comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eius agnosci: uereor ne inietanta
iotulariter atq irridenter non serie g¬
uiterq agere credaris. Neq enim usq
adeo desiperes ut arbitrateris corporeũ
unius hominis sinum ferre totani¬
mas. immo ut scd̃m te loquar ferre tot
corpora benemeritorum. quos illuc angli
illam unam animam solam ad eundẽ
sinum ꝑuenire meruisse. Si non iocatis
et errare pueriliter non uis. sinum abra¬
hȩ intellige remotam sedem quietis. atq
secretum ubi ẽ abraham: et ideo abrahe
dictum. non qd̃ ipfius tantum sit.s
qd̃ ipse pater multarum gentium sit
positus: quib est ad imitandum fi¬
dei principatum p̃positus: sicut deum
abraham deum isaac̾ deum iacob. Sed
ds̃ uocari uoluit hoꝵ tantũ : cum sit
imnumerabilium deus Neq me hȩc ita
disserere existimes: tanꝗͣ. negem fieri pos¬
se.ut anima mortui sicut dormientis
insimilitudine corporis sui sentiat seu
bona seu mala. Nam et in sompnis qu̾ado

Expanded text:
corpus eius agnosci\', uereor, ue in re tanta corpus eius agnosci\', uereor, ue in re tanta ioculariter atque inridenter, non serio grauiterque agere credaris. neque cnim usque adeo desiperes, ut arbitrareris corporeum unius hominis sinum ferre tot animas, immo, ut secundum te loquar, \'ferre tot corpora bene meritorum, quos illuc angeli illam unam animam solam ad eundem sinum peruenire meruisse. si non iocaris et errare pueriliter non uis, sinum Abrahae intellege remotam sedem quietis atque secretam, ubi est Abraham. et ideo Abrahae dictum, non quod ipsius tantum sit, sed quod ipse pater multarum gentium sit positus, quibus est ad imitandum fidei principatu propositus, sicut deum Abrahajn et deum Isaac et deum Iacob se deus uocari uoluit, cum sit innumerabilium deus. Neque. haec ita me disserere existimes, tamquam negem fieri posse, ut anima mortui sicut dormientis in similitudine corporis sui sentiat seu bona seu mala. nam et in somnis quando
Abbreviated transcription (Latin):
untutes: quia deum rectissime defendis
non ẽẽ corporeum. Quid gͥ causȩ est eur
nomina ista m̾brorum in deo tibi corpꝰ
non faciant: in anima faciant: an uero
qñ de creatura hec dicuntur ꝓpriȩ acci¬
pienda sunt qñ aũt de creatore tropi¬
ce atq translate: Pennas itaq corpore¬
as daturus es nobis. qm̃ non creator seo
creatiua id est homo dicit. si assumpsero
pennas meas sic̃ eolumba. Porro aũt si
ꝓpterea lingam habeat diues ille
corpoream qm̃ dix̃ refrigeret lingam meã:
in nobis quoq hac adhuc in carne uiuẽ¬
tib manus ht̃ ipsa lĩga corporea: quia sctip¬
tum ẽ mors et uita in manib linguę pͥu¬
to etiam non tibi uideri uel ẽẽ increatore
uel corpꝰ eẽ peccatum. Cur gͦ ht faciem
An non audis in psalmo non est par ossi¬
bus meis: a facie peccatorum meorum:
Quod uͦ illiun abrahȩ finum eristimas
ẽẽ corporeum. et ꝑ ipsum asseris totium

Expanded text:
uirtutes\', quia deum rectissime defendis uirtutes\', quia deum rectissime defendis non esse corporeum. quid igitur causae est, cur nomina ista membrorum in deo tibi corpus non faciant, in anima faciant? an uero quando de creatura haec dicuntur, proprie accipienda sunt, quando autem de creatore, tropice\' atque translate? pinnas itaque corporeas daturus es nobis, quoniam non creator, sed creatura, id est homo dicit: si assumsero pinnas meas sicut columba? porro autem, si propterea linguam habebat diues ille corpoream, quoniam dixit: refrigeret linguam mea, in nobis quoque adhuc in carne uiuentibus manus habet ipsa lingua corporeas, quia scriptum est: mors et uita in manibus linguae. puto etiam non tibi uideri uel esse in creaturam uel corpus esse peccatum: cur ergo habet faciem? an non audis in psalmo: non est pax ossibus meis a faeie peccatorum meorum ? Quod uero \'illum Abrahae sinum\' existimas -esse corporeum et per ipsum\' asseris totum
Abbreviated transcription (Latin):
tas. begnignitas. bonitas. fides. mansue¬
tudo. continentia: et dicmͥ utrtim res ip̃as
non agnoscas quarum ista sunt nomina :
uel sic agnoscas. ut aligua limam̃ta cor¬
poꝵ uideas Ecce ut alia taceam dic mͥ
quam figuram quȩ m̃bra. quem colorẽ
cantas habeat: quȩ certe si manis ipse
non es. in ane aligiud tibi uideri non po¬
test. Cunus. aurilium imploratum est in¬
quis corporeus utiq uisus est atq forma¬
tus. Audiaut te homines et dei nemo im¬
ploret aurilium: quia nemo potes uidere¬
eum corporeum. Deniq inquis m̃bra illic
animȩ describuntur ut uere sit corpus.
et uis ꝑoculiun totum caput intelligi:
quia dictus est leuasse oculos suos. per
ligam fauces. ꝑ digitum manum: qͥa
dictuum est mitte latarum ut intingat
extremum digiti sui in aquam ut refri¬
geret lingam meam. Tam̃ ne ꝑ m̃brorum
nomina de deo tibi incorporeo p̃scribat᷑.
dicis ꝑ hec incorporeas intelligendas ẽẽ.

Expanded text:
tas, benignitas, bonitas, fides, mansuetas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia et dic mihi utrum res ipsas non agnoscas, quarum ista sunt nomina, uel sic agnoscas, ut aliqua liniamenta corporum uideas. ecce, ut alia taceam, dic mihi quam figuram, quae membra, quem colorem caritas habeat, quae certe, si ipse inanis non es, inane aliquid tibi uideri non potest. cuius auxilium inploratum est, inquis, corporeus utique uisus est atque formatus. audiant te homines et dei nemo inploret auxilium, quia nemo eum potest uidere corporeum. Denique, inquis, membra illic animae describuntur, ut uere sit corpus, et uis \'per oculum totum caput intellegi\', quia dictus est leuasse oculos suos, \'per linguam fauces, per digitum manum\', quia dictum est: mitteLazarum, utintinguat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam. tamen, ne per membrorum nomina de deo tibi corporeo praescribatur, dicis \'per haec incorporeas intellegendas esse
Abbreviated transcription (Latin):
tam negligenter intendat. ut dicat su n¬
corporea ẽ anima necc̃esse est careat for¬
ma: Oulitus es te formam legisse doctrinȩ
Ergo corporea est forma doctrinȩ: ouli¬
tus es scriptum eẽ de rp̃o iħu antequam
hominem fuisset indutus. quod infor¬
ma dei erat: Quomͦ gͦ dicis si in corpo¬
rea est auima neccesse ͤ careat forma cum
audis formam dei quem non ẽẽ corporeũ
confiteris: et ita loqueris tanq forma
nisi in corporibus eẽ non possit: Ilicis
etiam cessare illic nomina ubi non dis¬
tinguitur forma: et nichil illic agere ap¬
pellationem nominum. ubi nulla est as¬
designatio ꝑsonarum: hinc uolens pro¬
bare abrahȩ animam corpoream fuisse.
quia dici potuit pater abraham. Iam di¬
rimꝰ etiam ubi nullum corpꝰ est. ẽẽ formã.
Si aũt appellationem nominum nichil
putas agere ubi non sunt corpora: nume¬
ra ista nomina queso te. fraictus au̾t sp̃c
est caritas. gaudim. par. longanimini¬

