comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu dicimus neceẽ ẽẽ. ut cu uolumꝰ lib̾o uelimꝰ arbitrio ⁊ ueꝵ ꝓculdub
dicimus ⁊ nõideo ip̃m lib̾u arbitriũ necessitati subicimꝰ q̃ adimit libẽ¬
tate. Sunt gͥ nr̃e uolũtates. ⁊ ip̃e faciũt. quicꝗd uolendo facimus. qd̾
nõ fieret si nollemꝰ. Qucꝗd aũt alioꝵ hõĩu uolũtate. nolens quisq pa¬
titur. etiã sic uolũtas ualet. ⁊ si nõ illius tam̃ hoĩs uolũtas. s potestas
dei. Nam si uolũtas tm̃ ẽẽt nec poss qd̾ uellet ⁊ potentiore nolũtate ĩpe¬
diretur. nec sic tam̃ uolũtas. nͥ uoluntas eẽt. nec alt̾ius s eiꝰ ẽe̾t. ꝗ sic
uellet ⁊ si nõ posset ĩplere. qd̾ nellet. Dñ quicqd p̃ter suã uolũtate pa¬

Expanded text:
ut, cum uolumus, libero uelimus arbitrio: et uerum procul dubio dicimus, et non ideo ipsum liberum arbitrium necessitati subicimus, quae adimit libertatem. Sunt igitur nostrae uoluntates et ipsae faciunt, quidquid uolendo facimus, quod non fieret, si nollemus. Quidquid autem aliorum hominum uoluntate nolens quisque patitur, etiam sic uoluntas ualet, etsi non illius, tamen hominis uoluntas; sed potestas Dei. Nam si uoluntas tantum esset nec posset quod uellet, potentiore uoluntate inpediretur; nec sic tamen uoluntas nisi uoluntas esset, nec alterius, sed eius esset vellet, etsi non posset implere quod vellet. Unde quidquid praeter suam voluntatem pa
Abbreviated transcription (Latin):
quia ruma dixerunt ueteres mãma. in diua potina. potion̾ẽ mi¬
nistret. In diua educa. escam p̃beat. De pauore infantũ pauentia
nũcupetur. Despe q̃ euenit uenilia. De noluptate nolupia. D̾actu¬
agenoria. Destimuł quib ad nĩmiu auctu lx̃ impellit᷑. stimula
uocet᷑. Strenia sit.strenuũ faciendo. Numeria q̃ numerare dcceat
Aamena que canere ⁊̃ pe sit ⁊d̃s consus. pbendo eo siia Et dea setia
sniam impirando ⁊ p̃a dea uuentas q̃ post p̃textam exapiat iu¬
uenił etatis exordia. Ip̃e sit ⁊ fortuna barbata.qͥ adultosenrha
mnouat quos honorare noluer̾t. ut ħ qualecuor num̃ saltenona¬
scudutquor ⁊ uarga barbatu sic̃ a nodis nodehr ułcerte nõfo¬
cuna s qr barbas bec fortuniu nominarẽt. Ip̃e iiugatino deo
ꝯinges ungat. Et cum uirgii uxori çona soluit᷑. ip̃e inuccetur
⁊ deã uirginensis uocetur. Ipẽ st mutimꝰ ułtutunus quiẽ apud

Expanded text:
quia rumam dixerunt ueteres mammam; in diua Potina potionem miquia rumam dixerunt ueteres mammam; in diua Potina potionem ministret, in diua Educa escam praebeat; de pauore infantum Pauentia nuAgenoria. De stimulis quibus ad nimium actum homo impellitur, dea Stimula nominetur. Strenia dea sit, strenuum faciendo; numera que numerare doceat, Camena que canere: ipse sit et deus consul prebendo consilia et dea Sentia, sententias inspirando; ipse dea Iuuentas, quae post praetextam excipiat iuuenalis aetatis exordia; ipse sit et Fortuna barbata, quae adultos barba induat quos honorare noluerunt, ut hoc qualecumque numen saltem masculum deum uel a barba Barbatum, sicut a nodis Nodutum, uel certe non Fortunam, sed quia barbas habet Fortunium nominarent; ipse in Iugatino deo coniuges iungat, et cum uirgini uxori zona soluitur, ipse inuocetur et dea Virginensis uocetur; ipse sit Mutunus uel Tutunus, qui est ap
Abbreviated transcription (Latin):
nest. infornaces fabroꝵ uulcanus. insiderib sol ⁊luna ⁊ stelle ĩ diui¬
nãtib apollo ĩ merce mercurius. In iano mitiator. ĩ termino t̾mina¬
to saturnus in tp̃e.mars et bellona in bellis liber inuineis ceres in
frum̃tis diana in silius. minerua in ingeniis ip̃e sit postremo ⁊̃ ulla
turba qi plebeior do̾. ip̃e p̃sit nõe liberi. u̾iroꝵ semĩb. ⁊ noc libere femi¬
nar ip̃e sit dispater qui ptum plucat addiem ip̃a sit diamena quã
p̃ferunt mestris feminaꝵ. ip̃e lucina. q̃ aꝑãturiẽtib ĩnocet᷑. ip̃e o¬
pem ferat nascentib. excipiendo eos simi tre. ⁊ uocet᷑ opis. ip̃e in ua
u̾ana ip̃e cimas tueatur.⁊ uocetur cumina. Non sit. alius. s m ilł ip̃e
deab que fata nascentib canũt. ⁊ uocant᷑ carm̃tes posit fortiutis
uoceturq fo:tuna. indiua rumina. mãma paruulo ĩmulgeat.

Expanded text:
Vesta, in fabrorum fornace Vulcanus, in sideribus sol et luna et stellae, in diuiVesta, in fabrorum fornace Vulcanus, in sideribus sol et luna et stellae, in diuinantibus Apollo, in merce Mercurius, in Iano initiator, in Termino terminator, Saturnus in tempore, Mars et Bellona in bellis, Liber in uineis, Ceres in frumentis, Diana in siluis, Minerua in ingeniis; ipse sit postremo etiam in illa turba quasi plebeiorum deorum; ipse praesit nomine Liberi uirorum seminibus et nomine Liberae feminarum, ipse sit Diespater, qui partum perducat ad diem; ipse sit dea Mena, quam praefecerunt menstruis feminarum, ipse Lucina, quae a parturientibus inuocetur; ipse opem ferat nascentibus excipiendo eos sinu terrae et uocetur Opis, ipse in uaguana, ipse cunas tueatur et uocetur Cunina; non sit alius, sed ipse in illis deabus, quae fata nascentibus canunt et uocantur Carmentes; praesit fortuitis uoceturque Fortuna; in diua Rumina mammam paruulo inmulgeat,
Abbreviated transcription (Latin):
sere. qui hic intheatris libentissime spectant crimina doꝵ suoꝵ ⁊ qd̾
sicis rationib ⁊ disputationib adserant. mͦ sit iuppit̾ corporei huiꝰ
mũdi aĩus qui uniuẽsa istam mole ex qͣttuor. uł quot eis placet ele¬
m̃tis cõstructã. atq ꝯpactam implet ⁊ mouet mͦ indesuas partes.
sorori ⁊ frĩb cedat mͦ st etber ut acrem uniorẽ. subt̾fusam desuper
amplectatur. mͦ totum simul. cu aere sit ip̃e celum. t̾r̾am uõ tanq̃ ꝯ¬
iugem. eandemq matre. quia hoc ĩdiuinis turpe nõ ẽ. fecundis im¬
brib ⁊ seminib fetet. Nodo aũt ne sit necesse ꝑ cuncta discurrẽ d̃s
unus. de quo multi apocta nobilissimo dictu putant. Deum namq
ippit.ip̃e mn acre iuno. ip̃e ĩmari neptunus. in int̾eriorib etiã maĩs
ip̃e salatia int̾ra pluto. in t̾ra inferiore ꝓserpina. in focis domesticis

