comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
doꝵ rex xexxes: grecis bellum
indixit. Eũi familiarium alius
dicebat. grecos nuntium belli ñ
expectaturos: s ad primam aduẽ
tus famam. terga uersuros. Aliꝰ
dicebat. uix greciam non uinci:
s obrui mole exercitus. Alius eẽ.
uenirent. Non habiturum regẽ:
ubi tantas iures exercere posset.
rerum sufficere. Angusta esse clas¬
sib maria: militib castra: expli¬
candis copiis equestrib campestͥa.
Nix patere celum sagittes. Bum
in hunc modum regem nimia
existimatione sui furentem con¬
citarent: dixit demaratus. Mul¬
titudo ista que tibi placet: tibi¬
nietuenda est:. Uerum est enim:
in modica nonquam posse regi.
Nec diu diuare potest: quod
regi non potest. Nichil tam mag¬
num: quod ꝑire non possit. Acci
rioꝵ uicioꝵ cautela. Huius offi¬
cium est. frugalitatem sic serua
non cadat. huius officium ꝑsua¬
dia serua cor tuum. Dicturus e¬
nim custodia. premisit omni: ne
hinc hostib fores obstruas. ꝙ¬
aliunde aditum pandas. Cautio¬

Expanded text:
 rex Xerxes Graecis bellum indixit, cui familiarium alius dicebat: Graecos nuntium non exspectaturos, sed ad primam adventus ejus famam terga versuros. Alius dicebat: Graeciam non vinci, sed obrui mole exercitus. Alius dicebvenirent, non habiturum regem ubi tantas vires exercere posset. cere posse, angusta esse classibus maria, militibus castra, explicandis copiis equestribus campestria, vix patere coelum sagittis. Dum in hunc modum nimia regem existimatione ferventem concitarent, dixit Demaratus: Multitudo, quae tibi placet, metuenda est tibi; 964 verum est enim immoderata nunquam posse regi, nec diu durare quod regi non potest. Nihil tam magnum quod et perire non possit. Accidriorum vitiorum cautela. Hujus officium est frugalitatem sic servarnon incurrat. Hujus officium persuadia serva cor tuum, » dicturus enim custodia praemisit omni, ne hinc hostibus fores claudas, illinc aditum pandas. HORATI
Abbreviated transcription (Latin):
sitas &. ꝓsꝑitas prepediunt Sit
cuius. Ecce timor: ab officio łticie
faciet te cessare. Rursus sit aliqͥs.
erga quem debeam esse munificꝰ
Tunc si cupio seruare qd̾ habeo:
non facile recuꝑo: cupiditas ni¬
sticie obuiat. Iocirco iusticiam du

Expanded text:
t prospera, praepediunt. Sit incurris: ecce timor ab officio justitiae faciet te cessare. Rursus sit aliquis erga quem debeas esse munificus, tunc si cupis servare quod habes, non facile recuperatur, cupiditas justitiae obvi
Abbreviated transcription (Latin):
sua ui nos trahat: sub honesto
continetur. Omnes enim: trahi¬
mur & ducimur ad cognitionis
cupiditatem. In qua excellere pul¬
ebrum putamus. Labi arttem ex
docilitas. Pyoiudentia est. p̃sens¬
uentum. Huius officia sunt. ex
presentib futura ꝑpendere: ad¬
uersus uenientem calamitatem
consilio premunire. Neq enim¬

Expanded text:
sua vi nos trahat, sub honesto continetur. TULLIUS: « Omnes enim trahimur et ducimur ad cognitionis cupiditatem, in qua excellere pulchrum putamus. Labi autem, errdocilitas. De providentia. 7. Providem. Hujus officia sunt ex praesentibus futura perpendere, adversus venientem calamitatem consilio praemunire. I
Abbreviated transcription (Latin):
rum: quam diu pendere. Equio
di spem suam: quam trahi. Ter¬
cio caue ne obsit benefieium his
illi: non benefici. non liberales.
ẜ ꝑniciosi assenta tonf iudicandi
aliis largianttradatem tam
abest ab officio: ut nil magis sit
cupiditas rapiendi: ut ad largi¬
endum suppetant copie. Quinto.¬
statim debet obliuisei dati: alter
niemor esse accepti. Nunquam da¬
ta uir bonus cogitat: nisi admo¬
nitus a reddente. Multum obli¬
gauit: qui acciꝑe se putauit cũ
daret. Dedit tanquam recept᷑us:
recipit tanquam non dedisset.
Graues autem expbratores & leues.
quos paulopost sui muneris pe¬
nitet: gratiam omnem corrum¬
punt. Quib dicitur. O suꝑbia:
nichil a te acciꝑe libet. Quicqͥd
liciosam astutiam inficiandi. Bix̃
antigonꝰ einico petenti talentum:
plus esse quam cimeꝰ debebat pe¬
tere. Petenti uero numinum: res¬
pondit mn inus esse quam regem¬
oporteat dare. Eooe maliciose ne¬
gabat. Nam posset dare talentũ.

Expanded text:
rum quam diu pendere, cum eqpraecidi spem suam quam trahi. cave ne beneficium obsit obsit, non benefici, neque liberales, sed perniciosi assentatores judicandi aliis largiantur. Id vero tantum abest ab officio liberalitatis, ut  saepe inest cupiditas rapiendi, ut ad largiendum suppetant copiae. Pstatim debet oblivisci dati, alter memor esse accepti. Nunquam vir bonus cogitat data, nisi admonitus a reddente. Multum obligavit se, qui accipere se putavit, cum daret; dedit tanquam recipiens, recepit tanquam non dedisset. Graves exprobrationes et leves, quos paulo post beneficii poenitet; gratiam omnem corrumpunt, quibus dicitur: O superbia, nihil a te recipere libet, quidquid  habeas malitiosam astutiam inficiandi. « Dixit Antigonus Cynico petenti talentum, plus esse quam Cynicum deceat petere. Petenti vero nummum dixit, minus esse quam deceat regem dare. Ecce malitiose negabat. Nam poterat dare talentum,
Abbreviated transcription (Latin):
exterminare ex hominum cõmuni¬
late. pestiferum genus hominum.
Ut enim quedam membra amptitã¬
tur. si fanguine ꝙ spiritu carere.
segreganda est. Sunt enum hoĩes¬
utrum ex homine se conuertat qͥs
in beluam: an sub hominis figura
immanitatem belue gerat: Nongͦ¬
Talib est parcendum. Nam uudex
dampnatur: cum nocens absoluit᷑.
endo: cum qua nemo denebit me
diocritatem. que est inter nunium
s parum. de libnialitate. iristt¬
iberalitas est uirtus: beneficioꝵ¬
beneficientiam dicimuis. hec uir¬
tus: in tribuendo y retribuendo¬
non abduxit. uultum non aũ¬
tit: occupationes simulauit: eo

Expanded text:
exterminare ex hominum communitate pestiferum genus hominum. Ut enim quaedam membra amputantur, si sanguine et spiritu carere csegreganda est. Nam quid interesutrum ex homine quis in beluam se convertat an sub hominis figura immanitatem belue gerat?  est parcendum, nam « judex damnatur, cum nocens absolvitur.endo, cum qua nemo tenebit illam mediocritatem, quae est inter nimium et parum. » De liberalitate. 13. Liberalitas est beneficentiam dicimus. Haec in tribuendo et retribuendonon abduxit, vultum non avertit, occupationes non simulavit? Eod
Abbreviated transcription (Latin):
Uite autem cõmunitatem .i. nego¬
modum iuuendi. ut mercaturam.
uł militiam plures sectantur: qͣstꝰ
esse potest. qui mortem. qui exilium.¬
qui dolorem. qui egestatem timet:
aut qui ea que sunt his contraria.¬
equitati ante ponit. Ac mea qͥdem
sententia omnis institutio uite:ad¬
iumenta hominum desiderat. que
ꝑ iusticiam parantur. In primis:¬
liares possit conferre ser mones.
implicantur: necessaria est nistin.
maleficio & scelere pascuntur. pos¬
sint sine ulla particła iusticie ui¬
uere. Nam qui eoꝵ cuipiam qui
una latroeinantur: furatur aliqͥd
aut eripit. is nec in latrocimo sibi
locum relinquit. Alchipirata si ñ
equaliter predam disꝑtiat. aut
interficitur a sociis: ant relinqͥt᷑.¬

