comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tentib eruant uen̾i. Legant p̾ciosa
mimulũ serta tẽpalis ille theautue
est: et sepe habentib ꝑniciosꝰ. Nos
legimꝰ martyris clauos: et multos
quidem ut plura fuerut uuluera
quam menbra. Clamare martỹrem
diceres ad populũ iuideoꝵ cũ clauos
eius colligeremus mitte inanus
tuas in sacus meum ⁊ noli eẽ incre¬
duł s fideł. Colligimꝰ sangumem
truimphalẽ et crucis lignũ. hscẽ
ti munera itaq salictis accipite que
nuc̃ sub sacus altarib recondũtur.
die dedicamꝰ. Digna tali oblacio¬
ne q̃ insobole suo tẽpla iam dnõ pu¬
dicicie atq integritatis sacrauit.
Dũ iulianam uolo dig̾e uidea dix
Est ergo in spũ uidea ubi maior por¬
cio int̾ellc̃s sincerior. quia salus ex
urdeis est Lingue igitur ecior testi¬
moniu sanctitatis inueint. hono¬
reinus ergo hanc uiduam qr scpͥtũ
est: iuduas honora. que uere in due
sunt. licet u̾boꝵ nrõꝵ honorem nõ
ambiat que apostoli inaudatum ad¬

Expanded text:
tentibus eruant venis; legant pretiosa tentibus eruant venis; legant pretiosa monilium serta; temporalis ille thesaurus est, et saepe habentibus perniciosus: nos legimus martyris clavos, et multos quidem, ut plura fuerint vulnera quam membra. Clamare martyrem diceres ad populum Judaeorum, cum clavos ejus colligeremus: Mitte manus tuas in latus meum, et noli esse incredulus, sed fidelis . Colligimus sanguinem triumphalem, et crucis lignum. 10. Hamus postulanti. Munera itaque salutis accipite, quae nunc sub sacris altaribus reconduntur. die dedicamus: digna tali oblatione, quae in sobole sua templa jam Domino pudicitiae atque integritatis sacravit. Dum Julianam volo dicere, Judaeam dixiEst ergo in spiritu Judaea, ubi major portio, intellectus sincerior; Quia salus ex Judaeis est . Linguae igitur error testimonium sanctitatis invenit. 11. Honoremus ergo hanc viduam, quia scriptum est: Vidusunt . Licet verborum nostrorum honorem non ambiat, quae Apostoli mandatum ad
Abbreviated transcription (Latin):
et aliqũ balam dixit moriatur aĩa
ĩaĩs cupiebat mori: et istos quos iu¬
uẽtes ꝑsecuti sũt mortuos honora¬
bant Illic igitur martyris eriuas
requirebamus tanquam int̾spinas
rosam legentes. Circũfitoebamur. a
iuideis cũ sacre reliquie euehercutur
Aderat populus eccẽ cu plausuet
leticia. dicebant uidei flores uisi
sũt int̾ra. Cum uiderent martires:
dicebant xͥam tẽpus incisionis ad¬
est iam et qui metit m̾cedẽ accepit
Ali semmauerunt et nos metimꝰ
martyrum fructus. It̾m audientes
uidei uoces plaudentis ecce dico¬
baut inter se. uox curturis audita est
interra ur̃a. uñ bene lectum est di¬
es diei eructat u̾bum. et nox nocti
indicat scienciam. Dies dici. xͥauus¬
xpĩano. Nox uocti. uideꝰ. uideo. Indi
soluis ueri scienciam. Ignorantes
eĩ dei iusticiã. et uolentes se iusti¬
ficare: iusticiam dei nõ recepetunt.
Detuligͦ uobis mun̾a que meis
ipẽ demoues conficentur condant
alii aurum acq argentum ac dela¬

Expanded text:
aam dixit: Moriatur anima in animis cupiebat mori. Et istos quos viventes persecuti sunt, mortuos honorabant. Illic igitur martyris exuvias requirebamus, tamquam inter spinas rosam legentes. 8. Circumfundebamur a Judaeis, cum sacrae reliquiae eveherentur: aderat populus Ecclesiae cum plausu et laetitia. Dicebant Judaei: Flores visi sunt in terra , cum viderent martyres. Dicebant Christiani: Tempus incisionis adest . Jam et qui metit, mercedem accipit . Alli seminaverunt, et nos metimus martyrum fructus. Iterum audientes Judaei voces plaudentis Ecclesiae, dicebant inter se: Vox turturis audita est in terra nostra . Unde bene lectum est: Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat scientiam. Dies diei iano: nox nocti, Judaeus Judaeo. Indicsolius 280 veri scientiam: Ignorantes enim Dei justitiam, et volentes se justificare, justitiDetuli ergo vobis munera quae meis ipsi daemones confitentur. Condant alii aurum atque argentum, ac de la
Abbreviated transcription (Latin):
nñi qui umbra ĩueuerit et sic̾ merxẽ¬
uaus ex pectans m̾cedẽ suam. sic
dexpectaui in uacuũ. Noctes aut̃
ulor date sunt michi. Si dormiero
dico qñ dies: Cum surrero iterum qũ
uesꝑ. plenꝰ sum dolore auespe usq ma¬
ne uica a mea lemor ꝙͣ fauilla: peri¬
it aͥ in uanaspe. Richil igitur ẽ homo
sitacionem ei facias us mane et in
rquiem eum uidices. Arbor si excroatꝰ
epullulat et florescit ab aque odore
omo cũ ceciderit inchil ẽ. Iu euũ suꝑ
cũ dolores. hauc igitur tẽptacõnem
cantarum necessitatum. Si uultis
filii uitare integritas corporis expe¬
tenda uobis ẽ quãego proconsilo su¬
adeo nõ promperio precipio. Dolaest
em̃ uͥginitas que suaderi pot ĩpariũ¬

