comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
norari tanto indignius supplicat.
qͣnto humilius: htinã tñ optinu¬
isset. Minꝰ forsan nocuisset. potita
uotis ambitio. qͣ frustrata. Tũc
quippe soli. aut pene soliobeẽt eͥ.
nc̃ uero seuit in orbem. Uides qͥd
facit amor głe.: Legatio: sarcina
grauis. hum̃is p̾sertim senilib I.
nesciat: Et tam̾ homini senissimo
graior uidetur pena: reliquti e
breue dierum suorũ uiu̾e. sine ba
pena. S forte causabit᷑ se desua¬
piciõe iudicari. et nos temitatis
arguet. qui de occultis siuis rep¬
hendimus. qd̾ ñ ꝓbauimus. fateo
suspiciosus sum in hac parte. ⁊e:
cio an uł simplicissimus qͥr secuo
sentire possit. quippe in tã mani¬
festa comiectura. Ut enim simpli¬
cem referam breuit̾ actioẽm pͥmꝰ
aut int̾ pͥmos scͥbit pape innoee¬
cio. legatioẽm postulat. ñ optinet
indignat᷑ resilit ab illo. tͥnsit ad
alium. ipsius se eẽ. legatum głat᷑.
Qd̾ si aut ab illo añ nõ poposeillet

Expanded text:
norari tanto indignius supplicat, norari tanto indignius supplicat, quanto humilius? Utinam tamen obtinuisset! Minus forsan nocuisset potita votis ambitio, quam frustrata. Tunc quippe soli, aut pene soli obesset sibi: nunc vero saevit in orbem. Vides quid facit amor gloriae? Legatio, sarcina gravis, humeris praesertim senilibus: quis nesciat? Et tamen homini senissimo gravior videtur poena, reliquum id breve dierum suorum vivere sine hac poena. 2. Sed forte causabitur se de suspicione judicari, et nos temeritatis arguet, qui de occultis suis reprehendimus quod non probavimus. Fateor, suspiciosus sum in hac parte: et nescio an vel simplicissimus quis secus sentire possit, quippe in tam manifesta conjectura. Ut enim simplicem referam breviter actionem, primus, aut inter primos scribit papae Innocentio: 132 legationem postulat, non obtinet. Indignatur, resilit ab illo, transit ad alium, ipsius se esse legatum gloriatur. Quod si aut ab illo ante non poposcisset,
Abbreviated transcription (Latin):
nĩs ⁊ patͥbus honorandis. lemo¬
uicensi. pictauensi. petragoricẽ
tiam in adu̾sis. Uirtꝰ inpace acqͥri¬
tur. in p̾ssura probatur: approbat᷑
reu̾endi ⁊ m̾ito suspiciendi pres
ĩtentare uidet᷑. ur̃is potissimũ cer¬
uicib imminet: ⁊ in uos eo acriꝰ
qͦ cominꝰ debachat᷑. ita ut cotidia¬
nis assultib. aut resist̾e fortit̾.
aut tͣpiter qd̾ absit. ced̾e compel¬
lamini. Nam is qͥ amat pͥma¬
tũ gerere int̾ uos diotrepes nõ re¬
cipit. uos. Nec enim agnoscit eum
quẽ tota uob̾cum amplectit᷑ eccłia.
uenientem in nomĩe domini.
Lõ hũc inqͣm s qͥ uenit in noĩe
suo illum recipit. Nec mirũ. Et ip̃e
nẽpe infatigabilis ad nom̃ gͣnde
multũ anhelat: etiã in hac etate.
llec sanc falsa uł inc̾ta opinione
ducor notare homĩem suꝑ uani¬
tate istiusms. sed de ore ip̃iꝰ eũ
iudico. In litt̾is siqͥdem qͣs nuꝑ ad
cancellariũ scͥpsit familiares. ñne
legationis sese. onere ⁊ nomĩe ho¬

Expanded text:
nis et Patribus honorandis, Lemovicensi, Pictavensi, Petragoricenstiam in adversis. 1. Virtus in pace acquiritur, in pressura probatur, approbaturreverendi et merito suspiciendi patres. intentare videtur, vestris potissimum cervicibus imminet, et in vos eo acrius, quo cominus debacchatur: ita ut quotidianis assultibus, aut resistere fortiter, aut turpiter, quod absit! cedere compellamini. Nam is qui amat primatum gerere inter vos, Diotrephes, non recipit vos; nec enim agnoscit eum, quem tota vobiscum amplectitur Ecclesia venientem in nomine Domini. Non hunc, inquam, sed qui venit in nomine suo, illum recipit. Nec mirum. Et ipse nempe infatigabilis ad nomen grande multum anhelat, etiam in hac aetate. Nec sane falsa vel incerta opinione ducor notare hominem super vanitate istiusmodi, sed de ore suo ipsius eum judico. In litteris siquidem quas nuper ad cancellarium scripsit familiares, nonne legationis sese et onere et nomine ho
Abbreviated transcription (Latin):
fauẽt et adhent dño innocẽtio.
tãqͣm filii patͥ. tanꝗͣ. capiti m̃bra.
solliciti seruare unitatẽ sp̃c ĩ iuncło
pacis. Merito autẽ illum recipit
eccłia. cuiꝰ ⁊ opinio clarior. ⁊ elec¬
dio sanior inuenta ẽ: nimir̃ eligẽ¬
tium ⁊ num̾o uincẽs ⁊ m̾ito. At
tu frat̾ qͥd adhuc negligis. qͦusq
uicino serpente. tua male secura
dormittat industͥa᷑. Scimꝰ qͥdem
te filium pacis. nulla posse rõne
induci deserere unitatẽ. s pfecto
ñ sufficit. nͥ et defensare. atq
ipsiꝰ quoq turbatores. totis uiri¬
b debellare studuerit. Nec qͥe¬
tis timeas detͥmentũ. qd̾ ñ par
uo głe tue incremento recõpen¬
sabit᷑. si fera illa uicina uob tuo
studio mãsuescat. uł obmutescat.
⁊ tantã eccłie p̾dam. comitẽ dico
pictauẽsem. ĩ manu tua dĩ pie¬
tas de ore leonis exipiat. ad epõs

Expanded text:
favent et adhaerent domino Innocentio, tanquam filii patri, tanquam capiti membra, solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Merito autem illum recipit Ecclesia, cujus et opinio clarior, et electio sanior inventa est, nimirum eligentium et numero vincens, et merito. At tu, frater, quid adhuc negligis? quousque vicino serpente tua male secura dormitat industria? Scimus quidem te filium pacis nulla posse ratione induci deserere unitatem: sed profecto non sufficit, nisi et defensare, atque ipsius quoque turbatores totis viribus debellare studueris. Nec quietis timeas detrimentum, quod non parvo tuae gloriae incremento recompensabitur, si fera illa vicina vobis tuo studio mansuescat, vel obmutescat, et tantam Ecclesiae praedam, comitem dico Pictavensem, in manu tua Dei pietas de ore Leonis eripiat. EPIS
Abbreviated transcription (Latin):
ditis. Illa ferocior ista callidior. pa¬
rit̾ conuen̾unt inunũ adu̾sus do¬
oꝑam cito dirumꝑe uincła eorũ.
⁊ ꝓicere a nobis uigũ ip̃orum. Noc
opante laborauimꝰ inconueniẽ¬
do ppłos inuñ. ⁊ reges: ad dirum¬

