comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sidentẽ. sacris litteris in principio iustũ credimus alloquendã inuitantes
atq rogantes. ut ꝓfirmitate & statunr̃i imperii & nã diuinitatẽ tua sc̃i¬
tas de pc& ut & tale ꝓpositũ & desideriũ habeamus quatinus om̃i impio
errore sublato. ꝑcelebrandã synodũ teauctore maxima pax circaõs
ep̃os fidei catholicȩfiat. Itẽ in secđa postsalutationẽ & p̃fationis allo cu¬
tionẽ scribit᷑sic. Suꝑ est ut si placuerit tuȩbeati tudinihis partib adue¬
nire & si nodũ celebrare. hoc facere religionis affectudigna nr̃i sutiq
Si uero hoc onerosum ẽ ut tuadhas partes aduenias. hoc ipsũ nob ꝓpriis
ꝓsint sicuit scitastua secđm eclesi asticas regulas definiuit: suadispositio¬
ne declarent: His literis romanorũ imiperatorũ ñ oftendit᷑ qđ patrarda
constantino politanus romanopontifici p̃latus habeatur uerum qđ

Expanded text:
sidentem, sacris litteris in principio justum credimus alloquendam, invitantes sidentem, sacris litteris in principio justum credimus alloquendam, invitantes atque rogantes, ut pro firmitate et statu nostri imperii, aeternam divinitatem tua Sanctitas deprecetur, ut et tale propositum et desiderium habeamus, quatenus omni impio errore sublato per celebrandam synodum, te auctore, maxima pax circa omnes episcopos fidei catholicae fiat. » Item in secunda, post salutationem et praefationis allocutionem scribitur sic : « Superest, ut si placuerit tuae Beatitudini his partibus advenire, et synodum celebrare, hoc facere religionis affectu dignetur; nostrisSi vero hoc onerosum est, ut tu ad has partes advenias, hoc ipsum nobis propriis prosint, sicut Sanctitas tua secundum ecclesiasticas regulas definierit, sua dispositione declarent. » His litteris Romanorum imperatorum non ostenditur, quod patriarcha Constantinopolitanus Romano pontifici praelatus habeatur; verum quod
Abbreviated transcription (Latin):
contra regulas ecolesi asticas dã pͥnatus . romanũ hac decausa leonẽ ponti ficẽ
int̃pellass& scripsit teo dosio imperatori synodũ r&ractandã. & eaquȩ
praue constituta fuerant cassanda Quod cũ subteodosio imperatore sier
non potuit morte p̃ueniente. sub principib: ualentiano & martiano
qui teodosio patrisuccesserant actumẽ: Quorũ litterȩ ad leonẽ uene¬
rabilẽ ep̃m romanȩ urbis missȩ talit̃ habent᷑ Victores ualentinianus
& martianus gloriosi triũ phatores semꝑ augustileoni reuerentis simo
archi ep̃o gloriosȩ ciuitatis romȩ : Ad hoc maximũ imperiũ uenimus di
ꝓuidentia & senatus excellentissimi cuncteq militiȩ. Vnde preueranda
& catholi careligione xp̃ianorũ fideicuus auxilus uirtutẽ nr̃e potentiae
c̃fidimus gubernari. tuã scitatẽ princi patũ in episcopatu diuinȩ fider pos¬

Expanded text:
contra regulas ecclesiasticas damnatus, Romanum hac de causa Leonem pontificem contra regulas ecclesiasticas damnatus, Romanum hac de causa Leonem pontificem interpellasset, scripsit Theodosio imperatori synodum retractandam, et ea quae prave constituta fuerant cassanda. Quod cum sub Theodosio imperatore fieri non potuit, morte praeveniente, sub principibus Valentiniano et Marciano, qui Theodosio patri successerant, actum est. Quorum litterae, ad Leonem venerabilem episcopum Romanae urbis missae, taliter habentur : « Victores Valentinianus et Marcianus, gloriosi triumphatores, semper Augusti, Leoni reverendissimo archiepiscopo gloriosae civitatis Romae. Ad hoc maximum imperium venimus Dei providentia, et senatus excellentissimi, cunctaeque militiae. Unde pro reverenda et catholica religione Christianorum fidei, cujus auxiliis virtutem nostrae potentiae confidimus gubernari, tuam sanctitatem principatum in episcopatu divinae fidei pos
Abbreviated transcription (Latin):
primo in loco semꝑhabuere romanos pontifices. uel eorũ legatos. tam quã
apłorũ uicarios. &reuera om̃s orientales eođȩ simul& occidentales roma¬
nȩciuitatis p̃sulẽ semꝑ quasi caput ep̃orũ ueneratis. & ad eius sententiã res¬
pexer̃ & derebus dubiis quȩcũq decreuit eius iudiciũ suftinuer̃ illiusq
decr&o paruer̃. Quȩcũq concilia eiussententia roborata sunt. rata man¬
serunt Quȩ uerodã pnauit. ꝓnihilo reputata fuer̃. nec auctoritatem
ullã habere potuer̃. Quȩlic& antiquorũ monum̃tis patrũ uera eẽ quȩ dici¬
mus apꝓbentur. unius tam̃ romani pontificis plac& litteris astendere
quȩ lo quim̃ Nãcũ flauianus constantino politanus ep̃s. qui euticen
archiman dritã constantinopolitanũ malede in carnatione dominica
sentientẽ dã pnauerat. ipsequoq fuiss& a synodo quȩ ephesi collecta est

Expanded text:
primo in loco semper habuere Romanos pontifices, vel eorum legatos, tanquam primo in loco semper habuere Romanos pontifices, vel eorum legatos, tanquam apostolorum vicarios. Et revera omnes Orientales Ecclesiae, simul et Occidentales, Romanae civitatis praesulem semper quasi caput episcoporum venerati sunt, et ad ejus sententiam respexerunt, et de rebus dubiis quaecunque decrevit ejus judicium sustinuerunt, illiusque decreto paruerunt. Quaecunque concilia ejus sententia roborata sunt, rata manserunt; quae vero damnavit, pro nihilo reputata fuerunt, nec auctoritatem ullam habere potuerunt. Quae licet antiquorum monimentis Patrum vera esse quae dicimus approbentur, unius tamen Romani pontificis placet litteris ostendere quae loquimur. Nam cum Flavianus Constantinopolitanus episcopus, qui Eutychen archimandritam Constantinopolitanum male de incarnatione Dominica sentientem damnaverat, ipse quoque fuisset a synodo, quae Ephesi collecta est,
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc eusebius cȩsariensis ep̃s qui in historia deuita siluestri sicut
Quartadie imperator constantinus priuilegiũ eccłe romanȩ pantifici
c̃tulit. ut in toto cobe romano sacerdotes ita hune caput habea NTutiudices
egem. Quȩres ex conciliorũ gestis apꝓbat᷑: Si quidẽ omne conciliũ
uel qđ inoriente uel qđ in africa gestum ẽẽ dinoscit᷑ uel romani pontisi¬
cis uicariossemꝑ habuit p̃sidentes. uel eius auctoritate litterarũ quȩ fu¬
er̃ decr&a firmitudinẽ acceper̃. Si quidẽ conciliũ nicenũ om̃ib: xp̃i ecđis
uenerandũ uictorẽ & uincentiũ prbos urbis romȩ romani pontificis uicẽ
gentis in ep̃orum subscriptione primos posuere. statim postosiũ ep̃mci
uitatis coribensis ꝓuintiȩ his paniȩ. qui fuerat illuo aromano pantifice
directus qm̃ ipseuenire senectute p̃pediente ñ ualuerit. Sic reliqua c̃ cilia

