comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bitur dũmale agit . Dicitenim proph&a Irascimini & nolite peccaro
Concessit qđ naturae est tulit qđ culpaest: Ira alterius. tua limetur
pacientia Noli uinci amalo sed uince in bonomalũ. Alterius pecca¬
tum tuũ sit p̃miũ. Dis plic& tibi alterius ira qđ ubi in alio displic&. inte¬
ipsoquoq displiceat. Nolitranquillitatẽ mentis tuae alterius ꝑturba¬
tione maculare. Nolite aequalem stulto facere : quiaira insinustulti
Melius ess& teessebonũ quã quã ille sit malus. Curtuex alterius ma

Expanded text:
tur, dum male agit. Dicit enim propheta: Irascimini, et nolite peccare . tur, dum male agit. Dicit enim propheta: Irascimini, et nolite peccare . Concessit quod naturae est, tulit quod culpae est. Ira alterius tua liniatur patientia. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Alteterius peccatum tuum sit praemium. Displicet tibi alterius ira? Quod tibi in altero displicet, in teipso quoque displiceat. Noli tranquillitatem mentis tuae alterius perturbatione maculare. Noli te aequalem stulto facere, quia ira in sinu stulti  Melius est  Ms., esset te esse bonum, quanquam ille sit malus. Cur tu ex alterius ma
Abbreviated transcription (Latin):
similes reddit: Suꝑbicupiunt in sep̃dicar qđ non faciunt. humiles re¬
fugiunt quic quidbonioperantur agnosci Noneleuet᷑ homo inbono
suo. Nec laudem sibiquaerat. quãuis aliquid bonifaciat. sed dm laudar
Omnis amaritudo &ira & in dignatio & clamor & blas phemia
tollatur a uobis Nec&iam irauiri iustiuamdĩ operari poterit.
lra sine tem peramento expers est rationis. Responsio mollis miti¬
gatiram. Sermodurus. suscitat furorem. Uiriracundus ut aitsalo¬
mon ꝓuocatrixas : Qui paciensest mitigat suscitatas. Sp̃m uero
ad irascendum facilem quis sustinere poterit: Ira non hab& miseri¬
cordiã Necerum pens furor finem uindicte nouit Site õhomo
p̃occupauerit ira mitiga eam. Illa ira mali est quaem̃ temturbat
ut rectũ consilium ꝑdat. Illaira estiusta & necessaria quando
homo contra propria irascitur peccata. & contra seipsum indigna¬

Expanded text:
similes reddidit. Superbi cupiunt in se praedicari quod non faciunt, humiles resimiles reddidit. Superbi cupiunt in se praedicari quod non faciunt, humiles refugiunt quidquisuo, nec laudem sibi quaerat, quamvis aliquid boni faciat: sed Deum laudam amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor et blasphemia tollatur a vobis . Nec enim ira viri justitiam Dei operari poterit Ira sine temperamento expers est rationis. Responsio mollis mitigat iram, sermo durus suscitat furorem. Vir iracundus, ut ait Salomon, provocat rixas: qui patiens est, mitigat suscitatas . Spiriritum vero ad irascendum facilem quis sustinere poterit ? Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor finem vindictae novit . Si te, o homo, praeoccupaverit ira, mitiga eam. Illa ira mala est, quae mentem turbat, ut rectum consilium perdat. Illa ira est justa et necessaria, quando homo contra propria irascitur peccata, et contra seipsum indigna
Abbreviated transcription (Latin):
Quid infelicius est homini quã alterius bonũ suũ egisse suppliciũ
mnis enim inuidus. animotor quetur : Vnde igitur bor
ꝑficit inde in uidus contabescit. Melius est bonũ imita re
exempla quã eos inuidiaestimulis agitare. Inuidia sensũ mor¬
A& pectus urit mentem affligit. Nullus de alterius cuius¬
lib& doli atbono uel felicitate aliena contristetur. Potest
non facit .CAPXXIII. DESUPERBI A
Tupbis uero ds̃ resistit humilibus autem datgratiam Maximũ
di aboli peccatum fuit suꝑbia qua propt̃ omniuitio deterior ẽ suꝑbio
p̃cepta contempnit creatoris. mox incuius lib& peccati corruit
tantoq profundius labitur quanto excelsus eleuatur. quienũ
ꝑ propriam suꝓbiam altollitur ꝑdĩ iustitiam dampnatur
uitandum est quã supbia quae iram dĩ prouocat: Nã suꝑbia
exangelis daemones fecit. humilitas autẽ homines scis anglis

Expanded text:
Quid infelicius est homini, quam alterius bonum suum egisse supplicium? Quid infelicius est homini, quam alterius bonum suum egisse supplicium? Omnis enim invidus animo torquetur. Unde igitur bonus proficit, inde invidus contabescit. Melius est 140 bonorum imitari exempla, quam eos invidiae stimulo agitare. Invidia sensum mordet, pectus urit, mentem affligit. Nullus de alterius cujuslibet doleat bono, vel felicitate aliena constristetur. Potest non facit. CAPUT XXIII. De superbia. Superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam . Maximum diaboli peccatum fuit superbia. Quapropter omni vitio deterior  Ms., omnpraecepta contemnit Creatoris, mox in cujuslibet peccati corruit Tantoque pper propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam damnatur. vitandum est quam superbia, quae iram Dei provocat. Nam superbia ex angelis daemones fecit, humilitas autem homines sanctis angelis
Abbreviated transcription (Latin):
abonis. Sȩpe&iam & hic boni infelices sunt & miseri corã hominib
mali felices. In illa itaq: a & erna retributione. semꝑbor
contendant maxime nebon apdant ꝑpetua quimolestias paci¬
antur . fortiter eas sufferaN. ut aeternae beatitudin
digni inueniantur. CAPXXII. DEIN UIDI A
N uidia diaboli mors in trauit in orbem terrarum Dũ inuide¬
bat homini terreno caelũ quaerebat quomodo eũ ꝑder& ꝑtrans¬
gressionem illius mandati qd creator homini statuit. Nih
quius potest esse inuidia qua alienis torquetur bonis. & qđ ipse
non hab& alio in uid& habere. Omnib inimicaest bonis inuidia
ubi est inuidia caritas esse non potest. Etubi caritas non est
ibi nihilboniessepoterit : qui inuid& diabulo similis est. Per
inuidiam hominem depara dyso felicitate deiecit. Magnus uir
est quiinuidiam humilitate superat discordiam caritate destruit

