comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
collo caont ad quoꝵ similitudine omĩa nob cõbinata descenduat.
ut aures. nares labra. brachia latera. crura. tibie. eedeseln hae
eni mostica qualitate. cõpago totiꝰ corporis continetur be sient
illa testamta adimũ respiciunt. unũ sapiunt ita hȩc officrar unta
una se conuenientiã oꝑationẽq coniungunt. Si licet hep parilita
pilcherrima se distributione consotiet. & alteritrũ sibi ma tuete
os ginit᷑. pectꝰ. umbilicꝰ & genitaliũ uirga descendens. que lauda¬
bilia & honoranda monstrant᷑ qͣndo in medio locata conisisuenta
c aibit aut nrõ qͥ sens capit uniuersos. recte. cerux qsa quelco
colimpna subponit᷑ docens nos religionẽ scam̃ inurrã ficdea con¬
sistere ualidissimã firmitatẽ. Lingua qͦq uocis arẽ decenti uĩ
plectrũ data ẽ ad sermonũ nr̃oꝵ conienietiã tepandã. ut nos aro¬
tictleta uerba ab animaliũ confusione distinguerentt uoec illuo
uideat incassũ qđ umi gutturi duȩ seruiunt digestiones. solicet

Expanded text:
collocantur; ad quorum similitudinem omnia nobis combinata descendunt, ut aures, nares, labia, brachia, latera, crura, tibiae, pedes. In hac enim mystica dualitate compago totius corporis continetur; et sicut illa Testamenta ad unum respiciunt, unum sapiunt, ita haec officia in unam se convenientiam operationemque conjungunt. Sed haec tamen parilitas, pulcherrima distributione consociata, alterutrum sibi mutuat os, guttur, pectus, umbilicus, et genitalium virga descendens, quae laudabilia et honoranda monstrantur, quando in medio collocata consistunt. Capiti autem nostro, quod sensus capit universos, recte cervix quasi quaedam columna supponitur, docens nos religionem sanctam in unam fidei consistere validissimam firmitatem. Lingua quoque, vocis nostrae decentissimum plectrum, data est ad sermonum nostrorum convenientiam temperandam, ut nos articulata verba ab animalium confusione distinguerent. Nec illud videatur incassum, quod uni gutturi duae serviunt digestiones, scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
S qͥd tale potuisset anima. si eiꝰ fuisset dignitas custodita. dep̃ssa est
iuste adignorantiã. quȩ scire uoluit contumaciter uetita Alodo
enĩ signis aut cu iecturis. sapit aliqͣ. quȩ sine labore nosse potuit
uniuersa. Illud tam̃ scã conuersatione purgata diuinitatis auxilio
receͥpit. qđ in sidus decipientis ꝑdidit. Illuminata uidet acreatore
quȩ fuscata ñ potest asemetipsa cognoscere. Narrata st̃ de anima
qͣnta ꝓbant᷑ ẽẽ concessa. s conuenit ut de eiꝰ tẽplo dicamꝰ. qm̃ illa
imago dĩ ñpatit᷑ ut corpori deformi con iuncta ẽe uidea tur:
et in effigiem pulcherrimȩ speculationis erectũ. ad res suꝑnas &
rãtionabiles intuendas. cuiꝰ armoniaca dispositio ingentia nob̃ sarra¬
m̃ta declarat. In primis caput nrm sex ossib cũ paginatũ insimili

Expanded text:
 ignorare potuisset anima, si ejus fuisset dignitas custodita? Depressa est juste ad ignorantiam, quae scire voluit contumaciter vetita. Modo enim signis aut conjecturis sapit aliqua, quae sine labore scire potuit universa. Illud tamen sancta conversatione purgata, Divinitatis auxilio recipit, quod insidiis decipientis amisit. Illuminita videt a Creatore, quae fuscata non potest a semetipsa cognoscere. Narrata sunt de anima, quanta probantur esse concessa. Sed convenit ut de ejus templo dicamus: quoniam illa imago Dei non patitur ut corpori deformi conjuncta esse videatur. Cs. Procerum animal et in effigiem pulcherrimae speculationis erectum, ad res supernas et rationabiles intuendas, cujus harmonica dispositio ingentia nobis sacramenta declarat. Imprimis caput nostrum sex ossibus compaginatum, in simili
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dũ mens ãplius ooupatur. robustior uirtute adunationis effi¬
cit᷑. Sed iterũ desipiunt cũ nimia debilitate deponuntur. qm̃ da
tũ est animab ad tẽpus suoꝵ seqͥ corpoꝵ necessitates. Quartam
uitalẽ .i. calorẽ animi naturalẽ. qui nobis ꝓpt̃ suũ feruorẽ mode¬
randũ. aut auras ȩthereas hauriendo atq reddendo tribuit ui¬
tã. atq salutẽ. Quintã delectationẽ hoc ẽ appetitũ boni maliq
quẽ sub iocunditate animꝰ concupiscit. Ecce iterũ quadriꝑtita
sub diuisione ad sustentationẽ corporis explicandã pars ista refun
curet᷑. Tertia trans latiua. quȩ accepta in aliud conuertit᷑
atq transponit. Quarta expellatiua quȩ ut natura fiat libera
sibi nocitura depellit. Soluimꝰ ut datũ est quasi aliũ modũ
indinauimus uelut sextũ. ut difsi cultatis eaciamine eeplanato
mosten se adreliqua gradiamur: Nione adoriginem animȩ qñ

Expanded text:
ubi dum mens amplius occupatur, robustior virtute adunationis effiubi dum mens amplius occupatur, robustior virtute adunationis efficitur. Sed iterum desipiunt, cum nimia debilitate deponuntur: quoniam datum est animabus ad tempus suorum sequi corporum necessitates. Quarta, vitalis, id est calor animi naturalis, qui nobis propter suum fervorem moderandum, auras aethereas hauriendo atque reddendo, vitam tribuit et salutem. Quinta, delectatio, hoc est appetitus boni malique, quem sub jucunditate animus concupiscit. Ecce iterum quadripertita subdivisione ad sustentationem corporis explicandam, pars ista refundrocuretur. Tertia, translativa, quae accepta in aliud convertit atque transponit. Quarta, expulsiva, quae ut natura fiat libera, sibi nocitura depellit. Solvimus ut datum est quasi alium nodum; inclinavimus velut sextum collem; ut difficultatis cacumine deplanato, inoffense ad reliqua gradiamur. Nunc ad originem animae, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
& aliȩ causȩ quȩ rectionabili animȩ ad motꝰ proprios explican¬
dos aduersũ iri uideant᷑. Ceterũ animȩ nec crescunt cum
paruulis. nec fatuis aliȩ uaria discretionȩ tribuunt᷑. S sic̃
ĩ mortalitatẽ iugit̾ sumunt. ita et rationales eẽ generalit̃
sentiunt᷑. Paruuliᷤ etiã racio crescit. longa meditatione ñ
anima. Nc̃ ad reliqͣ currente ordine transeamꝰ.
sensibilis. quȩ nobis tribuit intelligentiȩ sensũ ꝑ quã omĩa in
ganis corporalib motus diuersos qͦs ĩplere decreuerit. hoc ẽ
transferri de loco adlocũ uoces edere m̃bra curuare. Hȩc ex¬
empli causa posuinꝰ. ut in hissimilia dixisse uideam᷑. Tertiã
principalẽ. cũ ab om̃iacture moti in otiũ reponimur. & corpo¬
ralib sensib qͥetis ꝓfundiꝰ aliqͥd firmiꝰq tractamꝰ. Hinc est qdđ
etatȩ maturi melius saꝑe iudicant᷑ : qr senescentib menbris.
& corporalib sensib mollitis ꝑxima parte inconsiliũ transeunt:

Expanded text:
et aliae causae, quae rationabili animae ad motus proprios explicandos adversum ire videantur. Caeterum animae nec crescunt cum parvulis, nec fatuis aliae varia discretione tribuuntur; sed sicut immortalitatem jugiter sumunt, ita et rationales esse generaliter sentiuntur. Parvulis enim ratio crescit longa meditatione, non anima. Nunc ad reliqua currente ordine transeamus.sensibilis, quae nobis tribuit intelligentiae sensum, per quam  ms. ganis corporalibus motus diversos, quos implere decreverit: hoc est, transferri de loco ad locum, voces edere, membra curvare. Haec exempli causa posuimus, ut in his similia dixisse videamur. Tertia, principalis, cum ab omni actu remoti, in otium reponimur, et corporalibus sensibus quietis profundius aliquid firmiusque tractamus. Hinc est quod aetate m alias, pro maxima parte in consilium transeunt:
Abbreviated transcription (Latin):
si eecat imsteria posse explicare menbroꝵ. itt siigne Migusbo bitsẽ
comc lucd a altu ut iliꝰ moris ẽ ne qͥd appetere. q eũ artissinũ obsta¬
calũ constat ꝯperire: Ec̃ enĩ unicuq rei facultas sua uidetis u¬
suppetere. cũ illi nihil contrariũ p̃ualet impedire. Sie stieltm ia
uenib obuat qđ aut imparilitate partiũ. aut crassitud i bumox
mati uteri uitio suscepto. anima in epta nimis. habst auone lei¬
primit᷑ Quim suã exercere ñ preualet. inconuenenois domacilu
qua nitti morbis accidentib aut anerato cerebro iderunte¬
cordioꝵ stupore confusi acũ solite sapientie ꝑdide coleue¬
Anan eta mom̃tanȩa lesione mutei ffina et opse &ͥ celeber¬
rime sapiens habet᷑. copiore prandio refertus. quã fdenle ni
crapula llapsus obtundit᷑: ut uirũ illũ prmdeeres pore on¬
serentẽ difficile uł uiuũ credas quẽ se mec monies febeissint

Expanded text:
m, nec ministeria posse explicare membrorum? Ut si ignem angusto vase m, nec ministeria posse explicare membrorum? Ut si ignem angusto vase concludas, altum ut illius moris est nequit appetere, quia eum arctissimum obstaculum constat operire. Tunc enim unicuique rei facultas sua videtur suppetere, cum illi nihil contrarium praevalet impedire. Sic et stultis juvenibus obviat, quod aut imparilitate partium, aut crassitudine humorum materni uteri vitio suscepto, anima inepta nimis habitatione primitur, et vim suam exercere non praevalet inconvenientis domicilii quam multi morbis accedentibus, aut onerato cerebro, aut praecordiorum stupore confusi, acumen solitae sapientiae perdiderunt! Quanti etiam momentanea laesione mutati sunt! Nam et ipse qui celeberrime sapiens habetur, copioso prandio refertus, quam facile in crapulam dilapsus obtunditur, ut virum illum prudentissime disserentem, difficile vel vivu
Abbreviated transcription (Latin):
cõplet᷑ ꝑrima ẽ contẽplatio. quȩ aciem nr̃ȩ m̃tis extendt. adres
subtilissimas intuendas: Scda iudicialis quȩ discretione boni mald
rationabili estimatione ꝑtractat. Tercia memoria cũre s uinspeistẽ
atqs deliberate. in animi penetrabilib fida cõmendatione reponunt᷑
ut qͥsi in quodã receptaculo suscipiamꝰ. quȩ frenuenti meditatione
conuiuimꝰ uestiaria nr̃a cũ fuerint plena. nihil caprunt benc¬
de thesaurariũ. ñ grauat᷑ oneratũ. S cũ multa condiderita seiende
desi demo plus requirit. Pecigimꝰ supͣdictas parteso dei car m euide
dnuntas. Solent cõmouere aliqͥ subtilissimas questiones dicentes
ainitas ꝑfectas & rationabiles animas creat. cuir aposea
sensu uuunt in fantes. aut iuuenes nueniunt᷑ ex cordes  sedoes
snntenut. animas paruuloꝵ inbecillitate corporis. nec officis seueas¬

Expanded text:
completur. Prima est contemplatio, quae aciem nostrae mentis extendit ad res completur. Prima est contemplatio, quae aciem nostrae mentis extendit ad res subtilissimas intuendas. Secunda, judicialis, quae discretionem boni malique rationabili aestimatione pertractat. Tertia, memoria, cum res inspectae atque deliberatae in animi penetralibus fida commendatione reponuntur; ut quasi in quodam conceptaculo suscipiamus, quae frequenti meditatione combibimus. Vestiaria nostra cum fuerint plena nihil capiunt: hoc thesaurarium non gravatur oneratum, sed cum multa condiderit, sciendi desiderio plus requirit. Tetigimus supradictas partes quasi harmoniam udere Divinitas. Solent commovere aliqui subtilissimas quaestiones dicentes: Si Divinitas perfectas et rationabiles animas creat, cur aut posito sensu vivunt infantes, aut juvenes inveniuntur excordes? Sed quis non intendat animas parvulorum imbecillitate corporis, nec officia sensuu
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ut ueteres difinire uolueruntt. talis noscitur eẽ cõplexio:
Iustitia ẽ habitus animi ꝓ cõmuni utilitate seruatꝰ. suã cuiq tribu¬
ens dignitatẽ. Contra confusa & incerta. prudentia utiliter ad¬
hibetur. Prudentia uͦ est. rerũ bonarũ & malarũ uerax scientia:
Sontra aduersa uł ꝓspera. remedialis opponit᷑ fortitudo. Fortitulo
aut̃. considerata periculoꝵ susceptio. & laboꝵ ẽ firma ꝑpessio. Cont᷑¬
delectationes igit᷑ illicitas. & uoluptates feruidas: moderatrix nob
tẽperantia suffragat᷑. Tẽperantia quippe ẽ. aduersus libidinem
atq alios ñ rectos ĩpetus animi. firma & moderata rlominatio:
His gͥ mimitionib diuina opitulatione concessis. uelut quadru¬
plici torace circũdata in hoc mundo mortiferosa Iui animȩ
custoditur. Nec potest auitiuis adiri. quȩ tanta meruit tuitione
uallari.S hoc uirtutũ quadriꝑtitũ decus. trina ut dixerĩ partes

Expanded text:
complexio. Justitia est habitus animi, pro communi utilitate servatus, suam cuique tribuens dignitatem. 632 Contra confusa et incerta prudentia utiliter adhibetur. Prudentia vero est rerum bonarum et malarum verax scientia. Contra adversa vel prospera remedialis opponitur fortitudo. Fortitudo autem est considerata periculorum susceptio et laborum firma perpessio. Contra igitur illicitas et voluptates fervidas moderatrix nobis temperantia suffragatur. Temperantia quippe est adversus libidinem atque alios non rectos impetus animi firma et moderata dominatio. His igitur munitionibus divina opitulatione concessis, velut quadruplici thorace circumdata, in hoc mundo mortifero salus animae custoditur; nec potest a vitiis adiri, quae tanta meruit tuitione vallari. Sed hoc virtutum quadripertitum decus, trina ut ita dixerim parte
Abbreviated transcription (Latin):
apłs spm seruitutis iterũ intimore. S idẽ ipse apłs oleastro
inserto in oliua timore p̾cipit hoc ÷ gentibꝰ additis radici
abrahem. ⁊ saac. iacob ut & ipse fierent: isrł. id ÷ ꝑtmnerent

