comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oo ꝓpħarũ uoces testant᷑. psaus eñ
sic de illo ait. Tanꝗͣ onis ad occisiot̾m¬
So ductꝰ ẽ. ⁊ sic̃ agniis corũ tondẽte se
fic ñ aꝑuit os suum. Hic .ii. ĩ passiõe pilato
ĩ terrogãte. nicħ locutꝰ ẽ. s in humilitate
iudiciũ eiꝰ sublatũ ẽ. De qͥ ⁊ ip̃e alibi. ll ĩ da

Expanded text:
hoc prophetarum voces testantur. Isaias enim sic de illo ait: Tanquam ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os suum . Hic enim in passione Pilato interroganti nihil locutus est; sed in humilitate judicium ejus sublatum e
Abbreviated transcription (Latin):
ego aũ s̃ ꝯtradico. corpꝰ meũ dedi ꝑcutiẽtib.
Et ip̃e alibi. Tacui. silui. nũquid semꝑ tacebo:
srimo .i. tacuit itt iudicaret᷑. qn̾ sic̃ agnus
corã rondẽte se fuit sine noce. nͨ aꝑuit os su¬
um suãꝙ ꝯpeseuit potestatẽ. In nouissimo
ail sic de eo scͥbit᷑. Ds̃ manifeste ueniet .d.

Expanded text:
ego autem non contradico. Corpus meum dedi percutientibus . Et ipse alibi: Tacui, silui, nunquid semper tacebo ? Primo enim tacuit, ut judicaretur, quando sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, nec aperuit os suum, suamque compescuit potestatem. 3. In novissimo autem sic de eo scribitur: Deus manifeste veniet.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ omnib optabile sit. Nec altiori rei de impo¬
nas: in qua stanti tͥ tremendũ: descendenti
cadendum sit. Tunc ꝯsilia salutaria tͥ aduo

Expanded text:
bonis potest. Nec altiori te rei imponas, in qua tibi stanti tremendum, ascendenti cadendum sit. Consilia tibi salu
Abbreviated transcription (Latin):
ne arte. nulliꝰ officii capax : segnis semotꝰ a
calore ¶ Int̾ natum. ⁊ guatum. ħ int̾est: ꝙͣ
natꝰ ꝑticularit̾ dr̃ a uerbo. ut ẽ nasci. gna¬
tus. filius a gen̾atiõe. ¶ Int̾ infamem. ⁊ famo¬
sum. ħ int̾est: ꝙ famosus. tam ĩ bona cogitati¬
one. qͣm inmala: infanus. tm̃ in mala ¶Inter¬
decus. ⁊ decorem ħ int̾ẽ: q̃ decus ad uͥtutem
st̃: uniuersi uͦ qui in uno loco ũsi ¶Int̾̃ undã
⁊ aqͣm. ħ int̾ẽ: q uuda copiosa aqua ẽ: aqua
⁊ naturalis ẽ. ¶nt̃ tacere. ⁊ silere. ħ int̾ est:
qͣ qui desinit soqui. silet: qui nondum cepit:¬

Expanded text:
segnis, emotus est a calore. 47. Inter natum et gnatum hoc interest, quod natus particulariter a verbo nasci, gnatus dicitur filius a generatione. 48. Inter infamem et famosum hoc interest, quod famosus tam in bona cogitatione quam in mala, infamis tantum in maladecus et decorem hoc interest, quod decus ad virtutem sunt, universi qui in uno loco versi. 54. Inter undam et aquam hoc interest, quod unda copiosa aqua est, aqua est naturalis. 430 55. Inter tacere et silere hoc interest, quod qui desinit loqui silet, et qui non
Abbreviated transcription (Latin):
¶Int̾ noctu. ⁊ nocte ħ int̾est: qd̾ noctu sic d̾r.
quomͦ int̾dui: ⁊ significat aliquam partẽ
diei: nocte aũ. totam noctẽ intelligimus.
¶Int̾̃ fari. ⁊ loqui. ⁊ sermotinari. ⁊ narra¬
re. hoc int̃est: qd̾ famur. cũ aliquod facun
de dm̃s: loquimur nat᷑a: sermocinam᷑. qñ
cũ aliquo sermonẽ ꝯferimꝰ: narramꝰ docte.
¶Int̾ denere. sum̃e. acciꝑe. hoc int̾est: qͥ
tenemꝰ q̃ sc̃ in nr̃a potestate. sumimus po¬
sita: accipimꝰ data ¶Int̾ aspic̾e. suspicere.
ĩspicere. ꝓspic̾e. despicere. intueri. uidere.
spectare᷑. insere. ħ int̾est: qd̾ aspicimꝰ casu:
suspicimꝰ in suꝑiorẽ ꝑtem. uł ueneramur:
inspicimus iudicat᷑s: ꝓspicimꝰ q̃ longe sunt:
despicimꝰ inferiorem ꝑtem. uel languidum.
intuem᷑ cum caus a. uidemꝰ natura: specta¬
alium. ⁊ alt̾um hoc int̾est: qd alius ex multis.

Expanded text:
Inter noctu et nocte hoc interest, quod noctu sic dicitur quomodo interdiu, et significat aliquam partem noctis; nocte autem totam noctem intelligimus. 428 27. Inter fari, loqui, sermocinari et narrare, hoc interest, quod famur cum aliquid dicimus facunde; loquimur natura; sermocinamur quando contra aliquem sermone contendimus; narramus docte. 28. Inter tenere, sumere et accipere hoc interest, quod tenemus quae sunt in nostra potestate; sumimus posita; accipimus data. 29. Inter aspicere, suspicere, inspicere, prospicere, despicere, intueri, videre, spectare et visere hoc interest, quod nos aspicimus casu; suspicimus in superiorem partem, vel veneramur; inspicimus, judicaturi; prospicimus quae longe sunt; despicimus inferiorem partem, vel languidam; intuemur cum causa; videmus natura; visialium et alterum hoc interest, quod alius a multis,
Abbreviated transcription (Latin):
lium. ¶Int̾ monstrare. ⁊ demonstrare hoc
distat: qͥ monstratur semel: demonstrat᷑
sepiꝰ ¶ Inter diuitẽ. honestum pecuniosum.
beatum. locupletem. opulentũ. ħ int̾est: qͥ
diues auro. ⁊ argento. honestus moribus.
plenus. opulentꝰ om̃ib his plenus. pecuniõ¬
sus a pecorib dr̃.¶ Iter palam ⁊ coram hoc
int̃est : qd̃ palam hominum p̾sentiã notat:
coram. ꝑsonam acciꝑe desiderat ¶Int̾ albũ
⁊ candidum hoc inter ẽ. qd̾ album naturale
ẽ: candidum cura facit ¶ Int̾ sanguinem ⁊¬
cruor cum fusus ẽ: ideo qͥ corruere cogat:
sanies: corꝑis putredo. ¶Int̃ terga. ⁊ tergo¬
ra. Hoc inter est: qd̾ terga hominũ sd̃ t̃go¬
ra animaliũ. Numero singulari. hominis ter¬
gũ dm̃s: animalis: t̾gus. ¶ Int̾ iii. ⁊ michi.
tum. Uel mi: uox affectus ẽ. ⁊ uocatiuum sẽꝑ

