comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
At illa diuina ñ pocest ita esse: quia id qđ habet est. Ac ꝑ
hoc ñ sichabet scientiam. ut aliud illi scientia sit. quascit.
met ipso. nec aliud ẽ ipse quã uita. que in illo ẽ: ꝙ dedit
filio hab̾e uitam insemet ipso. hoc ẽ genuit filiũ qui ꝙ
ipse uita esset. Sic itaq debemꝰ acciꝑe qđ de sp̃u scõ dic¬
tũ est. ñ enim loquet᷑ a semet ipso. s quecũq audieclo¬
quetur: ut intelligamꝰ ñ eum esse a semet ipso. Pat̃ qͥp¬
nec ꝓcedit. Nec ideo sane aliqua disparilitas in sũma illa¬
trinitate: cogitationi occurrat humane. Nam & filius
est querendo disserere. & temerariũ est cũ disserue¬
ris definire: quia hoc & menti ut cumq cõprehendẽ¬
& si qͥd forte mens inde comp̃henderit. lingue difficilli¬
mum est explicare: quantꝰlibet p̃sit doc̃tor quantus¬
libet ad sit auditor. Non enim loquetur a semetipso: qͥa

Expanded text:
At illa divina non potest ita esse, quia id quod habet est, ac per At illa divina non potest ita esse, quia id quod habet est, ac per hoc non sic habet scientiam, ut aliud illi sit scientia, qua scit, metipso; nec aliud est ipse quam vita, quae in illo est: et dedit Filio habere vitam in semetipso; hoc est, genuit Filium, qui et ipse vita esset. Sic itaque debemus accipere quod dtum est: Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audierit loquetur ; ut intelligamus, non eum esse a semetipso. Pater quipnec procedit. Nec ideo sane aliqua disparilitas in suTrinitate cogitationi occurrat humanae. Nam et Filius est quaerendo disserere, et temerarium cum disserueris definire: quia et menti utcunque comprehendere, et quid forte mens inde comprehenderit, linguae difficillimum est explicare, quantuslibet praesit doctor, quantuslibet sit auditor. Non ergo loquetur a semetipso, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mutabilem ueritatem intelligit. eligit. diligit. & lum̃
uidet de quo dicitur. eratlum̃ uerũ. & uerbũ audit de
qͦdicitur in pͥncipio erat uerbum. & odorẽ capit de qͦ dici¬
tur. post odorẽ unguentorũ tuorũ curremꝰ. & fontembi¬
bit de quo dicitur. apud te est fons uite. & tac̾tu fruitur
de quo dicitur. michi autem adherere deo bonum ẽ.: nec
aliud atq aliud s una intelligentia tot sensuũ nomini¬
plex natura. ubi uerissime simplex. uel intelligenda ẽ
uel credenda: que longe lateq naturam nr̃e mentis ex¬
cedit. Mucabilis ẽ quippe mens nr̃a que ꝑcipit discendo
qđ nesciebat. & amittit dediscendo qđ sciebat: & ueri¬
similitud ine fallitur. ut ꝓ uero apꝓbet falsum. & obs¬
curitate sua quasi quib dã tenebris impeditur. ne ꝑue¬
mat aduerum. Et ideo ñ est ista substantia uerissime sim¬
plex: cui ñ hoc ẽ esse qđ nosse. Potest enum esse nec nosse.

Expanded text:
mutabilem veritatem intelligit, eligit, diligit, et lumen mutabilem veritatem intelligit, eligit, diligit, et lumen videt de quo dicitur, Erat lumen verum; et verbum audit de quo dicitur, In principio erat Verbum ; et odorem capit de quo dicitur, Post odorem unguentorum tuorum curremus ; et fontem bibit, de quo dicitur, Apud te est fons vitae ; et tactu fruitur, de quo dicitur, Mihi autem adhaerere Deo bonum est : nec aliud atque aliud, sed una intelligentia tot sensuum nominiplex natura, ubi verissime simplex vel intelligenda est, vel credenda, quae longe naturam nostrae mentis excedit. Mutabilis est quippe mens nostra, quae percipit discendo quod nesciebat, et amittit dediscendo quod sciebat; et verisimilitudine fallitur, ut pro vero approbet falsum; et obscuritate sua quasi quibusdam tenebris impeditur, ne perveniat ad verum; et ideo non est ista substantia verissime simplex, cui non est hoc esse quod nosse. Potest enim esse, nec nosse.
Abbreviated transcription (Latin):
gi potest. scđm quẽ ds & odit amaricantes. & nec fri¬
gidos nec calidos. s tepidos euomet ex oresuo. Et ds̃
xp̃s dicit. meuscib ẽ ut faciam uoluntatem eius qui
me misit. Est etiam tactus ille diuinꝰ unde dieit spon¬
sa. de sponso: sinistra eius sub capite meo. & dextera eiꝰ
complectetur me. Non sunt hec indeo. ꝑ diuersa corpo¬
ris loca. Cum enim dicit᷑ scire: ibi sunt om̃ia. & ud̾e.
& audire. & olfacere & gustare & tangere. sine ul¬
laeius mutatione substantie. sine ulla mole quȩ in
aliap arte maior. & in alia minor etiam in senib pueri¬
li pectore cogitatur. quando deus sic cogitat᷑. Nec mire¬
ris. qđ in effabilis dei scientia qua nouit omĩa. ꝑ uarios
hum ane locutionis modos. om̃iũ istoꝵ corporaliũ sensu¬
um. nominib nuncupatur. cum & ipsa mens nr̃a hoc
est homo interior. cui uniformiter scienti ꝑ hosquinq
ueluti nuntios corporis diuersa nuntiantur: quando ĩ¬

Expanded text:
gi potest, secundum quem Deus et odit amaricantes, et nec frigi potest, secundum quem Deus et odit amaricantes, et nec frigidos nec calidos, sed tepidos evomit ex ore suo : et Deus Christus dicit, Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Est etiam tactus ille divinus, unde dicit sponsa de sponso: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me . Non sunt haec in Deo per diversa corporis loca. Cum enim dicitur scire, ibi sunt omnia; et videre, et audire, et olfacere, et gustare, et tangere; sine ulla ejus mutatione substantiae, sine ulla mole quae in alia parte major, in alia minor: etiam in senibus puerili pectore cogitatur, quando Deus sic cogitatur. 4. Nec mireris quod ineffabilis Dei scientia, qua novit omnia, per varios humanae locutionis modos, omnium istorum corporalium sensuum nominibus nuncupatur: cum et ipsa mens nostra, hoc est homo interior, cui uniformiter scienti per hos quinque veluti nuntios corporis diversa nuntiantur, quando im
Abbreviated transcription (Latin):
nulla susceptione angłi sit angłs fac̾tus. nulla suscep¬
tione cuiusquam creature creatura sit factꝰ. quomͦ de
illo intelligendum ẽ. qđ dñs ait. ñ enim loquetura se¬
met ipso. s quecũq audiet loquet᷑ Ardua questioni¬
mis. nimis ardua. Ipse ad sit sp̃s. ut saltim sicut ea co¬
gitare possum. sic eloqui possim: ac sic ad intelligentiã
uram ꝓ mei moduli facultate ꝑ ueniat. Priusitaq nos¬
se debetis & intelligere qui potestis. credere autẽ qui
intelligere nondum potestis. in ea substantia que ds
est. non quasi ꝑ corporis molem. sensus locis ꝓpriis distri¬
butos: sic̃ incarne mortali quoꝵ cumq animaliũ. alibi
ẽ iusus. alibi auditus. alibi olfactus. ꝑ totum autẽ tac¬
tus. absit hoc credere in illa incorporea ummutabi¬
liq natura. Audire gͦ ibi & uidere: idipsum est. Dici¬
tur & olfactus indeo: unde dicit apls. Sicut & xp̃s