Expanded text:
t sicut mercenarius exspectans mercedem suam; sic ego exspectavi in vacuum, noctes autem dolorum datae sunt mihi. Si dormiero, dico: Quando dies? Cum surrexero, iterum: Quando vesper? Plenus sum dolore a vespere usque mane. Vita autem mea levior quam favilla. Periit autem in vana spe . Nihil igitur est homositationem ejus facias usque mane, et in requiem eum inducas. Arbor si excidatur, repullulat, et floret ab aquae odore: homo cum ceciderit, nihil est, ingruunt super eum dolores. 17. Hanc igitur tentationem tantarum necessitatum, si vultis, filii, vitare, integritas corporis expetenda vobis est : quam ego pro consilio suadeo, non pro imperio praecipio. Sola est enim virginitas quae suaderi potest, i
Abbreviated transcription (Latin):
abĩmmicis diligetur: iõq differebat̃
eius passionem s hec ꝑsecutoꝵ ho¬
norificencia õĩerat ĩmaitate a¬
cerbior q̃ inuidebat martyrio. De¬
inq ubi nom adquieuit sc̃o agri¬
cola. crucifixusẽ. ut adutamus il¬
las blaroicias eoꝵ non sedulitate
signaci adinartyriũ ipĩs uocalulis
uidererentur. Ille uitalis dictus ẽ:
iste agricola qui bono fructus spui¬
erat in uideoꝵ solo. int̾ ipõꝵ sepulc

Expanded text:
imicis diligeretur. Ideoque differebant ejus passionem. Sed haec persecutorum honorificentia omni erat immanitate acerbior, quae invidebat martyrium. Denique ubi non acquievit sanctus Agricola, crucifixus est; ut advertamus illas blanditias eorum non sedulitatis signati ad martyrium ipsis vocabulis viderentur. Ille Vitalis dictus est,iste Agricola, qui bonos fructus spirierant in Judaeorum solo, inter ipsorum sepulcra.
Abbreviated transcription (Latin):
um inuitantur
apoforeta secũ¬
de ferre consuert
Ego abonomẽ¬
se muitatus
martiis celebrata trãrsso est. apofe¬
ueta pleua sc̃ĩtacis et gracie reẜua¬
ui apofereta a solent hẽre criũphos
pncipiũ. Et ħ apofereta triũphalia
martyrum paline. Nec uero ħ dicig¬
bam iter. s qr pecitus auobis sum
debui mecum deferre que alus pa¬
rabantur: ue uimor aduos uenirẽ

Expanded text:
um invitantur, apophoreta secureferre consueverunt. Ego ad Bononiense invitatus martyris celebrata translatio est, apolena sanctitatis et gratiae reservavi. Apophoreta autem solent habere triumphos principum: et haec apophoreta triumphalia martyrum palmae. Nec vero huc dirigebam iter: sed quia petitus a vobis sum, debui mecum deferre quae aliis parabantur, ne minor ad vos venirem;
Abbreviated transcription (Latin):
est delictum suũ agnouit iniqui¬
tatem uidit lauachrum et indit
et credidit dilexit multum et iu¬
nuacaritate tege̾ ꝙ̃uis possit er¬
Et iam se ipẽ defendat. Nam
qnquagemũ psalinum ade¬
am scpͥsit hẏstoriam. Et cũ pͥorges¬
coꝵ suor hystoriam subiceret ut
de prodicione dohec syriciuustitu¬
lus inpsalmo qnquagesimo p̃mo

Expanded text:
est delictum suum, agnouit iniquiest delictum suum, agnouit iniquitatem, uidit lauacrum et uidit et credidit. dilexit multum, ut nimia caritate tegere quemuis posset erSed iam se ipse defendat; nam quinquagensimum psalmum ad eam scripsit historiam. et cum priorum gestorum suorum historiam subiecerit, ut de proditione Doec Syri, cuius est titulus in psalmo quinquagensimo primo
Abbreviated transcription (Latin):
bis pectata deluerit. Texit igitur
pcc̃a sua an non: S quis hoc neg
cũ hic ip̃e docu̾it. ꝓpha ꝙ reunttauꝰ¬
tur ĩiquitates. tegantur pocã nõ
ĩputentur adomino: pcc̃m remis
sum sͥ docuit: sicut scͥptum est.
Delictum meum aguosco. et iniꝰ¬
ticiam in eam nõ oꝑui. Dixi pro¬
nũciabo adiisum me ĩiusticiam
meã dommo. et tu dimisisti ⁊pie¬
tatem cordis mei. Sidixit ꝓinĩ¬
ciabo et ueniam meruit añquã
ꝓuũciaret. qnͣto magis ubi dese
promĩciauit dicens. inquitatẽ
meam ego aguosco. remissum
ẽ ei oẽ pccm licet sp̃alr̾ de hoc et
uathan ꝓpha responderit. et dñs
trausduxit pctm tuũ. Ergo et reĩs¬
sionem merint ũquitatis et tex¬
it caritate atq opit pccã sua. et
texit opibus bomis. Nec imputa¬
tatum ẽ ei pcc̃m qr nõ fint in eo
dolus malicie: s lapsus erroris.
deinde quia nõ fuit ĩprobitatis es¬
tus. s uiubra mnyst̾u et tũ confessꝰ

Expanded text:
ebis peccata deleuerit. Texit igitur ebis peccata deleuerit. Texit igitur peccata sua an non ? sed quis hoc neget, cum hic ipse docuerit propheta quod remittantur iniquitates, tegantur peccata, non inputentur a domino ? peccatum remissum sibi ipse docuit, sicut scriptum est: delictum meum agnosco et iniustitiam meam non operui. dixi: pronuntiabo aduersum me iniustitiam meam domino, et tu dimisisti inpietatem cordis mei. si dixit pronuntiabo et ueniam meruit antequam pronuntiaret, quanto magis, ubi de se pronuntiauit dicens: iniquitatem meam ego agnosco, remissum est ei omne peccatum. licet specialiter de hoc et Nathan propheta responderit: et dominus traduxit peccatum tuum. ergo et remissionem meruit iniquitatis et texit caritate atque operuit peccata sua et texit operibus bonis. nec inputatum est ei peccatum, quia non fuit in eo dolus malitiae, sed lapsus erroris. deinde quia non fuit inprobitatis aestus, sed umbra mysterii. et tamen confessus
Abbreviated transcription (Latin):
latis condicõtiib quam uel¬
let elig̾et qñ uiiato populo contrͣ¬
it offensam. cũ ꝓpositum eẽt utcũ
triemno famen suꝑ terram fieruel¬
let aut crib mensib fugere afaci¬
e ĩunicoꝵ suoꝵ psequẽcium se aut
te pote tati. Dominꝰ em̃ cito mise¬
ratus iguoscet. Itaq sic aitiaugus¬
tie m̃ sunt u alde in his tubus. set
magis uicidaui ĩmauũ douimu
qui magua ẽ inisericordia eiuo
ualde: quam in mauus hoĩmma
dam hac hum litate prudenais mã¬
suetudine fecit ut ubis sqpͥtureu
peuitenciam. Demq sic scpͥtum eli
quia peintenciã habuit dominus
sup maliciam. Quã uo eciam illua
ãmirabile quod angelo ferienti pl¬
bem se obtulit dicens. grex isteqͥ
fecit: fiat manus tuazine et in
domũ pr̃is mei. Quo fcõ statim dis¬
nus sacrificio uroicatus ẽ. qui ab¬
solucione estimabatur indignis
nec mnirum si tali sua oblacione ꝙ
populo peccati su adeptus est ue¬
niam cũ moyses offerendo se do¬
unno proplebis etrore eciam pl¬

