comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iħc ꝓpt̃ firmititẽ ⁊ solidittitem
om̃is eni qui imillo fuerit fundatus.
nulla inundatione aut ꝓcella moue¬
btur sicut dicit apłs. Petrus. Ad quem
accetlentes lapidem uiuũ abomib qͥdẽ
reprobatum. ado elec tum aũ. Hic est
batus est abedificantib. ł robatus aute
dr̃ adõ patre. Anogularis uocatur
quia sicut lapis angularis duos pariȩ¬
tes continet. itti ⁊lle duos popłos iti
semeripso consti tuit : ⁊ exduobus unã
aeccłiam constituit. qui fecit utraq
tum non fecit: neq dolus inuentus est
inore eiꝰ. Idõq est infundam̃tis eccłiȩ
fundatus. Qui credidit sub inillum
lapidem non festinet hoc ÷ cũ uidit
filium incarnatũ non putet statim
subseq̾iturũ uditium illiꝰ scđ̾m: s p̾sto¬
letur illud sic̃ dicit ꝓpħa. Simoram
fecerit expec ta eum. quia ueniens
oꝑa sua. Uox dĩ patris defilio. Et est
sensus. Cum misero filium meũ qͥ est
lapis ꝓbatus ad redimendũ mͥ meo

Expanded text:
 propter firmitatem et soliditatem. Omnis enim qui in illo fuerit fundatus, nulla inundatione aut procella movetur. Sicut dicit apostolus Petrus: « Ad quem accedentes lapidem vivum, ab hominibus quidem reprobatum, a Deo autem electum . » Hic est batus est ab aedificantibus , probatus autem dicitur a Deo Patre. Angularis vocatur, quia sicut lapis angularis duos parietes continet: ita et ille duos populos in semetipso conjunxit, et ex duobus unam Ecclesiam constituit, qui fecit utraque tum non fecit, neque dolus inventus est in ore ejus : » ideoque est in fundamentis Ecclesiae fundatus. « Qui crediderit » subaudis in illum lapidem « non festinet, » hoc est, cum viderit Filium incarnatum, non putet statim subsecuturum judicium illius secundum, sed praestoletur illud. Sicut dicit Propheta: « Si moram fecerit, exspecta eum, quia veniens opera sua. Vox Dei Patris de Filio. Et est sensus: Cum misero Filium meum, qui est lapis probatus, ad redimendum mihi meos
Abbreviated transcription (Latin):
triticum inunũ locum. et indu¬
cunt suꝑ plaustra: cum rotis ferratis.¬
& fit utͣmq et excutitur triticum.
et stramina etiã inpleas redigunt᷑¬
ut ammalia meliꝰ ea sumant. Panis
ratis et plaustro. Panem appellat᷑
triticũ. ordeum. ⁊ om̃e un panis fit.
Uerum nõ inperpetuũ triturans plaustrũ
minuet eũ. Quis non cõminuet eũ¬
ipsum panem : Plaustrum uł rotti
iam excussus est. Ungulas posuit
ꝓsũmittite serrarũ rotarũ. ⁊ hoc
consilium ad nõ dõ excercituũ exiuit.
ret terrã ⁊ qͦ etiã seminare debet
hec iuxiti luteram diximꝰ. quomͦ
ds̃ agricolam erudiet ut nõ semper
uno eodemq tpr uniꝰ culture opi
insisttit. s p̃uideat qͥd uno uł qd
alio tpr̃ oꝑetur. Iterum uͦ repeten¬

Expanded text:
triticum in unum locum, et indutriticum in unum locum, et inducunt super plaustra cum rotis ferratis et excutitur triticum; et stramina etiam in paleas rediguntut animalia melius ea sumant. « Panis ratis et plaustro. Panem appellat triticum, hordeum, et omne unde panis fit. « Verum non in perpetuum triturans » plaustrum « minuet eum. » Quis non comminuet ipsum panem? Plaustrum vel rota; jam excussus est. Ungulas posuit pro summitate serrarum rotarum. « Et hoc » consilium « a Domino Deo exercituum, » et ret terram, et quo etiam seminare deberet. Haec juxta litteram diximus, quomodo Deus agricolam erudiat ut non semper uno eodemque tempore unius culturae operi insistat: sed praevideat quid uno vel quid alio tempore operetur. Iterum vero repeten
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est seminabit gith. Het ci mi¬
num sparget : gith genꝰ: leguminis
tante magnitudinis hans grana ut
eyminum s ingra.: & solet poni in
pane. propter dulcorationis saporem.
et uiciam infinib suis sparget: quȩ
inmarginib campoꝵ incireuitu
messis seminatur uitia. Et eru¬
diet illum agricolam iniudicio.
hoc est indiscrecione sciliẽ ds̃ suus.
docebit illum. quo tp̃r debeat
triticum et ubi miliũ. et quando.
Nedia distine tio ponenda est. illo
in loco ubi chr̃. Et erudiet illum
in iuditio. et subiungendũ ds suuꝰ
d iocebit illum. Quis erudiet illũ :
ds̃ suus. Subaudiendum ẽ. enim.
ibi ds̃ ut sit. ⁊erudiet illum ds̃
suus. Cum autem uenerit tẽpus
collec tionis neq giht tricurabitur
serris.hoc ÷ excucietur neq super
cyminũ rota plaustri circũiet s
inuirga hoc̃ inflagello et baculo
exeucientur. Sunt quedã regiones
in quib propenuria feni congregaa

Expanded text:
» hoc est seminabit « gith et cymi» hoc est seminabit « gith et cyminum sparget? » Gith genus est leguminis, tantae magnitudinis habens grana ut cyminum, sed nigra, et solet poni in pane propter dulcorationis saporem. « Et viciam in finibus suis sparget, » quia in marginibus camporum, in circuitu messis seminatur vicia. « Et erudiet illum agricolam in judicio, » hoc est in discretione. Scilicet Deus suus docebit illum, quo tempore debeat triticum et ubi milium, et quando. Media distinctio ponenda est illo in loco, ubi dicitur: Et erudiet illum in judicio. Et subjungendum, « Deus suus docebit illum. » Quis erudiet illum? Deus suus. Subaudiendum est enim ibi Deus, ut sit et erudiet illum Deus suus. Cum autem venerit tempus collectionis « neque gith triturabitur serris, » hoc est excutietur, « neque super cyminum rota plaustri circumibit, sed in virga, » hoc est, in flagello et baculo « excutientur. » Sunt quaedam regiones, in quibus pro penuria feni congregant
Abbreviated transcription (Latin):
et calamittitis. Nonenĩ elongabit
ut uos puttitis dicentes deridendo
expecta repecta s cito ac repente
ueniet si non fueritis conuersi ad
penitentiam. Qđ autem dicit su¬
ꝑ uniuersam terram : uł specialit̃
dici potest de terra uideoꝵ uł etiã
generaliter ad diem iudicii quando
unuersus orb adnõ uisittibitur.
A urib ꝑcipite & audite uocem
meani. U ox propłiȩ adscribaes
& phariseos. Numquid tottidiȩ hoc
est om̃i tẽp̃r arabit arans. hoc :
agricola ut seminet sem̃ suum:
Non. Qui oꝑabitur tunͤ ꝓscindet.
Poc ÷ anteꝗͣ tempus seminationis
adueniat. arabit illam tertam una
uice. uł duabꝰ ut cum tempꝰ semi¬
nandi uenĩt. preparatt sit. & sariet
id eircunifodiet humum suam.
rastro. hoc qđ carruca ⁊ uomere
non potest scindi ꝓropt̃̾ angustatio¬
nem loci ubi non po test carruca
uerti. illud. etiã ueris tpr dͥ cõgruo
cireumfodiet fossorio illonne cuin
ad equauerit faciem eiꝰ. hoc ÷ eũ etͣ
lem redđit et emolierit eam: seret