Expanded text:
et hoc Eusebius Caesariensis episcopus, qui in historia de Vita Silvestri sic ait: et hoc Eusebius Caesariensis episcopus, qui in historia de Vita Silvestri sic ait: « Quarta die imperator Constantinus privilegium Ecclesiae Romanae pontifici contulit, uti toto orbe Romano sacerdotes ita hunc caput habeant, ut judices regem. » Quae res ex conciliorum gestis approbatur: siquidem omne concilium vel quod in Oriente, vel quod in Africa gestum esse dignoscitur, vel Romani pontificis vicarios semper habuit praesidentes, vel ejus auctoritate litterarum, quae fuerunt decreta firmitudinem acceperunt. Siquvenerandum, Victorem et Vincentium presbyteros urbis Romae, Romani pontificis vicem agentes, in episcoporum subscriptione primos posuere statim post Osium episcopum civitatis Cordubensis provinciae Hispaniae, qui fuerat illuc a Romano pontifice directus, quoniam ipse venire senectute praepediente non valuerit. Sic reliqua concilia
Abbreviated transcription (Latin):
& quid ȩstim&: Ꝙsidecreuerit mittendos ẽẽ qui p̃sentes cũ ep̃is iudicent
ut habeant &iã auecoritatẽ ꝑsonȩillius a quo destinatis. erit in eius arbitrio
Siuero crediderit sufficere epõs puinciales ut negotiot̃minũ imponant
faciat qđ sapientissimo c̃silio suo iudicauerit. Hocc̃ciliũ ab orientalib:
ep̃is in asiȩ ꝓuintia gestũ. talit̃ deromans pontificis dignitate decreuit.¬
Subromano imperatore constanti nomagno. quiciuita tẽ constanti nopo¬
lim ȩdificauit. uoluitq iuniorẽ romã uocitari. Nũ de constino polita¬
no patriarchatale quid ab ep̃is legit᷑ constitutũ cernimus omnino
ep̃i illũ habeant caput. & ad eius iudiciũ pendeat. quic quid in ecclesias¬
ticis negotus disponitur. VUt exeius arbitrio uel maneat constitutũ
uel corrigat᷑ erratum. uel saciat᷑ qđ cũq fuerit in nouandũ. Testat᷑

Expanded text:
et quid aestimet. Et si decreverit mittendos esse qui praesentes cum episcopis judicent, et quid aestimet. Et si decreverit mittendos esse qui praesentes cum episcopis judicent, ut habeant etiam auctoritatem personae illius a quo destinati sunt, erit in ejus arbitrio. Si vero crediderit sufficere episcopos provinciales, ut negotio terminum imponant, faciat quod sapientissimo consilio suo judicaverit. » Hoc concilium ab Orientalibus episcopis in Asiae provincia gestutem Constantinopolim aedificavit, voluitque Juniorem Romam vocitari. Num de Constantinopolitano Patriarcha tale quid ab episcopis legitur constitutum? Cernimus omnino episcopi illum habeant caput, et ad ejus judicium pendeat quidquid in ecclesiasticis negotiis disponitur; ut ex ejus arbitrio vel maneat constitutum, vel corrigatur erratum, vel sanciatur quodcunque fuerit innovandum. Testatur
Abbreviated transcription (Latin):
siastica iubeat. ñõ portere p̃t̃ sententiã romani pontificis cancilu celebra¬
ri. Eccefuit hic grecus historio graphus. nec tam̃ constantinopolim dic̃
eanta pollere auctoritate uellt romã. testificanssi nero mani pontificis
ł assensu ł iussione nulla posseõ cilia celebrari. Inc̃cilio sardicensi tali
modo sancit᷑ placuit ut si ep̃s accusatus fuerit & om̃s iudicauerint con¬
gregati ep̃i regionis ipsius. & degradusuo deiecorint eũ siappella ue¬
& uoluerit seaudiri : siiustũ putauerit ut renou& examen. soribere
ep̃is dign& romanus ep̃s his qui infinitima & ꝓpinqua altera ꝓuintias.
ut ipsidiligenter om̃a requirant. ut iuxta fidẽ ueritatis om̃a definiant
Qđ siis quiragat causam suã iterũ audiri dep̃catione fuia mouerit ep̃m
romanũ ut elateresuo prbos mittat : erit in potestate ipsius. quidelit

Expanded text:
siastica jubeat non oportere praeter sententiam Romani pontificis concilia celebrasiastica jubeat non oportere praeter sententiam Romani pontificis concilia celebrari. » Ecce fuit hic Graecus historiographus, nec tamen Constantinopolim dicit tanta pollere auctoritate veluti Romam; testificans sine Romani pontificis vel assensu vel jussione nulla posse concilia celebrari. In concilio Sardicensi tali modo sancitur: « Placuit, ut si episcopus accusatus fuerit, et omnes judicaverint congregati episcopi regionis ipsius, et de gradu suo eum dejecerint: si appellavepiscopum, et voluerit se audiri: si justum putaverit, ut renovetur examen, scribere episcopis dignetur Romanus episcopus his qui in finitima et propinqua altera provincia sunt, ut ipsi diligenter omnia requirant, ut juxta fidem veritatis omnia definiant. Quod si is qui rogat causam suam iterum audiri, deprecatione sua moverit episcopum Romanum, ut e latere suo presbyteros mittat, erit in potestate ipsius quid velit
Abbreviated transcription (Latin):
tatesua. doctrina miraculis mortẽ sepultura . resurrecttoneq redden
sublimẽ sic &iã delegit romanã urbẽ apłorũ principũ sanguine. sepul¬
cȩlestis indextera patris considens. rex & dñs honorat᷑. angelorũ & scorũ
omniũ famulatu. sic & p&rus & paulus hierusalẽ peregrinantis obti¬
neant principatũ. subiectis sibi ꝑtotius orbis latitudinẽ xp̃i eccłis
Hoc ita fore & antiquitas ipsa cõꝓbat . & litterarũ monum̃ta confitent᷑
Si quidẽ socrates in historia ecclesiasticascribens dearrianis qui in antiochia
si riȩ synodũ collegerant ad subuersionẽ atq destruetionẽ niceni c̃cilii.
atq c̃dẽpͥnationẽ a tanasii. postquã cõmemorauerat p̃sules quorum auc
tornate sr nođ collecta fuerat. subiurx̃ Sed neq iulius int̃fuit maxi¬
mȩromȩ p̃sul neq inlocũ suũ aliquẽ destinauit. cũ utiq regula eccle¬

