comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re fugientibus discipulis
iuxtase mulieres inuenit:
Ct& it equidem aliquandui
p&rus in dñi passione sed
tam̃ post territus negauit̃
St& it &ĩam iohannes: cui
ipso crucis tempore dictũ
ẽ : eccemat̃ tua. sed ꝑse¬
uerare minime potuit:
Quia de ipso quoq scriptũ ẽ:¬
quod ad ulescens quidam se¬
quebatur illũ amictur sindo¬
ne suꝑnudo & tenuerunt
cumȩatille reiecta sindone:
nudus profugit ab eis : qui
& sipost ut uerba sui redemp¬
toris audir&. ad oram cru¬
cis sediit : prius tam̃ terri¬
tus fugrt: Mulieres aum
ñ solũ ñ timuisse neq fu¬
gisse : sed &iam usq ad se¬
dñ oihũ ante passionẽ
scriptumẽ: etce angeli
accesserunt & ministra¬
bant ei : Sed tam̃ dum pasii¬
onipropinquare ut huma¬
nitatis eius infirmitas
monstraretur rur sum¬
de coscriptumẽ : Apparu¬
it illi angelus decelo con¬
fortans eũ : In do cumento
ergo utriusq: nature. huic
& angeliministrare : hunc
& angelus consortare des¬
cribitur:

Expanded text:
re fugientibus discipulis, re fugientibus discipulis, juxta se mulieres invenit. Stetit equidem aliquandiu Petrus in Domini passione, sed tamen post territus, negavit. Stetit etiam Joannes, cui ipso crucis tempore dictum est: Ecce mater tua ; sed perseverare minime potuit, quia de ipso quoque scriptum est: Adolescens quidam sequebatur illum, amictus sindone super nudo, et tenuerunt eum: at ille, rejecta sindone, nudus profugit ab eis. Qui etsi post, ut verba sui Redemptoris audiret, ad aram crucis rediit, prius tamen territus fugit. Mulieres autem non solum non timuisse neque fugisse, sed etiam usque ad seo ante passionem scriptum est: Ecce angeli accesserunt, et ministrabant ei . Sed tamen dum passioni propinquaret, ut humanitatis ejus infirmitas monstraretur, rursum scriptum est de eo: Apparuit illi angelus de coelo confortans eum . In documento ergo utriusque naturae huic et angeli ministrare, hunc et angelus confortare describitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tauit paululũ. tolerauit
probra : inrisiones susti¬
nuit. seruauit patientiã :
distulit ammirationẽ
& quide cruce descende¬
re noluit : de sepulchro
surrexit: plusigitur est
desepulclirores urgere :¬
quam decruce descende¬
re : plus fuit mortẽ resur¬
gendo destruere : quam
tiones suas decruce des¬
cendere minime cerne¬
rent cum morientẽ uide¬
rent eũ se uicis se credide¬
runt. nom̃ illius sẽ quasi
extinxisse gauisis : sed
eccedemor te nom̃ eiur
pmundũ creuit: Ex qua
hoc insidelis turba se ex¬
tinxisse credidit: & quae
gaudebat occisum dol&
mortuũ : quia hunc ad
uenis se ꝑ penam :¬
unad crucis ioram uen¬
tumes s& : dñi discipulos
grauis ex ꝑsecutione iudeo¬
rum timor inuasit: fugi¬
erunt singuli mulierer
astiterunt : de quibus si¬
guralit̃ rectae beatur
iobait: & consumptis car¬
nibus remans erunt tan¬
tum modo labia circa
denter meos: qua nergo con¬
sumptacarne : os dñi pelli
suae adhesit : quia forti¬
tudo eius passionis tempo¬

Expanded text:
paululum, toleravit opprobria, irrisiones sustinuit, servavit patientiam, distulit admirationem; et qui de cruce descendere noluit, 1529 de sepulcro surrexit. Plus igitur fuit de sepulcro surgere quam de cruce descendere. Plus fuit mortem resurgendo destruere quam viultationes suas de cruce descendere minime cernerent, cum morientem viderent, eum se vicisse crediderunt, nomen illius se quasi exstinxisse gavisi sunt. Sed ecce de morte nomen ejus per mundum crevit, ex qua hoc intinxisse credidit; et quae gaudebat occisum, dolet mortuum, quia hunc ad venisse per poenam. Cum ad crucis horam ventum esset, Domini discipulos gravis ex persecutione Judaeorum timor invasit: fugerunt singuli, mulieres astiterunt, de quibus figuraliter recte beatus Job ait: Et consumptis carnibus, remanserunt tantummodo labia circa dentes meos . Quasi ergo consummata carne, os Domini pelli suae adhaesit, quia fortitudo ejus, passionis tempo
Abbreviated transcription (Latin):
rore siccantur
breorũ suꝑbae mentes
primitiuos fructus non
ferunt : quia in redem p̃¬
toris aduentum ex par¬
te maxima in ꝑfidia rema¬
nenter. primordia fidei
sequi noluerunt :¬
deorum persequentiũ
corda num quid antrũ
diaboli ñ suerunt. in quo¬
rum diu consilus latuit
Sed sepente uocibus erupit
clamantiũ : Crucifige cru¬
cifige: & quia ad lacera¬
tionẽ mentis ꝑtingere
temptando ñ potuit in re¬
demptore nr̃o ad mortẽ
carnis hanelauit :¬

Expanded text:
rore siccantur. rore siccantur. Hebraeorum superbae mentes primitivos fructus non ferunt, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluerunt. Judaeorum persequentium corda, nunquid antrum diaboli non fuerunt? In quorum diu consiliis latuit, sed repente vocibus erupit clamantium: Crucifige, crucifige . Et quia ad lacerationem mentis pertingere tentando non potuit, in Redemptore nostro ad mortem carnis anhelavit
Abbreviated transcription (Latin):
se diudeis teneriꝑmitte¬
r& ꝑ secuto res suos requisi¬
uit dicens: quem queritis
Cui ilicores ponderunt:
cum repente dicerae : egosũ :
Vocem solum modo mitissi¬
mȩ responsionis edidit.
& armatos ꝑsecuto ressuos:
protinus interrã strauit:
Quidergo facturur est cũ
iudicaturus uenerit. qui
un a uoce bstes suos percu¬
lit &iam cumiudicandus
uenit : quodestillut iudi¬
ciũ quod inmortalis exe¬
rit. qui inunauoce ñ potu¬
it ferrimoriturus. Aut
quis eius iram toler & cuiꝰ
& ipsa ñ potuit mansu&u¬
do tolerari
e gaturo p&ro p̃mitti¬
tur qui a frigur erat : &¬
stans ad prunas cale facie¬
batse : Iamp&rus intus
a caritatis calore torpue¬
rat & ad amorẽ p̃sentis
saeculiquasi ad ꝑsecutorũ
prunar desiderio estuan¬
te recalescebat:
boe montes suꝑba
iudeorũ corda significant:
quaedum in huius mundi
desiderus defluunt in xp̃i
ldest unstise mortems¬
cuerunt : & quia meis unc¬
tus rexcorporalit̃ mori¬
tur ipsi ab omnigratiae

