comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis nobilibus quibus sua defe¬
cerant uiatica. stipendia nuistͣ¬
bat. Dumq sic cura mniora ne¬
gocia maiores principes essent
solliciti: ilii nobiles eł preclari
uiri crectis uexillis populum
educebant ad loca. Ubi aliquid
frutectorum e⁊ silue humilis
cẽ per indigenas compererant
Ut quis asims. e⁊ om̃i iumen¬
torum genere. Uirgulta deferrẽt
inde et iumiia: Uł inde crates
contexerentur.et mnora supple¬
rentur opera. feuiebał igitur opꝰ
et ommum inuigilabał studiũ
nec erait in tanto populo deses
quilpiam. auł qui ocio torpesceᷤᷤ
permitterctur: sed quisq aliquid
muns impendebat sublata dif¬
ferencia. quid quemq sedm̃ su¬
am dec̾et condictionem. Quic¬
quid emni usui ẽẽ poterat: id to¬
tum tractare reputabitur hone¬
stum. Enstabant operi simul i
unum diues e ł piuper. Nec con¬
ditionis reputabatur imparitis
ubi par erat studium: et mexe¬
quendo opere feruo non dissimił.
Qui maior erat meritis magis

Expanded text:
ltis nobilibus, quibus sua defeltis nobilibus, quibus sua defecerant viatica, stipendia ministrabat. Dumque sic circa majora negotia majores principes essent solliciti, alii nobiles et praeclari viri, erectis vexillis, populum educebant ad loca ubi aliquid frutectorum et silvae humilis esse, per indigenas compererant, ut equis, asinis, et omnium jumentorum genere virgulta deferrent inde, et vimina, ut inde crates contexerentur et majora supplerentur opera. Fervebat igitur opus, et omnium invigilabat studium, nec erat in tanto populo deses quispiam, aut qui otio torpescere permitteretur; sed quisque aliquid muneris impendebat, sublata differentia, quid quemque secundum suam deceret conditionem. Quidquid enim usui esse poterat, id totum tractare reputabatur honestum. Instabant operi simul in unum dives et pauper, nec conditionis reputabatur imparitas, ubi par erat studium, et in exsequendo opere fervor non dissimilis, qui major erat meritis, magis
Abbreviated transcription (Latin):
celores. quantum ad opus pre¬
dic tum neccͣium uidebitur: ca¬
mellis et plaustris impositis
ad urbem detulerunt. Conuoca¬
tis igitur artificibus. et qui
huiusmodi exercicio maiorem
habebint periciam. omnem
operam adhibent et studium
indefessum. in securi et ascia.
& ni huuismodi omnmodo
instrumentorum genere. exsb̃¬
iecta materia: caste̾lla et machi¬
nas iaculatorias: quas manga¬
na uel patranas uorant. a riełes
q simul. et scrophas ad suffo¬
diendum murum certatim et
sumina contexunt diligencia.
Dabatur autem artificibus qͥ¬
bus propric non suppetebat
ficultites. Ut gratis operam pos¬
sent impendere merces de sym¬
bolis quos populi offerebat de¬
nocio. Nam millius principũ
ad hec sufficiebant copie utar¬
chitectis possent miinstrare
salarium. excepto comite to¬
losano. qui perpetuo plus cełis
habundibit. Ip̃e enim de pro¬
prio erario absq collatione po¬
puli suis artificibus impenssas
ministrabat necc̃us. Sed e ł mł¬

Expanded text:
caesores, quantum ad opus praecaesores, quantum ad opus praedictum necessarium videbatur, camelis et plaustris impositis, ad urbem detulerunt. Convocatis ergo artificibus, et qui in hujusmodi exercitio majorem habebant peritiam, omnem operam adhibent et studium indefessum, in securi et ascia, et in hujusmodi omnimodo instrumentorum genere, ex subjecta materia, castella et machinas jaculatorias, quas mangana vel petrarias vocant, arietes que simul et scrophas ad suffodiendum murum, certatim et summa contexunt diligentia. Dabatur autem artificibus, quibus propriae non supputebant facultates, ut gratis operam possent impendere, merces, de symbolis quos populi offerebat devotio. Nam nullius principum ad hoc sufficiebant copiae, ut architectis possent ministrare salarium, excepto comite Tolosano, qui perpetuo plus caeteris abundabat. Ipse enim de proprio aerario absque collatione populi, suis artificibus impensas ministrabat necessarias; sed et mu
Abbreviated transcription (Latin):
diffidere cogerentur. Quod
sulla die in eo urbem impugͣn¬
di feruore scalas habussent. at
ad occupandi mema machinas
aptassent: procul omni dubio. ci¬
uitatem sibi poterant uenoicasse.
Cumq a summo mane usq cura
horam diei septimam i eo fc̃ to
desudissent: uioentes ꝙ absq
machinis non muitum possẽt
Proficere. propositum ad ẽpus
distulerunt: opus auctore dño
consuminatis machinis felicius
repetituri. Dumq circa id prin¬
cipes plena deliberarent sollici¬
tudine. Ubi apta instrumentis
ligneis. reperiri posset mat̾ia
nam adiacens uinuersa regio.
nullam Huiusmodi uidebãtur
oportuntatem minstrare : ca¬
su affuit. quidam fidelis indi¬
gena natione syrus. qui nualles
quasdem secretiores sex aut sep¬
tem ab urbe distantes miliari¬
bus quosdam deprincipibus
direxit. Ubi arbores et si non
ad conceptum opus apłas pe¬
iitus: tñ ad aliquẽ modum pro¬
ceras muenerunt plures.Ubi
habentes artifices et lignorum

Expanded text:
diffidere cogerentur: quod diffidere cogerentur: quod si illa die, in eo urbem impugnandi fervore, scalas habuissent aut ad occupanda moenia machinas aptassent, procul omni dubio civitatem sibi poterant vindicasse. Cumque a summo mane circa horam diei septimam in eo facto desudassent, videntes quod absque machinis non multum possent proficere, propositum ad tempus distulerunt, opus auctore Domino, consummatis machinis, felicius repetituri. Dumque circa id principes plena deliberarent sollicitudine, ubi apta instrumentis ligneis posset reperiri materia nam adjacens universa regio nullam hujusmodi videbatur opportunitatem ministrare casu adfuit quidam fidelis indigena, natione Syrus, qui in valles quasdam secretiores, sex aut septem ab urbe distantes milliaribus, quosdam de principibus direxit, ubi arbores, etsi non ad conceptum opus aptas penitus, tamen ad aliquem modum proceras invenerunt plures. Ubi habentes artifices et lignorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ocatis igitur ut pre¬
diximus castris a por¬
ti septemtrionali que uulgo dr̃
sancti stephan usq ad turrem
angularem que uilli iosaphat
preminet. et iñ usq ad obposi¬
tum eiusdem ciuitatis angulũ
qui super diuium eiusdem uallis
ab iustrali situs est parte. et inde
usq ad portam australem: que
hodie dicitur montis syon: ciui¬
tis remansit.in obsessa. iux eius
dunidium obsidione claudẽte
Quinta igitur die postꝙͣ ante
urbem nr̃ constitit exercitus. i¬
dic tum est generaliter. e ⁊ uoce
liginficatum precoma. quate¬
nus omnes unamuiter a maio¬
re usq adminimum armis in¬
structi. et protecti clipeis. ad
Urbem impugnandam se accin¬
gerent. Quoo et factum est.
Consurgentes enm ommes
Unamines tanta cura partes
Urbis obsessas irruerunt instã¬
cia. tanta q cura et uirtute con¬
tinuantes congressum. ciues ĩ¬
pugnabant. Ut effractis ante¬
muralibus infra muros interio¬
res eos se cum timore recipere
compellerent. et de resistendo