Expanded text:
tate sua, doctrina, miraculis, morte, sepultura, resurrectioneque reddere tate sua, doctrina, miraculis, morte, sepultura, resurrectioneque reddere sublimem, sic etiam delegit Romanam urbem apostolorum principum sanguine, sepulusalem coelestis in dextra Patris considens, Rex et Dominus honoratur angelorum et sanctorum omnium famulatu; sic Petrus et Paulus Jerusalem peregrinantis obtineat principatum, subjectis sibi per totius orbis latitudinem Christi Ecclesiis. Hoc ita fore et antiquitas ipsa comprobat, et litterarum monimenta confitentur. Siquidem Socrates in Historia ecclesiastica scribens de Arianis, qui in Antiochia Syriae synodum collegerant ad subversionem, atque destructionem Nicaeni concilii, et condemnationem Athanasii; posquam commemoraverit: « Sed neque Julius interfuit maximae Romae praesul, neque in locum suum aliquem destinavit; cum utique regula eccle
Abbreviated transcription (Latin):
existere &eipatrẽ ꝑꝓph&am dixisse. Dabo tibi gentes hereditatem
tuã & possessionẽ tuã t̃minos terrȩ Ipsũq fore lapidẽ abscisum de
mantesi nemanib: quic̃ fregerit & inpuluerẽ redegerit uniuersa regna
mundi Ipsũq p&ro dixisse Tues parus & suꝑhanc p&rã edificabo eccłam
meã. & portȩ inferi ñ p̃ualebt̃ aduersus eã. & tibi dabo claues regnicalori
Palũ quoq testificantẽ. quo peratus ẽ p&ro ina postolatũ circũ cisionis. ope¬
ratusẽ &i mihunt᷑gentes. Quosambos in eccde principatũ ixp̃o positos
& romȩ di rectoscũ ecclesiastica ueritas tũ ipsius passionis monstrat
auctoritas . Ulluc nãq ambo principess̃ directi. ubi principatus emine¬
bat mundi Quatinus romanaciuitas. sicut imperiali potentia tatum
sibi subiecerat orbem sic religionis culmine. & a postolatus dignitate.
totius mundi regnis p̃sider&. &sicut uoluit saluator hiero solimã natiui¬

Expanded text:
existere, et ei Patrem per Prophetam dixisse: Dabo tibi gentes haereditatem existere, et ei Patrem per Prophetam dixisse: Dabo tibi gentes haereditatem tuam; et possessionem tuam terminos terrae . Ipsumque fore lapidem abscissum de monte sine manibus, qui confregerit, et in pulverem redegerit universa regna mundi . Ipsumque Petro dixisse: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Et tibi dabo quoque testificantem: Qui operatus est Petro in apostolatum circumcisionis operatus est et mihi inter gentes . Quos ambos in Ecclesia principatum a Christo positos, et Romae directos, cum ecclesiastica veritas, tum ipsius passionis monstrat auctoritas. Illuc namque ambo principes sunt directi, ubi principatus eminebat mundi: quatenus Romana civitas, sicut imperiali potentia totum sibi subjecerat orbem, sic religionis culmine, et apostolatus dignitate, totius mundi regnis praesideret. Et sicut voluit Salvator Hierosolymam nativi
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ isti grecorũ principes aliud altitudine cordissuidicunt. qui ecđȩ sibi
principatũ usurpant. & apłorũ sublimitatẽ. quosisaias ꝓph&a nubes
uolantes appellat sibi uindicant cupientes soliũ suȩ dignitatis suꝑ as¬
tracȩli cõponere idẽ om̃i scõrũ co&ui p̃ferre : & patriarcharũ ueneratio¬
nẽ usurpare quatinus om̃i ecđa sibi subiecta. xp̃osimiles efficiantur
cũ nulla maiorũ auctoritas hoc eis contribuat. nec ecclesi astica iura con¬
cedant. uerũ nechumanȩleges a scribant. Quaecuncta sibi uindican
uelle potissimum cõꝓbat. qđ patriarchã constantinopolitanum p̃pone¬
reromanopontifici gestiunt . &urbem constantinopolim romȩ p̃ferre
conant᷑. Tã quã sui iuris existatleges ecolesi asticas immutare. & regno¬
rũapicẽ disponere: Meminis se cum̃ debuerant xp̃m totius eccłȩ caput

Expanded text:
enim isti Graecorum principes aliud altitudine cordis sui dicunt, qui Ecclesiae sibi enim isti Graecorum principes aliud altitudine cordis sui dicunt, qui Ecclesiae sibi principatum usurpant, et apostolorum sublimitatem quos Isaias propheta nubes volantes appellat sibi vindicant: cupientes solium suae dignitatis super astra coeli componere, id est omni sanctorum coetui praeferre, et patriarcharum venerationem usurpare; quatenus omni Ecclesia sibi subjecta Christo similes efficiantur: cum nulla majorum auctoritas hoc eis contribuat, nec ecclesiastica jura concedant, verum nec humanae leges ascribant? Quae cuncta sibi vindicare velle potissimum comprobant, quod patriarcham Constantinopolitanum praeponere Romano pontifici gestiunt, et urbem Contantinopolim Romae praeferre conantur, tanquam sui juris existat leges ecclesiasticas immutare, et regnorum apicem disponere. Meminisse tamen debuerant Christum totius Ecclesiae caput
Abbreviated transcription (Latin):
ris loquentes ꝓnihi loducentes qđ saluator ait in euangło. Quiscandali¬
zaueritunũ depus illis istis qui in mecredunt. expedit eiut suspendat᷑
mola asi naria collo eius. &dimergat᷑ in ꝓfundũ maris. Vt poenamor¬
tis in eos uindic& & fluctib ꝑditionis absorbeant᷑ quos caritas timori
scõ ñ fecit ẽẽ subiectos. Sed unde talis innatasit p̃sũptio. ut romanã
ñ uereant᷑ ecđam falsis opp&erecriminationib: ñimirũ inde qđ sui
m̃surã ignorantes status. ambiunt sibi uindicare principatũ. quẽ
nec xp̃s eis nec apłi nec ecdesiarũ magistri. nec ulla consu&udo contri¬
buit Sed illius imitatores effecti. qui dicebat incordesuo. ascendã suꝑ
altitudinẽ nubiũ & suꝑsidera cȩli ex altabo soliũ meũ. Ponã suꝑ altitu¬
dinẽ montiũ in laterib: aqui lonis sed ẽ meã erosimilis altissimo. Quid

