comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽet bonoꝵ d̃oꝵ uti se eoꝵ bonitate uel¬
le dicebat. uᵈ uictorialas aureas ⁊ pateras
coronasq q̃ si mula choꝵ porrectis manibꝰ
sustine bantur sine dubitacione tollebat
ea q̃ se acciꝑe non auferre dicebat. et̃ etĩ
stulticiam a qͥb bona p̃carem᷑. abhiis por¬
rigentib ⁊ dantib nolle sumere eũd̾ꝙ
ferunt ħ que dixi sublata defanis infoꝵ
ꝓtulisse ⁊ ꝑ p̾conẽ uendidisse eractaꝙ
pecunie dixisse ut qd̵ qͥsq a sacͥs hr̃et id
ante diẽ certã ĩ siũ qͥdq fanũ referret
ita ad impictatẽ indeos ĩ homines ad¬
ũxit ĩ iuriã. hunc gͥ ne olympiꝰ iuꝑit̾
fulmine ꝑcussit nec esculapius misero
ouit᷑noq morbo tabescentẽ int̾emit
atq i suo lectulo mortuus intyi¬
panidis rogũ illatꝰ ẽ. eãq potesta¬
tẽ ꝙͣ ipse ꝑscelus erat nactꝰ qͣsi uis¬
tam ⁊ legatimam ħ editatis loco filio tia¬
didit: inuita in hoc loco u̾satur oratio
uidetur eñi auctoritatẽ afferrerpeccandi:

Expanded text:
ptum esset "bonorum deorum", uti se eorum bonitate velle dicebat. idem Victoriolas aureas et pateras coronasque, quae simulacrorum porrectis manibus sustinebantur, sine dubitatione tollebat eaque se accipere non auferre dicebat; esse enim stultitiam a quibus bona precaremur ab is porrigentibus et dantibus nolle sumere. eundemque ferunt haec quae dixi sublata de fanis in forum protulisse et per praeconem vendidisse exactaque pecunia edixisse ut quod quisque a sacris haberet id ante diem certam in suum quicque fanum referret: ita ad impietatem in deos in homines adiunxit iniuriam. Hunc igitur nec Olympius Iuppiter fulmine percussit nec Aesculapius misero diuturnoque morbo tabescentem interemit, atque in suo lectulo mortuus in †tyrannidis rogum inlatus est, eamque potestatem, quam ipse per scelus erat nanctus, quasi iustam et legitimam hereditatis loco filio tradidit. Invita in hoc loco versatur oratio, videtur enim auctoritatem adferre peccandi;
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sic causa ĩtelligi debet. ut qd̾ cuiq al¬
cause c̃ pila luderem. nec oxcubã causam
ĩtitus fuisse tͦianis qd̾ alexandrĩ genuerit.
satori fuisse dic̾etur cur ab eo spoliaretiu.
Ex hoc gn̾e illud ẽ eniii. Utinã ne ĩ nemore
pelio securib cese accedissent abiaegne ad
ullus peliꝰ. Similit̾q suꝑiora repetẽtẽ
reg̾di ĩfinite licet. Quorsũ : Heue inde
et ferret pedem. Medea aĩo egro amore
seuo saucia ñ ut he res causã afferrent
amoris. It eẽ aũ aũit utr̃ eiꝰ mͦi qͥd sit. sine
qͦ effici aliꝗͥd ñ possit an eiꝰ mͦi c̃ qͦ effici aliqͥs
fit cã ẽ. s id qͥ c̃ accessit id cuiꝰ causa ẽ efficit᷑
necessario. N dũ eñi ulc̾ato serpentis morsu fi¬
lotecta q̃ cã ĩ rer̃ nat᷑a ꝯt inebat᷑. fore ut is ĩ¬

Expanded text:
non sic causa intellegi debet, ut, quod cuique annon sic causa intellegi debet, ut, quod cuique ancausae, cur pila luderem, nec Hecubam causam interitus fuisse Troianis, quod Alexandrum genuerit, satori fuisse dicetur, cur ab eo spoliaretur. Ex hoc genere illud est Ennii: Utinám ne in nemore Pélio secúribus Caesae áccidissent ábiegnae ad ullus Pelius! similiterque superiora repetentem regredi infinite licet. Neve índe efferret pedem Medea animo aegro, amore saevo saúcia, †non ut eae res causam adferrent amoris. Interesse autem aiunt, utrum eius modi quid sit, sine quo effici aliquid non possit, an eius modi, cum quo effici aliquid fit, causa est, sed id, quod cum accessit, id, cuius est causa, efficit necessario. Nondum enim ulcerato serpentis morsu Philocteta quae causa in rerum nat
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Ita ne p̾t̾ita qͥd̾ ea qͦꝵ nulla signa tãꝙͣ
uestigia extarent apollini nota ẽẽ tẽsebat
qͦ minꝰ futura. Causis eñi efficientib ꝗͣq rẽ
cognitis posse deniq sciri qͥd futurũ ẽet
gͦ nec de oedipode potuisse apollinẽ p̾dit̾e.
milł ĩ rerũ natura causis p̾positis cur abeo
patrẽ int̾fici neceẽ eẽt. nec qͥcꝙͣ eiꝰ mͦi qͦ cͥca
si stoitis qͥ oĩa fato fieri dicunt ꝯsentaneũ
est huiꝰ mͦi oracla cet̾aq q̃ ad diuinationẽ
eẽ exet̾nitate dicunt ñ id̾ dicend̾ ẽ. Uide ne
non ead sit illoꝵ causa ⁊ stoicoꝵ. hi eni ix¬
gentur angustiꝰ illoꝵ rõ soluta ac lib̾cẽ.
Q si concedatur nicħ posse euenire nͥ qͥ
antecedente qͥd ꝓficiatur si ea causa ĩex
et̾nis causis apta diuatur : causa ante
ea ẽ. q̃ id efficit. cuiꝰ ẽ causa ut uulnꝰ mi¬
tis cruditas morbi. ignis ardoris. Itaq

Expanded text:
bat. Ita ne praeterita quidem ea, quorum nulla signa tamquam bat. Ita ne praeterita quidem ea, quorum nulla signa tamquam vestigia extarent, Apollini nota esse censebat; quo minus futura! causis enim efficientibus quamque rem cognitis posse denique sciri, quid futurum esset. Ergo nec de Oedipode potuisse Apollinem praedicere nullis in rerum natura causis praepositis, cur ab eo patrem interfici necesse esset, nec quicquam eius modi. Quocirca, si Stoicis, qui omnia fato fieri dicunt, consentaneum est huius modi oracla ceteraque, quae a divinatione ex aeternitate dicunt, non idem dicendum est, vide, ne non eadem sit illorum causa et Stoicorum; hi enim urguentur angustius, illorum ratio soluta ac libera est. Quodsi concedatur nihil posse evenire nisi causa antecedente, quid proficiatur, si ea causa non ex aeternis causis apta dicatur? Causa autem ea est, quae id efficit, cuius est causa, ut vulnus mortis, cruditas morbi, ignis ardoris. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
tate. est aũ aliqd ĩnr̃a potestate. At si oĩa fa¬
to fiunt oĩa causis antecedentib fiunt
Non gͥ foro fuint q̃ cũq fiunt. hoc arciꝰ as¬
tringi  ñ pot̾. Nam si qͥs uelit id̾ refer¬
re atq ita dic̾e si oẽ futur̃ exet̾nitate u̾ũ
ẽ ut ita certe eueniat quẽ admodũ sit futur̃
oĩa necẽe ẽ. colligatione naturali conserte cõ¬
texteq fieri nicħ dicat. Multũ enĩ differt
utr̃ causa naturalis exetͥnitate futura uera
efficiat an eriã sine et̾nitate naturali futu¬
ra q̃ suit ea uera eẽ possint intelligi. Itaq
dicebat carneades ne apollinẽ ꝙ futura
posse cdic̾e. ne si ea quoꝵ causas natura ita
contin̾et ut ea fieri necẽe ẽẽt. Qͥd it spec¬
tans ds̃ ipse dr̾et marcellũ eũ qͥ ter consul
fuit ĩ mari ẽẽ ꝑiturũ: Erat hoc qͥd̾ uer̃
ex et̾uitate s causaᷤ id efficientis ñ habe¬

