comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat dempto lingue motu ⁊ fandi libtate sub¬
latia luobant songi merores pena duiturna
scilendia nec ulla ad fuctu ferri potant re¬
medra sanitatis. T andem infirmꝯ audacis
sidei feruore succensꝰ sci patͥs tumulã petiit
et tumulo uelam ꝯtiguam ori iolontus ĩ¬
iecit ilico u̾berantẽ ora plectro auctorẽ xp̃m
norclara colandat diuuinaq uͥ tut̃e et meri¬
ta bellatoris antiquos soluta ĩ modo singna
cestatur. Ita ĩfirmꝰ ille ebasillia xp̃o refe¬
rens gras sanꝯ egredit totamq exultanciã¬
ꝑcurrit urbem tanti muiracłi testis ad nũcis¬
Latronẽ quidã senssimꝯ mator in cautũ
adit intremit ꝓst̾nitq spolia diripit actero
ultrcis ꝯsciencia ꝑculsꝯ ob fuit. Ignotã qͥdã
alcitrone extincti uestim̃ta uendunt᷑ quilr
palã sine mora ꝓlatis innocens ẽptor adi
supplicia rapitur et alieni sceleris pena torq̃¬
carceri reddit᷑ ⁊ comperatidi nato diȩ letalis

Expanded text:
rat, dempto linguae motu, et fandi libertate subrat, dempto linguae motu, et fandi libertate sublata, luebat longi moeroris poenam diuturno silentio, nec ulla ad afflictum conferri poterant remedia sanitatis. Tandem infirmus, audacis fidei fervore succensus, sancti Patris tumulum petiit, et tumulo velamen contiguum ori violentus injecit, et illico verberante ora linguae plectro, auctorem Christum vox clara collaudat, divinamque virtutem et merita bellatoris antiqui soluta lingua testatur, et ita infirmus ille e basilica, Christo referendo gratias, sanus egreditur, totamque exsultando percurrit urbem, tanti miraculi testis ac nuntilatro quidam saevissimus viatorem incautum adit, interimit prosternitque, spolia diripit ac telo ultricis conscientiae perculsus aufugit. Ignoto cuidam a latrone extincti vestimenta venduntur, quibus palam sine mora prolatis, innocens emptor ad supplicia rapitur et alieni sceleris paena torqucarceri redditur et comperendinato die letalis
Abbreviated transcription (Latin):
feruore arma rapuerat.Nam cũ fortissime ge¬
tis duces ingrederẽtur ex more baselicã. uti relii
scd̾o poscerent suis tumulũ petere statim cͥcũ¬
magnꝰ e tumulo liquetur sund et cõmemo¬
ratione etiã mira sacrũ tumuli nelamen
excucitur. Sternũtur solo duces ꝓgłia reddi¬
tũ fugũ ꝓfelicitate poscentes. Atrociq prius
seicia imimanitatẽ tͣnsgressi feralẽ ĩ hõinũ
mores. Nouo redeunt metu ꝑculsi. Aborone
ꝯͣhitur ꝑ diit metu pallor timoris itidex. Fatͣq
trepidꝰ ẜmo miracłm horror om̃ũ quatet
membra nouitate uirtutis placet fuga. dẽ¬
sa mole referunt᷑ ad patriã. Ab actu itq tri¬
enmo hoc pͥus ueniunt fernore successi ac
semunt ĩ manitate baccantes. Hec redeunt ni
raculo moniti hoc fugiunt pauore ꝑculsi. Itaz¬
q pastor egregiꝰ gregẽ suũ ab ĩ cursu lupoꝵ
eufro siũ nõie artodire infirmitatis nexũ
ostrineerat hostis ille multimoda nocendis
arte seuissimꝰ atꝙ hora ferocitate obserane¬

Expanded text:
furore arma rapuerant. Nam cum fortissimae gentis duces ingrederentur ex more basilicam, uti res secundas poscerent suis, tumulum petiere: statim circummagnus e tumulo liquatur sudor: commemoratione etiam mira sacrum de tumulo velamen excutitur, sternuntur solo duces, pro gloria reditum, fugam pro felicitate poscentes, et ipsi atroci prius saevitia immanitatem transgressi feralem, in hominum mores novo redeunt metu perculsi. Ab oratione contrahitur, prodit metum pallor timoris index factumque trepidus sermo miraculum: horror omnium quatit membra, novitate virtutis placet fuga, densa mole referuntur ad patriam. 92 Peracto itaque triennio hoc quo prius veniunt furore succensi, hac saeviunt immanitate bacraculo commoniti, hocque fugiunt pavore perculsi; et ita pastor egregius gregem suum ab incursu luporum Euphrasinum nomine, arcto dirae infirmitatis nexu constrinxerat hostis ille multimoda nocendi arte saevissimus, atque ora ferocitate obserave
Abbreviated transcription (Latin):
cum primũ aĩmũ ad scribendũ ab puli qr ne¬
fas putarẽ tanti uri latere uirtutes. Apuo
me ip̃e didici ut sollicissmos nõ erubescerem
qr nec magnã istarũ utiquã reꝵ scienciã con¬
tigissem. Et siquid existis studiis olun fortas¬
se libassem totũ id dissitudine tanti ip̃ris ꝑdi¬
dissem. Set tñ ne nos maneat cani molesta
defensio sub presso. si tibi uidetur noĩe libellꝰ
edatur. Q uod fieri ualeat titulũ frontis erade
ut multa sit pagina. et quod sufficit loqͣmur
matberiam nõ loqͣmur auctorẽ. ẜplic̃ epła.¬

Expanded text:
cum primum animum ad scribendum appuli, quia necum primum animum ad scribendum appuli, quia nefas putarem tanti uiri latere uirtutes, apud me ipse decidi, ut soloecismis non erubescerem: quia nec magnam istarum umquam rerum scientiam contigissem, et si quid ex his studiis olim fortasse libassem, totum id desuetudine tanti temporis perdidissem. sed tamen ne nos maneat tam molesta defensio, suppresso, si tibi uidetur, nomine libellus edatur. quod ut fieri ualeat, titulum frontis erade, ut muta sit pagina et, quod sufficit, loquatur materiam, non loquatur auctorem.1 Ple
Abbreviated transcription (Latin):
Go quidem frater unanimis li bel¬
lum quẽ de uita sc̃i martiui scrip¬
ẜam sceda sua ꝓmere et intra do¬
mesticos parietes cohibere decreue¬
ram. Quia ut sum natura infimꝰ udicia
humana uita beata ne ꝙ fore arbitror ẜ mo
inculcior legẽtili displiceret. Omniũq repre¬
hentr̃e dignissimꝰ idicarer qui matheriã
distis merito scriptorib reẜ uandã in pudẽs
corupassem.s petentib sepius negare non
potii. Quideium eet ꝙ non amori tuo. uł
cia libellũ edidi. quia milli ate ꝓdendũ reor
quia id sibi s̃poponditti. et uercor ne tuei iamu¬
asis fucurĩs. et enussus semel nõ que at re¬
uocari. & uodsic acciderit et ab aliquili eũ
eum legi uideris. bona uenia id alectoribus
animo ferant si aures eoꝵ inciosus forsitan
Emo ꝑculerit qr regnun dei eloquia non in
eloq̃ncia s infide constat. Memineruit etiã
salut̾e scło nõ ab oratorili s apiscatoril pdi¬
catam. Cum utiq si utile si utile fuiss ego eĩ¬

