comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat amplius sermo huusmodi
de illo. Porro huic eidem familia¬
ris erat quidam nobilis armemꝰ
pancracius nomine. quẽ a carceᷤ
domini nuperatoris elapsum. a¬
pud nceam sibi fecerat familiarẽ
Uieq consortẽ semper habuerat
Erat iutẽ idem uir m arms stre¬
muis. sed ꝑuerse fidei. et subdolꝰ
mimnis. Hic diñ balduinum
horis pene singulis sollicitabat
instancius uł assumpta milicia se¬
cum proficisceretur in regionem
ꝙͣ cum paucis posset occupare faci¬
lius. Tandem Uo associatis sibi du¬
centis equitibus et populo non
modico. duce predicto pincracio
i partem septemtrionalem pro¬
ficiscens. ingressus est regionem
opulentissimam. Erant autẽ pre¬
dicte regiomis habitatores xane
professionis. & uen dei cultores
exceptis puicis quimnpresidiis
morabantur. fidelẽ populũ et qͥ¬
bus ihibitum erat militare: ꝑ
arbitrio tric tantes. Ingressus
igitur regionẽ. xanis locorum
cultoribus infidelium ab horren¬

Expanded text:
it amplius sermo hujusmodi it amplius sermo hujusmodi de illo. Porro huic eidem familiaris erat quidam nobilis Armenius, Pancratius nomine, quem a carcere domini imperatoris elapsum, apud Niceam sibi fecerat familiarem, viaeque consortem semper habuerat; erat autem idem vir in armis strenuus, sed perversae fidei et subdolus nimis. Hic dominum Balduinum horis pene singulis sollicitabat instantius, ut assumpta militia, secum proficisceretur in regionem, quam cum paucis posset occupare facilius. Tandem vero associatis sibi ducentis equitibus et populo non modico, duce praedicto Pancratio, in partem septentrionalem proficiscens, ingressus est regionem opulentissimam. Erant autem praedictae regionis habitatores Christianae professionis, et veri Dei cultores, exceptis paucis, qui in praesidiis morabantur, fidelem populum, et quibus inhibitum erat militare, pro arbitrio tractantes. Ingressus igitur regionem, Christianis locorum cultoribus, infidelium abhorren
Abbreviated transcription (Latin):
rursum estuat. & lancredi succes¬
sus stimulis et uirtutis eius que
publice predicabatur eniulus so¬
cios collig̃. et rursum egredi et
casus experiri recentes proponit
Audientes uero qui abeo super
hoc sollicitabantur. quanta aduer
sus ⁊ancred̃ apud tarssum cilicie
de maiore confixus comititu m¬
tumiusset malicia: cum eo profici¬
sci uerebintur. Ab hominabilis
enim factus erat pene omnibus
illa cius culpa id exigente. et insi
domim ducis obstitisset reueren¬
cia: boamundus et siu impumtã
non reliquisset: ꝙͣ tancredo intule¬
rit iurim. Unde factum est uł
pancos mueniret illiuis uie cõsor¬
tes. Super quo a frẽ seruo dei cor¬
reptus grauter. reatum cum om̃i
humilitate recognoscens: et con¬
dignam nobili uiro pro cominisso
satiffacionẽ promittens. et qm̃ pł
morem et alterius magis suggesti¬
one ꝙͣ de proprio motu deliq̃rit.
indulgencum consequutus est.
& omium sibi reconciliauit gͣ¬
ciam. Erat enim uir alias per oiã
commendabilis. nec auditus fue¬

Expanded text:
rursum aestuat; et Tancredi succensus stimulis et virtutis ejus quae publice praedicabatur aemulus, socios colligit; et rursum egredi et casus experiri recentes proponit. Audientes vero qui ab eo super hoc sollicitabantur, quanta adversus dominum Tancredum apud Tarsum Ciliciae, de majore confisus comitatu, intumuisset malitia, cum eo proficisci verebantur; abominabilis enim factus erat pene omnibus, illa ejus culpa id exigente. Et nisi domini ducis obstitisset reverentia, Boamundus et sui impunitam non reliquissent, quam Tancredo intulerat injuriam. Unde factum est, ut paucos inveniret illius viae consortes. Super quo a fratre, servo Dei, correptus graviter, reatum cum omni humilitate recognoscens, et condignam nobili viro pro commisso satisfactionem promittens; et quoniam praeter morem, et alterius magis suggestione, quam de proprio motu deliquerat, indulgentiam consecutus est, et omnium sibi reconciliavit gratiam. Erat enim vir alias per omnia commendabilis, nec auditus fu
Abbreviated transcription (Latin):
ui pabulatum exierant ĩuẽtis
hostibus. et deuictis cum preda
redeunt et spoliis uberib¬
Sueno danoꝵ regis filius ex̾ci¬
tum subsequens cum sius copiis
iux̃ urbem finiminis aturçis in¬
terficitur:¬
atinus uir lubsubdolus tan¬
ꝙͣ uictualium commercia missurs
& imperatorem rogaturꝰ ut sub¬
uemat ab excitu discedit ñ redits:¬
¶ime mualescente et lue pe¬
stifera populum. occupante tridu¬
anum ab epĩs indicitur ieiumũ:
Cux godefridus plenam reci¬
de eius salute consolationem
ab hostibus importumtas. Per
quoddam domini bounundi fac¬
tum memorabile compescitur.

Expanded text:
ui pabulatum exierant, inventis hostibus et devictis, cum praeda redeunt et spoliis uberibSuenno Danorum regis filius exercitum subsequens, cum suis copiis juxta urbem Finiminis a Turcis interficituratinus vir subdolus, tanquam vitualium commercia missurus, et imperatorem rogaturus ut subveniat, ab exercitu discedit non reditme invalescente, et lue pestifera populum occupante, triduanum ab episcopis indicitur jejunium. Dux Godefridus plenam recide ejus salute consolationem. ab hostibus importunitas, per quoddam domini Boamundi factum memoriale compescitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aldunus ducis frater
ad maiorem reuersus exͦ¬
citum: instinc tu pancracii iteꝵ as¬
sumpta unlicia in partẽ septẽtrio¬
nalem descendit. & usq ad cufra¬
ten uinuersam occupat regionẽ:
transito eufrate illuc accelerat insi¬
dias mitmere perpessus. occurrit
ei populus edessamis et cum mul¬
ta leticu in urbem introducit
Sur ciuuitatis fctĩ penitens: erꝰ
successibus muidet pacta recindẽ
intitur. sẽo tandem uic tus a pplõ
eum fraudulenter adoptat infiliũ.
sidet ciuies aduersus ducem siũ
uirum mutilem conspirant reco¬
lentes. quantas eis ĩtulerat ĩuirias
interficiunt. baldumum sibi pͦ¬
ficiunt in dim̃i. ip̃e uero samo¬
satum predictam. ab alduc qui
ei pre erit multo emit precio
¶ororgiam ciuitate obsidet ob¬
sessam uiolenter occupat gram̃
apud populum suum demerens
intinitam:a
citu. urbem aresiam uiolenter
occupant quo rumore ex̾citi antio¬
chem. illuc cum multa properant
milicia. nr̃is insidias prestruunt.
Urbem impugnant. nichil profici¬

