comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do residens diãc. Cauendũ:
uxoris nuptias c̾tra apłica c̃
br̃oꝵ filios asacris altaris
ministerus remouendos de¬
cernimꝰ. nͥ aut ĩ cenobi is aut
ĩ canonicis regłarib religiose¬
elix t̃tiꝰ natione romanꝰ ex
rib odoacri regis. usq ad tẽpo¬
ra theodorici regis. Itẽ. Gclasiu̾
natione. afer ex patre ualerio
dies xix. Itẽ. Agapitꝰ natione
romanꝰ expatre gordiano pbro
sedit. m̃ses.xi. dies .xxx. Item.
Siluerĩ natione cãpanꝰ ep̃o ro¬
mano expatre ormisda sedit
dedit natione romanꝰ expatre
stephano subdi acono sedit an¬
nos.iii. ⁊ dies.xx.iii. Itẽ. lołis
iIII. natione dalmata ex patre
uenintio scolastico sedit annũ
⁊heodoriꝰ natione grecꝰ expatre
theodoro ep̃o deciuitate ihero¬
solima sedit anosui. m̃ses.u.¬

Expanded text:
do residens dixit: Cavendum est uxoris nuptias contra apostolica sbyterorum filios a sacris altaris mysteriis removendos decernimus, nisi aut in coenobiis, aut in monasteriis regularibus religioseelix tertius, natione Romanus ex a temporibus Odoacri regis usque ad tempora Theodorici regis. Item, Gelasius natione Afer, ex patre Valerio dies XXIX. Item, Agapitus natione Romanus ex patre Gordiano presbytero, sedit menses XI, dies XXIII. Item, Silverius natione Campanus, episcopus Romanus ex patre Ormisda, sedit dedit natione Romanus ex patre Stephano subdiacono, sedit annos III et dies XXII. Item, Joannes IV, natione Dalmatica, ex patre Venantio scholastico, sedit annum Theodorus natione Graecus, ex patre Theodoro episcopo de civitate Hierosolymitana, sedit annos se
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i uulitate. uł necessitate fi¬
eri licere. s ñ libitu cuiꝰdã aut
donatione. Petrꝰ sc̃s magister
nr  princeps apłoꝵ de antio¬
chia utilitatis c ausa trans la
tꝰ÷ romã. ut ibide̾ potiꝰ ꝓficere
poss&. Eusebiꝰ qͦq dequadam
ꝑ aua ciuitate apłica auctori¬
tate mutatꝰ ÷ in alexandriam.

Expanded text:
communi utilitate atque necessitate fieri licere, sed non libitu cujusquam aut dominatione. Petrus sanctus magister, et princeps apostolorum de Antiochia utilitatis causa translatus est Romam, ut ibidem potius proficere posset. Eusebius quoque de quadam parva civitate, apostolica auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
nem naturalia a medicis habu¬
erit secta similit̾ ⁊ qui abarba¬
ris aut dñis stultis fuerint cas¬
trati ⁊ morib digni fuer̃ iusi.
hos canoͣ admitnit᷑ ad clericat᷑ of¬
fitiũ ꝓmoueri. Siqͥs autͣ sanꝰ ñ
ꝑ disciplinã religionis ⁊ absti¬
nentię. s ꝑ abscisione̾ plasma¬
ti adõ corporis existimans pos¬
se ase carnales c̃cupiscentias aͣ¬
putari. castrauerit se nͣ eũ ad¬
muti discernimꝰ ad aliqͥd cleri¬
catꝰ offitiũ. qđ si aa ante fue¬
rat ꝓmotꝰ ad clerũ ꝓhibitꝰ a
est spado. hoꝵ quidã coeunt
s tam̃ uirtus ĩ semine nulla ÷.
Liquorẽ enĩ emittunt ⁊ habent

Expanded text:
nis naturalia a medicis habuerit secta, similiter et qui a barbaris aut hominibus stultis fuerint castrati, et moribus digni fuerint visi, hos canon admittit ad clericatus officium promoveri. Si quis autem sanus non per disciplinam religionis et abstinentiae, sed per abscisionem plasmati a Deo corporis, aestimans posse a se carnales concupiscentias amputari, castraverit se, non eum admitti decernimus ad aliquod clericatus officium. Quod si jam ante fuerat promotus ad cest spado. Horum quidam coeunt, sed tamen virtus in semine nulla est. Liquorem enim habent
Abbreviated transcription (Latin):
Hlacuit ut penitentes ñ ad¬
Imitant᷑ ad clerũ. nͥ tamsine¬
cessitas aut usus exigerit. int̾
ita ut manũ ñ imponant aut
sacra c̃tingant. Eũ uͦ dicimꝰ pe¬
micidio. aut ꝓdiu̾sis crimini¬
b grauissimis qͥ ꝓpeccatis pup¬
licam penitentiã gerens. subci
pꝰ uocorẽ aliã cuiꝰ cũq condi¬
tionis cognouerit muliere̾ in
clerũ nullatenꝰ admittat᷑.¬
epͣs inuu̾sis epis. Transmarinos
uł incognitos homines ineleri
graphis sint designati qr mul¬
ta ꝑ subreptionẽ solent euenne.
Ideo ⁊ hec sũoꝑe sunt cauenda.

Expanded text:
lacuit ut poenitentes non admittantur ad clerum, nisi tantum, si necessitas aut usus exegerit inter ita ut manum non imponant, aut sacra contingant. Eum vero poehomicidio, aut pro diversis criminibus gravissimisque peccatis, publicam poenitentiam gerens, sub cipost uxorem aliam cujuscunque conditionis cognoverit mulierem, in clerum nullatenus admittatet Burgund. episc. Transmarinos vel incognitos homines, in clergraphis sint designati, quia multa per subreptionem solent evenire. Ideo et haec summopore sunt cavenda.
Abbreviated transcription (Latin):
canonũ qͥb eccłastica regit᷑
disciplina. sic̃ ad sac̾dociuũ de¬
biles corpore ñ patit᷑ uenire. Ita
⁊ siqͥs meo actu fuerit cõstitutꝰ
aut fuerit sanciatꝰ ammittere ñ
potest. qđ tẽp̾re sue sinceritati
accepit. Stephanꝰ siqͥdẽ pb̃r p̃to¬

Expanded text:
canonum quibus ecclesiastica regitur disciplina, sicut ad sacerdotium debiles corpore non patiuntur venire, ita et si quis in eo actu fuerit constitutus, ac fuerit sauciatus, amittere non potest quod tempore suae sinceritatis accepit. Stephan
Abbreviated transcription (Latin):
laudamꝰ reuerentiã tuã scire
anormannus digitũ ipsũ habe¬
at abscisũ ad ꝓmouendũ si aliaᷤᷤ
dignꝰ fuerit ñ ei nocebit. Eo qđ
qͥd̾ de his qui adiũs siue medicis
uł apaganis ñ sponte qͥd patiun¬
tur sacri censeant canones di¬
lectionẽ tuã latere nõ credimꝰ.
ꝗei obiuare deb̾e. si ita ẽ minime
repꝑimꝰ monentes religione̾ tu¬
am. ut circa illũ ita ꝑagat qͣti¬
nꝰ & mercede̾ ꝓeo magnã incur¬
rat. ⁊ desideriũ istiꝰ canonica
auctoritate ei malis nͣ obui¬

