comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nis declarata oraculis. uirtutibus ex¬
hibita. et que humanitatis sũt oftẽ¬
sa presagns. Queso si qua sũt ĩ uob̾
uiscera pietatis. cõsiderate quo crucia.¬
batur amore: quo ue desiderio estua¬
bat hec uirgo. dũ reuolueret auiio
tũcta que audierat: que uiderat. que
cognouerat. Puto quicquid cordis
est: quicquid mẽtis. quicquid uirtutis
humane. si totũ adhibeas: nõ suffici¬
et ut cogitare ualeas. quãto ĩdesinẽ¬
ter cremabatur ardore pii amoris:
quãtis mouebatur uotis repleta sꝑũ¬
ĩcitamẽtis. Quia et si diligebat xp̃m
ex toto corde. ex tota aĩa. ex tota uir¬
tute: nouis tamẽ cothidie ĩflãmaba¬
tur presentia absens. desiderioꝵ affec

Expanded text:
nis declarata oraculis, virtutibus exhibita, et quae humanitatis sunt ostensa praesagiis. Quaeso, si qua sunt in vobis viscera pietatis, considerate quo cruciabatur amore, quoque desiderio aestuabat haec virgo, dum revolveret animo cuncta quae audierat, quae viderat, quae cognoverat. Puto quod quidquid cordis est, quidquid mentis, quidquid virtutis humanae, si totum adhibeas, non sufficiat ut cogitare valeas, quanto indesinenter cremabatur ardore pii amoris: quantis amovebatur repleta Spincitamentis: quia etsi diligebat Christum ex toto corde, et ex tota anima, et ex tota virtute, novis tamen quotidie inflammabatur praesent
Abbreviated transcription (Latin):
ce magna dicens. Salue crux que ĩ cor¬
pore xpĩ dedicata es: et ex mẽbris eius
tanquã margaritis ornata. Antequͣ
buisti: modo uero amorẽ celestẽ optinens.
quanta inte gaudia habeas: quãta mu¬
deus uenio adte: ita ut et tu exultans
suscipias me discipulũ euis qui pepẽdit
inte. Quia amator tuus semꝑ fui: et
desideraui te amplecti. O bona crux
que decorẽ et pulchritudinẽ de mẽbris
diũ suscepistr: diu desiderata. sollicite
et redde me magistro meo: ut per te me
suscipiat. qui per te me reddenut. Et¬

Expanded text:
ce magna dicens: « Salve, crux, quae in corpore Christi dedicata es, et ex membris ejus tanquam margaritis ornata. Antequambuisti; modo vero amorem coelestem obtinens quanta intra te gaudia habeas, secdens venio ad te, ita ut et tu exaltans suscipias me discipulum ejus qui pependit in te, quia amator tuus semper fui, et desideravi te amplecti. O bona crux, quae decorem et pulchritudinem de membris Domini suscepisti: diu desiderata, sollicite et redde me Magistro meo, ut per te me recipiat, qui per te me redemit.
Abbreviated transcription (Latin):
qQz cantarẽt et nõ haberent spaciũ in ecle¬
sia fabulis ocupari.: Predicationes
quoqz compunctissimas tẽporis uel festi¬
uitatibus cõgruẽtes ĩstituit. pariter et
inuexit. In firmi uero ad prime con¬
suluit subuenitoz eis et spaciosissimã
deputauit domũ in qua sinc strepitu

Expanded text:
que cantarent, ut non haberent spatium in eccleque cantarent, ut non haberent spatium in ecclesia fabulis occupari. Praedicationes quoque conpunctissimas, tempore vel festivitatibus congruentes, instituit pariter et invexit. 20. Infirmis vero adprime consuluit subvenitque, eis et spatiosissimam deputavit domum, in qua sine strepitu
Abbreviated transcription (Latin):
ta tibi cõmissa. quatinus feneratori eadẽ
dupla restituas: ⁊l udi prophetã. Nudi¬
Ue michi quia tacui. Audi apłm cũ
metu dicentẽ. Ue mͥ erit si nõ euãge¬
lz auero. Dide ne te occupãte cathedre
locũ alius forsitan se cludatur. et dicatur
de te illud. Tulerũt claui scientie net
ipsi intrant. nec alios sinũt ĩtrare: Qͥ
forte melius dñicis profectibus respon¬
dere poterant. Noc tamnẽ inspirãte dño
habuit propriũ. ut dũ singulis sĩgula
proferebat. unicuiqz uite sue cursũ aĩs
oculos presentaret. ut qui eũ audiebat
nõ solũ scrutatorẽ esse trederet. sed quẽ¬
admodũ testẽ sue cõsciencie fateretur:
Et sicut erat circa se seuerius.. ita ap¬
paret cirta alios pro emũdatione distrit¬
tus. A diecit etiã atq cõpulit ut laicoꝵ
popularitas psalmos et hymnes para¬
ret altaqz et modulata uoce ĩstar dericoꝵ
Alii grece. alii latine prosas aratiphonas¬

Expanded text:
ta tibi commissa, quatinus feneratori eadem ta tibi commissa, quatinus feneratori eadem dupla restituas. Audi prophetam: Vae mihi, quia tacui; audi apostolum cum metu dicentem: Vae mihi erit, si non euangelizavero; vide, ne, te occupante cathedrae locum, alius forsitan secludatur, et dicatur de te illud: Tulerunt clavem scientiae, nec ipsi intrant nec alios sinunt intrare, qui forte melius dominicis profectibus respondere potuerant'. Hoc tamen, inspirante Domino, habuit proprium, ut, dum singulis singula proferebat, unicuique vitae suae cursum ante oculos praesentaret, ut qui eum audiebat non solum scrutatorem cordis esse crederet, sed quemadmodum testem suae conscientiae fateretur. Et sicut erat circa se severissimus, ita apparebat circa alios pro einendatione districtus. 19. Adiecit etiam atque compulit, ut laicorum popularitas psalmos et hymnos pararet, altaque et modulata voce instar clericorum alii Graece, alii Latine prosas antiphonas
Abbreviated transcription (Latin):
Alios minando alios blandiendo corre¬
xit. Alios per karuatẽ. alios per districti¬
onẽ reuocauit a biciis. elios quasi in
prouerbiis generaliter admonens alios
asperius et sub contestatione diuina in¬
crepans. ut monita sequerẽtur eterna
Cũ latrimis supplicia cominabatur. pro¬
ut singuloꝵ nouerat. aut uirtutes aut̾
niores. aut uicia ita predicationẽ ꝓferebat.
ut et bonos ĩcitaret ad gliam et malos
reuocaret a pena. Sicut bonus medi¬
cus diuer sis uulneribus diuersa medi¬
camina prouidebat offerens nõ quod
unũ quẽq delcctaret. sed pocius qd cura¬
ret. Non ĩspiciens uoluntatẽ egroti.
sed saintatẽ desiderans cõpetenter ĩfirmi:
I põs q pontifices scõs et reliquos rectoros
cacsic granditer ĩcrepabat. ut plebi sue¬
cõmisse ĩ definẽter spũale pabulũ mini¬
strabant. Dicens. Ut eris ĩ xp̃i noĩe
ordiius primis pontificalis nlicie loco
frater: A itende pastorali sollertia. talẽ¬

