comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ .B. Non hñtes disci¬
puli spaciũ mandu¬
candi. pp̃ importuni¬
tatẽ turbaꝵ esurie¬
bant: ut hoiẽs. s eue¬
lleutes spicas. in ediã
um austerioris uite.
unt. adu̾sus ebioni¬
¶ ager: mundꝰ. agri
seges. humani gen̾is
fecunditas. spice fru¬
ctus eccłie quib satu¬
rant᷑ apłi. nr̃o se alen¬
tes ꝓfectu.¬

Expanded text:
. Non habentes discipuli spatium manducandi, propter importunitatem turbarum, esuriebant ut homines, sed vellentes spicas inediam um austerioris vitae, unt ad est mundus; agri seges, humani generis fecunditas; spicae, fructus Ecclesiae, quibus saturantur apostoli, nostro se alentes profectu.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quomodo nosc̃t
quos antea nõ uide¬
rant. ꝑ maiestatẽ
suꝑ se uenientem
sicut infutura re¬
surrectione unus¬
quisq altĩn cogno¬
scet: ⁊ desid̾ata alt̾¬
in alt̾o ꝑ caritatẽ
¶ Qui ad montana
conscend̾at nõ uult
ad terrena descen¬
dere s semꝑ insub¬
petrus in ꝑsonain¬
gredientium reg.
in regno dei eẽ. qrͣ
nos soli hac luce.
fruemur. ñ iudei. ñ¬
inuidi. Tria. tab̾n̾.¬

Expanded text:
Quomodo noscunt quos antea non viderunt? Per majestatem super eos venientem, sicut in futura resurrectione unusquisque alterum cognoscet, et desiderata in altero alter per charitatem  Qui ad montana conscenderat non vult ad terrena descendere, sed semper in subPetrus in persona ingredientium regnuin regno Dei esse. Quasi dicat: Nos soli hac luce fruemur, non Judaei invidi. Tria tab
Abbreviated transcription (Latin):
paruisse.s ex aliquasu¬
biecta creatura illa cor
rio illud factũ eẽ. ut an¬
geli. corum ꝑsonas as¬
sumerent.
¶ Timent quia humana
infirmitas conspectũ ma¬
ioris głe ferre non sustinet
⁊ quanto quis ampliora q̃¬
sierit. tantomag̃ ad inferio¬
ra dilabitur. si m̃suram su¬
am ignorauerit.

Expanded text:
paruisse, sed ex aliqua subjecta creatura illa corprio illud factum esse, ut angeli eorum personas assumere Timent, quia humana fragilitas conspectum majoris gloriae ferre non sustinet, et quanto quis ampliora quaesierit, tanto magis ad inferiora collabitur, si mensuram suam ignoraverit.
Abbreviated transcription (Latin):
o uidentur. unus¬
tasse qr lex et pro¬
pħȩ ex uerbo. que
uerbo. in u̾bo de¬
sinunt. finis enim
ciam omĩ credenti.

Expanded text:
ustasse quia lex et prophetae ex uerbo, quae eperunt in uerbo desinunt; finis enim tiam omni credenti.
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie ascendit
quoꝵ cõu̾satio in
celis ẽ sublimius
extollendo głificat.
⁊ de et̾nis instruit
⁊ docet. que a tͣba
nec audiri ualeant
aliis descendit¬

Expanded text:
iis ascendit, quorum conversatio in coelis est, sublimius extollendo glorificat, et de aeternis instruit et docet quae a turba non audiri valeant. Aliis descendit
Abbreviated transcription (Latin):
clarante cuꝑent eum
potius consueta uet̾is
sacerdocii edicta p̃dica¬
re. Unde bñ ⁊acharias
memor dñi int̾p̃tatur.
quia memoriam anti-¬
q obseruationis a dñõ
dade figurat. Mat̃ que¬

Expanded text:
clarante, cupierunt eum potius consueta veteris sacerdotii edicta praedicare. Unde bene Zacharias memoria Domini interpretatur, quia memoriam antiquae observationis a Domino datae figurat. Pu
Abbreviated transcription (Latin):
si recte intelligatur:
de noĩe pueri: signifi¬
cant illos qui testimo¬
nio legis intendunt
astruere grãm fidei.

Expanded text:
si recte intelligatur ede nomine pueri, significant illos qui testimonio legis intendunt astruere gratiam fidei.
Abbreviated transcription (Latin):
diuicias dimiserit.
⁊ carnis affectus
contempserit. mł¬
to plurima recipi
siti sui glutinos pi¬
rituali. colligatis¬
s multo graciosi¬
Mẽ. in hac uita re-¬
cipiet caritatem.

Expanded text:
divitias dimiserit, et carnis affectus contempserit, multo plura recipiesiti sui glutino spirituali colligatis, multo gratiosiorem in hac vita recipiet charitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Facilus ẽ. Nulus
diues .i. confidens in¬
diuiciis suis intrabit.
exponit. Nongͦ diui-
pati ꝓ dilectorib scłi.
quã dilectores scłi ad
xp̃m conuerti. Came
tatis nr̃e onera sustulit.
Acus ẽ punctio ꝑ quã
angustias passionis sig¬
nificat. qua passione
uelut acu nature nr̃e.
qͣi scissa uestim̃ta resar¬
cire dignatus ẽ .i. reꝑa¬
rare post lapsum. Alit̃.
facilius ẽ gentilẽ po¬
pulum gibbo peccatoꝵ
de formem. ꝑ angustam
uite uiam ingredi. quã
iudeum de meritis glo¬
riantem. ⁊ ad subueun¬
dum leue onus xp̃i. se
humiliare uolentem.

Expanded text:
 Dives erat. Nullus dives, id est confidens divitiis suis, intrabit, exponit. Non ergo divitepati pro dilectoribus saeculi, quam dilectores saeculi ad Christum converti. Cameltatis nostrae onera sustulit. Acus punctio, per quam angustias passionis significat, qua passione velut acu, naturae nostrae quasi scissa vestimenta resarcire dignatus est, id est reparare post lapsum. Aliter: facilius est gentilem populum gibbo peccatorum deformem per angustam vitae viam ingredi, quam Judaeum de meritis gloriantem, et ad subeundum leve onus Christi se humiliare nolentem.
Abbreviated transcription (Latin):
bere iusticiam ueram ⁊ nõ
fictam. que uerbis ostendiᷤᷤ
factis imple. ut sis arbor
bona. ⁊ bonis fructib orne¬
ris. qr ⁊ si se fingat. ipocͥta.
non ẽ bonus qui facit oꝑa
mala.⁊ si rephendit inson¬
tem. non ideo malus qͥ fac̃
oꝑa mala. Et nota ꝙq. de ma¬
nĩfestis hic agitur.

Expanded text:
bere justitiam et non fictam, quae verbis ostendis, factis imple, ut sis bona arbor, et bonis fructibus orneris. Quia etsi fingat hypocrita, non est bonus qui facit opera mala, et si reprehendit insontem, non ideo malus est qui facit opera bona. Et nota quod de manifestis hic agitur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cororaim. bet¬
hsaida. caphar¬
naum.tiberias.
ciuitates sunt
galilee inlittore
laci genesarech
has plang̾ dñs¬

Expanded text:
Corozaim, Bethsaida, Capharnaum, et Tyberias civitates sunt Galileae, in littore laci Genesareth. Has plangit D
Abbreviated transcription (Latin):
pungentis pecca¬
ti memoria. qua
indie iudicii sinis¬
tra pars ẽ induẽda:
significatur. In ci
nere: mortis consi¬
deratio. ꝑ quã to¬
ta humani gen̾is
massa in puluerẽ
ẽ redigenda: sig¬
quam sederitis.i.

