comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ ꝑficiam᷑. domitorẽ feramꝰ: Perumq
enĩ ꝓfert domitor. nr̃ etiã flagella Si enĩ
ad clomanda iumenta tua. ꝓfers uirgam
profers flagellũ. ds ñ ꝓfert ad domanda
iumenta sua. qđ sumꝰ nos. qui de uimen-¬
tis suis faciet filios suos: Pomas ȩquum
tuũ: Quid daturus es equo tuo. cum te ce¬
perit portare mansuetꝰ. ferre disciplinã
tuã. obedire imꝑio tuo. eẽ iumentũ hoc ẽ
ad iumentũ infirmitatis tuȩ: Quid enim
retribuis. quẽ nec saltim sepelis cum mor¬
tuus fuerit. s discerpendũ uolatilibus ꝓ¬
hicis: Domito tibi ds hereditatẽ seruat
qd ẽ ipse ds: Q ad tempꝰ mortuũ resusci¬
tat te Carnẽ tuã usq ad nuimerũ capil¬
lorũ reddet tibi. et constituet cũ angłis
inȩt̾nũ. ubi iam ñ indigeas domari. sed
tantummꝰ apussimo possideri Erit enĩ
tunc cłs omnia in omnibꝰ Nec erit ulla in¬
felicitas quȩ nos exerceat. s felicitas so¬
la quȩ pascat: Ipse autẽ pastor. nr̃ dñs nr̃¬

Expanded text:
erficiamur, domitorem feramus. Plerumque enim profert domitor noster etiam flagella. Si enim tu ad domanda jumenta tua profers virgam, profers flagellum; Deus non profert ad domanda jumenta sua, quod sumus nos, qui de jumentis suis faciet filios suos? Domas equum tuum: quid daturus es equo tuo, cum te coeperit portare mansuetus, ferre disciplinam tuam, obedire imperio tuo, esse jumentum, hoc est, adjumentum infirmitatis tuae? Quid ei retribuis, quem nec saltem sepelis cum mortuus fuerit, sed discerpendum volatilibus projicis? Domito tibi Deus haereditatem servat, quod est ipse Deus: et ad tempus mortuum, resuscitat te. Carnem tuam usque ad numerum capillorum reddet tibi: et constituet te cum Angelis in aeternum, ubi jam non indigeas domari, sed tantummodo a piissimo possideri. Erit enim tunc Deus omnia in omnibus : nec erit ulla infelicitas quae nos exerceat, sed felicitas sola quae pascat. Ipse autem pastor noster, Deus nos
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝑmercennarios uocẽ audite ne.
pastoris. s nolite eẽ mercennarii cũ sitis
menbra pastoris: Ipse autẽ paulus sc̃s apłs
qui dixit. neminẽ habeo qui germane de
narios filiosq distinguens uidete quid
dixerit: Quidã ꝑ inuidiã et contentionẽ.
quidã uero et ꝑbonã uoluntatẽ. xꝑm pre¬
dicant Quidã ex caritate. scientes quia
indefensione ȩuangelii positus sum: Qui¬
dam uͦ et ꝑ contumatiã xꝑm annuntian
non caste. existimantes tribulationem
suscitari uinculis meis: Isti mercennarii
erant paulo apło inuidebant: Quare in¬
uidebant. nisi quia temporalia reqͥrebant:
S quid ad uingat attendite Quid enim:
Dum omnimͦ siue occasione. siue ueritate
xꝑc annuntietur. et in hoc gaudeo. sed et
cennarus occasione annuntietur. ueri¬
tas a filiis ueritate annuntietur filu
ȩternã hereditatẽ patris patienter ex¬
pectant. mercennarii temporalẽ mer-¬
cedẽ conducentis festinanter ex optan
Michi humana gła cui mercennarios

Expanded text:
tiam per mercenarios vocem pastoris audite, sed nolite esse mercenarii, cum sitis membra pastoris. Ipse autem Paulus sanctus apostolus, qui dixit, « Neminem habeo qui germane de narios filiosque distinguens, videte quid dixerit: « Quidam per invidiam et contentionem; quidam vero et per bonam voluntatem Christum praedicant: quidam ex charitate, scientes quia in defensionem Evangelii positus sum; quidam vero et per contumaciam Christum annuntiant, non caste, existimantes tribulationem suscitari vinculis meis. » Isti mercenarii erant, Paulo apostolo invidebant. Quare invidebant, nisi quia temporalia requirebant? Sed quid adjungat, attendite: Qdumomnimodo, siue occasione siue ueritate, Christua annuntietur? et in hoc gaudeo; sed et cenariis occasione annuntietur, veritas a filiis veritate annuntietur: filii aeternam haereditatem Patris patienter exspectant, mercenarii temporalem mercedem conducentis festinanter exoptant: mihi humana gloria, cui mercenarios
Abbreviated transcription (Latin):
qui sacras nobis litteras ministrar̃. ut quan¬
do ab aliquo eorum diuina narrabantur
hystoria. cum ad seipsum ueniret tanquam de
alio loqueret᷑. et sic se insereret ordini narra¬
tionis suȩ tanquam rerum gestarum scriptor.
non tanquam sui ipsius predicator: Nam hoc¬
et sc̃s matheus fecit Qui cum in textu narratio¬
nis suȩ uenisset ad seipsum. uidit inquit in
theloneo sedentem quendam publicanum no¬
mine matheum. et ait illi sequere me: Non
dixit uidit me. et dixit mͥ: Hoc fecit et beatus
moyses ita de seipso tanquam de alio cuncta
toria ubi rerum gestarũ suscipitur explican¬
da narratio: s in epistola hoc fec̃ Nam ita de
seipso ait Scio hominẽ in xp̃o ante annos qͣ¬
tuordecim siue in corpore nescio. siue extͣ corpꝰ
nescio deus scit: raptũ huiꝰmodi usq ad t̾eiũ
celum: Quo circa quod etiam beatꝰ euangełista
non ait. eram recũbens in sinu ihu. secl ait. erat
recũbens unꝰ ex discipulis nr̃orum auctorum

Expanded text:
qui sacras nobis litteras ministrarunt, ut quando ab aliquo eorum divina narrabatur historia, cum ad seipsum veniret, tanquam de alio loqueretur: et sic se insereret ordinationi narrationis suae, tanquam rerum gestarum scriptor, non tanquam ipsius sanctus Matthaeus fecit, qui cum in textu narrationis suae venisset ad seipsum, Vidit, inquit, in telonio sedentem quemdam publicanum, nomine Matthaeum, et ait illi, Sequere me : non ait, Vidit me, et dixit mihi. Hoc fecit et beatus Moyses, ita de seipso tanquam de alio cuncta toria, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio, sed in Epistola hoc fecit. Nam utique de seipso ait: Scio hominem in Christo ante annos quatuordecim sive in corpore, sive extra corpus, nescio; Deus scit, racator. Quocirca quod etiam hic beatus evangelista non ait: Eram recumbens in sinu Jesu, sed ait: Erat recumbens unus ex discipulis, nostrorum auctorum
Abbreviated transcription (Latin):
dedit nobis: Ipse sꝑc testimoniũ reddit spi¬
ritui nr̃o. quia sumus filii dei: dd ipsũ enĩ
ꝑtinet societas qua efficimur unũ corpꝰ
unici filii dei. unde scriptũ ẽ ¶ Si qua gͥ
etatẽ illi in quos primitus uenit. lingius
omniũ gentiũ sunt locuti. quia ꝑlinguas
consociatior ẽ societas generis humani
Sic oportebat ꝑ linguas omniũ gentiũ
significari istam societatẽ filiorũ dei et
menbrorũ.xꝑi. futurã in omnibus genti¬
bus. ut quemadmodũ tunc ille apparebat
accepisse sꝑm scm qui loquebatur lingiuis
omniũ gentiũ ita nunc ille se agnoscat ac¬
cepisse sꝑm scm qui tenetur uinculo pa
tibus unde dicit apłs: Studentes seruare
unitatẽ sꝑc inuinculo pacis Nichil ꝑcon¬

