comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ nr̃am inse: qñ passurus e¬
rat: ait. Tristis ẽ. anima mea usq ad
mortẽ. Non enim uere ille tunebat
mortem÷ qiui potestatẽ habebat po¬
nendi animã suã: & potestatẽ habe¬
bat iterũ sumendi eam. Et paulus a¬
postolus miles ipsus: seruus ipsius:
clamabat. Bonũ certam̃ certaui: cur¬
sũ consũmaui : fidẽ seruaui: de cȩtero
reposita. ẽ. mn corona iusticiȩ: quam
dex. Exultat qr moriturus. ẽ. & do¬
minus eius. &imꝑator eius tristis
.ẽ. quia moriturꝰ. ẽ: Ergo melior ser¬
uus quã dñs: Et ubi ẽ. quod ait ip¬
se dñs : sufficit seruo ut sit sic̃ dñs
eius: sufficit discipulo ut sit sicut
magister eius: Ecce fortior ẽ. paulus
uentura morte: & dñs tristis. ẽ: Op.¬
tabã inquit dissolui. & ẽẽ. cum xp̃o:¬
& ipse xp̃c tristis ẽ. cum qͦ iste futu¬
rum se. eẽ. lȩtatur: S quid erat illa
uox n sonus infirmitatis nr̃e: Mul¬
ti adhuc infirmi contristant᷑ futu¬

Expanded text:
infirmitatem nostram in se, quando passurus einfirmitatem nostram in se, quando passurus erat, ait, «Tristis est anima mea usque ad mortem.» Non enim vere ille timebat mortem, qui potestatem habebat ponendi animam suam, et potestatem habebat iterum sumendi eam . Et Paulus apostolus miles ipsius, servus ipsius clamat: «Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi; de caetero reposita est mihi cordex.» Exsultat quia moriturus est; et Dominus ejus et Imperator ejus tristis est, quia moriturus est? Ergo melior servus quam Dominus? Et ubi est quod ait ipse Dominus: «Sufficit servo ut sit sicut dominus ejus; sufficit discipulo ut sit sicut magister ejus» ? Ecce fortis est Paulus ventura morte, et Dominus tristis est? «Optabam,» inquit, «dissolvi, et esse cum istus tristis est, cum quo iste futurum se esse laetatur? Sed quid erat illa vox, nisi sonus infirmitatis nostrae? Multi adhuc infirmi contristantur futu
Abbreviated transcription (Latin):
odert̃ legem dĩ. Qui audiunt illã & non
faciunt: p̃uaricatores dicunt᷑. facientis p̃¬
uaricationes odio habe: repelle illos ate.
Sodisse debes p̃uaricatores: non homines.
Unus homo p̃uaricator: uidete quia
duo nomina habet: homo & p̃uaricator.
Hominem ds̃ fȩcit: p̃uaricatorẽ ipse sefec̃.
Ama in illo qͦd deus fecit: ꝑsequere in illo
quod ipse sibi fȩc̃. Cum enim ꝑsecutus fue-¬
ris p̃uaricatorẽ eius: occidis qͦd homo
fecit: & liberatur quod deus fȩcit. facien¬
tes p̃uaricationem odio hahui. Non ad¬
hesit mͥ corprauum. Quid ẽ. corpͣuum:
Cor tortum. Quid . ẽ. cor tortum: Cornon
hominis: qi omnia quȩ uult ds̃ ñ ipse
non uult. Intendite. Orat aliquis ut ne¬
scio qͥd ñ eueniat: orat: & ñ ꝓhibetur.
Petat quantũ potest: s contra uoluntatẽ
ipsius euenit aliqͥd: subiungat. se uolun¬
tati dĩ÷ ñ resistat uoluntati magnȩ: qr
& ipse dñs sic illum exponit: ostendens

Expanded text:
oderunt legem Dei; qui audiunt illam, et non oderunt legem Dei; qui audiunt illam, et non faciunt, praevaricatores dicuntur. Facientes praevaricationem odio habe, repelle illos a te. Sed odisse debes praevaricatores, non homines. Unus homo praevaricator, videte quia duo nomina habet, homo, et praevaricator: hominem Deus fecit, praevaricatorem ipse se fecit; ama in illo quod Deus fecit, persequere in illo quod ipse sibi fecit. Cum enim persecutus fueris praevaricationem ejus, occidis quod homo fecit, et liberatur quod Deus fecit. «Facientes praevaricationem odio habui.» 6. «Non adhaesit mihi cor pravum.» Quod est cor pravum? Cor tortum. Quod est cor tortum? Cor nonhominis, qui omnia quae vult Deus, non ipse non vult. Intendite. Orat aliquis ut nescio quid non eveniat; orat, et non prohibetur. Petat quantum potest: sed contra voluntatem ipsius evenit aliquid; subjungat se voluntati Dei, non resistat voluntati magnae. Quia et ipse Dominus sic illud exponit: ostendens
Abbreviated transcription (Latin):
ant inconscientia. Idõ dñs cum sanas¬
set paraliticum: ait. Tolle grabbatum
tuum: & uade indomũ tuã. faciat il¬
lud anima: quȩquasi paralisi dissolu¬
ta.ẽ. inmenbris bonȩ oꝑationis. Con¬
stringat᷑ ut bene oꝑetur: tollat grabba¬
tum suum: regat corpus suũ. Iameat
indomũ suã: intret inconscientiã suã:
ne quod nostis: qui ab aliquo diligit᷑.
Ante oculos illum habet. Et ille qͥ con¬
tẽpnitur: sic solet quȩxi. Non me
habet ante oculos. Quid ẽ. gͦ ante ocu¬
los habere: Diligere. Quid. ẽ. ñ dilige¬
re: Non ibi corde habitare. Dix̃ gͦ N
ipsam rẽ malam. Facientes p̃uarica¬
tiones odio habui. Intendite fr̃s mei.
Si deambuletis cum xp̃o inmedio
domus eius : ia ẽ. siuel incorde ur̃o
bene requiescitis. uel in ipsa eccł̃ia bo¬
num iter carpitis inuia inmacłata :
non eos tantum qui foris sunt odisse
debetis p̃uaricatores: s. &qͦscũq intus
inueneritis. Qui sunt p̃uaricatores: Qui

Expanded text:
ant in conscientia. Ideo Dominus cum sanasant in conscientia. Ideo Dominus cum sanasset paralyticum, ait: «Tolle grabatum tuum, et vade in domum tuam» . Faciat illud anima quae quasi paralysi dissoluta est: in membris bonae operationis constringatur, ut bene operetur, tollat grabatum suum, regat corpus suum; jam eat in domum suam, intret in conscientiam suam: nostis, de homine qui ab aliquo diligitur, Ante oculos illum habet: et ille qui contemnitur, sic solet queri, Non me habet ante oculos. Quid ergo est, ante oculos habere? Diligere. Quid est, non diligere? Non ibi corde habitare. Dixit ergoipsam rem malam: «Facientes praevaricationem» «odio habui.» Intendite, fratres mei. Si deambulatis cum Christo in medio domus ejus, id est, si vel in corde vestro bene requiescitis, vel in ipsa Ecclesia bonum iter carpitis in via immaculata; non eos tantum qui foris sunt odisse debetis praevaricatores, sed et quoscumque intus inveneritis. Qui sunt praevaricatores? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ: putabat quod aliis nocibat.
tatem odit animã suam. Sibi gͦ prius
nocet. qui uult aliis nocere: nec deam¬
bulat ÷ quia non ẽ. ubi. Angustias e¬
enim patitur omnis malitia. Sola in no¬
centia lata ẽ: ubi deambuletur. Deam¬
bulabã ininnocentia cordis mei: in medio
domus meȩ. Medium domus suȩ: aut
enim inea deambulabat. Domus enim
nr̃a interior cor nr̃m. ẽ: ut ħ exposuerit
quod suꝑius dixit: minnocentia cordis
mei. Quȩ ẽ. innocentia cordis sui:
Medium domus suȩ. Hanc domũ qͥs¬
qͥs habet malam: pellitur ab illa foris.
Quisquis enim incorde p̃mitur mala c̃¬
scientia: quomͦ quisquis abstillicidio
exit dedomo sua. aut afumo: non ibi se
patitur habitare: sic qui ñ habet qͥ etum
cor habitare incorde suo libenter non
potest. Tales a se foras exeunt animi in
corpus delectantur: quietẽ innugis. in
spectaculis. inluxuriis. momnibꝰ malis
quert̃. Quare foris sibi uellent. eẽ. bene:
Quia ñ ẽ. illis intus hene: unde gaude¬

