comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quiamat anunã suã ꝑd& illam & pastorbonus animã suam
ponit : Quodnisi dehac uita accperimus : cantrarium
erit illi sententiae qu adistum ẽ quid ꝑderit sitotum
mundum lucr&ur animȩ suȩ d&rimentũ paciatur : None¬
ueraiuma plus est quam esca & conpus plus quã
ueationentum: Quod dicit istius modiest: quimaiora
prestitit. utiq & minora prestabit. Respicite uolati¬
lia caeli qd nor senunt dieque ore tunt Neque cori¬
qnecaut iu ornea &ds̃pascit illa: Simplicit᷑ ergo
accipiendum qđ siuolatilia absq: cura & eruminis dĩ
aluntur ꝓuidentia quaȩ hodie sunt & cras nonerunt
quorũ anima mortalis ẽ & cum ẽẽ cessa uerunt semper
noner̃ quantomagis homines quib: a&̃nitas repmitut᷑
dĩ regaontir anbitrio: tiori peuios oracis plunis eoto¬
illis: Idẽ cariores estisuos & plus ual& is quia raciona¬
les estis: quis autem ur̃m cogitans potest adicene

Expanded text:
amat animam suam, perdet illam; et Pastor bonus animam suam amat animam suam, perdet illam; et Pastor bonus animam suam ponit . Quod nisi de hac vita acceperimus, contrarium erit illi sententiae, qua dictum est: Quid proderit, si totum mundum lucretur, animae suae detrimentum patiatur ? Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum? Quod dicit istiusmodi est, qui majora praestitit utique et minora praestabit. Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt neque metunt neque congregant in horrea, et Deus pascit illa . Simpliciter ergo accipiendum, quod si volatilia absque cura et aerumnis Dei aluntur providentia, quae hodie sunt et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et cum esse cessaverint, semper non erunt, quanto magis homines, quibus aeternitas repromittitur, Dei regantur arbitrio! Nonne vos magis pluris estillis? Id est, chariores estis vos, et plus valetis, quia rationales estis. Quis autem vestrum cogitans potest adjicere
Abbreviated transcription (Latin):
audiat xpianus non posse simul diuiciis xp̃oq: serure: &
tam̃ non dixit : qui hab& diuiciar. sed quiser uit diuitiis:
Quienim diuitiarum seruus ẽ : diuicias custodit ut seruus:
q uiaũt seruitutis &cussit iugum. distribuit eas ut dñs¬
& ꝑniciosum dñm : quis quis seruit mammonȩ : Sua enim
cupiditate implicatus subditur diabolo sed tam̃ patitur
Alterum aũt contempn& non dixit hodio hab&. Nullius enĩ
fere conscientia dm̃ odisse potest: Contẽpn& aũt: id est
nontim&: Ideo dicouobis des oliciti sitis aruorȩ
unãe quid mranducetis. neque corpori uño quidin¬
dua oini: Vt uitelligas eum qui dedit animam multo
cilius daturum ẽeuestimentũ : Quolo co querisol& utrum
ad animam cybus iste ꝑtineat cum anima in corporea
sit : Iste aũt cebus corporeus: sed animã ꝓ ista uita noue
rimus positam : cuius r&inaculum est alimentum istud
corporeum : Scđm istam signisicationẽ dictum ẽ &iã illud¬

Expanded text:
audiat Christianus, non paudiat Christianus, non ptamen non dixit, Qui habet divitias, sed, Qui servit divitiis: Qui enim divitiarum servus est, divitias custodit ut servus; qui autem servitutis excussit jugum, distribuit eas ut dominiciosum dominum, quisquis servit mammonae, sua enim cupiditate implicatus, subditur diabolo, sed tamen patitur, alterum autem contemnit. Non dixit: Odio habet, nullius enim fere conscientia Deum odisse potest, contemnet autem, id est, non timet. Ideo dico vobis, ne solliciti sitis animae vestrae quid manducetis, neque corpori vestro quid inut intelligas eum qui dedit animam, multocilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam cibus iste perveniat, cum anima incorporea sit, iste autem cibus corporeus. Sed animam hoc loco pro ista vita positam noverimus, cujus retinaculum est alimentum istud corporeum. S
Abbreviated transcription (Latin):
&iterum Receper̃ mercedom suam: er eoduorteo¬
pus auferetur : Vltimum seminantib hoc tempus est¬
ꝑ estinemus ergo campos om̃s serere mnaxime cos qui s
uberrimi: Repleamus ne in cipiamus tempore messis
aliis epulantib: esurire: maxione autemn addomesticos
pidei : Imitemur patrũ nr̃m quiẽ fons bonitatis. & solem
suũ orire facit suꝑbonos & malos & pluit suꝑ iustos & in iustos
& homnib: bene faciamus maximȩ domesticis fidei Idest
xp̃ianis qui eundem habent patrem Vid&ur mihi locus iste
posse & superiorib: cohererȩ ut domesticos fidȩi magis¬
tros nomin& quib: supra om̃a quaeputantur bona ab au¬
denegemus : Maximȩ tam̃ his qui peculiarem fidei cultũ
eno potest duobus dooinis seauire Qui sunt
duo dñi deinceps ostendit cumdicit. Nonpotestis dõ
seruire & mammone : Mammona apud hebreos. siue
syros diuitiae nuncupantur. Congruit & punicum nomen:
N amlucrum pecunie mammondicitur. Audiat hoc auarus:

Expanded text:
Et iterum, receperunt mercedem suam . Ergo dum temEt iterum, receperunt mercedem suam . Ergo dum tempus auferetur. , festinemus ergo campos omnes serere, maxime eos, qui sunt uberrimi repleamus, ne incipiamus tempore messis aliis epulantibus esurire. Maxime autem ad domesticos fidei. Imitemur Patrem nostrum, qui est fons bonitatis, et solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos, et omnibus benefaciamus, maxime domesticis fidei, hoc est Christianis, qui eumdem habent Patrem. Videtur mihi locus iste posse et superioribus cohaerere, ut domesticos fidei magistros nominet, quibus supra omnia quae putantur bona ab audenegemus. Maxime tamen his qui peculiarem fidei cultui emo potest duobus dominis servire. Qui sunt duo domini deinceps ostendit, cum dicit: Non potestis Deo servire et mammonae. Mammona apud Hebraeos sive Syros, divitiae nuncupantur. Congruit et Punicum nomen, nam lucrum Punicae mammon dicitur Audiat hoc avarus,
Abbreviated transcription (Latin):
corrum puntur expectat. Quiaũt spiritalis auditor
llud &iam pariter obseruandum qđ qui seminat in car¬
ne : cum aditamento suȩ carnis ponitur: Qui autẽ
semiuat in spu : nondicit in spũ suo sed simplicit̃ in spũ
Quierio bona seminat ñ in suo copiã : sed indĩ insp̃u
seminat Dequo & uitam ẽ messurus a &ernan:
ꝑonum autem facietites pori depiciamus tẽpotee
epunguo oretecnus Fou depicienites: Cohortaltr eos
ad studium ꝑseuerantiȩ qui in hanc uitam mercedem boni
operis & pectant : nescientes quia sic̃ in semine aliud ra¬
tionis aliue mensis ẽ tempus Sic& in p̃sentiuita sem̃tis
est terepur & anaeernum erit meendi. quã segetẽ
nemo porest mouere deficiens. Quienim ꝑseuera uerit
usq infinom hic saluus erit : Nunc tempus seminan
diest : non meendi Nonergo incnr̃am mercedem
queramus accipere: ne tenera herba hiemis rigore
Sicetur enim nobis Recepistis bona ur̃a in uita uestra:

Expanded text:
corrumpuntur, exspectat. Qui autem spiritualis adjutor corrumpuntur, exspectat. Qui autem spiritualis adjutor mpiternam. Illud etiam pariter observandum quod seminat in carne, cum additamento suae carnis ponitur. Qui autem seminat in spiritu, non dicit in spiritu suo, sed simpliciter in spiritu; qui enim bona seminat non in suo quippiam, sed in Dei spiritu seminat, de quo et vitam est messurus aeternam. Bonum autem facientes non deficiamus, tempore enim suo metamus non deficientes. Cohortatur eos ad studium perseverantiae, qui in hac vita mercedem boni operis exspectant, nescientes, quia sicut in semine aliud sationis, aliud messis est tempus, sic et in praesenti vita sementis est tempus, et in aeternum erit metendi, quam segetem nemo potest metere deficiens, qui enim perseveraverit usque in finem hic salvus erit . Ndi est, non metendi. Non ergo hic nostram mercedem quaeramus accipere, ne hieme tenera herba dimissa in praDicetur enim nobis, Recepistis bona vestra in vita vestra.
Abbreviated transcription (Latin):
habeo unde tribuã qđ iub&ur adiecit. Nolie errare
ds̃ non in ridetur. Scit cordaurã : non ignorat facul¬
tates: & cusatio uerbi hominem potest fallere : dm̃ non
potest: quł eruoi seonnauenit hoco. hec & or&et :
Idẽ talia recipiat : qualia egerit si peccatũ penitentiã non
sequatur: Hortatur adid qđ p̃ceptũ ẽ & hibendũ semen
nominans neput& ꝑditum qđ multiplicato fenorȩ re¬
cepturus ẽ : qõ qui seoninat incanae sua. decar¬
ne & metet corruptionem: qui autȩo seon¬
uat in sp̃u. de sp̃u metet uitaoi aeteauã:
Omne qđ loquimur agunus cagitamus in duob: seminatur
agris carne & spũ. Sibona sunt quȩ demanu ore &corde
ꝓmuntur seminata in sp̃uuitae a&nae fructib: redunda¬
bunt Simala ab agro carnis & cepta corruptionis nob
segetem pullulabuntꝰ Aliter quile gẽcarnaliter in¬
tolligit reꝓmissionis quoq: carnalis & quȩ in p̃sentisclo

Expanded text:
habeo unde tribuam quod jubetur, adjecit: Nolite errare, habeo unde tribuam quod jubetur, adjecit: Nolite errare, Deus non irridetur, scit corda vestra, non ignorat facultates, et excusatio verbi hominem potest fallere, Deum non potest. Quae enim seminaverit homo haec et metet. Id est, talia recipiet, qualia egerit, si peccatum poenitentia non sequatur. Hortatur ad id quod praeceptum est, exhibendum semen nominans, ne putet perditum, quod multiplicato fenore recepturus est. Quoniam qui seminat in carne sua, de carne et metet corruptionem, qui autem seminat in spiritu, de spiritu metet vitam aeternam. Omne quod loquimur, agimus, cogitamus, in duobus seminatur agris, carne et spiritu, si bona sunt quae de manu, ore et corde promuntur, seminata in spiritu vitae aeternae fructibus redundabunt. Si mala ab agro carnis excepta, corruptionis nobis segetem pullulabunt. Aliter, qui legem carnaliter intelligit, repromissiones quoque carnales, et quae in praesenti saeculo
Abbreviated transcription (Latin):
discipulas imperat : ut quomodo ipsi a magistris spirita¬
lia m&unt. sic magistris carnalia p̃beant in omnib
cipulis mandatum : ut eis quise instruunt uerbo com¬
miuncent obsequantir dociles faciles quȩ se p̃berint
nhis tam̃ quaebonasunt & spiritalia & non her&ica uł
iuduca prauitate ꝑuersa : Cate zitatur autẽ eru¬
diur & castigatur. incellegitur Requirendũ quomo¬
do uerbũ discipulus magistro cõmunicare dicatur
cut eum enagis uerbo magistpr austituat: Sed uerbũ
intellegi uoluit deuotionis fructum : & bom operis largita¬
tem: Nam & uerbũ ꝓopere sol& dicere scriptura ut il¬
lud dedđ : quia fecisti uerbum hoc. & mox ses ait: Quo¬
modo palam factum ẽ uerbum istud nolite trna¬
ne ds̃ non iridetu&: Idẽ quidõ uult mentiri aut
p̃cepti p̃uaricator eẽ sedecipit Praeuidens inspũ
eos quidocentur. &debent magistri sumptus : ministra¬
re posse obtendere puuꝑtatem & dicere. Agermeus
hoc anno siccitate aruit . Vineã grando contriuuit non

