comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sum quinquaginta cubiti. quib omĩs pos
scũario ubi sunt sc̃a scõꝵ: latitudo tẽpli
& spacium ñ describitur. s incertus nume¬
rꝰ ẽ. O uod quid̃e &e inpossessionẽ principis
inuenimꝰ. qui absq ullo numero habet
possessionẽ inpopulo isrł: dum ꝓfectus
uniũsoꝵ. redundat ad principẽ. & discipu¬
loꝵ salus p̾mium magistroꝵ ẽ.
ec dicit dñs ds. Sufficiat uobis pͥnci¬
pes isrł. Iniquitatẽ &e rapinas int̾mit¬
tite: & iudicium & iusticiam facite. Separa¬
te confinia ur̃a apopło meo. ait dñs ds.
ꝓ confinis opp̃ssionẽ. Est autẽ sensus.
Quia accepistis partẽ ur̃am opͥncipes scͥpt᷑a
dicente. pͥncipi quoq hinc inde inseparati¬
oñe scũarii. possessionem ciuitatis subaudi¬
t᷑ dabitis. & tanta ẽ ur̃a potentia. ut uniꝰ
partem acceperit ur̃a possessio: iccirco p̃cipio
atq commnoneo. ut sufficiat huc usq ini¬
quitatẽ fecisse e rapinas. dũ aliena inuadi¬

Expanded text:
sum quinquagisum quinquagisanctuario, ubi sunt sancta sanctorum, latitudo templi et spatium non describitur, sed incertus numerus est. Quod quidem et in possessione principis invenimus, qui absque ullo numero habet possessionem in populo Israel, dum profectus universorum redundat ad principem: et discipulorum salus, praemium magistrorum est. ec dicit dominus deus: sufficiat uobis, principes Israhel: iniquitatem et rapinas intermittite et iudicium et iustitiam facite et separate confinia uestra a populo meo, ait dominus pro confiniis, oppressionem. Est autem sensus: Quia accepistis partem vestram, o principes, Scriptura dicente: Principi quoque hinc inde in separationem sanctuarii possessionem civitatis, subauditur dabitis; et tanta est vestra potentia, ut unius tribus partem acceperit vestra possessio: idcirco praecipio atque commoneo, ut sufficiat huc usque iniquitatem fecisse et rapinas, dum aliena invadi
Abbreviated transcription (Latin):
gradui illiꝰ constituta ẽ. Uigintiquinq
autẽ milia referunt᷑ ad sensus. que quat̃
posita sunt forro decem milia ad ꝑfectã
scientiam. ut in altõ simplex tm̃teneatur
hystoria. in alt̾o etiam de theologia &e suꝑnis
iurtutib disputet᷑. quia decennari ꝑfectꝰ ẽ
numerꝰ. Illud quoq considandũ. qd̾ sac̃dotes
qui in maiori gradu sunt constituti. uigin¬
tiquinq milia possideant in longitudine.
ce decẽ milia in latitudine. leuite autẽ idest
inferior gradus eundem quidem numerum
habeat in longitudine. hoc ẽ uiginti quinq
milia. s latitudo ipsiꝰ quinario numero fini¬
at᷑. Vnde & iugintiquinq tantum tenent ga¬
zophilatia. in quo numero offerunt᷑ muna
esau. Princeps uͦ qui uere princeps inpopło
ẽ. ce meretur ducis nom̃ acciꝑe: hinc inde
accipit possessionẽ scũarii. ex omnib uideli¬
cet qui ei uoluntate subiecti st̃: & urbis ha¬
bitator est. multorumq salutẽ mercedẽ suã¬

Expanded text:
gradu illius constituta est. Viginti quinque autem millia referuntur ad sensus, quae quater posita sunt. Porro decem millia ad perfectam scientiam, ut in altero simplex tantum teneatur historia: in altero etiam de θεολογία, et supernis virtutibus disputetur, quia decennarius perfectus est numerus. Illud quoque considerandum quod sacerdotes, qui in majori gradu sunt constituti, viginti quinque millia possideant in longitudine, et decem millia in latitudine. Levitae autem, id est, inferior gradus, eumdem quidem numerum habeat in longitudine, hoc est viginti quinque millia, sed latitudo ipsius quinario numero finiatur. Unde et viginti tantum tenent gazophylacia in quo numero offeruntur munera Esau. Princeps vero qui vere princeps in populo est, et meretur ducis nomen accipere, hinc inde accipit possessionem sanctuarii, ex omnibus videlicet qui ei voluntate subjecti sunt, et urbis habitator est, multorumque salutem suam mercedem
Abbreviated transcription (Latin):
&e diuidet eum. & partem eiꝰ ponet cũ infi¬
delib. Discipłos quoq suos in euangłio scd̃m¬
matħm his p̃ceptis erudit. Scitis qm̃ pͥn¬
cipes gentium dñant᷑ eorum. & qui maioreᷤ
sunt potestatẽ exercent in eos: Non sic
erit int̾ uos. S qui uoluerit in uobis ma¬
gnus rẽ: fiat minister. Et qui uoluerit
ẽẽ primꝰ: sit omnium seruus. Sic̃ filiꝰ ho¬
minis ñ uenit ministrari s ministrare:

Expanded text:
dividet eum, et partem ejus ponet cum infidelibus . » Discipulos quoque suos in Evangelio his praeceptis erudit: « Scitis quoniam principes gentium dominantur eorum, et qui majores sunt, potestatem exercent in eos: non sic erit inter vos. Sed qui voluerit in vobis magnus esse, fiat minister . » Et qui voluerit esse primus, sit omnium servus. Sicut filius hominis non venit ministrari, sed minis
Abbreviated transcription (Latin):
occidente. siue a mari usq ad orientẽ. ut
p̃sentia derelinquens ad futura festinet.
&e habeat certam possessionem suã & ne¬
quaquam principes aliena desiderent. ce
una queq trib suam partem teneat. Qd̃
ꝓprie ad ep̃os ce p̾sbiteros referri pot̃. quib¬

Expanded text:
Occidente, sive a mari usque ad Orientem, ut Occidente, sive a mari usque ad Orientem, ut praesentia derelinquens, ad futura festinet, et habeat certam possessionem suam, et nequaquam principes aliena desiderent, et unaquaeque tribus suam partem teneat: quod proprie ad episcopos et Presbyteros, referri potest, quib
Abbreviated transcription (Latin):
ad celestem icrłm que est mat̾ omniũ nrm.
& eccłiam pͥmitiuoꝵ: ñ quidem difficile erit
dicere que dicta sunt abalus. S uerem ne
nequaquam recipiat. Unde ad p̾̃sens tẽpꝰ
ce ad eccłiam que nc̃ laborat in mundo. &
ad celestia ire festinat. referenda sunt omĩa.
ut de uniu̾so mundo eligant᷑ alii inposses¬
sionem d̃i qui sc̃m possideant: alii qui ad
maiora ꝓfecerint. teneant sc̃a scõꝵ. In mini¬
stris quoq ordo diu̾sus ẽ. sacerdotũ &e le¬
uitarum. Quorum alii orationib suis atq
uirtutib cotidie sacͥficia offert̃ dõ. alii in
scd̃o & minori gradu sunt ut his ministrens
& ꝑeos. qui ad uirtutum culmina conscen¬
derunt. ce ad extremum sit dux siuie pͥn¬
ceps. qui tantum possit ut contra unam
tribum possessionẽ accipiat uniusq me¬
ritum compenset mĩta plurimorũ. ce pri¬
mum dum u̾sat᷑ inscło de mariusq ad
mare latitudinem possideat. deinde ab

