comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uũ ⁊ uͥgmẽ quã leuit̾ uisu sollicitauerat. tuimiũ t̾bauit auditꝰ ⁊ quã mis¬
si p̾senͣ par̃ mouerat. concussit toco pondere mictẽtis auctoritas. Et quid pła:
Mox scutit in se suꝑnũ suscipi iudicẽ. uͥañ iam celestẽ uidit ⁊ cõcẽplata est
metatorẽ. Quis aiũ blando motu. affcũ pio. uͥgniẽ ds̾ sibi ĩ inrẽm. ser¬
uã sibi dñs uerteret ĩ parentẽ. tͥbata st̾ cũ uiscera. mens refugit. ip̃a ẽ

Expanded text:
virginem, quam leviter visus sollicitaverat, nimium turbavit auditus; et quam missi praesentia parum moverat, concussit toto pondere mittentis auctoritas. Et quid plura? Mox sensit in se supernum suscipi Judicem, ubi ante jam coelestem vidit et contemplata est metatorem. Quamvis enim blando motu, affectu pio, virginem sibi Deus in matrem, servam sibi verteret Dominus in parentem, turbata sunt tamen visce
Abbreviated transcription (Latin):
sconditũ sosis nudare mist̾ium. reuelare tͥ ip̃is angłis ĩuisibłe sacͣmentum.
⁊ ĩ celcisti fab̾ce p̾sidere. ut depͥhẽdas ncͥdo tu qũo ds̃ penetrale clause carnis ĩ tra
tuerit accessus ⁊ã deus ex carne nc̃ assum̾e ñ potuit. qd̾ in p̾nciꝰ assũpsit ex li¬
mo: Imnio ꝙ tot̾ d̾o est possibłe. ⁊ tͥ ne ad m̃imũ qͥdẽ opꝰ dĩ possibłe ẽ ꝑuenire
conceptũ uͥgĩs nołi discutere s crede.d̾m uoluisse nasci pie senti q⁊ faas u̾uriã
si reqͥris maguũ dũiae natĩtutis saciam̃tũ. Fide ꝑcipe qr nec m̃ima qͥdẽ oꝑin dĩ¬

Expanded text:
nditum saeculis nudare mysterium, revelare tibi ipsis angelis invisibile sacramentum; et ita coelesti fabricae praesidere, ut deprehendas liquido tu quomodo Deus penetrale clausae carnis intravtuerit accessus, jam Deus ex carne nunc assumere non potuit, quod in principio assumpsit ex limo? Immo quia totum Deo est possibile, et tibi ne ad minima quidem operum Dei possibile est pervenire, conceptum Virginis noli discutere, sed crede; Deum voluisse nasci pie senti, quia facis injuriam si requiris; magnum Dominicae nativitatis sacramentum fide percipe, quia ne minima quidem o
Abbreviated transcription (Latin):
Acis modo sit ocłoꝵ nostroꝵ pura acies. ut possit ĩ diuini ortꝰ ĩtẽde̾
tota uł puritas. qͣnta sit int̾ni uisus est ꝑp̾anda sinc̾itas. nt splendorẽ sin
fc̾e possit orientis. ⁊ radicintis aucteris : In sexto aut̃ m̃se missus ẽ ĩqͥt ãgłi
gabribel ĩ ciuitatẽ galilee cui nom̃ uarareth ad uͥgic̃m desponsatã uiro cui
manifestis ip̃aꝵ rer̃ comꝑbetur indiciis. Missus est angłs ad uͥgiẽm despõ¬
qui ferc grãm. fidem rest̾ ⁊ tradit uumera uͥtutas qͥ mox uͥgici consensꝰ
resoluit sponsionẽ. ꝑuolat ad sponsam festinꝰ int̾pres. ut adĩ sponsa hũ a¬
ne dispositõis arceat ⁊ suspendat affẽm. uii aufat ab iosepb uͥgiẽ s reddat
xp̃o. cui est in ut̾o pignorata cũ fieret. xp̃e gͦ suam sponsã recipit ñ p̾ripit
alienam nec seꝑatõm facit qñ suam subito tã cõiuĩgit ĩ uno corꝑe c̾aturã.
ne trepides ne sis sollicita de n̾a. ocłs i. Plena: qr in aluis gm̃a. ĩ te cota gr̃e

Expanded text:
atis modo sit oculorum nostrorum pura acies, ut possit in divini ortus intendere tota, vel puritas, quanta interni visus est praeparanda sinceritas, ut splendorem sui ferre possit orientis et radiantis auctoris? In Sexto autem mense missus est, inquit, angelus Gabriel in civitatem Galilaeae cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatamanifestis ipsarum rerum comprobetur indiciis. Missus est, inquit, angelusqui fert gratiam; fidem refert, et tradit munera virtutis, qui mox virginei consensus resolvit sponsionem. Pervolat ad sponsam festinus interpres, ut a Dei sponsa humanae desponsationis arceat et suspendat affectum, neque auferat a Joseph virginem, sed reddat Christo, cui est in utero pignorata cum fieret. Christus ergo suam sponsam recipit, non praeripit alienam; nec separationem facit, quando suam sibi totam jungit in uno corpore creaturam. Ne trepides, ne sis sollicita de natura. Gratia plena. Quia in aliis gratia, in te tota gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
tendo añ sibi ueniam. ꝙͣ deliq̾ret iam prouidit. Et si septies inqͥt peccau̾it¬
in te. ⁊ septies in die cou̾sus fu̾it ad te dicens. penit me. di̾te illi septies.
culus obsiftit: ⁊ addicit una culpa pene quẽ cõmissa septẽ uenie. iã dederũt:
pc̃cmi ẽ. Nam sic̃ felix ille qͥ septies reꝑ remisit ĩ feliciorẽ. iste septuagies sep¬
ties qͥ remisit. Petrꝰ mandati huiꝰ ĩmemor. ĩ t̾rogat dñm dicens. Si peccau̾it

Expanded text:
ttendo ante sibi veniam quam delittendo ante sibi veniam quam deliin te, et septies in die conversus fuerit ad te, dicens: Poenitet me, dimittes illi. culus obsistit? et addicit una culpa poenae quem commissa septem veniae jam dederunt? it. Nam sicut felix ille qui septies remisit, ita felicior est iste septuagies septies qui remisit. Petrus mandati immemor hujus interrogat Dominum, dicens: Si peccaverit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ delĩquit. est sibi uesciꝰ. est hũanitatis exͣneꝰ. Huic qui ꝑ compassionẽ nõ
sb̾uenit᷑. hunc qui ꝑ patĩam non cuuit. ñ ꝑ ueniam sanat. sanꝰ nõ est. egro¬
tat infmus. uisc̾a ñ ht̃. ⁊ ab hũano sensu monstrat᷑ alienꝰ. Furit sr̃. asscͥbe
cõmissũ. dibis q tu prudent inf̾mi tui cs̃pa fr̃i ueniã ut suiꝰ sanitas ad tuã
glãm recurrat. illius uena tuũ red̾undet adet ad p̾miũ. Si pecau̾it ĩ qͥt
inte fr̃ tuꝰ increpa illũ. si pũam eg̾it dinitte illi. Nẽo ista audicus densurã sͥ¬
renuttẽtis assumat. ⁊ ĩpoãt fr̃i delinq̾nti uana p̾sũptõe penã ꝑ soãmr ac sic
am. non amare iũdictã. Audis tu qr remitt̾e debeas ⁊ qr tͥ remiiti debeat
ĩputabit ampliũs qͣm donauit. Remite peccanti remitae penitenti ut c̃
tu peccañis repensetur tͥ uenia. non donetur. Bona semꝑ uenia. s cc̃ dul¬
cissima cum debetur. Uicit penam. uidicẽ p̾uenit. euadit iudiciũ. qui remͦ¬

