comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rduẽ dironicum sernent & p̃latis suis ac magistris honorem debitũ
humisiter impendamt ut horis canonicis. diuinum officum deuotissi¬
me expleant intus forisq non solũ habitu. & actu. sed &iã ipio incessu
inrephensibiles exsstant ut non otio uacent non uaniloquus
in seruiant non detractionibus & ceteris uitiorum
ille cebris incumbant. seđ potius aut orationi. aut
lectioni aut quibus libus ex clesiae. aut certe ꝓpri
utilitatibus uacent aut &iam doctrinis sanis
& di uersisarum arcium erudiantur dis ciplinis
Ita ui delic& ut nullus in con gregatione
inutilis aut otiosus exsistens  stipendia
eccłe in offi ciose accipiat. Ut cotidie
ad conlationem ueniant ubi & hanc instituon¬
onem & alias scripturarum scarum lectione
ꝑlegant & preo ad missis ueniam postulant
& sententiam pro qualitate admissi sus cipiant.
ubi &iam de communi profectu & ucilicate
ec cłae ꝑtractent. Ut om̃s indormitorio nisi

Expanded text:
rdinem canonicum servent, et praelatis suis ac magistris honorem debitum rdinem canonicum servent, et praelatis suis ac magistris honorem debitum humiliter impendant. Ut horis canonicis divinum officium devotissime expleant, intus, forisque non solum habitu et actu, sed etiam ipso incessu irreprehensibiles existant. Ut non otio vacent, non vaniloquiis inserviant, non detractionibus et caeteris vitiorum illecebris incumbant, sed potius aut orationi, aut lectioni, aut quibuslibet ecclesiae, aut certe propriis utilitatibus vacent, aut etiam doctrinis sanis et diversarum artium erudiantur disciplinis: ita videlicet, ut nullus in congregatione inutilis, aut otiosus existens, stipendia e inofficiose accipiat. Ut quotidie ad collationem veniant, ubi et hanc instituliarum Scripturarum sanctarum lectiones perlegant, et pro admissis veniam postulent, et sentent am pro qualitate admissi suscipiant: ubi etiam de communi profectu et utilitate Ecclesiae pertractent. Ut omnes in dormitorio, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
QUOD AP̃LATIS GEMINA PASTIO SIT SUEDIIIS IME ENDDA
Tollerter prelatis satagendũ est. ut eos quibus p̃sunt uerbis &exemplis
ibene uiuendumꝰ in forment fixoq corde tenendũ ne eos qs ꝓprior
sed int dñi suigregẽ tractare meminerint uxta illud qđ p&ro dr̃ Sidiligis
st pascroues mn eis MMeas in quit: nontuas Et hoc idõ dicimus. quia s̃ ñnulli
qui oues xp̃i non amore xpĩ. sed suae uł głȩ uł dominationis uł questus grã
posimiformi. sed multimoda est sollicitudine gerenda Scilice quia &
tena subsidia diligent illis p̃bere & exempla uirtutis simul cũ uerbo p̃di¬
cationis debent sollicite inpendere. Qua ꝓpt̃ studeat unꝰ qͥsq platus ut familiȩ
apĩ annonã sꝑitalẽ carnalemq fidelit sub ministra. ut effici mereit᷑ ille
euangelicus seruus dequo dr̃ ÷ idelis seruus & prudens quẽ constitiut chĩs
saria tribiumt uita nihilominus studere debent. ut idem religosissimeio¬

Expanded text:
Quod a praelatis gemina pastio sit subditis impendenda. Solerter praelatis satagendum est ut eos quibus praesunt verbis et exemplis bene vivendum informent; fixoque corde tenendum ne eos quasi proprios, sed ut Domini sui gregem, tractare meminerint, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas, inquit, non tuas. Et hoc ideo dicimus, quia sunt nonnulli qui oves Christi non amore Christi, sed suae gloriae, vel dominationis, vel quaestus, gratia, non uniformi, sed multimoda est sollicitudine gerenda: scilicet quia et terrena subsidia diligenter illis praebere, et exempla virtutis simul cum verbo praedicationis debent sollicite impendere. Quapropter studeat unusquisque praelatus, ut familiae Christi annonam spiritalem, carnalemque fideliter subministret, ut effici mereatur evangelicus servus, de quo dicitur: Fidelis servus et prudens, quem constituit dominus saria corporis tribuunt, ita nihilominus studere debent, ut iidem religiosissime o
Abbreviated transcription (Latin):
debita soluenda uł adagenda missarũ sollẽpma intramꝰ sẽꝑ ancelice p̃lentis
memores . cũ timore & ueneratione c̃petenti cȩleste coplam officiõ riesi
qđ̃ absit id neglegent̃ aut in honest uł tepide ex pleuerimꝰ & adꝑficiendũpi¬
gnaduenerimus: insencentiã qua dr̃ maledictus homo qͥ op di fefent mũpe¬
gent miserabilit labam Ergo sollerti in dustria nob obseriundũe. ne quid

Expanded text:
 angelicae praesentiae memores, cum timore et veneratione competenti, coeleste compleamus officium: ne si quod absit id negligenter, aut inhoneste, vel tepide expleverimus, et ad perficiendum pigri advenerimus, in sententiam qua dicitur, Maledictus homo qui opus Dei fecerit negligenter, miserabiliter labamur. Ergo solerti indust
Abbreviated transcription (Latin):
inuita beati augstini in laudẽ illius ꝓlata. italegitur. Uestis eiꝰ & calcanta
uł lectualia ex moderato & conpetenti habitu erant. nec nitida nimium.
nec abiecta plurimũ. quia his pleriq uł iactare homines solent se in solent̃
ep̃benibilem & ecclesiastica em̃datione dignum: apud pserosq cano¬
nicos moleuisse comperi usum. eo qđ contra more ecclesiasticum.
cucullas quibus solis monachis utendum est induant: Cumutique
ilo babitum penitus usarpare non debrant a qpuoꝵ ꝓposto qi dlimedo
Estor:. Quiasic̃ indecens ẽ. ut arma militaria more laicoꝵ gestpio ranuirũ
oitonatũ ⁊ ualde indecorum .ẽ. ut alterius ꝓpositi indimp̃to uibi e dns pois¬