Expanded text:
. Inter monstrare et demonstrare hoc interest, quod monstramus semel, demonstramus saepius. 15. Inter divitem et honestum, pecuniosum, beatum, locupletem et opulentum, hoc interest, quod dives auro argentoque; honestus moribus dplenus; opulentus, omnibus his plenus, tanus eminens. 16. Inter palam et coram hoc interest, quod palam hominum praesentiam notat; coram, personam accipere desiderat. 17. Inter album et candidum hoc interest, quod album naturale est, candidum cura facit. 18. Inter sensum cruor confusus ideo dictus, quod corruere cogat; sanies, corpus putre. 22. Inter terga et tergora hoc interest, quod terga hominum sunt, tergora animalium. Numero singulari hominis tergum dicimus, animalis tergus. 23. Inter mi et mihi tum; vel mi vox aff
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃i: nec te ĩ aliquib mutes. s potiꝰ aptes: si¬
cut manꝰ que eadem ẽ. ⁊ eum in palmã extẽ¬
dit᷑.⁊ cum in pugnũ adstringitur. Pruden¬
tis ꝓpriũ ẽ. examinate ꝯsilia: ⁊ ñ cito facili
credulitate. ad falsa ꝓlabi. De dubiis ñ defini¬
as: s suspensam tene sententiã. Nichil affir¬
mes. qr ñ omne qͥ uerisimile ẽ: statini. ⁊ ne¬
rum est: sic̃ ⁊ sepius qͣ pͥmum incredibile
uidet᷑: ñ ꝯtinuo falsum est. Crebro si quidẽ
faciem mendatu ueritas retinet: crebro men¬
datiũ sp̃e ueritatis occultat᷑. Nam sic̃ aliquo¬
tiens tristem frontẽ amicus. ⁊ blandam adu
cupis: in fut᷑a ꝓspectum intende: ⁊ q̃ possuit
ꝯting̾̃e. animo tuo cuncta ꝓpone. Hichil tibi
exitus cogitabis. Sccto in quibdã ꝑseuera
re te deb̾e. qr cepisti: quedã uͦ nec inciꝑe: in
quib ꝑseũare sit noxium. Prudens nec fal

Expanded text:
tempori, nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes, sicut manus quae eadem est et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum astringitur. Prudentis proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolabi. De dubiis non definias, sed suspensam teneas sententiam. Nihil imes, quia non omne verisimile statim verum est; sicut et saepius quod primum incredibile videtur, non continuo falsum est. Crebro siquidem faciem mendacii veritas retinet. Crebro mendacium specie veritatis occulitur. Nam sicut aliquando tristem frontem amicus, et blandam adulcupis, in futurum, prospectum intende; et quae possunt contingere, animo tuo cuncta propone. Nihil tibi exitus cogitabis. Scito te in quibusdam debere perseverare, quia coepisti: quaedam vero nec incipere, in quibus perseverare sit noxiu
Abbreviated transcription (Latin):
res clareat. ut simul legimꝰ. simul scribinius:
semitũ. loci recipit significatiõem: tanqͣm
scelerosum. hoc int̾ẽ : q sceleratus suo scele¬
re. uł alieno ꝯtaminatus: scelestus scelerũ
cogitator: scelerosus qͣi insidiosus ꝑieulosus.
uł totus. uł dies. uł animus : ꝓpter arduita¬
tem. ¶ Int̃ reliqͦs. ⁊ ceteros. ħoc int̾ẽ: q re¬
liquos dm̃s relictos ex om̃ib: cet̾os. quos neser¬
mus. ¶ Int̾ redibibũ. ꝑ .b. lit̾am. ⁊ rediuinum.
ꝑ .u. litterã. hoc int̾est: qd̾ redibibum ẽ. qd̾
nascitur: rediuiuum : ꝙ reuiuiscit ¶Inter
patͥum. ⁊ pat̾num hoc int̾est: qd̾ patrium
a patria uenit. pat̾num a patre. ¶Int̾ pome.¬
ra. ⁊ pomeria hoc int̾est: qd̾ pomeria uacua
dm̃s. sicut ⁊ oleria. ficaria : pomera. qͣi male¬
ra. ficeta. oliueta. ¶ Int̾ egrum ⁊ egrotum.
ħ int̾est: q egeranimo. egrotꝰ corꝑe.¶Inter
pͥor uenit. ⁊ añ uenit. hoc int̾est: qd̾ priorad
dignitatẽ: añ ad tp̃s refert᷑. ¶Inter inficere.

Expanded text:
clareat, ut: Simul legimus, simul scribimus. Simitum lucri recipit significationem, quasi eleratum et scelerosum hoc interest, quod sceleratus, suo scelere, vel alieno contaminatus; scelestus, scelerum cogitator; scelerosus, quasi insidiosus, periculosus,  vel totus dies vel animus propter arduitatem. 62. Inter reliquos et caeteros hoc interest, quod reliquos dicimus relictos ex omnibus; caeteros quos nescimus. 63. Inter redibidum per b litteram, et redivivum per v litteram hoc interest, quod redibidum est quod nascitur, redivivum quod reviviscit. 64. Inter patrium et paternum hoc interest, quod patrium a patria venit, paternum a patre. 65. Inter pometa et pomaria hoc interest, quod pomaria vaga dicimus, sicut t oleta. 66. Inter aegrum et aegrotum hoc interest, quod aeger animo, aegrotus corpore. 67. Inter prior venit et ante venit hoc interest, quod prior ad dignitatem, ante ad tempus refertur. 68. Inter inficere
Abbreviated transcription (Latin):
tuis insid̾e. s Beesphegor: int̾pr᷑ simulachrum
ignominie. Idolum .il. fuit moab. cognomen¬
tobaal. sr montẽ phogor. q̃m latini p̾apum
uocant .i. dm̃ ortoꝵ. fu̾it aũ de lapsago eiui¬
tate ellesponti: de qua pulsus ẽ. ꝓpter iursł

Expanded text:
t. Beelphegor interpretatur simulachrum ignominie, idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phogor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum fuit enim de Lapsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est; et propter
Abbreviated transcription (Latin):
cia sint: cogitatiõis uagas ⁊̃ somino similes
ñꝗͣrecipia̾s: quib si amimũ tuum oblectau̾̃is:
cum om̃ia disposueris: tristis remanebis s¬
Cogatio tua: stabilis sit. ⁊ certa. Siue delib̾et.
ñ sit ianis : s aut suadeat. aut moneat:
aut ꝯsolet᷑. aut p̃cipiat. Lauda parce: ui
tuꝑa ꝑtius. Nam similit̾ rep̃hensibił ẽ ni¬
mia laudatio: quam ĩmod̾ata culpatio. Illa¬
siquidẽ adilatiõe: ista malignitate suspec¬
ta ẽ. Testimoniũ ueritati: ñ amicitie red¬
seris pr̃a. Si prudens eᷤ animus tuus: trib
tp̃ib dispensetur Presentia ordina: futura
p̃eaue: pret̾ita recordare. Nam qͥ de p̃t̾ito¬
ñ cogitat: ꝑdit uitã: qui de fut᷑o ñ preme¬
ditatur: in om̃ia in eantus incidit. Opone
amimo tuo mala fut᷑a. ⁊ bona: ut ilła susti¬
nere possis: as ista mod̾ari. Non semꝑ sis
ĩ actu: s int̾dum animo reqͥem dato. S¬
⁊ ip̃a requies : plena sit sap̃ie studiis. ⁊ co¬

Expanded text:
ibus Cogitationes vagas et velut somno similes non recipias, quibus si animum oblectaveris, cum omnia disposueris, tristis remanebisCogitatio tua stabilis et certa sit. n sit inanis, sed aut suadeat, aut moveat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parce, vit parcius; nam similiter reprehensibilis est nimia laudatio, quam immoderata siquidem adulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitie redseris praesta. Si prudens est animus tuus, tribus temporibus dispensetur. Praesentia ordina, futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogitat, perdit vitam, qui nil de futuro praemeditatur, in omnia incautus incidit. Proponas in animo tuo futura mala et bona ut illa sustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum animo tuo requiem dato: et requies ipsa plena sit sapientiae studiis, et co
Abbreviated transcription (Latin):
etatis sup labiũ cornea inflexione na¬
sutũ tm̃ dñt excrescere. ut ei ñ sit liberũ
de tanta sublimitate piscicuł natare uideati
ac tormenti instar descendens. raptam p̃dam
tur obtutũ flectere. Uñ ⁊ pullos suos ungue
suspenisos. radiis soł obieit: ⁊ quos uiderit
ĩmobeem ten̾e aciem. ut dignos gen̾e ꝯseruat.
si qͥs uͦ inflectere obtutũ: qͣi degeneres abicit.