Expanded text:
a bonis. Saepe etiam et hic boni infelices sunt et miseri coram hominibus, a bonis. Saepe etiam et hic boni infelices sunt et miseri coram hominibus, et mali felices. In illa itaque aeterna retributione semper boni contendant maxime ne bona perdant perpetua: et qui molestias patiuntur, fortiter eas sufferant, ut aeterna beatitudine digni inveniantur. CAPUT XXII. De invidia. Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum . Dum invidebat homini terreno coelum, quaerebat quomodo eum perderet per transgressionem illius mandati, quod Creator homini statuit. Nihil nequius potest esse invidia, quae alienis torquetur bonis: et quod ipsa non habet, alios invidet habere. Omnibus inimica est bonis invidia. Ubi est invidia, charitas esse non potest. Et ubi charitas non est, ibi nihil boni esse poterit. Qui invidet, diabolo similis est, qui per invidiam hominem de paradisi felicitate dejecit. Magnus vir est, qui invidiam humilitate superat, discordiam charitate destruit.
Abbreviated transcription (Latin):
ineniuntur uterq reus est & qui ueritarem occultit & quirne¬
datium dicit : quia & ille prodisse non uult diste noceredesi¬
deritm socatus quiuis testimonium inconspectdi prolabi le
tmmore cupiditate odio amore Tamore dũn etupo¬
testatis alicuius ueritatem dicere uel iudicare quis lbet
pauescit cupiditate dũ premio muneris alicuus corrũ pr̃e
pales  : odio dumcuius libec in imicitiae cause nocerealter
desiderat amore dũ amicos uel propinquos contraius titiã defen¬
dit potentior : his quattuor modissa epe ȩquitas iudicii subuer¬
titur & in nocentia leditur. Magis dolendi sunt qui opprimunt
pauperes quã qui paciuntur in iuriam Illienĩ qui opprimant᷑
temporalem miseriam cito finiunt. Illi uero qui opprimunt
eos ꝑ iniustitiam aeternis flammis deputantur. Hic uero saepe
amalis boni iudicantur. Infutura siquidem uita mali iudicant᷑

Expanded text:
veniuntur. Uterque reus est, et qui veritatem occultat, et qui meveniuntur. Uterque reus est, et qui veritatem occultat, et qui mendacium dicit, quia ille prodesse non vult, et ipse nocere desiderat. Beatus, cujus testimonium in conspectu Dei probabile timore, cupiditate, odio, amore. Timore, dum metu potestatis alicujus veritatem dicere vel judicare quislibet pavescit; cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpitur judex; odio, dum cujuslibet inimicitiae causa nocere alteri desiderat; amore, dum amicos vel propinquos contra justitiam defendit potentior. His quatuor modis saepe aequitas judicii subvertitur, et innocentia laeditur. Magis dolendi sunt qui opprimunt pauperes, quam qui patiuntur injuriam. Illi enim qui opprimuntur, temporalem miseriam cito finiunt  Al., transeunt: illi vero qui opprimunt eos per injustitiam, aeternis flammis deputabuntur  Ms., deputantur. Hic vero saepe a malis boni judicantur: in futura siquidem vita mali judicabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uitae commodo tantũ iudicanT. defuturã autem nihil: Luporũ
caligine furoris non uid& claritatem iustitiae. Non est ꝑsona
in iudicio consideranda sed causa Scriptũ est enim . Non acci¬
pies ꝑ sonam inuidicio. Iniqui iudices errant inueritatis senten
dũ intendunt qualitatem ꝑsonae : Et nocent saepetuf
dumim probe defendunt impibs. Accepto munerũ iniudicis
p̃uaricdtio est ueritatis. Quidm̃timentes iuste iudicanT
a&erna adõ accepturi sunt praemia CAP+ex Itnlo
punitus qui falsum testimonium profert contraꝓximũ suũ
extinguetur lucerna eius in dieultionis: Quime tu cuius liba
potestatis ueritatem occultat iracundiam dĩ suꝑ seꝓuocit quia
magistim& hominem quã dm̃ falsedicus testis tribus est ꝑsonis
obnoxius. Primũ dõ cuius presentiam contempnit. De inde iu¬
duci quo mentiendo fallit postremo innocenti quẽ falsotesti
monio laedit. Si falsitestes separantur mox tnendaces in¬

Expanded text:
vitae commodo tantum cogitant, de futuro autem nihil: luporum vitae commodo tantum cogitant, de futuro autem nihil: luporum caligine furoris non videt claritatem justitiae. Non est persona in judicio consideranda, sed causa. Scriptum est enim: Non accipies personam in judicio . Iniqui judices errant in veritatis sententia, dum intendunt qualitatem personae: et nocent saepe justis, dum improbe defendunt impios. Acceptio munerum in judiciis, praevaricatio est veritatis. Qui Deum timentes juste judicant, aeterna a Domino accepturi sunt praemia. CAPUT XXI. Dpunitus . Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, exstinguetur lucerna ejus in die ultimo. Qui metu cujuslibet potestatis veritatem occultat, iracundiam Dei super se provocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem famonio laedit. Si falsi testes separantur, mox mendaces in
Abbreviated transcription (Latin):
principum stultos uł improbos iudices ponere deb&:Nã stultius
ipsam quã didicit ueritatem. Pene grauius lacerantur pauperes
a prauis iudicibus quã acruentissimis hostibus. Nullus enĩ predo
tã cupidus in alienis quã iud ex iniquus insuis. Peiora sunt hostibus
iudices in iqui. hostes sepe fuga uitantur. iudices propt̃ potentiã
effugi non possunt. quidiuitias exciuium oppressione congre¬
gare student. Hli quocies iudices boni ministros habent rapaces
quorũ scelere quo inquinantur. si non prohibend rapacitatẽ illoꝵ
Hii in alienis pereunt peccatis. quia non solum utrgregius mundi
doctor ait. Qui faciunt sed qui consentiunt facientibus dig
ciuntur morte ꝑpetua. Sepeiudices praui. cupiditatis causa
aut differunt. dut ꝑuertunt iudicia nec finiunt causas. quousq
sacculus eorum impleatur Quando enĩ iudicant ñ causam sei
dona consideranT. Iudices praui iuxta prophetae uerbum
quasi lupi uespere non relinquunt in mane hocest dep̃sentis