Expanded text:
in Vita beati Augustini , in laudem illius prolata, ita legitur: Vestis ejus et calceamenta, in Vita beati Augustini , in laudem illius prolata, ita legitur: Vestis ejus et calceamenta, vel lectualia, ex moderato et competenti habitu erant, nec nitida nimium, nec abjecta plurimum: quia his plerique vel jactare sese insolenter homines solent, Reprehensibilem et ecclesiastica emendatione dignum apud plerosque canonicos inolevisse comperimus usum, eo quod contra morem ecclesiasticum, cucullas, quibus solis monachis utendum est, induant: cum utique illorum habitum penitus usurpare non debeant, a quorum proposito quodam modo distant: quia sicut indecens est, ut arma militaria more laicorum gestent, ita nimirum inhonestum et valde indecorum est, ut alterius propositi indumenta sibi impo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc Qiã uiros appetere. aquo curauit pastor eccłȩ afemmas ꝓhibe. ua ꝓpter
opost& canonicos scãrũ scripturarũ auctoritaiti parere. scoras patrũ docunta
uiglant᷑ ꝑpendere. ut humilitatẽ quã corde gestant actu. habitu. incessu ipsa
&iã equitatione religiosissime demonstrent᷑: Plusq uelint scã conũsatione
eximusq morib quã ornatu uestiũ falgere. Sienĩ more coniugatoꝵ in se or¬
nandis nitore uestiũ. faleris equoꝵ ceterisq humanȩ uanitatis rebus
abusi fuerint. scilic& ut se similibus uti debere contendant. in quo eoꝵ c̃ũsitio
alaicoꝵ distare uidebit᷑ Dec& porro. ut eoꝵ talissit uestiũ cultus qͥ occasione
uanitatis careat & nihil uanitatis nihil suꝑfluitatis redoleat. nihilq rep̃hensi¬
formis. quia inutroq illoꝵ aut elationis. aut certe simulationis nora patesc&
nt̃ utrũq enĩ uirtus diseretionis moderatissime tenenda ẽ. Quȩ plenissime

Expanded text:
uapropter oportet canonicos sanctarum Scripturarum auctoritati parere, sanctorumque Patrum documenta vigilanter perpendere, ut humilitate, quam corde gestant, actu, habitu, incessu, ipsa etiam equitatione, religiosissime demonstrent, plusque velint sancta conversatione, eximiisque moribus, quam ornatu vestium fulgere. Si enim more conjugatorum in se ordinandis, nitore vestium, phaleris equorum, caeterisque humanae vanitatis rebus abusi fuerint, scilicet ut se similibus uti debere contendant, in quo eorum conversatio a laicorum distare videbitur? Decet porro ut eorum talis sit vestium cultus, qui occasione vanitatis careat, et nihil novitatis, nihil superfluitatis redoleat, nihilque reprehensiformis: quia in utroque illorum, aut elationis, aut certe simulationis noxa patescet. Inter utrumque enim virtus discretionis moderatissime tenenda est. Quae plenissime
Abbreviated transcription (Latin):
mei. sidedero sonno plcuilis mois et palpebri uens dormicacioore. Qre ninem
men porsnes meis donec in ueniã locũ dño tabnaculũ dõ iacobec auoueri
sfupeatltanta in di amore animi deuotione ut sompũ sibinre quo pti
ccuperi humana deficiunt pemcus int̃ dixera: donet locum dno ac teplum
mimonene ui si ipsi locus dñ eẽ uolumus & tab naculũ etꝰ aut templũcipĩ¬

Expanded text:
iem temporibus meis, donec inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob . Quis non stupeat tantam in Dei amore animi devotionem; ut somnum sibi, sine quo utique corpora humana deficiunt, penitus interdixerit, donec locum ac templum admonere, ut si ipsi locus Dei esse volumus; et tabernaculum ejus ac templum cupi
Abbreviated transcription (Latin):
lua nodubo sorueit canor uicȩ duo miliat᷑. paniẽ a pulm̃tã & elemosinarũ pastes
raro qualitates: nec euentuũ sinunt posse fieri uarietates Ginde necessarum
sollcs aeminorib acipiant singuli canonici ꝑ singulos dies quat tuor libraspanis
nious ueroubi maores fcultates suinc eccłȩ uer bi gra tra ant quatuuor auccelobi
oicoaeto amplua mulia mansi sieadẽ regiouini ferax fuerit accipiant ꝑsingulordies
quattuor libras ui ni siam steriitas impedimto non fuerit tempore Diueruim¬
sera plent nonfuerit. tres libras uini &e ges ceriusȩ: N sipenit᷑ unnisera te nfueeit
accipiant libnain uimni: &e quinq librasceriusȩ: In medio cribem̃ locis mille aue

Expanded text:
us socialiter canonice Domino militatur, panem, et pulmentum, et eleemosynarum partes terrarum qualitates, nec eventuum sinunt fieri posse varietates. Unde necessarium scilice et minoribus, accipiant singuli canonici per singulos dies quatuor libras vini. In locis vero ubi majores facultates sunt ecclesiae, verbi gratia, tria aut quatuor, aut certe octo, et eo amplius millia mansi, si eadem regio vini ferax fuerit, accipiant per singulos dies quinque libras vini, si tamen sterilitas impedimento non fuerit temporis. Si vero vinifera plene non fuerit, tres libras vini et tres cervisiae. Et si penitus vini ferax non fuerit, accipiant libram vini et quinque l
Abbreviated transcription (Latin):
uertere  inmoiã minoris uidet᷑. et̃. miraculi. si id qđ ex nichilo agnosertue
condidisse ia cditũ in meliꝰ ualeat cõmutare. Require qd ei possit eẽ : difficile
anfacie fuit hominẽ delimo materia figuratũ imaginẽ eciã suȩ diuinitatis
nduere cu ꝓmtũ . ẽ. eũ rursũ reuocare de inferis. restituere de ꝑditione. re¬
parare de puluere.: de t̾ra inglũ leuare. de homine angłm facere. corpus
huimanũ conforme corꝑi claritatis suş reddere. & figmentũ suũ in regrui
sui consortio sublimare. ut qͥ corpꝰ nr̃ȩ fragilitatis assũpserat. nos in corpꝰ suȩ
immortalicatis assumat: ad quã głosã resurrectionẽ piis uos oꝑib prepa¬

Expanded text:
vertere? Immo jam minoris videtur esse miraculi, si id quod de nihilo agnoscitur vertere? Immo jam minoris videtur esse miraculi, si id quod de nihilo agnoscitur condidisse, jam conditum in melius valeat commutare. Require quid ei possit esse difficile, cui facile fuit hominem de limi materia figurare: imaginem etiam suae divinitatis induere, cui promptum est eum rursum revocare de inferis, restituere de perditione, reparare de pulvere, de terra in coelum levare, de homine angelum facere, corpus humanum conforme corpori suae claritatis reddere, figmentum suum in regni sui consortio sublimare: ut qui corpus nostrae fragilitatis assumpserat, nos in corpus suae immortalitatis assumat: ad quam gloriosam resurrectionem piis nos operibus praepa
Abbreviated transcription (Latin):
unfeeti panis ad unatione ñ possunt. & sic̃ aqua ad ꝓpͥam redire substantiã in¬
uno ꝑ mixta nequaquã pocest: sic & fideles quiq atq sapientes qͥ redẽptos se
op̃i sangume cepassione cognoscunt. ita debent quasi inseparabilia men bra
apit suo fidei conseruationẽ & ardentissima religione sociari ut abeo n us¬
lunta tein necessuner se imngi nulla terrene spei ambitione ñ deniq ipsa
pessint morte diuelli. Nec dubitet quisquã pͥmarias creaturas nutu potentiȩ
ens ante uerba baptismi ad hue in unculo ẽ. ueceris debia: his uero cõme¬
moratis mox exuit om̃i fece peccat: ita quando benedicende uerb celestib
creriture saeris altarib imponunt᷑. antequã in uecatione simmi nominis con¬
secrent᷑ substantia illic ẽ. panis & uini. Post uerba autẽ xp̃i. corpꝰ & sanguis
ẽ. xp̃i. Iuid mirũ autẽ.ẽ. si ea quȩ uerbo pocuĩ ereare. uerbo possit creata con¬

