comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dius tercius: et ex quo locutꝰ
es ad seruum tuũ impeditio¬
ris et tardioris lingue sũ. Dix¬
qz dominus ad eum. Quis
fecit os hom̃̃is. Aut quis fab¬
catus est mutũ et surdum.
uidentem et cecum. Nonne ege
Perge igitur: et ego ero inqñt¬
in ore tuo. doceboq te quid lo¬
quaris. At ille. Obsecro ĩquit
domine: mitte quẽ missurꝰ es.
ĩ moysen:ait. Aaron
frater tuus leuites scio
quod elcquens sit. Ecce ip̃e egre¬
dietur in occursum tuum. Bi¬
densqz te letabitur corde. Leq̃re
ad eum: et pone u̾ba mea ĩ ore
eius. et ego ero in ore tuo etĩ
ore illuis: et ostendam uob̃
quis agere debeatis. Ipe loque¬
tur pro te ad populum. et erit
ostuum. Tu autem eris ei in
hus que ad deum ꝑtinent. Di¬
sume in mariui tua. in qua
facturus es signa. anͣ Lazarsis

Expanded text:
diustertius, et ex quo locutus diustertius, et ex quo locutus es ad servum tuum, impeditioris et tardioris linguae sum. Dixit Dominus ad eum: Quis fecit os hominis? aut quis fabricatus est mutum aut surdum, videntem et caecum? nonne ego? Perge igitur, et ego ero in ore tuo: docehoque te quid loquaris. At ille: Obsecro, inquit, Domine, mitte quem missurus es. in Mosen, ait: Aaron frater tuus Levites, scio quod eloquens sit; ecce ipse egredietur in occursum tuum, vidensque te, laetabitur corde. Loquere ad eum, et pone verba mea in ore ejus, et ego erore illius et ostendam vobis quid agere debeatis ipse loquetur pro te ad populum et erit os tuum tu autem eris ei in his quae ad Deum pertinent sume in manu tua in qua facturus es signa abiit
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est quod te¬
nes ĩ manu tua:
Rndit. Uirga. Dixitq ei do-¬
minus. Proĩce illam in terrã.
Proiecit et uersa est in colubꝵ
ita ut fugeret moyses. Dixitq
dominus. Extende manũ tuã
et apprehende caudam eius. Ex¬
tendit et tenuit: uersaqz est in
uirgam. Ut credant ĩquit qd̃
apparint tibi dommnus deus pa¬
trum tuorum deus abraham.
et deus ysaac. et deus iacob. Dixit.¬
qz dominus rursũ. Mitte ma¬
nũtuam in sinũ tuum. Quã
cum misisset in sinũ: protulit
leprosam ad ĩstar niuis. Retra¬
he ait manũ in sinũ tuum.
Retraxit et ꝓtulit iterũ ⁊ erat
similis carni relique. Si nõ
crediderint ĩquit tibi. neq au¬
dierint sermonẽ signi prioris
credent u̾bis signi sequentis.
uodb si nec duobz ni
quidem his signis
gediletiit. neq audi¬
erint uocem tuam: sume aquã
flum̃is ⁊ efunde eam suꝑ ari¬
lam: et quicquid hauseris de
fluuio: uertetur in sanguinẽ.
Ait moyses. Obsetro domine.
nõ sum elequens ab heri ⁊ ni¬

Expanded text:
Quid est quod tenes in manu tua? Respondit, Virga: dixitque Dominus: Proice eam in terram. Proiecit et uersa est in colubrum, ita ut fugeret Moyses. Dixitque Deus: Extende manum tuam, et apprehende caudam ejus. Extendit et tenuit, versaque est in virgam. Ut credant, inquit, quod apparuerit tibi Dominus Deus patrum tuorum, Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Dixitque Dominus rursum: Mitte manum tuam in sinum tuum. Quam cum misisset in sinum, protulit leprosam instar nivis. Retrahe, ait, manum in sinum tuum. Retraxit, et protulit iterum, et erat similis carni reliquae. Si non crediderint, inquit, tibi, neque audierint sermonem signi prioris, credent verbo signi sequentis. Quod si nec duobus quidem his signis crediderint, neque audierint vocem tuam, sume aquam fluminis, et effunde eam super aridam, et quidquid hauseris de fluvio, vertetur in sanguinem. Ait Moses: Obsecro, Domine, non sum eloquens ab heri et nu
Abbreviated transcription (Latin):
Eati qui labores ĩ re¬
quiem. ĩ refrgerium
dolores.merores in
gaudium cõmutauerunt. Ui¬
pro xp̃o merentur occidi. Beati
uentres:qui portauerunt tales.
Beata ubera: que se talib ĩfu-¬
derunt. Beate latrime:que pro
talib fuse fletib gr̃am baptis¬
matis contulerũt. Arridebat gͦ¬
paruilus occisori. gladio adio¬
cabatur ĩfantulus: nutricis lo.¬
co attendebat lactens pussoris

Expanded text:
eati, qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vipro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales, beata ubera quae se talibus infuderunt, beatae lacrymae quae pro talibus fusae flentibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris
Abbreviated transcription (Latin):
doloris. Nan gladius filioꝵ¬
corda deuenit:et neccesse est ut
sint premii consortes. que fue-¬
runt socie passionis. Non enimi¬
carebunt martiris gaudro:
martirii lacrimas que fude-¬
rũt. Hoc loco attendat auditor
stare ꝑmeritum. s uenire per
grãm. In parnulis q uolũtas
ꝙ arbitriũ ubi captiua fuit ⁊
ip̃a natura. De martyrio ergo
demus totũ deo: nichil nobis
Dincere dyabolum. corpus
tradere. contempn̾e uicia: tor-¬
menta expendere. lassare torto-¬
rem. cape de ĩntriis gloriã. de
morte uitam. non uirtutis
humane. s mun̾is est diuini.
ĩnocens ĩnocentium T estimonio-
et referunt. consequũtur et reddũt.¬

Expanded text:
. Nam gladius filiocorda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arricarebunt martyrii gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor,stare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo debemus totum Deo, nil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere viscera, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non est virtutis humanae, muneris est divini. innocens innocentium testimonio et reddunt: consequuntur et referunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cce iam iai noctis
tenuatur umbra. lu-¬
cis aurora rutilãs
coruscat. msib totis. rogitemꝰ
omnes. cunctipotentem. Ut deꝰ
noster miseratus omnẽ pellat
languorem. tribuat salutem.
donet et nobis pietate patris
regna polorum. Orestet hoc
nõbis deitas beata pat̾. uł Dñs

Expanded text:
cce jam noctis tenuatur umbra, Lucis aurora rutilans coruscat: Nisibus totis rogitemus omnes Cunctipotentem 2. Ut Deus noster miseratus omnem Pellat languorem, tribuat salutem, Donet et nobis pietate Patris Regna polorum. 3. Praestet hoc nobis Deitas beata, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
di uoluntaten eius. De hac qͥdẽ
impetus egreditur. quia uelcu¬
tas predicationis flante sp̃u sc̃õ:
in totam mũdi latitudinem di¬
dicitur. ubi impetus erat sp̃us.
illuc gradiebantur nec reuerte¬
bantur cũ ambularent. Deniq
rith que uel uidens. uel festi¬
nans siue diffiniens int̾preta¬
tur. merito eccliam significat.
que in puritate cordis deum con¬
templatur. et scdm̃ psaliuistam
festinat manus eius dare deo. Hec
defunt id est firmiter ĩ fide et dilec-¬
tione dei persistere decernit Unde¬