Expanded text:
tate; est autem aliquid in nostra potestate; at, si omnia fatate; est autem aliquid in nostra potestate; at, si omnia fato fiunt, omnia causis antecedentibus fiunt; non igitur fato fiunt, quaecumque fiunt. Hoc artius adstringi ratio non potest. Nam si quis velit idem referre atque ita dicere: Si omne futurum ex aeternitate verum est, ut ita certe eveniat, quem ad modum sit futurum, omnia necesse est conligatione naturali conserte contexteque fieri, nihil dicat. Multum enim differt, utrum causa naturalis ex aeternitate futura vera efficiat, an etiam sine aeternitate naturali, futura quae sint, ea vera esse possint intellegi. Itaque dicebat Carneades ne Apollinem quidem futura posse dicere nisi ea, quorum causas natura ita contineret, ut ea fieri necesse esset. Quid enim spectans deus ipse diceret Marcellum eum, qui ter consul fuit, in mari esse periturum? Erat hoc quidem verum ex aeternitate, sed causas id efficientis non habe
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit laiꝰ c̃ muliere siue ñ fuerit. Copula¬
ta enĩ res ẽ. ⁊ ꝯfatalis. Sic enĩ appellat qͣi
ita fatũsit. ⁊ ꝯcubitur̃ cũ uxore lauĩ ⁊ ex
dictũ luctabitur olimpus milon ⁊ refer¬
ret aliqͥs gͦ siue habuerit ad u̾sariũ siue
ñ habuerit luctabit᷑. errarer. Est eñi copu¬
latũ luctabitur. qr sine adu̾sario nulla
luctacio ẽ. om̃is gͥ istiꝰ geñris captiones
eñĩ est fatale medicũ adhibere quam con¬
ualescere. hec ut dixi ꝯfatalia ille appellat
Carneades genꝰ hoc totũ ñ ꝓbabat ⁊ nimiᷤᷤ
inconsiderate concludi hanc rõnẽ puta¬
bat. Itaq p̾mebat᷑ alio mͦ nͭ ullã adhib̃e c̃a¬
lũniã. Cuł erat ehec ꝯclusio. Si oĩa antece¬
dentib causis fiunt oĩa nat᷑ali colligatione
ꝯserte ꝯtexteq fiunt. Quod si ita ẽ: oĩa ne¬
cessitas efficit. Id si u̾ũ ẽ. nicħ ẽ ĩ nr̃a potes¬

Expanded text:
fuerit Laius cum muliere sive non fuerit; copulafuerit Laius cum muliere sive non fuerit; copulata enim res est et confatalis; sic enim appellat, quia ita fatum sit et concubiturum cum uxore Laium et ex dictum: Luctabitur Olympiis Milo et referret aliquis: Ergo, sive habuerit adversarium sive non habuerit, luctabitur, erraret; est enim copulatum luctabitur, quia sine adversario nulla luctatio est. Omnes igitur istius generis captiones enim est fatale medicum adhibere quam convalescere. Haec, ut dixi, confatalia ille appellat. Carneades genus hoc totum non probabat et nimis inconsiderate concludi hanc rationem putabat. Itaque premebat alio modo nec ullam adhibebat calumniam; cuius erat haec conclusio: Si omnia antecedentibus causis fiunt, omnia naturali conligatione conserte contexteque fiunt; quod si ita est, omnia necessitas efficit; id si verum est, nihil est in nostra potes
Abbreviated transcription (Latin):
mescenda ẽ. nec enĩ erit ꝯfiteri necẽe Si
ħ enũciatio ueniat ĩtusculanũ hortẽsius¬
u̾ũ ñ ẽ: seqͥtur ut falsum sit qͦꝵ isti neutr̃
uolunt qd̵ freri non pot. Nec nos impediet
philosophis argos locꝰ cui si pareamꝰ nich
om̃ino agemus in uita. Sic eñi interrogãt
Si fatũ tͥ ẽ. ex hoc morbo conualest̾e siue
tu medicũ adhibueris siue ñ adhibueris.
ꝯualesces. ⁊tẽ si fatũ tͥ ẽ. Eex hoc morbo ñ
cionis ignauũ atq mers nominatun qͥ
ummnutare ut fati nom̃ ne ad nũgas eand̃ tñ
teneas sentẽciã hoc mͦ. Si ex et̾nitate nũ hoc
fuit existo morbo non conualesces. Sine
adhibueris in edicũ fiue ñ adhibueris
ꝯualesces. Itẽq si ex et̾nitate fal̃sum hoc
fuit existo morbo ñ ꝯualesces siue adhi¬
bueris medicũ sine ñ adhibueris ñ ꝯmuales¬
die socrates. huic siue qͥd fecerit siue ñ fe¬
cerit finitꝰ ẽ moriendi dies. At si ita fatũ
sit nascetur oedipꝰ laio ñ pot̾it dici. sine

Expanded text:
. Etenim erit confiteri necesse: Si hoc enuntiatum: "Veniet in Tusculanum Hortensiuserum non est, sequitur, ut falsum sit. Quorum isti neutrum volunt; quod fieri non potest. Nec nos impediet philosophis argo\s lo/gos, cui si pareamus, nihil omnino agamus in vita. Sic enim interrogant: Si fatum tibi est ex hoc morbo convalescere, sive tu medicum adhibueris sive non adhibueris, convalesces; item, si fatum tibi est ex hoc morbo nontionis ignavum atque iners nominatum est,inmutare, ut fati nomen ne adiungas et eandem tamen teneas sententiam, hoc modo: Si ex aeternitate verum hoc fuit: "Ex isto morbo convalesces", sive adhibueris medicum sive non adhibueris, convalesces; itemque, si ex aeternitate falsum hoc fuit: "Ex isto morbo convalesces", sive adhibueris medicum sive non adhibueris, non convalesdie Socrates; huic, sive quid fecerit sive non fecerit, finitus est moriendi dies. At si ita fatum erit: Nascetur Oedipus Laio, non poterit dici: sive
Abbreviated transcription (Latin):
ead̾ sentencia ꝑseuembat. Qui cum ad pe¬
loponensum classem appulisset. et infanũ
uenisset uonis olimpii aureum ei detiant
amiculũ gnͣdi pond̾e. qͦ iouem ornarat
ẽ manubiis cartaginẽsiũ tẏraunꝰ telo.
atq in eo etiã cauillatꝰ ẽ. estate grauẽ ẽẽ au¬
reum amiculũ hyeme frigidũ eiq laneũ
palliũ uuecit cũ id ẽẽ aptñ ad om̃e anm
tempꝰ dic̾et. Id̾q esculapi epidanri barbã
aureã demi ussit. neq eñi conueture bar¬