Expanded text:
ernum labium cornea inflexione nasutum, tantum fertur excrescere, ut ei non sit liberum de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens raptam praedam tur obtutum non flectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicit.
Abbreviated transcription (Latin):
fuissent a ẜomanis sabine: ex qͥb cum una
suꝑ alias specie nobił. cũ magna om̃ium
admiratiõe raꝑet᷑ : thalamoni duci eam
oraculo responsum ẽ dari. Et q̃m hee nup¬
tie felicit̾ cessert: institutũ est. ut om̃ib
nuptiis thalami nom̃ mitr̃etur. Egyptii

Expanded text:
fuissent a Romanis Sabine, ex quibus cum una ante alias specie nobilis, cum magna omnium admiratione raperetur, Thalamoni duci eam, oraculo responsum est, dari: et quoniam he nuptie feliciter cesserant, institutum est ut in omnibus nuptiis Thalami nomen iteretur. Egyptii
Abbreviated transcription (Latin):
pedis: uł impectios. Susurro de sono locuti¬
uł inuidendo fallaci fraude diminuere¶Int̃¬
dolorem. ⁊ dolum hoc distat: ꝙ dolor ad rafir¬
tas: dictum ab es q deludat uerbis fictis.
¶Int̃ dolum aũ. ⁊ isidias. ⁊ fradẽ. hoc int̾¬
est: qd dolus animo fit: insidie loco. siue ⁊ elo.¬

Expanded text:
el minuunt. Susurro quippe a sono locutivel invidendo fallaci fraude diminueredolorem et dolum hoc distat, quia dolor ad infirtas, dictus ab eo quod deludat verbis fictis. Inter dolum autem et insidias et fraudem hoc interest, quia dolus animo fit, insidiae loco sive zelo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Atriũ. magna edes: siue amplior. ⁊ spaciosa
domꝰ: dictum a tͥb. q addantur ei tres por¬
ticus extͥnsecꝰ. Alii: atriũ qͣi abigne ⁊ ligno
atrũ dix̾unt. Atrum .N: fit ex fumo ¶ Rimo¬
ceros g̃ce: lat̃. in nare cormi: idẽ ⁊ monoc̃os
cum elefantis certamen ht̃: ⁊ in uentre uul¬
neratũ ꝓst̾nit. Tante ẽ. fortitudinis: ut a nul¬

Expanded text:
Atrium magna edes sive amplior et spatiosa domus est, eo quod addantur ei tres porticus extrinsecus: alii atrium, quasi ab igne et ligno atrum dixerunt: atrum enim fit ex sumo. erpretatur, in nare cornu. Idem et monoceros, cum elephante semper certamen habet, et in ventre vulneratum prosternit. Tantae autem fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. unde st̃ galathe appellati. Rex bichime
bello. ⁊ potita uictoria. regnũ diuideret cũ
eis. Ee cum uenissent. ⁊ uictoria potiti fiussẽt
regnũ cũ eis diuisit ut ꝓmiserat. Appellati ꝙi
st̃ p̾mum gallog̾ei. hoc est gall mixti g̾eis:
pars q regni qͣm ip̃i tenuerant. appellata
est gallog̃eia .i. gall ꝯmorantes ĩ gretia.
Postea aũ ut sapientiorib uisum ẽ: appella¬

Expanded text:
e unde Galatae sint appellati: Rex Bithyniabello et potita victoria, regnum divideret cum eis. Qui cum venissent et victoria potiti essent, regnum cum eis divisit ut promiserat, appellatique sunt primum Gallograeci, hoc est Galli misti Graecis, parsque regni quam ipsi tenuerant appellata est Gallograecia, id est Galli commorantes in Graecia. Postea autem ut sapientioribus videtur appell
Abbreviated transcription (Latin):
re hoc it̃ẽ: q qui nescit. omniũ noticia caret:
qͥ ignorat. aliquid nescit ¶Int̾ legatũ. ⁊ oratorẽ.
hoc int̾ẽ: q legatꝰ electus ẽ. ad officiũ ad ciui¬
tate. ⁊ ẽ sacrosc̾s: orator ad orandũ missus: ut
⁊ inertẽ. ⁊ segnem. H int̾ẽ: qͣ tardꝰ dr̃. qui

Expanded text:
re hoc interest, quod qui nescit omnium notitia caret, qui ignorat aliquid nescit 45. Inter legatum et oratorem hoc interest, quod legatus electus est ad officium a civitate, et est sacrosanctus; orator, ad orandum missus, ut , inertem et segnem hoc interest, quod tardus di
Abbreviated transcription (Latin):
loco: infimus ordine. ¶Int̾ curã ⁊ diligenti¬
am ħ int̾est: qͥ cura cruciatum ht̃. qui ꝯmoue¬
at: diligentia rerũ administratio¶ Int̃ gͣue
tatem ponderosum. natura.¶ Int̾ ultorem.
⁊ uindicem ħ int̾ẽ: qd̾ ulciscimur nos. accep¬
ta iniuria: uindrcamus ne accipiamꝰ.¶Inter
fallacẽ. ⁊ pellacẽ ħ int̾ẽ: q fallax infidelis

Expanded text:
loco, infimus ordine. 175. Inter curam et diligentiam hoc interest, quod cura cruciatum habet qui commoveat; diligentia, rerum administratio. 176. Intetatem, ponderosum natura. 179. Inter ultorem et vindicem hoc interest, quod ulciscimur accepta injuria, vindicamus ne accipiamus. 180. Inter fallacem et pellacem hoc interest, quod fallax infidelis
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣm ꝑtem minorẽ occupet celi. maiorẽ
uent nubes exprimunt. Unde ⁊ plurale.
ẽ dictum: ooacte dolore lacͥme exprimũ¬
tur.I Int̃ innocentẽ. ⁊ in nocuũ hoc uit̃est
Q innoceus sanctitate. uł more intelligit᷑:
sus nascitur: nobilis uͦ fit oꝑib ¶ Int̾ regi¬
um. ⁊ regale hoc int̾est: q regius puer:
regalis rex: qui regit regnum. ¶Int̾ dem̃¬

Expanded text:
aliquam partem minorem occupet coeli, majorem ventorum nubes exprimunt, unde et plorare est dictum, cum coactae dolore lacrymae exprimutur. 9. Inter innocentem et innoxium hoc interest, quod innocens sanctitate morum intelligitur, sus, nascitur, nobilis opibus fit. 11. Inter regium et regem hoc interest, quod regius puer regalis est, rex qui regit regnum. 12. Inter deme
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ gr̃am predicantes. Sic alio loco idẽ. ip̃e iere¬
mias iudõs seruire xͦ ꝓclamat. Et erit ĩ die
ula. ait dñs exercituum ꝯterã iugũ meum
de collo tuo. ⁊ uincła tua dirũpam. ⁊ ñ dũabũ¬
tur eis ampliꝰ alieni. ⁊ seruiẽt dño deo suo.
⁊ dauid regi suo. qͣm suscitabit eis. De qͦ ysai¬
as. E cce dies ueniunt diet dũs. ⁊ susertabo
dauid g̾men iustum. ⁊ regnꝰ.r. ⁊ sapiens