Expanded text:
amitatis. Non enim elongabit ut vos putatis, dicentes deridendo, exspecta, reexspecta, seditio, sed repente veniet, si non fueritis conversi ad poenitentiam. Quod autem dicit super universam terram, vel specialiter dici potest de terra Judaeorum, vel etiam generaliter ad diem judicii, quando universus orbis a Domino visitabitur. « Auribus percipite et audite vocem meam. » Vox prophetae ad scribas et pharisaeos. « Nunquid tota die, » hoc est omni tempore « arabit arans, » hoc est agricola, « ut seminet semen suum? » Non. Qui operabitur tunc proscindet, hoc est antequam tempus seminationis adveniat, arabit illam terram una vice vel duabus, ut cum tempus seminandi venerit, praeparata sit; « et circumfodiet humum suam rastro. Hoc quod carruca et vomere non potest scindi propter angustationem loci, ubi non potest carruca verti, illud etiam tempore sibi congruo circumfodit fossorio. « Nonne cum adaequaverit faciem ejus, » hoc elem reddiderit et emollierit illam « seret,
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑetur opus suũ similiter int̾rogatiuȩ
ꝓnunciandum est. Nuinquid idõ iras¬
cetur contra impios ut oꝑetur opus
suum : minime. ꝑ egrinũ est ẽ eni
opus qđ oꝑatur ibeo. Nempe sicuti
diximus quando uindic tam accipit
et suis contemptorib seui ⁊ cruenti
hominis officium opatur. Beatus
ieronimus aliter dicit. Idõ uenit
dñs inmiundum ut faceret oplis
suũ. hoc ÷ ut redimeret genꝰ huma¬
num de potestate diaboli ⁊ misere¬
retur eiꝰs : s alienũ fuit opus eius
abeo. quia non conuenit dĩtati ut
spuͤretur. flagellarerur crucifigere¬
tur. E t nunc nolite illudere ne
forte constringantur. Ortatur pro¬
pħa illos qui uerba illiꝰ inderisionẽ
sumpserunt dicentes. manda re¬
manda & cȩt̃a quȩ ibi dicuntur.
quatinus conquiescant & desistant
illudere. ne forte uincłis peccatoꝵ
suoꝵ constricti. constringantur
etiã captiuitatis : ut scelerius du¬
cantur in dep̃dationẽ. Consum ma¬

Expanded text:
operetur opus suum? Si igitur interrogative operetur opus suum? Si igitur interrogative pronuntiandum est: « Nunquid ideo irascetur contra impios, ut operetur opus suum? » Minime. « Peregrinum est enim opus quod operatur ab eo. » Nempe sicuti diximus, quando vindictam accipit ex suis contemptoribus, saevi et cruenti hominis officium operatur. Beatus Gregorius aliter dicit: Ideo venit Dominus in mundum, ut faceret opus suum, hoc est ut redimeret genus humanum de potestate diaboli, et misereretur ejus, sed alienum fuit opus ejus ab eo, quia non conveniret Deitati ut spueretur, flagellaretur, crucifigeretur. « Et nunc nolite illudere, ne forte constringantur. » Hortatur Propheta illos qui verba illius in derisionem sumpserunt, dicentes: Manda, remanda, et caetera quae ibi dicuntur, quatenus conquiescant et desistant illudere, ne forte vinculis peccatorum suorum constricti, constringantur etiam vinculis captivitatis, ut celerius ducantur in depraedationem. « Consumma
Abbreviated transcription (Latin):
bo. suꝑuenit illis dauid: ⁊ drĩo sibi
opitulante. diuisit illos ab alterutrũ.
illi namq qui mortui remanserunt
sȩ iunc ti sunt ab illis quiꝑdiuersas
solitudines longe lateq disꝑsi sunt
ꝑsequente illos dauid. Unde uoea¬
tus est locus ille baalpharasin. Et
sicut inualle quȩ est ingalua iratꝰ
est contra cananeos pugnante iosue
aduersum eos quando ad iussum illiꝰ
omĩa sida in. cacumine medu eeli
spacio huius diei steterunt. sic iras
suũ. Pocius est interrogatiue leger¬
dum . quam ad firmatiue. Dicit
propħa. Num quid idõ irascetur ds̃
ut faciat opus suum : Non alienũ:¬
est opris eiꝰ abeo. Quare est alienũ.
quia opus dĩ est misereri ⁊ parcere
& om̃ib subsidium suȩ misedĩe
inpendẽ: Q uando uero irriccitur
mał hominum. ꝑcutit illos. et ul¬
ciseitur se de eis. Opus crudeles
hominis et tyranni est illud qđ ait
Et idõ alienũ abeo quod oꝑatur. Ut

Expanded text:
bo, supervenit illis David, et Domino sibi bo, supervenit illis David, et Domino sibi opitulante, divisit illos ab alterutrum. Illi namque qui mortui remanserunt sejuncti sunt ab illis qui per diversas solitudines longe lateque dispersi sunt, persequente illos David. Unde vocatus est locus ille Baal Pharasim . « Et sicut in valle quae est in Sabaa » iratus est contra Chananaeos pugnante Josue adversum eos, quando ad jussum illius omnia sidera in cacumine medii coeli spatio unius diei steterunt: sic « irasuum? » Potius est interrogative legendum, quam affirmative. Dicit Propheta: « Nunquid ideo irascetur Dominus, ut faciat opus suum? » Non. « Alienum opus ejus ab eo. » Quare est alienum? Quia opus Dei est misereri et parcere, et omnibus subsidium suae misericordiae impendere. Quando vero irritatus malis hominum percutit illos et ulciscitur se de eis, opus crudelis hominis et tyranni est illud quod agit: et ideo alienum est ab eo quod operatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pallium breue ut᷑inq oꝑire nõ
potest. Uox dñi ab ierłm. E t est
mettiphorice dictum amarito
⁊ coniuge ad dñm ⁊ adierłm. uerbi
gr̃a si aliquis diceret uxori suȩt
Oconiux ad ultera. istud stratum angꝰ
breue ẽ. ⁊ angustum: nec ualegiul
oꝑire me ⁊ adulterũ. Et est sensus.
tectorem : neresse ẽ. ut pretermitus
dos alienos. qui tibi semꝑ inruinam
calamittitiᷤ sunt. Nonpoteris enĩ utmq
ad implere uidelicet dõs alienos ad¬
orare ⁊ me ꝓtec borẽ hab̾ę cum a¬
matorib ad ulterari ⁊ michi placere
Nemo potest duobꝰ dñis seruire. Sic̃
euĩ inmonte diuisionũ stabit dñs.
sic̃ inualle quȩ est ingabaa irascet
Uox propłiȩ contra ierłm. Sub¬
auditiones isto in loco necessarię st̃
sic̃ inmonte diuisionum sterit dt̃s
diuidens filisteos pugnante dauid.:
sit sitibit dñs. contrauos. oiuda et
beniamin. R egum istoria narrat
qđ philisteis congregats inuno glo¬

