comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lem cogar adorare ⁊ cum restito maledc̃m
ħ̃ metuens iubear crucifigi in aꝰ eius
incurram in aledcm qd aduersus eum
de ꝓmisit quipend in ligno. an ip̃i
quidꝰ bonis omnib maledrẽ cõsuetũ
est: nos u̾o tanti deuotationes eius esti¬
mare debenuis qnͣti stomacanciũ uetu¬
larum. Sic .n. ⁊ dei om̃s pu̾os ac u̾gi¬
nes pari deuotatione ꝑsequit᷑ dicens
maledcm̃. ẽẽ omnẽ qui non suscitau̾it
semen isrł. qd̾ eque ꝯuiciũ pͥncipalr̾
citis ex iudeis. Nulla tñ int̾ eos su̾ande
post̾itatiscã sobolem suscitauit. Deinde
⁊ discipłos eius quoꝵ non nullos quid̃
ab uxorib se uixit quos copłatos in¬
uen erat. quosdam u̾o ⁊ coniungiue¬
tuit quos dep̾hendit intactos. qua deit
u̾is execratos. acne forte multum ini
putes int̾ suspensum ⁊ crucifiximi.
Nam ⁊ hoc inp̾sidium nob̾ defensu¬
nis soletis assum̾e cum mentis hisse
redemit ex maledc̃o legis fc̃s ꝓ nob̾ ma¬

Expanded text:
lem cogar adorare et, cum restitero maledictum lem cogar adorare et, cum restitero maledictum hoc metuens, iubear crucifigi, in aliud eius incurram maledictum, quod aduersus eum deprompsit, qui pendet in ligno. an ipsi quidem bonis omnibus maledicere consuetum est? nos uero tanti deuotiones eius existimare debemus, quanti sunt stomachantium uetularum. sic enim et dei omnes pueros ac uirgines pari deuotione prosequitur dicens maledictum esse omnem, qui non suscitauerit semen in Israhel. quod aeque conuicitis, ex Judaeis, nullam tamen inter eos servandae posteritatis causa sobolem suscitavit. Deinde et discipulos ejus, quorum nonnullos quidem ab uxoribus sejunxit, quos copulatos invenerat: quosdam vero et conjungi vetuit, quos deprehendit intactos. Qua de reveris exsecratos. Ac ne forte multum interesse putes inter suspensum et crucifixum; nam et hoc in praesidium vobis defensionis soletis assumere; commentis hisce redemit de maledicto legis factus pro nobis ma
Abbreviated transcription (Latin):
eius causa crucifigi contingat. qm de¬
inq inprudens erat ⁊ uacans inspiracõ¬
ne dĩna. ut cogitare neqͥu̾it diu̾sis ex
cãis homĩem in ligno suspendi. alios quid̃
ob imquũ facimis. Quosdam u̾o iustĩe¬
disccetione ulla sb̾idem ꝯiecit maledẽm
cum ẽẽt dicend̾. si ei prudencia in ẽẽt ulla
nõ dicam d̾inacio ⁊ si a dño ado̾ crux of¬
fend̾at cum ut sola excepta abdicata¬
q eẽt ex om̃igñe punitõnũ maledc̃m
ẽẽ scełatum. et impium omẽm qui pe¬
⁊ ñustos qmͣꝙͣ ne sic quid̾ u̾a dixiss cũ
satronem xp̃c sdelo deligno secũ ĩtro¬
dux̾it in ꝑadysum prĩs sui. ubi est ergo
maledc̃s om̃is qui pend in ligno: an ba¬
rabas latro ille in signis qui nõ solũ ĩ lig¬
no suspensus minime est. S ⁊̃ iudeoꝵ
rogatu emissus e carc̾e mag̾ fuit beue¬
dictus. qmͣ ille qui cum xp̃o de cruce as¬
cendit in celum. Quid deniq ꝙ in
acłuam. Sigͦ sb̾ gentili poĩtus rege so¬

Expanded text:
eius causa crucifigi contingat? quam denique inprudens erat et uacans inspiratione diuina, ut cogitare nequiuerit diuersis ex causis homines in ligno suspendi: alios quidem ob iniquum facinus, quosdam udiscretione ulla sub idem conjecit maledictum: cum esset dicendum, si ei prudentia inesset ulla, non dicam divinatio, et si adeo crux offenderat eum, ut sola excepta abdicataque esset ex omni genere punitionum, maledictum esse sceleratum et impium omnem qui peet iniustos; quamquam ne sic quidem uera dixisset, cum latronem Christus de ligno secum introduxit in paradisum patris sui. ubi est ergo maledictus omnis, qui pendet in ligno? an Barabbas latro ille insignis, qui non solum in ligno suspensus minime est, sed etiam Iudaeorum rogatu emissus e carcere, magis fuit benedictus quam ille, qui cum Christo de cruce ascendit in caelum? quid denique ? quaut lunam. si ergo sub gentili positus rege so
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃e qõnistamam in euitabilem ⁊ bici¬
pitem laq̃um. ecce faciamus aliq̃m ar¬
matũ regia potestate cõminari hom̃i
uͥano. ut si solem adorare nolu̾it suspẽ¬
dat᷑ inliguo. si declinau̾o inquis male
intidam in illud qd̾ eadem lex ꝓmpsit
in eum qui pependerit inligno. Ita
u̾o turbab̾iss turimmo nec tu qui ⁊
ułio cogente adoras solem. at ũo x̾a¬
maledc̃a. uid unũ ꝑtiũe ad corpͦ
mortale qd̾ ligno susponditur alt̾m
ad aĩam quo sol adoratur. Et si .n.
corpus inclinatur in adorando. aiꝰ tñ
aut colit ad̾ adorat. aut fingit utrũ.
est solem adorare. eligend̾ est gͥ ma¬
ledcm in corꝑis morte quo maledcõ
tip̃m corpus in resurtectione lib̾abit᷑
deuitand̾ & maledẽm in aĩe mortẽ
ne cũ suo corꝑe in et̾̃no igne dãpne̾.

Expanded text:
tionis tanquam inevitabilem et bicipitem laqueum. Ecce faciamus aliquem armatum regia potestate comminari homini christiano, ut si solem adorare noluerit, suspendatur in ligno. Si declinavero, inquis, maleincidam in illud quod eadem Lex prompsit in eum qui pependerit in ligno. Ita vero turbaberis: sed tu, imo nec tu, qui et nullo cogente adoras solem. At vero Christiamaledicta: videt unum pertinere ad corpus mortale, quod ligno suspenditur; alterum ad animum, quo sol adoratur. Etsi enim corpus inclinatur in adorando, animus tamen aut colit quod adorat, aut fingit; utrumque est solem adorare. Eligendum est igitur maledictum in corporis morte, quo maledicto et ipsum corpus in resurrectione liberabitur: devitandum autem maledictum in animae morte, ne cum suo corpore in aeterno igne damnetur.
Abbreviated transcription (Latin):
se põt. ⁊ nos ea fastidinã accipe supboᷤ
dos adu̾sus blandicias eius xp̃i libali¬
esfecit ac ne icongrue me ħ apisse
deistines paulus in nos hñe cõnigalis
discipline silitudinẽ p̾or contulit dicẽs