Expanded text:
ad coelestem Jerusalem, quae est mater omnium nostrum, ad coelestem Jerusalem, quae est mater omnium nostrum, et Ecclesiam primitivorum, non quidem difficile erit dicere quae dicta sunt ab aliis: sed veremur ne nequaquam recipiat. Unde ad praesens tempus, et ad Ecclesiam quae nunc laborat in mundo, et ad coelestia ire festinat, referenda sunt omnia, ut de universo mundo eligantur alii in possessionem Dei, qui sanctum possideant; alii, qui ad majora profecerint, teneant sancta sanctorum. In ministris quoque ordo diversus est sacerdotum et Levitarum quorum alii orationibus suis atque virtutibus quotidie sacrificia offerunt Deo; alii in secundo, et minori gradu sunt, ut eis ministrent, et per eos qui ad virtutum culmina conscenderunt, et ad extremum sit dux sive princeps, qui tantum possit, ut contra unam tribum possessionem accipiat; uniusque meritum compenset merita plurimorum, et primum dum versatur in saeculo, de mari usque ad mare latitudinem possideat; deinde ab
Abbreviated transcription (Latin):
ost quadruplicem terre sc̃e descͥptio¬
nẽ ponit᷑ quinta diuisio. Princeps
siue dux populi accipiat hincce inde hoc
ẽ ex utraq parte scũarii inpossessionẽ
suam. & inurbe uerset᷑. respiciatq er pos¬
sessio. & separatum templo locũ. & faciem
urbis. sitq a latere maris. hocẽ aboccidente
usq ad alterum latꝰ maris latitudinẽ hñs.
quã inferius in descriptione tribuum sin¬
gulaꝵ ꝓpħa describit. Deniq sequitur.
In longitudine autem iuxta unam quãq
partem quam sĩgule trib accipiunt a
termino occidentali idest maris usci
ad t̾minum orientalem. qui ubi finiatur
intribuũ descriptione noscemus. Etħ erit
possessio ducis siue principis. int̾ra isrł. Hec
interim dicta sint. ut simplex hystorie ser¬
mo noscat᷑. Ceterum si uoluerimꝰ comꝑare
spũalib spũalia: & uixta quosdam int̾p̃tes
ad altiora conscendere. qui asserunt figurã
sut᷑oꝵ ẽẽ p̾sentia. c omnia que dicunt᷑ ꝑtine̾

Expanded text:
ost quadruplicem terrae sanctae descriptionem ponitur quinta divisio. Princeps sive dux populi accipiat hinc et inde, hoc est ex utraque parte sanctuarii in possessionem suam, et in urbe versetur, respiciatque ejus possessio ad separatum templo locum et faciem urbis, sitque a latere maris, hoc est ab occidente usque ad alterum latus maris; latitudinem habens quam inferius in descriptione tribuum singularum Propheta describit. Denique sequitur. In longitudinem autem juxta unamquamque partem quam singulae tribus accipiunt a termino occidentali, id est maris usque ad terminum orientalem, qui ubi finiatur in tribuum descriptione noscemus. Et haec erit possessio ducis sive principis in terra Israel. Haec interim dicta sint, ut simplex historiae sermo noscatur. Caeterum si voluerimus comparare spiritalibus spiritalia, et juxta quosdam interpretes ad altiora conscendere, qui asserunt figuram futurorum esse praesentia, et omnia quae dicuntur pertinere
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰ ingrediam᷑ templi penetralia. et audia¬
mo impante discipłis onm̃. Confiditeego
int̾ius: mensus est infronte siue el
porte cubitos. & portam sex cubitorũ.
oe latitudinẽ porte septem cubitorum¬
tudinem eis siue ostiorũ uiginti cubitoꝵ

Expanded text:
rus, ingrediatur templi penetralia, et audiarus, ingrediatur templi penetralia, et audiamus imperantem discipulis Dominum: « Confidite, ego insecus mensus est in fronte portae duos cubitos: et portam, sex cubitorum: et latitudinem portae, septem cubitorumtudinem vi
Abbreviated transcription (Latin):
faciat qui ucinus ẽ: octonario nulli du¬
bium ẽ. Unde ce in eccłiaste p̃cipitur. Da¬
te partem septem. date ce octo. De ciuiꝰ
numeri sacram̃to. crebro disputasse
me noui. Siue quia ꝑ tribulationes &
angustias huius scł̃i intramꝰ ad scũari¬
ũ dm̃i: iccirco longitudo porte habe¬
bat cubitos quadraginta. qui numerꝰ
semꝑ in labore positus ẽ. Unde & moy¬
ses &e helias quadraginta dieb ñ come¬
dunt panem & aquã ñbibunt. & annis
quadraginta ppłs isrł uexatur & ꝓbat᷑
insolitudine. & post multos labores
t̾ram repmissionis ingredit᷑. & dominꝰ
atq saluator scd̃m assumpti corꝑis
fragilitatẽ quadraginta dieb tẽptat᷑
insolitudine. ut post uictoriam acce-¬
dant angłi &e ministrent ei. Cũ autẽ
post tribulationes &e angustias potue¬
rimus dicẽ illud apłicum. in om̃ib tri¬
bulati s ñ coangustati. atq ꝓpħicum.¬
nib atd tdenis. qui & ipse dualis ẽ nume¬

Expanded text:
faciat, qui vicinus est octonario, nulli dufaciat, qui vicinus est octonario, nulli dubium est. Unde et in Ecclesiaste praecipitur: « Date partes septem, date et octo . » De cujus numeri sacramento crebro disputasse me novi. Sive quia per tribulationes et angustias hujus saeculi intramus ad sanctum atrium Domini, idcirco longitudo portae habebat cubitos quadraginta, qui numerus semper in labore positus est. Unde et Moyses et Elias quadraginta diebus non comedunt panem, et aquam non bibunt. Et annis quadraginta populus Israel vexatur et probatur in solitudine, et per multos labores terram repromissionis ingreditur: et Dominus atque Salvator secundum assumpti corporis fragilitatem quadraginta diebus tentatur in solitudine, ut post victoriam accedant angeli, et ministrent ei : Cum autem per tribulationes, et angustias poterimus dicere illud Apostolicum: In omnibus tribulati, sed non coangustati , atqunibus atque terrenis, qui et ipse dualis est nume
Abbreviated transcription (Latin):
&e latitudo undecĩ cubitoꝵ. uidet᷑ facere
questionẽ. quomͦ dualis numerꝰ qͥ refert᷑
ad duas decades. & undecim qui uno
indiget ut sacrumnumerũ expleat du¬
odecimi. in uestibulo templi eẽ dicatur.
Quod pleriq sic soluunt. Quamuis scĩ
sint sacerdotes & in templi ministeriis
collocati &e cotidie uictimas offerant
xp̃o: tam̃ quia in hoc mortali fragiliq
corpusculo & qd̃ egrotationib uitusq suc¬
iectum ẽ: commorant᷑: uicenarium habes
numerũ & undecimũ. unde dicebat ce apłs.
Miser ego homo quis me lib̾abit de corꝑe
mortis huius: Non quod uixta seuissimã
heresim abolenda corꝑa ẽẽ credamꝰ. s qd̃
uotinr̃i sit suꝑuestiri ñ spoliari. &e mortale
hoc accipere immortalitatem. &e corrupti¬
uum hoc. induere incorruptionẽ. Illud aũ¬
qd̃ sequit᷑ & octo gradib ascendebat᷑ ad eã.
idest ad portam int̾iorem: scientib ebreã
linguam facit magnam difficultatẽ. Deniq
simmachꝰ quem in hoc loco secuti sumꝰ. octo

