comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ttis. et sui ꝓponit exemplũ. & felices uocat sesie ꝓ¬
manserint. Si cuitẽ non se continẽt : nubant. Id ip¬
sum ẽ. qđ supnr. Propt̃ fornicationes autẽ. ⁊ ne tẽp¬
tet uos sathanas ꝓpt̃ incontinentiã unrum. redsit
ccuisam cur dix̃. Si nonse continẽt nubant: meliꝰ ẽ.
enim nube quã uri. Id eo enim melius nube : quia pesꝰ
ẽ .uri. Tolle ardorẽ libidinis : & ñ dicet melius ẽ. nub̃e.
Melius semꝑ ad cõparationẽ deterioris respicit.: ñ ad sim¬
plicitate᷑ in comparabilis ꝑse boni. uelut sidicetet:
Meliꝰ ẽ unũ oculum cib̃e : quã nullũ. Et post paululũ.
cũ apostrofã fecissẽ ad apłm. intuli. Si ꝑse nuptie¬

Expanded text:
duas et sui proponit exemplum et felices uocat, lsi \'sic pduas et sui proponit exemplum et felices uocat, lsi \'sic permanserint; si fornicationes autem\' et: \'ne temptet uos satanas propter incontinentiam uestram\' reddit causam, cur dixerit: \'si non se con-tinent, nubant\': \'melius est enim nubere quam uri.\' ideo melius est nubere, quia peius est uri. tolle ardorem libidinis, et non dicet: \'melius est nubere\'. \'melius\' semper ad conparationem deterioris respicit, non ad simplicitatem inconparabilis per se boni, uelut si diceret: melius est enim unum oculum habere quam nullum. et post paululum, cum apostropham fecissem ad ap
Abbreviated transcription (Latin):
quasi noneodẽ mͦ. & scđa et t̾tia ma trimonia
concedant᷑. & reliqua. Quid hic locutussum qđ
suo uocare Nomine. Ego arbitror quando
dicit ad id ipsũ. & rẽ ipsam tacet. non eĩ nominare
palã coitũ: seduerecunde oftendẽ. An quia sequit᷑
quod tẽptucioni p̃fert sathanȩ. qđ causam habet
inc̃tinentiã: Nonne alio uerborũ ordine idipsũ ẽ.¬
ne tẽptet uos sathanas ꝓpt̃ in continentiam urãm:
An quia dixi. & musitamus adhuc nuptias ñuacare
indulgentiam sed p̃ceptũ: Qđ sidurũ ẽ. imputet᷑
ordine. Nec sensum nec uerba mutaui. Transe¬
amus cid reliqua. ł płari enim breuittite festinat
oratio. Dico inquit apłs innuptis et uiduis: bo¬
nũ ẽ. eis sisic ꝑmanserint. sicut et ego. Si cute ñse
continere possunt: nubãt. Meluis ẽ. enĩnub̃e : quã
uri. Qđ capitulum nos sic int̃p̃tati sumꝰ. ut post quã
nuptis concesserat usum coniugu. ⁊ ostendet quid
uellet quid ue concedet: trañsit adiuduas & innup¬

Expanded text:
quasi non eodem modo bt secunda et tertia matrimonia concedantur?, et reliqua. quid hic locutus sum, qsuo uocare nomine? ego arbitror, quando dicit \'ad id ipsum\' et rem ipsam tacet, non eum nominare palam coitum, sed uerecunde ostendere. an quia sequitur: quod temptationi praefert satanae, quod causam habet incontinentiam? nonne alio uerborum ordine id ipsumest:ne temptet uos satanaspropterincontinentiam uestram? an quia dixi: et mussitamus adhuc nuptias non uocare indulgentiam, sed praeceptum? quod si durum est, inputetur ordine nec sensum nec uerba mutaui. Transeamus ad reliqua - epistolari enim breuitate festinat oratio-: dico, inquit apostolus, innuptis et uiduis: bonum est eis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant: melius est enim nubere quam uri. quod capitulum nos sic interpretati sumus: postquam nuptis concesserat usum coniugii et ostenderat se, quid uellet quidue concederet, transit ad innuptas et ui
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ id meliꝰ qđ nuptus : ⁊ int̃ id qđ fornicaitioni
ante ponitur. Obsecrote quid in hac dissertione
peccaui: Propositũ mͥerat ñ cid metĩ uoluntatẽ scrp¬
turas trahere: saddicere qđ scripturas uelle ĩtelligebã
Commentatoris officiũ ẽ: ñ qđ ipse uelit. s ꝗͥd sent̾at
ille quẽ int̃ p̃tatur exponere. Alioquin sic̃trana
dixerit : ñ tã int̃p̃s erit quã aduerscriꝰ eiꝰ quẽ nitit᷑
ex planare. Certe ubicũq scripturas ñ int̃p̃tor &
libe demeo sensu loquor: arguat me quiuult durũ
tati. sed int̾ p̃tis officio deputet. Illud uͦ ferre
quis possit: qđ inme rep̃hendit᷑¬

Expanded text:
inter id melius, quod nuptiis, et inter id, quod fornicationi inter id melius, quod nuptiis, et inter id, quod fornicationi anteponitur. obsecro te, quid in hac dissertione peccaui? propositum mihi erat non ad meam uoluntatem scripturas trahere, sed id dicere, quod scripturas uelle intellegebam. commentatoris officium est non, quid ipse uelit, sed, quid sentiat ille, quem interpretatur, exponere; alioquin, si contraria dixerit, non tam interpres erit quam aduersarius eius, quem nititur explanare. certe, ubicumque scripturas non interpretor et libere de meo sensu loquor, arguat me quilibet durumiptoris auctoritati, sed interpretis officio deputet. Illud uero ferre quis possit, quod in me reprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̃ bonum ÷ nub̃e. Suspetti ÷ mͥ bonitas eiꝰ rer.
quam magrutudo ciltiꝰ mali. malũ ẽ cogit iriferiꝰ.¬
Ego autẽ non leuius malũ: sed simplex ꝑse bonũ uolo.
U ult apłs innuptas ⁊ uiduas absq coitu ꝑmanere: &
ad exomplũ sui ꝓuocait. et felices uocat sisic ꝑmanserit̃
Si cuitẽ se continere ñ possũt. & cirdorẽ libidinis nõtã
continentia uolunt quam fornicatione restringere :
meluis eis eẽ. nube quãuri. Ad qđ nos intulimꝰ. Ideo
melius nub̃e : quici peuis ÷ uri. Non nrãm sententiã
p̃ferentes. s int̾p̃tantes cpłi. melius ÷ nub̃e quãun.
id ÷ melius ÷ maritũ ducere quã fornicari. Siuri uł
fornicari bonũ eẽ. docuerit : tunc bono meliꝰ p̃fert᷑
nis quȩ cngłis cõparatur. Si dixero meliꝰ ÷ uirginẽ
eẽ. quã nup̾tã : bono meliꝰ p̃tuli. Sicutẽ alt̾um ga¬
dum fecero : meliꝰ ÷ nub̃e quã fornicari: ibi ñ bono
meliꝰ. s malo bonũ p̃tuli. Et multa diuersitas ẽ