Expanded text:
et nos ea fastidimus accipere. Superbos nos adversus blanditias ejus, Christi liberalitas fecit. Ac ne incongrue me haec comparasse existimes, Paulus in nos hanc conjugalis disciplinae similitudinem prior contulit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
intlłit ⁊ amat. nec curat imꝑitũ insul¬
tatorem ⁊ aue non dum intilit credit eẽ
talia qualia non nulla ex ꝑta est que
non diun intllc̃a sit erant obiciat ei
tindum adu̾sariũ ten uuctũ magr̃m.
Ita te quo cupit sanari a uanis ertorib.⁊
edificati suꝑ fundamentũ apłoꝵ ⁊ ꝓphaꝵ¬
q̃m dicis ypocenta urũ nesciens quid loqͣ¬
ris. nec attendit quid tͥ cua fabula con¬
fec̾it. cum ex ꝑce dei tui. et ex ꝑte t̾re ce¬
nebraꝵ flm mũd̾ fubͥcat in corde tuo.
lta ne ille non ypotentaurꝰ semiferus ⁊
semideus. ue̾ quia nec ỹpotertaurus dicẽ¬
dus est. Qd autẽ sit tu actende. ⁊ eru¬
bosce. ⁊ mitesce ut correptionem tuara a
serpente ad ult̾o ꝑhorrescas. cuius astuci¬
am. si apd̾ moys en credendam ũ putasti.
apud paulum cau̾e debuisti qui u̾am e¬
ectam. uolens uͥginẽ castam exibere xp̃o.¬
timeo inquid ne sicut serpens enam fe

Expanded text:
it et amat; nec curat inperitum insultatorem; et quae nondum intellegit, credit esse talia, qualia nonnulla experta est, quae nondum intellecta sic erant. obiciat ei stinctum aduersarium, tenet unctum magistrum. ita te quoque cupit sanari a uanis erroribus et aedificari super fundamentum apom dicis Hippocentaurum, nesciens quid loquaris, nec attendis quid tibi tua fabula confecerit, cum ex parte dei tui et ex parte terrae tenebrarum falsum mundum fabricasti in corde tuo. Itane ille non est Hippocentaurus, semiferus et semideus? Vere, quia nec Hippocentaurus dicendus est. Quid autem sit, tu attende, et erubesce et mitesce, ut corruptionem tuam a serpente adultero am si apud Moysen credendam non putasti, apud Paulum cauere debuisti, qui ueram ecclesiam uolens uirginem castam exhibere meo, inquit, ne sic
Abbreviated transcription (Latin):
a lege uiri. gͦ uuente uiro nocabitur ĩqͥt
adulta.si ꝯiuncta fu̾it alt̾i uĩto. Qe si
mortuus fu̾it uir eius non erit adiuta
eos qui non ante repudiantes. immor¬
tuis por quodam modo ponentes legis
d̾int ex iudeis indelie ut ip̃i sint pͥme sr̃¬
sticioms obliti. Nob̾ uͥo in ħ quid opꝰ
est uł p̾cepto quib exgentiutatẽ comi¬
sis ad xp̃m hebreoꝵ deus non mortuus m
uideri. S nec natus. Sane uideo si credat᷑
adoneus d underi defunctas. gentiliũo p̃¬
dolum. et uniciiq qd̾ est uen̾atur ante
colat. nicħ ille quid̾ adetriti quidem pu¬
doris femina decrepauit. que post unus
manti obitum duob nupserit.
et indete si tołatis. misi quia ip̃e est
ur̃a pacĩa faustus nono melle plemis.
respuit acctum uetus. et paulus aceto
uet̾e plemis effudit dimuidiũ. quo capet
effusum mel nouũ non semandũ. s cor¬
rumpend̾. uides .n. ꝙ ait apłus paulus ser¬

Expanded text:
a lege uiri. ergo uiuente uiro uocabitur, inquit, adultera, si iuncta fuerit alteri uiro; quodsi mortuus fuerit uir eius, non erit adultera eos, qui non ante repudiantes et in mortuis quodam modo ponentes legis derint ex Iudaeis, uidelicet ut ipsi sint primae superstitionis obliti. nobis uero in hoc quid opus est uel praecepto, quibus ex gentilitate conuersis ad Christum Hebraeorum deus non mortuus debet uideri, sed nec natus? sane Iudaeo, si credat, Adoneus debet uideri defunctus, gentili uero idolum, et unicuique quod est ueneratus ante colat, nihil ille quidem detriti pudoris a femina discrepauit, quae post unius mariti obitum duobus nupserit.et uidete, si toleratis, nisi quia ipse est uestra patientia. Faustus nouo melle plenus respuit acetum uetus et Paulus aceto uetere plenus effudit dimidium, quo caperet infusum mel nouum, non seruandum, sed corrumpendum. uides enim, quod ait apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
moysen om̃ia u̾e d̾ma pie laudasse. Et
ꝓ siutemꝑis ꝯgrueñ. sueq dispensacionis
gm̃ iuste hũana rexisse. Exigant isti
ut hoc deceam. cum ⁊ ip̃i doc̾e conati fu̾is
qd̾ faustus obicit. cante quid̾ ut ecat cau¬
tus. S ħ incantus is que suo acuminese
ꝑimebat. felix .n. cor acutum ad uitatẽ
infelix ꝯͣ u̾itatem. non dixit hor̃m uull
et dinoꝵ. Si .n. dr̃et eum deo nõ peꝑas¬
se: facile comunic̾etur false criminacõnil
cum moyses inaueniretur ubio hamas
at p̾dicare d̾m u̾m qui fecit celum et
termam. Si & drẽt ulłi deoꝵ peꝑcisse pro¬
det ꝓd̾it se pͥanis illos deos colere a quib
adoraudis moyses ꝓhib atq ita sb̾ alas
catholice mr̃is pullis fugientib nõ con¬
g̾garz que non peꝑcit. Ut gͦ insidias tẽ¬
det ꝑuulis dixit di̾noꝵ nulli peꝑcisse.
horrentẽ a religione x̾ana. ⁊ pagam eis
fan̾e adu̾sum nos qui moysen scirẽt
contͣ ydola ⁊ ꝙͣ deos genciũ que st̃ demo¬

Expanded text:
Moysen omnia vere divina pie laudasse, et pro sui temporis congruentia suaeque dispensationis gratia, juste humana rexisse. Exigant isti ut hoc doceam, cum et ipsi docere conati fuerint quod Faustus objicit, caute quidem, ut erat acutus, sed ob hoc incautus, quia suo acumine se perimebat. Felix enim cor acutum ad veritatem, infelix contra veritatem. Non dixit, hominum nulli et divinorum. Si enim diceret eum Deo non pepercisse, facile convinceretur falsae criminationis; cum Moyses inveniretur ubique honorare ac praedicatem diceret, nulli deorum pepercisse, proderet se Christianis illos deos colere, a quibus adorandis Moyses prohibet: atque ita sub alas Catholicae matris pullis fugientibus non congregaret quae non peperit. Ut ergo insidias tenderet parvulis, dixit divinorum nulli pepercisse horrentem a religione Christiana, et Pagani eis favere adversum nos, qui Moysen scirent contra idola et contra deos Gentium, quae sunt daemo
Abbreviated transcription (Latin):
non auid̾ demonioꝵ s tñ creature
alltutaui qm̃i dampnat apꝰ dicens. Et
oluerunt et seruierunt creature pociꝰ
Iñ catori. ꝓinde isti infantasmatib fa¬
oularum suarum ydola ⁊ demonia nes¬
aentes cosunt. Insole autẽ ⁊ luna none¬
tuit seseruire catture. et ꝙ putant se ĩ
natori serire multum fallunt᷑. fan¬
tismati .n. suo seruite t̾atori autẽ alło
moddo seruiuit qñ ea uegant dñi cte¬
asse que apłus aꝑte ad dei creaturam

