comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et serui in equis st̃. cũpeccatores p̾sentis uitȩ dignitatib efferunt᷑.
Principes uͦ qͣsi serui ambulant. cũ multos dignitate uirtutũ plenos
nullus honor erigit. s sũma hic adu̾sitas uelut indignos deorsũ
in morte anime ocłos m̃tis au̾itatis luce clauserunt. qͥ p̾sentis utte
uita qͥdem pueri in longũ trahit᷑. ut a factis ꝓuerilib corrigatur.
S si peccati ꝑpetratione. nec temꝑis longinqͥtate compescit᷑. hec

Expanded text:
quis sunt, cum peccatores praesentis vitae dignitatibus efferuntur; principes vero, quasi servi ambulant, cum multos dignitate virtutum plenos nullus honor erigit, sed summa hic adversitas velut indignos deorsum  mentis oculos a veritatis luce clauserunt, qui in praesentis vitae vita quidem pueri in longum trahitur, ut a factis puerilibus corrigatur. Sed si a peccati perpetratione nec temporis longinquitate compescitur, haec
Abbreviated transcription (Latin):
clausa qͥd intꝰ habeant ignoramꝰ. aꝑto uͦ ore uasculoꝵ quid
intͥnsecus contineat᷑ agnoscimꝰ. ita scoꝵ corda qͦ clauso ore occul¬
ta st̃. aꝑto ore detegunt᷑. & cũ cogitationes detegunt os aꝑire
sublimia p̾cepta dño in monte dicturo p̾mittit᷑. aꝑiens os
suũ dix̃. Quãuis illic ⁊ hoc accipi debeat. qr tc̃ os suũ inp̾ceptis
aꝑuit. in quib dudũ aꝑuerat oraꝓpħarum.¬

Expanded text:
intus habeant ignoramus, aperto vero ore vasculorum quid intrinsecus contineatur agnoscimus, ita sanctorum corda quae clauso ore occulta sunt, aperto ore deteguntur; et cum cogitationes detegunt; os aperisublimia praecepta Domino in monte dicturo, proemittitur: Aperiens os suum, dixit ; quamvis illic et hoc accipi debeat, quia tunc os suum in praeceptis aperuit in quibus dudum aperuerat ora pr
Abbreviated transcription (Latin):
rium saporem u̾tit. Cũ sit timida neqͥcia dat testimonium
condẽnationi qr cũ de facto suo conscientiã pulsans timor redar¬
guit. ipse sͥ testimoniũ ꝑ hibet damnabile eẽ qđ agre. Quo ꝯtra
ꝑ ioh̃em dr. Si cor nr̃m ñ rep̃henderit nos. fiduciã habemꝰ apud
dm̃. Si fugiunt gͦ iniqui humanos ocłos. semet ipsos certe fugere
habent iudicẽ rationẽ suã. In peccato gͥ qd̃ cõmitunt. pͥus ꝯtra
se iudiciũ suȩ rationis sumunt. & pꝰt ad districtionẽ et̾ni exami¬
nis ꝑducunt᷑. Et hoc ẽ fortasse. qd̃ ꝑpsalmistã dr. Abyssus a¬
byssũ inuocat. in uoce catharactaꝵ tuaꝵ. Quia dũ miro ordine
dispositionis occulte. malũ ñ ꝑmitut᷑ nesciri qd̃ agit᷑ & suo se
iudicio peccator in conscientia condẽnat. & post condẽnationẽ
ꝓpͥam ad et̾ni iudicis sententiã ꝓꝑat. Abyssũs gͦ ab yssũ inuoca

Expanded text:
m sapientem dicitur: Cum sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi . Quia dum de facto suo conscientiam pulsans timor redarguit, ipsa sibi testimonium perhibet damnabile esse quod agit. Quo contraitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus apud Deum . Fugiant ergo iniqui humanos oculos, semetipsos certe fugere habent judicem rationem suam. In peccato igitur quod committunt prius contra se judicium sunis perducuntur. Et hoc est fortasse quod per Psalmistam dicitur: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum . Quia dum miro ordine dispositionis occultae malum non permittitur nesciri quod agitur, et suo se jam judicio peccator in conscientia condemnat, et post condemnationem propriam ad aeterni judicis sententiam properat. Abyssum ergo abyssu
Abbreviated transcription (Latin):
uncta tẽptaui in sapientia. Dixi sapiens efficiai. & ipsalongiꝰ re¬
cessit a me. Quesita sapientia longe recedere di. qr appropinqͣnti
altior uidet᷑. Qui uͦ hanc nequaꝙͣ quer̃t̃. tanto se ei ꝓpinquasse esti-¬
rar lucis claritatẽ nesciunt. quã numꝙͣ uidert̃. Cũq in forma
eiꝰ pulchritudinis ñ tendunt᷑. in semet ipsis libent̃ cotidie defor¬
mes fiunt. Nam qͥsqͥs eiꝰ radiis tangit᷑. sua illi manifestiꝰ tortitudo
monstrat᷑. & eo ueriꝰ inuenit quantũ flectat᷑ inuicio. quo sagadius
summa desicd̾ans conspicit. quantũ distat arecto. Sunt usti quib mł̾¬
ta ꝓueniunt. quasi oꝑa egerint impioꝵ. & st̃ impii qͥ ita securi sunt
ac si iuistoꝵ facta habeant. Hoc nimirũ omp̃c ds inestimabili dispen-
sat pietate. ut & iustos flagella crucient ne de oꝑe extollant᷑. et
iniusti sine pena saltẽ hanc uitã ꝑagant. qr ad torm̃ta qͤ sine fine

Expanded text:
uncta tentavi in sapientia, et dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius recessit a me . Quaesita enim sapientia longe recedere dicitur, quia appropinquanti altior videtur. Qui vero hanc nequaquam quaerunt, tanto se ei propinquos aesti lucis claritatem nesciunt, quam nunquam viderunt; cumque in formam ejus pulchritudinis non tenduntur, in semetipsis libenter quotidie deformiores fiunt. Nam quisquis ejus radiis tangitur, sua illi manifestius tortitudo monstratur; et eo verius invenit quantum flectatur in vitio, quo, sagacius summa considta eveniunt, quasi opera egerint impiorum; et sunt impii qui ita securi sunt, ac si justorum facta habeant . Quod nimirum omnipotens Deus inaestimabili pietate dispensat, ut et justos flagella crucient, ne opera extollant; et injusti saltem sine poena hanc vitam peragant, quia ad tormenta quae sine fine
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩs qͥ ad locũ accedit. in quo ñ fuit. eũ deserit in quo fuit.
Qua gͥ ratione discurrere sp̃m dicimꝰ. dũ cuncta intra ipsũ sint.
& locus nusꝙͣ sit. ubi ñ sit: Sic̃ scͥptum ẽ. Sp̃c dñi repleuit orbẽ¬
post. humanꝰ. stabilis. In qͥb rursũ u̾bis magna nob̾ questio orit᷑.
cur iste sp̃c qͥ implet omĩa. simul mobilis & stabilis dicat᷑. S si
adusum humanȩ ꝯsuetudinis recurrimꝰ. sensũ citiꝰ loquentis in¬
gͦ sp̃s ut ubiq p̾sens signet᷑. simul & mobilis ce stabilis d̃r. Sta¬
bilis. qr ꝑ naturã omĩa continet. Mobilis aũt dr. qͥa ubiq etiã
nescientib occurrit. Tenens gͦ omĩa stabilis. p̾sentem se om̃ib