Expanded text:
confecti panis adunatione non possunt, et sicut aqua ad propriam redire substantiam vino mistam jam non potest: sic et fideles quique, atque sapientes, qui redemptos se Christi sanguine et passione cognoscunt, ita debent quasi inseparabilia membra capiti suo, fidei observatione et ardentissima religione sociari, ut ab eo non voluntate, non necessitate sejungi, non ulla terrenae spei ambitione, non denique ipsa possint morte divelli. Nec dubitet quisquam, primarias creaturas, nutu divinae pens ante verba baptismi adhuc in vinculo est veteris debiti, his vero commemoratis, mox exuitur omni faece peccati, ita quando benedicendae verbis coelestibus creaturae sacris altaribus imponuntur, antequam in vocatione summi nominis consecrentur, substantia illic est panis et vini. Post verba autem Christi, corpus et sanguis . Quid autem mirum est, si ea quae verbo potuit creare, verbo possit creata con
Abbreviated transcription (Latin):
tabit utuideatis ubi descripta sit forma quã desidera mꝰ implere: Dũ gͦrecitat᷑
uos intentissimos uolo ut pꝰ eiꝰ recitationẽ qđ institui. loquar dño donante¬
intentioni urae . Cumq diaconus lararus legeret. cũ orassent motus ẽ. locus

Expanded text:
tabitur, ut videatis ubi descripta sit forma quam desideramus implere. Dum ergo recitatur, tabitur, ut videatis ubi descripta sit forma quam desideramus implere. Dum ergo recitatur, vos intentissimos volo, ut post ejus recitationem, intentioni vestrae. Cumque diaconus Lazarus legeret: Cum orassent, motus est locus
Abbreviated transcription (Latin):
ous: no ꝗdatt ueniãe ro po caci senectuti. sed timidȩ infirmitati : Egosic̃ uidetis
etate modo senui.: ꝑ infirmitatẽ corporis olim sũ senex. Tam̃ sidõ plac& quod
Sxi modo: ipse dat uires Nonuos desero Oratt̃ ꝓme ut quantũ mest anima
n hoc copore. & qualescũq uires suppetunt in uerbo dĩ seruiant uoba MeN
IocRNO SDSE UITA ET MORIBUS CLERICORUA¬
uritati urȩ hodie de nob̵ ipsis sermoreddendus est : Qđ enĩ ait apłs
expectaculũ facti sumꝰ mundo & angłis & hominib Quinos amant
quer quod laudent in nob̵: Qui aut̃ nos oder̃ de trahunt nob̵ Nos aut̃
inutroq medio consticuti. ad iuuante dño dõ nr̃o & uitã nr̃am & famam
nram sic custodire debemꝰ. ut ñ erubescant detractorib laudatores : Quomͦ aut̃
unuere uelimꝰ Quo modo dõꝓpicio iã uiuamꝰ. quauis descriptura scã multi noue¬

Expanded text:
locutus sum, date veniam loquaci senectuti, sed timidae infirmitati. Ego, sicut videtis, locutus sum, date veniam loquaci senectuti, sed timidae infirmitati. Ego, sicut videtis, per aetatem modo senui, sed per infirmitatem corporis olim sum senex. Tamen si Deo placet, quod dixi modo, ipse det vires, non vos desero. Orate pro me, ut quantum inest anima in hoc corpore, et qualescumque vires suppetunt, in verbo Dei serviam vobis. SERMO CCCLVI . De Vita et Moribus clericoruritati vestrae hodie de nobis ipsis sermo reddendus est. Quod enim ait Apostolus, spectaculum facti sumus mundo et Angelis et hominibus . Qui nos amant, quaerunt quod laudent in nobis: qui autem nos oderunt, detrahunt nobis. Nos autem in utroque medio constituti, adjuvante Domino Deo nostro, et vitam et famam nostram sic custodire debemus, ut non erubescant de detractoribus laudatores. Quomodo autem vivere velimus, quomodo Deo propitio jam vivamus, quamvis de Scriptura sancta multi nove
Abbreviated transcription (Latin):
Magis onusest quã bonor. S& quis sapiens & incellꝰ gae hȩc : Ergo ꝓfessest
scitatẽ ꝓfesus ẽ: cõmunit᷑ uiuendi societatẽ ꝓfessus ẽ. quã bonũ & quã iocand¬
babitar fr̃smunũ. Si ab hoc ꝓpositt ceciderit. &extramanens cloric suen
dimidius & ipse cecidit: Quid ad me ÷ non eũ iudico Siforisseruat sc̃itatẽ dm
cecoditqSuntus habuerit simulationẽ : totꝰ gecidit: Nolohabeat necessitatẽ
simulandĩ Scio quo medo homines ament claricatum: Nemini eũ tolsor
aut incõmine mittere. maneat mecõ Qui hoc ñ uult hibeit libtate. sed
aecero cã frib meis: Sꝑo eni bona qđ omis mͥ libent̃ oboediant iec inuencurus
uim oliquor habe aliquid nisi a liqua necessitate religionis ñ occasione cupidi¬
erti aliquosd abe egeropꝰ epiphaniã caritati urȩ̃ in dñg uoluntate nunciabo
quomodo litẽ finiero int̃ duos fr̃s filios prb̃i unuarii non uobtacebo multa

Expanded text:
Magis onus est, quam honor. Sed quis sapiens, et intelligit haec? Ergo professus est Magis onus est, quam honor. Sed quis sapiens, et intelligit haec? Ergo professus est sanctitatem, professus est communitatres in unum : si ab hoc proposito ceciderit, et extra manens clericus fuerit; dimidius et ipse cecidit. Quid ad me? Non eum judico. Si foris servat sanctitatem, dimidius cecidit: si vero intus habuerit simulationem, totus cecidit. Nolo habeat necessitatem simulandi. Scio quomodo homines ament clericatum: nemini eum tollo aut in commune mittere, maneat mecum. Qui hoc non vult, habeat libertatem: sed abo vobis. Spero enim bona. Omnes mihi libenter obediunt: nec inventurus sum aliquos habere aliquid, nisi aliqua necessitate religionis, non occasione cupiditatis. Quod ergo egero post Epiphaniam, Charitati vestrae in Domini voluntate nuntiabo; et quomodo litem finiero inter duos fratres, filios presbyteri Januarii, non vobis tacebo. Multa
Abbreviated transcription (Latin):
rolent uelser te seosũ qui stacuerã s̃c̃ nostis nualtã ordinar c̃ eeicut eiser
tuii quia desereret siẽ societatis ꝓmisũ ceptũq conortium Eece inq̃spetu
dĩ &ur̃o muco consilium Qunolunt habert aliquio ꝓbuni quibse nonsuffti¬
ds ex eccła eiꝰ maneant ubi uolunt aeuli poss ñeis aufero clericatĩ Nol ohabengur¬
critas nalũẽ Qumesciatꝰ malũ ÷ cadere aproposito. seepenus : simulars a positu
Ego ei naufero dericatũ. Quantũ sit ꝑiculũ ante oculos eius posui. fãciat quo duult
N ouieni qr si aliquem hoc faciente degradare uoluero nonei de er patosui none
deeri iuffragatores ȩ lic. & apud epos qͥdicant. Quid malisecit  nonpotest tiorũ
dericatum ⁊ Ego scio quantũ malisit ꝓficeri sem aliquid nec inplereł Oouete
SirgoẽSinumquã fuit inmonasterio & uirgo sacra ÷. nubere illi nlic&. ẽẽ
in monasterio non conpellit᷑ Siaut̃ cȩpit .eẽ in monasterio & deseruit &e tam̃