Expanded text:
et pallium breve utrumque operire non et pallium breve utrumque operire non potest. » Vox Domini ad Hierusalem. Et est metaphorice ductum a marito et conjuge, ad Deum et ad Hierusalem. Verbi gratia. Si aliquis dixerit uxori suae: O conjux adultera, istud stratum angusbreve est et angustum, nec valet operire me et adulterum. Et est sensus: tectorem, necesse est ut praetermittas deos alienos: qui tibi semper in ruinam et calamitatem sunt. Non poteris enim utrumque adimplere, videlicet deos alienos adorare, et me protectorem habere: cum amatoribus adulterare et mihi placere. « Nemo potest duobus dominis servire . » « Sicut enim in monte divisionum stabit Dominus, sicut in valle quae est in Sabaa irascetur. » Vox prophetae contra Hierusalem. Subauditiones isto in loco necessariae sunt. « Sicut in monte divisionum stetit Dominus, » dividens Philistaeos pugnante David : sic stabit Dominus contra vos, o Juda et Benjamin. Regum historia narrat, quod Philistaeis congregatis in uno glo
Abbreviated transcription (Latin):
inmendatio spem suã collocauer
⁊ aqͤ inundabunt ꝓtec tione. hoc
est multitudo penarũ et tribulati¬
onum oppriment diabolum. aquo
illi se puttibant ꝓtegi. et ipsos. etiã
qui dixer̃. m̃datio hoc ÷ diabolo pro¬
tecti crimꝰ. Et delebitur fedus urm
qđ pepigistis cum morte. hocr cũ.
istis cum penis inferni nõ erit q¬
stabile. dicentes leuius uob̾ fore in
inferno si sedm ritum gentiũ de¬
monia ad oretis. Elagellum siue
captiuitatis siue mortis cõuenerit
uł asennacherib uł anabucodonosor
conculcab̾t uoset destruet. qm̃
mane dilucło ꝑtransibit Indiȩ et
lur ꝑmane ⁊ dilucłm. conanuum
tempꝰ intelligere debemꝰ. ꝑ diem
& ꝑ noc tem continua ꝑ ena signat᷑.
Et tantũmͦ sola ueratio tribulationis.
dabit auditui ur̃o intellectum.
Hoc ÷ supplicium et penascui subia¬
cebitis. faciet uos intelligere uera
rę quȩ propħiȩ ex nomine meo lo¬
qͥinsunt. Co angustatiu enu
est stratum itti utt al ter decidat.

Expanded text:
i » ubi spem suam collocabant, « et aquae inundabunt protectionem, » hoc est multitudo poenarum et tribulationum opprimet diabolum, a quo illi se putabant protegi, et ipsos etiam qui dixerunt: Mendacio hoc est diabolo protecti erimus. « Et delebitur foedus vestrum, quod pepigisti cum moistis « cum poenis inferni non erit stabile » dicentes levius vobis fore in inferno, si secundum ritum gentium daemonia adoretis. Flagellum, sive captivitatis sive mortis, cum venerit vel a Sennacherib, vel a Nabuchodonosor: conculcabit vos et destruet. « Quoniam mane diluculo pertransibit in die et lux. Per mane et diluculum, continuum tempus intelligere debemus. Per diem et noctem, continua poena signatur. « Et tantummodo sola vexatio tribulationis dabit auditui vestro intellectum, » hoc est supplicium. Et poena cui subjacebitis, faciet vos intelligere vera esse, quae prophetae ex nomine meo locuti sunt. « Coangustatum enim est stratum, ita ut alter decidat:
Abbreviated transcription (Latin):
ex ꝑsona dĩ patris defilio dĩ. Idcireor
quia hiec om̃ia fecistis quȩ iam dic¬
ta sunt ponentes mendatium spem
uram. loquitur dñs dicens. ecce ego
mutam infundam̃tis syon. hoc est
infundam̃tis aȩcełie lapidem: sior

Expanded text:
ersona Dei Patris de Filio Dei. Idcirco quia haec omnia fecistis quae jam dicta sunt, ponentes mendacium spem vestram, loquitur Dominus dicens: « Ecce ego mittam in fundamentis Sion, » hoc est, in fundamentis Ecclesiae « lapidem. » Sion
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ cuiꝰ miscdia omĩa uł sub consistunt.
qͥnon desidat mortem pecectoris sed
uul ut conuertatur ꝑ penitentiam
et uiuat : p̃dicabat per propħas suos.
captiuitti ites ⁊ mala quę passurꝰ erat
ille popłs anabucodonosor uł asennache¬
rib: ut p̃ter muteret er̃orem suum
conuertens se ad illum. S ille qͥ seꝑ
dure ceruicis extitit irrittins dm̃
suis oꝑib proptea quia captiuitas
sttitim ut eis ad nunciabatur nora
uemebat suꝑ illos: dicebant ad prophã
deridendo matida remanda. id̃ p̃cipe¬
p̃cipe. quȩ facere debeamꝰ: & minare
nob mala. Nonueniet enĩ suꝑ nos ullo
in tp̃r malum. At contri propħam.
Exper ta et uerũ re ex pec S̾ modi¬
cum ibi sub inilla expectatione ꝓmane.
quia ueniens ueniet suꝑte calamitas.
Et quid si nõ mͦ uenerit : ueniet ꝓculdubio
qͣndoq. Illi uͦ erontrario non se cogebant
de suus facionorib & scelerib s ipsa uerba

Expanded text:
Deus cujus misericordia omnia subsistunt, « qui non desiderat mortem peccatoris, sed vult ut convertatur per poenitentiam et vivat , » praedicebat per prophetas suos captivitates, et mala quae passurus erat ille populus a Nabuchodonosor vel a Sennacherib, ut praetermitteret errorem suum convertens se ad illum. Sed ille qui semper durae cervicis exstitit, irritans Deum suis operibus propterea quia captivitas statim ut eis annuntiabatur non veniebat super illos: dicebant ad prophetam deridendo: Manda remanda, id est praecipe quae facere debeamus, et minare nobis mala: non veniet enim super nos illo in tempore malum. At contra Propheta: Exspecta, et iterum reexspecta, et modicum ibi, subaudis in illa exspectatione permane: quia veniens veniet super te calamitas. Et quid si modo non venerit? Veniet procul dubio quandoque. Illi vero econtrario non se corrigebant de suis facinoribus et sceleribus, sed ipsa verba
Abbreviated transcription (Latin):
ad implent : contempnentes trena et
appetentes cȩlestia. iuxiti quod p̃cepit
dñs. Uade ⁊ uendeomĩa quȩ possides:
& sequereme. Et illi tales ambulant
de uirtute in uirtutem ut uideatur
ds̃ deoꝵ insyon: ⁊ manentes ad¬
huc incarne possunt dice re cum

Expanded text:
adimplent, contemnentes terrena et adimplent, contemnentes terrena et appetentes coelestia. Juxta quod praecepit Dominus: « Vade, vende omnia quae possides, et sequere me . » Et illi tales ambulant de virtute in virtutem, donec videatur Deus deorum in Sion : et manentes adhuc in carne possunt dicere cum
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam & quem intelligere faciet
anditum: ab lac tatos alac te a pulsas
abubib. Uox propħȩ. Ablac tatus dr̃
quasi alac te abstrae tus qui solida
cibo uescitur. Apulsus abubib uel re¬
pulsus ul separatus. Dicit gͦ pro pħa
loquens ad iudeos. Quẽ en uob̾ doce¬
bit dñs scientiam. ⁊ quȩ̃ faciet in¬
telligere auditũ : uł ut qđ audierit
intelligat uerã eȩ̃. ⁊ m̃te retinens.
oꝑe adimpleat.Ac si diceret. Hor
docebip uos qui a ad huc sugitis. iđ
pueriliter uiuitis et sine sensu estis
oꝑa infanciũ ⁊ mutintes : s illos qui
iam solidam̃tũ sidĩ habrĩt ⁊ qͥ nori
iã lac te s solido eibo pascantur..
St̃ inscã aeccłia quit adhuc surgant
hoc ÷ leuia p̃cepiti ad impleant. Nort
uidentes solidum cibum sumere id ÷
tor. Tanquam paruuł in xp̃o. lac uob
potum dedi nonescam. et cetera usq
adid. adhuc enĩ estis carnales. S unt
etiam nõ nulli quisolidos cibos sumunt:
id qui maiora preceptti legis et euangłi