Expanded text:
Vitae autem communitatem id est negomodum vivendi, ut mercaturam vel militiam plures assequentur, quaestus esse justus, qui mortem, exsilium, dolorem, egestatem timet, aut qui ea, quae sunt his contraria, aequitati anteponit; itaque, mea quidem sententia, omnis vitae institutio adjumenta hominum desiderat, quae per justitiam parantur, ut in primisquibus possit conferre sermones, aimplicantur, necessaria est justitia, maleficio et scelere pascuntur, non possint sine ulla justitiae particula vivere. Nam qui eorum cuipiam, qui una latrocinantur, furatur aliquid, aut eripit, is nec latrocinio sibi locum relinquit. Archipirata, si non aequaliter praedam dispertiat, aut interficitur a sociis aut relinq
Abbreviated transcription (Latin):
Stultam fiduciam semꝑ ꝑman
sure potentie: illi excutere. Do¬
que dedit casus: &. maiore cursu
fugere quam ueniunt. Nec hisdẽ¬
est retro irȩ: s inter maximam¬
adulationem afferunt. Et una
est eoꝵ contentio: quis blandis¬
inflati opinionib. turpiter ir
cum laudatur diis equa potestaᷤ.
norauere uires suas: & dum se cre

Expanded text:
stultam fiduciam permansurae semper potentiae excusseris doquae dedit casus, et maiore cursu fugere, quam veniunt, nec iis poest, retro iri, sed saepe inter maximamadulationem afferunt, et una est eorum contentio, quis blandisinflati opinionibus, turpiter irrcum laudatur diis aequa potestas. que vires suas
Abbreviated transcription (Latin):
rum fulgor deniteat. Operosa mo¬
nilia conculcent᷑. ab horreat᷑ secre¬
ta matͥmonii licentia. fastꝰ deci¬
dat potestatis. teges palacio. cili¬
ciũ lino. fauori contẽptꝰ: obseqͥis
iniurie p̃ferant᷑. Lalib oblecta¬
ta studũs: ad nuptias agni cũ
sapientib mtͣbis uͥginib. Be ce¬
libe coniugio: fructũ susceptura
sẽpiter nũ. fructꝰ ille. deus tuus.
nͥ bona. In hoc fructu: regnũ
lat᷑ tota memoria tua: ut q̃nq

Expanded text:
rum fulgor deniteat, operosa monilia conculcentur, abhorreatur secreta matrimonii licentia, fastus decidat potestatis; leges palatio, cilicium lino; favori contemptus, obsequiis injuriae praeferantur. Talibus oblectata studiis, ad nuptias Agni cum sapientibus intrabis virginibus , de caelibe conjugio fructum susceptura sempiternum. Fructus ille, Deus tuus,  quo nulla nisi bona. In hoc fructu regnum latur tota memoria tua, ut quando
Abbreviated transcription (Latin):
cũ petro confir meris. cũ petro
stes. cũ petro clames: dñe saluũ
me fac. ab hoc ad hc̃ tͣhi desilẽs.
ut appositi spe bͣuii. cursũ spon¬
deas meliorẽ. Iuxta illud salomo
huic affͥngi ardeas: ut adepta
sare lib̾tatẽ. rachelis puletudmẽ.
in amplex᷑ patͥs. ñ multaꝵ som¬
nũ gentium tͣnsitura dicas. Leu
eiꝰ sub capite meo: & dext̾a illiꝰ am¬
plerabit᷑ me. De eodẽ qͦ funicło.
flagellũ memineris faciendũ: quo
eiciat᷑ de tẽplo pectoris tui scłariũ
strepitꝰ & turba uoluptatũ. Ante
conspectũ eiꝰ deliciaꝵ prurigo dis¬

Expanded text:
cum Petro confirmeris, cum Petro cum Petro confirmeris, cum Petro stes et cum Petro clames: Domine, salvum me fac . Ab hoc ad hunc trahi desideres, ut appositi spe bravii cursum spondeas meliorem, juxta illud Salomonhuic astringi ardeas, ut adepta Sarae libertatem, Rachel pulchritudinem in amplexus patris non multorum, sed omnium gentium, transitura dicas: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . De eodem quoque funiculo flagellum memineris faciendum, quo ejiciatur de templo pectoris tui saecularium strepitus et turba voluptatum. Ante conspectum e
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ualidꝰ impulit: ꝯ m̃sit. firma
pet sustimuit: & euexit. Bicat gͦ pe¬
tiꝰ. Impulsꝰ euersꝰ sum ut cacderem.
& dñs suscepit me. Dicas & tu uento
tẽptationis. ne m̃garis impulsa. s
ne subm̃garis firma pet̾ sustentan¬
da. auxiliũ meũ a dño: qͥ fecit celũ¬
gitatũ tuũ in dno. Nicħ de eo diffi¬
deus. confirma cor tuũ in salutari
tuo. Si głari oportet: głare ꝙs exul¬
ta in sp̃u sc̃o. hic ẽ ille funicłs: de
quo sapĩa ait. Fu̾nicłs tͥplex ñ cito
rumpit᷑. Qd eiũ certꝰi. quã sꝑare in
dño deo qͥ fecit. & formauit te: Qd
firmiꝰ ꝗͣ. confirmari in xp̃o eiꝰ. qui¬
minauit te: ad hunc unũ tͥplicẽ¬
q funicłm manꝰ extend̾e: surg̾e ẽ
huic inħere: confirmari ẽ. ad he
trahi: currere ẽ. ad hc astringi.
manumitti ẽ. Ad h̾ẽ gͥ cũ moyse
manꝰ extencdas. ut amalech oran
mina. huic firma fide inħeas.
ut si qͣ tẽptationũ ꝓcella nutan

Expanded text:
tus validus impulit et mersit; firma tus validus impulit et mersit; firma petra sustinuit et evexit. Dicat ergo Petrus: Impulsus eversus sum ut caderem, et Dominus suscepit me . Dicas et tu vento tentationis, ut mergaris, impulsa; sed ne submergaris, firma petra sustinenda: Auxilium meum a Domino qui fecit coelugitatum tuum in Domino . Nihil de Deo diffidens, confirma cor tuum in salutari suo. Si gloriari oportet, gloriare et exsulta in Spiritu sancto. Hic est ille funiculus de quo Sapientia ait: 32 Funiculus triplex non cito rumpitur . Quid enim certius quam sperare in Domino Deo, qui fecit et formavit te? Quid firmius quam confirmari in minavit te? Ad hunc unum triplicemque funiculum manus extendere, surgere est. Huic inhaerere, confirmari est. Ad hoc trahi, currere est. Ab hoc astringi, manumitti est. Ad hunc igitur cum Moyse manus extendas, ut Amalech, oranmina . Huic firma fide inhaereas, ut si quando tentationum procella nutaveris,
Abbreviated transcription (Latin):
qr dũ grauiꝰ nos tẽptatio infestat:
concussa. qͣtuor anguli concũbunt:¬
p̾fate uͥtutes neqͣqͣm stare possunt.
Porro id̾e anguli. seꝑtẽ comuuantes
filios dũ corruunt obruunt. qͥa
dũ pͥncipales ille uͥtutes oppͥmunt᷑.
suffocant & septẽ dona sp̃c sc̃i. que
bone soboles dei. piis anime desidus
uelut qͥlydã fercłis pascunt᷑ s gau¬
dent: coalescunt ꝯ uigent. roborant᷑
& ꝑmanent. Uides gͦ filia mea. soxor
mea. k̾ima mea. uentũ insurgentẽ
ꝙ urgentẽ. uentũm ab aqͥlone irru¬
ficientẽ. s ad sp̃m lenis aure deficien¬
tẽ. sp̃c lenis aure. sciłe sp̃e sc̃s: sp̃c pla
cidus ꝙ suauis obumbrabit. s ꝓteget¬
cdomũ tuã. Si tñ domꝰ tua fundata
ẽ suꝙͣ firmam petͣm. Petͣ autem ut
stabat: qͥ tũ uidisset uentũ uenien¬
tẽ. mergiq cepisset. clamauit dicñs
dñe saluũ me fac. Ille qr dubitauit
cecidit: qr confirmatꝰ. surrexit. Uen¬

