comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mini : Exceperunt ergo me consolationes lactis human: nec matermea uel nutrices
meae sibi in plebant ubera sed tumi ꝑeas dabas alimentum in fantiae secundum in sti¬
tumonemtuã &diuitias usque ad fundum rerumdispositas tu&iam mihidabas nolle
amiplios qumdabas. & nutrientibus meda re mibiuelle quodeis dabas : dart enim
on li mci r inatũmaffectum uolebant quo abundabant exte : Nlam bonum enit
ens bonum meum exeis quod exeis non sed ꝑeoserat: Ex to quippe bona omhnna c
oxdomeo salus mihi uni uersa : quodanim aduerci postmodum: damante temihi
ꝑhaorisa quae cribuis intus & foris : Namtunc sugpre noram et a quiescere delec¬
cano nobus efore autem offensiones carnis meae nihilamplius: post haecridere
coepi doriniens primo deindeuigilans: Hocenim dememihi indica cumest &credidi
arisic uidenus alios in fantes nam istamea non memini & eccepaulatim sentiebam

Expanded text:
mini. exceperunt ergo me consolationes lactis humani, nec mater mea uel nutrices mini. exceperunt ergo me consolationes lactis humani, nec mater mea uel nutrices meae sibi ubera implebant, sed tu mihi per eas dabas alimentum infantiae secundum institutionem tuam et diuitias usque ad fundum rerum dispositas. tu etiam mihi dabas nolle amplius, quam dabas, et nutrientibus me dare mihi uelle quod eis dabas: dare enim mihi per ordinatum affectum nolebant quo abundabant ex te. nam bonum erat eis bonum meum ex eis, quod ex eis non, sed per eas erat: ex te quippe bona omnia, deus, et ex deo meo salus mihi uniuersa. quod animaduerti postmodum clamante te mihi per haec ipsa, quae tribuis intus et foris. nam tunc sugere noram et adquiescere delectationibus, flere autem offensiones carnis meae, nihil amplius. Post et ridere coepi, dormiens primo, deinde uigilans. hoc enim de me mihi indicatum est et credidi, quoniam sic uidemus alios infantes; nam ista mea non memini. et ecce paulatim sentiebam,
Abbreviated transcription (Latin):
nias adean dilatetus ab stenrunosa est refice cam: hab& qua coffendant oculos tuos fate¬
or &scio sed quis mundabit eam : aut cui alteri praeterte clamabo: ab occultis inois
munda medñe & ab alienis parce seruo tuo : credo propter quod & loquor dñe tuscis
non netibi prolocutus sum aduersum me delictamea ds̃meus & tudimisisti inpi&att̃
cordis meiꝰ non iudicio contendo tecum qui ueritas es : & ego nolo fallere mei psum ne
mentiatur iniquitas mea sibi inonergo iudicio contendo tecum: quia si iniquitates
teriam & cineremis i neta menlo quĩ qm̃ eccemiseri cordiatua est non homo inrisor neus
uiloquor: & tusortas se inrides ie: sed conuersus misereberismei : quidenim est quod
uolo dicere dne nisi quia nescio unde uenerim :huc in istam dico uitam mortalem anmor¬
temuitalem nescio : &iusceperunt me consolationes miserationum tuarum sicut audi¬
uia parentibus carnis meae ex quo & in qua meformasti intempore Nonenim egome¬

Expanded text:
nias ad eam: dilatetnr abs te. rninosa est: refice eam. habet quae offendant oculos tuos: fateor et scio. sed quis mandabit eam? aut cui alteri praeter te clamabo: ab occultis meis manda me, domine, et ab alienis parce seruo tuo? credo, propter quod et loquor. domine, tu scis. nonne tibi prolocutus sum aduersum me delicta mea, deus meus, et tu dimisisti inpietatem cordis mei? non indicio contendo tecum, qui ueritas es; et ego nolo fallere me ipsam, ne mentiatur iniquitas mea sibi. non ergo indicio contendo tecum, quia, si iniquitatesterram et cinerem, sine tamen loqui, quoniam ecce misericordia tua est, non homo, inrisor meus, cui loquor. et tu fortasse inrides me, sed conuersus misereberis mei. quid enim est quod uolo dicere, domine, nisi quia nescio, unde uenerim huc, in istam dico uitam mortalem an mortem uitalem? nescio. et susceperunt me consolationes miserationum tuarum, sicut audiui a parentibus carnis meae, ex quo et in qua me formasti in tempore; non enim ego me
Abbreviated transcription (Latin):
patiebatur dicente paulo habentes uictum atque uestitum his contemptisimus: Ne conse&udi¬
ne plus habendi praeber& locum auaritiae quae nullis expl&usopibus & quanto am plius habu¬
erit plus requirit & neque cõpia neque in opia minuitur: Iurgantes interse. sermone lenissi¬
mo foederabat. Lasciuientem adules centularum carnem. crebris & duplicatis frangebat ie¬

Expanded text:
patiebatur dicente Paulo: habentes uictum atque uestitum his contenti sumus, ne consuetudipatiebatur dicente Paulo: habentes uictum atque uestitum his contenti sumus, ne consuetudine plus habendi praeberet locum auaritiae, quae nullis expletur opibus et, quanto amplius habuerit, plus requirit et neque copia neque inopia minuetur. iurgantes inter se sermone lenissimo foederabat. lasciuientem adulescentularum carnem crebris et duplicatis frangebat ie
Abbreviated transcription (Latin):
bitant latere. & unum quodq agmen matrem propriam sequebatur. Atque inde parit̃
reuestentes. instabant operi districto & uel sibi uel ceteris indumenta faciebant. Si qua
erat nobilis. non ꝑmit tebatur dedomosua habere comitem. neueterũ ac tuũ memor &
lasciuientis infantiae errorem refricaret antiqu᷑m & crebra confabulatione renouare
unus omniũ habitus. Linte aminȩ ad tergendas solũ manus utebantur. Auiris tanta sepa¬
ractio ut abspadonibus quoque eas se iungeret neullam daret occasionem linguae male¬
dicae quaescos carpere solita est & in solaciũ delinquendi: siqua uel tardior ueniebat
id psalmos & in opere pigrior. uarus eam modis aꝗ graediebatur. Si eret iracunda
blanditus. si patiens correptione. illud apłi imitans: quiduultis in uirga ueniam aduos
an inspũ lenitatis & mansuetudinis. Excepto uistũ atque uestitũ. nullam habere quid¬