Expanded text:
 quem intelligere faciet auditum? Ablactatus a lacte, avulsus ab uberibus. » Vox prophetae. Ablactatus dicitur, quasi a lacte abstractus, qui solido cibo vescitur. Avulsus ab uberibus, repulsus, vel separatus. Dicit ergo Propheta, loquens ad Judaeos: Quem ex vobis docebit Dominus scientiam, et quem faciet intelligere auditum, id est, ut quae audierit intelligat vera esse, et mente retinens opere adimpleat. Ac si diceret: Non docebit vos qui lac sugitis, id est, pueriliter vivitis et sine sensu estis, opera infantium imitantes: sed illos qui jam solidamentum fidei habent, et qui non jam lacte, sed solido cibo pascantur . in sancta Ecclesia qui lac adhuc sugunt, hoc est, levia praecepta adimplent, non valentes solidum cibum sumere, id est, tor: « Tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi non escam, » et caetera usque ad id: « Adhuc enim carnales estis . » Sunt etiam nonnulli qui solidos cibos sumunt, id est, qui majora praecepta legis et Evangelii
Abbreviated transcription (Latin):
& gẽmis: sertũ autẽ exfoͥribꝰ qđ solenꝰ
pueri serrti suꝑ capitti residuũ popłisui
D ic̃ duas tribus quȩ nõ st̃ duc te iti
incaptiuittitẽ. erit dñs uid e ⁊ beniamin
corona uic torie. ⁊ munim̃tũ ꝓtee tionis
ut lib̾et eos de potentia sennacherib.¬
& sp̃s iudicii sedenti suꝑ iuditium. et for¬
titudo reuertentib debello ad porttm.
Ipse dñs erit sp̃s iudicii. Cui erit sp̃s
iuditium. Etechias rex filiꝰ achath ama¬
bilis fuit dño. quia popłm dñi iuste
docebat et iuste iudicabat. Idõq dicit
propha. qđ ipse dñs erit ei sp̃s iudicii.
id inspirabit ei quo mͦ uł quẽ ad modũ
iudicet qr ipse erechias suꝑ iuderũ
sedet. hoc ÷ iudicium ȩquũ ⁊ iustum
desicdat. Et ipse dñs erit fortitudo
reuertentib debello ad portã. Nor
legimꝰ ullo inloco. ezechiã bellũ egisse
ebutra qualibet gentem ⁊ quare dr̃.
E rit dñsi fortitudo reuertentib debello:
hoc÷ sciendum. quia illiꝰ belli memorat.

Expanded text:
solent pueri ferre super capita. Residuum populi sui dicit duas tribus quae non sunt ductae in in captivitatem: erit Dominus Judae et Benjamin corona victoriae et munimentum protectionis, ut liberet eos de s judicii sedenti super judicium, et fortitudo revertentibus de bello ad portam. » Ipse Dominus erit spiritus judicii. Cui erit Dominjudicium. Ezechias rex filius Achaz, amabilis fuit Domino, quia populum Domini juste docebat et juste judicabat. Ideoque dicit propheta quod ipse Dominus erit ei spiritus judicii, id est inspirabit ei quomodo vel quemadmodum judicet, quia ipse Ezechias super judicium sedet, hoc est judicium aequum et justum desiderat. Et ipse Dominus erit fortitudo revertentibus de bello ad portam. Non legimus ullo in loco, Ezechiam bellum egisse contra quamlibet gentem. Et quare dicitur: Erit Dominus fortitudo revertentibus de bello? Hoc sciendum est, quia illius belli memoratur
Abbreviated transcription (Latin):
pulius tenuis. et sic̃ fauilla ꝑtran¬
siens. Multitudinem romanoꝵ
quȩ uenit suꝑ ierłm comparat
pului tenuissimo et fauille non
propt̾ pariuttitem et modicititẽ
sui s proptea quia innubeͣrabilis
extitit sicut pulius t̾re. Et sicut
multitudo fauille quȩ dũ ꝑtran¬
sierit mota auento enumerari
potest. Eritq repen te confestĩ¬

Expanded text:
pulvis tenuis, et sicut favilla pertranpulvis tenuis, et sicut favilla pertransiens. » Multitudinem Romanorum quae venit super Hierusalem comparat pulveri tenuissimo et favillae, non propter parvitatem et modicitatem sui, sed propterea quia innumerabilis exstitit sicut pulvis terrae. Et sicut multitudo favillae, quae dum pertransierit mota a vento, enumerari non potest. « Eritque repente, » id est
Abbreviated transcription (Latin):
cum hec uenerint tͥ de t̾ra loqueriᷤᷤ.
nõ de celestib rebꝰ. Acsi diceret aliis
Quȩ ante soliti eras proferre ꝓpħas
quicum dño loquebantur. Et de
celestib disputabant. Post quam
uenerint romani: iam postea
de sistes loqui aliud nisi terrena
& de humo audietur eloqͥum
tuũ. ꝑ hoc uoluit dñs dicit beatꝰ
yeronimus ostende magos futuros
ex illo popło sic̃ postea multos audiui¬
mus fuisse ut fuit simon et ĩanis.
Fuerunt᷑ magi qui ꝑnigromã ciãt
quę dr̃ mortuoꝵ excitatio animaᷤᷤ
ab inferis euocabant. et emitebant
subtilissimas uoces. p̃dicentes hoc
uñ requirebantur amagis. Idem
sunt ⁊ fitones qui uentriloqͥ appel¬
labantur eo qđ inuent̾e. habeant
diabolum. Nam sic fecit phitonissi
quȩ erat inhenilor que precatu
sauł inpulsa samuelem ab inferis
euocauit. Et de humo musita¬
bit eloquium tuũ. Idipsum est
qđ suꝑiꝰ dic tũ ẽ. Et erit oariel
multitudo uentilantiũ te sicut

Expanded text:
cum haec venerint tibi, « de terra loqueris, » non de coelestibus rebus. Ac si diceret aliis Quae ante solita eras proferre prophetas, qui cum Domino loquebantur et de coelestibus disputabant, postquam venerint Romani, jam postea desistes loqui aliud nisi terrena. « Et de humo audietur eloquium tuum. » Per hoc voluit Dominus, dicit beatus Hieronymus, ostendere magos futuros ex illo populo, sicut postea multos audivimus fuisse, ut fuit Simon magus. Fuerunt magi qui per nigromantiam, quae dicitur mortuorum excitatio, animas ab inferis evocabant, et emittebant subtilissimas voces, praedicentes hoc unde requirebantur a magis. Idem sunt et pythones, qui ventriloqui appellantur, eo quod in ventre habeant diabolum. Nam sic fecit pythonissa quae erat in Endor, quae precatu Saulis impulsa Samuelem ab inferis evocavit . « Et de humo mussitabit eloquium tuum: » idipsum est quod superius dictum est. « Et erit, » o Ariel, « multitudo ventilantium te, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. Uerum hi quoq p̃uino nescierꝰ.
& prehebrietate. errauerunt. ꝓptea qr
iuda ⁊ beniamin cito p̃ucirican sunt
legem dñi. sicut & alię detem tribus
que ꝓcul duc be sunt incaptiuittitem
nec recordatesunt bonorum dĩ qui
ipsos lib̾auit demanib uimigoꝵ: loqͥ¬
tur contra eos ꝓropħa et dicit. Werũ

