comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inperditionẽ: non solum ostendit irã & demonstrauit potentiã suam redhibendo
quã nullius mom̃tisit apuddm̃ iustum quantalib& nu merositas iussime damna-¬
oꝵ: atq ut hinc quoq intelli gant qui ex ipsa damnatione redimunti
debitum masse illi uniuersȩ. quod tã magne parte eiꝰ redditum cernerent: nonsolũ
meis qui originali peccato multa addunt malȩ uoluntatis arbitrio: uerum &iam
ntam multis paruuilis quitantum modo uinculo peccati originalis obst
gr̃a mediatoris ex hacluce rapiuntur. Tota quippe ista massa iuste dãpnatioruis
reciper& debitum : nisi ex ea faceret non solum iustus sed & iã misericors fi gulus
iuasa inhonorẽ scđm gr̃am. non scđm debitum: dum & paruulis subut
nulla merita dicipossuntꝰ. & maiores p̾uenit. ut habere aliqua merita possint
Quecum itasint: sia sertio tua. non eo tendit ut nouas animas dicas ꝓpt̾ in nocentiã

Expanded text:
, quae perfecta sunt in perditione, » non solum ostendit iram et demonstravit potentiam suam redhibendo , quae perfecta sunt in perditione, » non solum ostendit iram et demonstravit potentiam suam redhibendo quam nullius momenti sit apudorum. atque ut hinc quoque intellegant, qui ex ipsa damnatione redimuntur. hoc fuisse debitum massae illi uniuersae, quod tam magnae parti eius redditum cernerent non solum in eis. qui originali peccato multa addunt malae uoluntatis arbitrio. uerum etiam in tam multis paruulis, qui tantum modo uinculo peccati originalis obstricti sine gratia mediatoris ex hac luce rapiuntur. tota quippe ista massa lustae damnationis reciperet debitum. nisi ei ea faceret non solum iustus sed etiam misericors figulus alia uasa in honorem secundum gratiam non secundum debitum, dum et paruulis subuenit. quorum nulla merita dici possunt, et maiores praeuenit. ut habere aliqua merita possint. ! Quae cum ita sint, si
Abbreviated transcription (Latin):
quaplenꝰ ẽ: unde irȩ uasa dicuntur. Ostendit enĩ potentiam suã quabene utitur
ã malis multa illis naturalia & temporalia bona largiens: eorumq in
ad exercendos & cõparationẽ a monendos bonos ac comodins. ut meis discant agere
gr̃as dõ: quod abeis nonsius meritis qua in eadem massa paria fuer̃ sed illius miseratio¬
ne discretisunt : quod maxime appar& in paruulis. de quib cum perxp̃i grãm renascuNt
quod libero discernuntur arbitrio abaliis infantib. quisine hic gr̃a inipsius masse
dampnatione moriuntur. Si autẽ hisoli crearentur exadam qui essent per grãm
recreandi. & p̃t̾ illos qͥ indĩ filios ad optantur nulli ali homines nascerent᷑: later&
benefitiũ qđ donaretur indignis. quia nullis ex ed dẽ dampnabili stirpe uenientib

Expanded text:
qua plenus est. Unde « irae vasa » dicuntur. « Ostendit et potentiam suam, » qua bene utitur qua plenus est. Unde « irae vasa » dicuntur. « Ostendit et potentiam suam, » qua bene utitur etiam malis, multa in illis naturalia et temporalia bona largiens, eorumque malitiam ad exercendos et comparatione admonendos bonos accommodans, ut in eis discant agere gratias Deo, quod ab eis non suis meritis, quae in eadem massa paria fuerunt, sed illius miseratione discreti sunt. Quod maxime apparet in parvulis, de quibus cum per Christi gratiam renascuntur, st quod libero discernuntur arbitrio ab aliis infantibus, qui sine hac gratia in ipsius massae damnatione moriuntur. Si autem hi soli crearentur ex Adam, qui essent per gratiam recreandi, et praeter illos, qui in Dei filios adoptantur, nulli alii homines nascerentur, lateret beneficium, quod donaretur indignis. Quia nullis ex eadem damnabili stirpe venientibus
Abbreviated transcription (Latin):
beatus apłs tanto succintiore breuitate. qͣnto maiore auctoritate commemorat.
m̃ enĩ dicit uolentẽ ostendere irã & demonstrare potentũ suã attulisse inmulta
patientia uasa ire. quȩ perfec ta sunt in ꝑditionẽ: & ut notasfaceret diuitias głȩ sue
aliud uas in honorem. aliud incontumeliam. Merito autẽ uderetur iniustũ quod.
fiunt uasa ire ad ꝑditionẽ: sinon ẽẽt ipsa uniuersa exadam massa damnata. Quod gͦ
fiunt inde nascendo uasa irȩ: ꝑtinent ad debitã penã. Quod autẽ fiunt renascerdo
uasa miscdiȩ: ꝑtinet ad in debitã grãm. Ostendit gͦ ds irã suã nonutiq animiꝑtur.¬
bationẽ. sicut est que circa hominis nuncupatur: sed ius tã fixãq uindictã. quod
de stirpe ino boedientie ducitur ꝓpago peccati atq supplicii. & homo natus ex mulie¬
re sicut in libro iob scriptum. ẽ. breuis ẽ. uita & plenus iracundiȩ. Euis enĩ reiuas ẽ

Expanded text:
beatus Apostolus tanto succinctiore brevitate, quanto majore auctoritate commemorat. Deum enim dicit volentem ostendere iram, et demonstrare potentiam suam, attulisse in multa patientia vasa irae, quae perfecta sunt in perditionem, et ut notas faceret divitias gloriae aliud vas in honorem, aliud vas in contumeliam . » Merito autem videretur injustum quod fiunt vasa irae ad perditionem, si non esset ipsa universa ex Adam massa damnata. Quod ergo fiunt inde nascendo vasa irae, pertinet ad debitam poenam; quod autem fiunt renascendo vasa misericordiae pertinet ad indebitam gratiam. Ostendit ergo Deus « iram suam, » non utique animi perturbationem, sicut est quae circa homines nuncupatur, sed justam fixamque vindictam. Quod de stirpe inobedientiae ducitur propago peccati, atque supplicii. « Et homo natus ex muliere, » sicut in libro Job scriptum est, « brevis est vitae, et plenus iracundiae , » ejus enim rei vas est
Abbreviated transcription (Latin):
ut uos adducat do. mortificatus qdem carne: uiuificatus aut̃ spũ: in qͦ & his qͥ in cartẽre condus

Expanded text:
ut nos ut nos
Abbreviated transcription (Latin):
liberatȩ sunt : quo mͦ in illa euuangłi casimilitndine deouili idem ipse xp̃s e. & pastor & ianua
conclusis qͥ quondã ñ crediderant indieb noe: utideo ñ arbitrem᷑ hoc intelligendũ. ꝙ illo tempor
n dũ uenerat xp̃s: Nondũ enĩ uenerat s in carue: sic̃ uenit quando post hȩc̃ utt̃ra uisus e. & cũ
hominib conusatus ẽ. Uerũ ptam̃ abiniciogeneris humani uł adarguendos malos sic̃ ad cam ac
prius ad ipsã adam uxorẽq eiꝰ: uł ad consolandos bonos uł ad utrosq ãmonendos: ut alii ad saluite
suã crederent. ali ad penã suã ñ crederent. Ipse utiq ñ incarne s in spu uemeba tiuisis con¬
gruis alloquens quos uolebat si c̃ uolebat. Quod aut̃ dix̃ insp̃i ueniebat: & ipse quideta filius
inse parabilia s om̃ia oꝑatrintatis: Ipsa qͦq scripturȩ u̾ba deqͥb agit᷑ satis hocut puto indicant
eis qͥ diligent̃ ad tendint. Quia xp̃s inqͥt semel ꝓ peccatis nr̃is mortuus ẽ. uistus ꝓunustis

