comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus natꝰ ÷ de sp̃u scõ ex maria uir¬
gine. Que natiuitas tp̃rał. illi
natiunat diuine e sempit̾ne. ni
chil minuit. nicħ ꝯtulit. s to¬
tã se reꝑando hõi qͥ erat deceptꝰ ĩ¬
pendit. ut mortẽ uincẽt. & diabo¬
lũ qͥ mortis habebat imꝑiũ. sua
uirtute destrueret. Nõ enĩ suꝑa¬
re nos possemꝰ pecci & mortis au¬
ctorem. nͥ naturã nr̃am ille susci¬
ꝑet. & suã facẽt. quẽ nec pect̃m ꝯ¬
taminare. nec mors potuit deti
quead̃m salua uirginitate ꝯcep̃.
S si de hoc xp̃iane ficħ fonte puris¬
simo. sincerũ intelłem haurire
ñ potãt. q splendorẽ ꝑspicue ui¬
tatis. obcecatiõe sibi ꝓpͥa teneb¬
bat doctne euͣnglice se subcdidiss¬

Expanded text:
t de Spiritu sancto et Maria virgine. Quae nativitas temporalis illi nativitati divinae et sempiternae ihil minuit, nihil contulit, sed totam se reparando homini qui erat deceptus, impendit, ut mortem vinceret, et diabolum qui mortis habebat imperium, sua virtute destrueret. Non enim superare possemus peccati et mortis auctorem, nisi naturam nostram ille susciperet, et suam faceret, quem nec peccatum contaminare, nec mors potuit detinquemadmodum salva virginitate concepit. Sed si de hoc Christianae fidei fonte purissimo sincerum intellectum haurire non poterat, quia splendorem perspicuae veritatis obcaecatione sibi propria tenebrarat, doct
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mediator. nec eqͣlitatem
eiꝰ amisit. nec a nr̃o ꝯsortio seꝑa¬
forma serui abscondit᷑. & dñs
baptitatũ alto appellauit uoca¬
bulo. s filiũ unngenitũ. tu es

Expanded text:
 mediator, nec aequalitatem eius amisit nec a nostro consortio sepaforma serui absconditus est et baptizatum altero appellauit uocabulo, sed filium unigenitum: tu es
Abbreviated transcription (Latin):
huã. ut nicħ a cõmuni mor¬
taliũ fragilitate distare uidean¬
tur. q̃dam ita diuina. ut nul¬
nant deitatis. heret huãni in¬
tellectꝰ angustia. & tante admi-¬
rõis stupore ꝑculsa. qͦ declinet.
qͥd teneat. qͦ se u̾tat ignorat. Si
hoĩnẽ putat. deuicto mortis reg¬
no. c̃ spoliis redeuntẽ a mortu¬
u̾e̾ntia ꝯtẽplandũ÷. ut ĩ uno e¬
odemq ita utriꝰq nat᷑e u̾i̾tas . de

Expanded text:
humana ut nihil a communi mortalium fragilitate distare videantur, quædam ita divina ut nulani intellectus angustia, et tantae admirationis stupore perculsa, quo declinet, quid teneat, quo se convertat ignorat. Si hominem putet, devicto mortis regno cum spoliis redeuntem a mortuverentia contemplandum est, ut in uno eodemque ita utriusque naturae veritas
Abbreviated transcription (Latin):
tactũ atq tractatũ. tã suis
uit. Bñ utiq ꝑ mairife¬
stationẽ assũpte carnis.
opinionẽ marcionitici at¬
q manichei erroris exclu¬
dens. ne qͥ phantasiã ab
hoĩbꝰ uisã crederet. c̃ palpa¬
tam corꝑis u̾i̾tatẽ a se apł̃
p̃dicasset. Dem̃n addid̾. uer¬
b̾u uite & uitã manifestã
hoc se iuidisse. hoc annun¬
ciare. hoc ꝓtestari. Simul
& ingens t̾rorẽ increduli¬
tati. Ut c̃ ille utiq ꝓtesta¬
retur se p̃dicare. sibi impu¬
tares ꝑicłm suũ. qͥ nolu¬
isset audire. Annunciamꝰ¬
uob uitã et̾nã. q̃ erat ap̃
patrẽ & apparuit nob̃.
Hoc qͦd ap̃ patiẽ semꝑ fuit.
hoĩbꝰ apparuisse. hoc qͦdru
pͥncipio semꝑ fuit. ab hoĩ¬
te sine exordio erat. palpa¬
tum hũais marribꝰ eẽ do¬
cuit. Uides qͦt modis. ꝙͣ
uariis. ꝙͣ multiplicibꝰ. qͣm
inditudius. ꝙͣ aꝑtis. ita sa¬
cramentũ unite c̃do car¬
ns exposuit. ut nemo alt̾
qͥt xp̃c heri & hodie. ipse
& ĩ scła. hoc ÷ illiso utiq

Expanded text:
tactum atque tractatum tam suis uit, bene utique per manifestationem assumptae carnis opinionem Marcionitici ac Manichaei erroris excludens, ne qui phantasiam ab hominibus uisam crederet, cum palpatam corporis ueritatem a se apostolus praedicasset. deinde addidit uerbum uitae et uitam manifestam, hoc se uidisse, hoc adnuntiare, hoc protestari, simul et ingerens terrorem incredulitati, ut, cum ille utique protestaretur se praedicare, sibi imputaret periculum suum qui noluisset audire, annuntiamuobis uitam aeternam, quae erat apud patrem, et apparuit nobis: hoc, quod apud patrem semper fuit, hominibus apparuisse, hoc, quod in principio semper fuit, ab homine sine exordio erat, palpatum humanis manibus esse docuit. uides quot modis, quam uariis, quam multiplicibus, quam indiuiduis, quam apertis ita sacramentum unitae cum deo carnis exposuit, ut nemo alterChristus heri et hodie, ipse et in saecula. hoc est illud utique
Abbreviated transcription (Latin):
apłs paulꝰ. uidens reuela¬
tis ficdi ocłis totũ ĩ xp̃o inex¬
plicabił maiestatis archa¬
nũ. ita locutꝰ ẽ. inuitans
ad refe̾ncłã do grãm. ag¬
noscentes b̃nficia dĩ ppłos.
Gr̃as inqͥt agentes patri. qͥ
dignos nos fec̃ ĩ parte sor¬
tis scõꝵ ĩ lumine. qͥ enpuit
nos de potestate tenebraꝵ.

Expanded text:
apostolus Paulus uidens reuelatis fidei oculis totum in Christo inexplicabilis maiestatis arcanum ita locutus est, inuitans ad referendam deo gratiam agnoscentes beneficia dei populos: gratias, inquit, agentes patri, qui dignos nos fecit in parte sortis sanctorum in lumine, qui eripuit nos de potestate tenebrarum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc aliqͣ inip̃tatõis adie¬
ctiõe indiget. c̃ tã copio¬
se & euident̾ exp̃ssũ sit. ut
na utiq cã agñde gr̃e ad¬
iecta. qr dignos nos fẽt̃ in
portioẽ scõꝵ. & ereptos de
potestate tenebͣꝵ. tͣnstulit¬

Expanded text:
hoc aliqua interpretationis adjectione indiget, cum ita copiose et evidenter expressum sit, ut na utique causa agendae gratiae adjecta, quia dignos nos fecerit portione sanctorum, et ereptos de potestate teneb
Abbreviated transcription (Latin):
bra palpaui. Nõ ego incor-¬
poralia tenui. nec intracta¬
bilia temptaui. ñ sp̃m ma¬
nbꝰ ꝯtigi. ut de eo tm̃ cre¬
dar dixisse. ds̃ ẽ. Sp̃c enim
uixta dñi mei dictũ. carnẽ
& ossa ñ ħt. Ego corpꝰ dñi
mei tetigi. ego carnẽ &os¬
sa palpaui. ego digitos
meos ĩ loco uulnerũ misi.
pau̾am ꝓclamaui. dñs meꝰ
& ds m̃s. Nlõ enĩ noui in¬
ter xp̃m & dm face̾ distan¬
tiã. Inserere sacrilegas opi¬
mones int̾ ihͣm & dm nolo.
diellere a se ip̃o dnm me¬
um nescio. fac eẽ a me qͥs¬
qͥs diu̾sa sentis. qͥsqͥs diu̾sa
loq̃ris. ego aliud xp̃m qͣm
meis tenuis. Hoc eccłiis me¬
is tradidh. hoc gentibꝰ p̃di-¬
caui. hoc ⁊̃ tͥ clamo. xp̃c
sana ñ sentit. aliud fides
sana ñ loqͥt᷑. diuelli a se di¬
uinitas ñ p̃t. Et c̃ utiq qͥc¬