Expanded text:
 si aliis nocebat: tatem, odit animam suam.» Sibi ergo prius nocet qui vult aliis nocere; nec deambulat, quia non est ubi. Angustias enim patitur omnis malitia: sola innocentia lata est, ubi deambuletur. «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Medium domus suae, aut enim in ea deambulat: aut cor suum; domus enim nostra interior, cor nostrum est: ut hoc exposuerit quod superius dixit, «In innocentia cordis mei.» Quae est innocentia cordis sui? Medium domus suae. Hanc domum quisquis habet malam, pellitur ab illa foras. Quisquis enim in corde premitur mala conscientia, quomodo quisque ab stillicidio exit de domo sua, aut a fumo, non ibi se patitur habitare: sic qui non habet quietum cor, habitare in corde suo libenter non potest. Tales foras exeunt a seipsiscorpus delectantur; quietem in nugis, in spectaculis, in luxuriis, in omnibus malis quaerunt. Quare foris sibi volunt esse bene? Quia non est illis intus bene, unde gaude
Abbreviated transcription (Latin):
des. Dñs it inc nͥ ab eis qͥ ñ audiunt. s eos ĩt̾ se
auditores. u̾borũ suorũ latissimo limite: ñ tenui
distinctione discreuit. Eaudit inqͥt uerba mea
ħ ⁊ facit ea. si milabo eũ uiro prudenti. qͥedi¬
ficauit dom̃u suã supͣ petrã. Descendit plu¬

Expanded text:
esus non ab eis, qui non audiunt, sed eos inter se auditores uerborum suorum latissimo limite, non tenui distinctione discreuit: Qui audit, inquit, uerba mea haec et facit ea, similabo eum uiro prudenti, qui aedificauit domum suam sup
Abbreviated transcription (Latin):
lam aut pisces inhamum pascuntur:
s capiunt᷑: sic & ipsi. Habent gͦ impis
epulas suas: habent & pii epulas suas.
Audi ȩpulas pioꝵ. Beati qui esuriunt
& sitiunt iusticiã: qr ipsi saturabunt᷑.
Sigͦ pius pascitur eybo iusticiȩ ÷ &im¬
pius suꝑbie: ñ mirũ si insatiabilis cor¬
de pascit᷑ cybo iniquitatis. Noli pa¬
sci ꝙ̇bo iniquitatis: & ñ tibi conuescitur
suꝑbus oculus. & insatiabilis corde. Et uñ¬
tu pascebaris : & quid te delectabat: ubi il¬
le tibi non conuescebatur: Oculi mei inqͥt
suꝑ fideles terrȩ: ut considerent ĩi mecum.
Dñs dic̃: oculi mei suꝑfideles terrȩ ut con¬
siderent hi mecum: id ẽ. ut mecum sedeañ.
de quibꝰ dicit. Nescitis quia angelos iudi¬
cabimꝰ: Oculi mei suꝑ fideles terrȩ: ut c̃¬
siderent ĩi mecum. Ambulans inuia in ma¬
culata: hic michi ministrabat. Michi ait:
ñ tibi Multi enim ministrant eugłm: s tͥ¬

Expanded text:
lam, aut pisces ad hamum pascuntur, lam, aut pisces ad hamum pascuntur, sed capiuntur; sic et ipsi. Habent ergo impii epulas suas, habent et pii epulas suas. Audi epulas piorum: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Si ergo pius pascitur cibo justitiae, et impius superbiae; non mirum si insatiabilis corde. Pascitur cibo iniquitatis: noli pasci cibo iniquitatis, et non tibi convescitur superbus oculo e insatiabilis corde. 10 tu pascebaris? et quid te delectabat, ubi ille tibi non convescebatur? «Oculi mei,» inquit, «super fideles terrae, ut considerent hi mecum.» Dominus dicit, «Oculi mei super fideles terrae, ut considerent hi mecum:» id est, ut mecum sederent.e, quibus dicitur: «Nescitis quia angelos judicabimus» ? «Oculi mei super fideles terrae, ut considerent hi mecum. Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat. Mihi» ait, non sibi. Multi enim ministrant E
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ apłs. Si mordetis & comeditis in¬
uicẽ: uidete ne ab inuicẽ consumami¬
ni. Uidetis gͦ comedentes: nolite his con¬
uesci: fugite tale conuiuiũ. Neq enĩ
se satiant gaudendo de malis alienis:
qr insatiabili corde sunt. Cauȩ: ne capia¬
ris inȩpulis eoꝵ. laqueo diaboli. Cẏbis
talib pascebant᷑ iudei: qñ crucifixert̃
dñm. S quia pascebant᷑ tanquã depę¬
quia corpꝰ ipsius manducamꝰ: dicebats¬
enim cum uiderent eũ pendentem
incruce insultantes: qr insatiabili cor¬
de erant: dicebant gͦ: si filius dei ẽ: de¬
scendat decruce: alios saluos fecit: se
saluare ñ potest: pascebant᷑ cybo cru¬
delitatis suȩ : & ille pascebat᷑ cybo mĩȩ
unt quid faciunt. Illigͦ habebant ali¬
as ȩpulas: ille alias. S quid dictũ sit
de mensa suꝑboꝵ: audite. Fiat mensa
eoꝵ corã ipsis inmuscipulã: & inretri¬
butiones & inscandalũ. Pasti sunt: ca¬
pti st̃. Quomͦ enĩ aues ad muscipu¬

Expanded text:
dicit Apostolus: «Si mordetis et comeditis indicit Apostolus: «Si mordetis et comeditis invicem; videte ne ab invicem consumamini» Videtis ergo comedentes; nolite his convesci, fugite tale convivium; neque enim se satiant gaudendo de malis alienis, quia insatiabili corde sunt. Cave ne capiaris in epulis eorum laqueo diaboli. Cibis talibus pascebantur Judaei, quando crucifixerunt Dominum: sed quia pascebantur tanquam de poequia corpus ipsius manducamus. Etenim, cum viderent eum pendnetem in cruce, insultantes, quia insatiabiles corde erant; dicebant ergo: «Si Filius Dei est, descendat de cruce; alios salvavit, se salvare non potest» . Pascebantur cibo crudelitatis suae, et ille pascebatur cibo miserunt quid faciunt» . Illi ergo habebant alias epulas, ille alias. Sed quid dictum sit de mensa superborum, audite: «Fiat mensa eorum coram ipsis in muscipulam, et in retributionem, et in scandalum» . Pasti sunt, capti sunt. Quomodo enim aves ad muscipu
Abbreviated transcription (Latin):
& insatiabili corde huic non conuescebar:
ducabã. Quomͦ nobis ꝓponit hȩc qñ ipse
nonfęcit: Ad imitationẽ suã nos hor¬
tatur: uidemus eum conuiuatũ eẽ cũ
suꝑbis. Quomͦ nos ꝓhibet ne conuiuam᷑
cum eo: Nos quidẽ fr̃s ꝓpt̾̃ correctionẽ
aliquam tenemus nos etiam afrĩb nr̃is:
mus eos male uiuere: ut erubescant:
& corrigantur. Sic dicit apł̃s. Siquis ñ
te: & nolite cõmisceri cũ eo: & ñ ut mi¬
micum eum existimetis: s corripite ut
frẽm. faciamus hoc plerunq ꝓpt̾ me¬
dicinã. Et tam̃ cum extraneis multis &
cũ impĩis sepe uescimur. Quid m est¬
li corde huic ñ conuescebar: Habet
epulas suas corpiũ: habet epulas suas
cor supbũ. Nam ꝓpt̾ cybos ipsos cordis
suꝑbi : dix̃: insatiabili corde. Corsuꝑbũ
unde pascit᷑: Si suꝑbus ẽ: inuidus . ẽ.
Alit̃ eẽ. ñ potest. Supbia: mater. ẽ. inui
die. Non potest nͥ generare hanc: & cũ

