comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
egregiȩ elec tocerte moses dũdi
popłm &egypto educeret: onsa
sicut tua fraternitas nouit. sig¬
nai negypto operans est insina
nans legistabulas accepit int̃
coruscos & toniiruos ꝑtimescen¬
teom̃i popło om̃i potentis dĩser¬
uitiosolus familiari: et iãconlocũ¬
tionec̃ iunctos est. rubrũ mare
aperuit initinereducẽ habuit nu¬
q ad satictatẽ nimiã inheremo
ꝑ miraculũ ministrauit: uedcũ
iã sitis tẽpore ad petrã uentãsi¬
set diffusus est. seq de eadẽ aquđ
educere posse dubitauit. Quaiu
tigare ualeat. Quotiens resu¬
bia animã pulsasset . recurrens
ad tabernaculũ secreto dũmreꝗ¬
rebat. Atq deea protinꝰ dõloquen¬
placabat suep̃cis int̃ uentione
surgentes insũ ꝑbia atq: indis¬
cordia dissidentes dehis centis

Expanded text:
egregie electo. Certe Moyses dum Dei egregie electo. Certe Moyses dum Dei populum ex Aegypto educeret, mira, sicut tua fraternitas novit, signa in Aegypto operatus est. In Sinnans, legis tabulas accepit, inter coruscos et tonitruos, pertimescente omni populo, omnipotentis Dei servitio solus familiari etiam collocutione conjunctus est ; Rubrum mare aperuit; in itinere ducem habuit nuque ad satietatem nimiam in eremo per miraculum ministravit . Sed cum jam sitis tempore ad petram ventum fuisset, diffisus est, seque de eadem aquam educere posse dubitavit, quam tigare valeat ? Quoties res dubia animum pulsasset, recurrens ad tabernaculum, secreto Dominum requirebat, atque de ea protinus, Deo loquenplacabat suae precis interventione; surgentes in superbia atque in discordia dissidentes dehiscentis
Abbreviated transcription (Latin):
us guudete qui a nominaur̃ a scrip¬
ta sunt incęlo In pri uata enim
& tẽpor ali letitia m̃ tẽposue¬
rant ꝗdẽ miraculis gaudebat:
mina ur̃a scriptas incȩlo:
Non enĩ om̃s electi mira eril a fa¬
ciunt. Sed tam̃ eoꝵ nomina om̃i¬
ũ incȩlotenent᷑ adscripta: ueri¬
tatis & enĩ discipulis eẽ gaudi¬
ũ ñdebet niside eobono qđ cõ¬
mune cũ om̃ib habent. & in quo
finẽ letitiȩ ñ habent. Restatica
terius facis sẽ ꝑte interius subtili¬
t̃ iudices ac subtilit̃ intellegas.
& temetipsũ quissis & quanta sit.
ne etiã faciendoꝵ signoꝵ donaꝑ
cepisti. & si quando tecreatori
nr̃o seu plinguã siue ꝑoperare¬
minisceris deliquisse. Sẽꝑhȩcad
memioriã reuoces ut sur gentẽ
cordis głam memioria reatus
p̃nat. & quicꝗd de facien dissig¬
nis acciperis uł accepisti. hȩc ñ
tibi sed illis deputes donataꝓquo
rũ tibi salute collatasunt:
Oecurritaũ mĩtusta cogitanti
quid deuno dĩfamulo actũ sit etiã

Expanded text:
ia nomina vestra scripta sunt in coelo. In privata enim et temporali laetitia mentem posuerant qui de miraculis gaudebant;mina vestra scripta sunt in coelo. Non enim omnes electi miracula faciunt; sed tamen eorum nomina omnina in coelo tenentur ascripta. Veritatis enim discipulis esse gaudium non debet, nisi de eo bono quod commune cum omnibus habent, et in quo finem laetitiae non habent. Restat itaperante Deo exterius facis, semper te interius subtiliter judices, ac subtiliter intelligas et temetipsum qui sis, et quanta sit ine etiam faciendorum signorum dona percepisti. Et si quando te Creatori nostro seu per linguam, sive per opera reminisceris deliquisse, semper haec ad memoriam revoces, ut surgentem cordis gloriam memoria reatus premat. Et quidquid de faciendis signis acceperis vel accepisti, 1111 haec non tibi, sed illis deputes donata pro quorum tibi salute collata sunt. Occurrit autem menti ista cogitanti quid de uno Dei famulo actum sit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nationephibite. ut uni uers a uos
eccła patri archas. ñ solũ in bonis
opib sedetiã inueritatis auctori¬
tatec̃gnoscat: Siqua aũ forsi¬
canaduersa subsequant᷑. una¬
nimit̃ ꝑsistentes etiã mor iendo
debem̾ostendere. ꝗain dãpnoge¬
neralitatis nrm specialiter ali¬
qd ñ amamꝰ. dicam cũ ꝑ aulo.
mibi uiuer exp̃s est & morilucrũ:

Expanded text:
 ut universa vos Ecclesia patriarchas non solum in bonis operibus, sed etiam in veritatis auctoritate cognoscat. Si qua autem forsitan adversa subsequantur, unanimiter persistentes, etiam moriendo debemus ostendere, quia in damno generalitatis nostrum specialiter aliquid non amamus. Dicamus cum Paulo: Mihi vi
Abbreviated transcription (Latin):
eũ cuiꝰ seruis. eisitadominet᷑. utetiuã
deuita reuerentiã inpendant: Nã
indiuinis eloꝗis sacerdotes ali¬
quando dii. aliquando angłiuo¬
iuram̃tũ deducendus est dicitur
applicaillũ addõs. uidelicet ad
sacerdotes. & rur sũ scriptũ
est. diis ñ de trales. scilicetsa¬
cerdotib: & ꝓpħa ait. labia
sacerdotis cus todient scienti¬
ã. & legẽ & quirent exoreeiꝰ ꝗa¬
angłs dm̃ gercituũ est.. quid
erꝗ ominũ sullo sur̃apietas dig¬
net᷑ honorare. ꝗb: in suoelo¬
ꝗo honorẽ tribuens ds. eos
aut angłos aut deos ipsectiã ap
historia. ꝗ acũ piȩ memoriȩ ẽ¬
stantino principoscripta obla¬
ta accusationis contraepos fuis¬
sent. libellos ꝗdẽ accusationis
accepit. & eosde ꝗaccus a t̾ifu¬
erant episcopꝰc̃ uocans. in eoꝵ
c̃spectu. libellos quos accepe¬
rat incendit dicens. Uosduestis
auero dõ constituti. ite & int̃
uos causas ur̃as disponite: ꝗa

