comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta potestate ut filii eiꝰ efficiamur. qui iam ho¬
mines eramꝰ. efficiamur autẽ ꝑ grãm. non ꝑ
naturam: Nam si ꝑ naturam filii essemꝰ. nun¬
quã aliud fuissemus: Cum enĩ dixisset io¬
hannes. dedit eis potestatem filios dei fieri.
quod illa ad optio significat quã paulus
comiemorat eosdem dixit natos ex deo:
Atq ut aꝑtius ostenderet qua gr̃a factum
sit. et uerbum inquit caro factum ẽ et ha¬
bitauit in nobis: Tanquã diceret. Quid mi¬
rum si filii dei facti sunt cum caro essent. ꝓp¬
ter quod unicus caro factus ẽ eum uerbum
esset: Hoc sane magna distantia. quia nos ef¬
fecti filii dei mutamur in meliꝰ. ille autẽ filius
dĩ cum filius hominis factus eẽt. non ẽ muta¬
tus indeterius. s assumpsit quod erat inferiꝰ
Dicit et iacobus: Uoluntarie genuit nos uer.¬
bo ueritatis. ut simus initium aliquos cre¬
aturȩ eiꝰ. ne scilicet in eo quod ait genuit.

Expanded text:
ta potestate, ut filii eius efficiamur, qui iam hota potestate, ut filii eius efficiamur, qui iam homines eramus, efficiamur autem per gratiam, non per naturam. nam si per naturam filii essemus, numquam aliud fuissemus. cum enim dixisset Iohannes: dedit eis potestatem filios dei fieri, quod illa adoptio significat, quam Paulus commemorat, eosdem dixit natos ex deo. adque ut apertius ostenderet, qua gratia factum sit, et uerbum, inquit, caro factum est et habitauit in nobis, tamquam diceret: quid mirum, si filii dei facti sunt, cum caro essent, propter quos unicus caro factus est, cum uerbum esset? hac sane magna distantia, quia nos effecti filii dei mutamur in melius, ille autem filius dei, cum filius hominis factus esset, non est mutatus in deterius, sed adsumsit quod erat inferius. dicit et Iacobus: uoluntarie genuit nos uerbo ueritatis, ut simus initium aliquod creaturae eius. ne scilicet in eo quod ait genuit
Abbreviated transcription (Latin):
eq enim absurde dicit᷑ quisq ñ carne s
taritate genuisse quẽ sibi filium ad optaue¬
rit. aut uero etiam nos quibus dedit ds po¬
testatem filios eiꝰ fieri de natura atq subs¬
tantia sua nos genuit sicut unicũ filium s
utiq dilectione ad optauit: Quo uerbo a¬
postolus sepe uti ñ ob aliud intelligit᷑. nisi
addiscernendũ unigenitũ ante omnem
creaturam ꝑ quẽ facta sunt omnia. qui so.¬
lus de substantia patris natus ẽ scđm equa¬
litatem diuinitatis hoc omnino quod pater
quẽ missum dicit ad suscipiendã carnẽ ex
illo genere. quo et nos scđm naturã nr̃am
sumus. ut illo participante mortalitatem
nrãm ꝑ dilectionem. nos efficeret partici¬
pes diuinitatis suȩ ꝑ ad optionẽ: Ita enim
dicit Cum autem uenit plenitudo tẽpo¬
ris. misit d̾s filiũ suũ factũ ex muliere fac.
tum sub lege. ut eos qui sub lege erant redi¬
meret. ut adoptionẽ filiorũ recipiamus. Et
tamen dicimur etiam nati exdeo. id ẽ accep¬

Expanded text:
e enim absurde dicitur quisque non carne, sed caritate genuisse, quem filium sibi adoptauerit, aut uero etiam nos, quibus dedit deus potestatem filios eius fieri, de natura adque substantia sua nos genuit sicut unicum filium, sed utique dilectione adoptauit. quo uerbo apostolus saepe uti non ob aliud intellegitur, nisi ad discernendum unigenitum ante omnem creaturam, per quem facta sunt omnia, qui solus de substantia patris natus est, secundum aequalitatem diuinitatis hoc omnino quod pater, quem missum dicit ad suscipiendum carnem ex illo genere, quo et nos secundum naturam nostram sumus, ut illo participante mortalitatem nostram per dilectionem nos efficeret participes diuinitatis suae per adoptionem. ita enim dicit: cum autem uenit plenitudo temporis, misit dtum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, ut adoptionem filiorum recipiamus. et tamen dicimur etiam nati ex deo, id est accep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in eccłia accipit᷑ qđ dictũ ẽ. ert̃ duo in car¬
ne una. ñ iã duo s una caro ẽ. & qͦmͦ sponsus
& sponsa sic caput & corpꝰ. qͥa caput mulieris
uir Siue gͦ dicã caput & corpꝰ. siue dicã sponꝰ
& sponsa. unũ intelligite: Id̾oq idem apłs cum
eẽt adhuc saulus audiuit. saule saule qͥd
me ꝑsequeris. qm̃ corpus capiti adiungit᷑
ꝑsecutor ipse fecerat. ut suppleam inquit quȩ
desunt pressurarũ. xꝑi in carne mea. ad pres¬
suras xꝑi attendens ꝑtinere qđ patiebat᷑.
qcł non potest intelligi scđm caput qđ iam
in cęlo nichil tale patitur s scđm corpus id
ẽ ȩccliam. qd corpus cum suo capite unus

Expanded text:
 Ecclesia accipitur quod dictum est, Erunt duo in carne una: non jam duo, sed una caro est . Et quomodo sponsus et sponsa, sic caput et corpus: quia caput mulieris vir. Sive ergo dicam caput et corpus, sive dicam sponsus et sponsa; unum intelligite. Ideoque idem apostolus, cum esset adhuc Saulus, audivit: Saule, Saule, quid me persequeris ? quoniam corpus capiti adjungiturpersecutor ipse fecerat, Ut suppleam, inquit, quae desunt pressurarum Christi in carne mea : ad pressuras Christi ostendens pertinere quod patiebatur. Quod non potest intelligi secundum caput, quod jam in coelo nihil tale patitur; sed secundum corpus, id est, Ecclesiam: quod corpus cum suo capite, unus
Abbreviated transcription (Latin):
cea. manauerunt sacramenta quibus for.¬
maretur eccłia: Nam defutura eadem
passione sua. sic dicit in alio psalmo Ego
dormiui et somnũ cȩpi. et exurrexi. qm̃
dñs suscipiet me. Unde dicit et ipse dñs¬
in ȩuangłio. cum de coniugio loqueretur
Igitur iam non duo. s una caro: Una ca¬
ro quia de nr̃a mortalitate carnẽ susce.¬
pit. non autẽ una diuinitas. quia ille crea¬
tor nos creatura:¬

