comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in uoto abstinẽtie. hñda ẽ
rõ asꝑitatis. iciuniorum pa
nam in eadẽ spẽ uoti. aliꝗs
pauper poss redime̾ cum .c.
soł. uł etiam uno denano.
uł nullo si nichilhrẽt uł
hrẽ poss. ubi rex uł comer
nõ poss cum .or. marchis
argenti. Fot aut̃ uotũ uo¬

Expanded text:
In voto abstinentie habenda est ratio asperitatis ieiuniorum, paNam in eadem specie voti aliquis pauper posset redimere cum C solidis vel etiam uno denario vel nullo, si nihil haberet vel habere posset, ubi rex vel comes non posset cum mille marcis argenti.
Abbreviated transcription (Latin):
im c̃m. ⁊ hoc in telligas uͥ¬
itota obligacio poẽbatur in
euũtu ꝯdictionis. ał. si al¬
st̃ enim q̃dam ꝑsoẽ q̃ nõ ha¬
bet̃ lib̾am facultatẽ uouẽ¬
di.ut ecce monachus ñ pt̃
face̾ uotum abstinẽcie uł ꝑ¬
egrinacionis uł aliꝙ aliu.
⁊ si fecerit ñ debet exequi fi¬
ne licẽcia abbatis. Ne suꝑ

Expanded text:
ic. Et hoc intelligas ubi tota obligatio ponebatur in eventu conditionis. Aliter si alSunt enim quedam persone, que non habent liberam facultatem vovendi, ut ecce monachus non potest facere votum abstinentie vel peregrinationis vel si aliquod aliud fecerit, non debet exequi sine
Abbreviated transcription (Latin):
mit̃ cͥclius. It̃ hr̃ticum ho¬
minẽ sic̃ p̃cipit apłs post
primã ⁊ scd̾am coͣrectoẽm
de uita .s. quo ad secreta fi¬
dei que ñ sunt ei ꝓpaildãda.
qr nõ debemus margantas
picere ante porcos. tam̃ er

Expanded text:
. Item hereticum hominem, sicut precepit apostolus, post primam et secundam correptionem devita, scilicet quo ad secreta fidei, que non sunt ei propalanda, quia non debemus margaritas proiicere ante porcos. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ferentẽ nich suꝑ hoc cogi¬
tabat uł ignorabat ꝙ eẽt
illicitũ talia facere uł uẽ¬
dere In om̃ib istis distin¬
guo.qr aut ille res tales
sũc que ad humanũ usũ
possũt eẽ utiles sicut arma
inbello tusto ⁊ cultellus
medicis apponunt in qui¬
bdã confectib ad sanand̾
egrotos aut tales q̃ ad nł¬
candũ. sic̃ q̃dam uenena
mortifera ⁊ ad nullũ bonũ
utilia ⁊ suture suꝑflue ac
sũptuo se camisiaꝵqͣs ꝑre¬
cipue faciũt yspanidãtes
ꝓsutura uniꝰ camisie pluᷤᷤ
incriplũ uł quadruplu
ꝙͣ ualeat tota camisia et
siłia. In pͥmo casi ñ dico
ne uł temꝑis recognos o̾et
uł ꝓbabiłr dictarẽt s con¬

Expanded text:
oc cogitabat vel ignorabat quod esset illicitum talia facere vel vendere. In omnibus istis distinguo quia aut ille res tales sunt, que ad humanum usum possunt esse utiles, sicut arma in bello iusto, cultellus ena, que a medicis apponuntur in quibusdam confectionibus ad sanandum egrotos. Aut tales que ad nucandum, sicut quedam venena mortifera aut ad nullum bonum usum utilia, ut future superflue ac sumptuose camisiarum, quas precipue faciunt Hispani, dantes pro sutura unius camisie plus in triplum vel quadruplum quam valeat tota camisia et similia. In primo casu non dico ne vel temporis cognosceret vel probabiliter dictaret sibi con
Abbreviated transcription (Latin):
solct̃ parochianis int̾tis ⁊
p̃cipius aliꝗb festis offẽ
IIre possunt cogi adtenẽda
piam ꝯsuetudinem. Non
s ab epõcuius officiũ ĩta

Expanded text:
ne parochiani in certis et precipuis aliquibus festis offerre solent, possunt cogi ad tenendam piam consuetudinem, non sed ab episcopo, cuius officium est in
Abbreviated transcription (Latin):
duo .c. intelligunt. d̾ aliĩs
pauꝑ sa cͥcos nechref unde¬
⁊ sustentaretur. poss ei fub¬
trahẽ diuina offã. qr neõ
cegitur ut ait apłs. suis sti¬
pẽdis militare. ex̾. desy. cũ¬

Expanded text:
s pauper sacerdos, nec haberet unde sustentaretur, posset eis subtrahere divina officia, quia nemo cogitur, ut ait apostolus, suis stipendiis militare. Item c
Abbreviated transcription (Latin):
ordinari. petit ab eo licẽcia
recipiẽdi ordines ab aliquo¬
epõ nõ uult dare. immo p̃¬
cipit. ut recipiat. ordic̃s ab eo.
Qd̃ faciet. dico ꝙ nõ debet re

Expanded text:
ordinari, petit ab eo licentiam recipiendi ordines ab alio, non vult dare, immo pcipit quod recipiat ordines ab eo, quid faciet? Dico quod non debet re
Abbreviated transcription (Latin):
at om̃s ꝯfres̃ adtractãd̾ d̾ sa¬
lute aĩaꝵ. ad audiẽdum uer¬
munde. ⁊ pͥncipalr ĩ deo fire.
absit eĩ ut ea q̃ ꝑꝑ bonum q
licitũ facimus nb̾ debeat. fi̾

Expanded text:
atres ad tractandum de salute animarum, ad audiendum vermunde et principaliter in deo fixe. Absit enim, ut ea que propter bonum et licitum facimus, nobis debe
Abbreviated transcription (Latin):
Gunc eĩ peccauit mo̾talit
ita inrãdo. s bñ pot̃ uti ex¬
cept̾ sine peccõ. timeo tam̃
scãdalũ ⁊malũ exẽplum.
apud alios ꝗ nescuit occłtã
ĩtẽtcẽm sua¶ ꝓcedat ergo sic
⁊ nõ peccabit᷑. petuit ab epõ
ut cogat illũ ab solue̾ istu
induci soluat. ⁊ pea repeta.
Quia licer uirau̾at solue̾

Expanded text:
eccavit mortaliter ita iurando, sed bene potest uti exceptione sine peccato. Timeo tamen scandalum et malum exemplum apud alios, qui nesciunt occultam intentionem suam. Procedat ergo sic et non peccabit. Petat ab episcopo ut cogat illum absolvere istum induci, solvat et postea repetat quia licet iuraverit solvere,
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃. Eirca sollẽpnitates.no.
ꝙ qui iurat ꝑd̾m multu
obligat᷑. Qui uõ ꝑ deum q
cuangsia. mag̃ obligatur.
squi istis adiungit scõru
⁊reliquias. magis obli¬
gatur.¶ Et ita eͥsceñtib sol¬
lẽpnitatib e̾scit obligõ s
qͥd si unus iurat ꝑdͥmsai¬

Expanded text:
ca solennitates nota, quod qui iurat per deum, multum obligatur; qui vero per deum et Evangelia, magis obligatur; qui istis adiungit sanctorum reliquias, magis adhuc obligatur et ita crescentibus solennitatibus, crescit obligatio. Sed quid si unus iurat per deum, al
Abbreviated transcription (Latin):
muroꝵ undiq ambitu
ne fugiat claudit ibi se ĩ
fugã p̾cipitat u̾ breuior
u̾itate inspecta nichil ꝑ
plexitas nec pot̾ aliqͥs esse
ꝑplexus. int̾duo mala .i.
ncc̃itate adstrictus ad ali¬

