comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et sũt que p̾sul aĩaꝵ in p̃dicacõ¬
ius duũisitace custodiac. ut sollicit̾
congrua singłoꝵ uuln̾h medicamĩa
opponat. S cum magni sic studii ut ex¬
hortantis singłis seruiatur ad singła¬
cũ ualde laboriosũ sit unũꝙ̃q de ꝓpriis
sub dispensaciõe debite considacõnis ĩ¬
strue̾ longe tam̃ est laboriosius audico¬
res innu̾os ac diu̾sis passionib laborã¬
tes uno eodẽq temꝑe uoce uniꝰ ⁊ cõmu
ditoꝵ uicia. ⁊ singłis inueĩat᷑ congrua
⁊ cam̃ sibim ip̃i nõ sit diu̾ sa ut inter
pa̾nes medias uno quid̃ ductu tnͣseat.
s more bicipitis gladii timores cogit al
carnaliũ ex diu̾so latere incidat quatiꝰ
sic suꝑbis p̃dicetur humilitas ut tñ ci¬
midis nõ augeatur metus. sic timidiᷤ
infsĩdatur auctoritas. ut tñ suꝑb̾ non
crescat effrenatio. sic otiosis ac torpẽ¬
tib p̃dicetur sollicitudo boĩ oꝑis ut tñ
inquietis inmnod̾ata licencia nõ auge¬

Expanded text:
ec sunt quae praesul animarum in praedicationis diversitate custodiat, ut sollicitus congrua singulorum vulneribus medicamina opponat. Sed cum magni sit studii ut exhortandis singulis serviatur ad singulcum valde laboriosum sit unumquemque de propriis sub dispensatione debitae considerationis instruere, longe tamen laboriosius est auditores innumeros ac diversis passionibus laborantes, uno eodemque tempore voce unius et ditorum vitia, et singulis inveniatur congrua, et tamen sibimetipsi non sit diversa; ut inter passiones medias uno quidem ductu transeat, sed more bicipitis gladii tumores cogitationum carnalium ex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis non augeatur metus, sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae licentia non auge
Abbreviated transcription (Latin):
laudet᷑ cõuigiũ ut tñ iã cõtinẽtes nõ
reuocent᷑ ad luxxũ. Sic cõtinẽtib laudẽ
uirginutas corꝑis ut tam̃ incõiugib
despecta nõ siat facũditas tarnis. sic p̃¬
dicenda sunt bona ne ex latẽ iubentur
⁊ mala sic laudanda sunt bona sũma ne
cespent᷑ ultima. sic nitͥenda sũt ulcĩa
ne dũ c̾dũt᷑ susfice̾ neqͣꝙͣ tendat᷑ ad sũ¬
ma

Expanded text:
continentes non revocentur ad luxum; sic continentibus laudetur virginitas, ut tamen in conjugibus despecta non fiat fecunditas carnis; sic praedicanda sunt bona, ne ex latere jubeantur et mala; sic laudanda sunt bona summa, ne desperentur ultima; sic nutrienda sunt ultima, ne dum creduntur sufficere, nequaquam tendatur ad summa
Abbreviated transcription (Latin):
olla iactatus ẽ. Quod illi audientes sol¬
licite ꝯscͥpst̾nt diẽ atq ĩ ytaliam reu̾si eo
uen̾nt. quo die de eius exitu atq suppli¬
cio di famulo fu̾at onsum. Et qr papa
ioh̃em affligendo incustodia occidit sy¬
matũ quoq pat̾ciũ fr̾o trucidauit ab
illis ĩignẽ mitti appuit. quos in hac iuta
ĩ iste iudicauit

Expanded text:
olla iactatus est“. Quod illi audientes, sololla iactatus est“. Quod illi audientes, sollicite conscripserunt diem, atque in Italiam reversi, eo ortuum, quo de eius exitu atque supplicio Dei famulo fuerat ostensum. Et quia Iohannem papam affligendo in custodia occidit, Symachum quoque patricium ferro trucidavit, ab illis iuste in ignem mitti apparuit, quos in hac vita iniuste iudicavit
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e cui d̾o auctore de seruio scd̃us defẽsor
qui ante .uii. ãuos fere defũctus ẽ. ad
me adhuc ĩ mõst̾io positũ crebro uẽiebt̃
metũ colloqui de aĩe utilitate ꝯsueuerat.
Hic ita mn quadã die narrauit dicens.
Theodorici regis tpr̃ib pr̃ soci mei ĩsyci¬
liam ex acc̃o cauonis egerat. at iã ad
yroliam rediebat. Cuiꝰ nauis appulsa
ẽ ad insulam que lipparis applłatur. Et
qr illic uir quida solicarcꝰ magne uite et¬
uirtutis hitabat dũ naute nauis arm᷑¬
menta reparent uisũ ẽ p̃dc̃o patri socer
inter alia colloqñs dixit. Scctis qr rex
theodoritus mortiuiꝰ ẽ. Cui illi ꝓtinus
respondnt. Absit. Nos cũ iuuentem dimi¬
simus. ⁊ tale adnos de eo huc ul ꝑlatũ
nõ ẽ. Qnib d̾i famulus addid̃ dicens.
Etĩa mortuus ẽ. Nam hest̾no die hora
nona inter Ichem papa ⁊ symacũ patͥ¬
ciũ distinctus atq discaltiatus ⁊ m̃ctis
manib deductus in hac uitina uoltam

Expanded text:
e, cui Deo auctore deservio, secundus defensor, qui ante fere annos septem defunctus est, ad me adhuc in monasterio posito crebro veniebat mecumque colloqui de animae utilitate consueverat. Hic itaque mihi quadam die narravit, dicens: 'Theudorici regis temporibus pater soceri mei in Siciliam exactionem canonis egerat atque iam ad Italiam rediebat. Cuius navis appulsa est ad insulam quae Liparis appellatur. Et quia illic vir quidam solitarius magnae virtutis habitabat, dum nautae navis armamenta repararent, visum est praedicto patri soceriinter alia colloquens, dixit: Scitis quia rex Theodoricus mortuus est? Cui illi protinus responderunt: Absit, nos eum viventem dimisimus, est“. Quibus Dei famulus addidit, dicens: „Etiam mortuus est; nam hesterno die hora nona inter Iohannem papam et Symachum patricium discinctus atque discalciatus et vinctis manibus deductus, in hac vicina Vulcani
Abbreviated transcription (Latin):
tate bt̃i andree apłi decẽ modioru
t̾tici m̃suram pistoĩb dedͤ. equib ꝑ
undecim modiis młtiplicatos ob¬
stupescẽtib eisdem pistoribus paes
sibi proculdubio reseruarẽt.
alne quam frequẽt̾.
basilicis nec nõ ĩ prĩatchio nũt exh¬
ortans ĩ noxios nũe u̾o det̾rens
obnoxios in ip̃a fue cogitacõnis ef¬
igie apparescat qui nẽ narrare nõ
naleo. Hic huius oꝑis adminicu¬
lantẽ. dño t̾minũ facõ ⁊ reliqua
eiusd̾ prĩs miracła post me dc̃oi¬
b meorãda relinqͦ. Cuiꝰ nimirũ qͦ¬