Expanded text:
ris loquentes, pro nihilo ducentes quod Salvator ait in Evangelio: Qui scandaliris loquentes, pro nihilo ducentes quod Salvator ait in Evangelio: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria collo ejus, et demergatur in profundum maris . Ut poena mortis in eos vindicet, et fluctibus perditionis absorbeantur, quos charitas timori sancto non fecit esse subjectos. Sed unde talis innata sit praesumptio, ut Romanam non vereantur Ecclesiam falsis oppetere criminationibus? Nimirum inde, quod sui mensuram ignorantes status, ambiunt sibi vindicare principatum, quem nec Christus eis, nec apostoli, nec Ecclesiarum magistri, nec ulla consuetudo contribuit, sed illius imitatores effecti, qui dicebat in corde suo: Ascendam super altitudinem nubium, et super sidera coeli exaltabo solium meum: ponam super altitudinem montium, et in lateribus Aquilonis sedem meam. Ero similis Altissimo . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ sibihabuisse sufficit. O port&aũ eũ qui ep̃sfit neq uxorem
habere neq c̃cubinã neq liberos neq nepotes seu legitimos seulegib
in cognitos. &si quis contrahȩc fecerit. &isqui factus ẽ. &is qui eũ fecit
episcopatus expellat̃ honore. Necliceat pecuniȩ datione ep̃m fieri¬
Esse aũ o port& eũ qui ep̃s fit uel monachũ uel clericũ ita tam̃ ut ñ mis
sexm̃sib: appareat eũ inclericatu fuisse &c&era. Videmus non solũ
ecclesi asticis uerũ &iã imperialib obuiari constitutionib ut exlaico
statĩ adepiscopatus honorẽ aliquis assumat᷑. Cũ debeatprius in eoła
duũ successionẽ conscendens dignus inueniat᷑ sũmiculminis apicem
obtinere. Verũ grecorũ imperatores tã diuina quãhumana iura trais¬
gredientes faciunt sibi delaicis subito tonsis epõs. & eos quiñdũ mini¬
migradus honorẽ digni ꝑcipere fuerant. sũ miculminis uerticesus¬

Expanded text:
honorem simulatum habuisse sufficit. Oportet eum qui episcopus sit neque uxorem habere, neque concubinam, neque filios, neque nepotes seu legitimos sive legibus incognitos; et si quis contra haec fecerit, et is qui factus est, et is qui eum fecit, episcopatus expellatur honore. Ne liceat pecuniae datione epiautem oportet eum qui episcopus fit vel monachum, vel clericum: ita tamen ut non minus sex mensibus appareat eum in clericatu fuisse, » etc. Videmus non solum ecclesiasticis, verum etiam imperialibus obviari constitutionibus, ut ex laico statim ad episcopatus honorem aliquis assumatur, cum debeat prius in Ecclduum successionem conscendens, dignus inveniatur summi culminis apicem obtinere. Verum Graecorum imperatores, tam divina quam humana jura transgredientes, faciunt sibi de laicis subito tonsis episcopos, et eos qui nondum minimi gradus honorem digni percipere fuerant, summi culminis vertice sus
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolitano subiectus : ꝑ queni desuis transgressionib
ñ leuiter redarguit᷑. & a nathematis sententia conde pͥnatur
limmiensũ fia nicuneta congesserimus quibus romanus pontifex
posita sunt quibus etlidenter ostensum est Constanti no palito nu putar chan
ẽcelesus Chnsti nullatemis omnitus pra ferendum sed su mensur heum
esse debece contentum. ne contra Nicen cencilii deceta faciens sen mie
pͥnpiri dampna sustirat: Egimus uelut pretiamus respenderte. cid ea qu
nobie senpta misistis : euae sĩ placuetint. reo granas agunusSΡo
tior orebatun constanti no politaño pontifici ftne prelatus. Sodif¬
fielanit quae posita sunt. quibus euuidenter astenisuime constuntino¬
palitanum patri areham eccłis xp̃i nulla tenus omnibus p ferero¬
dum sed sui mensuri honoris esse debere contentum pt
niceni concilii decr&a faciens. honoris proprii dãpnasustineat¬

Expanded text:
Constantinopolitano subjectus, per quem de suis transgressionibus Constantinopolitano subjectus, per quem de suis transgressionibus non leviter redarguitur, et anathematis sententia condemnatur? Immensum fiet si cuncta coposita sunt, quibus evidenter ostensum est Constantinopolitanum patriarcham Ecclesiis Christi nullatenus omnibus praeferendum, sed sui mensura honoris esse debere contentum; ne contra Nicaeni concilii decreta faciens, honoris proprii damna sustineat. Egimus velut potuimus, respondentes ad ea quae nobis scripta misistapprobatur Constantinopolitano pontifici fore praelatus. Sed sufficiant quae posita sunt, quibus evidenter ostensum est Constantinopolitanum patriarcham Ecclesiis Christi nullatenus omnibus praeferendum, sed sui mensura honoris esse debere contentum; ne contra Nicaeni concilii decreta faciens, honoris proprii damna sustineat
Abbreviated transcription (Latin):
us & inuenerabilis concilii comtumelia sepuersatis. alienarũ tibi
puintiarum iura temerarie uindicasti. her&icos & ꝓuersores: atq ab
here icis ordinatos. & quos ipsedam: naueris atq ab apłica sede paisti
dampͥnari non modo cõmunionitu e recipiendos piitasti ueruma ã
ecđis alis quod nec decatholicis fieri poterit p̃sidere fecisti. atq. hono¬
ribus qđ non merebant᷑ auxisti: &cũ multada rans gressi onibus
illius scripsissa in condusione sic intulit. Habeergo cumhis quos
libenter amplecceris pertionẽ & sententia p̃sentt quã ꝑtuȩ tibi di¬
reximus eccle defensorem sacerdotali honore & cõmunione cat¬
holica net non aiaa fideliũ numero segregatus sublatum tibi
nomen & munus ministerii sacerdotalis agnosce scĩsp̃r iuditio
exuendus Nũ modo conuincit᷑ romanus pantifex patria rchae

Expanded text:
us, et in venerabilis concilii Nicaeni contumelia saepe versatus, alienarum tibi us, et in venerabilis concilii Nicaeni contumelia saepe versatus, alienarum tibi provinciarum jura temerarie vindicasti. Haereticos et perversores, atque ab haereticis ordinatos, et quos ipse damnaveras, atque ab apostolica sede petisti damnari, non modo communioni tuae recipiendos putasti; verum etiam Ecclesiis aliis, quod nec de catholicis fieri poterat, praesidere fecisti, atque honoribus, quod non merebantur, auxisti. » Et cum multa de transgressionibus illius scripsisset, in conclusione sic intulit: « Habe ergo cum his quos libenter amplecteris, portionem, et sententia praesenti, quam per tuae tibi direximus Ecclesiae defensorem, sacerdotali honore, et communione catholica, necnon etiam a fidelium numero segregatus, sublatum tibi nomen et munus ministerii sacerdotalis agnosce, Spiritus sancti exuendus. » Num modo convincitur Romanus pontifex patriarchae
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum monumentis ꝑ uni uersas eccłis aromanoponti fice
destinatis. Vnde acacius ep̃s constanti nopolitanus ad simplici
epõ simplicio a cacius. Sollicitudinẽ omniũ ecdesiarum secđm
apłm circumferentes nos in desinenter hortamini quã uissponto
uiglantes & p̃currentes. Seduos diuinorelo sollicitos de monstra¬
tis. statum alexan drinȩ ecclȩ cestius requirentes. ut ꝓpaternis
canonibus suscipiatis laborem pussi mostillanites sudorȩphis. sicut
constantinopolitanus . romanũ pontificẽ testat᷑ omniũ ecclesiarũ
secđm apłmn sollicitudinẽ cireũ ferentẽ & hanc ei scꝑ ad esse ex anti¬
quitate suꝑ impositam. Quod dicens sibi nullo modo contribuit
ominium eclesiarũ pcurationẽ. Nouit enim hoc a suo longe remo¬
tum officio nec usur puresibi p̃sumit . a quoseꝓcul ab eẽ nonignort
ui a caciocũ contia regulas ecdes asticas dephensus fuissa egisie