Expanded text:
ubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, quam magnitudo alterius mali malum esse cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex per se bonum uolo. uult apostolus innuptas et uiduas absque coitu permanere et ad exemplunt sui prouocat et felices uocat, si sic permanserint. si autem se continere non possunt et ardorem libidinis non tam continentia uolunt quam fornicatione restinguere, melius eis \'esse nubere quam uri. ad quod nos intulimus: ideo me-lius est nubere, quia peius est uri, non nostram sententiam proferentes, sed interpretantes apostoli: melius est nubere quam uri, id est: melius est maritum ducere quam fornicari. si uri uel fornicari bonum esse docueris, tunc bono melius praefernis, quae angelis conparatur. si dixero: \'melius est uirginem esse quam nuptam\', bono melius praetuli; si autem alterum gradum fecero: - \'melius est nubere quam fornicari\', ibi non bono melius, sed malo bonum praetuli, et multa diuersitas est
Abbreviated transcription (Latin):
num ÷ non tangere. Et subiecimꝰ. uirginitatẽ frum̃¬
tum. Nuptics ordeũ. fornicitionẽ Stercꝰ bubulcũ
nuncupãtes. Utiq & frum̃tũ ⁊ ordeũ. creaitura¬
dĩ ẽ. Uerũ ineigłio maior turba ordeaceis panibus.
do ciurũ uirginitatẽ. argentum nuptias dixonꝰ. &¬

Expanded text:
num est non tangere. et subiecimus uirginitatem frumenum est non tangere. et subiecimus uirginitatem frumentum, nuptias hordeum, fornicationem stercus bubulum nuncupantes: utique et frumDei est. Verum in Evangelio major turba hordeaceis panibus, do aurum virginitatem, argentum nuptias dix
Abbreviated transcription (Latin):
niũ quid et cęli et angł̃i.⁊ throni. ⁊ dñationes. potestates
cetereq uis tutes : Sedquȩ ꝑse bona sunt ut a bono
csetitore condita : ad cõparatĩonẽ maiorũ uanitas ap¬
pellant᷑. Uerbi gr̃a. Lucerna lãpadis cõparatione: ꝓ
nichilo ẽ. Lampas stellȩ collatione non lucet. Stellã
lunȩ c̃fer : et ceta ẽ. Lunc̃ soli iunge: ñ rutilat. Solẽ
xp̃o confer: et tenebre sunt. Egosum inqͥt qͥsũ. Om̃em
gͥ creciturã sidõ contuleris: ñ subsistit. Nõ tradas
inquit esther heredittitẽ tuã his qͥnon sunt. Ut idolis
scilicet uł demonibus. Et certe erant idola & demo¬
nes: quib netraderentur orabat. In iob qͦq legimꝰ
adbaldath dictũ deimpio. Auellat᷑ decałmaculo eiꝰ
fiducia eiꝰ: et caleet su ꝑ eum quasi rex interitꝰ. ł la
hunc comparationis sensum. malũ diximꝰ mulierẽ
tangere: licet uxoris nulla facta sit m̃cio: quia bo¬

Expanded text:
numquid et caeli et angeli et throni, dominationes, potestates numquid et caeli et angeli et throni, dominationes, potestates ceteraeque uirtutes? sed quae per se bona sunt ut a bono creatore condita, ad conparationem maiorum uanitas appellantur. uerbi gratia: lucerna lampadis conparatione pro nihilo est; lampas stellae conlatione non lucet; stellam lunae confer, et caeca est; lunam soli iunge, non rutilat; solem Christo confer, et tenebrae sunt. ego sum, inquit, qui sum. omnem igitur creaturam si deo contuleris, non subsistit. ne tradas, inquit Hester, hereditatem tuam his, qui non sunt, uel idolis scilicet uel daemonibus. et certe erant idola et daemones, quibus ne traderentur, orabat. in Iob quoque legimus a Baldad dictum de inpio: auellatur de tabernaculo suo fiducia eius et calcet supehunc comparatio, tangere — licet uxoris nulla facta sit mentio —, quia bo
Abbreviated transcription (Latin):
cpłs dixerat. bonum : homini mulierẽ niontangere ꝓ pt̃
formeationẽ cuitẽ unusquisq uxorẽ suã habetit : ⁊ unaquȩq
urum suum habetit. Inquo differunt metiugba a sensi apłi.
nisi forte ineo quod ille ꝓnunciat ego dubito: Ille definit
ego sciscitor. Ille aꝑte dicit. bonũ: homini mulierẽ ntun¬
gere: ego timeo. ꝗuidbono contrarium eẽ. possit adungo¬
S t̾atimq in consequentib animad uertenda apłi prudentia
N ondix̃ bonum : uxorẽ non hab̾e. sedbonũ ÷ mulierẽ ñ tan¬
gere : quasi et intactu ꝑiculũ sit. quasi qui illã tetigent
non euadat. Uides gͥ non de coniugih. nos ex ponerẽ. seb
decõitu simplicit̃ disputtre : qđ ad cõparationẽ puditiciȩ
uirginitatis. ⁊ angłicȩ Similitudinis. bonũ sit homini mu-¬
lierẽ fĩtangere. Uanitas uanitatũ. et om̃ia uanitas
dix̃ ȩccłastes. Si om̃s cretiturȩ bonȩ. ut abono creitore
conditȩ. quomꝰ uniũsa uanitas: Si terno uanitas.

Expanded text:
homini mulierem non tangere; propter fornicationem autem I unusquisque uxorem suam habeat et unaquaeque . uirum suum habeat. in quo differunt mea uerba a sensu apostoli? nisi forte in eo, quod ille pronuntiat, ego dubito; ille definit, ego sciscitor; ille aperte dicit: bonum est homini mulierem non tangere, ego timide statimque in consequentibus: animaduertenda apostoli prudentia. non dixit: \'bonum est uxorem non habere\', sed \'bonum est mulierem non tangere\', quasi et in tactu periculum sit, quasi, qui illam tetigerit, non euadat. uides igitur non de coniugibus nos exponere, sed de coitu simpliciter disputare, quod ad conparationem pudicitiae et uirginitatis et angelicae similitudinis bonum sit homini mulierem non tangere. uanitas uanitantium, omnia uanitas, dixit Ecclesiastes. si omnes creaturae bonae ut a bono creatore conditae, quomodouniuersa uanitas? si terra uanitas,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ : nũqͣ gꝰ c̃iugio seruiendũ. Qm̃ quotienscũq uxori
debitum redo: orare nom possũ. Hoc quare dixerĩ ꝓspi¬
euum ÷ quici int̃ p̃tibͣr illud apłi dictũ. Nolite frau
dare inuicẽ. nisi forte ex consensu cidtẽpus: ut uacetis

Expanded text:
est, numquam ergo coniugio seruiendum, quoniam, quotienscumque uxori est, numquam ergo coniugio seruiendum, quoniam, quotienscumque uxori debitum reddo, orare non possum. hoc quare dixerim, perspicuum est, quia interpretabar illud apostoli dictum: nolite frau d are inuicem nisi forte ex cons
Abbreviated transcription (Latin):
solatur. Alios laudat: alios ñ despicit. Coniugia or¬
deo. uirginitatẽ xp̃i corpori cõparat. Et puto minor ẽ
Deinde nuptias dix̃. et quasi necessittitis scirc inã dec linan¬
dam: ⁊ definitionẽ. eẽ. euidentissime seruitutis. &
multa alia. quȩ intrib. libellis deuirginib. latissime
ꝓsecutꝰ ẽ : & quib unuiersis ꝑ spicuum ẽ. me fuchil noui
De uirginib Nuptisq dixisSe. sed maioꝵ in om̃ib. serutũ
eẽ. sentenciã : tc̃ huiꝰ uidelicet quã reliqͦrũ qͥde ȩccłasti¬
cis dogmatib. disputarũt. quorum emulari exopto neg¬
ligentiam. potiꝰ quã alioꝵ obscurã diligentiã. TumeN
c̃tri me mariti. quare dixerĩ. orotẽ quale illud bonũ ẽ
quod orare ꝓhibet. quod corpus xp̃i accipe non ꝑmittat :
quando impleo mariti officium. non impleo continentis.
ubet idẽ cipłs in alioloco : ut semꝑ oremꝰ. Si semꝑ orandũ

