comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to ẽe inrapnehensiblẽ & adibicit Oport& enim epsopũ fine rimine esẽ sicitdi dispensatorẽ: Rof¬
exeludat conugio Nã ho supra leg ẽ pracepti ẽ seditaemiugali castimonia seruas absitionis quce graten¬
Ueque terũ it filuosinsaerdorio ertiro a postolie in utdur cuctortuee : Febente cei infilios dixte n ficiet
neque coniugiũ iterare quodideo non pra&er misi qui pleriq ii cirgumentantur unius uxoris uirũdici postbaptis¬
mũ habitae eo quod baptismo uitiũ sit ablutũ quo ad ferebat᷑ impedim̃tũ. & uitia quidẽ aetque pecate diluunł omnia
Vt siquis conta minauerit siuũ corpus cũplurib quas nulla coniugu lege sotiauerit remitiantur eiomnia selem¬
iugia non resoluuntur siquis iterauerit : Culpaenim ltuaro non lex solutur : Nullaenim culpa conugu

Expanded text:
tet irreprehensibilem ; et alibi ait: Oporttet irreprehensibilem ; et alibi ait: Oportexcludat conjugii nam hoc supra legem praecepti estre Apostolica invitetur auctoritate; habentem enim dixit filios, non facientem neque conjugium iterare. 63. Quod ideo non praetermisi, quia plerique ita argumentantur unius uxoris virum dici post baptismum habitae; eo quod baptismo vitium sit ablutum, quo afferebatur impedimentum. Et vitia quidem atque peccata diluuntur omnia; ut si quis contaminaverit suum corpus cum plurimis, quas nulla conjugii lege sociaverit, remittantur ei omnia: sed conjugia non resolvuntur, si quis iteraverit; culpa enim lavacro, non lex solvitur: nulla enim culpa conjugii;
Abbreviated transcription (Latin):
ranede addi uononẽ mitificendas ediran quillitatẽ u&is dicum e Ad sues nus es ut iuatua quendam
precur eeprimce. cendem seruans sempinmagine qua aeceperit quomo do potest unus ee quinunc
irauindia ofsẽmetur nunc indignatione gracui excestuat nuncuultuex tande scit nuncpillore
mitetur ꝓmomenta uarius e discolor sed esosit nccurae irosci aut plerũq ecuse hominis ẽ
tanemperare iracindicm non leoni ner piari furore ut nonnorit mansuescere claamores non serere
nec acer uens funibare iurgium Scriptum ẽ enim Vir iraicundis effodit pecectum : NNon est
unus dupplici corde non .ẽ. unis quise cohibere nesct iniracundia: deiuopulchrecit: Irascimim a nol¬
te pecarera Menita imperet sed indulģ& neturae quã homo p̃uenire non porest initigtre porest
Sgpbexe icra scom̃ affectus nr motũrecipiat secundũ natura ñ peccatũ p̃t naturã quis enimferat supse
egib̃ erneare nonquadit. quielios gubernandos retepert: ideoq apostolus for mẽdedit quia episcopu o por¬

Expanded text:
e unus esse; ut vita tua quamdam picturam exprimat, eamdem servans semper imaginem, quam acceperit. Quomodo potest unus esse, qui nunc iracundia inflammatur, nunc indignatione gravi exaestuat, nunc vultu excandescit, nunc pallore immutatur, per momenta varius et discolor? Sed esto, sit naturae irasci, aut plerumque causae; hominis est tamen temperare iracundiam, non leonino raptari furore, ut non norit mansuescere, clamores non serere, nec acerbare familiare jurgium; scriptum est enim: Vir iracundus effodit peccatum . Non est unus duplici corde, non est unus qui se cohibere nescit in iracundia, de quo pulchre David ait: Irascimini, et nolite peccare . Non iram imperat, sed indulget naturae: quam homo praevenire non potest, mitigare potest. Ergo etsi irascimur, affectus noster motum recipiat secundum naturam, non peccatum praeter naturam. Quis enim ferat, si ipse se gubernare nequeat, qui alios gubernandos receperit? 61. Ideoque Apostolus formam dedit, quia et episcopum esse opor
Abbreviated transcription (Latin):
quia omniclla hicre linquent᷑ Solauos comt qit fides eritsane &ic̃ iustitia comessi fidos prȩit Quiduos pelpant diuitiȩ :¬
ñ curo uł argento ñ possessionib: ñ sericis uestib deuaneura c̃uersctione redẽptiestis. sed p̃ sanguine xp̃iibu : Illeergo¬
Noli quasi diueste attollere : sine pecunia isi ta postolos suos Deniq: primꝰ eort dix̃: Anitũ & icurũ ñ babeo: Glo¬
quinescitusũ Argentũ & curũ ñ habeo sed flẽ habeo Sctis diuersũ in nomine iħu : qđ supine nom̃ ẽ. Argentũ
ñ hibeo sednec reqͥro aurũ ñhabeo sednec dsidero. sed habeo qđ uos diuites ñ hab&is. hab qđ plures ẽẽ &ic̃ uos
humiliant in multis diuitus & restȩ a prudnt̃. satisem̃ diues omnib naurȩ lex ẽ. cuia toinuias. quod habund&
cupiditatb cũt om̃is dutiarũ abundantic iopia ẽ : Deniq: Nemo pupnascit̃ sedfit. None pnaturȩ pauꝑtas. sed

Expanded text:
quia omnia illa hic relinquntur, sola vos comitabitur fides. Erit sane etiam justitia comes, si fides praevia sit. Quid vos palpant divitiae? Non auro vel argento, non possessionibus, non sericis vestibuNoli quasi dives te attollere: sine pecunia misit apostolos suos. 88. Denique primus eorum dixit: Argentum et aurum non habeo . Gloqui nescit usum. Argentum et aurum non habeo, sed fidem habeo. Satis dives sum 1044 in nomine Jesu, quod super omne nomen est . Argentum non habeo, sed nec requiro; aurum non habeo, sed nec desidero: sed habeo quod vos divites non habetis, habeo quod pluris esse etiam vos humiliant in multis divitiis, et recte, ac prudenter; satis enim dives omnibus naturae lex est, cui cito invenias, quod abundet: cu
Abbreviated transcription (Latin):
euangelii positi conferimꝰ ei nr̃i firmam̃ta cordis. Hiscltur his uig& hnsi eiunantiũ repl&ore quib: uideorũ ꝑfidia nil¬
ũfidei cibũ suministrabat Ieiunus ẽ illicom̃is sermo ꝓph&icus cui: adipẽ interiore ñuident. Exesus & tenuis quiin pingua
re &ideo lacte potabantur a postolico. Escaergo fortior adues perũ mundi huius deferebatur. manepanis: & ideo
quicdis hcncministrarimandauiti alimoniã beneillud ꝓph&icũ diciei hodo cõcuentt: exitus maiutinos &ues pers¬