Expanded text:
bitabant latere, et unumquodque agmen matrem propriam sequebatur; atque inde pariter bitabant latere, et unumquodque agmen matrem propriam sequebatur; atque inde pariter reuertentes instabant operi destricto et uel sibi uel ceteris indumenta faciebant. si qua erat nobilis, non permittebatur de domo sua habere comitem, ne ueterum actuum memor et lasciuientis infantiae errorem refricaret antiquum et crebra confabulatione renouaret. unus omnium habitus; linteamine ad tergendas solum manus utebantur. a uiris tanta separatio, ut ab spadonibus quoque eas seiungeret, ne ullam daret occasionem linguae maledicae, quae sanctos carpere solita est in solacium delinquendi. si qua uel tardior conueniebat ad psalmos et in opere pigrior, uariis eam modis adgrediebatur. si erat iracunda, blanditiis, si patiens, correptione, illud apostoli imitans: quid uultis? in uirga ueniam ad uos an : in spiritu lenitatis et mansuetudinis? excepto uictu atque uestitu nullam habere quid
Abbreviated transcription (Latin):
re bacchatur Dicam & deordine monas terii : quo modo scõrum continentiam insuum
uesterit lucrũ. Seminabat carnalia: ut meteret spiritalia. Tabat tersena: ut cae¬
lestia tolleret. Breuia concedebat : ut ꝓhis ac ternamut aret. Postuirorum mo¬
nas terium quod uiris tradiderat gubernandum : plures uirgines quas ͦ diuer¬
sis prouinciis congregarirt . tam nobiles quam medii & infimi generis intresturbas. mo¬
nasteria que diuisit itadum taxat ut in opere & incibo separatȩ psalmis & orationibus iunge¬
rentur. Post all cantatum quo signo uocabatur ad collestam nulliresi dere licitum erat
eas prouocans aut terrore Manchora testia sexta nona uespera noctis medio. ꝑ ordinem
psalteriũ canebant. Neclicebat cuiquam sororum ignorare psalmos nec non descriptu¬
ris scis cotidie aliquid discere. Die tantum dominico adecclesiam procedebant. ex cuius ha¬

Expanded text:
re bacchatur. Dicam et de ordine monasterii, quomodo sanctorum continentiam in suum re bacchatur. Dicam et de ordine monasterii, quomodo sanctorum continentiam in suum uerterit lucrum. seminabat carnalia, ut meteret spiritalia; dabat terrena, ut caelestia tolleret; breuia concedebat, ut pro his aeterna mutaret. post uirorum monasterium, quod uiris tradiderat gubernandum, plures uirgines, quas e diuersis prouinciis congregarat, tam nobiles quam medii et infimi generis, in tres turmas monasteriaque diuisit, ita dumtaxat, ut in opere et cibo separatae psalmodiis et orationibus iungerentur. post alleluiae cantatum, quo signo uocabantur ad collectam, nulli residere licitum erat, eas prouocans, non terrore. mane, hora tertia, sexta, nona, uespera, noctis medio per ordinem Psalterium canebant nec licebat cuiquam sororum ignorare psalmos et non de scripturis sanctis cotidie aliquid discere. die tantum dominico ad ecclesiam procedebant, ex cuius ha
Abbreviated transcription (Latin):
demundo: amaret utiq mundus quod suum erat. & ad ipsum dnm: uerba uestebat
tunosti cordis abscondita & hȩc omnia uenerunt suꝑnos & nonsumus oblititui : nec inique
egimus intestam entotuo : nec auersum ẽ retror sum cornrm̃. & propterte mostificati sumus
totadie reputati sumus ut oues occisionis. Sed dns auxi alitorm̃s: non timebo quid faciat
mihi homo Legienĩ fili honoradnm : & confostaberis. ex tradm̃ nullum timueris ihis &
talibus testimoniis quasi armatura dĩ & aduersus om̃a quidem uitia: sepcipuae instru¬
ebat: sed contra inuidiam seuientem. & patiendo iniurias. furorem rabidi pectoris
mi tigabat. Denique usque addiem mostis. & huius patientia & aliorũ zelus omnibus
patuit quisuum rodit auctorem : & dum emulũ. lȩdere nititur insemet ipsũ proprio furo¬

Expanded text:
de mundo, amaret utique mundus, quod suum erat\'. et ad. ipsum dominum uerba uertebat: de mundo, amaret utique mundus, quod suum erat\'. et ad. ipsum dominum uerba uertebat: tu nosti cordis abscondita et: haec omnia uenerunt super nos et non sumus obliti tui nec inique egimus in testamentum tuum nec auersum est retrorsum cor nostrum, et: propter te mortificamur tota die, reputati sumus ut oues occisionis, sed A dominus auxiliator meus, non timebo, quid faciet mihi homo. legi enim: fili, honora dominum et confortaberis et extra illum nullum I timueris his et talibus testimoniis quasi armatura Christi et I aduersum omnia quidem uitia, sed praecipue instruebat se contra I inuidiam saeuientem et patiendo iniurias furorem grauidi pectoris ^ mitigabat. denique usque ad diem mortis et huius patientia et aliorum zelus omnibus patuit, qui suum rodit auctorem et, dum aemulum laedere nititur, in semet ipsum proprio furo
Abbreviated transcription (Latin):
filiã supme non est medignus & orans ad dñm loquebatur: posside filios mostificatoru
qui prote cotidie mostificant corpora sua. Noui susurronem quendam. quod genus
hominũ uel ꝑniciosissimũ ẽ quasi beniuolum nuntiasse . Qđ pronimio feruore uistutũ
quibus dam uideretur in sana & cerebrũ illius dicerent fouendũ . Cui illa respondit
Teatrũ factisumus mundo & angelis & hominibus. Nosstulti propter xpm̃: sed scultu
dĩ sapientius ẽ hominibus Vnde & saluator loquitur ad patrẽ. Tuscis insipientiã meã
Quem in euangelio : & propinqui quasimentis inpotẽ ligare cupiebant : & aduersarii sugil¬
labant dicentes. Demoniũ habet : & samaritanus est : & inbelrebub principe demoniorũ
eicit demonia. Sed nos audiamus apostolũ cohostantẽ. Haec est glorianrae testimoniũ
&dnm̃ dicentẽ ad a postolos Ideo mundus odituos: qm̃ nonestis demundo. sienĩ essetis

Expanded text:
filiam supra me, non est me dignus, et orans ad dominum loquebatur: \'posside filios mortificatorum, filiam supra me, non est me dignus, et orans ad dominum loquebatur: \'posside filios mortificatorum, qui pro te cotidie mortificant corpora sua\'. noui susurronem quendam — quod genus hominum uel perniciosissimum est — quasi beniuolum nuntiasse, quod prae nimio feruore uirtutum quibusdam uideretur insana et cerebrum illius dicerent confouendum. cui illa respondit: \'theatrum facti sumus mundo et angedei sapientius est hominibus; unde et saluator loquitur ad patrem: t u scis insipientiam meam. quem in euangelio et propinqui quasi mentis inpotem ligare cupiebant et aduersarii suggillabant dicentes: daemonium habet et Samarites est et: in Belzebul, principe daemoniorum, eicit daemonia. sed nos audiamus apostolum cohortantem: haec est gloriatio nostra, testiet dominum dicentem ad apostolos: ideo mundus odit uos, quoniam non estis de mundo. si enim essetis
Abbreviated transcription (Latin):
saluam eam faciet quando dispendia rei familiaris & euersio tocius patrimonii nun¬
tiabatur : aiebat. Quidenĩ prodest homini si cotũ mundũ lucri fecerit & animã suam
damnihabuerit aut quam dabit commutationem proanim a sua & nudus exiui deutero
matris meae nudus & redeam sicut placuit dnõ ita factum est sit nom̃am̃ benedictum
Et illud Nolite diligere mundũ nec eaquae in mundo sunt qm̃ omnequodin mundo est desi¬
deriũ carnis est & concupiscentia oculorũ & suꝑbia uitae huius quae non ẽ expatre sed
demundo est & mundus transiet & concupis centia eius: Scio eiinfixasinfirmitates gra¬
uissimas liberorũ & maxime toxociis quem diligebat plurimũ Cumq illud uistute com¬
olesset turbatasum a nonsum locuta: in haec uerba prrupit. Quiamat filũ aut