Expanded text:
principum stultos vel improbos judices ponere debet. Nam stultus ipsam quam didicit veritatem. Pene gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Pejores sunt hostibus judices iniqui. Hostes saepe fuga vitantur: judices vero propter potentiam effugi non possunt, qui divitias et civium oppressione congregare student. Aliquoties judices boni ministros 139 habent rapaces; quorum scelere coinquinantur, si non prohibent rapacitatem illorum. Hi in alienis pereunt peccatis, quia non solum, ut egregius mundi doctor ait, qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus, digni efficiuntur morte perpetua . Saepe judices pravi cupiditatis causa aut differunt, aut pervertunt judicia. Nec finiunt causas, quousque saeculi eorum impleantur. Quando enim judicant, non causas, sed dona considerant. Judices pravi, juxta Prophetae verbum, quasi lupi vespere: non re inquunt in mane , hoc est, de praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
prodesse possunt diuitiae in dieultonis. necliberabunt male uten
tescis a poenis sempiternis. Nihilest auaro scelestius qui animam
suam hab& uenalem procupiditate diuitiarum. Auaritia modum
Sed pro uistitia redd& peccati sententiam. promiseri cordia
peccatitem per& poenam Quaedam uero sunt a iudice bonopae qui¬
tatem corrigend& qua ȩdã itaq ꝑmisericor diã indulgen da
ine ꝑsonarum aceptione debent esseiudicia Hihileni iniquius

Expanded text:
prodesse possunt divitiae in die ultionis, nec liberabunt male utentprodesse possunt divitiae in die ultionis, nec liberabunt male utentes  Al., viventes eis a poenis sempiternis. Nihil est avaro scelestius, qui animam suam habet venalem pro cupiditate divitiarum. Avaritia modum ut pro justitia reddat peccatis sententiam pro misericordia peccati temperet poenam. Quaedam vero sunt a judice bono per aequitatem corrigenda, quaedam per misericordiam indulgenda. Sine personarum acceptione debent e
Abbreviated transcription (Latin):
plus ꝑ didisti quã ad quisisti Odiues. rapis ꝑpotentiam qđ tibi plac&
abere: & ꝑdis ꝑ iustitiam : qđ ds̃ te uulthabere: id estbratitud
tius modi peccato lum̃ ꝑdit cordis. qđ melior est omnilum ine crporis.
Magis auare da pauperibus qđ habes. ut inuenias in caelo qđ dedisti
interra quidtimes pecuniã tuam ꝑdere & nontimes ut totus perias
ꝓadquisitione pecuniae : falsum testimoniũ dicis. m̃tiris. rapis
aliena ꝑiuras quael ex u&at. Nonnecũ hae com̃a facis quareñtimes
otus ardeas in aeternum: Cur auare plus amas aurũ quã anis
quidenim proderit tibi simundum uniuersum lucreris. animae aũt
tuae detrim̃tũ patieris  & ipsed ñs dicit in euangelio. Cauete:
a bomni auaritia quia in habundantia cuiusquã uita eiꝰquae possid&
Nũ quid non diuites similit̃ moriuntur sicut & pauperes non

Expanded text:
Plus ergo perdidisti quam acquisisti. O dives, rapis per potentiam quod tibi placet Plus ergo perdidisti quam acquisisti. O dives, rapis per potentiam quod tibi placet habere, et perdis per injustitiam quod te Deus vult habere, id est, beatitudinem ejusmodi peccato lumen perdit cordis, quod melius est omni lumine corporis. Magis, avare, da pauperibus quod habes, ut invenias in coelo quod dedisti in terra. Quid times pecuniam tuam perdere, et non times ut totus pereas? Pro acquisitione pecuniae falsum testimonium dicis, mentiris, rapis aliena. Juras, perjuras, quae lex vetat. Cum haec omnia facis, quare non times, ne totus ardeas in aeternum? Cur, avare, plus amas aurum, quam animam? Quid enim proderit tibi, si mundum universum lucreris, animae autem tuae detrimentum patiaris ? Et ipse Dominus dicit in Evangelio: Cavete ab omni avaritia, quia non in abundantia cujusquam vita ejus, quae possidet . Nunquid non divites similiter moriuntur, sicut et pauperes? Non
Abbreviated transcription (Latin):
quasalitus p̃dacauos la luseuim deta dño habereministees. qui anullo
substantia pauperibus & miseris esse. prohib& nos ab omni
laboribustuis. facelemosinã ipse ꝑ apłm suum hortatur nosdicens
Nolite fraudem facere inuicẽ: Qui fraudequalib& aliquid ad qui¬
sierit: ꝑ dit iustitiae equitatem. Dic auare. diccupide. dic scelerate.
quid ad quisisti: fortedicis. Aurum ad quisiui. & uerũ dicis. Eccr
aurum ad qui sisti ꝑ fraudem & fidem ꝑ didistiꝑ in iustitiam : Si in mer¬
ato fidem inuenires uenalem. sibonus. quomodo cõparasses ean
quare nontimes ꝑdere eam quã teds̃ uoluit habere incorde: aurũ
habes uł argentũm. uł aliud quid p̃tio sum in arca sed dampnum
icorde his omnibus meliores. diuiti& ꝑdidisti. idest fidem
titiam & dilecuonem dĩ & proximi. Lucrũ tuũ cogitas. dampnũtuũ
non consideras. Si huic lucro gaudes. quare illã ꝑdita ñ plangis.

Expanded text:
dua salutis praedicatio. Tales enim decet Dominum habere ministros, qui nulla substantia pauperibus et miseris admonet, ipse nos ab omni De justis laboribus tuis fac eleemosynam, ipse per Apostolum suum hortatur nos, dicens: Nolite fraudem facere invicem . Nam qui fraude qualibet aliquid acquisierit, perdit justitiae aequitatem. Dic, avare, dic, cupide, dic, scelerate, quid acquisisti? Forte dicis, Aurum acquisivi, et verum dicis: ecce aurum acquisisti per fraudem, et fidem perdidisti per injustitiam. Si in mercatu fidem invenires venalem, si bonus esses, quomodo comparasses eam; quare non times perdere eam, quam te Deus voluit habere in corde? Aurum habes vel argentum vel aliud quid pretiosum in arca, sed damnum in corde. His omnibus meliores divitias perdidisti, id est, fidem, et justitiam, et dilectionem Dei et proximi. Lucrum tuum cogitas, damnum tuum non consideras. Si huic lucro gaudes, quare illa perdita non plangis?
Abbreviated transcription (Latin):
quae cogitamus. loquimur. autagamus. sednos aliter salui fieri
nossumus. nisi confittamur penitentes qđ iniq gessimꝰ
gentes. quiseipsum accusat in peccatis suis hunc diabolus non
ħabetiterum accusare in dieiudicii. Sitam̃ confidens doluit par
nitendo quae fecit. Neciterũ renouat quaeait. Confiteminu¬
dicit iacobus apłs alterutrũ peccata ur̃a. & orateꝑ inuicem ut salue¬
ed& salomon de confessione peccatorũ dixit: qui abs conditi
scelerasua Non dirigetur qui aũt confessus fuerit᷑ & reli¬
queritta misericordiam consequa urdernumest sdes usudedra