Expanded text:
dedit nobis . Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei . Ad ipsum enim pertinet societas, qua efficimur unum corpus unici Filii Dei. Unde scriptum est: Si qua igitur etatem, illi in quos primitus venit linguis omnium gentium sunt locuti, quia sicut per linguas constat consociatior est societas generis humani, sic oportebat per linguas omnium gentium significari istam societatem filiorum Dei et membrorum Christi futuram in omnibus gentibus. Ut quemadmodum tunc ille apparebat accepisse Spiritum sanctum qui loquebatur 80 linguis omnium gentium: ita nunc ille se agnoscat accepisse Spiritum sanctum qui tenetur in vinculo pactibus. Unde dicit Apostolus: Studentes servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Quod au
Abbreviated transcription (Latin):
piens et cetera. ad hoc dum taxat. ut qͤm¬
admodũ ille in eo qđ uerbũ caro factũ ẽ.
et habitauit in nobis. et sine peccato cum
eẽt peccata nr̃a suscepit. non attendit sua
s nr̃a. ita et nos ad eius imitationẽ inui¬
cem onera nr̃a portemus Qui cum infor¬

Expanded text:
risto Iesu, ad hoc dumtaxat, ut, quemadmodum ille in eo quod uerbum caro factum est et habitauit in nobis, et sine peccato cum esset, peccata nostra suscepit, non attendit suascepit, ita et nos ad ejus imitationem invicem onera nostra portemus. Qui cum in
Abbreviated transcription (Latin):
on hoc ita estimare debemus. ut non exis¬
timemus. s nos existimare fingamus. sed
uere existimemus posse ẽẽ. aliquid occultũ
in alio quo nobis suꝑior sit. etiã si bonum
nr̃m quo illo uidemur suꝑiores eẽ. ñ sit
occultũ: Iste cogitationes de primentes
suꝑbiã et augentes caritatẽ. faciunt one¬
ra fraterna inuicẽ non solũ equo animo
s etiã libentissime sustineri: Neq ulla reᷤ¬
officiosũ istum laborẽ ad portanda onera
aliorũ facit libenter impendi. nisi cum co¬
gitamus quanta ꝓnobis ꝑtulerit dominꝰ:

Expanded text:
on hoc ita debemus existimare, ut non existimemus,\' sed nos existimare fingamus, sed uere existimemus posse esse aliquid occultum in alio, quo nobis superior, etiam si bonum nostrum, quo illo uidemur superiores esse, non sit occultum. istae cogitationes deprimentes superbiam et augentes caritatem faciunt onera fraterna inuicem non solum aequo animo sed etiam libentissime sustineri. nullo officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis pertulerit Dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut non diligamus mundũ. ne remaneant
in nobis sacramenta ad dampnationem
nr̃am. ñ firmamenta ad salutem firma¬
mentum salutis ẽ. habere radicem cari¬
tatis. habere uirtutẽ pietatis ñ formã
solam: Bona forma sc̃ã forma S quid ua¬
let forma si non teneat radicem: Sarmen.¬
tum precisum nonne inignẽ micitur.
Habe formã: s in radice Quomꝰ autẽ radica¬
mini ut ñ eradic smini: Tenendo caritatẽ
sicut dicit apłs paulus. In caritate radicati
et fundati:¬

Expanded text:
ut non diligamus mundum, ne remaneant in nobis Sacramenta ad damnationem, non firmamenta ad salutem Firmamentum salutis est, habere radicem charitatis, habere virtutem pietatis, non formam solam. Bona forma, sancta forma: sed quid valet forma, si non teneat radicem? Sarmentum praecisum nonne in ignem mittitur? Habe formam, sed in radice. Quomodo autem radicamini, ut non eradicemini? Tenendo charitatem, sicut dicit apostolus Paulus, In charitate radicati et fundati
Abbreviated transcription (Latin):
non sctłm diuinitatẽ. nam scđm diuinitatẽ
qđ ẽ ille nos eẽ. non possumus quia ille cre¬
ator nos creatura. ille effector nos facti. il¬
le conditor nos conditi. s ut eẽmus cũ illo
unũ in illo. caput nr̃m eẽ. uoluit accipien¬
do carnem ex nobis. in qua moreretur pro
nobis. Ut noueritis gͦ quia hoc totum unus
ẽ xꝑc. ꝑ ysaiam dixit: Sicut sponso alliga¬
uit mͥ mitram. et sicut sponsam ornauit
me ornamento: Ipse sponsus. ipse sponsa: Ipse
plane sponsus in capite. sponsa incorpore:

Expanded text:
non secundum divinitatem: nam secundum divinitatem quod est ille, nos esse non possumus; quia ille creator, nos creatura; ille effector, nos facti; ille conditor, nos conditi: sed ut essemus cum illo unum in illo, caput nostrum esse voluit, accipiendo carnem ex nobis, in qua moreretur pro nobis: ut noveritis ergo quia hoc totum unus est Christus, per Isaiam dixit: Sicut sponso alligavit mihi mitram, et sicut sponsam induit me ornamento Ipse sponsus, ipse sponsa. Ipse plane sponsus in capite, sponsa in corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ uolumus intelligi in hoc titulo sa¬
cramentũ. in quo scriptũ erat rex iude orũ
si rex ẽ. xꝑc et gentium: Quia scilicet oleas.¬
ter factus ẽ. particeps pinguedinis oleȩ: ñ
olea facta ẽ. particeps amaritudinis oleastri
Nam in eo quod de xꝑo ueraciter scriptus
ẽ. titulus rex iudeorum. qui sunt intelli¬
gendi uidei nisi semen abrahȩ filii ꝓmis.¬
sionis. qui sunt etiã filii dei: Quoniã non
promissionis. de putantur in semine: Q
gentes erant quibus dicebat: Si autẽ uos
xp̃i. gͦ abrahȩ semen estis. scłm ꝓmissionẽ
cumcisione cordis. sꝑu non littera. quorum
laus non ex hominibus s ex deo ẽ. ꝑtinenti.¬
um ad ierłm liberam matrem nr̃am ȩt̾nam
in cę̧lis. saram spiritalem ancillam et filios
eius de domo libertatis eicientem:¬