Expanded text:
pungentis memoriam, qua in die judicii sinistra pars est induenda significat; cinere autem mortis considerationem, per quam tota humani generis massa in pulverem est redigenda, demquam sederitis .
Abbreviated transcription (Latin):
in telligendi ꝙ amat.
⁊ qui non ht̃ amorẽ
turali ingenio uł
labore seu studiose
intellig̾e putat. nul¬
lam tñ uere scĩe dul¬
cedinem gustab̾.
sepe ingeniũ accip̃
ut de negligentia
iustius puniat᷑. qui
scire contempsit.
ꝙ sine labore asseqͥ
potuit. ⁊ aliqñ stu¬
diosus tarditate in¬
telligentie p̃mitur.
ut eo maiora p̃mia
inueniat. quo stu¬
diosius elaborat.

Expanded text:
d amat. Sed qui non habet amorem turali ingenio vel labore studioso se intelligere putat, nullam tamen verae scientiae dulcedinem gustabit.s ingenium accipit saepe, ut de negligentia jutius puniatur, qui scire contempsit quod sine labore assequi potuit, et aliquando studiosus tarditate intelligentiae premitur, ut eo majora praemia inveniat, quo studiosius elaborat.
Abbreviated transcription (Latin):
suo iniectu germina
re semina frugum.
s extinguere solet.¬
¶ Infert a p̃missis
similitudinib. Qñ¬
quod non bene pot᷑
edificare. qui non
cõputat sup̃tus ne¬
q secure pot̾ occur¬
rere. qui non pre¬
mittit legatione.
gͦ nec m̃s pot̃ eẽ dis¬
cipulus. qui s̃ Re¬
nuntiat aboĩb. ħ¬

Expanded text:
s injectu germinarre semina frugum, sed exstinguere solet. Infert a praemissis similitudinibus. Quandoquidem non bene potest aedificare qui non computat sumptus, nec secure potest occurrere qui non praemittit legationem, ergo nec meus potest esse discipulus qui non renuntiat omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quis exuobis.
Postquam dns se-¬
quentibse in ierł
dedit sublimia pre¬
cepta de contẽptu
mundi. ⁊ de abiecti¬
one corꝑis. suppoñ
p̃ceptum de ꝑseue¬
rantia ad quam ne¬
cessaria ẽ cũ humi¬
litate pacientia.⁊
hoc ꝑsimile edifi¬
cantis.

Expanded text:
im ex vobis. Postquam Dominus sequentibus se in Jerusalem dedit sublimia praecepta de contemptu mundi, et de abjectione corporis, supponit praeceptum de perseverantia, ad quam necessaria est cum humilitate patientia. Et hoc per simile aedificantis.
Abbreviated transcription (Latin):
facti sumus spectaculum
mundo angłis. ⁊ hominib
⁊ ĩ omẽ quod agimus consi¬
dare occultos adu̾sariosde¬
bemus. qui nr̃is oꝑib insi¬
diantur. ⁊ nisi ceͣ eos ugile¬
mus. patimus irrisores qd̃
haiemus ad malum suaso¬
res.

Expanded text:
Facti sumus spectaculum mundo, angelis et hominibus . Et in omni quod agimus, considerare occultos adversarios debemus, qui nostris operibus insidiantur, et nisi contra eos vigilemus, patimur irrisores quos habemus ad malum suasores.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Merito alonge.
qui in ꝓximo fue¬
rat negaturus. si¬
gnificat eccłiam
imitaturam xp̃i¬
passionẽ. longe
differenter quia
eccłia patitur ꝓ¬

Expanded text:
Merito a longe, qui in proximo fuerat negaturus, significat Ecclesiam imitaturam passionem Christi longe differenter, quia Ecclesia patitur
Abbreviated transcription (Latin):
¶Factum congruit
mutate m̃ti. iamenĩ
cũ fustib qui quam¬
du cũ pace fuit. tran¬
quillius se egit.
¶ Suscipit dñs oscũ¬
lum non quo simula¬
re nos doceat.s ut nec
ꝓditorem refugere ui¬
deretur. ⁊ plus affice̾̃t
ꝓditorem. cui amoris
officia non negaret.
Unde dicitur. Cum hiᷤ

Expanded text:
Factum congruit mutatae menti. Jam enim venit cum fustibus qui quandiu cum pace fuit tranquillius se egit. Suscipit Dominus osculum, non quod simulare nos doceat, sed ut nec proditorem refugere videretur, et plus afficeret proditorem, cui amoris officia non negaret. Unde dicitur: Cum his
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mystice. Seruuᷤ
bite mancipatus
qui in passione do
dit. sinistra .i. uili¬
tate litcere contẽ¬
tus. non petro tol¬
lente. s diuino iu¬
dicio ablatã pan¬
dente. Que auris
inhis qui credere
maluerunt. pie¬
tate dnĩ restituit᷑.¬

Expanded text:
 Mystice: Servus bite mancipatus, qui in passione Domdit. Sinistra, id est, vilitate litterae contentus, non Petro tollente, sed divino judicio ablatam pandente. Quae auris in his qui credere maluerunt, pietate Domini restituitu
Abbreviated transcription (Latin):
gantiũ. ⁊ respondñtis.
petrus auiditate de¬
fensionis maiore com¬
sit. s ñ potuert̃ simul
erunt fieri. Non er¬
go sic dr̃. sinite usq
huc. quasi dño pla¬
cuerit factũ petri cũ
ap̃ matħm legatur
dixisse. conu̾te gla¬
dium tuũ in loẽ suũ.
quod post factũ appa-¬
ret dixisse dnm̃.¬

Expanded text:
tium et respondentis, Petrus, aviditate defensionis majore comsit. Sed non potuerunt simul simul fieri. Non ergo dicitur: Sinite usque huc, quasi Domino placuerit factum Petri, cum apud Matthaeum legatur dixisse: Converte gladium tuum in locum suum, quod post factum apparet dixisse
Abbreviated transcription (Latin):
offert manibus
⁊ in nocte quasi
latitantem. et
uros oculos decli¬
nantem inuesti-¬
qui cotidie in tẽ¬
plo docet. s iõ ad¬
uersũ me in tene¬
bras congregami¬
ni. quia potestas
ur̃a. qua contra
lucẽ armamini:
in tenebris ẽ.¬

Expanded text:
offert manibus, et in nocte quasi latitantem et vestros oculos declinantem investiqui quotidie in templo docet. Sed ideo adversum me in tenebris congregamini, quia potestas vestra qua contra lucem armamini, in tenebris e
Abbreviated transcription (Latin):
instinetu accensus¬
carphe. ad negandũ
⁊ blasphemandũ dm̃
linguas ꝑfidoꝵ ar¬
mabat. quod enim
intus in domo pͥnci¬
pis sac̾dotum. mali¬
gna sy nodus gere¬
bat. hoc ignis inder
frigora. noctis foris
accensus typice demõ¬
strabat. hoc frigore
ad horam torpens pe¬
trus.q. prunis mini-¬
stroꝵ calefieri cupi

Expanded text:
i spiritus accensusCaiphae ad negandum et blasphemandum Deum linguas perfidorum armabat. Quod enim intus in domo principis sacerdotum maligna synodus gerebat, hoc ignis inter frigora noctis foris accensus typice demonstrabat. Hoc frigore ad horam torpens Petrus, quasi prunis ministrorum calefieri cupi
Abbreviated transcription (Latin):
me reos eẽ. quoꝵ con-¬
silio cuncta gerebã¬
tur. dic̃ eos uenisse
ad cõprehendendum
saluatorem qui sue