Expanded text:
Ego quidem, frater unanimis, libellum quem de vita sancti Martini scripseram, scheda sua premere, et intra domesticos parietes cohibere decreveram; quia, ut sum natura infirmus, judicia humana vitabam, ne quod fore arbitror sermo incultior legentibus displiceret, omniumque reprehensione dignissimus judicarer, qui materiam disertis merito scriptoribus reservandam impudens occupassem: sed petenti tibi saepius negare non potui. Quid enim esset, quod non amori tuo vel cia libellum edidi, qua nulli a te prodendum reor; quia id spopondisti. Sed vereor, ne tu ei janua sis futurus, et emissus semel non queat revocari; quod si acciderit, et ab aliquibus eum legi videris, bona id venia a lectoribus  et aequo animo ferant, si aures eorum vitiosus forsitam sermo perculerit: quia regnum Dei non in eloquentia, sed in fide constat. Meminerint etiam, salutem saeculo non ab oratoribus, sed a piscatoribus praedicatam; cum utique, si utile fuisset, i
Abbreviated transcription (Latin):
cã inspeluncis exiguis cellarũ tuguriis mo¬
dico ꝯtenti pabulõ demorantur bestiis scciati
multis auilꝰ subministrati. Cyboꝵ ẜpentes
delicias luxus scłi calcantes. Laudẽ tp̃. alẽ
nõ amantes. uusus homuiũ fugientes angi¬
loꝵ asuetis loq̃lis płimis uirtutũ effulserẽ

Expanded text:
ca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plurimis virtutum effuls
Abbreviated transcription (Latin):
frangitur ĩmo acriore feruescit. Itaq antistes
ĩgemmat tundit crebro uerbere sc̾m pectus.
petit a dm̃ qd̾ ap̃side obtinere nequiuerat. Dig¬
catheore cui alciꝰ insederat. miris repente mo
lantur amitunt. Ad cellulã beatissimi uiri con¬
currit᷑ ab or̾one pat̃ ꝯsurgit ad foꝵ ꝓgredit᷑
sensit aduentũ iuri p̾ses. Magna iam sui
parte pre mortius amissi itaq reddũtur sensꝯ
⁊ famłancia usibꝰ sius ĩ iugorẽ pͥstinũ redeũt
m̃bra. Neddit᷑ ergo salus presidi uita dampna

Expanded text:
frangitur, sed acriore fervescit ira. Itaque antistes frangitur, sed acriore fervescit ira. Itaque antistes gemina emittit, tundit crebro verbere sanctum pectus; petit a Domino quod a praeside obtinere nequiverat. Digcathedra, cui altior insederat, miris repente modlabantur amittunt. Ad cellulam beatissimi viri concurritur; ab oratione Pater consurgit, ad forum progreditur. Sensit adventum viri praeses, magna jam sui parte praemortuus. Amissi itaque redduntur sensus, et famulantia usibus suis in vigorem pristinum redeunt membra. Redditur ergo salus praes
Abbreviated transcription (Latin):
nuuit et cogitationũ int̾ se ꝯluctanciũ rebellis
tumultis m̃tis imꝑio sub iugauit. Qui b̾ato
feruens p̃posito et feliciũ meritoꝵ splendore
ꝯspicuus sac̾docii culm̃ ⁊ sublimis cathedre
sedem emeruir. Gessitq m̃tem fastigium.
lib̾alitas sc̃a simplicitas fuit ĩ iugiliis lauda¬
bilis nuieiuniis fortis in remissione mãsue¬
tus incõloqͥis dulcis. ĩ ꝯflictatione lenis in
ĩ uiriis mutis. ĩ tribulationibꝰ paciens ĩ ꝓs¬
peris moderatꝰ.ꝯstans intristilꝰ inblandis
seuerꝰ mictis masperis. Pec pudore lib̾tas
caruit. nec iccũditas grauitate. Punc breui
qͥ diuicias bõitatis sue. sine ullo defectu scit
effundere: ⁊ nescit cũ effuderit nacuare. Igitͣ
cũ inp̾dc̃e urbis foro cõsediss p̃ses altior et
ceteris sede sublimior et nepharii facirioris.
reũ ultimo crucis supplicio et extrema patibłi¬
pena dãpnasset. ꝓperat beatꝰ antistes ad forũ.
Iter ad p̾ces set mens suꝑbi dura fastu. non

Expanded text:
et cogitationum inter se colluctantium rebelies tumultus mentis imperio subiugavit. 4 Qui beato fervens proposito et felicium meritorum splendore conspicuus sacerdotii culmen et sublimis cathedrae sedem promeruit gessitque mentem fastigio sui liberalitas, sancta simplicitas. Fuit in vigiliis laudabilis, in ieiuniis fortis, in remissione mansuetus, in colloquiis sedulus, in conflictatione lenis, in iniuriis mitis, in tribulationibus patiens, in prosperis moderatus, constans in tristibus, in blandis severus, mitis in asperis nec pudore libertas caruit nec iucunditas gravitate. 6 Nunc brevi qui divitias bonitatis suae sine ullo defectu scit effundere, et nescit, cum effuderit, variari. 2. Igitur cum in praedictae urbis foro consedisset praeses altiori caeteris sede sublimior, et nefarii facinoris reum ultimo crucis supplicio et extrema poena patibuli damnasset, properat B. antistes ad forum, iterat preces, sed mens superbi dira fastu non
Abbreviated transcription (Latin):
rem orcicłir asiłi sceleste quodã. mella ab a¬
luearib nocturno dem̃ta furto delataq do¬
mi inpisces ꝓrsus ĩ mutata. naturã stipius¬
se reũ ad miratõe uirtutis cũ cͥminis non
de ẽet cã ⁊ ꝯsciencia criminis torq̾ret aucto¬
retulisse furtũ sc̾isq ꝓstratũ uestigiis ue¬
raã facinoris postulasse: ꝑ fatile supplicanti.
indulcisse antistit̾e. Naturãq mellis nõ mi¬
nori reddidisse miracło ꝙͣ mutasse.ita reũ
ꝓ supplicio ueniam munꝰ domi retulisse ꝓ
tiũiq corpꝰ unꝯ abstinencie roborabat. Et
natura negau̾ar meritũ cõferebat. Fuitq tãt᷑¬
fidei in sc̃o uiro feruor ut ĩsabili ardore quo
plus corpori districtõis intulisset. inferret plo
cuperet. Ita erat augm̃ta mritoꝵ ĩcitam̃ta
ꝓfectuũ amor quupp̾e dei reficere animũ¬

Expanded text:
em ortulo a simili scelesto quondam raella ab aem ortulo a simili scelesto quondam raella ab alvearibus nocturno dempta furto delataque domum in picis prorsus mutata naturam, stupuisse reum ammiratione virtutis, cum criminis non deesset causa et conscientia criminis torqueret auctoretulisse furtum sanctisque prostratum vestigiis veniam facinoris postulasse, perfacile supplicanti indulsisse antistitem naturamque mellis non minori reddidisse miraculo quam mutasse, ita reum pro supplicio veniam munus domum retulisse pro tuumque corpus abstinentiae labore erat; et quod natura negaverat, meritum conferebat. Fuitque tantus in sancto viro fidei fervor, ut insatiabili ardore, quo plus corpori districtionis intulisset, inferre plus cuperet: et ita erant augmenta meritorum incitamenta profectuum. Amor quippe Dei reficere animu
Abbreviated transcription (Latin):
lencio ilir corda mortaliũ alta quies dulce so¬
pore lo uuerat. cũ ille comodu frandi tẽpres
amplectens ꝑ silit audacia plenꝰ ⁊ scele lemq
inpulsu coastabat cedentilii. adit orticulum
muro nallatus. Exigua namq obstacula ue¬
uuit omi ⁊ structa nuinimine crescere fa¬
gienti ident᷑ inmolã. Noctis ergo tociꝯ iter
s̃paciũ ortuli fuio. Int̾ea rosee lucis splẽdor
sompnis inhertib necte dula meditatiõe
⁊ sco labore trans egerat unũ efr̾ibꝰ uocat.
mittensq in orticło mandat ut quẽ ibi erro¬
re lassatu suo et nelut quilꝯdã artatũ ui¬
culis ita in nexũ cͥiine repperiss ad trah̃e.
Autꝰ mora adit repperit adtrahit. Ad est ilico
ciminosus furtũ in medio ꝓicit pedesq cõ¬
plectitur sacdotis. Itaq uir pietate plenꝰ
idulget crimen donatq furtũ monens se¬
pe ut usibq nec̾caria sus pociꝰ petat ꝙͣ ra¬
piat: ⁊ necc̃aria sibi tribuentis muniere nõ
rapine scelere ꝯferant᷑. Sic engo ĩdislgẽcia