Expanded text:
 gratiam praedicantes. Sic et alio loco idem ipse Jeremias Judaeos servire Christo proclamat: Et erit in die illa, ait Dominus exercituum, conteram jugum meum de collo tuo, et vincula ejus disrumpam, et non dominabuntur eis amplius alieni, sed servient Domino Deo suo, et David regi suo, quem suscitabit eis . De quo Jeremias: « Ecce dies venient, dicit Dominus, et suscitabo David germen justum, et regnabit rex, et sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ ꝯgregat᷑ diũsitas. Lex aũ de syon
exiit. ⁊ uerbũ dñi de ierłm. siue ut ueniret
ĩ gentib relictis obincredulitatẽ uidĩs. siue
qr ĩ eadẽ plebe positꝰ iħs dix̃ discipłis sius.
I te docete õs gs̃. Itẽ ⁊ acharias de eccłia gẽ

Expanded text:
gentium congregatur diversitas. Lex autem de Sion exiit, et verbum Domini de Jerusalem, sive ut veniret in gentes, relictis ob incredulitatem Judaeis, sive quia in eadem plebe positus Jesus dixit discipulis suis: Ite, docete omnes gentes .
Abbreviated transcription (Latin):
estis ex gẽtib. Nesciert̃ .N. qͥ legebãt signũ
scutt᷑e sue. ⁊ rogãt dm̃ ñ saluantẽ. Q st̃ isti
saluati exgentib. nͥ qͥ credidert̃ ex gentib ͤ
Qe d uͦ dicit. ꝯgregamini. ⁊ accedite simul. osten¬
dit ĩ unã deb̾e g̾s fidẽ ꝯmunionẽq głari.¬

Expanded text:
ex gentibus; nescierunt enim, qui levant signum sculpturae suae, et rogant Deum non salvantem . Qui sunt isti salvati ex gentibus, nisi qui crediderunt ex gentibus? Quod vero dicit: Congregamini et audite simul, ostendit in unam debere gentes fidem, communionemq
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ agnoscũt. S quamdiu ita ert. qͦusq sub¬
ũtantur urbes. ⁊ t̾ra pedene redeat in deser.¬
cent oĩa. Iuxta qͦd ⁊ ieremias eis dic̾. In no¬
uissimo dierum cognoscetis ea. De hinc nouis¬
simã credulitatẽ iud̾oꝵ ⁊ sophomas sic dicit.
In tẽꝑe illo saluabo claudicantẽ. ⁊ ea que eiec¬
ta fuerant cõgregabo. ⁊ ponã eos ĩ laudem

Expanded text:
et non agnoscunt. 6. Sed quandiu ita erunt? Quousque subvertantur urbes, et terra pene redeat in desercent omnia. Juxta quod et Jeremias eis dicit: In novissimo dierum cognoscetis ea . De hac novissima credulitate Judaeorum et Sophonias sic dicit: « In tempore illo salvabo claudicantem, et eam quae ejecta fuerat c
Abbreviated transcription (Latin):
Propħa itaq qr inttio mundi idem ppłs quasi
mane legem accep̃: in uesꝑa aũ mundi fue
rit crediturꝰ. diuidet ĩter nouũ testam̃tũ.
⁊ necꝰ. Nam de his que ad ispł ui futuris
ꝓmittunt᷑. ad eandem ꝑtem dr᷑ que credi

Expanded text:
ia initio mundi idem populus quasi in mane legem accepit, in vespere autem mundi, dum fuerit crediturus, dividet inter Novum Testamentum et Vetus. Nam de his quae ad Israel in futurum promittuntur, ad eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
tem uox patͥs ꝑ psalmistã ita annuntiat.
Cõmemorabo suꝑbie. ⁊ babylonis. scientibus
me. Ecce palestina. ⁊ tyrꝰ. cum ethiopia.
rabit sc̾bens ppłos. iste natꝰ ẽ. ibi. In baby¬
lone. palestina. ⁊ tyro. ⁊ ethyopia: gentes

Expanded text:
tem vox patris per Psalmistam ita annuntiat: « Commemorabo superbiae et Babylonis scientium me. Ecce Palaestina, et Tyrus cum Aethiopia, rabit scribens populos. Iste natus est ibi. » In Babylone, Palaestina, Tyro, Aethiopia gentes
Abbreviated transcription (Latin):
sayas dicit. Et erit in die illa nutriet homo
uaccam boũ. ⁊ duas oues: ⁊ p̾ub̾tate lactis co¬
medet butyrũ. N acca boũ plebs ẽ. uidea ueni¬
ens de semine patͥarcharũ. Oues due. eccłia ue¬
niẽs de gentib. Et idcirco due oues. ⁊ una uac¬

Expanded text:
et homo vaccam boum, et duas oves, et prae ubertate lactis comedet butyrum . Vacca boum plebs est Judaeae veniens de semine patriarcharum. Oves duae Ecclesia veniens de gentibus, et idcirco duae oves, et una vac
Abbreviated transcription (Latin):
minandi sũpsit excordiũ. ubi baptiratꝰ ẽ. a ioħe.
⁊ ꝑuenit ꝑ fidem ĩ gentib usꝙ ad t̾minos t̾re.
I tem in eis dẽ psalmis de eiꝰ eterna natiuitate
ac potestate in gentib ita dñs loquit᷑. Añ lucife¬
rum inqͥt genui te: tu es .s.i. e. s.o.m. Iudica

Expanded text:
andi sumpsit exordium, ubi baptizatus est a Joanne, et pervenit per fidem in gentibus usque ad terminos terrae. 4. Item in eisdem Psalmis de ejus aeterna nativitate et potestate in gentibus, Dominus loquitur: « Ante luciferum, inquit, genui te; tu es sacerdos in a
Abbreviated transcription (Latin):
liqͣ ꝯtueant᷑. dũ ip̃a fides eccłie. antea decla¬
rat᷑. Deniq cũ pro adorato uitulo dñm p̃ca¬
retur moyses ut pareret ppło peccori: res¬
pondit dñs. Propttius ero ilł. Nerũ tamen
uiuo ego. ⁊ uiuit nom̃ meũ. qr implebitur¬

Expanded text:
liqua contueantur, dum ipsa fides Ecclesiae antea declaratur. Denique cum pro adorato vitulo Dominum precaretur Moyses, ut parceret populo peccatori, respondit Dominus: Propitius ero illis; verumtamen vivo ego, et vivit nomen meum, q
Abbreviated transcription (Latin):
bilis. Et conuertet cor patrũ ad filios. ⁊ cor
filioꝵ ad patres eoꝵ. Ante aduentũ enim
phetantes exspectauer̃t. Nam si hactenus
cecati st̃. nͨ possunt ĩ tellig̾e saluatorẽ q̃m au¬
diu̾t. nͥ in fine mundi dũ fuerit ꝯfũmatio
scłi. Pronũtiat .ii. hoc dñs ꝑ ysaiam ꝓpħam di¬
cẽs. Audite audientes. ⁊ nolite ĩtelligere. ⁊

Expanded text:
bilis, et convertet cor patrum ad filios, et cor filiorum ad patres eorum » . Ante adventum enim illi prophetantes exspectaverunt. 4. Nam si hactenus caecati sunt, nec possunt intelligere Salvatorem, qui audiunt, nisi in fine mundi, dum fuerit consummatio saeculi; pronuntiat enim hoc Dominus per Isaiam prophetam dicens: « Audite audientes, et noli
Abbreviated transcription (Latin):
Scribe uisum aꝑte. ⁊ explana eũ suꝑ tabulas.
ut ꝑcurrat qui leg̾it eũ. qr ad huc usus ꝓcul.
Apparebit ĩ finem ⁊ ñ mentiet᷑ si finmã fecerit
exspecta eũ qr ueniẽs ueniet ⁊ ñ tardabit. De
increduł aũ iudeis ita seqͥtur. Eoce qͥ incredutꝰ

Expanded text:
tabulas, ut percurrat qui legerit eum, quia adhuc visus procul apparebit in finem, et non mentietur; si moram fecerit, exspecta illum, quia veniens veniet, et non tardabit. De incredulis autem Judaeis ita sequitur: Ecce qui incredulus
Abbreviated transcription (Latin):
siue de resurrectiõe. ⁊ regno. atq tuditio ꝓ
uirib scĩe. ex ĩnum̃abłib pauea ꝓferenda
putaui: ut ꝓpħarum auctoritas fid̾i gr̃at
ror te petẽte obediui: cautiõem studi tui
tͥ ditaui: ut qͣ ꝯsorte ꝑfruor sanguinis.
chohedem faciam. ⁊ mei laboris. libri pͥmi¬
Quia xͦ a d̾o patre genitus est.