Expanded text:
Scripturarum monumentis, per universas Ecclesias a Romano pontifice Scripturarum monumentis, per universas Ecclesias a Romano pontifice destinatis. Unde Acacius episcopus Constantinopolitanus ad Simpliciupiscopo Simplicio Acacius. Sollicitudinem omnium Ecclesiarum secundum Apostolum circumferentes, nos indesinenter hortamini, quamvis sponte vigilantes et praecurrentes; sed vos divino zelo sollicitos demonstratis, statum Alexandrinae Ecclesiae certius requirentes, ut pro paternis canonibus suscipiatis laborem, piissimo stillantes sudore pro his, sicut Constantinopolitanus Romanum pontificem testatur omnium Ecclesiarum secundum Apostolum sollicitudinem circumferentem, et hanc ei semper adesse ex antiquitate superimpositam: quod dicens, sibi nullo modo contribuit omnium Ecclesiarum procurationem: novit enim hoc a suo longe remotum officio, nec usurpare sibi praesumit, a quo se procul abesse non ignorat. Cui Acacio, cum contra regulas ecclesiasticas deprehensus fuisset egisse,
Abbreviated transcription (Latin):
gia post pontificem romanum eoquod sit nouaroma. Sed neq po¬
testatis hic priuilegia donant᷑ illi. quae pontificimanere romano
cõpbant᷑. Vndeigit᷑ auctoritatẽ grecorũ principes accipiunt ut
tas cis nulla suffragatur. si nodorũ decr&a nulla imperatorum
pragmaticanulla. Quaelic& & sialiqua monstrarent᷑ auctori¬
tatis pondus obͥtinere nequirent sineromani pontificis astipulatio¬
ne. Cuius tantȩman& antiquitate tribuente potestatisius ut si ne
ꝓmissionis illius auctoritate nec constantino polis. nec ulla ciuitas
orientalis. uel occidentalis obtinere priui legia ualeat potestatis
nisi quȩ fuerint a romanopontifice. uel concessa. uel roborata
Ipsi uero maneat patestas atq sollicitudo omniũ ecclesi arũ conceden¬
di uel disponendi quaecũq ecdesi asticis utilitatibus secundũ ecde¬
si asticas regulas ꝓbata fuerint deseruire Quod multis apꝓbatur

Expanded text:
gia post pontificem Romanum, eo quod sit nova Roma. » Sed neque pogia post pontificem Romanum, eo quod sit nova Roma. » Sed neque potestatis hic privilegia donantur illi, quae pontifici manere Romano comprobantur. Unde igitur auctoritatem Graecorum principes accipiunt, uttas eis nulla suffragatur, synodorum decreta nulla, imperatorum pragmatica nulla, quae licet etsi aliqua monstrarentur, auctoritatis pondus obtinere nequirent sine Romani pontificis astipulatione: cujus tantae manet antiquitate tribuente potestatis jus, ut sine permissionis illius auctoritate nec Constantinopolis, nec ulla civitas Orientalis vel Occidentalis obtinere privilegia valeat potestatis, nisi quae fuerant a Romano pontifice vel concessa vel roborata: ipsi vero maneat potestas atque sollicitudo omnium Ecclesiarum, concedendi, vel disponendi quaecunque ecclesiasticis utilitatibus secundum ecclesiasticas regulas probata fuerint deservire. Quod multis approbatur
Abbreviated transcription (Latin):
tus contulit immutare posse. Quando quid ẽ ciuitate romã quȩ
cunctarũ princi patum ecdesi arũ obtin& abimperiosuo uident re¬
motã &ominẽ occidentẽ sibi sublatũ a fricãq & orientẽ pene cunctũ
p̃ter paucissimas europeasieo ꝓuintias. &paucarũ ambitus in sula¬
rũ. Quã autẽ reuerentiã constanti politanus ponti fex obtinere de¬
beat non suomerito. sed quia secđa uocitata sit roma. testatur iustini
pragniati cũ imperatoris qđ ita fertur. Paparo manus priorom̃ib
epis & patriarhis sedeat & post illum constantinopolitanȩ ciuitates
ponitur patriarcha constantino politanus. Considerandum quoq
quod honor sedis illi contribuit᷑. potestatis autem culmen nullatenus
confertur Item in historia socratissic scribitur. Tunca iam regula
ptuler̃ nimirum ep̃i qui nec tarium constanti nopoli constituer

Expanded text:
undi principatus contulit, immutare posse; quandoquidem civitatem Romam, quae undi principatus contulit, immutare posse; quandoquidem civitatem Romam, quae cunctarum principatum Ecclesiarum obtinet, ab imperio suo vident remotam, et omnem Occidentem sibi sublatum, Africamque, et Orientem pene cunctum, praeter paucissimas, Europae, Asiaeque provincias, et paucarum ambitus insularum. Quam autem reverentiam Constantinopolitanus pontifex obtinere debeat, non suo merito, sed quia secunda vocitata sit Roma, testatur Justiniani pragmaticum imperatoris , quod ita fertur: « Papa Romanus prior omnibus episcopis et patriarchis sedeat, et post illum Constantinopolitanae civitatis ponitur patriarcha Constantinopolitanus. Considerandum quoque, quod honor sedis illi contribuitur, potestatis autem culmen nullatenus confertur. Item in Historia Socratis sic scribitur: « Tunc etiam regulam praetulerunt nimirum episcopi qui Nectarium Constantinopoli constitueru
Abbreviated transcription (Latin):
da. Quibus uidemus nequaquã constantinopolitanũ ep̃m ecłis xp̃i.
& cuius sit officii desingulis ecdesi asticis rationibus disponere eamq
tenere singulas ꝓuintius ecclesi asticarum causarum formã. quã ponti¬
fex romanus ł constituerit. ud concesserit. Quod apꝓbant pontifi¬
cũ decr&aromanorũ omnibus xp̃ieccłis. tã ꝑorientẽ quã ꝑoccidentẽ¬
positis directa. Quȩ uelutileges eccdesi asticorũ negotiorum & obsoruan¬
tur abomnibus & suspiciunt᷑ ecđis. Quis autẽ ferat ut constantinopo¬
litanus patri arc hacunetis xp̃i p̃feratur ecłis. quod nec antiquitas es
cantulit. neculla deor& a maiorũ constituunt. neo rationis hab&ur
uel cedesi asticȩ uel humanȩ iure firinatũ Nisi forte putant grecorum
dis ponebat. hoc sibilicere quod illis non licuit & eccłam romanam
quã illi tãquã matrem ueneratis̃ prolibi tosuo disponere & auctori