Expanded text:
dique ambitu ne fugiat clauditur, ibi se in fugam precipitat, ubi brevior veritate inspecta nihil est perplexitas, nec potest aliquis esse rplexus inter duo mala, id est necessitate astrictus ad ali
Abbreviated transcription (Latin):
rit faciendũ. inuen̾it dui̾¬
sas auctes sibi adimucẽ
ꝓpt̾ contͣrioꝵ concordiã est
soluenda. Nam iniure nł¬
cialis tm̃ ꝓplexidas fcĩ est
cũ diabolus insuggestio¬

Expanded text:
rit faciendum, invenit diversas auctoritates sibi adinvicem per contrariorum concordiam est solvenda. Nam in iure nucialis tantum. Perplexitas facti est, cum diabolus suggestio
Abbreviated transcription (Latin):
torib pellipariis ⁊ similib
qui delongañ dico consu¬
etudine s corruptela nec
Et breuit mentiunt᷑ simp¬
licib rẽ ulẽ uł corrupta
p̾ciosã eẽ ⁊ in hũc modũ ex̃

Expanded text:
toribus, pellipariis et similibus qui de longa, non dico consuetudine, sed corruptela, nec et breviter mentiuntur simplicibus rem vilem vel corruptam pretiosam e
Abbreviated transcription (Latin):
intendit ⁊ scit ꝑmendatiũ
illd̾ ita sibi ꝓdee ut sic se ser¬
uet indẽpnẽ ⁊ pximo ñob¬
esseqr ñ decipit eũ in reun¬
a palia uendendo nͦ in ua¬
lore rei qr ñ uendidit ei ultͣ
debitũ ualorẽ talem̃datiũ

Expanded text:
intendit et scit per mendacium illud sibi prodesse, ut sic se servet indemne et proximo non obesse, quia non decipit eum in re, unam pro alia vendendo, nec in valore ei, quia non vendit ei ultra debitum valorem, tale mendacium
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt in honesta ex loco
ꝓpt̾ ip̃ius loci excellentiã
pͥuta qr inecc̃a talia fiuunt
que testeueritate ñ debet
eẽ domꝰ negociationis sed

Expanded text:
m inhonesta ex loco propter ipsius excellentiam, puta quando in ecclesia talia fiunt, que teste veritate non debet esse domus negotiationis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
post. d̃ici. Ex loco. dicunt᷑ ĩ¬
honesta qr in lupanari ł
alio loco uili uł in honesto
talia tractant᷑ ⁊ max̃ si iu¬
dicia in talib locis tractent᷑
bulis solent cõmitti adul¬
t̾ia ⁊ doceri hrtice prauita¬

Expanded text:
t lucem. Ex loco dicuntur inhonesta quando in lupanari vel alio loco vili vel inhonesto talia tractantur et maxime si iudicia in talibus locis tractenturbulis solent committi adulteria et doceri heretice pravita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ licet clerico emere uiliꝰ ut
si eiꝰ intentio est ut uendat
carius in eadẽforma. s ut uẽ¬
dat carius mutata forma
bene pot̾. puta emt tabula
ut face̾t scrimũ uł cartas u̾
scrib̾et libros. uł linũ ut fa¬
ceret recia ⁊ siłia. di.lxxxui

Expanded text:
n licet clerico emere vilius, ut si eius intentio est ut vendat carius in eadem forma, sed ut vendat carius mutata forma bene potest. Puta emit tabulas ut faceret scrinium vel chartas ut scriberet libros vel linum ut faceret retia et si
Abbreviated transcription (Latin):
Adħdicas ꝙ siilli recognos¬
cũt se poocare. iħ dequo rep̾¬
hendunt tr̃ nolũt cessare. ⁊
si infligat᷑ eis pena excõis r̃
descripturis. ⁊int̾im caute

Expanded text:
dicas, quod si illi recognoscunt se peccare in hoc de quo reprehenduntur, tamen nolunt cessare. Et si infligatur eis pena excommunicade scripturis et interim caute
Abbreviated transcription (Latin):
corrũpi nescia nulli iucio
mutabilitatis obnoxia. su¬
ꝑ omĩa q̃ carnałr diligunt᷑
excelsa affectionis oĩm po¬
tentissima diuine contem¬
plationis aiida iom̃ibuᷤ
semꝑ inuicta sũma actionũ

Expanded text:
corrumpi nescia, nulli vitio mutabilitatis obnoxia, supra omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, affectionum omnium potentissima, divinae contemplationis avida, in omnibus semper invicta; summa actionum
Abbreviated transcription (Latin):
e. ueniõs .4ͣ. ubi restituitur
ei qui deditisoso. dicũt ꝯda
id dispẽsatiuc factum fuisse.
alii distĩgut̃. oꝵb assẽtio.
ꝙ si reman̾et ĩ scło ille ꝗ d̾de¬
rat peccumam. ñ ẽ ei restitõ fa¬
transit de illo monasteno

Expanded text:
e veniens, ubi restituitur ei qui dedit. Dicunt quidam id dispensative factum fuisse. Alii distinguunt, quibus assentio, quod si remanet in seculo ille qui dederat pecuniam, non est ei restitutio favel de illo monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
dicuim. eo ꝙ ibi dei iudi¬
cium exspectatur dr̃ etia
monomachia. qiͣ unicał
singulans pugna. mon¬
os enim unus auachia ⁊
laicos. licet enim dd̾. due¬
nõ tñ illudẽ plege sũm

Expanded text:
dicium, eo quod ibi dei iudicium expectatur. Dicitur etiam monomachia quasi unica vel singularis pugna. Monos enim unus, machia pulaicos, licet enim David dueNon tamen illud est pro lege sum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ille qui bñ ⁊ fideliter dat
decimã quadruplr̃ remim¬
eratur ado. prima remune¬
ratõ est habũdancia fructu¬
uni. scda̾. sanitas corpis ⁊̃¬
tia indulgẽtia peccatoru.
Quarta celeste regnũ.d̾pri

Expanded text:
ita. Qui bene et fideliter dant decimam, quadrupliciter remunerantur a deo. Prima remuneratio est abundantia fructuum. Secunda sanitas corporis. Tertia indulgentia peccatorum. Quarta celeste regnum.
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat in dulgentiam ꝓ¬
mereri. reddat deciãm ⁊ de.
udeat paupib.qui uõ nõ
dat punitur ĩ oppositis. uñ
reddistis decimas ⁊ prim

Expanded text:
desiderat indulgentiam promereri, reddat decimam et de udeat pauperibus. Qui vero non dat, punitur in oppositis. Unde reddidistis decimas et prim
Abbreviated transcription (Latin):
qua nõ audebat tange̾ fru¬
ctus. rusticus ñ reposueat.
fructus quos ał reposuiss
ĩ locum secuꝵ. tẽ quicꝗd põ¬
tatur cedit inꝑiculũ eccłie.
adminus usq ad ꝯplemẽ¬

Expanded text:
qua non audebat tangere fructus, rusticus non reposuerat fructus, quos alias reposuisset in locum securum. Tunc quicquid asportatur cedit in periculum ecclesie ad minus usque ad complemen
Abbreviated transcription (Latin):
locũ ait rabanꝰ. consid̾andũ
est ꝙ dicit uniu̾sũ debitu.
qr nĩ solũ pcc̃a que post bap¬
tismũ homo egit reputabũ¬
tur ei adpenã uerũ ĩ poc̃a
originalia que inbaptis⁊¬
mo eidimissa sũt. It augꝰ.

Expanded text:
tc. Considerandum quod dicit: universum debitum, quia non solum peccata, quae post baptismum homo egit, reputabuntur ei ad poenam, verum etiam peccata originalia, quae in baptismo ei dimissa sunt. C. II.
Abbreviated transcription (Latin):
um senectutis uł nobilita¬
tẽ gen̾is a paruulis ⁊ mini¬
nus eruditis si qͥt forte est
utilitatis aũ salutis inqͥ¬
rere negligat. Qui enĩ re¬
bellit̾ iuuit ⁊ disc̾e atq ag̾e
bona recusat. mag̃ diaboli

Expanded text:
um senectutis vel nobilitatem generis a parvulis vel minimis eruditis, si quid forte est utilitatis aut salutis, inquirere negligat. Qui enim rebelliter vivit, et discere atque agere bona recusat, magis diaboli
Abbreviated transcription (Latin):
supẽ nõ ꝯsec̃it. pot egredi
qñ uoluiͣt usq ad eratem
licet ꝯsensus ille qui fit ã¬
te annos pubertatis non
tencat. tñ exire nõ pot̃ pri¬
usquam ꝑueniat adetatẽ
ad instar carnalis.mͦii.¬
quam cito ꝑueniͣt ad ꝑfec¬
tam etatem pot̃ egredi .xx.