Expanded text:
me reos ostendere, quorum consilio cuncta gerebant, dicit eosdem venisse ad comprehendendum Salvatorem, non pe
Abbreviated transcription (Latin):
listas. non uenerant
ad iħm principes sa¬
cerdotum.⁊ magistra-¬
tus. s inatrio caiphe
ex pectauerant. s qr
illi de nece dñi ita a¬
gebant. ut quasi in¬
noxii uiderentur. cũ
a tribuno. Aturbis cõ¬
p̃hensus. a p̃side dap̃¬
natus. a romanis cru-¬
cifixus. apopłis ⁊̃bar
rabas electus. uolens
euanglista eos. maxi

Expanded text:
non venerant ad Jesum principes sacerdotum et magistratus, sed in atrio Caiphae exspectaverant. Sed quia illi de nece Domini ita agebant, ut quasi innoxii viderentur, cum a tribuno et turbis comprehensus, a praeside damnatus, a Romanis crucifixus, a populis etiam Barabbas est electus, volens evangelista eos maxi
Abbreviated transcription (Latin):
ad lacrimas. Sunt autẽ duo
genera compunctionis dum¬
uicia maloꝵ recolentes sup¬
plicia timemus. ł dum desi¬
derio celestium ardentes de
dilatione gemimus. Unde
duo pulli offerri iubentur.
unus in holocaustum. qͣndo
amore celestium inflamma¬
mur. Alter ꝓ peccato: dum
de malis ꝑpetratis gemimꝰ.
Columba que in grege cõ¬
uersatur. actiuam. turcur
soliuagus: contemplatiuam
uitam sigc̾. que paucoꝵ ẽ.⁊ qr
utraq uita accepta ẽ dõ cõ¬
Quõd clauso hostio patrem
orat in abscondito: turcurẽ
offert. Qui compares operis
querit: columbam ad altare
portat.

Expanded text:
cimus. Sunt autem duo genera compunctionis, dum malorum recolentes supplicia, timemus, et, dum desiderio coelestium ardentes, de dilatione gemimus. Unde duo pulli offerri jubentur. Unus in holocaustum, quando amore coelestium inflammamur; alter pro peccato, dum de malis perpetratis gemimus. Columba quae in grege conversatur, activam, turtur solivagus contemplativam vitam significat: quae paucorutraque hostia accepta est Deo, conQui clauso ostio patrem orat in abscondito, turturem offert: qui compares operis quaerit, columbam ad altare portat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Paruuli qui de toto reg¬
no uideoꝵ ad demplũ porta¬
bantur. si erant de tribule-¬
ui. ⁊ inministerio domus dñi¬
ꝑpetuo detinebantur. Side
alia tribu: p̃cio dato a pa¬
rentib pͥmogeniti redime¬
bantur. ad ꝓpria referẽdi.
¶Par turturum. hec ob.¬
latio pauꝑum erat. qui ñ
sufficerẽt offerre agnum.
ut ꝑ oĩa humilitas xp̃i pa¬

Expanded text:
 Parvuli qui de toto regno Judaeorum ad templum portabantur, si erant de tribu Levi, in ministerium domus perpetuo detinebantur. Si de alia tribu, pretio dato a parentibus primogeniti redimebantur ad propria referendi.Par turturum. Haec oblatio pauperum erat, qui non sufficerent offerre agnum, ut per omnia humilitas Domini pa
Abbreviated transcription (Latin):
dona sibi spũalit̃ concessa
ꝓfitetur. deinde beneficia
agendis gr̃aꝵ laudibus
tis obseruandis impendo.
me non emollit. aduersi¬
tas non frangit. s sola illiꝰ
memoria delectat. a quo
salus sꝑatur eterna. illius
diuinitate letor cuiꝰ tẽꝑali
conceptione mea caro fa¬

Expanded text:
dona sibi specialiter concessa confitetur, deinde generalia agendis gratiarum laudibus tis observandis impendo.  non emollit me, adversitas non frangit, sed sola illius memoria delectat, a quo salus speratur aeterna, illius divinitate laetor cujus temporali conceptione mea caro fe
Abbreviated transcription (Latin):
exultatio infantis signifie⁊
p̃cursor erat futurus. ⁊ que
ante erubescebat onus pa
rentis. dũ nesciret miste¬
rium religionis: iam bene¬
dic̃. ⁊ que se occultabat. qr
conceꝑat filium. iactat se.¬
in occulto cognouerat. his
qui si mul aderant. ⁊ audie¬
bant. palam euangłizat¬

Expanded text:
exsultatio infantis significet aecursor erat futurus: et ideo quae ante erubescebarentis, quamdiu nescit mysterium religionis. illa quae occultabat se, quia conceperat filium, iactare sein occulto cognoverat, his qui simul aderant et audiebant palam evangeliza
Abbreviated transcription (Latin):
dam participatio¬
eius sublimior fit
ut illam imaginẽ
splendido bonoꝵ
colore factoꝵ.⁊ qua¬
dam emulatione
uirtutis in se uide¬
atur exprimere.

Expanded text:
dam participatioublimior fit, ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum et quadam aemulatione uirtutis in se uideatur exprimere.
Abbreviated transcription (Latin):
mento. quo uox in¬
trat ad aures. corꝑis.
uirtus spũalis cor
intrat audientis. ⁊
non solũ matrẽ. s ⁊̃
sobolem amore adue¬
nientis accendit.

Expanded text:
mento quo vox intrat ad aures corporis, virtus spiritualis cor intrat audientis, et non solum matrem, sed etiam sobolem amore advenientis accendit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quis intelligit
in num̃o diuitum
deputandos om̃s
qui amant diuiciaᷤ.
⁊ si non hñt. Alit̃
enĩ cũ sit turbama¬
ior pauꝑm. nõ dis¬
cerent qͥuis .p .f.

Expanded text:
 Intelligunt in numero divitum deputandos omnes qui amant divitias, etsi non habent: aliter enim, cum sit turba major pauperum, non dicerent: Quis potest
Abbreviated transcription (Latin):
murmuratis ꝙ pecca¬
tores recipio. s ego nõ
ueni nisi ut aberran¬
tes colligam. sicut unꝰ¬
quisq urm aberran¬
tem ouem reducere.
laboraret.

Expanded text:
Murmuratis, quia peccatores recipio, sed ego non veni nisi ut aberrantes colligam, sicut unusquisque vestrum aberrantem ovem reducere laborat.
Abbreviated transcription (Latin):
gerͣmen oriretur. Ita
apłi destructo peccatire¬
gno. germ̃ uicioꝵ com¬
pescunt. Salcibos con¬
dit. carnes siccat. p̃di¬
catio a uermib ⁊ pu¬
tredine uitioꝵ illesũ
seruat. suo creatori:
humanã naturam.
quos alii condiendist᷑.