Expanded text:
eadem sententia perseverabat. qui quom ad Peeadem sententia perseverabat. qui quom ad Peloponnesum classem appulisset et in fanum venisset Iovis Olympii, aureum ei detraxit amiculum grandi pondere, quo Iovem ornarat e manubiis Carthaginiensium tyrannus Gelo, atque in eo etiam cavillatus est aestate grave esse aureum amiculum hieme frigidum, eique laneum pallium iniecit, cum id esse ad omne anni tempus diceret. idemque Aesculapi Epidauri barbam auream demi iussit; neque enim convenire bar
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pso g̾cie flore pisistratꝰ ad falaris ad
apollodorus penas sustulit multis qͥd̃
ante cruciatis ⁊ necatis. Et p̾dones mułti
sepe penas dant nec tñ possumꝰ dr̾e ñ plu¬
ris captiuos ac̾be ꝗͣ p̾dones necatos. An¬
xarchũ democriteum acyprio tyrãno
ex carnificatum accepimꝰ ⁊enonẽ eleae
ĩtorm̃tis necatũ. Qͥd dicam de socͣte. cuiꝰ
morti in lacͥmari soleo platonẽ legens:
Uides ne gͥ deoꝵ iudicio siuident res hu¬
manas discrimen ẽẽ sublatũ: Dio genes
qͥd̾ cyuicꝰ dic̾e solebat harpalum qͥ tem¬
ꝑib illis p̃do filia habebat᷑ cõtͣ
deos testimoniũ dic̾e qd̃ in illa
fortua tam diu uiu̾et dionisiꝰ
dequo aute dixi. cũ fanũ ꝓserpine locris
expilauisset. nauigabat siracusas.
Isq tũ secũdissimo uento cursum ten̾et.
ridens: indetis ne ĩqͥt amici qͣm bona a
diis ĩ mortalib naigatio sacͥlegis detur:
atq hoͣmoͣ cũ bene planeq ꝑcepisset in

Expanded text:
in ipso Graeciae flore Pisistratus. "At Phalaris, at in ipso Graeciae flore Pisistratus. "At Phalaris, at Apollodorus poenas sustulit." Multis quidem ante cruciatis et necatis. Et praedones multi saepe poenas dant, nec tamen possumus dicere non pluris captivos acerbe quam praedones necatos. Anaxarchum Democriteum a Cyprio tyranno excarnificatum accepimus, Zenonem Eleatem in tormentis necatum; quid dicam de Socrate, cuius morti inlacrimare soleo Platonem legens? Videsne igitur deorum iudicio, si vident res humanas, discrimen esse sublatum? Diogenes quidem Cynicus dicere solebat Harpalum, qui temporibus illis praedo felix habebatur, contra deos testimonium dicere, quod in illa fortuna tam diu viveret. Dionysius, de quo ante dixi, cum fanum Proserpinae Locris expilavisset, navigabat Syracusas; isque cum secundissumo vento cursum teneret, ridens "videtisne" inquit "amici quam bona a dis inmortalibus navigatio sacrilegis detur". atque homo acutus cum bene planeque percepisset, in
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑantie prudentieq specunen aute
simulacrũ ueste pontifex. maximꝰ ẽq sce¬
uola trucidatꝰ: Cur ante etiam tot cuii¬
tatis pͥncipes acinna int̾empti. Cur oĩ¬
um ꝑfidiosissimꝰ mariꝰq catulũ p̃stan¬
tissima dignitate uirũ mori potuit iub̾e:
Dies deficiat si uelim nimerare qͥb bo¬
ius male euenerit nec minꝰ si ꝯmemo¬
rem qͥb ĩ ꝓbis optie. Cur eñi mariꝰ tã
felicit̾ septimũ consul domi sue senex
ẽ. mortuus : Cur om̃iũ crudelissimus tã
diu cuina regnauit. at dedit penas. Pro¬
hiberi melius fuit impediriq nec tot
sũmos uiros interfic̾et. quã ipsũ aliqũ
penas dare. Sĩmo cruciatu supplicioq
nariꝰ homo ĩportunissimꝰ ꝑiit. Sic qͥa.
drusũ ferro. metellũ ueneno sustulerat:
illos conseruari meliꝰ fuit quã penas sce¬
leris uariũ pendere. Duo de xl. dionisiꝰ.
tyrannꝰ annos fuit opulentissune. ibea¬
tissine ciuitatis. Qmͣ multos ante hũc

Expanded text:
temperantiae prudentiaeque specimen ante temperantiae prudentiaeque specimen ante simulacrum Vestae pontifex maximus est Q. Scaevola trucidatus, cur ante etiam tot civitatis principes a Cinna interempti, cur omnium perfidiosissimus C. Marius Q. Catulum praestantissuma dignitate virum mori potuit iubere? Dies deficiat si velim numerare quibus bonis male evenerit, nec minus si commemorem quibus improbis optime. Cur enim Marius tam feliciter septimum consul domi suae senex est mortuus, cur omnium crudelissimus tam diu Cinna regnavit? "At dedit poenas." Prohiberi melius fuit impedirique ne tot summos viros interficeret quam ipsum aliquando poenas dare. Summo cruciatu supplicioque Q. Varius homo importunissumus periit; si quia Drusum ferro Metellum veneno sustulerat, illos conservari melius fuit quam poenas sceleris Varium pendere. Duodequadraginta Dionysius tyrannus annos fuit opulentissumae et beatissumae civitatis; quam multos ante hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ut nicħ inter ẽ. utr̃ nemõ ualeat an
neno possit uatere. sic ñ intelligo qͥd
inter sit utr̃ nemo sit sapiens aniemo
eẽ possit. Ac nos qͥd̾ nimis iulta dere
aꝑtissima. telamo autẽ uno u̾su totũ
locũ conficit utrũ dii homines negli¬
gantt. nam si curent bene bonuis sit. male
malis qd̃ nc ab est delebant illi qͥdem õĩs
bonos effic̾e. Si quidem hominũ gn̾i
consulebant sin id muiꝰ. bonisqͥd̃ cer¬
te consulere debebant Cur gͥ duoscipi¬
ones fortissimos et optimos uiros in
hispania penus opp̾ssit. Cur maximꝰ ex¬
tulit filiũ consularem. Cur marcellum
hanibal int̾emit: Cur paulũ canne sus¬
tulerunt: Cur penoꝵ crudelitati re¬
guli corpꝰ ẽ p̃bitũ: Cur affricanũ domes¬
tici parietes non cexerunt. S hec uera
⁊ alia ꝑ multa. ꝓpiora uideamꝰ. Cur auũ¬
culus m̃s uir innocentissimꝰ idemq
doctissimꝰ .p. rutiliꝰ mexilio ẽ: Cur
sodalis m̃s int̾fectꝰ domi sue drusus. Cur

Expanded text:
ut nihil interest utrum nemo valeat an ut nihil interest utrum nemo valeat an nemo possit valere, sic non intellego quid intersit utrum nemo sit sapiens an nemo esse possit. Ac nos quidem nimis multa de re apertissuma; Telamo autem uno versu totum locum conficit cur di homines neglegant: nam si curent, bene bonis sit, male malis; quod nunc abest. debebant illi quidem omnis bonos efficere, si quidem hominum generi consulebant; sin id minus, bonis quidem certe consulere debebant. Cur igitur duo Scipiones fortissimos et optimos viros in Hispania Poenus oppressit, cur Maximus extulit filium consularem, cur Marcellum Annibal interemit, cur Paulum Cannae sustulerunt, cur Poenorum crudelitati Reguli corpus est praebitum, cur Africanum domestici parietes non texerunt? Sed haec vetera et alia permulta; propiora videamus. cur avunculus meus vir innocentissumus idemque doctissumus P. Rutilius in exilio est, cur sodalis meus interfectus domi suae Drusus, cur
Abbreviated transcription (Latin):
se philosophoꝵ dispitacionẽ interpre¬
tareutur tac̾e p̾staret philosophis. quã
hiis qui se audissent noc̾e. Sic si homines
rõnẽ bono consilio adiis ĩ mortalib datã
infraudem maliciãq conu̾tinit ũ dari
aliam quam dari humano gen̾i melius
fuit. Ut si medicꝰ sciat eũ egrotũ t̾ui nsus
sit uinũ sum̾e meracꝰ sũptur̃ statimq
ꝑtturum magna sit inculꝑas sic ut̾a ista
ꝓ uidenda reprendenda q̃ r̾onẽ ded̾it iis
quos scierit ea ꝑuerse ⁊ imꝓbe usuros nͥ
forte dicitis eam nescisse. Utinam qͥ dem
S non audebitis. Non eñi ignoro qͣnti
eiꝰ nom̃ putetis. s hic qͥdem locus ꝯclu¬
di iam potest. Nam si sintticia consensu
om̃iũ philosophoꝵ maiꝰ ẽ malũ. quã si
oĩa m̃ala ⁊ fortune⁊ ⁊ corꝑis exalia par¬
te ponantur. sapientiã autẽ nemo asse¬
quitur ⁊̃ sũmis mał om̃s sumꝰ. uos op̾ti
me consultũ adiis ĩ mortalib dicitis. Hã

