comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hibetur. ausa filium mater incestare concubitu. Hanc putant
non nulli condidisse babillonem. quam quidem potuit ĩstaurar̃
Quando antem nel quomodo condita fiũt in sextodecimo lib
diximus filium porro nini ⁊ samiramidis qui matri successit
in regno. Quidam etiam ip̃m ninum. quidam uero driuato
a pat̾re uocabulo. ninian uocant Sicinioꝵ autem regnum tũc
tenebat telxion quo regnante.usq adeo ibi amicitia ⁊ leta tpra
fuert ut eum defunctu uelut deum colerent sacrificando ⁊ ludo
celebrando quos ei primitus institutos fert Capitulum. iii.
Uius temporib etiam mira ex promissione dei natus ẽ cente¬
nario patrie filius abrahe de sarra cõiige. que sterilis ⁊ anus
am prolis amiserat Tunc ⁊ assirus quintus erat rex arabus¬
arrius. Ip̃i uero usaac sexagenario. nati sunt esan ⁊ iacob. quos
ei rebecca uxor pepit. auo eorum abrahã ad huc uiuente. ⁊ centu

Expanded text:
hibetur, ausa filium mater incestare concubitu. Hanc putant hibetur, ausa filium mater incestare concubitu. Hanc putant nonnulli condidisse Babylonem, quam quidem potuit instaurare. Quando autem uel quo modo condita fuerit, in sexto decimo libro diximus. Filium porro Nini et Samiramidis, qui matri successit in regnum, quidam etiam ipsum Ninum, quidam uero deriuato a patre uocabulo Ninyan uocant. Sicyoniorum autem regnum tunc tenebat TelIioD. Quo regnante usque adeo ibi mitia et laeta tempora fuerunt, ut eum defunctum uelut deum colerent sacrificando et ludos celebrando, quos ei primitus institutos ferunt. CAPUT III.uius temporibus etiam Isaac ex promissione Dei natus est centenario patri filius Abrahae de Sarra coniuge, quae sterilis et anus iam spem prolis amiserat. Tunc et Assyriis quintus erat rex Arrius. Ipsi uero Isaac sexagenario nati sunt gemini, Esau et Iacob, quos ei Rebecca uxor peperit. auo eorum Abraham adhuc uiuente et centum
Abbreviated transcription (Latin):
deinde ad romanos. qui etiam ip̃i latinĩ sunt tp̃orum seriem
dedirxer̾t. qui gentem populi romani mnoriginis eius antio¬
tate rimati suñt. Ob hoc debemus ubi opus ẽst. assirios meo¬
rare reges. ut appareat q̃ admodum babylonia quasi prima
roma.cum peregrina in hoc mundo dei cuntate prccurrat.⁊
neet ⁊ celestis. huic operi oportet in serere. magis exgrecis
⁊ latinis. ubi ⁊ ip̃a roma. quasi secunda babylonia est debe¬
mus assumere. Quando ergo natus ẽ abraham. secłi rege
erant apud assyrios. nitius ãꝑud sicionios europi. primił
aũt illic belus hic egialeus fuert. Cum uõ egresso abrahã¬
de babylonia promisit ei deus ex illo magnam futuram gente:¬
⁊ in eius semine oĩum gentium benedict̾ionẽ. Asirii quartu re¬
gem habebant. syncion̾ii quintu. Apud illos enim regnabat
fius nini. post matrem samiramide. que ab illo interfecta per¬

Expanded text:
deinde ad Romanos, qui etiam ipsi Latini sunt, temporum seriem deinde ad Romanos, qui etiam ipsi Latini sunt, temporum seriem deduxerunt qui gentem populi Romani in originis eius antiquitate rimati sunt: ob hoc debemus, ubi opus est, Assyrios memorare reges, ut appareat quem ad modum Babylonia, quasi prima Roma, cum peregrina in hoc mundo Dei ciuitate procurrat; rrenae scilicet et caelestis, huic operi oportet inserere, magis ex Graecis et Latinis, ubi et ipsa Roma quasi secunda Babylonia est, debemus adsumere. Quando ergo natus est Abraham, secundi reges erant aput Assyrios Ninus, aput Sicyonios Europa; primi autem illic Belus, hic Aegialeus fuerunt. Cum uero egresso Abrahade Babylonia promisit ei Deus ex illo magnam gentem futuram et in eius semine omnium gentium benedictionem. Assyrii quartum regem habebant, Sicyonii quintum; aput illos enim regnabat filius Nini post matrem Samiramidem: quae ab illo interfecta per
Abbreviated transcription (Latin):
entiu fcã. promaximis celebrantur. Ita eorum qui fecer u̾tus
tanta hetur. quantu ea uerb potuere extoller p̾clara ĩgenia
Accedit hinic ciuitati non parua.etiam ex lũs et pħis gloĩa
ad impium. nullu magis primis temporib qͣ assirioꝵ fuit
nec tam longe lateq diffuium. Quippe ibi ninus rex beli fi¬
lius. uniu̾sam asiam que totius orbis ad nũm partiu tertia
dicitur.ad magnitudinem uero dimidia repperitur. uiq ad
libie fines subegisse traditur. solis quippe indis in partib ori¬
entis non domĩnabatur. Quos tamen eo defuncto. samirãr
uxor eius est aggressa bellando.ita fcũm ẽ. ut quicũq in illis
terris populi siue reges erant. assyrior regno dictiomq pare¬
rent.⁊ quicquid imꝑ̾aretur efficerent. Abr̾aham igitur in eo
regno apud chaldeos nini tp̃orib natus ẽ. s qm̃ res grece.
multo sunt nob̾ qͣ assirie notiores. ⁊ ꝑ grecos ad latimnos. ac

Expanded text:
ensium facta pro maximis celebrantur. Ita eorum qui fecere uirtus ensium facta pro maximis celebrantur. Ita eorum qui fecere uirtus tanta habetur, quantum eam uerbis potuere extollere praeclara ingenia.\' Accedit huic ciuitati non parua etiam ex litteris et philosopad imperium, nullum maius primis temporibus quam Assyriorum fuit, nec tam longe lateque diffusum, quippe ubi Ninus rex, Beli filius, uniuersam Asiam, quae totius orbis ad numerum partium tertia dicitur, ad magnitudinem uero dimidia reperitur, usque ad Libyae fines subegisse traditur. Solis quippe Indis in partibus Orientis non dominabatur, quos tamen eo defuncto Samiramis uxor eius est adgressa bellando. Ita factum est, ut, quicumque in illis terris populi siue reges erant, Assyriorum regno dicionique parerent et quidquid imperaretur efficerent. Abraham igitur in eo regno aput Chaldaeos Nini temporibus natus est. Sed quoniam res Graecae multo sunt nobis quam Assyriae notiores, et per Graecos ad Latinos ac
Abbreviated transcription (Latin):
reges uelud appendices istor dixerim. Ninus ergoiam secũdus
ree erat asirior qui patri suo belo successer a regnĩ illiꝰ primot
regi quando in terra caldor natus ẽ abraham. erat etia tr̃e
ilło regnum scionior admogdũ parim a quo ille undecñq
datissimus. marcus uarro scribens de gente populiromã
uelut antiquo tempore exortus ẽ. Abhis enim sicyonorus
regib ad athenienses ꝑuenit. a quib ad latmos.inde ad romao
Hed ante conclitam romam. in comparatione regria ssoyori
per exigua ista memorantur. quauis atheniensẽs in grecla .l¬
plurimu claruisse fateatur etiam salustius romanus hystoricus
plus tam̃ fama qͣ reip̃a. Nam loquens de illis attenientiũ ĩꝗt
res geste sicuti ego existimo. satis ample magnificeq fuere:
Serũm aliquanto minores tam̃.q̃ fama feruntur. S quia
puenere ibi scriptorum magna ingenia. ꝑ terraꝵ orbem attini¬

