comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tor s etiã ꝑfestꝰ pħs fuit Siquidẽ extitit solus platonis ymitator ĩ co
libro quo se ipe de morte filie consolatus est non dubitauit dit̾ẽ ꝙ deos qui
publite colerent᷑ hoiẽs fuisse. quod ip̃iꝰ testimoniu dẽt grauissimũ indicari
quod et augurale huĩt sacerdotiu. et cosdẽ se colẽ uenerari q testatur Ita ĩt᷑
rigiñe uane supstitiomis õndit Cu ũo in quit et mares ⁊ feiãs ꝙͣ plures ex
homĩbus indeoꝵ nũo cẽ iudeamꝰ et coꝵ in urbib atq agris angustissima
delubra uenerem: assentiamꝰ coꝵ sapiẽ. quoꝵ in geniis et ĩuentis omne
consecrandũ fuit illuod ꝑfecto fuit Si cathim ꝓgenies aut amphit̃onis.
aut tindari in celu fama tollenda fuit huit idem honos c̾te dicandus ẽ
Quid quidem fatiã teq õiu doctissima optimãq approbantib dñs
ĩmortalibus ipĩs in eoꝵ cetu locata ad opinionẽ oiu mortalim ꝯsec̃bo

Expanded text:
tor, sed etiam philosophus fuit, siquidem solus extitit Platonis imitator, in eo libro quo se ipse de morte filiae consolatus est, non dubitauit dicere deos qui publice colerentur homines fuisse. quod ipsius testimonium eo debet grauissimum iudicari, quod et augurale habuit sacerdotium et eosdem se colere uenerarique testatur. itaque intra riginem uanae superstitionis ostendit. cum uero inquit et mares et feminas complures ex hominibus in deorum numero esse uideamus et eorum in urbibus atque agris augustissima delubra ueneremur, adsentiamur eorum sapientiae quorum ingeniis et inuentis omnem consecrandum fuit, illud profecto fuit. si Cadmi progenies aut Amphitryonis aut Tyndari in caelum tollenda fama fuit, huic idem honos certe dicandus est. quod quidem faciam teque omnium optimam doctissimam adprobantibus diis inmortalibus ipsis in eorum coetu locatam ad opinionem omnium mortalium consecrabo.
Abbreviated transcription (Latin):
qr sapiã t̾buit hõiꝰ ut ĩueniret ⁊ illa ipã que possent ĩueniri p̾mus ĩue¬
nit Artes q ĩuentorib suis ĩmortalitatẽ pepisse dicũt ut Esculapio
medicina uultano fabrica. Colamus igr̃ et inosqui fulonica sutrinam¬
ue docuerint Cur aut̃ fuguline teptori honos non hẽtur. Anqr isti diui¬
tes uasa samia contep̃nunt᷑. Suntẽt alie artes quaꝵ reptores huãne¬
uite plurimu profuerũt cur non illis utbuta sunt tempła. Sed ni¬
miru minerua ẽ que om̃s repit Iõq illi opifices supplicant ergo ab hnis
sordibus imerua ascendit in telu Est nõ quisꝙ̃ cu de liq̾nat cum
qui tetrã cũ animantib celu cu astris et lumĩb exorsꝰ ẽ urea nenẽ¬
tur q̃ telam docuit ordiri Quid ille qui nulnera in corporib sinare do¬
cuit Nuz põt ẽẽ prestantior ꝙͣ qui corpora ipã formauĩt sentiendi at

Expanded text:
ipsa quae possent inueniri. artes quipsa quae possent inueniri. artes quoque inuentoribus suis inmortalitatem peperisse dicuntur, ut Aesculapio medicina, Volcano fabrica. colamus igitur et illos qui fullonicam sutrinamue docuerunt. cur autem figulinae repertori honos non habetur? an quia isti diuites uasa Samia contevitae plurimum profuerunt. Cur non et illis attributa sunt templa? sed nimirum Minerva est, quae omnes reperit: ideoque illi opifices supplicant. Ergo ab his sordibus Minerua ascendit in caelum. est uero cur quisquam derelinquat eum qui terram cum animantibus, caelum cum astris et luminibus exorsus est, ut eam ueneretur quae telam docuit ordiri. quid ille qui uulnera in corporibus sanare docuit? num potest esse praestantior quam qui corpora ipsa formauit, sentiendi ac
Abbreviated transcription (Latin):
por nꝰ ꝓ sanouinem quid fiet si om̃s in concordia ꝯsenserint quod c̃ͥte fiẽĩ
põt si pmittoso et impio furore proiecto ĩnocentes cẽ ac iusti uelinit. Nuz
igitur erit nemo celo olignus. nn ꝑibit uirtꝰ qr hõib in hoiẽs seuire nõ
dabitur Medisti qui euersiones urbiu ppłorumq sũmã gloria putant.
otiũ pmblicu nõ ferent rapient senient et ĩ uiriis insolent᷑ illatis. huã¬
ne societatis fedus ix rupent. ut hr̃e hostem possint quẽ sceleratius de¬
leant ꝙ lacesserint Nuc̃ ad reliqua pgamꝰ. Nomen deorn cerẽi ac
gimus. nũ põt plus aut minꝰ uderi coslegisse fruges nsq fractis do¬
cnsse facẽ panem aut nuas de initib lectas exp̃ssisse uinũq feasse ꝙͣ
fruges ipãs aut ites gñasse ac protulisse de terra Reliquerit hec sane
de̾us humanis ingenns eruenda tñ fieri nõ põt. quĩ ipũs non sint oĩa¬

Expanded text:
potest nisi per sanguinem, quid fiet, si omnes in concordiam consenserint? quod certe fieri potest nisi per sanguinem, quid fiet, si omnes in concordiam consenserint? quod certe fieri poterit, si pernicioso et impio furore proiecto innocentes esse ac iusti uelint. num igitur nemo erit caelo dignus? num peribit uirtus, quia hominibus in homines saeuire non dabitur? sed isti qui euersiones urbium populorumque summam gloriam conputant, otium publicum non ferent, rapient saeuient et iniuriis insolenter inlatis humanae societatis foedus inrumpent, ut habere hostem possint, quem non sceleratius deleant quam lacessierint. Nunc ad reliqua pergamus. nomen deorum Cereri ac gamus. num potest plus aut maius uideri collegisse fruges iisque fractis panem facere docuisse aut uuas de uitibus lectas expressisse uinumque fecisse quam fruges ipsas aut uites generasse ac protulisse de terra? reliquerit haec sane deus humanis ingeniis eruenda, tamen fieri non potest quin ipsius sint o
Abbreviated transcription (Latin):
cilui deoꝵ admitti eũ fas putant Ile aũt qui infinita hoñi trucidarit
campos mundarit flumina infecerit nõ modo in templu s etiã in ce¬
lu admitcit. Apnd Enmiũ sic loquitur affricanꝰ Si fas cedendo ce¬
lestia scandẽ cuiꝙͣ est michi soli celi maxima porta patet .s. qr maxiã
es uel potis o poeta qui ꝑcedes et sanguinẽ patẽ homĩb ascensu in telu
putauetis cui uanitati et acero assensit Et nõ inꝗt affricane. nã et ħ¬
culi eadem ista porta patuit. tãꝙ ipẽ plane cu id fiẽt ianito fuit ĩ telo
E quidẽ statiĩe non possu dolendu ne potius ad ridendũ pnte cũ ui¬
deam g̃ues et doctos et nt sibi uidennir sapicntes ni ros in ta miserãdis
ex roꝵꝰ fluctib noluptari. si hec est uirtus que nobis nos ĩmortales facit.
mori quidẽ malim ꝙ̃ exitio esse ꝙͣ pluris Si ałr ĩ mortalitas parari nõ