Expanded text:
cea , manaverunt Sacramenta, quibus forcea , manaverunt Sacramenta, quibus formaretur Ecclesia. Nam de futura eadem passione sua sic dicit in alio psalmo: «Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me» in Evangelio, cum de conjugio loqueretur: «Igitur jam non sunt duo, sed una caro» . Una caro, quia de nostra mortalitate carnem suscepit: non autem una divinitas; quia ille Creator, nos creatura
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑc saluator sedens ad dexteram patris. qͥ
etiam ꝓpter nos natus de uirgine. et sub
guine qł ẽ preciũ nr̃m redemit nocentes
a captiuitate inqua tenebamur a diabolo.
donando nobis delicta. et ipso precio nr̃o
sanguine suo delens cyrographũ quo de-¬
bitores tenebamur: Ipse ẽ rector et sponsus.
et redemptor ȩccłiȩ. caput nr̃m Q utiq si
caput ẽ. habet corpus: Corpus autẽ eiꝰ sc̃ã
eccłia quȩ etiã coniunx eius. cui dicit apłs.
uos autẽ estis corpus xꝑi et menbra: Totus
itaq x ꝑc caput et corpus tanquã integer
uir. quia et femina ex uiro facta ẽ. et ad ui¬
rum ꝑtinet. et dictum ẽ. de primo coniugio.
erunt duo in carne una Hoc autẽ ad mys¬
terium interpretatur apłs. non frustra eẽ.
dictum in illis duobus hominibus nisi quia
in eis iam figurabatur xꝑc et ȩccłia Nam
ma futuri Sicut gͦ adam forma futuri. qͦ¬
modo delatere dormientis ȩua facta ẽ. sic
ex latere dñi dormientis. id ẽ dormien

Expanded text:
 salvator, sedens ad dexteram Patris; qui etiam propter nos natus de virgine, et sub guine, quod est pretium nostrum, redemit nocentes a captivitate, in qua detinebamur a diabolo, donans nobis delicta, et ipso pretio nostro sanguine suo delens chirographum quo debitores tenebamur . Ipse est rector et sponsus et redemptor Ecclesiae, caput nostrum. Et utique si caput est, habet corpus. Corpus autem ejus sancta Ecclesia, quae etiam conjux ejus; cui dicit Apostolus, «Vos autem estis corpus Christi et membra» . Totus itaque Christus caput et corpus, tanquam integer vir: quia et femina de viro facta est, et ad virum pertinet; et dictum est de primo conjugio, «Erunt duo in carne una» . Hoc autem ad mysterium interpretatur Apostolus non frustra esse dictum de illis duobus hominibus, nisi quia in eis jam figurabatur Christus et Ecclesia. Nam ma futuri» . Si ergo Adam forma futuri; quomodo de latere dormientis Eva facta est , ex latere Domini dormientis, id est, in pas
Abbreviated transcription (Latin):
sinuatur.xꝑc ut intelligas uerbum ȩquale
patri sic aliquando ut intelligas mediatorẽ
cum uerbũ caro factum ẽ. ut habitaret in
nobis. cum ille unigenitus ꝑ quẽ facta sunt
omnia. non rapinã arbitratus ẽ eẽ se ȩqualẽ
deo. s semetipsum exinaniut formã serui
accipiens factus obediens usq ad mortem.
mortẽ autẽ crucis. sic autẽ aliqͣndo ut in¬
telligas caput et corpus. exponente ipso a¬
postolo aꝑtissime qđ dictum ẽ. deuiro et
uxore ingenesi. et erunt inquit duo incar
ne: Uidete ipsum exponentẽ ut non coniec¬
turis nr̃is aliquid ausi dicere udeamur:
Erunt enĩ inquit duo. in carne una: Et ad¬
didit Sacramentũ hoc magnum ẽ. Q ne
adhuc putaret quis quam inuiro eẽ. et uxo¬
re scđm naturalẽ utriusq sexus copulatio¬
nem. corporalemq mixturã. ego autẽ dico

Expanded text:
stus, ut intelligas Verbum aequale Patri. Sic aliquando, ut intelligas mediatorem; cum Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis : cum ille unigenitus per quem facta sunt omnia, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Sic autem aliquando, ut intelligas caput et corpus, exponente ipso Apostolo apertissime quod dictum est de viro et uxore in Genesi, Erunt, inquit, duo in carne una. Videte ipsum exponentem, ut non conjecturis nostris aliquid ausi dicere videamur. Erunt enim, inquit, duo in carne una: et addidit, Sacramentum hoc magnum est. Et ne adhuc putaret quisquam in viro esse et uxore secundum naturalem utriusque sexus copulationem corporalemque mixturam: Ego autem dico
Abbreviated transcription (Latin):
facere deo. dum non eẽt cecidit. et ex an¬
gelo factus ẽ diabolus. et hanc suꝑbiam
homini ꝓpinauit. unde ipse deiectus est:
Nam hoc dixit homini cui stanti lapsus
inuidit Gustate et eritis sicut dii. id est
usurpatione rapite qđ facti non estis qͥa
et ego rapiendo deiectus sum: Non hoc ꝓ¬
debat. s hoc suacdebat: Aꝑc autẽ ȩqualis
patri natus erat non factus. natus de sub¬
stantia patris: Unde illũ sic cominendat
apłs quia cum informa dei eẽt. non rapi¬
nam arbitratus ẽ. eẽ se ȩqualem deo: Qd¬
ẽ non rapinam arbitratus ẽ: Non usur¬
pauit ȩqualẽ deo. s erat. in ea inqua na¬
tus erat: E nos ad ȩqualẽ deo quomͦ ꝑue¬
niremus: Semetipsum ex inaniuit. formã
serui accipiens: Non gͦ ex inaniuit amit.¬
tens qd erat. s accipiens quod non erat:
Hanc formã serui contempnentes uidei
poterant. quamuis eum hoc de se dicere
minime lubitabant:¬

Expanded text:
facere Deo cum non esset, cecidit , et ex anfacere Deo cum non esset, cecidit , et ex angelo factus est diabolus: et hanc superbiam homini propinavit, unde ipse dejectus est. Nam hoc dixit homini, cui stanti lapsus invidit, Gustate, et eritis sicut dii : id est, usurpatione rapite quod facti non estis; quia et ego rapiendo dejectus sum. Non hoc prodebat, sed hoc suadebat. Christus autem aequalis Patri natus erat, non factus: natus de substantia Patris. Unde illum sic commendat Apostolus: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalus est? Non usurpavit aequalitatem Dei; sed erat in illa, in qua natus erat. Et nos ad aequalem Deum quomodo perveniremus? Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo se exinanivit amittens quod erat, sed accipiens quod non erat. Hanc formam servi contemnentes Judaei,poterant; quamvis eum hoc de se dicere minime dubitabant
Abbreviated transcription (Latin):
quomodocumq s ȩqualẽ se faciens deo
Nam om̃s dicimus deo. pater nr̃ quies in
cȩlis & legimus et iudeos dixisse. cũ tu
sis pater nr̃ Ergo non hiͥc irascebantur
quia patrẽ suũ dicebat dm. s quod lon¬
ge alio modo quã homines Ecce intelli¬
gunt iudei. qđ non intelligunt arriani
Arriani quippe in ȩqualẽ patri filium di¬
cunt. et inde heresis pulsa ẽ. de ȩccłia Cc̃¬
ce ipsi cȩci ipsi interfectores xꝑi intelle¬
xerunt tamen uerba xꝑi Non eum eẽ
intellexerunt xꝑm. nec eum intellexe¬
runt filiũ dei. s tamen intellexerunt in
illis uerbis. quia talis commendaret᷑ filiꝰ
dei. qui ȩqualis eẽt deo: Quis erat nescie¬
bant. tamen talẽ predicari agnoscebant.
quia patrẽ suũ dicebat dm ȩqualẽ se faci¬
ens deo: Non erat gͦ ȩqualis deo: Non ipse
se faciebat ȩqualẽ. s ille illũ genuerat ę¬
qualẽ: Si se ipse faceret ȩqualẽ deo. cade¬
ret ꝑ rapinã: Qui enĩ se uoluit ȩqualem