Expanded text:
entit, potest egredi quando voluerit usque ad etatem licet consensus ille qui fit ante annos pubertatis non teneat, tamen exire non potest priusquam perveniat ad etatem ad instar carnalis mquam cito pervenerit ad perfectam etatem, potest egredi.
Abbreviated transcription (Latin):
in grediens mon asterui
aut est adultus. aut ĩ pu¬
bes in pͥocaũ si in trat spõ¬
te. ⁊ facit ꝓfessioẽm ex p̃ssã.
ur tacitam nõ pou̾it exire.

Expanded text:
ingrediens monasterium, aut est adultus aut impubes. In primo casu, si intrat sponte et facit professionem expressam vel tacitam, non poterit exire.
Abbreviated transcription (Latin):
rciocinus obligatus uł co¬
ascͥpticius querat᷑ ad nõ suo.
reddatur ei cum omib hu
que attuleiͣt. fide tñ accepta
de ĩpunitate. si aut̃ in fra
mrẽmum nõ fu̾i̾t requisi¬
tus postea queri ñ pot̃.xuii.

Expanded text:
ratiociniis obligatus vel coascriptitius, et queratur a domino suo, reddatur ei, cum omnibus his que attulerit, fide tamen accepta de impunitate. Si autem infra triennium non fuit requisitus, postea queri non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
nem añ hoc tpt̃ cͥdo saluo
meliori iudicio ꝙ ille dber
remane̾ mordine ⁊ moã¬
stenum satiffacere dnõ a¬
quia funt inculpa recipiẽ¬
incognitus q asserebat se
libeꝵ cum int̾rogabatur d̾
hoc ue forte ꝓbabat hoc ꝑ
falsos testes ⁊cõruptos. si
dñs noluent eum exg  di¬
mittere spoliabitur tamꝗͣ
in dignus ⁊ uilis hĩtu. qõ
furtiue accepit. ⁊ restituet᷑¬

Expanded text:
Credo, salvo meliori iudicio, quod ille debet remanere in ordine et monasterium satisfacere dominquia fuit in culpa recipienincognitus et asserebat se liberum cum interrogabatur de hoc vel forte probabat hoc per falsos testes et corruptos, si dominus noluerit eum ex gratia dimittere, spoliabitur tanquam indignus vel vilis habitu quem furtive accepit et restituet
Abbreviated transcription (Latin):
in ecc̃e Si aut̃ discrepãt in¬
t̾ se spoliati quib tenet᷑ qr
alii uolut̃ dare dilationẽ
alii ñ. s petut cessionẽ tẽ
maiori parti standũ:. ⁊ ĩ¬
cellige maiorẽ partẽ uͥ est
Si omia sũt paria eligen
dilationẽ. hãc distinctõm
facit lex in płi̾b creditor¬
aũt ĩtelligͦn petentes ces
induci ad dandã dilatioẽ
t̃c tͥ. sat̃faciend̾ est eis pro
parte sub̾ẽ q̃ eos contingit
prestim si egeat ita ꝙ nõ
possĩt conced̾e absq ꝑicło
suo ⁊ familie. ne intueri¬
enge paululũ mora mue¬

Expanded text:
naforte Si autem discrepant inter se spoliati quibus tenetur, quia alii volunt dare dilationem, alii non, sed petunt cessionem. Tunc maiori parti standum est. Et intellige maiorem partem, ubi est Si omnia sunt paria, eligenddilationem. Hanc distinctionem facit lex in pluribus creditorem intelligo nisi petentes cessinduci ad dandam dilationem. Tunc enim satisfaciendum eis est pro parte substantie que eos contingit, presertim si egeant, ita quod non possunt concedere absque periculo suo et familie, ne interveniente paululum mora
Abbreviated transcription (Latin):
uocare. It semꝑ iniurians
uł spoliator uł complices
eoꝵ debet humilit postu¬
lare ueniã ab hiisquos
offend̾ant ne illi remane¬
ant in rancore seu mala¬
de raptorib cũ cutum stã¬
tib sius. intelligasde incẽ¬
diariis pdonib ⁊ piratis.

Expanded text:
orte Item, semper iniurians vel spoliator vel complices eorum debent humiliter postulare veniam ab his, quos offenderunt, ne illi remaneant in rancore. de raptoribus cum circumstantiis suis, intelligas de incendiariis, predonibus et pyratis.
Abbreviated transcription (Latin):
petat dilationẽ aspolia¬
tis uł assignet ei c̾tam ꝑ¬
tem deredditib sius ami¬
cãbiłt dequa sibisatuta¬
ciant successine ⁊ deħ fa¬
ciat eis bonã cautionem
Si u̾s om̃s denegẽt᷑ sͥ di¬
lationẽ ⁊ postulet᷑ ꝙ ip̃e
cedat honis tuẽ credo ꝙ te¬
net ᷑ absq dilatione satis

Expanded text:
petat dilationem a spoliatis, vel assignet ei certam partem de redditibus suis amicabiliter, de qua sibi satisfaciet successive et de hoc faciat eis bonam cautionem. Si vero omnes denegent sibi dilationem et postulent quod ipse cedat bonis, tunc credo quod tenetur absque dilat
Abbreviated transcription (Latin):
cta urtentio nec fu̾it dolũ
adhibitus ⁊ ideo excuset
ab usura tñ debet remou̾e
deceptionẽ itasuplendo
iustũ p̾ciũ uł. restituendo
de ceptionis. ooccooor

Expanded text:
cta intentio, nec fuit dolus adhibitus et ideo excusetur ab usura, tamen debet removere deceptionem vel supplendo iustum pretium vel restituendo deceptionis no
Abbreviated transcription (Latin):
clicum uł ꝑ soãm religiosã¬
loci. Cum eccl̾ie ł cuniteni
emunitas molatur. Ra¬
tiẽ iei. Cum res ꝯsecrata ł
sacro usui deputata usur¬
sacrum desacro. E ñ sacrũ
desacrosiue sacrum de nõ

Expanded text:
clericum vel personam religiosaloci, cum ecclesie vel cemeterii immunitas violatur. Ratione rei, cum vel consecrata vel sacro usui deputata usursacrum de sacro vel non sacrum de sacro sive sacrum de non
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ndo instruat oꝑando sit ꝑ¬
ticeps laboris. qui particepᷤ
nuuic fi̾ gaudii. doceat ꝑse¬
u̾antiam. caueat ne corru¬
at. ne iuste ꝑdat potestatẽ

Expanded text:
ndo, instruat operando, sit particeps laboris qui particeps vult fieri gaudii; doceat perseverantiam; caveat, ne corruat, ne juste perdat potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
Et pocius d ꝑ mitteͣ se ex co¬
municai ꝗͣ recipiat ordines
ignoret. nõ recipit erecutõe.
⁊ indiget dispẽsatõe. qi hoc ĩ
detestatoẽm criminis.⁊. ꝙ.l.¬
ita dicam d̾ignorãte. secus
te coacti. qͣ ignorãtis. ex̾.e. sic̃
aut̃ in telligas d̾ ꝯdictoauter
coacto.Nam ab souite coattꝰ
in telligit totum d̾ordinati
si nõ possum ꝓbae̾ ꝑtestes ex̃
symoĩatum. debeo reciꝑe or¬
dines abeo. si michi p̃cipit.
licet sciã cum symoniacum.
s nõ possum crequi sic̃ dis¬
dispensatoẽ dicut̃ quidum.
ppe alu cuiꝰlibet suꝑioris¬