Expanded text:
 creaturae culturam, quam damnat apostolus dicens: et coluerunt et seruierunt creaturae potius quam creatori. Proinde isti in phantasmatis fabularum suarum idola et daemonia nescientes colunt; in sole autem et luna nouerunt se seruire creaturae. et quod putant se etiam creatori seruire, multum falluntur; phantasmati enim suo seruiunt, creatori autem nullo modo seruiunt, quando ea negant deum creasse, quae ap
Abbreviated transcription (Latin):
enim aufert xp̃t de maledc̃o maledc̃m
quo m̃o de morte mortem. de pcco pẽtur
dis gͦ non no blasphemauit moyses
dñdo. Maledictus om̃is qui pend ĩ ligno
Qũo non blasphemau̾ũt apłi dñdo mor¬
tiuis est. et uetus homo m̃ crucifixꝰ est.
cruci tũ mo ⁊ de pcc̃o dampnanit pcc̃m
et eum qui nou uou̾at pãcm. pcc̃m ꝑro
nob̾ fecit ⁊ multa hiꝰ. uos aũt cum hor¬
retis maledc̃m xp̃m. fatemimi uos hor̾e
maledtĩo. S dibłica siłatio. qui mor
tam suadetis. qĩ non audeatis ꝑ nomẽ

Expanded text:
enim auferet Christus de maledicto maledictum, quomodo de morte mortem, de peccato peccatum. sic ergo non blasphemauit Moyses dicendo: maledictus omnis qui pendet in ligno, quomodo non blasphemauerunt apostoli docendo: mortuus est et: uetus homo noster confixus est cruci c um illo et: de peccato damnauit peccatum et: eum, qui non nouerat peccatum, peccatum pro nobis fecit et multa huiusmodi. uos autem cum horretis maledictum Christum, fatemini uos horrere maledictio, sed diabolica simulatio, qui morttam suadetis: quasi non audeatis per nomen
Abbreviated transcription (Latin):
clamantem. Hec dicit dũs sꝑadõib
onsib qui obseruau̾int p̃cepta mer
et elegerint que ego uoło. ⁊ custodieñt
cestamentum meum. dabo sllisĩ do¬
mo mea. ⁊ in muro meo locum noĩatũ
di ile displie non ꝑum adu̾sus istol
Nob̾ .n. sufficit scire unũ dm̃ lociũ
omnẽ qui non sus crtau̾it semen nuistł¬

Expanded text:
us spadonibus omnibus: Qui observaverint praecepta mea, et elegerint quae ego volo, et custodierint testamentum meum; dabo illis in domo mea et in muro meo locum nominatumsi ille displicet; non est parum adversus istos. Nobis enim sufficit scire unum Deum locutuomnem qui non suscitaverit semen in Is
Abbreviated transcription (Latin):
ieis coionis floreis ⁊ scatentib aromatib
siuon sunt enigniata rõnis. fantasmata
sunt cogitationis. aut uecordia furoris.
siilo enigiata ẽẽ dñr. cur non fugisad
am. ⁊ fabulosa fallacia auos issex̾it illu¬
denteui. nõne iiistri eius et ip̃i miseri
talib uanitatib uenenati iuhamo suo
solent hauc escam de paulo apło poue
te uidens qd̾ totũ aufe̾nd̾ est ueĩente
munda sine fronte. Ad huc istagarris.
idhuc pascis uentos. adhuc amplect̾is pdo
Ucordis tui. Itane tufacie ad faciẽ ui¬
disi regnantem regem sceptrig̾um fio¬
a coronis ciudum ⁊ deoꝵ agninia et
pplenditeñtẽ agnũ sex uultus. tora f̾eu
tem micantem q sumine. ⁊ alt̾ni regẽ
enũ ad amantem heroam anbelligorũ
do t᷑ bastam tenentem ⁊ sinist᷑ chipeum
t ilt̾m głosimi regem cres rotas impel¬
dlathis ut̾mq flexis fulcientem. Hec
alio mulłe portenta facie ad faciemi
iidasti. an ħ doctrina denonioꝵ meudo¬

Expanded text:
et coronis floreis et scatentibus aroet coronis floreis et scatentibus aroSi non sunt aenigmata rationis, phantasmata sunt cogitationis, aut vecordia furoris. Si vero aenigmata esse dicuntur, cur non fugis adtem et fabulosa fallacia, quos inlexerit, inludentem? nonne ministri eius et ipsi miseri talibus uanitatibus uenenati in hamo suo solent hanc escam de Paulo apostolo pte uidens, quod totum auferendum est ueniente munda, sine fronte adhuc ista garris, adhuc pascis uentos, adhuc amplecteris idola cordis tui! itane tu facie ad faciem uidisti regnantem regem sceptrigerum floreis coronis cinctum et deorum agmina et splenditenentem tem, micantemque lumine; et alterum regem terum adamantem heroam belligerum; dextra hastam tenentem, et sinistra clypeum; et alterum gloriosum regem tres rotas impelbrachiis utrinque secus fulcientem? Haec alia mille portenta tu facie ad faciem uidisti, an haec tibi doctrina daemoniorum menda
Abbreviated transcription (Latin):
et dameli lapis p̾cisus sũ manib ⁊ auccͦ
in moutem et petro ille discus. ⁊ iohi
tam multa. siie sola locutione ad eũdẽ
modum figurentur. sicut cuntica cani¬
coꝵ. et cum in eungłio fecit pr̃fami¬
licis nupcias filio suo. ⁊ lõ quidã duosfi¬
lios hũit frugi ⁊ luxurios um. ⁊ hõ qͥdẽ
uouellauit uineam ⁊ locauit agricoł. bn
u̾o p̾cipue manicłxum lix ob hoc p̾dias
ꝙ non ad calia dñda. s pocius ad absal¬
uenda ultimus uenerit. ⁊ ut figuris
antiquoꝵ aꝑtis ⁊ suis uarrationib ac
disputationib euidenti ince ꝓalatis ullo
se occulta enignate. addis ⁊̃ p̾sũpciõl
huius cãm ꝙ fideles scĩ ⁊ antiqui ut fi
cuncta manifestarent᷑.iste autẽq sare.
pst se neminem affuturũ siñas suas
illis allegoritis ambagib cex̾et. Qͥd
gͥ facit affcus tuus desid̾iis carualib sor¬
didis in campis ⁊ n montib nemoris ⁊ co¬

Expanded text:
et Daniheli lapis praecisus sine manibus et auctus et Daniheli lapis praecisus sine manibus et auctus in montem et Petro ille discus et Iohanni tam multa: siue sola locutione ad eundem modum figurentur, sicut cantica canticorum et quod in euangelio fecit pater familias nuptias filio suo et homo quidam duos filios habuit, frugi et luxuriosum, et homo quidam nouellauit uineam et locauit agricolis. tu uero praecipue Manichaeum ob hoc praedicas, quod non ad talia dicenda, sed potius ad soluenda ultimus uenerit, ut et figuris antiquorum apertis et suis narrationibus ac disputationibus euidenti luce prolatis nullo se occultaret aenigmate. addis eam praesumptionis huius causam, quod uidelicet antiqui, ut figcuncta manifestarentur, iste autem, qui sciret post se neminem adfuturum, sententias suas nullis allegoricis ambagibus texeret. quid ergo facit adfectus tuus desideriis carnalibus sordidus in campis et montibus nemorosis
Abbreviated transcription (Latin):
iuitauit .ii. te doctrina demonioꝵ iñdati¬
loquoꝵ ad fictas domos angłoꝵ uͥflat
aura sa lubris. ⁊ ad campos ubi scatent a¬
romata cuns arbores et montes manat
flumina dusce nectar fluũt ꝑ cuncta
scła ⁊ credidisti ⁊ finxisti ħ in corde tuo
ubi uanis recordationib uariata ⁊ dis lu¬
soluta iacteris. Cum .ii. quedam talia
dũt de ineffabili effluencia sp̃italiũ deli¬
ciarũ utiq in eingmate dñr. Ita ⁊ uou̾it
auimuis quitalib exͥcetur cẽ aliid qdͣ
q̃rendum ⁊ intlłud̾ sit sũ corꝑeis sensi
iu u̾itate cͣrli. tale quid demr̃etur sicie
ignis in in rubo ⁊ de uͥga serpens ⁊ dese¬
pente u̾ͥga. ⁊ cunica dñi a ꝑsecutorib non
dĩsa. ⁊ obsequio mustis unctio pedũ auͥ
capitis eius ⁊ froudes młtitud̾is p̾ced̃tis
et conseq̃ntis a sellum eius. sũ in sp̃u pet
ỹmagines corꝑm. uł in sompno uł ince¬
tasi figurate oñdant᷑. sicut iacob scla