Expanded text:
di voluntatem ejus. De quo quidem di voluntatem ejus. De quo quidem impetus ingreditur, quia velocitas praedicationis flante Spiritu sancto in totam mundi latitudinem didicitur: Ubi erat impetus Spiritus, illuc gradiebantur, nec revertebantur cum ambularent . Denique Ruth, quae vel videns, vel festinans, sive definiens, inttur, merito Ecclesiam significat, quae in puritate cordis Deum contemplatur, et secundum Psalmistam festinat manus ejus dare Deo. Haec definit, id est, firmiter in fide et dilectione Dei persistere decernit. B
Abbreviated transcription (Latin):
hamar ergo interp̃ta¬
ꝯtur amaritudo. cõmu¬
tans siue palma. Et
merito hec om̃ia conueniũt sãcte
ecclesie. que amara prius fuit ĩ
ydolatria. et turpi conũsatione:
s modo dulcis est ꝑfletum com¬
punctionis. et studium pii la¬
boris. Hec cõmutans recte dicit᷑.
quia ex peccatrice cõmutata est
ĩ iustam: et ex odiosa ĩ amatã.
Que palme rite assimulatur:
propt̾ certamen laborum. et uic¬
torie p̾miũ. De illa quippe bene
ꝑ psalmistam dicitur. Iustus
ut palma florebit sicut cedrus
libani multiplicabr. Raab qͦq.
latitudo uel fames. seu impetus
interp̾tatur. et quid in hoc nisi
sancte ecclesie nobilitas p̾dicat᷑
Cui etiam ꝑ ysaiam dicitur. Di¬
lata locum tentorii tui. et pelles
tabernaculoꝵ tuorum extende
ne parcas. longos fac funiculoe
tuos. et clauos tuos consolida:
Ad dexteram enim etad lenam
penetrabit: et sementuũ gentes.
hereditabit. Habet ergo famẽ ista
nõ famem panis. neq sitim aq̃:
sed audiendi uerbũ dei. et faciẽ-¬

Expanded text:
hamar ergo interpretatur amaritudo, vel commutans, sive palma; et merito haec omnia conveniunt sanctae Ecclesiae, quae amara prius fuit in idololatria et turpi conversatione, sed modo dulcis est per fletum compunctionis, et studium pii laboris. Haec commutans recte dicitur, quia ex peccatrice commutata est in justam, et ex odiosa in amatam, quae palmae rite assimilatur, propter certamen laborum et victoriae praemium. De illa quippe bene per Psalmistam dicitur: Justus ut palma florebit, sicut cedrus Libani multiplicabitur . Raab quoque latitudo, vel fames, seu impetus, interpretatur; et quid in hoc, nisi sanctae Ecclesiae nobilitas praedicatur, cui etiam per Isaiam dicitur: Dilata locum tentorii tui, et pelles tabernaculorum tuorum extende; ne parcas, longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida; ad dexteram enim et ad laevam penetrabis, et semen tuum gentes haereditabit non famem panis, neque sitim aquae , sed audiendi verbum Dei, et facien
Abbreviated transcription (Latin):
spũalis homo audit hoc eẽ a
dyabolo. qui nichil ualet cõtra
uoluntatem dei: potest ei uolũ¬
tas suboriri. ut tales auferat
de mũdo. si facultatem habeat.
Sed conclusit iusticiam dei an-
facere lebeat. et an deus uelit.¬
minem ĩ hac uita qualis fu-¬
turus sit. qui modo errat. uel
quid error quidem eis cõferat
et ideo non esse tollendos. nie
loni interficiant᷑ quod sorte fu¬
turi sunt. uel ne bonis obsit
quib prosunt. Tunc u̾o opor¬
ciendi aliis: et tunc nõ ab ho-¬
minibz. s ab angelis dicit fie.¬

Expanded text:
ualis homo audit hoc esse a diabolo qui nihil valet contra voluntatem Dei, potest ei voluntas suboriri, ut tales auferat de mundo si facultatem habeat. Sed consulit justitiam Dei, an facere debeat, et an Deus velitminem in hac vita quales futuri sint, qui modo mali sunt, et quid error eorum bonis conferat; et ideo forte interficiantur, qui forte futuri sunt: vel ne bonis obsit, quibus prosunt, etc. Tunc vero opporiciendi aliis: et tunc non ab hominibus, sed ab angelis dicit fie
Abbreviated transcription (Latin):
prosis patere. Hic datur locus
patientie. et monemur nõ cito
amputare. quia qui hodie er-¬
rant forsan defendant u̾itatẽ.
Si ergo modo elelleret ᷑ triticũ
quod futinum erat eradicare¬
tur. uel neccesse ut mali ꝑmixti
sint bonis ꝑ ques exceanturr:
uel quorum comparatõe innitã¬
tur ad melius. Quib sublatiꝰ
altitudo caritatis marcescat. qd̃

Expanded text:
rte. Hic datur locus poenitentiae et monemur non cito amputare: quia qui errat hodie, cras forte defendet veritatem. Si ergo modo avelleretur, triticum quod futurum erat eradicaretur. Vel necesse est ut mali permisti sint bonis per quos exerceantur. Vel quorum comparatione nitantur ad melius, quibus sublatis altitudo charitatis marcescit quod
Abbreviated transcription (Latin):
ratres mei. uidetur
michi quod caput
sius membris compassum est.
De de se forte membra infirma
desperarent: ut est humana fra¬
gilitas ⁊ morte ꝓpinquante
ꝑturbarentur. ⁊ dicerent non
se ad deum ꝑtinere nam si ꝑti¬
nerent gauderent: ideo prius
dixit xp̃ũs. Tristis est anima
mea usqz ad mortẽ. Pater si
fieri potest: transeat a me calix
iste: Quis hoc dicit: Que po¬
testas: Que rafirinitas: Au¬
dite quid dicit. Potestatẽ ha¬
beo ponendi aiãm meã: ⁊ po¬
testatem habeo iterx sumendi
ean. Nemo tollet eant a me:
s ego pono eam ⁊ iterx suino
eant. Het potestas tristis erat:
quando faciebat quod non fa¬
ceret nisi uoluisset. Potestate
enr fecit non conditione. Qͥa
ip̃e uoluit: non quia udeus
potuit. Transfigurauit dñs
in se: inficina memibra corpo¬
ris sui. Et forte de illis dictum
est: qui seminant in lacrimis
in gaudio metent: idest de in¬