Expanded text:
piritum seruitutis iterum in timore. sed idem ipse apostolus oleastro piritum seruitutis iterum in timore. sed idem ipse apostolus oleastro inserto in oliua timorem praecipit, hoc est gentibus additis radici Abraham, Isaac, Iacob, ut et ipsae fierent Israhel, id est pert
Abbreviated transcription (Latin):
fici Hec ẽ gr̃a quȩ gͣcis dat᷑ ñ mertas oꝑantis. s miseratione
fueris baptizatꝰ. inuenies Deinde seqͥt᷑ & dicit Timeat eũ
omñe sem̃ israhel Qa ia eob ipse & isrł. unꝰ hõ erat habens duo
nora non in paruo sacram̃to. s uno libro ñ possumꝰ dicere
om̃ia In qͦ ia multũ ꝓgressi sumꝰ & nundũ de aliis tribus
questionibꝰ aliqͥd diximꝰ hoc e̾ de tenebris exteriob: & lati¬
tudine longitudine. altitudine. & ꝓfundo & de quinq &¬
quinq uirginib Qd gͦ supradixit uniũsũ sem̃ iacob: hoc
consequent̃ ait. om̃e sem̃ isrł S quare suꝑiꝰ magnificate eũ
& posteriꝰ timeat eũ: Magnificatio laudi congruit: de qua
drxerat Qui timetis dñm : laudate eũ Unde iã multa disseru
bi qͥppe amor uł caritas dĩ : quȩ ꝑfecta foras mittit timorẽ
Cur gͦ iterũ timeat eũ om̃e sem̃ irłs Non enĩ accepistis in qͥt¬

Expanded text:
ficii. haec est gratia, quae gratis datur non meritis operantis sed miseratione ficii. haec est gratia, quae gratis datur non meritis operantis sed miseratione fueris baptizatus, inuenies., Deinde sequitur et dicit: Timeat eum omne semeu Israhel. quia Iacob ipse et Israhel unus homo erat habens duo nomina, non in paruo sacramento — sed uno libro non possumus dicere omnia, in quo iam multum progressi sumus et nondum de aliis tribus quaestionibus aliquid diximus, hoc est de tenebris exterioribus et latitudine, longitudine, altitudine cob, hic consequenter ait, omne semen Israel. Sed quare superius, magnificate eum, et posterius, timeat eum? Magnificatio laudi congruit; de qua dixerat, Qui timetis Dominum, laudate eum: unde jam multa disserui. Ibi quippe amor vel charitas Dei, quae perfecta foras mittit timorem. Cur ergo iterum, Timeat eum omne
Abbreviated transcription (Latin):
pło qͥ nascet᷑ quẽ fecit dñs. suꝑioris sensus confermatio est
ã qd ibi dictũ est. ad nuntiabit᷑ dño genȩratio uentura. hoc
dictũ ẽ hic adnuntiabt̃ iusticiã eiꝰ Ipsa qͥppe generatio quȩ
uentura ꝓphetata est. pioꝵ atq scoꝵ. iustitia dĩ ẽ ñ ipsoꝵ
ne sint ex illis qͥ ignorantes dĩ iusticiã. & suã nolentes
consituere uistitiȩ dĩ ñ s̃ subrecti Illa nãq iustitia dĩ cõm̃dat᷑
in eo qd dr̃ ignorantes dĩ iustitiã. qua ex eiꝰ gr̃o iusti sumiꝰ ut
ipsa uistitia eꝰ nos simꝰ cũ iuste uiuimꝰ credentes in eũ qui
iustificat ĩpiũ Non illo qua ipse iustꝰ e̾. ęt̾na sua & in cõmu¬
tabili iustitia Hȩc itaq iustitia qua nos dĩ mimere iusti
sumꝰ. significat᷑ inpsalmo illo ubi scriptũ e iustitia ena

Expanded text:
 quem fecit dominus, superioris sensus confirmatio est. nam quod ibi dictum est: Adnuntiabitur domino genertio uentura, hoc dictum est hic: Adnuntiabunt iustitiam eius. ipsa quippe generatio, quae uentura prophetata est, piorum atque sanctorum iustitia dei est, non ipsorum, ne sint ex illis, qui ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. illa namque iustitia dei commendatur in eo, quod dicitur: Ignorantes dei iustitiam, qua nos ex eius gratia iusti sumus, ut ipsa iustitia eius nos simus, cum iuste uiuimus credentes in eum, qui iustificat impium non illa, qua ipse iustus est, aeterna sua et incommutabili iustitia. haec itaque iustitia, qua nos dei munere iusti sumus, significatur in psalmo illo, ubi scriptum est: Iustitia tua
Abbreviated transcription (Latin):
quantomagis nos ꝓpria pͥuatoq nr̃a uoluntate contep¬
ta qua tenebrati sumꝰ. ad illud cõmune lum̃ ut inlumi¬
nem & uultꝰ nr̃i ñ erubescant. debemꝰ accedere qd inlumi¬
nat om̃em hõiem aaenientẽ in hc̃ mundũ. ut anima nr̃a ipsi
uiuat: Hoc eni denob̾ consequent̃ adiungit cũ dicit W sem̃

Expanded text:
quanto magis nos propria priuataque nostra uoluntate contempquanto magis nos propria priuataque nostra uoluntate contempta, qua tenebrati sumus, ad illud commune lumen, ut inluminemur et uultus nostri non erubescant, debemus accedere, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, ut anima nostra ipsi uiuat! hoc enim etiam de nobis consequenter adiungit, cum dicit: Et semen
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ñ sibi sic̃ suꝑboꝵ pͥuato suo bono lȩtantiũ. & acõ¬
muni om̃iũ bono qd̾ ds̃ e̾ in ani elatione resilientiũ
hoc utiq deuitemꝰ. & cõmimi potiꝰ uͦ om̃iũ bonoꝵ ꝑfrui
qũa p̾ͥuato nr̃o gaudere queramꝰ Ut qͥ uiuit iã ñ sibi.
sic̃ ait apłs: s ei qui pro ipsis mortuus e̾ & resurrexit
Pro hoc enĩ mediator effectꝰ est. ut nos reconcili & dõ ꝑ
humilitatẽ a quo ꝑ impiã suꝑbrã longe recesseramꝰ Neq
enĩ illud tantũ scriptũ ẽ qd̃ supͣ posui. initiũ om̃is pecca¬
ti fupbia. s etiã hoc ibi legit᷑ initiũ fuꝑbie hoĩes apotata¬
re adoNon gͦ sibi uiuat qͥsq s xp̃o. faciens ñ suiã. s iplt uo¬
luntate. & manens in eiꝰ caritate sic̃ & ipse fecit uolunta¬
teꝰ patris. & man& in eiꝰ caritate Hȩc qͥppe nos ãmonens
& exẽplo suo exottans in euangłio suo locutꝰ e Si aut̃ ip
accepit. ñ suã uoluntatẽ: s patris se facere cõm̃dauat