Expanded text:
eum, cujus servi sunt, eis ita dominetur, ut etiam eum, cujus servi sunt, eis ita dominetur, ut etiam debitam reverentiam impendat. Nam in divinis eloquiis sacerdotes aliquando dii, aliquando angeli vojuramentum deducendus est dicitur: Applica illum ad deos , videlicet ad sacerdotes. Et rursum scriptum est: Diis non detrahes , scilicet sacerdotibus. Et propheta ait: Labia sacerdotis 133 custodiunt scientiam, et legem requirent ex ore ni exercituum est. Quid ergo mirum si illos vestra pietas dignetur honorare, quibus in suo eloquio honorem tribuens, eos aut angelos, aut deos ipse etiam aphistoria, quia cum piae memoriae Constantino principi scripto oblatae accusationes contrasent, libellos quidem accusationis accepit, et eosdem qui accusati fuerant episcopos convocans, in eorum conspectu libellos, quos acceperat, incendit, dicens: 'Vos dii estis, a vero Deo constituti. Ite et inter vos causas vestras disponite, quia
Abbreviated transcription (Latin):
titꝰ esse rep̃ hendor: Sed& sicer¬
dos ñ sũ. sciogra uẽ eẽ hanc in iuriã
sacerdoti. utueritati seruiens fal¬
laxcredat᷑ &dudũ noui qm̃ nor¬
dulfo plusestcre ditũ. mihi. lxoni
ãplius quã mihi. Et nunceis ꝗeẽ
ad mediũ uident᷑ plus quãmeis
assertionib credulitas inpedit᷑.
tidiana mom̃tañ ec resceret.
Dedes pectione mea atq: inrisio¬
nẽ letꝰ tacerẽ: Sed hoc me uehe¬
m̃ ter affligit. ꝗaẽgo unde crim̃ fal¬
sitatis tolero. indeitalia cortidie
ducit᷑ sublangobardoꝵ iugo captiua:
dũq meis su gestionib innullo cre¬
dit᷑. ures ostiũ in manit̃ & crescun.
hoc tam̃ pussimo dño suggero ut de
memala om̃a quȩ libet existimet:
Deutili tate uro reipublicȩ & cau¬
saereptionis italię. ñꝗb libet faci¬
lepias aures p̃beat. sedplus reb quã
uerbiscredat: Sacerdotib aũ ñ
& t̃renapotes tate dñsnr̃ citius indig¬
net᷑. sed excellentic̃ sideratione ꝓpt̃

Expanded text:
ntitus esse reprehendor. Sed ntitus esse reprehendor. Sed dos non sum, scio gravem esse hanc injuriam sacerdoti, ut veritati serviens, fallax credatur. Et dudum novi quoniam Nordulpho plus est creditum quam mihi, Leoni amplius quam mihi. Et nunc eis, qui esse ad medium videntur, plusquam meis assertionibus credulitas impenditur. quotidiana momenta non excresceret, de despectione mea atque irrisione laetus tacerem. Sed hoc me vehementer affligit, quia unde ego crimen falsitatis tolero, inde Italia quotidie ducitur sub Langobardorum jugo captiva; dumque meis suggestionibus in nullo creditur, vires hostium immaniter excrescunt. Hoc tamen piissimo domino suggero, ut de me mala omnia quaelibet existimet; de utilitate vero reipublicae et causa ereptionis Italiae non quibuslibet facile pias aures praebeat, sed plus rebus quam verbis credat. Sacerdotibus autem non ex terrena potestate dominus noster citius indignetur, sed excellenti consideratione propter
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsã ueritas in euangłio am¬
mo netdicens estote prudentes
sic̃ serpentes. & simplices sic̃ colu¬
be. eẽ ualde mutile indicans. si
aut simplicitati prudentia. aut
prudentiȩ sim plicitas desit: uter¬
go ser uossuos ad cunctacredi tos
efficeret. ẽẽ cos & simplices sicut
colũ bas. & prudentes ut serpentes
uoluit. quatenꝰ in eis & ser pentis
astutia colũbȩsimplicitatẽ acu¬
eret. & colũ bȩsimplicitas serpin¬
tis astutiã tẽperarẽt: Egoigit᷑
ꝗ inserenissimis dominoꝵ iussi¬
onib ab ariulsi astutia deceptꝰ
ñ ad iuncta prudentia simplex
denuntior:: Constat ꝓcul dubio
ꝗa fatuus appellor. qđ it a eẽ
ego quoq ipse c̃fiteor. Nãsi hoc
ur̃a pietas clauseclamant. E.
enĩ factuus ñ fuissẽ si adista to¬
leranda quȩq
int̃ largo bardoꝵ gladios hoc in lo¬
copatior minime uenis sẽ: In eaaũ
re quã deari ulfo ꝑhibui quia toto
corde uenireadrẽ publicã para¬
t̾ suit. dũ mihi ñcredit᷑ etiãm̃¬

Expanded text:
ngelio admonet, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae , esse valde inutile judicans, si aut simplicitati prudentia, aut prudentiae simplicitas desit. Ut ergo servos suos ad cuncta eruditos efficeret, esse eos et simplices sicut columbas, et prudentes ut serpentes esse voluit, quatenus in eis et serpentis astutia columbae simplicitatem acueret, et columbae simplicitas serpentis astutiam temperaret. Ego igitur qui in serenissimis dominorum jussionibus ab Ariulphi astutia deceptus, non adjuncta prudentia simplex denuntior, constat proculdubio quia fatuus appellor, quod ita esse ego quoque ipse confiteor. Nam si hoc at, causae clamant. Ego enim si fatuus non fuissem, ad ista toleranda quae inter Langobardorum gladios hoc in loco patior minime venissem. In ea autem re quam de Ariulpho perhibui, quia toto corde venire ad rempublicam paratus fuit, dum mihi non creditur, etiam me
Abbreviated transcription (Latin):
tb ddiscender. deposuer lapides ꝗ mo
re priptarũ postti suerant ingresis
eosq ineisdẽ cenebrosis latibulis c̃ster¬
ratos terre inuener̃.. Qui ad monaste¬
riũ reducti &eodẽ miraculo itame
lioratis ut eis multũ ꝓfuerit ad pa¬
rũ teporis demõno fugissent. hȩo
clxxi ut exellentię ur̃e in notescerent
cuius oratorio helemosinãs fecistis.

Expanded text:
 descenderunt. Deposuerunt lapides qui in ore cryptarum 1126 positi fuerant, ingressi sunt, eosque in eisdem tenebrosis latibulis terrae consternatos invenerunt. Qui ad monasterium reducti, ex eodem miraculo ita sunt meliorati, ut eis multum profuerit ad parum temporis de monasterio fugisse. Haec dixi, ut excellentiae vestrae innotesceret cujus oratorio eleemos
Abbreviated transcription (Latin):
tõ cura punspicere Quia igit monist¬
piũ q đ infundo maircino ꝓuncie cum¬
gronatione sundit̃ dicit̾ de solatõ ut
nelunꝰ eginde monachus ꝗ aliquã illio
soll ieitudinẽ uelcur s̃ debo ad hibe¬
re pemanserit tuo illũ monasto¬
ria cũ om̃ib reb sus uel quȩa
eo potunt acciones utile prospe¬

Expanded text:
te cura prospicere. Quia igitur monastte cura prospicere. Quia igitur monasterium quod in fundo Marciano provinciae Camngregationne unus exinde monachus, qui aliquam illic sollicitudinem vel curam debeat adhibere, remanserit, tuo illud monasterio cum omnibus rebus suis, vel quae ei competunt actiones, utile prospe
Abbreviated transcription (Latin):
torii reuertunt᷑. corã sc̃a frat¬
nitatis ur̃e egregatione fate¬
ant̾. ẽundẽ nestoriũ cũ om̃i¬
b suis sequacib acreli¬
quas hereses anache¬
mati zantes.
uenerandas quoq synodos. quas
uniuer salis eccła recipit. se recipe¬
re Suene rari ꝓmittant. & absq
ulla dubitatione sc̃itas eos ur̃a.
seruatis eis ꝓpriis ordinib in
suo coetu recipiat. ut dũ s ꝑ sol¬
licitudinẽ occulta mentis eoꝵ dis¬
cutitis. atq eos ꝑuerã scientiã
recta quȩ tenere de beane do¬
cetis. S ꝑ mansue tudinẽ nullã eis
c̃trarietatẽ uel difficul tatẽ de
pro prus suis ordinib facitis eos
ab anciqui hostis ore rapiatis:
Quanto multos colligitis qui
uobiscõ inchño sine fine głont᷑. Sc̃a it aq
trintas orantes ꝓnob̾ suauos ꝓteca¬
one custodiat. uobq in imore suo
dona adhuc multipliciora c̃cedat.
agipito abbiti
e reb uenerabilib uel quando hos
cultarȩ desit obseꝗũ nr̃a deb& sollri¬