Expanded text:
bra palpaui: non ego incorporalia tenui nec intractabilia temptaui, non spiritum manu contigi, ut de eo tantum credar dixisse: deus est. spiritus enim iuxta domini mei dictum carnem et ossa non habet. ego corpus domini mei tetigi, ego carnem et ossa palpaui, ego digitos meos in locum uulnerum misi paueram proclamaui: dominus meus et deus meus. non enim noui inter Christum et deum facere distantiam, inserere sacrilegas opiniones inter Iesum et deum nolo, diuellere a se ipso deum meum nescio. facesse a me quisquis diuersa sentis, quisquis diuersa loqueris. ego aliud Christum meis tenui, hoc ecclesiis tradidi, hoc gentibus praedicaui, hoc etiam tibi clamo: Csana non sentit, aliud fides sana non loquitur, diuelli a se diuinitas non potest. et cum utique q
Abbreviated transcription (Latin):
hãc petͣm alificabo eecłiã
meã. Uides qͦd apłi dictũ
petri. eccłie sides ẽͦ Ergo
extͣ ecclł̃iã sit necẽẽ ẽ. qui
fide eccłie ñ tenetur.
Et tͥ  inqͥt dñs dabo
claues regni celoꝵ. Fides
hec celũ mu̾it. fides hec
claues regni celestis acce¬
pit. Intellige q̃ te mane
ant. Introire clauis huiꝰ ia¬
nuã ñ pot̾i̾s. qͥ fidẽ claius
istiꝰ denegasti. Et porte in

Expanded text:
abo ecclesiam meam. uides quod dictum Petri ecclesiae fides est. ergo extra ecclesiam sit necesse est qui fide ecclesiae non tenetur. et tibi, inquit dominus, dabo claues regni caelorum. fides haec caelum menlit, fides haec claues regni caelestis accepit. intellege quae te ant. introire clauis huius ianuam non poteris, qui fidem clauis istius denegasti. et portae, in
Abbreviated transcription (Latin):
tis filii. ⁊ d̃i patͥs testimoniũ ui.¬
des. Qͥd gͦ amphꝰ. aut qͥd si¬
mile reqͥris: Filiꝰ lauda¬
reuelauit. Apħ gͦ dictũ:
totiꝰ diuinitatis ÷ testimo¬
ctũ auctoritatẽ habeat.

Expanded text:
tis filii et dei patris testimonium uides. quid ergo amplius aut quid simile requiris? filius laudareuelauit. apostoli ergo dictum totius diuinitatis est testimoctum auctoritatem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
credere debeant. Equũ ÷ eñĩ
ut doceas nos doctꝰ a dño.
& aꝑias nob̃ ianuã cuiꝰ cla¬
uem accepisti. Exclude õs
suffodientes celestes domos.
& eos qͥ ꝑ adultĩnas cau̾nas
& illicitoᷤ intͣre aditꝰ moli¬
unt᷑ au̾te. Quia certũ÷ qͦd
nlł ostiũ regni intͣre pot̾it.
nͥ cuiꝰ clauis a te in eccłiis
collata reserarit. Dic gͦ quẽ
mus. Respondebis utiq abs¬
q dubio. Qͥd me ꝯsulis.
Lege euͣgłm. & ñ reqͥres ꝑso

Expanded text:
credere deum debeant? aequum est enim credere deum debeant? aequum est enim ut doceas nos doctus a domino et aperias nobis ianuam cuius clauem accepisti. exclude omnes suffodientes caelestem domum et eos qui per adulterinas cauernas et inlicitos intrare aditus moliuntur auerte, quia certum est quod nullus ostium regni intrare poterit, nisi cui clauis a te in ecclesiis collocata reserarit. dio ergo quemus. respondebis utique absque dubio: quid me consulis lege
Abbreviated transcription (Latin):
aut d̃m affixũ ẽẽ fatearis.
S forte offendat te qͦd tam¬
diu uniꝰ uł marime pau¬
li apħ testimoniis loqͦr.
hoc uoluntati tue. qͥ h̃re
me forsan alios qͦ utar
testimoniis ñ arbitͣtis. au¬
di ꝑfectũ hũe salutis & sem¬
ptin̾e b̃itułis sacmentũ.
iiiui. qͥ in h̃c muncłu ueni¬
sti. Disce a muliere uerã fi¬
de. disce etñe spei ꝯfessio¬
ñ erubescas abea sacͣmentũ
salutis agnosce̾. a qͣ testimo¬
niũ ds ñ refutauit acciꝑe.
Qa si auctoritas tͥ forsitan
persone maioris placet.
qͣmius nulliꝰ displicẽ uł
ꝑsona uł sexus debeat.
cui ꝯfessio sacram̃ti aucto¬
ritatẽ facit. qr qͣmlibet ꝯ¬
uirtꝰ tñ ficłi nescit umi¬
nui: int̾rogemꝰ tñ ño ĩcipi
entẽ aliq̃ puerułu cuiꝰ insti¬
tutio rudis. aut feminã
cuiꝰ fides forsitan uideat᷑ in¬
cipiens. s sũmũ illũ & int̾
discipłos discipłm. & inter
magistros magr̃m. qͥ roma¬
ne eccł̃ie gubernacułu regẽs
dic quẽadmodũ eccłie dm

Expanded text:
aut deum affixum esse fatearis. Sed forte offendat te quod tamdiu unius uel maxime Pauli apostoli testimoniis loquor.hoc uoluntati tuae, qui habere me forsan alios quorum utar testimoniis non arbitraris, audi perfectum humanae salutis et sempiternae beatitudinis sacramentum uiui, qui in hunc mundum uenisti. disce a muliere ueram fidem, disce aeternae spei confessionon erubescas ab ea sacramentum salutis agnoscere, a qua testimonium deus non refutauit accipere. Quodsi auctoritas tibi forsan personae maioris placet quamuis nullius displicere uel persona uel sexus debeat cui confessio sacramenti auctoritatem facit, quia, quamlibet cuirtus tamen fidei nescit inminuientem aliquem puerulum cujus institutio rudis, aut feminam cujus fides forsitan videatur incipiens, sed summum illum et inter discipulos discipulum, et inter magistros magistrum, qui Romanae Ecclesiae gubernaculum regens, dic quemadmodum ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs filiũ ẽẽ asseris. ille testa¬
tur filiũ lĩ. Cui uis credamꝰ.
tͥ an petro: Opinor ñ es tm
mocdũ apłm ne despiçias.
qͥ dm negare potiusti: T u
qͥd hoc ambigui aut obscu
se dictũ. S euͣgłista testat᷑.
An mentiri apłm dicis: S
detestabił falsitas. apłm
falsitatis accusan. An de
alio xp̃o aliqͦ forsitan hoc
dictũ eẽ ꝯtendis: S hoc
nouũ ꝓdigiosi cõmenti ge¬
nus. Qͥd gͦ reliquũ ẽ: Umĩ
scibi. ut cũ & qͦd scͥptũ sit le¬
git᷑. & uerũ sit qͦd legitur.
tandẽ uł ui uł necẽitate
ꝯstrictꝰ. c̃ falsitatẽ astrue¬
re ñ ualeas. u̾itatẽ impug¬
nare desistas. S tñ qr sũ¬