Expanded text:
ocatis igitur, ut praediximus, castris a porta septentrionali, quae vulgo dicitur Sancti Stephani, usque ad turrem angularem, quae valli Josaphat praeeminet; et inde usque ad oppositum ejusdem civitatis angulum, qui super clivum ejusdem vallis ab australi situs est parte, et inde usque ad portam australem, quae hodie dicitur montis Sion, civitas remansit inobsessa, vix ejus dimidium obsidione claudente. Quinta igitur die, postquam ante urbem noster constitit exercitus, indictum est generaliter, et voce significatum praeconia, quatenus omnes unanimiter a majore usque ad minimum armis instructi, et protecti clypeis, ad urbem impugnandam se accingerent: quod et factum est. Consurgentes enim omnes unanimes, tanta circa partes urbis obsessas irruerunt instantia, tantaque cura et virtute continuantes congressum, cives impugnabant, ut effractis antemuralibus, infra muros interiores eos se cum timore recipere compellerent et de resistendo
Abbreviated transcription (Latin):
Princeps uero capuanus ceteris
infelicior. dum garili. anum naui¬
gio transire parat.a sius uectorib
cum suos iam premisisset. & ipse
cum paucis in ripa citeriore ianuã
transiturus expectaret: captus ẽ.
& regis fidelibus traditus: insici¬
liam deductus ẽ. Ubi continuo car¬
cere & cecitate uiolenter ĩducta:
miserabiliter uitam finut.

Expanded text:
Princeps vero Capuanus, caeteris Princeps vero Capuanus, caeteris infelicior, dum Garilianum navigio transire parat, a suis vectoribus, cum suos jam praemisisset et ipse cum paucis in ripa citeriore jamjam transiturus exspectaret, captus est; et regis fidelibus traditus, in Siciliam deductus est, ubi continuo carcere et caecitate violenter inducta, miserabiliter vitam fin
Abbreviated transcription (Latin):
duces corum ciptos uinculis man¬
cipait. Gazas quoq qͣs intulerant
ualde multiplices sius intulit tã
potenter ꝙͣ feliciter uestiariis. Eñ
recepta uinuersa regione q̃ ab co
defecerit. & populis gratu restitu¬
ta. beneuentum obsidet ubi tantis
tam omñ pipam cum sius cardĩa¬
libus. ꝙͣ cuies uniuersos affecit
molestiis. Ut oe uictus deficeret.
& de salute redderet ualde sollicitos
Ubi nunciis intercurrentibus qͥ¬
busdam occultis conditionibus
reformata est pax inter cos exclu¬
sis omnibus illis a federẽ. qui dm̃
pp̃ suasionibus. Fantis se laborib
in merserunt & periculis. Uidẽtes
ergo predicti nobiles uiri quod
contra spem accidislet eis. &̾ quod
dominus papa non obtenta eis
liciti pro se anxie ceperunt disqui¬
rere quonam pac to possent sani
&x incolumes extri regnũ se face̾
Comes itiq robertus & andreas
cum quibusdam aliis nobilib uiris
in lombardiam properantes ad do¬
minum imperatorem se contulerũt

Expanded text:
duces eorum captos, vinculis manduces eorum captos, vinculis mancipavit. Cazas quoque, quas intulerant, valde multiplices, suis intulit tam potenter quam feliciter vestiariis: inde recepta universa regione, quae ab eo defecerat et populis gratia restituta, Beneventum obsidet; ubi tantis tam dominum papam cum suis cardinalibus, quam cives universos affecit molestiis, ut et victus deficeret et de salute redderet valde sollicitos: ubi nuntiis intercurrentibus, quibusdam occultis conditionibus, reformata est pax inter eos, exclusis omnibus illis a foedere, qui domini papae suasionibus, tantis se laboribus immerserunt et periculis. Videntes ergo praedicti nobiles viri, quod contra spem accidisset eis, et quod dominus papa, non obtenta eis liciti pro se, anxie coeperunt disquirere, quonam pacto possent, sani et incolumes, extra regnum se facere. Comes itaque Robertus et Andreas, cum quibusdam aliis nobilibus viris in Lombardiam properantes, ad dominum imperatorem se contulerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
drã patriarchẽ. dum eẽt tyrensis
archiep̃s archidiaconus fuerat
qui xpm̃ sequentes eius ministrũ
in causa sua pie uellent fouere.
Alii omnes abeuntes post mun̾a
secuti sunt uias balaam filii bo¬
sor. Domius uero papa urgen¬
tibus eum curis domesticis trãs¬
cursa campania beneuentũ per¬
uenit. Interea rex sicilie dñs
Uillermus audiens & crebris
edoctus legationib quod ĩpar¬
tibus apulis comes robertus debi¬
sa uilla. Una cum grecis regionem
occupassent uiolenter. in campania
uero princeps capuinus. & comes
andreis. late sua diffunderent mi¬
peria. dominus quoq papa in be¬
neuentum se receperat. Uñ om̃ib
predictis uires et ammos mĩstra¬
bit: congregatis ex uniuersa sici¬
lia & calabria militaribus copiis
cum ingentib expeditionibus in
apuliam peruenit. U̾statim circa
brundusiũ fugiente comite robecto
primo marce grecorũ fudit copias
&̾ ałtrito pemitus corum exercitu