Expanded text:
cilium deorum admitti eum fas putant. ille autem qui infinita hominum milia trucidarit,cilium deorum admitti eum fas putant. ille autem qui infinita hominum milia trucidarit, cruore campos inundauerit, flumina infecerit, non modo in templum, sed etiam in caelum admittitur. aput Ennium sic loquitur Africanus: 25 si fas endo lestum ascendere cuiquam est, mi soli caeli maxima porta patet, scilicet quia cs uel potius o poeta, qui per caedes et sanguinem patere hominibus ascensum in caelum putaueris! cui uanitati etiam Cicero adsensit. est uero inquit Africane: nam et Herculi eadem ista porta patuit; tamquam ipse plane, cum id fieret, ianitor fuerit in caelo. equidem statuere non possum dolendumne potius aapientes uiros in tam miserandis errorum fluctibus uolutari. si haec est uirtus quae nos inmortales facit, mori equidem malim quam exitio esse quam plurimis. si aliter inmortalitas parari non
Abbreviated transcription (Latin):
suerũt ut ĩppetuũ uanitatis illoꝵ monumenta prostrarent/ qui ob nece
bestiaꝵ deos fic̾i̾ credidert. s hec fortasse grecoꝵ culpa sit qui res le¬
uuissimas pro maxĩs semꝑ habnerũt Quid nr̃i nũ sapientiores qui ache¬
lethicã quidẽ uirtutẽ ꝯtempnũt qr nichil obest s regimia qr late so
lent nocere sic adrurant᷑ ut fortes ac hellicosoes duces in deoꝵ cetu loca¬
ti arbitrentur. nec ẽẽ ullã aliam ĩmortalicatis uia ꝙ̃ exitus ducẽ aliena ua¬
ti. neq indet quo plures hoiẽs afflixerint spoliauerint ocaiderĩt eẽ nobilio¬
tes et clariores putant et inanis glĩe spẽ capti flagitiis scelerib q suis no¬
men u̾tutis imponũt Nla mallem ut a feraꝵ cedib deos sibi fingerẽt ꝙ̃ ĩ¬
mortalitatẽ tam cruenta probarent Siquis unũ hoiem̃ ugulauerit
pro ꝯtaminato ac nephario ac maculatohẽtur. nec ad terrenu hoc domi¬

Expanded text:
suerunt, ut in perpetuum uanitatis illorum monumenta perstarent qui ob necem suerunt, ut in perpetuum uanitatis illorum monumenta perstarent qui ob necem bestiarum deos fieri credidissent. sed haec fortasse Graecorum culpa sit, qui res leuissimas pro maximis semper habuerunt. quid nostri? num sapientiores? qui athleticam quidem uirtutem contemnunt, quia nihillet nocere, sic admirantur, ut fortes et bellicosos duces in deorum coetu locari arbitrentur; nec esse ullam aliam ad immortalitatem viam, quam exercitus ducere, aliena vaservituti: videlicet quo plures homines afflixerint, spoliaverint, occiderint, eo se nobiliores, et clariores putant, et inanis gloriae specie capti, sceleribus suis nomen virtutis imponunt. Jam mallem, ut a ferarum caedibus deos sibi fingerent, quam immortalitatem tam cruentam probarent. Si quis unum hominem jugulaverit, pro contaminato ac nefario habet
Abbreviated transcription (Latin):
Oc loco refellendi sumt etiã n qui deos ex hoĩbus cẽ factos nõ modo¬
fatent᷑ s ut coslandent etiã giantur aut uirtutis grã ut hculem
aut minerua aut cererem ac liberu aut artiũ reꝑtaꝵ ut Escula¬
pniz ac̃ minerna Hec uero ꝙ̃ inepta sut ꝙͣq non digna ꝓpt̾q hoĩes in¬
expiabili se scelere ztaminẽt. hostes q deo uero fiant quo contep̃to mor¬
moꝵ sat̾ susciput ex singulis rebus oñdam. uirtutem eẽ testantur nel di¬
litatem meriusse creditur. Quis ta stulte ineptus est ut corporis uires di¬
nuz etiã uel humanu boni udicet cu sint et maiores pecudib att̾bute
et mio morbo sepe fragantͦ. uel ipã senectute minuantꝰ et corruant Ita¬
q idem ille cu deformari ulterius thoros suos cernẽt net sanarise no¬
luit nec semen fieri. ne qñ seipõ minor aut deformior uidẽtur Hũt g ͤ
stultissime admirati similacris et pro ymag̃ĩbus exp̃ssa et consct̃ta po

Expanded text:
oc loco refellendi sunt etiam ii qui deos ex hominibus esse factos non tantfatentur, sed ut eos laudent, etiam gloriantur, aut uirtutis gratia ut Herculem aut munerum ut Cererem ac Liberum aut artium repertarum ut Aesculapium ac Mineruam. haec uero quam inepta sint quamque non digna proexpiabili se scelere contaminent, hostesque Deo vero fiant, quo contempto, mortuorum sacra suscipiunt, ex singulis rebus ostendam. Virtutem esse dicunt, litatem meruisse creditur. Quis tam stulte ineptus est, ut corporis vires divinum vel etiam humanum bonum judicet; cum sint et majores pecudibus attributae, et uno morbo saepe frangantur, vel ipsa senectute minuantur et corruant? Itaque idem ille, cum deformari ulceribus toros suos cerneret, nec sanari se voluit, nec senem fieri, ne quando seipso minor aut deformior videretur. Hunc e stultissime admirati sunt, simulacris et imaginibus expressa
Abbreviated transcription (Latin):
fugas et uulnera et mortes et bella et adulteria describunt. ꝗbus
intelligi datur non potiusse ullo pacto ficĩ deos qr ne hoiẽs quidem ꝓbi
fuerint eaq in uita sua gesserut que mõtem paruit sempit̾nam

Expanded text:
fugas et uulnera et mortes et bella et adulteria describunt? quibufugas et uulnera et mortes et bella et adulteria describunt? quibus de rebus intellegi datur non potuisse ullo pacto fieri deos, quia ne homines quidem probi fuerunt eaque in uita sua gesserunt quae mortem pariunt sempiternam
Abbreviated transcription (Latin):
Tem̃ dicet aliquis et huit sũmo qui fet omiã et illis qui ꝑtim
fuerunt sua uenerationẽ ẽẽ tribuenda pͥmu nec factũ est.
honos idẽ tribuitur alns ipẽ omĩo non colitur cuiꝰ religione illu cõ u¬
nu ac solu deu crede̾ damat sũmꝰ poeta. eos om̃s qͣui ĩuentas inta
excoluere ꝑ artes apud inferos ẽẽ ipm̃ illũ q reptorẽ meditine talis et
artis ad stigias undas fulmine ẽẽ detrusu ut intelligamꝰ ꝙͣ̃tu naleat
pr̃ omĩpotens qui etiã deos fulmĩb extinguat Sedhoiẽs moeniose
hanc inse hẽbant fortasse rationem qr deus fulminari non p̾õt. appa¬
ret non ẽẽ factu. ỹmo uoͣ qr factum est apparet hoiem̃ fuisse non deu
Mendatiu enĩ poetaꝵ non fictio est s in hoĩẽ. metuebant enĩ malu
si contͣ publica psuasionem faterentur qd̾ eratueꝵ Ꝙ si hoc sstat m̃t᷑
ipõs ex homĩbus deos factos Curergo non credunt poetis. si qñ illorñ