Expanded text:
olunt: certe ego sum qui statueram, sicut nostis, nullum ordinare clericum, nisi qui m clericatum, quia desereret sanctae societatis promissum coeptumque consortium. Ecce in conspectu Dei et vestro, muto consilium: qui volunt habeDeus et Ecclesia ejus, maneant ubi volunt, et ubi possunt, non eis aufero clericatum. Nolo habere hypocritas. Malum est, quis nesciat? malum est, cadere a proposito: sed pejus est, simulare propositum. Ego ei non aufero clericatum. Quantum sit periculum, ante oculos ejus posui: faciat quod vult. Novi enim quia si aliquem hoc facientem degradare voluero, non ei deerunt patroni, non ei deerunt suffperdere clericatum? Ego scio, quantum mali sit, profiteri sanctum aliquid, nec implere. Vovete, . Virgo et si nunquam fuerit in monasterio, et virgo sacra est; nubere illi non licet, esse in monasterio non compellitur. Si autem coepit esse in monasterio, et deseruit, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nris. Deopere eius expensã pecuniã memoriã scĩ martyris habem. Depecumi.
sua enut &iã possessionẽ exconsilio meo. Hã ipsã pecuniã uolebat ꝑmanꝰ meas
erogari sicut mili placer& Ego sipetuniȩ auidus eẽm aut neces sitaͣs ipsas
meas quas ꝓpauꝑib: habeo. in hac causci plus curare pecuniã accipem. Quare
dic̃ aliquis. quia possessio illa quȩ abillo ep̃ta & eccłȩ donata ÷ adhuc nihil

Expanded text:
abemus. De pecunia sua emit etiam possessionem ex consilio meo. Nam ipsam pecuniam volebat per manus meas erogari, sicut mihi placeret: ego si pecuniae avidus essem, aut necessitates ipsas meas, quas pro pauperibus habeo, in hac causa plus curarem, pecuniam acciperem. Quare? dicit aliquis: quia possessio
Abbreviated transcription (Latin):
secutio : & seliqͣ dis̃ autẽ homini sũscepta sc̃ificatione miscetur : qͣndo fi¬
des in ipso pectore affectu iusatiȩ miscđiae. pietatis infundit᷑ & iam
aide speri popolarũ labore ꝑficit᷑. ac ꝑ aqͥm & sangunẽ in uniꝰ panis substantia con¬
bigat :÷ sĩc uarȩ gentes diuerseq nationos in unã fidẽ conuenientes. unũ de sẽ xp̃i¬
uitionib fide purgante atq cribrante discernit᷑. & munũ quasi infideliũ lolio
ꝓ tanseunte colligit᷑. & duoꝵ cestamentoꝵ instructione uelut frumtũ gemino.

Expanded text:
secutio ? et reliqua. Deus autem homini suscepta sanctificatione miscetur, quando fides in ipso pectore affectu justitiae, misericordiae, pietatis infunditur. Etiam didam speciem molarum labore perficitur, ac per aquam et ignem in unius panis substantia congregatur: sic variae gentes, diver aeque nationes, in unam fidem convenientes, unum de se nationibus fide purgante atque cribrante discernitur, et in unum quasi infidelium lolio pertranseunte colligitur, et duorum testamentorum instructionem vel
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a sequit᷑ eũ xp̃i mĩa. Sed in silomone de ipso dõ p̃dictũ legimꝰ Sapientia
inqͥt edificauit sibi domũ id ẽ. corpꝰ hominis assũpsit. inqͦ habitauit plenit
diuinitatis & subdidit colũpnas septẽ qͥa illũ benedictio sp̃s sc̃i grã sept
formis impleuit. Mac tauit hostias suas miscuit in cratera uinũ suũ & p̃
parauit m̃sa sua. & insequenti. Uenite & edite de meis panib & bibite
uinũ qđ miscui uob̾. Ad nixtũ gͦ aqͣ uinũ legimꝰ. Nunc causã qͥre utrumq¬

Expanded text:
ia, inquit, aedificavit sibi domum : id est corpus hominis assumpsit, in quo habitavit plenitudo divinitatis. Et subdidit columnas septem. Quia illum benedictio Spiritus sancti gratiae septiformis implevit. Mactavit hostias suas, miscuit in cratere vinum suum, et paravit mensam suam. Et in sequenti: Venite et edite de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis. Admixtum ergo aqua vinum legimus, nunc causam quare utrumq
Abbreviated transcription (Latin):
etioc uero cũ assumit᷑ nichil minꝰ babent singuli qͥm uniuersi: Tot̃i
tocũ duo . Tocũ plures sine diminutione ꝑcipiunt. qͥa benedictio huiꝰ sg¬
m̃ti scit distribui. nescit distributione consumi. Sacram̃ti huiꝰitaq formã. ea
Et melehi sedech rex salem ꝓtulic panẽ & uinũ. & benedix̃ ab rahȩ melchi sedo
autẽ. fuit sacerdos dĩ sũmi.Dũ a p̃putio id ẽ. a gencli circũcisio futura benedi
melelii sedech cuiꝰ genealogia uł origo notitiã illiꝰ cẽꝑis latuit: oblatione pam¬

Expanded text:
ero pane cum assumitur, nihil minus habent singuli quam universi. Totum unus, totum duo, totum plures sine diminutione percipiunt: quia benedictio hujus sacramenti scit distribui, nescit distributione consumi. Sacramenti itaque hujus formam,et Melchisedech rex Salem protulit panem et vinum, et benedixit Abrahae . Melchisedech autem fuit sacerdos Dei summi. Dum a praeputio, id est a gentili, circumcisio futura benedicergo in Melchisedech, cujus genealogia vel origo notitiam illius temporis latuit, oblatione pa
Abbreviated transcription (Latin):
ret dix̧ Audistis quid uelimꝰ: orate ut possimus: Contigit aut̃ quȩdã neces¬
sitas. ut haec diligentius agerem. Qm̃ si ut iã nostis prb̃t in nr̃a societate
c̃stitut᷑. quali societati per hib& testimonium lectio. quã modo cũ recitarem̃
audistis. moriens testam̃tũ fec̃. quia habuit unde facer&e Erat qđ diceret suum
cumea societate uiueret. ubi nemini licebat aliquod dicere suũ. sed eẽ illis
omnia cõmunia: Siquis dilector & laudato nr̃ apud detractorẽ nr̃mp̃di
uens. dentẽ ꝓmouens diceret. Itauꝰ sic ibi uuit᷑ quomodo dicis. quare
mñtiris : Quare fala laude honoras indignos : Nonnȩ ibi modo incoꝵso
tate positꝰ prbt testam̃tũ feç & qđ babuit quomꝰ uolnt dusgos it corpso¬