Expanded text:
se philosophorum disputationem interprese philosophorum disputationem interpretarentur, tacere praestaret philosophis quam iis qui se audissent nocere; sic, si homines rationem bono consilio a dis immortalibus datam in fraudem malitiamque convertunt, non dari illam quam dari humano generi melius fuit. Ut si medicus sciat eum aegrotum, qui iussus sit vinum sumere, meracius sumpturum statimque periturum, magna sit in culpa, sic vestra ista Providentia reprendenda, quae rationem dederit is quos scierit ea perverse et inprobe ussuros. Nisi forte dicitis eam nescisse. Utinam quidem; sed non audebitis, non enim ignoro quanti eius nomen putetis. Sed hic quidem locus concludi iam potest. nam si stultitia consensu omnium philosophorum maius est malum quam si omnia mala et fortunae et corporis ex altera parte ponantur, sapientiam autem nemo adsequitur, in summis malis omnes sumus, quiortalibus dicitis. nam
Abbreviated transcription (Latin):
quispiam. si ista ñ ẽẽnt᷑. Contra dm̃ li¬
cet disputare lib̾iꝰ. In hominũ uichi
ais ẽẽ culpã. Eam dedisses hominibꝰ
ronẽ. q̃ uicia culpamq excluderet
Ugͥ locus fuit errori deoꝵ. Nam patͥ¬
monia spe bene tradendi relinquimꝰ
qua possumꝰ falli ds̃ falli qͥ potu¬
it: An ut sol incurrum  cũ phe¬
tontẽ filiũ sustulit aut neptunꝰ cũ
thesens ypolitũ ꝑdidit. cũ t̃ optandi
aneptuno patre habuisset potestatẽ
Poetaꝵ ista sunt nos autẽ philosophi
eẽ uolumꝰ rerũ auctorẽ ñ fabulaꝵ.
Atq hi tñ ipsi dii poetici si scissent ꝑ¬
inciosa fore illa filiis. peccasse inbene¬
ficio prtarent᷑ ⁊ si uerũ ẽ qd aristochiꝰ
dicere solebat. noc̾e audientib philo¬
sophas. iis qͥbenedicta male interpre¬
tarentur posse eñĩ a sotos ȩxaristippi acer¬
bose denonis scola exire ꝓrsus si qui an¬
dierunt uitio si eẽnt discessuri: qd̾ ꝑuer¬

Expanded text:
quispiam "si ista non essent". contra deum liquispiam "si ista non essent". contra deum licet disputare liberius: "in hominum vitiis ais esse culpam: eam dedisses hominibus rationem quae vitia culpamque excluderet". Ubi igitur locus fuit errori deorum? nam patrimonia spe bene tradendi relinquimus, qua possumus falli; deus falli qui potuit? an ut Sol in currum quom Phaethontem filium sustulit, aut Neptunus cum Theseus Hippolytum perdidit, cum ter optandi a Neptuno patre habuisset potestatem: poetarum ista sunt, nos autem philosophi esse volumus, rerum auctores non fabularum. atque hi tamen ipsi di poetici, si scissent perniciosa fore illa filiis, peccasse in beneficio putarentur. Et si verum est quod Aristo Chius dicere solebat, nocere audientibus philosophos is qui bene dicta male interpretarentur posse enim asotos ex Aristippi, acerbos e Zenonis schola exire—prorsus, si qui audierunt vitiosi essent discessuri, quod perver
Abbreviated transcription (Latin):
tanta adiis ĩmortalib arbitramꝰ ma¬
loꝵ sementim eẽ factam. Si eñi raci¬
onẽ hominib dii dederunt maliciã
dederurit. Est eiũ malicia u̾suta ⁊ fal¬
laxr̾o nocendi. Idem eñi dii fraudem
dederunt facinus cet̾aq quoꝵ nicħ
ne suscipi sine r̾one nec effici pot̾. Uti¬
nam gͥ ut illa anꝰ optat ne in nemore
pelio securib. ce se accidissent abigne
ad t̾ram t̾rabes sic istan calliditatẽ
hominib dii ne dedissent qͣ ꝑ pauci
bene utantur qui tam̃ sepe amale utẽ¬
tib opprimũtur. In numerabiles aũ
imꝓbe ituntur ut donũ hoc diui¬
nĩ r̾onis ⁊ consilii ad fraudem hoĩ¬
b ñ adbonitatẽ imꝑtitũ eẽ uideat᷑
S urgetis identidem hominũ ẽẽ istã
culpam nondeoꝵ itt si medicꝰ gͣuita¬
tẽ morbi. gub̾nator. uim tempesta¬
tis accuset. & si hi qͥd homũculi s tã
ridiculi. qͥs enĩ te adhibuiss dixerit

Expanded text:
tantam a dis inmortalibus arbitramur matantam a dis inmortalibus arbitramur malorum sementim esse factam? si enim rationem hominibus di dederunt, malitiam dederunt; est enim malitia versuta et fallax ratio nocendi; idem etiam di fraudem dederunt facinus ceteraque quorum nihil nec suscipi sine ratione nec effici potest. Utinam igitur, ut illa anus optat ne in nemore Pelio securibus caesae accidissent abiegnae ad terram trabes sic istam calliditatem hominibus di ne dedissent, qua perpauci bene utuntur, qui tamen ipsi saepe a male utentibus opprimuntur, innumerabiles autem improbe utuntur, ut donum hoc divinum rationis et consilii ad fraudem hominibus non ad bonitatem impertitum esse videatur. Sed urgetis identidem hominum esse istam culpam non deorum. Ut si medicus gravitatem morbi, gubernator vim tempestatis accuset; etsi hi quidem homunculi, sed tamen ridiculi: "quis enim te adhibuisset" dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
occultiꝰ adse qͥntꝰ sosus splendidꝰ eques
romanꝰ ex agro piceno fecisse ꝯfessus ẽ qͥ
transc̾ꝑserit tabulas publicas. Id qͦ.l.
aienus fecit cũ cyro graphũ sex pͥmoꝵ
imitatꝰ ẽ. Quid homine sollertiꝰ. Cognos¬
ce alias questiones auri tolosani conui¬
racionis iugurtinȩ repete suꝑiora ta¬
buli depecunia capta obrem indicanda
postiora de incestu rogacionerpe ducea
tum. ħ cotidiana. sicae uenena pecula¬
tus testam̃toꝵ ⁊ lege noua q̃stiones in¬
de illa actio. Ope consilioq tuo furtũ
aio factũ ẽe. iñ tot uidicia de fide mala.
at i mo utile mandati ꝓsocio fidu¬
cie. reliqua que exẽpto autͦ uendito aut
ꝯduto aut locato contra fidem fiunt.
Inde iudicium publicũ rei priuate lege
iudicrum dedolo malo. Qdͦ.e. aqͥlliꝰ fami¬
liaris nr̃i ꝓtulit. Quẽ dolum idem a¬
quilliꝰ tum teneri putat: cũ aliuo
sit simulatũ. aliuo actũ. hanc gͥ tan

