comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c& lingua sia linguauita dissentiat : Illud autem probare possibile quod siue
p̃dices siue Non p̃dices faciendo confirmas : &imitari uolentib: cum quadam delec¬
tatione ipsius possibilitatis inculcas. uosmea suggestione paululum delectati. hoc
protinus sime Non hab& obliuio r& ulistis QUODΠARΩM ΤΛLO AT¬
EXEMPLO AGENDAMONSTRARONISICTIAM OuAE
SUNT CREDENDA DOCONDOSACERDOSOSTENDeRIT
tiam sitora por fecrio Ixopere tant um pon
&iam infide consister&. Nec quid homo credidiss& sed quidegiss& in dic iudi¬
cii quaerer&ur : Quis erit tantae arroganti ae qui ecdesiasticȩ doctri
ritate neglecta desuasibi iustitia blandiutur  atcum Non solum secundum
apostolum Nos oporteat formam p̃bere fidelib: sed &iam eosipsos fideles quino¬
bis diuinis tuendi commissi sunt instruere debeamus De patrequomo doso¬
lus accipiatur ingeinitus intrinitate dictum : Defilio quomodo exipsosit ge¬

Expanded text:
cet lingua, si a lingua vita dissentiat; illud autem probari possibile, quod sive cet lingua, si a lingua vita dissentiat; illud autem probari possibile, quod sive praedices, sive non praedices, faciendo confirmas, et imitari volentibus cum quadam delectatione ipsius possibilitatis inculcas: vos mea suggestione paululum delectati, hoc protinus, si me non habet oblivio, retulistis. CAmplo agenda monstrare, nisi etiam quae sint credenda docendo sacerdos ostenderit. Et jam si tota perfectio in opere tantum, non etiam in fide consisteret, nec quid homo credidisset, sed quid egisset in die judicii quaereretur, quis erit tantae arrogantiae, qui, ecclesiasticae doctrinae auctoritate neglecta, de sua sibi justitia blandiatur? cum non solum, secundum Apostolum nos oporteat formam praebere fidelibus, sed etiam eos ipsos fideles, qui nobis divinitus instituendi commissi sunt, instruere debeamus: de Patre, quomodo solus accipiatur ingenitus; de Filio, quomodo ex ipso sit ge
Abbreviated transcription (Latin):
guber nata ita non solum om̃s quos hab& sed &iamipsum guberNatorem ꝑd& sub¬
mersa fluctib: aut soluta. UBTAXXIUM QUOD ECCLESTAM UEC¬
ROLIN QUERE NECREGORE POSSIT PROUOCAT SuQQE¬
Rex do e uode ammolius Reqat ex em plo.
a ec areue huius cemodime prose euerte per¬
Imoti grauiter ingemuistis uos in eam Necessitatem fuisse ꝑductos quam Nedm¬
plere aliquo studio Nec sinepeccato relinque reualer& is. acdeinde cumpiis gemitib
uris eaquauobis obstrictus sum cordis affeccione conpassus oran douos posse ꝑficere qđ
Non possitis docendo suggerere: Plus que fideles catholicos bonis exemplis quam lũ¬
culentis uerbis solere proficere : Eam que eẽ summam ꝑ fectamque doctrinam quã
conuersatio spiritalis ostenderit Non quam in anis sermo lactitar& : Neca nobis
indieiudicii uerba quȩrenda sedopera : Necfacile ꝑ suadere eẽpossibile quoddo¬

Expanded text:
gubernata, ita non solum omnes quos habet, sed etiam ipsum gubernatorem perdet, subgubernata, ita non solum omnes quos habet, sed etiam ipsum gubernatorem perdet, submersa fluctibus aut soluta. CAPUT XVII. Ubi anxium relinquere, nec regere possit, provocat, suggerendo quod eam melius regat exemplo. Haec atque hujuscemodi me prosequente, permoti graviter ingemuistis, vos in eam necessitatem fuisse perductos, quam nec implere aliquo studio, nec sine peccato relinquere valeretis; ac deinde, cum piis gemitibus vestris, ea qua vobis obstrictus sum cordis affectione compassus, orando vos dixi posse perficere quod non possetis docendo suggerere; plusque fideles catholicos bonis exemplis, quam luculentis verbis solere proficere; eamque esse summam perfectamque doctrinam, quam conversatio spiritualis ostenderit, non quam inanis sermo jactitarit; nec a nobis in die judicii verba quaerenda, sed opera; nec facile persuaderi esse possibile quod do
Abbreviated transcription (Latin):
sius officuurĩ desperatione secedere : Nullares aliauob̵ ex egit in melius mutare consiliũ
Nisi quod ueriti estis periculum maius incumbere qm̃ sipericulosum est Nauim inter
fluctus caute non regere. quanto periculo sius est eã undis intumescentib: fluctuantẽ
intempestate relinquere : Ad quam sicut satius ẽ. Non accedere ita semel susceptam con¬
uenit fluctuantis pelagi proiecta formidine aspe ꝑuenidi concepta ius que in portum
sinculla mercium lacturaꝑducere : : Quaecum uob comparatio placuiss&  adunxi :
temptationum fluctib in hacuita contunditur u quae in mundorum spirituum ꝑ secu¬
tionibus uelut quibus procellosis fluctib: lactatur indiuersa quae s candalorum cau¬
tibus uadosis in liditur. quac aggere arenȩ grauantes incingitur. Non relinquenda ẽ
sed regenda. Quacsicut omnes quo suchit pryducit ut colomes guberpatoris uigilantia

Expanded text:
sius officii vestri desperatione secedere, nulla res alia vobis exegit in melius mutare consilium, sius officii vestri desperatione secedere, nulla res alia vobis exegit in melius mutare consilium, nisi quod veriti estis periculum majus incurrere: quoniam si periculosum est navim inter fluctus caute non regere, quanto periculosius est eam undis intumescentibus fluctuantem in tempestate relinquere? Ad quam sicut satius est non ascendere, ita semel susceptam convenit fluctuantis pelagi projecta formidine, ac spe perveniendi concepta, usque in portum sine ulla mercium jactura perducere. Quae cum vobis comparatio placuisset, adjunxi:tentationum fluctibus in hac vita contunditur, quae immundorum spirituum persecutionibus velut quibusdam procellosis fluctibus in diversa jactatur, quae scandalorum cautibus vadosis illiditur, quae velut aggere arenae gravantis cingitur, non relinquenda est, sed regenda: quae sicut omnes quos vehit, perducit incolumes gubernatoris vigilantia
Abbreviated transcription (Latin):
nentiam laudare quamcalcatiuicio cupiditatis ad dictus. cupidis amorem Nonpo¬
test dissua dere pecuniȩo inimicitiarum tenexNon audebit animos dissidentiũ
sacerdotali tranquillitate componere. Tustitiam p̃dicare iudicib erubescit : Quã
ipse ꝑsonae potentis fauore corrumpit : Necdefendit oppressos si ꝑsonas aut hono¬
rat a ut dispicit: & quicquid boninon facit autmali commitat Neciubebit fieri Nec
uetabit quia Necessariam docendi auttoritatem contiari&s ate suae actionis amitat aut¬
EGUBERNMECONTEMNUNT
AOCATQUE HIS SIMILIA MEMORANTOSEPISCOPA¬
tus uos accepti paenituit qui sicut administratorem suum si probe administr&ur in¬
ustrat  Ita contemptorem sui condem pnat : Denique uoli ntes eđam uob̵ reditam uelut
impares eiregendȩ dimitttere atq: ad aliquã so litudinem tamstudio qui &isquam ip¬