Expanded text:
latis condicionibus, quam uellet eligeret, quando numerato populo contraxit offensam, cum propositum esset utrum triennio famem super terram fieri uellet aut tribus mensibus fugere a facie inimicorum suorum persequentium se aut tere potestati; dominus enim cito miseratus ignosceret. itaque sic ait: angustiae mihi sunt ualde in his tribus, sed magis incidam in manum domini, quoniam magna est misericordia eius ualde, quam in manus hominum incidam. hac humilitate prudentia mansuetudine fecit, ut uerbis scripturae iam. denique sic scriptum est quia paenitentiam habuit dominus super malitiam. quam uero etiam illud admirabile, quod angelo ferienti plebem se obtulit dicens: grex iste quid fecit? fiat manus tua in me et in domum patris mei! quo facto statim dignus sacrificio iudicatus est, qui absolutione aestimabatur indignus. nec mirum si tali sua oblatione pro populo peccati sui adeptus est ueniam, cum Moyses offerendo se domino pro plebis errore etiam pl
Abbreviated transcription (Latin):
tismata. Si ergo unto magna
infigura fint sacram̃to rum qñ¬
to magis inuitate eoꝵ magna mi¬
sericordia est. Recte quoq illic pos¬
citur iniseracionũ multitudo ubi
multitudo peocanciũ ẽ. In multũ
laua me ab imusticia mea. ⁊ ade¬
licto meo munda me. Nõ tam seps
quaui ł lenius lauari petit in couce¬
ptam sordem possit eluere. Noue¬
rat sin legem pleua quedam mu¬
dandi sse subsidia. s millũ plenũ
atq ꝑfectum Ad culuo ergo ꝑfetũ
tota iutencione festinat. in quo ius¬
ticia om̃is ĩpletur. qd ẽ baptisina¬

Expanded text:
tismatis. si ergo uirtus magna tismatis. si ergo uirtus magna in figura fuit sacramentorum, quanto magis in ueritate eorum magna misericordia est. recte quoque illic poscitur miserationum multitudo, ubi multitudo peccantium est. in multum laua me ab iniustitia mea et a delicto meo munda me. non tam saepius quam plenius lauari petit, ut conceptam sordem possit eluere. nouerat secundum legem pleraque <qui>dem mundandi esse subsidia, sed nullum plenum atque perfectum. ad illud ergo perfectum tota intentione festinat, quo iustitia om
Abbreviated transcription (Latin):
tius et uincas cum iudicaus. Et¬
ce eĩ ũmquitatibus cõceptus sum
et in delictis pepit me mr̃ inea. Qb
uriũ eciam sicõfiteatur delictum suũ
nõ restringendum pociꝰ quam repe¬
tendum pucet. Quis secundo repe¬
tat aut t̾cio. uide quot u̾sibus tau¬
tus ꝓpħa peccatũ susi resonet quam
nullus usus sũcõfessione delictisit.
Cõgessit oia sił ĩiquitates suas et
ĩiusticia ꝑsonando ungens desic¬
ta pcc̃is atqr ea sepe cepetendo. M¬
tito magnam uusericordiam pos¬
cit uec solum maguam unsericoroi¬
am: s eciam multitudinẽ mniseracio¬
num. Quodergo poc̃m talis non di¬
luat deploracio quam culpãpcacio
huimodi nõ emiuidet. Ille pro uno
pccõ mmiseracionũ multitudinem
de ꝑcatur nos pro plibus peccatis
iux semel eius misericordiam cre¬
dimꝰ obsecrandam. Deuide legiius
quia niurtute magna ⁊ brachio su¬
o excelso populum suũ de t̾ra egy¬
ti libauit qũ transduxit eum ꝑ ma¬
re tubrum in quo fuit figura bap¬

Expanded text:
icaris. ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea. quis nostrum etiamsi confiteatur delictum suum, non perstringendum potius quam repetendum putet? quis secundo repetat aut tertio? uide quot uersibus tantus propheta peccatum suum resonet, quam nullus uersus sine confessione delicti sit. congessit omnia simul iniquitates suas et iniustitiam personando iungens delicta peccatis atque ea saepe repetendo merito magnam misericordiam poscit, nec solum magnam misericordiam, sed etiam multitudinem miserationum. quod ergo peccatum talis non diluat deploratio, quam culpam precatio huiusmodi non emundet? ille pro uno peccato miserationum multitudinem deprecatur, nos pro pluribus peccatis uix semel eius misericordiam credimus obsecrandam. deinde legimus quia in uirtute sua magna et bracchio suo excelso populum suum de terra Aegypti liberauit, quando transduxit eum per mare rubrum, in quo fuit figura bap
Abbreviated transcription (Latin):
onum c̃. mustitudo celestiũ ut ĩqͥ¬
cas̃ deleatur. Itaz qui uimultis la¬
uatur ab ĩiusticia mundatur ade¬
licto peccandi qnͣdam molitam stu¬
dus ac morib depouit habitudi¬
uem. et obluuscitur qualitatem ⁊
benc lauatur ab ĩiusticia ułũiqui