Expanded text:
solatur; alios laudat, alios non despicit; coniugia horsolatur; alios laudat, alios non despicit; coniugia hordeo, uirginitatem Christi corpori conparat. et puto multo mindeinde nuptias dicit et quasi necessitatis sarcinam declinandam et definitionem esse euidentissimae seruitutis et multa alia, quae in tribus libellis de uirginibus latissime prosecutus est. Ex quibus uniuersis perspicuum est me nihil noui de uirginibus nuptisque dixisse: sed maiorum in omnibus secutum esse sententiam, tam huius uidelicet quam reliquorum, qui de ecclesiasticis dogmatibus disputarunt; quorum aemulari exopto neglegentiam potius, quam aliorum obscuram diligentiam. tument contra me mariti, quare dixerim: oro te. quale illud bonum est, quod orare prohibet, quod corpus Christi accipere non permittit? quando inpleo mariti officium, non inpleo continentis. iubet idem apostolus in alio loco, ut semper oremus. si semper orandum
Abbreviated transcription (Latin):
astrinx̃ uxorẽ ut in laborib et t̾risticia filios generet.
c̃uersio eiꝰ ad uirũ sit : qđ ei ipse dominet᷑. Ergo laborib
& dolorib ingeneratione filiorũ ad dicit᷑ nupta ñ uidi:
& dominatui uiri sola subdit᷑ copulata. ñ uirgo. Et
incilio loco. Precio inqͥt empti estis: nolite fieri serui
hominũ. Videte . quã euidẽs sit c̃iugalis definicio serui¬
tutis. Et post pauxillulũ. Sigͥ bonum c̃ iugiuĩ seruitu¬
tis. malũ quid. ẽ. quando nequeunt se inuicẽ scificare
sed ꝑđẽ : Vniuersa quȩ nos deuirginitate ac nuptus lato
sermone diffudimꝰ. ille brau artauit cõpendio: in paueis
multa cõp̃hendẽs. Uirginitas aib eo ꝑsucsio c̃tinentiȩ.
Nuptiȩ remedia in continentiȩ p̃dicant᷑: ⁊ significaN
amaiorib adminora descensus. Uirginib Inxuiũ suꝑnę
uocctionis ostendit: Nuptas ne inuia de ficiant con¬

Expanded text:
adstrinxit uxorem, ut in laboribus et tristitia filios generet et adstrinxit uxorem, ut in laboribus et tristitia filios generet et conuersio eius ad uirum sit, quod ei ipse dominetur. ergo laboribus et doloribus in geuerationefiliorum addicitur nupta, non uidua, et dominatui uiri sola subditur copulata, non uirgo; et in alio loco: \'pretio\', inquit, \'empti estis, nolite fieri serui hominum\'. uidete, quam euidens sit coniugalis definitio seruitutis; et post pauxillulum: siigiturbonum coniugium seruitus, malum quid est, quando nequeunt se inuicem sanctificare, sed perdere? uniuersa, quae nos de uirginitate ac nuptiis lato sermone diffudimus, ille breui artauit conpendio in paucis multa conprehendens. uirginitas ab eo persuasio continentiae, nuptiae remedia incontinentiae praedicantur. et significanter a maioribus ad minora descensus: uirginibus brauium supernae uocationis ostendit, nuptas, ne in uia deficiant, con
Abbreviated transcription (Latin):
erib ñ sunt coinqͥnati : ex qͦ ostendi uolumꝰ om̃s qͥ uirgines
csꝑum et rep̃hensione dignũ uidet᷑. tãttĩ nos int̃ uirgini¬
tũtẽ ⁊ nuptias fecisse distantiã. quanta int̃ frum̃tum
& ordeum ẽ : legt sc̃i ambrosu deuiduis librũ. & in¬
ueniet illũ int̾cet̃a quȩ de uirginitate ⁊ nuptiis dis¬
puttiuit. etiã itadixissẽ. Neq itti c̃iugium apłs
p̃tulit ut studia integritttis etingueret: sed ac̃tinentię
ꝑsucisione incipiens. ad in continentiȩ remedia descendit.
Et cũ brauiũ suꝑne uocacionis fortib demonstrasset: de¬
ficere tam̃ inuia neminẽ passus ẽ. iti plcuidens pͥorib ut
non despiceret et sequentes. Didicerat enĩ et ipse : quia
dominꝰ iħs aliis panẽ ordeciceũ ne inuia deficerẽt. alus
corpus suum ut adrequiẽ: contenderẽt distribuit.
Inconsequentib. ñ gͦ ÷ copula nupticilis quasi culpa uitan.¬
da : sed quasi necessitatis sarcina declinanda. Lexenĩ

Expanded text:
e asperum et reprehensione dignum uidetur tantam nos inter uirginitatem et nuptias fecisse distantiam, quanta inter frumentum et hordeum est, legat sancti Ambrosii de uiduis librum et inueniet illum inter cetera, quae de uirginitate et nuptiis disputauit, etiam ista dixisse: neque ita coniugium apostolus praetulit, ut studia integritatis extingueret, sed a continentiae persuasioneincipiens adincontinentiae remedia descendit et, cum brauium supernae uocationis fortibus demonstrasset, deficere tameninuianeminem passus est ita plaudens prioribus, ut non despiceret et sequentes. didicerat enim et ipse, quia dominus Iesus aliis panem hordeacium, ne in uia deficerent, aliis corpus suum, ut ad regnum contenderent, demonstrauit; et in consequentibus: non ergo copula nuptialis quasi culpa uitanda, sed quasi necessitatis sarcina declinanda. lex enim
Abbreviated transcription (Latin):
Misteriũ inqͥt meũ mͥ: misteriũ meũmͥ et meis. In dignamꝗu
mͥ qđ iouimcinũ ñ docuerĩ : s uicerĩ. Immo ĩdignant᷑ hi qͥ illum
cnaithematicũ dolẽt. Et cũ laudẽt qđ sunt : accuscint qđ c̃ẽ
ac repugnans inuentatis uincla ducendus Et hȩc dicerẽ.
si uincendi studio contns regulã scripturarũ quippiã locutꝰ
fussem: & sicut uir fortes incontrouersus solent facere.
culpam p̃mio redimerẽ. Nunc uͦ eum int̃ p̃s magis apłi fuerĩ
quam dogmatites & cõmenttrus sim usus officio: qͥc quiad du¬
rum uidetur ei magis imputetur quẽ exposiumꝰ : quã nobis
qui exposiumꝰ. nͥ forte clit̃ illedix̃ et nos simplicitatẽ uoloꝵ
eiꝰ maligna in t̃p̃tatione extorsimꝰ. Qui hoc arguit : de
ipsis scriptis ꝓb&. Diximꝰ sibonum ẽ. mulierẽ pionttingere