Expanded text:
nentiam laudare, quam calcat. Vitio cupiditatis addictus, cupidis amorem non ponentiam laudare, quam calcat. Vitio cupiditatis addictus, cupidis amorem non potest dissuadere pecuniae. Inimicitiarum tenax, non valebit animos dissidentium sacerdotali tranquillitate componere. Justitiam praedicare judicibus erubescit, quam ipse personae potentis favore corrumpit: nec defendit oppressos, si personas aut honorat, aut despicit: et quidquid boni non facit, aut mali committit, nec jubebit fieri, nec vetabit: quia necessariam docendi auctoritatem, contrarietate suae actionis, aut agubernare contemnunt. Haec atque his similia memorantes episcopatus vos accepti poenituit: qui, sicut administratorem suum, si probe administretur, illustrat, ita contemptorem suum condemnat. Denique volentes Ecclesiam vobis creditam, velut impares ei regendae dimittere, atque in aliquam solitudinem non tam studio quietis quam ip
Abbreviated transcription (Latin):
atq probante dicere soleatis deadministiatione pontificis. quipopuli sibi com¬
misi cura posthabita ardentius bona p̃sentia desiderat quam futura & oblitus
quodnon solum dese sed & iam de grege sibi creditorationem pastori pastorum omnium
fedati sua suorum que de&rimenta noncogitat quem Non delin quentium peccata con¬
tristant Nec proficientium bona lai ficant. sed desetantum Plerum que autem
Nec dese omnino sollicitus. quid a suis bonimali uegeratur ignorat. qui Non prae¬
dicat perseuerantiam iu stis. penitentiam praruis. contemptum mundi conuersisfutu¬
pis poenas auersis: Quinon potest dicere contem p̃oribus ammonitionis suae futurũ
contate iudicium quod ipseforte Non cogitat. Amatorib mundi politediligere
mundum sicum mundi amoroblectat: Ambitiosis: ambitioni lam finem inponite.
sicum ambitioruin. o sap̃cipitat. Ebriosis ÷ ebrȩositatem cau& e . Si semero usque
ad alienationem mentis in gurgitat: sumptuosis dapib: crudusNon potest suis absti¬

Expanded text:
atque probante, dicere solebatis de administratione pontificis, qui, populi sibi commissi cura posthabita, ardentius bona praesentia desiderat, quam futura; et oblitus quod non solum de se, sed etiam de grege sibi credito, rationem pastori pastorum omnium reddet, sua suorumque detrimenta non cogitat. Quem non delinquentium peccata contristant, nec proficientium bona laetificant, sed de se tantum, plerumque autem nec de se omnino sollicitus, quid a suis boni malive geratur, ignorat. Qui non praedicat perseverantiam justis, poenitentiam pravis, contemptum mundi conversis, futuras poenas aversis. Qui non potest dicere contemptoribus admonitionis suae, Futurum cogitate judicium, quod ipse forte non cogitat. Amatoribus mundi, Nolite diligere mundum, si eum mundi amor oblectat. Ambitiosis, Ambitioni jam finem imponite, si eum ambitio ruinosa praecipitat. Ebriosis, Ebrietatem cavete, si se mero usque ad alienationem mentis ingurgitat. Sumptuosis dapibus gravidus, non potest suis absti
Abbreviated transcription (Latin):
ditas adquirendȩ intentionem mentis eius emolliat: Necum blanda corrumpaNT
Nec aduersa concutiant : Non in fl& opinio sccunda nec sinistrac deiciat. Nec falsa
uituperatio siue laudatio augeat gaudiaeius aut minuat: Nongaudeat d&em¬
poralibus omnino neclugeat: Interla&a inuictus actristiaa unam faciem animi
constantis obtineat . Necpectoris eius stabilem firmitatem quicquid promittit
mundus autmin atur excutiat : sedidem semꝑ acsibi similis ꝑ seuerans mundi hu¬
ius damna simul aclucra Non sentiat : & cum haec atquehissimilia contem plati¬
uae uitae desiderio affectus impleuerit: Non sehiclam ex omni parte ꝑ fectum sed
ꝑficiendum in illabeata uita quȩ futurr ẽ. Immobiliter credatiat que eadem seubi
dĩ substantiam reuelata facieuidere posextendat. QUOO TANTUM INTER

Expanded text:
ditas acquirendae intentionem mentis ejus emolliat; non eum blanda corrumpant, ditas acquirendae intentionem mentis ejus emolliat; non eum blanda corrumpant, nec adversa concutiant; non inflet opinio secunda, nec sinistra dejiciat, nec falsa vituperatio sive laudatio, augeat gaudia ejus, aut minuat; non gaudeat de temporalibus omnino, nec lugeat. Inter laeta invictus ac tristia; unam faciem animi constantis obtineat, nec pectori ejus stabilem firmitatem, quidquid promittit mundus aut minatur, excutiat; sed idem semper ac sibi similis perseverans, mundi hujus damna simul et lucra non sentiat. Et cum haec et his similia contemplativae vitae desiderio affectus impleverit, non se hic jam ex omni parte perfectum, sed perficiendum in illa beata vita, quae futura est, immobiliter credat; atque ad eam se, ubi Dei substantiam revelata facie vider
Abbreviated transcription (Latin):
tiorum sccularium remotissimus ea feruenter ex cogit& quib animum suum inde¬
siderium futurae remunerationis inflamm& studis spĩtalibus quibus indies singulos me¬
lior acmelior fiat inuigil& : Ametptium scõran quo exerueat animac suac Negotium
Mortuum sibi deput& mundum acsemundi blandienlis in lecebris exhibeat crucifixũ
Delectationis pectaculorum p̃sentium in conparabiliter anteponat suicreatoris intu¬
itum semꝑ seproficiente suc cessum in fastigium diuinae contemplationis atcollat
pumꝗ Ne admomentum quidem a promis sionibus futuris considerandis auersus
ad terrena respitiat Eo aciem mentis in desinenter intendat quo ꝑuenire desiderat :
Deatitudinem uitae futurae anteoculos animi sui proporat & tiligat Nec m&u¬
at aliquidtem porale Neccupiat. Neaut m&us amittendȩ reitem poralis aut cupi¬