Expanded text:
saluam eam faciet. quando dispendia rei familians et euersio totius patrimonii nunsaluam eam faciet. quando dispendia rei familians et euersio totius patrimonii nuntiabatur, aiebat: quid enim prodest homini, si totum mundum lucri fecerit et animam suam damni habuerit? aut quam dabit homo conmuta tionem pro anima sua? et nudus exiui de utero matris meae, nudus et redeam. sicut placuit domino, ita factum est; sit nomen domini benedictum et illud: nolite diligere mundum nec ea, quae in mundo sunt, quoniam omne. quod in mundo est, desiderium carnis est et concupiscentia oculorum et superbia uitae huius, quae non est ex patre, sed de mundo est. et mundus pertransiet et concupiscentia eius. scio ei scriptas infirmitates grauissimas liberorum et maxime Toxotii sui, quem diligebat plurimum. cumque illud uirtute conplesset: turbata sum et non sum locuta, in haec uerba prorupit: qui amat filium aut
Abbreviated transcription (Latin):
uras : & non sunt condigne passiones praesentis sȩculi ad futuram gloriã quae
reuelabitur in nobis: & alibi ut patienter a gamus in omnibus quaeaccidunt nob̃
patiens enim uir multus prudentia: quiautẽ pusillanimis. ẽ uehement̃ insi piens
In langoribus & crebra infirmitate dicebut quando infirma sum : tunc fostis sum
&habemus thesaurũ istũ inuasis fictilibus donet mostale hoc induat in mostalitatẽ.
& corruptiuum. hocuestiat incorruptionẽ. & iterũ si cut habundant passiones xp̃i in
solationis eritis In merore cantabat. quare tristis es animamea & quare conturbas
me: spera indõ qm̃ confitebor illi salutare uultus mei & ds̃ meus. Inuericulis loquebat
Quiuult uenire post me abnegaet scipsum & tollat crucẽ suam & sequaturme &iterũ
Quiuult animã suam saluam facere ꝑdet eam & qui ꝑ diderit animã suã propterme:

Expanded text:
uestras et: non sunt condignae passiones praesentis saeculi ad f uturam gloriam, quae uestras et: non sunt condignae passiones praesentis saeculi ad f uturam gloriam, quae reuela bitur in nobis, et alibi, ut patienter agamus in omnibus, quaequae acciderint nobis: patiens enim uir multus prudentia; qui autem pusillanimis est, uehementer insipiens. In languoribus et crebra infirmitate dicebat: quando infirmor, tunc fortis sum et: habemus thesaurum istud in uasis fictilibus, donec mor tale hoc induat inmortalitatem et corruptiuum hoc uestiat incorruptionem, et iterum:I sicut superabundant passiones Christi in solationis . In moerore cantabat: Quare tristis es anima mea, et quare conturbas me? spera in deum, quoniam confitebor illi, salutare uultus mei et deus meus. in periculis loquebatur:I qui uult uenire post me, neget se ipsum et tollat crucem suam et sequatur me et iterum: qui uult animam suam saluam facere, perdet eam et: qui perdiderit animam suam propter me, me,
Abbreviated transcription (Latin):
lum. proptermalitiam propter linguam malignã: scripturoae testimoniũ in con¬
tribulationẽ suꝑ tribulationẽ sustinere ut spem suꝑ spem morerentur accipere: Scientes
qm̃ tribulatio pacientiã operatur pacientia probationem. probatio spem. spes autẽ
non confundit & quod si his qui foris ẽ tr̃ homo corrumpitur. ille quuntus ẽ. in no¬
uetur : & in presentiarũ momentaneũ & leue tribulationis nrae. aeternȩ gloriae pon¬
dus operietur in nobis: non as picientib quaeuidentur. sed que non uidentur: Quae
enĩ uidentur temporalia sunt : qua e autem non uidentur aeterna s unt. Nec longum
fose tempus &iam humanȩ in pacientiae &tardũ uideatur : quindĩ statim se¬
quatur auxiliũ dicentis. Temporae opostuno ex audiuite. & indie salutis auxili¬
atus sũ tui. Nedolosa labia & linguas iniquorũ esse metuendas : cumdnõ adiutore¬
laetemur & ipsum audire debeamus monentẽ: ꝑ patientiã urãm possidebitis animas

Expanded text:
m labiorum, propter linguam malignam . Et Scripturae testimonium in contribulationem super tribulationem sustinere, ut spem super spem mereantur accipere. Scientes quoniam tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem, spes autem non confundat,\' quod, si is, qui foris est, noster homo corrumpitur, ille, qui intus est, innouetur. et in praesentiarum momentaneum et leue tribulationis nostrae aeternae gloriae pondus ope-ratur in nobis non aspicientibus, quae uidentur, sed quae non uidentur. quae enim uidentur, temporalia sunt; quae autem nonfore tempus, etiam si humanae impatientiae tardum videatur, quin Dei statim sequatur auxilium dicentis: Tempore opportuno exaudivi te, et in die salutis auxiliatus sum tibi . Nec dolosa labia, et linguas 710 iniquorum esse metuendas, cumlaetemur et ipsum audire debeamus monentem: per patientiam uestram possidebitis animas
Abbreviated transcription (Latin):
lis suis habitare cupiebat & forsitan cunctis eam suscipientibus in p&rass& nisi maiusscorum
locorum traxis s& desiderium. atquȩ ꝓpter feruentis simosaes tus depelusio mauiman nauiga¬
tone ꝑueniens tanta uelocitate reuersa ẽ ut auemputares : Nec multo post in sca b&hlehen
mansura perp&uo angusto ꝑtriennium mansit hospitio donec extruer& cellulas ac monaste¬
teria & diuer sorum pere grinorum iuxta uiam conder& mansiones & inqua maria &ioseph hos¬
pitium non in uenerant : Huc usque iter eius de scriptum sit quod multis uirginibus & filia comi