Expanded text:
it ad locum in quo non fuit, et eum deserit in quo fuit. Qua igitur ratione discurrere spiritum dicamus, dum cuncta intra ipsum sint, et locus nusquam sit ubi non sit? Sicut scriptum est: Spiritus Domini repost: Humanus stabilis . 10. In quibus rursum verbis magna nobis quaestio oritur, cur iste spiritus qui implet omnia simul mobilis et stabilis dicatur. Sed si ad usum consuetudinis humanae recurrimus, sensum citius loquentis ins, ut ubique praesentia signaretur, simul et mobilis et stabilis dicitur. Stabilis, quia per naturam omnia continet, mobilis autem dicitur quia ubique etiam nescientibus occurrit. Tenens ergo omnia stabilis, praesentem se omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to crucient᷑. quatinꝰ simul dãnatio conterat. qͦs simul elatio
subleuat. quosq ñ dissimilit̃ dilatauit ambitio. ñ dissimillis
angustet afflictio.
ce par cruciet flamma supplicii. qͦs in igne
luxuriȩ par succendit flãma peccati. Sic̃ enĩ in domo patͥs mansio¬
nes multe st̃ ꝓ diu̾sitate uͥtutis. sic dãnatos supplicio diu̾so gehen¬
ne ignib subdit. parilitas cͥminis. Quȩ scił gehenna qͣmuis
cunctis una sit. ñ tñ cunctos una eadẽq equalitate succendit.
Nã sic̃ uno sole om̃s tangim᷑. nec tam̃ sub eo uno ordine om̃s
estuamꝰ. qr iuxta qualitatẽ corꝑis. sentit᷑ etiã pondꝰ caloris. sic
lamnatos & una ẽ gehenna q afficit. & tam̃ ñ una om̃s equali¬
tate comburit. qr qd hic agit dispar ualitudo corꝑum. hocillie
ex hibet dispar causa meritoꝵ. S apientia inuiis suis osten

Expanded text:
mento crucientur; quatenus simul damnatio conterat, quos simul elatio mento crucientur; quatenus simul damnatio conterat, quos simul elatio sublevarat: quosque non dissimiliter dilatabat ambitio, non dissimilis angustet afflictio: et par cruciet flamma supplicii quos in igne luxuriae par succendit flamma peccati. Sicut enim in domo Patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis: quae scilicet gehenna quamvis cNam sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris: sic damnatis et una est gehenna quae afficit, et tamen non omnes una qualitate comburit, quia quod hic agit dispar valitudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa meritorum : et aeternis ign
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Quomͦ nãq in suppliciis ordo ñ erit. dũ damnatũ quẽꝙ
iuxta modũ criminis retͥbutio sequit᷑ ultionis: Hinc quippe
scͥptum ẽ. Potent̾es potent̾ tom̃ta patient᷑. & fortiorib fortior instat
cruciatio. hinc in babylonis dãnatione dr. Quantũ exaltauit
se & indeliciis fuit. tantũ datast̃ illi torm̃ta & luctus. Si gͥ iux
ta modũ culpe pena distinguit᷑. constat nimirũ qđ in suppliciis
ordo seruat᷑. & nͥ torm̃toꝵ sũma m̾itoꝵ acta dirimerent. neqͣꝗͣ
fascicłis ad comburendũ. Si enĩ nullus in suppliciis ordo ser¬
uabit᷑. cur cõburenda ⁊ izania fascicłis ligant᷑: S nimirũ fasqi¬
culos ad cõburendũ ligare ẽ: hos qͥ ȩt̾no igni tradendi st̃ pares
parib sociari. ut qͦs similis culpa inqͥnat. par etiãpena constrin-¬
gat. & qͥ nequaꝙͣ dispau iniqͥtate polluti st̃. nequaqͣ dispau tor¬

Expanded text:
possunt, quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque possunt, quomodo namque in suppliciis ordo non erit, dum damnatum quemque juxta modum criminis, et retributio sequitur ultionis? Hinc quippe scriptum est: Potentes potenter tormenta patientur, et fortioribus fortior instat cruciatio . Hinc in Babylonis damnatione dicitur: Quantum exaltavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormenta et luctum. culpae poena distinguitur, constat nimirum quod in suppliciis ordo servatur. Et nisi tormentorum summam meritorum acta dirimerent, nequaquam zania et ligate ea in fasciculis, ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est eos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare; ut quos similiter culpa inquinat, par etiam poena constringat; et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tor
Abbreviated transcription (Latin):
ugnabit ꝓ eo orbis t̾rarum. ꝯtra insensatos. Ecce enĩ cernimꝰ
qd̾ ad correptionẽ nr̃am expectatꝰ imber aienti t̾ra suspendit᷑.
&e caliginosus aer mardescente sole siccat᷑. Mare ꝓcellis tumes¬
centib seuit. & alios ad tͣnsmeundũ suspectos int̾cipit. aliis deside
germina fecunditatis imminuit. s etiã semina accepta ꝯsumit.
Inqͥb nimirũ cunctis patent̃ aspicit᷑. hoc qđ nc̃ de dño scͥptura
qͥppe t̾rarum cũ dño ꝯtrainsensatos pugnat. qñ inpena delin¬
conu̾timus culpe. S cuncta quȩ ad usũ prauitatis infleximus.
adusum ũtimus uanȩ securitatis. Pegͥna tioneti
ubertatis habundantiã. ñ ad necessitatẽ carnis. s ad pu̾sitatem
intorsimꝰ uoluptatis. Ipsa serena blandim̃ta aeris. ad amorẽ nob
seruire coegimꝰ t̾rene delectationis. Iure gͥ restat ut simulnos oĩa
pͥus in mundo incolumes habuimꝰ gaudia. tot de ipsis pꝰt modũ

Expanded text:
eriatur. Ecce enim cernimus quod ad correptionem nostram exspectatus imber ab arente terra suspenditur, et caliginosus aer in ardescente sole siccatur. Mare procellis tumescentibus saevit, et alios ad transmeandum susceptos intercipit; aliis desidergermina fecunditatis imminuit, sed etiam semina accepta consumit. In quibus nimirum cunctis patenter aspicitur hoc quod de Domino dicitur: quippe terrarum cum Domino contra insensatos pugnat, cum in poena delinconvertimus culpae. Sed cuncta quae ad usum infleximus pusum vertimus vanae securitatis: peregrinationubertatis abundantiam, non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis. Ipsa serena blandimenta aeris ad amorem nobis servire coegimus terrenae delectationis. Jure igitur restat ut simul nos omnia fprius in mundo incolumes habuimus gaudia, tot de ipsis  Text., i
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi testes suos ꝯtra nos instaurat. qr bona que facere ipsi negligi¬
mus. hec ad correptionẽ nr̃am fieri ab aliis demonstrat. ut qͥ p̾ceptis
ñ accendimͣ. saltẽ exẽplis excitem᷑. atq in appetitu plenitudinis nicħ
sͥ mens nr̃a difficile estimet. quã ꝑfecte ꝑagi abaliis uidet. & fit ple¬
rũq ut cũ alienȩ uite bona conspicimꝰ. nr̃a sollititiꝰ dãna timeamꝰ. et
eo patescat qͣnͣto pꝰt pondere animadu̾sionis impetim᷑. quo nc̃ ab¬
qppe electi ad u̾sitate plagarũ. s digni inuenti st̃ nudatione ossuũ.
Nam qr hȩc eoꝵ illa tẽptatio ẽ que ex flagellis adhibet᷑. illic apte
declarat᷑ dũ seq̃r. Tamꝙͣ aurũ in fornace ꝓbauit illos. & quasi ho¬
locausti hostiã accep̃ illos. Qͥa gͦ uniꝰcuꝰq uires ñ nͥ ꝑ u̾b̾a patefiunt.
bene ꝓ beatũ iob đr. Tabescet caro eiꝰ. & ossa qͦ tecta fuerant nu¬
dabunt᷑. Tabescit enĩ caro. dum om̃e qd̃ fluxũ infirmũq ẽ flagelł