Expanded text:
et latitudo undecim cubitorum, » videtur facere quaestionem, quomodo dualis numerus, qui refertur ad duas decadas, et undecimus, qui uno indiget ut sacrum numerum expleat duodecimum in vestibulo templi esse dicatur: Quod plerique sic solvunt. Quamvis sancti sint sacerdotes, et in templi ministeriis collocati, et quotidie victimas offerant Christo, tamen quia in hoc mortali fragilique corpusculo, et aegrotationibus vitiisque subjecto commorantur, vicenarium habent numero, et undecimum. Unde dicebat et Apostolus: « Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus . » Non quod juxta saevissimam haeresim abolenda corpora esse credamus, sed quod voti nostri sit supervestiri, non spoliari, et mortale hoc accipere immortalitatem, et corruptivum induere incorruptionem. quod sequitur: Et octo gradibus ascendebatur ad eam , id est, ad portam interiorem, scientibus Hebraeam linguam, facit magnam difficultatem. Denique Symmachus, quem in hoc loco secuti sumus, octo
Abbreviated transcription (Latin):
hinc & inde. idest ex utraq parte.Statĩ¬
q prudens lector intelligit. trinũ nume¬
rum ad tͥnitatis mistium ꝑtin̾e. q̃ porta
ẽ. ingredientiũ addm̃. dũ & pat̾ infilio ẽ.
& filius inpatre. & inutroq sp̃e sc̃s. Qui

Expanded text:
hinc et inde, id est, ex utraque parte. Statimhinc et inde, id est, ex utraque parte. Statimque prudens lector intelligit, trinum numerum ad Trinitatis mysterium pertinere, quae porta est ingredientium ad Deum: dum et Pater in Filio est, et Filius in Patr
Abbreviated transcription (Latin):
siue altaris habitaculis delegata. & rep¬
perit longitudinis & latitudinis ꝑqua¬
drum centenos cubitos. ut sacerdotes di
minist̾io seruientes qui ꝑ artã &e angustã
uiam intrauerant. habeant deambula¬
cra latissima. & in ꝑfecto consumiatoq
uirtutũ numero cominorent᷑. Et inipso
atrio erat altare ante faciem templi: ut
numquã scõꝵ ad dm̃ cesset oratio. Supra¬
dictꝰ quoq uir introduxit iezechiel. & in
uestibulũ siue ꝑropylon templi. qd̃ men¬
sus ẽ. quinq cubitis hinc &e quinq cubi
tis inde. qm̃ qui introductꝰ ẽ. diuinis
sensib fuerat eruditꝰ. & nec dextrã noue¬
rat nec sinistram. s uia regia ingrediebat᷑.
Latitudo autem ipsiꝰ porte ꝑ quam in¬
troitus erat ad uestibulũ templi: habe¬
bat tños cubitos hinc & inde. In quo scͥp¬
ture sc̃ẽ obseruanda elegantia. quod ñ dix¬
erit adextra & a sinistra. ne uideret᷑ in scĩs
scõꝵ sinistrum aliquid nominare. sed

Expanded text:
sive altaris habitaculis delegata, et resive altaris habitaculis delegata, et reperit longitudinis, et latitudinis per quadrum centenos cubitos: ut Sacerdotes Dei ministerio servientes, qui per arctam, et angustam viam intraverant, habeant deambulacra latissima, et in perfecto consummatoque virtutum numero commorentur. Et in ipso atrio erat altare ante faciem templi: ut numquam sanctorum ad Deum cesset oratio. Supradictus quoque vir introduxit Ezechielem in vestibulum, sive πρόπυλον templi, quod mensus est quinque cubitis hinc, et quinque ctis inde, quoniam qui introductus est, divinis sensibus fuerat eruditus: et nec dextram noverat nec sinistram, sed via regia ingrediebatur. Latitudo autem ipsius portae, per quam introitus erat ad vestibulum templi, habebat ternos cubitos hinc et inde. In quo Scripturae sanctae observanda elegantia, quod non dixerit a dextra et sinistra: ne videretur in sanctis sanctorum sinistrum aliquid nominare, sed
Abbreviated transcription (Latin):
gate sunt. habitent ingarophilacio. qd̃
respicit ad uiam meridianã in qua lux
plenissima ẽ: hi autẽ qͥ excubant ad mi¬
nistĩum altaris. in quo offerunt᷑ uictime
ꝓ peccato. ingarophilatio sint qd̃ respic̃
uiam aqͥlonis. eos qui abaquilone ueni¬
unt. & offerunt uictimas ꝓ peccatis. su¬
sciꝑe & saluare cupientes. Qui utriq pro
officiis suis dño seruientes appellantur
filii sadoch. qui int̾p̃tatur iustꝰ siue iusti¬
ficans: omp̃s uidelicet d̾s de quo scͥptũ ẽ.
Iustus dñs &e iusticias dilexit. equitates
uidit uultꝰ eius. Iusti autẽ filii sadoch de
filus leui qui int̾p̾tatur assumptꝰ. & ipsi
assumunt᷑ adño. ut accedant ad eum. &¬
catur moyse. moyses accedebat ad dñm:
alii uͦ ñ accedebant: s om̃s qui seruiunt
ei ce ministrant dño. appropinquare dican¬
tur. Iste autẽ uir qui introduxit ierechiel
exedre. siue gazophilatia custodũ templi.

Expanded text:
gatae sunt, habitant 491 in gazophylacio, quod gatae sunt, habitant 491 in gazophylacio, quod respicit ad viam meridianam, in qua lux plenissima est. Hi autem qui excubant ad ministerium altaris, in quo offeruntur victimae pro peccato, in gazophylacio sint quod respicit viam Aquilonis, eos qui ab Aquilone veniunt, et offerunt victimas pro peccatis, suscipere et salvare cupientes. Qui utrique pro officiis suis Domino servientes, appellantur filii Sadoc, qui interpretatur justus, sive justificans, omnipotens videlicet Deus, de quo scriptum est: Justus Dominus, et justitias dilexit: aequitatem vidit vultus ejus . Isti autem filii Sadoc de filiis Levi, qui interpretatur assumptus: et ipsi assumuntur a Domino, ut accedant ad eum, catur Moyse: Moyses accedebat ad Dominum; alii vero non accedebant ; sed et omnes qui serviunt ei, et ministrant, Domino appropinquare dicuntur. Iste autem vir qui introduxit Ezechielem exedrae sive gazophylacia custodum templi,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iorem. garophilacia siue exedre cantor
ad qͦs illuo imꝑium ẽ. cantate dño canti¬
cum nouũi. qui cũ angłis clamitant. Gła
in excelsis do: & suꝑ tr̃am pax in hominibꝰ
bone uoluntatis. Oõ atrium intĩus erat
situm in latẽ porte quod respiciebat ad a¬
quilonem &e ad austrũ. &e adorientẽ. ut sẽꝑ
meminerint cantores dñi. & qͥ angłoꝵ
officio detinent᷑: ꝑ quos gradꝰ ad sum ma
ꝑuenerint. & mistĩa singłoꝵ locoꝵ diligen¬
t̃ agnoscant. Deniq uir ille cui calamꝰ
&e funiculus erat inmanu. introducto
ꝓph̾a in atrium intĩus qd̾ respiciebat uiã
meridianam: ħ locutꝰ ẽ Hoc ẽ. garophi¬
latium siue exedra. & ut theodotion po¬
suit thalamꝰ qui habitationi sac̃dotum
separatꝰ ẽ. obseruantium in excubiis tẽpli.
Porro garophilacium qd̾ respic̃ ad uiã
a qͥlonis. sac̾dotum erat. qui excubant
ad ministĩum altaris. In quo notandũ
qd̾ sacerdotes quib custodie templi dele¬