Expanded text:
m dicet aliquis et huic summo qui fecit omnia et illis qui partim rofuerunt suam uenerationem esse tribuendam. primum nec factum est honos idem tribuitur aliis, ipse omnino non colitur, cuius religio est illum esse unum ac solum deum credere. clamat summus poeta eos omnes qui inuentas uitam excoluere per artes aput inferos esse ipsumque illum repertorem medicinae talis et artis ad Stygias undas fulmine detrusum, ut intellegamus quantum ualeat pater omnipotens, qui etiam deos fulminibus exstinguat. sed homines ingeniosi hanc secum habebant fortasse rationem: quia deus fulminari non potest, apparet non esse factum. immo uero quia factum est, apparet hominem fuisse, non deum. mendacium poetarum non in facto est, sed in nomine: metuebant enim malum, si contra publicam persuasionem faterentur quod erat uerum. quodsi hoc constat inter ipsos, ex hominibus deos factos, cur ergo non credunt poetis, si quando illorum
Abbreviated transcription (Latin):
postca de ns suctessores eoꝵ. accesserunt etiã poete et ꝯpositis ad uolup¬
tate carmĩbus in celũ eos substulerũt. sicut fatuit qui ap̃ reges etiam
malos pangericis mendaciis adulantur quod malũ agreas ortu est quo¬
rñ leuitas instrncta dicendi facultate. et copia incredibile est. quãtas
mẽdatioꝵ nebulos excitauerint Itaq cos et admirati et susceperunt.
p̾mi sacra illoꝵ et umũs gentib t̾diderunt obhant uanitatem Si¬

Expanded text:
postea de his ipsis successores eorum. accesserunt etiam poetae et compositis ad uoluppostea de his ipsis successores eorum. accesserunt etiam poetae et compositis ad uoluptatem carminibus in caelum eos sustulerunt, sicut faciunt qui apud reges etiam malos panegyricis mendacibus adulantur. quod malum a Graecis ortum est, quorum leuitas instructa dicendi facultate et copia incredibile est quantas mendaciorum nebulas excitauerit. itaque admirati eos et susceperunt primi sacra illorum et uniuersis gentibus tradiderunt. ob hanc uanitatem Si
Abbreviated transcription (Latin):
Iu nonem phaphos uenerem. lennos uultanu liberũ naxos. Appollinẽ
delphos Sic ꝑ pplõs atq regiones uaria sat᷑ suscepta sunt. du gͣti ẽc̃ ho
mines in suos pr̃icipes cupuit etꝙ alios honores quof uita carentibus de¬
ferant ĩnemre non possunt. p̃terea pietas eoꝵ qui fuctesserant plu¬
rĩu contulit ad exrorẽ qui ut diuina stirpe nati iuderentͦ diuinos ho¬
nores parentib detulerunt deferri q uissert. An põt aliquis dubitare quõ¬
deoꝵ religiones sint institute Cu ap̃ maronẽ legat Ence uerba sociissm¬
pintis Nut pateras libate. Ion p̾cibusq uocatẽ Anchisem gentorem.
Tur nõ tmñ ĩ mortalitatẽ. uentoꝵ etia uerũ tribuit pt̾atem: poscanns¬
uentos atq hec mea fatra quot ãms. urbe uelut posita templis sibi fe̾te
dicatis Iacm s de Ioue liber et pan. et M̾curius et apollo fecerunt. Ac

Expanded text:
Iunonem, Paphos Venerem, Vulcanum Lemnos, Liberum Naxos, Apollinem Iunonem, Paphos Venerem, Vulcanum Lemnos, Liberum Naxos, Apollinem Delos. Sic per populos atque regiones varia sacra suscepta sunt, dum homines grati esse in suos principes cupiunt et quos alios honores vita carentibus deferant invenire non possunt. Preterea pietas eorum qui successerant plurimum contulit ad errorem, qui ut divina stirpe nati viderentur divinos honores parentibus detulerunt deferrique iusserunt. An potest aliquis dubitare quomodo religiones deorum sint institute, cum apud Maronem legat Enee verba sotiis imperantis: "Nunc pateras libate Iovi precibusque vocate Anchisen genitorem", cui non tantum immortalitatem, verum etiam ventorum tribuit potestatem: "Poscauentos, atque haec me sacra quotannis urbe uelit posita templis sibi ferre dicatis. idem scilicet de Ioue Liber et Pan et Mercurius et Apollo fecerunt ac
Abbreviated transcription (Latin):
consuetudo q coĩs ut bñ ficiis eecellentes uiros in celu fama at uolũta¬
te tollerent. Hinc hcules hĩc castor. hint pollux hĩc Esculapius. hincli¬
ber et alio loco atq alio in plerisq cuuitatib intelligi põt. acuende uirtu¬
tis grã. Aut quo libentius rei publice cã piculu adiret. Optimꝰ quisq
omani cesares suos consecrauerunt et mauri suos reges Sic paulatĩ
religiones cẽ ceper̃t dui illi p̾mi qui cos nonerant eo ritu suos libcrts
ac ne potes de iñ om̃s posteros imbuerunt Et h tm̃ sumi reges ob celeb̾¬
tatem nõĩs m prouĩciis omibus colebantur. priuati nõ smgul ppł gẽ¬
tis aut nrebis sue conditores scu nri fortitudine insignes erantiscii fcĩe
castitate mirabiles sũma ueneratione coluert. ut Egiptus ysidem
Maurs flibã. Macedones gabirũ. peni. uranũ. latini faunũ. Sabini
sanctũ Romani quirinũ Eodem utiq mõ Athene minerua Samos

Expanded text:
consuetudoque comunis ut beneficiis excellentes viros in celum fama ac voluntate tollerent: hinc Hercules, hinc Castor et Pollux, hinc Esculapius, hinc Liber". Et alio loco: "atque in plerisque civitatibus intelligi potest acuende virtutis gratia, aut quo libentius rei publice causa periculum adiret optimus quisqueilicet ratione Romani Cesares suos consecraverunt et Mauri suos reges. Sic paulatim religiones esse ceperunt, dum illi primi qui eos noverant eo ritu suos liberos ac nepotes, deinde omnes posteros imbuerunt. Et hi tamen summi reges ob celebritatem nominis in provinciis omnibus colebantur. Privatim vero singuli populi gentis aut urbis sue conditores, seu viri fortitudine insignes erant, seu femine castitate mirabiles, summa veneratione coluerunt ut Egiptus Ysidem, Mauri Iubam, Macedones Cabyrum, Peni Uraniam, Latini Faunum, Sabini Sancum, Romani Quirinum: eodem utique modo Athene Minervam, Samos
Abbreviated transcription (Latin):
natio ꝗd significant hec omiã nisi conscia stupri et amorẽ mĩme uirgina¬
lem Erat plane cur tin laborẽ ꝓ tamfideli iuuene suscipẽt qui aman̾ti
no uerce obsoqu pnegaret Ca xix¬