Expanded text:
nulla susceptione angeli sit angelus factus, nulla suscepnulla susceptione angeli sit angelus factus, nulla susceptione cujusquam creaturae creatura sit factus; quomodo de illo intelligendum est quod Dominus ait, Non enim loquetur a semetipso, sed quaecumque audiet, loquetur? Ardua quaestio, nimis ardua. Ipse adsit Spiritus, ut saltem sicut eam cogitare possumus, sic eloqui possimus, ac sic ad intelligentiam vestram pro mei moduli facultate perveniat. 3. Prius itaque nosse debetis, et intelligere qui potestis, credere autem qui intelligere nondum potestis, in ea substantia quae Deus est, non quasi per corporis molem sensus locis propriis distributos, sicut in carne mortali quorumque animalium alibi est visus, alibi auditus, alibi gustus, alibi olfactus, per totum autem tactus. Absit hoc credere in illa incorporea immutabilique natura. Audire ergo ibi et videre, idipsum est. Dicitur et olfactus in Deo: unde dicit Apostolus, Sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
de illo igne compelletur dicere. ut intelligat nichilhoꝵ
debere sedicere. Ista enim que de substantia deiquo qͦmͦ
ut opꝰ erat significanda corporeis hõĩum auribꝰ sese intule¬
runt atq transierunt ad horam diinitꝰ facta sunt.
de creatura seruiente non deipsa dñante natura que
in se manens qđ uult mouet: & qđ uult immutabilis
mutat sicut etiam uox illa de nube. aures utiq attigit
corporales. eumq sensum corporis quocat᷑ auditꝰ nec
tam̃ ullo modo credendũ est uerbũ dei qđ est uiugenitꝰ
filius. qm̃ uerbum dicitur sillabis sonisq furi: qͥa nec
om̃s simulsonare possunt cũ sermo fit. s tamquã nas¬
centes morientib ordine suo soni quicũq succedunt. ut
totũ qđ ioquitur nouissima sillaba compleatur. Ab sit
ut sicloquatur pater ad filium. hoc est deus aduerbum
suum deum. S hoc eorum est caꝑe. quantum ab homi¬
ne capi potest. ad quos non lac ꝑtinet: s solidus cibus.

Expanded text:
de illo igne compellitur dicere, ut intelligat nihil horum debere se dicere. Ista enim quae de substantia Dei quoquo modo ut opus erat significanda, corporeis hominum sensibus sese intulerunt atque transierunt, ad horam divinitus facta sunt de creatura serviente, non de ipsa dominante natura, quae in se manens quod vult movet, et quod vult immutabilis mutat. Sicut etiam vox illa de nube aures utique attigit corporales, eumque sensum corporis qui vocatur auditus ; nec tamen ullo modo credendum est Verbum Dei, quod est unigenitus Filius, quoniam Verbum dicitur, syllabis sonisque finiri: quia nec omnes simul sonare possunt cum sermo fit, sed tanquam nascentes morientibus ordine suo soni quicumque succedunt, ut totum quod loquimur novissima syllaba compleatur. Absit ut sic loquatur Pater ad Filium, hoc est, Deus ad Verbum suum Deum. Sed hoc eorum est capere, quantum ab homine capi potest, ad quos non lac pertinet, sed solidus cibus.
Abbreviated transcription (Latin):
tenens integritatem fidei: non facit hoc.
Petrus incorꝑe occulus ẽ: ille in corꝑe digitus¬
est. In eo tamen corpore ẽ: inquo petrus. Et
siminus ualet cdigitus quam ocłs: non est
tamen precisus acorꝑe. Melius est ẽẽ digitũ
et esse incorꝑe: quam ẽẽ oculum et euelli de
corꝑe. Proinde fr̃s mei. nemo uos fallit: nemo
uos seducat. Amate pacem xp̃i quia ꝓuobis
crucifixus est: cum ds̃ eẽt. Paulus dicit. Neq
qui plantat ẽ aliquid. neq qui rigat: sed qui
incrementũ dat ds̃. Et quisquã nr̃m dicit
quia aliquid est: Si dixerimus quia aliquid
sumus: et non illi gloriam dederimus: ad ul¬
teri sumus. Nos amari uolumus: ñ sponsam.
Uos xp̃m diligite: et nos in illo inquo et
uos a nobis diligimini. Inuicem se diligant
membra: s om̃ia subcapite uiuant. Dolore
quidem fr̃s mei multa coactus sum dicere.
men finire non potui. Ad erit dñs ut opor¬
tune finiatur. Nolui enim amplius one¬

Expanded text:
tenens integritatem fidei, non facit hoc: tenens integritatem fidei, non facit hoc: Petrus in corpore oculus est, ille in corpore digitus; in eo tamen corpore est, in quo et Petrus; et si minus valet digitus quam oculus, non est tamen praecisus a corpore. Melius est esse digitum et esse in corpore, quam esse oculum et evelli de corpore. 18. Proinde, fratres mei, nemo vos fallat, nemo vos seducat: amate pacem Christi, qui pro vobis crucifixus est, cum Deus esset. Paulus dicit, Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Et quisquam nostrum dicit quia aliquid est? Si dixerimus quia aliquid sumus, et non illi gloriam dederimus, adulteri sumus; nos amari volumus, non sponsum. Vos Christum diligite, et nos in illo, in quo et vos a nobis diligimini. Invicem se diligant membra, sed omnia sub capite vivant. Dolore quidem, fratres mei, multa coactus sum dicere, m finire non potui, aderit Dominus ut opportune finiatur. Nolui enim amplius one
Abbreviated transcription (Latin):
prosit caracter ille in quo signatus ẽ: hoc
adtendit qui terreri et seduci non uult.
Teneamꝰ gͦ unitate fratres mei. Pret̃ unitat̃e & qͥ
facit miracła nichil ẽ. In unitate enim erat po
pulus isrł. & faciebant miracula. Preter
unitatem erant magi pharaonis: et facie¬
faciebant. an qui non faciebant : Petrus
apłs resuscitauit mortuũ: simon magus
non poterant face̾: nec qd̃ faciebat petrꝰ. neqd̾
faciebat symon. S unde gaudebant. Qͥa nomi¬
na ipsorum: scripta erant incęlo. Nam et
fidem gentiũ hoc ait. Dixerunt enĩ glori¬
antes ipsi discipłi. Ecce dñe in nomine tuo
etiã demonia nobis subiecta sunt. Bene
quidẽ confessi sunt: deculerunt honorẽ
nomini xp̃i. Et tamen quid ait eis: Nolite
in hoc głari. quia demonia uobis subiec¬
ta sunt: s gaudete quia nomina ur̃a scͥp¬
ta sunt incelo. Petrus demonia exclusit.
Nescio quȩ anicula uidua. nescio quis
homo qua liscumq laicus habens caritatẽ.¬