Expanded text:
se a Judaeis teneri permittese a Judaeis teneri permitteret, persecutores suos requisivit, dicens: Quem quaeritis? Cui illico responderunt: cum repente diceret: Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est, cum judicaturus venerit, qui una voce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, qui in una voce non potuit ferri moriturus? Aut quis ejus iram toleret, cujus et ipsa non potuit mansuetudo tolerari? De negaturo Petro praemittitur: Quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se . Jam Petrus intus a charitatis calore torpuerat, et ad amorem praesentis saeculi, quasi ad persecutorum prunas desiderio aestuante se calescebat. Gelboe montes superba Judaeorum corda significant, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti, se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus Rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
caligantibus oculis & pro¬
ph&ans in p̃senti filium
ñ uidit. cui tam̃ multa in pos¬
terum p̃uidit : Quianimirũ
iud aicus populus prophe¬
tiae spũ plenus & caecus
eum dequo multa in futu¬
ropre dixit in p̃sentipo¬
situm non agnouit:
miseris euenerint quia
eorum cordibus defuit
a&ernitatis scientia &
nullo eos reficit pabiulo
uiriditatis internae doc¬
trina:
y nagogaquae man¬
datadĩperlegem protulit.
nascentem ecclesiam ꝑse¬
quens inuidiȩ sẽ igne con¬
sumpsiti Annonemulatio¬
nis suae facibus ardebat.
cum redemptoris nr̃i sig¬
na conspiciens ꝑ quosdã
suos dicer&. quid facimꝰ
quia hic homomulta sig¬
na facit: uelcerte uide¬
tis : quia nihil proficimus:
ecce totus mundur p̃ost
eumuadit :
Iidebant iudetunde con¬
uerti debuerant : atq: ex¬
inde ꝑuersio resfiebant:
Quaerebant extinguere
quem cernebant mortuor
uiuificare: In ore tenebant
legem : sed legis ꝑsequeban¬
tur auctorem
Re demptor nr̃ prius quã

Expanded text:
caligantibus oculis et procaligantibus oculis et prophetans in praesenti filium non vidit, cui tam multa in posterum praevidit; quia nimirum Judaicus populus prophetiae spiritu plenus, et caecus, eum de quo multa in futuro praedixit in praesenti positum non agnovit. miseris evenerunt? quia eorum cordibus defuit aeternitatis scientia, et nullo eos refecit pabulo viriditatis internae doctrina. Synagoga, quae mandata Dei per Legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiae sese igne consumpsit. An non aemulationis suae facibus ardebat, cum Redemptoris nostri signa conspiciens, per quosdam suos diceret: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit ? Vel certe: Videtis quia nihil proficimus. Ecce totus mundus post eum vadit. Videbant Judaei unde converti debuerant, atque exinde perversiores fiebant. Quaerebant exstinguere quem cernebant mortuos vivificare. In ore tenebant Legem, sed Legis persequebantur auctorem. Redemptor noster, priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
tes agnouerunt : quiatem¬
pore mortis eius scissa sunt:
infernus agnouit : quia hos
quor tenebat mortuos red¬
didit: & tam̃ huncquem
dñm omnia in sensibilia
elementa senserunt.
adhuc infideliũ iudeorũ
corda dm̃ eẽ minime cog¬
nos cunt : & duriora saxir
scindi ad penitendũ nolunt :
eumq confiteri abnegant:
que melementa ut dixim :
aut signir aut scissionibus
dm̃ clamant:
Nonnulli iudeorũ addamp¬
nationis suae cumulit eũ
quemnatum despiciunt.
nasciturũ longe ante pres¬
cierunt : & ñ solũ qui anas¬
cerdur nouerant. sed &iã
ubinasceraur: Nam ab
herode requisiti locũ nati¬
uitatis eius exprimunt. quẽ
scripture de auctoritate
didicerunt: & testimoniũ
proferunt quod b& hleẽ
honorari natiuitate noui
ducis ostenditur . ut ipsa
eorũ scientia & illis fira
testimoniũ damnationis
& nob̵ adiutoriũ creduli¬
tatir.
udaicũ populũ. beneis uc
cũ iacobfiliũ suũ benedĩ¬
cer& designauit : & quia

Expanded text:
tes cognoverunt, quia temtes cognoverunt, quia tempore mortis ejus scissa sunt. Infernus agnovit, quia hos quos tenebat mortuos reddidit. Et tamen hunc, quem Dominum omnia insensibilia elementa senserunt, adhuc infidelium Judaeorum corda Deum esse minime cognoscunt, et duriora saxis, scindi ad poenitendum nolunt; eumque confiteri abnegant quem elementa, ut diximus, aut signis, aut scissionibus Deum clamabant. Nonnulli Judaeorum, ad damnationis suae cumulum, eum, quem natum despiciunt, nasciturum longe ante praescierunt. Et non solum quia nasceretur noverant, sed etiam ubi nasceretur. Nam ab Herode requisiti, locum nativitatis ejus exprimunt, quem de Scripturae auctoritate didicerunt. Et testimonium proferunt quod Bethlehem honorari nativitate novi Ducis ostenditur, ut ipsa eorum scientia et illis fieret testimonium damnationis, et nobis adjutorium credulitatis. Judaicum populum bene Isaac, cum Jacob filium suum benediceret, designavit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ACcaligantib oculis.
iudeos significat perfidia
cordis sui caecatos: Quorũ
& notitia prior. & ignoran¬
tia posterior bene acbre¬
uiter designatur : quidum
iacobbenedicer& : & quidei
euenis&. in futuro uidebat:
sed tam̃ cecos oculos in cõ¬
templationẽ tenuit: quia
eum p̃sentẽ ñ uidit : de quo
tam̃ multa in futuro p̃uidit
antese enimpositũ nequa¬
quam cernere ualuit. c̃uis
aduentus potentiam lon¬
ge ante nuntiauit :
omnibus signis quae uel¬
nascente dño uel morien¬
te monstratas consideran¬
dum nobis est quanta fuerit
inquorundã iudeorum
corde duritia quae hunc
nec proph&iae donũ nec
ꝑmiracula agnouit :
imnia elementa aucto¬
rẽ suũ uenisse testata s̃
ut enim de eis quae dam
usuhumanoloquar dm̃hunc
caeliesse cognouerunt:
quia protinus stellã mise¬
runt: Mare cognouit :
qui a subplantir eius secal¬
cabile p̃buit: Terra cog¬
nouit : qui a eo moriente
contremuit: Solcogno¬
uit : quialucis suae radior
abs condit: Saxa & parie¬