Expanded text:
laudamus, reverentiam tuam scire laudamus, reverentiam tuam scire a Normannis digitum ipsum habeat abscissum, ad promovendum, si alias dignus fuerit, nihil ei nocebit, eo quod quid de his qui a dominis, vel medicis, sive a paganis, non sponte tale quid patiuntur, sacri censeant canones, dilectionem tuam latere non credimus, quam ei obviare debere, si ita est, minime reperimus, monentes religionem tuam, ut circa illum ita peragat, quatenus ut mercedem pro eo magnam incurrat et desiderium illius, canonica auctoritate ei
Abbreviated transcription (Latin):
Qui igit᷑
partem cuiꝰ lib& digni sui ĩ¬
se uolens abscidit. hunc ad cle¬
rũ canones ñ admittunt. Cui
uͦ casu aliquo c̃tigit dũ aut
oꝑi rustico curã mmipendit aut
aliqͥd faciens s ñ sponte ꝑcussit
pꝰ canones p̃cipiunt. ⁊ clerico
fieri. ⁊si ĩclero fuerint reꝑti.
ñ abici. In illiꝰ enĩ uoluntas ÷ iu¬
dicata quȩ sibi causa fuit fer¬
rũ icidere. qđ scilic& ⁊ alu
id facere dubitare ñ possit.
Inistis uͦ casus ueniã merint.
ator p̃sentiũ flauiꝰ ep̃o.
scilic& clericꝰ ad scãm sede̾ apꝰ¬
tolicã ueniens detulit ate no¬
bis directã epłam. qua indaga¬
re studiusti eũ anormannus
nuprrime raptũ. sinistre ma¬
nꝰ digitũ habere abscisũ. scisci¬
tans si hic ad eccłasticũ ordinẽ
ualeat ꝓmoueri annon. Qd̃
⁊ nos repꝑientes. ꝙ sollertia
magis suꝑ ħ sollicita a sede apꝰ¬
tolica doceri flagitat normã
iusticie semꝑ sequi ex obtans.
studiũ tue sc̃itatis merito cõ¬

Expanded text:
Qui igitur partem cujuslibet digiti sibi ipse volens abscidit, hunc ad clerum canones non admittunt. Cui vero casu aliquo contigit, dum aut operi rustico curam impendit, aut aliquid faciens se non sponte percussit, hos canones praecipiunt clericos fieri, et si in clero fuerint reperti non abjici. In illis enim voluntas est judicata quae sibi causa fuit ferro incidere, quod scilicet et alii id facere dubitare non possunt. In istis vero casus veniam meruit.Lator praesentium, Flavinius scilicet clericus ad sanctam sedem apostolicam veniens, detulit a te nobis directam epistolam qua indagare studuisti, cum a Northmannis nuperrime captum sinistrae digitum manus haberet abscissum, sciscitans si hic ad ecclesiasticum ordinem valeat promoveri, an non. Quod etiam nos reperientes, quia solertia magis super stolica edoceri flagitat normam justitiae semper sequi exoptans, studium tuae sanctitatis merito col
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtina basilicarũ c̃secra. unc¬
tio &diris ⁊ c̃fectio crisi. iatis
Ipse p̃dicta offitia ⁊ or dines ec¬
cłasticos distribuit. ipse sacras
uirgines benedicit. Et dũ p̃ces
ordines ⁊ ministeria clericoꝵ.
quȩ tam̃ auctoritate pontifica¬
li. marchidiaconi cura ⁊ pͥmi¬
ceri ac thesaurarii. sollicitudi¬
ne diuidunt᷑. Archidiaconii
enĩ imꝑat subdiaconib ⁊ leui¬
tis. ad quẽ ista ꝑtinent minis¬
teria. Ordinatio uestiendi al¬
taris. aleuits cura ĩcensi. &
sacrificii necessaria sollicitu
um legat. quisp̃ces dicat. scu
responsoriũ ĩ dñicis dieb aut
sollẽpnitatẽ de cantet: solli¬
citudo qͦq parrochiar ⁊ ordi¬
natio. ⁊ uirgia ad ciꝰ ꝑtinent
curã ꝓreparandis diocesi anis
basilicis ipse suggen& sac̾doti
Ipse ambit ꝑ parrochias cũ uis¬
sione epi. ⁊ ornam̾ta uł res ba¬
silicar uł parrochi ar̾ gesta li¬
Collectã peccuniã de cõmum¬
one ipse accipit. ⁊ ep̃o defert
& cleris partes ꝓpͥas idẽ distri¬

Expanded text:
basilicarum consecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos distribuit, ipse sacras virgines benedicit, et dum praeceordines et ministeria clericorum, quae tantum auctoritate pontificali in archidiaconi cura, et primicerii ac thesaurarii sollicitudine dividuntur. Archidiaconus enim imperat subdiaconibus et levitis; ad quem ista pertinent ministeria: ordinatio vestiendi altari, a levitis cura incensi et sacrificii necessaria sollicitudEvangelium legat; quis preces dicat, seu responsorium in Dominicis diebus aut solemnitatem decantet? Sollicitudo quoque parochiarum et ordinatio, et jurgia ad ejus pertinent curam; pro reparandis dioecesanis basilicis ipse suggeret sacerdoti. Ipse ambit parochias cum jussione episcopi, et ornamenta et res basilicarum vel parochiarum, gesta liCollectam pecuniam de communione ipse accipit, et episcopo defert, et clericis partes proprias idem distri
Abbreviated transcription (Latin):
orciste. psalmiste. atq lecto¬
res. S. gnũ qͦq dandũ ꝓ offiti¬
o clericoꝵ. ꝓuite honestate ⁊
offitiũ cantandi. ⁊ꝑ agendi sol
des. offertoriũ. ⁊ responsoriũ
quis lericoꝵ dicere debeat.
Ordo qͦq ⁊ modꝰ psallendi ĩcho
ro ꝓsollẽpnitate ⁊ tẽp̃re ordi¬
natio quoq ꝓluminarib de¬
portandis. Siquid & lã nece¬
sariũ : ꝓrepparatione basili¬
carũ que sunt ĩ urbe ipse de¬
nuntia sac̾doti. Epistolas
clericos quos delinquere cog
rscit ipse distringat. quos
ad agnitionẽ epĩ deferat. ba¬
silicarios ipse cõstituat. & ma¬
triculas ipse disponat. Quan¬
do aut̃ pͥmiceriꝰ absens ÷ ea
quȩ p̃dicta s̃ iste exqͥrat: qͥei
aut longe : ꝓxeimꝰ. aut eru¬
ditione his ex ẽplis certus.

Expanded text:
 atque lectores, signum quoque dandum pro officio clericorum, pro vitae honestate, et officium meditandi, et peragendi solldes, offertorium, et responsoria quis clericorum dicere debeat; ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore; ordinatio pro luminariis deportandis; si quid etiam necessarium pro reparatione basilicarum, quae sunt in urbe, ipse denuntiat sacerdoti; epistolas e dirigit; clericos quos delinquere cognoscit ipse distringat: quos ad agnitionem episcopi deferat. Basilicarios ipse constituat, et matriculas ipse disponat. Quando autem primicerius absens est, ea quae praedicta sunt ipse exquirat, qui ei aut lege est proximus, aut eruditione
Abbreviated transcription (Latin):
cum or dinat᷑ posqmͣ ab archidi¬
a cono instruct fuerit qualit̾ ĩ
domo di debeat c̾uersari ad sug¬
gestionẽ archidiaconi tradit ei
ep̃s claues eccłȩ de altario di¬
cens ei. Sic age quasi redditurꝰ
Labsq scientia ep̃i sola iussione
pb̃ri offitiũ susciꝑe cantandi
dicente sibi pb̃ro. Uade ⁊ qđ o

Expanded text:
cum ordinatur, postquam ab archidiacono instructus fuerit qualiter in domo Dei debeat conversari, ad suggestionem archidiaconi tradet ei episcopus claves ecclesiae de altario dicens: Sic age quasi redditurusabsque scientia episcopi sola jussione presbyteri officium suscipere cantandi, dicente sibi p
Abbreviated transcription (Latin):
Acũ ordinat᷑. ab ep̃o qͥdẽ do¬
ceat᷑ qualit̾ moffitio suo agere
debeat. S archidiacono acci¬
piat ceroferarũ cũ cereo ut
sciat se adaccedenda lumi¬
naria ȩccła mancipari. Acci¬
piat ⁊urceolũ uacuũ adsug¬
gerendũ uinũ in eucharistiã
Ex orcista cũ ordinat᷑ accipi¬
at demanu epi libellũ in quo
scripti s̃ exor cismi dicente sibi
ep̃o. Accipe ⁊ cõm̾da memorie
⁊ habeto potestate̾ imponendi
manꝰ suꝑ mergumiũ siue bap¬
tismũ siue cathecuminũ.
cũ ordinat᷑ fatiat de illo uerbũ