Expanded text:
prosit character ille in quo signatus est, hoc prosit character ille in quo signatus est, hoc attendit qui terreri et seduci non vult. Teneamus ergo unitatem, fratres mei: praeter unitatem, et qui facit miracula nihil est. In unipulus Israel, et non faciebat miracula; praeter unitatem erant magi Pharaonis, et faciefaciebant, an qui non faciebant? Petrus apostolus resuscitavit mortuum. Simon magus non poterant facere nec quod faciebat Petrus, nec quod faciebat Simon; sed unde gaudebant? Quia nomina eorum erant scripta in coelo. Nam et fidem gentium hoc ait. Dixerunt enim gloriantes ipsi discipuli, Ecce, Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt. Bene quidem confessi sunt, detulerunt honorem nomini Christi; et tamen quid ait eis? Nolite in hoc gloriari, quia daemonia vobis subjecta sunt; sed gaudete, quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Petrus daemonia exclusit; nescio quae anicula vidua, nescio quis homo qualiscumque laicus habens charitate
Abbreviated transcription (Latin):
tus ñ exit: nisi ubi ẽ radix. Ubi autẽ ẽ radix
Incaritate. Et audi formam sacram̃torum.
Paulus loquitur. Si sciam inquit omĩasa¬
cram̃ta. et habeam omnẽ ꝓphetiam. et om¬
nẽ fidem. &e quantam fidem: Ita ut montes
transferã. caritatem autem non habeam:
nichil sum. Nemo gͦ uobis fabulas uendat:¬
& pontius fecit miraculum. Et donatus ora¬
uit et respondit ei de cȩlo ds̃. Primo aut
falluntur: aut fallunt. Postremo fac illum
montes transferre. Caritatem inquit non
habeam: nichil sum. Uideamus utrum ha¬
buerit caritatem. Crederem: si non duisisset
unitatem. Nam & contra istos ut sic loquar
mirabiliarios: cautũ me fecit dñs m̃s dicens.
Innouissimis temporib exsurgent pseudo¬
inerrorẽ si fieri potest etiam electos. Ecce p̃
quia & miraculis decipi non debemus.
aliquando enim et desertor terret ꝓuinci¬
alem. S utrum incastris sit et aliquid illi

Expanded text:
tus non exit, nisi ubi est radix; ubi autem est radix, tus non exit, nisi ubi est radix; ubi autem est radix, nisi in charitate? Et audi formam sarmentorum; Paulus loquatur: Si sciam, inquit, omnia sacramenta, et habeam omnem prophetiam et omnem fidem et quantam fidem?, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam, nihil sum . 17. Nemo ergo vobis fabulas vendat. Et Pontius fecit miraculum; et Donatus oravit, et respondit ei Deus de coelo. Primo, aut falluntur aut fallunt. Postremo, fac illum montes transferre: Charitatem autem, inquit, non habeam, nihil sum. Videamus utrum habuerit charitatem. Crederem, si non divisisset unitatem. Nam et contra istos, ut sic loquar, mirabiliarios cautum me fecit Deus meus, dicens: In novissimis temporibus exsurgent pseudoinducant, si fieri potest, etiam electos: ecce pra, quia et miraculis decipi non debemus. Aliquando enim et desertor terret provincialem; sed utrum in castris sit, et aliquid illi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ p̃conem loquitur uidex. et in actis tamen
non scribitur preco dixit: s uidex dixit. Pro
accepisti: confitere cum amico sponsi. Non
potest homo acciꝑe quicquã: nisi datũ fu¬
erit ei decȩlo. Confitere cũ amico sponsi. Qui
habet sponsam sponsus est. Amicus autem
sponsi: stat et audit eum. S osi stares. et au¬
dires eum: et ñ caderes ut audires de. audi¬
endo enim eum: stares et audires. Nam lo¬
queris: et tibi caput inflas. Ego inquit. ex¬
cłia. si sponsa sum : si arras accepi. siprecio
sanguinis illius redempta sum: audio uocẽ
sponsi. Et uocem amici sponsi tunc audio:
si sponso meo do głam non sibi. Dicat amicꝰ.
Qui habet sponsam: sponsus ẽ. Amicus
autem sponsi stat et audit eum: et gaudio
gaudet ꝓpter uocem sponsi. Eoce habes sa¬
cram̃ta: et ego concedo. Habes formã: sed
sarmentũ es de uitȩ precisum. Tu formã
ostendis: ego radicem quero. Deforma fruc¬

Expanded text:
Per praeconem loquitur judex, et in actis tamen Per praeconem loquitur judex, et in actis tamen non scribitur, Praeco dixit; sed, Judex dixit. Proiaccepisti, confitere cum amico sponsi, Non potest homo accipere quidquam, nisi datum fuerit ei de coelo. Confitere cum amico sponsi, Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum. Sed o si stares et audires eum, et non caderes ut audires te! Audiendo enim eum, stares et audires: nam loqueris, et tibi caput inflas. Ego, inquit Ecclesia, si sponsa sum, si arrhas accepi, si pretio sanguinis illius redempta sum, audio vocem sponsi; et vocem amici sponsi tunc audio, si sponso meo det gloriam, non sibi. Dicat amicus, Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Ecce habes Sacramenta, et ego concedo. Habes formam, sed sarmentum es de vite praecisum; tu formam ostendis, ego radicem quaero: de forma fruc
Abbreviated transcription (Latin):
sponsam dixit. S quid sum : amicus. a¬
micus autem sponsi qui stat et audit
eũ: gaudio gaudet ꝓpter uocem sponsi.
euidenter ergo frẽs mei nichil ꝓdest istis
seruare uirginitatem. habere continentiã:
elemosinas dare. Omĩa illa quȩ laudant᷑
ineccłia nichil illis ꝓsunt. quia conscind̃t
unitatem: id est tunicam illam caritatis.
Quid faciunt: Diserti sunt multi inter il¬
los. magne lingue: flumina linguarum.
Num qͥd angłice locuntur: audiant amicũ
sponsi zelantem sponso: non sibi. Si linguiᷤᷤ
hominũ loquar et angłoꝵ caritatẽ autem
non habeam: factus sum examentũ sonans.
et cybalum tinniens. S quid dicunt: ha¬
benius baptismũ. habes: s non tuũ. Ali¬
ud ẽ habere: aliud ẽ dñari. Baptismũ habes:
quia accepisti ut baptrzatus sis. accepisti
tam quam inluminatus: si tamen ate ñ
tenebratus. Et quando das minister das:
non possessor. Preco clamas: non uidex.