Expanded text:
lentium vixque corda mortalium alta quies dulci sopore laxaverat, cum ille accommodum fraudi tempus amplectens prosilit audacia plenus ad scelera levique impulsu quae obstabant cedentibus adit ortulum, muro vallatus, exigua nanque obstacula velut omni constructa munimine crescere fugienti videntur in molem. Noctis ergo totius iter spatium ortuli fuit. Interea roseae lucis splendor somnis inertibus noctem dulci meditatione et sancto labore transegerat unum e fratribus vocat mittensque in ortulum mandat, ut quem inibi errore lassatum suo et velut quibusdam artatum vinculis ita innexum crimine repperisset attraheret. Haud mora it, repperit et attrahit. 51 Adest ilico criminosus, furtum in medio proicit, pedes complectitur sacerdotis. Itaque vir pietate plenus indulget crimen donatque furtum monens saepe, ut suis usibus necessaria potius petat quam rapiat et necessaria sibi tribuentis munere non rapinae scelere conferantur: sic ergo indulgentiam
Abbreviated transcription (Latin):
duntur. Non nulli ad tumulũ sc̃i uiri uesa¬
no p̾sũpsere anso forus celus pͥori. scelere cõ¬
mulare s correpti ꝓtinꝯ furor elimphatico
soluere supplicia ad fuctiq horribili fremitu.
⁊eccultis exusti flãmis ꝓdere nefus reddere ib̃
lata ꝓstratiq solũ ueniam petere facinoꝵ. Lc
sine mora beatissim utute antestis obscenis
contagis meruere purgari. Ita hos ⁊ ultio iꝯ¬
ta ꝑtulit: et miẜatioĩs pietatis ab soluit. Cõ
truces ingruerẽt om̃ẽq late rute nã ꝓuiciã
belsi nube texissent. Atroci et eĩ corona obsede¬
rant ciitatẽ orrebat muroꝵ int̾ectio discri¬
bat fiduciã hostib młtitudo ingens natura
feros hostũi fugã st̃nebat passim diues dira
luues inmittesenses famis obscena ꝯsurgit.

Expanded text:
duntur. Nonnulli autem ad tumulum sancti viri vesaduntur. Nonnulli autem ad tumulum sancti viri vesano praesumpsere ausu scelus priori scelere cumulare; sed correpti protinus furore lymphatico solvere supplicia, afflictique horribili fremitu, et occultis exusti flammis prodiderunt nefas, reddiderunt sublata, prostratique solo, veniam petiere facinorum: ac sine mora beatissimi virtute antistitis, obscenis contagiis meruere purgari. Ita hos et ultio justa perculit, et miseratio pietatis absolvit. 13. truces ingruerent omnemque late provinciam belli nube texissent, – atroci etenim corona cinxerant civitatem –, horrebant murorum interiecto discriiam fiduciam hostibus multitudo ingens, natura ferox, quorum fugam sternebat passim dira lues immiti ense, fame obscena.
Abbreviated transcription (Latin):
noli sac̾dos cõdam noster ñc sociꝰ angłoꝵ. no
opprimere manũ camuli libam̃ meũ ne ẜuũ
tuũ usso afflictionis mero exasꝑans. iocũdior
mͥ melle dulcedo ne sinas gaudia nr̃a cristiciẽ
nubilo macłar gaudiũ ex ultatio mea. Quẽ
ad solleynitatẽ cuã ꝑduxistis ospitẽ celule
sibito sponte tumłs abstrahit᷑ manꝯ ĩlesa.
Abstractaq runsus honeri pio subicit᷑. Int̾¬
ea obuium quendã uehiculũ inpulit inpulsũ¬
q ꝓ strauit.atq obliqͦs strati pedes discuriens
rot̾a ꝑt̾nsiit. s ita minacẽ impetũ uissa suspedit
ne sensu doloris infugeret ne signa luuors in¬
primeret. Cucurrit enĩ motu celeri. nec subiec¬
ta ꝯtrunt ministeria ꝯpleuit itineris. relin¬
q̃ris signa uirtutis. Int̾ hec maracłoꝵ ĩsignia
nuillo inpellentũ labore et sũmũ cunetoꝵ gau¬
dio inleco oĩb studiis p̾paratũ reliqͥe sacrẽ cõ¬

Expanded text:
Noli, sacerdos quondam noster, nunc socius angelorum, noli Noli, sacerdos quondam noster, nunc socius angelorum, noli opprimere manum famuli. ne servum tuum ullo afflictionis maerore exasperes: iucundior mihi melle dulcedo, ne sinas gaudia nostra tristitiae nubilo maculari, gaudium et exultatio mea, quem ad solemnitatem tuam perduxisti hospitem. cellulae subito sponte tumulus, et abstrahitur manus illaesa, abstractaque rursus oneri pio subjicitur. 12. Interea obvium sibi quemdam vehiculum impulit, impulsumque prostravit, atque obliquatis strati pedibus drtransiit, sed ita minacem impetum iussa suspendit, ut nec sensum doloris strato infligeret nec signa livoris imprimeret. Cucurrit ergo motu celeri nec subiecta contrivit, sed ministeria complevit itineris relinquens signa virtutis. 85 Inter haec vero mirallo impediente labore, summo cunctorum gaudio, in loco studiose praeparato, reliquiae sacrae con
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ꝯcumenia leta cõpletur. Uenit etiã e nar¬
bonensi urbe maturuis alba ᷤᷤ quidã laudabił
uita ꝯsprcuus. Prius tñ artifex legit᷑ qui tu¬
mulo circũ iecta demat qui sacre ueneratoĩs
locũ ingress audaci motu sepulcrũ obposita ĩ¬
pulit. Nlico ĩ surgentes dextere hietu ꝑcussus
ingemuit ultriciq pena temeritas ꝯlapsa
culo tanta flagrancia.⁊ tumulo ĩ effabile ex¬
alans suanitatẽ ꝓdiit hodor ut nõ solũ cũctũ
in sc̃a ec̃ca ppłm ueꝵ etiã sitã inporticibꝰ atri
isq plebẽ dulcedinẽ mira repleuerit ⁊ deuocio¬
nem tantã uelud quodã retributõis munere
sp̾ali austo reficeret. Int̾ea suggectis manib
munere fideliũ uehiculo felix honꝰ ĩfertur.
tumulꝰ manũ martirii abbatis ꝯp̾mitur. Ille
uero neq manũ retrahere intit᷑ neq cͥcũ stan¬
cũi opem uti sepiderũ eleuetur inquirere. s
piis q̾stib auxiliũ beatissum amancii implo¬
rare nõ desinit. Hec humili uoce cõmemorãs