Expanded text:
reges uelut adpendices istorum dixerim. Ninus ergo iam secundus reges uelut adpendices istorum dixerim. Ninus ergo iam secundus rex erat Assyriorum, qui patri suo Belo successerat, regni illius primo regi, quando in terra Chaldaeorum natus est Abraham. Erat etiam tempore illo regnum Sicyoniorum admodum paruum, a quo ille undecumque doctissimus Marcus Varro scribens de gente populi Romani, uelut antiquo tempore. exorsus est. Ab his enim Sicyoniorum regibus ad Athenienses peruenit, a quibus ad Latinos, inde Romanos. Sed ante conditam Romam in conparatione regni Assyriorum perexigua ista memorantur; quamuis Athenienses in Graecia plurimum claruisse fateatur etiam Sallustius Romanus historicus; plus tamen fama quam re ipsa. Nam loquens de illis: \'Atheniensium, inquit, res gestae, sicuti ego existimo, satis amplae magnificaeque fuere; uerum aliquanto minores tamen, quam fama feruntur. Sed quia prouenere ibi scriptorum magna ingenia, per terrarum orbem Atheni
Abbreviated transcription (Latin):
uicta subcumbit dñationi scilicet uł etiam libertati qualẽtũq
pacem p̾ferens. ac salutem. ita ut magne fui̾nt ammirationis
Qui perire qͣ seruire maluert. Nam in omnib fere gentib qͥ¬
damm nox nature ista ꝑsonuit. ut subiugari uictorib mallet
quib contigit uinci. qͣ bellica om̃ifaria u̾astatione deleri. Hinc
fcũm ẽ. ut non sine dei prouidentia in cius ptãte ẽ. ut quisq
bello subiugetur aut subiuget quidam eẽnt regnis prediti. ꝗ¬
dam regnantib subditi. S inter plurima regna terraꝵ qua tẽ¬
rene utilitatis uł cupiditatis ẽ diuisa societas quã ciuitatem
mundi huiꝰ uniu̾sali nocabulo nũcupamus duo regna.cẽn
longe ceteris ꝓuenisse clariora assyrioꝵ primũ. deinde rõan oꝵ
Ut temporib ita locis inter se ordinata atq distincta. Nam q
illius fine huius mitiu cõfestĩ deniq fuit regna cetera. cetẽosq

Expanded text:
uicta subcumbit, dominationi scilicet uel etiam libertati qualemcumque uicta subcumbit, dominationi scilicet uel etiam libertati qualemcumque pacem praeferens ac salutem, ita ut magnae fuerint admirationi, qui perire quam seruire maluerunt. Nam in omnibus fere gentibus quodam modo uox naturae ista personuit, ut subiugari uictoribus mallent, quibus contigit uinci, quam bellica omnifariam uastatione deleri. Hinc factum est, ut non sine Dei prouidentia, in cuius potestate est, ut quisque bello aut subiugetur aut subiuget, quidam essent regnis praediti, quidam regnantibus subditi. Sed inter plurima regna terrarum, in quae terrenae utilitatis uel cupiditatis est diuisa societas quam ciuitatem mundi huius uniuersali uocabulo nuncupamus, duo regna cernimus longe ceteris prouenisse clariora, Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, ita locis inter se ordinata adque distincta. Nam quo illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterosque
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatẽ. in quo fuerant que promittebantur implenda siñe ĩ¬
terpellatione acontrario alterius ciuitatis. ista q̃ promictebantur¬
implenda dei ẽ procurrens distinctiꝰ appareret quãus uiq ad re¬
uelationẽ testamenti noui nõ ĩ lumine s inumbra cucurrerit.
Nunc ergo quod intermiseram uideo ẽẽ faciendum ut ex abrahe
temporib̾. quomͦ etiam illa cucurrerit quantum satis uidetur ac¬
tingam. ut ambe int̾se possint consideratione legentiu cõparari:
Ocietas igitur usq quaq mortalium dit̾ Capitulum. ẜm.¬
fusa ꝑ terr̃as ⁊ in locorum quatulibet diuersitatib unius. tamẽ
eiusdemq nature quadam cõmunione de uĩcta. utiles cupidita¬
tes suas quib q sectantib. dum id quod appetitur. aut nemini
aut nõ om̃ib sufficit. quia nõ ẽ id ip̃um aduersus se.ip̃a plerũq
diuicditur.⁊ pars aparte que preualet opprimitur. Uictrici eni

Expanded text:
natiuitatem, in quo fuerant quae primo promittebantur inplenda, sine innatiuitatem, in quo fuerant quae primo promittebantur inplenda, sine interpellatione a contrario alterius ciuitatis ista, quae Dei est, procurrens distinctius appareret; quamuis usque ad reuelationem testamenti noui non in lumine, sed in umbra cucurrerit. Nunc ergo, quod intermiseram, uideo esse faciendum, ut ex Abrahae temporibus quo modo etiam illa cucurrerit, quantum satis uidetur, adtingam, ut ambae inter se possint consideratione legentium conparari. ocietas igitur usquequaque mortalium diffusa per terras et in locorum quantislibet diuersitatibus unius tamen eius- .. demque naturae quadam communione deuincta utilitates et cupiditates suas quibusque sectantibus, dum id quod adpetitur aut nemini aut non omnibus sufficit, quia non est id ipsum, aduersus se ipsam plerumque diuiditur, et pars partem, quae praeualet, obprimit. Victrici enim
Abbreviated transcription (Latin):
quãtum me adiuuaret eius gratia refellisse: qd uoluminib decẽ
priorib feci. De hac uero mea quam modo cõmemoraui tripãtita
promissione decimu. sequentib quattuor libris anibarũ ẽ digest
exortus Teinde procursus ab homine primo usq ad dilunium
ibro uno qui est huius operis quintus decimus. atq inde usq ad
abraham¬
abrabam.rursus ambe sicut in tp̃orib. ita ⁊ in nr̃ĩs litteris concũ¬
rerunt. Sed a pr̃e abraham usq ad regum tp̃s. isrłitarum ubi sex¬
tum decimum uolum̃ ab solumus. Et inde usq ad ip̃ius in carne
saluatoris aduentu quonsq septimus deamus liber tenditur.i
sola iuudetur in meo stilo cucurrisse dei ciuitas. cum in hoc seculo nõ
sola cucurrerit. s ambe utiq in genere humano. sic̃ ab initio siml
suo procursu tempora uariauerint. Uerum hoc ideo feci. ut prius ex
quo apertiores dei ꝓmissiones ẽe ceperunt. usq ad eius ex uirgĩe

