comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non medio creest lucrum: Deinde accedit ad fructum quod
augetur amicitia : exqua oriuntur plurimae commodita¬
tes quae contemꝰnenti aliqua intempore. postea sructuo¬
sie sint. In officus autem hospiticlibus. omnibus quidem
humanitas in pertienda est. Iustis autem. uberior defe¬
renda honori ficentia. Quicumq enim iustum receperie
in nomine iusti mercedem iusti accipiet uedns pronuntia¬
uit Tantic enimest apud dm hos pitadittis gratia. uine
potus quidem aquae frigidae a premiis remunerationis
inmunis sit. Vides quia abrabam dm̃ recepit hospitio.
dum hospites quaerit. Vides quia loth angelos recepr
qui scis. an&tu cum suscipis hospitem. suscipics xp̃m
ait: In carcere ertm & uenistis adme. Nudus eram &ope
dere Verum hoc malum iamdudum humcnis inflix
mentibus ut pecunia sit honori & animi hominum diuit¬
arum ad miratione capiantur : Inde se in mersit auarit

Expanded text:
non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod non mediocre est lucrum; deinde accedit ad fructum quod augetur amicitia, ex qua oriuntur plurimae commoditates, quae contemnenti aliqua in tempore, postea fructuosae erunt. 107. In officiis autem hospitalibus, omnibus quidem humanitas impartienda est: justis autem uberior deferenda honorificentia: Quicumque enim justum receperit in nomine justi, mercedem justi accipiet , ut Dominus pronuntiavit. Tanta autem est apud Deum hospitalitatis gratia, ut ne potus quidem aquae frigidae a praemiis remunerationis immunis sit. Vides quia Abraham Deum recepit hospitio, dum hospites quaerit? Vides quia Loth angelos recepit? Unde scis ne et tu cum suscipis hominem, suscipias Christum?  sicut ipse ait: In carcere eram, et venistis ad me: nudus eram, et odere. Verum hoc malum jamdudum humanis influxit mentibus, ut pecunia honori sit, et animi hominum divitiarum admiratione capiantur. Inde se immersit avaritia,
Abbreviated transcription (Latin):
brabiae laudiest datum. quiante ianutem sucem speculabat᷑
neforto praeteriret pere grinus aliquis. &diligentes prae¬
indebat excubics. ut occurreret. ut praeueniret. utroga¬
rit ne transiret hospes dicens. Dnẽ sii uenigratiam ante
ne prae torieris puerum iuum. Etideo probos pittelitatis
nertede frustum posteritatis recepit: Loth quoq nepos
nis nec solum genere sed &iccm uirtute proximus. propt̃
nispitclitatis affectum. sod omitana a se suisq supplicia nan:¬
detorsit. Decẽd igitur hospitilem esse. benignum. iustũ.
non alieni cupidum. immo desuo iurecedentem. potius ali¬
quai sifuerit lacersitus quam aliena iura pulsantem. fugi¬
ante litium. ab horrentem iurgiis. redimentem concordiae
& ranquillitatis gratiam. Si quidem desuo iure uirumbo¬
num aliquid relaxare. non solum libera litictis. sed plerũq
dicm commoditatis est : Primum dispendio litis carere.

Expanded text:
Abrahae laudi est datum, qui ante januam suam speculabatur, Abrahae laudi est datum, qui ante januam suam speculabatur, ne forte praeteriret peregrinus aliquis: et diligenter praetendebat excubias, ut occurreret, ut praeveniret, ut rogaret, ne transiret hospes, dicens: Domine, si inveni gratiam ante te, ne praeterieris puerum tuum . Et ideo pro hospitalitatis mercede fructum posteritatis recepit. 105. Loth quoque nepos ejus non solum genere, sed etiam virtute proximus, propter hospitalitatis affectum Sodomitana a se suisque supplicia detorsit . 106. Decet igitur hospitalem esse, benignum, justum, non alieni cupidum; immo de suo jure cedentem potius aliqua, si fuerit lacessitus, quam aliena jura pulsantem, fugitantem litium, abhorrentem a jurgiis, redimentem concordiam et tranquillitatis gratiam. Siquidem de suo jure virum bonum aliquid relaxare, non solum liberalitatis, sed plerumque etiam commoditatis est. Primum dispendio litis carere,
Abbreviated transcription (Latin):
nullꝰ fuerit seniorum secundus. Erat enim in eo senestis
uenercbilis morum & in cana prudentia.: Vita enim ini¬
culata bonae senectutis stipendium est: Adiuuat hocqua¬
ad proststum bonie existimationis. side potentis manibuse¬
pices inopem demorte damꝰnatum eruccs quantum sine peru¬
batione fieri potest. neuideamur iastantiae mnagis causi fi¬
cere quammisori cordiae & grauiora inferre uulnera di
uioribus mederi desideramus. lam sios pressum opibus pit¬
tis & factione magis quam sceleris sui praetio grauatus
liberaueris egregiae conualescit opinionis testimoniun
Commendat plerosq &icm hos prtelitas. Est enim publicas
species bumanitatis ut peregrinus hospitio non egeat. sis¬
cipiatur officiose. pateat aduenienti ianua. quanta grao¬
decorum totius est orbis existimatione peregrinos cumb
o suscipi non de esse mensae hos pittdis gratia occurrere
fficio liberalittis explorari aduentus horpitium: Quod

Expanded text:
nulli fuerit seniorum secundus, erat enim in eo senectus nulli fuerit seniorum secundus, erat enim in eo senectus venerabilis morum et cana prudentia. Vita enim immaculata bonae senectutis stipendium est. CAPUT ad profectum bonae existimationis, si de potentis 95 manibus eripias inopem, de morte damnatum eruas, quantum sine perturbatione fieri potest; ne videamur jactantiae magis causa facere, quam misericordiae, et graviora inferre vulnera, dum levioribus mederi desideramus. Jam si oppressum opibus potentis, et factione magis quam sceleris sui pretio gravatum liberaveris, egregae convalescit opinionis testimonium. 103. Commendat plerosque etiam hospitalitas. Est enim publica species humanitatis, ut peregrinus hospitio non egeat, suscipiatur officiose, pateat advenienti janua. Valde idecorum totius est orbis existimatione, peregrinos cum honore suscipi, non deesse mensae hospitalitatis gratiam, occurrere officiis liberalitatis, explorare adventus hospitum. 104. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
mari hic caelo imperauit: Pulcbra itq copula seniorum atq
adalescentium: Alii testimonio. alii solatiosunt. alii magiste¬
nio alii delectationi: Omitto quod abrabae adhaesit loth
adules centulus &itm proficiscenti neforte hoc propinquita¬
us magis fuisse aestimetur. & necessariae potius quam uo¬
un tariae adiunctionis. Quid heliam atq heliseum loqua¬
nur licet non ex presse heli seum iuuenem scriptura signi¬
serit. adurtimus ttemen acolligimus unoremfus. bna¬
tibus ipostolorum barnaebas martum ad sumsit paulus sileam
paulus timotbeum paulis titum. Sed deilis superioribus
demus diuisa officia ut seniores consilio praeualerent l¬
niores ministerio. Plerumq etiam uirtutibus pares. di¬
pccres aetactibus sui delet taentur copula sicut delectibo¬
tur p&rus & iobannes Nam adulescentem legimus ine¬
uangelio iohannem & sua uoce. lic& meritis & sapientia

Expanded text:
mari, hic coelo imperavit. 100. Pulchra itaque copula seniorum atque mari, hic coelo imperavit. 100. Pulchra itaque copula seniorum atque adolescentium . Alii testimonio, alii solatio sunt: alii magisterio, alii delectationi. Omitto quod Abrahae adhaesit Loth adolescentulus etiam proficiscenti; ne forte hoc propinquitatis magis fuisse existimetur, et necessariae potius quam voluntariae adjunctionis. Quid Eliam atque Elisaeum loquamur? Licet non expresse Elisaeum juvenem Scriptura significaverit, advertimus tamen et colligimus juniorem fuisse . In Actibus apostolorum Barnabas Marcum assumpsit, Paulus Silam, Paulus Timotheum, Paulus Titum . 101. Sed illis superioribus videmus divisa officia, ut seniores consilio praevalerent, juniores ministerio. Plerumque etiam virtutibus pares, dispares aetatibus, sui delectantur copula, sicut delectabantur Petrus et Joannes. Nam adolescentem legimus in Evangelio Joannem et sua voce, licet meritis et sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
deorsum stabant ih scummorse ad accipiendam legemas cen¬
debit Omnis populus intra castra erat ihis extracastra in taber¬
nculo testimonu cum columna nubis descenderet & loque retur
cmmoyse quasi fidus ad stabat minister nec exiebat detaber¬
iculo iuuenis Cum seniores longe positi diuna trepidarent
niacula, Vbiq igitur inter admiranda opera etreueren da
streta scõ morsi in diuiduus adherebat. Vnde factum est uit
qufuerat socius conuersationis fier& successor potestatis. me¬
rio uir huius modi euasit. ut sisteret fluminum cursus clicer&¬
st sol & stccret Sttcret solquasi eius spectactor uictoriae
notem differret diem produceret. Quid quod moxsi negatũ
solus eligeretur ut populum introduceret interram repro¬
mssionis Maagnus uir fide miraculis. magnus triumphis Illi¬
us augustiora opera huius pros periora. :Vterq igitur diui¬
ni subnixus gratia. ultra humanam processit conditionem: Ille

Expanded text:
deorsum stabant; Jesus cum Moyse ad accipiendam Legem ascendeorsum stabant; Jesus cum Moyse ad accipiendam Legem ascendebat . Omnis populus intra castra erat, Jesus extra castra in tabernaculo testimonii. Cum columna nubis descenderet, et loqueretur cum Moyse, quasi fidus astabat minister: nec exibat de tabernaculo juvenis, cum seniores longe positi divina trepidarent miracula. 99. Ubique igitur inter admiranda opera et reverenda secreta sancto Moysi individuus adhaerebat. Unde factum est ut qui fuerat socius conversationis, fieret successor potestatis . Merito vir hujusmodi evasit, ut sisteret fluminum cursus , diceret: Stet sol, et staret sol ; quasi ejus spectator victoriae noctem differret, diem produceret: quid! quod Moysi negatum est solus eligeretur, ut populum introduceret in terram repromissionis. Magnus vir fidei miraculis, magnus triumphis. Illius augustiora opera, hujus prosperiora. Uterque igitur divina subnixus gratia, ultra humanam processit conditionem : ille
Abbreviated transcription (Latin):
itemquam suboculis constituti iudicis quicquid gerimus
in luce positum putemus ut omnibus manifestetur: Pluri
mum itaq prod est unicuiq bonis iungi. ad ules centibus
quoq: utile. ut dacros & sapientes uiros sequantur. quõ qui
congreditur sapientibus. sapiens est. Qui autem cohera
in prudentibus. in prudens agnoscitur. Et ad instructionen
Itaque plurimum proficit. & ad probuactis testimonium
ostendunt enim ad tilescentes eorum se imitatores esse qu¬
bus adhaereant et adea conuales ci opinio. quod ab his
uiuendi acceperint similitu dinem cum quibus conuersan¬
di auxerint cupiditatem. Inde tantus ihs̃ naue quodeum
non solum erudiuit adlegis scientiam morsi copula uen
&icem sc̃ĩ ficauit ad gratiam. Deniq cum in eius taberna¬
culo diuina resulgeret praesentia. uideretur maiestis
dni solus erat in tabernaculo iłis. morses cumdo loqus¬
bitus ihs pariter nube sacrate gebatur. Praes biteri & populus

Expanded text:
tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, tamquam sub oculis constituti judicis, quidquid gerimus, in luce positum putemus, ut omnibus manifestetur. mum itaque prodest unicuique bonis jungi. Adolescentibus quoque utile, ut claros et sapientes viros sequantur; quoniam qui congreditur sapientibus, sapiens est: qui autem cohaeret imprudentibus, imprudens agnoscitur. Et ad instructionem itaque plurimum proficit, et ad probitatis testimonium. Ostendunt enim adolescentes eorum se imitatores esse, quibus adhaerent; et ea convalescit opinio, quod ab his vivendi acceperint similitudinem, cum quibus conversandi hauserint cupiditatem. 98. Inde tantus Jesus Nave, quod eum non solum erudivit ad Legis scientiam Moysi copula, verum etiam sanctificavit ad gratiam . Denique cum in ejus tabernaculo divina refulgere praesentia videretur majestas Domini, solus erat in tabernaculo Jesus Nave. Moyses cum Deo 94 loquebatur, Jesus pariter nube sacra tegebatur. Presbyteri et populus
Abbreviated transcription (Latin):
mritum hebere potuit socie tatem Clar & ergo quõ etae
do potest malitia regnum possidere. quae neunam quidem pri¬
uutum potest regere familium : Summa igitur benignitate
opus est urnon solum puplica gubernacula sed etiam priuata
uri tueamur plurimum iuuat leni uolentia quae omnesstu¬
dã beneficus amplecti. deuincere officiis. ob pignerare gra
ta: Affabilita tem quioq sermonis diximus ad concilianda
gatiam uilere plurimum Sedhanc uolumus esse sinceram
hanc sobriam sine ulla adulatione nesimplicitatem. acpuriia¬
tem allo qui dedeceat sermonis adulatio. Formaenimesse
debemus ceteris. non solum in opere sed etiam in sermone
in castitate acfide. quales haberi uolumus. t alessimus : et
quedem affectum babemus. talem aperiamus. Neq: cdicuna
incordenr̃o uerbum iniquum. quod abs condi putemus slen¬
tio quia audit in occulto dicta qui occulta fecit: & cognos¬
cit secre ta iuscerum. qui sen sum uis ceribus infudit. Ergo

Expanded text:
meritum habere potuit societatem. 93 CAPUT XIX. meritum habere potuit societatem. 93 CAPUT XIX. do potest malitia regnum possidere, quae ne unam quidem privatam potest regere familiam? Summa igitur benignitate opus est, ut non solum publica gubernacula, sed etiam privata jura tueamur. Plurimum juvat benevolentia, quae omnes studet beneficiis amplecti, devincire officiis, oppignerare gratia. 96. Affabilitatem quoque sermonis diximus ad conciliandam gratiam valere plurimum. Sed hanc volumus esse sinceram ac sobriam sine ulla adulatione, ne simplicitatem ac puritatem alloquii dedeceat sermonis adulatio; forma enim esse debemus caeteris non solum in opere, sed etiam in sermone, in castitate ac fide. Quales haberi volumus, tales simus: et qualem affectum habemus, talem aperiamus. Neque dicamus in corde nostro verbum iniquum, quod abscondi putemus silentio; quia audit in occulto dicta, qui occulta fecit: et cognoscit secreta viscerum, qui sensum visceribus infudit. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ut semper noua quae reret. esuriret dm̃. sitiret in dnõ. Si¬
ebat esurire quisciebat. quia esurientes manducabant.
icebit & poterat abundure qui nibil hcebebat & possido¬
lictominia. Egre gie itoq uiros alicuu praesidentes munerti
onme dat iustitia & contra in iquittes destituit atq inpug¬
ut łxem plonobis est scriptura quae dicit Quia cum popus¬
us istlihel postmortem salomonis rogtes set filium eiis robo¬
in iutreleuasset ceruites eorum aseruitute dura & parerii
mperu temperaret austeritatem: Illam soreto senilicon¬
sle de suggestione adolescentium res ponsum dedise bar¬
smodi quod & onus adiceret superpatris iugum. & leuiora
gauioribiis supplicia muttret. quores ponso excas peratires¬
uderunt populi. non est nobis portio cum diuid. neq heredi¬
a in filo iesse: Reuertere unus quisq intiebernaculatua isra
situs apopulo acdestitunis urxeduarum trbum proptor dauid

Expanded text:
ut semper nova quaereret, esuriret Deum, sitiret in Dominum. Sciut semper nova quaereret, esuriret Deum, sitiret in Dominum. Sciebat esurire, qui sciebat quia esurientes manducabunt : sciebat et poterat abundare, qui nihil habebat, et possidligi. 93. Egregie itaque viros alicui praesidentes muneri commendat justitia: contra iniquitas destituit atque impugnat. Exemplo nobis est Scriptura quae dicit quia cum populus Israel post mortem Salomonis rogasset filium ejus Roboam, ut relevaret cervices eorum a servitute dura, et paterni imperii temperaret austeritatem, illum spreto senili consilio de suggestione adolescentium responsum dedisse hujusmodi, quia et onus adjiceret super patrium jugum, et leviora gravioribus suppliciis mutaret . 94. Quo responso exasperati responderunt populi: Non est nobis portio cum David, neque haereditas in filiis Jesse. Revertere unusquisque in tabernacula tua, Israel bis. Itaque desertus a populo ac destitutus, vix duarum tribuum propter David
Abbreviated transcription (Latin):
inperitiae aitti: ignorantiae. etideo scriptura ait: Et hin¬
les spũ scduabit. Praedara rgodixit scio & humilian
Ide ł quo in loco. qua moderatione quo fine inquo offici
in quomunere Nesciuit phareseus humiliari idendentas
est Sciuit publicanus. ideo iustificatus est Sciebat &arun¬
dare paulus. qui animum hepebat diuitem & sithes aurum
diuitis non hecbebat: Sciebat abundare qui non quaerde
datum inpetunia sed reqiar ebat fructum ingratia. possu¬
mus & sic intellegere . quia sc irl x abundare qui potera
dicere. os nr̃m patet aduos ocorinthii cornr̃m dilata¬
tum est. In omnib: erat inbutus. & saturari & esurire: bea¬
tus qui sciebat saturari inxp̃o. Nonergo illa cerporalis sel
sp̃italis est satietas. quam operatur scientia. Et merito scien¬
tia est opus. quia non in pane solo uiuit homo. sed in omnius¬
bodĩ. Ergo quisic sciebat saturari. & sic esurire suebat.

Expanded text:
imperitiae atque ignorantiae; et ideo Scriptura ait: Et humimperitiae atque ignorantiae; et ideo Scriptura ait: Et humiles spiritu salvabit . Praeclare ergo dixit: Scio et humiliari, id est, quo in loco, qua moderatione, quo fine, in quo officio, in quo munere. Nescivit Pharisaeus humiliari, ideo dejectus est: scivit publicanus, ideo justificatus est . 91. Sciebat et abundare Paulus, quia animum habebat divitem; etsi thesaurum divitis non habebat. Sciebat abundare, qui non quaerebat datum in pecunia, sed requirebat fructum in gratia. Possumus et sic intelligere, quia sciebat abundare, qui poterat dicere: Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est . 92. In omnibus erat imbutus, et saturari et esurire. Beatus qui sciebat saturari in Christo. Non ergo illa corporalis, sed spiritualis est satietas, quam operatur scientia. Et merito scientia opus est; quia non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei . Ergo qui sic sciebat saturari et sic esurire, sciebat
Abbreviated transcription (Latin):
utq inauiae : Ideo boniuir consilidicit. Ego enim didici
inquibus sum sufficiens esse: sciebat enim omnium malorum
radicem esse auaritiam. &. deo suo contentus erat alienũ
non requirebat. : Satis mihi est inquit quod habeo. siue parũ
siue plurimum habeam mihi plurimum est. Expressius ali¬
quuid dicendum uidetur. Signato uerbo usus est efficit mihi
inquir in quo sum: Id est nec de est. nec super fluit pionde est
quia nihil quaero Amplius non superfluit: quia nonso¬
nibus dici potest quia efficiebant illi praesentia, hoc est
nhonorem maiorem non obsequia uberiora desiderabat
nongloriae inmodicae cupidus. aut gratiã in debitae quie¬
rebat: sed debiti finem certaminis patiens laboris. securus
meriti praestolabatur. Scio inquit & humilicri. Non erg
indolta humilittas sed quae habeat sui modestiam & sci¬
entiam laudidatur. Estenim humilitts formidinis i

Expanded text:
atque ignaviae? 89. Ideo boni vir consilii dicit: Ego enim didici, atque ignaviae? 89. Ideo boni vir consilii dicit: Ego enim didici, in quibus sum, sufficiens esse . Sciebat enim omnium malorum radicem esse avaritiam, et ideo suo contentus erat, alienum non requirebat . Satis mihi est, inquit, quod habeo; sive parum, sive plurimum habeam, mihi plurimum est. Expressius aliquid dicendum videtur. Signato verbo usus est: Sufficit mihi, inquit, in quo sum; id est, nec deest, nec superfluit. Non deest, quia nihil quaero amplius: non superfluit, quia non sonibus dici potest quia sufficiebant illi praesentia, hoc est, non honorem majorem, non obsequia uberiora desiderabat; non gloriae immodicae cupidus, aut gratiam indebite quaerebat: sed debiti finem certaminis, patiens laboris, securus meriti praestolabatur: Scio, inquit, et humiliari . Non ergo indocta humilitas, sed quae habeat sui modestiam et scientiam, laudi datur. Est enim humilitas formidinis, est
Abbreviated transcription (Latin):
tatis plena castimoniae humilitatis quia dnõ deferebat.
honori ficentiae : referebat gratiam: Plenaquoq calli¬
moniae quia turpi flagitio contaminceri graue percatum
puitebat: Talis igitur debet esse consilicrius quinihil nebu¬
losum heebeat nihil fallaex nihil simulactum quod uitam
ius ac mores refellat. nihil in probum ac maliuolum qđ
uertat consulentes. Alia sunt enim quae fugiuntur . Alia
quae contemnuntur : fugimus eaquae possint nocere quae
neditiose possunt in noxam serpere. utsus qui consulitur
dibia sit fidei & pecuniae auidus. ut possit precio muiteri
Siniuriosus hic fugitur ac declinatur : Qui uero uolupta¬
rius in tempercons. & sicclienus a fraude. tamen auarus &cu¬
pidior lucri turpis. hic contemnitur. Quod enim specimem
industriae quem fructum laboris edere potest. quam reci¬
pere animocurcm ac sollicitudinem. quise torpori dederit

Expanded text:
tatis, plena castimoniae: humilitatis, quia domino deferebat; tatis, plena castimoniae: humilitatis, quia domino deferebat; honorificentiae, quia referebat gratiam: plena quoque castimoniae, quia turpi flagitio contaminari grave peccatum putabat. 88. Talis igitur debet esse consiliarius, qui nihil nebulosum habeat, nihil fallax, nihil simulatum, quod vitam ejus ac mores refellat; nihil improbum ac malevolum, quod avertat consulentes. Alia sunt enim quae fugiuntur, alia quae contemnuntur. Fugimus ea quae possunt nocere, quae malitiose possunt in noxam serpere; ut si is qui consulitur, dubia sit fide, et pecuniae avidus, ut possit pretio mutari: si injuriosus, hic fugitur ac declinatur. Qui vero voluptuarius, intemperans, etsi alienus a fraude; tamen avarus et cupidior lucri turpis, hic contemnitur. Quod enim specimen industriae, quem fructum laboris edere potest, quam recipere animo curam ac sollicitudinem, qui se torpori dederit
Abbreviated transcription (Latin):
itecq debetesse qui consilium alteridat. ut seipsum formam
aliis praebect atq: exemplum bonorum operum : indoc iri
in integritate. in grauitate. Vt sit eius sermo salubris atqunt
prebensibilis consilium utile. uita honesta sententia deor
Tcdis erat paulus qui consilium dabat uirginibus magister¬
um sacerdotibus ut primum seipsum formam nobis praeber&
adimitandum: Ideo et humiliccri sciebat sicut sciuit &iosp
qui summo ortus patri archarum genere non dedignatus de¬
generem seruitutem. exhibebat eam obsequiis. inlustrabatr
uirtutibus sciuit humilicri. qui &uenditorem &emptort
passus est &dñm appellabat eum. Audi humiliantemso
Sidns meus propter me nibil scit indomosua. & omnia quae¬
cumq hebet dedit in manus meas. neq: subtractum est ame
quicquam prae terte quauxor illius es. quo modo faciam
uerbum malum hoc & peccabo coramdo Plenauox humili¬

Expanded text:
itaque debet esse qui consilium alteri det, ut se ipsum formam itaque debet esse qui consilium alteri det, ut se ipsum formam aliis praebeat ad exemplum bonorum operum, in doctrina, in integritate, in gravitate; ut sit ejus sermo salubris atque irreprehensibilis, consilium utile, vita honesta, sententia decora. 87. Talis erat Paulus, qui consilium dabat virginibus , magisterium sacerdotibus , ut primum se ipsum formam nobis praeberet ad imitandum. Ideo et humiliari sciebat, sicut scivit et Joseph, qui summo ortus patriarcharum genere, non dedignatus degenerem servitutem, exhibebat eam obsequiis, illustrabat virtutibus. Scivit humiliari, qui et venditorem et emptorem passus est, et dominum appellabat eum. Audi humiliantem se: Si Dominus meus propter me nihil scit in domo sua, et omnia quaecamque habet, dedit in manus meas, neque subtractum est a me quidquam praeter te, quia uxor illius es; quomodo faciam verbum malum hoc, et peccabo coram Domino ? Plena vox humili
Abbreviated transcription (Latin):
loquer. quod uenditus a fratribus inseruitutem non retulit
inuriam sed famem depulit: quid desuauitate quadilesti
fratris praesentiam pia fraude quaesiuit. quem simulato ꝑ
diganticm furto reum statuit rapinae ut obsidem tener&s
gatiae Vnde merito ei a patredicitur. filius ampliatus
meus ioseph. filius ampliatus meus. Selotes filius meus ada¬
lescentior : Adiuuit te ds̃ meus & benedixit te benedictione
caeli a summo benedictione terrae habentis omnia propter
binedictiones patrista i & matris prieuat luit superbene¬
dictiones montium manentium & desideria collium aetor¬
norum Et in deutero nomio. quiuisus est in quit in rubo. uen¬
cas supercapud ioseph & superuerticem ipsius. honorifices
ter fratres: primitiuus tauri decus eius. cornua unicornuicor¬
nua ipsius in ipsis gentes uentilabit simul usq ad extremum
terrae : Ipsi detemmilia effrem &ipsi milia mancesses : Talis¬

Expanded text:
loquar; quod venditus a fratribus in servitutem, non retulit loquar; quod venditus a fratribus in servitutem, non retulit injuriam, sed famem depulit? Quid de suavitate, qua dilecti fratris praesentiam pia fraude quaesivit, quem simulato per elegantiam furto, reum statuit rapinae, ut obsidem teneret gratiae . 85. Unde merito ei a patre dicitur: Filius ampliatus meus Joseph, filius ampliatus meus, zelotes filius meus adolescentior . . . . Adjuvit te Deus meus, et benedixit te benedictione coeli a summo, et benedictione terrae, terrae habentis omnia, propter benedictiones patris tui et matris. Praevaluit super benedictiones montium manentium, et desideria collium aeternorum , et in Deuteronomio: Qui visus es, inquit, in rubo, ut venias super caput Joseph, et super verticem ipsius. Honorificus inter fratres: primitivus tauri decus ejus, cornua unicornui cornua ipsius. In ipsius cornu gentes ventilabit simul usque ad extremum terrae. Ipsi decem millia Ephraem, et ipsi millia Manasses .
Abbreviated transcription (Latin):
fetu & frustu inter precatus tempora. Faetus enim iu¬
uencae annum ex primit & fructus segetis annum con¬
simmat integrum. Quaeideo ascendebant deflumine qđ
dies anni ad tempora fluminum praetereunt modo. & cur¬
im labuntur: annos itaq: septem priores uberes terrae. fer¬
ulos ac fecundos declarat suturos: posteriores autem alior
septem annos steriles atq infecundos quorum sterilitas
sumꝑtura foret uber tatem superiorum. Qua gratia pros¬
uidendum ammonuit ut uberi oribus annis congregaretur
ubsidium frumentarium. quod sustentare posset inopiam
suturae in faecunditatis. : quid primum mirer : Ingenium
quo in ipsum ueritatis descendit cubile : an consilium quotam
rauiatq diuturnae prospexit neces sitacti: anugilantiam
tiustitiam: quorum altera inposito sibi tanto munere con¬
regauit tam multi plices commecctus. altera quae aequa¬
utetem peromnes reser uauit : Nam de magnanimitatequid

Expanded text:
fetu et fructu interpretatus tempora. Fetus enim jufetu et fructu interpretatus tempora. Fetus enim juvencae annum exprimit, et fructus segetis annum consummat integrum. Quae ideo ascendebant de flumine, quod dies, anni, ac tempora fluminum praetereunt modo, et cursim labuntur. Annos itaque septem priores uberis terrae fertiles ac fecundos declarat futuros: posteriores autem alios septem annos steriles atque infecundos, quorum sterilitas absumptura foret ubertatem superiorum. Qua gratia prospiciendum admonuit, ut uberioribus annis congregaretur subsidium frumentarium, quod sustentare posset inopiam futurae infecunditatis. 84. Quid primum mirer? Ingenium quo in ipsum veritatis descendit cubile: an consilium quo tam gravi atque diuturnae prospexit necessitati: an vigilantiam atque justitiam; quarum altera, imposito sibi tanto munere, congregavit tam multiplices commeatus: alteraque aequalitatem per omnes servavit? Nam de magnanimitate quid
Abbreviated transcription (Latin):
tulit. quam predare autem colligit futura: Primũqu
ar gute regedis interpres somnii. ueritatem expressit:
Somnium regis primum hoc fuit. Septem iuuencae asco¬
debant deflumine uisudecorȩ & pingues corpore. & ad
oram pascebantur fluminis. Alia quoq uitulae uisa
deformes. ac ieiuno corpore post illccs iuuencas a scende¬
bant deflumine. & iuxta eas in ipsoriparum thoro pas¬
cebantur : Et uisae sunt hae uitulae tenues atq: exilis
deuoracre illas quae prestabant forma & gratia: Etsm¬
nium secundum hoc fuit.: Septem spicȩ pingues elect¬
& bonae de terrȩ surgebant sinu. & posti eccs septemspicȩ
exiles &uento corruptae ac madidae se subicere moli¬
ebrentur. Et ui sum est quod laetas & uberes spicais sten¬
les spicȩ & tenues deuorauerint. hoc somnium ita ape¬
ruit sc̃s ioseph. Eo quod semptem iuuencae. septemann
forent. & septem spicȩ similiter anni soptem forent. ex

Expanded text:
pertulit. 82. Quam praeclare autem collegit futura! Primum quam pertulit. 82. Quam praeclare autem collegit futura! Primum quam argute regalis interpres somnii veritatem expressit! Somnium regis primum hoc fuit: Septem juvencae ascendebant de flumine, visu decorae, et pingues corpore, et ad oram pascebantur fluminis. Aliae quoque vitulae visu deformes ac jejunae corpore, post illas juvencas 90 ascendebant de flumine, et juxta eas in ipso riparum thoro pascebantur: et visae sunt hae vitulae tenues atque exiles devorare illas quae praestabant et forma et gratia. Et somnium secundum hoc fuit: Septem spicae pingues, electae et bonae de terra surgebant: et post eas septem spicae exiles et vento corruptae ac marcidae se subjicere moliebantur: et visum est quod laetas et uberes spicas steriles spicae et tenues devoraverunt. 83. Hoc somnium ita aperuit sanctus Joseph, eo quod septem juvencae septem anni forent, et septem spicae similiter septem anni forent, ex
Abbreviated transcription (Latin):
nonut omnes exueret suo. sod fulcir& publico: Tributum cons¬
itueret. quo suc totius habere possint. Quoditec fuit gratum
omnibus quibus terras adimerat : ut non uenditionem sia uiris
sed redem ptionem salutis puttrent. Denique dixerunt. Sanas¬
tinos. Inuenimus gracticm in conspectudnĩ nr̃i Nam et dep¬
pnetite nihil amisertent. quiius receporant & de utilita¬
tenibil perdiderant. quicd quisi erant perpetuitaetem.
Ourum megnum qui non largitatis super fluȩ temporalem
captic uit gloridm sed ꝑ p&uaem commoditatem constituit
prouidentiae : Fecit enim ui tributis populi se iuuarent suis.
nec in tempore necessitatis aliena subsidia desiderare
onelius enimfuit conferre aliquid defructibus quã tatu
deiure amittere. quintam portionem conlatiuam sta¬
utuit & in prouidendo ꝑspicatior & intributo liberalior
deniq: num quacm postecc aegiptus huius modi famemꝑ

Expanded text:
non ut omnes exueret suo, sed fulciret: publicum tributum consnon ut omnes exueret suo, sed fulciret: publicum tributum constitueret, quo sua tutius habere possent. Quod ita fuit gratum omnibus quibus terras ademerat; ut non venditionem sui juris, sed redemptionem salutis putarent. Denique dixerunt: Sanasti nos, invenimus gratiam in conspectu Domini nostri . Nam et de proprietate nihil amiserant, qui jus receperant: et de utilitate nihil perdiderant, qui acquisierant perpetuitatem. 81. O virum magnum, qui non largitatis superfluae temporalem captavit gloriam, sed perpetuam commoditatem constituit providentiae! Fecit enim ut tributis populi se juvarent suis, nec in tempore necessitatis aliena subsidia desiderarent. Melius enim fuit conferre aliquid de fructibus, quam totum de jure amittere. Quintam portionem collationis statuit et in providendo perspicacior, et in tributo liberalior. Denique nunquam postea Aegyptus hujusmodi famem
Abbreviated transcription (Latin):
dus est. ita&icom calcar plerumq: adhibendum uidetur modi
dio un quod benefacis id eotidie facere possir nes ibtrehas necessi¬
aos qubodindulseris ẽffusioni: Calcar propterea qua melius ope¬
retus pecunia in pauperis cibo. quam indiuitis saetulo Caue in
telo culostuos nein duidas scdutem in opum. & ttemnqucem incumu¬
Is sepelices uitm pauperum : Potuit doncre ioseol tortes acgopti
qns effundere thesauros rogios. noluit tamen decelieno effu¬
as uideri maluit frumenta uendere quam donare esurientib
quispaucis doncss& pluribus defiurser: Eam liberditiotem ꝓ¬
leuit quas ab undiret Omnibus patefecit horrea. utomnos
enerent subsidium frumentierium. Negratis accipiendo cul¬
tis terrerum relinquerent: quõ quialieno utitur. suum neglo¬
gir . liaq primo omnium coacer uauit pecunicas. deinde instru¬
nenti c&erto ad postremum iura terrarum regi aidquisi uit.

Expanded text:
dus est, ita etiam calcar plerumque adhibendum videtur. Modus dus est, ita etiam calcar plerumque adhibendum videtur. Modus ideo, ut quod benefacis, id quotidie facere possis; ne subtrahas necessitati, quod indulseris effusioni: calcar propterea, quia melius operatur pecunia in pauperis cibo, quam in divitis sacculo. Cave ne intra loculos tuos includas salutem inopum, et tanquam in tumulis sepelias vitam pauperum. 79. Potuit donare Joseph totas Aegypti opes, et effundere thesauros regios; noluit tamen de alieno effusus videri: maluit frumenta vendere, quam donare esurientibus; quia si paucis donasset, plurimis defuisset. Eam liberalitatem probavit, quo abundaret omnibus. Patefecit horrea, ut omnes emerent subsidium frumentarium , ne gratis accipiendo, cultus terrarum relinquerent; quoniam qui alieno utitur, suum negligit. 80. Itaque primum omnium coacervavit pecunias, deinde instrumenta caetera, ad postremum jura terrarum regi acquisivit,
Abbreviated transcription (Latin):
bono operatori debilitts: quamuox pauperi: Neq uero fi¬
eri potest ut non extor queat amplius inportunitaes uoci¬
ferantium. sed non semper inpudentiae locursit : Videndur
est ille qui te non uid& requirendus ille quierubes cit uide¬
ri. Ille&ican cdausus in carcerem occurrattibi. ille affec¬
tus aegritudinis mentem tuam personet. quiaures non potet
quoplus teoperteri uiderit populus magis dilig&: Scio ple¬
rosq: sacerdotes quo plus contulerint . plus abundasse. Quõ
quicumq bonum operccrium uid&. ipsi confert quod ille sio
officio dispenset. securus quod ad pauperem sua peruemad
mniseri cordia : Ne moenim uult nisi pauperi proficere suam
consolationem: Namsiquem aut inmoderatum aut nimis
tenatem dispensatorem uiderit: utrumq: dispicit. Siaut
suꝑfluis erogationibus dissip& alieni fructus laboris. aut
recondet sacculis: Sicut igitur modus libercclitactis tenen¬

Expanded text:
 operatori bono debilitas, quam vox pauperis. Neque vero fi operatori bono debilitas, quam vox pauperis. Neque vero fieri potest ut non extorqueat amplius importunitas vociferantium: sed non semper impudentiae locus sit. Videndus est ille, qui te non videt: requirendus ille, qui erubescit videri. Ille etiam clausus in carcere occurrat tibi; ille affectus aegritudine mentem tuam personet, qui aures non potest. 78. Quo plus te operari viderit populus, magis diliget. Scio plerosque sacerdotes, quo plus contulerunt, plus abundasse; quoniam quicumque bonum operarium videt, ipsi confert quod 89 ille suo officio dispenset, securus quod ad pauperem sua perveniat misericordia: nemo enim vult, nisi pauperi proficere suam collationem. Nam si quem aut immoderatum aut nimis tenacem dispensatorem viderit, utrumque despiciet: si aut superfluis erogationibus dissipet alieni fructus laboris, aut recondat sacculis. Sicut igitur modus liberalitatis tenen
Abbreviated transcription (Latin):
sibsidia euatuctre pauperum: ex incrure sumptum: uec ex¬
iguo contenti mneclora quaerunt: Ambitu uestium captan¬
tes petitiones sufsrtegium: & nactadium simulatione li¬
citantes in crementa questuum. his siquis facilem fidem¬
deferat: cito ex haurit pauperum alimonus profutura
conpendia: modus lcergiendi ad sit: utnec alii in cenes
recedent : neque trans cribatur uit a pauperum inspolia
fraudulentorum. Edergo mensura sit. ut neq buma¬
nittes deseratur: nec distituatur netessittas Pleriq
simulant debita setueri: & ta men exutosse perla trocima
deplorant : aut in iuria fidem faciat: aut cognitio person
quo propensius iubetur ab ecclesia relegectis sumptus
inpertiendus sidesit eis alendi copia. Itaq quimodumser¬
uat. auarus nulli sed largus omnibus est : Non enim solas an¬
res praebere debemus audiendis precantum uocibus. sed
& icomoculos considerandis necessitactibus. Plus decmat¬

Expanded text:
subsidia evacuare pauperum, exinanire sumptum: nec exsubsidia evacuare pauperum, exinanire sumptum: nec exiguo contenti, majora quaerunt, ambitu vestium captantes petitionis suffragium, et natalium simulatione licitantes incrementa quaestuum. His si quis facile deferat fidem, cito exhaurit pauperum alimoniis profutura compendia. Modus largiendi adsit, ut nec illi inanes recedant, neque transcribatur vita pauperum in spolia fraudulentorum. Et ergo mensura sit, ut neque humanitas deseratur, nec destituatur necessitas. 77. Plerique simulant debita. Sit veri examen. Exutos se per latrocinia deplorant: aut injuria fidem faciat, aut cognitio personae, quo propensius juventur. Ab Ecclesia relegatis sumptus impartiendus, si desit eis alendi copia. Itaque qui modum servat, avarus nulli, sed largus omnibus est: non enim solas aures praebere debemus audiendis precantium vocibus, sed etiam oculos considerandis necessitatibus. Plus clamat
Abbreviated transcription (Latin):
Quaento utilius regem pharao sc̃s ioseoh consilio prouiden¬
tiae iuuit: quai siobtulisset pecuniam: Pecuniaen.m un¬
us ciuitatis non redemit ubertictem: prospicientia trti¬
is aegipti perquimn quennium famem reppulit. facilo autem
occunia consumitur : consilia exhauriri nesciunt: Haccusu
uigentur pecunia minuitur &citodeficit: att ipseem destitu¬
r benignitatem: ut quo pluribus lcergiri uolueris eo pau¬
cores adiuues. Et sepe tibidesit: quod alus conserendum
puit ueris. Consilui autem operisq conlatio quo inplures
desfunditur : eo redundantior meen&. & in suum fontem
recurrit Inseenim refluit ubertas prudentiae & quoplu¬
ribus fluxerit : eo exercitatius sit omne quod reman&:. Licet
ꝯiues: Cuus sobricttes tenenda est maxime scccerdotib
utnon proiastaentia sed proiustitia dis pensent. Niusquam
cum maior auiditas petitionis causa ueniunt : ualidi
uenunt nullem causcm nisi uacandi hacbentes. Etuolunt

Expanded text:
Quanto utilius regem Pharaonem sanctus Joseph consilio providenQuanto utilius regem Pharaonem sanctus Joseph consilio providentiae juvit, quam si contulisset pecuniam! Pecunia enim unius civitatis non redemit ubertatem: prospicientia totius Aegypti per quinquennium famem repulit . 75. Facile autem pecunia consumitur, consilia exhauriri nesciunt. Haec usu augentur: pecunia minuitur, et cito deficit, atque ipsam destituit benignitatem; tatem; ut quo pluribus largiri volueris, eo pauciores adjuves, et saepe tibi desit quod aliis conferendum putaveris. Consilii 88 autem operisque collatio, quo in plures diffunditur, eo redundantior manet, et in suum fontem recurrit. In se enim refluit ubertas prudentiae: et quo pluribus fluxerit, eo exercitius fit omne quod remanet. CAPUT gitas. Sobrietas tenenda est, maxime sacerdotibus, ut non pro jactantia, sed pro justitia dispensent. Nusquam enim major aviditas petitionis. Veniunt validi, veniunt nullam causam nisi vagandi habentes, et volunt
Abbreviated transcription (Latin):
nutrire paruulos pupillos tueri: Sunt &icm quiuirg¬
nes orbatas pacrentibus tuendae pudicitiae gratia co¬
nubio locent: nec solum studio. sed etiam sumptu adiuud
Est &icm illud genus libertditactis quod apostolus docet ut
nquis fidelis hacb& uiducos. subministr& illis: ute arun
alimonus ecclesia non grauetur: uthis quae uerae uiduȩ
sunt sufficiat: Vtilis igitur huius modi liberalitrs: sed
non communis oronibus: Sunt enim plerique & iccmuiri
boni: qui tenues censu contenti quidem exiguo ad sui usum
sed non idonei ad subsidium leuandae paupertatis alienar
Tamen subpetit aliud beneficientiae genus: quod iuuare
possit inferiorem: Est enim duplex liber alitas. Vnaquȩ
nbsidio rei adiuuat: id est usupecomiae : altera qua e opere¬
rum conlatione inpenditur : Multo frequenter splendidi¬
or multoq: clacrior: Quanto in lustrius abrahem captũ
armis uic tricibus recepit nepꝗtem. quam si rede missec:

Expanded text:
nutrire parvulos, pupillos tueri. 72. Sunt etiam qui virginutrire parvulos, pupillos tueri. 72. Sunt etiam qui virgines orbatas parentibus tuendae pudicitiae gratia connubio locent, nec solum studio, sed etiam sumptu adjuvent. Est etiam genus illud liberalitatis quod Apostolus docet: Ut si quis fidelis habet viduas, subministret illis, ut earum alimoniis Ecclesia non gravetur, ut his quae vere viduae sunt, sufficiat . 73. Utilis igitur hujusmodi liberalitas, sed non communis omnibus. Sunt enim plerique etiam viri boni, qui tenues sunt censu, contenti quidem exiguo ad sui usum, sed non idonei ad subsidium levandae paupertatis alienae; tamen suppetit aliud beneficentiae genus, quo juvare possint inferiorem. Est enim duplex liberalitas: una quae subsidio rei adjuvat, id est, usu pecuniae; altera quae operum collatione impenditur, multo frequenter splendidior, multoque clarior. 74. Quanto illustrius Abraham captum armis victricibus recepit nepotem , quam si redemisset!
Abbreviated transcription (Latin):
Nota sunt haet nimis ylirici uastitate & traciae : quanti
mique uenales erant toto captiui orbe: quos si re uoces
unius prouinciae numerum explere nom possint: fuerunt
timen qui eos quos ecclesiae redemerunt. inseruitutom
rt uocare uellent: ipsa grauiores captiuitate qui in uide¬
rent alienam misericor diam: Ipsi si in captiuitatem uenis¬
sen seruirent liberi: Siuenditi forent. seruitutis mi¬
nisterium non recusarent. Et uolunt alienam libertatẽ
res cindere. quisuam seruitutem nom possent rescindere:
Nisi forte pretium reciperet: siemptori placeret. In quo
timon non rescinditur seruitus. sed redimitur: Praecipua
igtir liberalitas redimere captiuos Et maxime ab hoste
barbaro. quinihil deferat humanitatis admiseri cordiam
nisi quod auaritia reser uauerit: aut adredemptionem des
alienum subire si debitor soluendo non sit : atq: artetis
ad solutionem quaesit iure debitae inopia destitutae¬

Expanded text:
Nota sunt haec nimis Illyrici vastitate et Thraciae: quanti Nota sunt haec nimis Illyrici vastitate et Thraciae: quanti ubique venales 87 erant toto captivi orbe, quos si revoces, unius provinciae numerum explere non possint! Fuerunt tamen qui et quos Ecclesiae redemerunt, in servitutem revocare vellent, ipsa graviores captivitate, qui inviderent alienam misericordiam. Ipsi si in captivitatem venissent, servirent liberi: si venditi fuissent, servitutis ministerium non recusarent; et volunt alienam libertatem rescindere, qui suam servitutem non possent rescindere, nisi forte pretium recipere emptori placeret: in quo tamen non rescinditur servitus, sed redimitur. 71. Praecipua est igitur liberalitas, redimere captivos, et maxime ab hoste barbaro, qui nihil deferat humanitatis ad misericordiam, nisi quod avaritia reservaverit ad redemptionem: aes alienum subire, si debitor solvendo non sit, atque arctetur ad solutionem, quae sit jure debita, et inopia destituta: e
Abbreviated transcription (Latin):
portunos neque restricta circa indigentes. pluri ma auren
genera liberalitatis sunt non solum cotidiano sumptu ae¬
gentibus quiuitam sustinerȩ suam possint disponere acli¬
ponsare alimaniam : uerum &iam his quipublicae aagere
uerecundantur consulere acsubuenire quatinus cominuns
genorum alimonia non ex auriantur. deeoenim loquor
bpraesit alicui muneri : utsi officium sacerdotis gerat aut
dispensatoris ut dehis suggerat epis copo. nec reprimat
si quem positum In necessitate aliqua cognouerit. aut de iet¬
tum opibus ad inopiae necessitatem redactam: Maximae
si non effusione ad olescentiae sed direptione alicuius &a
nissione patrimonii in eam reciderit in iuriam. ut sumptũ
xercere diurnum nonqueat Summa &iam liberalitas cap¬
tos redimere eripere ex hostium manibus. subtrahere ne¬
cihomines & maxiine feminas turpitudini. Reddere pa¬
rentiles liberos. parentis liberas. ciues patriae resti tuere :

Expanded text:
portunos, neque restricta circa indigentes! 69. Plurima autem portunos, neque restricta circa indigentes! 69. Plurima autem genera liberalitatis sunt, non solum quotidiano sumptu egentibus, quo vitam sustinere suam possint, disponere ac dispensare alimoniam; verum etiam his qui publice egere verecundantur, consulere ac subvenire, quatenus communis egenorum alimonia non exhauriatur. De eo enim loquor qui praeest alicui muneri, ut si officium sacerdotis gerat, aut dispensatoris; ut de his suggerat episcopo, nec reprimat si quem positum in necessitate aliqua cognoverit, aut dejectum opibus ad inopiae necessitatem redactum: maxime si non effusione adolescentiae, sed direptione alicujus et amissione patrimonii in eam reciderit injuriam, ut sumptum exercere diurnum non queat. 70. Summa etiam liberalitas, captos redimere, eripere ex hostium manibus, subtrahere neci homines, et maxime feminas turpitudini, reddere parentibus liberos, parentes liberis, cives patriae restituere.
Abbreviated transcription (Latin):
& uelut exarte quadam despiciat hominum pecuditater q
qui fecerit. huno homines supra hominem esse arbitran
Quis est inquit & laudabimus eum: fecit enim mirabilia inu
tasua Quomodo enim non ad mirandus quidiuitias sperna
quas plerique saluti propriae praetulerunt: Dec& igitura
nis censura frugalitatis. continentiae auctoritas. & maxima
eum quibonore praestat. ne praeminentem uirum thes au¬
ri possideant sui & petunus seruiat qui prae est liberis
Illud magis dec& ut supra thesaurum sit animo. infraami¬
cum obsequio : humilitas enim: aug& gratiam: Haet plena
laudis & digna primario uiro non communem cum tyruis no¬
gitiatoribus & galathis mercatoribus habere turpis lu¬
cricupidinem. Nec omnebonum locare in pecuniam & tam¬
quam mercennario munere cotidianos numerare qua estis
calculari compendia. Quod si ab his sobrium regere animun
laudabile est. quanto illud praestantius. sidilecti onem mi¬
titudinis liberalitate ad quiras neque super flua circaii¬

Expanded text:
 velut ex arce quadam despiciat hominum cupiditates? Quod qui fecerit, hunc homines supra hominem esse arbitrantur: Quis est, inquit, hic, et laudabimus eum? Fecit enim mirabilia in vita sua . Quomodo enim non admirandus, qui divitias spernit, 86 quas plerique saluti propriae praetulerunt? 67. Decet igitur omnes censura frugalitatis, continentiae auctoritas, et maxime eum qui honore praestet, ne praeeminentem virum thesauri possideant sui, et pecuniis serviat, qui praeest liberis. Illud magis decet, ut supra thesaurum sit animo, et infra amicum obsequio. Humilitas enim gratiam auget. Haec plena laudis et digna primario viro, non communem cum Tyriis negotiatoribus et Galaaditis mercatoribus habere turpis lucri cupidinem, nec omne bonum locare in pecunia, et tamquam mercenario munere quotidianos numerare quaestus, calculari compendia. laudabile est, quanto illud praestantius si dilectionem multitudinis liberalitate acquiras, neque superflua circa im
Abbreviated transcription (Latin):
ttentior est quam species uasculorum. huic muneri prosics¬
redebuit aurũ redemptoris. ut redimeret perilitantes: Ao¬
nosco infusũ me auro sanguinexp̃r nonsolum in ruti laesse
rũ &iam diuinae operationis anpresisse uirtutem. redemps
uit uit. A quo cum quaereron tur thesauri. et clesiae prom¬
sit demonstre turum se: sequentidie pauperes duxit. Int¬
rogectus ubiessent thesccuri quos promiserat. ostendit pa¬
peres dicens, hisunt thes auri ecclesuae . & uere thesauri
scriptum est: Esuriui & dedistis mihi manducare. sitiui&
dedistis mihi bibere: Hos peseram & collegistisme. Et insra
Quodenim unieorum fecistis. mihi fecistis. quos meliores h¬
b& ihs̃ thes auros. quam eos inquibus amat uideri. hos he¬
sauros demonstracuit laurentius & uicit. quod eos nec per¬
secutor potuit auferre: Itiq: ioachim qui aurum in obsi¬
dione seruauit. nec dispensauit alimoniae cõparandie

Expanded text:
raestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficeraestantior est, quam species poculorum. Huic muneri proficere debuit aurum Redemptoris, ut redimeret periclitantes. Agnosco infusum auro sanguinem Christi non solum irrutilasse, verum etiam divinae operationis impressisse virtutem redemptioervavit, a quo cum quaererentur thesauri Ecclesiae, promisit se demonstraturum. Sequenti die pauperes duxit. Interrogatus ubi essent thesauri quos promiserat, ostendit pauperes dicens: Hi sunt thesauri Ecclesiae. Et vere thesauri,scriptum est: Esurivi, et dedistis mihi manducare: sitivi, et dedistis mihi bibere: hospes eram, et collegistis me . Et infra: Quod enim uni horum fecistis, mihi fecistis . Quos meliores Jesus habet thesauros, quam eos in quibus amat videri? 141. Hos thesauros demonstravit Laurentius, et vicit, quod eos nec persecutor potuit auferre. Itaque Joachim qui aurum in obsidione servabat, nec dispensabat alimoniae comparandae;