Expanded text:
alios minando, alios blandiendo correalios minando, alios blandiendo correxit, alios per charitatem, alios per districtionem revocavit a vitiis, alios quasi in proverbiis generaliter monens, alios asperius et sub contestatione divina increpans, ut monita sequerentur, aeterna cum lacrymis supplicia minabatur, prout singulorum noverat aut virtutes, aut mores, aut vitia. Ista praedicationem proferebat, ut et bonos incitaret ad gloriam et malos revocaret a poena. Sicut bonus medicus diversis vulneribus diversa medicamina providebat, offerens non quod unumquemque delectaret, sed potius quod curaret; non inspiciens voluntatem aegroti, sed sanitatem desiderans competentem infirmis, ipsosque pontifices sanctos, et reliquos rectores Ecclesiae granditer icommissae indesinenter spiritale pabulum ministrarent, dicens: 'Uteris in Christi nomine ordinis primi spiritalis militiae locum, frater; attende pastorali sollertia talen
Abbreviated transcription (Latin):
diuis cõsolatione proponeret. Tantã
uoluminũ sacroꝵ seriẽ cõmendauit. et¬
sic semper recentia cõgregauit ut de bete¬
ribus nichil amitteret similis penitus
templo dei qd̃ et nouos cotidie hospites
suscipit. et fouet antiquos. Et ita semꝑ
ĩtroitu aduenientũ crescit. ut nũqm̃
ueterũ discessione minuatur: Ita quã¬
ta libet si res poposait diuinoꝵ uolumi¬
nũ exempla seriemqz narrauit. quasi
de libro cognita recenseret. Non quasi
demorie thesauro olin lecta proferret.
ĩplens illud euãgłicũ dictũ de hoĩe. qui
de thesauro suo profert noua et uetera.
el duemc̃tes uero pontifices. suie pbros
cũctosqz ordinis diuiiu ministros siue
loci ciues siue etiã extraneos ut salutauit
atoz adornauit paululũ de conciuiũ uel
suoꝵ affectu saluteq consuluit. Mox
uero armis scẽ predicationis arreptis de
umibra presentiũ disputans de perhen¬
nitate beatitudinis per suadens alios dul¬
ci ĩcitauit alloquio. alios acriori deterruit

Expanded text:
dinis consolatione proponeret. Tantum voluminum sacrorum seriem commendavit, sic semper recentia congregavit, ut de veteribus nihil amitteret, similis penitus templo Dei, quod et novos cotidie hospites suscipit et fovet antiquos et ita semper introitu advenientum crescit, ut numquam veterum discessione minuatur. Ita quantalibet, si res poposcit, divinorum voluminum exempla seriemque narravit, quasi de libro cognita recenseret, non quasi de memoriae thesauro olim lecta proferret, implens illud euangelii dictum de homine, qui de thesauro suo profert nova et vetera. 17. Advenientes vero pontifices sive presbyteros cunctosque ordinis divini ministros, siveloci cives, sive etiam extraneos, ut salutavit atque oravit, paululum de concivium vel suorum affectu saluteque consuluit. 14. Mox vero armis sanctae praedicationis arreptis, de umbra praesentium disputans, de perennitate beatitudinis persuadens, alios dulci invitavit alloquio, alios acriori deterrunt,
Abbreviated transcription (Latin):
triẽnibs ĩbucias triẽmi sibi darent. ad de¬
dicationẽ uirgĩtatis sue. Et ip̃e iuiuenis
baptisatus in hiis tribus ãnis utĩ fide ĩstrue¬
retur. Sapiẽti si quidẽ usa consilio: ut diffi¬
cultate proposite conditionis ab hoc aĩmũ
euis auerteret. aut hac oportunitate predictaᷤ
q̃ birgo petierat ĩperauut. Lcõ tercia.
lia sua qmͣ ualde diligebat. uiros
quoꝵ solatio tam ip̃a ꝙͣ eiuis exercitus ĩ di¬

Expanded text:
trieribus inducias triennii sibi darent ad dedicationem uirginitatis sue et ipse iuuenis baptizatus his tribus annis institueretur in fide, nouo usa consilio ut aut difficultate proposite conditonis animum eius a se auerteret aut hac oportunitate omnes coeuque uirgo petierat imperauit. Tunc pater uilia sua quam tenerrime diligebat uiros quorum solatio tam ipsa quam eius exercitus indi
Abbreviated transcription (Latin):
regina scicilie. que uirũ suũ regem crudelis¬
simũ. qͣsi de lupo fecerat agnũ: soror marti
ricii ep̃i et dari matris scẽ ursule. secrctũ ꝑ¬
quatuor filiab siuis. babilla. iuliana. uit¬
toria. et aurea. et paruulo filio suo adriano:
qui amore soroꝵ suaꝵ. ultro se peregrina
tiomi ingessit relito regno in manu huiꝰ

Expanded text:
regina Sicilie que uirum suum regem crudelissimum quasi de lupo fecerat agnum soror Maurisi episcopi et Darie matris sancte Vrsule, cum quatuor filiabus suis, Babyla, Iuliana, Victoria et Aurea et paruulo filio suo Adriano qui amore sororum suarum ultro se ingessit peregrinationi, relicto regno in manu unius
Abbreviated transcription (Latin):
huc illucqz circũspiciens minime
iam loqui potens. manu silẽciũ flẽ¬
tibus consolationẽqz insinuabat:
Cũqz una de sororibus pedes eius
adtrectaret. ut utrũ uider et si calidi
essent. as frigidi: dixit. Adhuc nõ
est hora. Post paululũ uero hora
diei sexta: letissimo uultu oculis pre¬
fulgentibus quasi sub ridens głosa
aĩa felix. ad celũ transfertur: in nuime¬
famule xpĩ. Nulla a gemitu. nul¬
la a fletu. nulla ab ululatu cessare po¬
tuit. piissimã matrẽ se ãmississe. ĩ¬
gemescentes: ita ut fecta oratorii.
ip̃ius discessu ruere pictarẽtur. Parẽ
ltũ dilectio uniuersalis ĩdixerat.
Erat qz uelut seminarũ lacrimaꝵ.
generalis doloꝵ omniũ diligẽtiũ
¶t desicẽte uoce. gemitus resonabat
clamantiũ et dicentiũ. O inquid piis¬
sime dñe. quare auertisti faciẽ tuã a
nobis. ut nõ meruissemus amplius

Expanded text:
huc illucque circumspiciens, minime huc illucque circumspiciens, minime iam loqui potens, manu silentium flentibus consolationemque insinuabat. Cumque una de sororibus pedes eius adtrectaret, ut utrum videret, si calidi essent an frigidi, dixit: 'Adhuc non est hora'. Post paululum vero hora diei sexta laetissimo vultu, oculis praefulgentibus, quasi subridens, gloriosa anima felix ad caelum transfertur, innumefamulae Christi; null a a gemitu, nulla a fletu, nulla ab ululatu cessare potuit, piissimam matrem se amisisse ingemescentes, ita ut tecta oratorii ipsius discessu ruere putarentur. Parem luctum dilectio universalis indixerat, eratque velut seminarium lacrimarum generalis dolor omnium diligentium, et deficiente voce, gemitus resonabat clamantium et dicentium: 'O', inquid, 'piissime Domine, quare avertisti faciem tuam a nobis, ut non meruissemus amplius
Abbreviated transcription (Latin):
sue erat. ut lectulus suus nõ nisi reuo¬
luto anni circulo fieri deberet. poscẽ¬
tibus famulis dei. ut aliquantulũ
mollioribus stramẽtis sibi ĩdulgeret.
eo qd̃ tam grauẽ fatigationẽ corpo¬
ris sustineret. penitus ad quiescere
noluit. Sidã uero sabbati. natale sc̃ĩ
laurenti nris. cepit biribus corporis
amplius distendi. et uelidissime fleu¬
ma eius pettori sonare. Hec uidẽtes
uirgines xp̃i contristate. om̃s fletũ
gemitũq reddebant: Cũqz horadi¬
ei tertia facta esset. et cõgregatio pre
nimia tristicia sub silentio psalleret.
contristata mater scã inquirit. cur
uoces psallentiũ minime audiretz
Respondẽt mesticie merore se nõ
possez. Clarius inquit psallant;
ut et ego confortationẽ accipiã qz
uere satis michi dulce est, el lia uero
die cũ nullus uitalis notus in eius
iain pene corpore remãsisset. oculi
tamẽ eius in uigore quo fuerant ꝑ¬
sistebant. taniqmͣ stelle micãtes. Et