Expanded text:
occultius: at se Q. Sosius splendidus eques occultius: at se Q. Sosius splendidus eques Romanus ex agro Piceno fecisse confessus est. qui transscripserit tabulas publicas: id quoque L. Alenus fecit, cum chirographum sex primorum imitatus est; quid hoc homine sollertius? cognosce alias quaestiones, auri Tolossani coniurationis Iugurthinae; repete superiora: Tubuli de pecunia capta ob rem iudicandam; posteriora: de incestu rogatione Peducaea; tum haec cotidiana: sicae venena peculatus, testamentorum etiam lege nova quaestiones. inde illa actio "ope consilioque tuo furtum aio factum esse", inde tot iudicia de fide mala, tutelae mandati pro socio fiduciae, reliqua quae ex empto aut vendito aut conducto aut locato contra fidem fiunt, inde iudicium publicum rei privatae lege iudicium de dolo malo, quod C. Aquillius familiaris noster protulit, quem dolum idem Aquillius tum teneri putat cum aliud sit simulatum aliud actum. Hanc igitur
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾os difficilẽ. qͥ te nec amet nec studeat
sui. Atq huic inc̾diͥi sentencie raciumn¬
culas suggerit. Aut tu illũ fructu fallas
aut ꝑ litt̾as au̾tas aliqd̃ nom̃. aut ꝑ ser¬
uulũ ꝑcucias pauidũ postremo aparco
patre qd̃ sumas qͣnͣdo dissiꝑas libentiꝰ. Idem¬
q facilem ⁊ lib̾alẽ patrẽ ĩ ꝯmodũ eẽ a ^ nͫ
filio disputat. quẽ neq quo pacto fallam
neq qͥd inde auferam. nec quẽ dolũ adeũ
aut machinã ꝯmolliar. scio qͥcꝗͣ ita oĩs
meos dolos. fallacias p̃stigias. prestrraxit
conmoditas ꝑatͥs. Qͥd gͦ isti doli qͥd machine
qͥd fallacie. p̃stigieq ñ sine rone ẽẽ potue¬
runt. Op̃clarũ munꝰ deoꝵ ut formio pos¬
sit dic̾e. Cedo senem iã instructa sunt mͥ ĩ
corde consilia oĩa. s ereamꝰ etheatro ue¬
mamꝰ inforũ. sessũ ite p̾cor. Qͥdͦ Ut iudi¬
cetur qͥ tabulariũ incenderit. Qd̾ facinꝰ

Expanded text:
liberos difficilem, qui te nec amet nec studeat liberos difficilem, qui te nec amet nec studeat tui, atque huic incredibili sententiae ratiunculas suggerit: aut tu illum fructu fallas aut per litteras avertas aliquod nomen aut per servolum percutias pavidum; postremo a parco patre quod sumas, quanto dissipes libentius; idemque facilem et liberalem patrem incommodum esse amanti filio disputat: quem neque quo pacto fallam nec quid inde auferam nec quem dolum ad eum aut machinam commoliar scio quicquam: ita omnes meos dolos fallacias praestrigias praestrinxit commoditas patris. quid ergo isti doli, quid machinae, quid fallaciae praestrigiaeque num sine ratione esse potuerunt? o praeclarum munus deorum; ut Phormio possit dicere: cedo senem; iam instructa sunt mihi in corde consilia omnia. Sed exeamus e theatro, veniamus in forum. sessum it praetor. quid ut iudicetur? qui tabularium incenderit. quod facinus
Abbreviated transcription (Latin):
ricia. qd̾ facinꝰ. aut suscipitur nͥ ꝯsilio cap¬
to aut sineanimi motu ⁊ cogitacione
idẽ racione ꝑficitur: Nam om̃is opinio
raci ẽ. Et qͥd̾̃ bona racio. si uera mala aũ
si falsa ẽ opinio. S adeo tantũ ronẽ ha¬
brmꝰ. simͦ habemꝰ bonã aũ racionẽ. aut
ñ bonã a nob̃. Non eñĩ ut patͥmoniũ relĩ¬
quitur. sic rõ ẽ homini beneficio deoꝵ
cere uoluissent : In tͤticia autẽ intẽꝑan¬
cie timiditatis. q̃ semina eẽnt. siiis ui¬
ciis rõ ñ subẽet: Media mͦ ⁊ at̾reus ꝯme¬
morabatur a nob̾ hieroice ꝑsone inita
subductaq rõne nefaria scelera meditã¬
tes. Qͥd leuitates comice. par̃ ne sẽꝑ ĩ rõ¬
ne u̾santur. Parũ ne subtilit̾ dispittat il¬
le meunucho: Qͥd gͥ faciam: Ex clusit.
reuocar redeam: Nõ sine obsecret.Ille
qͥn amore sũmo sũmaq in opia suaue ẽe
dicit parente hr̃e auarũ. in lepidum. in

Expanded text:
ritia quod facinus aut suscipitur nisi consilio capritia quod facinus aut suscipitur nisi consilio capto aut sine animi motu et cogitatione di est ratione perficitur; nam omnis opinio ratio est, et quidem bona ratio si vera, mala autem si falsa est opinio. sed a deo tantum rationem habemus, si modo habemus, bonam autem rationem aut non bonam a nobis. Non enim ut patrimonium relinquitur sic ratio est homini beneficio deorucere voluissent, iniustitiae autem intemperantiae timiditatis quae semina essent si is vitiis ratio non subesset? Medea modo et Atreus commemorabatur a nobis, heroicae personae inita subductaque ratione nefaria scelera meditantes. quid levitates comicae parumne semper in ratione versantur? parumne subtiliter disputat ille in Eunucho: quid igitur faciam? exclusit, revocat; redeam? non si me obsecret. ille qui "in amore summo summaque inopia suave" esse dicit parentem habere avarum inlepidum in
Abbreviated transcription (Latin):
tis admos ꝑaucis salutaris aĩ dari dĩs. ꝙ
tam munifice ⁊ tam large dari. Quam
obrẽ si
mens uoluntasq diuina
id circe
consuluit hõĩb q̃ iis
ẽ. largi¬
ta racionẽ. hiis solis
ꝯsuluit.
qͥs bona racione do¬
nauit quos
uidemꝰ si mͦ ulli sint ẽẽ
ꝑ pauios ñ placet autẽ paucis adiis ĩmorta¬
lib ẽẽ consultã. Sequitur gͦ ut nemini ꝯ¬
suttũ sit. Huic loco sic soletis occarrere. ñ id¬
circo ñ optime nob̾adiis eẽ ꝓuisũ. qd mul¬
ti eoꝵ beneficio ꝑuerse uterentur etiam
patͥmoniis multos male uti. nec obeam
cansam eos beneficiũ apatͥb nullum hr̃e
Quisquã ne istuc negat : Aut que ẽ in col¬
latione ista si militudo. Nec eñi herculi no¬
cere dianira uoluit cũ ei tunicã sangui¬
lent ꝓ fuerunt. ⁊ cũ ꝓdesse: offuert̃. Ita ñ
fit ex eo qd dat᷑ ut uoluntas eiꝰ qui ded̾it ap¬
pareat nec siis qͥ accepit bene utitur. idiͥco
is qͥdedit amice dedit. Que eñi libido. q̃ aua¬