Expanded text:
quid? Aequalem se faciens Deo. Nam omnes dicimus Deo, Pater noster qui es in coelis : legimus et Judaeos dixisse, Cum tu sis pater noster . Ergo non hinc irascebantur, quia patrem suum dicebat Deum; sed quod longe alio modo quam homines. Ecce intelligunt Judaei quod non intelligunt Ariani. Ariani quippe inaequalem Patri Filium dicunt, et inde haeresis est pulsa de Ecclesia. Ecce ipsi caeci, ipsi interfectores Christi, intellexerunt tamen verba Christi. Non eum intellexerunt esse Christum, nec eum intellexerunt Filium Dei: sed tamen intellexerunt in illis verbis, quia talis commendaretur Filius Dei, qui aequalis esset Deo. Quis erat nesciebant; talem tamen praedicari agnoscebant, quia patrem suum dicebat Deum, aequalem se faciens Deo. Non erat ergo aequalis Deo? Non ipse se faciebat aequalem, sed ille illum genuerat aequalem. Si se ipse faceret aequalem Deo, caderet per rapinam. Qui enim se voluit aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
habitasti in ipso ubi erat popłs ante. ubi
institutũ templũ. ubi cęlebrata sacͥficia.
ubi omnia illo tempore necessaria xꝑm
promittentia missio cum res recddit᷑
iam fit suꝑflua Nam antequã reddatur
qd̃ ꝓmittitur necessaria ẽ. ipsa ꝓmissio. ne
promissũ sibi obliuiscatur cui ꝓ̾mitritur.
et ñ ex pectando moriat᷑ Oportet gͦ ut
expectet ut cũ uenerit accipiat. ideo
ñ debet deserere ꝓmissionẽ. ꝓpt̃ hoc ñ
deserebant᷑ figurȩ ut ueniente die um¬
brȩ tollerentur

Expanded text:
habitasti in ipso: ubi erat populus ante, ubi institutum templum, ubi celebrata sacrificia, ubi omnia illo tempore necessaria, Christum promittentia. Promissio, cum res redditur, jam fit superflua. Nam antequam reddatur quod promittitur, necessaria est ipsa promissio, ne promissum sibi obliviscatur cui promittitur, et non exspectando moriatur. Oportet ergo ut exspectet, ut cum venerit accipiat: ideo non debet deserere promissionem. Propter hoc non deserebantur figurae, ut veniente die, umbrae tollerentur
Abbreviated transcription (Latin):
ueraciter cõmendare debuisse. ne putaren
tribꝰ custodite tanꝗͣ sacrilegia diabolica
a posteris detestandȩ: Iam enim cũ uenis¬
set fides quȩ priꝰ illis obseruationibꝰ preñ¬
tiata. post mortem resurrectionemq domi¬
ni reuelata ẽ. amiserant tanquam uitam
officii sui Ueruntam̃ sic̃ defunctorum cor-¬
pora necessario deducenda erant quodãmͦ
ad sepulturam. nec simulate s religiose ñ
autem deserencla continuo. uel inimicorũ
obtrectationibus tanquam canũ morsibꝰ
ꝓicienda Proinde nc̃ quisquis xp̃ianorũ
quamius sit ex uideis similiter ea celebrare
uoluerit tanquam sopitos cineres eruens ñ
erit piꝰ deductor. uł bauilus corporis.s impiꝰ
sepulturȩ uiolator¬

Expanded text:
ueraciter commendare debuisse, ne putarentueraciter commendare debuisse, ne putarenttribus custoditae tamquam sacrilegia diabolica a posteris detestatae ? iam enim cum uenisset fides, quae prius illis obseruationibus praenuntiata post mortem et resurrectionem domini reuelata est, amiserant tamquam uitam officii sui, uerum tamen sicut defuncta corpora necessariorum deducenda erant quodam modo ad sepulturam nec simulate, sed religiose, non autem deserenda continuo uel inimicorum obtrectationibus tamquam canum morsibus proicienda. proinde nunc quisquis Christianorum, quamuis sit ex Iudaeis, similiter ea celebrare uoluerit, tamquam sopitos cineres eruens non erit pius deductor uel baiulus corporis, sed inpius sepulturae uiolator
Abbreviated transcription (Latin):
se iam petrum in qua et paulus fuit: Hon
itaꝙ tunc eum quid in hac re uerũ eẽt do¬
cebat. s eiꝰ simulationẽ qua gentes uidarza-¬
re cogebant᷑ arguebat. non ob aliud nisi qͥa
sic illa omnia simulatoria gerebant᷑ tanquã
uerũ ẽet quod dicebant illi qui sine circũcisio¬
ne p̃putii atq aliis obseruationibꝰ umbrȩ fu-¬
turorum putabant credentes saluos eẽ non
posse: In cuiꝰ sententiȩ non consensionem sed
simulationem timore petrus inciderat. ut
de illo paulus uerissime scriberet. quod eũ
uidisset non recte ingredientem ad uerita-¬
tem euangelii. eiq uerissime diceret quod
gentes uidarzare cogebat. quod paulus
utiq non cogebat. ob hoc illa uetera ueracit̃
ubi opus eẽt obseruans. ut dãpnandanon ẽẽ
monstraret predicans tam̃ instanter non eiᷤ
sed reuelata gr̃a fidei saluos fieri fideles. ne
ad ea quemquam uelut necessaria suscipien-¬
tẽ illa uetera sacram̃ta paululũ obseruando

Expanded text:
se iam Petrum, in qua et Paulus fuit. non se iam Petrum, in qua et Paulus fuit. non itaque tunc eum, quid in ea re uerum esset, docebat, sed eius simulationem, qua gentes iudaizare cogebantur, arguebat non ob aliud, nisi quia sic illa omnia simulatoria gerebantur, tamquam uerum esset, quod dicebant illi, qui sine circumcisione praeputii atque aliis obseruationibus umbrae futurorum putabant credentes saluos esse noposse. In cujus sententiae non consensionem sed simulatiode illo Paulus uerissime scriberet, quod eum uidisset non recte ingredientem ad ueritatem euangelii, eique uerissime diceret, quod gentes iudaizare cogebat. quod Paulus utique non cogebat ob hoc illa uetera ueraciter, ubi opus esset, obseruans, ut damnanda non esse monstraret, praedicans tamen instanter non eis, sed reuelata gratia fidei saluos fieri fideles, ne ad ea quemquam uelut necessaria suscipientunc illa uetera sacramenta paululum obseruando
Abbreviated transcription (Latin):
decreuer̃ ne qͥs quam tc̃ iudeos iudatzare
prohiberet. quamuis etiam ipsos iam doc¬
trina xp̃iana non cogeret Proinde si post
hoc apłorum decretũ ꝑetrus habuit illam
in antiochia simulationem qua gentes coge-¬
ret iudaizare quod nec ipse cogebat᷑ quam¬
uis ꝓpter cõmendanda eloqͥa dei q̃ uideis
st̃ credita. non ꝓhibebat᷑. quid mirũ si constͥn-¬
gebat paulus libere debere asserere quod
cũ cęt̾is apłis se iherosolimis decreuisse me-¬
minerat: Si aũt hoc ut magis arbitror an-¬
te illud iherosolimitanũ concilium petrus
fecit. nec sic mirũ ẽ qđ eum uolebat paulꝰ
non timide obtegere s fidenter asserere qd
eum parit̾ sentire iam nouerat. siue quod
cum eo contulerat euangeliũ siue quod cor¬
nelii centurionis uocatione etiã diuinitus
eũ de hac re admonitum acceperat. siue qd̃
antequam illi quos timuerat uenissent
antiochiam cum gentibꝰ eum conuesci ui-¬
derat: Eseq enim negamꝰ in hac sententia fuiᷤ¬