Expanded text:
tam neglegenter intendat, ut dicat: si intam neglegenter intendat, ut dicat: si incorporea est anima, necesse est careat forma\'? oblitus es te formam legisse doctrinae? ergo corporea est forma doctrinae. oblitus es scriptum esse de Christo Iesu, antequam hominem fuisset indutus, quod in forma dei erat? quomodo ergo dicis: si incorporea est anima, necesse est careat forma, cum audias formam dei, quem non esse corporeum confiteris et ita loqueris, tamquam forma nisi in corporibus esse non possit? Dicis etiam \'cessare illic nomina, ubi non distinguitur forma, et nihil illic agere appellationem nominum, ubi nulla est designatio personarum\', hinc uolens probare Abrahae animam fuisse corpoream, quia dici potuit: pater Abraham. iam diximus etiam ubi corpus nullum est esse formam. si autem appellationem nominum nihil putas agere, ubi non sunt corpora, numera ista nomina, quaeso te: fructus autem spiritus est caritas, gaudium, p a x, longanimi
Abbreviated transcription (Latin):
est corpus. Quomͦ gͥ capiat eius imagine:
scło: s reformeris in nouitate mntis tuȩ: nec
capias scd̃m carnem qm̃ mors est. S inqͥs.
Si anima caret corpore: quid est quod
apuo inferos diues ille cognoscit: Certe
inquis nouerat latarum: non nouerat
abralam. Unde illi tanto teͣmpore de¬
defuncto abrahȩ ꝓuenit agnitio: Hec
dicens si agnitionem hominis non pu
tas ꝓuenire sine corporis forma: ut noue¬
ris te ipsum credo quod assidue specłin
attendis: ne fueris oblitus faciem tuam
non inte possis agnoscere Rogo te quem
magis hominem nouit homo quam se
ipsum. et cuiꝰ minꝰ faciem potest uidere
quam suam: Quis aũt potest cognoscere
deum quem tu quoq incorporeum ẽẽ non
dubitas. si p̾ter corporis formam sicut pu¬
tas non potest cognitio ꝓtienire: ⁊destsi
corpora possunt sola cognoscis Otuis aũt
rp̃ianus de tam magnis difficillimis q
rebus disputans. animum in uerba diuina

Expanded text:
est corpus; quomodo igitur capiat eius imaginem est corpus; quomodo igitur capiat eius imaginem saeculo, sed reformeris in nouitate mentis tuae nec sapias secundum carnem, quoniam mors est. Sed, inquis, si anima caret corpore, quid est quod apud inferos diues ille cognoscit ? certe, inquis, nouerat iam Lazarum, non nouerat Abraham. unde illi tanto ante tempore defuncti Abrahae prouenit agnitio ? haec dicens si agnitionem hominis prouenire non putas sine corporis forma, ut noueris te ipsum, credo quod assidue speculum adtendis, ne, si fueris oblitus faciem tuam. non te possis agnoscere. rogo te, quem magis hominem nouit homo quam se ipsum et cuius minus potest faeiem uidere quam suam ? quis autem potest cognoscere deum, quem tu quoque incorporeum esse non dubitas, si praeter corporis formam, sicut putas, non potest cognitio prouenire, id est si corpora possunt sola cognosci? quis autem Christianus de tam magnis difficillimisque rebus disputans animum in uerba diuina
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ssa illi est. uel exp̃ssa de corpore. potest re¬
formari ad imaginem dei ÷ anduas habe¬
bit imagines.a summo quid̃ dei. ab uno
aũt corꝑis: sicut in nũmo dicitur caput
et nauia : anforte dicis quod anima ceꝑit
imaginencorporis. et sp̃c capiat imagi¬
nem dei. tanq. illa contigua corpori et ille
sit deo: ac sic ad imaginem dei homo ille
intimus. non iste interior reformetur:
S frustra hoc dicis. Nam si et ille intimꝰ
ita ẽ ꝑ animȩ omnia mbra diffusus. ut
illa ꝑ corporis: iam etiam ille ꝑ animam
cepit imaginem corporis. sicut illa eum
forma formauit: ac ꝑhoc non ht ubi
capiat unaginem dei manente in se ista
immagine corporis: nisi quemad mod̾
nũmꝰ ut dixi aliter ex inferiore aliter ex
suꝑiore parte formetur. At ista absurda de¬
anima quando cogitas carnalis cogitatio.
corporum uelis nolis ue conpellit. S d̃s̃
ut etiam ipse rectissime confiteris. non

Expanded text:
pressa illi est uel expressa de corpore, potest repressa illi est uel expressa de corpore, potest reformari ad imaginem dei? an duas habebit imagines, a summo quidem dei, ab imo autem corporis, sicut in nummo dicitur \'caput et nauia\'? an forte dicis, quod anima ceperit imaginem corporis et spiritus capiat imaginem dei, tamquam illa contigua corpori et ille sit deo, ac sic ad imaginem dei homo ille intimus, non iste interior reformetur? sed frustra hoc dicis. nam si et ille intimus ita est per animae omnia membra diffusus ut illa per corporis, iam etiam ipse per animam cepit imaginem corporis, sicut illa eum forma formauit. ac per hoc non habet ubi capiat imaginem dei manente in se ista imagine corporis, nisi quemadmodum nummus, ut dixi, aliter ex inferiore, aliter ex parte superiore formetur. ad ista te absurda quando de anima cogitas carnalis cogitatio corporum uelis nolisue conpellit. sed deus, ut etiam ipse rectissime confiteris, non
Abbreviated transcription (Latin):
ut quemad mod corpus ꝑ interiora caua
sua recipit aliud corpꝰ quod ẽ anuna sic̃
putas: sic et anima credenda sit hab̾e
interiora inanin. qua corpꝰ tercium re¬
ceꝑit spm̃: atq ita totus homo constec
ertrib exteriore. interiore. intimo. Itã¬
ne nondum respicis quanta te absur¬
dissima consequantur: cum animam
conaris asseuerare corpoream: Ueinde
dic mͥ quis eoꝵ renauabitur in agnitio¬
ne dei: scd̃m imaginem eius qui creauit
eum. Interior inquis animꝰ. Apłs quid̃
p̃ter exteriorem et interiorem non uideo
quod sciat alium interioris interiorẽ:
id est totiꝰ hominis intimum. S elige
quem uolueris: qui renouetur scõm
iminaginem dei. Quomͦ hane recipiet
qui: iam sumpsit exterioris imaginẽ
Si enim ꝑ m̃bra exterioris cucurrit in¬
terior et gelauit. hoc enim etiam u̾ba
usus es. tanquam figm̃tum fusile fie¬
ret ex forma lutea quȩ de puluere facta
est. quomͦ eadem manente foria quȩ in¬