Expanded text:
discipulis imperat, ut quomodo ipsi a magistris spiritualia metunt, sic magistris carnalia praebeant in omnibuscipulis mandatum, ut eis qui se instruunt verbo, communicent, obsequantur, dociles, facilesque se praebeant, in his tamen quae bona sunt et spiritualia, non haeretica vel Judaica pravitate perversa, catechizatur autem, eruditur et castigatur, intelligitur. Requirendum quomodo verbo discipulus magistro communicare dicatur, cum eum magis verbo magister instituat, sed verbum intelligi voluit devotionis fructum, et boni operis largitatem. Nam et verbum pro opere solet dicere Scriptura, ut illud de David: Quia fecisti verbum hoc . Et Moses ait: Quomodo palam factum est verbum istud? Nolite errare, Deus non irridetur. Id est, qui Deo vult mentiri, aut praecepti praevaricator esse, se decipit. Praevidens spiritu, eos qui docentur, et debent magistris sumptus ministrare, posse obtendere paupertatem, et dicere: Ager meus hoc anno siccitate aruit, vineam grando contrivit, non
Abbreviated transcription (Latin):
li steter̃ quia suꝑni formidine iudicii ad tacta consci¬
entia & carnalium sepe affluentiã uoluptatũ & in¬
uste laudantiũ turbam cohercens ad seipsã reuerti¬
tur uocantiq: aduitã festinare : spond& saluatori :
Vnde reste sequitur: & dixit adules certi tibidico
surge & resedit quierat mortuus & coepit loqui
& dedit illum oratui. suae: Resedit quippe quierat
mortuus cũ interna conpunctione reuiui scit pec¬
cator Incipit loqui cum reducta indicia uitȩ cunc¬
tis qui peccatũ luxerant ostendit: Redditur matri :
cũꝑsacerdotalis decr&a iudicii cõmunioni sociatur
bant dm̃ dicentes. quia propheta mragnus sur¬
rexit innobis: Quanto disperatior anime mors
aduitã reuocatur : tato plures eodem corriguntur
quogradus alcioreo casus grauior. Qua aũt̃ grauior ca
sper salutis apparuit ut iure om̃s qui audiunt dicant :¬
et quia ds̃ iuisitauit plebeo suaor Nõtandũ modo

Expanded text:
li steterunt, quia superni formidine judicii attacta conscili steterunt, quia superni formidine judicii attacta conscientia, et carnalium saepe affluentiam voluptatum, et injuste laudantium turbam coercens, ad seipsam revertitur, vocantique ad vitam festina respondet Salvatori, unde recte sequitur: Et dixit adolescenti, tibi dico surge, et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui, et dedit illum matri suae. Resedit quippe qui erat mortuus, cum interna compunctione reviviscit peccator, incipit loqui cum reducis indicia vitae cunctis qui peccatum luxerant ostendit. Redditur matri, cum per sacerdotalis decreta judicii communioni sociatur bant Deum, dicentes: Quia propheta magnus surrexit in nobis. Quanto desperatior animae mors ad vitam revocatur, tanto plures eodem corriguntur um, quorum quo gradus altior, eo casus gravior; quo autem gravior casspes salutis apparuit, ut jure omnes qui audiunt, dicant: Quia Deus visitavit plebem suam. Non tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
inquid quacsi mortuum flere quẽ mox uiuũ resur¬
motum ẽẽ suꝑ matrem ha csic filiũ suscitare testat᷑
ut in uno nob̵ &emplũ imitande pi&atis ostender&:
in altero sidem mirande potestatis ad struer& : et ac¬
cessit & tetigit Loculuor. hi aũt qui pontabant
Steterunt : Loculus in quomortuus effertur ma¬
le secura desperati peccatoris conscientiaẽ. Qui uero
sepeliendũ portant : uł inmunda desideria quȩ ho¬
minẽ rapiunt in in teritũ uelle nocina seductio
uenenata sociorũ quȩ peccatanimirũ dũ fauoribus
tollunt: accumulant peccantes que contẽptu quacsi
aggere terre obruunt. dequib: alibi dicitur. Dimitte
mortuos sepelire mortuos suos. Mortuos quippe mor¬
tui sepeliunt : cũ peccatorer quiq: sui similis alios
nociuo fauore demulcent cõgesta pessime adolatio¬
nis mole nequa aliquando spe resurgendi pociantur
obprimunt. Dño ergo loculum tangente funeris ba iu¬

Expanded text:
inquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurinquit, quasi mortuum flere quem mox vivum resurmotum esse super matrem, ac sic filium suscitare testatur, ut in uno nobis exemplum imitandae pietatis ostenderet, in altero fidem mirandae potestatis astrueret. Et accessit, et tetigit loculum. Hi autem qui portabant, steterunt. Loculus in quo mortuus effertur, male secura desperati peccatoris conscientia est. Qui vero sepeliendum portant, vel immunda desideria, quae hominem rapiunt in interitum, vel lenocinia enenata sociorum. Quae peccata nimirum, dum favoribus tollunt, accumulant, peccantesque contemptu, quasi aggere terrae obruunt. De quibus alibi dicitur: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Mortuos quippe mortui sepeliunt, cum peccatores quique sui similes alios nocivo favore demulcent, congesta pessimae adulationis mole, ne qua aliquando spe resurgendi potiantur opprimunt. Domino ergo loculum tangente, funeris baju
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ locutionis operis uẽ indicium quasi ꝑsuȩ ciuitatis os¬
tia ꝓpalantem. Quibene filius unicus matrissuae fuis
seꝑhibetur : quialic& emultis collecta ꝑ fontes unasit ꝑ¬
fecta & inmaculata uirgomater eccła: singuli quiq
tam̃ fidelium uni uersalis se ecđȩ filios rectissime fu¬
tentur Nam & elestus quilib& quando adfidem imbuitur
filius ẽ : quando alios imbuit mater. an non materno
erga paruulos angebat affestu : qui ait. filiolimei quos
ierũ parturio doneo form&ur xp̃s in uobis : & haec ui
dua enat & tunba ciitatis orũlta cum iłla : Viduã
eẽ eccłam omnis anima quaes ponsidñi quae sui semor¬
te redemptam meminit agnoscit. Diuino aũt nutu
multa dñm turba multa uiduam cõmitabatur. ut
uiso tanto mira culo multi testes multidĩ fierent lau¬
datores: Quamcum uidis s& iħs onseri cordia
motus super eam dixit illi noli plere desiste