Expanded text:
torii revertuntur, coram sancta fraternitatis vestrae congregatione fateantur, eumdem Nestorium cum omnibus suis sequacibus ac reliquas haereses anathematizantes. Venerandas quoque synodos, quas universalis Ecclesia recipit, se recipere et venerari promittant; et absque ulla dubitatione sanctitas vestra eos, servatis eis propriis ordinibus, in suo coetu recipiat: ut dum et per sollicitudinem occulta mentis eorum discutitis, atque eos per scientiam veram recta quae tenere debeant docetis, et per mansuetudinem nullam eis contrarietatem vel difficultatem de propriis suis ordinibus facitis, eos ab antiqui hostis ore rapiatis; quanto multos colligitis, qui vobiscum in Domino sine fine glorientur. Sancta itaque Trinitas orantes pro nobis sua vos protectione custodiat, vobisque in amore suo dona adhuc multipliciora concedat.Agapito abbati. Ne locis venerabilibus vel quando licet culturae desit obsequium nostra debet sollici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓropriȩ uirtute naturȩ. factũ est
carnis &anime rationalis. natus est
ꝑuterũ uirginis filius dĩ. unde unc
tusp̃participib dicit᷑. sicut psalmis¬
ta ait. ux̃ce ds̃. ds̃ tuus oleo lȩti¬
tie p̃ consortib tuis. unctꝰ quip¬
pe est oleo. dono indelic&
catores homines &isti¬
m. & post modõ per

Expanded text:
propriae veritate naturae, factum est propriae veritate naturae, factum est carnis et animae rationalis, natus est per uterum. Virginis Filius Dei, uncicipibus dicitur, sicut Psalmista ait: Unxit te Deus Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis. Unctus quippe est oleo, dono videlicetcatores homines existimus, et postmodum per
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ sensũ. ꝗ nob̾ quẽ sensũ dederit.
ilico subiungit. ut cornoscam̾ uerũ
dm̃. quẽ hoc. loco uerũ dr̃a insinuat.
na. Sugit᷑ iuxta errorẽ nesto¬
rii alius uerbũ. atq alius esset
utiq uerus ds̃ ness&. & uita aet̃¬
na. sedunigenit̾ filius uerbũ an¬
te sęcła fact̾ est homo. hic est
ergo uerus ds̃ outa et̃na. certe cã himo
sci uirgo cceptoraeẽt. Oloquentẽ ad se anga
audirs: ait. ecce ancillacdm̃ fiat sicita
cis. quȩ cũ eũ ccepisso & adhelisab& co¬
natã suã ꝑger& ab eadẽ helis ab& ꝑ
tinꝰ audiuit unde ergo digna. ut mater
dñi. ꝗ auerbũ ante sȩcła unigentus
mo. nec alterius ancilla. alterius
mat̾. ꝗa dũ unuigenit̾ dĩ &istens an¬
ce sȩcła. & eiꝰ utero nat̾ est hamo.
in uestigabili miraculo factaẽ. & an
cilla hominis ꝑdiuinitatẽ &mater
uerbi ꝑcurnẽ: nonaũ prius inutero
uirginis ciro c̃ceptaẽ. Spostinodũ diui¬
nitas uenit incarne: sed mox uerliũ
uenit inuterũ. mox uerbũ seruaca

Expanded text:
 nobis quem sensum dederit, illico subjunxit: Ut cognoscamus Deum verum. Quem hoc loco verum Deum insinuat, rna. Si igitur juxta errorem Nestorii alius Verbum, alius esset utique verus Deus non esset et vita aeterna. Sed unigenitus Filius Verbum ante saecula factus est homo. Hic est ergo verus Deus et vita aeterna. Certe cum hunc sancta Virgo conceptura esset, et loquentem ad se angelum audiris. Quae cum eum concepisset, et ad Elisabeth cognatam suam pergeret, ab eamdem Elisabeth protinus audivit: Unde ego digna ut mater Domini, quia Verbum ante saecula unigenitus mo. Nec alterius ancilla, alterius mater, quia dum unigenitus Dei existens ante saecula ex ejus utero natus est homo, investigabili miraculo facta cilla hominis per divinitatem et mater verbi per carnem. Non autem prius in utero virginis caro concepta est, et postmodum divinitas venit in carne, sed mox verbum venit in utero, mox verbum, servata
Abbreviated transcription (Latin):
caueat infidelitatis ꝑditio subicit̃
ctat sucenere fide qua negle t iu
leat. Sicut ergo ctra &teriora
hostes ita quoq c̃tra interiore
ammarꝑ aduersarios studete esse sol
ea bona reuerentissimo sr̃i & copp̃o nr̃o
augustino adangloꝵ gentẽ ꝓficiscenti.
Ocellentia ur̃a p̃buerit reuertentes
abeo ꝗdã monachi retuler̃. Unde
uberes gr̃as referentes petim̾ ut his
quoq monachis ꝗ adeũ directis suffra¬
gia ur̃a copiosius p̃bere. atq eos ad
ꝓficiscendũ iuuare dignemini. ut quan¬
to beneficia ur̃a eis ampluis exhibetis
tanto maiorẽ uicissitudinẽ ab om̃i poten¬
tidõ euiseruunt expetitis..¬

Expanded text:
cavet, infidelitatis perditioni subjicitur, cavet, infidelitatis perditioni subjicitur, etiamsi tenere fidem quadeatur. Sicut ergo contra exteriores hostes, ita quoque contra interiores animarum adversarios studete esse sollea bona reverendissimo fratri et coepiscoAugustino ad Anglorum gentem proficiscenti excellentia vestra praebuerit, revertentes ab eo quidam monachi retulerunt. Unde, uberes gratias referentes, petimus ut his quoque monachis qui ad eum directi sunt suffragia vestra copiosius praebere atque eos ad proficiscendum juvare dignemini, ut quanto beneficia vestra eis amplius exhibetis, tanto majorem vicissitudinem ab omnipotente Deo, cui serviunt, exspectetis.
Abbreviated transcription (Latin):
modũ acrius feriat quanto modo diutus
oclement̃ expectat. Scitote aũ. ꝗ amas
tis sitanti lauẽ facinoris deur̃is citius
Axellentiȩ ur̃ae indexcordis epła quan¬
ta inuob̾ fulgeat cũ regia potestate pru¬
dentia it a luculenti copla sermonis edo¬
cuit ut dubiũ esse siualeat quie ꝗd lauda¬
bile deuob fama narrauerit. & qm̃ ador¬
tationẽ nr̃am adeo regis animis ꝑ laudis
p̃dicam̃ta placuisse signastis. Ut quic ꝗd
rentia quic ꝗd adhonorẽ ꝑtinere cog¬
noscitis sacerdotũ. &studiose statui &
ueletis inõnib custodiri. Iteratauos ꝓ¬
ur̃a magis mercede adhortatione pul¬
samus. ueẽ aregari srnodũ inbe ats. &ni
cut dudũ seripsim̃ corporalia sicerdo¬
tib inti &simoruacȩ hereseos preuula¬
tẽ om̃iũ episcopoꝵ definitione cr̃pna¬
rdtq deregnai ur̃ĩ amputari finib
facatis necplus illic pecuniam obtine
uit̾. quisꝗs hanc &maxime indands
etcłasticis honorib iuglanter ñ pre¬