Expanded text:
ditis. Illa ferocior, ista callidior, paditis. Illa ferocior, ista callidior, pariter convenerunt in unum adversus Dooperam cito dirumpere vincula eorum, et projicere a nobis jugum ipsorum. 131 operante laboravimus in conveniendo populos in unum, et reges ad dirum
Abbreviated transcription (Latin):
in flore. in fructu sapor requi¬
rit᷑. Odore prouocati Rm̃e frat̾. oles
effusi nominis tui: cupimꝰ ⁊ exfruc
in temꝑe. oꝑe tuo: si ñ dissimulas.
błosum tͥ ẽ. deieẽ. posse coadiutorẽ.
posse. ⁊ ñ eẽ. Dap̃nosum. Porro aũ
grãm habes apd̾ dm̃ et homĩes. ha¬
bes scientiã. habes spm̃ lib̾tatis.
habes uiuum u̾bum et efficax ⁊ sa¬
le conditũ: nͨ oportet te ꝓ tantis
uirib sponse xͥ dẽe. in tanto discri¬
mine. cum sis amicꝰ sponsi. Amicꝰ
siqͥdem in necessitate ꝓbatur. Quid
enim. lutͥ qͥescis. et mat̾ tua eccłia
grauit̾ conturbat᷑. Habuit sua
temꝑa qͥes. ⁊ sc̃m̃ ocium hac̾tenus
sua negocia licent̾ libent̾q ex̾cuit.
empꝰ faciendi ñc. qr dissipauer̃t
legem. Bestia illa de apocalipsi.
cui datũes os loq̃ns blasphemias.
⁊ bellũ gerere c̃scĩs. petri cathedrã
occupat. tãqͣm leo ꝑatus ad p̾dã.
Alt̾a quoꝙ bestia uixta uos subsi¬
bilat. sic̃ catulus habitans in ab¬

Expanded text:
in flore, in fructu sapor requiritur. Odore provocati, charissime frater, olei effusi nominis tui, cupimus et ex frin tempore opere tuo, si non dissimulas. Gloriosum tibi est Dei esse posse coadiutorem: posse et non esse. damnosum. Porro autem gratias habes apud Deum et homines, habes scientiam, habes spiritum libertatis, habes verbum vivum et efficax, et sale conditum: nec oportet te pro tantis viribus sponsae Christi deesse in tanto discrimine, cum sis amicus sponsi. Amicus siquidem in necessitate probatur. Quid enim? tu tibi quiescis, et mater tua Ecclesia graviter conturbatur? Habuit sua tempora quies, et sanctum otium hactenus sua negotia licenter libenterque exercuit. Tempus faciendi nunc, quia dissipaverunt legem. Bestia illa de Apocalypsi, cui datum est os loquens blasphemias, et bellum gerere cum sanctis , Petri cathedram occupat, tanquam leo paratus ad praedam. Altera quoque bestia juxta vos subsibilat, sicut catulus habitans in ab
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ orand̾. ne intretis ĩ tẽptatioẽm.
In ea parte maiori opꝰ ẽ. fortitudie
⁊ caucela. uñ acͥor insistit adu̾sa¬
rius: ⁊ uis belli maior incumbit.
Qͣm seuus ⁊ callidꝰ hostis insurre¬
x̾it ĩ uos. ꝓpͥo certo agnoscitis exꝑi¬
m̃to. Heu qͣ multũ iã malicia illiꝰ
in illis partib. ꝑ accepta potesta¬
te ꝓcessit. utͦq seuiẽs gen̾e malis

Expanded text:
t orandum, ne intretis in tentationem. In ea sane parte majore opus est fortitudine et cautela, unde acrior insistit adversarius, et vis belli major incumbit. Quam saevus et callidus hostis insurrexerit in vos, proprio certe agnoscitis experimento. Heu! quam multum jam malitia illius in illis partibus pro accepta potestate processit, utroque
Abbreviated transcription (Latin):
plices. ad armandũ maliuolos.
ad uram ip̃orum palliandã ma¬
liciã:. Si hoc ñ dic̾etis. qͥd dic̾etis.
set̾m iã deus iudicauit qd̾ serore¬
petit homo. iudicauit autem oꝑis
euidentia. ñ decreti sentencia.
Nũquid dĩ iuditiũ audeat huma¬
na tem̾itas recͣctare. Qd si cause¬
tur. ⁊ clamet ꝑ ꝓpħ̾am deus. tu¬

Expanded text:
plices, ad armandum malevolos, plices, ad armandum malevolos, ad vestram ipsorum palliandam malitiam? Si hoc non diceretis, quid diceretis? Caeterum jam Deus judicavit quod sero repetit homo: judicavit autem operis evidentia, non decreti sententia. Numquid Dei judicium audeat humana temeritas retractare? Quid si causetur et clamet per prophetam Deus, Tu
Abbreviated transcription (Latin):
nulla. Nlam ⁊ si qͥd minꝰ forte sollẽp¬
nit̾. minꝰ ue ordinabilit̾ ꝓcessit. ĩ
ea q̃ precessit. ut hostes unitatis
debuit. nͥ sane pͥore priꝰ dicussa. ratiõe
cassata iudicio: Caꝓpt̾ qui se suꝑin¬
gerere festinauit. quippe tem̾ario
temi̾e manꝰ impon̾e̾. nicħominus
ni cito mañ imponas. ip̃i ꝓcłdubio
maiꝰ pecc̃m hñt. ip̃i auctores scisma¬
tis. ip̃i grandis malicie huiꝰ pͥncipes
Q̾ an expectasse debuerãt. ⁊ qͣ suo b
oblatam renuerãt. tand̾ iusticia
osfu̾nt. Ut uidełi si recusetur. iust
uos uideamini. Sirecipiat᷑. litigan¬
tib int̾ se partib. dilatio redimac
tempꝰ. ⁊ int̾im fiat aliquid. ande
ur̃a iusticia desꝑatis. ⁊ dampnsi
iã crescẽ ñ timetis quẽ cũq causa
exitum sortiat᷑: Quicqͥd inqͥunt
hactenꝰ fc̃m sit mͦ q̃rimus audi¬
entiã. iudiciũ sumus subire ꝑati.
Tergiu̾satioẽ. Qͥd in om̃i impio
conatu ur̃o uob̾ relinqͥtur. aliud
qd̾ offerre q̃atis. ad seclucendũ si¬

Expanded text:
nulla. Nam etsi quid minus forte solemniter, minusve ordinabiliter processit in ea quae praecessit, ut hostes unitatis debuit, nisi sane priore prius discussa ratione, cassata judicio? Eapropter qui se super ingerere festinant, quique temerario temere manus imponere nihilominus ni cito manum imponas ; ipsi procul dubio majus peccatum habent, ipsi auctores 135 schismatis, ipsi grandis militiae hu al. expetiisse debuerant: et quam suo loco oblatam tenuerant, tandem justitiam offerunt, ut videlicet si recusetur, justi vos videamini: si recipiatur, litigantibus inter se partibus, dilatio redimat tempus, et interim fiat aliquid. An de vestra justitia desperatis, et damnum jam crescere non timetis, quemcunque causa exitum sortiatur? Quidquid, inquiunt, hactenus factum sit, modo quaerimus audientiam: judicium sumus subire parati. Tergiversatio est. Quid in omni impio conatu vestro vobis relinquitur aliud, quod afferre queatis ad seducendum sim
Abbreviated transcription (Latin):
Et ei p̃dixiꝑepłam. ⁊ uobis nũc dico qr
rẽ illi citã p̾sumit. Nec cłiciẽ pug¬
nare armis militarib. nͨ subdia¬
coni uxorẽ duc̾e. Anũtiate pec̃cori
opꝰ eius. ne ille in pec̃co suo moriat᷑.
sangͥnem uͦ eius de manu ur̃a re¬
qͥrat. qͥ suo eum redemit sangͥne
p̃cioso. En de celo clamat. Uirgo
isrł corruit. et ñ ẽ qui subleuet
eã. Quousq ĩ luto aurũ iacer:¬
Tollite tollite margaritã. leuate