Expanded text:
uos contra nos Dominus instaurat, quia bona quae facere ipsi negligimus, haec ad correptionem nostram fieri ab aliis demonstrat; ut qui praeceptis non accendimur, saltem exemplis excitemur, atque in appetitu rectitudinis nil sibi mens nostra difficile aestimet quod perfecte peragi ab aliis videt. Et fit plerumque ut cum alienae vitae bona conspicimus, nostrae sollicitius damna timeamus; et eo patescat quantae post pondere animadversionis impatimur, quo nunc a bquippe adversitate plagarum, sed digni inventi sunt nudatione ossium. Nam quia haec eorum illa tentatio est quae ex flagellis adhibetur, illic aperte declaratur, dum sequitur: Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausti hostibene dicitur: Tabescet enim caro ejus, et ossa quae tecta fuerant nudabuntur. Tabescit enim caro, dum omne quod fluxum infirmumque est flagellis
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptoris nr̃i st̃. mira oꝑa uisibilis creature. Ipsũ nãq adhuc
uidere ñ possumꝰ. s iam ad eiꝰ uisionẽ tendimꝰ. si eũ in his qͣ fecit
ipso st̃ sequendo imus ad ipsũ. Unde paulus ait. Inuisibilia eiꝰ
ꝑ ea qͤ facta st̃ intellecta ꝯspiciunt᷑. sempit̾na qͦq uirtꝰ eiꝰ & diui
nitas. Unde scͥptum ẽ. ꝑmagnitudinẽ enĩ creature & speciem.
pot̾ intelligibilit̾ creator uideri. Menti enĩ nr̃e peccato suo ext̾iꝰ
Innuit imm̃sa ãmiratione qd̃ ẽ: mira bec ext̾ius ostendendo qͦ¬

Expanded text:
lis creaturae. Ipsum namque adhuc videre non possumus; sed jam ad ejus visionem tendimus, si eum in his quae fecit  ipso sunt sequendo imus ad ipsum. Unde Paulus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiterna quoque virtiae scriptum est: Per magnitudinem enim creaturae et speciem, potest intelligibiliter Creator videri . Menti enim nostrae peccato suo exteriuInnuit immensa admiratione quod est, mira haec exterius ostendendo q
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtutib seu in doctͥna. qͥd aliud st̃ scĩ uiri nͥ flumina. quȩ t̾ram
cordiũ cainaliũ audã rigant: S siue in oꝑatione. quã faciunt. seu
in doctne u̾bis citius siccarent᷑. nͥ ꝑ intentionẽ cordis sollicite semꝑ ad
locũ de quo exeunt redirent. Si enĩ introrsus ad cor ñ redeant. ac sese
in amore conditoris desidioꝵ uinculis ñ astͥngant. & manus ab eo qd̃
agebat deficit. & lingua ab eo qđ loquebat᷑ aiescit. S intꝰ semꝑ per
amorẽ redeunt. & hoc qđ in publico oꝑantes atq loquentes fun¬
dunt. in secreto suo de fonte amoris hauriunt. Amando enĩ disc̃t.
qđ docendo ꝓferunt. Ad locũ gͦ de quo exeunt flumina reu̾tunt᷑.
ut iterũ fluant. qr aquã sapientiȩ. inde hauriunt semꝑ unde orit᷑.¬

Expanded text:
liud sunt sancti viri quam flumina quae terram cordis carnalium aridam rigant? Sed sive in operatione quam faciunt, seu in doctrinae verbis, citius siccarentur, nisi per intentionem cordis semper sollicite ad locum de quo exeunt redirent. Si enim introrsus ad cor non redeant, ac sese in amore conditoris desideriorum vinculis non astringant, et manus ab eo quod agebat deficit, et lingua ab eo quod loquebatur arescit. Sed intus semper per amorem redeunt, et hoc quod in publico operantes atque loquentes fundunt, in secreto suo de fonte amoris hauriunt. Amando enim discunt quod docendo proferunt. Ad locum ergo de quo exeunt flumina revertuntur ut iterum fluant, quia aquam sapientiae inde sem
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit. Et qͥd inflorib amigilali nͥ sc̃ȩ eccle pͥmodia designan-¬
tur. qͥ inp̾dicatorib suis pͥmitiuos u̾tutũ flores aꝑuit. & ad infe¬
renda pomabonoꝵ oꝑum uenturos scos qͣsi arbusta sequentia
p̾uenit: In quamor locusta impinguata ẽ: qr sicca gentilitatis
sterilitas. pinguedine ẽ gr̃e celestis infusa. Capparis dissipat᷑. qͥa
cũ grãm fidei uocata gentilitas attigit. iudea in sua sterilitate
remanens. bene uiuendi ordinẽ amisit. Uerba sapientium
qͣsi stimuli. & sic̃ claui in altũ defixi. Clauis qͥppe atq stimulis
sapientiũ u̾ba comꝑant᷑. qr culpas delinquentiũ nesciunt pal¬

Expanded text:
clesiae primordia designantur? quae in praedicatoribus suis primitivos virtutum flores aperuit, et ad inferenda poma bonorum operum, venturos sanctos, quasi arbusta sequentia praevenit. In qua mox locusta impinguata est, quia sicca gentilitatis sterilitas pinguedine est gratiae coelestis infusa. Capparis dissipatur, quia cum gratiam fidei vocata gentilitas attigit, Judaea, in sua sterilitate remanens, bene vivendi ordinem amisit. Hinc rursumquasi stimuli, et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt pal
Abbreviated transcription (Latin):
exercet᷑ in bono semine oꝑis. neq post reficit᷑ de munere iuste
nũqͣm metit. Uentũ ꝓculdubio immundũ sp̃m. nubes uͦ subiec¬
tos ei hoĩes appellat. Quos totiens huc illucq iipellit ⁊ reuocat.
qͦtiens tẽptationes eiꝰ in eoꝵ cordib suggationũ flatib alt̾nant.
Qui gͥ uentũ obseruat ñ seminat. qͥ: q̃ cogitationes uenturas
metuit. cor ad bona oꝑa ñ ꝓꝑꝯnt. Et qͥ considat nubes ñmedit.
quia is qͥ ante humane mutabilitatis t̾rorem trepidat. mercede¬