Expanded text:
per locutionis operisve indicium quasi per suae civitatis osper locutionis operisve indicium quasi per suae civitatis ostia propalantem. Qui bene filius unicus matri suae fuisse perhibetur, quia licet e multis collecta personis una sit perfecta et immaculata virgo mater Ecclesia, singuli quique tamen fidelium universalis se Ecclesiae filios rectissime fatentur. Nam et electus quilibet, quando ad fidem imbuitur, filius est; quando alios imbuit, mater. Annon materno erga parvulos agebat affectu, qui ait: Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis ? Portam cidua erat, et turba civitatis multa cum illa. Viduam esse Ecclesiam, omnis anima, quae sponsi Dominique sui se morte redemptam meminit, agnoscit. Divino autem nutu, multa Dominum turba, multa vidua comitabatur, ut viso tanto miraculo, multi testes, multi Dei fierent laudatores. Quam cum vidisset Dominus, misericordia motus super eam, dixit illi: Noli flere. Desiste,
Abbreviated transcription (Latin):
uitas ẽ gedilȩȩ. in scđo miliario tabor montis contra
meridiem. Iuxta hendor quiẽ uicur grandis inquar¬
tomiliario eiusdem montis ad meridiem Interp̃tatur
enim naim fluctus uł commocio: Cum auteo adꝓ¬
pia quanet porae ciuitatis: Portam ciuitatis qua
defunctus efferebatur : puto aliquem desensib: ẽe cor¬
poreis. Quienĩ seminat inter fr̃s discordias qui ini¬
quitatẽ in&celsum loquitur : ꝑ oris portam & trantur
mortuus Qui uiderit mulierem ad concupiscendũ eã
ꝑ oculorum poxtam sue mortis indicia ꝓfert Quifabu¬
lis ociosis obscenis siue carminib: ułdẽ tractionib: aurẽ¬
libenter aperit : hanc animȩ suȩ portã mortis efficit :
ecce depunctus ofpenebatur pilius unucus ma¬
tius suae: Defunctus hic qui&tra portã ciuitatis mul¬
tis ẽ intuentib elatus signisicat hominem l&ali cri¬
minũ funere soportatũ eandemq: in suꝑ animȩ mortẽ
non cordis adhuc cubili tegentẽ : sed ad multoꝵ notitia

Expanded text:
vitas est Galilaeae in secundo milliario Thabor montis contra meridiem juxta Hendor, qui est vicus grandis in quarto milliario ejusdem montis ad meenim Naim fluctus vel commotio. Cum autem appropinquaret portae civitatis. Porta civitatis qua defunctus efferebatur, puto aliquem de sensibus esse corporeis, qui enim seminat inter fratres discordias, qui iniquitatem in excelsum loquitur , per oris portam extrahitur mortuus. Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam , per oculorum portam suae mortis indicia profert. Qui fabulis olibenter aperit, hanc animae suae portam mortis efficit. Ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegentem, sed ad multorum notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
&xtenduntur manus. Longitudo in eo quod ab ipso ligno
usq: ad terram conspicuum est. Ibienim quodam modo
Altitudo ẽ in ealigni parteq ab illo qđ trans uersũ figitur:
Rursũ uersus relinquitur. hocẽ ad capud crucifixi quia
bene sperantium suꝑna & pectatio est . Iam uero illud
& ligno qđ non apar& qđ fixum occultatur unde to¬
tumꝰ illud & surgit ꝓfunditatem significat grauitate
gñe in quomultoꝵ ingenia conterunt᷑ id uesti gare
conantia ut ad & tremũ eis dicatur. Ohomotuquises
T̃I Hoc ostendens sequidem iuxta in becillitatem hominis
postulasse quȩ eis conducibilia uidebantur. C&erum
quantũ ad rei ipsius ꝑtin& ueritatem plus dm̃ ualere
tribuere quã rogatur. Prestabit igitur suꝑ quã p&imus
aut intelligimus scđm eã uirtutem quȩ operat᷑ in nob̵:
ipsi clonia inecdesia &in xp̃o iħu nioõs ceue

Expanded text:
extenduntur manus. longitudo in eo quod ab ipso ligno extenduntur manus. longitudo in eo quod ab ipso ligno usque ad terram conspicuum est; ibi enim quodam modo altitudo est in ea ligni parte, quae ab illo quod transuersum figitur sursum uersus relinquitur, hoc est ad caput crucifixi, quia bene sperantium superna exspectatio est. iam uero illud ex ligno, quod non apparet, quod fixum occultatur, unde totum illud exsurgit, profunditatem significat gratuitae gratiae, in qua multorum ingenia conteruntur id uestigare conantia, ut ad extremum eis dicatur: o homo, tu quis es, tc. Hoc ostendens se quidem juxta imbecillitatem hominis postulasse, quae eis conducibilia videbantur. Caeterum quantum ad rei ipsius pertinet veritatem plus Deum valere tribuere, quam rogatur. Praestabit igitur super quam petimus aut intelligimus, secundum eam virtutem quae operatur in nobis. Ipsi gloria in ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
nam quae illi ꝓmittitur in &celso : & hȩc alatudo est
E x istit uero & occulto ista caritas. ubi sundati quodam¬
modo & radicati sumus ubi cause uoluntatis dĩnon
uestigantur & hoc &x ꝓfundum. altitudo quippe cõ¬
mune nomenẽ &celso & ꝓfundo Sed cum in&celsodi¬
citur sublimitatis eminentia commendatur . Cum aũt
in ꝓfundo difficultas inuestigationis & cognitionis unde
& illud dõdicitur: Quam magnificata sunt operatuadñe:
nimis ꝓfunde facte sunt cogitati onestuȩ : Scine &dam
Super emie Ntem scientiae caritateo xp̃i ut im
rio sigure crucis ostenditur quienim quia uoluit.
mortuus ẽ quomodo uoluit mortuus ẽ: Non frustrce
igitur talegenus mortis elegit : nisi utineo quoq latitudi¬
nis huius & longitudinis &altitudinis & ꝓsunditatis
magister & ister& Nam latitudo est : ineo ligno qđ trans¬
uersũ desuꝑsigitur . hocadbona opera ꝑtin& : quia ibi

Expanded text:
nam quae illi promittitur in excelso, et haec altitudo est. nam quae illi promittitur in excelso, et haec altitudo est. Existit vero ex hoc cultu ista charitas, ubi fundati quodammodo et radicati sumus, ubi causae voluntatis Dei non vestigantur, et hoc est profundum. Altitudo quippe commune nomen est excelso et profundo. Sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur. Cum autem in profundo, difficultas investigationis et cognitionis, unde et illud Deo dicitur: Quam magnificata sunt opera tua, Domine, nimis profundae factae sunt cogitationes tuae . Scire et jam supereminrio figura crucis ostenditur, qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non frustra igitur tale genus mortis elegit, nisi ut in eo quoque latitudinis huius et longitudinis et altitudinis et profunditatis magister existeret. nam latitudo est in eo ligno, qua transuersum desuper figitur; hoc ad bona opera pertinet, quia. ibi
Abbreviated transcription (Latin):
aũt atq confirmat in interiorem hominem se enim
&x teriorem sed interiorẽ hominẽ cupimus roborare
ut post quã habitauerit xp̃s in interiorẽ hominẽ in
ipsius interioris hominis habit& principale idẽ in
cordibus ur̃is. Hocaũt totum ꝑfidem fi& sicredamus
catur : radicer & sunda r̃rtũ in caritate hab&. hȩc est
usq: ad sinẽ speciei : in caritate nadicati & pundati¬
ut pos sitis conprehendene cũ ooribus sc̃is:
staẽ cõmunio cuius dam diuinȩ cȩlestisq rei publigȩ
hinc saturantur pauperes non sua quȩrentes : sed quae¬
ihũxp̃i : Aiam deipso pane quotalessaturantur . quo¬
dam loco a płr dicit. Vnus panis unum corpus mul¬
rib: dilectionis & ercetur : quasi ad subueniendum
quaquam uersum potest adhiberi porrigit: & hȩc lati¬
tudo est. nunc longanimitate aduersa tolerat & in
eo qđ ueraciter tenuit ꝑ seuerat: & hȩc longitudo ẽ:
Hoc autem totum ꝓpter ad ipis cendam uitam facit a&er¬