Expanded text:
germen oriretur. Ita apostoli, destructo peccati regno, germen vitiorum compescunt. Sal cibos condit, carnes siccat. Praedicatio a vermibus et putredine vitiorum illaesam servat suo Creatori humanam naturam.quos alii condiendi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qi cum decẽ milib occur¬
rit dõ. qui offert oꝑa decem
mandatoꝵ que ext̾ius ges¬
sit. S d̃s quasi dupplicato
numero contrauenit. cum
cunt simul de oꝑe et cogi¬
tatione. ⁊ iõ dum adhuc lon¬
ge ẽ ꝑdilationẽ iudicii. nos
fragiłitatis nr̃e in sufficienti¬
am atcendentes ad impetͣn¬
dam seueri uidicis pacẽ pre¬
nẽ lacrimarum bonoꝵ ope¬
rum. puroꝵ affectuum.
qui edificare turrem facere
pacem. cum fortiore nichil
mitt̾e. legationem ad faci-¬
endam pacem. nichil alid
ẽ. quam renuntiare omĩb
que possidemus. int̾ que¬
¶Uere qui uult eẽ ms̃dis¬
cipłs. oportet. ut renunti¬
et omib. qr ita erit bonũ
sal .i. dignus constitui inmi¬
mero apłoꝵ. ad condienda
corda auditoꝵ spũali sapi¬

Expanded text:
si cum decem millibus occurrit Deo, qui offert opera decem mandatorum quae exterius gessit. Sed Deus quasi cum duplicato numero contravenit, cum cutit simul de opere et cogitatione. Et ideo, dum adhuc longe est per dilationem judicii, nos fragilitatis nostrae insufficientiam attendentes, ad impetrandam severi judicis pacem debenem lacrymarum, bonorum operum, piorum affequod aedificare turrim, facere pacem cum fortiore, nihil mittere legationem ad faciendam pacem, nihil aliud est, quam renuntiare omnibus quae possidemus. Inter quVere qui vult meus esse discipulus oportet ut renuntiet omnibus, quia ita erit bonum sal, id est dignus constitui in numero apostolorum, ad condienda corda auditorum spiritualia sapi
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑtinet ad hiũ¬
litatem tribulatio¬
nis. Illud autẽ quod
ad gaudiũ m̃tis ꝑ¬
tinet. qñ mens ad
spũalia suspendit᷑.
⁊ iõ acsbis corꝑeis
alienatur. sequen¬
tib siłitudinib sig¬
nificat. ostendens
quod carnalib. et
obhoc uet̾em sensũ¬
genus ieuinii non
congruat.
¶ Uino intus refici¬
mur. ueste foris te¬
gimur. Uestis gͦ st̃
bonaoꝑa. que fori
agimus. quib cor̃a
hoĩb lucemus. Ui¬
nũ feruor fidĩ. spei.
caritatis. qͣ in cons¬
pectu dĩ in nouitate
sensus intus refor

Expanded text:
quod pertinet ad humilitatem tribulationis. Illud autem quod ad gaudium mentis pertinet quando mens ad spiritualia suspenditur, et ideo a cibis corporeis alienatur sequentibus similitudinibus significat, ostendens quod carnalibus et ob hoc adhuc veterem sensugenus jejunii non congruit. Vino intus reficimur, veste foris tegimur. Vestis ergo sunt bona opera quae foris agimus, quibus coram hominibus lucemus. Vinum, fervor fidei, spei et charitatis, quo in conspectu Dei in novitate sen
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝑantur. s renoua¬
tis utrib noua iu¬
na creduntur. c̃ sa¬
cram̃ta q̃ accipimꝰ.
inuiolata seruamꝰ.
hos utres si pleni
st̃ grã seruat. si ua¬
cui:tinea.⁊ erugo
osumit. Semꝑ ergo
sint pleni.

Expanded text:
antur. Sed renovatis utribus, nova vina conducuntur, cum sacramenta quae accepimus inviolata servamus. Hos utres, si pleni sunt, gratia servat, si vacui, tinea et aerugo consumit: semper ergo sint pleni.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ .B. Non hñtes disci¬
puli spaciũ mandu¬
candi. pp̃ importuni¬
tatẽ turbaꝵ esurie¬
bant: ut hoiẽs. s eue¬
lleutes spicas. in ediã
um austerioris uite.
unt. adu̾sus ebioni¬
¶ ager: mundꝰ. agri
seges. humani gen̾is
fecunditas. spice fru¬
ctus eccłie quib satu¬
rant᷑ apłi. nr̃o se alen¬
tes ꝓfectu.

Expanded text:
. Non habentes discipuli spatium manducandi, propter importunitatem turbarum, esuriebant ut homines, sed vellentes spicas inediam um austerioris vitae, unt ad ager mundus; agri seges, humani generis fecunditas; spicae, fructus Ecclesiae, quibus saturantur apostoli nostro se alentes profectu.
Abbreviated transcription (Latin):
pusillus ascendit. dũ qui¬
libet humilis. ⁊ ꝓprie in¬
firmitatis conscius. in uir¬
tam̃ raptim. ⁊ quasi intͣn¬
intendit.
uenenata carpebant: ꝑte¬
sus eoꝵ facinora discessit di
portet illum manere .i. no
ue lucis grã choruscante
in humili credentiũ nati¬
onum. corde quiescere.
niantib hominẽ pecca¬
torem. ipse ⁊acheus stãs.
.a. in ea que ceꝑat fidei ue¬
ritate ꝑsistens. nõ solum
se ex peccatore conu̾sum.
s ⁊̃ inter innocentes ꝓbat
conuersatum. cum etiam
ante conuersionem inno¬
cent̃ uixit. ⁊ qui añ conu̾¬
sionẽ dimidiũ. pꝰ cõu̾sionẽ
pot̃ dare et totum. s siq̃
gẽ reddere. deinde quod
remanet pauꝑib eroga¬
re. hũc fructum uite pub¬
licanus de sicomoro ꝑ sa¬
pientẽ stulticiam legis.
quod rapta reddit ꝓpria
relinquit. inuisibilia cõ¬
tep̃nit. eius qui ñ dũ uide¬
tur. sequi uestigia cõcupi¬
scit.

Expanded text:
pusillus ascendit, dum quilibet humilis et propriae infirmitatis conscius in virtamen raptim, et quasi in tranintendit; venenata carpebant, pertaesus eorum facinora discessit, etportet illum manere, hoc est, novae lucis gratia coruscante in humili credentium nationum corde quiescere. niantibus hominem peccatorem, ipse et Zachaeus stans, id est in ea quam coeperat fidei veritate persistens, non solum se ex peccatore conversum, sed etiam inter innocentes probat conversatum, cum etiam ante conversionem innocenter vixit, et qui ante conversionem dimidium, post conversionem potest dare et totum. Si quid,legem reddere, deinde quod remanet pauperibus erogare. Hunc fructum vitae publicanus de sycomoro per sapientem stultitiam legit quod rapta reddit, propinqua relinquit, visibilia contemnit, ejus quem nondum videt sequi vestigia concupiscit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Manifestũ
est iudeos sẽꝑ
gentium odis¬
se.ł nõ intelle¬
xisse salutem.
Unde et adu̾-¬
sus petrũ dicit᷑.
qrͣ introisti ad
gentes. p̃puci¬
¶ Salus que
olim udeoꝵ
domũ imple¬
bat. hodie po¬
illuxit. eo qd̃
et ipse popłs¬
lius habrahe.
obspem fut᷑e
hereditatis de¬
seruit. sic ⁊ iste
qui thesaurũ
in celis acqͥrit.¬

Expanded text:
 Manifestum est Judaeos semper gentium odisse, vel non intellexisse salutem. Unde et adversus Petrum dicitur: Quare introisti ad gentes praeputi: Salus, quae olim Judaeorum domum implebat, hodie poilluxit, eo quod et ipse poplius sit Abrahae, ob spem futurae haereditatis deseruit, sic et iste qui thesaurum in coelis acquirit
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorib salus.
ds̃ qui ubiq pre¬
sens longe abhis
qui idola colunt.
seruos. dũ eligit
discipłos litera
decalogi imbutos
ut sp̃ualit̃ intelli¬
gant legis dicta.
Mna. dec̃ẽ dragmaᷤᷤ
appendit: ⁊ oĩs scͥp¬
ture sermo. quia