Expanded text:
quia dum gravis nos tentatio infestat, quia dum gravis nos tentatio infestat, concussa quatuor anguli procumbuntpraefatae virtutes nequaquam stare possunt. Porro iidem anguli septem convivantes filios, dum corruunt, obruunt, quia dum principales illae virtutes opprimuntur, suffocant etiam septem dona Spiritus sancti, quae bonae soboles Dei piis animae desideriis velut quibusdam ferculis pascuntur et gaudent; coalescunt et vigent; roborantur et permanent. Vides ergo, filia mea, soror mea, charissima mea, ventum insurgentem et urgentem, ventum ab Aquilone irruficientem, sed ad spiritum deficientem. Spiritus lenis aurcidus et suavis, obumbrabit domum tuam, si tamen domus tua fundata est supra firmam petram ; petra autem, ut stabat, quia cum vidisset ventum venientem, mergique coepisset, clamavit, dicens: Domine, salvum me fac . Ille quia dubitavit, cecidit; quia confirmatus est, surrexit. Ven
Abbreviated transcription (Latin):
riũ nr̃oꝵ. Beatũ sane uehicłm:
qͣ ꝑdita ouis ad g̃gem refe itur.
Inuenta dragma in thesaurũ in¬
fertͣ. ꝯ regina austri ad salomo¬
nẽ cdefert᷑: & in amplexus daiud
tũ ꝙ om̃i laude p̃dicandũ. qͦ post
laborẽ uenies ad denariũ: post
uentilationẽ ꝑuenies ad horreũ.
e exilio reu̾teris ad patͥam: de
seruitute conu̾teris in lib̃tatẽ. Hec
sunt illa qͣtuor flumina ꝑadysi.
qͥb t̾ra cordis tui sobͥe debriata.
susceptũ sem̃ in spẽ messis emĩtat:
& fructũ affert in patientia. hos
qͦ: qͣtuor angulos. illa beati iob domꝰ
h̾urt: in qͣm uentꝰ irruens. septem
conuiuantes filios opp̃ssit. Qa genĩ
iuxta gregoriũ. ꝑ domũ iob conscĩa
nr̃a intelligit᷑. ꝑ qͣtuor uͦ angulos pͣ¬
dentia. fortitudo. tẽꝑantia. iusticia:
designat᷑. Lomꝰ illa qͣtuor angulis
substitit: qr totũ bone uolunitatis
edificiũ. p̃fato qͣternario consurgit.
Uentꝰ autẽ irruit & domũ concutit.

Expanded text:
. Beatum sane vehiculum, quo perdita ovis ad gregem refertur; inventa drachma ad thesaurum infertur; regina Austri ad Salomonem defertur, et in amplexus David tum et omni laude praedicandum, quo post laborem venies ad denarium, post ventilationem venies ad horreum, de exsilio reverteris in patriam, de servitute converteris in libertatem. Haec sunt quatuor illa flumina paradisi, quibus terra cordis sui 31 sobrie debriata susceptum semen in spem messis emittit, et fructum affert in patientia. Hos quoque quatuor angulos illa beati Job domus habuit, in quam ventus irruens septem convivantes filios oppressit . Quia etenim juxta Gregorium per domum Job conscientia nostra intelligitur; per quatuor vero angulos, prudentia, fortitudo, temperantia et justitia designantur, domus illa quatuor angulis substitit, quia totum bonae voluntatis aedificium praefato quaternario consurgit. Ventus autem irruit et domum concutit,
Abbreviated transcription (Latin):
confitem᷑ uiciis accessisse uidicẽ.
morib fundatorẽ. exaltatũ est
soliũ iusticie. rebq sius ordo sub
rege clem̃tissimo restituit᷑. qui
nouit redd̾e qͣ st̃ cesaris cesarr
ꝙ q̃ st̃ dei deo. Porro candidioris
fortun: sortitꝰ ẽ gr̃am: quisqͥs
apud hunc alicui subuenire pos¬
se p̾dicat᷑. Qd si non potest magna.
ppłs arbitrat᷑. Neq enĩ cuilibet con¬
cessũ est. regis illiꝰ extorquere fa
git. Magni animi ẽ&. de uͥtute glo¬
riantis ad uotũ suũ seueras incli¬
nare potestates. hoc autẽ posse
me płimm sõpniant. hanc in ocłis
ur̃is grãm consecutũ fabulaut᷑: ar¬
bitrant᷑.hoc s andegauensis ep̃s.
uir nullo gu̾e uͥtirtũ uacans. s

Expanded text:
confitemur, vitiis accessisse judicem, moribus fundatorem. Exaltatum est solium justitiae, rebusque suus ordo sub rege clementissimo restituitur, qui novit reddere quae sunt Caesaris: Caesari, et quae sunt Dei Deo. Porro candidioris fortunae sortitus est gratiam, quisquis apud hunc alicui subvenire posse praedicatur. Quod si non potest, magna posse arbitrantur. Neque enim cuilibet concessum est regis illius extorquere favgit. Magni animi est, et de virtute gloriantis ad votum suum severas inclinare potestates. Hoc autem posse me plurimi somniant; hanc in oculis vestris gratiam consecutum fabulantur. Arbitratur hoc et Andegavensis episcopus, vir nullo genere virt
Abbreviated transcription (Latin):
fex: ꝓ reis qͥd̾e. s ñ reos ĩmolare
constitutꝰ. In ueris etiã iniuriis.
decuit hec mansuetudo sac̾dotẽ.
bachari. Inde augustinꝰ ad ma
certa pecunia. e̾ta inferre sup¬
plicia. Ad hanc etiã nuscd̾iam:
aut excrucias aut occidis. Ab hor
nalit̾ pecuniã suspiras amissã.
qͣliter eam repet̾e te oporteat: ad
eundẽ macecdoniũ sic augustinꝰ
ostendit. Nolentes redd̾e quos no¬
iumꝰ & male abstulisse. & unde red¬
dant hab̾e argiumꝰ. increpamꝰ.
detestam. quosdã clam. qͦsclam pa¬
lã: sicut diu̾sitas ꝑsonaꝵ. diu̾sã
iudet᷑ posse reciꝑe medicinã. nec
mn alioꝵ ꝑniciẽ. ad maiorẽ insa¬
niã concitari. Aliqñ etiã si res
magis curanda ñ impedit: sacri
altaris cõmunione pͥuamꝰ.¬