Expanded text:
exercetur in bono semine operis, neque post reficietur de munere justae nunquam metet . Ventum procul dubio immundum spiritum, nubes vero subjectos ei homines appellat; quos toties huc illucque impellit et revocat, quoties tentatio ejus eorum corda suggestionum flatibus alQui igitur ventum observat, non seminat, quia qui tentationes venturas metuit, cor ad bona opera non proponit. Et qui considerat nubes, non metit, quia is qui ante humanae mutabilitatis terrorem trepidat, mercedi
Abbreviated transcription (Latin):
uere ostendit. qͥ breuitatẽ temꝑis p̾sentis uite consid̾ans. nec eiꝰ
usũ s t̾minum ꝯspicit. ut ex fine colligat. nich ẽẽ qd̾ tͣnsiens de¬
uissima tua. & in et̾num ñ peccabis. Igͥ cũ culpa animũ tẽptat.
mens necesse ẽ ut breuitatẽ suȩ delectationis aspiciat. ne adin
uicẽ mortis iniqͥtas rapiat. cũ constet qđ ad t̾minũ citiꝰ mortał¬
iniqͥtas ꝑcurrat. S sepe ocłs contẽplationis nr̃ȩ confundit᷑. dũ
dolor nr̃ flagellis crebrescentib aggrauat᷑. libet p̾sentis uite
exiliũ gemere. s p̃ipsa afflictione mens ñ ualet clamna suȩ

Expanded text:
vere ostendit, qui brevitatem praesentis vitae considerans, non ejus usum, sed terminum conspicit, ut ex fine colligat nihil esse quod transiens devissima tua, et in aeternum non peccabis . Igitur cum culpa animum tentat, mens necesse est ut brevitatem suae delectationis aspiciat, ne ad vivacem mortem iniquitas rapiat, cum constet quod ad terminum citius mortalis vita percurrat. Sed saepe oculus contemplationis nostrae confunditur dum dolor noster flagellis crebrescentibus aggravatur. Libet praesentis vitae exsilium gemere, sed prae ipsa afflictione mens non valet damna suae
Abbreviated transcription (Latin):
a conditione octauus inuenit᷑. b ene aut̃ dr. da partes septem
nec ñ & octo. qr ignoras qͥd futurũ sit mali suꝑ t̾ram. Ac si aꝑte
diceret᷑. Sic dispensa temꝑalia. ut appetere ñ obliuiscaris et̾na.
Oportet nãq ut in posterũ bene agendo ꝓuideas. qͥ de uento
iudicio qͣnta tͥbulatio sequat᷑ ignoras. Hinc ẽ qđ qͥndeci gͣdib
templũ ascendit᷑. ut ex ipsa eiꝰ ascensione discat᷑. quatinꝰ ꝑseptẽ
&r octo. & temꝑalis sollicite dispenset᷑ actio. & ꝓuide mansio
ȩt̾na requirat᷑. Hinc ẽ enĩ qđ dũ monas indenariũ surgit. cen¬
tũ quinquaginta psalmos ꝓpħa cecinit. ꝓpt̾ hoc septenarum
numerũ temꝑalia. octonariũ uͦ et̾na signantẽ. suꝑ centũ uigin-¬
ti fideles incenaculo residentes. sp̃c sc̃s effusus ẽ. ꝑ septẽ qͥppe
& octo. quindecĩ coponunt᷑. & si abuno usq ad quindecĩ nume¬
rando paulatĩ ꝑ increm̃ta consurgimꝰ. usq ad centesimum et

Expanded text:
tem, necnon et octo, quia ignoras quid mali futurum sit super terram . Ac si aperte diceretur: Sic dispensa temporalia, ut appetere non obliviscaris aeterna. Oportet namque ut in posterum bene agendo provideas, qui de venturo judicio quanta tribulatio sequatur ignoras. Hinc est quod quindecim gradibus templum ascenditur, ut ex ipsa ejus ascensione discatur quatenus per septem et octo et temporalis sollicite dispensetur actio, et provide mansio aeterna requiratur. Hinc est etiam quod dum monas in denarium surgit, centum quinquaginta psalmos Propheta cecinit. Propter hunc septenarium numerum temporalia, octonarium vero aeterna signantem, super centum viginti fideles in coenaculo residentes Spiritus sanctus effusus est . Per septem quippe et octo quindecim componuntur, et si ab uno usque ad quindecim numerando paulatim per incrementa consurgimus, usque ad centesimum et
Abbreviated transcription (Latin):
ad quietis intime de sidium ñ leuent᷑. Unde cũ mira ope pietatis
ad cor u̾itas uenit. pͥus ab eo carnaliũ cogitationũ estus eicit. &e pꝰ
habentis. locũ tuũ ne dimiseris. & reł. Ac si aꝑte dicat. Si tẽptato¬
ris sp̃m ꝯtra te in aliquo p̾ualere ꝯsid̃as. humilitatẽ penitentiȩ
ñ relinquas. Qui qr locũ nr̃m humilitatẽ penitentie dixertt. sequen¬
tib u̾bis ostendit dicens. Qͥa curatio cessare faciet peccata maxima.

Expanded text:
ad quietis intimae desiderium non leventur. Unde cum mira ope pietatis ad cor veritas venit, prius ab eo cogitationum carnalium aestus ejicit, et post habentis, locum tuum ne dimiseris. Ac si aperte dicat: Si temptatorem spiritum contra te in aliquo praevalere consideras, humilitatem paenitentię non relinquas. Qui, quia locum nostrum humilitatem paenitentiae dixerit, verbis sequentibus ostendit, dicens: Quia curatio cessa
Abbreviated transcription (Latin):
rant. cũ securitatẽ pacis int̾nȩ desicd̾ant. grauis ẽ eis molestia
adhuc hab̾e qđ uincant. Quib exceptis ea etiã uincła sustinent.
quȩ grauis ext̾ius necessitas astͥngit. Esurire qͥppe. sitire. lassesc̾e.
uincła corruptionis sc̃. Quȩ scił solui nequeunt. nͥ cũ in illa im¬
mortalitatis gła. nr̃a mortalitas cõmutat᷑. Replemꝰ enĩ refectio¬
nib corpꝰ. ne extenuatũ deficiat. Extenuamꝰ abstinentia. ne
nos repletũ p̾mat. Uegetamꝰ hoc motib ne situ ĩmobilitatis
int̾eat. s citius hoc collocando sitimꝰ. ne ipsa sua uegetatione
succũbat. Ad uum̃to uestiũ hoc tegimꝰ ne frigus intĩmat. & que¬
sita indum̃ta ꝓicimus. ne calor exurat. Tot gͥ diu̾sitatib oc¬
currentes qͥo agimus. nͥ corruptibilitati seruimꝰ ut saltem
multiplicitas impensi obsequii corpꝰ sustineat. qđ auxietas in-¬