Expanded text:
sset, dixit: Audistis quid velimus, orate ut possimus. Contigit autem quaedam necessitas, ut haec diligentius agerem. Quoniam sicut jam nostis, presbyter in nostra societate constitutus, quali societati perhibet testimonium lectio, quam modo cum recitaremus, audistis; moriens testamentum fecit, quia habuit unde faceret. Erat quod diceret suum, cum in ea societate viveret, ubi nemini licebat dicere aliquid suum, sed esse illis omnia communia. Si quis dilector et laudator noster apud detractorem nostrum pvens, dentem promovens, diceret: Ita vero, sic ibi vivitur quomodo dicis? Quare mentiris? quare falsa laude honoras indignos? Nonne ibi modo in eorum societate positus presbyter testamentum fecit, et quod habuit, quomodo voluit, disposuit
Abbreviated transcription (Latin):
i uob̵. Iđ testimoniũ contra pelagii blasphemias euidentissimũ atq ualidi¬
mũ. ẽ: qͥ asserere arrepta impetate p̃sumit ñ ꝓpt̃ uitã. sed ꝓpt̃ rog ñ cȩlor
baptismũ paruulis c̃ferendũ. Sub his enĩ dĩ uerbis qͥb cuanglista ꝓnuntia
ñ habetis uitã in uob: aꝑte intelligenda . ẽ. omis anima munere baptismi
cua. ñ solũ gła carere seduita. hoc itaq dñici sanguinis innũ aqͣ eẽ miscendi
ñ solũ traditione dñs sed eciã ipso genere passionis ostendit. Excuiꝰ sacro laten
sanguis & aqͥ lances illisione ꝓfluxit. Sic̃ & ꝓpħa multo ante p̃cinit dicer

Expanded text:
Quod testimonium contra Pelagii blasphemias evidentissimum atque validissimum est, qui asserere arrepta impietate praesumit, non propter vitam, sed propter regnum coelorum baptismum parvulis conferendum. Sub his enim Domini verbis, quibus evangelista pronuntiat, non habebitis vitam in vobis, aperte intelligenda est omnis anima munere baptismi vacua, non solum gloria carere, sed vita. Hoc itaque dominici sanguinis vinum aqua esse miscendum non solum traditione Dominus, sed etiam ipso genere passionis ostendit, ex cujus sacro latere sanguis et aqua lanceae illisione profluxit, sicut et propheta multo ante
Abbreviated transcription (Latin):
cuniã ñ hab& quã suã dicere possit: Habebat xenodochiũ ȩdificandũ. qđ modo
uid&is aedficatũ Ego illi iniuxi. ego iussi Obtẽ perauit mͥlibentissime. & sic̃ indetis
oꝑatẽ. Quomodo meo iussur &iã basilicã adocto martyres fabicauit de his que
uoluit & fabrica int Opus ante oculos habemus : Omĩs homoquid factũ sit ua
xenodochis. quandã domũ incarraria. quã sibi existimabat ꝓpt̃ lapides ꝑfutu
Sed lapides eiꝰ domus fabricae necessarii non fuȩr̃. qm̃ aliunde ꝓuisi s̃ Dom̃ etgo ipi
sic remansit Tensionẽ p̃stat. sed ecdȩ ñ prbt̃o Nemo ãplius dicat in domũ pro¬
A libi non hab& domũ. sed ubicũq hab& dm̃ und ã plius quȩritis. nisi qͥa me illud mes¬

Expanded text:
o videtis aedificatum. Ego illi injunxi, ego jussi. Obtemperavit mihi libentissime, et sicut videtis, operatus est: quomodo meo jussu etiam basilicam ad octo Martyres fabricavit, de his quae voluit, et fabricavit. Opus ante oculos habemus: omnis homo quid factum sit vixenodochii quamdam domum in Carraria, quam sibi existimabat propter lapides profuturam; sed lapides ejus domus fabricae necessarii non fuerunt, quoniam aliunde provisi sunt. Domus ergo ipsa sic remansit, pensionem praestat; sed Ecclesiae, noAlibi non habet domum, sed ubicunque habet Deum. Quid amplius quaeritis, nisi quia me illud mem
Abbreviated transcription (Latin):
malud uertere. ut in alio modo me rep̃hendant. qͥa oblationes deuotoꝵ hominĩ
nolo suscipere . Considerent quã multa susceperim Quid op̃ ẽ ea numeraruns
ae uina qito fili uiliani hereditate suscepi :uare : uia sine filiis defunctꝰ ÷¬
ditur eramꝰ ut de fubmersione nauis scđm consuetudinẽ quereret᷑
atorquerent᷑ a iudice qui essent defluctib liberati Sed non eos daremꝰ
Nullo putto emihacfacere deteret eccłim Onas ergo  fiscale
posuerere sea unde ꝑsolueret E Nthecam nob hab̾e nonlic& Nonẽ epĩe

Expanded text:
in aliud vertere, ut alio modo me reprehendant, quia oblationes devotorum hominum in aliud vertere, ut alio modo me reprehendant, quia oblationes devotorum hominum nolo suscipere. Considerent quam multa susceperim. Quid opus est ea numerare? Ecce unam dico, filii Juliani haereditatem suscepi. Quare? quia sine filiis defunctudaturi eramus: ut de submersione navis secundum consuetudinem quaereretur, et torquerentur a judice qui essent de fluctibus liberati. Sed non eos daremus, nullo pacto enim hoc facere deceret Ecclesiam. Onus ergo fiscale persolveret, sed unde persolveret? enthecam nobis habere non licet. Non est e
Abbreviated transcription (Latin):
uobia non saltastis Planximꝰ & ñ iuxistis Venit iołs baptista ñ manducqus
neb: bibens a dicime Demoniũ hab& Uenit filius hominis manducans e bibens
aepicunt : Ecce homo uorax potat᷑ uini & amicꝰ publicanoꝵ Euidesgo facro
ant illos q parant me rep̃hendere & dentes in me duc ere. si susce perohereditates
eoꝵ ofilios suos irati exheredant: Itum qudiũ facturus cis quib canto
anolint sastare. quidicumt. ecce. quire nemo donat eccłe ypponensi aliquid s
ccpr ñ ea faciunt qui morunt᷑ heredẽ : Quia ep̃s augustinꝰ debonua ticirit
laudando enĩ mordent : labus mulcent. adentẽ figunt doeit totũ nsui pit
land siscipiõ prefiteri me susciꝑe oblationes bonas. oblationes señs Siqͥs aut̃
inscit in fibo suo. Eraoriens exheredat eũ siuiucret ñeũ plicarẽ ñ ei filip̃ erco¬
calare debespime si faciat quod sepe hortatus sũ unũ filiũ hab& puta xp̃m¬
sͣfeci hoc in quib dã rebus um uolunt bonitatẽ m eã ł cõm̃dationẽ famȩ meȩ