Expanded text:
er epistolam, et vobis nunc dico, quia rem illicitam praesumit. Nec clerici est pugnare armis militaribus, nec subdiaconi uxorem ducere. Annuntiate peccatori opus ejus, ne ille in peccato suo moriatur, sanguinem vero ejus de manu vestra requirat qui suo eum redemit sanguine pretioso. En de coelo clamat: Virgo Israel corruit, et non est qui sublevet eam . Quousque in luto aurum jacet? Tollite margaritam, t
Abbreviated transcription (Latin):
te. et oꝑit multitudiẽm pec̃corũ.
Errat anselmus nr̃: errat cui du¬
bium. Si dimittimꝰ eum sic ñ er
rabit solus. Qnͣtos trahet post se
suo exemplo ulustͥssimus iuue¬
nis: Nec mͦ seqͣces. set om̃s qui po¬
t̾unt eũ reuocare. nͨ reuocabũt:
eodẽ ex pore iudicamus inuolui.

Expanded text:
te, et operit multitudinem peccatorum . Errat Ansellus noster, errat: cui dubium? Si dimittimus eum sic, non solus errabit. Quantos trahet post se suo exemplo illustrissimus juvenis? Nec modo sequaces, sed et omnes qui poterunt eum revocare, nec revocabunt, eode
Abbreviated transcription (Latin):
ut clixi et imbecilles: cdure ac labo¬
riose peregrinatoni non erunt ido¬
nei. S et regendis animab eoꝵ. ne¬
qͣqͣm te ultra credimꝰ uelle preesse.
Oippe cuꝰ cognoriimꝰ ẽẽ ꝓpositum pas¬
doralem abicere sarcinam dum taxat
tuoꝵ: et soli deinceps uiuere tibi. Uas.¬
de enim incongruum esset ut alibi
p̃sumptuose non uocatus resum̾es
qd̾ alibi prohibitus inconsulte re¬
linquis. S iam ne omĩa scienti. ml¬
ta fuper fluo ingeram: infine et
inficle tibi polliceor si oportunitatem
loquench tecum m dederis cdaturũ
me operam qͣtinus id ip̃m qd̾ inordi¬
nate et periculose aggressus es: licite ⁊
ob hoc secure peragas. ual. ad adã¬

Expanded text:
ut dixi et imbecilles, durae ac labout dixi et imbecilles, durae ac laboriosae peregrinationi non erunt idonei. Sed et regendis animabus eorum nequaquam te ultra credimus velle praeesse: quippe cujus cognovimus esse propositum, pastoralem abjicere sarcinam duntaxat tuorum, et soli deinceps vivere tibi. Valde enim incongruum esset, ut alibi praesumptuose non vocatus resumeres, quod alibi prohibitus inconsulte relinquis. Sed jam ne omnia scienti multa superfluo ingeram: in fine et in fide tibi polliceor, si opportunitatem loquendi tecum mihi dederis, daturum 16 me operam, quatenus idipsum quod inordinate et periculose aggressus es, licite et ob hoc secure peragas. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
purget suffocate nullum afferẽt
fructum. Qͤ cum ita sint: iudi¬
ca tu quale hoc tuum bonũ erit:
aut si uel ẽẽ poterit bonum cum
tantis malis. Quantũlibet dignoᷤ
facturum te fructus penitencie
confidas: non ne huiꝰ modi spinis
necesse erit suffocari: Non ne de¬
niq si recte offers. et non recte diui¬
cdis peccas: Ad enim: Recte ne
forte diuicdere ẽe dicens soli anime
tue consulere. et filios tuos qͦs orfa¬
nos relinquis. paterno consiho destitu¬
ere: Omiseros et mistrabiles et eomi¬
serabłiores quo uiuo se conspiciunt
orbari patre. Quanqͣm dubitare de qͦ
oportuerit. an uel tibi recte consulas
in eo uidelicet qd̾ absq consilio fratrũ
et coalbatum tuoꝵ. absq patris ⁊ ma¬
gistri tui licencia rem tam nouam
presumis. Illud etiam multos ꝑ ma¬
xime mouet qd̾ pueros in becilles et
delicatos iuuenes tecum ducis. Alioqͥn
si bomi et robusti sunt: desolate do¬
nui fuerant necessarii. Si delicati

Expanded text:
purget, suffocatae nullum afferent purget, suffocatae nullum afferent fructum. 3. Quae cum ita sint, judica tu quale hoc tuum bonum erit, aut si vel esse poterit bonum cum tantis malis. Quantumlibet dignos facturum te fructus poenitentiae confidas, nonne hujuscemodi spinis necesse erit suffocari? Nonne denique si recte offers, et non recte dividis, peccas? Quid enim? Rectene forte dividere esse dices, soli animae tuae consulere; et filios tuos quos orphanos relinquis, consilio paterno destituere? O miseros et miserabiles, et eo miserabiliores, quo vivo se conspiciunt orbari patre! Quanquam dubitare te quoque oportuerit, an vel tibi recte consulas, in eo videlicet, quod absque consilio fratrum et coabbatum tuorum, absque patris et magistri tui licentia, rem tam novam praesumis. Illud etiam multos permaxime movet, quod pueros imbecilles et delicatos juvenes tecum ducis. Alioquin si boni et robusti sunt, desolatae domui fuerant necessarii: si delicati
Abbreviated transcription (Latin):
ignoras ista. s dissimulas: Qua
ratõne ergo multoꝵ faciendo ru¬
inam te non ruere presumis. qͥ
in hoc uidelicet posituseras ut ñ
qͥd̾ tibi est utile. s magis qd̾ aliis. nec
que tua s que iħ̃u xp̃i st̃ querere
debeds: Qͦ mͦ inquam securus a¬
bis qui gregi tibi cominisso omẽm
de se securitatem in perpetuum
aufers: Quis occurret lupis incur¬
santib. qͥs consolabitur in tribu¬
lacionib. quis puidebit in temp¬
tacionib. quis cleniq leoni resistet
rugieti et querenti quem deuoꝵ:
Pacebunt sine dubio morsib ma-¬
lignantium qui deuorant plebem
xp̃i sicut escam panis. Heu qͥd fa
sis in locis. et locis horroris ⁊ uaste
solitudinis: Qͥs circumfodiet. qͥs
inpinguabit fimo. qͥs sepem cir¬
cumdabit. qͥs succrescentes sollicitꝰ
erit rescindere surculos: Aut flan¬
de profecto temptatõnũ uento. te¬
nerrime acdhuc heu facile eradica¬
buntur: aut inter frutecta certe
simul exorientia cum non erit qͥ