Expanded text:
itaque coetu moenia complentur, venit etiam e Narbonensi urbe Marturius abbas quidam laudabilis et vita conspicuus. Prius tamen artifex eligitur, qui tumulo circumiecta demat: qui statim sacrae venerationis locum ingressus audaci motu de sepulchro opposita expulit, sed ilico insurgentis dexterae ictu percussus ingemuit ultricique paena temeritas prolapsculo tanta fragrantia de tumulo ineffabilem exhalans suavitatem prodiit, ut non solum cunctum in sancta eccisque plebem dulcedine nimia repleret et velut quodam retributionis munere spiritali hausto reficeret. 81 Interea subiectis manibus ne fidelium vehiculo, felix onus infertur, tumulo manus Marturii abbatis comprimitur. Ille vero neque manum retrahere nititur neque circumstantium opem uti sepulchrum elevetur inquirit. 82 Sed piis questibus auxilium beatissimi Amantii implorare non desinit haec humili voce commemorans:
Abbreviated transcription (Latin):
suspiriis ac uiliũ uetustate pannoꝵ pauꝑes
se ẽẽ menciũtur. Cribuunt᷑ nec̾caria uictu
⁊ simła te miẜie miẜatione piissima subue¬
intur. Deflent itaq nim sese frigoris ferre¬
ne laxauͣat. cũ illi dimictunt᷑ in lacrones et
sac᷑ ꝓ nephas pollutis manibꝰ pauꝑes redeunt
us adei sciunt. refatisq ianius gradu cõcito fu¬
tã crimine stimłante arripiunt. Qui ita dig¬
no cecitate supplicio feriunt᷑ ut nefarii eccł̃i
qui indices criminũ fuerant duces ẽe fuge
nõ possint. Huc itaq ⁊ illuc incertos ipli¬
cant orbes et uacuo noct̃e labore ꝯsumunt.
Redditur t̾ris dies agnoscit᷑ facinꝰ fit ad
sac̾dote cõ cursꝯ. de monstrat beatꝰ antistes
quos or̃one tenuerat.Aicq auctores crimi¬
nis ꝓpt̾ ĩpontẽ qui ꝓ ximiꝰ urbi ẽ cecitate
Int̾regatiq quo irent quid ue his ẽent nego¬
ora fere diei t̾cia accepto se dicunt itinere o¬

Expanded text:
suspiriis, vilium vetustate pannorum pauperes suspiriis, vilium vetustate pannorum pauperes se esse mentiuntur. Tribuuntur eis necessaria victui, et simulatae miseriae miseratione piissima subvenitur. Deflent itaqne laxaverat, cum illi admittunt latrocinium et sacra, pro nefas! pollutis manibus pallia adeunt, vela deiciunt reseratisque ianuis gradu concito fugam crimine stimulante arripiunt, qui ita digno caecitatis supplicio feriuntur, ut nefarii oculi qui indices criminum fuerant duces esse fugae non possent. Huc itaque et illuc incertos implicant orbes et vacuo noctem labore consumunt. 43 Redditur terris dies, agnoscitur facinus, fit ad sacerdotem concursus. Demonstrat beatus antistes quos oratione tenuerat aitque auctores criminis prope pontem qui proximus urbi est caecitateinterrogatique quo irent quidve eis esset negohora fere diei tertia, a coepto se dicunt itinere o
Abbreviated transcription (Latin):
dei igne succẽdita. Ilico maculas pc̃coꝵ
be et incredulitatis nube discessa clarum
pectori lumen ĩ fundit. Int̾ ea unꝰ efamłs
cursii prepetit fit dñe tristis nũcuis. Que
repenti noluctu ꝑ culsa monilia ꝓicit. ng¬
tim̃ta disrumpit scuidit crines gena¬
sq dilascerat urrigat fietib uultꝰ ac tun¬
so pectore suspiria egra ꝓfunoit. Et nũc
amissum qͣiͣ ꝯiugẽ deflet curbat᷑ domꝰ un¬
gunt᷑ planctili dñe: lacrime famłarũ ꝙur¬
lem mox ꝓperat. Et turba collisa gereps ho¬
ra femineo simł furore uł planctu uł sxustͥ¬
ad gredit᷑ sac̾dotẽ. Que ut serenitatẽ uerẽdi
Głoso statim fidei calore succensa genib ꝓuo¬
lut᷑ sac̾dotis et demonia que deĩnti pͥus suꝑ¬
stitione coluerat laudabili execratione ꝯdẽp
mꝰ pontifex infelic̾e p̾dam ⁊ faucibii diabłi
scelere. Tegunt itaq funesta de missis nultibꝰ
corda. ⁊ extortis fletilii inmo ⁊ pectore atͣcͣtis

Expanded text:
dei igne succenditur. Illico maculas peccatorum dei igne succenditur. Illico maculas peccatorum incredulitatis nube detersa, clarum pectori lumen infunditur. Interea unus e famulis cursu praepeti fit dominae tristis nuntius; quae repentino luctu perculsa, monilia projicit, vestimenta disrumpit, scindit crines, genasque dilacerat, irrigat fletibus vultum, ac tunso pectore suspiria aegra perfundit; et nunc amissum quasi conjugem deflet. Turbatur domus, junguntur planctibus dominae lacrymae famularum; ad urbem mox properat, et turbata collisaque gerens ora, femineo simul furore vel planctu aggreditur sacerdotem. Quae ut serenitatem verendi . Glorioso itaque statim fidei calore succensa, genibus provolvitur sacerdotis, et daemonia, quae decenti prius superstitione coluerat, laudabili exsecratione condemus pontifex infelicem praedam de faucibus diaboli scelere: tegunt itaque funesta demissis vultibus corda, et extortis fletibus, et imo pectore abstractis
Abbreviated transcription (Latin):
honoriũ titulis opibꝰ ⁊ auctoritate ceteris
longe p̃stancior. Contrahit hic ẜuuloꝵ so¬
dira fremens ⁊ extrema nuinitans urbi ad¬
erat. In medio tñ porte pridie batꝰ põtifex
or̃onẽ ad dñm t̾re ꝓstratus effuderat. Quo
sibilia riguere signa. Nich agunt stimuli
nicħ u̾bera seua ꝑficiunt. Cũm iur ille in¬
signnis nuiracłi nouitate ꝑculsus. Ad beatis¬
simũ uirũ unũ ex necc̃ariis mittens ragat
ut pia eũ or̃one ab folueret ꝙ̃ mercris qͣsi
iunculis nexuiss. Aut mora sac̾dos adue¬
nit carpento diuoluit᷑ ꝑ secutor aderet scĩs
genib rigat pedes lacͥmis peccatũ facetur
retit auxiliũ. uix uerba ꝯp̾hensu erat¬
⁊ ammalia que ut dure cautes riguerãt
celitꝰ recepta mobilitate p̾ceptis obediũt.
Numq scĩs or̃onib natura nũc mutat᷑
iuinc reditur mens fera prius et dñi ut
duris cautibꝰ orta nõ senciene subito fi¬

