comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝓpħis maximeq indaniele & iux¬
ta theodotionem. sub idolo baby¬
lonis hoc appellat᷑ nominȩ. Hunc
sidonii. & phenices. appellant baal:
Fadem enim inter beth. & lameth.
litteras consonantes. ãmm̃. uocalis
littera ponitur: quȩ iuxta linguȩ
illius ꝓprietatem. nunc beel. nunc
baal legitur. Unde & dido sidonia
regĩ generis. cum eneam suscepisset
hospitio: hac patera ioui uina delibat.
qua belus. & om̃s a belo soliti didicimꝰ
exordium demonis. immo hominiᷤ
indemonem consecrati. Om̃ia enĩ
idola ex mortuoꝵ errore creuerũt.
Audiamꝰ cȩtera: lingua hebraica &
sẏria. G̃aal interpretatur ir̃e xañ.
id est habens. Siuoluerimꝰ dicere
habens me: dicimꝰ baalim: & apud
utramq gentem uxores uiros suos
uocant baalĩ. id est uir meus: quod
intelligitur habens me & est sensꝰ:
quime habet in coniugio. Eadem
hebreoꝵ lingua uocatur uir ĩs.
Unde & uxor quȩ deuiro sũpta. ẽ.
ingenesi appellatur ĩsda: quasi a

Expanded text:
tis, maximeque in Daniele juxta Theodotionem, sub idolo Babylonis, hoc appellatur nomine. Hunc Sidonii et Phoenices appellant BAAL  : eadem enim inter BETH et LAMED litteras consonantes, AIN vocalis littera ponitur, quae juxta linguae illius proprietatem nunc Beel, nunc Baal legitur. Unde et Dido Sidonia regii generis, cum Aeneam suscepisset hospitio, hac patera Jovi vina delibat, qua Belus et omnes a Belo soliti. Didicimus exordium daemonis, immo hominis in daemonem consecrati: omnia enim idola ex mortuorum errore creverunt. Audiamus caetera: Lingua Hebraea et Syra BAAL interpretatur ἔχων, id est, habens. Si voluerimus dicere, habens me, dicamus BAALI  : et apud utramque gentem uxores viros suos vocant Baali, id est vir meus, quod intelligitur, habens me: et est sensus, qui me habet in conjugio. Eadem Hebraeorum lingua vocatur vir is  : unde et uxor quae de viro sumpta est, in Genesi appellatur ISSA , quasi a
Abbreviated transcription (Latin):
cdente derasi. uirtutẽ capitis ꝑdide¬
rt̃. amittentes cũ robore ocłos: de qͥbꝰ
capite eiꝰ: qͥ autẽ stultꝰ ẽ. in cenebris
ambusat. Illoꝵ socii uersant᷑ in luctu:
nr̃i comites induunt᷑ lȩtitię uesti¬
S m̃to. Ecce dies ueniunt dicit dñs.

Expanded text:
dente derasi, virtutem capitis perdidedente derasi, virtutem capitis perdiderunt, amittentes cum robore oculos, de quibus capite ejus: qui autem stultus est, in tenebris ambulat . Illorum socii versantur in luctu, nostri comites induuntur laetitiae vestimento. Ecce dies veniunt, dicit Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
pleta st̃ omĩa. & capita habuere
caluicium: quȩ prius nazareorum
decorata cesarcȩ. comã dño nutrie¬
bant. Tunc pͥmogenitꝰ filiuᷤᷤ dĩ ppłs
isrł. qr inunigenitũ. & uere filiũ dei
miserat manũ. ȩt̃no luctui tra¬
ditꝰ ẽ: & nouissima eiꝰ. siue qͥ cũ eo
erant a maritudine st̃ repleta. Nc̃
igit᷑ illis habentibꝰ cenebras. qui
repulert̃ solẽ iustitiȩ: nos qͥ sedebamꝰ
intenebris. & inumbra mortis. uidi¬
mꝰ lucẽ magnamꝰ & illoꝵ uniuersa
festiuitas. ad eccłiȩ ẽ. tras lata myste¬
ria: ut illis flentibꝰ. nos laudes dno
concpanamꝰ. Illi ꝓzona accingunt᷑
sumꝰ. xp̃o ueritate. implentes illud
qͦd scͥptũ ẽ: state accincti lũbos urõs
inueritate. Illi autẽ ꝓueritate cir¬
cũdatist̃ diãboli m̃datio. Nr̃m ca¬
fortitudinẽ possidemꝰ. ut int̾ficiamꝰ
leonẽ: illi autẽ dormiert̾ in merecri¬
cis sẏnagoge genibꝰ.÷ & diabolo con-¬

Expanded text:
pleta sunt omnia, et capita habuere pleta sunt omnia, et capita habuere calvitium, quae prius Nazaraeorum decorata caesarie, comam Domino nutriebant. Tunc primogenitus filius Dei, populus Israel, qui in Unigenitum et vere Filium Dei miserat manum, aeterno luctui traditus est: et novissima ejus, sive qui 341 cum eo erant, amaritudine sunt repleta. Nunc ergo illis habentibus tenebras, qui repulerunt solem justitiae: nos qui sedebamus in tenebris et in umbra mortis, vidimus lucem magnam , et illorum universa festivitas ad Ecclesiae translata est mysteria, ut, illis flentibus, nos laudes Domino concinamus. Illi pro zona accinguntur sumus Christi veritate, implentes illud quod scriptum est: State accincti lumbos vestros in veritate . Illi autem pro veritate circumdati sunt diaboli mendacio. Nostrum cafortitudinem possidemus, ut interficiamus leonem. Illi autem dormierunt in meretricis synagogae genibus , et diabolo ton
Abbreviated transcription (Latin):
tatis significat: qnͣdo ut̃q ppłs
ducebatur in assyrios. atq chaldõs:
qͥbꝰ p̃ tristitiȩ magnitudine. occidet
sol meridie: & clara omĩbꝰ luce. ce¬
nebrȩ cuncta complebt̃: qnͣdo festi¬
uitates eoꝵ. & om̃ia cantica in luc¬
cũ. planctũq conuersa st̃: & super
om̃e dorsũ. siue lũbos accincti
st̃ cilicioꝰ & iuxta consuetudinem
ueterũ. lugentiũ capita habuere
caluiciũ: qđ & iob inmortibꝰ libe¬
roꝵ fecisse legimꝰ: & tanta erit ma¬
gnitudo luctꝰ. atq cristitię. ut
iuici filii morientis matriq km̃i.
uncat dolorem: & om̃ĩa planctu.
& amarituoine cõpleant᷑. Possumꝰ
hunc locũ & in dñiintelligere pas¬
sionẽ: quando sol. hora sexta retrax̃
radios suos: & pendentẽ incruce
dñm suum spectare ñ ausus est:
quando tenebris cuncta cõplentibꝰ.
festiuitates eoꝵ. & cantica. uespa¬
siano.titoq suꝑancibꝰ. inplanctũ.
luctũq mutata st̃: quando lacri¬
marũ. & penitudinis. & cilicioꝵ re¬

