comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam ꝑ incautã uirtutũ iactantiã. relabunt᷑ aduitia.
Et quidã dũ uitiorũ inpulsũ frequent̾ plangunt deipsa
utileest arrogantib deseri adõ. quatinus suȩ infirmitatis
consci i. adhũmilitatẽ redeant. & humiles post casũ exis¬
tunt. Non nulli falsa oppinione arrogantiȩ eẽ ꝑfectos
existimant . dũ nons̃ qui ob ortis tẽptationib innotescunt.
łanto quisq fit ueritati uitinior. quanto se eẽ longius
ab ea fuerit arbitratus. hoc erũ humilitatis ẽ. quȩ dõ ho¬
minẽ uingit. ceterũ iactantia oculos quib ds uideri pote¬
rit claudit: sicut solis radius dũ conspicit̾ acies oculi ȩbe¬
tatur. sic & qui in moderate alta de se scrutat᷑. ob inten¬
tione ueri obtundunt᷑. Sicut aquila ex alto ad ȩscas col¬
labitur. sic hͦ de alto bonȩ conuersationis ꝑ carnalem ap¬
petitũ ad inferiora demergitur.

Expanded text:
Quidam per incautam virtutum jactantiam relabuntur ad vitia; Quidam per incautam virtutum jactantiam relabuntur ad vitia; et quidam, dum vitiorum impulsum frequenter plangunt, de ipsalerumque utile est arrogantibus deseri a Deo, quatenus suae infirmitatis conscii ad humilitatem redeant, et humiles post casum existant. 15. Nonnulli falsa opinione arrogantiae se esse perfectos existimant, dum non sint qui obortis tentationibus innotescunt. 16. Tanto quisque fit veritati vicinior, quanto se esse longius ab ea fuerit arbitratus. Hoc enim humilitatis est, quae Deo hominem jungit. Caeterum jactantia oculos, quibus Deus videri poterat, claudit. 17. Sicut solis radius dum conspicitur, acies oculorum hebetatur sic et qui immoderate altiora scrutatur, ab intentione veri obtunditur. 18. Sicut aquila ex alto ad escas collabitur, sic homo de alto bonae conversationis per carnalem appetitum ad inferiora demergitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ea ꝓphetã audiuit. ut significaret dĩseruũ uirtutes suas
dũ uane głȩ studio ꝓdiderit ꝑdere. & statĩ dȩmones suoꝵ
operũ dominos facere sic̃ ille ꝑostaentationẽ caldeos rerũ
suarũ dominos fecit. Optima est illa discretio. ut & nota
sint oꝑa nr̃a addĩ augendã głam . & occulta proelatione
uitanda humana. Ille aut̃ deb& publicare bonũ qđ agit.
qui ꝑfecta humilitate fundatus. nulla iã ȩlatione contin¬
grur. Nam his quise in tellegit adhuc amore laudis pul¬
sari. facta bona in occulto agat ne forte qđ egerit ꝑdat.
nterdũ uiri scĩ dũ cupiunt funditus suã mutabilitatẽ
corrigere . aliquando tumore tangunt᷑ clationis suȩ con¬
scii actionis iustitiȩ. Sed adhuius sub reptionis malo.
humilitatis conpunctione purgant᷑. Viri scĩ ñ nũ quã
quosdã de se audientes instruunt & tam̃ in his alta consi¬
deratione custodiunt. ne dũ alios a terrena intentione
erigunt. ipsi in trenȩ laudis appetitu dimergantur.

Expanded text:
phetam audivit, ut significaret Dei servum virtutes suas, dum vanae gloriae studio prodiderit, perdere, et statim daemones suorum operum dominos facere, sicut ille per ostentationem Chaldaeos rerum suarum dominos fecit. 10. Optima est illa discretio, ut et nota sint opera nostra ad Dei augendam gloriam, et occulta pro elatione vitanda humana. Ille autem debet publicare bonum, quod agit, qui, perfecta humilitate fundatus, nulla jam elatione contingitur. Nam qui se intelligit adhuc amore laudis pulsari, facta bona in occulto agat, ne forte quod egerit perdat. 11. Interdum viri sancti, dum cupiunt funditus suam mutabilitatem corrigere, aliquando tumore tanguntur elationis suae conscii 312 actionis justitiae, sed ab hujus subreptionis malo humilitatis compunctione purgantur. 12. Viri sancti nonnunquam quosdam de se audientes instruunt, et tamen in his alta se consideratione custodiunt, ne dum alios a terrena intentione erigunt, ipsi in terrenae laudis appetitu demergantur. 13.
Abbreviated transcription (Latin):
dubiũ quia cũpii fideles & uerissimi xp̃iani ex hoc scło tran¬
seuit sisedula & frequens fratrũ ad uiuerit oratio. ñ eos audeat con¬
tingere malignorũ spuũ uel cruenta incursio: Qđ Const Ca
Qđ coxditio

Expanded text:
dubium, quia cum pii fideles et verissimi Christiani ex hoc saeculo trandubium, quia cum pii fideles et verissimi Christiani ex hoc saeculo transeunt, si sedula et frequens fratrum adjuverit oratio, non eos audeat contingere malignorum spirituum cruenta incursio. CAPUT XVIII. Quod conditio
Abbreviated transcription (Latin):
umrexirema debiti finis immin& hora. orationos deb&i ad¬
uiuare continua. Siem̃ adignota uellonge posta in hac
mundo loca transire disponimus. modo nos fratrũ orationibi rõ¬
rũ ex undatione ꝑfundimus. p̃cantes adño ut placidis iterum
congressibꝓꝓperemis. Et si hȩc tã studiose manente ad huc cõ¬
plexu corporis & animȩ cognita scłi agimꝰ quã studiosius talia¬
in fine nr̃o agere debemus. cũ ad illã regionẽ transitũ facimis
mus ut nulla nobis hicdũ uiuimꝰ cognitio maneat. utrũ nos
post mortẽ beata uita recipiat. an rapim̃ exeuntes ecorpore
ałorm̃ta : Nam & quia diabolus extrema uitȩ nr̃ȩ suis laque¬
is in nectere nitit᷑. si in ipso exitu pus fratrũ p̃cib & sedulis
psal modiȩ officiis minuant᷑ Longe ille semꝑ repperitur
nec audet se nociturũ diuinis castris ingerere. ubi audit
nom̃ dñi ꝑora concinantiũ fidelit̃ resonare. Quosdam eñi
fraternis p̃cib & psalmodiȩ frequentia liberatos. Unde ñ ẽ