Expanded text:
alduinus ducis frater ad majorem reversus exercitum, instinctu Pancratii iterum assumpta militia, in partem septentrionalem descendit, et usque ad Euphratem universam occupat regionem. Transito Euphrate, illuc accelerat, insidias in itinere perpessus; occurrit ei populus Edessanus, et multa laetitia in urbem introducitux civitatis facti poenitens, ejus successibus invidet; pacta rescindere nititur, sed tandem victus a populo, eum fraudulenter adoptat in filium. sidet. Cives adversus ducem suum, virum inutilem, conspirant, recolentes quantas eis intulerat injurias. interficiunt; Balduinum sibi praeficiunt in dominum; ipse vero Samosatum praedictam a Balduc, qui ei praeerat, multo emit pretioSororgiam civitatem obsidet. Obsessam violenter occupat, gratiam apud populum suum demerens infinitam. citu, urbem Artesiam violenter occupant. Quo rumore exciti Antiocheni, illuc cum multa properant militia; nostris insidias praestruunt; urbem impugnant; nihil profici
Abbreviated transcription (Latin):
s ostri suꝑ fiumẽ pontem eri¬
gunt ligneum. uł lib̾ius pabula¬
tum exeant: in castra comitis tolo¬
ciuibus fiunt irruptiones repẽ¬
percurrit argumenta tandẽ por¬
ta obiectis molib obturatur:
stes occurrunt. fit conflictus acer¬
rimus. multi exutroq exercitu
cadunt. tũ confossi arinis. tum
sub mersi in flumine
on simiptis necciis cepit fã¬
mes inualescere. populus iopia
laborate pluuarum intemꝑie pu¬
trefieri tentoria ex̾citus deperire:¬

Expanded text:
ostri super flumen pontem erigunt ligneum, ut liberius pabulatum exeant. In castra comitis Tolocivibus fiunt eruptiones repenpercurrit argumenta; tandem porta, objectis molibus, obturatur. stes occurrerunt; fit conflictus acerrimus: multi ex utroque exercitu cadunt, tum confossi armis, tum submersi flumineonsumptis necessariis, coepit fames invalescere, populus inopia laborare, pluviarum intemperie putrefieri tentoria, exercitus deperire
Abbreviated transcription (Latin):
cia ut confidencius loqueretur
quesiuit utrum cum alterius
gladio.simile quid: posset ope¬
riri. Dux uero subridens eiusdẽ
nobilis uiri sibi diri precepit
gladium. Et uo arrepto: aluid si¬
bi eiusdem genens ammal ussit
pñtati. Quo percusso: caput eiꝰ
uno ictu sine difficultate p̾cid̾.
Hic ueto primum sepedictus
Uir nobilis admirui cepit. cũ
stupore uehementi et ictus uehe¬
menciam: non ex ferri acie. sed ex
robore uiri cognouit procedere.
quooq de uiri uirtute audierat:
uerum esse comperit. Unde obla¬
tis muneribus in auro argento.
et equis. domimi ducis sibi con¬
ciliauit graciam. et reuersus ad
propria: uittutis quam induce
uiderat. p̾co factus est ao quos¬
cumq loquebatur. Dux uero cũ
preda. et manubiis ierosolimã
reuersus est. Capitulum xxiii

Expanded text:
tia, ut confidentius loqueretur, tia, ut confidentius loqueretur, quaesivit utrum cum alterius gladio simile quid posset operari? Dux vero subridens, ejusdem nobilis viri sibi dari praecepit gladium; quo arrepto, aliud sibi ejusdem generis animal jussit praesentari: quo percusso, caput ejus uno ictu sine difficultate praecidit. Hic vero primum saepe dictus vir nobilis admirari coepit, cum stupore vehementi; et ictus vehementiam non ex ferri acie, sed ex robore viri cognovit procedere. Quodque de viri virtute audierat, verum esse comperit: unde oblatis muneribus in auro, argento, et equis, domini ducis sibi conciliavit gratiam; et reversus ad propria, virtutis, quam in duce viderat, praeco factus est, ad quoscunque loquebatur. Dux vero cum praeda et manubiis Hierosolymam reversus est. CAPUT XXIII
Abbreviated transcription (Latin):
gentis accessit comitatu. Audie¬
rat enini multorum relatione. de
popuili huius uiribus eł gloria
qui ab occidenbe descendens. per
tot terrarum spacia. et tantam
laborum multiplicitatem. uinu̾¬
sum sibi oricutem subiecerat et
precipue de ducis uirtute singu¬
lari: et strenuitate precipua. Uñ
studio feruentissimo eum uidere
gestiebat. Accedens ergo et ex¬
hibita reuerencia. cum debite sa¬
litacionis affatu multa precũ
ducem rogauit instancia. Uł i
conspectũ eius gladio suo ca¬
melum maximum quem pñtẽ
ad cum usum exhibuerit: feri¬
re oignaretur. Ut et ip̃e posset
uirtutis eius aliis testimonium
perhibere. Cui dux. qm̃ aouidẽ¬
dum eum de remoto uenerat:
ad quieuit. & euagiuato gladio
cameli pñtis.caput amput auit
it i facile.ł anꝙ̃ si rem fragilem.
iussus esset precidere. Quo ui¬
so: obstupuit aribs uictutis ĩ¬
mensitatem. seo in mente sua
multum id ascribebat ensis
cumin. Unde impetrita licen¬

Expanded text:
gentis accessit comitatu. Audiegentis accessit comitatu. Audierat enim multorum relatione, de populi hujus viribus et gloria, qui ab Occidente descendens, per tot terrarum spatia et tantam laborum multitudinem, universum sibi Orientem subjecerat; et praecipue de ducis virtute singulari et strenuitate praecipua: unde, studio ferventissimo, eum videre gestiebat. Accedens igitur, et exhibita reverentia, cum debitae salutationis affatu, multa precum ducem rogavit instantia, ut in conspectu ejus, gladio suo, camelum maximum, quem praesentem ad eum usum exhibuerat, ferire dignaretur, ut et ipse posset virtutis ejus aliis testimonium perhibere. Cui dux, quoniam ad videndum eum de remoto venerat, acquievit; et, evaginato gladio, cameli praesentis caput amputavit ita facile, tanquam si rem fragilem jussus esset praecidere; quo viso, obstupuit Arabs virtutis immensitatem; sed in mente sua, multum id ascribebat ensis acumini. Unde impetrata licen
Abbreviated transcription (Latin):
Nterei dum uir insigͥs
dominus oux et sui qͥ
Scum eo aliis discedentibus uł re¬
gnum conseruirent ierlimis re¬
manserant tanta laborarent ĩ opia
tanta affligerentur paupertate.
quantã uix aliquis uerbo possit
exprimere: accidit qd̾ per explo¬
ratores quibus merto fides erat
habenda nunciatum est quod in
partibus arabie transiordanen
oin regiono amonitarum quidam
arabes in eautius se haberent:. Uñ
si super eõs repente utueretur in¬
gencia possent lucra reportarir
Quibus uir illustris persuasus.
conuocatis secrecius tam equitũ
ꝙͣ peditum copiis quale regnum
recens munstrare poterat. transi¬
to iordine hostummi fines ingressꝰ
est. ubi feliciter consiuimãto ne¬
gocio: dum cum ingenti preda
gregum et armentoriumn et infi¬
intis mancipus reuerteretur: no¬
bilis quidam et in populo suo pͥ¬
clarus princeps degente. irabum
industrus et discipline milita¬
ris feruentissimus ãmator impẽ¬
trata pace per inter nuncios ad
eum cum honesto nobiliũ ciusdẽ