Expanded text:
autem atque confirmet in interiorem hominem. Non enim exteriorem, sed interiorem hominem cupimus roborari, ut postquam habitaverit Christus in interiore homine, in ipsius interioris hominis habitet principali, id est, in cordibus vestris. Hoc autem totum per fidem fiet, si credamus catur, radices et fundamenta in charitate habet, haec est usque ad finem speciei. In charitate radicati, etpraeualeatis comprehendere cum omnibus sanctis. ista est communio cuiusdam diuinae caelestisque reipublicae; hinc saturantur pauperes, non sua quJesu Christi. Nam de ipso pane quo tales saturantur quodam loco Apostolus dicit: Unus panis, unum corpus mulribus dilectionis exercetur, quasi ad subveniendum quaquaversum potest porrigi, et haec latitudo est. Nunc longanimitate adversa tolerat in eo quod veraciter tenuit, perseverat, et haec longitudo est, hoc autem totum propter adipiscendam vitam facit aeter
Abbreviated transcription (Latin):
m ihi aũt absit glariari : nisi incruce dñinr̃i ihũ xp̃i:¬
unus quisq enio hortus suiton pontabit Vid&ur
superiorib: contraire : ubiait. alter alterius honera
portate. Sedibi p̃cepit utpeccantes in hacuita. nos in¬
uicem sustentemus & alterutrum auxilio simus hic
aitẽ deresurretionis dicit iudicio qđ non & alterius
peccata & comparatione decerioris sed iuxta nr̃m opus

Expanded text:
Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostriMihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostriUnusquisque enim onus suum portabit. Videtur superioribus contraire, ubi ait: Alter alterius onera portate, sed ibi praecepit, ut peccantes in hac vita nos invicem sustentemus, et alterutrum auxilio simus, hic autem de resurrectionis dicit judicio, quod non ex alterius peccato et comparatione deterioris, sed juxta
Abbreviated transcription (Latin):
rendum cũ sit nihil ipsese seducit : & estsensus in eo qđ¬
seputat eẽ aliquid: & non &x clementia in ꝑximũ sed
suo opere & labore seuidicat suo tantũ uirtutẽ contẽp¬
tus iste & hac ipsa arrogantia nihilsit & ipsese decipit:
opus autemsium probet unius quisq & sic inse¬
m& ipso tantuo cloniam habebit & non ix altero:
Sensus iste ẽ : tuquite estimas spiritalẽ & alterius in firmi¬
tate robustiorẽ non debes in becillitatẽ iacentis sed tuã
suratudinẽ considercre. Neq enĩ sialius ꝑfelte non po¬
test adxp̃ianis mũ : auidaismotransire : idcir cotuper¬
festus es xp̃ianis sed site ꝓpria conscientia ñ remard& : ha¬
bes intem& ipso głam & non in altero : Intellegi potest
& aliter qui conscientiã hab& operis buni & seipsũ consi¬
derans opussuũ non rep̃hendit : non deb& dehoc apud
alium gloriari : sed in sem& ipso habeat głam &dicat:

Expanded text:
ramus, cum sit nihil, se ipse seducit. Etramus, cum sit nihil, se ipse seducit. Etse putat esse aliquid, et non ex clementia in proximum, sed suo opere et labore se judicat, sua tantum virtute contentus, iste ex hac ipsa arrogantia nihil fit et ipse se decipit. Opus autem suum probet unusquisque et sic in semetipso tantum gloriam habebit, et non in altero. Sensus iste est, tu qui te aestimas spiritalem et alterius infirmitate robustior es, non debes imbecillitatem jacentis, sed tuam fortitudinem considerare. Neque enim si alius perfecte non potest ad Christianismum a Judaismo transire, idcirco tu perfectus es Christianus, sed si te propria conscientia non remordet, habes in temetipso gloriam, et non in altero. Intelligi potest et aliter, qui conscientiam habet operis boni, et seipsum considerans, opus suum non reprehendit, non debet de hoc apud alium gloriari, sed in semetipso habeat gloriam, et dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
indigere : & ideo debes sustinere tẽptatũ Quienĩ sub
conditione infirmitatis positi sunt : merito infirmos
sustinent: alter alterius houena portate. Por¬
tat quoq srĩs necessitatẽ qui grauatũ pauperẽ honere
ae gestatis adiuuat & fac̃ sibiamicos demicomã mona ut
audiat̃ adño : Vtnite benedicti patris mei ꝑcipite
regnũ qđ uob paratũ ẽ ab origine mundi. Quia esuriui &
dedistis mili manducare : sitiui & dedistis mihi bibere &c&¬
& sicad implebitis lecem xp̃i. Leexp̃i caritas ẽ : dequa
idem dñrait. Mandatũ nauũ douabis ut diligatis uas inui¬
cem sic̃ &ego dileiuos. Siergo diligimus dm̃ & pximũ : mi¬
sereamur pauperi sic̃ &dñs misertus ẽ nob̵: Nasi
quis &istiorat sealiquid ẽe cuorpihilsit ipse. se
seducit: Siquis non uult honera aliena portare :¬
& misericors suotanto opere & uirtute contẽptus est
seducit. Uł ita siquis &xistimat se aliquid ẽẽ postea infe¬