Expanded text:
cum delinquit, est sui nescius, est humanitatis extraneus: huic qui per compassionem non subvenit, hunc qui per patientiam non curat, non per veniam sanat, sanus non est, aegrotat, infirmatur, viscera non habet, et ab humano sensu monstratur alienus. Furit frater, ascribe commissum; dabisque tu prudenter infirmitati culpam, fratri veniam; ut illius sanitas ad tuam gloriam recurrat, illius venia tuum redundet ad praemium. Si peccaverit, inquit, in te frater tuus, increpa illum; si poettens assumat, et imponat fratri delinquenti vana praesumptione personam: ac sic am, non amare vindictam. Audis tu quia remittere debeas, et quia tibi remitti debeat imputabit amplius quam donabit. Remitte peccanti, remitte poenitenti, ut cum tu peccaveris, repensetur in venia, non donetur. Bona semper venia, sed tunc dulcissima cum debetur. Vicit poenam, judicem praevenit, evasit judicium, qui remi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deputauit ad recͥiem tã sin oꝑis ꝙͣ laboris hũani. Septimꝰ nũs ꝑ edoadas cur¬
rens sic septẽ septiplicat septimanas. ut peuterostñ nob̾ impleat. mist̾a so¬
nob̾ ieiuuii sc̃itatẽ septimꝰ nu̾s cum nadit ꝑ ãmias septimanas. fac̃ q̃nũ¬
qͥ recͥiẽ dat t̾r̃e. nexꝰ om̃s fr̃ne obligatõis absoluit. Septiuiꝰ nũs ãnoꝵ c̃ cͥcuit
septimanas ãnũ qͥnqͣgesimũ qui uibeleꝰ uocatur ad plenitud̾iem totã ue¬
niẽ ⁊ remissionis adducit. ut tollat᷑ ẜuitꝰ. redeat lib̾tas. ut cantõnũ docu¬
m̃ta ĩmo monum̃ta rũpãt᷑. resurgat debicor debitũ sit sepultũ redeat
uiẽ. septẽplicatꝰ septuagies septies septimꝰ nũs. qͥd ferre possit. xͥatius ad¬
u̾tat estĩm ⁊ adu̾tat auditor. Tunc uere cessabit crediti contractͦ. ⁊ debi¬
ti tẽ ne̾ abolebr̃ tota cõditõ ẜuitutis. tc̃ illa ueniot sũ fine lib̾tas. tc̾ et̾uꝰ¬

Expanded text:
 deputavit ad requiem, tam sui operis quam laboris humani. Septimus numerus per ogdoadas currens, sic septemplicat septimanas, ut Pentecosten nobis impletam mysterii sonobis jejunii sanctitate . Septimus numerus cum vadit per annos, septimanas facqui requiem dat terrae, nexus omnes fraternae obligationis absolvit . Septimus numerus annorum cum circuit septimanas, annum quinquagesimum, qui jubilaeus vocatur, ad plenitudinem totam veniae et remissionis adducit ; ut tollatur servitus, redeat libertas; ut cautionum documenta et monumenta rumpantur; resurgat debitor, debitum sit sepultum; redeat niae, septemplicatus septuagies septies septimus numerus quid afferre possit, Christianus aestimet et advertat auditor. Tunc vere cessabit crediti contractus et debiti, tunc vere abolebitur tota conditio servitutis, tunc illa, illa veniet sine fine libertas, tu
Abbreviated transcription (Latin):
Icut ni t̾ra latet aur̃ iͣ diuinꝰ sensus u̾b̾ celat᷑ hũanis. frat̾ tun¬
⁊ iõ quotiens nob̾ dñca eloqͥa panduntur. mẽs uigilet. aiꝰ intendat.
ut intllõs possit scĩe celestis intrare sccretũ. Qr̃ dñs hodie sic ceꝑit audia¬
mꝰ. Aitendite inqͥt uobis. Qiuid sibi ułt ista nouitas elocutõis. quo ista tẽdit
aspectus. suas nõ respicit ad ruinas. alienos currit ⁊ decurrit ad lapsus. sua
ĩuidie fax. liuoris tammꝰ. totũ cupiditatis incendiũ. ⁊ uelociꝰ ꝑ aliena ꝑc̾rit
ꝙͣ corrigit ignis arida ⁊ trena ꝑ gram̃ia. Dĩ ẽ. d̾i ẽ. qd̾ ocłs in orbem sic aꝑtꝰ
artat᷑. angustissimꝰ in pupillam. qͣ tmꝰ mod̾antẽ uisum uideat ñ ĩuideat᷑. p̃¬
uideat. ñ p̃ripiat. ꝓspiciat nõ despiciat. Ocłs sit aĩe frnestra. specłm sit nĩ¬
tis. sit lum̃ corꝑis. m̃broꝵ dux sit. ñ introitꝰ uicioꝵ. Sed ad p̾fata redeamus.

Expanded text:
icut in terra latet aurum, ita divinus sensus verbis celatur humanis: et ideo quoties Dominica nobis eloquia panduntur, mens evigilet, animus intendat, ut intellectus possit scientiae coelestis intrare secretum. Quare Dominus hodie sic coeperit, audiamus. Attendite, inquit, vobis . Quid sibi ista novitas elocutionis? Quo ista tendit aspectus, suas non respicit ad ruinas, alienos currit, et decurrit ad lapsus; sua invidiae fax, livoris caminus, toto cupiditatis incendio velocius per aliena percurrit, quam currit ignis arida et terrena per gramina. Dei est quod oculus in orbem sic apertus arctatur angustissimus in pupillam, quatenus moderate visum videat, non invideat; praevideat, non proripiat; prospiciat, non despiciat: oculus sit animae fenestra, speculum sit mentis, sit lumen corporis, membrorum dux sit, non introitus vitiorum. Sed ad praefata redeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
riam. q̃ ĩ nob̾ hactenꝰ uelam̃to ꝓprie uerecũdie tegit᷑. Melius fu̾a̾t d̾i uocabũ¬
ut qui tam copiose hũndat in sp̃ualib doct̾ne diuitiis de nauicła pauꝑis tur¬
aut agrestis. ⁊ ignarꝰ studiosis conferat: bam̃ qm̃ uissis parere cegi̾. ea dem
nos hłitatis rõ q̃ excusare uidetur. ad dicend̾ cogit. cogit ad obediend̾. Qtiud
⁊ hñda semper est ⁊ semꝑ oranda. Non isla intida ⁊ instabił hiciꝰ mdi pax.
que uł pro cõmodis qͥritur uł pro timore seruatur. s pax xp̃i quȩ exsuꝑat
omẽm sensum scd̾m snãm apłi pauli suꝑat oem m̃tẽ. ⁊ credeutiũ cordã cu¬
stodit. pax que caritatis fecundis nutrit ub̾ib. pax alũpna fid̾i. colũpna
iustie. pax future spei. pignus idoneũ. pax que p̾sentes sociat. ab sentes
ĩuitat. pax q̃ t̾rena celestib. ⁊ dĩs hũana conciliat. Sic enĩ dicit apłs. Qm̃¬