Expanded text:
nterea dum vir insignis dominus dux, et sui, qui cum eo, aliis discedentibus, ut regnum conservarent, Hierosolymis remanserant, tanta laborarent inopia, tanta affligerentur paupertate, quantam vix aliquis verbo possit exprimere, accidit quod per exploratores, quibus merito fides erat adhibenda, nuntiatum est, quod in partibus Arabiae trans Jordanem, in regione Ammonitarum, quidam Arabes incautius se haberent: unde, si super eos repente irrueretur, ingentia possent lucra reportari. Quibus vir illustris persuasus, convocatis secretius tam equitum quam peditum copiis, quales regnum recens ministrare poterat, transito Jordane, hostium fines ingressus est: ubi feliciter consummato negotio, dum cum ingenti praeda gregum et armentorum, et infinitis mancipiis reverteretur, nobilis quidam, et in populo suo praeclarus princeps, de gente Arabum, industrius, et disciplinae militaris ferventissimus amator, impetrata pace per internuntios, ad eum cum honesto nobilium ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
uere dici posset recessit ab eis dñs
deus eorum. Uere iudicia dei aboys¬
sus multa. Uere terribilis ẽ deus
in consilus super filios hominum.
Nam qui tantam fidelibus sius
anno proxime preterito cõtuleral
sui muneris mimensitatem. tanta
eosdem nunc reuerencia indui pas¬
sus est. & confusione. An quis
nouit sensum dominu. aut quis
conciliarius eius fuit: Quio est
domine deus: Quia hic presẽs
multitudo & nobilium numerus
erat substraxisti gratiam. ne sibi
ascriberent quod̾ meritis nõ datꝰ
sed gratia. auł quia decollato gͣ¬
tis p̾riore beneficio. nõ satis uhe¬
res tibi benefactori suo grãrum
per soluerant actiones. auł quia
flagellas domme filium quẽ reci¬
pis mmiples facies nras ignomi¬
ma uł queramus nomẽ tuum
sanctum quoo est benedictum
in secula: Scimus domine et con¬
fitemur. quia tu non mutaris. Tu
enim dixisti. Ego deus. qͥ nõ mu¬
tor. Quicquid tñ io est scimus qr
iustus es domine &e rectum iudici¬

Expanded text:
vere dici posset: Recessit ab eis Dominus vere dici posset: Recessit ab eis Dominus Deus eorum. Vere judicia Dei, abyssus multa ; vere terribilis est Deus in consiliis super filios hominum . Nam qui tantam fidelibus suis, anno proxime praeterito contulerat sui muneris immensitatem, tanta eosdem nunc indui reverentia passus est, et confusione. An quis novit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Quid est, Domine Deus? Quia hic praesens multitudo, et nobilium numerus erat, subtraxisti gratiam, ne sibi ascribant, quod meritis non datur, sed gratia; aut quia de collato gratis priore beneficio, non satis uberes tibi, benefactori suo, gratiarum persolverant actiones; aut quia flagellas, Domine, filium quem recipis ; imples facies nostras ignominia, ut quaeramus nomen tuum sanctum, quod est benedictum in saecula. Scimus, Domine, et confitemur, quia tu non mutaris. Tu enim dixisti: Ego Deus, et non mutor ; quidquid tamen id est, scimus quia justus es, Domine, et rectum judici
Abbreviated transcription (Latin):
anteꝙ̃ nris ad modicum respirare li¬
ceret castrum nrm̃ qui nuper apri¬
li proxime preterito fuerat consum¬
matum obsideret. Traditum sane
fuerat sepedictum castrum frĩbus
milicie templi qui omnem illam
regionem de cõcessione regum sibi
ueñdicabint statim postꝙͣ fuerat
consummatum eorumq diligen¬
cie cominissum. Quod ubi domĩo
regi fuit nunciatum conuocans re¬
gm̃ robur omne. q̾e miliciam uni¬
uersam. accito quoq domino hẽ¬
rico comite & aliis nobilibus ui¬
ris qui aduenerant. apud lyberia¬
dem properat ubi collectis ui¬
uersis regi primoribus. openi
ferre obsessis. hostes ab obsidiõe
amouere proponit. Dumqz expec¬
łat & in diem apparatus differt᷑
nunciatur casttum predictum
sicut uere erat abhostib uiolentꝰ
captum funditusq usq ao solũ
dirutum. occisis omnibus auł
captiuatis qui m eo ad tuicionẽ
relicti fuerant. sicq accessit damp¬
nis prioribus maior confusio ut

Expanded text:
antequam nostris ad modicum respirare liantequam nostris ad modicum respirare liceret, castrum nostrum, quod nuper Aprili proxime praeterito fuerat consummatum, obsideret. Traditum sane fuerat saepe dictum castrum fratribus militiae Templi, qui omnem illam regionem de concessione regum sibi vindicabant, statim postquam fuerat consummatum eorumque diligentiae commissum. Quod ubi domino regi fuit nuntiatum, convocans regni robur omne et militiam universam, accito quoque domino Henrico comite et aliis nobilibus viris, qui advenerant, apud Tiberiadem properat; ubi collectis universis regni principibus, opem ferre obsessis, hostes ab obsidione amovere proponit; dumque exspectat et in diem apparatus differtur, nuntiatur castrum praedictum, sicut vere erat, ab hostibus violenter captum, funditusque usque ad solum dirutum, occisis omnibus aut captivatis, qui in eo ad tuitionem relicti fuerant. Sicque accessit damnis prioribus major confusio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ebus igitur nostris sic
se habentibus. & mim
mo collocatis ecce dominus henricꝰ
comes trecensis uir magnificus se¬
moris theobildi comitis filius quẽ
nos a synodo redeuntes apud brun¬
mus. apud acconensem cuutatem
cum multo nobilium comitatu ap¬
plicuit. Uenerant ut premisimus
nobiles multi in eodem transitu
dominus uidelicet petrus de corte¬
maco domini ludouici francorum
regis frater. domnius quoq philip¬
pus donuni comitis roberti euisdẽ
domini regis fratas filius beluacẽ¬
sis electus. quorum aduentu. nr̃i
anterioribus casibus plurimum cõ¬
sternati. aliquatenus tamen inspẽ
erecti sunt. sperantes quoo tol tan¬
torumq nobilium patrocimo pro¬
pulsare futuras preteritisq ulcis¬
ci possent muirias. Uerum aouersa
nobis diuinitate nec priores depu¬
lerunt. seo etiam inmaiores descen¬
deriunt molestias. Nam hostis. nr̃ ĩ
manissimus salahadimis dextris e¬
uentib & prospera fortuna. intan¬
tam est elatus. superbiam uł subito