Expanded text:
pitu negotiorum saecularium remotissimus, ea ferventer excogitet, quibus animum suum in depitu negotiorum saecularium remotissimus, ea ferventer excogitet, quibus animum suum in desiderium futurae remunerationis inflammet, studiis spiritualibus, quibus in dies singulos melior ac melior fiat, invigilet, amet otium sanctum, in quo exerceat animae suae negotium, mortuum sibi deputet mundum, ac se mundi blandientis illecebris exhibeat crucifixum; delectationi spectaculorum praesentium incomparabiliter anteponat sui Creatoris intuitum, semper se proficiente successu in fastigium divinae contemplationis attollat; nunquam, ne ad momentum quidem, a promissionibus futuris considerandis aversus, ad terrena respiciat; eo aciem mentis indesinenter intendat, quo pervenire desiderat; beatitudinem vitae futurae ante oculos animi sui proponat et diligat; nec metuat aliquid temporale, nec cupiat; ne aut metus amittendae rei temporalis, aut cupi
Abbreviated transcription (Latin):
rem suum corde inluminaidus accedat. ipsi contem plando atque infaciabiliter ꝑ¬
fruendo uigilanter in seruiat apsumiugiter concupiscat p̃ am orecius omnia quibus
inde auerto potest fugiatiom̃s cogitationes suas actotam spem exillius delectatione
suspendat: litterarum diuinarum sacris meditationibus uac& in cis sediuinitus in lu¬
minatus oblect& : Ibi secotum uelut in speculo quodã refulgente consider& : quoo
in seprocuum dep̃henderit corrigat , quod ratum teneat. quod deforme componat.
Quod pulchrum seru& : Quod sanum ex colat: Quod infirmum assidua lectione corro¬
bor& s: Dñi sui p̃cepta in fati gabiliter legat. hex plebiliter diligat: officaciter im¬
pleat. E quid sibi cauendum quidue sectandum sit ab eis suf ficienter instructus
epm̃ ibi promissum legat. rep̃sentatum uideat:.Proph& atam ꝑ ditionem populi
contumacis intellegat : Impleri lugeat: Desalutegentium gaudeat: Ox p̃teritis

Expanded text:
rem suum corde illuminandus accedat, ipsi contemplando atque insatiabiliter prem suum corde illuminandus accedat, ipsi contemplando atque insatiabiliter perfruendo vigilanter inserviat. Ipsum jugiter concupiscat, pro amore ejus omnia quibus inde averti potest fugiat, omnes cogitationes suas ac totam spem ex illius delectatione suspendat, litterarum divinarum sacris meditationibus vacet, in eis se divinitus illuminatus oblectet, ibi se totum velut in speculo quodam refulgente consideret, quod in se pravum deprehenderit corrigat, quod rectum teneat, quod deforme componat, quod pulchrum servet, quod sanum excolat, quod infirmum assidua lectione corroboret. Domini sui praecepta infatipleat, et quid sibi cavendum quidve sectandum sit, ex eis sufficienter instructus Christum ibi promissum legat , repraesentatum videat, prophetatam perditionem populi contumacis intelligat, impleri lugeat, de salute gentium gaudeat, ex praeteritis
Abbreviated transcription (Latin):
quicum que pleneuoluerit & dõ augxiliante potuerint at meminerint sibupsius
contemplationis diuuinȩ ꝑfectionem in illa beatauita que futura est reseruario ut ibidm̃
sicuti est ꝑfecte uideant : Abi & ipsierunt uitae a&ertiȩ acregnicalestis consecutione
ꝑfecti : t&erum Sihic ꝑfecte potuiss& substantiamdĩ humana fragilitas contemplario
Num quam sc̃s euangelista dixiss& : dm̃ nemouidit umquã : Mondexit Nemouidebit
enique ut cuidenter ostender& uisionem di nonnegatã scis hominib: seddilatamo
Quo dip̃senti tempore negauit. in futuro promisit: dicens: Seatimundo cordeaqm̃
ipsi dm̃ uidebuts Nechic dixit qm̃ ipsidm̃ uident᷑  lgitur sidĩ qui in hacuita sincali¬
cuuis alsmenti ad sumptione Necpotuit uiderin ec potest: infitura uita uidendusẽ:
Ibiest contemplationis diuinȩ speranda ꝑfectio ubierit honorum omnium plenititoo
PTRFECTIOUEL OUALIT̃ EI PER ERUIN DI MUNDI CONTEMPTO¬
RESINHERE ANT
roinde are conrecoplla nuao scoranor ad condrio¬

Expanded text:
quicunque plene voluerint, et Deo auxiliante potuerint, ut meminerint sibi ipsius contemplationis divinae perfectionem, in illa beata vita quae futura est, reservari; ut ibi Deum sicuti est, perfecte videant, ubi et ipsi erunt vitae aeperfecti. Caeterum si hic perfecte potuisset substantiam Dei humana fragilitas contemplari, nunquam sanctus evangelista dixisset: Deum nemo vidit unquam ; non dixit: Nemo videbit. Denique ut evidenter ostenderet visionem Dei non negatam sanctis hominibus, sed dilatam, quod in praesenti tempore negavit, in futuro promisit, dicens: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Nec hic dixit, Quoniam ipsi Deum vident. Igitur Deus, qui in hac vita sine alicujus alimenti assumptione nec potuit videri nec potest, in futura vita videndus est. Ibi est contemplationis divinae speranda perfectio, ubi erit bonorum omnium plenitudo. liter ei perfruendi mundi contemptores inhaereant. Proinde vitae contemplativae sectator ad Condito
Abbreviated transcription (Latin):
nae ꝑductilam ꝑfecte uidebimus: Nec sanȩ quia ibi reru momnium notitia Non
ꝑ partes sed simul & tota uidebitur: : d eo saltim qualiscumque in hoc fragili cor¬
pore disperatur : & sienim corpus quod corrumpitur ad grauat animam & de¬
pͥmit terrena in habitatio sensum multa cogitantem tamen inquantum potest
Hum ana mens quam suus creator ad suam fecit Imaginem studeat &iam hic intel¬
ligibiliter dm̃ uidereꝑ fidem ut eum plenius uideat cum ꝑuenerit munereipsius sui¬
conditoris ad speciem : Ad tende quam diuine sc̃s a postolusspeciem fidem que distimxit
ut dicer&: ꝑfidem ambulamus non ꝑspeciem :. Ndes ergo est perquam ambulatur
& species quacuid& ur. quia in hacuita ubi ꝑfidem bene uiuendo proficimus bonoꝵ
operum quodã modo passibus ambulamus: In futuro autem ꝑuenientes ad speciem
iam nonerit quoduelut proficiendo ulterius ambulemus sedipsam speciem ad