Expanded text:
ectione, regno atque judicio, pro viribus scientiae ex innumerabilibus pauca proferenda putavi, 2 ut prophetarum auctoritas fidei gratiaror, te petente, ob aedificatunem studii tui tibi dicavi, ut qua consorte perfruor sanguinis, cohaeredem faciam et mei laboris. LIBER PRIMa Deo Patre genitus est.
Abbreviated transcription (Latin):
pre. adducetur ad aaron sacerdotẽ. uł ad unũ
quelibet filioꝵ eiꝰ. E cum uid̾it lepͣm in eute
retici de incarnatiõe saluatoris. uł de sanctis
apłis praua sentientes. Ieꝓsi toto in corꝑe.
Lepͣ in carne uiua. pec̾ea sunt anime. ¶ epͣ
uolatiea. uitiũ quodlibet. ex se geñans. Pro¬
Hocturna pollictio. pecẽoꝵ occulta cogitatio.¬
eam ñ deficient ĩ menstruis eiꝰ iueniẽt eam.

Expanded text:
ur ad Aaron sacerdotem, vel ad unum quemlibet filiorum ejus: qui cum viderit lepram in cute, retici de incarnatione Salvatoris, vel de sanctis Apostolis prava sentientes. Leprosi toto in corporeLepra in carne viva, peccata sunt in anima. Lepra volatica, vitium quodlibet: ex se generans pronocturna pollutio, peccatorum occulta cogitatioeam non deficient: in menstruis ejus invenient illam .
Abbreviated transcription (Latin):
tiatio ꝓ peatis nr̃is. Quatuor circuli aurei
qͥb archa portabat᷑ quatuor eũgłorum libri
quib eccłia ꝑ .iiiiͦ. mundi partes accincta
p̃dicatur. In exodo. U ectes. de lignis impu¬
tribilib circuł int̾missi. fortes p̃dicatores men¬
re ĩ corrupti. euuangłica p̃dicatiõe semper

Expanded text:
tiatio pro peccatis nostris . Quatuor circuli aurei, in quibus arca portabatur, quatuor Evangeliorum libri, quibus Ecclesia per quatuor mundi partes accincta praedicatur. Vectes de lignis imputribilibus, circulis intromissis, fortes praedicatores mente
Abbreviated transcription (Latin):
Thalami corda scõrum. In ierechiel. Ssclm
reꝯciliatio hõis in dm̃. sic̾ in eiuangł. de
ꝓdigo filio dr. Et osculatꝰ est eum. Ee in
apło. Reconciliati sumꝰ deo ꝑ mortẽ filii eiꝰ.
E in malam partẽ. Iuda oscło filium homi¬
nis tradis. Risus gaudium sempit̾num
nouissimo. Ctͦ in aliam partẽ. Ego quoq

Expanded text:
Thalami corda sanctorum, ut in Ezechiele: Osculum reconciliatio hominis in Deum: sicut de prodigo filio dicitur: Et osculatus est eum . Et in Apostolo: Reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus . Et in malam partem: Juda, osculo filium hominis tradis! Risus gaudium sempiternumnovissimo . Et in aliam partem: Ego quoque
Abbreviated transcription (Latin):
opinãtur sancte marie uirginis p̃figuratio.
eo qͦd qͣsi de humani corporis rubo saluato¬
rem tanquam rosam emiserit. aut quod
uim druim fulgoris sine sui adustiõe. ꝓtu¬
lerit. In exodo. Apparuitq ei dñs de rubo

Expanded text:
opinantur, sanctae Mariae uirginis praefiguratio, eo quod quasi de humani corporis rubo saluatorem tamquam rosam emiserit, aut quod uim diuini fulgoris sine sui absumptione pertulerit; in Exodo: apparuitque ei dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tio sempiterna. In iohel. Om̃s uultꝰ redi¬
gentur in ollam. Olla. plebs. uidaica. cup¬
ditate carnali accensa. ł ienx. Ollam suc¬
genꝰ humanum. siue quelibet anima pec
lescat es eius. Dartago. tribulatio uite¬

Expanded text:
tio sempiterna, ut in Joel: Vultus redigentur in ollam . Rursum olla plebs est Judaica, cupiditate carnali accensa, de qua genus humanum, sive quaelibet anima pecclescat aes ejus
Abbreviated transcription (Latin):
in iohel. Computruer̾t uinĩta in stercore suo.
Stereꝰ hominis. odor teterrimus pecc̃orum
fiquidem dm̃e peccatum fetida res ẽ. I ie¬
tatis. ł salom̃. funis triplex ñ rumpetur.
Dunes. ppłi fideles in trinitatis fide ꝯtexti.

Expanded text:
itur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Stercus hominis, odor deterrimus peccatorum: siquidem omne peccatum fetens est; hitatis, ut in Salomone: Funis triplex difficile rumpitur . Funes populi fideles in Trinitatis fide contexti
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ palpebre diluculi. incircuitu dentium eiꝰ
fomido. Hares diaboli. inspiratiões illiꝰ praue
aboli potentes quiq ⁊ fortes in malitia. siue
ħetici. I iob. Ossa enis fistule eris. Cartilago
eiꝰ. minus potentes qͣm hi qui ossa nominant᷑.
ł iob. Cartilago eiꝰ sicut lamine ferree. Alitus
diabol. inspiratio eiꝰ occulta ꝑ qͣm corda pecc̃oꝵ
amore carnali ardere facit. In iob. alitus eius
in corꝑe eiꝰ ⁊ minus ualentes peocare ĩ iob. Membi¬

Expanded text:
sicut palpebrae: in circuitu dentium ejus formido . Nares diaboli, inspirationes illius pravaaboli, potentes quique et fortes in malitia, siveest illud in Job: Ossa ejus, fistula aeris . Cartilago ejus minus potentes, quam hi, qui ossa nominantur: ut est illud in Job: Cartilago ejus sicut laminae ferreae . Halitus diaboli, inspiratio occulta, per quam corda peccatorum amore carnali ardere facit: ut est illud in Job:in corpore ejus, et minus valentes peccare: ut e
Abbreviated transcription (Latin):
ł exõdo. Et fecerunt ũouale oꝑe textili Quode¬
cun lapides in rationali quaterno ordine t̾ni
positi: fidem tͥnitatis ⁊ enuangłicum sermo¬
nẽ atq duodecim apłorum doctrinã in pec¬
tore sacerdotis semꝑ mẽe̾ demonstrant. Ubr¬
tior. Et fecerunt uestim̃tum pod̾is sub umbo¬
ne opꝰ textile. totũ iacinctinum. Gintinna¬
bula aurea uestim̃tis inserta. sermo p̃dicati¬
onis oꝑib ꝯuinctus. ¶ala punica tintinna¬
buł ꝑmixta unitas fidei ⁊ ꝯcordia caritatis.