Expanded text:
utique, non sibi sicut superborum priuato suo bono laetantium et a communi omnium bono, quod deus est, inani elatione resilientium. hoc utique deuitemus et communi potius uero omnium bonorum perfrui quam priuato nostro gaudere quaeramus, sicut ait Apostolus, sed ei qui pro ipsis mortuus est et resurrexit . Pro hoc enim mediator effectus est, ut nos reconciliet Deo per humilitatem, a quo per impiam superbiam longe recesseramus. neque enim illud tantum scriptum est, quod supra posui: Initium omnis peccati superbia, sed etiam hoc ibi legitur: Initium superbiae homines apostatare a deo. non ergo sibi uiuat quisque sed Christo faciens non suam sed ipsius uoluntatem et manens in eius caritate, sicut et ipse fecit uoluntatem patris et manet in eius caritate. haec quippe nos admonens et exemplo suo exhortans in euangelioaccepit, non suam uoluntatem sed patris se facere commendauit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphȩtare Nonuntiabit᷑ in qͥt dño generatio uentuera &
adnuntiabẽ iustiã eiꝰ popło qͥ nascet᷑ quẽ fecit dñs Nun
att adnuntiabit᷑ dñs generationi uenturȩ s adnutia:¬
bit᷑ dño generatio uentura. qd̃ ñ sic accipiendũ e. tancia
nescienti aliqͥo ad namtiet᷑ ut sciat. s sic̃ adnunterant
angłi ñ solũ nob beneficia dĩ. uerũetiã illi p̃ces nr̃as la

Expanded text:
o uentura et adnuntiabunt iustitiam eius populo, qui nascetur, quem fecit do minus. non ait: Adnuntiabitur dominus generationi uenturae, sed: Adnuntiabitur domino generatio uentura. quod non sic accipiendum est, tamquam nescienti aliquid adnuntietur, ut sciat, sed sicut adnuntiant angeli non solum nobis beneficia dei uerum etiam illi pre
Abbreviated transcription (Latin):
adorent in conspectu eiꝰ uniuersȩ patriȩ gentiũ hac
ecełe dilectione etiã suꝑbi hoc ẽ diuites t̾re adducti fẽ
ut manducarent Q quauis non saturati tam̃ ad orent
unc dppe ordinẽ ꝓphetia psalmi hoc loco tenuit. quẽ
uidem impleri Adiungit aut̃ In conspectu eiꝰ ꝓcident om̃s¬

Expanded text:
r gentium. hac ecclesiae dilatatione etiam superbi. hoc est diuites terrae adducti sunt. ut manducarent, et quamuis non saturati tamen adorant. hunc quippe ordinem prophetia psalmi hoc loco tenuit, quem uidemus impleri. adiungit autem: In conspectu eius procident om
Abbreviated transcription (Latin):
Pr̃s illi st̃ : de qͥbꝰ m euangłio ait Uade & dic fr̃ib meis ȩcela
illa eꝰ: quã modo dixit suã cunicã Hȩc esi ⁊unica catholica
quȩ toto orbe copiosa diffundit᷑. quȩ usq ad ultimas gs
erescendo porrigit᷑ Unde in euangłio dicit E p̃dicabit hoc
euangłiũ in uni u̾so orbe in testmoniũ om̃ib gentib Dũ¬
eueni& finis Qd̃ aut̃ ait cantabo. hoc ÷ illud canticũ norũi de
quo in alio psalmo dicit᷑ Cantate dño canticũ norru: canta¬

Expanded text:
e quibus in Evangelio ait: Vade, et dic fratribus meis . Ecclesia illa est, quam modo dixit unicam suam; haec est unica Catholica, quae toto orbe copiosa diffunditur, quae usque ad ultimas gentes crescendo porrigitur: unde in Evangelio dicit, Et praedicabitur hoc Evangelium in universo orbe, in testimonium omnibus gentibnis . 44. Quod autem ait, Cantabo, hoc est illud canticum novum, de quo in alio psalmo dicitur: Cantate Domino canticum novum, canta
Abbreviated transcription (Latin):
orauert᷑ om̃s diuites t̾rȩ & ipsi qͥppe adducti ft̃ ad mensõ
xp̃i. & accipiunt de corpore & sangune eiꝰ S adorant tant
non etiã saturant᷑. q̃m ñ imitant᷑ Manducantes aut̃ pau

Expanded text:
orauerunt omnes diuites terrae. et ipsi quippe adducti sunt ad mensam orauerunt omnes diuites terrae. et ipsi quippe adducti sunt ad mensam Christi et accipiunt de corpore et sanguine eius, sed adorant tantum, non etiam saturantur, quoniam non imitantur. manducantes enim pau
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ dñi ẽ regnũ. & ipse dñabit᷑ gentiũ Ille irrisus. ille crucistris
ille derelictꝰ. hoc regnũ ad qͥrit. & trad& infine doͤpatri Non
ipse aemittat s qd̃ in fide seminauit. cũ uenit minor patri
hoc ꝑducat ad spetiẽ in qua ȩqualis ñ recessit apatre Man¬
ducauert̃ & ad orauert̃ om̃s pingues t̾re Diuites t̾re suꝑbo
intelligere debemꝰ. si recte superiꝰ pauꝑes huiles intellige¬
bamꝰ De qͥbꝰ in euangłio dic̃ Beati pauꝑes sp̃u qm̃ ipsoꝵ est
regnũ cȩloꝵ Ipsi enĩ st̃ mittes. lugentes. ȩsurientes & sicrentes
iusticiã. misericordes. mundo corde. pacifici. & qͥ ꝑsecutionẽ pa¬
tiunt᷑ ꝓpẽ iusticiã. qͥb pͣdrcationibꝰ singillatĩ beatitudinẽ
adiuraxit Cont᷑ qͦ diuites t̾re hoc loco suꝑbi intelligendi ft̃
Neq enĩ frustra ita distincti fẽ ut de pauꝑibꝰ supͣ diceret᷑.
edent pauꝑes & saturabunt᷑. hic uero manducauert̃ & ad¬

Expanded text:
mini est regnum, et ipse dominabitur gentium. Ille irrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum acquirit: et tradet in fine Deo et Patri; non ut ipse amittat, sed quod in fide seminavit, cum venit minor Patre, hoc perducat ad speciem in qua aequalis non recessit a Patre. Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae: divites terrae, superbos intelligere debemus, si recte superius pauperes, humiles intelligebamus, de quibus in Evangelio dicit, Beati pauperes spiritregnum caelorum; ipsi enim sunt mites, lugentes, esurientes et sitientes iustitiam, miseri cordes, mundo corde, pacifici etqui persecutionem patiuntur propter iustitiam, quibus praedicationibus singillatim beatitudinem adiunxit. contra ergo diuites terrae hoc loco superbi intellegendi sunt. neque enim frustra ita distincti sunt, ut de pauperibus supra diceretur: Edent pauperes et saturabuntur, hic uero: Manducauerunt et ad
Abbreviated transcription (Latin):
noie thu om̃e genu flectat᷑. cȩlestiũ t̾restriũ & infernoꝵ
Lama celsitudinis eiꝰ & gła nõis eiꝰ : in ȩccłia uscrquaq dif¬
fusa ꝑ moti & ipsi ueniunt adm̃sã. manducant & adora
ñ tam̃ saturant᷑. qͥa ñ esuriunt & siciunt iusticiã Tale
enĩ saturabunt᷑. qrĩa qũa ꝑfectas saturitas in illa uita
eterna erit cũ exista ꝑegrinatione uenerimꝰ ex fide ad
setieꝰ. abspeculo ad faciẽ. ab enigmate ad ꝑspicuã ueri