Expanded text:
rum hi quoque prae vino nescierunt, et prae ebrietate erraverunt. » Propterea quia Juda et Benjamin cito praevaricati sunt legem Domini sicut et aliae decem tribus, quae procul ductae sunt in captivitatem, nec recordati sunt bonorum Domini qui ipsos liberavit de manibus inimicorum, loquitur contra eos propheta et dicit: Verum
Abbreviated transcription (Latin):
fecit mirabilia ⁊ cogitiitiones antiquas
fideles am̃. M irabilia fecit. quando
iustis umpiis. uirta qđ merebantur
reddidit. Cogititiones antiqͣ erant
quia ante mundi constitucionẽ p̃desti
quando destrue litẽ. Nam ciuitas quã do
destruitur intumulum redigitur.
ciuittis ut nonedificctur insempiternũ.
Iudei alieni appellantur quialieni sunt
adõ. ut inpsalmo legitur. ⁊ilii alieni

Expanded text:
fecit mirabilia et cogitationes antiquas fideles. Amen. » Mirabilia fecit, quando justis et impiis juxta quod merebantur, reddidit. Cogitationes antiquae erant, quia ante mundi constitutionem praedestquando destructa est. Nam civitas quando destruitur in tumulum redigitur. civitas et non aedificetur in sempiternum. » Judaei alieni appellantur qui alieni sunt a Deo, ut in Psalmo legitur: « Filii alieni
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ. et cetera ł paucitate autẽ dicit
uns ⁊ unꝰ. Conparatione enĩ illorum
quii in ꝑfidia ⁊ ininfidelittite remanser:
parci suer̃ illi numero. Eterit indiȩ
sionem urb clangatur ab apłos in tuba
magna. iđ indoc trinta euangłica: et
ronuenient gentiles adfidem. qui ꝑditi
fuerant pydolatriam : de terra assirioꝵ
Et qui eiec ti fuerant adño int̾ra egipti.
& ad orabant diim in monte scõ ierłm¬
hoc est ineccłiam: & mͦ est illud tempꝰ.
abortu enĩ soł usq ad occasum laudatur
nom̃ dñi . Hie notandum ẽ. quia ꝑistas
duas. gentes omnes intelligende sunt.
quę uenture sunt ad fidem xp̃i. Ue
decidenti⁊ gle erulititionis eiꝰ. Suꝑ nis
locutus est propħa de diȩ iudicii et
de destruc tione ierłm ⁊ defide genti¬
um nc̃ uero loquitur sermo diuinꝰ
contra decem tribꝰ quȩ appellabantur

Expanded text:
 dicit, unus et unus. Comparatione enim illorum qui in perfidia et infidelitate remanserunt, pauci fuerunt illi numero. « Et erit in die sionem urbis, « clangetur » ab apostolis « in tuba magna, » id est in doctrina evangelica, « et convenient » gentiles ad fidem, « qui perditi fuerant » per idololatriam « de terra Assyriorum, et qui ejecti sunt a Domino in terra Aegypti, et adorabunt Dominum in monte sancto Jerhoc est in Ecclesia. Et modo est illud tempus. Ab ortu enim solis usque ad occasum, laudatur nomen Domini . Hic notandum est, quia per istas duas gentes omnes intelligendae sunt, quae venturae sunt ad fidem Christi. decidenti, et gloriae exsultationis ejus. » Superius locutus est Propheta de die judicii, et de destructione Hierusalem, et fide gentium. Nunc vero loquitur sermo divinus contra decem tribus quae appellabant
Abbreviated transcription (Latin):
audisent eam diruitir ⁊ uenisent uide
ignominiam. suoꝵ propuꝰeꝓꝵ: contri¬
re sunt  ad trute dołore nino. Piẽ
enĩ uerecundum. fuit nllud qđ debora
iuit inbellum in ⁊ hoc iquod olda mu¬
lier imminente. captiiitaite chaldeoꝵ.
tacentib uiris propħauit: sic quoq tur¬
pe admodum fuat. qđ mules ad docen¬
dum illos ueniebantiũminente. cap¬
tiuitate romanoꝵ. Insiccitater. gͦ uastti¬
cione  ierłni mulieies quģͥ. solite erari
uenire ⁊ docere eos. contraisunt ur¬
detites ignominiã suoꝵi łon est eni
popls sapiens ꝓpt̾ea non miserebitur. ot̾
ds quifecit eum. E oce hie demonstrat
propha quare mulieres conueniebant
eo uidelic̃ ut docerent eos. quia in¬
scie erant aidõq ineurrerunt indampna

Expanded text:
rutam et venissent videre ignominiam suorum propinquorum, contritae sunt et attritae dolore nimio. Sicut enim verecundum fuit illud quod Debbora ivit in bellum, et hoc quod Orda mulier imminente captivitate Chaldaeorum tacentibus viris prophetavit, sic quoque turpe admodum fuit, quod mulieres ad docendum illos veniebant imminente captivitate Romanorum. In siccitate ergo vastationis Jerusalem mulieres quae solitae erant venire et docere eos, contritae sunt, videntes ignominiam suorum. « Non est enim populus sapiens, propterea non miserebitur ei Deus qui fecit eum. » Ecce hic demonstrat propheta, quare mulieres conveniebant eos, videlicet ut docerent illos quia inscii erant, ideoque incurrerunt in damna
Abbreviated transcription (Latin):
abeufrate flumine usq ad torrentẽ egipti
adri nocorura est enĩ riuus non adeo mag¬
nus qui diuidit terram repromissionis
et egiptum suꝑ quem rinocorura ciuittis
sita est: qui uersus ita est intelligendus:
qđ aloco aquo in quoatur usq ad eum
locum ubi terminatur aromanis sit
dep̾datti om̃is regio tudeoꝵ. Et uos cõ¬
gregamini unꝰ iunꝰ filii isrł. Uox ꝓpłȩ¬

Expanded text:
c est, ab Euphrate flumine « usque ad torrentem Aegypti, ad Rinocoruram. Est enim rivus non adeo magnus, qui dividit terram reprosmissionis et Aegyptum super quem Rinocorura civitas sita est. Qui versus ita est intelligendus quod a loco in quo inchoatur usque ad eum locum ubi terminatur, a Romanis sit depraedata omnis regio Judaeorum. « Et vos congregabimini et omnes filii Israel. » Vox p
Abbreviated transcription (Latin):
uit michi contra t̾yrum. da ei egẏptũ
ꝓtyro. Dñs mandauit ad uersum canaan
hoc qđ suꝑiꝰ dixit. extendet manũ suã.
modo dicit mandauit. Extendere
manꝰ dĩ ÷ mandare. mandare illiue
nabuccodonosor. Quid: Ut ueniret
& fortissimi illoꝵ intyro habitabant
et incontricione tiroꝵ illoꝵ fortes ꝑem¬
Filia sidonis appellauir tyrus. quia ipsi
edificauer̃ eam. Ei labatur aũ tyrus
iallilolis suis. ⁊ accusabatur ab ot̾nib
uiige filia sydonis. postqriam destruetu
saeris non głniabis. amplius: ⁊ hon accu¬