Expanded text:
m filium esse asseris, ille testatur Filium Dei. Cui vis, credamus, tibi, an Petro? Opinor, non es tam modum apostolum non despicies, qui Deum negare non metuisti? Tu quid hoc ambigui aut obscurse dictum: sed euangelista testatur, an mentiri apostolum dicis? sed detestabilis falsitas, apostolum falsitatis accusans, an de alio Christo aliquo forsan hoc dictum esse contendis? sed hoc nouum prodigiosi commenti genus, quid ergo reliquum est? unum scilicet, ut, cum et quid scriptum sit legatur et uerum sit quod legitur, tandem uel ui uel necessitate constrictus, cum falsitatem astruere non ualeas, ueritatem inpugnare desistas. Sed tamen qu
Abbreviated transcription (Latin):
meã. ribi ꝯfessionẽ meã.
qr c̃ ꝑsona mea auctoritatẽ
sũ ꝯfessiõe ñ ħeat. auctori¬
tas enĩ ꝑsone mee ip̃a ꝯfes¬
sio. Dic gͦ euͣgłista. dic nob̾
ꝯfessionẽ. dic ficłẽ sũmi apħ.¬

Expanded text:
meam, ubi confessionem meam, quia, cum persona mea auctoritatem sine confessione non habeat, auctoritas est personae meae ipsa confessio. dic ergo, euangelista, dic nobis confessionem: dic fidem summi ap
Abbreviated transcription (Latin):
plici & rustica int̾rogatiõe
ad ꝯfutandũ te mͥ heretice
uti necẽẽ ẽ. Dic mͥ q̃o qͥs ille
fu̾it. tui petrꝰ ita respondit.
Negare ñ potes xp̃m suisse.
Int̾rogo gͦ. Tp̃m quẽ uocas.¬
hoĩnẽ andm: Hominem¬
utiq absꝙ: dubio. Hinc enĩ
thocon eẽ. ñ theotocon dicis.
qr. xp̃i genitrix sit. ñ dei.

Expanded text:
plici et rustica. interrogatione ad confutandum te mihi, haeretice, uti necesse est. dic mihi, quaeso, quis ille fuerit cui Petrus ita respondit negare non potes christum fuisse. interhominem an Deum? Hominem absque dubio: hinc enim stotocon esse, non Theotocon dicis, quia Christi genitrix sit, non Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
te nat᷑e. & intellectꝰ di filꝰ icd
p̃stat. ut intellectꝰ & pat̾ sit.
đu ita imago ẽ. ut ñ differat
a gñe. s significet auctorẽ.
aut sucis. aut gñibꝰ. aut ar¬
tibꝰ. reddũt eoꝵ sp̃es. qͦꝵ sunt
imagines iustitute. S nũqͥd
ut imagines ue̾ sint. ereqͣri
possunt. ut ĩ aĩa uiuentibꝰ
& uel picta uł sculpta . ł fusa.
in nullo diu̾sis tenet naturã
trẽ dm unigeniti. dĩ signifi¬
cet natiuitatis. Significet at
ut forma ip̃e & unago inui¬

Expanded text:
d praestat, ut intellectus et Pater sit: dum ita imago est, ut non differat genere, sed significet auctorem. aut fucis aut generibus aut artibus reddunt eorum species, quorum sunt imagines institutae: sed numquid ut imagines verae sint, exaequari possunt inanima viventibus, et vel picta vel sculpta vel fusa in nullo diversus tenet naturae trem Deum unigeniti Dei significet nativitas; significet autem, ut forma ipse et imago invi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ꝯiunctiõe ip̃a. pat̾ni noĩs
significat᷑ adiectio: Cũ dicit᷑.
& patr̃e. exclusa singłaris at¬
q unici intelligñtia. & qͥd re
denli ignorantibis necessi¬
tas relinquebat᷑. c̃ pat̾ ĩ filio

Expanded text:
unctionem ipsam paterni nominis significatur adjectio. Cum enim dicitur, et Patrem, exclusa est singularis atque unici intelligentia. Et quid rdendi ignorantibus necessitas relinquebatur, cum Pater in Filio
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantibꝰ possit. & doceat
tit. Qͦd mittit potestatẽ suã
meo qd̾ mittit ostendit. Secd
qd a patre mittit. qͥd intelli¬
gimꝰ utrũ acceptũ aut dimis¬
sum aut genitũ: Nã hoꝵ ne¬
cẽe ÷ unũ aliqͥd significet. qd̃
tio. ubi demonstrata÷ ꝓcessio.
tiã nr̃am. utrũ in hoc ꝯsisten¬
tis egssionẽ. aut geniti ꝓcessio¬
nũc calumpnior lib̾tati intel¬
ligentie. utrũ ex patre an ex
filio sp̃m pataclytũ scm̃ ñ pu¬
tent ẽẽ. Nõ enĩ ĩ incerto dñs
reliqͥt. Nam sub hisdem dic¬
tis hec ita locutꝰ ẽ. Adhuc uo¬
bis multa habeo uob̃ dicẽ. s
ñ potestis portare mͦ. illa. Cũ
ueni̾t ille sp̃c u̾itatis. diriget¬

Expanded text:
ignorantibus possit, et doceat atre. Qui mittit, potestatem suam in eo quod mittit ostendit. Sed quod a Patre mittit, quid intelligemus, utrum acceptum, aut dimissum, aut genitum? nam horum necesse est unum aliquid significet, quod tio, ubi demonstrata processio tiam nostram, 227 utrum in hoc consistentis egressionem, an geniti processionunc calumnior libertati intelligentiae, utrum ex Patre, an ex Filio Spiritum paracletum putent esse. Non enim in incerto Dominus reliquit: nam sub iisdem dictis haec ita locutus est: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare illa modo. Cum venerit ille Sp
Abbreviated transcription (Latin):
creatura. s natiuitas. ñ efficit
uoluntas s potestas. ñ loqͥt᷑
unammitas. s nata. Qͥa ñ
unũ ÷ creari & nasci. neq uel¬
cordare idem: qd̾ manere.¬
t̾ patrẽ & filiũ. Nam hoc so¬
lent heretici. ut cũ solam con
eos nob̃ affirmari loqͣntur.
S audiant qͣ. a nob̾ natiuitas
ñ neget᷑. Unũ sũt pat̾ ꝙ fihꝰ.
nat᷑a. ñ honore. uurtute nec¬

Expanded text:
 nativitas; non efficit voluntas, sed potestas; non loquitur unanimitas, sed natura: quia non unum est creari, et nasci; neque velcordare idem est, quod manere.ter Patrem et Filium: nam hoc solent haeretici mentiri, ut cum solam conceos a nobis affirmari loquantur. Sed audiant quam a nobis unanimitas non negetur. Unum sunt Pater et Filius natura, honore, virtute
Abbreviated transcription (Latin):
arta & ꝯclusa. ꝙ impedita st̃.
& obscura. Siqͥs aliis uerbis
demonstre hoc qꝗͣ qͥbꝰ a dõ di¬
c̾tũ ÷ uolet. aut ip̃e ñ intelli¬
git. aut legñtibꝰ ñ intelligen¬
cłui relinqͥt. Dñs dix̃ c̃ rogaret᷑
ut ostendẽt patrẽ. qͥ me uidit.
uidit & patr̃e. Hoc demutare
hoc nescire gñtibꝰ ẽ. S forte ĩ¬
te egentior sensꝰ in crimine sit.
in fide nr̃a uiciũ. si in dictis
dĩ resedit obscuritas. Nlam
nec solitariũ sermo significat.
& indiffe̾ntẽ tñ nat᷑am ꝓfes¬
sio docet. uisũ enĩ in filio ex
patre. nec singłaris potestas¬
se nec disparis. Q a ꝑ ħc ille
uisus. neq ñ unũ sũt ĩ sacra¬
menti ꝓfessiõe. neq unꝰ. Et
q̃ro qͥd significasse ĩ eo dñs cre

Expanded text:
arta et conclusa et impedita sunt et obscura. Si quis aliis verbis demonstrare hoc, quam quibus a Deo dictum est, volet; aut ipse non intelligit, aut legentibus non intelligendum relinquit. Dominus dixit, cum rogaretur ut ostenderet Patrem, Qui me vidit, vidit et Patrem. Hoc demutare hoc nescire gentilis est. Sed forte intelligentiae sensus in crimine sit. Sit in fide nostra vitium, si in dictis Dei resedit obscuritas. Nam nec solitarium sermo significat, et indifferentem tamen naturam professio docet. Visum enim in Filio et Patrem, nec singularis potest esse, nec disparis: quia per hunc ille visus, neque non unum sunt in sacramenti professione, neque unus. Et quaero quid significass
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝑ corꝑalem eiꝰ natiuitatem.
& ille rursũ in nob̾ ꝑ satramen¬
de sic ꝑfecta ꝑ mediatorẽ unitas
doceret᷑. cũ nob̾ in se manentibus
ip̃e maneret ĩ patre. & in patre
manens maneret & in nob̃. &