Expanded text:
lis suis habitare cupiebat. Et forsitan cunctis eam suscipientibus, impetrasset, ni majus sanctorum lis suis habitare cupiebat. Et forsitan cunctis eam suscipientibus, impetrasset, ni majus sanctorum Locorum retraxisset desiderium. Atque propter ferventissimos aestus de Pelusio Maiomam navigatione perveniens, tanta velocitate reversa est, ut avem putares. Nec multo post in sancta Bethleem mansura perpetuo, angusto per triennium mansit hospitiolo, donec exstrueret cellulas, ac monasteria, et diversorum peregrinorum juxta viam conderet mansiones, in qua Maria pitium non inuenerant. huc usque iter eius descriptum sit, quod multis uirginibus et filia comi
Abbreviated transcription (Latin):
gypti transeam ciuitates qua eloquuntur lingua canitidi & teryacm gessen & campos
thaneos in quibus fecit ds̃ mirabilia &urbem noo quae postea uersa ẽ in alex andriã
&oppidum dñinitriam inquo puris sima uistutẽ nitro sordes lauantur cotidie
re & curbis in numerabilibus monachorum : equibus multos sacerdo calis & leuiticos
sublimabat gyacđ. La&abatur quidem ad gloriam dñi sed se indignã tanto honorẽ fateba¬
tur Quid ego narrem macharios ars&os sarapionas & reliqua colum narum xp̃i nomina: cu¬
ius non intrauit cellulã : quorum non pedibus aduoluta .ẽ. ÷ & ꝑsingulos scõs xp̃m secuidere crede¬
bat & quic quid in illos contulerat contulis se inch̃m la&abatur. Mirus ardor & uix infemina
credibilis fortitudo oblita sexus & fragilitates corporis inter totmilia monachorũ cumpuel

Expanded text:
gypti transeam ciuitates, quae loquuntur lingua Chananitidi, et terram Gesen et campos gypti transeam ciuitates, quae loquuntur lingua Chananitidi, et terram Gesen et campos Thaneos, in quibus fecit deus mirabilia, et urbem Noo, quae postea uersa est in Alexandriam, et oppidum domini Nitriam, in quo purissime uirtutum nitro sordes lauantur cotidie doro confessore, J et turbis innumerabilibus monachorum, e quibus multos sacerdotalis I et Leuiticus sublimabat gradus, laetabatur quidem ad gloriam domini, sed se indignam tanto honore fatebatur. quid ego narrem I Macharios, Arsetes, Sarapionas et reliqua columnarum Christi I nomina ? cuius non intrauit cellulam ? quorum non pedibus aduoluta I est ? per singulos sanctos Christum se uidere credebat et, quidquid TM in illos contulerat, contulisse in dominum laetabatur. mirus ardor 20 et uix in femina credibilis fortitudo! oblita sexus et fragilitatis corporeae i
Abbreviated transcription (Latin):
quo trans figuratus ẽ. dñs Aspiciebat ꝓcul montes hermon &hermonim & campos
latissimos galileae inquibus sysara & om̃is eius exercitus. barach uinente ꝓstratus . ẽ.
torrens esson quimediam planiciem diuidebat. & oppidum iuxta narm in quo uiduae
suscitatus ẽ filius monstrabatur Dies meprius quam sermo defici&. si uoluero cuncta
ꝑcurrere quae paula uenerabilis fide in credibili peruagata ẽ: Transibo daegyptũ.
& inter soco hzatque apud fontem sam sonqu ẽdemolari maxillȩ dente ꝓduxit: subsistam
parum per. & herentia ora. cõluũ utre focillatus uideam morasthin sepulchrũ quondam
micheae ꝓph&ae & nunc ecclesiam: & ex latere derelinquam choreos & getheos. maresam
idumeam & lachis & perarenas mollissimas ꝑgentium uestigia subtyahentes latam que he¬
remi uastitatem : ueniam ad aegyptifluuium sior. qui interp̃tatur turbid. & quinque ae¬

Expanded text:
quo transfiguratus est dominus. aspiciebat procul montes Hermon et Hermonim et campos quo transfiguratus est dominus. aspiciebat procul montes Hermon et Hermonim et campos latissimos Galilaeae, in quibus Sisara et omnis eius exercitus Barach uincente prostratus est. torrens Cison mediam planitiem diuidebat et oppidum iuxta Naim, in quo uiduae suscitatus est filius, monstrabatur. dies me prius quam sermo deficiet, si uoluero cuncta percurrere, quae Paula uenerabilis fide incredibili peruagata est. Transibo Aegyptum et in Soccoth atque apud fontem Samson, quem de molari maxillae dente produxit, subsistam parumper et arentia ora conluam, ut refocilatus uideam Morasthi, sepulchrum quondam Micheae prophetae, nunc ecclesiam. et ex latere derelinquam Chorraeos et Gethaeos, Maresa, Idumaeam et Lachis et per harenas mollissimas pergentium uestigia subtrahentes latamque heremi uastitatem ueniam ad Aegypti fluuium Sior, qui interpretatur \'turbidus\', et quinque Ae
Abbreviated transcription (Latin):
libus . Nam que cernebat daemones uariis rugire cruciatibus. & ante sepulero sco ulula
rehomines more luporum. uocibus latrare canum. fremere leonum. sibilare serpen¬
tium mugire taurorum: alios rotare caput & postergum terrã uestice tangere: sus
pensis que pede feminis uestes nonde fluere infaciem: Miserabatur omnium : & ꝑsingu¬
los effusos lacrimis xp̃iclementiam dep̃cabatur & sicut erat inualida: ascen ditpedi¬
bus montem incuius duabus speluncis persecutionis & famis tempore. abdias ꝓph& acentũ ꝓph&a
al uit pane &aqua: Inde cito itinere. ꝑcucurrit nazaram nutriculam dñi. chana ant& ca¬
pharnaum signorum eius familiares. lacum tiberi adis nauigante d̃õ scĩficatum. & so¬
litudinem inqua multa populorum milia paucis saturata sunt panibus & dereliquis ues¬
centium repl&i sunt cophini duo decim tribuum isrł. ascendebat montem thabor: in