Expanded text:
vit mihi contra Tyrum, da ei Aegyptum vit mihi contra Tyrum, da ei Aegyptum pro Tyro. « Dominus mandavit adversum Chanaan. » Hoc quod superius dixit, extendet manum suam, modo dicit, mandavit. Extendere manus Dei, est mandare. Mandare illius Nabuchodonosor. Quid? Ut veniret et fortissimi illorum in Tyro habitabant, et in contritione Tyrorum, illorum fortes peremFilia Sidonis appellatur Tyrus, quia ipsi aedificaverunt eam. Gloriabatur autem Tyrus in divitiis suis, et accusabatur ab omnibus virga filia Sidonis, postquam destructa fueris non gloriaberis amplius, et non accu
Abbreviated transcription (Latin):
potedunti ex̃ in regnis. Dñs cogrtuuit
maris. quasi aliquis qui cito transnauigat
resistendi chaldeis. ꝑ singłm fortituar¬
nem siue uires intellige : quia nilũbis
qui cinguntur cingło: uis homines con¬
fistit. C onsilum dat ꝓpħa tyruis. Matui
suam ertendet suꝑmare. Uox propłȩ c̃
Qius extendet manũ suam : dominris.
ad quid faciendum : Ut conturbet regna
que regna : Aegiptioꝵ moabutirum. et
ceterorum incireuitu tyri. Cum emin
audissent uniuersa regna que erant
incireuitu tẏroꝵ. qđ illi dep̃dationis rui¬
nam sustinerent: nimio timore ꝑ¬
t̃riti direrunt. Quid faciemꝰ nos modo
quando regina nr̃a prede ÷ datti : cer¬
te capiemur achaldeis. Sic suc tum est:
de regno egiptioꝵ. Legimus inetechiele
quia regnum egipti ꝓpt̾ sub uersionem
tyri. dedit dñs nabuccodonosor dicens.
Fili hominis nabucco donosor seruo meo
merces ñ ÷ redita ꝓseruitute qua serui¬

Expanded text:
poterant esse in regnis. « Dominus cogitavit poterant esse in regnis. « Dominus cogitavit maris. « Quasi » aliquis qui cito transnavigat resistendi Chaldaeis. Per cingulum, fortitudinem sive vires intellige, quia in lumbis qui cinguntur cingulo, vis hominis consistit . Consilium dat propheta Tyriis. « Manum suam extendet supra mare. » Vox prophetae est. Quis extendet manum suam? Dominus. Ad quid faciendum? Ut conturbentur regna. Quae regna? Aegyptiorum, Moabitarum, et caeterorum in circuitu Tyri. Cum enim audissent universa regna quae erant in circuitu Tyrorum, quod illi depraedationis ruinam sustinerent, nimio timore perterriti dixerunt: Quid faciemus nos modo, quando regina nostra praedae est data? Certe capiemur a Chaldaeis. Sic factum est de regno Aegyptiorum. Legimus in Ezechiele , quia regnum Aegypti pro subversione Tyri dedit Dominus Nabuchodonosor, dicens: Fili hominis, Nabuchodonosor servo meo merces non est reddita pro servitute, qua servi
Abbreviated transcription (Latin):
diuiciis ⁊ dña omnium negociatoꝵ.
Et quia inflaiti suꝑbia głata est : ducers
eam pedes sui in chaldeã. De ilł modo
loquitur qđ durit nabuccodonosor
inbabilonem. Quis cogittuit hoc suꝑ
trũ ut destrueretur quȩ qͥndã fuit.
coronatti. Uor propħȩ. Quis hoc cogi¬
rauerit.⁊ ipse demonstrat quis cogit
hoc Unde erat coronatti : Sicut res
habens diadema in capite. sceptrũ in
manu om̃i suo popło altior ⁊ p̃clarior
eristit : sic illi residens in medio maris
plena diuiciis ⁊ negociacionib omnib
ciuitatib locuplecior ⁊ p̃celsior erat:
uł aetiam exhoc appellatur coronata.
qđ om̃s cuuttites i negociatores incir¬
cuitu illius positi confluebant undiq¬
ad eam. quib erat circumdata quasi
excoronata. Institores uocantur nego¬
ciatores eo quod suꝑ insistant negocus
⁊ merrimoniis. Dicit gͦ propħa. quia
tam dignos ⁊ nobiles habebat negocia.¬
toless nstitoes. qui principes ⁊ incliti

Expanded text:
divitiis, et domina omnium negotiatorum. divitiis, et domina omnium negotiatorum. Et quia inflata superbia gloriata est, « ducent eam pedes sui in Chaldaeam. » De illis modo loquitur quos duxit Nabuchodonosor in Babylonem. « Quis cogitavit hoc super Tyrum, » ut destrueretur, quae « quondam » fuit « coronata? » Vox prophetae quis hoc cogitaverit, et ipse demonstrat quis cogitahoc. Unde erat coronata? Sicut rex habens diadema in capite, sceptrum in manu, altior omni suo populo et praeclarior exsistit: sic illa residens in medio mari, plena divitiis et negotiationibus, omnibus civitatibus locupletior et praecelsior erat. Vel etiam ex hoc appellatur coronata, quod omnes civitates et negotiatores in circuitu illius positi, confluebant undique, quibus erat circumdata quasi ex corona. Institores vocantur negotiatores, eo quod superinsistant negotiis et mercimoniis. Dicit ergo propheta, quia tam dignos et nobiles habebat negotiatores et institores, qui principes et inclyti
Abbreviated transcription (Latin):
uirgines illiꝰ ⁊ filii. ante abhostib int̾fecti.
quam plenam habent etatem. Cum
auditum fuerit inegipto. Uor propħe.
Aegipius inprorimo erat eiuttiti tyro.
erantq ad inuicem conexi aimcicie uin.¬
cłis. Deferebant enĩ tyriii negyptum
baieiꝰ di uli curebant. Accipaentesso contra
willis scum̃um et eȩt que inherechuele
plenus commemorantur. Idegq dicie.
dolebunt. sup eami. T ratisit mar
eri supius dirimus. cum mente ꝑtracras¬
set nom possent res istemo  nncodo¬
hosor: pars maxima illoꝵ conscender
naues sugerunt trans mare̾. pars etiã
illoꝵ carens nauib remansit in cuutite
oquitur gͦ propħa ad illos. quifoge lap¬
sisunt dicens. tansite maria. Iilis au
achaldeis. Num quid non hec ur̃a est
sui. Uor propħe ad negociatores cartha¬
ginis ⁊ aliarum cuuttitum. Erige¬
batur enĩ insuꝑbiam tyrus dicens.
Ego mantiqꝰ tp̃ꝵ edificata. repleta sum

Expanded text:
 perfectionem virgines illius et filii ante ab hostibus interfecti,  perfectionem virgines illius et filii ante ab hostibus interfecti, quam plenum haberent. « Cum auditum fuerit in Aegypto. » Vox prophetae. Aegyptus in proximo erat civitati Tyro, erantque ad invicem connexi amicitiae vinculis. Deferebant enim Tyri in Aegyptum hoc quo illi carebant, accipientes e contra ab illis frumentum, et caetera quae in Ezechiele plenius commemorantur. Ideoque dicit: dolebunt super eam. « Transite maria. enim superius diximus, cum mente pertractassent non posse resistere se Nabuchodonosor, pars maxima illorum conscenderunt naves, et fugerunt trans mare; pars etiam illorum carens navibus remansit in civitate. Loquitur ergo propheta ad illos qui fuga lapsi sunt, dicens: Transite maria. Illis auta Chaldaeis. « Nunquid non haec estsui? » Vox prophetae ad negotiatores Carthaginis, et aliarum civitatum. Erigebatur enim in superbiam Tyrus, dicens: Ego in antiquo tempore aedificata repleta sum
Abbreviated transcription (Latin):
que incireuitu illiꝰ erant concurrebant
ad eam : quia ipsa erat locuplettuti opibus
om̃ibus. Crubesce sydon. ait enĩ mare et
fortitudo maris dicens. Duobus mođ in¬
telligendus est iste uersicłs. Potest enim
sic intelligi qđ propħa loquatur erꝑsona
maris quasi ipsum fretum animã labeat
icondoleat ciuittiti tẏro. uł alio modo ut
habittitores diuersarum ciuitatum. qui
in mari residebant ⁊ quib tyrus merci¬
monia prebebat dicerent adsidoruos
qui tirũ edificauerunt: compaciendo
miseriis illius. O sydn ciuitis erubesce
iđ confundere ⁊ abe merorẽ : ⁊ uerecun¬
diam suꝑ desolationenem filię tuȩ tẏri.
qmĩ propter suꝑbiam ⁊ formcationẽ suã
ad nehilum redae ba est. Non parturi¬
uI ⁊Nõ peꝑi filios. Uox popłi habitantis
inmari. uł etiam ipsum mare loquitur.
sutti potest dici. Non proptẽa dicit qđ
non peꝑͤit filos. s condololendo dicit.
qđ non fuerunt filii eiꝰ tales. qui tyrum