Expanded text:
ebus igitur nostris sic se habentibus, et in imo collocatis, ecce dominus Henricus comes Trecensis, vir magnificus, senioris Theobaldi comitis filius, quem nos a synodo redeuntes, apud Brunmus apud Acconensem civitatem, cum multo nobilium comitatu applicuit. Venerant, ut praemisimus, nobiles multi in eodem transitu, dominus videlicet Petrus de Corteniaco, domini Ludovici Francorum regis frater; dominus quoque Philippus, domini comitis Roberti, ejusdem domini regis fratris filius, Belvacensis electus; quorum adventu, nostri, anterioribus casibus plurimum consternati, aliquatenus tamen in spem erecti sunt, sperantes quod tot tantorumque nobilium patrocinio propulsare futuras, praeteritasque ulcisci possent injurias; verum adversa nobis divinitate, nec priores depulerunt, sed etiam in majores descenderunt molestias. Nam hostis noster immanissimus Salahadinus, dextris eventibus et prospera fortuna, in tantam est elatus superbiam, ut subito
Abbreviated transcription (Latin):
scencia minus deo placita et no¬
te subiacencia lubrico etatis mi¬
pellente contraxerat postinodum
prudenciore consilio detersit. et
studio in melius reformauit sa¬
more. Insumenda preterea corpo¬
ris refectioẽ sobrius erat admo¬
dum et supra id quod etas illa exi¬
gebit abstenuꝰ. ebrictatẽ tam inci¬
bo ꝙͣ in potu. pessimi criminis fo¬
Smitem eẽ isserens: ab hom̃bitur.

Expanded text:
scentia minus Deo placita, et noscentia minus Deo placita, et notae subjacentia, lubrico aetatis impellente, contraxerat, postmodum prudentiore consilio detersit, et studio in melius reformavit saniore. In sumenda praeterea corporis refectione sobrius erat admodum, et supra id quod aetas illa exigebat abstemius, ebrietatem, tam in cibo quam in potu, pessimi criminis fomitem esse asserens, abominabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uł in rebus dubiis. etiam semo¬
res regni principes eius cõsulent
experienciam. & consulti pectoris
eruditionem mirarentur. Erat
rabili quadam compõne se con¬
formẽ tribuens omm etati con¬
ditiom gratissime se cõtempera¬
bit. Urbuntatis quoq precipue
co minus quod dicendi nimia
utebitur libertate ita ułq in
amicis erant notabilia et repre¬
hensiom ob noxia sublata diffe¬
rencia. Utrum placeret an lederet
eis in ficiem publice iaculirctur
quadam mentis hylaritate. uel
pocius leuitate dicebat nõ multũ
inde etiam corum quos sermone
liberiore lacessebat. gram̃ dem̾ebit᷑.
eoq amplius ueniale uidebatur
quod in se uersa uice cõtorto equa¬
muniter dcã supportabat mordatia
Ad ħ et alearum &e dampnificos ta¬
lorum ludos plusꝙͣ regiã deceret
maiestatem sequebatur et caris
enm uirtutis sequute uicia p̃o¬
ris cõpensaũ etatis. Uxore em̃
suscepta. cum ea uixisse cõtinẽ¬
tissime dets̃ est. & que madole¬

Expanded text:
ut in rebus dubiis, etiam seniout in rebus dubiis, etiam seniores regni principes ejus consulerent experientiam et consulti pectoris eruditionem mirarentur. Erat rabili quadam compositione se conformem tribuens, omni aetati et conditioni gratissime se contemperabat. Urbanitatis quoque praecipuae; eo minus quod dicendi nimia utebatur libertate, ita ut quae in amicis erant notabilia et reprehensioni obnoxia, sublata differentia, utrum placeret an laederet, eis in faciem publice jacularetur;quadam mentis hilaritate, vel potius levitate dicebat, non multum inde etiam eorum quos sermone liberiore lacessebat, gratiam demerebatur; eoque amplius veniale videbatur, quod in se versa vice contorta, aequanimiter dicta supportabat mordacia. Ad haec et alearum, et damnificos talorum ludos, plusquam regiam deceret majestatem sequebatur; et carnis enim virtutibus secutis, vitia prioris compensavit aetatis; uxore enim suscepta, cum ea vixisse continentissime dictus est. Et quae in adole
Abbreviated transcription (Latin):
antiquorum regũ et optimoꝵ
principum gesta moresq diligẽ¬
ter iuestigabit listeritoꝵ ma¬
xime. sed & prudenciũ laicorum
confabulatiombus plurimum re¬
creabatur. Tauta autem affabili¬
tatis gratia preminebat. uł etiã
contemptilibus personis ex ĩpro¬
iuso eł nominatin salutaciõib
dependeret affatum. & ad se ĩgredi
uolentibus uel occurrentibus pis¬
sim mutue collocutionis. auł of¬
ferret ultro cõmercium. auł po¬
stulantib non negaret/. Unde tã¬
tam sibi plebis ac patrum con¬
ciliauerat gratiam uł predecesso¬
rum suoꝵ quolibet amplius ułqͣ
classi hẽretur acceptus. Erat aut̃
& laboris paciens et indubiis
bellorum eũntibus more optum
principis maxime prouidus. In
sumnus neccitatibus quas pro
regni incremento pertulit sepius
regiã preferens constanciam. &
fortis uiri nũꝙͣ̃ deserens securita¬
tem. Iuris etiam consuetudina¬
rii. quo regnum regebatur oriẽ¬
tale plenam hñs exfcerienciã. ita