Expanded text:
cum ordinatur, ab episcopo quidem doceatur qualiter in officio suo agere debeat. Sed ab archidiacono accipiat ceroferarium cum cereo, ut sciat se ad accendenda luminaria ecclesiae mancipari. Accipiat et urceolum vacuum ad suggerendum vinum in Eucharistiam Exorcista cum ordinatur, accipiat de manu episcopi libellum in quo scripti sunt exorcismi dicente sibi episcopo: Accipe et commenda memoriae, et habeto potestatem imponendi manus super energumenum, sive baptizatum, sive catechumenum. cum or
Abbreviated transcription (Latin):
offitia sacre castitatis conscia
ꝑ cupiditatẽ arripunt: quã ia¬
cula ĩ centiua nat᷑e ex ꝑire põ¬
sunt. Id circo sacri canones
sanxer᷑ ut subdiaconꝰ ñ or dine¬
nꝰ fuerit: ad ep̾opatũ eligi po¬
test. Qđ nos qͦq parimꝰ scrua¬

Expanded text:
ia sacrae castitatis conscientia per cupiditatem arripiunt quam jacula incentiva naturae experiri possint. Idcirco sacri canones sanxerunt ut subdiaconus non ordinenus fuerit, ad episcopatum eligi potest; quod nos quoque pari modo serva
Abbreviated transcription (Latin):
De abiectione
cius quẽ dico p̾sũpserint or
nare ⁊ ipse auctores dãpna¬
bunt᷑. quo cautiꝰ ea que sunt
antiqͥtꝰ statuta seruent᷑¬
Ep̃s quando ordina¬
tiones facere disponit. om̃s
qͥ ad sacrũ ministeriũ acce¬
dere uolunt. feria .iiii. ant̃
ipsã ordinationẽ euocandi
Et tunc ep̃s elat̾e suo eligere
deb& sac̾dotes ⁊ alios pruden¬
tes iuros gnaros. legis diuine
& exercitatos meccłasticissane¬
tionib qͥ ordinandoꝵ uitam.
gen. patriã.etatẽ. institutio
nẽ locũ. ubi educati s̃ si sint
bene literati. si inlege dñi uis¬
tructi diligent᷑ inuestigent.
ant̃ onũa si fidẽ catholicã fir¬
nit᷑ teneant. ⁊ u̾bis simplicib
asserere queant. Ipsi aut̃ qͥb
aut foris grã. aut cuiꝰ cũq mu¬
neris cupiditate illectia uͦ de¬
uient. ut ĩdignũ iminꝰ idone¬
ũ ad sacros gradꝰ suscipiendos
epi manib applicent. Qđ si
fecerint ⁊ ille qͥindigne acces¬
serit ab altari remou̾ebit᷑. &

Expanded text:
De abjectione ejus, quem duo praesumpserint ordnare, et ipse, et auctores damnabuntur, quo cautius ea, quae sunt antiquitus instituta, serventEpiscopus quando ordinationes facere disponit, omnes qui ad sacrum ministerium accedere volunt, feria quarta ante ipsam ordinationem evocandi Et tunc episcopus e latere suo dirigere debet sacerdotes et alios prudentes viros gnaros legis divinae et exercitatos in ecclesiasticis sanctionibus, qui ordinandorum vitam, genus, patriam, aetatem, institutionem, locum ubi educati sunt, si sint bene litterati, si in lege Domini instructi, diligenter investigent. Ante omnia si fidem catholicam firmiter teneant, et verbis simplicibus asserere queant. Ipsi autem, quiaut favoris gratia, aut cujuscunque muneris cupiditate illecti a vero devient, ut in dignum et minus idoneum, ad sacros gradus suscipiendos episcopi manus applicent. Quod si fecerint, et ille qui indigne accesserit ab altari removebitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
Hullũ absolute ordinari deb̾e
pb̃rm aut diaconũ nec quẽ lib&
ingradu eccłiastico. nͥ sp̃ualiter
ȩccłię ciuitatis aut possessionis.
aut martirii. aut monasterii
cin ordinandꝰ ẽ ꝓnuntiet᷑. Qui
uͦ absolute ordiant᷑. de creuit
sy nod̾ irritã haberi huiꝰ cemodi¬

Expanded text:
Nullum absolute ordinari debere presbyterum, aut diaconum, nec quemlibet in gradu ecclesiastico, nisi specialiter ecclesiae civitatis, aut possessionis, aut martyrii, aut monasterii qui ordinandus est pronuntietur. Qui vero absolute ordinatur, decrevit sancta synodus irritam haberi hu
Abbreviated transcription (Latin):
ub diaconꝰ cũ ordinat᷑ quia
Omanꝰ impositionẽ ñ acci¬
pit. patenã demanu epi ac¬
cipiat uacuã:⁊ calicẽ uacuũ.
De manu uͦ archidiaconi acci¬
piat urce oleũ cũ aqua. ⁊ a¬
quamanile. ac manutergiũ.

Expanded text:
ubdiaconus cum ordinatur, quia manus impositionem non accipit, patenam de manu episcopi accipiat uacuam et calicem uacuum. De manu uero archidiaconi accipiat urceolum cum aqua et aquamanile ac manutergium.
Abbreviated transcription (Latin):
Placuit ut ante cp̃a .ui.¬
XXU. annos etatis nec diaco¬
ni ordment᷑ nec uirgines c̾sceren¬
tur. ⁊ ut lector ppłm ñ salutet
Nuetĩ lege aban¬
no xexu. leuite i tabnaculo
seruire p̾cipunt᷑ cuiꝰ auctori¬
tatẽ incanonib scĩ patres secu¬
tis. Nos & diume legis ⁊ c̃silioꝵ
p̃cepti in memores infantes &
pueros leuitas facimꝰ. ante le¬
gitimã ętatẽ. ⁊ ante ex ꝑientiã
uite. Ideoq ne ulteri fiat a nob̾.

Expanded text:
Placuit ut ante viginti quinque annos aetatis, nec diaconi ordinentur, nec virgines consecrentur, et ut lector populum non salutetveteri lege ab anno XXV levitae in tabernaculo servire praecipiuntur ; cujus auctoritatem in canonibus sancti Patres secuti sunt. Nos et divinae legis non praecepti immemores, infantes et pueros levitas facimus ante legitimam aetatem atque experientiam vitae. Ideoque ne ulterius fia
Abbreviated transcription (Latin):
sos fuerint ordinati. erc̃cł
ordinari petunt. nullatenu
ordinent᷑ nͥ in loco certo. ⁊religi¬
oso. uł &ĩã iciuitate saltẽ uno
anno ĩmorent᷑. ut deuita ⁊ c̃ uer¬

Expanded text:
sos fuerint ordinati. CAP. XX Si qui ordinari petunt nullatenus ordinentur, nisi in loco certo et religioso, vel etiam civitate, saltem uno anno immorentur, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
randũ sit. ne tante benedicti¬
onis sacram̃tũ negligent̾ uide¬
at᷑ impletũ. ⁊ ñ pie laudabili¬
t̃ apłicis more̾ gesseris institutiᷤ.
ris. ut his qͥ c̾secrandi s̃ nũqm
benedictio nͥi die resurrectio¬
nis dñcę tribuat᷑. Cui aues¬
ꝑe sabb̃i untiũ constat asc̾bi.
quȩ tantis dunnar̾ dispensatio¬
nũ misteriis ÷ c̾secrata. ut qͥqͥd
a dño ẽ insigniꝰ c̃stitutũ. in huiꝰ
dici dignitate sit gestũ mħnum
dꝰ sũpsit cocordiũ: In bac ꝑresur¬
nũ ĩponit. eu̾głicã uͦ lec¬
cionẽ minister legit. c̃firmati¬
onis uͦ epistolã. notariꝰ scribit.¬