Expanded text:
et insatiabili cet insatiabili cducabam. Quomodo nobis proponit haec quando ipse non fecit? Ad imitationem suam nos hortatur: videmus eum convivatum esse cum superbis, quomodo nos prohibet ne convivemur cum eis? Nos quidem, fratres, propter correptionem aliquam tenemus nos etiam a fratribus nosmus eos male vivere, ut erubescant et corrigantur, sicut dicit Apostolus: Si quis non te, et nolite commisceri cum eo; et non ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem» . Facimus hoc plerumque propter medicinam; et tamen cum extraneis multis et cum impiis saepe li corde, huic non convescebar? Habet epulas suas cor pium, habet epulas suas cor superbum. Nam propter cibos ipsos cordis superbi, ideo dixit, insatiabili corde. Cor superbum unde pascitur? Si superbus est, invidus est, et aliter esse non potest. Superbia, mater invidentiae est: non potest nisi generare hanc, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
mundus. Atubi peccatrix quȩ erat in
ciuitate famosa accessit flere adpedes do¬
suo. hic si eẽt ꝓpħa: sciret quȩ mulier
illi accessit ad pedes. Unde sciebat qͥa
xp̃c nesciuit: nisi unde suspicatus ẽ. eũ
nescisse quia eã ñ ase reppulit: qr si ip¬
se. cẽt. repelleret ase: Dñs autẽ ñ solũ
mulierẽ illam peccatricẽ nouerat: s &
illius suꝑbiȩ uulnera medicus insana.¬
bilia uidebat. Ait cnĩ cũ audisset cogi¬
tantẽ: & ostenderet illum suꝑbũ. Symon:
bi ẽ. O tores erant cuidã feneratori:
unus E ei debebat quingentos denari¬
os: alius quinquaginta. Cũ ñ haberent
unde redderent: dimisit ambob Quis
eum plus dilexit: Et ille contra se dix̃
sententiã: extorquente sibi ueritate con
autẽ lacrimis suis lauit pedes meos: & cȩ
tera quȩ nostis. Non opus. ẽ. inaliis ꝓpter
quȩ adtestimoniũ adhibuimꝰ diutiꝰ ĩ mo¬
rari. Iste phariseus suꝑbꝰ erat: conuescebat
cum illo dñs. Qͥd ẽ. gͦ qͦd ait: suꝑbo oculo

Expanded text:
ccatrix, quae erat in civitate famosa, accessit ad pedes Dosuo : «Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Unde sciebat quia Christus nescivit, nisi inde suspicatus est eum nescisse, quia non a se repulit? Quia si ipse esset, repelleret a se. Dominus autem non solum mulierem illam peccatricem noverat, sed et illius superbi vulnera medicus insanabilia videbat. Ait enim cum audisset cogitantem, ut ostenderet illum superbum: «Simon, bitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde reum plus dilexit?» Et ille contra se dixit sententiam, extorquente sibi confessionem autem lacrymis suis lavit pedes meos» ; et caetera quae nostis. Non opus est in aliis propter quae ad testimonium adhibuimus, diutius immorari. Iste pharisaeus superbus erat, convescebatur cum illo Dominus; quid est ergo quod ait, «Superbo oculo
Abbreviated transcription (Latin):
tiabili corde: huic ñ conuescebar. Quid
ẽ. ñ conuescebar: Non cũ illo mandu¬
cabã. Attendat caritas ur̃a fr̃s: mirũ
aliquid audituri estis. Si ñ conuesce¬
batur cũ illo: ñ manducabat. Uesci
enĩ: manducare ẽ. Curgͦ ipsum pͥmo
dñm inuenimꝰ manducasse cũ suꝑb̃:
ñ cũ publicanis illis & peccatoribus:
NIam ipsi humiles erant om̃s. Cogno¬
scebant enim languorẽ suũ: & medi¬
cum requirebant. Cum ipsis suꝑbis
phariseis inuenimꝰ illũ manducasse.
Nam suꝑbꝰ quidã inuitauerat illũ. Ipse
ẽ. cui displicuit quia mulier peccatrix
quȩ erat inciuitate famosa accessit ad
pedes dñi: & ait incorde suo: quia talis

Expanded text:
nvescebar.» Quid est, «non convescebar?» Non cum illo manducabam. Attendat Charitas vestra; quia mirum aliquid audituri estis. Si non convescebatur cum illo, non manducabat; vesci enim, manducare est: cur ergo ipsum primo Dominum invenimus manducasse cum superbis? Non cum publicanis illis et peccatoribus, nam ipsi humiles erant: cognoscebant enim languorem suum, et medicum requirebant. Cum ipsis superbis Pharisaeis invenimus illum manducasse. Nam superbus quidam invitaverat illum: ipse est cui displicuit quia mulier peccatrix, quae erat in civitate famosa, accessit ad pedes Domini; et ait in corde suo : «Hic s
Abbreviated transcription (Latin):
huc intribulatione carnis constitutus . ẽ.
nesciens qͥd sibi possit cras accidere: et
despicit lacrimas miseroꝵ: non . ẽ. inno¬
cens. S quis ẽ. incͦens: Qui cum alii ñ no¬
cet: nec sibi nocet. Qui enim & sibi nocet:
ñ .ẽ. in nocens. Ait aliquis. Ecce ñ tuli ali¬
cui. nec p̃ssi aliquẽ : de re mea. de iusto labo¬
re meo bene mͥ faciã: coniuuium appara¬
tum habere uolo: erogare uolo quan
pręssi: Quis deme quȩstus . ẽ: Innocens
uidetur. S si se ipsum coerũpit : si templũ
dei inse euertit: quid expectas ut inalio
faciat miscđiam: & parcat miserise Q
inseipsum crudelis. ẽ: eẽ. inaliũ miseri¬
cors. ñ potest. Totagͦ iusticia: ad unũ uerbũ¬