Expanded text:
inuitauit enim te doctrina daemoniorum mendaciinuitauit enim te doctrina daemoniorum mendaciloquorum ad fictas domos angelorum, ubi flat aura salubris, et ad campos. ubi scatent aromata, cuius arbores et montes, maria et flumina. dulce nectar fluunt per cuncta saecula. et credidisti et finxisti haec in corde tuo, ubi uanis recordationibus luxuriata et dissoluta iacteris. cum enim quaedam talia dicuntur de ineffabili adfluentia spiritalium deliciarum, utique in aenigmate dicuntur. ita ut nouerit animus, qlegendum sit, siue corporeis sensibus in ueritate corporali tale quid demonstretur, sicut ignis in rubo et de uirga serpens. de serpente uirga et tunica domini a persecutoribus non diuisa et obsequio mulieris unctio pedum aut capitis eius et frondes multitudinis praecedentis et consequentis asellum eius: siue in spiritu per imagines corporum uel in somnio uel in extasi figurate ostendantur, sicut Iacob scalae
Abbreviated transcription (Latin):
ponat saltem sceptrum qñ coronis florib
cingitur non dec regie u̾ge seu̾itatem
illam luxurie molłitudo. huc accedit. qr
non ate solus adamatus est. Seq̃ris .n. cã¬
uestica. et canorib plena. et infaciẽ pt̃is
flores suos iactancia. ubi ⁊ ip̃os .xii. mag
mensum faciatis q̃m sic c̾cumdatũ dicitis
nũꝙͣ inuenire potiustis. adiunges ĩ ĩmi¬
mabiles regnicolas. et deoꝵ agmina et
angłoꝵ cohortes que omĩa non ꝯdidisse
dicis dm̃. S de sua sb̾a genuisse. Ita cõ¬
uinc̾is ĩnu̾abiles deos colere non fe̾ndo sa¬
nam doctrinam quadocetur unus de uno
quoꝵ est non solum una eademq sp̾a s¬
demr̃atio singłoꝵ. ħ tu nou intłłigis nõ
capis. Nouiplena est es. ineb̾ata es. in¬
gurgitata est fabuloso sacrilegio. due¬
ras alũ. et qd exalas. et te iam obru̾e.
talib desinas. Iam int̾im tanta ꝙ cantiᷤᷤ
i inspice si potes dederus fornitacionis tue

Expanded text:
onatum. ponat saltem sceptrum, quando coronis floreis onatum. ponat saltem sceptrum, quando coronis floreis cingitur; non decet regiae uirgae seueritatem illa luxuriae mollitudo. huc accedit, quia non a te solus adamatus est; sequeris enim canuestita et canoribus plena et in faciem patris flores suos iactantia. ubi et ipsos duodecim magninmensum faciatis, quem sic circumdatum dicitis, numquam inuenire potuistis. adiungis etiam innumerabiles regnicolas et deorum agmina et angelorum cohortes: quae omnia non condidisse dicis deum, sed de sua substantia genuisse. Ita conuinceris innumerabiles deos colere, non ferendo sanam doctrinam, qua docetur unus de uno quorum est non solum una eademque sratio singulorum. haec tu non intellegis, non capis: noui, plena es, inebriata es, ingurgitata es fabuloso sacrilegio. digeras aliquando quod exhalas, et te iam obruere talibus desinas; interim canta, quod cantas, et inspice, si potes, dedecus fornicationis tuae.
Abbreviated transcription (Latin):
amasti m̃te uagabunda ꝑ fignienta co¬
gitationũ tuaꝵ quib omĩa poetica mẽ¬
dacia gramora ⁊ honestiora reꝑiant᷑. uł ħ
cerce qd apud poetas neminem decipit
ista ꝓfessio fu̾tatis. in libris aͥ tuis tanta
fallaciarum turba pueriles. ⁊ in semb
aĩas nomine u̾itatis in lectas miserabłib
corrumpit ertorib. uion prurientos au¬
rib. sicut apłus dicit. et au̾itate audi
tabłarum. ubi p̾mũ p̾ceptũ est. Audiisrł
dñs deus tuus dñs unus est. eum tot deoꝵ
nom̃b delectas turpissimi cordis fornca¬
cõne uoluteris. an non recordaris ama¬
toriũ canticum tuũ ubi describis maxi¬
uũ regnantũ regem sceptrig̾um ꝑhen¬
nem floreis coronis cinctus pudice con¬
iugi displic̾es. Neq .n. potes dr̃e hoc
aliqua imstica significatione ita dcm̃ ł
ita demr̃atũ. cum tibi p̾cipue laudari ma¬
nicheus. non ob aliud soleat nisi qd remo¬
tis figurarũ integũtis ip̃e tibi u̾itatem

Expanded text:
amasti mente vagabunda per figmenta coamasti mente vagabunda per figmenta cogitationum tuarum, quibus omnia poetica mendacia graviora et honestiora reperirentur, vel hoc certe, quod apud poetas neminem decipit ipsa professio falsitatis, in libris autem tuis tanta fallaciarum turba, pueriles et in senibus animas, nomine veritatis illectas, miserabilibus corrumpit erroribus, cum prurientes auribus, sicut Apostolus dicit, et a veritate audittabularum, ubi primum praeceptum est, Audi, Israel; nus deus tuus deus unus est. cum tota deorum nominibus delectata turpissimi cordis fornicatione uoluteris? annon recordaris amatorium canticum tuum, ubi describis maximum regnantem regem, sceptrigerum perennem, floreis coronis cinctum ejugi displiceret. Neque enim potes dicere hoc aliqua mystica significatione ita dictum, vel ita demonstratum, cum tibi praecipue laudari Manichaeus non ob aliud soleat, nisi quod remotis figurarum integumentis, ipse tibi veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
que duo p̾cepta ip̃a sunt decem. Tria
ꝑtinent ad d̾mi. septem ad ꝓxiiium.
o pudicum dipticerin in quo uet̾e figci¬
ta ille dilector. ⁊ dilectus tuus pͥmũtiabat
ne multi nuta tot elem̃tis. uł pocius m̾e¬
trix ꝓstituta demoniis ⁊ sacrilegis uaĩta¬
tib ĩp̃gnata. Audes nirimoniũ catholi¬
cum dm̃ tui cͥmine inpudicicie labora¬
te lat̾are. Oñde nob̾ mechos tuos spłen¬
dide teuentem pondãtorem. ⁊ athlantẽ
lat᷑ariũ. Illum .ii. dicis capita elc̃oꝵ ten̾e
mũdum ꝙ suspende̾. Istũ autẽ genu
fixo scapuł ualidis sb̾ba iulare tantam¬
tantã molem. utiq ne ille deficiat ubi
sunt isti qui siu̾e ẽẽnt qñ ad te ueĩent.
occupati tanto negõ qũ ad te intͣrent.
ut blanda maiu tua ⁊ ocioso pane deli¬
cata post cantum laborem alt̾i digitoᷤ
alt̾i hum̾os confricares: s fallunt te
mala demonia que tecum scortant᷑. ut
non respuas dipticeum u̾i de cuis men¬
branis immnicum quib tot fłos deos ad¬