Expanded text:
natio? quid significant haec omnia, nisi conscientiam stupri, et amorem minime virginanatio? quid significant haec omnia, nisi conscientiam stupri, et amorem minime virginalem? Erat plane cur tantum laborem pro tam fideli juvene susciperet, qui amanti novercae obsequium pernegarat. CA
Abbreviated transcription (Latin):
unde fit erithonius natꝰ. Idq est illi nom̃ impositu grecũ id ẽ ex c̾tamine¬
atq humo Cur igo uirgo eũ pueru cũ dracono condusu et obsignatu t̾b
urgĩb Cicropidis ꝯmendanit Euisdem ut opinor incestu ꝙ nullomõ
possit collocaꝵ Alteã cu pene amatorẽ suũ ꝑdidiss. qui orãt turbatis dis¬
cractꝰ q equis prestantissimũ medicũ esculapin curando inueni aduoca¬
uit. en q sanatu secretis alma recondit sedib et m̃fe Engerie al eg̃gie
memoriq relegat. et ubi solus filius italis ignobilis enũ exeg̃it uersoq uibi
noĩe uirbius ẽẽt Quid sibi iuilt hec ta diligens tã solicita curatio quid se¬
crete sedes quid relegatio nel tam longe nel ad mulierem nel ad sohtudi¬
nẽ quid deiñ nõĩs omiitatio postremo quid equoꝵ ta ptinax ab homa¬

Expanded text:
unde sit Erichthonius natus; idque illi nomen impositum ἀπὸ τῆς unde sit Erichthonius natus; idque illi nomen impositum ἀπὸ τῆς atque humo. Cur igitur virgo eum puerum cum dracone conclusum et obsignatum tribus virginibus Cecropidis commendavit? evidens, ut opinor, incestum, quod nullo modo possit colorari. Altera cum pene amatorem suum perdidisset, qui erat Turbatis distractus equis, praestantissimum medicum Asclepium curando juveni advocavit; eumque sanatum: Secretis alma recondit Sedibus, et nymphae Egeriae, nemorique relegat: Solus ubi in silvis Italis ignobilis aevum Exigeret, versoque ubi nomine Virbius esset. Quid sibi vult haec tam diligens, tam sollicita curatio? quid secretae sedes? quid relegatio vel tam longe, vel ad mulierem, vel in solitudinem? quid deinde nominis commutatio? Postremo, quid equorum tam pertinax abomi
Abbreviated transcription (Latin):
t sỹ puer ab apto itꝰ octisuis est Que p̾ma ut in histotia sat ꝯtinet arte
meretricia instituit antor q ĩ mulierib in apro fuit uti ut nulgo cõpore
q̃stu faceret. quod idarco imperauit ne sola p̃ter alias muliexes impudi¬
ca et uiror appetens indẽtur Etia non ht̃ hec aliꝗd mimĩs. cinꝰ plura
nuimerantir ad ultĩa ꝙ partus Sed ne ille quidem uirgines illibatã ca¬
stitatem ẜuare potuer̃ unde enĩ putemus heritoniũ eẽ natu. an ex te¬
ra ut pocte in deri uolunt Ae res ipã damat. Na cũ uulcanꝰ ãma diis
feciss eiq iupit optionem dediss p̃mii quod uellet postulandi uiras¬
s qr ut solebat pinfernã paludẽ se nichil negatuꝵ Tu faber daudus
minerue nuptias postulauit Hiciupiter optimꝰ maximꝰ tanta religione
constristꝰ abmĩe non potuit Minerua tñ monuit repugnare puditici
azqr de fendẽ. tu in illa colluctatione miltanũ in t̾ẽta profudisse auit semẽ

Expanded text:
isus est. quae prima, ut in Historia Sacra continetur, artem meretriciam instituit auctorque mulieribus in Cypro fuit, uti uulgato corpore quaestum facerent: quod idcirco imperauit, ne sola praeter alias mulieres inpudica et uirorum adpetens uideretur. etiamne haec habet aliquid numinis, cuius plura numerantur adulteria quam partus? sed ne illae quidem uirgines inlibatam castitatem seruare potuerunt. unde enim putemus Erichthonium esse natum? an ex terra, ut poetfecisset eique Iuppiter optionem dedisset praemii quod uellet postulandi iurassetque ut solebat per infernam paludem se nihil negaturum, tum faber claudus Mineruae nuptias postulauit. t hic luppiter Optimus Maximus tanta religione constrictus abnuere non potuit, Mineruam tamque defendere. Tum in illa colluctatione Vulcanum in terram profudisse aiunt semen,
Abbreviated transcription (Latin):
maceusangis religionib sequi at probat᷑ in deamũ tlet enis
suus opa date ut saturniis regnaret concessit en nisas iegn arti
staq paetus est cm saturno ut siqnis liberoꝵ ntalis sers seeniũ teo
cepno que cquarer Id enis rei m̃ fecitut ad suo  natos reguñ redi¬
eet suz saturno filius qui pͥmus natis est ea mecauo in conspẽ pos¬
nuis natisatutns fuins qupiter atao Iuno. sin Iunonem in conspcisa

Expanded text:
in accusandis religionibus sequi ac probare videamur. Haec Ennii in accusandis religionibus sequi ac probare videamur. Haec Ennii suas operam dare ut Saturnus regnaret, concessit ei ut is regnaret. Itaque pactus est cset, ne quem educaret. Id eius rei causa fecit ut ad suos natos regnum rediret. Tum Saturno filius qui primo natus est, eum necaverunt. Deinde posterius nati sunt gemini, Iupiter atque Iuno. Tum Iunone
Abbreviated transcription (Latin):
saturnus agebat et alio loco Anreaq ut ꝓhibent illo sub regefue¬
re secuta sit placida ppłos in pate regebat neq suꝑius dixit in celo egissẽ
uita neq infctius suꝑos in patẽ regisse. unae apparete ht tegen fus¬
se terrenus quod alibi aꝑtius decdatatur. Antes conolet secule arur¬
sus latio regnam ꝑ arua saturno quonda. Emumꝰ quida oneulte p¬
meron. nõn pͥ mdict regnasse saturnu s ur anñ prem mitio inquit ꝓ¬
mus mnteoris impin sũmu celius hũit Is io regnũ ina cũ fribus
suis sibi institut atq paranit. Non magna dissentio si qad eio euogio¬
enz anfrorm de filio ac patre dubitatio est s fy ntrũq fieri por¬
ut et pͥmus uranus eminere int̾ cetõs potentia teꝑit et pamapiũ
habe et non regnu. postra Satirnꝰ maiores sibi opes comꝑaneit
Unc quoniã ab his que retuli aliꝙtulĩ sãc histore disentiti¬
Appenamiis ea que neris lris tinentur. ne poetaꝵ icptia

Expanded text:
Saturnus agebat. et alio loco: aurea quae perhibent illo sub rege fuere saecula: sic placida populos in pace regebat. neque superius dixit in caelo egisse uitam neque inferius superos in pace rexisse. unde apparet illum regem fuisse terrenum: quod alibi apertius declarat: aurea condet saecula qui rursus Latio regnata per arua Saturno quondam. Ennius quidem in Euhemero non primum dicit regnasse Saturnum, sed Uranum patrem. initio inquit primus in terris imperium summum Caelus habuit. is id regnum uua cum fratribus suis sibi instituit atque parauit. non magna dissensio, siquidem maximorum auctorum de tilio ac patre dubitatio est. sed tamen utrumque fieri potest, ut primus Uranus eminere inter ceteros potentia coeperit et principatum habere, non regnum, postea Saturnus maiores sibi opes comparauerit quoniam ab ns quae rettuli aliquaperiamus ea quae veris litteris continentur, ne poetarum ineptias
Abbreviated transcription (Latin):
fecit q ille contra pactionis usuirandu mares liberos substuliss. Re¬
baliqua bistotia sic contexitur. Iouẽ adultu cu andiss patrẽ atq matrem
custodiis arcũscriptos atq in uincula cõrectos. uenisse cũ magna cͤtensium
multitudine. Titanuq ac filios eius pugnando uicisse. parentes m̃culis ex¬
emisse pũ regnu reddidisse. atq in crẽtam remeasse.: post hec deinde
saturno dataz fortem ut caueret/ ne filius eũ regno expellẽt illum eleuan¬
de sortis atq effugiendi picuh grã insidiatu Ioui ut eñ necaret. Ionem
cognitis insidns regnũ sibi denno undicasse ac fugasse saturnũ qui cu
Iastatus cẽt pom̃s terras ꝓseꝙ̃tib armatisi quos ad eu ꝯp̃hendendum
uel necandu iupit̾ mẜ̾at. ix in ytalia locu in quo latẽt ĩuenit Quaroẽ¬

Expanded text:
fecit, quod ille contra pactionem iusque iurandum mares liberos sustulisset. refecit, quod ille contra pactionem iusque iurandum mares liberos sustulisset. reliqua histona sic contexitur: Iouem adultum, cum audisset patrem atque matrem custodiis circumsaeptos atque in uincula coniectos, uenisse cum magna Cretensium multitudine Titanumque ac filios eius pugna uicisse, parentes uinculis exemisse, patri regnum reddidisse atque ita in Cretam remeasse. post haec deinde Saturno sortem datam, ut caueret ne filius cum regno expelleret; illum eleuandae sortis atque effugiendi periculi gratia insidiatum Ioui, ut cum necaret; Iouem cognitis insidiis regnum sibi denuo uindicasse ac fugasse Saturnum. qui cum lactatus esset per omnes terras persequentibus armatis, quos ad eum conprehendendum uel necandum Iuppiter miserat, uix in Italia locum in quo lateret inuenit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
saturno arq dederuĩt atq souẽ dam abscondũt. dantq cũ ueste edutãdũ
elantes saturnũ Ite saturno dam saturno ops parit eiq clanculu absco¬
dit ad eundem modu Tertio partii eps parit geminos plutonẽ et glanta
pluto latine dcus est diospiter Aln orcu nocant. ibi filia sa clauca satiir
emorit: Nec uti scripta sunt ionis fratru eius scirps atq cognãtio in
hũc modii nobis ce satra scriptione traditu ẽ It paulo post̾ hec infert :
Dem̃ titã postt̃p rescunt saturno filios procreatos atq edutatos ẽẽ dam
sc sedudit secũ filios suos qui titam nocant᷑. frem̃q sun saturnu atq
opem comp̃hendit eosq muit circũegit et custodia his apponit Hsec
hnstoria ꝙͣ uera sit docet ibilla exithrea cadem fere dicens. isiꝙ in
panas que ad rem non ꝑtinent discrepat. Lib̾atur ergo Iupit̾ sumisce¬
leris c̃mine ꝙ prem̃ iunxisse opehib prohibetur Iodent Titan patrinis

Expanded text:
tum dedere atque Iouem clam abscondunt dantque eum Vestae educandum celantes Saturnum. item Neptunum clam Saturno Ops parit eumque clanculum abscondit. ad eundem modum tertio partu Ops parit geminos Plutonem et Glaucam. Pluto Latine est Dis pater, alii Orcum uocant. ibi filiam Glaucam Saturno osemoritur. haec, ut scripta sunt, Ionis fratrumque eius stirps atque cognatio: in hunc modum nobis ex sacra scriptione traditum est. item paulo post haec infert: deinde Titan postquam resciuit Saturno filios procreatos atque educatos esse clam se, seducit secum filios suos qui Titani uocantur, fratremque suum Saturnum atque Opem conprehendit eosque muro circumegit et custodiam iis apponit. haec historia quam uera sit, docet Sibylla Erythraea eadem fere dicens, nisi quod in paucis quae ad rem non attinent discrepat. liberatur ergo Iuppiter summi sceleris crimine, quod patrem uinxisse compedibus perhibetur. id enim Titan patruus
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ mansit unde illu poete capitolii ĩ mobile faxũ uotant Ia ex hoc ip̃o ui¬
des ꝙ magnus ip̃e iupitex inuenitir au non ressit lapis ea fortasse ficditia. ꝙ illũ
de pat̾nis faucibus libetauerat facto igitur Capitolio supra ipm̃ t̃minum
foramen est in tecto relictu ut qi non cesserat libo celo frũetur quone ip̃ar
quidem fenebantiix qui lapidem feui putauert Et huic ergo publice sup¬
phiatur qͣi distedi finiz de deo qui non tñ lapis: s etia stĩpes interdum ẽ¬

Expanded text:
minus mansit. unde illum poeta Capitoli inmobile saxum uocat. lam ex hoc ipso minus mansit. unde illum poeta Capitoli inmobile saxum uocat. lam ex hoc ipso quam magnus Iuppiter inuenitur, cui non cessit lapis, ea fortasse fiducia, quod illum de paternis faucibus liberauerat. facto itaque Capitolio supra ipsum Terminum foramen est in tecto relictum, ut quia non cesserat, libero caelo frueretur: quo ne ipsi quidem fruebantur qui lapidem frui putauerunt.. et. huic ergo publice supplicatur quasi custodi finium deo, qui non tantum lapis, sed etiam stipes interdum e
Abbreviated transcription (Latin):
q̃at tant ẽe dicunt ex qua sint lares nati et ip̃az laram uel larnndas
horenli focit inditur de furito boñ. diuinitatem ⁊secuta qr prodidit
fratre Et cinina que infantes tuent᷑ in cunis at fascinu submonet. et
sterairius qui stercariandi agri rationẽ p̾mus indueat. ex tutius in
ci sinu prdendo nubentes p̃sidͥent ut illaꝵ pudidaa prior deus
delibasse indeatur et mille alia portenta. ut iaz naiores qui hec
tolenda susceꝑint ꝙͣ egiptios ẽẽ dicamus qui monstruosa et ridiciila q̃¬
dam simulãt uenerantur. et hec ty hent̃ aliquã ymaginẽ Qud quo
lapiolem colunt in formem ac rudem cui nom e est ntm biciest quẽ
pit sone saturnuis di deuorasse nec ĩmerito illi honos tribuit. Eloꝵ
cũ torqnus capitoliũ facẽ uellet. atq in eo loco multoꝵ deoꝵ sacella eeñt
consuluit eos ꝑ augnria utrũ Iom cederent et cedentibus ceteris soliis tẽ¬

Expanded text:
queat? hanc esse dicunt ex qua sint Lares nati et ipsam Laram nominant uel queat? hanc esse dicunt ex qua sint Lares nati et ipsam Laram nominant uel Herculi fecit indicium de turto boum, diuinitatem consecuta quia prodidit fratrem, et Cunina, quae infantes tuetur in cunis ac fascinum submouet, et Stercutus, qui stercorandi agri rationem primus induxit, et Tutinus, in cuius sinu pudendo nubentes praesident, ut illarum pudicitiam prior deus delibasse uideatur, et mille alia portenta, ut iam uaniores qui haec colenda susceperint quam Aegyptios esse dicamus, qui monstruosa et ridicula quaedam simulacra uenerantur. et haec tamen habent aliquam imaginem. quid qui lapidem colunt informem ac rudem cui nomen est Terminus? hic est quem pro Ioue Saturnus dicitur deuorasse nec inmerito illi honos tribuitur. nam cum Tarquinius Capitolium facere uellet atque in eo loco multorum deorum sacella essent, consuluit eos per auguria utrum Ioui cederent, et cedentibus ceteris solus Ter
Abbreviated transcription (Latin):
aspecti in libidinem concitati sicuti erant armati ꝑmieti sunt utiq ꝑmix¬
te nec enĩ nacabant chsc̾nẽ sicut iuuenes ab iisdem ante missi cu nir¬
ginibuis ex quib sunt spartami nati ꝓpt huiꝰ facti memoria edem
ueneri armate simulaccuz posuert Quod tamsi ex turprca uenttitas
honestius iudetir armatam uenere ꝯsecrasse ꝙͣ calna Eodem tpr̃e Ioui ꝙͦ
pistora ara posita est ꝙ eos mequite monuss ut ex om̃i frrumentoqd ha¬
bebant pañe facerent et in hostiũ castra uctarent eo qr facto solut eẽs
obsidio despetantibus gallis inopia subie posse romanos q̃ isa reliee¬
nis derisio est si caꝵ defensor ect quid tam guiter atipo ssedep de¬
op nomien in tm̃ uemisse contemptu. aut turpistimis nõibus uudibelo
hatratior qr qns non ridear fornatez deas uel potuis doctos intos cesie¬
btandus fornatibus opari quis cu audiat deã mutata tenere de punsia

Expanded text:
aspectu in libidinem concitati, sicuti erant armati, permisti sunt utique promisaspectu in libidinem concitati, sicuti erant armati, permisti sunt utique promiscue; nec enim vacabat discernere. Sic juvenes ab iisdem antea missi, misti cum virginibus, ex quibus sunt Partheniae nati, propter hujus facti memoriam aedem Veneri armatae, simulacrumque posuerunt: quod tametsi ex caushonestius uidetur armatam Venerem consecrasse quam caluam. eodem tempore Ioui quoque Pistori ara posita est, quod eos in quiete monuisset, ut ex omni frumento quod habebant panem facerent et in hostium castra iactarent: eoque facto soluta esset obsidio desperantibus Gallis inopia subigi posse Romanos. quae ista religionum derisio est? si earum defensor essem, quid tam grauiter queri possem quam deorum numen in t quis non rideat Fornacem deam uel ; potius doctos uiros celebrandis Fornacalibus operari? quis cum audiat deam Mutam, tenere risum
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝯtaminantib nec tñ desinũt ea colẽ que fugiĩt etoderunt Co¬
lunt em̃ thure fumigiis digitis que fensibus intimis colẽ debuert. Ut¬
illius prĩcipalis ac sũ mi boni ignoratione descendit. Urbe a gallis oc¬
cupata obsessi in capitolio romani/ cu ex capillis mulier tormenta feds¬
sent edemueneri calue ꝯsecrarũt Hon igẽ intelligũt ꝙͣ uane sint re
didicetant deos sibi ex euentib fingẽ qui cu messenios obsiderent. et
illi furti deceptis obsessorib egressi ad diripienda lacedemonia cu¬
currissent aspartanis mulierib incti fugatiq sunt Cognitii aut̃ dolis
hostiũ lacede moniis sequebantͦ ns ant at᷑mate mulieres obuia longiꝰ
exiert. que cu uiros suos c̾nerent parare se ad pugna quos puta¬
rant messenios eẽ corꝑa sua midaner̃t At illi uxoribus cognt et

Expanded text:
tes contaminantibus. nec tamen desinunt ea colere quae fugiunt et oderunt. cotes contaminantibus. nec tamen desinunt ea colere quae fugiunt et oderunt. colunt enim ture ac summis digitis quae sensibus intimis horrere debuerillius principalis ac summi boni ignoratione descendit. urbe a Gallis occupata obsessi in Capitolio Romani cum ex mulierum capillis tormenta fecissent, aedem Veneri Caluae consecrarunt. non igitur intellegunt, quam rtasse didicerant, deos sibi ex eventis fingere, qui cum Messenios obsiderent, et illi furtim deceptis obsessoribus egressi, ad diripiendam Lacedaemonem cucurrissent, a Spartanis mulieribus fusi fugatique sunt. Cognitis autem dolis hostium, Lacedaemonii sequebantur. His armatae mulieres obviam longius exierunt; quae cum viros suos cernerent parare se ad pugnam, quod putarent Messenios esse, corpora sua nudaverunt. At illi uxoribus cognitis, et
Abbreviated transcription (Latin):
da est. Qaud ergo opus est o ir sapientissime supuacuis ex tructioib
loca occupare que pñt hũanis usibus cedẽ quid sacerdotes instituẽ nana
et insensibilia cultoros quid ymolare uictimas quid tantos sumptus
uel fingendis uel colendis ymagĩbus impendẽ firinius et in corruptiꝰ
tempłu est pectus humanu. hoc potius ornetur. hoc neris illis nu¬
mĩbus impleatur has ergo falsas consectiones sequitur qd nct̃e est Q
enĩ uirtutes sic colunt. idem qui umbras et ymagines urtutu ꝯsectã¬
tur ea ipã queuera sunt teñe non pñt Itaq nulla in quocũq uirtꝰ
nulla pietas nec consanguieĩs nec parentibus parcente auaritia et cu¬
pioitate in uenena et inferru ruente nulla par nulla ꝯcordia piib¬
lice bellis sementib p̾uatis nõ ĩimicicis usq ad sangiunem furentib
muilla pudicicia libidinibus effrenatis omẽ sexii : et om̃s̃ corporis pã¬

Expanded text:
da est. quid igitur opus est, o uir sapientissime, superuacuis extructionibus da est. quid igitur opus est, o uir sapientissime, superuacuis extructionibus loca occupare quae possint humanis usibus cedere? quid sacerdotes constituere uana et insensibilia culturos? quid immolare uictimas? quid tantos sumptus uel fingendis uel colendis imaginibus inpendere? firmius et incorruptius templum est pectus humanum: hoc potius ornetur, hoc ueris illis numinibus inpleatur. has ergo falsas consecrationes sequitur quod necesse est. qui enim sic uirtutes colunt id est qui umbras et imagines uirtutum consectantur, ea ipsa quae uera sunt tenere non possunt. itaque nulla in quoquam uirtus nulla pietas, nec consanguineis nec parentibus parcente auaritia et cupiditate in uenena et in ferrum ruente, nulla pax, nulla concordia, publice bellis saeuientibus, priuatim uero inimicitiis usque ad sanguinem furentibus, nulla pudicitia, libidinibus effrenatis omnem sexum et omnes corporis par
Abbreviated transcription (Latin):
in quo tibi assentior ne uirtutes quide. Non .n. ꝑse sapint autsentiũt
neq int̾ parietes aut ediculas luto factas. s int̾ pectus collocande sunt.
⁊ interius ꝯprehendende sint false si extͣ hoĩem fucrint collocate Ita¬
q p̃dara illa tua legem derideo quã ponisis uerbis Ast illa ꝓpter
que datur hoĩ ascensut in celum. mentẽ uirtute pietatẽ fidem earu¬
q laudu delubra sunt At qui hec seꝑari ab hoĩe nõ pñt. si .n. colenda
careas. uirtus enĩ colenda est non ymago uirtutis et colenda est non
sac̃fitio aliquo aut chure aut p̃catione solempni. s uoluntate sua atq
ꝓposito. na quid est almd colẽ uirtute nisi ea ꝯp̃hendẽ aiõ/ ac te¬
nere quod imusquisq simł acceꝑit uelle consequitͦ Hic solus nirtu¬
tis est cultus na religio et ueneratio nilla alia nisi unius dei tenen¬

Expanded text:
in quo tibi assentior, ne virtutes quidem. Non enim per se sapiunt, aut sentiunt, in quo tibi assentior, ne virtutes quidem. Non enim per se sapiunt, aut sentiunt, neque intra parietes, aut aediculas luto factas, sed intra pectus collocandae sunt, et interius comprehendendae, ne sint falsae, si extra hominem fuerint collocatae. Itaque praeclaram illam legem tuam derideo, quam ponis his verbis: « Ast illa, propter quae datur homini ascensus in coelum, mentem, virtutem, pietatem, fidem, earumque laudum delubra sunto. » Atqui haec separari ab homine non possunt. Si enim colenda careas? Virtus enim colenda est, non imago virtutis: et colenda est non sacrificio aliquo, aut thure, aut precatione solemni, sed voluntate sola atque proposito. nam quid est aliut colere uirtutem nisi eam conprehendere animo ac tenere? quod unus quisque simulac coepit uelle, consequitur. hic solus uirtutis est cultus: nam religio ac ueneratio nulla alia nisi unius dei tenen
Abbreviated transcription (Latin):
marcessi de consec̾tione honoris atq inrtutis honestate poles señ a¬
quos erudire ad honesta debuerunt prostituer̃t libidi iuuentutiso
quib flagitia deoꝵ et in illis potissimũ locis ubi nupta corpora cortup¬
toru lũsb patent. et in illa coli etate noluerunt que simplera mirs¬
piidi prius irteti et in laqueos põt cadẽ ꝙͣ cauere Qiuid mitꝰ¬
siabhac gente uniũsa mala manart q flagitia/ apudquã nitia ipã re¬
ligiosasit/ eaq non mõ non utantur. s ẽt colunt. Et iohuic sententie¬
uicia Quod si recipis o.M. Tulli non iudes fore ut irrũpant uitia cu
ꝟtutibus qr mala bonis adherenti et in aimis hoũi potentiora sunt q̃
siuetas conset̾ri. rñdebit et tibi cadem illa g̾tiasse alios deoscolẽ ut prosint
alios ne noceant/ hec .n. semꝑ excusatio est corũ qui mala sua pro diis
hñt ut Romani Rubiginẽ ac febrem Si gͦ uitia consecranda nõ sunt

Expanded text:
Marcelli de consecratione Honoris atque Virtutis, honestate nominum diffMarcelli de consecratione Honoris atque Virtutis, honestate nominum diffquos erudire ad honestatem deberent, prostituerunt libidini iuuentutis: a quibus flagitiorum deos et in illis potissimum locis, ubi nuda corpora corruptorum luminibus patent, et in illa coli aetate uoluerunt, quae simplex et inprouida prius inretiri et in laqueos potest cadere quam cauere. quid misi ab hac gente uniuersa flagitia manarunt, aput quam uitia ipsa religiosa sunt eaque non modo non uitantur, ueia consecrari. Quod si recipis, o Marce Tulli, non vides fore ut irrumpant vitia cum virtutibus, quia mala bonis adhaerent, et in animis hominum potentiora sunt; quae si vetas consecrari, respondebit tibi illa eadem Graecia, se alios deos colere, ut prosint, alios, ne noceant. » Haec enim semper excusatio est eorum, qui mala sua pro diis habent, ut Romani Rubiginem ac Febrem. Si ergo vitia consecranda non sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quos appellant florialia. quod qui a sen atui flaginosuz indebatue abupo
nor̃e argum̃tuz suus placuit ut pudende rei queda dignitas addẽt
deam finxerunt ẽẽ que floribus presit. eamq oportẽ placati. ut fru¬
tes cu arboribus aut inrib bñ prosꝑe q darescerent eu colorem
secutus in fastis poeta. non ignobilem nipha fuisse naprauit quesit
mhoris uocitaita. caz qr zaphns nupta qͣi dotis loccid atepisse paut¬
ntas om̃is effundit᷑. exm̃itur et uestibiis ꝑplõ flagitante metaces
quẽ tũe mirnarũ fungunt᷑ offitio. ⁊ in conspui ppłi nĩq ad sacietatem
ipudio i luminũ cũ mpudendis montib detinentuat o dochurre ef¬
figies ignorabat ex loco illi nõmen imposuit. fauorem pallorem ꝙ
fullus hestilius figur auit et coliut quid de hoc dnda miii diqnum
fuisse qui semꝑ deos suos optari solet pñtes heret. Abho c eluo lit

