comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suit: qͥb ad rerum scientiam ꝑuenit᷑.
In pͥmis nanq ethicam id est moralem:
post hȩc physicam. quȩ qualitatem na¬
turȩ com¬
prehendit: ad ultimũ
nem quendam loquendi usum. altiorẽ
intelligentiam edidit: conu̾sationem¬
q mandatoꝵs. & doctͥnȩ cȩlestis institu¬
tionem. succinctis u̾b. breuibq senten¬
tute sententiarum quam in sono uer
cuncta inmundo caduca & uana eẽ
tate conspecta. renunciari mundo am-¬
monuit. In canticis autem eanticorum
suꝑgressus uisibilia. atq contemplans
ea quȩ sunt cȩlestia uł diuina. subspe¬
cie syonsi ce sponse. xp̃i ecclesiȩq uni¬
tatem declarat: atq animam ad amo¬
rem cȩlestium excitans. ꝑueniendum
ad consortium dei ꝓuocat. Illud uͦ ñ ẽ
omittendum. qͦd a doctorib nr̃is tra-¬
ditur apd hebreos hanc fuisse obserua¬
tionem. ne cuiquam h̾c librum legere
ꝑmitterent. nͥ uiro iam ꝑfectȩ scientiȩ

Expanded text:
suit, quibus ad rerum scientiam pervenitur. suit, quibus ad rerum scientiam pervenitur. In primis namque ethicam, id est, moralem; post haec physicam, quae qualitatem naturae comprehendit; ad ultimum nem quemdam loquendi usum altiorem intelligentiam edidit, conservationemque mandatorum et doctrinae coelestis institutionem succinctis versibus brevibusque sententute sententiarum quam in sono verbcuncta in mundo caduca et vana esstate perspecta, renuntiare mundo admonuit. 38. In Canticis autem canticorum supergressus visibilia, atque contemplans ea quae sunt coelestia, vel divina, sub specie sponsi et sponsae, Christi Ecclesiae unitatem declarat, atque animam ad 201 amorem coelestium excitans provehendam ad consortium Dei provocat. Illud etiam non est omittendum, quod a doctoribus nostris traditur, apud Hebraeos hanc fuisse observationem, ne cuiquam librum hunc legere permitterent, nisi viro jam perfectae scientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
& zachariȩ ẽẽ existimant᷑. De his aut̃
qui sine titulis sunt. tͣditio ueterum
talis est: ut cuiꝰ auctoris p̾scͥptio p̃cesserit.
cȩt̾i qui sine titulo sequunt᷑. ipsius ẽẽ cre¬
dant᷑. Est aut̃ hic liber. allegoricis ac ty¬
picis sacramentis signatꝰ. Specialit̾ aut̃.
quod natꝰ. quod passus. qͦd resurrexit xͦ.
uere hoc omne psalmoꝵ resonat orga¬
num. Dciendum tam̃ qͥa apd hebreos
om̃s psalmi ꝑmixti fu̾int & mnordinati.
qͦs qͥdem pͥmum esdras in unum uolu¬
men coegit: & in ordinem numerumq
disposuit: ac ꝑhoc occultum sacram̃ti
mist̾ium aliis alios p̃tuilit ordine. dum
post̾iores uideant᷑ in tempore. Nã scđm
s ꝓpt̾ mist̾ium. in ordine pͥor est. Sic enĩ
Primus ex his: ꝓu̾bioꝵ lib̃. Sed̃s: qͥ ap¬
pellatur eccłiastes. Terciꝰ: cuiꝰ titulus ẽ.
canticum canticors. In qͥb quidem tͥbꝰ
libͥs tͥum generum disciplinas compo¬