Expanded text:
itate beati Andreae apostoli decem modiorum itate beati Andreae apostoli decem modiorum tritici mensuram pistoribus dedit; e quibus pro undecim modiis multiplicatos, obstupescentibus eisdem pistoribus, panes sibi proculdubio reservarent. 99. Sane quam frequenter basilicis, necnon in patriarchio nunc exhortans innoxios, nunc vero deterrens obnoxios, in ipsa suae cognitionis effigie apparescat, quia nunc narrare non valeo, hic hujus operis, adminiculante Domino, terminum facio, et reliqua ejusdem Patris miracula post me doctioribus memoranda relinquo. Cujus nimiru
Abbreviated transcription (Latin):
more prolustrãs ate suum fonten
repit dissipacum ⁊ nos exeius teg¬
minib tue meret̾cule furnum ac ne
egrediencem atq cubiculan̾s dicent̃
audiuic. Extende eum ⁊ quinqua¬
guita rubricis uentrem tocidemq
dorsum fornicatoris atq sacrilegi
ballo impositus dextra leuaq ab ali¬
is sustentacus recurrit reatus sui
liberis uerbi̾bus sy febris spẽ lania¬
hoc tam frequenter repeteret dice¬
bat. se subcontinuo uerbere geme̾
sic q die sexto sb̾ hac miserablł uoce
defunctus est. Si quidem plu̾mis
documentis probatum est meodem
uenerabłi mõsti̾o fornicacõnis co¬
gitacõne pollutos diu sb̾ sistere õ¬
inno nõ posse.
Uo scilic hactenus.
libra omnsq mẽsura quam
idem seatus instituit cum modio re¬
seruatur. De cuiuis mensura si quis
ad opus mõstĩi: panes uelit efficer̃
trignta ⁊ quĩq fuĩt sigillatim dũ¬
taxat trium libraꝵ. Si quis uero
ꝓc̾to uell adisce̾ ꝓcelebranda festĩ¬

Expanded text:
more perlustrans, a te suum fontem more perlustrans, a te suum fontem reperit dissipatum, et nos ex ejus tegminibus tuae meretriculae furnum ac necegredientem atque cubiculariis dicentem audivit: Extendite eum, et cum quinquaginta rubricis ventrem, totidemque dorsum fornicatoris atque sacrilegiballo impositus, dextra laevaque ab aliis sustentatus recucurrit, reatus sui libus verberibus sub febris specie laniahoc tam frequenter repeteret, dicebat se sub continuo verbere gemere; sicque sexto die sub hac miserabili voce defunctus est. Siquidem plurimis documentis probatum est in eodem venerabili monasterio fornicationis contagione pollutos diu subsistere omnino non posse. 98. Quo scilicet hactenus libra omnisque mensura quam idem beatus Gregorius instituit cum modio reservatur, de cujus mensura si quis ad opus monasterii panes velit efficere, triginta et quinque fiunt, singuli duntaxat trium librarum; si quis vero certo vellet addiscere, pro celebranda 186 festiv
Abbreviated transcription (Latin):
tenniarum loco qui dicitur uipera
collocauit. Cui cum corrupta scĩo¬
nialis qui lat̾mã ⁊ furnum ꝯtigu¬
um nõ hẽbat crebro uide̾tur mo¬
tens uͭ m̾etricule placere potuiss
bt̃m g̾gorium nõ dubitauit offẽ¬
dere Cmꝰ mirãbłis ỹmo salubrin
fontis lingna tegulasq di̾piens se¬
cessum ⁊ furnum ꝓstitute femine
nõ erubuis sablricare Quĩb ꝑac¬
tis cum sequenti nocte iam secuiˢ¬
or aquerelis lasciue mulieris in
eadem domo dormiret uidet duos
quosdam terribłes cubiculaios
audiuit hoc romanum poncificem
precepisse forte tunc iohannes saue¬
te sedis apłice pontifex contra sarra¬
cenorum incursus lictora ꝑagrabat
Cuius absencie ligatus pb̃r recorda¬
tus increpans subiũxit. dñs pp̃. pri¬
die contra sarraçenos ꝑrexit ⁊ nos
quonodo dicitis quod ip̃e ligare
me uisserit qr eium postea iudistis
at illi dixenint. Si Iohannes ppͣ.
huc abiit sanctus g̾gorius hic re¬
mansit qui moͣstm claustra sõlico

Expanded text:
tem viarum loco qui dicitur Vipera, collocavit. Cui cum corrupta sanctimonialis, quia latrinam et furnum contiguum non habebat, crebro videretur esse moiculae placere potuisset, beatum Gregorium non recusavit offendere. Cujus mirabilis, immo saluberrimi fontis ligna tegulasque diripiens, secessum et furnum prostitutae feminae non erubuit fabricare. Quibus peractis, cum sequenti nocte jam securior a querelis lascivae mulieris in eadem domo dormiret, vidit duos quosdam terribiles cubicularios audivit hoc Romanum pontificem praecepisse. Forte tunc Joannes, sanctae sedis apostolicae pontifex, contra Sarracenorum incursus littora peragrabat; cujus absentiae ligatus presbyter recordatus, increpando subjunxit: Dominus papa pridie contra Sarracenos perrexit, et vos quomodo dicitis quod ipse me ligari jusserit, qui eum postea non vidistis? At illi dixerunt: Si Joannes papa hinc abiit, sanctus Gregorius hic remansit, qui monasterii sui claustra solito
Abbreviated transcription (Latin):
lares et seculaĩum filii. huc undi¬
q concurrebant cum proficere ĩ
hoc mũdo uoluissent. S ecce iam
desolata. ecce contrita. ecce gentib
opp̃ssa est. Iam enim nemo ad eã
currit ut in hoc mundo proficiat.
Iam nullus potens ⁊ molentus re¬
mansit qui opprimẽdo predam diri¬
piat. Dicamus ergo. U̾bi est hĩta¬
culum leonum ⁊ pascua catulorum
leonum. Contingit ei quod de inde¬
ã. nouimus ꝑpropħ̾am dictum..
Dilata caluiciũ tuum sicut aquila.
Caluicium quippe hominis insolo
capite fieri solet. Caluitium uero
aquile fit incoco corpore. quia cum
ualde senuerit. plume euis ac p ẽ¬
ne ex omnib illuis membris cadt̃
Caluitium ergo suum sicut aqui¬
didit. dum ppłm ãmisic. Alarum
quoq penne ceciderunt. cum qui¬
bus uolare ad predam ꝯsueuerat.
quia omnes eius potentes extinc¬
ti sunt. ꝑ quos aliena rapiebat.
s quando est aliquis.
locus optinendi agat apud exar¬
chum frat̾nitas nr̃a ut pacem cum

Expanded text:
lares et saecularium filii, huc undilares et saecularium filii, huc undique concurrebant, cum proficere in hoc mundo voluissent. Sed ecce jam desolata, ecce contrita, ecce gemitibus oppressa est. Jam nemo ad eam currit, ut in hoc mundo proficiat. Jam nullus potens et violentus remansit, qui opprimendo, praedam diripiat. Dicamus ergo: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum? Contingit ei quod de Judaea novimus per prophetam dictum: Dilata calvitium tuum sicut aquila . Calvitium quippe hominis in solo capite fieri solet, calvitium vero aquilae in toto fit corpore, quia cum valde senuerit, plumae ejus ac pennae ex omnibus illius membris cadunt. Calvitium ergo suum sicut aquierdidit quae populum amisit. Alarum quoque pennae ceciderunt, cum quibus volare ad praedam consueverat: quia omnes ejus potentes exstincti sunt, per quos aliena rapiebat. modo est aliquando locus obtinendi, agat apud exarchum fraternitas vestra, ut pacem cum
Abbreviated transcription (Latin):
formãbat. Qua ꝓpter magno p̃s¬
bicero mediolanensis eccłie scribẽs
ait. Sicus exigende culpa digne quis
sacramẽto oracõnis abicit ꝯmuni¬
onis. ica insontib nullo modo calis
irrogari debet uindicta. Comꝑimꝰ
si quidem quod laurencius frater
tĩbus ꝯmunione priuauerit Id̾o¬
officium tuum securus ꝑ age ⁊ con¬
munionemsine aliqua sume for¬
nudine.