Expanded text:
sponsam, dixit: sed quid sum? Asponsam, dixit: sed quid sum? Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi . 15. Evidenter ergo, fratres mei, nihil prodest istis servare virginitatem, habere continentiam, eleemosynas dare; omnia illa quae laudantur in Ecclesia, nihil illis prosunt: quia conscindunt unitatem, id est, tunicam illam charitatis. Quid faciunt? Diserti sunt multi inter illos, magnae linguae, flumina linguarum. Numquid angelice loquuntur? Audiant amicum sponsi zelantem sponso, non sibi: Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum ut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . 16. Sed quid dicunt? Habemus Baptismum. Habes, sed non tuum. Aliud est habere, aliud dominari. Baptismum habes, quia accepisti ut baptizatus sis, accepisti tanquam illuminatus; si tamen a te non tenebratus: et quando das, minister das, non possessor; praeco clamas, non judex.
Abbreviated transcription (Latin):
dñi aꝑtissime declaratur. Qui psalmus om¬
ni anno legitur nouissima ebdomade: in¬
tento uniuerso popło inminente passione
xp̃i. Et apud nos et apud ipsos: psalmꝰ iste le¬
gitur. Intendite fr̾s mei: quid ibi emit. reci¬
tentur tabule cõmerciales.Quid ibi emit:
audite. Com memorabuntur & conuertent᷑
ad dñm uniuersi fines t̾re: et ad orabunt
in conspectu eiꝰ uniuierse patriȩ gentiũ. Qm̃
ipsius ẽ regnũ: & ipse dñabitur gentiũ. Ee¬
ce quid emit. Foce quoniã ds̃ rex omĩs t̾re: iꝑse
est sponsus tutis. Quid ergo ad pannos ius
deduci : Talem diuitẽ agnosce. Totum emit.¬
& tu dicis partem hic habes : Osi placeres
sponso. osi non corrupta loquereris: ce corrup¬
ta quod peius ẽ corde ñ corꝑe. Amas hominẽ
pro xp̃o: amas dicentem ego baptizo. Ami¬
cum sponsi ñ audis dicentem. hic est qͥ
baptizat : Non audis dicentem. qui ha¬
bet sponsam sponsus ẽ: Ego non habeo

Expanded text:
Domini apertissime declaratur: qui psalmus omDomini apertissime declaratur: qui psalmus omni anno legitur novissima hebdomada intento universo populo, imminente passione Christi, et apud nos, et apud illos psalmus iste legitur. Intendite, fratres, quid ibi emit; recitentur tabulae commerciales; quid ibi emit, audite: Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium: quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium . Ecce quid emit. Ecce quoniam rex omnis terrae Deus est sponsus tuus. Quid ergo ad pannos vis deduci talem divitem? Agnosce: totum emit, et tu dicis, Partem hic habes. O si placeres sponso, o si non corrupta loquereris, et corrupta, quod pejus est, corde, non corpore! Amas hominem pro Christo, amas dicentem, Ego baptizo: amicum sponsi non audis dicentem, Hic est qui baptizat; non audis dicentem, Qui habet sponsam, sponsus est. Ego non habeo
Abbreviated transcription (Latin):
tibi inpassione dñi. Erat ibi tunica: uideamꝰ
nisi caritatem: De suꝑ texta tunica qͥd sig¬
nificat nisi unitatem: hanc tunic̃ã ad tende:
quia nec ꝑsecutores xp̃i diuiserunt. Ait enĩ.
Dixerunt᷑ inter se. Non diuidamus eã: sed
sortem suꝑ eam mittamus. Ecce unde audis¬
ti psalmũ. Uestem ꝑsecutores non diuiser̃t:
xp̃iani eccl̃am diuidunt. S quid dicã fr̃es:
aꝑte uideamus quid emerit. Ibi enim emit:
ibi p̃cium dedit. Pro quanto dedit: Si ꝓ af
frica dedit: simus donatiste. Et ñ appellem᷑
donatiste s xp̃iani: quia xp̃c solam affricam
emit. Quamquã & hic non soli donatiste.
S non tacuit incommercio suo quid emerit.
fecit tabulas. deo grãs: non nos fefellit. Opus
ẽ ut audiat illa sponsa: et ibi intelligat cui
nouerit uirginitatem. Ibi in ipso psalmo. uͥ
dictum est foderunt manus meas & pedes¬
meos. dinumerauerunt ossa mea: ibi passio

Expanded text:
tibi dicat in passione Domini. Erat ibi tunica: videamus tibi dicat in passione Domini. Erat ibi tunica: videamus nisi charitatem? desuper texta tunica quid significat, nisi unitatem? Hanc tunicam attende, quam nec persecutores Christi diviserunt. Ait enim: Dixerunt inter se, Non dividamus eam, sed sortem super eam mittamus . Ecce unde audistis Psalmum. Vestem persecutores non consciderunt: christiani Ecclesiam dividunt. 14. Sed quid dicam, fratres? Aperte videamus quid emerit. Ibi enim emit, ubi pretium dedit. Pro quanto dedit? Si pro Africa dedit, simus Donatistae, et non appellemur Donatistae, sed Christiani; quia Christus solam Africam emit: quanquam et hic non soli Donatistae. Sed non tacuit in commercio suo quid emerit. Fecit tabulas: Deo gratias, non nos fefellit. Opus est ut audiat illa sponsa, et ibi intelligat cui voverit virginitatem. Ibi in ipso psalmo ubi dictum est, Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea; ubi passio
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ ioħes : hic ẽ qui baptizat. O tu
uirgo si sponso huic seruas uirginitatẽ tuã.
quare curris adeum quidicit ego baptiro
cũ amicus sponsi tui dicat hic est qui bap¬
tizat: Deunde sponsus tuus totũ orbem te¬
net. quare tu inparte corrũperis: Quis ẽ
sponsus: qm̃ rex omĩs terre ds̃: ipse sponsꝰ
tuus. Totũ tenet: quia totum emit. Uide
quanti emerit: ut intelligas quid emerit.
Quod p̃cium dedit: Sanguinẽ dedit. Ubi
fudit sanguinẽ suum: In passione. Non¬
ne sponso tuo cantas aut cantare te fingis.
quando emptus ẽ totus orbis: foderunt
manus meas et pedes meos: dinumeraue¬
runt om̃ia ossa mea. Ipsi uero consideraue¬
runt et conspexerunt me: diuiser̃t sibi
uestim̃ta mea. et suꝑ uestem meã miser̃t̃
sortem. Sponsa es: agnosce uestimentũ spon¬
si tui. suꝑ quam uestem missa ẽ sors. Int̾ro¬
ga eugłium: uide cui sponsata sis. Uide aqͦ
arras accipias. Interroga eugłm: uide quid

Expanded text:
testimonium Joannes, Hic est qui baptizat. O tu testimonium Joannes, Hic est qui baptizat. O tu virgo, si sponso huic servas virginitatem tuam, quare curris ad eum qui dicit, Ego baptizo; cum amicus sponsi tui dicat, Hic est qui baptizat? Deinde sponsus tuus totum orbem tenet; quare tu in parte corrumperis? Quis est sponsus? Quoniam rex omnis terrae Deus . Ipse sponsus tuus totum tenet, quia totum emit. Vide quanti emerit, ut intelligas quid emerit: quod pretium dedit? Sanguinem dedit. Ubi dedit, ubi fudit sanguinem suum? In passione. Nonne sponso tuo cantas, aut cantare te fingis, quando emptus est totus orbis: Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea: ipsi vero consideraverunt, et conspexerunt me; diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem? Sponsa es, agnosce vestem sponsi tui. Super quam vestem missa est sors? Interroga Evangelium; vide cui desponsata sis, vide a quo arrhas accipias. Interroga Evangelium; vide quid
Abbreviated transcription (Latin):
rum feminarũ est: et si dici uirginitas in
uiris potest. paucorum uirorũ. Sc̃itas. in¬
tegritas etiam corꝑis ẽ ineccłia: et honora¬
bilius membrũ est. Alia autem m̃bra non
incorpore: sed omĩa inmente seruant uir¬
ginitatem. Quȩ ẽ uirginitas m̃tis: Integra
fides. solida spes: sincera caritas. Hanc uir¬
ginitatẽ timebat ille qui zelabat sponso.
aserpente corrumpi. Sicut enim membrũ
corꝑis iuolatur in quodã loco: sic secluctio
lingue uiolat uirginitatẽ cordis. Inm̃te ñ
corrumpatur: quȩ non uult sine causa tene¬
re corꝑis uirginitatẽ. Quid ergo dicam fr̃s:
Et heretici habent uirgines: et mulcȩ st̃ uir¬
gines hereticorũ. Uideamus si sponsum a¬
mant: ut uirginitas ista custodiatur. Cui
custoditur: xp̃o inquit. Uideamus si xp̃o &
ñ donato. Uideamus cui seruatur ista uir¬
ginitas. Cito ꝓbare poteritis. Ecce ostendo
sponsũ: quia ipse se ostendit. Pir hibet illi