Expanded text:
vobis, et non saltastis; planximus, et non luxistis. Venit Joannes non manducans neque bibens, et dicunt, Daemonium habet: venit Filius hoet dicunt, Ecce homo vorax, potator vini, et amicus publicanorum . Quid ego facio inter illos, qui parant me reprehendere, et dentes in me ducere, si suscepero haereditates eorum qui filios suos irati exhaeredant? Iterum quid sum facturus eis quibus canto, et nolunt saltare? qui dicunt, Ecce quare nemo donat Ecclesiae Hipponensi aliquid: ecce quare non eam faciunt qui moriuntur haeredem; quia episcopus Augustinus de bonitate sua laudando enim mordent, labiis mulcent, dentem figunt donat totum, non suscipit. Plane suscipio, profiteor me suscipere oblationes bonas, oblationes sanctas. Si quis autem irascitur in filium suum etatem? Sed plane sic faciat quod saepe hortatus sum. Unum filium habet: pfeci hoc in quibusdam rebus, jam volunt bonitatem meam vel commendationem famae meae
Abbreviated transcription (Latin):
dhaec ego sic tumc sic inquã ista inuidiosis quȩstibus uctas : : contẽb nunt¬
& insuggillationẽ pontificũ uł certe ipsius pontificatꝰ ex aggeras. quasi ibi ñ ista legisti
Qũibus rationabilit̃ ꝑ moueris  Ibi &iã illa sint qua auob̾ p̃t̃ missa breuit᷑ in excusa¬
tionẽ officii sac̃dotalis ad tingemus Post illa uerba qͥb neglegentiũ finis sac̃dotũ osten¬
dit᷑. Depontifice officiũ suu curante ꝓpħi sic loquit᷑ Si aut̃ adnuntunte te ad

Expanded text:
 ego tunc: Sic, inquam, ista invidiosis questibus jactas, et in suggillationem pontificum, vel certe ipsius pontificatus exaggeras, quasi non ubi ista legisti, quibus rationabiliter permoveris, ibi etiam illa sint, quae a vobis praetermissa, breviter in excusationem officii sacerdotalis attingemus. Post illa verba, quibus negligentium finis sacerdotum ostenditur, de pontifice officium suum curante. Propheta sic loquitur: Si autem annuntiante te ad
Abbreviated transcription (Latin):
rit & munire. quas nec ad quirere possumꝰ inuiti. nec ꝑdere Qu& nos c̃tra
imp&us hostiles armant. amundo disgerminant deo cõm̃dant Ditant
animos nr̃os. atq nobilitant Nobiscũ s̃ intra nos s̃. Duntiȩ nrãe¬

Expanded text:
pariter et munire, quas nec acquirere possumus inviti, nec perdere: quae nos contra pariter et munire, quas nec acquirere possumus inviti, nec perdere: quae nos contra impetus hostiles armant, a mundo disterminant, Deo commendant, ditant animos nostros atque nobilitant: nobiscum sunt, intra nos sunt. Divitiae nostr
Abbreviated transcription (Latin):
Nam gaudere quidẽ bonũ est. sed qui gaud&. siñ inde gaudeat unde eb&.
Gaud& & ebriosus ex optatȩ occatsionẽ potationis Inuenerit.: Quda& &
Adulter cũ ad delectatione fruendi corporis concubiti ꝑuenerit Ses cũ¬
sit gaudere bonũ de his aq huiusce modi gaudere grande ẽ malũ. Het̃
&his similia s̃ unde nos gaudere uult mundus cũ suisꝰ amatorib peritons
ec s̃ qua repudiare debemus . ut de bona conscientia. de sc̃itate moꝵrde
ad quisitione uirtutũ : de dono dĩ. & de ꝓmissione futuri regni ineffibilitene
gaudeamꝰ Ditari quoq diuitiis grande ẽ. bonũ sedinde ditari unde ñ debris
non .ẽ. habenda facultas sed detestanda calamitas. Nihil ẽ enĩ calamitdesius
nihilq miserius eo qui inquis ad quisitionib crescit. quẽ locuplete fyauda
faciunt ac rapinȩ Ill& nobis s̃ ambiendȩ diuitiȩ. qu& nos ornare poss̃pa

Expanded text:
Nam gaudere quidem bonum est; sed qui gaudet, si non inde gaudeat unde debetNam gaudere quidem bonum est; sed qui gaudet, si non inde gaudeat unde debetgaudet et ebriosus, cum exoptatae occasionem potationis invenerit; gaudet et adulter, cum ad delectationesit gaudere bonum, de his atque de hujuscemodi gaudere, grande est malum. Haec et his similia sunt, unde nos gaudere vult mundus, cum suis amatoribus periturus. Haec sunt quae repudiare debemus, ut de bona conscientia, sanctitate morum, de acquisitione virtutum, de dono Dei et de promissione futuri regni, ineffabiliter gaudeamus. Ditari quoque divitiis, grande est bonum. Sed inde ditari unde non debeas, non est habenda facultas, sed detestanda calamitas. Nihil est enim calamitosius, nihilque miserius eo qui iniquis acquisitionibus crescit, quem locupletem fraudes faciunt ac rapinae. Illae nobis sunt ambiendae divitiae, quae nos ornare possunt
Abbreviated transcription (Latin):
di neçessitas PRGP QUIBTACERE DEBEANT CLERIOICUONI
INFIRMITAS Nonporeet Sua Cortempnere
llraut᷑ qui tã infirmi sunt ut possessionib: suis renunciare ñ possint si eaquae acci¬
turi erant. dispensatori relinquant. nihil habentib c̃ferendi sine pectato pos¬
dent sua Quia & ipsi quodãmodo sua reliquunt quando ꝓprus contenti rebuosi
nihil eod que labori uł ordinȩ suo deberi arbitrantur accipiunt. Qt put
idõ accipĩ deb̾e eoꝵ que c̃ferunt᷑ eccłe portionẽ ne eam uideant abicert ssꝓ uo
ñ posse sua relinquere qđ eis deforme sit int̃ suos pauꝑes reddi nouerint se ene
deformmius possessores deelemosinis pauꝑum pasci P PROSRQUE SINT
SOnA PREGENTIA AMATORIBUS EUTUROROM
eu quã subtilit̃ nos ille artifex decipiends̃ fallit quantt cecitate oculos
nrãe m̃tis obducit. nedscernamus gaudedi auidi unde iustius gaudcamꝰ
ut ne cupientes augeri diuitiis nouerimꝰ. quas quib in cõparabilit̃ p̃fer