Expanded text:
formabat. Quapropter Magno, presbytero Mediolanensis ecclesiae, scribens, ait: « Sicut, exigente culpa, digne quis a sacramento communionis abigitur, ita insontibus nullo modo talis irrogari debet vindicta. Comperimus siquidem quod Laurentius, quondatibus communione privaverit, ideoofficium tuum securus perage, et communionem sine aliqua sume formidine.
Abbreviated transcription (Latin):
de hiis uiderit Ego tamen diumne
spei fiducia roboratus quia gaude
ad clemencem racione sedis antis¬
ticem suffragante domino stilu
conuertam. Quatenus qui con¬
tinuis infortuniis cernitꝰ canicis
amicis meis aquibus ut cum q.
sustentor mericum rependere ne¬
queo saltem nerba que ualeo mi¬
nime deiregasse congnoscar.

Expanded text:
de his Deus viderit: ego tamen divinae de his Deus viderit: ego tamen divinae spei fiducia roboratus, quia Gaudead clementem Romanae sedis antistitem, suffragante Domino, stilum convertam: quatenus qui continuis infortuniis tenuatus, amicis meis, a quibus utcumque sustentor, meritum rependere nequeo, saltem verba quae valeo minime denegasse cognoscar.
Abbreviated transcription (Latin):
sai̾um post cortinam que tune
meuin lectulum circamdabat
digito manifestans quidem inꝙ̃
hec inuidus luc̾ne ip̃ius flãmas
quantum in se fuit extinxit. Mox
g̾gorius manũ diacom qua mag¬
nam facem tenere uidelatur. arri¬
piens eiusq flaminis faciem petu¬
lantis exurerens ad instar etlnopis
denigranit Qua exustione abore
peculantis puissima scincilla descẽ¬
dens candentẽ tuuicam dicto cicius
ꝯflagͣuit sicq nig̃rimus totus appa¬
ruit. Cumq diaconus dicẽt satis
adu̾saĩum denigratũ. btũs g̾g̃. nos
ait illum nõ denigrauimus sed
nigrum fuisse de mõstrauimus. De¬
inde infortunium meũ diuersis ꝯ¬
solatõnib exortatus abscessit. ⁊ fa¬
cem quidem secum deculit s tanco
lumme locum in quo dormiebam
reuera fulgentẽ dimisit ut ex ꝑ¬
gefcũs pueros ance me dormiẽtes
crebrius inclamarem/ ne ante qm
sub graui sopore quoquomodo res¬
ponderent surgere potuissent ꝙͣ
relicce lucis coruscus panlatim se
sb̾trahens penitus efluxissec at

Expanded text:
rsarium post cortinam, quae tunc meum lectulum circumdabat, digito manifestans: quia, inquit, hic invidus lucernae ipsius flammas quantum in se fuit exstinxit. Mox Gregorius manum diaconi, qua magnam facem tenere videbatur, arripiens, ejusque flammis os faciemque petulantis exurens, ad instar Aethiopis denigravit. Qua exustione ab ore petulantis parvissima scintilla descendens, candentem tunicam dicto citius conflagravit; sicque nigerrimus totus apparuit. Cumque diaconus diceret satis adversarium denigratum, beatus Gregorius: Nos, ait, illum non denigravimus, sed nigrum fuisse monstravimus. 188 Deinde infortunium meum diversis consolationibus exhortatus, abcessit. Et facem quidem secum detulit, sed tanto lumine locum in quo dormiebam revera fulgentem dimisit, ut expergefactus, pueros ante me dormientes crebrius inclamarem; nec ante quidquam sub gravi sopore quoquo modo responderent, aut surgere potuissent, quam relictae lucis copia paulatim se subtrahens, penitus effluxisset. At
Abbreviated transcription (Latin):
no silẽtio cam peculancer uir of¬
ficii grauioris ꝑ streperet at ille
q̃a inquid tu scbis de mortuis qͦs
uiuentes aliquãdo nũqͣm iudisti.
Cũq ego tanco me ueratius scri¬
be̾ qnco iꝯgnito facie nõ autẽ
ĩ ꝯguitum lccõne sine ullo liuois
uł adulacõnis intõ retulissem .R.
ast ego que face̾ potuero nõ cessa¬
bo. hec dicens luc̾ne flãmas cuiꝰ
liñe forte fruebar prsus extinxt
ab eo ꝓtinus iugulai̾. Cũ post pa¬
meorie pp̃ nicoł. siistrorsũ ue̾o
sicut mn uudebut᷑ petro suodiacon.
młto lumĩe clal̃ficatus appuit¬

Expanded text:
no silentio tam petulanter vir ofno silentio tam petulanter vir officii gravioris perstreperet. At ille, quia, inquit, tu scribis de mortuis quos viventes aliquando nunquam vidisti. Cumque ego tanto me veracius scribere, quanto incognitum facie, non autem incognitum lectione, sine ullo livoris vel adulationis vitio retulissem, resat ego quae facere potuero non cessabo. Haec dicens, lucernae flammas cujus lumine forte fruebar prorsus exstinab eo protinus jugulari. Cum post pamemoriae papa 187 Nicolao, sinistrorsum vero, sicut mihi videbatur, Petro suo diacono, multo lumine cla
Abbreviated transcription (Latin):
sioĩb ĩ flãmati ⁊ celestẽ prĩa desi¬
Cce studiose pontificũ.
iussioĩs tue u̾tute coactus dñ
desidero uiũ descͥpsi rechoricũ sꝙ̃tu¬
ra ignarꝰ S dep̃cor ut ea cuiosita¬
te. quã me dud̾ h ͨ decerpe iussẽas
ad om̃m sic̃ cepisti facias ꝑuenire no¬
ticiam. Ut ĩeo ꝙ sacro sancto iudi¬
cio p lacusse me gaudo̾ ulłi peĩtus
diuidicãdꝰ addicar. cũ pociꝰ iudica¬
turꝰ ĩ neĩar. Sic quidẽ nuꝑrime ꝙͣ¬
do hũc quarcũ librũ cooꝑance do¬
mino claude̾ gestiebain nocte quã
diũce resurrexioĩs dies uenabłis
lucescebat in sompnis desc̾bens
quidam subeffigie formosi ue¬
teris sui insidiatoris yalam uidẽ¬
dum se prebuit. Et candidissima
rimraĩcate/ ngredo sb̾tioris cmĩce
trãslucebat sacerdotalr ĩ sing̾tus
mox ppͥ̃is asticit inflatis bluecis
risiu ꝯtin̾e̾ i nõ potin. Cui dum
curulim p̃pare cogitatõne hunc
supͣmod̾ cachinãtem ꝯspiciẽs cõ¬
plłare uidebat quã õbrem noctur¬