Expanded text:
ratres mei, videtur mihi quod caput suis membris compassum est, ne de se forte membra infirma desperarent, et sicut est humana fragilitas, morte propinquante perturbarentur, et dicerent non se ad Deum pertinere; nam si pertinerent, gauderent. Ideo prius Christus dixit, Tristis est anima mea usque ad mortem. Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Quis hoc dicit? Quae potestas, quae infirmitas? Audite quae dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Nemo tollet eam a me, sed ego pono eam, et iterum sumo eam . Haec potestas tristis erat, quando faciebat quod non faceret, nisi voluisset. Potestate enim fecit, non conditione; quia ipse voluit, non quia Judaeus potuit. Transfiguravit ergo in se infirma membra corporis sui. Et forte de illis dictum est, Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent: id est, de in
Abbreviated transcription (Latin):
in re duo mira. et iuxta huma¬
nam rationem sibi ualde ꝯtͣria
ostendit: dum post resurrectio¬
nem suã corpus suum ĩcorrup¬
tibile. et tamen palpabile de¬
monstrauit. Nam et corrũpi:
neccesse est qued palpatur: ⁊ pal¬
pari non potest qd̃ non corrũ¬
pitur. Sed miro modo atq ĩ¬
estunabili redemptor nr̃ incor¬
muptibile post resurrectionem.
et palpabile corpus exhibuit :
ut monstrando incorruptibile
ĩuitaret ad p̾miũ. prebendo pal¬
pabile. formaret ad fidem. Et
incorruptibilem seergo et pal¬
pabilem demonstrauit:ut pro¬
fecto esse post resurrectionem¬
suam ostendit corpus suum.
et eusdem nature et alterius
glorie.

Expanded text:
in re duo mira, et juxta humanam rationem sibi valde contraria ostendit, dum post resurrectionem suam corpus suum et incorruptibile et tamen palpabile demonstravit. Nam et corrumpi necesse est quod palpatur, et palpari non potest quod non corrumpitur. Sed miro modo atque inaestimabili Redemptor noster et incorruptibile post resurrectionem, et palpabile corpus exhibuit, ut monstrando incorruptibile invitaret ad praemium, et praebendo palpabile firmaret ad fidem. Et incorruptibilem se ergo, et palpabilem demonstravit, ut profecto esse post resurrectionem ostenderet corpus suum et ejusdem naturae, et alterius gloriae.
Abbreviated transcription (Latin):
udientes igit̾ semꝑ¬
et scientes quoniam
dũ sumus in hoc cor¬
Upore. peregrinamur a domino.
Per fidem enĩ ambulamus ⁊
non ꝑ speciem. Audemus autẽ
et bonam uoluntatem hemus
magis ꝑegrinarea corpore et
p̾sentes esse ad dominũ: ⁊ ideo
contendimus siue absentes
siue p̾sentes placere illi. Om¬
nes enĩ nos mantfestari opor¬
tet ante tribunal xp̃i: ut refe¬
rat unusquisq ꝓpria corporis
prout gessit. siue uonum siue
malũ. Scientes igitur timorẽ
domini hominib suademus.
deo autẽ manifesti sumꝰ. Sꝑe¬
ro autem et in conscienciis ur̃is
mantfestos nos esse.

Expanded text:
udentes igitur semper, scientes quoniam dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino per fidem enim ambulamus, et non per speciem: audemus autem, et bonam voluntatem habemus magis peregrinari a corpore, et praesentes esse ad Dominum. Et ideo contendimus, sive absentes, sive praesentes, placere illi. Omnes enim nos manifestari oportet ante tribunal Christi, ut referat unusquisque propria corporis, prout gessimalum. Scientes ergo timorem Domini hominibus suademus, Deo autem manifesti sumus Spero autem et in conscientiis vestris manifestos nos esse.
Abbreviated transcription (Latin):
Ange lingua ymnus¬
gloriosi corporis miste¬
rium. sanguinisq p̾ci¬
osi quem ĩ mundi precium. fru¬
ctus uentris generosi rex effudit
gentium. obis datus nobis
natus ex intacta uirgine et in
mundo conuersatus sparso uerbi
semine. sui moras incolatus. mi¬
ro clausit ordine.n sup̾me noc¬
te cene recumbens cum fratribus.
obseruata lege plene cibis in le¬
galib. cibum turbe duodene. se
dat sus manibz. erbum caro
panem uerum uerbo carnẽ efficit.
fitqz sanguis xp̃i merum et si sen¬
sus deficit. ad firmandũ cor since¬
rum. sola fides sufficit. antũ
ergo sacramentũ ueneremur cer¬
nũi. et antiquũ documentum no¬
uo cedat ritii. prestet fides supple-¬
mentũ sensuum defectiui. eni¬
tori genitoq laus et iubilatio.
salus honor uirtus queqz sit et
benedictio. precedenti ab utroq.

Expanded text:
ange lingua gloriosi Corporis mysterium, Sanguinisque pretiosi, Quem in mundi pretium Fructus ventris generosi Rex effudit gentium. Nobis datus, nobis natus Ex intacta Virgine, Et in mundo conversatus, Sparso verbi semine; Sui moras incolatus Miro clausit ordine. In supremae nocte coenae, Recumbens cum fratribus, Observata lege plene Cibis in legalibus, Cibum turbae duodenae Se dat suis manibus. Verbum caro, panem verum Verbo carnem efficit: Fitque sanguis Christi merum, Et si sensus deficit: 2 Ad firmandum cor syncerum Sola fides sufficit. Tantum ergo Sacramentum Veneremur cernui: Et antiquum documentum Novo cedat ritui: Praestet fides supplementum Sensuum defectui. Genitori, Genitoque, Laus et jubilatio, Salus, honor, virtus quoque, Sit et benedictio: Procedenti ab
Abbreviated transcription (Latin):
issus est ergo angelus¬
gabriel a deo. Raro
hautem legunus. qͥ a
apparentes homib anglĩ: desi¬
gnantur ex nomine. Derun
quoci enscunq fit: ideo utiq
fit: ut etiam ex nomine ip̃o
quid m̃istraturi ueniant ĩsi¬
nient. Gabriel nanq forti¬
tudo dei dicitur. Et m̾ito tali
nomine p̾fulget: qui nascitu¬
ro incarne domino testunoni¬
ui ꝑhibet. de quo ꝓpheta in
ꝑsalmo. Dominus ĩquit for¬
tis et potens: dominus potẽs
in prelio. Illo numirũ prelio.
quo potestates aereas debellare
et ab earum tyrãnide mũdũ
ueniebat eripere. Ad uirginem
desponsatai uiro cui nomẽ-
erat ioseph de domo dauid: et
nomẽ uirginis maria. Qd̃ s
dicitur de domo dauid. nõ tm̃
ad ioseph: sed etiam pertinet
ad mariam. Legis nãq erat
p̃ceptum. ut de sua quisq tͥbu
ac familia duceret uxore: aplo
queqz attestante. qui ad tymo¬
theum scribens ait. Menior esti¬
a mortuis ex semine dauid se¬
cundũ euangeliũ meũ. Ideo
eruĩ ueraciter ex semine dauid

Expanded text:
issus est ergo angelusGabriel a Deo. Raro autem legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et merito tali nomine praefulget, quia nascituro in carne Deo testimonium perhibet. De quo Propheta in Psalmo: Dominus, inquit, fortis et potens, Dominus potens in praelio . Illo nimirum praelio, quo potestates aereas debellare, et ab earum tyrannide mundum veniebat eripere. Ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph, de domo David, et nomen virginis Maria. Quod dicitur de domo David, non tantum ad Joseph, sed etiam pertinet ad Mariam. Legis namque erat praeceptum ut de sua quisque tribu ac familia duceret uxorem, Apostolo quoque attestante, qui, ad Timotheum scribens, ait: Memor esta mortuis ex semine David secundum Evangelium meum . Ideo enim veraciter ex semine David
Abbreviated transcription (Latin):
i enun fuerit populus
tuus israel quasi are¬
na maris: reliquie
conuertentur ex eo. Confũma¬
tio ad breuiata ĩundabit iusti¬
tiam. Consũmatõem enim et
adbreuiatoẽm dominus deus