Expanded text:
um extrema debiti finis imminet hora, oratio nos debet juvare continua. Si enim ad ignota vel longe posita loca in hoc mundo transire disponimus, modo nos fratrum orationibus comrum inundatione perfundimus, precantes a Domino, ut placidis itinerum gressibus properemus. Et si haec tam studiose, manente adhuc complexu corporis et animae, inter cognita saeculi agimus, quanto studiosius in fine nostro facere debemus, cum ad illam regiomus, ut nulla nobis hic dum vivimus cognitio maneat, utrum nos post mortem beata vita recipiat, an rapiamur exeuntes de corpore ad tormenta? Nam quia et diabolus extrema vitae nostrae suis laqueis innectere nititur, si in ipso exitu piis fratrum precibus, et sedulis psalmodiae officiis muniamur, longe ille semper repellitur, nec audet se nociturum divinis castris ingerere, ubi audit nomen Domini per ora concinentium fideliter resonare. Quosdam enim , fraternis precibus et psalmodiae frequentia liberatos. Unde non est
Abbreviated transcription (Latin):
ueni& antixp̃s. Idõ sollicite p̃cauendũ. ẽ: nequis pastorẽ re¬
quirens inueni& lupũ. Ob hoc p̃dico tibi unde dinoscas ueri

Expanded text:
eniet Antichristus, ideo sollicite praecavendum est, ne quis pastorem quaerens, lupum inveniat. Ob hoc praedico tibi unde dignoscas veri
Abbreviated transcription (Latin):
ad petitꝰ auget. Boni operis inchatio ñ deb& palam citius ad
hominũ cognitionẽ uenire . ne dũ boni inchoatio humanis
oculis reserat᷑. a uirtute ꝑfectionis in anescat ceptio scĩtatis.
Ante maturitatis eñi tẽpus messes florentes cito ꝑeunt. ge
minaq inutilia fiunt. Oirtutes scõrũ ꝑ ostentationis ad¬
petitũ adominio dęmonũ inmundoꝵ sub iciunt᷑. sicut eze¬
chias rex qui diuitias suas caldȩis ꝑiactantiã ꝓdidit. & ppt̃

Expanded text:
appetitus auget. 8. Boni operis inchoatio non debet citius palam ad appetitus auget. 8. Boni operis inchoatio non debet citius palam ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante maturitatis enim tempus messes florentes cito pereunt, germinaque eorum inutilia fiunt. 9. Virtutes sanctorum per ostentationis appetitum dominio daemonum immundorum subjiciuntur, sicut Ezechi
Abbreviated transcription (Latin):
& erroris est animꝰ plenus famã appetere et ad capiendã
t̾renã laudẽ studiũ dare. Circũ inspice tema ipsũ homio
nichilq tibi arroges quȩ intes̃ ꝓpt̃ peccata. Non declinat
addexterã. qui non sibi sed dõ tribuit bona quȩ agit. Req
Hoc est qđ ꝓpheta ait. hȩc uia ambulate in ea. neq addex¬
sic̃ scriptũ est in dño laudabit᷑ anima meit. Sepe uanã
głam concẽpmendo in aliud genus clationis inciditur.
dũ inse quisq głatur: ꝓeo qđ contẽpnat ab hominib: laudẽ
Quibdã concessũ est tantundẽ bene agere. & fructũ boni
oꝑis non habere . quod ipsi sibi aufer̃ ꝑstudiũ humane iac¬
tantiȩ : semꝑ suã aspiciant foeditatẽ qui uanȩ głȩ fauores
diligunt. & ꝑdidis se bonũ opus doleant qđ ꝓhumanu oster¬
tatĩone fecer. Amator uanȩ gła. unde possit sẽꝑ lauda¬
ri agere non quiescit. & sub inde ille uires uanitatis prauus

Expanded text:
et erroris est animus plenus famam appetere, et ad capiendam et erroris est animus plenus famam appetere, et ad capiendam terrenam laudem studium dare. Circumspice temetipsum, o homo! nihilque tibi arroges quae in te sunt praeter peccatum. Non declinat ad dexteram qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit, nequeHoc est quod Propheta ait: « Haec via: ambulate in ea, neque ad dexsicut scriptum est: In Domino laudabitur anima mea . 4. Saepe vanam gloriam contemnendo, in aliud genus elationis inciditur, dum in se quis gloriatur, pro eo quod contemnat ab hominibus laudem. 5. Quibusdam concessum est tantumdem bene agere, et fructum boni operis non habere, quod ipsi sibi auferunt per studium humanae jactantiae. 6. Semper suam aspiciant foeditatem, qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. 7. Amator vanae gloriae, unde possit semper laudari, agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus
Abbreviated transcription (Latin):
infirma m̃te desiderata ꝓficere. & cũ indigere inmundo me¬
tuunt. agła suꝑna sema& ipsos abscidunt. Multis consiliorum
argum̃tis insidiat᷑ diabolus in ad quirendo plurima. qͥ mpa¬
ucis & modicis de uouerant eẽ contenti. Opponit igitur ineꝵ
sibi ȩgensq sufficiat. quatenꝰ his blandimentis intentione
bonȩ deuotionis sub uertat. atq int̾renis lucris deceptãm̃tẽ
reducat. Multis argum̃tis insidiat᷑ diabolus & qui renunci¬
ant scđo. ut eusse iterũ amore ꝓsternat. Grauius aut̃ illos
in concupiscentiis seliferit. quos post renunciationẽ ad mun¬
di amorẽ reduxerit. & maxime ꝑ cenodoxiã subicit sibi
diab as mona chũ. ut quẽ ꝑscłi amorẽ retinere ñ potuit
debet insidias. & magis inbonis operib cordis deb&̃ ad i¬
cuncta que bona amittit. quȩ recta ugendo obtinuerat.¬
magis quã dõ placere. & laudẽ abhominib cõ parare uanis

Expanded text:
infirma mente desiderata perficere; et cum indigere in mundo meinfirma mente desiderata perficere; et cum indigere in mundo metuunt, a gloria superna semetipsos abscindunt. 7. Multis consiliorum argumentis insidiatur eis diabolus in acquirendo plurima qui paucis et modicis voverant esse contenti. Opponit igitur in eosibi egenisque sufficiat, quatenus his blandimentis intentionem bonae devotionis subvertat, atque in terrenis lucris deceptam mentem reducat. 8. Multis argumentis insidiatur diabolus eis qui renuntiant saeculo, ut ejus se iterum amori siscentiis saeculi ferit, quos post renuntiationem ad mundi amorem reduxerit. Et maxime per cenodoxiam subjicit sibi diabolus monachum, ut quem per saeculi amorem retinere non potuit, oli praevidere debet insidias, et magis in bonis operibus cordis debet adhiac pereat, cunctaque bona amittat quae recte agendo obtinuerat.magis quam Deo placere, et laudem ab hominibus comparare. Vanus
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ uoti qui dapiunt in labores uanitatis. Quȩcũq: mens
ꝓcellis mundi huiꝰ inuolueris. lignũ conscende crucis. ut ama¬
re idest tẽpestate huiꝰ scłi libereris. Nam nullus tea acu mortis
humanȩ saluabit . nisi xp̃c eruerit. Qui scło renunciare dispo¬
nit. trans gressĩonis reatu astringit̾ si uotũ muta uerit.
A trocit᷑ enĩ indiscussione udicii arguendi sunt. qui qđ ꝓfessio¬
ne sp̾onderant implere oꝑe contẽpser. Mirabilit̃ comparat᷑
similitudo a uoluptatib mundi. conanti redire ad dm̃ reti¬
nentib eũ cupiditatib scłi ei qui dormitat. exsurgere conat᷑¬
& sopore somni deprimit᷑. Ille enĩ adbonũ nouit redire &
uoluptatũ fascib ñsinit᷑. iste melius eligit uale sed soporis
tinctisunt : & ꝑmundi appetitũ alucẽ suꝑnȩ illuminationis
priuati nigredine peccatoꝵ fuscantur. Quidã intentione
bonȩ oꝑationis metũ extingunt in opiȩ. nec ꝑmit tuntur