Expanded text:
rant, cum securitatem pacis internae desiderant, gravis eis est molestia, rant, cum securitatem pacis internae desiderant, gravis eis est molestia, adhuc habere quod vincant. Qui his exceptis, ea etiam vincula sustinent, quae gravis exterius necessitas astringit. Esurire quippe, sitire, lassescere, vincula corruptionis sunt: quae scilicet solvi nequeunt, nisi cum in illam immortalitatis gloriamnibus corpus, ne extenuatum deficiat. Extenuamus abstinentia, ne nos repletum premat. Vegetamus motibus, ne situ immobilitatis intereat; sed citius hoc collocando sistimus, ne ipsa sua vegetatione succumbat. Adjumento hoc vestium tegimus, ne frigus interimat; et quaesita adjumenta projicimus, ne calor exurat. Tot igitur diversitatibus occurrentes, quid agimus nisi corruptibilitati servimus; ut saltem multiplicitas impensi obsequii corpus sustineat quod anxietas in
Abbreviated transcription (Latin):
Iustos enĩ quãuis nullus desidioꝵ carnaliũ tumultꝰ possideat.
duris tam̃ uincłis in hac uita positos. suȩ molestia corruptio
ce ꝯtra semet ipsos cotidiano certamine exsudant. An ñ duro
molestie uincło ligant᷑. quoꝵ nimirũ mens sine labore igno¬
rantia soluit᷑. & ñ nisi cũ studio laboris erudit᷑. coacta erigitur.
libens iacet. ab infimis uix leuat᷑. & tam̃ eleuata ꝓtinꝰ labit᷑. & se¬
met ipsã laboriose erigendo suꝑna conspicit. s reu̾berata lum̃
quo irradiau̾it refugit: An ñ duro molestiȩ uincło ligant᷑. qͦs
cũ accensus sp̃c ad sinũ pacis intimȩ pleno desidĩo ꝑtrahat.
ꝑtinaci certamine caro ꝑturbat: Quȩ & si iã ante faciẽ uelut
ex adu̾so acie erecta ñ obuiat. adhuc tam̃ am̃tis dorso quasi
captiua submurmurat. & qͣmuis tim̃do. tam̃ turpi strepitu in
corde spetiẽ pulchrȩ qͥetis fedat. E lecti gͦ & si ualent̾ omĩa supe¬

Expanded text:
ustos viros quamvis nullus desideriorum carnalium tumultus possideat, duris tamen vinculis eos in hac vita positos suae molestia corruptionet contra semetipsos quotidie interno certamine exsudant. An non duro molestiae vinculo ligantur, quorum nimirum mens sine labore in ignorantia solvitur, et non nisi cum studio laboris eruditur? Coacta erigitur, libens jacet, ab infimis vix levatur, et tamen elevata protinus labitur. Semetipsam laboriose vincendo, superna conspicit; sed reverberata, lumen, quod se irradiaverat, refugit. An non duro molestiae vinculo ligantur, quos cum accensus spiritus ad sinum pacis intimae pleno desiderio pertrahat, fervente certamine caro perturbat? Quae etsi jam ante faciem velut ex adverso acie erecta non obviat, adhuc tamen a mentis dorso quasi captiva submurmurat: et quamvis timendo, sed tamen turpi strepitu in corde speciem pulchrae quietis foedat. Electi igitur etsi valenter omnia supe
Abbreviated transcription (Latin):
sit iustũ puniens. omĩa iuste disponit. qr ꝑ hoc cuncta iustificat.
qd eũ qͥ sine peccato ẽ ꝓpeccatorib dampnat. ut eo electa om̃ĩa
ad culm̃ iusticiȩ surgerent. quo is qͥ ẽ suꝑ omĩa damna iniusticiȩ
qͥppe sacri eloquii dũ suꝑbo humilitas tͥbuitur. timido ꝯfidentia
p̾betur. luxuriosus ꝑ castitatis studiũ abimmundicia t̾git᷑. auarus
ꝑ continentiã ab ambitionis testu temꝑat᷑. remissus ⁊ eli rectitudi¬
uixta moꝵ diu̾sitatẽ format. ut in eiꝰ eloqͥo qͥsq inueniat. ꝑ qđ
uirtutis necessarie germ̃ ferat. Unde recte ꝑ hc̃ sapientẽ de

Expanded text:
niens omnia juste disponit, quia per hoc cuncta justificat, quod eum qui sine peccato est pro peccatoribus damnat, ut eo electa omnia ad culmen justitiae surgerent, quo is qui est super omnia damna injustitiae  sacri eloquii dum superbo humilitas tribuitur, timido confidentia praebetur; luxuriosus per castitatis studium ab immunditia tergitur, avarus per continentiam ab ambitionis aestu temperatur, remissus zeli rectitudijuxta morum diversitatem format, ut hoc in ejus eloquio quisque inveniat, per quod virtutis neces
Abbreviated transcription (Latin):
do semetipsũ in ostentatione głat᷑. Unde nc̃ scͥptum ẽ. Melior
ẽ patiens airogante. qr uideł eligit potiꝰ quelibet mala ꝑpeti.
quã ꝑ ostentationis uiciũ bona sua occulta agnosci. At ꝯtra
eligit arrogans bona de se uł falsa iactar. ne mala possit uł
m̃tis ira diuerberat. ac dilaniatã quodãmͦ scissamq ꝑturbat.
ut sibimet ipsi ñ congruat. ac uim intime similitudinis amitat.
Quanta sit iracundiȩ culpa pensemꝰ. ꝑ quã dũ mansuetudo amit¬
tit᷑. suꝑne imaginis similitudo uiciat᷑. Piram sapientia ꝑdit᷑.
ut qͥd uł quo ordine qͥd agendũ sit omino nesciat᷑. sic̃ scͥptum ẽ.
Iram sinustulti reqͥescit. qͥa nimirũ intelligentie lucẽ subtrahit.

Expanded text:
Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel mque ira diverberat, dilaniatam quodammodo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congruat, ac vim intimae similitudinis amittat . Quanta sit iracundiae culpa pensemus, per quam dum mansuetudo amittitur, supernae imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid, quove ordine agendum sit, omnino nesciatur, sicut scriptum est: Ira in sinu stulti re
Abbreviated transcription (Latin):
qđ alia ẽ ira quã impacientia excitat. alia quã ⁊ elus format. Illa¬
enĩ ex uitio. hȩc ex uͥtute generat᷑. Si enĩ nulla ira ex u̾tute sur¬
geret. diuinȩ animadu̾sionis impetũ finees ꝑ gladiũ ñ placas¬
set. Hanc irã qr heli ñ habuit. motũ ꝯtra se implacabilit̾ ⁊elũ
suꝑnȩ ultionis excitauit. Qͥa quo ꝯtra subditoꝵ uicia tepuit.
eo ꝯtra illũ districtio et̾ni rectoris exarsit. De hac ꝑpsalmistã
d̾r. Irascimini &e nolite peccare. Qđ nimirũ ñ recte intelligt̃.¬
qͥ nos nob̾ tantũm᷑. ñ etiã ꝑrimis delinquentib irasci uolunt.
Si enĩ sicꝓrimos ut nos amare p̾cipimur. restat ut sic eoꝵ erro¬
erecti st̃. nullis hic gaudiis animos decernunt. Hinc iacobus