Expanded text:
magnum volumus intelligi in hoc titulo sacramentum, in quo scriptum erat, Rex Judaeorum, si rex est Christus et Gentium? Quia scilicet oleaster factus est particeps pinguedinis oleae, non olea particeps facta est amaritudinis oleastri . Nam in eo quod de Christo veraciter scriptus est titulus, Rex Judaeorum, qui sunt intelligendi Judaei, nisi semen Abrahae, filii promissionis, qui sunt etiam filii Dei? Quoniam non promissionis, deputantur in semine . Et Gentes erant quibus dicebat, Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis, secundum promissionem cumcisione cordis; spiritu, non littera: quorum laus non ex hominibus, sed ex Deo est; pertinentium ad Jerusalem liberam matrem nostram , aeternam in coelis, Saram spiritalem, ancillam et filios ejus de domo libertatis ejicientem
Abbreviated transcription (Latin):
ee p̃ec̃catum: Et tamen cum laude dictum ẽ
de domino ihũi xp̃o: quia non nouerat peccatũ:
Hon ergo nouerat hoc malum Hic si queratur¬
quomodo quod non nouerat arguebat: neq
enim peccata non arguebat: omnia autem q̃
arguuntur sicut dicit apłs a lumine manifes-¬
tantur: quomodo igitur a quo arguebantur
ignorabant᷑: Nonne rectissime respondebit᷑:
et nouerat et non nouerat: Rectissime omĩno
Nouerat enim per sapientiam: non nouerat ꝑ expe-¬
rientiam:¬

Expanded text:
e peccatum? Et tamen cum laude dictum est de Domino Jesu Christo, quia non noverat peccatum . Non ergo noverat hoc malum, atquenim peccata non arguebat: Omnia autem quae arguuntur, sicut dicit Apostolus, a lumine manifestantur : quomodo igitur a quo arguebantur, ignorabantur? Nonne rectissime respondebitur, et noverat, et non noverat? Rectissime omnino: noverat enim per sapientiam, non noverat per experientiam
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽ. cum łs simul omĩa creauit. habu¬
isse simul omĩa quȩ in illo cũ illo facta
deribus. quorũ species manet motu no¬
tabili. et t̾ra et abyssus. quȩ uelut in¬
constantes motus patiuntur. atq infe¬
rius adiuncta partem alterã mundo cõ¬
fertur. s etiã ea quȩ aqua et t̾ra ꝓdu.¬
xit. potentialiter atq causaliter p̃rius.¬
quã ꝑtemporũ moras ita ex orirentur.
quomodo nobis iam nota sunt in eis ope¬
ribus quȩ d̾s usq nunc oꝑat᷑¬

Expanded text:
dus est, cum deus simul omnia creauit, habudus est, cum deus simul omnia creauit, habuisse simul omnia, quae in illo cum illo facta deribus, quorum species manet motu rotabili, et terram et abyssos, quae uelut inconstantes motus patiuntur atque inferius adiuncta partem alteram mundo conferunt, sed etiam illa, quae aqua et terra produxit potentialiter atque causaliter, priusquam per tem- . porum moras ita exorerentur, quomodo nobis iam nota sunt in eis operibus, quae deus usque nunc o
Abbreviated transcription (Latin):
tanquã materies uerti in ligni illius
qualitatẽ. in ramorũ difusionẽ. infoliorũ
uiriditatẽ ac figurã. in fructuũ formas
et opulentiã. omniumq ordinatissimã
distinctionẽ Quid enĩ ex arbore illa sur¬
git aut pendet. qđ ñ ex quodã occulto
thesauro seminis illius. ex tractũ atq de.¬
prontũ ẽ: Ad illud semen ex arbore. li.¬
cet ñ illa s altera. atq illa rursus ex al¬
tero semine: Aliquando autẽ et arbor
ex arbore cum surculus demit᷑ atq plan-¬
tatur. Ergo et semen ex arbore. et arbor.
ex semine. et arbor ex arbore: Semen
autẽ ex semine. nullomͦ nisi arbor inter-¬
ueniat pͥus: Arbor uͦ ex arbore. etiã si se.¬
men ñ int̾ueniat: Alternis gͥ successio¬
nibꝰ alterũ ex altero. s utrumq ex terra.
nec ex ipsis t̾ra Prior gͥ eorũ parens t̾ra
erant omĩa simul quȩ ꝑ tempora in arbo¬
rem surgerent: ita ipse mundus cogitã¬

Expanded text:
tamquam materies uerti in ligni illius tamquam materies uerti in ligni illius qualitatem, in ramorum diffusionem, in foliorum uiriditatem ac figuram; in fructuum formas et opulentiam omniumque ordinatissimam distinctionem. quid enim ex arbore illa surgit aut pendet. quod non ex quodam occulto thesauro seminis illius extractum atque depromtum est? at illud semen ei arbore licet non illa sed altera, atque illa rursus ex altero semine; aliquando autem et arbor ex arbore, cum surculus demitur atque plantatur. ergo et semen ex arbore et arbor ex semine et arbor ex arbore. semen autem ex semine nullo modo, nisi arbor interueniat prius; arbor uero ex arbore, etiamsi semen non interueniat. alternis igitur successionibus alterum ex altero, sed utrumque ex terra nec ex ipsis terra; prior igitur eorum parens terra. erant omnia simul, quae per tempora in arborem surgerent, ita ipse mundus cogitan
Abbreviated transcription (Latin):
ñ audeo dicere alio mͦ in notuisse cum
ea fecisset quã illo quo ea norat ut face¬
ret Apud quẽ ñ ẽ commnutatio. nec mo¬
dei. eodem adiuuante indagare cõne¬
mͣ. ubi hȩc simul creauerit. cum acon-¬
sũmatis suis oꝑibꝰ requieuit:. Quorum
species ꝑ ordinem temporũ usq nunc
oꝑat᷑ Consideremꝰ gͦ cuius libet arboris
pulchritudinẽ. in robore. ramis frondib
pomis. hȩc species ñ utiq repente talis
ac tanta ex orta ẽ. s quo etiã ordine no¬
uimꝰ: Surrexit enĩ aradice. quã terrȩ
germen pͥmũ infixit. atq inde omnia
illa formata et distincta creuerunt: Por¬
ro illud germen in semine: In semine gͦ
illa omĩa pͥmitꝰ fuerunt. ñ mole corpo¬
reȩ magnitudinis. s ui potentiaq cau¬
sali Nam illa magnitudo copia terrȩ
humorisq congesta ẽ. s illa in exiguo
grano mirabilior. prestantiorq uis ẽ. qͦ
ualuit ad iacens humor cõmixtus terrȩ