Expanded text:
cuntur voti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi hujus involveris, lignum conscende crucis, ut a mari, id est, tempestate hujus saeculi libereris. Nam nullus te a lacu mortis humanae salvabit, nisi Christus eruerit. 3. Qui saeculo renuntiare disposuit, transgressionis reatu astringitur, si votum mutaverit. Atrociter enim in discussione divini judicii arguendi sunt, qui, quod professione spoponderant, implere opere contempserunt. 4. Mirabiliter comparatur similitudo a voluptatibus mundi conanti redire ad Deum, retinentibus eum cupiditatibus saeculi, ei qui dormitans exsurgere conatur, et sopore somni deprimitur. Ille enim ad bonum novit redire, et voluptatum facibus non sinitur. Iste melius eligit vigilare, sed soporis stincti sunt, et, per mundi appetitum a luce supernae illuminationis privati, nigredine peccatorum fuscantur. 6. Quidam intentionem bonae operationis metu exstinguunt inopiae, nec permittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
homini semꝑ ante oculos ꝓpria adhibere delicta. scđm psal¬
mi sententiã. & peccatũ meũ contra me est seꝑ. Sicut enĩ ñ
oportet reminiscere peccati affectũ. sic semper necesse est
peccati facit tediũ animi. Qui aut̃ luxuria & cupiditate subditis.
recordatio deb& eẽ peccati ut ea quȩ gessit sẽꝑ lacrimas confite¬
at᷑ Vnde & psalmꝰ dicit. Conuersus sũ in erumna mea dũ configi¬
t᷑spina. Peccatũ mm cognitũ tibifeci. & dixi. Pronunciabo aduer¬
sus me inuistitias meas dño. Supra enĩ dixerat qm̃ tacui id est
ñ sũ confessus inueterauer om̃ia ossa mea dũ clamarẽ totadie.
Quid ergo tacuisse paenit&. nisi confessionẽ peccatorũ : quid
clamassẽ dol&. nisi defensionẽ malorũ : qui ergo peccatorũ suor
defensor extiat. necesse est ut paenitendo accus& ꝙ suꝑbiens pra¬
ue admisit

Expanded text:
homini semper ante oculos propria adhibere delicta, secundum psalmi sententiam: Et peccatum meum ante me est semper . Sicut enim non oportet reminisci peccati affectum, sic semper necesse est peccati facit taedium animi. Qui autem luxuriae et cupiditati subditi sunt, recordatio esse debet peccati, ut ea quae gessit semper lacrymis confiteatur. Unde et psalmus dicit: Conversus sum in aerumna, dum configitur spina. Peccatum meum cognitum tibi feci. Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino . Supra enim dixerat: Quoniam tacui, hoc est, non sum confessus, inveteraverunt omnia ossa mea, dum clamarem tota die. Quid ergo tacuisse se poenitet, nisi confessionem peccatorum? Quid clamasse se dolet, nisi defensionem malorum? Qui ergo peccatorum suorum defensor exstitit, necesse est ut poenitendo accuset quod superbiens prave admisit
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓpt̃ hanc uisibilem uitã sinẽ termino possidendã uide
in quib nulla ẽ&. in uisibiliũ fides. & ad bona in uisibilia
ꝓmerenda tepidi redderent᷑. uitȩ huius tẽporis amato¬
s. RUP FACSTOSINT ANGUI QUANDO FIDELES

Expanded text:
sed propter hanc visibilem vitam sine tesed propter hanc visibilem vitam sine tein quibus nulla esset invisibilium fides, et ad bona invisibilia promerenda tepidi redderentur vitae hujus temporalis amatoX. Quod praesto sint angeli, quando homines
Abbreviated transcription (Latin):
lauacrum regenerationis. iã scĩ non possent mortẽ ꝑpeti
corporalem icũ paruulis autẽ baptiz andi quisunt nan
ad xp̃i gratiã ꝓpterea potius currer& ne a corpore solue¬
rentur . adq ita non in uisibili premio ꝓbaretur fides:
sediam nec fides esset: & confestim sui operis quȩrendo &
sum̃do mercedem.:nc̃ uero malore & mirabiliore gr̃a
saluatorisainusus iustite peccati paena conuersa est. De hoc
quoq ita iulianus pomerius ait . Idõ regenerati hinc ad
ae ternã beatitudinẽ transire sine carnis morte non poss̃.
quia ñ prȩsentis uitȩ est sed futurȩ omne bonũ qđ in eis sacra¬
m̃ta quib. regenerant᷑ efficiunt. Et utiq sispe salui fiunt
quicũq saluant᷑. & spes ñ temporalis uitȩ est sed ȩternȩ : ñ
spe aliqua saluarentur in xp̃orenati. si non ad aeternam
beatitudinem consequendam quȩ ñ uidet᷑ cuimilitat ipes:

Expanded text:
lauacrum regenerationis iam sancti non possent mortem perpeti lauacrum regenerationis iam sancti non possent mortem perpeti corporalem. Cum paruulis autem baptizandis quis non ad Christi gratiam propterea potius curreret, ne a corpore solueretur? Adque ita non inuisibili praemio probaretur fides, sed iam nec fides esset, cosumendo mercedem. Nunc vero majore et mirabiliore gratia Salvatoris, in usum justitiae peccati poena conversa est. De hoc quoque ita Julianus Pomerius ait: « Ideo regenerati hinc ad aeternam beatitudinem transire sine carnis morte non possunt, quia non praesentis est vitae, sed futurae omne bonum, quod in eis sacramenta, quibus regenerantur, efficiunt. Et utique, si spe salvi fiunt quicunque salvantur, et spes non temporalis vitae, sed aeternae est, non spe aliqua salvarentur regenerati in Christo, si non ad aeternam beatitudinem consequendam, quae non videtur, cui militat spes,
Abbreviated transcription (Latin):
solent argutis ꝓpositionib dicere. Mors quȩ in primum
hominẽ uenit : demalo in oboedientiȩ accĩdit. & idõ ꝓ ori¬
ginali illo peccato. mortis unicuiq inꝑtitur conditio.
nos autẽ quorũ originalepeccatum inbaptis mate soluit᷑.
cur mortis huius sũpplicio teneamur his obiectionibus:
ratio ꝓlata respandit. Sic eñĩ dehis doctor egregius au.¬
augustinus eloquitur dicens. Adhuc relinquitur animȩ
experim̃tũ separationis a corpore : quã uis ablato iam
criminis nexu. Qm̃si regenerationis sacramentũ continuo
sequeret᷑ in mortalitas corporũ: ipsa fides eneruat᷑. quȩ lunc
est fides. quando expectat᷑ inspe qđ inre ñ uidet᷑. Fidei autẽ
robore atq certamine inmaiorib: dumtaxat ȩtatib:.  etiã
mortis fuerat superandus timor. ꝙ in scĩs martrrib maxime
emicuit. Cuius ꝓfecto certaminis ẽ& nulla uictoria. nul¬
la gła : quia nec ipsum omnino ñposs&. eẽ. certam̃. si post