Expanded text:
huc in tribulatione carnis constitutus est, huc in tribulatione carnis constitutus est, nesciens quid sibi possit cras accidere, et despicit lacrymas miserorum; non est innocens. Sed quis est innocens? Qui cum alii non nocet, nec sibi nocet. Qui enim et sibi nocet, non est innocens. Ait aliquis: Ecce non tuli alicui, nec pressi aliquem: de re mea, de justo labore meo bene mihi faciam, convivium apparatum habere volo, erogare volo quantpressi? quis de me questus est? Innocens videtur. Sed si seipsum corrumpit, si templum Dei in se evertit, quid exspectas, ut in alios faciat misericordiam, et parcat miseris? Qui in seipsum crudelis est, esse in alium misericors potest
Abbreviated transcription (Latin):
Nisi inuia inmaculata: non potes psal.¬
lere nec intelligere. Siuis intelligere: in
uia inmacłata psalle: id ẽ. oꝑare inhy-¬
lar̾itate dõ tuo. Quȩ .ẽ. uia inmaculata :
Audi sequentia. De ambulabã in in nocen.¬
tia cordis mei: inmedio domus meȩ. Hȩc
uia inmacłata. Ab innocentia cȩpit: in ipsa
etiã ꝑuenit᷑. Quid quęris multa uerba:
Innocens esto: & ꝑfȩcisti nticiã. S quid ẽ. in
nocentẽ: Duobꝰ enim modis nocet homo
qͣntũ ũpso ẽ: aut faciendo miserũ ÷ aut̃
deserendomiserũ: q itu ñ uiᷤᷤ ab alio fieri
Qsẽ qͥ fac̃ miseroᷤ: Qͥ infert uolentias uł
insidias: rapit res alienas: oppͥmit pau¬
ꝑes: furat᷑: con iugia aliena sollicitat : c̃¬
re hominibus qđ doleant studio mali¬
uolentiȩ. Quis ẽ. qui deserit miseros:
Qui uidet mopẽ aliquo auxilio egentẽ:
& cum habeat quomͦ p̾stet contẽpnit: de¬
spicit: alienat cor suũ. Qđ si iam omĩno
talis. eẽt. ut non opus haberet aliqua mi

Expanded text:
Nisi in via immaculata, non potes psallere, nec intelligere. Si vis intelligire, in via immaculata psalle, id est, operare in hilaritate Deo tuo. Quae est via immaculata? Audi sequentia: «Deambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae.» Haec via immaculata ab innocentia coepit, in ipsa etiam pervenitur. Quid quaeris multa verba? Innocens esto, et perfecisti justitiam. Sed quid est esse innocentem? Duobus enim modis nocet homo, quantum in ipso est; aut faciendo miserum, aut deserendo miserum: quia et tu non vis ab alio fieri Quis est qui facit miseros? Qui infert violentias vel insidias, rapit res alienas, opprimit pauperes, furatur, conjugia aliena sollicitat, care hominibus quo doleant, studio malevolentiae. Quis est qui deserit miseros? Qui videt inopem aliquo auxilio egentem, et cum habeat quomodo praestet, contemnit, despicit, alienat cor suum. Quod si jam omnino talis esset, ut non opus haberet aliqua mis
Abbreviated transcription (Latin):
& dicã illis: di scedite ame oꝑarii iniqͥta¬
tis: non noui uos. Ille ñ nouit aliquẽ
S quid ẽ. ñ noui uos: In regulã meã ñ
uos agnosco. Noui enĩ regulã iusticis
meȩ. Non illi bongruitis. Declinastis
ab illa: distorti estis. Idõ & hic dixit: ñ
cognoscebã. Cũ declinaret ame malignꝰ ñ co¬
agnoscebã. Qͥd s̃. ñ agnoscebã: Nũqͥd forte

Expanded text:
illis, Discedite a me, operarii iniquitatis; non novi vos» . Ille non novit aliquem? Sed quid est, «Non novi vos?» In regula mea non vos agnosco. Novi enim regulam justitiae meae: non illi congruitis, declinastis ab illa, distorti estis. Ideo et hic dixit, «Non cognoscebam. Cum declinaret a me malignus, non cognoscebam.» Quid est,
Abbreviated transcription (Latin):
oñosũ. si sub ħ iugo. qͣnto minꝰ tiuuda. tanto
mag̃ lib̾a c̾uice sexiuuat᷑. E ħ ẽ una sarcina
qͣ eiꝰ bauilꝰ ñ p̃mit᷑. s leuat᷑. Diuitie si diligun¬
tur. ibi seruent᷑ uͥ ꝑire ñ posst̃. Honor si di¬
ligit᷑. illic habeat᷑. uͥ nemo indignꝰ honorat᷑.
Salꝰ si diligit᷑. ibi adipiscenda desidet᷑. uͥad¬
epte nicħtimet᷑. Uita si diligit᷑. ibi acqͥrat᷑
qr uos ipsi estis. ⁊ ei uos redditis. a qͦ estis. lled¬
dite obsecro neq it qd redditiᷤ. reddendo mi
tis. s ĩ se crescere faciat redditores. huic gͦ qdn
uͦ ĩ eo ciui reddit᷑. reddens ipse seruat᷑. Id ipsũ qͥp¬
pe erit redditũ.:⁊ redditor. qr ipsũ erat debitũ &
debitor. Hõ nãq seipsũ debet ho. eiq reddendus ẽ¬
ab hoĩe imaginẽ suã ĩ hoĩe ipso. sic̾ suã cesar exi¬
gebat ĩ nũmo. Euanto mag̾ gͦ reddenda ẽ cũ pro

Expanded text:
onerosum, si sub hoc uno iugo quanto minus tumida tanto onerosum, si sub hoc uno iugo quanto minus tumida tanto magis libera ceruice seruiatur. et haec est una sarcina, qua eius baiulus non premitur, sed leuatur. diuitiae si diliguntur, ibi seruentur, ubi perire non possunt; honor si diligitur, illic habeatur, ubi nemo indignus honoratur; salus si diligitur, ibi adipiscenda desideretur, ubi adeptae nihil timetur; uita si diligitur, ibi adquiratur, uistis, quia uos ipsi estis et ei uos redditis, a quo estis; reddite, obsecro. neque enim, quod redditis, reddendo mintis, sed in se crescere faciat redditores. huic ergo quuero in eo, cui redditur, reddens ipse seruatur. id ipsum quippe erit redditum et redditor, quia id ipsum erat debitum et debitor. deo namque se ipsum homo debet eique reddendus eab homine imaginem suam in homine ipso, sicut suam Caesar exigebat in nu
Abbreviated transcription (Latin):
uentosã & tͣbidã cupiditatẽ auidã rerũ extͣnr̃ã
potestatẽ c̃stitutarũ pellit ex aĩo. ⁊ qͦdãmͦ expi¬
rat. Ibi it labor. uͥ multa q̃runt᷑. ⁊ diligunt᷑ qͥbͥ
adipiscendis atq retinendis uoluntas ñsatiẽ.
qr c̃seq̃ntẽ ñ ht̃ facultatẽ. Iusta uͦ uita cũ uolu¬
mꝰ. ad ẽ. qr eã ipsã plene uelle iꝰticia ẽ. nec plꝰ aliqͥd
ꝑficienda ĩticia. ꝗͣ ꝑfectã uoluntatẽ reqͥrit. Uide
silabor ẽ. uͥ uelle satiᷤ ẽ. Uñ diuinitꝰ dictũ ẽ. par
int̾ra hõibꝰ bonȩ uoluntatatiᷤ. Ubi pax ibi re¬
qͥes. Ubi reqͥes. ibi fimᷤᷤ appetendi. ⁊ nulla causa
laborandi. S ħ uoluntas i plena sit. oportet.
ut sana sit. Erit aut̃ sana si medicũ ñ refugiat.
cꝰ soliꝰ gr̃a sanari pot̾ a morbo desiłioru no¬
rioꝵ. Ipse ẽ gͦ medicꝰ qͥ clamat. Uenite adme
o. qͥlero.e. Iugũ suũ leue ẽ. onꝰ leue dicens. qͥ a
fecto amabit᷑ qͣ uidebit᷑. ⁊ ñ erit asꝑũ nec