Expanded text:
quos appellant Floralia. quod quia senatui flagitiosum uidebatur, ab ipso quos appellant Floralia. quod quia senatui flagitiosum uidebatur, ab ipso nomine argumentum sumi placuit, ut pudendae rei quaedam dignitas adderetur. deam finxerunt esse quae floribus praesit eamque oportere placari, ut fruges cum arboribus aut uitibus bene prospereque florescerent. eum colorem secutus in Fastis poeta non ignobilem nympham fuisse narrauit quae sit Chloris uocitata eamque Zephyro nuptam quasi dotis loco id accepisse muetrices, quae tunc mimarum funguntur officio, et in conspectu populi usque ad satietatem impudicorum luminum cum pudendis motibus detinentur. Cloacinae sifigies ignorabat, ex loco illi nomen imposuit. Pavorem, Palloremque Tullus Hostilius figuravit et coluit. Quid de hoc dicam, nisi dignum fuisse, qui semper deos suos sicut optari solet praesentes haberet? Ab hoc illud M.
Abbreviated transcription (Latin):
Enio nũc ad ꝓprias Romanoꝵ religiones qm̃ ꝗ de cõĩb dixi
Romuli nutrie lupa hon orib ẽ effecta dinĩs et ferrẽ si aĩal
ip̃ fuiss cuiꝰ figura gerit s antor ẽ liuiꝰ iarentine eẽ simu¬
lacru. et quidem non corporis. s mẽtisac moꝵ. fuit enĩ faustali nxor et
ꝓpt̾ uulcati corꝑis uilitatem lupa int̾ pastores i mẽtrix nũcupata est.
tuꝰ nomey gerebat. Itaq ut illi monumentu ex noĩe: sic isti er profes¬
sione fecerut. huiꝰ nõi etia olies festus dedicatus est que et lau rentina
lia constituta Hechanc solam romaĩ mẽtricem colunt s faula quoq
qua herculis scortu fuisse uetrins scribit ꝑaz qpta nta ⁊ mortalitas pret¬
tindda est quã etia mẽtrices assequĩtur flora cu magnas opes exarte
meretcia q̃siuiss populum scripsit hr̃dem c̾tamq pecuna reliquit.
cuiꝰ cũ annuo fenoresiuis natalis dies celebraretur edictione ludorũ

Expanded text:
enio nunc ad proprias Romanorum religiones, quoniam de communibus dixi. Romuli nutrix Lupa honoribus est adfecta diuinis, et ferrem, si animal ipsum, cuius figuram gerit. sed auctor est Liuius Larentinae esse simulacrum et quidem non corporis, sed mentis ac morum. fuit enim Faustuli uxor et propter uulgati corporis uilitatem lupa inter pastores id est meretrix nuncupata est; cuius nomen gerebat. itaque ut illi monumentum ex nomine, sic isti ex professione fecerunt. huius nomini etiam dies festus dicatus est et Lalia constituta. Nec hanc solam Romani meretricem colunt, sed Faulam quoque, quam Herculis scortum fuisse Verrius scribit. Jam quanta ista immortalitas putanda est quam etiam meretrices assequuntur? Flora, cum magnas opes ex arte meretricia quaesivisset, populum scripsit haeredem, certamque pecuniam reliquit, cujus ex annuo foenore suus natalis dies cele
Abbreviated transcription (Latin):
retes filii sin curanerũt: decorauert̃q en et sepulccu enis est in
creta i opido enosso et dr uesta hant nebẽ crcauisse in qua sepult :
Iupiter saturni hoc certe non poete tradunt. s antiquaꝵ reru scp̃to¬
res que adeo uera sunt ut ea q̃ sibillinis uersib ⁊firment qui sunt

Expanded text:
retes filii sui curauerunt decoraueruntque eum; et sepulchrum eius est in retes filii sui curauerunt decoraueruntque eum; et sepulchrum eius est in Creta in oppido Gnosso et dicitur Vesta hanc urbem creauisse; inque sepulchroIuppiter Saturni. hoc certe non poetae tradunt, sed antiquarum rerum scriptores. quae adeo uera sunt, ut ea Sibyllinis uersibus confirmentur, qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
opis aliꝗd ⁊forentis in eũ qui sit alienꝰ et exigni bñfici. nemosic deũ p̃ci¬
tur ut se adiiuet sed ut ẜnet uitã salutẽq t̾ribuat ꝙ mlto plus ac m auuis
inta impartit. salutẽ tribuit uictũ multiplicẽ submĩstrat. non intellig̃
et ex rebus gestis etex morib hoĩe fuisse in t̾raq regnasse depñdimuis.
Suꝑ est ut̾ mortẽ quoq eius ĩuestigemꝰ Enius infac̃ hystoria descrip¬
tis omĩb que in uita sua gessit ad u̾ltimu sicait. Deiñ iupit postꝙͣ
quĩquies terras arcuiuit om̃ibus q amicis atq ꝯgnatis sus impia di¬
usit. reliquit q omĩb leges mores fenmẽta q parauit. multãq alia
bona fecit ĩ mortali głia memoria q affectꝰ sempit̾na monum̃ta suis te¬
liquit etate ꝑsũmata In creta uita ꝯmutauit et ad deos abiit. eñq cũ¬

Expanded text:
opis aliquid conferentis in eum qui sit alienus, et exigui beneficii. nemo sic deum precaopis aliquid conferentis in eum qui sit alienus, et exigui beneficii. nemo sic deum precatur, ut se adiuuet, sed ut seruet, ut uitam salutemque tribuat: quod multo plus ac maius vitam impertit, salutem tribuit, victum multiplicem subministrat. Non intelligit et ex rebus gestis et ex moribus hominem fuisse in terraque regnasse deprehendimus, superest ut mortem quoque eius inuestigemus. Ennius in Sacra Historia descriptis omnibus quae in uita sua gessit ad ultimum sic ait: deinde Iuppiter postquam quinquies terras circuiuit omnibusque amicis atque cognatis suis imperia diuisit reliquitque hominibus leges mores frumentaque parauit multaque alia bona fecit, inmortali gloria memoriaque adfectus sempiterna monumenta sui reliquit. aetate pessum acta in Creta uitam commutauit et ad deos abiit eumque Cu
Abbreviated transcription (Latin):
statem ac leporẽ carmĩbus suis iddint Quuit non in telligunt quõ
ant quate quio qr figuretur poctas uelut mendices et sacrilegos insequĩ
derũt ee parte ꝙ erat ueru eñ s. de quo poete loquũtur hoiem̃ fiisse In
illo aute naturali Ioue uulgari ꝯsuc tudine religionis inducti erranert̃
ꝙ in deum nom̃e hõis tnstulerunt qui ut supdiximus qr solus est non
indiget noĩe Ionẽ aũt illu ẽẽ qui sitexꝙe ⁊ saturnoq natus non põt¬
Solent em̃ quida ertotes suos hic ercusatione defendẽ qui cõmc¬
ti mnno deo cz io negare non possunt i pmñse colẽ affirmant ueru
hoc sibi placere ut iupiter noietur quo quid est absurduis iupiter eñi
sinc contubnio ziugis filie q soli non solet Unde quis sit ipparet
pater dicitur quod nomiẽ in deu mĩme congruit. qr iuiuare homis ẽ

Expanded text:
statem ac leporem carminibus suis addant. qui autem non intellegunt quomodo statem ac leporem carminibus suis addant. qui autem non intellegunt quomodo ant quare quidque figuretur, poetas uelut mendaces et sacrilegos insecuntuderunt ex parte quod erat uerum, eum scilicet de quo poetae loquantur hominem fuisse, in illo autem naturali Ioue uulgari consuetudine religionis inducti errauerunt, quod in deum nomen hominis transtulerunt, qui ut supra diximus quia solus est, non indiget nomine. Iouem autem illum esse qui sit ex Ope Saturnoque natus, Solent enim quidam errores suos hac excusatione defendere; qui convicti de uno deo cum id negare non possunt, ipsum se colere adfirmant, uerum hoc sibi placere ut Iuppiter nominetur. quo quid absurdius? Iuppiter enim sine contubernio coniugis filiaeque coli non solet. unde qui sit apparet, pater dicitur: quod nomen in deum minime congruit, quia iuuare hominis est