Expanded text:
, Zachariae esse existimantur. De his autem, , Zachariae esse existimantur. De his autem, qui sine titulis sunt, traditio veterum talis est: ut cujus auctoris praescriptio praecesserit, caeteri, qui sine titulo sequuntur, ipsius esse credantur. Est autem hic liber allegoricis ac typicis sacramentis signatus: specialiter autem, quod natus, quod passus, quod resurrexit Christus: vere hoc omne psalmorum resonat organum. Sciendum tamen, quod apud Hebraeos omnes psalmi permixti fuerint et inordinati, quos quidem primus Esdras in unum volumen coegit, et in ordinem numerumque disposuit, ac per occultum sacramenti mysterium aliis alios praetulit ordine, dum posteriores videantur in tempore. Nam secundum pter mysterium in ordine prior est. Sic enim Primus ex his Proverbiorum liber. Secundus, qui appellatur Ecclesiastes; tertius, cujus titulus est Cantica canticorum. In quibus quidem tribus libris trium generum disciplinas compo
Abbreviated transcription (Latin):
rat miseriam: consolationes etiam d̾i
ad eum ꝑ t᷑binem. eiꝰq duplicem bono¬
rum in fine remunerationem. Hic ay¬
tem ex suis passionib & u̾bis. xp̃i exp̃ssit
imaginem: coniux uͦ eiꝰ carnalium ty¬
pum designat: qͥ intͣ eccl̃iam positi. ui¬
tam sp̃italium morib suis scandalizañ.
Amici uͦ eiꝰ. speciem p̾tulerunt heretico¬
rum: ac figuram ꝑu̾soꝵs dogmatum.
Porro elui qͥ adu̾sus iob. gͣui exprobratio¬
ne innitit᷑: significat eos qui intra ȩc¬
clesiam p̾dicant. & arrogant̾ & ꝑ tu¬
morem cordis ac scientiȩ fastu. qͥcquid
ꝓferunt. suꝑbiȩ exemplis ostendunt.
Lib̃ psalmoꝵ. quanquam uno inclu¬
datur uolumine: non ẽ tam̃ editꝰ uno
eodemq auct̾ore. Decem enim pene
ꝓpħe sunt. qͥ eos diu̾so tempore scͥpsert̃:
id est moyses. dd̃. salomon. asaph. ethã.
eman. idithun. & filii chore. asir. ce a
bazab. siue esdra: nonnulli etiam aggei¬

Expanded text:
rat miseriam: consolationes etiam Dei rat miseriam: consolationes etiam Dei ad eum per turbinem, ejusque duplicem bonorum in fine remunerationem. Hic etiam ex suis passionibus et verbis Christi expressit imaginem: conjux vero ejus carnalium typum designat, qui intra Ecclesiam positi vitam spiritalium moribus suis scandalizant. Amici vero ejus speciem tenent haereticorum ac figuram perversorum dogmatum. Porro Helvi, qui adversus Job gravi exprobratione innititur, significat eos qui intra Ecclesiam praedicant et arroganter, et per tumorem cordis, ac scientiae fastum quidquid proferunt, superbiae exemplis ostendunt. Liber Psalmorum quanquam uno includatur volumine, non est tamen editus uno eodemque auctore. Decem enim pene prophetae sunt, qui eos diverso tempore scripserunt, id est Moyses, David, Salomon, Asaph, Ethan, Eman, Idithun, et filii Chore, Asir et Aahab sive Esdra: nonnulli etiam Aggei
Abbreviated transcription (Latin):
syrios transinigratum: ad extremum e¬
docet uenisse nabuchodonosor irłm.
captumq duxisse pͥncipem ac popłm:
& subu̾tisse urbem & templum. Parali¬
pomenon apd hebreos sub uniꝰ libriuo¬
lumine continet᷑: appellat᷑q ab eis da¬
breiamin. id ẽ uerba dierum. Apud
nos autem: ꝓpt̾ ꝓlixitatem sui in duab
decisꝰ est partib. Hec autem hẏstoria
ordinem generationum &e temporum
continet in qͣ scilicet ñ parua scãrum
scͥpturarum eruditio continet᷑. Nam qͦ
in hystoria uetis testamenti in locissuis
aut omnino omissa st̃. aut fortasse non
plene digesta: in ista summatim ac bre¬
uit̾ expleta sunt: euiꝰ qͥdem series a lat̾e
regum siue regnoꝵ ducta ꝓcedit: ꝑue¬
niens ad illud usq tp̃s. qͦ & regnorum
textꝰ finitur. Iob lib. continet eiusdem
sci uiri damna funesta. uel flagella: &
contumelios a consolantium dicta:. La¬
menta qͦq eiꝰ. in qͥb totꝰ mundi deplo¬