Expanded text:
ignoras ista, sed dissimulas? Qua ignoras ista, sed dissimulas? Qua ratione ergo multorum faciendo ruinam, te ruere non praesumis: qui in hoc videlicet positus eras, ut non quod tibi est utile, sed magis quod aliis; nec quae tua, sed quae Jesu Christi sunt, quaerere debeas? Quomodo, inquam, securus abis, qui gregi tibi commisso omnem de se securitatem in perpetuum aufers? Quis occurret lupis incursantibus? quis consolabitur in tribulationibus? quis providebit in tentationibus? quis denique leoni resistet rugienti, et quaerenti quem devoret? Patebunt sine dubio morsibus malignantium, qui devorant plebem Christi sicut escam panis. Heu! quid facsis in locis, et locis horroris, et vastae solitudinis? Quis circumfodiet? quis impinguabit fimo? quis sepem circumdabit? quis succrescentes sollicitus erit rescindere surculos? Aut flante profecto tentationum vento, tenerrimae adhuc, heu facile eradicabuntur: aut inter fruteta certe simul exorientia, cum non erit qui
Abbreviated transcription (Latin):
men utrisq metuimus ꝑ iculum. De¬
inde etiam nobis parceres.⁊ nobis
amicis triis: quib licet immeritis
non nisi fletrim et lacrimas reli¬
quisti. O si hoc mͥ licuisset flexissem
forsitan affectõne quem racione nõ
possum. pectus q illud ferreum qd̃
nec xp̃i timori in hac re dum taxat
cedere adquiescit: frater na force pie¬
tas emollisset.S heu ⁊ hanc nobis
copiam subtraxisti. O magna nr̃i
orclinis colũpna. pacienter queso
audi amicum uel absentem. tue
penitus discessionis impacientem.
tuo medullitus et labori ⁊ pericło
compatientem. O ĩ qmͣ magna nr̃i
ordinis columpna. non me tuis
magnam ruentena te mox ꝓcul
dubio ruinam secuturam: At
ego in quies non ruo. scio qd̵ facio.
bonam conscientiam habeo. Esto.
credimus tibi de te. S non qͥd de
nobis qui iam ⁊ grauia tuo ex
cdiscessu gementes sustinemꝰ scan¬
dala. et grauiora parientes expec¬
tamus pericula: An et tuqͦ non

Expanded text:
men utrisque metuimus periculum. Demen utrisque metuimus periculum. Deinde etiam parceres et nobis amicis tuis: quibus licet immeritis, nonnisi fletum et lacrymas reliquisti. O si hoc mihi licuisset, flexissem forsitan affectione, quem ratione non possum: pectusque illud ferreum, quod nec Christi timore in hac re duntaxat cedere acquiescit, fraterna forte pietas emollisset. Sed heu! et hanc nobis copiam substraxisti. 2. O magna nostri Ordinis columna! Patienter quaeso, audi amicum vel absentem, tuae penitus discessionis impatientem, tuo medullitus et labori, et periculo compatientem. O, inquam, magna nostri Ordinis columna! non metuis te ruente magnam mox procul dubio ruinam secuturam? At ego, inquies, non ruo: scio quod facio; bonam conscientiam habeo. Esto: credimus tibi de te. Sed nunquid de nobis, qui jam et gravia tuo ex discessu gementes sustinemus scandala et graviora paventes exspectamus pericula? An et tu quoque non
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩa possibilia sunt credenti. fidenter
usur pans et mͥ illam sententiam: om¬
nia possum in eo qui me confortat. qͣm¬
uiis in magna parte lapidei cordis tui
obstinationem et ip̃e non ignorem.
utinam nũc tamen siue fructuose.
siue frustra lateri tuo adhererem.
Qnͣta que me mouent aduersum
te frustra nescio an fructuose iacerẽ
tͥ infaciem. non solum uerbis set et
uultu et ocuilis. Tuis deinde pro¬
uolutus uestigiis tenerem pedes am¬
plecterer genua. totusq a collo pen¬
dens illud m dulcissimum capud de¬
oscularer. qd̾ sub uno mecũ ꝓposito
suaui iugo xp̃i iam plurib annis
atcritum est. flerem qͦq qͣmtum
ualerem. rogarem et obsecrarem per
dũm ih̾m quatenꝰ parceres pͥmo
quidem eius crrici. qua utiq redemit
quos tu qmͣtum in te est perimis: col¬
legit quos tu dispergis. Perimis in¬
qm et dispergis siue quos tecũ du¬
cis. siue quos huc deseris: quibus
utiq et si diuersum non dispar ta¬

Expanded text:
omnia sunt possibilia credenti : fidenter omnia sunt possibilia credenti : fidenter usurpans et mihi illam sententiam, Omnia possum in eo qui me confortat : quamvis in magna parte lapidei cordis tui obstinationem et ipse non ignorem, utinam nunc tamen, sive fructuose, sive frustra, tuo lateri adhaererem. Quanta quae me movent adversum te, frustra nescio an fructuose, jacerem tibi in faciem; non solum verbis, sed et vultu et oculis. Tuis deinde provolutus vestigiis, tenerem pedes; amplecterer genua; totusque a collo pendens, illud mihi dulcissimum 15 caput deoscularer, quod sub uno mecum proposito, suavi jugo Christi jam pluribus annis attritum est. Flerem quoque, quantum valerem, rogarem et obsecrarem per Dominum Jesum, quatenus parceres, primo quidem ejus cruci, qua utique redemit quos tu quantum in te est, perimis; collegit quos tu dispergis. Perimis, inquam, et dispergis, sive quos tecum ducis, sive quos hic deseris: quibus utique etsi diversum, non dispar ta
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo tuus nuntiꝰ ad nos uenit de
flandria. quo paulo ande per nos
transierat remeasse. et ob hoc nec
litteras accepisse quas ei iussisti p̃¬
sentari: et aclhuc ẽẽ tante a te p̃¬
sumpte nouitatis ignarũ. felix
interim cui tam tristes rumores
uel ad tempus liceat ignorãre.
Deinde qd̵ de tui desperando nos reuoca¬
tione interdicis. ne qd̵ quasi in concusse
apud te fixum est. frustra tibi licteraᷤᷤ
dirigendo dissuadere conarer: in hoc
tͥ obedire. fortasse quidem pro ratione
non cdebui. reuera autem pre dolore
fateor non potui cum et si pro certo sci¬
rem ubi te oportune inuenissemr ip̃e
pocius uenissem qͣm has misissem. ef¬
fecturus fortasse per me ip̃m: qd̾ nul¬
lis literis possum. Rides forsitan me¬
am huius modi tanqͣm cassam fidu¬
ciam. ut pote ꝓprie ꝑtinacie consciꝰ.
ad quam utiq flectendam nullam
nim. millam precem nullam speraᷤᷤ
preualere industriam. At uͦ ego de
illius potencia non diffidens qui dixit.

Expanded text:
quando tuus nuntius ad nos venit, de Flandria, quo paulo ante per nos transierat, remeasse; et ob hoc nec litteras accepisse, quas ei jussisti praesentari, et adhuc esse tantae a te praesumptae novitatis ignarum. Felix interim, cui tam tristes rumores, vel ad tempus liceat ignorare. Deinde quod de tui, desperando nos, revocatione interdicis, ne quod quasi inconcusse apud te fixum est, frustra tibi litteras dirigendo dissuadere conarer: in hoc tibi obedire fortasse quidem pro ratione non debui; revera autem prae dolore, fateor, non potui: cum etsi pro certo scirem, ubi te opportune invenissem, ipse potius venissem, quam has misissem, effecturus fortasse per me ipsum, quod nullis litteris possum. Rides forsitan meam hujusmodi tanquam cassam fiduciam, utpote propriae pertinaciae conscius: ad quam utique flectendam, nullam vim, nullam precem, nullam speras praevalere industriam. At vero ego de illius potentia non diffidens qui dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
a michi satis comꝑta humi¬
litas. et instantiꝰ pericuili ne¬
sdessitas prebet mͥ fiduciam conue¬
niendi te acrius. et arguendi libe¬
rius. O insensate qͥs de fascinauit
tam cito recedere ab illo saluberrimo
consilio. in quo dudum tibi pariter.
et michi deo solo teste conuentũ estͤ
Sogita insipiens uias tuas: et conu̾¬
te pedes tuos in testimonia dñi. Non
recordaris primo qd̾ primo in ma¬
iori monaster io tue conuersat̾onis
inicia declicasti. scd̾o apud foisnia¬
cum nr̃e te qualicunq prouiden¬
tie conmendasti. tercio in morimũ¬
do tuam stabilitatem firmasti. qͣrdo
mecum rursus inito consilio sug¬
geste tibi ab albate arnaudo peregͥ¬
nacioni immo uagationi ingenue
abrenũtiasti. ipsius qͦq tibi consor¬
cium si non ip̃e licite posset abire.
illicitum iudicasti: Quid enim :