Expanded text:
tatis significat, quando uterque populus ducetur in Assyrios atque Chaldaeos, quibus prae tristitiae magnitudine occidet sol meridie: et clara omnibus luce, tenebrae cuncta complebunt: quando festivitates eorum et omnia cantica in luctum planctumque conversa sunt. Et super omne dorsum, sive lumbos, accincti sunt cilicio, et juxta consuetudinem veterum lugentium, super capita habuere calvitium: quod et Job in mortibus filiorum fecisse legimus . Et tanta erit magnitudo luctus atque tristitiae, ut unici filii morientis matrique charissimi vincat dolorem: et omnia planctu et amaritudine compleantur. Possumus hunc locum et in Domini intelligere passione, quando sol hora sexta retraxit radios suos, et pendentem in cruce Dominum suum spectare non ausus est : quando tenebris cuncta complentibus, festivitates eorum et cantica, Vespasiano Titoque superantibus, in planctum luctumque mutata sunt: quando lacrymarum et poenitudinis et ciliciorum re
Abbreviated transcription (Latin):
usq adorientẽ circũibt̃. querentes
uerbũ dñi: & ñ inuenient. In die
illa deficient uirgines pulchrȩ
& iuuenes insiti: qͣ uirant ꝑ ꝓpiti¬
ationem samariȩ: qͥ dicunt uiuit
ds̃ tuus dan. & uiuit ds̃ cuus ber¬
sabeȩ: & cadent. & ñ resurgent am¬
plius. Aquȩ in hȩbraico ñ haber᷑.
& ꝓpitiatio quã nos indelictum
uertimꝰ. & ab hebreis uocatur asa¬
math.idolũ significat: qͦd pͥncipiũ
peccatoꝵ ẽ.. Uecꝰ narrat hẏstoria.
tã latina. quã greca. & om̃ium
gentiũ barbarar᷑  nichil fame durꝰ:
quȩ sepe cõpellit obsesso ᷤᷤ. humaniᷤ
uesci carnibꝰ. & in suã seuire nat᷑a:
ita ut nec parentes parcant par¬
uulis liberisꝰ & maritalis affectꝰ
laceret. Si hoc facit fames corpoꝵ:¬

Expanded text:
tem circuibunt quaerentes verbum Domini, et non invenient. In die illa deficient virgines pulchrae, et juvenes in siti: qui jurant per propitiationem Samariae: qui dicunt: Vivit deus tuus, Dan, et vivit deus tuus, Bersabee: et cadent, et non 342 resurgent amplius. Aquae in Hebraico non habentur, et propitiatio, quam nos in delictum vertimus, et ab Hebraeis vocatur ASAMATH  , idolum significat: quod principium peccatorum est. Vetus narrat historia, tam Latina quam Graeca, et omnium gentium barbararum, nihil fame durius, quae saepe compellit obsessos humanis vesci carnibus, et in suam saevire naturam: ita ut nec parentes parvulis parcant liberis, et maritalis affectus laceret. Si hoc facit fames corpor
Abbreviated transcription (Latin):
non aquȩ.s audiendi uerbũ dñi:
quando ꝓpter peccata ppłi doc¬
rissimis fluctibꝰ. usq admare ꝑ-¬
ueniunt: non occurrentes flumi¬
nibꝰ. non dulcissimis. & uariis
fontibꝰ. s rursus ad amara curren-¬
ces. & ab a qͥlone usq adorientem:
cupientes aqͥlonẽ deserere. qͥ est
uentꝰ durissimꝰ. & ab ignorantibꝰ
dext̃ uocat᷑. & ꝑuenire ad orientẽ:
itinere. s deuiis circũeunt callibꝰ.
uiãq regiã ñ cenentes. curius du¬
cuntur anfractibꝰ. In illo cẽpore de¬
ficient animȩ uirginales: quas
incorruptas apłs nominat. et
cupit ȩt̃nam pudicitiã possidere.
scribens ad chorrinthyos: despon-¬
di enim uos uniuiro uirginem
castam exhibere xp̃o. limeo autẽ
ne sicut serpens euã seduxit a¬
stutia sua. ita & corrũpantur
sensus ur̃i: & excidant a simplici¬
tate quȩ est in xp̃o. Et si essent
om̃s uirgines pulchrȩ. uel bonȩ.
nũquã dixisset. deficient uir¬

Expanded text:
non aquae, sed audiendi verbum Domini, non aquae, sed audiendi verbum Domini, quando propter peccata populi docrissimis fluctibus usque ad mare perveniunt: non occurrentes fluminibus, non dulcissimis et variis fontibus, sed rursus ad amara currentes: et ab Aquilone usque ad Orientem, cupientes Aquilonem deserere qui est ventus durissimus, et ab ignorantibus dexter vocatur et pervenire ad Orientem, itinere, sed deviis circumeunt callibus: viamque regiam non tenentes, curvis ducuntur anfractibus. In illo tempore deficient animae virginales, quas incorruptas Apostolus nominat: et cupit aeternam pudicitiam possidere, scribens ad Corinthios: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Timeo autem ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, ita corrumpantur sensus vestri, et excidant a simplicitate, quae est in Christo . Et si essent omnes virgines pulchrae vel bonae, numquam dixisset, deficient vir
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd inpͥncipio apud prẽm erat. qͦd
caro factũ ẽ. & habitauit in nob̾.
In illo cẽpore defecert̃ uirgines
pulchre. & ad olescentes. siue electi.
atq doctores. hoc enĩ significat
baurim̃: defecert̃ insiti. Uirgine ᷤᷤ
pulchras. synagogas in t̾p̃tant᷑.¬
& electos magistros ppłi: qͥ cũ de¬
fecerint. maledictiones deutero¬
nomii inppło udaico dicent᷑ esse
cõpleta. Hi electi. atq doctores
iurauert̃ in idola samariȩ. in ui-¬
tulis scilicet aureis. & dixert̃: u¬
uit ds̃ tiuᷤ dan. in t̾minis terrȩ
iudaicȩ: ubi nunc paneas ẽ. & eo
tẽpore uitulus aureus colebat᷑:
& uiuit uia bersabeȩ: qͥa longo
illuc & raro itinere cõmeabant.
ꝓpt̃ reges iudȩ. iustus pariter
& iniustus. Et qͥa hoc fecert̃: id¬
circo corruent. & ñ resurgent am¬
plius: id ẽ ñ recipient eũ statũ. qͣm
prius habuerant. Mitcit autẽ
dñs famẽ int̾rã suꝑ eos qͥ t̾rena
sapiunt. be fam̃ ñ panis. sitĩq

Expanded text:
quod in principio apud Patrem erat, quod caro factum est, et habitavit in nobis . In illo tempore defecerunt virgines pulchrae, et adolescentes, sive electi, atque doctores hoc enim significat BAURIM   defecerunt in siti. Virgines pulchras synagogas interpretantur, et electos, magistros populi. Qui cum defecerint, maledictiones Deuteronomii in populo Judaico docent esse completas . Hi electi atque doctores juraverunt in idolo Samariae, in vitulis scilicet aureis, et dixerunt: Vivit deus tuus, Dan, in terminis 343 terrae Judaicae, ubi nunc Paneas est, et eo tempore vitulus aureus colebatur: et vivit via Bersabee, quia longo illuc et raro itinere commeabant, propter reges Judae justos pariter et injustos. Et quia hoc fecerunt, idcirco corruent, et non resurgent amplius, id est, non recipient eum statum, quem prius habuerant: Mittit autem Dominus famem in terram super eos, qui terrena sapiunt: et famem non panis, sitimque
Abbreviated transcription (Latin):
res inꝑsecutionibꝰ periert̃ fame :¬
& indiguert̃ frum̃to: alim̃tisq
istius corporis. Ergo de eo dicit
pane qͥ decȩlo descendit: quẽ qui
comederit. nec esriresurire pot̾it.
nec sitire. De ficientibꝰ aucem
uirginibꝰ. & ad olescentes deficient:
qͥ prius uicerans mundũ. &̾ id circo
deficient. qͥa uirant inidola sa-¬
mariȩ: quã in hereticoꝵ ꝑsona sẽꝑ
accipimꝰ. dicente hoc eodẽ ꝓpħa.
enim heretici ȩccłam dei. & confi¬
dunt infalsitate dogmatũ suoꝵ:
erigentes se contra scientiam dĩ.¬
& scisso ppło eiꝰ dicentes: non ẽ nob̾
pars indauid: neq hereditas in
filio iesse. Siqs igit᷑ iurat in de¬
licto samarię. & dicit. uiuit ds̃
tuus dan. & uiuit uia bersabeȩ:
iste cadet. & resurgere ñ poterit.