Expanded text:
tis admodum paucis salutaris, non dari omnino quam tam munifice et tam large dari. Quam ob rem si mens voluntasque divina idcirco consuluit hominibus quod is est largita rationem, is solis consuluit quos bona ratione donavit, quos videmus si modo ulli sint esse perpaucos. non placet autem paucis a diis inmortalibus esse consultum; sequitur ergo ut nemini consultum sit. Huic loco sic soletis occurrere: non idcirco non optume nobis a dis esse provisum, quod multi eorum beneficio perverse uterentur; etiam patrimoniis multos male uti, nec ob eam causam eos beneficium a patribus nullum habere. Quisquam istuc negat, aut quae est in collatione ista similitudo? nec enim Herculi nocere Deianira voluit cum ei tunicam sanguilent profuerunt et cum prodesse offuerunt; ita non fit ex eo quod datur ut voluntas eius qui dederit appareat, nec si is qui accepit bene utitur idcirco is qui dedit amice dedit. Quae enim libido quae ava
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq illi r̾oni quã paulo ante conc lusi sic oc¬
currit. Si oĩa fato fiant. seqͥ illuo qͥd̃ ut om̃ia
causis fiant antepositis. uͭu ñ pͥncipalib can¬
testate. ñ seqͥtur ut ne appetitꝰ qͥd̾ sit in nr̃a
potestate. At hoc seq̃ret᷑ si oĩa ꝑfectis ⁊ pͥnci¬
palib causis fieri dic̾emꝰ ut c̃ ħee cause
ñ eẽnt ĩ ur̃a potestate ne ille quid̃ eẽt ĩ nr̃a
potestate. Quã obrẽ qͥ ita fatũ ĩ troducunt ut
necessitatẽ adiũgant in eos ualebit illa ꝯclu¬
sio. Qⁱͥ autẽ causas anrecedentis ñ dicent ꝑfec¬
tas neq pͥncipales in eos nicħ ualebit. Qd̃ eñi
dicantur adsensiones fieri causis ante positis.
id qͣle sit facile a se explicari putat. Nam ꝗͣꝙͣ
adsensio ñ possit fieri nͥ ꝯmota uiso tñ cũ id
isũ ꝓ rimã causã habeat ñ pͥncipalẽ. hanc ht̃¬

Expanded text:
Itaque illi rationi, quam paulo ante conclusi, sic ocItaque illi rationi, quam paulo ante conclusi, sic occurrit: si omnia fato fiant, sequi illud quidem, ut omnia causis fiant antepositis, verum non principalibus cautestate, non sequitur, ut ne adpetitus quidem sit in nostra potestate. At hoc sequeretur, si omnia perfectis et principalibus causis fieri diceremus, ut, cum eae causae non essent in nostra potestate, ne ille quidem esset in nostra potestate. Quam ob rem, qui ita fatum introducunt, ut necessitatem adiungant, in eos valebit illa conclusio; qui autem causas antecedentis non dicent perfectas neque principalis, in eos nihil valebit. Quod enim dicantur adsensiones fieri causis antepositis, id quale sit, facile a se explicari putat. Nam quamquam adsensio non possit fieri nisi commota viso, tamen, cum id visum proximam causam habeat, non principale
Abbreviated transcription (Latin):
sentiones. At si causa appetitus ñ ẽ sita ĩ no¬
bis ne ipse ꝙͥ aꝑpecitꝰ ẽ. ĩ nr̃a potestate. Q d̾
si ita ẽ. ne illa qͥd̾ q̃ appetitu efficũt᷑ it̃ sita ĩ
nob̾. ñ sunt gͥ neq ad sensiones neq actiones
ĩ nr̃a potestate. Ex qͦ efficit᷑ ut nec laudationes
iuste sint nec uituꝑationes. nec honores. nec sup¬
plicia. Qd̃ cũ uiciosũ sit sit. ꝓbabilit̾ concludi
putant ñ oĩa fato fieri q̃c̃q fiant. Cris ippꝰ aũ
cũ necessitat᷑ẽ ĩ ꝓbaret ⁊ nicħ uellet sine p̾¬
positis causis euenire causaꝵ gn̾a distinguit.
ut ⁊ necessitatẽ effugiat ⁊ retineat fatũ. Cau¬
saꝵ eñi inqͥt alie sunt ꝑfecte ⁊ pͥncipales. alie
ad iuuãtes ⁊ ꝓrime. Quãobrem cũ dicimꝰ
oĩa fato fieri causis antecedentib ñ hoc in¬
telligi uolumꝰ causis ꝑfectis ⁊ pͥncipalib s
causis ad iuuãtib ante cedentib ⁊ ꝑximis.

Expanded text:
adsensiones; at, si causa adpetitus non est sita in noadsensiones; at, si causa adpetitus non est sita in nobis, ne ipse quidem adpetitus est in nostra potestate; quod si ita est, ne illa quidem, quae adpetitu efficiuntur, sunt sita in nobis; non sunt igitur neque adsensiones neque actiones in nostra potestate. Ex quo efficitur, ut nec laudationes iustae sint nec vituperationes nec honores nec supplicia. Quod cum vitiosum sit, probabiliter concludi putant non omnia fato fieri, quaecumque fiant. Chrysippus autem cum et necessitatem inprobaret et nihil vellet sine praepositis causis evenire, causarum genera distinguit, ut et necessitatem effugiat et retineat fatum. Causarum enim, inquit, aliae sunt perfectae et principales, aliae adiuvantes et proximae. Quam ob rem, cum dicimus omnia fato fieri causis antecedentibus, non hoc intellegi volumus: causis perfectis et principalibus, sed causis adiuvantibus antecedentibus et proximis.
Abbreviated transcription (Latin):
sitate ẽ liba. Ac mͥ qͥd̾ uidetur cũ due sstẽ¬
cie fuissoit ueterũ philosophoꝵ una eoꝵ qͥ
ꝯsenserint ũa ita fato fieri ut id fatũ iũ ne¬
cessitatis adferret. inqͣ una eoꝵ sentẽcia de¬
mocͥtꝰ herae clites empedocles aristiiles
fuit alt̾a eoꝵ qͥb uiderentur sine ullofato
onerariꝰ mediũ uenire uoluisse s ad plicat
se adeos pociꝰ qͥ necessitate motꝰ animos lib̾a¬
tos uolunt. Dũ aũ u̾bĩs utit᷑ suis. deabit᷑
in eas difficultates ut necessitatẽ fati ꝯ firmer
ĩ uiciis. atq hoc si placet qͣle sit iudeamꝰ in
adsensionib quas pͥma oratione tractaui
cas enĩ uet̾es illi qͥb om̃ia fato. fien uidebãt᷑
ui effici ⁊ necessitate dicebant. Qͥ autẽ abhis
dissenciebant fato ad sensiones lib̾abant. Ne¬
gabant q̃ fato ad sensionib adhibito necessi¬
tatẽ abhis posse remoueri. hi q̃ ita disserebãt
Si om̃ia fato fũit. oĩa fiunt cansa antecedẽte

Expanded text:
e libera. Ac mihi quidem videtur, cum duae sententiae fuissent veterum philosophorum, una eorum, qui censerent omnia ita fato fieri, ut id fatum vim necessitatis adferret, in qua sententia Democritus, Heraclitus, Empedocles, Aristoteles fuit, altera eorum, quibus viderentur sine ullo fato honorarius medium ferire voluisse, sed adplicat se ad eos potius, qui necessitate motus animorum liberatos volunt; dum autem verbis utitur suis, delabitur in eas difficultates, ut necessitatem fati confirmet invitus. Atque hoc, si placet, quale sit videamus in adsensionibus, quas prima oratione tractavi. Eas enim veteres illi, quibus omnia fato fieri videbantur, vi effici et necessitate dicebant. Qui autem ab iis dissentiebant, fato adsensiones liberabant negabantque fato adsensionibus adhibito necessitatem ab his posse removeri, iique ita disserebant: Si omnia fato fiunt, omnia fiunt causa antecedente,
Abbreviated transcription (Latin):
duab qͣria ã hoc loco ea dico qͦꝵ alt̾m alt
qͥd ⁊ alt̾m negat : ex his gͥ necẽẽ : ĩuito epicu¬
falsum nͥ forte uolumꝰ epicureoꝵ opiionẽ
seqͥ qui tales eñtiaciones nͦ u̾as nͨ falsas ẽe dic̃t
aut cũ id pudet illud tñ dicũt qd̃ ẽ inpudentiꝰ.
Ueras ẽẽ ex contrariis diuinctiones. s q̃ in his
enũtiata eẽnt eoꝵ nentrũ ẽẽ ĩũ. Oadmira