Expanded text:
atur omne genu caelestium, terrestrium et infernorum, fama celsitudinis eius et gloria nominis eius in ecclesia usquequaque diffusa permoti et ipsi ueniunt ad mensam, manducant et adorant, non tamen saturantur, quia non esuriunt et sitiunt iustitiam; tales enim saturabuntur. quamquam perfecta saturitas in illa uita aeterna erit, cum ex ista peregrinatione uenerimus ex fide ad speciem, ab speculo ad faciem, ab aenigmate ad perspicuam ueri
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit᷑ Aititudo e in ea partȩ ligni. qͥe ab ipso qd tranuersũ
figit᷑ surfũ uersus relinqͥt᷑ Hoc e̾ ad caput eruerferi qͥa bene
sprrentiũ suꝑna expectatio est Unde totũ illud exsurgit
ꝓfunditatẽ significat qͣtuitȩ gr̃ȩ in qͦ multoꝵ ingenia con¬
terunt᷑. id uestigare connantiũ. ut ad extremũ eis dicatur
O homo tu qͥs es: qͥ respondeas dõ: Uiuent gͦ corda saturatoꝵ
pauꝑũ in scłm scłi. hoc est humiliũ. caritate flagrantiũ. ñ su
quȩrentiũ. s scõꝵ societate gaudentiũ Hoc pͥmitꝰ in apłis

Expanded text:
tribuitur: altitudo est in ea ligni parte quae ab illo quod transversum tribuitur: altitudo est in ea ligni parte quae ab illo quod transversum figitur sursum versus relinquitur, hoc est ad caput crucifixi, quia bene sperantium superna exspectatio est. Jam profunditatem significat gratuitae gratiae, in quo multorum ingenia conteruntur id pervestigari conantium, ut ad extremum eis dicatur: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Vivent ergo corda saturatorum pauperum in saeculum saeculi, hoc est humilium charitate flagrantium, non sua quaerentium, sed sanctorum societate gaudentium. Hoc primitus in Apostolis
Abbreviated transcription (Latin):
rari ⁊ sp̃m eiꝰ Hȩ st̃ diuitiȩ de qͥb dic̃ O altitudo diuutiarũ loi¬
tas eni habent causas. ubi nullis meritis p̃cedentib qͥd haben
q ñ accepimꝰ Deinde seqͥt᷑. & qͥd opte aduingit. in interiorẽ
cordiũ qua uiuimꝰ in sełm scłi: abinitio fidei usq ad finẽ speci¬
et Ut in caritate in qͥt radicati e fundati p̃ualeatis cõp̃hende
Sode illo panestales saturant᷑ qͦd̃a loco apłs ait unꝰ panis unũ¬
copꝰ multi sumꝰ Quid gͦ cõꝑhendere : quȩ st inqͥt latitudo sicu
iã drei in bonis oꝑibꝰ qͥb beniuolentia porrigit᷑ uisq ad dilet¬
gendos inimicos & longitudͤ ut longanimit̃ ꝓ hac latitudin
molestȩ telerent᷑ & alticudo ut ꝓ his ec̃nũ qd insuꝑnis eͥ p̃miũ¬

Expanded text:
ritum eius. hae sunt diuitiae, de quibus dicit:s o altitudo diuitiarum! abditas enim habent causas, ubi nullis meritis praecedentibus quid habemus, quod non accepimus? deinde sequitur et, quid optet, adiungit: In interiore, cordium, qua uiuimus in saeculum saeculi ab initio fidei usque ad finem speciei. ut in caritate, inquit, radicati et fundati praeualeatis comprehendere nam de ipso pane quo tales saturantur, quodam loco Apostolus dicit. Unu multi sumus . Quid ergo comprehendere? Quae sit, inquit, latitudo, sicut jam dixi, in bonis operibus, quibus benevolentia porrigitur usque ad diligendos inimicos; et longitudo, ut longanimiter, pro hac latitudine, molestiae tolerentur; et altitudo, ut pro his aeternum quod in supernis est praemiu
Abbreviated transcription (Latin):
ita enĩ xp̃c ẽ: q̃ habitat in cordibꝰ eoꝵ interĩ ꝑfidẽ. post ecĩã
ꝑ sƿetiẽ Uident enĩ ꝑspeculũ nc̃ in enigmate: tc̃ aut̃ facie
ad faciẽ Unde ipsa caritas nc̃ in bonis oꝑib dilectionis exer¬
cet᷑ qua se ad subueniendũ quaqua uersũ potest porri¬
git & hȩc latitudo e Nc̃ longanimitute. dũsa coleras⁊cr. ineõ
ueracit᷑ tenuit ꝑseuerat & hȩc longitudo ẽ hoercecisn¬

Expanded text:
er fidem post etiam er fidem post etiam per speciem. uident enim nunc per speculum in aenigmate tunc autem facie ad faciem. unde ipsa caritas nunc in bonis operibus dilectionis exercetur, qua se ad subueniendum, quaqua uersum potest, porrigit, et haec latitudo est; nunc longanimitate aduersa tolerat et in eo, quod ueraciter tenuit, perseuerat, et haec longitudo est; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
in sensib corporis. s creata ẽ in luce quȩ intꝰ ẽ: non in tene¬
bris quȩ foris fẽ. infine p̃cepti : ñ in incio peccati finis aut̃
p̃cepti est: caritas de corde puro. & conscientia bona & fide ñ
ficta Caritas quȩ ñ ȩmulat᷑. ñ inflat᷑. ꝗͥa ñ altũ sapit. s tim&
ido cohȩrae timore casto ꝑmanente in scłm scłi Initiũ aut̃
om̃is peccati suꝑbia. qͣa diaboł in reuocabilit᷑ in exteriora
ꝓgressus e̾. hominẽq inuidendo & ei simile aliqͥd suad endo
deiecit Cui hõi in quadã scriptura dr̃: Qd suꝑbit t̾ra & cinis
ꝗm̃ in uita sua ꝓiecit tͣtcima sua In uita sua dictũ ẽ. tanqũa
in ꝓpria sua & quasi pͥuata. qua delectat᷑ om̃is suꝑbra Unde
caritas in cõmune magis quã inp̾uatũ consulensi dr̃ ñ quere¬
re que sua ft̃ Ac uiuunt corda eoꝵ in scłm scłi. tanquã sa¬
turata pane cęlesti De qua dicit ipse saturator Nisi mandu¬

Expanded text:
in sensibus corporis; secreta est in luce, quae intus est, non in tenebris, quae foris sunt, in fine praecepti, non in initio peccati. finis autem praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, caritas, quae non aemulatur, non inflatur, quia non altum sapit, sed timet: et ideo cohaeret timore casto, permanente omnis peccati superbia, qua diabolus inreuocabiliter in exteriora progressus est hominemque inuidendo et ei simile aliquid suadendo deiecit. ! cui homini in quadam scriptura dicitur: Quid superbit terra et cinis, quoniam in uita sua proiecit intima sua? in uita sua\' dictum est tamquam in propria sua et quasi priuata, qua delectatur omnis superbia. Unde caritas in commune magis quam in priuatum consulens dicitur non quaerere. quae sua sunt. hac uiuunt corda in saeculum saeculi tamquam saturata pane caelesti, de qua dicit ipse saturator: Nisi mandu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃t᷑ existiment Quia enĩ uolentes iniuste utũt bonis
iuste nolentes cruciabunt penis Unde posst̃ etiã tenebrȩ
exteriores intelligi pęne corporales: corpꝰ qͥppe eꝰ anime
ex̾eriꝰ: ut sint anime mala qͥb a caritatis. lumine auersa
in peccatis oblectat᷑ exterȩ tenebrȩ corporis aut̃ mala qͥb
ȩt̃nis in fine torquebit᷑ exteriores tenebrȩ. quas solas time
qͥ seruili adhuc timore detinent᷑ Nã si eis licer& in illis exe¬
ris quȩ st̃ in peccatis impime sẽꝑ uolui & in uolui. ꝓfecto
nunqua uellent acced̾e ad łm & illuminari & inhȩrerȩ illi
ꝑcaritatẽ. ubi e timor castꝰ ꝑmanens inscłm scłi Qui timor