Expanded text:
sere, qui haec in theatris libentissime spectant crimina deorum suorum? sere, qui haec in theatris libentissime spectant crimina deorum suorum? sicis rationibus et disputationibus adserant: modo sit Iuppiter corporei huius mundi animus, qui uniuersam istam molem ex quattuor uel quot eis placet elementis constructam adque conpactam inplet et mouet, modo inde suas partes sorori et fratribus cedat; modo sit aether, ut aerem Iunonem subterfusam desuper amplectatur; modo totum simul cum aere sit ipse caelum, terram uero tamquam coniugem eandemque matrem quia hoc in diuinis turpe non est fecundis imbribus et seminibus fetet; modo autem ne sit necesse per cuncta discurrere deus unus, de quo multi a poeta nobilissimo dictum putant: deum namqueIuppiter, ipse in aere Iuno, ipse in mari Neptunus, in inferioribus etiam maris ipse Salacia, in terra Pluto, in terra inferiore Proserpina, in focis domesticis
Abbreviated transcription (Latin):
cererẽ candẽ etia nestam uolunt. Quãtam̃ sepius uestam nõ nisit
igne ẽẽ phibeant ꝑtinentẽ. ad focos sine quib ciuitas ẽẽ nõ põt. Et
ido uli uirgmes solere ẜuire. ꝙ sic̃ exũgine ita nihil ex igne naseat.
Quam totam uanitatẽ aboleri ⁊ extingni utiq ab illo oportuit.
qui ẽ natus ex uirgine. Quis eĩm ferat ꝙ cum tantũ honoris. ⁊ qͣi
eastitatis igni tribuerĩt aliqñ uestem nõ erubescunt etiam uenerẽ
dicere ut uanesc̃at in ancillis eius. horata iurgiitas: Si ẽ uesta
uenus ẽ. quom ei rite iũgines auenẽis oꝑib s abstinendo ẜuierunt:
An ueneres due sunt. Ona uirgo. altera mulier. An potius tres: Una
uirgmũ. q̃ etiam uesta ẽ. Aliã ꝯigatar. Alia meretricũ. Cin etiam
Ergo ħad cõugatas intelligitur ꝑtiner̃. s eam nolumus imitentur.
in ẽo qd̾fecit Iisa cum marte̾. Rursus ĩquiũt. ad t̾abulas redis. Que
ista iustia ẽ.nob̾ succensere qd̾ talia dicimus deduis cor. ⁊ sibi nõ suçõ¬

Expanded text:
Cererem, eandem etiam Vestam uolunt, cum tamen saepius Vestam non nisi ignem esse perhibeant pertinentem ad focos, sine quibus ciuitas esse non potest, et ideo illi uirgines solere seruire, quod sicut ex uirgine, ita nihil ex igne nascatur. Quam totam uanitatem aboleri et extingui utique ab illo oportuit, qui est natus ex uirgine. Quis enim ferat, quod, cum tantum honoris et quasi castitatis igni tribuerint, aliquande Vestam non erubescunt etiam Venerem dicere, ut uanescat in ancillis eius honorata uirginitas? Si enim Vesta quo modo ei rite uirgines a Veneriis operibus abstinendo seruierunt? An Veneres duae sunt, una uirgo, altera mulier? An potius tres, una uirginum, quae etiam Vesta est, alia coniugatarum, alia meretricum? Cui etiam Ergo haec ad coniugatas intellegitur pertinere: sed eam nolumus imitentur in eo quod fecit illa cum Marte. Rursus, inquiunt, ad fabulas redis. Quae ista iustitia est, nobis suscensere, quod talia dicimus de dis eorum, et sibi non suscen
Abbreviated transcription (Latin):
Que au̾t phrlo sophi. plusqͣ ut ea nulgꝰ scrutari expecliat. q̃ sic. abo¬
rent ĩquit ut tam̃ ex utroꝵ genẽ. ad cuules rationes adsupta sit̃ nõ
panea. Euare q̃erunt ꝯmu̾nia cũ ꝓpriis una cũ auilib stribemus¬

Expanded text:
quae autem philosophi, plus quam ut ea uulgum scrutari expediat. \'Quae sic abhoquae autem philosophi, plus quam ut ea uulgum scrutari expediat. \'Quae sic abhorrent, inquit, ut tamen ex utroque genere ad ciuiles rationes adsumta sint non pauca.
Abbreviated transcription (Latin):
nib sius. siueris q̃ mali. si falsis qͣ male Hec cũ dicimꝰ ind̾ri fortasse
cuipiã nimis haꝵ reru ignaro. Pot ista sola deduis talib maiestati
digna cliuine.⁊ ridicula detestabilia celebrari. q̃ poeticis cãtãt᷑ cĩmib
et iudis scenicis attitãtur. Sacra uõ illa q̃ nõ instriones. s sacerdotes
agunt. ab omi ẽẽ decore purgata ⁊ aliena. Hoc suta eẽt. nũqͣ theatͥcas
turpitudines ineoꝵ honore quisqͣ celebrãdas eẽ cẽseret Mũq eas ip̃i
dui ꝑciperent sibi met exhiberi. Sed id̾o nihil pudet. adobsequiu deorũ
talia gerere ĩ theatris qr similiagerũtur ĩ templis oeniq miẽorit
guẽ conaret᷑ mag̃ ẽai ex utraq tẽperatã qͣ abutraq seperatã ĩtelli¬
gi uoluit Ait em. Ea q̃ scribut poete nius ẽẽ. qͣ ut ppͥ seq debeãt

Expanded text:
inibus suis? Si ueris, quam mali! si falsis, quam male! Haec cum dicimus, uideri fortasse inibus suis? Si ueris, quam mali! si falsis, quam male! Haec cum dicimus, uideri fortasse cuipiam nimis harum rerum ignaro potest ea sola de dis talibus maiestati indigna diuinae et ridicula detestabilia , celebrari, quae poeticis cantantur carminibus et ludis scaenicis actitantur; sacra uero illa, quae non histriones, sed sacerdotes agunt, ab omni esse dedecore purgata et aliena. Hoc si ita esset, numquam theatricas turpitudines in eorum honorem quisquam celebrandas esse censeret, numquam eas ipsi di praeciperent sibimet exhiberi. Sed ideo nihil pudet ad obsequium deorum talia gerere in theatris, quia similia geruntur in templis. Denique cum memoratus guere conaretur, magis eam ex utraque temperatam quam ab utraque separatam intellegi uoluit. Ait enim ea, quae scribunt poetae, minus esse quam ut populi sequi debeant;
Abbreviated transcription (Latin):
fingẽdo seminat hec fauendo metit. Illa mẽdacia spargit. hec collig̾ Illa
res diumas falsis crimmib insectatur. Hec eor criminũ ludos ĩ dinis
reb ãplectitur. Illa de diis nefanda figm̃ta hoĩu camĩb ꝑsonat. Hec¬
ea d̾o̾ꝵ ip̃oꝵ festiuitatib cõsecrat. Facm̃ora ⁊ flagitia numinũ. Illa cãtat
hec amat. Illa ꝓlit. aut fingit. hec aũt. aut atestatur ueris aut oblectit᷑
et falsis. Ambe turpes. ambeq dãpnabłes. S illa q̃ theatrica ẽ. publi¬
ca turpitudinẽ ꝓfitetur Ista que urbana ẽ illius turpituline õnat᷑.¬
Hincine uita eterna sperabit᷑. ũ ista breuis tẽporałq polluit. Anũo
uitã polluit. cõsortium nefarioru hõium. si se inferant affectionib⁊
assensionib nr̃ĩs. ⁊ uitã nõ polluit sccietas demonũ qui colunt᷑ cͥm¬