Expanded text:
ionum est multitudo caelestium, ut iniquionum est multitudo caelestium, ut iniquitas deleatur. itaque qui in multum lauatur ab iniustitia mundatur et a delicto et peccandi quandam inolitam studiis ac moribus deponit habitudinem et obliuiscitur qualitatem. et bene lauatur ab iniustitia uel ini
Abbreviated transcription (Latin):
eil tanquam colũba descendet et
pr filiũ signauit ecelo: iusticia oĩs
impleta est. Iõ ꝓpħa dicit In mul¬
tũ lauame ab ĩuuticia mea. Grã¬
dis cĩ squalor et in acula nõ exigu¬
o s multo aut̃tur lauacro. xix¬
uodsi iuis alit̾ accipe uult pͥ¬
ita suũ formare intellitum
muudat s̾mo dominus. inũdat urã
confessio. Ille dum auditut. istad
prountcitur. Miuidat bona cogi¬
tacio. minidat honesta opacio.
bone quoq usus cõusaciois. his
inundatus inisquisq facilius
baluit et tanquam in se capit splẽ¬
dorem grẽ spũalis. Demq nõ una
infusione uellis statim pcios ssu¬
cus irradiat s pͥuũ suco ignobili
uellus inficitur deinde alus atq
.ilus sucis naturalis eiꝰ speties fre¬
quent̾ eluitur. et diuso sepius colo¬
re uiutatur ac sic posta uelut plem¬
oris lauacri adhibetur ĩ feccio: ut
purpure uerior atq ꝑfeccior ful¬
gor ni rutilet. sicut igitur muricũ
plimor inpurpure infeccione ita
in lauacro regeueracõms iniseras¬

Expanded text:
eum tamquam columba descendit et pater filium signauit e caelo, iustitia omnis impleta est. ideo propheta dicit: in multum laua me ab iniustitia mea; grandis enim squalor et macula I non exiguo, sed multo aufertur lauacro. quod si quis aliter accipere uult, poita suum formare intellectum. mundat sermo diuinus, mundat nostra co-ntessio, ille dum auditur, ista dum promitur; mundat bona cogitatio, mundat honesta operatio, bonae quoque usus conuersationis. his mundatus unusquisque facilius haurit et tamquam in se rapit splendorem gratiae spiritalis. denique non una infusione uelleris statim pretiosus fucus inradiat, sed primum suco ignobili uellus inficitur, deinde aliis atque aliis sucis naturalis eius species frequenter eluitur et diuerso saepius colore mutatur ac sic postea uelut plenioris lauacri adhibetur infectio, ut purpurae uerior atque perfectior fulgor inrutilet. sicut igitur muricum plurimum in purpurae infectione ita in lauacro regenerationis miserat
Abbreviated transcription (Latin):
qngentos alius qͥnquaginta ñ
habentib illis inde redderent. do¬
nauit utrisq. Quns ergo eum plus
diligit. Et in lege hẽo quia iubeleuc or
brabilis admodum quo debita uacu¬
antur cõfirinantur hebreoꝵ lib̾tatis
possonũ refusiones. Huc̃ munetũ
leti celebrauni post domim passio¬
nem: ue yn missio culpe tocius de¬
bito cyro. graphoq uacuato aboĩ
nexu libĩ et suscipinꝰ a duemen¬
tem in nos grãm spc̃ sancti die¬
pentecostes. uacant ieiuma laus
dicitur deo. Alła cantatur. Demq
et puelle pr̃illiuis que ꝑium cõcu¬
bitus uulli desponsata ptulerit:
ququaginta didragua argentea
accipit ipã aut̃ couigio ꝑmnanebit.
Hoc ergo inĩo eciã uicia u̾tũtur ĩ
Ignus igitur psalinus quo
docemur qadin agenda pe¬
uitencia sit miserere inquit mei
domine ẜm magnam misericordi¬
am tuam: et sin multitudinẽ im¬
seracõnũ tuarum dele unquitatẽ
neam. Iumultũ laua me ab ĩiusti¬

Expanded text:
ngentos, alius quinquaginta. non habentibus illis unde redderent donauit utrisque. quis ergo eum plus diligit? et in lege habes quia iubeleus dicbrabilis admodum, quo debita uacuantur, confirmantur Hebraeorum libertates, possessionum refusiones. hunc numerum laeti celebramus post domini passionem remisso culpae totius debito chirographoque uacuato ab omni nexu liberi et suscipimus aduenientem in nos gratiam spPentecostes: vacant jejunia, laus dicitur Deo, alleluia cantatur. Denique et 689 puellae pater illius quae per vim, concubitus nulli desponsata pertulerit quinquaginta didrachmata argentea accipiet; ipsa autem in conjugio permanebit . Hoc ergo numero etiam vitia vertuntur in gnus igitur psalmus, quo docemur quemadmodum agenda poenitentia sit. 43. Miserere, inquit, mei, Domine, secundum magnam misericordiam tuam. Et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam. I
Abbreviated transcription (Latin):
am que post̾ior est p̾misit hystori¬
am. cũ do hec aũ prodidit uł ⁊i fei
quam regnũ dauid ꝓphã suscipet.
Qñ quidem regem saul fugiens
ꝑ diusa adhucꝰ secreta exul errabat
bethsabec a cũ iam regnaret ac¬
cepit. Cur ergo sin gestoꝵ oromẽ
psalmor quoq ordo nõ quadrat
Alua non tam ordinẽ oroini quã
mostiũ gestis uolicit cõuenire. iõ
nm remissionis aptare huic uo¬
int hp̃store. Qnquagesimuo
ciuĩ uũs remissionis est mis: si cut
uieuãgelio dominus ipe docuit di

Expanded text:
am quae posterior est praemisit historiam, cum Doec ante prodiderit uel Ziphaei quam regnum Dauid propheta susciperet, quandoquidem regem Saul fugiens adhuc per diuersa secreta exul errabat, Bersabee autem iam cum regnaret accepit. cur ergo secundum gestorum ordinem psalmorum quoque ordo non quadrat? quia non tam ordinem ordini quam mysterium gestis uoluit conuenire ideoque numerum remissionis aptare huic uoluit historiae. quinquagensimus enim numerus remissionis est numerus, sicut in euangelio dominus ipse nos docuit
Abbreviated transcription (Latin):
gimm. pleciq equoꝵ cũ ceaderut e
actare cõsuerunt et quos casus ñ
leseruit iactando se debilitant et fã¬
gunt ali qualis grecoꝵ equort᷑a
tura . cui us inctamiue auili elisi
quam se mouete consuetunt et qnͣ¬
dauitenent quietis et pacienciedis¬
aplinam. his sicasus nõ uocuit qͬ¬
es ꝓdest. Certe non acebatur offen¬
sio. Nõne uiutis aunnalib det̾io¬
res estim nidi quise inflagicns su¬
is iactant et putant insigne eẽiur¬
tutis ubi lapsus ẽ criminis. Ideo q̃i