Expanded text:
domini patriarchae, dum esset Tyrensis domini patriarchae, dum esset Tyrensis archiepiscopus, archidiaconus fuerat, qui Christum sequentes, ejus ministrum in causa sua pie vellent vovere. Alii omnes abeuntes post munera, secuti sunt vias Balaam, filii Bosor. Dominus vero papa urgentibus eum curis domesticis, transcursa Campania Beneventum pervenit. Interea rex Siciliae, dominus Willelmus, audiens et crebris edoctus legationibus, quod in partibus Apuliae, comes Robertus de Bassavilla, una cum Graecis regionem occupassent violenter; in Campania vero princeps Capuanus, et comes Andreas late sua diffunderent imperia, dominus quoque papa in Beneventum se receperat, unde omnibus praedictis vires et animos ministrabat, congregatis ex universa Sicilia et Calabria militaribus copiis, cum ingentibus expeditionibus in Apuliam pervenit. Ubi statim circa Brundusium, fugiente comite Roberto, primo Marte Graecorum fudit copias; et attrito penitus eorum exercitu,
Abbreviated transcription (Latin):
Ostꝙͣ igitur ad predic¬
tam urbem peruemit
obtulit se de more apostolicis
conspectib uͥ & male receptus
&̾ penis habitus iuitis explu¬
rima parte cardinalibus certũ
de dm̃ pp̃ mentis cõceptu & ha¬
bitudine reportauit argumentũ
Ille tñ quorumdam prudentum
amicorum suorum fretus cõsilio
totum ħ dissimulans. sicut homo
leuerus erat dmñ papam frequẽ¬
tabat diebus fastis assiduus erat
nerabiliter circum septus. Ciu eti¬
am aduocatoꝵ turba quociens
opus erat. uigis assistebat. offi¬
cium adimplẽrẽ parata. Data ig̃r
utrisq partibus audiencia. cum
iam per dies multos utrinq i¬
utiliter eet̃ decertatũ uidens doꝰ
patriarcha. & per quosoam famili¬
ares amicos suos intelligens qd̃
non proficeret: lumpta li cencia
condictionẽ referens oeteriorẽ
confusione indutus &̾ reuerẽcia
agressus ẽ ad propria redire. De
tanta autem cardinaliũ turbi
uix reperti sunt duo uel tres dñs
de sancto martino qui euisdem

Expanded text:
ostquam igitur ad praedictam urbem pervenit, obtulit se de more apostolicis conspectibus; ubi et male receptus, et pejus habitus, invitis ex plurima parte cardinalibus, certum de domini papae mentis conceptu et habitudine reportavit argumentum. Ille tamen quorumdam prudentum amicorum suorum fretus consilio, totum hoc dissimulans, sicut homo severus erat, dominum papam frequentabat, diebus festis assiduus erat  coetu venerabiliter circumseptus; cui etiam advocatorum turba, quoties opus erat, jugis assistebat, officium adimplere parata. Data igitur utrisque partibus audientia, cum jam per dies multos utrinque inutiliter esset decertatum, videns dominus patriarcha, et per quosdam familiares amicos suos intelligens, quod non proficeret, sumpta licentia, conditionem referens deteriorem, confusione indutus et reverentia, aggressus est ad propria redire. De tanta autem cardinalium turba, vix reperti sunt duo vel tres, dominus de Sancto Martino, qui ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
lubem et apostolicam bũdictiõe
Quinto mumficençie superne be¬
nignntas iero solumtanam eccłiam
tus temporibus altius sublima
tanto magis expedit personam
tuam erga frẽs tuos humamore
existere: et eos qui tibi obediẽciã
exhibent: caritate mutua honora
qui ex mandato sancte romane
ecelĩe t obedit frm̃ amoris in tui¬
tu diligas. & honores. solicite
piouidens. ne sibi griuaiñe alis
inferas. uel sub obtentu huinscemõ
subiectionis. que utiq exbenefi¬
cencia apostolice sedis tibi et eccliẽ
ierosolinitane impenditur tyrensis
eccliã nobilis et famosa sue iusticie
auł dignitatis pacitur aliquod de¬
trimentum. Indignum est enu
Ut honor qui sibi si ei obediret ab
antiochia exhiberetur: a te uel tui
successoribus subtrahitur. data il¬

Expanded text:
et apostolicam benedictionem. Quanto munificentiae supernae benignitas Hierosolymitanam Ecclesiam tuis temporibus altius sublimavit, tanto magis expedit personam tuam erga fratres suos humaniorem existere, et eos, qui tibi obedientiam exhibent, charitate mutua honorar archiepiscopum, qui ex mandato sanctae Romanae Ecclesiae tibi obedit, fraterni amoris intuitu diligas et honores: sollicite providens, ne sibi gravamen aliquod inferas; vel sub obtentu hujuscemodi subjectionis, quae utique ex beneficio apostolicae sedis tibi et Ecclesiae Hierosolymitanae impenditur, Tyrensis Ecclesiae nobilis et famosa suae justitiae aut dignitatis patiatur aliquod detrimentum. Indignum est enim ut honor qui sibi, si ei obediret, ab Antiochia exhiberetur, a te vel tuis successoribus subtrahatur. Data Al
Abbreviated transcription (Latin):
conspicerent clausulam: et tã
longe peregrinatioms beatam
consiunmationem possent i¬
tueri. Uidebatur eis nox ultra
solitum uicos suas producere.
partemq lucis future sibi usur¬
pare indebite.omnsq mora
amimis ardentibus periculosa
Uidebatur. eratq ab hominabil.
iuxͣ id qd̾ prouerbialiter dici
solet. ammo cupienti. nichil
satis festinatur. et item illud. di¬
Latione uotum creuerat

Expanded text:
conspicerent clausulam, et tam conspicerent clausulam, et tam longae peregrinationis beatam consummationem possent intueri. Videbatur eis nox ultra solitum vices suas producere, partemque lucis futurae sibi usurpare indebite, omnisque mora animis ardentibus periculosa videbatur, eratque abominabilis, juxta id quod proverbialiter dici solet: Animo cupienti nihil satis festinatur; et item illud: Dilatione votum creverat
Abbreviated transcription (Latin):
fidelibus opem ferrent: dux
precepit contendere. quibus do¬
minus tancredus datus est pri¬
micerius et consors itineris.
Qui ducibus eiusdem loci ha¬
bitatorum ad locum summo di¬
luculo peruemunt destinatum
Ubi a cuubus cum hymnis et
canticis spiritualib honorifice
suscepti introducente cos elero
et populo. ingressi ecdiãm felicis
puerpere diuersorum: et saluato¬
ris presepe. in quo felicium cib
ammalium requieuit. beatis ocu¬
lis conspexerunt. U̾etiam eł ci¬
ues eiusdem loci pregaudii et
exultacionis iimensitate: uoti¬
ua dommo cantica psallentes. ĩ
signum uictorie. donuim tancre¬
di uexillum: super eccłiam statue¬
runt. At u̾o qui in exercitu remã¬
serant preitineris desiderio loca
uenerabilia scientes in proximo
constituta: pro quorum amore
et reuerencia tot labores. Fot pe¬
ricula tercio iam anno sustinue¬
rat. noctem ducebant in somĩe.
uotis ardentibus auroram depo¬
scentes. uł itinerarii sui felicem