Expanded text:
ut quemadmodum corpus per interiora cana ut quemadmodum corpus per interiora cana sua recipit aliud corpus, quod est anima, sicut putas, sic et anima credenda sit habere interiora inania, qua corpus tertium receperit spiritum, atque ita totus homo constet ex tribus: exteriore, interiore, intimo. itane nondum respicis, quanta te absurdissima consequantur, cum animam conaris asseuerare corpoream ? deinde dic. mihi: quis eorum renouabitur in agnitione dei secundum imaginem eius qui creauit eum? interior an intimus? apostolus quidem praeter interiorem et exteriorem non uideo quod sciat alium interioris interiorem, id est totius hominis intimum. sed elige quem uolueris. qui renouetur secundum imaginem dei, quomodo hanc recipiet, qui iam sumsit exterioris imaginem? si enim per membra exterioris cucurrit interior et gelauit — hoc enim etiam uerbo usus es, tamquam figmentum fusile fieret ex forma lutea, quae de puluere facta est —, quomodo eadem manente forma, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
interior uideamꝰ: utrum anima an
sp̃c anutrumq s sicut te scripsisse
iudeo: interiorem animam hominem
dicis. De hac enim loquebaris cum dice¬
res. et gelante sustantia qua comp̃hendi
non poterat. efficeret corpus aliud intracor¬
pus nature suȩ ex puramine conglobatũ:
erindeq inciꝑet homo interior apparere:
quem uelut inforia uagine corporalis
inclusum. ad similitudinem sui delimi¬
auit exterioris hominis habitudo. Beinde
infers. Fatus gͦ dei animam fecit. umno
fattus erdeo anuna factus ẽ: effigiata suba¬
lis. et scd̾m naturam suam corporea:. et
sui corꝑis sunilis imaginiq conformis
Post hec incipiens loqui de spũ. hec inquis
anuna quȩ ex flatu dei habere cepit ori¬
ginem. sine sensu proprio atq intellectu
intimo ẽẽ non potuit: quod est sp̃c. Sic̃
gͦ uideo interiorem hominem uis ẽẽ.
animam. intimum sp̃m. tanq. et ipse in¬
terior sit animȩ sicut illa corpori. Ita fte

Expanded text:
interior uideamus, utrum anima an interior uideamus, utrum anima an spiritus an utrumque. sed, sicut te scripsisse uideo, interiorem hominem animam dicis. de hac enim loquebaris, cum diceres: et gelante substantia, quae conprehendi non poterat, efficeret corpus aliud intra corpus naturae suae ui et spiramine conglobatum exindeque inciperet homo interior apparere, quem uelut in formam uaginae corporalis inclusum ad similitudinem sui deliniauit exterioris hominis habitudo. deinde infers: flatus ergo dei animam fecit, immo flatus ex deo anima factus est, effigiata substantialis et secundum naturam suam corporea et sui corporis similis imaginique conformis. post haec incipiens loqui de spiritu: haec, inquis, anima, quae ex flatu dei haberet originem, sine sensu proprio atque intellectu intimo esse non potuit, quod est spiritus. sicut ergo uideo, interiorem hominem uis esse animam, intimum spiritum, tamquam et ipse interior sit animae sicut illa corpori. ita fit,
Abbreviated transcription (Latin):
sit diu̾sa natura. et sp̃e non est anima
eum eiꝰ et sp̃c sit una eademq uatura :
Quid quod ista tua racione. etiam spm̃
corpus eẽ congeris dicere.: Auoquin si
sp̃c corpus non est et anima corpus est:
non sunt sp̃e et anima unius et eius&
quedam sentias: unam fateris habere
sustantiam. Ergo et sp̃c corpꝰ est si ani¬
ma corpus ẽ: neq enim aliter possunt
et corpus. tria sunt corpora: s ex his duo
anima et sp̃c. umꝰ naturȩ sunt corpora
corpus aũt illd̃ quod etiam caro diu̾sa
naris corporib quoꝵ unum diu̾sȩ duo
uero sunt unius eiusdem q sustantiȩ
constat totus homo una quedam res
atq una sustantia. Ita cum asseras. nõ
ius tam̃ ut due res non unius eiusd̾
q s imparis diuerseq sustantiȩ. id est
anima et corpꝰ: habeant unum sicut
putas corporis nom̃. S hoc omitto: ne
de nominib inter nos sit potius contro¬
u̾sia quam de rebus. Quis nam sit hõ

Expanded text:
sit diuersa natura, et spiritus non est anima, sit diuersa natura, et spiritus non est anima, cum eius et spiritus sit una eademque natura? quid quod ista tua ratione etiam spiritum corpus esse cogeris dicere? alioquin si spiritus corpus non est et anima corpus est, non sunt spiritus et anima unius ciusdemquuis duo quaedam sentias, unam fateris habere substantiam: ergo et spiritus corpus est, si anima corpus est; neque enim aliter possunt et corpus, tria sunt corpora; sed ex his duo, anima et spiritus, unius naturae sunt corpora, corpus autem illud, quod etiam caro diciturnaris, corporibus, quonnn unum diuersae. duo uero sunt unius eiusdemque substantiae, constat totus homo, una quaedam res atque una substantia. ista cum asseras, non uis tamen, ut dumque, sed inparis diuersaeque substantiae, id est anima et corpus, habeant unum, sicut putas, corporis nomen. = sed hoc omitto, nc de nominibus inter nos sit potius controuersia quam de rebus. quisnam sit homo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ aliquid: s negare non potes ommipo¬
tentis et immitabilis eẽ sustantiȩ Cur
gͦ metuimꝰ ne sit cassȩ ianitatis ani¬
ma.sisit incorporea: cum deum incor¬
poreum ẽẽ fateamur. nec eum cassȩ in¬
anitatis eẽ dicamꝰ : Sic itaq potuit in¬
corporeus incorpoream creare animã.
quemadmodum uiuens uiuentem:
quamius immutabilis mutabilem:
et omp̃s longe imparem cur autem ani
Si enim ꝓpt̾ea sp̃c non est quia distinc¬
causa est cur ea non sit corpꝰ: quia dis¬
tincte nominauit et corpus. Si aũt
affirinas quos et anima corpus sit. qũa¬
uis sit distincte corpore nominato. ꝑmit¬
te ut etiam sp̃c sit quanius distincte no
minato spũ Multomagis enim tibide¬
bet uider anima sp̃c eẽ. quam corpus:
quia spm et animam uius fateris
eẽ. sustantiȩ. uiuꝰ autem sustantiȩ ani¬
mam corpusq ẽẽ non dicis Quo gͥ pac¬
to corpus est anima. cum eius et corꝑis