Expanded text:
i . Plerique equorum cum ceciderint, se jactare consuerunt; et quos casus non laeserit, jactando se debilitant et frangunt. Alii qualis Graecorum equorum tura, cum uel in certamine curuli elisi quam se mouere consuerunt et quandam tenent quietis et patientiae disciplinam. his si casus non nocuit, quies prodest ; certe non acerbatur offensio. nonne mutis animalibus deteriores aestimandi qui se in flagitiis suis iactant et putant insigne esse uirtutis ubi lapsus est criminis ? ideo q
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ m̃tib ac moribus mĩs usu atqi
stitu cõe molita atq imp̃ssa sunt es¬
am ẜmone ac oisciplina apiantur. Ita¬
q de utilitate dicturus. iitar illo usi¬
culo ꝓphetico. declina cormeũ intesti¬
monia tua. et nõ in auariciam. ne
utilitas somis extitet pecirẽ cupi¬
ditatem demnq alicui habent. decli¬
na cor meum incestimonia tua. etã
adutilitatem. ħ ist illã q̃stuũ nĩomes
suicupantem. utilitatem illam usci
hoĩm ad petiẽ sticoia inflexam ac
oeriuatam. Uulgo eiñ. hoc solum oi¬
cunt utile qd̾ q̃stuosum. Ros autẽ
de ea tractamus utilitate q̃ damn
pietas. cũ sufficiencia. Maignus pro¬
ꝓpird deum diues est nõ caducis
facultatib s mun̾ibus et̾ms. in

Expanded text:
s usu atque institutione inolita atque 77 impressa sunt, etiam sermone ac disciplina aperiantur. 26. Itaque de utilitate dicturus, utar illo versiculo prophetico: Declina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam ; ne utilitatis sonus excitet pecuniae cupiditatem. Denique aliqui habent: Declina cor meum in testimonia tua, et non ad utilitatem; hoc est, illam quaestuum nundinas aucupantem utilitatem, illam usu hominum ad pecuniae studia inflexam ac derivatam. Vulgo enim hoc solum dicunt utile, quod quaestuosum: nos autem de ea tractamus utilitate, quae dapietas cum sufficientia . Magnus proapud Deum dives est, non caducis facultatibus, sed muneribus aeternis; in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt utilra. Supͣ deincus loq̃batur
hoc gͦdicit. licet peccare. S nõ decet
Inpotestate sunt pocã s nõ sunt ho¬
nesta. Lircuriam ꝓmptũ s nõ ustum.
Non eĩ deo escu. s uencri colligitur. Et
go quia qo̾ utile ideciamiustum: uis¬
tum ẽ ut suiamꝰ xp̃o qui uos redem
Io iusti qui pro eius noiẽ se morti ob
tulit in iusti qui declinaunt. de qui¬
bis dicit. Que utilitas insangume
et illi Alligemus iustum quiainuti
oeimnat. corripit licet hoc possit eciam
gimꝰ qui auacicie studio ⁊ peciñe cu¬
piditate laq̃um ꝓdicdins in currit
atq iicidit. .x
Ehoc gͥ tractandum ẽ utilita
ti ꝯ sit plena honestatis sicitt
ip̃is ubis defimuit apls dicens. hoe
a adutilitatem urãm dico nõ ut laq̃¬
um iniciom uobis. s adid qd̾ honestũ

Expanded text:
sunt . Supra de vitiis loquebatur. Hoc ergo dicit: Licet peccare, sed non decet. In potestate sunt peccata, sed non sunt honesta. Luxuriari promptum, sed non justum. Non enim Deo esca, sed ventri colligitur. 24. Ergo quia quod utile, id etiam justum: justum est ut serviamus Christo qui nos redemit; ideo justi, qui pro ejus nomine morti se obtulerunt: injusti qui declinaverunt, de quibus dicit: Quae utilitas insanguine et illi: Alligemus justum, quia inutondemnat, corripit. Licet hoc possit etiam gimus, qui avaritiae studio et pecuniae cupiditate, laqueum proditionis incurrit atque incidit. 25. De hac igitur tractandum est utilitate, quae sit plena honestatis, sicut ipsis verbis definivit Apostolus dicens: Hoc autem ad utilitatem vestram dico, non ut laqueum injiciam vo
Abbreviated transcription (Latin):
uat Ram et ipa luna largatoris asse¬
ritur. Deuiq cũ seremor noxẽ et luna
subliñe fuissent lue eo plus humo¬
us se capite collegisse senserunt uñ
capito meũ repletũ ẽ rore. et crmes me¬
i guctis noctis tuc demide inimntur
et augetur ut imor fit cũ resurgat no¬
nacum sit i minita cinmuletur. In
manta cumulantur uc aĩantiũ cere¬
bꝵ maritimoꝵ sit humidum. Siqͥdem
plemores ostree repiri ferutur mł¬
taq alia: cũ glob limaris adolescit de¬
arboꝵ quoq int̾ms id̾ allegant qui hoc
usu ꝓpͥo cõparerunt ridemus gͦ ortũ
eius et defcm racõns ẽẽ non infirim¬
tatis ñꝙͣ enĩ tantũ rerum mutacõm
daret insi p̾stantem uͥtutem hẽret et g̃¬
tacõns lunaris quadã fieret mnolẽ¬
cia adom̃s eius ortus intexeret mi¬
bibus cela pliune fundentur. Demi¬
fore utilis dicetur. ait quiõa. Ecce ne¬
omema dabit cam et ꝙ̃ins cupidi
nes ueras ec̃ nolebam᷑. Demq delcta¬

