text:
diabolus inueniat occupatum. si apostoli habentes potestatem de euangelio uiuere laborabant manibus suis, ne quem grauarent, et aliis tribuebant refrigeria, quorum pro spiritalibus debebant metere carnalia; cur tu in usus tuos successura non praepares? In desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem tenent, ut nullum absque opere ac labore suscipiant, non tam propter uictus necessaria quam propter animae salutem, ne uagetur perniciosis cogitationibus et instar fornicantis Hierusalem omni transeunti diuaricet pedes suos. Dum exhortamur in domino, ut propositum uestrum custodiatis et usque in finem perseueretis ac, si qua opera uestra mater ecclesia desiderauerit, nec elatione auida suscipiatis nec blandiente desidia respuatis, sed miti corde obtemperetis deo cum mansuetudine portantes eum, qui uos regit, qui dirigit mites in iudicio, docebit mansuetos uias suas. nti si nulli boni ministrare uellent, quo modo nasceremi
Abbreviated transcription (Latin):
dictauit: ita ut in sententiã
contra ipsum platam. hecui¬
deant᷑ memorare p̃cipue di¬
centes. Qm̃ scd̾s excessus.: pͥorẽ
miquitatẽ ualde trans cen¬
dit: Psũpsit enĩ excõmunica¬
tionẽ dictare aduersus scĩssi¬
mũ et beatissimũ archiepm̃¬

Expanded text:
dictavit, ita ut in sententia contra ipsum prolata, hoc videantur memorare praecipue dicentes quoniam secundus excessus priorem iniquitatem valde transcendit. Praesumpsit enim excommunicationem dictare adversus sanctissimum et beatissimum archiep
Abbreviated transcription (Latin):
na tantum. nec repetita nob̾
ꝑmittit᷑ copula. Et in ipso
coniugio lex ẽ. ñ iterare conuii¬
gium: nec scđȩ coniugis sortiri
coniunctionẽ Quod plerisq
mirũ uidetur. cur &̃ ante bap¬
tismũ it̾ati conuigii. ad electi¬
onem muneris & ordinatioĩs.
p̃rogatiuã impedim̃ta gene¬
rentur: cum &̃ delicta obe̾e̾ ñ
soleant. si lauacri remissa fue¬
rint sacͣm̃to. S intelligere de¬
bemꝰ. qͥa baptismo culpa dimit¬
ti potest: lex aboleri ñ potest:
n coniugio. ñ culpa. s lex ẽ. Qd̃
culpȩ ẽ.gͥ. in baptismo relaxa¬
tͣ. qͥ legis ẽ. in coniugio ñ sol¬
uit᷑ Quomͦ autẽ potest horta¬
tor ẽẽ uiduitatis: qͥ ipse con-¬
uigia frequentauerit: Aug̃. de¬
tẽporis nr̃i sic ad unũ uirũ ga
& unã uxorem redactũ ẽ: ut li.¬
eccłȩ dispensatorẽ ñ liceat or¬
dinari. nͥ ungus uxoris uirũ:¬

Expanded text:
na tantum nec repetita nobis permittitur copula, et in ipso conjugio lex est non iterare conjugium: nec secundae conjugis sortiri conjunctionem, quod plerisque mirum videtur, cur etiam ante baptismum iterati conjugii ad electionem muneris et ordinationis praerogativa impedimenta generentur, cum etiam delicta obesse non soleant, si lavacri remissa fuerint sacramento; sed intelligere debemus, quia in baptismo culpa dimitti potest, lex aboleri non potest. In conjugio non culpa, sed lex est. Quod culpae est igitur, in baptismo relaxatur: quod legis est, in conjugio non solvitur. Quomodo autem potest hortator esse viduitatis qui ipse conjugia frequentavit? CAP. temporis nostri sic ad unum virum et ad unam uxorem redactum est, ut Ecclesiae dispensatorem non liceat ordinari, nisi unius uxoris viru
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ arrianos & donatistas:
Quomͦ reges dño seruiunt inti
more. nͥ ea que cont᷑ dnĩ iussa¬
fiant. religiosa seueritate ꝓ¬
hibendo atq plectendo: Alit̃
enĩ seruit qi ħo ẽ. alit̃ qr ã rexẽ
qͥa homo ẽ. seruit iuuendo fide¬