Expanded text:
In Exodo: Et fecerunt rationale opere textili . Duodecim lapides in rationali, quaterno ordine trini positi, fidem Trinitatis, et Evangelicum sermonem, atque duodecim apostolorum doctrinam in pectore sacerdotis semper inesse monstrant.Exodo: Et fecerunt vestimentum podere sub umbone, opus textile, totum hyacinthinum . Tintinnabula aurea vestimentis inserta sermo praedicationis operibus conjunctis. Mala punica tintinnabulis permixta, unitas fidei, et concordia charitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
in .i. s.t. Uestigia signa uͥtutum. In ꝑsałm.
nt ñ moueantur uestigia.m. Et in aliam ꝑtẽ.
salomone. Et transiit uita nr̃a .i. imꝑiorum
geñ. Ip̃a tuum obseruabit cap̃. ⁊ tu illius
calcaneum. Et in malam ꝑtem. Leuauit ꝯtra
humiliter resum̃e. I einangł. Uos autem
ditq coram dño. Lacere. aut uitiis aut
datis. Et in malam ꝑtẽ. pedes eorum ad
Q ñ intrat ꝑ ostium inouile ouiũ s ascendit
aliunde. ille fur ẽ. ⁊ latro Descensus. de¬
fectus a d̾o. ħ eunangł. Homo qͥdam descẽ¬
debat ab ierłm in iericho. Caro. homo ext̾ior¬

Expanded text:
is tuis . Vestigia, signa virtutum. In psalmo: Ut non moveantur vestigia mea. Et in alteram partem, in Salomone: Et transiet vita impiorum esi: ipse tuum obseruabit caput et tu illius calcaneum. et in malam partem: leuauit contra humiliter resumere; in euangelio: uos autem ditque coram Domino . Jacere, aut vitiis aut datis , Et in malam partem: Pedes eorum ad Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro . Descensus, defectus a Deo. In Evangelio: Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Hiericho . Et i
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. a.c. a. Altare ereum. corda carnalium.
in qͦ altare carnes in holocaustũ eremabant᷑
qui oꝑa carnalia deplorant. Incensum. ora¬
.t. Sacrificium oblatio iusticie. P p̃s. Sacri¬
ficate sacrificiũ tusticie. Holo caustum. idẽ.
totũ ꝯbustum. dotus fĩdei accensus siue car¬
nis mortificatio. ẽ. en̾i quidam ignis carita¬
tis om̃ia membra hõis in ꝓpͥos usus assumeus.
que ideo hostia pacifica appeslatur. qͦd hosti dia¬
bolo resistat. ⁊ deo hominem reꝯciliet.I p̃s. Tol¬
lite hostias ⁊ intite .i. a. eiꝰ. Adipes. pacificoꝵ.
imposito desuꝑ holocausto adolebit. In tauro
ħariete. furor. ł hẏrco. libido. In uitulo. carnis
uoluptas. In agno. Lasciuia. I hedis pecc̃a diũ¬
sa. In tarture. ⁊ columba. mundicia castitatis.
⁊ simplicitas cordis. sacͥficium d̾o offert᷑. ł simi¬
initia bonoꝵ oꝑum uł bona uoluntas. I decimis:
ꝑfectio bonoꝵ oꝑum. Sacerdos dñs iħe xp̃s.¬

Expanded text:
is . Altare aeneum corda carnalium: in quo altari carnes in holocaustum cremabantur, quae opera carnalia deplorant. Incensum ora. Sacrificium oblatio justitiae. In psalmo: Sacrificate sacrificium justitiae . Holocaustum, id est, totum combustum, totus fidei accensus sive carnis mortificatio. Est enim quidam ignis charitatis omnia membra hominis in proprios usus assumens, quae ideo hostia pacifica appellatur, eo quod hostia diabolo resistat, et Deo hominem reconciliet. In psalmo: Tollite hostias, et introite in aimpositum desuper holocaustum adolebit . In taurordis jugulatur. In ariete furor. In hirco libido. In vitulo, carnis voluptas. In agno lascivia. In haedis peccata diversa. Per turturem et columbam munditia castitatis, et simplicitas cordis in sacrificium Dei offertur. In simiinitia bonorum operum, vel bona voluntas. In decumis vero perfectio bonorum operum. Sacerdos Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
manducet. E ebris. carnał eupiditas. uisatia¬
bilit̾ ardens. sic̃ in eiuangłium. Socrum petͥ
fignralit̾ febricitantẽ dicit. Paralityeus. ani
ma uitiis dissoluta. atq in grabato earns sue
cus in grabato portabat᷑ a qͣtuor ¶ epra doc¬

Expanded text:
 carnalis cupiditas, insatiabiliter ardens, sicut in Evangelio socrum Petri figuraliter febricitantem dicit. Paralyticus significat animam vitiis dissolutam, atque in carnis suae cus in grabato portabatur a quatuor . Hyd
Abbreviated transcription (Latin):
tati. p̃cipiat. In eũ. Esto consentiens ad¬
uersario tuo dum es enm illo ĩ ua. Aduer¬
sarius. diabolus. In ⁊acharia. Et sachan
stabat adextͥs eius ut ad ñsaretur ei. Oru¬
deł. diabolus. In salom̃. Ne des alienis hoc ẽ.
demonib honorẽ tuum. ⁊ annos tuos crudeli
lieni. demones uidei. siue ħetici. I psalmis.¬

Expanded text:
angelio: Esto consentiens adversario tuo cito, dum es cum illo in via . Adversarius diabolus, ut in Zacharia: Et Satan stabat a dextris ejus, ita ut adversaretur ei . Crudelis diabolus, ut in Salomone: Ne des alienis, hoc est daemonibus, honorem tuum, et annos tuos crudeli . Alieni, daemones, Judaei sive haeretici, ut in psalm
Abbreviated transcription (Latin):
Cantate. d .c. ñ . P̃ s allere. opus bonum ex¬
tali feruore exp̃ssior. siue gaudiũ in effa¬
bile. quod humana lingua plenus fari ñ¬
um oꝑa bona. In p̃s. ꝓsalteriũ iocundũ.
cũ .c. Dythara pectus deuotũ. in quo
tanqͣm nerui st̃ uirtutes. hoc ẽ. spiri¬
talia bona. In p̃s. Exurge ps alt̾ium ⁊ ey¬

Expanded text:
canticum novum ; psallere est opus bonum extali fervore expressior, sive gaudium ineffabile, quod humana lingua plenius fari num opera bona; in psalmo: psalterium iucundum cum cithara. Cithara pectus deuotum in quo tamquam nerui sunt uirtutes, hoc est spiritalia bona; in psalmo: exsurge psalterium e
Abbreviated transcription (Latin):
iudaica. siue anima peccatrix. Ubi. ⁊ supra.
iuro .i. xp̃s adult̾inos de diabolo iniqͥtatis
fructꝰ concipit. In iherem̃. frons mulieris¬
meretricis facta ẽ. tibi. Lupanar .i. locus
meretricosus. ⁊ sc̃issima hõis peccatoris uel
tuum̃. P regnantes. aĩe fidelium. uerbum
d̾̃i nuꝑ ꝯcipientes. ⁊ necdum ĩ oꝑe ꝑturien¬
tes. sic̾ in exodo. ꝓ ꝯtentiosis doctorib dicit᷑.
ad Pregnantes. anune pecẽoꝵ. cupidita¬
tũ cogitatiõib plene. De quib ħ euuangł.¬
Ue p̃gnantib ⁊ nutrientib in ilł dieb. P ariẽs.
aure cordis fidei uerbũ concipiens. ⁊ in ꝯfesfio¬
ne. uł oꝑe generans. sic̃ in iherem̃. de fidelib
dr᷑. Inter quos erit cecus ⁊ elaudus. p̃gnans ⁊
pariens. E in malam partẽ. Concepit dolorẽ
⁊ peꝑit iniqͥtatẽ. Primogenitꝰ xp̃s de quo