Expanded text:
fidelibus opem ferrent, dux fidelibus opem ferrent, dux praecipit contendere: quibus dominus Tancredus datus est primicerius, et consors itineris: qui ducibus ejusdem loci habitatoribus, ad locum summo diluculo perveniunt destinatum; ubi a civibus cum hymnis et canticis spiritualibus honorifice suscepti, introducente eos populo et clero, ingressi ecclesiam, felicis puerperae diversorium, et Salvatoris praesepe, in quo felicium cibus animalium requievit, beatis oculis conspexerunt. Ubi etiam et cives ejusdem loci, prae gaudii et exsultationis immensitate, votiva Domino cantica psallentes, in signum victoriae, domini Tancredi vexillum super ecclesiam statuerunt. At vero, qui in exercitu remanserant, prae itineris desiderio, loca venerabilia scientes in proximo constituta, pro quorum amore et reverentia tot labores, tot pericula tertio jam anno sustinuerant, noctem ducebant insomnem, votis ardentibus auroram deposcentes, ut itinerarii sui felicem
Abbreviated transcription (Latin):
cipulis sius. et lauisse pedes ex
quo aqua facta est diuersarum
medicamen pissionum. hec pre¬
dictus hystoriographus de ca¬
stello emaus: ita disserit. U̾ noc¬
tem illam in aquarum habũdan¬
cu. et rerum copi uictui neces¬
sanarum: egerunt tranquillã.
ubi cuca noctis medium fideli¬
um qui in ciuitate bethleem
habitabant legatio affuit ad
ducem godefridum. orans et pe¬
tens cum multa instancia. Ut il¬
luc aliꝙͣ milicie partem oirge̾t.
Conuementibus enm ex uni¬
uersis finitums opidis et locis
suburbams hostib icrłimam
properabant.tam uł urbem tue¬
rentur:qͣm ut ip̃i etiam ĩ urbe
salutis sibi niuenirent consiliũ
Timebant autem predicti fide¬
les. ne ad partes eorum acceden¬
tes eccłi ai deicerent: ꝙͣ multo
precio sepius abeisdem hosti¬
Buis ne deiceretur redemerant
Audita igitur et cum pictatis
affectii suscepta fratrum fideliũ
postulatione. electis exsuorũ
munero centum expeditis eqͥ¬
tibus ad locum predictum ut

Expanded text:
cipulis suis, et lavasse pedes: ex cipulis suis, et lavasse pedes: ex quo aqua facta est diversarum medicamen passionum. Haec praedictus historiographus de castello Emmaus ita disserit: Ubi noctem illam in aquarum abundantia, et rerum copia victui necessariarum egerunt tranquillam; ubi circa noctis medium, fidelium qui in civitate Bethlehem habitabant, legatio adfuit ad ducem Godefridum, orans et petens cum multa instantia, ut illuc aliquam militiae partem dirigeret. Convenientibus enim ex universis finitimis oppidis et locis suburbanis hostibus, Hierosolymam properabant, tam ut urbem tuerentur quam ut ipsi etiam in urbe salutis sibi invenirent consilium. Timebant autem praedicti fideles, ne ad partes eorum accedentes, ecclesiam dejicerent, quam multo pretio saepius ab eisdem hostibus, ne dejiceretur, redemerant. Audita igitur et cum pietatis affectu suscepta fratrum fidelium postulatione, electis ex suorum numero centum expeditis equitibus, ad locum praedictum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Osummito igitur
ibi triduo custodib
ibi aliquot deputatis qui ium¬
ciorem eiusdem ciuitatis partem
ab hostium tuerentur insidiis
summo diluculo ad excquendũ
se accingunt propositũ. Unde
assumptis itincris dicibus ui¬
us prudentibus. et locoꝵ ꝑitis:
peruenerunt incopolim. Est
autem inchopolis ciuitas pale¬
stine. Hanc dum uicus ad huc
esset: sacer euangelioꝵ liber ap̃¬
pellauit emaus. bertusq lucas
euangelista hanc dicit ab iecłi¬
iis distare stidiis sexãginiti.
de hac sezomenus insexto tuꝑ
mani post uistacionem iecłimoꝵ¬
uideamq uictoriam: mchopo¬
lun exeuentu uictorie uocauer̃t
Ante hinc urbem intruuo u̾
xpũs cum cleophi post reliurec¬
hionem noscitur ambulasse. ⁊ ã¬
ꝙͣ ad alium uicum itiuus: fons
quidam est salut.iris. in quo
passiones hommũ diluuntur
et alia pariter ammalia. diuer¬
sis de tanta langoribus: emũ¬
dantur: quoo uł ita contingat
traditur ex quodam itinere appa¬
riusse xp̃m ad fontem cum dis¬

Expanded text:
summato igitur ibi triduo, custodibus ibi aliquot deputatis, qui munitiorem ejusdem civitatis partem ab hostium tuerentur insidiis, summo diluculo ad exsequendum se accingunt propositum. Unde, assumptis itineris ducibus, viris prudentibus, et locorum peritis, pervenerunt Nicopolim. Est autem Nicopolis civitas Palaestinae: hanc, dum vicus adhuc esset, sacer Evangeliorum liber appellavit Emmaus, beatusque Lucas evangelista hanc dicit ab Hierosolymis distare stadiis sexaginta. De hac Sozomenus in sexto Trimani post vastationem Hieroudaeamque victoriam, Nicopolim ex eventu victoriae vocaverunt. Ante hanc urbem in trivio, ubi Christus cum Cleopha post resurrectionem noscitur ambulasse, tanquam ad alium vicum iturus, fons quidam est salutaris, in quo passiones hominum diluuntur, et alia pariter animalia diversis detenta languoribus emudantur: quod ut ita contingat, traditur ex quodam itinere apparuisse Christum ad fontem cum dis
Abbreviated transcription (Latin):
inferebantur molestias plene
proficerent sequenti die tres ia¬
culatorias erigunt machinas uł
saltem cirum iactu continuo. et
saxorum contorsione: niuros et
portam debilitire e ciubus per
eam exitum possent impedite
fiebat itaq ut ꝙͣdin sem iaculã¬
do continuarent machine: nemo
per eam portam auderet ogredi.
Remittentibus uo illis operam̃
itcrum cures ad solitis tecurreli
irruptiones. castris uicis mul¬
tas inferentes molestias. Uiden¬
tes igitur nostri ꝙ neq sic pcofi¬
cerent: de quorudam consilio.
rupes ingentis magnitudinis q̃
uix centum deuoliũ posset ma¬
nibus et robori pre grandia n
uirtute loricitorum mille: pro¬
tegente eos unuerso exercitu.
uitra pontem deferentes: porte
obiciunt tantam ex eis prestru¬
entes cõgeriem. Ut porta deceto
ciibus in utiliter apperiretur.
molarium aggere conitus coꝵ