Expanded text:
fingendo seminat, hec favendo metit. Illa mendacia spargit, hec colligit. Illa fingendo seminat, hec favendo metit. Illa mendacia spargit, hec colligit. Illa res divinas falsis criminibus insectatur, hec eorum criminum ludos, in divinis rebus amplectitur. Illa de diis nefanda figmenta hominum carminibus personat, hec deorum ipsorum festivitatibus consecrat. Facinora et flagitia numinum illa cantat, hec amat. Illa prodit aut fingit, hec autem, aut attestatur veris, aut oblectatur et falsis, ambe turpes, ambeque damnabiles: sed illa que theatrica est, publicam turpitudinem profitetur. Ista que urbana est, illius turpitudine ornatHincine uita aeterna sperabitur, unde ista breuis temporalisque polluitur? An uero uitam polluit consortium nefariorum hominum, si se inserant adfectionibus et adsensionibus nostris, et uitam non polluit societas daemonum, qui coluntur crim
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ludos exhibeatis qͣ quib uctimas ĩmolatis. Quanto librius
subtiliusq ista cliuideres dicens alios cẽ dos ñales. alios ab hõib
ĩstitutos ħ de institutis. aliud h̾re litteras poctaꝵ aliud sacerdotu
Ptrasq tam̃ ita ẽẽ int̾ se amicas cõsortio falsitatis ut grate sint ut¬
que demonib quib doctrina inimica ẽ ueritatis. Sequ̾estrataigit ĩ
paululũ theologia qua nãlem nocant.de qua postea disserẽdu ẽpla¬
cet netande uĩtam et̾na peti. Aut sperari a duis pocticis. theatricis
lucdicris scenicis. Absit. Immo au̾tat ds uerꝰ tar iimanẽ saclegãq¬
demẽtiã. Nuquit ab eis diis quib hec placent. ⁊ quos hec placant¬
cum eor illic crimina freq̃ntent᷑ uita et̾na poscenda ẽ: Nemo ut .ĩbitrõ
nec ciuili theologia: sempit̾nã quisqͣ adipiscit᷑ iutã Illa ẽ de dus tũpia

Expanded text:
aliis ludos exhibeatis, quam quibus uictimas immolatis. Quanto liberius aliis ludos exhibeatis, quam quibus uictimas immolatis. Quanto liberius subtiliusque ista diuideres, dicens alios esse deos naturales, alios ab hominibus institutos, sed de institutis aliud habere litteras poetarum, aliud sacerdotum, utrasque tamen ita esse inter se amicas consortio falsitatis, ut gratae sint utraeque daemonibus, quibus doctrina inimica est ueritatis! Sequestrata igitur paululum theologia, quam naturalem uocant, de qua postea disserendum est, placetne tandem uitam aeternam peti aut sperari ab dis poeticis theatricis, ludementiam. Quid, ab eis diis, quibus haec placent, et quos haec placantcum eorum illic crimina frequententur, vita aeterna poscennec civili theologia, sempiternam quisquam adipiscitur vitam. Illa enim de diis turpia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ sint res diuine. abhumanis nugis atq mendacus dirimende
s uitiosissimas ppłoru oppinioẽs. ⁊ con̾suetudines. in supstitionib publi¬
cis uereris offender̃. quas ad̾oꝵ naͣ ab orrere. uł taliu. quales in huius
mundi elem̃tis humani animi suspicat infirmitas. ⁊ sentis ip̃e. cũ
eas usq quaq cõsideras. ⁊ oĩs nr̃a litteratura cĩcũsonat. Quid hic agit
humanũ. qͣuis excellentissimũ ingeniu. Quid tͥ humana. licet ml¬
tiplex ingensq doctrina. in his ang̃ustiis suffragat. Naturales deos
colere cũpis ciules cogeris In ueñisti alios fabulosos. inquos lib̾ri
qd sentis enomas. uñ ⁊̃ istos cuules uelis nolis ne ꝑfundas. Dicis
quippe fabulosos. adcomedatos eẽ adtheatrũ. nales ad mũdũ. ciui¬
les ad urbem cu mundꝰ opus sit diuinũ. Urbes uo ⁊ theatra opera
sint hõium. nec alii derideant᷑ intheatris qͣ qui adorãtur ĩtẽplis nec

Expanded text:
quam sint res diuinae ab humanis nugis adque mendaciis dirimendae; sed uitiosissimas populorum opiniones et consuetudines in superstitionibus publicis uereris offendere, quas ab deorum natura abhorrere uel talium, quales in huius mundi elementis humani animi suspicatur infirmitas, et sentis ipse, cum eas usquequaque consideras, et omnis uestra litteratura circumsonat. Quid hic agit humanum quamuis excellentissimum ingenium? Quid tibi humana licet multiplex ingensque doctrina in his angustiis suffragatur? Naturales deos colere cupis, ciuiles cogeris. Inuenisti alios fabulosos, in quos liberius quod sentis euomas, unde et istos ciuiles uelis nolisue perfundas. Dicis quippe fabulosos adcommodatos esse ad theatrum, naturales ad mundum, ciuiles ad urbem, cum mundus opus sit diuinum, urbes uero et theatra opera sint hominum, nec alii derideantur in theatris, quam qui adorantur in templis, nec
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scienti d̾o. Que fieri nõ pñt nisi p̃cedentib ⁊ efficientib cursis. Si rer
ordo p̃scienti deo certus nõ ẽ nõ omĩa sic neniũt ut ea uentura p̃sciũ.
Porro si nõ om̃ia sic ueniuĩt. ut ab illo uẽtura p̾scita sut nõ ẽ ĩquit
indeo pͥscĩa õĩum futuror. Nos adu̾sus istos sacͥlegos ausus atq ĩ¬
pios. ⁊ dm̃ dicimꝰ omĩa scire añqͣ fiant ⁊ uolũtate nos facer̃. ꝗcquid
dicmꝰ Imo nulla fieri fato dicimus. qm̃ fati nõ ubi solet aloquẽti¬
b poni .i. ĩ cõstitutione sid̾ꝵ: cũ quisq cõceptus aut natus ẽ qm̃ re
ip̃a manit̾ asseritur nihil ualere mostramꝰ Ordinẽ aũt cãꝵ ubi
uolũtas dei plũimu põt neq negamꝰ neq fati uocabulo nũcupa¬
mus. Nisi forte ut fatu a fando dictũ intellig.imꝰ i. a loq̃ndo. Nõ
ẽim ãnuere possumus ẽẽ scͥptu in lrĩs scĩs semel locutus ẽ deus