Expanded text:
modum acrius feriat, quanto modo diutius modum acrius feriat, quanto modo diutius et clementer exspectat. Scitote autem quod Dtis, si tanti labem facinoris de vestris citius ellentiae vestrae index cordis epistola quanta in vobis fulgeat cum regia potestate prudentia, ita luculenti copia sermonis edocuit ut dubium esse non valeat quidquid laudabile de vobis fama narraverit. Et quoniam exhortationem nostram adeo regiis animis per laudis praedicamenta placuisse signastis, ut quidquid rentiam, quidquid ad honorem pertinere cognoscitis sacerdotum, studiose statui, et velitis in omnibus custodire, iterata vos per vestram mercedem adhortatione pulsamus, ut congregaricerdotibus vitia et simoniacae haereseos pravitatem omnium episcoporum definitione damnari, atque de regni vestri amputari finibus faciatis, 1146 nec plus illic pecuniam obtinervitus, quisquis hanc et maxime in dandis ecclesiasticis honoribus vigilanter non prae
Abbreviated transcription (Latin):
tunc regnũ stabili credit᷑. cũ calpa quȩ
cogoscit᷑ citius em̃dat᷑. multoꝵ igit᷑
adnos relatione ꝑuenit qđ dicere
sine afflictione cordis nimia ñuale¬
m̃. lta quosdã sacerdotes in illius par¬
tib inpudice acneꝗt̃ conuersari.
lit & audire nob obꝓbriũ & lam̃ta¬
bile sit referre ne ergo postquã hu¬
iiis neꝗtiȩ huc usq se tetendit opinio
aliena prauitas aut nr̃am animã aut
regnũ ur̃m peccati sui iaculo feriat
ardent̃ adhec debem̾ ulciscenda c̃¬
surgere. ne paucoꝵ facinꝰ multorũ
possit esse perditio. nã causas ruinę
populi sacerdotes mali qui enim ꝓpo¬
puli se peccatis int̾cessor obiciat.
Sisa curdos ꝗͥ scorare debuerat grauora
telus scitat adumndictã scripta achos
ur̃a dscurrant. o ꝑsonã si p̃cipitis ce¬
ure a uetoritatis achsensu trans mit
pude te nepotib quoscupitis regure
cntito per munũ suã ad feriendu r¬
stitias ilerorreactione hunis sceleris
studio sistme cogtate. necanto post¬

Expanded text:
 stabile creditur, cum culpa quae cognoscitur citius emendatur. Multorum igitur ad nos relatione pervenit, quod dicere sine afflictione cordis nimia non valemus, ita quosdam sacerdotes in illis partibus impudice ac nequiter conversari, ut et audire nobis opprobrium et lamentabile sit referre. Ne ergo postquam hujus nequitiae hucusque se tetendit opinio, aliena pravitas aut nostram animam aut vestrum regnum peccati sui jaculo feriat, ardenter ad haec debemus ulciscenda consurgere, ne paucorum facinus 1171 multorum possit esse perditio. Nam causa sunt ruinae populi sacerdotes mali. Quis enim pro populi se peccatis intercessor objiciat, sacerdos qui exorare debuerat graviorazelus excitat ad vindictam, scripta ad nos vestra discurrant, et personam, si praecipitis, cvestrae auctoritatis assensu transmittaprovidete nepotibus quos cupitis regnare noster manum suam ad feriendum excutiat, de correctione hujus sceleris studiosissime cogitate, ne tanto post
Abbreviated transcription (Latin):
uiacaritati nillonge ẽ : quos diidunt
loca. rangat epła. lator itaq p̃
asseruit adnos epłas accepisse. easq in
hero solrmorũ urbe cũ reb quoq a¬
liis ꝑͣdisse. inꝗbus sicut ipse ait. Studu¬
istis inꝗrere. sacerdotes acplebs. quę
uestoriane hereseos errore c̃sue sunt.
Cũ ad matrẽ electoꝵ om̃iũ catholicã
eccłam reuertunt᷑. ut rũ baptitari¬
debeant. ancerte solius uorȩ fidei
c̃fessione eiꝰdẽ matris ȩcłȩ uiscerib ad¬
iungi. S ꝗdẽ abantiqua patrũ instirti¬
tione didicim̃. ut ꝗ lib& apud here¬
sim incrinitatis nomine baptir uit:
uictione chrismatieuit inpositione
manꝰ. aut sola ꝓfessione fidei ad
sinũ matris ȩccłȩ reuocent̃ unde a¬
patꝰs ꝑimpositionẽ manꝰ occidens pes
unctione uͦ scĩ chrismatis admiges teo

Expanded text:
uia charitati nihil est longe, quos dividunt loca jungat epistola. Lator itaque prasseruit ad nos epistolas accepisse, easque in Jerosolymorum urbe cum rebus quoque aliis perdidisse. In quibus, sicut ipse ait, studuistis inquirere sacerdotes ac plebes quae Nestorianae haereseos errore confusae sunt, cum ad matrem electorum omnium catholicam Ecclesiam revertuntur, utrum debeant baptizari, an certe solius verae fidei confessione ejusdem matris Ecclesiae visceribus adjungi. Et quidem ab antiqua Patrum institutione didicimus ut quilibim in Trinitatis nomine baptizantur,unctione chrismatis, aut impositione manus, aut sola professione fidei, ad sinum matris aeclesiae revocentur. Unde Arrianos per impositionem manus Occidens, per unctionem vero chrismatis
Abbreviated transcription (Latin):
fct̾ est loquam. Suante monitẽ
miniuria ꝗademoniũ haber& andi¬
uit: post mor tẽ uͦ ascus ꝑsectorib
seductor appellat̾ est. cũ dicerent
cm̃ ꝗa seductor ille & postenes
diẽsresur gã: Quanta ergonos pec¬
eatores alin gua ł manib iniquoꝵ
hominũ portare necesse ẽ. ꝗ in ad¬
uentu &t̃ni iudicis iudicandi sumais.
Si d̾ ipse tante quã p̾morte ꝑtu
lit ꝗ iud&ꝵ uenit hec dulcissima
& Sfellentissima filia breuit̾ dixi.
ne quo tiens stultos hommnes dero¬
gare cognoscis. quãlib& uel paruu¬
la mentis tristitia tangaris. sed
Ia sedari hoc ipsũ stultoꝵ homi¬
nũ murmur tranquilla ratiõ¬
ne potest peccatũ credo sibonũ qđ
ualo fierit negtegit̾ ut fiat. Nam
cũ placarẽ in sanas mences atq ad
salutẽ reducere possum. scandali¬
tare eas minime debeniꝰ. Sunt enim
quȩdã scandala quȩ om̃ino despicien
possunt. despicienda nons. Necũcul¬
pa seruent᷑ qđ sacro euangło p̃¬
dicante cognouimꝰ.. Quiꝰ iũ uent̾