Expanded text:
esse aliquid, sed negare non potes omnipoesse aliquid, sed negare non potes omnipotentis et inmutabilis esse substantiae. cur ergo metuimus, ne sit cassae inanitatis anima, si sit incorporea, cum deum incorporeum esse fateamur nec eum cassae inanitatis esse dicamus ? sic itaque potuit incorporeus incorpoream creare animam, quemadmodum uiuens uiuentem quamuis inmutabilis mutabilem et omnipotens longe inparem. Cur autem animsi enim propterea spiritus non est, quia distinccausa est, cur ea non sit corpus, quia distincte nominauit et corpus; si autem affirmas, quod et anima corpus sit quamuis distincte corpore nominato, permitte, ut etiam spiritus sit quamuis distincte spiritu nominato. multo magis enim tibi debet uideri anima spiritus esse quam corpus, quia spiritum et animam unius fateris esse substantiae, unius autem substantiae animam corpusque esse non dicis. quo igitur pacto corpus est anima, cum eius et corporis
Abbreviated transcription (Latin):
et quod in aere impletur in ane eẽ nõ
possit: quod nec utres tui te admone¬
re potuerunt. Quid enim aliud in eos
nisi aer qñ inflantur aitatur: quiusq ad¬
eo inanes non sunt. ut eadem plenutudine
etiam pondera sufferant: Quod si forte
aliud tibi uidetur ẽẽ flatus. aliud aer.
cum aer motus ipse sit flatus: et flabello
agitato doceri potest: certe uasa quelibet
concaua. quȩ putas inania ut plena ẽẽ.
cognoscas. ab ea parte qua implentur
deprime in aquam: et uide quod nichil
humoris possit intrare replente aere qͦ
plenasunt. Cum aut ore sursum uersꝰ
collocantur. siue ex latere tunc recipuĩt
liquorem. si quis infunditur uel in¬
greditur.ereunte atq euadente aere
qua exitus patet. Hoc pͣsenti
faciliꝰ posset demonstrari facto. quam seri¬
pto. S non est hic diutius unmorandũ:
re non debes uelderiam dixisse ammã
s omnino incorpoream: qd̾ tu ẽẽ confite¬
ris deum quem dicere non audes inane

Expanded text:
et quod aere inpletur inane esse non et quod aere inpletur inane esse non possit. quod nec utres tui te ammonere potuerunt. quid enim aliud in eos nisi aer, quando inflantur, artatur? qui usque adeo inanes non sunt, ut eadem plenitudine etiam pondera sufferant. quodsi forte aliud tibi uidetur esse flatus, aliud aer, cum aer motus ipse sit flatus, quod et flabello agitato doceri potest, certe uasa quaelibet concaua, quae putas inania, ut plena esse cognoscas, ab ea parte, qua inplentur, deprime in aquam et uide, quod nihil humoris in ea possit intrare repellente aere, quo plena sunt. cum autem ore sursum uersus conlocantur siue ex latere, tunc recipiunt liquorem, si quis infunditur uel ingreditur, exeunte atque euadente aere qua exitus patet. hoc praesenti facilius posset demonstrari facto quam scripto. sed non est hic diutius inmorandum, re non debes uel aeriam dixisse animam, sed omnino incorpoream; quod et tu esse confiteris deum, quem dicere non audes inane
Abbreviated transcription (Latin):
enum tuis uerbis uideris credere. omne
quod caret corpore inanis ẽẽ sustantiȩ
Quod si ita est quomͦ audes dicere dm̃¬
carere corpore: nec times ne sequatur¬
eum inanis ẽẽ. sustantiȩ: Porro et si
corpore caret deus quod iam confensus
quicguid caret corpore. Et ideo qui in cor¬
poream dicit ẽẽ. animam. non est conse¬
quens ut eam uelit uideri in anis fatilis¬
q sustantiȩ: quia et dm̃ qui non est in¬
ane aliquid. simul et incorporeum con¬
fitetur. Uide autem quantum intersit
inter id quod dico: et quod tu me existi¬
mas dicere. Ego enim nec aeriȩ sustantiȩ
animam dico: alioguin corpus ẽẽ con¬
fiteor der quippe corpus est: scd̾m om̃s
quide corporib cum locuntur quid
loquantur sciunt. Tu aũt ꝓpt̾ id quod
incorpoream diri animam. non solum
casse inanitatis: s obhoc aeriam me pu¬
tasti eam dirisse sustantiam. cum et cor¬
pus eam non ẽẽ direru quod est aer:

Expanded text:
enim tuis uerbis uideris credere omne enim tuis uerbis uideris credere omne quod caret corpore inanis esse substantiae. quod si ita est, quomodo deum audes dicere carere corpore nec times, ne sequatur inanis eum esse substantiae ? porro si et corpore caret deus, quod iam confessus quicquid corpore caret. et ideo qui incorpoream dicit esse animam, non est consequens, ut eam uelit uideri inanis futilisque substantiae, quia et deum, qui non est inane aliquid, simul incorporeum confitetur. uide autem quantum intersit inter id quod dico et quod tu me existimas dicere. ego enim nec aeriae substantiae animam dico: alioquin corpus esse confiteor. aer quippe corpus est secundum omnes, qui de corporibus cum loquuntur quid loquantur sciunt. tu autem propter id quod incorpoream dixi animam, non solum cassae inanitatis, sed ob hoc aeriam me putasti eam dixisse substantiam, cum et corpus eam non esse dixerim, quod est aer,
Abbreviated transcription (Latin):
triun etiam ipsa scd̾m scripturas nr̃as
dicatur sp̃c: quanius etiam ꝓprie sp̃c
numcupetur non uniu̾sa s aliquid
eius. dc primum scire uellem corpus
quid ẽẽ diffimas. Sientm non est corpꝰ
nisi qd̾ m̃bris carnalib cõstat. nec t̾ra
erit corpus. nec celum. nec lapis. nec aqͣ
nec sidera: nec siquid huuis modi est.
Si au̾it corpꝰ est quicquid maioribus
et minorib siuis partib maiora et iminora
spatia locorum optinentib constat: cor¬
pora sunt etiam ista quȩ comemoraui.
corpus est aer. corpus lux ista uisibilis:
et omnia sicut dicit apłs. corpora celestia
et corpora terrestria. S utrum tale aliquid
sit anima. scrupulosissime ac fubtillissi¬
me queritur. Uerum tñ tu unde tibi
marie gratulor dñi corpus non ẽẽ
confirmas: s me rursus sollicitum
facis ubi dicis. Sic amma caret corꝑe:
ut sit sicut quibusdam placet casse
manitatis aeria futilisq sub̾a. Nis