Expanded text:
quantum me adiuuaret eius gratia, refellissem, quod uoluminibus decem quantum me adiuuaret eius gratia, refellissem, quod uoluminibus decem prioribus feci. De hac uero mea, quam modo commemoraui, tripertita promissione decimum sequentibus quattuor libris ambarum est digestus exortus, deinde procursus ab homine primo usque ad diluuium libro uno, qui est huius operis quintus decimus, adque inde usque ad Abraham rursus ambae, sicut in temporibus, ita et in nostris litteris cucurrerunt. Sed a patre Abraham usque ad regum tempus Israelitarum, ubi sextum decimum uolumen absoluimus, et inde usque ad ipsius in carne Saluatoris aduentum, quo usque septimus decimus liber tenditur, sola uidetur in meo stilo cucurrisse Dei ciuitas; cum in hoc saeculo non sola cucurrerit, sed ambae utique in genere humano, sicut ab initio, simul suo procursu tempora uariauerint. Verum hoc ideo feci, ut prius, ex quo apertiores Dei promissiones esse coeperunt, usque ad eius ex uirgine
Abbreviated transcription (Latin):
biles enangłio credidert Tunc enim ẽ uere isrł diuisus in duo
Diuisione illa que ꝑ samuelem ꝓpħam sauli regi ẽ immutabłi
pronũctiata Nalachiam uero aggeum. Cachariam ⁊ eçrã. etiam
indei reprobi in auctoritate canonicam receptos nouissimos
bent. Sunc enim et scripta eorum sicut aliorum qui in magna
multitudine prophetaru per panci ea scripsert. que auctoritate
eanonis oꝑtinerent De quor predictis. que ad xp̃m eccliamq
cius ꝑtinent nõ nulla mͥ in hoc opere uideo eẽ ponenda qd̾ cõmo¬
dius fiet adiuuante dño seq̃nti libro. ne hũc tã ꝓlixꝰ ultiꝰ oneremu¬
seculi huius ẽ altera in qua ẽ quantum
ad hominũ genus ꝑtinet. etiam ista peregͥ¬
na ex ortu ⁊ p̃rocursu ⁊ debitis finib me scrip¬
turu c̃ẽ promisi cum prius inimicos aui¬
tatis dei. qui conditori eis xp̃o deos suos
preferunt. ⁊ liuore sibi pernitiosissimo atrociter muident xanis

Expanded text:
biles euangelio crediderunt. Tunc enim est uere Israel diuisus in duo biles euangelio crediderunt. Tunc enim est uere Israel diuisus in duo diuisione illa, quae per Samuelem prophetam Sauli regi est inmutabilis praenuntiata. Malachiam uero, Aggaeum, Zachariam et Esdram etiam Iudaei reprobi in auctoritatem canonicam receptos nouissimos habent. Sunt enim et scripta eorum. sicut aliorum, qui in magna multitudine prophetarum perpauci ea scripserunt, quae auctoritatem canonis obtinerent. De quorum praedictis, quae ad Christum ecclesiamque eius pertinent, nonnulla mihi in hoc opere uideo esse ponenda; quod commodius fiet adiuuante Domino sequenti libro, ne hunc tam prolixum ulterius oneremuaeculi huius est altera, in qua est, quantum ad hominum genus pertinet, etiam ista peregrna, exortu et procursu et debitis finibus me scripturum esse promisi, cum prius inimicos ciuitatis Dei, qui conditori eius Christo deos suos praeferunt et liuore sibi perniciosissimo atrociter inuident Christianis,
Abbreviated transcription (Latin):
cumq possent ꝑcerta tempora ueniebant. S nec tune eis ho¬
stes ex aliis gentib expugnatoresq defuerunt. INam etiam
romanoꝵ iãm tributarios eos xp̃us inuenit Capitulũ.2e.
¶Oto illo tempore ex quo redierunt de babyllonia. post mala¬
chiam. aggeum ⁊ cachariam qui tunc propħtauert ⁊ ecrã
non habuẽrunt ꝓħe̾tas usq ad saluatoris aduentu nisi aliꝰ
cachariam patrem iohis ⁊ elisabeth eius uxorem xp̃i natiuita¬
te iam proxima. ⁊ eo iam nato.simeonem simeone senem ⁊¬
annam uiduamq grãdeuam ⁊ ip̃um iolxm nouissimũ. qui
iuuenis iam iuuenem xp̃m. nõ quidem futurum predixit. s
tam̃ incognitum prophetica cognitione mõstrauit. Propt̾ qd̾
ip̃e dñs ãit Lex et prophete usq̃ ad iohem. Sed istorum qnq
prophetatio ex euangłio nob̾ nota ẽ.ubi. ⁊ ip̃a uirgo mater do
ante iohem prophet̾asse inuenitur. S hanc istorum ꝓph̾cia:
uidei reprobi non accipiunt. accepert autẽ qui ex eis inume̾ra¬

Expanded text:
cumque possent, per certa tempora ueniebant. Sed nec tunc eis hostes ex aliis gentibus expugnatoresque defuerunt; nam etiam Romanorum iam tributarios eos Christus inuenit. CAPUT XXIIII. illo tempore, ex quo redierunt de Babylonia, post Malachiam, Aggaeum et Zachariam, qui tunc prophetauerunt, et Esdram non habuerunt prophetas usque ad Saluatoris aduentum, nisi alium Zachariam patrem Iohannis et Elisabeth eius uxorem, Christi natiuitate iam proxima, et eo iam nato Simeonem senem et Annam uiduam iamque grandaeuam et ipsum Iohannem nouissimum; qui iuuenis iam iuuenem Christum non quidem futurum praedixit, sed tamen incognitum prophetica cognitione monstrauit; propter quod ipse Dominus ait: Lex et prophetae usque ad Iohannem. Sed istorum quinque prophetatio ex euangelio nobis nota est. ubi et ipsa uirgo mater Domini ante Iohannem prophetasse inuenitur. Sed hanc istorum prophetiam Iudaei reprobi non accipiunt; acceperunt autem, qui ex eis innumera
Abbreviated transcription (Latin):
tabat. Unde fieri põt ut eorum mors. nullam nob ingerat mestitudĩe
quam qui probibet prohibeat si põt amica colloquia interdicat amicalẽ
uel interdicat affectum humanaꝵ omnium necessitudinu uincła
mentis inmiti stupore dirumpat ant sic eis utendum cense̾at ut nulla
ee eis aĩum dulcedo perfundat. Quid̾ si ficri nullomedo pot etiam hoe
quo pacto futuru ẽ. utenis nob̾ amara mors non sit cuius dulcis ẽ uita
Pine enim ẽ ⁊ luctui qd̾lam nõ inhumani cordis qua uulmus aut ulc
sanatur Tum igitur etiam de carissimoꝵ mortib maxime quors
sunt humane sccietati officia necessaria nunc mitius mine aspiᷤ
astligatur uitu mortalium mortuos tamȩ eos quos diligimus. q u
⁊ fideula bonis moribus lapsos. hocẽ in ip̃a anima mortuos andire
set mallemus indere. quia ingenti materia malori plena ẽ tẽra