Expanded text:
quae in circuitu ejus erant concurrebant quae in circuitu ejus erant concurrebant ad eam, quia ipsa erat locupletior omnibus. « Erubesce, Sidon, ait, » enim « mare: et fortitudo maris, dicens. » Duobus modis intelligendus est iste versiculus. Potest enim sic intelligi, quod propheta loquatur ex persona maris, quasi ipsum fretum animam habeat, et condoleat civitati Tyro. Vel alio modo, ut habitatores diversarum civitatum qui in mari residebant, et quibus Tyrus mercimonia praebebat dicerent ad Sidonios, qui Tyrum aedificaverunt, compatiendo miseriis eorum: O Sidon civitas, erubesce, id est, confundere, et habe moerorem et verecundiam, super desolationem filiae tuae Tyri: quoniam propter superbiam et fornicationem suam ad nihilum redacta est. « Non parturivi, et non peperi filios. » Vox populi habitantis in mari, vel etiam ipsum mare loquitur, si ita potest dici. Non propterea dicit quod non peperit filios, sed condolendo dicit, quod non fuerint filii ejus tales qui Tyrum
Abbreviated transcription (Latin):
pħiȩ est adhabutitores tẏri. sicut ⁊ hoc
qđ sequitur. Trans fretantes mare:
qui fuer̃ isti qui trans frettiuer mare.
& repleuerunt eam positam inaquis
multis suis duitiis : Sidonii carttigi¬
nenses gre ci ⁊ alii qui dedusis gentibꝰ
confluebant ad eam. maxime egyptii.
sicut insubsequentib habetur. Seniꝰ
nili messis fluminis. fruges eiꝰ. Iste uersiculꝰ
construe tione eget. ita qr est concatena¬
tio. łruges eiꝰ iđ tẏrii semeir nili flumi¬
nis ⁊ messis eiꝰ : sem̃ nili fluminis: Terra
fertilissua est. ⁊ habundans ad modum
frugibus. i dõq transiebant mare negocia¬
tores aroꝵ. ⁊ emebant ab egiptus frum̃tũ
fabam. orderum. linum. ⁊ cetera. que illa
tr̃a ꝓfert. dantes econtra aurum. argentũ.
pallia. ⁊huiusmodi p̃cia : ⁊ hoc ÷ qđ dieit.
Q đ egiptii seminabant. illi sumebant. et
messis egiptioꝵ. fructꝰ iesca illoꝵ erat
Et fac lt ẽ. negociacio gentium: om̃s gs

Expanded text:
phetae est ad habitatores Tyri, sicut et hoc phetae est ad habitatores Tyri, sicut et hoc quod sequitur: « transfretantes mare. » Qui fuerunt isti transfretantes mare, et repleverunt eam positam in aquis multis suis divitiis? Sidonii, Carthaginenses, Graeci et alii qui de diversis gentibus confluebant ad eam: maxime Aegyptii, sicut in subsequentibus habetur. « Semen Nili, messis fluminis fruges ejus. » Iste versiculus constructione eget, istaque est concatenatio: Fruges ejus, id est, Tyri, semen Nili fluminis, et messis ejus semen Nili fluminis. Terra fertilissima est, et abundans admodum frugibus. Ideoque transibant mare negotiatores Tyrorum, et emebant ab Aegyptiis frumentum, fabam, hordeum, linum, et caetera quae illa terra profert: dantes e contra aurum, argentum, pallia, et hujusmodi pretia. Et hoc est quod dicit, quod Aegyptii seminabant illi sumebant, et messis Aegyptiorum fructus et esca illorum erat. « Et facta est negotiatio gentium, » omnes gentes
Abbreviated transcription (Latin):
propħa : quia naues nõ possunt ululare.
s homines qui in illis confistunt: ingre¬
co aptius habetur. hululate naues car¬
taiginis. que consueueratis uenire adtẏrũ
negociationis causa. Carttigo colonia
fuit tẏriis. quia ab ipsis construeta :
upsi eam incoluer. E t quare dicit
sueuerat uob̾. aurum uł ur̃a negocia¬
cio. De t̾ra chetin reuelatũ est eis.
Chetim ꝓgrecia posuit sic̃ legimus
in libro machabeoꝵ de alexandro mag¬
no quia egressuest de tra chetim id
de grecia. E tquid reuelatunest car¬
taginiensib agretis: Uastattĩ ẽȩ̃t
tẏrum. De grecia namq uenietut̃
negociatores adtyrum. sic̃ ⁊ de diu̾sis
gentib ⁊ ciuitatib: dumq illi reuer¬
terentur inpatriam. nunciauer̃ cartti¬
gimensib destruc tionem tyri. Lacete
maris. O tyri qui estis negociacio
niis : quia ab ipsis edificatti est illorum
ciuutis. ipsiq sydonii sepe ueniebant
causa negociandi ad tyrum. Uar pro¬

Expanded text:
propheta: quia naves non possunt ululare: propheta: quia naves non possunt ululare: sed homines qui in illis consistunt. In Graeco apertius dicitur: Ululate, naves Carthaginis, qui consueveratis venire ad Tyrum negotiationis causa. Carthago colonia fuit Tyriis, quia ab ipsis constructa est, et ipsi eam incoluerunt. Et quare dicit sueverat vobis aurum, vel vestra negotiatio. « De terra Cethim revelatum est » eis. Cethim pro Graecia posuit, sicut legimus in libro Machabaeorum de Alexandro Magno, quia egressus est de terra Cethim, id est, de Graecia. Et quid revelatum est Carthaginensibus a Graecis? Vatatam esse Tyrum. De Graecia namque veniebant negotiatores ad Tyrum, sicut et de diversis gentibus et civitatibus. Dumque illi reverterentur in patriam, nuntiaverunt Carthaginensibus destructionem Tyri. « Tacet» maris, o Tyrii qui estis negotiatio nis, quia ab ipsis aedificata est illorum civitas, ipsique Sidonii saepe veniebant causa negotiandi ad Tyrum. Vox pro
Abbreviated transcription (Latin):
der magnus cumꝑgeret. ⁊ capiendam
egiptum. ⁊ dimisit partem excercitus
sui ibi contra tyrũ ut. doeqͣrent illã
tre: s nõ potuerunt. Ille auteꝰ subiuga¬
ta legipto ueniens. cum popło ethioprĩ
⁊ diuersarum gentium. iuit insillam
et succidit arbores adduxitq ad mare.
& impleuit illud tam exlapidibꝰ quam
arborib ⁊ humo. ut siccis pedib possit
uenire ad ciuittitem. qđ et fecit. om̃sq
cepit qui inciuittite erant. ⁊ ipsam
subuertit. Non loquitur autẽ deistui
destruc tione pro pħa s de illa quam
nabucco donosor adimpleuit. Quare
tñ hoc ei euenit: Hec ÷ causa. Cuo
ierłm captti eẽt achaldeis tp̃rib sedecluȩ.
⁊ popłs eiꝰ ineaptiuititem duc kis. tempũ q.
dirutum: insulitiuit tẏrus uastationieiꝰ.
idẽq quia gauisa est detribulatione illiꝰ.
fecit ei dñs similiter. mutens suꝑ eam
nabuccodonosor: ⁊ predixit ei ꝑ ꝓħam.
mala quę futura illi erant. Ululate
naues maris. Mechaphorice loquitur