Expanded text:
inferebantur, molestias plene inferebantur, molestias plene proficerent, sequenti die tres jaculatorias erigunt machinas, ut saltem eorum jactu continuo et saxorum contorsione muros et portam debilitare, et civibus per eam exitum possent impedire. Fiebat itaque ut quandiu se in jaculando continuarent machinae, nemo per eam portam auderet egredi; remittentibus vero illis operam, iterum cives ad solitas recurrebant irruptiones, castri vicinis multas inferentes molestias. Videntes igitur nostri quod neque sic proficerent, de quorumdam consilio, rupes ingentis magnitudinis, quae vix centum devolvi possent manibus, et robora praegrandia, in virtute loricatorum mille, protegente eos universo exercitu, ultra pontem deferentes, portae objiciunt, tantam ex eis praestruentes congeriem, ut porta de caetero civibus inutiliter aperiretur, molarium aggere conatus eo
Abbreviated transcription (Latin):
dum ex celse turris erect est et do¬
mino comiti ad custodiam depu¬
titi. Ciues autem uidentes ma¬
chinam muro proximam. illue
sub omin celeritite contendunt
et dixectis admachinam iacula¬
toriis iterum tormentis. crebri
molarium contorsiõe: eam debi¬
litare festinint. Ipĩ quoq intur¬
ribus eł muro constituti sagit¬
lis ct omm iaculorum genere.
his qui inmachina erant et cir¬
ea eam instantes ammosius cos
iponte arcere satagebint dũq
qui supra murum erant ex om̃i
litere instarent et ueularentur
frequencius iti uł presagititũ
mmissione. et iaculoꝵ fitquẽcu
nr̃os a se aliquantulum propu¬
lissent. alii aperta porti cum mul¬
to exeuntes impetu. pontem ui¬
olenter occupant.eh rem gladiie
cominus peragentes. admachi¬
nan accedunt. et exclusis in de qͥ
ad eius erant deputati custodiã.
machinam succendunt. et subito
redigunt infauillam. Uidentes
autem nr̃i principes ꝙ neq sic
contra cas que per cam portam

Expanded text:
dum excelsae turris erecta est, et dodum excelsae turris erecta est, et domino comiti ad custodiam deputata. Cives autem videntes machinam muro proximam, illuc sub omni celeritate contendunt; et directis ad machinam jaculatoriis iterum tormentis, crebra molarium contorsione eam debilitare festinant. Ipsi quoque in turribus et muro constituti, sagittis et omni jaculorum genere his qui in machina erant et circa eam instantes animosius, eos a ponte arcere satagebant. Dumque qui supra murum erant, ex omni latere instarent et jacularentur frequentius, ita ut prae sagittarum immissione et jaculorum frequentia nostros a se aliquantulum propulissent, alii, aperta porta, cum multo exeuntes impetu, pontem violenter occupant; et rem gladiis cominus peragentes, ad machinam accedunt, et exclusis inde qui ad ejus erant deputati custodiam, machinam succendunt, et subito redigunt in favillam. Videntes autem nostri principes quod neque sic contra eas, quae per eam portam
Abbreviated transcription (Latin):
Omes igitur et reuer̃e¬
dus ep̃s tauta suorũ
non ferentes equammiter dispen¬
dia connocantes suos precipiunt
ut malleis et instrumentis reꝑtis
ferreis. ommes unanmter ad pre¬
dicti pontis dissolutionẽ: se pre¬
parent: Factumq est ita ut die
quadam loricati. cassidibus tecti
et clipeis ad pontem conuemẽtes
predictum cum multa in stancia
pontem dissoluere conantur sed
resistente plurimum oꝑis solidi¬
late omm ferro duriore et cuubue
sagittirum immissione. et cõtorsio¬
ne lapidum eorum laborem prepe¬
dientibus uidentes ꝙ non protĩ¬
cerent: abincepto destiterunt
Mutato itiq consilio. machinam
decernunt e regione contra pontẽ
engendam: de qua pro introducto¬
rum solicitudinem et instanciã
armitorum ciuium ircuptiones
cohiberentur. Comportiti igitur
competente et pro uolis matoria et
artificibus conuocatis: subito &
infra pancos dies sius absoluta
pittibus et diligencius cõpleti.
cum multo labore et cam trahençi¬
um periculo. aute pontem in mo¬

Expanded text:
omes igitur et reverendus episcopus, tanta suorum non ferentes aequanimiter dispendia, convocantes suos, praecipiunt ut, malleis et instrumentis repertis ferreis, omnes unanimiter ad praedicti pontis dissolutionem se praepararent: factumque est ita ut, die quadam, loricati, cassidibus tecti et clypeis, ad pontem convenientes, praedictum cum multa instantia pontem dissolvere conarentur; sed, resistente plurimum operis soliditate omni ferro duriore, et civibus sagittarum immissione et contorsione lapidum, eorum laborem impedientibus, videntes quod non proficerent, ab incepto destiterunt. Mutato igitur consilio, machinam decernunt e regione contra pontem erigendam, de qua per introductorum sollicitudinem et instantiam armatorum, civium irruptiones cohiberentur. Comportata igitur competente et pro votis materia, et artificibus convocatis, subito et infra paucos dies suis absoluta partibus et diligentius completa, cum multo labore et eam trahentium periculo, ante pontem in mo
Abbreviated transcription (Latin):
se locantes: qui introire nõ ꝑiłte¬
bantur quieuerunt. Nocte uo eidẽ
cum se tam qui intrmsecus crant. ꝙͣ
exteriores sopori dedissent. et cirri
intempestum silencium grati per¬
fruerentur requie: accidit ꝙ turci.
et alii qui inciuitate erant infideles
cum uxoribus et liberis senius de
ancillis et ommi suꝑlecstile. apertis
portis clam et cum silencio egredĩẽ¬
tes urbem deserunt. Non .it̃. satis
bene cum suis quos receperant ho¬
spitibus poterant comienire suspͦ¬
tam habentes corum cohabitacone
Egredi autem eis erat uerbuinona
cutatis unam uel duus portas ha¬
bebant in sua potestate. Seo ut cuui¬
entam hostibus posse relinquerẽt
uictoriam: premissis sarcinis e ł
impedimentis ommibus eos quos

Expanded text:
se locantes, quoniam intrare non permittese locantes, quoniam intrare non permittebantur, quieverunt. Nocte vero eadem, cum se tam qui intrinsecus erant quam exteriores sopori dedissent, et circa intempestum silentium grata perfruerentur requie, accidit quod Turci, et alii qui in civitate erant infideles cum uxoribus et liberis, servis et ancillis, et omni supellectile, apertis portis, clam et eum silentio egredientes, urbem deserunt: non enim satis bene cum suis quos receperant hospitibus, poterant convenire, suspectam habentes eorum cohabitationem; egredi autem eis erat liberum: nam civitatis unam vel duas portas habebant in sua potestate; sed, ut cruentam hostibus post se relinquerent victoriam, praemissis sarcinis et impedimentis omnibus, eos quos
Abbreviated transcription (Latin):
rant societitẽ subsidii quoq spẽ
nullam habentos: oportumtatem
querebant quomodo cum uxorib
et liberis et omnimoda substancia
sua: clam possent egredi. Accidit
autem q eadẽ nocte uiri trecenti
de expeditione domini boamundi
t ancred̾ sequentes. ad urbem perue¬
nerunt predictim: Quibus de
mandato baldium: Urbis interdic¬
tus est intrortus: Elli autẽ longo
fatigati itmere rebus uacui nect̃is.
multi precum instancia urbis p̃ta¬
bantur hospitilititem et almic̃toꝵ
commercium pro qͥb etiam qui in¬
terius erant inferioris manus ho¬
mines compacientes fritribus cũ
preces porrigerent non sunt admis¬
si: eo qd̾ de familia dicerentur ẽẽ
fraterna non deficiens cõpassione
cum egredi. non ualeret. in sportis
panem in utribus uinũ.ꝑ mutũ
fumbus porrigentes: sufficienter
ministrauerunt. Uñ noc tem illã
possent transtigere. ł bi ergo ante
ciuitatis portmm scdm̃ ꝙ poterunt