Expanded text:
gazophylacia, sive exedrae cantorum. Ad quos illud imperium est. Cantate Domino canticum novum . Qui cum Angelis clamitant: Gloria in excelsis Deo, et super terram pax in hominibus bonae voluntatis . Quod atrium interius erat situm in latere portae, quae respiciebat ad Aquilonem, et ad Austrum, et ad Orientem; ut semper meminerint cantores Domini, et qui angelorum officio detinentur, per quos gradus ad summa pervenerint; et mysteria singulorum locorum diligenter agnoscant. Denique vir ille cujus calamus, et funiculus erat in manu, introducto propheta in atrium interius quod respiciebat viam meridianam, haec locutus est, Hoc est gazophylacium sive exedra; et ut Theodotio posuit, thalamus, qui habitationi sacerdotum separatus est, observantium in excubiis templi. Porro gazophylacium quod respicit ad viam Aquilonis, sacerdotum erit, qui excubant ad ministerium altaris. In quo notandum, quod sacerdotes quibus custodiae templi dele
Abbreviated transcription (Latin):
cubitoꝵ inde.
ec lectorem admonui. ne tͣnslationum
diu̾sitate turbet᷑. s ut inp̃senti loco
⁊ maxime in m̃suris templi hebraica ueri¬
tate contentus sit. Igitur post murum q̃
templum ꝑ quadrum ambiebat incircũitu.
introductum ꝓpħam legimo inatrium int̾iꝰ.
e deinde ad aquilonem ae adaustrũ. & ad
portam orientalem. & rursum ad aquilonẽ.
de quib ut potuimo diximꝰ. & inquorum
uideret᷑ p̃teritꝰ sermo monstrauit. Quoꝵ sen¬
sum testimonium saluatoris b̃uit̃ ostendit
dicens. Indomo patris mei multe sc̃ mansi¬
oles. Quib expletis: ingredit᷑ templũ hocẽ¬

Expanded text:
cubitorum inde. Haec lectorem admonui, ne translationum diversitate turbetur, sed ut in praesenti loco, et maxime in mensuris templi, Hebraica veritate contentus sit. Igitur post murum, qutemplum per quadrum ambiebat in circuitu, introductum prophetam legimus in atrium interius, et deinde ad Aquilonem, et ad Austrum, et ad portam Orientalem, et rursum ad Aquilonem: de quibus, ut potuimus, diximus, et in quorum videretur, praeteritus sermo monstravit: quorum sensum testimonium Salvatoris breviter ostendit dicentis: In domo Patris mei multae sunt mansiones . Quibus expletis, ingreditur templum, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tuor uentis ueni sp̃c. & insusfla suꝑ in¬
t̃fectos istos. & reuiuiscant. Et ꝓph̾aui
sic̃ p̃ceꝑatmͥ. Et ingressus est in ea sp̃c
& uixerunt. steteruntq suꝑ pedes suos.
exercitꝰ grandis nimis ualde. Et dixit
Sadme. Fui hominis ossa hec uniũsa do¬
mus isrł est. Ipsi dicunt. Aruerunt os¬
sa nr̃a. & ꝑiit spes nr̃a. & abscisi sumus.
P ropterea uaticinare & dices ad eos. ħ
dic̃ dñs ds. Ecce ego aꝑiam tumulos
urõs. &e educam uos de sepulchris uris

Expanded text:
fla super interfectos istos: et revivescant. Et prophetavi sicut preceperat mihi. Et ingressus in ea spiritus: et vixerunt. Steteruntque super pedes suos exercitus grandes nimis valde: et dixit ad me. Fili hominis ossa hec universa domus Israel est. Ipsi dicunt. Aruerunt ossa nostra: et periit spes nostra: et abscisi sumus. Propterea vaticinare: et dices ad eos. Hec dicit Dominus Deus. Ecce ego aperiam tumulos vestros: et educam vos d
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ueritatẽ. scient qr ipse sit dñs. Qui ic¬
circo sepe infert tribulationẽ. q̃ patientib
ꝑnitiosa uidet᷑ & pessima: ut ad plenitudi

Expanded text:
fidei veritatem, scient quia ipse sit 60 Dominus. Qui idcirco saepe infert tribulationem, quae patientibus perniciosa videtur et pessima, ut ad poenitudi
Abbreviated transcription (Latin):
coaptare. Sub ꝑsona mulieris meretricis
quȩ pͥmum uiri fuerit consortio copulata.
ierłm. & ortus. & educatio. & pubertas. &
nuptiȩ. & adulterium. & repudium. & rur¬
sum reuotatio contexitur: ut ce clementia
uiri atq iudicium &e ad utere atq mere¬
tritis scelera cognoscantur. dum post uniu̾sa
supplicia suscitat ei pactum sempiternum:
ut recordetur iniquitatis suȩ ce confundat᷑.
ce ñ sit ultra aꝑire os preconfusione sua: tũ
placatus fuerit illi inomĩb que fecerat. Mui
tumq ꝓdest peccatorib: scire quid fecerint
Unde ce penitens loquitur. Qm̃ iniquitatĩ
meam ego cognosco: & peccatum meũ contra
me ẽ semꝑ. Quatuor autem mͦis intelligi po

Expanded text:
coaptare. Sub persona mulieris meretricis coaptare. Sub persona mulieris meretricis quae primum viri fuerit consortio copulata, Jerusalem et ortus, et educatio, et pubertas, et nuptiae, et adulterium, et repudium, et rursum revocatio contexitur; ut et clementia viri atque judicium, et adulterae atque meretricis scelera cognoscantur, dum post universa supplicia suscitat ei pactum sempiternum: ut recordetur iniquitatis suae, et confundatur, et non sit ei ultra aperire os prae confusione sua, cum placatus fuerit illi in omnibus quae fecerat. Multum namque prodest peccatoribus scire quid fecerint. Unde et poenitens loquitur: Quoniam iniquitatem meam ego cognosco, et peccatum meum coram me es
Abbreviated transcription (Latin):
hñt in magna domo aliqͣm utilitatem: in
qua ñ solum uasa aurea & argentra st̃. s q
lignea. & fictilia: alia inhonorem. alia aũ
It factus ẽ. sermo dñi adie dicens. fili
homis: notas fac ierłm abominatioẽs
suas. & dices. Hec dicit dominꝰ ds ierłm.
xxͣ. Et factus ẽ sermodñi ad me dicens.
fui homĩs: testificare ierłm iniquitates su¬
as: ce dices ad eam. Hec dĩc adonay dñs. Inqͥ¬
bus breuis erat singłarum ꝓphetiarum
circum scriptio tota capitula posuimꝰ: quid
nob̾ uideretur ilico subicientes. Hic autem
quia longus ad ierłm sermo dirigitur testifi¬
cantis ce docentis eam pectata que fecerit:
ce pene usq ad ducentorum uersuum nume¬
rum extenditur uaticinium. usq ad eũ uide¬
licet locum in qͦ scriptum ẽ. cũ placatus fuero
tibi in omĩb quȩ fetisti dĩc dñs c̃s: necesse ha¬
bemus omnẽ ꝓpħ̃iam ꝑ partes ponere: &
his quȩ ꝓposurrimꝰ explanationes debitas