Expanded text:
Evangelii positi, conferimus ei nostri firmamenta cordis. His alitur, his viget, his jejunantium replet ora, quibus Judaeorum perfidia nulEvangelii positi, conferimus ei nostri firmamenta cordis. His alitur, his viget, his jejunantium replet ora, quibus Judaeorum perfidia nullum fidei cibum subministrabat. Jejunus est illic omnis sermo propheticus, cujus adipem interiorem non vident, exesus et tenuis, qui impinguarre; et ideo lacte potabantur Apostolico . Esca ergo fortior ad vesperam mundi hujus deferebatur, mane panis. Et ideo quia Dominus hanc ministrari mandavit 1042 alimoniam, bene illud propheticum dici ei hoc loco convenit: Exi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta postea cidtorrentẽ mitutur adillũ fluminis inp&ũ quilatificaiciutiacẽdi Vtrũq aduertis unius austoris testam̃tũ u&us
scripura quasi puteus ꝓfunda & obscurior undecũ laborȩ haurias nondene quia adhuc quiimpler& etc̃ ñ uenerat: deniq postei ait
&iã deuentre ei : fluent a quȩiuiuae  lumina unelletus flumina cogtauonis. fumina spiritelia qu&cm̃ ꝑfidiȩ aruerum
dans scripturis. quas neq custodit neq intellegit. quicoruipaiscebant. nisi quorũ pullieũ inuocant. quorũ ium̃us diti es co
ut legimus & pullis coruoꝵ inuocantib: eũ Sciebant illi corui quẽ pascerent quiuixta intellecũ erant & edillũ cognitionis
m̃tũ nr̃ ꝓfeltus m̃tes ille nr̃as sensusq pascitur in nro sermo ei: intelleu epulatur: Damꝰ ei mane panẽ qui in lumina

Expanded text:
menta: postea ad torrentem mittitur, ad illum fluminis impetum, qui laetificat civitatem Dei . Utrumque advertis unius auctoris Testamentum: vetus menta: postea ad torrentem mittitur, ad illum fluminis impetum, qui laetificat civitatem Dei . Utrumque advertis unius auctoris Testamentum: vetus Scriptura quasi puteus profunda atque obscurior, unde cum labore haurias: non plena; quia adhuc qui impleret eam, non venerat. Denique postea ait: a de ventre ejus fluent aquae vivae , flumina intellectus, flumina cogitationis, flumina spiritalia: quae tamen perfidiae aruerunt dans Scripturis, quas neque custodit, neque intelligit? Qui corvi pascebant, nisi quorum pulli eum invocant, quorum jumentis dat escam, ut legimus, pullis corvorum invocantibus eum ? Sciebant illi corvi, quem pascerent: qui juxta intellectum erant, et ad illum cognitionis mentum noster profectus: mentes ille nostras sensusque pascitur, in nostro sermo ejus intellectu epulatur. Damus ei mane panem, qui in lumine
Abbreviated transcription (Latin):
illic prius exercuit it postet regẽ increpar&. Et quia de scibeliȩ habitatione deserti. nomina locorũ nonotiosa quasi feriatipro¬
teribimꝰ quid signific& rep&endũ uid&ur missus ẽ. helicis cdtorremẽ hor rad. ibi eũ corui debant: mane panẽ ad fereban
aduesperũ carnes. Non in mertio manepanis ad ferebat᷑ quic̃ firmat corhominis . Quo enim cibo nisimestico aler&ur ꝓf&lar
aduesperã ca roministrabat᷑. in tellege quaelegis. Quia chorrat intellectus ẽ. choreb. omnecor qu asi cordict bers abeȩ quo¬
q picieus sepumi autiuram̃ti. latina int̃ p̃ratidẽ Primũ helias inbersabetie concessit & sanstȩlegis misteria diuiniq iurissacra¬

Expanded text:
baptizavit ; et constantiam illic prius exercuit, ut postea regem increparet. 77. Et quia de sancti Eliae habitatione deserti nomina locorum non otiosa quasi feriati prabaptizavit ; et constantiam illic prius exercuit, ut postea regem increparet. 77. Et quia de sancti Eliae habitatione deserti nomina locorum non otiosa quasi feriati praeterivimus, quid significent repetendum videtur. Missus est Elias ad torrentem Chorath, ibi eum corvi alebant, mane panem afferebant, 1041 ad vesperam carnes. Non immerito mane panis afferebatur; quia confirmat cor hominis . Quo enim cibo nisi mystico aleretur propheta? Ad vesperam caro ministrabatur. Intellige quae legis, quia Chorath intellectus est; Choreb omne cor, vel quasi cor dicitur, Bersabee quoque puteus septimi, aut juramenti Latina interpretatio est. 78. Primum Elias in Bersabee concessit ad sanctae legis mysteria, divinique juris sacra
Abbreviated transcription (Latin):
ei manerent inbierusadẽ uolumarius seofferr& periculis dicens : nec facio aninã m&t cariorẽ mihi : dũ modo consũnẽ cursu mcũ
& ministeriũ uerb quod ac copi cdño ibu: Demiq circustentib plurimis. ploraitib: & ob secrantib: ñ reflontt animũ : Ite fides prompteo
dura sui censor c̃ haecergo dimicat illa se remou&. haec in lecebras uincit illa refugit : Huicmundus triũ fatur. illiexuliat:
huicmunđ crucifigit᷑ uelipsa mundo. illi gnoratur: huic plura ieptcumta & ideomaior uillora illi in frequentior lapsus facilior
custodia Deniq ipse helias utc̃ firmar& uerbũ oris eius missus ẽ adño ut se ad iorrentẽ abseder& chorrat. Minabatł acdhub minadta
Tez abel uimuit helias & ex sur rexit: Et iterũ in uirtute escȩ intellegibilis. qua d ragintae dieb ambulauit & quad reginta nostis.
usq ed montẽ choreb & introuuit in speluncã &requieuit ibi: & sic posteci missus ẽ it unger& reges Durctꝰigit᷑ ad patientiã ẽ soltu

Expanded text:
hi, dummodo consummem cursum meum, et ministerium verbi, quod accepi a Domino Jesu . Denique circumstantibus plurimis, plorantibus et obsecrantibus, non reflexit animum: ita fides prompta dura sui censor est! 74. Haec ergo dimicat, illa se removet: haec illecebras vincit, illa refugit: huic mundus triumphatur, illi exsulat: huic mundus crucifigitur , vel ipsa mundo, illi ignoratur: huic plura tentamenta, et ideo major victoria; illi infrequentior lapsus, facilior custodia. 75. Denique ipse Elias, ut confirmaretur verbum oris ejus, missus est a Domino, ut se ad torrentem absconderet Chorath . Minabatur Achab, minabatur Jezabel, timuit Elias et exsurrexit, et iterum in virtute escae intelligibilis quadraginta diebus ambulavit, et quadraginta noctibus usque ad montem Dei Choreb, et introivit in speluncam, e
Abbreviated transcription (Latin):
ognoscere quidñ sit necesscriũ quid in cane r&orque&is excusations ñ corporis uent in satiadẽ sed m̃tisa uaritia
honore indust᷑ sedubrtcte quaa sollicidinẽ deponit ad sumit tranilliatẽ. Sed nec ipseditiẽ utuperabiles
deniq redeptio anmȩ uri diuitiȩ ei: : qnqui pauperidonat redimanimã suẽ Estergo & siatericdib diui¬
tis uirtutilotiusꝰ. qua sigubernatores estis In magno mari sibeneq gubernat suũ notugiũ cttgransit frecũ it ꝑ¬
uenat adportũ quicũa nesed regere siuũ qnsu honẽr esuomergit : Id friptũe. Possessio diuti cuitas firmissima