Expanded text:
rant societatem, subsidii quoque spem rant societatem, subsidii quoque spem nullam habentes, opportunitatem quaerebant quomodo cum uxoribus et liberis et omnimoda substantia sua clam possent egredi. Accidit autem quod eadem nocte viri trecenti de expeditione domini Boamundi Tancredum sequentes, ad urbem pervenerunt praedictam, quibus de mandato Balduini urbis interdictus est introitus. Illi autem longo fatigati itinere, rebus vacui necessariis, multa precum instantia urbis precabantur hospitalitatem, et alimentorum commercium: pro quibus etiam qui interius erant, inferioris manus homines, compatientes fratribus, cum preces porrigerent, non sunt admissi, eo quod de familia dicerentur esse ior a fraterna non deficiens compassione, cum egredi non valeret, in sportis panem, in utribus vinum per murum funibus porrigentes, sufficienter ministraverunt unde noctem illam possent transigere. Ibi ergo ante civitatis portam secundum quod poterant
Abbreviated transcription (Latin):
Erum dñs baldumꝰ
post discessum dñi
tancredi. it̾m tarssanses frequẽciꝰ
comionet. et monitis potẽter
minis ꝑ miscens: Urbem sͥ p̾cipit
aperiri. et suuim in tromisti comi¬
titum. Non .it. honestum ei uide¬
bitur. ꝙ usq ad aduentũ ex̾citꝰ
ita tereret ocium et sederet in uti¬
liter occupatus. Uidentes autem
ciues ꝙ tancredus ei resistere nõ
potucrat: et ꝙ si id facere detre¬
ctarent. cominus urbẽ esset mi¬
pugnaturus facientes de necͣcitate
Uirtutem et de propriis uiribus
diffidentes: portis aperiunt dño
baldiuno cum uinuerso comutitu
eius introducto designauerũt
autẽ eidẽ turres geninas quas ĩ¬
terim possideret teliquis eius cõ¬
sortibus ꝑciuitatẽ promiscuẽĩ
domibus fidelium hospicio sus¬
ceptis. Tuiti u̾o qui urbi p̾erant:
alias ad huc in sua potestate detiẽ¬
bant. et licet plures eent et ma¬
ior i citatis mummina tnquille
ad huc possiderent: tñ suspaectã
habentes nr̃oꝵ quos introduxe¬

Expanded text:
erum dominus Balduinus, post discessum domini Tancredi, iterum Tarsenses frequentius commonet, et monitis potenter minas permiscens, urbem sibi praecipit aperiri et suum intromitti comitatum. Non enim honestum ei videbatur quod usque ad adventum exercitus ita tereret otium, et sederet inutiliter occupatus. Videntes autem cives quod Tancredus ei resistere non potuerat, et quod si id detrectarent, cominus urbem esset impugnaturus, facientes de necessitate virtutem, et de propriis viribus diffidentes, portas aperiunt, domino Balduino cum universo comitatu ejus introducto. Desturres geminas quas interim possideret, reliquis ejus consortibus per civitatem promiscue in domibus fidelium hospitio susceptis. Turci vero qui praeerant urbi, alias adhuc in sua potestate turres detinebant. Et licet plures essent, et majora civitatis munimina tranquille adhuc possiderent, tamen suspectam habentes nostrorum quos introduxe
Abbreviated transcription (Latin):
borare cepit. quomodo sedaretur
tumultus se apud pplmĩ excusato:
r. Obtinuerat enim eandem ciuiti¬
tem quidam guelfo natione burgũ¬
dio: qui cum aliis a maiore diuisus
exercitu: turbas seorsum traxerat.
et ad ciutatẽ illam casu ꝑuemiens
ciectis inde turcorum copiis eam
uiolenter occupauerat. Audiens
ergo dominus tancredus qd̃ i no¬
strorum potestatem urbs predicti
uictore domino ꝑuenerat: missis
nunciis grati hospitaudi et emĩe¬
di uite neccͣia: implorat a predic¬
to dommo urbis aditer sibi et so¬
ciis reserari. quibus admissis. cũ¬
cta uite nec̃cia tam sibi ꝙͣ cquis
partim gratis. partun interuemẽ¬
te precio innustrata sunt: sufficiẽ¬
ter. Reꝑat. it. guelto predictus
eandem urbem auro et argento gͦ¬
gibus et armentis. frumento ui¬
no et oleo. et omni cõmoditatẽ
redundantem

Expanded text:
borare coepit quomodo sedaretur borare coepit quomodo sedaretur tumultus, sed apud populum excusando.  obtinuerat enim eamdem civitatem quidam Guelfo, natione Burgundio, qui cum aliis a majore divisus exercitu, turbas seorsum traxerat; et ad civitatem illam casu perveniens, ejectis inde Turcorum copiis, eam violenter occupaverat. Audiens igitur dominus Tancredus, quod in nostrorum potestatem urbs praedicta, auctore Domino, pervenerat, missis nuntiis gratia hospitandi et emendi vitae necessaria, implorat a praedicto domino urbis aditum sibi et sociis reserari: quibus admissis, cuncta vitae necessaria tam sibi quam equis, partim gratis, partim interveniente pretio, ministrata sunt sufficienter. Repererat enim Guelfo praedictus, eamdem urbem auro et argento, gregibus et armentis, frumento, vino et oleo, et omni commoditate redundantem.
Abbreviated transcription (Latin):
A ne facto. cum iam sẽ
lux adulta infunderet.
surgentes qui ncuutate quienerãt.
orbem repiunt uacuam et clam de¬
stinam admirintes hostium fugã
menia perlustrant et aditus q̃rẽtos
diligenter qua parte fuermt egressi
dumq lingula diligenter discuti¬
unt: stragem reperiunt ꝙͣ inseruos
xp̃i turci ab euntes exercuerint
Uñ graui dolore percussi et merore
consternati debito: mlamenta se
dederunt diuisiq ab iniucẽ sedã
cdissis contra dominum baldum
et innores: arma corripumt frum
eis nec̃e imputantes et intecitum
co quoo hospitalitatis grĩm que ad
omnes mento se porrigit indignã¬
tes: uie consortibus denagassent.
Uñ facto impetu inprimates su¬
os iusta indignatione cominotũs
uruit populus. et ñ se inturres sb̾¬
lumores contulissent satis equipol¬
lente numero strãgem exteriorem
insius maioribus recompẽssassent
Tandem turba cogniti et scismate
ꝙ ex iusta cã exortum erit in popu¬
lo iam nigrauescente sollicitus eli¬