Expanded text:
peccatoribus salus : Deus, qui ubique praesens, longe ab his qui idola colunt, servos, dum elegit discipulos littera Decalogi imbutos.ut spiritualiter intelligat legis dicta Mna decem drachmas appendit. Et omnis Scripturae sermo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
s sic̃ amplius clamando¬
cecus turbam uicit. itapu¬
sillus relinquendo arborẽ
crucis ascendẽdo. turbã
obstantẽ transcendit cla-¬
mans cum apło. michi aᷤ¬

Expanded text:
s amplius clamando turbam vicit, ita pusillus terrena relinquendo, arborem crucis ascendendo, turbam obstantem transcendit, clamans cum Apostolo: Mihi
Abbreviated transcription (Latin):
dissipant cogitationẽ
uoces oratiõnis. ne ih̾e
ad illuminandum ueni¬
re possit corhominis.
s iam credens. sentiens
se grauari. fantasmate
dentius clamat.¬
¶ Non exignorantia
querit. s iõ ut roget᷑.
ut m̃tes ad orationem
excitet. quod intelli¬
gens cecus subiungit.
Dñe ut uideam. Non
solum ꝓ impato mu¬
nere lucis. s ꝓ m̾ito fi¬
dei impetrantis. qr ñ
solũ laudat. quod po¬
dent̃ ⁊ miscdit᷑. illumi¬
nat. s q ⁊̃ clamorẽ fi¬
dei firmit̾ clamantis
exaudit.
sita sarcina gibbi. ꝑ
foramen acus trangit.
de contep̃to censu frau¬
dium. angustã portã
que ducit ad uitã as¬
cendit.⁊quia deuotio¬
ne fidei ad uidendũ
saluatorem quod na¬
tura minus habebat.
ascensu arboris sup¬
plet. iuste ꝙ. rogare
nõ audebat᷑. dñice suc¬

Expanded text:
is cogitationes vocis orationes, ne Jesus ad illuminandum venire possit cor hominis. Sed jam credens sentiens se gravari phantasmate dentius clamat Non ex ignorantia quaerit, sed ideo ut rogetur, ut mentem ad orationem excitet. Quod intelligens, caecus subjungit: Domine, ut videam. Non solum pro impetrato munere lucis, sed et pro merito fidei impetrantis, quia non solum laudat quod potenter et misericorditer illuminat, sed quia clamorem fidei firmiter clamantis exaudit. sita sarcina gibbi per foramen acus transit, dum contempto censu fraudium, angustam portam quae ducit ad vitam ascendit. Et quia devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habebat, ascensu arboris supplet, juste quod rogare non audebat, Dominicae su
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Suscepta et cõm̃da¬
ta penitentia publi¬
cani duti. ꝑ parabo¬
lam docet sibi magis
penitentiam pecc̃oꝵ
quã iusticiam placere
suꝑboꝵ. latiusq ĩgen¬
tib de ignorantia leg̃
humilib quã iniuideis
de iusticia legis suꝑbi¬
entib seẽẽ regnaturũ

Expanded text:
 Suscepta et commendata poenitentia publicani divitis, per parabolam docet sibi magis poenitentiam peccatorum, quam justitiam placere superborum, latiusque in gentibus de ignorantia legis humilibus, quam in Judaeis de justitia legis superbientib
Abbreviated transcription (Latin):
morus. ł ubi credi¬
turus ut mist̾iũ
seruaret. ⁊ głam
seminaret. Sic .N.
uenerat. ut ꝑ ui¬
deos transiret ad
gentes. Uidit ita¬
q ⁊acheũ sursũ.
Iam enĩ subunita¬
te fidei int̾ fructꝰ
in fecunda altitu¬
dine oꝑis ĩmine

Expanded text:
morus uel ubi crediturus, ut et mysterium seruaret et gratiam seminaret; sic enim uenerat, ut per Iudaeos transiret ad gentes. uidit itaque Zacchaeum sursum; iam enim sublimitate fidei inter fructus ut fecundae altitudine
Abbreviated transcription (Latin):
¶ꝑp̃missos p̃co¬
Ines u̾bi sui in
quebatur uenit
ad popłmnatio¬
num. qui passiois
eiꝰ fide iam subli¬
mis in diuinita¬
tem eiꝰ agnoscere
ardet. suspiciẽs
uidet. qr ꝑ fidẽ a
terrenis eleuatũ
elegit eligentẽ se.
⁊ amat a mantẽ se.¬

Expanded text:
missos praecones verbi sui, in quebatur, venit ad populum nationum, qui passionis ejus fide jam sublimis, etiam divinitatem ejus agnoscere ardet, suspiciens videt, quia per fidem a terrenis elevatum elegit eligentem se, et amat amantem se.
Abbreviated transcription (Latin):
cessionis. bñdictionẽ acce¬
credentes de gentibus
qui ꝑ occupationẽ tẽꝑali¬
um dep̃ssi erant. ⁊ mĩni¬
mi. s a domino scĩficati.¬

Expanded text:
ceptionis benedictionem accicredentes ex gentibus qui per occupationem temporalium depressi erant, et minimi, sed a Domino s
Abbreviated transcription (Latin):
¶Bonus ordo. Uoca¬
turus gentes. ⁊ iude¬
os uiꝰsurus int̾fici qui
comparationẽ ne di¬
ceretur nichil ded̾at
popło udeoꝵ inde me¬
lior poss fieri. Aut qͦd
exigetur abeo qͥ nicħ
recepit. ex una. mna
U. facit qui meliora

Expanded text:
Bonus ordo, vocaturus gentes, et Judaeos missurus interfici, quicomparationem, ne diceretur: Nihil dederat populo Judaeorum unde melior possit fieri, ut quod exigeretur ab eo qui nihil recipit? Ex una mna quinque facit, qui mora
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quis de se deᷤ¬
dm̃ uenit iste
cui census ex
nisi inꝑite cõ¬
fusio multitu¬
dinis q̃ u̾ticẽ
sapientie ui¬

Expanded text:
 Quis de se desm venit iste ad Deum cui census ex nisi imperitae confusio multitudinis, quae verticem sapientiae vi
Abbreviated transcription (Latin):
¶hc transiẽs
cecũ audit.
stans illuminat.
tatem suam no¬
stre cecitatis uo¬
cib cõparͣatur.
s ꝑpotentiam
diuinitatis. lu
untem aliqua¬
tenus sentiebat.
fantasmatũtur¬
bas uehem̃tiꝰ in¬
sistens. oratioĩ
ducitur astan¬
qr ds̃ incorde
firmo figit᷑. ⁊ sic
liax amisa reya.¬
rat᷑¬

Expanded text:
 Transiens, caecum audit, stans illuminat, tatem suam nostrae caecitatis vocibus compatitur, sed per potentiam Divinitatis lumeuntem aliquatenus sentiebat, phantasmatum turbas, vehementius insistens orationi ducitur ad stanquia Deus in corde firmo figitur, et sic lux amissa reparat
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ ꝑsona loquit᷑. qui ad¬
huc diuine ꝯtemplatioĩs
deo placitum dnt̃. Ideoq
cunctos qui xp̃o deuoti
ẽẽ uelint. huic mancipa
¶ Maria ñ respondet. s
causam suam tanquã oci¬
pararet respondendi ser¬
monem remitceret audi