Expanded text:
aescienti Deo, quae fieri non possunt, nisi praecedentibus et efficientibus causis; si rerum ordo praescienti Deo certus non est, non omnia sic ueniunt, ut ea uentura praesciuit; porro si non omnia sic ueniunt, ut ab illo uentura praescita sunt, non est, inquit, in Deo praescientia omnium futurorum. Nos aduersus istos sacrilegos ausus adque inpios et Deum dicimus omnia scire antequam fiant. et uoluntate nos facere, quidquid o non dicimus, immo nulla fieri fato dicimus; quoniam fati nomen ubi solet a loquentibus poni, id est in constitutione siderum cum quisque conceptus aut natus est, quoniam res ipsa inaniter adseritur, nihil ualere monstramus. Ordinem autem causarum, ubi uoluntas Dei plurimum potest, neque negamus, neque fati uocabulo nuncupamus, nisi forte ut fatum a fando dictum intellegamus, id est a loquendo; non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris
Abbreviated transcription (Latin):
stitutus moxeciam ip̃o hostili uulner eetincto itantat ẽ redactres
inopia ut inde nullus enadẽt. undiq hostib ĩcursantib mibtem
impatoris morte turbatu nisi placito pacis illic ĩꝑii fines ꝯ stitoi¬
exeritur ubi hõdieq ꝑsistunt. nõ quidẽ tanto detimito quãtur cõces¬
serat adrianus s media tam̃ cõpontione defixi. Dano gͥ anguriodo
tirinus nõ cessit ioui qui cessit ⁊drimi uolũtat. cer̃t etiam riilun̾
temeritati. ⁊ iormi necessitati Uiderunt ħ intelligentiores gram¬
orene romani. si. cõtra cõsuetudine: auitatis. q̃demõnicis trib fuãt
obligata.paru ualebant. Quia ⁊ ip̃i etia si illa uana c̃ẽ sentiebant. nͣe
tam̃ reꝵ. sub uniꝰ ueri dei regimine. atq impio cõstitute. religiosũ cultũ
ꝗ do debetur exhibẽdu putabãt. ẜuiẽtes ut ait apłs creature potiusqͣ

Expanded text:
stitutus mox etiam ipso hostili uulnere extincto in tantam est redactus stitutus mox etiam ipso hostili uulnere extincto in tantam est redactus inopiam, ut inde nullus euaderet undique hostibus incursantibus militem imperatoris morte turbatum, nisi placito pacis illic imperii fines constituerentur, ubi hodieque persistunt, non quidem tanto detrimento, quantum concesserat Hadrianus, sed media tamen conpositione defixi. Uano igitur augurio deus Terminus non cessit Ioui, qui cessit Hadriani uoluntati, cessit etiam Iuliani temeritati et Iouiani necessitati. Uiderunt haec intellioresque Romani; sed contra consuetudinem civitatis, quae daemoniacis ritibus fuerat obligata, parum valebant: quia et ipsi etiamsi illa vana esse sentiebant, naturae tamen rerum sub unius veri Dei regimine atque imperio constitutae, religiosum cultum, qui Deo debetur, exhibendum putabant: servientes, ut ait Apostolus, creaturae potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
impu deficientib multis ad annibale ciuititib ĩ ãgustũ fuerant co¬
artati . Iti euacuata ẽ pulcritudo auspicioꝵ. remasit contra iouem contu¬
macia nõdor s demonior. Aluid ẽ eĩm nõ cessisse aliud m̃ cesseras redi¬
le Quãq et postea ĩ oriẽtalib partib adriana uolũtate mutati sunt te¬
mini ĩperu romani. Ille namq tres ꝓuĩcias nobiles. armeniã. meio¬
potamir assyriam psarum concessit imꝑio. ut d̾s̃ ille tininus. quiro¬
manos t̾minos ẜm istos tuebatur. ⁊ ꝑ illud pulcherimũ auspiciu  cro
nõ cesserat iom plus adrianu regẽ hõium qͣ regem dor. timmirsse uid¬
tur Receptis quoq alio tp̃e ꝓiuncus memoratis. nr̃a pene meoriare¬
trorsus tminus cessit. qñ iulanus doꝵ illor oracuł deditꝰ ĩmodrato
rusunaues iussit incendi quib alimonia portabat᷑ qua excitus de¬

Expanded text:
imperii, deficientibus multis ad Annibalem civitatibus, in angustum fuerant coimperii, deficientibus multis ad Annibalem civitatibus, in angustum fuerant coarctati. Ita evacuata est pulchritudo auspiciorum, remansit contra Jovem contumacia, non deorum, sed daemoniorum. Aliud est enim non cessisse; aliud unde cesseras redisse. Quanquam et postea in Orientalibus partibus Hadriani voluntate mutati sunt termini imperii Romani. Ille namque tres provincias nobiles, Armeniam, Mesopotamiam, Assyriam, Persarum concessit imperio: ut deus ille Terminus, qui Romanos terminos secundum istos tuebatur, et per illud pulcherrimum auspicium loco non cesserat Ioui, plus Hadrianum regem hominum quam regem deorum timuisse uideatur. Receptis quoque alio tempore prouinciis memoratis nostra paene memoria retrorsus Terminus cessit, quando Iulianus deorum illorum oraculis deditus inmoderato ausu naues iussit incendi, quibus alimonia portabatur; qua exercitus de
Abbreviated transcription (Latin):
neminẽ cõmoturũ. iuuentutẽ etiam romana pꝑdea iuuẽtatẽ nei¬
nieẽ censurã. Wideant ergo quomͣ ħeant istu regem doꝵ suoꝵ ⁊ doc
tore regni sui ut cu auspicia ista ꝓ adu̾sario ponerẽt. cui nõ cedere
pułcru ẽẽt. Quãqͣ hec si uerasunt nõ hñt om̃mo quid timeant. Nõ
eim cõfessuri sunt. ꝙ dn cesserint xp̃o qui ioui ceder noluer̾t.S. alius
quippe impii finib xp̃o cedere potuert. ⁊ de sedib locoꝵ maxime d̾corde
credentur. S añ qͣ ep̃s ueniss: ĩ carnę.añq̃ deniq ista scriberentur q̃
de libris eor ꝑferimus. S tam̃ posteaqͣ ftm̃ ẽ sub rege tarquinio. lud
Auspiciu aliquotien s romanus exercitus fusus ẽ hoc ẽ u̾sus ĩ fugñ
falsumq ostendit anspicu. quo iiuentas illa nõ cesserat iomngens
martia superãtib atq ĩrũpentib gallis ĩp̃a urbe cõtrita ẽ Ettminis

Expanded text:
neminem commoturum, iuuentutem etiam Romanam propter deam Iuuentatem nemineminem commoturum, iuuentutem etiam Romanam propter deam Iuuentatem nemini esse cessuram. Videant ergo quo modo habeant istum regem deorum suorum et datorem regni sui, ut eum auspicia ista pro aduersario ponerent, cui non cedere pulchrum esset. Quamquam haec si uera sunt, non habent omnino quid timeant Non enim confessuri sunt, quod di cesserint Christo, qui Ioui cedere noluerunt; saluis quippe imperii finibus Christo cedere potuerunt et de sedibus locorum et maxime de corde credede libris eorum proferimus; sed tamen posteaquam factum est sub rege Tarquinio illud auspicium, aliquoties Romanus exercitus fusus est, hoc est versus in fugam, falsumque ostendit auspicium, quo Juventas illa non cesserat Jovi; et gens Martia, superantibus atque irrumpentibus Gallis, in ipsa Urbe contrita est; et termini
Abbreviated transcription (Latin):
liberet. ⁊ ip̃os scenicos nõ turpes iudicauer̾t. s dignos etiã p̃claris
honorib habuer̾t. Sic̃ aũt potuer̾t aurea pecim̃iã haber romani
quis deum aurinu nõ colerẽt. sic et argentea ħ̾re potuer̾t. ⁊eream. ẜe
nec argentinũ: nec eius patrẽ colerent esculanũ. ⁊ fic om̃ĩa qͥ retexe i pti¬
get Mie et regnir: ꝙ nuto quidẽ deo uo. nullomͦ h̾re possent Dus uo isti
falsis ⁊ multis ignoratis sine ꝯtẽptis atq illo uno cegͥto. ⁊ fide sĩcera
sc morib culte ⁊mehus hic regnu ẜerent qͣ tũc̃q haberent.i post
hec ncciperẽt sempitnu. sine bie haberent. siue ñ herẽt. Capliiloꝰ¬
S m ilud quale est ꝙ pulcherimũ auspiciũ fuisse dixert. qd panbot
inte iemoriui. marte̾ ⁊t̾minũ ⁊ uiuẽtatẽ nec ioni regidor loco
cedere uoluisset. Sic eĩm ĩ quĩt sigͥficatũ ẽ martiã gente. uromanam