Expanded text:
Quae duo praecepta, ipsa sunt decem: tria pertinent ad Deum, et septem ad proximum. O pudicum diptychium, in quo, vetere figura, ille dilector et dilectus tuus praenuntiabat ne multinuba tot elementis, vel potius meretrix prostituta daemoniis, et sacrilegis vanitatibus impraegnata, audes matrimonium catholicum Domini tui, crimine impudicitiae lacerare? Ostende nobis moechos tuos, splenditenentem ponderatorem, et Atlantem laturarium. Illum enim dicis capita elementorum tenere, mundumque suspendere; istum autem genu fixo, scapulis validis subbajulare tantam molem, utique ne ille deficiat. Ubi sunt isti? Qui si vere essent, quando ad te venirent occupati tanto negotio? quando ad te intrarent, ut blanda manu tua, et otiosa, plane decata, post tantum laborem, alteri digitos, alteri humeros confricares? Sed fallunt te mala daemonia, quae tecum scortantur, ut non respuas diptychium veri Dei, tuis membranis inimicum, quibus tot falsos deos ad
Abbreviated transcription (Latin):
patus abhetitis cum apło replendi. cesquis
enĩ rep̾hend̾it ꝓpħami dixisse maledcm co¬
gitetur rep̾hend̾e̾ appłi apłm dixisse ꝓcc̃m
Nam utiq maledcm comes poc̃i est. nec
ideo maior inuidia est qdͥ addid̾it deo ut
dr̃ẽt maledc̃s deo om̃is qui pepend̾it ĩ lig¬
no. nisi . n. deus odiss poc̃ur ⁊ mortẽ nr̃am¬

Expanded text:
paratus ab haereticis cum apostolo reprehendi. quisquis enim reprehenderit prophetam dixisse maledictum. cogitur reprehendere apostolum dixisse peccatum; nam utique maledictum comes peccati est. Nec ideo maior inuidia est, quod addiderit: deo, ut diceret: maledictus deo omnis, qui pependerit in ligno. nisi enim deus odisset pec
Abbreviated transcription (Latin):
nnund̾ dret bona sunt. quia om̃is crea¬
tura dei bona est.qnͣto magis celestia i
tat adorari. s eos laudat tamꝙͣ c̾atireã
celestem. dm̃i a laudat camqm̃ creatorẽ
celestiũ ⁊ t̾restriũ. nec uult offendi deum
cui illi ꝓ illo adorant᷑ qui pp̃illum et ex
illo laudant᷑ at qm̃ sibi fauaus argute re¬
p̾bendẽ uisus est. qd̾ ⁊ iam maledem̃ uo¬
tat moyses. qui solam adorauit᷑ ⁊ limã.
Si g ͦ inquit sbͥ gentiłi poĩtus rege solem
cogar adorare. et cum restito malectum
hec metuens iubear crucifigi in aliud eius
inicurtam maledc̃m qd̾ adu̾sus eũ depmp¬
sit. qui pend in ligno. uos quid̾ millꝰ rex gẽt
cogit adorare solem. qd̾ nec ip̃e soł cog̾et
si in t̾ra regnar. qr nec nũc auob̾ ułt hoc
tores suos ns ad udicium sustin. Sic et
ip̃a celestia cołant uanos adoratores suoᷤ
us ad iudicium creatoris sui. tñ memẽ¬
tote panum tegem non posse cog̾e ut sol

Expanded text:
ndum diceret, bona sunt, quia omnis creandum diceret, bona sunt, quia omnis creatura Dei bona est; quanto magis coelestia, in tat adorari; sed eos laudat tanquam creaturam coelestem: Deum autem laudat tanquam creatorem coelestium et terrestrium; nec vult offendi Deum, cum illi pro illo adorantur, qui propter illum et ex illo laudantur. At quam sibi Faustus argute reprehendere visus est, quod etiam maledictum vocat Moyses, qui solem adoraverit ac lunam. Si ergo, inquit, sub gentili positus rege, solem cogar adorare, et cum restitero, maledictum hoc metuens, iubear crucifigi, in aliud eius incurram maledictum, quod aduersus eum deprompsit. qui pendet in ligno. uos quidem nullus rex gentilis cogit adorare solem. quod nec ipse sol cogeret, si in terra regnaret, quia nec nunc a uobis hoctores suos usque ad judicium sustinet, sic et ipsa coelestia tolerant vanos adoratores suos usque ad judicium Creatoris sui. Tamen mementote Christianum regem non posse cogere ut sol
Abbreviated transcription (Latin):
ene ꝑcipitur. uidete quid sit saua
ilrina qmͣ uõ fentes nos ad fabulas
onutistis. quom̃o apłns et creaturã¬
ñ dei laudat. et en nõ cultũ religionis ex¬
ubi uetat. sic rmoysei qͥ nob uidet᷑ uilłi
dmoꝵ non pepcisse non ob aliud suspicor
nisi quia solem ⁊ limam uetuit adorari ad
quoꝵ circuitum uos ꝑ om̃s angłos u̾titis
ut eos adoretis solem ⁊ limam. ueralau¬
de laudauit. cum cos fcõs adeo. et in celes¬
ti ordine ad ꝑagenda sua oꝑa conocatas.
sicut est ita collocauit uarrauit. solom
in potestatem dici. lumam in potectatẽ
noctis. Eli̾s autẽ ur̃is laudib soi ⁊ luna
non gaudent. dmꝰ nouit fła lande gau¬
dete puaricatrix creatura. potestates uo
uera laus est qua creatori illaꝵ nõ fit
ens. n discissus. n ꝑlota distentus apd
setotus inꝯmutabilis sibi ꝙ sufficiens.
seip̃o beatus pp̃ hũndanciam bonitatis ꝑ
u̾bimmi suum. dixit ⁊ fcã sunt. mandau
lc̾ata sunt. ꝓide. si t̾testria de quib

Expanded text:
one percipitur. uidete, quid sit sana doctrina, quam non ferentes uos ad fabulas conuertistis. quomodo apostolus et creaturam dei laudat et ei tamen cultum religionis exhiberi uetat, sic et Moyses, qui uobis uidetur nulli inorum pepercisse — non ob aliud suspicor, nisi quia solem et lunam uetuit adorari, ad quorum circuitum uos per omnes angulos uertitis, ut eos adoretis — solem et lunam uera laude laudauit, cum eos factos a deo et in caelesti ordine ad peragenda sua opera conlocatos, sicut est, ita narrauit: solem in potestatem diei, lunam in potestatem noctis. falsis autem uestris laudibus sol et luna non gaudent. diabolus nouit falsa laude gaudere, praeuaricatrix creatura. potestates ueruera laus est. qua creatori illarum non fit ens neque discissus neque per loca distentus apud se totus incommutabilis sibique sufficiens. se ipso beatus propter abundantiam bonitatis per uerbum suum dixit et facta sunt; mandauit, et creata sunt. proinde
Abbreviated transcription (Latin):
moyses minus p̾nidit ⁊̃ iustos incruce
futuros. S bñ p̃uidit ħeticos u̾am mortẽ
dm̃ negaturos. et ideo uolentes ab ħ ma¬
ledc̃õ xp̃m se iung̾e. ut a mortis ĩ i̾itate se¬
iung̾ent. Sic.n. u̾a illa mors non erat.
nullum maledc̃m xp̃o crucifrxo qui pepen¬
dit inligno. qi nec̃ uere crucifixus ẽ. d qͣ
legem futuros heticos qm̃ de longe cla¬
mat moyses. sine causa t̾giũsamini.¬
O quib displic u̾itas mortis xͥ. Male.¬
dẽs om̃is qui pend inligno: Non ille
gitis. inde seducitis. Dispłie .n. uob̾ male¬
dc̃s ꝓ nob̾. qr displic mortuus ꝓ nob̾. Tñc
omm exͣ maledcm illius adam. si exͣ illi