Expanded text:
quod alia est ira, quam inpatientia excitat, alia, quam zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Finees per gladium non placasset. Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se inplacabiliter supernę ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum districtio aeterni rectoris exarsit. De hac per psalmistam dicitur: Irascimini, / et nolite peccare! Quod nimirum non recte intelleg nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erraerecti sunt, nullis hic gaudiis animum sternunt. Hinc enim s
Abbreviated transcription (Latin):
ea uirtute quã accipiunt. uera stabilitate ꝑsistant. Nam si qͥd sibi
tͥbuerent. in hoc qd acceꝑunt stare ñ possent. Unde etiã nc̃ bene d̃r.¬

Expanded text:
ea virtute quam accipiunt vera stabilitate persistant. Nam si quid sibi ea virtute quam accipiunt vera stabilitate persistant. Nam si quid sibi tribuerent, in hoc quod acceperant stare non possent. Bene per quemd
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ut modis nos alt̾nantib cupido concutiat. metꝰ frangat.
leticia mulceat. dolor affligat. Ex uanitate gͦ ut suꝑiꝰ dictũ ẽ
cuncta leuigante. nequaꝗͣ post cõmittere grauiora tum eamꝰ.
am dũ moderari lingua ociosa u̾ba negligit. more illicite.
delectationẽ carnis renuit. plerũq & ad ꝑfidiȩ uoraginẽ ruit.
Unde bene paulus plebis isrłitice damna ꝯsid̾ans. ut ĩminen¬
tia ab auditorib mala compesceret. curauit ex ordine tnͣsacta
narrare dicens. Neq idolatre efficiamini sic̃ quidam ex ipsis
quemadmodũ scͥptum ẽ. Sedit ppłs manducare &e bibere & sur
rexerunt ludere. Esus qͥppe potusq ad lapsũ impulit. luxus ad
idolatriã traxit. qr si uanitatis culpa nequaꝙͣ caute compescit᷑. ab
qͥait. Qui modica ẜnit. paulatim ad maiora decidit.¬
qdđ faciunt electi di. iccirco semꝑ ad laudẽ creatoris redeunt. ut in

Expanded text:
ne nostra delinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, ne nostra delinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dcuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et brexerunt ludere . Esus quippe potusque ad luxum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab  ait: Qui modica spernit, paulatim decidetquod faciunt electi, idcirco semper ad laudem Creatoris redeunt, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
nosci ueritas. & pͦt consid̾ari iniqͥtas ꝑhibet᷑. Omĩs qͥppe iniqͥtas
uanitas. s ñ omnis uanitas iniquitas ẽẽ solet. Uana nãq agimꝰ
quotiens tͣnsitoria cogitamus. unde & euanescere dr. qđ repente
ab intuentiũ ocłis aufertͣ. hinc psalmista ait. Uniu̾sa uanitas. oĩs
culpe qđ deficit. ñ tñ hoc ipsũ culpa ẽ qd̃ uita ꝑcurrit. uana st̃
itaq quȩ tnͣseunt. ut & recte nc̃ dr omnia uanitas. Post uanita¬
tẽ. ꝓtinus iniqͥtas subinfert᷑. qr dũ ꝑ quedã transitoria ducimͣ.
in qͥbdam noxiis ligam᷑. Gũq mens incõmutabilitatis statũ ñ
tenet. a seinetipsa defluens ad uicia prũpit. Nauitate gͦ ad iniqͥ¬
tatẽ labit᷑ assueta ꝓreb mutabilib. quȩ exaliis ad alia semꝑ un¬
pellit᷑. & suborientib culpis inqͥnat᷑. pot̾ tam̃ & uanitas culꝑa in
tas culpa ũ ẽẽt. psalmista ñ diceret. Qmͣꝗͣ in imagine dĩ ãbulet
hõ. tam̃ uane conturbabit᷑. Thesauritat. & ignorat. & nescit cui

Expanded text:
is quippe iniquitas, vanitas, non tamen omnis vanitas esse iniquitas solet. Vana namque agimus quoties transitoria cogitamus. Unde et evanescere dicitur quod repente ab intuentium oculis aufertur. Hinc Psalmista ait: Universa vanitas omnisculpae quod deficit, non tamen hoc ipsum culpa est, quod a vita percurrit. Vana sunt itaque, quae transeunt. Unde ettem protinus iniquitas subinfertur, quia dum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborientibus culpis inquinatur.  Vet. XIV.  Potest tamen m in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui
Abbreviated transcription (Latin):
at. aut ab his qͣ loqͥ utilit᷑ pot̃. semet ipsã pigre restͥngat. ⁊d̾ bene¬
stantiȩ labiis meis. Non poni ori suo parietẽ. s hostiũ petiĩt. qđ
discrete nos agamꝰ. ut congruo temꝑe uer aꝑiat᷑. & rursũ congruo

Expanded text:
at; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod beneat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. Quod benestantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ qͥꝙ gram sermonẽ accipiat. qͥ ordinate antea ꝑhumilita
ait tempꝰ loquendi. tẽpus tacendi. s pͥus tacendi p̃mittit tempus.
& postmodũ subdidit loquendi. qr ñ loquendo tacere. s tacen-¬
do debemꝰ loqͥ. discere. Si gͦ ez echiel sc̃s ꝓpħa qͥ missus ad lo¬
quendũ fuerat diu ꝓstratus tacuit. ut postmodũ recte loque
retͣ. pensandũ ÷ qͣnta ei culpa sit ñ tacere. quẽ nulla cogit ne¬
tio linguã p̾munt. qͣsi conspectis uulnerib usũ medicaminis
subtrahunt. Et eo mortis auctores fiunt. qͦuirꝰ qd̾ potuerunt
curare noluerunt. Lingua itaq discrete refrenanda ẽ: ñ inso¬
lubilit̾ obliganda. Scͥptum nãq ẽ. Sapiens tacebit usq ad tẽpꝰ.
ut nimirũ cũ opportunũ ꝯsiderat. pꝰtposita censura silentii. loqͥn¬
do gͦ congruunt. in usus se utilitatis impendat. Tempꝰ inquit
st̃ temꝑa. ne aut cũ restͥngi lingua debeat ꝑ u̾ba inutilit̾ deflu¬

Expanded text:
centem quoque gratiam sermonis accepit, qui ordinate antea per humiliait, tempus loquendi et tempus tacendi, sed prius tacendi praemittit tempus, et postmodum subdidit loquendi: Quia non loquendo tacere, sed tacendo debemus loqui discere. Si ergo propheta sanctus, qui missus ad loquendum fuerat, diu prius tacuit, ut postmodum recte loqueretur, pensandum nobis est, quanta ei culpa sit non tacere, quem nulla cogit netio linguam premunt, quasi conspectis vulneribus usum medicaminis subtrahunt, et eo mortis auctores fiunt, quo virus quod poterant curare noluerunt. Lingua itaque discrete frenanda est, non insolubiliter obliganda. Scriptum namque est: Sapiens tacebit usque ad tempus , ut nimirum cum opportunum considerat, postposita censura silentii, loquendo quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. Et rursum scrsunt tempora, ne aut cum restringi lingua debet, per verba inutiliter deflu
Abbreviated transcription (Latin):
ledi tollunt᷑. ne deti̾ora uideant. hinc enĩ ꝓpħa ait. Iustus periit. et¬
rursũ scͥptum ẽ. aꝑite uiã ut exeant qui conculcent eã. tollite de
structionis excrescat. Nec tam̃ ita electos om̃s subtrahi credimus.
ut soli in mundo ꝑuersi remaneant. qr numꝙͣ peccatores ad lam̃¬
tum penitentiȩ redirent. sinulla ẽẽnt bonoꝵ exẽpla. quȩ eoꝵ
mentẽ retraherent. Tempus tacendi. & tempꝰ loquendi. Ille¬