Expanded text:
riam, quae in nobis hactenus velamento propriae verecundiae tegitur. Melius fuerat, ut qui tam copiose abundat in spiritualibus doctrinae divitiis, de navicula pauperis neqrinus civibus, aut agrestis et ignarus studiosis conferat? Tamen quoniam jussis parere cogimur, eadem nos humilitatis ratio, quae excusare videtur, ad dicendum cogit, cogit ad obediendum. Quid mus, quae et habenda semper est, et semper oranda; non illa infida et instabilis hujus mundi pax, quae vel pro commodis quaeritur, vel pro timore servatur; sed pax Christi, quae secundum sententiam apostoli Pauli, superat omnem mentem, et credentium corda custodit ; pax quae charitatis fecundis nutritur uberibus; pax alumna fidei, columna justitiae; pax futurae spei pignus idoneum; pax quae praesentes sociat, absentes invitat; pax quae terrena coelestibus et divinis humana conciliat; sic enim dicit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a m̃bra sua locis obseqͥũ. s ⁊ ip̃e ocłs sentit se corꝑi debere qd̾ lux ẽ. qui
uti cũ om̃ib m̃bris ministrato liũe m̃broꝵ uideat. euulsus a corꝑe nec sͥ¬
uid. obuisqͥs ille est qui putat se aͥd tali institutꝰ exẽplo. maneat ĩ ec̃ca ut
sit aliquid. alioͥu uͥ fũit illi defu̾it. sibi eẽ mox desunt Q ibi plenꝰ ẽẽ desid̾at
apłi de corpore xͥ laq̾ntis ꝑ legat instituta. quia nos illa ꝑcurr̾e ẜmõis breui¬
tas amica nõ patit᷑. Lex est data nõ uni s om̃ib. xͦ nõ pro uno nec ad unũ sed
ad om̃s ⁊ pro om̃ib uenit. ut incegraret om̃s in unũ. Q uod solũ bonũ solũ
ꝑirentur aduẽtu. dñica sunt p̾ceptõe cõmoniti. fñs amittit dĩa muera. ꝑdit
gr̃e largitatẽ caritatis fraudat᷑or bonis. uuitatis illũ bñdc̃o ñ manebit. quod
eẽ mali fidus ⁊ ex defcũ suo ftłte sibi sufficiens. sic p̃t̾ eccãm uitã q̃̾rit. quã ĩ

Expanded text:
a omnia suae lucis obsequium; sed et ipse oculus sentit corpori se debere quod lux est, qui utique cum omnibus membris ministerium membrorum provideat, evulsus a corpore nec videt. Quisquis ille est qui se putat esse aliquid, tali institutus exemplo maneat in Ecclesia, ut sit aliquid; alioqui ubi defuerit illi, sibi esse mox definit. Quod qui plenius nosse desiderat, Apostoli de corpore Christi loquentis perlegat instituta, quia nos illa percurrere sermonis brevitas amica non patitur . Lex est data non uni, sed omnibus. Christus non pro uno, nec ad unum, sed ad omnes, et pro omnibus venit; ut redintegraret omnes in unum, solum bonum, solum operirentur adventum Dominica sunt praeceptione commoniti. Fratres, amittit divina munera, perdit gratiae largitatem, charitatis fraudatur bonis, unitatis illum benedictio non manebit, qui de se maleficus, et ex defectu suo stulte sibi sufficiens, sic praeter Ecclesiam vitam quaerit, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥtate t̾ribłem. septũ angłis. ignita sede ad iudicand̾ residere conspicit. Sic
ip̃e filiũ di in hõis filiũ u enientẽ cum celi nubib intuetur ut ignotũ añ
tantis ꝑfidis xp̃m. fi delb notũ semꝑ fuisse cognoscat. Si totiens de̾ ab hõib¬
honor. u̾itas putat᷑ ĩ uiria. Retulit eungłista hodie. xp̃m dixisse. Si quis ẜmo¬
nẽ meũ ẜuauerit. ñ iudebit mortẽ in et̾uũ. Ad qd̾ u̾bũ respondert̃ iud̾ĩ Nc̃
cognouimꝰ qr demoniũ habes. Abrahani pat̾ nr̃ mortuꝰ ẽ ⁊ ꝓpħe. ⁊ tu dicis si¬

Expanded text:
quitate terribilem, septum angelis, ignitum sede, ad judicandum residere conspicit . Sic quitate terribilem, septum angelis, ignitum sede, ad judicandum residere conspicit . Sic ipsum Filium Dei in hominis filio venientem cum coeli nubibus intuetur, ut ignotum ante tantis perfidis Christum, fidelibus notum semper fuisse cognoscat. Si toties Deus ab homihonor, veritas, putatur injuria? Retulit evangelista hodie Christum dixisse: Si quis sermonem meum servaverit, non videbit mortem in aeternum . Ad quod verbum responderunt Judaei: Nunc cogno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmouet᷑ in d̾m. dĩ faciẽ qͥrit s ñ ĩuenit. petit s non accipit. Et ut posfĩora
hõis demõstrat. ⁊ magͥtud̾em suã tãtã breui nr̃i corꝑis colligit in figura. ut p̾¬
uĩatoris ĩ morẽ accepit pedib suis aqͣm. s ⁊ ĩuitatꝰ ad m̃sam uituli ⁊ panis.
appositõe sat᷑at᷑. ⁊ ita se cotus h̃ano credit ⁊ cõmutit obsecͥo. ut ip̃o cacta
uisu. uer̾ hoĩem uideat᷑ implere. Et hoc eo cp̃r qͦ uerꝰ d̾s sf̾ilitati extreme
senis desꝑate patefactis uisc̾ib ĩ ꝑtũ sobolem largiturꝰ aduenit. Sic iacob
deus totꝰ inserat᷑ ad luctã. ⁊ tũc uideat᷑ neruis aut lac̾cis uĩcere qñ uictor
celestia dat dona. munera dat dĩa. Sic ysaias d̾m in regali ħitu sedere cõ¬
spexit. ut agnosceret nisi ado̾ rege regantur reges ip̃os c̾ sint hoĩes nͥ posse
regere rectores. Sic daniel d̾m prẽm crine niueo seuectute reu̾enda. anti¬

Expanded text:
promovetur in Deum, Dei faciem quaerit, sed non invenit; petit, sed non accipit; et ut posteriora udinem suam tantam, brevem nostri operis colligit in figuram, ut prviatoris in mortem accepit pedibus suis aquam ; sed et invitatus ad mensam vituli et panis appositione saturatur: et ita se totus humano credit et committit obsequio, ut ipso tactu, visu, verum hominem videatur explere, et hoc eo tempore quo verus Deus sterilitati extremae senis desperatae patefactis visceribus in partum sobolem largiturus advenit. Sic Jacob Deus totus in luctam inseratur, et tunc videbatur nervis aut lacertis vincere, quando victor coelestia dat dona, munera dat divina. Sic Isaias Deum regali habitu sedere conspexit , ut agnosceret nisi a Deo rege regantur reges, ipsos cum sint homines, nihil regere posse rectores. Sic Daniel Deum Patrem, crine niveo, senectute reverenda, anti
Abbreviated transcription (Latin):
to int̾esse deoeat ⁊ cõuẽiat sacram̃to. qñ ip̃e angss nõ sñ metu. nictũ discn¬
tit audientis. Cax acapies in ut̃o. Bñ accipies. qd̾ caro nescit. amdicõ ñ ht̃ ñ
ĩdust̾am. Quis p̾t mã ad ullã ꝑuenit masionẽ : obus p̃t̃ nat᷑am. nate suscipit
stidia. tantã g̾m̃is ꝑuenit ad głam. D̾ata q̃ diuinũ pignus. sic suo suscep̃
⁊ ẜuauit in pectore. ut illuc coca corꝑis extrema nesaret. D̾ata q̃ qd̾ de suꝑ-¬
nis ãgło defe̾nte susceꝑat. sic m̃ti sue soli cõnsit ⁊ credidit. Int᷑ dom̃ uͥgãs ne¬

Expanded text:
amento, quando ipse angelus non sine metu metum discutit audientis. Ecce concipies in utero. Bene concipies, quod caro nescit, conditio non habetindustriam? Quis praeter viam ad ullam pervenit mansionem? Quis praeter naturam naturae suscipit stidia, tantam germinis pervenit ad gloriam. Beata, quam divinum pignus sic suo suscepit et servavit in pectore, ut illud tota corporis externa nesciret. Beata, quae quod de supernis angelo refe
Abbreviated transcription (Latin):
poterũt si cognexa sibi ⁊ compagmata. ꝑfc̃i corꝑis ꝑueniũt ad decorẽ. Hoc gͦ
int̾est it̾ conggatõis plenitudinem głosam. ⁊ seꝑatõis p̾sũptam de ignorã¬
tia aut negligenͣ uanitatem. quod in salutẽ honore integri corꝑis spẽs est
unitate m̃broꝵ. ⁊ inseꝑatõe uiscerum. est fides letalis. horrenda ꝑnicies. H̾o
quid aliud te docuit ĩ tuo corꝑe ant sic diuisa cõm̃ctõ. aut tã cõm̃cta dinisio.
nͥ ut ex młt̾is imus. ⁊ unꝰ in młtis uiueres m̃broꝵ cõmertõ salutari: preci

Expanded text:
i corporis perveniant ad decorem. Hoc ergo interest inter congregationis plenitudinem gloriosam, et separationis praesumptam de ignorantia aut negligentia vanitatem; quod in salute et honore integri corporis species est unitas membrorum et in separatione viscerum est foeda, lethalis et horrenda pernicies. Homo, quid aliud te docuit in tuo corpore, aut sic divisa conjunctio, aut tam conjuncta divisio, nisi ut ex multis unus, et un
Abbreviated transcription (Latin):
Concipies ⁊ paries filiũ. Qui iugredit᷑ ⁊ egredr̃. ⁊ introitꝰ sui texitꝰ su tiłã
uestigia relmqͥt. diuinꝰ ħicator ẽ nõ hũanꝰ. Et qͥ conceptũ suo u̾giuẽ ẜuat.
tortu suo relinqͥt uͥginẽ. ñ t̾renꝰ ħo est si celestis. Nr̃e gͦ carnis ordo secedat.
hio sibi n̾a  nr̃a uił iũdicet. uͥ ad diãm ꝓgeniem celestis ordo diãm ĩstitut᷑
ĩ naturã. Conceptꝰ ⁊ partꝰ ẜmo: audientis aĩ nõ fatig. nec leuit̾ moueat
sensũ xͥani. uͥ D. ad celestem ꝓgeniẽ. uͥtutis dĩe ꝑagñt̾ ĩ signia. Conopi¬
Uirgo te iurẽn gr̾a prestitit nõ nat̾a. Genit̾cem te dici pietas uoluit. qm̃ nõ¬
ñ sinebat integͥtas. In tuo conceptu in tuo ꝑtu creuit puder. aucta ẽ castitas
integͥtas roborata est. ẽ solidata uͥginitas. om̃s ꝑscu̾au̾e litutes. U̾go si tibi
go. In tuo g̾mĩe est genitor tuus. in tua carne ẽ d̾s tuus. ⁊ ip̃e lucẽ m̃di ꝑ te

Expanded text:
t egreditur, et introitus sui et exitus nulla vestigia relinquit, divinus habitator est, non humanus; et qui conceptu suo virginem servat, et ortu suo relinquit virginem, non terrenus homo est, sed coelestis. Nostrae ergo carnis ordo secedat; hic sibi natura nostra nil vindicet, ubi ad divinam progeniem coelestis ordo divinam instituitur in naturam. Conceptus et partus sermo audientis animum non fatiget, nec leviter sensuVirgo te gratia matrem praestitit, non natura; genitricem te dici pietas voluit, quam non sinebat integritas; in tuo conceptu, in tuo partu crevit pudor, aucta est castitas, integritas roborata est, est solidata virginitas, omnes perseveravere virtutes. Virgo, si tibi go, in tuo germine est genitor tuus, in tua carne est Deus tuus, et ipse lucem mundi per te
Abbreviated transcription (Latin):
no. Remãser̃t ista deseruer̃t ista. ⁊ ip̃e nc̃ nudꝰ estuas. sudas. qͥ aliqñ ĩsulta¬
bas estib artisicis luditate uestitꝰ. Et miite laair̃ ut intĩguat extrem̃ digiti¬

Expanded text:
no? Remanserunt ista; deseruerunt ista, et ipse nunc nudus sudas, aestuas, qui aliquando insultano? Remanserunt ista; deseruerunt ista, et ipse nunc nudus sudas, aestuas, qui aliquando insultabas aestibus artificiosa nuditate vestit
Abbreviated transcription (Latin):
Hec flã̾ma ñ tã lĩgue ꝙͣ m̃tis ẽ. ñ tam lĩgue qmͣ cordis ẽ. ⁊ adh iste nescĩe calor
ẽ. ñ illud extrem̃ qd̾ teman ⁊ expectat incendiũ. Nam si ceiã nouissimi iudi¬
cu totꝰ ignis ambiret. ⁊ illius desꝑate dãpnatõis sũia iã ten̾et. ñꝙͣ leuares¬
ocłos ñꝙͣ prẽm alloqͥ. ñꝗͣ ꝑro te rogare ñqͣui p̾sumeres int̾uenire pro fr̃ib Cerce
siceiã possid totꝰ ignis insu̾i. si te gehẽne flĩma cõplectitur. q̃r soliꝰ lingue estib
desideras sb̾ueniri. nͥ qr cũ pectꝰ tuũ anhelat flãmas sui cͥmĩs ⁊ reatꝰ. mag̃ lĩgͣ
iudiciũ. ħ antea degustat ⁊ patit᷑ cruciatꝰ. ħ de toto corꝑe prima sẽtit ardorẽ.
q̃ õ pͥma hic uarios deliciaꝵ cibos. ⁊ o̾dorata degustaret poła. mãdare pieta
ppum ⁊ bysso. Qtuid ẽ diues: ab estu byssus nõ defendit p̾pura ñ resistit ĩ der¬

Expanded text:
haec flamma non tam linguae quam mentis est, non tam linguae quam cordis est; et adhuc iste conscientiae calor est, non illud extremum quid te manet et exspectat incendium. Nam si te jam novissimi judicii totus ignis ambiret, et illius desperatae damnationis sententia jam teneret, numqua patrem colloqui, numquam pro te rogare, numquam praesumeres intervenire pro fratribus. Certe si te jam possidet totus ignis inferni, si te gehennae flamma complecitur, quare solius linguae aestibus desideras subveniri? Nisi quia cum pectus tuum anhelajudicium, haec antea degustat et patitur cruciatus, haec de toto corpore prima sentit ardorem, quae cum prima hic varios deliciarum cibos, et odorata degustaret pocula, mandare pietatpurpura et bysso. Quid est, dives? ab aestu byssus non defendit? purpura non resistit infer
Abbreviated transcription (Latin):
sibi in consilio rectoꝵ i q̃ poposc̾it audet ẽẽ p̾stand̾. S nõulłi sb̾ sp̃e fidĩ contep¬
tꝰ sui excusare nitũtur ignauiam. ut neglecto ueuerandi cetꝰ. ⁊ cong̾gatõis
ardore. illud se tp̃c oĩoni deputasse confingant. qd̾ domesticis ded̾int ⁊ im¬
penderĩt curis. et dũ ꝓpriis desid̾iis mãtipant᷑ dĩa contempũt ⁊ despiciũt ĩsti¬
tuta. Isti sunt qui corpus xͥ dissipant. m̃bra disꝑgũt. noc ad decorẽ fuũ patiũ¬

Expanded text:
sibi in concilio sanctorum quod poposcerit, audit esse praestandum. Sed nonulli sub specie fidei, contemptus sui excusare nituntur ignaviam; ut neglecto venerandi coetus et congregationis ardore, illud se tempus orationi deputasse confingant, quod domesticis dederint et impenderint curis; et dum propriis desideriis mancipantur, divina contemnunt et despiciunt instituta. Isti sunt qui corpus Christi dissipant, membra dispergunt: nec ad decorem suum patiun
Abbreviated transcription (Latin):
se. Uaru filiũ ut ĩclłigas iudicii eẽ qd̾ pat̾is. ñ furoris. Uoco filiũ ut ĩ memã
patĩa. ⁊ inte tua maneat pena. S iste tr̃s uitlłigit seũẽe filiũ qͥ fatet᷑ ⁊̃ pensat
de suo m̃ito. qd̾ tã pii pr̃is ꝑdidit de natura. qͥ nc̃ uti respondiss gn̾i si ꝑius si hos¬
pitał si misi̾cors ĩ pauꝑem. si fuiss hũanꝰ. Qͥ genitoris oꝑa ñ facit. negat genꝰ
dño sic dñte. Si filii abrahe essetis. oꝑa abrahe fac̾etis. Ille fidẽ gn̾is ꝓbat
cui tantꝰ pat̾ui oꝑis assertor assistit. S quid dicit abrahã. fili recepisti lũa ĩ uita
cua. Tocũ diuitis huiꝰ istud est cͥmen. qr recepit bõa. Qñtũ reus qͥ ĩuadit ĩ

Expanded text:
se. Voco filium, ut intelligas judicii esse quod pateris, non furoris: voco filium, ut in me mea patientia, et in te tua maneat poena. Sed iste, fratres, intelligit se non esse filium, qui fatetur et pensat de suo merito esse quod tam pii patris perdidit de natura. Qui tunc utique respondisset generi, si pius, si hospitalis, si misericors, in pauperem si fuisset humanus. Qui genitoris opera non facit, negat genus, Domino sic docente: Si filii Abrahae essetis, opera Abrahae faceretis . Ille fidem generis probat, qui paterni operis assertor assistit. Sed quid dicit Abraham? Fili, recepisti bona in vita tua. Si tantum divitis hujus istud est crimen, quia recepit bona; quantum
Abbreviated transcription (Latin):
lapides ut edificarent turrĩ. ut altiꝰ caderent. ip̃i sibi lapides ꝓuiderũt. Et
isti lapides nõ ut d̾m occiderent s se. ẽ unde occidere mirabd̾es accalerunt.
Iħx abscondit se nõ timens s ignoscẽs. D̾s poãnẽ c̃ fugit ꝑcit. D̾s rebellẽ
ꝓ fc̃o aboleret᷑ pietas. ingeniũ defic̾e̾t.ars pern. aurũ obscuraret᷑ uobis
ĩn̾ii.ge̾ma occłtaret᷑ in lapide. Utraq tñ ĩuenit. purgat. disfĩguat elimat o¬
pifex discipliue. ⁊ ars eadẽ us ad mouile p̾ciosi. spẽm. gr̃amq ꝑducit. ⁊ qd̾
t̾ra nature largo de fonte ꝓduc̃. aut asꝑatur sentib. ⁊ agresti luxu dnãnte
siluesait. insi illud ad cultũ suũ solets agͥcole reuocet industͥa. Et ne lon
sensu. incliuat᷑ pietas. desudat industria. ars laborat. ⁊ ut plemiꝰ dicã qd̾ m̃bͣ
gn̾at uł ꝓducit. pietas nutrit. indust̾a excolit. ars decorat. Et qͥd mir̃ tr̃s¬

Expanded text:
lum. Et aedificantes turrem, ut altius caderent, ipsi sibi lapides providerunt; et isti lapides, non ut Deum occiderent, sed unde se occiderent, miserabiles attulerunt. Jesus abscondit se. Non timens, sed ignoscens: Deus peccatorem cum fugit, parcit; Deus rebellem to aboleretur pietas, ingenium deficeret, ars periret, aurum obscuraretur in terra, gemma occultaretur in lapide: utraque tamen invenit, purgat, distinguit, elimat opifex disciplina; et ars eadem usque ad murenulae pretiosae speciem, gratiamque perducit; et quod terra naturae largo de fonte producit, aut asperatur sentibus, aut agresti luxuria dominante silvescit, nisi illud ad cultum suum solers agricolae revocet industria; et ne longvunt quae non vigent sensu; inclinatur pietas, desudat industria, ars laborat; et ut plenius dicam, quot membra atura generat vel producit, pietas nutrit, industria excolit, ars decorat. Et quid mir
Abbreviated transcription (Latin):
aduersa frugalitas. crudelib dua semꝑ nũa. pietas impiis. iuiustis
iustĩa non frrenda. P̃robat hoc eiiͣgłista cum dic̃. Dicebat iob̾es. Non lie
sum. Dicebat iohes quod erat legis. quod uistĩe. quod salutis. certe quod
erat ñ odii s amoris. Eoce qualẽ consecutꝰ est ab impio pro pietate m̃cedẽ.
uolens inqͥt occidere eum timuit ppłm. Facile deuiat a iustĩa qui nõ¬
in causis ñ d̾m s hoĩes pertimescit. Huic timor peccandi facultatẽ differ¬
Solus est dĩ timor qui m̃tes corrigit. sugat cͥmĩa ĩnocentiam seruat. ꝑpe¬
ceui tribuit facultatẽ. Si audiamꝰ ipãm ioh̾is beatissimi passionẽ. Die
iniqͥt natał herodis saltauit herodiadis filia ĩ medio tͥclinio ⁊ placuit he¬
rodi. ⁊ iurxiurando pollicitꝰ est ci dare qd̾ cũq postulass ab eo. Ad illa p̾¬
monita a mr̃e sua. da mͥ inqͥt in disco caput ioh̾is bapt̃e. Et contristatus ẽ¬

Expanded text:
adversa frugalitas, crudelibus misericordia, pietas impiis, injustis adversa frugalitas, crudelibus misericordia, pietas impiis, injustis justitia non ferenda. Probat hoc evangelista cum dicit: Dics. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis non Deum, sed homines pertimescit. Hic timor peccandi facultatem differcorrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem. Sed audiamus ipsam Joannis beatissimi passionem. Die natalis Herodis saltavit Herodiadis filia in medio triclinio, et placuit Herodi: unde jurejurando pollicitus est dare ei quodcumque postulasset ab eo. At illa praemonita a matre sua, da mihi, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
cutor ĩnocentie. Rogo uͦ rer̃ facies. ubi fama. uͥ pridor. uͥ extuctõ priblice
cognatõis: Certe ubi d̾s. ubi ħo. uͥ fas. uͥ lex. uͥ ip̃ius iura nat᷑e. Simł om̃a
st̃ herodes te agenie. uidicante. ⁊ uiuente confusa. Tenuit inqͥt ioh̾em. ⁊ alli¬
gauit eum. ⁊ posuit eũ in carcerẽ. Herodes te cã petit. te arguũt uĩcła. te car¬
fama. uͥtute coguitꝰ. celebratissimꝰ scitate. dum trahit ad se sui inqͥsitoris in¬
iuriam. fac̃ ut tuus cuctis ĩ notescat incestus. Agit ut te hãt confusio publi¬
ca. quẽ corrigere ᷤ potuit secreta correptõ. Heredem ioħos mouitis ñ accusa¬
tõe pulsatibat. corrigere uoluit non ꝑire. S ħodes faces libid̃is ardeus. ꝑ ire
maluit qm redire. ⁊ uxorẽ fr̃is illicite possidere. ⁊ placere captiuis cͥminum.
Innocentie ĩ imicis odiosa fit semꝑ lib̾tas. uͥtus contraria uiciosis. sacͥlegis
exosa scĩtas. ĩ iinica castitas ĩpudicis. corruptis integritas pena: lut̾iosis

Expanded text:
cutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, inquit, Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcere. Herodes, te causa petit, te arguunt vincula, te carfama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non accusatione pulsabat; corrigere voluit, non perire: sed Herodesmaluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis
Abbreviated transcription (Latin):
stis agi ut ħ̾o c̾sib eisdem quib dilapsus fuerat ad mortẽ. redi¬
ret ad uitã. Agit agit cũ maria angłs de salute.qr cũ eua angłs eg̾at
de ruiua. Audistis angłm de carnis nr̃e limo templũ dĩe maiestatis arte
ĩ effabłi construentẽ. audistis in t̾ris d̾m. ĩ ceł hoĩem sac̾mento ĩ cõ¬
p̾bensibłi collocari. audistis ĩaudistis inaudita rõe. ĩ uno corꝑs d̾m
hoiẽmq misceri. audistis fragłem nr̃e carnis naturã ad porrandã
totam d̾itatis grãm. angłica exhortatõe roborari. Deniq ne tanto pond̾i ⁊¬
celesti fabrice ĩ mariã sb̾tił nr̃i corꝑis arena sb̾cũberet. ⁊ in uͥgĩe totiꝰ gn̾is hũa¬
ni portatura fructũ uͥga truuis frangeret᷑. fugat᷑ a metu. uoxq angłi uox
ꝓcessit dicẽs. Ne timeas maria. Ante cam̃ dignitas uͥgĩs adnũtiatur ex no¬

Expanded text:
stis agi, ut homo cursibus eisdem quibus dilapsus fuerat ad mortem, rediret ad vitam. Agit, agit cum Maria angelus de salute, quia cum Eva angelus egerat de ruina. Audistis angelum de carnis nostrae limo templum divinae majestatis arte ineffabili construentem. Audistis in terris Deum, in coelis hominem sacramento incomprehensibili collocari. Audistis inaudita ratione in uno corpore Deum hominemque misceri. Audistis fragilem nostrae carnis naturam ad portandam totam deitatis gloriam angelica exhortatione roborari. Denique ne tanto ponderi coelestis fabricae in Maria, subtilis nostri corporis arena succumberet, et in virgine totius generis humani portatura fructum virga tenuis frangeretur, fugatura metum vox angeli mox praecessit, dicens: Ne timeas, Maria . Ante causam dignitas virginis annuntiatur ex no
Abbreviated transcription (Latin):
noscũt accestante ꝓp ha. Cognouit dos possessorẽ suũ ⁊ asmꝰ p̃sepe dñi sui. bũ
homo si ñ mox ẽ angłis. agnosce uł tardissime c̃ iurãtis. ne dã moraris⁊¬
oblatuas ip̃is ium̃tis qͥb ante uł comꝑatꝰ fuens postponaris Eoce ium̃ta adu¬
lant enidis. blandiu̾tur aurib lĩguis iambĩt. ⁊ nucu qͥ post̾ auctorẽ suñ fatĩ¬
t̾ cont᷑ nat᷑am ĩ trã uenisse nat᷑am. Et tu c̃ iud̾is discucis carpis qͥ exlu

Expanded text:
a: Cognovit bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui . Tu homo, si non mox cum angelis, agnosce vel tardissime cum jumentis; ne dum moraris, ipsis jumentis, quibus ante comparatus fueras, postponaris. Ecce jumenta adulantur caudis, blandiuntur auribus, linguis lambunt, et motu quo possunt auctorem suum fatentur contra naturam in tuam venisse n
Abbreviated transcription (Latin):
nis includat. S uullicus qͥd respond̾it iã ꝑscrutem̃. Ait uiͥt intra se. Quid
faciã. quid faciã modo : Semꝑ hõ bẽa fac̾e tũc cupit. qñ mors faciendi tp̃c am̾¬
tit. Ait inqͥt intra se. O̾cit uitra se consiliũ qͥ foris unde iã sesibi suoc̾rat ere¬
uires isti. s tp̃a defet̾ant ad laborẽ. Fodere ñ ualeo m̃dicare erubesco. Cõfusi¬
onẽ fut̾i iudicii ꝑtimesat ĩ quo iã ñ petendi tp̃c est. s penaꝵ. ⁊ uͥ reꝰ plus e¬
rubescit de conscĩa. ꝙͣ degehene erubescat incendio. Mendicire erubesco.
Ut qͥs nõ erubeseat in celestib m̃dicare : Misex quẽ cẽꝑalicas hũit duncẽ
mendicũ sempit̾nitas possidebit. ⁊ habebit hũc nudũ tartarꝰ. quẽ locuple¬
nimis. si ad nos ista aptemꝰ singłi. si ad nos ista referamꝰ. qͥ in tr̾a nos debemꝰ
sentire uillicos. dños ñ putare. Progatõis tp̃arie nĩffiũ suscepisse ñ ĩue¬

Expanded text:
scrutemur. Ait intra se: Quid faciam? Quid faciam modo? semper homo bona facere tunc cupit, quando mors faciendi tempus ademit. Ait intra se. Quaerit intra se consilium, qui foris unde sibi vires isti, sed tempora defecerant ad laborem. Fodere non valeo, mendicare erubesco. Confusionem futuri judicii pertimescit, in quo jam non poenitendi tempus est, sed poenarum, et ubi reus plus de conscientia quam de gehennae erubescit incendio. Mendicare erubesco. Et quis non erubescit in coelestibus mendicare? Miser quem temporalitas habuit divitem, mendicum sempiternitas possidebit; et habebit hunc nudum tartarus, quem locupleobis, bonum nimis, si ad nos ista aptemus singuli, si ad nos ista referamus, qui in terra nos debemus sentire villicos, dominos non putare; prorogationis temporariae ministerium suscepisse, non inve
Abbreviated transcription (Latin):
bes mͥ. Cõuẽiebat conscĩam. testabat᷑ debitoris aĩm sio dd̾o Et qͥd est ꝙ sũ res¬
spc̃u dñi debitor ad tantã fraudẽ uillicũ conspinbat. oꝑtũ debes dño meoᷤ
Dicit illi. Centũ cados olei. Accipe cautõm tuam ⁊ scͥbe.xl ͣ adtantã fradẽ
hũani moris ut debitor q̾rat cõpendia frandulenta. ⁊ uillicꝰ sibi consulat sic
carnalib sensib. spiritalib qd̾ ẽ diuini lũis iam lucescat. Iterata ẽ ꝑabola
ꝑ uillicũ. q̾ fuerat uiniorẽ ꝓ̃nbata ꝑ filiũ. uillicꝰ ũq̾tatis a mãmona ĩiquo
gentiũ ppłs nũcupat᷑. Faci̾te indͥt uob̾ amicos de mãmona ĩqͥtatis. qui re¬
licto creatore cocum se mãmone toid̾at s̾u̾ituti. Q̾s qͥs ẽ ab huiꝰ mãmone
captiuitate lib̾. ⁊ petunie iã crudeli pondere non grauat᷑. cõsistat¬

Expanded text:
bes mihi? Conveniebat conscientiam, testabatur debitoris abes mihi? Conveniebat conscientiam, testabatur debitoris apectu domini, debitorem ad tantam fraudem villicus provocabat? Quantum debes domino meo? Dicit ille: Centum cados olei. Accipe cautionem tuam, et scribe quinquaginta. Ad tantam humani moris ut debitor quaerat compendia fraudulenta, et villicus sibi consulat, siccarnalibus sensibus; spiritualibus, quod est divini luminis, jam lucescat. Iterata est parabola per villicum, quae fuerat juniorem praelibata per filium. Villicus iniquitatis a mammona iniquo gentium populus nuncupatur. Facite vobis, inquit, amicos de mammona iniquitatis, qui relicto Creatore totum se mammonae tradiderat servituti. Quisquis est ab hujus mammonae captivitate liber, et pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
as ⁊ scribe octognita. Et landauit dñs uillicũ ñqͥtatis qd̃ prudent̾ feciss
stib proftur. nthanis. Et laudauit inqͥt dñs uulliõ ĩqͥtatis qd̾ prudent᷑ feciss
Rogo qͥd hoc loco m̃amꝰ capit aiꝰ. qͥd hic cõis capit ⁊ recipit auditꝰ. uͥ ĩt̾ uillis̃ ⁊ dm̃i¬
cos debitores u̾sute fraudis laudatur ĩuẽtõ uͭ debitoris honestas collicur. au¬
st̾ur pudor. uiolat᷑ ĩnocen᷑. uerecundia cota sepelitur: ubi uillicꝰ reddende rõis
tẽꝑe plus ard ĩ frande ꝙͣ tp̃r uillicatõis anhelauit in luxui: In articło discutõis
ip̃o dñicũ plus in dispendiũ seuit. ꝙͣ dieb sue fudit ⁊ dibꝑdidit actõis. Et qui
ante sbam uacuauerat dissipando uacuãdo cyrographa. qidꝰ remãserat plus
eu̾tit. nec curat unde possit sarcire qd̾ deciut s qd̾ remansit ꝙ̃ admod̾ mino¬
rare possit excogitat. Dicebat debitori qntũ debes dño mõ. ñ dicebat ꝙͣtũ de¬

Expanded text:
avit dominus villicum iniquitatis, quod prudenter fecisset . stibus profertur arcanis. Et laudavit, inquit, dominus villicum iniquitatis, quod prudenter fecisset. Rogo quid hoc loco mundanus capit animus? quid hic communis capit et recipit auditus? ubi inter villicum et dominicos debitores versutae fraudis laudatur inventio, ubi debitoris honestas tollitur, aufertur pudor, violatur innocentia, verecundia tota sepelitur, ubi villicus reddendae rationis tempore plus ardet in fraude, quam tempore villicationis anhelavit in luxu; in articulo discussio is ipsum dominicum plus in dispendium saevit quam diebus suae fudit et disperdidit actionis; et qui ante substantiam vacuaverat dissipando, vacuando chirographo quod remanserat plus evertit; nec curat unde possit sarcire quod deerat, sed quod remansit, quemadmodum minorare possit, excogitat. Dicebat debitori: Quantum debes domino meo? Non dicebat, quantum de
Abbreviated transcription (Latin):
ĩspecła celesti. ⁊ inde despettet mãmona mñdũ ⁊ m̾danis estãraco
furore dñantẽ. Imꝑat gentib iubet regnis bella mandat. comꝑat bellato¬
res. sangͥnẽ uendit agit mortes. ꝓpoĩt prĩam. ur bos destruit. sb̾dit ppłos ar¬
cos urget. uexat ciues. foro p̾sid. ius delz. fas nefasq confũdit. ⁊ ad mores
us tendendo fidem tẽptat. uolat u̾itatẽ. famã carpit honestatẽ dissipat. sol¬
uit afstũs ĩnocentiam tollit. pietatẽ sepelit. necessitud̾iem sc̃idit amiciciã ñ si¬
tit Et quid pła. Noc ẽ mãmona dñs ĩiqͥtatis. qr ĩique hũanis ⁊ corꝑid dñat᷑

Expanded text:
specula coelesti, et inde despectet mammonam mundo, et mundanis tyrannico furore dominantem. Imperat gentibus, jubet regnis, bella mandat, comparat bellatores, sanguinem vendit, agit mortes, prodit patrias, urbes destruit, subdit populos, arces urget, vexat cives, foro praesidet, jus delet, fas nefasque confundit, et ad mortes usque tendendo, fidem tentat, violat veritatem, famam carpit, honestatem dissipat, solvit affectus, innocentiam tollit, pietatem sepelit, necessitudinem scindit, amicitiam subruit. Et quid plura? Hoc est mammona, dominus iniquitatis, qui inique humani
Abbreviated transcription (Latin):
dus. q̃r ñ centũ decẽ. aut nonagĩta: s centũ : Ut de debito ⁊ de nu̾o celeste luce¬
at sacram̃tũ. Debeat udeus oleũ qd̾ per cyrographũ legis. ad ungendos reges.
crisiatis plenitudo. S qr contͣ cautõis fidem creditor debitoe ne debitũ redde¬
ret. occidit ĩpiis creditorẽ. legał ip̃a cautõ ꝑueĩt ad gentes. hoc ẽ lex ut ind̾s
cõuentꝰ ꝑ gentilem. qr debitũ cõu̾tit in cͥmen. pñĩe soluat usurã. Uides gͦ qr¬

Expanded text:
dus? quare non centum decem, aut nonaginta, sed centum? Ut et de debito et de numero coeleste luceat sacramentum. Debebat Judaeus oleum, quod chirographo legis ad ungendos reges, chrismatis plenitudo. Sed quia contra cautionis fidem debitor, ne debitum redderet, occidit impius creditorem, legalis ipsa cautio pervenit ad gentes, hoc est lex: ut Judaeus convictus per gentilem, quia debitum convertit in crimen, poenitentiae solvat usuram. Vides
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ consiliũ qd̾ ĩuenĩt uillicꝰ audiamꝰ. Ait inqͥt intra se. Quid faciã ꝙ dñs meus¬

Expanded text:
et consiliuet consiliu
Abbreviated transcription (Latin):
pellit. p̾sentis uillici fr̃m senfũq seq̾rem̃. cõn̾terem̾ ad aĩ cõsiliũ. ad cõpũctõ¬
dia. si c̃ iste uillicꝰ ad nr̃am ueniã solueremꝰ. ut qͥ bona credita dissipãdo ũqͥta¬
tis uocam᷑ uillici ĩ nouissimis pia fraude ip̃iꝰ laudẽ udicis conseqͣmur.
qͣr reus de młtis unam legitur placuise per fraudem. q̃r placuit sic. uł qͥs sit iste.
Uam sit cõmod̾ qm lucrosũ debitoꝵ nodos soluere qõm cantionũ iuĩcla
laxare. presentis uillici nos edocet ⁊ informat exemplũ. qͥ dũ oyrographoꝵ
cumiłos pio modertur assensu. ñ mͦ euasit arcissimas distutõis angustias. s ⁊̃
discusloris laudẽ uiami scłis conqͥsiuit Et uos frẽs qd̾ de p̾sẽti lõce uob̾ feci
ꝓuussiõe debere. auditu ꝑiissĩo temꝑate. ne me uosq simł ꝯner seuera discus¬
sio. qd̃ intlłna pot̾it benigna releuare. Un de q̃ suꝑst̾ loõis euͣngłice iã seqͣmur.

Expanded text:
pellit, praesentis villici factum sensumque sequeremur, converteremur ad animae consilium, ad compunctiodia, sicut iste villicus, ad nostram veniam solveremus; ut qui bona credita dissipando iniquitatis vocamur villici, in novissimis pia fraude ipsius laudem judicis consequamur. qui reus de multis unam legitur placuisse per fraudem: quare placuerit sic, vel quis sit iste, Quam sit commodum, quam lucrosum debitorum nodos solvere, cautionum vincla laxare, praesentis villici nos edocet et informat exemplum: qui dum chirographorum cumulos prudenti moderatur assensu, non modo evasit arctissimas discussionis angustias, sed etiam discussoris laudem mansuram saeculis conquisivit. Et nos, fratres, quod de praesenti lectione vobis fecit promissio me debere, auditu piissimo temperate, ne me vosque simul oneret severa discussio, quos intelligentia poterit benigne relevare. Unde quae supersunt lectionis jam sequamur,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib tuis ⁊ om̃ib ñ pro tuo consilio s ꝓ suo mun̾c olim ꝓspexit ad salutẽ. De¬
dit ꝑ moysen legẽ. ꝓphiam larꝑitꝰ ẽ ꝑ helyam. Andiãt gͦ illos ue tuos sũtiãt cru¬
ciati Ryudit diues: son pr̃ abrabã s̃ siqͥs ex mortuis reurrer̾it credẽt ei. Sui
respondit abraham. Si moysi ⁊ helie ñ credunt. n si qͥs ex mortus surrex̾ĩt are¬
credent ei. Nich̾ tam u̾m fr̃s qui de celo ioq̾nti ꝑ legem. de celo uenienti ꝑ xp̃m
crede̾ noluit. iã nõ mniserebit᷑ cred̾e ab usis reu̾tẽti. Ip̃ẽ xͦ fr̃s d̾ẽ ⁊ dñs ñt ad moysẽ¬