Expanded text:
Moyses minus praevidit futuros, sed bene praeuidit haereticos ueram mortem domini negaturos et ideo uolentes ab hoc maledicto Christum seiungere, ut a mortis etiam ueritate seiungerent. si enim uera illa mors non erat. nullum maledictum Christo crucifixo pependit in ligno, quia nec uere crucifixus est. sed onge futuros haereticos quam de longe clamat Moyses " sine causa tergiuersamini," quibus displicet ueritas mortis Christi. maledictus omnis, qui pendet in ligno; non ille gitis, inde seducitis. displicet enim uobis maledictus pro nobis, quia displicet mortuus pro nobis: tunc enim extra maledictum illius Adam, si e
Abbreviated transcription (Latin):
muit dr̃e ꝓ om̃ib mortuus est. ħ est enĩ
mortuns est ꝙ maledc̃s. qr mors ip̃a ex
maledc̃o ẽ. et maledcm est om̃e pecũ
sui ip̃mm qd̾ fit ut sequat᷑ supoliciũ. siue
ip̃m supo licium. qd alio modo uocat᷑ pot¬
catum. qufit ex tct̃o. s uscepit aũt xt̃e
sine reatu suppliciũ nr̃m ut inde soluet
ingenio meo ista dix̾mi sinõ apłus toci¬
ets lic inculcat. ut ⁊ dormmentes excitet.
et calumpniantes offocet. Misit inquit
deus filium sunm in silitudineni catuis
ꝑtc̃i. ut de pcc̃o dampnam p̃cm in carue
Houerat gͦ Na caro põci. qr non de tradu¬
te mortalitatis in mariam ꝑ masculum
uen̾at. S tũ qr de pcc̃o est mors. Illa añ
caro amͣuis ex uͥgine tũ mortas fint eo
it̃õ quo moxtał erat simłitudinem hẽtat

Expanded text:
est enim mortuus est quod maledictus, quia mors ipsa ex maledicto est et maledictum est omne peccatum, siue ipsum quod fit, ut sequatur supplicium, siue ipsum supplicium, quod alio modo uocatur peccatum, quia fit ex peccato. suscepit autem Christus sine reatu supplicium nostrum, ut inde soluereingenio meo ista dixerim, si non apostolus totiens hoc inculcat, ut dormientes excitet et calumniantes offocet. misit deus, inquit, filium suum in similitudinem carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne. non erat ergo illa caro peccati, quia non de traduce mortalitatis in Mariam per masculum uenerat; sed tamen quia de peccato est mors, illa autem caro quamuis ex uirgine, tamen mortalis fuit, eo ipso, quo morta
Abbreviated transcription (Latin):
scripturis scĩs de filio suo qui fcũs est ei ex
senniue dauid ẜm carnem. ex aceto uet̾e
quis ħ sustin̾et audire nisi uos consolate
suꝑius satis dc̃a repet̾e. Nam pannũ no¬
num et uestim̃tum uetus. ⁊ uins̃ nouĩ.
⁊ utres uet̾es. non duo testam̃ta significa¬
re. S duas uitas. ⁊ spes duas. Adduo u̾o
testamenta intllñda illam datam cẽ a
dño siłitudinem. ꝑp̃ ea scriba eruditus in
regno dei. simiłis eet pñfamilias ꝓ feni de
tħ sauro suo noua ⁊ uet̾a. Ex hiis que
diximus recordet᷑ qui potũit uł cerce recẽ¬
seat qui uolu̾it. Duas .n. spes sia̾s hũdoᷤ
nam. et pp̃ regnũ celoꝵ deo seruiat hec
illam non accepit. et cumi hec aliqua t̃¬
błone fu̾it ꝑturbata deficiens homo a¬
mittit et iam illam. unde est ⁊ illud. Ne
mo pot̃ duob dñis seruire. qd exposuit
dicens. non potestis seruire deo ⁊ maĩno¬
ne. uetus autem cestamentũ recte intes¬

Expanded text:
scripturis sanctis de filio suo, qui factus est ei ex semine Dauid secundum carnem, ex aceto uetere. quis hoc sustineret audire, nisi nos consolaretur superius satis dicta repetere? nam pannum nouum et uestimentum uetus et uinum nouum et utres ueteres non duo testamenta significare, sed duas uitas et spes duas, ad duo uero testamenta intellegenda illam datam esse a domino similitudinem: propterea scriba eruditus in regno dei similis est patrifamilias proferenti de thesauro suo noua et uetera, ex his, quae ante diximus recordetur, qui potuerit, uel certe recenseat, qui uoluerit. duas enim spes si quis habendas nam et propter regnum caelorum deo seruiat, haec illam non capit, et cum haec aliqua tribulatione fuerit perturbata, deficiens homo amittet etiam illam. inde esmo potest duobus dominis servire. Quod exposuit dicens, Non potestis Deo servire et mammonae . Vetus autem Testamentum recte intel
Abbreviated transcription (Latin):
aentes spiritib seductorib doctrinis de¬
monioꝵ in ỹpocrisi mendaci locoꝵ.
ami .n. nisi demoues quib est amica
net sle ue fu̾int ex ueris uuln̾ib cicat᷑¬
es aue suut eindenciores doctrine men¬

Expanded text:
es spiritibus seductoribus, doctrinis daemoniorum in hypocrisi mendaciloquorum. qui enim nisi daemones. quibus est amica nec illae uerae fuerint ex ueris uulneribus cicatrices? quae sunt euidentiores doctrinae men
Abbreviated transcription (Latin):
LtaDare moysen non accipitis.
iui nr̃e salutis gr̃a pependit inligno di¬
ro deuotationis ꝗuitio lacessiuit. Utrũ
uolens an casu uideris. Neutro .n. eoꝵ
excusatus erit aut ꝯmendatus. ut debe¬
at accipi. ait .n. maledem eẽ om̃em qͥ
pend in ligno. hunc gͦ tu uis. ut accipi¬
am huic ut credam. Cum sid̾mꝰ ꝯstet
eum scientem uolentem ꝙ maledixisse
stet eum non fuisse dĩnũ. Tu u̾o elige
utrum uis ant moysen ꝓpħam ñ fuisse
et in prudencia pectasse. ut dum alus ex
aut fuisse quidem dĩuũ nec futura ħ ig¬
erat ex ligno. In eius auctorem maledc̃i
oris sui uenena ꝓnisisse. et quis gͦ credat
hunt indisse aut cognouisse prẽm qͥ
sic lac̾au̾it filium. hunc aduentũ filii
potuisse p̃dicare qui ascensionis eius ig¬
norau̾it exitum. Huc accedit ꝙ illud
s consido qm̃ lote hoc sit sparsum quici¬
um cmq multa comphendat ⁊ uiolet
ut ⁊̃ om̃s cangat iustos ⁊ martyres qͦt¬
quot siłis passionis exitu defuti sunt