Expanded text:
nae perducti jam perfecte videbimus. 2. Nec sane quia ibi rerum omnium notitia non nae perducti jam perfecte videbimus. 2. Nec sane quia ibi rerum omnium notitia non per partes, sed simul et tota videbitur, ideo saltem qualiscunque in hoc fragili corpore desperatur. Etsi enim corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; tamen in quantum potest humana mens, quam suus Creator ad suam fecit imaginem, studeat etiam hic intelligibiliter Deum videre per fidem, ut eum plenius videat, cum pervenerit munere ipsius Conditoris sui ad speciem. Attende quam divine sanctus Apostolus speciem fidemque distinxit, ut diceret: Per fidem ambulamus, non per speciem . Fides ergo est per quam ambulatur, et species quae videtur: quia in hac vita, ubi per fidem bene vivendo proficimus, bonorum operum quodammodo passibus ambulamus, in futura autem pervenientes ad speciem, jam non erit quo velut proficiendo ulterius ambulemus: sed ipsam speciem ad
Abbreviated transcription (Latin):
tanropt̃ Ros sio conroos platiuae traesus¬
limitatem infuturo ubi ꝑfectio ꝑficienda est p̃dicauiut in p̃sentieam Negarem posse
ab omnibus mundi contemporib: ad p̃hendi : Si modo sead eam totad euotione conuertant
sidesidericius accensi p̃sentia blandimenta fastidiant: E tdongefortiores effecoi quam
ut eos terrenae occupationes in laqueent diuiinisreb: ac futuris promissionib: consideran¬
dis inhereant : E ed si consideremus a postoli pauli sermonem quo inter eam scientiã
quaehicest & eam quȩibi futura est discriminas ait ex partescimus & exparte
proph&amus Contem plationem diuinam quȩ in hacuita est ille futurȩ confer¬
re Nec possumus Necdebemus quandoidem apostolus adiungat & dicat: Sum aut̃
uenerit quod ꝑ fectum est in illauita significans tunc euacuabitur quod ex parte est
Acsic quod modo exparte sentimus tunc adillam plenitudinem contemplationis diui¬

Expanded text:
ropter non sic contemplativae vitae sublimitatem in futuro, ubi perfectio perficienda est, praedicavi, ut in praesenti eam negarem posse ab omnibus mundi contemptoribus apprehendi: si modo se ad eam tota devotione convertant; si desiderio ejus accensi, praesentia blandimenta fastidiant, et longe fortiores effecti, quam ut eos terrenae occupationes illaqueent, divinis rebus ac futuris promissionibus considerandis inhaereant. Sed si consideramus apostoli Pauli sermonem, quo inter eam scientiam quae hic est, et eam quae ibi futura est, discriminans ait: Ex parte scimus et ex parte prophetamus ; contemplationem divinam quae in hac vita est, illi futurae conferre nec possumus, nec debemus; quando idem apostolus adjungat et dicat: Cum autem venerit quod perfectum est, in illa vita significans, tunc evacuabitur quod ex parte est : ac sic quod modo ex parte sentimus, tunc ad illam plenitudinem contemplationis divi
Abbreviated transcription (Latin):
dit : Qm̃ quidem contem platiua uita hicquoque amatores suos futurorum bonorũ
consideratione deletat. acsibitota mentis intentione uacantes. Quantum in hacuita
fieripotest dono sapientiat spĩtalis inluminat & illam diunae: plenitudinem uisionis
cuius spem studus intenti cael estib gerunt. Incentiuo quodam ipsius consequendȩ ꝑfec¬
tionis inflammat : Vt quod nunc inenigmate cernunt Nec ꝑfecte discernunt tunc
in illa reuelatione conspiciant

Expanded text:
dit? Quoniam quidem contemplativa vita hic quoque amatores suos futurorum bonorum dit? Quoniam quidem contemplativa vita hic quoque amatores suos futurorum bonorum consideratione delectat, ac sibi tota mentis intentione vacantes, quantum in hac vita fieri potest, dono sapientiae spiritualis illuminat; et ad illam divinae plenitudinem visionis, cujus spem studiis intenti coelestibus gerunt, incentivo quodam ipsius consequendae perfectionis inflammat; ut quod nunc in aenigmate cernunt, nec perfecte discernunt, tunc in illa revelatione conspiciant
Abbreviated transcription (Latin):
tus ex superat : & infrase uniuersa dispitiens quȩ plerum que animas dep̃teritȩ uitae
scĩtate securits in terrena deiciunt ipseiam calestib: ad propinquati : Tantum diuini sui¬
cinior faccus quantum suprahumana omnia studio ꝑfectionis ascendit : Certus quod
si contem platiuam uitam hicincertis honoribu sdiuiciis anxuis & caducis delectationib
plena uo luntate p̃tulerit ueros honores saecuras diuicias & deleccationes a&ernas inue¬
Niat : Cum ad ꝑfectionem contemplatiuȩ uirtutis in illabeata uita ubi futura est dõ re¬
munerante ꝑuenerit : Et reuera quid erit honoratius eaquem diuina clementia ange¬
licac dignitatis aequalitate beauerit: Quiddicius eoquem regni calestis ineffabilit̃
affluens beatitudo ditauerit e aut quid & iam hicdelectabilius contemplatione diuina:
Quae sibiueraciter in hianti incorruptibilem suauitatem futurȩ remunerationis in fun¬

Expanded text:
tus exsuperat; et infra se universa despiciens, quae plerumque animas de praeteritae vitae tus exsuperat; et infra se universa despiciens, quae plerumque animas de praeteritae vitae sanctitate securas in terrena dejiciunt, ipsis etiam coelestibus appropinquat, tanto dicinior factus divinis, quantum supra humana omnia studio perfectionis ascendit. Certus namque quod si contemplativam vitam hic incertis honoribus, divitiis anxiis, et caducis delectationibus plena voluntate praetulerit; veros honores, securas divitias, et delectationes aeternas inveniat, cum ad perfectionem contemplativae virtutis, in illa beata vita, ubi futura est, Deo remunerante, pervenerit. Et revera quid erit honoratius eo, quem divina clementia angelicae dignitatis aequalitate beaverit? Quid ditius eo quem regni coelestis ineffabiliter affluens beatitudo ditaverit? Aut quid etiam hic delectabilius contemplatione divina, quae sibi veraciter inhianti incorruptibilem suavitatem futurae remunerationis infun
Abbreviated transcription (Latin):
ritas Om̃s saturos aequaliter hab& quamuis singuli cybum Nonȩ qualiter sed possibi¬
litate ꝑ csperint: I taom̃s sc̃i & sifuerint aliqua graduum suorum diuersitate distinc¬
tii un abeatitudine ꝑfectierunt . quia &una ꝑfectione beatifuturisunt : d& erum inilla
tantȩ beatitudinis regione necm aio meriti sibialiquio argabit qui a arrogaNTia
ibinulla erit Nec supcriori in ftriorinuidebit : Quia ibi inuidia eẽ ponpoterit: Sidn
& sierit ibi distantia mansionam summa in illiserit unius ꝑfationis aequalitas.
quibu serit regnica destis unafelicitas
USbuso peatiucoteptores etiã hic corteorpla
p̃sentib omnibus futurorum contemplatione rexuntiat. atque ad omesticis
occipationib: quȩ non Num quã ꝑfecte uiuere cłientium pro cessus inpediuNT : In
illam sublimitatem diuinȩ contemplationis euectus ipsos &iam suaccar Nis affec¬