Expanded text:
quae cogitamus, loquimur, aut agimus; sed nos aliter salvi fieri quae cogitamus, loquimur, aut agimus; sed nos aliter salvi fieri non possumus, nisi confiteamur poenitentes quod inique gessimus negligentes. Qui seipsum accusat in peccatis suis, hunc diabolus non habet iterum accusare in die judicii: si tamen confitens poenitendo diluit quae fecit, nec iterum renovat quae egidicit Jacobus apostolus, alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvead salutem ; sed et Salomon de confessione peccatorum dixit: Qui abscondit scelera sua non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misericordiam consequ
Abbreviated transcription (Latin):
quattuor sunt qualitates affectionum quibus cogitatioiusti. tedio
salubri conpungitur. hoc est iemoria p̃teritorũ facixiorũ recerda¬
tio futurarũ poenarum consideratio peregrinationis suae inbuias
uitaemiseria desiderium suꝑnepatriae quatenus ad eã quantotus
ualeat ꝑuenire Quando ergo ista incorde hominis fiunt sciendũ
est tunt es sedm̃ propter gratiam cordi huma nop̃sente Vnde
& in psalmodicitur: Dr̃ uitã meam ad nuntiauitibi posuistila¬
crimasmeas in conspectutuo sicut in ꝓmissionetua. Promissio indus¬
gentiae quã habemus ađo lacrimas paenitentiae excit& cordinr̃o
hes aurũ desiderabile in cordehominis conpunctionis duleeds
Anima hominis quae in oratione conpungitur ualde illi ꝓficit
ad salutem. Cum ꝑ orationem conpunctio effundit᷑ sp̃s scip̃sentiã
ortatur nos sepius scã scriptura ad medicam̃ta fugere confessi¬
onis N qđ ds̃ indigeat confessioninrã cui om̃a praesto sunł

Expanded text:
Quatuor sunt qualitates affectionum  Ms., afflictionum, quibus cogitatio justi taedio salubri compungitur, hoc est, memoria praeteritorum facinorum, recordatio futurarum poenarum, consideratio peregrinationis suae in hujus vitae miseria; desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Quando ergo ista in corde hominis fiunt, sciendum est tunc esse Deum per gratiam suam cordi humano praesentem. Unde et in psalmo dicitur: Deus vitam meam nuntiavi tibi; posuicrymas meas in conspectu tuo, sicut et in promissione tua . Promissio indulgentiae quam habemus a Deo, lacrymas poenitentiae excitat cordi nostro. Thesaurus desiderabilis in corde hominis, compunctionis dulcedo. Anima hominis quae in oratione compungitur, valde illi proficit ad salutem. Cum per orationem compunctio effunditur, Spiritus sancti Hortatur nos saepius Scriptura ad medicamentum fugere confessionis: non quod Deus indigeat confessione nostra, cui omnia praesto sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nullum eorum quisquã a caelo & terra separauit: quantacũ impl& praesentia sua
qui nouit unde resuscitet quod ereauit. Dicitur quidem in psalmo Posuerunt
mortadia seruorum tuonũ aescam uolatilibus caeli carnes scõrumtuorũ bestus teri
Effuderunt sanguinem eorum sicut aquã incircuitubierusalẽ & nonerat qui sepelirt
Silmagis adex agerandã crudelitatem eorum qui ista fecerunt. non adeorũ infeli¬
ceatem quaistx ꝑpessisunt. Quamuis enim haec in conspectuhominũ dura. & dira
ueantur sed pmȩtiosa in conspectudñi mors scõrum uiꝰ. Pro inde ista om
solacia: quam ssibsidia mostuorum: Sialiquid prodest impio sepultura p̃tiosa
oberit pio uilis aut nulla. Prȩclara sexequias in conspectu hominum. purpura

Expanded text:
nullum eorum quisquam a caelo et terra separauit, quam totam inplet praesentia sui, nullum eorum quisquam a caelo et terra separauit, quam totam inplet praesentia sui, qui nouit unde resuscitet quod creauit. dicitur quidem in psalmo: posuerunt mortalia seruorum tuorum escam uolatilibus caeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae; effuderunt sanguinem eorum tamquam aquam in circuitu Hierusalem, et non erat qu; sed magis ad exaggerandam crudelitatem eorum qui ista fecerunt, non ad eorum infelicitatem qui ista perpessi sunt. Quamvis enim haec in conspectu hominum dura et dira videantur, sed pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Proinde ista omnsolatia, quam subsidia mortuorum. Si aliquid prodest impio sepultura pretiosa, oberit pio vilis aut nulla. Praeclaras exsequias in conspectu hominum purpura
Abbreviated transcription (Latin):
praedictum nec ad sumensbesticas resurrecturis corporibus obfuturas. quonũ
lapillus capitis non peribit : Nullo modo diceret ueritas nolite timere eos
qui corpus occidunt : Animam nom possunt occidere: siquicquã obesset futurȩ
uite quicquid inimii decorporibus occisorum facer e uoluissent. niꝰ forte
quis piam sic ab surduses ut contendat eos qui corpus occidunt. non debere
timeri antemortem : nec corpus occidant & timeri debere post mostem. ne
corpus occisum sepeliri nonsinant. F alsum estergo quodait qui corpũs octidur
et postet non habent quid faciant si habenttanta quaed ecada ueribus faciat
Ab sit ut falsum sit quoduerita s dexit: Dictum est enimaliquideos facereuinoccidant
quia in corpore sensus ẽ occidendo. Postea uero nibilhabere quod facañ. quia nullus
sensus ẽ incorpore occiso: Multaitaque corporaxp̃ĩ anorum terra nontexit. Sed

Expanded text:
praedictum nec absumentes bestias resurrecturis corporibus obfuturas, quorum praedictum nec absumentes bestias resurrecturis corporibus obfuturas, quorum capillus capitis non peribit. nullo modo diceret ueritas: nolite timere eos, qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere, si quidquam obesset futurae uitae quidquid inimici de corporibus occisorum facere uoluissent. nisi forte quispiam sic absurdus est, ut contendat eos, qui corpus occidunt, non debere timeri ante mortem, ne corpus occidant, et timeri debere post mortem, ne corpus occisum sepeliri non sinant. falsum est ergo quod ait: qui corpus occidunt et postea non habent quid faciant, si habent tanta, quae de cadaueribus faciant? absit, ut falsum sit quod ueritas dixit. dictum est enim aliquid eos facere, cum occidunt, quia in corpore sensus est occidendo, postea uero nihil habere quod faciant, quia nullus sensus est in corpore occiso. multa itaque corpora Christianorum terra non texit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i a num inclinet his poeticis. fabulosisque figmentis: Cum dñs ihs̃ ut inter
manus in imicorũ qui eorum corpora in potesta te habent. securio ccumbere ñ
xp̃iani nec capillum capitis eorum asserit periturum. Ex hostans neti¬
meant eos quicum corpus occiderint. amplius non habent quod faciant: Vnde
in primo libro deciuitatedĩ. satis quantum estimo sum locutus. ut eorũdentẽ
retunderem qui barbaricam uastitatem prȩcipue quamnuꝑroma perpessa ẽ.
xp̃ianis tem poribus inputando. et iamid obiciunt. quod suis illic non subut¬
neritxp̃s Quibus cumres ponsum fuerit animas fidelium prosuae fideimerti
ab illo fuis se susceptas insultant decadaucribus in sepultis : Totũ itaq istũ
desepultura locum uerbis tedibus explicans intanta in quã strage cadaueru
nec sepelir potuerunt neque istud pia fides nimium reformidat tenens