Expanded text:
sionibus inflammati coelestem patriam desiEcce, studiose pontificum, jussionis tuae virtute coactus, dumdesidero, virum descripsi rhetoricum scriptor ignarus. Sed deprecor ut ea curiositate qua me dudum haec decerpere jusseras, ad omnium, sicut coepisti, facias pervenire notitiam: ut in eo quod sacro sancto vestro judicio placuisse me gaudeo, nulli penitus dijudicandus addicar, quin potius judicaturus inveniar. Siquidem nuperrime quando hunc quartum librum, cooperante Domino, claudere gestiebam, nocte qua Dominicae Resurrectionis dies venerabilis illucescebat, in somnis describens, quidam sub effigie cujusdam veteris insidiatoris palam videndum se praebuit, et candidissima irum raritate nigredo subterioris tunicae translucebat, sacerdotaliter insignitus mox propius adstitit, et inflatis buccis risum continere non potuit. Cui dum curulem praeparare cogitarem, hunc supra modum cachinnantem conspiciens, compellare videbar quamobrem noctur
Abbreviated transcription (Latin):
quod exillius discipulis nix pt mil
lis partib monachus aliquis ĩue¬
niri a quo nõ obseruetur tam in ꝓ¬
posito quam in hĩtu regula bũdie¬
ti. Qua ppter constat gregorianuz
monasterium alatinitatei ingreci¬
tatem necessicatem pocius quam
uolũptate conuersum. itu fideliter
prestolatur in latinitatis cultum.
fuuence dño denuo reuersurũ.

Expanded text:
quod ex ipsius discipulis vix potest in quod ex ipsius discipulis vix potest in illis partibus monachus aliquis inveniri a quo non observetur tam in proposito quam in habitu regula Benedicti. Quapropter sicut constat Gregorianum monasterium a Latinitate in Graecitatem necessitate potius quam voluntate conversum, ita fideliter praestolatur in Latinitatis cultum favente Domino denuo reversurum.
Abbreviated transcription (Latin):
fato łctore esset deposita infalsaus
epłam. ut quicumq eam legeret.
uos nec cãtholicum nec reete sape
euidenter argueret. Exqua re cõ¬
tigit ut dum uĩtatem studiose que¬
rerenus. eiusq latebat iniquicas
uulgaretur. ⁊ cunta in eo reꝑta sũt.
quanta nec descesato quocũq laico
crederentur. Et quia inter diu̾sa ma¬
la aliquos eciam sermones sc̾psit atz
eos ex ur̃s ͦ nomine titulauit. ⁊ suspec¬
tissimus ne eos alicubi transiisei̾t
fraternitas ur̃a sollicitudinem genat
⁊ si quid tale reꝑit. eos escindi ⁊ oĩ¬
no faciat aboleri. ut quod imꝑitus
licterarum ⁊ sc̾pture diuine nesciens
nr̃o sicut diximus nomine denota¬
uit. quorumdam animos possit in¬
ficere. Nam nos nec grece nouimꝰ
uec aliquod opus aliquando gre¬
ce consc̃psimus. Quo uero monachi
qui agregorio in saxoniam missi sũt.
sancti bũdicti oregule fuerint mã¬
cipati inter alia eciam illud ostend.

Expanded text:
fato lectore esset deposita, infalsavit fato lectore esset deposita, infalsavit epistolam, ut quicumque eam legeret, vos nec catholica nec recta sapere evidenter argueret. Ex qua re contigit ut dum veritatem studiose quaereremus, ejus quae latebat iniquitas vulgaretur: et tanta in eo reperta sunt, quanta nec de scelerato quocumque laico crederentur. Et quia inter diversa mala aliquos etiam sermones scripsit, atque eos ex nostro nomine titulavit, et suspecti sumus ne eos alicubi transmiserit, fraternitas vestra sollicitudidem gerat; et si quid tale repererit, eos exscindi et omnimodo faciat aboleri, ut quod imperitus litterarum et Scripturae divinae nescius, nostro, sicut diximus, nomine praenotavit, quorumdam animos non possit inficere. Nam nos nec Graece novimus, nec aliquod opus Graece aliquando conscripsimus. » 82. Quod vero monachi, qui a Gregorio in Saxoniam missi, sancti Benedicti regulae fuerint mancipati, 176 inter alia etiam illud ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
regularis olim asancto bñdicto sta¬
tuti quius ip̃e uicam describens indi¬
alogo regulam quoq laudanerat eñ
seruasse luce clai̾us manifestat.Ps¬
tim cum idem uenerabłis doctor g̾g̃
grecam linguam nescierit ⁊ sui mõs¬
terii monachos bñdicti utiq reguł
mancipatos insaxoniam destinarit
Si quidem quod grecam linguam
nescierit ip̃e testatur in epła euse¬
bio chesalonicensi ep̃o scribens. La¬
tor p̃ncium theodorus eccłie ur̃e lec¬
tor. ad sanctorum apłorum limina
ueniens dum homo quippe nouus
haberetur in cognitus andree mõ¬
cho qui ad sanctum paulum inclusꝰ
fuerat res ⁊ cartas quas detulit ut
re uera olim noto innocent deposu¬
it. credens quod mens ip̃ius sicut
⁊ uos ante pucilueram cum hĩtu ꝯ¬
cordaret. s tante ille prauitatis
inuentus est ut si eius stulticia.
sub melusionis spe/ paulo adh ͨ
ut et fecit eam quoq quam ad.
nos misistis dum apud ip̃m apre¬

Expanded text:
regularis olim a sancto Benedicto staregularis olim a sancto Benedicto statuti, cujus ipse vitam describens, in dialogo regulam quoque laudaverat, eum servasse luce clarius manifestat, praesertim cum idem venerabilis doctor Gregorius Graecam linguam nescierit, et sui monasterii monachos Benedicti utique regulis mancipatos in Saxoniam destinarit. 81. Siquidem quod Graecam linguam nescierit, ipse testatur in epistola Eusebio, Thessalonicensi episcopo, scribens: Lator praesentium Theodorus, Ecclesiae lector, ad sanctorum apostolorum limina veniens, dum homo quippe ut novus haberetur incognitus, Andreae monacho, qui ad sanctum Paulum inclusus fuerat, res et chartas quas detulit, ut re vera olim noto, innocenter deposuit, credens quod mens ipsius sicut et nos ante putaveramus cum habitu concordaret. Sed ille tantae pravitatis inventus est, ut si ejus stultitiae sub inclusionis specie paulo adhuc vit et fecit, eam quoque quam ad nos misistis, dum apud ipsum a prae
Abbreviated transcription (Latin):
Uius.
beatissimi g̾gorii uenerabłe cor¬
pus ag̾gorio quarto sedis apłice p̃¬
sule post annos circiter translatum
ante nouellum secretai̾um construc¬
tis ab sidibus sicuti modo cernitur sẜ
alrare sui nominis collocatur. Quo
eius amuersaĩa solempnitas cunc¬
tis certatim ꝑnoctantib uenerdõe
gratissima celebratur. in qua palliũ
eius ⁊ filaceria s ⁊ balthens consue¬
tud małr osculantur. Que sigilla¬
tim consid̾aca ⁊ antiquitatem uiri.
et medioc̾tatem hĩtus ⁊ spẽm regu¬
laris ꝓpositi singnis ꝑspicuis repre¬
sencatur uit. nam meo quod palli¬
nm eius bisso candence concextũ.
nullis fuisse cernitur acũbus ꝑfora¬
tum sic ip̃m circa scapulas obuolu¬
tum fuisse nõ autem confisum dingͦs¬
citur sicuti uetustissimus musinis.
uł picturis ostenditur. Quod autẽ
isse decollo uidentur: hĩtus eius me¬
diocritas demõstratur. Porro mexi¬
litate baltei que unias pollicis in¬
suram nũꝙͣ excedit. speciem ꝓpositi.