Expanded text:
honorum titulis, opibus, auctoritate caeteris honorum titulis, opibus, auctoritate caeteris longe praestantior. Contrahit hic servulorum sodire fremens, dira et extrema minitans, urbi aderat. In medio tamen portae pridie beatus pontifex orationem ad Dominum, terrae prostratus, fuderat. Quo sibilia riguere signa. Nil agunt stimuli, nil verbera saeva proficiunt. Cum autem vir ille insignis miraculi novitate perculsus, ad beatissimum virum, unum ex necessariis mittens rogavit ut pia eum oratione absolveret quem meritis quasi vinculis nexuisset. Haud mora, sacerdos advenit, carpentum devolvitur, persecutor adhaeret sancti genibus, rigat pedes lacrymis, peccatum fatetur, petit auxilium, et vix verba compleverat, animalia, quae ut durae cautes riguerant, coelitus recepta mobilitate, praeceptis obediunt, dumque sanctis orationibus natura nunc mutatur, nunc redditur, mens fera prius, et dominum, ut de duris cautibus orta, non sentiens, subito fi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ enĩ igne exultant latices nouo repente
miraculo ꝑdet uum flãma dissiliens et
estuans incassum furit unda miroq repẽ¬
te domũ modo durant᷑ magis flãmis pisces
leges mutant᷑ nature. Et inĩttabiles du¬
riq sensus tanti nouitare miraculi moll¬
iuitur. Intea nulites ad sacdotẽ ꝯcurrũt¬
direpta referunt genib adherent ueniam
facmoris petunt. Ignoscit mens pretate ꝓ¬
dirrepta pocis intemerata durauerãt flamis
reddunt et donant᷑. Sic beatꝰ pontifex or̃one
sc̃isfima plebi ferende nec̾citatẽ in iurie mi¬
litili ꝯsuetudirẽ abstulit infligende paritq
ulcio ciunũ ius extincta flãmaꝵ em̃datio mi¬
litũ qui exppło fuit. Preclaris gloriosisq sig¬
fortissimũ bellatorẽ p̃sentẽ timere mortem:
qui et̾nã p̾senciũ reꝵ ꝯtẽptu calcauerat. Itãq
plebs misso rẽ nuncio uiro cuidã honorato
noie defert qui erat intp̃r nataliũ splendore

Expanded text:
etenim igne exsultant latices, sed novo repente etenim igne exsultant latices, sed novo repente miraculo, perdit vim flamma, dissiliens, et aestuans incassum furibunda, miroque repente modo indurantur magis flammis pisces, lege mutata naturae, et intractabiles durique sensus tanti novitate miraculi molliuntur. Interea milites ad sacerdotem concurrdirepta referunt, genibus adhaerent, veniam facinoris petunt. Ignoscit mens pietate direpta foris, pace temerata, duruerant, flammis redeunt et domantur. Hic B. pontifex, oratione sanctissima, plebi ferendi necessitatem injuriae, militibus consuetudinem abstulit infligendi, pariterque ultricium vis exstincta flammarum, et emendatio militum ac populi fuit. Praeclaris gloriosisque sigfortissimum bellatorem praesentem timere mortem, qui aeternam praesentium rerum contemptu meruerat. Itaque plebs misit nuntium viro cuidam, Honorato nomine, qui erat illo tempore natalium splendore,
Abbreviated transcription (Latin):
gauit. Et sp̃ualis sims candor t̾renũ spiri¬
pastor egregius fidelisq ẜnus enũngenci p̃¬
cepti memor ꝯmissa sibi adno talenta fẽ¬
lici fenore multiplicata restituit aliqͣntu¬
lum post hec tp̃ris fluxerat cũ pciperet di¬
ob sc̃e ecc̃e famulꝰ. ut influmine᷑ qui iꝯ¬
ta urbem p̾ter fluit paucos ꝓ ad uenienti¬
In pices caperẽt aut mora preceptis obeoi¬
unt pices capuint. linalegunt ad urbẽ
remeant. Quos milites qmi ĩ p̾sidio ad¬
erant cuitatis redeuntes offendunt. hii
mulcatos flagris relinquiũt erammes.
Ad sac̾dorẽs famuli redeunt. ⁊ que his suul
ablata illataq fuerãt testis luctus edocuit.
Beatꝰ tñ pontifex amissis nõ doluit ex con¬
tẽptu: afflictis ꝯgemuit ex affectũ. Illis
stanciã rigor tenuit. hic lacrimas pietas
fudis felix ꝯͦmncit ꝯtẽptu felicior ꝯuctus
affectus ẽ. Nomũ intea milites repetunt
nitunt᷑ p̾dam edomare flãmis. Subiecto

Expanded text:
gavit, et validissimus candor terrenos homigavit, et validissimus candor terrenos homiPater egregius fidelisque servus evangelici praecepti memor, commissa sibi a Domino felici fenore multiplicata restituit. 4. Aliquantulum vero post haec temporis fluxerat, et praecepit duobus ecclesiae famulis ut in flumine, quod juxta urbem praeterfluit, paucos pro advenientibus pisces caperent. Haud mora, praeceptis obediunt, pisces capiunt, lina legunt, ad urbem remeant; quos milites, qui in praesidio erant civitatis, redeuntes offendunt. Ii he male mulctatos flagris relinquunt exanimes. Ad sacerdotem famuli redeunt, et quae iis simul ablata illataque fuerant testis luctus edocuit. Beatus tamen pontifex amissis non doluit ex contemptu, sed afflictis congemuit ex affectu. Illinc constantiam vigor tenuit, hinc lacrymas pietas fudit. Felix cum vicit contemptu, felicior cum victus affectu est. Domum interea milites repetunt, nituntur praedam edomare flammis: subjecto
Abbreviated transcription (Latin):
peccati que ꝑimerat peccatũ quoherceret et¬
pccorẽ. E xtinexit cͥmen auctore ẜuato: ob ortag
simul ex dolore salus exira remissio itiltis¬
nuluere. Nam ut simulacrũ fulmine ictũ
dissiluit statim quili merat iubente rubor
semum auditu obstrusus auris caruere
uinior muusq nocens etus mansit ĩ colu
riunt᷑. Quos ergo ad fidẽ pdicatio sc̃a no mo¬
uerat insignis muraculi nurtꝰ in pellit ad
beatissimũ et enĩ uirũ cõcurũt. facinoris ue¬
nami expetunt et merent᷑. Ad missos repetũt
senso atq ꝑcipĩt sencũt sacrifontis fiuẽ¬
ta uł hauriunt. Discessit ergo uulnꝰ illã¬
tũ curauit inuentã nec ultra em̃dationẽ
nes ẜui. antiꝙͣ putredinẽ ulcerũ curauit
uulnere sanauit flagello linunt irã terro¬
re ꝯpescuit. Ita ergo d̾iuno munere bellato:
egregius opem p̾dam inimico abstulit in¬
tulit celo de traxit hosti auctori restituit
captiuos enĩ: reddidit lib̾tati p̃done capti¬
xp̃i amore repulit fides abstraxit unda pur¬

Expanded text:
peccati, quae perimeret peccatum, coerceret peccatorem: extinxit crimen auctore servato obortaque simul est ex dolore salus, ex ira remissio multis. 22 Nam ut simulachrum fulmine ictum dissiluit, statim quibus inerat iuventutis robur senium auditu obstrusis auribus caruere. Iunior vero minusque nocens aetas mansit incoluriuntur. Quos ergo ad fidem praedicatio sancta non moverat, insignis miraculi virtus impellit. Ad beatissimum etenim virum concurrunt, facinoris veniam expetunt et merentur, amissos repetunt sensus atque percipiunt, sentiunt sani fontis fluenta et hauriunt. Discessit ergo vulnus illatum, curatur inventum, nec ultra emendationem ne servi antiquam putredinem ulcerum curavit, vulnera sanavit, flagella lenivit, iram terrore compescuit. Ita divino munere bellator egregius praedam inimico abstulit, detulit coelo; detraxit hosti, auctori restituit: captivos enim reddidit libertati, praedone captimaculas, Christi amore repulit, fides abstraxit, unda pur
Abbreviated transcription (Latin):
rutene urbis pontificis uitã celis incli¬
tam. t̾risq diffusam ad nouũ huiꝰ temporis
miraculũ preferenda. cupimꝰ si ip̃e sc̃s discẽ
di ingesserit. nunc stillo retexere qui nuper
se nuniu̾sis terre ꝓrũciis ꝑ palmam głie.
⁊ iurtutũ miracła mnunerẽ hederio ꝓpalauis¬