Expanded text:
tantae benedictionis sacramentum negligenter videatur impletum. Et ideo pie et laudabiliter apostolicis mores gesseris institutis, ris, ut his qui consecrandi sunt, uunquam benedictio, nisi in die resurrectionis Dominicae tribuatur, cui a vespere Sabbati initium constat ascribi, et quae tantis divinarum dispensationum mysteriis est consecrata, ut quidquid Domino est insignius constitutum, in hujus diei dignitate sit gestum. In hac mundus sumpsit exordiunum imponit, euangelicam vero lectionem minister legit, confirmationis autem eius epistolam notarius scribit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s cũ ordinat᷑ duo
episcopi ponant ⁊ teueant
eũgłioꝵ codicẽ suꝑ capud i¬
fundente benedictionẽ reli¬
b̾ suis suꝑ cap̃ eiꝰ tangant.

Expanded text:
pus cum ordinatur, duo episcopi ponant et teneant Evangeliorum Codicem super caput fundente benedictionem, relibus suis caput ejus tangant.
Abbreviated transcription (Latin):
uando pb̃ri aut diaconi
ꝑparrochias c̃stituunt᷑. opor¬
tet eos ꝓfessionẽ ep̃o suo facere
ut caste ⁊ pure uiuant sub¬
dĩ timore ⁊ dũ eos tali ꝓfessio¬
Ouando pb̃ri ĩ parrochiis or¬
dinãtur libellũ offitiale̾ asa¬
erdote suo accipiant. ut ad ec¬
cłas sibi deputatas instructi
succedant neꝑignorantiã eiꝰ ip¬
sis diumis sacram̾tis offendant.
Ut quando ad letamas uł ad c̃¬
siliũ uenerint. ratione ep̃o suo
reddant. Qualit̾ susceptũ of¬
fitiũ cęlebrent uł baptirent.

Expanded text:
uando presbyteres aut diacones per parochias constituuntur, oportet eos professionem episcopo suo facere, ut caste et pure vivant sub timore Dei, ut dum eos talis professioQuando presbyteri in parochiis ordinantur, libellum officialem a sacerdote suo accipiant, ut ad Ecas sibi deputatas instructi succedant, ne per ignorantiam etiam ipsis divinis sacramentis offendant, ita ut quando ad litanias vel ad concilium venerint, rationem episcopo suo reddant qualiter susceptum officium celebrant, vel baptizant.
Abbreviated transcription (Latin):
ma sit donee obediat & c̾senci¬
at qđ eccła de electione ⁊ ordi¬
natione pͥoris p̾sulis se uelle
monstrauerit. canones deri¬
Si ꝑ ordinationẽ regiã honoris
isti culm̃ ꝑuadere aliqͥs nmia
temeritate p̾sũpserit: ac̃ puntia¬
lib loci ipsiꝰ epͣniecipi penitꝰ nul¬
latenꝰ mereat᷑. quẽ ĩ debite ordi¬
natũ agnoscunt. Si qͥs depumti
serit: sit afr̃ib om̃ib segregat᷑.
& abipsoꝵ om̃iũ caritate se mo

Expanded text:
sit, donec obediat et consentiat quod ęcclesia de electione et ordinatione proprii presulis se velle monstraverit». Canones parir ordinationem regiam honoris istius culmen pervadere aliquis nimia temeritate presumpserit, a provincialibus loci ipsius episcopis recipi penitus nullatenus mereatur, quem indebite ordinatum agnoscunt. Si quis eum de serit, sit a fratribus omnibus segregatus et ab ipsorum omnium caritate semo
Abbreviated transcription (Latin):
quo pontifici tui uidebat᷑ of¬
ficiũ impedire udelic& que
ex matre ñ legitima ꝓcreatus
sis quã uiuente ꝓpͥa uxore pa¬
t̃ tuus cognouisse cognoscitur.
nos apłice mansuetudinis gra¬
tiã in miẽ te acet̾is que sac̾¬
dotiũ impedumt criminib tã
tui ꝓfessione qmͣ fratrũ qͥ tecũ

Expanded text:
quod pontificii tui videbatur officium impedire, videlicet, quod ex matre non legitima procreatus sis, quam vivente propria uxore pater tuus cognovisse dignoscitur; ÷ Nos, apostolicae mansuetudinis gratia admonente, a caeteris quae sacerdotium impediunt criminibus tam tui professio
Abbreviated transcription (Latin):
m quidã me¬
tropolitanoꝵ fidẽ suã seđ
priscã c̾suetudinẽ scẽ sedis apłicȩ
ex ponere detrectantes. usũ pal¬
lii neq ex petunt. neq ꝑcipi̾t.

Expanded text:
m quidam metropolitanorum fidem suam secundum priscam consuetudinem sanctae sedi apostolicae exponere detrectantes, usum pallii neque expetunt, neque percipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tue litt̾is. gauisus sũ qđ obtatã
salutẽ tuã ear̾ relatu cognoui.
De his aut̃ que ĩconsequentib m¬
simare eloquii sermo studiit grãs
ago dõ qđ sollicitudinẽ offi¬
tuꝰ pastorał inpendis. qualit̾q
tu frat̾no me c̃suli. ex parte qͣ
ualeo expediã. ⁊ de om̃ib ec¬
cłȩ gradib qͥd ad quẽ ꝑtineat
eloquar. ad ostiariũ nãque
ꝑtinent claues eccłȩ ut claudat
& aꝑiat tẽplũ dĩ. ⁊ om̃ia que s̃
intꝰ extitiq custodiat. fideles
recipiat. ex cõmunicatos ⁊ in¬
fideles excipiat. Ad exorcistã
ponere. Ad acolitũ ꝑtin& p̃pa¬
ratio luminarioꝵ ĩsacrario. ip¬
se cereũ portat. ipse suggesta ꝑ
eucharistia calicis p̃parat. Ad
des. sacrifitiũ responsoria. &
qͥcquid ꝑtin& ad cantandi pi¬
ciã. Ad lectorẽ ꝑtina lectiones
ꝓnuntiare. ⁊ ea quȩ ꝓphete ua¬
ticinauer̾ ppłis p̾dicare. Adsub¬
diaconũ ꝑtin& calice̾ ⁊ patenã
adaltare de deferre. ⁊ lcuitis tͣ¬

Expanded text:
is, gavisus sum quod optatam salutem tuam earum relatu cognovi. De his autem quae in consequentibus insinuare eloquii tui sermo studuit, gratias ago Deo quod sollicitudinem officii pastoralis impendis; qualiter etu fraterno me consulis, ex qua parte qua valeo expediam, et de omnibus Ecclesiae gradibus, quid ad quem pertineat, eloquar. Ad ostiarium namque pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excludat. Ad exorcistam ponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario; ipse cereum portet, ipse suggesta pro eucharistia calicis praeparet. Ad des, sacrificium, responsoria et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. Ad lectorem pertinet lectiones pronuntiare, et ea quae prophetae vaticinaverunt populis praedicare. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levitis tr
Abbreviated transcription (Latin):
it ut qͥsquis metidpolitanꝰ ultͣ
tres m̃ses c̾secrationis sue ad fidẽ
suã exponendã palliũq susci¬
piendũ ad apłicã sede̾ ñ mise¬
rit cõmissa sibi careat dignita¬
te. sitq licentia metropolitani
aliis pꝰ scđam ⁊ tertiã cõmaniti¬
onẽ uiduatis ȩccłiis cũ ẽsilio
romani pontificis ordinando
negligentia ꝑuenerit ut ultͣ
tres menses ęccła uiduata c̾sis¬
tat cõmunione pͥuet᷑. qͦusq aut
loco cedat. aut se cõsecrandum
p̃bere ñ differat. Qđ si ultraa
quinq m̃ses ꝑsuã neglegentiã¬

Expanded text:
ultra tres menses consecrationis suae ad fidem suam exponendam, palliumque suscipiendum, ad apostolicam sedem non miserit, commissa sibi careat dignitate, sitque licentia metropolitanis aliis post secundam et tertiam commonitionem viduatis Ecclesiis cum consilio Romani pontificis onegligentia provenerit, ut ultra tres menses Ecclesia viduata consistat, communione privetur, quousque aut loco cedat, aut se consecrandum praebere non differat. Quod si ultra quinque menses per suam negligentia
Abbreviated transcription (Latin):
ditione quã ab ꝓbatissimis
p̃decessorib mĩs traditã ⁊ serua¬
tã repꝑr diminuere uł mutare
aut aliqmͣ nouitatẽ admittere
s feruente ut eoꝵ uere discipłs
obseruare ac uenerari ꝓfiteor.