Expanded text:
trum etiam ipsa secundum scripturas nostras trum etiam ipsa secundum scripturas nostras dicatur spiritus, quamuis etiam proprie spiritus nuncupetur non uniuersa, sed aliquid eius. ac primum scire uellem corpus quid esse definias. si enim non est corpus nisi quod membris carnalibus constat, nec terra erit corpus nec caelum nec lapis nec aqua nec sidera nec si quid huiusmodi est; si autem corpus est quicquid maioribus et minoribus suis partibus maiora et minora spatia locorum obtinentibus constat, corpora suntetiam ista quae commemoraui: corpus est aer, corpus est lux ista uisibilis et omnia, sicut dicit apostolus, corpora caelestia et corpora terrestria. Sed utrum aliquid tale sit anima, scrupulosissime ac subtilissime quaeritur. uemm tamen tu, unde tibi maxime gratulor, deum corpus non esse confirmas; sed me rursus sollicitum facis. ubi dicis: si anima caret corpore, ut sit, sicut quibusdam placet, cassae inanitatis aeria futilisque substantia. his
Abbreviated transcription (Latin):
docuisse. simpliciter teneo. ex uno ho¬
mine om̃s homines ire in comdempna¬
tionem. qui nascuntur ei. adam. nifi
ita renascantur in xp̃o sicut instituit.
ut renascantur anteq corpore mori¬
antur. quos p̃destinauit ad et̃nam
uitam misericordissimꝰ gr̃ę largitor:
qui est et illis quos p̾destinauit ad e¬
ternam mortem iustissimꝰ supplitii re¬
tributor: non solum ꝓpt illa quȩ uo¬
lentes adiciunt. uerum etiam si infã¬
tes nichil adiciant ꝓpter originale pec¬
catum. Hȩc est questione diffinitio m̾a.¬
inhac ut occulta oꝑa dei habeant su¬
um secretum: salua fide mea. Hunc
iam quantum dominꝰ donare dignat᷑.
etiam ad illuo debeo respondere: ubi
de anima loquens. meum nom̃ iterasti
atq dixisti. Non enim sicut augustinꝰ
peritissimꝰ ep̃c ꝓfitetur: incorpoream
itaq utrum anima incorporea sicut
ego dixi. an corporea sicut dixisti eristi¬
manda sit disputemus: deinde u-¬

Expanded text:
docuisse simpliciter teneo ex uno hodocuisse simpliciter teneo ex uno homine omnes homines ire in condemnationem qui nascuntur ex Adam, nisi ita renascantur in Christo, sicut instituit ut renascantur, antequam corpore moriantur, quos praedestinauit ad aeternam uitam misericordissimus gratiae largitor, qui est et illis quos praedestinauit ad aeternam mortem iustissimus supplicii retributor non solum propter illa quae uolentes adiciunt, uerum etiam, si infantes nihil adiciant, propter originale peccatum. haec est in hac quaestione definitio mea, ut occulta opera dei habeant suum secretum salua fide mea. Nunc iam, quantum dominus donare dignatur, etiam ad illud debeo respondere, ubi de anima loquens meum nomen iterasti atque dixisti: non enim, sicut Augustinus peritissimus episcopus profitetur, incorpoream itaque utrum anima incorporea, sicut ego dixi, an corporea, sicut tu, existimanda sit disputemus; deinde u
Abbreviated transcription (Latin):
paruuloꝵ: ne scilicet eadem nora u aue¬
torem deum recurrat et redeat. qd̃ infõ¬
tes animas quib nec lauacrum rege¬
nerationis subuenturum ẽẽ p̃scirit:
dando carni peccatrici ẽẽ compulerit pec¬
catrices. nulla baptisiatis gra subu̾e¬
tura qua liberentur a dampnatione
ꝑpetua: qñquid̃ innumerabiles animȩ
infantum añq baptitentur. de corpo¬
rib exeunt Absit eium ut hoc uolens
diluere. dicam quȩ ip̃e diristi: qd̾ ani¬
ma ꝑ carnem meruit inquinari et ẽẽ
peccatrir. nullum hũs ante peccatũ:
qd̃ recte id meruisse dicatur. et qd̾ eti¬
am sñ baptismo orinalia peccata soluã¬
tur: et quod regnum quoq celorum ño
baptitatis infine tribuatur. Hȩc atq
mitusmodi uenena fidei contraria. nisidi¬
cere timerem: fortasse de hac re diffinire
aliquid non tunerem. Qãnto meliꝰ gͥ non
seꝑatim de antina disputo. et affirmao
quod nescio: s qd̃ aꝑtissime. apłm uideo

Expanded text:
paruulorum, ne scilicet eadem noxa in aucparuulorum, ne scilicet eadem noxa in auctorem deum recurrat et redeat, quod insontes animas, quibus nec lauacrum regenerationis subuenturum esse praesciuit, dando carni peccatrici esse conpulerit peccatrices nulla baptismatis gratia subuentura, qua liberentur a damnatione perpetua, quando quidem innumerabiles animae infantum, antequam baptizentur, de corporibus exeunt. absit enim. ut hoc nolens diluere dicam quae ipse dixisti, \'quod anima per carnem meruerit inquinari et esse peccatrix nullum habens ante peccatum, quo recte id meruisse dicatur\', et \'quod etiam sine baptismo originalia peccata soluantur\' et \'quod regnum quoque caelorum non baptizatis in fine tribuatur\'. haec atque huiusmodi uenena fidei nisi dicere timerem, fortasse de hac re definire aliquid non timerem. quanto melius igitur non separatim de anima disputo et affirmo quod nescio, sed quod apertissime apostolum uideo
Abbreviated transcription (Latin):
tus est illis. lege et intellige: et hoc oppro¬
brium humiliter pottus ipse caueas. ꝙͣ
suꝑbe alteri obitias. De his enim dictũ
est. qui istam uitam solam deputant
uitam: scđm carnem uiuentes et post
mortem nichil sꝑantes ueluti peccora.
non de his qui negant se scire quod sci¬
unt. et confitentur se nescire quod nes¬
eiuit: et tutiꝰ intelligunt infirmitatẽ
suam. quam de sua uirtute confidunt.
Non itaq displiceat presumptionituȩ
iuuenili. meus senilis timor õ fili. Ego
enim si hoc qd̃ de animarum origine
querimꝰ. nec deo nec aliquo spiritali ho¬
mine docente scire potuero paratior
sum defendere. quam recte etiam hoc
deus sicut alia multa nos scire nolue¬
rit. quam temere dicere quod aut ita sit
obscurum. ut hoc non solum ad alioꝵ
intelligentiam ꝑducere nequeam:
s: nec ipse iutelligam: aut certe etiam
heticos aduuiet. qui ꝓpt̾ea ꝑsuadere co¬
nantur ab omni nora puras eẽ animas