Expanded text:
et potius debet se permittere excommunicari, quam recipiat ordines ignoret, non recipit executionem et indiget dispensatione et hoc in detestationem criminis. . Secus te coacti quam ignorantis. Hoc ntelligas de conditionaliter coacto. Nam absolute coactus intelligit totum de ordinatis si non possum probare per testes eum simoniacum, debeo recipere ordines ab eo, si mihi precipit, licet sciam eum simoniacum; sed non possum exequi sine dispensatione, dicunt quidam pape, alii cuiuslibet su
Abbreviated transcription (Latin):
xanus ꝓcuret ad missaru
sollẽpina ad d̾o offerre ꝗ du¬
cere ad memoriam ꝙ deus
ꝑmoysem dixit. Non appa¬
reb̾ in ꝯspectu nco uaciui¬

Expanded text:
anus procuret ad missarum sollemnia aliquid Deo offerre, et ducere ad memoriam, quod Deus per Moysen dixit: « Non apparebis in conspectu meo vacu
Abbreviated transcription (Latin):
rei doãcõ do ł ecclie fcã cãi
mortis q̃ hodie ad exẽplu.
⁊ instarlegatoꝵ redacta ẽ.
ut id uu̾s sit in utroq. Ĩ¬
na ⁊ usuał quam facuĩt
fidelos ad altare. uł ad ma¬
num sac̾dotis. ¶sut̃ aut̃
dand̃ sac̾doti panochiali.
tantum. qr ꝓ peccatis offe¬
runtur. ⁊ ille tenetur ex os¬
fitio orare ꝓppło. ł si alii ec¬
clie offerãtur p̃lato eiusde

Expanded text:
rei donatio, deo vel ecclesie facta causa mortis, que hodie ad exemplum et instar legatorum redacta est, ut idem iuris sit in utroqna et usualis, quam faciunt fideles ad altare vel ad manum sacerdotis. Sunt autem dande sacerdoti parochiali tantum quia pro peccatis offeruntur et illi tenentur ex officio orare pro populo vel, si alie ecclesie offerantur, p
Abbreviated transcription (Latin):
nuit ⁊ diffamatõ manife¬
stat. debet corã ecc̃e seniorib
u̾tatẽ diligentꝰ ꝑscrutari.
ut si rei poposc̾it qlitas. ca¬
nonica disficutõ culpã fen¬

Expanded text:
nuit et diffamatio manifestat, debet coram ecclesie senioribus veritatem diligentius perscrutari, ut si rei poposcerit qualitas, canonica districtio culpam fer
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾. si uo̾ sunt ꝑsoãles.
i. denegocio uł artificio. E
de aluis q̃ nõ ꝯputantur¬
in fructib t̃re distingͥ. utr¬
um surgant exreb decim¬
atis/ an nõ. In pͥo caũ d̾du¬
p̃diales statim. cũ fructus
ꝑcipiuntur ⁊̃ añ qͣ seꝑan

Expanded text:
o sint personales, id est de negotio vel artificio vel de aliis que non computantur fructibus terre, distinguitur utrum surgant de rebus decimatis, an non. In primo casu deduprediales statim cum fructus percipiuntur et antequam sepa
Abbreviated transcription (Latin):
c.i ¶ debet᷑ a argͥ decime de
omĩb fructib terraꝵ. po¬
mis. arboꝵ. herbis ortoꝵ
nutͥm̃tis aiãliĩ. lanaslac¬
te feno/lignis piscatoĩb.
uenacionib. fictis. pẽsio¬
balneis fullocinis argẽ¬
tanis. metallaus.lapidi¬
cinis. Itẽ denegocus ⁊ ar¬
tificus ¶ ⁊ cetͣs bonis/. Etiã

Expanded text:
ie Debent dari decime de omnibus fructibus terrarum, pomis arborum, herbis hortorum, nutrimentis animalium, lana, lacte, feno, lignis, piscationibus, venationibus, affictibus, pensiobalneis, fullonicis, argentariis, metallariis, lapidiciniis. Item de negotiis et artificiis et ceteris bonis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cularib restringut᷑ ꝗda
d̾ p̃diis patrimoĩalib te¬
netur dare illi ecclie ĩ cuiꝰ
parrochia sita st̃. alii dent
ꝙ si nõ recipuit᷑ eccsiastica
sa cramenta ab illa eccłia
ñ tenctur dare. ał sic E dic

Expanded text:
cularibus, restringunt quidam de prediis patrimonialibus, tenentur dare illi ecclesie in cuius parrochia sita sunt. Alii dicunt, quod si non recipiunt ecclesiastica sacramenta ab illa ecclesia, non tenentur dare, aliter sic
Abbreviated transcription (Latin):
os paruos. aquib ñ pot̃
nec d recede̾. nisi forte cõ¬
nix uell similit̃ ĩ gredi
moãstium ⁊ auqs timẽs
deum sine suspitoẽ filios

Expanded text:
os parvos, a quibus non potest nec debet recedere, nisi forte coniunx vellet similiter ingredi monasterium et aliquis timens deum sine suspicione filios
Abbreviated transcription (Latin):
dem eo ⁊ michi placebit de
tuo. sic paciscũtur ꝑ ħ u̾ba¬
ꝙ si tu fuisti ex auditus in
una petitioẽ. ꝙ ego debeo erau¬
diri in alia¶ It̃ alius dic̃. nũ¬
in eccłia ista. nisi ille ꝓ quo

Expanded text:
de meo et mihi placebit de tuo, sicque paciscuntur si tu fuisti exauditus in una petitione, ego debeo exaudiri in alia. Item alius dicit: Nunin ecclesia, nisi ille pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
int̾redere symoniacam ꝯpͣ¬
uitatem. Si uoͣ añ doãtoe
eẽ distinguẽd̾ utrum ante
ut offõ uli concesso retineat
m̃brum cͥdimus eẽ licitũ.

Expanded text:
ntercedere Simoniacam pravitatem. Si vero ante donationem etiam distinguendum utrum ante ut, officio illi concesso, retineat membrum credimus esse licitu
Abbreviated transcription (Latin):
nr᷑ tñ ꝙ sola intencio ue no¬
lũtas etiam nõ studiosa. seu
decłata faciat symoĩacum.
sic̃ qusuranum. U̾ ĩ luca.
date mutuum nͥl in de spe¬

Expanded text:
ur quod sola intentio vel voluntas, etiam non studiosa seu declarata, faciat simoniacum, sicut et usurarium, ut in Luca: Date mutuum nihil inde spe
Abbreviated transcription (Latin):
ciatores debẽt ꝓced̾e deiuire
ex caritate .s. ut accusati cor¬
rigant᷑ ⁊ cet̾it̾reant᷑. Quia
siue plectendo su ignoscẽ¬
do. hoc solũ bñ agit᷑ ut ⁊¬
uita hoĩm corrigat᷑.xx

Expanded text:
ciatores debent procedere ex charitate, scilicet ut accusati corrigantur et ceteri terreantur, quia sive plectendo sive ignoscendo, hoc solum bene agitur, ut vita hominum corri
Abbreviated transcription (Latin):
nis siue artificõsis. siuer
cantilenis. qñ nutib et
signis. qñq ĩ scriptis que
appellant libelli famosi
ut cũ aliqͥs scribit carta

Expanded text:
nis sive artificiosis sive cantilenis quandoque nutibus et signis, quandoque etiam scriptis que appellantur libelli famosi, ut cum aliquis scribit chartam
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽ augꝰ. aliam di¬
stic̃. breuior q tñ plenior.
eꝵa m̃daciorum aliud ꝑ
nitõsũ siũ malgnitatis.
aliud offõsũ siĩ pietatis.
aliud iocositatis .xxii. q.ii.¬
huius ultĩe distic̾tõnis ꝯ¬