Expanded text:
ditione quam a probatissimis praedecessoribus meis traditam et servatam reperi, diminuere, vel mutare, aut aliquam novitatem admittere, sed ferventer ut eorum discipulus observare ac venerari profiteor.
Abbreviated transcription (Latin):
tius. omia decreta canomca
ta s̃ c̃firmare ⁊ diminuta con¬
seruare. ⁊ sic̃ ab eis statuta s̃ in
siuis ugoris stabilitate custo¬
dire. Queq uł quosq c̃depna¬
uer᷑ uł ab dicauer̾ simili senten¬
tia c̃dẽpnare uł abdicare

Expanded text:
creta canonica ta sunt confirmare, et indiminuta conservare, et sicut ob eis statuta sunt in sui vigoris stabilitate custodire. Quaeque vel quosque condemnaverunt vel abdicarunt, simili sententia condemnare et abdi
Abbreviated transcription (Latin):
rere electioni. uł ꝓmotioni pa¬
triarche uł metropolitani patri
ep̃i ne uidelic& ĩ ordinata ⁊ ĩ con¬
grua hinc fiat c̾tentio uł c̾fusio
p̾serti cũ nullã ĩtalib potestatẽ
laicoꝵ habere c̃ueniat. s silere¬
& attendere sibi usqueqͦ regłari¬
electio fut̾i pontificis. Si uͦ qui

Expanded text:
rere electioni vel promotioni patriarchae, vel metropolitani, aut opi, ne videlicet inordinata et incongrua hinc fiat contentio vel confusio, praesertim cum nullam in talibus potestatem, laicoet attendere sibi usquequo regulariegulariter electio futuri pontificis. Si vero quisque
Abbreviated transcription (Latin):
cede̾. Sit facultas clericis reni¬
tendi sise uiderint p̾ grauari.
ut que̾ sibi ĩgeri ex transuerso
agnouerint ñtimeant refutare
Qui si ñdebitũ p̾mu̾i: uł liberũ

Expanded text:
ca: Sit facultas clericis renitendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri ex transverso noverint, non timeant refutare: qui, si non debitum primum, vel liberum,
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i die obierit. ⁊ alt̾ ordimnandꝰ
archiep̃s electꝰ suerit: om̃s eiꝰdẽ
puincie epĩ ad sedẽ metropolini
ris c̾sentientib a trib iussu archiepi
c̃secrari possunt ep̃i. S meliꝰ ÷ si¬

Expanded text:
bierit, et alter ordinandus archiepiscopus fuerit, omnes ejusdem provinciae episcopi ad sedem metropolitanam ris consentientibus, a tribus jussu archiepiscopi consecrari possunt episcopi, s
Abbreviated transcription (Latin):
altarib ammistrent oportunita¬
te exigente c̾cedimꝰ s rarissime
si tam̃ spectate sint religionis ⁊
scientie. Qđ ipsũ ñsme romani
pontificis uł metropolitani licen¬
ũ desũmi sac dotis electio¬
ne tractabit᷑. ille om̃ibus
p̃ponat᷑ quẽ cleri plebisq c̃sen¬
sus c̾cordit̾ postularint. ita ut
diuiserint metiopolitani uidi¬

Expanded text:
altaribus administrant, opportunitate exigente, concedimus, sed rarissime si tamen spectatae sint vitae, religionis et scientiae. Quod ipsum non sine Romani pontificis vel metropolitani licen de summi sacerdotis electione tractabitur, ille omnibus praeponitur, quem cleri, plebisque consensus concorditer postularint: ita ut se vota diviserint, metropolitani judi
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnati. quomͦ debeat honorẽ
acciꝑe ĩ uenire ñ possũ. Uerum
dicit᷑ uera ac iusta legitimi sa¬
c̾dotis benedictio. auferre om̃e
om̃iũ criminũ rei. Iuia ꝓbe
ne dictione or dinationis crimi¬
na uł uitia putant᷑ auferri. nul¬
lus sit penitentię locꝰ. ꝙ id pot̃
prãre ordinatio ꝗ longa satistac¬
tio prtire c̃sueuit. S nr̃e lex ẽ

Expanded text:
damnationis, quomodo debeat honorem accipere, invenire non possum. Sed dicitur vera ac justa legitimi sacerdotis benedictio auferre omne omnium criminum rei, quia per benedictionem ordinationis crimina, vel vitia, putant auferri. Nullus sit poenitentiae locus, quia id potest praestare ordinatio quod longa satisfactio praestare consuevit; sed nostrae l
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ tales s̃. si uolunt ueniente dũo
de eccła auferri. auferant ista
de actib siuis. ne faciant domũ
dĩ domũ negotiacionis. icħ¬
rga simoniacos diuit.
bendã ẽẽ decernimꝰ. S iuxta
canonũ santionũ ⁊ scõꝵ patrũ
decreta. eos homuno dãpnamꝰ.
ac deponendos eos apłica aucto¬

Expanded text:
go tales sunt, si nolint jubente Domino de Ecclesia auferri, auferant ista de actibus suis, ne faciant domum Dei, domum negotiationis. CErga Simoniacos nullam bendam esse decernimus, sed juxta canonum sanctionem, et sanctorum Patrum decreta, eos omnino damnamus, ac deponendos eos apostolica aucto
Abbreviated transcription (Latin):
ordinis. cłicꝰ qͥ catholicã deserenꝰ
cõmunionẽ. heretice se pͣiuitati
miscuerit. si ad eccłam ⁊ adco¬
munionẽ catholicã reu̾ti uolu¬
erit. priꝰ errores suos upsos auc¬
tores dãpnatos ase sine ãbigui¬
tate fateat᷑ : & ꝓpͥe manꝰ scripti
ꝓtestationib plene & aꝑte loqͣ¬
tur. & sic ineo gradu qͦ erat sine
aliqua ꝓmocione recipiat᷑. Qi
tam̃ ꝓ magno habeat beneficio
si adepta sibi om̃i spe ꝓmotioniꝰ
meo quo inuenit᷑ ordine stabili¬
tate ꝑpetua ꝑmaneat. si tam̃ itͥ¬
ata tinctione ñ fuerit maculatꝰ.
No̾ leuẽ apͣ dñm noxã ineurrit
ordines iudicauerit. Qsi cum¬
grandi examinatione ꝓmotio c̃
cedit᷑: inculpatis multomagis nͣ¬
deb& licere spectis. Igit᷑ apłica
auctoritate p̾cipimꝰ ut circum¬
specte ab om̃ib ãmodo imple¬
in colomitatẽ ⁊ laudabilit̾̃ sug¬
gesta st̃: ⁊ salubrit̾ or dinata.