Expanded text:
inter Arianos et Donatistas? Quomodo reges serviunt Domino in timore, nisi ea quae contra Domini jussa religiosa severitate prohibendo atque plectendo? Aliter enim servit quia homo est, aliter quia rex est. Quia homo est servit vivendo fide
Abbreviated transcription (Latin):
ta absq certa ꝓbatione qͥsq ũꝗͣ
credat: s ante audita diligen¬
ter inqͥrat: nec p̃cipitando qcꝗͣ
aliquis agat Si enim dñs oĩui.
sodomorũ mala quorũ clamor
ad cęlos usq ꝑuenerat. omĩa
sciens pͥus nec credere nec u¬
dicare uoluit. quã ipse ea q̃
cum fidelibꝰ testibꝰ diligenter
inuestigans audieratꝰ. ex oꝑe
ueraciter cognosceret: multo
magis nos humani et pecca
ram iustamq ꝓbationẽ ui¬
dicare aut dãpnare debemꝰ:¬

Expanded text:
ta absque certa probatione quisquam unquam ta absque certa probatione quisquam unquam credat; sed ante audita diligenter inquirat, ne praecipitando quidquam aliquis agat. Si enim Dominus omnium Sodomorum mala, quorum clamor ad coelum usque pervenerat, omnia sciens, pdicare voluit, quam ipse ea quae cum fidelibus testibus diligenter investigans audierat, ex opere veraciter cognosceret multo magis nos ram iustamque probationem iudicare aut damnare debem
Abbreviated transcription (Latin):
ebat: s quia non ẽ. accusatꝰ. id̾o
ñest eiectus S et qͥcqͥd int̃
apłos egit: ꝓ dignitate miniᷤ¬
terii. rãtum ꝑmansit In decr
a p̃cipitatȩ sententię platione
compesceret. cum omnia nuda
et aꝑta sint ocłis eius. mala tñ
sodome et gomorre noluit au¬
dita uĩdicare. pͥusquã mani¬
feste agnosceret. quȩ diceban¬
tur. Unde ipse ait. Descendam
& udebo. utrum clamorem qͥ
uenit ad me. oꝑe cõpleuerint.
anñ ẽ ita: ut sciam. Ds̃ omp̃s
cui nichil absconditum ẽ. som
nia manifesta sunt ei. &̾ ante¬
quã fiant: non ob aliud hec ꝑ
se inquirere dignatus ẽ. nͥ ut
nobis exemplum daret. ne p̃ci¬
pites indiscutiendis et udi¬
candis frm negotiis essemus:
et ne mala de cuiusquã ꝑsona.
pͥus qͥsquã p̃sumat credere.
quã ꝓbare Cuius exemplomo¬
nemur. ne ad ꝓferendam sen¬
tentiam ũquã p̃cipites simꝰ.
aut temere indiligenterq
indiscussa queq qͦ quomodo
cabimini. Mala audita nul¬
lum moueant: nec passim dic¬

Expanded text:
ebat, sed quia non est accusatus, ideo non est ejectus, sed quidquid inter apostolos egit, pro dignitate ministera praecipiendae sententiae prolatione compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae et Gomorrhae noluit audita judicare, priusquam manifeste agnosceret quae dicebantur. Unde ipse ait: Descendam et videbo clamorem qui venit ad me, opere compleverint, an non est ita ut sciam . Deus omnipotens, cui nihil absconditum est, sed omnia manifesta sunt ei etiam antequam fiant, non ob aliud haec per se inquirere, dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret, ne praecipites in discutiendis et judicandis fratrum negotiis essemus, et ne mala de cujusquam persona prius quisquam audeat credere quam probare. Cujus exemplo monemur ne ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut temere indiligenter improbata indiscussa quaeque quoquomodo qua. Nam mala audita nullum moveant, nec passim dic
Abbreviated transcription (Latin):
N sabbato sc̃õ. tres lectiones de
lamentatione ieremiȩ: ẽt tre
de tractatu scĩ augustini in
psalmo. lxui: Exaudi d̾s ora¬
tres de apło uͥ ait in epła adhe¬
Scd̃a lectio uͥait Testamentũ
enim: Tercia Umbrã enim
In pascha dñi omelias ad ipsũ
diem ꝑtinentes. Infra ebdo¬
medam omeliãs In octabis
pasche. ponunt actus apłorũ
lipsim usq in octab̾ pentecos¬
ten In octabas pente costen
ponunt librum regum & pa¬
gusti. ponunt salomonemusꝙ
innatiuitatem dñi In uigilia
natalis dñi. legunt pͥmum de
isaia tres lectiones pͥma lectio
Consolamini: Tercia Consurge:
Deinde leguntur sermones uel
omeliȩ ad ipsum diem ꝑtinen¬
tes In natali scistephani. omeł
de ipso die In natali sci ioħis.
similiter: In natał innocentũ.
similit̃. In natał scĩ siluestri. si¬
militer. In octau̾ dñi. omelias
de ipso diȩ In dñica pͥma post
natiuitatẽm dñi. ponunt epła ᷤᷤ
pauli:usq in septuagesimam:

Expanded text:
n Sabbato sancto, tres lectiones de Lamentatione Jeremiae; et tres De tractatu sancti Augustini in psalmo LXIII: Exaudi oratres de Apostolo ubi ait, in Epist. ad HeSecunda lectio ubi ait: Testamentum enim , etc. Tertia: Umbram enim In Pascha Domini homilias ad ipsum diem pertinentes. Infra hebdomadam, homilias. In octava Paschae ponunt Actus apostololypsin, usque in octavas Pentecostes. In octava Pentecostes ponunt lib. Regum et Pagusti ponunt Salomonem, usqin Nativitatem Domini. In vigilia natalis Domini, legunt primum de Isaia tres lectiones. Prima lectio: Consolamini. Tertia: Consurge, consurge. Deinde leguntur sermones vel homiliae ad ipsum diem pertinentes. In natali S. Stephani, homilia de ipso die. In natali sancti Joannis similiter. In natali Innocentium similiter. In natali sancti Silvestri similiter. In octava Domini, homilia de ipso die. In Dominica prima post Nativitatem Domini, ponunt epistolas Pauli usque in Septuagesimam.
Abbreviated transcription (Latin):
de apło ubi ait ad corrinthios.
Conuenientibꝰ uobismunum:
Scda lectio sic incipit. Similit᷑
postquam cenauit. Tercia de
spũalibꝰ autem nolumꝰ ignora¬
re fr̃s. In parasceuen. tres lec¬
tiones de lamentatione iere¬
miȩ et tres de tractatu scĩ au¬
gustini in psalmo lxuii.: et tres
de apło uͥ ait in epła ad hebre¬
os festinemus ingredi mn illã

Expanded text:
de Apostolo, ubi ait ad Corinthios: Convenientibus vobis in unum. Secunda lectio sic incipit: Similiter postquam coenavit. Tertia: De spiritalibus autem, nolumus vos ignorare, fratres. In Parasceve tres lectiones de Lamentatione Hieremiae. Et tres de tractatu sancti Augustini in Psalmo LXIII. Et tres de Apostolo, ubi ait in epistola ad Hebraeos: Festinemus ingredi in illa
Abbreviated transcription (Latin):
aici uͦ qͥ habentes uxores
baptiratisunt. ac sic se insti¬
tuerunt ut opinio eorum innul¬
lo uacillet. qui aut clericis uinc¬
ti sunt. aut monasteriis ex quo
baptizati sunt heserint: si non
concubinam. non pelicem no.¬
rint: si in omnibus oꝑibus ui¬
gilauerint: non prohibentur
huiusmodi ad clericatus sortẽ
assumi: ita sane ut in eis seruen¬
tur tempora a maioribus con¬
stituta: ne cito quilibet lector.
ne cito acolitus. cito subdiaco¬
lio toletano. capł. lxxxiiii.
uicumq libertatem ad nis
siuis ita ꝑcipiunt ut nullũ
sibimet in eis obsequium pa¬
tronus retentet: isti sisine cri¬
mine capitali sunt. et ad cleri¬
catus ordinem liberi suscipian
tur. qui recta manu missione
absoluti ẽẽ noscuntur: Qui uͦ
retento obsequio manu missi
sunt. pro eo qd̾ adhuc patroni
seruitute tenentur obnoxii. nul¬
iatenus ad eccłasticum ordinẽ
sunt. ꝓmouendi: nequando uo¬
luerint eorum dñi fiant ex

Expanded text:
aici, qui habentes uxores baptizati sunt, ac sic se instituerunt, ut opinio eorum in nullo vacillet, ut aut clericis juncti sint, aut monasteriis, ex quo baptizati sunt, adhaeserint, si non concubinam, non pellicem noverint, si in omnibus bonis operibus vigilaverint, non prhujusmodi ad clericatus sortem assumi, ita sane ut in eis serventur tempora a majoribus constituta, ne cito quilibet lector, non cito acolythus, cito diacolio Toletano, cap. 74 . Quicunque libertatem a dominis suis ita percipiunt ut nullum sibimet in eis obsequium patronus retentet, isti, si sine crimine capitali sunt, ad clericattur qui directa manumissione absoluti esse noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc patroni servitute tenentur obnoxii, nullatenus ad ecclesiasticum ordinem sunt promovendi, ne quando voluerint eorum Domini, fiant ex
Abbreviated transcription (Latin):
eadem nocte ꝓ reuerentia be¬
nedictionis in uirginitate ꝑ¬
dorum filiorũ ducit᷑ uxorñ¬
multũ tẽpus concessum ui¬
deturad usum ipsũ: quia &
dies festi. & dies ꝓcessionis. &
ipsa ratio conceptꝰ & partus.
iuxta legem cessari tẽporibus
his debere monstrant: De adul¬