Expanded text:
itatem, et ille rursum in nobis per sacramenac sic perfecta per mediatorem unitas doceretur, cum nobis in se manentibus ipse maneret in Patre; et in Patre manens, maneret in nobis, et
Abbreviated transcription (Latin):
co cõmemirata a nob sunt.
qr uoluntatis tm̃ int̾ patrẽ
a siliũ cmitatẽ. Hecetici men¬
tientes unitatis nr̃e ad dm
utebant᷑ exemplo tanꝙͣ nob
ad filiũ & ꝑ filiũ ad patrem.
obseqͥo tm̃ ac uoluntate reli¬
gion unitis. nulla ꝑ sacͣm̃¬
tũ carnis & sanguinis natu¬
ralis cõmunioĩs ꝓpͥetas in¬
dulgeret᷑. cũ & ꝑ honorẽ no¬
bi datũ di filii. & ꝑmanen¬
tem ĩ nob̃ carnalit̾ filiũ & ĩ

Expanded text:
co commemorata sunt, quia voluntatis tantum inter Patrem et Filium unitatem haeretici mentientes, unitatis nostrae ad Deum utebantur exemplo, tanquam nobis ad Filium et per Filium ad Patrem obsequio tantum ac voluntate religionis unitis nulla per sacramentum carnis et sanguinis naturalis communionis proprietas indulgeretur. Cum et per honorem nobis datum Dei Filii, et permanentem in nobis carnali
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝑatio ad utelligentie for¬
mã presumit᷑. ut id de qͦ agit᷑
scłm ꝓpositũ exemplũ asseqͣ¬
mur. Hec gͦ uite nr̃e causa
le ꝑ patr̃e. Si gͦ nos nat᷑aliter

Expanded text:
formam praesumitur, ut id de quo agitur secundum propositum exemplum assequamur. Haec ergo vitae nostrae causa le per Patrem. Si ergo nos naturaliter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ añ carnis susceptionẽ d̃m
semꝑ fuisse monstremꝰ. ut
intelligas ꝯsentientibꝰ. &
qͣi conclamantibꝰ sͥ duri¬
noꝵ uoluminũ testimo¬
niis. eund̃ pt natiuitatem
corporeã & hoĩnẽ debet
credere. & dm̃. quẽ añ na¬
tiuitatẽ corꝑeã tm̃ d̃m.¬
& quẽ pꝰt editionẽ uirgi¬
nis ĩ corꝑe dm. eund̾ añ
partũ uirginis u̾bu dm.
Disce gͦ pͥmũ ab apło totius
erordio. dm̃ filiũ dĩ. ĩ fine
mundi id÷ ĩ tp̃ris plenitu¬
dine filiũ hoĩs factũ eẽ.
Ait enĩ. At ubi uenit pleni¬
tudo tp̃m. misit ds filrũ
suũ factũ ex muliere. fc̃m
tre maria nasceret᷑: Habu¬
tt cdm filiũ. aut ñ habu¬
itͦ Negare ñ potes qͥnhuit.
tleq enĩ unꝗͣ aut sũ patre
filiꝰ. aut sñ filio pat̾. qr sic̃
ex patre filiꝰ. ita ex filio pat᷑¬

Expanded text:
 ante carnis susceptionem deum semper fuisse monstremus, ut intel- legas consentientibus et quasi conclamantibus sibi diuinorum i uoluminum testimoniis eundem te post natiuitatem corpoream et hominem debere credere et deum, quem ante natiuitatem corpoream tantumpost editionem uirginis in corpore deum, eundem ante partum uirginis uerbum deum. disce ergo primum ab apostolo totius exordio, deum, filium dei, in fine mundi, id est in temporum plenitudine filium hominis factum esse. ait enim . at ubi uenit plenitudo temporum, misit deus filium suum, factum ex muliere, factum tre Maria nasceretur, habuit deus filium aut non habuit? negare non potes quin habuerit. neque enim umquam aut. sine patre filius aut sine filio pater, quia, sicut ex patre fili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprii filii sui nom̃ adie¬
cit. ut ꝓpͥetatẽ diuine ui¬
delicet nate. nominũ sig¬
inficaret adiectio. & id
ad honorẽ di peculiarit
ꝑtin̾et. qͦd nulli õm̃o ho¬
mini ꝯtigisset. Itaq sic̃
illa ꝓp̾a ac peculiaria ĩꝑ
qd̾ celi aꝑti sũt. qd̾ eũ łs
pat̾ cunctis uidentibꝰ per
aduentantẽ atq astantẽ
columbã qͣi manui qͦdam¬
mͦ sua tetigit. & qͣiͣ digito
indicante monstrauit di
qd̃ peculiarit̾ dilectꝰ. ⁊ pe¬
culiarit̾ pat̾ cõplacitus
noĩat᷑. ut peculiarẽ utiq
nat᷑e sig̃cationẽ. pecuiliari¬
a adlitam̃ta monstrarẽt.
maret. ꝙͣ iã honce signoꝵ
p̃ceddntiũ cõpbasset. Sed
iã libelli istiꝰ fimis sit. Nie¬
q eñ hoc dictũ cdĩ patͥs.
o suo satis ꝑ se ip̃e cds pr̃
idoneus testis ÷ dicẽs. Hic
÷ fihiꝰ m̃s. Tu si ꝯtͣdicenłũ
his dĩ patͥs uocibꝰ putas. il
uidentissima declaratiõe fi¬
liũ suũ eẽ ab oĩ mundo fe¬
cit agnosci.

Expanded text:
ibi filii nomen adiecit, ut proprietatem diuinae uidelicet naturae nominum significaret adiectio et id ad honorem filii dei peculiariter pertineret, quod nulli omnino homini contigisset. itaque sicut illa propria ac peculiaria in s Pater cunctis videntibus per adventantem atque testantem columbam quasi manu quodammodo sua tetigit, et quasi digito indicante monstravit dicquod peculiariter dilectus et peculiariter Patri complacitus nominatur, ut peculiarem utique naturae significationem peculiaria additamenta monstrarent, maret, quam jam honor signorum praecedentium comprobasset. Sed jam libelli istius finis sit. Neque enim dictum hoc Dei Patris o suo, satis per se ipse Deus Pater idoneus testis est, dicens, Hic est Filius meus. Tu si contradicendum his Dei Patris vocibus putas: illeum evidentissima declaratione Filium suum esse ab omni mundo fecit agnosci.
Abbreviated transcription (Latin):
hũc uox mea facta ẽ. Hic
lum utiq quẽ columba
des gͦ ꝓfecto heretice sigñ
tͥ de celo datũ: Equidẽ
ñ unũ. s ut multa & sin¬
głaria. Habes enĩ unũ in
aꝑtione celi. aliud in sp̃c
descensiõe. t̾ciũ in patͥs uo¬
ce. Que utiq eidentissi
tant. q eũ & reseratio ce
celũ nͥ dñi sui honore pa¬
tuisset. uł sp̃c specie corꝑa¬
li nͥ suꝑ dĩ filiũ descendis¬
set. nec pat̾ filiũ nͥ u̾e fili¬
um declarasset. p̃sertim c̃
his diuine natuittatis sig
nis exclud̾ent. In effabit
enĩ diuini dicti magni¬
ficentia. Cũ exp̃sse ac sig¬
nificant̾ dixisset pat̾. hic
qd ꝯsecittũ ẽ. dilectꝰ scib̃i