Expanded text:
eiusdem Augustini alia distinctio brevior et tamen plenior. Quia mendaciorum, aliud est perniciosum sive malignitatis, aliud officiosum sive pietatis, aliud iocositatis. huius ultime distinctionis
Abbreviated transcription (Latin):
canone dr̃. p̃cipientes sta¬
tumus ut decime pͥmicie
sen oblatoẽs uiuorũ ⁊ mor¬
tuorũ eccłus d̾i fidelit̃ redd¬
antur alaicis. uͥ in disposi¬
toẽ epõrum sit̃. Quas ꝗ reti¬

Expanded text:
canone dicitur: Precipientes statuimus, ut decime et primitie seu oblationes vivorum et mortuorum ecclesiis dei fideliter reddantur a laicis, ut in dispositione episcoporum sint; quas qui reti
Abbreviated transcription (Latin):
st. Ita. ut̃ die sabbati au¬
aliud. insi antixpĩ p̃dica¬
tores dixerim. qd̃ ueniẽs
diẽ sabb̃m atq dm̃cum
ab omĩ faci ⁊ oꝑe custodiri.
ea cium mori se q resũge
am sb̾dat .dͥ. coli. nult sa

Expanded text:
se, ita ut in die Sabbati alaliud nisi Antichristi praedicatores dixerim? Qui veniens, diem Sabbatum atque Dominicum ab omni faciet opere custodiri. Quia enim mori se et resurgeam subdat, coli vult Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Die amĩca nͥl aliud agen¬
dum ẽ nisi de cõuacãdu.
Nulla oꝑatio in illa scã
ius ⁊ psalmis ⁊ canticis
spũalib dies illa trãssi¬

Expanded text:
inica nihil aliud agendum est, nisi Deo vacandum. Nulla operatio in illa die nis, et psalmis, et canticis spiritualibus dies illa transi
Abbreviated transcription (Latin):
stant uacationem ab hic
que agi ꝯsucuerũt ĩ foro.
naꝵ auie sunt tp̃ance. ut
q̃ dantur ꝓ fructib colligẽ¬
dis. Et sunt duoꝵ m̃siu
alie repẽtine. ut q̃ dantur
aprincipe obrem ꝓsꝑe ge¬
stam/uł qr deuicit sarace¬
nos. uł hr̃ticos uł natus
est ei filius. alie sollẽpnes¬

Expanded text:
stant vacationem ab his que agi consueverunt in foro, riarum alie sunt temporanee, ut que dantur pro fructibus colligendis et sunt duorum mensium. Alie repentine, ut que dantur a principe ob rem prospere gestam, vel quia devicit sarracenos vel hereticos, vel natus est ei filius. Alie solenne
Abbreviated transcription (Latin):
dico ꝙ ẽ obligatus. quo ad
se tm̃. Et iõ nõ pot̾it exige
debitum. qr ħ potuit uoue̾.
qr erat in sua potestate. s
alienũ .i. nõ reddẽ aebitu
ꝯiigi petẽti ñ potuit uout̃.
qideo tenebitur reddc᷑. xxx¬

Expanded text:
dico, quod est obligatus quoad se tantum et ideo non poterit exigere debitum, quia hoc potuit vovere, quia erat in sua potestate, sed alienum, id est non reddere debitum coniugi petenti, non potuit vovere et ideo tenebitur reddere. Ext
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ recedẽ. Quia ĩtelligitũ
se obligasse nõ adid ꝙ fieb¬
at. s ad id ꝙ fien debebat.
inẜo caũ subdistĩ. aũ fuit
ci explanata asꝑitas regłe.
⁊ tunc idem ꝙ in un̾s ꝑito.
aut nõ. Et tunc si cͥdebat
eos reglanter uiueͬ. ⁊ adil¬
lam asꝑitatem uoluit se¬
obligrre nõ admaiorem.
⁊ hoc ex p̃ffit. nõ cogetur ibi
mant̾. s transibit ad aliũ
ordinem. q̃ ualeat sustin¬
ere. si uõ non ex p̃ssit. credo
ꝙ debeat maneͣ nec pot̃ all¬
egare dolum nec d̾ceptõe.
quia melior fit sua ꝯditõ.
Et pot̃ mag̃ ĩ putare fatu¬
itati suc. qr nõ examinau¬

Expanded text:
t recedere, quia intelligitur se obligasse, non ad id quod fiebat, sed ad id quod fieri debebat. In secundo casu subdistinguo: aut fuit ei explanata asperitas regule, et tunc idem quod in iurisperito, aut non, et tunc si credebat eos regulariter vivere et ad illam asperitatem se voluit obligare, non ad maiorem, et hoc expressit, non cogetur ibi manere, sed transibit ad alium ordinem quem valebit sustinere. Si vero non expressit, credo quod debeat manere nec potest allegare dolum nec deceptionem, quia fit melior sua conditio et potest magis imputare fatuitati sue, quod non examinav
Abbreviated transcription (Latin):
stina uł int̾dcã ꝯugia mnire
p̾sũpẜit ingradu ꝓhibito
⁊̃ ignorant̾. soboles de tali
ꝯuĩctõne suscepta ꝓrsus il¬
legictima ⁊ censenda. de pa¬
rentũ ignorantia nullũ h̾i¬
turi sb̃sidiĩcũ illitalit᷑ ꝯ̇ hen

Expanded text:
stina uel interdicta coniugia inire presumpserit in gradu prohibito etiam ignoranter. soboles de talj coniunctione suscepta prorsus illegitima censeatur. de parentum ignorantia nullum habitura subsidium. cum illj taliter con
Abbreviated transcription (Latin):
cu det̃ ꝙ nõ solum laicis s
q̃ cłicis ucet reꝑcutere. di¬
stĩguitur cũ. Aina aut uis
infertur. ꝑ soc̃ aut reb ¶si
ꝑscẽ tc̃ est uis repellẽda pͥ¬
us quam sit illata.¶licet
ꝗdam dixennt ꝙ nullus
debet rpelłe. iuĩ insi illatã.
Immmodicitlex. Qd̃ licitũ
ẽ occide̾ insidiantẽ. ⁊ eum
q uult occide̾. Qd̃ intelligo.
si aliter nõ pot̃ quis ma¬
ns insidiantis euadẽ. Ff.¬
cutiat. si facit ħ incontiñ
ti .u. cũ iudet illũ paratum
dicta. que ꝓhibita est om̃i¬
b ⁊ maxĩe clericis. di .xlui.¬
defendendo sereꝑcutiat nõ
Itẽ requirit᷑ ut cũ mod̾ami¬
telligo ut siuis inferat᷑¬
mis repellat᷑. ał sinearmis.

Expanded text:
quod non solum laicis, sed etiam clericis licet repercutere. Distinguitur tamen, quia aut vis infertur persone aut rebus. Si persone, tunc est vis repellenda priusquam sit illata, licet quidam dixerint quod nullus debet repellere vim nisi illatam. Immo dicit lex quod licitum est occidere insidiantem et eum qui vult occidere, quod intelligo si aliter non potest quis manus insidiantis evadere.cutiat, si facit hoc in continenti, id est cum videt illum paratum dicta, que prohibita est omnibus et maxime clericis. Requidefendendo se repercutiat, non Item requiritur, ut et cum moderamitelligo, ut si vis inferatmis repellatur, alias sine armis.
Abbreviated transcription (Latin):
ses uł annos dicat᷑ comitti¬
milib q̃ abuẜariis solent
spałr ex̾ceri talia enĩ indu¬
cũt semꝑ p̾sumptionẽ pͥa
facie ꝙ sit uẜa. In uidicõ tñ
aĩe starem confessioni su¬
e. S ꝓpt̾ p̾sũptiones cont̾¬
rias diligentiꝰ examinarẽ
conscĩam suã. ¶t̃ ꝙ si uen¬
didi p̾diũ tali conditõne ad¬
iecta. ut qñcũq soluat᷑ p̾¬