Expanded text:
da. Quibus videmus nequaquam Constantinopolitanum episcopum Ecclesida. Quibus videmus nequaquam Constantinopolitanum episcopum Ecclesirespiciant; et cujus sit officii de singulis ecclesiasticis rationibus disponere, eamque tenere singulas provincias ecclesiasticarum causarum formam, quam pontifex Romanus vel constituerit, vel concesserit; quod approbant pontificum decrpositis directa, quae veluti leges ecclesiasticorum negotiorum et observantur ab omnibus et suspiciuntur Ecclesiis. Quis autem ferat ut Constantinopolitanus patriarcha cunctis Christi praeferatur Ecclesiis, quod nec antiquitas ei contulit, nec ulla decreta majorum constituunt, nec rationis habetur vel ecclesiasticae vel humanae jure firmatum: nisi forte putant Graecorum  provincias disponebat, hoc sibi licere, quod illis non licuit: et Ecclesiam Romanam, quam illi tanquam matrem venerati sunt, pro libito suo disponere, et auctor
Abbreviated transcription (Latin):
quid nob̵ placer& agnosceres. Vices enĩ nr̃ar ita tuȩ oredidimus
caritati ut in partẽsis uocatus sollicitudinis ñ inplenitudinem
potestatis. Undesicut multũ nos ea quȩate piesunt curataleͥficant
ita nimium ea quae perperam sunt gesta contristant & necesse ẽ post
quas tibi cõmendauimus auferat᷑ p̃minente quidem in illis ꝓuintus
epis copatustui fastigio. sed amputato totius usurpationis excessu
igitur secundũ scõrum patrũ canones spũdĩ conditos. & totius mundi
reuerentia consecratos. m& ropolita nos singularum ꝓuintiarũ ep̃os
quibus exdelegationenr̃a fraternitatistuȩ cura pr&enditur. iustradi¬
tȩsibi antiquitus dignitatis intemeratũ habere decernimus. itauta
regulis p̃stecitis. nulla aut neglegentia. aut p̃sũptione discedant. &
c&era quȩstatuit thessalonicensi ep̃o in ecclesi asticis negotiis conseruan¬

Expanded text:
quid nobis placeret, agnosceres. Vices enim nostras ita tuae credidimus quid nobis placeret, agnosceres. Vices enim nostras ita tuae credidimus charitati, ut in partem sis vocatus sollicitudinis, non in plenitudinem potestatis. Uude sicut multum nos ea quae a te pie sunt curata, laetificant, ita nimium ea quae perperam sunt gesta, contristant. Et necesse est, post quas tibi commendavimus, auferatur, praeeminente quidem in illis provinciis episcopatus tui fastigio, sed amputato totius usurpationis excessu. Igitur secundum sanctorum Patrum canones, Spiritu Dei conditos, et totius mundi reverentia consecratos, metropolitanos singularum provinciarum episcopos, quibus ex delegatione nostra fraternitatis tuae cura praetenditur, jus traditae sibi antiquitus dignitatis intemeratum habere decernimus; ita ut a regulis praestitutis, nulla aut negligentia, aut praesumptione discedant: » et caetera quae statuit Thessalonicensi episcopo in ecclesiasticis negotiis conservan
Abbreviated transcription (Latin):
quod ineum de quonihil amplius indicaueras quã quod euocatur
ad es se differra : & ex ecutionem in firmitatis obtendera: tama¬
trociter & tamuehementer potueris commoueri. Prȩsertim
cumsi talealiquid mereretur. expectandum tibi fuerat quid ad
tua consulta rescriberem. Sedutuid cobenedemneis moribus esti¬
masti & quã ciuilia ꝓconseruanda sacerdotali concordia responsu¬
rus essem uerissime p̃uidisti. ideomotus tuos exequisinedilatio¬
ne ꝓperasti. necũ moderationis nĩx aliud disponentia scripta sũpns¬
ses faciendi id quod factũ ẽ licentiã ñ haberes. An forte aliquod tibi
facinus in notuerit: &m& ropolitanũ ep̃m noui a pud te criminis
pondurgebat: Adhoc quidẽ alienũ ab illo eẽ &iã tunihil q obici¬
endo c̃firmas: Sed oiã siquid graue intolerandumq cõmitter&
nra erat expectanda censura. ut nihil prius ipse decerneres quã

Expanded text:
quod in eum de quo nihil amplius indicaveras, quam quod evocatus quod in eum de quo nihil amplius indicaveras, quam quod evocatus adesse differret, et excusationem infirmitatis obtenderet tam atrociter et tam vehementer potueris commoveri; praesertim cum si tale aliquid mereretur, exspectandum tibi fuerat quid ad tua consulta rescriberem. Sed ut video bene de meis moribus aestimasti, et quam civilia pro conservanda sacerdotali concordia responsurus essem verissime praevidisti, et ideo motus tuos exsequi sine dilatione properasti, ne cum moderationis nostrae aliud disponentia scripta sumpsisses, faciendi id quod factum est licentiam non haberes. An forte aliquid tibi facinus fratris innotuerat, et metropolitanum episcopum novi apud te criminis pondus urgebat? At hoc quidem alienum ab illo esse, etiam tu nihil ei objiciendo confirmas; sed etiam si quid grave intolerandumque committeret, nostra erat exspectanda censura; ut nihil prius ipse decerneres, quam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ep̃is ꝓuintiȩ suȩ fraternr̃ atticus u&eri sepiri m&ropolitanus antistes
& dein dignissima afflictione quam ꝑtulit. lacrimabili actione conque¬
stus est coram asstantib: dia conib: tuis. Quiquerelis flebilibus eius ni hil
contra referendo ea quae nobis in gerebantur fidenon carere monstra¬
bant Legebatur quoq in lit teris tuis quasidẽ ad media conitui de¬
& ꝑ hoc quod non ẽ chaticũ. nudatũ ẽ illud quod silentio fuerat adoꝑ¬
tũ. Ad itã scilic& illirici p̃fecturã. & sublimissimã intermunda¬
nosapices potestatẽ in ex hibitionem in sontis antistitis incitatamn.
ut missa ex ecutione terribi li quae omina sibi officia publica adef¬
fectum p̃ceptionis adiunger& a sacris ecłȩ aditis nullo uel falso in¬
simulatus crimine extraiher&̃ sacerdos Cui ñ ob molestiã egricu¬
dinis ñ obseuitiã hiemis darent̃ indutiȩ sediterasperum & peri¬
culis plenum ꝑ inuias niues agere cogeretur : Quod tanti laboris