Expanded text:
syrios transmigratum: ad extremum esyrios transmigratum: ad extremum edocet venisse Nabuchodonosor Jerusalem, captumque duxisse principem ac populum, et subvertisse urbem et templum Paralipomenon apud Hebraeos sub unius libri volumine continetur, appellaturque ab eis Dabrejamin, id est Verba dierum: apud nos autem propter prolixitatem sui in duabus decisus est partibus. Haec autem historia ordinem generationum et temporum continens, in qua scilicet non parva sanctarum Scripturarum eruditio continetur. Nam quae in historia Veteris Testamenti in locis suis aut omnino omissa sunt, aut fortasse non plene digesta, in ista summatim ac breviter expleta sunt. Cujus quidem series a latere regum sive regnorum ducta, perveniens ad illud usque tempus, quo et regnorum textus finitur. Job liber continet ejusdem sancti viri damna funesta vel flagella, et contumeliosa consolantium dicta, lamenta quoque ejus in quibus totius mundi deplo
Abbreviated transcription (Latin):
continent̾ peccata & seruitutes isrł: ex¬
clamationesq popłi. & miserationes d.
Lib̃ ruth. eiꝰdem moabitidis texit hysto¬
riam: de cuiꝰ styrpis familia descendit
dauid. Hunc hebrei libellum ad iudi¬
cum librum subuingunt: q̃m eo tỹre
gesta ẽẽ memorant᷑ quȩ in eoscͥpta st̃.
At contͣ latini. ꝓ eo qͦd genus regis dd
retex at ortum ex eadem ruth moabi-¬
tide: ad corpꝰ libri regnoꝵ ueraciꝰ eum
ꝑtinere contendunt. Lib̃ regum qͣnqͣ
apud latinos ꝓpt̾. ꝓlixitatem sui in .iiͦii.
partib sit desectꝰ: apud hebreos t̾n in
duob diuisꝰ ẽ uoluminib. quoꝵ pͥmus
samuel.scͥpsit archam dñi a iudeis tn¬
sisse ad gentes. Hely qͦq sac̾dotium mu¬
stice in samuele fuisse translatum: in dd̾.
saulis regis imꝑium. Malachim uͦ reges
iudȩ & isrłiticȩ gentis. gestaq eoꝵs ꝑ or¬
dinem digerit temporum: ipsum qͦq
isrł oberrorem idolatriȩ enarrat in as¬

Expanded text:
continentur peccata et servitutes Israel, excontinentur peccata et servitutes Israel, exclamationesque et miserationes Dei. Liber Ruth ejusdem Moabitidis texit historiam, de cujus stirpis familia descendit David. Hunc Hebraei libellum ad Judicum librum subjungunt, quoniam eo tempore gesta esse memorantur, quae in eo scripta sunt: at contra Latini pro eo, quod genus regium David retexit, ortum ex eadem Ruth Moabithide, ad corpus libri Regnorum veracius eum pertinere contendunt. Liber Regum quanquam apud Latinos propter prolixitatem sui in quatuor parduobus divisus est voluminibus, quorum primus Samuel scribit arcam Domini a Judaeis transisse ad gentes, Helique sacerdotium mystice in Samuelem fuisse translatum, in David Saulis regis imperium. Malachim vero reges Judaeae et Israeliticae gentis, gestaque eorum per ordinem digerit temporum: ipsumque Israel ob errorem idololatriae enarrat in As
Abbreviated transcription (Latin):
& duarum ꝑheremũ ma
mansionũ
sacramenta signant᷑. In deutonomio
autem. quȩ ẽ lex scd̃a: narrant᷑ ea quȩ
int̾ faran & asseroth. & usq ad cades¬
barnȩ fu̾int popło dicta a moyse. man¬
data uidelicet atq ꝓmissa: maledicti¬
ones peccators. ꝓmissiones beatitudi¬
nis: ubi canticum moyses canit. ubi
dicit benedictiones filiis isrł: ibiq t̾¬
ra reꝓmissionis respecta. morit᷑. atq
sepelit᷑. Nonnulli hebreoꝵs iiͦii. libͦs
tantum computant legis: id ẽ gene¬
sim. exodum. leuiticum. numerũ:
deutonomium autem repeticionem
eorumdem. & qͣsi quoddam legis medi¬
atorium: ea dumtaxat ratione. qͦd illi
.iiiͦiͦ. ꝓpͥas causas rerum gestarum conti¬
nent:. iste autem omnium qͣsi iterando
continet. In iħu qͦq libro.filii isrł duce
iħu iordanẽ transeunt. ac sedo circun¬
ciduntur: subu̾sisq dehinc chanane¬
orum gentib. diuisionem t̾rȩ sorte hȩ¬
reditatis suscipiunt. In libro iudicum.