Expanded text:
indigere, et ideo debes sustinere tentatum, qui enim sub indigere, et ideo debes sustinere tentatum, qui enim sub conditione infirmitatis positi sunt merito infirmos sustinent. Alter alterius onera portate. Portat quoque fratris necessitatem, qui gravatum pauperem onere egestatis adjuvat. Et facit sibi amicos de iniqua ando dicam: Venite, benedicti Patris mei; percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi, quia esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere i charitas est, de qua idem Dominus ait: Mandatum novum do vobis, ut diligatis vos invicem sicut et ego dilexi vos . Si ergo diligimus Deum et proximum, misereamur pauperi, sicut et Dominus misertus est nobis. Nam si quis existimat se aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit. Si quis non vult immisericors suo tantum opere et virtute contentus est, aut ita: Si quis existimat se esse aliquid, ut postea infe
Abbreviated transcription (Latin):
N ecrigidus Neciratus & tristis corrigere cupiat errantẽ
sed puoc& eũ spondens salutẽ ueniã rȩꝓmittens : alit̃
Siquis infirmus infide ẽ & adhuc laste nutritur in fan¬
tiae nec potost tãcito a legali obseruatione ad spiritalia
sacram̃ta transire : uos qui robustiores estis inside & spi¬
ritaler effecti eĩ honus portate nec ꝑscientiã urãm frater
pereat ꝓ quaxp̃r mortuus ẽ: in p̃u leraitatis: Ad co¬
rinthios quoq agit In uirga ueniã aduos. hic aũt spirita¬
lib: dic̃ instruite in spũ lenitatis. Verũ ibi adeos dicit
qui post pecatt ĩ non sentienter errorẽ suũ nolebant
maiorib: subdi & penitentiã corrigi. Vbi uero peccator
intellegens uulnus siuim tradit medico securandum
ibinonẽ iurga ne cenaria sed sps lenitatis : Coriside¬
rano tepsuo tie & tu temptenis: Acsi dicer&
quia& tuhomo es & potes in aliqulo tẽptari & ad uitorio

Expanded text:
nec rigidus, nec iratus, et tristis corrigere cupiat errantem, nec rigidus, nec iratus, et tristis corrigere cupiat errantem, sed provocet eum, spondens salutem, veniam repromittens. Aliter, si quis infirmus in fide est, et adhuc lacte nutritur infantiae, nec potest tam cito a legali observatione ad spiritalia sacramenta transire, vos qui robustiores estis in fide, et spirituales effecti, ejus onus portate, nec per scientiam vestram, frater pereat pro quo Christus mortuus est. In spiritu lenitatis. Ad Corinthios quoque ait: In virga veniam ad vos ? Hic autem spiritualibus dicit: Instruite in spiritu lenitatis. Verum ibi ad eos dicit: Qui post peccatum non scientes errorem suum, nolebant majoribus subdi et poenitentia corrigi. Ubi vero peccator intelligens vulnus suum, tradidit medico se curandum, ubi non est virga necessaria, sed spiritus lenitatis. Considerans teipsum ne et tu tenteris. Ac si diceret, quia et tu homo es, et potes in aliquo tentari, et adjutorio
Abbreviated transcription (Latin):
nenda historia & allegoria sequenda : immo allegoria
uanaẽ & umbratica & nullius ueritatis fulta radicibus
Exhis enĩ contentionib: inter uideos & gentiles : tunc tẽpo¬
ris ꝓuocationes parit̃ nascebantur & inuidiae : pratues
et sip̃ ocupatus ꝑuerat hooro inaliquo delicto:
Preocupatus humana fragilitas in leui orib: peccatis quae
insperate & sine meditatione contingunt. C&erũ non
est p̃ocupatio quando aliqđ peccatũ consilio diumedi¬
tatio cõmitaitur: uos qui spinitales estis huius¬
oodi ins tauite : Eum quoq: qui spiritalis ẽ : ortatur
necess& manum porrigere corruenti &pulchre prȩ¬
occupato indelicto hominem uocat & ipso nomine fra¬
gilitatem conditionis ostendens. ut dignus sit uenia qui
uelut homo errauit deniq ñ ei qui peccatis plurib sed
uicio aliquo p̃occupatur errauit lenitatis spũ & mansu&u¬
dinis in coreptione peccantis p̃dicator spiritalis adhibeat:

Expanded text:
nenda historia, et allegoria sequenda. Imo allegoria nenda historia, et allegoria sequenda. Imo allegoria vana est, et umbratica, et nullius veritatis fulta radicibus, ex his enim contentionibus inter Judaeos et Gentiles tunc temporis provocationes pariter nascebantur et invidiae. Fratres, et si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto. Praeoccupatur humana fragilitas in levioribus peccatis, quae insperato et sine meditatione contingunt. Caeterum non est praeoccupatio, quando aliquod peccatum consilio diu meditato committitur. Vos qui spirituales estis hujusmodi instruite. Eum quoque qui spiritualis est hortatur, ne cesset manum porrigere corruenti. Et pulchre praeoccupatum in delicto hominem vocat, ex ipso nomine fragilitatem conditionis ostendens, ut dignus sit venia, qui velut homo erravit, denique non peccatis pluribus, sed vitio aliquo praeoccupatus erravit, lenitatis spiritum et mansuetudinis, in correctione peccantis, praedicator spiritualis adhibeat,
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio aduersus eos qui nolunt scripturas spiritali¬
Iter intelligere. Quis autem quiuiuit spũ nisi abscon¬
ditus homo nr̃ qui & iusta carnem interdũ sol& uiueit
ambulare uiuens mortuus ẽ. Vir ꝑfestus in xp̃o semꝑ
cere Si ꝑ spũ ambulemus spiritaliter conuersemur:
aiuo q̃lonide cupidi. Plen eglor e cupidis unt qui
gloriam dĩ desiderant & laudẽ uirtutem condigiã
& aspectũ diuini aliquid ostendente : E contrario qui
elimosinam longã orationem castitatẽ siue in matri¬
monio siue inuiduitate : siue in uirginitate plaude
hominũ facit : in anis gła ẽ : Cloria enim nunc urtu¬
tẽ nunc uicium nunc głam significat : Si ab hominib:
quero głam : iucium ẽ & in anis dicitur głam d&alia
glorificant glorific abo dicit dñs : Inuiceo prouocar¬
quaquã ꝑlegem sed ꝑ caritatẽ nob̵ inuicẽ seruientes Nĩ
debemus descriptur arum interp̃tatione contendere : &
dicere circumcisio meliorẽ non sed p̃pucium. Contẽp¬

Expanded text:
testimonio adversus eos qui nolunt Scripturas spiritualiter intelligere. Quis est autem qui vivit spiritu? nisi absconditus homo noster, qui et juxta carnem interdum solet vivereambulare, vivens mortuus est, vir perfectus in Christo, semper ur, anis gloriae cupidi. Plane gloriae cupidos dicimus, qui gloriam Dei desiderant, et laudem virtute condignam, et aspectus divini aliquid ostendentem. E contrario qui eleemosynam, longam orationem, castitatem, sive in matrimonio, sive in viduitate, sive in virginitate, pro laude hominum facit, inanis gloria est. Gloria enim nunc virtutem, nunc vitium significat. Si ab hominibus quaero gloriam, vitium est, et inanis dicitur gloria, de tali glorificant, glorificabo, dicit Dominus . Invicem provocanquaquam per legem, sed per charitatem, nobis invicem servientes, non debemus de scripturarum interpretatione contendere, et dicere, Circumcisio melior est, non, sed praeputium. Contem
Abbreviated transcription (Latin):
bi consolationẽ surgere cadfortia opera & crescentibus
cotidie meritis ad ꝑfectiora passim ꝓficere iub&ur:
Si autem fides saluum fecit eum quem adagendas saluato¬
ri & emundatori suo grãs inclinauit. Ergo ꝑfidia ꝑdi¬
diteos quide acceptis beneficiis do gramdare neglexer̃¬