Expanded text:
a mihi satis comperta humilitas, et instantis periculi necessitas praebet mihi fiduciam conveniendi te acrius, et arguendi liberius. O insensate! quis te fascinavit tam cito recedere ab illo saluberrimo consilio, in quo dudum tibi pariter et mihi, Deo solo teste, conventum est? Cogita, insipiens, vias tuas, et converte pedes tuos in testimonia Domini. Non recordaris, quod primo in Majori-Monasterio tuae conversionis initia dedicasti; secundo apud Fusniacum, nostrae te qualicumque providentiae commendasti; tertio in Morimundo stabilitatem tuam firmasti; quarto mecum rursus inito consilio, suggestae tibi ab abbate Arnoldo peregrinationi, imo vagationi, ingenue abrenuntiasti; ipsius quoque tibi consortium, si non ipse licite posset abire, illicitum judicasti? Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis suscipi multis precib ac
supplicatõnib impetrasse. ea uide¬
licet intent̾one ut ob tenorem alci¬
oris uite. ab institutoib beati augus¬
tini. ad obseruantias sc̃i bñdicti dei
adiutorio sic transeant. ut tamen
ab eiꝰ magisterio qui unus est om̃i¬
b magister in celo et in terra non
discedant. illam q pͥmam fidem qͣm
apd̾ uos immo qm primum in bap¬
tismo promiserũt. non irritam
faciant. s saluam integramq cꝰ¬
todiant. Galib itaq taliter suscep¬
tis. absit ut sinceritatem ur̃ãm
aut in suscipiendo lesam aut in
retinendo ledendam ẽe credamuᷤ.
dum tamen illos si forte infra annũ
ꝓbatõnis qui regulariter constitutꝰ
est. cepta deserere. et ad uos redire uel¬
le contigerit. inuitos non detineamꝰ.
Alioqͥn sanctissimi fratres. ur̃a non
refert ut sp̃m libertatis qui in eis est.
anathemate in consulto frustra im¬
pedire nitemini: nisi forte qd̃ deris

Expanded text:
a nobis suscipi multis precibus ac a nobis suscipi multis precibus ac supplicationibus impetrasse: ea videlicet intentione, ut ob tenorem arctioris vitae, ab institutionibus beati Augustini ad observantias sancti Benedicti Dei adjutorio sic transeant, ut tamen ab ejus magisterio qui unus est omnibus Magister in coelo et in terra , non discedant; illamque primam fidem, quam apud vos, imo quam primum in Baptismo promiserunt, non irritam faciant, sed salvam integramque custodiant. Talibus itaque taliter susceptis, absit ut sinceritatem vestram, aut in suscipiendo laesam, aut in retinendo laedendam esse credamus: dum tamen illos, si forte infra annum probationis, qui regulariter constitutus est, coepta deserere, et ad vos redire velle contigerit invitos non detineamus. Alioquin, sanctissimi fratres, vestra non refert, ut spiritum libertatis qui in eis est, anathemate inconsulto frustra impedire nitamini: nisi forte quod Deus
Abbreviated transcription (Latin):
xortatio illa in litteris res .iii.¬
uestris tam salubris tam cõ¬
pendiosa magna scientie. mira ca¬
ritatis ur̃e indicicia. mirantib no¬
bis et congratulantib prefert. S qd̾
de laudibus nr̃is pro uestra deuotio¬
ne. que tamen non probastis tam ex¬
cellentia premisistis. et si ad humi¬
litatis quoq formam qmͣtum ex
uobis est. non mediocriter instru¬
ere nos potuit: conscientias tamen
nr̃as multo inferius iacentes qͣmtũ
in nobis est uehementer exterru¬
it. Qs enim nostrum suam atten¬
dens conuer sationem tanta de se ⁊
tam indebita sine magno uel metu
uel periculo possit audire: De huiꝰ¬
modi qͥppe alieno seu etiam ꝓprio iu
dicio committere secur um non est.
dde fratrib de quoꝵ salute ur̃am ni¬
mirum caritatem sollicitam esse
cognouimꝰ ut securos uos reddamꝰ:
noueritis multoꝵ illustrium ui¬
roꝵ: maxime clarissimi uiri guil¬
ler mi cathalaunensis ep̃i hortatu
atq consilio ad nos dedinasse. seq

Expanded text:
ortatio illa in litteris vestris tam salubris, tam compendiosa, magna quidem scientiae mira charitatis vestrae indicia, mirantibus nobis et congratulantibus praefert. Sed quod de laudibus nostris pro vestra devotione, quae tamen non probastis, tam excellentia praemisistis; etsi ad humilitatis quoque formam quantum ex vobis est non mediocriter instruere nos potuit, conscientias tamen nostras multo inferius jacentes, quantum in nobis est, vehementer exterruit. Quis enim nostrum suam attendens conversationem, tanta 14 de se et tam indebita, sine magno vel metu, vel periculo possit audire? De hujusmodi quippe alieno, seu etiam proprio se judicio committere, securum non est. de fratribus, de quorum salute vestram nimirum charitatem sollicitam esse cognovimus, ut securos vos reddamus; noveritis multorum illustrium virorum, et maxime clarissimi viri Willelmi Catalaunensis episcopi, hortatu et consilio ad nos declinasse, seque
Abbreviated transcription (Latin):
nichominus subiectis: nͥ qd̾ magr̃m
seq̃ns. etiã consueuit miscd̾iam suꝑ¬
exaltare iudicio. Et adqͥem solita il¬
la mea p̾sumptione loqui ad dñm
meũ cum sim puluis et cinis: et mi¬
nistrabat mat̾iam spei. p̾ci fiduciã.
pietati rõnem. qd̾ adu̾terem homi¬
nẽ ñ ut assolet u̾sum in furorem.
cũ indignatiõe reced̾e. et repet̾e na¬
tale solũ. moliri scandala. tẽptare
seditiões. s dedit locũ ire. et induit
se sp̃m mãsuetudinis. ⁊ declinauit
ad ur̃os cluniacenses. ⁊ inclinauit
se humilium genib. humiliũ pre¬
cib. cõmuniũ armis. potentib dõ.
His telis statuit adu̾sum uos di¬
micare. et rigoris murũ oppositum
s. talib ut lactat pietatis machi¬
nis labefactare conabit᷑. Confidit
autẽ qd̾ respicietis in or̃onem humi¬
liũ. ne sꝑnetis p̃cem eorum. et uin¬
cet pietas quẽ tremũt potestates.
Ego quoq securꝰ. cũ talib tendo ma¬
nꝰ. flecto genua. supplico ꝓ supplici.