Expanded text:
ritas omnes saturos aequaliter habet, quamvis singuli cibum non aequaliter, sed pro possibiritas omnes saturos aequaliter habet, quamvis singuli cibum non aequaliter, sed pro possibilitate perceperint, ita omnes sancti, etsi fuerint aliqua graduum suorum diversitate distincti, una beatitudine perfecti erunt, quia et una perfectione beati futuri sunt. Caeterum in illa tantae beatitudinis regione nec majoris meriti sibi aliquid quisque arrogabit, quia arrogantia ibi nulla erit; nec superiori inferior invidebit, quia ibi invidia esse non poterit. Et ideo, etsi erit ibi distantia mansionum, summa tamen in illis erit unius perfectionis aequalitas, quibus erit regni coelestis una felicitassentium contemptores etiam hic contemplatipraesentibus omnibus pro futurorum contemplatione renuntiat, atque domesticis occupationibus, quae nonnunquam perfecte vivere cupientium processus impediunt, in illam divinae sublimitatem contemplationis evectus, ipsos etiam suae carnis affec
Abbreviated transcription (Latin):
simulatione : sensus sinc offensione : In colomitas sinedebilitate. salus sinedolore : elita sime
morte facultas sinc in pedimento saturitas sine fastidio & tota sanitas sinemorbo : Om̃ quidẽ
sus abstulerint. aut malarum ualitudinem genera diuersa decerpserint : Aat humana
crudelitas amputauerit autsiignis ał quȩ lib& aliares aliquid debilitatis intulerit
autipsa sepectus &iam sanis oncrosa Negauerit : Haccatque hissimilia corporum damina
una ibire surrectio reparabit . at queca corpora membris omnibus in staurata in corrupti¬
bilis sanitas obtinebit:: Propterea quicumque ibierunt & si differentib mertis ab inuicẽ
distabunt : Omnestamen un aꝑfetione beatierunt quia singulis p̃mia sua suffictentia
erunt & capere am plius p̃miis suis iam ꝑfeca non poterunt : ficut enim corporalis satu¬

Expanded text:
simulatione, sensus sine offensione, incolumitas sine debilitate, salus sine dolore, vita sine simulatione, sensus sine offensione, incolumitas sine debilitate, salus sine dolore, vita sine morte, facilitas sine impedimento, saturitas sine fastidio, et tota sanitas sine morbo: quoniam quisus abstulerint, aut malarum valetudinum genera diversa decerpserint, aut humana crudelitas amputaverit, aut si ignis, vel quaelibet alia res aliquid debilitatis intulerit, aut ipsa senectus etiam sanis onerosa negaverit, haec atque his similia corporum damna una ibi resurrectio reparabit, atque ea corpora membris omnibus instaurata, incorruptibilis sanitas obtinebit. 3. Propterea quicunque ibi erunt, etsi differentibus meritis ab invicem distabunt, omnes tamen una perfectione beati erunt: quia singulis praemia sua sufficieutia erunt, et capere amplius praemiis suis jam perfecti non poterunt. Sicut enim corporalis satu
Abbreviated transcription (Latin):
ceptione sustineant : Ibuta patebunt singulorum singulismentes. sicut corpora libus
oculis subiacent facies corporales : Ouihumanorum pecitorum tantaibierit & tam ꝑ¬
feta munditia ut habeant undemundatori suo dõ gratias agant : Nonunde offensi
aliquib peccatorum sordibus erubescant qui a ibi Neculla pecccta Nec peccatores erunt
& quuibi fuerint lam peccare Non poterunt: Neclatebit lam ꝑfecte beatos aliquid secre¬
torum. qui quod est longe praestantius ipsum ui suri sunt mundi cordibus dm̃quarido¬
quidem humana creatura Ita ꝑfeta erit ut in melius autd&erius ultramutari Non
possit. Cuius humanȩ substantiae ad conditorissuis similitudinem sublimatȩ omnia
bona quae Naturaliter accepta peccato corruperat reparabuntur in melius Id est
intellectus sincerrore : Memoria sin eobliuione : Cogitatio sine ꝑua gacione. caritas sine

Expanded text:
ceptione sustineant. Ibi ita patebunt singulorum singulis mentes, sicut corporalibus ceptione sustineant. Ibi ita patebunt singulorum singulis mentes, sicut corporalibus oculis subjacent facies corporales: quia humanorum pectorum tanta ibi erit et tam perfecta munditia, ut habeant unde mundatori suo Deo gratias agant, non unde offensi aliquibus peccatorum sordibus erubescant; quia ibi nec ulla peccata, nec peccatores erunt, et qui ibi fuerint, jam peccare non poterunt. Nec latebit jam perfecte beatos aliquid secretorum, qui, quod est longe praestantius, ipsum visuri sunt mundis cordibus Deum: quandoquidem humana creatura ita perfecta erit, ut in melius aut deterius ultra mutari non possit. 2. Cujus humanae substantiae ad Conditoris sui similitudinem sublimatae, omnia bona quae naturaliter accepta peccato corruperat, reparabuntur in melius; id est intellectus sine errore, memoria sine oblivione, cogitatio sine pervagatione, caritas sine
Abbreviated transcription (Latin):
manter inseruiunt. Ita ꝑfecte beati ut reccupiant beatiores fieriultra Nec ualeant
III DERESURRECTIONE UEL UITA SCÕRUMO.
aec est conteo platiua uitabeata adouamo oui
bonorum operum consummatione ꝑuenerint. bcatis angelis similes crunt & simul
cumdõ suo sinefine regr abunt : Quodhic crediderunt ibi uidebunt suicrtatoris subs¬
tantiam mundis cordibus contemplantes a&erna exultatione gaudebunt : diuina dilec
tione acmutua dilectione possessi dõ suo in a&ernum & inuicem sibi feliciter adhȩrebt̃
Receptis cum in corruptione atque inmortalitate corporib: imunicipatum patriȩ odestis
accipient iatq: eius in a&er Num ciues effaci promissa p̃mia reportabunt : sbicis exubera¬
bit tanta l&itia. tanta cȩlestium gratia gaudiorum : ut & remuneratori suo ꝓs tan¬
tis muncribus gratias agant. & Nullum fastidium exipsa affluentium bonorum per¬