Expanded text:
eadem nocte pro reverentia benedictionis in virginitate pdorum filiorum duciturmultum tempus concessum videtur ad usum ipsum, quia et dies festi, et dies processionis et ipsa ratio conceptus et partus juxta legem cessare temporibus his debere monstratu
Abbreviated transcription (Latin):
recepit dñs uxorẽ ñ debere
dimitti excepta causa forni¬
catioĩs. & si dimissa fuerit. ma¬
hoc consequenter redundat ad
feminas: Neq enim adultera
uxor tenenda ẽ: & uir mechus

Expanded text:
ecepit Dominus uxorem non debere dimitti, excepta causa fornicationis: et si dimissa fuerit, mahoc consequenter redundat in feminas. Neque enim adultera uxor dimittenda est, et vir moechus
Abbreviated transcription (Latin):
concilio triburiensi. capł. iiii.¬
issarum sollempnia ñ ucũq
s in locis ab ep̃o consecͣtis¬
leis uel ubi ipse ꝑmiserit celebñ¬
oncedimus etiam et sicubi
qͦd peccatis nr̃is exigentibꝰ
ꝑ plurimũ ẽ factum. a norman¬
nis et flauis. et abulgaris. et
a mał xp̃ianis. seu alio quali¬
cũq mͦ eccłȩ fuerint incense
et cõbuste: in capelliscum ta¬
bula consecrata missas iterũ
celebrare ꝑmittimus donec
ipse ȩccłȩ restaurari queant.
n itmere uͦ positis. si eccła de¬
fuerit: ut sub diuo seu inten¬
toriis: Item: Si tabula alta¬
ris consecrata ceteraq sacra
misteria ad id officiũ ꝑtinen¬
tia ibi affuerint. missarum
sollempnia cȩlebrare conce¬
dimus. aliter omnino inter¬

Expanded text:
Concilio Triburiensi . Missarum solennia non ubique, sed in locis ab episcopo consecratis, vel ubi ipse permiserit, celebraoncedimus etiam, si alicubi, quod, peccatis nostris exigentibus, perplurimum est factum a Northmannis et Sclavis, et a Bulgaris, et a malis Christianis seu alio qualicunque modo ecclesiae fuerint incensae et combustae, in capellis cum tabula consecrata missas interim celebrare permittimus, donec ipsae ecclesiae restaurari queant. In itinere vero, si ecclesia defuerit, ut sub divo, seu in tentoriis. Item, si tabula altaris consecrata caeteraque sacrata mysteria ad id officium pertinentia ibi adfuerint, missarum solemnia celebrare concedimus. Aliter omnino contra
Abbreviated transcription (Latin):
ex uirgine natus
ichil creatũ aut seruiens.
in trinitate credendũ: ut ult
dionisius. fons arrii Hichil in.¬
ȩquale. u eunomius Nichilgĩȩ
equalȩ. ut uult aethius Nicħ̾
anterius. posteruis ue. aut minꝰ
ut arrius: Nichil extraneũ aut
officiale alteri: ut machedoniꝰ.
Iichil ꝑsuasione aut subreptiõe
in sertũ: ut manicheus. Nichil
corporeũ: ut melito et tertulliꝰ
Nichil corꝑaliter effigiatũ: ut an¬
tiopomorsuis. et uadianus. Nich̾
sibi inuisibile: ut origenis Nicħ̾
creaturis uisibile: ut fortunatꝰ
Iichil moribꝰ ł uoluntate diuer¬
sum: ut martion Hichil trini¬
tatis essentia ad creaturarũ natu¬
rã deductũ. ut plato. et tertulli¬
anus. Nichil offitio singłare.
nec alteri cõmunicabilȩ: ut ori¬
genis. Hichil confusum. ut sa¬
bellius: s totum ꝑfeltum. quia
totũ ex uno. et unũ ñ tamen so¬
litariũ. ut p̃sumunt siluanꝰ et
praxeas pentapolitana dãpna¬
bilis illa doctrina