Expanded text:
 est, loquamur, qui ante mortem in injuriam quia daemonium haberet audivit; post mortem vero a suis persecutoribus seductor appellatus est, cum diceret: Scimus quia seductor ille dixit: Post tres dies resurgam. Quanta ergo nos peccatores a lingua vel manibus iniquorum hominum portare necesse est, qui in adventu aeterni judicis judicandi sumus, si et ipse tanta tam ante qut judex venit? Haec, dulcissima et excellentissima filia, breviter dixi, ne quoties stultos homines tibi derogare cognoscis, qualibet vel parvula mentis tristitia tangaris. Sed quia sedari hoc ipsum stultorum hominum murmur tranquilla ratione potest, peccatum credo si bonum quod valet fieri negligitur ut fiat. Nam cum placare insanas mentes atque 1129 ad salutem reducere possumus, scandalizare eos minime debemus. Sunt enim quaedam scandala quae omnino despiciendpossunt, despicienda non sunt, ne cum culpa serventur. Quod sacro Evangelio praedicante cognovimus, quia cum Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
no adangloꝵ gentẽ ꝑ rexerat reme¬
cente adiuuerit narrauer̃. Cȩdꝗa
fectu salut antes petimꝰ ut monachãs
p̃ sentiũ portitores quos ad p̃dietũ
fr̃m nr̃m unacũ dilectissimis filis nr̃is
laurentio pb̃ro & mellito abbe trans¬
misimꝰ habeatis peculiarit᷑ cõm̃da¬
tos. & quicꝗd illi ante &hibiustis. his
quoq ad landis ur̃ȩ cumulũ uberi¬
us impendatis. Quatenꝰ dũ uob̃ ꝓ¬
uidentib coeptũ sine mora it̃ Exple¬
ꝓperis custos & in aduersitatib sit
adiutor  Prȩtea ꝑuenit adnos
qđ satri illic ordines cũdatione
pecuniȩ c̃ferant᷑ : &uehem̃ter affli¬
gim̃. Siaddĩ dona non meritis acce
surgens apłoꝵ est auctoritate
dãpnata. petit̃ ut ꝓmercede ur̃ a
ẽgregari srnodũ facatis. quatenꝰ om̃i¬
ũ sacer dotũ definitione conp̃ssa &
radicit̾ amputata nullus illic inre
decetero inpericulũ animarũ inue¬
niat neo ulterius sub qualib& excu¬
satione ꝑmittat᷑ oxurgere. ut

Expanded text:
no ad Anglorum gentem perrexerant, revecentem adjuverit, narraverunt. Sed quia fectu salutantes, petimus ut monachos praesentium portitores, quos ad praedictum fratrem nostrum una cum dilectissimis filiis nostris Laurentio presbytero et Mellito abbate transmisimus, habeatis peculiariter commendatos. Et quidquid illi ante exhibuistis, his quoque ad laudis vestrae cumulum uberius impendatis, quatenus dum vobis providentibus coeptum sine mora iter exple et in prosperis custos, et in adversitatibus sit adjutor. Praeterea pervenit ad nos quod sacri illic ordines cum datione pecuniae conferantur. Et vehementer affligimur, si ad Dei dona non meritis accedsurgens, apostolorum est auctoritate damnata, petimus ut pro mercede vestra congregari synodum faciatis; quatenus omnium sacerdotum definitione compressa et radicitus amputata, nullas illic vires de caetero in periculum animarum inveniat, nec ulterius sub qualibet excusatione permittatur exsurgere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
serim uel quur carde responderim
Sedhisdẽ abramius nauigii necessitate
copulsus diuꝑhibȩt̃ innea politana
quitate demoratꝰ atq ineo sensu quo
didũ seripseram ita rescribo Quia
de doctrina ur̃a c̃trahereticos ꝗđi cun
bagnoite fuit ualde qđ ad mirarem̃
Diod aũ displicere ñsuit. In eodẽ aũ sen¬
so iamdudũ cõmuni filio nr̃o anito¬
lo duaconi plurima scripseram. Ita
ał̃ doctrina ur̃a ꝑ om̃a latmis patrib
Scor dauit. ut mirũ mihi ñess& qđ in
duersis linguis sp̃s ñ fuerit diuersos
Nam hoc qđ deficulnea dixistis in eo
sensu ꝓ prie beat̾ augustmꝰ loquit᷑.
Iacũ euangelista subux̃. non dũ
enim erat tepꝰ ficoꝵ. aꝑte cognos

Expanded text:
serim, vel cur tarde responderim. serim, vel cur tarde responderim. Sed idem Abramius, navigii necessitate compulsus, diu perhibetur in Neapolitana civitate demoratus, atque in eo sensu quod dudum scripseram ita rescribo, quia de doctrina vestra contra haereticos qui dicuntur Agnoitae fuit valde quod admiraremur; quod autem displiceret, non fuit. In eodem autem sensu jamdudum communi filio nostro Anatolio diacono plurima scripseram. Ita autem doctrina vestra per omnia Latinis Patribus concordavit, ut mirum mihi non esset quod in diversis linguis Spiritus non fuerit diversus. Nam hoc quod de ficulnea dixistis, in eo sensu proprie beatus Augustinus loquitur, quia cum evangelista subjunxit: Nondum enim erat tempus ficorum, aperte cogn
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ &x ꝑcepta luce ueritatis. & ean¬
dẽ eccłȩ. p̃dicationis uerbo in lumi¬
nat. & ad meliorẽ uiã morũ suorũ
&xẽplis informat. Quociens aũ
incorde meo unianimĩtatẽ urãm
relego atq in corde ur̃o fixũ me
ꝑmanere cogiosco. ago omp̃i dõ¬
grãs ꝗ adiudi locis caritas npote stio
nam o si corpore longe disungit̃. inen¬
te tam̃ sẽꝑ indiusibiles sumꝰ cs mulis
aũ fibus a natolius eliaçoñ suus miha
scriptis innotuit murbe rega nol¬
la eccłastiea quȩdã decausis terre¬
nis mota. Sed credo qđ prios
hȩc mihi nuntiauerit. Quã de causa
eccłȩ beatitudo ur̃a loqueret
& gaudeo ꝗa ubiuos adesse c̃tit
me ñ arbieror defuisse namuer¬
tatis minister petri sequas s sc̃ȩ eccs
p̃dicator illa scit ꝗa loꝗ potuisti. quȩ
dese petri apłi ꝑ os doctoris sonaro
debuer̃. ante hos aũ dies abra¬
mio alexandrino ueniente sc̃itati ur̃e
rescripserã: uel ꝗd deseriptis ur̃is quę
contra hereticos agnoitas edidistis sen¬

Expanded text:
eritatis, et eamdem Ecclesiam praedicationis verbo illuminat, et ad meliorem viam morum suorum exemplis informat? Quoties autem in corde meo unanimitatem vestram relego, atque in corde vestro fixum me permanere cognosco, ago omnipoa dividi locis charitas non potest. Nam etsi corpore longe disjungimur, mente tamen indivisibiles sumus. Communis autem filius Anatolius diaconus suis mihi scriptis innotuit, in urbe regia nulla ecclesiastica quondam de causis terrenis mota. Sed credo quod prius hoc mihi nuntiaverat quam de causa Ecclesiae beatitudo vestra loqueretur. Et gaudeo, quia ubi vos adesse contigit, me non arbitror defuisse. Nam veritatis minister, Petri sequax, et sdicator, scio quia illa loqui potuisti, quae de sede Petri apostoli per os doctoris sonare debuerunt. Ante hos autem dies, Abramio Alexandrino veniente, sanctitati vestrae rescripseram vel quid de scriptis vestris quae contra haereticos Agnoitas edidistis sen
Abbreviated transcription (Latin):
loquendo fr̃ib signa deder̃. Quod appiã
descendentes hierusolrmã tẽtenderent.
ꝗoxientes deuerter̃ deitinere. iEt ut.
asequentib in urniri minime potuis sert
recrusas criptas iuxta flãmineã por¬
tã inuenientes in eisse occultauer̃.
cũ uero uesꝑtinis oris reꝗsi¬
i minime in c̃gregatione
muenti essent ascensis cauallis eos ꝗdam
ut eõs in litina ł appiã uã sequerent᷑
Sebito eis c̃siliũ hortũx ut eos in sala¬
rla iã reꝗrerent extraciuitate.
lgit᷑ ꝑgentes deflexer̃ insalaria eos
uere minme inuenientes ꝑportam
flãmineã decreuer̃ reuerti: C&q re¬
uerterent̃ mox ut &eꝗ eoꝵ ante erm¬
tis illa uener̃ inꝗb se absc̃derant