Expanded text:
mysterium, inquit, meum mihi, mysterium meum mihi et meis. Indignamini mysterium, inquit, meum mihi, mysterium meum mihi et meis. Indignamini mihi, quod Iouinianum non docuerim, sed uicerim. immo indignantur hi, qui illum anathematizatum doleac repugnans in ueritatis uincla ducendus. et haec dicerem, si uincendi studio contra regulam scripturarum quippiam locutus fuissem et, sicut uiri fortes in controuersiis solent facere, culpam praemio redimerem. nunc uero, cum interpres magis apostoli fuerim quam dogmatistes et commentatoris sim usus officio, quidquid durum uidetur, ei magis inputetur, quem exposuimus, quam nobis, qui exposuimus. nisi forte aliter ille dixit et nos simplicitatem uerborum eius maligna interpreta- I tione detorsimus. qui hoc arguit, de ipsis scriptis probet. diximus: si bonum est mulierem non tangere
Abbreviated transcription (Latin):
audire. Legite epłas eiꝰ. et maxime ad romanos. ad galatas.
prudens. quã dissimulcitor sit eiꝰ. qđ agit. Vident᷑ qͥdẽ uerba
simplicia. et quasi in nocentis hominis ac pene rusticcini : &
qͥ nec facere nec declinare forit insidicis Sed qͦcũq respexeris
fulmina sunt : heret incciusa. capit om̃e qđ tetigerit. Ter-¬
gum uertit ut suꝑet: fugam simulat ut occidat. Calũp¬
niemur gͦ illũ : atq diccimꝰ testimonia. quib uł c̃trir iu¬
deos ł contrir hereses usus ẽ. Alit̃ insuis locis. cilit̃ in tuis
epłis sonant. Uidemꝰ exempla captiua. Seruier̃ tͥ ad uic¬
toriã : quȩ insuis uoluminib ñdimicãt. Nõne nob̵ loqͥt᷑ cũ
scilucitore: Alit̃ foris. alit̃ domi loqͥmur. Turba parabolas:
discipłi audiunt ueritaitẽ. Pharises ꝓponit dñs quȩstiones.
& ñdisserit. Aliud ÷ docere discipłm : aliud aduersariũ uincere.

Expanded text:
tonitrna. legite epistulas eius et maxime ad Romanos, ad Galatas, tonitrna. legite epistulas eius et maxime ad Romanos, ad Galatas, prudens, quam dissimulator sit eius, quod agit. uidentur quidem uerba simplicia et quasi innocentis hominis ac rusticani et qui nec facere nec declinare norit insidias. sed, quocumque respexeris, fulmina sunt. haeret in causa, capit omne, quod tetigerit; tergum uertit, ut superet; fugam simulat, ut occidat. calumniemur ergo illum atque dicamus: testimonia, quibus contra Iudaeos uel ceteras hereses usus es, aliter in suis locis, aliter in tuis epistulis sonant. uidemus exempla c\'aptiua: seruierunt tibi ad uictoriam, quae in suis uoluminibus non dimicant.nonue nobis loquitur cum saluatore: aliter foris, aliter domi loquimur? turba parabolas, discipuli audiunt ueritatem. pharisaeis proponit dominus quaestiones et non disserit. aliud est docere discipulum, aliud aduersarium uincere.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcute. Lagite obsecrouos demostẽnen : legite tullumh.
Ac neforsitan rechores uobis displiceant. quorũ artis ẽ. magis ueri¬
similia quam uera dicere : legite platonẽ. teophitistrũ. xeno¬
phonta. ciristotelẽ. & reliquos qui desocratis fonte manantes.
diuisis concurrere fluminibus. Qͥd in illis aꝑtũ qͥd simplex ẽ
quȩ uerba non sensuum. qͥ sens non uictorie : origenes. metho¬
dius. eusebiꝰ. apollinaris: multis uersuũ milib scribunt
aduersum celsum et porphiriũ. Considate quib. argum̃tis
& quã lubricis ꝓblemata diciboli sp̃u contexta subuertaNT.
& quici int̃dũ coguntur loqͥ. ñ qđ sentiunt. s qđ necessẽ ẽ : di¬
cant᷑ eẽ. gentiles. Iaceo delatinis scriptoribus. t̃tullicino.
cypricino. minucio uictorino. lactancio. ꝑ ylario: ut ñ
tam me defendisse quam alios uidear accusasse. Paulũ apłm
p̃ferã : quẽ quotiens cũq lego. uideor mͥ non uerba s tonitrua

Expanded text:
percutere. legite, obsecro uos, Demosthenen, legite Tullium; percutere. legite, obsecro uos, Demosthenen, legite Tullium; ac ne forsitan rhetores uobis displiceant, quorum artis est uerisimilia magis quam uera dicere, legite Platonem, Theophrastum, Xenophonta, Aristotelen et reliquos, qui de Socratis fonte manantes diuisis cucurrere fluminibus: quid in illis apertum, quid simplex est? quae uerba non sensuum? qui sensus non uictoriae? Origenes, Methodius, Eusebius, Apollinaris multis uersuum milibus scribunt aduersus Celsum et Porphyrium: considerate, quibus argumentis et quam lubricis problemata diaboli spiritu contexta subuertant et, quia interdum coguntur loqui, non quod sentiunt, sed quod necesse est, dicantur esse gentiles. taceo de Latinis scriptoribus, Tertulliano, Cypriano, Minucio, Victorino, Lactantio, Hilario, ne non tam me defendisse quam alios uidear accusare: Paulum apostolum proferam, quem quotienscumque lego, uideor mihi non uerba audire, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pugnare : quime uiđint uulneratũ. Nolo tale certam̃ in quo
te tantum ꝓteges: ⁊ torpente dext̃a sinistri. clẏpeũ circũ ferat
Aut feriendum tibi ẽ : aut cadendũ. Non possum te estimare
uictorẽ : nisi aduerscrium uido trucidatũ. Legimꝰ o erudi¬
tissimi uiri inscolis parit̃. & ciristotelia illa uł de georgiȩ fon¬
tib manantia simul didicimꝰ. plura uidelicet cẽ. genera
ciliud aOΥCX EΥNoC inpriori uagã eẽ. disputationẽ.
& aduersario respondente nunc hȩc nunc illa ꝓponere. aliud¬
ut ita dicã ingenuitus Necessaria ẽ. Aliud ÷ querere : aliud
definire. In alt̃o pugnandũ. in alt̾o docendũ ẽ. Tume stan¬
tẽ inp̃lio et deuita ꝑiclituinte : studiosus magist᷑ doceas.
Noli exobliquo. et unde non putaris uulnꝰ inferre. Dirato ꝑ¬
cute gladio. Turpe tibi ÷. ostẽ dolis ꝑimere ñuiribus: quali
non hec ars summa pugnantium sit : cilibi minitturi &alibi