Expanded text:
antiquorum regum et optimorum antiquorum regum et optimorum principum gesta moresque diligenter investigabat; litteratorum maxime, sed et prudentum laicorum confabulationibus plurimum recreabatur. Tanta autem affabilitatis gratia praeeminebat, ut etiam contemptibilibus personis, ex improviso et nominatim salutationibus dependeret affatum; et ad se ingredi volentibus, vel occurrentibus passim mutuae collocutionis aut offerret ultro commercium, aut postulantibus non negaret. Unde tantam sibi plebis et patrum conciliaverat gratiam, ut praedecessorum suorum quolibet amplius, utrique classi haberetur acceptus. Erat autem et laboris patiens, et in dubiis bellorum eventibus, more optimi principis maxime providus; in summis necessitatibus, quas pro regni incremento pertulit saepius, regiam praeferens constantiam, et fortis viri nusquam deserens securitatem. Juris etiam consuetudinarii, quo regnum regebatur orientale, plenam habens experientiam: ita
Abbreviated transcription (Latin):
Uic autem tante corꝑis
uenustati. mentis qͥͦq
bene constitute. equipollenter res¬
pondebit hĩtus. Nam ingeni sũ¬
me uelocis erat. & sponte fluẽtis
eloquii ei non de erat prerogatiua
quedam singularis nec moꝵ dig̾¬
tate commendabilium quolibet p̾n¬
cipe uidebatur inferior. Affabilis
enm et misericors erat ad modũ
& licet supra uires se pene om̃ibz
exiberet liberalem. aliem tñ mim¬
me cupidus nec eccliãꝵ uexabat
patrimoma. nec subiectoꝵ more
prodigi insidiabitur opulc̃ciis
Quodq in ea ctate rarissime solel
contingere: etiam madolescencia
sua erat dm̃ timens. & ad ecclesi¬
asticas instituciones. & eccłĩaꝵ pꝰ¬
latos omnimodam hñs reuerẽciã.
Ingenii etiam uiuacitate preditꝰ
fidelis &e memorie erat assecutus
beneficium. Erat autem & cõmode
litteratus et fr̃e suo dno amalrico
qui ei successit: multo amplius.
Cum uero quid ocii ex occupatioi¬
bus publicis de cerpere poterał.
libenter incumbebat lectiom.
hystoriarum precipue auditor

Expanded text:
uic autem tantae corporis venustati, mentis quoque bene constitutae aequipollenter respondebat habitus. Nam ingenii summe velocis erat et sponte fluentis eloquii ei non deerat praerogativa quaedam singularis, nec morum dignitate commendabilium quolibet principe videbatur inferior. Affabilis enim et misericors erat admodum; et licet supra vires se pene omnibus exhiberet liberalem, alieni tamen minime cupidus, nec ecclesiarum vexabat patrimonia, nec subjectorum, more prodigi, insidiabatur opulentiis. Quodque in ea aetate rarissime solet contingere, etiam in adolescentia sua erat Deum timens, et ad ecclesiasticas institutiones, et ecclesiarum praelatos omnimodam habens reverentiam; ingenii etiam vivacitate praeditus, fidelis etiam memoriae erat assecutus beneficium; erat autem et commode litteratus, et fratre suo domino Amalrico, qui ei successit, multo amplius; cum vero quid otii ex occupationibus publicis decerpere poterat, libenter incumbebat lectioni; historiarum praecipue auditor,
Abbreviated transcription (Latin):
et ad proficiscendum se accingeret:
assumpto cum his qui secum erãt
itineris compendio. Uersus imipera¬
toris exercitum cum omm celeri¬
tate contendit. Quo peruemens
ab imperatore honeste satis. sed
cum admiratione susceptus est
Nouerat enim eum imperator. et
abmitio dum cum aliis transiret:
eius sibi contraxerat amiciciam.
Enterrogans ergo ab eo imperator
diligenter de uita et salute et sta¬
tu principum. et que nam esset
cã ꝙ ab aliis rediret separatus. res¬
Spondit

Expanded text:
et ad proficiscendum se accingeret, et ad proficiscendum se accingeret, assumpto cum his qui secum erant, itineris compendio, versus imperatoris exercitum cum omni celeritate contendit; quo perveniens, ab imperatore honeste satis, sed cum admiratione susceptus est; noverat enim eum imperator; et ab initio dum cum aliis transiret, ejus sibi contraxerat amicitiam. Interrogans igitur ab eo imperator diligenter de vita et salute et statu principum; et quaenam esset causa quod ab aliis rediret separatus, respondit
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti solliciti erant. uł u̾ nammmi¬
perator esset oiligenter inuestigarẽt:
didicerunt per quoriundam disso¬
nam relationem. et ueridicam ꝙ
imperator cum infinitis legionib
tam grecorum ꝙͣ latmorum apud
urbem fimimimis castra locauerat
antiochiam proficiscens. qͣi nr̃is sb̃¬
sidium collaturus. sicuti excompro¬
misso tenebatur. Exceptis autem
exercitibus quos ip̃e ex uinuersis
natiomibus collegerat. erant ei ad¬
iuncti quasi ad quadragnita milia
litinorum qui a legiombus que
precesserant aut paupertatis cã.
auł sua suorum q ualitudine. at
ex quibusdam aliis urgentibus
causis. Per terram imperatoris de¬
relicti fuerant. Nunc uͦ resumptis
uiribus et amnio de imperatoris
pñcia eł eius mnumerabilibus
copiis transeundi fiduciam habẽ¬
tes: ad uie consortes toto spiritu
totaq mente festinare satagebãt
udiens igitur predictus comeᷤᷤ
stephamis ꝙ illic residens impera¬
tor uires maiores prestolaretur.

Expanded text:
sicuti solliciti erant, ut ubinam imsicuti solliciti erant, ut ubinam imperator esset diligenter investigarent, didicerunt per quorumdam dissonam relationem et veridicam, quod imperator cum infinitis legionibus tam Graecorum quam Latinorum, apud urbem Finiminis castra locaverat, Antiochiam proficiscens, quasi nostris subsidium collaturus, sicuti ex compromisso tenebatur. Exceptis autem exercitibus quos ipse ex universis nationibus collegerat, erant ei adjuncti, quasi ad quadraginta millia Latinorum, qui a legionibus quae praecesserant, aut paupertatis causa, aut sua suorumque valetudine, aut ex quibusdam aliis urgentibus causis, per terram imperatoris derelicti fuerant; nunc vero resumptis viribus et animo de imperatoris praesentia, et ejus innumerabilibus copiis, transeundi fiduciam habentes, ad viae consortes toto spiritu, totaque mente festinare satagebant. Audiens ergo praedictus comes Stephanus, quod illic residens imperator, vires majores praestolaretur
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea uuillermus de
gente maisiul. et alii
qui cumeo auffugerant. peruemẽ¬
tes ilex indriam imorem. uͥ dñs
stephinus camotensium et blese¬
sium comes. cuius reditum tam
principes ꝙͣ uimersus populus
per dies singulos ardentibus pre¬
stolabintur desideriis ad huc suã
simil abat egritudinem: que apd̾
antiochiam gerebantur: exponũ
Et ne ipi ctiam obleuem et fr¬
uolam causam. et łanꝙͣ timidi
socios descriusse uideren tur: erĩp¬
narum et afflictionis modum qui e¬
rat amplificant. et licet magnus
esset et incomparabilis. tñ studio¬
sa relatione maiorem efficiunt e⁊
de magins maiora loquuntur. Nec
erat difficile ei persuadere quicquid
tumiditatem agere poterat. cum
ipẽ prius eiuldem rei gratia socios
deseruerat: et fugerat a consortib
egritudine simulata. Factum est
itaq quod cominuncato admiu¬
cem confilio naues habentes para¬
tis. mare ingressi sunt. Qui dum
aliꝙͣ diu nauigassent. peruemẽtos
in unam ex urbibus maritimis