Expanded text:
decreuerant, ne quisquam tunc Iudaeos iudaizare prohiberet, quamuis etiam ipsos iam doctrina Christiana non cogeret. proinde, si post hoc apostolorum decretum Petrus habuit illam in Antiochia simulationem, qua gentes cogeret iudaizare, quoniam nec ipse cogebatur, quamuis propter commendanda eloquia dei, quae Iudaeis sunt credita, non prohibebatur, quid mirum, si constringebat eum Paulus libere adserere, quod cum ceteris apostolis se Hierosolymis decreuisse meminerat ? Si autem hoc, quod magis arbitror, ante illud Hierosolymitanum concilium Petrus fecit, nec sic mirum est, quod eum uolebat Paulus non timide obtegere, sed fidenter adserere, quod eum pariter sentire iam nouerat, siue quod cum eo contulerat euangelium siue quod in Cornelii centurionis uocatione etiam diuinitus eum de hac re admonitum acceperat siue quod, antequam illi, quos timuerat, uenissent Antiochiam, cum gentibus eum conuesci uiderat. neque enim negamus in hac sententia fuis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuȩ sursum ẽ mater omniũ nr̃m. libera est
Et libera quidẽ peccato s ancilla iusticiȩ.
cuius filiis adhuc peregrinantibꝰ dicit᷑ Uos
inlibertatẽ uocati estis S rursus eos ser¬
uos facit dicens: S in caritate seruite inui¬
cem Quibus item dicitur Cum seruiebatiꝰ
peccato. liberi eratis a iusticia: Nunc uero
liberati a peccato. serui autẽ facti deo. ha¬
betis fructũ ur̃m in scĩficatione:

Expanded text:
quae sursum est, mater omnium nostrum libera . Et libera quidem a peccato, sed ancilla justitiae: cujus filiis adhuc peregrinantibus dicitur, «Vos in libertatem vocati estis;» et rursus eos servos facit, dicens, «Sed in charitate servite invicem» : quibus item dicitur, «Cum serviebatis peccato, liberi eratis a justitia; nunc vero liberati a peccato, facti autem servi Deo, habetis fructum vestrum in sanctificat
Abbreviated transcription (Latin):
lli qui se xp̃ianos nazarenos uocant. tismo.¬
et more iudaico preputia carnalia circumci-¬
dunt. nati heretici ex illo errore in quẽ petrꝰ
deuians a paulo reuocatꝰ ẽ in hoc adhuc usq ꝑ
rii gloria coronato in sua ꝑuersitate p̃cisi ab ȩc-¬

Expanded text:
lli qui se christianos Nazarenos uocant et more iudaico carnalia praeputia circumcidunt, nati haeretici ex illo errore, in quem Petrus deuians a Paulo reuocatus est, in hoc adhuc usque prii gloria coronato in sua peruersitate praecisi ab ec
Abbreviated transcription (Latin):
quodammͦ in mortalis ẽẽ dicatur. et sit. ñ
diceret solus habet. nisi quia uera inmor.¬
talitas in commutabilitas ẽ. quã nulla po¬
test habere creatura. qm̃ solius creatoris¬
ẽ hoc et iacobus dicit Omne datum oꝑ¬
timũ et omne donũ ꝑfectum de sursum
ẽ descendens apatre luminũ. apud quem
non ẽ commutatio. nec momenti obumbra

Expanded text:
quodammodo immortalis esse dicatur, et sit, diceret, solus habet, nisi quia vera immortalitas incommutabilitas est, quam nulla potest habere creatura; quoniam solius est Creatoris. Hoc et Jacobus dicit: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum, apud quem non est commut
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur: Ad hoc ꝑtinet quod in ȩuangłio
scłm marcum ita scriptum ẽ Uigilate
gͦ quia nescitis quando dñs domꝰ ueniat
sero an media nocte. an gallic antu an
mane. ne cum uenerit reyente inueni¬
at uos dormientes: Quod autẽ uobis di¬
co. omnibꝰ dico uigilate Quibus enĩ om¬
nibus dicit nisi electis et dilectis suis. ad
corpus eius ꝑtinentibꝰ quod ẽ ȩccłia: Non
solum gͦ illis dixit quibus tunc audien.¬
tibus loquebatur. s etiam illis qui fuerũt
post illos ante nos et ad nos ipsos. et qui
erunt post nos. usq ad eius nouissimũ
aduentum: Nunquid autẽ om̃s inuen.¬
turus. ẽ. dies ille in hac uita: Cur itaq¬
omnibus dicit. quod ad eos solos ꝑtineat
qui tunc erunt. nisi quia eo modo ad
lis iudicandus ẽ. illo die Ac ꝑ hoc ugila¬
re debet omnis x ꝑianus. ne in paratum¬
eum inueniat dñi aduentus: Imparatũ
enĩ inueniet dies ille. quẽ imparatũ in¬

Expanded text:
dicabitur. 3. Ad hoc pertinet quod in Evangelio dicabitur. 3. Ad hoc pertinet quod in Evangelio secundum Marcum ita scriptum est: Vigilate ergo, quia nescitis quando dominus domus veniat; sero, an media nocte, an galli cantu, an mane, ne, cum uenerit repente, inueniat uos dormientes. quod autem nobis dico, omnibus dico: Vigilate. quibus enim omnibus dicit, nisi electis et dilectis suis ad corpus eius pertinentibus, quod est ecclesia? non solum ergo illis dixit, quibus tunc audientibus loquebatur, sed etiam illis, qui fuerunt post illos ante nos, et ad nos ipsos et qui erunt post nos usque ad eius nouissimum aduentum. numquid autem omnes inuenturus est dies ille in hac uita aut qomnibus dicit. quod ad eos solos pertineat, qui tunc erunt, nisi quia eo modo ad lis. iudicandus est illo die. ac per hoc uigilare debet omnis Christianus, ne ineum inveniat Domini adventus. Imparatum autem illum inveniet dies ille, quem imparatum in
Abbreviated transcription (Latin):
uando dicebat. non cito moueamini di.¬
mẽnte. neq terreamini. siue ꝑu̾ebũ. siue
ꝑ ȩpłam tanquã ꝑ nos missam. quasi in-¬
stet dies dñi: nolebat utiq ut crederent
eis qui iam ꝓpinquare diũ arbitrantur
aduentũ. nec tamen uolebat ut tanquã
seruus ille dicerent. morã facit dñs m̃s
die nouissimo falsis abscultare rumoribꝰ
ut tamen uellet eos paratos aduentum
dni sui lumbis accinctis et lucernis arden¬
tibus oꝑiri. quibus dicit Uos autẽ fr̃s ñ
estis intenebris. ut cdies ille tanquam fur¬
uos comprehendat: Om̃s enĩ uos filii lu¬
cis estis et filii diei: non sumꝰ noctis neq
tenebrarũ: Ille autẽ qui sic dicit moram
facit dñs meus uenire. ut ꝑcutiat con¬
seruos suos et epuletur cum ebriosis. ñ ẽ
lucis s tenebrarum. et ideo eum dies ille¬
quisq debet etiã dedie uitȩ suȩ nouissi¬
mo formidare. in quo unũ quemq inue-¬
die isto quisq morit᷑. talis in die illo ui.¬