Expanded text:
 duarum per eremum mansionum sacramenta signantur. In Deuteronomio autem, quae est lex secunda, narrantur ea quae inter Pharan et Asseroth, et usque ad Cadesbarne fuerint populo dicta a Moyse mandata videlicet atque promissa, maledictiones peccatorum, promissiones, beatitudines: ubi canticum Moyses canit, ubi dicit benedictiones filiis Israel: ibique, terra repromissionis respecta, moritur atque sepelitur. Nonnulli Hebraeorum quatuor libros tantum computant legis, id est Genesim, Exodum, Leviticum, Numerum, Deuteronomium autem repetitionem eorumdem, et quasi quoddam legis meditatorium, ea duntaxat ratione, quod illi quatuor proprias causas rerum gestarum continent, iste autem omnium quasi iterando continet. In Jesu quoque libro filii Israel, duce Jesu, Jordanem transeunt, ac saeculo circumciduntur: subversisque dehinc Chananaeorum gentibus divisionem terrae haereditatis sorte suscipiunt. In libro Judicum
Abbreviated transcription (Latin):
frontib. ibi .uii. angłi dubis canunt.
sequente gͣndine ⁊ igne cum sangͥne
in t̾ram. Tercia qͦq parst̾rȩ ibiigne
comburit᷑. tercia pars maris sanguiᷤᷤ
efficitur: astraq ipsa rutilantia. t̃ciã
fulgoris partem amittunt: ibi de pu¬
tei fumo locuste ꝓducunt᷑ demonioꝵ
accipientes potestatem ledendi eos qͥñ¬
sunt agni cruore signati. Pret̾ea co¬
medit euangłista librum testam̃ti
oris p̾dicatione suauiss imum. ⁊ oꝑis
difficultate amarum: metit᷑ cȩleste tem
ct̾am sole. pugnamq michaelis cum
dracone. ruinamq draconis: conspi-
pita regni.uii. ⁊ cornua potestatis ⁊ nu¬
merum nominis. Narrat int̾ hec can¬
ticum testam̃ti nouum: specłat᷑q an¬
gelos gestantes pateras. Cernitq simili¬
ter int̾itum bestiȩ: ⁊ beatitudinẽ eoꝵ qͥ uesti¬
carnis uoluptate seruauerunt: exseqͥt᷑
deinde ⁊ int̾itum meretͥcis babyloniȩ. ⁊
nuptiaᷤᷤ agni. ⁊ aduentum iudicii.⁊ int̾i¬

Expanded text:
frontibus: ibi septem Angeli tubis canunt, frontibus: ibi septem Angeli tubis canunt, sequente grandine et igne cum sanguine in terram: tertia quoque pars terrae ibi igne comburitur: tertia pars maris sanguis efficitur: astraque ipsa rutilantia tertiam fulgoris partem amittunt: ibi de putei fumo locustae producuntur daemoniorum, accipientes potestatem laedendi eos qsunt agni cruore signati. 108. Praeterea comedit Evangelista librum Testamenti oris praedicatione suavissimum, et operis difficultate amarum. Metiturque coeleste tempctam sole, pugnamque in coelis Michaelis cum dracone, ruinamque draconis. Conspicipita regni septem, et cornua potestatis, et numerum nominis. 109. Narrat inter haec et canticum Testamenti novum, speculaturque angelos gestantes pateras, cernitque similiter interitum bestiae, et beatitudinem eorucardeinde et interitum meretricis Babyloniae, et nuptias agni, et adventum judicii, et interi
Abbreviated transcription (Latin):
in amore dei & frat̾na dilectione ũsat̃
Seda qͦq quȩ electe scribit᷑ dilectionis
hortatur studium. Denotat etiam sedu¬
ctores. ab hereticis admonet declinands̃.
Terciam autem gaio scͥpsit: in qͣ collau¬
Deinde denotat ꝓt̾uiam cuiꝰdam dyo¬
trepis & demetrio testimonium phibet
u̾itatis. Iudȩ epła increyat blaspheman
des in xp̃o.⁊ qͦs dam impudicos sub exem
sempit̾nis ardorib tͣditi st̃: ꝓ quib ad¬
monet ȩccłiam.ut eos arguat.⁊ ad pe¬
descͥbit: cuius quidem lucas scriptor
a pet quam ab aliis apłis gestasunt.
Apocalipsis ioħs postquam scͥb̃e septẽ
iubet eccłiis. asꝑicit filium hominis
sedentem in throno: ce xx .iiiͦi. senioreᷤᷤ
⁊ .iiͦiͦiͦ. animalia ꝓcidentia ante thro¬
numin dext̾a quoq sedentis librum
UII. sigillis signatum: in quo bellum
⁊ egestas. mors. clamor int̾fectoꝵ. finis
qͦq mundi notat᷑. Scribit deinde duo¬
dena milia seruoꝵ di qͥ signant᷑ in