Expanded text:
res in persecutionibus perierunt fame, et indiguerunt frumento alimentisque istis corporum. Ergo de eo dicit pane, qui de coelo descendit, quem qui comederit, nec esurire poterit, nec sitire. Deficientibus autem virginibus, et adolescentes deficient, qui prius vicerant mundum; et idcirco deficient, quia jurant in idolo Samariae, quam in haereticorum persona semper accipimus, dicente hoc eodem propheenim haeretici Ecclesiam Dei, et confidunt in falsitate dogmatum suorum, erigentes se contra scientiam Dei, scisso populo ejus, dicentes: Non est pars nobis in David, neque haereditas in filio Jesse Si quis ergo jurat in delicto Samariae, et dicit: Vivit deus tuus, Dan, vivit via Bersabee; iste cadet et resurgere ultra non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm uidõꝵ & iuncta fame ar-¬
dentissime siti. non habent eũ
panẽ qͥ de cȩlo descendit. & eas aqrͣ
quȩ de iħu uentre manarunt &
conticuere silentio. Mouent᷑ a
mari usq ad mare: ab occeano bri¬
tannico.usq ad occeanũ athlanti¬
cum.id ẽ ab occidente ad meridiẽ.
& ab aqͥlone usq ad orientẽ: toto
orbe ꝑegrini. uerbũ dei ñ ualent¬
inuenire. In quo loco in troge¬
mꝰ iudȩos. quã illã diem signifi¬
cari putant. in qͣ sustineant famẽ
audiendi uerbũ dei p̃sertim cũ
legant script᷑as. & humilitatem
seqͣnt᷑ licte: qͥbꝰ ingerimꝰ famem¬

Expanded text:
uncta fami ardentissima sitis, non habentium panem, qui de coelo descendit, et eas aquas, quae de Jesu ventre manarunt. conticuere silentio: moventur a mari ad mare, et ab oceano Britannico, usque ad oceanum Atlanticum, id est, ab Occidente ad Meridiem, et ab Aquilone usque ad Orientem, toto orbe peregrini, verbum Dei non valentinvenire. In quo loco interrogabimus Judaeos, quam illam diem significari putent, in qua sustineant famem audiendi verbum Dei: praesertim cum legant Scripturas, et humilitatem sequantur litterae? Quibus ingerim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑscõs iurauerat. nunc iurat contͣ
suꝑbiam iacob:ut si ñ credt̃ cõmi¬
nanti. credant iuranti in humanã
similitudinem: qͥ uiram̃tũ tunc as¬
sumunt: quando simplicibꝰ uerb̾
eoꝵ non credit᷑. Nec mirum est
si ds̃ iurare dr̃: cũ dormientibꝰ dor¬
miat. & uigilantibꝰ uigilet: hisq
qͥ sͥ thesaurirauert̃ ir̃ã indiȩ irȩ
dicat᷑ irasci. Iurat autẽ qͦd non
obliuiscat᷑ usq adfinẽ oꝑũ illoꝵ:
suꝑbis enim ds̃ resistit. humilibꝰ
autẽ dat grãmͥs om̃ĩa memorit̃
ceneat quecũq peccauerint. et
usq ad finẽ. & iudicii tẽpꝰ adducat:
neris iniqͥtatũ nr̃arũ antiquarũ:
p̃sertim cũ aduersus suꝑbos. ipsa
t̾ra moueat᷑. siue curbet᷑. & luge¬
at ñ colonus & aduena. s habitator
eiꝰ: & ascendat sicut fluuiꝰ consum¬
matio. & descendat sicut flumen
ȩgypti : ut qͥ ęgerit pęnitentiam
ascendat cũ fluuio scandente. Q
autẽ ꝑ seuerauerit in deliciis. des¬

Expanded text:
suos juraverat, nunc jurat contra superbiam Jacob: ut si non credunt comminanti, credant juranti in humanam similitudinem: qui juramentum tunc assumunt, quando simplicibus eorum verbis non creditur. Nec mirum est si Deus jurare dicatur, cum dormientibus dormiat, et vigilantibus vigilet: hisque qui sibi thesaurizaverunt iram in die irae, dicatur irasci . Jurat autem, quod non obliviscatur usque ibis enim Deus resistit, humilibus autem dat gratiam ; sed omnia memoriter teneat quaecumque peccaverint, et usque ad finem et judicii tempus adducat. neris iniquitatum nostrarum antiquarum : praesertim cum adversus superbos ipsa terra moveatur, sive turbetor ejus: et ascendat sicut fluvius consummatio, et descendat sicut 340 flumen Aegypti: ut qui egerit poenitentiam, ascendat cum fluvio scandente: qui autem perseveraverit in delictis, des
Abbreviated transcription (Latin):
inducã suꝑ om̃e dorsũ urm̃ saccũ.
& suꝑ om̃e caput caluiciũ: & ponã
quasi luctũ unigeniti: & nouissi¬
ma eiꝰ quasi diem amarũ.LEX.
Et erit indie illa dicit dñs ds̃. oc¬
cidet sol meridie: & contenebrescet
suꝑ t̾rã indie lucis: & conuertam
sollẽpnitates urãs in luctũ: & oĩa
cantica ur̃a inplanctũ: & inducam

Expanded text:
e dorsum vestrum saccum, et super omne caput calvitium: et ponam eam quasi luctum unigeniti: et novissima ejus quasi diem amarum. LXX: Et erit in die illa, dicit Dominus Deus: occidet sol meridie, et contenebrescet super terram in die lux: et convertam solemnitates vestras in luctum, et omnia cantica vestra in planctum:
Abbreviated transcription (Latin):
abrabã.ii. d cȩlo dicens. ꝑmemet ipsum
iuraui dicit dñs: qͥa fecisti uerbum
hoc. & ñ peꝑcisti filio tuo lmo. bene¬
dicens benedicã tͥ: & multiplicans.
multiplicabo te quasi stellas cęli:
& sicut arenam quȩ ẽ. in lictore

Expanded text:
 de coelo, dicens: Per memetipsum juravi, dicit Dominus: quia fecisti verbum hoc, et non pepercisti filio tuo charissimo, benedicens benedicam tibi, et multiplicans multiplicabo te quasi stellas coeli, et sicut arenam quae est in littore
Abbreviated transcription (Latin):
lũ usq ꝑueniat: om̃is int̾p̃tatio
scripcurarũ muta ẽ. & silens: et
aures ñ penetrat audientium.
Audite hoc qͥ conteritis pauperẽ
& deficere facitis egenũ t̾rȩ. dicen¬
tes. Qnͣdo transibit m̃sis. & ue¬
nundabimꝰ merces: & sabbatum.