Expanded text:
non audeo dicere alio modo innonon audeo dicere alio modo innoea fecisset, quam illo. quo ea nouerat ut faceret, apud quem non est commutatio nec modei eodem adiuuante indagare conemur, ubi haec simul creauerit, cum a consummatis suis operibus requieuit, quorum species per ordinem temporum usque nunc operatur. consideremus ergo cuiuslibet arboris pulchritudinem in robore, ramis. frondibus, pomis: haec species non utique repente tanta ac talis exorta est. sed quo etiam ordine nouimus. surrexit enim a radice. quam terrae primum germen infixit, atque inde omnia illa formata et distincta creuerunt. porro illud germen ex semine: in semine ergo illa omnia primitus fuerunt non mole corporeae magnitudinis, sed ui potentiaque causali. nam illa magnitudo copia terrae humorisque congesta est. sed illa in exiguo grano mirabilior praestantiorque uis est, qua ualuit adiacens humor conmixtus terrae
Abbreviated transcription (Latin):
lia fierent Consideremꝰ ea que fecit ds
omĩa simul a quibꝰ in sexto die consũma¬
tis. requieuit in septimo: Postea oꝑa eiꝰ
scłm. sicut ipsũ mundũ: In scło autem si.¬
cut ea quȩ nascunt᷑ inmundo: De hoc
oꝑe dei. alio loco scriptũ ẽ: Qui fecisti
mundũ de materia in formi Hic mun¬
dus plerunq cęli et t̾rȩ nomine nuncu¬
patur. huius uniuersȩ dei creaturȩ multa
ñ nouimꝰ. siue incęlis sunt quȩ altius qͣm
ut nr̃ sensus ea possit attingere. siue gͦ
in regionibꝰ terrarũ fortassis in habitabi¬
libꝰ. siue quȩ deorsũ latent. uel in ꝓfun¬
do abyssi uel ioccultis finibꝰ t̃rȩ:. Hec gͥ
antequã fierent utiq ñ erant. quomodo¬
gͦ deo nota erant quȩ ñ erant. et rursus
quomͦ ea faceret. quȩ sibi nota ñ erant:
Non enĩ quicquã fecit ignorans: Nota
gͦ fecit. ñ facta cognouit: Pinde antegͣ
fierent et erant et ñ erant Erant in dei
scientia. ñ erant in sua natura: Ipsi autẽ

Expanded text:
Iam nunc consideremus ea, quae fecit deus omnia simul, a quibus in sexto die consummatis requieuit in septimo, postea\' considsaeculum, sicut ipsum mundum, in saeculo autem, sicut ea, quae nascuntur in mundo. copere Dei alio loco scriptum est: Qui fecisti mundum de materia informi . Hic mundus plerumque coeli et terrae nomine nuncuul Huius uniuersae dei creaturae multa non nouimus, siue quae in caelis sunt altius, quam ut noster sensus ea possit adtingere, siue quae in regionibus terrarum fortassis inhabitabilibus siue quae deorsum latent uel in profundo abyssi uel in occultis sinibus terrae. haec igitur antequam fierent, utiqergo Deo nota erant quae non erant? Et rursus quomodo ea faceret quae sibi nota non erant? Non enim quidquam fecit ignorans. Nota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent et erant et non erant. Erant in Dei scientia, non erant in sua natura. Ipsi autem Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ipso cuius participatione simus beati. hoc
ẽ uerbo dei non facto. ꝑ quod facta sunt
omnia: Nec tamen obhoc mediator ẽ quia
uerbũ. maximȩ quippe in mortale et max¬
ime beatũ uerbum longe ẽ. a mortalibꝰ mise¬
ris. s mediator ꝑ quod homo. eo ipso utiq
ostendens. ad illud non solum beatũ uerum
etiã beatificum bonũ. non oportere queri
alios mediatores ꝑ quos arbitremur nob̃
ꝑuentionis gradus eẽ moliendos. quia be¬
atus et beatificus ds. factus particeps hu¬
manitatis nr̃ȩ. compendium p̃buit par-¬
ticipande diumitatis suȩ: Neq enim nos
a mortalitate et miseria liberans. ad ange¬
los inmortales beatosq ꝑducit. ut eorum
participatione etiã nos in mortales et be¬
ati sumus. s ad illam trinitatem. cuius et
angłi participatione beati sunt: Ideo quã¬
do in forma serui ut mediator eẽt infra
angłos eẽ uoluit. in forma dei suꝑ angłos
mansit. idem in inferioribꝰ uia uitȩ. qui in

Expanded text:
ipso, cuius participatione simus beati, hoc ipso, cuius participatione simus beati, hoc est Verbo Dei non facto, per quod facta sunt omnia. Nec tamen ob hoc mediator est, quia Verbum; maxime quippe inmortale et maxime beatum Verbum longe est a mortalibus miseris; sed mediator, per quod homo, eo ipso utique ostendens ad illud non solum beatum, uerum etiam beatificum bonum non oportere quaeri alios mediatores, per quos arbitremur nobis peruentionis gradus esse moliendos, quia beatus et beatificus Deus factus particeps humanitatis nostrae conpendium praebuit participandae diuinitatis suae. Neque enim nos a mortalitate et miseria liberans ad angelos inmortales beatosque ita perducit, ut eorum participatione etiam nos inmortales et beati simus; sed ad illam Trinitatem, cuius et angeli participatione beati sunt. Ideo quando in forma serui. ut mediator esset, infra angelos esse uoluit, in forma Dei supra angelos mansit; idem in inferioribus uia uitae, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
na. et beatitudo amanda ẽ. sempit̃na Ad
hoc se quippe interponit medius inmorta¬
lis et miser. ut ad inmortalitatẽ beatã tran¬
sire non sinat. qm̃ ꝑsistit qł impedit id ẽ.
ipsa miseria: Ad hoc se autẽ int̾ posuit mor¬
talis et beatus. ut mortalitate transacta.
et ex mortius faceret inmortales quod in
se resurgendo monstrauit. et ex miseris
beatos unde nunquã ipse discessit: Alius
ẽ medius gͦ malus qui separat amicos. ali¬
us bonus qui reconciliat inimicos: E ideo
inedii multi sunt separatores. quia multi¬
tudo quȩ beata ẽ unius dei participatio¬
ne fit beata. cuius participationis priua.¬
tione. misera multitudo malorũ angłorũ
quȩ se opponit potius ad impedimentũ
quã interponit ad beatitudins ad iutori¬
um. etiã ipsa multitudine obstrepit. quo¬
dammͦ ne possit ad illud unũ beatificum
ꝑueniri. ad quod ut ꝑduceremur. ñ mul¬
tis s uno mediatorẽ opus erat. et hoc eo

Expanded text:
na, et beatitudo amanda est sempiterna. Ad na, et beatitudo amanda est sempiterna. Ad hoc se quippe interponit medius inmortalis et miser, ut ad inmortalitatem beatam transire non sinat, quoniam persistit quod inpedit, id est ipsa miseria; ad hoc se autem interposuit mortalis et beatus, ut mortalitate transacta et ex mortuis faceret inmortales, quod in se resurgendo monstrauit, et ex miseris beatos, unde numquam ipse discessit. Alius est ergo medius malus, qui separat amicos; alius bonus, qui reconciliat inimicos. Et ideo multi sunt medii separatores, quia multitudo. quae beata est, unius Dei participatione fit beata; cuius participationis priuatione misera multitudo malorum angelorum. quae se obponit potius ad inpedimentum, quam interponit ad beatitudinis adiutorium, etiam ipsa multitudine obstrepit quodam modo, ne possit ad illud unum beatificum perueniri, ad quod ut perduceremur, non multis, sed uno mediatore opus erat, et hoc eo
Abbreviated transcription (Latin):
beati et in mortales sunt: Possunt autẽ
medii eẽ augli mali. quia in mortales ft̃
cum illis miseri cum istis: his contrarius
ẽ. mediator bonus. qui aduersus eorum in¬
mortalitatẽ et miseriã. et mortalis eẽ ad
tempus uoluit. et beatus in ȩt̃nitate ꝑsiste.¬
re potuit. ac sic eos et in mortales sũꝑbos
ac miseros noxios. ne in mortalitatis iac¬
tantia seclucerent ad miseriã. et suȩ mor¬
tis humilitate. et suȩ beatitudinis benig¬
nitate destruxit in eis. quorũ corda ꝑfi
dem suam mundans. ab illorũ inmundis¬
sima dominatione liberauit: homo itaq
mortalis et miser. longe se iunctus ab in¬
mortalibꝰ et beatis. quid eligat medium ꝑ
qđ inmortalitati et beatitudini copule¬
tur: Quod possit delectare in demonum
inmortalitate miserũ ẽ. quod possit of¬
fendere in xꝑi mortalitate iam non ẽ: Ibi
gͦ cauenda ẽ miseria sempit̃na. hic mors
tumenda non ẽ. quȩ ẽẽ non potuit semꝑit̃.¬