Expanded text:
 anima peccatrix, quae Christo, adulterinos de diabolo iniquitatis fructus concipit: ut in Jeremia Frons meretricis facta est tibi . Lupanar, id est, locus meretriciosus, conscientia hominis peccatoris, vel um. Praegnantes animae fidelium verbum Dei nuper concipientes et necdum in opere parturientes: sicut in Exodo pro contentionis doctoribus dicitur: . Item praegnantes, animae peccatorum, cupiditatum cogitationibus plenae, de quibus in Evangegnantibus et nutrientibus in illis diebus . Pariens, aure cordis fidei verba concipiens, et in confessione vel opere generans: sicut in Jeremia de fidelibus dicitur: Inter quos erit caecus et claudus, praegnans et pariens . In malam partem: Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Primog
Abbreviated transcription (Latin):
sam habet. qui obedientiã in d̾i p̾ceptis ñ exhi
tiõem boni. ac mali idoneus ñ ẽ. Lingnã absci¬
sam habet qͥ fidem rectam minime ꝯfitetur.
Uanũ fa̾ctam ht̃. qui ab actiõe recta uacat.
s eum infirmitas m̃tis hoc ag̃e ñ sinit. P leuit̃.
rena cupiditas depͥmens. mentis oełos ad celestia
ꝯtemplanda eleuare ñ sinis̃. Confractis
testicuł ẽ. qui iurilem sensum adn̾sus uitia
tatio indesinent̾ grauat ĩ m̃te. p ⁊ supͣ. S ca¬
bilem ĩ corꝑt h̃t̃. quẽ luxuria carnis deuastat
ĩ m̃te. mpetiginẽ ht̃. cui auaricia dñatir
in corde. Alii hanc impetiginẽ ꝯciabula ħeti¬
coꝵ intellexer̃t. I leuit᷑. Nbstractus ẽ. qui
peccatis ꝓpriis exigentib a xp̃i corꝑe qͦd est.¬

Expanded text:
sam habet, qui obedientiam in Dei praeceptis non exhibtionem boni ac mali idoneus non est. Linguam abscisam habet, qui fidem rectam minime confitetur. Manum fractam habet, qui ab actione recta exsors vacat. sed eum infirmitas mentis bene agere non sinit. Erena cupiditas deprimens, mentis oculos ad coelestia ntemplanda elevare non sinit. Confractis testiculis est, qui virides sensus adversus vitia tatio indesinenter gravat in mente. Scabiem in corpore habet, quem luxuria carnis devastat in mente. Impetiginem habet, cui avaritia dominatur in corde. Alii hanc impetiginem conciliabula haereticorum intellexerunt. Abstractus est, qui, peccatis propriis exigentibus, a Christ
Abbreviated transcription (Latin):
de semine ur̃o ꝑ familias qͥ habuerit maculam ũ
accedet ad altare men̾ nec offert panes d̾osuo.
Si cecus fuerit. si clandus. si torto naso. si fracta
manu. si gilb. si lippis ocłis. si impetiginẽ hñs
ĩ corꝑe. si ugem scabiem. uł ponderosus. ⁊ cet̾a.
Cecus dr᷑: qui suꝑna luce priuatꝰ quo gressũ

Expanded text:
lias qui habuerit maculam, non accedat ad altare, nec offerat panes Deo suo, si caecus fuerit, si claudus, si torto naso, si fracta manu, si gibbus, si lippus oculis, si impetiginem habens in corpore, si jugem scabiem, vel ponderosus, etc. Caecus dicitur, qui superna luce privatu
Abbreviated transcription (Latin):
domo ñ solum sunt uasa aurea ⁊ argentea s
fidei. ł exodo. Non ascendes ꝑ gradꝰ ad altare
Altare de t̾ra facietis mͥ. Altare. scã eccłia. In
deutõnom̃. Cum transieritis iordanem edifica¬
te altare de lapidib quos ferrũ ñ terigit.

Expanded text:
domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed fidei. In Exodo: Non ascendas per gradus ad altare Altare de terra facietis mihi . Altare sancta Ecclesia. In Deuteronomio: Cum transieritis Jordanem, aedificate altar
Abbreviated transcription (Latin):
diuina scͥptura in ⁊ achari. uidi adexcͥs altaris
candelabra duo ardentta. Septem lucertie
candelabro suꝑ posite. seꝑti formis eccłie sacͣ¬
mentũ uł fides. ł exodo. Lucerna eccłie fides
uł oꝑa insticie. In salom̃. ꝓtopt̾ea ñ extingue¬
tur lucerna eiꝰ ꝑ totam noctem Paxilli. erei.
ad quem egredieris ad requisita nat᷑e gerens
paxillum in baltheo. Cireuł. spiritał in sc̃p¬
turis cirenitꝰ.I exodo. Cathenule. testimonia¬

Expanded text:
divina Scriptura. In Zacharia: Vidi a dextris altaris candelabra duo argentea . Septem lucernae candelabro superpositae, septiforme Ecclesiae sacramentum vel fides. In Exodo. Lucerna Ecclesiae fides, vel opera justitiae. In Salomone: Propterea non exstinguetur lucerna per totam noctem. Paxilli aerei ad quem egredieris ad requisita naturae gerens paxillum in balteo . Circulus, spiritalis in Scripturis circuitus. In Exodo. Catenul
Abbreviated transcription (Latin):
ris. eccłia. In michea. Et tu turris gregis ne¬
bulosa filia syon .i. diuinis sacͣmentis obum¬
brata. Quidam aũ hane turrẽ uirginem
Maceria. lex. uł angłorum custodia. In cau¬
tico ysaie. ⁊ macerie circumdedi ⁊ calamos
mini iusti introibunt ꝑ eam. Porta. uterꝰ
uirginis marie. siue canũ uet̾is testamenti
ĩ ierechiel. uidi portã in domo dm̃i clausam.
minũ siue auditus m̃tis a diabolo dudum ob

Expanded text:
ris Ecclesia, ut in Michea: Et tu, turris gregis, nebulosa filia Sion , id est, divinis Sacramentis obumbrata. Quidam autem hanc turrim virginem Maceria, lex, vel angelorum custodia. In cantico Esaiae: Et maceria circundedi, et calamos mini: justi intrabunt per eam . Porta uterus virginis Mariae, sive canon Veteris Testamenti, ut in Ezechiele: Vidi portam in domo Domini clausam . minum, sive aditus mentis a diabolo dudum obs
Abbreviated transcription (Latin):
.d.z. d.c.m. Iudicium. dampnatio futura.
Sicut in eũ. ꝓ fidelib ueritas loquit᷑. Qͥ erẽdit
in me ñ iudicabit᷑. ⁊ econtrario de repbis. qui
autẽ ñ credit iam iudicatꝰ ẽ. hoc ẽ. ꝯdempnatꝰ.
Iudicium u̾usta rep̃henfio. uł dampnatio. In
euuangł Nolite iudicare ut ñ iudicemim. Et
in apło. Q ñ manducat. manducantẽ ñ uidi¬
cet. Iudicium confessio penitentis. In eo em̃
quod se accusat. ⁊ d̾i iusticiã laudat. uerum
iudiciũ ẽ. De quo uidicio dñs ꝑ ysaiam loqui¬
tur dicens. reduc me ĩ memoriam. ⁊ iudicemur
simul. E in iob. Et dignũ ducis fuꝑ huiꝰ. a .o. t.¬
⁊. a.e.t. ĩ iud̾: Et in apło. Qod si nos me ip̃os
diuidicaremꝰ. ñ utiq iudicaremur. Iudicium.
qͦrumdam p̃sumptio. ⁊ de ꝓpria se extollens
iusticia. quib dñs ꝑ iheremiam respondit dicens.
Qͥ d uultis mecum uidicio ꝯtend̾e: Om̃s dereliqͥstis