Expanded text:
liberet, et ipsos scaenicos non turpes iudicauerunt, sed dignos etiam praeclaris liberet, et ipsos scaenicos non turpes iudicauerunt, sed dignos etiam praeclaris honoribus habuerunt. Sicut autem potuerunt auream pecuniam habere Romani, quamuis deum Aurinum non colerent: sic et argenteam habere potuerunt et aeream, si nec Argentinum nec eius patrem colerent Aesculanum, et sic omnia qtis falsis et multis ignoratis siue contemtis adque illo uno cognito et fide sincera ac moribus culto et melius hic regnum haberent, quantumcumque haberent, et post haec acciperent sempiternum, siue hic haberent siue non haberent. CAPum auspicium fuisse dixerunt, quod paulo ante commemoraui, Martem et Terminum et Iuuentatem nec Ioui regi deorum loco cedere uoluisse? Sic enim, inquiunt, significatum est, Martiam gentem, id est Romanam,
Abbreviated transcription (Latin):
ferre non possunt.si peoru sollempniã nõ agantur. Iam uero nad¬
u̾sus cos ioue interpelles. maximę obemi ciusam.qr eius plura
crimina ludis scenicis actitant. Nõne etia siden ione nũcupatis.
i quo regitur totus atq ãministrat hic mũdus. eo illi fit auob̾ ma¬
uima inĩuria. ꝙ eñ cuistis colendũ putatis. eoꝵq regẽ cẽ ꝑhibetis:
potius accusant: hõrib ut maius sit crim̾ qd̾ eis falsis oblectãt. i
qͣ si de illis uera dicerentur romanũ ĩpiu augere ⁊ cõẜuare potuis¬
sent. Hoc eĩm si possent grecis potius donu tam grãde ꝯferrẽt quit
eos in hiuusscemodi reb diuinis hoc ẽ ludis sce̾nicis honorabiliꝰ
digniusq coluert. qñ ⁊ a morsib poctaꝵ. quib deos dilacerai uid̾bãt
s: nõ subtraxert dando eis licentia male tractandi homines quos

Expanded text:
ferre non possunt, si per eorum sollemnia non agantur. Iam uero si adferre non possunt, si per eorum sollemnia non agantur. Iam uero si aduersus eos Ionem iuterpelles, maxime ob eam causam, quia eius plura crimina ludis scaenicis actitantur: nonne etiamsi Deum Iouem nuncupatis, a quo regitur totus adque administratur hic mundus, eo illi fit a uobis maxima iniuria, quod eum cum istis colendum putatis eorumque regem esse perhibetis? potius accusantur honoribus, ut maius sit crimen quod eis falsis oblectantur, quam si de illis uera dicerentur, Romanum imperium augere et conseruare potuissent. Hoc enim si possent, Graecis potius donum tam grande conferrent, qui eos in huiusce modi rebus diuinis, hoc est ludis scaenicis, honorabilius digniusque coluerunt, quando et a morsibus poetarum, quibus deos dilacerari uidebant, se non subtraxerunt, dando eis licentiam male tractandi homines quos
Abbreviated transcription (Latin):
uctis diuas a uenerotroram entisse. iouer ip̃m eorũtturouor
mit agnusut cumialiqua cõcubat deam hoi mubere saturerum
uperosdenorare. Niba deniq posse confingi miriculoꝵ atq iuti¬
or No non ibi repperiatur.atq adeoꝵ natura longe. absit. Osce¬
uola pontifer. maxime ludos tolle si potes pcipe pͥopul. ne tales
honores diis ĩmortalib deferant. ubi criminadoꝵ lieat mirari et
que fieri possunt. placeant imitari. Siau̾t tibi respõderit ppłs. uos no¬
uis ĩportastis ista pontifer.⁊ eos ip̃os roga. quib instigantib ist.i ius¬
sistis ne talia sibi iubeant exhiberi. Qũe si mala st̃. ⁊̃ ppca nullomͦ deo
ru maiestate credenda maior ẽdoꝵ inuiria. de quib inpune fingũt
S nõ teandiẽt. demones sunt pͣua docent turpib grindet. Non sol
nõ deputant ĩ uriam. side illis ista fingant᷑ s eam̃ potius ĩuiriam

Expanded text:
uictas duas a Venere Troiam euertisse; Iouem ipsum conuerti in bouem uictas duas a Venere Troiam euertisse; Iouem ipsum conuerti in bouem aut cygnum, ut cum aliquliberos devorare: nihil denique posse confingi miraculorum atque vitiorum, quod non ibi reperiatur, atque ab deorum natura longe absit. O Scaevola pontifex maxime, ludos tolle, si potes: praecipe populis, ne tales honores diis immortalibus deferant, ubi crimina deorum libeat mirari, et quae fieri possunt placeat imitari. Si autem tibi responderit populus, Vos nobis importastis ista, pontifices: deos ipsos roga, quibus instigantibus ista jussistis, ne talia sibi jubeant exhiberi. Quae si mala sunt, et propterea nullo modo rum maiestate credenda, maior est deorum iniuria, de quibus inpune finguntur. Sed non te audiunt, daemones sunt. praua docent, turpibus gaudent: non solum non deputant iniuriam, si de illis ista fingantur, sed eam potius iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
ler. esculapiu. castore. polluce. Proditur eĩm a doctis ꝙ hoĩes fue¬
rint.⁊humana cõditione defecerint. Quid aliudq eoꝵ qui sũt du
nõ beant cuntates uera simulacra ꝙ uerus ds̃. nec sexũ ħeat. nec
etatẽ. nec definita corporis mẽbra. N̾ pontifex nosse ppłos nõ uult.i
Nam falsa eẽ nõ putant. Eepedire ig̾ existimat falli ĩ religione cu¬
tites. qd̾ dicer̃ etia in libris reꝵ diuĩnaꝵ uarro ip̃e nõ dubitat. Pre¬
clari religio. quo confugiat lib̾rindus infirmus et cu uẽ̾itatẽ qua
sibe̾tur in quirat credatur ei expedire ꝗd̾ fallitur. Nocticu sine doꝵ
genus cur sceuola respuat eudem lrĩs no ticetur. Quia sic ind̾lice
Seou deformant. ut nec bonis homĩb cõparent: cu aliu faciant
furm sluim adulterari. Sic item aliquid alit̾ turpit̾ atq ĩepte
direre ac facere. Tres int̾se deis certasse depmior pirtudinis