Expanded text:
uis cor christianum inclinet his poeticis fabulosisque figmentis, cum dominus Iesus, ut inter uis cor christianum inclinet his poeticis fabulosisque figmentis, cum dominus Iesus, ut inter manus inimicorum, qui eorum corpora in potestate haberent, securi occumberent christiani, nec capillum capitis eorum adserat periturum, exhortans ne timeant eos, qui cum corpus occiderint, amplius non habent quid faciant? unde in primo libro de \'Ciuitate dei\' satis, quantum existimo, sum locutus, ut eorum dentem retunderem, qui barbaricam uastitatem, praecipue quam nuper Roma perpessa est, Christianis temporibus inputando etiam id obiciunt, quod suis illic non subuenerit Christus. quibus cum responsum fuerit animas fidelium pro suae fidei meritis ab illo fuisse susceptas, insultant de cadaueribus insepultis. totum itaque istum de sepultura locum uerbis talibus explicaui. At enim in tanta, inquam, strage cadauerum nec sepeliri potuerunt. neque istud pia fides nimium reformidat, tenens
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificium sed & sinusquam in scripturis ueteribus omnino legeretur. nom parua
est uniuersae eđae quae in hac consuetudine claret auetqritaas. ubi in precibus
sacerdotis quaed ñodõ ad eius altare funduntur. locum suum habet etiam comim¬
datiomostuonrum. Sed utrum prosit animae mostui aliquid locus corporissui
operosius inquirendum . ẽ. Ac primum utrum intersit aliquid ad inferendam
uel augendam miseri cordiam. posthancuitam spiritibus hominum. si eorum
corpora sepulta non fuerint. non secundum opinionem ut cumque uulgatã
sed potius secundum religionis nrãe sacras litteras. ẽ. uidendum. Neq enim
credendum ẽ : sicut apud maronem legitur. insepultac ossa nauigando atque
transeundo inferno amne prohiberi. quia scilicet necripasdatur horrendas
rauca fluenta trans postare. prius quam sedibus ossa quiescant.

Expanded text:
sacrificium. sed et si nusquam in scripturis ueteribus omnino legeretur, non parua sacrificium. sed et si nusquam in scripturis ueteribus omnino legeretur, non parua est uniuersae ecclesiae quae in hac consuetudine claret auctoritas, ubi in precibus sacerdotis quae domino deo ad eius altare funduntur locum suum habet etiam commendatio mortuorum. Sed utrum aliquid prosit animae mortui locus corporis sui, operosius inquirendum est. ac primum utrum intersit aliquid ad inferendam uel augendam miseriam post hanc uitam spiritibus hominum, si eorum corpora sepulta non fuerint, non secundum opinionem utcumque uulgatam, sed potius secundum religionis nostrae sacras litteras est uidendum. neque enim credendum est, sicut apud Maronem legitur, insepultos nauigando atque transeundo inferno amne prohiberi, quia scilicet nec ripas datur horrendas et rauca fluenta transportare prius, quam sedibus ossa quierunt. q
Abbreviated transcription (Latin):
mertia ut nectidibus dignisint adiuucari. Siue proeis quorumtambona
utualibus nonindigeant adiumentis. Genereigitur uita quo dt
quisq percorpus efficitur ut prosint uel non prosint quaccumnque
proillo fiunt cum reliquerit corpus. Nam meritum ꝑ quod ista prosid
sinullum comparatum ẽ in hacuita frustra posthañc quaeritur uitã
Ita fit ut neq in aniter eł a. uel suorumcura prode functis quod patu¬
erit religionis impendat : Et tamen fenitunusquisq: secundum ea quae
ꝑcorpus ges sit . siuebonum siuemadum. Red dente dõ unicuque scđm operaes
Vt enim hoc quod impenditur possit ei prodesse post corpus: in cauita es
adqui situm quam gesset incorpore. Poterat in quisitionituae sufficeri
mea ista breuis responsio . Sed quaa alia mouent quibus respondendũ existimo
parum ꝑ attendes In madabeolum libra legimis ablatam premortuis

Expanded text:
merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. genere igitur uitae, quod gessit quisque per corpus. efficitur, ut prosint uel non prosint, quaecumque pro illo pie fiunt, cum reliquerit corpus. nam meritum per quod ista prosint, si nullum conparatum est in hac uita, frustra post hanc quaeritur uitam. ita fit, ut neque inaniter ecclesia uel suorum cura pro defunctis quod potuerit religionis inpendat et tamen ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum reddente domino unicuique secundum opera eius. ut enim hoc, quod inpenditur, possit ei prodesse post corpus, in ea uita est adquisitum, quam gessit in corpore. Poterat inquisitioni tuae sufficere mea breuis ista responsio; sed quae alia moueant, quibus respondendum existimo, parumper adtende. in Machabaeorum libris legimus oblatum pro mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
conici pos sit homini prodesse post mortẽ si fide suorum humando eius corpor¬
talis prouideatur locus inquo appareat opitulatio etiam is tomodo quae sit
scorum Sed cumhaec itasint. quomod o huic opinioni contrarium non sit
quod ait apłs : Omnes enimadstabimus ante tribunad xp̃i. ut referatunus¬
quis quȩ secundumea quae ꝑcorpus gessit. si ueb onum siuemalũ. nontesatis
uideri significas: Haec quippe a postolica sententia antemostemmonet fieri
quod possit prodesse post mortem: Non tunc quando iam recipiendum ẽ
quodquisq gessit ante mortem. Verum haec ita soluitur questio. qm̃
quod amuitae genere ad quiritur. dumin hoc corporeuiuitur ut aliquid
adiuuent iste de functos: Ac perhoc secundum eaquac ꝑ corpus gesserun
eis quae post corpus religiose proillis facta fuerint adiuuantur Sunt
enim quos nibi lomnino adiuuantista si ue proeis fiant quoriũ tammala su