Expanded text:
pugnare, qui me uiderint uulneratum. nolo tale certamen, in quo pugnare, qui me uiderint uulneratum. nolo tale certamen, in quo te tantum protegas, et torpente dextera sinistra clipeum circumferri. aut feriendum tibi est aut cadendum. non possum te aestimare uictorem, nisi aduersarium uidero trucidatum. Legimus, O eruditissimi uiri, in scolis pariter et Aristotelia illa uel de Gorgiae fontibus manantia simul didicimus, plura uidelicet esse genera aliud δογματικῶς: in priori uagam esse disputationem et aduersario respondentem nunc haec nunc illud proponere, aut ita dicam, ingenuitas necessaria est. aliud est quaerere, aliud definire: in altero pugnandum, in altero docendum est. tu me stantem in proelio et de uita periclitantem studiosus magister doceas. noli ex obliquo et, unde non putaris, uulnus inferre: directo percute gladio. turpe tibi est hostem dolis perire, non uiribus; quasi non et haec ars summa pugnantium sit, alibi minitari et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
uersas sententias ꝓtulisse. Quis enĩ tã ebes et sic inscri¬
bendo rudis. ut idem dãnet. ⁊ edificata destruat. destrus¬
ta edificet. et cum aduersarium uicerit suo nouissime
mucrone feriatur : Si rusticaini homines uł rethorice
& dicaleticȩartis ignari de traherẽt michi. tribuerẽ ue-¬
niam in peritię: nec accusationẽ rep̃hendem. ubi ñ uo-¬
luntatẽ inculpa cernerẽ sedignorantiã. Nũc uͦ cũ disserti
Et ut uirgilianũ aliqͥd inferã: illum aspice contni. qͥuocat.
Respondeant tilit̃. teneant modũ indisputtndo : & me in libris
sius quid uł p̃t̃ miserĩ uł addidim doceant. Rephensores non-
ciudio: sequor magistros. Delicata doctrinai. pugnanti itꝰ
dicttire de muro. Ettũ ipse unguentis delibutꝰ sis. cruentẽ militaẽ
ciccusare formidas : Nec hȩc dicens. statĩ iactantiȩ reussum: qđ
cet̃is dormientib solus pugnauerĩ. Sed hoc dico ecuicius eos posse

Expanded text:
uersas sententias protulisse. quis enim tam hebes et sic in scriuersas sententias protulisse. quis enim tam hebes et sic in scribendo rudis, ut idem damnet et laudet, aedificata destruat, destructa aedificet et, cum aduersarium uicerit, suo nouissime mucrone feriatur? si rusticani homines et uel rhetoricae uel dialecticae artis ignari detraherent mihi, tribuerem ueniam inperitiae nec accusationem reprehenderem, ubi non uoluntatem in culpa cernerem, sed ignorantiam; nunc uero, cum diserti et — ut Uergilianum aliquid inferam — illum aspice contra, qui uocat: respondeant aliter, teneant modum in disputando et me, in libris suis quid uel praetermiserim uel addiderim, doceant. reprehensores non audio, sequor magistros. delicata doctrina est pugnanti ictus dictare de muro et, cum ipse unguentis delibutus sis, cruentum militem accusare formidinis. nec haec dicens statim iactantiae reus sum, quod ceteris dormientibus solus pugnauerim, sed hoc dico, cautius eos posse
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ indomo magna non solum eẽ. uasa aurea et argentea.
sed et lignei et fictilia: & cilia cẽ. in honorẽ. alia inc̃tume¬
licm. ⁊ qui cũq se mundauerit. et eũ futurã eẽ. uas ho¬
norabile et necessariũ. in om̃e opus bonum p̃paratum.
Quic quid inquam de laude dixerint nuptiarũ libent̃ audimꝰ.
Laudari nuptias libent̃ audimꝰ. et Nuptias condẽpnamꝰ :
E ccła matrimonia nondamnat: seo subicit. Velitis nolitis
mariti. subicit uirginitati et uiduitati ȩccła nuptias.
Sed fiuptias in suo oꝑe ꝑmanentes subicit fecdã nat: nec
habicit sed dispes at. In potestate ur̃a ẽ : si uelitis scđm
puditicie gradũ scandẽ. Quid indignamini sintciostun¬
tes. nolitis cid suꝑiora ꝓpare : Igitur cũ tociens & tam
crebro latorẽ ammonuerĩ. & ꝑ singula pene trustatũ
milici ecuitꝰ uiator incesserĩ. mẽit reciꝑe ruptias ut
eis continentes uiducis uirginesq p̃ferrẽ : debuerat pradẽs

Expanded text:
mus in domo magna, non solum esse vasa aurea et argentea, mus in domo magna, non solum esse vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia: et alia esse in honorem, alia in contumeliam, et quicumque se mundauerit, eum futurum esse uas honorabile et necessarium, in omne opus bonum praeparatum. quidquid, inquam, de laude dixerint nuptiarum, libenter audimus. laudari nuptias libenter audimus, et nuptias condemnamus? ecclesia matrimonia non damnat, sed subicit — uelitis nolitis, mariti, subicit — uirginitati et uiduitati. ecclesia nuptias, sed nuptias in suo opere permanentes subicit, non damnat, nec abicit, sed dispensat. in potestate uestra est, si uelitis, secundum pudicitiae gradum scandere. quid indignamini, si in tertio stantes nolitis ad superiora properare? Igitur, cum totiens et tam crebro lectorem admonuerim et per singula paene tractatuum milia cautus uiator incesserim, me ita recipere nuptias, ut eis continentes, uiduas uirginesque praeferam, debuerat prudens
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dotali choro et leaitico: qui se nouerunt hostias offer¬
ubi a pocalipsi testimonium posuimꝰ. nonne manifestũẽ.
quid de uirginib uiduis. et coniuigib senserimꝰ. Hi sũt
qui cantant canticũ nouũ: qđ nemo potest canere nͥ
qui uirgo ẽ. Hi sũt pͥmitiȩ dĩ ec agni : et sine macula
nare dicim᷑ nuptias. Multti sunt iquȩ ꝑom̃em librũ. cauto
mođamine de uirginitate. de uiduis. denuptus diximꝰ.
Sed breuittitis studio unũ adhuc ponã testimoniũ : cui
Non reor contradicturũ. nisi eum qͥat inimicũ se ꝓbare
uoluerit. cut uecordẽ. Nam cũ ꝓposuissẽ qđ dñs isset
ad nuptias inchanc galileȩ: post quędã etiam hȩc ad¬
didi. Quienĩ semel iuit adnuptias : semel docuit ẽẽ.
fubendũ. Et tunc uirginitati posset officere : sinup¬
tias post uirginitatẽ et uiduitatis castimoniam ñ ingradu
t̃cio pͥoneremꝰ. Nunc autẽ cũ hereticorũ sit damnãre c̃¬
iugia. et dĩ sꝑnere conditionẽ: quicquid delaude dixerĩt

Expanded text:
sacerdotali et levitico, qui se noverunt hostias offerubi de Apocalypsi testimonium posuimus, nonne manifestum est, quid de uirginibus, uiduis et coniugibus senserimus? hi sunt, qui cantant canticum nouum, quod nemo potest cantare, nisi qui uirgo est. hi sunt primitiae dei et agni et sine macula.nare dicimur nuptias? Multa sunt, quae per omnem librum cauto moderamine de uirginitate, de uiduis, de nuptiis diximus. sed breuitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui non reor contradicturum nisi eum, qui aut inimicum se probare uoluerit aut uaecordern. nam cum proposuissem, quod dominus isset ad nuptias in Cana Galilaeae, post quaedam etiam haec addidi: qui enim semel iuit ad nuptias, semel docuit esse nubendum. et tunc uirginitati posset officere, si nuptias post uirginitatem et uiduitatis catertio poneremus. Nunc autem cum Haereticorum sit damnare conjugia, et Dei spernere conditionem: quidquid de laude dixerit n
Abbreviated transcription (Latin):
duntur etiã in eugłio. Aliud ẽ. indulgentiã infirmi¬
tati tribuere : aliud uirtutib p̃mia polliceri. Ecce ꝑspi¬
cue diximꝰ nuptias cõcedi in eugłio: sed tam̃ etisdẽ in suo
officio ꝑmanentes p̃mia castitttis Non posse caꝑe. Qđ