Expanded text:
tabat, unde fieri potest, ut eorum mors nullam nobis ingerat maestitudinem? tabat, unde fieri potest, ut eorum mors nullam nobis ingerat maestitudinem? Quam qui prohibet, prohibeat, si potest, amica conloquia, interdicat amicalem uel intercidat adfectum, humanarum omnium necessitudinum uincula mentis inmiti stupore disrumpat aut sic eis utendum censeat, ut nulla ex eis animum dulcedo perfundat. Quod si fieri nullo modo potest, etiam hoc quo pacto futurum est, ut eius nobis amara mors non sit, cuius dulcis est uita? Hinc enim est et luctus quoddam non inhumani cordis quasi uulnus aut ulcus, sanatur. Cum igitur etiam de carissimorum mortibus, maxime quorum sunt humanae societati officia necessaria, nunc mitius, nunc asperius adfligatur uita mortalium: mortuos tamen eos, quos diligimus, quam uel a fide uel a bonis moribus lapsos, hoc est in ipsa anima mortuos, audire seu uidere mallemus. Qua ingenti materia malorum plena est terra,
Abbreviated transcription (Latin):
uel meciiii inimous et iiei inimicuiꝰ qui amicus ẽ. Quidno
consolatur in hac humana societate errorib erumꝑnisq plenissima
nisi fidei non ficta. ⁊ mutua dilectio ueror ⁊ honor amicor quos quato
plures ⁊ in lecis plurib hemus tanto longuis latiusq hemus metumꝰ
ne quid eis contingat mali. de tantis małoꝵ agerib huius seculi. Nõ eͥ
tantũ medo solliciti sumus ne fame ne belus ne morbii ne captunta¬
tib affligantur ne in eadem seruitute talia patiantur qualia nec c̃o¬
gitare sufficimus. Nerum etiam ubi timor ẽ multo amarior ne uper¬
ficiam malitiam nequitiamq mutentur ⁊ quanto ista contingrnt
canto utiq plura quanto illi sunt plures ⁊ in nostram notitia perfin¬
untur quib cor nostrum flagris uratur quis potest nis quitalla sent̾t
aduertere Mortuo quippe audire mallemus. qua̾uis ⁊ hoc sine dolore
non possimus andire quorum enimno uita pꝑ amicitie solatia delec¬

Expanded text:
e, qui inimicus est, uel inimicus, qui amicus est: quid nos consolatur in hac humana societate erroribus aerumnisque plenissima nisi fides non ficta et mutua dilectio uerorum et bonorum amicorum? Quos quanto plures et in locis pluribus habemus, tanto longius latiusque metuimus, ne quid eis contingat mali de tantis malorum aggeribus huius saeculi. Non enim tantummodo solliciti sumus, ne fame, ne bellis, ne morbis, ne captiuitatibus adfligantur, ne in eadem seruitute talia patiantur, qualia nec cogitare sufficimus; uerum etiam, ubi timor est multo amarior, ne in perfidiam malitiam nequitiamque mutentur. Et quando ista contingunt tanto utique plura, quanto illi sunt plures et in nostram notitiam perferuntur, quibus cor nostrum flagris uratur, quis potest, nisi qui talia sentit, aduertere? Mortuos quippe audire mallemus, quamuis et hoc sine dolore non possimus audire. Quorum enim nos uita propter amicitiae solacia delec
Abbreviated transcription (Latin):
tuptibent ad suos nõ renertisse eiusq sccios inuelugrs fuisse ouisor
op fabioso porticoꝵr mendacio s hystorica adtestatione confi cotũ
Nntoonee deus ut putant factus humanar reuccare nẽmriulire potr¬
it uel certe aioue suo rege tanq̃s celicola nouitius ipeteainit Qnot
etuentrt pliom enis esse auit insula diomedia non longna miõte
etarono qui ẽ ĩ apulia ⁊ hoc templum circimuolareatq incoleren
reo greci uenerint. uel grecorum stiꝑe perenerati noo solt mlqoiet

Expanded text:
perhibent ad suos non reuertisse: eiusque socios in uolucres fuisse conuersos perhibent ad suos non reuertisse: eiusque socios in uolucres fuisse conuersos non fabuloso poeticoque mendacio, sed historica adtestatione confirmant; quibus nec deus, ut putant, factus humanam reuocare naturam uel ipse potuit uel certe a Ioue suo rege tamquam caelicola nouicius inpetrauit. Quin etiam templum eius esse aiunt in insula Diomedea, non longe a monte Gargano, qui est in Apulia, et hoc templum circumuolare adque incolere t; et eo si Graeci uenerint uel Graecorum stirpe prognati, non solum quiet
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt. Qualibet aũt excausa cum saturnum appellare uoluerint. Serte
tamen hune stercen siue stercutiu merito agriculture fecerunt deum
Sicum quoq similiter eius filium. in talium deorum numero rece¬
ferunt. quem preclarum angurem ⁊ belligeratorẽ fuisse asserunt. Pic̨
fiunu genuit laurentum regem. secũdus etiam iste deus illis. uelẽ
usq quaq cantato puerisq notissimo. quod ⁊ magnitudine sui ⁊ ic¬
torum excellentib lingins insigniter diffamatum̃ atq uulgatu ẽ
gestumq regnante iam latino fauni filio. ex quo latmor regnum re¬
dici cepit. laurentumq cessauit. Greciuictores deletam troiam rełi¬
quentes ⁊ ad popria remeantes diuersis ⁊ horrendis cladib dilacera¬
tatq contriti sunt. Et tamenetiam exeis. deorum suor num anxe¬
runtꝰ Nam  diomedem fecert deum quem pena diurnrtus inroꝵ

Expanded text:
ferunt. Qualibet autem ex causa eum Saturnum appellare uoluerint, certe ferunt. Qualibet autem ex causa eum Saturnum appellare uoluerint, certe tamen hunc Stercen siue Stercutium merito agriculturae fecerunt deum. Picum quoque similiter eius filium in talium deorum numerum receperunt, quem praeclarum augurem et belligeratorem fuisse adserunt. Picus Faunum genuit, Laurentum regem secundum; etiam iste deus illis uel estusquequaque cantato pueris- . que notissimo, quod et magnitudine sui et scriptorum excellentibus linguis insigniter diffamatum adque uulgatum est gestumque regnante iam Latino Fauni filio, ex quo Latinorum regnum dici coepit Laurentumque cessauit, Graeci uictores deletam Troiam relinquentes et ad propria remeantes diuersis et horrendis cladibus dilacerati adque contriti sunt; et tamen etiam ex eis deorum suorum numerum auxerunt. Nam et Diomeden fecerunt deum, quem poena diuinitus inrogata
Abbreviated transcription (Latin):
diuturna expositione de x̾p̃o demostrare prolatam. Iam ergo regnabat
laurentes ubiq in italia ex quib eindentior ducitur origo rom̃.mna
post grecos ⁊ tamen ad huc regnum assyriorum permanebat uͥ erat
rex nicesimus ⁊ tertius. lampẽres cum primus laurentur picus esse
cepiss. de huius pici patre saturno uiderint quid sentiant talium
deor cultores qui negant hominem fuisse. de quo ⁊ alii scripserunt
& ante picum filium suum in italia ip̃e regnamit. Et uirgu ino notioi⁊
bus legesis decit latiumq uocmn maluit bis quoniam latiese totor
snede aurea que peribent illo sub rege fuere secula. s ħ poetica so pmnẽ¬
tuo eẽ figmenta. Et pici patrem sterceñ potius fuisse asseuerent aquo pe¬
titissmo agrcola inuentum ferunt. ut fimo animalium agn fecundarẽ¬
tur. qd̾ ab eius nomine stercus ẽ dictu. Hũc quidam stercutiũ uoxatũ