Expanded text:
ujus beatissimi Gregorii venerabile corpus, a Gregorio quarto sedis apostolicae praesule post annos circiter quinquaginta translatum, ante novellum secretarium constructis absidibus, sicuti modo cernitur, sub altari sui nominis collocatur: quo ejus anniversarie solemnitas cunctis certatim pernoctantibus veneratione gratissima celebratur, in qua pallium ejus, et phylacteria, sed et balteus ejus consuetudinaliter osculantur. Quae sigillatim 175 considerata, et antiquitatem viri, et mediocritatem habitus, et speciem regularis propositi signis perspicuis repraesentant. Nam in eo quod pallium ejus bysso candente contextum nullis fuisse cernitur acubus perforatum, sic ipsum circa scapulas obvolutum fuisse, non autem confixum dignoscitur, sicuti vetustissimis musivis vel picturis ostenditur. Quod autem isse videntur, habitus ejus mediocritate demonstratur. Porro in exilitate baltei, quae unius pollicis mensuram numquam excedit, speciem propositi
Abbreviated transcription (Latin):
ipotens diu cruciai̾ uoluit moi̾
autem donec reatum suum confi¬
teretur / nõ posse ꝑmisit ut exemp¬
lo sui cruciatus ostenderet/ quid cõ¬
sumptores reꝵ gͥg̾. de semetip̃is uti¬
q sperare debuissent.
ficis tempore enisdem prĩs moͣs¬
terio athãnasius p̃fuit uir quidem.
castitate ꝑspicuus ⁊ sui mõstn cantis¬
simus execucor Qui cum seuiencis
in opie tempus ꝯgnosceret ne mo¬
nachis fortassis necessitas incum¬
beret quadragnnta pauperum qͦs
beatus gͥgorius pasci semł ĩ anno
decreu̾at refeccõnem sb̾duxit qd̾
ip̃i me se fecisse ppendens eciam du¬
odecim paupm prandium totidẽq
denanos qui die deposicionis bt̃i

Expanded text:
ipotens diu cruciari voluit, mori ipotens diu cruciari voluit, mori autem, donec reatum suum confiteretur, non posse permisit, ut exemplo sui cruciatus ostenderet, quid consumptores rerum Gregorii de semetipsis utique sperare debuissent. ficis tempore, ejusdem Patris monasterio Athanasius praefuit, vir quidem charitate conspicuus et sui monasterii cautissimus executor. Qui cum saevientis inopiae tempus agnosceret, ne monachis necessitas fortassis incumberet, quadraginta pauperum, quos beatus Gregorius pasci semel in anno decreverat, refectionem subduxit. Quod impune se fecisse perpendens, etiam duodecim pauperum prandium totidemque denarios qui die depositionis beati
Abbreviated transcription (Latin):
biliam positi scil uia ostieñ ꝯductor iu
łctulum decidic. in quo ꝑ multũ t̃is
ꝯtinuo labo langnore correptus ita
ti languoris ĩ ꝯmoda sine deinde ul¬
cionis snĩa hunc nullacenus ĩcurris¬
se. Quẽ flendo curauit inquire ut
qm̃ amoi̾ente p̃poĩto fiustra uoca¬
ri nõ pocenit qd̾ cũ ip̃o ꝯmiserat.
monachis reuelatet. si forte dñs eiꝰ
ꝯ fessionem recipiens eũ acantis cru¬
ciacib liberaret. At ille congnoscens
malum quod fecãt late̾ nõ posse.
monastn mõchos conuocari rogauit
eisq confessus est. cum eodem pp̃osi¬
to quasdam monaster carpulas
rapuisse ac susceptis preciis extra¬
neis tradidisse sed certum existere
quia hoc flagicio mori nõ posset.
quousq hoc coram ommbus reue¬
rei exitus euidenter ostendit. na
mox ut tantum facinis cunctis ĩ¬
notuit is qui dudum mori uolens
ño pocãt. inter uerba sue confessio¬
nis efflauit Quem id circo deus õ¬

Expanded text:
biliani, positi scilicet via Ostiensi, conductor, in biliani, positi scilicet via Ostiensi, conductor, in lectulum decicit; in quo per multum temporis continuo languore correptus, ita ti languoris incommoda sine divinae ultionis sententia hunc nullatenus incurrisse. Quem flendo curavit inquirere, ut quoniam a moriente praeposito frustra vocari non poterat, quid cum ipso commiserat monachis revelaret, si forte Dominus ejus confessionem recipiens, eum a tantis cruciatibus liberaret. At ille, cognoscens malum quod fecerat latere non posse, monasterii monachos convocari rogavit, eisque confessus est cum eodem praeposito quasdam monasterii chartulas rapuisse, ac receptis pretiis extraneis tradidisse, seque certum existere quia pro hoc flagitio mori non posset quousque hoc coram omnibus reverei exitus evidenter ostendit. Nam mox ut tantum facinus cunctis innotuit, is qui dudum mori volens non poterat, inter verba suae confessionis efflavit. Quem idcirco Deus omn
Abbreviated transcription (Latin):
re. qui ad tam distrieti uidicis cũ cri¬
mĩatore suo iudiciũ uadͭ. hiis exple¬
tis cũctis iub ascendere solũ pb̾r.
qui sibi mortẽ p̃nũciaua̾t. secũ tenẽs.
Q solus remane pauescẽs alt̾mn sec̃
recinuit hortatur ut cũm pro qua ꝯ¬
ꝯpulisti. Euestigio zachai̾as medicus
q c̃no p̃tito ad suos uid sarraçenos
adu̾sione repulit dicens. fres iam
om̃e corpꝰ meũ est mortuũ in extreĩs.
faucib spm̃ permissum retineo ꝯti¬
nuo moriturꝰ tam̃ psallite ut reuide¬
am angłos quos uidebã ⁊ ĩnuens uo¬
bis ostendã. quib orantilu totus cepͤ
cremẽ pallescere sursum d̾sid̾ancer
aspicere cũ sb̾ico sp̃us aduẽtare ꝯ¬
spiciens reuolutis terribłiter ocłis
moͣchis innuit. ⁊ abscessit. eosq tãto
terrore ꝑculsos dimisit ut multis noc¬
tib soli iace̾ timerent.
O dem die sicut postea.
de p̃hũsum est eodemq momĩto
qnͣdo pbr moriens andree piculum
fua̾t imp̃tatus idẽ andreas fundi bar¬

Expanded text:
ti judicis cum criminatore suo judicium vadit. » His expletis, cunctos jubet abscedere, solum presbyterum qui sibi mortem praenuntiaverat secum tenens. Qui solus remanere pavescens, alterum secum retinuit, hortatus ut causam pro qua ccompulisti. » E vestigio Zacharias medicus, qui anno praeterito ad suos, videlicet Sarracenos,adversione repulit, dicens: « Fratres, jam omne corpus meum est mortuum, in extremis faucibus spiritum permissum retineo, continuo moriturus; tantum psallite, ut revideam angelos quos videbam, et innuens vobis ostendam. » Quibus orantibus, totus coepit tremere, pallescere, sursum desideranter aspicere: cum subito spiritus adventare conspiciens, revolutis terribiliter oculis, monachis innuit, et abscessit; eosque tanto terrore perculsos dimisit, ut multis noctibus soli jacere timuerint. 87. Eodem die sicut postea deprehensum est, eodemque momento, quando presbyter moriens Andreae periculum fuerat imprecatus, idem Andreas, fundi Bar
Abbreviated transcription (Latin):
diminuit. Primo quidem ꝯtremu¬
it post uero tanto minus quan
moratorio sancti seuerini cum frĩb
uesꝑtinis assistens osficiis ardere pa¬
rietem uidit quem frĩb ex tingneᷤ
in ꝑauit. Quibus hunc uinolentũ
credentib ip̃e tandem ferulam ꝙͣ
arcumducens conabatur foris flã¬
mas extingue̾ quas ꝯstabat ĩtima
eis depasce̾. demq ad hospitium
rediens tance febris ardore succen¬
sus est ut ꝑuenire ad diem septi¬
mum nullatenus pocuisset Qa
ergo dum ꝯsuluisse pucauis se mo¬
nachis panꝑibus nocuisse nõ timu¬
it ac ꝑ hec quod se placere posse g̾¬
gorio credidit prorsus offendit fła
uere recusauit.