Expanded text:
suae erat, ut lectulus suus nonnisi revosuae erat, ut lectulus suus nonnisi revoluto anni circulo fieri deberet, poscentibus famulis Dei, ut aliquantulum mollioribus stramentis sibi indulgeret, eo quod tam gravem fatigationem corporis sustineret, penitus adquiescere noluit. Secunda vero sabbati, natale sancti Laurenti martyris, coepit viribus corporis amplius distendi et validissime fleuma eius pectori sonare. Haec videntes virgines Christi contristatae omnes, fletum gemitumque reddebant. Cumque hora diei tertia facta esset, et congregatio prae nimia tristitia sub silentio psalleret, contristata mater sancta inquirit, cur voces psallentium minime audiret. Respondent maestitiae maerore se non posse. 'Clarius', inquit, 'psallant, ut et ego confortationem accipiam, quia vere satis mihi dulce est'. Alia vero die cum nullus vitalis motus in eius iam paene corpore remansisset, oculi tamen eius in vigore quo fuerant persistebant, tamquam stellae micantes; et
Abbreviated transcription (Latin):
tui. Factũ est autẽ quadã die que est
sexta sabbati. uesperã cũ filiabus ex
more decantans adiuncta etiã duo¬
deua ualde se corpore iam fatigari
senciens suꝑ uiribus siba ĩponens.
solita consuetudine. lectiones fertur
dixisse. Sciebat enĩ se iam celerius
ad dñm imgraturã Die itaq sabbtĩ
illuscescente cepit modico frigore te¬
neri. et mẽbris om̃ĩbus dissolui. Post
hec lectulo ĩcumbens. cũ nimia egri¬
tudine febriũ teneretur: nõ tamẽ a dei
laudibus os eis cessauit. sed oculis
in celo intentis. ĩuictũ ab or̃one spm̃
nõ relaxans: comendabat dño filias
quas orfanas relĩquebat. flentesqz
forti animo consolabatur. digna eĩ
erat iã tunc cũ apło dicere: bonũ cer¬
tamẽ certaui. cursũ consũmaui. fidẽ
seruaui. De cetero reposita est michi
corona iusticie. Tempus erat quo
ad requiẽ euocata. consors fieret dei
electoꝵ. Alia uero die dñia grauius
tediare cepit: et quia consuetudĩs

Expanded text:
. Factum est autem quadam die, quae est sexta sabbati, vesperam cum filiabus ex more decantans, adiuncta etiam duodena, valde se corpore iam fatigari sentiens, super viribus sibi imponens, solita consuetudine lectiones fertur dixisse. Sciebat enim se iam celerius ad Dominum migraturam. Die itaque sabbati illucescente coepit modico frigore teneri et membris omnibus dissolvi. Post haec lectulo incumbens, cum nimia aegritudine febrium teneretur, non tamen a Dei laudibus os eius cessavit, sed, oculis in caelo intentis, invictum ab oratione spiritum non relaxans, commendabat Domino filias, quas orfanas relinquebat, flentesque forti animo consolabatur. Digna enim erat iam tunc cum apostolo dicere: Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi; de cetero reposita est mihi corona iustitiae. Tempus erat, quo ad requiem evocata, consors fieret Dei electorum. Alia vero die dominica gravius taediare coepit, et quia consuetudinis
Abbreviated transcription (Latin):
post celo oculos inherentes: nõ nũqmͣ
bidebar mchi ĩ teresse agnumibus ange¬
loꝵ. et letus gaudensq cantabã: post tẽ
in odore unguentoꝵ tuoꝵ turrimus.
Quadriennio itaqz dedicate penitentise
ex acto: ad bethleem oppidũ iheroninus
remeauit. ubi prudens anrmal ad psepe
dñ se obtulit ꝑmansurũ. Bibliothecã suã

Expanded text:
post coelo oculos inhaerentes, nonnunquam post coelo oculos inhaerentes, nonnunquam videbar mihi interesse agminibus Angelorum; et laetus gaudensque cantabam: Post te in odorem unguentorum tuorum currimus. Quadriennio itaque dedicatae poenitentiae exacto, ad Bethleem oppidum Hieronymus remeavit, ubi prudens animal ad praesepe sese obtulit permansurum. Bibliothecam sua
Abbreviated transcription (Latin):
naueram. scorpionũ tantũ socius et fe¬
rarũ: sepe choris intereram puellarũ:
Hallebãt ora ieuimiis. et mens desiderips
estuabat. In frigido corpore. et ante homi¬
nem suũ iam carne pre mortuar: sola libi¬
dinũ incendia pullulabãt. T̃ tass omni
auxilio destitutus. ad ih̾u iacebam pedes:
rigabam lacrinus. crinc tergebã: et repugͣ¬
nantẽ carnẽ ebdomadarũ in edia sub ige¬
bam. Non erubesco ĩfelicitatis mee. quin
potius plango nõ esse qd̵ fuexim. Nemĩ
me clamantẽ diem crebro uinxisse cum
nocte nec prius a pectoris cessasse uerbeti¬
bus: quã a dño rediret increpante trem¬
quillitas Ipsam quoq cellulã meã q̃si
cogitationũ consciam ꝑtimescebã. et mͥn
iratus et rigidus solus deserta penetrabã.
Sic ubi concaua ualliũ aꝑa montiũ.
rupiũ prerupta cernebã: ibi me ior̃onẽ
miserrime carius ergastulo locabã. Et ut
michi testis est dñs. post multas lacrimas.