Expanded text:
nterea Willelmus de Grentemaisnil et alii qui cum eo aufugerant, pervenientes Alexandriam Minorem, ubi dominus Stephanus Carnotensium et Blesensium comes, cujus reditum tam principes quam universus populus, per dies singulos ardentibus praestolabantur desideriis, adhuc suam simulabat aegritudinem: quae apud Antiochiam gerebantur, exponunt; et ne ipsi etiam ob levem et frivolam causam, et tanquam timidi socios deseruisse viderentur, aerumnarum et afflictionis modum qui erat, amplificant. Et licet magnus esset et incomparabilis, tamen studiosa relatione majorem efficiunt, et de magnis majora loquuntur. Nec erat difficile ei persuadere quidquid timiditatem augere poterat, cum ipse prius ejusdem rei gratia socios deseruerat et fugerat a consortibus, aegritudine simulata. Factum est itaque, quod communicato adinvicem consilio, naves habentes paratas, mare ingressi sunt; qui, dum aliquandiu navigassent, pervenientes in unam ex urbibus maritimis,
Abbreviated transcription (Latin):
sydonem usq peruenisset. ecce so¬
ror eius dña cecilia comitissa põ¬
tii tripolitim comitis uxor flebi¬
lia nuncut dicẽs. sanguinum hi¬
lapie principem turcorum potẽ¬
tissimum satrapam in multitu¬
dine uirtutis sue in presidio qͦ¬
dam suo cui mons ferrandus no¬
men maritũ suũ obsedisse. Orał
ergo & urgentissima femineo
more rogat instancia. q̃tenus
ceteris ad tempus dilatis q̃ nõ
tintam erigunt diligenciam ne¬
gociis marito in angustiis posi¬
to: mature subuemãt. Cuius
muma rex motus instuicia. di¬
lato ad modicũ priore cepto: il¬
luc dirigit acies assumptis de
comitatu non millis qui relic¬
ti fuerant de comitis expeditioe
militibus. Audiens igitur sã¬
guinus dnm̃ regẽ ad soluenda
obsidionẽ properare. habito cuĩ
sius consilio qui utilius uidere¬
tur. obsidionem gritis soluit cũ
sius legiombus ad propria reuer¬
susu

Expanded text:
Sidonem usque pervenisset, ecce soSidonem usque pervenisset, ecce soror ejus, domina Cecilia, comitissa, Pontii Tripolitani comitis uxor, flebilia nuntiat, dicens: Sanguinum Halapiae principem, Turcorum potentissimum satrapam, in multitudine virtutis suae in praesidio quodam suo, cui Mons Ferrandus nomen, maritum suum obsedisse. Orat ergo et urgentissima, femineo more, rogat instantia, quatenus caeteris ad tempus dilatis, quae non tantam exigerent diligentiam, negotiis, marito in angustiis posito mature subveniat. Cujus nimia rex motus instantia, dilato ad modicum priore coepto, illic dirigit acies, assumptis de comitatu nonnullis, qui relicti fuerant de comitis expeditione, militibus. Audiens igitur Sanguinus, dominum regem ad solvendam obsidionem properare, habito cum suis consilio, quid utilius videretur, obsidionem gratis solvit, cum suis legionibus, ad propria reversus
Abbreviated transcription (Latin):
Rocedente aubem tẽ¬
pore dum idem rex
Ein regni a deo sibi commissi uiri¬
liter desudaret nec̃cititibus: &
marche more circa frequens
ministerium eius negocia sedu¬
la prouisione percurreret. ad ẽ
nuncius ex parte antiochenoꝵ
referens infinitam turcorum
manũ esmu persico uinuerso
orientali trictu flumine magͦ
eufrate transmisso circa partes
antiochenas in multitudine gͣ¬
ui concedisse. Quo audito de
statu sibi cominissi prĩcipitus
&̃ silube in eo degencium pluri¬
mum ixius eoq maxime quia
omnem spem suam meum proie¬
cerint. Nichilominus etiam &
inde sollicitus ꝙ prouerbialiter
dici solet tua rex agitur paries
cum proximus aroet intelligẽs
finitimorum. defectum in suũ
redundare periculum. decernẽs
fritribus auxilio indigentibus
subsidia mministrare opus cẽ ho¬
nestum accitis sͥ de regno uinu̾¬
so cquitum peditumq auxiliis
aditer accingitur illuc cum omi
celeritite contendens. Dumq i
proficiscendo cum sius agminb

Expanded text:
rocedente autem tempore, dum idem rex in regni a Deo sibi commissi viriliter desudaret necessitatibus, et Marthae more, circa frequens ministerium ejus negotia sedula provisione procuraret, adest nuntius ex parte Antiochenorum, referens infinitam Turcorum manum e sinu Persico, et universo Orientali tractu, flumine magno Euphrate transito, circa partes Antiochenas in multitudine gravi consedisse. Quo audito, de statu sibi commissi principatus, et salute in eo degentium, plurimum anxius; eoque maxime, quia omnem spem suam in eum projecerant: nihilominus etiam et inde sollicitus, quod proverbialiter dici solet: Tua res agitur paries dum proximus ardet; intelligens finitimorum defectum in suum redundare periculum: decernens, fratribus auxilio indigentibus subsidia ministrare, opus esse honestum; accitis sibi de regno universo equitum peditumque auxiliis, ad iter accingitur, illuc cum omni celeritate contendens. Dumque in proficiscendo cum suis agminibus
Abbreviated transcription (Latin):
domini bonniundi mandatuni:
dit ipẽ prior intrepidus. Cumq iã
mun propugnaculo transcursa
scala manum adhibuisset compre¬
hendens eani qui erat interior: sciẽs
quia bounundi eẽt minus: dixisse
fertur. uiuat hec manus. et uł eus
et omnium fidelium sibi maiorẽ
conciliaret gribiam. co quod frem̃
uterinum in opere tam saucto nõ
consencientem transuerberauerit.
iducit eum in turrm: et fratrem
ostendit exammem. proptio sin¬
guine cruentatum. Deoscultitus
igitur dominus boamundus. uiri
constanciam et fidei sinceritatem:
admurum rediens emisso pulisꝑ
per cancellum capite: uoce subp̃s¬
sa suos ad ascensum cepit inuitire
Cumq ad huc dubitarent nec e¬
rat aliquis ausus asçendere totũ
reputantes sophisticum quicqͥd
de muro dicebatur. Quo cognito:
id suos per eandem scalam rediẽs.
suem columitatis euidens dedit
argumentum. Unde factum est
uł certatun ascendentes. in mom̃¬
to murum replerent. et nõ solũ