Expanded text:
lorum persona loquitur, qui adhuc divinae contemplationis Deo beneplacitum, ducunt: Ideoque cunctos, qui Christo devoti esse velint, huic manciparMaria non respondet, sed causam suam tanquam otipararet respondendi sermonem remitteret audi
Abbreviated transcription (Latin):
hure contraria ẽ duritia
cordis. quã lapidi cõ para¬
uit. piscis fides inuisibi¬
lium. Sic̃ enĩ piscis subte¬
gum̃to aquaꝵ nascitur.
indm̃ ẽ: inuisibilit̾ in coͥ¬
rde gignitur. Inuisibili
lio diuine ꝓtectionis ne
deficiat. nutritur. Inuisi¬

Expanded text:
ui contraria est cordis duritia, quam lapidi comparavit. Piscis est fides invisibilium. Sicut enim piscis sub tegumento aquarum nascitur, in Deum est, invisibiliter in corde gignitur, invisibili lio divinae protectionis ne deficiat nutritur, invisi
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Multe sunt insidie.
&e grauis corꝑis sop̃nuᷤ.
quia si dormire mens
incipit: ugorem sue
uirtutis amittit. Excita
gͥ sop̃num tuum. ut
pulses xp̃i hostium. ut
cum intraueris: aꝑiantur
tibi thesauri absconditi.
pane in ops uidetur m̃sa:

Expanded text:
 Multae sunt insidiae, et gravis corporis somnus, quia si dormire mens incipit, vigorem suae virtutis amittit. Excita ergo somnum tuum, ut pulses Christi ostium, ut cum intraveris aperiantur tibi thesauri absconditi, pane inops est mensa.
Abbreviated transcription (Latin):
quia sic̃ lucas infe
bant quod uenien¬
confestim regnum
eius manifestatur.
ita ut et ipsi apłi
hacopinione ducti
Nos autẽ sꝑabamꝰ.
qr ipse eẽt redemp¬
turus isrł.¬

Expanded text:
quia, sicut infra bant quod venienconfestim regnum Dei manifestaretur, ita ut et ipsi Apostoli hac opinione ducti,Nos autem sperabamus quia ipse esset redempturus Isr
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Post meamascẽ¬
sionẽ qñ uos in hoc
exilio mundi inge¬
miscentes deside-¬
rabitis me uidere
in gła mea que uo¬
luntas laudanda
implenda.

Expanded text:
 Post meam ascensionem, quando vos in hoc exsilio mundi ingemiscentes desiderabitis me videre in gloria mea, quae voluntas laudanda, implenda.
Abbreviated transcription (Latin):
festatum adeo ut
conceptus. natus.
baptiratus. p̃dicãs.
moriens. resurges.
ad celos ascendens.
comitantib in de
racłoꝵ sit declara¬
tus in diciis.

Expanded text:
festatum, adeo ut conceptus est, natus, baptizatus, praedicans, moriens, resurgens, ad coelos ascendens, comitantibus indesraculorum sit declaratus indiciis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Subditus et cho¬
ruscus. ut nullus
in sua mente lat̾e
ꝑmittatur. qͥn iu¬
dicis fulgore pene¬
tretur.

Expanded text:
 Subitus et coruscus veniet, ut nullus in sua mente latere permittatur, quin judicis fulgore penetretur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Uł sic potest accipires¬
ponsio dñ̃i. regnum dei
turus uidex omnium nẽ
⁊̃ regnat in cordib fide¬
lium. S cum heretici
turbant eccłiam prauiᷤ
dogmatib desiderarẽt
fideles. ut dñs ł una die
ad terras rediens si fieri
posset ueritatem fidei
intimaret. s ñ uidebt̃
quia quod semel ubiq¬
euangłico fulgore ẽ exhi¬
bitum. non ẽ opus corpo¬

Expanded text:
 sic potest accipi responsio Domini: Regnum Dei turus Judex omnium, nunc etiam regnat in cordibus fidelium. Sed cum haeretici turbant Ecclesiam pravis dogmatibus, desiderant fideles ut Dominus, una die ad terras rediens, si fieri posset, veritatem fidei intimaret. Sed non videbunt, quia quod semel Evangelico fulgore est exhibitum, non est opus corpo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Locutus ẽ. et
erexit nobis salu
sit. impleat in no¬
bis. ⁊ iuramentũ
q fecit patrib de
lib̾atione nr̃a in
pleatur.

Expanded text:
 Locutus est, et erexit nobis salutsit impleat in nobis, et juramentum quod fecit patribus de liberatione nostra, in compleatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Erexit nob salu¬
tem ex inimicis¬
tio suꝑioris u̾sicłi.
in quo breuit̃ idẽ
p̃miserat. Et erex̃

Expanded text:
 Erexit nobis salutem ex inimicistio superioris versiculi, in quo breviter idem praemiserat: Et erexit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ꝑcornu quod
carnem excedit.
cum omĩa ossa car¬
ne degantur. reg.
num significatur
quod mundus et
gaudia carnis su¬
dauid et salomon
cornu oleisunt. in
regni glam conse¬
crati.

Expanded text:
cornu quod carnem excedit, cum omnia ossa carne tegantur, regnum Christi significatur, quo mundus et gaudia carnis suDavid et Salomon cornu olei, sunt in regni gloriam consecrati,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sciendum ẽ cumdñs
de miã loqueretur.pha.¬
risei.auari in irrisionẽ
ꝑseuerabant. in quo infir¬
mis auditorib scandalũ
ne attendent faciebant.

Expanded text:
 Sciendum cum Dominus a loqueretur, Phaaei avari in irrisione perseverabant, in quo infir auditoribus scandalum, ne attenderent, faciebant.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo uł exemplo ceteros¬
destruit. melius ẽẽt ei. ut
la declinare ⁊ ue ꝑpetuum inuitare possimus. insinu¬
at .s. si nos attendimus. ne quẽ ledamus. si penitentem
relo iusticie corripimus. si ex corde penitenti dimitti¬
mꝰ. nec iubemꝰ passim peccanti s penitentiã agenti. di¬
mittẽ. Primũ ergopeceantẽ ẽ increpare. ut postea pe¬
n̾itenti possimus dimitt̾e.

Expanded text:
verbo sive exemplo caedestruit, melius esset ei ut tla declinare et vae perpetuum evitare possimus, insinuat. Sed si nos attendimus ne quem laedamus, si poenitentem zelo justitiae corripimus, si ex corde poenitenti dimittimus, nec jubemur passim peccanti, sed poenitentiam agenti dimittere. Primum ergo est peccantem increpare, ut postea ponitenti possimus dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Seruus diues iste
magister incip̃ eẽ
cũ iam nec discẽdi
tempus habet
nec docendi.
despiciunt. redep̃¬
toris precepta qui
ex mortuis surrex̃.
quanto subtiliora
sunt. tanto ħ diffi¬
cilius implebunt.
⁊ cuius dicta impłe
renuut. ei ꝓculdu¬

Expanded text:
 Serius dives iste magister incipit esse, cum jam nec discendi tempus habeat, nec docendi. despiciunt, Redemptoris praecepta qui ex mortuis surrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt, et cujus dicta implere renuunt, ei procul du
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Postquam ardenti de se
spes tollitur. animus ad
ꝓpinquos recurrit. qr reꝓ¬
boꝵ mentem penasua qñ¬
q inutiliter erudit ad ca¬
ritatem. ut iam tunc ⁊̃ su-¬
os spũalit̃ diligant. qui hic
dum peccata diligent. nec
se amabant. Seruat᷑ ergo
diuiti ad penam. ⁊ cognitio
pauꝑis quẽ despexit. et
memoria frm̃ quos reliqͥd¬
ut et de uisa gloria despec
ti. ⁊ de pena inutilit̾ ama-¬
toꝵamplius torqueatur.