Expanded text:
nat; nam et ipsa luna larga roris assenat; nam et ipsa luna larga roris asseritur. Denique cum serenior nox est, et luna sub lumine fuissent lunae, eo plus humoris se capite collegisse senserunt. Unde caput meum repletum est rore et Christi mei guttis noctis. tum deinde minuitur et augetur, ut minor sit, cum resurgit noua, cum sit inminuta, cumuletur. in inanita. cumulantur, ut animantium cerebrum, maritimorum umida, siquidem pleniores ostreae Christus ferantur multaque alia, cuarborum quoque internis idem allegant, qui hoc usu proprio compererunt. Videmus ergo ortum ejus et defectum rationis esse, non infirmitatis. numquam enim tantam rerum mutationem - daret, nisi praestantem uirtutem haberet et grtationis lunaris quadam fieret uiolentia, ad omnes eius ortus intexeretur nubibus caelum, pluuiae funderentur. denifore utilis diceretur, ait quidam: ecce neomenia dabit eam. et quamuis cupidi nes ueras esse nolebam. denique delecta
Abbreviated transcription (Latin):
lum magnũ et mare magnũ. Nãet
magnis sol qͥ cõplet orbem deiraru
suo caloꝵ uł luna suolicĩe. ifsolum t̾¬
ras s eciam aerem huc̃ et in are celiq
faciem. Que in quacũq ptefimt ce¬
li illu̾iant oĩa. et q̃ spectantur acunc¬
uis ut ea tanꝙͣ sins tm̃ regionibus
imorari. et sͥ tantũ adeẽ. atq lucere
singuli populi ciedit. cũ silr̾ lucet̃
iunusis. ut neirio hus ꝓpiorem aliũ
ꝙͣ ip̃e ẽ arbitretur. Exemplum in ag
si int̾dum augeatur lum̃ eiꝰᷤ atq iu¬
atut. tñ eadẽ uocte quał in apparet:
tał et oĩb. Qam si longe positis mĩo
uid̾e̾tur. ppiꝰ constitutis maior efful¬
geret prodet angustiaru et exigin¬
tatis iudicium. Et enĩ reliqua alia
longepositi unĩora arbitramur ꝓpi
constituens maiora cieonnius. Qo
magis funtimꝰ fĩ̾ns eo tibieius rei
qͣ c̾nis magnitudo culatut soł¬
tadius nulli ppior: inilli longĩqͥor
est silr et lime globrequalis ẽ oĩb. Si¬
milis sob et urois et britanins: cod

Expanded text:
magnum; nam et magnus sol, qui conplet orbem terrarum suo calore uel luna suo lumine nec solum terras, sed etiam aerem hunc et mare caelique faciem —, quae in quacumque parte fuerint caeli dilexit omnia et aeque spectantur a cunctis, ut ea tamquam suis tantum regionibus inmorari et sibi tantum adesse atque lucere singuli populi credant, cum similiter luceant uniuersis, ut nemo his propiorem alium quam ipse est arbitretur. exemplum magnitsi interdum augeatur lumen eius atque minuatur, tamen eadem nocte qualis mihi adparet talis et omnibus. nam si longe positis minor uideretur, propius constitutis maior refulgeret, proderet angustiarum et exiguitatis indicium. etenim reliqua alia longe positi minora arbitramur, propius contuentes maiora sibi. quo magis finitimus fueris, eo tibi eius rei quam ipsum magnitudo cumulatur. soradius nulli propior, nulli longinquior est; similiter et lunae globus aequalis est omnibus. Similis sol et Indis et Britannis eodem
Abbreviated transcription (Latin):
us. Illa cõgemescit et cõpturit ĩsua.¬
mutacõeᷤ cuno intelligis et gͣcul¬
ris freꝙt᷑. Illa tuã rece pcõm freꝙ̃ter
expectat ut. acõi tocius creature sun¬
ciolibetur et tutue redẽpcõmet illi¬
nõ suestulticie ẽ. ꝙ dũ tu expectauo
na ut eła repleantur. hoc ẽ uegran¬
de mist̾um donaint hoc ei qui oĩbꝰ
dõuit grãm. Ermamuit eã ut reple¬
at qui eciã se exinamint ut õs replet.
Exinamuit eĩ se ut defend̾et nobis.

Expanded text:
aris. illa. congemiscit et pulchrituaris. illa. congemiscit et pulchritumutatione: tu non intelligis, et gratularis frequenter. Illa tuam redemptionem frequenter exspectat, ut a communi totius creaturae servitio liberetur: tu et tuae redemptioni, et illinon suae stultitiae est, quod dum tu exspectaris, na, ut elementa repleat. Hoc est vere grande mysterium. Donavit hoc ei qui omnibus donavit gratiam. Exinanivit eam, ut repleat qui etiam se exinanivit, ut omnes repleret. Exinanivit enim se ut descenderet nobis:
Abbreviated transcription (Latin):
maguũ cẽ mist̾iũq eiꝰ exẽplo coguos¬
cis.ohonicħ rerũ humanũ eẽ posse ⁊
unũdane pocius creature. ꝙ nõ aliqũ
runt. et it̾m pfcã mimũtur. Celum
is alsimumus ut n in adu̾sis a
lo facile ce quoꝵ potens ẽ ad sũma
et pfcã ꝓuerere ⁊ tursus nõ extollam᷑¬
ĩꝑspis n ĩpotestate aliqua nos dii¬
pulcritudine gloriem᷑ ĩquo ẽ facil
corrupcio crebramutacio s manẽtẽ
infuturum aĩ gͣciã peosoquam᷑ nã
si telune cõtristat occasus q̃ se sꝑ te
perat ac reformat multo magis cõ¬
tristare te u si aĩa profcũ uͥtutis mmi¬
scĩe. uñet scͥptã at. Stuitus ut lumi
mutatur. ⁊ io sapiens nõ cũlima nu¬
tatur s ꝑmanebit cum sole. uñnõ
luna ẽ pticeps stulticie qr no lima
fidelis. Aliud ẽ finigi ininist̾io aliud
cutũfti ingemo. et sensus infiraitate¬
fixam nõ fere siñam luna ꝓte lało¬
rit et prouolũtate dei subdita est
non sponte mutatur tu sponte mũ¬

Expanded text:
eius exemplo cognoscis, o homo, nihil rerum humanarum esse posse et mundanae totius creaturae, quod non aliquando runt et iterum perfecta minuuntur; caelum is adsumimus, ut neque in aduersis ablo facile quoque te potens est ad summa et perfecta prouehere — et rursus non extollamin potestate aliqua nos, divipulchritudine gloriemur, in quo est facilis corruptio, crebra mutatio, sed manentem in futurum animi gratiam persequamur. Nam si te lunae contristat occasus, quae se semper reparat ac reformat; multo magis contristare te debet, si anima profectu virtutis imtiae. Unde et Scriptura ait: Stultus ut luna mutatur . Et ideo sapiens non cum luna mutatur; sed permanebit cum sole. Unde non luna est particeps stultitiae; quia non luna fidelis. Aliud enim est fungi ministerio, aliud circumferri ingenio, et sensus infirfixam non habere sententiam. luna pro te laborat et propter uoluntatem dei subdita est;in spe. illa ergo non sponte mutatur, tu sponte mut
Abbreviated transcription (Latin):
sigt ꝓphaoicens. orietur indieb
eius iusticia et abundancia pacio
donec extollatur lima et incanti¬
as dñs oc sua sponsa ait. Quie nam
ẽħ ꝓspiciens tanquã diluculospeci¬
osa sicut luna elcã ut solꝰ et m̃ito si¬
cut luna ecc̃a q̃ toto mũdo refulsit
et cenebras seculi hꝰ illĩas dicit.
Nox pcessit dies appĩquabit pulc̾
ait ꝓspiciens qrͣ suos de suꝑioreꝓ
spectans sicut hẽs. Dñs de celo ꝓsp¬
exit suꝑ filios hõii prospiciens g
ecca sicut lima destũs habet et ort¬
merit ampliari dũ psecuconib mi¬
nintur et confessor maitinis corona¬
petua lum̃ sͥ ĩmortalitatis et grẽmu¬
ẜuis: in ħdiligͥis. Qm̃ rrdiculũ autẽ
Q te płmq credunt hoĩes magicis car¬
iunb posse deduci Amles iste fabu¬
le ac nulgi opiõnes. Auns eĩ opus dei
tantomiustio deputatũ arbitretur da¬
loeis supsticõnb posse tep̃tar. Lapsus
sit ille qui se trausfigurat inangelum
lucis et deouctus uoluntate ꝓpa nõ