Expanded text:
uando dicebat, Non cito moveamini mente, neque terreamini, sive per verbum sive epistolam, tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini ; nolebat utique ut crederent eis qui jam propinquare Domini arbitrabantur adventum: nec tamen volebat ut, tanquam servus ille, dicerent, Moram facit Dominus meus die novissimo falsis auscultare rumoribus, ut tamen vellet eos paratos adventum Domini sui, lumbis accinctis et lucernis ardentibus opperiri : quibus dicit, Vos autem, fratres, non estis in tenebris, ut vos dies ille tanquam fur comprehendat. Omnes enim vos filii lucis estis et filii diei: uon sumus noctis neque tenebrarum. ille autem, qui sic dicit: Moram facit dominus meus uenire, ut percutiat conseruos suos et epuletur cum ebriosis, non est lucis sed tenebrarum et ideo eum quisque debet etiam de die hujus vitae suae novissimo formidare. In quo enim quemque invedie isto quisque moritur, talis in die illo ju
Abbreviated transcription (Latin):
suos. ideo cum dixisset corripite inquie¬
tos subiecit. consolamini pussillanimes:
forte enim decorreptione incipit deficere
et ꝑturbatur. tunc oportet consolari: Sus¬
cipite infirmos ne ꝑ infirmitatẽ cadant:
Si titubare eum fecit infirmitas. sinu suo
suscipiat caritas Eł cum ista clixisset. ad¬
iecit innoussimo. Uidete ne quis malũ
promalo alicui reddat:. Ergo non ẽ. ma¬
lum correptio si fit: S bona ouis quando
corripitur apreposito suo quid dicit: Em̃¬
Icultatio mala ẽ
gaudere scło. exultatio bona ẽ. exultare
idño: Pie debes dño exultare. si uis securꝰ
audium enĩ tuũ non dete. ut qui głatur
in dño głetur: Noli gͦ exultare in suꝑbia tu¬

Expanded text:
suos: ideo cum dixisset, Corripite inquiesuos: ideo cum dixisset, Corripite inquietos; subjecit, consolamini pusillanimes. Forte enim de correptione incipit deficere, et perturbatur: tunc te oportet consolari. Suscipite infirmos: ne per infirmitatem cadant. Si titubare eum fecit infirmitas, sinu suo suscipiat charitas. Et cum ista dixisset, adjecit in novissimo, Videte ne quis malum pro malo alicui reddat . Ergo non est malum correptio si sit. Sed bona ovis, quando corripitur a praeposito suo, quid dicit? Emeultatio mala est, ulo; exsultatio bona est, exsultare Domino. Pie debes Domino exsultare, si vis securus audium enim tuum non de te, ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Noli ergo exsultare in superbia tu
Abbreviated transcription (Latin):
Quando uidet homo aliquẽ male ȩuangł.¬
iuitentẽ. et forte aliquid ȩccłiȩ prestantem.
et non eum corripit. animo fugit Quid est
animo fugere: Timere: Timor ẽ. fuga interi¬
or Quare timet: Quia mercennarius ẽ.
ne forte ille male accipiat qd corripit᷑. et ñ
det qđ solet: Uidet lupũ uenientẽ. id ẽ. dia¬
bolum male uiuentis colla frangentẽ. et
fugit animo Abstinet ab utili correptio¬
ne. plenus timore Qui autẽ pastor. ẽ. et
ẽ ei cura ꝓ ouibus non eum dimittit. et fa-¬
cit quod ait apłs: Corripite in quietos. cõ¬
solamini pussillanimes. et cȩtera:. Non gͦ
putet quis piam pastor uel qui se dicit pas¬
torem. quia non reddit malũ ꝓmalo. ei qͥ
reddit potius bonũ ꝓ malo: Ille enim et si
peccator. ẽ et scelestus. de bonis sus dat
ȩccliȩ Ille autẽ ei malũ ꝓmalo reddit. cui
subtrahit correptionẽ: S qm̃ hoc totũ di
lectissimi faciendum ẽ. aliquando autẽ ho¬
mines correctores suos putant inimicos

Expanded text:
Quando videt homo aliquem male viventem, et forte aliquid Ecclesiae praestantem, et non eum corripit, animo fugit. Quid est, animo fugere? Timere. Timor est fuga interior. Quare timet? Quia mercenarius est. Ne forte ille male accipiat quod corripitur, et non det quod solet. Videt lupum venientem, id est diabolum male viventis colla frangentem; et fugit animo, abstinet ab utili correptione, plenus timore. Qui autem pastor est, et est ei cura pro ovibus, non eum dimittat, et facit quod ait Apostolus, Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, etc. Non ergo putet quis pium pastorem, vel qui se dicit pastorem, quia non reddet malum pro malo, cum reddat potius malum pro bono. Ille enim etsi peccator est scelestus, de bonis suis dat Ecclesiae: ille autem malum pro bono ei reddit, cui subtrahit correptionem. Sed quoniam hoc totum de dilectione faciendum est; anquando autem homines correptores suos putant inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
cetlem. qui gaudent in spiritalibus bonis:
S omni ex parte ꝑficietur. cum etiam hoc
mortale induerit in mortalitatem: Sine¬
ñs ait. oportet semꝑ orare et non clefice¬
re. et apłs. sine int̾missione orate: Quod
tantur certa temꝑa orandi:¬

Expanded text:
cedem, qui gaudent spiritualibus bonis: sed tunc ex omni parte perficietur, cum etiam hoc mortale induerit immortalitatem. Icit: Oportet semper orare, et non deficere ; et Apostolus: Sine intermissione orate ; quod tantur certa tempora orandi
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃m correptioni. nec studere certamini:
Multi enĩ homines cum a somno excitant᷑
litigare uolunt. aut rursus dormire cum
litigare ꝓhibentur: Pax gͥ et dilectio com¬
munis ꝑiculi cogitatione in corde seruẽ¬
tur. modus autẽ sermoniꝰ siuȩ acriꝰ
siue blandius ꝓferatur. sicut salus eius
quẽ corrigis uidetur postulare moderan-
acorreptione erroris alterius. uide quid
adiungat: In modestia inquit corripientẽ.
diuersa sentientes: Quomodo inmodestia.
quomͦ corripientẽ. nisi cum lenitatẽ corde
retinemꝰ. et aliquã medicamenti acrimoni¬
am uerbo correptionis asꝑgimus: Neqͣn¬