Expanded text:
domini Boamundi mandatum domini Boamundi mandatum dit ipse prior intrepidus. Cumque jam muri propugnaculo, transcursa scala, manum adhibuisset, comprehendens eam qui erat interior, sciens quia Boamundi esset manus, dixisse fertur: Vivat haec manus. Et ut ejus et omnium fidelium sibi majorem conciliaret gratiam, eo quod fratrem uterinum in opere tam sancto non consentientem transverberaverat, inducit eum in turrim; et fratrem ostendit exanimem proprio sanguine cruentatum. Deosculatus igitur dominus Boamundus viri constantiam et fidei sinceritatem, ad murum rediens, emisso paulisper per cancellum capite, voce suppressa suos ad ascensum coepit invitare: cumque adhuc dubitarent, nec erat aliquis ausus ascendere, totum reputantes sophisticum, quidquid de muro dicebatur: quo cognito, ad suos per eamdem scalam rediens, suae incolumitatis evidens dedit argumentum. Unde factum est, ut certatim ascendentes, in momento murum replerent; et non solum
Abbreviated transcription (Latin):
cum uiris electis. festimis adue¬
mat. Qui dicto cicius recurrens
ad dm̃i. et piratum reperiens: cõ¬
uocatis dam aliis principib. e ⁊
mictu oculi sicuti premoniti erãt
subsequentibus: quisq cum suo
domestico comitatu subito ante
turrun diu añ prenotatam: quasi
uir unus astiterunt. ita ut nec
cdamor nec strepitus: ex eis audi¬
retur. In terea ille uir predictus
turrim eandem ingressus. fratrẽ
reperit somnro grauatum. cuius
qr mentem nouerat alienam a
suo propõito: timens ne per eũ
rei iam pene consummate mini¬
straretur impedimentum: gladio
transuerberat. fctõ pius et scele¬
ritatis eodem. Post hec rediens
ad cancellos et quos euocari prece¬
perat presentes conspiciẽs dato
& resumpto mutue silutacio¬
nis affatu: funem demittit infẽ¬
rius. quo scalam ad se pertrahat
subleuatam. Erecta igitur scila
et tan a superiori pate. ꝙͣ infẽrio¬
re fuimius ad nexa. nemo reptꝰ
est. qui ad uocem superioris. uel

Expanded text:
cum viris electis festinus advecum viris electis festinus adveniat. Qui dicto citius recurrens ad dominum et paratum reperiens, convocatis clam aliis principibus, et in ictu oculi, sicut praemoniti erant, subsequentibus, quisque cum suo domestico comitatu, subito ante turrim diu ante praenotatam, quasi vir unus astiterunt, ita ut nec clamor, nec strepitus ex eis audiretur. Interea ille vir praedictus turrim eamdem ingressus, fratrem reperit somno gravatum, cujus quia mentem noverat alienam a suo proposito, timens ne per eum rei jam pene consummatae ministraretur impedimentum, gladio transverberat, facto pius et sceleratus eodem. Post haec rediens ad cancellos, et quos evocari praeceperat praesentes conspiciens, dato et resumpto mutuae salvationis affatu, funem demittit inferius, quo scalam ad se pertrahat sublevatam. Erecta igitur scala, et tam a superiore parte, quam ab inferiore firmius annexa, nemo repertus est qui ad vocem superioris vel
Abbreviated transcription (Latin):
Adueniens autem ille uirum in
cancellis xeperit uigilantem. Cũ¬
q ei interpres uoce subiissa
uerba domini siu exposusset.
respondit ei. sede quietus et Ra¬
ce quoꝰq prefectus iugiliun
qui cum multo accedit comitatu
& fulgore lampadirum locum
istum pertranseat. Erat enim ĩ
ciuitate consuctudo. ꝙ preter
uigiles qui singulis turrib e¬
rant deputati: corum superio
magistratus ter uel quater i
nocte muros cum ingenti cir¬
ciuret comitatu: facillas arden¬
tes gestando premanib ut si
quos iueniret aut somno gͣ¬
uatos. aut negligencius se ha¬
bentes: debite mimaduersioi
sibiceret: Pectransiens autem hic
ciuus tanta erat uirisoictio. et p¬
dictum uirum uigilantem repe¬
riens: cius commendauit diligẽ¬
ciam. adulteriora deproperans lo¬
ca lecurus. Uidens autem uir pre¬
dictus horam se obtulisse rebus
agendis oportunam. interpretẽ
se positum alloquitur oicens. Ua¬
de citus. et dic clomino tuo. uł

Expanded text:
Adveniens autem ille, virum in Adveniens autem ille, virum in cancellis reperit vigilantem. Cumque ei interpres voce submissa, verba domini sui exposuisset, respondit ei: Sede quietus et tace, quousque praefectus vigilum, qui cum multo accedit comitatu, et fulgore lampadarum, locum istum pertranseat. Erat enim in civitate consuetudo, quod praeter vigiles, qui singulis turribus erant deputati, eorum superior magistratus, ter vel quater in nocte, muros cum ingenti circuiret comitatu, faculas ardentes gestando prae manibus, ut si quos inveniret aut somno gravatos, aut negligentius se habentes, debitae animadversioni subjiceret. Pertransiens autem hic, cujus tanta erat jurisdictio, et praedictum virum vigilantem reperiens, ejus commendavit diligentiam, ad ulteriora deproperans loca securus. Videns autem vir praedictus horam se obtulisse rebus agendis opportunam, interpretem sepositum alloquitur, dicens: Vade citus, et dic domino tuo ut
Abbreviated transcription (Latin):
eorum occ̃one passi sumus. Sic
ergo qui prius dubitauerat an
frĩ suum cominumcaret propo¬
situm: nunc tanꝙͣ̃ pestem decli¬
nans ab horret animo. execratus
in consciencia. et ne xͥ obsequiu
per cum p̾pẽdiretur: oc eius cepił
morte. carititi fraterne publicã
N terea dominus bo¬
amiundus tota mẽte
anelans quomodo uo¬
tis satisfaceret: ne de eius desidia
res optata susciperet oilationem:
principes circuit. toti instancia
monet ẽẽ sollicitos scalam infu¬
nib cãnabims satis artificiose
intextam: paratam habens pre
manib que uncis inferius ferre¬
is. superius uͦ admutorum propu¬
gnacula: debeat alligari. Lam uo
nocte media cum se uinuersa qui¬
eti dedisset ciuitas: continius ui¬
giliis et labore in menso uires
sopori mistrantibus interpre¬
tem comesticum e⁊ ualde fami¬
liarem ad predictum amicum
dirigit. Uł ab codem scicitetur.
diligencius. Utrum ad huc sibi
uelit adẽẽ: domini sui familiã.