Expanded text:
solent argutis propositionibus dicere: Mors quae in primum hominem venit, de malo inobedientiae accidit, et ideo pro originali illo peccato mortis unicuique conditio impertitur. Nos autem quorum originale peccatum in baptismate solvitur, cur mortis hujus supplicio teneamur? His objectionibus ratio probata respondet. Sic enim de his doctor egregius Augustinus loquitur, dicens: « Ad hoc relinquitur animae experimentum separationis a corpore, quamvis ablato jam criminis nexu, qsequeretur inmortalitas corporis, ipsa fides eneruaretur, quae tunc est fides, quando expectatur in spe, quod in re nondum uidetur. Fidei autem robore adque certamine, in maioribus dumtaxat aetatibus, etiam mortis fuerat superandus timor, quod in sanctis martyribus maxime eminuit; cuius profecto certaminis esset nulla uictoria, nulla gloria quia nec ipsum omnino posset esse certamen, si post
Abbreviated transcription (Latin):
nec femine nubant nec uiri uxores accipiant. Ex quib: sacratis simis
uerbis aꝑtissime pat&. qđ ibi nonsexus sed concubitus desit: Nec car¬
nis sit natura mutanda. sed eus concupiscentia finienda. Nam
beatus augustinus hanc questionẽ in suis tractatib uersans me¬
lius mihi ait sapere uident᷑ qui utrũq sexu resurrecturũ eẽ ñ
dubitant: Non enĩ ibi libido erit. quȩ confusionis est causa. Nam
priusquã peccassent nudierant & non confundebant᷑ uir &
femina. Corporib ergo illis uitia detra he nt᷑ natura serua¬
bit᷑ Non est aut̃ uitiũ sexus : femineus sed natura quȩ tunc
quidem a concubitu & apartu in munis erit. Quib ita p̃dicto
uiro digestus erit ut p̃ceptor nr̃ sacer eugenius doc&. tanta
erit actalis glorificatio corporis pulchritudo. ut & oblectet in¬
uisu & cor nullatenus inflect& inuitia
Surgeptes eibi ac iotus cura sollicriei.

Expanded text:
nec feminae nubant, nec viri uxores accipiant . Ex quibus sacratissimis verbis apertissime patet quod ibi non sexus, sed concubitus desit; nec carnis sit natura mutanda, sed ejus concupiscentia finienda. Nam et beatus Augustinus hanc quaestionem in suis tractatibus versans : « Melius mihi, ait, sapere videntur, qui utrumque sexum resurrecturum non dubitant. Non enim ibi libido erit, quae confusionis est causa. Nam priusquam peccassent nudi erant, et non confundebantur vir et femina. Corporibus ergo vitia detrahentur, natura servabitur. Non est autem vitium sexus femineus, sed natura, quae tunc quidem a concubitu et a partu erit immunis. » Quibus ita a praedicto viro digestis, erit, ut praeceptor noster sacer Eugenius Toletanus docet, « tanta ac talis corporis pulchritudo, ut oblectet intuitum, et cor nullatenus inflectat ad vitisurgentes cibi ac potus cura sollicitet.
Abbreviated transcription (Latin):
naturã sp̃i nuncupatur: quando enĩ decelis ad adnuncian¬
dũ hominib mit tunt᷑ ex ipsa ad nunciatione angłi
nominant᷑ : natura eñĩ sp̃s sunt̾ : tunc aut̃ angłi uocantur
quando mittunt᷑: natura angłoꝵ mutabilis est. quia in est
illis mutabilitas innatura sed facit eos incorruptos caritas
sempiterna : grã ñnatura eẽ in cõmutabilis angłos. Nam si
natura in cõmutabiles essent. diabolus ñ utiq: cecidiss&: mu¬
tabilitatẽ itaq: nature . suffragat in illis contẽplaciocreatoris
nde & pͥuatus ẽ a postata angłs. dũ fortitudinẽ suã ñudõ sed

Expanded text:
naturam, spiritus nuncupantur. Quando enim de coelis ad annunciandum hominibus mittuntur: ex ipsa annunciatione angeli nominantur. Natura enim spiritus sunt. Tunc autem angeli vocantur, quando mittuntur. Natura angelorum mutabilis eillis mutabilitas in natura, sed facit eos incorruptos caritas senatura incommutabiles essent, diabolus utique non cecidisset. Mutabilitatem itaque naturae suffragat in illis contemplatio Creatoris. Inde et privatus est apostata angelus, dum fortitudinem suam non a D
Abbreviated transcription (Latin):
tiã Hac uitã discedens si fueris sc̃s. sed tunc erit plena lȩti¬
tia cũ nullũ tibi m̃brorũ corporis de est. Quod si tibi qui¬
m̃brũ es non uidet᷑ eẽ ꝑfecta lȩtitia sidesit aliud membrũ.
quanto magis dñs & saluator nr̃ qui caput totius ẽ. corpoꝵ

Expanded text:
tiam de hac vita discedens, si fueris sanctus; sed tunc erit perfecta laetitiam de hac vita discedens, si fueris sanctus; sed tunc erit perfecta laetitia, cum nullum tibi corporis membrum membrum es, non videbitur esse perfecta laetitia, si desit aliud membrum, quanto magis Dominus et Salvator noster, qui caput est totius corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectio nẽ consequerent᷑. Vides gͦ quia ex pectat adhuc abrahã¬
ut q pfectas sequant᷑ expectat isaac iacob & om̃s ꝓphete expec¬
tant᷑ nosut nobiscũ ꝑfectã beatitudinẽ capiant. Propt̃ hoc etiã
nusteruĩ illud inultimũ diem dilati iuidicii custodit᷑. Unũ enĩ
corpus est qđ iustificari expectat᷑ unũ corpusẽ qđ resurgere
dr̃ in uidicio. Lic& eñi sint multa menbra sedunũ corpus
Non potest oculus dicere manui ñ es mihi necessaria: etiam si
sanus sit oculus & ñ sit turbatus quantũ ꝑtin& ad uidendũ
si de sunt ei reliqua m̃bra quȩ erit oculo lȩtitia : autquȩ uide¬
bit᷑ et̃ ꝑfectiosimanus ñ hab& : si pedes desint aut reliqua
mbra non ad sint. quia & si est p̃cellens aliqua oculi gła in eo
maxime est ut uł ipse dux sit corporis nr̃i uł ceterorũ m̃bro¬
rũ non deserat officiis. Hoc aut̃ nos & ꝑ illã eiꝰ ex echielis¬
locis suis eẽ reparanda. Deniq uide qͥd ad setraditur. Et