Expanded text:
manter inserviunt; ita perfecte beati, ut nec cupiant beatiores fieri ultra, nec valeant. manter inserviunt; ita perfecte beati, ut nec cupiant beatiores fieri ultra, nec valeant. CAPUT IV. De resurrectione, vel vita sanctorum. 1. Haec est contemplativa vita, vita beata, ad quam qui bonorum ocum Deo suo sine fine regnabunt. Quod hic crediderunt, ibi videbunt, sui Creatoris substantiam mundis cordibus contemplantes, aeterna exsultatione gaudebunt. Dilectione divina ac mutua delectatione possessi Deo suo in aeternum, et invicem sibi feliciter adhaerebunt, receptis cum incorruptione atque immortalitate corporibus, municipatum patriae coelestis accipient; atque ejus in aeternum cives effecti, promissa praemia reportabunt. Ibi eis exuberabit tanta laetitia, tanta coelestium gratia gaudiorum, ut et remuneratori suo pro tantis muneribus gratias agant, et nullum fastidium ex ipsa affluentium bonorum per
Abbreviated transcription (Latin):
possent Necuelint reparari nec possint. Si quidem p̃uaricationis corum fuit quod
in reuocabilis iudicu anim aduersio neꝑ cussi sunt & addam pnationem iustissimã
profecto ꝑtinuit quod uoluntatem redeunde acfacul tatem paenitus amiserunt. Sicut
econtrario uoluntatis scõrum angelorum fuit quod malis sponte cadentibus ipsi in sua
dignitate manserunt & diuino iustoque iudicio factum est utquȩ fuit cum dõ suo ma¬
nen diuoluntas fier& ꝑmanendiuoluntaria selex que Necessitas : &ideo quia nc ec¬
pauerunt umquam Nec peccare lampos sunt. illus contemplatiuȩ uitae semel facti partici¬
pes in ex plebiliter auctorem beatitudims suae conspiciunt. ac merito suaestabilitatis in a&er¬
num felices effecti desua ꝑmansione securisunt. Qui summum solidumq gaudium quo in¬
satiabiliter ꝑ frauntur dediuina contemplatione ꝑcipiunt. acdõ suo infatigabiliter & a¬

Expanded text:
possent, nec velint reparari, nec possint. Siquidem praevaricationis eorum fuit, quod possent, nec velint reparari, nec possint. Siquidem praevaricationis eorum fuit, quod irrevocabilis judicii animadversione percussi sunt; et ad damnationem justissimam profecto pertinuit, quod voluntatem redeundi ac facultatem penitus amiserunt; sicut econtrario voluntatis sanctorum angelorum fuit, quod malis sponte cadentibus, ipsi in sua dignitate manserunt, et divino justoque judicio actum est, ut quae fuit cum Deo suo manendi voluntas, fieret permanendi voluntaria felixque necessitas. Et ideo, quia nec peccaverunt unquam, nec peccare jam possunt, illius contemplativae vitae semel facti participes, inexplebiliter auctorem beatitudinis suae conspiciunt, et merito suae stabilitatis in aeternum felices effecti, de sua permansione securi sunt. Qui summum solidumque gaudium, quo insatiabiliter perfruuntur, de divina contemplatione percipiunt, ac Deo suo infatigabiliter et a
Abbreviated transcription (Latin):
in quo non solum meritis sed &iam locissi ab iniquis iustiseparandisunt in a&er¬
tium utiam nec remunerati p̃mium finiant Necdam pti supplicium : Quando qui¬
dem proerea incorruptio & in mortalitas dabitur &iam corporib: miserorum ut necip¬
sa a & ernam puenam finiant Nccipsos consumat in mortalis paena sed puniat : Ideo
autem beata incorrptione & in mortalitate iustorum corpora donabuntur. ut & ipsi
ingloria & in ipsisgła a &ernaꝑ maneat: Hociudicium quod inter iustos homi Nes
iniustosque futurum dicimus. interscõs angelos & inmundo scredimus faccum. N amcũ
eent̃ utrique sinepeccato creati & ad seruiendum dõsuo feliciter instituti : eorum quidã
uoluntate propria deprauati Noluerunt ꝑmanere quod facti sunt : & cum se contrasuum
creatorem trpͥo suꝑbiae lo& alis hostiliter extulissent de superna caeliregione proiec¬
tisunt : quos diuina sententia eo iudicio condemprauit. ut quia noluerint ꝑseuerare cũ

Expanded text:
non solum meritis, sed etiam locis sic ab iniquis justi separandi sunt in aeternum, ut jam nec remunerati praemium finiant, nec damnati supplicium; quandoquidem propterea incorruptio et immortalitas dabitur etiam corporibus miserorum, ut nec ipsi aeternam poenam finiant, nec ipsos consumat immortalis poena, sed puniat. Ideo autem beata incorruptione et immortalitate justorum corpora donabuntur; ut et ipsi in gloria, et in ipsis gloria aeterna permaneat. 2. Hoc judicium, quod inter justos homines injustosque futurum dicimus, inter sanctos angelos et immundos credimus factum. Nam cum essent utrique sine peccato creati, et ad serviendum Deo suo feliciter instituti, eorum quidam voluntate propria depravati noluerunt permanere quod facti sunt; et cum se contra Creatorem suum typho superbiae lethalis hostiliter extulissent, de superna coeli regione projecti sunt . Quos divina sententia eo supplicio condemnavit, ut quia noluerunt perseverare, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quianee petest tantum ille proferri sermone quantum potest mente complecti &minus con¬
cipit mentis humanȩ quam lib& profunda conplexio quam sehab& reupsius magnitudo
Ergo futura uita creditur beat& sempiterna & sempiterri ebeata ubi est certa securitas secu¬
ratran quillitas tranquilla locunditas felix a&ernitas a&erna felicitas : Vbiest amor
ꝑfeccus timornullu s idies a&ernus acermotus & unus omnium sp̃s decontem platione disui-
acde suacum illo ꝑmansione securus. ubuipsa ciuttas quac est angelorum scorum & hominũ
congregatio beata merits fulgentib micat. a& crnasalus exuberat : Uerita s regnat
ubinee fallit quisq Niec fallitur. undenullus beatus cictur. quonullus miser adiitetur

Expanded text:
quia nec potest inde tantum proferri sermone, quantum potest mente complecti; et minus conquia nec potest inde tantum proferri sermone, quantum potest mente complecti; et minus concipit mentis humanae quamlibet profunda complexio, quam se habet rei ipsius magnitudo. Ergo futura vita creditur beate sempiterna, et sempiterne beata, ubi est certa securitas, secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, felix aeternitas, aeterna felicitas; ubi est amor perfectus, timor nullus, dies aeternus, alacer motus, et unus omnium spiritus de contemplatione Dei sui, ac de sua cum illo permansione securus; ubi ipsa civitas, quae est angelorum sanctorum et hominum congregatio beata, meritis fulgentibus micat, et aeterna salus exuberat, veritas regnat; ubi nec fallit quisque, nec fallitur; unde nullus ejicitur beatus, et quo nullus miser admittitur
Abbreviated transcription (Latin):
sermonem tota humana uita temptatio est superterram . Tunc est tem̃ptio finienda
quando finitur & pugna . & tunc finienda c̃ pugna quando posthancuitam succedit
pugnȩ secura uictoria : Vt om̃ smilites xp̃ĩ quius que in finem uitac p̃sentis diuinitus
adiuti suis hostibus infati gabiliter restiterunt : laboriosa lam pere grinatione trani¬
acta regnent felices in patria inqua humana natura itare paranda est &cibomni
prorsus infirmitate sananda ut nacpeccata  ulla remanea ft̃ Nec peccare iamda¬
leat : Cuius hocerit totum p̃mium iutuitae contemplatiuȩ semel composeffecta:
in ex plebiliter auctorem beatitudinis suae conspiciat. deillo gaudeat. quod sperauit
leo quia dicere quantum uolo Nonualeo. Nequeenim quiadm̃ ineffabilẽ redimus
fandallo quod postmus pondebemus Itasanc it plus enrtdatur d illauta quan seribitur