Expanded text:
osam et turbidam cupiditatem auidam rerum extra nostram potestatem constitutarum pellit ex animo et quodam modo expirat. ibi enim labor, ubi multa quaeruntur et diliguntur, quibus adipiscendis atque retinendis uoluntas non satis est, quia consequentem non habet facultatem. iusta uero uita, cum uolumus, adest, quia eam ipsam plene uelle iustitia est nec plus aliquid perficienda iustitia quam perfectam uoluntatem requirit. uide, si labor est, ubi uelle satis est. unde diuinitus dictum est: Pax in terra hominibus bonae uoluntatis. ubi pax, ibi requies; ubi requies, ibi finis appetendi et nulla causa laborandi. sed haec uoluntas ut plena sit, oportet ut sana sit; erit autem sana, si medicum non refugiat, cuius solius gratia sanari potest a morbo desideriorum noxiorum. ipse est ergo medicus, qui clamat: Venite ad meoratis, iugum suum lene et onus leue dicens, quia fecto amabitur, quod iubebitur, et non erit asperum nec
Abbreviated transcription (Latin):
pit psalmꝰ. Miscdiã & iudiciũ can¬
tabotibi dñe. Iã enumerauit suꝑiꝰ:
quia illi ñ adhȩsert̃ nisiboni. Malis
ñ adhęsit: nec delectabat᷑ epulis ini¬
quitatis eoꝵ. Qui sibi ministrabañ
ñ dño: id ẽ. sua quȩrebant. Et quasi
diceret᷑ illi ÷ ut quid tales inciuitate
tua tanto tẽpore tolerasti: ait. Tempꝰ¬

Expanded text:
pit Psalmus, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Jam enumeravit superius quia non illi adhaeserunt nisi boni. Malis non adhaesit, nec delectabatur epulis iniquitatis eorum qui sibi ministrabant, non Domino, id est, sua quaerebant. Et quasi diceretur illi, Et utquid tales in civitate tua tanto tempore tolerasti? Temp
Abbreviated transcription (Latin):
sibi qd ẽ. scͥptũ ĩ sapientia salomonis : gra¬
uiam neuidẽat quẽ ñ uult: S quã
multi st̃ maligni quos uidemꝰ & qͥ nos
uident: & ñ solum ñ a nobis delinaNT.
scurrunt ad nos: & aliqn iniqͥtates su¬
as ꝑnos impleri cupiunt : plerunq¬
se nobis conungunt: Quomͦ gͦ dedi¬
nant: Declinat ate: qͥdissimilis. ẽ.tͥ.
Quid ẽ. declinat ate: Non te seqͥtur.
Q a ͤ ñ teseqͥtur: Non te imitat᷑. Ergo
cũ declinaret ame malignꝰ id ẽ. cum
dissimilis mͥ.eẽt. malignꝰ. & uias meas
nollet imitari: nollet sic uiuere ma¬
lignꝰ quomͦ illi me ꝓposui adimitatio¬
nẽ: ñ cognoscebã. Quid ẽ. ñ cognosce¬
bam: Non qr nescibã: s qͥa ñ approba

Expanded text:
onis, «Graviam ne videat quem non vult? Sed quam multi sunt maligni quos videmus, et qui nos vident, et non solum non a nobis declinant, sed currunt ad nos, et aliquando iniquitates suas per nos impleri cupiunt? Plerumque nobis contingit. Quomodo ergo declinant? Declinat a te, qui dissimilis est tibi. Quid est, declinat a te? non te sequitur. Quid est, non te sequitur? Non te imitatur. Ergo, «Cum delinaret a me malignus,» id est, cum mihi dissimilis esset malignus, et vias meas nollet imitari, nollet sic vivere malignus, quomodo me illi proposui ad imitationem; «non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Non quia nesciebam, sed quia non approba
Abbreviated transcription (Latin):
t dñe. S donando delicta. fec̃ se co¬
reddet mͥ coronã iusticiȩ. Uñ red¬
det: Quia ustꝰ uidex ẽ. Quare iu¬
stus iudex: Quia bonũ certam̃ cer¬
taui: cursũ consũ maui: fidem ser¬
uaui.Idõ iustus ñ potest nͥ coronare
ista. Inuenit enĩ ista quȩ coronar et.
Antea uͦ qͥd inuenerat : Qui pͥiꝰ fui
blasphemꝰ & ꝑsecutor. Ista donauit:
illa coronauit. Donauit illa tẽpore
miscdiȩ: coronauit ista tẽpore iudicii
qͥa miscłĩam & iudiciũ cantabo tibi
dñe. S nunquid solus paulus hoc
meruit: Hoc enim dixerã: quomͦ in
illo testimonio terruit: sic inisto erex̃.
qui diligunt manifestationẽ & regnũ¬

Expanded text:
tibi, Domine.» Sed donando delicta, fecit se cotibi, Domine.» Sed donando delicta, fecit se co«reddet mihi» coronam «justitiae.» Unde reddet? Quia «justus judex» est. Quare justus judex? Quia «bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi.» Ideo justus non potest nisi coronare ista. Invenit enim ista quae coronaret: antea vero quid invenerat? «Qui prius fui blasphemus et persecutor.» Ista donavit, illa coronabit; donavit haec tempore misericordiae, coronabit illa tempore judiciiiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Sed numquid solus Paulus id meruit? Hoc enim dixeram, quomodo in illo testimonio terruit, sic in isto erexit. qui diligunt manifestationem et regnu
Abbreviated transcription (Latin):
Intempore miscđiȩ. Audi intẽpore iu¬
dicii quid dicat debonis. Iterum di¬
cens dese & de aliis: pͥmo miscdiã con¬
secutus ẽ. Quare e Quia fuit blasphe¬
mus orꝑsecutor & iniurios Henit dñs
ut donaret paulo: non ut redderet.
Nam si reddere uellet: quid inuenir&s
quid redderet peccatori: nisi pȩnam
& suppliciũ: Noluit reddere pęnam:
s donauit grãm. Audi quia ille cui
donauit: tenet etiam dñm debitorẽ.
Inuenit eum donatorẽ tẽpore misedĩe:
tenet debitorem tempore iudicii. Qͦ¬
mͦ hoc dicit: uidete. Ego enim immo¬
lor dix̃.: & tempus resolutionis meȩ ꝓ¬
ximum ẽ. Bonum certamen certaui:
cursũ consũmaui: fidẽ seruaui. Hoc¬
tẽpore miscđie. Audi deiudicio. Dece¬
tero suꝑ ẽ. mͥ corona iusticiȩ: quã red¬
det mͥ dñs inilla die iustus uidex. N
dixit donat: s reddet. Qñ donabat
misericors erat: qñ reddet iudex erit:
quia miscđiã & iudiciũ cantabo

Expanded text:
In tempore misericordiae. Audi in tempore juIn tempore misericordiae. Audi in tempore judicii quid dicat de bonis, iterum dicens de se et de aliis. Primo misericordiam consecutus est. Quare? Quia fuit blasphemus, et persecutor, et injuriosus. Venit Dominus ut donaret Paulo, non ut redderet. Nam si reddere vellet, quid inveniret quod redderet peccatori, nisi poenam et supplicium? Noluit reddere poenam, sed donavit gratiam. Audi quia ille cui donavit, tenet Dominum etiam debitorem. Invenit eum donatorem tempore misericordiae, tenet debitorem tempore judicii. Quomodo hoc dicit, videte. «Ego enim jam immolor,» dixit, «et tempus resolutionis meae proximum est. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servaudi de judicio. «De caetero superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex.» Non dixit, donat; sed, «reddet.» Quando donabat, misericors erat; quando reddet, judex erit: quia, «Misericordiam et judicium cantabo
Abbreviated transcription (Latin):
bo tͥ dñe. S minatus. ẽ de iudicio. Nũ¬
quid idõ iudicium dĩ tantũmͦ formi¬
dandũ. ẽ. & non amandũ: Formidan-¬
dum malis ꝓpt̾ pęnam: amandũ bo¬
nis ꝓpt̃ coronam. Quia gͦ terruit ma¬
los apł sin hoc testimonio quod cõme¬
morauit: audi ubi spem dat honis de
iudicio.: Se ipsũ pomit̾. & dic̃. & ostendit&
mĩȩ : qualẽ illũ inueniret iniudiciũ :
Blasphemũ: ꝑsecutorẽ: imuriosum:
Sic enim dicit. & cõmendat tempus
miscdĩȩ: in quo mͦ sumus. Qui prius
inquit fui blaphemus. & ꝑsecutor
& iniuriosus: s miscđiam consecu¬
tus sum. S forte ipse solus consecutꝰ
ẽ. mniscđiam : Audi quomͦ nos eri¬
gat. Ut inme inquit ostenderet
informationem eoꝵ qui creditu ri
sunt illi inuitam ȩternã. Quid ẽ.¬
ut inme ostenderet omnem longa¬
nimitatẽ: Ut unus quisq peccator
& sceleratus uideret quia paulus
accȩpit ueniã: & ñ de se desꝑaret.
Ecce ostendit se: erexit & alios. Ubis