Expanded text:
ordinis. « Clericus, qui Catholicam deserens communionem, haereticae se pravitati miscuerit, si ad Ecclesiam et communionem Catholicam reverti voluerit, prius errores suos et ipsos auctores suos damnatos a se sine ambiguitate fateatur, et propriae manuscriptis protestationibus plene et aperte loquatur, et sic in eo gradu in quo erat, sine aliqua promotione recipiatur. Qui tamen pro magno habeat beneficio, si adempta sibi omni spe promotionis, in eo quo invenitur ordine, stabilitate perpetua permaneat, si tantum iterata tinctione non fuerit maculatus. Non levem apud Dominum noxam incurrit, ordines grandi et gravi examinatione promotio est, ceditur inculpatis, multo magis non licere suspectis. Igitur apostolica auctoritate praecipimus ut circonspecte ab omnibus amodo impleincolumitatem et laudabiliter suggesta sunt et salubriter ordinat
Abbreviated transcription (Latin):
dare. S st̃ ñ nulli qͥqͥdẽ num¬
moꝵ p̃mia exor dinatione ñ
accipiunt: ⁊ tam̃ sacros ordi¬
nes ꝓhumana gra largiunt᷑.
atq delargitate eade̾ laudis.
solũ mͦ retributionis quęrunt.
hi nimirũ qđ gratis acceptũ ÷
gratis ñ tribuunt. quia dein¬
penso offitio sc̃itatis nũmũ fa¬
pħa ait. Qui excutit manus
suas ab om̃i munere. Neq enĩ
dic̃ qͥ excutit manꝰ suas amu¬
nere. s ad uix̃ ab om̃i. q aliud
est mimꝰ ab obseqͥo. aliud munꝰ
amanu. aliud munꝰ alinga. Mu¬
nꝰ qͥppe ab obsequio ÷ subiectio
indebite inpensa. munꝰ amanu
quando indiumis reb ñ solum

Expanded text:
 nummorum praemia ex ordinatione non accipiunt, et tamen sacros ordines pro humana gratia largiuntur, atque de largitate eadem laudis solummodo retributionem querunt. Hi nimirum quod gratis acceptum est gratis non tribuunt, quia de inpenso officio sanctitatis nummum expropheta ait: 'Qui excutit manus suas ab omni munere'. Neque enim dixit: Qui excutit manus suas a munere, sed adiunxit: 'ab omni'. quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subiectio indebite inpensa; munus a manquando in divinis rebus non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ordinati abhereticis uulneratũ
pillã manꝰ impositionẽ cap̾ ha¬
bent. ubi aut̃ uulnꝰ infixũ ÷ me¬
dicina ẽ adhibenda qͣ possit re¬
ciꝑe sanitatẽ. Quȩ sanitas pꝰ uul¬
nus secuta. sine cicatrice eeͥ ñpo¬

Expanded text:
Ordinati ab hereticis, vulneratum per illam manus impositionem caput habent. Ubi autem vulnus infixum est, medicina est adhibenda, qua possit recipere sanitatem; quae sanitas post vulnus secuta sine cicatrice esse non po
Abbreviated transcription (Latin):
sẏmoniace ordinati. uł ordina¬
tores. scđm ȩccłasticos canones
a ꝓpͥo gradu decidant. Sinoni¬
achi quoq sẏmoniace ante sẏmo¬
niachis ordinati similit᷑ abosfi¬
tio male accepto remoueant᷑.
Sẏmoniacos aut̃ ñ sẏmoniace asi¬

Expanded text:
simoniace ordinati vel ordinatores, secundum ecclesiasticos canones, a proprio gradu decidant. Simoniaci quoque simoniace a non simoniacis ordinati, similiter ab officio male accepto removeantur. Simoniacos autem non simoniace a si
Abbreviated transcription (Latin):
rib innullo ꝓfitiat. sic̃ nec
aliã sine corpore corporaliter
uiuit. qͥsquis hoꝵ alterũ uen¬
dit. siue quonec alterni hab̾i
ꝓuenit. ne utrũ uendere noͣ
derelinquit. Quã tam̃ obiec¬
tionẽ sac̾ penitꝰ canon ex ter
ut mediatores quoq huiꝰ scele¬
ris anathematis mucrone inci¬

Expanded text:
 in nullo proficiat, sicut nec anima sine corpore corporaliter vivit, quisquis horum alterum vendit, sine quo nec alterum haberi provenit, neutrum vendere non derelinquit. Quam tamen objectionem sacer penitus canon extermiut mediatores quoque hujus sceleris anathematis mucrone inci
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmundũ erit. quomodo ei retri¬
buet᷑ ꝗmundicia. ac puritas cõ¬
sueuit acciꝑe: S e c̃tra asserit᷑
cũ qͥhonorẽ amisit. honorẽ da¬
re ñ posse: neq illũ aliqͥd accepis¬
se quia nichil indante erat qͥ il¬

Expanded text:
immundum erit', quomodo id ei tribuetur, quod munditia ac puritas consuevit accipere? Sed econtra asseritur, eum, qui honorem amisit, honorem dare non posse, nec illum aliquid accepisse, quia nichil in dante erat, quod il
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. aut quȩ̃ cũq aliũ qͥ c̃nu¬
merat᷑ int̾ clericos. aut accep¬
tã peccimiã ordinauerit euco¬
nouiũ id ẽ defensorẽ. siue para¬
tus fuerit. si c̃unctus fuerit
ipse qͥdẽ subeat gradꝰ sui ꝑicu¬
lũ Et qͥsic ordinatꝰ fuerit. nul¬
lũ habeat fructũ ex huiꝰ sce¬
modi mertioonio. ⁊ creations
ꝓbõsa. alienꝰ ⁊ dignitatis &
sollititudinis eiꝰ inquã ꝑpeccuni¬
as intrauit. s ⁊ ille qͥ tã turpib
& illicitis int̾cessor apparuit.
S iqͥdẽ clericꝰ fuerit. deppͥo deci¬
dat gradii. Si uͦ laicꝰ. siue mona¬
Uendentes & em̾ites etẽplo eli
q rẽ iure debitã facere c̃ tẽp¬
nunt. dato patronis p̃cio:

Expanded text:
num, aut quemcunque alium qui connumeratur inter clericos, aut accepta pecunia ordinaverit oeconomum, id est defensorem, sive paratus fuerit, si convictus fuerit, ipse quidem subeat gradus sui periculum. Et qui sic ordinatus fuerit, nullum habeat fructum ex hujuscemodi mercimonio et conssed sit alienus et dignitatis et sollicitudinis ejus quam per pecunias intravit. Sed et ille qui tam turpibus et illicitis intercessor apparuerit, siquidem clericus fuerit, de proprio decidat gradu. Si vero laicus, sive monaVendentes et ementes de templo elimque rem jure debitam facere contemnunt, dato patronis pretio praemio
Abbreviated transcription (Latin):
Lromanꝰ alex andro antiocheno
epo. Arrianos ceterosq huiꝰ modi
pestis q eoꝵ laicos cõuersos ad do
piã suscipi deb̾e dignitatẽ. Qmͣ
qͥb solũ baptisma ratũ ÷ ꝑmit¬
timꝰ. quȩ utiq in nomine patriꝰ
scmͣ eos hab̾e exillo baptismate
illiꝰq ministerus arbitram᷑. qͥ cũ
dinẽ possunt quã maxcime
impietatis suȩ ꝑfidiã pociꝰ qͣm¬
qͦmͦ fieri potest ut eoꝵ ꝓfanos
sac̾lotes dignos dĩ honoribus
ar bitrem̃. quoꝵ laicos inꝑfec¬

Expanded text:
Romanus ALEXANDRO Antiocheno episcopo: « Arianos caeterasque hujusmodi pestes, quia eorum laicos conversos ad Domspiam suscipi debere dignitate. Quoniam quibus solum baptisma ratum esse permittimus, quod itaque in nomine Patris m eos habere ex illo baptismate illisque mysteriis arbitramur, quoniam cum dinem possunt, quae maxime impietatis suae perfidiam potiquod fieri non potest ut eorum profanos sacerdotes dignos Dei honoribus arbitremur, quorum laicos imperfec
Abbreviated transcription (Latin):
& em̾tes honores eccłasticos. ⁊
sac̾dotes. diaconos. ac subdia¬
conos. c̃iugatos. qm du in suo
errore ꝑmanserint. nullã sui
or dinationis potestate᷑ mȩccła