Expanded text:
sermonem, tota humana vita tentatio est super terram , tunc est tentatio finienda sermonem, tota humana vita tentatio est super terram , tunc est tentatio finienda quando finitur et pugna; et tunc est finienda pugna quando post hanc vitam succedit pugnae secura victoria: ut omnes milites Christi, qui usque in finem vitae praesentis divinitus adjuti, suis hostibus infatigabiliter restiterunt, laboriosa jam peregrinatione transacta, regnent felices in patria. In qua humana natura ita reparanda est, et ab omni prorsus infirmitate sananda, ut nec peccata ei ulla remaneant, nec peccare jam valeat. Cujus hoc erit totum praemium, ut vitae contemplativae semel compos effecta, inexplebiliter auctorem beatitudinis suae conspiciat, de illo gaudeat, de illo quod speravit leo, quia dicere quantum volo non valeo. Neque enim quia Deum ineffabilem credimus, de illo quod possumus non debemus. Ita sane, ut plus credatur de illa vita, quam scribatur;
Abbreviated transcription (Latin):
tem plando id auidendo Nomen accepit. Quod suta est illauita ubids uideri potest.
ipsa contemplatiua credenda est : In p̃senti autem uitamiseriis erroribus que plenis¬
simadm̃ sicutiest uideri Non posse dubium Nonest: in futura igitur uitaque obhoc appel¬
latur contem platiua uidendus est : Nec in merito: sienim uidere dm̃sum mum solidum¬
huc pugnantibus sediam uincentib: dabitur posttrium phum : Quis Nonuideat quodom¬
nes scidi in illauita a &ernauidebunt ubi sinefine gaudebunt: Ibi gaudebunt. ubi prae¬
mium repostabunt : Ibirecepturi sunt p̃mium ubi r on solum deuictis sed &iam fini¬
quib: circum fundimur prosternamus  Tamensi abeis Nolumus uinci Num quam pur¬
gari desinimus n uincentes securos faciunt uiriliter desudata lamp̃lia sed magis
sollicitant aduersariorum rediuiua cestamina : Acsi quiti secundum scripturae scaẽ

Expanded text:
templando, id est, videndo, nomen accepit. Quod si ita est, illa vita ubi Deus videri potest templando, id est, videndo, nomen accepit. Quod si ita est, illa vita ubi Deus videri potest ipsa contemplativa credenda est. In praesenti autem vita miseriis, erroribusque plenissima, Deum, sicuti est, videri non posse, dubium non est. In futura igitur vita, quae ob hoc appellatur contemplativa, videndus est, nec immerito. Si enim videre Deum, summum solidumemium non adhuc pugnantibus, sed jam vincentibus dabitur post triumphum: quis non videat quod omnes sancti Deum in illa vita aeterna videbunt, ubi sine fine gaudebunt? Ibi gaudebunt, ubi praemium reportabunt; ibi recepturi sunt praemium, ubi non solum devictis, sed etiam finiquibus circumfundimur, prosternamus; tamen si ab eis nolumus vinci, nunquam pugnare desinimus. Nec vincentes securos faciunt viriliter desudata jam praelia; sed magis sollicitant adversariorum rediviva certamina. Ac sic, quia secundum Scripturae sacrae
Abbreviated transcription (Latin):
sententia quȩuirtutum omnium uelut quosdam fontes quattuor uirtutes. uitia quoque
quattuor uelut quo sdam origines malorum omnium definiuNT: Haec sunt Nimirum
decem quae ame uoluistis enodari capitula. Nonut ab solutio eorum uobis aliquid cog¬
nitionis afferr& sedut ura magiscura si regulariter imperatum munus impleuero
Non mihi aedificationis talium studiosis horum & hissimilium capitulorum expli¬
catione conferr&i c& trum situ eanescires : Num quamtanto ordine delucidanda pro¬
poneres ÷ Ideo autem uoluistis cognita uobis disputationib: in lustroeri ut aut me
si aliquio sccus acratio hab& exponerem facer&i semendari uel corrigi autcerte
ꝑ sollctudinem uram̃ incum que sermonem ad aliorum Noticiam possiÑ catholice
disputata ꝑduci: Nunc lgitur lam quaesit uitae contem platiuȩ propri&as. dnõurĩs
orationib: adiuuante tractemus : Contemplatiua uita in quu creatorem suum creatu
ra intellactu alis ab omnipeccato purgata atque exomni parte sanata uisura est : a con¬

Expanded text:
sdam quatuor virtutes; vitia quoque quatuor, velut quasdam origines malorum omnium definivit. Haec sunt nimirum decem, quae a me voluistis enodari capitula, non ut absolutio eorum vobis aliquid cognitionis afferret, sed ut vestra magis cura, si regulariter imperatum munus implevevo, nonnihil aedificationis talium studiosis, horum et his similium capitulorum explicatione conferret. Caeterum si tu ea nescires, nunquam tanto ordine dilucidanda proponeres. Ideo autem voluistis cognita vobis disputationibus illustrari, ut aut me, si aliquid secus quam ratio habet exponerem, faceretis emendari vel corrigi; aut certe per sollicitudinem vestram, meumque sermonem ad aliorum notitiam possent catholice disputata perduci. Nunc igitur quae sit vitae contemplativae proprietas, Domino vestris orationibus adjuvantera intellectualis ab omni peccato purgata, atque ex omni parte sanata visura est, a con
Abbreviated transcription (Latin):
TAO IUBES OTPAOCIS EDISSERAM QUAESIT UITE CONTI¬
platiuȩ propri& as. & quidinter ipsam & actiuum uitam inter sit quanta possum breui¬
tate distinguam utrum iscui ecłae regendi cura commissa est Contem platiuȩ uirtitis
fieri parteps possitutrum aequanimiter sustinendisint diuina p̃cepta calcantes An
promodo peccati debeans ecclesiastica seueritate coargui utrum congregandis fratrib
autalends expediat facultates ecł ae possideri anperfectionis amore contempni quȩ
sit abstinentiae credenda ꝑfectio : & utrum tantum corpori an& animȩ necessaria
debeat iudicari . quantum auirtutib ueri suirtutum similitudines distent: quibus
procedentib: causis & subsequentib: in cretnentis Nasci soleant uicia uel augeri : & qui¬
bus possint adiuuante dnõ remediis uel ut quibus dam medi camentis inminui uelsanari quet¬