Expanded text:
naveram, scorpionum tantum socius et fenaveram, scorpionum tantum socius et ferarum, saepe choris intereram puellarum. Pallebant ora jejuniis, et mens desideriis aestuabat: in frigido corpore, et ante hominem suum jam carne praemortua, sola libidinum incendia pullulabant. Itaque omni auxilio destitutus, ad Jesu jacebam pedes, rigabam lacrymis, crine tergebam, et repugnantem carnem hebdomadarum inedia subigebam. Non erubesco infelicitatis meae, quin potius plango non esse quod fuerim. Memini me clamantem diem crebro junxisse cum nocte, nec prius a pectoris cessasse verberibus, quam a Domino rediret imperante tranquillitas. Ipsam quoque cellulam meam quasi cogitationum consciam pertimescebam: et mihi iratus et rigidus solus deserta penetrabam. Sicubi concava vallium, aspera montium, rupium praerupta cernebam, ibi me in oratione miserrimae carnis ergastulo locabam; et ut mihi testis est Dominus post multas lacrymas,
Abbreviated transcription (Latin):
tam dederit. et si uituperatores mei saltẽ
fugientẽ me et clansũ ꝑsequi desierint.
I descrta deinde loca ad que olim obagẽ¬
dam ĩibi penitenciã properare cupierat.
ita letus accuictusqz accessit: ut uolasse
eũ magis quã iisse crederes. Quomodo
uero per quadriennũ cõtinuũ xp̃i po¬
titus auxilio penituerit: idem iheromimꝰ
tudine que exusta solis ardoribus horri¬
dũ monachis prestat habitaculir. puta¬
ui me inquid romanis interesse deliciis.
Sedebã solus. quia amaritudine re¬
pletus eram. Horrebant sacco: mẽbra de¬
formia. Scalida cutis. sitũ ethiopice cariis
adduxerat. C othidie laccime. cothidie
gemutus: et si quando repugnantem
sompuus ĩminens oppressissct nuda hu¬
mo iux ossa herentia collidebani:. De cibiᷤ
uero et potu faceo cũ etiã languentes ibi
aqua frigida utantur: et coctũ aliquid
accepisse luxurie sit. Ĩlle igiture. go qui
obgehenne metũ tali me carcere ip̃e dãp¬

Expanded text:
tam dederit, et si vituperatores mei saltem tam dederit, et si vituperatores mei saltem fugientem me et clausum persequi desierint. Ad deserta deinde loca, ad quae olim ad agendam inibi poenitentiam properare cupierat, ita laetus accinctusque accessit, ut volasse eum magis quam remeasse crederes. Quomodo vero per quadriennium continuum Christi potius auxilio poenituerit, idem Hieronymus tudine, quae exusta solis ardoribus horridum Monachis praestat habitaculum, putavi me, inquit, Romanis interesse deliciis. Sedebam solus quia amaritudine repletus eram. Horrebant sacco membra deformia; squalida cutis situm Aethiopicae carnis adduxerat. Quotidie lacrymae, quotidie gemitus; et si aliquando repugnantem somnus imminens oppressisset, nuda humo vix ossa haerentia collidebam. De cibis vero et potu taceo, cum etiam languentes ibi aqua frigida utantur, et coctum aliquid accepisse, luxuriae sit. Ille igitur ego, qui ob metum gehennae tali me carcere ipse dam
Abbreviated transcription (Latin):
minũ persetutionib paratũ fore existimo.
scilicet romana ccl̃ia petri instituta regimi
dante: hebraicã quoq habeat ueritatẽ. et
grecoꝵ quoꝵ dam leuitas: que sibi roma.¬
nos a se om̃s scripturas diuinitus ĩspira¬
tas accepisse plaudebat: eos habere quod
non habet recognoscat. Igitur iherominus
roma egressus adorientẽ tendens profectꝰ
est ad gregoriũ naz anzenũ. constantino-¬
politane urbis episcopũ: Obi ita proficere
diretur. Supplex docilisq discipulus a diit
preceptorẽ: eũq constantino politana
urbe obseruabat. Hoc discipula tu ihero¬
minus peracto: insyriã perrexit. Et dñ
in possessione euagrii ꝓbr̃i moraretur: mal¬
cum monachũ et aliquãdo captinũ rep¬
perit. Per contactusqz eũ. omnẽ euis
captinitatis accepit hystoriã: quã postra
edidit scriptã. et romanis fidelibus misit:
hec in huius hystorie prologo interserens.
Scribere inquit disposui. si tamẽ deus ui¬

Expanded text:
minum persecutionibus paratum fore existimo: minum persecutionibus paratum fore existimo: scilicet ut Romana Ecclesia, Petri instituta regimindante, Hebraicam quoque habeat veritatem; et Graecorum quorumdam levitas, quae sibi Romanos a se omnes Scripturas divinitus inspiratas accepisse plaudebat, eos habere quod non habet, recognoscat. Igitur Hieronymus Roma egressus, ad orientem tendens, profectus est ad Gregorium Nazianzenum Constantinopolitanae urbis Episcopum; ubi ita proficere diretur, supplex docilisque discipulus hunc adiit praeceptorem, eumque Constantinopolitana urbe observabat. Hoc discipulatu Hieronymus peracto, in Syriam perrexit: et dum in possessione Evagrii presbyteri moraretur, Malchum Monachum et aliquando captivum reperit, percunctatusque eum, omnem ejus captivitatis accepit historiam, quam postea edidit scriptam et Romanis fidelibus misit, haec in ejus historiae prologo interserens. Scribere, inquit, disposui, si tamen Deus vi
Abbreviated transcription (Latin):
et malã famã. ꝑuenire ad regna celoꝵ
Saluta palam et eustochiũ uelint no
sororẽ mãcellã. marcelliã quoq et scãm
felicitatẽ et dic eis. Ante tribunal xp̃i si¬
niul stabius: ibi parebit qua mẽte quis
bixerit. Menic̃to mei exemplũ pacientie
et uirguntatis insigne: fluctusq maris.
tius precibus mitiga. Interea iheromimꝰ¬
romane eccłie pbr. os damasi sacerdotis
sacre biblio thece scrutator. diuinoꝵ dis¬
sertoꝵ uoluminũ. dũ per trienmũ con¬
tinuũ Rarus acceptusq popularibus
ueneratur. omĩuinqz iuditio dignus esse
sũmo sacerdotio decerintur: quidã ex cleri¬
corũ monachoꝵq ordinibus propetulã¬
tia proq inglume biscursãtes. ad effugã¬
dum urbe iherominũ qui uirũqz coꝵ¬
uitir in scribens deprehenderat. insidias
parauerũt. Uerũ eñ uero hunc ergo fe¬
licem dixerim huius fuge euentũ torrigẽ¬
tis xp̃i iuditio dispensatũ. qut̃ prauoꝵ ho¬

Expanded text:
et malam famam perveniri ad regna caelorum. et malam famam perveniri ad regna caelorum. Saluta Paulam et Eustochium—velit nolisororesque Marcellas, Mareellinam quoque et sanctam Felicitatem, et dic eis: Ante tribunal Christi stabimus; ibi parebit, qua mente quis vixerit. Memento mei, exemplum pudicitiae et virginitatis insigne, fluctusque maris tuis precibus mitiga. Ad Nepotiresbyter, os Damasi Sacerdotis, sacrae Bibliothecae scrutator, divinorum dissertor voluminum, dum per triennium continuum carus acceptusque popularibus veneratur, omniumque judicio dignus esse summo sacerdotio decernitur, quidam ex Clericorum Monachorum ordinibus pro petulantia proque ingluvie discursantes, ad effugandum Urbe Hieronymum, qui utrorumque eorum vitia scribens deprehenderat, insidias paraverunt. Verum enim vero hunc ego felicem dixerim, hujus fugae eventum corrigentis, Christi judicio dispensatum, quem pravorum ho
Abbreviated transcription (Latin):
ut de babilone iherosolimã regrediar. ne
michi dominetur nabrechodonosor:. sed
ih̾s filius iosedec. Denat ezdras qui i¬
terpretatur adiitor. et reducat me in pa¬
triam meã. Stultus ego qui uolebam
iantare canticũ dm̃ in terra aliena. et de¬
serto monte sp̃na: egỹpti auxiliũ flagi¬
tabani. Non recordabar euãgelii. quia qui
spoliatur. uulueratur. occiditur. Sed licet
sacerdos despiciat atqz leuites: samarita
nus ille musericors est. Cui cũ diceretur
samaritanus es et demoniũ habes: demo¬
nũ renuens. samaritanũ se nõ negauit.
Quia quẽ nos tustodẽ. hebrei samarita¬
nũ uocant. Maleficũ quidã me garruũt:
titulũ fidci seruus xp̃i agnosco. Elagnii
uocant: et iudei dñm̃ suũ. Seductor et apłs
dictus est. Temptatiome. nõ apprehẽdet:
nisi humana: Quotam partẽ angustiaꝵ
perpe. ssus suur: qui cruci nulito. In famiã
falsi crumius ĩportarũt: sed scio per bonã

