comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dhuc additur de hac arbore.
folia eins pulcherrima. ⁊ fructus nimiꝰ. ⁊esca unis̃ so¬
rum in ea. In foliis uerba. ĩ fructu scĩa: in esta dectrina. foliis
fructus uestit᷑. ⁊ uerbis ꝯpõitis sententia st̃ĩa ornatur. Os enĩ
sapientis ornat scĩam fructus bonus sapit. ⁊ pascit. ⁊ scĩa spũ¬
alis spũalem esuriẽ per sacram ãmonitionẽ suauit̾ reficit. Fõlia
itaq pulcherima sunt u̾ba diserta. fructꝰ copiosus: scnsꝰ erudit᷑.
multiplex intellectus. Esca uniusoꝵ eplena eruditio omĩum
discceta ãmonitio singłoꝵ. fõlia uerborũ pulcta ut arbitror
illa arbor habelat. ⁊ bonoꝵ senstũ. utiliũq ꝯsilioꝵ fruaibus
habundabat. que ueracit̾ dr̃e pot̾itit. Qui me audiebant ex¬
pestabant sententiam. ⁊ intenti tacẽbant ad ꝯsiliũ meũ. uerb̾
meis add̾e nͥl audebant: ⁊ super illos stillabat elocuinũ meum.
fructum copiosum illa arbor hũit. que in ueritate dicere po¬

Expanded text:
dhuc additur de hac arbore: Folia ejus pulcherrima, et fructus ejus nimius, et esca universorum in ea. In foliis verba, in fructu scientia, in esca doctrina. Foliis fructus vestitur, et verbis compositis sententia ornatur: Os enim sapientis ornat scientiam . Fructus bonus sapit, et pascit, et scientia spiritalis spiritalem esuriem per sacram admonitionem suaviter reficit. Folia itaque pulcherrima, sunt verba diserta, fructus copiosus, sensus eruditus, multiplex intellectus. Esca universorum est plena eruditio omnium, discreta admonitio singulorum. Folia verborum pulchra, ut arbitror, illa arbor habebat, et bonorum sensuum, utiliumque consiliorum fructibus abundabat quae veraciter dicere potuit: Qui me audiebant exspectabant sententiam et intenti tacebant ad consilium meum. Verbis meis addere nihil audebant, et super illos stillabat eloquium meum . Fructum copiosum illa arbor habuit, quae in veritate dicere po
Abbreviated transcription (Latin):
tipłr. Alud ÷ importune q̃rere impossibilia. qͣmius forte sint
utilia: atq aluid curiose inuestigare nntilia. qͣmius ⁊ ip̃a sĩt
possibilia. Illud pertinet ad altitudĩs nimietatẽ: istud ꝑtinet ad
fructuum suꝑfluitatem. Presũptio in ꝯp̾hensibiliũ ꝓhibetur: cũ

Expanded text:
tipliciter. Aliud est importune quaerere impossibilia, quamvis forte sint tipliciter. Aliud est importune quaerere impossibilia, quamvis forte sint utilia, atque aliud curiose investigare inutilia, quamvis et ipsa sint possibilia. Illud pertinet ad altitudinis nimietatem, istud pertinet ad fructuum superfluitatem. Praesumptio incomprehensibiliu
Abbreviated transcription (Latin):
arboꝵ ⁊ uirtutes radicũ. ⁊ quet̃q sunt abscondita ⁊ imꝓuisa didi¬
ci. Esca uniu̾soꝵ ñne in illa fuit: que ĩ ħ ip̃m se debitorẽ cogno¬
uit: cum dixit: Grecis ac barbaris. sapientibꝰ ⁊ insipientibꝰ debi¬
tor sum. Nonne esca uniu̾soꝵ in ip̃o est. qui doctrina sua om̃s
edificare potest. Non ne estam unui̾soꝵ in se ip̃o hãbet. qui per
sp̃m ꝯsilii. qui menti eius p̃sidet. ⁊ pet gr̃am dispõnis qua pollet.
quat̃q temptatione circumuẽtos. qͣcumq tribulatione opp̃ssos.
salubri ꝯfilio instruere. ⁊ handa ãmonitione erig̃e sufficient᷑ ua¬
let: Nõne siłr ⁊ ille qͣntũ ad semet ip̃m aitinet. omĩũ escam
in semet ip̃o inuenit. qui quelib scã desideria nutrire. ⁊ ad q̃li¬
bet bona optia aĩsĩ suum ĩflãmare. ꝓpͥis meditationib ⁊ spũalib
theoriis nouit. qͦtiens. ⁊ qͣntum uoluit: S sicut superiꝰ ĩniumꝰ
de arboris altruidine. udeamꝰ ne forte ⁊ ħ in ea sit reprehensibi

Expanded text:
rum, et virtutes radicum; et quaecunque sunt absconsa, et improvisa, didici . Esca universorum nonne in illo fuit qui in hoc ipsum se debitorem cognovit, cum dixit: Graecis ac barbaris, sapientibus et insipientibus debitor sum . Nonne esca universorum in ipso est qui doctrina sua omnes aedificare potest? Nonne escam universorum in seipso habet, qui per spiritum consilii qui menti ejus praesidet, et per gratiam discretionis qua pollet, quacunque tentatione circumventos, quacunque tribulatione oppressos, salubri consilio instruere, et blanda admonitione erigere sufficienter valet? Nonne similiter et ille quantum ad semetipsum attinet, omnium escam in seipso invenit, qui quaelibet sancta desideria nutrire, et ad quaelibet bona opera animum suum inflammare propriis meditationibus et spiritualibus theoriis novit, quoties, et quantum voluit? Sed, sicut superius innuimus de arboris altitudine, videamus ne forte et hoc in ea sit reprehensibil
Abbreviated transcription (Latin):
t in ramis eius ꝯu̾s abant᷑ uoluctes celi. eo qs cur̃spectione
mentis p̃cipue ĩuigilare debent cura custodiam sui. Edce iam
audiuiꝰ dinid de huiꝰmodi arbore sentire debeamuꝰ. Nemo
tũ putet me credere nabucħ. regem tãlem fuisse. qͣłem me.
audit ex mystica sig̾catõne describere. Neq it. in sua persona

Expanded text:
ramis ejus conversabantur volucres coeli, eo quod circumspectiones mentis praecipue invigilare debeant circa custodiam sui. Ecce jam audivimus quid de hujusmodi arbore sentire debeamus. Nemo tamen putet me credere Nabuchodonosor regem talem fuisse qualem me audit ex mystica significatione describere: neque enim in sua persona
Abbreviated transcription (Latin):
hac ãgłorum circa salutem nr̃am uigilia igiliq custodia ẽ illa
apłica sententia. Nonne om̃s ãmuustratorii spc̃ sunt. ĩ minift̾ĩ
missi pp̃ eos qui hereditatem capiunt salutis. Quid itaq aliud÷
euismodi iugiles de celo descendere. nͥ salutis nr̃e ministros t̾ie¬
na curare. ⁊ scd̃m qd in sũmis diuinitꝰ discunt. ĩ unis humana