Expanded text:
lecti tolluntur, ne deteriora videant. Hinc enim propheta ait:'» Ys. etenim scriptum est: « Aperite, ut exeant qui conculcent eam, tollite de constructionis excrescat. Nec tamen ita electos subtrahi credimus, ut solummodo perversi remaneant, quia nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. » Ubi a
Abbreviated transcription (Latin):
mus nob ipsis irascunͣ. & fit in multa sapientia multa indignatio.
qr qñ plusꝓficimꝰ in cognitione. tanto nob̾ indignamͣ amplius de
puerso oꝑs. Atq cũ scientia dolor crescit. qi qͣntomagis etna cog¬
noscimꝰ. tantomagis nos ẽẽ in huiꝰ exilii miseria dolemus. Uelsic̃ alia
cipimꝰ que st̃ celestia gaudia. eomagis ut inimicoꝵ nroꝵ laqueos
possimꝰ euadere. flendo roboramͣ. Inmulta gͦ sapientia multa est
indignatio. qr si et̾ua iam sapimꝰ. conspicere temꝑalia dedignam᷑.
Si et̾na iam sapimꝰ. nosmet ipsos despicimꝰ egisse hoc qd nos potuit
abet̾nitatis amore seꝑare. Rep̾hendit semet ipsã conscientia. ac¬
cusat qdđ egit. damnat ꝑ penitentiã qđ accusat. fit rixa in animo.

Expanded text:
gnatio, quia quanto plus proficimus in cognitione, tanto 1280 nobis indignamur amplius de perverso opere. Atque cum scientia dolor crescit, quia quanto magis aeterna cognoscimus, tanto magis esse nos in hujus exsilii miseria dolemus. Vel sicut in cipimus quae sint coelestia gaudia, eo magis ut errorum nostrorum laqueos possimus evadere, flendo laboramus. In multa ergo sapientia multa est indignatio, quia si aeterna jam sapimus, concupiscere temporalia dedignamur. Si aeterna jam sapimus, nosmetipsos despicimus egisse hoc quod nos potuit ab aeternitatis amore separare. Reprehendit semetipsam conscientia, accusat quod egit, damnat per poenitentiam quod accusat, fit rixa in animo,
Abbreviated transcription (Latin):
amaritudinis placeat. qͥ amittere timent d̾m. si sic ei & in reꝓbo pe¬
nitentia placuit. qͥ timebat ꝑdere p̾sens scłm. Aut quo mͦ non ei
grata sit spontanea afflictio ꝓ culpis. in eis qͥ placent. si hec ad tempꝰ
omnipotentis dñi ex toto corde penitentiã agere p̾ualet. nisi is cuiꝰ
animũ sp̃c sc̃s assũpserit. Nam qñ homo ex sua uirtute sufficiat
sͥ t̾rena despicere. celestia amare. pacẽ cũ d̾o querere. secũ rixam su¬
bire. in cogitatione semẽ ipsũ rep̃hendere. & gemitib punire:
Nullus hoc agere ualet. nisi quẽ diuina grã roborauerit. Qcł̃i sapi¬
dẽptor ñr est. Tunc enĩ in capite habemus ocłos. cũ uitã redẽptoris
tanta cogitatione conspicimꝰ. cũ omĩs nr̃a intentio in eiꝰ imitatione
se erigit. ne siuias lucis aspicere ocłs m̃tis neglexerit. statĩitene¬

Expanded text:
udinis placeat, qui amittere timent Deum, si sic ei et reprobi poenitentia placuit, qui timebat perdere praesens saeculum; aut quomodo ei grata sit spontanea afflictio omnipotentis Domini ex toto corde agere praevalet, nisi is cujus animum Spiritus sanctus assumpserit. Nam quando homo ex sua virtute sufficiat terrena despicere, coelestia amare, pacem cum Deo quaerere, secum rixam subire, in cogitatione semetipsum reprehendere, et gemitibus punire? Nullus haec agere nisi quem divina gratia roboraverit valc enim in capite oculos habemus, cum vitam Redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus, cum omnis nostra intentio in ejus imitationem se erigit, ne si vias lucis aspicere oculus mentis neglexerit, stati
Abbreviated transcription (Latin):
illuminata nr̃a cecitas uideret. slatꝰ gͥ ẽ expatre sine temꝑe. ut ꝑ
ocłis ortũ qͥ nec inicio ꝯsumit᷑. nec fine coangustat᷑ aꝑiret.

Expanded text:
illuminata nostra caecitas videret. Natus igitur ex Patre sine tempore, ex illuminata nostra caecitas videret. Natus igitur ex Patre sine tempore, ex oculis ortum, qui nec initio sumitur, nec fine angustatur, aperiret.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. qr qd̃ factũ non ẽ. ñ potest dici ꝑfectũ. Et tam̃ infirmitati nr̃e ꝑ
fectus & uerꝰ dñs condescendens. ait. Estote ꝑfecti. sic̃ & pat̃ ũr celestis
ꝑfectus ẽ. In illa itaq natiuitate diuina ab humano gene̾ cognosci ñ
pot̾at. ꝓinde in humilitatẽ uenit ut uideret᷑. uideri uoluit ut cre¬
deret᷑. Quȩ cainis natiuitas despecta uisa ẽ sapientib mundi. Con¬
tẽpserunt nãq infirma humilitatis eiꝰ. do hec in digna udicantes
cui tantomagis hõ debitor fuit. qͣnto ꝓ illo d̃s etiã indigna suscep
Qͥa enĩ ñ cognouit mundꝰ ꝑ sapientiã am. placuit d̃o ꝑ ftulticiam
p̾dicationis saluos facere credentes. Ac si dicẽt. Cũ dm̃ qͥ ẽ sapienta.
nequaꝗͣ ꝑsapientiã suã mundus inueniret. placuit ut dm hoĩem
factũ. ꝑhumanitatis stulta cognosceret. quatinꝰ eiꝰ sapientia ad
nr̃ã stulta descendet. & lucẽ suꝑnȩ prudentiȩ. nutu suȩ carnis