Expanded text:
ifex, pro reis quidem, sed non reos immolare ifex, pro reis quidem, sed non reos immolare constitutus. In veris etiam injuriis, decuit haec mansuetudo sacerdotem,acchari. Unde Augustinus ad Macerta pecunia, certa inferre supplicia. Ad hanc etiam misericordiet, excrucias, aut occidis. » Abhorrnaliter pecuniam suspiras amissam, qualiter eam repetere te oporteat, ad eumdem Macedonium sic Augustinus ostendit: « Nolentes reddere quos novimus et male abstulisse, et unde reddant habere, arguimus, increpamus, detestamur, quosdam clam, quosdam palam, sicut diversitas personarum diversam videtur posse recipere medicinam, nec in aliorum perniciem ad majorem insaniam concitari. « Aliquando etiam, si res magis curanda non impedit, sacri altaris communione privam
Abbreviated transcription (Latin):
d nos usq decurrit: apłicã te
paginã suscepisse. Que si tibi
meroris aut leticie calicẽ ministra¬
uit: unꝰ eram cui pͥmo pꝰ te fuerat
ꝓpinandũ. In omni fortuna pru¬
dent̾ ad amicũ festinat᷑: bonam &¬
enĩ cõmunicata facit leticia gͣtiorẽ.
Adu̾sa uͦ: magnũ suscipit ex amig
solacio remediũ. Hoc sane uiciũ
meũ nec exuere ip̃e possũ: nec fat̾i
erubeseo. Omĩa tam secure loquor
cũ amico: ꝙͣ mecũ. Plenus sum
rimaꝵ. Effluit qͥcquid aut p̃ter
aut ꝓpt̾ uoluntatẽ fortune ua¬
riat audacia. Uerũ hec missa
facio. dissimiles uolo. seire me
qͥd apłica te monim̃ta dociũnt.
quicqͥd illud sit: iteratũ gratiꝰ au¬
diat᷑. Redimes gͣ accusati culpã
silentii: si ea qͣ postulo. tuaꝵ mͥ
recursꝰ ostend̾it litteraꝵ.
Ieos torm̃tis affic̾e.
disciplina. Unde & ab eiꝰ aĩadu̾si¬
one abstin̾e debiusti: quẽ pecu¬
nã tuã furto suspicaris aspor¬
tasse. Neq enĩ carnifex es. s sacͥ¬

Expanded text:
d nos usque decurrit apostolicam te paginam suscepisse. Quae si tibi moeroris aut laetitiae calicem ministravit, unus eram cui primo post te fuerat propinandus. In omni fortuna, prudenter ad amicum festinatur. Bonam etenim communicata facit laetitia gratiorem. Adversa vero magnum suscipit ex amici solatio remedium. Hoc sane vitium meum nec exuere possum, nec fateri erubesco. Omnia tam secure loquor cum amico quam mecum. Plenus sum rimarum. Effluit quidquid aut praeter, aut propter voluntatem, fortunae variat audacia. Verum haec missa facio. Dissimules volo scire me quid apostolica te monimenta docuerunt. Quidquid illud sit, iteratum gratius audietur. Redimes igitur accusati culpam silentii, si ea quae postulo, tuarum mihi recursus ostenderit litterarum. Reos tormentis afficere, disciplina. Unde et ab ejus animadversione abstinere debuisti, quem pecuniam tuam furto suspicaris asportasse. Neque enim carnifex es, sed sacr
Abbreviated transcription (Latin):
ego ip̃e crede a me. Uisum ẽ huic
elig̾e seruũ tuum. ꝙ apud te int̾¬
prete uti: qͦ fr̾em suũ m ilitarib
informandũ disciplinis. regie po¬
testati cõmendaret. Puero qͥdem
sullimiũ patebat aditꝰ curiarũ:
s sullimiori consilio frat̾ fr̃i eam
ꝓuidit. In qͣ sic militiã disceret:
ne dedisc̾et honestatẽ. Missus ẽ
gͥ ad culm̃ moꝵ. missus ẽ ad mi¬
litũ głam. missus ad serenissim̃
regẽ. cuiꝰ in castͥs nec obseqͥum
p̾mio: nec urtꝰ reu̾entia defrau¬
dat᷑. ur̾e maiestati int̾est. episcopi
gr̃ã ꝑuerũ susciꝑe destinatum:
atq utrũq in altero ꝓm̃eri. Ego
qͥdẽ si qͣm mͥ merita mea p̾stareñ
fiduciã: ꝓ eadẽ discerni supplican¬
dũ est. S noui regẽ non attencłe

Expanded text:
um est huic eligere servum tuum, et apud te interprete uti, quo fratrem suum militaribus informandum disciplinis, regiae majestati commendaret. Puero quidem sublimium patebat aditus curiarum, sed sublimiori consilio frater fratri eam providit, in qua sic militiam disceret, ut non dedisceret honestatem. Missus est igitur ad columen morum, missus est ad militum gloriam, missus regem, cui castris, nec 179 obsequium praemio, nec virtus reverentia defraudatur. Vestrae majestati interest episcopi gratia puerum suscipere destinatum, atque utrumque in altero promereri. Ego quidem, si quam mihi merita mea praestant fiduciam, pro eodem decrevi supplicandum. Sed novi regem non attendere
Abbreviated transcription (Latin):
solatia ñ admisit. Lemꝑe uulnꝰ inci¬
catricẽ coħet. ꝙ qͣrtanis ꝑlerũq ꝓfu¬
concupiscentie. qͦ simł expugnari ñ
posst̃: sigillatĩ melꝰ eludent᷑. Ad¬
u̾sus hiuꝰmodi latruncłos manũ¬
q sicariã. sic uigilare necesse ẽ fi¬
liam xͥ ut ñ dormat: aut dormitet:
sic neglig̾e cũ discessint. ut reditũ
formidet. Sic pugnare cũ redierms.
ut de uictoria ñ despet. fideł autẽ
cłs ẽ qͥ non patiet᷑ te tẽptari. supͣ id¬

Expanded text:
solatia non admisit. Tempore vulnus in cisolatia non admisit. Tempore vulnus in cicatricem cohaeret, et quartanis plerumque profuconcupiscentiae, quae simul expugnari non possunt, singillatim melius eludentur. Adversus hujusmodi latrunculos, manumque sicariam sic vigilare necesse est filiam Christi, ut non dormiat aut dormitet; sic negligere, cum discesserint, ut reditum formidet; sic pugnare cum redierint, ut de victoria non desperet. Fidelis enim Deus est, qui non patietur te tentari sup
Abbreviated transcription (Latin):
alios tͥ. uł sub aliis ap̃ te male pla¬
c̾ent. integritatẽ uuln̾abãt animoꝵ.
Usus egre dediscit᷑: ab eo autẽ p̾cipue
difficillimũ ẽ reuelli. Q multo
nos tẽꝑe tenuit: multa placuit
uoluptate. Ex qͦ nͥ fallor bellũ te
grauiꝰ expectat. &. hostis qd absit ad
iuctoriã ꝑatior. hostẽ si nescis appel¬
lo freq̃ntatas a cunis delicias. grãm
mariti. cd aritatẽ sobolis. obseqͥoꝵ
diligentiã. cet̾aq omnia que tͥ leno¬
cinio. sexus aut licentia potestatis:
hec relicta suspirabis. tanto teneriꝰ
eoꝵ recolens. qͣnto ea uł temꝑe tͥ cõe¬
ua st̃: uł exꝑientia gͣtiora. Unde s
tẽꝑantiam uix consuesces. acd qͣm
uł ꝓ consuetudine difficultas ẽ des¬
cende: uł ꝓ conditione indignatio.
Cet̾m tẽꝑe dediscunt᷑ uniu̾sa. Nich̃
humano pecctori sic inħet: ut tẽꝑe
ñ euanescat. Temꝑe mat̾ meroris ob¬
liuiscit᷑: que in morte unei filii sui