Expanded text:
nem retorquetis excusationem? Non corporis venter insatiabilem, sed mentis avaritia onere, induitur salubritate; quia sollicitudinem deponit, assumit tranquillitatem. 92. Sed nec ipsae divitiae vituperabiles. Denique redemptio animae viri, divitiae ejus ; quoniam qui pauperi donat redimit animam suam. Est ergo et his materialibus divitiis virtuti locus. Quasi gubernatores estis in magno mari. Si quis bene gubernat suum navigium, cito transit fretum, ut perveniat ad portum: qui autem nescit regere suum censum, onere suo mergitur. Ideo scriptum est: Possessio divitum civitas firmissima
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓbiiatis ñ ultio ẽ : Nibilit int̃ ẽ. cuimale facias utrũ iusto aniniusto cũtemae facere ñ oporteca. Neq distat quomodo
malignus sił it rũ uindiqdi studio ainuorto nocend : cũmalignitas inutro q gpere ñ caretit rep̃hensione : nc̃ malignũ. cẽ

Expanded text:
improbitatis non ultio est: nihil autem interest cui malefacias, utrum justo, an injusto, cum te malefacere non oporteat. Neque distat quomodo improbitatis non ultio est: nihil autem interest cui malefacias, utrum justo, an injusto, cum te malefacere non oporteat. Neque distat quomodo malignus sis, utrum vindicandi studio, an voto nocendi; cum malignitas in utroque genere non careat reprehensione. Nam malignum esse
Abbreviated transcription (Latin):
uitã ꝑsequam᷑ quinilla sela indũer hs mnis dies ccnoctes ꝑsonant. Hȩcnẽpe angelorũ militia ẽ. Seꝑ eẽ indilaudi
ipsi inuicẽ utã praebent custe: qualis haecuita in quanibil sit quodtimeis & qđ imiteris. plurimũ ad ẽ. ieiuni labor
Compensatur m̃tis placiditateeuaturusu sustentatur orio ait fallit negotio sonerat᷑ mundisollicitudine. nono. cupat᷑ alienis
molestus ñ urg&ur urbanis cursib: : Huic uel seruando uel edocendo muuri adueritis qualis ad hibendus magister sit
quẽ repperire possumus si unianimitas ad spir& siuos don&is inuicẽ iub̵ siquis ab altero selae sumputat nonenim
alierius dolo ꝑximi : nũ qđ boc uirtutis pitiamꝰ utdolum ulcis camurddo. freudẽ referamus fricudib: &enĩ uisti¬
tia uirius ẽ. crimine deb& pare iobitate in ꝓbitatẽ refellere quȩ enĩ uiruꝰ hodefieri quod incalterq ipsepunics : contagio ista

Expanded text:
ui in illam se laudem induerunt, hymnis dies ac noctes personant. Haec nempe angelorum militia est semper esse in Deiipsi invicem tutam praebent custodiam. Qualis haec vita, in qua nihil sit quod timeas, et quod imiteris plurimum adest? Jejunii labor compensatur mentis placiditate, levatur usu, sustentatur otio, aut fallitur negotio: non oneratur mundi sollicitudine, non occupatur alienis molestiis, non urgetur urbanis discursibus. 83. Huic vel servando, vel edocendo muneri advertitis qualis adhibendus magister sit, quem reperire possumus, si vestra unanimitas aspiret, si vos donetis invicem vobis , si quis ab altero se laesum putat. Non enim alterius, dolo proximi: numquid hoc virtutis putamus, ut dolum dolo ulciscamur, fraudem referamus fraudibus? Etenim si justitia virtus est, crimine debet vacare, nec improbitatem improbitate refellere. Quae enim virtus haec a te fieri, quod in altero ipse punias? Contagio ista
Abbreviated transcription (Latin):
huicmundo: Dignꝰ sane qui spestar&ur ab engelis cũluetar&ur ut ad brauiũ xp̃c ꝑuenir& cũ certar& ut ui trisuitã angelo
in flituer& incuelonequitã angelorũ refeller& : Conlustabał enim nequitis spiritalib: merito nundus eũ speccabat ut
mundus ÷ mitar&᷑ : Haecergo uitti instadio illc inspelunca. Haec aduersum c̃fusionẽ sȩculi illa aduersus cernis ad¬
petentiã heec subiciens ille refugiens uoluptates corporis. Haeegratior. illatitior: haec seipsa regens illa sen& ipsã co¬
hercens utraq tam seednegains it fut xp̃i. quia ꝑfetis distũ ẽ : Quiuult postine uenire abneg&: sen&ripsũ & tollat erucẽsiuã¬

Expanded text:
 cum certaret, ut in terris vitam angelorum institueret, in coelo nequitiam angelorum refelleret: colluctabatur enim nequitiis spiritalibus. Merito mundus eum spectabat, ut mundus imitaretur. 72. Haec ergo vita in stadio, illa in spelunca: haec adversus confusionem saeculi, illa adversus carnis appetentiam: haec subjiciens, illa refugiens corporis voluptates: haec gratior, illa tutior: haec se ipsam regens, illa semet ipsam coercens: utraque tamen se abnegans, ut fiat Christi; quia perfectis dictum est: Qui vult post me venire, abneget se ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
sus ceperat & a quarum ductu siccos prioris instrumenti agros faciebat irriguos ut redẽp¬
tionem u& erum peccatorum in aquis baptismi repperir&. Altero die ostoiam sole. st&it insu¬
percilio caphar arbo ruche id ẽ uillae benedistionis quem ad locum abraham dñm ꝓsecutus ẽ:
unde latam despiciens solitudinem & terram quondam sodomae & gomorrae adamae & sõbo¬
im. contemplata ẽ balsami uineas inengaddi & segor. uitulam consternantem quae prius bale
uocabatur & in toram id ẽ paruulam spro sermone trans lata ẽ: Recordabatur speluncȩ lodh
& uersa in lacrimas uirgines socias ad monebat. cauendum eẽ uinum in quo .ẽ. luxuria cuius opꝰ
moabitae sunt & amanite. Diuereo inmeridie ubi s ponsa cubantem repperit sponsum &ioseph
in ebriatus ẽ cum fratribussuis reuestar hiero solimam & ꝑtecuam ad eamus rutilantem mon¬