Expanded text:
 Sed minatus est de judicio: numquid ideo judicium Dei tantummodo formidandum est, et non amandum? Formidandum malis propter poenam, amandum bonis propter coronam. Quia ergo terruit malos Apostolus in hoc testimonio quod commemoravi, audi ubi spem dat bonis de judicio. Seipsum ponit, et dicit, et ostendit et iae, qualem illum inveniret judicium? Blasphemum, persecutorem, injuriosum. Sic enim dicit, et commendat tempus misericordiae, in quo modo sumus: «Qui prius,» inquit, «fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum.» Sed forte ipse solus consecutus est misericordiam? Audi quomodo nos erigat: «Ut in me,» inquit, «ostenderet informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Quid est, «in me ostenderet longanimitatem?» Ut unusquisque peccator et sceleratus videret quia Paulus accepit veniam, et non de se desperaret. Ecce ostendit se, erexit et alios. Ubi?
Abbreviated transcription (Latin):
nobis blandiamur : ñ nos dimittamꝰ:
non dicamꝰ. sẽꝑ parcit ds̃: ecce feci er.
& pepcit d̃: facio & hodie & parcit as
faciã ecras quia parcit ds̃. Attendis
lignitate ꝑmaneas. Nolitͥ thesauri¬
zare iram in die ire. & reuelationis ta
iudicii dĩ: qm̃ tempore miscđiȩ inalio
psalmo dr̃. Peccatori autẽ dicit ds. Ut

Expanded text:
mittamus, non dicamus: Semper parcit Deus. Ecce feci heri, pepercit Deus; facio et hodie, et parcit Deus; faciam et cras, quia parcit Deus. Attendis lignitate permaneas. Noli tibi thesaurizare iram in die irae et revelationis justi judicii Dei. Quia in tempore misericordiae in alio psalmo dicitur: «Peccatori autem dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc factus ẽ. homo. factus. ẽ. eͦ caput
ȩccłiȩ: habet corpus & menbra. Quȩre men¬
bra ipsius. Modo gemunt puniuersum
orbem terratũ: tunc lȩtabuntur infine
incorona iusticiȩ : dequa dicit paulus:
quam reddet mͥ dñs in illo die iustus iu¬
dex. Et mͦ gͦ cantemus inspe: omnes inu¬
num collecti. xp̃m enim induti. xp̃c sumꝰ
cum capite nr̃o: quia utiq abrahȩ sem̃
sumus. Apłs hoc dicit. Quia dixi xp̃c su¬

Expanded text:
ad hoc factus est homo. Factus est ergo caput ad hoc factus est homo. Factus est ergo caput Ecclesiae, habet et corpus et membra. Quaere membra ipsius, modo gemunt per universum orbem terrarum: tunc laetabuntur in fine, in corona justitiae, de qua dicit Paulus, «Quam reddet mihi Dominus in illo die justus judex.» Et modo ergo cantemus in spe, omnes in unum collecti. Christum enim induti Christus sumus cum capite nostro; quia utique Abrahae semen sumus. Apostolus hoc dicit. Quia dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
misccłiam. securi expectemꝰ iudicium:
esimus incorporȩ ipsius : & nos cante¬
mus eam. Cantat enim ħ xp̃c: id ẽ.
sisolum caput cantat: ad nõ.ẽ. canticũ
hoc: ad nos ñ ꝑtinet. Si autẽ totus xp̃c:
ia ẽ. caput & corpus eus: esto inm̃bris¬
tatẽ: & in illo canta: in illo exulta: q
& ipse inte laborat: inte sitit: inte esu.¬
rit: & tribulatur. Ille inte adhuc mo¬
ritur: & tu in illd. iam resurrexisti.
Nam si ñ inte moreretur: nollet inte
sibi parci aplecutore cũ diceret: sau¬
le saule quid me ꝑ sequeris. Ergofr̃s mei.¬
dĩ ẽ. ꝑ quod facta sunt omnia. Hoc uer¬
bum ut redimeret nos caro factum est
& habitauit innobis: factus. ẽ. homo ds̃
suꝑ omnia. filius dĩ. ęqualis patri. Ach
homo factus. ẽ. ut ds̃ homo mediator ẽẽt
inter homines & dm̃: & reconciliaret longe
positos ⁊ & coniungeret separatos: & reuo¬
caret alienatos: & reduceret ꝑegrinos:

Expanded text:
misericordiam securi exspectemus judicium: misericordiam securi exspectemus judicium: et simus in corpore ipsius, et nos cantemus ea. Cantat enim hoc Christus: si solum caput cantat, a Domino est canticum hoc, ad nos non pertinet; si autem totus Christus, id est caput et corpus ejus, esto intatem; et in illo cantas, in illo exsultas: quia et ipse in te laborat, in te sitit, in te esurit et tribulatur. Ille in te adhuc moritur, et tu in illo jam resurrexisti. Nam si non in te moreretur, nollet in te sibi parci a persecutore, cum diceret: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ergo, fratres meiDei est, per quod facta sunt omnia. Hoc Verbum ut redimeret nos, caro factum est, et habitavit in nobis : factus est homo Deus super omnia, Filius Dei aequalis Patri; ad hoc homo factus est, ut Deus homo mediator esset inter homines et Deum, et reconciliaret longe positos, et conjungeret separatos, et revocaret alienatos, et reduceret peregrinos;
Abbreviated transcription (Latin):
bas scandalum. Hȩc fȩcisti: atacui.Ni¬
de tempꝰ misełis. Quid ẽ. tacui: Nũ¬
quit non corripuie S ñ udicaui.
Quomꝰ enim tacet: qui cotidie clamai
inscͣpturis: meuangłio: inp̃dicatori
biis: Tacui a supplicio: non auerbo.
hȩc fectti ⁊ tacui. Et quia tacuit ds̃
id ẽ. non uindicauit: quid sibi dix̃
incorde suo peccator Audi. Suspica¬
tuis es inquit iniquitatẽ: quod ero
t similis. Id ẽ. parum . ẽ. quia tu talł
eras: & me talem putabas. Et cum
ostendisset illi tempus mĩȩ. terruit
de tempore iudicii. Arguã te: & statuã
te ante faciem tuã. lute ponis pꝰte ẽgo
it ponam antete. Omnis enim qͥ non
uult uidere peccata sua : pꝰ dorsũ sepo¬
nit: & alioꝵ peccata acute attendit: ñ
ꝑ diligentiã s ꝑ inuidentiã: ñ uolens
sanare: s accusare: se autẽ obliuscit᷑.
Inde talib dñs dicit. Stipulã in ocłõ
fr̃ĩs tui uides: & trabem inoculo tuo
cium cantatur nobis ÷ & nos facientes