Expanded text:
libus. namque cernebat daemones uariilibus. namque cernebat daemones uariire homines more luporum, vocibus latrare canum, fremere leonum, sibilare serpentum, mugire taurorum. Alios rotare caput, et pospensisque pede feminis uestes non defluere in faciem. miserebatur omnium et per singulos effusis lacrimis Christi clementiam deprecabatur. et, sicut erat inualida, ascendit pedibus montem, in cuius duabus speluncis persecutionis et famis tempore Abdias propheta centum prophetas aluit pane et aqua. cito itinere percucurrit Nazaram, nutriculam domini, Canam et Capharnaum, signorum eius familiares, lacum Tiberiadis nauigante domino sanctificatum et solitudinem, in qua multa populorum milia paucis saturata sunt panibus et de reliquiis uescentium repleti sunt cophini duodecim tribuum Israhel. scandebat montem Thabor, in
Abbreviated transcription (Latin):
num sibimontana & as pera delegiss& Quid narrem de silo in quo altare dirutum
hodie que monstrictur & raptũ sabinarum a romulo tribus beniamitica proce cu¬
currit Transiuit sichem non ut plerique errantes legunt sichar quaen unc neapo¬
lisiapellatur & exiacere montis garitim extruitã circaputeum ia cobintrauit ecde¬
siam suꝑ quo dñs residens sitiens que &esuriens samaritanȩ fide saciatus .ẽ: Qua equs¬
que mosaicorum uoluminum uiris. & sexto quem se habere iastabat er rore dosithe
derelisto uerum messiam & uerum repperit saluatorem: Atque inde deuestens uidit
duo decim patri archarum sepulcra & sebasten id ẽ. samariam: quae in honorem augus¬
ti abherode gyoceco sermone augusta ẽ. nomina tuubi siti sunt helisȩus & abdias ꝓph&ȩ: &
quo maior internatos mulierum non fuit baptista iohannes: ubi multis intremuit mirabi¬

Expanded text:
num sibi montana et aspera delegisset. quid narrem Silo, in quo altare dirutum num sibi montana et aspera delegisset. quid narrem Silo, in quo altare dirutum hodieque monstratur et raptum Sabinarum a Romulo tribus Beniamitica praecucurrit? transiuit Sychem — non, ut plerique errantes legunt, Sichar —, quae nunc Neapolis appellatur, et ex latere montis Garizim extructam circa puteum Iacob intrauit ecclesiam, super quo dominus residens sitiensque et esuriens Samaritanae fide satiatus est, quae quinque Mosaicorum uoluminum uiris et sexto, quem se habere iactabat, errore Dosithei, erecto uerum Messiam et uerum repperit saluatorem. atque inde deuertens uidit duodecim patriarcharum sepulchra et Sebasten, id est Samariam, quae in honorem Augusti ab Herode Graeco sermone Augusta est nominata. ibi siti sunt Heliseus et Abdias prophetae et — quo maior inter natos mulierum non fuit — Baptista. Iohannes. ubi multis intremuit mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
stantibus exutraque paste aquis iterunda p̃buerit pollutasque diluuio aquas & toti¬
us humani generis interfestione maculatas suo dñs mundauerit baptis mate : Longũ
est siuelim deualle achordicere. id ẽ tumultu atque turbarum inqua fustum &auaritia
condempnata ẽ & debethel domodĩ inqua supernudamhumum nudus & pauperdormiuit
ia cob & posito subter caput lapide qui in za charia septemoculos habere describitur &
inesaia lapis dicitur angularis. uidit scalam ad caelum usque tendentem. in qua dñs.
desuꝑp nitebatur ascenden aibus porrigens manum & neglegentes de sublimi praecipitans
Sepul era quoque in monte efricim ihu filinaue & lea tari filii ad ronsacerdocis cregio¬
ne uenentta ẽ quorum alter conditus e intamnath sarea septem trionali paste mon¬
cis gaas alter inga ad fiuisui fine es. Satisque mirata ẽ: quod distributor possessio¬

Expanded text:
stantibus ex utraque parte aquis iter unda praebuerit pollutasque diluuio aquas et totistantibus ex utraque parte aquis iter unda praebuerit pollutasque diluuio aquas et totius humani generis interfectione maculatas suo dominus mundarit baptismate. Longum est, si uelim de ualle Achor dicere, id est \'tumultus atque turbarum\', in qua furtum et auaritia condemnata est, et de Bethel, \'domo dei\', in qua super nudam humum nudus et pauper dormiuit Iacob et posito subter caput lapide, qui in Zaccharia septem oculos habere describitur et in Isaia lapis dicitur angularis, uidit scalam ad caelum usque tendentem, in qua dominus desuper nitebatur ascendentibus porrigens manum et neglegentes de sublimi praecipitans. sepulchra quoque in monte Ephraim Hiesu, filii Naue, et Eleazari, filii Aaron sacerdotis, e regione uenerata est — quorum alter conditus est in Thamnathsare a septentrionali parte montis Gaas, alter in Gabaath filii sui Finees — satisque mirata est, quod distributor possessio
Abbreviated transcription (Latin):
de excelso uistutum intuebatur & iuxtauiam caecorum loca qui receptis luminibus.
utriusque populi credentis ind̃m sacramenta pyocemi serant. ingressa hiericho.
uidit urbem quem fundauit haiel in habiram primo genito suo & cuius postas posu¬
it in segub nouissimo filiorum: Intuita ẽ castra galgale & aceruum p̃putiorum &
secunde circum cisionis mysterium & duodecim lapides quide iordanis illuc trans¬
laticlueo duo decim a postolorum fundamenta firma uerant & fontem quondam
legis amarissimum &sterilem quem uerus heliseus sua condiuit sapientia & indulco¬
rem ubestatemque conuestit: Vix nox transierat feruentissima : & uenit adior danẽ
stecit que inripa fluminis &osto sole solis iustitiae re cordata ẽ. quo modo inmedio
iordanis alueo sicca sacer dotes posuerint uestigia & adliae atque hȩlis aei imperiũ

Expanded text:
de excelso uirtutum intuebatur, et iuxta uiam caecorum loca, qui receptis luminibus de excelso uirtutum intuebatur, et iuxta uiam caecorum loca, qui receptis luminibus utriusque populi credentis in dominum sacramenta praemiserant. ingressa Hierichum uidit urbem, quam fundaait Ahiel in Abiram, primogenito suo, et cuius portas posuit in Segub, nouissimo filiorum. intuita est castra Galgalae et aceruum praeputiorum et secundae circumcisionis mysterium et duodecim lapides, qui de Iordanis illuc translati alueo duodecim apostolorum fundamenta firmauerant, et fontem quondam legis amarissimum et sterilem, quem uerus Heliseus sua condiuit sapientia et in dulcorem ubertatemque conuertit. uix nox pertransierat, feruentissimo aestu uenit ad Iordanem; stetit in ripa fluminis et orto sole solis iustitiae recordata est, quomodo in medio amnis alueo sicca sacerdotes posuerint uestigia et ad Heliae atque Helisei imperium
Abbreviated transcription (Latin):
caruffa in holo caustum dñi cremabatur: &cuius cinis expiabat populum isrł inquo iuxta
hie zechiel cherubin detemplotrans migrantesecdesiam d̃i fundauerunt in¬
gressepulchrum latarimariae & maste uidit hospitium & b&fage uillam sacerdo cali¬
um & maxillarum & locum inquo pullus lasciuiens gentium dñi frena sus cepit a postolorũ¬
ques tratus uestibus mollia terg: a p̃buit ad sedendum: Restoque itinere descendebat hieritho:
cogitans illum de euangelio uulneratum & sacer docibus a cleuitis mentis feritate p̃tereuntib
clementiã samaritae id ẽ cus codis quis emi uiuum suo in posito iumento adstabulum ecde siae
postauit & locum ad omimquod in terp̃tatur sanguinum quia multus in eo sanguis cre¬
bris latronum fundebatur in cursibus & arborem sic comorum ⁊ acherid e bona peni¬
tentia e opera quib cruenta dudum & noxia rapinis peccata calcabat. excelsum que dñm