Expanded text:
liberatae sunt, qup modo in illa euangelica similitudine de ouili idem ipse Christus est et pastor et ianua. conclusis, qui quondam non crediderant in diebus Noe, ut ideo non arbitremur hoc intellegendum, quia illo tempore nondum uenerat Christus. nondum enim uenerat sed in carne, sicut uenihominibus conuersatus est. uerum tamen ab initio generis humani uel ad arguendos malos sicut ad Cain ac prius ad ipsum Adam uxoremque eius uel ad consolandos bonos uel ad utrosque admonendos, ut alii ad salutem suam crederent, alii ad poenam suam non crederent, ipse utique non in carne sed in spiritu ueniebat uisis congruis adloquens, quos uolebat, sicut uolebat. quod autem dixi in spiritu ueniebat\', et ipse quidem filius inseparabilia sint omnia opera trinitatis? Ipsa quoque scripturae uerba. de quibus agitur, satis hoc, ut puto, indicant eis, qui diligenter adtendunt: Quia Christus, inquit, semel pro peccatis nostris mortuus est iustus pro iniustis,
Abbreviated transcription (Latin):
tundere ut adbonã disciplinã coactus & domitus dirgat᷑ : Vnde itẽ dicit: tuqͥdem ꝑ cutis eũ uirga
animã aut̃ eiꝰ liberas a morte. Si mala uoluntas semꝑsuȩ ꝑmittendae. lib̾tati. quare cornpiunt᷑ negle¬
gentes pastores & dr̃ eis. errantẽ ñ reuotastis. ꝑditã ñ inqͥsistis: Et uos oues xp̃i estis caracterẽ dñicũ por¬
tatis in sacra m̃to quod accepistis: s erratis & peritis. Non ideo nobis displiceamꝰ qr reuocamꝰ errantes & querim
ꝑditos. Melius enĩ facimꝰ uoluntatẽ dñi monentis. ut uos adeiꝰ oiule redire cogamꝰ : quã consentimꝰ uoluntati ouiũ

Expanded text:
tundere, ut ad bonam disciplinam coactus et domitus dirigatur? unde idem dicit: Tu quidem percutis eum uirga, tundere, ut ad bonam disciplinam coactus et domitus dirigatur? unde idem dicit: Tu quidem percutis eum uirga, animam autem eius liberabis a morte. si mala uoluntas semper suae permittenda est libertati. quare corripiuntur neglegentes pastores et dicitur eis: Errantem ouem non reuocastis, perditam non inquisistis? et uos oues Christi estis; characterem dominicum portatis in sacramento, quod accepistis, sed errastis perditos. Melius enim facimus voluntatem Domini monentis, ut vos ad ejus ovile redire cogamus, quam consentiamus voluntati oviu
Abbreviated transcription (Latin):
estis & ꝑducetdi ad ueritatẽ uł cognoscendã uł eligendã ñ solũ ut honorẽ salubrit᷑ habeatis: s &iã nepes¬
si me pereatis: Dicis dm̃ de disse liberũ arbitriũ : ideo ñ debere cogi hominẽ nec adbonũ. Quaregͦ illi
lequib supͣdixi coguitt᷑ adbonũ  Adtende gͦ. quod considerare ñuis Ideo uoluntas bona mi
tis nec liberari nisi bonã habuerit uoluntatẽ : Non tam̃ ideo qͥ diliguitt᷑ malȩ suȩ uoluntati impune & cru¬
delit̃ ꝑmittendi sunt: s ubi potestas dat᷑ & a malo ꝓhibetdi & adbonũ cogendi Nam si uoluntas mala semꝑ
suȩ ꝑ mittenda ẽ. lib̾tati. quare israbelitȩ recusantes & murmurantes tã duris flagellis amalo ꝓhibebant᷑
ut initteret᷑. missus ut qualia fecerat in errore: talia ꝓueritate pateret᷑. Si uoluntas mala semꝑsuȩ ꝑ mit¬
tenda e. lib̾tati quare monet᷑ pat̃ inscripturis scis filiũ durũ ñ solũ uerbis corripere. s &iã latera eiꝰ

Expanded text:
estis et perducendi ad ueritatem uel cognoscendam uel eligendam, non solum ut honorem salubriter habeatis, sed etiam ne pessime pereatis! dicis deum dedisse liberum arbitrium, ideo non debere cogi hominem nec ad bonum. quare ergo illi, de quibus supra dixi, coguntur ad bonum? adtende ergo, quod considerare non uis. ideo uoluntas bona mistis nec liberari, nisi bonam habuerit uoluntatem? non tamen ideo, qui diliguntur, malae suae uoluntati impune et crudeliter permittendi sunt, sed, ubi potestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare Israhelitae recusantes et murmurantes tam duris ft mitteretur, missus, ut, qualia fecerat in errore, talia pro ueritate pateretur? si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare monetur pater in scripturis sanctis filium durum non solum uerbis corripere sed etiam latera eius
Abbreviated transcription (Latin):
Nã & uouenda talia ñ sunt aconuigatis. nisi exconsensu & uoluntate cõmuni: & si
p̃propere foueuda fuerit: magis e corrigenda temeritas. quã ꝑsoluenda ꝓmissio

Expanded text:
nam et uouenda talia non sunt a coniugatis nisi ex consensu et uoluntate communi et, si nam et uouenda talia non sunt a coniugatis nisi ex consensu et uoluntate communi et, si praepropere factum fuerit, magis est corrigenda temeritas quam persoluenda promissio
Abbreviated transcription (Latin):
gratulabunda lib̾tas quafit ut ũ debeat᷑. qđ cũ lucro reddit᷑. Nunc uͦ qr tenetur
apud dm̃ sponsio tua ñ te ad magnã iusticiã inuito: s a magna iniqͥtate de t̾reo
onenĩ talis eris siñ feceris quod uouisti q̃ualis mansisses. sinichiltale uonisses Minor
enĩ tunc esses ñ peior: modo aut̃ tantũ qd̾ absit miserior sifidẽ dõ fregeris quanto
beatior siꝑ solueris. Nec ideote uouisse peniteat. ĩmogaude iãtͥ ñ licere qd cũ
tuo d& rimento licuiss&. Aggredere itaq intrepidus. & dicta imple factis: ipse ad ui¬
uabit. qͥ uotatua expoit. Felix est necessitas. quȩ in meliora compellit. Una sola
eẽ. causa poss&: quate id qđ uouisti tĩ solũ cohortarem᷑: uerũ &iã ꝓhiberemꝰ implere
si forte tua coniunx hoc tectũ suscipere animi seu carnis infirmitate recusara