Expanded text:
bi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus bi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis, ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori suo gratias inclinavit, ergo perfidia perdidit eos qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexer
Abbreviated transcription (Latin):
huius miraculi conturbat considerantẽ quomodo mun¬
dus potest dici in gratus: sediam facile ẽ &iã illud uidere
fieri posse ut quisq in ecđa soci&ate doctrinam inte grã
uerãq: assequatur & om̃a scđm catholice regulam disse¬
rat : distinguat acreatore creaturam : eoq: manifest&ur
uari&ate mendaciorũ tam quã lepra caruisse : & tam̃
ingratus sit dõ & dnõ mundatorisuo : quia elatus suꝑ¬
bia gratiarũ agendarũ piahumilitate nonsternitur
similisq efficitur eis de quib: dicit apł. quicũ cognouis¬
sent dm̃ ñ ut dm̃ magnificauer̃ aut grãs eger̃: Quodenim¬
dicit eos dm̃ cognouisse ostendit quidem alepra munda¬
tos: sed tam̃ statim accusat in gratos: & ait illi sunge
uade quia ꝑides tua tesaluuo fecit: Quideuotus
ante dñm cecidit surge &ire p̃cipitur : quia qui in fir¬
mitatẽ subtiliter cognoscens humiliter iac& ꝑdiuini uer¬

Expanded text:
hujus miraculi, conturbat considerantem quomodo munhujus miraculi, conturbat considerantem quomodo mundus dici possit ingratus. Sed jam facile est etiam illud videre, fieri posse ut quisque in Ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat a Creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis, de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt. Quoddicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi, surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Deum cecidit, surgere et ire praecipitur, quia qui infirmitatem subtiliter cognoscens, humiliter jacet, per divini ver
Abbreviated transcription (Latin):
& noueo ulueunt: Vnũ si addatur ad nouem quȩ dam
efsigies unitatis impl&ur: quod sit tanta conplexio ut ul¬
traꝰ non ꝓgrediatur numerus nisi rursus ad unũ redeat᷑
& hec ꝑ insinitatem numeri regula custodiatur: Nouem
itaq indigent uno ut quadam unitatis forma coagulen¬
tur & decem sint : Uinum autem ñ eis indig& ut custodiat
unitatem: quam abrem ut unus illȩ qui grãs egit unicȩ
ecdȩ significationem ad ꝓbatus atq laudatus ẽ : ita illi
nouem qui grãs nonegerunt reꝓbi effectia consorcio
unitatis & clusi sunt : Ideoq: tales in nouenarionum e¬
ro : tãquã in ꝑsecti remanebunt : & merito eos saluator
quccsi ignotos ubi sunt inquirit: Scire enĩdĩ eligere :
nescire reꝓbara ẽ: Non est inuentus qui rediret
& daret cloniao dõ Nisi hic alienicena: Scđm corpus
quidem facile ẽ uidere posse hominem non habere leprã
& tam̃ animẽe non boni : Scđm signisi cationẽ autem

Expanded text:
et novem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam et novem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur, quod fit tanta complexio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur, et haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint. Unum autem non eis indiget, ut custodiat unitatem. Quamobrem ut unus ille, qui gratias egit, unice ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi novem, qui gratias non egerunt, reprobi effecti a consortio unitatis exclusi sunt, ideoque tales in novenario numero, tanquam imperfecti remanebunt, et merito eos Salvator, quasi ignotos ubi sint, inquirit, scire enim Dei eligere, nescire reprobare est. Non est inventus qui rediret et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Secundum corpus quidem facile est videre posse hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni; secundum significationem autem
Abbreviated transcription (Latin):
missus ẽ ut illo sacerdocio qđ in eccła constitutum ẽ sa¬
cram̃tũ dostrinae fidȩi ꝑciper& & uerus eĩ adꝓbar& ur
Nondũ accepto baptis matis sacramento nondũ spiritaliter
dit quia mundatus ẽ regres sus ẽ cũ mragua uoce
quatias acens: Vnus iste quimagnifi cans dm̃ regres¬
sus ẽ unuis eccłȩ deuotã xp̃o humilitatẽ significat. Qui
bene cadens ante pedesdñi grãs egit : ille enĩ uere dõ grãs
agit. quire pressis p̃sũptiomis suȩ cogitationib: quã ase¬
meapso infirmus sit humiliter uid& quinihil sibi uir¬
noscit : Cadit aũt in faciem quia & malis qr seꝑparasse
meminit erubescit: & hic erat saorari tanus:
Samaritanus quippe interp̃tatur custas. quo nomine
illeppł aptissime significatur qui grãs agendo ei a quo
accepit tribuit omne qđ accepit. q̃uodam modo cantans
illud depsalmo fortitudinẽ meã ad te custocdiã. quiatu

Expanded text:
missus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est samissus est, ut illo sacerdotio quod in Ecclesia constitutum est sacramentum doctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbaretur nondum accepto baptismatis sacramento, nondum spiritualiter dit quia mundatus est, regressus est cum magna voce t, etc. Unus iste qui magnificans Deum, regressus est, unius ecclesiae devotam Christo humilitatem significat. Qui bene cadens ante pedes Domini, gratias agit, ille vere Deo gratias agit, qui repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam a semetipso infirmus sit, humiliter videt, qui nihil sibi virnoscit. Cadit autem in faciem, quia ex malis quae se perpetrasse meminit, erubescit. Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos, quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu
Abbreviated transcription (Latin):
se significant hunc saluandi humiliter p̃ceptorẽ uocant :
Cumq: ad cognitionem p̃ceptoris redeunt mox ad formã
salutis recurrunt: Quos ut uidit dixit. lte ostendite
uos Sacerdotibus: Nullum dñr eorum quibus hȩc
corporalia beneficia prestitit inuenitur misisse ad sa¬
cerdotes nisi leprosos. Quia uidelic& sacerdotiũ iudȩ¬
orum figurauerat futuri sacerdocii legalis qđ ẽ in ecła
quo consecrantur om̃s ꝑtinentes ad corpus xp̃isum mi
&ueri principis sacerdotium : & quis quis uł her&ica
prauitate uł suꝑ stitione gentili uł iudaica ꝑfidia.
uł &iã schis mate fraterno quac si uario colore ꝑ dñi
gr̃am caruerit : necesse ẽ ad eccłam ueniat coloremq
sidei quẽ acceperit ostendat: C&era aũt uitia tãquã
ualitudinis & quacsi membrorũ anime atq: sensuũ ꝑse
ipsũ interius in conscientia & intellectu. dñs sanat &cor¬
rigit: Deniq & paulus uoce dñi audita quid meꝑse¬
queris ÷ Ego sum ihr̃ quẽ tu ꝑsequeris : ad ananiã tamen

