comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cec angłi accesserunt: ⁊ ministrabant ei.
Postqua unigenitus patri minoratꝰ paulo¬
minus ab angłis incͣnatus apparuit. mox
ds̃ hõ ꝑ humanitatẽ potestate sub angłis
fuit: qui ⁊ pͥusqũa ꝑ resurrectioni exalta¬
ret᷑ głam. diuinitate suꝑ angłos fuit. De ip¬
so quippe ante passionẽ scͥptum ẽ. Ecce an¬
głi accesserunt: ⁊ ministrabant ei. S tñ
ut humanitatiᷤᷤ eiꝰ infirmitaᷤᷤ monstrarẽt᷑:
rursum d̾ eo scͥptum ẽ. Apparuit ei an¬
gł̃s d̾ celo. ꝯfortans eum. In docum̃to gͦ u¬
triusq nature. huic & angłi ministrare:
hunc ⁊ angłs ꝯfortare descͥbitur. Unuᷤᷤ
quippe in utraq natura ẽ: qm̃ qui
d̃s ante secula extitit. hõ factus ẽ ĩfine se¬
culoꝵ. Cui tn añ passionẽ suã ⁊ angłi
passionẽ uͦ ⁊ reẜrectionẽ eius. huic angłi
ministrare possunt. s iam hunc ꝯfortare
nõ possunt: quia humanitatẽ qͣm desc̃ẽ¬
dendo sub angłis assumpsit. ascendendo

Expanded text:
ce angeli accesserunt, et ministrabant ei . Postquam Unigenitus Patris minoratus paulominus ab angelis, incarnatus apparuit, mox Deus homo per humanitatem potestate sub angelis fuit, qui et priusquam per resurrectionis exaltaretur gloriam, divinitate super angelos fuit. De ipso quippe ante passionem scriptum est: Ecce angeli accesserunt, et ministrabant ei. Sed tamen ut humanitatis ejus infirmitas monstraretur, rursum de eo scriptum est: Apparuit illi angelus de coelo confortans eum . In documento ergo utriusque naturae, huic et angeli ministrare, hunc et angelus confortare describitur. Unus quippe in utraque natura est, quoniam qui Deus ante saecula exstitit, homo factus est in fine saeculorum. Cui tamen ante passionem passionem vero et resurrectionem ejus, huic angeli ministrare possunt, sed jam hunc confortare non possunt: quia humanitatem, quam descendendo sub angelis assumpsit, ascendendo
Abbreviated transcription (Latin):
pistole graues sũt: p̃sentia uͦ corꝑiᷤ
sub semet frangit si ht̃: ut honori suo
liber emineat. ne ei uictꝰ delectatione
succũbat: hinc ẽ enĩ qd̾ ille p̃dicator
eg̃giis añ humanos ccłos apłatꝰ sui glo

Expanded text:
pistolae graves sunt, praesentia vero corporis sub semetipso frangit si habet, ut honori suo liber emineat, ne ei victus delectatione succumbat. Hinc est enim quod ille praedicator egregius ante humanos oculos apos
Abbreviated transcription (Latin):
ti adhuc dilatio inponitur : ut ex dilati amo¬
ris desiderio. retributionis m̾itum augeatur.
fit enim nob̾ omp̃c ds̃ dulcis in miraculis. ⁊
tñ insua celsitudine manet occultus: ut q̃dã
monstrando d̾ se. occulta nos inspiratione in
suo nos amore succendat ÷ ⁊ tñ abscondendo
maiestatis sue głam. amoris sui uim ꝑ estum
desiderii augeat. Quid aũt nomine domus
ad quam sanatus ire precipitur. nͥ ꝯscientia
desigͣtur : in qua habitamus cum tͣctando quid
agamus : Reu̾tere gͦ ei dicitur in domum tuam.
⁊ narra quanta tͥ fecerit dominꝰ. idest a uitio pec¬
cati iam securus ad ꝯscientiam reu̾tere: ⁊ in uocẽ
predicationis excitare. Cum enĩ qualibr parum
de diuina cognitione ꝑcipimus. redire ab huma¬
na iam nolumus: ⁊ ꝓximoꝵ necessitatib onerari
ud nͥ hoc quod sine labore reficit amamus. S sana¬
tos nos u̾itas ad domum mittit: ⁊ narrare que no¬

Expanded text:
ti adhuc dilatio imponitur, ut ex dilati amoti adhuc dilatio imponitur, ut ex dilati amoris desiderio meritum retributionis augeatur. Fit enim nobis omnipotens Deus dulcis in miraculis, et tamen in sua celsitudine manet occultus, ut quaedam monstrando de se, occulta nos inspiratione in suo amore succendat, et tamen in abscondendo majestatis suae gloriam, amoris sui vim per aestum desiderii augeat. Quid autem nomine domus, ad quam sanatus reverti praecipitur, nisi conscientia designatur, in qua habitamus contractando quid agamus? Revertere igitur, ei dicitur, in domum tuam, et narra quanta fecerit Dominus; id est a peccati jam vitio securus ad conscientiam revertere, et in vocem praedicationis excitare. Cum enim quamlibet parum de divina cogitatione percipimus, redire ad humana jam nolumus, et proximorum necessitatibus onerari ihilque aliud nisi hoc quod sine labore reficit, amamus; sed sanatos nos Veritas ad domum mittit, et narrare quae no
Abbreviated transcription (Latin):
dõminum cogͦscere ꝑfidem : atq aliud ꝑ speciẽ.
Aliud ẽ inuenire ꝑ c̾dulitatẽ: aliud ꝑ ꝯtempla¬
tionem. Ex qua re agitur. ut om̃s electi eũ qũe
fide cogͦuerunt. uidere qͦ ꝑ speciem anhelent.
cuius amore flagrantes estuant: quia dulcedi¬
nis eius suauitatẽ. iam in ip̃a sue fidei certitu¬
dine degustant. S qui contemplationis arcẽ
tenere desiderant. pͥus se in campo operis exer¬
ceant: quia pͥmum ẽ tp̃s actionis. extremum
ꝯtemplationis. Uñ necesse ẽ ut ꝑfectus qͥsq
pͥus uirtutib m̃tem exerceat : ⁊ postinodum
hanc in quietem ꝯtemplationis abscondat.
Hinc ͤ enim quod in gerasenoꝵ regione. is que
legio demonum domino iubente dereliquit.
ad saluatoris sui pedes residet: u̾ba doctͥne sue¬
ꝑcipit: ⁊ d̾ regione sua simul discedere. ⁊ cum
salutis auctore ẽẽ ꝯcupiscit: s m̃ ei u̾itas ip̃a
que salutem ꝯtulit dicit. Reu̾tere pͥmum in
domum tuam: ⁊ narra qnͣta tͥ fecerit dñs. Am̃a¬

Expanded text:
ominum cognoscere per fidem, atque aliud per speciem; aliud est invenire per credulitatem, aliud per contemplationem. Ex qua re agitur ut omnes electi eum quem fide cognoverunt videre quoque per speciem anhelent, cujus amore fragrantes aestuant, quia dulcedinis ejus suavitatem jam in ipsa suae fidei certitudine degustant. Sed qui contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis exerceant, quia primum estesse est ut perfectus quisque prius virtutibus mentem exerceat, et postmodum haec in quiete contemplationis abscondat. Hinc est enim quod in Gerasenorum regione is quem legio daemonum Domino jubente dereliquit, ad Salvatoris sui pedes residet, verba doctrinae percipit, et de regione sua simul discedere, et cum salutis auctore esse concupiscit; sed tamen ei Veritas ipsa quae salutem contulit, dicit: Revertere primum in domum tuam, et narra quanta tibi fecerit Dominus . Aman
Abbreviated transcription (Latin):
p̃est. uiciis potiꝰ quã fr̃ĩb dñat᷑. Uiciis n
se debẽt rectores erigere. qͦꝵ ⁊ causa p̃¬
ferunt᷑ : et ꝑdisciplinã culpas iure po¬
testatis ferire: s ꝑ humilitatis custodi¬
am equales se ipsis fr̃ĩb qͥ corrigunt᷑
agnoscere. ⁊ cosdẽ tacita sibi cogitatioe
p̃ferre. Illoꝵ nãq ꝑ eos uitia iugore
discipline feriunt᷑: inͥis uͦ q̃ ip̃i cõmit¬
timꝰ. ne u̾bi qͥdẽ ab aliqͦ ĩuectioẽ lacerã¬
tur. Tanto gͦ apud dñm sũt obligati¬
ores: quanto ĩ ulte peccãt apud hoĩes.
Disciplina uͦ p̃latoꝵ subditos tanto
diuino iuditio liberiores reddit: q̃nto
hͥ eoꝵ culpas sine uidicta nõ desit̾. Ser¬
uanda ẽ itaq ⁊ ĩ cord̾ humilitas: ⁊ ĩoꝑe

Expanded text:
 vitiis enim se debent rectores erigere, quorum et causa praeferuntur, et per disciplinam culpas jure potestatis ferire, sed per humilitatis custodiam aequales se ipsis fratribus qui corriguntur agnoscere, et eosdem tacita sibi cogitatione praeferre. Illorum namque per eos vitia rigore disciplinae feriuntur, in his vero quae ipsi committunt ne verbi quidem ab aliquo invectione lacerantur. Tanto ergo apud Dominum sunt obligatiores, quanto inulte peccant apud homines. Disciplina vero praelatorum subditos tanto divino judicio liberiores reddit, quanto hic eorum culpas sine vindicta non deserit. Servanda est itaque et in corde humilitas et in ope
Abbreviated transcription (Latin):
ret se hoĩem ẽẽ recognouit: quatmꝰ
illati sibi honoris clationẽ frangeret
ex cõsiderata eqͣlitate ꝯditioĩs. Sed cũ
ananie ⁊ saphire culpã reꝑit: mox
qͣnta potentia suꝑ ceteros excreuiss
ostendit. Uerbo enĩ eoꝵ uitã ꝑculit.
quã sp̃ũ ꝑscrutante dep̃hendit:⁊ sũ¬
mũ se ĩtra eccłam ꝯtra pecc̃a recolu¬
it. ꝙ honore sibi uehem̃ter ĩ penso. co¬
ram bñ agentib frĩb nõ agͦuit. Illic
cõmunionẽ eqͣlitatis meruit scĩtaᷤᷤ ac¬
tionis: hic celus ultioĩs ius aꝑuit po¬
testatis. Pau̾lus bñ agentib fr̃ib p̃¬
latũ se eẽ nesciebat cũ diceret. Nõ qr

Expanded text:
ret, se hominem esse recognovit, quatenus ret, se hominem esse recognovit, quatenus illati sibi honoris elationem frangeret ex considerata aequalitate conditionis. Sed cum Ananiae et Saphirae culpam reperit, mox quanta potentia super caeteros excrevisset ostendit, verbo enim eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante deprehendit; et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia
Abbreviated transcription (Latin):
fati qui lugent. Reuocemus fr̃s añ
oculos peccata q̃ fecimꝰ. ꝯsideremus qͣm
t̃ribilis iudex adueniat. hec pimiturus.
Mentẽ formemꝰ ad lam̃ta : uita nr̃a ad
tp̃s amarescat in penitentia. ne amari¬
tudinẽ eĩnam sentiat in uindicta. ꝑ
fletus qͥppe ad gaudia ducimur: u̾itate
pollicente q̃ ait. Beati qui lugent. qm̃
ip̃i ꝯsolabuntur. Ad fletum uͦ ꝑ gau¬
dia ꝑuenitur: hoc eadem u̾itate atte¬
stante q̃ ait. Ue uob̾ qui ridetiᷤꝰᷤ nũc:
quia lugebitis ⁊ flebitis. Si gͦ retͥbuti¬
one: penitentie amaritudinem ĩ uia¬
teneamꝰ¬

Expanded text:
ati qui lugent . Revocemus, fratres, ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis judex adveniat haec puniturus. Mentem formemus ad lamenta, vita nostra ad tempus amarescat in poenitentia, ne amaritudinem aeternam sentiat in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur. Ad fletum vero per gaudia venitur, hoc eadem Veritate attestante, quae ait: Vae vobis, qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Si ergo retributione, poenitentiae amaritudinem in viateneam
Abbreviated transcription (Latin):
abundatiorẽ honestatẽ hñt. di .Ixl.
Potens ⁊ ꝓteruus cũ prauũ aliquid
ꝑpetrasse cognoscit᷑. tẽpꝰ a p̃dicatore q̃¬
rit᷑: ut de malo qd̵ fec̃ increpet᷑. Nisi
enĩ p̃dicator sustineat qñ ꝓferre ꝯgru¬
e correptionẽ ualeat. auget ĩ eo ma¬
lũ qd̃ in sequit᷑: quia sepe contingit
ut sit talis qui nulla uerba suscipiat
ĩ crepatioĩs. Magna enĩ agendũ ẽ ar¬
te p̃dicatioĩs: ut ex aꝑta correptione

Expanded text:
abundantiorem honestatem habent . Potens et protervus cum pravum aliquid perpetrasse cognoscitur, tempus a praedicatore quaeritur, ut de malo quod fecit increpetur. Nisi enim praedicator sustineat quando proferre congrue correptionem valeat, auget in eo malum quod insequitur, quia saepe contingit ut sit talis qui nulla verba suscipiat increpationis. Magna enim agendum est arte praedicationis, ut qui ex aperta correption
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a nulliꝰ egẽt. Sic̃ enĩ in honesta m̃¬
bra in corꝑe. ita sũt qͥdã in tra sc̃ãm ec¬
clesiã potentes ⁊ ꝓt̾ui: qui dũ aꝑta fe¬
riri nequeũt in uectiõe. qͣi honoris ue¬
lant᷑ teginine. S hec de occultis potẽ¬
tiũ loquim̃ delictis. Nã qñ ⁊ aliis agͦ¬
scentib peccant. aliis ̃ cognoscentib
inc̾pandi sũt : ne si p̃dicator. tacet cul¬
pami approbasse uideat᷑ : atq hec cre¬
scens ĩ exẽplũ ueniat: quã pastoriᷤ lm¬
gua nõ secat.

Expanded text:
nim inhonesta membra in corpore, ita sunt quidam intra sanctam Ecclesiam potentes et protervi, qui dum aperta feriri nequeunt invectione, quasi honoris velantur tegmine. Sed haec de occultis potentium loquimur delictis. Nam quando et aliis agnoscentibus peccant, aliis etiam cognoscentibus increpandi sunt, ne si praedicator taceat, culpam approbasse videatur, atque haec crescens in exemplum veniat quam pastoris lingua non secat.
Abbreviated transcription (Latin):
Prima uͥtus ẽ. ne ꝑpetrari debeãt pec̃
rigere. S plerũq culpas nõ solũ inmi¬
nentes minime uitamꝰ. uerũ ⁊̃ nec cõ¬
missas agnoscimꝰ: ⁊ pecc̃oris mens tan¬
to altiꝰ tebrescit. quanto nͨ dãnum sue
cecitatis ĩtelligit. Uñ fit plerũq diuini
muneris largitate. ut culpã pene sub¬
sequant᷑: ⁊ flagella delinquentis ocłoᷤᷤ aꝑi¬
ant. quos ĩter uicia securitas cecabat.
Torpens qͥppe animꝰ ꝑcussicẽ tangit᷑
ut excitetur.: ut qͥ statũ sue rectitudiniᷤ
securus ꝑdidit. affictꝰ ꝯsideret qͦ iacet.
Buic itaq ip̃a asꝑitas correctioĩs origo

Expanded text:
Prima virtus est, ne perpetrari debeant vitiarigere. Sed plerumque culpas non solum imminentes minime vitamus, verum etiam nec commissas agnoscimus. Et peccatoris mens tanto altius tcaecitatis intelligit. Unde fit plerumque divini muneris largitate, ut culpam poenae subsequantur et flagella delinquentis oculos aperiant quos inter vitia securitas caecabat. Torpens quippe animus percussione tangitur, ut excitetur; ut qui statum suae rectitudinis securus perdidit, afflictus consideret quo jacet. Hinc itaque ipsa asperitas cor
Abbreviated transcription (Latin):
meroris: postea aũ fructũ paccatissimũ
ẽscitatis ꝓ eã reddit insticie. Eleccꝰ ᷤͦ
quisq hic assidius gaudeat se flagel¬
lis atteri. qͣtmꝰ et̾na supplicia euadẽs.
ĩ iuditio ualeat purgatus ĩueniri spõ
nãq infirmitatiᷤ nr̃e ponde᷑ deorsũ
cotidie ducim̃: nͥ mira marui artificiᷤ
ꝑ subuenientia flagella releuem̃so ꝑ
hoc qd̾ peccator dolore flagelloꝵ cor.¬
ripitur ⁊ p̃mit᷑: qñq ad beatitudinẽ
q̃ sñ ĩteruentu doloris ẽ erudit̾.

Expanded text:
tum pacatissimum exercitatis per eam reddit justitiae . Electus ergo quisque hic assiduis se gaudeat flagellis atteri, quatenus aeterna supplicia evadens, in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella relevemur; sed per hoc quod peccator dolore flagellorum corripitur et premitur, quandoque ad beatitudinem quae sine interventu doloris est eruditur.
Abbreviated transcription (Latin):
euadere. murũ. funẽ. sportamq q̃siuit:
seq latent̃ deponi uoluit. Numqd nã
paulũ mortẽ dicimꝰ timusse.: ꝗͣ se ip̃e
ꝓ iħu amore testat᷑ appetere : S̾ dumi
ĩ eodẽ loco minorẽ sibi fructũ ad eẽ cõ¬
spiceret. ⁊ grauẽ laborẽ: ad laborẽ se
alibi cũ fructu seruauit.Fortis ⁊ u
p̃liator. dĩ teneri intraͦ claustra
noluit: certaminis campũ q̃siuit.

Expanded text:
rtamque quaesivit, seque latenrer deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam seipso pro Jesu amore testatur appetere? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret, et gravi labore ad laborem se alibi cum fructu servavit. Fortis etenim praedicator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit.
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ dum sublato ocłoꝵ lumine. manu ad
ananiã ducit᷑. patet iã rinocerꝰ iste ꝗbus
loris dĩ astͥngit᷑: qr uidełc uno ĩ tp̃e. cecita¬
te. baptisiate p̃dicatiõe ligat᷑. Qui q̃ ad
dĩ p̃sepe moratꝰ ẽ: qr ruminare u̾ba eugłii
dedignatꝰ nõ ẽ. Ait cñi. Ascendi iherosoli¬

Expanded text:
 manu ad Ananiam ducitur, patet jam rhinoceros iste quibus loris Dei astringitur, quia videlicet uno in tempore, caecitate, baptismate, praedicatione ligatur. Qui etiam ad Dei praesepe moratus est, quia ruminare verba Evangelii dedignatus non est, ait enim: Ascendi Jerosoly
Abbreviated transcription (Latin):
se q̃ urogiuerat exultat. Alios blandim̃tĩ
uocat. alios ad fidẽ t̃rorib reuocat: istis re¬
gnũ pollicet᷑ celestis pate: illis minatur
ignes gehenne. hos ꝑ auctoritatẽ corrigit:
illos ad uiã rectitudinis ꝑ humilitatẽ trab¬
it: atq ĩ omĩ latere se sui rectoris ad ma¬
num ĩclinat : et tanta arte dĩ arcã ꝯgͥxit.
qͣnta illam pͥus elatiõe uentilabat. Ses
neq hoc abhorret a paulo ꝙ rmocerꝰ bute
coloris dr̃: ⁊ elephantoꝵ uentres cornu fe¬
rire ꝑhibet᷑. Quid enĩ ꝑcolorẽ buxeũ ÷¬
nͥ abstinentie pallor. expͥmit᷑: Cui ip̃e se
tenacit᷑ ad herere testat᷑. dicẽs. Castigo copꝰ
meũ: ⁊ seruituti subicio. Qui diuine legi
eruditiõe p̃ditꝰ. dũ alioꝵ ĩgluuiẽ redargu¬
it: cornu elephantes ĩ uentrẽ ferit. Inuẽ¬
trẽ qͥppe elephantes ꝑcusserat. cũ dicebat.
Multi ambulãt qͦs sepe dicebã uobiꝰ. nũc

Expanded text:
se quae irrogaverat exultat, alios blandimentis se quae irrogaverat exultat, alios blandimentis vocat, alios ad fidem terroribus revocat: istis regnum pollicetur coelestis patriae, illis minatur ignes gehennae. Hos per auctoritatem corrigit, illos ad viam rectitudinis per humilitatenit trahit; atque in omni latere de manu se sui Rectoris inclinat, et tanta arte Dei aream congregat, quanta ad illam prius elatione ventilabat. Sed neque hoc abhorret a Paulo quod rhinoceros buxei coloris dicitur, et elephantorum ventres cornu ferire perhibetur. Quid enim per colorem buxeum nisi abstinentiae pallor exprimitur? cui ipse se tenaciter adhaerere testatur, dicens: Castigo corpus meum, et servituti subjicio . Qui divinae legis eruditione praeditus, dum aliorum ingluviem redarguit, cornu elephantes inventrem ferit. In ventrem quippe elephantes percusserat, cum dicebat: Multi ambulant, quos saepe dicebam vobis; nunc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥ pͥus ieumꝰ audierat. durũ ẽ tͥ ꝯtra sti¬
mulũ calcitrare: mira postmod uͥtute p̃¬
sidentis p̃ssus. ex u̾bi pabulo uires obti
nõ tm̃ a fi̾tate restͥngit᷑. s ꝙ magiᷤᷤ sit
mirabile ad arandũ ligatur: ut nõ solũ
hoĩes crudelitatis cornu nõ impetat᷑. s
q̃ eoꝵ refectiõi seruiens. aratrũ p̃dicati¬
onis trahat. Ip̃e qͥppe de euuangłicantib
qͣi de arantib dicit. Debet enĩ ĩ speꝰ ꝗ arat
aiare. ⁊ qͥ tͥturat ĩ spe fructꝰ ꝑcipiendi. ¶
gͥ trem̃da pͥus fidelib irrogauerat. ⁊ ꝓ fid̾
pꝰmos flaglła libent̃ portat: qͥ scͥptis etiã
epłis humilis ⁊ despectꝰ p̃dicat. ꝙ dudũ
t̃ribilis impugnabat : ꝓfecto bñ ligatuᷤᷤ
sub aratro desudat ad segetẽ: ꝗ fuerat in
campo male liber a timore. Repente qͥp¬
pe ꝯmutatꝰ ab hoste p̃dicator. efficit᷑: et ĩ
cũctis mundi partib redẽptoris sui noõ
ĩ sinuat. Suplicia ꝓ uͥtute tolerat: pati

Expanded text:
 qui prius ieiunus audierat: "Durum est tibi contra stimulum calcitrare?" mira postmodum uirtute praesidentis pressus ex uerbi pabulo uires obtinnon tantum a feritate restringitur, sed quod magis sit mirabile, ad arandum ligatur: ut non solum homines crudelitatis cornu non impetat, sed eorum etiam refectioni seruiens, aratrum praedicationis trahat. Ipse quippe de euangelizantibus quasi de arantibus dicit: "Debet enim in spe qui arat, arare, et qui triturat, in spe fructus percipiendi." Qui ergo tormenta prius fidelibus irrogaupostmodum flagella libenter portat; qui scriptis etiam Epistolis humilis et despectus praedicat quod dudum terribilis impugnabat; profecto bene ligatus sub aratro desudat ad segetem qui fuerat in campo male liber a timore. Repente quippe commutatus ab hoste praedicator efficitur, et in cunctis mundi partibus Redemptoris sui nomen insinuat. Supplicia pro veritate tolerat, pati
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptor. nr̃ discipłis suis ait. Gratis
accepistis: gratis date. Presciebat nãq
nõ nullos hoc ip̃m donum accepti sp̃s.
ĩ usum negotiatioĩs ĩflectere: ⁊ miracłoꝵ
signa ad obseꝗũ auaritie declinare: Hĩc
ẽ ꝙ cũ uidiss symon magus. qr ꝑ ĩposi¬
tionẽ manꝰ apłoꝵ daret᷑ sp̃s sc̃s: obtulit

Expanded text:
Redemptor noster discipulis suis ait: Gratis accepistis, gratis date . Praesciebat namque nonnullos hoc ipsum donum accepti spiritus in usum negotiationis inflectere, et miraculorum signa ad obsequium avaritiae declinare. Hinc est quod cum vidisset Simon Magus quia per impositionem manus apostolorum daretur Sp
Abbreviated transcription (Latin):
aliud mimꝰ a manu. aliud munꝰ a ma¬
nu. alnid munꝰ a lingua. Minꝰ ꝗppe ab
obseꝗo ẽ: subiectio ĩ debita ĩpensa. Munꝰ
a manu: pecunia ẽ. Munꝰ a lingua: fauor.
Ille gͥ manꝰ ab oĩ mune̾ excutit: qui in
diuinis reb nõ solũ millã pecumã. s ⁊̃
humanã gr̃ãm nõ reqͥrit: ꝗ sacros ordi¬
nes ꝓ humana grã nõ largit᷑. neq de ea

Expanded text:
ud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio est subjectio indebite impensa, munus a manu pecunia est, munus a lingua, favor. Ille igitur ab omni munere manus excutit qui in divinis rebus non solum nullam pecuniam, sed etiam humanam gratiam non requirit, qui sacros ordines pro human
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. quadriꝑtita põt qualitate distĩ¬
gui: si aut mala male. aut bona bñ. aut
mala bñ. aut bona male dicant᷑. Male
enĩ malũ dicit᷑. cũ res ꝑu̾sa suadet᷑. sicut
scͥptũ ẽ. Benedic dõ ⁊ morere. Bene bo
nũ dicit᷑. cũ recte recta p̃dicãt᷑: sic̃ ioħs
ait. Agite penitentiã: apꝓpinqͣbit enĩ
regnũ. ce. Malũ bñ dicitur. qñ ꝑ os di¬
centis iccirco uiciũ expͥmit᷑ ut reꝓbetur.
sic̃ paulus ait. Fẽmine eoꝵ ĩmutauer᷑
nat᷑alẽ usũ. ĩ eũ usum qui ẽ ꝯtra naturã.
Quo loco exetͣnda quoq uiroꝵꝑ facinora
subdidit: s honeste in honesta narrauit:
ut multos adhonestatis formã in hone¬
sta narrando reuocaret. Male aũt bonũ
dicit᷑. cũ rectũ aliqͥd recto studio nõ ꝓser¬
tur: sic̃ illuminato ceco pharisei dixisse
ꝑhibent᷑. tu sis discipłs ciꝰ. ꝙ maledictio¬

Expanded text:
dicitur quadripartita potest qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, num dicitur, cum recte recta praedicantur. Sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exsicut Paulus ait, Feminae eorum immutaverunt naturalem usum in eum, qui est contra naturam. quo loco execranda quoque vitiorum facinora subdidit: sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur: sicut illuminato caeco pharisaei dixisse perhibentur, Tu sis discipulus eius: quod maledictio
Abbreviated transcription (Latin):
dum alios sollicitos reddant : pͥus cogitationum
semae ip̃os alis feriant: quicquid in se inutile d̃¬
p̃henderint. distͥcͥta animadu̾sione corrigant.
⁊ tunc demum aliorum uitam loqñdo ꝯponãt:
⁊ ante qͣm u̾ba exhortationis insonent. om̃e
qd̾ locuturi sunt oꝑib clament. Gallus etiã
ꝓfundiorib horis noctis altos edere cantus so¬
let: cum uõ matutinum iam tp̃s in ꝓximo
ẽ. minutas ⁊ tenues uoces format : quia nimi¬
rum qui recte predicat. obscuris adhuc cor
dib aꝑte nil de occultis mysteriis indicat. ⁊ ut
tunc subtiliora queq d̾ celestib audiant: cum

Expanded text:
dum alios sollicitos reddant; prius cogitationum dum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feriant, quidquid in se inutile deprehenderint districta animadversione corrigant, et tunc demum aliorum vitam loquendo componant et antequam verba exhortationis insonent, omne quod locuturi sunt operibus clament. Gallus etiam profundioribus horis noctis altos edere cantus solet; cum vero matutinum jam tempus in proximo est, minutas et tenues voces format; quia nimirum qui recte praedicat obscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaedam de coelestibus audiant cum
Abbreviated transcription (Latin):
ma ip̃am u̾itas dicit. Quis putas ẽ fidelis dispen¬
sator. ⁊ prudens que ꝯstituit dñs suꝑ familiam
suam.ut det illis in tp̃r iͥtici m̃suram : ꝑm̃suram
quippe iͥtici expͥmitur modus u̾bi : ne cũ angu¬
sto cordi. inculpabile aliquid tͥbuitur. extra fim¬
datur. Hinc paulus ait. Nõ potui uob̃̾ loqui
quasi sp̃ualib s qͣi carnalib: tanqͣm paruulis in
xͦ lac uob̾ potum dedi ñ escam. Hinc ad b̾atum
iob dr̃. Quis dedit gallo intelligentiam : Predi¬
cator enim sc̃s dum caligoso hoc clamat in tp̃r.
quasi gallus cantat in nocte : cum dicit. Hora ẽ:
lam nos d̾ somno surgere. Et rursus. Euigilate
iusti: ⁊ nolite peccare. Gallus cum iam edere can¬
tus parat. pͥus alas excurit :: ⁊ semet ip̃m feriens.
uigilantiorẽ reddit : quia nimirum necesse ẽ ut
hi qui u̾ba sc̃e predicationis mouent. pͥus studio bõe accoĩs eiugilẽt. pꝰ si
ꝑ sublimia facta excutiant: ⁊ tunc ad bene uiuẽ¬

Expanded text:
ispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tempore tritici mensuram ? Per mensuram quippe tritici exprimitur modus verbi, ne cum angusto cordi incapabile aliquid tribuitur, extra fundatur. Hinc Paulus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Tanquam parvuliChristo lac vobis potum dedi, non escam . Hinc ad beatum Job dicitur: Quis dedit gallo intelligentium ? Praedicator enim sanctus, dum caliginoso hoc clamat in tempore, quasi gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate, justi, et nolite peccare . Gallus cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens, vigilantiorem reddit; quia nimirum necesse est, ut hi qui verba sanctae praedicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene viven
Abbreviated transcription (Latin):
uid ꝑ palmas : nͥ p̃mia uictorie d̾¬
signãt᷑ : Ip̃e qͥppe dari uincentib
solent. Illos it̾aq qͥ ĩ c̾tamine martyrii
antiquum hostẽ uicerãt. ⁊ uictores in
patͥa gaudebant:: palmas ĩ manib ha¬
bere ẽ: uictorias ĩ oꝑatiõe tenuisse. Cͤ
oꝑatioĩs palma ibi retͥbuet᷑: ubi iã fñ
certamine gaudet᷑.¬

Expanded text:
uid per palmas nisi praemia victoriae designantur? Ipsae quippe dari vincentibus solent. Illos itaque qui in certamine martyrii antiquum hostem vicerant, et victores in patria gaudebant, palmas in manibus habere, est victorias in operatione tenuisse. Cujus operationis palma ibi retribuetur ubi jam sine certamine gaudet
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatẽ dei cognou̾it. s qd̾ neqͣqũa illã
ꝯtigit. etiã cum conditoris sui matr̃e ẽẽ
nesciuit. Nam quia eam neqͣqũa ꝯtin¬
gere ualuit. pꝰqũa redẽpiionis nr̃e ex eiꝰ
ut̾o celebrari inỹsterium agnouit : d̾ il¬
lo ꝓfecto tp̃r necesse erat. ut euãgłista
testimoniũ ferret: d̾ quo ꝓpt̃ ioseph igͦ¬
rantiam dubitari potuiss. Sic namq¬

Expanded text:
nativitatem Domini cognoverit, sed quo nequaquam illam contigit, etiam cum conditoris sui matrem esse nescivit. Nam quia eam nequaquam contingere valuit, postquam redemptionis nostrae ex ejus utero celebrari mysterium agnovit, de illo profecto tempore necesse erat ut evangelista testimonium ferret, de quo propter Joseph ignorantiam dubitari potuisset. Sic itaq
Abbreviated transcription (Latin):
sede a dextris meis donͨ ponã inimicos
tuo̾ scabellum pedum tuoꝵ : ñ qͦ a dex¬
tris dñi neqͣqua dr̃s sedeat. pꝰqua ini¬
micos eius feriens illius potestati subster¬
nit: s quo in et̃na cunctis batitudine
p̃sidoe : ⁊ pͥusqũa rebellium suoꝵ corda
ꝯculcet. In qua nimirũ sententia ꝯstat:
quia subiectie hostib sine fine & post̾u̾s
regnat

Expanded text:
am inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Non quod a dextris Domini nequaquam Dominus sedeat, postquam inimicos illius feriens, ejus potestati substernit, sed quod in aeterna cunctis beatitudine praesidet etiam priusquam rebellium suorum corda conculcet. In qua nimirum sententia constat quia subjectis hostibus sine fine et posterius regnat
Abbreviated transcription (Latin):
plantes. ⁊̃ de ipsis oꝑib ꝑtimesce̾ d̾bemꝰ.
q̃ nos fortia ⁊ sc̃a egisse putamꝰ: qm̃
ducta ad et̾nã regłam nr̃a rectitudo. si di¬
strictũ udiciũ inuenit. multis tortitu¬
dinũ suarũ nisib. ĩ intimam rectitudi¬
nẽ impingit. Beatꝰ qͦq iob cũ ꝑ amicoꝵ
derogantiũ linguas. ĩ ter dolores uulne¬
tũ pateret᷑ iacła u̾boꝵ. cogitatiõe ꝓtmnꝰ

Expanded text:
ipsis operibus pertimescere debemus quae nos fortia et sancta esse putamus, quoniam ducta ad aeternam regulam nostra rectitudo, si districtum judicium invenit, multis tortitudinum suarum sinibus in intimam rectitudinem impingit. Beatus quoque Job, cum per amicorum derogantium linguas inter dolores vulnerum pateretur jacula verborum, cogita
Abbreviated transcription (Latin):
forte frustra iacłm mittit᷑ ut dura¬
saxa feriant᷑: eo enĩ obtusum longus
dissilit: quo in tortũ fortit᷑ uenit. E
amicoꝵ beati iob dicta licet ĩ quibdã
ualde sint fortia: cũ tñ sci uri utam
fortẽ feriũt. cunctũ sui mucronẽ acu¬
minis retundunt. Quia gͦ ⁊ ĩ semetip̃is
magna sũt. s ꝯtra beatũ iob nullom
assumi debuerũt. et paulus hec ex ur¬
tute pensans ĩ auctoritate ꝓferat. ⁊ u¬
dex qm̃ ĩ caute ꝓlata sũt. ex qualitate
ꝑsone rep̃hendat. Amicos gͥ beati iobhe¬
reticoꝵ. sp̃ẽm tenentes. ĩdictis suis ne

Expanded text:
forte frustra jaculum mittitur ut duraforte frustra jaculum mittitur ut durasaxa feriantur, eo enim obtusum longius resilit quo intortum fortiter venit. Igitur amicorum beati Job dicta, licet in quibusdam valde sint fortia, cum tamen sancti viri vitam fortem feriunt, cunctum sui acuminis mucronem retundunt. Quia ergo et in semetipsis magna sunt, sed contra beatum Job nullo modo assumi debuerunt, et Paulus haec ex virtute pensans in auctoritate proferat; et judex, quoniam incaute prolata sunt, ex quantitate personae reprehendat. Amicos igitur beati Job, haereticorum speciem tenentes, in dictis suis ne
Abbreviated transcription (Latin):
paulus intulit dicens. Sic̃ scriptũ ẽ.
ꝯp̃hendã sapientes in astutia eoꝵ. Quo¬
modo gͥ qͣi praua respiumꝰ : q̃ paulus
exauctoritate astruit. Aut quomodo at¬
testatione pauli recta putabimꝰ᷑. que
ꝑ semctipsũ dñs nõ recta defmnit: S
hec utraq cicius quã nõ sint diu̾sa co¬
gnoscimꝰ: si eusdẽ dnice sententie sub¬
tilius u̾ba pensamꝰ. Qui nimirũ cũ di¬
ceret. nõ estis locuti corã me rectũ.
ilico ad iunxit: sicut seruus meu iob.
liquet gͦ qr quedã in eoꝵ dictis recta
sũt: s melioris cõꝑatioẽ suꝑant᷑. Nã
ĩ ter alia q̃ irrationabilit dicũt. mul¬
tas ad beatũ iob fortes sententias ꝓfe¬
runt: s ꝯꝑate dictis fortiorib uim for¬
titudinis amittunt. Mira uͦ sũt multa
q̃ dicunt: nisi ĩ sc̃i uiri adu̾sitate dice¬
rent᷑. In semetipsis gͦ magna sũt: s ꝙr
uirũ iustũ transfige̾ appetũt. eiꝰdẽ ma¬
gnitudinis pondꝰ ꝑdũt: qr ⁊ quãlibet

Expanded text:
t dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astutia eorum . Quomodo ergo quasi prava respuimus, quae Paulus ex auctoritate astruit? aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus, quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed utraque haec citius quam non sint diversa cognoscimtilius verba pensamus. Quia nimirum cum diceret: Non estis locuti coram me rectum, illico adjunxit: sicut servus meus Job. Liquet ergo quia quaedam eorum in dictis recta sunt, sed melioris comparatione superantur. Nam inter alia quae irrationabiliter dicunt, multas ad beatum Job fortes sententias proferunt. Sed comparatae dictis fortioribus, vim fortitudinis amittunt. Mira vero sunt multa quae dicunt, nisi in sancti viri adversitatem dicerentur; in semetipsis ergo magna sunt, sed quia virum justum transfigere appetunt, ejusdem magnitudinis pondus perdunt; quia et quamlibet
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃hendã sapientes ĩ astucia sua.
Querendũ uideo cur paulus sen¬
tentiis amicoꝵ beati iob. tanta aucto¬
ritate utitur: si eoꝵ sententie dñica
rep̃hensione cassant᷑ cũ dicit᷑. Nõ estis
locuti corã me rectũ. sicut seruus m̃s¬

Expanded text:
omprehendam sapientes in astutia eorum . Quaerendum video cur Paulus sententiis amicorum beati Job tanta auctoritate utitur, si hae eorum sententiae dominica reprehensione cassantur, cum dicitur: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus m
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Hinc cienĩ derogantib sibi corm¬
thiis paulus dicebat. Michi aũ ꝓmi
nimo ẽ ut a uob iudicer: aũ abhũans
die. Qui nec ĩ corde suo unde se rep̃he¬
ndere potuiss ĩueniens: ad iungit. Sed
tis nͨ suũ iudiciũ sufficeret: subdidit.
s nõ ĩ hoc iustificatꝰ sum. Cur uͦ ñ fit
iustificatꝰ. nͨ sibimetipsi de se ipso credi¬
derit: causam reddidit cũ subumxit. ꝙ
aũt iudicat me: dñs ẽ. Ac si aꝑte dicet᷑.
Recta quidẽ egisse me recolo: ⁊ tñ d̾ me¬
ritis meis nõ p̃sumo. Iccirco enĩ ĩeo qd̾
nichil sum ꝯscius. iustificatũ me ab ne¬
go: nec meo de me uidicio c̾dendũ existi¬
mo: qm̃ ad eiꝰ exam̃ ducor. cuiꝰ ego uidi¬
ciũ nõ ꝯp̃hendo: ⁊ ab eo qui me udica

Expanded text:
unt. Hinc etenim derogantibus Corinthiis Paulus dicebat: Mihi autem pro minimo est ut a vobis judicer, aut ab humano die . Qui nec in corde suo unde se reprehendere potuisset inveniens, adjungit: Sed tis nec suum judSed non in hoc justificatus sum. Cur vero non sit justificatus, nec sibimetipsi de seipso crediderit, causam reddidit cum subjunxit, Qui autem judicat me, Dominus est; ac si aperte diceret: Recta quidem egisse me recolo, et tamen de meritis meis non praesumo. Idcirco enim in eo quod mihi nihil sum conscius, justificatum me abnego, nec meo de me judicio credendum existimo, quoniam ad ejus examen ducor cujus ego judicium non comprehendo, et ab eo qui
Abbreviated transcription (Latin):
celsis. Qui etiã subdidit. Uerbosi ami¬
ci mei: ad dm̃ stillat ocłs meus. Beatꝰ
qͥppe iob ĩ ter linguas derogantiũ ĩfle¬
xa m̃te ꝑsistens: qr ĩ terra se ĩ pugna¬
ri falsis sermonib uidit. incelo testẽ
q̃siuit. In om̃i gͦ qd̾ de nobis dicit᷑. sẽꝑ
tacite debemꝰ ad m̃tẽ recurrere: testem

Expanded text:
20. Qui etiam subdidit: Verbosi amici mei, ad Deum stillat oculus meus . Beatus quippe Job inter linguas derogantium inflexa mente persistens, quia in terra se impugnari falsis sermonibus vidit, in coelo testem aesivit. In omni ergo quod de nobis dicitur, semper taciti debemus ad mentem re
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam ꝯtra eos dr̃. nõ estis locuti
corã me rectũ. ⁊ ꝓtinꝰ addit̾. sic̃ seruus
meus iob: ꝓfecto liquet qr nõ omnino
despicit᷑. qd̾ ex melioris ꝯꝑaticẽ reꝓbat᷑.
In rep̃hensioe qͥppe eiꝰ ĩ caute dilabunt᷑:
s tñ qr tanti uiri amici sũt. ex illiꝰ fa¬
miliaritate mistica multa didicerũt.
t᷑: ⁊ hec ĩ assertionis sue ad iutoriũ assu¬
mens. ex ueritate ꝓlata ẽẽ testat᷑. Qͤ
tñ ueritas recte rep̃hendit: qr qualib
fortis sententia ꝯtra sc̃m uirum ꝓfemi
nõ debuit.

Expanded text:
cuti coram me rectum, et protinus subditur, sicut servus meus Job , profecto liquet quia non omnino despicitur quod ex melioris comparatione reprobatur. In reprehensionem quippe ejus incaute dilabuntur; sed tamen quia tanti viri amici sunt, ex familiaritate illius mystica multa didicerunt. tur, et haec in assertionis suae adjutorium assumens, ex Veritate prolata esse testatur; quae tamen Veritas recte reprehendit, quia quamlibet fortis sententia, contra sanctum virum proferri non debuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmobiles starent. erei paxilli exteriuᷤ
fixi. funes qͥb colligarent᷑ cõtinebãt:
qr uidelicet tamꝗͣ paxilli patres te
misteria uentura p̃licant. hec postquã
ostensa sũt om̃ib credibilia fecerũt:

Expanded text:
immobiles starent, aerei paxilli exterius fixi funes quibus ligarentur continebant: quia videlicet tanquam paxilli Patres Tesmysteria ventura praedicant, haec postquam ostensa sunt omnibus credibilia
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ firmiorẽ ꝓpħicũ sermonẽ: cui be¬
nefacitis ĩtendentes. qͣi lucerne lucenti
ĩ caligmoso loco: Inqͥb u̾bis indicat. ꝗͣ¬
uis ad alta surrexerint ex cacumine. uͥ
religata ꝑsistat ĩ fide. Scͥptura aũt ꝓ
phetici sermonis. ĩ tenebris uite p̃sen¬
tis facta ẽ nobis lucerna. ⁊ lum̃ itine¬
tis: uñ psalmista dicit. Lucerna pedi¬
b meis u̾bũ tuũ dñe: ⁊ lum̃ semitis
meis. Que tñ luc̾na ꝓpħici sermonis

Expanded text:
Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes quasi lucernae lucenti in caliginoso loco. In quibus verbis indicat, quanto ad altiora surrexit ex cacumine, ubi religata persistat in fide. Scriptura autem prophetici sermonis, in tenebris vitae praesentis facta est nobis lucerna et lumen itineris. Unde Psalmista dicit: Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . Quae tamen lucerna prophetici sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
exhibent lingue dulcedines: qm̃ et
spine ꝓferũt flores: ⁊ apparet qͥdẽ in
eis qd̃ oleat: s latet ꝙ pungat. Ama¬
ris dulcia. noxiis blanda ꝑmiscent: ⁊¬
fallendi arte. ꝑ remissa colloquia. per
humilitatẽ de se ĩ sinuant qd̃ ꝑ exhibi¬
tionẽ negãt. Bi nimirũ more metal¬
li ĩ sensibilis. sonũ bene loquendi hñt:
s sensum bñ uiuendi nõ habẽt. Hoc¬
nãq qͣi humilit loquendo asserũt. qd
elate uiuendo ꝯtẽpnũt: uñ bñ ꝑ paulũ
dr᷑. Si linguis hõiũ loquar ⁊ angloꝵ.
caritatẽ aũt nõ habeã: factus sũ uelu̾
es sonãs. aut cymbalũ tiuens. Bona¬
quidẽ loquẽs. s ꝑ amorẽ eadẽ bona nõ
sequens. uelud es aut cymbalũ sonitũ
reddit: qr ip̃e nõ sentit u̾ba q̃ ip̃e facit.

Expanded text:
hibent linguae dulcedines, quoniam et spinae proferunt flores, et apparet quidem in eis quod oleat, sed latet quod pungat. Amaris dulcia, noxiis blanda permiscent, et fallendi arte per remissa colloquia, per humilem sermonem de se insinuant quod per exhibitionem negant. Hi nimirum more metalli insensibilis sonum bene loquendi habent, sed sensum bene vivendi non habent; namque quasi humiliter loquendo asserunt quod elate vivendo contemnunt. Unde bene per Paulum dicitur: Si linguis hominum loquar, et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans, aut cymbalum tiquippe loquens, sed per amorem eadem bona non sequens. Velut aes aut cymbalum sonitum reddit, quia ipse non sentit verba quae ipse dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ui diligit me: xxx .u.¬
diligetur apatre meo. Fuere non¬
nulli qui dm̃ dicerent etiam in illa re¬
gione beatitudinis inclaritate quidẽ
sua ꝯspici. s innatã minime uideri.
nimiꝵ minor inquisitioĩs subtilitas
fefellit. Aeq enĩ illi simplici ⁊ ĩcõmu¬
tabili eẽntie. aluid ẽ claritas. aliud
natã: s ip̃a natura sua claritas. ip̃a
claritas. natura ẽ. Quia enĩ suis li¬
lectorib hec dĩ s apĩa se qñq ostende¬
ret: ĩ se pollicetur dicens. Qui dilig
me diligetur apatre meo: et ego
diligam eum: et manifestabo
me ipsum. Ac si patenter dicat.
O in nrã me c̾nitis: restat ur
inmea natura me uideatis. Hinc
rursus ait. Beati mũdo corde: qm̃
ip̃i dm̃ udebunt᷑¬

Expanded text:
ui diligit me, diligetur a Patre meo . Fuere nonnulli qui Deum dicerent etiam in illa regione beatitudinis in claritate quidem sua conspici, sed in natura minime videri, quos nimirum minor inquisitionis subtilitas fefellit. Neque enim illi simplici et incommutabili essentiae aliud est claritas, aliud natura, sed ipsa natura sua claritas ipsa claritas natura est. Quod enim suis dilectoribus haec Dei sapientia se quandoque ostenderet ipse pollicetur dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Ac si patenter dicat: Qui in vestra me cernitis, restat ut in mea natura me videatis. Hinc rursus ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt
Abbreviated transcription (Latin):
auari. neq ebriosi. neq maledici. neq
rapaces. regnũ dĩ possidebũt. Si gͥ tẽp¬
tationũ ꝓcellas cũ difficultate salutiᷤᷤ
tolerant: ꝯiugii portũ petant. S̾crip¬
tũ qͥppe ẽ. Melius ẽ nubere quã uri.
S̾ine culpa sciłc ad ꝯiugiũ ueniunt:
si tñ nec dũ meliora deuouer̃. Nam
quise bonũ maius subire ꝓposuit: bonũ
minus qd licuit illicitũ fec̃. Scrͥptũ
qͥppe ẽ. Nemo mittẽs manũ suam
ad aratrum.⁊ respiciens retro. aptꝰ ẽ
regno dĩ. ¶gͥ fortiori studio ĩtendat.
retro respicere ꝯuincit᷑: si relictis boni
̃pliorib ad minima retorquet᷑. ꝙ̃.l.¬
ribulationẽ tñ carnis habebt̃ xiiͦ.
hiuꝰmodi. Tribulationẽ carnis pati p̾s.¬

Expanded text:
briosi, neque maledici, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Si igitur tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum quippe est: Melius est nubere quam uri: sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonu. Scriptum quippe est: Nemo mittens manum suam super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Qui igitur fortiori studio intenderat, retro respicere convincitur, si relictis bonis amplioribus ad minima retorquetur . Tribulationem tamen carnis habebunt hujusmodi: tribulationem carnis hic pati pos
Abbreviated transcription (Latin):
qd hi frequent̃ maiores tͥbulationes ex
carne suscipiũt: qui carius uoluptatib
onsiderare aũ debent᷑ pastores ⁊ recto¬
res qd̃ paulus ĩ paridisũ ducit᷑. celiq t̃¬
cu sereta rimat᷑. tñ illã ĩ uisibiliũ ꝯtẽpla¬
tione suspensam. ad cubile carnaliũ m̃¬
tis aciem reuocat: ⁊ ĩ occultis suis qͣlit̃
debeant ꝯu̾sari dispensat dicens. uxo¬
ri uir debitũ reddat: similit̃ ⁊ uxor. ui¬
carnaliũ cubile ꝑscrutat᷑. Et quẽ suble¬
uatꝰ ad ĩuisibilia erigit: hunc miseratꝰ
ad infirmantiũ sereta cordis ocłm flectit.
Celũ ꝯtẽplatioe transcendit: nͨ tñ stratũ
carnaliũ sollicitudine deserit. Similit̃
rectores ⁊ doctores alta ꝯtẽplatioe petẽ¬
tes. nõ debẽt ꝓximoꝵ ĩ firma despicere:
aut ĩ firmis ꝓximoꝵ. ꝯgruentes. nõ d̾bẽt
alta derelinq̃re.

Expanded text:
quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt, qui carnis voluptatibus onsiderare autem debent pastores et rectores, quod Paulus, qui in Paradisum ducitur coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium mentis aciem revocat, et in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor vicarnalium cubile perscrutatur. Et quem sublevatus ad invisibilia erigit hunc miseratus ad infirmantium secreta oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen statum carnalium sollicitudine deserit. Similiter rectores et doctores alta contemplatione petentes non debent proximorum infirma despicere, aut infirmis proximorum congruentes non debent alta derelinquere.
Abbreviated transcription (Latin):
elius ẽ nubere quã uri. legitimo.xx.
Qui ꝯiugiis nõ sũt obligati: neqͣꝗͣ
sine iudicio dãnatioĩs. misceri se pu¬
tent uacantib femins. Cũ enĩ paulũ
fornicatiõĩs uiciũ tot criminib exemͣ¬
dis ĩ seruit: cuiꝰ sit reatꝰ indicauit dicẽs.
Neq fornicatores. neq idolis seruien¬
tes. neq ad ulteri. neq molles. neque¬

Expanded text:
elius est nubere quam uri . Qui conjugiis non sunt obligati nequaquam sine judicio damnationis misceri se putent vacantibus feminis. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes
Abbreviated transcription (Latin):
noluit t̃mmum cͥminis. At inquunt. Nullulꝰ
iustus crudelitatib pascitur: ⁊ delinquens ẜuis
a iusto domino ictͥco cedi p̃cipitur: ut a nequi¬
tia corrigatur. Ad aliquid gͦ ceditur : cũ ñ eius
dominus cruciatib delectatur. Iniqui uͦ gehenne
ignib traditi. qͦ fine semꝑ ardebunt: Et quia
certum ẽ. quod pius ⁊ omp̃c ds̃ ñ pascitur cruci¬
atib iniquors : cur patiantur miseri si ñ expi
ante iustus ẽ. ab iniquors ultione in ꝑpetuum
ñ sedatur. S iniqui om̃s em̃o supplicio. ⁊ quidẽ
sua iniquitate puniunt᷑  ⁊ tñ ad aliquid con¬
cremantur: scilicre ut iusti om̃s ⁊ in dõ uideant
gaudia q̃ ꝑcipiunt: ⁊ in istis resiciant suppli¬
cia q̃ euaserunt: ut tanto inet̾num magis di¬
uine gr̃e debitores se ẽẽ cognoscant: qͣnto in

Expanded text:
noluit terminum criminis. At inquiunt: Nullus noluit terminum criminis. At inquiunt: Nullus justus crudelitatibus pascitur, et delinquens servus a justo domino idcirco caedi praecipitur, ut a nequitia corrigatur: ad aliquid ergo caeditur, cum non ejus dominus cruciatibus delectatur. Iniqui vero gehennae ignibus traditi quo fine semper ardebunt? Et quia certum est quod pius et omnipotens Deus non pascitur cruciatibus iniquorum, cur cruciantur miseri si non expiaautem justus est, ab iniquorum ultione in perpetuum non sedatur. Sed iniqui omnes aeterno supplicio, et quidem sua iniquitate puniuntur, et tamen ad aliquid concremantur: scilicet, ut justi omnes et in Deo videant gaudia quae percipiunt, et in istis respiciant supplicia quae evaserunt, ut tanto in aeternum magis divinae gratiae debitores se esse cognoscant, quanto in
Abbreviated transcription (Latin):
ere uerum ñ eẽ. qd̾ u̾itas d̾ em̃no igne mina¬
tus ẽ: Et dum satagunt dñm ꝑhibere mi¬
scd̾em : ñ u̾entur p̃dicare fallacem. At in¬
quiunt. sine fine ñ debe puniri culpa cum
fine. Iustus nimirum ẽ omp̃c ds̃: ⁊ ꝙ ñ et̃¬
no peccato ꝯmissum ẽ. em̃um ñ debae puni¬
ie torm̃tum. Quib cicius reẜond̾mus. qd̾
recte dicerent. si uidex iustus districtusq ue¬
niens. ñ corda hominum s facta pensaret.
Iniqui enim idõ cumfine deliquerunt: ꝙr
cum fine uixerunt. Uoluissent quippe si¬
ne fine uiuere: ut sine fine potuissent
in iniquitatib ꝑmanere. Nam magis
appetunt peccare qũa uiuere: ⁊ idõ hic sẽ¬
ꝑ uiuere cupiunt. ut nũqũa desmant pec¬
care cum uiiunt. Ad distͥcͥti gͦ uidicis
iusticiam ꝑtinet. ut nũqũa careant sup¬
plicio. quoꝵ mens in hac uita ñũqũa uo¬
luit carere peccato: ⁊ nullus detur miqͦ
t̃minus ultionis: qr qũadiu ualuit hr̃e

Expanded text:
ere verum non esse quod Veritas de aeterno igne minaere verum non esse quod Veritas de aeterno igne minata est? Et dum satagunt Deum perhibere misericordem, non verentur praedicare fallacem. At inquiunt: Sine fine puniri non debet culpa cum fine. Justus nimirum est omnipotens Deus, etno peccato commissum est, aeterno non debet puniri tormento. Quibus citius respondemus, quod recte dicerent, si justus judex districtusque veniens, non corda hominum, sed facta 373 pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Voluissent quippe sine fine vivere, ut sine fine potuissent in iniquitatibus permanere. Nam magis appetunt peccare quam vivere, et ideo hic semper vivere cupiunt, ut nunquam desinant peccare cum vivunt. Ad districti ergo justitiam justitiam pertinet ut nunquam careant supplicio quorum mens in hac vita nunquam voluit carere peccato; et nullus detur iniquo terminus ultionis, quia, quandiu valuit, habere
Abbreviated transcription (Latin):
suis iccuco finem ponere negligunt:
quia hr̃e qͣnq finem suꝑ se iudicia futu¬
in suspicantur. Quib breuiter respon¬
demus. Si qñq finienda sunt supplicia
reproborum : quandoq gͦ finienda sunt
etiã gaudia b̾atoꝵ. ꝑ semce ip̃am namq
u̾itas dicit. Ibunt hi in suppliciũ et̃num:
iusti aũt in uitam et̾nam. Si gͥ hoc uerũ
ñ ẽ. qd̾ minatus ẽ: neq illud uerũ ẽ qd̾ ꝓ¬
misit. At inquiunt idõ et̃nam penã pec¬
cantib minatus ẽ. ut eos a peccators ꝑpetͣti¬
one ꝯpesceret: quia c̾ature sue et̃na supplicia
minari debuit ñ inferre. Quib cicius re¬
spondemus. Si falsa minatus ẽ. ut ab in¬
iusticia corrigerer : etiam falsa pollicitus
ẽ. ut ad iusticiam ꝓuocaret. Et quis hanc
eor uesaniam toleret. qui dum ꝓmissio¬
nib suis reproborum supplicia finiri asse¬
runt : assertione sua etiã electorum p̾mi¬
a remunerationisq ꝯfundunt: Quis hãc
eors uesaniam toleret: qui conantur astru¬

Expanded text:
suis idcirco finem ponere negligunt, quia habere quandoque finem super se judicia futura suspicantur. Quibus breviter respondemus, si quandoque finienda sunt supplicia reproborum, quandoque ergo finienda sunt etiam gaudia beatorum. Per semetipsam namque Veritas dicit: Ibunt hi in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam. Si igitur hoc verum non est quod minatus est, neque illud verum est quod promisit. At inquiunt: Ideo aeternam poenam peccantibus minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret, quia creaturae suae aeterna supplicia minari debuit, non inferre. Quibus citius respondemus: Si falsa minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa pollicitus est ut ad justitiam provocaret. Et quis hanc eorum vesaniam toleret qui dum promissionibus suis reproborum supplicia finire asserunt, assertione sua etiam electorum praemia remunerationesque confundunt? Quis hanc eorum vesaniam toleret qui conantur astru
Abbreviated transcription (Latin):
qua ignorat : ⁊ diuid eum. partẽq
euis poni cũ hypocͥtis : Int̾ hypocͥtas
enĩ iure deputatu : qui ex simulati.¬
cẽ discipline. minist̾ium regiminis
u̾tit in usum dñationis

Expanded text:
qua ignorat, et dividet eum, partemque ejus ponet cum hypocritis . Inter hypocritas enim jure deputatur, qui ex simulatione disciplinae ministerium regiminis vertit in usum dominationis
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ filius hoĩs ñ ueñ ministrari. set
ministrare: Hinc ẽ qd̾ seruũ ex su¬
scepto regimine elatũ: que pꝰ suppli¬
cia maneant. in dicat dicens: Qd si
dix̾it malus ille ẜuus incõs suo.
morã facit dominus m̃s uenire. ⁊¬

Expanded text:
sicut Filius hominis non venit ministrati, sed ministrare . Hinc est quod servum ex suscepto regimine elatum, quae post supplicia maneant, indicat, dicens: Quod si dixerit mallus ille servus in corde suo: Moram facit Dominus meus venire,
Abbreviated transcription (Latin):
ert̾ius c̾nitur. tanto ap̃ eos interius d̾¬
pͥmat᷑: ne eoꝵ animus ad elationẽ
potestatis sue delectatiõe rapiat᷑: Hinc
petrus ait: Nõ dnãntes in clero: s
forma fc̃i g̾gis: Hinc ꝑsemet ipãm¬

Expanded text:
erius cernitur, tanto apud eos interius dur, ne eorum animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur. Hinc Petrus ait: Non dominantes in cleris, sed forma facti g