Expanded text:
 Postquam ardenti de se spes tollitur, animus ad propinquos recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritualiter diligant, qui hic dum peccata diligerent, nec se amabant. Servatur ergo diviti ad poenam, et cognitio pauperis quem despexit, et memoria fratrum quos reliquit, ut de visa despecti gloria, et de poena inutiliter amatorum amplius torqueatur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nota quod inuil¬
lici illius suꝑiore
⁊ istius diuitis: p̃¬
senti cõparatione
amicos dicit. quib
tabernacła tribu¬
it. hic uero decet
pauꝑib conferen¬
dum.

Expanded text:
 quod in uilici illius superiore et istius diuitis praesenti comparatione amicos dicit et quibus tabernacula tribuit, hic uero docet pauperibus conferendum.
Abbreviated transcription (Latin):
cunda gen̾atiõe ex qͦ
mundus pͥsce cecitatiᷤᷤ
tẽnebras habraham
credente discussit. ue¬
niens in carne ꝑ bap¬

Expanded text:
cunda generatione, ex quo mundus caecitatis priscae tenebras Abraham credente discussit, adveniens in carne bap
Abbreviated transcription (Latin):
¶ .B. Iusto moderamine eos ꝓmo¬
uet. ne abeiscalumpniando pre¬
dam requirant. quib militando
ꝓdeẽ debuerant. docens idcir¬
co stipendia ostituta militie. ne
dum sumptus querit᷑. p̃do cra¬
ssetur. nullũ offitiũ. nullũ genꝰ.¬

Expanded text:
Justo igitur moderamine eos praemonet, ne ab eis calumniando praedam requirant, quibus militando prodesse debuerant, docens ideo stipendia constituta militidum sumptus quaeritur, praedo grassetur. Nullum ergo officium, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et qui ad exẽplum
sy monis infelle a¬
maritudinis iniqui¬
tatis obligatione
ꝑdurant. sortẽ in
nullatenus hr̃e pos¬
sit̃. Uñ c̃ mundicri¬
mina quondã itz
figura baptisim dilu¬
uopurgarentur. ñ
corui. s columbe ore
delatus oliue ramus
pacem redditam scł̃o¬
nuntiat.

Expanded text:
s. Et quia ad exemplum Simonis in felle amaritudinis, et iniquitatis obligatione perdurant, sortem in nullatenus possunt. Unde cum mundi crimina quondam in figuram baptismi diluvio purgarentur, non corvi, sed columbae ore delatus olivae ramus pacem saeculo redditam nuntiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
quã pallium. ad dignũ peniten¬
tie fructũ ꝑtinet. ut ñ ext̾iora mi
c̃ ꝓximis diuidamus. ut escã qͣui
uimus. ⁊ tunicã qua uestimur.
dignos fructꝰ penitentie p̃cet̾is oꝑ il
p̾cipiunt᷑. Uñ date elemosinã¬

Expanded text:
 poenitentiae fructum pertinet, ut non exteriora et cum proximis dividamus, ut escam qua vivimus, et tunicam qua vestimur. dignos fructus poenitentiae prae caeteris praecipiuntur. Unde: « Date eleemosyna
Abbreviated transcription (Latin):
dñice passionis mis¬
seph p̃cessisse castita¬
tis exemplũ. In sime¬
one uindictam lesi
pudoris. In leui offi¬
ciũ sac̾dotis. Nongͦ ⁊̃¬

Expanded text:
m passionis mysseph praecessisse castitatis exemplum, in Symeon uindictam laesi pudoris, in Leui officium sacerdotis. per
Abbreviated transcription (Latin):
siue qui conductores
sunt uectigaliũ fisci
ł rerum publicarum
du abagenda iniuria
cohercet. ut dũ pͥmo
appetitu. tandem ad
ꝓpria cũ ꝓximis cõ¬
municanda ꝑtinge¬
rent.

Expanded text:
sive qui conductores sunt vectigalium fisci, vel rerum publicarum.du, ab agenda fraude coercet, ut dum primo appetitu, tandem ad propria cum proximis communicanda pertingerent.
Abbreviated transcription (Latin):
patit᷑ seruitutẽ. ⁊ si ñdilig̃
eum. cuius ancillam diligit:
habebit. Nullius enĩ cõsci¬
entia dm̃ odisse pot̃. s con¬
¶ Monebat aut̃ dñs scribaᷤ
⁊ phari. nõ suꝑbe sapere
non de sua iufticia p̃sum̾e.
s pecc̃ores penitentes sus¬
ciꝑe. ⁊ sua que forte inci¬
derent pecca elemosins
redime. s illi p̾ceptorẽ mi¬
sericordie huilitatis.⁊ par¬
simonie derident. qi minꝰ
utilia:⁊ nũquã facienda no¬
xius imꝑaret. ł certe uti¬
lia. s a se iam facta super¬

Expanded text:
patitur servitutem, etiam si non diligat eum, cujus ancillam diligit. habebit. Nullius enim fere conscientia Deum odisse potest: con Monebat Dominus scribas et Pharisaeos non superbe sapere, non de sua justitia praesumere, sed peccatores poenitentes suscipere: et sua quae forte inciderent peccata, eleemosynis redimere. Sed illi praeceptorem misericordiae, humilitatis, et parcimoniae, derident, quasi minus utilia et nunquam facienda noxius imperaret, vel certe utilia, sed a se jam perfecta super
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Disputantẽ contͣphilar¬
giriam derridebant. qͣsi
contrarium legi et ꝓpħis.
Cũ in lege mlti diuites deo
plaeuert̃.⁊cũ lex suis ob¬
serͣuatorib bona terre ꝓ¬
mittat. quib occurrit do¬
cens distantiam ẽẽ int̾ legẽ
⁊ euangłium. quia in lege
carnalib pp̃ terram p̃cipi¬
untur minora in euangłio

Expanded text:
 Disputantem contra philargyriam deridebant, quasi contrarium legi et prophetis: cum in lege multi divites Deo placuerunt, et cum lex suis observatoribus bona terrae promittat, quibus occurrit docens distantiam esse inter legem et Evangelium: quia in lege carnalibus propter terram praecipiuntur minora, et in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si dispensator iniqͥ
mãmone dñi uoce lau¬
datur. quod de re iniqͣ
sibi usticiam p̃parauit.¬
⁊ passus dispendium
tñ laudat prudentiã
fraudulent̃ s ꝓse pru¬
dent̃ egerit. quanto
dampnũ sustin̾e pot̃.
⁊ ꝓnus ẽ ad clem̃tiam
laudabit discipłos sun¬

Expanded text:
 Si dispensator iniqui mammonae Domini voce laudatur quod de re iniqua sibi justitiam praeparavit, et passus dispendium, tamen laudat prudentiam fraudulenter, sed pro se prudenter egerit, quanto damnum sustinere potest et pronus est ad clementiam, laudabit discipulos suo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Meretrices. suꝑ
sticionẽ gentilium
cum quib sub̾am
dissipat. qui relicco
cũ demone fedacu¬
psoitate fornicat᷑¬

Expanded text:
 Meretrices sunt superstitiones gentilium, cum quibus substantiam dissipat, qui, relicto cum daemone feda cupiditate fornicat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Mammona
lingua sy roꝵ
diuicie iniqui¬
tatis. qr de ini¬
quitate collec¬
te st̃. Si gͦ mni¬
quitas bene
dispensata u̾¬
titur iniustici¬
am. quantoina¬
gis epule diui¬
ni sermonis in
quo nulla ẽ ini¬
quitas bonũ
dispensatorẽ
leuarat ĩ celũ:
fidelis ẽ inmi¬

Expanded text:
Mammona lingua Syrorum divitiae iniquitatis, quia de iniquitate collectae sunt. Si ergo iniquitas bene dispensata vertitur in justitiam, quanto magis epulae divini sermonis, in quo nulla est iniquitas, bonum dispensatorem levant in coelum. fidelis. In
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ad filii affectum
qui oia que patͥs s̃
sua eẽ non ambig̃.
aspirare ñ p̃sumit.
s mercennarii sta¬
tum iam ꝓm̃cede
seruiturus deside¬
pat̾na dignatione
se ꝓmereri posse te¬
statur.