Expanded text:
in amore Dei et fraterna dilectione versatur. in amore Dei et fraterna dilectione versatur. Secunda quoque, quae Electae scribitur, dilectionis hortatur studium, denotat etiam seductores, et ab haereticis admonet declinandum. Tertiam autem Gaio scripsit, in qua collaudeinde denotat proterviam cujusdam Diotrepis, et Demetrio testimonium perhibet veritatis. Judae Epistola increpat blasphemanet quosdam impudicos sub exempsempiternis ardoribus traditi sunt, pro quibus admonet Ecclesiam ut eos arguat, et ad poedescribit, cujus quidem scriptor a Petro quam ab aliis Apostolis gesta sunt. Apocalypsis Joannis postquam scribere septem jubet Ecclesiis aspicit Filium hominis sedentem in throno, et 24 seniores, et quatuor animalia procidentia ante thronum: in dextera quoque sedentis librum septem sigillis signatum, in quo bellum et egestas, mors, clamor interfectorum, finis quoque mundi notatur. Scribit deinde duodena millia servorum Dei, qui signantur in
Abbreviated transcription (Latin):
pli &e captiuitatis popłi. Malachias qͥ
int̾ptat᷑ angłs dñi. in pͥncipio uolumi¬
nis sui demonstrat odium iudeoꝵ in e¬
sax: ce dilectionem iunioris popłi in ia¬
cob. In sequentib autem uet̾es iudeȩ uicꝰ¬
timas reꝓbat. & sacrificium tͣnsferi ad
gͣs. in fine uͦ aduentum dñi annumciat:¬

Expanded text:
pli et captivitatis populi. Malachias, qui pli et captivitatis populi. Malachias, qui interpretatur, Angelus Domini, in principio voluminis sui demonstrat odium Judaeorum in Esau et dilectionem junioris populi in Jacob. In sequentibus autem veteres Judaeae victimas reprobat, et sacrificium transferri ad Gentes, in fine vero adventum D
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ypo iudeoꝵ ce gentium. Aspicit dem̃
duas mulieres. id ẽ iudeoꝵ & gentium
plebesin alis leuantes amphoram. id est
diabolicam docꝰtͥnam. Massam qͦq plũ¬
bi qͦd ẽ pondus peccati grauissimum si¬
ue uolumen uolans. in qͦ peccata hõiũ
ce supplicia assͥbunt᷑. Uidet & qͣdrigas
.iiiͦiͦʳ. uno p̃dicationis euangłicȩ iugo
currentes. Post hȩc aspicit eqͦs missos
ad p̃dicationem mundi. Primum ru-¬
fum martyrii passione: seđm nigrum
squalore pęnitentiȩ. t̾eium album can
infixum cordib popłoꝵ. deseͥbit ⁊ pa¬
storẽ antixp̃m. opus et intentionem in
sinistͥs habentem: equum qͦq in fig᷑am
pleb̾ hereticoꝵ & ascensorem eiꝰ diabolũ
p̾dicat etiam fontem in domo ueri dd̃
patentem in lauae regenerationis. Alia
quecunq scͥpsit aut de aduentu domini
narrant: aut de passione eiꝰ ce de scłi fine.
& de iudicio suo. Aphauit aut̃ annis.ii.
darii regis medor. hisdem temporibus