Expanded text:
susceperat et quarum ductu siccos prioris instrumenti agros faciebat inriguos, ut redempsusceperat et quarum ductu siccos prioris instrumenti agros faciebat inriguos, ut redemptionem ueterum peccatorum in aquis baptismi repperirent. altero die orto iam sole stetit in supercilio Caphar-baruchae, id est \'uillae benedictionis\', quem ad locum Abraham dominum prosecutus est. unde latam despiciens solitudinem et terram quondam Sodomae et Gomorrae, Adamae et Seboim contemplata est balsami uineas in Engaddi et Segor, uitulam conternantem , quae prius Bala uocabatur et in Zoaram, id est \'paruulam\', Syro sermone translata est. recordabatur speluncae Loth et uersa in lacrimas uirgines socias admonebat cauendum esse uinum, in quo est luxuria et cuius opus Moabitae sunt et Ammonitae. Diu haereo in meridie, ubi sponsa cubantem repperit sponsum et Ioseph inebriatus est cum fratribus suis. reuertar Hierosolymam et per Thecuam atque Amos rutilantem mon
Abbreviated transcription (Latin):
addextrum traensita b&hsur uenit eschol quacin botrum uertitur. Vnde in testimonium
tepre festilissimae & intrpum eius quidicit torcular calcaui solus & degentibus uir non
fuit mecum : exploratores botrum mirȩ magnitudinis postauerunt Nec post longum spa¬
tium intriruit saroce cellulam uidens incunabula isaac & uestigia quercus abraam subqua
uidit diem xpi & la&atus ẽ. atque inde consurgens ascendit chebrom. haec ẽ. caria tharbe
id ẽ oppidum uirorum quattuor abrahamisa ac &ia cob& adam magni. quemibi conditum
iuxta librum ihũ hebritei autumant. lic& plerique caleph quastum putaȩnt. cuius ex latere me¬
moria demonstratur: Noluit pergere ad cariath sepha idẽ uiculum litterarum: quia contẽp¬
nens occidentem litteram reppereat sp̃muiuificantem Magis que mirabatur superiores &
inferiores aquas quas othoniel filius iephonne cene⁊ paustra literra & arida possessionẽ

Expanded text:
ad dexteram transit. a Bethsur uenit Eschol, quae m botruum uertitur. unde in testimonium terrae fertilissimae et typum eius, qui dicit: torcular calcaui solus et de gentibus uir non fuit mecum, exploratores botruum mirae magnitudinis portauerunt. nec post longum spatium intrauit Sarrae cellulas uidens incunabula Isaac et uestigia quercus Abraham, sub qua uidit diem Christi et laetatus est. atque inde consurgens ascendit Chebron, haec est Chariatharbe, id est \'oppiduni uirorum quattuor\', Abraham, Isaac et Iacob et Adam magni, quem ibi conditum iuxta librum Hiesu Hebraei autumant, licet plerique Chaleb quartum putent, cuius ex latere memoria demonstratur. noluit pergere ad Chariath-sepher, id est uinculum litterarum , quia contemnens occidentem litteram reppererat spiritum uiuificantem. magisque mirabatur superiores et inferiores aquas, quas Gothonihel, filius Iephone Cenez, pro australi terra et arida possessione
Abbreviated transcription (Latin):
ut potui. &epistola longiore disserui : quo unum quodq sensudixerim : imitatus saben
tuam fuiss& uerecundiam qui ealoca quaes candalum quibus da infacere uidebantis
excerpta de uolumine ꝑordinem diges sisti poscens ut uelemendarem uel exponeren
& nontantȩ meputas sem dementiae ut inuno atq eodem libro & pronuptus & contrans¬
tias scriberem: Parcat sibi partat mihi parcat nomini xp̃iano : monachum non se elst
loquendo & discursando sed tacendo & sedendo nouerit. Legat hieremiam doce¬
tembonumẽ uiro cumportauerit iugum ab adulescentiasua sedebit solus aea
bit quiatulit suꝑseiugum. Aut sicerte in om̃s scriptores censoriapa accepti uirtũ
&i dcrco sceruditum putat quia iouimi anũ solus intellegit ẽ quippe ꝓuerbium ba¬

Expanded text:
ut potui, et epistula longiore disserui, quo unumquidque sensu dixerim. imitatus saltim tuam fuisset uerecundiam, qui ea loca, quae scandalum quibusdam facere uidebantur, excerpta de uolumine per ordinem digessisti poscens, ut uel emendarem uel exponerem, et non tantae me putasset dementiae, ut in uno atque eodem libro et pro nuptiis et contra nuptias scriberem! Parcat sibi, parcat mihi, parcat nomini Christiano; monachum se esse non loquendo et discursando, sed tacendo et sedendo nouerit; legat Hieremiam dicentem: bonum est uiro. cum portauerit iugum ab adulescentia sua. sedebit solus et tacebit, quia tulit super se iugum. aut si certe in omnes scriptores censoriam accepit uirgulam et idcirco se eruditum putat, quia Iouinianum solus intellegit — est quippe prouerbium bal
Abbreviated transcription (Latin):
auidua xpiana qua epu dicitiam suam non solum ei deb& quidefunstus et sedei cuquo
regnatura e quae sote ne generalia monita &conueniens ꝑuiells animo no ꝑbone

Expanded text:
 est a uidua Christiana, quae pudicitiam suam non solum ei debet, qui defunctus est, sed ei, cum quo  est a uidua Christiana, quae pudicitiam suam non solum ei debet, qui defunctus est, sed ei, cum quo regnatura est? Qu aeso te, ne generalia monit
Abbreviated transcription (Latin):
anthacc mulieres quae sollicitae sunt quomodo placeant uiris : comedant carnes
quaec arnibus seruiunt quarum feruor despumat inquo itu. quaeligate maritis
generationi acliberis dant opera quarumuteri postant fo&us corum & intestina
carnibus impleant᷑ : Tuuero quaeintumulo mariti sepelistiomnes pariteruo luptates
quaelita purpurisso & cerussa faciem suꝑfer&rum eius lacrimis diluisti. quae
pullamtunica nigrosq calceolos candide uestis & auratis occi depositione sum psisti
Nihil habes necesse aliud nis ꝑseuerare in ieiunio: pallor & sordes gemmetuae sunt
olumarum mollices iuuenalia membra non foucant balnearum calor inouũ
adulescentiae sanguinem non incendat. Audi quid ex ꝑsone uiduae continentis. &hui¬
dis poda decanta. Iuem eos primus quisi buiunxit amores abstulit ille habeat senum
seru&q: sepulhiro si tanti uilissimum uitrum quanti praeciosis si mum margandtus
si commnuni legenaturae dampnat opes gentilis uidua uoluptates quid expestanduo