Expanded text:
ominus subjectis , nisi quod magistrum sequens, etiam consuevit misericordiam superexaltare judicio. Et acquievi solita illa mea praesumptione loqui ad dominum meum, cum sim pulvis et cinis. Et ministrabat materiam spei, preci fiduciam, pietati rationem, quod adverterem hominem, non, ut assolet, versum in furorem cum indignatione recedere, et repetere natale solum, moliri scandala, tentare seditiones: sed dedit locum irae, et induit spiritum mansuetudinis, et declinavit ad vestros Cluniacenses, et inclinavit se humilium genibus, humilium precibus communivit, armis potentibus a Deo. His telis statuit adversum vos dimicare, et rigoris murum oppositum sibi talibus, ut jactat, pietatis machinis labefactare conabitur. Confidit autem quod respicietis in orationem humilium, nec spernetis precem eorum; et vincet pietas, quem tremunt potestates. Ego quoque securus cum talibus tendo manus, flecto genua, supplico pro supplici:
Abbreviated transcription (Latin):
ominꝰ carturiensis uir bonus
testimoniũ habens a bonis
inuiste in causã trahitur. ⁊ ab a¬
gendo uolent̃ retrahit᷑. Parabat
it̃ nã in ur̃a p̾sentia fuerat t̾minã¬
da. et ecce int̾cipitur a turbine et
tẽpestate. bellorũ. Sit excusatus
apd̃ uos. cui molesta ẽ excusandi
necessitas. tũ quia p̾sumit de iusti¬
cia. tũ qr desid̾io desid̾abat uidere
faciẽ ur̃am. Addit etiã puer ũr ut
siqua alia petitio ẽ. uen̾ abilis sac̾¬
dotis. tanto ciciꝰ admittat᷑. qͣnto
digniorẽ quipetit. Audeo adhuc. ⁊
quia semel cepi loqͣr ad dñm meũ.
Ille ille antiqus amicus. fidelis seruꝰ.
deuotꝰ filius. rob̾tum loquor londonẽ¬
sem ep̃m. clamat ad uos qd̾ occupa¬
torille qͥ eum preuenit in sedẽ. qͣm
dõ auctore ip̃e sortitus ẽ. ip̃ius eccłie
uadia t̾rasq distrax̾it. ⁊ distracta
restituere nolit. Qd̾ qͣ sit iniurio¬
sum. et qͣliter corrigend̾. mẽe humi¬
litatis ñ ẽ tante sapĩe p̾̃dictare.

Expanded text:
ominus Cantuariensis, vir bonus, et testimonium habens a bonis, injuste in causam trahitur, et ab agendo violenter retrahitur. Parabat iter: nam in vestra praesentia fuerat terminanda; et ecce intercipitur a turbine et tempestate bellorum. Sit excusatus apud vos, cui molesta est excusandi necessitas: tum quia praesumit de justitia, tum quia desiderio desiderabat videre faciem vestram. Addit et hoc puer vester, ut si qua alia petitio est venerabilis sacerdotis, tanto citius admittatur, quanto dignior est qui petit. Audeo adhuc, et quia semel coepi, loquar ad dominum meum. Ille, ille antiquus amicus, fidelis servus, devotus filius Robertum loquor Londinensem episcopum clamat ad vos quod occupator ille, qui eum praevenit in sedem quam Deo auctore ipse sortitus est, ipsius Ecclesiae vadia terrasque distraxerit, et distracta restituere nolit. Quod quam sit injuriosum, et qualiter corrigendum, meae humilitatis non est tantae sapientiae praedictare.
Abbreviated transcription (Latin):
dito. recordatꝰ sum ꝓpħie dicentis.
planas. Sic uos lud̾e nostis. alta cõ¬
pͥmere. sedare tum̃tia. ⁊ enormia
redig̾e in m̃suram. Uerũtam̃ cũ t̃¬
gedie sue historiã in aurib mĩs hõ
seriatim exposuisset: laudaui udi¬
cẽ. iudicium approbaui. s dico uo¬
bis. cõpassus sum iudicato. Sic qͥppe
totã lacmosam suã illam or̃onem
conclusit. tãqͣm in calce ip̃ius dice¬
ret cũ ꝓpħa. Exaltatus autẽ humi¬
liatꝰ sum et conturbatꝰ. ⁊ qr eleuãs
allisistime. Cũq memorarer iꝰticie
ur̃e. et uirilis animi quẽ sciebã: ce¬
pitam̃ similit̃ cogitare diuitias mi
tur et ignoscat deus. et relinq̃t pꝰ se
bñdictioẽm: serte inqͣm in om̃ib¬

Expanded text:
dito, recordatus sum prophetiae dicentis: planas . Sic vos ludere nostis, alta comprimere, sedare tumentia, et 198 enormia redigere in mensuram. Verumtamen cum tragoediae suae historiam in auribus meis homo seriatim exposuisset, laudavi judicem, judicium approbavi; sed, dico vobis, compassus sum judicato. Sic quippe totam suam lacrymosam illam orationem conclusit, tanquam in calce ipsius diceret cum Propheta: Exaltatus autem humiliatus sum et conturbatus ; et: Quia elevans allisisti me . Cumque memorarer justitiae vestrae et virilis animi quem sciebam, coepi tamen simul cogitare divitias mistur et ignoscat dominus, et relinquat post se benedictionem? Certe, inquam, in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ ex longͦ concupieras dignitatẽ: Ser
ua ꝙ habes. Implesti peccuniose locu¬
los tuos: Sollicitꝰ estone ꝑdas. Ib̾es
fructꝰ attulit ager tuus: Dirue horrea
tua ut maiora edifices: muta quadra¬
ta rotundis. Dic aĩe tue habes musta uo¬
na: reposita in annos płimos. Exit enĩ:
qͥ dicat. Stulte. hac nocte aiãm tuã
repetẽt ate: q̃ p̃parasti cuiꝰ erũt:¬
tq utinã tm̃ congregata ꝑirent.
⁊ ñ det̾ius ip̃e quoq ꝑiret congre¬
gator eoꝵ. Esset utiq tołabilius ꝑituro.
q̃ pemptorio insudare labori. Nũc uero
stipendia pec̃ci mors: ⁊ qͥ ĩ carne semi¬
nat. de carne metet corruptiõem. slec
enĩ oꝑa nr̃a tͣnseunt ut uident᷑: s tẽ¬
ꝑalia queq uelut et̾nitatis semina ia

Expanded text:
empore concupieras dignitatem? serva quod habes. Implesti, pecuniose, loculos tuos? sollicitus esto ne perdas. Uberes fructus attulit ager tuus? dirue horrea tua, ut majora aedifices; muta quadrata rotundis, dic animae tuae: Habes multa bona reposita in annos plurimos. Erit enim qui dicat: Stulte, hac nocte animam tuam repetent a te: quae autem parasti, cujus erunttque utinam tantum congregata perirent, et non deterius ipse quoque periret congregator eorum. Esset utique tolerabilius perituro, quam peremptorio insudare labori. Nunc vero stipendia peccati mors: et qui in carne seminat, de carne metet corruptionem. Nec enim opera nostra transeunt, ut videntur: sed temporalia quaeque velut aeternitatis s
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾is aĩe indiciũ eẽ quis nesciat:
sto tñ magna sint ⁊ honesta que
mundꝰ int̾im amatorib suis eroga¬
re uidet᷑: s infida ẽẽ quis nesciat: ser¬
ta nimĩr eoꝵ breuitas: ⁊ ip̃ius qͦ bre¬
uitatis finis inc̾tus. Sepe uiuentẽ de¬
serũt: nã morientẽ nec raro sequunt᷑.
Qiud uͦ in reb humanis cerciꝰ morte:
qͥd hora mortis inc̾tius inuenit᷑. Nõ
misatur inopiã: ñ diuitias reu̾etur.
Nõ gn̾i cuiꝰlibr. ñ morib: ñ ip̃i deniq