Expanded text:
ut de Babylone Hierosolyma regrediar nec ut de Babylone Hierosolyma regrediar nec mihi dominetur Nabuchodonosor, sed Iesus, filius Iosedech; ueniat Hesdras, qui interpretatur \'adiutor\', et reducat me in patriam meam. stultus ego, qui uolebam cantare canticum domini in terra aliena et deserto monte Sion Aegypti auxilium flagitabam. non recordabar euangelii, quod, qui spoliatur, uulneratur, occiditur. sed licet sacerdos decipiat atque leuites, Samarinus ille misericors est, cui cum diceretur: Samarites es et daemonium habes, daemonem rennuens Samariten non se negavit, quia, quem nos custodem, Hebraei samariten vocant. Maleficum me quidam garriunt: titulum fidei, servus agnosco; magum vocabant et Iudaei dominum meum, seductor et apostolus dictus est. Temptatio me non adprehendit nisi humana. Quotam partem angustiarum perpessus sum, qui cruci milite? Infamiam falsi criminis inportarunt, sed scio per bonam
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo peccantiũ: Aibi placet lauare
cothidie: alius has mũditias sordes pu¬
tat. Tu attaginẽ ructas. et de comeso
accipẽsere regloriaris: ego faba uentrẽ
ĩpleo. Te delectant cachinanciũ greges:
paulam melaniũqz plangentiũ. Tu ali¬
ena desideras: ille contẽpnunt sua. Te
delibuta melle uina delectant: ille potãt
aquã frigidã suamiorẽ. Tu te ꝑdere esti¬
mas quicquid in presenti nõ habucris.
comederis deuoraueris: ille futura desi¬
derant et credũt uera esse que scripta st̃
Esto me: pte et mainter: quibus re
Nobis ctontrario: tua uita displicet. Bo¬
no tuo crassus sis: nos macies delectat et
pallor. Tu tales miseros arbitraris:
nos te miserabiliorẽ putanius. Par pari
refertur sentencia: et ĩuicẽ nobis uidemꝰ
insaire. Hec tibi dña a sella cũ iã nauẽ
conscenderẽ rapti. qz flens dolensqs con¬
scripsi. Et grãs ago deo meo. quod dig¬
nus sum quẽ mũdus oderit. Ora autẽ

Expanded text:
multitudo peccantium. Tibi placet lauare multitudo peccantium. Tibi placet lauare cotidie, alius has munditias sordes putat; tu attagenam ructuas et de comeso acipensere gloriaris, ego faba uentrem inpleo; te delectant cachinnantium greges, Paulam Melaniumque plangentium; tu aliena desideras, illae contemnunt sua; te delibuta melle uina delectant, illae potant aquam frigidam suauiorem; tu te perdere aestimas, quidquid in praesenti non hauseris, comederis, deuoraris, et illae futura desiderant et credunt uera esse, quae scripta sunt. esto: inepte et aniliter, quibus resnobis e contrario tua uita displicet. bono tuo crassus sis, me macies delectat et pallor; tu tales miseros arbitraris, nos te miseriorem putamus. par pari refertur sententia: inuicem nobis uidemur insani. Haec, mi domina Asella, cum iam nauem conscenderem, raptim flens dolensque conscripsi et gratias ago deo meo, quod dignus sum, quem mundus oderit. ora autem,
Abbreviated transcription (Latin):
suc merito castitatis uenerari. colere
suscipere cepi: om̃s illico me deseruere
birtutes. O muidia primũ mordax
tui. Osathane calliditas. semꝑ sc̃ã per¬
sequens. Nulle alie romane urbi fabu¬
lam prebuerũt. nisi paula et me lanius:
que contemptis facultatibus pignori¬
busq desertis: crucẽ dm̃ quasi quoddã
pietatis leuauere uexillũ. Si balnea
peterent unguẽta eligerent. diuitias et
biduitatẽ haberent. materiã luxuriose
libertatis: dñe uocarẽtur et scẽ. Nũc nũs¬
ni sacto et cuiere formose uolunt uideri:
non ingchẽna ignis cũ ieuniis et pu¬
dore descendere. Didelicet nõ eis licet.
applaudẽte ppsõ perire cũ turbis. Si gẽ
uitam carperent si uider. habe¬
rent solatiũ non placendi eis quibus dis
trabe neglecta: in alieno oculo festucã que¬
runt. Lacerant scm̃ propositũ. et remediũ
pene sue arbitrãtur. si nemo sit sc̃s̃. si oĩ¬
bus detrabatur. si turba sit per euntiũ:

Expanded text:
suae merito castitatis venerari, colere, suae merito castitatis venerari, colere, suspicere coepi, omnes me illico deseruere virtutes. 4. O invidia primum mordax tui! O Satanae calliditas semper sancta persequens! Nullae aliae Romanae urbi fabulam praebuerunt, nisi Paula et Melanium, quae contemptis facultatibus, pignoribusque desertis, crucem Domini quasi quoddam pietatis levavere vexillum. Si balneas peterent, unguenta eligerent, divitias et viduitatem 197 haberent materiem luxuriae et libertatis, dominae vocarentur, et sanctae. Nunc iin sacco et cinere formonsae uolunt uideri et in gehennae ignis cum ieiuniis et pedore descendere. uidelicet non eis licet adplaudente populo perire cum turbis. si gentiles hanc uitam carperent, si Iudaei, haberem solacium non placendi eis, quibus distrabe neglecta in alieno festucam quaerunt. lacerant sanctum propositum et remedium poenae suae arbitrantur, si nemo sit sanctus, si omnibus detrahatur, si turba sit pereuntium,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi cũ iherosoluã paula proficiscitur.
Isti crediderũt mencienti. cur nõ credũt
neganti: Idem est homo ip̃e qͥ fuerat. Fa¬
tetur insontẽ: qui dudũ noxiũ loquebat.¬
Et certe ueritatẽ magis ex primũt
tormẽta quã risus: nisi qd̃ fa̾lius creditur
quod aut fictũ libenter auditur: aut nõ
consonabant. Ouiiũ pene iudicio. dig¬
nus sũmo sacerdotio decerne bar. Bcate
memorie damasus meus sermo erat. Di¬
cebar scũs. dicebar humilis et dissertus.
Nũquid domũ alicuius lasciuioris ĩgres¬
sus sumr: Nuniquid me uestes serice.
nitentes gẽme puta facies. auri rapuit
ambitio Nulla fuit matronarũ aliquã¬
do rome: que meã posset edomare men¬
tem. nisi lugens atqz ieiunans: scalens
sol sepe deprehendit. cuius canticũ psal¬
nusta: sermo euugeliũ delicie. continẽ¬
tia: uita ieuiniũ. Nulla me potuit
aliquãdo delectarr. insi quã manducã¬
tem nũqmͣ bidi. Sed postqmͣ eam pro