Expanded text:
hunc uox mea facta est:\' hlum utique quem columba des ergo profecto, haeretice, signum tibi de caelo datum, equidem non unum, sed multa et singularia. habes enim unum in apertione caeli. aliud in spiritus descensione, tertium in patris uoce. quae utique euidentissirant, quia eum et reseratio caesi domini sui honore patuisset uel spiritus specie corporali nisi super dei filium descendisset nec pater filium nisi uere filium declarasset, praesertim cum his diuinae natiuitatis signis excluderent. Ineffabili enim divini dicti magnificentia, cum expresse ac significanter dixisset Pater: Hic quod consecutum est, dilectus, scili
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc si de xp̃o dc̃m negare au¬
sus es. suꝑ ÷ ut nec baptrra¬
tũ xp̃m fuisse. nec sp̃m sc̃m̃
descendisse. nec patrẽ locutũ
eẽ ꝯtendas. S urget tñ & pre¬
mit te ip̃a u̾tas. ut ⁊ĩ si ꝯfit̾
eã nolis. tñ negare ñ possis.
Qͥa eĩ ait euͣgłista. Baptrratꝰ

Expanded text:
hoc si de Christo dictum negare ausus es, superest ut nec baptizatum Christum fuisse nec spiritum descendisse nec patrem locutum esse contendas. sed urguet tamen et premit te ipsa ueritas, ut, etiamsi confiteri eam nolis, tamen negare non possis. quid enim ait euangelista? baptizatus
Abbreviated transcription (Latin):
ais tu nc̃ oberetice: Suffi¬
cuĩt ne hec testimoĩa fich.
⁊̃ sũme infidelitati. an
hoc tͥ. illud qd̾ responsũ
tc̃ ilł ÷. necẽe ÷ responderi.
Gen̾atio pͣua & adult̾a sig¬
nũ q̃rit. & sigñ ñ dabit᷑
e nͥ signũ ione ꝓpħe. Et
u̾e suffice̾ tͥ signũ hoc. uł

Expanded text:
ais tu nunc, haeretice? sufficiuntne haec testimonia fidei etiam summae infidelitati, an hoc tibi illud quod responsum tunc illis est necesse est responderi: generatio praua et adultera signum quaerit, et signum non dabitur ei nisi signum Ionae prophetae. et aere sufficere ti
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑. nilus. Tres gͥ st̃. fons.
riuus. & lacꝰ. & unꝰ nilꝰ. unꝰ flu¬
uiꝰ. una nat᷑a. una aqͣ. & dici ñ
p̃t qͥd tres. Nlanq tres. aut nili.
aut fluirii. aut aque. aut na
ture: neq tres aut fontez. aut
de inuicem. Qͦ d si obicit. ñ eẽ
singłm qũꝙ. aut fontẽ. aut riuũ
aut lacũ. aut binos ꝑfectũ mlũ.
s partes nili. cogitet totũ hc̃ n¬
lum ex qͦ incepit usꝙ cłu desi¬
net. eẽ ĩ tota qͣi etate sua. quia
nec ip̃e totꝰ ÷ sinul aut loco aut
donec desinat eẽ. H abet enim
Siqͥs enĩ sic ꝯside̾̃t. & diligñt̾ intel

Expanded text:
 fons, rivus, lacus; et unus Nilus, unus fluvius, una natura, una aqua; et dici non potest quid tres. Nam neque tres, aut Nili, aut fluvii, aut naturae, aut aquae sunt; neque tres, aut fontes, aut de invicem. Quod si objicit non esse singulum quemque, aut fontem, aut rivum, aut lacum, aut binos, perfectum Nilum, sed partes Nili; cogitet totum hunc Nilum, ex quo incoepit, usque dum desinet esse, in tota quasi aetate sua, quia nec ipse totus est simul aut loco, aut donec desinat esse: habet enim Si quis enim sic consideret, et diligenter intel
Abbreviated transcription (Latin):
cũ carne ꝯstituit:
tem. Nõ ait apłs de filio d̃i. cui
aĩa ÷ p̃destinata: s qͥ p̃destina¬
tus ẽ. Relatio cogit euncłẽ d̃i fi¬
liũ & p̃destinatũ intelligi. Hic
ab eis respondet᷑. ẽẽ p̃destinatũ
s scd̾ id qd̾ assũptũ ẽ. Hec uer

Expanded text:
cum carne constituit? Item non ait Apostolus de Filio Dei cujus anima est praedestinata, sed qui praedestinatus est. Relatio cogit eumdem Dei Filium et praedestinatum intelligi. Hic ab eis respondetur esse praedestinatum sed secundum id quod assumptum est. H
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipiũ fidi: qͥ fecit hominem
pͥncipem fidei & perfectorem.
ihesumꝰ.
Qui igit᷑ diligent̾ inspiciendi
que pͥmissa sc̃ dubitare licebit
dam subsiste̾. qui p̃destinatio¬
nis & alioꝵ que p̃dicta sũt isa¬
leat ẽe capar:
Noneo lector. ut p̃ducta sub
uno rõnis intuitu congreges.
& uidebis homini eẽ collatũ.
ut sit persona diuine substan¬
tie: & qd manens cłs qͦd erat.
sit homo factus. qd̃ non erat.

Expanded text:
principium fidei qui fecit hominem principem fidei et perfectorem Jesum. Cui igitur diligenter inspicienti quae praemissa sunt dubitare licebit dam subsistere, qui praedestinationis et aliorum quae praedicta sunt valeat esse capax? Moneo, lector, ut praedicta sub uno rationis intuitu congreges, et videbis homini esse collatum ut sit persona divinae substantiae, et quod manens Deus quod erat sit homo factus quod non erat.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. ẽ p̃destinatũ: oportet nob̾¬
fihꝰ dei.
Dictio hec. scd̾m. qñꝙ indicat
sa formalit̾ efficiens. cur sit rõ¬
nalis. Qñq sig̾cat uñ aliqͥd con¬
tigit. &÷ qͣi matĩale: ut c̃ łe. ho¬

Expanded text:
tum est praedestinatum, oportet te nobiFilius Dei. Dictio haec secundum, quandoque indicat sa formaliter efficiens cur sit rationalis. Quandoque significat unde aliquid contingit, est quasi mat
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ erat c̃ mortriũ hũc
uid̾et pedibꝰ exire. Hõ uide¬
bat᷑ c̃ penderet ĩcruce. supra
hoĩnẽ c̃ reseratis tumulis mor¬
tuos suscitaret. It s̾ augusti¬
cłie. ad danum inter¬

Expanded text:
nem erat cum mortuum vinctum juberet pedibus exire. Homo videbatur cum penderet in cruce; sed supra hominem, cum reseratis tumulis mortuos suscitaret. » Sancti Augusticlesiae ad Dardanum inter
Abbreviated transcription (Latin):
grie. Ideoq fateor. qͦd d̾s sem¬
sexu assũpsisse hominẽ. Utinã
te uideres. ubi te uideo. qͥ hec
obicis. Cũ gͥ ut̾q serus erat re¬
dimendꝰ. decens fuit. ut serus
honorabilior assumeret᷑. & de
femina. ut sit. ut̾q sexus ad
Illa dispensatio. utrũꝙ:
sexũ honorari. & ad cũ¬
ram ꝑtine̾ monstrauit.
solũ quẽ suscepit. s ꝑ
quẽ suscepit. uirũ gerendo. de fe¬

Expanded text:
. Ideoque fateor quod Deus semsexu assumpsisse hominem. Utinam te videres ubi te video, qui haec obiicis. Cum igitur uterque sexus erat redimendus, decens fuit ut sexus honorabilior assumeretur, et de femina, ut sic uterque sexus ad Illa dispensatio utrumque sexum honorari, et ad curam pertinere monstravit. Non solum quem suscepit, sed per quam suscepit viru
Abbreviated transcription (Latin):
susceptũ hoĩnẽͦ Nonne atha
pt᷑ testimonia uitatis dubitas:
audi ieronimũ dicentẽ. Anathe¬
matrramꝰ appollinarem & eiꝰ ꝯsi¬
miles: qͥ dũt hoĩnẽ assũptũ.
his ꝓpt̾ qͦs assũptꝰ ÷ fuisse dissiłem.
Dic q̃so qͥd aĩa tua agat ĩ corpore