Expanded text:
lum usque perveniat, omnis interpretatio lum usque perveniat, omnis interpretatio Scripturarum muta est et silens, et aures non penetrat audientium. Audite hoc qui conteritis pauperem, et deficere facitis egenum terrae, dicentes: quando transibit mensis, et venundabimus merces, et sabbatum,
Abbreviated transcription (Latin):
& in retributionẽ. & rumã. Excecati
st̃ ocłi eoꝵ ut ñ uiderent: & obtu¬
ratȩ st̃ aures eoꝵ ut ñ audirent:
&e incuruatũ ẽ. dorsũ eoꝵ ne cęlũ
suspicerent. s cũ ęuangłica illa mu
bitatio eoꝵ deserta: & incaberna-¬
culis eoꝵ ñ esset habitator. Qnͣdo
cõpletũ ẽ. ecce dies ueniunt dicit
dñs: & emictã famẽ suꝑ t̾rã. non
famẽ panis. neq sitim aquȩ. s fa-
mem audiendi uerbũ onĩ: de qͦ
in posterioribꝰ si peruenerimꝰ ad
calcẽ. ꝓ lenius disserendum est. Noᷤᷤ
ergo cernentes. qͥa ds̃ naturalibꝰ
ramis non peꝑcit: timeamꝰ eadem
ꝑpeti. & aucupis laqueos declinemꝰ:
dicamꝰq ad dnm̃: netaceas. neq cõ¬
pescaris ds̃: & ne sileas a me. & assi¬
milabor descendentibꝰ in lacum.
In coto orbe t̾rarũ ꝓiectũ ẽ. silentiũ
iudȩoꝵ. Ubicũq fuerint: musitant
pociꝰ quã loquunt᷑. Et cũ blasphe¬
mia eoꝵ contͣ dñm saluatorẽ. ad cȩ¬

Expanded text:
 in retributionem, et ruinam, et excaecati sunt oculi eorum, ut non viderent, et obturatae sunt aures eorum, ut non audirent: et incurvatum est dorsum eorum, ne coelum suspicerent; sed cum Evangelica illa mulbitatio eorum deserta, et in tabernaculis eorum non esset habitator: quando completum est: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et emittam famem super terram: non famem panudiendi verbum Domini : de quo in posterioribus, si pervenerimus ad calcem, plenius disserendum est. Nos ergo cernentes, quia Deus naturalibus ramis non pepercit, timeamus eadem perpeti, et aucupis laqueos declinemus, dicamusque ad Dominum: Ne taceas, neque compescaris, Deus, et ne sileas a me, et assimilabor descendentibus in lacum . In toto orbe terrarum projectum est silentium Judaeorum: ubicumque fuerint, mussitant potiusquam loquuntur, et cum blasphemia eorum contra Dominum Salvatorem ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
quã pollui. Nec hoc sufficit ad
iniuriam: nisi & t̾ra ipsius funicło
ab hostibꝰ diuidat᷑. & nouos cultoreᷤ
recipiat. Ipse qͦ amasias. qͥ nc̃ głat᷑
in sacerdocii potestate. neqͣꝗͣ moriat᷑
int̾ra sua s ductꝰ incaptiuitatem.

Expanded text:
quam pollui. Nec hoc sufficit ad quam pollui. Nec hoc sufficit ad injuriam, nisi et terra ipsius funiculo ab hostibus dividatur, et novos cultores recipiat. Ipse quoque Amasias, qui nunc gloriatur in sacerdotii potestate, nequaquam morietur in terra sua, sed ductus in captivitat
Abbreviated transcription (Latin):
net᷑. ꝓ domo idoli in hȩbraico scͥptũ
ysaac enĩ risus intp̃tat᷑. qͦd lxx cnͣ¬
stulert̃ domũ iacob: nom̃ ꝓ altero
nomine. & ñ rẽ intelligentes. Rur¬
sũ ubi nos posuimꝰ. & ñstillab̾. sym¬
machus inꝙp̃tat᷑ ẽ. ñ increpabis.
Stillare autẽ ꝓpħas.idioma scͥptarũ
ẽ. qͦd ñ totãdĩ simul inferant irã.s
paruas stillas cõminatione denun¬
uxor cua inciuitate formcabitur:
qͦd meliꝰ intp̃catꝰ ẽ symmachus:
cetͣ. s qͦ passiuo genere ab aliis
constupraca sustineat fornicatioem.
Grandis autẽ doloꝵẽ. incredibilisq
ignominia: qnͣdo maritꝰ in media
ciuitate p̃sentibꝰ cunctis. uxoris
iniuriã ꝓ hibere non pocest. filii
quoq inqͥt cui. & filiȩ: ingladio
cadent. Non ẽ cantuᷤᷤ dolor infilia
constuprata. qͣntꝰ in uxore polluta:
nec cantꝰ dolor inuxore occisa.
qͣntꝰ infiliis trucidatis. Marit̾
enim libentiꝰ habet uxorẽ inc̾fici:

Expanded text:
netur. Pro domo idoli, in Hebraico scriptum netur. Pro domo idoli, in Hebraico scriptum Isaac enim risus interpretatur, quod LXX transtulerunt, domum Jacob, nomen pro altero nomine, et non rem intelligentes. Rursum ubi nos posuimus, Et non stillabis: Symmachus interpretatus est, non increpabis. Stillare autem prophetas, idioma Scripturarum est: quod non totam Dei simul inferant iram, sed parvas stillas commihatione denunuxor tua in civitate fornicabitur, quod melius interpretatus est Symmachus, cetur, sed quod passivo genere, ab aliis constuprata 335 sustineat fornicationem. Grandis autem dolor, incredibilisque ignominia, quando maritus in media civitate, praesentibus cunetis, uxoris injuriam prohibere non potest. Filii quoque, inquit, tui, et filiae tuae gladio cadent. Non est tantus dolor in filia constuprata; quantus in uxore polluta, nec tantus dolor in uxore occisa, quantus in filiis trucidatis. Maritus enim libentius audit uxorem interfici,
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ de peccoribꝰ. uidet᷑ oues magis
significare. quã capras. licet inpͥn¬
cipio leuitici legerimꝰ. & oues. &
capras pecoꝵ nomine demonstrari.
Ica enĩ oñs loqr̃. si obculeris ãniõ
dño agnũ. uel hȩdũ. & ouẽ. siue ca-¬
pramͦ Porro hoc qͦd ait. uellicans
siccamina. qd aqͥla int̃p̃tatus est
scrutans si comoros. symmachus
habens sicomoros. qͥdã ita ediseruns:
ut siccamina uelint appellari
genꝰ arboꝵ. quȩ palestinȩ nascunt᷑
in cãpestribꝰ: & agrestes affert̃ ficꝰ.
Quȩ si ñ uellicentur. amarissimas
cariculas faciunt: & a culicibꝰ cor¬
rũpunt᷑. Nob̾ autẽ qͥa solitudo
inqͣ morabat᷑ amos nullã huius¬
cemodi gignit arborẽ. magis ui¬
det᷑ rubos dicere. qͥ affert̃ mora:
& pastoꝵ famẽ. ac pęnuriã conso¬
lant᷑. Ut cũq uoluerit lector acci¬
pere hoc dicendũ ẽ qͦd humilẽ pastorẽ.
& rusticũ. assũpserit dñs. & miserit
idoli: audi quȩ contͣ te dñs cõmi¬

Expanded text:
id est, de pecoribus, videtur oves magis significare, quam capras: licet in principio Levitici legerimus, et oves et capras, pecorum nomine demonstrari. Ita enim Dominus loquitur. Si obtulerit ἀπὸ ive capram . Porro hoc quod ait, vellicans sycamina, quod Aquila interpretatus est, scrutans sycomoros, et Symmachus, habens sycomoros, quidam ita edisserunt, ut sycamina velint appellari genus arborum, quae Palaestinae nascuntur in campestribus, et agrestes afferunt ficus, quae si non vellicentur, amarissimas cariculas faciunt, et a culicibus corrumpuntur. Nobis autem quia solitudo in qua morabatur Amos, nullam hujuscemodi gignit arborem magis videtur rubos dicere, qui afferunt mora, ac pastorum famem et penuriam consolantur. Utcumque voluerit lector accipere, hoc dicendum est, quod humilem pastorem et rusticum assumpserit Dominus, et miserit idoli: audi quae contra te Dominus commi
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi thalamũ ingresse sunt.
Deficient autem uirgines: quia
uerbũ dñi non inuenient. Ex qͦ
intelligimꝰ. quando doctrina ñ
fuerit in eccłiis. perire pudicitiã÷
castitatẽ mori: om̃s abire uirtute ᷤ
qͥa ñ comedert̃ uerbũ dni: qͦd qͥ
comederit. eiꝰ cybo saginatꝰ audiet¬