Expanded text:
nisi cum Hierosolyma Paula proficiscitur. nisi cum Hierosolyma Paula proficiscitur. esto: crediderunt mentienti; cur non credunt neganti? idem est homo ipse, qui fuerat: fatetur insontem, qui dudum noxium loquebatet certe ueritatem magis exprimunt tormenta quam risus, nisi quod facilius creditur, quod aut fictum libentconsonabant. Omnium pene judicio dignus summo Sacerdotio decernebar. Beatae memoriae Damasus, meus sermo erat. Dicebar sanctus: dicebar humilis et disertus. Nunquid domum alicujus lascivioris ingressus sum? Nunquid me vestes sericae, nitentes gemmae, picta facies, auri rapuit ambitio? Nulla fuit alia Romae matronarum, quae meam posset edomare mentem, nisi lugens atque jejunans, squalens deprecantem sol saepe deprehendit. Cujus Canticum Psalmi, sermo Evangelium, deliciae continentia, vita jejunium. Nulla me potuit alia delectare, nisi illa, quam manducantem nunquam vidi. Sed postquam eam pro
Abbreviated transcription (Latin):
uersipellis et lubricus. ego mendax. et sa¬
thane arte decipiens: quia istas astucias.
uel hes credidisse uel fucisse de insontibz
an etiã de noxiis noluissẽ: Osculabãtur
quidã michi manus: et ore upereo de¬
trahebant. Dolebant labiis. et corde gau¬
debant. Oidebat dñs et subsanabat illos
et miserũ me seruũ suũ futuro cũ eis iudi¬
cio reseruabat. Alius incessũ calũpmaba¬
tur: et risũ meũ. Ille uultu detrahebat:
hic in simplicitate aliud suspicabatur.
me birginũ crebro turba cirtũdedit. Di¬
uinos libros ut potur: nõ nullis sepe dis¬
serui: Tectio assiduitatẽ. assiduitas fan¬
liaritatẽ: familiaritas fiduciã fecerat.
Dicant. quid umꝙͣ in me aliter senserĩt
quã xp̃ĩanũ decebat. Pecumã cuiusqͣ
accepr: Naunera uel magna uel parua
non spreur: In manu meaes alicuius
insonuit: obliquus sermo oculus petu¬
lans fuit: Nichil nuchi aliud obicitur:
nisi sexus meus. Et hic nũꝙͣ obiceretur.

Expanded text:
uersipellis et lubricus, ego mendax et sauersipellis et lubricus, ego mendax et satanae arte decipiens! quid est astutius, haec uel credidisse uel finxisse de insontibus, an etiam de noxiis credere noluisse? osculabantur mihi quidam manus et ore uipereo detrahebant; dolebant labiis, corde gaudebant: uidebat dominus et subsannabat eos et miserum seruum suum futuro cum eis iudicio reseruabat. alius incessum meum calumniabatur et risum, ille uultui detrahebat, haec in simplicitate aliud suspicetur. me uirginum crebro turba circumdedit; diuinos libros, ut potui, nonnullis saepe disserui; lectio adsiduitatem, adsiduitas familiaritatem; familiaritas fiduciam fecerat. dicant, quid umquam in me aliter senserint, quam Christianum decebat? pecuniam cuius accepi? munera uel parua uel magna non spreui? in manu mea aes alicuius insonuit? obliquus sermo, oculus petulans fuit? nihil mihi aliud obicitur nisi sexus meus?, et hoc numquam obicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimarũ imbre ꝑfusos: ut ctiã incre¬
dulis fidẽ facerem ex dolore. Nec uero
sopor ille erat aut uaua sompnia: quibz
sepe deludimur. Teste est tribunal illud
ante quod iacui: iudiciũ teste qd̃ tiim
plagas sensisse per sompniũ. Tanto gͦ¬
de hinc studio diuina legisse me menum:¬
quanto mortalia nũqmͣ autea legerã.
Si tibi putem grãs ame referri posse:
nõ sapiam. Potens est ds̃ suꝑ per sonã
mcã scẽ aĩc tue restituere qd̃ meretur. E go
cm̃ uidignus. nec estimare umꝙͣ potiu nec
optare: ut nuchi tantũ in xp̃o tu largireris
aiffectũ. Et licet me sceleratũ quidã putẽt.
cł om̃ibus flagiciis obrutũ. et pro pctĩs
mcis etiã hec parua sint: tamẽ tu bene fauis
qd̃ ex tua mc̃te etiã malos bonos putas.
Pcriculosũ quippe est de seruo alterius nn¬
dicare: et nõ facilis uenia est praua dixisse
de rectis. Ueniet illa dies. et mecũ dole¬
bis ardore nõ pauco. Ego probrosus. ego

Expanded text:
lacrimarum imbre perfusos, ut etiam increlacrimarum imbre perfusos, ut etiam incredulis fidem facerent ex dolore. nec uero sopor ille fuerat aut uaua somnia, quibus saepe deludimur. teste est tribunal, ante quod iacui, iudicium teste est, quodplagas sensisse post somnum et tanto dehinc studio diuina legisse, quanto mortalia ante non legeram. Si tibi putem a me gratias referri posse, non sapiam. potens est deus super personam meam sanctae animae tuae restituere, quod meretur. ego enim indignus nec aestimare umquam potui nec optare, ut mihi tantum in Christo largireris adfectum. et licet me sceleratum quidam putent et omnibus flagitiis obrutum et pro peccatis meis etiam haec parua sint, tamen tu bene facis, quod ex tua mente etiam malos bonos putas. periculosum quippe est de seruo alterius iudicare et non facilis uenia praua dixisse de rectis. ueniet, ueniet illa dies, et mecum dolebis ardere non paucos. Ego probrosus, ego
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianum me esse respondi. Et ille qui
presidebat: mentiris ait. Ciceronianus
es: nõ xp̃ĩanus. Ubi em̃ est thesaurus
tuus: ibi est cor tuũ. Ilico obmutui. Et
inter uerbera. nam cedi me iusserat. consci¬
encie magis igne torquebar: illũ metũ uer¬
siculũ reputans. in inferno autẽ quiᷤ con¬
fitebitur tibi. Clamare tamẽ cepr: et eiu¬
lans dicere. Miserere mei dñe: mserere
mei. Hec uox inter flagella resonabat.
Tandẽ ad presidẽtis genua prouoluti qui
astiterant: precabantur. ut ueniã tribue¬
ret adolescentie. ut errori locũ penitẽcie
cõmodaret. ex acturus deide cruciatũ :
si gentiliũ licterarũ libros aliquãdo le¬
gissem. Ego qͥ ĩ tanto constrictus articu¬
lo uellem etiã maiora pronuttere: de ic¬
rare cepr. et nomẽ eius obtestãs dicere.
Dñc si umꝙͣ habuero codices scculares.
si legero: te negaui. Inter hec sacraiẽ ti
uerba dimissus reuertor ad superos: et
mirãtibus cunctis oculos apcrio tanto