Expanded text:
copis provinciae suae frater noster Atticus, veteris Epiri metropolitanus antistes, et de indignissima afflictione quam pertulit, lacrymabili actione conquestus est coram astantibus diaconibus tuis, qui querelis flebilibus ejus nihil contra referendo, ea quae nobis ingerebantur fide non carere monstrabant. Legebatur quoque in litteris tuis, quas iidem ad me diaconi tui debuerunt, et per hoc, quod non est tacitum, nudatum est illud quod silentio fuerat adopertum: aditam scilicet Illyrici praefecturam, et sublimissimam inter mundanos apices potestatem in exhibitionem insontis antistitis incitatam, ut missa exsecutione terribili, quae omnia sibi officia publica ad effectum praeceptionis adjungeret, a sacris Ecclesiae aditis, nullo vel falso insimulatus crimine extraheretur sacerdos, cui non ob molestiam aegritudinis, non ob saevitiam hyemis darentur induciae, sed iter asperum et periculis plenum per invias nives agere cogeretur. Quod tanti laboris,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedat ex eo dequonascit᷑ ut filius exparente. Cum enĩ exsecr&is
uteri matermi procedit in lucẽ. dicitur nasci : Sed nonita cũ ꝓ¬
cedit ex secr&is patris in matrẽ. Processionẽ qui ppe negare non
uolentui cuum sit defluxio seminis inuterum matris. deque
postea filius proc edensnecus eẽ dicitur: Nonista dicimus
uebnt olio tdem per ẽ depatre processerit sp̃r & alio fil Nerũ¬

Expanded text:
procedat ex eo de quo nascitur, ut filius ex parente. Cum enim ex secretis procedat ex eo de quo nascitur, ut filius ex parente. Cum enim ex secretis uteri materni procedit in lucem, dicitur nasci, sed non ita cum procedit ex secretis patris in matrem. Processionem quippe negare non valemus, cum fiat defluxio seminis in uterum matris, de quo postea filius procedens natus esse dicitur. Non ista dicimus velut alio tempore de Patre processerit Spiritus, e
Abbreviated transcription (Latin):
quam ui somne procedat quod nascitur. Sicut no nomne quod
bi pes est homo est. quam uisbipessit omnis qui hamo est Haeo
scio. Distinguere autem inter illam generationẽ. & hane pro¬
cessionem nescio non ualeo non sufficio. Testatur doetor ex¬
imius & her&i corum expugnator uehe mentissimus sp̃m scm̃
non esse filium quia non ẽ natus. sed procedit non apaeris tan¬
tum substantia. sed &i ama filii. Cumautem utriusq sit sub¬
stantiae consors. ut pote consubstantialis. & dicatur de patre
ꝓcedere dequo & nascitur filius non parua uertitur quȩstio
quid sit internatiuitatem & processionem. & confituurde
illa excellentissima natura. non solum sibi uerum nulli mor¬
taliũ possibile fore distinguere. quidsit internaset & procedere
quã uis comp̃hendat᷑ quod non omne quod ꝓcedit nascat᷑. at tañ
omne ꝓcedens ẽ quod nascitur. Non enĩ potest aliquid nasci. si ñ

Expanded text:
quamvis omne procedat quod nascitur; sicut non omne quod quamvis omne procedat quod nascitur; sicut non omne quod bipes est, homo est; quamvis bipes sit omnis qui homo est. Hoc scio: distinguere autem inter illam generationem et hanc processionem, nescio, non valeo, non sufficio. » Testatur doctor eximius, et haereticorum expugnator vehementissimus, Spiritum sanctum non esse Filium, qui non est natus, sed procedit, non a Patris tantum substantia, sed etiam a Filii. Cum autem sit utriusque substantiae consors, ut pote consubstantialis, et dicatur de Patre procedere de quo et nascitur Filius, non parva vertitur quaestio, quid sit inter nativitatem et processionem. Et confitetur de illa excellentissima natura non solum sibi, verum nulli mortalium possibile fore distinguere, quid sit inter nasci et procedere; quamvis comprehendatur quod non omne quod procedit, nascatur; attamen omne procedens est quod nascitur: non enim potest aliquid nasci, si non
Abbreviated transcription (Latin):
soluens quaestionem nefilius sit amborum qm̃ procedit ab ambob:
sicut impidas arriana calumniabatur. Dicens quia sinascer& ur
nec patris. nec amborum Ac ꝓpterea nono portuit nascidecmbobus
qm̃ quinatiuitatem non hab&. fili &atem refutat. & qui filius non e
nascinullo mododebuit. Estautemamborum sp̃s. ꝓcedendodeam¬
bobus Subuertit igitur arrianam calumniã falsitatis inuidia
conflatã. &impi&atis malignitate ꝓgenitã : asserere cupientem
non cẽ spm de substantia patris. quia si for&esso filius. Sedisteur
catholicus catholica disputatione demonstrat esso quidem de sub¬
stantia patrisspm nec tamenesse filium . qm̃ non ẽ idem procede¬
requod est nasci. Hinc consequenter intulit. Quidautem in¬
ter nasci & procedere inter sit. deilla excellentissima natura lo¬
quens explicare quis potest No n omne quod ꝓcedit nascitur.s

Expanded text:
solvens quaestionem, ne Filius sit amborum, quoniam procedit ab ambobus, solvens quaestionem, ne Filius sit amborum, quoniam procedit ab ambobus, sicut impietas Ariana calumniabatur, dicens, « Quia si nasceretur nec Patris, nec amborum; ac propterea non oportuit nasci de ambobus; quoniam qui nativitatem non habet, filietatem refutat, et qui filius non est, nasci nullo modo debuit. Est autem amborum Spiritus procedendo de ambobus. Subvertit igitur Arianam calumniam, falsitatis invidia conflatam, et impietatis malignitate progenitam, asserere cupientem non esse Spiritum de substantia Patris, quia si foret, esset Filius. Sed iste vir catholicus catholica disputatione demonstrat esse quidem de substantia Patris Spiritum, nec tamen esse Filium; quoniam non est idem procedere, quod est nasci. Hinc consequenter intulit: « Quid autem inter nasci et procedere intersit, de illa excellentissima natura loquens, explicare quis potest? Non omne quod procedit nascitur,
Abbreviated transcription (Latin):
illo filius loquer&ur. ait depatre procedit. qm̃ pater ꝓcessionis ẽ
est auctor. quitalem filiũ genuit. & gignendo ei dedit. ut &iam de
ꝓcedere significans a ꝑte ostender& flando quod in spirando da¬
bat occulte. Qui a ergosi nascer& nec tantũ depatre. nec tantum
defilio. sed deam bobus utiq nascer&urꝰ sinedubio filius dicer&ur
amborum. Aoꝑ hoc quia filius ã borum nullo modo ẽ non opor¬
tuit eum nascideambobus Amborum ẽ ergo sp̃s procedendo de
significare filium cumdeillo loquerdur in euangło dicens de patre
procedit Nonenimeo modo dixit hoc ut euma senegar& ꝓcedere
Sed auctoritatẽ processionis. r&ulit ad patrem. quitalem genuit
quo post resurrectionem apparens discipulis saluator ait
quod eosacci pereiubebat. dicit quod insufflando loquutus sit disci¬
aꝑteflando a sepcedere quod spirando dabat occulte. Pariter qq̃