Expanded text:
am . Judicium damnatio futura, sicut in Evangelio pro fidelibus Veritas oquitur: Qui credit in me, non judicabitur . Et e contrario de reprobis: Qui autem non credit, jam judicatus est , hoc est condemnatus. Judicium in injusti reprehensione vel damnaudicare, ut non judicemini ; et in Apostolo: Qui non manducat, manducantem non judicet . Judicium, confessio poenitentis; in eo enim quod se accusat, et Dei judicium laudat, verum judicium est. De quo judicio Dominus per Isaiam loquitur, dicens: Reduc me in memoria, et judicemur simul ; et in Job: Et dignum ducis super hujusmoo: Quod si nosmetipsos judicaremus, non utique judicaremur . Judicium quorumdam praesumptio et de propria se extollentium justitia, quibus Dominus per Jeremiam respondit dicens: Quid vultis mecum judicio contendere? omnes me dereliquistis
Abbreviated transcription (Latin):
etiã foues ĩ cauernis macerie. Dr i aceria
coadunatio lallid̾ ubi sic st̃ lapides ornati qͦd
nullꝰ defluat. ⁊ ibi sunt cauerene .i. quedam
receptacła. ꝑ maceriã significant᷑ qui ex di¬
uersis gentib ꝯgregantur ĩ unione fidei eccłie
⁊ sic sunt ornati qͦd nultꝰ defluat uel dissentiat
a catholica institutiõe. ⁊ in ip̃a sunt. cauerne

Expanded text:
e columba in cavernis maceriae. Dicitur maceria coadunatio lapidum, ubi sic sunt lapides ordinati quod nullus defluat, et ibi sunt cavernae, id est, quaedam receptacula. Per maceriam significantur qui ex diversis gentibus aggregantur in unione fidei Ecclesiae, et sic sunt ordinati ut nullus defluat vel dissentiat a catholica institutione, et in ipsa sunt c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͣdrupes. Bentib utitur. qͦs in aliis auibus
reꝑire ñ soleas . Parit ut quadeupedia. ñ oua.
s pullos tu̾uentes. Uolat aũ maere auium mo¬
re. s crepuscło: uesꝑtino tp̃r ꝯsueuit effundi
olitat aũ ñ aliqͣ pennarum: s m̃bͣne sue fulta
ĩuicem adherẽt. qͣi inspẽm botͥonis ex ali
quo pend̾et. ac sise ułtima q̃q laxauerit.
om̃s resoliuint᷑: q̃ fit quodam mun̾e cari¬
tatis: q̃ diffieile in bominib hͦ modi reꝑit᷑.¬

Expanded text:
 quadrupes et dentibus utitur, quos in aliis auibus repperire non soleas. parit ut quadrupedia non oua, sed pullos uiuentes. uolitat autem in aere auium more, sed crepusculo uespertino consueuit offundi. uolitat autem non aliquo pinnarum, sed membranae suae fulta inuicem adhaerent et quasi in speciem botryonis ex aliquo loco pendent ac, si se ultima quaeque laxauerit, omnes resoluuntur. quod fit quodam munere caritatis, quae difficile in hominibus huius mundi re
Abbreviated transcription (Latin):
¶Norma dicta a g̾oo uocabulo: extra quam.
nicħ rectum fieri potest. Componit᷑ autem
ex trib regulis: ita ut due suit biortim
pedum : t̾cia aũ habeat pedes duos. uncias
.x. qͣs equali crassitudine politas. extremis

Expanded text:
Norma dicta a Graeco vocabulo, extra quam rectum nihil fieri potest. Componitur autem ex tribus regulis, ita ut duae sint hinorum pedum: tertia habeat pedes duos, uncias X, quas aequali crassitudine politas extremis
Abbreviated transcription (Latin):
eo qͣ instar auium. ardua ⁊ excelsa teneant.
⁊ insublimi habitent: ita ut de sublimitate
iux humanis obtutib pateant. Hec aĩmalia¬
ĩ petris altissimis ꝯmorant᷑: ⁊ si qñ ferarũ
uł hominũ adũsitatẽ p̃sensint: de altissi¬
mis saxoꝵ cacuminib se p̃cipitantes. ĩ sins
cornib se illesa susciprunt. ¶ Clamis ẽ. que

Expanded text:
eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant et in sublime inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. Unde et meriin petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacuminibus sese praecipitantes, in suis cornibus illaesa suscipiunt. Capra carne
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dromeda. genus camelorum ẽ: minoris qͥdem
startire. s uelocioris. Uñ ⁊ nom̃ ht̃. slam dro¬
mos g̾ce : cursus. ⁊ uelocitas appellat᷑. s Cen¬
tum .ii. ⁊ ampliꝰ milia. una die ꝑgere solet.
q̃ animal sic̾ bos ⁊ ouis. ⁊ camelus ruminat.

Expanded text:
 Dromeda genus camelorum est minoris quidem staturae, sed velocioris, unde et nomen habet. Nam dromos Graece cursus velocitas appellatur: centum et amplius millia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis et camelus, ruminat.
Abbreviated transcription (Latin):
litudine codee pisers. Cenatulũ. dictum
Antiqui .ii. publice. ⁊ ĩ ꝯmune uescebant᷑. nec
ulluis ꝯinuicum singłare erat: ne in occulto
diuitie luxuriam gign̾ent. ¶Laq̃ aria sunt.¬
q̃ camerã subtegunt. ⁊ ornant: q̃ ⁊ lacuna¬
ria dñr. Principalit̃ aũ lacus dr̃: ut ait lu¬
cilius. Resuttant. edesq lacusq. Cuiꝰ dimi¬

Expanded text:
Coenaculum dictum Antiqui enim publice et in commune vescebant, nec ullius convivium singulare erat, ne in occulto deliciae luxuriam gignerent. Triclinquae cameram subtegunt et ornant, quae et lacunaria dicuntur: principaliter autem lacus dicitur, ut Lucilius: resultant aedesque lacusque: cujus dimi
Abbreviated transcription (Latin):
quendam edistcatum fuisse in uestibulo tẽpli
dñi: ubi reges qñ in sabbo oratiõis causa ad
templum sbant. pecuniã ꝓ elemosina ĩmitte¬
bant: ⁊ ita musach sabbi. garo philatiũ regũ
eẽ. sicut corbanan ẽ. sacerdotum.  fullones.¬

Expanded text:
quoddam esse positum in vestibulo templi Domini, ubi reges quando sabbato orationis causa ad templum ibant, pecuniam pro eleemosyna mittebant. Et ita Musach sabbati, gazophylacium esse regum, sicut Corbanan est sacerdotum. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
cauda.Y Phinge. uillose st̃ comis: mãmis ꝓmi¬
minẽtib. Dociles. a feritatis obliuiõe. I kino¬
cephali ⁊ ip̃i similes simiis: s facie admodũ
canis: ⁊ mñ nuncupati ¶ Satyri. facie ad modũ
gͣta: ⁊ gesticłaris motib inquieti. ¶ Calliatri¬
ces: toto plene afpectu. a cet̾is distant. Sunt
pauus: nom̃ de sono uocis ht̃. Cuius caro
tam dura ẽ. ut putredinẽ uix sentiat: nec
facile coqͣtur. De qͦ quidam sic ait. Mrraris

Expanded text:
e villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. Satyri facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt Pavo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo quidam sic ait Mart. 13
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ botrio grecũ ẽ. ¶ Torques sunt circł aurei.
a collo usq ad pectus pendentes. Torques. aũ
ybulle. a uiris geruntur: a nseminis momilia
⁊ catela. Dicte aũ torques: qd̾ sint torte. Et
bulle. qd̾ similes sint rotiuiditate bullis. q̃ in
aqua uento inflant᷑. ł aures ab aurium fora¬
minib ͣcupate: quib p̃ciosa gͣna lapidum
dependuntur. Harum ustis: ing̾cia ẽ. Puelle
utraq aure : pueri aũ dextra gerebant. ¶ Mo

Expanded text:
ra gerebant. Torques sunt circuli aurei a collo ad pectus usque pendentes. Torques autem et bullae a viris geruntur, a feminis vero monilia et catellae. Dictae autem torques, quod sint tortae: et bullae, quod similes sint rotunditate bullis, quae in aqua vento inflantur. minibus nuncupatae, quibus pretiosa grana lapidum dependent. Harum usus in Graecia: puellae utraque aure, pueri tantum modo dextra gerebant. To