Expanded text:
tus est eis, lege et intellege, ut hoc obprotus est eis, lege et intellege, ut hoc obprobrium humiliter potius ipse caueas quam superbe alteri obicias. de his enim dictum est, qui istam uitam solam deputant uitam secundum carnem uiuentes et post mortem nihil sperantes ueluti pecora, non de his, qui neque negant se scire quod sciunt et confitentur se nescire quod nesciunt et tutius intellegunt infirmitatem suam quam de sua uirtutc confidunt. Non itaque displiceat praesumptioni tuae iuuenali meus senilis timor, fili. ego enim, si hoc quod de animarum origine quaerimus nec deo nec aliquo spiritali homine docente scire potuero, paratior sum defendere quam recte etiam hoc deus sicut alia multa nos scire noluerit quam temere dicere, quod aut ita sit obscurum. ut hoc non solum ad aliorum intellegentiam perducere nequeam, sed nec ipse intellegam, aut certe etiam hereticos adiuuet, qui propterea persuadere conantur ab omni noxa puras esse animas
Abbreviated transcription (Latin):
homini dedit. Lege diligenter quod scͥp¬
si ad frẽm nr̃m dei seruum renatum.
sbi enim quia idostendi: non fuit necc̃e
et hic scribere. Uelles aũt diffinire me¬
qd̃ ipse diffinisti: ut in tales angustias
contruderer. in quales ipse contrusus. ad¬
u̾sus catholicam fidem tot et tanta locui᷑
es ut si ea fideliter et humiliter recolas.
atq consideres uideas ꝓfecto quantum
tͥ ꝓfuisset. si scisses scire quod nescis: et
quantum tibi ꝓsit si uel muine scias.
Nam si intelligentia tibi placet in natura
hominis. qm reuera si eam non haberet
nichil quantum ad anmas ꝑtinet. pec¬
poribus distaremus: intellige quid nõ
intelligas. nec totum non intelligas
et noli despicere hominem qui ut uera¬
citer intelligat quod non intelligit. hoc¬
hoc se non intelligere intelligit. Unde
aũt dictum sit in sacro psalmo. homo
in honore cum eẽt non intellerit comꝑa¬
tus est num̃tis insensatis et similis fac¬

Expanded text:
homini dedit. lege diligenter quod scriphomini dedit. lege diligenter quod scripsi ad fratrem nostrum dei seruum Renatum; ibi enim quia id ostendi, non fuit necesse et hic scribere. uelles autem me definire quod ipse definisti, ut in tales angustias contruderer, in quales ipse contrusus aduersus catholicam fidem tot et tanta locutus es, ut ea si fideliter et humiliter recolas atque consideres, uideas profecto quantum tibi profuisset, si scisses nescire quod nescis, et quantum tibi prosit, si uel nunc scias. nam si intellegentia tibi placet in natura hominis, quoniam reuera si eam non haberet, nihil, quantum ad animas pertinet, pecoribus distaremus. intellege quid non intellegas, ne totum non intellegas, et noli despicere hominem. qui ut ueraciter intellegat quod non intellegit hoc se non intellegere intellegit. unde autem dictum sit in sacro psalmo: homo in honore cum esset, non intellexit; comparatus est pecoribus insensatis et similis fac
Abbreviated transcription (Latin):
sciam habet enim natura mea ut hoc
nescire non possim: ita et si illud scire na¬
tura est. curm de hac re ꝓfers quibus
crecdam testimonia scripturarum: Nũ¬
quid soli dustant peccore qui eas legũt:
peccoribus. et antequam ad aliquas
interas ꝑuenire possimus: Quid est
queso quod tantum nature nr̃ȩ arrogas.
ut eo isto quod distat apeccore. iamnorit
de origine animarum disquirere atq disse¬
re: et ruirsus eam sic facis huius cognitio¬
nis expertem. ut hoc scire humanitus ne¬
queat. nͥdiuinis testib credat : Uemde
etꝰ hoc falleris. Nam diuina testimonia
quȩ ad istam questionem soluendam re¬
ferre uoluisti: non id aꝑiunt. Aliud est
quod illa demonstrant sine quouere
non possumus pie uiuere. quod scili¬
cet aniinatum nr̃arum deum habemꝰ
datorem. creatorem. forinatorem. S qͦ¬
modo id facit utrum eas nouas flando.
ande parentibus trahendo. non expri¬
munt: nisi de illa una quam primo

Expanded text:
sciam — habet enim natura mea, ut hoc sciam — habet enim natura mea, ut hoc nescire non possim — ita, si et illud scire naturae est, cur mihi de hac re profers quibus credam testimonia scripturarum? numquid soli distant pecore qui eas legunt ? pecoribus et antequam ad aliquas litteras peruenire possimus ? quid est, quaeso, quod tantum naturae nostrae arrogas, ut co ipso quo distat a pecore iam norit de origine animarum disquirere atque disserere, et rursus eam sic facis huius cognitionis expertem, ut hoc scire humanitus nequeat, nisi diuinis testibus credat? Deinde et in hoc falleris. nam diuina testimonia, quae ad istam quaestionem soluendam referre uoluisti, non id aperiunt. aliud est quod illa demonstrant, sine quo uere non possumus pie uiuere, quod scilicet animarum nostrarum deum habeamus datorem, creatorem, formatorem. sed quomodo id faciat, utrum nouas eas flando an de parentibus trahendo, non exprimunt nisi de una illa quam primo
Abbreviated transcription (Latin):
ram. quam quiegiud in ea medici. scru¬
tando discere potuerunt: qd̾ nullo sensu
anima ꝑcipit. cum p̃scientia sua uegetet
cuncta quȩ nescit: et longe ẽ melius nos¬
se animam quȩ in xp̃o renata atq reno¬
uata fuerit. in eternum beatam futurã.
quam quicquuid de illiꝰ inemoria. intel¬
iigentia. uoluntate nescimus. Hec aũt
quȩ dixi p̃stantiora atq meliora nullo
modo nosse ualeremus: nͥ diuinis crede¬
reiis eloqiis. Nis gͦ eloquiis fidere te
fortasse eristimans: nunc de origine ani¬
marum sententiã definitam ꝓferre ne¬
cuncteris primus. Si ita est: non ipsi hu¬
manȩ natiue tribuere debiusti. quod
scit homo de sua qualitate atq natura
disquirere atq disserere: s dei muneri. Di¬
xisti enim quid differt homo peccore si hoc
nescit: Quid gͥ opus est aliquio legereut
hoc sciamꝰ: si eo ipso quo a peccore dista¬
inus iam hoc scue debemus: Sicut enim
nichil mͥ legisse opus est. ut me uuiere