Expanded text:
generis animae indicium esse quis nesciat? 16. Esto tamen, magna sint et honesta quae mundus interim amatoribus suis erogare videtur: sed infida esse quis nesciat? Certa nimirum eorum brevitas, et ipsius quoque brevitatis finis incertus. Saepe viventem deserunt: nam morientem nec raro sequuntur. Quid vero in rebus humanis certius morte, quid hora mortis incertius invenitur? Non miseratur inopiam, non divitias reveretur, non generi c
Abbreviated transcription (Latin):
tiste regnum celorum ium pati¬
tur. si precipue tũc temꝑis con¬
tigisse consriterit. huiꝰcemodi.
qualis qͥdem nec ante fu̾it. nec
post futura sit. Sanccito quippe noui
mistii decreto sedadhuc secreto.
quis nam queso morientib in¬
t̾im ad regnum padet accessus.
dum et uetus iam deficit. qm̃
ꝑcipitur. Oinfelicissima illa tẽ

Expanded text:
tistae regnum coelorum vim patitistae regnum coelorum vim patitur , si praecipue tunc temporis contigisse constiterit hujuscemodi qualis quidem nec ante fuerit, nec post futura sit? Sancito quippe novi mysterii decreto, sed adhuc secreto; quisnam, quaeso, morientibus interim ad regnum patet accessus, dum et vetus jam deficit, quonpercipitur? O infelicissima illa te
Abbreviated transcription (Latin):
et sacrificiis credimus expiatos:
isse immno et suffecisse parentũ
fidem. Porro hec ita usq ad bap¬
tismi temꝑa ꝑdurasse: qͦ uno
substituto uacasse cetera. Que¬
rimꝰ itaq baptismi tempus exqͦ
ceꝑit. Ex qͦ inquit primũ dictũ
est. nͥ quis renatus et cet̾a. Cẽ¬
ne ergo firmit᷑ dictum hoc ad
sisse colloqͥum. Qnͣta autẽ pu¬
tas obisse int̾m ut degentibus
taceã milia cͥcumcisoꝵ. cũ necdũ
in lucem prodierit. qd̾ de baptic¬
motũc intenebris dicebatur:. Qd
ergo. Dampnatos illos om̃s dicimꝰ
qr baptizati ñ sunt. fit ergo miu¬
ria antiquo illi eq̃ mandato. si no¬
uo adhuc furtiue qͦdammͦ suꝑ¬
ueniente. ñ tam̃ subueniente. il¬
lud ita subito euanuisse putetͣ
ut prodẽe deinceps ñ ualeret. Et
qͥdem ꝗͣ longe post putas publi¬
ce predicatũ et clamatum suꝑ tec¬
ta fuisse. si cͥcumcidamini xp̃cuo
bis nichis proderit. Quomͦ dem¬
de stabit illud. qr a dieb ioh̾is bap¬

Expanded text:
et sacrificiis credimus expiatos, et sacrificiis credimus expiatos, isse, imo et suffecisse parentum fidem. Porro hoc ita quidem usque ad Baptismi tempora perdurasse: quo uno substituto, vacasse caetera. 5. Quaerimus itaque Baptismi tempus ex quo coeperit. Ex quo, inquit, primum dictum est: Nisi quis renatus fuerit, etc. Tene ergo firmiter dictum hoc ad sisse colloquium. Quanta autem putas obisse interim ut de gentibus taceam millia circumcisorum, cum necdum in lucem prodierit quod de Baptismo tunc in tenebris dicebatur? Quid ergo? damnatos illos omnes dicimus, quia baptizati non sunt? Fit ergo injuria antiquo illi Dei aeque mandato, si novo adhuc furtive quodammodo superveniente, non tamen subveniente, illud ita subito evanuisse putetur, ut prodesse deinceps non valeret. Et quidem quam longe post puta; publice praedicatum et clamatum super tecta fuisse: Si circumcidamini, Christus vobis non proderit? Quomodo deinde stabit illud, quia a diebus Joannis Bap
Abbreviated transcription (Latin):
slõ qd suos domesticos multa
in occulto priuatimq ñ docue¬
reputaret. et nec penam nec p̾¬
mium ea agere que in secreco¬
agebat. tradebat. iudicaret:
donec de meclio fierent. et pro¬
dirẽt in lumine. Deniq et dice¬
bat. Qd̃ dico uobis in tenebris
dicite in lumine: ut m̾ito uideł
iam audientib obedientibus.¬
uł meritum ascriberet. uł cõ
contẽptum cum in medio pro¬
ferrentur. Item. Qui uos au¬
dit inquit me audit. ⁊ qui uoᷤ
sꝑnit me sꝑnit. Acsi diceret.
Iuditium meum int̾ obeclien¬
des et contempnentes. ñ dem̃a
secreta traditiõe. s de ur̃a pu¬
blica predicatione pendebit.
S forte aliquis dicat. Cos qͥdẽ
emundari minime potuer̃t.
At uero quis nesciat et alia p̃¬
ter baptismũ contra origina¬
le pecc̃m remedia. antiquis
ñ de fuisse temꝑibus: Abrahe
qͥdem et semini eius circũcisi¬
onis sacram̃tum. in hoc ip̃m
duunit᷑ traditum est. In na¬
tionib uero quotqͦt inuenti fide¬
les sunt: adultos quidem fide

Expanded text:
od suos domesticos multa in occulto privatimque non docuereputaret; et nec poenam, nec praemium ea agere quae in secreto tradebat, judicaret, donec de medio fierent, et prodirent in lumine. Denique et dicebat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine ; ut merito videlicet jam audientibus obedientiae vel meritum adscriberet, vel contemptum, cum in medio proferrentur. Item: Qui vos audit, inquit, me audit; et qui vos spernit, me spernit: ac si diceret, Judicium meum inter obedientes et contemnentes, non de mea secreta traditione, sed de vestra publica praedicatione pendebit. 4. Sed forte aliquis dicat, eos quidem emundari minime potuerunt. At vero quis nesciat et alia praeter Baptismum contra originale peccatum remedia antiquis non defuisse temporibus? Abrahae quidem et semini ejus, circumcisionis sacramentum in hoc ipsum divinitus traditum est . In nationibus vero, quotquot inventi sunt fideles, adultos quidem fide
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio conscĩe audemꝰ adhuc
ad uos pͥce dũtaxat atq consilio
ut magist̾ rob̾tus cũ integritate
parisiꝰ demorari. Retͥbuat uobis
dominus inuita et̾na qd̃ iuscera
nr̃a resouistis. filios nr̃os loquor

Expanded text:
testimonio conscientiae audemus adhuc testimonio conscientiae audemus adhuc ad vos prece duntaxat atque consilio ut magister Robertus cum integritate Parisiis demorari. Retribuat vobis Dominus in vitam aeternam quod viscera nostra refovistis, filios nostros loquor
Abbreviated transcription (Latin):
et letabor nichilomunꝰ inhis q̃ dic¬
ta sunt mͥ sꝑans et expectans qd̃
reliquũ ẽ de uisione corꝑali in die
dñi ut gaudium meũ płenũ sic.
Ad de obsecro ad ea bona q̃ abste.
et de te nobis assidue ueniũt. tu¬
Quid peccaui. Si monui ma¬
gistrum rob̾tum pullum. aliqͣn¬
tũ tẽpus fac̾e parisius obsanã doc¬
tͥnam q̃ apd̾ illum ẽẽ dinoscitur.
id putaui necessarium ⁊ adhuc pu¬
to. Si rogaui sublimitatẽ urãm
ut ꝑmittatis. etiã nũc idipm̃ ro¬
gare. ñ eam de pͥori p̾ce indignatã
sensissem. Si dixi homiẽm fultum
gr̃a amicorum. quoꝵ incuria nõ
minima auctoritas ẽ. id dixi qd̃
uob̾ formidaui. et adhuc formido.
Nã qd̃ post appellatioẽm fcãm ex¬
tendisti manũ ut accepimus ad
res appellantis nͨ laudaui nͨ laudo.
uerũtam̃ uoluntati ur̃e in alicͦ
contradic̾e̾: nec consului ei nͨ con¬
sulo. Secet̾o ur̃i sumus. coronam
ur̃am suspic̾e et cołe semꝑ digna
et debita uen̾atiõe ꝑati. Huius