Expanded text:
ex virgine natus est. Nihil creatum aut serviens in Trinitate credendum, ut vult Dionysius fons Arii: nihil inaequale, ut Eunomius: nihil gratia aequale, ut vult Ethius: nihil anterius posteriusve, aut minus, ut Arius: nihil extraneum aut officiale alteri, ut Macedonius: nihil persuasione aut surreptione insertum, ut Manichaeus: nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus: nihil corporaliter effigiatum, ut Anthropoformus et Vadianus: nihil sibi invisibile, ut Origenes: nihil creaturis visibile, ut Fortunatus: nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion: nihil Trinitatis essentia ad creaturarum naturam deductum, ut Plato et Tertullianus: nihil officio singulare, nec alteri communicabile, ut Origenes: nihil confusum, ut Sabellius: sed unum perfectum, quia totum ex uno, et unum, non tamen solitarium, ut praesumunt Sylvanus et praxetos penthapolitana damnabilis illa doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ꝑ diuersitatem et decli¬
nationem linguarum genti¬
litatis. tͥamen quia in nomi
ne trinitatis baptizati sunt:
oportet eos ꝑmanus impositi¬
onem. et sacri crismatis uncti¬
onem confirmari: Pelagius pp̃
conuerti uolunt manifesta
confessione claruerit qͦd trini¬
tatis fuerint nomine baptiza¬
ti: sola reconciliationis gr̃ã in¬
pensa catholicȩ reconciliare fi
dei maturabis ut tali dispositi¬
one seruata. nichil aliterquã
qd̃ euangłica iubet auctoritaᷤ.
temeritatis cuiusdam sp̃u uide¬

Expanded text:
sunt per diversitatem et declinationem linguarum gentilitatis, si tamen in nomine sanctae trinitatis baptizati sunt, oportet eos per manus impositionem et sacri crismatis confirmarconverti volunt, manifesta confessione claruerit, quod Trinitatis nomine fuerint baptizati, sola reconciliationis gratia impensa, Catholicae fidei reconcildei maturabis, ut tali dispensatione servata nihil aliter, quam quod evangelica jubet auctoritas, temeritatis cujusquam spiritu vide
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad decrepitã senectutẽ.
fornicationis obicit cͥmen: ꝓ¬
fecto qͥa pꝰ mortẽ sarre alterã
dux̃ Ubi & sinullũ intellige¬
retur rei abdite sacm̃tũ: ꝓpt̃
id solum hoc facere debuit
abͣħam. ne putarent hereti
mortem. cͥmen ẽẽ ducere uxo¬
minã ꝓpagandi generis cau-¬
sa nuptiaui castitate cõiunx¬
it: & scd̾as nuptias que in

Expanded text:
nectutem fornicationis objicit crimen, profecto quia et post mortem Sarae alteram duxit . Ubi etsi nullum intelligeretur rei abditae sacramentum: propter hoc solum id facere debuit Abraham, ne putarent haeretimortem, crimen esse ducere uxominam propagandi generis causa nuptiali castitate conjunxit, et secundas nuptias quae in
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrio. Wlgarem deniq anulla
gem. feruentis scilicet. siue
frigidȩ aquȩ. ignitiq ferricon-¬
tactum. aut cuiuslibet popii¬
laris inuentionis. quia frabri

Expanded text:
arbitrio. Vulgarem denique legem ms. c. , ferventis scilicet sive frigidae aquae ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis, quia fabri
Abbreviated transcription (Latin):
Donefaciꝰ mr̃ hiltͥbaldo regi angloꝵ
pud grecos & romanos. qͣsi
blasphemiam do̾ in rogass&.
qui in hoc reus sit ut ꝓpriȩ
de hoc peccato ante ordinati¬
onẽ interrogatus. si reus in¬
et consecrata nonna concu¬
buisset ab onĩ gͣdu sacerdo¬
tii di ꝓhiberet᷑ ꝓpter hoc fili
kiẽ. sollicite considerandũ
ẽ. quanti ponderis hoc pecca¬
tum e̾e̾ uidetur ante ocłos
et̃ni iudicis. qd̾ facientẽ int̃
idolatrie seruos constituet.
et diuino ministerio altaris
abitiet᷑ licet ante ꝑacta pę¬
nitentia reconciliatꝰ sit d̾o¬