Expanded text:
hac angelorum circa nostram salutem vigilia, vigilique custodia est illa hac angelorum circa nostram salutem vigilia, vigilique custodia est illa apostolica sententia: Nonne omnes administratorii spiritus sunt in ministerium missi propter eos qui haereditatem capiunt salutis? Quid itaque aliud est ejusmodi vigiles de coelo descendere, nisi salutis nostrae ministros terrena curare, et secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ia. seu dispensatur. cce inquit uigil ⁊ scq̃ de te¬
lo descendit. Cum gͥ audias huiꝰ operis ministrũ de celo uenire.
intellige dei dispõne id agi.⁊ cum scm̃ legas crede eum ꝙ rastũ ÷
iuste exetiui. cce iugil. ⁊ scꝯ̃ de celo descendit. Cirta hoĩum
curam tam boni angłi qͣm mali perpetuam sollicitudinẽ impẽ¬
dunti. ⁊ nec nocte. nec die ab hac sollicitudĩe. se uel ad modicũ se¬
subtrahunt. s mali ad inprignandiĩ. boni ad ꝓtegendũ ĩiugilant
ita ut utric recte satis iugiles dici queant. s quo bonꝰ angłs sit
qui eiusi̾i sententiam uel e celo cognouit. uł in t̾ra disposuit
satis ostendr̃ ex eo qd̾ sc̃. ⁊ de celo descendisse ꝑhibetur. O qm recte
ħ nob̾ bonis angłis ꝯuenit. quibꝰ sõp̃nus erroris. uł obliuionis cͥci¬
salutis nr̃e negotia nũqm surrepit.  celsitudo angłice petatis
Qui securi sunt de se ip̃is. ad huc sollicitudinẽ gerunt ꝓ nob̾. De

Expanded text:
 seu dispensatur. Ecce, inquit, vigil sanctus de coelo descendit. Cum igitur audias hujus operis ministrum de coelo venire, intellige Dei dispositione id agi, et cum sanctum legas, crede eum quod justum est juste exsequi. Ecce vigil et sanctus de coelo descendit. Circa hominum curam tam boni angeli quam mali perpetuam sollicitudinem impendunt, et nec nocte nec die ab hac sollicitudine se vel ad modicum subtrahunt, sed mali ad impugnandum, boni ad protegendum invigilant, ita ut utrique recte satis vigiles dici queant. Sed quod bonus angelus sit qui hujusmodi sententiam, vel e coelo cognovit vel in terra disposuit: satis ostenditur ex eo quod sanctus et de coelo descendisse perhibetur. O quam recte hoc nomen bonis angelis convenit quibsalutis negotia nunquam subrepit! O celsitudo angelicae pietatis! Qui securi sunt de seipsis, adhuc sollicitudinem gerunt pro nobis. De
Abbreviated transcription (Latin):
añ secła in gła nr̃a. qmͣ nemo pͥncipum huiꝰ scłi cognouit. S
uide quisqͥs ħ audis. uł legis. si forte altitudo tua est magna.
uide inqͣm. ⁊ diligent̃ attende. ne forte sit ⁊ nimia. Hoc fortaᷤᷤ¬
fis in hac descͥpea arlore reprehensibile fuit. ħ fortassis succisi¬
onis cã eytitit. qd̾ euis altitudo nima fuit.
supet se. ⁊ ħ ei fortassis extitit cã ruine. fr̃rtassis nabuch. alta sa¬
piebat: ⁊ iccito altitudo eius nimia erat. Noli inqͥt apł altũ
sapete: s time. Sit᷑ it qui mel młtũ comedit ñ est ei boñ. sic qͥ
sccutato ÷ maiestati: opprimet᷑ a gła. Altiora ꝙͥ te. ne quesieris.¬

Expanded text:
ante saecula, quam nemo principum hujus saeculi cognovit . Sed ante saecula, quam nemo principum hujus saeculi cognovit . Sed vide quisquis haec audis, vel legis, si forte altitudo tua est magna, vide, inquam, et diligenter attende ne forte sit et nimia. Hoc fortassis in hac descripta arbore reprehensibile fuit, hoc fortassis succisionis causa exstitit quod ejus altitudo nimia fuit.super se, et hoc ei fortassis exstitit causa ruinae. Fortassis Nabuchodonosor alta sapiebat, et idcirco altitudo ejus nimia erat: Noli, inquit Apostolus, altum sapere, sed time . Sicut enim qui mel multum comedit, non est ei bonum, sic qui scrutator
Abbreviated transcription (Latin):
itar in huius ꝯsideratione arboris. quid amplius mireris. mag¬
nitudinem. fortitudinẽ. sen proceritatĩ. agna inqur¬
agna iuquit arbor
⁊ fortis. ⁊ ꝓceritas eius ꝯtingẽs celum. Magna arbor fuit: que
ueraest dr̃e potuit. ubici ⁊ in om̃ib instructus sum. Scio hiummi¬
liari. scio ⁊ habundare. ⁊ penuriã pati. Emĩa possum ĩ eo qui me
confortat. foitis arbor funit: que fident̃ dicere potuit. Ñ time¬
bo quid faciat michi homo. Si cõsistant adũsum me castra.
a om̃s qui fuerunt ante me ui ierłm. ⁊ mens mea ꝯtemplatã
est multa sapient᷑. ⁊ didicit. Proceritas eius celum tangebat
qui slacit᷑ dicere põtat. Sapientiã loquim᷑ int̃ ꝑfectos. sapĩa̾
uero non huiꝰ scłi. n principum huiꝰ scłi qui destriuint᷑. s lo
qͥmur dĩ sapĩam in myst̾i̾o que abscondita est. qmͣ p̃destinauit

Expanded text:
itaque in hujus consideratione arboris quod amplius mireris, magitaque in hujus consideratione arboris quod amplius mireris, magnitudinem, fortitudinem seu proceritatem. Magna, inquit, arbor et fortis, et proceritas ejus contingens coelum, Magna arbor fuit, quae veraciter dicere potuit: Ubique et in omnibus instructus sum. Scio humiliari, scio et abundare, et penuriam pati. Omnia possum in eo qui me confortat . Fortis arbor fuit quae fidenter dicere potuit: Non timebo quid faciat mihi homo. Si consistant adversum me castra,a omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem, et mens mea contemplata est multa sapienter et didicit . Proceritas ejus coelum tangebat, qui veraciter dicere poterat: Sapientiam loquimur inter perfectos, sapientiam vero nodestinavit
Abbreviated transcription (Latin):
se erigebat. ⁊ in intimis fixa manebat. In magnis fuit ꝑ ec̃ci¬
tium. ĩ sũmis ꝑ studiũ. in ĩtums: ꝑ desideriũ. Quia eig̃o for¬
tia agebat: magna arbor erat. Quia intima bona desidera¬
bat: in medio t̃re erat. Quia de sublimibꝰ subtilit̃ sentiebat:
altitudo eiꝰ magna erat. Magna inquit erat. ⁊ fortis. ⁊ proce-¬
ritas eius ꝯtingens celum. Ecce arbor magna. arbor robusta.
arbor ꝓcera. Magna ad bona agenda. fortis ad mala tolanda.
ꝓcera᷑: ad sublimia ꝯtemplanda. Magna in actionibꝰ. fortis ĩ ꝯtẽ¬
ptationib. sublimis in ĩuestigationib. Attende qͣm alta erat
cuius ꝓceritas etiã celum tangebat. ꝓceritas eiꝰ celum tange¬
bat. ꝙ inuestigationis eiꝰ subtilitas celestia penetrabat. ꝓce¬
ritas itaq eius alta fuit. ⁊ alticudo eius ꝓcera fuit. Uete mig¬
na altitudo fuit. que se sũmis ⁊ celestib inmersit. Elige