Expanded text:
mentes honores ecclesiasticos, et sacerdotes, diaconos, et subdiaconos conjugatos, quam diu in suo errore permanserint nullam suae ordinationis potestatem in Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq ꝓcͥferendo cui¬
qͣm sacerdotu gradu aut munꝰ
quodeu̾q aut ꝓmissiones mune
siue ille qͥ dederit. siue qui acce¬
ꝑit uixta sententiã calcẽdo¬
nensis ccilu gradꝰ sui ꝑiculum
sustinebit. ex c̃cł caltedone

Expanded text:
Quicunque pro conferendo cuiquam sacerdotii gradu, aut munus quodcunque aut promissiones munersive ille qui dederit, sive qui acceperit, juxta sententiam Chalcedonensis concilii, gradus sui periculum sust
Abbreviated transcription (Latin):
hiba: inde sibi dispendiũ p̃bet.
Sumite igitur ab om̃i sac̃dote mis
purgant᷑. fide̾ a eni est. quȩ hune
mundum.
scripsit intra annũ ꝑagat p̾positas
acciones. Qui sidistulerit: in famis
effectus bonorũ suorũ quarta parte
testib aut scriptura. Sententa
absente parte alia. aiudice data.
nulla obtinae firmitatẽ. causa int̾psen¬
tes iudicata. post decenniũ reuolui
ñ potest: nec int̾ absentes post iugei¬
niũ. Incausa capitali nemo absensdap
nit᷑ nabitur. Neq ab sens ꝑ aliũ ac cusato
non apossesore sed apetitoris
partib requiratur: quia om̃em ꝓba¬
tionẽ ab co q̃ri deb̾e dicit. qui pettã¬
rem rem desiderat obtinere: non
ablio qͥ se iuste teriere intendit. p̃t̃
illũ tam̃ casum ubi int̾rogare neces¬
se est possidentẽ: utrũ ex sua ꝑsona.
uit ex successione cepit possidere.

Expanded text:
hibet, inde sibi dispendium praebet. hibet, inde sibi dispendium praebet. Sumite igitur ab omni sacerdote intpurgantur. Fides enim est quae vincit hunc mundum, scripsit intra annum peragat propositas actiones. Qui si distulerit, infamis effectus bonorum suorum quarta parte testibus aut judicio. Sententia absente parte alia a judice data, nullam obtinet firmitatem. Causa inter praesentes judicata post decennium revolvi non potest. Nec inter absentes post vigennium. In causa capitali nemo absens damnetur. Neque absens per aliquem accusatort ut probatio non a possessore, sed a petitoris partibus requiratur, quia omnem probationem ab eo quaeri dicit qui petitam rem desiderat obtinere, non ab illo qui se jure tenere intendit. Praeter illam tamen causam interrogare necesse est possidentem, utrum ex sua persona aut ex successore coepit possidere
Abbreviated transcription (Latin):
Tonsulendum decernitis.
Iutrũ pb̃rm̃ habentẽ uxorẽ dea¬
tis sustentare & honorare: an auob̾
ꝓicere. In qͦ respondemꝰ qm̃ licae ipsi
ualde sint rep̃hensibiles: uos tam̃
dm̃ c̾uenit imitari qͥsolẽ suũ oriri
& malos: ⁊e pluit suꝑ iustos. & inius¬
est. nec deuita eorũ quicꝗ inuesti¬
cicicantib uob̾ si asacdote qͥsiue
Dcomp̃hensus in adult̾io. siue de
potest aliquis quantũcũq pollut᷑¬
sit. sacram̃ta diuina pulluere. q̃
purgatoria cunctarum contagio¬
num existunt. Nec pocest solis ra¬
dĩ ꝑcloacas & latrinas transiens.
aliquid ex inde ẽtaminationis ad¬
herere. ꝓinde qualiscumq sit sac̃¬
dos quę scã sunt coinquinare non
pocest. Icirco ab eo usq quo eporũ
iudicio reꝓbetur. cõmunio ꝑcipiẽ¬
da. ẽ: qm̃ mali bona ministrando
se tantũmꝰ ledunt. & cerea fax ac¬
cẽ ꝗsa sibi quidẽ detrim̃tũ p̾stat:
aliis uero lum̃ intenebris ad mi¬
nistrat. E tunde aliis cõmodĩ ex¬

Expanded text:
Consulendum decernitis, utrum presbyterum habentem uxorem debeatis sustentare et honorare, an a vobis projicere. Ad quod respondemus: Quoniam licet ipsi valde sint reprehensibiles, vos tamen Deum convenit imitari, qui solem suum oriri et malos, et pluit super iustos et iniusest, nec de vita ipsorum quippiam investiSciscitantibus vobis, si a sacerdote qui fuerit comprehensus in adulterio, sive de potest aliquis, quantumcunque sit pollutus, sacramenta divina polluere, quae purgatoria cunctarum contagionum existunt. Nec potest solis radius per cloacas et latrinas transiens aliquid exinde contaminationis attrahere. Proinde qualiscunque sit sacerdos, quae sancta sunt coinquinari non possunt. Idcirco ab eo, usquequo episcoporum judicio reprobetur, communio percipienda est. Quoniam mali bona ministrando, se tantummodo laedunt. Et cerea fax accensa, sibi quidem detrimentum praestat, aliis vero lumen in tenebris administrat; et unde aliis commodum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Quia subp̃sentia sua uł susceptũ. est.¬
uł deposicum. uł qd̾ depositariꝰ sus¬
cepisse conscripsit. ep̃ uii.
p̃sente qͦq aduersaria parte.ł
c̃tumacit̾ non ueniente soł ut salua¬

Expanded text:
quod sub praesentia sua vel susceptum est depositum, vel quod depositum est suscepisse conscripsit. CAP. XX. praesente quoque adversaria parte vel contumaciter non veniente, s
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ causas
guillandi
pb̃ri tui demorte ep̃i sui p̾deceso¬
ris infamati tui in mediũ consuli¬
mꝰ. Itaq circum om̃iũ astantium
fracrum unanimi assensu tuȩ di¬
lectioni rescribimꝰ. pfatũ guillan¬
dũ pb̃rum ant̾ te p̾sentandũ. Ubi
si certi accusatores defuerint: cunc
tium accipiat. & integra beneficia.
Purgationẽ tam̃ ant̃ ad uob sibi sacer¬
dotib iunctis ubi accusator cessaue¬
rit: eundẽ exse p̾b̾e tuo cõmittimꝰ
arbitrio. Uulgarẽ deniq ac nulla
canonci sanctione fultã legẽ fer¬
uentis scilic&. siue frigide aq̃. atq
igniti ferri c̃tactũ. aut cuiꝰ libet.
popłaris inuentionis. qui afabricã¬
te hec sunt om̃ino ficta inuidia:
nec ipsũ exhib̾e. nec aliqͦmͦ te uolu¬
mꝰ postulare: immo apłica auctori¬
tate ꝓhibemꝰ firmissime.
sacerdõ accusato. si c̃ti ñ fuerint
cestes qͥ cͥmini illato ueritatẽ dicat.
iuiustandũ erit imedio & illũ teᷤᷤ¬
tẽ pferat de innocentiȩ suę puri¬