Expanded text:
placeant uiris. comedant carnes, quae carnibus seruiunt, quarum feruor despumat in coitum, quae ligatae maritis generationi ac liberis dant operam. quarum uteri portant fetus, earum et intestina carnibus inpleantur. tu uero, quae in tumulo mariti sepelisti omnes pariter uoluptates, quae litam purpurisso et cerussa faciem super feretrum eius lacrimis diluisti, quae pullam tunicam nigrosque calceolos candidae uestis et aurati socci depositione sumpsisti, nihil habes necesse aliud nisi perseuerare. ieiunium, pallor et sordes gemmae tuae sint, plumarum mollities iuuenalia membra non foueant, balnearum calor nouum adulescentiae sanguinem non incendat. audi, quid ex persona uiduae continentis ethnicus poeta decantet: ille meos, primus qui me sibi iunxit, amores abstulit; ille habeat secum seruetque sepulchro. si tanti uilissimum uitrum, quanti pretiosissimum margaritum? si communi lege naturae damnat omnes gentilis uidua uoluptates, quid expectandum
Abbreviated transcription (Latin):
mereatur audiredicentem F acies mer&ricis facta est tibim pudorata est. Quidigit᷑
damn amus secunda matrimonia minime sed prima laudamus abicimus deecde sia
digamos absit sed monagamos ad continentia ꝓuocamus : In arca noe non solũ mun¬
da sed & in munda fuerunt animalia babuit & homines habuit & serpentesindo¬
mo quoquasa maqna diuer sa sunt alia in honorem aliain contumelia est&eraeera
adbibenduis & matula ad secr&iora nacurat Nam cusementem tenacebone centeson
a sextagresinu & tricosima frustũ euangła docant. & contenarius pulrgiuitatiscoron

Expanded text:
mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur mereatur audire dicentem: facies meretricis facta est tibi; inpudorata es tu. quid igitur ? damnamus secunda matrimonia ? minime, sed prima laudamus. abicimus de ecclesia digamos ? absit, sed monogamos ad continentiam prouocamus. in arca Noe non solum munda, sed et inmunda fuerunt animalia; habuit et homines, habuit et serpentes. in domo quoque magna uasa diuersa sunt, alia in honorem, alia in contumeliam. est et crater ad bibendum, est et matula ad secretiora naturae. nam cum in semente terrae bonae centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum euangelia doceant
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitatis condicione tradendas eẽ didicissent primum consule dep̃cates ut templo ceroris
acueneris in seruitiũ traderentur: quod cum non in p&rarent sub mouentes eas lictorecess
paruulis liberis mane mortuae sunt reperte suffo catis laqueo faucibus & mutius complexi¬
bus setenentes quodigitur barbarae castitati non potuit inferre captiuitas hoc matrona
nobilis faciat & experi&ur alterũ uirum que priorem aut bonum ꝑdididi aeit im aluexꝑ
tab utrursum contraiudiciumdĩ fecerenitatur : quidsistatim secđ perdiderit socidur
& testio &sille dormierit in quastum quintumꝙ ꝓced& ut quo a mer&ricibus differat
omnirationeuiduac ꝓuidendum e. necastitatis primos excedat limites. quodsiexces¬
senit: &uerecundie super& matronalem in omne debachabitur luxuriam atautꝓphaa

Expanded text:
tiuitatis condicione tradendas esse didicissent, primo consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris tiuitatis condicione tradendas esse didicissent, primo consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris ac Ueneris in seruitium traderentur. quod cum non inpetrarent submouente eas lictore, caesis paruulis liberis mane mortuae sunt repertae suffocatis laqueo faucibus et mutuis conplexibus se tenentes. Quod igitur barbarae castitati non potuit inferre captiuitas, hoc matrona nobilis faciet et experietur alterum uirum, quae priorem aut bonum perdidit aut malum experta est, ut rursum contra iudicium dei facere nitatur ? quid ? si statim secundum perdiderit, sortietur et tertium? et si ille dormierit, in quartum quintumque procedet, ut quo a meretricibus differat ? omni ratione uiduae prouidendum est, ne castitatis primos excedat limites. quos si excesserit et uerecundiam ruperit matronalem, in omnem debacchabitur luxuriam, ita ut prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
siendocuisn d ne fierunt uescedebere desacer do talibus cibis mostuisque sicut patri & matr
sex ibendum nferiarum officium siautem alios iuros acceperint alienascas & apaare
n ada creficus fieri & inter externas debere eputari quod quidem obseruat age ntlpatro
ncor dem pnatoree rosto Sioenon exhibeat ueritas xpo quo d tribuit mendaciũ diabulo
quie astuestem repernt pdit icem siero pohanta apud athenas ciarrat iuirã &adernadebi
sis uede e apolleuis unonisq adino a & dianat acminerue quacppaua sacerdo tui
uosbin satemarbi scumne iderugambs drien toginam casthagiis quaemagis i dere
ons insabi ettum seoc pitauit ioondr̃ ooep ucicitiue dam na sentierasi sathes naonqla
acferis & sanguinariis gentibus ee uenerabile
aquas sextias mari opugnante superata est : Quorum trecente matrone cũ aliis seuiris cap¬

Expanded text:
sacerdotum, si uiduae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri sacerdotum, si uiduae fuerint, uesci debere de sacerdotalibus cibis mortuisque sicut patri et matri sic exhibendum inferiarum officium, sin autem alios uiros acceperint, alienas et a patre et a sacrificiis fieri et inter externas debere reputari. Quod quidem obseruat et gentilitas in condemnationem nostri, si hoc non exhibeat ueritas Christo, quod tribuit mendacium diabolo, qui et castitatem repperit perditricem. hierophanta apud Athenas eiurat uirum et aeterna deb Dianae ac Mineruae, quae perpetua sacerdotii uirginitate marcescunt. stringam breuiter reginam Carthaginis, quae magis ardere iberis in subiectum se praecipitauit incendium, ne pudicitiae damna sentiret, et ac feris et sanguinariis gentibus esse uenerabilAquas Sextias Mario oppugnante superata est. quorum trecentae matronae, cum aliis se uiris cap
Abbreviated transcription (Latin):
eninsunt apłi uoluntates Vna quapcipit dico autem in nuptis &uiduis bonum est illis sisic
onim nonserin si entego: Altera qua indulget si autem non se continent nubant inclius es
euso nabere quamuri. primũ quiduelit dem de quid cogatur uelle demonstrat. ult
nos omanere postnuptias sicut scipsum & oro positebeatitudinis agłi ponit exemplum si aut
osuideri uolle quodioseuult in continentiaenostrae tribut indulgentia : quameduabus
legimus uoluntatem quodinagis uult & quod o sebonum est. anquo dmali conparationefit
conusi let auod aecenoieo necbonumest quia pfesturmalo : ergo quid eligimus quo dapłs
poniult seduelle conpellitur inmo adquiesait descriora cupientibus n onagosto ⁊ secdia uibs
facia mts iioiuntatem Legimus inu&eri testamento pontificos semclmaritos &rilia