Expanded text:
sponsae thalamum ingressae sunt. Deficient autem virgines, quia verbum Domini non invenient. Ex quo intelligimus, quando doctrina non fuerit in Ecclesiis, perire pudicitiam, castitatem mori, omnes 344 abire virtutes: quia non comederunt verbum Domini, quod qui comederit
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. s qsqͥlias. & uilissimũ pul¬
uerẽ auidis faucibꝰ ingerant: ȩtiam
hȩc quȩ nullius st̃ precii uenditan¬
suꝑbiã iacob si oblitꝰ fuero usq ad
finẽ omĩa oꝑa eoꝵ. Nũqd suꝑ isto
non cõmouebit᷑ t̾ra: & lugebit om̃iᷤ
habitator eiꝰ : Et ascendet᷑ qͣsi fluuiꝰ
uniuersus. & eiciet᷑: & defluet qͣsi ruui

Expanded text:
hominis, sed quisquilias et vilissimum pulhominis, sed quisquilias et vilissimum pulverem avidis faucibus ingerant: etiam haec quae nullius sunt pretii venditansuperbia Iacob si oblitus fuero usque ad finem omnia opera eorum numquid super isto non commovebitur terra et lugebit omnis habitator eius et ascendet quasi fluvius universus et eicietur et defluet quasi rivus
Abbreviated transcription (Latin):
& tã uiles habeatis homines. ut
impleatis illud qͦo supͣde uobis
dixeram: ꝓ eo qͦd non uendidistis
argento iustũ. & pauꝑem ꝓcalti¬
am̃tis: & intantã lucri rabiem ꝓ-¬
silistis. ut ñ frum̃ta quoꝵ esu
hominũ corpora sustentantur. s
qͥsqͥlias. & purgam̃ta frumenti
uenoatis pauperibꝰ: puluerẽ. & pa¬
leas. tritico cõmiscentes. Qͦd qͥdẽ
& ꝑuersos doctores. ac principes.
qͥ absq timore dei dnant᷑ cleris.
qͥ putant questũ esse pietatẽ: et
sedentes incẽplo nũmularii. ꝓpo¬
nunt colũbas: ñ in caueis. s in ca¬
thedris. quasi magistri. sp̃c scĩdona
uendentes: qͥ faciunt m̃surã mi¬
norẽ. atq maiorẽ. ut pauꝑibꝰ uel
parũ. uel nichil: diuitibꝰ autem.
& his de qͥbꝰ sectant᷑ lucra. in modũ
contionatoꝵ loquant᷑ sermone lon¬
gissimo: & ꝓpt̾ pecuniam conterant
capita pauperũ. atq conculcent:
& ñ frum̃tũ dnĩ qͦd confirmat cor

Expanded text:
et tam viles habeatis homines, ut et tam viles habeatis homines, ut impleatis illud, quod supra de vobis dixeram: Pro eo quod vendidistis argento justum, et pauperem pro calciamentis : in tantam lucri rabiem prosilistis, ut non frumenta, quorum esu hominum corpora sustentantur, sed quisquilias et purgamenta frumenti vendatis pauperibus, pulverem et paleas tritico commiscentes. Quod quidem et perversos doctores ac principes, qui absque Dei timore dominantur cleris, qui putant quaestum esse pietatem, et sedentes in templo nummularii proponunt columbas, non in caveis, sed in cathedris quasi magistri, Spiritus sancti dona vendentes: qui faciunt mensuram minorem atque majorem, ut pauperibus, vel parum, vel nihil: divitibus autem et his, de quibus sectantur lucra, in modum concionatorum loquantur sermone longissimo: et propter pecuniam conterant capita pauperum atque conculcent, et non frumentum Domini, quod confirmat cor
Abbreviated transcription (Latin):
& sabbatũ. & aꝑiemꝰ horrea ut
faciamꝰ minorẽ m̃surã. & mauis
pondus: & faciamꝰ staterã aliã iniꝙͣ
ut possideamꝰ inpecuniã pauꝑes.
& egenũ ꝓ calciam̃tis: & de omni
uenditione negotiem᷑. Ne frustra
uideat᷑ uncinꝰ pomoꝵ. & uas aucu¬
pis esse monstratũ. & ꝑ hȩc uicina
imminere captiuita: causȩ offensȩ dei
breuiter describunt᷑. O cu iuda . &.¬
o tu isrł. audite quȩ scelera fece-¬
ritis. de nocte surgentes: ꝓ orati-¬
one & ymnis in dm̃. studium
habetis oppͥm̃di. siue conterendi
pauꝑes: ut fame. & egestate con-¬
fecti. auferant᷑ de t̾ra: qͥ expectatiᷤ
kłas. ut negociemini. & usuras
augeatis usuris: & sabbata. ut aꝑi¬
atis horrea. detisq frum̃ta. ãplꝰ
recepturiꝰ & dei sollẽnitates. tͦpis
lucri grã inur̃a cõpendia. uertitiᷤ:
qͥminorẽ inuendendis mercibꝰ
m̃surã facitis: & maiora pondera
maccipiendis: staterãq iniquam.
ut possideatis peccuniam pauꝑis:⁊

Expanded text:
 horreum, ut faciamus minorem mensuram et majus pondus: et faciamus stateram iniquam, ut possideamus in pecunia pauperes, et egenum pro calciamentis, et de omni venditione negotiemur. Ne frustra videatur uncinus pomorum, et vas aucupis esse monstratum, et per haec vicina imminere captivitas, causae offensae Dei breviter describuntur. O tu, Juda, o tu, Israel, audite quae scelera feceritis, de nocte surgentes, pro oratione et hymnis in Deum: studium habetis opprimendi, sive conterendi pauperes, ut fame et egestate confecti auferantur de terra. Qui exspectatis kalendas, ut negotiemini, et usuras augeatis de usuris, et sabbata, ut aperiatis horrea, detisque frumenta amplius recepturi, et Dei solemnitates turpis lucri gratia in vestra compendia vertitis: qui minorem in vendendis mercibus mensuram facitis, et majora pondera in accipiendis, stateramque iniquam, ut possideatis pecunia pauperes,
Abbreviated transcription (Latin):
moriat᷑ in terra que polluta est
ioolis: & ñ ante moriat᷑. nisi ppłm
quẽ deceꝑat. seruientẽ uideat. acq
captiuum. Scd̾m tropologiam
cłia. patebit fornicationi om̃iũ &
filii eiꝰ. & filiȩ. qͣs male inerrore ge¬
nerauit. dñi mucrone ferientuꝵ.
Humꝰ qͦ illiꝰ. & uniuersa possessio. erit
pars demonũ: & ipse moriet᷑ int̾ra
polluta. quȩ ñ habeat habitacorẽ

Expanded text:
a est idolis, et non ante morietur, nisi populum quem deceperat, servientem videat atque captivum. Secundum tropologiam,lesia, patebit fornicationi omnium: et filii ejus ac filiae quas male in errore generavit, Domini mucrone ferientur: humus quoque illius et universa possessio erit pars daemonum, et ipse morietur in terra polluta, quae non habeat habitatorem
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑: inculit. stridebt̃ cardines
tẽpli.siue laquearia indie illa: dic̃
accipiendũ: qͦd tã graue maloꝵ
pondus incũbat. ut ipsi qͦ portarũ
cardines. & excelsa laquearia ulu¬
lent. & incredibilẽ sentiant uastita¬
tem: quando multi morient᷑: & cap¬
tis habitatoribꝰ. uel occisis. in omĩ
loco ꝓiciat᷑ silentiũ. Sin autem
uoluerimꝰ legere ꝓuncino pomoꝵ
uas aucupis: hoc dicendũ ẽ. qͦd qͦmͦ
auceps. uisco. uel retibꝰ aues uolanteᷤᷤ¬
ꝑ aerem. & sublimius discurrentes
ad cerrã detrahitꝰ sic dñs ꝑsenna¬
cheribh. siue nabuchodonosor. qͦs
nunc aucupes intelligimꝰ. ppłm
suum prius liberũ. & legis obser¬
uatione sublimẽ. cõp̃henderit: uin¬
xerit. transtulerit. & necauerit.
Non enĩ iniuste tendunt᷑ retia auibꝰ.
& hoc ñ solũ ad babilonicȩ captiui¬
tatis tẽpꝰ referendũ ẽ. s & in aduen