Expanded text:
i enim fuerit populus tuus Israel quasi arena maris, reliquiae convertentur ex eo: Consummatio abbreviata, inundabit justitiam. Consummationem enim et abbreviationem Dominus Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ropter hoc mittet do¬
minator dominus
excituũ in pinguib
eius tenuitatẽ. et subtus głia
eius succensa ardebit qͣsi combũ¬
stio ignis. et erit lumen israel ĩ
igne. et scũs eius in flãma. Et
succendetur et deuorabitur spi-
na eius et repres ĩdie una: et
gloria saltus enis. et carmeli-
eis ab anima usq ad carnẽ
consumetur. Et ecit terrore ꝓfu¬
gus et reliquie ligni saltus euis
pre paucitate nũmabũtur: et
puerscribet eos. Et erit. In die il¬
la nõ adiciet residuũ israel ⁊ hii
qui fugerũt de domo iacobãni¬
ti suꝑ eo qui ꝑcutit eos. S imi¬
tetur suꝑ dominũ sanctũ israel.
In u̾itate reliquie conu̾tentur.

Expanded text:
ropter hoc mittet Dominus dominator exercituum in pinguibus eius tenuitatem, et subtus gloria eius succensa ardebit quasi combustio ignis; et erit lumen Israel in igne et sanctus eius in flamma et succna eius et vepres in die una et gloria saltus eius et Carmeli eius ab anima usque ad carnem consumetur et erit terrore profugus et reliquiae ligni saltus eius pro paucitate numerabuntur et puer scribet eos et erit in die illa non adiciet residuum Israhel et hii qui fugerint de domo Iacob inniti super eo qui percutit eos sed innitetur super Dominum Sanctum Israhel in veritat
Abbreviated transcription (Latin):
fortem.R Etauadecima die decimi
mensis ieuinabitis dicit dominus.
et mittam uob̃ saluatorem et ꝓpu¬
gnatorem pro uobis. qui ues precedat
et ĩtroducat. In t̾ram quam iuraui¬

Expanded text:
Octava decima die decimi mensis jejunabitis, dicit Dominus, et mittam vobis Salvatorem et propugnatorem pro vobis, qui vos praecedat et introducat in terram quam juravi
Abbreviated transcription (Latin):
terre. Propt̾ hoc hec dicit dñs de
excituum. Noli tune pople meꝰ
hĩtator sỹon ab assur. In u̾ga
enim ꝑcutiet te: et baculum su-¬
um leuabit suꝑte. ĩ uia egypti.
Ad huc enim paululũ modi¬
cũq: et consũmabitur ĩdigna¬
tio mea. et furor meus super
scelus eorum. et suscitabit suꝑ¬
intrauit ꝑ feminã: apte redit
et uita ꝑ feminã. Illa a dyabo¬
lo seducta per serpentem: iuroe
gustum necis obtulit. Hec edocte:¬
a deo ꝑangelum: mundo aue¬
torem salutis edidit. RClama d¬
in fortitudine qui annũcias pacẽ¬
in ilexłm. Dic cuutatib iude et hĩta¬
toribz sp̃on. ecce deus nr̃ quẽ expecta¬

Expanded text:
 propter hoc haec dicit Dominus Deus exercituum noli timere populus meus habitator Sion ab Assur in virga percutiet te et baculum suum levabit super te in via Aegypti adhuc enim paululum modicumque et consummabitur indignatio et furor meus super scelus eorum et suscitabit suintravit per feminam, apte redit et vita per feminam. Illa a diabolo seducta per serpentem, viro gustum necis obtulit; haec a Deo edocta per angelum, mundo auctorem salutis edidit. Missus in fortitudine, qui annuntias pacem; dic civitatibus Judae et habitatoribus Sion: ecce Deus noster quem exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
Domodo ĩuenit
manus mea reg¬
na ydoli: sic et si¬
mulacra eorum d
iherusalem et de samaria. Noit¬
quid nõ sicut feci samarie. ⁊ yde¬
lis eius.sic faciam ierusalem.
et simulacris eius: Et ent. C
impleu̾it dominus cũcta oꝑã
sua ĩ monte syon et in ierlĩ
uisitabo suꝑ fructum magnĩ¬
fici cordis regis assur. et super  O.¬
gloriam altitudinis oculoꝵ eiꝰ
Dixit enim. In fortitudine ma¬
mis mee ego feci. et in sapiencia
mea ĩtellexi: et abstuli t̾minos
populoꝵ. et pͥncipes eoꝵ depreda¬
tus sum. et detraxi quasi potẽs
guntur oua que delicta sũt:fic
unuiersam t̾ram ego congrega¬
ui. et nõ fuit qui mou̾et pennã
et apiret os et gãniret. Nunqͥd
gloriabit᷑ securis contra eum
qui secat ĩ ea: Aut exaltabitur
serra contra eum a quo trahit.
Quomodo si eleuetur uirga cõ¬
tra el euantẽ se: et exaltetur ba¬
culus qui utiq lignũ est. Rm¬

Expanded text:
omodo invenit manus mea regna idoli sic et simulacra eorum de Hierusalem et de Samaria numquid non sicut feci Samariae et idolis eius sic faciam Hierusalem et simulacris eius et erit cum impleverit Dominus cuncta opera sua in monte Sion et in Hierusalem visitabo super fructum magnifici cordis regis Assur, et super gloriam altitudinis oculorum ejus. Dixit enim: In fortitudine manus meae feci, et in sapientia mea intellexi: Et abstuli terminos populorum: et principes eorum depraedatus sum, Et detraxi quasi potens guntur oua, quae erecta sunt, sic uniuersam terram ego congregaui: et non fuit qui moueret pennam, et apgloriabitur securis contra eum, qui secat in ea? aut exaltabitur serra contra eum, a quo trahitur? quomodo si elevetur virga contra levantem se, et exaltetur baculus, qui utique lignum est.
Abbreviated transcription (Latin):
amicis tuis attende.
micus fidelis ꝓtectio
fortis. qui autem ĩue¬
nit illũ: ĩuenit thesau¬
rum. Amico fideli nulla est õ¬
paracio. et nõ est digna pon¬
deratio auri et argenti contrã
bonitatẽ fidei illius. Amicus
fidelis medrcamẽtum uite ⁊
ĩmortalitatis. et qui metuũt
dñm ĩueruũt illum. Qui ti-¬
met deum eque hebit amiciciã
bonam: qm̃ scdm̃ illum erit
amicus illais. Ffili a nuien-
tute excipe doctrinã: et usz ad
canos ĩuenies sapienciam.
Quasi is qui arat ⁊ semĩat
accede ad illam. et sustine honoͤ
fructus illius. In opere enĩ ip̃i
exiguũ laborabis. et cito edes
de generationib illtus.