Expanded text:
emm sunt apostoli uoluntates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic emm sunt apostoli uoluntates: una, qua praecipit: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint sicut ego, altera, qua indulget: si autem non se continent, nubant; melius est enim nubere quam uri. primum, quid uelit, deinde, quid cogatur uelle, demonstrat. uult nos permanere post nuptias sicut se ipsum et propositae beatitudinis apostoli ponit exemplum. sin autem nos uiderit nolle, quod ipse uult, incontinentiae nostrae tribuit indulgentiam. quam e duabus eligimus uoluntatem ? quod magis uult et quod per se bonum est, an quod mali conparatione fit leuius et quodam modo nec bonum est, quia praefertur malo? ergo, qui eligimus, quod apostolus non uult, sed uelle conpellitur, immo adquiescit deteriora cupientibus, non apostoli sed nostram facimus uoluntatem. legimus in ueteri testamento pontifices semel maritos et filias
Abbreviated transcription (Latin):
sa cordotii digamus excluditur sed & ab elimosin& ecdesiae dumindigna putatur stpe
quac ad secunda coniugia deuoluta e : quam qua in leges acerdo cali teneatur & laicus qu
adem sopbere deb& ut possit eligi in sa cordotium Nonenim elegitur sidigamus fuerit
porro eliguntur & laicis sacerdotes: Ergo & laicus ten&ur amandato ꝑ quod ad sacerdotiũ ꝑuenit᷑
alud ẽ quoduult apłs aliud quod cogitur uelle : ut concedat secunda matrimonia meaeest
in continentiae non illius uoluntatis uult omnes cẽ sicut seipsum & ea cogitare quaedisunt¬
& solutos nequa quam ultra alligari: Sedi labentes ꝑ incontinentiã adbarathrum stu pri
uderi puenire digamiae porrigit manum ut cũ una magis quam cum pluribus uolutentur
quod nequa quã amaredictum & contra a płi regulam secđ nuptiator exaudiat Duae

Expanded text:
sacerdotali digamus excluditur, sed et ab elemosyna ecclesiae, dum indigna putatur stipe, sacerdotali digamus excluditur, sed et ab elemosyna ecclesiae, dum indigna putatur stipe, quae ad secunda coniugia deuoluta est. quamquam in lege sacerdotali teneatur et laicus, qui talem se praebere debet, ut possit eligi in sacerdotium. non enim eligitur, si digamus fuerit, porro eliguntur ex laicis sacerdotes: ergo et laicus tenetur mandato, per quod ad sacerdotium peruenit. Aliud est, quod uult apostolus, aliud, quod cogitur uelle. ut concedat secunda matrimonia, meae est incontinentiae, non illius uoluntatis. uult esse omnes sicut se ipsum et ea cogitare, quae dei sunt, et solutos nequaquam ultra alligari. sed, si labentes per incontinentiam ad baratrum stupri uiderit peruenire, digamiae porrigit manum, ut cum una magis quam cum pluribus uolutentur. quod nequaquam amare dictum et contra apostoli regulam secundus nuptiator exaudiat. duae
Abbreviated transcription (Latin):
derent : Corban hoc e. donum quod altare pollicitus sum in templidona promisi situame acce¬
peris cibos uest&ur intuum refrigerium : atq ita fiebat utegentibus patre & matre sacri¬
ficium offerrent filii. qđ sacerdotes scribeque consumerent.: Siergo apłs pauperes uiduas
castamen quae adules centule sunt & nulla debilitate franguntur. cogit suis manibus laborare
negra u&ur ecclesia & possit ands uiduas sustentare qua excusatione utitur qua eopibus
mundi fluit quae potest &iam aliis ministrare. & deiniquomamona facere sibi amicos
qui possent eam in aderna recipere tabernacula simulque considera. quoduidua non
eligatur nisi unius uiriuxor : & nosputabamus sacerdotum hoc tantum eẽ. priuilegium
ut non admittatur ad altare nisi quiunam habuerit uxorem: Non solumenim ab officio

Expanded text:
derent: \'corban, hoc est donum, quod altari pollicitus sum et in templi dona promisi, si tu a me accederent: \'corban, hoc est donum, quod altari pollicitus sum et in templi dona promisi, si tu a me acceperis cibos, uertetur in tuum refrigerium\'. atque ita fiebat, ut egentibus patre et matre sacrificium offerrent filii, quod sacerdotes scribaeque consumerent. si ergo apostolus pauperes uiduas — eas tamen, quae adulescentulae sunt et nulla debilitate franguntur – cogit suis manibus laborare, ne grauetur ecclesia et possit anus uiduas sustentare, qua excusatione utitur, quae opibus mundi affluit, quae potest etiam aliis ministrare et de iniquo mamona facere sibi amicos, qui possint eam in aeterna suscipere tabernacula? simulque considera, quod uidua non eligatur nisi unius uiri uxor. et nos putabamus sacerdotum hoc tantum esse priuilegium, ut non admittatur ad altare, nisi qui unam habuerit uxorem. non solum enim ab officio
Abbreviated transcription (Latin):
non possunt quas pauꝑtas debilitatis a&as que conficit. quibus ds̃ spes est &om neopus
oratio: ex quo intellegidatur. adulescentulas uiduas exceptis his quas excusat in firmitas
il suo labori uelliberorum acꝓpinquorum ministerio delegari. Honor autẽ in p̃sentia rum
uł pelimosina uł promunere accipitur ut .ẽ illud. presbiteri duplicihonore dignihabeant
maxime quilaborant in uerbo & in dostrina. & in euangelio dñs dixerit mandatũ legis
in quodicitur honora patremtuũ & matremtuam. non in uerborum sono. qui in opia paren¬
tum cassa potest adulatione frustrari. sed inuictis necessariis ministrandis debere intel¬
ligi Iubente enim dõ ut filii alerent parentes pauperes. & redderent benefacia senibus
quae paruuli acceperunt: scribe & pharisaei econtrario docebant filios. ut parentibus respon¬

Expanded text:
non possunt, quas paupertas debilitat aetasque conficit, quibus deus spes est et omne opus non possunt, quas paupertas debilitat aetasque conficit, quibus deus spes est et omne opus oratio. ex quo intellegi datur adulescentulas uiduas exceptis his, quas excusat infirmitas, uel suo labori uel liberorum ac propinquorum ministerio deligari. honor autem inpraesentiarum uel pro elemosyna uel pro munere accipitur, ut est illud: presbyteri duplici honore dignis habeantur, maxime, qui laborant in uerbo et doctrina. et in euangelio dominus disserit mandatum legis, in quo dicitur: honora patrem tuum et matrem tua m, non in uerborum sono, qui inopiam parentum cassa potest adulatione frustrari, sed in uictus necessariis ministrandis debere intellegi. iubente enim deo, ut filii alerent parentes pauperes et redderent beneficia senibus, quae paruuli acceperant, scribae et pharisaei e contrario docebant filios, ut parentibus respon
Abbreviated transcription (Latin):
quoe nomnuemientixep̃ cum belials auo q̃ pars fidelicum in fidele : qui consensus cẽplo
sucam idolis e neselic& aremus in boue & asino netuni ca nuptialis uarsosit exta
sidtemine en omplo que collit quod conces serat & quasi peniteat eum sententiae suae
blandiri quod nonminus sexa genariã electionem p̃cipit: neq enim in nuptas ueliuuen¬
culas cogitut nubant. qui denuptiis quoq: loquitur tempus breue e. suꝑ ẽ ut & quibabe¬
ant uxores sic sint quasi non habeant : sed dehis uiduis disputat quae suorum nutriunt
alimentis quae filiorum & nepotum ceruicibus in ponuntur. quibus imperat ut discam
domum suam colere & remunerareparentes sufficienter eis tribuere ut non grau& ur
ecclesia & possit cestis uiduis ministrari dequibus scriptum est. Honor auiduas que ue¬
reuiduaesunt hoc e. quae omni auxilio suorum destitutae. quaemanibus suis laborare