Expanded text:
onifacius martyr Hildrivaldo regi Anglorum. Apud Graecos et Romanos quasi blasphemiam Deo irrogasset, qui in hoc reus fit, ut proprie de hoc peccato ante ordinationem interrogatus, si reus fet consecrata nonna concubuisset, ab omni gradu sacerdotii Dei prohiberetur. Propter hoc, fili mi, sollicite considerandum est quanti ponderis hoc peccatum esse videtur ante oculos aeterni judicis, quod facientem inter idololatriae servos constituet, et a divino ministerio altaris abjiciet, licet ante peracta poenitentia reconciliatus sit Deo
Abbreviated transcription (Latin):
iduas autẽ uelare nullus¬
statutum ẽ. in decretis gelaꝰ¬
sii capło .xiii: qđ nec auctori¬
.xxi. legitur. eius intentio ꝓse
poterat. nullatenus nubere
uetabatur. sic secum habita
de liberatione. ꝓmissam fidẽ
pudicitiȩ. dõ debet custodire
Nos autem auctoritate patrũ
suffulti. in hoc sacro conuentis
sanccimus. et libere udica¬
mus. si sponte uelamen ꝗͣ¬
uis non consectum sͥ impo¬
suerit. et in eccła inter ue¬
latas oblationem dõ obtule¬
rit. uelit nolit scĩmoniȩ ha¬
bitum ulterius haberẽ debet:
licet sacm̃to confirmare uelit.
eo tenore et ratione uelamen
Simposuisse. ut iterum pos

Expanded text:
iduas autem velare statutum est in Decretis Gelasii, capitulo 13, quod nec auctoritulo 21 legitur ejus intentio pro se nere se non poterat, nullatenus nubere vetabatur, sic secum habita deliberatione promissam fidem pudicitiae Deo debet custodire. Nos autem auctoritate Patrum suffulti in hoc sacro conventu sancimus et libere judicamus, si sponte velamen, quamvis non consecratum, sibi imposuerit, et in Ecclesia inter velatas oblationem Deo obtulerit, velit nolit, sanctimoniae habitum ulterius habere debet, licet sacramento confirmare velit eo tenore et ratione velamen sibi imposuisse, ut iterum pos
Abbreviated transcription (Latin):
uelare Simul et hocsta¬
tutum ẽ. ut si qͥspiam p̃sbro¬
rum deinceps huius constitii¬
tionis norme contuma citer
transgressor ex titerit. scilicet
ut aliquas uiduas uelare
p̃sumat. quia hoc et ep̃is ñ
licet: gͣdus sui ꝑicłm incurrat.
Similiter et de puellis iurgini¬
bus. a p̃sb̃ris non uelandis sta¬
tutum ẽ. ut siquis hoc facere
temptauerit. tamquã trans¬
gressor canonum dampnet᷑.¬

Expanded text:
 Simul et hoc statutum est, ut si quispiam presbyterorum deinceps hujus constitutionis normae contumaciter transgressor exstiterit, scilicet ut aliquas viduas velare praesumat, quia hoc et episcopis non licet, gradus sui periculum incurrat. Similiter et de puellis virginibus a presbyteris non tutum est, ut si quis hoc facere temptaverit, tanquam transgressor canonum dampnet
Abbreviated transcription (Latin):
c̃o concilio allatu ẽ. ꝙ qͥdã n¬
laici imꝓbe agant contrasi
prb̃os suos. ita ut de morienti¬
um pb̃rorũ substantia. par¬
tes sͥ uendicent. sicut e ꝓpͥis
serius Int̾dicimꝰ itaq cano¬
nica auctoritate. ne hoc ul¬
teriꝰ fiat. s sicuti liberi fac¬
ti sunt ad suscipiendũ gͣdũ.
liari uͦ sacͥdotũ nicħ sͥ usur¬
pent. s totũ in .iiiͦi. diuidat᷑ par¬
tes. una epõ. alia altari. tercia
ƿauꝑibꝰ. qͣrta parentibꝰ. ⁊ si non
sint idonei parentes: epc̃ eam
recipiat. ⁊ in usũ eccłȩ diligñt
distribuat. ⁊ siqͥs cont ħ facere
p̃sũpserit a nathema sit:

Expanded text:
cto concilio allatum est quod quidam laici improbe agant contra presbyteros suos, ita ut de morientium presbyterorum substantia partes sibi vindicent sicuti de propriis servis. Interdicimus itaque canonica auctoritate ne hoc ulterius fiat: sed sicuti liberi facti sunt ad suscipiendum gradum liari vero sacerdotum nihil sibi usurpent, sed totum in quatuor dividatur partes, una episcopo, alia altari, tertia pauperibus, quarta parentibus: et si non sunt idonei parentes, episcopus eam recipiat, et in usum Ecclesiae diligenter distribuat. Et si quis contra haec facere praesumpserit, anathem
Abbreviated transcription (Latin):
dinibus quas nobis oppone̾
uisi estis scribentes ꝑ diuersas
eccłas diuersas c̾e̾ consuetudi¬
nes. si illis canonica non obsti

Expanded text:
dinibus quas nobis opponere nisi estis, scribentes per diversas Ecclesias diversas esse consuetudines, si illis canonica non obsti
Abbreviated transcription (Latin):
et eua uxor eiꝰ utriq sexui filio¬
rũ fuit. & socrus & mat̾. Que si
due femine fuissent. mat᷑ altera
& socrus altera. copiosuis se soci
alis dilectio colligaret. S hocuñ
erant: fieri gͦ debuit qñ potuit.
ut existente copia. un ducerent᷑
uxores que iã ñ erant sorores. ut
crescente ẽ ĩt imyioᷤ dõrũ mui¬
torũ falsorũꝙ cultores sicob¬
seruari cernimꝰ: ut &̃ si ꝑuersis
melior tam̃ consuetudo ipsam
malit exhorrere licentiã: sicq
aduerset᷑. qͣsi nũꝗͣ licere potu¬
erit Copulatio g maris & femi¬
ne: qnͣtũ attinet ad genꝰ hu¬
manũ qͦddã seminariũ: t̾enȩ ciui¬
tatis: Gelestis uͦ ciuitas opꝰ ht̃. ũt
noxã generationis euadat In

Expanded text:
et Eua uxor eius utrique sexui filioet Eua uxor eius utrique sexui filiorum fuit et socrus et mater; quae si duae feminae fuissent, mater altera et socrus altera, copiosialis dilectio colligaret. Sed hoc underant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia, inde ducerentur uxores quae non erant jam sorores, ut crescente, etiam inter impios deorum multorum falsorumque cultores, sic observari cernimus, ut etiamsi perversis melior tamen consuetudo ipsa malit exhorrere licentiam, sicque aversetur, quasi nunquam licere potuerit. Copulatio ergo maris et feminae, quantum attinet ad genus humanum, quoddam seminarium est civitatis. Coelestis vero civitas opus habet ut noxam generatio
Abbreviated transcription (Latin):
humanũ pꝰ pͥmã copulã uiri
facti ex pulu̾e. & c̃iugis eiꝰ ex uiri
latere. mariũ feminarũq c̃uinc¬
tione opꝰ haberet ut gignendo mul¬
tiplicarent. nec essent ulli homi¬
nes nͥ qͥ ex ilł duobꝰ nati fuissens:
uiri coniuges sorores suas acce¬
ꝑunt Qd̃ ꝓfecto quanto ẽ antiqͥ¬
us cõpellente necessitate: tanto
pꝰea factũ ẽ dampnabiliꝰ religi¬
one ꝓhibente Habita ẽ enĩ rõ
rectissima caritatis: ut homi¬
nes qͥbꝰ ee̾t utilis atq honesta
c̃cordia diuersarũ necessitudi¬
nũ. uincuł necterent᷑ Nec
unꝰ in uno multas haberet. s
singłȩ sparg̾ent᷑ in singłos ac
sic ad socialẽ uitã diligentiꝰ plu¬
rime plurimos obtinerent:
Pater qͥppe et socer duarũ sunt
necessitudinũ noiã. Ut gͦali¬
ũ qͥsq habeat patrẽ aliũ socerũ
numo̾sius se caritas porrigat:
Utrũq autẽ unꝰ adã e̾e cogebat᷑
& filiis & filiabꝰ suis: qñ fr̃s soro¬
resq conuigio uingebant᷑. Sic

Expanded text:
humanum post primam copulam viri facti ex pulvere, et conjugis ejus ex viri latere, marium, feminarumque conjunctione opus haberet, ut gignendo multiplicarent, nec essent ulli homines, nisi qui ex illis duobus nati fuissent, viri conjuges sorores suas acceperunt. Quod profecto quanto est antiquius compellente necessitate, tanto postea factum est damnabilius religione prohibente. Habita est enim ratio rectissima charitatis, ut homines quibus esset utilis atque honesta concordia diversarum necessitudinum vinculis necterentur. Nec unus in uno multas haberet, sed singulae spargerentur in singulos, ac si ad socialem vitam diligentius plurimae plurimos obtinerent. Pater quippe, et socer duarum sunt necessitudinum nomina. Ut ergo alium quisque habeat patrem, alium socerum, numerosius se charitas porrigat. Utrumque autem unus Adam esse cogebatur et filiis et filiabus suis, quando fratres sororesque conubio iungebantur. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
ulius apłice sedis ep̃s: secundo.
omnibꝰ ep̃ĩs Habet sacroscã
romana ȩccła potestatem sin¬
gulari pͥuilegio sͥ concessam.
aꝑire et claudere ianuas cȩ