Expanded text:
habent in magna domo aliquam utilitatem; in habent in magna domo aliquam utilitatem; in qua non solum vasa aurea, et argentea sunt, sed lignea et fictilia; alia in honorem, alia in Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, notasem. LXX: Et factus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, testificare Jerusalem iniquitates suas, et dices ad eam: Haec dicit Adonai Dominus. In quibus brevis erat singularum prophetiarum circumscriptio, tota capitula posuimus, quid nobis videretur illico subjungentes. Hic autem quia longus ad Jerusalem sermo dirigitur testificantis et docentis eam peccata quae fecerit; et pene usque ad ducentorum versuum numerum extenditur vaticinium, usque ad eum videlicet locum in quo scriptum est: Cum placatus fuero tibi in omnibus quae fecisti, dicit Dominus Deus, necesse habemus omnem prophetiam per partes ponere; et his quae proposuerimus, explanationes debitas
Abbreviated transcription (Latin):
excolimur: & cultura nr̃a purgatio ẽ. Non
ẽ. enim uolentis neq currentis: s miseren¬
tis dĩ. Qd̃ si afferentes fructum piugamur
a patre. ut fructus ampliores afferamꝰ: osten¬
ditur omnẽ nr̃m conatum ad uitorio dĩ ꝑ¬
uenire ad finem: & fructum facere plenitri¬
dinis. Qui autẽ palmes fruges ñ fecerit. tolie¬
tur a parte: & cum sublatus futrit. quid de
eo pater faciar striptura ñ dicit: niłi forte sepa¬
ratio a xp̃i corꝑe. pena ꝑpetua ẽ & interitus.
Qd inuinea ce uite intelleximus: sub alia
figura saluator docet inȩuangłio. Bonum est
sal. Si autem sal infatuatum fuerit. in nich̾
erit utile. nisi ut foras ꝓiciatur. & ab omĩb
contulcetur. E oculus qui totum corpꝰ illu¬
minat. si fuerit excecatus: audit a dño. Si
catoris & eiꝰ qui confessum pͥus negauerit
dm̃: leuior pena ẽ. eorum qui nunqͣm dei
habuere noticiam. Ligna autem saltuum
siue siluarum. scd̃m uarietatem credentiũ

Expanded text:
excolimur, et cultura nostra purgatio est: Non excolimur, et cultura nostra purgatio est: Non est enim volentis neque currentis, sed miserentis Dei . Quod si afferentes fructum, purgamur a Patre, ut fructus ampliores afferamus, ostenditur omnem nostrum conatum, adjutorio Dei, pervenire ad finem, et fructum facere plenitudinis. Qui autem palmes fruges non fecerit, tolletur a Patre. Et cum sublatus fuerit, quid de eo Pater faciat, Scriptura non dicit: nisi forte separatio a Christi corpore, poena perpetua est, et interitus. Quod in vinea et vite intelleximus, sub alia figura Salvator docet in Evangelio: Bonum est sal: si autem sal infatuatum fuerit, ad nihil est utile, nisi ut foris projiciatur, et ab hominibus conculcetur . Et oculus qui totum corpus illuminat, si fuerit excaecatus, audit a Domino: Si lcatoris, et ejus qui contessum prius negaverit Deum, levior poena est eorum, qui numquam Dei habuere notitiam. Ligna autem saltuum, sive silvarum, secundum varietatem credentium,
Abbreviated transcription (Latin):
cum posuero siue obinfirm auero fatiem mtã
suꝑ eos : ce declero illos inȩt̾nam solitudinem.
Non enim peccatores sĩc cetere gentes: s p̃uari¬
catores extiterunt. Aliud ẽ enim negligere
qd̾ ignores: aliud contempnere qd̾ colueris. Pos¬
sumꝰ uineam ꝙ ierłm iuxta intelligentiam
sp̃ualẽ. intelligere credentiũ multitudinem.
Que si negligens fuerit ce culturam p̾stine re
ligionis amiserit. nec attulerit fruges uirtu¬
tum: nec uinum fecerit qd̾ letificat cor homĩs:
et̾nis tradetur ardorib. & in nichilũ repita¬
bitur. Seruus enĩ qui scit uoluntatem dñi
sui ꝙ ñ facit eam: uapulabit multis. Lale qͥd
& dñs loquit᷑ in euangłio scłm ioħ̃em. Ego
sũ uitis uera: & pater m̃s agricola. Omĩs palmes
qui manet in me ce ñ facit fructũ: toliet illũ
pater. Et omĩs qui affert fructum purga¬
bit eum: ut fructum plus affert. Sin autem
saluator uitis ẽ. & nos palmites. & d̾s pater¬

Expanded text:
cum posuero sive obfirmavero faciem meam cum posuero sive obfirmavero faciem meam super eos, et dedero illos in aeternam solitudinem. Non enim peccatores sicut caeterae gentes, 142 sed praevaricatores exstiterunt. Aliud est enim negligere quod ignores: aliud contemnere quod colueris. Possumus vineam et Jerusalem juxta intelligentiam spiritualem, intelligere credentium multitudinem. Quae si negliligionis amiserit, nec attulerit fruges virtutum, nec vinum fecerit, quod laetificat cor hominis, aeternis tradetur ardoribus, et in nihilum reputabitur. « Servus enim, qui sultis . Tale quid et Dominus loquitur in Evangelio secundum Joannem: Ego sum vitis vera; et Pater meus agricola. Omnis palmes, qui manet in me, et non facit fructum, tollet illum Pater. Et omnis qui affert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat . Si autem Salvator vitis est, et nos palmites, et Deus
Abbreviated transcription (Latin):
quid pendeat. Cumq malleolos excideris.
uuamq partem eoꝵ pͥmum ignis arripit.
dei flãma consumit: tantumq nichil
ꝓdest. cum reclacta fucrit infauillam: ut
etiam cũ integra sit absq frugibr nullam
p̃brat utilitatem. Ambiguitas autem tĩbi
bibrati. Sene. qdꝰ trib litteris scͥbit᷑ sin.
&e tun. &e ioch. si legatur. Sene: duos signisi¬
cat: si sane annos. Unde factum ẽ. ut ꝓduab
partẽ eiꝰ: lxxͣ. interpretarentur annuam pur¬
gationem eiꝰ: cum aquila dixerit duo nouissi¬
ma eiꝰ. siminachꝰ &e theodotion duas sũmitates
eiꝰ. Et ẽ ordo. Sicut uitis infructusa incendio
traditur innullam utilitatem. sic & ierłm im¬
mo habitatores eiꝰ tradentur ardorib: ut egre¬
diantur de igne & ignis consumat cos: id ẽ¬
sietiam de urbe euaserint. foris hostili gladio
consument᷑. Et qui remanserint. ipso meseria¬
rum p̾ssi pondere me ẽẽ dñm recognoscent:

Expanded text:
quid pendeat. Cumque malleolos excideris, quid pendeat. Cumque malleolos excideris, utramque partem eorum primum ignis arripit, dehincque flamma consumit, tantumque nihil prodest cum redacta fuerit in favillam, ut etiam cum integra sit absque frugibus nullam praebeat utilitatem. Ambiguitas autem verbi Hebraici, sene, quod tribus litteris scribitur, sin et nun et iod, si legatur sene, duo significat, si sane, annos; unde factum est, ut pro duabus ptuaginta interpretarentur, annuam purgationem ejus: cum Aquila dixerit, duo novissima ejus; Symmachus et Theodotio, duas summitates ejus. Et est ordo: Sicut vitis infructuosa incendio traditur in nullam utilitatem: sic et Jerusalem, immo habitatores ejus tradentur ardoribus, ut egrediantur de igne, et ignis consumat eos, id est, etiamsi de urbe evaserint, foris hostili gladio consumentur; et qui remanserint, ipso miseriarum pressi pondere, me esse Dominum recognoscent:
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ conu̾sa es in amaritudinẽ uitis alie¬
ne: Et in ysaia. Plantaui inquit uineam
sorech: qd̾ electam & pulchram sonat. Et ĩ
psalmis legimꝰ. Uineam ex egypto transtulis¬
i: eiecisti gentes & plantasti eam. Dux itine
no fiusti inconspectu eiꝰ. Et manifestus
distimus scͥptura dicente. Uinea autem dm̃
affert fructus: in omĩb lignis saltuũ. nichil
ia p̾sciosius ẽ.Sin autem uuas habere de¬
sierit. in nullo utilis erit: nisi ut cũ ra¬
dice &e ꝓpaginib siuis tradatur incendio.
Cetera ligna siluarum ut de pomiferis
arbori bulis taceam. quarum & scriptura
mͦ nullam facit mentionem cũ poma ñ ha¬
lunt. suctisa plurimam p̃bent utilitatẽ:
it inomne̾ agriculturã &e inusum armo¬
sum ꝓficiant: dum attenuantur inscuta.
laduntur in hastilia. cluduntur forib cõ¬
afferre cessauerit: intantum inutilis est.
it nec paxillus ex ea possit fieri. de quo ali¬

Expanded text:
quomodo conversa es in amaritudinem vitis 141 aliequomodo conversa es in amaritudinem vitis 141 alienae? Et in Isaia: Plantavi, inquit, vineam sorec , quod electam et pulchram sonat. Et in Psalmis legimus: Vineam ex Aegypto transtulisti: ejecisti gentes, et plantasti eam: Dux itinris fuisti in conspectu ejus . » Et manifestius discimus, Scriptura dicente: « Vinea autem Domivinea quandiu adfert fructus, in omnibus lignis saltuum, nihil ea pretiosius est. Sin autem uvas habere desierit, in nullo utilis erit, nisi ut cum radice et propaginibus suis tradatur incendio. Caetera ligna silvarum, ut de pomiferis arboribus taceam, quorum et Scriptura modo nullam facit mentionem, cum poma non habeant, succisa plurimam praebent utilitatem, et in omnem agriculturam, et in usum armorum proficiunt, dum attenuantur in scuta, raduntur in hastilia, cludunt foribus, conadferre cessaverit, in tantum inutilis est, ut ne paxillus quidem ex ea possit fieri, de quo ali
Abbreviated transcription (Latin):
roeo qd̃ nos interp̃tati sumus. utnuq
partem eius consumet ignis. ce medieras
eĩ redacta est infauillam: lxxͣ. transtule¬
runt annuam purgationẽ eiꝰ consurast
ignis: & dimittit infinem. Rursum ubi
diximus. cum posuero faciem meã meos.
illi uerterunt cum obfirmauero. Preuati¬
cationẽ quoq: delictum interp̃tati sunt.
Nariis autem similitudinib quas gret
parabolas uocant: p̾nuntiatur subu̾sis
urbis ierłm. Et quomͦ supra in sartagill
inqua carnes popłi frigebantur. & inlata
in quo munimenta &e aggeres arietum aut
uinearum machine pingebantur. eiꝰdem
urbis obsessio famesq descripta ẽ. & postea ĩ
hoc codem lecturi sumus: in ieremia quo¬
q scriptum ẽ. ollam que a facie aquilonis
accenditur significare urbem ierłm. saltus¬
q nageb. & theman. & daron succisus. hoc
ipsum prenuntiat: sic inp̃senti loco eadem
icrłm uineȩ & uiti frugifere comparatur.
di qua in alio loco scriptum ẽ. Ego te plan¬
taui uneam fructiferam: omnẽ ueram.

Expanded text:
tati sumus: utramque partem ejus comsumpsit ignis, et medietas ejus redacta est in favillam, Septuaginta transtulerunt: Annuam purgationem ejus consumit ignis, et dimittit in finem. Rursum ubi nos diximus: Cum posuero faciem meam in eos, illi verterunt, cum obfirmavero. Praevaricationem quoque delictum interpretati sunt. Variis autem similitudinibus, quas Graeci parabolas vocant, praenuntiatur subversio urbis Jerusalem. Et quomodo supra in sartagine, in qua carnes populi frigebantur, et in latere in quo munimenta, et aggeres arietum ac vinearum machinae pingebantur, ejusdem urbis obsessio famesque descripta est, et postea in hoc eodem lecturi sumus: in Jeremia quoque scriptum est , Ollam quae a facie Aquilonis accenditur, significare urbem Jerusalem; saltusque Nageb, et Theman, et Darom, succisus, hoc ipsum praenuntiat: sic in praesenti loco eadem Jerusalem vineae et viti fructiferae comparatur. De qua in alio loco scriptum est: Ego te plantavi vineam frugiferam, omnem veram:
Abbreviated transcription (Latin):
t factus ẽ sermo dñi ad me dicens. fili
homĩs. quid fiet ligno uitis ex omĩb
lignis nemoꝵ quȩ sunt inter ligna silua¬
rum: N ũquid tolletur de ea lignũ ut frat
opus: aut fabricabitur de ea paxillus. ut
dependeat ineo qd̾cunq uas: Ecte ignida¬
tum ẽ. in escam. Utranq partem consump¬
sit ignis: & medietas eiꝰ redacta ẽ. infauillã
Nunquid utile erit adopus: Etiam cum
eẽt integrum ñ erat aptum adopus: qmͣo
magis cum ignis illud deuorauerit & com¬
busserit. nichil ex eo fiet oꝑis: Propt̾ea hee
dĩc dñs ds. Quomͦ lignum uitis inter ligua
siluarum. qd̃ dedi igni addeuorandũ: sic f
didi habitatores iersm & ponam faciem me¬
am in eos. De igne egredientur: ce ignis cõ¬
sumit eos. Et scictis quia ego dñs: cum po¬
suero fatiem meam in eos. & dedero t̾ram¬

Expanded text:
factus est sermo Domini ad me dicens: Fili hominis, quid fiet ligno vitis ex omnibus lignis nemorum, quae sunt inter ligna silvarum? Numquid tolletur de illa lignum, ut fiat opus, aut fabricabitur de ea paxillus, ut pendeat ex ea quodcumque vas? Ecce igni datum est in escam. Utramque partem ejus consumpsit ignis, et medietas ejus redacta est in favillam. Numquid utile erit ad opus? Etiam cum esset integrum, non erat aptum ad opus. Quanto magis cum ignis illud devoraverit, et combusserit, nihil ex eo fiet operis? Propterea haec dicit Dominus Deus: Quomodo lignum vitis inter ligna silvarum, quod dedidi habitatores Jerusalem; et ponam faciem meam in eos. De igne egredientur: et ignis consumet eos. Et scietis quia ego Dominus, cum posuero faciem meam in eos
Abbreviated transcription (Latin):
restituã te sicut fuisti qñ nata es. Cuiꝰ tan¬
ra nobilitas ut urbis ierłm. que de abra¬
ham y̾saac & iacob styrpe descendens. dm̃
habuit patrem: Et tñ quia peccauit. ꝙ
uerum reliquit parentem: meretur audi¬
re. Radix tua & generatio tua: de t̾ra cha¬
uaan. Pater tuus amorreus: & mater tua
cechea. Si illa hoc audiure. quid de nobis
siet. qui uocati exgentium sorilib omnẽ
maculam in lauacͦ saluatoris amisimus:
sipolluerimus indumentũ xp̃i. & ñ habue¬
rimus inconiuiuo uestẽ nuptialẽ : Uti¬
ꝙ illud. ut uinctis manib pedibq et̾nis¬