Expanded text:
Rutene urbis pontificis vitam caelis inclytam terrisque diffusam ad novum huius temporis miraculum proferendum cupimus, si ipse sanctus dicendi vires ingesserit, nunc stilo retexere, qui nuper se universis terre provinciis per palmam gloriae et virtutum miracula munere aethereo propalavi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pst̾nit fuit p̾ciosa in cospectu dñi mors ui¬
confessoris amancii. a ui diumno munẽ
ut potiu stilo digessi. Nunc panca de his que
triumphator egreguis gerat signa brem ẜmo¬
Gitur niułt quedam erar uiliana nõie iudua
anꝰ pauꝑa quã artabant parit̾ fragilitas
semor solitudo egestas. uigebat inea tn fortis
duno oꝑi fore cellulam p̃t̾ sc̃i antũtis ba¬
selican collocauit ut frequenciã quã trade
senectus necauerat iciuitas cellule restan¬
raret. Hinc m̾candi uendendiq iuni usum
necc̃itas uariarũ arciũ magistra monstra¬
uerat. Mercabat᷑ itaq uendebatq hec modo
uina ut qd̃ suꝑerat precis fieret suba laboratt
neq plus lucri caperet augñitũ. quã uictus
uec̾ciras postulabat. uenit ad hanc iur q̃dã
acroci scelere aliis longe criminosiz ĩ manior
aitq se uelle nina mercarũ. Illa uitia cellulã¬

Expanded text:
in conspectu Domini mors viconfessoris Amantii, divino munere, ut potui, stylo digessi. Nunc pauca de his quae triumphator egregius gessit, brevi sermolier quaedam erat, Juliana nomine, vidu pauper, quam artabant pariter fragilitas senii et solitudo et egestas, vigebat in ea tamen fortis cellulam prope sancti antistitis basilicam collocavit, ut frequentiam, quam tarda senectus ei negaverat, vicinitas cellulae restauraret. Huic mercandi vendendique vini usum necessitas, variarum artium magistra, monstraverat. Mercabatur itaque vendebatque hoc modo vina, ut quod supererat pretii fieret substantia laborantis; neque plus lucri caperet augmentum, quam victus necessitas postulabat. Venit ergo ad hanc vir quidam atroci scelere, aliis longe criminosis immanior, aitque se velle vinum mercari. Illa vero eu
Abbreviated transcription (Latin):
in possione qua ip̃e nosti ⁊ ultra nõ potui
scire quid sit de patre meo fc̃m uł uimore¬
dicente exiliens ceꝑit flere ⁊ dicere. ꝑ dm̃
xp̃ianoꝵ ut audio frat̾ tuus sum ego. Nam¬
de lupo te eriumꝰ. Et amplexi osculabãt᷑
se inuice. Audiens uero mat̾ eoꝵ ⁊ ꝯsi de¬

Expanded text:
 potui scire quid factum sit de patre meo neque de inexiliens cepit flere et dicere: «Per deum, ut audio frater tuus sum ego, q“de lupo eruimus te”». Et amplexi osculabantur se inuicem. Audiens hec mater eorum conside
Abbreviated transcription (Latin):
emensa tẽpoꝵ orbem ꝯpletore redire curricula.
bilia arte suspendit. Aam pͥus in baselica sq̃
iuri extensa sepłerũ. uelut p̾fulgens lampas
splendore ꝓprie caritatis mentes ex pectanciũ
illustrabat. Hoc itaq tam płcrũ facinꝰ m̃te

Expanded text:
emensa temporum orbe completo redierant curricula, bili arte collocavit. Nam prius in basilica sancti viri extensa sepulcrum velut praefulgens lampas splendore propriae claritatis mentes exspectantium illustrabat. Hoc itaque tam pulchrum facinus e
Abbreviated transcription (Latin):
tigat moras. Ille nero cͥcũspectare cepit oĩ
uagisq lũminib uniu̾sa ꝑcurere. si qͣ ẽent
quẽ uidue simul et pauꝑi crudelissimꝰ predo
posit anferre. Dum ergo hic niuliebrile¬
uitate turbatur moxille capsulam cũ exi¬
gna pecunia ꝯspicit diripit obtulitq nina
mercatur aufugitq. Uenicq post tridie ĩ no¬

Expanded text:
at moras. 63 Ille vero circumspectare coepit omnia vagisque luminibus universa percurrere, si quae essent quae viduae simul et pauperi crudelissimus praedo posset auferre. Dum ergo haec muliebri levitate turbatur, mox ille capsulam cum exigua pecunia conspicit, diripit abstulitque et vino mercato aufugit venitque post triduum
Abbreviated transcription (Latin):
x̾at. Itaq cũ demoniis pecudũ: uł suis mortibꝰ
litt̾ant. Dũq refecti epulis uino pleni cantu
ꝑstrepunt beatissimꝰ sac̾dos aduenit. Uidensq
exultare ĩ felicẽ plebẽ oĩ luctu grauiora leticie
trahens ab ymo pectore longa suspiria.asacri¬
legii impio scelere ꝑio hortamine reuocare per
malunt. Et modũ utilitatis ad modũ uolũp¬
tatis examinãt blandaq ⁊ noxia ꝓ rectis ac ne¬
cessariis habent. Totis ergo furore stimuilis
iiuriã sc̃i uiri sediciosũ uulgꝰ exarsit. Cũq
ille adu̾sum sementes arma corripiẽs: repetit
cellulã t̾re ꝓ st̾nit᷑. fundit uberes ꝓ hostibus fic¬
tu ĩgemiat ꝓiimicis alta suspiria. Petit
Nam illã qua coronaret obtabat: ꝓ hac ne pu¬
nrẽtur impii pia apud miscd̃iã dño regi uo¬
ta fundelat. Non minor animi uirtꝰ ẽ. ꝓ ini¬
ꝑ secutore fuoisse p̾ces ꝙͣ effudisse aĩam ĩ noc̃e

Expanded text:
13 Itaque cum daemoniis pecudum carnes suis moribus litant dumque referti epulis vino pleni cantu perstrepunt, beatissimus sacerdos advenit, vidensque exultare infelicem plebem omni luctu graviori laetitia, trahens ab imo pectore longa suspiria, eos a sacrilegii impio scelere pio hortamine revocare pertmavult et modum utilium ad modum voluptatis examinat, blanda et noxia pro rectis ac necessariis habet. 15 Totis ergo furoris stimulis in iniuriam sancti viri seditiosum vulgus exarsit, cum pia ille adversus saevientes arma corripiens repetit cellulam, terrae prosternitur. fundit uberes pro hostibus fletus, ingeminat pro inimicis alta suspiria. petit Nam ille quo coronaretur optabat, pro hac ne punirentur impii pia apud misericordem regem vota fundebat. Non enim minor animi virtus est pro iniomino, pro persecutore fudisse preces quam effudisse animam innoce
Abbreviated transcription (Latin):
claritate u̾tutũ. Ilis int̾pellat protitulie
uore supplici hic tuetur fanuilos urtute iẜ¬
lumi illic petit hic pr̃at. Iic uota fundit hre
uotis rdet. Ilic nunc et̾na ccũsepta emicr
arueifigendo corp emicuuit. Adeptusq ẽ nouũ
nõ mor̾te s carnis mortificatione mait rou
Et cũ sit incõspectu dm̃ p̾ciosa mors iartiris.