Expanded text:
der Magnus cum pergeret ad capiendam Aegyptum, et divisit partem exercitus sui ibi contra Tyrum, ut coaequarent illam terrae, et non potuerunt. Ille autem, subjugata Aegypto, veniens cum populo Aethiopum et diversarum gentium, ivit in sylvam et succidit arbores, adduxitque ad mare, et implevit illud tam ex lapidibus quam arboribus et humo: ut siccis pedibus posset venire ad civitatem, quod et fecit. Omnesque cepit qui in civitate erant, et ipsam subvertit. Non loquitur autem de ista destructione propheta, sed de illa quam Nabuchodonosor adimplevit. Quare autem hoc ei evenit? Haec est causa. Cum Hierusalem capta esset a Chaldaeis temporibus Sedeciae, et populus ejus in captivitatem ductus, templumque dirutum, insultavit Tyrus vastationi ejus. Ideoque quia gavisa est de tribulatione illius, fecit ei Dominus similiter, mittens super eam Nabuchodonosor. Et praedixit ei per prophetam mala, quae futura illi erant. « Ululate, naves maris. » Metaphorice loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
Bec adño ꝓmerueruinti ut aliqͥs illoꝵ
saluarctur eo qđ ipsi om̃ial alttipia sua
pdicatione puniersum pene. orbem
destrurer & lapides illoꝵ altartum in
cyneres redigerunt. Idõq dic̃ propħa
Cum posuenti choruis t apłoꝵ om̃s lapides
altaris diabolo dedicatos sic̃. oyneres
auferetur. pec̾catum domu iacob
lubra ubicumq apłi. p̃dicaherunt.
delubra sunt alturia ulntempla ydoloꝵ.
luci autẽ nemora ubizerant edificate
arę demonũ. Eiuttis munita de¬
solata erit. Transit propħa ad subuer¬
sionem ierłm quȩ fuit ꝑ acta aroma¬
nis. Ciitatẽ. muniitim appellat iheru¬
salem. que condam fuit munitti ciis¬
todia angłoꝵ et muris. Species aci
iuitite que fuit tẽporib dđ & salo¬
monis plena om̃i dignitite relinquȩt᷑
quasi desertum & dimitetur adõ.
bi pasceturuititulus & ibi accubabit
et. consumiet sũmitates eiꝰ W itulumil
excertitum. quenis inpsalmoi dđ uoquut

Expanded text:
Haec a Domino promeruerunt, ut aliquis illorum Haec a Domino promeruerunt, ut aliquis illorum salvaretur eo, quod ipsi omnia altaria sua praedicats illorum altarium in cineres redegerunt. Ideoque dicit Propheta: « Cum posueris choros apostolorum omnes lapides altaris diabolo dedicatos sicut cineres, auferetur peccatum domui Jacob. lubra: » ubicunque apostoli praedicaverunt. Delubra sunt templa idolorum. Luci autem nemora ubi erant aedificatae arae daemonum. « Civitas munita desolata erit. » Transit Propheta ad subversionem Jerusalem quae fuit peracta a Romanis. Civitatem munitam appellat Jerusalem, quae quondam fuit munita custodia angelorum et muris. « Speciosa » civitas, quae fuit temporibus David et Salomonis, plena omni dignitate, « relinquetur quasi desertum, et dimittetur » a Deo. « Ibi pascetur vitulus, et ibi accubabit, et consumet summitates ejus. » Vitulum exercitum, quem in psalmo David vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
& ȩt̾num supplicium ininferno modo
paciuntur & indie iudicii augebitur
illis pena gehenne. Notundum qđ
dicit cum abiee ba fuerit ate ꝗͣdo
ponitentiam noluit agere de suis
nolens recipere p̾dicationem illoꝵ.
Meditatꝰ ÷ insp̃u suo duro ꝑdiem estus.
Uor propħȩ. Qui est meditatus : Deus
omp̃s ipse est medutitus. id ipse cogi¬
teiuit inlocutuf est ꝑdiem. estus. Hoc est
est eis.: uidelic̾ uastationem romanoꝵ
missurus. suꝑ eos. ideirco suꝑ hoc dinit¬
tetur: iniquitas domui iacob et om̃is
iste. frue tus ut auferatur peccatum eiꝰ
cum posuerit om̃s lapides altaris sicut
lapides cyneris. allisos. Uor propħe. Po¬
terat aliquis dicerȩ. quid cõmeruit iste
popłs uł quid longe sit post resurrecti¬
onem dñi ut aliquis illoꝵ sit eui dr̃
dimiserit peccatum eiꝰ. Dans et cor ut
ineum crederet: sad hec respondit. pro¬
mittetur domd̃i iacob iniquitts eius.
Gt om̃is fructus eiꝰ malus Quia apłi¬
qui ed illoꝵ ꝓsapia originem durenunt.

Expanded text:
Et aeternum supplicium in inferno modo patiuntur, et in die judicii augebitur illis poena gehennae. Notandum quod dicit, cum abjecta fuerit a te, quando poenitentiam noluit agere de suis nolens recipere praedicationem illorum. « Meditatus est in spiritu suo duro per diem aestus, » vox prophetae. Qui est meditatus? Deus omnipotens ipse est meditatus, id est ipse cogitavit et locutus est per diem aestus: hoc est esset eis? Videlicet vastatorem Romanorum missurus super eos? « Idcirco super hoc dimittetur iniquitas domui Jacobi: et omnis iste fructus ut auferatur peccatum ejus, cum posuerit omnes lapides altaris sicut lapides cineris allisos. » Vox prophetae. Poterat aliquis dicere: Quid commeruit iste populus, vel quid longe post resurrectionem Domini, ut aliquis illorum sit cui Deus dimiserit peccatum ejus, dans ei cor ut in eum crederet? Ad haec respondet Promittetur domui Jacob iniquitas ejus, et omnis fructus » ejus malus: quia apostoli ex illorum prosapia originem duxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
deloco suo. Non quod ille loco moueat᷑
qui ubiq est. Habitatores t̾rre uocat
suꝑbos ⁊ terrena sapientes. Indiȩ uidicii
dñs deloco suo egredietur. id miscdiã
non inpendet reprobis: ut nõ uindice⁊
iniqͥtatem eoꝵ contra eos. Et reuela¬
bit terra sanguinẽ suum et nõ oꝑiet
ultra int̾fec tos suos. Dub mođ in¬
telligi potest indiȩ iudicii tra sanguinẽ

Expanded text:
oco moveatur, quia ubique est. Habitatorem terrae vocat superbos, et terrena sapientes. In die judicii Dominus de loco suo egredietur, id est misericordiam non impendet reprobis, ut vindicet iniquitatem eorum contra eos. « Et revelabit terra sanguinem suum, et non operiet ultra interfectos suos. » Duobus modis intelligi potest. In die judicii terra sanguinem