Expanded text:
ianum me esse respondi. Et ille qui praesidebat: Mentiris, ait, Ciceronianus es, non Christianus: ubi enim thesaurus tuus, ibi et cor tuum . Illico obmutui, et inter verbera nam caedi me jusserat conscientiae magis igne torquebar, illum mecum versiculum reputans: « In inferno autem quis confitebitur tibi » ? Clamare tamen coepi, et ejulans dicere: Miserere mei, Domine, miserere mei. Haec vox inter flatandem ad praesidentis genua prouoluti, qui adstiterant, precabantur, ut ueniam tribueret adulescentiae, ut errori locum paenitentiae commodaret exacturus deinde cruciatum, si gentilium litterarum libros aliquando legissem. ego, qui tanto constrictus articulo uellem etiam maiora promittere, deiurare coepi et nomen eius obtestans dicere: Momine, si umquam habuero codices saeculares, si legero, te negaui\'. in haec sacramenti uerba dimissus reuertor ad superos et mirantibus cunctis oculos aperio tanto
Abbreviated transcription (Latin):
cepit oculoꝵ. uir eius dubitans recessit
omĩno cetus. Prius enĩ quã accederẽt.
uir trabebat funiculo cecam. Retedẽtes
quidẽ uxor accepto lumine oculoꝵ uicem
reddens uiro trahebat post modũ cecũ

Expanded text:
cipit oculorum, vir eius dubitans recessit cum uno caecus. Prius etenim quam acciderint, vir trahebat funiculo caecam; recidentes quidem, uxor, accepto lumine, vicem reddens, viro trahebat postmodum caec
Abbreviated transcription (Latin):
Laborabat illa: uacabat ista. Ista
erogabat: hec ĩplebat. Derũpta¬
mẽ ma̾tha laborans multũ in illa
occupatione et negocio ministrã¬
di: ĩ terpellabat dñin. et de sorore sua
conquesta est: qd eam laborantem
nõ aduuaret. Dũs autẽ ꝓ maria
respondit marthe: et ip̃e eius factus

Expanded text:
Laborabat illa, vacabat ista: illa erogabat, haec implebatur. Verumtamen Martha laborans multum in illa occupatione et negotio ministrandi, interpellavit Dominum, et de sorore sua conquesta est, quod eam laborantem non adjuvaret. Dominus autem pro Maria respondit Marthae; et ipse ejus factus
Abbreviated transcription (Latin):
quibus ꝑsonis scĩssimũ: corpus
eius inde ablatũ fuerit: uel ubi trãs¬
positũ utrũ ue surrexerit nescitur:
quã uis nõ nulli astruere uelint eã
iam resuscitatẽ. et beata cũ xp̃o ĩmor¬
talitate uestiri. Quod et de beato.
ioh̾e euãgelista eius ministro cui
uirgun a xp̃o uirgo cõmissa est plu¬
rinu asseuerãt. quia in sepulcco eiꝰ
ut fertur nõ nisi mãna ĩuenitur:
qd̃ et scaturire cernitur. Uerũtamẽ
quidhoꝵ uerius censeatur: ambigi
mus. Melius tamẽ deo totũ. cui
nichil ĩpossibile est cõmittimus:
quã aliud temere diffinire uelimur.
et de his quos cũ dño teste euãgelio

Expanded text:
quibus personis sanctissimum corpus ejus ablatum fuerit, vel ubi transpositum, utrumve resurrexerit, nescitur, quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam et beata jam cum Christo immortalitate vestiri. Quod et de beato Joanne evangelista ejus ministro cui virgini a Christo virgo commissa est plurimi asseverant, quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur, quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambiguum est. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam aliud temere diffinire velimus asicut et de his quos cum Domino, teste Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
sine uoluntate dei. Quod enun
cadit uergit in terrã: et qued uo¬
lat: fastigio ĩ mortalitatis euehitur.
Nec cui autem dubium esset quod
matheus dixit: lucas euidenter
absoluit. quia uoluntas: Dei cogni

Expanded text:
sine uoluntate dei; quod enim cadit, uergit in terram et quod uolat fastigio inmortalitatis euehitur. ne cui autem dubium esset quod Matthaeus dixit, Lucas euidenter absoluit, quia uoluntas dei cogni
Abbreviated transcription (Latin):
bus et adora facturã surdã et nurã:
Detius cesar iratus. iussit cũ ĩ cõspeitu
suo expoliarr. et cedi cũ sror pionibus.
ip̃o detio demiãte. Deos bltiphemare
noli. B̾catus laurẽcur. inter ipã
tormẽta dicebat Egoquidẽ grãs

Expanded text:
bus et saxis . et adora factura surda et muta?| Decius cesar iratus iussit eum in conspectu suo expoliari . et cedi| cum scurpionibus ipso decio clamante; Deos blasphemare noli| Beatus laurentius in ipsa tormenta dicebat; Ego quidem gra
Abbreviated transcription (Latin):
creos. et flaudos. debiles et pau¬
peres: et abscondit eos in domo ypolia
pletis autẽ tribus diebus: presenta
prefecto. Ubi sũt fhesauri. quos pol¬
licitus est presentare᷑. Beatus iaurẽ¬
cius collecta multitudine pauperũ¬
introduxit in palatiũ: et cdara uoce

Expanded text:
cecos . et claudos . et debiles| et pauperes . et abscondit eos in domum ypoliti; pletis autem tribus diebus praesentaupraefecto; Vbi sunt| thesauri quos pollicitus es praesentare? Beatus laurentius collecta| multitudine introduxit in palatium paupe
Abbreviated transcription (Latin):
ĩueniũtur. Dalerianus prefctus
dixit: presente decio tesare. Quid
uariaris per multa: Sairifica diis et
Quare uos coartat dyabolus ut xpi¬
ais dicatis secrificate demonis:
Si ustũ est at demõniis ĩ dinemus¬
ceruices. magis quã dño treator. ui
te. Quis debet adorari. qui factus est
anqui fecit: Decius celar dicit. Qͥs
factus est uel quis feut: Beatus lau¬

Expanded text:
inueniuntur; Valerianus praefectus dixit praesente decio cesare;| Quid uariaris per multa ? sacrifica diis; Quare uos coartat diabolus ut christianis dicatis sacrificate| demonibus Si iustum est ut demonibus inclinemur magis quam deo| creatori te . quis debeat ad| orari . qui factus est . an qui fecit? Decius cesar dixit; Quis factus est .| uel quis fecit? Beatus lau
Abbreviated transcription (Latin):
nobiĩ quod uocatur fiscaminus. ubi eras
congregntio sc̃ĩmonia liũi ac uirginũ.
Quibus preerat childomerca famula
xp̃i in quo multis dicbus cõuersaus ha¬
bitator stetit sub custodia. Nam et ligna
ꝑ. ccisa solitũ recepit officiũ. et magnũ d oc¬
trinesne senit̃ ostendit in ppso. Quf̃itoq¬