Expanded text:
alios tibi, vel aliis apud te male plaalios tibi, vel aliis apud te male placerent, integritatem vulneraverunt animorum. Usus 29 aegre dediscitur: ab eo autem praecipue difficillimum est revelli, qui multo nos tempore tenuit, multa placuit voluptate. Ex quo, nisi fallor, bellum te gravius exspectat, et hostis, quod absit! ad victoriam paratior. Hostem, si nescis, appello frequentatas a cunis delicias, gratiam mariti, charitatem sobolis, obsequiorum diligentiam, caeteraque omnia, quae tibi lenocinio sexus, aut licentia potestatis, haec relicta suspirabis, tanto tenerius eorum recolens, quanto ea vel tempore tibi coaeva sunt, vel experientia gratiora. Unde et temperantiam vix consuesces, ad quam, vel pro consuetudine difficultas est descendere, vel pro conditione dedignatio. Caeterum tempore dediscuntur universa. Nihil humano pectori sic inhaeret, ut tempore non evanescat. Tempore mater moeroris obliviscitur, quae in morte unici filii sui
Abbreviated transcription (Latin):
Gedit ppłs manducare & bibere: ꝙ
surrexer̃t ludẽ. Hanc sane uͥtirtis
eu̾sionem. saluator nr̃ ad exẽplum
declinauit. cũ turbis eũ regẽ statu¬
se uolentib: oblate sibi dignitatis
fastigia recusauit. Ne qͣ gͥ oblecta¬
m̃ta fructũ tͥ religionis extorqͦã.
tẽꝑantie fines excecłe formidabis.
Temꝑantia plerũq infra licitũ
qͥescit: ultͣ nuiniqͣm ꝓgredit᷑. Ea
si desit. cet̾e uͥtutes uł deciduns
a sũmo: uł ad sũmum ñ ascendt̃.
Impetꝰ enĩ est ñ ratio: qͥcqͥd sine
tẽꝑantia ꝓfitem᷑. Temꝑantia meti¬
t᷑ ui res: ꝙ amedio ñ recedit. Unde
ꝙ nc̃ remissa intendit: nc ardua
mod̾at᷑. Sic ip̃a iurtutes ꝑhennat:
& ad p̾mium usq ꝑducit: ꝑfecto
fabrica hec. in p̾fato curru t̃cium
sibi locũ defendit: p̃ꝑata adũsũ
luxꝰ & latro ciniis occursura uolup¬
tatũ. Hac itaq paulatĩ tͥ succiden¬
da ẽ deliciaꝵ consuetudo. reicienda
obseqͥoꝵ sedulitas. festiui cultꝰ & odo

Expanded text:
edit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Hanc sane virtutis eversionem Salvator noster ad exemplum declinavit, cum turbis eum regem statuere volentibus, oblatae sibi dignitatis fastigia recusavit . Ne qua igitur oblectamenta fructum tibi religionis extorqueant temperantiae fines excedere formidabis. Temperantia plerumque infra licitum quiescit, ultra nunquam progreditur. Ea si desit, caeterae virtutes vel decidunt a summo, vel ad summum non ascendunt. Impetus enim est non ratio quidquid sine temperantia profitemur. Temperantia metitur vires, et a medio non recedit. Unde et nunc remissa intendit, nunc ardua moderatur. Sic ipsa virtutes perennat, et ad praemium usque perducit. Profecto fabrica haec in praefato curru tertium sibi locum defendit, praeparata adversus luxum, et latrociniis occursura voluptatum. Hac itaque paulatim fibi succidenda est deliciarum consuetudo, rejicienda obsequiorum sedulitas, festivi cultus, et o
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ: cũ ad desꝑationẽ sac̃dotes tre¬
pidarent: in oratione & ieiunio
bethuliã liberauit.
actum fortasse putas:
ꝯ plenã iactas iuctoriã. si nul¬
la molestia. nulla leta ꝓpositũ re
ligionis extorserit. Cetm male te
decipis. ꝙ inanẽ sõpnias ualitu¬
dinẽ: si ñ dum suꝑbie tumores hu¬
militatis cathaplate subsederint.
Suꝑbia totũ uͥtutis corpꝰ inficit᷑.
iuitale colum̃ emarcescit. Formosa
queq deformant᷑. Suꝑbia natioe
celestis. sullimes appetit m̃tes. s
uelut ad ꝓpͥos ortꝰ reuolans. in
głam ꝙ puritatẽ irrupit hoĩum.
que a gła & pͣitate ꝓrupit ange¬
loꝵ. Ea pͥus in celis. dehine in t̾ris
tumphans. sic augłis innata est:
ut ab eis ñ recedẽt. sic hoĩes infecit

Expanded text:
que ad desperationem sacerdotes trepidarent, in oratione et jejunio Bethuliam liberavit . Actum fortasse putas, et plenam jactas victoriam, si nulla molesta, nulla laeta propositum tibi religionis extorserint. Caeterum male te decipis, et et inanem somnias valetudinem, si nondum superbiae tumores humilitatis cataplasmate subsederunt. Superbia totum virtutis corpus inficitur, vitale columen emarcescit, formosa quaeque deformantur. Superbia natione coelestis, sublimes appetit mentes, et velut ad proprios ortus revolans, in gloriam et puritatem irrumpit hominum, quae a gloria et puritate lorum. Ea prius in coelis, dehinc in terris triumphans; sicut angelis tota innata est, ut ab eis non recederet, sic homines infecit,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ male głat᷑ & presumit qd̾ ñ est.
mͣ confusione ꝓst̾nitur & amittit qd̃
ẽ. Tanto q fita do ꝑ parietẽ suꝑbie
remotior: qͣnto sibi uidebat᷑ ꝑ uͥtu¬
tũ celsitudinẽ ꝓpinquior. Inde ꝙ ꝑ
psalmistã dr̃. Cadent a lat̾e tuo mil¬
le: ꝙ decẽ.m̃. a dextͥs tiuis. Uides gͥ
qͣnta moꝵ dilapsio sit suꝑbia: ꝗͣ
necessaria in b̃ngestis humilitas.
Sine humilitate ꝑ prudentiã eli¬
g̾e qd̃ diligendũ est: erronea dis¬
cretio ẽ. Adu̾sa ꝑ fortitudinẽ su¬
ꝑare: iactans uictoria. Illecebris
ꝑ tẽꝑantiam resist̾e: temulenta
sobrietas. Unde ꝙ his qͣrtam sciłe

Expanded text:
 praesumit quod non est, in confusionem prosternitur, et amittit quod est? Tantoque fit a Deo per parietem superbiae remotior, quanto sibi videbatur per virtutum celsitudinem propinquior. Unde et per Psalmitam dicitur: Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis . Vides igitur quanta morum dilapidatio sit superbia; quam necSine humilitate per prudentiam eligere quod diligendum est, erronea discretio est; adversa per fortitudinem superare, jactans victoria; illecebris per temperantiam resistere, temulenta sobrietas. Unde iis nece
Abbreviated transcription (Latin):
tis ext̃riti ꝓcellis. ad ñ diligenda
mentẽ reduciuit. Adhibenda gͥ:
prudentie fortitudo. ut ad tenen¬
dũ qd̃ prudent̾ elegimꝰ: insurgũ¬
tib molestiis fortissime reluctem᷑.
Hac uͥtute: paulꝰ stimulo carnis
& angło sathane resistebat. hac
in carcerilx. hac in om̃b angu¬
stiis qͣs ad coruithios enumeiat:
armabat᷑ cũ dicebat. Qñ enĩ infir¬
mor: tc̃ fortior sũ & potñs. Eadẽ qͦ
dauid iu adu̾̃sis innocentiã serua¬
uit. eadẽ ꝑseq̃nti se saul peꝑeit. ei¬
dẽ audita morte filii sui consolatꝰ
oportet si acuat᷑ adu̾sum te detra¬
hentiũ stimulꝰ linguaꝵ. si contẽ¬
plationis reqͥem liuor infestet. si
spontanee pauꝑtatis incõmoda
cõmoueant. si statũ mentis contu¬
melie ꝑtͣbent. adu̾sis eñ usq ad
uictoriã difficile resistit᷑. nͥ prudũ¬