Expanded text:
ac caligantibus oculis Judaeos significat perfidia cordis sui caecatos, quorum et notitia prior et ignorantia posterior bene ac breviter designatur . Qui dum Jacob benediceret, et quid ei eveniret in futuro videbat, et qsed tamen caecos oculos in contemplatione tenuit, quia eum praesentem non vidit de quo tam multa in futuro praevidit. Ante se enim positum nequaquam cernere valuit, cujus adventus potentiam longe ante nuntiavit. In omnibus signis quae nascente Domino, vel moriente, monstrata sunt, considerandum nobis est quanta fuerit in quorumdam Judaeorum corde duritia, quae hunc nec per prophetiae donum, nec per miracula agnovit. Omnia elementa auctorem suum venisse testata sunt. Ut enim de eis quaedam usu humano loquar, Deum hunc coeli esse cognoverunt, quia protinus stellam miserunt. Mare cognovit, quia sub plantis ejus se calcabile praebuit. Terra cognovit, quia eo moriente contremuit. Sol cognovit, quia lucis suae radios abscondit. Saxa et parie
Abbreviated transcription (Latin):
terruit ut uir illius aiusti
persecutione cessar& :
Sed res interna dispensa¬
tione dis posita nulla ualu¬
it machinactione refra¬
gari:
pediebat ualdeut pec¬
catorum mortemius te
morientium soluer& mosr
iusti iniuste morientis
Quodquia diabolus usq: ad
tempus passionis illius ig¬
norauit: quasimore auis
inlusus diuinitatis eius la¬
queum pertulit dũ huma¬
nitatis eius escãmomordis:
i passionis tempore xp̃s
decruce descender& nimi¬
rũ insultantibus cedens

Expanded text:
terruit, ut vir illius a Justi terruit, ut vir illius a Justi persecutione cessaret. Sed res interna dispensatione disposita nulla valuit machinatione refragari. Expediebat valde ut peccatorum mortem juste morientium solveret mors justi injuste morientis. Quod quia diabolus usque ad tempus passionis illius ignoravit, quasi more avis illusus, divinitatis ejus laqueum pertulit, dum humanitatis ejus escam momordit. Si passionis tempore Christus de cruce descenderet, nimirum insultantib
Abbreviated transcription (Latin):
suscepit dicens: Pat̃mi.
sipossibileẽ : Transeat
ame calixiste : &rur sũ
ꝑoboedientiã uim forti¬
tudinis ostendens. ait:
Verum tam̃ ñ sicut egouolo
sed sicut tu: ut cũ hoc
immin& quod fieri nolu¬
mus sic ꝑ infirmitatem
p&amus ut ñfiat : quate¬
nus ꝑ fortitu dinem para¬
tisimus ut uolumtas con¬
ditoris nr̃i &ĩ am contra
nr̃am uolũ tatem fiat:
Nedemptor nr̃ interro¬
gatus passionis tempore.
dĩ sefiliũ testatur : unde
& conquerentes dicunt:
Quid ad huc egemus testibs
ecce ipsi audiui musblas¬
phemias. sed contradm̃
stultȩ nihildixit. quiaue¬
ra loquens hoc dese infide¬
libus &iam moriendo in tu¬
lit quod paulo post redemp¬
tis omnibusresur gendo
monstrauit:
Siabolus confessus fuerat
filium dĩ sed tam̃ purum
illũ hominẽ moricredi¬
dit : ad cuius mortem iudeo¬
rum ꝑs equentiũ animas
concitauit: Sed inipsotra¬
ditionis eius tempore
tarde iam cognouisse
intelligitur. quod illieius
morte puniseur unde
&pilati coniugemꝰ somnus

Expanded text:
icens: Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste . Et rursum per obedientiam vim fortitudinis ostendens, ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu. Ut cum hoc imminet quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas Conditoris nostri etiam contra nostram voluntatem fiat. Redemptor noster interrogatus passionis tempore, Dei se Filium testatur. Unde et conquirentes dicunt: Quid adhuc egemus testibus? ecce ipsi audivimus blasphemias . Sed contra Deum stulte nil dixit, quia vera loquens, hoc de se infidelibus etiam moriendo intulit quod paulo post Redemptor omnibus resurgendo monstravit. Diabolus confessus fuerat Filium Dei , sed tamen purum illum hominem mori credidit ad cujus mortem Judaeorum persequentium animas concitavit. Sed in ipso traditionis tempore tarde jam cognovisse intelligitur, quod illa ejus morte puniretur. Unde et Pilati conjugem somniis
Abbreviated transcription (Latin):
cer&: Multis ecdesiam
intrantibus &iam hi ad fi¬
dem speci& enus ueniunt:
qui anumero regnicaeles¬
tis excluduntur : qui aelec¬
torum summã suaui delic&
multiplicitate transcen¬
c̃i apłi gratiae septifor¬
xp̃o duo decims̃ electi:
partibus : trinitatem qua
dr̃ est in notescere mit¬
tebantur: Duodecimer¬
go electir : ut &i amex ipsi¬
us numerationis causa
clarescer& quod ꝑquat¬
tuor infima tria summa
p̃dicasent:¬
unius iussionis uocem.
p&rus & andreas selictis
r&ibus sec utis̃ redempto¬
rẽ: Nulla hunc facere ad¬
huc miracu lauiderant
Nihil abeo dep̃mio a &erna
r&ributionis audierant :¬
& tam̃ ad unũ dñi p̃ceptũ
hoc quod possidere uide¬
bantur obliti sunt:

Expanded text:
ceret: Multis Ecclesiam ceret: Multis Ecclesiam intrantibus, etiam hi ad fidem specietenus veniunt qui a numero regni coelestis excluduntur, quia electorum summam, sua videlicet multiplicitate, transcenapostoli gratiae septiforduodecim sunt electi, partibus Trinitatem, quae Deus est, innotescere mittebantur. Duodecim ergo electi sunt; ut etiam ex ipsius numeri ratione causa claresceret quod per quatuor infima tria summa praedicarentunius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla hunc facere adhuc miracula viderant; nihil ab eo de praemio aeternae retributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur
Abbreviated transcription (Latin):
sua laude cognouerint ad
ꝑp&uam hereditatem per¬
ueniant:
dcircod laudes suas indi¬
cat ut ualeamus eũ audientes
cognoscere : cognoscentes
amare. amantes sequi
Sequentes adipisci. adipis¬
centes uero eius uisione ꝑfrui
Vir tutem in quid proph&a
operũ suorum ud nunti auit
populosuout d& illis here¬
ditatem gentium: acsi aꝑ¬
te dicat: idciscosortit¬
dinẽ suae operationis in si¬
nuat : ut eam qui audierit.
donis ditescat.
auid prophi&a ait annun¬
tiauia locutus sum : multi¬
plicatis̃ suꝑ numerũ: adnun¬
tiante dño suꝑnumerũ mul¬
tiplicantur fideles: quia
ñ numquam &iam hu adfi¬
demueniunt qui adelec¬
torũ numerũ ñ ꝑ tingunt:
Hicenim fidelibus ꝑ confes¬
sionẽ admixtis : sed prop¬
teruitam rẽprobamillic
numerari insorte fideliũ
uocante & annuntiante
dño speci&enus credere
quantos nimir um certũe
electorũ numerũ summã¬
q: transire : ait. Multipli¬
catis. suꝑ numerũ: acsidi¬

Expanded text:
sua laude cognoverint, ad sua laude cognoverint, ad perpetuam haereditatem perveniant. Idcirco Deus laudes suas indicat, ut valeamus eum audientes cognoscere, cognoscentes amare, amantes sequi, sequentes adipisci, adipiscentes vero ejus visione perfrui. Virtutem, inquit Propheta, operum suorum Dominus annuntiavit populo suo, ut det illis haereditatem gentium . Ac si aperte dicat: Idcirco fortitudinem suae operationis insinuat, ut eam qui audierit donis ditescat. David propheta ait: Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum . Annuntiante Domino, super numerum multiplicantur fideles, quia nonnunquam etiam hi ad fidem veniunt qui ad electorum numerum non pertingunt. Hic enim fidelibus per confessionem admixti sunt, sed propter vitam reprobam illic numerari in sorte fidelium vocante et annuntiante Domino, specietenus credere, quantos nimirum certum est electorum numerum summamque transire, ait: Multiplicati sunt super numerum . Ac si di
Abbreviated transcription (Latin):
angelus p̃dicare debuit:
gentiles uero qui auti ratione
nesciebant ad cognoscendũ
dñm ñ peruocem sed ꝑsigna
perducuntur : quia & illis
proph&iae tam quam fide¬
libus & istis signatam quã
infidelibus ñ fide libus da¬
tasunt:
NVis quigremio scãe eccle¬
siȩ continemur. nato d ño
offeramus aurum : ut hũc
ubiq segnare fateamur :
Offeramusthus ut credam:
quod his qui in tempore ap¬
paruit. ds̃ ante tempora
exritit: offeramus myr¬
rã ut eum quem credimus
insuadiuinitate in passibi¬
lem credamus &i amin nr̃a
iato regicaelorũ. aurũ
offerimus : si in conspectu
illius claritate suꝑnae sa¬
pientiae resplendsmus:
thus offerimus si cogitatio¬
nes carnis ꝑscã orationum
studia in aracordis incen¬
dimus. ut suaue aliquid dõ:
ꝑoaelestae desiderium
redolere ualeamus : mrrrã
tacer& eum nullus agnos¬
cer& : nullus amar&: uir¬
tutes ergo suas adnuntiat.
ñ ut laudib: suis ipse profici¬
at sed ut huqui hunc ex

Expanded text:
angelus praedicare debuit. angelus praedicare debuit. Gentiles, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum, non per vocem, sed per signa perducuntur, illis prophetia tanquam fidelibus, istis signa tanquam infidelibus non fidelibus data sunt. Nos, qui gremio sanctae Ecclesiae continemur, nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit, Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem, credamus etiam in nostra Nato Regi coelorum aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus; thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut suave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus; myrrham taceret, eum nullus agnosceret, nullus amaret. Virtutes ergo suas annuntiat, non ut laudibus suis ipse proficiat, sed ut hi qui hunc ex
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis xp̃s aliut expatre.
aliut ex uirgine: ñ tam̃ aliur
ẽ expatre alius ex uirgine .¬
sed ipie est a&ernus ex pa¬
tre : ipse temporalis ex ma¬
tre: Ipse qui fecit ipse qui
fastus ẽ : Ipse speciosus
formap̃filus hominũ ꝑ diui¬
nitatẽ : & ipse de quo dictũ
ẽ :uidimus eũ & ñ erat as¬
pectus : & nonẽ species ei
neq: decorper humanita¬
tem: Ipse ante saecula de
patre sine matre : Ipse infi¬
ne saeculorũ dematre sine
patre: Ipse conditoris tem¬
plũ ipse conditor templi :
Ipse auctor operis. ipse opus
auctoris : manens unus ex
nec naturarũ copulatione
confusus : nec naturarũ dis¬
tinstione geminatus:
ieli rege nato rexterse
turbatur est : qui animirũ
terrena altitudo confun¬
ditur cumcelsitudo calestir
aperitur:
uae rendum nobis est
quidnam sit̃ quod redemp¬
tore nato pastoribus in iudea
angelus apparuit: atq ad
adorandum hunc ab orien¬
te magos ñ angelus sed stel¬
iudeis tam quã ratione uten¬
tibusrationale animalidest

Expanded text:
quamvis aliud sit ex Patre, aliud 905 ex Virgine; non tamen alius ex Patre, alius ex sed ipse est aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre. Ipse qui fecit, ipse qui factus est. Ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem, et ipse de quo dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, et non est species ei, neque decor , per humanitatem. Ipse ante saecula de Patre sine matre; ipse in fine saeculorum de matre sine Patre, Ipse Conditoris templum, ipse Conditor templi. Ipse auctor operis, ipse opus auctoris. Manens unus ex nec naturarum copulatione confusus, nec naturarum distinctione geminatus. Coeli Rege nato, rex terrae turbatus est; quia nimium terrena altitudo confunditur, cum celsitudo coelestis aperitur. Quaerendum nobis est quidnam sit quod, Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente Magos non angelus, sed stelJudaeis tanquam ratione utentibus, rationale an
Abbreviated transcription (Latin):
sarcir& : & mensuram
caelestis patriae locuple¬
tius fortasse cumularee :
Propter hanc instauratio¬
nem depatre dicitur pro¬
posuit in eo indispensatio¬
ne plenitudinir temporũ
instaurare omnia in xp̃o :
quae in caelis & quae in
terra sunt in ipso: In ipso
quipperestaurantur
eaquae int̃rasunt : dum
peccatores adiustitiam
conuertuntur: In ipsores¬
taurantur e aquae in cae¬
lis sunt dum illuc humilia¬
ti homines redeunt : unde
apostate angeli superbien¬
doceciderunt:

Expanded text:
sarciret, et mensuram sarciret, et mensuram coelestis patriae locupletius fortasse cumularet. Propter hanc instaurationem de Patre dicitur: Proposuit in eo, in dispensatione plenitudinis temporum, instaurare omnia in Christo, quae in coelis et quae interra sunt in ipso. In ipso quippe restaurantur ea quae in terra sunt, dum peccatores ad justitiam convertuntur: in ipso restaurantur ea quae in coelis sunt, dum illuc humiliati homines redeunt, unde apostatae angeli superbiendo ceciderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tionis suae glãm p̃dicitut
cũ morientẽ sicut p̃distũ
ess& cernerent &i amre¬
surr& turũ ñ dubitarent :¬
*ante dĩ oculos mediator
dĩ & hominũ uenit. quisolã
susciper& : & uerã mortẽ
delinquentiũ ꝑ humbrã suae
mortis delera :
Redemptor nr̃ ad nospia
miseratione descendit.
qui morte sp̃s et car¬
nis tenebamur. unamq
adnos suammor tem de¬
tulit & duas nr̃as quar
repperit soluit:
i redemptor nr̃ utramq
mortem susciper& nos
anulli liberar& : sed unã
misericordit̃ accepit &
iuste utramq: damnauit:
Simplam suam duplenr̃ae
contulit : & duplamnrãm
moriens subegit :
to unodie insepulchro:
& duabus noctibus iacuit:
Qui a uidelic& lucemsuae
simplemortir: tenebrir
duple mortis nr̃ae adiun¬
xit: quiergo solam pro
nob mortem carnis acce¬
pit. humbrãmortis ꝑtu¬
lit : & ab eiꝰ oculis culpã
quam fecimus abs condit :
III De Re surrectio¬
Uediator dĩ& hominũ
rare omniauenit : ut
sedenipto humanogene¬
rs illa angelica damna

Expanded text:
is suae gloriam praedicit, ut cum morientem, sicut praedictum est, cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. CAPUT ante Dei oculos Mediator Dei et hominum venit, qui solam susciperet, et veram mortem delinquentium per umbram suae mortis deleret. Redemptor noster ad nos pia miseratione descendit, qui in morte spiritus carnisque tenebamur; unam ad nos suam mortem detulit, et duas nostras quas reperit solvit. Si Redemptor noster utramque mortem susciperet, nos a nulla liberaret. Sed unam misericorditer accepit, et juste utramque damnavit. Simplam suam duplae nostrae contulit, et duplam nostram moriens subegit. Mto uno die in sepulcro et duabus noctibus jacuit, quia videlicet lucem suae simplae mortis tenebris duplae mortis nostrae adjunxit. Qui ergo solam pro nobis mortem carnis accepit, umbram mortis pertulit, et a Dei oculis culpam quam fecimus abscondit. CAPUT VII. De resurrectioMediator Dei et nominum rare omnia venit, ut, redempto humano genere, illa angelica damna
Abbreviated transcription (Latin):
occidit : euerso uerotem¬
plo maximam aduersario¬
rum suorũ multitudinẽ :¬
&i amipse moriens strauit:
pauci ex plebeisrłticacre
illo moriente secuti sunt :
tulit. a passibili uerouita
mortuos strauit : qui animi

Expanded text:
occidit; everso vero templo, maximam adversariorum suorum multitudinem etiam ipse moriens stravit. pauci illo moriente secuti sunt. tulit; a passibili vero vita mortuus, stravit. Quod bene
Abbreviated transcription (Latin):
hoc torrente dñs inui abibit.
quia mortẽ intransitugus¬
tauit : atq ideo ex altauit
caput. quia hoc quod mori¬
endo in sepulchroposuit :
surgendo suꝑ angelos ele¬
uauit: & inde anticum hos¬
tem in a&ernũ perculit : un¬
de seuire contrase manus
ꝑsequentiũ temporalit̃ per¬
misit:
Qamson ille fortissimus
sedemptoremnr̃m signifi¬
cauit quicũ gazam ciuita¬
temphilistinorũ suss& in¬
gressus : philistei ingressũ
eius cognoscentes protinus
ciuitaten sepente obsidio¬
nibus circum de derunt:
custodes deputauerunt.
& sansonfortissimũ se
iam conp̃hendisse gauisis:
ged quid san sonfecitagno¬
uimus: media notȩportas
ciuitatis abstulit. & montis
uerticem ascendit:
Iuẽ hoc in facto.nisi redemp¬
torem nr̃ msanson ille sig¬
nificat: Quid gaziciuitar
nisi infernũ signat: quid ꝑ
philisteos: nisiiudeorũ ꝑfi¬
dia de monstratur: quicũ
mortuũ dñm uiderunt.¬
eiusq: corpus insepulchro
positum. cus todes ilicodepu¬

Expanded text:
hoc torrente Dominus in via bibit, hoc torrente Dominus in via bibit, quia mortem in transitu gustavit. Atque ideo exaltavit caput, quia hoc quod moriendo in sepulcro posuit, surgendo super angelos elevavit; et inde antiquum hostem in aeternum perculit, unde saevire contra se manus persequentium temporaliter permisit. Samson ille fortissimus Redemptorem nostrum significavit, qui cum Gazam civitatem Philistinorum fuisset ingressus, Philistaei ingressum ejus cognoscentes protinus, civitatem repente obsidionibus circumdederunt, custodes deputaverunt, et Samson fortissimum se jam comprehendisse gavisi sunt Sed quid Samson fecit agnovimus. Media nocte portas civitatis abstulit, et montis verticem ascendit. Quem hoc in facto nisi Redemptorem nostrum Samson ille significat? Quid Gaza civitas nisi infernum significat? Quid per Philistaeos nisi Judaeorum perfidia demonstratur? Qui cum mortuum Dominum videruntejusque corpus in sepulcro positum, custodes illico depu
Abbreviated transcription (Latin):
mortem ne moritimere¬
mus : ostendit resurrec¬
tionẽ ut nos resurgere
posse confidamus : unde
& eandemmortentnon
plus quam triduanam
esse uoluit. ne sin illore¬
surrectio differr&ur in
nobis omnimodo despera
de quodam flumine nr̃ae
passionis ñ inmansione
bibere sed inuia dignatus ẽ :
quimortem transitoriae
iđ ad triduũ contigit. adq
in ea morte quam contigit:
nequaquam sicut nos usq ad
xit . quid in eius corpore. idest
ecclesia sequatur ostendit:
exemplo quippe monstra¬
uit quod promis it in p̃mio :
ut sicut ipsum resurrexisse
fideles agnoscerent . ita
inse ipsis infine mundi sesur¬
rectionis p̃mia sperarent:
Ecce nos per mortem car¬
niscusq: ad finẽ mundi rema¬
nemus inpuluerẽ. ille aut̃
dietertia ab ariditate mor¬
tis uiruit . & diuinitatis suae
nobis potentiã in ips a in no¬
uatione suae carnis ostendit.
De torsente inquit in uia
bibit. p̃pea ex altauit caput:
Inhumanoquippe genere
ab ipsomundiinitio torsens
mor tir ex fluxerat : sed de