Expanded text:
conici posconici postalis prouideatur locus, in quo appareat opitulatio etiam isto modo quaesita sanctorum. Sed cum haec ita sunt, quomodo huic opinioni contrarium non sit quod ait apostolus: omnes enim adstabimus ante tribunal Christi, ut referat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum, non te satis uidere significas. haec quippe apostolica sententia ante mortem admonet fieri quod possit prodesse post mortem. non tunc, quando iam recipiendum est quod quisque gesserit ante mortem. uerum haec ita soluitur quaestio, quoniam quodam uitae genere adquiritur, dum in hoc corpore uiuitur, ut aliquid adiuuent ista defunctos, ac per hoc secundum ea quae per corpus gesserunt eis quae post corpus religiose pro illis facta fuerint adiuuantur. sunt enim, quos nihil omnino adiuuant ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Qiui sc̃itatituae coepis cope uenerande
puiline rescriptorum debitor fui. ex quomi perhomines filia e nrae religio¬
sissimae florȩ quaerens a me utrumꝓ sit cuique postmortem quod corpus
eius apud scĩ alicuius memoriam sepelitur : Hoc enim abste uidua memoratio
petiuerat prode functo in eis pastibus suofilio. et rescripsenis consolaens eam
ldque etiam nuntians de cadauere filii iuuenis cynegii. quod materno & pio
affectu desiderauit esse completum. ut scilicet in beactis simi felicis confessoris
ba silica poneretur. qua occasione factum est̃ . ut per eosdem conlatores
litterarum tuarũ. etiam mihi scriberes. ingerens huiuscemodi questionem.
at que ut responderem quid inde mihi uideretur exposcens. nec tacens ipse
quid sentias. Namdicis uideritibi non esse in anesmotus animorũ religiosorũ
atquefidelium prosius istac curantium. Adiungis etiam uacare nom posse
quod uniuersa prodefunctis ecł ac supplicare consueuit. Vthinc & illud

Expanded text:
Diu sanctitati tuae, coepiscope uenerande Pauline, rescriptorum debitor fui, ex quo mihi scripsisti per homines filiae nostrae religiosissimae Florae, quaerens a me, utrum prosit cuique post mortem, quod corpus eius apud sancti alicuius memoriam sepelitur. hoc enim abs te uidua memorata petiuerat pro defuncto in eis partibus suo filio et rescripseras consolans eam: idque etiam nuntians de cadauere fidelis iuuenis Cynegii, quod materno et pio affectu desiderauit, esse conpletum, ut scilicet in beatissimi Felicis confessoris basilica poneretur. qua occasione factum est, ut per eosdem perlatores litterarum tuarum etiam mihi scriberes, ingerens huiusce modi quaestionem, atque ut responderem quid inde mihi uideretur, exposcens nec tacens ipse quid sentias. nam dicis uideri tibi non esse inanes motus animorum religiosorum atque fidelium pro suis ista curantium. adiungis etiam uacare non posse, quod uniuersa pro defunctis ecclesia supplicare consueuit, ut hinc et illud
Abbreviated transcription (Latin):
tuita dimplerẽ quodillimandatũ est a sacerdote suscipiatur ad sc̃am communionẽ.
& siuolueriteũ ds̃ saluare. ieiunet posteta. Si quis nom poenitet & forsitancetiderit in
aegritudinẽ & quaesierit communicare nom prohibeatur. sed dateeiscam communio¬
nem & mandateilli ut siplacuerit dĩmiser icordici & eua serit deipsa aegritua
Siestaliquis exparentibus eñ proeo aliquid offeratadsc̃m̃ alttre autredemptionẽ
hse non potestis iudicare nisi prius separentur. postquã separatifuerint unicuiq
eorũ inponas ebdomadas .xiiii. &iterũ nũ quã seiungtiNt. Si autẽ uoluerintnube¬
re siueuir siuemulier potestatẽ habeait sed non illa quaedimitit. Si q̃ accep̃r
cognatit̃ aut nouertã autauunculiuiduã & hic quiuxor ẽpatrissui ł soro¬
est pignorunti ã guitei uerit de eaquȩfuerst immolattudolis aut mosticinũ
Suutẽ nesciens panduciuit idolis immolatũ autmorticinũ dibit᷑illi uenia qm̃nesciens hoc

Expanded text:
ctam communionem. Et, si voluerit eum Dominus salvare, jejunet postea. Si quis non poenitet, et forsitan ceciderit in aegritudinem, et quaesterit communicare, non prohibeatur: sed date ei sanctam communionem, et mandate illi ut, si placuerit misericordiae Dei, et evaserit de ipsa aegritudisi est aliquis ex parentibus ejus, pro eo aliquid offerat ad sanctum altare, aut ad redemptionem iam uxoris suae, hunc non potestis judicare, nisi prius separentur. Postquam separati fuerint, unicuique eorum imponat hebdomadas XIV, et iterum nunquam se jungant. Si autem voluerint nubere sive vir, sive mulier, potestatem habeat, sed non illa quae dimisit. Si quis acceperit cognatam, aut novercam, aut avunculi viduam: et hi qui uxorem patris sui, est, per ignorantiam gustaverit de his quae fuerint idolis immolata, aut morticinum, esciens manducavit idolis immolatum, aut morticinum, dabitur illi venia, quoniam nesciens hoc
Abbreviated transcription (Latin):
c& neqbibat neq: omnino in sermone sit cumilla quã male accep̃. neq cũ paren¬
tib illius ipsitam̃ si consenserint sint ex communicati. Simulier suaderit alter
requiẽ habere donecreti mateũ si aut ẽ non potuerit in uenirelocum ubi sitpretiũ
ebdomadas .iii. & postquũ eiuna uerit sic communcet. Siq mulier pregnans uolueritieiu
nare habeat potestatẽ. Herbariusuir autmnulier interfectores in fantũ mextremũ uitae
cũuenerint si quaesierit poent cũ luctuat fletu lacrimarũ sicessauer̃ suscipiẽ tũ &ieiunet
sisciens exeobiberit ieiunet ebdomđ .÷. Si q̃mus autgillina autaliquid cecidet̃ in uirio
autin aliquadehocnullus bibat. Simoleo autmelcetider: oleũexpendatur in lucer nã¬
meluero in medicinci ł in alia necessitate. Sipiscis mostuus fueritinpiscina non manduce