Expanded text:
lem, Escolapium, Castorem etc. Proditur enim a doctis, quod homines fuelem, Escolapium, Castorem etc. Proditur enim a doctis, quod homines fuerint et humana condicione defecerint.\' Quid aliud? \'Quod eorum qui sint di non habeant ciuitates uera simulacra, quod uerus Deus nec sexum habeat nec aetatem nec definita corporis membra.\' Haec pontifex nosse populos non uult; nam falsa esse non putat. Expedire igitur existimat falli in religione ciuitates. Quod dicere etiam in libris rerum diuinarum Varro ipse non dubitat. Praeclara religio, quo confugiat liberandus infirmus, et cum ueritatem qua liberetur inquirat, credatur ei expedire quod fallitur. Poeticum sane deorum genus quur Scaeuola respuat, eisdem litteris non tacetur: quia sic uidelicet deos deformant, ut nec bonis hominibus conparentur, cum alium faciant furari, alium adulterare, sic item aliquid aliter turpiter adque inepte dicere ac facere; tres inter se deas certasse de praemio pulchritudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
Si illud fingebatur. ille rrasceret᷑. Si aũt sius cͥminib etiam fictisd¬
lectabatur. qñ coleretur. nisi diabolo ẜuiretur. Ista ne iste romanu
cõderet.dilataret. cõseruaret imꝑiũ. quo uis romano ciui talia dil¬
plicebant. hoĩe abiectior. Iste daret felicitatẽ qui tũ ĩfelicit̾ colebatur
Et nisi ita coleretur. in felicius mascebatur. Capłm.xxuii.
nera tradita doꝵ. Unn a poetis alt̾um aphilosophis t̾tiuiza prm¬
cipib ciuitatis. Primũ genus nugatõiu dic̾ ẽẽ. ꝙ multade dps fi¬
gant᷑ indigna. Sm nõ congruerẽ ciuitatib ꝙ heat aliqua supara¬
cua aliqua etua qͥ obsit poplis nosse. e supuacuis magͦ cã nõ est
Solet eĩmi et. iuiris peritis dici. supflua nõ nocent. Que sunt. autẽ
illa que prolata ĩ multitudine nocent. Hec inꝗt nõ eẽ deos. hercu¬

Expanded text:
Si illud fingebatur, ille irasceretur; si autem suis criminibus etiam fictis dSi illud fingebatur, ille irasceretur; si autem suis criminibus etiam fictis delectabatur, quando coleretur, nisi diabolo seruiretur? Itane iste Romanum conderet dilataret conseruaret imperium, quouis Romano, cui talia displicebant, homine abiectior? Iste daret felicitatem, qui tam infeliciter colebatur, et nisi ita coleretur, infelicius irascebatur? CAPUT XXVII. nera tradita deorum: unum a poetis, alterum a philosophis, tertium a principibus ciuitatis. Primum genus nugatorium dicit esse, quod multa de dis fingantur indigna; secundum non congruere ciuitatibus, quod habeat aliqua superuacua, aliqua etiam quae obsit populis nosse. De superuacuis non magna causa est; solet enim et a iuris peritis dici: Superflua non illa, que prolata in multitudinem nocent? Hec, inquit, non esse deos Hercu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc idem rursus seuerius ĩpatu ẽ. Amisit filiu.qr nõ fec̃. Tertia i
nocte dcm̃ ẽ hoĩ. qd̾ maior ei pena si nõ faceret ĩmineret. Cum etiã sic
nõ auderet. ĩ morbũ incidit acrem et õribile. Tu uõ ex amicoꝵ sen¬
tentia admagr̃atus rem detulit. atq ĩlectica allatus ẽ ĩsenatũ. expo¬
sitoq sõpnio recepta ꝯtinuo ualitudine pedib suis abscessit. Canto
stupefactus mi racło senatus. quadruplicata pecunia ludos cẽsuit
instaurãi. Quis nõ uid̾at qui sanu sapit subditos hoĩes maligs de¬
ni cõpulsos ẽẽ exhibere talib diis q̃ recto cõsilio poterat turpia iudica¬
ri: En illis certe ludis poetica nummũ cͥmina freq̃ntant. Qui ludi co¬
gentib muneib iussu senatus instaurabant᷑. In ilł ludis. coruptore
pulicitie ionem turpissimi histͥones cantabant agebant. placebãt

Expanded text:
hoc idem rursus severius imperatum est. Amisit filium, quia nonfecit. 3 hoc idem rursus severius imperatum est. Amisit filium, quia nonfecit. 3 nocte dictum est homini, quod maior ei pena, si non faceret, immineret. Cum eciam sic non auderet, in morbum incidit acrem et horribilem. Tum vero ex amicorum sentencia ad magistratus rem detulit atque isitoque somnio, recepta continuo valetudine, pedibus suis sanus abscessit. Tanto stupefactus miraculo senatus quadruplicata pecunia ludos censuit instaurari. Quis non videat, qui sanum sapit, subditos homines malignis daeos esse exhibere talibus dis, quae recto consilio poterant turpia iudicari? In illis certe ludis poetica numinum crimina frequentantur, qui ludi cogentibus numinibus iussu senatus instaurabantur. In illis ludis corruptorem pudicitiae Iouem turpissimi histriones cantabant agebant placebant.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Hic exclamet cicero. nõ cõtra figm̃ta poetaꝵ s cõtra ĩstituta m.aioꝵ
An exclamarẽt ⁊ illi quid nos fecimus: Ip̃i dii ista suis honorib exbibẽ¬
da flagitauer̾t. atrocit ĩperar̾t. clade nͥ fierẽt ꝓnũtiar̾t. qr neglectũ ẽ ali¬
quid seuerissime iũdicar̾t.qr id qd̾ neglectu fuerat fcũm est placatos
se eẽ mostrar̾t. Int̾ eoꝵ cõmemorat᷑ uirtutes ⁊ mirãda fc̃a. ꝙdicãt tito
latino rustico romano. pr̃ifamilias dictu ĩ sõpnis: ut in senatu nũcto
aret. ut ludi romani ĩstaurarẽt. Qd̃ pͥmo eoꝵ die. ĩ quoda scelerator
qui ppło spectante ad suppliciu duci uissus ẽ numinib uidelicet ex¬
ludis hylaritatẽ q̃rentib triste displicuiss impu. Cum gͦ ille qui
sõpnio ꝯmonitꝰ erat postero die iussa facer nõ ansus ẽẽt. scd̾a nocte

Expanded text:
tur? Hic exclamet Cicero non contra figmenta poetarum, sed contra instituta maiorum; tur? Hic exclamet Cicero non contra figmenta poetarum, sed contra instituta maiorum; an exclamarent et illi: Quid nos fecimus! Ipsi di ista suis honoribus exhibenda flagitauerunt, atrociter imperarunt, cladem nisi fieret praenuntiarunt, quia neglectum est aliquid, seuerissime uindicarunt, quia id quod neglectum fuerat factum est, placatos se esse monstrarunt. Inter eorum commemoratur uirtutes et miranda facta quod dicam. Tito Latinaret, ut ludi Romani instaurarentur, quod primo eorum die in quodam scelerato, qui populo spectante ad supplicium duci jussus est, numinibuludis hilaritatem quaerentibus triste displicuisset imperium. Cum ergo ille qui somnio commonitus erat postero
Abbreviated transcription (Latin):
nõ suffic mimus eiꝰ. Illi inqͣ nõ sufficiat ad colendu. d̾s dator felicita¬
tis cui nõ sufficit ad accipiendu. ⁊p̃a felicitas. Cui aũt sufficit. Mõ
emi ħt homo ꝗd ãplus optare deheat. ẜuiat unideo datori feli¬
citatis. Non ẽ ip̃e quẽ nominat iouẽ. Nlam si eu datorẽ felicitat
agnosce̾nt nõ utiq alium uł aliam a quo daret᷑ felicitas. noĩe
ipius felicitatis inquirerẽt. Neq ip̃m ionẽ q̃i tantis ĩiuriis
colendu putarent qste alienarum dr adult̾ uxoꝵ. Iste ide:¬
pueri pulcri ĩpudicus amator et raptor:. Capitulum .xxui.
bat. diuuna malle: adnos. Merito displicuit niro graui diuinorũ
criminũ pocta confictor. Cur ergo ludi scenici. ubi ħ dic̃titat᷑ cãtitant.
ictitãtur. dõꝵ honorib exhibentur int̾ res diuinas adactissimis cõscͥbũ¬