Expanded text:
rum correptioni, nec studere certamini. Multi enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt; aut rursus dormire, cum litigare prohibentur. Pax igitur et dilectio, communis periculi cogitatione, in corde serventur: modus autem sermonis, sive acrius, sive blandius proferatur, sicut salus ejus quem corrigis postulare videtur, moderandua correptione erroris alterius, vide quid adjungat: In modestia, inquit, corripientem diversa sentientes . Quomodo in modestia, quomodo corripientem, nisi cum lenitatem corde retinemus, et aliquam medicamenti acrimoniam verbo correptionis aspergimus? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
taq̃ in peccatis ẽ. mors appellari cheos.
inscripturis solet. sicut apłs dicit. mortuã
eẽ uiduam quȩ in deliciis uiuit E mortui
nomine ipsum peccatum significari legi¬
mus. ubi dictum ẽ Qui baptiratur amor¬
tuo et iterum tangit illum. quid ꝓficit
in lauachro suo: Sic et qui ieiunat suꝑ
peccata sua. et iterum ambulans facit¬
hȩc eadem: Pro peccato enĩ mortuum po¬
suit. abstinentiã uero ieiuniumq apec¬
cato tanquã baptismũ hoc ẽ mundatio¬
nem amortuo. iterũ autẽ redire ad pec¬
catum. tanquã iterũ tangere mortuum:

Expanded text:
ae in peccatis est, mors appellari in Scripturis solet, sicut Apostolus dicit mortuam esse viduam quae in deliciis vivit : et mortui nomine peccatum ipsum significari legimus, ubi dictum est, Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit in lavacro suo? Sic et qui jejunat super peccata sua, et iterum ambulans haec eadem facit . Pro peccato enim mortuum posuit, abstinentiam vero jejuniumque a peccato, tanquam baptismum, hoc est mundationem a mortuo: iterum autem redire ad peccatum, tanquam iterum tangere mortuum.
Abbreviated transcription (Latin):
di huius foras acordibus ur̃is. s forinsecus
tanquã leo rugiens circuit querens quem
deuoret: Non gͦ detis locũ diabolo quacũq
ex parte penetrare molienti S qui eũ fo¬
ras misit patiendo ꝓuobis. aduersus eum
habitet intus in uobis Cum uobis ille do¬
minaretur fuistis aliquando tenebrȩ. nc̃
autẽ lux in dño. sicut filii lucis ambulate:¬
S aduersus tenebras earumq rectores
in matre luce uigilate. et patrẽ luminũ
de sinu matris lucis orate:¬

Expanded text:
us mundi foras a cordibus vestris : sed forinsecus us mundi foras a cordibus vestris : sed forinsecus tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret . Non ergo detis locum diabolo, quacumque ex parte penetrare volenti: sed qui eum foras misit patiendo pro vobis, adversus eum habitet intus in vobis. Cum vobis ille dominaretur, fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino: sicut filii lucis ambulate. Adversus tenebras earumque rectores in matre luce vigilate, et Patrem luminum de sinu matris lucis orate
Abbreviated transcription (Latin):
colluctatio spiritalis in dicitur. ut de uic¬
tis angłis malis illo premio ꝑfruamur.
quo angłis bonis incorrupta ȩternitate so¬
ciemur Unde alio loco idem apłs cũ sig¬
nificaret tenebrosũ diaboli principatum.
cipem potestatis aeris. qui nunc operat᷑
in filiis infidelitatis: Quod gͦ ẽ sꝑc mun-
di huius hoc sunt rectores mundi. et si¬
rut illic exposuit quid dixerit mundum
infiliis infidelitatis. sic etiã hic cum addi¬
dit tenebrarũ harũ. et quot ibi ait prin¬
cipem potestatis aeris. hoc isto loco incȩ¬
lestibus Grãs itaq dño deo nr̃o qui nos e¬
ruit de potestate tenebrarũ. et transtu¬
lit in regnũ filii claritatis suȩ: Ab illiᷤᷤ gͦ te.¬
nebris ȩuangłica lucȩ distincti et ab illis
potestatibus sanguine precioso redẽpti
uigilate et orate ne intretis intemptati¬
onem: Nam quicumq habetis fidẽ quȩ ꝑ
dilectionẽ oꝑatur. missus ẽ. pͥnceps mun¬

Expanded text:
colluctatio spiritalis indicitur, ut, deviccolluctatio spiritalis indicitur, ut, devictis angelis malis, illo praemio perfruamur, quo angelis bonis incorrupta aeternitate sociemur. Unde alio loco idem Apostolus, cum significaret tenebrosum diaboli principatum, cipem potestatis aeris, qui nunc operatur in filiis infidelitatis . » Quod di hujus, hoc sunt rectores mundi. Et sicut illic exposuit quid dixerit mundum, in filiis infidelitatis: sic etiam hic, cum addidit, tenebrarum harum. Et quod ibi ait, principem potestatis aeris; hoc isto loco, in coelestibus. Gratias itaque Domino Deo nostro, qui nos eruit de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . Ab illis ergo tenebris evangelica luce distincti, et ab illis potestatibus sanguine pretioso redempti, vigilate et orate, ne intretis in tentationem . Nam quicumque habetis fidem quae per dilectionem operatur , missus est princeps huj
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus principes et potestates. et recto¬
res mundi tenebrarũ harũ. ad uersus spi¬
ritalia nequitiȩ incęlestibus: Nec ideo sa¬
ne diabolum et angłos eius quos apłs his
uerbis significat mundi huius existimetis
eẽ. rectores dequo scriptum ẽ. et mundus
ꝑ ipsum factus ẽ: Nam eos rectores mun¬
di cum etiã ipse dixisset ne quis mundũ
intelligeret qui plerisq scripturarũ locis
cȩli et terrȩ nomine nuncupatur. conti-¬
nuo tanquã exponendo addidit. tenebra¬
rum harũ hoc ẽ infideliũ: Propter quod
iam fidelibus dicit fuistis aliquando tene¬
brȩ. nunc autẽ lux in dño Sunt gͦ ista spi¬
ritalia nequiciȩ in cęlestibus non ubi site
ra disposita effulgent. et scĩ angłi comino¬
rantur. s in huius aeris in fimi caliginoso
habitaculo ubi et nebula conglobatur. Et
uolatilia cęli: In his gͦ cȩlestibus non in illa
superiore tranquillitate celestium habi¬
tant isti nequissimi sꝑc. contra quos nob̾