Expanded text:
loquendo fratribus signa dederunt quod per Appiam descendentes Jerosolymam tenderent, qui exeuntes diverterunt de itinera sequentibus inveniri minime potuissent, retrusas cryptas juxta Flamineam portam invenientes, in eis sese occultaverunt. Cum vero vespertinis horis requisiti minime in congregatione inventi essent, ascensis caballis eos quidam ut eos in Latinam vel Appiam viam sequerentur. Subito autem eis consilium ortum est ut eos in Salaria via requirerent. Extra civitatem igitur pergentes deflexerunt iter in Salariam. Eos vero minime invenientes per portam Flamineam decreverunt reverti. Cumque reverterentur, mox ut equi eorum ante cryptas illas venerunt in quibus se abscondera
Abbreviated transcription (Latin):
uanisse estimant conatib solue¬
re: ac ꝑ hoc nec absolutione sẽx
putant siligaturas ciꝰ ualere ñ &is¬
timusit. conera quos diutius dispo
se fallere ueritatẽ credant. In¬
de inpeccatis suis ueracit ligentur
hecquȩ p̃diximꝰ errorũ capicula
aut p̃dicare audent aut tatitia¬
pud semecipsos tenere. hos ꝓ.¬
culqubio & anathe matizaum̃. S¬
pitulis meis sicut p̃dnxi ꝗaame

Expanded text:
anis se estimant conatibus solvere, ac per hoc nec absolutionem sancputant, si ligationem eius valere non estimant. Contra quos diutius disputse fallere veritatem credunt, inde in peccatis suis veraciter liganturhaec, quae praediximus, errorum capitula aut praedicare audent aut tacite apud semetipsos tenere, hos procul dubio anathematizamus. pitulis in eis, sicut prae
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃m nr̃m ꝓeo qđ illos ꝗ secũ sunt
sufficere sibi dicit ñposse. transmi¬
sim̃ patrocinus ur̃is suffragia be¬
nignius ministretis atq ita eis in õnib
adesse dignemimi. Quatenꝰ dubonis ge
& nullas illic moras uel difficultates mue¬
nerino tanto ergauos ad dul cissins

Expanded text:
rum, pro eo quod illos qui secum sunt sufficere sibi dicit non posse, transmisimus, patrocinii vestri suffragia benignius ministretis, atque ita eis in omnibus adesse dignemini, quatenus dum bonis  nullas illic moras vel difficultates invenerint, tanto erga vos ac dulcissimos
Abbreviated transcription (Latin):
cos ipsius studiũ gesseritis talẽ illũ
mur̃o iuuamine sentiatis. Mnhi aũ cro¬
dite ꝗa sicut multorũ iam in experi
m̃ codidicimꝰ. in damno &xpandit᷑ quio¬
qd cũpeccato c̃gregat᷑. Siint᷑ iultis
nil iniuste perdere sũmopere scu¬
dece de iniusticia nil habere. inter¬
renis & enim reb sẽꝑ causadã niẽ
origo peccati. uos itaq siemmore
aduersantib gentib uultis sicis
auetoredo uictrices existere festi hatis
eidẽ om̃ipis dñi cũtimore p̃cepta
suscipite ut ipse ꝓuob c̃tra aduer¬
sarios ur̃os pugnare dignet ꝗ per

Expanded text:
cos ipsius studium gesseritis, talem illum in cos ipsius studium gesseritis, talem illum in vestro juvamine sentiatis. Mihi autem credite, quia, sicut jam experim didicimus, in damno expenditur quidquid cum peccato congregatur. Si vultis igitur nihil injuste perdere, 1150 summopere studete de injustitia nihil habere. In terrenis etenim rebus semper causa damni est origo peccati. Vos itaque si eminere adversantibus gentibus vultis, si eis, auctore Deo, victrices existere festinatis, ejusdem omnipotentis Dei cum tremore praecepta suscipite, ut ipse pro vobis contra adversarios vestros pugnare dignetur, qui per
Abbreviated transcription (Latin):
Ia & effera corda gentiliũ ꝓuidi
guber natis arte c̃silii oregiã qđ
maioris ad huc laudis est ornatis
sapientia potestatẽ. O qm̃ sicot mul¬
dis inutroq gentib dominetis. Ita
suoq eas fideiꝰ sinceritate p̃cellitis
magnã de uob mem̃dandis inlicitis
fionciã capim̃ nam qualit̃ adhorta¬
dionẽ nr̃am exellentia or̃a ample¬
xasit. quant aq: eam deuotione ges¬
tiat ad iplere scriptoꝵ ur̃orũ emis¬
sa dudũ pagina testis est. sedꝗa ipse
bonarũ mentiũ esse c̃sue uit adutor
ꝗetiã earũ largitor est. considim̃ qđ
tanto ꝓpitus causas ur̃as sua pietate
disponat. quanto ipse desua uos esse ui¬
det causas sollicitas facite qđ dĩẽ. &¬
gari p̃cipite & peccatũ simo macę he¬
reseos deregno ur̃o int̃ alia sicutan
te scripsimꝰ definitione c̃cilii studio¬
sius ꝓhibete sacrificiũ dõ de icto
interiore hoste offerte ut exte¬
riores aduersarios ipso adiuuan¬
te uincatis & quile uos ẽtramimi¬

Expanded text:
at, quia et effera corda gentilium providi gubernatis arte consilii, et regiam, quod majoris adhuc laudis est, ornatis sapientia potestatem. Et quoniam sicut multis in utroque gentibus eminetis, ita quoque eas fidei sinceritate praecellitis, magnam de vobis in emendandis illicitis fiduciam capimus. Nam qualiter adhortationem nostram excellentia vestra amplexa sit, quantaque eamdem devotione gestiat adimplere, scriptorum vestrorum emissa dudum pagina testis est. Sed quia ipse bonarum mentium esse consuevit adjutor, qui etiam earum largitor est, confidimus quod tanto propitius causas vestras sua pietate disponat, quanto ipse de sua vos videt esse causa sollicitas. Facite quod Dei gari praecipite, et peccatum Simoniacae haereseos de regno vestro inter alia quae supra scripsimus, definitione concilii studiosius prohibete. Sacrificium Deo, devicto interiori hoste, offerte, ut exteriores adversarios, ipso adjuvante, vincatis; et quale vos contra inimi
Abbreviated transcription (Latin):
s dũces cecoꝵ. Et tam̃ cũ traibutum
peteret᷑ prius rationẽ redelidit
ꝑquã tributũ soluere ñdeberd
atq ilico subiumẽ: utaũ ni scanddu¬
N em̃ eos uade admare gimit¬

Expanded text:
sunt, duces caecorum . Et tamen cum tributum peteretur, prius rationem reddidit, qua tributum solvere non deberet, atque illico subjunxit: Tamen ne scandalizemus eos, vade ad mare, et mit
Abbreviated transcription (Latin):
tis inherens. studiũ adc̃gregandũ
synodũ ꝓsu¬
a mercede adhibere
ut om̃e a sacerdo¬
tib cor¬
porale uitium
ca heresis quȩ
prima i se¬
colesiis iniqua
ambitione sur rex̃ potestatis ur̃e
irminente censura c̃cilii definitione
tollat᷑ &abscisa radicit̾ amputet᷑.
nesiplus allic aurũ quãds̃ diligit᷑
quimodũ tranquillus in preceptis