Expanded text:
tis exterriti procellis, ad non diligenda, tis exterriti procellis, ad non diligenda, mente reducuntur. Adhibenda est igitur prudentiae fortitudo, ut ad tenendum quod prudenter eligimus, insurgentibus molestiis fortissime reluctemur. Hac virtute Paulus stimulo carnis et angelo Satanae resistebat . Hac in carceribus, hac in omnibus 28 angustiis, quas ad Corinthios enumerat, armabatur, cum dicebat: Quando infirmor tunc fortior sum et potens . Eadem quoque David in adversis innocentiam servavit ; eadem persequenti se Sauli pepercit ; eadem audita morte filii sui consolatusoportet, si acuatur adversum te detrahentium stimulus linguarum, si contemplationis livor infestet, si spontaneae paupertatis incommoda commoveant, si statum mentis contumeliae perturbent. Adversis enim usque ad victoriam difficile resistitur, nisi prud
Abbreviated transcription (Latin):
ł pͥma p̃ꝑata ẽ rota: que sc̃aꝵ testi¬
monio ser ipt᷑aꝵ prudentia ñcupa¬
t᷑. Prudentia fuit. qͣ diligenda a ñ
diligendis: ꝙ a noxiis utilia seꝑa¬
sti. prudentia inqͣm fuit. qͣ elegi¬
sti iuxta psalmistã abiecta eẽ
in domo d̾i tui: mag̾ ꝙͣ habitare
in tab̾nacłis pecẽoꝵ. Scimꝰ autẽ
plerosꝙ uͥtutẽ ꝓfessos: adu̾sitatũ
defecisse incursu. Sitiebat in de¬
serto isrł: ꝙsitis molestias ĩpati¬
ent̾̃ sustinebat. Unde & adu̾sus
pones reu̾tit᷑ egyptiacã adoptat
seruitutẽ. Sic plerosq frangit ad¬
u̾sitas. ssic̃ scͥptum inuenies nͥ ad
nutũ cuncta suppetant: minimis
qͥbq ꝓsternunt᷑. Qͦs dũ pauꝑtas
urit. dũ contẽptus excruciat. dũ¬
lege: ad fastiditas reuolant diui¬
tias. adẽptã sibi głam conquerunt᷑.
modica suspirant que reliq̃rũt:
qͣnta ꝓ relictis expectent ñ atten¬
diuit. Tales ꝓfecto bona qͦ cdiligñ¬
da st̃ inutilit̾ eligunt: dũ p̃die¬

Expanded text:
 praeparata est rota, quae sanctarum testimonio Scripturarum, prudentia nuncupatur. Prudentia fuit, qua diligenda a non diligendis, qua a noxiis utilia separasti. Prudentia, inquam, fuit, qua elegisti, juxta Psalmistam, abjecta esse in domo Dei tui magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Scimus autem plerosque virtutem professos adversitatum incursu defecisse. Sitiebat in deserto Israel, at sitis molestias impatienter sustinebat; unde et adversus pones revertitur, Aegyptiacam adoptat servitutem. Sic plerosque frangit adversitas, et sicut scriptum invenies, nisi ad nutum cuncta suppetant, minimis quibusque prosternuntur. Quos dum paupertas urit, dum contemptus excruciat, dlege, ad fastiditas revolant divitias, ademptam sibi gloriam conqueruntur,modica suspirant quae relinquunt, quanta pro relictis exspectent, non attendunt. Tales profecto bona quae diligenda sunt inutiliter eligunt, dum praedic
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis aĩa de abysso uieioꝵ emer¬
gens: salutare u̾ͥtutũ culm̃ ascen¬
dit. Uelut ex infidiis ꝓsilit: ꝙ occͣ¬
sat elatio. totũ domꝰ dñi edificiũ
concussura ad riunã: qd̾ surrex̃at
ad consũmationẽ. Qͥd enĩ ꝑnitiosiꝰ
ad salutationes in foro hylarescit.
ꝙ exultat. qd̾ adulatorio fauore de¬
mulcet᷑. qd̾ pene hoĩem diffidens.¬

Expanded text:
fidelis anima de abysso vitiorum emergens, salutare virtutum culmen ascendit, velut ex insidiis prosilit et occursat elatio, totum domus Domini aedificium concussura ad ruinam, quod surrexerat ad consummationem. Quid enim perniciosius ad salutationes in foro hilarescit et exsultat, quod adulatorio favore demulcetur, quod pene diffitens
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ animule. qͦ sue lib̾tatis exꝑtes:
in egyptũ ꝑhennis exulant ser¬
uitutis. his usus pharao ministͥs.
mascłos nr̃os cotidie it̾ficit: coti¬
die luto dãpnat & paleis. Sub eius
iugo du gemuit aĩa tua. s in
nianu forti & brachio excelso li¬
b̃a facta ẽ: ꝙ dirupta sc̃ omnia
iuncła sua. Eg̃ssa es in lib̾tatem
Sane prudens & dispositissima e¬
lectio: qua tͣnsitorus et̾na. iuciis
uͥtutes. exilio patriã p̃tulisti. de
ꝗͣ electione: qͥd augustuꝰ ad mace.¬

Expanded text:
ur animulae, suaeque libertatis expertes, ur animulae, suaeque libertatis expertes, in Aegyptum perennis exsulant servitutis. His usus Pharao ministris, masculos nostros quotidie interficit, quotidie luto damnat et paleis. Sub ejus jugo diu gemuit anima tua, sed in manu forti et brachio excelso libera facta est, et dirupta sunt omnia vincula sua. Egressa es in libertatem Sane prudens et dispositissima electio, qua transitoriis aeterna, vitiis virtutes, exsilio patriam praetulisti. De qua electione quid Augustinus ad Mace
Abbreviated transcription (Latin):
iħu. qr qͥ cepit in uob̃ opꝰ boñ
ꝑficiet usq in diẽ ib̃u xp̃i. Unde &¬
enĩ deliciaꝵ contẽptus in femina.
unde luxꝰ obliuuo. ñ ex illo qͥ dixit:
sñ me nicħ potestis fac̾e. Nunqͥd
ip̃e non eduxit te de lacu miserre.
ꝙ de luto fecis: qͥ edux̃ uinctos de
lacu in qͦ ñ est aquaᷤ aut muta¬
tio ista: noune ẽ mutatio dextere
nec eesserunt ad m̾itum: qͦ conces¬
sa st̃ ad usũ. Porro uiro qͣlem
tu tͥ depingislege. nupsisti. sus¬
cepta ex eo ꝓles fut᷑e uirtutis.
auspiciis uniu̾sis: matrimonii
mitigauit angustias. accesseruis
ad hec sollennes cultꝰ. ꝙ blanda
tuauus. uł domestica res ordine
tͣctaret᷑. plebis etiã studium sic
in te declinauit: ut ea int̾ succes¬
sus num̾aret qͥcqͥd in tuũ tͣnsiret
obseqͥũ. Pret̾ea nicħ eoꝵ tͥ defuit:
qͥcũq iocundiora pot̾at excogita¬
re fortuna benignior. hii ꝓfecto
laqͦi st̃ mortis: hec anime retia
xͥane. Uirtutũ muros arietes ħmo¬