Expanded text:
eorum occasione passi sumus. Sic eorum occasione passi sumus. Sic ergo qui prius dubitaverat an fratri suo communicaret propositum, nunc tanquam pestem de clinans, abhorret animo, exsecratur in conscientia, et, ne Christi obsequium per eum praepediretur, de ejus coepit morte charitati franterea dominus Boamundus tota mente anhelus, quomodo votis satisfaceret, ne de ejus desidia res optata susciperet dilationem, principes circuit, tota instantia monet esse sollicitos, scalam in funibus cannabinis satis artificiose intextam, paratam habens prae manibus, quae uncis inferius ferreis, superius vero ad murorum propugnacula debeat alligari. Jam vero nocte media, cum se universa quieti dedisset civitas, continuis vigiliis et labore immenso vires sopori ministrantibus, interpretem domesticum et valde familiarem ad praedictum amicum dirigit, ut ab eodem sciscitetur diligentius, utrum adhuc sibi velit adesse domini sui familiam.
Abbreviated transcription (Latin):
derentur legiones: quod ambo fres
iuncti adimucem per cancellos mu¬
rorum castra prospicerent. et egre¬
dienda contuerentur agnima. la¬
borabat autem frater semor. iumo¬
ris nosse propositum: et eius uo¬
luntatem diligenter indagare:
Unde exorsus ad frem̃ dixib. Ali¬
sercor fraber mi populo hinc nr̃e
professioms gratiam et fidem cõ¬
sequuto: cui tam subitus paratur
interitus. Egnarus .⁊t. quid cra¬
stina pariat dies: securus egredi¬
tur. & quasi rebus in tuto collo¬
catis: nchil tuere uidetur. Ue¬
rum si sciret quante illi prestruã¬
tur insidie. et quanta in proxi¬
mo eorum paretur riuna: forte
aliter sibi proiuideret. Cui frater:
Stusta in quid sollicitudinẽ con¬
sumeris: et indiscreta compassio¬
ne fatigius. Utinam turcorum
gladiis iam occubissent unui̾si
A die enini introitus eorum prĩo:
multo deterior facta est nostra
conditio. uixq ẽe poterit. Ut tã¬
tum nobis per eos utilitatis ac¬
cedat: quantum molestiarum

Expanded text:
derentur legiones, quod ambo fratres derentur legiones, quod ambo fratres juncti adinvicem per cancellos murorum, castra prospicerent et egredientia contuerentur agmina; laborabat autem frater senior junioris nosse propositum et ejus voluntatem diligenter indagare; unde exorsus, ad fratrem dixit: Misereor, frater mi, populo huic nostrae professionis gratiam et fidem consecuto, cui tam subitus paratur interitus; ignarus enim quid crastina pariat dies, securus egreditur, et quasi rebus in tuto locatis, nihil timere videtur; verum si sciret quantae illae praestruantur insidiae, et quanta in proximo eorum paretur ruina, forte aliter sibi provideret. Cui frater: Stulta, inquit, sollicitudine consumeris et indiscreta compassione fatigaris: utinam Turcorum gladiis jam occubuissent universi: a die enim introitus eorum primo, multo deterior facta est nostra conditio: vixque esse poterit, ut tantum nobis per eos utilitatis accedat, quantum molestiarum
Abbreviated transcription (Latin):
Situr circa horã nonã
missa uoce precoma per
castrorum ambitum edicitur pu¬
blice uinuersis de cquestri ordine:
quatenus armiti omnes. maiores
sequantur principes id ꝙ eis mniũ¬
ctum fuerit. sine mora executuri
Erat autem non solum plebs in¬
ferior huius ignara secrcti. uerũ
cti am pincis ex maoribus reuela¬
tum erat ħ mmisterium. Fac tum
est gͥ. ut uixͣ prudentis uiti consi¬
lium: egresse a castris uiiuerse e¬
quitum copie principum scquute
uexilla. longius se abire finxerũt:
quousq nox irruens: terris solitã
induxit caliginem. Qua ocultati.
lam et insilencio: ad castra sunt
reuersi. Huic autem uiro dei qui
tintum nrĩs fauorem contulerat:
frater erat uterinus longe alterius
mentis: et disparis propositi. cui
frater qmi de eius non multum
presumebat sinceritite: nichil se¬
creti sui cominumcauerat. Sed
sulpec tum habens eum. quantũ
poterat propositum oecultabut¬
suum. Accidit autem eadem die
dum nr̃e circa horam nonam egre¬

Expanded text:
itur circa horam nonam, missa voce praeconia per castrorum ambitum, edicitur publice universis de equestri ordine, quatenus armati omnes, majores sequantur principes, id quod eis injunctum fuerit, sine mora exsecuturi. Erat autem non solum plebs ebs hujus ignara secreti, verum etiam paucis ex majoribus revelatum erat hoc mysterium. Factum est igitur ut, juxta prudentis viri consilium, egressae a castris universae equitum copiae, principum secutae vexilla, longius se abire finxerunt, quousque nox irruens terris solitam induxit caliginem; qua occultati, clam et in silentio ad castra sunt reversi. Huic autem viro Dei, qui tantum nostris favorem contulerat, frater erat uterinus, longe alterius mentis et disparis propositi; cui frater, quoniam de ejus non multum praesumebat sinceritate, nihil secreti sui communicaverat; sed, suspectum habens eum, quantum poterat, propositum occultabsuum. Accidit autem eadem die, dum nostrae circa horam nonam egre
Abbreviated transcription (Latin):
eriperent ea intençione ut recoita
egiiciis aliquando regni administra¬
cione non de eẽt qui predecessoribus
sius nominis dignitatis. & sangiũs
heres existeret

Expanded text:
eriperent, ea intentione, ut, reddita Aegyptiis aliquando regni administratione, non deesset qui praedecessoribus suis, nominis, dignitatis et sanguinis haeres existeret
Abbreviated transcription (Latin):
nec multum de uirib presumẽ¬
dum ẽe hortarentur. Porro i
cuutite sicuł hodie etiã ẽ. unicus
erat młroitus. & porti singularis
Nam uł prediximus ciitas to¬
ta quasi insula frctis undiq
ambitur. excepto loco quodã
angusto. per quen ẽ accessus
ad portam in quo sine intermis¬
sione tan equitum ꝙͣ peditum
erant conflictu uarii. sicut in
huiusmodi solet cõtingere

Expanded text:
nec multum de viribus praesumennec multum de viribus praesumendum esse hortarentur. Porro in civitatem, sicut hodie etiam est, unicus erat introitus, et porta singularis; nam, ut praediximus, civitas tota quasi insula, fretis undique ambitur, excepto loco quodam angusto, per quem est accessus ad portam, in quo sine intermissione tam equitum quam peditum erant conflictus varii, sicut in hujusmodi solet contingere