comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ duo irati sibi cõueniũt.⁊ se tolerãt.qmͣqm nec tolerare inuicem dicendi sint. s po
suscipienda est aliqnͣtulum ip̃a egritudo. de quauis parte alium liberari. ⁊⁊ sic suscipiẽda
ut adauxilium nõ ad eqͣlitatem miserie ualcat. qũcadinodũ se iuclinat. qui manum
iacenti porrigit. Non .n. se ꝓicit. ut ambo iaceant. S incͣuat tm̃. ut iacentem erigat. Ne¬
q ulla res officiosum istum laborem ad portanda ouera aliorum facit libent̃ ĩpenidi.
nͥ cũ cogitamꝰ qnͣta ꝓ nob̾ ꝓtulerit dñs. hĩc gͦ admonẽs ait apłs. hoc sentite in uobis. qd̾

Expanded text:
um et duo irati sibi conueniunt et se tolerant, quamquam nec tolerare se inuicem dicendi sunt, sed potius um et duo irati sibi conueniunt et se tolerant, quamquam nec tolerare se inuicem dicendi sunt, sed potius i affectionibus suscipienda est aliquantulum ipsa aegritudo, de qua uis per te alium liberari, et sic suscipienda, ut ad auxilium, non ad aequalitatem miseriae ualeat, quemadmodum se inclinat qui manum iacenti porrigit. non enim se proicit, ut ambo iaceant, sed incuruat tamen, ut iacentem erigat. Neque ulla res officiosum istum laborem ad portanda onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum cogitamus, quanta pro nobis pertulerit dominus. hinc enim admonens ait apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
.n. sic ꝓbat amicum. qũcadmodũ oneris amici portatio.Alec tam inuicem portaremꝰ
onͣa nr̃a. si unũ tempꝰ eẽt infirnutatis amboꝵ. ꝗ onͣa sua sb̾stinẽt. ut unũ infirmita¬
tis genus. si diu̾sa tẽpora ⁊ diu̾sa infirmitatis gn̾a facunt. ut on̾a nr̃a portare ĩ iuicem
quo te ira p̃occupauerit. ille te leuitate ⁊ tͣnquillitate supp̃otet. Exemplum hoc ad id
ptinet. cũ diu̾sa sint tp̃ia portancium onͣa sua. qmͣuis ip̃a diu̾sa nõ sit infirmitas. In
anibob eñi adĩuicẽ ita portatur. addiu̾sum ãt infirmitatis genꝰ. Aluid exemplum in¬
dendum ẽ. ueluti siquis ĩse loquacitatem uicerit ⁊ ptmaciam nõdum uicerit. ahus lͦ
in illo.⁊ hoc in isto sanetur caritate portare. Par quippe infirmitas in duobo si uno accidit
tempore.tolerare se inuicem nõ ualẽt.cum adu̾sum se intendit᷑. Nam adu̾sus aliqm t̾ci¬

Expanded text:
enim sic probat amicum quemadmodum oneris amici portatio. Nec tamen inuicem portaremus enim sic probat amicum quemadmodum oneris amici portatio. Nec tamen inuicem portaremus onera nostra, si unum tempus esset infirmitatis amborum, qui onera sua sustinent, aut unum infirmitatis gequo te ira praeoccupauerit,, ille te lenitate et tranquillitate supportet. hoc exemplum ad id pertinet, cum diuersa sunt onera portantium onera sua, quamuis ipsa non sit infirmitas; in ambobus enim ab inuicem ira portatur. ad diuersum autem infirmitatis genus aliud exemplum uidendum est; ueluti si quis in se loquacitatem uicerit et pertinaciam nondum uicerit, alius uero in illo et hoc in isto sanetur, caritate portare. par quippe infirmitas in duobus si uno accidat tempore, tolerare se inuicem non ualent, cum aduersum se intenditur. nam aduersus aliquem terti
Abbreviated transcription (Latin):
ducet sane at bĩtudinem semint̾nam. in qua ulła exũt oncra nr̃a que ĩuitem por¬
ad eã uitam que caret om̃i onͣe. puenire possimꝰ. Sicut em̃ de ceruis nõ nulli talĩ
cognicõnum studiosi sqͥserũt. cum fretum adinsulam tͣnͣscũt pascuaꝵ gr̃a sic se or¬
dinãt. ut onͣa capitum suoꝵ que gestãt incoenib. suꝑ inuicem portent. ĩta ut posti̾oͣ
sup ant̾iorem ceruice ꝓecta.caput collocet. Et qr nectͣe est uñũ ẽẽ qui cetͣcs p̃cedẽs
ño añ se bãt. cui cap̃ inclinet. uicib dñr id age̾. ut lassatus sui capitis one ille ꝗ p̃ce¬
dit. p̾t om̃s redeat. ⁊ ei succedat. cuiꝰ ferebat cap̃. cũ ip̃e p̃iret. Ita inucẽ onͣa sua por¬
tantes fretum tnͣseũt. donec ueniãt ad t̾re stabilitatem. Istam ceruoꝵ natura forta¬
sse intenderat salamon cũ ait. Ceruus amicitie. ut pullus gr̃aꝵ. colloqͣtur tecum. Nich

Expanded text:
ducet sane ad beatitudinem sempiternam, in qua nulla erunt onera I nostra, quae inuicem porducet sane ad beatitudinem sempiternam, in qua nulla erunt onera I nostra, quae inuicem porad eam uitam, quae caret omni onere, perueniamus. sicut enim de ceruis nonnulli talium cognitionum studiosi scripserunt, cum fretum ad insulas transeunt pascuorum gratia, sic se ordinant, ut onera capitum suorum, quae gestant in cornibus, superinuicem portent, ita ut posterior super anteriorem ceruice proiecta caput collocet, et quia necesse est unum esse, qui ceteros praecedens non ante se habeat cui caput inclinet, uicibus dicuntur id agere, ut lassatus sui capitis onere ille qui praecedit post omnes redeat et ei succedat cuius ferebat caput, cum ipse praeiret: ita inuicem onera sua portantes fretum transeunt, donec ueniant ad terrae stabilitatem. istam ceruorum naturam fortasse intenderit Salomon, cum ait: ceruus amicitiae et pullus gratiarum tuarum colloquatur tecum. nihil
Abbreviated transcription (Latin):
quib dem̃ ẽ. uos estis corpꝰ xp̃i ⁊ m̃bra. Non gͦ ab surde sic intłłigamꝰ. tũc ⁊ ip̃e filius
s̾iectꝰ erit ei. q illi sbiecit omĩa ut filiũ nõ solũ cap̃ eccͤ s om̃s c̃ eo scõs intlłigamꝰ¬
qui nnu sunt in xp̃o sem̃ abrahe. Subiectum ãt ẜm̃ contemplatrẽm sempit̾ne sntatis
ad obtinendam bĩtudinẽ. nullo motu animi. nlła ꝑte corꝑis resistente. ut ĩ illa ui
Uid uetͣiͣs testam̃ti custodia timorẽ hẽbat. nõ potuit.
apcuuis significari noui testam̃ti donũ ẽẽ caritatem qm̃ hoc loco. ubi apħ dicit
Inuicẽ onera ur̃a portate.⁊ sic ad implebitis legem xp̃i. Hanc .n. legem xͥ. dr̃e intlłi¬
gitur qr ip̃e doꝰ precepit. ut uos inuicem diligamꝰ. Tantum inea sm̃a p̃cepti põdꝰ
constituens. ut drẽt. in hoc cognoscit᷑ qm̃ discipłi m̃i estis. si uos inuicem diligatis.
hiuꝰ at dilectõis offiñ ẽ inuicem ẜ̾pna nr̃a portare. S hoc offm̃ nõ ẽ sempit̾num. ꝓ¬

Expanded text:
quibus dictum est: Vos estis corpus Christi et membra. Non ergo absurde sic intelligimus; Tunc et ipse filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia; ut Filium non solum caput Ecclesisto, unum semen Abrahae. Subjectum autem secundum contemplationem sempiternae veritatis, ad obtinendam beatitudinem, nullo motu animi, nulla parte corporis resistente, vi in illa vita uia Veteris Testamenti custodia timorem habebat, non potuit apertius significare Novi Testamenti donum esse charitatem, quam hoc loco, ubi Apostolus dicit: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi. Hanc enim legem Christi dicere intelligitur, qua ipse Dominus praecepit ut nos invicem diligamus tantum in ea sententia praecepti pondus constituens ut diceret: In hoc cognoscitur quoniam discipuli mei estis, si vos invicem diligatis . huius autem dilectionis officium est: inuicem onera uestra portate. sed hoc officium non est sempiternum; per
Abbreviated transcription (Latin):
ant.⁊ quodãm formantur ab eis quib hĩtum faciant. sicuti est uestis. Nam cum ꝓiecta
uł depoĩta ẽ. nõ h̃t eam forman qmͣ sumit cum induit᷑ atq inducit᷑ m̃bris. Ergo induc¬
mancãt: Potest ẽẽ ⁊ qrͣtum genꝰ. cũ ea que accidunt ad faciendum hĩtum. nec nutãt
quib accidũt. nec ab eis ip̃a mutantur. sicuti auullus digito. si ño nimis sb̾tilit᷑ actẽ¬
datur. Urm̃iptñ hoc genꝰ ullum ẽ aut si diligent̾ discutias. ant oĩo rarissimũ. Cum igͥ¬
mea equalitate nollet hominem indu ⁊ hominib ut hõ apparere. s semetipm exma¬
niuut non form̃a suam murãs s form̃a serui accipiens. Neqi conu̾sus a tnͣsmutatus

Expanded text:
ant, et quodam modo formantur ab eis quibus habitum faciunt, sicuti est vestis: nam cum reposita ant, et quodam modo formantur ab eis quibus habitum faciunt, sicuti est vestis: nam cum reposita vel projecta est, non habet eam formam, quam sumit cum induitur atque inducitur membris. Ergo indumaneant. Potest esse et quartum genus, cum ea quae accidunt, ad faciendum habitum, nec ea mutant quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur: sicuti annulus digito, si non nimis subtiliter attendatur. Verumtamen hoc genus aut nullum est, si diligenter discutias, aut omnino rarissimum. 2. in ea aequalitate nollet homine indui et hominibus ut homo apparere; sed semet ipsum exinaniuit, non formam suam mutans, sed formam serui ac
Abbreviated transcription (Latin):
ritis modic hĩtum diciꝰ. uł sũtum anim sicuti est cuiꝰcũq discipline ꝑcept̃o usu robo¬
rata atqi firmata. uł hĩtum corpis sccłm qũe dicimus alium alio ẽẽ suculenciorem ⁊
om̃ib gn̾ibo si quidẽ nom̃ hoc dcm̃ est ꝙ ab illo u̾bo ꝙ est hrͣe. Manifestum est in ea re di¬
ci hĩtum. q̃ accidit alicui.ita ut eam possit ⁊̃ nõ hrͣe. Nam ⁊ doctrina accidit aĩo. ut sucus
⁊ robore. ⁊ nud̾ sinc ueste ⁊ ĩermis sine armis ⁊⁊ pede nudo sinc calciam̃tis hõ ẽẽ possit. ħi¬
manencia. sicuti sapĩa cum accidit homim. nõ ip̃a mutat᷑. si hominem nuitant. quẽ de st¬
stulto sapuent̃e facit. Quedam uo sic accidũt. ut cimutẽt ⁊ mutentur. sicut cib ⁊ ip̃e ami¬
tens spẽm suam in corpꝰ nr̃m u̾titur ⁊ nos refecti cibo ab exilitate atq langore in roburatq
uolenciam ꝯnutanur. Tercium genus est. cum ip̃a que accidũs mutatur ut h̃tum faci¬

Expanded text:
tis modis habitum dicimus: vel habitum animi, sicuti est cujusque disciplinae perceptio usu roborata atque firmata; vel habitum corporis, secundum quem dicimus alium alio esse succulentiorem et omnibus generibus, siquidem nomen hoc dictum est ab illo verbo, quod est habere, manifestum est in ea re dici habitum, quae accidit alicui, ita ut eam possit etiam non habere; nam et doctrina accidit animo, et succus et robore; et nudus sine veste, et inermis sine armis, et pede nudo sine calceamentis esse homo potest. Habimanentia: sicuti sapientia, cum accidit homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt, ut et mutent et mutentur: sicuti cibus ipse amittens speciem suam, in corpus nostrum vertitur; et nos refecti cibo, ab exilitate atque languore in robur atque valentiam commutamur. Tertium vero genus est, cum ipsa quae accidunt, mutantur ut habitum faci
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ⁊ eqͣlitas. qmuis nõ sit yinago. ut de onis parib diximꝰ. pt̃ similitudo ⁊ ymago
qmͣuis nõ sit equalitas. ut in specłd ostendimꝰ. Põt ci similitudo. ubi ⁊ eqͣlitas ⁊ p̃mago
sit. sicut de filiis ꝯmemoraunnus. excepto tempore. quo p̃cedunt parentes. Sic eñ
eqͣlemi sillabam sillabe dicimꝰ. qmͣus ast̾a p̃cedat. alt̾a sb̾seꝯtur. Ind̾õ aͥ qi contuctõ tẽ¬
poris uocat.ña .n. põt recte udem d̾s intemꝑe gn̾asse filium. ꝓ que ꝯdidit tempora
Couseqñs est. ut non solum p̃mago cius sit. q de illo ẽc⁊ similitudo. qr ũmago est. s
⁊̃ cqͣlitas tanta. ut nͦ tempis int̾uallum impedim̃to sit.

Expanded text:
equalitas, quamvis non sit imago, ut de ovis paribus diximus. Potest et similitudo, et imago, quamvis non sit aequalitas, ut in speculo ostendimus. Potest et similitudo, ubi aequalitas, et imago sit, sicut de filiis commemoravimus, excepto tempore, quo praecedunt parentes; sic enim aequalem syllabam syllabae dicimus, quamvis altera praecedat, altera subsequatur. In Deo autem, quia conditio temporis vacat; non enim potest recte videri Deus in tempore generasse Filium; per quem condidit tempora; consequens est, ut non solum imago ejus sit, quia de illo est, et similitudo, quia imago est, sed etiam aequalitas tanta, ut nec temporis intervallum impedimento sit.
Abbreviated transcription (Latin):
sinitur. uñ manifestum est. ꝙ paulus apłs dicit. Arbitramur eñi ustificari hõie¬
ꝑ fidem sine opib. Non tñ ita intlłigendum est. ut accepta fide. si iuxerit. dica¬
mus eum uistum q̃ si male iuxerit. Iõ exemplo abrahe ⁊ apłs pauł utitur. qr sine o¬
ꝑib legis qm nõ acceperat ꝑ fidem iustificatꝰ ẽ. ⁊ iacobus qr fide ip̃ius abrabe br̃a
sũt aput dm̃i. s factores legis ustificabuntur. Et alio loco. s fide ꝑ dilectõnem¬

Expanded text:
sinitur. Unde manifestum est, quod Paulus apostolus dicit, Arbitramur enim hominem justificari pesinitur. Unde manifestum est, quod Paulus apostolus dicit, Arbitramur enim hominem justificari per fidem sine operibus , non ita intelligendum esse, ut accepta fide, si vixerit, dicamus eum justum, etiamsi male vixerit. Ideo exemplo Abrahae et apostolus Paulus utiis, quam non acceperat, per fidem justificatus est; et Jacobus, quia fidem ipsius Abrahae opera bona sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . Et alio loco: Sed fides quae pe
Abbreviated transcription (Latin):
satis ostendit apłm paulum nõ ita ꝑ abrabam doc̾e̾ iustificari homiñe ꝑ fidem
arbitretur meritis pͥorum bonoꝵ operum se ꝑuenisse ad donum. iustificatõnis q̃
est infide. In hoc eñi se gentib in xp̃m credentib uidei p̃ferre cupiebãt. ꝙ dice¬
bant se meritis bonoꝵ operum q̃ in lege sũt. pucnisse ad ewbngłicam gr̃am. Iaꝙr
scandaliçabantur młti. ꝗ ex eis credidetãt. qd̾ inc̾cuncisis gentib gr̃a xp̃i trade̾
ste oꝑatus ad fidei iustificat̃onem ꝑuenerit. Nõ mto bonoꝵ operum. s gr̃a dei
que uacare in illo nõ p̃t. cum iam ꝑ dilectõnẽ bñ operatur. Qd̾ si cum credid̾it
mox de hac uita discesẜit. iustificatõ fid̾i manet cum eo. Nec p̃cedentib bonis
operib. qr nõ m̾ito adillam s gr̃a puenit. Nec conseq̃ntib qr in hac uita ẽẽ nõ

Expanded text:
satis ostendit Paulum apostolum non ita per Abraham docere justificari hominem per fidem satis ostendit Paulum apostolum non ita per Abraham docere justificari hominem per fidem arbitretur meritis priorum bonorum operum se pervenisse ad donum justificationis quae est in fide. In hoc se gentibus in Christum credentibus, Judaei praeferre cupiebant, quia dicebant se meritis bonorum operum, quae in lege sunt, pervenisse ad evangelicam gratiam. Ideoque scandalizabantur multi qui ex eis crste operatus ad fidei justificationem pervenerit, non merito bonorum operum, sed gratia Dei. quae vacare in illo non potest, cum jam per dilectionem bene operatur. Quod si cum crediderit, mox de hac vita decesserit, justificatio fidei manet cum illo, nec praecedentibus bonis operibus, quia non merito ad illam, sed gratia pervenit; nec consequentibus, quia in hac vita esse non
Abbreviated transcription (Latin):
queri põt. cuius morte sumꝰ qͥ nos hereditas di ẜm̃ illud. dabo tͥ gentes hr̃ditatẽ
tuam. nisi forte huiꝰ mudi. quo pͥus tanꝙͣ dominãte tenebamur. post aͥ cũ dic¬
mus. nuidꝰ michi crucifixus ẽ ⁊ ego mudo possidet nos xp̃s mortuo illo qui nos
possid̾bat. cum cñi renũciamꝰ morim᷑q illi ⁊ ip̃e nob̾.¬
uoniam paułꝰ apłs p̃dicans iustificari hominem ꝑ fidem sũ oꝑib nõ bñ intlł¬
tus ẽ ab eis qui sic dcm̃ est accepũt. ut putarent cum semel in xp̃m credi¬
dissent ⁊̃ si male oparentur ut facinoro se flagicioseq iuuerent. saluuq se ẽẽ
ꝑ fidem posse. locus iste hiꝰ epłe. cundem sensum pauli apłi quomo sit intlłigẽ¬
dus. exponit. Iõq abrahe magis exemplo utitur.uacuam ẽẽ fidem si nõ bñ opet᷑¬
Qm̃ abrabe exͦ ⁊̃ paulus apłs usus ẽ. ut ꝓbaret ustificaaͣ hominẽ ꝑ fidem sñ opi¬
b legis. Cum eñi bona oꝑa ꝯmemorat abrabe. que eius fidem comitata sunt.

Expanded text:
e facti simus etiam nos haereditas Dei, secundum illud, Dabo tibi gentes haereditatem tuam : nisi forte hujus mundi, quo prius tanquam dominante tenebamur. Post autem cum dicimus, Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ; possidet nos Christus, mortuo illo qui nos possidebat: cum ei renuntiamus morimur illi, et ipse nobus praedicans justificari hominem per fidem sine operibus, non bene intellectus est ab eis qui sic dictum acceperunt, ut putarent, cum semel in Christum credidissent, etiam si male operarentur, et facinorose flagitioseque viverent, salvos se esse per fidem: locus iste hujus epistolae eumdem sensum Pauli apostoli quomodo sit intelligendus exponit. Ideoque magis Abrahae exemplo utitur, vacuam esse fidem si non bene opemplo etiam Paulus apostolus usus est, ut probaret justificari hominem per fidem sine operibus Legis . Cum enim bona opera commemorat Abrahae, quae ejus fidem comitata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
re incredentibe ꝑ fidem incarnatoĩs sue. Unde est q̃ illud. dñs regnauit aligno. hic a euacu¬
ticiam p̃dicat̃iis saluos face̾ cͥdentes. Neq quicꝙͣ se int̾ puulos scire dicit apłs. nisi ibm xp̃m
⁊ bũc crucifixum. Qua p̃dicat̃one tandui opus ẽ. donec ponant᷑ om̃s inmici sub redib suis.
id est ip̃i humiliati eius. qũa pedũ nomĩe significan arbitror.cedat atq sb̾dat᷑ om̃is supbia
dõ ⁊ pr̃i.i. ut nutritos fide incarnatoĩs sue.ꝑducat ad spẽm. qua eqͣł est pr̃i. Iam eñi eis qui cͥ¬
diderũt loq̃bat᷑. cũ dr̃ẽt.Si manseritis inu̾bo m̃o. uere discipłi mei eritis. ⁊ cognoscetis uitate

Expanded text:
re in credentibus per fidem incarnationis suae. Unde est etiam illud, Dominus regnavit a ligno. Hinc autem evacutitiam praedicationis salvos facere credentes . Neque quidquam se inter parvulos scire dicit Apostolus, nisi Jesum Christum, et hunc crucifixum . Qua praedicatione tamdiu opus est, donec ponantur omnes inimici sub pedibus ejus: id est, ipsi humilitati ejus, quam pedum nomine significari arbitror, cedat atque subdatur omnis superbia Deo et Patri, id est ut nutritos fide incarnationis suae, perducat ad speciem qua aequalis est Patri. Jam enim eis qui crediderant, loquebatur, cum diceret: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognoscetis veritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
l. ducanus ter. ⁊ fuĩt.c. ⁊l. ista ꝑft̃o. innomine pr̃is ⁊ filii ⁊ sp̃s scĩ consecrata est. Ita fũt .c.¬
cilui. qui numerus piscium ad textͥam ꝑtem captorum inueniẽtur.

Expanded text:
 additur, quia omnis ista perfectio in nomine patris et filii et spiritus sancti consecrata est; ita fiunt C additur, quia omnis ista perfectio in nomine patris et filii et spiritus sancti consecrata est; ita fiunt CLIII, qui numerus piscium ad dextram partem captorum inuenitur.
Abbreviated transcription (Latin):
minum. Nulla iniquitas. s leticia ⁊ pax ⁊ gaudium. qͥnquagesime celebracõe p̃figuratur. ppea
nuͣm insinuata temporali dilectõne. que ad fidem ꝑtinet.ascendit incellum. ⁊ x. aliis dieb
moris ⁊ caritatis spiram̃to ⁊ incendio quadragenario denarius ad deretur. ⁊ io iam hec totum
unũ laborie ⁊ sollicitudinis. alterum gaudii et securitatis. ⁊ retib missis in mare dñs nr̃
sigͥficat.Ilam añ passionem de reticulo d misso in mare. qui tm̃ piscium ceperũt. ut iux ad
litꝰ tͣhendo ꝑducerent ⁊ ut recia iumperent᷑. Non em̃e missa sũt indext̾am ꝓtem. ht̃ eñi mł¬
loꝵ honorumq significet. Quod autẽ iupta sunt recia. caritate iuolata mltas hereses exi¬
sse sigͥficat. ꝓtꝰ resurrectõem u̾o cum uellet ectãm futuri temporis p̃monstrare. ubi oñis ꝑfc̃i¬
m̃tis adium̃tis. ⁊ ammo ꝯ tiuebit᷑ fides atq sapiencia qr aĩo t̾nariun nuͣm tributum diximꝰ

Expanded text:
minum, nulla iniquitas, sed laetitia, et pax, et gaudium, Quinquagesimae celebratione praefiguratur: propterea, er hunc numerum insinuata temporali dispensatione, quae ad fidem pertinet, ascendit in coelum , et decem aliis diebus moris et charitatis spiramento et incendio, quadragenario denarius adderetur. Et ideo jam hoc totuunum laboris et sollicitudinis, alterum gaudii et securitatis, etiam retibus missis in mare Dominus noster significat. Nam ante passionem de reticulo dicitur misso in mare, quia tantum piscium ceperunt, ut vix ad littus trahendo perducerent, et ut retia rumperentur . Non enim missa sunt in dexteram partem; hlorumque significet, quod autem rupta sunt retia, caritate uiolata multas haereses exisse significat. post resurrectionem uero, cum uellet ecclesiam futuri temporis ps adjumentis, et animo continebitur fides atque sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
mus temeranam p̃iuidicii ferre siñam. nõ tim̃ites ꝙ dc̃m ẽ. Nolite iudicare ne uidice¬
nñ ⁊ in qua m̃sura msi fueritis. ref̃eciet᷑ uob̾. Spe aͥ illa que bona sũt prius apparent ĩ
quib ⁊̃ temerarium bñuolencie uidicium cauendum ẽ. necum totum hoñu ꝑutau̾is. et
pparuerãt mala peiꝰ eminerẽt.tolleranda tñ erãt.donec om̃ia cum illo ageres. qb talia
sanari solent. qnto mag̾ cũ ea bona p̃cesserũt.q̃ tanqmͣ pignora nos debent ad posteriarato
stinemus ĩfirmitatem alt̾us. ⁊̃ qũe nõ dũ p̃p sua hona diligimus. Cogitamꝰ eñi qr ille quẽ
diligimus doꝰ. pp̃ eum mortuus sit. Quam caritatem nob̾ apłs paulꝰ ingessit. cũ dr̃ẽt Et
infirmuc est. minꝰ diligamꝰ.illum uni eo consideremus. qui m̾otuus ẽ p̃p ip̃m. Ip̃m aũt

Expanded text:
mus temerariam praeiudicii ferre sententiam, non timentes quod dictum est: nolite iudicare, ne iudicemini, et: qua mensura mensi fueritis, remetietur nobis. saepe autem illa quae bona sunt prius apparent; in quibus etiam temerarium beniuolentiae iudicium cauendum est, ne, cum totum bonum putaueris, ea pparuerant mala prius eminerent, toleranda tamen erant, donec omnia cum illo ageres, quibus talia sanari solent; quanto magis, cum ea bona praecesserunt, quae tamquam pignera nos debent ad posteriora tostinemus infirmitatem alterius, etiam quem nondum propter sua bona diligimus. cogitamus enim, quia ille quem diligimus, dominus propter eum mortuus est. quam caritatem nobis apostolus Paulus ingessit, cum diceret: einfirmus est, minus diligimus, illum in eo consideremus qui mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ista mulicia. donec ponat om̃s mimitos suos sb̾ pedib suis. Postea uͣo nõ erit c̃ũ pace ppetu

Expanded text:
utique ista utilitia, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: postea vero non erit, cum pace perpetua utique ista utilitia, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: postea vero non erit, cum pace perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ apłc alio loco dicit. Qͥd ãt hẽs. ꝙ nõ accepisti. Sũt ãt qui sic intelligãt hũc locum. Op̃otet cũ
regnare donec ponat om̃s inmicos suos sẜ pedib suis. ⁊ sub alia significatõne poĩtum hic dic̃ãt
regnare nõ subea qua poĩtum ẽ regñu. de quo ait. cũ tradiderit regnũ dõ ⁊ pr̃i. ut illut sic appel¬
lau̾it regnũ qͦ uniu̾sam creaturam t̾c regit. Ioc a̾ sic applłauerit regnare. ut intlłigat᷑ canꝙͣ. adu̾¬
sus hostem exͨtitum duce̾. uł defende̾ ciuitatem. ut ĩo dixerit oportet eũ regnare donec ponat
oñis umitos suos sẜ̾ pedib suis. qr talis regni qualem hũt pͥncipes armatorum ⁊ illa erit
cã. hoste ita sẜiecto ut rebellare nõ possit.Nam utiq dc̃m ẽ. in esbnͣgłio. Et regni eiꝰ nõ erit fi¬
nis scd̾m ꝙ regnat inet̾num. Scd̾m aũt id ꝙ adu̾sus dyabolum sub eo militatur. tamdiu erit

Expanded text:
ui sic intelligant hunc locum: Oportet eum regnare donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; ut sub alia significatione positum hic dicant regnare, non sub ea qua positum est regnum, de quo ait: Cum tradiderit regnum Deo et Patri; ut illud sic appellaverit regnum, quo universam Deus creaturam regit: hoc autem sic appellaverit regnare, ut intelligatur tanquam adversus hostem exercitum ducere, vel defendere civitatem; ut ideo dixerit: Oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis, quia talis regni, quale habent principes armatorum, nulla erit causa, hoste ita subjecto, ut bellare non possit. Nam utique dictum est in Evangelio: Et regni ejus non erit finis, secundum quod regnat in aeternum: secundum autem quod adversus diabolum sub eo militatur, tandiu erit
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem. manifestanto utiq regnum pr̃is. ut om̃ib notum sit. ulłm pͥncipium ⁊ pote¬
statũ siue celestirim sũ t̾restaum pse hũisse aliquid pͥncipatus ⁊ potestatis. So ab illo. ex
quo sunt om̃ia. non solum ut sint. u̾m ⁊̃ ut ordinata sint. In illa eñi manifestatõne. nlłi
sres aliqua remanebit in quoꝙͣ pͥncipe aut in quoqmͣ romine. Q ⁊̃ uc̃ ꝓphetite canitur¬
cipe. ⁊ ista meditat̃one aĩa iam ui regnum pr̃is assurgit. nec cuiꝰqmͣ potestatem p̃t̃ illũ
magnifatiens. nec sua sibi ip̃a puiciosisime blandiens. Tradet gͦ regnum d̾o ⁊pũ. cũ
p illum ꝑ spẽm cognoscetur pͣr Regnum euis sunt. in quib nẽ regnat ꝓ fidem. ałr.n.¬

Expanded text:
ncipum et potestatum, sive coelestium, sive terrestrium, per se habuisse aliquid principatus et potestatis: sed ab illo, ex quo sunt omnia, non solum ut sint, verum etiam ut ordinata sint. In illa enim manifestatione nulli spes aliqua remanebit in quoquam principe, aut in quoquam homine: quod etiam nu ista meditatione anima jam in regnum Patris assurgat, nec cujusquam potestatem praeter illum magni faciens, nec sua sibi ipsi perniciosissime blandiens. Tradet ergo regnum Deo et Patri, cum per illum per speciem cognoscetur Pater. Regnum enim ejus sunt in quibus nunc regnat
Abbreviated transcription (Latin):
᷑ euacuamue ꝑfidem. absit. S legem statuiniꝰ. hoc .n. efficit. fides.ꝙ lex ubet. Statuitur
tͦ lex ꝑfidem. que fites symon sit. iubet tm̃ lex. ⁊ño mplentes uissa. reos tenet. nt eos gem̃¬
tes ⁊ nõ ualentes implere. que uissa sunt. ad grãm liberatoris alñ ou̾tat. Cum ergo tͥs q̃dã¬

Expanded text:
ergo evacuamus per fidem? Absit: sed legem statuimus . Hoc enim efficit fides, quod lex jubet. Statuitur ergo evacuamus per fidem? Absit: sed legem statuimus . Hoc enim efficit fides, quod lex jubet. Statuitur ergo lex per fidem: quae fides si non sit, jubet tantum lex, et non implentes jussa, reos tenet, ut eos gementes et non valentes implere quae jussa sunt, ad gratiam Liberatoris aliquando converta
Abbreviated transcription (Latin):
aibes est q dẽ ut fiat Supra modũ pccõr. aut pecm̃ ꝑmandatũ. qua pp̃ legem qm̾iuis ꝯ pec¬
cato ꝓhibeat. ño t̃n ẽẽ dicit datam ut liberaret a pecato. S̾ ut demonstraret pttm. cui ser¬
dicit. S ittm̃ ut appareat pecatum. ꝑ hoñu m oꝑatum ẽ mortem. ẜ gͦ ño ẽ gr̃a uberatoris. ap¬
get irttãndi desiderium ꝓhibito irc̾oꝵ. Quod qd̾ ads utile est. ut senciat aura se ip̃m m̃
sibi susfic̾e. ad ex̃thendum se de seruitute itc̃i. atq hoc m̃o detumescente atqr exticta om̃ sunbi¬
quia stipendiuni pct̃i moes. Aculeus mõtis pecm̃. uirtus aᷤ pt̃ci lex. Peccando. nad m̾otẽ labim᷑.
lehe m̃tuis aͥ peccamus. lege ꝓbibente. ꝙͣ si ulła lege ꝓhiberemur. accedente a gẽa. ed ip̃ ꝙ
um seiui legis ptimorem. s amici ꝓ cantatẽ ciseru iusticie. Uñ illa lex pmlgata est. Iusticie
A ño seruisr s liberalit᷑ ẜuiendũ ẽ .i. caritate poꝰ qmͣ timore. Iõqi uenssiie. dẽm ẽ. Legem

Expanded text:
iat supra modum peccator, aut peccatum per mandatum. Quapropter legem, quamvis a peccando prohibeat, non tamen sic dicit datam, ut liberaret a peccato; sed ut demonstraret peccatum, cui sermihi mortem. Ubi ergo non est gratia Liberatoris, auget peccandi desiderium prohibitio peccatorum. Quod quidem ad hoc utile est, ut sentiat anima se ipsam non sibi sufficere ad extrahendum se de servitute peccati; atque hoc modo detumescente atque exstincta omni superbiquia stipendium peccati, mors ; aculeus mortis, peccatum; virtus autem peccati, lex . Peccando enim ad mortem labimur. Vehementius enim peccamus lege prohibente, quam si nulla lege prohiberemur. Accedente autem gratia, idijam servi legis per timorem, sed amici per charitatem, et servi jusm timore. Ideoque verissime dictum est, Legem
Abbreviated transcription (Latin):
manebit᷑. Quia .n. oportebat atqi id ustum erat. ut postea qm̃ nr̃a uat᷑a pc̃cauit amissa
beatitudine spiritali. que padisi nõie significatur. animales carnalesq nasceremur. pͥma
est actõ añ legem. scd̾a sẜ̾ lege. c̾cia sẜ gr̃a. qrͣta in pace añ legem ẽ cũ rcc̃m ignoramus
cisequim᷑ carnales ocupiscencias. sẜ lege est acc̃o. cum iam ꝓhibemur apcc̃o ⁊ tã eus consu¬
etudine uicti peccamꝰ. qm̃ nos nõdum adiuuat fides. Teitia actõ ẽ. qñ iam plenissime cre¬

Expanded text:
manebitur. Quia enim oportebat atque id justum erat, ut posteaquam natura nostra peccavit, amissa beatitudine spirituali, quae paradisi nomine significatur, animales carnalesque nasceremur; prima est actio ante Legem, secunda sub Lege, tertia sub gratia, quarta in pace. Ante Legem actio essequimur carnales concupiscentias. Sub Lege est actio, cum jam prohibemur a peccato, et tamen consuetudine ejus victi peccamus, quoniam nos nondum adjuvat fides. Tertia actio est, quando jam plenissime cre
Abbreviated transcription (Latin):
infirmabatur lex ꝓ carnem .. ño efficiebat uistos deditos carni. s t̾s filium suum missit. ĩ
siłitudinem carnis pcc̃i. Non eñi caro pcci erat. que nõ carnali delectatõe nata erat. si tñ in¬
erat siłitudo carns pecc̃i. qr mortalis caro erat. Mortem aũt ũo meruit adam. nͥ petãndo. s
docendo ꝙ̃ admodum uiueremus. pccm in ip̃a carne dõpnauit. ut et̾noꝵ caritate sp̃s flagrans.
nõ ducͣcͣtur captuuis inconsensionem lib̾idinis. ut uistica inquit legis impleretur in nobis.

Expanded text:
Filium suum misit in similitudinem carnis peccati. Non enim caro peccati erat, quae non de carnali delectatione nata erat; sed tamen inerat ei similitudo carnis peccati, quia mortalis caro erat: mortem autem non meruit. Adam nisi peccando. Sdocendo quemadmodum viveremus, peccatum in ipsa carne damnavit, ut aeternorum charitate spiritus flagrans non duceretur captivus in consensionem libidinis. Ut justitia, inquit, legis impleretur in nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
tõm p̃figurauit. Incipit parentum eiꝰ arigie gratat̃i ꝓsequi. Neq deorsum uͥsus. sicut ille qui
eum adsusceptõm pcc̃oꝵ tanꝙͣ descendentem ostendebat. S sursum u̾sus tam hiis qui cum
post absolutõnem pct̃oꝵ tanꝙͣ ascententem insinuabat. nec eos pẽtes quos ille nominat. Alia
em̃ erat origo sac̾dotalis. que punũ erfiliis tauit sicuti solet p̃ cribu sac̾dotali m̃rimonium
censiti sũt iosepl ⁊ mana. scͥtum ẽ eꝙ fuisse de domo .i. d̾ gen̾e dauit. ⁊ elizabeth q̃ incholoᷤ
ño dissonat amatheo intionib gn̾onum. nam eas nõiat ascendẽs ad dauit usq ad abrabã
quas ille descendẽs ababralam usq ad dauit. Adauit eñi in duas familias regiam ⁊ sacdota¬
lem. origo illa distributa ẽ. Quarum duarum familiaꝵ. sicut dcm̃ ẽ. regiam descendens
est de tribu dauit. ex qua tͥbu nemo intendit altari. Et ideo filius dauit maxime dr᷑ ẜ̃m̃¬

Expanded text:
m praefiguravit, incipit parentum ejus originem gradatim prosequi; neque deorsum versus, sicut ille qui eum ad susceptionem peccatorum tanquam descendentem ostendebat, sed sursum versus, tanquam is qui eum post abolitionem peccatorum tanquam ascendentem insinuabat; nec eos parentes, quos ille nominans . Alia enim erat origo sacerdotalis, quae per unum ex filiis David, sicuti essolet, de tribus sacerdotali matrimonium censiti sunt Joseph et Maria, scriptum est eos fuisse de domo, id est de genere David . Et Elisabeth, quae nihilominus nominat ascendens a David usque ad Abraham, quos ille descendens ab Abraham usque ad David. A David enim in duas familias, regiam et sacerdotalem, origo illa distributa est, quarum duarum familiarum, sicut dictum est, regiam descendens est, de tribu David, ex qua tribu nemo intendit altari. Ideo et filius David maxime d
Abbreviated transcription (Latin):
rore tenehatur. q̃ significabat młtitudinem scłi uanis supsticõnib subiugari. p̃tꝰ tptͣa illa q̃nq
carnalium sensuũ. quib p̾ͥma etas ut diximꝰ regitur. nõ cam u̾bũ dr᷑ acceꝑat ĩꝯuigium. s cõ¬
plexu adultermo diaꝰcoꝰ obtinebat. Itaq illi dñs dicit uidens eam ẽe carnalem .i. carualit̾ sape
uade uoca uirum tuum ⁊ ueni huc.i. remoue te ab affecc̃one carnali. in qua cõstituta es. uñ¬
aĩe qͣi maritus quodammĩo sp̃s hõis. qui aĩalem affc̃onem tanqmͣ ꝯiugem regit. Non ille sp̃s .s.
quo apłs ait. Nemo scit quod est in homine. nͥ sp̃s hõis. llam ille spx̃ .s. d̾i ẽ. de quo iterum dicit¬

Expanded text:
multitudinem saeculi variis superstitionibus subjugari, post tempora illa quinque carnalium sensuum quibus prima aetas ut diximus regitur, non ea verbum Dei acceperat in conjugium, sed complexu adulterino diabolus eam obtinebat. Itaque illi Dominus dicit, videns eam esse carnalem, id est carnaliter sapere: « Vade, voca virum tuum, et veni huc, animae quasi maritus quodam modo spiritus hominis, qui animalem affectionem tanquam conjugem regit. Non ille Spiritus quo Apostolus dicit, Nemo scit quae sunt in homine, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
opat᷑ ⁊̃ p artifices ut pulcia ⁊ congruencia faciant qmuis nõ de nichilo s dealiqua
illa sũma sapĩa que ip̃r numeros ⁊ ip̃am ꝯuenienciam longe artificiosus uniu̾so mũ¬
di corpi imp̾ssit ꝙ de nichilo fabricata ẽ in quo sunt ⁊̃ corpora animalium que iam de
aliquo .i. de alim̃tis mundi fabricant᷑. S longe potentuis ⁊ excellentius qmͣ artifices
bomines easdem figuras corpoꝵ ⁊ formas in sus oꝑib imitantur. Non .n. om̃is nim̾o¬
sitas. humani corꝑis inuesti instatua. S tñ quecũq ibi inueniuntur ab illa sapĩa p ar¬
tificis aumumi traicitur que ip̃m corpꝰ humanũ naturalit̾ fabricat᷑. Net ĩo tñ ꝓ magno
gligit ⁊ iuanior infumiorq efficit᷑. Qui u̾o talia oꝑa ⁊ͥ colũt qntũ temauerint. huic¬
intlsigi p̃t. qr si ip̃a animalium corpora coletẽt que multo ercellencus fabritata itͣ
et quor sunt illa iutam̃ta. quid eis infelicuis diceremne.¬

Expanded text:
operatur etiam per artifices, ut pulchra atque congruentia faciant; quamvis non de nihilo, sed de aliqua illa summa sapientia, quae ipsos numeros et ipsam convenientiam longe artificiosius universo mundi corpori impressit, quod de nihilo fabricatum est: in quo sunt etiam corpora animalium, quae jam de aliquo, id est, de elementis mundi fabricantur; sed longe potentius excellentiusque, quam cum artifices homines easdem figuras corporum et formas in suis operibus imitantur. Non enim omnis numerositas humani corporis invenitur in statua; sed tamen quaecumque ibi invenitur, ab illa sapientia per artificis manum trajicitur, quae ipsum corpus humanum naturaliter fabricat. Nec ideo tamen pro magno gligit, et inanior infirmiorque efficitur. Qui vero talia opera etiam coluerunt, quintelligi potest, quia si ipsa animalium corpora colerent, quae multo excellentius fabricata sunt, et quorum sunt illa imitamenta, quid eis infelicius dicerem
Abbreviated transcription (Latin):
ordiuẽq ipm. quo ea q̃ mutantur suos tꝑales cursus certo moderamie delebrant
sũmi dei legibꝰ tenĩ ⁊ gubernari. Quo constituto atq concesso quis audeat die deu
ut ead̾ ide hoĩe qua eqn̾. Hoc ei absin duĩ ẽ existimari. Singula gͥ ꝓp̾is sunt cicata ia¬
nisi et̾nui atq ĩ cõmutabile pot̾ ẽe. Atq has rr̃. rões p̾ncipales appellat ydeas plato.
no solum sunt ydec. s ipẽ ue̾ sunt. qr eterne sunt ⁊ eius modi atq ĩ cõmutabiles n¬
nent. Quaꝵ ꝑticipacc̾e fit. ut sit quicquid ẽ quomꝰ ẽ. S miã rõnalis int̾ cas res q̃ sũt¬
columine illo intlligibili ꝑfusa quoda̾mꝰ ⁊ illustrata cernit. Nõ ꝑ corporeos eccu¬
los. s ꝑ ipiꝰ suipncipale quo excellit .i. ꝑ intelligentiã suã istaide qua nisione fit¬

Expanded text:
ordinemque ipsum quo ea quae mutantur, suos temporales cursus certo moderamine celebrant, summi Dei legibus contineri et gubernari? Quo constituto atque concesso, quis audeat dicere Deum homo, qua equus: hoc enim absurdum est existimare. Singula igitur propriis sunt creata ranisi aeternum atque incommutabile potest esse; atque has rerum rationes principales appellat ideas Plato: non solum sunt ideae, sed ipsae verae sunt, quia aeternae sunt, et ejusmodi atque incommutabiles manent; quaeo lumine illo intelligibili perfusa quodam modo et illustrata cernit, non per corporeos oculos, sed per ipsius sui principale, quo excellit, id est per intelligentiam suam, istas ratione
Abbreviated transcription (Latin):
nob sĩs putreumm et ip̃e erco bibut ⁊ filii euĩc. ⁊ pectora eiuis Añc uĩo iam doꝰ erponit quio duxerit.
Om̃is inquit qui biberit exaqua ista. sciciet iterum. Q at̃ biberit de aqua. qmͣ ego dedero. non
huc haurire. Dicit ei ił. uade uoca uirum tuum. ⁊ ueni huc. cum sciret eam uirum nõ hr̃e. Cuy
Qũiqi uirꝙ hũisti ⁊ nũc q̃i ħes nõ est uir turs. Hoc um dixisti. S nõ st̃ hec carnałr accipiẽda
ne biuic ip̃i ad huc młr samantane similes ẽẽ indeam᷑. S de illo dono d̾i sialiquid um gustam¬
mus spiritałr. ita tractemus. Qũq uiros qͣm libros qui ꝑmorsen mĩstͣti sũt. ño nlłi accipiũt

Expanded text:
m, et ipse ex eo bibit, et filii ejus, et pecora ejus? Nunc vero jam Dominus exponit quid dixerit: Omnis, inquit, qui biberit ex aqua ista, sitiet iterum; qui autem biberit de aqua quam ego dedero, non huc haurire. Dicit ei Jesus: Vade, voca virum tuum, et veni huc. Cum sciret eam virum non habere, cuisti. » Sed non sunt haec carnaliter accipienda, ne huic ipsi adhuc mulieri Samaritanae similes esse videamur: sed de illo dono Dei, si aliquid jam gustavimus, spiritualiter ista tractemus. Quinque viros, quinque libros, qui per Moysen ministrati sunt, nonnulli accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
fronte signetur. Igne dssum est. eim ewbnͣgłium ⁊ ẜmo xp̃i robustus cibus. nec maqua madi
gitur. Additis bacłis sc̃o sp̃u quo quis nititur pedib calciatis .i. lubrico erroris abiecto. dum
puectõne ad fitem celestium qi fertatis p̃sidiis. in elbñgłio cũcta sunt fixa. firmissiina
gatic ⁊ eñi solis ⁊ lauacro indulgentie celestis expiatis. pciiuendi xͥ. corpis sacrati cibi fadł¬
tas porrigitur.Itaqi figurata insesitic fuerant. ĩ nob corrotorata sũt. Et que uulł p̾magines.
in nob̾ ip̃e ss̃ ueritates. Inntabatur illi face᷑ pascha. dum insimilib excerentur solic discipłis

Expanded text:
fronte signetur; igne assus, est enim Evangelium et sermo Christi robustus cibus; nec in aqua madidfronte signetur; igne assus, est enim Evangelium et sermo Christi robustus cibus; nec in aqua madidgitur: additis baculis, Spiritu sancto, quo quis nititur: pedibus calceatis, id est, lubrico erroris ejecto, dum provectione ad fidem coelestium quasi ferratis praesidiis in Evangelio cuncta sunt fixa, firmissima vgatis enim solis et lavacro indulgentiae coelestis expiatis percipiendi Christi corporis sacrati cibi facultas porrigitur. Ita quae figurata in Israelitis fuerant, in nobis corroborata sunt; et quae illis imagines, in nobis ipsae sunt veritates. Imitabantur illi facere pascha, dum in similitudinibus
Abbreviated transcription (Latin):
fi̾ posse credinitur.S hoc int̾est. ꝙ cũ scĩ talia faciũt in nõie d̾i. dm̃ om̃ium rerum d̾ sb̾lundube
apparibe iubetur inferioni cature. Cum aͥ mali hoĩes magicis artib operantur similia. in manus
suas dantur cum exaudiunt᷑ a temonib. Digni sunt eñi qui exaudit̃one tecipiunt᷑. ut pena illis
fiat hoe ꝙ uident᷑ impet̾re bñficiũ. cum eis exhibẽt qiͣ pͥuati inferiores potãtes quedã miricła
nt eor bẽant sb̾iugatos ꝑmissi tñ diuie ꝓuidencie. ut ꝓ m̾itis aĩaꝵ sua cuiqi tribuantur. a
Hic ẽ solus agnus ille. qui querit᷑. quiq dum ño ampluis qmͣ semel octidr. ño amplius ẜm̃ uita¬
tem qmͣ semel crlebratũ. ꝓfc̃m iͦ. pascha miõstratur. Eigure gͥ ut diximus tẽ temporis fu̾nt.
erroris nox openat᷑. at uespam. ut seculi octasus ĩminẽs comphotur. Eiecto ferm̃to. ut a corde
pu̾se m̃tis malicia corrupta tollatur. oblitis sangume liminib tamoꝵ. ut figura dñce passioĩs

Expanded text:
tur. sed hoc interest, quod, cum sancti talia faciunt in nomine dei, a deo omnium rerum de sublimioribus apparatibus iubetur inferiori creaturae; cum autem alii homines malis artibus operantur similia, in manus suas dantur, cum exaudiuntur a daemonibus. digni sunt enim, qui tali exauditione decipiantur, ut poena illis fiat hoc quod uidentur impetrare beneficium, cum eis exhibent quasi priuatim inferiores potestates quaedam miracula, ut hic est solus agnus ille qui quaeritur, quique dum non amplius quam semel occiditur, non amplius secutum illud perfectum pascha monstratur. Figurae igitur, ut diximus, tunc temporis fuerunt: erroris nox operiatur; ad vesperam, ut saeculi occasus imminens approbetur; ejecto fermento, ut a corde perversae mentis malitiae corruptio tollatur; oblitis sanguine liminibus domorum, ut figura dominicae passionis
Abbreviated transcription (Latin):
mundat᷑o pcc̃oꝵ. qm̃ dñs oblat̃one holocausti sui ꝙ inuet̾i sacerdotio figurabatur. imple¬
guratas ẽẽ duximus. actenus hinc tractatum ẽẽ sufficiat. Ꝙ aũt sup fem̃i turba illa di¬
lis.ꝓmitebat᷑ in spe carnali collocatos fuisse. Om̃is eñi caro fenum ⁊ cͥaritas hom̃ĩs ut flos
feni. Ꝙ aũt de reliquiis fragm̃toꝵ. xii. cophira buccellarum repleti sũt. significat de ĩnꝰ leg̃
gendo crapiendo ꝙ durum ⁊⁊clausimi erat in lege discipulos impleuit. cum eic potꝰ re¬

Expanded text:
uam Dominus oblatione holocausti sui, quod in veteri sacerdotio figurabatur, impleguratas esse diximus, hactenus hinc tractatum esse sufficiat. 3. Quod autem super fenum turba illa dialem temporalis promittebatur, in spe carnali collocatos fuisse. Omnis enim caro fenum, et claritas hominis ut flos feni . Quod autem de reliquiis fragmentorum duodecim cophini buccellarum repleti sunt, significabat de ipsius Lgendo et aperiendo quod durum et clausum erat in Lege, discipulos implevit, cum eis post re
Abbreviated transcription (Latin):
est prudencia aũt sp̃s. uita ⁊⁊ par. Qina prudencia carns mimica ind̾m. Ip̃e ostendit quid di¬
xerit nuimica. ne quis putaret exadu̾so aliud uenire pͥncipium. Subuingit em̃i cidicit legi
eñi dei nõ ẽ sẜiecta. Nec eñi põt. Ergo facere ꝯtͣ legem. hoc munitum ẽẽ ind̾m. nõ qr do
aliquid nocͣcͣ põt. s sibi nocet quisquis refistit uoluntati d̾i. Hoc eñi adu̾sus stimulum cal¬
ces mitt̾tͣ ⁊ paulo apło cum ad huc eccãm ꝑsequeretur diuinitas dem ẽ. Sic est aũt dictũ
legi eñi d̾i nõ est sẜ̾iecta. nec em̃ pt̃. Tanqmͣ si diceretur.Nlix nõ calefacit. Nec em̃ põt¬
Qmͣdu em̃ iux est. non calefacit. si resolui põt ⁊ feruere ut calefaciat. S cum hoc fac̃

Expanded text:
est: prudentia autem spiritus vita et pax. Quia prudentia carnis inimica est in Deum. Ipse ostendit quid dixerit, inimica: ne quis putaret ex adverso aliud venire principium. Subjungit enim, et dicit, Legi enim Dei non est subjecta; nec enim potest. Ergo facere contra legem, hoc est inimicum esse in Deum: non quia Deo aliquid nocere potest, sed sibi nocet quisquis resistit voluntati Dei: hoc est enim adversus stimulum calces mittere, ut Paulo apostolo, cum adhuc Ecclesiam persequeretur, divinitus dictum est . Sic est autem dictum, Legi enim Dei non est subjecta; nec enim ptest. Quandiu enim nix est, non calefacit. Sed resolvi potest et fervere, ut calefaciat. Sed cum hoc facit,
Abbreviated transcription (Latin):
forte non suficiat nob̾. unusquisq eñi ꝑ se rõm reddet. nec alieno testimonio quisꝙͣ adiu¬
uatur ꝯpud d̾m. cui secreta cordis apporent. ⁊ nix sibi quisq sufficit. ut ei testimonium
pbibeat c̃õscĩa sua. Quis .n. głabr᷑ mundum se hr̃e cor. Inde ẽ ꝙ apłs dicit. Mdichi miniũ¬
est. ut a uoẜ iudicet. aut abunians die. ẜ neqr me ip̃m iudico. Qua pp cũ de se ip̃o qsqi
sciat nemo quid agat᷑ in homine. nͥ sp̃s hom̃is. Ite magis aduendentes ⁊ emitte
pores mittũt. ⁊ eis uana gautia canꝙͣ fatuis consiliando. aliqmͣ de hiis in̾cedẽ
siuie ciboꝵ sus pectume. sui bonoris. sũ alicuiꝰ ꝯmodi temporalis accipiunt. non

Expanded text:
forte non sufficiat nobis forte non sufficiat nobis vatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabitur mundum se habere cor ? Inde est quod Apostolus ait: Mihiest, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emiteerrorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non
Abbreviated transcription (Latin):
exutͦq gen̾e otinentium homĩu. sine eoꝵ q̃ cotam d̾o exultãt. siue eoꝵ qͥ in laudib homi¬
nũ acquiescunt. moriunt᷑ hoc int̾uallo temporis. donec sb̾ aduentu dñi fiat resurt̃o motuoꝵ.¬
mor fcus ẽ. Ecce sp̃õsꝰ uenit. surgite obinam ei. Iictu oculi in nouissima tuba om̃s resur¬
gemiꝰ. gͦ surrexerunt om̃es ille ugines. aptauerũt lampades suas.i. r̃ones reddendas ope
rum suoꝵ. Oportet eñi nos erhiberi añ t̾bunal xͥ. ut illic recipiat unusquisq ꝙ gessit in
corpe sũ honum sũ malum. Et dixerunt stulte ad sapientes. Date nob̾ de oleo ur̃o. quia
lampotes nr̃e extiguntur. Quoꝵ eñi fcã aliena laude fulcunt᷑. ead̾ sb̾ tracta deficiunt. et
de consuctudine id semꝑ inquirit. ũn gaudẽ aĩmus solet. Itaqi hominũ qni coda nõ uidẽt
testimonium uolunt hr̃e ap̃ dm̃. qui c̾o̾dis inspector ẽ. S quid Rnderũt sapientes. Ne i¬

Expanded text:
ex utroque genere continentium hominum, sive eorum qui coram Deo exsultant, sive eorum qui in laudibus hominum acquiescunt, moriuntur hoc intervallo temporis, donec sub adventu Domini fiat resurrectio mortuorumor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas opertet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt habere aput deum, qui cordis inspector est. sed quid responderunt sapientes? ne
Abbreviated transcription (Latin):
insi as hnretur mast̃u reuelato carnali incegum̃ta deponẽt. sicut neꝙ ordeum aree
antura Mlopcleati tegmine exuit᷑. Itaq illi ppło congnient̾ lex talis data esi. Duo
at pisces qui saporem suauem pam dabant. duas illas ꝑsonas uident᷑ significare.
quibi ipss ille regebatur. ut ꝑ eas consilioꝵ moderam̃ acciꝑet. regiam s. ⁊ sat̾dota¬
e custodita sua integrtate cede ꝓrsus more piscium tanqm ĩpcelloso mari sa
supiens trmptacõnib immici m illecebtosis n t̾ribłib cedens. postremo eracus
serane pͥnppat᷑. ⁊ potestates ex polians fiducialit᷑ ⁊tumphans eas insemet ip̃o Atae¬

Expanded text:
intellectu revelato carnalia integumenta deponeret, sicut nec hordeum areae tritura illo paleari tegmine exuitur. Itaque illi populo congruenter lex talis data est. 2. Duo autem pisces, qui saporem suavem pani dabant, duas illas personas videntur significare, quibus populus ille regebatur, ut per eas conciliorum moderamen acciperet; regiam scilicet eteis custodita sua integritate cedere; prorsus more piscium tanquam in procelloso mari, sisuscipiens, tentationibus inimici neque illecebrosis neque terribilibus cedens: postremo exuens se carne, principatus et potestates exspolians fiducialiter, et triumphans eas in semetipso . Ita
Abbreviated transcription (Latin):
stẽ atq mext̃minabili. Rarsur qr ip̃a sb̾dit᷑ xp̃o ⁊ ille d̾o. ño tanꝙͣ dissimiłis aut alt̾iusr
nature. s canꝙͣ pr̃ filiꝰ. hec torum eodem nu̾o denario recte significatur. ꝙ pt rrͦnem coͣ
poris sperat᷑ futurum met̾num. ⁊ fortasse p̃pea qui ꝯducũt᷑ ahuincã denarium accipiũt
m̾cedis nom̃ie. Sic̃ aͥ.i. ⁊ .ii. ⁊ iii. ⁊ iiii. simł dec̃ẽ st̃. sic .i.⁊ii. iiii.⁊iiii. qͣt̾ ducta .xl. sunt
titudinem alatitudine. ad latitudinem solditatem corpis facit. q̃ nirsus quaternaiͬo
nuo ꝯtinetur. ño absurde intlłigit᷑ quadragenarius nũs temꝑalem significare dispen

Expanded text:
 et ille Deo, non tanquam dissimilis aut alterius naturae, sed tanquam Patri Filius, hoc totum eodem numero denario recte significatur, quod post resurrectionem corporis speratur futurum in aeternum. Et fortasse propterea qui conducuntur ad vineam, denarium accipiunt mercedis nomine . Sicut atitudinem, a latitudine ad altitudinem, soliditatem corporis facit, quae rursus quaternario numero continetur: non absurde intelli
Abbreviated transcription (Latin):
hõib tm̃ ut gła humana capiat᷑. Qͥnq dñr sapientes ⁊ qͥnq stulte. utreq tn uirgines. qr ut̃qr
ꝯtinẽtia ẽ. ꝙͣuis diu̾so fomitte gaudeat. lampadesãt sũt. qr manib gestant᷑ opa. q̃ ẜm istã
serunt secũ oleũ. Multi eñi qmͣuis de xͥ bonitate płimĩu spent. gaudiũ tn ño hñt dũ conti¬
nentur ⁊ uiuũt. nͥ in laudib hominũ. Non gͦ hñt oleum secum. Nam ipãm leticiam oleũ
significati arbitor p̃pea unxit te inquit d̾s. deus tuus oleo exultatõnis. Qui ãt nõ pp̃ea gau¬
det qr t̾o intͥnsecꝰ placet. ño ht̃ oleũ secum. Prudentes a acceperũt oleũ ĩuasis suis cũ lam¬

Expanded text:
m ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae serunt oleum secum. multi enim quamuis de nenter non vivunt, nisi in laudibus hominum; non ergo habent oleum secum; nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: Propterea unxit te, inquit, Deus Deus tuus oleo exsultationis; qui autem non propterea gaudet quia Deo intrinsecus placet, non habet oleu