Expanded text:
menter existiment. Quia enim volentes injuste utuntur bonis, menter existiment. Quia enim volentes injuste utuntur bonis, juste nolentes cruciabuntur malis; unde possunt etiam tenebrae exteriores intellegi poenae corporales. corpus quippe est animae exterius, ut sint animae mala, quibus a caritatis lumine. auersa in peccatis oblectatur, exterae tenebrae, corporis autem mala, quibus aeternis in fine torquebitur, exteriores tenebrae, quas solas timent qui seruili adhuc timore detinentur. nam si eis liceret in illis exteris, quae sunt in peccatis, impune semper uolui et inuolui, profecto numquam uellent accedere ad deum et inluminari et inhaerere illi per caritatem, ubi eat timor castus, permanens in saeculum
Abbreviated transcription (Latin):
rus e̾ xp̃c eis quos ad sinistrã discern&: ite in ignẽ ȩt̾nũ qͥ pa¬
ratꝰ ẽ diabolo & angłis eiꝰ his malignis sptritibꝰ coniungendos
simulq dãnandos dic& ituros intenebras exteriores. id÷ in socie¬
tatẽ pęnalẽ diaboli & angłoꝵ eiꝰ Huic pęne contͣriũ ẽ qd bono
seruo dr̃: intra ingaudiũ dñi tui: ut iquanto st̃ iste tenebrȩ ex¬
teriores. tanto sit lum̃ illud interiꝰ Non hȩc ꝑ locoꝵ int̾ualla inani
fantasmate cogitanda st̃: Localia spatia ñ occupant: nͥ corpoꝵ
malo oꝑe id÷ tenebroso delectant᷑ facientes. sequitura e̾ aut̃
pena que torqueat: idõ dñs ubi dicit tenebras exteriores.
addit etiã. ibi erit ploratꝰ. & stridor dentiũ: ne talib oblecta¬
tionib qualib hic iniqͥ ꝑfruunt᷑. quando infidelitate adq
iniusticia tenebrescunt etiã in illo supplicio se usuos de¬

Expanded text:
rus est Christus eis, quos ad sinistram discernet: Ite in ignem aeternum, qui parus est Christus eis, quos ad sinistram discernet: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius, his malignis spiritibus coniungendos simulque damnandos dicet ituros in tenebras exteriores, id est in societatem poenalem diaboli et angelorum eius. huic poenae contrarium est, quod bono seruo dicitur: Intra in gaudium domini tui, ut, quanto sunt istae tenebrae exteriores, tanto sit lumen illud interius. non haec per locorum interualla inani phantasmate cogitanda sunt; localia spatia non occupant nisi corporumalo opere, id est tenebroso delectantur facientes, secutura est autem poena, quae torqueat, ideo dominus ubi dicit \'tenebras exteriores\', addit etiam cibi erit ploratus et stridor dentium\', ne talibus oblectationibus. qualibus hic iniqui perfruuntur, quando infidelitate ainjustitia tenebrescunt, etiam in illo supplicio se usuros de
Abbreviated transcription (Latin):
ea quȩ inferiora st̃ sic̃ tra & aqua & ipse aer. meliora fiunt
partiapatione melioris id÷ cũ luce illuminant᷑ & feruore ue¬
getant᷑ sic in corporee crȩaturȩ racionales ipsiꝰ creatoris fiunt
participatione meliorẽs cũ ei coherent purissima & scĩssema ca¬
ritate qua om̃i modo si caruerint tenebrescent: & obdures¬
cent qͦdã modo Pinde infideles hoĩes tenebrescent. qͥ ꝑ fidẽ
conuersi ad dm̃. quadã p̃missa illuminatione lux funt In
qua ꝓficiendo si ex fide ad spetiẽ ꝑuenerint. ut id qd credunt
etia conspicere sic̃ tantũ boni pͥotest confpici mereant᷑ ꝑfecło
recipient imaginẽ dĩ Calib enĩ dicit apłs fuistis aliquado
tenebrȩ : nc̃ aut̃ lux in dño Porro diabolus & angłi eiꝰ tenebrȩ
st̃ in fidelibꝰ hoibꝰ exteriores Plus enĩ ab illa caritatẽ auersi: & in
suũ factũ obstinationẽq ꝓgressi st̃ E qͣm extremo iudicio dictu¬

Expanded text:
ea, quae inferiora sunt, sicut terra et aqua et ipse aer, meliora fiunt ea, quae inferiora sunt, sicut terra et aqua et ipse aer, meliora fiunt participatione melioris, id est cum luce inluminantur et feruore uegetantur, sic incorporeae creaturae rationales ipsius creatoris fiunt participatione meliores, cum ei cohaerent purissima et sanctissima caritate; quam omni modo si caruerint, tenebrescent et obdurescent quodam modo. Proinde infideles homines tenebrae sunt. qui per fidem conuersi ad deum quadam praemissa inluminatione lux fiunt. in qua proficiendo si ex fide ad speciem peruenerint, ut id, quod credunt, etiam conspicere. sicut tantum bonum potest conspici, mereantur, perfectam recipient imaginem dei; talibus enim dicit apostolus: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in domino. porro diabolus et angeli eius tenebrae sunt infidelibus hominibus exteriores; plus enim ab illa caritate auersi et in suum fastum obstinationemque progressi sunt. et quoniam extremo iudicio dictu
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ glacies in sereno: ita soluunt᷑ peccata tua. ꝓinde raciona¬
lis cretura siue in anglico sp̃u siue intanima humana ita
facta e̾. ut sib ipsa bonũ qͦ beata fiat: ẽe̾ ñ possit: s mutabi¬
litas eꝰ si conuertat ad in cõmutabilẽ bonũ. fiat beata Unde
si aduertat᷑  misera e̾ No uersio eiꝰ uitiũ eꝰ & conuersacio uiri
eiꝰ e Natura gͦ non est mala: qͥa creatura sp̃c uite e Racionals
etiã pͥuato bono cuiꝰ panticipationẽ beatificat᷑. ⁊ di etiã uico¬
sa: melior e corpore qd simmu e in corporibꝰ.  iotͥ. hac luce quę
sentit᷑ oculis carnisi qͥa &̃ ipsa e̾ corpꝰ Om̃ĩ aut̃ corpore quȩ li¬
b& incorporea natura. p̃stantior est: ñ molei qͥa ñ nͥ coppoꝵ es
moles: s ui quadã qua suꝑ gregit᷑ om̃em fantasiã qũa uolitat
animꝰ haustã de sensib corporis Ded que admodũ in ipsis coerporib