Expanded text:
ane facto, cum jam se lux adulta infunderet, surgentes qui in civitate quieverant, urbem reperiunt vacuam: et clandestinam admirantes hostium fugam, moenia perlustrant et aditus, quaerentes diligenter qua parte fuerint egressi: dumque singula diligenter discutiunt, stragem reperiunt quam in servos Christi Turci abeuntes exercuerant. Unde gravi dolore percussi, et moerore consternati debito, in lamenta se dederunt; divisique ab invicem, secunda classis contra dominum Balduinum et majores arma corripiunt, fratrum eis necem imputantes et interitum, eo quod hospitalitatis gratiam, quae ad omnes merito se porrigit indigentes, viae consortibus denegassent. Unde facto impetu, in primates suos justa indignatione commotus irruit populus; et nisi se in turres sublimiores contulissent, satis aequipollente numero stragem exteriorem in suis majoribus recompensassent. Tandem turba cognita, et schismate, quod ex justa causa exortum erat in populo, jam ingravescente, sollicitus ela
Abbreviated transcription (Latin):
transferendum populum minus
sufficientos inuenerant. traiectis
mille lorieatis equitibus qui cont
quallibet hostium insidias ripam
ulteriorem cõĩrent ut translatus po¬
pulus sedem inueniret quietam. c̃¬
tatim in partẽ oppositam se transfert᷑
Uixq plebs enaingauerat: & de pr̃i¬
cipibus non milli. et ecce rex cum̃i¬
gcnti suorum comitatu: subditus
affuit. dominum baldumum et uxo¬
rem cius et alios simul obsidos: in
manu donu ducis sicut ab mitio
condictum fuerat resignauit et do¬
nis uberibus łam domimnũ ducem
ꝙͣ reliquos honorins principas re¬
uersus est. Dux uo traiectas sequutꝰ
expeditiones in ulteriore ripam.
cum residuo principum et populi
se contulit consequenter. Uemẽs¬
q apud bellagͣuã bulgarie oppi¬
dum de quo suꝑius fecimus men¬
cionem. ibi castrametatus est. E ñ
compositis sarcimis et logiomibus
aditer expiditis bulgarie siluas. &
late pitencia nemora transcurrens
p̾mum in deñ straliciã peruenit.

Expanded text:
transferendum populum minus transferendum populum minus sufficientes invenerant: trajectis mille loricatis equitibus, qui contra quaslibet hostium insidias ripam ulteriorem communirent, ut translatus populus sedem inveniret quietam, certatim in partem oppositam se transferunt. Vixque plebs enavigaverat, et de principibus nonnulli; et ecce rex cum ingenti suorum comitatu subito adfuit, dominum Balduinum et uxorem ejus, et alios simul obsides in manu domini ducis, sicut ab initio condictum fuerat, resignavit; et donis uberibus tam dominum ducem, quam reliquos honorans principes, reversus est. Dux vero trajectas secutus expeditiones, in ulteriorem ripam, cum residuo principum et populi se contulit consequenter; veniensque ad Bellegravam Bulgariae oppidum, de quo superius fecimus mentionem, ibi castrametatus est. Inde compositis sarcinis et legionibus ad iter expeditis, Bulgariae silvas, et late patentia nemora transcurrens, primum Niz, deinde Straliciam pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
cipit edictali. quatenus iusto p̾cio
equo pondere. Uictiu noctͣia. legiom¬
bus exibenitur et rerum uenalium
turbas proficiscentes forum perpe¬
tuo comittetur. Duxuo per castra u¬
muersa et scorsum et publice uere
precipit edici precoma sub peni mor¬
tis. et omnium publicationis bonoꝵ
ne quis rapiam iũ uuit iniuriam. ac¬
cedentibus ad exercitum: audeat irro¬
gare: sed fraterna caritate.emptiom̃̃
uenditionumqz contractus. celebrẽt
in uinculo pacis. factumq est ita pͥ
rentes uinuersan: nec in leui uerbo
mutuo se offenderunt. Rex uo pro¬
ficiscentem exercitum equis pene
pissibus cum nigentibus suos co¬
piis. obsides secum deducens ex lat̾e
simstro: cominittabatur. paratus
Ut si quid forte seditioms emerge̾t:
per cius pñciam continuo sedaretur.
Candem ꝟo ad male uillam dequa su¬
perius frequenter fecimus menciõez
peruementes in ripa fluminis saucia
consederunt. Compolitis igitur rati¬
bus quia naues paucas. et ad łantũ

Expanded text:
cepit edictali, quatenus justo pretio, cepit edictali, quatenus justo pretio, aequo pondere, victui necessaria legionibus exhibeantur; et rerum venalium turbas proficiscentes forum perpetuo comitetur. Dux vero per castra universa, et seorsum et publice voce praecepit edici praeconia, sub poena mortis et omnium publicationis bonorum, ne quis rapinam, vim aut injuriam accedentibus ad exercitum audeat irrogare; sed fraterna charitate emptionum venditionumque contractus celebrent, in vinculo pacis. Factumque est ita, prentes universam, nec in levi verbo mutuo se offenderunt. Rex vero proficiscentem exercitum, aequis pene passibus, cum ingentibus suorum copiis, obsides secum deducens, ex latere sinistro comitabatur paratus, ut si quid forte seditionis emergeret, per ejus praesentiam continuo sedaretur. Tandem vero ad Malevillam, de qua superius frequenter fecimus mentionem, pervenientes, in ripa fluminis Savoa, consederunt. Compositis igitur ratibus, quia naves paucas, et ad tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Ux igitur audita regis
legatione. habitoq suoꝵ
consilio. cum trecentis equitibus ex
omni comitatu electis die prefira ad
locum peruenit destinatum. uͥ põte
transito. regem niuemiens ab eo bem¬
gnillime et cum multa sulceptus est
honorificencia. Tandem post multã
hinc inde sibi mutuo familiarititẽ
exhibitam. placuit uł datis obsidi¬
bus de numero nobilium eloctis.
omni rancore depolito: et pace ple¬
mus reformata: regni aditus duci
eł sius legiomibis: panderetur. Rex
crgo uł tantorum uiroꝵ logionib
intromissis fidem haberet plemorẽ
ne forte occõne qualibet de uictute
sua et mimero confisi: regnum tur¬
bire presumerent: dominũ baldin¬
num ducis fratrem cum uxore et
familia oblidere petit. Cui dux gra¬
to concurrens assensu fratrẽ legib
complicitis: obsidem tradit. et mi¬
nussis legiomibus regnum ingressus
est. Porro rex fideliter adimplens ꝙ
promiserat ꝑ uniuersas regiones ad
qͣs prouents erat exercitus lege pre¬