Expanded text:
duntur etiam in euangelio, aliud est indulgentiam infirmiduntur etiam in euangelio, aliud est indulgentiam infirmitati tribuere, aliud uirtutibus praemia polliceri. ecce perspicue nuptias diximus concedi in euangelio, sed tamen easdem in suo officio permanentes praemia castit
Abbreviated transcription (Latin):
quicũ et ipsi uxores habuerint r&te niob opponerenit᷑.
si errore encraticarũ conceđemꝰ matrimonia rȩ ꝓbariba.
Tacianum encraticarũ cont principẽ qui abicit matri¬
monia rep̃hendimꝰ. et ipsinuptias condemnamꝰ: Rur¬
sumq ubi uirgines & uiducis cõparo. qͥd denuptus senserim.
& qͦmꝰ tres gradus uirginitatis. uiduitttisq ł c̃tinentiȩ
& c̃iugii fecerĩ : de clarant ipsa quȩ scripta sunt. Nõ nego
beatas eẽ uiducis quȩ itti post baptismum manserint: Nec
illarum detraho meritũ. quȩ cũ uiris incastitaite ꝑduraNt.
li officio serientes: ita et ipse ȩquo patiantur animo uir¬
ginitatẽ sibi p̃ferrq̃. Ad galathas quoq. testimonium
apłi ꝓponentes. exoꝑib. legis ñ iustificat᷑ om̃is caro: huiꝰ¬
cemodi sensum intulimꝰ. oꝑa legis & nuptiȩ sunt. Unde
& maledicuntur in ea quȩ non habẽt filios: quȩ sic conce-¬

Expanded text:
qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum contenderemus matrimonia reprobanda. Tatianum, Encratitarum principem, qui abicit matrimonia, reprehendimus, et ipsi nuptias condemnamus? rursumque, ubi uirgines et uiduas conparo, quid de nuptiis senserim et quomodo tres gradus uirginitatis uiduitatisque et continentiae et coniugii fecerim, declarant ipsa, quae scripta sunt: nonnego beatas esse uiduas, quae ita postbaptismum manserint, nec illarum detraho merito, quae cum uiris in castitate perdurant, li officio seruientes, ita et ipsae aequo patiantur animo uirginitatem sibi praeferri. Ad Galatas quoque testimonium apostoli proponentes: ex operibus legis non iustificabitur omnis caro tiuiuscemodi sensum intulimus: opera legis et nuptiae sunt. unde et maledicuntur in ea, quae non habent filios. quae si conce
Abbreviated transcription (Latin):
stituttĩ ẽẽ. quã multis. ad primum maritũ referat. cũ om̃is
calce signattisit. Om̃ia licẽt: sed non om̃ia expediuN.¬
Non damno digamos. pͥmmo nec trigamos: et sidici potest
octogamos. Plus aliqͥd inferã. Etiã scortatorẽ recipio
penitentẽ. Quic qͥd ȩqualit̃ licet: ȩquali lance pensandũ ẽ.
Erubescat calũ pniator m̃s. dicens pͥma me dampnare ma¬
trimonia: quando legit ñ dãno digamos ẏmmo nec triga¬
mos. ⁊ si dici potest octogamos. Alud est enĩ ñ dãnare :
ciliud ÷ p̃dicare. Aliud ẽ. ueniam conceđe: aliud laudare
uirtutẽ. Si cuitẽ in eo durꝰ uideor quiti dixi. quic qͥd ȩqͣlit̃
licet ȩquali lance penscindũ ẽ: puto ñ me crudelẽ iudicabit
& rigidum. qͥ alia loca uirginitati ⁊ nuptus. alia trigtmis.
Damnare dicor Nuptias. cuiꝰ hic sermo ẽ: Nulliq dubrũ ẽ.
sccerdotes de aaron et eletzar. et phinees stirpe generatos:

Expanded text:
rostitutam esse quam multis. ad primum maritum referat, cum omnis rostitutam esse quam multis. ad primum maritum referat, cum omnis calce signauimus: \'omnia licent, sed non omnia expediunNon damno digamos, immo nec trigamos, et, si dici potest, octogamos: plus aliquid inferam, etiam scortatorem recipio poenitentem. Quidquid aequaliter licet, aequali lance pensandum est. Erubescat calumniator meus dicens me prima damnare matrimonia, quando legit: non damno digamos, immo nec trigamos et, si dici potest, octogamos. aliud est non damnare, aliud praedicare; aliud est ueniam concedere, aliud laudare uirtutem. si autem in eo durus uideor, quia dixi: quidquid aequaliter licet, aequa lance pensandum est, puto non me crudelem iudicabit et rigidum, qui alia loca uirginitati et nuptiis, alia trigamis damnare dicor nuptias, cuius hic sermo est: nullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Finees stirpe generatos.
Abbreviated transcription (Latin):
regici sit : ita appete uirginitatẽ. ne nuptiȩ condẽpnentur.
Preterea quis tũ iniquus meorum opusculorũ iudex erit. ut
prima matrimonia damnare me dicat. cũ etĩa de scđis
Nuptiis dixisse me legerit: Concedit apłs scđas nuptias:
sed uolentibus. sed his qui se c̃tinere ñ possunt. ne luxuriatȩ
saithanan. Ceterum beatiores erũt: sisic ꝑmanseriN.
Porro ne auctoritas apłi quasi leuior uidetur: addidit
ꝑuocat: ibi non hominis sed sp̃s dĩ c̃siliũẽ. Ubi autẽ nuben¬
di concedit ueniam. sp̃m dĩ non nominat: sed prudentiȩ librat
consiliũ. itti singulis relaxans. ut unusquisq. fare potest.
Statĩ subierimꝰ. Quomꝰͦ uirginib ꝑiculũ fornicationis con-
lius ÷ enĩ licet alt̾um et t̾̃ciũ uirũ nosse quã plurimos : id. ẽ.
tolerabilius ẽ. uni homini ꝓstitã eẽ. quam multis. Facessat
calumnia. De scđo hic & t̃tio et quarto silibet testimonio
disputtuuimꝰ. ñ depͥmo : nequis in eo qđ diximꝰ uni homini ꝓ¬

Expanded text:
regia sit, ita appetere virginitatem, ne nuptiae condemnentur. Praeterea quis tam iniquus meorum opusculorum prima matrimonia damnare me dicat, cum etiam de secundis nuptiis dixisse me legerit? concedit apostolus secundas nuptias, sed uolentibus, sed his, quae se continere non possunt, ne luxuriatae Satanan. ceterum beatiores erunt, si sic permanseriporro, ne auctoritas apostoli quasi leuior uideretur, addidit:prouo\'cat, ibi non hominis, sed spiritus dei consilium est. ubi autem nubendi concedit ueniam, spiritum dei non nominat, sed prudentiae librat consilium ita singulis relaxans, ut unusquisque ferre potest. statim subiecimus: quomodo uirginibus fornicationis lius est enim licet alterum et tertium, unum virum nosse, quam plurimos: id est, tolerabilius est uni homini prostitutam esse quam multis. facessat calumnia! de secundo hic et tertio et quarto, si libeat, matrimonio disputauimus, non de primo, ne quis in eo, quod diximus: uni homini p
Abbreviated transcription (Latin):
dexterã diuerteret. seduia regia graderet᷑. ⁊ illud impleret
ne sis multũ iustꝰ : rursum monogamiam digamiȩ cõparat
& qͦmͦ nupticis sub did̾at uirginittti: ita digamiã Nuptus
subiecit. Nonne ꝑspicue ostendimꝰ quȩ sit inseripturis sc̃is
simstra. quȩ dext̃a. ⁊ qͥd Significet ne sis multũ iustꝰ