Expanded text:
ca rufa in holocaustum domini cremabatur et cuius cinis expiabat populum Israhel, in quo iuxta Hiezechiel cherubin de templo trans- i migrantes ecclesiam domini fundauerunt. ingressa sepulchrum Lazari t Mariae et Marthae uidit hospitium et Bethfage, uillam sacerdotalium maxillarum, et locum, in quo pullus lasciuiens gentium domini frena I suscepit apostolorumque stratus uestibus mollia terga praebuit ad M sedendum. rectoque itinere descendebat Hierichum cogitans illum ^ de euangelio uulneratum et sacerdotibus ac Leuitis mentis feritate praetereuntibus clementiam Samaritae, id est \'custodis\', qui seminecem suo inpositum iumento ad stabulum ecclesiae deportauit, et locum Adommim, quod interpretatur \'sanguinum\', quia multus in eo sanguis crebris latronum fundebatur incursibus, et arborem morum Zacchei, id est bona paenitentiae opera, quibus cruenta dudum et noxia rapinis peccata calcabat excelsumque dominum
Abbreviated transcription (Latin):
digitis notor multiplicati sunt super capillos capitis mei quioderunt megratis.
& factussum eis in panebolam: & tu putas aliqua deincepsee. dicturum: uerum
n flacus denobis rideat amphoriepli institui cunente rota cururcaeus exit

Expanded text:
digitis notor. multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis, digitis notor. multiplicati sunt super capillos capitis mei, qui oderunt me gratis, et factus sum eis in parabolam, et tu putas aliqua deinceps esse dicturum? Verum, ne Flaccus de nobis rideat — amphora coepit institui: currente rota cur urceus exit?
Abbreviated transcription (Latin):
dis abiciant: sintque in hac tantum re simplices &xp̃i uerba existiment rusticana
in quibus pestanta iam saecula tantorum ingenia sud auerunt utractionem uerbi
unius cuiusque magis opinati sint quam ex presserint: a postolum arguant imperi¬
tiae qui obmultas litteras insanire dicatur: sciote cumitalegeris rugare frontem
& libestate rursum seminarium timere rixarum acmeum si fieri potestos digito
uelle conprimere. Neaudeam dicere quae alii facere nonerubescunt: Rogo quida
nobis libere dictum ẽ. Num quid inlantib: idola celata descripsi: numquid inter
epulas xp̃ianas uirginalibus oculis bacharum satrrorumque complexusumqua
amarior sermopulsauit. Numquid exmendicis diues fieri doluimus. numquio
repriȩhendi hereditarias sepulturas. unum miser locutus quo uirgines sepius de¬
berent cum mulieribus. eẽ quamcum masculis. Iotius oculis urb offendi cunstoro

Expanded text:
dis abiciant sintque in hac tantum re simplices et Christi uerba aestiment rusticana, dis abiciant sintque in hac tantum re simplices et Christi uerba aestiment rusticana, in quibus per tanta iam saecula tantorum ingenia sudauerunt, ut rationem uerbi uniuscuiusque magis opinati sint, quam expresserint; apostolum arguant inperitiae, qui ob multas litteras insanire dicatur. Scio te, cum ista legeris, rugare frontem et libertatem rursum seminarium timere rixarum ac meum, si fieri potest, os digito uelle conprimere, ne audeam dicere, quae alii facere non erubescunt. rogo, quid a nobis libere dictum est? numquid in lancibus idola caelata descripsi? numquid inter epulas Christianas uirginalibus oculis Baccharum satyrorumque conplexus? num quam amarior sermo pulsauit? numquid ex mendicis diuites fieri dolui? numquid reprehendi hereditarias sepulturas? unum miser locutus sum, quod uirgines saepius deberent cum mulieribus esse, quam cum masculis: totius oculos urbis offendi, cunctorum
Abbreviated transcription (Latin):
ostpriorem epistulam inqua dehebreis uerbis pauca perstrinxeram: ad mere¬
pente perlatum est quosdam humulculos mihi studiose derochere curaduersum
auctoritatem u&erum & totius mundi opinionem aliqua in euangeliis emendare
temptauerim: quosego cumpossem meo iure contempnere. asino quippe lir suꝑ¬
flue canit : tamen nenos superbiae ut facere solent arguant: ita responsum ha¬
beant non ad eo heb&is fuisse cordis &tam cracsse rusticitatis quam illi solam ꝓscĩ¬
tate habent piscatorum se discipulos adserentes: quasi id circo iusti sint sinihil sci¬
rent & aliquid dedominicis uerbis aut corrigendum putauerimus autnon diuini¬
tus inspiractum sed latinorum codicum uitiositate quae exdiuersitate librorum
omnium conprobatur ad grecam originem unde &ipsi translata non denegant
uoluisse reuocare quib: se displic& fontis unda purissimicenosos riuulos bibant:
& diligentiam qua auium saliuas & concarum gurgites norunt. inscripturis legen¬

Expanded text:
ost priorem epistulam, in qua de Hebraeis uerbis pauca perstrinxeram, ad me repente perlatum est quosdam homunculos mihi studiose detrahere, cur aduersus auctoritatem ueterum et totius mundi opinionem aliqua in euangeliis emendare temptaueJim. quos ego cum possim meo iure contemnere — asino quippe lyra superflue canit.,-, tamen. ne nos superbiae, ut facere solent, arguant, ita responsum habeant, non adeo hebetis fuisse me cordis et tam crassae rusticitatis — quam illi solam pro sanctitate habent piscatorum se discipulos adserentes, quasi idcirco iusti sint, si nihil scierint, — ut aliquid de dominicis uerbis aut corrigendum putauerim aut non diuinitus inspiratum, sed Latinorum codicum uitiositatem, quae ex diuersitate librorum omnium conprobatur, ad Graecam originem, unde et ipsi translata non denegant, noluisse reuocare. quibus si displicet fontis unda purissimi, caenosos riuulos bibant et diligentiam, qua auium saliuas et concarum gurgites norunt, in scripturis legen
Abbreviated transcription (Latin):
pratiae spritalis accepimus sicigitur uolate ut dicatur deuobis: quisunt isti quisicut ne¬
bula uolant & sicut columbe cumpullis suis & nebula eurae rorent iustitiam & colũbe
pariant simplicitatem. Sic nauigate quasi trans fretantes mundum non ꝑerrantes qua¬
sinaues tharsis ut in intellegibiles portus cursum dirigatis & conueatis diuitias maris sicfes¬
tinate ut dicatur deuobis : leues faccisunt suꝑaquilas Abira enimuentura fugiendum
uid&is quam declinare poter qem ꝑpenitentie sibi spem locaiuerint euadendi & recon¬