Expanded text:
sicut glacies in sereno, ita soluuntur peccata tua. Proinde rationasicut glacies in sereno, ita soluuntur peccata tua. Proinde rationalis creatura siue in angelico spiritu siue in anima humana ita facta est, ut sibi ipsa bonum, quo beata fiat, esse non possit, sed, mutabilitas eius si conuertatur ad incommutabile bonum, fiat beata; unde si auertatur, misera est. auersio eius uitium eius et conuersio uirtus eius est. natura ergo non est mala, quia creatura spiritus uitae rationalis etiam priuata bono, cuius participatione beatificatur, id est etiasa melior est corpore quod summum est in corporibus, id est, hac luce quae sentitur oculis carnis, quia et ipsa corpus est. Omni autem corpore quaelibet incorporea natura praestantior, non mole quia non nisi corporum est moles, sed vi quadam qua supergreditur omnem phantasiam qstam de sensibus corporis. sed quem ad modum 10 ipsis corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
tio : seqͥt᷑ ȩmulatio : qm̃ suꝑbia mat̾ e̾ inuidiȩ Diaboł igͥ & angli
eiꝰ a luce atq feruoe caritatis ausi. & nimis in suꝑbiã inuio¬
ãq ꝓgresũ. uelut glaciali duritia torpuerͣ: & ido ꝑ figuram
tanqua ad aqͥlone ponunt Unde cũ generi humano dia¬
boł incubar&: uentura gr̃a saluatoris dr̃ in cantico canticor
Exurge aqͥlo & ueni auster: & ꝑfla ortũ meũ & fluent aroma¬
ta Exurge qͥ irriusti: qͥ subditis in cimbis. qͥ possessos pͥmis Pat¬
ge ut a tuo ponde releuati erigant quoꝵ animas p̃m̃do
meridie. uelut a parte feruida & sluminosa. ut fluant an¬
torrens in austro Captiuitatẽ scilic& qua sub diabolo tanqu
sub aqͥlone tenebant᷑. ubi abundante iniqͥtate friguerant
& quoda mõdo congelauerant Hinc enĩ in euangłio dicit Qm
abundauit iniqͥtas refrigese& caritas multoꝵ At uͦ flante
austro glacies resoluit. & torrentes fluunt. id÷ peccatis ri¬
missis. popłi ad xp̃i caritatẽ concurrunt Hinc & alibi scriptũ:

Expanded text:
e. Diabolus igitur et angeli eius a luce atque feruore caritatis auersi et nimis in superbiam inuidiamque progressi uelut glaciali duritia torpuerunt. et ideo per figuram tamquam in aquilone ponuntur. unde, cum generi humano diabolus incubaret, uentura gratia saluatoris dicitur in cantico canticorum: Exsurge, aquilo, et ueni, auster, et perfla hortum meum et fluent aromata. exsurge, qui inruisti. qui subditis incumbis, qui possessos premis; exsurge, ut a tuo pondere releuati erigantur, quorum animas premendo meridie uelut a parte feruida et luminosa, ut fluant artorrens in austro; captiuitatem scilicet, qua sub diabolo tamquam sub aquilone tenebantur, ubi abundante iniquitate friguerant et quodam modo congelauerant. hinc enim et euangelium dicit: quoniam abundabit iniquitas, refrigescit caritas multorum. at uero flante austro glacies resoluitur et torrentes fluent, id est peccatis remissis populi ad Christum caritate concurrunt. hinc et alibi scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
iunã: Edent pauꝑes. & saturabunt᷑. Ipsi enĩ saturabunt᷑ pa¬
ne qͥ de celo descendit : qͥ ei eohȩrentes & . pacẽ dilectionẽ q
seruantes. imitent᷑ eiꝰ humilitatẽ Ido pauꝑes In hac pauꝑtate
& saturitate. p̃cipue apłi claruert᷑o laudabt̃ inqͥt chĩm qui
reqͥrt eũ intelligentes ñ meritoꝵ suoꝵ s ẽẽ gr̃a qd̃ saturati

Expanded text:
ntur. ipsi enim saturabuntur pane, qui de caelo descendit, qui ei cohaerentes et eius pacem dilectionemque seruantes imitantur eius humilitatem; ideo pauperes. in hac paupertate et saturitate praecipue apostoli claruerunt. et laudabunt. inquit, dominum, qui requirunt eum intellegentes
Abbreviated transcription (Latin):
di uisticiã ignorantes suꝑbi uudei. & suã uolentes consticu¬
ere iufticre dĩ ñ st̃ subiecti blac suꝑbi deiciunt᷑ ut humi¬
lis inserat oleaster. & illi ibt̃ in tenebras exteriores. de
qͥb int̾ alia reqͥsisti: uenientib ab oriente & occidente
multis qͥ recunbant cũ abrahã. isaat. & iacob in regno çȩlo
St̃ eñi modo in exterisi tenebris: unde correptio desꝑandaͬ est.
Qũa si contẽpserint: ibt̾rin tenebras exteriores : ubi correcti¬
onis locꝰ ñ eiitũeim̃ ds lux et & tenebrȩ in eo ñ st̃ ulle Sed
lux cordis. ñ istoꝵ qͥin carne. ft̃loculoꝵ Nȩc om̃ino talis quał¬
huiꝰ uisibilissilucis fantasia cogitat᷑ qua quã & ibi est uidere.
s longe alit̃ bonge dissimilit᷑. Qualis enĩ lux ẽ ipsa caritas :
ius uerbis explicat & Quis eaꝵ rerũ quȩ sensibꝰ corporis adia¬
cent ullo demonstrati exẽplo: An forte lirc caritas ñ ẽ Nudi

Expanded text:
orantes superbi Iudaei et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; hac superbia deiciuntur, ut humilis inseratur oleaster, et illi ibunt in tenebras exteriores, de quibus inter alia requisisti, uenientibus ab oriente et occidente multis, qui recumbant cum Abraham et Isaac et Iacob in regno caelorum. sunt enim modo in exteris tenebris, unde correctio desperanda non est. quam si contemserint, ibunt in tenebras exteriores, ubi correctionis locus non erit, quoniam deus lux est et tenebrae in eo non sunt ullae; sed lux cordis, non istorum qui in carne sunt oculorum. nec omnino talis huius uisibilis lucis phantasia cogitatur, quamquam et ibi est uidere, sed longe aliter, longe dissimiliter. qualis enim lux est ipsa caritas, quis uerbis explicat? quis earum rerum, quae sensibus corporis adiacent, ullo demonstrat exemplo? an forte lux caritas non est? audi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc & capiti coaptari: qͥa ipse saluator corporis ꝓpt̾ nos pau
factꝰ ẽ cũ diues e̾ẽt: ut eiꝰ pauꝑtate ditaremꝰ Ex forma enĩ¬
serui pauꝑ factꝰ est. ex qua & pͣcẽ fudit In ea qͥppe humilio¬
uit sem& ipsũ. factꝰ obȩdiens usq ad mortẽ Uide gͦ : qͥd dicat
Qm̃ ñ sp̃uit neq despexit dep̃cationẽ pauꝑis: neq au̾tit faciẽ
tẽporalib ñ exaudit. non adinsipientiã mõb̾. s ut sapiamꝰ qͥd
auferat & qͥd offerat nob̃ Non inqͥt sp̃uit. neq despexte p̾ce
pauꝑis : neq aũtit faciẽ suã ame ¶ cũ clamarẽ ad eũ exaudius
me tec̃ gͦ qd̾ paulo ante rogatꝰ ẽ: ubi ei dep̃cans dixit. ne disce¬
das a me Si enĩ exaudiuit : ꝓfecto fec̃. non itaq discessit Non gͦ
non ab eo dereliqͥ uelle debemꝰ Apud te laus mea Qd gͦ nocent.
ꝗͥ tã uicto insultant: qd me intẽporalib dereliqueris : In ȩceo
magna confitebor tͥ Non quanta ista synagoga ẽ. quȩ irridis