Expanded text:
rum feminarum est, et si dici virginitas in rum feminarum est, et si dici virginitas in viris potest, paucorum virorum sancta integritas etiam corporis est in Ecclesia, et honorabilius membrum est: alia autem membra non in corpore, sed omnia in mente servant virginitatem. Quae est virginitas mentis? Integra fides, solida spes, sincera charitas. Hanc virginitatem timebat ille, qui zelabat sponso, a serpente corrumpi. Sicut enim membrum corporis violatur in quodam loco, sic seductio linguae violat virginitatem cordis. In mente non corrumpatur, quae non vult sine causa tenere corporis virginitatem. 13. Quid ergo dicam, fratres? Et haeretici habent virgines, et multae sunt virgines haereticorum. Videamus si sponsum amant, ut virginitas ista custodiatur. Cui custoditur? Christo, inquit. Videamus si Christo, non Donato: videamus cui servetur ista virginitas; cito probare poteritis. Ecce ostendo sponsum, quia ipse se ostendit: perhibet illi
Abbreviated transcription (Latin):
rito audis eum: et gaudio gaudes ꝓpter
uocem sponsi. Sic et apłs amicus sponsize¬
lat: et ipse non sibi sed sponso. Audi uocẽ
zelantis. Telo dei uos zelo dixit: non meo.
slon michi: sed zelo dei. Unde: Quomͦ: Qũa
zelas : Uel cui zelas: desponsaui enĩ uos
uni uiro uirginem castam: ex hibere xͦ.
Quid ergo times: Quare zelas: Timeo in¬
quit. ne sicut serpens euam fefellit astu¬
cia sua: sic & uestri sensus corrumpãtur
acastitate. quȩ ẽ inxp̃o. Omĩs eccłia: uirgo
apellata est. Diuersa ẽẽ m̃bra eccłȩ. diuersis
donis pollere uidetis: atq gaudere. Alii
coniugati: aliȩ coniuigate. Alii uiduati uxo¬
ribus: ultra non querunt. Aliȩ uiduate
maritis: ultra non querunt. Alii integrita¬
tem ab ineunte ȩtate conseruant: alie uir¬
ginitatẽ suã deo deuouert̃. Diuersa sunt
munera: s om̃s isti una uirgo ẽ. Ubi ista uͥgi¬
nitas : Non enĩ incorpore. & incorꝑe pauca¬

Expanded text:
rito audis eum, et gaudio gaudes propter rito audis eum, et gaudio gaudes propter vocem sponsi. Sic et Apostolus amicus sponsi, zelat et ipse, non sibi, sed sponso. Audi vocem zelantis: Zelo Dei vos zelo, dixit; non meo, non mihi, sed zelo Dei. Unde? quomodo? quam zelas, vel cui zelas? Desponsavi enim vos uni viro, virginem castam exhibere Christo. Quid ergo times? quare zelas? Timeo, inquit, ne sicut serpens seduxit Evam astutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo . Omnis Ecclesia virgo appellata est. Diversa esse membra Ecclesiae, diversis donis pollere videtis atque gaudere: alii conjugati, aliae conjugatae, alii viduati uxores ultra non quaerunt, aliae viduatae maritos ultra non quaerunt, alii integritatem ab ineunte aetate conservant, aliae virginitatem suam Deo voverunt; diversa sunt munera, sed omnes isti una virgo est. Ubi est ista virginitas? non enim in corpore. Pauca
Abbreviated transcription (Latin):
nis incęlo sedentem. Nouerit fr̃s mei frater
nitas ur̃a: magnũ dolorem me pati de hac
re. S ut dixi: dimitto cetera cogitationib
urĩs. Non enim dico siloquar dotadie: si
plãgam totadie non sufficio. Nondico si ha¬
beam sicut ꝓpħa dicit fontẽ lacrimarũ: sed
parum ẽ. Redeamus: uideamꝰ quid dicit
iste. Qui habet sponsam sponsus ẽ. Non est¬
mea: ñ est mea sponsa. Et non gaudeas in
nuptiis: Immo gaudeo: ait. Amicus autem
sponsi qui stat et audit eum: gaudio gaudet
propter uocem sponsi. Non inquit gaudeo
propter uocem meam: sed ꝓpter uocem spon¬
si gaudeo. Ego sũ mnaudiendo: ille indicen¬
do. Ego enĩ sũ illum inandus: ille lumen.
ego sum mnaure: ille uerbũ. Ergo amicrs
sponsi stat: et audit eum. Quare stat: qui¬
a non cadit. Quare non cadit: Quia humi¬
lis ẽ. uide stantem in solido. Nonsũ dignus
corrigiam calciamenti eiꝰ soluere. Bene te
humilias. merito ñ cadis: merito stas. Me¬

Expanded text:
nis in coelo sedentem? Noverit Charitas nis in coelo sedentem? Noverit Charitas vestra magnum dolorem me pati de hac re: sed, ut dixi, dimitto caetera cogitationibus vestris. Non enim dico, si loquar tota die; si plangam tota die, non sufficio: non dico, si habeam, sicut dicit propheta, fontem lacrymarum ; sed parum est. 12. Redeamus, videamus quid dicit iste: Qui habet sponsam, sponsus est; non est mea sponsa. Et non gaudes in nuptiis? Imo gaudeo, ait: Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Non, inquit, gaudeo propter vocem meam, sed propter vocem sponsi gaudeo. Ego sum in audiendo, ille in dicendo: ego sum enim illuminandus, ille lumen; ego sum in aure, ille Verbum. Ergo amicus sponsi stat et audit eum. Quare stat? Quia non cadit. Quare non cadit? Quia humilis est. Vide stantem in solido: Non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Bene te humilias, merito non cadis, merito stas, me
Abbreviated transcription (Latin):
gre ꝓfectus acciꝑe regnum. sicut ipse
dicit᷑ inetigłio: et tamen p̃sens ẽ maiesta¬
te. fallatur amicus qui trans mare ꝓfectꝰ
est. Et si fallitur: ue illi qui fallit. Quid cum
fallere conantur dm̃ intuentẽ omniũ cor¬
da. et omniũ secreta rimantem: Existit ali¬
quis hereticus: et dicit. Ego do. ego sc̃ifico:
ego iustifico. Nolo eas ad illam sectam. Be¬
ne quidẽ zelat: sed uide cui. Non eas adido¬
la. Bene zelat. Non adsortilogos. Bene
zelat: iudeamus cui zelat. Ego quod do sc̃m
est: quia ego do. Ego quem baptizo baptiza¬
tus est: quem non baptizo. non ẽ baptizatꝰ.
audi amicũ sponsi. Disce zelare amico tuo.
audi uocem illius. hic ẽ qui baptizat. Qua¬
re tibi us arrogare quod tuũ non ẽ :ͦ Isq
ad eo absens est. qui hic reliqͥd sponsam suã ͤ
Nescis quia ille qui amortuis resurrexit ad
dexteram patris sedet: Si contempserunt
eum uidei inligno pendendem: tu contẽp¬