Expanded text:
ia qui coepit in vobis opus bonum, perficiet usque in diem Christi. Unde etenim deliciarum contemptus in femina? Unde luxus oblivio? nisi ex illo qui dixit: Sine me nihil potestis facere . Nunquid non ipse eduxit te de lacu miseriae, et de luto faecis, qui eduxit vinctos de lacu in quo non est aqua . Aut mutatio ista, nonne mutatio dexterae nec cesserunt ad interitum, quae concessa sunt ad usum. Porro viro, qualem tu ipsa depingeres, lege nupsisti; suscepta ex eo proles futurae virtutis auspiciis, universas matrimonii mitigavit angustias. Accesserunt ad haec solemnes cultus, et blanda ares, vel domestica res ordine tractaretur. Plebis etiam studium sic in te declinavit, ut ea inter successus numeraret, quidquid in tuum transiret obsequium. Praeterea nihil eorum tibi defuit, quaecunque jucundiora poterat excogitare fortuna benignior. Hi profecto laquei sunt mortis; haec animae retia Christianae. Virtutum muros arietes hujusmo
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Hec qͣdriga ẽ. qͣm non ħntes
hic manentẽ ciuitatẽ s futuram
inqͥrunt. Beaiꝰ qͥd̾e currꝰ. quo thes
quẽ qͥsqͥs ascend̾at: mortẽ non gu¬
stabit in et̾num. ãd illũ qͦ igneum.
nͥ priꝰ hunc ascendet: ꝓpħa ñ ueni

Expanded text:
ea est quadriga, qua non habentes hic manentem civitatem futuram inquirunt. Beatus quidem currus, quo Thesbquem qui ascenderit, mortem non gustabit in aeternum. Ad illum quoque igneum, nisi prius hunc ascenderet p
Abbreviated transcription (Latin):
monstrat philosophus his u̾¬
bis. Optima hereditas a patͥb
traditur liberis: omni patͥmo
esse nefas iudicandum est.
In aliis audem corꝑis cõmodis.
quis fructus est homini: quẽ
enim elephantos mole. tauros
robore: tygres uelocitate p̾i
tula sint hominum corpuscła.
ista. Opulentia. p̃latio:
gła Ad opulentiam referun¬
tur predia. clientele. peculiũ:
thesaurus. ornatus. In p̃diis.
edificia & agri numerant᷑.
ptuum ꝓdeas. Obseruancla
diocritatem diligit: tuto ca¬
ret obsoleti sordib tecti. So
solitudo. dedecori est domino:
maxime si alio ddommo solita est
frequentari. Odiosum est enim.
cum a pretereuntib dicitur. o
domus antiqua: quam dispari
Quem res plus nimio delectaue¬
re secunde. nuitate quatient:
si quid mirabile pones. Inuitus
fuge magna. licet sub paupere
tecto. reges. & regum uita pre¬
currere amicos. Et alius poeta
dicit. O uite tuta facultas. pau¬
ꝑis angustiq lares. o munera
nondum intellecta deum. Ideo

Expanded text:
monstrat TULLIUS his vermonstrat TULLIUS his verbis: « Optima haereditas a patribus traditur liberis, omnique patresse nefas judicandum est. » In aliis autem 988 commodis corporis, quis fructus est homini, quem enim elephantes mole, tauros robore, tigres velocitate praetula sint hominum corpuscula.t opulentia, praelatio, gloria. Ad opulentiam referuntur praedia, clientelae, peculium, thesaurus, ornatus. In praediis vero aedificia et agri numerantur.ptus prodeat; observanda diocritatem Diligit, tutus caret obsoleti Sordibus tecti, caolitudo, dedecori est domino, maxime si ab alio posita est domino frequentari. Odiosum enim est, cum a praetercuntibus dicitur: O domus antiqua, heu! quam dispari RATIUM: Quem res plus nimio delectavere secundae, Mutatae quatient: si quid mirabere, pones Invitus: fuge magna: licet sub paupere tecto Reges et regum vita praecurrere amicos. Et LUCANUS: . . . . . O vitae tuta facultas Pauperis, angustique lares! o munera nondum Intellecta deum! Idcir
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua deinceps gradatim.
actemis pars honestatis con¬
fecta est. Hoc autem quod nc̃
agimis: id ipsum est quod ittile
ctum est expetecidum. Hoc autẽ
in bona animi. & bona corporis
cõmoda fortue: quidam distͥ¬
buunt. animi uero bona: in sci¬
encias suirtutes disꝑguntur. Ue
quib agentes: de honesto disseru¬
ninis. Corporis bona sunt. ut pul¬
chritudo. nobilitas. uelocitas. ro¬
bur. magnitudo: ualitudo. Que
sepe plus incõmodi quam fructꝰ
afferunt: dum bonos mores iuxta
socordia flagitiosior. Et ꝓfecto ita
conspectius in se crimen habet
quanto qui peccat maior habe¬
tur. Quod si ueram requiris no¬
bilitatem: audi poetam. Nobili
rit hunc. qui indignus genere
est. precla ro nomine tantirin
insignis: Miserum est: alioru
incumbere fame. Malo pater tͥ
sit tersites. dum modo tu sis
eacide similis. uulcaniaq ar¬
ma capessas: quam te ter site si¬
milem ꝓducat achilles. Quod
si in hac nobilitate aliquis fru¬
ctus est. ꝓfecto is est: quem

Expanded text:
reliqua deinceps gradatim. » Hactenus pars honestatis confecta est, hoc autem quod nunc agimus, ad ipsum, quod utile ctum est expetendum; hoc autem in bona animi, in bona corporis, et in bona fortunae quidam distribuunt. Animi bona in scientias et virtutes disperguntur, de quibus agentes de honesto disseruimus. Corporis vero bona sunt pulchritudo, nobilitas, velocitas, robur, magnitudo, valetudo, quae saepe plus incommodi afferunt quam fructus, dum bonos mores auferusocordia flagitiosior. Et profecto ita conspectius in se Crimen habet, major quanto qui peccat habetur. Si autem veram requiris nobilitatem, audi poetam JUVENALErit hunc, qui Indignus genere, et praeclaro nomine tantum Insignis?. . . . Miserum est aliorum incumbere famae . . . . Malo pater tibi sit Thersites dummodo tu sis Heacidae similis, Vulcaniaque arma capessas, Quam te Thersitae similem producat Achilles. Quod si in hac nobilitate aliquis fructus est, profecto hic est, quem
Abbreviated transcription (Latin):
petierat. multaq statim de nide¬
is milia crediderunt: et usq ad
quadragesimum secundum annũ.
datum est ei tempus penitentie.
Post quos ꝑseuerantib illis in blas¬
phemiam. egressi sunt duo ursi de
silius gentium romanoꝵ. uespasi¬
anus et titus. et blasphemantes
pueros ascendentiq uero heliseo
in domum dei. hoc etum interp̃ta¬
tur bethel. uoce consona illuden¬
tes interfecerunt atq lacerauer̃t.
et ex eo tempore ierusalem non ap¬
pellatur eiuitas sancta: s et sancti¬
latem et nomen pristinum amnt¬
tens. spiritualiter uocatur sodo¬
ma et egyptus. ut edificetur. ꝓ
ea noua ciuitas. quam fluminis
impetus letificat. et de cuius me¬
dio egreditur fons. qui totius or¬
bis amaritudinem nutigauit.
ut miserabilis isrł runas templi
nudatis plangat. lacertis. et in
xp̃o turba credentium. noua eo¬
tidie uideat eccłe tecła consurg̃e
et dicat syon. angustus michi lo¬
cus est. impleaturq illud quod