Expanded text:
cet, neque bibat, neque omnino in sermone sit cum illa, quia male accepit: neque cum parentibus illius. Ipsi tamen, si consenserint, sint excommunicati. Si mulier suaserit alterius requiem habere, donec redimat eum. Si autem non potuerit invenire locum ubi sit, pretium hebdomadas III; et postquam jejunaverit, sic communicet.  De veneficis.  Herbarius vir, aut mulier, interfectores infantium, in extremum vitae cum venerit, si quaesierit poenitentiam cum luctu ac fletu lacrymarum, si cessaverit, suscipite eum; jejunetSi sciens ex eo biberit, jejunet hebdomadam I. Si mus et gallina, aut aliquid ceciderit in vinum, de hoc nullus bibat. Si in oleum, aut mel ceciderit, oleum expendatur in lucernam, in medicinam, vel in aliam necessitatem. Si piscis mortuus fuerit in piscina, non manduce
Abbreviated transcription (Latin):
ris salute peropiunt. Vnã tamen estintuendum quodnihilillis proficiat quiseaci¬
bistemperant suicus seruiunt quia facilius r esquae pos sidetur abicitur quam uolun¬
tas admonindisunt᷑ abstinentes ut nouerint quiatunc placentemdõ ab st̃mentiã

Expanded text:
ris salute percipiunt. Unum tamen est intuendum, quod nihil illis proficiat qui se a ciris salute percipiunt. Unum tamen est intuendum, quod nihil illis proficiat qui se a cibis temperant, si vitiis serviant. Quia facilius res quae possidetur abjicitur, quam voluntas. Admonendi sunt abstinentes, ut noverint quia tunc placentem Deo abstinentia
Abbreviated transcription (Latin):
nisiuit quantum stomachoreficiendo acfami eximendaes atises seuidetur indulgeant
nec expleant suosãppetitus auiditate ꝑcipiendi. sed conprimant: atque eis non sãturi¬
tas edendifinem faciatiẽduoluntas. Quitam acupiditate pretiorͦum ciborum
quam anima percrptioneuiliũ continebunt quicibis neclautioribus uolunt
carneluxurio sedis solui. nec distentio neuentris uilibus onerari quando abstinen¬
tes uiri nedelitiosi soleantẽẽ necauidi. Deumo autem abstinendo quiddicam:
Vnde apłscertam fixitregulam dicens. Nolite inebriariuino in quo e cluxuria
quasi diceret Luxuriam facit et nutritũimiperceptionimia nonnatura: Etideo non
uosutiumo sed nei ne briemini prohibeo. Vndetimotheo praecepitdicens: Noliaquam
bibere sedmodico uinouterepropterfrequentes tua s infirmitates: Acperhoc
nihil contra ab stinentiã faciunt quiuinum non proebritate sedtantum procorpo¬

Expanded text:
nisi ut, quantum stomacho reficiendo ac fami eximendae satis esse videtur, indulgeant; nec expleant suos appetitus aviditate percipiendi, sed comprimant; atque eis non saturitas edendi finem faciat, sed voluntas: qui tam a cupiditate pretiosorum ciborum, quam a nimia perceptione vilium contineant: qui cibis nec lautioribus volunt carne luxuriose dissolvi, nec distentione ventris vilibus onerari; quando abstinentes viri, nec delitiosi solent esse, nec avidi. De vino autem abstinendo quid dicam? unde Apostolus certam fixit regulam, dicens: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria; quasi diceret: luxuriam facit et nutrit vini perceptio nimia, non natura: Et ideo, non vos uti vino, sed ne inebriamini prohibeo. Unde Timotheo praecepit, dicens: Noli aquam bibere; sed modico vino utere, propter frequentes tuas infirmitates. Ac per hoc, nihil contra abstinentiam faciunt, qui vinum non pro ebrietate, sed tantum pro corpo
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatiua quamrerum latentium futurarũq notitua siueuacatio tibomnibus
occupnationibus mundi suediui norum studiũ littercorum nonuidetur quq dimpe¬
dimentiscis sacerddotibus posstaffere quominus adurtuti nequeant oem re
quorum curaest : oc cupat ionibus mundiaufugere : & diumarum studis litte

Expanded text:
contemplativa, quam rerum latentium, futurarumque notitia; sive vacatio ab omnibus contemplativa, quam rerum latentium, futurarumque notitia; sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi, sive divinarum studium litterarum, non videtur quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri, quominus ad virtutes nequeant pervenire: quorum cura est ab occupationibus mundi aufugere, et divinarum studiis litte
Abbreviated transcription (Latin):
itualis estuita conuersatio relegiosã quaed ocet quomodo praepositi subse
subiecti tamquam capitimenbra deseruiant acpraeceptaeius udut impr¬
rum dĩsummo amore cutodunt. Ipsinamq uita actualis panem esurientitri¬
buit uerbos apientiae nescientem edocet . Ertantem corrigit infirmitatis curã¬
gerit quaeiingulis quibus que expediant dispensat. et commissis qualiter.
subsister eualeant sollicite praeuidet. Quaecum in praesenti fiunt et tumcor¬
poredeficiunt. attamenme es huius uitae permanet in aeternum
ontem platiua uita a contemplando idest auidendo nomen accepit . Inqua
creatorem sium creatura intellectulis abomni peccaito purgata. atq exommipaste
sanata uisunt est: Sed & sidiligenter considerare uelimus in hoc fragili tabernaculo
ubi cortidie in gemiscimus contemplatiuae uitae quodam modo pasticipes fieripos sũ
fieri sectatores: Quia siue setundum quorundct̃ opinionem nihil aliud situita

Expanded text:
ita est conversatio religiosa, quae docet quomodo Praepositi sub sesubjecti, tanquam capiti membra deserviant, ac praecepta ejus, velut imperium Dei, summo amore custodiant. Ipsa namque actualis vita panem esurienti tribuit, verbo sapientiae nescientem edocet, errantem corrigit, ad humilitatis viagerit: quae singulis quibusque expediant, dispensat: et commissis, qualiter subsistere valeant, sollicite providet. Quae cum et in praesenti fiunt, et cum corpore deficiunt, attamen merces hujus vitae permanet in aeternum.emplativa. Contemplativa vita a contemplando, id est, a videndo, nomen accepit: in qua, Creatorem suum creatura intellectualis, ab omni peccato purgata, atque ex omni parte sanata, visura est. Sed etsi diligenter considerare velimus in hoc fragili tabernaculo, ubi quotidie ingemiscimus, contemplativae vitae quodammodo participes fieri possumufieri sectatores: quia sive secundum quorumdam opinionem, nihil aliud sit vita
Abbreviated transcription (Latin):
haccarne cotempsimus: Haecmulta ethis similia cogitare nihilest aliud quã
uicis omnibus repudiumdare: etommablandimenta carnalia refrenare
Sed quiadeocto principalibu s uiciis. ẽorum queremediis. proudargitor om¬
niumbonorum deditex scõrum patrum sententiis stilu s nrãe description
colligendo prȩftrinxit. libellus fine mexcipiat ut in sequentio peredeuirtu¬
tibus undehicpauca tetigimus donantedño plenius disputemus¬
SECUN DUS.
eriosẽ librorationẽ uiciorum principalium octo conplexus prouiri¬
bus quas dñs donare dignabitur deactualiet contẽplatiuauita netnonetuir¬
tutibus. ut i promisi expatrũ dicas cuntui colligere
Deuita actiua