Expanded text:
deretur, intulit: Stridebunt cardines deretur, intulit: Stridebunt cardines templi, sive laquearia in die illa, dicit accipiendum est, quod tam grave malorum pondus incumbat: ut ipsi quoque portarum cardines et excelsa laquearia ululent, et incredibilem sentiant vastitatem: quando multi morientur, et captis habitatoribus vel occisis, in omni loco projiciatur silentium. Sin autem voluerimus legere pro uncino pomorum vas aucupis, hoc dicendum est, quod quomodo aucupes visco vel retibus aves volanter aerem, et sublimius discurrentes ad terram detrahit, sic Deus per Sennacherib sive Nabuchodonosor, quos nunc aucupes intelligimus, populum suum prius liberum, et Legis observatione sublimem comprehenderit, vinxerit, transtulerit, enecarit. Non enim injuste tenduntur retia avibus. Et hoc non solum ad Babyloniae captivit
Abbreviated transcription (Latin):
niet finis suꝑ ppłm meũ israhel.
Non addã ultra ut transeã eum:
& ululabt̃ la quearia tẽpli indie
illo. dicit dñs ds̃. Multi cadentes
ert̃. in om̃i loco ꝓitiã silentium.
Qͦd hierȩmias sub uirga cernit uigi¬
liarũ. siue nucis: eo qͦd uigilauerit᷑
suꝑ peccata ppłi sui. Nec quasi clau¬
sis. & cohi bentibꝰ ocłis. eoꝵ delicta
non uiderit: hoc nunc amos ad¬
uersũ iudam. & isrł. parit̃ intuet᷑
sub spetiȩ uncini. ꝗͥ hȩbraice appel¬
cupet᷑ sicut supͣ in hoc eodẽ ꝓpħa
legimꝰ. Si cadet auis suꝑ terram
sine aucupe: & ẽ sensꝰ. Sicut unci¬
no rami arboꝵ detrahuntur ad
poma carpenda: ita ego ꝓximũ
captiuitatis tẽpꝰ ad traxi. Et ut
sciamꝰ hoc esse qͦd dicimꝰ ipse int̃p̃¬
ostenderat: uenit finis suꝑ ppłm
ultra ut ꝑtranseam eur̃. hoc signi¬
ficat. qͦd iniqͥtates ppłi sui ultrã ñ
transeat. nec negligat: neq impu-¬
nita scelera transire permittat.
Ꝙ ne solũ de decẽ tribubꝰ dicere ui-¬

Expanded text:
meum Israel: non addam ultra 336 ut pertranseam eum; et ululabunt laquearia templi in die illa, dicit Dominus Deus. Multi cadentes erunt: in omni loco injiciam silentium. Quod Jeremias sub virga cernit vigiliarum, sive nucis eo quod vigilaverit super peccata populi sui, ne quasi clausis et conniventibus oculis eorum delicta non viderit: hoc nunc Amos adversus Judam et Israel pariter intuetur sub specie uncini, qui Hebraice appelcupetur, sicut supra in hoc eodem propheta legimus: Si cadet avis super terram sine aucupe. Et est sensus: Sicut uncino rami arborum detrahuntur ad poma carpenda: ita ego proximum captivitatis tempus attraxi. Et ut sciamus hoc esse, quod dicimus, ipse interprostenderat. Venit finiultra ut pertranseam eum, hoc significat, quod iniquitates populi sui ultra non transeat, nec negligat, neque impunita scelera transire permittat. Et ne solum de decem tribubus dicere vi
Abbreviated transcription (Latin):
oucere: subito ephraim. qͥ ubertatẽ
falsoꝵ dogiatũ reꝓmittunt. & po¬
płs samariȩ. qͥ se dicit p̃cepta dei ser¬
uare surrexert̃: & oꝑatist̾ idolum
falsoꝵ dogmatũ: & ꝑ illos ingressus
est fur. & latro diabolus in ȩcłamꝰ
siue ipsa doctrina hȩreticoꝵ ingreᷤ¬
sa est quasi fur. & latruncul:
de qͥbꝰ & saluator dicit in ęuan¬
gelio. Om̃s qͥ uenert̃ ande me:
fures fuert̾. & latrones. fures
insidiant᷑. & occulta fraude de¬
cipiunt: latrones audacter ali¬
ena diripiunt. Qͥ enim furant᷑
nocte furant᷑. & in tenebris. Unde
significant᷑ ait. qͦd fur clam ingreᷤ¬
sus sit: & latrunculus expoliet fo
ȩccłia foras eduxerint: & inꝑuer¬
sa doctrinarum suarũ uia fece¬
rint ambulare. Fũres & latroneᷤᷤ
qͥuenerant ante dnm. non moy¬
sen & ꝓpħas. qͥ semꝑ saluatoris
ore laudant᷑. s pseudo ꝓpħas debe¬
mꝰ acciꝑe: & postea hęreticos. qui
non missi st̃ a dño. s sua uolun¬

Expanded text:
ducere; subito Ephraim, qui ubertatem ducere; subito Ephraim, qui ubertatem falsorum dogmatum repromittunt, et populus Samariae qui se dicit Dei praecepta servare, surrexerunt et operati sunt idolum falsorum dogmatum, et per illos ingressus est fur et latro diabolus in Ecclesiam: sive ipsa doctrina haereticorum ingressa est, quasi fur et latrunculus, de quibus Salvator dicit in Evangelio: Omnes qui venerunt ante me, fures fuerunt et latrones . Fures insidiantur, et occulta fraude decipiunt: latrones audacter aliena diripiunt. Qui enim furantur, nocte furantur et in tenebris. Unde significanter ait, quod fur ingressus clam sit, et latrunculus exspoliet forEcclesia foras eduxerint, et in perversa doctrinarum suarum via fecerint ambulare. Fures et latrones qui venerunt ante Dominum, non Moysen et prophetas qui semper Salvatoris ore laudantur, sed pseudoprophetas debemus accipere, et postea haereticos, qui non missi sunt a Domino, sed sua volun
Abbreviated transcription (Latin):
& maxime illud quando in heremo
uituli conflauert̃ caput. atq dixert̃.
Isti st̃ dii cui isrł: qͥ de eduxert̃ de t̾ra¬
inȩuangelio. non indigent sani me¬
dico. s qui male habent. uulnera po¬
puli meisanare conatꝰ sum: Et cũ
hoc om̃i arte tractarẽ. ut miserabi¬
lis ppłs curaret᷑. subito extitit hie¬
roboam detribu ephraim. qͥ uituloᷤᷤ
aureos faceret. & malicia samarię
reuelata ẽ: sequentes regem impi¬
um: operati st̃ enim & rex. & ppłs m̃¬
datium: hoc ẽ. idolũ. Dicut enim
contrarium est simulachr̃u dõ. ita
mendatium ueritati. Ipse autẽ rex
instar furis ingressus ẽ ad ppłm isrł :
& quasi latrunculus. infelicẽ plebẽ
dei expoliauit auxilio. E est sensꝰ.
Cũ uellem uetera popłi mei pecca¬
ta delere ꝓpter antiqũa idolatriã:
ephraim. & samaria. noua idola rep¬
perert̃. S & hoc dici potest: qͦd dño
saluatore post effusionẽ sanguinis
sanare. & eos ad pęnitentiam re¬