Expanded text:
mortem, ne mori timeremus. Ostendit resurrectionem, ut nos resurgere posse confidamus. Unde et eamdem mortem non plusquam triduanam esse voluit, ne si in illo resurrectio differretur, in nobis omnimodo desperarde quodam flumine nostrae passionis non in mansione bibere, sed in via dignatus est, quia mortem transitorie, id est ad triduum contigit, atque in ea morte quam contigit, nequaquam sicut nos usque adxit, quid in ejus corpore, id est Ecclesia, sequatur ostendit. Exemplo quippe monstravit quod promisit in praemio, ut sicut ipsum resurrexisse fideles agnoscerent, ita in seipsis in fine mundi resurrectionis praemia sperarent. Ecce nos per mortem carnis usque ad finem mundi remanemus in pulvere, ille autem die tertia ab ariditate mortis viruit; ut divinitatis suae nobis potentiam ipsa innovatione suae carnis osDe torrente, inquit, in via bibit, propterea exaltavit caput. In humano quippe genere ab ipso mundi initio torrens mortis effluxerat; sed de
Abbreviated transcription (Latin):
plures uero cũ templũ sui
corporir soluer&ur extin¬
xit: atq. eloctor exgentibus
quos uiuendo sustinuit simul
om̃s moriendo prostrauit :
Scriptumũ: posuisti profun¬
gi: nihil pro hib& profunda
maris inferniclaus trasen¬
tiri: Quod profundũ maris
dñs p&tut : cũ inferninouis¬
sima electorũ suorũ animas
erepturus intrauit: Hoc¬

Expanded text:
plures vero, cum templum sui corporis solveretur, exstinxit; atque electos ex gentibus quos vivendo sustinuit simul omnes moriendo prostravit. Scriptum est: Posuisti profungi, nihil prohibet profunda maris inferni claustra sentiri. Quod profundum maris Dominus petiit, cum inferni novissima, electorum suorum animas erepturus, intravit.
Abbreviated transcription (Latin):
inuterũ uirginir uenit
nascitam̃ in hoc mundo ꝑ
diuites noluit: parenter
pauperer elegit : unde
& agnus quipro illo offer¬
rur de fuit : Columbarũ
pullos & partur turum
ad sacrificium mat̃ inuenit
Dediator dĩ atq hominũ
non purus homo conceptur
atq editus. post ꝑmeritũ
ut dr̃ ess& accepit : Sed num¬
tiante angelo & aduenien¬
te sp̃umox uerbũ inutero.
mox intrauterum uerbũ
a&erna: assumpsit intra
uirgineauis cera ubi & in¬
passibilis pati. & in morta¬
lis mori : & a&ernus ante
conceptus scõpartu inuio¬
labili sec undũ ueritatem
utriusq: naturae : Eadẽ
uirgo & ancilla dñiess&
& mat̃. Sic quippe : mariae
ab helis ab& dicitur unde
hocmihiut ueniat mat̃
concipiens dicit. Etce an¬
cilla dñi fiat mihi secundũ

Expanded text:
in uterum Virginis venit. in uterum Virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit. Unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit . Mediator Dei atque hominum Non purus homo conceptus atque editus, post meritum, ut Deus esset, accepit: sed nuntiante angelo, et adveniente Spiritu, mox Verbum in utero, mox intra uterum Verbum oaeterna, assumpsit intra virginea viscera, ubi et impassibilis pati, et immortalis mori, et aeternus ante conceptus, sancto partu inviolabili, secundum veritatem utriusque naturae, eadem virgo et ancilla Domini esset et mater. Sic quippe ei ab Elisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater concipicus dicit: Ecce ancilla Domini: fiat mihi secundu
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitas defectum
nr̃ae carnis suscepit: hu¬
manũ genus. lum̃ quod ami¬
serat secspit: unde enĩ
ds̃ humana patitur inde
homo ad diuina subleuat᷑.¬
Mediator dĩ & hominum.
perhumanitatis incarna¬
tionẽ habuit nasci.crer¬
cere. mori resurgere:
deloca ad locũ uenire:
Quia ergo in diuinitate
mutabilitas non est. atq.
hocipsum mutari tran¬
sire ẽ : profecto iste tran¬
situr ex carne ẽ. ñ ex diui¬
nitate: Per diuinitatẽ
uero ei semꝑstare est:
quiaubiq p̃sens. nec per
redemptione generis hu¬
mani incarnari constitu¬
it: quemui delic& in mun¬
douenire ad passionem
uoluit : sed tam̃ amauit fi¬
liũ quẽ ad passionẽ misit:
cut ipse ẽ missur ad passio¬
nes inmundũ mit tit :
Qui a ergo & filiur amatur
a patre. & tam̃ ad passionẽ
mittitur: ita& discipuli
amantur adño. quitam̃ :
ad passiones mit tun tur
bona facere p̃otuit. ita
cũ uoluit per incarna¬
tionissuae mysterium
tor angelorũ suscepturur
naturã nr̃am quã condidit :

Expanded text:
divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatMediator Dei et hominum per humanitatis incarnationem habuit nasci, crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto iste transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia, ubique praesens, nec per redemptione generis humani incarnari instituit. Quem videlicet in mundum venire ad passionem voluit: sed tamen amavit Filium, quem ad passionem misit. cut ipse est missus, ad passiones in mundum mittit. Quia ergo et Filius amatur a Patre, et tamen ad passionem mittitur, ita et discipuli amantur a Domino, qui tamen ad passiones mittuntur ibona facere potuit, ita, cum voluit, per incarnationis suae mysterium tor angelorum, suscepturus naturam nostram, quam condidit,
Abbreviated transcription (Latin):
carnatus unigenitus pa¬
tris. per hoc quod homo
facturẽ in fra angelos
Minuistieũpaulominur ab
angelis: Resurgens aum
& ascendens in caelis.om¬
nibus angelicis potestati¬
bus p̃sid& : Sicut deeo illic
rur sum scriptumẽ : Om̃a¬