Expanded text:
are Moysen non accipitis? qui nostrae salutis gratia pependit in ligno. diro deuotionis conuicio lacessiuit; utrum uolens, an casu, uideris. neutro enim horum excusatus erit, ut commendatus debeat accipi. ait enim maledictum esse omnem, qui pendet in ligno. hunc ergo tu uis ut accipiam, huic ut credam, cum si diuinus fuonstet eum scientem uolentemque maledixisse stet eum non fuisse diuinum. tu ergo elige utrumuis aut Moysen prophetam non fuisse et inprudentia peccasse, ut dum aliis ex aut fuisse quidem diuinum nec futura haec igerat ex ligno, in eius auctorem maledici oris sui uenena prompsisse. et quis ergo credat hunc uidisse aut cognouisse patrem, qui sic lacerauerit filium? hunc aduentum filii potuisse praedicere, qui ascensionis eius ignorauerit exitum? huc accedit, quod illud etiam considero, quam late hoc sit sparsum conuicium quamque multa conprehendat et uiolet, ut omnes etiam tangat iustos et martyres, quotquot similis passionis exitu defuncti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
si qũ quid̾ maledc̃m eius ad xp̃m istoꝵ
non ꝑuen̾it. Si .ii. xp̃c pependit in ligno
cdauis utiq affixus est. uñ ĩ ip̃as cicat᷑¬
ces post tesirectionem discipło minꝰ
isti nolunt fat̾i. Sigͦ ⁊ ilła uuln̾a ⁊ ille
eicat᷑tes fła erant. siñi est. et qd̾ pepen¬
dit in ligno. Non itaꝙ potuit ad
eum ilta maledcio ꝑuenire. non est
ꝙ suctenseant ei a cuius ore ꝓcessit.
Itaꝙ sup̃i irascise fingunt eiꝰ malen
dictum iug̾it mortalitati. qũo est detestã¬
dus qui falłam obicit ueritati. S iam
iudeamus ex occone calumpmanciũ he¬
ticoꝵ. quõ ilud sacram̃tũ fidelib expo¬
uantur. mors hom̃is ex pena pcc̃i est. uñ¬
dentes ib̾ pasato moue᷑. et ałio modod̃

Expanded text:
 quandoquidem maledictum eius ad Christum istorum non peruenerit. si enim Christus pependit in ligno, clauis utique adfixus est: unde etiam ipsas cicatrices post resurrectionem discipulo minus isti nolunt fateri. si ergo et illa uulnera et illae cicatrices falsae erant, falsum est et quod pependit in ligno. non itaque potuit ad eum illa maledictio peruenire, non est, quod suscenseant ei, a cuius ore processit. itaque si ipsi irasci se fingunt ei, qui madictum ingerit mortalitati, quomodo est detestandus, qui fallaciam obicit ueritati? sed iam uideamus ex occasione calumniantium haereticorum. quomodo illud sacramentum fidelibus exponatur. Mors hominis ex poena peccati est: udentes sub palato movetur, et alio modo
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ⁊ dñm confitemim. au
sp̃c sanctus non est cominꝰ
domꝰ sue. hoc est templi sui
pẽ ÷ qmippe sp̃c domini de
quo dicitur. Dominꝰ autẽ
sp̃c est. Ubi autẽ sp̃cdiũ:¬
ibi libertos. Hoc est tnmitas
unꝰ deus. de quo diat apłs :
Wallus deus nisi inꝰ. Non enĩ
cum hoc auditis dm̃ negare
unigenitũ audetis. Hec deus
trinitas dicit. Ego sum qui
sum ⁊ non sum mutatus. Nõ
mutabitur sp̃c u̾itatis cum
sit iimutabilis ueritas. Eui
tantũ honorẽ dat ip̃e xp̃c uͥ
dicat. expedit uobis ut ego
eam. Nii enim ogo abiero.:
paradits non ueniet ad uos.
Et quitumq dixerit blas¬
phemiam in filium homĩs.
dimittetur ei. Qui aũ ĩ sp̃m
sanctũ dixent: nõ dimittet᷑
ei. Et cum de ip̃o dixerit. ecce
ego uobiscũ sũ usq ad con¬
suminatõem sclĩ: De illo dixit.
ut uobiscũ sit met̾nũ. Hiis
atq hiiꝰmodi testimoniis
que omnia querere ⁊ collz¬
ge longum est. Si pacifite
adquiescas: eris quod orare
ꝙ optare te dicis diuinaꝵ

Expanded text:
Deum et Dominum confitemini; aut Spiritus sanctus non est Dominus domus suae, hoc est templi sui. Ipse est quippe Spiritus Domini de quo dicitur: Dominus autem spiritus est; ubi autem spiest Trinitas us Deus, de quo dicit Apostolus: Nullus Deus, nisi unus . Non enim cum haec auditis, Deum negare unigenitum audetis. Hic Deus Trinitas dicit: Ego sum qui sum, et non sum mutatus . Nonmutabitur Spiritus veritatis, cum sit immutabilis veritas, cui tantum honorem dat ipse Christus, ut dicat, Expedit vobis ut ego eam: nisi enim ego abiero, Paracletus non veniet ad vos ; et, Quicumque dixerit blasphemiam in Filium hominis, dimittetur ei; qui autemsanctum, non dimittetur ei . Et cum de se ipso dixerit, Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi ; de illo dixit, Ut vobiscum sit in aeternum . His atque hujusmodi testimoniis, quae omnia quaerere et colligere longum est, si pacifice acquiescas, eris, quod orare et optare te dicis, divinarum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ subiectam treatam insib
appatuisse mortaliũ. S ꝙ lib
hoꝵ eligas:. Ad utrũq rxdeo.
si pr erat: apparuit ⁊ p̾at̾
hominib. Si filiꝰ erat: ĩmu¬
tabilis ẽ aluis. Ibi enm cũ
quesisset moyses quis eẽt qͥ
eũ mitteret: ille reoit. Ego
sum qui sum. Qd̾ quid est
aliud nisi mutabilis ñ sum:
sicut ꝓpheticũ testimomũ ip¬
se ꝓposuisti. Ego sum qui sũ
mon sum mitatus : Dixit ⁊
airsũ ad moysen. Ego sũ d̾s
cob. Aude si potes negare de¬
um pr̃en dm̃ ẽẽ abraham.
⁊ p̾saac ⁊ iacob: si non ip̃e de
rubo s alius loq̃batur. Si a̾
q unũ d̾m. Iacob quippe ip¬
se ẽ iscł: cuiꝰ filꝰ dicitur. Au¬

Expanded text:
per subjectam creaturam, visibus per subjectam creaturam, visibus apparuisse mortalium. Sed quodlibet horum eligas, ad utrumque respondeo. Si Pater erat, apparuit et Pater hominibus: si Filius erat, non mutatur et Filius. Ibi enim cum quaesisset Moyses, quis esset qui eum mitteret; ille respondit: Ego sum qui sum. Quod quid est aliud, nisi, Mutabilis non sum: sicut propheticum testimonium ipse posuisti, Ego sum qui sum, et non sum mutatus? Dixit etiam rursus ad Moysen: Ego sum Deus cob . Aude, si potes, negare Deum Patrem Deum esse Abraham, et Isaac, et Jacob; si non ipse de rubo, sed Filius loquebatur. Si autem umque unum Deum? Jacob quippe ipse est Israel, cujus filiis dicitur: Au
Abbreviated transcription (Latin):
eos ⁊ mutabunt᷑. En autẽ
idem ip̃e es ⁊ anni tui non
deficient. Hoc autem ada
ẽ ad hebreos sancta scriptilra
testatur. Quis u̾o ñ intelli¬
gat ubi dcm̃ ÷. Eeli muta¬
bunt tu aũ icem ip̃e es.nͥ¬
aliud dici. nisi tu nõ muta¬
ris: Ac ꝑ hoc etiam dõ filio
ꝯuenit dr̃e. Ego sum qui
sum ⁊ ñ sum mutatꝰ. uel
ego enĩ dominꝰ. ⁊ ñ mutor
Quod tu ideo soli pri assignasti:
ut in sua sub̾a credexet᷑ ẽẽ mu¬
tabił filius. canqmͣ ita susceꝑit
hoĩem: ut in hominẽ u̾teret᷑
Hac tanta blasphemia non
emeudab̾is: nͥ cedid̾is ĩ assũp¬
tione hom̃is accessisse filio qd̾
ñ erit. nõ aũ recessisse uł de¬
feaisse ꝙ erat. Ueinde q̃ro quis
apparuent moysi in igͥne qñ
qmͣqͣm ⁊ illie angłm apparu¬
isse scciptura declaret dicens.
apparint autem illi angłs do¬
mini inflamina ignis de rubo.
nangelo aũ oñs fuisse quis
dubitet: S quis deꝰ erat utͣ
pr an filius: Dicturꝰ es . filiꝰ.
oniuis .N. pr̃em ullo modo ł