Expanded text:
dextram diuerteret, sed uia regia graderetur et illud inpleret: dextram diuerteret, sed uia regia graderetur et illud inpleret: \'ne sis multum iustus\', rursummonogamiam digamiae conparat et, quomodonuptiassubdideratuirginitati, itadi gami am n uptiis subicit, nonne perspicue ostendimus, quae sit in scripturis sanctis sinistra, quae dextra, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
ego non soluo coniugia si semel ligatas sũ: itt tu ñliges
quod solutũ ẽ. Sed et inalio testimonio: quid daurgi¬
nitate et nuptiis senserimꝰ manifestissime de claratur.
seruire dño. et semꝑ eẽ sollicitum. & expeture paratũ dñi
uoluntatẽ : ut eum quid imꝑauerit quasi strenuus & armatꝰ
miles statĩ impleat qđ p̃ceptũ ẽ. Et hoc faciat sine ulla
ut distendantur in ea. Infine quoq cõparationis nuptarũ
& uirginum : disputationẽ nram hoc sermone concdusimus.
Ubi bonũ et meliꝰ ÷: ibi boni et melioris ñ unũ ÷ p̃miũ. & ubi¬
ñ unum p̾miũ: ibi utiq dona diũsa. Tantũ ÷ gͥ int̃ nuptias
& uirginitatẽ : quantũ int̃ non peccare et benefacere: Immo
ut leuius dicã : quantũ int̃ bonũ ⁊ meliꝰ. Porro in consequentib
cũ cut. finita disputatione coniugiorum et uirginitatis. & int̃¬
utrumq ccuto mođamine p̃ceptorũ. ut nec adsinistrã nec ad

Expanded text:
ego non soluo coniugia, si semel ligata sunt, ita tu non liges, ego non soluo coniugia, si semel ligata sunt, ita tu non liges, quod solutum est. sed et in alio testimonio, quid de uirginitate et nuptiis senserimus, manifestissime declaratur: seruire domino et semper esse sollicitum et expectare paratum domini uoluntatem, ut, cum quid imperauerit, quasi strenuus et armatus miles statim inpleat, quod praeceptum est, et hoc faciat sine ulla ut distendantur in ea. in fine quoque conparationis nuptarum et uirginum disputationem nostram hoc sermone conclusimus: ubi bonum et melius est, ib boni et melioris non unum est praemium;etnbinon unum praemium, ibi utique dona diuersa. tantum est igitur inter nuptias et uirginitatem, quantum inter non peccare et benefacere, immo, ut leuius dicam, quantum inter bonum et melius. Porro in consequentibus, cum dicimus: finita disputatione coniugiorum et uirginitatis et interutrumque cauto moderamine praeceptorum, ut nec ad sinistram nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
limꝰ. ut nuptiarũ ordinẽ seruemꝰ. Siuirginitaitẽ dñs
ex tulisset. uidebatur Nuptias condẽnare : et hominũ
auferre seminarũ. unde et ipsa uirginitas Nascit᷑. Si
p̃cidisset radicẽ. quomͦ fruges requireret: Nisi ante fun¬
dam̃tti iacisset. qua ratione ȩdificium & trueret. et oꝑ¬
turũ cuncta desuꝑ culm̃ imponeret: Si radicẽ nuptias.
uirginitatẽ fruges diximꝰ. si fundam̃tũ matrimonium
& edificium. uł culm̃ ꝑpetuam castutitẽ. quisumꝗͥ ułtã
inuidus uł tũ cȩcꝰ obtrecititor mei erit. ut in eadẽ domo
nentes apłi testimoniũ. quoait alligatꝰ es uxori Noli
querere solutionẽ. solutꝰ es ab uxore noli quȩrere uxorẽ :
ilico sub iecimꝰ. Habet unusquisq nr̃m t̃minos suos. Red¬
de mͥ meũ : & tu tene tuũ. Si alligatꝰ es uxori: Ne illi dẽs
repudium. Si solutꝰ sum abuxore: ñquerã uxorẽ. Ut

Expanded text:
limus, ut nuptiarum ordinem seruaremus: si uirginitatem dominus limus, ut nuptiarum ordinem seruaremus: si uirginitatem dominus imperasset, uidebatur nuptias condemnare et hominum auferre seminarium, unde et ipsa uirginitas nascitur. si praecidisset radicem, quomodo fruges quaereret? nisi ante fundamentaiecisset, qua ratione aedificium extrueret et operturum cuncta desuper culmen inponeret? si radicem nuptias, uirginitatem fruges diximus, si fundamentum matrimonium et aedificium uel culmen perpetuam castitatem, quisquam uel tam inuidus uel tam caecus obtrectator mei erit, ut in eadem domo ponentes apostoli testimonium, in quo ait: alligatus es uxori: noli quaerere solutionem; solutus es ab uxore: noli quaerere uxorem, ilico ista subiecimus: habet unusquisque nostrum terminos suos; redde mihi meum et tu tene tuum. si alligatus es uxori, ne illi des repudium; si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. ut
Abbreviated transcription (Latin):
sioꝑa non habuerit mortua ẽẽ. credatur. Et hac lege
uirgines quoq ueste et iunonis uniiure: in scc̃rũ queãt
ardĩne numenori. Et post paululum. Seruus uocat᷑ es.
NioNsit tͥ curȩ. Sed et si potes fieri lib: magis ut̃e
Etiam sihabes inquit uxorẽ. ⁊ illi alligatꝰ es: n soluis debitũ.
& non habes tui corporis potestutẽ. atq ut manifestius loqͣr
seruus uxoris es : noli ꝓpt̃ hoc habe tristiciam. nec deamis¬
sa uirginitate suspires. sed etiã si potes causas aliquas i¬
uenire discidii. ut lib̾tate puditiciȩ ꝑ fruaris : noli salutẽ
tuam cũ alt̾iꝰ interitu quęrere. Habeto paulisꝑ axorẽ.
nec p̃curras morantẽ. Expeatidũ sequitur. Si egeris pa¬
cient̃ : coniux immutiebitur in uxorẽ. In eo quoq loco
ubi tractauimꝰ cur dixisset apłs. de uirginib. cutẽ p̃cep¬
tum dñi non habeo: consilium autẽ do. tũquã miscđiam
consecutꝰ ad omino. ut sim fidelis: ita uirginittitẽ extu¬

Expanded text:
a non habuerit, mortua esse dicatur et hac lege uirgines quoque Uestae et Iunonis uniuirae in sanctarum queant ordine numerari. et post paululum: \'seruus uocatus es: non sit tibi curae; sed et si potes liber fieri, magis utere\\ etiam si habes, inquit, uxoremetilli alligatuseset soluis debitum et non habes tui corporis potestatem atque — ut manifestius loquar — seruus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam nec de amissa uirginitate suspires. sed etiam sipotescausasaliquas inuenire discidii, ut libertatem pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. habeto paulisper uxorem nec praecurras morantem: expecta, dum sequitur. si egeris patienter, coniux mutabitur in sororem. In eo quoque loco, ubi tractauimus, cur dixisset apostolus: de uirginibus autem praeceptum domini non habeo; consilium autem do, tamquam misericordiam consecutus a domino, ut sim fidelis, ita uirginitatem extu
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta hebreos. Serua quod diceris. Uitꝰ te ex¬
celsam facicit: non uoluptas humilẽ. Maledictionẽ
quã tͥ saluator in apocalipsi cõminatꝰ ẽ: ꝑ pęnitentiam
potes effugere. ł abes exemplum nineuitarũ. Caue¬
regib et sub numa pompilio. facilius maiores tui pi¬
thagore continentiam. quã sub consulib. epicuri luxu¬