Expanded text:
gre profectus est accipere regnum, sicut dicit gre profectus est accipere regnum, sicut dicit ipse in Evangelio , et tamen praesens est majestate. Fallatur amicus qui trans mare profectus est; et si fallitur, vae illi qui fallit! quid Deum fallere conantur, Deum intuentem omnium corda, et omnium secreta rimantem? Existit aliquis haereticus, et dicit: Ego do, ego sanctifico, ego justifico, nolo eas ad illam sectam. Bene quidem zelat, sed vide cui. Non eas ad idola, bene zelat: non ad sortilegos, bene zelat. Videamus cui zelat: Ego quod do sanctum est, quia ego do; ego quem baptizo baptizatus est, quem non baptizo non est baptizatus. Audi amicum sponsi, disce zelare amico tuo: audi vocem illius, Hic est qui baptizat. Quare tibi vis arrogare quod tuum non est? Usque adeo absens est qui hic reliquit sponsam suam? Nescis quia ille qui a mortuis resurrexit, ad dexteram Patris sedet? Si contempserunt eum Judaei in ligno pendentem, tu contem
Abbreviated transcription (Latin):
loquor: humanũ dico ꝓpter infirmitatẽ
carnis ur̃e. Multi habe̾tis conuiges: mul¬
tꝯ habere tiultis. Multi et si ñ uultis: ha¬
biustis. Multi qui omĩno coniuges habere
ñ uultis: de conuigib patrũ ur̃oꝵ. nati estiᷤ.
Nullũ cor ẽ: quod iste non tangat affectus.
Nullus in reb humanis tam auius agene¬
re humano ẽ: qui quod dico ñ sentiat. Po¬
nite aliquẽ peregre ꝓfectũ: cõmendasse
amico suo sponsam suã. Uide queso te ca¬
rus meus es: ne forte me absente ꝓme ali¬
quis ametur. Qualis gͦ ille qui custodienꝰ
sponsam uel uxorem amici sui dat quidẽ
operã ut nullus alius ametur. sed si se
amari ꝓ amico uoluerit. c uti uoluerit
cõmendata sibi. quam de testandus uni¬
lam aliquanto petulantius ꝑfenestram
ad tendere. aut iocari cũ aliquo: ꝓhibet
tamquã ⁊elans. Uideo relantẽ: s uideã
cui utrũ amico absenti: an sibi p̾senti.¬
somm̃dauit amico sito sponsam suã pere¬

Expanded text:
loquor; humanum dico, propter infirmitatem loquor; humanum dico, propter infirmitatem carnis vestrae . Multi habetis conjuges, multi habere vultis, multi etsi non vultis, habuistis; multi qui omnino conjuges habere non vultis, de conjugibus patrum vestrorum nati estis: nullum cor est quod non iste tangat affectus; nullus in rebus humanis tam avius a genere humano est, qui quod dico non sentiat. Ponite aliquem peregre profectum, commendasse amico suo sponsam suam: Vide, quaeso te, charus meus es, ne forte me absente pro me aliquis ametur. Qualis ergo ille, qui custodiens sponsam vel uxorem amici sui, dat quidem operam ut nullus alius ametur, sed si se amari pro amico voluerit, et uti voluerit commendata sibi, quam detestandus unilam aliquanto petulantius per fenestram attendere aut jocari cum aliquo, prohibet tanquam zelet: video zelantem, sed videam cuiCommendavit amico suo sponsam suam, pere
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Ui dete quid dicat xp̃m: quid se. Qui
habet sponsam: sponsus ẽ. Casti estote:
sponsum amate. Quid autẽ tues qui nobis
dicis. qui habet sponsam sponsus est: amicus
autem sponsi qui stat et audit eũ gaudio
plenũ ẽ: dicere qd̾ doleo. S obsecro uos ꝑip
sum xp̃m. ut qd̾ dicere ñ potuera uos cogi¬
tetis. Noui enum dolorẽ meũ exprimi satis
digne ñ posse. Multos enĩ ad ulteros uidõ.
qui sponsam tanto p̾cio emptam. amatam
fȩdam. ut pulera fieret illo emptore. illo li¬
beratore. illo decoratore. possidere uolunt:
et id agunt uerbis suis. ut pro sponso amen¬
tur. De illo dictum ẽ: hic est qui baptizat.
Quis huc exit et dicit ego baptizo: Quis
huc exit et dicit. ego quod dedero huc ẽ
scm̃: Quis huc ꝓcedit qui dicit. bonũ ti
bi ẽ ut nascaris ex me: Amicum sponsi
audiamus: non ad ulteros sponsi. audiamꝰ.
zelantem: sed ñ sibi. fr̃s. regredimini corde
ad urãs domos. Carnalia loquor. terrena

Expanded text:
tem. Videte quid dicat Christum, quid se: Qui tem. Videte quid dicat Christum, quid se: Qui habet sponsam, sponsus est. Casti estote, sponsum amate. Quid autem tu es, qui nobis dicis, Qui habet sponsam, sponsus est? Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio plenum est, dicere quod doleo: sed obsecro vos per ipsum Christum, ut quod dicere non potuero, vos cogitetis; novi enim dolorem meum exprimi satis digne non posse. Multos enim adulteros video, qui sponsam tanto pretio emptam, amatam foedam ut pulchra fieret, illo emptore, illo liberatore, illo decoratore, possidere volunt; et id agunt verbis suis, ut pro sponso amentur. De illo dictum est, Hic est qui baptizat . Quis huc exit et dicit, Ego baptizo? quis huc exit et dicit, Ego quod dedero, hoc est sanctum? quis huc procedit qui dicit, Bonum est tibi ut nascaris ex me? Amicum sponsi audiamus, non adulteros sponsi: audiamus zelantem, sed non sibi. 11. Fratres, regredimini corde ad vestras domos, carnalia loquor, terrena
Abbreviated transcription (Latin):
nisi fuerit ei datum decęlo. Ipsi uos michi
testimoniũ ꝑhibetis: quod dixerim. E go
non sum xp̃c. Tanquã dicens. Quid uos
fallitis: uos ipsi michi qtomodo ꝓposiustiᷤᷤ
hanc questionem: Quid michi dixistis. Rab¬
bi qui erat tecum transiordanem: cui tu
testimoniũ ꝑ hibuisti. Nostis gͦ: quale testi¬
moniũ illi ꝑhibui. Modo dicturus sum ñ
ẽẽ illum quem dixi ẽẽ ego. qui aliquid acce¬
pi de cȩlo ut aliqiid eẽm: In anem me uul¬
tis eẽ. ut loquar contra ueritatẽ: Non po¬
test homo acciꝑe quicquã: nisi fuerit illi
quia tu illum baptizasti: Missus sum.
Ego preco sum: ille uidex ẽ. Et auditesti¬
moniũ multo uehem̃tius: multo exp̃ssi¬
us. Uidete quid nobiscũ agitur. uidete
quid amare debeamus: uidete quia ali¬
quem hominẽ amare ꝓxp̃o ad ulteriũ ẽ.
Quare hoc dico: Ad tendamus uocem io¬
hannis. Poterat inillo erran: poterat
inse putari. qui non erat. Respuit ase
falstim honorẽ: ut teneat solidã uerita¬