Expanded text:
petierat, multaque statim de Iudaepetierat, multaque statim de Iudaeis milia crediderunt et usque ad quadragesimum secundum annum datum est tempus paenitentiae, post quos perseuerantibus illis in blasphemia egressi sunt duo ursi de siluis gentium Romanorum, Uespasianus et Titus, et blasphemantes pueros ascendentique uero Heliseo in domum dei — hoc enim interpretatur Bethel — uoce consona inludentes interfecerunt atque lacerauerunt et ex eo tempore Hierusalem non appellatur ciuitas sancta, sed et sanctitatem et pristinum nomen amittens spiritaliter uocatur Sodoma et Aegyptus, ut aedificetur pro ea noua ciuitas, quam fluminis impetus laetificat et de cuius medio egreditur fons, qui totius orbis amaritudinem mitigauit, ut miserabilis Israhel ruinas templi nudatis plangat lacertis et in Christum turba credentium noua cotidie uideat ecclesiae tecta consurgere et dicat Sion: angustus mihi locus est impleaturque illud, quod
Abbreviated transcription (Latin):
legis uelamine claudebatur: scissũ
pateret gentib. Monumenta ꝙ:
de quib scriptum est. Hos estis
sepulchra extrinsecus dealbata.
que uitus plena sunt ossib mor¬
tuoꝵ. ideo sunt aꝑta ut egrede¬
rentur de his. qui prius. in infi¬
delitate mortui erant. et cum re-¬
surgente xp̃o atq uiuiente uiu̾ent.
et ingrederentur celestem ierłm.
et haberent municipatum. neqͣ¬
quam in terra s in celo: morien¬
tes q cum terreno adam. resur¬
gerent cum adam suꝑcelesti. Pe¬
to secundum litteram nulli uio¬
lentum esse iuideatur mortuo
saluatore appellari ierusalem
sanctam cuuitatem. cum usq ad
destructionem eius. semꝑ apostoli
templum ingressi sint: et ob scan¬
dalum eoꝵ qui de iudeis credide¬
rant. legis exercuerint cerimoniaˢ.
In tantum autem amarit ierłm
dñs. ut fleret eam et plangeret:
et pendens in cruce loqueretur.
Pater ignosce eis: quod enim facniñ
nesciunt. Itaq impetrauit quod

Expanded text:
legis uelamine . claudebatur, scissum legis uelamine . claudebatur, scissum pateret gentibus. monumenta quoque, de quibus scriptum est: uos estis sepulchra extrinsecus dealbata, quae intus plena sunt ossibus mortuorum, ideo sunt aperta, ut egrederentur de his, qui prius in fidelitate mortui erant, et cum resurgente Christo atque uiuente uiuerent et ingrederentur caelestem Hierusalem et haberent municipatum nequaquam in terra, sed in caelo, morientesque cum terreno Adam resurgerent cum Adam caelesti. porro secundum litteram nulli uiolentum esse uideatur mortuo saluatore appellari Hierusalem sanctam ciuitatem, cum usque ad destructionem eius semper apostoli templum ingressi sint et ob scandalum eorum, qui de Iudaeis crediderant, legis exercuerint caerimonias. in tantum autem amauit Hierusalem dominus, ut fleret eam et plangeret et pendens in cruce loqueretur: pater, ignosce eis; quod enim faciunt. nesciunt n t. itaque impetrauit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nunc ex parte uidemus. et ex par¬
te cognoscimus. Cum autem uenĩt
quod ꝑfectum est. tunc etiam uelũ
interius disrumpendum: ut onña
que nunc nobis abscondita sunt.
domus dei sacramenta iudeamus.
Quid significent duo cherubin. qd
oraculum. quid uas aureum: in
quo manna reconditum fuit. Fẽ
enim ꝑ speculum uidemus in enig¬
mate. et cum hystorie nobis uelum
scissum sit. ut ingrediamur atriũ
dei: tamen secreta eius et uinuersa
mysteria que in celesti ierusalem
clausa retinentur. scire non possumꝰ.
Igitur in passione dm̃ teria commo¬
ta est. iuxta illud quod scriptum ẽ
in aggeo. adhuc ego semel mouebo
celum et terram: et uenient deside¬
ratus cunctis gentib. ut ab orieite
et occidente ueniant. et recumbant
cum abiaham. ysaac. et iacob. Et
petre scisse sunt. dura corda gentili¬
um. siue petre uniuersa uaticima
ꝓphetarum. qui et ipsi a petia xp̃o.
cum apostolis petre uocabulum sus¬
ceperunt. ut quicquid in eis duro

Expanded text:
nunc ex parte uidemus et ex parnunc ex parte uidemus et ex parte cognoscimus; cum autem uenerit, quod perfectum est, tunc etiam uelum interius disrumpendum, ut omnia, quae nunc nobis abscondita sunt, domus dei sacramenta uideamus: quid significent duo cherubin, quid oraculum, quid uas aureum, in quo manna reconditum fuit. nunc enim per speculum uidemus in imagine et, cum historiae nobis uelum scissum sit, ut ingrediamur atrium dei, tamen secreta eius et uniuersa mysteria, quae in caelesti Hierusalem clausa retinentur, scire non possumus. igitur in passione domini terra commota est iuxta illud, quod scriptum est in Aggeo: adhuc ego semel mouebo caelum et terram et ueniet desideratus cunctis gentibus, ut ab oriente et occidente ueniant et recumbant cum Abraham, Isaac et Iacob. et petrae scissae sunt: dura corda gentilium; siue petrae uniuersa uaticinia prophetarum, qui et ipsi a petra Christo cum apostolis petrae uocabulum susceperunt, ut, quicquid in eis duro
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem: et apparuerunt mul¬
tis. Sanctam ciuitatem ierosoli¬
mam debemus accrꝑe. ad distin¬
ctionem omnium ciuitatum: qͦ
tunc ydolis seruiebant. In hac e¬
nim sola fuit templum et unius
dei cultusa et uera religio. et non
omnib apparuerunt s multis.
qui resurgentem dm̃u susceꝑus.
quod inclamante iħu et emit¬
tente spiritum suum. uelum sei
ssum sit in duas partes. a sũmo
usq deorsum: et omnia legis re¬
uelata misteria. ut que prius
recondita tenebantur. uniu̾sis
gentib ꝓderentur. In duas autẽ
partes. in uetus et nouum tes¬
tamentum. et a summo usq de¬
orsum. ab mitio mundi quando
homo conditus est: et reliqua
que facta i medio sacra narrat.
hystoria. usq ad consũiationem
mundi. Et querendum quomͦ
uelum templi scissum sit. exterꝰ
an interius. michi q udetur
in passionem dĩi. illud uelum ẽẽ
conscissum. quod et in taber na¬
culo et in templo foris positum¬
fuit. et appellabatur exterius: quia

Expanded text:
ciuitatem et apparuerunt mulciuitatem et apparuerunt multis. sanctam ciuitatem Hierosolymam debemus accipere ad distinctionem omnium ciuitatum, quae tunc idolis seruiebant; in hac enim sola fuit templum et unius dei cultus et uera religio. et non omnibus apparuerunt, sed multis, qui resurgentem dominum susceperunt. quod mclamante lesu et emittente spiritum suum uelum templi scissum sit in duas partes a summo usque deorsum et omnia legis reuelata mysteria, ut, quae prius recondita tenebantur, uniuersis gentibus proderentur. in duas autem partes, in uetus et nouum instrumentum, et a summo usque deorsum, ab initio mundi, quando homo conditus est et reliqua, quae facta in medio sacra narrat historia, usque ad consummationem mundi. et quaerendum, quod uelum templi scissum sit, exterius an interius; mihique uidetur in passione domini illud uelum esse conscissum, quod et in tabernaculo et in templo foris positumfuit et appellabatur exterius, quia