Expanded text:
quae conuentio Christi ad Belial aut quae pars fideli cum infidele? qui consensus templo quae conuentio Christi ad Belial aut quae pars fideli cum infidele? qui consensus templo dei cum idolis? ne scilicet aremus in boue et asino, ne tunica nuptialis uario sit texta subtemine. extemploque tollit, quod concesserat et, quasi paeniteat eum sententiae suae,blandiri, quod non minus sexagenariae electionem praecipit. neque enim innuptas uel iuuenculas cogit, ut nubant, qui de nuptis quoque loquitur: t e mpus breue est; superest, ut et, qui habent uxores, sic sint, quasi non habeant, sed de his uiduis disputat, quae suorum nutriuntur alimentis, quae filiorum et nepotum ceruicibus inponuntur. quibus imperat, ut discant domum suam colere et remunerari parentes et sufficienter eis tribuere, ut non grauetur ecclesia et possit certis uiduis ministrare, de quibus scriptum est: honora uiduas, quae uere uiduae sunt, hoc est, quae omni suorum auxilio destitutae, quae manibus suis laborare
Abbreviated transcription (Latin):
in consequentibus mulierinquit alligata e uiro quam diu uir eius uiuit. Quodsi dor mierit
ureuis. libera e: cui uult nubat. tantum in dño: Beatior autemerit si sic ꝑmanserit secđm
meum consilium. puto autem quod & ego spmdĩ habeam : & in hoc idem sensus ẽ quia
idem sps diuerse epistolae sedunus austor epistolarum. Qiuente iiro mulier alliga¬
taest & mostuo soluta E gomatrimonium uinculum ẽ & uiduitas solutio uxor
aliga ta est uiro &uralligatus e uxori Intantum ut sui corporis non habeant potesta¬
cemi& al terutrum debitum reddant nec pos sint habere pudicitiae libertatem quiser¬
iun edomina tiu nuptia um: quod eue addidit tantum indño amputat & inico¬
rum ceniugia. De quibus &in alio loco dixerat. Noli teiugum ducere cuminfidelibus
quae enim participatio iustitiae cum in quitate aut que soci&as luci cumtenebris

Expanded text:
in consequentibus: mulier, inquit, alligata est uiro, quamdiu uiuit uir eius. quodsi dormierit in consequentibus: mulier, inquit, alligata est uiro, quamdiu uiuit uir eius. quodsi dormierit uir eius, libera est: cui uult, nubat, tantum in domino. beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium. puto autem, quod et ego spiritum dei habeam. et in hoc idem sensus, quia idem et spiritus; diuersae epistulae, sed unus auctor epistularum. uiuente uiro mulier alligata est et mortuo soluta. ergo matrimonium uinculum est et uiduitas solutio. uxor alligata est uiro et uir alligatus uxori in tantum, ut sui corporis non habeant potestatem et alterutrum debitum reddant nec possint habere pudicitiae libertatem, qui seruiunt dominatui nuptiarum. quodque addidit: tantum in domino, amputat ethnicorum coniugia, de quibus et in alio loco dixerat: nolite iugum ducere cum infidelibus. quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas luci cum tenebris?
Abbreviated transcription (Latin):
quisitiorcultus in fam& neo culorum nutibus & hrlari tate uultus iuuenum post se
greges trahat. Ne aliud uerbo aliud habitu polliceatur & conueniat eiuersiculus ille
uulgatus. Risit & arguto quiddã ꝓmisit ocello : atq ut omnes nubendicausas breui
sermone conduder&. Curhoc precepiss& ostendit dicens Iamenim qua edã habier
r& o post satanan. Ideo ergo secunda & sinecesse ẽ testia in continentibus aperit ma¬
trimonia ut asatanan abstrabat ut magis mulierem qualicumq uiro iunsta faciat
esse quamdiabulo : sed & ad corinthios talealiquid loquit. Dico autem in nuptis &ui¬
duis bonum e illis si sic ꝑmanserint utego Si autem senon continent nubant meli
lutum bonum est & sine comparatione peioris eẽ quod apłs est ide solutum non li¬
gatum nec seruum sed liberum cogitante ea quaedi sunt non ea quaeuxoris & ꝓtinus

Expanded text:
quisitior cultus infamet, ne oculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se quisitior cultus infamet, ne oculorum nutibus et hilaritate uultus iuuenum post se greges trahat, ne aliud uerbo, aliud habitu polliceatur et conueniat ei uersiculus ille uulgatus: risit et arguto quiddam promisit ocello. atque ut omnes nubendi causas breui sermone concluderet, cur hoc praecepisset, ostendit dicens: iam enim quaedam abierunt retro post satanan. ideo ergo secunda et, si necesse est, tertia incontinentibus aperit matrimonia, ut a satana abstrahat, ut magis mulierem qualicumque uiro iunctam faciat esse . quam diabolo. sed et ad Corinthios tale quid loquitur: dico autem innuptis et uiduis: bonum est illis, si sic permanserint ut ego. si autem non se continent, nubant; melius lutum bonum est et sine conparatione peioris esse, quod apostolus est, id est solutum, non ligatum, nec seruum sed liberum, cogitantem ea, quae dei sunt, non ea, quae uxoris. et protinus
Abbreviated transcription (Latin):
nationem qđ prima mfidem hyrritam fecerunt: ꝓpterhas igitur quae fornicate sun
in in iuriam uiri suixp̃i hocenim ΚΑΤΑCΤΡΝΝIa corcIN grecus sermo significat : uult
a płs alterum matrimoniũ pferens digamiã fornicationi secundum indulgentia du¬
taxat non secundum imperium simulque singula testimonii uerba traccandasior
Volo inquise adules centulas nubere : curquaeso: quia nolo adules centulas fornicari pro¬
creare filios. quam ob causam : ne m&u pastus & adulteru filios negare cogantur matses
familias ese quanrt obsecro qͥua multo colerabilius c̃ digamum ce quam scortum
secundum habere uirum quamplures adulteros: in altero enim miseriarum consolatio in al¬
tero poena peccati est: sequitur. Nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia
in quobreui accinstoq p̃cepto multa sim ulmonita continentur. neꝓpositumui duae ex¬