Expanded text:
beati et inmortales sunt; possunt autem beati et inmortales sunt; possunt autem medii esse angeli mali, quia inmortales sunt cum illis, miseri cum istis. His contrarius est mediator bonus, qui aduersus eorum inmortalitatem et miseriam et mortalis esse ad tempus uoluit, et beatus in aeternitate persistere potuit; ac sic eos et inmortales superbos et miseros noxios, ne inmortalitatis iactantia seducerent ad miseriam, et suae mortis humilitate et suae beatitudinis benignitate destruxit in eis, quorum corda per suam fidem mundans ab illorum inmundissima dominatione liberauit. Homo itaque mortalis et miser longe seiunctus ab inmortalibus et beatis quid eligat medium, per quod inmortalitati et beatitudini copuletur? Quod possit delectare in daemonum in mortalitate , miserum est; quod posset offendere in Christi mortalitate, iam non est. Ibi ergo cauenda est miseria sempiterna; hic mors timenda non est, quae non esse potuit sempiter
Abbreviated transcription (Latin):
quandiui mortales sunt. etiã miseri sint ne¬
cesse ẽ querendus ẽ. medius qui ñ solum
homo. uerũ etiã łs sit. ut homines ex mor¬
tali miseria ad beatam in mortalitatẽ huiꝰ
medii beata mortalitas int̃ueniendo per¬
ducat. quẽ neq non fieri mortalẽ oporte¬
bat. neq ꝑmanere mortalem: Mortalis qͥp¬
pe factus ẽ. non infirmata uerbi diuinita.¬
te. s carnis infirmitate suscepta Non au¬
tẽ ꝑmansit in ipsa carne mortalis quam
resuscitauit amortius. qm̃ ipse ẽ fructus
mediationis eius. ut nec ipsi ꝓpt̾ quos li¬
berandos mediator. effectus est in ꝑpetu¬
um uel carnis morte remanerent: Proinde
mediatorẽ inter nos et dm̃. et mortalita¬
tem habere oportuit transeuntẽ. et beati.¬
tudinẽ ꝑmanentẽ. ut ꝑ id quod transit cõ¬
grueret morituris. ad id quod ꝑmanet
transferret ex mortius: Boni gͥ angłi int̃
miseros mortales. et beatos immortales
medii. ẽẽ non possunt. quia ipsi quoq et

Expanded text:
quamdiu mortales sunt, etiam miseri sint necesse est, quaerendus est medius, qui non solum homo. uerum etiam deus sit, ut homines ex mortali miseria ad beatam inmortalitatem huius medii beata mortalitas interueniendo perducat; quem neque non fieri mortalem oportebat. neque permanere mortalem. Mortalis quippe factus est non infirmata Verbi diuinitate, sed carnis infirmitate suscepta; non autem permansit in ipsa carne mortalis, quam resuscitauit a mortuis; quoniam ipse est fructus mediationis eius, ut nec ipsi, propter quos liberandos mediator effectus est, in perpetua uel carnis morte remanerent. Proinde mediatorem inter nos et Deum et mortalitatem habere oportuit transeuntem et beatitudinem permanentem, ut per id, quod transit, congrueret morituris, et ad id, quod permanet, transferret ex mortuis. Boni igitur angeli inter miseros mortales et beatos inmortales medii esse non possunt, quia ipsi quoque et
Abbreviated transcription (Latin):
Icce iam in nomine .xꝑi. ꝑsanguinem
crucis dñi quẽ nunc confessi sunt isti
qui appellantur infantes. mundata su&
omnia peccata ipsorũ: Ueteres intraue.¬
runt: noui exierunt: Quid ẽ ueteres int̾¬
uerunt. noui exierunt: Senes intraue¬
runt. infantes exierunt: Senectus enĩ
ueternosa uetusta uita. in fantia autẽ re.¬
generationis noua uita Eum qui renoua

Expanded text:
cce jam in nomine Christi per sanguinem ejus, quem nunc confessi sunt isti qui appellantur infantes, mundata sunt omnia peccata ipsorum. Veteres intraverunt, novi exierunt. Quid est, veteres intraverunt, novi exierunt? Senes intraverunt, infantes exierunt. Senectus enim veternosa, vetusta vita: infantia autem regenerationis, nova vita. Sed quid fa
Abbreviated transcription (Latin):
Eis itaq dictum ẽ. si circumcidamini qui
propterea uolebant circumcidi. quod alit̃
se putabant inxꝑo saluos esse non posse:
hoc gͦ animo. ac uoluntate. ista intentione.
quis quis tunc circumcidebat᷑. xꝑc ei omni¬
no nichil ꝓderat sicut alibi aꝑte dicit:
Nam si ꝑlegem iusticia gͦ rꝑc gratis mortu.¬
us ẽ: hoc declarat. et quod ipse comme¬
morasti Euacuati estis arꝑo. qui in lege
iustificamini a gr̃a excidistis: Illos itaq
arguit. qui se iustificari in lege credebant
non qui legittima illa in eius honorẽ aqͦ
mandata sunt obseruabant: intelligen¬
tes. et qua prenunciandȩ ueritatis ratio
ne mandata sint. et quo usq debeant ꝑ-¬
durare: Illa enim quȩ significationis cau¬
sa precepta sunt quȩ grã reuelationis la¬
tius in notescente necesse fuerat aboleri.
iustificare neminẽ poterant: Non tamen
ideo fuerant tanquam diabolica gentium
sacrilegia fugienda. etiam cum ipsa grã
iam ceperat reuelari. quȩ umbris talibus

Expanded text:
eis dictum \'si circumcidamini\', qui propterea uolebant circumcidi, quod aliter se putabant in Christo saluos esse non posse. hoc ergo animo, hac uoluntate, ista intentione quisquis tunc circumcidebatur, Christus ei omnino nihil proderat, sicut alibi aperte dicit: nam si per legem iustitiaergo.Christus gratis mortuus est. hoc declarat et quod ipse commemorasti: euacuati estis a Christo, qui in lege iustificamini; a gratia excidistis. illos itaque arguit, qui se iustificari in lege credebant, non qui legitmandata sunt observabant, intelligentes et qua praenuntiandae veritatis ratione sint mandata, et quousque debeant perdurare. Illa enim quae significationis causa praecepta sunt, quae gratiae revelatione latius innotescente necesse fuerat aboleri, justificare neminem poterant: non ideo fuerant tanquam diabolica Gentium sacrilegia fugienda, etiam cum ipsa gratia jam coeperat revelari, quae umbris talibus
Abbreviated transcription (Latin):
rum: quando recipiet quisq scđm ea quȩ
ꝑ corpus gessit. siue bonum suͣe malum: Per
corpus quippe ibi dixit apłs: ꝑ tempus quo¬
quis uixit in corpore: Neq enim si quis ma¬
ligna mente atq impia cogitatione blasphe.¬
met neq id ullis menbris corporis operetur:
ideo non erit reus quia id non motu corpo¬
ris gessit: cum hoc per illud tempus gesserit
quo gessit et corpus:¬