Expanded text:
autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Hoc autem ad est ad Hebraeos sancta Scriptura testatur . Quis vero non intelligat, ubi dicitur, Coeli mutabuntur; tu autem idem ipse es; nihil dici aliud, nisi, Tu non mutaris? Ac per hoc etiam Deo Filio convenit dicere, Ego sum qui sum, et non sum mutatus; vel, Ego enim Dominus, et non mutor. Quod tu ideo soli Patri assignasti, ut in sua substantia crederetur esse mutabilis Filius; tanquam ita susceperit hominem, ut in hominem verteretur. Hanc tantam blasphemiam non emendabis, nisi credideris, in assumptione hominis accessisse Filio quod non erat, non autem recessisse vel defecisse quod erat. 11. Deinde quaero, quis apparuerit Moysi in igne quando Quanquam et illic angelum apparuisse Scriptura ipsa declarat, dicens: Apparuit autem illi angelus Domini in flamma ignis de rubo. In angelo autem Deum fuisse, quis dubitet? Sed quis Deus erat? utrum Pater, an Filius? Dicturus es, Filius: non vis enim Patrem ullo modo, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Si oras ⁊ petis. ut ditis dis¬
ad rem ꝑtinencia diuina
testimonia considera. Noliꝑ
multa que te nichil adiuu̾at
euagan. Elige prudent᷑ ta¬
cere qm inaniter loqui. qñ
ñ inuenis quid respondeas
maitestissme uelitati. bi¬
mere te ostendis ne te nudẽ
sic iduaris: ut discipulos
tuos magis pp̃ins uelis dis¬
cipulos ee qͣm tuos. Nam
nie ñ penitet qnͣtũ domuꝰ
douat oꝑa date: ut tu ⁊ disa¬
puli tui sub uno magist᷑ sitis
cũ discipłi mei. Tractatui autẽ
mes cui post tantũ tempꝰ adħ
te Responsurẽ oẽ ꝓmittis. si ita
Rensurus es ut modo idisti ł
meis: ño plane ałiquid i̾debis.
S ut homines non intelligñ¬
tes quomigĩq decipias ñ tace¬
bis. Ex hiis gͥ omĩb q̃ sicut
potui disputani satis apparet
pris ⁊̃ filii ⁊ sp̃c sancti unam
nam deitatem. uniam maies¬
tatem. Unam głam. qr ip̃a
tinitas ÷ unus dñs deus nr̃
⁊ quo dcm est. ãudi isrł ᷑ doꝰ
deus tuus. dñs unus 3. ẽmic

Expanded text:
Si oras, et petis, ut dicis, disad rem pertinentia testimonia divina considera. Noli per multa quae te nihil adjuvant, evagari: elige prudenter tacere quam inaniter loqui, quando non invenis quid respondeas manifestissimae veritati. Timere te ostendis, ne te nudem sic induaris, ut discipulos tuos magis ipsius velis discipulos esse quam tuos. Nam me non poenitet, quantum Dominus donat, operam dare ut tu et discipuli tui sub uno magistro sitis condiscipuli mei. Tractatui autem meo, cui post tantum tempus adhuc te responsurum esse promittis, si ita responsurus es, ut modo respondisti vel meis, non plane aliquid respondebis; sed ut homines non intelligentes quomodocumque deciplas, non tacebis. Ex his ergo omnibus, quae sicut potui disputavi, satis apparet Patris et Filii et Spiritus sancti unam stantiam, unam deitatem, unam majestatem, unam gloriam; quia ipsa Trinitas est unus Dominus Deus noster, de quo dictum est, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est . Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
es acturus. quid rensiut
serm suꝑ t̾ram uisum. ꝯ
tamen in forma dei mqu
ĩiisibilis mansit ꝯfitean¬
ĩmensum: Hie deus ñr nͥ

Expanded text:
es acturus, quid responsuservi super terram visum, et tamen in forma Dei in qua invisibilis mansit, confiteari
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾am suam. ⁊ quid sit uidi
deum ꝑ subiectam creatam
intantam blasphemiã de¬
tidisti ut uiugenitũ dĩ fili¬
um ꝑ hoc ip̃m ꝙ deus est
mutabilem dicens. qnqͥde̾
soli pri putasti ẽẽ tͥbuend̾
q. scͥptum ẽẽ dixisti. Ego sũ
qui sũ. ⁊ non sum mutatꝰ
quasi alius uł sp̃c sanctus
sit mutatus qnͣdo insbilit̾
apparuit uł ille ꝙ constat
natus ex femina. uł iste i spe
columbe aut in igneis lui¬
gius se humarus aspectib
monstrans. Unde ialn R̾di
tͥ mneo sermone uͥ ostendis
ti ñ te refellisse que dixai:
Runc u̾o ut intelligas qui¬
m dixpent deꝰ. ego sumq

Expanded text:
am suam, et quid sit videri Deum per subjectam creaturam, in tantam blasphemiam decidisti, ut unigenitum Dei Filium per hoc ipsum quod Deus est mutabilem diceres: quandoquidem soli Patri putasti esse tribuendum quod scriptum esse dixisti, Ego sum qui sum, et non sum mutatus; quasi Filius vel Spiritus sanctus sit mutatus quando visibiliter apparuit, vel ille quod constat natus ex femina, vel iste in specie columbae aut igneis linguis se humanis aspectibus monstrans. Unde jam respondi tibi in eo sermone, ubi ostendi non te refellisse quae dixi. Nunc vero ut intelligas quom
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. inderunt: s nõ ficut
÷. Deniq moyses eum sibr
cupiebat ostendi: qmͣuis
tũ eo facie ad faciem scrip¬
tura indice loqueret᷑. Qd
cũ in inea suꝑius ꝓsecucõe
dixisse: qiͣ nõnau̾diers p¬

Expanded text:
num; viderunt, sed non sicut est. Denique Moyses eum sibi cupiebat ostendi, quamvis cum eo facie ad faciem Scriptura indice loqueretur . Quod cum in mea superius prosecutione dixissem, quasi non audieris p
Abbreviated transcription (Latin):
ptum est. magnꝰ est. ⁊
non h̃t sinem. Eocelsus ⁊
i mensus. Deniq qmppe
paulo post diitur. Hic
deus noster. non estima¬
bitur alius ad eimi. Inue¬
nit omne mam discipli¬
ne. et dedit eam ia cob pri
ero suo. ⁊ tłrł dilecto suo.
post hoc suꝑ terram in¬
satus est. Quis est iste rꝑde.
quid ÷ inquam. magnus¬
⁊ nou hñs finem. excelsus
⁊̃ in mensus. qui suꝑ t̾ram
uisus est. ⁊ inter houmes ꝯ¬
ũsatus 3: Hideo quos estus
quas paciaris angustias:
Bimes dĩe pr est. uhi audꝰi
conu̾satus est. En enĩ pr̃em

Expanded text:
ptum est: Magnus est, et ptum est: Magnus est, et non habet finem; excelsus et immensus. De ipso quippe paulo post dicitur: Hic Deus noster, non aestimabitur alius ad eum; hic invenit omnem viam disciplinae, et deditlecto suo: post haec super terram viersatus est ? Quis est iste, responde? Quis est, inquam, Magnus habens finem; excelsus et immensus; qui super terram visus est, et inter homines conversatus est? Video quos aestus, quas patiaris angustias. Times dicere, Pater est; ubi audis, conversatus est. Tu