Expanded text:
amicis tuis attende. Amicus fidelis protectio fortis: qui autem invenit illum, invenit thesaurum. Amico fideli nulla est comparatio, et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. Amicus fidelis, medicamentum vitae et immortalitatis; et qui metuunt Dominum, inveniunt illum. Qui timet Deum, aeque habebit amicitiam bonam; quoniam secundum illum erit amicus illius. Fili, a juventute tua excipe doctrinam, et usque ad canos invenies sapientiam. Quasi is qui arat et seminat, accede ad illam, et sustine bonos fructus illius. In opere enim illius exiguum laborabis, et cito edes de generationibus illius.
Abbreviated transcription (Latin):
deum unũ se colere. et traditã
orientali more religionẽ usq
ad finem uite ꝑhenniter custo¬
dirx. Ad bellorum usum paratã
legionis ẽẽ uirtutem. ad cõmit¬
tenda no sacrilegia sicut cesar
precepit octodorum non redire.
Reuersus itaq satelles nũciat
obstinatos ẽe animos legionis
nec uelle p̾ceptis imꝑatoris obe¬
dire .Tunc maximianus cesar
iracundie nimietate succensus:
ad hanc uocem subito furore ꝓsi¬
luut dicens. Ergo milites mei
imꝑatoria precepta. et saccorum
meorũ ordinem spernũt. Sta¬
tuenda ẽẽt undicta publica
si tantũ maiestatem regiam cõ¬
tempnere uoluissẽt. Iungitur
despectui meo celestis ĩiuiria. et
mecum pariter religio romane
contemnitur.

Expanded text:
eum uiuum colere| traditam orientali more relegionem usque ad diem ui| tae perenniter costodire ad bellorum usum paratam| legionis esse uirtutem. Ad commitendi uero sacrilegia| sicut cesar praecipet octodorum non redire. Reuersus itaque| satellis nuntiat obstinatus esse animos legionis.| Nec uelle praeceptes imperatoris obaedire. Tunc| maximianos caesar iracundiae nimietate succensus| ad hanc uocem subito furore prosiluit. Ergone milites| mei imperatoria praecepta et sacrorum meorum ordinem| spernunt sanciendum erat uendecta publica eciam| si tantum maiestatem regiam contemnere uolues| sent. Iungitur dispectui meo celestes iniuria et mecum| paretur religeo romana contemnitur.
Abbreviated transcription (Latin):
unc quem deum sc.ixͣ.¬
omnia ĩsensibilia ele¬
menta senserunt:ad¬
huc infidelium iudeoꝵ corda deũ
esse mĩme cognoscunt. Et durio¬
ra saxis scindi ad penitentiam
nolunt:eumq confiteri abne
gant. quẽ elementa ut diximꝰ
aut signis aut scissionibz deum
clamant. Qui eciam ad damp¬
nationis sue cumulũ eum quẽ
natum despiciũt:nasciturũ ãte
longe presciuerũt: et nõ solum
quia nasceretur nouerãt: s eciã
ubi nasceretur. Nam ab hero de
requisiti. locũ natiuitatis ens
exprimũt. quem scripture auc¬
toritate didicerunt. et testimo¬
nium ꝓferunt. qd̃ bethleem ho-¬
norari natiuitate noui diicis
ostenditur: ut ip̃a eorum scien¬
cia. et illis fieret ad testimoniũ
dampnationis. et nob̃ ad adiu¬
torium credulitatis. Quos ꝓ¬
fecto bene yscac cum iacobfi-¬
lium suũ benediteret designauit.
qui et caligans oculis ⁊ ꝓphetãs
in presenti filiũ non uidit. cui
tamen multa imposterum p̾di¬
xit. Quia nimirũ indaius po¬

Expanded text:
unc quem Deum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et duriora saxis scindi ad poenitentiam nolunt, eumque cogant, quem elementa, ut diximus, aut signis aut scissionibus Deum clamabant. Qui etiam ad damnationis suae cumulum, eum quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praesciverunt. Et non solum quia nasceretur, noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt, quod Bethlehem honorari nativitate novi ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret ad testimonium damnationis, et nobis ad adjutorium credulitatis. 1469 Quos profecto bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit ; qui et in praesenti filium non vidit, cui tamen multa in posterum praevidit. Quia nimirum Judaicus po
Abbreviated transcription (Latin):
Iohãnes autem ꝓhibebat eum
dicens. Ego a te debeo baptiz ari.
et tu uenis ad me; Expauit il¬
lum ad se uenisse ut baptiz aret
aqua: cui nulla ĩerat que baptis¬
mo terg̾etur culpa. ĩmo qui per
sui gratiam spũs cunctam cre-¬
dentib mundi tolleret culpam.
Onde recte intelligitur. qd̃ hic
dicit iohãnes. Ego a te debeo bap¬
tizari. hoc est quod apd̃ euange¬
listani iohãnem illo ad se ueni¬
ente dixisse narratur. Ecce agnꝰ
dei. ecce qui tollit pcc̃a mundi.
Ab illo enim debemus om̃es bap¬
tizari: qui ad hoc uenit in mũ¬
dum. ut peccata tollecet mũdi.
Ab illo enim debuit ip̃e iohes
baptizari. idest a pc̃ci origina¬
lis contagione mundari. qui
qͣmuis nullo inter natos mu¬
lierũ maior. tamen quia natus
ex muliere culpe nemo carebat.
Ideoq cum ceteris mulierũ na¬
tis ab eo qui natus ex uirgine
deus in carne apparuit. opus
habebat ablui.

Expanded text:
Joannes autem prohibebat eum dicens: Ego a te debeo baptizari et tu venis ad me? Expavit illum ad se venire, ut baptizaretur aqua, cui nulla inerat quae baptismo tergeretur culpa, imo qui per sui gratiam spiritus cunctam credentibus mundi tolleret culpam: unde recte intelligitur quod hic dicit Joannes, Ego a te debeo baptizari, hoc esse, quod apud evangelistam Joannem, illo ad se veniente, dixisse narratur, Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Ab illo enim debemus omnes baptizari, qui ad hoc venit in mundum ut peccata tolleret mundi. Ab illo debuit ipse Joannes baptizari, id est, a peccati originalis contagione mundari. Qui quamvis nullo inter natos mulierum minor, tamen quasi natus ex muliere culpae naevo non carebat. Ideoque cum caeteris mulierum natis ab eo qui natus ex Virgine Deus in carne apparuit opus habebat ablui.
Abbreviated transcription (Latin):
ens ad festa domi-¬
nica et misteria
saluatoris nr̃i de cuius natiui-¬
tate gauisi sumus. eius mani-¬
festatione letemur: quia sicut
nascendo gloriosus est dei filius.
ita apparendo mirabilis. Mi
uirgine: nec mirꝰ magnificũ
qd̃ ostensus est e celo. Mirum
ualde ꝙ nouũ hominem terra
suscepit: stupendũ nichilominꝰ
qd̃ nouũ hunc hominem noua
deam xp̃us in presepe pastorib
uagiebat. et in caldea magorũ
oculis inter sydera choruscabat.
Apud iudeos sordebat in pãnis:
apud gentiles fulgebat inglia.
Et quidem neccesse erat. ut cẽloꝵ
dũm testimoniũ celeste precedet.
et auctorem lucis signum lu¬
minis reuelaret. Magnum hoc
fr̃es tremendumq misteriũ.
cum unus idemqz annũciat
de pr̃e deus. et hono de m̃re. unꝰ
idemq filius femine: et filius
maiestatis. Unus q idem homi¬
num particeps et dominus an¬
gelorum.