Expanded text:
nationem, quod primam fidem irritam fecerunt. propter has igitur, quae fornicatae sunt nationem, quod primam fidem irritam fecerunt. propter has igitur, quae fornicatae sunt in iniuriam uiri sui Christi — hoc enim καταστρηνιάσουσιν Graecus sermo significat — uult apostolus alterum matrimonium praeferens digamiam fornicationi, secundum indulgentiam dumtaxat, non secundum imperium. Simulque singula testimonii uerba tractanda sunt. uolo, inquit, adulescentulas nubere: cur, quaeso? quia nolo adulescentulas fornicari. procreare filios: quam ob causam? ne metu partus ex adulterio filios necare cogantur. matres familias esse: quare, obsecro ? quia multo tolerabilius est digamum esse quam scortum, secundum habere uirum quam plures adulteros. in altero enim miseriarum consolatio est, in altero poena peccati. sequitur: nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. in quo breui accinctoque praecepto multa simul monita continentur: ne propositum uiduae ex
Abbreviated transcription (Latin):
iuueniores nubere filios ꝓcreare matres familias eẽ nullam occasionem dare aduer¬
sario maledicti gractia : Iamenim quaedam abierunt r&ro postsatanan: Opost&¬
primũ sensum tractare p̃cepti & omnem locihuius continentiam discutere : At que
ita apostolicis uestiguis insistentem. ne trans uersum quidem ut dicisol& unguem
inpastem alteram declinare supra scripserat qualis uidua eẽ deber&. unius uiri uxor
qua eliberos ed ocauit quae inbonis operibus habuit testimonium quae tribulantib
desua substantiola subminis trauit . cuius spesds̃ e : & quae ꝑ man& in obsecratione &o
rationibus noste acdie: postque iungit contraria. Quae autem indelicus ẽ uiuens
mostua e statimq infest ut discipulum suu omnimuniat astedostrinae: adulescen¬
tiores autem uiduas deuita quȩcum la sciuuierint in xp̃o nubere uolunt: habentes dãp¬

Expanded text:
iuveniores nubere filios procreare matres familias esse nullam occasionem dare adveriuveniores nubere filios procreare matres familias esse nullam occasionem dare adversario maledicti gratia iam enim quaedam conversae primum sensum tractare praecepti et omnem loci huius continentiam discutere atque ita apostolicis uestigiis insistentem ne. transuersum quidem, ut dici solet, unguem in partem alteram declinare. supra scripserat, qualis uidua esse deberet: unius uiri uxor, quae liberos educauit, quae in bonis operibus habuit testimonium, quae tribulantibus de sua substantiola ministrauit, cuius spes deus est et quae permanet in obsecratione et orationibus nocte ac die. post quae iungit contraria: quae autem deliciis est, uiuens mortua est. statimque infert et discipulum suum omni munit arte doctrinae: adulescentiores autem uiduas deuita, quae, cum lasciuierint in Christo, nubere uolunt habentes - dam
Abbreviated transcription (Latin):
non prestare monogamiã generisuo sedreddere : nec tam laudandam. et̃ si tribuat
quam omnib: exsecrandam sinegare temptauerit presestim cumpostumus eius sim¬
quorum patrocinio interdum sibi libido blanditur ut quod ꝓpter intemperantiam
suam faciunt uideantur facere desiderio liberorum : sed quidego quasi ad retrastanti
loquor cum audiam eam multos palatii procos ecłae uitare p̃sidio quoscestatim diabo¬
lus in flammat : ut uiduae nrãe castitatem ꝓbent. quam & nobilitas & forma &
a&as &opes faciunt cunstis ad p&ibilem & quanto plura sunt quae in pugnant
pudicitiã tanto uistricis maiora sint p̃mia : & quia nobis depostu egredientibus quasi
quidam scopulus opponitur ne possimus ad pelagituta decurrere: & a postoli pauli
scribentis adtimotheum ꝓfestur auctoritas inqua deuiduis disputans ait : Volo autẽ

Expanded text:
non praestare monogamiam generi suo sed reddere nec tam laudandam esse, si tribuat, non praestare monogamiam generi suo sed reddere nec tam laudandam esse, si tribuat, quam omnibus exsecrandam, si negare temptauerit, praesertim cum postumus eius Simquorum patrocinio interdum sibi libido blanditur, ut, quod propter intemperantiam suam faciunt, uideantur facere desiderio liberorum. sed quid ego quasi ad retractantem loquor, cum audiam eam multos palatii procos ecclesiae uitare praesidio, quos certatim diabolus inflammat, ut uiduae nostrae castitatem probet, quam et nobilitas et forma et aetas et opes faciunt cunctis appetibilem, ut, quanto plura sunt, quae inpugnant pudicitiam, tanto uictricis maiora sint praemia ? Et quia nobis de portu egredientibus quasi quidam scopulus opponitur, ne possimus ad pelagi tuta decurrere, et apostoli Pauli scribentis ad Timotheum profertur auctoritas, in qua de uiduis disputans ait: uolo autem
Abbreviated transcription (Latin):
Nu& ere uia nouam semitam quaerimus & in antiqua d&ritaque materia rudem
astis excogitamus elegantiam ut nec eadem sint & cadem sint unumiter & ꝑueniendi
quocupias multa compendia saepeaduiduas scripsimus & in exortationem eorũ
multa descripturis sc̃is exempla rep&entes uarios testimoniorum flores inuna pudici¬
tiae coronam texuimus Nunc ad aggeruchia nobis sermo e quae quodam uaticino
futurorũ acdipsidentis auxilio nom̃ accipit quam aui aematris amite que pbatarũo
uepo semina rum nobilis turba circumstat quorum auia m&ronia ꝑ̃quadra gint
nnos uidua ꝑseuerans : Annam nobis filiam phanuhelis de euangelio raadit gei¬
miqnamater quastũ & decimũ implens uiduitatis annum centenario uirginũ bor
cus tur seror celerim paeris ageruchiae quaeparuulam nutriuit infanaenor
Ensuonatam suscepit gremio p̃aninosiuginti marit solatio destiuta orudienept
quod amatredidicit. Haecbre ui ser mone ꝑstrinxi ut ostendam adulescentulã meã

Expanded text:
vetere via, novam semitam quaerimus, et in antiqua detritaque materia, rudem artis excogitamus elegantiam, ut nec eadem sint, et eadem sint. Unum iter, et perveniendi quo cupias, multa compendia. Saepe ad viduas scripsimus, et in exhortationem eadum multa de Scripturis sanctis exempla repetentes, varios testimoniorum flores in unam pudicitiae coronam texuimus. Nunc ad Ageruchiam nobis sermo est, quae quodam vaticinio futurorum, ac Dei praesidentis auxilio, nomen accepit. Quam aviae, matris, amitaeque, probatarum in Christo feminarum, nobilis turba circumstat. Quarum avia Metronia, per quadraginta annos vidua perseverans, Annam nobis filiam Phanuelis de Evangelio retulit . Benigna, mater quartum, et decimumcingitur, soror Celerini, patris Geruchiae, quae paruulam nutriuit infantem et in suo natam suscepit gremio, per annos uiginti mariti solacio destituta erudit neptem, quod a matre didicit. Haec breui sermone perstrinxi, ut ostendam adulescentulam meam