Expanded text:
c fecisti, et tacui.» Vide tempus misericordiae. Quid est, «tacui?» Numquid, Non corripui? Sed, Non judicavi. Quomodo enim tacet qui quotidie clamat Scripturis, in Evangelio, in praedicatoribus suis? Tacui a supplicio, non a verbo. «Haec fecisti, et tacui.» Et quia tacuit Deus, id est, non vindicavit: quid sibi dixit in corde peccator? Audi: «Suspicatus es,» inquit, «iniquitatem, quod ero tibi similis.» Id est, parum est quia tu talis eras; et me talem putasti. Et cum ostendisset illi tempus misericordiae, terruit de tempore judicii: «Arguam te, et statuam te ante faciem tuam» . Tu te ponis post te, ego te ponam ante te. Omnis enim qui non vult videre peccata sua, post dorsum se ponit, et aliorum peccata acute attendit, non per diligentiam, sed per invidentiam; non volens sanare, sed accusare: se autem obliviscitur. Unde talibus Dominus dicit, «Stipulam in oculo fratris tui vides, et trabem in oculo tuo cium cantatur nobis, et nos facientes
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie. & tamen uiuere : nichil mali si¬
bi contingere: & putabat aut dormire
dm̃÷ aut tes humanas non attendere:
aut amare facta hominum mala. Tol¬
lit istam cogitationẽ decorde: s bene
intelligentibus. Quid gͦ ait: Existimas
ohomo qui udicas eos quitalia agunt.
& facis ea÷ qm̃ tu effugies iudiciũ deiͨ
Et quasi diceret: quare facio tanta mala
cotidie: & nichil mali mͥ continigit: secu¬
tus ostendit illi tempus miscđĩȩ. Andi¬
uitias bonitatis & patientiȩ & longani¬
mitatis eius contep̃nis : Et uere quia
hoc contẽpnebat: fecit illum sollicitũ.
Ignoras inquit ÷ qm̃ benignitas dĩ ad
penitentiã te adducit: Ecce tempus
mi scdiȩ. Ne autẽ hoc ille semꝑ puta¬
ret futurum: quomͦ secutus eũ terru¬
it : Tu autẽ iam tempus iudicii audi¬
sti: audisti tempus miscdĩȩ. Proprer

Expanded text:
quotidie, et tamen vivere, nihil mali siquotidie, et tamen vivere, nihil mali sibi contingere; et putabat aut dormire Deum, aut res humanas non attendere, aut amare facta hominum mala. Tollit istam cogitationem de corde, sed bene intelligentibus. Quid ergo ait? «Existimas, o homo» «qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quoniam tu effugies judicium Dei?» Et quasi diceret, Quare facio tanta mala quotidie, et nihil mali mihi contingit? secutus ostendit illi tempus misericordiae: «An divitias benignitatis, et patientiae, et longanimitatis ejus contemnis?» Et vere quia hoc contemnebat; sed fecit illum sollicitum. «Ignoras,» inquit, «quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit» Ecce tempus misericordiae. Ne autem hoc ille semper putaret futurum, quomodo secutus eum terruit? «Tu autem» jam tempus judicii audi; audisti tempus misericordiae, propter
Abbreviated transcription (Latin):
ut & tu quantũ ipse donauit imiteris
patrẽ. Neq enĩ arrogant̃ dicimꝰ : pa¬
trẽ nr̃m nos debere imitari: quando¬
quidẽ ipse dñs nr̃ unicus dĩ filius ad
hoc nos hortatur dicens: estote sic̃ pat̾
ur cęlestis: cum diceret diligite inimi¬
cos ur̃os: orate ꝓeis qui uos ꝑsecunt᷑.
ut sitis inquit filiĩ patris ur̃i qui in
cęlis ẽ: qui solem suum oriri facit
suꝑ bonos & malos: & pluit suꝑ iusto
& in ustos. Ecce miscđia. Qñ uides ui¬
stos & iniustos eundẽ solem intueri: ean¬
dẽ lucem capere: eosdem fontes bibere
eadem pluuia saginari: hisdem frucdi¬
bus terrȩ repleri: similit̃ aerem istum
aducere: habere ȩqualiter bona mundi.
noli putare iniustum. eẽ. dm̃: qui dat
ista ȩqualit̃ iustis & iniustis. Miscđiȩ tẽ¬
pus ẽ: non dum iudicii. Nisi enim pͥmo
mas autem inquit ohomo qui uidicas
eos qui faciunt ea & eadem agis ÷ qm̃ tu
effugies iudicium dei : Intendite. Nide¬
talla dicebat se cõmittere multa mala

Expanded text:
ut et tu quantum ipse tibi donaverit, imiteris Patrem. Neque enim arroganter dicimus, Patrem nostrum nos debere imitari; quandoquidem Dominus ipse unicus Dei Filius ad hoc nos hortatur, dicens: «Estote sicut Pater vester coelestis.» Cum diceret, «Diligite inimicos vestros, orate pro eis qui vos persequuntur: ut sitis,» inquit, «filii Patris vestri qui in coelis est; qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos» . Ecce misericordia. Quando vides justos et injustos eumdem solem intueri, eamdem lucem capere, eosdem fontes bibere, eadem pluvia saginari, iisdem fructibus terrae repleri, similiter aerem istum ducere, habere aequaliter bona mundi; noli putare injustum esse Deum, qui dat ista aequaliter et justis et injustis. Misericordiae tempus est, nondum judicii. Nisi enim primomas autem,» inquit, «o homo qui judicas eos qui faciunt ea, et eadem agis, quoniam tu effugies judicium Dei?» Intendite. Videbat se committere multa mala
Abbreviated transcription (Latin):
chium cũ potentia. Nemo sibi aliqͥd
arroget. Iuũ brachiũ cũ potentia.
A te facti sumus: ate defensi sumꝰ.
Tuũ brachium cũ potentia. Con¬
firmet᷑ manus tua: & exaltet᷑ dex¬
to sedis tuȩ. Apparebit infine
iusticia tua & iudiciũ tuũ: nc̃ oc¬
culta sunt ista. Et de iudicio tuo
dr̃ in alio psalmo ꝓoccultis filii.
erit manifestatio iudicii tui &
iusticiȩ tuȩ. Ponent᷑ qͥdam ad de¬
xterã. quidã ad simstrã: & expa¬
uescent infideles cũ uiderint qđ
mͦ irridentes ñ credunt. Gaude¬
bunt iusti: cũ uiderint quod mͦ
ñ uidentes credunt. Lustitia &
iudiciũ p̃paratio sedis tue: uti¬

Expanded text:
achium cum potentia.» Nemo sibi aliquid arroget. «Tuum brachium cum potentia:» a te facti sumus, a te defensi sumus. «Tuum brachium cum potentia; confirmetur manus tua, et exaltetur dextio sedis tuae.» Apparebit in fine justitia tua et judicium tuum: nunc occulta sunt ista. Et de judicio tuo dicitur in alio psalmo, «Pro occultis filii» . Erit manifestatio judicii tui et justitiae tuae. Ponentur quidam ad dexteram, et quidam ad sinistram : et expavescent infideles, cum viderint quod modo deridentes non credunt; gaudebunt justi, cum viderint quod modo non videntes credunt. «Justitia et judicium praeparatio sedis tuae:
Abbreviated transcription (Latin):
scientiã : beatus autẽ popłs ñ
nesciens s sciens iubilationẽ: un debet u¬
bilare: uñ debet exultare: nisi inno¬
mine tuo ambulans in lumine
uultus tui: Ꝙ ex altari quidẽ
merebit᷑ : sed in tua iustitia. Au¬
ferat de medio iusticiã suã &
humilietur: ueniet dei iusti¬
cia & exaltabit᷑. Et in tua iusti¬
cia exaltabunt᷑. Quoniã gła
uirtutis eoꝵ tu es: & in benepla¬
cito tuo exaltabit᷑ cornu nr̃m.
Quia tͥ beneplacuit. nõ quiadi
ego ut cumulus harenȩ impul¬
sus sum ut caderẽ: & cecidissem
nisi dñs suscepisset me. Qm̃ dñi
Ipse susceptio: ipse te illuminat.
in eiꝰ lumine tutus es: In eiꝰ lumi¬
ne ambulas: iustitia eiꝰ exultas.
Ipse te suscipit: infirmitatẽ
tuã ipse custodit. Ipse te facit
dixisti. Locutus es in aspectu
tuo: reuelasti hoc ꝓpħis tuis.
Ideo locutus es eis in aspectu:
id ẽ in reuelatione: unde ꝓpħe
uidenteᷤ dicebant᷑. Uidert̃ qͥd¬