Expanded text:
 dicens: orietur in diebus eius iustitia et abundantia pacis, donec tollatur luna. et in Canticis dominus de sua sponsa ait: quaenam esthaecprospiciens tamquam diluculum, speciosa sicut luna, electa ut sol? et merito sicut luna ecclesia, quae toto mundo refulsit et tenebras saeculi huius inluminans dicit: nox praecessit, dies adpropinquauit. pulchre ait prospiciens, quasi suos de superiori prospectans, sicut habes: dominus de caelo prospexit super filios hominum. prospiciens ergo ecclesia sicut luna demeruit ampliari, dum persecutionibus minuitur, et confessorum martyrio coronaerpetua sibi lumen inmortalitatis et gratiae museruis, in hoc diligeris. quam ridiculum autem quod te plerumque credunt homines magicis carminibus posse deduci. aniles istae fabulae ac uulgi opiniones. quis enim opus dei tanto ministerio deputatum arbitretur Chaldaeicis superstitionibus posse temptari ? lapsus sit ille qui se transfigurat in angelum lucis et deductus uoluntate propria, non
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ magice attis infirinicate.s
etiam oculoꝵ. nmssione cecunt. Sic
petrꝰ symonẽ alta celi magico uolatu
petentem dissoluta carmmnũ pt̃tate
q cõsueuerunt cau̾e. et iutile putat̃
roc mio aliquid oriri quo totus noua
luce mnĩtous einicit an sinistus so
cepit. iuspicns: et quõ alus potͥ bou
signa dare qui sͥ elige diem sin nesci¬
bant. Quid ẽ de luma dicimꝰ q̃ et qͣito di¬
e cepit. et quartudecama diem signat
salutis. An displicet uus. quo celebra¬
tur iast̾ium redep̃cõnis iõ demones
declinãdũ esse psuroent mimeum
quo eoꝵ destructa ueqͥcia ẽ. Iõ gentiles
inch̾ ad oriend asserũt qr scuit tunc pͥ
niũ artes suas uacare cepisse et popu¬
nam certe quartam᷑ si pura fu̾rit neq
obtinsis coruib dare reliquis diebꝰ
us ad exactum mense ndiciũ serem¬
tatis estimant nolunt gehnfoẽ exordi¬
is inchoare qͥb serentas inchoaturs s
iam cauendũ ne nobis in ẜmone di

Expanded text:
lum sagae artis infirmitate, sed etiam oculorum amissione caecavit. Sic Petrus Simonem alta coeli magico volatu petentem, dissoluta carminum potestate, que consueverunt cavere, et inutile putant hoc numero aliquid ordiri, quo totus nova luce mundus emicuit? An sinistris sol coepit auspiciis? Et quomodo aliis potest bona signare, qui sibi eligere diem sui nescibant? Quid etiam de luna dicimus, quae et quarto die coepit, et quarta decima diem signat salutis? An displicet numerus, quo celebratur mysterium redemptionis? Ideo daemones declinandum fore persuadent numerum eum, quo eorum destructa nequitia est. Ideo gentiles nihil adoriendum asserunt; primum artes suas uacare coepisse et popunam certe quartam, si pura fuerit neque obtunsis cornibus, dare reliquis diebus usque ad exactum mensem indicium serenitatis existimant. nolunt ergo 7 isdem exordiis incohare, quibus serenitas incohatur. sed iam cauendum, ne nobis in sermone di
Abbreviated transcription (Latin):
us ĩmoretur. demq dies dm̃i nõ est
buis s magins qr scpͥtum ẽ donec
ueniat dies dm̃ maginis. Uñ et iacob
ait om̃s dies inte mee quos ago bre¬
ues et maligm. Est eĩ maligna lux du¬
bia gͦdies breues dubie lucis sunt ⁊
umbrose. Dies magin sũ ubra simt
ut płiur in aliquib loas fuentibus
usu exẽploq cognouerunt. Synago¬
ga itaq ĩ dieb breuib et malignis.¬

Expanded text:
us immoretur. Denique dies Domini non est us immoretur. Denique dies Domini non est breuis, sed magnus, quia scriptum est: donec ueniat dies domini magnus. unde et Iacob ait: omnes dies uitae meae quos ago, breues et maligni; est enim maligna lux dubia. ergo dies breues dubiumbrosi: dies magni sine umbra sunt, ut plurimi in aliquibus locis ferventioribus usu, exemploque cognoverunt. Synagoga itaque in diebus brevibus et malignis
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa repetendos cogit inpartus ut t̾¬
ra gͥmin ac resoluta sulcs sẽma
tuitatem quoq consuandigenis co¬
ais suocessio ppagetur. Et ubi aoestiuas
comisiones in septent̾onem se subrigͭ
ic copulatur.itq insoetur eo ampliꝰ
et aerem ip̃m uaporat et t̾ratum exsic¬
cat humores. Adolescere facit fer̃a
et canqua in succos maturescere. po¬
ma siluarum. Tuc qr flagranciorẽ mi¬
nores umbras facit ĩm̃idiano ꝯm̃
ex alto huc̃ illũiat locum uñ et sy¬
nagoga dicit in canticis canticoꝵ. An
cis. ubi manes ĩm̾idiano ne forte fi¬
am crrcuamicta st̃ greges sodaliui
manes ⁊ meridiano. Seqmi tecupio
quasi alupna q̃ qͣ copulata asiretme¬
bam et gͥges tuos q̃ro quia amisi me¬
os. In m̾idiano pascis hoc ẽ mecõe loco
ubi iusticia resplendet ubi fulget
uidiciũ sic̾ mendies ubi ũb̃ non cer¬
intur ubi maiores sunt dies.qr eis so
iusticie tanquã estuns m̃sibus duici¬