Expanded text:
non sufficit munus eius. Illi, inquam, non sufficiat ad colendum Deus dator felicitanon sufficit munus eius. Illi, inquam, non sufficiat ad colendum Deus dator felicitatis, cui non sufficit ad accipiendum ipsa felicitas. Cui autem sufficit non enim habet homo quid amplius optare debeat, seruiat uni Deo datori felicitatis. Non est ipse, quem nominant Iouem. Nam si eum datorem felicitatis agnoscerent, non utique aliuipsius felicitatis inquirerent, neque ipsum Iouem cum tantis iniuriis colendum putarent. Iste alienarum dicitur adulter uxorum, iste pueri pulchri inpudicus amator et raptor. CAPUT XXVI. De ludbat: diuina mallem ad nos.\' Merito displicuit uiro graui diuinorum criminum poeta confictor. Quur ergo ludi scaenici, ubi haec dictitantur cantitantur actitantur, deorum honoribus exhibentur, inter res diuinas a doctissimis conscribun
Abbreviated transcription (Latin):
tm felicitas dea dr᷑ nõ ip̃a q̃ datur.s. num illud attenditur. a quo fe¬
hcitis datur. Ita nobis reddita ricione multo faclius eis. quoru¬
or non nimĩs obduruit persua debimꝰ fo̾tasse qd̾ uolur Capł.
Teim ia humana infirmitas sensit nõ nisi ab aliquo deo dari pos¬
sefelicitatẽ ⁊ hoc sensere homines qui tam młtos colebant deos
In quib ⁊ ip̃or regem ionẽ qr nom̃ euis a quo daretur felicitas ag¬
rabant ^ deo ip̃ius rei noĩe. quã credeb ant ab illodari. illi appell¬
reuoluert. Satis ergo iulicart nec ab ip̃o ioue dari posse felicittẽ
quẽiam colebant. s utiq ab illo quẽ noĩe ip̃ius felicitatis colẽdr
ee censebant. Confĩmo ꝓrsus aquoda deo quẽ nesciebãt eos crre¬
didisse dare felicitatẽ. Ip̃e ergo q̃ratur. ip̃e colatur. ⁊ suffic. Repudie¬
turstrepitus ĩnumerablium̃ demonior Illi nõ sufficiat hic d̾s cui

Expanded text:
cum Felicitas dea dicitur, non ipsa quae datur, sed numen illud adtenditur a quo fecum Felicitas dea dicitur, non ipsa quae datur, sed numen illud adtenditur a quo felicitas datur. cor non nimis obduruit, persuadebimus fortasse quod uolumus. Si enim iam humana infirmitas sensit non nisi ab aliquo deo dari posse felicitatem, et hoc senserunt homines, qui tam multos colebant deos, in quibus et ipsum eorum regem Iouem: quia nomen eius, a quo daretur felicitas, ignorabant, ideo ipsius rei nomine, quam credebant ab illo dari, eum appellare uoluerunt, satis ergo indicarunt nec ab ipso Ioue dari posse felicitatem, quem iam colebant, sed utique ab illo, quem nomine ipsius felicitatis colendum esse censebant. Confirmo prorsus a quodam deo, quem nesciebant, eos credidisse dari felicitatem: ipse ergo quaeratur, ipse colatur, et sufficit. Repudietur strepitus innumerabilium daemoniorum; illi non sufficiat hic deus, cui
Abbreviated transcription (Latin):
rer̃ nõ pot infelicitate. qui tanqͣ dea infelicitate: colit ⁊ den datoremi
felicitatis relĩquit. sic̃ carere nõ põt fame qui panẽ pictũ lingit.⁊. ib hoĩe
usq adeo ne inqunt maiores nr̃os insipientes finsse credẽdirmm est ut
ħ nescirẽt mun᷑a diuina ẽe nõ dõs. S qm sciebant nemini talia nisi ali¬
nõib appellabãt deos. quas abeis sentiebant dari aliqua uocabła inde
fectentes sic̃ abello bellonam nũcupaner̾t. nõ bellu. sic̃ acuis aami¬
na nõ cunã. Sic̃ a segetib. segetiam nõ segetẽ. A pomis pomonã nõ
pomiũ. Sicut a bob bubona nõ bouem. Aut certe nulla uocabuli declina¬
tione sic̃ res ip̃e notant᷑. ut pecunia dicta ẽ dea q̃dat pecimiã nõ omĩno
pecunia dea ip̃a putata ẽ. ita uirtus q̃dat uirtutẽ. Honõ qui honorem
Concordia quedat concordiam. Uictoria que dat nictoria. q̃ ta ĩqunt.

Expanded text:
rere non potest infelicitate, qui tanquam deam felicitatem colit, et Deum datorem rere non potest infelicitate, qui tanquam deam felicitatem colit, et Deum datorem felicitatis relinquit: sicut carere non potest fame, qui panem pictum lingit, et ab homineUsque adeone, inquiunt, majores nostros insipientes fuisse credendum est, ut haec nescirent munera divina esse, non deos? Sed quoniam sciebant nemini talia nisi alinominibus appellabant deos, quas ab eis sentiebant dari, aliqua uocabula inde flectentes, sicut a bello Bellonam nuncupauerunt, non Bellum; sicut a cunis Cuninam, non Cunam; sicut a segetibus Segetiam, non Segetem, a pomis Pomonam, non Pomum: sicut a bubus Bubonam, non Bouem: aut certe nulla uocabuli declinatione sicut res ipsae nominantur, ut Pecunia dicta est dea, quae dat pecuniam, non omnino pecunia dea ipsa putata est; ita Virtus. quae dat uirtutem, Honor, qui honorem, Concordia, quae concordiam, Victoria, quae dat uictoriam. Ita, inquiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
abaliquo deo nisi felicitatẽ uelit accipere. uł qd̾ ad felicitatẽ existĩat
ptinẽ Minde si felicitas habet ĩ potestate cu quo hoĩe sit bet añt se
impetrare Ianc igitur deam. sup dõs ceteros ho̾rare etiam loci digra¬
tate debuert Sic̃ eim. apd ip̃os legitur. romani ueteres nescio qͥrẽ
summũ cui nccturna fulmina tribuebãt coluert magqͣ iouem
ad quẽ diuturna fulmina ꝑtinerẽt. S posꝙͣ ioui tẽplum a̾signea
iublme cõstructũ ẽ. pꝑ edis dignitatẽ. sic ad eum multitudo ⁊ fluxit
ut ux ĩueniatur qui sũmani nom̃. qd̾ audire iam nõ põt. se saltem
uie ds q̃ratur qui eam dare possit. ⁊ falsor dor multitudo noxia relĩqͣtur
qͣ stultoꝵ hõiu multitudo uana sectet᷑ dei dona sibi deos faciens. ⁊ ip̃m
cui eadona sunt. obstinatione supbe uoluntatis offendens. Sic eim ca¬