Expanded text:
scientiam; beatus autem populus non scientiam; beatus autem populus non nesciens, sed sciens jubilationem, unde debet jubilare, unde debet exsultare, nisi in nomine tuo, ambulans in lumine vultus tui? Et exaltari quidem merebitur, sed in tua justitia: auferat de medio Justitiam suam, et humilietur; veniet Dei justitia, et exaltabitur. «Et in tua justitia exaltabunvirtutis eorum tu es, et in beneplacito tuo exaltabitur cornu nostrum:» quia tibi beneplacuit, non quia noego ut cumulus arenae impulsus sum, et caderem; et cecidissem, nisi Dominus suscepisset me. «Quoniam Ipse susceptio, ipse te illuminat: in ejus lumine tutus es, in ejus lumine ambulas, justitia ejus exaltaris. Ipse te suscepit, infirmitatem tuam ipse custodit; ipse te facit u filiis tuis, et dixisti. Locutus es in aspectu tuo,» revelasti hoc Prophetis tuis. Ideo locutus es eis in aspectu, id est, in revelatione: unde Prophetae Videntes dicebantur . Viderunt quid
Abbreviated transcription (Latin):
ñ de te. Dñe in lumine uultus
tui ambulabunt. Thabor ille
ueniens lum̃. nͥ in lumine uul¬
tus tui ambulet: uento suꝑbiȩ
lucerna extinguitur. Dñe in
lumine uultus tui ambulabun:
Et in noĩe tuo exultabunt tota
die. Thabor ille & hermoniim¬
in nomine tuo exultabunt. Di
uolunt: totadie in nõie tuo.
Sin autẽ exultabunt in noĩe
sũo: ñ tota die exultabunt.
cadent. Ergo ut totadie exul¬
tent: in nomine tuo exultabt̃.
& in iustitia tua exaltabuntur
Non in sua iusticia sed intua:
ne sint telũ dei habentes: sed
ñ scđm scientiã. Quidã enĩ notã¬
tur ab apło: qͥ telũ dei habeaNͭ:
sed ñ scd̃m scientiã. Ignorantes
dei iusticiã: suã uolentes con¬
stituere : & ñ in lumine tuo exul¬
tantes : iusticiȩ dĩ ñ st̃ subiecti.
S unde. Quia zelũ dei habent.
s ñ scđm scientiã. Popłs autẽ sci¬
ens iubilationẽ. illi enĩ ñ scđm

Expanded text:
non de te. «Domine, in lumine vultus non de te. «Domine, in lumine vultus tui ambulabunt.» Thabor ille, Veniens lumen, nisi in lumine vultus tui ambulet, vento superbiae lucerna exstinguitur. «Domine, in lumine vultus tui ambulabunt; et in nomine tuo exsultabunt tota die.» Thabor ille et Hermon «in nomine tuo exsultabunt:» si volunt «tota die,» in nomine tuo; sin autem exsultabunt in nomine suo, non tota die exsultabunt. cadent. Ergo ut tota die exsultent, «in nomine tuo exsultabunt; et in tua justitia exaltabuntur.» Non in sua justitia, sed «in tua:» ne sint zelum Dei habentes, sed non secundum scientiam. Quidam enim notantur ab Apostolo, quod zelum Dei habeant, sed non secundum scientiam; «ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere,» et non in lumine tuo exsultantes, «justitiae Dei non sunt subjecti.» Sed unde? Quia «zelum Dei habent, sed non secundum scientiam» . Populus autem sciens jubilationem illi enim non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
& iudiciũ uenturũ timerẽ: nisi
les peccata mea: & ex hibendo
ueritatẽ imples ꝓmissa tua: Mi¬
scđia & ueritas p̃eunt ante faci¬
em tuã. Uniuersȩ enĩ uiȩ dñi
mĩa & ueritas. In his omĩb ñ ex¬
ultabimꝰ : aut qđ exultamꝰ capi¬
mus : aut uerba sufficient lȩti¬
dię nr̃ȩ: aut lingua idonea erit
explicare gaudiũ nr̃m: Sigͦ nul¬
la uerba sufficiunt: Beatus ppłs
sciens iubilationẽ. O beate pple:
putas intelligis iubilationẽ:
Nullo mͦ beatus es: nisi intelligaᷤ
iubilationẽ. Quid ẽ intelligas iu¬
bilationeme Scias unde gaude¬
as: qđ uerb explicare ñ possis.
Gaudium enĩ tuũ ñ de te : ut qͥ
gra dei. Uide ipsam grãm tan¬
cã ẽẽ : cui lingua explicanda
ñ sit idonea: & intellexisti iubi¬
lationẽ. Deniq si intellexisti
in gr̃a iubilationẽ. ipsius gr̃ȩ
audi cõmendationẽ. Beatus cer¬
te popłs: sciens iubilationẽ.
Quã iubilationẽ ⁊ Uide si ñ de
gr̃ã: uide si ñ de deo: & omĩno

Expanded text:
m tuum venturum timerem, nisi les peccata mea, et exhibendo veritatem imples promissa tua? «Misericordia et veritas praeeunt ante faciem tuam.» Universae enim viae Domi In his omnibus non exsultabimus? aut quod exsultamus capiemus? aut verba sufficient laetitiae nostrae? aut lingua idonea erit explicare gaudium nostrum? Si ergo nulla verba sufficiunt; «Beatus populus sciens jubilationem.» O beate popule! putas, intelligis jubilationem? Nullo modo beatus es, nisi intelligas jubilationem. Quid est, intelligas jubilationem? Scias unde gaudeas quod verbis explicare non possis. Gaudium enim tuum non de te, ut quigratia Dei. Vide ipsam gratiam tantam esse, cui lingua explicandae non sit idonea, et intellexisti jubilationem. 17. Denique si intellexisti in gratia jubilationem, ipsius gratiae audi commendationem. «Beatus» certe «populus sciens jubilationem.» Quam jubilationem? Vide si non de gratia, vide si non de Deo, et omnino
Abbreviated transcription (Latin):
animo infatigabiles estis: sed
ꝓpt̃ seruos animȩ ut durent in
ministerio corpora ur̃a aliquan¬
tulũ reficiemini: & refecti ad cy¬
to animo singłarẽ mansuetudinẽ
eiꝰ: ut p̃ces nr̃as in beneplacito suo
ex audire dignet᷑: inimicũ quoq
a nr̃is actib & cogitationib sua
uirtute expellat: nob̾ multiplicer
fidẽ: mentẽ gub̾net: sp̃uales cogi¬
tationes concedat: & ad beatitudi¬
nem suã ꝑducat: ꝑ irĩm xp̃m filium

Expanded text:
animo infatigabiles estis: sed animo infatigabiles estis: sed propter servos animae, ut durent in ministerio corpora vestra, aliquantulum reficimini, et refecti ad cito animo singularem mansuetudinem ejus, ut preces nostras in beneplacito suo exaudire dignetur; inimicum quoque a nostris actibus et cogitationibus sua virtute expellat, nobis multiplicet fidem, mentem gubernet, spirituales cogitationes concedat, et ad beatitudinem suam perduc