Expanded text:
 causas Guillandi presbyteri tui, de morte episcopi sui praedecessoris tui infamati, in medium consuluimus. Itaque circum omnium astantium fratrum unanimi assensu tuae dilectioni rescribimus praefatum Guillandum presbyterum ante te praesentandum; ubi si certi accusatores defuerint, tunc tium accipiat, et integra beneficia, purgationem tamen antea, duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem denique ac nulla canonica sanctione fultam legem, ferventis scilicet sive frigidae aquae, ignitique ferri contactum, aut cujuslibet popularis inventionis, quia fabricante haec sunt omnino ficta invidia, nec ipsum exhibere, nec aliquo modo te volumus postulare, imo apostolica auctoritate prohibemus firmissime.populo accusato, si certi non fuerint testes, qui crimini illato veritatem dicant, jusjurandum erit in medio, et illum testem proferat de innocentiae suae puri
Abbreviated transcription (Latin):
t testimoniũ uniꝰ hominis non ac¬
cipiat᷑. Nã si exutraq parte plures sĩt
ueratiores atq religiosores ⁊ honestio¬
res. eligant᷑ qͥ sactamenco suũ confir.¬
ment testimoniũ nicħq se falsi ẽẽ.
dicturos. CCCLXUI¬
sitiq cause que uł p̃torio iure
t̾minate ꝑpetuo stabilitatis iure
firment᷑. Nec liceat ult̾iꝰ retracta¬
detiderit. Testimoniũ &̾ ab uno
bitanter accipiant. nec aliꝰ audi¬
at᷑. cũ testimonium ep̃i aqualiba
parte fuerit repromissum. Illud ÷
tam̃ ueritatis auctoritate firma¬
tũ illud incorruptũ: quod a sacro¬
scẽ hõe conscientia mentis. illiba¬
te ptulit. Hoc nosedicto salubri
aliquando censumamus. hoc ꝑ¬
petua lege firmamꝰ. malitiosa
liciũ semina cõprimentes.
comites ⁊ uidices ne uiles ⁊ indignas
ꝑsonas corã se ꝑmittant ad testi¬
moniũ accedere. qm̃ multi sũt
libet paruo p̃tio adiuram̃tum
conduci possunt. animas suas
ꝑdere minime formidant. Quã¬

Expanded text:
um unius hominis non accipiatur. Nam, si ex utraque parte plures sint, veraciores atque religiosiores et honestiores eligantur, qui sacramento suum confirment testimonium, nihil se falsi esse dicturos. Citaque causae, quae vel praetorio iure terminatae perpetuo stabilitatis iure firmentur; nec liceat ulterius retractadeciderit. Testimonium etiam ab uno bitanter accipiant, nec alius audiatur, cum testimonium episcopi a qualibet parte fuerit repromissum. Illud est enim veritatis auctoritate firmatum, illud incorruptum, quod a sacrosancto homine conscientia mentis illibatae protulerit. Hoc nos edicto salubri aliquando censuimus, hoc perpetua lege firmamus malitiosa litium semina comprimentes; comites et judices, ne viles et indignas personas coram se permittant ad testimonium accedere, quoniam multi sunt olibet parvo pretio, ad juramentum conduci possunt, et animas suas perdere, minime formidant. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
Iestes priꝰꝗ decausa int̾rogetur sa¬
cram̃to debent constringi. ut iu¬
rent se nichil falsi ẽẽ dicturos. Ho¬
nestiorib autem magis ꝙ uiliorib.¬
uicũq aliũ
Uhomicidii crimine ꝑicu¬
bosi nł cipitali obiectio/¬
ne pulsauerit: n priꝰ auidicib audi¬
atur: ꝙ se similem penã quam reo
intendit conscripserit subiturũ.
&si seruos alienos accusandoᷤᷤ credi¬
derit. se simili inscriptione constrĩ¬
gat futurũ: ut supplicia in nocen¬
tiũ seruorum. aut pena capitis
sun. aut facultatũ amissione con

Expanded text:
estes priusquam de causa interrogentur, sacramento debent constringi, ut jurent se nihil falsi esse dicturos, honestioribus autem magis quam vilioribuicumque alium de homicidii crimine perlosa vel capitali obiectione pulsaverit, non prius a iudicibus audiatur, quam se similem poenam, quam reo intendit, conscripserit subiturum: et si servos alienos accusandos esse crediderit, se simili inscriptione constringat: futurum ut supplicia innocentum servorum aut poena capitis sui aut facultatum amissione con
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ nͥ eiꝰ qͥsit bona
opinione. uł quem dignitas com̃¬
dat .ł. militia. uł uite honestas. ł
artis titulus laudabilis. uł &eiã
aliorũ testiũ uox debona uita eiꝰ
consentiens. Aliꝰ aut̃ testis uilissimꝰ
si pductꝰ in iuditio fuerit liceat
iudici si hoc existimauerit torm̃¬
aut̃ testimonia corũ qͥdicere so¬
luͤnt transeuntes se audisse aliꝗ
licentẽ pecuniã sibi solutã ẽẽ. sed
nec tablariorũ sola p̾sentia suf
ficit. nisi testes quoq rogati sub¬
scripserint. ep̃. iIII¬

Expanded text:
testimonium, nisi ejus qui sit bona opinione habitus, vel quem dignitas commendat, vel militia, vel vitae honestas, vel artis titulus laudabilis, vel etiam aliorum testium vox de bona vita ejus consentiens. Alius autem testis vilissimus si productus in judicio fuerit, liceat judici, si hoc existimaverit, tormemus testimonia eorum, qui dicere solent, transeuntes se audisse aliquem dicentem pecuniam sibi solutam esse. Sed nec tabulariorum praesentia sola sufficit, nisi testes quoque rogati subscripserint, et i
Abbreviated transcription (Latin):
ortodorũ soliꝰ oetodori testimo¬
niũ ualeat. Ortodoris aut̃ litigan¬
tib adcestimonĩ nullus heretico
patiat aditꝰ. Capł .U.
Siqͥs dixerit testẽ ꝓductũ
minali causa homo non dicat tes¬
timoniũ. Sin aut̃ ex alia occatiõe
dicat testimoniũ s. ꝑscriptio eiꝰ ei
lacuit ut testes ñ admit¬
tant᷑ qͥ sunt socu criminis.
nec infames. nec calũpnator es.
łceteri quos canones & ler phibet.

Expanded text:
monium valeat. Orthodoxis autem litigantibus, ad testimonium nullus haereticorum pateat aditus. C. 5. Si quis dixerit testem productum minali causa, omnino non dicat testimonium. Sin autem ex aliena occasione, dicat testimonium, sed praescriptio ejus lacuit ut testes non admittantur, qui sunt socii criminis, nec infames nec calumniatores vel caeteri, quos canon et lex prohibet.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sinecesse sit. se expurg&. pbr̃ uꝰ
to polluatur : Absit. Cũ dñs in euan¬
glio discipłi suis quorũ uicẽ nos in¬
digni inscã gerimꝰ ȩccła dicat. No¬
lite om̃ino iurare. Sit aut̃ sermo
ur. est. est. non. non. Qd aut̃ his ha¬
bundantiꝰ c̃ : amalo ẽ¬

Expanded text:
 si necesse sit, se expurget: presbyttur, juramento polluatur! Absit! cum Dominus in Evangelio discipulis suis, quorum vicem non indigni in sancta gerimus Ecclesia dicat: Nolite omnino jurare. Sit autem sermo vester, est, est, non, non. Quod autem his abundantius est, ex malo e
Abbreviated transcription (Latin):
uł tuciꝰ muniendã alioꝵ ꝯtmmentiã
qͦͥr̾ dã ⁊ u̾satio ĩ monasteriis uł reli¬
giosis eccłiis ꝓbata fuerit ñ solum
ad p̃sbit̾atũ s &iã ad sũmũ sac̾do¬
tiũ ꝓmou̾i ꝑmiser᷑. Et ut de nr̃is

Expanded text:
vel tutius muniendam aliorum continentiam. quorum conversatio in monasteriis vel religiosis Ecclesiis probata fuerit, non solum ad presbyteratum, sed etiam ad summum sacerdotium promoveri permiserunt. Et ut de n