Expanded text:
se erigebat, et in intimis fixa manebat. In magnis fuit per exercise erigebat, et in intimis fixa manebat. In magnis fuit per exercitium, in summis per studium, in intimis per desiderium. Quia ergo fortia agebat, magna arbor erat; quia intima bona desiderabat, in medio terrae erat; quia de sublimibus subtiliter sentiebat, altitudo ejus magna erat. Magna, inquit, arbor et fortis, et proceritas ejus contingens coelum. Ecce arbor magna, arbor robusta, arbor procera. Magna ad bona agenda, fortis ad mala toleranda, procera ad sublimia contemplanda. Magna in actionibus, fortis in tentationibus, sublimis in investigationibus. Attende quam alta erat cujus proceritas etiam coelum tangebat. Proceritas ejus coelum tangebat, quia investigationis ejus sublimitas coelestia penetrabat. Proceritas itaque ejus alta fuit, et altitudo ejus procera fuit. Vere magna altitudo fuit quae se summis, et coelestibus immersit. Elige
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ arbor magna priꝰ in altum erigit᷑. postmodũ abscidĩt ⁊ tamen
radices euis in t̾ra reseruant᷑. uñ itm reparet᷑. uideansꝰ eigoꝵ nõ.
ut discanus ab ipso quał sit arbor. qͣm ip̃e uidit. uł q nom
cecidit. uł cade̾ potuit. que tanta uel tał suit.
Idebam inquit. ⁊ ecce arbor magna
in medio terre. ⁊ altitudo eius nimia. Quid intelligimus
per magnitudinẽ arboris nisi ĩmensum robur uirtutis:
Nonne ⁊ illa magna arbor fuit. q̃ plenitudinẽ gr̃e ⁊ fortitu¬
dinis accepit : Scephanꝰ inqͥt plenus gr̃a ⁊ fortitudĩe. Ecce
arbor magna in medio t̾re. ⁊ altitudo cuis nimia. gͦ ħ ar̃bor. ma¬
gua fuit. alta fuit. ⁊ ĩ medio t̾re fuit. Ad multa ⁊ magna se di-¬
latabat. per uirtutẽ. ad alta se erigebat per subtilitatẽ. ⁊ ĩ inti¬
miꝰ stabat ꝑ intentionem. Ad fortia se extendebat. ad sũma

Expanded text:
quod arbor magna prius in altum erigitur, postmodum abscinditur, et tamen quod arbor magna prius in altum erigitur, postmodum abscinditur, et tamen radices ejus in terra reservantur unde iterum reparetur. Videamus ergo et nos, et discamus ab ipso qualis sit arbor quam ipse videt, vel quomodo cecidit, vel cadere potuit quae tanta vel talis fuit.idebam, inquit, et ecce arbor magna in medio terrae et altitudo ejus nimia. Quid intelligemus per magnitudinem arboris, nisi immensum robur virtutis? Nonne et magna illa arbor fuit quae plenitudinem gratiae, et fortitudinis accepit? Stephanus, inquit, plenus gratia, et fortitudine . Ecce arbor magna in medio terrae, et altitudo ejus nimia. Ergo haec arbor magna fuit, alta fuit, et in medio terrae fuit. Ad multa et magna se dilatabat per virtutem, ad alta se erigebat per subtilitatem, et in intimis stabat per intentionem. Ad fortia se extendebat, ad summa
Abbreviated transcription (Latin):
tere eẽ. simłr bonos. ⁊ malos. ⁊ in bonis. aliis alios meliore. a¬
lios optimos. sic ⁊ in malis. alios aliis peiores. Alios possuos. ui¬
det inchilonui. qr oportet alios malos esse. ⁊ malos perseuerire.
alios malos et̃. ⁊ malitiam in perpetiuĩ deserere. Alios autẽ ad tẽpꝰ
desciere. ⁊ it̾m ad malitiam redire. Sic ediu̾so indet alios bono
esse. ⁊ bonos persaciare. alios irrecuꝑabili̾ cade̾. alios post lapsum
ad bonitatem redire. De ħ sexto rerũ gen̾e eẽ uidet. quẽ nabucħ.
in dei lumine ꝯtẽplatur. qui ei per siłitudinẽ ostendr̃. Que etiã
postcͣ ad se ipm rediit. secũ mirabat᷑. sou etiã miserebat᷑. biddat
uniũsitatis pulccitudinẽ talem exige. talemq omĩno deeẽ non
potusse. ⁊ tam nesciuit se ip̃m talem esse. uł tał homĩs yma¬
ginẽ in se ip̃o gestare. qui de tanta subliuntate subito caderet.
⁊ in imus diu iaceret. tandem tñ ad pͥstiũ statũ rediret. Hoc ẽ.

Expanded text:
ter et malos, et in bonis alios aliis meliores, alios optimos; sic et in malis, alios aliis pejores, alios pessimos. Videt nihilominus, quia oportet alios malos esse, et malos perseverare, alios malos esse, et malitiam in perpetuum deserere; alios autem ad tempus deserere, et iterum ad malitiam redire. Sic e diverso, videt alios bonos esse et bonos perseverare, alios irrecuperabiliter cadere, alios post lapsum ad bonitatem redire. De hoc sexto rerum genere esse videtur quem Nabuchodonosor in Dei lumine contemplatur qui ei per similitudinem ostenditur, quem etiam postquam ad seipsum rediit secum mirabatur, seu etiam miserebatur. Videbat universitatis pulchritudinem talem exigere, talemque omnino deesse non potuisse, et tamen nescivit seipsum talem esse, vel talis hominis imaginem in seipso gestare, qui de tanta sublimitate subito caderet, et in imis diu jaceret, tandem tamen ad pristinum statum rediret. Hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
quendam modũ. uł sonsum. arboris nr̃e aspectus. ĩ nob̾met ĩp̃il
usq ad t̃minos musĩse t̃re patet. cum iam imũquẽts nostrũ
ꝓprie uirtutis experientia. nec in magnis. nec ĩ muumu la¬
tet. Si ił. ꝑ arborem uirtutem. per aspectum arbozis noticiã
uirtutes accipiius. cum iam qͥd in singulis reb possumꝰ mul¬
to studio multo efticio didicerimꝰ. quid aliud qͣm arboris nostre
asxettum usq ad t̾minos imiise t̾re ꝓpalauimꝰ: Noune ar¬
boris sue aspettũ usq ad t̃minos uniuerse t̃re ꝓp alauerat. ⁊
rurtutis sue experientiã per om̃ia iam ceperat. que de se ip̃a. il

Expanded text:
spectus in nobismetipsis usque ad terminos universae terrae, patet, cum jam unumquemque nostrum propriae virtutis experientia, nec in magnis, nec in minimis latet. Si enim per arborem virtutem, per aspectum arboris notitiam virtutis accipimus, cum jam quid in singulis rebus possumus multo studio, multo exercitio didicerimus, quid aliud quam arboris nostrae aspectum usque ad terminos universae terrae propalavimus? Nonne arboris suae aspectum usque ad terminos universae terrae propalaverat, et virtutis suae experientiam per omnia jam
Abbreviated transcription (Latin):
accinat per fraudulentiã. fĩt autẽ tandem cum feris ꝑs
cuis in herba terre. qñ id qd̃ non potest per industriam n
per fraudem acquurere. cupit ⁊ satagit per miolentiã ⁊ ra¬
prnã obtinere. Etce qͣm moribꝰ auaritie crescit ⁊ malũ cru-¬
nuilla ꝯpassione mouet᷑. nula humanitate mollit᷑ ciñ ĩ et̾ce¬
dis rapinis. nullo duum tuncris respettui nlła pene. uł nulla po¬
uitꝰ ꝯstientie stimulatione mordet᷑. Cor fere accipit. qui gͣtis
etiam seuit. qui sñ cã aliqͣ ad apertam malitiam cr̃pit. Primꝰ
itat malitie gradus est. qñ sñ cã. om̃ino erga ꝓximũ suum ob¬
duratur. Scd̃s̾ autem qͣm in miseriis ꝓximi ntilla compassio¬
ne tangitur. Tercius ⁊ pessimꝰ qͣndo iam in eiꝰ mał pascit᷑. ⁊ de¬
lectatur.