Expanded text:
susceptum hominem? Nonne Athanpost tanta testimonia veritatis dubitas, audi Hieronymum dicentem: Anathematizamus Apollinarem et ejus consimiles, qui dicunt hominem assumptum his propter quos assumptus est fuisse dissimilem. Dic, quaeso, quid a
Abbreviated transcription (Latin):
d̃m u̾bũ. Neq ruisus filiũ hõis
ex aĩa & corꝑe ꝯstitisse ignoramꝰ.
Fiduicialit̾ gͦ credamꝰ. qd̾ sic affir
poni. Que pars. ꝓ qͦ toto: Caro
ꝓ hoĩe. Oportet gͦ hoĩnẽ eẽ qͦd¬
dam totũ: cuiꝰ pars sit caro.¬

Expanded text:
Deum Verbum. Neque rursus filium hominis ex anima et corpore constitisse ignoramus. Fiducialiter ergo credamus quod sic affirmponitur. Quae pars pro toto? Caro pro homine. Oportet ergo hominem esse quoddam totum, cu
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ hoĩs fõs sit. qͥ ÷ mundi
creator ds. ñ intꝰ ÷. qͥd ĩ sin¬
ligit᷑. Nõ p̃udicat enĩ diui¬
nitati dignatio. aut uolun¬
tas sua. c̃ hoc utiq magis
diuinitatẽ ip̃am cõꝓbet.
qr qͥcqͥd uoluit. hoc fuit.
Ergo qr uoluit. ĩ mundum

Expanded text:
i creator Deus: non interest quid in sinligitur. Non praejudicat enim divinitati dignatio, aut voluntas sua; cum hoc utique magis divinitatem ipsam comprobet; quia quidquid voluit, hoc fuit. Ergo et quia voluit, in mundum
Abbreviated transcription (Latin):
uisus ĩ t̾ris. ñ de alio hoc abs¬
ctũ pꝰtea res ꝓbauit. Cũ enĩ
uidñtũ utiq dm dix̾it. ñ
de alio hoc ue dice̾ poturit.
ꝙͣ qͥ ue̾ pꝰtea iusꝰ fuit. S de
hoc satis hactenꝰ. nc̃ ad alia
tͣnseamꝰ. Labor inqͥt ysai¬
as ꝓpħa. labor egypti & ne¬
gõciatio ethyopie. & saba¬

Expanded text:
c absctum postea res probauit. cum enim uidendum utique deum dixerit, non de alio hoc uere dicere potuit quam qui uere I postea uisus fuit. sed de hoc satis hactenus. nunc ad alia transeamus. labor, inquit Esaias propheta, labor Aegypti, et negotiatio Aethiopiae, et Saba
Abbreviated transcription (Latin):
in dm̃ natꝰ. criiꝰ uissionẽ
umu̾sitatis opꝰ secutũ ẽ.
criiꝰ uoluntas ierũ ortus ẽ.
cuiꝰ imꝑiũ mundi fabrica
ẽ. qui cuncta dixit & fac¬
ta sũt. cuncta mandauit &
creata fr̃. Hic gͦ imnꝰ ÷ ad patͥ¬
archas loq̃ns. ĩ ꝓpħis maners.
ex spũ ꝯceptꝰ. natꝰ ex uirgine.
ĩ mundo uisꝰ. int̾ hoĩes ꝯu̾sa¬
tus. affigens ligno crucis cy¬
rigrapħii peccoꝵ. trium¬
pbans ĩ semet ip̃o adu̾sari¬
as nob̾ inimicasq uirtutes.
mortẽ occidens. resurgñdi fi¬
dem oĩbꝰ tͥbuens. gła siri cor¬
ꝑis. corruptionẽ huãne car¬

Expanded text:
m natus, cuius iussionem uniuersitatis opus secutum est, cuius uoluntas rerum ortus est, cuius imperium mundi fabrica est, qui cuncta dixit, et facta sunt, cuncta. mandauit, et creata sunt. hic ergo unus est ad patriarchas loquens, in prophetis manens, ei spiritu conceptus, natus ex uirgiin mundo visus, inter homines conversatus, affigens ligno crucis chirographum peccatorum, triumphans in semetipso, adversarias nobis inimicasque virtutes morte occidens, resurgendi fidem omnibus tribuens, gloria sui corporis corruptionem humanae car
Abbreviated transcription (Latin):
in hac głe ac b̃ituduns sin¬
głaritate  ex dõ natꝰ est.
dgͦ ꝑ ꝓpħ̃icã doctrinã tũc
agebatur. ut unigenitꝰ a
alt̾m audirẽt. unũ utiꝙ
ĩ pr̃e ac filio cłm eẽ eognosce¬
rent. Ptꝰ hec inqͥt ĩ tris uisꝰ¬

Expanded text:
in hac gloriae ac beatitudinis singularitate Deus ex Deo natus est. Id ergo prophetica doctrina tunc agebatur, ut unigenitus aalterum audirent, unum utique in Patre ac Filio Deum esse cognoscerent. Post haec, inquit, in terris vis
Abbreviated transcription (Latin):
uitꝰ gͦ ac strictim ñ nlła di¬
ci necẽẽ ẽ. ut dici possint.
explicanda. ac dãpnis ut
ita dicã dãpna redim̃da.
c̃ ꝓpt̾ hoc utiq ꝯueniat
aliqͣ tͣnscurri. ne necẽẽ sit
ꝓpe cuncta reticeri. Ueñ gͦ
inqͥt saluator ĩ euͣgłio filiꝰ
hõis saluare qd̃ ꝑierat. Et
apłs. Fideł inqͥt sermo. &¬

Expanded text:
uiter ergo ac strictim nonnulla dici necesse est, ut dici possint, explicanda ac damnis ut ita dicam damna redimenda, cum propter hoc utique conueniat aliqua transcurri, ne necesse sit prope cuncta reticeri, uenit ergo inquit saluator in euangelio filius hominis saluare quod perierat, et apostolus fidelis, inquit, sermo
Abbreviated transcription (Latin):
suscepti corꝑis sacram̃tũ.
ĩ filio hõis crucifixꝰ ÷ dñs
maiestatis. Et qͥd pluraͦ
Longũ ÷ de singłis multa
dr̃e. Dies enĩ deficiet. si oĩa
q̃ adrẽ hanc rẽ afferri
possũt ꝯqͥrere. aut expli¬
care tẽptauero. Reuolũn¬
da enĩ hoc uolentibꝰ sc̃p¬

Expanded text:
ris sacramentum, in Filio hominis crucifixus est Dominus majestatis. Et quid plura? longum est de singulis multa dicere: dies enim me deficiet, si omnia quae ad hanc rem afferri possunt, conquirere aut explicare tentavero. Revolvenda enim hoc volenti s
Abbreviated transcription (Latin):
pħa dm. qiͣ manu indice
ostñdi. ꝙ qͣi digito sig̃can¬
te monstrari. hic ÷ inqͥt
his signis ꝓpħa tũc atꝙ in¬
diciis demonstrabat: Nun¬
qͥdnã patrẽ : Et qͥd necẽẽ
erat ostñdi eũ. quẽ se om̃s
nosse credebãt: dlõ enĩ iudei
dm tc̃ ignorab̃at. qͥ sub lege
cłĩ uiuebãt. s id agebat᷑ utti¬
q ut filiũ dm̃ nosce̾nt. Et ĩõ¬

Expanded text:
asi manu indice ostendi, et quasi digito significante monstrari? Hic est his signis propheta tunc atque indiciis demonstrabat? numquidnam Patrem? Et quid necesse erat ostendi eum quem se omnes nosse credebant? Non enim Judaei Deum tunc ignorabant: quia sub Dei lege vivebant. Sed id agebatur utique, ut Filiu
Abbreviated transcription (Latin):
głicis uł maxime atꝙ a¬
płicis qͣi nob̃ testibꝰ usi sumꝰ.
admiscñtes int̾dũ antiqͥs
noua. ut intelligãt om̃s
scͥpturas uenturũ ĩ carne
dñm. toto qͦdam suo corꝑe
qͣi uno ore clamasse. Ait ita¬
q eximiꝰ ille & admirabił
tã mune̾ d̃ diues ꝙͣ testi¬
moĩo. cui uni admodu