Expanded text:
claritate virtutum, illic interpellat pro famulis voce supplici. hic tuetur famulos virtute sublimi, illic petit, hic praestat, illic vota fundit, hic votis respondet, illic nunc aeterna circumseptus emicat crucifigendo corpus emicuit adeptusque est novum non morte sed carnis mortificatione martyrium. Et cum sit in conspectu domini pretiosa mors ma
Abbreviated transcription (Latin):
iter trãsgredit᷑. Iam sũme euertice rupis pu¬
ma uallis agmine leni fluente carne ꝯspici
flumen. Iam uicinꝯ urbi alacher intuetur iã
uotatꝰ uota dissoluit. Dum ergo spe tot in
urbe ẽ. excels montis uiga carpit itinere. re¬
pente atroci luctu gaudio ꝑturbant᷑. Nam ĩ¬
pulsu saro uehicudũ qͣtitũr excussũq uehi¬
culo uas atroci resultat sono: atq yma petẽs
uallis inplanis tarde cõlabit᷑. Hec emptor
luo. Hec ingentil luctũ commemorãs adlo¬
cũ in quo uas desiderat ꝓperabat cũ lacmas
scil causa lacrimaꝵ augeret et dolor dãpr y¬
sentis iaiores anuiẜo penas exigeret. Cum
ergo adlocũ flens uenit aspicit repente stupẽ¬
do miracło uas integtũ uiuoq pleno et pastu
nũ querebat᷑ ab sentẽ uirtute clara p̾sentem

Expanded text:
iter transgreditur. Jam summae de vertice rupis piter transgreditur. Jam summae de vertice rupis primae, amne leni fluentem Tarnem conspicit flumen. Jam vicinus urbi alacer eam intuetur, jam vocatus vota dissolvit. Dum ergo spe totus in urbe est, et excelsi montis jugia coepit itinera, repente atroci luctu gaudia perturbantur. Nam impulsum saxo vehiculum quatitur, excussoque vehiculo vas atroci resultat sono, atque ima petens vallis in planis tandem collabitur. Quod emptor luo. Haec autem ingenti luctu commemorans, ad locum in quo vas deciderat properabat, cum lacrymas scilicet causa lacrymarum augeret, et dolor damni praesentis majores a misero poenas exigeret. Cum ergo ad locum flens venit, aspicit repente stupendo miraculo, vas integrum vinoque plenum, et patronum, quem querebatur absentem, virtute clara praesente
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at.
Asc̃am tñ baselicã erigens occulos hec fide¬
li e uotione et maxĩa uoce ꝓclamabat. No
sinis sũme sac̾dos defensorq fortissime ab¬
ire Idonẽ mn eũ ne deseras uiduanũ et pauĩ¬
diuicie solatiũ et uirtꝰ mea. Cũq hec supplos
de ꝓmeret: miris repente modis ꝯspicit in
medio atrio in morẽ cautis riguisse corni pe¬
dem. Acciderat enĩ ut ea die sacre depositione
celebrarentur festa annuo urbe c̃ pleto egre¬
diuntur et baselica ppłi expectatis more so¬
lempnib stupent miracłi nonitate ꝑculsi.¬
Herebat reus stupens corpore stabat amus ĩ¬
nixa baculo. Fundet criminosus uberes flete
peccatũ fatetur peccũã redoit. Ab soluit᷑ domꝰ¬
ra exultatione ĩ effabͤili laude adcelos effert.
Itaq inseptimania qͥdam uinũ mercarũ cupi¬
ens ꝓperabat. Priꝯ t̃n baslicã głosi triũphato¬
leuiq labore defusum em̃sus iter inseptima¬
nã uenit. uinũ mcatur ad urbem remeat.
Etiam medũ mediũ se tundis gaudens reli

Expanded text:
poterat. am tamen basilicam erigens oculos hoc fideli devotione et maxima voce proclamabat: Ne sinas, summe sacerdos defensorque fortissime, abire praedonem meum, ne deseras viduam et pauum solatium et virtus mea. 66 Cumque hoc supplex depromeret, miris repente modis conspicit in medio atrio in morem cautis riguisse cornipedem. Acciderat enim, ut ea die sacrae depositionis eius celebrarentur festa annuo orbe completo et egrediebantur de basilica populi expletis ex more solemnibus stupentque miraculi novitate e reus stupens corpore, stabat anus innixa baculo. Fundit tandem criminosus uberes fletus, peccatum fatetur, pecuniam reddit et absolvitur domura exsultatione et ineffabili laude ad coelos effert, et Jamque in Septimaniam quidam vinum mercari cupiens properabat, prius tamen basilicam gloriosi triumphatolevique labore diffusum emensus iter in Septimaniam venit, vinum mercatur, ad urbem remeat. Et jam medium, secundis gaudens rebus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaera lapideũ sacrilegoꝵ lumen ꝙ ita diu̾sa
inꝑte ultricis ꝓcelle turbo deiecit. ut ꝑtẽ aua
tutis ꝑpetuo ẜnatura. Partẽ ab urbe ꝓcul pa¬
tens retinet campis: rem tanti miraculi inisil
nigeres admiratõẽ p̾bens meniorie rep̾sentãs.

Expanded text:
aera lapideum sacrilegorum numen: quod ita diversam in partem ultricis procellae turbo deiecit, ut partem nututis perpetuo servatura. Partem ab urbe procul patens retinet campus rem tanti miraculi visibus ingerens, ammirationem praebens, memoriam repraesentans.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝥsbit̾i cardinales: ⁊ cͥca ũginis cormꝰ solita
officia ꝯplẽt. Tandem qr nec tutum sense¬
tur ẽẽ nec dignũ ut tam p̾ciosum ꝑignus
tam longe distet acuub. leuã cum ymp̃¬
nis ⁊ laudibꝰ cũ tubar clangore ac iubilo¬
re sollepr. ad scm̃ georgim honorifice
de portatur. Nam ⁊ hic locus ille ẽ ubi sc̃i
patris francisci corp nͦ pͥo ꝯditũ f̃uerat
ut qui uiam uite uiuenti bt̃e clare para
tantũ ab hoĩb honorẽ sumt int̾ris. Int̾¬
que in nunieros ad pñiã inniutieros cõ¬
duxisti ad uitã. Paucis int̾iectis diebus
agnes et agni. nupcias euocata. sororem
clãram ad et̾nas delicias subsecuta ẽ: uͥ am¬
b sỹon filie niatura gr̾a ⁊ regno g̾mane. d̾o
Nam sic̃ sorore preuia demũdo ad gucem
tͣnsierat: sic dun clara signis ⁊ miraculis
rrtilaret. p ip̃am de luce finibili mature