Expanded text:
et maxime illud, quando in eremo et maxime illud, quando in eremo vituli conflaverunt caput, atque dixerunt: Isti sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra Ain Evangelio: Non indigent sani medico, sed hi qui male habent , vulnera populi mei sanare conatus sum. Et cum haec omni arte tractarem, ut miserabilis populus curaretur, subito exstitit Jeroboam de tribu Ephraim, qui vitulos aureos faceret, et malitia Samariae revelata est, sequentis regem impium: operati sunt enim et rex et populus mendacium, hoc est, idolum. Sicut enim contrarium est simulacrum Deo, ita mendacium veritati. Ipse autem rex instar furis ingressus est ad populum Israel, et quasi latrunculus infelicem 69 plebem Dei expoliavit auxilio. Et est sensus: Cum vellem vetera populi mei peccata delere, propter antiquam idololatriam, Ephraim et Samaria nova idola repererunt. Sed et hoc dici potest, quod Domino Salvatore post effusionem sanguinis sanare, et eos ad poenitentiam re
Abbreviated transcription (Latin):
uideȩ captiuitas. & regressio parit̃
die uidemꝰ horrendũ. fornicantibꝰ.
primũ magistris. & popło qͥ ab eis
inducit᷑ sordidato. Iudȩ qͦ hoc est
eccłȩ p̃cipit᷑: ut & ip̃se ꝓpter peccata
paret s messẽ. siue uindemiam. cum
iudicii tẽpus aduenerit. O huic
ignoscitur. & ueniam dñs pollicet᷑:
qͥa quẽ diligit corripit. & castigat
omẽm filium quẽ recipit: ut ꝓba-¬
cũ. & purgatũ condat inthesauros
suos. Qͥdam hoc qͦd dr̃. iuda incipe
uindemiam tuam. siue pone messẽ
tecͥ. adbonã partẽ refert̃. ut punito
isrł. isti oꝑum suoꝵ fructꝰ recipi¬
ant. uxta illud qͦd scriptum est.
Qui seminant in lacrimis: ingau¬
dio metent. Nobis suꝑior sensus magiᷤ
placet. Cũ sanare uellem isrł. reue¬
lata est iniqͥtas ephraim. & malicia
samariȩ: qͥa oꝑati st̃ m̃datiũ.: & fur
ingressus est spolians: latrunculuᷤᷤ
foris. Led X. similiter. Multa se¬
pe isrł idolacriȩ accepit uulnera:

Expanded text:
Judae captivitas, et regressio pariter Judae captivitas, et regressio pariter die videmus horrenda: fornicantibus primum magistris, et populo qui ab eis inducitur sordidato. Judae quoque, hoc est, Ecclesiae praecipitur, ut et ipse propter peccata paret sibi messem, sive vindemiam, cum judicii tempus advenerit. Sed huic ignoscitur, et veniam Dominus pollicetur, quia quem diligit corripit, et castigat omnem filium quem recipit , ut probatum et purgatum condat in thesauros suos. Quidam hoc quod dicitur, Juda, incipe vindemiam tuam, sive, pone messem tibi, ad bonam partem referunt, ut punito Israel, iste operum suorum fructus recipiat juxta illud quod scriptum est: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Nobis superior sensus magis placet. Cum sanare vellem Israel, revelata est iniquitas Ephraim, et malitia Samariae: quia operati sunt mendacium, et fur ingressus est, spolians latrunculus foris. LXX similiter. Multa saepe Israel idololatriae accepit vulnera,
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt in domo isrł: uidi horribi-¬
lia: Ibi fornicationẽ ephraim conta¬
minat᷑.ẽ. isrł: & iuda incipe uinde¬
miam tuam. cum conuertero cap¬
tiuitatem ppłi mei. De hoc scele¬
horribilius. quã decem cribꝰ ad ido¬
loꝵ culturam repente cransgressase
Unde ad metropolim earũ dicit᷑.
Aufer uitulũ tuũ samaria. inqua pͥ¬
mꝰ fornicatꝰ est ephraim. id ẽ hieroboam
detribu ephraim. & illo fornicante con-
rie. qui magna exparte cõmune isrłis
nomen obtinuit. Unde ad iudam
sermo conuertit᷑: cu quoq uida pone
messem tͥ. & ẽ sensus. Nonte putes
esse securum. qͦd isrł captiuus ab du¬
citur: tu qͦ p̃para tͥ segetes ut metan᷑.
Non multo enim post tẽpore. duceriᷤᷤ
captiuus in babylonẽ: & messionis
cuę tempus adueniet. Cũq ce chal-¬
dei messuerint. conuertã rursũ cap-¬
ciuitatẽ popłi mer: & sub cẏro rege
ꝑsarũ. & artarxerse reducam ppłm
meum. Et nota quã significanter

Expanded text:
: In domo Israel vidi horribi: In domo Israel vidi horribilia, ibi fornicationem Ephraim, contaminatus est Israel et Juda: incipe vindemiam tuam cum convertero captivitatem populi mei. De hoc scelehorribilius, quam decem tribus ad idrum cultum repente transgressas? Unde ad metropolim earum dicitur: Aufer vitulum tuum, Samaria, in qua primus fornicatus est Ephraim, id est, Jeroboam de tribu Ephraim, et illo fornicante, contriae, qui magna est parte commune Israelis nomen obtinuit. Unde et ad Judam sermo convertitur: Tu quoque Juda, pone messem tibi, et est sensus: Non te putes esse securum, quod Israel captivus abducitur: tu quoque praepara tibi segetes, ut metantur; non multo enim post tempore duceris captivus in Babylonem, et messionis tuae tempus adveniet. Cumque te Chaldaei 68 messuerint, convertam rursum captivitatem populi mei, et sub Cyro rege Persarum, et Artaxerxe reducam populum meum. Et nota quam significanter
Abbreviated transcription (Latin):
ferendum ẽ. quȩ oꝑat᷑ idolum: &
subplantata est sanguine. quod
sacerdocum impietatem secuta
sit: & latrociniis uacet. ac sanguini.
Hoc illi dixert̃. Nos autem dica¬
mus intercludere hęreticos uiã:
nede sichem. id est debonis oꝑibꝰ
ꝑgamꝰ in hierłm. id est in eccłam.
Isti st̃ quasi fauces uiroꝵ latronũ:
& int̾ficiunt eos. qͥ ꝑ huiꝰ scłi uiam
adueritatem ꝑgere cupiunt. Sy¬
chem incerp̃tat᷑ ũ auacic: id est hu¬
meri. In humeris. opus intelligimꝰ.
Et om̃s falsi sacerdotes abscondũt
uiam. & occidunt homines malis
autem humerus opus significet:
illud ostendit da cortuũ in hume¬
rum tuum: hoc.ẽ. quȩ intelligis
uerte inoꝑa. E de isachar legimꝰ.
qͦd subposuerit humerũ suum
ad laborandũ: & uir agricola sit.
Indomo ispł uidi horrendũ. Ibi for¬
nicationes ephraim. contaminatꝰ
est isrł: s & iuda pone messem tibi.
cum conuertero captiuitatẽ ppłi