Expanded text:
hac carne contempsimus? Haec multa et his similia cogitare nihil est aliud, quam hac carne contempsimus? Haec multa et his similia cogitare nihil est aliud, quam vitiis omnibus repudium dare, et omnia blandimenta carnalia refrenare. Sed quia de octo principalibus vitiis eorumque remediis, prout largitor omnium bonorum dedit, ex sanctorum Patrum sententiis stylus nostrae descriptionis colligendo perstrinxit: libellus finem excipiat, ut in sequenti opere, de virtutibus, unde hic pauca tetigimus, donante Domino, plenius disputemusSECUNDUS. Superiori libro rationem vitiorum principalium octo complexus, pro viribus, qua Dominus donare dignabitur, de actuali et contemplativa vita, nec non et virtutibus, uti promisi, ex Patrum dictis colligere De vita activa.
Abbreviated transcription (Latin):
possidebunt. Etrursum Fornicatores et adulteros iudicabitds. Aa contra admo¬
nendi sunt peccata carnis ignorantes utitinto sollicitius praecipitem ruinã metuar
quanto altius itant quibus periohannem dicitur: hisunt quicum mulueribus
non sunt to inquinat hisecunturagnum quocum queierit. quapropter cumcos¬
peritanimus ad delectationẽ carnis inclinare: opostet timorem iudicii admen¬
tem̃ reducere poenas que in fernalium ubinemo niss obnoxi retruduntur sollici¬
tecogitare quaenampoena iniustis sit reddenda aeternis supplicus. Vndesc̃rip¬
tumest . Mittite eo sintenebras exteriores. ibierit fletus et ftridor dentium. Ubi
uermis eorum non morietur etignistorum non extinguetur. quidexcusationis
obtenderepoterimus quid faciemus subtant iiudicis maiestate inilla die quia nos
defensionis artepurgabimus: quae nobis subuenturaest̃ paenitentia quam in

Expanded text:
possidebunt. Et rursus: Fornicatores et adulteros judicabit Deus. At contra admopossidebunt. Et rursus: Fornicatores et adulteros judicabit Deus. At contra admonendi sunt peccata carnis ignorantes, ut tanto sollicitius praecipitem ruinam metuant, quanto altius stant. Quibus per Joannem dicitur: Hi sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati. Hi sequuntur Agnum, quocunque ierit. Quapropter cum coeperit animus ad delectationem carnis inclinare, oportet timorem judicii ad mentem reducere, poenasque infernalium, ubi nemo, nisi obnoxii retruduntur, sollicite cogitare: quaenam poena injustis sit reddenda aeternis suppliciis. Unde scriptum est: Mitte eos in tenebras exteriores, ibi erit fletus et stridor dentium: ubi vermis eorum non moritur, et ignis eorum non exstinguetur. Quid excusationis obtendere poterimus, quid faciamus sub tanti judicis majestate in illa die? qua nos defensionis arte purgabimus? quae nobis subventura est poenitentia, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hoc quod est in lictum sub moderamine nontenitur : quo dbeneloth in se¬
metipso exprunt quiardentẽ sodomam fugit: sedtamn segoruemens. nequaquã
montina conscmdit . Ardentem quippeso domam fugereest̃. inlicita carnis incendia
declinari. Altitido uero e s t̃montium. munditia continentium. Inmontes tareest:
cirnaliter non adhȩrere : Attontrax admonendisunt quiligati coniugus non sunt.
ut praeceptiscaelestibus eorectius seruiant quo eos adcuras mundi nequaquam
iugum copulae carnalis indinet : Admonendisunt caelibes nes medamnatione
niscereisẽ feminis uacantibus putent. Cum paulus fornicationis uiciumt
criminibus exsecrandis insẽruit: cuiussĩtreatus indicauit dicens. Neque forni¬
catores ne queidolis seruientes neque molles ñeque masculorum concubitores.
neque fures nequeauari neque ebriosi: nequema ledici. nequera paces regnumdĩ

Expanded text:
sed hoc quod est licitum moderamine non tenetur. Quod bene Loth in sesed hoc quod est licitum moderamine non tenetur. Quod bene Loth in semet ipso exprimit, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor veniens, nequaquam mox montana conscendit. Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero est montium, munditia continentium. In monte stare, est carnaliter non adhaerere. At contra admonendi sunt qui ligati conjugiis non sunt, ut praeceptis coelestibus eo rectius serviant, quo eos ad curas mundi nequaquam jugum copulae carnalis inclinat. Admonendi sunt caelibes, ne sine damnatione misceri se feminis vacantibus putent. Cum enim Paulus fornicationem vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Sed haec cm cupiscentia illis uigilantibus hunceliat fluxum quibus perfedor
conloquia sordidum commouerit appetitum Dere medio LuxUR⁊E
Paulus a postoluis terribiliter admonet dicens. quihabetuxores tam quam non
carnali consõlatione utitui : ut tamen numquam aid praua openr. ameliori s intenti¬
onis recatudineeius amore flectatur. Vxorem quippequasi non habendo habet:
quitransstoria esiẽtuneta consp̃iciens. curam carnisex neces sitate tolenit: Sed
acterna gaudia sp̃s exdesiderio expectat : Vndeiterum dicit De quibus scrip¬
sistismihi. Bonumesthomini mulierẽ non tangere : Propterfornicationemaut̃
unus quisque suam uxorem habeat. Hocautẽ dico secundum indulgentiam
non secundum imperium. Culpa quippeeẽ innuitur quodindulgere ghibet:
Sed quae tantostius relaxatur : quantonom posthanc inlicitum quidagatur

Expanded text:
Sed haec concupiscentia illis vigilantibus hunc elicit fluxum, quibus per foeda Sed haec concupiscentia illis vigilantibus hunc elicit fluxum, quibus per foeda colloquia sordidum commoverit appetitum. CAPUT XVII. De remedio luxuriae. Paulus apostolus terribiliter admonet dicens: Qui habent uxores, tanquam ncarnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine, ejus amore flectatur. Uxorem quippe quasi non habendo habet, qui transitoria cuncta conspiciens esse, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat. Unde iterum dicit: De quibus scripsistis mihi: Bonum est homini mulierem non tangere. Propter fornicationem autem unusquisque suam uxorem habeat: et unaquaeque suum virum habeat. Hoc autem dico, secundum indulgentiam, non secundum imperium. Culpa quippe esse innuitur, quod indulgere perhibetur: sed quae tanto citius relaxetur, quanto non post hanc illicitum quid agatur,