Expanded text:
quod factum non est, non potest dici perfectum, et tamen infirmitatis nostrae verbis Dominus condescendens ait: Estote perfecti, sicut et Pater vester coelestis perfectus est . In illa itaque nativitate divina ab humano genere cognosci non poterat, proinde in humilitatem venit, ut videretur: videri voluit, ut imitaretur. Quae carnis nativitas despecta visa est sapientibus mundi; contempserunt namque infirma humanitatis ejus, Deo haec indigna judicantes. Cui tanto magis homo debitor fuit, quanto pro illo Deus etiam indigna suscepit. Quia enim non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Ac si diceret: Cum Deum, qui est sapientia, nequaquam per sapientiam suam mundus inveniret, placuit ut Deum hominem factum per humanitatis stultitiam cognosceret, quatenus ejus sapientia ad nostra stulta descenderet, et lucem supernae prudentiae luto suae carnis
Abbreviated transcription (Latin):
ret. nec solũ delicta factoꝵ. s etiã cupiditates purgaret animaꝵ.
Garo enĩ hedi ad culpã facti refert᷑. ius ad illecebras cupiditatũ.
sic̃ scͥptum ẽ. qͥa concupiuit ppłs cupiditatẽ pessimã. ⁊ dixerunt.
Qͥs nos cibabit carne: Qd̃ gͦ extendit angłs uirgã. ⁊ tetigit petrã
de qua ignis exiuit. ostendit qđ caro dñi spũ repleta diuino. pec¬
cata omĩa humanȩ conditionis exureret. Unde ⁊ dñs ait. ignẽ
ueni mittere in t̾ram. Adu̾tit gͥ uir doctus & p̾sagus futurorũ
suꝑna mist̾i̾a. ⁊ id̃o scd̃m oracła occidit uitulũ a patre suo idolis
deputatũ. ⁊ ipse septemnẽ aliũ uitulũ immolauit do. qͦ facto
manifestissime reuelauit post aduentũ dñi omĩa gentilitatis abo

Expanded text:
ret. Nec solum delicta factorum, sed etiam cupiditates purgaret animorum. ret. Nec solum delicta factorum, sed etiam cupiditates purgaret animorum. Caro autem haedi ad culpam facti refertur, jus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam, et dixerunt: Quis nos cibabit carne ? Quod igitur extendit angelus virgam, et tetigit petram, de qua ignis exivit: ostendit, quod caro Domini spiritu repleta divino, peccata omnia humanae conditionis exurit. Unde et Dominus ait: Ignem veni mittere in terram . Advertit igitur vir doctus et praesagus futurorum superna mysteria, et ideo secundum oracula occidit vitulum, a patre suo idolis deputatum, et ipse septennem alium vitulum immolavit Deo. Quod factum manifestissime revelavit, post adventum D
Abbreviated transcription (Latin):
radit᷑ deinde ppłs isrł in manu madian. ꝓcuiꝰ ẜ cͥficio eiꝰ.¬
lib̾atione loquit᷑ angłs dni ad gedeon. cuiꝰ gesta qͥd mistice¬
significent. demonstrandũ ẽ. Gedeon nãq cũ sub arbore quercu
tritici messẽ uirga cederet. ⁊ apaleis frum̃ta excut̾et. angłm ui¬
dĩ reduceret. Iste gedeon nimirũ figurã gestabat xp̃i. qͥ sub um¬
bra sacrȩ crucis p̃destinato incarnationis fittͣȩ mist̾io constitutꝰ.¬
rectitudine uidicii qͣsi ꝑ uirgã electionis scõs a uicioꝵ paleis se¬
questrabat. hic gͦ gedeon cũ audisset ab angło qđ deficientib po-¬
płoꝵ milib. inuno uiro dñsplebẽ suã ab hostib lib̾aret. ꝓtuꝰ edũ
coxit. cuiꝰ carnes scd̃m p̾ceptũ angłi simul cũ azima suꝑ petrã posust.¬
& ius carniũ desuꝑ effudit. quȩ dũ angłs uirge cacumine ꝯtigit.
statĩ de petra ignis erupit. atq ita sacrificiũ qd̃ offerebat᷑ absũptũ

Expanded text:
raditur deinde populus Israel in manu Madian, pro cujus liberatione loquitur angelus Domini ad Gedeon. Cujus gesta quid significent mystice, demonstrandum est. « Gedeon namque cum sub arbore quercu tritici messem virga caederet et a paleis frumenta excuteret, angelum viaupertatem reduceret. » Iste Gedeon nimirum figuram praestabat Christi, qui, sub umbra sacrae crucis, praerectitudine judicii quasi virga electionem sanctorum a vitioquestrabat. Hic ergo Gedeon cum audisset ab angelo quod, deficientibus populorum millibus, in uno viro Dominus plebem suam ab hostibus liberaret, protinus haedum coxet jus carnium desuper effudit. Quae dum angelus virgae cacumine contigit, statim de petra ignis erupit, atque ita sacrificium Deo quod offerebatur absumptum
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe positis restiterunt. pꝰt solutionẽ uͦ corꝑum apparentib
miracłis in fugã u̾si st̃. qͥa pauore cont̾riti a ꝑsecutione fideli-¬
um cessauert̃. Intuendũ ẽ etiã id qđ illic scͥptum ẽ. qͥa in dex-¬
poꝵ uͦ utilitatẽ ꝓ infimo. Quisqͥs enĩ plus fac̃ utilitatẽ corꝑis.
qͣm grãm p̾dicationis. in sinistra tubã. atq in dextra lagenã te¬
net. Si enĩ pͥori loco grã p̾dicationis attendit᷑. ⁊ post̾ĩori utilitas
corpis.certũ ẽ. qr a dextͥ̃s tube. ⁊ a sinistris lagene teneant᷑.

Expanded text:
corpore positis restitecorpore positis restitemiraculis, in fugam versi sunt, quia, pavore conterriti, a persecutione fidelium cessaverunt. Intuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dexto utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam atque in dextra lagenam tenet. Si enim priori loco gratia praedicationis attenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia dextris tubae, et sinistris
Abbreviated transcription (Latin):
tia suꝑarent. Armati enĩ uenerunt sub duce suo adp̾liũ mr̃es
nr̃i. s tub̃. s lagenis. s lãpadib. Qui sonuert̃ tubis. dũ p̾dicant.
ꝯfregerunt lagenas. dũ soluenda in passione sua corꝑa hostium
gladiis opponunt. resplenduert̃ lãpadib dũ post solutionem
corpoꝵ miracłis chorꝰ cauer̾t. Moxq hostes in fugã u̾si st̃. qr dũ¬
mortuoꝵ mr̃m corꝑa miracłis choruscare conspiciunt. luce
u̾itatis fracti. qđ impugnauert̃. credidunt. Gecinerunt ergo
tub̾. ut lagene frangerent᷑. Lagene fracte. st̃. ut lãpades appa-¬
rerent. Appaiuerunt lãpades. ut hostes in fugã uerterentur.
Corꝑa eoꝵ in morte soluta st̃. ut miracłis choruscarent. Chorus¬
cauert̃ miracłis. ut hostes suos ex diuina luce ꝓst̾nerent. Et
notandũ qđ steterunt hostes ante lagenas. fugerunt aũ ante
lãpades. qͥa nimirũ ꝑsecutores scẽ fidei p̾dicatorib adhuc in

Expanded text:
tia superarent. Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres tia superarent. Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres  tubis, lagenis et lampadibus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant; confregerunt lagenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt. Resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscaverunt. Moxque hostes in fugam versi smortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt, crediderunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur. Lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent. Apparuerunt lampades, ut hostes in fugam verterentur. corpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent. Coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce 498 prosternerent. Et notandum quod steterunt hostes ante lagenas; fugerunt ante lampades, quia nimirum persecutores sanctae fidei praedicatoribus adhuc in