Expanded text:
rum, quando recipiet quisque secundum ea quae per corpus gessit, sive bonum, sive malum . Per corpus quippe ibi dixit Apostolus, per tempus quo vixit in corpore. Neque enim si quis maligna mente atque impia cogitatione blasphemet, neque id ullis membris corporis operetur, ideo non erit reus, quia id non motu corporis gessit, cum hoc per illud tempus gesserit, quo gessit et corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. eẽ. sine peccato qđ de solo unigenito in¬
hac uita dictum ẽ. aliud ẽ eẽ sine querela.
quod de multis iustis etiã in hac uita dici
potuit. qm̃ ẽ. quidã modus bonȩ uitȩ de
quo etiam in ista humana conuersatione
iusta querela eẽ. non possit Quis enim iur¬
te querit᷑ de homine qui nemini male
uult et quibus pot̾ fideliter consulit nec
contra cuius quã iniurias tenet libidinẽ
uindicandi. ut ueracit̾ dicat. sicut et nos
dimittimꝰ debitoribꝰ nr̃is. et tamen eo ip¬
so qd uerũ dicit. dimitte sicut et nos di¬
mittimꝰ. sine peccato se non eẽ declarans:¬

Expanded text:
est esse sine peccato, quod de solo in hac uita unigenito dictum est, aliud esse sine querella, quod de multis iustis etiam in hac uita dici potuit, quoniam est quidam modus bonae uitae, de quo etiam in ista humana conuersatione iusta querella esse non possit. quis enim iuste queritur de homine, qui nemini male uult et quibus potest fideliter consulit nec contra cuiusquam iniurias tenet libidinem uindicandi, ut ueraciter dicat: sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? et tamen eo ipso quod uerum dicit: dimitte, sicut et nos dimittimus, sine peccato se non esse declara
Abbreviated transcription (Latin):
dinoscere. cum se sathanas transfigurat ue¬
lut angelum lucis: ne fallendo ad aliqua
perniciosa seducat Nam quando sensus
corporis fallit. mentem uero non mouet
auera rectaq sententia. qua quisq uitam fi-¬
delem gerit. nullum ẽ in religione pericu-¬
lum. uel cum se bonum fingens. ea facit siue
dicit quȩ bonis angelis congrunt: ẽtiam
si credatur bonus. non ẽ error xp̃ianȩ fidei
periculosus aut morbidus Cum uero per
hȩc aliena ad sua incipit ducere. tunc eum
dinoscere necire post eum. magna et necessa-¬
ria iugilantia ẽ: Sed quotus quisq hominũ
idoneus ẽ. omnes mortiferos dolos eius euade¬
re. nisi regat atq tueatur ds: Et ipsa huius
rei difficultas adhoc ẽ. utilis. ne sit spes sibi
quisq aut hõ alter alteri: s d̾s suis omnibus:
Id enim nobis potiꝰ expedire ꝓrsus piorum

Expanded text:
dignoscere, cum se satanas transfigurat velut angelum lucis , no fallendo ad aliqua perniciosa seducat. Nam quando sensus corporis fallit, mentem vero non movet a vera rectaque sententia, qua quisque vitam fidelem gerit, nullum est in religione periculum: vel cum se bonum fingens, ea facit sive dicit, quae bonis angelis congruunt, etiam si credatur bonus, non est error christianae fidei periculosus aut morbidus. Cum vero per haec aliena ad sua incipit ducere, tunc eum dignoscere, nec ire post eum, magna et necessaria vigilantia est. Sed quotusquisque hominum idoneus est omnes mortiferos ejus dolos evadere, nisi regat atque tueatur Deus? Et ipsa hujus rei difficultas ad hoc est utilis, ne sit spes sibi quisque, aut homo alter alteri, sed Deus suis omnibus. Id enim nobis potius expedire prorsus piorum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o: filius gͦ dei susceptũ hominẽ leuatu¬
rus ad patrem. quando dicebat. si dilige.¬
retis me gauderetis utiq quia uado ad.
patrem quia pater maior me ẽ. ñ carni
suȩ solum s etiã menti quã gerebat hu¬
mane. dm patrẽ utiq p̃ferebat Qluȩ tota
sine dubio forma agnoscitur serui. quia
tota seruit creatura creatori: Itẽ exei

Expanded text:
nostro . Filius ergo Dei susceptum hominem levatunostro . Filius ergo Dei susceptum hominem levaturus ad Patrem quando dicebat, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quia Pater major me est ; non carni suae solum, sed etiam menti, quam gerebat, humanae Deum Patrem utique praeferebat: quae tota sine dubio forma agnoscitur servi, quoniam tota servit creatura Creatori. CAPUT XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
detur nichil magnũ de deo patre dici
si forma serui maior ẽ quia maiores ui.¬
dentur et angłi non recte cogitas. quẽ
locum in rebus habeat humana natura
quȩ condita ẽ ad imaginẽ dei: Maiores
angłi dici possunt homine. quia maiores
sunt hominis corpore. maiores sunt et
animo: s in forma quã peccati origina.¬
lis merito corruptibile ad grauat corpꝰ.
Natura uero humana qualem naturam
xꝑc humane mentis assumpsit quȩ nullo
peccato potuit de prauari. solus maior. ẽ
łs: Deniq ꝓpt̃ quid dictum sit. minorasti
eum modico minus quã angłos aperuit
scriptura ubi legitur Eum autẽ modico
minus quã angłos minoratũ uidimꝰ iħm
propt᷑ passionem mortis: Non gͦ ꝓpt̃ na-¬
turam hominis. s ꝓpt̾ passionẽ mortis:
Natura uͦ hominis. quȩ mente racionali
et intellectuali creaturas cȩteras antece.¬
dit ds solus ẽ maior Cui utiq iniuria
facta ñ ẽ ubi scriptũ ẽ: Mlaior ẽ ds corde