Expanded text:
T XII. Quid facere debeant clerici quorum infirmitas non potest sua contemnere. Illi autem qui tam infirmi sunt, ut possessionibus suis renuntiare non possint, si ea quae accepturi erant, dispensatori relinquant, nihil habentibus conferenda, sine peccato possident sua: quia et ipsi quodammodo sua relinquunt, quando propriis contenti rebus, nihil eorum quae labori, vel ordini suo deberi arbitrantur accipiunt. Quod si putant ideo accipi debere eorum quae conferuntur ecclesiae portionem, ne eam videantur abjicere, se vero non posse sua relinquere, quod eis deforme sit inter suos, pauperes reddi; noverint esse deformius possessores de eleemosynis pauperum pasci. CAPUT XIII. Quae sint bona praesentia amatoribus futurorum. 1. Heu quam subtiliter nos ille decipiendi artifex fallit, quanta caecitate oculos nostrae mentis obducit, ne discernamus gaudendi avidi, unde justius gaudeamus; aut ne cupientes augeri divitiis, noverimus quas quibus incomparabiliter praeferamus.
Abbreviated transcription (Latin):
sorachum aut̃ ꝑfectũ eẽ. nolle. delinquere ẽ. Sedde hoc gridu pulsus: ꝓuoca¬
ons didericos An dehns aliquid audeã dicere quicerte insiuis urbibi cõmorant᷑
ea mꝰ belquie quia de his smmstrũ loquar. gui apłico grdi succedentes. resĩ
habentes. ante indicu dicm iudicant. qͥ sponsã dñĩ sobria castitat̾e conseruant
go pescos. Illi de altario uiuunt. mͥ q̃si in fructuosȩ arbori secunis ponit᷑ adradicem
simusꝰ ad altare ñ defero:. Nec possũ obtendere pͥauꝑtatẽ cũ in euangłio anuꝑi
uiauã . dus que ibi sola superant aera mutentẽ luudat dñs: Mibi ante prb̃m
sedere nonlica Illi sipeccauero. lic& tradere mȩ sathanȩ. inintentũ carnis. ut
obtẽperasset: aut extrã castra posit᷑ lapidabat᷑ apopulo aut gladio
ceruice subiecta. contẽptũ expiabat cruorẽ Nunc uero inoboediens
spiritali anĩadũsione truncat᷑. aut eiectus de eccła rabido demonũ

Expanded text:
ctum autem esse nolle delinquere, est. Sed de hoc gradu pulsus provocabis ad clericos: An de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur? Absit ut quicquam de his sinistrum loquar, qui apostolico gradui succedentes Chrihabentes, ante judicii diem judicant, qui sponsam Domini sobria castitate conservant. t oves, ego pascor. Illi de altario vivunt: mihi quasi infructuosae arboris securis ponitur ad radicem, si munus ad altare non defero . Nec possum obtendere paupertatem, cum in Evangelio anum viduam duo, quae sibi sola supererant, aera mittentem laudaverit Dominus . Mihi ante presbyterum sedere non licet; illi, si peccavero, licet tradere me Satanae in interitum carnis, ut obtemperasset aut extra castra positus lapidabatur a populo aut gladio cervice subiecta contemptum expiabat cruore. Nunc vero inobediens spirituali animadversione truncatur aut eiectus de ecclesia rabido daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
caris Et m his ipse dep̃hendendus eris : quȩ in aliis arguebas. Neq
u̾illa iusta ẽ. excusatio refferentib: aliis iriuriã facere ñ possũ
incuiꝰdã domo agat᷑. alia domus ꝑte nouerit. Omniũ xp̃ianoꝵ demes
quasi ꝓprias ama Facilius contẽpnit᷑ clericus qui sepe uocat᷑ ac prand
& non recusat Num̃quã petentes raro accipia mu pe pas̃ atuscituie

Expanded text:
caris: et in his ipse deprehendendus eris, quae in aliis arguebas. Neque caris: et in his ipse deprehendendus eris, quae in aliis arguebas. Neque vero illa justa est excusatio: Referentibus aliis injuriam facere non possum. in cujusquam domo agatur, alia domus per te noverit. Omnium christianorum domos quasi proprias ama. Facilius contemnitur clericus, qui saepe vocatur ad prandium et non recusat. Nunquam petentes, raro accipiamus rogati. Be
Abbreviated transcription (Latin):
uanto melius erat haec non in corpore : sed incorde gestare. dnm̃habere
fautorẽ ñ aspectus hominũ Visscire quales quaȩrat dñs ornatus e¬
ab&o iustitiã. prudentiã. tẽperantiã. fortitudinẽ. his cȩli plagis inclu¬
dere. haecte quadriga uelut aurigam xp̃i admeta concitũ ferat
ihil hoc monili p̃ciosius. nihil hȩc gemmarũ uarietate distinctius
xom̃i paste decoraris. cingeris. atq ꝓtegeris . Et ornam̃to tibi s̃ & muni.¬
mini Gemmȩ ũtunt᷑ inscuta: Caue qͦq neaut linguã aut aures habeas
prurientes Id ẽ ne aut ipse alis detrahas. aut alios audias detrabeNtes¬
Sedens inquit: ad ũsus frẽm taũ loquebaris detrahendo &adũsũ filiũ ma¬
tris tuȩ ponebas scandalũ : & cãa Parce adetractione lingua Custodi ser-¬
mones tuos. & scito quia cuncta quȩ de aliis loqueris: tua sententia iudi¬

Expanded text:
um percurrant. Quanto melius erat haec non in corpore, sed in corde gestare? Deum habere um percurrant. Quanto melius erat haec non in corpore, sed in corde gestare? Deum habere fautorem, non aspectus hominum? Vis scire quales Dominus quaerat ornatus? Habeto justitiam, prudentiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli plagis includere, quae te quadriga velut aurigam Christi, ad metam concita ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeris: et ornamento tibi sunt et munimini: gemmae vertuntur in scuta. Cave quoque, aut linguam, aut aures habeas prurientes, id eSedens, inquit, adversus fratrem tuum loquebaris detrahendo, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum , etc. Parce a detractione linguae, custodi sermones tuos, et scito quia cuncta quae de aliis loqueris, tua sententia judi
Abbreviated transcription (Latin):
panis: Sed quia głam ñ bab&. & om̃s pane & aqra uiuimꝰ. quasi pliblicũ & cõ¬
mun e ieumiũ nomputat᷑ Caue ne hominũ rumisculis aucuperis.
ne moffensa dĩ popłoꝵ laudes cõmutes: Si adhuc inquit apłs hominib
placerem. xp̃i seruus ñ essem: Desiuit placere hominib & seruus factus :
ec laude extollit᷑ nec uituperatione frangit᷑. Non diuitiis tumet ñ c̃trahit᷑
pauptate & laxta contẽpnit & tristitia: Perdiem solñ urit eũ : neq lina
ꝑnoctẽ: Nolote orart in angulis platearũ: ne rectũ iter p̃cũ tuarum
francat aura popularis Nolote dilatare fimbrias: & ostentui habȩre
filacteria. & conscientia repugnante pharisaica ambitione circũdari
nde pend& euanłium. inde crux & ꝓpħȩ. Fidelis mecũ lector intellegis
quid taceã  & quid magis tacendo loquar : tottegulȩ quot species głarũ