Expanded text:
elo. Ipsi vos mihi testimonium perhibetis quod dixerim, Ego non sum Christus. Tanquam dicens, quid vos fallitis? vos ipsi mihi quomodo proposuistis istam quaestionem? Quid mihi dixistis? Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti. Nostis ergo quale testimonium illi perhibui: modo dicturus sum non esse illum quem dixi esse? Ergo quia aliquid accepi de coelo ut aliquid essem, inanem me vultis esse, ut loquar contra veritatem? Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit illi quia tu illum baptizasti? Missus sum: ego praeco sum, ille judex est. 10. Et audi testimonium multo vehementius, multo expressius. Videte quid nobiscum agitur; videte quid amare debeamus; videte quia aliquem hominem amare pro Christo, adulterium est. Quare hoc dico? Attendamus vocem Joannis: poterat in illo errari, poterat ipse putari qui non erat; respuit a se falsum honorem, ut teneat solidam verita
Abbreviated transcription (Latin):
buit loculos cui angłi ministrauer̃t: nͥ qͥa eccłiaip¬
sius loculos suos habitura erat: Quare furẽ admi¬
sit. nͥ ut eius eccłia fures cũ patitur toleret: Sed ille
qui consueuerat de loculis pecuniã tollere: ñ dubi¬
tauit accepta pecunia ipsum dñm uendẽ. Hideamꝰ.
qͥd ad ista respondeat dñs. Uidete fr̃s. Non illiait.
Propt̾ furta tua dicis ista. furẽ nouerat. nec ꝓdebat.
sed potius tolabat: & ad ꝑferendos in eccłia malos.
nobis exemplũ patientie demonstrabat. Dix̃ ergo
iħs. Sine illam: ut in diẽ sepulture mee seruet illud.
Moriturũ se denuntiauit. Sed quid ẽ qđ sequit᷑. pauꝑeᷤ
enĩ semꝑ habetis uobiscum. me autẽ non semꝑ habe

Expanded text:
buit loculos cui Angeli ministraverunt, nisi quia Ecclesia ipbuit loculos cui Angeli ministraverunt, nisi quia Ecclesia ipsius loculos suos habitura erat? Quare furem admisit, nisi ut ejus Ecclesia fures patienter toleret? Sed ille qui consueverat de loculis pecuniam tollere, non dubitavit accepta pecunia ipsum Dominum vendere. Videamus quid ad ista Dominus respondeat. Videte, fratres: non illi ait, Propter furta tua dicis ista. Furem noverat, nec prodebat; sed potius tolerabat, et ad perferendos malos in Ecclesia nobis exemplum patientiae demonstrabat. Dixit ergo ei Jesus: Sine illam, ut in diem sepulturae meae servet illud. Moriturum se denuntiavit. 12. Sed quid est quod sequitur? Pauperes enim semper habebitis vobiscum, me autem non sem
Abbreviated transcription (Latin):
nas: fur sacrilegꝰ. Non qualiscumq fur. furlo¬
culoꝵ sed dñicoꝵ. Loculoꝵ: sed sacroꝵ. Sic criina
disceruunt᷑ in foro: qualiscumq furti & pecula¬
tus. Peculatus enĩ dicitur furtũ de re publica
& non sic iudicatur furtum rei priuate quomͦ publi¬
ce. Quanto uehementius iudicandus est sacrilegꝰ
bat & exiebat. Ad ipsã cenã dñicã parit̾ accessit: con-¬
uersari cũ eis potuit. eos in qͥnare ñ potuit. De uno
fideli cũ infidele: Petrꝰ enĩ accep̃ ad uitam: iudas
ad mortẽ. Quomodo enĩ ille odorbonꝰ: sic ille cibꝰ bo¬
nus. Sicut gͦ odor bonꝰ: ita & cibꝰ bonꝰ. Bonꝰ bonos uiui¬
ficat: malos mortificat. Qui enĩ manducauerit indi¬
gne: iudiciũ sibi manducat & bibit. Iudiciũ sibi:
non tͥ. Si uidiciũ sibi ñ tibi. tolera malũ bonus: ut
uenias ad p̾miũ bonoꝵ ne mittaris in penã maloꝵ.
Exẽplũ dñi accipite: cõuersantis int̾ra. Quare ha¬

Expanded text:
nas, fur sacrilegus, non qualiscumque fur, fur lonas, fur sacrilegus, non qualiscumque fur, fur loculorum, sed dominicorum loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro qualiscumque furti et peculatus peculatus enim dicitur furtum de re publica, et non sic iudicatur furtum rei privatae quomodo publicae quanto vehementius iudicandus est sacrilegusbat et exibat. Ad ipsam coenam Dominicam pariter accessit. Conversari cum eis potuit; eos inquinare non potuit. De uno fideli cum infideli? Petrus enim accepit ad vitam, Judas ad mortem. Quomodo enim ille odor bonus, sic ille cibus bonus. Sicut ergo odor bonus, ita et cibus bonus, bonos vivificat, malos mortificat. Qui enim manducaverit indigne, judicium sibi manducat et bibit : judicium sibi, non tibi. Si judicium sibi, non tibi; tolera malum bonus, ut venias ad praemia bonorum, ne mittaris in poenam malorum. 11. Exemplum Domini accipite conversantis in terra. Quare ha
Abbreviated transcription (Latin):
ipsiꝰ nobis ꝑ euangłium ñ ꝓdẽtur: pauꝑm cura hoc illũ
dicere potuisse. Non ita ẽ. Sed qͥd: Audi teste̾ uerade.
Dix̃ autẽ hoc: ñ quia de egenis ꝑtinebat ad illum. sed
quia fur erat. & loculos habebat. & ea que mitteban¬
tur portabat. Portabat. an exportabat: S ministe¬
rio portabat: furto ex portabat. Ecce audite. qͥa
głui. existimant tunc ꝑisse uidã. quando accep̃
aiudeis pecuniã: ut dnm̃ tradẽt. Non tunc ꝑiit.
iã fur erat. Dnm ꝑ ditꝰ sequebat᷑. quia ñ corde sed
corpore sequebatur. Duodenariũ apł̃oꝵ numerũ
implebat: apłicam beatitudinẽ ñ habebat. Adi¬
maginem fuerat duodecimꝰ: quo decedente. &
alio succedente: & suppleta ẽ apłĩca ueritas. & nu-¬
do unum ꝑditũ int̾ duodecĩ hab̾e uoluit: nͥut
malostoleremꝰ. ne corpꝰ xp̃i diuidamꝰ : Ecce int̾
scõs ẽ uidas: ecce fur ẽ iudas. Et ne contemp¬