Expanded text:
« restituam te sicut fuisti, quando nata es. » Cujus tan« restituam te sicut fuisti, quando nata es. » Cujus tanta nobilitas, ut urbis Jerusalem, quae de Abraham, Isaac et Jacob stirpe descendens Deum habuit patrem? Et tamen quia peccavit, et verum reliquit parentem, meretur audire: « Radix tua et generatio tua de terra Chanaan. Pater tuus Amorrhaeus et mater tua Cethaea. » Si illa hoc audivit, quid de nobis fiet, qui vocati ex gentium sordibus omnem maculam in lavacro Salvatoris amisimus, si polluerimus indumentum Christi, et non habuerimus in convivio vestem nuptialem? utique illud, ut junctis manibus pedibusque
Abbreviated transcription (Latin):
titistis. Et licet possimꝰ radicem ierłm & s
nerationem eiꝰ. t̾ram chanaan sccłm illud l¬
ciꝑe. qd in egypto uocatus sit popłs. & ibi
multo tempore habitauerit: cham qll¬
pe pater chanaan pͥnccps fuit genus gs¬
tiȩ. tamen iuxta scelerum similitudinem. ra¬
ditm ierłm t̾ram egypti dicimꝰ. Unde & pat̾
iliꝰ appellatur amorreus: qui interp̃tatur¬
laloymenos. idẽ multo sermone celebratus.
insanit. uel alios mittit mnamentiã. Omĩs
eni qui facit peccatũ: de diabolo natus est.
Inde ꝙ in toto orbe huiꝰ antiqui patris fa¬
molum uocabulum ẽ: & multos uertens ĩ
amentiam. Precipiturq ierłm uel iuxta lit¬
ttram uel iuxta sp̃m. ut relinquat antiquũ
parẽ: & dr ad eam. Audi filia & uide. & in¬
lina aurem tuam &e obliuiscere popłm tu¬
um & domum patris tui: &. concupiscet
rex decorem tuum. Et ꝓmittitur ei si post

Expanded text:
ancto restitistis . » Et licet possimus radicem Jerusalem et ancto restitistis . » Et licet possimus radicem Jerusalem et generationem ejus terram Chanaan secundum illud accipere, quod in Aegypto vocatus sit populus, et ibi multo tempore habitaverit, Cham quippe pater Chanaan, princeps fuit gentis Aegyptiae, tamen juxta scelerum similitudinem radicem Jerusalem terram Aegypti esse dicemus. Unde et pater illius appellatur Amorrhaeus, qui interpretatur, multo sermone celebratus. insanit, vel alios mittit in amentiam. « Omnis enim, qui facit peccatum, de diabolo natus est. » Unde et in toto orbe hujus antiqui patris famosum vocabulum est, et multos vertens in amentiam. Praecipiturque Jerusalem vel juxta litteram vel juxta spiritum, ut relinquat antiquum patrem, et dicitur ad eam: « Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum, et domum patris tui. Et concupiscet rex decorem tuum . » Et promittitur ei, si post
Abbreviated transcription (Latin):
igne succensa ẽ: uel celestis pͥmitiuorũ. uel
eccłia quȩ interpretatur uisio pacis: uel am¬
me singulorum que fide cernunt dm̃. Illuo¬
q qd̃ pleriq decelesti ierłm int̾ptandum
putant. eccłia non recipit: ne omĩa quȩ in
p̃senti ꝓpħia contexuntur ad celestium for¬
titudinum ruinas atq cruciatus. & resti¬
tutionẽ inpͥstinum statum susciꝑe cõ pela
cia ꝓpħarum: unum hominẽ totam urbi
ignobilitatis arguere. Mirabilis daniel qui
ad prb̃m delinquentem. & ad ulterio iun¬
gentem homicidiũ: puer ausus ẽ. diceit. Si¬
men chanaan ce ñ uida: species decepit te.
Magnus ce isaias: qui clamat ad pͥncipes e
ad popłm iudeorum. Audite u̾bum dñ in¬
cipes sodomorum: aurib ꝑcipite u̾ba dñ
popłs gomorre. S ñ minor e rechiel: quias
totam urbem loqͥtur confident᷑. Radix ila
& generatio tua: de t̾ra chanaan. Pater tuis
amorreus: & mater tua tethea. Quamqͣm
ꝙ stephanus pͥmus martyr ȩuangłii: adli¬

Expanded text:
nsa est: vel coelestis primitivorum: vel Ecclesia, quae interpretatur visio pacis: vel animae singulorum, quae fide cernunt Dominum. Illudque quod plerique de coelesti Jerusalem interpretatum putant, Ecclesia non recipit ne omnia, quae in praesenti prophetia contexuntur, ad coelestium fortitudinum ruinas atque cruciatus, et restitutionem in pristinum statum suscipere compellcia prophetarum, unum hominem totam urbem ignobilitatis arguere. Mirabilis Daniel, qui ad presbyterum delinquentem, et adulterio jungentem homicidium, puer ausus est dicere: « Semen Chanaan et non Juda, species decepit te . » Magnus et Isaias qui clamat ad principes et ad populum Judaeorum: « Audite verbum Domini, principes Sodomorum, auribus percipite verba Domini, populus Gomorrhae. » Sed non minor Ezechiel, qui ad totam urbem loquitur confidenter: « Radix tua et generatio tua de terra Chanaan, pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Cethaea . » Quamquam et Stephanus primus martyr Evangelii ad in
Abbreviated transcription (Latin):
iuolauerit illud morte moriet᷑. Omĩs qui
fecerit ineo opus. int̾ficier᷑ anima illa de
medio popłi sui. Ergo sabbatũ & circun¬
cisio. in signum data st̃ ueri sabbati. ce
uere circuncisionis: ut sciamꝰ in ꝑfecto &
sex dieb oꝑantes die septimo requiestimꝰ.
ut nicħ aliud die ac nocte faciamus: nisi
omne qd̃ uiuimꝰ deberi dño nouerimus.
Et redeunte ebdomade cotos nos eits nomi¬
ni consecramꝰ: ut ꝑscĩficationẽ diei recorde¬
mur dñi qui scĩficat nos. Hec p̃cepta &
iustificationes & obseruantiam sabbati.
dedit dñs indeserto: ut facientes illa ui-¬
uerent meis. ñ de illis ad maiora transirent.
sic̃ in ȩuangłio ꝓmissũ ẽ. Que illi uiolaue¬
runt ñ semel nec parum. s uehementer:
ut iuolationis magnitudo monstraret᷑.
Dix̃ gͦ & insua m̃te decreuit. ut effunde¬
ret furorem suũ suꝑeos indeserto. ꝙ cõ¬
sumeret illos qnͣdo locutus ẽ. ad moysen.
Dimitte me. & iratus furore contra eos