Expanded text:
ram quam quicquid in ea medici scruram quam quicquid in ea medici scrutando discere potuerunt, quod nullo sensu anima percipit. cum praesentia sua uegetet cuncta quae nescit; et longe est melius nosse animam, quae in Christo renata et renouata fuerit, in aeternum beatam futuram quam quicquid de illius memoria, intellegentia, uoluntate nescimus. haec autem quae dixi praestantiora atque meliora nullo modo nosse ualeremus, nisi diuinis crederemus eloquiis. his ergo eloquiis fidere te fortassis existimas, ne de origine animarum sententiam definitam proferre cuncteris. primum si ita esset, non ipsi humanae naturae tribuere debuisti, quod scit homo de sua qualitate atque natura disquirere atque disquirere, sed dei muneri; dixisti enim: quid differt homo pecore, si hoc nescit ? quid igitur opus est aliquid legere, ut hoc sciamus, si eo ipso quo a pecore distamus iam hoc scire debemus? sicut enim nihil mihi legis, ut me uiuere
Abbreviated transcription (Latin):
tem abba pater. et in quo clamamꝰ abba
pater: itirumq enim dictum ẽ: et acce¬
pisse nos clamantem sp̃m abba pater:
et in quo clamamꝰ abba pater: ut expo¬
neretur quomͦ dixit clamantem. hoc
est clamare facientem: ut ipso faciente
clamemꝰ. Doceat gͦ me: et hoc qñ uolue¬
rit si hoc mͥ expedire nouit: ut sciam
unde scđm animam originem du¬
eam. S ille hoc me doceat sp̃c qui alti¬
tudinem dei scruptatur: non homo qͥ
spm̃ nescit unde uter inflatur. Absit
tamen ut ego te hinc peccorib compa¬
rem. Non enim hoc quia non poteras.
s quia non aduerteras nesciebas. Uerum
tu fortasse quanius altiora sint quȩ de
ammarum origine requiruntur: qu̾a
est unde ducumus et reddimꝰ flatum.
tñ eadem altiora de scripturis scĩs te didi¬
cisse confidis: de quib ꝑ fidem didicimꝰ.
quȩ nulla possint humana ingenia uesti¬
gare. Ham longe utiq p̾stantuis est: nosse
refurrecturam carnem ac sine fine uictu¬

Expanded text:
tem: abba, pater, et inquo clamamus: abba, tem: abba, pater, et inquo clamamus: abba, pater; utrumque enim dictum est et accepisse nin quo clamamus: abba, pater, ut exponeretur quomodo dixit \'clamantem\', hoc est \'clamare facientem\', ut ipso faciente clamemus. doceat ergo et hoc me quando uoluerit, si hoc mihi expedire nouit, ut sciam unde secundum animam originem ducam. sed ille hoc me doceat spiritus, qui altitudines dei serutatur, non homo, qui spiritum nescit, unde uter inflatur. absit tamen, ut ego hinc te pecoribus comparem; non enim hoc quia non poteras, sed quia non aduerteras nesciebas. Verum tu fortasse, quamuis altiora sint, quae de animarum origine requiruntur quam est unde ducimus et reddimus flatum, tamen eadem altiora de scripturis sanctis te didicisse confidis, de quibus per fidem didicimus, quae nulla possent humana ingenia uestigare. nam longe utique praestantius est nosse resurrecturam carnem ac sine fine uictu
Abbreviated transcription (Latin):
cire quid oremus. quam quemadmodũ
erorti fuerimus. S ueniat tibi in mente
ubi hoc legeris uel legendo recole: et no¬
ti in me huius conuitii lapidem iacere:
ne ad quem non uis ꝑueniat. Ille ip̃e
quippe doctor gentium apłs dirit. Qiuid
enim oremus. sicut oportet nescimus
Quod non tantum uerbo docuit: sed
suo quoq demonstrauit exemplo. Nã
contra utilitatem et salutis suȩ per¬
fectionem nesciens orabat ut discede¬
ret ab eo stimulus carnis: quem sibi
datum dirit ne magnitudine reuelati¬
onum suarum extolleretur: et quia
illum dñs diligebat. non fecit quod
ignoranter petebat. S tñ ubiait qͥd
enim oremus sicut oportet nescunus:
mox adiuxit. S ipse sp̃c interpellat pro¬
nobis: gemitibus inenarrabilibus. Qui
au̾t scrutatur corda scit quid sp̃c sapi¬
at. quia scdm deum interpellat ꝓscĩs.
id est interpellare scõs facit: ille utiq sp̃c
quem deus misit in corda nr̃a claman¬

Expanded text:
cire quid oremus, quam quemadmodum cire quid oremus, quam quemadmodum exorti fuerimus. Sed veniat tibi in mentem ubi hoc legeris, vel relegendo recole: et noli in me hujus convicii lapidem jacere; ne ad quem non vis, perveniat. Ille ipse quippe doctor Gentium Apostolus dixit, Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus. Quod non tantum verbo docuit, sed suo quoque demonstravit exemplo. Nam contra utilitatem et salutis suae perfectionem nesciens orabat ut discederet ab eo stimulus carnis, quem sibi datum dixit, ne magnitudine revelationum suarum extolleretur. Et quia illum Dominus diligebat, non fecit quod ignoranter petebat . Sed tamen ubi ait, Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus; mox adiunxit: sed ipse spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus. qui autem scrutaturcorda, scit quid spiritus sapiat, quia secundum deum interpellat pro sanctis, id est \'interpellare sanctos facit\', ille utique spiritus, quem deus misit in corda nostra claman
Abbreviated transcription (Latin):
um celum et paradisus non erat ipse
apłs apaulus: corpus uero eius et ani¬
ma atq sp̃c eius ipse erat. Ecce sciebat
magna. alta atq diuina. quȩ ipsenon
erat: et hoc nesciebat quod ad naturã
ipsius ꝑtinebat. Quis in tanta occulta¬
rum rerum scientia. tantam sui igno¬
rantiam ipsius non muetur : Quis
postremo crederet: nisi qui non fallit
hoc diceret quid oremꝰ sicut oportet nes¬
cinus: Ubi ẽẽ nr̃a marime debet intẽ¬
tio. ut nos in ea quę ante sunt erten¬
damus: et mesi in eis quȩ retro sunt ali¬
quid de mea origine oblitus sum pee¬
coribus comparas: cum audias apłm
diri quid oremus sicut oportet nescimꝰ.
irridendum me arbitraris: et irratio¬
nabilibus similem animantibus ui¬
dicas: Et forte tolerabiluis. Cum enim
recto sanoq iudicio. futura nr̃a prete¬
ritis preferamus. et oratio nobis non
ꝓpter quod fuimꝰ s ꝓpter quod erimus sit
neccessaria: multo est utiq molestus nes¬

Expanded text:
um coelum et paradisus non erat ipse um coelum et paradisus non erat ipse apostolus Paulus; corpus vero ejus et anima atque spiritus ejus ipse erat. Ecce sciebat magna, alta atque divina, quae ipse non erat; et hoc nesciebat, quod ad naturam ipsius pertinebat. Quis in tanta occultarum rerum scientia, tantam sui ipsius ignorantiam non miretur? Quis postremo crederet, nisi qui non fallit hoc diceret: Quid oremus, sicut oportet, nescimus? Ubi esse nostra maxime debet intentio, ut nos in ea quae ante sunt extendamus: et me, si in eis quae retro sunt, aliquid de mea origine oblitus sum, pecoribus comparas, cum audias eumdedixi, Quid oremus, sicut oportet, nescimus; irridendum me arbitraris, et irrationalibus similem animantibus judicas? Et forte tolerabilius. Cum enim recto sanoque judicio futura nostra praeteritis praeferamus, et oratio nobis non propter quod fuimus, sed propter quod erimus sit necessaria, multo est utique molestius nes
Abbreviated transcription (Latin):
ignoremꝰ: nec tñ peccorib compare¬
imur: et tu quia preteritam origin̾e
anunȩ mȩȩ non omnino nescio s nõ
plene scio. nam scio mͥ ẽẽ datam a dõ
nec tñ ẽẽ de deoͣ tanto me conuitio
dignum putasti : Et qñ possum de
natura spẽ et anime nr̃e cominemo¬
rare omnia que nescimus: ubi po¬
tius erclamare debeinus. ad dm̃ quod
ille erclamauit in psalmo. mirficata ẽ
scientia tua ex me. inualuit ñee potero
ad illam: Cur enun adiecit ex me. nͥ
quia er se ipso quam in conprehensibi¬
lis eẽt dei scientia coniciebat: qn̾quid̃
seipsum comprehendere non ualebat :
Rapiebatur apłs intercium celum. et
audiebat in effabilia uerba que non
licet homini loqui et utrum incorpore
hoc illi accidisset. anextra corpus nes¬
cire se dicit: nec ate comparari peccorib
ꝑtimescit. Sciebat se spiritus eius ẽẽ in
tercio celo. ẽẽ inparadiso: et utrum
ẽẽt in corpore nesciebat. Et utiq terci¬

Expanded text:
ignoremus, nec tamen pecoribus compareignoremus, nec tamen pecoribus comparemur. Et tu, quia praeteritam originem animae meae non omnino nescio, sed non plene scio; nam scio mihi datam esse a Deo, nec tamen esse de Deo; tanto me convicio dignum putasti. Et quando possum de natura spiritus et animae nostrae commemorare omnia quae nescimus? Ubi potius exclamare debemus ad Deum, quod ille exclamavit in Psalmo: Mirificata est scientia tua ex me; invaluit, non potero ad illam . Cur enim adjecit, ex me, nisi quia ex se ipso quam incomprehensibilis esset Dei scientia conjiciebat, quandoquidem se ipsum comprehendere non valebat? Rapiebatur Apostolus in tertium coelum, et audiebat ineffabilia verba, quae non licet homini loqui, et utrum in corpore hoc illi accidisset, an extra corpus, nescire se dicit , nec a te comparari pecoribus pertimescit. Sciebat se spiritus ejus esse in tertio coelo, esse in paradiso, et utrum esset in corpore nesciebat. Et utique terti
Abbreviated transcription (Latin):
possis. Puto enim aliquid ẽẽ quodec
tu intelligere queris nec potes: nec tnͣ
quereres nisi te posse sꝑares. Ae ꝑ hoc
et tu uires intelligentiȩ tue nescis. qͥ
nature tuȩ scientiẽam ꝓfiteris. nec me¬
cum ignorantiam confiteris. Quio di¬
cam de uoluntate. ubi certe liberum
a nobis p̃clicatur arbitrium: Nempe
beatissimus apłs petrus uolebat prodo¬
mino animam ponere. plane uolebat:
neq enim dm̃ id pollicendo fallebat:
s quantas uires haberet uolumtas ip¬
sa nesciebrt. Proinde uir tantus qui
filium dei ẽẽ cognouerat: se latebrt. sci¬
mus nos itaq aliquid uelle seu nolle:.
s uoluntas nr̃a etiam cum bona est.
quantum ualeat quantas iures habe¬
at. quib temptationib cedat. quib
non cedat. sinos non fallimꝰ fili dilecte
nescimꝰ. uide gͥ quam inulta non pͣte¬
rita s p̃sentia de natura nr̃a nec tan
tum quoo ad corpus. uerum etiam
qd̾ ad interiorem hominem ꝑtinet

Expanded text:
possis. puto enim esse aliquid, quod et possis. puto enim esse aliquid, quod et tu intellegere quaeris nec potes nec tamen quaereres, nisi te posse sperares. ac per hoc et tu uires intellegentiae tuae nescis, qui naturae tuae scientiam profiteris nec mecum ignorantiam confiteris. quid dicam de uoluntate, ubi certe liberum a nobis praedicatur arbitrium ? nempe beatissimus apostolus Petrus uolebat pro domino animam ponere, plane uolebat; neque enim deum id pollicendo fallebat, sed quantas uires haberet uoluntas ipsa nesciebat: proinde uir tantus, qui Iesum filium dei esse cognouerat, sc latebat. scimus nos itaque aliquid uelle seu nolle; sed uoluntas nostra, etiam cum bona est, quantum ualeat, quantas uires habeat, quibus temptationibus cedat quibusue non cedat, si nos non fallimus, fili dilecte, nescimus. Vide igitur quam multa non praeterita, sed praesentia de natura ntum quod ad corpus, verum etiam quod ad interiorem hominem pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos ipsos ueluti alibi positos. ꝑueni¬
re possimus: et tunc ꝑueniamus qñ
inuenimꝰ: Ubi enim querimus: nisi a¬
pud nos : Et quio querimus nisi nos.
quasi non simus in nobis: et aliquo re¬
cessernnus anobis: Nonne attendis et
erhorrescis: tantam ꝓfunditatem : Et
quid est hoc aliud quam nr̃a natura:
nec qualis fuit s qualis nunc est: Et
ecce magis queritur quam comphen¬
ditur. Sepe mͥ ꝓpofitam questionem
putaui me intelleturum: si inde cogi¬
tarem. Cogitaui: nec potil. Sepe non
putaui: et tñ potui. Uires itaq intelli¬
gentiȩ nĩȩ meȩ non sunt mͥ utiq cog¬
nite: et credo quia nec tibi. S mentiq
comtempnis forsitan confitentem: et
ꝓpter hoc quoq peccoribus cõparabis.
Ego autem monere uel si non dignaris. cer¬
te admonete non desino. ut agnoscas po¬
tius cõmmunem infirmitatem. in qua
nistus ꝑficitur: ne ꝓ cognitis inoeogni¬
ta p̾sumendo adueritatem ꝑuenire nõ

Expanded text:
ad nos ipsos ueluti alibi positos perueniad nos ipsos ueluti alibi positos peruenire possimus et tunc perueniamus quando inuenimus? ubi enim quaerimus nisi apud nos? et quid quaerimus nisi nos, quasi non simus in nobis et aliquo recesserimus a nobis? nonne adtendis et exhorrescis tantam profunditatem ? et quid est hoc aliud quam nostra natura nec qualis fuit, sed qualis nunc est? et ecce magis quaeritur quam conprehenditur. saepe mihi propositam quaestionem putaui me intellecturum, si inde cogitarem; cogitaui nec potui, saepe non putaui et tamen potui. uires itaque intellegentiae meae non sunt mihi utique cognitae et credo quia nec tibi. Sed me contemnis forsitan confitentem et propter hoc quoque pecoribus comparabis. ego autem monere uel, si non dignaris, certe ammonere non desino, ut agnoscas potius communem infirmitatem, in qua uirtus perficitur, ne pro cognitis incognita praesumendo ad ueritatem peruenire non