Expanded text:
carnatus unigenitus patris per hoc quod homo factus est, infra angelos Minorasti eum paulo minus ab angelis . Resurgens autem et ascendens in coelos, omnibus angelicis potestatibus praesidet. Sicut de eo rursum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. per maiestatis
potentiam omniacir¬
cumplectitur: & tam̃ ꝑ
dis pensationis gratiã
intrauterum uirginis
uenit: Sua dis pensatio¬
ne nos redimens diuinita¬
te cuncta conplectens &
humanitatem in traute¬
rũ sumens : In quoutero
in carnatus esr&: & clau¬
sus ñ ess& : quia & intraute¬
rũ fuit per infirmitatis
substantiam & extramun¬
dũ perpotentiãm aiestatir:
Venien dox p̃radredemp¬
tionẽ nr̃am quos damut
ita dixerim saltur dedit :¬
& necessariũ nob est ipsos¬
eius saltus agnoscere:
Decruce uenit insepulero:
Desepulcro redut incaelo:
Ecce ut nos post securre¬
re facera: quos pronobis
saltus manifestata ꝑcar¬
nẽ ueritas dedit: Quia exul¬
tauit ut gigans adcurren¬
damuiã suã ut nos ei excor¬
de diceremus: Trahe me
post te. curremus inodore
unguentorũ tuorũ: Vnde
opor t& ut illucsequamur
corde : ubi eum corpore
ascendisre credimus:
qui in srłiticopopulo in car¬
nari dignatur est:
Mons quippe ẽ inuertice
montiũ. in carnatus dñr.

Expanded text:
tus per majestatis potentiam omnia circumplectitur, et tamen per dispensationis gratiam intra uterum Virginis venit, sua dispensatione nos redimens, divinitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens. In quo utero incarnatus est, et clausus non est; quia et intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mundum per potentiam majestatis. Veniendo Christus ad redemptionem nostram quosdam, ut ita dixerim, saltus dedit, et necessarium nobisejus saltus agnoscere. de cruce venit in sepulcrum, de sepulcro rediit in coelum. Ecce ut nos post se currere faceret, quosdam pro nobis saltus manifestata per carnem Veritas dedit: Quia exsultavit ut gigas ad currendam viam suam , ut nos ei ex corde diceremus: Trahe me post te, curremus in odorem unguentorum tuorum . Unde oportet ut illuc sequamur corde ubi cum corpore ascendisse credimus. qui in Israelitico populo incarnari dignatus est; mons quippe est in vertice montium incarnatus Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
Aubeatus agostinꝰ
sim oriminũ ꝑse¬
cutores & homi¬
nũ liberatores
Oderint uitia
dilitant homines
ꝗderint qđ instinota
diabol ingestũ est :
diligant quđ ał̃ bonitate
oreatũ est

Expanded text:
beatus Augustinus, sint criminum persecutores et hominum liberatores. Oderint vitia, diligant homines. Oderint quod instinctu diaboli ingestum est, diligant quod Dei bonitate creatum est
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptate luxuriae. sineul¬
lo repugnationis stimulo de¬
lectatur . ulitiũ quippeẽ pon¬
deris. cũ humor uiscerũ ad
iuires labitur. quae profecto
cũ molestia dedecoris intu¬
mescunt .:
Pondero susẽ quitotis cogita¬
tionib ad lasciuiã defluens.
pondus turpitudinis gestat
incorde : & quamuis praua
non exerceattopere. ab his
tam̃ ñ euellitur mente: nec
adusum bonio peris in aꝑto
ual& ad surgere qui a grauat
hunc in abditis pondus turpe
Quis quis ergo quolib& ho¬
rũ uitio subigitur. panes
dño offerre prohib&ur : ne
profecto diluere aliena de¬
licta ñ ualeat hisquẽ ad huc
propria deuastant :
Lum sacerdos ñ agitbona
quaeloquitur. ei&iam ser¬
mo subtrahitur : nelo qui
audeat qđ non operatur:
Sicut ꝑ proph&am dicitur :
Peccatoriaum dixit dr̃quare
tuenarras iustitias meas. &¬

Expanded text:
voluptate luxuriae sine ulvoluptate luxuriae sine ullo repugnationis obstaculo delectatur. Vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad virilia labitur, quae profecto cum modestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo est, qui totis cogitationibus ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde; et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente, nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. § 11. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes no offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeatis, quem adhuc propria devastant. . Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas,
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ perp&i : demonicum
uero esł temptationis cer
inmente: quaesi in parius
ñ conpescitur : nimirũ sine
mensura dilatatur: In p&i¬
go quippe sine dolore cor¬
pus occupat : & absq occupa¬
ti tedio excrescens membro¬
rum decorẽ fedat: Quia &
auaritia capti animum dũ
quasi delectat exulcerat dũ
adipiscenda quaeq cogita¬
tiomobicit. ad inimicitias
accendit : & dolorẽ inuulne¬
re ñfacit. qui aestuanti
animo exculpa habundan¬
tiam promit tit :
Decor membrorũ ꝑ inp&i¬
ginẽ ꝑditur . quia aliarũ quo¬
q uir tutũ ꝑ auaritiã pulcri¬
tudo de prauatur: & quasi
totũ corpus ex as perat. quia
ꝑ uniuersa uitia animum
subplantat : Paulo ad tes¬
tante quiait: Radixomniũ
malorũẽ cupiditas.
Donderosus est. qui turpi¬
tudinẽ ñ exerc& oƿese sed
tam̃ ab ac cogitatione con¬
tinuasine modera minegra¬
uatur inmente: Quinequa
quam quidẽ usq ad opus ne¬
fariũ rapitur. sedei : anim:

Expanded text:
tionem perpeti, daemoniacum tionem perpeti, daemoniacum vero est in tentationis ceastatur in mente, quae si in parvis non compescitur, nimirum sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens membrorum decorem foedat, quia et avaritia captivam animam, dum quasi delectat, exulcerat, dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimaccendit, et dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. Decor membrorum per impetiginem perditur, quia aliarum quoque virtutum per avaritiam pulchritudo depravatur. Et quasi totum corpus exasperat, quia per universa vitia animum supplantat, Paulo attestante qui ait: Radix omnium malorum est cupiditas . Ponderosus est, qui turpitudinem non exercet opere, sed tamen ab hoc cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente. Qui neqquam quidem usque ad opus nefarium rapitur, sed ejus animus
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& sensus humanae
cogitationis si stultum se
peccatoremq intelligit.
cognitionẽ intime clarita¬
tis adp̃hendit: Si autem
candorẽ sibi iustitue seu
sapientiae tribuit alucese
suꝑnae cognitionis exclu¬
dit : & eoclaritatẽ uerilumi¬
nis nequaquam pen&rat.
quose aput se ꝑ arrogantiã
exaltat: Sicut de quib: dam
dicitur : Dicentes enimse
eẽ sapientes stulti facti sunt :
ugem hab& scabiẽ in corpore :
cui carnis p&ulantia si neces¬
satione dñatur inmentẽ:
nscabie & enim feruor uiscerũ
ad cutẽ trahitur. ꝑ quam rec¬
tȩ luxuria designatur : quia
sicordis tenftatio usq: ad ope¬
rationẽ prosilit: nimirum
feruor intim : usq ad cutis
scabiẽ prorumpit:
oras corpus scabies sauciat.
quiadum incogitatione uolup¬
tas ñ reprimitur : &iam in ac¬
tione dñatur:. quasienim
cutis pruriginem paulus
curabat abstergere cum
dicebit : temptatiouos ñ ad¬
p̃hendat nisi humana: Ac
si a perte dicer&: Hum anũ
quidemẽ incorde tempta¬