Expanded text:
diuturna expositione de Christo demonstrare prolatam. Iam ergo regnabant diuturna expositione de Christo demonstrare prolatam. Iam ergo regnabant Laurentes utique in Italia, ex quibus euidentior ducitur origo Romana post Graecos; et tamen adhuc regnum Assyrium permanebat, ubi erat rex uicensimus et tertius Lampares, cum primus Laurentum Picus esse coepisset. De huius Pici patre Saturno uiderint quid sentiant talium deorum cultores, qui negant hominem fuisse; de quo et alii scripserunt, d ante . Picum filium suum in Italia ipse regnauerit, et Vergilius notioruit legesque dedit Latiumque uocari Maluit, his quoniam latuisset tutus in oris. Aurea quae perhibent illo sub rege fuere Saecula. Sed haec poetica opinentur esse figmenta et Pici patrem Stercen potius fuisse adseuerent, a quo peritissimo agricola inuentum ferunt, ut fimo animalium agri fecundarentur, quod ab eius nomine stercus est dictum; hunc quidam Stercutium uocatum
Abbreviated transcription (Latin):
Abstinere potuert. Orpheus. museus linus. uerum isti theologi deo
coluert non pro diis culti sunt qͣruis orpheum nescio quomͦ ĩnfe̾ni
sacris nel potius sacrilegiis p̾ficere soleat ciuitas impior. Uxor ant
regis adamãtis que uecabatur mo ⁊ eius filius melicertes. p̃cipitõ
spontaneo ĩ mariperiert. ⁊ oppinione hõium. in deos relati sunt. sicut
alii homines. corum tẽpor castor ⁊ pollux. Illam sane medicertis. mat̾
leuchotheam greci. Imatatã latini uocauer̾t. utriq tam̃ putantes dea
Erea tempora regnum finitu ẽ argiuoꝵ trãs Capitulum.xuͤ¬
latum ad mecenas unde fuit agamennon ⁊ exortum ẽ regnum
laurentu. ubi saturni filius picus. regnum primus accepit. iu̾dicante
apud hebreos femina delbora. s ꝑ illam dei sp̃s id agebat. Nam etiam
pphetissa erat. cuius ꝓphecia minus aꝑta ẽ. quam u̾t possumꝰ eam siñ

Expanded text:
abstinere potuerunt — Orpheus, Musaeus, Linus. Verum isti theologi deos abstinere potuerunt — Orpheus, Musaeus, Linus. Verum isti theologi deos coluerunt, non pro dis culti sunt; quamuis Orpheum nescio quo modo infernis sacris uel potius sacrilegiis praeficere soleat ciuitas inpiorum. Uxor autem regis Athamantis, quae uocabatur Ino, et eius filius Melicertes praecipitio spontaneo in mari perierunt et opinione hominum in deos relati sunt, sicut alii homines eorum temporum, Castor et Pollux. Illam sane Melicertis matrem Leucothean Graeci, Matutam Latini uocauerunt, utrique tamen putantes deaea tempora regnum finitum est Argiuorum, translatum ad Mycenas, unde fuit Agamemnon, et exortum est regnum Laurentum, ubi Saturni filius Picus regnum primus accepit. iudicante aput Hebraeos femina Debbora; sed per illam Dei spiritus id agebat; nam etiam prophetissa erat, cuius prophetia minus aperta est, quam ut possimus eam sine
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit sepultus tacent.⁊tam̃ cius uelut dei nõmine y ĩmundos
demones bachanalia sacra nel potius sacrilegia sunt institoscoatue
quorum rabiosa turpitudine post tam multos annos sic senatus
erubuit ut in orbe roma ẽe ꝓhiberet ꝑ ea tempora ꝑseus mxor eras
andromeda posteaq sunt mortui. sic eos incelum receptos cẽrcedi¬
derunt. ut umagines eorum stellis designare eorumq appellare no¬
cerentur qm de dus carmina faciebant.s talbr dio. que lieret
magni lomines tam homines fueit aut mundi huiꝰ que uerus
deus frat elementa sut. aut inprinçipatib ⁊ potestatibr ꝓaoluntate
deraoris ⁊ suns meritis ordmati. Et siquid de uno uero deo intert
miultauana i falsa ceciner̾t colendo cum illo alios qui du non sunt
risq exhibendo famulatum. qui uni tantum debeatur deoi nom ei lit¬
q rite ẜuiert nec a fabuloso deorum suoru dedecore. etiam ip̃i se

Expanded text:
fuerit sepultus tacent; et tamen eius uelut dei nomine per inmundos fuerit sepultus tacent; et tamen eius uelut dei nomine per inmundos daemones Bacchanalia sacra uel potius sacrilegia sunt instituta, de quorum rabiosa turpitudine post tam multos annos sic senatus erubuit, ut in urbe Roma esse prohiberet. Per ea tempora Perseus et uxor eius Andromeda postea quam sunt mortui, sic eos in caelum receptos esse crediderunt, ut imagines eorum stellis designare eorumque appellare nocerentur, quoniam de dis carmina faciebant, sed talibus dis, qui licet magni homines, tamen homines fuerunt aut mundi huius, quem uerus Deus fecit, elementa sunt aut in principatibus et potestatibus pro uoluntate Creatoris et suis meritis ordinati, et si quid de uno uero Deo inter multa uana et falsa cecinerunt, colendo cum illo alios, qui di non sunt, eisque exhibendo famulatum, qui uni tantum debetur Deo, non ei utique rite seruierunt nec a fabuloso deorum suorum dedecore etiam sibi se
Abbreviated transcription (Latin):
potest quantum mali de hominu consumpserint cordibus. ꝙ po¬
hent ista patienter ferre mendatia.que tamen etiam libenteri
amplexi sunt. qui utiq quanto deuotius iouem colunt . tanto eo
qui hec de illo dicere ausi sunt securius punire debuer̾t. Nunc uͦ
non solum eis qui ista finxert irati non sunt. s ut talia figmẽta
ĩ intheatris agerent ip̃os deos potius iratos ħere timuert. His
temporib lafona apolinem peperit nõ illum cuius oracula solẽ
consuli supius loquebamur s illum qui cum hercule seruiuit
amneto. qui tam̃ s̃c ẽ deus creditus ut plurimi. ac pene om̃s unͦ
eundemq apollinem fuisse oppinentur.Tunc ⁊ lib̾ p̃r pugũ ĩ india
qui multas habuit in esercitu femmas que bache appellate sunt. nõ
tam uirtute nobiles qͣ furore. aliqui sane ⁊ uictum scribunt istum
liberum ⁊ uinctum. non nulli ⁊ occisum in pugna aperseo. nec ubi