Expanded text:
que jubetis ut paucis edisseram quae sit vitae contemplativae proprietas: et quid inter ipsam et activam vitam intersit, quanta possum brevitate distinguam. Utrum is cui Ecclesiae regendae cura commissa est, contemplativae virtutis fieri particeps possit. Utrum aequanimiter sustinendi sint divina praecepta calcantes, an pro modo peccati debeant Ecclesiastica senis amore contemni. Quae sit abstinentiae credenda perfectio; et utrum tantum corpori an et animae necessaria debeat judicari. Quantum a virtutibus veris virtutum similitudines distent. Quibus praecedentibus causis et subsequentibus increbus adjuvante Domino remediis possint velut quibusdam medicamentis imminui vel sanari
Abbreviated transcription (Latin):
situm fuerat salubriter tractare acsufficienter explicare potuerit Non deinuentione
in fl&ur sed in dño quicum intus inlum in auit ut in nubilanda cognoscer& lori¬
ur quando quidem scientia sicut sine donodĩ quod est caritas inflat itasiei ca¬
ritas admisccatur a edificat : A ꝑ hoc quiddõ loqui uoluerit . aut Nihildicit &Nul¬
lacum p̃cipitabit inflatio aut sialiqud dixerit & sitrediderit adõ actpis se qđd&̧¬

Expanded text:
situm fuerat, salubriter tractare, et sufficienter explicare potuerit; non de inventionesitum fuerat, salubriter tractare, et sufficienter explicare potuerit; non de inventioneinfletur, sed in Domino, qui eum intus illuminavit, ut illuminanda cognosceret, glorietur. Quandoquidem scientia sicut sine dono Dei, quod est caritas, inflat, ita si ei caritas admisceatur, aedificat . Ac per hoc, qui de Deo loqui voluerit, aut nihil dicit, et nulla eum praecipitat inflatio; aut si aliquid dixerit, et se crediderit a Deo accepisse q
Abbreviated transcription (Latin):
inaudaciam sub cundae p̃ceptionis uraẽ ꝑduxit . Quodiam Non humilitatis e& ꝑseueran¬
ter tenere silentium sed suꝑbiae ultrare nuere Quamuis in firmis ccruicibus onusin po¬
situm : cuioneri sustinendo & simea merusticitas faciebat inualidum : ur̃a fieri credidi
fide qui iubebatis idoncum: Hoc quoque mihi aud endi aliquid fiduciam dabat. quod
magnarum rerum magnus ipse conatus e& &iam sinullus disputantem sequere tur
effectus : si quidem pecessariarum tractatio quaestionum & sinon instruit inueni¬
entis quodquȩ rit animum exerc& saltim querentis ingenium ut aut Nouer it se:
querendo &nihil inueniendo Nescire quod siforte Nossep̃ sumpserat . &ignorantia
suae consequenter ad monitus. quod sibidecẽ uiderit quaerat. quod inuenerit tene¬
at. & quod tenuerit ꝑseueranter exerceat. aut quod sibi dediuinis litteris propo¬

Expanded text:
in audaciam subeundae praeceptionis vestrae perduxit; quod jam non humilitatis esset perseveranin audaciam subeundae praeceptionis vestrae perduxit; quod jam non humilitatis esset perseveranter tenere silentium, sed superbiae ultra renuere, quamvis infirmis cervicibus onus impositum: cui oneri sustinendo, etsi mea me rusticitas faciebat invalidum, vestra fieri credidi fide qui jubebatis, idoneum. 2. Hoc quoque mihi audendi aliquid fiduciam dabat, quod magnarum rerum magnus ipse conatus esset, etiamsi nullus disputantem sequeretur effectus. Siquidem necessariarum tractatio quaestionum, etsi non instruit non invenientis quod quaerit animum, exercet saltem quaerentis ingenium: ut aut noverit se quaerendo, et nihil inveniendo nescire quod se forte nosse praesumpserat; et ignorantiae suae consequenter admonitus, quod sibi deesse viderit, quaerat; quod invenerit teneat; et quod tenuerit, perseveranter exerceat: aut si quod sibi de divinis Litteris propo
Abbreviated transcription (Latin):
mul tumi queRenisus sum uolun¬
tatituae midominestudio sissime pontificum iuliane . Nonuelut ꝑtina¬
citerdurus sed propriae in possibilitatis ammonitus. Videbatur enim mihi
& iure forsitan uidebatur .: quod &iam ipsi prȩ sumptionem meam potuiss&is in pro¬
udȩ temeritatis arguere si tantam rem quaeutique ess& operose trartanda facile acsi¬
neulla deliberatione susciperim : cumme oporter& prius ipsius reipondus undedicendũ
arripiendum quod iuber&is accedere his& talibus sollicita consideratione per¬
spectisNccessarium duxi ut me aliquandiu ascribendi praresum ptione suspende¬
rim sed quia sicut cogitanda fuit in iunctio peris difficultas. Ita cogitari debuit
in iungentis auctoritas . Necuolui Nec debuiusque quaquaeresis tere : Certus quia ui¬
res measmulto am plius adiuuar& tua p̃cipientis oratioquam grauar& ipsius mate¬
riae magnitudo. Deindeilla consideratio animum meum suis uiribus diffidentem

Expanded text:
multumque renisus sum voluntati tuae, mi domine studiosissime pontificum Juliane; non velut pertinaciter durus, sed propriae impossibilitatis admonitus. Videbatur enim mihi, et jure forsitan videbatur, quod etiam ipsi praesumptionem meam potuissetis improvidae temeritatis arguere, si tantam rem, quae utique esset operose tractanda, facile ac sine ulla deliberatione susciperem: cum me oporteret prius ipsius rei pondus unde dicendumarripiendum, quod juberetis, accedere. His et talibus sollicita consideratione perspectis, necessarium duxi, ut me aliquandiu a scribendi praesumptione suspenderem. Sed quia sicut cogitanda fuit injuncti operis difficultas, ita cogitari debuit injungentis auctoritas, nec volui, nec debui usquequaque resistere, certus quod vires meas multo amplius adjuvaret tua praecipientis oratio, quam gravaret ipsius materiae magnitudo. Deinde illa consideratio animum meum suis viribus diffidentem,
Abbreviated transcription (Latin):
Natus sine peccato Non potuit : Desusceptione poene Nrocẽ culpamNr̃om simul abo¬
leuit & poenam : &ut totum dicam adam Nob̵ eripuit parady surue donauit caelum:¬

Expanded text:
natus sine peccato non potuit, de susceptione poenae nostrae culpam nostram simul abonatus sine peccato non potuit, de susceptione poenae nostrae culpam nostram simul abolevit et poenam: et ut totum dicam, Adam nobis eripuit paradisum, Christus donavit coelum