Expanded text:
acquirat per fraudulentiam. Fit autem tandem cum feris pars acquirat per fraudulentiam. Fit autem tandem cum feris pars ejus in herbis terrae, quando id quod non potest per industriam, neque per fraudem acquirere cupit, ac satagit per violentiam et rapinam obtinere. Ecce quomodo morbus avaritiae crescit, et malum crunulla compassione movetur, nulla humanitate mollitur, quando exercendis rapinis nullo divini timoris respectu, nulla poenae vel nulla penitus conscientiae stimulatione mordetur. Cor ferae accipit qui gratis etiam saevit, qui sine causa aliqua ad apertam malitiam erumpit. Primus itaque malitiae gradus est, quando sine causa omnino erga proximum suum obduratur. Secundus autem, quando in miseriis proximi nulla compassione tangitur. Tertius et pessimus, quando jam in ejus malis pascitur et delectatur.
Abbreviated transcription (Latin):
illuo additur. qd̃ sub infertur.
pectri solo malignitatis instinctu tam ĩmanitꝰ qͣm crudeliter
per seciuit᷑. Audi quid sentiat ꝓpħa de talib. uir̃ fanguium
inquit. ⁊ dolosum ab hominabit᷑ dtĩꝰ.¬
Ttende obsecio ciuomͦ nralum gͣssatur. Priꝰ amit¬
tunt᷑ bona: postea ꝯmittuntur ⁊ mala. In ercussione foli¬
oꝵ ⁊ dispotsiene fructuum intellige detrũta bonoꝵ. In alli¬
gatione in herbis. ⁊ obduratione cordis. intellige increm̃ta
inaloꝵ. Illud autẽ notandũ. quibꝰ gͣdib accrescat accu¬
mulatio uitioꝵ. Prius in auaritiam deicitur. tandẽ autẽ
ꝑ mustiplices corruptionis gradus ad om̃em crudelitateni
effrenatur. Primo itaq uincło ferreo. ⁊ ex ereo p̾uaricatͥr
aiã legatur. qñ cum forti labore. ⁊ pertinati sollicitudłe
cirta terrenoꝵ acquisitionẽ infatigabiłr occupatur. Rore
celi tinguit᷑. qñ maligna suggestione ad fraudem imbuit᷑.
ut ad auaritie inuestigationẽ qd̾ non potest ꝑ industriã

Expanded text:
tur, pectu, solo malignitatis instinctu, tam inaniter quam crudeliter prosequitur. Audi quid sentiat Propheta de talibus: Virum sanguinum, inquit, et dolosum abominabitur Dttende, obsecro, quomodo malum grassatur. Prius amittuntur bona, postea committuntur et mala. In excussione foliorum, et dispersione fructuum, intellige detrimenta bonorum. In alligatione in herbis et obduratione cordis, intellige incrementa malorum. Illud autem notandum, quibus gradibus accrescat accumulatio vitiorum, prius in avaritiam dejicitur, tandem autem per multiplices corruptionis gradus ad omnem crudelitatem effrenatur. Primo itaque vinculo ferreo et aereo praevaricatrix anima ligatur, quando cum forti labore et pertinaci sollicitudine, circa terrenorum acquisitionem infatigabiliter occupatur. Rore coeli tingitur, quando maligna suggestione ad fraudem imbuitur, ut ad avaritiae instigationem, quod non potest per industriam,
Abbreviated transcription (Latin):
uniũse t̃re porrigitur: qñ nõis eiꝰ dignitatẽ qui eiusmͦi est. moꝵ
simmilitudirẽ ꝓpinciui. ⁊ moꝵ dissibclitudĩe longniqui pariter
uerentur: auctorttasq cuis. tam a bonis diligit᷑. qͣm a mał time¬
tur. Nonne illiꝰ aspectus usq ad t̾minos uniũse t̾re prominebati
de quo illiꝰ sententie u̾itas ꝯstabat. Ep̃i bonus odor sumꝰ deo ĩ hiis
qmi salm fiunt. ⁊ in hiis qui peteunt. aliis auidẽ odor mortis

Expanded text:
est, morum similitudine propinqui et morum dissimilitudine longinqui pariter verentur, auctoritatesque ejus tam a bonis diligitur, quam a malis timetur. Nonne illius aspectus usque ad terminos universae terrae prominebat, de quo illius sententiae veritas constabat: Christi bonus odor sumus Deo in his qui salvi fiunt, et in his
Abbreviated transcription (Latin):
uam multi głant᷑. ⁊ głosi in ocuł hoi̾ĩ eẽ uobunt. ñ dicã de eo
qd̾ uirtuteꝯ ⁊ scĩtatem hañt. s qd̃ de uirtutib quidẽ prudenter
disserere. ⁊ diserte disputare sciant. Q qͣnto satius. o qͣnto utiluis. tibi
eẽt aurũ scĩe. ⁊ argentũ eloquentie non hr̃e. qͣm inde tibi idolũ fa¬
cere. Suulacra gentiũ argentum ⁊ aur̃. opera manuũ hominũ.
Uirtutum modũ ⁊ formam solam ꝑ ĩtelligentiam ⁊ doctrinã deping̾e.
⁊ memoria retin̾e: earum aũ effectui carere. qͥd aluid ẽ qͣm quedã sium¬

Expanded text:
t, non dicam de eo quod virtutes vel sanctitatem habeant. Sed quod de virtutibus quidem prudenter disserere, et diserte disputare sciant. O quanto satius, o quanto utilius tibi esset aurum scientiae et argentum eloquentiae non habere, quam inde tibi idolum facere! Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum hominum. Virtutum modum, et formam solam per intelligentiam et doctrinam depingere, et memoria retinere, earum autem effectu carere, quid aliud e
Abbreviated transcription (Latin):
rus ⁊ gulosus. qͣnta quero xira ⁊ ꝯtentio fit q̃i frequent̃ ĩ corde.
illuus. cum imũ eundẽq nũmũ. sepe gula expend̾e auaritia uibeat
reseruare: In hunc itaq modũ multotiens leui ex cansa regnum
in se ip̃m diuidit᷑. perturbat᷑. atq ꝯfundit᷑. donec funditꝰ diͦssoletur.
Om̃e it regnum in se ip̃m disũ: desolabit᷑. ⁊ domꝰ supͣ domũ cadet.
Notandum sane qd̃ de ħ regno dr̃. ¶ uod tñ inqͥt de plantario
ferri orutur. Cum tri p̃uaricatrir mens ꝓmo ad scłaria desidera.
reñtit᷑ ad tołandos mundi labores⁊ animꝰ ob̾durat᷑. ⁊ tunc temporis
scd̃m sententiam iob ẽẽ subsentibꝰ delitias ꝯputat. dũ ad desiderio

Expanded text:
gulosus; quanta, quaeso, rixa vel contentio sit frequenter in corde illius, cum unum eumdemque nummum saepe gula expendere, avaritia jubeat reservare. In hunc itaque modum multoties levi ex causa regnum in seipsum dividitur, perturbatur atque confunditur, donec funditus desoletur. Omne enim regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Notandum sane quod de hoc regno dicitur, quod tamen, inquit, de plantario ferri orietur. Cum enim praevaricatrix mens primo ad saecularia desideria revertitur, ad tolerandos mundi labores animus obduratur, et tunc temporis, secundum sententiam Job, esse sub sentibus delicias computat , dum ad desideri
Abbreviated transcription (Latin):
sciã deuotioni fubseruit. qñ aiũs a semet sp̃o tẽpora erigit. que
i huiꝰ modi studiis ineptis perdere tonfueuit. qñ er ꝯpatatione
colligit. qͣntũ spũalib studiis imugilare debeat. qui tantis inep¬
tiis cñq se insudasse recͣctat: Sic itaq danel dictoꝵ sapientũ
coilega intelligat᷑: ut in eis quendam spũ ał milicie pͥncipatũ
equitatis uire ten̾e credat᷑. Pebent gͦ. quelib secłares scĩe stu
diĩs spũalib subserure. ⁊ nil quod uere deuotionis luctis non
terrũpimus. eum ꝓfecto qui pͥncipari delet danielem uidelicet
seruire ꝯcellimꝰ. S attendendũ ÷ qͣm sit malũ. bonis etiã stic̾ts
abuti. ⁊ carum abusione meliora studia p̃pediri. qñ es deuotiois
officio perũsa quelibet scientia debet. ⁊ solet in bonos usus deflecti.
iure nero malis pͥncipatur. uuire dameli utt om̃s sapientes babi¬
lonis pͥmatus ꝯcedit᷑. si u̾acit᷑ ꝯstat. qd̾ ꝑ nabuch. dicit᷑. Scio quod¬