Expanded text:
divit, primo quidem contremuit, post vero tanto minus crediin oratorio sancti Severini cum fratribus vespertinis assistens officiis, ardere parietem vidit, quem fratribus exstinguere imperavit. Quibus hunc vinolentum credentibus, ipse tandem ferulam quam parietem circumducens conabatur foris flammas exstinguere, quas constabat intima ejus depascere. Denique ad hospitium rediens, tantae febris ardore succensus est, ut pervenire ad diem septimum nullatenus potuisset. Quia ergo dum consuluisse putavit se monachis, pauperibus nocuisse non timuit, ac per hoc quo se placare posse Gregorium credidit, prorsus offendit: fruuere recusavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Parcat inquid nobis dñs frẽs. Qu¬
re me sollicitare uoliustis qui ab ip¬
so huius diei principio usq nũc co¬
ruam xp̃o presidenti multis milibus
angelorum cum diabolo ad iudiciũ
stedi ⁊ ad iuuantibus me sanctis an¬
drea ⁊ gregorio/ cunctis enis oblecta¬
tionib bene respondi. Sciatis ãt
de una obieccõne fateor confiteor cõ¬
uictus erubui/ de qua nimium sicut ui¬
distis laborando uexaui ⁊ me ad huc
libare nõ potui. Cumq frẽs d ea req̃¬
rerent ait. Nõ audeo dicere. qr uos¬

Expanded text:
« Parcat, inquit, vobis Dominus, fratres: qua« Parcat, inquit, vobis Dominus, fratres: quare me sollicitare voluistis? Qui ab ipso hujus diei principio usque nunc coram Christo praesidenti multis millibus angelorum cum diabolo ad judicium steti, et, adjuvantibus me sanctis Andrea et Gregorio, cunctis ejus objectionibus bene respondi. Sciatis autede una objectione, fateor, convictus metui de qua nimium, sicut vidistis, laborando vexatus sum, et me adhuc liberare non potui. Cumque fratres de ea requirerent, ait: Non audeo dicere, qu
Abbreviated transcription (Latin):
te sompno inter esse uocturnis cũ
fratribus unquam potuiss officiis.
Eadem nocte cuidam pb̾ro ⁊ moͬcho
beati g̾gorii in somynis apparens.
ait. surge ⁊ dic p̃posito ut penicenci¬
am agens peculium suum quod eũ
agregare nõ puduit pro pcc̃o consci¬
encie sue disꝑgat. quia die tereia:
funditus extinguetur auita. Quod
ardore correptus est. ut adiluculo.
diei tercii usq ad horam terciam cũ
ingenti fragore pre incendio linguã
abore proiciens ultimũ flatum ꝓ¬
traheret. Quem pb̃ri tam duriter
laborare dolences deputatis illic
monachis qui cum psalmodiis eiꝰ
chi ꝑ ysalmodiam deserentes nõ
tauerunt inter se frat̾ morienti
detrahere. Cum ecce p̃bri amissaꝵ
solempniis tunc horam septima
remeantes iohannẽ pƀrm quem
incredibłr cum morte luctantem
reliquerant leuius se mirati sunt eũ¬
q nominatim clamare ceperunt.
Mox ille oculos sƀndendo ꝯcuciens

Expanded text:
te somno interesse nocturnis cum te somno interesse nocturnis cum fratribus nunquam potuisset officiis. Eadem nocte cuidam presbytero et monacho beatus Gregorius in somnis apparens, ait: Surge, et dic praeposito ut poenitentiam agens, peculium suum, quod eum aggregare non puduit pro peccato conscientiae suae, dispergat: 178 quia die tertia funditus exstinguetur a vita. Quod ardore correptus est, ut, a diluculo diei tertii usque ad horam tertiam cum ingenti fragore prae incendio linguam ab ore projiciens ultimum flatum protraheret. Quem presbyteri tam duriter laborare videntes, deputatis illic monachis, qui cum psalmodiis ejus onachi psalmodiam deserentes, non timuerunt inter se morienti fratri detrahere; cum ecce presbyteri a missarum solemniis circa horam septimam remeantes, Joannem presbyterum, quem incredibiliter cum morte luctantem reliquerant, levius se habere mirati sunt, cumque nominatim clamare coeperunt. Mox ille oculos, subridendo, concutiens:
Abbreviated transcription (Latin):
ditur nõ unquam duunitus cande¬
la succenditur ⁊ meusdem simili¬
tudinis esfigie pro regiĩe sui mo¬
nasterii sepe beatus gregorius pre¬
sentatur. nam ut pauca de multis
ꝯtingani leonis quarti pontificis
tempore cum niegistus hostiensis
fenia turpiter uiuens uehemen¬
tissĩo podagre dolore correptus est
Qui medicorum manu canteriat᷑
ꝑ exustionis iuilmis calcem eepit
essundere quam restringere nullis
artib p̃ualens. in tantam desꝑatõ¬
nem ꝑductus est / ut ab omni illius
femine uisitacõne desisteret et illa
sibi alrenim sẜ eodem facinore copula¬
rec. S post anuum pbr ad pristinã
sanitatem reu̾tens/ quamꝙͣ ppositu
sibi fuisset ut ulterius nullam contĩ¬
geret ad candem tamen nusso nũtio
futuro die dũco se redire professus
est. Quo recepto ubi suo desiderio.
notum quoq muliercule conuemẽ
gauisus est ad baluea processit. ũd̃
reuercens tantum leticie potionib
⁊ cantõnib se dissoluit ut surripiẽ¬

Expanded text:
 nonnunquam divinitus candela succenditur, et in ejusdem similitudinis effigie pro regimine sui monasterii saepe beatus Gregorius praesentatur. 86. Nam ut pauca de multis contingam, Leonis Quarti pontificis tempore, cum Megistus, Ostiensis femina turpiter vivens, vehementissimo podagrae dolore correptus est, qui medicorum manu cauteriatus per exustionis vulnus calcem coepit effundere. Quam restringere nullis artibus praevalens, in tantam desperationem perductus est, ut ab omni illius feminae visitatione desisteret, et illa sibi alterum sub eodem facinore copularet. Sed post annum presbyter ad pristinam sanitatem revertens, quamquam propositum sibi fuisset ut ulterius nullam contingeret, ad eamdem tamen misso nuntio, futuro die Dominico se redire professus est. Quo recepto, ubi suo desiderio votum quoque mulierculae convenire gavisus est, ad balnea processit. Unde revertens, tantum laetitiae potionibus et cantionibus se dissolvit, ut subrepen
Abbreviated transcription (Latin):
am cuil reuelarẽ. Illis magis ĩ miñ¬
tib ⁊ se peo dep̃caturos dño ꝓmtenti¬
bus ut cũm frĩb reuelaret defũctoꝵ
quordam domos ⁊ uiuentib mei̾ta p¬
fe̾bat. dicẽs. Ille dignus. ille in dignͦ
est. Rursus in t̾rogatus ẽ. admõchos
qui p̾dem secũ remãserãt ꝯu̾sus ẽ di¬
cens. oĩa inquib m̾ detraxistis fres