Expanded text:
juxta Hebraeos. Serva quod diceris, virtus te exjuxta Hebraeos. Serva quod diceris, virtus te excelsam faciat, non voluptas humilem. Maledictionem quam tibi Salvator in Apocalypsi comminatus est, potes effugere regibus, et sub Numa Pompilio facilius majores tui Pythagorae continentiam, quam sub consulibus Epicuri luxu
Abbreviated transcription (Latin):
dunt libidinẽ suã. quã exertent. Habes p̃terea iti
exercitu tuo plures succentunatos: habes scurras.
& uelites. in p̃sidiis crassos. comptos. Nitidos. cla¬
matores. qͥte pugnis calcibusq deffendaNt
Tibi cedunt decuia Fiobiles. tͥ osculantur diuites caput
Nisi enim tuuenisses : ebrii atq ructantes paradisum
intrarẽ non poterãt. Macte uirtute immo uiciis.
abes in castris tuis ⁊ amazonas exerta mãma : &
nudo brachio acgenu. uenientes contrase uiros ad pug¬
nã libidiniam ꝓuocantes. Et quia opulentꝰ pat̾ fa¬
milias es. in auiariis tuis ñturtures sed upupe Nu¬
triuntur : quȩ tota fetidę uoluptatis lustrio circũ¬
Argue luxuriȩ ⁊ delitiarum. Magis me amabis si
loquar: quȩ scrptt̃ infronte blasphemiã xp̃i cor¬
fessione delesti. Urbs potens. urbs orb̃ domina: urbs
apłi uoce laudata Int̾ p̃tare uocabulũ tuũ ẜUne
cuit fortitudinis Nom̃ ÷ uixta grecos: aut sublimitatis

Expanded text:
dunt libidinem, quam exercent. Habes praeterea in dunt libidinem, quam exercent. Habes praeterea in exercitu plures succenturiatos, habes scurras et velites in praesidiis, crassos, comptos, nitidos, clamatores, qui te pugnis calcibusque defendant. Tibi cedunt de via nobiles, tibi osculantur divites caput. Nisi enim tu venisses, ebrii atque ructantes paradisum intrare non poterant. Macte virtute, immo vitiis, habes in castris tuis et Amazones exerta mamma, et nudo brachio et genu, venientes contra se viros ad pugnam libidinum provocantes. Et quia opulentus paterfamilias es, in aviariis tuis non turtures, sed upupae nutriuntur, quae tota foetidae voluptatis lustra circumargue luxuriae et deliciarum. Magis me amabis, si loquar, quae scriptam in fronte blasphemiam, Christi confessione 383 delesti. Urbs potens, urbs orbis domina, urbs Apostoli voce laudata , interpretare vocabulum tuum. Roma aut fortitudinis nomen est apud Graecos, aut sublimitatis
Abbreviated transcription (Latin):
zatꝰ ẽ: cadere non potest. Habe enim ad despumandas
libidines: solatia nupticrũ. Qđ si cecid̾itis: rein tega¬
bit uos penitentia. Et qui in baptismate fuistis hẏpo¬
critȩ : eritis inpenitentia solidȩ fidei. Neq turbemini
putantes int̃ iustum et penitentẽ aliquid int̾ ẽẽ : &
humiliorẽ gradũ dare quidẽ ueniã. sed coronãtollere.
U na ÷ reributio. Qui ad dexterã steterit : introibit
regna cęlorũ. His confilus subulci tui. nr̃is pastorib.
dĩtiores sunt: et hẏrci plurimas secũ capras trahuNt.
Equi inscinientes infeminas factisunt: statĩ ut mulie¬
res uid̾int adinniunt: ⁊ impatienciam suã. ꝓnefas.
scripturarũ solantur exemplis. Sed & ipsȩ mulierculȩ
miserȩ. ⁊ non miserabiles p̃ceptoris sui uerba cantantes
Quid enim nͥ sem̃ reqͥrit ds̃: Nõ solũpuditiciã sed &
uerecundiam ꝑdid̾unt: maioriq ꝓ cacitite defen-¬

Expanded text:
zatus est, cadere non potest: habet enim, ad despumandas zatus est, cadere non potest: habet enim, ad despumandas libidines, solatia nuptiarum. Quod et si cecideritis, redintegrabit vos poenitentia, et qui in baptismate fuistis hypocritae, eritis in poenitentia solidae fidei. Neque turbemini, putantes inter justum et poenitentem aliquid interesse, et humiliorem gradum dare quidem veniam, sed coronam tollere. Una est enim retributio. Qui ad dexteram steterit, introibit in regna coelorum. » His consiliis subulci tui, pastoribus nostris ditiores sunt, et hirci plurimas secum capras trahunt. Equi insanientes in feminas facti sunt , statim, ut mulieres viderint, adhinniunt, et impatientiam suam, proh nefas! Scripturarum solantur exemplis. Sed et ipsae mulierculae miserae et non miserabiles, praeceptoris sui verba cantantes, Quid enim nisi semen requirit Deus? non solum pudicitiam, sed etiam verecundiam perdiderunt, majorique procacitate defen
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃orum conturbant. Nec non ꝑieremiã. Fugite
de medio babilonis. ⁊ reseruate unusqͥsq animã sucĩ
& nolite crede pseudo ꝓpħis. qui dicunt pax pax ae
nen ẽ pax. qͥ semꝑ ingeminant tẽplum dñi tẽplũ dñiẽ¬
plebẽ dĩ utcibum panis : dñm ñ inuocauer̃. Leremias¬
ꝓpħa captiuitatẽ nunciuns: lapidat᷑ apopło. Ananias
filiꝰ azur. frangebat ad p̃sens torques lignetis : et in futu¬
rũ ferretis p̃partibat. Semꝑ pseudo ꝓpħȩ dulcia pol¬
licentur : & aid modicũ placent. Amarares ueritas.
& qui etm p̃dicant : replent᷑ a maritudine. Inazimis enĩ
ueritatis ⁊ sinceritatis : domini pascha cę̧lebratur. & cũ
amaritudinib comedit᷑. E gregia sane uox: ⁊ quã audiat
crebrius nubite. Non enĩ potestis implere opꝰ nupti¬
arũ : nͥ mulsũ. ⁊carnes. et nunculeũ sumpseritis
Uirib opus ẽ. ad libidinẽ. Cito caro c̃sumpta: marcescit
Nolite metuere fornicationẽ. Qui semel inxp̃o bapti¬

Expanded text:
emiam: Fugite de medio Babylonis, et servate unusquisque animam suam, et nolite credere pseudoprophetis, qui dicunt, pax pax, et non est pax: qui semper ingeminant, Templum Domini, Templum DomiDei, ut cibum panis, Deum non invocaverunt. Jeremias captivitatem nuntians, lapidatus a populo. Ananias filius Azur frangebat ad praesens ligneas torques, et in futurum ferreas praeparabat. Semper pseudoprophetae dulcia pollicentur, et ad modicum placent. Amara est veritas, et qui eam praedicant, replentur amaritudine. In azymis enim veritatis et sinceritatis, Domini Pascha celebratur, et cum amaritudinibus comeditur . Egregia sane vox et quam audiat crebrius nubite. Non enim potestis implere opera nuptiarum, nisi mulsum, et carnes, et nucleum sumpseritis. Viribus opus est ad libidinem. Cito caro consumpta marcescit 382. Nolite timere fornicationem. Qui semel in Christo bapti