Expanded text:
tis inhaerens, studium ad congregandam synodum pro sua mercede adhibere ut omne a sacerdotibus corporale vitium, ca haeresis, quae prima in Ecclesiis iniqua ambitione surrexit, potestatis vestrae 1147 imminente censura, concilii definitione tollatur, et abscissa radicitus amputetur, ne si plus illic aurum quam Deus diligitur, qui modo tranquillus
Abbreviated transcription (Latin):
endo qđ ñerat sed suscipiendo qđ ñ
erat. inincarnationis enim suȩ mins¬
terio unigenit̾ patris nr̃a aixeit.
sua ñ minuit. una itaq ꝑsonaẽ.
uerbũ & caro. Sicut ipse ait. ne¬
mo ascendit in caelũ. nisi ꝗde
celo defcendit: filius homi¬
filius hominis ꝗloq¬

Expanded text:
endo quod erat, sed suscipiendo quod non erat. Incarnationis enim suae mysterio unigenitus Patris nostra auxit, sua non minuit. Una itaque persona est Verbum et caro, sicut ipse ait: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius homiFilius
Abbreviated transcription (Latin):
bũ aliquando adiee inscripturis aĩis
inueniã. ea aũ quȩ & plurissimo &.¬
sincerissimo corde beato petro apło
principi munera transmisistis. ꝓ̃sencę
om̃iclero suscepta atq illic suspen
sim machus ꝗa ex podagre dolore
rit: Scripta ur̃a mihidare distulit
o posto multũ tẽporis quã uela suscep
cas dedit. postmodũ uͦ inscriptis &el¬
lentię ur̃e inuenim̃ utcũ lȩtanã adbe¬
ati petri eccłi portaridebiussent qđ
leleo mimme factũ est.ꝗasicut p̃dixi
ante uel aquã scripta suscepimꝰ. tam̃

Expanded text:
bum aliquando ad me in scriptis vestris inveniam. Ea autem quae ex purissimo sincerissimoque corde beato Petro apostolorum principi munera transmisistis, praesente omni clero suscepta atque illic suspensa m me ex podagrae dolore rit, scripta vestra mihi dare distulit, et post multum temporis quam vela suscepta sunt dedit. Postmodum vero in scriptis excellentiae vestrae invenimus ut cum litania ad beati Petri ecclesiam portari debuissent. Quod ideo minime factum est, quia, sicut praedixi, ante vela quam scripta susc
Abbreviated transcription (Latin):
em̃dationo
lentiȩ corriga¬
t. Quan¬
ta pterea bona
ꝓficiscenti
ur̃a inpenderit referentib: quib¬
dã monachis ꝗ habeo sunt reuersi
eognouimꝰ. dequare maximas gr̃as
exsoluentes petimꝰ ut monachis p̃sen¬
tũ portitorib quos ad eundẽ sr̃m

Expanded text:
endatione lentiae corriga. Quanta praeterea bona proficiscenti vestra impenderit, referentibus quibusdam monachis qui ab eo reversi sunt cognovimus. De qua re maximas gratias exsolventes, petimus ut et monachis praesentium portitoribus, quos ad eumdem fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ qđ piissimi & benignissimi
inꝑatores nr̃i cales de suo genere
uxtase ꝓpinquos hab&. dequoꝵ
c̃uersatione nob̃ om̃ib grande sit
gaudiũ.: linde & ꝑ isdẽ dõnis conci¬
sue nob orandõe uteq uita¬

Expanded text:
s, quod piissimi et benignissimi imperatores nostri tales de suo genere juxta se propinquos habent, de quorum conversatione nobis omnibus grande sit gaudium. Unde et pro eisdem dominis continue nobis orandum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗscriptũ ẽ: er̃ duo inearne una.
nonis causa uir dimittit uxorẽ¬
uel mulier iurũ in hoc mundo re¬
manentẽ uł sor tasse adinlicita
migrantẽ quȩ ẽ ista c̃uersatio in
qua una eadẽq caro &exparte
transit adc̃tinentiã && parte re¬
man& inpullutione. Siuꝰ ut risq
c̃ueniat c̃tinentẽ uitã ducere.

Expanded text:
quia scriptum est, Erunt duo in carne una . quia scriptum est, Erunt duo in carne una . gionis causvel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel fortasse ad illicita migrantem, quae est ista conversio, in qua una eademque caro ex parte transit ad continentiam, et ex parte manet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere
Abbreviated transcription (Latin):
recurabã dicebat᷑ nãq ẽtra eos ꝗa
sub optentu religionis c̃iuga solue¬
rent &ꝗadicerent qđ baptisma¬
peccata poenit̾ non auferr&. O side
iniꝗtatib suis quis poenitentiã intri¬
enniũ ager& postmodũ ei ꝑuerse ui¬
uere licer&ꝰ. & ꝗasic̃ pulsi aliꝗd de
ꝗbus rep̾hendebant᷑ anathematita¬
re se dicerent anathematis uin¬
culo nullomodo teneri. &sisunt ꝗ
certissimȩ talia sentiunt uel tenent.¬
ꝗ axp̃i anĩ nons dibiũ ñ est eosq sego
d̾ om̃s catholici ep̃i atq uniuersa
ȩccła a nathematizam̃ ꝗ aueritati
contraria sentunt c̃traria loquunt᷑.
Sienim dicunt religionis causa c̃iugia
debere dissolui sciendũẽ ꝗad si hoc lex
humana c̃ cessit. lextam̃ diuma ꝓhibu¬
it. ꝑse enim ueritas dicit. Quȩ ds̃¬
iunx̃ homo ñseparsꝰ quȩ etiã ait.
ñ lics dimittere uxorẽ exepta ca¬
usa sornicationis. Quis ergo hiue r&e¬
lesti lenis latori ẽtradicat. Scim̃

Expanded text:
re curabam. Dicebatur namque contra eos quia re curabam. Dicebatur namque contra eos quia sub obtentu religionis conjugia solverent; et quia dicerent qpeccata penitus non auferret; et si de iniquitatibus suis quis poenitentiam in triennium ageret, postmodum ei perverse vivere liceret; et quia si compulsi aliquid de quibus reprehendebantur, anathematizare se dicerent anathematis vinculo nullo modo teneri. Et si qui sunt, qui certissime talia sentiunt, vel tenent ego et omnes catholici episcopi, atque universa Ecclesia anathematizamus, quia veritati contraria sentiunt et contraria loquuntur. Si enim dicunt religionis causa conjugia debere dissolvi, sciendum est quia etsi hoc lex humana concessit, lex divina prohibuit. Per se enim Veritas dicit: « Quod Djunxit, homo non separet . Quae etiam ait: Non licet dimittere uxorem, excepta causa fornicationis . Quis ergo huic coelesti legislatori contradicat? Scimus
Abbreviated transcription (Latin):
paret᷑ auctoritatẽ quã in scã eccła
acceperat actendiss&. responders¬
erant rep̃hendere ñ auderent.
Sedsi inquȩre la fideliũ aliꝗd desua
potestate dicer& profecto doctor
mansue tudmis ñ fuisset. humili
ergo eos ratione placuit atq in
causa rep̃hensionis suȩ etiã testes
Exhibuit dicens. Uener̃ autẽ mecũ
la singolarit̃ faciens ñ dedignat᷑ e
in causa rep̃hensionis suȩ rationẽ
humilit̃ reddere. Quantomagis
nos peccatores cũdere aliqua
rep̃hendim᷑ rep̾hensores nr̃os
ratione humili placare debe¬
mͦ. adme senim sicut nostis
cũ apud uestigia dominoꝵ
mregia urbe demorareer
multi exeis uenire c̃sue ueranl
ꝗ de prȩdictis capitulis accufibant᷑. Sed
teste c̃sientia fateor nũquã in eis aliꝗd
erroris aliꝗd prauitatis aliꝗd dehis
quȩ c̃tracor dicebant᷑ inueni. linde &
eos opinione c̃tẽpta familiarit̾ susci¬
ꝑe o magis ab insequentib defende¬