Expanded text:
ulius apostolicae sedis episcopus, omnibus episcopis. Habet sacrosancta Romana Ecclesia potestatem singulari privilegio sibi concessam, aperire et claudere januas c
Abbreviated transcription (Latin):
epĩs:. Accusandi uel testifican¬
di licentia deneget᷑ hisqͥ xp̃i¬
anȩ religionis et nominis
dignitatem. et suȩ legis. uel
sui ꝓpositi normã. aut regła¬
rit̃ ꝓhibita neglexerint: Rais¬
gͣssores enim sponte legis suȩ¬
eiusq iuolatores.: apostate no¬
minant᷑ Om̃is apostata resu¬

Expanded text:
copis. Accusandi vel testificandi licentia denegetur his qui Christianae religionis et nominis dignitatem, et suae legis vel sui propositi normam, aut regulariter prohibita neglexerint; transgressores enim sponte legis suae violatores, apostatae nominantur. Omnis apostata refu
Abbreviated transcription (Latin):
ad sunt. manibꝰ suis caput
eius tangant. Ex dictis theo
ep̃i. ipse qui ordinat. missã
cȩlebrare debet: et qui ordi¬
natur similiter: Ex concilio¬

Expanded text:
adsunt, manibus suis caput ejus tangant. CAP. XIX. Ex dictis Theodtione episcopi, ipse qui ordinat, missam celebrare debet et qui ordinatur similiter. C
Abbreviated transcription (Latin):
os ad sacrificia fas sit admit᷑¬
uxore carnale officium Ieroni¬
quicumq fideł orare non po¬
test. nͥ careat officio coniuga¬
iaconus qui eligitur. si con¬
testatus fuerit ꝓ accipien¬
do matrimonio. et dixerit ñ
posse in castitate ꝑmanere:
hic non ordinetur: Quod si in
ordinatione tacuerit. & ordi¬
natus fuerit. et postea matri¬
monium desidera e uerit:

Expanded text:
os ad sacrificia fas sit admituxore, carnale officium. quicumque fidelis orare non potest, nisi careat officio conjugaiaconus qui eligitur, si contestatus fuerit pro accipiendo matrimonio, et dixerit non posse in castitate permanere, hic non ordinetur; quod si in ordinatione tacuerit, et ordinatus fuerit, et postea matrimonium desideraverit
Abbreviated transcription (Latin):
non dicat testimoniũ Sin
autẽ ex alia occasione dicat
testimonium: s p̃scriptio ei
el opponatur. ccc ix.

Expanded text:
non dicat testimonium. Sin autem ex alia occasione, dicat testimonium, sed praescriptio ejus ei opponatur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
nifesta macła. et uere fidei pleni¬
tudine instructi esse debent: et
tales quales ad sacerdotium
eligere diuina uibet auctori¬
tas: qm̃ ut antiquoꝵ tradit
auctoritas. sacerdotes crimi¬
nari non possunt. nec in eos
testificari. qͥ ad eundem non
debent nec possunt. ꝓuehi ho¬
norem: Homicide. malefici.
fures. sacrilegi. raptores. ue
nefici. adulteri. & qͥ raptũ fe¬
cerunt. uel falsum testimo¬
niũ dixerunt. seu qͥ ad sacͥle¬
gos magosq concurrerunt:
nullatenus ad accusationẽ
uel ad testimonium erunt
admittendi In decretis dioni

Expanded text:
nifesta macula, et vere fidei pleniter instructi esse debent, et tales quales ad saceeligere divina jubet auctoritas, quoniam ut antiquorum tradidit auctoritas, sacerdotes criminari non possunt, nec in eos testificari, qui ad eumdem non debent, nec possunt provehi honorem. Item: homicidae, malefici, fures, snefici, adulteri, et qui raptum fecerint, vel falsum testimonium dixerint, seu qui ad sortilegos magosque concurrerint , nullatenus ad accusationem vel ad testimonium erunt admittendi. XVI. Nec ita in