Expanded text:
ab aliquo deo nisi felicitatem uelit accipere uel quod ad felicitatem existimat ab aliquo deo nisi felicitatem uelit accipere uel quod ad felicitatem existimat pertinere? Proinde si felicitas habet in potestate cum quo homine sit habet auteinpetrare? Hanc ergo deam super deos ceteros honorare etiam \' loci dignitate debuerunt. Sicut enim aput ipsos legitur, Romani ueteres nescio quem Summanum, cui nocturna fulmina tribuebant, coluerunt magis quam Iouem, ad quem diurna fulmina pertinerent. Sed postquam Ioui templum insigne ac sublime constructum est, propter aedis dignitatem sic ad eum multitudo confluxit, ut uix inueniatur qui Summani nomen, quod audire iam non potest, se saltem us est Dei: ille Deus quaeratur, qui eam dare possit, et falsorum deorum multitudo noxia relinquatur, quam stultorum hominum multitudo uana sectatur, Dei dona deos sibi faciens et ipsum, cui
Abbreviated transcription (Latin):
cedere locum uellẽt ioui. atq ip̃i inde cedere om̃s uoluert pter illos
quos ꝯmemorami. marte. tminu et inuentutẽ atqr ideo capitoliu ata
cõstructu ẽ. nt̃ etiam istitres intus ẽe̾nt ita obłaris signis nt fure
ioui ⁊ profecto cederent felicititi. q̃ ilł regem fecerationẽ. Qut sinor
cederent nõ id cõtẽptu eius face̾nt.s ꝙ ĩndomo felicitatis obscuri esse
mauent. qͣ sine illa ĩ locis ꝓprus eminẽ. Ita dea felicitate in loco armpl¬
simo ⁊ celsssimo ⁊ stituta discerent ciues: im̃ om̃is boni noti petẽdi
e̾et urxeitiu ac sic ip̃a suadente naͣ. alior doꝵ suꝑflna multitudine dee¬
sicta coleretur ima felictas. uni supplicaret᷑. uniꝰ tẽplu̾ fabricaretur:¬
Requẽtaretur a cuub qui felices esse uellẽt quoꝵ eet nemo q nollet
atq ita ip̃a a sẽ ip̃a peteretur. q̃ ab om̃ib petebitur. Quis er̃m aliꝗd

Expanded text:
cedere locum uellent Ioui; adque ipsi inde cedere omnes uoluerunt praeter illos cedere locum uellent Ioui; adque ipsi inde cedere omnes uoluerunt praeter illos quos commemoraui, Martem, Terminum, Iuuentatem; adque ideo Capitolium ita constructum est, ut etiam isti tres intus essent tam obscuris signis, ut hoc uix Ioui, profecto cederent Felicitati, quae illis regem fecerat Iouem. Aut si non cederent, non id contemtu eius facerent, sed quod in domo Felicitatis obscuri esse mallent quam sine illa in locis propriis eminere. Ita dea Felicitate in loco amplissimo et celsissimo constituta discerent ciues, unde omnis boni uoti petendum esset auxilium, ac sic ipsa suadente natura aliorum deorum superflua multitudine derelicta coleretur una Felicitas, uni supplicaretur, unius templum frequentaretur a ciuibus qui felices esse uellent, quorum esset nemo qui nollet, adque ita ipsa a se ipsa peteretur, quae ab omnibus petebatur. Quis enim aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
sulerentur. utrum uellent felicitati loco cedere. si forte alioꝵ edib uel al¬
tarib iam fuiss locus occupatus ubredes maior atq sublimior. felicita¬
ti costitueret᷑. Etiam ip̃e iuppit cederet. ut ip̃m ũticẽ collis cipitolimi fel¬
citas potius obtineret. Non eĩm quispiã resisteret felicitati. nisi qd̾ fie̾i
nõpot qui ẽẽuellet infelix. Nullomͦ om̃ino consuleret. face̾t iupiter
qd eifecerunt tres dii.mars. t̾minus ⁊ iuuentas. qui maiori et regi s̾
nullo modo cedere loco uoluert. Nam sic̃ hñt eor littẽ. cu rextaquimꝰ
capitoliu fabricar̃ uellet. eumq locur qui ei dignio: ⁊ aptioqr uidebatur
aduis iliis cernẽt p̃cecupatũ nõ. iudens aliquid contra eoru facer a¬
hitru ⁊ credens cos tanto numi. suoq pͥncipi uolu̾tate cessuros. qiuꝰ
multi erant illic. ubi capitoliu costitutu ẽ ꝑ angurie q̃sunt utru cõ¬

Expanded text:
sulerentur, utrum uellent Felicitati loco cedere, si forte aliorum aedibus uel alsulerentur, utrum uellent Felicitati loco cedere, si forte aliorum aedibus uel altaribus iam fuisset locus occupatus, ubi aedes maior adque sublimior Felicitati construeretur; etiam ipse Iuppiter cederet, ut ipsum uerticem collis Capitolini Felicitas potius obtineret. Non enim quispiam resisteret Felicitati, nisi, quod fieri non potest, qui esse uellet infelix. Nullo modo omnino, si consuleretur, faceret Iuppiter, quod ei fecerunt tres di, Mars, Terminus et Iuuentas, qui maiori et regi \'suo nullo modo cedere loco uoluerunt. Nam sicut habent eorum litterae, cum rex Tarquinius Capitolium fabricari uellet eumque locum, qui ei dignior aptiorque uidebatur, ab dis aliis cerneret praeoccupatum, non audens aliquid contra eorum facere arbitrium et credens eos tanto numini suoque principi uoluntate cessuros, quia multi erant illic, ubi Capitolium constitutum est. per augurium quaesiuit, utrum con
Abbreviated transcription (Latin):
meliam potius ĩuitata ẽ. ⁊ cu ea coleretur priapus ⁊ cloacma. ⁊ pauõ
⁊ pallor ⁊ feb̾s ⁊ cetera nõ nomina colendoꝵ. s crimina colentiũ. Ad
extremũ si cũ turba indigͥssima tanta dea colenda uisa ẽ. cur nõ ł illu¬
strius ceteris celebratur. Quis eͥ ferat. ꝙ neq int̾ dos cõsentiente
quos dicũt. in cõsiliu iouis ad hiberi. nec inter dos quos elcto ucrãt
felicitas constituta ẽ. ut templu aliquod ei fieret. qd̾ et loci sublimita¬
te ⁊ opis dignitate p̃mineret. Cum eim no aliquid melrus qr ipiiorso
Namneq et̾i ioui regnũ nisi felicitas dedit si tm̃ cu regnaret felpefu¬
it. Et potior efelicitis regno. Nemo cĩm dubitat fucile inue niri hoĩems
qui se timeat fieri regẽ nullus aũt inuenit qui se nolit eẽ felicem. ⁊p̃ig
dii s panguri. uł quedlibet modo eoi posse consuli putant de lac rẽ con¬

Expanded text:
meliam potius inuitata est, ut cum ea coleretur Priapus et Cloacina et Pauor meliam potius inuitata est, ut cum ea coleretur Priapus et Cloacina et Pauor et Pallor et Febris et cetera non numina colendorum, sed crimina colentium? Ad extremum si cum turba indignissima tanta dea colenda uisa est, quur non uel inlustrius ceteris colebatur? Quis enim ferat, quod neque inter deos Consentes, quos dicunt in consilium Iouis adhiberi, nec inter deos, quos selectos uocant, Felicitas constituta eat? Templum aliquod ei fieret, quod et loci sublimitate et operis dignitate praemineret. Quur enim non aliquid melius quam ipsi Ioui? Nam quae etiam Ioui regnum nisi Felicitas dedit? si tamen cum regnaret felix fuit. Et potior est felicitas regno. Nemo enim dubitat facile inueniri hominem, qui se timeat fieri regem; nullus autem inuenitur, • qui se nolit esse felicem. Ipsi ergo di si per auguria uel quolibet modo eos posse consuli putant, de hac re con