comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicationis exiret: & infines orb terrȩ
id est xp̃o. tanquam palmites adhese¬
runt: quoꝵ fructus insempiternum
ꝑmanens non marcescet : quib ipse
dñs locutus est dicens. Uos estis luxe
mundi. Et non potest euutas abscon¬
di suꝑ montem posita: neq accendũt

Expanded text:
praedicationis exiret, et in fines orbis terrae praedicationis exiret, et in fines orbis terrae id est, Christo tanquam palmites adhaerentes, quorum fructus in sempiternum permanens non marcescit: quibus ipse Dominus locutus est dicens: Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ memoriam p̃cedentium patrum.
quos ante legem. & sub lege scriptura
sacra demonstrante cognouimus ad
hoc tantimmͦ ꝓferimus: ut facilius
intelligere ualeatis. quanta uel qualis sit
huius sacratissimi p̃sentia diei : cũ om̃ib
his de quib loquimur sine fine constat
honesta. Nunc uͦ reu̾tamur ad eos quos
unda baptismatis. & effusio sanguinis
xp̃i. ab errore paterni delicti ab scalore
uisionis. iohes baptista qui eodem angl̃o
quo & xp̃c nuntiante conceptus est.
in exordio p̃dicationis atq baptismatis
pͥmatum tenebat: qui iħm peccata mun¬
di tollentem uidendo agnouit. ac digito
demonstrauit: quo inter natos mulierũ
merito p̃cursor dñi. preco udicis. ꝓpħa
altissimi noncupaturͥ quia nondum e¬
ditus xp̃m mundo uenturum ꝓpħauit:
& ad redemptionem animarum ad infe¬
ros descendentem glosa p̃cucurrit pas
loꝵ uirtutib ad cõponendum noue fi¬
dei fundam̃tum. erigendumq adhuc te
git: ut in omnem terram sonus eorum

Expanded text:
quorum memoriam praecedentium Patrum, quos ante legem et sub lege, Scriptura sancta demonstrante, cognovimus, ad hoc tantummodo proferimus, ut facilius intelligere valeatis quanta vel qualis sit hujus sacratissimae praesentia diei, quae cum omnibus his de quibus loquimur sine fine constat honesta. Nunc vero revertamur ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis hristi, ab errore paterni delicti, a squalorevisionis Joannes Baptista, qui eodem angelo, quo Christus denuntiante conceptus est, in exordio praedicationis atque baptismatis primatum tenebat, qui Jesum peccata mundi tollentem, videndo agnovit, ac digito demonstravit, quo inter natos mulierum merito praecursor Domini, praeco judicis, propheta Altissimi, nuncupatur; qui nondum editus, Christum mundo venturum prophetavit, et ad redemptionem animarum ad inferos descendentem gloriosa praecucurrit passlorum virtutibus, ad componendum novae fidei fundamentum, erigendumque adhuc tegit, ut in omnem terram sonus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
nos fr̃s hm̃i tantoꝵ patrocinia int̾cesso¬
rum. de quib locuti sumus totamentis
intentione queramꝰ ⁊ ut ꝑ temporalia.
festa quȩ gerimus. eoꝵ meritis intceden¬
tib ad ȩterna ꝑuenire ualeamus. Transe¬
unt cuncta: quȩ temporaliter festa celebra¬
tur. Et ideo curate qui his sollẽpintatib
inter estis: ne ab ȩxerna sollempnitate se¬
paremini. Quid ꝓdest inter ẽẽ festis ho¬
minũ. si deeẽ contingat festis angłorum.s
Nolite gͦ pensare in uob̃ transitoria quȩ pos¬
sidetis: s consid̃ate quid estis. Ecce mun¬
dus qui diligitur fugit. Sc̃ĩ isti quorum
hodie mentionem facimus: florentem
mundũ m̃tis despectu calcauer̃t. Tunc
enim erat uita longa᷑: salus continua: o¬
pulentia in rebus fecunditas in ꝓpagine:
tranquillitas in diuturna pace: E t tamen
cũ inse ipso floreret: iam in eoꝵ cordib
mundꝰ aruerat. E cce iam insemos ipso
mundꝰ aruit. q̃ adhuc in nr̃is cordibꝰ flo

Expanded text:
ssimi, tantorum patrocinia intercessorum, de quibus locuti sumus, tota mentis intentione quaeramus, ut per temporalia festa quae gerimus, eorum meritis intercedentibus, ad aeterna pervenire valeamus. Transeunt cuncta quae temporaliter festa celebrantur; et ideo curate, qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Nolite ergo pensare in vobis transitoria, quae possidetis, sed considerate quid estis. Ecce mundus, qui diligitur, fugit. Sancti isti, quorum hodie mentionem facimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam in seipso mundus aruit, et adhuc in nostris cordi
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃m xp̃i cer tamina. atq uictorias
audiuimus: eis nimirum hunc diem
tanto credimus scĩficatum: quanto in
sem& ipsis ut sc̃ĩficaretur laborare ꝑ tor¬
menta non cessauerunt.ii.
p̃i sacerdotib atq doctorib. siue
confessorib. huius festiuitatẽ diei
non ignotam ẽẽ credimus: qui corda fi¬
delium sp̃italiter quasi ymbrib irrigant
celestib: ut feliciter ꝓferre in marcesei¬
bilem bonoꝵ oꝑm possint fructũ. Qui
talenta sibi credita non solum redde. ue¬
rum ȩtiam cum usura sine fraude am
ceptum arguendo. obsecrando. increpan¬
do. curamq faciendo. insecere nitebant᷑.
uoꝵ mens lucidissima: manus uꝰ plenȩ
sunt munditia: eo quod inmensa altariᷤᷤ
sacro scã xp̃i corporis & sanguinis mi¬
steria celebrantes. in sui cordis penetra¬
lib hostiam uiuam deoq placentẽ. it
est semo. ipsos sine macula atq admix¬
tione praui oꝑis offerre non desistunt.⁊
Et lico ꝑsecutoꝵ non sensissent gladium:

Expanded text:
m Christi certamina atque victorias audivimus, eis nimirum hunc diem tantum credimus sanctificatum, quantum in semetipsis ut sanctificaretur laborare per tormenta non cessavere; Christi vero sacerdotibus atque doctoribus, sive confessoribus, hujus festivitatem diei non ignotam esse credimus, qui corda fidelium spiritaliter quasi imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non solum reddere, verum etiam cum usura sine fraude ampceptum, arguendo, obsecrando, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plenae sunt munditia, eo quod in mensa altaris sacrosancta Christi corporis et sanguinis mysteria celebrantes, et in sui cordis penetralibus hostiam vivam Deoque placentem, id est, semetipsos sine macula atque admistione pravi operis offerre non desistant; et licet persecutorum non sensissent gladium,
Abbreviated transcription (Latin):
guȩ insignum sunt: non fidelib s in¬
fidelibꝰ. Unde & isdem p̃dicator egre¬
guis qui ad p̃dicationis uerba dormien¬
tem cadentemq de fenestra euticum atq
a uita funditus extinctum. corã cunc¬
tis infidelib orando suscitauit: mili¬
tenȩ ueniene. & plenam infidelibus
insulam sciene. patrem publii dissin¬
teria febribq uexatum. orando salua¬
p̃dicationis adiutorem timotheum.
ex infirmitate stomachi lassescentẽ
non uerbo curat: s medicinali ar¬
te reparat dicens. Modico uino ute¬
re: ꝓꝑter stomacum. & frequentes
tuas infirmitates. Qui gͦ infidelem
infirmũ una p̃ce saluat ÷ cur egrotũ
socium p̃ce non roborat.. Quia nimmi¬
rum ille foris ꝑ miraculum sanandus
erat. qui uiuus interius ñ erat: ut ꝑ
hoc qđ exterior potestas ostenderet:
hunc ad uitam interior uirtus anima¬
ret. E grotanti aũt fideli socio. exhiben¬
da foris signa nonfuerant: qui salubri¬
ter intus uiuebat. matheum.

Expanded text:
 in signum sunt non fidelibus, sed in in signum sunt non fidelibus, sed infidelibus . Unde et idem praedicator egregius inter praedicationis verba dormientem, cadentemque de fenestra Eutychum, atque a vita funditus exstinctum, coram cunctis infidelibus orando suscitavit . Meliten veniens, et 1449 plenam infidelibus insulam sciens, patrem Publii dysenteria febribusque vexatum, orando sanapraedicationis adjutorem Timotheum, ex infirmitate stomachi lassescentem, non verbo curat, sed medicinali arte reparat, dicens: Modico vino utere, propter stomachum et frequentes tuas infirmitates . Qui ergo infirmum infidelem una prece salvat, cur et aegrotum socium prece non roborat? Quia nimirum ille foris per miraculum sanandus erat, qui interius vivus non erat, ut per hoc quod exterior potestas ostenderet, hunc ad vitam interior virtus animaret. Aegrotanti autem fideli socio exhibenda foris signa non fuerant, qui salubriter intus vivebat. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
curate : mortuos suscitate: leꝑsos mun¬
date: demones eicite. XIi.¬
lorente mundo. crescente huma¬
no genere. dui in hac uita subsistente
carne. exubante rerum opulentia. quis
cum audir&. uitam aliam eẽ crederet:
quis inussibilia uisibilib p̃ferret .. S ad
salutem redeuntib infirmis: ad uitam
resurgentib mortuis: carnis mundiei¬
am recipientib lepsis: erectis a iure im¬
mundoꝵ spuum demoniacis. tot uisi¬
bilib miraculis ex actis quis ñ cred̃et:
qũ de inuisibilib audiret: Ad hoc qͥp¬
pe uisibilia miracula choruscant: ut
corda uidentium ad fidem inuisibilium
ꝑtrahant: ut ꝑ hoc qđ mirum foris a¬
gitur᷑ hoc qđ intus est longe mirabilius
esse sentiatur. Unde nunc quoq cum
fidelium numerositas excreuit. intra
scãm eccłiam multi sunt qui uitam uir¬
tutum tenent: & signa uir tutum non
habent: quia frustra foris miraculum
Nam iuxta magistri gentium uocẽ. lm

Expanded text:
curate, mortuos suscitate, leprosos muncurate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis a jure immundorum spirituum daemoniacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non crederet quod de invisibilibus audiret? Ad hoc quippe visibilia miracula coruscant, ut corda videntium ad fidem invisibilium pertrahant, ut per hoc quod mirum foris agitur hoc quod intus est longe mirabilius esse sentiatur. Unde nunc quoque cum fidelium numerositas excrevit, intra sanctam Ecclesiam multi sunt qui vitam virtutum tenent, sed signa virtutum non habent, quia frustra miraculum Nam juxta Magistri gentiu
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes: quia appropinquabit
mi etiam si euangłium taceat: mun¬
dus clamat. Ruinȩ namq illius:
uoces eius sunt. Qui enim tot attri¬
tus ꝑcussionib a gla sua cecidit: qua¬
si iam nob̃ ẽ ꝓximo regnũ aliud quod
sequitur ostendit. Ipsis iam᷑ ã qui¬
b amatur: ãmarus est. Ipse ruine eiꝰ¬
p̃dicant: qđ amandus non est. Di
enum ruinam fui. domꝰ quassata mina¬
retur÷ qͥsquis in illa habitarꝙ fugerit
& qui stantem dilexerat recede quan¬
totius a cadente festinaret. Si igit᷑
mundus cadit & nos eum amando
amplectiur: opprimi uolumus po¬
tius quam habitare: quia nulla nos
ratio a ruina illius sẽparat: quos eiꝰ
passionib amor ligat. facile ergo est
nunc iam cum destructa omĩa cerni¬
cum longe lateq omĩa ceruerent
florere rerrarum. Unde & adnune¬
ta sunt p̃dicatorib scĩs miracła: ut fidẽ
uerbis dar& uirtus ostensa. & noua fa¬
cerent qui noua p̃dicarent: sicut in hac
eadiem lec tione subiungitur. Infirmos

Expanded text:
dicentes, quia appropinquavit mi, etiam si Evangelium taceat, mundus clamat. Ruinae namque illius voces ejus sunt. Qui enim tot attritus percussionibus a gloria sua cecidit, quasi jam nobis e proximo regnum aliud quod sequitur ostendit. Ipsis jam et a quibus amatur amarus est. Ipsae ejus ruinae praedicant quod amandus non est. Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret; et qui stantem dilexerat, recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos cum amando amplectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius separat, quos ejus passionibus amor ligat. Facile est ergo nunc jam cum destructa omnia cernicum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. 3. Unde et adjunta sunt praedicatoribus sanctis miracula, ut fidem verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent, sicut in hac eadem lectione subjungitur: Infirmos
Abbreviated transcription (Latin):
plem᷑. Fugientẽ seqͥmur: labenti in here¬
mus. Cum ipso labun᷑: qũẽ cadentẽ tene¬
mus. Aliqͣndo nos mundꝰ retraxit a deo:
nunc tantis plagis plenus ẽ. ut ipse iam
nos mundꝰ mittat ad dm̃. Pensate gͦ quia
nulla sunt: quȩ temporaliter currunt.
Finis enim temporalium ostendit: quia
nichil sit qd transire potest. Casus rerũ
indicat: quia res transiens. ꝙ tunc ꝓpe
nichil fuit. cũ stare uidẽtur. Hȩe gͥ uobis¬
cũ agite: hec mente sedula cogitatione

Expanded text:
mamus. Fugientem sequimur, labenti inhaeremus; cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos mundus retraxit a Deo, nunc tantis plagis plenus est, ut ipse jam nos mundus mittat ad Dominum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt, finis enim temporalium ostendit quia nihil sit quod transire potest. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc prope nihil fuit, cum stare videretur. Haec igitur vobiscum agite, haec in mente sedula cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ anachoritarum singulare ꝓpositum.
loca inspeluncis. & exiguis cellarum
tuguriis uniti: modico contempti pa¬
bulo. demorantur bestiis sociati. Alul¬
ti ab auib subministrati. ciboꝵ sꝑnen¬
tes delicias: luxus scl̃i calcantes. lau¬
dem temporalem non amantes: uisum
hominum fugientes. angłoꝵ assueti lo¬
quelis: plurimis uir tutum effulsere

Expanded text:
et anachoretarum singulare propositumloca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plurimis virtutum effulsere
Abbreviated transcription (Latin):
tilius claritatem diuinitatis eius aspi¬
ciunt. Talib ut diximus a pͥmordio
incipientis uitȩ beatoꝵ sp̃uum distin¬
ctionibus: suꝑna cęloꝵ regna a deo
conditore. in ꝑpetuum mirabilit col¬
locata subsistunt. His om̃ib frs̃ lem̃i¬

Expanded text:
tilius claritatem Divinitatis ejus aspitilius claritatem Divinitatis ejus aspiciunt. Talibus, ut diximus, a primordio incipientis vitae beatorum spirituum distinctionibus, superna coelorum regna a Deo Conditore, in perpetuum mirabiliter collocata, subsistunt. Nos ergo, fratre
Abbreviated transcription (Latin):
plura loqui ꝑtimescimus: quia soli deo
scire est. quomͦ uel quẽadmodũ eorum¬
nob̃ inuisibilis absq contagione seu di¬
minutione. in sua sola puritate consistat
nes. ad dei uditia ac ministeria cõplen¬
da. testante: sacro eloquio cognouimus:
quoꝵ pͥncipatus ac potestates subtilit̃
ac mirabiliter dei omĩpotentis nutu
distingunt᷑ Alii ex illis ad nos in mun¬
dum missi. futura p̃dicando p̾ueniunt:
alii ad hoc st̃ ꝯstituti. ut ꝑ eos signa s mi¬
racula frequentuis fiant. Ali subiectis
disponendo principantur. Alii mira po-¬
tentia cȩteris p̃minent: ꝓ eo quod eis
ad obediendum alia angł̃oꝵ agmina
subiecta sunt. Alii tanta diuinitatis
grã replentur. ut in eis dñs sedeat:
& ꝑ eos sua uiditia decernat. Alii
tanto ꝑfectiori scientia pleni sunt.
quantõ claritatem dei uicinus con¬
templantur. Ali iuͦ ita deo coniuncta
sunt angłoꝵ agmina: ut inter hȩc
& dm̃ nulli alii inter sint: quȩ tan¬
to maiori ardent amore. quanto sub¬

Expanded text:
plura loqui pertimescimus, quia soli Deo scire est quomodo vel quemadmodum eorum invisibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat nes, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, perveniunt; alii ad hoc sunt constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis disponendo principantur; alii mira potentia caeteris praeeminent, pro eo quod eis ad obediendum alia angelorum agmina subjecta sunt; alii tanta Divinitatis gratia replentur, ut in eis Dominus sedeat, et per eos sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint, et tanto magis ardent amore, quanto sub
Abbreviated transcription (Latin):
domant: sp̃m roborant: demonibus
imꝑant : uirtutib coruscant. Presentia
despitiunt: eternam patriam morib
uocibq predicant: eam ȩtiam mori¬
endo diligunt: atq ad illã ꝑ torm̃ta
ꝑtingunt᷑. Oecidi possunt. & flecti
nequeunt. Et si coram hominibus

Expanded text:
domant, spiritum roborant, daemonibus domant, spiritum roborant, daemonibus imperant, virtutibus coruscant; praesentia despiciunt, aeternam patriam cum vocibus moribusque praedicant: eam etiam moriendo diligunt, atque ad illam per tormenta pertingunt. Occidi possunt, et flecti nequeunt; et si cor
Abbreviated transcription (Latin):
sa tormentoꝵ genera. xp̃i passionem
non lassescentib p̃cordioꝵ mentibus
imittabantur. Ali ferro ꝑ empti alii
fłamis exusti. alii flagris uerbati.
ali uectib ꝑforati. ali cruciati
linguis priuati. alii lapidib obruti.
alii frigore afflicti. alii fame cruciati.
ali uero truncatis manib siue cȩteris
cesis menbris. spectaculum contumelis
in popłos. nudi ꝓpter nomen pͥortaue
runt. Hii sunt triumphatores & ami¬
ci dei:. qui contempnentes sceleratorum
ussa pͥncipum. modo coronantur & ae¬
cipiunt palmas laboꝵ: quia fundati
erant supra firmam petram. id ẽ xp̃m.
ingemiscens ait. Sc̃i. ludibria ꝙ uerba
erꝑti. insuꝑ & uincula & carceres: la¬
pidati sunt. secti sunt. temptati funt:
in occisione gladii mortui sunt. Circui¬
erunt in melotis. inpellib capͥnis: e¬
gentes. angustiati. affricti. quib dignꝰ
gorius in expositione cuiusdam ȩugl̃is.
de istuismodi bellatorib querimoniam
faciendo. ecor inquit elect dei. carñẽ

Expanded text:
genera Christi passionem non lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforati, alii cruciati linguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portantes. Hi sunt triumphatores et amici Dei, qui, contemnentes sceleratorum jussa principum, modo coronantur et accipiunt palmas laborum, qui fundati erant supra firmam petram, id est, Chriingemiscens ait: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres. Lapidati sunt, secti sunt, tentati sunsunt. Circuierunt in melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus us papa Gregorius, in expositione cujusdam Evangelii, de istiusmodi bellatoribus querimoniam faciendo: « Ecce, inquit, electi Dei carnem
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i. uirgo ante partum. uirgo post par¬
tum. presentis sollempnitate diei. cum
sius uirginib expers nullomͦ creden¬
da est: quȩ dei popłm faciendo mone¬
bat sꝑnere ꝑituri luxus scłi. ac lenoci¬
nia mortalis naturȩ declinare: carnis
pudicitiam cũ uirginitatis honore: intra
cordis hospitium obseruare: eamq om¬
bilis utͥusq sexus multitudo. enis seque¬
retuir uestigiã. & relictis nuptiarũ co¬
pulationib spretaq liberoꝵ ꝓpagine.
sponso qui in cȩlis est ꝑhenni m̃te. actu.
tantes: pauꝑes recreantes: nudos uesti¬
entes infirmos uisitantes: in tribulati¬
one gaudentes: in uerb calumpniȩ uł
contumeliȩ pacientes: in angm̃to suȩ
ꝓfessionis humiles: in dampno tempora¬
lium rerum deo grãs agentes his om¬
nib & his similil ꝓ desid̃io regni ce¬
lestis. et ꝓpter sp̃em ȩternȩ remunera¬
tionis ardentissimo amore in desinen¬
ter atq libenter insistunt: & sic in ca¬
ritate dei ac ꝓximi amore ꝑseuerantes:

Expanded text:
 virgo in partu, virgo post partum, praesentis solemnitatis diei, cum suis virginibus, expers nullo modo credenda est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque ombilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, tantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae patientes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temporalium Deo gratias agentes. His omnibus et his similibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, ardentissimo amore indesinenter atque libenter insistentes, sic in charitate Dei ac proximorum amore perseverantes,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs eius. Uos aũt dixi amicos. qui¬
a omnia quȩ cumq audiui a patre
meo nota feci uob. Et quodcũq liga¬
re uoluissent suꝑ terram. ligatum ẽẽ
in cęlis. & quodcumq soluerent suꝑ
terram. solutum in cęlis ẽẽ ꝓmisit. ꝙ̃ t¬
terum cum uenerit ad iudicandum se¬
culum. eos suꝑ sedes duodecim ẽẽ sessu¬
ros. & secum iudicat᷑os orbem terrȩ p̃¬
dixit. Talib ut credimus patronis:
hec dies subiecta declaratur. Gaude¬

Expanded text:
cos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis. Et quodcunque ligare voluissent super terram, ligatum esse et in coelis; et quodcunque solverent super terram, solutum esse in coelis promisit. Et iterum, cum venisset ad judicandum saeculum, eos super sedes duodecim esse sessuros, et secum judicaturos orbem terrae praedixerat. Talibus, ut credimus, patronis haec dies subjecta declaratur.
Abbreviated transcription (Latin):
consecratam conueniret: ibiq missaꝵ
sollempnitate a p̃sule sedis apł̃ie e cele¬
brata. om̃ibq rite ꝑfectis: unusquisq
in sua cum gaudio remearet. Ex hac
gͦ consuetudine scẽ romane eccłie. cres¬
cente religione xp̃iana decretum est.
ut in ȩccliis dei quȩ ꝑ orbem terrarũ.
longe lateq construuntur. honor et
memoria omiium scõꝵ in die qua pre¬
diximts hab̾etur: ut quicqͥd humana
fragilitas ꝑ ignorantiam uel negligenti

Expanded text:
t, ibique missarum solemnitate a praesule sedis apostolicae celebrata, omnibusque rite peractis, unusquisque in sua cum gaudio remearet. Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel neglige
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩternum. Qiuiadeo digni sunt inuen¬
trꝰ fide p̃clari: hospitalitate p̃cipui:
astuti sensu: sapientes oꝑe: reb scl̃a¬
rib locupletes: reparatores orb̃ atq¬
recreatores Iusticia insignes: longani¬
mes in spe: obedientes in p̃ceptis: cre¬

Expanded text:
in aeternum, quia Deo digni sunt, fide praeclari, hospitalitate praecipui, astuti in sensu, sapientes in opere, rebus saecularibus locupletes, reparatores orbis teclari, justitia insignes, longanimes in spe, obedientes in praeceptis, cre
Abbreviated transcription (Latin):
laurentii. totus ubiq mundus consona
hodie deuotione celebrat: hinc est¬
qđ insuꝑabilem fidem eius letior ro¬
ma miratur: quia radiis ȩterni solis
accensus. ignem scł̃i pacienter susti¬
nuit. & confidenter euasit. Sermobĩ

Expanded text:
Laurentii totus ubique mundus consona Laurentii totus ubique mundus consona hodie devotione concelebrat, hinc quod inseparabilem fidem ejus laetior Roma miratur, qui radiis aeterni solis accensus ignem saeculi patienter sustinuit, et confidenter evasit, e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ torm̃ta beatitudo queritur. & flam¬
mis refrigerium paratur: ut ait patͥ¬
archa dauid. uerb̃̾ mr̃m dicens Tran¬
suumꝰ ꝑ ignem & aquam : & eduxisti
nos in refrigerium. Lec. uii.¬
ransibat ꝑ ignẽ & aquam beatus
laurentius: cum hinc eum mor¬
tifera mundi flãma terreret: hinc celestis
irrigui uitalis unda ꝑfundet. Tranfibat
ꝑ ignem & aquanr̃ cum uimn furentis in¬
cendii. duuini fontis clementia temꝑarce.
Ardebat gͦ laurentius: s uincebat ignis
ille de quo saluator ait. Ignem uenimit¬
tere in terram: & quid uolo nͥut ardeat .o.
Onouum mirandumq certamen: unius
euisdemq uiri. & flãmis corpꝰ urebat᷑ ⁊
& ardenti fidei calore mens ignita fer-¬
uebat: sicut loquebant᷑ ad inuicem ȩ¬
uangłici illi uiri dicentes. Nonne cor
Wbi xp̃iigns oꝑatur. diaboli necesse
est. uincatur incendium: & ubi dei
sp̃c feruet. frigida fit flãma mortalium.
Et hinc est km̃i. quod triumphũ beati

Expanded text:
per tormenta beatitudo quaeritur, et flamper tormenta beatitudo quaeritur, et flammis refrigerium praeparatur, 242 ut ait patriarcha David verbis martyrum dicens: Transivimus per ignem et aquam, et induxisti nos in refrigerium . Transibat per ignem et aquam beatus Laurentius, cum hinc eum mortifera mundi flamma torreret, hinc coelestis irrigui vitalis unda perfunderet. Transibat per ignem et aquam, cum vim furentis incendii divini fontis clementia temperaret. Ardebat ergo Laurentius, sed vincebat ignis ille de quo ait Salvator: Ignem veni mittere in terram, et quam volo, ut ardeat . O novum mirandumque! unius ejusdemque viri et flammis corpus urebatur, et ardentis fidei calore mens ignita fervebat; sicut loquebantur ad invicem evangelici viri dicentes: Nonne cor ubi Christi ignis operatur, diaboli necesse est vincatur incendium: et ubi Dei spiritus fervet, frigida fit flamma mortalium. Et hinc est, carissimi, quod triumphum beati
Abbreviated transcription (Latin):
impioꝵ uir simplicitate uins¬
enis. uirtute fortissimus: nichil sane a¬
ud deferens uidicanti. qũã uic tricem¬
ñtis constantiam: & ille se conscientiȩ
buritate. deuotam deo offerens aĩam:
s castissimum tradens corpus ꝑseg̃n
s ad penam: illud euglicum seruans.
lite timere eos qui occidunt corpus:
ũam aũt non possunt occide. Ex cogi¬
atur itaq in laurentium ferale torm̃¬
tum: ut qui metu mortis ñ moueba¬
urꝰ. acerbitate supplicii frang̾etur.
quẽ suarum confortabat multitudo
urtutum: ñ poterat uinc̾e magnitu¬
do pęnarũ. Paratur gͦ craticula igne
succensa: quȩ tumphalis mr̃is. & ani¬
num fatigaret: & corpus exureret.
liabolicis obcecata tenebris: non ui¬
bebat qđ adustio illa m̃broꝵ fidelis
animi eẽt ȩterna purgatio. & corpus
qd corrũpentib flãmis p̃sens uita de¬
sereret: ad in corruptionẽ uiuendidãp¬
nata morte transir&. Uere in cõꝑabi¬
le salutaris huiꝰ fidei sacram̃tum: quo

Expanded text:
impiorum vir simplicitate innocens, virtute fortissimus; nihil sane aliud deferens judicanti quam vivae mentis constantiam, et illaesae conscientiae puritatem, devotam Deo offerens animam, et castissimum tradens persequenti corpus ad poenam, illud evangelicum servans: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Excogitatur itaque in Laurentium ferale tormentum, ut, qui metu mortis non movebatur, acerbitate supplicii frangeretur; sed quem suarum confortabat multitudo virtutum non poterat vincere magnitudo poenarum. Paratur ergo craticula igne succensa, quae triumphalis martyris et animum fatigaret, et corpus exureret. um, et diabolicis obcaecata tenebris, non videbat quod adustio illa membrorum fidelis animi esset aeterna purgatio; et corpus quod corrumpentibus flammis praesens vita desereret ad incorruptionem vivendi damnata morte transiret. Vere incomparabile salutaris fidei hujus sacramentum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
mere non nouit. Transmittit infan¬
tes infans xp̃c ad cęlum: offert noua
exenia patri ͥ pͥmitias fructuum ex¬
hiba genitori: ostendit futuram fecũ¬
dissimam messem: dum in seimine tan¬
tam exhib& ub̃tatem. Derisit se. deri-¬
sit hostilis immanitas: quȩ putauit
turbare se posse consilium deiͥ glam
tulit infantib multis martyrium:
at hostis dum nocet: beneficium
uit. cum occidit. Inuider& enim
uim gloriȩ: si amar&. S aliȩ sunt
estres pugnȩ: aliȩ cȩlestes uic tori
⁊ prelio xp̃i moriendo uiuitur: ca¬
do surgitur: uictoria ꝑ interitum
paratur. Mathm.¬

Expanded text:
mere non novit. Transmittit infanmere non novit. Transmittit infantes infans Christus ad coelum, offert nova xenia Patri, primitias fructuum exhibet Genitori. Ostendit futuram fecundissimam messem, dum in semine tantam exhibet ubertatem. Derisit se, derisit hostilis immanitas, quae putavit turbare posse consilium Dei, gloricontulit infantibus multis martyrium, hristum. Praestat hostis dum nocet, beneficium tribuit cum occidit; invideret enim eorum gloriae si amaret. Sed aliae sunt terrestres pugnae, aliae coelestes victoriae. In praelio Christi moriendo vivitur, cadendo surgitur, victoria per interitum comparatur. H
Abbreviated transcription (Latin):
uit: nec tamen ipse quoq cuiusquam
consolatione indiguit: quia hominis.
fuit qđ fleuitͥ cum manifeste deus sit
qui lazarum suscitauit. S o beata las¬
tentium gloria: quib ꝓ xp̃o contigit
dedicare martyrium. Expungunt to¬
pore uno natiuitatem & mortemͥ in¬
gressum & exitum. pͥncipium & oc ca¬
sum: ut ipsis poss& tempore uno ur
dixi contingere. & nascendo ingredi
mundum: & dedicare martyrio cȩlun
Probat nouos exercitus xp̃c: rudes in¬
lites signat: legiones lac tentes uie tor
ꝑ petrata coronat. Fiunt ꝓ xp̃o uic to¬
res: qui ȩtate fuerant coȩquales. Fiuis
inquam infantes sine certamine fortes:
ane pugna uictores. Norunt uincere:
qui pugnare non norunt. Existunt
uictorie compotes: qui fuerant ȩtate
inbelles. Alercantur pȩna martyrium:
glam sanguine comparant: ȩternam
uitan morte temporali cõmuitant.
lec timuit illa ȩtas mortem: nec horru¬
it. Timere enu non potuit: quȩ ti¬

Expanded text:
vit, nec tamen ipse quoque cujusquam vit, nec tamen ipse quoque cujusquam consolatione indiguit, quia hominis fuit quod flevit, cum manifeste Deus sit qui Lazarum suscitavit. Sed o beata lactentium gloria! quibus pro Christo contigit dedicare martyria. Expungunt tempore uno nativitatem et mortem, ingressum et exitum, principium et occasum, ut ipsis posset tempore uno, ut dixi, contingere, et nascendo ingredi mundum, et dedicare martyrio coelum. Probat novos exercitus Christus, rudes milites designat, legiones lactentes victoria perpetrata coronat. Fiunt pro Christo victores, qui aetate fuerunt coaequales; fiunt, inquam, infantes sine certamine fortes, sine pugna victores. Norunt vincere, qui pugnare non norant. Existunt victoriae compotes, qui fuerant aetate imbelles. Mercantur poena martyrium, gloriam sanguine comparant, aeternam vitam temporali morte commutant. Nec timuit aetas illa mortem, nec horruit. Timere enim non potuit quae ti
Abbreviated transcription (Latin):
solari contempsit: cur fleuit.. Aut quo¬
modo competit consolari noluisse.
cui competit flesse: cum aut flere
non debuit quȩ consolari contẽpsit.
aut consolari debuit. quȩ non flere ñ
potuitͥ cum manifestum sit. fletus
consolatione tergr. Hel certe cur indi¬
guit flere: quȩ non indiguit consola-¬
tionis sermone .s. S noluit inquit scͥp¬
tura consolari quia non sunt: id est
noluit consolari quia sunt. Si idcircon¬
luit consolari quia sunt. quomͦ uolut
flere. quasi illos qui non sunt .s. S ut
compendio iam diu̾sitatum causa redis¬
tur: conditio a matre defletur: s spe
gle consolatio humana contempnitir
Pietatis affectus infletib declaratur:s
occisorum gloria. repudium consolatu¬
NIindicitur.
ugnant in matre affectus & fides
humanitas cum deuotione coner¬
tat. Plangit affectus: s fides exultat
deflet humanitas. s deuotio consolatue
Licuit enun matri humanitus flere: ẽt
non licuit consolatione humanitus i

Expanded text:
solari contempsit, cur flevit? Aut quosolari contempsit, cur flevit? Aut quomodo competit consolari noluisse, cui competit flesse? Cur autem flere non debuit, quae consolari contempsit? aut consolari debuit, quae flere non potuit, cum manifestum sit fletus consolatione tergi? Vel certe cur indiguit flere, quae non indiguit consolationis sermone? Sed noluit, inquit Scriptura, consolari, quia non sunt, id est, noluit consolari quia sunt. Si idcirco noluit consolari quia sunt, quomodo voluit flere quasi illos qui non sunt? Sed ut compendio jam diversitatum causa reddatur, conditio a matre defletur, sed spe gloriae consolatio humana contemnitur. Pietatis affectus in fletibus declaratur, sed occisorum gloria repudium consolationi indicit. Pugnant enim in matre affectus et fides, humanitas cum devotione concertat; plangit affectus, sed fides exsultat; deflet humanitas, sed devotio consolatur. Licuit enim matri humanitus flere, cui non licuit consolatione humanitus in
Abbreviated transcription (Latin):
tłntes: locuntur sanguine. qđ lingua
non possunt. Passione canunt: quod ser¬
mone non norunt. Occisi p̃dicant: qd̃
uiui non poterant. Nec nouum quid
Pdicitur. ut in nocens sanguis. aut deo
referat laudes. aut suas indicet passiones:
cum abel sanguis clamet ad cȩlumͥ aut
occisorum animȩ ab altari uociferentur
ad dm̃. Contulit martyrium laudem:
quib negauerat natura sermonem. Li¬
cuit sanguine clamare: quib narrar e
non licebat uoce. Licuit sanguine lo¬
qui: quib lingua non licuit. Miscent
cum domino colloquia: quib humana
negata sunt uerba.
impleta sunt ꝓph̾e uerba dicen¬
tis. Uox in rama audita est. fletus &
plorationis rachelis flentis filios su¬
os: & noluit consolari quia non sunt.
Rachelem. pͥmo eccłie esse ꝑsonam.
nemo quis abnuat : nemo qui aliud
contra ueritatem defendat. S duo in
illa diuersa conspitio: fletum. & con¬
solationis contemptum. Si enim fleuit:
cur consolari contempsit .. Aut si con¬

Expanded text:
tentes, loquuntur sanguine quod lingua tentes, loquuntur sanguine quod lingua non possunt. Passione canunt quod sermone non norunt, occisi praedicant quod vivi non poterant. Nec novum quid dicitur, ut innocens sanguis aut Deo referat laudes, aut suas indicet passiones, cum Abel sanguis clamet ad coelum, aut occisorum animae ab altari vociferentur ad Deum. Contulit martyrium laudem, quibus negaverat natura sermonem. Licuit sanguine clamare, quibus narrare non licebat voce: licuit sanguine loqui, quibus lingua loqui non licuit. Miscent cum Domino colloquia, quibus humana negata sunt verba. impleta sunt prophetiae verba dicentis: Vox in Rama audita est fletus et plorationis, Rachelis flentis filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachelem primo Ecclesiae esse personam, nemo est qui abnuat, nemo qui aliud contra veritatem defendat. Sed duo in illa diversa conspicio, fletus et consolationis contemptus. Si enim flevit, cur consolari contempsit? Aut quae con
Abbreviated transcription (Latin):
mana cum diuina tractantur: quia hu¬
mana ipsa prodesse non poterunt. nisi
diuinorum solatio subleuentur. Necesse
est enim terrena subciimb̾e. cum celestia
p̃dicantur: naturalia silere cum uir tutes
locuntur. Prigitur itaq infantium etas
in laudem: quȩ delic torum non noue¬
rat crimen. Dignus a dignis laudatur:
& innocens innocentium testimonio
consecuntur & referunt. Uno enim
tempore: & qui dederat recipit: & qui
acceꝑat reddit. Uno inqũa tempore
sua xp̃o redduntur: dum eius laudee.
illi ab infantib referuntur. Diximus
de laude infantium. Quid de lactentiũ
laudib proferemus:. quorum laudẽ inue¬
nire non possumus. nisi eos ipsos qui
laudauerunt nouerimus & Quisint uͥ
sint. quam laudem intulerint quero:
qui loqui non nouerant. Neq enim illa
etas poterat posse. quod natura non de¬
derat: aut celebrari a talib poterat. quod
institutio denegabat. Dicunt namq do¬
mino laudes trucidati ab herode lac¬

Expanded text:
mana cum divina tractantur, quia humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetur. Necesse est enim terrena succumbere, cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a dignis laudatur, et innocens innocentium testimonio consequuntur et referunt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddit; uno inquam tempore sua Christo redduntur, dum ejus laudes illi ab infantibus referuntur. Diximus de laude infantium, quod de lactentium laudibus, proferemus? quorum laudem invenire non possumus, nisi eos ipsos qui laudaverint noverimus. Qui sint, ubi sint, quam laudem intulerint, quaero, qui loqui non norant. Neque enim aetas illa poterat posse quod natura non dederat, aut celebrari a talibus poterat, quod institutio denegabat. Dicunt namque Domino laudes trucidati ab Herode lac
Abbreviated transcription (Latin):
attendat ut intelligat martirium
non constare ꝑ meritum: s uenire per
gratiam. In pariuilis quȩ uoluntas. qđ
arbitrium: ubi captiua fuit & ipsa natu¬
nichil nob̃. Uincere diabolum. corpuᷤ
tradere: contempn̾e uiscera. tormenta
expende: lassare tortorem: caꝑe de in¬
suriis głam de morte uitam: non uir
tutis humanȩ. s miineris est diuini.
sermo: scĩs laudib xp̃i. In głam domi¬
ni pͥmam uocem aꝑuint in nocentes:
nt diserti laude. quifuerant imꝑiti
mone. Offerunt dño pͥmitias lin¬
ȩ: nouos oris immolant fructus: uer¬
um pͥncipia libant. Infantia enun q̃
tatem loqui non poterat: glam dei
n gaudio resonabat. Norunt laudare
n: qui loqui non nouerant. fiunt
iti laude: qui fuerant imꝑitisermo
magitrs diserti: doctisine doctore:
sine eruditore. Agnoscunt xp̃m᷑¬
licant dñm: non quem ꝑsuasio hu¬
a docuerat: s quem diuinitas in¬
ntib inspirabat. Cessant enumhu¬

Expanded text:
attendat, ut intelligat martyrium attendat, ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natunil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere viscera, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non est virtutis humanae, muneris est divini. sermo sanctis laudibus Christi. In gloriam Domini primam vocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnoscunt icant Dominum, non quem persuasio humana docuerat, sed quem Divinitas innocentibus inspirabat. Cessant enim hu
Abbreviated transcription (Latin):
remisit xꝑc suos milites: non ami¬
sit. Recepit suas acies: non reli¬
esse non seculo: beati qui labores in req¬
em: in refrigerium dolores: merores in
gaudium cõmutauerunt. Uiuunt.
uunt. quia uere uiuint. qui pro xp̃
merentur occidi. Beati uentres qͥ pos¬
tauerunt tales: beata ubera quȩ se t¬
lib infuderunt: beatȩ lacrimȩ quȩ
talib fusȩ. flentib grãm baptismatis
contulerunt. Nam diuerso modo don
filioꝵ: matres passȩ sunt. Nam gladiui
filiorum ꝑtransiens menbra: ad matrĩ
corda deuenit. Et necesse est. ut sint
premii consortes: quȩ fuerunt sociȩ ps¬
sionis. Arridebat paruulus occisori
gladio ad iocabatur infantulus: nutt¬
cis loco attendebat lac tens. ꝑcursoris
horrorem. Nescia lucis etas: moritura
gaudebat. Infans filius: omnẽ homi¬
nem. non hostem̃ respicit. s parentem¬
Matres matres tulerunt: quicqͥd & ano¬
ris extitit. & doloris. Et ideo non cas¬
it martyrii gaudio: quȩ martirii lacri
fuderunt. Foc loco attendat audi.

Expanded text:
ristus suos milites, non amisit; recepit suas acies, non relius esse, non saeculo. Beati, qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, qui vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales, beata ubera quae se talibus infuderunt, beatae lacrymae quae pro talibus fusae flentibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, donfiliorum passae sunt inatres; nam gladius filiorum pertransiens membra ad matrum corda pervenit, et necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat parvulus occisori, gladio adjocabatur infantulus, nutricis loco attendebat lactans percussoris horrorem, nescia lucis aetas moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non ut hostem respicit, sed parentem. Matres tulerunt quidquid et angoris exstitit, et doloris, et ideo non carebunt martyrii gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor,
Abbreviated transcription (Latin):
e morte p̾ciosa martirum
xp̃i innocentium. sacra no
signata. Quod enim paruuli occisi
sunt: significat ꝑ humilitatis meri¬
tum. ad martirii ꝑueniendum glam :¬
& quia nisi conu̾sus fuerit quis. & ef¬
fectus ut paruulus: non possit animã
dare ꝓ xp̃o. Quod in bethleem & in
omnib finib eius occisi sunt: osten¬
dit non solum in uidea. unde eccłiȩ
cȩpit origo. s & in omnib eiusdem¬
eccłiȩ finib quacumq ꝑ orbem dif¬
fusa est. ꝑsecutionem seuituram ꝑfidoꝵ.
& piorum patientiam eẽ coronandam.
Qui bimi occisi sunt: doc trina & oꝑati¬
one ꝑfectos indicant. Qui uͦ infra:
simplices uel idiotas. fidei tamen non
fictȩ constantia fortes. equȩ deminti¬
ãt. Quod illi quidem occisi sunt. sed
ab impiis posse perimiͥ s. xp̃m ꝓ quo
ꝑsecutio tota seuit. nullatenus eis
uel uiuentib. uel occisis posse aufer-¬
ri: s eos ueraciter contestari. qͥa siue
uiuimus domino uiuimusͥ siue morunur
dño morimur. Siue enim uiuimus siue

Expanded text:
e morte pretiosa martyrum hristi innocentium sacra nobsignata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit animam dare pro Christo. Quod in Bethleem et in omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiae coepit origoEcclesiae finibus quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevituram perfidorum, et piorum patientiam esse coronandam. Qui a bimatu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui vero infra, simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiant. Quod illi quidem occisi sunt, sed ab impiis posse perimi, sed Christum pro quo persecutio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari, quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino morimur. Sive enim vivimus sive
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑib admon&. Ipsa & enĩ fac¬
ta eius p̃cepta sunt: quia dum aliquid
tacitus facit: quid agere debeamus ig¬
notescit. Ecce enum binos in p̃dicati¬
one discipłos mittit: quia duo st̃ pre
beri non potest. Nemo enum propriȩ¬
ad sem& ipsum habere caritatem dicit᷑.
s dilectione se in alterũ tendit᷑: ut ẽẽ
caritas possit. Binos ad p̃dicandum
discipłos dñs mittit: quatinus hoc nob
tacitus innuat. quia qui caritatẽ erga
alterũ non habet ͥ p̃dicationis officium
susciꝑe nullatenꝰ debet. Bene aũt dr̃.
quia misit eos ante faciem suam. in
omnẽ ciuitatẽ & locum quo erat ipse
uenturus. Predicatores aũt suos dñs

Expanded text:
monet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praberi non potest. Nemo enad seipsum habere charitatem dicitur, sed dilectione se in alterum tendit, ut esse charitas possit binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobtacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. Bene autem dicitur quod misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus ; praedic
Abbreviated transcription (Latin):
mentib p̾dicamus: ut eas & ipse post
ueniens ꝑ amoris sui p̃sentiam illusteo.
Missis aũt p̃dicatorib: quid dicat audia¬
mus. Mesfis quidem multa: oꝑarii aũt
pauci. Rogate gͦ dñm messis: ut mit¬
tat oꝑarios in messem suam. At messis
multa. oꝑarii pauci sunt. qđ fine graui
loqui merore non possumus: quia et¬
si funt qui bona audiant: desunt qui
dicant. E cce mundus sacerdotib ple¬
nus est. s tamen in messe dei rarus ual¬
de inuenitur oꝑator: quia officium
quidem sacerdotale suscipimus: s opꝰ
officii non implemus. S pensate frs
messis: ut mittat oꝑarios in messem
suam. uosꝓ nob̃ petite. ut digna uob̾
oꝑari ualeamus: ne ab exhortatione lin-¬
gua torpeat: ne postquam p̃dicationiᷤ
locum suscepimus. apud iustum uidi¬
cem nr̃a nos taciturnitas addicat.

Expanded text:
s, ut eas et ipse post veniens per amoris sui praesentiam illustret. 3. Missis autem praedicatoribus, quid dicat audiamus: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Ad messem multam operarii pauci sunt, quod sine gravi moerore loqui non possumus, quia etsi sunt qui bona audiant, desunt qui dicant. Ecce mundus sacerdotibus plenus est, 1497 sed tamen in messe Dei rarus valde invenitur operator, quia officium quidem sacerdotale suscepimus, sed opus officii non implemus. Sed pensate, frmessis, ut mittat operarios in messem suam. Vos pro nobis petite, ut digna vobis operari valeamus, ne ab exhortatione lingua torpeat, ne postquam praedicationis locum suscepimus apud justum judicem nostra nos taciturnitas addicat.
Abbreviated transcription (Latin):
ad mentis nr̃e habitacłm dñs uenitꝰ quan¬
do uerba exhortationis p̃currunt. atq
ꝑ hȩc ueritas in mente suscipitur. Hinc
namq eisdem p̃dicatorib ysaias dicit.
Parate uiam dñi: rectas facite semitas dei
nr̃i. Hinc illis psalmista ait. Iter facite ei:
qui ascendit suꝑ occasum. Suꝑ occalũ
namq dñs ascendit: quia unde in paffi¬
one occubuit: inde maiorem suam glam
resurgendo manifestauit. x.¬
uper occasum dñs ascendit: qui
mortem quam ꝑtulit. resurgendo
calcauit. Ei gͦ qui ascendit suꝑ occasum

Expanded text:
rae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascendit, quia mortem quam pertulit resurgendo calc
Abbreviated transcription (Latin):
onsidemus sine cesfatione quid
sumus: pensemus negotium
nr̃m: pensemus pondus qđ suscepi¬
mus. Faciamus cotidie rationes no¬
b̾cum: quas cum nr̃o iudice habemꝰ.
Et sic debemus agere curam nr̃i: ut
non negligamus curam ꝓximi: ut
quisquis ad nos iungitur. ex linguȩ
nr̃ȩ sale condiatur. Cum uacantem
quempiam & lubricum uidemus:
admonendus est. ut coniugio refre¬
nare studeat iniquitatem suam: qua
tinus ꝑ hoc qđ lic&. discat suꝑare
qđ non lic&. Cum coniugatum uide¬
mus admonendus est. ut sic exerce
at curam scłi. ne ponat post amorẽ
dei: sic placeat uoluntati coniugis.
ut non displiceat conditori. Cum
clericum uidemus ÷ admonendus est.
quatinus sic uiuat. ut exemplum
uitȩ scłarib p̃beat: ne si quid in illo
iiasterep̃henditur: ex eius uitio ipsa reli¬
gionis nr̃ȩ estimatio grauetur. Cum
monacum uidemus: admonendꝰ est.
ut reuerentiam habitus sui. In actu.
in locutione. in cogitatione fua semꝑ
circũspiciat: & ea quȩ mundi sunt

Expanded text:
Consideremus sine cessatione quid sumus, pensemus negotium nostrum, pensemus pondus quod suscepimus. Faciamus quotidie nobiscum rationes, quas cum nostro judice habemus. Et sic debemus agere curam nostri, ut non negligamus curam proximi, ut quisquis ad nos jungitur ex linguae nostrae sale condiatur. Cum vacantem quempiam et lubricum videmus, admonendus est ut conjugio frenare studeat iniquitattenus per hoc quod liceat discat superare quod non licet. Cum vero conjugatum videmus, admonendus est ut siat curam saeculi, ne postponat amorem Dei; sic placeat voluntati conjugis, ut non displiceat conditori. Cum clericum videmus, admonendus est quatenus sic vivat, ut exemplum vitae saecularibus praebeat, ne si quid in illo juste reprehenditur, ex ejus vitio ipsa religionis nostrae aestimatio gravetur. Cum monachum videmus, admonendus est ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua semper circumspiciat, ut ea quae mundi sunt