Expanded text:
gratulanda libertas, qua fit, ut non debeatur, quod cum lucro redditur. nunc uero, quia tenetur gratulanda libertas, qua fit, ut non debeatur, quod cum lucro redditur. nunc uero, quia tenetur apud deum sponsio tua, non te ad magnam iustitiam inuito, sed a magna iniquitate deterreo. non enim talis eris, si non feceris, quod uouisti, qualis mansisses, si nihil tale uouisses. minor enim tunc esses, non peior; modo autem tanto — quod absit — miserior, si fidem deo fregeris, quanto beatior, si persolueris. nec ideo te uouisse paeniteat, immo gaude iam tibi non licere, quod cum tuo detrimento licuisset. adgredere itaque intrepidus et dicta imple factis; ipse adiuuabit, qui uota tua expetit. felix est necessitas, quae in meliora compellit. Una sola esse causa posset, qua te id, quod uouisti, non solum non hortaremur, uerum etiam prohiberemus implere, si forte tua coniux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret.
Abbreviated transcription (Latin):
dificauit domũ suã suꝑ arenã Descendit pluuia: uener̃ flumina: flauer̃ uenti.
& impeger̃ domũ illã & cecidit: & factaẽ. riuna eiꝰ magna Audire gͦ illa
uerba: edificare ẽ. In hoc utriq pares sunt. in faciendo aut̃ & ñ faciendo qd̵ audiunt
tantũ dis parest: quantũ edificiũ parȩ soliditate fundatũ: dis par est ei qđ sine
ullo fundam̃to. facili harenȩ mobilitate subutitur. Net ideo quisquis om̃ino ñ audit.
tutiꝰ sibi aliquid cõparat Nichilenũ edificans. sine ullotecto multo facilius obru¬
endus rapiendus & disꝑgendus imbrib. fluuiis. uentisq donatur Possem &iam
o modulo meo eosdem ipsos ꝑtinentes ad dexterã regnũq celoꝵꝰ: in siul
patrũ matpũq familias uerũptamĩ religiosorũ apiorũ ab eauita quã uos dõ uoiustis.
sinunc adeã uouendã ex hortandus esses. S qr iã nouisti. ĩã te obstrinxisti: aliu
tͥ facere ñ lic&. Priusq ees uoti reus. liberũ fuit qͦ esses inferior. quãuis ñ sit

Expanded text:
endit pluuia, uenerunt flumina, flauerunt uenti et impegerunt in domum illam et cecidit et facta est ruina eius magna. audire ergo uerba illa aedificare est; in hoc utrique pares sunt, in faciendo autem et non faciendo, quod audiunt, tantum dispares, quantum aedificium petrae soliditate fundatum dispar est ei, quod sine ullo fundamento facili harenae mobilitate subuertitur. nec ideo, quisquis omnino non audit, tutius sibi aliquid comparat; nihil enim aedificans sine ullo tecto multo facilius obruendus, rapiendus et dispergendus imbribus, fluuiis uentisque donatur. Possem etiam pro modulo meo eosdem ipsos pertinentes ad dexteram regnumque caelorum in suipatrum matrumque familias uerum tamen religiosorum ac piorum ab ea uita, quam uos deo uouistis, si nunc ad eam uouendam exhortandus esses; sed quia iam uouisti, iam te obstrinxisti, aliud tibi facere non licet. priusquam esses uoti reus, liberum fuit, quo esses inferior, quamuis non sit
Abbreviated transcription (Latin):
quantula cũq facultatula scĩ ꝓpositi qđ dõ uouisse uos cõperi uberus laudare fructũ.
ac de monstrare qͥd dist& int̾ xp̃i anos dilectores mundihuiꝰ & contẽptores: qͥuãuisfi¬
deles utriq dicant᷑. eodẽ utriq laciacro sacrifontis abluti sint : eisdem imbiti con¬
ratiq misterus. utriq eiꝰ demȩuuangłi i ñ auditores tantũ: uerũ &iam p̃¬
nec utriq tam̃ regnidĩ lucisq participes: & uitȩ ȩt̾nȩ quȩ sola ẽ beata coheredes
Dñs enĩ iħs ñ ab eis qͥñ audiunt. s eos int̾se auditores uerborũ suoꝵᷤ latissimo limite
ñ tenui distinctione discreuit. Qui audit in qͥt uerbamea hȩc & facitea: similabo
eũ uiro prudenti: qͥ edificauit domũ suã suꝑ p&ram. descendit pluuia: uener̾

Expanded text:
quantulacumque facultatula, sancti propositi quod Deo vovisse vos comperi, uberius laudare fructum, quantulacumque facultatula, sancti propositi quod Deo vovisse vos comperi, uberius laudare fructum, ac demonstrare quid distet inter christianos dilectores mundi hujus, et contemptores, quamvis fideles utrique dicantur. Eodem utrique lavacro sacri fontis abluti sunt, eisdem imbuti consecratique mysteriis, utrique ejusdem Evangelii non auditores tantum, verum etiam pnec utrique tamen regni dei lucisque participes et uitae aeternae, quae sola est beata, coheredes. dominus enim Iesus non ab eis, qui non audiunt, sed eos inter se auditores uerborum suorum latissimo limite, non tenui distinctione discreuit: Qui audit, inquit, uerba mea haec et facit ea, similabo eum uiro prudenti, qui aedificauit domum suam super petram: desce
Abbreviated transcription (Latin):
dite obsecro. Neq enĩ quodred ditis reddendo minuet᷑: s potius seruabit᷑ & au¬
gebit᷑. Benignꝰ enĩ exactor ẽ: ñ egenꝰ. & qͥ ñ crescat ex redditis. s inse crescere faciat
edditores. Huicgͦ qđ ñ reddit᷑ ꝑditur : qđ aut̃ reddit᷑ reddenti addit᷑.
cui reddit᷑. reddens ipse seruatur Idipsũ quippeerit redditũ & redditor: qr id ipsũ
erat debitũ & debitor. dõ nãq se ipsũ deb& homo: eiq reddendus e. ut beatussit.¬
a qͦ accepit ut sit. hoc significat. qđ in ȩuuangłio dñs ait Reddite cesari quȩ cesari
sunt. & dõ quȩ dĩ sunt. hoc enĩ dix̃: cũ sibi demonstrato nũ mo& quesito cuiꝰ haber&
imaginẽ : responsũ esset cȩsaris ut hinc intelligerent qđ ds̃ exigera ab homine ĩma¬
gine̾ suã in homine ipso: sic̃ suã cesar exigebatꝰ in nũ mo Quanto magis gͦ reddenda
ẽ. cũ ꝓmittit᷑. cui &iã ñ ꝓmissadebetur: Quappt̃ carissime possem quidem ꝓ mea

Expanded text:
dite, obsecro. neque enim, quod redditis, reddendo minuetur, sed potius seruabitur et augebitur; benignus enim exactor est, non egenus, et qui non crescat ex redditis, sed in se crescere faciat redditores. huic ergo quod non redditur, perditur, quod autem redditur, reddenti additur, immo uero in eo, cui redditur, reddens ipse seruatur. id ipsum quippe erit redditum et redditor, quia id ipsum erat debitum et debitor. deo namque se ipsum homo debet eique reddendus ea quo accepit ut sit. Hoc significat quod in Evangelio Dominus ait: Reddite Caesari quae Caesaris sunt, et Deo quae Dei sunt . Hoc enim dixit, cum sibi demonstrato nummo, et quaesito cujus haberet imaginem, responsum esset, Caesaris; ut hinc intelligerent, quod Deus exigeret ab homine imaginem suam in homine ipso, sicut Caesar suam exigebat in nummo. Quanto magis ergo reddenda est cum promittitur, cui etiam non promissa debetur! 7. Quapropter, charissime, possem quidem pro mea
Abbreviated transcription (Latin):
habitabit & fixius nisi unde se dm usurũ esse p̃sumit: N uod certe quantũ malũ sit. in tel¬
ligentiȩ potius dimitto tuȩ. quã longo sermone molior explicare

Expanded text:
habitabit et fixius, nisi unde se deum uisurum esse praesumit? quod certe quantum malum sit, intelhabitabit et fixius, nisi unde se deum uisurum esse praesumit? quod certe quantum malum sit, intellegentiae potius dimitto tuae, quam longo sermone molior explicare
Abbreviated transcription (Latin):
& moleserit ut possit & tangi Non inqͥunt. Quidgͦ. In illud potest ds̃ & hoc ñ potest. Si ñ posse
dixerint. cur derogant om̃i potentiȩ dĩ : Si posse & nolle responderint: cursolis oculis fauent.
in uident aut̃ caeris sensibis corporis xp̃i :An quousq uolunt desipiunt. Quanto nos melius
qui ñ eorũ insipientiȩ tminos figimus. s ut desipiant prsus nolumꝰ. Multa pferri possunt adistã
dem̃tiã refutandã: s si aliquando inruerint aurib: tuis. hȩc eis interĩ lege: & quid respondean
ñ te pigeat rescribere ut potes: Ad hoc enĩ fide corda nra mundant᷑. qr nobis fidei merces uisio
dĩ ꝓmittitur. Que si ꝑ corporis oculos erit. frustra ad eã ꝑcipiendã scõrũ animꝰ exercetur.
no uͦ tamꝑuerse sentiens animus ñ exercetur inse: s totus incarneest. Ubi enĩ tenaciul

Expanded text:
et moles erit, ut possit et tangi? non>, inquiunt. quid ergo? an illud potest deus et hoc non potest? si non posse et moles erit, ut possit et tangi? non>, inquiunt. quid ergo? an illud potest deus et hoc non potest? si non posse dixerint, cur derogant omnipotentiae dei? si posse et nolle responderint, cur solis oculis fauent, inuident autem ceteris sensibus corporis Christi? an, quousque uolunt, desipiunt? quanto nos melius, qui non eorum insipientiae terminos figimus, sed, ut desipiant prorsus, nolumus! Multa proferri possunt ad istam dementiam refutandam. sed si aliquando inruerint auribus tuis, haec eis interim lege et, quid respondeant, non te pigeat rescribere, ut potes. ad hoc enim fide corda nostra mundantur, quia nobis fidei merces uisio dei promittitur. quae si per corporis oculos erit, frustra ad eam percipiendam sanctorum animus exercetur, immo uero tam peruerse sentiens animus non exercetur in se, sed totus in carne est. ubi enim tenacius
Abbreviated transcription (Latin):
lius desipiunt. qͥ carnẽ asser̃ conuersum iri insubstantiã dĩ & hoc futurã esse qđ dsest. ut siceã
saltem dõ uidendo faciant idoneã. ñ tanta diu̾sitate dissimilẽ. Quã uanitatẽ credo istos abigere
a fide sua fortasse & ab auribus. & tam̃ sunt̾rogatione de hoc similit̾ urgeant᷑. possit ne hoc ds an
ñ possit efficere. utrũ eiꝰ potestati detrahent. si ñ posse responderint: an hoc futurũ fatebunt᷑ si posse
concesserint. uo mͦ gͦ exierint dehocalieno laqueo. sic exeant de suo deinde cursolis oculis cor¬
poris xp̃i hocdonũ ad tributũ eẽ. contendunt. ñ &iam c&eris sensib Sonꝰ gͦ erit ds̃ ut possit eiꝰ
&̃iam aurib ꝑcipi: & alitus erit: ut sentiri possit eius olfatu: & liquor aliquis erit. ut possit & bibi.

Expanded text:
lius desipiunt, qui carnem adserunt conuersum iri in substantiam dei et hoc futuram esse, quod deus est, ut sic eam lius desipiunt, qui carnem adserunt conuersum iri in substantiam dei et hoc futuram esse, quod deus est, ut sic eam saltem deo uidendo faciant idoneam non tanta diuersitate dissimilem. quam uanitatem credo istos abigere a fide sua, fortasse et ab auribus. et tamen si interrogatione de hoc similiter tft-geantur, possitne hoc deus, an non possit efficere, utrum eius potestati detrahent, si non posse responderint, an hoc futurum fatebuntur, si posse concesserint? quo modo ergo exierint de hoc alieno laqueo, sic exeant de suo. deinde cur solis oculis corporis Christi hoc donum adtributum esse contendunt, non etiam ceteris sensibus? sonus ergo erit deus, ut possit eius etiam auribus percipi? et halitus erit, ut sentiri possit eius olfactu? et liquor aliquis erit, ut possit et bibi?
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ loquit᷑ indaciũ : desuo loquitur. Tuaut̃ cũ his quisanã docꝰtrinã tenent: nichil istorũ au¬
deas usurpare de tuo. S cũ legis beatimundo corde: qm̃ ipsi dm̃ uidebunt . intellige impios ñ uisuros.
in erugmate. Hoc aut̃ utrũq interioris hominis munus est: siue cũ inista ꝑegrinatione adhuc ꝑ
idem ambulatur. inquautitur spetulo & eruginate: siue in illa patria cũ ꝑsp&iem contẽplabitur
ꝓqua uisione positũ ẽ face ad faciem Audiat caro carnalib cogitationib: ebria. Sp̃s ẽ cis Et ideo
qui adorant dm̃ : in spũa ueritate oport& adorare. Siadorare quanto magis uidere : Iiuis enim
udeat affirmare dĩ substantiã corporalit̃ uideri. cũ eam noluerit corporalit̃ ad orai
patrẽ an non potuit Ut si ñ potuisse responderimus omipotentiȩ dĩ nos derogasse ꝓclament. Si
oncesserimus. argum̃ tationẽ suã ex nr̃a responsione concludant. ⁊ uanto iã tolera¬

Expanded text:
enim loquitur mendacium, de suo loquitur . Tu autem cum his qui sanam doctrinam tenent, nihil istorum audeas usurpare de tuo: sed cum legis, Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt , intellige impios non visuros; in aenigmate. Hoc autem utrumque interioris hominis munus est, sive cum in ista peregrinatione adhuc per fidem ambulatur, in qua utitur speculo et aenpro qua uisione positum est facie ad faciem\'. Audiat caro carnalibus cogitationibus ebria: Spiritus est deus et ideo, qui adorant deum, in spiritu et ueritate oportet adorare. si adorare, quanto magis uidere! quis enim audeat adfirmare dei substantiam corporaliter uideri, cum eam noluerit corporaliter adoraripatrem, an non potuit?\' ut, si non potuisse responderimus, omnipotentiae dei nos derogasse proclament; si autem potuisse concesserimus, argumentationem suam ex nostra responsione concludant. quanto iam tolerabi
Abbreviated transcription (Latin):
quantũ in nobis e. ꝑducamꝰ : dm̃ igit᷑ diligimꝰ ꝑ se ipsũ & nos ac ꝓximos ꝓpt̃ ipsu : neccũ ita uiuimus.
iã nos in ipsa beata uita constitutos existimȩmꝰ : quasi nichil sit amplius quod oremꝰ: Quomͦ enĩ iã beate
uiuimꝰ. cũ illud adhuc desit ꝓpt̃ quod unũ bene uiuitaꝰ: Ut quid gͦ ꝑ multa dispergim᷑ & que rimus
quid oremꝰ. tim̃tes ne forte sic̃ ñ oport& oremꝰ: ac ñ potius cũ psalmo dicamꝰ. Unã p&ia a dnĩo han¬

Expanded text:
quantum in nobis est, perducamus. deum igitur diligimus per se ipsum et nos ac proximos propter ipsum. nec cum ita uiuimus, quantum in nobis est, perducamus. deum igitur diligimus per se ipsum et nos ac proximos propter ipsum. nec cum ita uiuimus, iam nos in ipsa beata uita constitutos existimemus, quasi nihil sit amplius, quod oremus. quo modo enim iam beate uiuimus, cum illud adhuc desit, propter quod unum bene uiuimus? Ut quid ergo per multa dispergimur et quaerimus, quid oremus, timentes, ne forte, sicut non oportet, oremus, ac non potius cum psalmo dicim
Abbreviated transcription (Latin):
soci&ate debeat᷑. S hi nos multũ iusteq delectant: a qͥb uicissi scȩ casteq diligit᷑ : istacũ habent᷑ utte¬
neant᷑: Cũ aut̃ ñ habent᷑ ut habeant᷑ orandũ e hocine totũ: Et hȩc sunt omia qͥb beatȩ iutȩ sun
colligit᷑ an aliquid aliud ueritas doc& quodhis om̃ib p̃ferat᷑: Nã & illa sufficientia & ipsa in columitas
uł ꝓpria uł amicorũ quã diutẽ poralis e ꝓet̾nae uitȩ adeptione abiciendae : quã ꝗ fortasse
corpus. animꝰ uͦ nullo mͦ sanus existimanduse: qͥ ñ temporalibus et̾na p̃ponit. Nieq enĩ utilit̃ in
tempore uiuit᷑. nisi ad cõparandũ meritũ qͦ in ȩt̃nitate uiuat᷑. Ad illã gͦ unã uitã quacũ do & dedõ
uiuitur : c&era quȩ utilit̃ & decent̃ optantur sine lubio refrenanda sunt In eo quippe nos m& ipsos diligimꝰ.
łm̃ diligimꝰ: & ex alio p̃cepto ꝓximos nros sic̃ nosin& ipsos itauere diliginꝰ: si eos addĩ si¬

Expanded text:
ssim sancte casteque diligimur. ista cum habentur, ut teneantur, cum autem non habentur, ut habeantur, orandum est. Hocine totum et haec sunt omnia, quibus beatae uitae summa colligitur? an aliquid aliud ueritas docet, quod his omnibus praeferatur? nam et illa sufficientia et ipsa incolumitas uel propria uel amicorum quam diu temporalis est, pro aeternae uitae adeptione abicienda est, quamquam fortasse corpus animus uero nullo modo sanus existimandus est, qui non temporalibus aeterna praeponit. neque enim utiliter in tempore uiuitur nisi ad comparandum meritum, quo in aeternitate uiuatur. ad illam ergo unam uitam, qua cum deo et de deo uiuitur, cetera, quae utiliter et decenter optantur, sine dubio referenda sunt. in eo quippe nosmet ipsos diligimus, si deum diligimus, et ex alio praecepto proximos nostros sicut nosmet ipsos ita uere diligi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodaritres panes qͥb fortasse ipsa trinitas unuas substantiȩ figurata ẽ iã cũ sius serius dormiente
p&itor instantassimꝰ cnolestissimꝰ excitauit ut dar& ei quantos uolebat. magis & ipse uitaꝑdo tediũ quã
iuolentiã cogitando : ut hinc intelligeremꝰ si dare cogit᷑ qͥ cũ dormiat a p&ente inuit

Expanded text:
sibi cupiens commodari tres panes, quibus fortasse ipsa trinitas unius substantiae figurata est, iam cum suis seruis dormientem sibi cupiens commodari tres panes, quibus fortasse ipsa trinitas unius substantiae figurata est, iam cum suis seruis dormientem petitor instantissimus et molestissimus excitauit, ut daret ei, quantos uolebat, magis et ipse uitando taedium quam beniuolentiam cogitando, ut hinc intellegeremus, si dare cogitur, qui, cum dormiat, a petente excit
Abbreviated transcription (Latin):
bi nãq om̃s dies ñ ueniendo & transeundo fiunt oms: nec iniciũ alterius ẽ. finis alterius om̃s sine fine
siulsunt ubi nec insa utta hab& finẽ cuiꝰ ili diessint puant uano adensetdi heriu ⁊ omꝰ sne fine¬
beata uita orare nos docuit ñ in multilo quio tamꝗ es fiat ut exaudiam᷑ quo loquatiores sumꝰ. cũ eũ
oremꝰ qͥnouit sic̃ ipse dñs ait quid nobis netessariũ sit priusquã p&amꝰ abeo. Unde mirũ uider potest
abeo ut dicer& : oporta semper orare . & ñ deficere. Uiduȩ cuiꝰdã ꝓposito exeitiplo quȩ desuo aduersario
cupiens uindicari iudicẽ iniquũ sepe intt̃ pellando flex̃ ad audiendũ ñ iusticia uł miscđia ꝑ motũ. s tedio
quando illa nec abiniqͦ & impio udice potuit as sidua int̃pellatione contẽpni : & quã libens atq pla¬
catus bona desi deria impleat eorũ a quib: aliena peccata nouit ignosci si qͦ cu piebat illa ꝑuenit quȩ

Expanded text:
bi namque omnes dies non ueniendo et transeundo fiunt omnes nec initium alterius est finis alterius; omnes sine fine simul sunt, ubi nec ipsa uita habet finem, cuius illi dies sunt. propter hanc adipiscenera uita orare nos docuit non in multiloquio, tamquam eo fiat, ut exaudiamur, quo loquaciores sumus, cum eum oremus, qui nouit, sicut ipse dominus ait, quid nobis necessarium sit, priusquam petamus ab eo. unde mirum uideri potest, , priusquam petamus ab eo, ut diceret: Oportet semper orare et non deficere uiduae cuiusdam proposito exemplo, quae de suo aduersario cupiens uindicari iudicem iniquum saepe interpellando flexit ad audiendum non iustitia uel misericordia permotum sed taedioermissione orantes, quando illa nec ab iniquo et impio iudice potuit assidua interpellatione contemni, et quam libens atque placatus bona desideria impleat eorum, a quibus aliena peccata nouit ignosci, si, quo cupiebat, illa peruenit, q
Abbreviated transcription (Latin):
factus furer: & iire tom̃ dĩ miei Uidos certȩ &istã sufficientiã t̃ app&i ꝓpt̃ seipsã. s ꝓpt̃ saletẽ
corporis & congrueiitẽ. habitũ ꝑsonȩ hominis: quo babitu ñ sit inconueniens eis cũ ꝗb honele
officiose q uiuendũ e : In hns itaq om̃ib: in columitas hominis & amicitia ꝓpt̃ se ipsa app&unt.
Sufficettia uͦ renĩ necessariarũ: ñ ꝓpt seipsã s ꝓpt̃ duo suꝑiora queri sol& cũ decent̃ quȩriẽ nco lu¬
mitas. Porro in ipsa uita ac salute atq integritate animi & corporis constitutae. Iema
amicitia ñ angustis finib t̾minandae: Onis enĩ qͥb amor & dilectio debet᷑ amplectit᷑. qua
in alios ꝓpetisius. in aliosus pensius indinet᷑. P eruenit aut̃ usq aditumicos ꝓquib &iã orare

Expanded text:
 se ipsam sed propter salutem corporis et congruentem habitum personae hominis, quo habitu non sit inconueniens eis, cum quibus honeste officioseque uiuendum est. In his itaque omnibus incolumitas hominis et amicitia propter se ipsa appetuntur, sufficientia uero rerum necessariarum non propter se ipsam sed propter duo superiora quaeri solet, cum decenter quaeritur. incolumitas porro in ipsa uita ac salute atque integritate animi et corporis constituta est. itemque amicitia non angustis finibus terminanda est; omnes enim, quibus amor et dilectio debetur, amplectitur, quamuis in alios propensius in alios suspensius inclinetur; peruenit autem usque ad inimicos
Abbreviated transcription (Latin):
ñ parua ex parte celestem rem publicã cogitare. Quare sideueris uirtutib & uere
benta uita uolui diutius loquitẽcũ queso ne onerosus deputer occu pationib tuis
immo uͦ me ñ eẽ consido quando tua ad eo magnũ animũ & mirabilit̃ landandũ geris. ut
nec illas curas deseras: & his libentius ac familiarius occuꝑis¬

Expanded text:
non parua ex parte caelestem rem publicam cogitare. quare si de ueris uirtutibus et uera non parua ex parte caelestem rem publicam cogitare. quare si de ueris uirtutibus et uera beata uita uolui diutius loqui tecum, quaeso, ne onerosus deputer occupationibus tuis, immo uero me non esse confido, quando tu adeo magnum animum et mirabiliter laudandum geris, ut nec illas curas deseras et his libentius ac familiarius occup
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nisi et̃naee ñ potest beatauita ꝑ soluit᷑. hincenĩ s̃ ȩedem uirtutes in actu: ibi ineł¬
tu: hicinopere : ibi in mercede Hic in officio: ibi infine. Itaq om̃s bonia
intorm̃tis quib lib& diuino fulti adiutorio: spe illius finis beati uocant᷑ quo fine beatieruit
Nam si ineisclem torm̃tis & atrocissimis dolonbus semꝑ essent: cũ quib lib& uirtutibus eos
nec aliquid iã mali patiam᷑: & bono sũmosemꝑit̃noq ꝑfruam᷑: Ad hanc te ꝑfectius
assequendã & ꝑseuerantissime r&inendã ex hortor ut me ipsũ Cuiꝰ nisiiã partice ps
esses tuosq istos honores temporales ei serure oportere uidicares ñ donatistis bere¬
dotes in corruptȩ fidi. ꝓuob imperator augustus: ꝓuob nos quoq eiꝰ indices saboramus
& ala multa quȩ ineodẽ eclicto iita posuisti: ut te appareat int̾reni iudicistingulo

Expanded text:
quae nisi aeterna esse non potest, beata uita persoluitur. hic enim sunt eaedem uirtutes in actu, ibi in effecquae nisi aeterna esse non potest, beata uita persoluitur. hic enim sunt eaedem uirtutes in actu, ibi in effectu, hic in opere, ibi in mercede, hic in officio. ibi in fine. itaque omnes boni et sancti etiam in tormentis quibuslibet diuino fulti adiutorio spe illius finis beati uocantur, quo fine beati erunt; nam si in eisdem tormentis et atrocissimis doloribus semper essent, cum quibuslibet uirtutibus eos nec aliquid jam mali patiamur, et bona summo sempiternoque perfruamur. Ad hanc te perfectius assequendam et perseverantissime retinendam exhortor ut meipsum: cujus nisi jam particeps esses, tuosque istos honores temporales ei servire oportere judicares, non Donatistis haeredotes incorruptae fidei, pro vobis Imperator Augustus, pro vobis nos quoque ejus judices laboramus; et alia multa, quae in eodem edicto ita posuisti, ut te appareat in terreni iudicis cingulo
Abbreviated transcription (Latin):
seodisse dicendus ẽ. ẜit quippe iniquus pͥuat᷑q luce iusticiȩ quo apotiore ac p̃ stantiore
dũ sus. atq inde uł adseipsũ conuersus ad inferiora & egena utiq conũtit᷑. fitq in ipso
quod ueracissime scriptũ ẽ. Qui aut̃ amat iniqͥtatẽ: odit animã suã Quia igit᷑ nemo
nisi dm̃ diligendo diligit se ipsũ: ñ opus erat ut dato dedĩ dilectione p̃cepto &iam se ipsũ
trinȩ uł discipline cohercitione adducat ad colendũ dm̃ sciens inhis duob p̃ceptis
afflictione autit᷑ : fortis ẽ. Qui nulla alia delectatione : temperans ẽ. Qui nulla ela¬
tione: iustus e. his uirtutib diuinitꝰ imꝑtitis ꝑ grãm mȩdiatoris dĩ cũ patre &
biscũ hominis xp̃i iħu : ꝑ quẽ post inimicitias iniquitatis reconciliam᷑ di¬
tatis: his inꝗ iirtutibus diuinitꝰ imꝑtitis. & bonauita nunc agit᷑: & postea p̃oriũ eiꝰ

Expanded text:
se odisse dicendus est; fit quippe iniquus priuaturque luce iustitiae, cum a potiore ac praestantiore se odisse dicendus est; fit quippe iniquus priuaturque luce iustitiae, cum a potiore ac praestantiore bono auersus atque inde uel ad se ipsum conuersus ad inferiora et egena conuertitur fitque in ipso, quod ueracissime scriptum est: Qui autem amat iniquitatem, odit animam suam. quia igitur nemo nisi deum diligendo diligit se ipsum, non opus erat, ut dato de dei dilectione praecepto etiam se ipsum trinae uel disciplinae cohercitione adducat ad colendum deum, sciens in his duobus praecep nulla hinc afflictione auertitur, fortis est, qui nulla alia delectatione, temperans est, qui nulla elatione, iustus est. his uirtutibus diuinitus impertitis per gratiam mediatoris dei cum patre et nobiscum hominis Christi Iesu, per quem post inimicitias iniquitatis reconciliamur deo in spiritu caritatis, his, inquam, uirtutibus diuinitus impertitis et bona uita nunc agitur et postea praemium eius,
Abbreviated transcription (Latin):
seni dictũ cõponera : tantũ ne ab retuae. oqitibi. aliena ut cures ea quȩ nichil adte ad¬
tinent responsũ ab altero reddidit. homosũ humani nichilame alienũ puto. Cui sen¬
tentiȩ fer &iã theatra tota plena stultis indoctisq plausisse ita. Ita quippe affectũ om̃iũ
naturalit᷑ attigit humanorũ sociãas animorũ : ut nullus sibi hominũ nisistuiꝰ lib& hominis
ꝓximũ seee sentir& Cũ gͦ illa dilectione quã diuinalex imperat debeat homo diligere
dñ & seipsũ & ꝓximũ ñ tam̃ ex hoc tria p̃cepta data sunt: nec dictũ ẽ. in his tribus s in
his duob p̃ceptis cotalex pend& & ꝓph&ȩ. idest indilectionedĩ ex toto corde. ex tota
anima. ex totam̃te. & ꝑximi tamq sui ipsius. uidelic& ut intelligeret᷑ nullã eẽ. aliam
dilectionẽ quaqͥsq diigit seipsũ nisi quod diligit dm̃. Quienĩ alit̃ se diligit : potius

Expanded text:
seni dictum componeret: Tantumne ab re tua est oti tibi, Aliena ut cures ea, quae nihil ad te adseni dictum componeret: Tantumne ab re tua est oti tibi, Aliena ut cures ea, quae nihil ad te adtinent? responsum ab altero reddidit: Homo sum, humani nihil a me alienum puto. cui sententiae ferunt etiam theatra tota plena stultis indoctisque plausisse. ita quippe affectum omnium naturaliter attigit humanorum societas animorum. ut nullus ibi hominum nisi cuiuslibet hominis proximum se esse sentiret. Cum ergo illa dilectione, quam diuina lex imperat, debeat homo diligere deum et se ipsum et proximum, non tamen ex hoc tria praecepta data sunt nec dictum est in his tribus\' sed: In his duobus praeceptis tota lex pendet et prophetae, id est in dilectione dei ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente et proximi tamquam sui ipsius, uidelicet ut intellegeretur nullam esse aliam dilectionem, qua quisque diligit se ipsum, nisi quod diligit deum. qui enim aliter se diligit, potius
Abbreviated transcription (Latin):
extendit᷑ uł includit᷑ Ad eum gͦ qui ubiq p̾sens e. &ubiq totus ñ pedib lic& ire ⁊
moribus Mores aut̃ nr̃i ñ ex eo quod quisq nouit. s ex eo quod diligit diudicari soleretti
nec faciunt bonos uł malos mores. nisi boni uł mali amores. Prauitate gͦ nr̃a arecti¬
tudine di longe sumꝰ: unde rectũ amando corrigut᷑. utrectorecti adherere possimꝰ. A dillũ
aoss totã lege ꝓph&asq pendere: ut diligumꝰ dm̃ ex toto corde: ex tota anima ex
cotamte : & diligamꝰ ꝓximos tamꝙ nosma ipsos. Proximꝰ sane hoc loco ñ sanguinis pro¬
yinqͥtate: s rationis sociaate pensandus ẽ. In qua socusunt oms homines Namsi pecu¬
niȩ ratio socios facit. quanto magis rationaturȩ ñ negotiandi s nascendilege tõmunis
H inc&ille comicus sic̃ luculentis ingenus ũ defit resplendentia ueritatis cũ ab uno sene alteri

Expanded text:
extenditur uel includitur. ad eum ergo, qui ubique praesens est et ubique totus, non pedibus licet ire sed extenditur uel includitur. ad eum ergo, qui ubique praesens est et ubique totus, non pedibus licet ire sed moribus. mores autem nostri non ex eo, quod quisque nouit, sed ex eo, quod diligit, diiudicari solent nec faciunt bonos uel malos mores nisi boni uel mali amores. prauitate ergo nostra a rectitudine dei longe sumus; unde rectum amando corrigimur, ut recto recti adhaerere possimus. Ad illum aeceptis totam legem prophetasque pendere, ut diligamus deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente et diligamus proximos tamquam nosmet ipsos. proximus sane hoc loco non sanguinis propinquitate sed rationis societate pensandus est, in qua socii sunt omnes homines. nam si pecuniae ratio socios facit, quanto magis ratio naturae non negotiandi sed nascendi lege communis! hinc et ille comicus, sicut luculentis ingeniis non defit resplendentia ueritatis, cum ab uno sene alteri
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽ Hȩc ibi erit plena & sempit̾na sapientia: eadẽq uita ueracit᷑ iam beata. Per¬
uentio quippe ẽ ad ȩt̾nũ ac sũmũ bonũ: cui ad herere inęt̾̃nũ. ẽ. finis nr̃iboni dicatur
hȩc & prudentia qr pspectissime ad herebit bono quod ñ anuttat᷑: & fortitudo qr firmissime
adherebit bono unde ñ auellat᷑. & temperantia qua castissime ad herebit bono ubi ñ
corrũ pat᷑: & iusticiã qr rectissime ad herebit bono cu merito subiciat᷑ quãꝙ & in hac
uł equamꝰ. nos ipsos diligere nescimꝰ. Tanto enĩ nob̾ melius e: quanto magis in illũ imus
qͦ nichil meluis e. Imꝰ aut̃ ñ ambulando s amando: quẽ tanto habebimꝰ p̾sentiorẽ. quan
eundẽ amorẽ qͦ in eũ tendimꝰ potuerimꝰ habere puriorẽ Non enĩ locis corporalib uł

Expanded text:
num est. haec ibi erit plena et sempiterna sapientia eademque uita ueraciter iam beata; pernum est. haec ibi erit plena et sempiterna sapientia eademque uita ueraciter iam beata; peruentio quippe est ad aeternum ac summum bonum, cui adhaerere in aeternum est finis nostri boni. dicatur haec et prudentia, quia prospectissime adhaerebit bono, quod non amittatur, et fortitudo, quia firmissime adhaerebit bono, unde non auellatur, et temperantia, quia castissime adhaerebit bono, ubi non corrumpatur, et iustitia, quia rectissime adhaerebit bono, cui merito subiciatur. Quamquam et iuel aequamus, nos ipsos diligere nescimus. tanto enim nobis melius est, quanto magis in illum imus, quo nihil melius est. imus autem non ambulando sed amando. quem tanto habebimus praesentiorem, quanto eundem amorem, quo in eum tendimus, potuerimus habere puriorem; non enim locis corporalibus uel
Abbreviated transcription (Latin):
seufouendo seu t̾rendo erigas & adducas fauore: nichilq aliud in eo quod ꝑte securius uiuunt
uelis. nisi ut hincillũ ꝓmereant᷑ apud que beate uiuant: & uerȩ illȩ uirtutes er̃. & illius opi¬
ione cuiꝰ largitate donatȩ sunt ita crescent & ꝑficient᷑: ut te ad uitã uereb
quȩ ñ nisi aet̾naest sine ulla dubitatione ꝑducant: ubi iã nec prudent̃ discernantur
abonis mala quȩ ñ er̃. nec fortit̃ tolerentur adu̾sa: qr ñ ibierit nisi quod amemꝰ ñ &iam quod
toleremꝰ: nec temperant᷑ libido frenet᷑. ubi nulla eiꝰ incitam̃ta sentiemꝰ: nec uiste subueniat
ope indigentib ubi inopẽ atq indigũ ñ habebimꝰ. Una ibi uirtus erit. & idipsũ erit uirtus
p̃miũq uirtutis: quod dicit in scis eloquiis homo qͥhoc amat. Michi aut̃ ad herere do̾ bo¬

Expanded text:
tudio consulendi seu fouendo seu terrendo erigas et adducas nihilque aliud in eo, quod per te securius uiuunt, tudio consulendi seu fouendo seu terrendo erigas et adducas nihilque aliud in eo, quod per te securius uiuunt, uelis, nisi ut hinc illum promereantur, apud quem beate uiuent, et uerae illae uirtutes erunt et illius opitulatione, cuius largitate donatae sunt, ita crescent et perficientur, ut te ad uitam uere beatam, quae non nisi aeterna est, sine ulla dubitatione perducant, ubi iam nec prudenter discernantur a bonis mala, quae non erunt, nec fortiter tolerentur aduersa, quia non ibi erit, nisi quod amemus, non etiam, quod toleremus, nec temperanter libido frenetur, ubi nulla eius incitamenta sentiemus, nec iuste subueniatur ope indigentibus, ubi inopem atque indiguum non habebimus. una ibi uirtus erit et id ipsum erit uirtus praemiumque uirtutis, quod dicit in sanctis eloquiis homo, qui hoc amat: Mihi autem adhaerere deo bo
Abbreviated transcription (Latin):
deor : & oblitus quodã mͦ consu&udine int̾cessionũ mearũ. S si nichil ẽ. ueretundia
dõ. deinde ipsi amiciciȩ quã mecũ uure dignatus es uire displiceã. siminꝰ lib inã mo¬
nendo fuero: quod me ã monere salbrime existimo. Sicerte uerecundior.: cũ tibi pro
fidelor. Quamq hȩc ipsa ñ dicerẽ nisi uerecundus agerẽ: quȩ si maxima e. ut ipsescripsisti
difficiliũ int̾ bonos efficatia adiuu& me ꝓte apudte ut inillo te fruar. qͥmͥ hanc adte
iuã fiduciãq p̾stitit: p̃sertĩ qr id quod suggero iã facile ẽẽ. arbitror animo
nis munerib ãminiculato & instructo. Si enĩ uirtutes quas accepisti a quo acceperis
sentiens. eiq gr̃as agens eas ad ipsius cultũ &iam intuis istis secularib honorib conferas. tuȩq

Expanded text:
deor et oblitus quodam modo consuetudinem intercessionum mearum. sed si nihil est uerecundia deor et oblitus quodam modo consuetudinem intercessionum mearum. sed si nihil est uerecundia tuo enim, ne primum deo deinde ipsi amicitiae, quam mecum inire dignatus es. iure displiceam, si minus liber in admonendo fuero, quod me admonere saluberrime existimo. sim certe uerecundior, cum tibi pro afidelior; quamquam haec ipsa non dicerem, nisi uerecundius agerem. quae si \'maxima est\', ut ipse scripsisti, difficilium inter bonos efficacia>, adiuuet me pro te apud te, ut in illo te fruar, qui mihi hanc ad te ianuam fiduciamque praestitit, praesertim quia id, quod suggero. iam facile esse arbitror animo tuo tot diuinis muneribus adminiculato et instructo. Si enim uirtutes, quas accepisti, a quo acceperis, sentiens eique gratias agens eas ad ipsius cultum etiam in tuis istis saecularibus honoribus conferas tuaeque
Abbreviated transcription (Latin):
perantia qua intanta labe nequissimȩ consu&udinis bominũ te a corruptionib
abstines si omis iusticia qua recte indicando sua cuiq distribuis id laborat. id nitit᷑¬
ut hi quib uis utbene salii sint corpore. & ab om̃i cuiꝰꝙ imꝓbitate cuti atq pacati. habe¬
ant filios sicut nouellas constabilitas. filias ornatas sicut similitudinẽ templi. cellaria
ma eructuantia ex hoc in hoc. fecundas oues. crassos boues. nec maceriȩ ruino
p̃diũ nec litigantiũ clamor ꝑson& inplateis eorũ: ita ñ er̃ uerȩ uirtutes tuȩ. sicut nec
istorũ beatitudo. Hic enĩ aduerũ dicendũ illa mea uerecundia quã intua epła benigno
sermone laudasti me impedire ñ deb&. Si quelib& inq ãministratio tua illis quãs cõ¬
me moraui instructa uirtutib hoc itentionis fine de t̾minat᷑. ut homines scdm

Expanded text:
perantia, qua in tanta labe nequissimae consuetudinis hominum te a corruptionibus perantia, qua in tanta labe nequissimae consuetudinis hominum te a corruptionibus abstines. si omnis iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuis, id laborat. id nitituut hi, quibus uis ut bene sit, salui sint corpore et ab omni cuiusquam inprobitate tuti atque pacati habeant filios sicut nouellas constabilitas, filias ornatas sicut similitudinem templi, cellaria plena eructantia ex hoc in hoc, fecundas oues, crassos boues nec maceriae ruina deformet praedium nec litigantium clamor personet in plateis eorum, ita non erunt uerae uirtutes tuae sicut nec istorum beatitudo. hic enim ad uerum dicendum illa mea uerecundia, quam in tua epistula benigno sermone laudasti, me impedire non debet. si quaelibet, inquam. administratio tua illis, quas commemoraui, instructa uirtutibus hoc intentionis fine determinatur, ut homines secundum
Abbreviated transcription (Latin):
sit qd om̃s docti indoctiq desiderant: & multi errando ac suꝑbiendo unde p&atur & ub¬
accipiat᷑ ignorant:. Utriq aut̃ in quodã diuino psalmo simulrep̃hȩndunt᷑ & qui conti¬
dunt in uirtute sua: & qͥ in babundantia duuitiarũ suarũ głant᷑ Idest & philo sophi
huiꝰ scli. & ab horrentes uł atali philosophia beatũq dicentes popłm: cui supp&it t̾rena
opulentia  Acꝑ hoc adño dõ nro aquo facti sumꝰ & uirtutẽ p&amꝰ qua huiꝰ uitȩ mala
suꝑemꝰ: & beata uitã qua postistã uitã in eiꝰ &eruitate ꝑ fruam᷑ ut & inuirtute
cuiꝰ cues sumꝰ Non enĩ aliunde beata cuitas aliunde homo: cũ aliudciuitas ñsit
quã concors hominũ multitudo Itaq siom̃is prudentia tua qua consulere. conaris
reb humanuis: si omis fortitudo qua nullius iniqͥtate adu̾sante t̾reris si om̃is tem¬

Expanded text:
sit, quod omnes docti indoctique desiderant et multi errando ac susit, quod omnes docti indoctique desiderant et multi errando ac suaccipiatur ignorant. Utrique autem in quodam divino psalmo simul reprehenduntur, et qui confidunt in virtute sua, et qui in abundantia divitiarum suarum gloriantur ; id est, et phhuius saeculi et abhorrentes uel a tali philosophia beatumque dicentes populum, cui suppetit terrena opulentia. ac per hoc a domino deo nostro, a quo facti sumus. et uirtutem petamus, qua huius uitae mala superemus, et beatam uitam, qua post istam uitam in eius aeternitate perfruamur, ut et in uirtute cuius ciues sumus; non enim aliunde beata ciuitas, aliunde homo, cum aliud ciuitas non sit quam concors hominum multitudo. Itaque si omnis prudentia tua, qua consulere conaris rebus humanis, si omnis fortitudo. qua nullius iniquitate aduersante terreris, si omnis tem