Expanded text:
gratiae spiritalis accepimus. sic igitur uolate, ut dicatur de uobis: qui sunt isti, qui sicut negratiae spiritalis accepimus. sic igitur uolate, ut dicatur de uobis: qui sunt isti, qui sicut nebula uolant et sicut columbae cum pullis suis? ut nebulae uestrae rorent iustitiam et columbae pariant simplicitatem. sic nauigate quasi transfretantes mundum, non pererrantes quasi naues Tharsis, ut in intellegibiles portus cursum dirigatis et conuehatis diuitias maris. sic festinate, ut dicatur de uobis: leues facti sunt super aquilas. ab ira enim uentura fugiendum uidetis, quam declinare poterunt qui per paenitentiam sibi spem locauerint euadendi et recon
Abbreviated transcription (Latin):
ne fugere longe facuias tuas ab eorũ sermonibus : Mortuus ẽ tibi princeps sacerdotũ : tibi
crucifixus ẽ ut clauis eius adhereas: Teȩnim in illa carne & tua peccata suscepit: Ad fixa
sunt illi patibulo tuorũ delictorũ errografa: utiam mundonihil debeas cuise melrenunti¬
asti & restenibil debes cui supp&it dicere : Mihi enĩ mundus crucifixus ẽ &ego mundo
ut iam mortem nontimets si generas xp̃m in quo potes dicere ubi ẽ mors uictoriatua ubi est
mors aculeustuus &enimcumu&us ille homonoster ad fixus ẽ cruci destruccum ẽ pecca¬
tum optusus aculeus teleua tuculpa ut ulterius seruire flagitus desinamus : Abutenĩ
&u&us homo nunc autem iamnon u&us homo innobis sed noua ẽ creacura habens insesimi¬
licudinemxp̃i cuius mortuimilitudimi consepulti imaginem uitteeius ad sum psimur ali

Expanded text:
ne fugere, longe fac uias tuas ab eorum sermonibus. Mortuus est tibi princeps sacerdotum, tibi ne fugere, longe fac uias tuas ab eorum sermonibus. Mortuus est tibi princeps sacerdotum, tibi crucifixus est, ut clauis eius adhaereas. te enim in illa carne et tua peccata suscepit; adfixa sunt illi patibulo tuorum delictorum chirographa, ut iam mundo nihil debeas, cui semel renuntiasti. et recte nihil debes. cui suppetit dicere: mihi enim mundus crucifix us est et ego mundo, ut iam mortem non timeas, si geras Christum, in quo potes dicere: ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? etenim cum uetus ille homo noster adfixus est cruci, destructum est peccatum, obtusus aculeus, uacuata culpa, ut ulterius seruire flagitiis desinamus. abiit enim et uetus homo. nunc autem iam non uetus homo in nobis, sed noua est creatura habens in se similitudinem Christi, cuius mortis similitudini consepulti imaginem uitae eius adsumpsimus, alas
Abbreviated transcription (Latin):
tiat uitiis abdicatse in colarũ moribus qui post senon respicit : qui superiore illã ciui¬
tatem in greditur in troicu cogititionum suarũ nec recedit exea donec moriatur
princeps sacerdotum quitulit peccatum mundi : Mortuus quidem semel ẽ sed morit
unicuiq: quibaptizatur in mortexp̃i ut consepeliamur cum eo. ut resurgamuscũ eo
& in nouitate uitaeillius ambulemus. Bene fugis si cortuũ non imit&ur peccatorũ
consilia cogicationes eorum: Benefugis sio culus tuus fugiat calices & fialas. nefiat
libidus dum moratur in uino: Sio culus tuus alienã declin& : ut linguatua uerita¬
tẽcustodiat: Benefugis sinonrespondeas in prudenti ad in prudentiã illius: bene fugissi au¬
feras gressum pedum tuorũ ex ore insipientiũ : cito enim malis ducib: erratur: Sed siuis be¬

Expanded text:
tiat uitiis, abdicat se incolarum moribus, qui post se non respicit, qui superiorem illam ciuitiat uitiis, abdicat se incolarum moribus, qui post se non respicit, qui superiorem illam ciuitatem ingreditur introitu cogitationum suarum nec recedit ex ea, donec mor iatur princeps sacerdotum, qui tulit peccatum mundi. mortuus quidem semel est, sed moritur unicuique, qui baptizatur in morte Christi, ut consepeliamur cum eo et resurgamus cum eo et in nouitate uitae illius ambulemus. bene fugis, si cor tuum non imitetur peccatorum consilia cogitationes<que> eorum. bene fugis, si oculus tuus fugiat calices et phialas, ne fiat liuidus, dum moratur in uino. bene fugis, si oculus tuus alienam declinet, ut lingua tua ueritatem custodiat. bene fugis, si non respondeas inprudenti ad inprudentiam illius. bene fugis, si auferas gressum pedum tuorum ex ore insipientium. cito enim malis ducibus erratur; sed si uis be
Abbreviated transcription (Latin):
guentis censure potestate p̃celsa. Susanna ergo fugit saeculum & sedõ credidit
ad illam arcem ciuitatis aet̃nae fugiens quae cotum mundum complectitur: qm̃
in tradm̃ omne cun fugit & paulus ut euader& ꝑfenestrã demissus insporta : spar¬
tum enim triplex corrumpi non posse nouerat. sed fugit ut euangelium dñi toto
orbe p̃dicar&: &ideo in paradisum raptus er & nos fugiamus ꝑfenestrã audi¬
entes pceptt dñi &uisu sobrio atq oculorum casticate seruantes : Fugiamus sicut
loth sodomittina crimina amplius quã supplicia formidans: Magis enimprius cer¬
te scelerum fugit contagia : qui sodomitanis domum clausit . Nec quõ habitains no¬
uerat eos quorum flagitia nesciebat : & ob pbria a uersabatur: nec fugiens res¬
pexit eos quorum conuersationes non desi derabat. fugit ergo sicut loth qui re nun¬