Expanded text:
 Ad Filii affectum, qui omnia quae Patris sunt sua esse non ambigit, aspirare non praesumit, sed mercenarii statum jam pro mercede serviturus desidepaterna dignatione se promereri posse testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie uille cu¬
stos. s ponitur
hic ꝓ y cono¬
satore. qui uni¬
u̾sam substan-¬
tiam domus
dispensat. In
hoc dispensa¬
tore nõ omĩa
ad imitandũ
debemus su¬
dulent̾ erga
dnm̃ agamus
s econtrariosi
militudines¬

Expanded text:
oprie, villae custos, sed ponitur hic pro oeconosatore, qui universam substantiam domus dispensat. In hoc quippe dispensatore non omnia ad imitandum debemus sudulenter erga Deum agamus. Sed econtrario istae similitudine
Abbreviated transcription (Latin):
uituli.
¶Quia pharisei suꝑ¬
bi: ⁊ auari. sic̃ peniten¬
tib ueniam. ita egen¬
tib peccuniam nega¬
bant. saluator nẽ ad
illos. nc̃ illis audienti¬
b ad discipłos de pie¬
tate uerba facit.

Expanded text:
ipulos. Quia Pharisaei superbi et avari sicut petentibus veniam, ita egentibus pecuniam negabant; ideo Salvator nunc ad illos, nunc illis audientibus, ad discipulos de pietate verba facit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Hic ẽ qui agrũ
um. legis honere
p̃ssus. terrenis sen¬
sib fruitur. ⁊ uxo¬
rem ducit in affec¬
tũ carnis.

Expanded text:
 Hic est qui agrum um, legisque onere pressus, terrenis sensibus fruitur, et uxorem ducit in affectu carnis.
Abbreviated transcription (Latin):
immortalitatis induerit.
nisi anulo fidei oꝑa p̃mu¬
nierit. nisi ipsãm confiten¬
do p̃dicauerit: celestibus
nõ pot̾ int̾ẽe sacͣmentis.

Expanded text:
immortalitatis induerit, nisi annulo fidei opera praemunierit, nisi ipsam fidem confitendo praedicaverit, coelestibus non potest interesse sacramentis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ oꝑa fides clarescẽt.
plo prioꝵ munite
inofficio p̃dicãdi
ut et opꝰ ornetur
bñ uiuendo. ⁊ cursꝰ

Expanded text:
a fides clarescat, pla priorum munite in officio praedicandi, ut et opus ornetur bene vivendo, et cursus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ adhuc de gentiũ salute
indignantur. nec uolunt
introire. S c̃ plenitudo gẽ¬
tiũ intͣuerit. egredietur
pat̃ ad rogandum isrł. qñ
manifesta erit uocatio iu¬
ad colenda ydola elonga¬
uerat. neq in domo erat.
qr int̾iora legis non pene¬
trabat litt̾ali sensu conten¬
tus. t̾rena oꝑans. t̾rena ex¬
optans.
¶ Appropinqͣt. fi. do. cum

Expanded text:
 adhuc de gentium salute indignantur nec volunt introire. Sed cum plenitudo gentium introierit, egredietur pater ad rogandum Israel, quando manifesta erit vocatio Juad colenda idola elongaverat. Neque in domo erat, quia interiora legis non penetrabat: litterali sensu, contentus, terrena operans, terrena exspectans. Appropinquat filius domum cum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Principibus
sac̾dotum. et
scribis de sua
int̾rogatione
confutatis. do¬
minus quod
⁊ illis audienti¬
b plebẽ. quod
sua uerba libẽ¬
tuis audiat allo¬
quitur. inferẽs
parabolam qr
⁊ illos impieta¬
tis arguat. et
regnum dei. ad
gentes transfe-¬
rendum. osten¬
dat.

Expanded text:
 Principibus sacerdotum et scribis de sua interrogatione confutatis, Dominus quod et illis audientibus plebem, quod sua verba libentius audiat alloquitur, inferens parabolam qua et illos impietatis arguat, et regnum Dei ad gentes transferendum ostendat.
Abbreviated transcription (Latin):
quia timebant tumul¬
ꝑdere. qr neglecto suo
magisterio totũ popłm
uidebant ad eius doctͥ¬
¶ De dei potestate du¬
bitant.⁊ sub intelligi
uolunt. diaboli eẽ quod
facit. unde addunt. aut
quis ẽ. qͥ. d̾. in quo plane
negant dĩ filium quẽ ñ
sius uirib s alienis sig¬
na facere dicunt ł credt̃.
¶ Quẽ confitemini de
celo habuisse ꝓpħiam.
inqua potestate ego fa¬
ciam quod illi intelligẽ¬
tes dubitant. quid de¬
beant respondere.

Expanded text:
quia timebant tumulperdere, quia, neglecto, suo magisterio, totum populum videbant ad ejus doctri De Dei potestate dubitant, et subintelligi volunt diaboli esse quod facit. Unde addunt: Aut quis est, etc. In quo plane negant Dei Filium, quem non suis viribus, sed alienis signa facere credunt. VERS. Quem confitemini de coelo habuisse prophetiis in qua potestate ego faciam. Quod illi intelligentes, dubitant quid debeant respondere.
Abbreviated transcription (Latin):
ten̾dit scire quod fa¬
cere noluit. ab extre¬
mo digito se tangi de¬
sicdat. qui eternis sup¬
pliciis datus. optat
compensatorẽ nõ re¬
cipuint. s ad et̾na scĩs
desideriis estuant. q̃
ad sunt minime bo¬
nauidentur. Mem̃to
fili. Ecce habraham
filiũ uocat quẽ tam̃
a torm̃to nõ lib̾at. qr
p̃cedentes patres huiꝰ
scłi. młtos a sua fide de¬
iuasse consid̾ant. nec
ulla cõpassione a tor¬
m̃tis eripiut̃. quos tñ¬

Expanded text:
tendit scire, quod facere noluit. Ab extremo digiti se tangi desiderat, qui aeternis suppliciis datus optat ocompensationem non recipiunt, sed ad aeterna sanctis desideriis aestuant, quae adsunt, minime bona videntur. Memento, fili. Ecce divitem filium vocant, quem tamen a tormento non liberat; quia praecedentes patres hujus populi multos a sua fide deviasse considerant, nec ulla compassione a tormentis eripiunt, quos t
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia duosunt gen̾a
sequentium. alterumblã
ita hic armat contra car¬
nifices.
¶Que in tenebris .i.
in timore dixistis. di-¬
centur in lumine.i.
aure.i. insecreto locu¬
ti suꝑ tecta .i. calcato
carnis domicilio pre-¬
dicabitur.

Expanded text:
Quia duo sunt genera ersequentium, alterum frau, ita hic armat contra carnifices.Quod in tenebris, id est in timore dixistis, dicetur in lumine, idaure, id est secreto locuti, super tecta, id est calcato carnis domicilio praedicabitur.