Expanded text:
es ad festa dominica et mysteria Salvatoris nostri, de cujus nativitate gavisi sumus, ejus manifestatione laetemur: quia sicut nascendo gloriosus est Dei Filius, ita apparendo mirabilis. Mirsit ex virgine; nec minus magnificum quod ostensus e coelo est. Mirum valde quod novum hominem terra suscepit; stupendum nihilominus quod novum hunc hominem nova daeam Christus in praesepi pastoribus vagiebat; et in Chaldaea magorum oculis inter sidera coruscabat. Apud Judaeos sordebat in pannis; apud gentiles fulgebat in gloria. Et quidem necesse erat ut coelorum Dominum testimonium coeleste praecederet, et auctorem lucis signum lucis revelaret. Magnum hoc, fratres, tremendumque mysterium, cum unus idemque annuntiatur de Patre Deus, et homo de matre; unus idemque filius feminae, et filius majestatis; unus idemque hominum particeps, et Dominus angelorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ignum cui contradici¬
tur fidem dominice cru¬
cis accipe:de qua aplo
paulo dicunt iudei. Namn de secta
hac: notum est uob̃ ꝙ ribiq eid
contradicitur. Et apłs ĩ se. Nos
enim ĩquit p̾dicamus xpistũ¬
cructfixum: iudeis quidem scan¬
dalum: gentib autẽ stulticiã.
Et tuam ip̃ius animã ꝑtransi-¬
bit gladius. Nulla enim docet:
historia beatam mariã ex hac
uita gladii occisione migrasse:
p̾sertm cum nõ anima l cor.¬
pus ferro soleat interfici. Unde
restat ĩtelligi gladium illum
de quo dicitur: ut gladius est
in la biis eorum. hoc est dolorẽ
dominice passionis eius aĩam
pertransisse. que et si xp̃m ut
pote dei filium sponte ꝓpria mo¬
ri. mortẽq ip̃am non dubita¬
ret ẽe deuicturum ex sua tamẽ
carne ꝓcreatum non sine dolo¬
ris affectu potuit uide crucifi-¬
gi. Nam et ferrum qd̃ animã
ioseph ꝑtransisse canitur: nul¬
lũ melius qͣm dura tribula-¬
tio mentis intelligitur. ix des¬

Expanded text:
m cui contradicetur, fidem dominicae crucis accipe. De qua apostolo Paulo dicunt Judaei: Nam de secta hac notum est nobis, quod ubique ei contradicitur . Et Apostolus ipse: Nos enim inquit praedicamus Jesuquidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Nulla docet historia beatam Mariam ex hac vita gladii occisione migrasse, praesertim cum non anima, sed corpus ferro soleat interfici. Unde restat intelligi gladium illum de quo dicitur: Et gladius est in labiis eorum , hoc est, dolorem Dominicae passionis ejus animam pertransisse. Quae etsi Christum ut pote Dei Filium sponte propria mori, mortemque ipsam non dubitaret esse devicturum, ut sua tamen carne procreatum, non sine doloris affectu potuit videre crucifigi. Nam et ferrum, quod animam Joseph pertransisse canitur, nullum melius quam dura tribulatio mentis intelligitur. Ut re
Abbreviated transcription (Latin):
larificatum a patre
filium scd̃m formã
serui quem pater suscitauit a
mortuis. et ad suam dexteram
collocauit: res ip̃a indicat. et
nullus ambigit xp̃ianus. S
quoniã non tantum dixit pa-¬
ter clarifica filiũ tuum. Sed
addidit eciam. ut filius tuus
clarificet te. Merito quentur qͤ¬
modo prẽm clarificauerit filius
cum sempiterna claritas p̃ris
nec diminuta fuerit in forma
humana. nec augeri potuit
ĩ sua perfectione duina. Sed
ĩ seip̃a claritas patris. nec au¬
geri nec minui potest. Apud
homines autẽ ꝓculdubio mi¬
nor erat: qͣndo in iudea tantũ¬
modo deus notus erat. necdũ
a solis ortu ul ad ogasũ: lau¬
dabant pueri nomẽ domini.¬

Expanded text:
lorificatum a Patre Filium secundum formam servi, quam Pater suscitavit a mortuis, et ad suam dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit christianus. Sed quoniam non tantum dixit, Pater, clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in forma humana, nec augeri potuerit in sua perfectione divina. Sed in seipsa claritas Patris nec minui nec augeri potesthomines autem procul dubio minor erat, quando in Judaea tantummodo Deus notus erat : et nondum a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini
Abbreviated transcription (Latin):
pisto igitur quo¬
tidie sedulum ex¬
hibebat officium: s agebat
quatinis hoc sacrilegis regi¬
bus esset occultum. Ron pas¬
sionis tumore ꝑterritus. nec
patcunoini sui amore constc¬
tus: s ad hoc tantum sub cla¬
mide tecreni imꝑii xpisti mili¬
tan gerebat ab sconditum. ut
xpĩanorum aniios. quos in
tormentis uidebat deficere con¬
fortaret. et deo redderet animas.
quas diabolus co nabatur
aufere. Deniq postqͣm mmuil¬
tas martiꝵ mentes a timore
passionis erpuit: et ad coro¬
nam perpetue glorie incitauit.
ipse quoqz quis esset aꝑuit.
quia lumen intenebris latere
non potuit. R Sebastiamis

Expanded text:
isto igitur quotidie sedulum exhibebat officium, sed agebat quatenus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Christianorum animos, quos inter tormenta videbat deficere, confortaret, et Deo redderet animas quas diabolus conabatur auferre. 3. Denique postquam multas martyrum mentes a timore passionis eripuit, et ad coronam perpetuae gloriae incitavit: ipse quis esset, apparuit, quia lumen in tenebris latere non potuit. Clarissimis
Abbreviated transcription (Latin):
On hĩtab̃rus in finẽ¬
et nõ fundabitur us ad gen̾a¬
tionem et genationem. Nec po¬
net ibi tentoria arab. nec ꝑa¬
stores requiestent ibi. s requies¬
cent ibi bestie. et replebũtur do¬
mus corum draconib. Et h̃i¬
tabunt ibi strutiones. et salta¬
bunt ibi pilosi. Et rendebunt
ibi ulule in edib eius: ⁊ sirene
in delubris uoluptatis.
Rope est ut ueniat tẽ¬
pus eus: et dies eiꝰ
non elongabũtur. Mi¬
serebr̃ enim dominus iacob: et
eliget adhuc de ifrael: et requies

Expanded text:
on habitabitur usque in fineet non fundabitur usque ad generationem et generationem nec ponet ibi tentoria Arabs nec pastores requiescent ibi sed requiescent ibi bestiae et replebuntur dmus eorum draconibus et habitabunt ibi strutiones et pilosi saltabunt ibi et respondebunt ibi ululae in aedibus eius et sirenae in delubris voluptatis prope est ut veniat tempus eius et dies eius non elongabuntur miserebitur enim Dominus Iacob et eliget adhuc de Israhel et requies
Abbreviated transcription (Latin):
iustificari hominẽ per fidem sie
operib legis. An iudeoꝵ tantũ.
Ronne et gentium: Imo ⁊ gẽ¬
tium. Qm̃ quidem unus est D.
qui iustificat circuncisionẽ ex
fide. et prepucium ꝑ fidem. Rin¬

Expanded text:
i hominem per fidem 15 sine operibus legis. An Judaeorum Deus tantum? Nonne et gentium? Imo et gentium, quoniam quidem unus est Deus, qui justificat circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem., Le
Abbreviated transcription (Latin):
Egem ergo destru¬
imue per fidem. Ausit.
Seo et legem statuimus. Quid
ergo dicemus ĩuenisse abrahã
patrem nostrũ secundũ carnẽ.
Si enim abra ham ex oꝑrbus

Expanded text:
egem ergo destruimus per fidem absit sed legem statuimus quid ergo dicemus invenisse Abraham patrem nostrum secundum carnem si enim Abraham ex operibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ensate fratres karis¬
simi mansuetudinẽ
dei. Relayare peccata
uenerat: et dicebat. Quis ex
nobis arguet me de peccato: Nõs
dedignatur ex ratione ostẽdere
se peccatorem nõ ẽẽ: qui ex uir¬
tute diuinitatis poterat pcc̃o¬
res iustificare. Sed terribilez
ualde: qd̃ subditur. Qui ex deo
est:uerba dei audit. Propt̾ es
uos nõ auditis: quia ex deo nõ
estis. Si enim ip̃e uerba dei au-¬
dit qui ex deo est. et audire uer¬
ba dei nõ potest. quisquis ex illo
non est. int̾roget se unusqͥsq
si nerba dei in aure cordis ꝑci¬
pit. et intelligat unde sit. Ce-¬
lestem patriam desiderare ueri¬
tas iubet. carnis desideria conte¬
rere. mũdi gloriam declinare.
aliena nõ appetere: ꝓpria lar¬
giri. Penset ergo unusquisq
uestrum apud se:si hec uox dei.
in cordis eis aure ꝯualuit:¬
et quia iam ex ded sit agnos¬

Expanded text:
ensate, fratres charissimi, mansuetudinem Dei. Relaxare peccata venerat, et dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare. Sed terribile est valde quod subditur: Qui ex Deo est verba Dei audit; propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Si enim ipse verba Dei audit qui ex Deo est, et audire verba ejus non potest quisquinon est, interroget se unusquisque, si verba Dei in aure cordis percipit, et intelligit unde sit. Coelestem patriam desiderare veritas jubet, carnis desideria conterere, mundi gloriam declinare, aliena non rapere, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque vestrum, si haec vox Dei in cordis ejus aure convaluit,et quia jam ex Deo sit agnos
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnnicicia et ꝯtumelia. Iusti¬
fica prisillũ et magnũ similit̾
Noli fieri ꝓ amico mnimicus ꝓ¬
rimo . Improperiũ enũ et cõtuͣ¬
meliam malus hereditabit. et
om̃is prc̃or inuidus ⁊ biliguis
On te extollas lc.ui¬
in cogitatõe anime
tue uelut taurus. ne
forte elidatur uirtus tua ꝑftul-¬
ticiam. et folia tua comedat. ⁊
frctus tuos ꝑdat. et reliquans
uelut lignũ aridum in heremo.¬
Animam enĩ neqͣm disperdet
qui se het: et in gaudiũ ũmici
dat illum. et deducet in sortem
impioꝵ. Derbũ dulce multi¬
plicat amicos. ⁊ mitigat ũmi-¬
cos: et lingua eucharis ĩ bono
homine abundabit. Multi pa¬
cifici sint tibi. et consiliarius E¬
tibi sit unius de mille.Si possi¬
des amicũ in temptatõe posside
illum: et ne facile credas et te

Expanded text:
inimicitia, et contumelia. Justiinimicitia, et contumelia. Justifica pusillum et magnum similiter. Noli fieri pro amico inimicus proximo. Improperium enim et contumeliam malus haereditabit, et omnis peccator invidus et bilinguis. on te extollas in cogitatione anime tue uelut taurus, ne forte elidatur uirtus tua per stultitiam et folia tua comedat et fructus tuos perdat et relinquaris uelut lignum aridum in heremoanima enim nequa disperdet qui se habet et in gaudium inimici dat illum et deducit in sortem impiorum verbum dulce multiplicat amicos et mitigat inimicos et lingua eucharis in bono homine abundat multi pacifici sint tibi et consiliarii tibi sint unus de mille si possides amicum in temptatione posside eum et non facile cr
Abbreviated transcription (Latin):
dominũ. et ne differas
de die in biem: subito enĩ ueĩ¬
et ira illiuis. et in tempore uĩ¬
dicte disperdet te. Noli anxius
eẽ in diuiciis ĩnistis: nichil eĩ
ꝓderunt tibi ĩ die obductionis
et uindicte. Non uentiles te ĩ
omnem uentũ: et non eas ĩ
omnẽ uiam. Sic enĩ peccator
ꝓbatur duplici lingua. Esto
tirmus ĩ uia dñi. et in u̾itate
sensus tui et sciencia. et ꝓseqͣ¬
tur te u̾bum patis et iusticie.
Esto manfuetus ad audien¬
dum u̾ bum dei. ut ĩtelligas.x
et cum sapĩa ꝓferas rensum¬
uerum. Si est tibi intellectus
ronde ꝓximo. sinautẽ sit ma-¬
nus tiia suꝑ os tuũ. ne capia¬
ris in ũł d̃ idisciplinato et
confundaris. Ncõ.uͭ¬
Onor et gloria in
sermone sensati. lingͣ
uero impndetis subu̾sio. est ułiꝰ
Non appelleus susurro ĩuita tla.¬
et lingua tua ne capiaris ⁊ co¬
fundaris. Suꝑ enĩ furem est
confusio et penitencia et deno-¬
tatio pessima suꝑ bilinguem.
Susurratori autem odrun ⁊

Expanded text:
dominum et ne differas de die in diem. subito enim uenit ira illius et in tempore uindictae disperdet te. noli anxius esse in diuitiis iniustis: nihil enim proderunt tibi in diem obductionis et uindictae. non uentiles te in omni uento et non eas in omni uia. sic enim peccator probatur duplici lingua. esto firmus in uia dei et in ueritate sensus tui et scientia, et prosequatur te uerbum pacis et iustitiae. esto mansuetus ad audiendum uerbum dei, ut intelleget cum sapientia fer responsum. Si est tibi intellectus, responde proximo: sin autem, sit manus tua super os tuum, ne capiaris in verbo indisciplinato, et confundaris. Honor et gloria in sermone sensati: lingua vero imprudentis, subversio illius. Non appelleris susurro, et lingua tua ne capiaris, et confundaris. Super furem enim est confusio et poenitentia, et denotatio pessima super bilinguem: susurratori autem odium, et
Abbreviated transcription (Latin):
rinceps synagoge nullꝰ
melius qͣm ip̃e moyses
intelligitur. Unde bene
Quia qui accepit u̾ba uite da¬
re aliis et per hec cet̾os illimi at
et ip̃e a spũi sancto quo uita lia
monita scribere uel docere possit
illuminatur. Qui iuxͣ euange¬
ad pedes eius. Quia p̾uidens
nũ. humili corde se eius poten¬
cie subdidit. Quẽ ita circa fi¬
nem seculi hominẽ incarnan¬
dum ẽẽ cegnouit: ut eternũ
ante oume seculũ deum existere

Expanded text:
e synagogae, nullus melius quam ipse Moses intelligitur, unde bene Quia qui accepit verba vitae dare nobis, et per haec caeteros illuminat, et ipse a spiritu sancto, quo vitalia monita scribere vel docere possit, illuminatur. Cui, ad pedes ejus, quia praeviden Dominum, humili corde se ejus potentiae subdidit, quem ita circa finem saeculi hominem incarnandum esse cognovit, ut aeternum ante omne saeculum Deum existere
Abbreviated transcription (Latin):
ue inquit gr̃a plena¬
Et bene plena quia
ceteris ꝑ partes presta¬
tur mariẽ u̾o simul se tota i¬
fudit plenitudo gratie. Hoc qͥp¬
pe est quod dauid canit. Descẽ¬
dit sicut pluuia ĩ uellus. Uel¬
lus itaq cum sit de corpore:
nescit corporis passionẽ. Sic et
uirginitas cũ sit in carne: i¬
cia carnis nescit. Celestis ꝑla¬
ne ymber uirgineũ in uellus
placido se infudit elapsu. Et tota
diuinitatis unda se contulit in
caine: quando u̾bum caro factũ
est. Ac deinde ꝑcrucis patibulum
expressum t̾us omnib pluuiã
salutis effudit. et stillicidia gr̃e
humanis prestitit mentib.
ominus tecum inqͥt¬
Mira res. et iam cũ
uirgine erat qui ad uirginẽ mit¬
tebat angelum et p̾cessit nũciũ
suum d̾s̃. sz a deo non recessit. Nes
teneri potuit locis. qui om̃ibz hẽ¬
tur in locis. et totus ubiq ẽ.sine
quo nichil et ꝑ quem totũ. Ergo
u̾bum patris iuinqͣm a patre dis¬
cedens homo propͥe fieri dignat᷑

Expanded text:
 inquit, gratia plenaEt bene plena, quia caeteris per partes praestatur, Mariae vero simul se tota infudit plenitudo gratiae. Hoc quippe est quod David canit, Descendit sicut pluvia in vellus . Vellus itaque cum sit de corpore, nescit corporis passionem; sic et sancta virginitas cum sit in carne, vitia carnis nescit. Coelestis plane imber in virgineum vellus placido se infudit illapsu, et tota divinitatis unda se contulit in carne, quando Verbum caro factum est, ac deinde per crucis patibulum expressum, terris omnibus pluviam salutis effudit, et stillicidia gratiae humanis praestitit mentibus. Dominus tecum, inqMira res. Et jam erat cum virgine qui ad virginem mittebat angelum, et praecessit nuntium suum Deus, sed a Deo non recessit. Nec teneri potuit locis, qui omnibus habetur in locis, et totus ubique est, sine quo nihil totum. Ergo Verbum Patris nunquam a Patre discedens, homo pro nobis fieri dignatus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt stupore et extasi:ĩ eo qd̃
contigerat illi. Cum autẽ ui
derunt petrum et iohannẽ: cu-¬
currit om̃is populus ad eos ad
porticum que appellabatur sa¬
lomonis stupentes. Didens
autem petrus respondit ad po¬
pulum. Diri israelite quid ini¬
ram̃i in hoc. aut quid nos intrie¬
mini. quasi ex nr̃a uirtute. aut
potestate fecerimus hunc am-¬
bulare.¬

Expanded text:
ore et exstasi, in eo quod contigerat illi. Cum teneret autem Petrum, et Joannem, cucurrit omnis populus ad eos, ad porticum quae appellatur Salomonis, stupentes. Videns autem Petrus, respondit ad populum: Viri Israelitae, quid miramini in hoc, aut nos quid intuemini, quasi nostra virtute aut potestate fecerimus hunc ambulare
Abbreviated transcription (Latin):
otest ⁊ simpsiciter
accipi. Beati qui
nunc esuritis qui
uerbo oꝑam datis: quia celesti¬
um tuñc gaudioꝵ habebitis
ubertate perfrui. Beati qui nrĩc
fletis: quia ridebitis. Non tem¬
poralium dampna cõmodor.
sed uirtutum detrimenta spũa¬
lium. qui fient eterna beatitu¬
diue consolabuntur. U bi nõ
cõmissa flere debere. Quem si
ut rus diligimus: consec̃y ter¬
nos illius ⁊ ꝓfectit. gratulari
⁊ defectu necesse est tribulari.
Nec solum tribulari: uerum
ad lacrimas usqz succendi. Sic
enim saniuel ⁊ dauid ptĩn
saulis ⁊ interitum lugent.
iu peccatricem iꝑse fleuit suꝑ
ciuitatem. ⁊ mestis cõpassũs
sororibz. laz arum quem diui¬
na erat maiestate resuscitarꝰ
humana prius miseracione¬
defiant: rrastice significans ece
qui peccati morte sopuuntur. ut
reniuscere queant a proximis
isse plarigerddis. Quos autem
rauis flentes risuros esse ꝓmit¬
tit non puercliter accipiendum¬
est: se sitipture more. risus no¬
unite menlis exultauo. ⁊ affect̃

Expanded text:
otest et simpliciter accipi: Beati qui nunc esuritis, quiverbo operam datis , quia coelestium tunc gaudiorum habetis ubertate perfrui. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis. Non temporalium damna commodorum, sed virtutum detrimenta spiritalium qui flent, aeterna beatitudine consolabuntur. Ubi non commissa deflere. Quem si ut nos diligimus, consequenter illius et profectu nos gratulari, et defectu necesse est tribulari; nec solum tribulari, verum ad lacrymas usque succendi. Sic enim Samuel et David, peccatum Saulis et interitum lugent. Sic peccatricem Dominus ipse flevit super civitatem, et moestis compassus sororibus, Lazarum quem divina erat majestate resuscitaturus, humana prius miserationedeflebat. Mystice significans eos qui peccati morte sopiuntur, ut reviviscere queat a proximis esse plangendos. Quod autem nunc flentes risuros esse promittit, non pueriliter accipiendum, sed Scriturae more risus nomine mentis exsultatio et affectus
Abbreviated transcription (Latin):
ex gloriose martyrũ
corona confitenciũ
qui respuentes terre
na ꝑducis ad celestia. urem
beitignam protutus appone no¬
stris uitib trophea sacr̃a pangi¬
ntus iguosce quod deliquimus.
cendo confessorib tu uince nr̃a
trumna donando indulgenctã.

Expanded text:
riose Martyrum, Corona confitentium; Qui respuentes terrea Perducis ad Coelestia. Aurem benignam protinus Appone nostris vocibus: Trophea sacra pangimus: Ignosce quod delinquimus.cendo confessoribus: Tu vince nostra crimina, Donando indulgentiam.