Expanded text:
hoc et capiti coaptari, quia ipse saluator corporis propter nos pauper factus est, cum diues esset, ut eius paupertate ditaremservi pauper factus est, ex qua et precem fudit: in ea quippe semetipsum humiliavit, factus obediens usque ad mortem . Vide ergo quid dicat: Quoniam non spreuit neque despexit precem pauperis neque auertit faciem temporalibus non exaudit non ad insipientiam nobis, sed ut sapiamus, quid auferat et quid offerat nobis? non, inquit, spreuit neque despexit precem pauperis neque auertit faciem suam a me et, cum clamarem ad e u m, exaudiuit me. fecit ergo, quod paulo ante rogatus \'est, ubi ei deprecans dixit: Ne discedas a me. si enim exaudiuit, profecto fecit, non itaque discessit. non ergo non ab eo derelinqui uelle debemus. Apud te laus mea. quid ergo nocent, qui tamquam uicto insultant, quod me in temporalibus dereliqueris? in ecclesia magna confitebor tibi, non quanta ista synagoga est, quae inridet
Abbreviated transcription (Latin):
eñĩ p̃sentia uiri molesta est: amanti aut̃ absentia Cimore
itaq casto ꝑmanente in scłm scłi. timeat dm̃ om̃e sem̃ ifrł
Timeant qũẽ diligt̃. non alta sapiendo s humilib consenti

Expanded text:
enim praesentia uiri molesta est, amanti autem absentia. timore enim praesentia uiri molesta est, amanti autem absentia. timore itaque casto, permanenti in saeculum saeculi timeat deum omne semen Israhel; timeant. quem dili
Abbreviated transcription (Latin):
ñ delectat᷑ Hc̃ foras caritas mitat: qu̾e ñ delectat iniqͥtas.
etiã si ꝓponat᷑ ĩpietas Non illũ quo tim& anima meaceiecto¬
eat ipsa gr̃am qua in illa factũ e ut eã ñ peccare delectoe
quo tim& neos eã deserat. etiã si nullis doloꝵ eraciatibꝰ
puniat. Hic timor: castꝰ ẽ Non eũ eicit caritas.  asciscrt
e illo qͥppe scriptũ est Timor dñi cast : ꝑmanens in scłm scłi¬
lequaqu̾a istũ dicer& ꝑmanentẽ : nͥ sciens altũ qͥ ñ ꝑmane¬
ra & bene istũ castũ dixit Noc eñi ñ car& amor. quo ani¬
ma in her& dõ: quȩ dicit in alio psalmo ꝑdidifti qñem: eiui
fornicat᷑ abs te Mihi aut̃ adherere dobonũ est Nã & conun
quȩ adulterũ animũ gerit etiã si timore uiri ñ ꝑpetro
ad ulteriũ Tanꝗͣ qd̾ deest oꝑi. inesi uoluntati Casta uͦ. alic̃
timo Nã & ipsa tin& uirũ: s caste Deniq tim& illa neur
in festꝰ adueniat: ista ne offensus abscedat Non amanti

Expanded text:
 delectatur; hunc foras caritas mittit, quam non delectat iniquitas, msi proponatur impunitas, non illum, quo timet anima, ne amittat ipsam gratiam, qua in illa factum est, ut eam non peccare delectet, quo timet, ne deus eam deserat, etiamsi nullis dolorum cruciatibus puniat. hic timor castus est; non eum eicit caritas, sed adsciscit. de illo quippe scriptum est: Timor domini castus, permanens in sistum diceret permanentem nisi sciens alium, qui non permaneret; et bene istum castum dixit, hoc enim non caret amor, quo anima inhaeret deo, quae dicit in alio psalmo: Perdidisti omnem, qui fornicatur abs te: mihi autem adhaerere deo bonum est. nam et coniunx, quae adulterinum animum gerit, etiamsi timore uiri non perpetret adulterium, tamen, quod deest operi. inest\' uoluntati; casta uero aliter timet, nam et ipsa timet uirum sed caste. denique timet illa, ne uir infestus adueniat, ista. ne offensus abscedat; non amanti
Abbreviated transcription (Latin):
& recimbent cũ abrahã. isaac & racob in regno cȩloꝵ: filii¬
atẽ autẽ regni ilt̃ in tenebras exteriores Illic erit plorado:
& stridor elentiũ Itã significans inseri oleastroũ: ꝓpt̾ humili¬
tatẽ Pexerat qͥppe ulle centurio. Non sũ dignꝰ ut sub tectũ
meũ intres :s tantũ dic uerbo & sanabit᷑ puerm̃s Confracti¬
oñe aut̃ ramoꝵ naturaliũ ꝓpt suꝑbiã eoꝵ scilic& ꝙͥ igno
rantes dĩ iusticiã. & suã uolentes constituere iusticiȩ dei
ñ st̃ subiecti De his qͥppeuana elatione tum̃tibꝰ dictũ est
qd ibt̃ in tenebrass exteriores:: ꝗ tactantes se. de semine abrahȩ
sem̃ abrahe fieri noluert̃. ut essent filii ꝓmissionis. qͥa fidẽ
noui testam̃ti non receꝑunt. ubi dĩ tusticia cõm̃dat᷑. sec
suã constituere uolentes id÷ tanqu̾a de suis meritis &

Expanded text:
ent cum Abraham, Isaac et Iacob in regno caelorum; filii autem regni ibunt in tenebras exteriores; illic erit ploratio et stridor dentium, ita significans inseri oleastrum propter humilitatem — dixerat quippe ille centurio: Non sum dignus, ut sub tectum meum intres, sed tantum dic uerbo et sanabitur puer meus —, confractionem autem ramrantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. de his quippe uana elatione tumentibus dictum est, quod ibunt in tenebras exteriores, quia iactantes se de semine Abrahae semen Abrahae fieri noluerunt, ut essent filii promissionis; quia fidem noui testamenti non receperunt, ubi dei iustitia commendatur, suam constit
Abbreviated transcription (Latin):
ui gͦ timetis dñm. laudate eũ : uniu̾sũ sem̃ iacob magnificatis
eũ Non uacat qd̃ ei ñ sufficit dicere sem̃ iacob ñ dicero unũ¬
sũ: ne in solis eis intelligeret᷑. qͥ ex ifraȩlitis fuerant creditm
em̃ eñt iacob ipsũ e̾ sem̃ abrahe Om̃bꝰ aut̃ in xp̃m credentib
ñ solis qͥ ex ifraeł erant fideles. apłs dic̾ Ergo abrahe sem̃ estis¬

Expanded text:
ergo Dominum, laudate eum; universum semen Jacob, magnificate ergo Dominum, laudate eum; universum semen Jacob, magnificate eum. Non vacat quod ei non sufficit dicere, semen Jacob, nisi adderet universum; ne in solis eis intelligeretur, qui ex Israelitis fuerant credituri. Semen enim Jacob ipsum est semen Abrahae; omnibus autem in Christum credentibus, non solis qui ex Israel
Abbreviated transcription (Latin):
di donũ est: non ex oꝑib ne ferte qͥs extollat᷑ Ipsiꝰ enĩ sun
ut in illis ambulemꝰ En hoclitaq intellectu gr̃ȩ in est ci
de qͦ dicit᷑ Noli altũ suꝑe ⁊ sitime Cimm auit̃ iste aliꝰ est. ñ
est ille seruilis : que caritas foras mitit: Illo enĩ timetͥ
ne incidat᷑ in torm̃tũ suppliti iusto aeit me amitat᷑ gr̃a

Expanded text:
n ut in illis ambulemus . In hoc itaque intellectu gratiae inest timor, de quo dicitur: Noli altum sapere, sed time . Timor autem iste alius est; non est ille servilis quem charitas foras mittit. Illo enim timetur ne incidatur in tormentum supplicii; isto autem, ne amittatur gratia