Expanded text:
iam cuilibet revelarem. Illis magis imminentibus, et se pro eo deprecaturos Dominum promittentibus, ut causam fratribus revelaret, defunctorum quorumdam domos, et viventium merita proferebat, dicens: Iste dignus, ille indignus est. Rursus interrogatus, ad monachos, qui pridem secum remanserant, conversus est, dicens: Omnia in quibus mihi detraxist
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃orum uenerabłium stãs ꝓpriis
cłicis sponsiones g̾goriꝰ apłice se¬
dis auc̃tib roborabat. Unde iohi
pauormitano ep̃o sc̾bit dicens. Ira¬
plenda semꝑ sunt postulancium
desideria quociens illa noscuntur
que aracõne nõ deuiant. Et ideo
quia quedam capitula que serua¬
curum te clicis tuis petentib pro¬
misisti ur̃a ab eis postulat᷑e aucͣte.
fatibus ut ea que presencia scripta
continent sine aliqua debeat refra¬
gracõne seruare. Primũ ut dereddi¬
tĩbus ec̃ce quantũ ĩ integro porciõ
cium siue lãborem suum ut ip̃e uni¬
cuiq dare ꝑspexi̾s sine aliqua dare
debeas tarditate. De hoc nero quod
ex fidelium oblacõne accessit. item
quartam ꝑtem in solidis eis uł cel¬
laĩo iuxta p̾stinam consuetudinem
dare nõ differas. Reliqua autẽ oĩa
mobłia in tua detinẽs pt̃ate inmo¬
rati cłicorum quarta deo largiẽte
ꝑficiant. tabłaium autem una cu
cousensu seniorum ⁊ cleri memine¬

Expanded text:
porum venerabilium factas propriis porum venerabilium factas propriis clericis sponsiones Gregorius apostolicae sedis auctoritatibus roborabat. Unde Joanni, Panormitano episcopo, scribit, dicens: « Implenda semper sunt postulantium desideria, quoties illa poscuntur quae a ratione non deviant. Et ideo, quia quaedam capitula quae servaturum te clericis tuis petentibus promisisti, nostra ab eis postulatur auctoritfatibus, ut ea quae praesentia scripta continent sine aliqua debeat refragatione servare. Primum, ut de reditibus Ecclesiae quartam in integro portionem cium, sive laborem suum, ut ipse unicuique dare prospexeris, sine aliqua praebere debeas tarditate. De hoc vero quod ex fidelium oblatione accesserit, quartam partem in solidis, vel cellario, eis juxta pristinam consuetudinem dare non differas. Reliqua autem omnia mobilia in tua retineas potestate. Immotate clericorum tuorum quarta, Deo largiente, proficiant. Tabularium autem una cum consensu seniorum et cleri memine
Abbreviated transcription (Latin):
ruil eg̾tudinũ occasiotub misi¬
cordissimus p̃r gregorius recrahe¬
bat.Onde candido ep̃o urbis uete¬
ris scribens ait. Cum ꝑcussio cor¬
porał. utium ꝓpurgacõne: an pro
uindc̃a contingat dei in hoc iudici¬
um ignorat᷑ nõ dẽb anobis ad di
flaglłis affliccõ ne nos culpe quod
ablit offensa respiciat Et qui pre¬
sencium calũpniosus prohac per¬
cussione quam sustinet ꝯsueta sibi
ꝯmoda ab ecc̃a ur̃a asseris deuega¬
ri. Id circo frat̾nidatem tuam pre¬
sentibus hortamur eplis. quatinꝰ
nichil eum adꝑcipienda que cõsue¬
ta sunc hec egritudo debeat impedi¬
re. Quia diuersis modis in eccłia
firuncas ⁊ si ħ̃ fui̾nt exemplo deter¬
riti nullus decetero eorum qui eõce
nulit potit inueniri. S secundũ
loci eius ordinem que que ei si sanꝰ
esset poca̾nt nuĩstrari de ip̃a exigu¬
itate que eccl̾ie p̃t accedere fraces¬
nicas cua diuini contemplacõne
uidicii egrotanti. p̃bere uõ desina ͭ¬

Expanded text:
rumlibet aegritudinem occasionibus misericordissimus pater Gregorius retrahebat. Unde Candido, episcopo urbis veteris, scribens, ait: « Cum percussio corporalis, utrum pro purgatione an pro vindicta contingat, Dei in hoc judicium ignoratur, non debet a nobis addi flagellatis afflictio, ne nos culpae, quod absit, offensa respiciat. Et quia praesentium lator Calumniosus, pro hac percussione quam sustinet, consueta sibi commoda ab Ecclesia vestra asserit denegari, idcirco fraternitatem tuam 146 praesentibus hortamur epistolis, quatenus nihil eum ad percipienda quae consueta sunt haec aegritudo debeat impedire, quia diversis in Ecclesia firmitas. Et si hoc fuerint exemplo deterriti, nullus de caetero qui Ecclesiae militet poterit inveniri, sed secundum loci ejus ordinem quaeque ei, si sanus esset, poterant ministrari, de ipsa exiguitate, quae Ecclesiae potest accedere, fraternitas tua divini contemplatione judicii aegrotanti praebere non desina
Abbreviated transcription (Latin):
et uir sanctissimus ꝯsacertos meꝰ
iohannes uocari uniu̾salis ep̃s co¬
natur. E clamare complłor ac di¬
cere. O terꝑa .O. mores. Ecre cũc¬
ta in europe ꝑtibus barbarorum
uiri sunt tradita descructe urbes.
euersa castra. de populate prouiciͤ
nullus terram cultor mhabicat.
Seuiũt ⁊ dnãnr cottidie in ne¬
cem fidelium custores ydolorum ⁊
tamen saicer dotis qui in pauimẽ¬
to ⁊ cinere flentes iacere debuert
uanitatis sibi nomima eypetunt
⁊ nouis ac ꝓphanis uocablis glo¬
riantur. Nunc ergo nihac re piis
Numꝙͣ specialem in uiriam uiu¬
dico. C ansaui omĩpotentis dei. Cãz
uni uersal ecc̃e. Quisi iste est qui
contra statuta enuanglica cont᷑
canonica decreta nouũ sibi nom̃