Expanded text:
paretur, auctoritatem quam in sancta Ecclesia paretur, auctoritatem quam in sancta Ecclesia acceperat attendisset, respondererant reprehendere non auderent: sed si in querela fidelium aliquid de sua potestate diceret, profecto doctor mansuetudinis non fuisset. Humili ergo ratione eos placavit, atque in causa reprehensionis suae etiam testes exhibuit, dicens: Venerunt autem mecum la singulariter faciens, non dedignatus est in causa reprehensionis suae rationem humiliter reddere; quantonos peccatores, cum de re aliqua reprehendimur, reprehensores nostros ratione humili placare debemus? Ad me etenim, sicut nostis, cum apud vestigia dominorum in regia urbe demorarer, multi ex eis venire consueverant qui de praedictis capitulis accusabantur. Sed teste conscientia fateor, nunquam in eis aliquid erroris, aliquid pravitatis, aliquid de his quae contra eos dicebantur inveni. Unde et eos opinione contempta familiariter suscipere, et magis ab insequentibus defende
Abbreviated transcription (Latin):
celestis acceperat utqueq in terra
ligr& uel soluer& essent incelo liga¬
ta ł soluta. Suꝑ mare ambulauit.
egrotantes umbra curabat. peccantes
uͦ occidebat. mortuos oratione susci¬
tabat. & ꝗa &xãmonitione sp̃s ad
cor neliũ gencilẽ fuerat ingressus.
c̃tra eũ asidelib questio facta est.
quur adgentiles intrass& & cũmedis¬
s& cũ eis.: Quur eos inbaptismate
mꝰ tanta donoꝵ pr̃a replet̾ tanta
miraculoꝵ potestate suffult̾. quȩ¬
re le fideliũ ñex potestate. sed ex
ratione res pondit causã ꝑ ordinẽ
ex posuit. quomodo uas quod lã uelud
linteũ in quo qua drupedia terrę &bes¬
tię reptilia atq uolatilia merant de
celo submicti uiderit uocẽq audierit.
Surge petre occide & manduca qua¬
lit̾ tres uiri uenerint eũ adcorneliũ
uocantes qualter sp̃s sc̃s hunc cũ eis
tismũ c̃sueuerat ingentͥbus ancebap¬
tismũ uenit. Sienim cũ afidelib cul¬

Expanded text:
coelestis acceperat, ut quod in terra coelestis acceperat, ut quod in terra ligaret vel solveret, esset in coelo ligatum vel solutum , super mare ambulabat , aegrotantes umbra curabat , peccantes vero occidebat , mortuos oratione suscitabat ; et quia ex admonitione Spiritus ad Cornelium gentilem fuerat ingressus , contra eum a fidelibcur ad gentiles intrasset, et comedisset cum eis, cur eos in baptismate mus, tanta donorum gratia repletus, tanta miraculorum potestate suffultus, querelae fidelium non ex potestate, sed ex ratione respondit, causam per ordinem exposuit, quomodo vas quoddam, velut linteum, in quo quadrupedia terrae, et bestiae, et reptilia atque volatilia inerant, de coelo submitti viderit, vocemque audierit: Surge, Petre, occide et manduca ; qualiter tres viri venerint, eum ad Cornelium vocantes; qualiter Spiritus sanctus hunc cum eis tismum consueverat, in gentilibus ante baptismum venit. Si enim cum a fidelibus cul
Abbreviated transcription (Latin):
tributũ soluit̾. etiã qđ non debet᷑
Quid ẽ aliud scandalũ esse ꝓmisit ali¬
ud uͦ uenire ꝓhibuit. Insi ut nos
docer& & illa scandala quȩ nos im¬
plicant inpeccata c̃tẽpnere. Sea
quȩ placare sine peccato possumꝰ modis
om̃ib mitigare. ur̃a itaq &ellentu po¬
test ꝓtegente chr̃o prauoꝵ hominã
scandala cũ magna tranquillitate de¬
clinare. priores enim spondeoꝵ uob
secreco uocandis atq ipsis ratio red¬
denda & ꝑuersa que dam capitula quę
teneri &istimant corã ipsis anathe ma¬
tizanda. Quod sietiã sicut dicit᷑
dari anathema finete suspicant᷑ etiã
iure iurando firmandũ ẽ. uos eadẽ capi
tula nũ quã tenere nũquã tenuisseia.
nec uob indignũ iudeat᷑ tali eis modo
satis facere. nec de imperiali genere
sit c̃traeos aliqđ inur̃a mente fasti¬
diũ. om̃s s enĩ fr̃s sumꝰ unius ipr̃as
potestate ẽditi. & sangune redẽpti
&abiectos innullo des picere debemꝰ:
certe & enĩ petrus potestatẽ regni

Expanded text:
tributum solvitur, etiam quod non debetur? Quid est quod aliud scandalum esse permiserit, aliud vero venire prohibuit, nisi ut nos doceret et illa scandala quae nos implicant in peccato contemnere, et illa quae placare sine peccato possumus, modis omnibus mitigare? Vestra itaque excellentia potest, protegente Domino, pravorum hominum scandala cum magna tranquillitate declinare. Priores enim eorum sponte vobis secreto vocandi sunt, atque ipsis ratio reddenda, et perversa quaedam capitula, quae teneri existimant, coram ipsis anathematizanda. Quod si etiam, sicut dicitur, dari anathema ficte suspicantur, etiam jurejurando firmandum est vos nunquam eadem capitula tenere, nunquam tenuisse. Nec vobis indignum videatur tali eis modo satisfacere, nec de imperiali genere sit contra eos aliquod in vestra mente fastidium. Omnes etenim fratres sumus, unius imperatoris potestate conditi, et sanguine redempti. et abjectos in nullo despicere debemus. Certe etenim Petrus potestatem regni
Abbreviated transcription (Latin):
siterũ tangit eũ ꝗ praua opera
sed mendẽ se iterũ postlacramas
In plieat. anima itaq quelibo ei¬
dẽ mortui liuatione nonꝓficit. ꝗ
hoc itersĩ faciendo qđ planxit.
nec ꝑ lam̃ta poenitentie ad reca¬
tudinẽ iustitie exurgit. Poeni¬
tencũ enim uere: gere ẽ. cõmissa
plangere. Sediterũ plangenda
declinire. Siqui ueros ꝗ dicunt
ꝗacõpulsus ꝗspiã necessidate sia¬
nathe matizauerit anathematis
lunculo nĩtenet̾. Ipsi sibi testess¬

Expanded text:
 tangit eum, qui prava opera sed in eisdem se iterum post lacrymas implicat. Anima itaque quaelibet ejusdem mortui lavatione non proficit, quae hoc iterum faciendo quod planxit, nec per lamenta poenitentiae ad rectitudinem justitiae exsurgit. Poenitentiam enim vere agere, est commissa plangere, sed iterum plangenda declinare. Si qui vero sunt qui dicunt quia compulsus quispiam necessitate, si anathematizaverit, anathematis vinculo non tenetur, ipsi sibi testes