Expanded text:
nses vel annos dicatur committmilibus que ab usurariis solent specialiter exerceri talia enim inducunt semper presumptionem prima facie quod sit usura. In iudicio tamen anime starem confessssioni sue, sed propter presumptiones contrarias diligentius examinarem conscientiam suam. Item, quid si vendidi predium tali conditione adiecta, quod quandocumque sol
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ recepturus aliꝙͥ ultra
sortẽ ꝓeo ꝙ suscipit in seꝑi¬
culũ .i. si pecuniã uł m̾ces
⁊ scit uł credit dcõs aureosibi
plus ualere. recipit tñ ꝑicłm
⁊ similib cõmittit᷑ usura.
Adħdicũt quidã ꝙ ñ. cum
enĩ mutuũ dicat᷑ q de meo
det in congruũ simcasuꝑ
posito incõpensatõm ꝑicdi
in me suscepti ad recipiã. ar.¬
ꝓusu reilocate ad pot̃ accipi.
qr rei locate ꝑiculũ ꝑtinet
ad locantẽ. Secus in re mu¬
tata ãsii u̾o notauerũt cõ¬

Expanded text:
tori, recepturus aliquid ultra sortem, pro eo quod suscipit in se periculum, id est si pecuniam vel merces et scit vel credit dictos aureos ibi plus valere, recipit autem et similibus committitur usura? Dicunt quidam quod non: cum enim mutuum dicatur, quia de meo detur incongruum si in casu proposito, in compensationem periculi in me suscepti, aliquid recipiam. Arusu rei locate aliquid potest accipi, quia rei locate periculum pertinet ad locantem; secus est in re mutuata. Alii vero notaverunt con
Abbreviated transcription (Latin):
tor facit fructus suos sine
ꝑiculo uẜe licet uenditor
iuxta uenditoris formã
postea recuꝑet p̾diũ. Et ħ
intelligas ñ in fraudẽ u¬
p̾sumit᷑ ex hiis coniecturis

Expanded text:
tor facit fructus suos sine periculo usure, licet venditor iuxta venditionis formam postea recuperet predium. Et hoc intelligas, nisi in fraudem upresumitur ex his coniecturis,
Abbreviated transcription (Latin):
si forte aliqͥs ⁊ ꝓpt̾ hoc in fa¬
matꝰ ꝙ fiet hoc modo ut pu¬
ñ ⁊ maliis locis uͥ intelligãt
illũ contͣ quẽ hec acta sũt
infamatũ occõne suidcĩ ł

Expanded text:
si forte alius est propter hoc infamatus. Quod fiet hoc modo: Ubi punon et in aliis locis ubi intelligit illum contra quem hec acta sunt infamatum occasione
Abbreviated transcription (Latin):
dos anteom̃a caueat ne
de hiis qui ei confitent pec¬
cata sua alicui recitet ꝙ ei
scandalo.Nam si hoc fec̾it de¬
ponatꝰ ⁊ om̃ib dieb iute
sue ignominiosus ꝑegri¬

Expanded text:
dos ante omnia caveat, ne de his, qui ei confitentur peccata, alicui recitet, non candalo. Nam, si hoc fecerit, deponatur, et omnibus diebus vitae suae ignominiosus peregri
Abbreviated transcription (Latin):
micidio neccitatis eiutabi¬
lis. in qua intelligo ñ solũ
gessit. puta uidit ex̾citum
ueĩentem. ad obsidẽdum
postea secuta est neccͣitas
similit᷑ ꝯͣhitur uregłarit.i.
q̃ impedit ꝓ mouend̾. q de¬
icit ꝓ motum. ¶siaut̃ fu¬
erit neccłtas ꝓrsus in eru¬
tabił. nec culpa sua p̃cess¬
it tolłatur insusceptis. s
nõ ꝓmouerur ad maiores

Expanded text:
micidio necessitatis evitabilis, in qua intelligo non solumgessit, puta vidit exercitum venientem ad obsidendum postea secuta est necessitas Similiter contrahitur irregularitas que impedit promovendum et deiicit promotum. Si autem fuit necessitas prorsus inevitabilis nec culpa sua precessit, toleratur in susceptis, sed non promovetur ad maiores
Abbreviated transcription (Latin):
torib uiuis. ꝯcetis celesti
igne ꝯsumptis. It̃ .x. trib
qr post mortẽ saiõnis. relic¬
to roboani filio suo. faciẽtẽ
scisma. adheserut ieroboa.
demoliuit. qd̾dit in disp¬
sionem. Item abdo ꝓph̾a mi¬
ssus adnõ adierodoam ad
cxpbrandum sͥ pactum scs¬
matias. ꝓhibitus ẽ apud
illos scismaticos panem
sulconis initinere necat᷑
c̃. uũ ꝓpt̾ magnitudinem
pene in detur ieronimus
aꝑte sencut ꝙ hoc peccatuz
sit grauius heresi ⁊omĩ pec
tum. ydolatria gladio pu¬
nita est.ꝙ. Exustio libri bel

Expanded text:
lesti igne consumptis. Item X tribus, quia post mortem Salomonis, relicto Roboam filio suo, facientes schisma adheserunt Hieroboam, demolivit et dedit in dispersionem. Item Abdon propheta missus a domino ad Hieroboam, ad exprobrandum sibi peccatum schismatis, prohibitus est apud illos schismaticos panem rsu leonis in itinere necatus est. Unde propter magnitudinem pene videtur Hieronymus erte sentire, quod hoc peccatum sit gravius herestum: ydolatria gladio punita est, exustio libri bel
Abbreviated transcription (Latin):
Caueat ⁊̃ añ om̃ia aduoca¬
tus ne petat emolum̃tũ
siue salariũ cũ gram dãp¬
cepta nullũ faciat pactũ
cũ litigatore quẽ in ꝓpriã

Expanded text:
Caveat etiam ante omnia advocatus, ne petat emolumentum sive salarium cum gravi damcepta, nullum faciat pactum cum litigatore, quem in propriam
Abbreviated transcription (Latin):
diuina. ł ecclic baptisma¬
dico ꝙ delacte feno fetu.¬
⁊ lana detur decima illier¬
clie in cuius pãrochia pa¬
scua sita st̃. Qa cum in de
suscipiant totũ nutrim̃¬
tum tales decime p̃diales

Expanded text:
mad de lacte, feno et lana, detur decima illi ecclesie in cuius parochia pascua sita sunt, quia cum inde suscipiant totum nutrimentum, tales decime prediales
Abbreviated transcription (Latin):
non tamen ꝑse ħ faciat.i
ne factum reueletur. s ꝑ
sac̾dotem ł aliã siłem ꝑso¬
nam. q̃ h ꝓcuret tacitis sẽ
duci adħ. nõ cͥclo eum p̃ci¬
se cogend̾. ar. legis que dic̃
boẽ fidei posẜõrem nõ teniͣ

Expanded text:
Non tamen per se hoc faciat, ne factum reveletur, sed per sacerdotem vel aliam personam, que hoc procuret, tacitis semper duci ad hoc, non credo eum precise cogendum. Arguitur lege que dicit, bone fidei possessorem non teneri
Abbreviated transcription (Latin):
a subditis peteͣ. nisi ea q̃ ĩ¬
os. ⁊ipõs uł añcessores eo¬
rum. plane. boã fide sinc
cdolo. ac coacioẽ ꝯuenit. sic̃
solet fĩ cũ mansi. uł uille
ꝯcoduntur de nouo colois.
peti possut̃. Et soluẽda. nã
ꝗlibet intraditoẽ rei suc pͥ
ponere legem ꝙͣ uult. ex̾.¬
lenti non infertur dolus.
Item pacta custodiantur.
ditus dehus dehus abs¬
q diuĩ uolũtate subtra¬
heret ficut fur teneretur
talia questa. ł siłe. Intell¬
igo ꝙ d eam moderate
pete᷑. inspecto honoe̾ ꝗ facł