Expanded text:
ia devotioni subservit, quando animus a semetipso tempora exigit quae in hujusmodi studiis ineptis perdere consuevit, quando ex comparatione colligit quantum spiritualibus studiis invigilare debeat, qui tantis ineptiis quandoque se insudasse retractat? Sic itaque Daniel dictorum sapientum collega intelligatur, ut in eis quemdam spiritalis militiae principatum aequitaibus studiis subservire, et nil quod verae devotionis lucris non Danielem videlicet, servire compellimus. Sed attendendum est quam sit malum bonis etiam scientiis abuti, et earum abusione meliora studia praepediri, quando ex devotionis officio perversa quaelibet scientia debet, et solet in bonis usus deflecti. jure vero malis principatur, jure Danieli inter omnes sapientes Babylonis primatus conceditur, si
Abbreviated transcription (Latin):
amel autẽ postilauit a rege
et ꝯstituit suꝑ opera ꝓuicie babilonis. sidrach. s ysach. ⁊ ab̃de¬
nago. Detenti danieli per absq dubio ꝯsentit: qñ m̃tis arbitriũ faci¬
le acceptat. ⁊ recipit. quicqͥd ei ꝯsientia sub tempore intime deuotõis
suggͦit. S que queso dicta est illa babilonis ꝑtuntia uł que illiꝰ ꝓui¬
cie apera: Certe tircũ adiacentẽ habilonis ꝓuinciã deꝰ fecit. nã minis¬
deus multiplici neccĩtate subiecit. nã comedendi. bibendi ⁊ quoꝵ lbet eiꝰ¬
modi necessitatem ex ip̃o aditionis sue uire accepit. S si ĩ pͥmo itło ꝯditi¬
onis sue statii uire accepit. ꝑstitisset ista homo nłło modo erubesc̾et
qr sñ omĩ pecto eĩere potuisset᷑. Nunc aũ eadem ip̃a necc̃tatis officia
inste crubescimꝰ. quia corruptionis mẽ uitio deucdi fñ culꝑa g̃ceie¬

Expanded text:
Daniel autem postulavit a rege, et constituit super opera provinciae Babylonis, Sidrac, Misach et Abdenago . Petenti Danieli, rex absque dubio consentit, quando mentis arbitrium facile acceptat, et recipit quidquid ei conscientia sub tempore intimae devotionis suggerit. Sed quae, quaeso, dicta est illa Babylonis provincia, vel quae illius provinciae opera? Certe circumadjacentem Babylonis provinciam Dea Deus hominem multiplici necessitati subjecit: nam comedendi bibendi, et quorumlibet ejusmodi necessitatem ex ipso conditionis suae jure accepit. Sed si in primo illo conditionis suae statu perstitisset, ista homo nullo modo erubesceret, quia sine omni peccato exercere potuisset. Nunc autem eadem ipsa necessitatis officia juste erubescimus, quia corruptionis nostrae vitio devicti, sine cul
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Inter seculares utiq scĩas quasdam scimꝰ utiles. ⁊ usi
necessarias. qͣsdam uero. qiͣ ars ariolandi ẽ. om̃io ꝑu̾sas. Si gͥ haᷤ
que absq dtibio sunt ꝑũse. pꝰea uera deuotio ad aliquẽ nirtu¬
tis usum ꝯũtere. ⁊ in eis quendam spũał militie pͥncipatũ ex̃ce¬
te. quẽad modũ hic ex arte ariolandi possumꝰ colligere. qͥd tunc
de hiis sciend̾ ÷. que possunt eẽ utiles. ⁊ bone: Nam ut cetera
daceai. nonne tunc daniel pͥncipat᷑. non ne ꝑu̾sa quel sc̃ĩa

Expanded text:
ntum. Inter saeculares utique scientias quasdam scimus utiles et usui necessarias, quasdam vero qualis ars ariolandi est omnino perversas. Si igitur has quae absque dubio sunt perversae, potest vera devotio ad aliquem virtutis usum convertere, et in eis quemdam spiritalis militiae principatum coercere, quemadmodum hic ex arte ariolandi possumus colligere, quid tunc de his sentiendum est quae possunt esse utiles et bonae? Nam, ut caetera taceam, nonn
Abbreviated transcription (Latin):
tradicat. Sic gesta dampnat. ut ħ mystice gerenda ꝑsuadeat. S¬
⁊ hoc loco sanc qd̃ iuxta hystoriam ẽ reprehensibile. iurta myste¬
rium potest ꝯm̃dabile aliquid expͥmere. uius tiomen ĩquit
balchasar. scd̾m nom̃ dei mei. Si por regiam personam regiũ recte
intelligimus aiũm. quẽ queso dicit deum meũ. nisi xp̃m: Nam
qͣmius pat̃. ⁊ filius. ⁊ sp̃c sc̃s ueracit̃ sic. imus. ĩdemq deus .xͫ.¬

Expanded text:
tradicat; sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeat. tradicat; sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeat. et hoc loco sane, quod juxta historiam est reprehensibile, juxta mysterium potest commendabile aliquid exprimere. Cui nomen, inquit, Balthassar secundum nomen Dei mei. Si per regiam personam, regium recte intelligimus animum, quem, quaeso, dicit Deum suum nisi Christum? Nam, quamvis Pater, et Filius, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
one uera adornatur. ex uera deuotione ad om̃em ꝑfiuidicatẽ sub-¬
inquit. cuiꝰ nom̃ balthasar. scd̃m nom̃ dĩ mei. Illud aũ ħ loco p̃
sonant. uixta hystoriam. que tũ mystice discussa recte aliqͥd loqũ¬
tur uixta spũalem intelligentiã. Nam qd̾ damel a rege. scd̾m no-¬
nĩ dei sui balthasar dr̃. qͥd aliud qͣm ydolatriam. iurca lit̾am sona
re indetur: S sicut beatus gregoriꝰ dicit. sepe res quelibet ꝑ hystoriã
uirtus est: ꝑ sig̾rationem culpa. sicut aliciũ res gesta ui facto cã dap̃na¬
tionis est. in scripco autẽ: ꝓpħia uirtutis. Nam cũ de regis dauid cułpa
dum de urie ĩnocentia tractaret. dũ ꝑ adult̾antẽ dauid xp̃m. ꝑ uri
istum dauidscelestius. quid uria midiꝰ dici potest S rursus ꝑ mys¬
teriũ. Quid dauid sacratuis. quid uria infidelius ĩuenit᷑: qͣndo ⁊ ille
exprimit culpam: Wirtus inqͣm sacri eloquii. sic tͣnsacta uarrat
ut uent᷑a exprimat. sic in facto rem approbat. ut ei in mystĩo cõ-¬

Expanded text:
one adornatur, ex vera devotione ad omnem profunditatem subinquit, cujus nomen Balthassar, secundum nomen Dei mei. Illud autem hoc locosonant juxta historiam, quae tamen mystice discussa, rectum aliquid loquuntur juxta spiritalem intelligentiam. Nam quod Daniel a rege, secundum nomen Dei sui re videtur? Sed sicut beatus Gregorius dicit: « Saepe res quaelibet per historiam virtus est, per significationem culpa, sicut aliquando res gesta in facto causa damnationis est, in scripto autem, prophetia virtutis. » Nam cum de regis David culpa, dum de Uriae innocentia tractaret, dum per adulterantem David Christum, per Uria effectum istum David scelestius, quid Uria mundius dici potest? Sed rursus per mysterium, quid David sacratius, quid Uria infidelius invenitur, quando et ille xprimit culpam? Virtus namque sacri eloquii, sic transacta narrat, ut ventura exprimat; sic in facto rem approbat, ut ei in ministerio con
Abbreviated transcription (Latin):
tumq frequentant. Multi aũ hanc alt̾nandi ꝯsuetudine pessi¬
mo tandem fide ꝯcludunt: de quib ꝯstat. qd spũaliũ carismatũ
gtam. non tam ad suam. qͣm ad alioꝵ utilitatẽ acceperũt. Hoꝵ
absꝙ dubio balaam typum ex suns operibꝰ gessit. hoꝵ ꝓpͥetatem ĩ
sius uerbis exp̃ssit cum dicit. Dicit auditor sermonũ dĩ. qui