Expanded text:
panis. Sed quia gloriam non habet, et omnes pane et aqua vivimus, publicum et companis. Sed quia gloriam non habet, et omnes pane et aqua vivimus, publicum et commune ieiunium non putatur. Caue, ne hominum rumusculos aucuperis, ne offensam dei populorum laude commutes. si adhuc, inquit apostolus, hominibus placerem, Christi seruus non essem; desiuit placere hominibus et seruus factus ec laude extollitur, nec vituperatione frangitur: non divitiis tumet, non contrahitur paupertate: et laeta contemnit et tristia. Per diem sol non urit eum, neque luna per noctem. Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria, et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. Inde pendet Evangelium, inde lex et prophetae. Fidelis mecum lector intelligis quid taceam et quid magis tacendo loquar. Tot te regulae, quot species gloriar
Abbreviated transcription (Latin):
prcuon faua nie edquunntu endulee a barbara potiont̃ aut palmariin
ꝓcsuas saprimine in liquorẽ. coctisq frugib aqua pinguior colgreatar
timoches dolenti stomachũi modicaum sorbitio relaxrẽ : Sed modũ
tatis & uailitudimis ꝓ corpoꝵ qualitate ex igimus in potando: Qđn absqi
¶lidoq su capor e. libent cauiebo poculũ in quo suspitio uenemem: Pulcͥre
Ensud ẽnucis : Tlantũ t ieiunioꝵ mpone. quantũ fene potes Sint tͥ ieiuna
pura cistas simplicia. moderata. & ñ suꝑstitiosa Quid ꝓchẽ. oleo ñuesei a&
mosestias quascdã difficultatesq ciboꝵ quȩrere. Carigis. piper. nuces. pal¬
marũ fruet᷑ simila. mel. pistatia. tot hortoꝵ cultura uexat᷑ ut cibarlo
non uescat pane Audio p̃tea qsdã contrarerũ hominũq. naturã aquã ñ
bibere nec uesci pane: E ed sorbitunculas delicatas & contrita holera
biarũq sucũ ñ calice sorbere sed conca Fortissimũ ieuiniũ ẽ. aqua &

Expanded text:
ecoquuntur in dulcem et barbaram potionem aut palmarum fructus exprimuntur in liquorem coctisque frugibus aqua pinguior colatur. et Timotheo dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualitates exigimus in potando. quodsi validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio veneni est. Pulchsensum tenuem. Tantum tibi jejuniorum impone, quantum ferre potes. Sint tibi jejunia pura, casta, simplicia, moderata, et non superstitiosa. Quid prodest oleo non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere, caricas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tot hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane. Audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam, aquam non bibere, nec vesci pane, sed sorbitiunculas delicatas, et contrita olera, betarumque succum non calice sorbere, sed concha. Fortissimum jejunium est aqua et
Abbreviated transcription (Latin):
ta ut quib aspicit ñ c̃gruere libͥtatẽ: his miscđius in rog& seruitutẽ Eelica ꝑpeccatũ
humanȩ originis tam̃ &equus dr̃ idõ discreuit hominib: uitã. aliosseruos c̃stituens
alios dños. ut licentia male agendi seruoꝵ potestate dominantiũ restringat᷑. Nãsiom̃
ligib subderent Quantũ attin& adrationẽ ñ ẽ ꝑsonarũ acceptio apud dm̃. qͥ mundi
elegut ignobilia & c̃tẽptibilia. & q̃ ñs. ut ea quae s̃ destrueret. ne gloriet᷑ om̃s caro
hoc ẽ carnalis potentia corã illo: Vnus enĩdñs aȩqualit & dominis fert c̃sultũ a seruis
Meliore subiecta serutus. quã elata lib̾tas Multi eni inueniunt᷑ do libert eruentes.
sib dominis constiut flagitiosis Qui &si subiectis illis corpore p̃laticam̃¬

Expanded text:
ta ut quibus aspicit non congrue libertatem, his misericordius irroget servitutem: et licet per peccatum humanae originis, tamen aequus Deus ideo discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes legibus subderent. Quantum ad poenae rationem, non est personarum acceptio apud Deum, qui mundi elegit ignobilia et contemptibilia, et quae non sunt ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur omnis caro, 337 hoc est, carnalis potentia coram illo. Unus enim Dominus aequaliter et dominis fert consultum, et servis. 3. Melior est subjecta servitus quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes sub dominis constituti flagitiosis, qui, etsi subjecti sunt illis corpore, praelati tam
Abbreviated transcription (Latin):
pcuũ retto rep hendenda iudicant̃ : Si qdo uero contra eos uł in miniis lingua labit
Secessre ut ꝑ afflistionẽ penitentiȩ cor pͥmat᷑ quati nꝰ adsemdipsũ redeat. Etcũ pesite
otefec de si querat: euus contrase iuidiciũ a quo sibi platus ȩ. ꝑ horrescat. Nam cũ p̃positis
deslinquimꝰ etordinationi qui eos iob p̃tulit obuiamus: Unde moyses & a aroncũ
quaten habdipria ẽcupiscant: Sic ꝓximoꝵ facta diligendo laudent. ut a lã mitande
mal tiplicent es. in hoc p̃sentis uitȩ stadio ad cestam alienũ deuoti fautore susede
put ꝑlxestatores adsistant. apꝰ certam̃ sine brauia remaneant. qͦ nc̃ incertamme
Slaborant It cunc eoꝵ palmas afflieti respicitant. inquoꝵ nc̃ laborib otior ꝑdurañ
Uilli percamꝰ: si alienabenegesta ñ diligimꝰ sed nil mercedis agimꝰ si ea q̃ diligimu
inquantũ possum ñimitamur: Dicendũ ẽ. bemuolis subditis. quia si imitari bon̾amini¬

Expanded text:
os, vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium a quo sibi praelata est, perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moyses quoque cum cquatenus habere et propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri exspectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant in quorum nunc laboribus otiosi perdurant. Valde peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus, non imitamur. Dicendum est benevolis subditis, quia si imitari bona mini
Abbreviated transcription (Latin):
Nouerã eñ & noui om̃s qui mecũ uiuerent nosse ꝓpositũ nr̃m nossẽ legẽ uite inũei
at qđ deila sꝑamꝰ In ilbus miscłia non in illus meritis : Et quia infra annos erat u
desua petunia nilil facere poterat: QQuamuis enĩ uideremus fulgorẽ pfessiomia
tam̃ lubricũ ti mebamus xtatis Factũ est ut ipsũ argentũ quasi puelle seriant᷑
oe cũ adlextimos annos ueniret. faceret inde qđ uirginẽ xpĩ deceret. quindo
optime iã facere postae Dubȩt expectant᷑ cocpit ille mort ꝓpinquare ido
acãꝗ de suo iurans. quia ipsius erat nonfilie testontufec etanicer  qur fost

Expanded text:
Noveram enim et novi, omnes qui mecum viverent, nosse propositum nostrum, nosse legem vitae nostraat quae de illa speramus, in illius misericordia, non in ejus meritis. Et quia infra annos erat, et de sua pecunia nihil facere poterat quamvis enim videremus fulgorem professionis, tamen lubricum timebamus aetatis; factum est ut ipsum argentum quasi puellae servaretur, ut cum ad legitimos annos veniret, faceret inde quod virginem Christi deceret, quando optime jam facere posset. Dum haec exspectantur, coepit ille morti propinquare: qui diu tanquam de suo, jurans quia ipsius erat, non filiae, testamentum fecit. Test