Expanded text:
a subditis petere, nisi ea que inl ipsos antecessores eorum plane bona fide, sine dolo ac coactione convenit, sicut solet fieri cum mansi vel ville conceduntur de novo colonis peti possunt et solvenda sunt. Nam quilibet in traditione rei sue, potest ponere legem quam vult. Ilenti non infertur dolus. Item pacta custodiantur, ditus de his absque domini voluntate subtraheret, sicut fur teneretur tallia, questa et simile, intelligo quod debet eam moderate accipere, inspecto onere et fac
Abbreviated transcription (Latin):
d ibi ꝯstitue̾ iudicem ꝑ¬
sonam secularẽ qui cãs
audiat ⁊ fininet secłares
q p̃cipue cas sanguinis.
cui pot̃ ⁊ debet preciꝑe ꝙ
firmiter teneat iusticia
⁊ redoat unicuiq ius su¬
um. si tñ uidex talr̾ insti¬
tutus int̾roget eum quid
agẽdum sit de aliquo ꝗ ł
ꝑfacti euidẽciam uł uiris
ordinem d̾ phñsus est in
aliquo crimine ꝓ quo de
uir eet̃ peã sangͥuinis ĩ¬
fligenda poss rende̾. hoc
nõ ꝑtinet adme. ꝯsulet
uiris ꝑitos q̃ caucat ne
ꝓpt̾ suam rrisionem di¬
rectam uł indirectã aliꝰ
intelligat. ꝙ debet eum
tali pena pena puniresñ
d etiam p̃sẽtialiter int̾eẽ
cac̃ sanguinis. neque ex¬
ecutiomi sinẽ sanguinis::
nam cito poss in cide̾ ĩ eĩ

Expanded text:
 ibi constituere iudicem personam secularem, qui causas audiat et terminet seculares et precipue causas sanguinis, cui potest et debet precipere, quod firmiter teneat iustitiam et reddat unicuique ius suum. Si tamen iudex taliter institutus interroget eum qui agendum sit de aliquo, qui per facti evidentiam vel iuris ordinem, deprehensus est in aliquo crimine pro quo de iure esset pena sanguinis infligenda potest respondere: hoc non pertinet ad me, consule iurisperitos et caveat ne propter suam responsionem directam vel indirectam, alius intelligat quod debeat eum tali pena punire. Non debet etiam presentialiter interesse cause sanguinis neque executioni sententie sanguinis. Nam et cito posset incidere in causam
Abbreviated transcription (Latin):
pater uł mater occidit sci¬
enter filium.d ĩduci ut
intret aliꝙ moãstium eiꝰ¬
dem epãtus ubi peccata
sua ꝑpetuo de ploret pnĩa.
si tamen nõ potĩt adħ. ꝓp¬
ter carnalis fragilitatao
induci. ꝯcedenda est ei li¬

Expanded text:
pater vel mater occidat scienter filium, debet induci ut intret aliquod monasterium eiusdem episcopatus, ubi peccata sua percepta deploret penitentia. Si tamen non poterit ad hoc propter carnis fragilitatem induci, concedenda est ei li
Abbreviated transcription (Latin):
ut cũ uidex uł minister.
reum uiste ꝯdẽpnatũ occi¬
dit ħ hoĩcidium si fit exli¬
di humanum sãguinez.
licet ille inste occidatur.is¬
te tñ peccat mortalit̃ ꝓꝑt̾
intentoẽm cõruptã. gu
fit ex amoe̾ iusticie. ⁊ p̃ci¬
peccat uroex ip̃m ꝯdẽpnã¬
do ad mortẽ. ⁊ p̃cipiẽdo nuĩ¬
stro ut occidat eum. Nec
minister si missus auidi¬
ce occidit ꝯdẽpnatũ. ¶pecca¬
ret tñ ut̃q mortalr̾ si face¬
ret iuns oroine nõ ẜuato.

Expanded text:
ut cum iudex vel minister reum iuste condemnatum occidit. Hoc homicidium, si fit ex lidi humanum sanguinem, licet ille iuste occidatur, iste tamen peccat mortaliter propter intentionem corruptam. Si vero fit ex amore iustitie, necpeccat iudex ipsum condemnando ad mortem et precipiendo ministro ut occidat eum, nec minister si iussus a iudice occidit condemnatum. Peccaret tamen uterque mortaliter, si faceret iuris ordine non servato.
Abbreviated transcription (Latin):
aut illa neccitas fuit eni¬
tabił poterat enim euad̾e̾
absq occisione. Et tr̃ ẽ re¬
fuit in eu̾itabił. ea occi¬
dit hoiẽm sine hodii me¬
ditatoc̃. Imno cũ dolore auĩ
se ꝗ sua lib̾ando. cum aut̃

Expanded text:
aut illa necessitas fuit evitabilis; poterat enim evadere absque occisione et tunc est refuit inevitabilis, quia occidit hominem sine odii meditatione, immo cum dolore animi, se et sua liberando, cum
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ soluñdas tenetur ꝗli¬
bet in distincre q̃ in uasor
quideus. Et ecclĩa pot lici¬
qr ile nõ in tuitu ꝑsole. s
p̃dioꝵ dantur. Quidã tñ

Expanded text:
autem solvendas tenetur quilibet indistincte, etiam invasor et iudeus et ecclesia potest liciille non intuitu persone, sed prediorum dantur. Gu
Abbreviated transcription (Latin):
stĩ. Quia aut est trãsiatũ
dñĩum peccie detimãde in
accipiẽtem. ⁊ ñ ꝯpetit repe¬
ticio. ut in metrice. ⁊ ysto¬
symoniaco uẜaĩo in pͥo caũ
ille tc̃tũ dart. s eccsia ñ d
reciꝑe quam diu ille ẽ in
scelere ne uideatur aꝓꝓbac̾
delictum eius. sic̃ ⁊ qu res¬
puit ecclia oblatoẽs auqͦꝵ
ob decestattẽm crimiius in
quo iaccr̃. ut pura notorie

Expanded text:
stinguitur, quia aut est translatum dominium pecunie decimande in accipientem et non competit repetitio, ut in meretrice et histriosymoniaco, usurario. In primo casu ille tenetur dare, sed ecclesia non debet recipere, quandiu ille est in scelere, ne videatur approbare delictum eius. Sicut et quandoque respuit ecclesia oblationes aliquorum ob detestationem criminis in quo iacent, utputa notorie
Abbreviated transcription (Latin):
snĩam meruit. q iõ ꝗ tale
intali fcõ plus humilitas.
qua d̾s placatur: quã ĩtm̃
hec etiam tenet ꝯsuetudo
eccłic. uñ solet cantare dc
tristicic indie ueneris scĩ
Ialtana spoliare. ħ tñ diffi¬

Expanded text:
iam meruit, et ideo tale in tali facto plus humilitas, qua deus placatur, quam interiHoc etiam tenet consuetudo ecclesie, unde solet cantare, deus tristitie in die veneris sancta altaria spoliare. Hec tamen disti
Abbreviated transcription (Latin):
snĩa. nisi ticio infra .xx. dies
satisfec̾is te excõicatũ uł suꝰ¬
pensũ aũ int̾dcm eẽ cognos¬
cas ⁊ille in quẽ fertur siũa
medio tp̃r appellans ñ satis¬

Expanded text:
iam: Nisi Sempronio infra XX dies satisfeceris, te excommunicatum vel suspensum vel interdictum esse cognoscas. Ille in quem fertur sententia, medio tempore appellans, est
Abbreviated transcription (Latin):
ad resticutõm. Qui u̾o nes¬
ciebat ẽẽdeiusto bello. s cre¬
debat ꝓbabiłt. Nam om̃s ui¬
cini sui uł maior pars uel
ad minꝰ sapientes ita crede¬
bat. ꝓut sibi emptori uide¬
batur. Iste ñ tenet durante
sibihac bona fidesi si post

Expanded text:
ad restitutionem. Qui vero nesciebat esse de iusto bello, sed credebat probabiliter, nam omnes vicini sui vel maior pars vel ad minus sapientes ita credebant, prout sibi emptori videbatur, ipse non tenetur, durante sibi hac bona fide. Sed si post
Abbreviated transcription (Latin):
furteiue. uł etiam molẽ¬
ter armata manu rapu¬
rustici añ sołdẽm decimaꝵ.
nũqd tetur rusticus ecłi̾e.
fructib d daiͫ. xui.q .i. d̾ci¬