Expanded text:
presbyteri Cardinales, et circa Virginis corpus solita presbyteri Cardinales, et circa Virginis corpus solita officia complent. Tandem quia nec tutum censent, nec dignum, ut tam pretiosum pignus tam longe distet a civibus, levatur cum hymnis et laudibus, cum tubarum clangore ac iubilatione solemni, et ad S. Georgium honorifice deportatur: nam et hic locus est ille, ubi sancti Patris Francisci corpus primo conditum fuerat; ut qui viam vitae viventi paraverat tantum ab hominibus honorem sumit in terris. Intequae innumeros ad paenitentiam, innumeros conduxisti ad vitam. Paucis interiectis diebus, Agnes ad Agni nuptias evocata, sororem Claram ad aeternas delicias subsecuta est: ubi ambae Sion filiae, natura, gratia et regno germanae, et Deo Nam sicut sorore praevia, de mundo ad Crucem transi erat, sic dum Clara signis et miraculis rutilaret, Agnes post ipsam de luce finibili mature
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ne stola głie decora. Qualit̾ ad exeqͥas
uͥginis curia romana cũ genciũ ppłositate
uirginis: totũ stupẽdo auditu ꝯcutit
ppłm ciuitatis. Confluunt uiri ꝯfluũt
młres. ad locũ: atq intanta młtitudine
gr̃s in undãt. ut sola iud̾atur ciuitas re
Accurrit potestas cũ cat̾ua militũ ⁊ mlti¬
tudine armentoꝵ: seni illo ac tota nocte
custodias ad hibet diligentes. ne forte de
p̾cioso thesanao qui iacebat ĩ medũi. pati
ꝯting̾et detͥmentũ. Cõmouentur seq̾nti
die cͥuria tota. xͥ ucariꝯ cũ cardinalilis
accedit ad locũ totaq ciuitas u̾sus sc̾m᷑
damianũ dirig̃ gressus. uentũ erat ad ce
ditum sepulture. Rndente iuro eminẽtis¬
simꝰ dñs ostiense morosiꝰ inhiis fore agẽ¬
dum missa de mortius celebratur. Cõsidẽ¬
te post modũ sũmo põtifice cardin ilrum
gregiam ꝯtẽpt̾cem nobili ẜmone dm̃dat.
Curcũdat ilico sc̾m funus de uota dignatoe

Expanded text:
aeternae stola gloriae decoratur. Qualiter ad exequias aeternae stola gloriae decoratur. Qualiter ad exequias Virginis Curia Romana cum gentium populositatvirginis totum stupendo auditu concutit populum civitatis. Confluunt viri, confluunt mulieres ad locum, atque in tanta multitudine gentes inundant, ut sola videatur civitas remAccurrit Potestas cum caterva militum et multitudine armatorum, seroque illo ac tota nocte custodias adhibent diligentes ne forte de praetioso thesauro, qui iacebat in medio, pati contingeret detrimentum. Commovetur sequenti die curia tota: Christi Vicarius cum Cardinalibus accedit ad locum, totaque civitas versus S. Damianum dirigit gressus. Ventum erat ad celditum sepulturae. Respondente viro eminentissimo domino Ostiense, morosius in his fore agendum missa de mortuis celebratur. Confidente postmodum summo Pontifice, Cardinalium gregiam contemptricem nobili sermone commendat. 48 Circumdant illico sanctum funus devota dignatione
Abbreviated transcription (Latin):
git ccłoꝵ. Et ecce uestibi albis turba in¬
greditur uirginũ que om̃s aurea serta su¬
iͦs capitilii deferebant. Graditur int̾eas
una preclarior cet̾is: ex cuiꝯ corona que
in sũmo sui fenestrati turribłi speciem
p̾tendebat tantꝰ splendor irradiat. ut noc¬
tem ip̃am indiei lucẽ intra domũ ꝯũtat.
ł cedit ad lectłm uͥ sponsa filii dei de cubat:
⁊ amantissime suꝑ eã inclinans. ample¬
xũ dulcissimũ p̾stat. Pre ferturꝰ u̾gnuli
mire pulcritudinis palliũ. ac c̾tatĩ deẜuii¬
entili cunctis. ⁊ clare corpꝰ tetigit᷑ ⁊ tha¬
lamꝯ ad hornatur. In crastino gͥ bĩ laurẽ¬
cii egredit᷑ aĩa illa sc̃issima. p̾mio ꝓpetuo
laureanda: tẽploq carnis soluco. sp̃s felicit̃
migrauit ad ista. Beñdc̃s ħ exitus de ualle
miẜie: qui introitꝰ ei beate fc̾s ẽ uite.Iã
ꝓtenu matico insa letatur ciuiũ suꝑnoꝵ:
iam ꝓuilitate cineꝵ. regno beata celico

Expanded text:
git oculorum: et, ecce, in vestibus albis turba ingit oculorum: et, ecce, in vestibus albis turba ingreditur virginum, quae omnes aurea serta, suis capitibus deferebant. Graditur inter eas una praeclarior ceteris, ex cuius corona quae in summo sui, fenestrati thuribili speciem praetendebat, tantus splendor irradiat, ut noctem ipsam in diei lucem intra domum convertat. Procedit ad lectulum, ubi Sponsa Filii decubat, et amantissime se super eam inclinans, amplexum dulcissimum praestat. Profertur a virginibus mirae pulchritudinis pallium, ac certatim deservientibus cunctis, et Clarae corpus tegitur, et thalamus adornatur. In crastino igitur beati Laurentii, egreditur anima illa sanctissima, praemio perpetuo laureanda; temploque carnis soluto, spiritus feliciter migravit ad astra. Benedictus hic exitus de valle miseriae, qui introitus ei beatae factus est vitae. Iam pro tenui viatico mensa laetatur civium supernorum; iam pro vilitate cinerum regno beata caelico,
Abbreviated transcription (Latin):
das. uix a dilac̾atione corpoꝵ solꝯ ꝑudor
otin mañ. ⁊ doloris ignẽ illud efficit acͥorẽ.
ꝙ ext̾iori planctu nõ sinitur uaporare.
Imꝑat cdlaustralis censura silenciũ: excor¬
quet uis doloris gemitũ ⁊ singultũ. Tu¬
ment lacrunis facies ⁊ nouas ad buis me¬
cordis impetus sb̾ministrat. Ad se autẽ¬
ꝯu̾sa uͥgo sc̃ima: suã aĩam silent̾ alloqͥt᷑.
Uade inqͥt secura: qr boñ habes ductum
itinis. Uade ait. qm̃ qui te c̾auit scificauit:
⁊ te semꝑ custodiens. uelud mat̾ filium
int̾rogaret cui loq̃retur: illa ẜendit. Ego
loquor aĩe mee bñdicte. Nec ille głosus
ductus: longe distabat. Nam ad quandam
filiã secõuertens: uides tu inquid ofilia
regẽ głe. quẽ ego uideo ͦ Suꝑ aliã quoq
fc̃a ẽ manꝰ dñi. ⁊ corporalib ocłis felicẽ int̾
lacͥmas excipit uisum. Iacło quidẽ ꝓfũdi
doloris ꝯfossa u̾sus port̾a domꝰ aciem diri¬

Expanded text:
das. Vix a dilaceratione corporum solus pudor das. Vix a dilaceratione corporum solus pudor continet manum et doloris ignem illud efficit acriorem, quod exteriori plantu non sinitur vaporare. Imperat claustralis censura silentium, extorquet vis doloris gemitum et singultum. Tument lacrymis facies et novas adhuc aquas maecordis impetus subministrat. 46 Ad se autesanctissima suam animam silenter alloquitur: Vade, inquit, secura, quia bonum habes conductum itineris. Vade, ait, quoniam, qui te creavit santificavit: et te semper custodiens, velut mater filium, interrogaret; cui loqueretur, illa respondit: Ego loquor animae meae benedictae. Nec ille gloriosus conductus longe distabat. Nam ad quamdam filiam se convertens, vides tu, inquit, o filia, Regem gloriae quem ego video? Super aliam quoque facta est manus Domini et corporalibus oculis felicem inter lacrymas excipit visum. Iaculo quidem profundi doloris confossa, versus portam domus aciem diri