Expanded text:
in typo Judaeorum et gentium. Aspicit deinde in typo Judaeorum et gentium. Aspicit deinde duas mulieres, id est, Judaeorum et gentium plebes in alias levantes amphoram, id est, diabolicam doctrinam. Massam quoque plumbi, quod est pondus peccati gravissimum, sive volumen volans, in quo peccata hominum et supplicia ascribuntur. Videt et quadrigas quatuor uno praedicationis Evangelicae jugo currentes. Post haec aspicit equos missos ad praedicationem mundi. Primum rufum martyrii passione. Secundum nigrum squalore poenitentiae. Tertium album candinfixum cordibus populorum describit, et pastorum antichristi opus et intentionem in sinistris habentem: equum quoque in figuram plebis haereticorum, et ascensorem ejus diabolum: praedicat etiam fontem in domo veri David patentem in lavacro regenerationis. Alia, quaecunque scripsit, aut de adventu Domini narrant, aut de passione ejus, et de saeculi fine, et de judicio suo. Prophetavit autem annis duobus Darii regis Medorum, iisdem temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. ꝓpħauit sub iosia: ut iheremias.
Aggeus qͥ int̾ytat᷑ sollemnis: hic in uati¬
ctiii sui textu. templum dñi instauran-¬
dum p̃cepit. Contricionem p̾dicat
gentium. uł commotionem totius
mundi p̾dic̃: ac sub figura ⁊orobabel.
tm̃ mensib zachariam uaticiniosuo
p̃cedens. Tacharias qui nominatur
memoria dñi: postquam iram dñi in
patͥbꝰ ꝓpħauit: uidit & uirum seden¬
tem suꝑ equum rufum in figura cor¬
poris xp̃i roseum sanguine passio¬
nissuȩ. merita popłi gentium signi-¬
ficantem. Asꝑicit &e quatuor cornua.
siue fabros in fig̾a gentium: qͣ iudam
& isrł disꝑgentes graui pondere dep̾s¬
serunt. Intuet᷑ similit̾ & iħm sordib
carnis &e mortalitate uestitum per
figuram sac̾dotis: quib ablatis indu
tionem extinctum id ẽ diabolum:
sandelabrum qͦq uidet infigam
nistram candelabripositas. duoꝵs testa¬
mentoꝵ typum figurantes. Assumit
qͦq idem duas uirgas funicłi ce decoris.

Expanded text:
tiat. Prophetavit sub Josia, ut Jeremias. tiat. Prophetavit sub Josia, ut Jeremias. Aggaeus, qui interpretatur, solemnis. Hic in vaticinii sui textu templum Domini instaurandum praecepit, contritionem praedicat gentium, vel commotionem totius mundi praedicit, ac sub figura Zorobabel m mensibus Zachariam vaticinio suo praecedens. Zacharias, qui nominatur, memoria Domini, postquam iram Domini in patribus prophetavit: vidit et virum sedentem super equum rufum in figura corporis Christi roseum sanguinem passionis sive merita populi gentium significantem. Aspicit et quatuor cornua sive fabros in figura gentium, quae Judam et Israel dispergentes gravi pondere depresserunt. Intuetur similiter et Jesum sordibus carnis et mortalitate vestitum per figuram sacerdotis: quibus ablatis, induttitionem exstinctum, id est, diabolum, candelabrum videlicet in figuram nistram candelabri positas, duorum testamentorum typum figurantes. Assumit quoque idem duas virgas funiculi et decoris
Abbreviated transcription (Latin):
natur samariȩ iram domini ob causã
simulachroꝵs: int̾itumq popłi isrł
uenturum denunciat:. locum etiam
in qͦ xp̃s nasceret᷑ demonstrat. Sphe¬
tauit sub ozia: quando &e soffonias.
Naum qͥ int̾ytatur consolator: qui si¬
mulachra gentium ext̾minanda de¬
nunciat: necñ & urbem sanguinum
irłm. Post cuiꝰ int̾itum pedes annun¬
ciantis pacem. id ẽ aduentum salua¬
toris ꝓclamat. Abachue amplexans.
siue luct̾ator fortis. in pͥncipio uolu¬
minis sui descͥbit diabolum cum m̃¬
bris ac morib suis: infine uͦ denunci-¬
at aduentum passionemq saluato¬
ris. Soffonias specłator mist̾ioꝵ dei
cernit captiuitatem irłm urb. a ro¬
manis futuram: ꝑuocẽ clamoris apor¬
ta piscium. & ꝑ collium contricionẽ.
id ẽ montis syon. qͥ ẽ collis irłm: necñ
aliarum gentium eu̾sionẽ ỹdicat.
t̾roremq diuini iudicii intonat. Loqͥt᷑
licis sacram̃tis heretiei arguunt᷑. Hic
t̾cium diem resurrectionis xp̃i ꝓpħat:

Expanded text:
natur Samariae iram Domini ob causam simulacrorum, interitumque populi Israel venturum denuntiat, locum etiam, in quo Christus nasceretur, demonstrat. Prophetavit sub Ozia, quando et Sophonias. Naum, qui interpretatur, consolator, simulacra gentium exterminanda denuntiat, nec non et urbem sanguinum Jerusalem: post cujus interitum pedes annuntiantis pacem, id est, adventum Salvatoris proclamat. Abacuc, amplexans, sive luctator fortis, in principio voluminis sui describit diabolum cum membris ac moribus suis: in fine vero pronuntiat adventum passionemque Salvatoris. Sophonias, speculator mysteriorum Dei, cernit captivitatem Jerusalem urbis a Romanis futuram, per vocem clamoris a porta piscium, et per collium contritionem, id est montis Sion, qui est collis Jerusalem, nec non aliarum gentium eversionem praedicat, terroremque divini judicii intonat. Loquitulicis sacramentis haeretici arguuntur. Hic tertium diem resurrectionis Christi prop
Abbreviated transcription (Latin):
quens. inẽpat mistice suꝑbiam edom.
pͥoris uidelicet popłi audaciam: qͦd ia¬
monte ꝑ quem figuratit᷑ eccłia gentiũ:
futurum intonat dño regnum. ꝓpħ̃a-¬
uit sub iosia rege iuda: quando ⁊ mi¬
sermone quam naufratigiosuo. passio¬
nẽ xp̃i mortemq ce resurrectionem fi¬
gurat: siue qͦd de naue ad mare. tãꝙͣ
de cruce ad t̾ram ꝓiectꝰ est: siue qͦd in
uentre cȩti exceptꝰ ẽ. tanquam in sepyl¬
tura t̾re tͥb dieb & tͥb noctib recon¬
ditus ẽ. & quod ꝑfiguram niniuen
penitentiam mundi p̃dixit. in seqͣnti¬
bus tẏpum gerit iudeors: qui salutem
in hoc locoiudeors. Nam quemad¬
modum niniuitarum salꝰ ad emula¬
tionem ꝓuocauit ionam: ita redemp¬
separans se a salute ȩccłiȩ. dolore ta
linguam suam motiere nitit᷑ sedeis
subumbra legis. que umbra ferme are¬
facta ẽ: quia adueniente xp̃ouetera
tͣnsierunt: & ecce fac̾ta sunt omnia
noua. pħauit autem sub oria rege

Expanded text:
quens increpat mystice superbiam Edom, prioris videlicet populi audaciam, quod Jamonte Esau, per quem figuratur ecclesia gentium, futurum intonat Domino regnum. Prophetavit sub Josia rege Juda, quando et Misermone quam naufragio suo passionem Christi mortemque, et resurrectionem, figurat, sive quod de navi in mare, tanquam de cruce in terram, projectus est, sive quod, in ventre ceti exceptus, tanquam in sepultura terrae tribus diebus ac noctibus reconditus est, vel quod in figura Ninive poenitentiam mundo praedixerit. In sequentibus autem typum gerit Judaeorum, qui salutem in hoc loco Judaeorum. 69. Nam quemadmodum Ninivitarum salus ad aemulationem provocavit Jonam, ita redemp plebs separans se a salute Ecclesiae, dolore tablinguam suam movere nititur, sedens sub umbra legis, quae umbra a verme arefacta est, quia, adveniente Christo, vetera transierunt, et ecce facta sunt omnia nova. Prophetavit autem sub Ozia r
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsecuti st̃ quȩ homo xp̃s in t̾ris tempo¬
raliter gessit. Quartum animal contẽ¬
plationis acie cȩlestia inspicit: & pau¬
latim oꝑni plurima diuinitatis sacͣm̃¬
ta digessit. Ex his pͥmꝰ ce ultimꝰ cap̃dica¬
uerunt qͦ ex ore xp̃i audierunt: uel quȩ
ab illo facta uel gesta uidert̃. Reliqui¬