Expanded text:
rincipes et potestates, et rectores mundi tenebrarum harum, adversus spiritualia nequitiae in coelestibus . Nec ideo sane diabolum et angelos ejus, quos Apostolus his verbis significat, mundi hujus existimetis esse rectores, de quo scriptum est, Et mundus per eum factus est . Nam eos rectores mundi cum etiam ipse dixisset, ne quis mundum intelligeret, qui plerisque Scripturarum locis coeli et terrae nomine nuncupatur; continuo tanquam exponendo addidit, tenebrarum harum, hoc est, infidelium. Propter quod jam fidelibus dicit, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Sunt ergo ista spiritualia nequitiae in coelera disposita effulgent et sancti angeli commorantur, sed in hujus aeris infirmi caliginoso habitaculo, ubi et nebula conglobatur. Et volatilia coeli. In his ergo coelestibus, non in illa superiore tranquillitate coelestium habitant isti nequissimi spiritus, contra quos nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dei timore deuitant. et ut minus minusq
rebus terrenis et temporalibus delecten¬
tur uigilantissime satagunt. regulã fidei
diligenter inquisitã firmissime tenent. &
siqui abea deuiant cito auctoritate catho¬
lica corriguntur. quamuis in eius uerbis
pro sensu carnali uariis adhuc fantasma.¬
tum concursibus fluctuent: Sunt etiam
quidã ex eo numero qui adhuc nequit̃ ui¬
uant. aut etiã in heresibus uel ingentiliũ
suꝑsticionibꝰ iaceant. et tamen etiã illic no¬
uit dñs qui sunt eius: Namq in effabili p̃s¬
cientia dei multi qui foris uidentur intus
sunt. et multi qui intus uident᷑ foris sunt:
Ex illis gͦ omnibꝰ qui ut ita dicam intrinse.¬
cus et in occulto intus sunt. constat ille
ortus conclusus fons signatus puteus agͤ
uiuȩ. paradysus cum fructu pomorũ: ho¬
rum munera concessa diuinitus partim
sunt ꝓpria sicut in hoc tempore infati.¬
partim uͦ cum malis ꝑuersisq communia

Expanded text:
dei timore deuitant et, ut minus minusque dei timore deuitant et, ut minus minusque rebus terrenis et temporalibus delectentur, uigilantissime satagunt, regulam fidei diligenter inquisitam firmissime tenent et, si quid ab ea deuiant, cito auctoritate catholica corriguntur, quamuis in eius uerbis pro sensu carnali uariis adhuc phantasmatum concursibus fluctuent, sunt etiam quidam ex eo numero, qui adhuc nequiter uiuant aut etiam in haeresibus uel in gentilium superstitionibus iaceant, et tamen etiam illic nouit dominusquisunteius. namque in illa ineffabili praescientia dei multi qui foris uidentur intus sunt et multi qui intus uidentur foris sunt. ex illis ergo omnibus, qui ut ita dicam intrinsecus et in occulto intus sunt, constat ille hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. horum munera concessa diuinitus partim sunt propria, sicut in hoc tempore infatipartim uero cum malis peruersisque communia,
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ nouit dñs qui sunt eius. ipse ẽ
hortus conclusus. fons signatus. puteus
aquȩ uiuȩ. paradysus cum fructu po-¬
morum: Ex hoc numero quidã spirita¬
literuiuunt. et suꝑ eminentẽ uiam
caritatis ingrediuntur. et cum p̃occu¬
patum hominẽ in aliquo delicto instru¬
unt in sꝑu lenitatis. intendunt ne et ip¬
si temptent᷑. et cum forte et iysi preoccu¬
pantur. repruit᷑ in eis aliquantulũ non
autẽ ex tinguitur caritatis affectus. rur¬
susq in surgens et in ardescens pristino
cursui restituitur: Norunt enĩ dicere
Dormitauit anima mea pretedio. confir¬
ma me inuerbis tuis: Cum autẽ aliter
sapiunt. id quoq illis in caritatis flagͣn¬
tia ꝑmanentibus nec rumpentibus uin¬
culum pacis. ds reuelauit: Quidã uero
adhuc carnales et animales ꝓuectus su¬
os instanter exercent. et ut cybo spiri¬
talium fiant idonei. scõrum misteriorũ
lacte nutriunt᷑ ea quȩ in prauis moribꝰ
populari etiã uidicio manifesta sunt in

Expanded text:
nus qui sunt eius, ipse est hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae uiuae, paradisus cum fructu pomorum. ex hoc numero quidam spiritaliter uiuunt et supereminentem uiam caritatis ingrediuntur et, cum praeoccupatum hominem in aliquo delicto instruunt in spiritu lenitatis, intendunt ne et ipsi temptentur, et cum forte et ipsi praeoccupantur, reprimitur in eis aliquantulum, non autem extinguitur caritatis adfectus rursusque insurgens et inardescens pristino cursui restituitur. norunt enim dicere: dormitauit anima mea prae taedio: confirma me in uerbis tuis. cum autem aliquid aliter sapiunt, id quoque illis in caritatis flagrantia permanentibus nec rumpentibus uinculum pacis deus reuelabit. quidam uero adhuc carnales et animales prouectus suos instanter exercent et, ut cibo spiritalium fiant idonei, sanctorum mysteriorum lacte nutriuntur, ea quae in prauis moribus populari etiam iudicio manifesta sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
re inscĩs scõrũ nulla eẽt questio Ad hȩc
enĩ ubi ẽ archa testimonii deseruire in
scĩs. ñ uult utiq intelligi nisi in scĩs scõ¬
rũ. quia et ipsa utiq sc̃a appellantur
Non enĩ omĩa quȩ scã sunt etiã sc̃a sc̃oꝵ
dici possunt. Illa uͦ quȩ sunt scã scorum
proculdubio utiq sc̃a sunt. Unus autem
autẽ p̃figuratũ ẽ inscã scõrũ ut suꝑ archã
quȩ legẽ habebat. eẽt ꝓpiciatoriũ ubi dei
miscđia significari intelligenda ẽ. qua ꝓpi¬
tius fit eorũ peccatis qui legẽ ñ implent:
hoc mͥ uidetur etiã in ipsa ueste sacertdo.¬
tis significari: Nam et ipsa quid aliud qͣm
gio id ẽ rationali inpectore sacerdotis po¬
sito iudicia constituit: In lamina uͦ scĩfica¬
tionẽ et ablationẽ peccatorũ. tanquã rati.¬
onale sit in pectore simile archȩ inqua lex
erat Eł lamina illa. in fronte similis ꝓpici.¬

Expanded text:
re in sanctis sanctorum, nulla esset quaestio. ad haec re in sanctis sanctorum, nulla esset quaestio. ad haec enim, ubi est arca testimonii, solus unsanctis, non uult utique intellegi nisi in sanctis sanctorum, quia et ipsa utique sancta appellantur. non enim omnia, quae sancta sunt, etiam sancta sanctorum dici possunt; illa uero, quae sunt sancta sanctorum, procul dubio utique sancta sunt. unus autem autem praefiguratum est in sancto sanctorum, ut super arcam, quae legem habebat, esset propitiatorium, ubi dei misericordia significari intellegenda est, qua propitius fit eorum peccatis qui legem non inplent, hoc mihi uidetur etiam in ipsa ueste sacerdotis significari; nam et ipsa quid aliud quamλογίῳ, id est rationali in pectore sacerdotis posito iudicia constituit, in lamina uero sanctificationem et oblationem peccatorum, tamquam rationale sit in pectore simile areae, in qua lex erat, et lamina illa in fronte simile propiti
Abbreviated transcription (Latin):
qui successerit ei. ea scilicet omnia quȩ com¬
memorauit cum uestẽ sacerdotalẽ descri-¬
illis septẽ continuis intelligi uoluit. quibꝰ
eius sacerdotiũ quodammͦ dedicatur. atq
ebdomadis ẽ in eius incoatione festiuitas
Successorẽ autẽ aaron eum dicit. qui in¬
trat intab̾naculũ testimonii deseriuire in
scĩs. Eum scilicet significans. qui ñ poterat
eẽ nisi unus: Non quales erant et filii aã¬
ron. cũ uiuo patre suo. s qualis successor
ipsius aãron: Quomͦ gͦ ꝓpriũ dicit huius
unius ẽẽ intrare intabernaculũ testimo¬
nii deseruire inscĩs. cum et illa que sunt
extra uelũ quo uelant᷑ scã scõrũ. scã appel¬
lentur. et tab̾naculũ testimonii etiã illud
uocet᷑ ubi sunt scã. id ẽ mensa et candela¬
brũ. ubi cum deseruiant. et sequentes sa¬
cerdotes ad mensam et candelabrũ et ip¬
sum altare quomͦ unũ dicit successorem¬
aaron qui intret intab̾naculũ testimonii
deseruire inscĩs: Si enĩ dixisset deserui¬