Expanded text:
ux igitur, audita regis legatione habitoque suorum consilio, cum trecentis equitibus ex omni comitatu electis, die praefixa, ad locum pervenit destinatum. Ubi ponte transito, regem inveniens, ab eo benignissime, et cum multa susceptus est honorificentia. Tandem post multam hinc inde sibi mutuo familiaritatem exhibitam, placuit ut datis obsidibus de numero nobilium electis, omni rancore deposito, et pace plenius reformata, regni aditus duci et suis legionibus panderetur. Rex ergo ut tantorum virorum legionibus intromissis fidem haberet pleniorem, ne forte occasione qualibet, de virtute sua et numero confisi regnum turbare praesumerent, dominum Balduinum ducis fratrem cum uxore et familia obsidem petit. Cui dux grato concurrens assensu, fratrem legibus complacitis obsidem tradit; et immissis legionibus, regnum ingressus est. Porro rex fideliter adimplens quod promiserat, per universas regiones ad quas perventurus erat exercitus, lege prae
Abbreviated transcription (Latin):
quanta sint que eceliis dei pia
liberilitate concessit: longum
esset enumerire extenore tñ pri¬
iulegiorum eccłiis indultorum
colligere est. quoł et quanta st̃.
que uir deo plenus.pro amme
sue remedio locis uencrabilibus
crogauit. Promotus autem hũi¬
litatis cã. corona aurea regum
more in sancta ciuitate noluit
insigniti. ea contentus et illi re¬
uerenciam exhibens. quam hũa¬
in generis reparator. in eodem
loco usq ad crucis pitibulum
pro nr̃a salute spineam deporta¬
uit. Unde quidam in cathalago
regum non distinguentes meri¬
ta cum dubitant cõnumerare.
magis altendentes que exberius
geruntur in corpore: quam q̃l
ficelis et deo placens anima me¬
reatur. Nobis autem non solũ
rex. sed regum obtimus. lumẽ
& speculum uioctur aliorum.
Non enim consecrationis mu¬
nus et ecclesi astica spreuisse cre¬
dendus est princeps fidelis sacͣ¬
menta. sed pompam seculi et
cui ominis creitura subiccta est
uauititem. et ꝑituram hiũliter

Expanded text:
quanta sint, quae ecclesiis Dei pia quanta sint, quae ecclesiis Dei pia liberalitate concessit, longum esset enumerare; ex tenore tamen privilegiorum ecclesiis indultorum, colligere est, quot et quanta sunt, quae vir Deo plenus, pro animae suae remedio locis venerabilibus erogavit. Promotus autem, humilitatis causa, corona aurea, regum more, in sancta civitate noluit insigniri: ea contentus et illi reverentiam exhibens, quam humani generis reparator, in eodem loco usque ad crucis patibulum pro nostra salute spineam deportavit. Unde quidam in Catalogo regum, non distinguentes merita, eum dubitant connumerare: magis attendentes quae exterius geruntur in corpore, quam quae fidelis et Deo placens anima mereatur. Nobis autem non solum rex, sed optimus, lumen et speculum videtur aliorum. Non enim consecrationis munus, et ecclesiastica sprevisse credendus est princeps fidelis sacramenta; sed pompam saeculi, et cui omnis creatura subjecta est, vanitatem; et perituram humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
obtinuit paucis die¬
bus interpositis. sicut uir religi¬
osus erat. in his que ad decorẽ
domus dei habebant respectũ.
sollicitudims sue dommo cepit
offerre primicias. Nam protiꝰ
in ecliã dominici sepulcri. &
templi domimi. canoincos insti¬
tuit. eisq ampla beneficia que
prebendas uocant. simulq et
honesta donnçilia circa predic¬
tas deo amabiles eccłias assigna¬
uit ordinem et institucionem
seruans quas magne et amplis¬
sime a piis principibus fundate
ultra montes obleruant eccliẽ
plura ctiam insi mors eum pre¬
uenisset collaturus. Adduxerit
ctiam predictus uir deo amibi¬
lis peregrnationem ingressurꝰ
de claustris bene disciplmatis
monachos. uiros religiosos.et
sane ta conuersacione insignes.
qui toto itinere horis duiturins
& noc turins ecclesiastico more
diuina ibi ministrabant officia.
Quos postꝙͣ regnum adeptus ẽ:
uixta corum postulationem nr
uille iosaphit locauit: amplissi¬
mumq loco corum gratia cõtu¬
lit prtrimonium. Q̾ autem eł

Expanded text:
obtinuit, paucis diebus interpositis, sicut vir religiosus erat, in his quae ad decorem domus Dei habebant respectum, sollicitudinis suae Domino coepit offerre primitias. Nam protinus in ecclesia Dominici sepulcri et templi Domini canonicos instituit, eisque ampla beneficia, quae praebendas vocant, simulque et honesta domicilia circa praedictas Deo amabiles ecclesias, assignavit: ordinem et institutionem servans, quas magnae et amplissimae a piis principibus fundatae ultra montes servant ecclesiae; plura etiam, nisi mors eum praevenisset, collaturus. Adduxerat etiam praedictus vir Deo amabilis peregrinationem ingressurus, de claustris bene disciplinatis monachos, viros religiosos, et sancta conversatione insignes, qui toto itinere, horis diurnis et nocturnis, ecclesiastico more divina illi ministrabant officia. Quos, postquam regnum adeptus est, juxta eorum postulationem, in valle Josaphat locavit; amplissimumque loco, eorum gratia, contulit patrimonium. Quae autem, et
Abbreviated transcription (Latin):
mea tñ parte tam supinus tanq
crassa laborans ignorancia reptꝰ
est: ut uie causam nr̃oꝵ edoctus
uix crederet. peneqz sero lentusq
miserit exploratores per solitu¬
dinem qui ei certa de hostium ex¬
ercitu minciarent. Redeuntes aũ
qui missi fuerant turcoꝵ expediti¬
ones ad cum locum qui dr̃ actasi.
peruenisse denunciant. Tunc ꝟo
soldanus fidei nr̃e admirans. &
laudibus attolens sinceritatem:
diligenter considerans quantam
pro amicis sollicitudinem xͥams ĩ
pedisseł exercitus. uiuersas regi
& caliphe regis obsequiis exponit
diuitus uinuersorumq mandato¬
rum eius sedulum ab ula die se pre¬
buit ex scquutor em eiusq dñs rex
ad onima necciis utebitur ministiis

Expanded text:
in ea tamen parte tam supinus, tamque in ea tamen parte tam supinus, tamque crassa laborans ignorantia repertus est, ut viae causam nostrorum edoctus, vix crederet; peneque sero, lentusque miserit exploratores per solitudinem, qui ei certa de hostium exercitu nuntiarent. Redeuntes autem qui missi fuerant, Turcorum expeditiones, ad eum locum qui dicitur Attasi, pervenisse denuntiant. Tunc vero soldanus fidei nostrae admirans, et laudibus attollens sinceritatem, diligenter considerans, quantam pro amicis sollicitudinem Christianus impendisset exercitus, universas regni et caliphae, regis obsequiis exponit divitias, universorumque mandatorum ejus sedulum ab illa die se praebuit exsecutorem; ejusque dominus rex, ad omnia necessariis utebatur ministeriis