Expanded text:
videlicet sensus humanae videlicet sensus humanae cogitationis, si stultum se peccatoremque intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit; si autem candorem sibi justitiae, sive sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat quo se apud se per arrogantiam exaltat; sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Jugem habet scabiem in corpore, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur in mente. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur. Per quam recte luxuria designatur, quia si cordis tentatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit: foras corpus scabies sauciat, quia dum in cognitione voluptas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana ; ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tenta
Abbreviated transcription (Latin):
ippus namq: ẽ. cuius qui¬
demingenium. ad cogitatio¬
nemueritatis ẽmicat : sed
tam̃ hoc carnalia opera obs¬
curant: In lippis quippe ocu¬
lis pupillae sane sunt : sed
humore defluente infirman
tia palphebra grossescunt.
quorum quia in fusione cre¬
bro ad teritur & iamacies
pupillȩ uitiatar:
Tunt non nulli quorũ sensũ
carnalis uitae operatio sau¬
ciat: quiuidere recta subti¬
liter ꝑ ingeniũ poterant. sed
usuprauorũ actuũ caligant:
Vppus itaq: est cui: sensum
natura exacuit : sed conuersa¬
tionis prauitas confundit:
Cuibene ꝑ angelũ dicitur.
Collirio inunge oculos tuos
utuideas: Collirio quippe
oculos ut uideamꝰ inungimꝰ:
cum ad cognoscendam ueri
luminis claritatẽ intellectus
nr̃i aciem medicamine bone
operationis ad iuuamus:
in oculo quiueritatis lucẽ
uidere ñ sinitur : qui iarro¬
gantia sapientiae siue iusti¬
tiae: cecatur Pupillanamq
oculinigrauid&. albugi¬
nẽ tolerans niliud& : quia

Expanded text:
Lippus namque est, cujus quiLippus namque est, cujus quidem ingenium ad agnitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore detia palpebra grossescunt, quorum quia infusione crebro atteritur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravo per actum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per Angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos ut videas . Collyrio quippe oculos ut videamus inungium ad cognoscendam veri luminis claritatem, intellectus nostri aciem medicamine bonae operationis adjuvamus. in oculo, qui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae, sive justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra, videt: albuginem tolerans, nihil videt: quia
Abbreviated transcription (Latin):
delicta reprobamus:
Cunt non nulli quidũ estima¬
riȩb&es nolunt sepese
in quibusdam inquisitionib
plus quamnitesse est exer¬
centes: exnimia subtilitate
tur : uel grandi& tortonaso
Nasus & enim grandis & tor¬
tus est : discr&ionis subtili¬
tas in moderata. quaedum
plus quam dec& ex creuerit:
actionis siue rectitudinẽ
ips a confundit:
ractopede uel manuesł qui
uiam dñi pergere omnimo
doñ ual& : atq abonis actib:
funditus ex sors uacat. qua¬
tinus haet ñ ut claudus sabã
cum in firmitate teneat :
sed ab his omnimodo alienus
exsistat :¬
ibbus uero est quemtere¬
nȩ sollicitudinis pondus de¬
primit. neum quam ad sup¬
na respiciat : sed solis his
quae in infimis calcantur in¬
tendat qui& sialiquando
aliquidexbono patrieceles¬
tis audierit. ad hocnimirũ
peruersae consu& udinis
pondere p̃ grauatur. cordis
faciem ñ ad tollit : quiaco¬
gitationis statum erigere
ñ ual& quemterrenae¬
usus sollicitudinis curuum

Expanded text:
delicta reprobamus. Sed delicta reprobamus. Sed sunt nonnulli qui dum aestimari se hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus, plus quam necesse est, exercentes, ex nimia subtilitate tur: Vel grandi et torto naso . Nasus etenim grandis et tortus, est discretionis subtilitas immoderata. Quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei pergere omnino non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat: quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit: quia cogitationis statum erigere non valet, quem terrenae sollicitudinis usus curvum
Abbreviated transcription (Latin):
qđ iudicatur: Cu mergo
incorde delinquimus.
lat& homines quidaput
nõs agimus sed tam̃ ipso
iudice teste peccamus :
Haec proferentes ñ potes¬
tatem regiminis rep̃hen¬
dimus. sed ab app&ituilli¬
us cordis infirmitatem
munimꝰ : ne in perfecti
quiq: culm̃ arripere regi¬
minis audeant . & qui in
planis stantes titubant :
in precipiti pedemponant :
ccus pastor est. qui super¬
nae lumen contem¬
plationisi ignorat:
quip̃sennt tis uitae
tenebris pressus. dũ uen¬
turam lucẽ nequaquã
diligendo conspicit quo
qui quidẽ quo pergere de¬
beat aspicit sed perinfir¬
mitatem mentir uitae uiã
ꝑfecte ñ ual& tenere
quam uid& : qui aduirtu¬
tis statum dum flux a con¬
su&udo ñerigitur. quo ex
desiderio innititur: illuc̃
gressus efficaciter ñ secun¬
tur.
Saruo autem nascest qui
adtenendam mensuram
discr&ionis idoneus ñ est
Naso quippe odores f&ores¬
q discernimus: Rectȩ ergo
ꝑnasum discr&io ex primitur
perquamuir tutes eligimus

Expanded text:
quod judicatur. Cum ergo quod judicatur. Cum ergo in corde delinquimus, latet homines quid apud nos agimus, sed tamen ipso Judice teste peccamus. Haec proferentes non potestatem regiminis repdimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus, ne imperfecti quippe culmen arripere regiminis audeant: et qui in planis stantes titubant, in praecipiti pedem ponant. Caecus pastor est qui supernae lumen contemplationis ignorat, qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaquam dirigendo conspicit, quo qui quidem, quo pergere debeat, aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt; quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudine non erigitur, quo per desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus,