comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uincit᷑ tñ. Olingua magniloq̃. Esto
ut iniuria filii uł patͥs remictat᷑
tͥ. ñ quid blasphemia spc: Manet
angłs domini qui secet te mediũ.
tentia siue sapĩa. Ita pes suꝑbie ru¬
qui ñ curat q̃ dicat. irruens in ar¬
chana fidei. thesauros absconditoᷤᷤ
pietatis tã irreu̾enter inuadit. atq
discerpit. cum de ip̃a pietate fidei nͭ
pie nec fidelit̃ sentiat. Deniq in pri¬
molimine theologie. ulpotiꝰ stulti
libeat liceat. aut pendeãt sub inc̾co
in uagis acuariis opinionib nrr̃e fi¬
dei sacram̃ta. et nõ mag̾̃ certa u̾ita¬
te subsistant. Nonne si fluctuat fi¬
des manis ẽ et spes nr̃a: Stulti ergo
martires nr̃ sustinentes tã acerba
ꝓpt̃ incerta. ne dubitantes sub du¬
bio remun̾ationis premio. durã
ꝑexitum diuturnũ inire exilium.
S absit ut putemꝰ in fide uł spe nr̃a
aliquid ut is putat. dubia estima¬
tione pendulũ. et nõ mag̾ totũ qd
in eo ẽ certa acsolida u̾itate subni¬

Expanded text:
ingua magniloqua! Esto ut injuria Filii vel Patris remittatur tibi: numquid blasphemia Spiritus? Manet angelus Domini qui secet te medium: tentia, sive sapientia. » Ita pes superbiae ruqui non curat quae dicat, irruens in arcana fidei, thesauros absconditos pietatis tam irreverenter invadit atque discerpit; cum de ipsa pietate fidei nec pie, nec fideliter sentiat. Denique in primo limine Theologiae, vel potius Stultillibeat liceat; aut pendeant sub incerto in vagis ac variis opinionibus nostrae fidei sacramenta, et non magis certa veritate subsistant. Nonne si fluctuat fides, inanis est et spes nostra? Stulti ergo martyres nostri, sustinentes tam acerba propter incerta, nec dubitantes sub dubio remunerationis praemio durum per exitum diuturnum inire exsilium. Sed absit ut putemus in fide vel spe nostra aliquid, ut is putat, dubia aestimatione pendulum; et non magis totum quod in ea est, certa ac solida veritate subni
Abbreviated transcription (Latin):
eius. nͣ mors utiq qͣm adam dedit
alia erit similit̾ qͣm institutio eiꝰ:
ut ille qͥdem adpeccand̾ exemplo suo
hic uͦ exemplo ec u̾bo ad bñiuuend̾
et se cliligendum homĩes informa
giane acquiescentes. gen̾atione nõ
institutiõe traductum in noc con¬
ficemur a de pec̃cm. et ꝑ pecẽm mor¬

Expanded text:
ejus; nec mors utique, quam dedit Adam, alia erit similiter quam institutio ejus: ut ille quidem ad peccatum exemplo suo, hic vero exemplo et verbo ad bene vivendum, et se diligendum homines informargianae acquiescentes, generatione, non institutione traductum in nos confitemur Adae peccatum, et pe
Abbreviated transcription (Latin):
litudinis rationem: simise ẽ. huic
idẽ iuditium. Cum enim sp̃es ut
dixi minor sit ⁊ infi̾or gñe. absit ut
hac in patre et filio diuersitatem
cogitemꝰ. absit ut huic acqͥescamꝰ
dicenti hoc ẽẽ filium ad patrẽ. qd̾
spẽm ad genꝰ. qd̾ homĩem ad ani¬
mal: qd̾ ereum sigillum ad es. qd̾
aliqͣm potentiã ad potentiam.
Sunt quippe cuncta hec mutua sue
conerione nature ad se inuicem su¬
piora et infi̾ora. et obhoc nulla pror¬
sus admitcenda similitudo ex his
ad illd̾. ubi nchilẽ ieqͣse. nichil
dissimile. Uidetis de qͣnta uł im¬
ꝑitia. uł impietate descendat harͣ
adinuentio similitudinum. Ad¬
doceat. scͥbat. Dicit ꝓpͥe et specialit̾
ad patrẽ potẽciam. ad filium sa¬
pientiã ꝓtinere. qd̾ quidẽ falsum.
Nam et pat̾ sapientia. ⁊ filius po¬
tentia u̾issime sũt. sanissimeq
dicunt᷑. et qd̾ ẽ cominune amboꝵ
nõ erit ꝓpͥum singłorum. Alia il¬
la sunt ꝑfecto uocabła q̃ ñ ad se¬

Expanded text:
litudinis rationem, simile est huic, litudinis rationem, simile est huic, idem judicium. Cum enim species, ut dixi, minor sit et inferior genere, absit ut hanc in Patre et Filio diversitatem cogitemus; absit ut huic acquiescamus dicenti, hoc esse Filium ad Patrem, quod speciem ad genus, quod hominem ad animal, quod aereum sigillum ad aes, quod aliquam potentiam ad potentiam. Sunt quippe cuncta haec, mutua suae connexione naturae, ad se invicem superiora et inferiora: et ob hoc nulla prorsus admittenda similitudo ex his ad illud, ubi nihil est inaequale, nihil dissimile. Videtis de quanta vel imperitia, vel impietate descendat harum adinventio similitudinum. doceat, scribat. Dicit proprie et specialiter ad Patrem potentiam, ad Filium sapientiam pertinere: quod quidem falsum. Nam et Pater sapientia, et Filius potentia verissime sunt, sanissimeque dicuntur: et quod est commune amborum, non erit proprium singulorum. Alia illa sunt profecto vocabula, quae non ad se
Abbreviated transcription (Latin):
llec enim u̾um suminũq bonum
qd sunt. int̾ se particłarit̾ diuidũt.
qm̃ nec participiasit̾ id possident.
s ħ ip̃m cẽntialiter sunt. Nam qd̾
alt̾ ex altero. uł alter ad alt̾m ue¬
ratissime dicit᷑: ꝑsonar̃ sane desig¬
natio ẽ. nõ unitatis diuisio. Licet
nãq in hac ineffabili ⁊ incomp̾hẽ¬
sibili deitatis eẽntia. alt̾ et alter
id quidẽ requirentib ꝓpͥetatib per¬
sonar̃ sobrie catholiceq dicatur:
at unitat tͥnitatis confessio. nec
ꝓp̾etatum sit exclusio. uera asser¬
tio unitatis. Tam songe ꝓinde fiat
litudo. s dissimilitudo. et nich̾omi¬
nꝰ illa de ere ereoq sigillo. qm̃ cũ
genꝰ quid̃ et spẽc qd̃ ad se inuicẽ ft̃
alt̾m suꝑius. altera infi̾or sit. deus
autẽ unus sit: ñqͣm bene ꝓfecto
conueniet tante eqͥlitati. et tan¬
te disparitati. Er rursum de ere ⁊
quodã ere. qd̃ ẽ ereum sigillum. qm̃
qd̾ inde in eandem usurpat᷑ simi¬

Expanded text:
Nec enim verum summumque bonum, Nec enim verum summumque bonum, quod sunt, inter se particulariter dividunt: quoniam nec participaliter id possident, sed hoc ipsum essentialiter sunt. Nam quod alter ex altero, vel alter ad alterum veracissime dicitur, personarum sane designatio est, non unitatis divisio. Licet namque in hac ineffabili et incomprehensibili Deitatis essentia, alter et alter id quidem requirentibus proprietatibus personarum sobrie catholiceque dicatur;at Unitati Trinitatis confessio; nec proprietatum sit exclusio, vera assertio Unitatis. Tam longe proinde fiat litudo, sed dissimilitudo; et nihilominus illa de aere aereoque sigillo: quoniam cum genus quidem et species, quod ad se invicem sunt, alterum superius, altera inferior sit, Deus autem unus sit; nunquam bene profecto conveniet tantae aequalitati, et tantae disparitati. Et rursum de aere, et quodam aere, quod est aereum sigillum, quoniam quod inde in eamdem usurpatur simi
Abbreviated transcription (Latin):
istoñ disputante. s dem̃tante. et tri¬
nitas nõ coheret. et unitas pendet.
nͨ istud sane ab̾q inuiria maiesta¬
tis. Quidqͥd nãq illud ẽ qd̾ deus sit.
id sine dubio ẽ: qd̾ nd̃ possit maiꝰ ali¬
qͥd cogitari. Siergo in hac unica et
sũma maiestate iuxta consid̾atio¬
nem ꝑsonarum. uł parũ aliquid
claudicare recipimus. dum qd̾ uni
plus datur. alt̾i minuit᷑. minꝰ ꝑfec¬
to ẽ. totum ab eo qd̾ nil maiꝰ uale¬
at cogitari. Maiꝰ enim sine dubio ẽ.ꝙ
totũ maximũ e. qͣ ꝙ exparte. Ille uͦ
digne ꝓ sua possibilitate diinam
estimat magnificentiã. qui nil in
ea cogitat dispar. uͥẽ totum sum¬
mum. nis distans ubi totum est
unum. nil hyanc uͥ totumẽ inte¬
grum. nil deniq imꝑfectum uł e¬
gens. uͥ totũ ẽ totum. Totũ nẽpe
ẽ pat̾ qd̾ pac̾ et filius et spc̃ sc̃s. to¬
tus sp̃c sc̃s qd̾ ip̃e et filius. Et totũ
uinũ ẽ totum: nec suphabundãs
in tͥbus. nec imminutũ in singłis.

Expanded text:
isto non disputante, sed dementante, et Trinitas non cohaeret, et Unitas pendet; nec istud sane absque injuria majestatis. Quidquid namque illud est quod Deus sit, id sine dubio est, quo non possit majus aliquid cogitari. Si ergo in hac unica et summa majestate juxta considerationem personarum vel parum aliquid claudicare recipimus, dum quod uni plus datur, alteri minuitur; minus profecto est totum ab eo, quo nihil majus valeat cogitari. Majus enim sine dubio est quod totum maximum est, quam quod ex parte. Ille vero digne pro sua possibilitate divinam aestimat magnificentiam, qui nil in ea cogitat dispar, ubi est totum summum; nil distans, ubi totum est unum; nil hians, ubi totum est integrum; nil denique imperfectum vel egens, ubi totum est totum. Totum nempe est Pater, quod Pater et Filius et Spiritus t ipse et Pater et Filius. Et totum, unum est totum, nec superabundans in tribus, nec imminutum in singulis.
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾ diẽ meum et uidit et gam¬
sus ẽ. Propt̾ea iamtunc sanguis
xͥ etiã rorabat sataro. ne flãmaᷤᷤ
sentiret. qd̾ et ipẽ credidisset in
eum qui erat passurus. Sic de oĩ¬
b electis illius temꝑis sentiend̃.
natos quid̃ et ip̃os eque ut nos
sub potestate tenebrarũ ꝓpt̾ origi¬
nale pec̃em. s erutos añqͣm mo¬
rerentur. et ñ nͥ in sanguine xͥ.¬

Expanded text:
ret diem meum; et vidit, et gavisus est . Propterea jam tunc sanguis Christi rorabat etiam Lazaro ne flammas sentiret: quod et ipse credidisset in eum qui erat passurus. Sic de omnibus electis illius temporis sentiendum, natos quidem et ipsos, aeque ut nos, sub potestate tenebrarum, propter originale peccatum: sed erutos antequam morerentur, et nonnisi in sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
presertim cũ substantialẽ ẽẽ pateat
differentiam. qͣm iste conatur indu¬
c̾e. Porro autẽ sp̃u scõ a patͥs filiiq sub
recedente. ñ trinitas remanet. sed
habeat in sub̾a commnune cum re¬
plici impietate num̾um ⁊ tͥnitati
minuat. et tͥbuat unitati. qd̾ items
fides abnuit xͥana. Et ne de re tãta
solis uidear humanis inniti rõnib.
legat epłam ieronimi ad auitum.
et certe uidebit ĩt̾ cet̾as quas quaᷤ
redarguit origenis blasphemias.
athanasiꝰ in libro de unita tͥnitate
ita loqͥtur. Solum deum uͥ memo¬
ratꝰ sum. nõ solum ꝑsonam patͥs
indicaui. qr filium et spm̃ scm̃ de
hac ip̃a sola sub̾a patͥs eẽ nõ negaui.¬

Expanded text:
praesertim cum substantialem esse pateat praesertim cum substantialem esse pateat differentiam, quam iste conatur inducere. Porro autem Spiritu sancto a Patris Filiique substantia recedente, non Trinitas remanet, sed habeat in substantia commune cum replici impietate numerum et Trinitati minuat, et tribuat Unitati: quod utrumque fides abnuit christiana. Et ne de re tanta solis videar humanis inniti rationibus, legat epistolam Hieronymi ad Avitum: et certe videbit inter caeteras quas redarguit Origenis blasphemias, Athanasius in libro de unita Trinitate ita loquitur: « Solum Deum ubi memoratus sum, non solam personam Patris indicavi: quia Filium et Spiritum sanctum de hac ipsa sola sub
Abbreviated transcription (Latin):
tur apłs. nec u̾etur dic̾e ex qͦ om̃ĩa.
Quid ergo: Dicemꝰ ex patre et filio
ñquid t̾cium inueniet sibi modũ
qͦ eũ ex patre filioq proclucat homo
qui noua semꝑ inquirit. et que ñ
inuenit fingit. affirmãs ea que ñ
Nũ uero pediculi aut lendes aut
ñ sunt de sub̾a carnis carnis. aut
u̾mes de ligno putrido ꝓdeuntes
aliunde qͣm de ligni sub̾a sũt. qui
tam̃ filii ligni nõ sunt: S et tinẽe
gen̾atioẽm non habent. Et multa
in hunc modũ. Miro sautẽ homi¬
nem acutum et sciolum. ut qͥdẽ
nͥ forte illos ex ip̃ius ꝓced̾e uelit. qd̾̃ qͥd̾
inauditum ẽ. et nefandũ. Si autẽ
certe cum arrio consubstantialita¬
tem deneget et predicet aꝑte creatio¬
nẽ.  Deinde si filius de sub̾a patͥs ẽ.
orem differentiam. catholica hucusq
nesciuit. Sieam admittimꝰ. uͥ trim¬
tas. nͥ unitas: Siquid̃ spũ sco filioq
noua a se differentiarum num̾osi¬
tate distantib. unuitm dissipatur.

Expanded text:
tur Apostolus, nec veretur dicere: Ex quo omnia . tur Apostolus, nec veretur dicere: Ex quo omnia . Quid igitur? dicemus ex Patre et Filio numquid tertium inveniet sibi modum, quo eum ex Patre Filioque producat, homo qui nova semper inquirit, et quae non invenit fingit, affirmans ea quae noNum vero pediculi, aut lendes  alnon sunt de substantia carnis? aut vermes de ligno putrido prodeuntes, aliunde quam de ligni substantia sunt, qui tamen filii ligni non sunt? Sed et tineaegenerationem non habent: et multa in hunc modum. 3. Miror autem hominem acutum et sciolum, ut quidemNisi forte illos ex ipsius procedere velit: quod quidem inauditum est, et nefandum. Si autem certe cum Ario consubstantialitatem deneget, et praedicet aperte creationem. Deinde si Filius de substantia Patriorem differentiam Catholica huc usque nescivit. Si eam admittimus, ubi Trinitas, ubi Unitas? Siquidem Spiritu sancto Filioque nova a se differentiarum numerositate distantibus, unitas dissipatur:
Abbreviated transcription (Latin):
tos ẽ regione discipłos. qd̾ tardiꝰ ere¬
et rursum abraham cõmenda¬
tur. qui contͣ spem in sꝑem credidit.
tur: Et sic ꝓmittẽs intellectum
auditorib. suis. in his etiã que sub¬
luiora et sacratiora. ꝓfundo illo
sinu sacre fidei continent᷑ ponit
intͥnitate gradꝰ: in maiestate modos.
modos in et̾nitate. Deniq constitu¬
it dm̃ patrem plenã ẽẽ potentiam.
filium qͣndam potentiã. sp̃m sc̃m nł¬
lam potentiã. atq hoc ẽẽ filium ad
patrem. qd̾ qͣndam potentiam ad
potentiã. qd̾ spẽm ad genus. qd̾ ma¬
t̾iatum ad mat̾iam. qd̾ homĩem
ad animal. qd̾ ereum sigillũ ad
es. Nõne plusqͣm arrius hic: Quis
hec ferat: Quis nõ claudat aures
ad uoces sacͥlegas. Quis nõ horreat
ꝓfanas nouitates et uocũ et sen¬
ẽe filiiue sub̾a. Unde ergo. an for¬
te ex nichilo sicut et uniu̾sa q̃ fc̃a
sunt. Nã et ip̃a ex deo eẽ nõ diffite¬

Expanded text:
tos e regione discipulos, quod tardius cretos e regione discipulos, quod tardius crene tentavit ; et rursum Abraham commendatur qui contra spem, in spem credidit . tur? » Et sic promittens intellectum auditoribus suis, in his etiam quae sublimiora et sacratiora profundo illo sinu sacrae fidei continentur, ponit in Trinitate gradus, in majestate modos, numeros in aeternitate. Denique constituit « Deum Patrem plenam esse potentiam, Filium quamdam potentiam, Spiritum sanctum nullam potentiam: atque hoc esse Filium ad Patrem, quod quamdam potentiam ad potentiam, quod speciem ad genus, quod materiatum ad materiam, quod hominem ad animal, quod aereum sigillum ad aes. » Nonne plus quam Arius hic? Quis haec ferat? quis non claudat aures ad voces sacrilegas? quis non horreat profanas novitates et vocum, et senesse Filiive substantia. Unde ergo? an forte ex nihilo, sicut et universa quae facta sunt? Nam et ipsa ex Deo esse non diffite
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Qui dumominium que sunt
in celo sursum. et que int̾ra deor¬
sum. nich̾ pret̾ solum nescio. nesci¬
re dignat᷑. Ponit incelum os suũ
et scrutatur alta dei. rediensq ad
nos refert u̾ba ineffabilia. q̃ non
licet homini loqͥ. Et dumparatꝰ ẽ
de omnib redd̾e ratioẽm. etiã que
sũt supra ratioẽm. et cont᷑ rõnem
p̾suit. et contͣfidem. Quid enim
mag̾ contͣ ratioẽm. qͣm ratione ra¬
tionẽ conari tͣnscend̾e. Et quid mag̃
contͣ fidem. ꝗͣ cred̾e nolle quicqͥd ñ
possit ratione atting̾e̾. Deniq expo¬
inqͥt adhibere fidem. añ rationẽ.
cum hoc salomon nõ de fide in de¬
um. s de mutua int̾ nos credusi¬
tate loqͣtur. Nã illam q̃ indeum
ẽ fidem beatꝰ papa gregoriꝰ negat
plane habere mitum. siei huma¬
ua ratio p̾beat exꝑim̃tum. Tau¬
dat autẽ apłos qd̾ ad uniꝰ iussio¬
nis uocem. secuti sunt redẽptorẽ.
Scit nimirum ꝑ laude dictum ĩ
auditu auris obediuit mͥ. increpa¬

Expanded text:
dit. Qui dum omnium quae sunt dit. Qui dum omnium quae sunt in coelo sursum, et quae in terra deorsum, nihil, praeter solum Nescio, nescire dignatur; ponit in coelum os suum, et scrutatur alta Dei, rediensque ad nos refert verba ineffabilia, quae non licet homini loqui et dum paratus est de omnibus reddere rationem, etiam quae sunt supra rationem, et contra rationem praesumit, et contra fidem. Quid enim magis contra rationem, quam ratione rationem conari transcendere? Et quid magis contra fidem, quam credere nolle, quidquid non possit ratione attingere? Denique expo» inquit, « adhibere fidem ante rationem: » cum hoc Salomon non de fide in Deum, sed de mutua inter nos credulitate loquatur. Nam illam quae in Deum est fidem beatus papa Gregorius negat plane habere meritum, si ei humana ratio praebeat experimentum: laudat autem Apostolos, quod ad unius jussionis vocem secuti sunt Redemptorem. Scit nimirum pro laude dictum, In auditu auris obedivit mihi ; increpa
Abbreviated transcription (Latin):
apłatum. ꝑicła queq et scandala.
emergentia in regno dei: ea preser¬
tim que de fide contingunt. Dig¬
nũ namq arbitror. ibi potissimũ re¬
sarciri dampna fidei. uibi nõ possit
sentire defectum fides. Hec quippe
huiꝰ prerogatuia sedis. Cui enim ai¬
deri aliq̈ndo dictumẽ. ego ꝑte roga¬
ui petre ut non deficiat fides  tua:
Ergo qd̾ sequitur apetͥ successore exi¬
gitur. Et tu aliq̃n inquit conu̾sus
confirma fres tuos. Id quid̃ modo
necessarium. Tempusẽ ut ur̃m ag¬
noscatis pat̾ amantissime pͥncipatũ.
ꝓbetis zelum. minist̾ium honoretis.
In eo plane petri impletis uicẽ. cuiuꝰ
tenetis et sedẽ. si ur̃a ammonitiõe
corda in fide fluctuantia confirma¬
tis. si ur̃a auctoritate cont̾iti fidei
corruptores. habemꝰ in francia nouũ¬
de uet̾i magr̃o theologum. qui ab ĩe¬
de dialetica lusit. et nũc in scͥpt᷑is
sc̃is insanit. Olim dãpnata et sopita
doginata.tã sua uideł. qͣm aliena
suscitare conatur: insuꝑ et nouaad¬

Expanded text:
atum pericula quaeque et scandala emergentia in regno Dei, ea praesertim quae de fide contingunt. Dignum namque arbitror ibi potissimum resarciri damna fidei, ubi non possit fides sentire defectum. Haec quippe hujus praerogativa Sedis. Cui enim alteri aliquando dictum est: Ego pro te rogavi, Petre, ut non deficiat fides tua? Ergo quod sequitur, a Petri successore exigitur: Et tu aliquando conversus confirma fratres tuos . Id quidem modo necessarium. Tempus est ut vestrum agnoscatis, Pater amantissime, principatum; probetis zelum, ministerium honoretis. In eo plane Petri impletis vicem, cujus tenetis et sedem, si vestra admonitione corda in fide fluctuantia confirmatis, si vestra auctoritate conteritis fidei corruptores. CAPUT de veteri magistro theologum, qui ab inete dialectica lusit, et nunc in Scripturis sanctis insanit. Olim damnata et sopita dogmata, tam sua videlicet, quam aliena, suscitare conatur, insuper et nova ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ libitu. ñ hac illacq uagari ꝑmna¬
nomĩe aliquid tibi c̾tum fixumq
p̾sigitur. Certis csauderis finib cer¬
tis limitib coartaris. Nonẽ enim
fides estimatio: sed certitudo. S ad
moris domini ñ fuisse in dño ti¬
morẽ dñi castum in fut᷑o scło nõ
futur̃ post consecrationem panis
et calicis. pͥora accidentia q̃ remanẽt
pendere inaere.demonũ in nobis su¬
gestiões contactu fieri lapidum et
herbarũ. ꝓut illoꝵ sagax malicia
nouit harum rerum iures diu̾sas
diu̾sis incitandis. et incendendis ui¬
ciis conuenire. sp̃m sc̃m ẽẽ animã
mundi. mundũ iuxta platonẽ tan¬
to excelleritiꝰ animal ẽẽ qͣnto melio¬

Expanded text:
n hac illacque vagari per inanomine aliquid tibi certum fixumque praefigitur: certis clauderis finibus, certis limitibus coarctaris. Non est enim fides aestimatio, sed certitudo. 10. Sed moris Domini non fuisse in Domino; timorem Domini castum in futuro saeculo non futurum; post consecrationem panis et calicis, priora accidentia, quae remanent, pendere in aere; daemonum in nobis suggestiones contactu fieri lapidum et herbarum, prout illorum sagax malitia novit harum rerum vires diversas diversis incitandis et incendendis vitiis convenire; Spiritum sanctum esse animam mundi; mundum, juxta Platonem, tanto excellenti
Abbreviated transcription (Latin):
nem: et ꝑfidem huic. Et si infectꝰ
ex illo originali concupiscẽcia. etiã
etxͥ gr̃a spiritali ꝑfusus sum. Quid
plus mͥ impritatur de p̾uaricatore:
Sign̾atio: regenationem oppono. Nͥ
qd̃ spiritalis ẽ ista. illa carnalis. nec
patit᷑ ratio equitatis. ut ex eqͦ contẽ¬
dant. s uincat neccẽe ẽ. spc̃ carnẽ.
et sit efficatior causa. cuius ẽ pocior

Expanded text:
nem; et per fidem huic: et si infectus ex illo originali concupiscentia; etiam Christi gratia spirituali perfusus sum. Quid mihi plus imputatur de praevaricatore? Si generatio, regenerationem oppono: nisi quod spiritualis est ista, illa carnalis, nec patitur ratio aequitatis ut ex aequo contendant: sed vincat necesse est spiritus carnem, et sit efficacior causa, cujus potior
Abbreviated transcription (Latin):
et statim maledictũ ẽ puscͥtudini
eiꝰ. Nidi inꝗͣ uidi impium suꝑexal
ui et ecce nonerat. Oportet autẽ
ait heses et scismata eẽ ut qͥ proba¬
tisũt manifesti fiant. Et in scisma¬
te qͥdem iam ut dictũ ẽ dominus
probauit te. et cognouit te: sne
quid desit corone tue en h̾eses sur¬
rexerunt. Itaq ad cõsummationẽ
uirtutum et ne quid minus fecis¬
se inrieniamini amagnis ep̃is añ¬
cessorib ur̃is: capite nobis pat̾ am̃a¬
tissime uulpes q̃ demoliunt᷑ uine¬
am dñi donec pariuile sunt. ne si
uule nec paucule. s certe grandius¬
cule et multe sũt. nec nͥ in manu
forti. uł a uob̃ ext̾minabunt᷑. Iacĩ¬
tus multa mala ostendit nobis.
lius nicholaus iste meus immo ⁊ ur

Expanded text:
et statim maledictum est pulchritudini et statim maledictum est pulchritudini ejus. Vidi, inquam, vidi impium superexalvi, et ecce non erat. Oportet autem, ait, haereses et schismata esse, ut qui probati sunt, manifesti fiant . Et in schismate quidem jam, ut dictum est, Dominus probavit te, et cognovit te. Sed ne quid desit coronae tuae, en haereses surrexerunt. Itaque ad consummationem virtutum, et ne quid minus fecisse inveniamini a magnis episcopis antecessoribus vestris, capite nobis, Pater amantissime, vulpes quae demoliuntur vineam Domini, donec parvulae sunt: ne, sivulae nec pauculae, sed certe grandiusculae et multae sint, nec nisi in manu forti vel a vobis exterminabuntur. Jacinctus multa mala ostendit nobis: lius Nicolaus iste meus, imo et vester,
Abbreviated transcription (Latin):
pellans. abelectis iudicib qd̾ non
putamꝰ licere. Porro capitula iudi¬
cio oĩum examinata ĩuenta sunt
fidei adu̾santia. contͣria u̾itati.
hec ꝓme ne leuitate. aut certe te¬
m̾itate usus utanto negocio puta¬
rer. Uerum tuo successor petri iudi¬
cabis andebeat habere refugium
sedempet᷑: qui fidem petͥ impugnat.
res sponsã a labiis iniquis et a lin¬
gua dososa. Sut paulũ audatius
loqͣr cũ domino meo. attende etiã
et destruas. et edifices et planter:
Quiergo tulit te de domo patͥs tui
et unxit te unctione miscdie sue.
attende q̃so ex tũc et deinceps qͣn¬
ta fecit anime tue. qͣnta ꝑ de eccłie
sue. qͣnta in agro dñico celo ⁊ t̾ra testis¬
b tã potent̃ quã salubrit̾ euulsa
sunt et destructa: qͣnta rursum
bñeclificata. plantata. ꝓpagata.
Suscitauit deus furorem scisma¬
ticoꝵ. in tuo tẽꝑe: ut tuo oꝑe conte¬
rerent᷑. uidi stultum firma radice.

Expanded text:
pellans ab electis judicibus, quod non pellans ab electis judicibus, quod non putamus licere. Porro capitula judicio omnium examinata, inventa sunt fidei adversantia, contraria veritati. Haec pro me, ne levitate, aut certe temeritate usus in tanto negotio putarer. 5. Verum tu, o successor Petri, judicabis, an debeat habere refugium sedem Petri, qui Petri fidem impugnat. res sponsam a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Sed ut paulo audacius loquar cum domino meo, attende etiam et destruas, et aedifices et plantes? Qui ergo tulit te de domo patris tui, et unxit te unctione misericordiae suae, attende, quaeso, ex tunc et deinceps, quanta fecit animae tuae; quanta per te Ecclesiae suae, quanta in agro dominico, coelo et terra testibus, tam potenter quam salubriter evulsa sunt et destructa; quanta rursum bene aedificata, plantata, propagata. Suscitavit Deus furorem schismaticorum in tuo tempore, ut tuo opere contererentur. Vidi stultum firma radice,
Abbreviated transcription (Latin):
curo. disseminauit ubiq mͥ die
statuto apd senonas responsurũ.
Exiit sermo ad om̃s. et nõ potuit
me latere. Dissimulaiu pͥmũ: nec
enim satis rumore ppłari moue¬
bar. Cedens tam̃ licet iux ita ut
rent. timebant. ne de nr̃a absen¬
tia et scandala ppło. ec cornua cres¬
cẽnt adu̾sarto. et quia errormag̾
confirmaret᷑. cum nõ eẽt qui res¬
ponderet. aut contradic̾et: occurri
adsocum et diem. imꝑatus quid̃.
uoluebã. nosite p̾meditar qualit̃
respondeatis. dabitur enim uob̃¬
in iua hora quid loqͣmini. Et illd̾.
Dñe mͥ adiutor nõ timebo qͥd fa¬
ciat mͥ homo. Conuen̾ant autem
p̾ter ep̃os et abbates płimi uiri re¬
ligiosi. et de ciuitatib magistrisco¬
larũ. et cl̾ici litt̾ati multi. et rex
presens erat. Itaq in presentia om̃i¬
um adu̾sario stante exadu̾so pro¬
ducta sunt q̃dam capitula de li¬
bric eius excerpta. Que cum cepis¬
sent legi. nolens audire exiit ap¬

Expanded text:
curo. Disseminavit ubique, se mihi die curo. Disseminavit ubique, se mihi die statuto apud Senonas responsurum. Exiit sermo ad omnes, et non potuit me latere. Dissimulavi primum: nec enim, satis rumore populari movebar. Cedens tamen licet vix, ita ut rent, timebant ne de nostra absentia et scandalum populo, et cornua crescerent adversario; et quia error magis confirmaretur, cum non esset qui responderet aut contradiceret, occurri ad locum et diem, imparatus quidem volvebam, Nolite praemeditari, qualiter respondeatisid loquamini : et illud; Dominus mihi adjutor, non timebo quid faciat mihi homo . Convenerunt autem praeter episcopos et abbates plurimi viri religiosi, et de civitatibus magistri scholarum, et clerici litterati multi, et Rex praesens erat. Itaque in praesentia omnium, adversario stante ex adverso, producta sunt quaedam capitula de libris ejus excerpta. Quae cum coepissent legi, nolens audire exivit, ap
Abbreviated transcription (Latin):
agnuinib scõrum. eo nimirum
audaciꝰ qͦ sentit dauid nõ adẽe.
Deniq in sugillatione doctorum
eccłie magnis effert saudib philo¬
sophos. adinuentiões illorum. ⁊
suas nouitates catholicorũ pa¬
trum doctͥne et sideiprefert. Et
cum om̃s fugiãt a facie eius: me oĩ¬
um minimum expetit ad singła
statuens congressionis. qͦ ille in
p̃sentia eius. et coep̃orum suorũ
deberet si posset statuere praua
dogmata sua. contra q̃ ego ausꝰ
mutire fuissem. Abnui tũ quia
puer sum. et ille uir bellator ab
adosescentia: tũ quia uidicarẽ
indignum rõnem fidei huma¬
nis committi ratiuncłis agitan¬
dam. qͣm certa ac stabili u̾itate
constet ẽẽ subnixã. Dicebam sufficẽ
scͥpta eius ad accusandũ eum: nec
mea referre. s ep̃orum. quorũ eẽt
ministii de dogmatib uidicare.
Ille nichominꝰ immo eo ampluis
leuauit uocem. uocauit mustos.
congregauit complices. q̃ de me
ad discipłos suos scripsit dicere ñ

Expanded text:
agminibus sanctorum, eo nimirum agminibus sanctorum, eo nimirum audacius, quo sentit David non adesse. Denique in suggillationem doctorum Ecclesiae, magnis effert laudibus philosophos; adinventiones illorum et suas novitates catholicorum Patrum doctrinae et fidei praefert: et cum omnes fugiant a facie ejus, me omnium minimum expetit ad singulastatuens congressionis, quo ille in praesentia ejus et coepiscoporum suorum deberet, si posset, statuere prava dogmata sua, contra quae ego ausus mutire fuissem. Abnui, tum quia puer sum, et ille vir bellator ab adolescentia: tum quia judicarem indignum, rationem fidei humanis committi ratiunculis agitandam, quam tam certa ac stabili veritate constat esse subnixam. Dicebam sufficere scripta ejus ad accusandum eum; nec mea referre, sed episcoporum, quorum esset ministerii de dogmatibus judicare. Ille nihilo minus, imo eo amplius levavit vocem, vocavit multos, congregavit complices. Quae de me ad discipulos suos scripserit, dicere non
Abbreviated transcription (Latin):
tur fides. fundam̃tum aliuo po
nit᷑ pret̃ id qd̾ positum ẽ. De uirtu
tib et uiciĩs non moralit̾. de sacra
m̃tis eccłie nõ fidelit̾. de archano
sc̃e tͥnitatis non simplicit᷑ ac sob̾ͥe
disputat᷑: s cuncta nob̾ in ꝑuersum.
cuncta pret̾ solitum. et ꝑtet̾ qͣm ac¬
cepimꝰ ministrant᷑. Procedit golias
procero corꝑe. nobisullo illo bessico¬
apparatu circummunitꝰ. antecedẽ¬
te quoq ip̃m armigero eiꝰ arnal¬
do debrigia. Squama sqͣme con¬
uingit᷑. et nec spiracłm incedit ꝑ ea.
Siquid̃ sibisauit apis que erat in
srancia apide italia et conuene¬
n̾unt inunum adu̾sus dnm et¬
adusus xp̃m eius. Intend̾unt ar¬
cum. parau̾unt sa .s. ĩ p .ii. sun.
o.t. corde. Inuictu autem et ha¬
bitu habentes sormam pietatis.
Sututem eius abnegantes. eo de¬
cipunt plures. q̃ transsig̃ant se
in angloc lucis. cum sint sathane.¬
Stans ergo golias. una cũ armi¬
gem suo int̾utrasq acies clamat
adu̾sus phalangas isrł. exꝓbratqr:

Expanded text:
enim melior sum quam patres mei . Est et mihi nunc aliquid commune cum sanctis, in voluntate duntaxat, non in e non fideliter, de arcano sanctae Trinitatis non simpliciter nec sobrie disputatur: sed cuncta nobis in perversum, cuncta praeter solitum, et praeterquam accepimus, ministrantur. 3. Procedit Golias vivere, et an mori expediat, nesapparatu circummunitus antecedente quoque ipsum ejus armigero Arnaldo de Brixia. Squama squamae conjungitur, et nec spiraculum incedit per eas. Siquidem sibilavit apis quae erat in Francia, api de Italia: et venerunt in unum adversus Domvita nec ille habere quod appetit bonum; nec ego quod molestum patior, os corde. In victu autem et habitu habentes formam pietatis, sed virtutem ejus abnegantes, eo decipiunt plures, quo transfigurant se requiem promittebam si quidem LeoStans ergo Golias una cum armigero suo inter utrasque acies, clamat adversus phalangas Israel, exprobratque
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset tͥ desuꝑ. Qd̃si in uiride lig¬
lum intãtum cras: sa taẽ ista
desuꝑ data po testas. aridũ
quomodo ñ fuit: ausa contin¬
gere: Nec inuistã puto iste cau¬
sabitur potestatem datã desuꝑ.
Discat ergo diabolum ñ solum
potestatẽ. s et iustam habuis¬
se in homĩes . ut conseq̃nter
et hoc uideat. uenisse utiq in
carne dei filium ꝓpt̾ lib̾andos
hom̃es. Cet̾um et siiustamdi¬
aboli dicimꝰ potestatem. ñ tam̃ et
uoluntatem. Unde nõ diabolus qͥ
inuasit. nõ homo qui m̾uit: s iustͦ
dominꝰ qui exposuit. Non enim a
potestate. s a uoluntate. iustus
inustus ue qͥs dicitur. Hoc ergo
si nõ uire acquisitũ. s nequit̃ usur¬
patum. iuste tam̃ ꝑmissũ. Sic itaq¬

Expanded text:
tibi fuisset desuper . Quod si in viride ligtibi fuisset desuper . Quod si in viride lignum in tantum grassata est ista desuper data potestas, aridum quomodo non fuit ausa contingere? Nec injustam puto iste causabitur potestatem datam desuper. Discat ergo diabolum non solum potestatem, sed et justam habuisse in homines: ut consequenter et hoc videat, venisse utique 652 in carne Dei Filium propter liberandos homines. Caeterum etsi justam dicimus diaboli potestatem, non tamen et voluntatem. Unde non diabolus qui invasit; non homo qui meruit: sed justus Dominus qui exposuit. Non enim a potestate, sed a voluntate justus injustusve quis dicitur. Hoc ergo tsi non jure acquisitum, sed nequiter usurpatum; juste tam
Abbreviated transcription (Latin):
a diaboli laq̃is. a quo captiui te¬
nent᷑. ad ipsius uoluntatẽ. Paulꝰ
ẽ iste qui homines a diabolo cap¬
tiuos tenĩ assĩt ad eius uolunta¬
tem. Audis ad eius uoluntatem
et negas potestatem: Si et pauso
ñ credis. ueniã ad ip̃m dñm. si for¬
te audias et quiescas. Nempe ab
ip̃o appellat᷑ princeps huiꝰ mũdi.
et fortis armatꝰ possessorq uasoꝵ.
et dicis eum ñ habere potestatẽ ĩ
homies : Nisitu aliud putas hoc
soco intelligi atrium ꝗͣ mundũ.
uasa ꝗͣ homĩes. Qd̃ si atrium dia¬
boli mundꝰ erat. et homĩes uasa
eius. quom᷑ ñ dñabatur homi¬
nib: Ait item dñs capientib se.
hecẽ hora ur̃a et potestas tenebͣ¬
rum. Potestas ista nõ latuit illũ
qui dicebat. Qui eruit de potesta¬
de denebrarũ. et tͥnstulit in regnũ
filii csaritatis sue. Hanc ergo dñc
sicut nec pisati qui m̃brum erat
diaboli. Ait siquidẽ. Nõ haberes
potestatẽ in me ullam. nͥdata

Expanded text:
a diaboli laqueis, a quo captivi tea diaboli laqueis, a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem . Paulus est iste, qui homines a diabolo captivos teneri asserit ad ejus voluntatem. Audis ad ejus voluntatem, et negas potestatem? Si et Paulo non credis, veni jam ad ipsum Dominum; si forte audias, et quiescas. Nempe ab ipso appellatur Princeps hujus mundi , et fortis armatus , possessorque vasorum : et dicis eum non habere potestatem in homines? Nisi tu aliud putas hoc loco intelligi atrium, quam mundum; vasa, quam homines. Quod si atrium diaboli, mundus erat; et homines vasa ejus; quomodo non dominabatur hominibus? ait item Dominus capientibus se: Haec est hora vestra, et potestas tenebrarum . Potestas ista non latuit illum qui dicebat: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii claritatis suae . Hanc ergo Dominus sicut nec Pilati, qui membrum erat diaboli. Ait siquidem: Non haberes potestatem in me ullam, nisi data
Abbreviated transcription (Latin):
congregaret n redimeret. Erant enĩ
ñ solum disꝑsi. s et captiui. Rede¬
mit et congregauit. Redemait ar¬
tẽ de manu inimici. ñ dicit inimi¬
corũ s inimici. Inimicꝰ unus. regi¬
ones multe: siquidẽ ñ regione. s
de regionib congregauit eos. a so¬
lis ortu et occasu. ab aqͥlone et ma¬
ri. Quis iste unꝰ tã potens dñs qͥ
ñ uni p̾fuit. regioni. s omnib: Nõ
alius ut arbitror qͣm ille qͥ ab alio
humanum. et nõ mirari. Habere
autẽ fiduciã ꝙ iordanis. hoc ẽ elec¬
tio ip̃a influat in os eius. Beati qͥ
sic influunt ut effluãt. qui sic inan
ut exeant. S quid᷑: slondũ forte
credis ꝓphis. sic sibi concinentibus
de diaboli potestate in homiẽm
ueni mecũ et ad apłos. Bixistinẽ¬
pe te non sentire cum illis qui post
si forte et tͥ continguat qđ unus
eoꝵ loquit᷑ de quibdã. neq̃n inqͥẽs
det illis deus penitentiã ad cognoᷤ¬
cendam u̾itatem. ut resipiscant

Expanded text:
congregaret, nisi redimeret. Erant enim congregaret, nisi redimeret. Erant enim non solum dispersi, sed et captivi. Redemit, et congregavit: redemit autem de manu inimici. Non dicit, inimicorum; sed, inimici. Inimicus unus, regiones multae. Siquidem non de regione, sed de regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari . Quis iste unus tam potens dominus, qui non uni praefuit regioni, sed omnibus? Non alius, ut arbitror, quam ille, qui ab alio humanum, et non mirari: habere autem fiduciam, quod et Jordanis, hoc est electio ipsa, influat in os ejus . Beati qui sic influunt ut effluant, qui sic intrant ut exeant. 14. Sed quid? Nondum forte credis Prophetis, sic sibi concinentibus de diaboli potestate in hominem. Veni mecum et ad Apostolos. Dixisti nempe te non sentire cum illis qui post si forte et tibi contingat quod unus eorum loquitur de quibusdam: Nequando, inquiens, det illis Deus poenitentiam ad cognoscendam veritatem, ut resipiscant
Abbreviated transcription (Latin):
at uł habu̾it. fateor nec ego. Non
tam̃ iccirco non habet. qr ego et tu
hoc nolumus. Si ñ confitis tu nec
cognoscis: cognoseũt et diẽt quire¬
dep̃ti sũt a dño. qͦs redemit de ma¬
nu inimici. qd̾ minime negares et
tu. siñ eẽs submanu inimici. slõ po¬
tes grãs ag̾e cum redemptis. quire¬
dep̾tus nones. Nam si redemptus eẽs
redẽptorem agnosces. et nõ negares
redẽptionem. Nec q̃rit redimi: qui
se nescit captiuum. Qui autẽ scie¬
rũt clamau̾unt ad dñm. et dñc
exaudiuit eos. et redemit eos de
manu inimici. Et ut intelligas hc̃
inimicum qͥs sit. et quos redemit
ait de manu mimici de regionib
congregauit eos. S pͥmũ quid̃ ag¬
nosce hunc congregatorem. de quo¬
moreret᷑ ꝓgente. Et qui narrat
sequit᷑ dicens. ñ tm̃ ꝓ gente. s ut
filios dei. quierãt disꝑsi congre¬
garet inunum. Quo erãt disꝑsi:
In om̃s regiones. Ergo quos rederait
de regionib congregauit eos. Non

Expanded text:
it potestatem: fateor, nec ego. Non it potestatem: fateor, nec ego. Non tamen idcirco non habet, quia ego et tu hoc nolumus. Hoc si non confiteris tu, nec cognoscis: cognoscunt et dicunt qui redempti sunt a Domino, quos redemit de manu inimici. Quod minime negares et tu, si non esses sub manu inimici. Non potes gratias agere cum redemptis, qui redemptus non es. Nam si redemptus esses, Redemptorem agnosceres, et non negares redemptionem. Nec quaerit redimi, qui se nescit captivum. Qui autem scierunt, clamaverunt ad Dominum, et Dominus exaudivit eos, et redemit eos de manu inimici. Et ut intelligas hunc inimicum qui sit, Quos redemit, ait, de manu inimici, de regionibus congregavit eos . Sed primum quidem agnosce hunc congregatorem, de moreretur pro gente. Et qui narrat, sequitur dicens: Non tantum pro gente; sed ut filios Dei, qui erunt dispersi, congregaret in unum . Quo erant dispersi? In omnes regiones. Ergo quos redemit, de regionibus congregavit eos. Non
Abbreviated transcription (Latin):
mino qd̃ et tradidit nobis. Magist̃
omnium suam doctrinam fatet᷑ ñ
ẽẽ suam. ñ enimait a me ip̃o soqͦr.
tu uero de tuo nob̃ tradis. et qd̾ a ne¬
mine accepisti. Qui loqͥtur m̃dati¬
um de suo soquit᷑. Tibi ꝓinde sint.
q̃ tua sũt. Ego ꝓpħas et apłos audio
s ñ euugłio scd̃m ꝑetrum. Tu nouũ
nob̃ condis euuͣgłium. Quintũ ec¬
cłia euu̾głistam ñ recipit. Quid lex.
bis aliud euugłizant. qͣ qd̾ solus tu
aliud nob̃ euugłizau̾it: anathema
sit. S qͥ uenu̾nt post apłos doctoreᷤᷤ
ñ recipis. homo qͥ suꝑ om̃s docen¬
tes te intellexisti. Deniq ñ erubeᷤᷤ¬
cis dicere. qd̃ adu̾sumte om̃s sen¬
tiãt. cum ab inuicẽ ñ dissentiãt.
fr̃ustra ꝓinde illoꝵ tͥ fidem doctri¬
nãq ꝓponerem. quos iã ꝓscͥpsisti.
ad ꝓphas te ducam. Loquit᷑ sub ti¬
po ierłm ad ppłm ad quisitionis ñ
bo de et liberabo te nolitim̾e. Ꝙ
ris a qua potestate: Non enim uis

Expanded text:
mino, quod et tradidit nobis . Magister mino, quod et tradidit nobis . Magister omnium suam doctrinam fatetur non esse suam: Non enim, ait, a meipso loquor . Tu vero de tuo nobis tradis, et quod a nemine accepisti. Qui loquitur mendacium, de proprio loquitur . Tibi proinde sint, quae tua sunt. Ego prophetas et apostolos audionon Evangelio secundum Petrum. Tu novum nobis condis Evangelium? Quintum Ecclesia evangelistam non recipit. Quid Lex, bis aliud evangelizant, quam quod solus tu aliud nobis evangelizaverit, anathema sit. 13. Sed qui venerunt post apostolos, doctores non recipis, homo qui super omnes docentes te intellexisti. Denique non erubescis dicere, quod adversum te omnes sentiant, cum ab invicem non dissentiant. Frustra proinde illorum tibi fidem doctrinamque proponerem, quos jam proscripsisti: ad Prophetas te ducam. Loquitur sub typo Jerusalem ad populum acquisitionis, non bo te, et liberabo te, noli timere . Quaeris a qua potestate? Non enim vis
Abbreviated transcription (Latin):
ius in homine hũit. nͥ forte deo per¬
mittende ut carc̾aruis. nec filius dĩ
ut homĩem lib̾aret carnẽ assũpsit.
Quid in his u̾bis intołabiliꝰ uidicem
blasphemiã an arrogantiã. Quid
dãpnabiliꝰ tem̾itatem. an impieta¬
tẽ: An ñ iustiꝰ os loq̃ns talia fustib
ne om̃ium m̾ito in se ꝓuocat manꝰ.
cuiꝰ manꝰ contͣ om̃s: Om̃s inqͥt sic:
s ñ ego sic. Quid ergotu: Quid me¬
liꝰ affers. qͥd subtiliꝰ inuenis: Quid
secreciꝰ tibi resacum iactas. qd̾ tot p̾¬
t̾ierit scõs. effug̾it sapientes: aqͣs
furtiuas et panes abscondidos pu¬
to apponet nob̾iste. Dic tam̃ dic qͥe¬
qͥd illud ẽ. qd̾ tͥ uidet᷑ et nulli alt̾i.
an qd̃ filiꝰ dei ñ ut homĩem lib̾aret
hoiẽm indurit: hoc plane nemini
te excepto uidetur. tuuid̾is ubi uid̾is.
slonenim hoc a sapiente. nõ a ꝓph̾a.
ñ ab apło. nõ deniq ab ip̃o dño acce¬
pisti. Magist̃ gentium accepit a do¬

Expanded text:
in homine habuit, nisi forte Deo perin homine habuit, nisi forte Deo permittente, ut carcerarius: nec Filius Dei ut hominem liberaret, carnem assumpsit. » Quid in his verbis intolerabilius judicem, blasphemiam, an arrogantiam? quid damnabilius, temeritatem, an impietatem? An non justius os loquens talia fustibus ne omnium merito in se provocat manus, cujus manus contra omnes? Omnes, inquit, sic: sed non ego sic. Quid ergo tu? quid melius affers? quid subtilius invenis? quid secretius tibi revelatum jactas, quod tot praeterierit sanctos, effugerit sapientes? Aquas furtivas et panes absconditos, puto, apponet nobis iste. 12. Dic tamen, dic quidquid illud est, quod tibi videtur, et nulli alteri. An quod Filius Dei non ut hominem liberaret, hominem induit? Hoc plane nemini, te excepto, videtur: tu videris ubi videris. Non enim hoc a sapiente, non a propheta, non ab apostolo, non denique ab ipso Domino accepisti. Magister Gentium accepit a Do
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e redemptionis. sicut in quodã
libro sententiarũ ipsiꝰ et itẽ in qua¬
dã eiꝰ expositione epłe ad romanoᷤ
legi. temerariꝰ scrutator maiesta¬
tis aggrediẽs. in ip̃ostatim sue dis¬
putationis exordio. eccłiasticorum
doctoꝵ. unã omnium de hac re di¬
cit ẽẽ sentẽciam. et ipãm ponit
ac sꝑnit. et głatur se habere meli¬
orem. ñ u̾itus conc̃ p̾ceptum sapiẽ¬
tis tͥnsgredi t̾minos antiquos qͦs
posu̾unt patres nr̃i. Sciend̾ ẽ ait
conueniũt qd̃ diabolus dñium et
potestatẽ habebat in hominib. ⁊
iure eos possidebat. ideo. scilicr qd
homo ex lib̾tate arbitrii qͣm habe¬
bat sponte diabolo consensit. Auĩt
nãq qd̾ si quis aliquem uic̾it. uictꝰ¬
iure uictoris constituit᷑. Ideo inquit
sicut dicũt doctores hac necessitate
incarnatꝰ ẽ. filius dei. ut homo qui
alit̃ oꝑari nõ pot̾at ꝑ mortẽ innocen¬
tis iuurre lib̾aretur a iugo diaboli. S
ut nob̾ uidetur ait. nec diabolus ũꝙͣ. aliqd̃

Expanded text:
tionis, sicut in libro quodam Sententiarum ipsius, et item in quadam ejus expositione Epistolae ad Romanos legi, temerarius scrutator majestatis aggrediens, in ipso statim suae disputationis exordio, ecclesiastieorum doctorum unam omnium de hac re dicit esse sententiam, et ipsam ponit ac spernit, et gloriatur se habere meliorem: non veritus contra praeceptum Sapientis transgredi terminos antiquos, quos posuerunt patres nostri . « Sciendum estconveniunt, quod diabolus dominium et potestatem habebat super hominem, et jure eum possidebat, ideo scilicet, quod homo ex libertate arbitrii quam habebat, sponte diabolo consensit. Aiunt namque quod si aliquis aliquem vicerit, victjure victoris servus constituitur. Ideo, » inquit, « sicut dicunt doctores, hac necessitate incarnatus est Filius Dei, ut homo, qui aliter liberari non poterat, per mortem innocentis jure liberaretur a jugo diaboli. Sed, ut nobis videtur, » ait, « nec diabolus unquam jus aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ theologus dĩ inuisibilia contẽ¬
plet᷑. Dicit ut dixi ꝓpͥe omĩpotenti¬
am ꝑtinere ad patrem. atq hanc
ut sit integra et ꝑfecta. in gerendo
et discernendo constituit. Porro fi¬
di fortetiet iniuriã face̾ patͥ. si tãtũ
thuiat filio qͣntum et ip̃i. Et cui nõ
audet potentiã dare integͣm. conce¬
dit dimidiam. Et qd̾ dicit manife¬
stis declarat exemplis. asserens pote¬
ciam discernendi que ẽ filius. ita qͣn¬
dam ẽẽ potentiam. quẽadmodum
homo ẽ animal. et sigillum ereum
q d̾dam ẽ es. Atq hoc ẽẽ potentiam
discernendi adg̾endi. discernendiq
potentiã. idẽ filium ad patrem. ꝙ
homo ad animal ẽ. qd̾ ereum sigil¬
lum ades.Sicut enum inquit exeo
qd ẽ ereum sigillum exigit ne¬
cessario ut es sit. et ex eo qd̾ ẽ homo
ut animal sit. s non econu̾so: ita
diuina sapia que ẽ potentia dis¬
cernendi. exigit qd sit diuina po¬
tentia. s nõ ecomi̾iso. Quidigit᷑

Expanded text:
noster theologus invisibilia Dei contemnoster theologus invisibilia Dei contempletur. Dicit, ut dixi, proprie omnipotentiam pertinere ad Patrem; atque hanc, ut sit integra et perfecta, in gerendo et discernendo constituit. Porro Fidi. Forte timet injuriam facere Patri, si tantum tribuat Filio, quantum et ipsi: et cui non audet potentiam dare integram, concedit dimidiam. Et quod dicit, manifestis declarat exemplis, asserens potentiam discernendi, quae est Filius, ita quamdam esse potentiam, quemadmodum homo quoddam est animal, et sigillum aereum quoddam est aes: atque hoc esse potentiam discernendi, ad gerendi discernendique potentiam, id est Filium ad Patrem, quod homo ad animal est, quod aereum sigillum ad aes. « Sicut enim, » inquit, « ex eo quod est aereum sigillum, exigit necessario ut aes sit; et ex eo quod est homo, ut animal sit, sed non e converso: ita divina sapientia, quae est potentia discernendi, exigit quod sit divina potentia, sed non e converso . » Quid igitur?
Abbreviated transcription (Latin):
uł specialit̾ inuenimꝰ omĩpoten¬
tiam atcinere: qd̾ nõ solum cũ ce¬
t̾is duab ꝑsonis eque omĩa per¬
fic̾e̾ pot̃. u̾um etiam ipẽ solus ase
ñ ab alio exist̾e habet. et sicut ha¬
bet ex se existere. itaetiam ex se
eẽt et sapĩa. et benignitas ꝓpͥe ꝑtine¬
ret ad patrem. cum et sapere et be¬
nignum ẽẽ eque a se pater. et non
ab alio habeat. quẽ admod̾ et eẽ pos¬
se. Qd̾ siñ abnuit. neq enim de ra¬
li illa sua partitiõe. in qua ut patri
potentiam. sic filiosapĩam: sic spũi
sco benignitatem. ꝓpͥe ac specialit᷑
assignauit: Non enim una et ea
Aut det sapĩam filio et tollat eam
patͥ. aut patri tͥbuat et aufãt fi¬
lio. et rursum benignitatem aut
spiũ scõ sñ patre. aut patͥ sñ sp̃u scõ
assignet. aut certe desinat noĩa
cõmunia ꝓpͥa face̾. et patͥ qm̃ a se¬
ip̃o habet potentiam. nõ ideo tam̃
audeat conced̾e ꝓpͥam. ne et benig
mus adhuc et uideamꝰ qͣm theorice

Expanded text:
otentiam attinere, quod non solum cum caeteris duabus personis aeque omnia efficere potest, verum etiam ipse solus a se, non ab alio existere habet: et sicut habet ex se existere, ita etiam ex se esset, et sapientia et benignitas proprie pertinerent ad Patrem: cum et sapere, et benignum esse, aeque a se Pater, et non ab alio habeat, quemadmodum et esse, et posse? Quod si non abnuit nec enim de ranobili sua partitione, in qua ut Patri potentiam, sic Filio sapientiam, sic Spiritui sancto benignitatem proprie ac specialiter assignavit? Non enim una et eadaut det sapientiam 648 Filio, et tollat eam Patri; aut Patri tribuat, et auferat Filio; et rursum benignitatem aut Spiritui sancto sine Patre, aut Patri sine Spiritu sancto assignet: aut certe desinat nomina communia propria facere, et Patri, quoniam a seipso habet potentiam, non ideo tamen audeat concedere propriam: ne et benignmus adhuc, et videamus, quam theorice
Abbreviated transcription (Latin):
re. sed mag̃. pacientẽ ẽẽ ad om̃s.
Nec solũ paciẽtem qͥ nolit uinci
a malo. sed ⁊ pacificũ qͥ uincat in
bono malũ. Alt̾m ut malos por¬
tes: alt̾m ut ⁊ quos sustines sane.
In paciẽtia tua possides animã
tuam. sed sis etiã pacisicus. ut ⁊
cõmissas tͥ possideas. Que tanta
gła ꝗͣ dic̾e posse. cũ his qͥ od̾unt
pacẽ erã pacificus. Esto ergopa¬
ciẽs quia es cũ malis: esto pacifi¬
cus quia p̾es malis. Habeat ca¬
ritas ⁊ elum. sed adhibeat ꝓ tẽꝑe
modũ seu̾itas. sensura quidẽ
ñqͣm remissa. int̾missa tñ plex̃q
plus ꝓficit. Uigor iusticie semꝑ ferui¬
dus. sed ñqͣm preceps. Sic̃ ñ om̃e qd̾
libet licet: sic ñ om̃e qd̾licet: statim
etiã expedit. Hec melius me ip̃e no¬
str. ideoq suꝑsedeo. Orari ꝑ me instã.

Expanded text:
e, sed magis patientem esse ad omnes ; nec solum patientem, qui nolit vinci a malo, sed et pacificum, qui vincat in bono malum: alterum, ut malos portes; alterum, ut et quos sustines, sanes. In patientia tua possides animam tuam : sed sis etiam pacificus, ut et commissas tibi possideas. Quae tanta gloria quam dicere posse: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus? Esto ergo patiens, quia es cum malis: esto pacificus, quia praees malis. Habeat charitas zelum, sed adhibeat pro tempore modum severitas. Censura quidem nunquam remissa, intermissa tamen plerumque plus proficit. Vigor justitiae semper fervidus, sed nunquam praeceps. Sicut non omne qlibet licet: sic non omne quod licet, statim etiam expedit. Haec melius me ipse nosti, ideoque supersedeo. Orari pro me in
Abbreviated transcription (Latin):
u̾us iscłita. ⁊ ideo caute se dicebat
habitare ñ in cedar. s cũ habitã¬
tib cedar. tamqͣ qui semꝑ habi¬
taret in lumiẽ. licet ip̃i fu̾it cũ
habitantib cedar corporalis ha¬
bitatio. Unde et arguit qͦsoam
ñ ueros isrłitas qd̾ cõmixti int̾
gentes didic̾int oꝑa eoium. et
fcm̃ fit illis in scandalũ. Dico gͦ.
Sufficiebat tͥ apd̾ clumacẽses
custodire innocẽtiã. sic̃ scͥptũ ẽ.
c̃ uiro innocente innocens eris.

Expanded text:
Israelita, et ideo caute dicebat se habitare non in Cedar, sed cum habitantibus Cedar , tanquam qui semper habitaret in lumine, licet ipsi fuerit cum habitantibus Cedar corporalis cohabitatio. Unde et arguit quosdam non veros Israelitas, quod commisti inter gentes didicerint opera eorum, et factum sit illis in scandalum . 2. Dico ergo: sufficiebat tibi apud Cluniacenses custodire innocentiam, sicut scriptum est, Cum viro innocente innocens eris .
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i. religiosi aciscantur. nͨ sua qd̾
absit solẽnitate fraudet᷑ tantisa¬
cerdotis rite celebranda electio.
Aderit ut confidimus sp̃c sc̃s uo

Expanded text:
pi, Religiosi adsciscantur: nec sua quod absit! solemnitate fraudetur tanti sacerdotis rite celebranda electio, Aderit, ut confidimus, Spiritus san