Expanded text:
et vir sanctissimus consacerdos meus et vir sanctissimus consacerdos meus Joannes vocari universalis episcopus conatur. Exclamare compellor ac dicere: O tempora, o mores! Ecce cuncta in Europae partibus barbarorum juri sunt tradita, destructae urbes, eversa castra, depopulatae provinciae, nullus terram cultor inhabitat, saeviunt et dominantur quotidie in necem fidelium cultores idolorum, et tamen sacerdotes, qui in pavimento et cinere flentes jacere debuerunt, vanitatis sibi nomina expetunt, et novis ac profanis vocabulis gloriantur. Nunquid ego hac in re, piisNunquid specialem injuriam vindico? causam omnipotentis Dei, causam universalis Ecclesiae? Quis est iste, qui contra statuta evangelica, contra canonum decreta, novum si
Abbreviated transcription (Latin):
sali meo sc̃bence ꝯgnoui incausis
btĩ pecri apłorum principis contͣ
quosdã suꝑbe hunules ficte blandos
quancũ se iusticia nr̃a serenicas im¬
peridat. Unde ad huc peco ut nul¬
lum p̃ualere contra uai̾etatem
ꝑ yyocrisim ꝑmittatis quia sunt
quidam qui uxca egregii p̃dicatois
nes seducunt corda nino centiũ.
Qui ur̃i quidem despecti fuerunt
S corde decinĩt. Et quasi in hoc
muudo cuncta despiciunt S taitie
ea que mundi sunt cuncta simul a¬
adipisci quenint. Qui indingnos
se omnib hom̃bus fatentur. S
priuatis uoca bulis contenti esse
nõ pñt quia illud appetunt unde
ominibus dignores ec̃ iudeant.¬
Arissimo.
quoq pͥncipi g̃g̃ uoce lib̾a con¬
tradicit post aliqua scribens. Ecce
claues regni celestis hanc dubiũ
quĩ petrus accepit. potestas ei li¬
gandi ⁊ soluendi tribuitur cura ei
cocius eccłie ⁊ principatus ꝯmitt̃
⁊ tamẽ uniu̾salis apłs nõ uceatur

Expanded text:
sali meo, scribente, cognovi, in causis sali meo, scribente, cognovi, in causis beati Petri apostolorum principis, contra quosdam superbe humiles, ficte blandos, quanta se justitia vestra serenitas imis. Unde adhuc peto ut nullius praevalere contra veritatem hypocrisim permittatis, quia sunt quidam qui juxta egregii praedicatoris nes seducunt corda innocentium, qui veste quidem despecti sunt, sed corde tument. Et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt, sed tamen ea quae mundi sunt cuncta simul adipisci quaerunt. Qui indignos se omnibus hominibus fatentur, sed privatis vocabulis contenti esse non possunt, quia illud appetunt unde omnibus digniores esse videantarissimo quoque principi Gregorius voce libera contradicit, post aliqua scribens: « Ecce claves regni coelestis haud dubium est quin Petrus accepit, potestas ei ligandi atque solvendi tribuitur, cura ei totius Ecclesiae et principatus committitur, et tamen universalis apostolus non vocatur;
Abbreviated transcription (Latin):
hannes tunc exmõcho rege urb̾
antistes Qui eo temꝑe quo gͥgorio
apelagio p̃sule destinatus apocri¬
saruis penes constantiopolim mo¬
rabatur fugere se sũmum sac̾docui
quasi humilicer finxit
S eo suscepto. usq adeo suꝑbia do¬
lose mentis creuit ut excausa alia.
occasionem querens synodum fa¬
ceret / in qua se uniuersalem applłs.¬
re conatus est. Quod mox ppͣ pela
acta cassauit. Dyaconem uero qui
iuxta morem proresponsis ecc̃asti¬
cis faciendis imꝑacorib adheat.
Ci eo missarum solempnia ce¬
brare prohibuit. Cuius smñam. Be¬
honoris mandiu̾at ne unquam
uniu̾salis ꝓphanum uocabłm aut
scribe̾nt aut sc̾ptum susciꝑent aut
ubi fuiss sc̾ptum sb̾scriberent. Qua¬
ppcer iohannes mulcis fallaçiis ad
suam ypoc̃sim consensum auaĩssĩ
imꝑatoris rediuiens optinuit ut ĩꝑa¬
tor gͥgorio scriberet quo sibi pacifi¬
cus extitisset. Qua ꝓꝑter iỹe imꝑa¬
trici constancie inte̾r aliqua sc̃psit
dicens sabinano diacono respon¬

Expanded text:
annes, tunc ex monacho regiae urbis antistes, qui eo tempore, quo Gregorius a Pelagio praesule destinatus apocrisiarius penes Constantinopolim morabatur, fugere se summum sacerdotium quasi humiliter finxit; sed eo suscepto, usque adeo in superbiam dolosae mentis excrevit, ut causa alia occasionem quaerens, synodum faceret, in qua se universalem appellare conatus est. Quod mox papa Pelaacta cassavit. Diaconum vero, qui juxta morem pro responsis ecclesiasticis faciendis imperatoribus adhaerebat, cum eo missarum solemnia celebrare prohibuit. Cujus sententiam behonoris mandaverat, ne unquam universalis profanum vocabulum aut scriberent, aut scriptum susciperent, aut ubi fuisset scriptum, subscriberent. Quapropter Joannes multis fallaciis ad suam hypocrisim consensum avarissimi imperatoris redimens, obtinuit ut imperator Gregorio scriberet, quod sibi pacificus extitisset. Quapropter ipse imperatrici Constantinae inter aliqua scribit, dicens: Sabiniano, diacono respon
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t extraneis uenũdai̾ cłicis daco p̃¬
çio deuegacur. Possessiones ergo.
uł si qua sunt eccłiastico iuri ꝯpetẽ¬
tia ⁊ ab extraneis in debite tetmẽtur
cum om̃i studio seruata ciulitate ĩ
ius eccłie cue reꝑare festina ut ne¬
gligens maliquo uidei̾ nõ ualeas.
Si quid uero de quocũq cłico ad
aures cuas ꝑuenerit quod te iuste
possit offendere facile nõ credas nec
adundictam te res accendat inꝯ¬
gnita. S presentib eccłie tue seĩo¬
ribus diligent̾ si est iu̾cas ꝑscrutã¬
duu. ⁊ tũc si qualicas rei poposcei̾t
canoĩca districcõ culpam feriat de¬
linquentis. hec itaq omnia sic sol¬
licite ac mansuece studii tui sit cus¬
todire quacemis nec tu ꝓmissioĩs
tue uidearis ĩ memor extitisse nec

Expanded text:
icis, dato pretio, denegetur. Possessiones igitur, vel si qua sunt alia ecclesiastico juri competentia, et ab extraneis indebite detinentur, cum omni studio servata civilitate, in jus ecclesiae tuae reparare festina, ut negligens in aliquo videri non valeas. Si quid vero de quocumque clerico ad aures tuas pervenerit, quod te juste possit offendere, facile non credas, nec ad vindictam te res accendat incognita; sed, praesentibus ecclesiae tuae senioribus, diligenter est veritas perscrutanda, et tunc si qualitas rei poposcerit, canonica districtio culpam feriat delinquentis. Haec itaque omnia sic sollicite ac mansuete studii tui sit custodire, quatenus nec tu promissionis tuae videaris immemor exstitisse, nec
Abbreviated transcription (Latin):
pocius multipłr. et quãuis int̾
culyabłes/ auõtem sui p̾oratus ꝯ¬
gnosceret /tarũ int̾ insontes eỹos
se p̃bebat prorsus equalem. O¬
ꝓpter iohanni syracusano ep̃o ĩ
ter ortera scribens ait. Q uod p̾¬
mas bizacemis asuis ep̃is impetitus
git omnes ep̃i secundum rõm hu¬
mitatis equales sumus.

Expanded text:
t. Et quamvis inter culpabiles auctoritatem sui prioratus agnosceret, tamen inter insontes episcopos se praebebat prorsus aequalem. Quapropter Joanni, Syracusano episcopo, inter caetera scribens ait: « Quod primas Bizacenus, a suis episcopis impetitus, git, omnes episcopi secundum rationem humilitatis aequales sumus.