Expanded text:
illo Filius loqueretur, ait: De Patre procedit : quoniam Pater processionis ejus illo Filius loqueretur, ait: De Patre procedit : quoniam Pater processionis ejus est auctor, qui talem Filium genuit, et gignendo ei dedit ut etiam de procedere significaret, aperte ostenderet flando, quod inspirando dabat occulte. Quia ergo si nasceretur, nec tantum de Patre, nec tantum de Filio, sed de ambobus utique nasceretur: sine dubio Filius diceretur amborum. Ac per hoc quia Filius amborum nullo modo est, non oportuit eum nasci de ambobus. Amborum est ergo Spiritus, procedendo de oc voluisse significare Filium, cum de illo loqueretur in Evangelio, dicens: De Patre procedit. Non enim eo modo dixit hoc ut eum a se negaret procedere, sed auctoritatem processionis retulit ad Patrem, qui talem genuit quo post resurrectionem apparens discipulis Salvator ait:quod eos accipere jubebat, dicit quod insufflando locutus sit disciaperte flando a se procedere, quod spirando dabat occulte. Pariter quoque
Abbreviated transcription (Latin):
& alius non sit filius. Eccerespondeo siue capias. si ue non capias
troq procedit. Ne gabat maximinus arrianus contraqueagit bea¬
tus augustinus. spm scm̃ de patre ꝓcedere. Dicebat enim eũ minorẽ
filio necon substantialem patri. Volens euacuare quod fides catholica
ten& consubstantialem sp̃m sc̃m patri filioq Wideo dicebat
Sidesubstantia patris for& sp̃ssc̃s sicut desubstantia patris ẽ filius.
esseiã consequenter duos filios. Cui respondensbeatus augustinꝰ
dicit eum & depatre procedere qm̃ eiusdem ẽ cum patre substantiȩ¬
Nec tamen esse filium qm̃ nonẽ natus sed ꝓcedens Filius namq
qui ẽ natus ẽ de substantia patris. & id circo filius quia natus
us quia non ẽ genitus. Procedit autem desubstantia quidẽ patris
utriusq sp̃s & consubstantialis amborũ. hoc quinegat arrianis
consentit. & catholicȩ fide contradicit. Sequitꝰ. Sedideo cum de

Expanded text:
 alius non sit Filius? Ecce respondeo, sive capias, sive non capias: alius non sit Filius? Ecce respondeo, sive capias, sive non capias:uoniam de utroque procedit. » Negabat Maximinus Arianus, contra quem agit beatus Augustinus, Spiritum sanctum de Patre procedere. Dicebat enim eum minorem Filio, nec consubstantialem Patri, volens evacuare quod fides catholicatum consubstantialem Patri Filioque. Et ideo dicebat: Si de substantia Patris foret Spiritus sanctus, sicut de substantia Patris est Filius, esse jam consequenter duos filios. Cui respondens beatus Augustinus, dicit eum men esse Filium, quoniam non est natus, sed procedens: Filius namque qui est natus, est de substantia Patris, et idcirco Filius, quia natus.us, quia non est genitus. Procedit autem de substantia Filii, tus, et consubstantialis amborum. Hoc qui negat, Arianis consentit et catholicae fidei contradicit. Sequitur: « Sed ideo cum de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedait sp̃i sos : si crea torẽ si edicis filium ut creatorẽ non neges pa
minatorõ. sc̃i ficatorem ut hȩc operanec patri aud eas auferre nec
filio: istatua &iam nr̃a sunt uerba. Haec sõs augustinus aduersus
arrianos. Vid eant isticuius uelint ẽẽ fidei uel imperatores. uel
arriomanitae. Sinegant spm̃ scmnde patrefilioq procedere. cat¬
holiç fidei repugnant. & arriani dogmatis assertores efficiuntur
Quodsi catholici sunt. &oderunt prauidogmatis falsitatem
non arguant latinos immocatholicam confitentẽ sp̃m sc̃m de
patre filioq procedere. Ista qm̃ negare : arrianae ꝓfidiae mani¬
festum ẽ consentire Itemin eodem libro. Quaerisame nimirũ
maximinum arrianum interpellans. cuiloquebat᷑ Si desubstan¬
tia patrisẽ filius. de substantia patris ẽ sp̃ssc̃s curunus filius sit¬

Expanded text:
so procedat Spiritus sanctus. Si creatorem sic dicis Filium, ut creatorem non neges Patso procedat Spiritus sanctus. Si creatorem sic dicis Filium, ut creatorem non neges Patminatorem, sanctificatorem, ut haec opera nec Patri audeas auferre, nec Filio, ista tua etiam nostra sunt verba. » Haec sanctus Augustinus adversus Arianos. Videant isti cujus velint esse fidei vel imperatores, vel Ariomanitae. Si negant Spiritum sanctum de Patre Filioque procedere, catholicae fidei repugnant; et Ariani dogmatis assertores efficiuntur. Quod si catholici sunt, et oderunt pravi dogmatis falsitatem, non arguunt Latinos, imo catholicam confitentem Spiritum sanctum de Patre Filioque procedere; ista quoniam negare, Arianae perfidiae manifestum est consentire. Item in eodem libro : « Quaeris a me: nimirum Maximum Arianum interpellans, cui loquebatur si de substantia Patris est Filius, de substantia Patris est Spiritus sanctus, cur unus Filius sit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ambobus. Iest cum procedit a patre proceditafilio. Et cum ꝓceditafi¬
lio: ꝓcedit a patre. nullo uel tempore. uel ordinemediante. Hoc tam̃
minans ait Quid aliud dicam fatigatus fatigatis qui spmnsc̃mapa
negat sp̃m esse patris & filii. plenus ẽ spũ immundo uacuus spus cõ
Audiant haec impugnatores ueritatis negantes sp̃m scm̃ de patre filioq
cant sespũ plenos eẽ imnundo uacuosq spusco : nec posseueniã consequi
tantȩ si nonblas phemiȩ renuntiauerint. Quod sinolunt audi re
ut scĩficatorem. Xp̃m colere ut creatorẽ patrem cum sincera deuotio¬
ne adorare ut auctorem. Siauctorem proptorea dicis patrem quia
deipso ẽ filius nonẽ autemipse defilio & quia deillo & filio sic procedit
sp̃s sẽs ut ipse hoc dederit filiagignendo eum talemucc&iam deipso

Expanded text:
ambobus, id est, cum procedit a Patre, procedit a Filio; et cum procedit a Fiambobus, id est, cum procedit a Patre, procedit a Filio; et cum procedit a Filio, procedit a Patre, nullo vel tempore vel ordine mediante: hoc tamen minans, ait: « Quid aliud dicam fatigatus fatigatis? Qui Spiritum sanegat Spiritum esse Patris et Filii, plenus est spiritu immundo, vacuus Spiritu sancto. » Audiant haec impugnatores veritatis, negantes Spiritum sanctum de Patre Filioque cant se spiritu plenos esse immundo, vacuosque Spiritu sancto: nec posse veniam consequi, tantae si non blasphemiae renuntiaverint. Quod si nolunt audire ut sanctificatorem: Christum colere ut creatorem: Patrem cum sincera devotione adorare ut auctorem. Si auctorem propterea dicis Patrem, quia de ipso est Filius, non est autem ipse de Filio: et quia de illo et Filio sic procedit Spiritus sanctus, ut ipse hoc dederit Filio, gignendo eum talem ut etiam de ip