Expanded text:
fratribus tuis et omnibus, non pro tuo consilio, sed pro suo munere olim prospexit ad salutem: defratribus tuis et omnibus, non pro tuo consilio, sed pro suo munere olim prospexit ad salutem: dedit per Moysen legem, prophetiam largitus est per Eliam; audiant ergo illos, ne tuos sentiant cruciatus. Respondit dives: Non, pater Abraham, sed si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei. Cui respondit Abraham: Si Moysi et Eliae non credunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent ei. Nihil tam verum, fratres, qui de coelo loquenti per legem, de coelo venienti Christo credere noluit, jam non m
Abbreviated transcription (Latin):
tanta mseratr̃e sius incõbentẽ ianuis. ñ recepit. ⁊ sb̾ sp̃ẽ piecatis ad pͥstia uuln̾a
ad p̾c̾itos gemitꝰ lazar̾̃ uult redire. quẽ pͥma petitt̃e ad suos deuocare ñ potuit
cruciatus. Nñ dix̃ mitte ad me. mͦ dic̃ mute ad srẽs meos. Dol agit ĩfesꝑe ne¬
ud uideat felicẽ. quẽ felex aliesũ putau̾at infelicẽ. Mute ad frõs mõs. ubr᷑
In dom̃ pr̃is m̃i. utqͥd: Hẽo inqͥt qͥu frẽs. ut testetar ulis. ue ueniãt ĩ hc̃ locũ¬
torm̃toꝵ. Cui pius qui sibi sic impius: Imprudent̾ p̾sumit aliis impetrare pñam.
qͥ sibi cã crudelit̾ ad ueniam nuil ꝓuidit. Mnte lazar̾. hão qͥu fr̃s. Et pritas qd̾
qͥn fr̃ib tuis suffic̃ lazarꝰ qͥ tͥ canto tp̃r tot uuln̾ib suis toto clamãs corꝑe nil
ꝓfec̃ : M̾ito ei respondit abram. Hũt moysẽ ⁊ ꝓpłas. audiãt illos. Sine ladarũ
tantos reqͥesc̾e̾ post labores. ⁊ tn defle tnas qͣs ĩ tuo m̾ito sustines penas. D̾s aᷤ

Expanded text:
s incumbentem januis non recepit; et sub specie pietatis ad pristina vulnera, ad praeteritos gemitus Lazarum vult redire, quem prima petitione ad suos devocare non potuit cruciatus. Ante dixit: Mitte ad me. Modo dicit, Mitte ad fratres meos. Dolet, agit infelix, ne videat felicem, quem aliquando putaverat infelicem, Mitte ad fratres meos. Ubi? In domum patris mei. Ut quid? Habeo tormentorum. Cui pius, qui sibi sic impius? Impudenter praesumit aliis impetrare poenitentiam, qui sibi tam crudeliter ad veniam nil providit. Mitte Lazarum in domum patris quinque fratribus tuis sufficiat Lazarus, qui tibi tanto tempore, tot vulneribus suis, toto clamans corpore nil profecit? Merito ei respondit Abraham: Habent Moysen et prophetas, audiant illos. Sine Lazarum tantos requiescere post labores, et tu defle tuas, quas tuo merito sustines, poenas. Deus autem
Abbreviated transcription (Latin):
mur. Dicat cũ diues ⁊ recepit bõa ñ accepit. uidetis fr̃s qr abrahe sci u̾bo. istiꝰ
diuitis aiꝰ ꝓditͥ. sensus argnit᷑. ĩ tllõs punit᷑. qͥ ũ sibi data s reddita credidit. q̾c̃q
dño largiente possedit. Intlłi̾gite quo sensu intłłexit. quo corde ambłau̾it. qͥ
d̾m sibi ccedidit debitorem. ⁊ dñm suũ male diues usurui suis addix̃ obuoxiũ
ignorans cx dñs ⁊ si pauꝑ ĩ cessit ĩ t̾ra. diues cñ ascendit ĩ celũ. ⁊ dedit ille nõ
accepit in fenore. qͥ dedit uni qͥn talẽta. alii duo.alii. unũ. Unde ⁊ ꝓnuctit se
exactur̃ ñ redditur̃ usurã. c̃ dic̃ ad seruũ. S̾ue neꝙͣ ⁊ pig̾. dedisses pecuniam
Qr̃ ñ ĩ aliũ puis exstitit. qui ⁊si recepit bõa nõ pro bonis mala si ꝓ mał bona
recepit indignꝰ. S transeamꝰ ad latar̃. ⁊ quimꝰ qͥd ẽ qd̾ dic̃. ⁊ lazarꝰ recepit¬
sułr mala. Et id suffic̃ ad m̾itũ hũndat ad głam si ñ fec̃ bõa s rece a. is pit

Expanded text:
 Abrahae sancti verbo istius divitis animus proditur, sensus arguitur, intellectus punitur, qui non sibi data, sed reddita credidit quaecumque Domino largiente possedit. Intelligite quo sensu incesserit, quo corde ambulaverit, qui Deum sibi credidit debitorem, et dominum suum male dives usuris suis addixit obnoxium: ignorans quia Dominus, etsi pauper incessit in terra, dives tamen ascendit in coelum. Et dedit ille, non accepit in fenore, qui dedit uni quinque talenta, alii duo, alii unum; unde et promittit se exacturum, non redditurum usuram, cum dicit ad servum: Serve nequam et piger, dedisses pecuniam quia non in alium pius exstitit: qui etsi recepit bona, non pro bonis bona, sed pro malis bona recepit indignus. Sed transeamus ad Lazarum, et q mala. Et id sufficiat ad meritum, abundet ad gloriam, si non fecit bona, sed recepit
Abbreviated transcription (Latin):
erat panꝑ. Et qũo dines cui nõ erat cͥ m̃istrabãt ãgłi. uͥtutes ꝑlũt. elem̃ta ser¬
uiebant. ⁊ q̃ ñ erãt fiebãt. iussa uocata ueniebant: Homo qͥdã erat diues ⁊ ha¬
bebat uillicũ. Quẽ nͥ hoĩem cͥ ad colend̾ m̃di tota assũat cõmissa possessio: Ho
quidã erat diues ⁊ ħebat uillic̾. ⁊ hic disfamatꝰ ẽ apud illũ. Qĩ ñ p̾scierit q̃i
ẽ apud illum. Ergo ille fame credidit. fama nũtiãte cognouir Absit. S quia
ilia q nou̾at que pietate uelabat. q̃rere tt̃ cepit qñ accusabat t̾ra. nox sãgũis
tui clamat de t̾ra. Clamat tra. clamat celũ. dolebant angłi qñ iã tota scłi fama
loq̾bat᷑. Et hic diffamatꝰ ẽ apud illũ. ꝙ dissipass sc̃am eiꝰ. Filius iunior añ istins¬

Expanded text:
erat, cui ministrabant angeli, virtutes parebant, elementa serviebant, et quae non erant, fiebant jussa, vocata veniebant? Homo quidam erat dives: et habebat villicum. Quem nisi hominem, cui ad colendum mundum tota fuerat commissa possessio? Homo quidam erat dives, et habebat villicum: et hic diffamatus est apud illum. Quasi non praescierit, quasi dit? fama nuntiante cognovit? Absit. Sed quia illa quae noverat, quae pietate velabat, quaerere tunc coepit quando accusabat terra: Vox sanguinis fratris tui clamat de terra , clamabat terra, clamabat coelum, dolebant angeli, quando jam tota saeculi fama loquebatur. Et hic diffamatus est apud illum quod dissipasset substantiam ejus
Abbreviated transcription (Latin):
in inf̾os destructor inf̾ni. ut ce ꝑ ista ñ mͦ sb̾duoerẽ tue pene. s ⁊ met ducerẽ¬

Expanded text:
avi inferos destructor inferni, ut te per ista non modo subducerem tuae poenae, sed et meaeavi inferos destructor inferni, ut te per ista non modo subducerem tuae poenae, sed et meae