Expanded text:
ferendum est, quae operatur idolum: est ferendum est, quae operatur idolum: est et supplantata sanguine, quod sacerdotum impietatem secuta sit, et latrociniis vacet ac sanguini. Hoc illi dixerint: Nos autem dicamus intercludere haereticos viam, ne de Sichem, id est, de bonis operibus pergamus in Jerusalem, id est, in Ecclesiam. Isti sunt quasi fauces virorum latronum, et interficiunt eos, qui per hujus saeculi viam ad veritatem pergere cupiunt. Sichem interpretatur ὦμοι, id est, humeri: in humeris opus intelligimus, et omnes falsi sacerdotes abscondunt viam, et occidunt homines malis autem humerus opus significet illud ostendit: Da cor tuum in humerum tuum , hoc est, quae intelligis, verte in opera. Et de Issachar legimus, quod supposuerit humerum suum ad laborandum, et vir agricola sit. In domo Israel vidi horrendum, ibi fornicationes Ephraim, contaminatus est Israel; sed et, Juda, pone messem tibi, cum convertero captivitatem populi
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtatẽ oꝑatist̃. Simmachus hc̃
locũ ita int̃p̃tatꝰ ẽ. Societas sacer¬
cdotum: inuia int̾ficiebant. in sychẽ.
Theodotio hoc modo. Abscondert̃
sacerdoces uiam: int̾ficiebant in
dorso. Aquila. Participatio sacer¬
dotũ: inuia occidebant humeros.
Quoꝵ cum intelligentiam iuxta
hystoriam quȩreremꝰ : ab hȩbreo
ita expositũ ẽ. nobis. Sacerdotes
bethelimo fanatici bethauen. tẽ¬
poribꝰ. paschȩ. & pentecosten. & sceno¬
phegiȩ. quando ꝑsychem quȩ ho-¬
die neapolis appellat᷑ eundũ erat
hierosolimam. ubi solũ licebat ui¬
ctimas immolariꝰ ponebant initi-¬
nere latrones. qͥ insidiarentur per-¬
gentibꝰ: ut magis uitulos aureos
indan & in bethauen. quã inhiero¬
solimis. & intẽplo adorarent dnm.
Qͦd autem dicit participatio. & so¬
tietas sacerdotũ: coniurationem
eoꝵ significat. & in malã partem
consensum. Sin autem legerimꝰ
ut nos interpretati sumꝰ partceps
sacerdotum: ad galaad inquit re-¬

Expanded text:
achus hunc locum ita interpretatus est: Societas sacerdotum in via interficiebant Sichem: Theodotion hoc modo, Absconderunt sacerdotes viam, interficiebant in dorso: Aquila, Participatio sacerdotum in via occidebant humeros: quorum cum intelligentiam juxta historiam quaereremus ab Hebraeo, ita nobis expositum est: Sacerdotes Bethel, immo fanatici Bethaven, temporibus Paschae et Pentecostes, et Scenopegiae, quando per Sichem, quae hodie Neapolis appellatur, eundum erat Jerosolymam, ubi solum licebat victimas immolare, ponebant in itinere latrones, qui insidiarentur pergentibus, ut magis vitulos aureos in Dan et in Bethaven, quam in Jerosolymis et in templo adorarent Deum. Quod autem dicit: Participatio et societas sacerdotum, conjurationem eorum 67 significat, et in malam partem consensum. Sin autem legerimus, ut nos interpretati sumus: particeps sacerdotum, ad Galaad, inquit, re
Abbreviated transcription (Latin):
mentiet᷑ eis torcular. siue negabit
uinũ suum: quo se in ebriandos pu-¬
tabant. Legimꝰ sub ahab rege isrł.
& helia ꝓpħa. famẽ grauissimam
fuisse insamaria: ita ut matres fi¬
lioꝵ suoꝵ cada ueribꝰ uescerentur.
Co tẽpore iuxta litterã. area & corcũ¬
lar non pauit eos: & uinũ m̃titũ est
eis: & inȩgestate tabuert̃. Dr̃ & ad
hęreticos. ne exultent atq lȩcent᷑:¬
& putent se cȩterarũ similes nationũ.
Ille enim non credidert̃ in dm̃: isti
uero sub nomine dei idola colunt. &
fornicantur adõ suo. & plures sͥ areas.
& torcularia infinita multiplicant.⁊
& comedunt criticũ de quo efficit᷑
panis luctꝰ: & bibt̃ uinũ sodomoꝵ.
qͦd cũ aspidũ felle calcat᷑. Ee qͥa sibi
plura torcularia. & multas areas sͥ¬
p̃parant: id circo deuera. & de una a¬
rea. & de torculari qͦd calcauit dñs¬
se habere putauerint m̃datio depͣ¬
uabit᷑. Non habitabt̃ int̾ra dñi.

Expanded text:
mentietur eis torcular, sive negabit mentietur eis torcular, sive negabit vinum suum, quo se inebriandos putabant. Legimus sud Acab rege Israel, et Elia propheta, famem gravissimam fuisse in Samaria: ita ut matres filiorum suorum cadaveribus vescerentur . Eo tempore, juxta litteram, area et torcular non pavit eos, et vinum mentitum est eis, et in egestate tabuerunt. Dicitur et ad haereticos, ne exsultent atque laetentur, et putent se caeterarum similes nationum. Illae enim 92 non crediderunt in Deum; isti vero sub nomine Dei idola colunt, et fornicantur a Deo suo: et plures sibi areas, et torcularia infinita multiplicant, et comedunt triticum, de quo efficitur panis luctus, et bibunt vinum Sodomorum, quod cum aspidum felle calcatur. Et quia sibi plura torcularia, et multas areas praepararunt: idcirco de vera et de una area, et de torculari quod calcavit Domse habere putaverint, mendacio depravabitur. Non habitabunt in terra Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
eos & uinum m̃tiet᷑ eis. Ltx.¬
Noli gaudere isrł. & noli letari sicut
ppłi: quia fornicatꝰ es a dõ. Dilexisti
munera suꝑ oẽm areã tritici. Area &
corcular non cognouit eos. & uinũ
m̃titũ est illis: qͦa a dõ recesserunt.
Cũ in ꝑfundũ uenerint peccatoꝵ.
& despͥerauerint salutẽ suam: uni¬
uersa contẽpnent. Deniq & isrł re-¬
cedens a lege dei. & colens idola. ex
multis gentibꝰ unam gentem esse
se dicit: gaudens. & graculans qͥl
a dei notitia recesserit. & sit gens
mixta cũ cȩteris: & ꝓpterea corripit
eos & dicit. Ne gaudeas. ne lȩteris. nec
putes ce talem. ut st̃ cȩterę genera¬
tiones. Alit̃ enim nesciens dm̃. alit̃
punit᷑ recedens ad eo: qͥa seruus qui
scit uoluntatẽ dñi sui. & non facit eã.
uapulabit multũ. Mercedẽ fornica¬
tionis tue. areas multas & torcula-¬
ria reputasti: ut rerũ om̃ium ha-¬
bundantia fruereris. Ideo area. &
torcular. triticũ uinũq ñ facient. &

Expanded text:
eos et vinum mentietur eis eos et vinum mentietur eis Noli gaudere, Israel, et noli laetari sicut populi: quia fornicatus es a Deo tuo: dilexisti munera super omnem aream tritici. Area et torcular non cognovit eos, et vinum mentitum est illis. Qui a Deo recesserunt, cum in profundum venerint peccatorum, et desperaverint salutem suam, universa contemnent . Denique et Israel recedens a lege Dei, et colens idola, ex multis gentibus unam gentem esse se dicit: gaudens et gratulans quod a Dei notitia recesserit, et sit gens mixta cum caeteris, et propterea nunc corripit eos, et dicit: Ne gaudeas, ne laeteris, nec putes te talem esse, ut sunt caeterae nationes. Aliter enim nesciens Deum, aliter punitur recedens a Deo, quia servus qui scit voluntatem domini sui, et non facit eam, vapulabit multum . Mercedem fornicationis tuae areas multas et torcularia reputasti, ut rerum omnium abundantia fruereris: ideo area et torcular, triticum vinumque non facient, et