Expanded text:
andi humiliter praeceptorem vocant, cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Nullum Dominus eorum, quibus haec corporalia beneficia praestitit, invenitur misisse ad sacerdotes nisi leprosos, quia videlicet sacerdotium Judaeorum figura erat futuri sacerdotii regalis, quod est in ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi, summi et veri principis sacerdotum. Et quisquis vel ab haeretica pravitate, vel superstitione gentili, vel Judaica perfidia, vel etiam schismate fraterno, quasi vario colore per Domini gratiam caruerit, necesse est ad Ecclesiam veniat, coloremque fidei verum quem acceperit, ostendat. Caetera vero vitia tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus voce Domini audita: Quid me persequeris? Et: Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Ananiam tamen
Abbreviated transcription (Latin):
& in t̃ra nominatur . Aliud ẽ enim appellationem pa¬
ternitatis inhereri : aliud naturȩ habere consortiũ :
Sicut ergo solusbonus. bonos facit & solus uerus ueri¬
tatis nom̃ in ꝑut: ita & solus pater quia creator ẽ
omnium &uniuersorum causa substantia prestat
c&eris ut patres ẽẽ dicantur . Quaeritur uero quam
ob causã & incelis abeo omnis pat̃nitas appelletur. quo¬
modonos patri archas & ꝓph&as nr̃os patrer dicimus
ita puto & angelos c&erasq: uirtutes habere princi¬
pes sui generis incaelestib: quos patres gaudeant ap¬
pellare : archangelus enim : nisi angelorũ dicinon
potest & dominatio principatus & potestas : nisi inse¬
riores subiectos habeant ñ uocantur : potestergo &
est & unigenitus nonẽ ad obtionem filius sed natura
c&ere quoq creaturȩ paternitatis nom̃ meruer̃: ut¬

Expanded text:
et in terra nominatur. Aliud est enim appellationem paet in terra nominatur. Aliud est enim appellationem paternitatis mereri, aliud naturae habere consortium. Sicut ergo solus bonus bonos facit, et solus verus, veritatis nomen impertit, ita et solus pater, qui creator est omnium et universorum causa, substantia, praestat caeteris, ut patres esse dicantur. Quaeritur vero quam ob causam et in coelis ab eo omnis paternitas appelletur. Quomodo nos patriarchas et prophetas nostros patres dicimus, ita puto et Angelos caeterasque virtutes habere principes sui generis in coelestibus, quos patres gaudeant appellare. Archangelus enim nisi angelorum dici non potest, et dominatio principatus et potestates nisi inferiores subjectos habeant, non vocantur. Potest ergo etest, et unigenitus non est adoptione filius, sed natura. Caeterae quoque creaturae paternitatis nomen
Abbreviated transcription (Latin):
suris apłi las ses cant atq deficiant . Si quidem & eaq
secuntur : huic magis sensui congruuit: huius
rei qnatia plecto ienua mrea ad patreor dñi nñi
ihũ xp̃i: Sicutenĩ sunt oculi &teriores sunt & inte¬
riores : ita sunt ienua hominis &xterioris & interioris:
poris sed ad subiectionẽ mentis & inclinationẽ animae
cordisq obsequium ꝑtin&. Haec aũt spiritaliter &ponen¬
tes : non statim iuxtalitterã orandi consuetudinem
tollimus quadm̃ ienuposito suppliciter adoramus
sed sicut illud aedificat simplices sic uerã genucula¬
tionem eẽ docemus in animo quia multi corporale
flectentes ienu : animȩ nequaquã flectunt . &eregio¬
ne aluerecto dm̃ corpore dep̃cantes magis se animo
curuauer̃: &x quo ooris paternitas incaelis &in
tenra noon natuia: Nonut in latinis codicib: additin
omnib: creaturis racionabilib: coapt&ur. Notandum
qđ non dixerit. Ex quo omnis paternitas incaelis & in t̾ra
nataẽ uł creata sed & quo omnis paternitas incȩbis

Expanded text:
suris apostoli lassescant atque deficiant. Siquidem et ea quae sequuntur, huic magis sensui congruunt. Hujus rei gratia flecto genua mea ad patrem Domini nostri. Sicut enim sunt oculi exteriores et interiores, ita sunt genua hominis exterioris et interioris. poris, sed ad subjectionem mentis, et inclinationem animae, cordisque obsequium pertinet. Haec autem specialiter exponentes, non statim juxta litteram orandi consuetudinem tollimus, qua Deum genu posito suppliciter adoramus. Sed sicut illud aedificat simplices, sic veram geniculationem esse docemus in animo, quia multi corporales flectentes genu, animae nequaquam flectunt, et e diverso alii erecto Deum corpore deprecantes, magis se animo curvaverunt. Ex quo omnis paternitas in coelo et in terra nominatur. Non ut in Latinis codicibus additum risto, sed omnibus creaturis rationabilibus coaptetur. Notandum quod non dixerit: Ex quo omnis paternitas in coelis et in terra nata est vel creata, sed ex quo omnis paternitas in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
& concupis cencis: Si om̃a simul uitia crucifi¬
xerunt & caro quacsi incruce pendens nihil concu¬
piscit ut quid nob legemq: dataẽ aduicia cohercenda
simul illud notandum qđ eos dixerit xp̃i eẽ qui carnẽ
cũ uiciis & concupiscentus crucifixerint contra illos
quisolam fidem sufficere arbitrantur:¬

Expanded text:
et concupiscentiis . Si omnia simul vitia crucifiet concupiscentiis . Si omnia simul vitia crucifixa sunt, et caro quasi in cruce pendens nihil concupiscit, ut quid nobis legem, quae data est ad vitia coercenda? Simul illud notandum quod eos dixerit Christi esse, qui carnem suam cum vitiis et concupiscentiis crucifixerint, contra illos qui solam fidem sufficere arbitrantur