Expanded text:
ltumque frequentant. Multi autem hanc alternandi consuetudinem pessiltumque frequentant. Multi autem hanc alternandi consuetudinem pessimo tandem fine concludunt, de quibus constat quod spiritualium charismatum gratiam non tam ad suam quam ad aliorum utilitatem acceperunt. Horum absque dubio Balaam typum ex suis operibus gessit, horum proprietatem in suis verbis expressit, cum dicit: Dixit auditor sermonum Dei, q
Abbreviated transcription (Latin):
tera mystice discutitur. in eandem sententiam ꝯcurrere uidetur.
⁊ ex uera ꝯtritione cordis rigorẽ depoñe: S aũis sepe dũ semet¬
ip̃m in hunc modum deicit. in maiori gr̃a resurgit. qr lum̃ ocło¬
rum suoꝵ. cadendo recuꝑat. quos male erectus clausos tenebat.
Possumꝰ tñ dr̃e. qd̃ hoc sit absq dubio cadere. blandienti culpe con-¬
sentire. Scimꝰ autẽ. qr nou nulli sunt. qui ex multitudine reue¬
lationum suar̾ se attollunt. Permittũt᷑ autẽ. qui euisit᷑u sunt ex
digno dĩ iudicio cadere. ut desinant suꝑbire. Dum gͥ in cuilpam la¬
ti illiũant᷑. S illuminati it̾m suꝑbiunt. suꝑbiendo. lum̃ ꝙ ceperãt
amittiuit. Illuminati itaq ⁊ elati it̾m. atq it̾m deiciũtur: lapsi
⁊ illuminati. ⁊ ter̃. ⁊ itm illuminãt᷑. Hanc cadendi resurgendiq
iuiscissitudineꝰ sepe alt̾nant. ⁊ hos alt̾nandi modos multi du mł¬

Expanded text:
tera mystice discutitur, in eamdem sententiam concurrere videtur. tera mystice discutitur, in eamdem sententiam concurrere videtur. et ex vera contritione cordis rigorem deponere? Sed animus saepe, dum semetipsum in hunc modum dejicit, in majori gratia resurgit, quia lumen oculorum suorum cadendo recuperat, quos male erectus clausos tenebat. Possumus tamen dicere, quod hoc sit absque dubio cadere, blandienti culpae consentire. Scimus autem quia nonnulli sunt, qui ex multitudine revelationum suarum se attollunt. Permittuntur autem qui ejusmodi sunt ex digno Dei judicio cadere, ut desinant superbire. Dum igitur in culpam lati illuminantur. Sed si illuminati iterum superbiunt, superbiendo lumen quod receperant, amittunt. Illuminati itaque et elati iterum atque iterum dejiciuntur, lapsi et humiliati iterum et iterum illuminantur. Hanc cadendi resurgendique vicissitudinem saepe alternant, et hos alternandi modos multi diu, mu
Abbreviated transcription (Latin):
t sompniũ inqͥt corã ip̃o
loquntꝰ sum. Sõpniũ eiꝰm᷑i coram dantele loqui ẽ: myst̾ioꝵ que
Diuinitꝰ erudiri cupimꝰ. sub tempore orandi memoriã tangi. ⁊ int̾
orandũ diuine reuelationis defiderio tangi. Nam quẽadmodũ exꝑti
recognoscũt. illi qui freq̃ntibꝰ reuelationibꝰ diumitꝰ releuari. leti¬
ficariq m̃ucrũt: sub tempore orandi marime solent illuminãtis
gr̃e luñ accipere. ⁊ ex euis ĩspirat̾one myst̾ioꝵ ꝓfunda penet᷑re. Ex
intima naniq ꝯpũctione aĩus lauat᷑. mũdat᷑. ⁊ ꝓcul dubio qͣnto
purior reddit᷑. tanto ꝓsundĩ. tanto faciliꝰ illuĩnatur. Hineest qd̾
tellectuał asiis aperit᷑. sensꝰ. Solemus nos sane in t̾iam toto corꝑs
sepe prosterñe. cum uolumꝰ attentiꝰ orare. Qnͣtũ gͦ ad expositionẽ lit¬
tere spectare uidet᷑. oculi eius qiͣ cadendo aperiunt᷑. qui lus̃i reue¬
lantis gr̃e accipit. dum se in orõnem prosternic Si autẽ eadẽ lit¬

Expanded text:
omnium, inquit, coram ipso locutus sum . Somnium ejusmodi coram Daniele loqui, est mysteriorum quae divinitus erudiri cupimus, sub tempore orandi memoria tangi, et inter orandum divinae revelationis desiderio affici. Nam quemadmodum experti recognoscunt illi qui frequentibus relevationibus divinitus relevari laetificarique meruerunt, sub tempore orandi maxime solent illuminantis gratiae lumen accipere, et ex ejus inspiratione mysteriorum profunda penetrare. Ex intima namque compunctione animus lavatur, mundatur, et procul dubio quanto purior redditur, tanto facilius, tanto profundius illuminatur. Hinc est, quod tellectualis sensus aperitur. Solemus nos sane in terram toto corpore saepe prosternere, cum volumus attentius orare. Quantum ergo ad expositionem litterae spectare videtur, oculi ei quasi cadendo aperiuntur, qui lumen revelantis gratiae accipit, dum se in orationem prosternit. Si autem eadem lit
Abbreviated transcription (Latin):
ne dicimus. Pater noster qui es in celis. Si gͥ xp̃ ꝯuenie̾tꝰ satis baltha¬
sar dicip᷑ : qr fũmi pr̃is filus est. cur nõ ⁊ uerus xp̃ianus scd̾m dic¬
tam nous rõnem balthasar dicat᷑. qui scd̾m adoptionis gr̃am ut̾ eiꝰdẽ
Si itaq deuotio in daniele intelłr. uide qͣm recte balthasar ꝑ ef¬
fectũ dr̃. ꝑ qͣm quilib in filioꝵ lib̾tatẽ adoptat᷑: Quid aũ aliud
ẽ deuotio nisi feriuda mentis in dm̃ dilectio: Caritas autẽ dei. dif-
fusa ÷ in cordib nr̃is ꝙ spm̃ scm̃ quidatꝰ est nob̾. Recte gͦ denocio a¬
pillus capitis dr̃. que qĩ de sũmo omĩum capite profluere uidet᷑.
dum de sũmi pr̃is inspiratõne ꝓcreat᷑. Recte balthasar dr̃. quia
⁊ modũ capilli sũmo omĩñ capiti inherere uidet᷑. ꝑerpendis ut arbi¬
tror ex hiis. qͣnta sit uirtꝰ uere deuotionis. q̃ filiũ dei facit. que aĩñ¬