Expanded text:
detur nihil magnum de Deo Patre dici, si forma servi major est; qua majores videntur et Angeli: non recte cogitas quem locum in rebus habeat humana natura, quae condita est ad imaginem Dei. Majores Angeli dici possunt homine, quia majores sunt hominis corpore: majores sunt et animo, sed in forma quam peccati originalis merito corruptibile aggravat corpus. Natura vero humana, qualem naturam Christus humanae mentis assumpsit, quae nullo peccato potuit depravari, solus major est Deus. Denique propter quid dictum sit, Minorasti eum modico minus quam angelos ; aperuit Scriptura, ubi legitur, Eum autem modico minus quam angelos minoratum vidimus Jesum propter passionem mortis . Non ergo propter naturam hominis; sed, propter passionem mortis. Natura vero hominis, quae mente rationali et intellectuali creaturas caeteras antecedit, Deus solus est major: cui utique injuria facta non est, ubi scriptum est, Major est Deus corde
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte quis extollatur: Ipsius enim
sumus figmentũ. creati in. xꝑo iħu. ino¬
peribus bonis: Hȩc quodammͦ sors occulta
ẽ: Uoluntas dei in humano genere sors ẽ:
Sors ueniens de dei occulta uoluntate.
apud quẽ non ẽ iniquitas: Non enĩ ille ꝑ¬
sonas accipit. s occulta illius iusticia tͥ

Expanded text:
quis extollatur. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis . Haec quodam modo sors occulta est voluntas Dei; in humano genere sors est, sors veniens de Dei occulta voluntate, apud quem non est iniquitas : non enim ille personas accipit, sed occulta illius justitia tibi
Abbreviated transcription (Latin):
diũ desuꝑ texta. quȩ significat carita¬
tis ȩternitatẽ. cum diuidi a ꝑsecuto¬
ribus non posset. sors suꝑ eam missa
ẽ: Ad quos ꝑuenit. eos significauit
qui uidentur ad sortem ꝑtinere scõꝵ:

Expanded text:
i desuper texta , quae significat charitatis aeternitatem, cum dividi a persecutoribus non posset, sors super eam missa est: ad quos pervenit, eos significavit qui videntur ad sortem pervenire sanct
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. enĩ et salutare eius. quia salutare dei
lo. captiuũ tenebant popłm dei: De qua
captiuitate cum redimimur et princep̃s
huius muncli mictitur foras. ȩdificatur
domus post captiuitatẽ cuius lapis an¬
gularis ẽ.xꝑc. qui duos condidit in se.
in unũ nouũ hominẽ faciens pacem. qͥa
dies ex die ueniens ȩuangelizauit eis qͥ
erant ꝓpe. et eis qui erant longe. faciens
utraq unũ. et adducens alias oues quȩ
non sunt de hoc ouili. ut sit unus grex &
unus pastor: Hi gͦ inimici diabolus et an
geli eius. captiuauerant p̃destinatos in
dei regnũ et głam: A redemptore autem
nr̃o foras missi qui dominari infidelib
solebant intrinsecus. fideles oppugnant
ex trinsecus: S oppugnant non expug¬
nant eos qui apprehendunt turrim for.¬
titudinis a facie inimici. Ut autem op¬
pugnent. sentiunt in nobis eẽ. infirmita¬
tis reliquias ꝓꝑter quas dicimus dimitte
nobis debita nr̃a. ꝓpter quas dicimus ne

Expanded text:
enim est et «salutare ejus;» quia salutare Dei enim est et «salutare ejus;» quia salutare Dei lo captivum tenebant populum Dei. De qua captivitate cum redimimur, et princeps hujus mundi mittitur foras, aedificatur domus post captivitatem: cujus lapis angularis est Christus, qui duos condidit in se, in unum novum hominem, faciens pacem, quam dies ex die veniens evangelizavit eis qui erant prope, et eis qui erant longe, faciens utraque unum ; et adducens alias oves quae non sunt de hoc ovili, ut sit unus grex et unus pastor . Et geli ejus captivaverant praedestinatos in Dei regnum et gloriam: a Redemptore autem nostro foras missi qui dominari infidelibus solebant intrinsecus, fideles oppugnant extrinsecus. Sed oppugant, non expugnant eos qui apprehendunt turrem fortitudinis a facie inimici . Ut autem oppugnent, sentiunt in nobis esse infirmitatis reliquias, propter quas dicimus, «Dimitte nobis debita nostra;» propter quas dicimus, «Ne
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc legis.et grãm dei qua in ȩternã uitã
do. in apłicis litteris. in ꝓpheticis. scrutan¬
do cognoscis. et uetus testamentũ in no.¬
uo reuelatũ. in uetere nouũ. uelatũ uides
recole quẽ dixerit apłs paulus princi¬
pem potestatis aeris qui operatur infi¬
liis diffidentiȩ. et illud ubi ait dequib¬
dam. ut resipiscant a diaboli laqueis cap¬
tiuati ab illo scđ̾m ipsius uoluntatẽ. et uͥ¬
ba dñi nr̃i iħu xꝑi ubi eum expellens de
fidelium cordib ait. nunc princeps huiꝰ
mundi missus ẽ. foras. et ipsius itidẽ apłi
dicentis qui eruit nos de potestate tene.¬
brarum. et transtulit in regnũ filii cari.¬
tatis suȩ Hȩc atq huius modi ratiocina.¬
tus intende animũ in litteras ueteris
testamenti. et uide quid cantetur in eo
psalmo cuius ẽ. titulus. quando domus
ȩdificabatur post captiuitatẽ: Ibi enum
dicitur. cantate dño canticũ nouũ et
lumen ex lumine. filius ex patre: Hoc

Expanded text:
haec legis, et gratiam Dei, qua in aeternam vitam do in apostolicis Litteris, in propheticis autem scrutando cognoscis, et Vetus Testamentum in Novo revelatum, in Vetere Novum velatum vides; recole quem dixerit apostolus Paulus principem potestatis aeris, «qui operatur in filiis infidelitatis» , et illud ubi ait de quibusdam, «ut resipiscant de diaboli laqueis, captivati ab ipso secundum ipsius voluntatem» : et verba Domini Jesu Christi, ubi eum expellens de fidelium cordibus ait, «Nunc princeps hujus mundi missus est foras» ; et ipsius itidem Apostoli dicentis, «Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae» . Haec atque hujusmodi ratiocinatus, intende animum et in litteras Veteris Testamenti, et vide quid cantetur in eo psalmo cujus est titulus, «Quando domus aedificabatur post captivitatem:» ibi enim dicitur, «Cantate Domino canticum novum.» Et  Christus, lumen ex lumine, Filius ex Patre. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nsacramento dictum accipitur. non occi¬
dat sol suꝑ iracundiam ur̃am. neq detis lo¬
cum diabolo: Intelligitur autem non de isto
sole qui habet quandã claritatem inter
cȩlestia uisibilia qui communiter iuderi
potest et anobis et abestiis. s de illa luce qͣm
non uident nisi pura corda fidelium sicut
dictum ẽ Erat lumen uerum qđ illuminat
omnẽ hominẽ uenientẽ inhunc mundum:
hoc enim lumen uisibilis solis etiam peco¬
ra minutissima et breuissima illuminat: Es̃t
gͦ lumen uerũ iusticia atq sapientia. qđ de-¬
sinit mens uidere cum ꝑturbatione iracun¬
diȩ fuerit tanquã nubilo superata. et tunc