Expanded text:
guentis censurae potestate praecelsa. Susanna ergo fugit saeculum et se deo credidit guentis censurae potestate praecelsa. Susanna ergo fugit saeculum et se deo credidit ad illam arcem ciuitatis aeternae fugiens, quae totum mundum conplectitur, quoniam intra deum omnia. fugit et Paulus ut euaderet per fenestram demissus in sporta - spartum enim triplex corrumpi non posse nouerat -, sed fugit, ut euangelium domini toto orbe praedicaret, et ideo in paradisum raptus est. et nos fugiamus per fenestram audientes praecepta domini et uisu sobrio atque oculorum castitate seruantes. Fugiamus sicut Loth Sodomitana crimina amplius quam supplicia formidans. magis enim pius certe scelerum fugit contagia qui Sodomitanis domum clausit nec cohabitans nouerat eos quorum flagitia nesciebat et obprobria auersabatur nec fugiens respexit eos quorum conuersationes non desiderabat. fugit ergo sicut Loth, qui renun
Abbreviated transcription (Latin):
anna ut eua porare in ea non possent corporis incendia mortis formidines uitae
cupiditates effusa suꝑ ipsam anima omnere stinxit carnale desideriũ saeculare
studium: Quae &iã ꝓdigio sorum senum & inpudentum pres biterorũ potuit
flamas restinguere: nisi in his ꝓfluuium libidinis redundass& : a quibus cumin¬
tender&ur calumnia si adsensus negar&ur adulterio : ingemuit sus anna &dix
Angustiae mihi ad sunt undiq: sienim hoc fecero morte aeterna peribo : sinautem
non effugiã manus uras Melius timen iudicauit crimen potius fugere quãpe
riculum. plorauit itaq cum crimen obicer&ur. plorauit cum sibi depudica &cas¬
ta adulteri iudicium uendicarent: Non mortem deplorans. sed castitatis calũ¬
niã : Religionis iniuriã plorauit. & effudit suꝑse non corpus sed animã. Effudiss&
tate : diuinã sibi in iudicium accessiuit cognitionẽ non timore mortis ꝑcita sed ar¬

Expanded text:
anna, ut euaporare in eam non possent corporis incendia, mortis formidines, uitae anna, ut euaporare in eam non possent corporis incendia, mortis formidines, uitae cupiditates. effusa super ipsam anima omne restincxit carnale desiderium, saeculare studium. quae etiam prodigiosorum senum et inpudentium presbyterorum potuit flammas restinguere, nisi in his profluuium libidinis redundasset. a quibus cum intenderetur calumnia, si adsensus negaretur adulterio, ingemuit Susanna et dixit: angustiae mihi adsunt undique. si enim hoc fecero, morte aeterna peribo: sin autem, non effugiam manus uestras. melius tamen iudicauit crimen potius fugere quam riculum. plorauit itaque, cum crimen obiceretur: plorauit cum sibi de pudica et casta adulteri iudicium uindicarent, non mortem deplorans, sed castitatis calumniam, religionis iniuriam plorauit et effudit super se non corpus, sed animam ; effudisstate diuinam sibi in iudicium accersiuit cognitionem, non timore mortis percita, sed ar
Abbreviated transcription (Latin):
cuit incraterem suũ uinum &ideo ut insipientib: gentilibus potum fidei dar&. ad
craterem suum conuocauit eosdicens : Qui ẽ insipiens deuertat adme & egentib:
sensudixit : Venite & edite demeis panibus & bibite uinum quod mis cui uobis. dehoc
cratere plato in suos libros tranferendum putauit. ad cuius potum euocauit a¬
nimas: sed eas explere nesciuit qui potum non fidei sed ꝑfidie ministrabat: fugia¬
mus ergo hinc sicut fugit depatria sc̃sia cob Sciebat enim uerã patriã eẽ superio¬
rem: Fugiamus sicut cerui ad fontes aquarum: Quossiciebat dauid siciat & nra
anima : quis .e. illefons: audidicentẽ: Om̃ apudte fonsuitae. Huic fonti
dicat anima mea. quando uenia & parabo ante faciem tuã fonsenim
ds e sed quihunc fontẽ desiderat effundat suꝑse animã suã ut nihilpos¬
sessioni carnis relinquat. Sed ubiq: anima suꝑ flũat: Pulchre eam effudit sus¬

Expanded text:
cuit in cratere suum uinum. et ideo ut insipientibus gentilibus potum fidei daret, ad cuit in cratere suum uinum. et ideo ut insipientibus gentilibus potum fidei daret, ad craterem suum conuocauit eos dicens: qui est insipiens deuertat ad me et egentibus sensu dixit: uenite et edite de meis panibus et bibite uinum, quod miscui uobis. de hoc cratere Plato in suos libros transferendum putauit, ad cuius potum euocauit animas, sed eas explere nesciuit, qui potum non fidei, sed perfidiae ministrabat. Fugiamus ergo hinc, sicut fugit de patria sanctus Iacob; sciebat enim ueram patriam esse superiorem. fugiamus sicut cerui ad fontes aquarum: quos sitiebat Dauid sitiat et nostra anima. quis est ille fons? audi dicentem: quoniam apud t e fons uitae. huic fonti dicat anima mea: quando ueniam et parebo ante faciem tuam? fons enim deus est; sed qui hunc fontem desiderat effundat super se animam suam, ut nihil possessioni carnis relinquat, sed ubique anima superfluat. pulchre eam effudit Sus
Abbreviated transcription (Latin):
spiricaliter petebatur: &ideo quia deficiebatur ingenio uel diligenti ae subsidiũ ut
adiunger& exigebat : caeleritatis quoq: ad mon& quiait : cape arcum & sagittã
accipitꝰ tamen & diligentiae frustum : qui agoscit superius eẽ in genii munus. Nec
in merito domesticos aibos d&ulit quidedomesticis seminis sui sapientiae sibi ad qui siuit
copulã : Bona autem diligentia cũ sapientia : & inuentio cũ ingenioẽ naturali : De¬
niq: habens in pnitus apientiae copulã scsisaac : de ambulabat: in campo immo ab ali¬
enabatur : & nos primo sapientiae copulemur : & sic exequius incam̃pum quae¬
rere & inuenire cupientes. Multienim sine sapientia malequȩrunt & ideo ca¬
in quia non acceperat a dõ prudentiã malequae siuit male exiuit in campũ. abel
bene qui ꝑfectum sacrificiimunus impleuit : Bonumenim sapientiae sacrificiũ
bona ẽ hostia fides &omnis uistus. Deniq sapientia interfecit suas hostias & mis¬

Expanded text:
spiritaliter petebatur. et ideo quia deficiebatur ingenio uel diligentiae subsidium ut adiungeret exigebat. celeritatis quoque admonet, qui ait: cape arcum et sagittam. accipit tamen et diligentiae fructum qui agnoscit superius esse ingenii munus. nec inmerito domesticos cibos detulit. qui de domesticis seminis sui sapientiae sibi adquisiuit copulam. bona autem diligentia cum sapientia et inuentio cum ingenio est naturali. denique habens in promptu sapientiae copulam sanctus Isaac deambulabat in campo, immo abalienabatur. et nos primo sapientiae copulemur et sic exeamus in campum quaerere et inuenire cupientes. multi enim sine sapientia male quaerunt. et ideo Cain, quia non acceperat a deo prudentiam, male quaesiuit, male exiuit in campum, Abel bene, qui perfectum sacrificii munus impleuit; bonum enim sapientiae sacrificium, bona est hostia fides et omnis uirtus. denique sapientia interfecit suas hostias et mis