Expanded text:
violaverit illud, morte morietur. Omnis qui fecerit in eo opus, interficietur anima illa de medio populi sui . Ergo sabbatum et circumcisio in signum data sunt veri sabbati, et verae circumcisionis: ut sciamus nobis in pesex diebus operantes, die septimo requiescimus, ut nihil aliud die ac nocte faciamus, nisi omne quod vivimus, deberi Domino noverimus, et redeunte hebdomade, totos nos ejus nomini consecremus, ut per sanctificationem diei, recordemur Domini qui sanctificat nos. Haec praecepta et justificationes, et observantiam sabbati dedit Dominus in deserto, ut facientes illa viverent in eis: non de illis ad majora transirent, sicut in Evangelio promissum est. Quae illi violaverunt, non semel nec parum. Sed vehementer, ut violationis ἐπίτασις monstraretur. Dixit ergo et in sua mente decrevit, ut effunderet furorem suum super eos in deserto, et consumeret eos, quando locutus est ad Moysen: Dimitte me, et iratus furore contra eos,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ambulauerunt: & sabbata mea uiola¬
uerunt. &. post cogitationes cordiũ suoꝵ
ambulant. Et peꝑcit oculus m̃s suꝑ
ne delerem eos. ꝙ ñ interfeci eos inconsũp¬
tionem indeserto.

Expanded text:
t sabbata mea violaverunt, et post cogitationes cordium suorum ambulaverunt. Et pepercit oculus meus super eos, ne delerem eos, et non interfeci eos, in consumptionem in deserto.
Abbreviated transcription (Latin):
rieci eos inconspectu earum.
Sec ad eos dicuntur qui ducti st̃ de
egypto indesertum. ut egyptioꝵ uitiis
ub̾ati. facilius insolitudine dĩ p̃cepta cõ¬
plerent. & iudicia eius facerent: & sabba¬
ta custodirent quȩ insignum data sunt
inter eũ qui dedit & eos quib data st̃:
scriptura dicente. Et locutus ẽ dñs admoy¬
sen dicens. Et tu p̃cipe filiis isrł dicens.
Uidete & sabbata mea custodite. qd̃ ẽ sig¬
num inter me &e uos ingenerationib uris

Expanded text:
eci eos in conspectu earum. » Haec ad eos dicuntur, qui educti sunt de Aegypto in desertum, ut Aegyptiorum vitiis liberati facilius in solitudine Dei praecepta complerent, et judicia ejus facerent et sabbata custodirent, quae in signum data sunt inter eum qui dedit et eos quibus data sunt, Scriptura dicente, Et locutus est Dominus ad Moysen, dicens: « Et tu praecipe filiis Israel dicens, Videte et sabbata mea custodite, quod est signum inter me et vos in gener
Abbreviated transcription (Latin):
ctumq ordinem. & om̃s leges templi osten¬
des eis qui portauerunt torm̃tum iniqͥta¬
tum suaꝵ. & cessauert̃ siue confusi st̃ suꝑhis
que ante gesserant. Iccirco autẽ ostende eis.
ut custodiant omniaque p̃cepta sunt.
Nich enim ꝓdest scire descͥptionẽ domus.
& omnes distributiones ei de quib scͥptũ
est. multe mansiones apud patr̃ẽ meum. &¬
cepta sunt. Domꝰ autẽ ce lex om̃iũ p̃ceptoꝵ.
đi & urbs que insummitate montis ẽ. con¬
Et fluminis impetꝰ letificat ciuitatẽ di. Q
ꝑspicue refert᷑ ad eccł̃iam. & sita ẽ in eo monte
qui inu̾tice omĩũ montiũ ẽ. a quo uuln̾atꝰ ẽ
pͥnceps tiri. om̃sq fines &e t̾mim domꝰ huiꝰ¬
qd̃ fabricatꝰ ẽ moyses. & intemplo qd̃ asalo¬
mone constructum ẽ intĩora tm̃ ubierant
cherubin & ꝓpitiatoriũ ce archa testam̃ti
& m̃sa thimiamatis appellabant᷑ scã scõꝵ.
inhac autẽ domo que monstrat᷑ ezechieli.

Expanded text:
ctumque ordinem, et omnes leges templi ostenctumque ordinem, et omnes leges templi ostendes eis, qui portaverunt tormentum iniquitatum suarum, et cessaverunt, sive confusi sunt super his, quae ante gesserant. Idcirco autem ostende eis ut custodiant omnia quae praecepta sunt. Nihil enim prodest scire descriptionem domus et omnes distributiones ejus, de quibus scriptum est: « Multae mansiones apud Patrem meum aecepta sunt. Domus autem et lex omnium praeceptorum Dei, et urbs, quae in summitate montis est conEt, Fluminis impetus laetificat civitatem Dei; quae perspicue refertur ad Ecclesiam, et sita est in eo monte qui in vertice omnium montium est, et a quo vulneratus est princeps Tyri, omnesque fines et termini domus hujuquod fabricatus est Moyses, et in templo quod a Salomone constructum est, interiora tantum, ubi erant cherubim, et propitiatorium et arca testamenti et mensa thymiamatis appellabantur sancta sanctorum. In hac autem domo, quae monstratur Ezechieli,
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Ista autem que ezechieli ce ꝑ ezechielem
domui isrł ostendit᷑. talis ẽ. ut qui eam m̃te
conspexit cesset ab iniquitatibus suis. ñ
quibdam s omnib. siue ut in hebraico
continetur. confundat᷑ ce sustineat torm̃tũ
suum ꝓ omnib que fec̾it. Sustinet autẽ tor¬
m̃tũ iniquitatũ suaꝵ qui cessauit p̃tĩta fa¬
cere peccata. Multumq ꝓdest ei qui ante
peccau̾it. uidẽ domũ dĩ. & om̃s fabrice eius
nosse rationes. ut ce peccare desistat. & hñs
ut in habitem indomodñi om̃ib dieb uite
credentium. Sequit᷑. Exitus eiꝰ & introitꝰ
subaudit᷑ domꝰ. Exitꝰ autẽ eoꝵ qui egredi¬
untur ad eos quiforis st̃. & introitꝰ eoꝵ qͥ
ꝑ magistroꝵ disciplinam ad intĩora pene-¬
trant. Etomnem inquit descͥption̾e eiꝰ siue
sub̾am ut lxxͣ. tnͣstulert̃. que ñ tamad na¬
turam domus quã ad suppellectilem ꝑti¬
net atq diuitias. Ot uniu̾sa p̃cepta cun¬

Expanded text:
nam. » Ista autem quae Ezechieli et per Ezechielem nam. » Ista autem quae Ezechieli et per Ezechielem domui Israel ostenditur, talis est, ut qui eam mente conspexerit, cesset ab iniquitatibus suis, non quibusdam, sed omnibus. Sive ut in Hebraico continetur: « Confundatur et sustineat tormentum suum pro omnibus quae fecerit. » Sustinet autem tormentum iniquitatum suarum, qui cessat praeterita facere peccata. Multumque prodest ei, qui ante peccaverit, videre domum Dei, et omnis fabricae ejus nosse rationes, ut et peccare desistat, et habens ut habitem in domo Domini omnibus diebus vitae habemus. Sequitur. « Exitus ejus et introitus, » subauditur domus. Exitus autem eorum qui egrediuntur ad eos qui foris sunt, et introitus eorum qui per magistrorum disciplinam ad interiora penetrant. Et omnem, inquit, descriptionem ejus sive substantiam, ut LXX transtulerunt. Quae non tam ad naturam domus, quam ad suppellectilem pertinet atque divitias. Et universa praecepta cun