Expanded text:
nubium, quod vocatur Fiscamno, ubi erat nubium, quod vocatur Fiscamno, ubi erat congregatio sanctaemonialium ac virginum, quibus praeerat Childemarca famula Christi; in quo inultis diebus conversans, habitatur stetit sub custodia. Nam et lingua praecisa solitura recipit officium et magnam doctrine suae semen ostendidit in populo. Quandoq
Abbreviated transcription (Latin):
tes accuti. Deiide cuulsũ terre prostra¬
tum. incidere linguã labiaqz precepit
ut dũ oculi ablati. pedes iam forati lui¬
gua ac labia essent nicise. ut dũ se cerne¬
bat omnẽ felicitatẽ mẽbroꝵ ablatũ cor¬
porũqz pariter uires undiq paruissẽt
negati. Oũ nec oculis cerneret uiã. nec
pedes incederet calcẽ. nec lingue officiũ¬
dantem laudare nequieuerit creatorem.
¶d per hoc cederet blasplenue disperans
auferendo sibi salutẽ. quã laudando ce¬
litus adipisci meruisset ingentẽ. Sed qui
absqz nocibus cordiũ est auditor deus.
quã clate loquentuĩ. postulat sibi auxi¬
liũ. nõ sonũ uocis. sed humilitate cordis.
Naia tũ se cognouisset presidiũ omniũ
amisisse humanũ. totis uiribus sibi ꝑe¬
tiit adesse diuinũ. Nam quantũ pietas
uidisci tam uirũ suꝑbũ: et constitu e
sub tuta custodia. E rit cñi tempus sue
uocationis recipiens. qd̃ merctux a suis
ĩunicis. Tut acceptũ ad suũ ꝑduxit ce¬

Expanded text:
tes acuti. Deinde terrae prostrato incidere linguam labiaque praecepit, ut dum oculi ablati, pedes jam forati, lingua ac labia incisa, et dum a se cernebat omnem felicitatem membrorum ablatam, corporisque pariter vires undique paruissent negatae, dum nec oculis cerneret viam, nec pedibus incederet callem, nec linguae officio laudare quiret Creatorem, ac per hoc incideret in blasphemiam desperans, auferendo sibi salutem, quam laudando coelitus adipisci meruisset ingentem. Sed qui absque vocibus cordium est auditor Deus, quam elate loquentium; postulantis sibi auxilium, non sono vocis, sed humilitate cordis. Nam cum se cognovisset praesidium omne amisisse humanum, totis viribus sibi tiit adesse divinum. Nam quantum impietavidisti tam virum superbum, et constituae sub tua custodia. Erit enim tempus sui vocationis, recipiens, quod meretur a suis inimicis'. Tunc acceptum ad suum perduxit coe
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ a nobis simle est uisũ: Ille pro¬
nus in terra adorauit dicens. Gratias
tibi omp̃s ds̃ cõsolator omniũ refero:
qui suꝑ seruũ tuũ ostendere dignatus
es tar ta nuracula. Tũc uidẽtes om̃s qͣsi
in excessu mẽtis positi. tandẽ quidem

Expanded text:
quam a nobis simile est visum?' Ille proquam a nobis simile est visum?' Ille pronus in terra adoravit, dicens: 'Gratias tibi, omnipotens Deus, consolator omnium, refero, qui super servum tuum ostendere dignatus es talem miraculum'. Tunc videntes omnes, quasi in excessum mentis positi, tandem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rariũ ofiendis. ad huc iniquid inuitum
dilataberis: frustra tale desideras habere
premiũ. Nam ut merueris: ita eris
ditus extinguendũ: ut quia a scl̃i glia
iani uidebat consumpcũ. reuocare se po¬
tuisset saltim a meritis scõꝵ. Nã unde
cũ putabat abscidi. inde potius eñ faci¬
ebat xp̃o quẽ desiderabat ad herere. quia
quantũ propagabatur eius pena. tãto
magis augebãtur eius premia. Tunc
tradidit eñ cuidã uiro chrodoberto acci¬
pe inquid eñ sub magna custodia sal¬
exitũ. Acceptũ eundẽ tũ ad suã domũ
deduceret: cernens cũ exitinere ac ĩfirmi¬
tete defessũ: iussit ei dare ad refociliandũ
potũ. Anteqmͣ cũ pincerna adsisteret
lumẽ magnũ quasi in rote cirtuli ecelo
descendens suꝑ caput eius refulsit. Tũc
tremẽtes om̃s qui hoc signũ uiderũt. qui
dem hoc inquiũt Dñe quo par et super
caput tuũ quaũ incirculi rodũ. lumẽ
splcadidissimũ enussũ de celo: quia nã¬

Expanded text:
rario ostendis. Adhuc multum', inquid, rario ostendis. Adhuc multum', inquid, 'dilataveris; frustra talem desideras habere praemium. Nam, ut merueris, ita eris ditus extinguendum, ut quia a seculi gloria iara videbat consumptum, revocare potuisset saltim a meritis sanctorum. Nam unde eum putabat abscidi, inde potius eum faciebat Christo quem desiderabat adherere, quia quantum propagabatur eius poena, tantum' magis ei augebantur premia. tradidit eum cuidam viro Chrodoberto  Al. Ruotberto. Accipe, inquit, eum sub magna custodia sertis suae. Acceptum eumdem cum ad suam domum deduceret, cernens eum ex itinere ac infirmitate defessum, jussit ei dari ad refocillandum potum. Ante quem cum pincerna assisteret, lumen magnum discendens super caput eius refulsit. Tunc trementes omnes, qui hoc signum viderunt: 'Quid est hoc', inquiunt, 'domine , quod paret super caput tuum, quasi in circuli modum, lumen splendedissimum emissum de caelo, quia num
Abbreviated transcription (Latin):
ebromi. Undictã socius peniti extiterat.
postꝙͣ ab ipso cbromo. co quod ni cius ultio¬
ne consenscrit epõpatus gratu̾ose fueraf
sublimatus. post paululũ inter uallo po¬
sito m offensa salus dies euis decedens.
dei opinatur nutũ multis flagellis
obstrictũ. nempe ut fertur laqueo fus¬
se suspensũ. ac morte turpissima ut di¬
cebat iuste proditorẽ condempnatus
transinisit ad tartarũ. Adhuc enĩ uir
dci lcodegarius in codc̃ monasterio sc̃ĩ¬
momaliũ in quo ad custodiendũ po¬
situs fuerat cõmorabatur. Tũc et ip̃m
ad candẽ synodũ accersierũt. nõ tamen
nitra consiliũ ad firmatur fuisse: sed de¬
eoꝵ rex et ebroinus cũ eodẽ collatione
fecisse dicitur. in qua eis multa predixis¬
se futura. que euenisie manifestũ esse
condicitur. Obi et ebroimis in eadẽ
pernicie perseuerans. multũ te ĩquit
uerbi sublimatus. per suadis loquẽdo
martu esse suspicari. Ideo te tam teme¬

Expanded text:
Ebroini vindictam socius pernitię' extiterat, Ebroini vindictam socius pernitię' extiterat, posteaquam ab ipso Ebroino, eo quod in eius ultionem consenserat, episcopati grado dolosae fuerat sublimatus, post paulolum intervallo posito in offensa eius decidens, Dei, ut oppinatur, nutu multis flagellis obtritum, nempe, ut fertur, laqueo fuisse suspensum ac morte turpissima, ut decebat iusti proditorem, condemnatum, transmisit ad tartarum. Adhuc enim vir Dei Leudegarius in eodem monasterium sanctimonialium, in quo ad custodiendum positus fuerat, commorabat. 17. Tunc et ipsum ad eodem sinodo arcessierunt, non tamen intra concilium confirmatus fuisse, sed seorsum rex et Ebroinus cum eodem conlatione fecisse dicitur. In qua eis multa predixisse futura, que evenisse manifeste esse coniecitur, ubi et Ebroinus in eodem pernicie perseverans: 'Multum te', inquid, 'verbi sublimitas persuadet loquendo. Martyr esse suspicaris, ideo te tam teme