Expanded text:
fectionem consequerentur . Vides ergo quia exspectat adhuc Abrahaunt consequatur: exspectat et Isaac, et Jacob, et omnes prophetae exspectant nos, ut nobiscum perfectam beatitudinem capiant. Propter hoc etiam, mysterium illud in ultimum diem dilati judicii custoditur: unum enim corpus est, quod justificari exspectatur, unum corpus est, quod resurgere dicitur in judicio; licet enim sint multa membra, sed unum corpus » . Non potest oculus dicere manui: Non es mihi necessaria. Etiamsi sanus sit oculus, et non sit turbatus, quantum pertinet ad videndum; si desint oculo reliqua membra, quae erit ei laetitia? aut quae videbitur esse perfectio, si manus non habeat, si pedes desint, aut reliqua membra non adsint? Quia etsi est aliqua oculi gloria, in eo maxime est, ut vel ipse dux sit corporis, vel caeterorum membrorum non deseratur officiis. Hoc autem nos et per illam Ezechielislocis suis esse reparanda. Denique vide quid dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ens quã exopinatione sententia. Nã illa uera est. ista dubia.
Ad maioris culpȩ cumulũ ꝑtinent scire quẽ quã qđ sequi: uolut¬
& sequi nolle qđ sciat. Vnde & dñs. Seruis inquit sciens
uoluntatẽ dñi sui. & faciens non digna. plagis uapulabit
multis . Et iacobus. Scienti inquit bonũ & ñ facienti pet¬
catũ est. Simplicitatẽ cũ ignauia uocaristultitiam.
simplicitatẽ uͦ cũ prudentia uocari sapientiã. Veest multa scire
& recte uiuere. Quod si utrũq ñualemꝰ melius ÷ utbene uiuen¬
di studiũ quã ultra sciendi sequam᷑. Non ꝑtinere adbeatitudinẽ
consequendã scientiã rerũ nec eẽ beatũ multa scire. sedeẽ madg¬
nũ beatȩ ui e re. Nihil ꝓdesse omnẽ scire prudentiã cũ ignoran

Expanded text:
ens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. 9. ens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. 9. Ad majoris culpae cumulum pertinet scire quemquam quod sequi debeat, et sequi nolle quod sciat. Unde et Dominus: Servus, inquit, sciens voluntatem Domini sui, et non faciens, digne plagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti bonum et non facienti, peccatum est . 10. Simplicitatem cum ignavia vocari stultitiam, simplicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
est. Vnde & ꝓpheta. Stultus inqͥd factus ẽ om̃is homo abscien
tia Primũ est scientiȩ studiũ quȩrere dm̃. deinde honestatẽ
uitȩ cũ in nocentiȩ opere . Nullus sapientit̃ dĩplene recipit.
nisi quisȩ ab om̃i abstrahere accionũ cura contendit: Unde
& scriptũ est. Sapientiã scribe intẽpore otii. & qui minorat᷑
actu ipse ꝑcipi& eã. Non parue intelligentiȩ arcẽ ꝑuenisse.
quiscit secreta dĩ penetrare ñ posse. Tunc aut̃ recte dm̃ cog
nescire conuenit. Nullus aut̃ inculpa maior est. quã ille
quidm̃nescit. Inuestigationẽ uͦ multorũ est quȩrere. sed
paucorũ ÷ inuenire: łaaut̃ quȩ supͣ hominis intelligentiã s̃.
scrutanda non s̃. Quicquid supͣ hominis intellectũ est quȩ¬
rendũ non est. Consilio aut̃ diuino seruandũ est ut hoc creda
eẽ iniustũ qđ iusto complac& iudici. Om̃is sapientia exscien¬
tia & opinatione consistit᷑. Melior est aut̃ exscientia ueni¬

Expanded text:
Unde et propheta: Stultus, inquit, factus est omnis homo a scientia sua . 3. Primum est scientiae studium quaerere Deum, deinde honestatem vitae cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . 5. Non ad parvae intelligentiae arcem pervenit, qui scit secreta Dei se penetrare non posse. Tunc autem Deum recte conescire convenit. Nullus autem in culpa major est quam ille qui Deum nescit. 7. Investigationem veri multorum est quaerere, sed paucorum est invenire. Ea autem quae supra hominis intelligentiam sunt, scrutanda non sunt. Quidquid supra hominis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divino reservandum est, ut hoc credatesse injustum quod justo complacet judici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veni
Abbreviated transcription (Latin):
lutea materia pondus traxer̃ infirmitatis. Ideoq: ꝓinfirma carnis
conditione redituspat& homini: ad salutẽ. sicut & psalmus dicit
pse scit figm̃tũ nrm. mem̃to dñe qđ terrasumꝰ & iterũ. Memo¬
rare inquid quȩsit mea substantia. Postquã apostatȩ angłi ceci¬
der̃. reliqui ꝑseuerantia ȩternȩ beati tudinis solidatis: Uide
& post cęlicreationẽ in principio repetit᷑ fiat firmam̃tũ & uoca

Expanded text:
lutea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis lutea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione reditus patet homini ad salutem, sicut et Psalmista dicit: Ipse scit figmentum nostrum. Memento, Domine, quod terra sumus . Et iterum: Memorare, inquit, quae sit mea substantia . Postquam apostatae angeli ceciderunt, reliqui perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post c
Abbreviated transcription (Latin):
tim aueritate est lapsus. Uno suꝑbiȩ lapsu. dũ dõꝑtumorẽ se
conferunt & homo cecidit & diabolus. Sed homo reuersus ad
penitentiã dõ se inferiorẽ eẽ cognouit. Diabolus uero non solũ
in hoc contẽptus qđ seđo ȩqualem existimans cȩcidit. insuꝑ etiã
aduersat᷑ & extollit᷑ supͣ om̃e qđ dr̃ aut qđ colitur deus¬
Diabolus idõ iã non petit ueniam qͥa ñ conpungit᷑ ad paenitentiã¬
Membra uero eiꝰ sẽpe ꝑhipothrisin dep̃cant᷑: qđ tam̃ ꝓmala conscien¬
tia udipisci non merent᷑ : Discat humana miseria qđ ea causa citius
ꝓuocet᷑ ds̃ prestare ueniã dũ infirmo conpatit᷑ homini qͥa ipse
homo trax̃ exparte inferiore infirmitatẽ peccandi. hoc est ex car¬
ne qx exclusa anima detinet᷑. A postate angłi idõueniã ñhabent.
qͥa carnalis fragilitatis nulla infirmitate grauatis ut peccarent