Expanded text:
 satis Balthassar dici potest, quia summi Patris Filius est, cur non et verus Christianus secundum dictam nominis rationem Balthassar dicatur, qui secundum adoptionis gratiam inter ejusdem Si itaque devotio in Daniele intelligitur, vide quam recte Balthassar per effectum dicitur. Per quem quilibet in filiorum libertatem adoptatur. Quid autem aliud est devotio, nisi iritum sanctum, qui datus est nobis . Recte ergo devotio capillus capitis dicitur, quae quasi de summo omnium capite profluere videtur, dum de summi Patris inspiratione procreatur. Recte Balthassar dicitur, qui in modum capilli summo omnium capiti inhaerere videtur. Perpendis, ut arbitror, ex his quanta sit virtus verae devotionis, quae filium Dei facit, quae an
Abbreviated transcription (Latin):
studio c̃ magna deuotõe ĩsistit᷑. danel nr̃ intꝰ inuenit᷑. Quid itaq÷.
danielem ad uit̾iora iitrare. nisi ex intima deuotione in hiĩs. q̃ dis¬
cutienda sunt. uel querenda. tam de ext̾ioribꝰ. qͣm de int̾ioribus. ad
diuinũ usditiũ recurreres Et fit sepe. dũ sapientes nr̃i. ui somprũ
int̾pretatione deficũt: dũ studiose meditationes. dũ ĩtime ꝑscrutatõeᷤ
diumoꝵ iuditioꝵ archana diuinoꝵ myst̾iorum ꝓfunda perscruta¬
re p̾sumũt. nec possimtr fit inquam sepe. ut mens post huiꝰmͦ i
defectum. ex ip̃o suo defectu ãmonita ad semet ip̃am redeat. ĩ firmi¬
tatem suam diligentiꝰ attendat. ⁊ sũ dei adiutorio qͣm nͥl possit ple¬
nius agnoscat. Incipit tũc ex insirmitatis sue ꝯsid̾atõne gemere.
suspirare. p̾sũptiones suas arguere. ⁊ de ꝓpriis studiis prĩ inanit̾

Expanded text:
studio, cum magna devotione insistitur, Daniel noster intus invenitur. Quid itaque est studio, cum magna devotione insistitur, Daniel noster intus invenitur. Quid itaque est Danielem ad interiora intrare, nisi ex intima devotione in his quae discutienda sunt, vel quaerenda tam de exterioribus quam de interioribus, ad divinum judicium recurrere? Et fit saepe, dum sapientes nostri scrutationes divinorum judiciorum, arcana divinorum mysteriorum profunda penetrare praesumunt, nec possunt; fit, inquam saepe ut mens post hujusmodi defectum, ex ipso suo defectu admonita, ad semetipsam redeat, infirmitatem suam diligentius attendat, et sine Dei adjutorio quod nihil possit plenius agnoscat. Incipit tunc ex infirmitatis suae consideratione gemere, suspirare, praesumptiones suas arguere, et de propriis studiis prius inaniter
Abbreviated transcription (Latin):
qñ eisdem ex̾ticiis uł studiis occupata ÷ ⁊ sollicita ꝓ reb ĩteriorib.
Neceẽ enini ht̃ ꝓuidere bona coram deo. ⁊ coram homĩb. Coram hõi¬
bus: in sermone.⁊ opere. Coram deo: in cognitione. ⁊ uoluutate.
facta itaq ⁊ dicta nr̃a ad iuiditiũ reuocare. ⁊ pto hiis dño supplicare:
ħ est damelem exteriꝰ eẽ. Cogitatõnes. ⁊ affectiones. uoluntates in
damelẽ uitꝰ morari. Uuel ħ ÷ danielem ext̾uis eẽ. tam int̾iora. quam
ext̾iora nr̃a. scd̃m humanũ uiditiũ pensare. ⁊ ħ est damelem interiꝰ
esse. tam ista qͣm illa. scd̃m uiditiũ diuiñ estimare. Qñ int̾ bona
etiã opeia que agimꝰ. qñ unt̾ utilia que dicimꝰ subtili examinatõe
pensamꝰ. quid de nob̾ homines sentirẽt. quid sentire deberent. si
osa discussione querit᷑ qualit̃ opera uł dicta nra in ꝯspectu dei ii¬
dicantur. etiam tunc cum scd̃m uiditiũ humanũ bona uidñt᷑. qñ hi

Expanded text:
 eisdem exercitiis vel studiis occupata est, et sollicita pro rebus interioribus. Necesse enim habet providere bona coram Deo, et coram hominibus. Coram hominibus in sermone et opere, coram Deo in cogitatione et voluntate. Facta itaque et dicta nostra ad judicium revocare, et pro his Domino supplicare, hoc est Danielem exterius esse. CogiDanielem intus morari. Vel hoc est Danielem exterius esse, tam interiora quam exteriora nostra secundum humanum judicium pensare, et hoc est Danielem interius esse, tam ista quam illa, secundum judicium divinum aestimare. Quando inter bona etiam opera quae agimus, quando inter utilia quae dicimus, subtili examinatione pensamus, quid de nobis homines sentirent, quid sentire deberent, si osa discussione quaeritur, qualiter opera, vel dicta nostra in conspectu Dei judicentur, etiam tunc cum secundum judicium hu
Abbreviated transcription (Latin):
pre fulgore in ꝯspectu eiꝰ nubes tͣnsierũt. Dñi respicere ẽ illuminare.
Tum t sit lux uera. more utiq solis eo ip̃o quo respicit. ⁊ illustrãt.
accendic. ⁊ illuminat. Ad dium̃ itaq respectum tanto sepe diuini lumi¬
nis splendore implem᷑. ut ui eo qd̃ diuinitꝰ reuelatui: omĩs mox am¬
bigiutaꝯͣ. uł hesitationis obnubilatio de medio tollatur. Nubes itaq
tͣnsennt: cam ille que aĩũ obnubilare ꝯsueuerant. dubitatõnes rece¬
dunt. Nubes tͣnsire est u̾itatis perspicatiã. ⁊ intelligentie serenum
sũ ulla ꝑcunctatione tenere. Eiuismodi certitudinẽ certitudinid securi¬
tatem in sententie sue assertione hr̃e se docuit. qui fiducialit asseru¬
it. Et uersi est sop̃niũ ⁊ fidelis int̾pretatio euis. S quid ad ħ rex fe-¬
cerit: scriptinra subiungit.

Expanded text:
Prae fulgore in conspectu ejus nubes transierunt , Domini respicere, est illuminare. Prae fulgore in conspectu ejus nubes transierunt , Domini respicere, est illuminare. Cum enim sit lux vera, more utique solis eo ipso quo respicit, illustrat, accendit et illuminat. Ad divinum itaque respectum tanto saepe divini luminis splendore replemur, ut in eo quod divinitus revelatur omnis mox ambiguitatis vel haesitationis obnubilatio de medio tollatur. Nubes itaque transeunt, cum illae quae animum obnubilare consueverant dubitationes recedunt. Nubes transire est veritatis perspicaciam, et intelligentiae serenum sine ulla percunctatione tenere. Ejusmodi certitudinem, certitudinisque securitatem in sententiae suae assertione habere se docuit qui fiducialiter asseruit. Et verum est somnium, et fidelis interpretatio ejus. Sed quid ad haec rex fecerit, Scriptura subjungit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui iminentẽ tuinaim p̾uieit prest. dnm ad huc ret est. ⁊ pasuionib̃
suis dñari. ⁊ instans adhuc periculũ declinare potest. Uideamꝰ aũ qͥd¬
omia subiungit᷑. cum dicit᷑. ⁊ uerum est sompniũ. ⁊ fide¬
lis int̾precatio. Multa sepe diuinoꝵ mysf̾ioꝵ ꝓfunda insite nob̾ rõis
uinacitate penet᷑mus. ⁊ nͣ nulla de futuris prudẽtie oculo. añꝙ ueni¬
ant canta sollicitudine p̾uidemus. S in hiis sepe ꝯstantia titubat. et
quid per certitudinis securitatẽ in sententie sue assernone  inꝯcusse
teneat. hant płane ꝯphendit. Cogitatõnes tł mortaliũ tinude ⁊ incer te
ꝓuidentie nĩt. Eꝯtia autẽ qd ĩlumine dei cernimꝰ. qd̾ er eiꝰ reuelatione
cornoscimꝰ. tanta certitudinis fidutia tenemꝰ. ut nullo suꝑ ħ ambigu¬
itatis ancipiti pulsari possimꝰ. Hoc ÷ ꝙ psalmista figͣalit᷑ expͥmit c̃dic̃.