Expanded text:
qui successerit ei, ea scilicet omnia quae commemorauit, cum uestem sacerdotalem descriillis septem continuis intellegi uoluit, quibus eius sacerdotium quodam modo dedicatur, atque hebdomadis est in eius incoatione festiuitas. successorem autem Aaron eum dicit, qui intrat in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis, eum scilicet significans, qui non poterat esse nisi unus, non quales erant et filii Aaron cum uiuo patre suo, sed qualis successor ipsius Aaron. quomodo ergo proprium dicit huius unius esse "intrare in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis", cum et illa quae sunt extra uelum, quo uelantur sancta sanctorum, sancta appellentur et tabernaculum testimonii etiam illud uocetur, ubi sunt sancta, id est mensa et candelabrum. ubi cum desei-uiant et sequentes sacerdotes ad mensam et candelabrum et ipsum altare, quomodo unum dicit Aaron, qui intret in tabernaculum testimonii deseruire in sanctis? si enim dixisset: deserui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dictum: Iurauit dñs et ñ penitebit eum
tu es sacerdos in ȩt̾num scłm ordinẽ mel¬
chisedech Quid ẽ uirauit dñs nisi in concus¬
sa ueritate firmauit: Q quid ẽ ñ penite¬
bit eum. nisi hoc sacerdociũ. nulla omni¬
no ratione mutabit: Neq enĩ sicut homi¬
nẽ penitet dm̃. s dei dicitur penitentia.
quamuis ab illo institutȩ rei cuiusq mu-¬
tatio. quȩ credebatur ẽsse mansura: ꝓ inde
cum dicit. ñ penitebit eum. tu es sacerdos
in ȩternũ scłm ordinẽ melchisedech. satis
ostendit eum penituisse. hoc ẽ eum muta¬
re uoluisse sacerdotiũ qđ constituerat.
sccłm ordinẽ aaron. sicut de utroq uide¬
mus impletũ: Nlam et aaron sacerdotiũ
iam nullũ ẽ in aliquo templo. et xꝑi sa¬
cerdo cium ȩt̃num ꝑseuerat incęlo: Talis¬

Expanded text:
praedictum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum: praedictum est: Juravit Dominus et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Quid est juravit Dominus, nisi inconcussa veritate firmavit? Et quid est non poenitebit eum, nisi hoc sacerdotium nulla alia ratione mutabit? neque enim sicut hominem poenitet Deum, sed Dei dicitur poenitentia quaevis ab illo institutae rei cujusque mutatio, quae credebatur esse mansura, proinde cum dicit non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech, satis ostendit eum poenituisse, hoc est cum mutare voluisse sacerdotium, quod constituerat secundum ordinem Aaron, sicut de utroque videmus impletum. Nam et Aaron sacerdotium jam nullum est in aliquo templo, et Christi sacerdotium aeternum perseverat in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ offertur nomini meo. sacrificium
mundũ qm̃ magnũ nomen meũ ingen¬
tibꝰ dicit dñs om̃pe Quid ad hȩc respon¬
detis: Aperite oculos tandẽ aliquando
et uidete aboriente sole usq in occiden¬
tem ñ in uno sicut fuerat uobis co nstitu¬
tum. s in omni loco offerri sacrificiũ xꝑi¬
anorũ. ñ cuilibet deo. s ei qui ista p̃dixit
deo isrł. Unde alibi dicit eccłiȩ suȩ: Et
qui eruit te ipse ds isrł uniuersȩ terrȩ
uocabitur Scrutamini scripturas inqͥ.¬
bus putatis uos habere uitam ȩternam:
Q ꝓfecto haberetis si xꝑm in eis intellige¬
retis et teneretis S ꝑ scrutamini eas et
ipse testimoniũ ꝑhibent de hoc sacrificio
mundo qđ offertur deo isrł. Non ab una
gente ur̃a de cuius manibꝰ ñ recepturum
p̃dixit s ab omnibꝰ gentibꝰ quȩ dicunt. Ue¬
nite et ascendamꝰ ad montẽ dñi. nec in uno¬
loco sicut p̾ceptũ erat in t̾rena ihrłm. s in
Aꝑo enĩ dictum ẽ. et de xꝑo tanto ante

Expanded text:
ur nomini meo, sacrificium mundum: quoniam magnum nomen meum in gentibus, dicit Dominus omnipotens. Quid ad haec respondetis? Aperite oculos tandem aliquando, et videte, ab oriente sole usque in occidentem, non in uno, sicut vobis fuerat constitutum, sed in omni loco offerri sacrificium Christianorum; non cuilibet deo, sed ei qui ista praedixit, Deo Israel. Unde et alibi dicit Ecclesiae suae: Et qui eruit te, ipse Deus Israel, universae terrae vocabitur . Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos habere vitam aeternam . Et profecto haberetis, si Christum in eis intelligeretis, et teneretis. Sed perscrutamini eas: ipsae testimonium perhibent de hoc sacrificio mundo, quod offertur Deo Israel; non ab una gente vestra, de cujus manibus non se accepturum praedixit; sed ab omnibus gentibus, quae dicunt, Venite, ascendamloco sicut praeceptum erat in terrena Jerusalem; sed in o ante
Abbreviated transcription (Latin):
et sacͥ ficium ñ accipiã de manibꝰ ur̃is.
ur̃is. s nec uos illi offerre manibꝰ ur̃is
Locus enĩ unus ẽ. loco dñi constitutus.
ubi manibꝰ ur̃is sacrificia iussit offerri
Preter quẽ locũ omnino ꝓhibuit: hunc
sacrificiũ quod ibi tantũ licebat offerri.
in locis offerre aliis ñ audetis. Ecce
omnim impletũ ẽ quod ait ꝓpħa Et¬
sacrificiũ ñ accipiã de manibꝰ ur̃is: Nlã
si in t̾rena ihrłm maneret uobis templũ

Expanded text:
et sacrificium non accipiam de manibus vestris. tris, sed nec vos illi offerre manibus vestris. Locus enim unus est lege Domini constitutus, ubi manibus vestris sacrificia jussit offerri, praeter quem locum omnino prohibuit. Hunc sacrificium quod ibi tantum licebat offerri, in locis offerre aliis non audetis. Ecce omnino impletum est quod ait Prophetsacrificium non accipiam de manibus vestris. Nam si in ter