Expanded text:
tim a veritate est lapsus. Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se tim a veritate est lapsus. Uno superbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et hoc cecidit et diabolus. Sed homo reversus ad poenitentiam, dum se inferiorem esse cognoscit: diabolus vero non solum in hoc contentus quod se Deo aequalem existimans cecidit, insuper etiamadversatur et extollitur supra omne quod dicitur DeusDiabolus ideo Membra vero ejus saepe per hypocrisin deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat humana miseria quod ea causa citius provocetur Deus praestare veniam, dum infirmo compatitur homini, quia ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc est ex carne, qua inclusa anima detinetur. Apostatae vero angeli ideo veniam non habent, quia carnalis fragilitatis nulla infirmitate gravati sunt ut peccarent.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ sõdĩ. abietes ñ ad ȩquituer̃ sũmitatẽ illius : om̃e lignũ pa
radisi ñ est adsimilatũ illi qm̃ speciosiorẽ fecit eũ ds distat con¬
ditio angłi : a conditione hominis. Homo eñi addĩ similitudinẽ
conditus est. archangłs uero quia lapsus est signaculũ dĩ similitu¬
dinis appellatus est. testante dño ꝑ ezechielem: tusignaculũ simili¬
tudinis plenus sapientia ꝑfectus decore. indelicus paradisi dĩ fu¬
isti. Quanto eñi subtilior est eiꝰ natura tanto plenius extitit ad si¬
militudinẽ diuine ueritatis ex pressa: prius decȩlo cȩcidis se
diabolũ : quã homo conderet᷑ . Nammox ut factus est insuꝑbiã
erupit. & p̃cipitatus decelo ẽ. Nã uixta ueritatis testimonium
abinitio m̃dax fuit. & inueritate nonstetit. quia statim ut factus
est cecidit. fuit quidem inueritate conditus. sed ñstando confes¬

Expanded text:
diso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius. Omne lignudiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius. Omne lignuradisi non est assimilatum illi, quomodo speciosiorem fecit eum Deus. Distat conditio angeli a conditione hominis: homo enim ad similitudinem Dei conditus est; archangelus vero qui lapsus est, signaculum Dei similitudinis appellatus est, testante Domino per Ezechielem: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti. Quanto enim subtilior est ejus natura, tanto plenius exstitit ad similitudinem divinae veritatis expressa. Prius de coelo cecidisse diabolum, quam homo conderetur. Nam mox ut factus est, in superbiam erupit, et praecipitatus de coelo est. Nam, juxta Veritatis estimonium, ab initio mendax fuit, et in veritate non stetit, quia statim ut factus est, cecidit: fuit quidem in veritate conditus, sed, non stando, confes
Abbreviated transcription (Latin):
nterdũ peccantib nobis sua dona ñ retrahit.
ut ad spẽ diuine ꝓpiciationis mens iimana consurgat.
Nam ñuult conuersũ sꝑnere. qui peccantẽ siuis beneficus
ꝓuocat adse redire. Confessionẽ hominis ñeẽ umane uir¬
ase uoluit custodiri: ante omnẽ creaturã angłi factisunt. dũdic¬
tũ est fiat lux: deipsis dicit scriptura: prior om̃iũ creata est sapien¬
tia : lux erũ dicunt᷑ participando lucis aeterne: sapientia uero
dicunt᷑. genitȩ inherendo sapientiȩ: & dũ sint mutabiles natu¬
ra ñ tam̃ sinit eos contẽplatio mutari diuina: ante omnẽ mun¬
diabolus c̃ditus est sicut scriptũ est ipseest enĩ principiũ uiarũ
dĩ unde & ad comparationẽ angłoꝵ archangłs appellatus est
Prius enĩ creatus extitit ordinis p̃latione. ñ tẽporis quantitate
ita ut sine reparatione laberet᷑: cuius p̃lationis excellentiam.
ꝓpheta isuerbis adnunciat. Cȩdri ñ fuer̃ maiores illo in para¬

Expanded text:
nterdum peccantibus nobis sua Deus dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Nam non potest conversum spernere, quem peccantem suis beneficiis provocat ad se redire. 2. Confessionem hominis non esse humanae virse voluit custodiri. Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux . De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia . Lux enim dicuntur, participando luci aeternae; sapientia vero dicuntur, ingenitae inhaerendo Sapientiae. Et dum mutabiles sint natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina. Ante omnemt scriptum est: Ipse est principium viarum Dei. Unde et ad comparationem angelorum, archangelus appellatus est. Prius enim creatus exstitit ordinis praelatione, non temporis quantitate.ita ut sine reparatione laberetur, cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annunciat: Cedri non fuerunt altiores illo in para
Abbreviated transcription (Latin):
Umauis aue apud memorias martrrũ sepelit᷑. hoc tantũ
ꝓdest defuncto ut cõmendans eũ his qui suꝑ est martirũ
patrocinio. affectus proeo supplicationis augeat᷑. Cum gͦ
recolit animus ubi sepultũ sit carissimi corpus. & occurrit locus
nomine martrris uenerabilis. eidem martiri animã dilectã cõ¬
mendat recordantis & p̃cantis affectus. Qui tam̃ affectus cum
defunctis afidelib carissimis exib& tur. eũ ꝓdesse ñ dubium est
hisqui corpore uiuerent talia sibi post hanc uitã ꝓdeẽ. meruer̃¬

Expanded text:
um quisque apud memorias martyrum sepelitur, hoc tantum prodest defuncto, ut commendans eum is, qui superstes est, martyrum patrocinio, affectus pro eo supplicationis augeatur. Cum ergo recolit animus, ubi sepultum sit charissimi corpus, et occurrit animo locus nomine martyris venerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus. Qui tamen affectus cum defunctis a fidelibus charissimis exhibetur, eis prodesse non dubium est, qui cum in corpore viverent, talia sibi post hanc vitam prodesse meruer
Abbreviated transcription (Latin):
Grauit̃ aut̃ delinquunt qui sibi uirantes iurare compellunt
Quacũq arte uerborũ quisq iuret. ds̃ tam̃ qui conscientiȩ tes¬
tis est ita hoc accipit sicut ille cui iurat᷑ intellegit.
Duplicit̃ aut̃ reus fit . qui & dĩ nom̃ inuanũ assumit. & ꝓximũ dolo

Expanded text:
Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Graviter autem delinquunt, qui sibi loquentes jurare cogunt. Quacunque arte verborum quis juret, Deus tamen, qui conscientiae testis est, ita hoc accipit, sicut ille cui juratur, intelligit. Dupliciter autem reus fit, qui et Dei nomen in vanum assumit,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut m̃tiri ñ potest qui ñ loquit᷑. sic ꝑuirare ñ poterit qui
iurare non appetit. Cauendũ igit᷑ eẽ iirationẽ nec eam
utendã nisi insola necessitate. Non est contra dĩ p̃ceptũ uirare
sed dũ usũ iurandi facimꝰ ꝑ iurii crim̃ incurrimꝰ tr̃ quã gͦ
iuret . qui ꝑiurare.tim&. Multi dũ loquunt᷑ uirare semꝑ
delectant᷑ dũ oporteat hoc tantũ eẽ inhore est est non non:
Amplius eñĩ quã est & ñ est amalo est. Multi ut fallant per¬
iurant ut fidẽ sacram̃ti fidẽ faciant uerbi. Sicq fallendo
dũ ꝑiurant & m̃tuint᷑. hominẽ in cautũ decipiunt. Interdũ
& lacrimis seducti decipim᷑. & credit᷑ dũ plorant quib. cre¬
dendũ ñ erat. Plerũq sine uiram̃to dici disponimꝰ. sed in¬
credulitate eorũ qui ñcredunt qđ dicimꝰ uirare conpelli¬
mur. taliq necessitate iurandi consuetudinẽ facimꝰ. Sunt
multi ad credendũ pigri. qui ñ mouent᷑ ad fidẽ uerbi

Expanded text:
Sicut mentiri non potest, qui non loquitur, sic perjurare non poterit, qui jurare non appetit. Cavendum igitur est juramentum, nec eo utendum nisi in sola necessitate. Non est contra Dei praeceptum jurare, sed dum usum jurandi facimus, perjurii crimen incurrimus. Nunquam ergo juret qui perjurare timet. Multi dum loquuntur jurare semper delectantur, dum oporteat hoc tantum esse in ore Est est, Non non: amplius enim quam est et non est, a malo est . Multi ut fallant perjurant, ut per fidem sacramenti fidem faciant verborum: sicque fallendo dum perjurant et mentiuntur, hominem incautum decipiunt. Interdum et falsis lacrymis seducti decipimur, et creditur dum plorant, quibus credendum non erat. Plerumque sine juramento loqui disponimus, sed incredulitate eorum qui non credunt quod dicimus jurare compellimur. Talique necessitate jurandi consuetudinem facimus. Sunt multi ad credendum pigri, qui non moventur ad fidem verbi.
Abbreviated transcription (Latin):
in oboedientiȩ in ipsa fuerit morte laxatũ : quiaidem leo
quẽ uiuentẽ p̃sũpsit occidere. contingere non p̃sumsit
occisum. Qui enĩ occidendi ausum habuit : de cadauere
occisi comedendi licentiam non accepit. Unde ita. eẽ. cre¬
dendum est : quod plerumq de culpis minimis ipse solus
pauor egredien iustorũ animas purga& : Nam in ipso exi¬
tu uitȩ: animȩ electorũ nimio terrent᷑ metu : incerti utrũ
ad prȩmiũ an ad suppliciũ transeant. Quidã autẽ electi in
fine suo purgant᷑ aleuib quibusdã peccatis: quid am
uero in ipso suo fine ilarescunt ȩternorũ contempla¬
tione bonorum

Expanded text:
inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo qui viventem praesumpserat occidere, occisum non praesumit attingere. Qui enim occidendi ausum habuit, de cadavere occisi comedendi licentiam non accepit . » Unde ita esse credendum est, quod plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purget. Nam in ipso exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incertae utrum ad praemium, an ad supplicium transeant. Quidam autem electi in fine suo purgantur a quibusdam levibus peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt, aeternorum contemplatione bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
Uic auid illud est inmorientib: qđ cũ graui sensu
adimit sensũ. pie fidelit̾que tolerando auget meri¬
tũ pacientie ñ auftrt uocabulum poene. ita cumex
hominis primi ꝑpetuata ꝓpagine ꝓculdubio sit mors
pena nascentis. tamen siꝓp ie tate iustitia que pendatur
fit gloria renascentis: & cumsit mors peccati retributio:
aliquando inpetrat. ut nihil retribuatur peccato. Unde¬
ita ex hoc beatus gregorius dicit. Scriptũ est. Iustus qua¬
cumq morte p̃uentus fuerit : anima eiꝰ in refrigerio erit.
lecti ergo qui ad ꝑpetuã uitã tendunt: quid eis ob est
si ad modicum dure moriuntur  est enĩ fortasse non nun¬
quam eorũ culpa licet minima. quȩ in eadem debeat morte
resecari. Nam uir dĩ contra samariam missus. quia ꝑ inobȩ¬
dientiam initinere comedit. hunc leo in eodem itinere
occidit. Sed statim illic scriptũ est: q stetit leo uxta asinũ.
& non cõmedit decadauere. Ex qua re ostendit᷑ ꝙ peccatũ

Expanded text:
uid tamen illud est in morientibus, quod cum gravi sensu adimit sensum, pie fideliterque tolerando auget meritum patientiae, non aufert vocabulum poenae. Ita cum ex hominis primi perpetuata propagine procul dubio sit mors poena nascentis; tamen si pro pietate justitiaque pendatur, fit gloria renascentis: et cum sit mors peccati retributio, aliquando impetrat ut nihil retribuatur peccato. Ita ex hoc beatus Gregorius dicit: « Scriptum est: Justus qua morte praeventus fuerit, anima ejus in refrigerio erit . Electi ergo qui ad perpetuam vitam tendunt, quid eis obest, si ad modicum dure moriuntur? est enim nonnunquam fortasse eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. Nam vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est, quia stetit leo juxta asinum, t non comedit de cadavere ejus . Ex qua re ostenditur, quod peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
emotibus corporis sc̃s augustinus definittt̃ ponere senten¬
tiamex pauescens ait. Qui motus illic taliũ corporũ sint futuri defi¬
nirt̾ñ audeo. qđ ex cogitttre ñ ualeo: Tam̃ & motus & status sicut
ipsa species decens erit quicũq erit ubi qđ ñ decebit nonerit.