Expanded text:
co ea dico, quorum alterum ait quid, alterum negat, ex iis igitur necesse est invito Epicufalsum; nisi forte volumus Epicureorum opinionem sequi, qui tales enuntiationes nec veras nec falsas esse dicunt aut, cum id pudet, illud tamen dicunt, quod est inpudentius, veras esse ex contrariis diiunctiones, sed, quae in his enuntiata essent, e
Abbreviated transcription (Latin):
am carneades. nec tñ sine causis s mt ẽ.
int̾ causas fortuito anteg̾ssas. ⁊ int̾ cansas
chibentes inse efficientiã naturalem
Ita ⁊ semꝑ uerum fuit morietur epicurꝰ
pitha. rato. Neq tñ erant cause fatales cur
bilia eẽ q̃ futura suit nec posse uerũ fut᷑ũ
coni̾t̾e ĩ falsũ. fati necessitatẽ ꝯfirmant

Expanded text:
am Carneades, nec tamen sine causis, sed interest am Carneades, nec tamen sine causis, sed interest inter causas fortuito antegressas et inter causas cohibentis in se efficientiam naturalem. Ita et semper verum fuit Morietur EpicurusPytharato, neque tamen erant causae fatales, curbilia esse, quae futura sint, nec posse verum futurum convertere in falsum, fati neces
Abbreviated transcription (Latin):
si dr̃et᷑ morietar noctu ĩ cubiculo suo uiopp̾ssus
scipio uere dretur. Id eñĩ fore dicetur qd eẽt
futurũ. futurũ autẽ fuisset exeo qr factũ ẽ
intelligi debet. Hec magis erat uñ moriet᷑
magis ĩ mutabile ex uero ĩ falsum necatꝰ est
scipio. qm necabitur scipio. Nec cũ hec ita sĩt
ẽ c̃a cur epicurꝰ fatum extimescat ⁊ abatho¬
mis petat p̃fidtum. easq deuia deducat: ⁊nno
tẽꝑe suscipiat res duas menodabiles. unã ut
sine causa fiat aliqͥd ex qͦ existet ut denichi¬
lo qͥppiã fiat qd̃ nec ipsi nec cinꝙͣ phisico.
placet. altam ut cũ duo in diuidua ꝑ ina¬
nitatẽ feruntur alt̾m ẽ regione moneat᷑.
alt̾m declinet. Licet enĩ eꝑicuro ꝯcedenti oẽ
enũciatũ aut uerũ aut falsum ẽe. ñ uereri
ne om̃ia fato fieri sit necẽe. Hon em̃ et̾nis
causis anature necessitate manẽtib u̾ũ
ẽ. id qd ita enũciatur. Bescendit ĩ achademi¬

Expanded text:
si diceretur: Morietur noctu in cubiculo suo vi oppressus si diceretur: Morietur noctu in cubiculo suo vi oppressus Scipio, vere diceretur; id enim fore diceretur, quod esset futurum; futurum autem fuisse ex eo, quia factum est, intellegi debet. Nec magis erat verum Morietur magis inmutabile ex vero in falsum Necatus est Scipio quam Necabitur Scipio; nec, cum haec ita sint, est causa, cur Epicurus fatum extimescat et ab atomis petat praesidium easque de via deducat et uno tempore suscipiat res duas inenodabiles, unam, ut sine causa fiat aliquid, ex quo existet, ut de nihilo quippiam fiat, quod nec ipsi nec cuiquam physico placet, alteram, ut, cum duo individua per inanitatem ferantur, alterum e regione moveatur, alterum declinet. Licet enim Epicuro concedenti omne enuntiatum aut verum aut falsum esse non vereri, ne omnia fato fieri sit necesse; non enim aeternis causis naturae necessitate manantibus verum est id, quod ita enuntiatur: Descendit in Academi
Abbreviated transcription (Latin):
os conteptos stoicoꝵ causa fore. Illoꝵ tñ
nemo ita loqͥtur. Maiꝰ ẽ eñi has ꝯtorcioneᷤᷤ
orationis ꝙͣ signoꝵ ortꝰ obitꝰ q ꝑdisc̾e. s
ad illã diodori ꝯtẽtionẽ quã ꝑydinaton
appellant re̾tam᷑. inqͣ qͥd ualeat id qd̃ fi¬
eri possit inqͥritur. Placet gͥ diodoro se¬
id solũ fieri posse. qd̃ aut u̾ũ sit. aut uer̃
futũ sit. Qui locꝰ attingit hanc q̃stionem
id aut ce iam aut futurum ẽẽ nec mag̃
ꝯmutari exu̾is infalsa posse eẽa q̃ futura ꝙͣ
ca que facta sunt. S infactis ĩ mutab ilitatẽ
apparere infut᷑is qͥb dam quia ñ appareret
ne iuẽe quidẽ uidi ut ineo qui mortifero
morbo urgeatur uerum sit hic morietur
hoc morbo. At hoc Lidem si u̾e dicatur
in eo in quo uis morbi tanta ñ appareat
nichilominꝰ futurꝰ sit ita fit ut ꝯmutacio
exu̾o infalsum. ne infut᷑o qͥd ulla fieri pos¬
possit. Nami morietur scipio talẽ uĩ h̃t

Expanded text:
os contentos Stoicorum causa fore. Illorum tamen os contentos Stoicorum causa fore. Illorum tamen nemo ita loquitur; maius est enim has contortiones orationis quam signorum ortus obitusque perdiscere. Sed ad illam Diodori contentionem, quam peri\ dunatw=n appellant, revertamur, in qua, quid valeat id, quod fieri possit, anquiritur. Placet igitur Diodoro id solum fieri posse, quod aut verum sit aut verum futurum sit. Qui locus attingit hanc quaestionem, id aut esse iam aut futurum esse, nec magis commutari ex veris in falsa posse ea, quae futura, quam ea, quae facta sunt; sed in factis inmutabilitatem apparere, in futuris quibusdam, quia non apparet, ne inesse quidem videri, ut in eo, qui mortifero morbo urgeatur, verum sit Hic morietur hoc morbo, at hoc idem si vere dicatur in eo, in quo vis morbi tanta non appareat, nihilo minus futurum sit. Ita fit, ut commutatio ex vero in falsum ne in futuro quidem ulla fieri possit. Nam Morietur Scipio talem vim habe
Abbreviated transcription (Latin):
si naturał ẽ. causa cur ĩ mari fabiꝰ ñ mo¬
riatur. ĩ mari fabius mori ñ ꝑͣ. hoc lo¬
co cͥsppꝰ estuans falli sꝑat caldeos cetos¬
q diuinos. neq eos usuros eẽ coniũdi¬
onib ut ita sua ꝑcepta ꝓnũcient. si
quis natꝰ ẽ oriente canida is ĩ mari ñ
moriet᷑. s pocꝰ ita dicent. ñ ⁊ natꝰ ẽ
qus oriente canicula ⁊ his ĩmari morietur.¬
se incidat indiodoꝵ docet chaldeos quo
pacto eos expon̾e ꝑcepta oporteat. q̃ro
enĩ si chaldei ita loquentur ut negati¬
ones infinitaꝵ cõ nĩctionũ pocꝰ ꝙͣ infi¬
nita cũ conexa ponant cur ide medici cur
geometre cur reliqͥ fac̾e non possent. Medi¬
cus ĩ pͥmis qd̵ erit ei ꝑspectũ marte ñ ita
ꝓponet sicui uene sic mouentur is hr fe¬
brim. s pociꝰ illo mͦ non ei uene sic mouent᷑.
& is febrem ñ ht̃. itẽq geometres ñ ita dicẽt¬
nenera sunt eñciandi. nec ullum distor¬
cius quam hoc quo crisippus sꝑat chalde¬