Expanded text:
furtive vel etiam violenter armata manu rapurustici ante solutionem decimarum; nunquid tenetur rusticus ecclesiefructibus d
Abbreviated transcription (Latin):
siuoͣ nõ erat adhuc ĩ mori.
⁊ molẽter. sͥablatum ẽ ab
mora nocet ei ꝑ q̃ fit .sẜ. de¬
si rusticus erat in mora cẽ¬
pore uiolec̃ie. tnr᷑ ad totale

Expanded text:
o non erat adhuc in mora et violenter sibi ablatum est ab mora nocet ei per quem fit. Sesi rusticus erat in mora tempore violentie, tenetur ad totale
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯiugał. ñ pcepisset dñs post
diliuiuũ eos copularidicens
si ñ exigis redde ꝓscĩficatione
ꝑfc̃a deus tͥ computabit sine
ꝙ tͥ debetur exigis s reddas ꝙ

Expanded text:
aecepisset Dominus post diluvium eos copulari; dicensi non exigis, redde. Pro sanctificatione perfecta Deus tibi computabit, si non quod tibi debetur exigis, sed reddis quod
Abbreviated transcription (Latin):
eꝯͣ. Qui facit ꝓfessionem
ẜm regulam beati bñdic¬
ti. obligat se ad cã totant̃
Ooẜuãdam. nam ꝗ nichil
excipit. omiã ꝯp̃hñdit. x¬
arit ĩtedebat uiue̾ regula¬

Expanded text:
 qui facit professionem secundum regulam beati Benedicti, obligat se ad eam totaliter servandam. Nam qui nihil excipit, omnia comprehendit. intendebat vivere regula
Abbreviated transcription (Latin):
aꝰ fornicari hõib semꝑ ñ
licet negotiariu̾o aliqnli
licet ei negotiari. fcõ ramñ
clerici possũt husmodine¬
gotia tractare Primꝰ si ha¬
bent administratõnes po¬
sũt uentilare causas ⁊iu¬
dicare int̾ subditos p̾ẜtim

Expanded text:
 Fornicari hominibus semper non licet; negotiari vero aliquando licet ei negotiari: facto jam non clerici possunt huiusmodi negotia tractare. Primus, quia si habent administrationes, possunt ventilare causas et iudicare inter subditos, presertim
Abbreviated transcription (Latin):
sũt q̃ ñ sũt inhonesta sui
natura. s ex causa uł ex
co ut emptiouenditõ loca
⁊ similia ⁊ breiuit̾ in hoc cõ¬
ciũ mecanicax. ut artis tex¬
torie sutorie ⁊ similiũ que
ncc̃ie sũt usui humano.
Excausa. sũt ħĩhonesta
qñ fuĩt cũ intentione cor¬
rupta iudelic ꝓpt̾cupidi¬
tatẽ uł aliũ malũ finẽ. Et¬

Expanded text:
 non sunt inhonesta sui natura, sed ex causa vel ex co ut emptio, venditio, locatet similia. Et breviter in hoc contium mechanicarum, ut artis textorie, sutorie et similium que necessarie sunt usui humano. Ex causa sunt hec inhonesta, quando fiunt cum intentione corrupta, videlicet propter cupiditatem vel alium malum fine
Abbreviated transcription (Latin):
sic hi ex causa st hec hone¬
sta qñ fuit cũ recta intenti¬
one. uidelicz ut possit desuo
labore sibi ⁊ sue familie in
nocũs ꝓuidere. It̃ ut possit
hospitalitatẽ ten̾e. ac cet̾a

Expanded text:
 ex causa sunt hec honesta, quando fiunt cum recta intentione, videlicet ut possit de suo labore quis sibi et sue familie in necessariis providere. Item ut possit hospitalitatem tenere ac cetera
Abbreviated transcription (Latin):
cratus: ⁊ fructiis ꝑceptos
ex re empta depecuna fenc¬
bri. Ad ħ dicũt quidã ꝙ te¬
enĩ ex radice corrupta pro¬
infi. difficile enĩ est ut ait
leo ut bono ꝑagant᷑ exitu
q̃ malo st̃ inchoata p̾ncipi¬
si quis uẜam accipit rapi

Expanded text:
cratus est et fructus perceptos ex re empta de pecunia funebri. Ad hoc dicunt quidam qe ex radice corrupta pro. Difficile enim est, ut ait Leo, ut bono peragantur exitu, que malo sunt inchoata principiSi quis uram usuram
Abbreviated transcription (Latin):
¶ S ꝙͥ si scit᷑ ꝑsona cuiẽ re¬
stitutõ facienda. s tñ est ab¬
sens inremotis partib uł
nescit᷑ in quo loco sit ad ħ
dic ꝙ cũ nescit ubi sit det̾

Expanded text:
 quid si scitur persona cui est restitutio facienda, sed tamen est absens in remotis partibus, vel nescitur in quo loco sit? Ad hoc dico, quod cum nescitur ubi sit, detur
Abbreviated transcription (Latin):
toa. si ud̾ contra formam.
istam ad est acceptum c̾to
cẽ restituẽd. Et illi aquo ĩ¬
iunose acceptum ẽ si scu

Expanded text:
o. Si contra formam istam aliquid est acceptum credo esse restituendum et illi a quo iniuriose acceptum est, si sc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓducat falsa instrum̃ta.
uł cestes falsos uł corrup¬
tos nec m̃tiat᷑ nec falsas le
ones ñ necc̃ias ingrauam̃
parciũ q̃rat. It̾ ꝙ fidelit̾ in
qͣntũ iusticia ꝑmittit cau¬
sam sui clientuli foueat
nicħ de contingentib ob¬

Expanded text:
ducat falsa instrumenta nec testes falsos vel corruptos ut mentiantur, nec falsas legones non necessarias in gravamen partium querat. Item quod fideliter, in quantum iustitia permittit, causam sui clientuli foveat, nihil de contingentibus o
Abbreviated transcription (Latin):
barchinoneñ. ⁊̃ fauorẽ xͥ¬
anitatis ⁊ fidei catholice.
ut .s. decimas omĩum lo¬
coꝵ. q̃ paganis expulsis
reducct᷑ ad occultum dei. pꝰ¬

Expanded text:
Barcenonensi in favorem christianitatis et fidei catholice, ut scilicet decimas omnium locorum, que paganis expulsis reduceret ad cultum dei, po
Abbreviated transcription (Latin):
tencͣ e ad tp̃s uł ĩꝑpetuu.
sib primus si postea sunt
abusi. pͥuilegio ĩ pugnã¬
do.s. eccli̾am quam de fen¬
dẽ tenebantu uł nõ iuuã¬
do ꝓposse adampliãd̃. ꝯͣ pa
grinos cultum fidei xͥane.
mit̃ ecͣc. in cuius paͬrochia
p̃dia sita st̃. Quartus si re¬
nũciauert̃ illi primił.xi.q.

Expanded text:
tuum, sibus. Primus si postea sunt abusi privilegio, impugnando scilicet ecclesiam, quam defendere tenebantur, vel non iuvando pro posse ad ampliandum contra paganos cultum fidei christimiter ecclesia, in cuius parochia predia sita sunt. Quartus si renunciaverunt illi privilegio.
Abbreviated transcription (Latin):
troducit ut interoget. sciat
se fidem xpĩanam ⁊ baptõ
p̃uaricasse. ⁊ paganũ ⁊ ap¬
ostatã. i.aetro ab euntẽ q di
inimicũ. irã dei grauit in
et̃num incurreͣ. nisi eccli̾a¬
stica pnia emẽdatus deo re¬

Expanded text:
troducunt et interrogant, sciant se fidem christianam et baptismum prevaricasse et paganum et apostatam, id est retro abeuntem et dei inimicum, iram dei graviter in eternum incurrisse, nisi ecclesiastica penitentia emendatus deo re