Expanded text:
motibus corporis sanctus Augustinus definitam ponere sententiam expavescens, sic ait : « Qui motus illic talium corporum futuri sint definire non audeo, quod nec excogitare valeo. Tamen et motus, et status, sicut et ipsa species decens erit, quicunque erit, ubi quod non decebit non erit.
Abbreviated transcription (Latin):
uident in alios qđ ipsi ꝑpeti relicti potuer̃. Nec illã tantȩ bea¬
titudinis daritatẽ apud iustorũ animas fuscat aspectus pena
rũ repborũ qͥa ubi iã cõpassio miseria ñerit. minuere pro¬
cul dubio beatorũ lȩtitia ñ ualebit. Quid aut̃ mirũ sidum
iusti in iustorũ torm̃ta conspiciunt hoc eis ueniat in obse¬
quia gtudiorũ quando & inpictura niger color subster¬
nit᷑ ubi albus uel rubeus clarior uideat᷑  & quã uis eis sua
gaudia ad ꝑfruendũ plene sufficiant. mala tam̃ reꝓberum
sui uident. nihil increatura agit᷑ qđ uidere ñ pos sent

Expanded text:
eti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborlaritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint
Abbreviated transcription (Latin):
Cui hesitanti ille quod his int̾rogationib docere moliebatur
aperuit. Et continuo. Sicut inquit oculi carnis tuȩ utiq in¬
dormiente atq inlecto iacente nunc uacant nec aliquid ope¬
rant᷑. & tam̃ sunt isti quib me intueris & ista contueris in uisi¬
one. ita cũ defunctus fueris nihil agentib: oculis carnis tuae
ceps ne dubites uitã manere post mortẽ. Ita sibi homo fide¬
lis ablatã dicit huius rei dubitationẽ: Coxtaa eos &ls

Expanded text:
cui haesitanti ille, quod his interrogationibus docere moliebatur, cui haesitanti ille, quod his interrogationibus docere moliebatur, aperuit et continuo: \'Sicut\', inquitdormiente atque in lectulo iacente nunc uacant nec aliquid operantur et tamen sunt isti, quibus me intueris et ista uteris uisione, ita, cum defunctus fueris, nihil agentibus oculis carnis tuae ceps, ne dubites uitam manere post mortem. ita sibi homo fidelis ablatam dicit huius rei dubitationem quo docente nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ in t̾rogauit. Respondit qđ eũ bene pleneq cognos¬
ceret. Tunc ille quȩsiuit ubi se nosset. Nec memoriȩ de
fuit quid iste eidem responder&. totũq: uisũ illud hr̃mnosq
scõrũ ad quos audiendos eo duce uenerat quẽ recentis sima
recordabat᷑ facilitate narrauit. Hinc ille ꝑcunctatus est
utrũ nã id qđ narrauerat in somnis uidissec. anuigilans.
Respondit Insomnis. At ille homini Bene inquit recolis¬
Uerũ est in somnis illa uidisti. Sed etiã nc̃ in somnis te uidere
scias hoc cũ audiss& iste ita eẽ credidit. atq id responsione
firmauit: Tunc qui hominẽ docebat. adiecit & ait. Ubi est
modo corpustuũ : ille respondit . Incubicula ẽ in lectomeo¬
Scis inquit ille in eodẽ corpusculo nunc eẽ. inligatos & cdau¬
sos & ociosos oculos tuos. nihilq oculis te uidere : respondit
huic ȩsitanti non inueniens quid responder&. obticuit.

Expanded text:
retur interrogavit. Respondit, quod eum bene pleneque cognosretur interrogavit. Respondit, quod eum bene pleneque cognosceret. Tunc ille quaesivit ubi se nosset. Nec memorifuit, quid iste identidem responderet, totumque uisum illum hymnosque sanctorum, ad . quos audiendos eo duce uenerat, qua recentissimos recordabatur facilitate, narrauit. hic ille percontatus est, utrumnam id. quod narrauerat, in somnis uidisset an uigilans; respondit: In somnis. at ille: \'Bene, inquit, \'recolisuerum est, in somnis illa uidisti; sed etiam nunc in somnis te uidere scies\'. hoc cum audisset iste, ita esse credidit atque id responsione firmauit. tunc, qui hominem docebat, adiecit et ait: <Ubi est modo corpus tuum? ille respondit: \'In cubiculo meo. \'scisne\', inquit ille, \'in eodem corpusculo nunc esse inligatos et clausos et otiosos oculos tuos nihilque illis oculis te uidere?\' respondit: hoc iste non inueniens, quid responderet, obticuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Et in apocalipsin animȩ occisorũ non solũ laudare dñm. sed etiam
int̾pellare dicuntur. In euangło quoque euidentius dñs ad sadu¬
ceos. Non legistis inquid qđ dictũ est adõ dicente uobis. egosũ ds̃
abraham & ds̃ isaac & ds̃ iacob nonest ds̃ mortuorũ sed uiuorũ s̃
ds̃ uocari ds̃ eorũ. parauit enĩ illis ciuitatẽ scam. Beato quoque
medicũ sibi notissimũ atq carissimũ refert apud cartagi¬
nẽ fuisse. quẽ erga pauperũ curã inpigra miscđĩa facilli¬
moque animo benignissimũ extitisse testat᷑. Quitam̃ gen¬
it illi in somnis conspicuus iuuenis & dignus. eique dix̃.
Sequereme. Qui dũ sequepet᷑. uenit ad quendã ciui¬
tatẽ ubi audire cȩpit adextera parte sonũ suauis¬
simȩ cautilenȩ ultra solitã notãq suauitatẽ. Tunc illo
Asinistra autẽ parte quid se uidiss& retulerit non
desomni ocogitauit. Alia uero nocte ecce idem ipse iu¬
uenis rursus apparuit atq: ab illo utrũ cognosce¬

Expanded text:
Et in Apocalypsi Joannis animae occisorum non solum laudare Deum, sed etiam interpellare dicuntur . In Evangelio quoque evidentius Dominus ad Saducaeos: Non legistis, inquit, quod dictum est a Deo, dicente vobis: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? Non est Dus vocari Deus eorum, paravit enim illis civitatem sanctam » . Beato quoque medicum sibi notissimum atque clarissimum refert apud Carthaginem fuisse, quem erga pauperum curam impigra misericordia facillimoque animo benignissimum fuisse testatur: qui tamen Genit illi in somnis conspicuus juvenis et dignus, eique dixit: Sequere me. Qui dum sequeretur, venit ad quamdam civitatem, ubi audire coepit a dextra parte sonos suavissimae cantilenae ultra solitam notamque suavitatem. Tunc illo A sinistra autem parte quid se vidisse retulerit, non e illo quam de somnio cogitavit. Alia vero nocte, ecce idem ipse juvenis eidem rursus apparuit, atque ab illo utrum cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
inspicimꝰ ñ cũ ea deformaitate resurrecturos eẽ. credamus sed
corporis integritate seruatt cũ eo digitorũ numero illos. eẽ.
futuros qui congrualẽ partiũ congruentiã seruant. ut in uno
quoq homine duo sunt oculi. due aures. qui indigiti manuum
quini quoq etiã inpedu digia habeant᷑ nulla numerositate¬
aut ad iecta uł minoratt quȩ infirmitatẽ inferat partiũ. si
tam̃ ut nihil credat᷑ posse credere periturũ. Dicit enĩ sc̃s augus¬

Expanded text:
inspeximus, non cum ea deformitate resurrecturos esse credamus, sed inspeximus, non cum ea deformitate resurrecturos esse credamus, sed corporis integritate servata cum eo digitorum numero illos esse futuros, qui corporalem partium congruentiam servant. Coquoque homine duo sint oculi, duae aures, quini digiti manuum, quini etiam digiti pedum habeantur, nulla numerositate adjecta vel minorata, quae deformitatem inferat partium, sic tamen ut nihil credatur de corpore esse periturum. Dicit enim sanctus Augus