Expanded text:
si naturalis est causa, cur in mari Fabius non moriatur, in mari Fabius mori non potest. Hoc loco Chrysippus aestuans falli sperat Chaldaeos ceterosque divinos, neque eos usuros esse coniunctionibus, ut ita sua percepta pronuntient: Si quis natus est oriente Canicula, is in mari non morietur, sed potius ita dicant: Non et natus est quis oriente Canicula, et is in mari morietur.se incidat in Diodorum, docet Chaldaeos, quo pacto eos exponere percepta oporteat. Quaero enim, si Chaldaei ita loquantur, ut negationes infinitarum coniunctionum potius quam infinita conexa ponant, cur idem medici, cur geometrae, cur reliqui facere non possint. Medicus in primis, quod erit ei perspectum in arte, non ita proponet: Si cui venae sic moventur, is habet febrim, sed potius illo modo: Non et venae sic cui moventur, et is febrim non habet. Itnera sunt enuntiandi nec ullum distortius quam hoc, quo Chrysippus sperat Chaldae
Abbreviated transcription (Latin):
appribant s alti cẽsẽt qͥ bꝰ ĩreb c̃ cause añcesserĩt.¬
ita ut ñ sit ĩ nr̾a potestate uͭ olit̾ illa eueniant eas
fato fieri q̃ autẽ innr̾a potestate sint ablis
fatinti abẽe. Hoc mͦ hanc causam disceptari
o portet ñ abatonus errantib ⁊ de uia dec li¬
nantib fͤt̾e p̾sidiũ. Dec linat in qͥt aromꝰ. Pri¬
mũ cur aliam eñi exasã ꝗͣdam ũ motꝰ habe¬
bant ad democͥto impulsionis quam plagã
ille appellat ante epicuree gͣuitatis. ⁊ pon¬
deris. Que gͦ noua causa in natura ẽ q̃ decdi¬
net actomiũ: Aut nũ sorciuntur int se que
dedinet q̃ non: aut cur minno declmẽt
int̾ uallo maiore ñ : aut cur declinent unsi
minimo. ñ declinent duob aut tͥb : Opta¬
re hoc qͥd̾ ẽ. non dispitare. Nam neq exxͥl¬
sesꝰ ĩ pulsã atomũ loco mou̾i ⁊ declinꝯ e ꝯͥ¬
cis÷ neq mullo inaui ꝑ quod ferat᷑ comꝰ¬

Expanded text:
 alteri censent, quibus in rebus, cum causae antecesserint, non sit in nostra potestate, ut aliter illa eveniant, eas fato fieri; quae autem in nostra potestate sint, ab iis fatum abesse Hoc modo hanc causam disceptari oportet, non ab atomis errantibus et de via declinantibus petere praesidium. Declinat, inquit, atomus. Primum cur? aliam enim quandam vim motus habebant a Democrito inpulsionis, quam plagam ille appellat, a te, Epicure, gravitatis et ponderis. Quae ergo nova causa in natura est, quae declinet atomum? aut num sortiuntur inter se, quae declinet, quae non? aut cur minimo declinent intervallo, maiore non? aut cur declinent uno minimo, non declinent duobus aut tribus? Optare hoc quidem est, non disputare. Nam neque extrinsecus inpulsam atomum loco moveri et declinare dicis, neque in illo inani, per quod feratur atom
Abbreviated transcription (Latin):
ritudo: ħ cũ ita sunit acͥlipe explicata st illt
qui uegant adsensiones fats fiert fateantar tã
eas ñ sine uiso antecedente fieri. alia r̾o ẽ. s
si concedunt ante ire uisa nec tñ fato fieri
rt. alia r̾e ẽ S si cancedunt ante ie uisa net
tẽ fate fieri adsensiones. qd ꝑrima illa ⁊ ꝯ¬
tinens causa ñ moueat adsensionẽ uide neid̾
mam ⁊ ꝯtinẽtẽ causam ẽẽ ĩ uisiso positã neq
eã cãm eẽ. ad adsenciend̾ necessariã ꝯcedet itt
si oĩatato f̾iant oĩa causis fiant am̃tedẽtib ⁊
necessariis. Itẽq illi qͥ ab hoc dissencunt ꝯ¬
sitentes ñ fieri ad sensiones si ne p̃cursione
uisoꝵ dicẽt si oĩa fato fierent eiꝰ mͦi ũ nich fie¬
ret nͥ p̃gressionie cause ꝯfitẽd̾ ẽẽ. fato fieri oĩa.
Ex qͦ facile intellectũ ẽ. qm̃ cũ utq patefac¬
ta atq ex plicata sentẽtia sua ad eũdẽ exitũ
ueniãt uͥt̾ eos ñ re dissidere. oĩoq c̃ ħ sit distictio

Expanded text:
um ita sint a Chrysippo explicata, si illi, qui negant adsensiones fato fieri, †fateantur tamen eas non sine viso antecedente fieri, alia ratio est; sed, si concedunt anteire visa, nec tamen fato fieriri, alia ratio est; sed, si concedunt anteire visa, nec tamen fato fieri adsensiones, quod proxima illa et continens causa non moveat adsensionem, vide, ne imam et continentem causam esse in viso positam, neque eam causam esse ad adsentiendum necessariam concedet, ut, si omnia fato fiant, omnia causis fiant antecedentibus et necessariis; itemque illi, qui ab hoc dissentiunt confitentes non fieri adsensiones sine praecursione visorum, dicent, si omnia fato fierent eius modi, ut nihil fieret nisi praegressione causae, confitendum esse fato fieri omnia; ex quo facile intellectu est, quoniam utrique patefacta atque explicata sententia sua ad eundem exitum veniant, verbis eos, non re dissidere. Omninoque cum haec sit distinctio,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eni adsensionẽ uso ꝯmou̾i s reu̾titur ad chy¬
suũ q̃ mou̾i ĩciꝑe nͥ pulsa ñ possunt. Idautẽ c̃
accidit suapte natura qd̃ suꝑẽ. ⁊ cylinarum
sit cylindrũ. debie ei pͥncipiũ mocionis uolu¬
uilitate autẽ ñ dedit: sic nisũ ob iectũ ĩ ꝑmet ilłd
qͥd. ⁊ qͣsi signabit ĩ animo suã sp̃em. s ad sensio
nr̃a erit inpotestate eaq quẽ admod̾ ĩ cylindro
dictũ ẽ. extͥnsecus pulsa. qd reliquũ ẽ sucpte ui
⁊ natura mouebitur. Qd̾ si aliqͣ res effic̾etur si¬
ne causa antecedente. falsũ ẽẽt. oĩa fato fieri. Sin
õib q̃ cũq fiunt ueri simile ẽ. causã antecede qͥd
adferri pot̾it curñ oĩa fato fieri fatendũ sit mͦ
intelligatur q̃ sit causaꝵ distinctio ac dissimi¬
litudo ⁊ hec cũ ita sint acͥsippo explicata. si illi
qui negant ad sensiones fato fieri fateãt᷑¬

Expanded text:
rtitur ad cyquae moveri incipere nisi pulsa non possunt. Id autem cum accidit, suapte natura, quod superest, et cylindrum sit cylindrum, dedit ei principium motionis, volubilitatem autem non dedit, sic visum obiectum inprimet illud quidem et quasi signabit in animo suam speciem, sed adsensio nostra erit in potestate, eaque, quem ad modum in cylindro dictum est, extrinsecus pulsa, quod reliquum est, suapte vi et natura movebitur. Quodsi aliqua res efficeretur sine causa antecedente, falsum esset omnia fato fieri; sin omnibus, quaecumque fiunt, veri simile est causam antecedere, quid adferri poterit, cur non omnia fato fieri fatendum sit? modo intellegatur, quae sit causarum distinctio ac dissimilitudo. Haec cum ita sint a Chrysippo explicata, si illi, qui negant adsensiones fato fieri, †fateant