Expanded text:
ime atque apostolicis quasi nouis testibus usi sumus, admiscentes interdum antiquis noua, ut intellegant omnes scripturam sacram uenturum in carne dominum toto quodammodo suo corpore quasi uno ore clamasse. ait itaque eximius ille et admirabilis tam munere dei diues quam testimonio, cui uni admodum
Abbreviated transcription (Latin):
te nat᷑a. Manet qͣntũ intelligi
licet. mentiũ uesanaꝵ uolun¬
tas. cessaute licet uoluntatiz ef¬
fectu: et malignũ maliuoleu¬
tie studiũ. absistente mali oꝑis
occasioẽ. ñ deserit. Nũc enĩ he¬
reticoꝵ furor iã dño ĩ ceł se¬
dente. qr exemplo iudeoꝵ in
cruce agere ñ possũt. pari tñ in
Et cũ ñ possĩt negare q̃ dicta
sũt. tñ dictis ñ obedientes. odi¬
um impietatis exercent. uer¬
boꝵ lapides iniciunt. & si pos¬
sent. de throno suo ĩ crucẽ re¬
trah̾e̾nt. Et de nideis qͥdem ad

Expanded text:
 --Manet, quantum intelligi licet, mentium vesanarum voluntas, cessante licet voluntatis effectu: et malignum animum malevolentiae studium, absistente mali operis occasione, non deserit. Nunc enim haereticorum furor, jam Domino in coelis sedente, quia exemplo Judaeorum in crucem agere non possunt, et cum non possint negare quae dicta sunt, tamen dictis non obedientes, odium impietatis exercent, verborum lapides injiciunt, et si possent, de throno eum suo in crucem retraherent. Et de Judaeis quidem ad
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ accepit nascendo. ñ pꝰtea. Et
tñ ex alio ÷ du accipit. S qi ex
alio accipit. ne aliud qͥd potiꝰ.
& ñ in eꝰ intelligeret᷑ nat᷑a. qd̾
accepit. existe̾ ait. Nlemo pot̾it
raꝑe de manu patͥs mei. De ma¬
nu sua nemo rapit. qr a patre
manu patͥs sui nemo rapiat:
Filii manꝰ÷ q̃ accipit a patre.
patris manꝰ ÷ q̃ dedit filio. Et
qͦmͦ te qd̾ ñ rapit᷑ de manu filii.
ñ rapit᷑ de manii pat̾s: Qͦ mͣ si
queris intellige. Ego & pat̾ u¬
nũ sumꝰ. Manꝰ filii. manꝰ patͥs
ẽ. Nõ enĩ degenat natiuitatẽ
nat᷑a ne eadẽ sit. neq rursũ qͥa

Expanded text:
quod accepit nascendo, non postea; et tamen ex alio est, dum accepit. Sed qui ex alio, accepit, ne aliud quid potius, et non in ejus intelligeretur natura a quo accepit exsistere; ait: Nemo poterit rapere de manu patris mei. De manu sua nemo rapit: quia a Patrmanu patris sui nemo rapiat? Filii manus est, quae accepit a Patre; Patris manus est, quae dedit Filio: et quomodo quod non rapitur de manu Filii, non rapitur de manu Patris? Quomodo si quaeris intellige: Ego et Pater unum sumus . Manus Filii, manus Patris est. Non enim degenerat per nativitatem natura, ne eadem sit: ne
Abbreviated transcription (Latin):
lus tm̃ atq ip̃e pat̾ intellectꝰ.
amiitat eẽ qd̃ filiꝰ ẽ. Testat᷑ enĩ
pͥmũ nate᷑ uirtutẽ. cũ de ouib
suis ait. nec qͥsꝗͣ rapiet eas de
manu mea. Conscĩe potestatis
hec uox ẽ. ut ꝑtbate uirtutis
lib̾tate ꝑ id qͦd nemo ories de
manu sua abripiat ꝯfiti. At uͦ

Expanded text:
tque ipse pater intellectus amittat esse quod filius est. Testatur enim primum naturae virtutem, cum de ovibus suis ait: Nec quisquam rapiet eas de manu mea . Consciae potestatis haec vox est, imperturbatae virtutis libertatem per id, quod nemo oves de manu sua abripiat, confiteri. At vero
Abbreviated transcription (Latin):
manu patͥs mel. & ego & pat̾
unũ sumꝰ. Qͥs rogo intelligen¬
tiã nr̃am stupor hebetis mentis.
obtundit: ut hec ĩ sensũ nr̃m
tam absolute dicta ñ subeant:
Aut qͥs infirmitatẽ humanã ti¬
mor aĩ insolentis illudit. ut dĩ
cognitionẽ ex his adepti. qm pu¬
mus ut doceam̃: Qͦd si ex his
des sit. uñ cognitio. S cũ fides
cognitioĩs ẽẽ adu̾sa detegit᷑. iã
ñ cognitõis fides illa. s cͥminis
z̃. irreligiosã sibi ficdẽ aduersꝰ
religionẽ ꝯferre cognitiõis. as¬

Expanded text:
manu patris mei. Ego et Pater unum sumus . Quis, rogo, intelligentiam nostram stupor hebetis mentis obtundit, ut haec in sensum nostrum tam absolute dicta non subeant? Aut quis infirmitatem humanam tumor animi insolentis illudit, ut Dei cognitionem ex his adepti, Deum pumus ut docemur? Quod si ex his des sit, unde cognitio? Sed cum fides cognitioni esse adversa detegitur; jam non cognitionis fides illa, sed criminis est, irreligiosam sibi fidem adversus religionem confessae cognitionis as
Abbreviated transcription (Latin):
ita maiestatẽ deitatis p̃dicat.
ut dignationẽ incarnatioĩs
insinuet. Sciens utiq admi¬
rabit fidei doctor. ex his oĩb
q̃ nob̃ ĩmundu ueniens ds
tͥouit. bnficioꝵ eẽ cumulũ.
ñ honoris imminutionẽ: qr
eiꝰ ĩ nob̃ debet affectũ. ñ im
minuere dignitatẽ. Athana
dos. eximiũ ꝯstantie ac uir¬
tittis exemplũ. quẽ heretice

Expanded text:
ita majestatem deitatis praedicat, ita majestatem deitatis praedicat, ut dignationem incarnationis carnationis insinuet? Sciens utique admirabilis fidei doctor, ex his omnibus quae nobis in mundum veniens Deus tribuit, beneficiorum esse cumulum, n honoris imminutionem, quiejus in nobis debet affectum, non minuere dignitatem. CAPUT Xdos, eximium constantiae et virtutis exemplum; quem haereticae
Abbreviated transcription (Latin):
orientalibꝰ ꝓferemꝰ. Gregorius
splendidissimũ scĩe ac doctrine
iubar. qͥ cũ olim iam uita fun¬
ctus sit. ⁊̃ nc̃ tñ auctoritate ac
fide uiuit. & cũ olim iam cor¬
ꝑe absit ab eccłiis. uoce tñ ac
magist̾io ñ recedit. Cũ gͦ inqͥt
ꝓcessiss ex uirgine ds ĩ ea qͣm as¬
sũpserat hũa nat᷑a. unũ e duo
bꝰ inuicẽ ꝯtͣriis existens. carnẽ¬
ac sp̃m. aliud ĩdm assumit᷑.
aliud ĩ deitatis gr̃am prestat.
O noua & mnaudita ꝑmixtio.
Omira & inexqͥsita compago.
Qͥ erat. fit: & creator creat᷑: &
qͥ immensꝰ ÷ capit᷑: mediante
aĩa dõ. & carni: & ille qͥ õs di¬
uites fac̃: pauꝑ efficit᷑. It̾ rur¬
sus de epyphania. S qͥd sit qͦd
de nob̾ agit᷑ uł ꝓ nob̃. noua q̃¬
dam & inaudita efficit᷑ ꝑmu¬
ñ ꝯu̾sꝰ ex eo qͦd erat: inconu̾ti¬
bilis namq: ẽ: s assumens
qͦd ñ erat. Misericors enĩ ẽ. ut
capi poss: qͥ capi ñ pot̾at. Ui¬
des ꝙͣ p̃clare. atq magnifice.