Expanded text:
r nihilominus in his quae dicta sunt mihi, sperans et exspectans quod reliquum est de visione corporali in die Domini, ut gaudium meum plenum sit. Adde, obsecro, ad ea bona quae abs te et de te nobis assidue veniunt, tuQuid peccavi? Si monui magistrum Robertum Pullum aliquantum tempus facere Parisiis ob sanam doctrinam quae apud illum esse dignoscitur, id putavi necessarium, et adhuc puto. Si rogavi sublimitatem vestram ut permitteretis, etiam nunc idipsum rogarem, nisi eam de priori prece indignatam sensissem. Si dixi hominem fultum gratia amicorum, quorum in curia non minima auctoritas est, id dixi quod vobis formidavi et adhuc formido. Nam quod post appellationem factam, extendistis manum ut accepimus ad res appellantis, nec laudavi nec laudo. Verumtamen voluntati vestrae in aliquo contradicere nec consului ei nec consulo. De caetero vestri sumus coronam vestram suscipere et colere semper digna et debita veneratione parati. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
es mͥ. s ñ fama. Nec parũ aut
uile qͥd tui gratulor me tenere mu¬
n̾e illius. Nã talis fateorꝑ eã insinu¬
atꝰ es meo pectori. ut licet in mutti
occupatum. ip̃a tñ serenissima re¬
facile me plerũq ex om̃ib uendi¬
cet sibi. itaut in eam libent̾ immo¬
rer et suauit requiescã. Cet̾m quo
memoriã plus accepto. eo auidiꝰ
suspiro p̾sentiam. S q̃n istud. aut
siq̃n istud: ltiq et siñ añ. ꝓfecto
in ciuitate dei nr̃i. si tñ ñ habemꝰ
hic manẽtem ciuitatem. s illam

Expanded text:
sed non fama: nec parum aut vile quid tui gratulor me tenere munere illius. Nam talis, fateor, per eam insinuatus es meo pectori, ut, licet in multis occupatum, ipsa tamen serenissima refacile me plerumque ex omnibus vindicet sibi, ita ut in ea libenter immorer et suaviter requiescam. Caeterum quo memoriam plus accepto, eo avidius suspiro praesentiam Sed quando istud, aut si quando istud? Utique etsi non ante, profecto in civitate Dei nostri: si tamen non habemus hic manentem civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mitt̾et. s ñ fuit ad manũ. qd̾ ur̃o
dignũ crecłem studio. Libellũ
tñ de gr̃a et lib̾o arbitͥo nuꝑ edi¬
di. illum libent̾ uob̾ mittã. cũ
uos uelle cognouero. Ad eũdẽ. Liui.
ro multis et ꝑ multos memini
me scͥpsisse ad uos: sed nc ip̃e qͥ
loqͣbar. ecce adsum. Tres in duob
conspicitis. qm̃ absq me ẽẽ ñ pos¬
sũt. in quorũ iugit᷑ pectorib reqͥ¬
esco: et qͥdem securiꝰ atq suauius
q̃ in ꝓpͥo. Mentiri uideor. sed ei qͥ
amicicie uim ñqͣm sensit. qͥ uir¬
tutem caritatis ignorat: qͥ ñ cre¬
dit multitudĩs credentiũ fuisse
corunũ et aiãm unã. Qui ergo
uidet eos uidet et me. et si ñ in
meo corpore. Et qd̾ locunt᷑ ip̃i. ego
parit̾ loqͦr: sed eoꝵ lingius. Cor¬
ꝑe fateor absum : sed ħ est exigua
portio mea. Porro qui uidit faciẽ
meã tantũ. sine cuspa et sine no¬
ta m̃dacii. assit se uidisse ñ par¬
tem mei secd me: c̃tñ ñ nͥ partẽ.

Expanded text:
mitteret; sed non fuit ad manum, quod vestro mitteret; sed non fuit ad manum, quod vestro dignum crederem studio. Libellum tamen De gratia et libero arbitrio nuper edidi: illum vobis libenter mittam, cum vos velle cognovero. ro multis et per multos memini me scripsisse ad vos; sed nunc ipse qui loquebar, ecce adsum. Tres in duobus conspicitis, quoniam absque me esse non possunt, in quorum jugiter pectoribus requiesco, et quidem securius atque suavius quam in proprio. Mentiri videor, sed ei qui amicitiae vim nunquam sensit, qui virtutem charitatis ignorat, qui non credit multitudinis credentium fuisse cor unum, et animam unam . Qui ergo videt eos, videt et me, etsi non in meo corpore: et quod loquuntur ipsi, ego pariter loquor, sed eorum linguis. Corpore, fateor, absum: sed haec est exigua portio mei. Porro qui vidit faciem meam tantum, sine culpa et sine nota mendacii asserit se vidisse non partem mei, sed me: cum tamen nonnisi partem,
Abbreviated transcription (Latin):
tensis ep̃c uoluit uobis etiã ꝑme
certum fieri qr id qd̾ de ip̃o a qͥbus¬
dã dño pape ꝑsuasum fuisse cog¬
nouimus: ut eum uidelici ieroso¬
limam ꝑmit̾tet ꝓficisci. nec sui fue¬
rit studii. nec uoluntatis. Qd̾ et si
multũ uoluisset. ꝓficiscitñ ñ pote¬
rat nͥ cum graui scandalo omniũ
qͥ apud nos sunt bonoꝵ. metuen¬
tiũ quippe ne plus mali eius fac̾et
net. miserere inqͥens anime tue
placens deo: placet ne uobis ut cau¬
sis onerer. occuperq negociis. ni¬
chilq ꝓsit exoccupari ꝓpͥis. cum
totus implicer alienis: Si inue¬
nigrãm in ocłis ur̃is. date oꝑã
ut prorsus amouear ab huiꝰmi:
orare delictis. Et qͥdẽ mͥ nicħ secu¬
riꝰ iudico. qͣ obedire dñi pape uo¬
luntati: s si dignetur attende ip̃e qͥd
possi. Utinam nempe nouerit qͣm
ista ñ possim: aut qͣm difficile
possim. Et de hoc satic clictũ sit
sapienti. Esiuit a me p̾fatus ep̃c
aliqua ex nr̃is op̾culis. q̃ uobis

Expanded text:
tensis episcopus voluit vobis etiam per me certum fieri, quia id quod de ipso a quibusdam domino papae persuasum fuisse cognovimus, ut eum videlicet Jerosolymam permitteret proficisci, nec sui fuerit studii, nec voluntatis. Quod etsi multum voluisset, proficisci tamen non poterat nisi cum gravi scandalo omnium qui apud nos sunt bonorum, metuentium quippe ne plus mali ejus absentinet, Miserere, inquiens, animae tuae placens Deo ; placetne vobis ut causis onerer, occuperque negotiis, nihilque prosit exoccupari propriis, cum totus implicer alienis? Si inveni gratiam in oculis vestris, date operam ut prorsus amovear ab hujusmodorare delictis. Et quidem nihil mihi securius judico, quam obedire domini papae voluntati; sed si dignetur attendere ipse quid possim. Utinam nempe noverit quam ista non possim aut quam difficile possim. Et de hoc satis dictum sit sapienti. Quaesivit a me praefatus episcopus aliqua ex nostris opusculis, quae vobis