Expanded text:
qui imminentem ruinam praevidere potest dum adhuc rex est, et passionibus qui imminentem ruinam praevidere potest dum adhuc rex est, et passionibus suis dominari et instans adhuc periculum declinare potest! Videamus ubjungitur, cum dicitur: Et verum est somnium, elis interpretatio. Multa saepe divinorum mysteriorum profunda insitae nobis rationis vivacitate penetramus, et nonnulla de futuris prudentiae oculo antequam veniant cauta sollicitudine praevidemus. Sed in his saepe constantia titubat, et quid per certitudinis securitatem inconcusse teneat haud plene comprehendit. Cogitationes enim mortalium timidae, et incertae providentiae nostrae. Econtra autem, quod in lumine Dei cernimus, quod ex ejus revelatione cognoscimus, tanta certitudine et fiducia tenemus, ut nullo super hoc ambiguitatis ancipiti pulsari possimus. Hoc est quod Psalmista figuraliter exprimit, cum dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
Rosequit᷑ adhuc damel ⁊ addit.
eus magnꝰ inqͥt ostendit
regi que futura sunt pꝰea. Deus inquit magnꝰ. Forte in eiꝰ cogni¬
tione ⁊ dilectione creuerat. cui tantam mysterioꝵ ꝓfunditatẽ reue¬
lauerat. utriꝰ magnitudinẽ. ñ ĩmerito pre cetĩs magnificare debe¬
at. Deus magnus ostendit regi. Non cuilib⁊ homini. s regi dr̃s ista
ostendit. ut regia lib̾tate ⁊ auctoritate. sllud suũ regnũ regendũ
atq disponendum agnoscat. qui ad futuroꝵ prenoticiã ⁊ eiusmͦi
gr̃am anhelat. Deus magnꝰ ostendit regi que futura sunt pꝰea.
O qͣnta dei pietate agit᷑. ut cum adhuc futua est. dũ adhuc p̃cau̾̃i
potest sua homini ruina reuelet᷑. ut tauta sollicitudine p̃uideat ⁊
agnoscat. quid timere. qͥd cauere. cui periculo repugnarae debeat.
Tarda quidẽ. ⁊ uimis sera ꝓuidentia est. c̃ iam iminens pericłm uita¬
ri ñ potest. Deus magnꝰ ostendit regi. que futã sunt pꝰra fẽlix ille

Expanded text:
rosequitur adhuc Daniel, et addit: Deus magnus, inquit, ostendit regi quae futura sunt postea . Deus, inquit, magnus, forte in ejus cogitatione et dilectione creverat, cui tantam mysteriorum profunditatem revelaverat, ut ejus magnitudinem non immerito prae caeteris magnificare debeat. Deus magnus ostendit regi, non cuilibet homini, sed regi ista Dominus ostendit, ut regia libertate et auctoritate illud suum regendum atque disponendum agnoscat, qui ad futurorum praenotitiam et ejusmodi gratiam anhelat. Deus magnus ostendit regi quae futura sunt postea. O quanta Dei pietate agitur, ut cum adhuc futura est, dum adhuc praecaveri potest, sua homini ruina reveletur, ut tanta sollicitudine praevideat, et agnoscat quid timere, quid cavere, cui periculo repugnare debeat. Tarda quidem et nimis sera providentia est, cum jam imminens periculum vitari non potest. Deus magnus ostendit regi quae futura sunt postea. Felix ille
Abbreviated transcription (Latin):
timia incident̃ recurrere. ⁊ añqͣm adu̾tat qͥd intendat. multã ibi
moram innectere. ħ ÷ sapientes suos añ ꝯspectũ suum non hab̾e̾.
S ille absci dubio sapientes suos ante ꝯspectum suũ sistere facitr
qiui studia sua ab omi euagatione qͥstringit. ⁊ urta delib̾ationi ꝯ
sue ꝓpoitum. solis uti lib ⁊ necessariis impendit. Sapientes suos
mens uͣ in ꝯspectii suo tenet.⁊ obseruat. qñ crca studiosas medita¬
tiones suas tanta cura iningilat. ut ĩuestigatõnẽs sue pedẽ nus¬
tłm diuertẽ liceat. nͥ quo eas ex delib̾atione direx̃at. in tñ. ut sa¬
gacitatis sue industriã nulla ꝑscrutatõnũ suar euagatio uel ad
modicum preter fugere queat.

Expanded text:
tinia incidenter recurrere, et antequam advertat quid intendat, multam ibi tinia incidenter recurrere, et antequam advertat quid intendat, multam ibi moram invectere, hoc est sapientes suos ante conspectum suum non habere. Sed ille absque dubio sapientes suos ante conspectum suum sistere facit, qui studia sua ab omni evagatione restringit, et juxta deliberationis suae propositum solis utilibus, et necessariis impendit. Sapientes suos mens quasi in conspectu suo tenet, et observat, quando circa studiosas meditationes suas tanta cura invigilat, ut investigationis suae pedem nusquam divertere liceat, nisi quo eas ex deliberatione direxerat, intantum ut sagacitatis suae industriam, nulla perscrutationum suarum evagatio vel ad modicum praeterfugere queat.
Abbreviated transcription (Latin):
erit eiusmͦi sapientes introduc̃e. ⁊ ad int̾iora reuocate. nisi ꝑacu¬
ta illa inuestigationis nr̃e scrutinia. que solebamꝰ scłaribꝰ negoti¬
is impendere. ad spũalia studia ꝯũtere . Quasi t. ext̾ins sut᷑. que
seusu ext̾iori pertipi possunt. Illa aũ uelut intꝰ sunt. nue nͥ int̾i¬
ori sensu. omĩno ꝯprehendi ñ possunt. Intꝰ gͦ spũalia. foris corpo¬
ralia. Sapientes itaq babilonis introducius. qñ secularia. ⁊ q̃li¬
bet exteriora studia. ad spũalem intelligentiã ⁊ spũaliũ ĩ uestiga¬
tionẽ: ꝯũtimꝰ. Sapientes babilonis introduc̾e est ext̾ioꝵ auam¬
ppon̾e.⁊ solis spiritalibꝰ ex̃ciciss studiũ ĩpende. Sapientes suo in
intimis tenebat: qui dicebat. Cogitaui dies antiquos. ⁊ annos
eternos in m̃te hãbui. Meditatũ sum cum corde meo. ⁊ escebar ⁊
spectu habetur. ci per intentionẽ. ⁊ de delib̾atione. agit᷑. Sepe aũ

Expanded text:
erit ejusmodi sapientes introducere, et ad interiora revocare, nisi peracuerit ejusmodi sapientes introducere, et ad interiora revocare, nisi peracuta illa investigationis nostrae scrutinia, quae solebamus saecularibus negotiis impendere, ad spiritualia studia convertere? Quasi enim exterius sunt, quae sensu exteriori percepi possunt. Illa autem velut intus sunt qua: nisi interiori sensu omnino comprehendi non possunt. Intus ergo spiritualia, foris corporalia. Sapientes itaque Babylonis introducimus quando saecularia, et quaelibet exteriora studia ad spiritualem intelligentiam et spiritualium investigationem convertimus. Sapientes Babylonis introducereet solis spiritualibus exercitiis studium impendere. Sapientes suos in intimis tenebat, qui dicebat: Cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui. Meditatus sum nocte cum corde meo, et exercitabar, et spectu habetur, quod per intentionem, et ex deliberatione agitur. Saepe autem