Expanded text:
ipsius nobis per Evangelium non proderetur, pauperum cura hoc illum ipsius nobis per Evangelium non proderetur, pauperum cura hoc illum dicere potuisse. Non ita est. Sed quid? Audi testem veracem: Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad illum; sed quia fur erat, et loculos habens, et ea quae mittebantur portabat. Portabat, an exportabat? Sed ministerio portabat, furto exportabat . 10. Ecce audite quia gelii, existimant tunc periisse Judam, quando accepit a Judaeis pecuniam ut Dominum traderet. Non tunc periit, jam fur erat, et Dcorpore sequebatur. Duodenarium numerum Apostolorum implebat, apostolicam beatitudinem non habebat, ad imaginem fuerat duodecimus: quo decedente, et alio succedente, et suppleta est apostolica veritas, et nudo unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, nec corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur e
Abbreviated transcription (Latin):
inquit tͥbulationẽ suscitare uincłis meis. Sed qͥd
ait: Siue occasione. siue ueritate . rp̃s annuntiet᷑.
Annuntiant qͥ me amant: annuntiant qͥmͥ inuida.
m̃utrisq p̃dicantib nom̃ xp̃i annuntiet᷑. odore
obtimo mundus impleat᷑. Amasti bene agentẽ.:
uixisti bono odore. Iniudisti bene agenti: morcu¬
us es bono odore. Nũꝗͥd qͥa mori uoluisti: ido illum
odorẽ malũ esse fecisti : Noli in uidẽ & nonte oc¬
cidet bonus odor. Deniq audi & hic exunguento
isto: quomͦ aliis erat odor bonꝰ. in uitam. aliis odor
bonꝰ in mortẽ. Postea quã hoc fecit religiosa maria.
ad dñi obsequiũ: continuo unꝰ ex discipłis eiꝰ iudassca¬
riothes. qͥ erat eũ traditurꝰ dix̃. Quare hoc ungentũ
ñ ueniit trecentis denariis: & datũ est egenis: Ne
tͥ miser: bonꝰ odor te occidit. Quare enĩ hoc dixerit:
euangłista sc̃s aꝑuit. Putaremꝰ autem & nos. si mens

Expanded text:
inquit, tribulationem suscitare vinculis meis. Sed quid inquit, tribulationem suscitare vinculis meis. Sed quid ait? Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur . Annuntiant qui me amant, annuntiant qui men utrisque praedicantibus nomen Christi annuntietur, odore optimo mundus impleatur. Amasti bene agentem, vixisti bono odore: invidisti bene agenti, mortuus es bono odore. Numquid quia mori voluisti, ideo odorem illum malum esse fecisti? Noli invidere, et non te occidet bonus odor. 9. Denique audi et hic ex unguento isto, quomodo aliis erat odor bonus in vitam, aliis odor bonus in mortem. Posteaquam hoc fecit religiosa Maria ad Domini obsequium, continuo unus ex discipulis ejus, Judas Iscariotes, qui eum erat traditurus, dixit: Quare hoc unguentum s, et datum est egenis? Vae tibi, miser! bonus odor occidit te. Quare enim hoc dixerit, Evangelista sanctus aperuit. Putaremus autem et nos, si mens
Abbreviated transcription (Latin):
odorẽ sedix̃. ñ malũ: & eundẽ bonũ odorẽ aliis dix̃¬
ad uitam. aliis ad mortẽ. felices qͥbono odore uiuunt.¬
Quid autẽ infeliciꝰ illis: qͥbono odore moriunt᷑: Et
qͥs ẽ ait aliquis. quẽ bonꝰ odor occidit: Hoc ẽ. qđ ait a¬
płs. Et ad hec qͥsidoneus: Quomodo ea facit dñs mi¬
ris modis. ut bono odore boniuiuant. & mali mori¬
antur: Quomͦ sit quantũ dñs inspirare dignatur. nã
fortassis ibi lateat altior intellectus. qͥ a me ñ potest
penetrari: tam̃ quo usq penetrare potuero. uobis ñ
debet denegari. Paulũ apłm bene agentẽ. bene ui¬
uentẽ. iusticiã uerbo p̃dicantẽ. oꝑe deniõ strantem.
doctorẽ mirabilem. fidelẽ dispensatorẽ. fama usꝙ¬
quaq disseminabat: quidã diligebant. quidã inui¬
debant. Nlam ipse ait in quodã loco de quibꝰdã qd ñ
caste. sed ꝑ inuidiã xp̃m annuntiarent: estimantes

Expanded text:
odorem se dixit, non malum; et eumdem bonum odorem aliis ad viodorem se dixit, non malum; et eumdem bonum odorem aliis ad vitam dixit, aliis ad mortem. Felices qo odore moriuntur? 8. Et quis est, ait aliquis, quem bonus odor occilit? Hoc est quod ait Apostolus, Et ad haec quis idoneus? Quomodo ea facit Deus miris modis, ut bono odore et boni vivant, et mali moriantur; quomodo sit, quantum Dominus inspirare dignatur nam fortasse ibi lateat altior intellectus, qui a me non potest penetrari; tamen quo usque penetrare potui, vobis non debet denegari. Paulum apostolum bene agentem, bene viventem, justitiam verbo praedicantem, opere demonstrantem, doctorem mirabilem, fidelem dispensatorem, fama usquequaque disseminabat: quidam diligebant, quidam invidebant. Nam ipse quodam loco ait de quibusdam, quod non caste, sed per invidiam Christum annuntiarent; existimantes,
Abbreviated transcription (Latin):
audi apłm. ꝙ p̃i bonꝰ odor sumꝰ inquit: in om̃i loco. Di¬
cit᷑ & in canticis canticoꝵ. Unguentũ effusũ ẽ nom̃
tuũ. ad apłm reuoca intentionẽ. &p̃i inquit bonuꝰ
odor sumꝰ in om̃i loco: & in his qui salui fuint. & in
his qͥ ꝑeunt. Aliis sumꝰ odor uite aduita: aliis autẽ¬
odor mortis ad mortẽ. Et ad hec qͥs idoneus: Occasi¬
onẽ nobis p̾bet p̃sens lec̾tio euangłii. deodore isto ita
loqͥ: ut & a nob̾ sufficient̾ dicat᷑ & a uobis diligent̃
audiat᷑. apło ipso ita dicente. Et ad hec qͥs idoneus:
Ergo nos ut inde conem᷑ loqui. numqͥd idonei sumus:
aut uos hec audire idonei estis: Nos qͥdem idonei ñ
sumꝰ: s idoneus ẽ ille qͥ ꝑ nos dignetur dicere. quod
uobis ꝓsit audire. Ecce apłs bonꝰ odor ẽ: sic̃ dic̃ ipse.
S ipse bonꝰ odor aliis ẽ odoe uite ad uitã. aliis odor mor¬
tis ad mortẽ. Tam̾ bonꝰ odor. Numqͥd enĩ ait aliis su¬
mꝰ bonꝰ odor ad uitã: aliis malꝰ odor ad mortem : Bonũ

Expanded text:
 inquit, in omni loco. Dicitur et in Canticis canticorum. Unguentum effusum nomen tuum . Ad Apostolum revoca intentionem: Christi, inquit, bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt; aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem: et ad haec quis idoneus ? Occasionem nobis praebet praesens lectio sancti Evangelii de odore isto ita loqui, ut et a nobis sufficienter dicatur, et a vobis diligenter audiatur, Apostolo ipso ita dicente, Et ad haec quis idoneus? Ergo ut inde nos conemur loqui, numquid idonei sumus, aut vos audire haec idonei estis? Nos quidem idonei non sumus; sed idoneus est ille qui per nos dignetur dicere quod vobis prosit audire. Ecce Apostolus bonus odor est, sicut dicit ipse: sed ipse bonus odor aliis est odor vitae in vitam, aliis autem odor mortis in mortem; tamen bonus odor. Numquid enim ait, Aliis sumus bonus odor ad vitam, aliis malus odor ad mortem? Bonum