Expanded text:
prosecuti sunt, quae homo Christus in terris tempoprosecuti sunt, quae homo Christus in terris temporaliter gessit. Quartum animal contemplationis acie coelestia inspicit, et paulatim operum plurima divinitatis Sacramenta digessit. Ex his primus et ultimus ea praedicaverunt, quae ex ore Christi audierunt: vel quae ab illo facta vel gesta vider
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ hebreoꝵ duces regesq ꝑsarum: pug¬
namq sabbatoꝵ. ce nobiles machabei tͥ
umphos: fedus qͦq amiciciarum cũ po¬
pulo romanoꝵ. actaq legationum. Item
ỹfaciones noui testam̃ti. euangłioꝵ p̾di-¬
catio qmuis quadrifaria sit: una est tñ.
que ex uno eodemq ore tͥnitatis ꝓcessit.
Hec sunt .iiii. flumina de uno paradysi¬
fonte manantia: quȩ quadrupliciter.
uno ore decurrunt: ac ꝑ totum mundũ
celesti p̾dicatione ministrant fluenta
gr̃e. ac fideiu̾ba infundunt. Hec ẽ illa
in zacharia quadriga domini. in qͥbus
entis leonis. statim in pͥncipiosui diuinȩ
potestatis fortitudinem intonat. Terciꝰ¬
uictimam sac̾dotis p̃mittens. quasi ui¬
tuli mortem insinuat. Quart᷑ more
aqͥlȩ a ffectans cȩlum &e t̾ram auidus
tͣnsuolat: atq natiuitatem u̾bi occul
tria illa anmalia quȩ in t̾ra gradiunt᷑.
actualem uitam sequentes. ea tantũmͦ

Expanded text:
inter Hebraeorum duces, gentesque Persarum, puginter Hebraeorum duces, gentesque Persarum, pugnamque sabbatorum, et nobiles Machabaeorum triumphos, foedus quoque amicitiarum cum populo Romanorum atque legationum. Item praefationis Novi Testamenti Evangeliorum praedicatio, quamvis quadrifaria sit, una est tamen: quia ex uno eodemque ore Trinitatis processit. Haec sunt enim quatuor flumina de uno fonte paradisi manantia, quaeque dupliciter uno ore decurrunt ac per totum mundum coelestis ministrantes fluenta gratiae ac fidei verbis infundunt. Haec est illa in Zacharia quadriga Domini, in qua peentis leonis statim in principio sui divinae potestatis fortitudinem intonat. Tertivictimam sacerdotis praemittens, quasi vituli mortem insinuat. Quartus more aquilae assectans coelum et terram avidus transvolat, atque nativitatem Verbi occulttria illa animalia, quae in terra gradiuntur, actualem vitam sequentes, ea tantummodo
Abbreviated transcription (Latin):
aduentum dñi missum: & helyam ante
scdm aduentum denunciat ẽẽ mittendũ:
int̾ hec ñ nulla mor alia & disciplinis con-¬
gruentia explicat: in quib corrigit popłm.
siue sac̾dotes des picientes nom̃ dñi: atq eiꝰ
sacramenta pollutis oblationib & sacͥficiiᷤꝰ
uiolantes. p̃monet etiam ep̃os doctos &
acceptione popłos ueritatem instruere:
discordes qͦq arguit: decimas ⁊ pͥmicias
reddendas popłis ȩccłiȩ p̃cipit. obiur¬
gat & eos qͥ coniuges suas despiciunt. &¬
aliarum amore utunt᷑. similit̾ &e illos
qͥ miseriam suam dolentes. felicitatẽ lau
expleto captiuitatis tp̃r imꝑante cyrore¬
ge ꝑsarum in irłm fuisse reu̾sum: ac sub
⁊ orobabel & iħu. & ios edech filio. sacdo¬
&e sc̃ẽ religionis cultum: multisq opib
gentium pͥncipumq ꝑsarum mun̾ib
adornatum. Machabeoꝵ librilicet ñ
habeant᷑ incanone hebreoꝵ: tamen ab
eccłia int̾ diuinoꝵs uoluminum hysto¬
rias annumerant᷑. Prenotant aut̃ p̃lia

Expanded text:
Domini missum, et Eliam ante secundum adventum annuntiat esse mittendum. Inter haec nonnulla moralia et disciplinis congruentia explicat, in quibus corripit populum sive sacerdotes despicientes nomen Dei, atque ejus Sacramenta pollutis oblationibus et sacrificiis violantes, qui monet etiam episcopos doctos et acceptione populos veritatem instruere: discordes quoque arguit, decimas et primitias reddendas populis Ecclesiae praecipit: objurgat et eos qui conjuges suas despiciunt, et aliarum amore nituntur: similiter et illos qui, miseriam suam dolentes, felicitatem laudexpleto captivitatis tempore, imperante Cyro rege Persarum, in Jerusalem fuisse reversum, ac sub Zorobabel et Jesu et Josedech, Filio sacerdoet sanctae religionis cultum, multisque operibus gentium principumque Persarum muneribus adornatum. Machabaeorum libri licet non habeantur in canone Hebraeorum: tamen ab Ecclesia inter divinorum voluminum historias annumerantur. Praenotant autem praelia