Expanded text:
potest quantum mali de hominum praesumserint cordibus, quod popotest quantum mali de hominum praesumserint cordibus, quod possent ista patienter ferre mendacia, quae tamen etiam libenter amplexi sunt. Qui utique quanto deuotius Iouem colunt, tanto eos, qui haec de illo dicere ausi sunt, seuerius punire debuerunt. Nunc uero non solum eis, qui ista finxerunt, irati non sunt, sed ut talia figmenta etiam in theatris agerent, ipsos deos potius iratos habere timuerunt. His temporibus Latona Apollinem peperit, non illum, cuius oracula solere consuli superius loquebamur, sed illum, qui cum Hercule seruiuit dmeto; qui tamen sic est deus creditus, ut plurimi ac paene omnes unum eundemque Apollinem fuisse opinentur. Tunc et Liber pater bellauit in India, qui multas habuit in exercitu feminas, quae Bacchae appellatae sunt, non tam uirtute nobiles quam furore. Aliqui sane et uictum scribunt istum Liberum et uinctum; nonnulli et occisum in pugna a Perseo, nec ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ppos ꝙ mostru qd̾dam que spinga dicebatur. humana facie quadru¬
pedem. solutaq ab illa preponi solet uelut in solubili questione suo
precipitio perire cõpulerit De antheo quem uocauit hercules.ꝙ fi¬
lius terre fuerit.propterqd̾ cadens in terram. fortior soleret adsur¬
cere. Et siqua forte alia pretermisi. he fabule bellu usq ad troianũ
ubi secundum librum marcus uarro de populi romani gente fini¬
uit ex cecasione hystoriaru que res ueraciter gestas continet. Ita
sunt ingenus hominum ficte. ut nõ sint ob probriis nimiũ affixe
Sorro au̾tẽ quic̃q finxert a ioue ad struprum raptum pulcherrim
puerum ganymedẽ. quod nephas rex tantalus fecit. ⁊ ioui fabła
tribuit. uel donaes ꝑimbrem aureum appetisse concubitur. ubi ĩ¬
telligit᷑ pudicitia mukeris. auro fuisse corrupta. que illis temporibi
uel facta uel ficta sunt. aut facta ab alus ⁊ ficta de ioue. Dici non

Expanded text:
ipo, quod monstrum quoddam, quae Sphinga dicebatur, humana facie quadruipo, quod monstrum quoddam, quae Sphinga dicebatur, humana facie quadrupedem, soluta quae ab illa proponi soleret uelut insolubili quaestione suo praecipitio perire conpulerit; de Antaeo. quem necauit Hercules, quod filius terrae fuerit, propter quod cadens in terram fortior soleret adsurgere; et si qua forte alia praetermisi. Hae fabulae bellum ad usque Troianum, ubi secundum librum Marcus Varro de populi Romani gente finiuit, ex occasione historiarum, quae res ueraciter gestas continent, ita sunt ingeniis hominum fictae, ut non sint obprobriis numinum adfixae. Porro autem quicumque finxerunt a Ioue ad stuprum raptum pulcherrimum puerum Ganymedem, quod nefas rex Tantalus fecit et Ioui fabula tribuit, uel Danaes per imbrem aureum adpetisse concubitum, ubi intellegitur pudicitia mulieris auro fuisse corrupta, quae illis temporibus uel facta uel ficta sunt, aut facta ab aliis et ficta de Ioue, dici non
Abbreviated transcription (Latin):
tates eoru laborum pro eorum peccatis ⁊ prosperitates cõsolatiõn
po miserationem dei his temporibus fabule facte sunt de tripto¬
semo ꝙ iubente cerere ungib portatus alitib. indigentib terris
frimta nolando contulerit. De minotauro ꝙ bestia fuerit inclusa la¬
berintho quo cum intrassent homines. in extricabili errore inde exi¬
renõ poterant. De centauris ꝙ equoꝵ hõĩumq fuerit na cõiũcta
De cerbero ꝙ sit triplex inferorum canis. De frixo ⁊ helle eiꝰ soror
ꝙ uecti ariete uolauerint. Degorgone ꝙ fuerit crinita ẜpentib. et
aspicientes conuertebat in lapides. De bellero fronte ꝙ equo pen¬
nis nolante sit uectus. qui equs pegasus dictus ẽ. De amphione
quo dicit harae suauitate lapides mulserit. ⁊ attraxerit. De fabro
de dalo ⁊ eius iccaro filio. ꝙ sibi coaptatis pennis uolauerit. De oech¬

Expanded text:
tates laborum pro eorum peccatis, et prosperitates consolationum tates laborum pro eorum peccatis, et prosperitates consolationum propter miserationem Dei. His temporibus fabulae fictae sunt de Triptolemo, quod iubente Cerere anguibus portatus alitibus indigentibus terris frumenta uolando contulerit; de Minotauro, quod bestia fuerit inclusa Labyrintho,\' quo cum intrassent homines, inextricabili errore inde exire non poterant; de Centauris, quod equorum hominumque fuerit natura coniuncta; de Cerbero, quod sit triceps inferorum canis; de Phryxo et Helle eius sorore, quod uecti ariete uolauerint; de Gorgone, quod fuerit crinita serpentibus et adspicientes conuertebat in lapides; de Bellerophonte, quod equo pennis uolante sit uectus, qui equus Pegasus dictus est; de Amphione, quod citharae suauitate lapides mulserit et adtraxerit; de fabro Daedalo et eius Icaro filio, quod sibi coaptatis pinnis uolauerint; de Oed
Abbreviated transcription (Latin):
cani ⁊ minerue qd̾ ambo unum habebant. athenis expositus ĩuẽt
ẽ puer. draconẽ in uolutus. qui eum significauit magnu futuru
⁊ po cõmune templu. cum ẽent parentes eius ignoti. uulcani et
minerue dictũ ẽẽ filium. Nomini tam̃ eius originem fabula illa
potiusqͣ ista designat hystoria. s quid annos. hoc in ueracib libris ho¬
mines instruat religiosos. Illud infallacib ludis demones dellectet
ĩpuros. quos tam̃ religiosi illi tanqͣ deos colunt Et cum de illis hec
negant. ab omni eos caimine purgare nõ possunt qm̃ ludos eis po¬
scentib exhibent ubi turpiter agunt̾ que uelut sapient̾ negant
ibis fulsiꝵ ac turpib di placantur ubi ⁊ si fabula cantat. crimen
numisu falsum. delectar tamen falso crimine. crim̃ est uerum.
Tstoor tem ihu naue populus dei iudices Capitulum .xiii.¬
habuit quib temporib ẽe morib altẽnauert apud eos ⁊ humili¬

Expanded text:
cani et Mineruae, quod ambo unum habebant Athenis, expositus inuentus cani et Mineruae, quod ambo unum habebant Athenis, expositus inuentus est puer dracone inuolutus, qui eum significauit magnum futurum, et propter commune templum, cum essent parentes eius ignoti, Vulcani et Mineruae dictum esse filium. Nominis tamen eius originem fabula illa potius quam ista designat historia. Sed quid ad nos? Hoc in ueracibus libris homines instruat religiosos, illud in fallacibus ludis daemones delectet inpuros; quos tamen illi religiosi tamquam deos colunt, et cum de illis haec negant, ab omni eos crimine purgare non possunt, quoniam ludos eis poscentibus exhibent, ubi turpiter aguntur, quae uelut sapienter negantur, et his falsis ac turpibus di placantur, ubi etsi fabula cantat crimen numinum falsum, delectari tamen falso . crimine crimen est uerum.t mortem Iesu Naue populus Dei iudices habuit, quibus temporibus alternauerunt aput eos et humili
Abbreviated transcription (Latin):
tempore uł rex uł potius tyrannus busiris suis diis. suos hospites
ĩmolabat. q̃ filium phibent fuisse neptimi. ex matre libera filia epafi
Uerum non creclatur hoc struprum ppetrasse neptimus. ne dii accusẽ¬
tur. s poetis ⁊ theatris ista tribuutur ut sit unde placentur. Frictõii
regis athenientiu. cuius nouissimis annis iħs naue mortuus
reperitur uulcanus ⁊ minerua parentes fuisse dicuntur. s qm̃ ⁊
mineruã uirgiẽ uolunt. in amboru contẽptione uulcanũ cõmo¬
tum effudissẽ semen auint in t̾ram. atq inde homini nato obea
causam tale inclitu nomẽ. Greca eĩm lingua erie cõtemptõ. ethõ
terra est. ex quib duob cõpositum uocabulum ẽ ericthonius. Uerũ
quod fatendum ẽ refellunt.⁊ a suis diis repellunt ista dactioree qui
hanc oppinionẽ fabulosam hinc exortam ferũt. quia in tẽplo uul¬

Expanded text:
tempore uel rex uel potius tyrannus Busiris suis dis suos hospites tempore uel rex uel potius tyrannus Busiris suis dis suos hospites immolabat, quem filium perhibent fuisse Neptuni ex matre Libya, filia Epaphi. Verum non credatur hoc stuprum perpetrasse Neptunus, ne di accusentur; sed poetis et theatris ista tribuantur, ut sit unde placentur. Erichthonii regis Atheniensium, cuius nouissimis annis Iesus Naue mortuus reperitur, Vulcanus et Minerua parentes fuisse dicuntur. Sed quoniam Mineruam uirginem uolunt, in amborum contentione Vulcanum commotum effudisse aiunt semen in terram adque inde homini nato ob eam causam tale inditum nomen. Graeca enim lingua εριςcontentio, Xł}-rov terra est, ex quibus duobus conpositum uocabulum est Erichthonius. Verum, quod fatendum est, refellunt et a suis dis repellunt ista doctiores, qui hanc opinionem fabulosam hinc exortam ferunt, quia in templo Vul
Abbreviated transcription (Latin):
nomen inuenimus raptaphibetur europa. et inde geniti radamã¬
tus. sarpedon ⁊ minos ꝙ magis ex eadem muliere filios iouis ẽe
uuilgatum ẽ.S talium deorum cultores illud quod de rege cretẽti
diximus hystorice ueritati. Ioc aũt qd̾ de ioue poete cantant theatra
concrepant. populi celebrant uanitati deputant fabularu ut eẽnti
unde ludi fierent placandis numinib etiam falsis eorum criminibꝰ
His temporib hercules in syria clarus habebatur. s nimir alius t
non ille de quo supra locuti sumus. Secretiore qui ppe hystoria plure
fuisse dicuntur.⁊ liberi patres ⁊ hercules. H unc sane herculem cuiꝰ
ingentia duodecim facta numerant inter que añt iafri necem nõ ꝯ¬
memorant. qd̾ ea res ad alterum herculem ꝑtinet indeata mõte
N se ip̃o incensum produnt sius licteris. cum ea uirtute qua multa
subegerat morbum tam̃ quo languebat. substinere non posset. Illo

Expanded text:
nomen inuenimus, rapta perhibetur Europa, et inde geniti Rhadamannomen inuenimus, rapta perhibetur Europa, et inde geniti Rhadamanthus, Sarpedon et Minos. quos magis ex eadem muliere filios Iouis esse uulgatum est. Sed talium deorum cultores illud, quod de rege Cretensium diximus, historicae ueritati, hoc autem, quod de Ioue poetae cantant, theatra concrepant, populi celebrant, uanitati deputant fabularum, ut esset unde ludi fierent placandis numinibus etiam falsis eorum criminibus. His temporibus Hercules in Syria clarus habebatur; sed nimirum alius, non ille, de quo supra. locuti sumus. Secretiore quippe historia plures fuisse dicuntur et Liberi patres et Hercules. Hunc sane Herculem, cuius ingentia duodecim facta numerant, inter quae Antaei Afri necem non commemorant, quod ea res ad alterum Herculem pertinet, in Oeta monte a se ipso incensum produnt suis litteris, cum ea uirtute, qua multa subegerat, morbum tamen, quo languebat, sustinere non posset. Illo
Abbreviated transcription (Latin):
exẽ monare dibrod alta medo ad plana migrantiu sollempni
eelemotieeeuoarunt nam et luꝑcor ꝑ sacra ia arcen sunt it¬
selq descer sen sic interpretantur. ut ab eis signuific iri dicemtlto¬
mines quip aque inundatione: summa mõntiui ꝑetine ront
proru auretiam liber pater dictus ẽ ⁊ post mortem dens habu¬
tus uste furrunt ostendisse mactiea terra hospiti suo. Tiene a polli¬
n delphico instituti sunt ludi musici ut placaretur araenis qte
putbant aflictas ee steretitate grecie regiones gera nodefen¬
bentab cent psiuint eius. ꝗpͤrer tan agus cum̃ easdem terras in irasise
incendit. Hos aũt ludos ut instituerẽt. oraculo sunt eius amo¬
niti. In actica uero rex ericthonius ei ludos primus instituit. nec
ei tantu. s etiam minerue. ubi premiu uictorib oleum poneba¬
tur. ꝙ eius fructus inuentrice minerua. sicut uim liberum tradũt
er eos annos a rege xantho cretentiu cuius apud alios alind

Expanded text:
e modo ad alta, modo ad plana migrantium sollemni celebritate reuocarunt. Nam et Lupercorum per sacram uiam adscensum adque descensum sic interpretantur, ut ab eis significari dicant homines, qui propter aquae inundationem summa montium petiuerunt Dionysum, qui etiam Liber pater dictus est et post mortem deus habitus, uitem ferunt ostendisse in Attica terra hospiti suo. Tunc Apollini Delphico instituti sunt ludi musici, ut placaretur ira eius, qua putabant adflictas esse sterilitate Graeciae regiones, quia non defenderint templum eius, quod rex Danaus, cum easdem terras bello inuasisset, incendit. Hos autem ludos ut instituerent, oraculo sunt eius admoniti. In Attica uero rex Erichthonius ei ludos primus instituit, nec ei tantum. sed etiam Mineruae, ubi praemium uictoribus oleum ponebatur, quod eius fructus inuentricem Mineruam, sicut uini Liberum tradunt. Per eos annos a rege Xantho Cretensium, cuius aput alios aliud
Abbreviated transcription (Latin):
poluetur celum: lumnaris splendor obibit
Deiciet colles. ualles extollet ab imo
Mon erit in reb humanu sublime uł altũ
Iam equantur campis montes ⁊ cerula põti
Omĩa cessabunt. tellus confracta peribit.
Sic panter fontes torrent fluminaq igni
 tuba tum sonitu tristem dimictet ab alto
Orbe gemens facmꝰ miseru uai̾osq labores
Tartareñq chaos mostrabit terra deiscẽs
gt coram hic dño. reges sistentur ad unur
Recidit ecelo ignisq ⁊ sulphuris annis.

Expanded text:
Volvetur celum, lunaris splendor obibit. Volvetur celum, lunaris splendor obibit. Deiciet colles, valles extollet ab imo. Non erit in rebus hominum sublime vel altum. Iam equantur campi, montes et cerula ponti. Omnia cessabunt, tellus confracta peribit. Sic pariter fontes torrentu n fuminaque igni, Et tuba tum sonitum tristem dimittet ab alto Orbe gemens facinus miserum vanosque labores, Tartareumpue chaos monstrat terra deinceps, Et coram hic Domino reyes sistentur ad unum. Procedit e celo ignisque et sulphuris amnis.
Abbreviated transcription (Latin):
protulit. carmina ẽẽ dicens sybille eritheree ubi ostendit queda
loco in capitib u̾suum ordinem litterarum ita se ħentem. ut hec
istum sensum quem diximus redlunt. sicut eos quidam latiniᷤ¬
⁊ non stantib uersib ẽ interpretatus hoc continent
Iudici signum tellus sudore madescit
t celo rex adueniet per secla futurus
Ecilicet in carne presens ut iudicet orbẽ
Uñ deum cernent. in credulus atq fideł
Uelsum cu scis eui iam termino in ip̃o
S ic anime cum cãne ader̃ quas iudicat ip̃e
Tum iacet in cultus densis inueptib orb
reicient simulacra uiri. cultum qͣq gaça.
Exuriet terras ignis. põtuq polumq
Inquirens tetri portas efringet auern.
Tradetur. sontes eterna flãma cremabit
Occultos actus retegens tũc quisq loq̃t᷑.
Secreta atq deus reserabit pectora luci.
Tunc erit et luctus. stridebunt dentib õs
Gripitur soł iubar. ⁊ chorus intereit astis

Expanded text:
protulit, carmina esse dicens Sibyllae Erythraeae, ubi ostendit quodam protulit, carmina esse dicens Sibyllae Erythraeae, ubi ostendit quodam loco in capitibus versuum ordinem liistum sensum, quem diximus, reddunt, sicut eos quidam Latinis et stantibus uersibus est interpretatus, hoc continent: Ι Indicii signum tellus sudore madescet. Η E caelo rex adueniet per saecla futurus, Σ Scilicet ut carnem praesens, ut iudicet orbem. Ο Unde Deum cernent incredulus adque fidelis Υ Celsum cum sanctis aeni iam termino in ipso. Σ Sic animae cum carne aderunt, quas indicat ipse, Χ Cum iacet incultus densis in uepribus orbis, Ρ Reicient simulacra uiri, cunctam quoque gazam, Ε Exuret terras ignis pontumque polumque Ι Inquirens taetri portas effringet Auerni.Τ Tradetur, sontes aeterna flamma cremabit. Ο Occultos actus retegens tunc quisque loquetur Σ Secreta, adque Deus reserabit peTunc erit et luctus, stridebunt dentibus omnes. Eripitur solis iubar et solis interit astris.
Abbreviated transcription (Latin):
tos decem ⁊ octo. ex quib uginti septem pertinẽt ad iesum naue.
deinde ad tempus iudicum trecenti iugniti nouem. Exquo aũt re¬
ges ibi esse ceperant. Annierant tricenti sexaginta duo. ⁊ rex tunc e¬
r̾at in uda. cuius nomen erat achas. uel sicut alii computant. qui
ei successit ecechias. q̃ quidẽ costat op̾timum ⁊ piissimum regem
romuli regnasse temporib. In ea uõ hebrei populi parte que appe¬
llabatur iħł regnare ceperat osee. Teritheream Capitulũ. E¬
aũt uarro predit plures fuisse. nõ unã: Hec sane eritherea sybi¬
lia quedam de xp̃o manifesta conscͥpsit. Qd̾ etiam nos prius ĩ la¬
tina lingua uersib male latinis ⁊ nõ stantib legimus ꝑ nescio
cuius interpretis ĩperitiam. sicut post cognouimꝰ. Nam uir clari¬
ssimus flaccianus. qui etiam procon sul fuit homo facillime facũ¬
die. multeq doctrine cum de xp̃o loqueremur. grecum nob̾ codiẽ

Expanded text:
tos decem et octo. Ex quibus uiginti septem pertinent ad Iesum Naue, tos decem et octo. Ex quibus uiginti septem pertinent ad Iesum Naue, deinde ad tempus iudicum trecenti uiginti nouem. Ex quo autem reges ibi esse coeperant, anni erant trecenti sexaginta duo. Et rei tunc erat in Iuda, cuius nei successit Ezechias, quem quidem constat optimum et piissimum regem Romuli regnasse temporibus. In ea vero Hebraici populi parte quae appellabatur Israel, regnare coeperat Osee. CAPUT autem Varro prodidit plures fuisse, non unam. Haec sane Erythraea Sibylla quaedam de Christo manifesta conscripsit: quod etiam nos prius in latina lingua versibus male latinis et non stantibus legimus, per nescio cujus interpretis imperitiam, sicut post cognovimus. Nam vir clarissimus Flaccianus, qui etiam proconsul fuit, homo facillimae facundiae, multaeque doctrinae, cum de Christo colloqueremur, graecum nobis codicem
Abbreviated transcription (Latin):
gentes exercitate. qui nõ facile crederent.⁊ quas opus ẽẽt ingẽtib
periculis ⁊ uastatione utrũq non parua. atq horrendo laborẽ supe¬
rari. Nam qñ regnum assyriorum totam pene asyam subiugauit
licet bellando sit fcũm. non camen multum asperis et difficilibus
bellis fieri potuit. quia rudes ad huc ad resistendum gt̾s erant. ne
tam̃ multe uł magne.siquidẽ post illud maximu atq uniu̾sale
diluuium cum in arca noe octo soli homines euaser̾t. anni ñ młto
amplius qͣ mille transierant. qñ ninus asiam totam. excepta in¬
dia subiugauit. Roma uero tot gentes orientis. ⁊ occidentis. qua
imperio romano subditas cernimus. non ea celeritate ac facilli¬
tate ꝑdomuit. qm̃ paulatim crescendo robustas eas ⁊ bellicosas
quaqua u̾sum dilatabatur inuenit. Tempore igitur quo roma
condita ẽ. ppłs isrł ħebat in terra ꝓmissionis annos septingẽ¬

Expanded text:
gentes exercitatae, quae non facile cederent, et quas opus esset ingentibus gentes exercitatae, quae non facile cederent, et quas opus esset ingentibus periculis et uastatione utrimque non parua adque horrendo labore superari. Nam quando regnum Assyriorum totam paene Asiam subiugauit, licet bellando sit factum, non tamen multum asperis et difficilibus bellis fieri potuit, quia rudes adhuc ad resistendum gentes erant nec tam multae uel magnae. Si quidem post illud maximum adque uniuersale diluuium, cum in arca Noe octo soli homines euaserunt, anni non multo amplius quam mille transierant, quando Ninus Asiam totam excepta India subiugauit. Roma uero tot gentes et Orientis et Occidentis, quas imperio Romano subditas cernimus, non ea celeritate ac facilitate perdomuit, quoniam paulatim crescendo robustas eas et bellicosas, quaqua uersum dilatabatur, inuenit. Tempore igitur, quo Roma condita est, populus Israel habebat in terra promissionis annos septingen