Expanded text:
orientalibus proferemus. Gregorius, splendidissimum scientiae ac doctrinae iubar, qui, cum olim iam uita functus sit, etiam nunc tamen auctoritate ac fide uiuit, et cum olim iam corpore absit ab ecclesiis, uoce tamen ac magisterio° non recedit, cum ergo, inquit, processisset ex uirgine deus in ea quam adsumpserat humana natura, unum I e duobus sibi inuicem ac spiritu, aliud in Deum assumitur, aliud deitatis gratia praestat. O nova et inaudita permixtio! O mira et inexquisita compago! Qui erat, fit, et creator creatur; et  est, capitur, mediante anima deo et carni, et ille qui omnes diuites facit pauper efficitur. item rursus de epiphania: sed quid fit? quid de uobis agitur uel pro nobis? noua quaedam et inaudita efficitur permuus ex eo quod erat, inconvertibilis namque est, sed assumens quod non erat; misericors enim est, ut capi possit qui capi non poterat. Vides quam praeclare atque magnifice
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ: & hoĩem ꝓpt̾ hoĩes
factũ: uent᷑m ꝓnunciauetũt.
Qͥ ꝓptẽa & ip̃e talia face uoluit:
ne eẽt absurdu qͥ ꝑ illos fec̾at:
sibi ip̃e ñ facẽt. S tñ & aliqͥd ꝓ¬
priũ facẽ debuit: nasci de uir¬
gine: a mortuis resurge̾. ĩ celũ
ascende̾. hoc dõ qͥ parũ putat:
qͥd plꝰ expectet ignoro. S forte
mundi partibꝰ fu̾nt. minꝰ ꝓba¬
biles tͥ auctoritate uideantur.¬

Expanded text:
omnium et hominem propter homines factum uenturum pronuntiauerunt. qui propterea et ipse talia facere uoluit, ne esset absurdum, quae per illos fecerat, si ipse non faceret. sed tamen et aliquid proprium facere debuit, nasci de uirgine, a mortuis resurgere, in caelum ascendere. hoc deo qui parum putat, quid plus expectet ignoro. Sed forte, mundi partibus fuerunt, minus probabiles tibi auctoritate ui
Abbreviated transcription (Latin):
racułu. Ieronimꝰ catholico¬
rũ magist̾. cuiꝰ scͥpta ꝑ uni¬
u̾sũ mundũ qͣi diuine lam¬
pades rutilant: ĩ libro ad eu¬
stochium. Dei inqͥt fihiꝰ pro
nr̃a salute. hõĩs factꝰ ÷ filiꝰ :
decem m̃sibꝰ inuto ut nasca¬
tur expectat: & ille cuiꝰ pu¬
gillo mundꝰ includit᷑: prese¬
pis ꝯtinet᷑ angustiis. Itẽ ip̃iꝰ
in cõmento ysaie. Dñs enĩ
dit ĩ ut̾m iuirginałe & ing̃s¬
sus ÷. & eg̃ssus orientalẽ por¬
tam q̃ semꝑ clausa ẽ. de qͣ
gabriel dic̃ ad uirginẽ. Sp̃c¬

Expanded text:
raculum. Hieronymus, catholicorum magister, cuius scripta per uniuersum mundum quasi diuinae lampades rutilant, in libro ad Eustochium dei, inquit, filius pro nostra salute. hominis factus est filius. decem mensibus in utero ut nascatur expectat, et ille, cuius pugillo mundus includitur, praesepis continetur angustiis. item ipsius in commento Esaiae: dominus enim dit in uterum virginalem, et ingressus est et egressus orientalem portam, quae semper clausa est . De quo Gabriel dicit ad Virginem: Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ maxime scĩe. ita ꝓbatissime
purissimeq doct᷑ne. hisdem ꝓ¬
pe u̾bis qͥbꝰ tu. di filiũ mensi¬
um tu partũ negas: ille partũ
m̃siũ eẽ testat᷑. Decem enĩ in¬
qͥt m̃sibꝰ in uto ut nascat᷑ ex¬
pectat. S parua tͥ forsitan ui¬
ri huiꝰ uideat᷑ auctoritas. Idem
õs atq isdem u̾b̃ putato dicẽ.
q qͥcũꝙ di filiũ partũ ẽẽ uir¬
ginis ñ negat. partũ ẽẽ m̃siũ
o. ita ĩ expõe symboli. de dñ
natiuitate testat᷑. Filiꝰ enĩ in¬
qͥt di nascit᷑ ex uirgine. ñ pͥn¬
cipalit̾ soli carni sociatꝰ. s
aĩa int̾ carnẽ d̃mq median¬
te gñatꝰ. Nunqͥd obscure de¬
um ex hoĩe natũ testificatꝰ ẽ :
Augustinꝰ hyppone regiensis
oppidi sac̾dos. ut aũt inqͥt

Expanded text:
iae, ita probatissimae purissimaeque doctrinae, isdem prope uerbis, quibus tu dei filium mensum partum negas, ille partum mensum esse testatur. decem enim inquit mensibus in utero ut nascatur expectat. sed parua tibi forsitan uiri huius uideatur auctoritas: idem omnes atque isdem uerbis putato dicere, quia, quicumque dei filium partum esse uirginis non negat, partum esse mensum o, ita in expositione symboli de domini natiuitate testatur: filius enim, inquit, dei nascitur ex uirgine, non principaliter soli carni sociatus, sed anima inter carnem deumque mediante generatus. numquid obscure deum ex homine natum testificatus est? Augustinus Hipponae Regiensis oppidi sacerdos ut autem
Abbreviated transcription (Latin):
tuit creat᷑a parere cieatorẽ:
& qͦd natũ ÷ ex carne. caroẽ :
Longũ ÷ de singłis ꝑsonis oue¬
mentia dr̃e. Enumerõ ma¬
gis ꝙͣ executio dictoꝵ agen¬
daẽ: qr sibi ad executionẽ su¬
i. ip̃a sufficiũt. Ambrosius
eximiꝰ dĩ sac̾dos. qͥ a manu
dñi ñ recedens. ĩ di semꝑ di¬
gito qͣi gemina rutilauit.
in libro qͥz ad uirgines. ita¬
memorat. Fraternꝰ meus can¬
didꝰ & rubeus. Candidꝰ. qr pa¬
tͥs splendor ℥. ruberis. qr partͦ
÷ uirginis. Memento tñ in eo
antiqͥora diuinitatis insig¬
nia: ꝙͣ corꝑis sacͣmenta. Non
enĩ ex uirgine cepit: s qͥ erat
uenit ĩ uirginẽ. Itẽ ipsiꝰ ĩ na¬
tale dñi. Uidete miraculum
matͥs dñice. uirgo ꝯcep̃. uir¬
go peꝑit. uirgo dũ parturit.
uirgo gͣuida. uirgo pꝰt part̃:
sic̃ in erechiele d̾r. Porta crat
& p̃clara fecunditas. Dñs
mundi nascit᷑: & nlłs ÷ ge¬
mitꝰ parientis. Euacuat᷑ ute¬
rus: infans excipit᷑: nec tñ uir¬
ginitas uiolat᷑. Fas erat. ut

Expanded text:
: quod natum est ex carne, caro est? longum est de singulis personis conuenientia dicere: enumeratio magis quam exsecutio dictorum agenda est, quia sibi ad exsecutionem sui ipsa sufficiunt. Ambrosius, eximius dei sacerdos, qui a manu domini non recedens in dei semper digito quasi gemma rutilauit, in libro qui est ad uirgines itamemorat: fraternus meus candidus et rubeus, candidus quia patris splendor est, rubens quia partus est uirginis. memento tamen in eo antiquiora diuinitatis insignia quam corporis sacramenta. non enim coepit ex uirgine, sed qui erat, uenit in uirginem. item ipsius in natale domini: uidete miraculum matris dominicae: uirgo concepit, uirgo peperit, uirgo cum parturiit, uirgo grauida, uirgo post partum, sicut in Ezechiele dicitur: et porta erat et praeclara fecunditas. dominus mundi nascitur, et nullus est gemitus parientis: uacuatur uterus, infans excipitur, nec tamen uirginitas uiolatur. fas erat ut