Expanded text:
sacramento dictum accipitur, Sol non occidat super iracundiam vestram; neque detis locum diabolo : intelligitur autem, non de isto sole qui habet quamdam sublimitatem inter coelestia visibilia, qui communiter videri potest et a nobis et a bestiis; sed de illa luce, quam non vident nisi pura corda fidelium sicut dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hoc enim lumen visibilis solis etiam pecora minutissima et brevissima illuminat. Est ergo lumen verum justitia atque sapientia, quod desinit mens videre, cum perturbatione iracundi
Abbreviated transcription (Latin):
committit: hoc dico: Nubere licet ante¬
quã uoueat. suꝑbire nunqũa licet: Otu
uirgo dei. nubere noluisti quod licet ex¬
tollis te qcł non licet: Melior uirgo suꝑ¬
ba. quã maritata humilis: S melior. ma-¬
ritata humilis: quã uirgo suꝑba Quȩ au¬
tem respexerit ad nuptias. non quia uo¬
luit nubere dampnatur. s quia iam an-¬
tecesserat et fit uxor loth respiciendo re.¬
e trorsum:

Expanded text:
committit. Hoc dico: Nubere licet antecommittit. Hoc dico: Nubere licet antequam voveat; superbire nunquam licet. O tu virgo Dei, nubere noluisti, quod licet; extollis te, quod non licet. Melior virgo humilis, quam maritata humilis; sed melior maritata humilis, quam virgo superba. Quae autem respexit ad nuptias, non quia voluit nubere damnatur; sed quia jam antecesserat, et fit uxor Lot respiciendo retrorsum.
Abbreviated transcription (Latin):
tua salis. ut illius contemplatione condi¬
antur homines. cor. habeant. non sint fa-¬
tui. non retro respiciant. ne malũ exem¬
plum dantes ipsi remaneant. et alios con-¬
illa uxor loth ad om̃s ꝑtinet: Maritata mu¬
lier uoluit facere ad ulterium. de loco suo
quo ꝑuenerat retro respexit: Uidua quȩ
iam sic ꝑmanere uouerat uoluit nubere
hoc uoluit quod licuit ei quȩ nupsit. sed
illi non licuit. quia de loco suo retro res¬
pexit: Uirgo ẽ castimonialis iam dicata
deo. habeat et cȩtera quȩ ornent ipsã uir¬
ginitatem. et sine quibus ipsa uirginitas
turpis ẽ: Quid si enim sit corpore integͣ
et mente corrupta: Quid ẽ quod dixi:
Quid si nullus tetigerit corpus. s si for.¬
te ebriosa sit suꝑba sit. litigiosa sit. lin¬
guosa sit: hȩc omnia dampnat d̾s: Si
antequã uoiusset nupsisset. non damp¬
naretur Elegit aliquid melius. spreuit
quod ei licebat: Spreuit. et illictta tanta

Expanded text:
tua salis , ut illius contemplatione conditua salis , ut illius contemplatione condiantur homines; cor habeant, non sint fatui, non retro respiciant, ne malum exemplum dantes, ipsi remaneant, et alios conilla uxor Lot ad omnes pertinet. Maritata mulier voluit facere adulterium; de loco suo quo pervenerat retro respexit. Vidua quae jam sic permanere voverat, voluit nubere, hoc voluit quod licuit ei quae nupsit; sed illi non licuit, quia de loco suo retro respexit. Virgo est castimonialis, jam dicata Deo; habebat et caetera, quae vere ornant ipsam virginitatem, et sine quibus illa virginitas turpis est. Quid si enim sit corpore integra, et mente corrupta? Quid est quod dixi? Quid si nullus tetigerit corpus, sed si forte ebriosa sit, superba sit, litigiosa sit, linguosa sit? Haec omnia damnat Deus. Si antequam vovisset nupsisset, non damnaretur: elegit aliquid melius, superavit quod ei licebat; superbit, et illicita tanta
Abbreviated transcription (Latin):
quod uouerit reddat: Unus quisq de eo qͦd
uouet deo. si respicit retrorsum malum ẽ:
Nescio quȩ castimonialis nubere uoluit.
Quid uoluit: Quod et uirgo quelibet: qd
uoluit: Quod et mater ipsius: Aliquid ma¬
li uoluit: Orali plane: Quare: Quia iam
uouerat dño deo suo Quid enim dixit de
talibus paulus apłs cum dicat. uiduas ad¬
olescentulas nubere si uelinit: S tamen ait
quodã loco: Beatior autẽ erit si sic ꝑmanse¬
rit. scđm meũ consilium: Ostendit beatio¬
rem si sic ꝑmanserit. non tamen dampnã¬
dam si nũbere uoluerit: Quid autem ait
dequibusdã quȩ uouerunt et non reddi¬
derunt: Habentes inquit dampnationẽ
quia primã fidem irritã fecerunt: Quid
ẽ primã fidem irritã fecerunt: Uouert̃
et non reddiderunt: De die uidicii cum
dñs minaretur. qui d ait: Mementote
uxoris loth Omnibus dixit: Quid enim
fecit uxor loth: Liberata ẽ asodomis. et
inuia posita retrorsum respexit Ubi
respexit. ibi remansit fãcta ẽ autẽ sta¬

Expanded text:
quod voverit reddat. Unusquisque Deo quod vovet, si respicit retrorsum, malum est. Nescio quae castimonialis nubere voluit: quid voluit? Quod et virgo quaelibet. Quid voluit? Quod et mater ipsius. Aliquid mali voluit? Mali plane. Quare? Quia jam voverat Domino Deo suo. Quid enim dixit de talibus apostolus Paulus? Cum dicat viduas adolescentulas nubere si velint , sed tamen ait quodam loco: Beatior autem erit, si sic permanserit secundum meum consilium . Ostendit beatiorem, si sic permanserit; non tamen damnandam, si nubere voluerit. Quid autem ait de quibusdam quae voverunt, et non reddiderunt? Habentes, inquit, damnationem, quia primam fidem irritam fecerunt . Quid est, primam fidem irritam fecerunt? Voverunt, et noDominus minaretur, quid ait? Mementote uxoris Lot . Omnibus dixit. Quid enim fecit uxor Lot? Liberata est a Sodomis, et in via posita retrorsum respexit: ubi respexit, ibi remansit. Facta est autem sta
Abbreviated transcription (Latin):
firmati ñ inclinabitur in scłm scłi Nichil
enĩ gͦ firmius isto fundamento: Infirmus
tu eras. s firmũ fundamentũ te portat.
Inte firmus eẽ non poteras. firmus eris
semꝑ si abillo fundamento firmo non re¬
cedas: Non inclinabitur in scłm scłi Ipsa
ẽ p̃destinata columpna et firmamentum
ueritatis Q ideo tali funcdamento sufful
cdamentũ: Q unde nutabit xꝑc. qui ante.¬
quã ueniret ad nos et carnẽ susciꝑet. om.¬
nia ꝑ ipsum facta sunt et sine ipso factũ
ẽ nichil. qui omnia continet maiestate &
bonitate: Non nutante xꝑo. ñ inclina¬

Expanded text:
firmati, non inclinabimur in saeculum saeculi; nihil enim firmius isto fundamento. Infirmus tu eras, sed firmum fundamentum te portat. In te firmus esse non poteras; firmus eris semper, si ab illo firmo fundamento non recedas. «Non inclinabitur in saeculum saeculi.» Ipsa est praedestinata columna et firmamentum veritatis . damentum: sed unde nutabit Christus, qui antequam veniret ad nos, et carnem susciperet, «omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil» ; qui omnia continet majestate, et nos bonitate? Non nutante Christo, «non inclina