Expanded text:
omnia, repetendos cogit in partus, ut teomnia, repetendos cogit in partus, ut terra germinet, ac resoluta sulcis semintuitatem quoque conservandi generis eos successio propagetur. Ast ubi ad aestivas conversiones in Septentrionem se subrigitic copulatur atque miscetur, eo amplius et ipsum aerem vaporat, et terrarum exsiccat humorem, adolescere facit semina, et tamquam in sucos uiriles maturescere poma siluarum. tunc quia flagrantior est, minores umbras facit in meridiano, quoniam ex alto hunc inluminat locum.\' unde et synagoga dicit in Canticis canticorum : ubi pascis, ubi manes in meridiano, ne forte fiam circumamicta super greges sodalium manes in meridiano. Sequi te cupio quasi alumna, quae quasi copulata ante retinebam, et greges tuos quaerere, quia amisi meos. In meridiano pascis, hoc est in Ecclesiae loco, ubi justitia resplendet, ubi fulget judicium sicut meridies, ubi umbra non cernitur, ubi majores sunt dies, quod eis sol justitiae tamquam aestivis mensibus diuti
Abbreviated transcription (Latin):
tant umbra em̃ eregione solis am¬
bulantib post t̾gum ẽ ut puta si
contͣ orientẽ pgas matutims horis.
si contͣ midiauã plagam cõteroas.
oriente exmeridiano. exocc̃nte. ma¬
ne et sero post t̾gũ ẽ meridiequoq
alate̾ adu̾so. At uo ad septentͥone
ñquamẽsol. et iõ umbͣ si cont̾ septen¬
tonem dirigas sũ mane sũsero sũ

Expanded text:
tant. umbra enim e regione solis amtant. umbra enim e regione solis ambulantibus pos tergum est, ut puta si contra orientem pergas, matutinis horis, si contra meridianam plagam contendas, oriente, ex meridiano, ex occidente. mane et sero pos tergum est, meridie quoque a latere, at uero a septentrione numquam est sol et ideo umbra, si contra septentrionem dirigas siue ma
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. Ex meridianogꝰ et exgenciũ
cõufione illũ illiuantẽ uroens obũ¬
bratur ppls aut gencium quierat
confusioms gentiles qui sedebãt
intenebris: lucem uiderunt mag¬
nam. Au sedebant in regione un¬
bre mortis: luxorta ẽ illis. Magna
lux omitatis: ꝙ nilla umbrã mor¬
tis int̾polat. Io exalto illiuat qr et
hoc scptum ẽ dicẽte zacharia. Inqui¬
b inisicauit nos oriens exaldo. illu¬
unmare hus q̃ intenebris ⁊ ĩũbra
mortis seoent et sane et aliquasa¬
lutis imibra nd mortis ut ẽ illud
subumbalarũ tuarũ ꝓtege me umi¬
bra quroẽ qr corpis ẽ. imibra qr cru¬
cis. Gr ũbra salutis qr int̾ erat poc̃aꝵ
remissio et resusat acio mortuoꝵ. ex¬
emplum gͦ possumus cape qr hie¬
males dies breues:s umbras ma¬
iores habenc estum in aiores. s umbs̃
miores habens. Medio quoq die mi
nis eoquod solem habentes suputi
ferunt sic eregioneexalto fi solem
quod imibrã exutroq lat̾e cñsimi¬

Expanded text:
tatis. Ex meridiano ergo et ex gentium conversione illum illuminantem videns obumbratur. Populus autem gentium qui erat confusionis, gentiles qui sedebant in tenebris, lucem viderunt magnam, qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est illis. Magna lux divinitatis, quam nulla umbra mortis interpolat. Ideoque ex alto illuminat, quia et hoc scriptum est, dicente Zacharia: In quibus visitavit nos oriens ex alto: illuminare iis qui in tenebris et in umbra mortis sedent . Est sane et aliqua salutis umbra non mortis, ut est illa: sub umbra alarum tuarum proteges me, umbra quidem, quia corporis est, umbra, quia crucis, sed umbra salutis, quia in ea erat peccatorum remissio et rescuscitatio mortuorum. Exemplum ergo possumus capere, quia hiemales dies breues, sed umbras maiores habent, aestiui dies maiores, sed umbras minores habent. medio quoque die minnis, eo quod solem habentes super uferunt sic e regione ex alto fieri solem, quod umbram ex utroque latere transmit
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ sĩmno estu cũ ad aquilonẽ sol dixi¬
git posta nos autupnis excipiens
infringit qut oem estiuã magnitu¬
dinem s paulisꝑ telaxato ac depoĩto
calore ytempiem meon modamis
sũ fraude nos atq ulla noxaflatibꝰ
tradit hiemalib. Sunt inquit eciam
nidies ut nõfaciant dies: s ut meis
heant pͥncipatum. ut ortũ diei uberi¬
ori sol ulinet grã. ut ptotũdiẽ desig¬
nanoi ei heat potãtem cursus sinmu¬
nere Sic accipiunt nõ milli quod
aut ꝓpła. Exlem ĩpotatẽ diciluã et stel¬
las ĩpotestate noctis nocti. Cutũferũt¬
ei lum̃. In q̃nos quoq ordinatisunt
sol ilima. luna ptcigenos dies duo¬
denis incib suũcursum cõficiens
cõsũmat amuĩs in hebreos aliquibus
dieb adiectis ẜm romanos bisserto
ne celebrato. Solstitialis quoq ̃musẽ
cũ sol expleto poĩasigna circintura
io ude pͥnapiũ cursiis sin sup̃sit re¬
currit. dĩa enĩ fturei tocuis spacuesso¬

Expanded text:
r summo aestu, cum ad aquilonem sol dirigit. postea nos autumnus excipiens infringit quidem aestuum magnitudinem, sed paulisper relaxato ac deposito calore per temperiem medii moderaminis sine fraude nos atque ulla noxia flatibus tradit hiemalibus. sint inquit etiam in dies, ut non faciant dies, sed ut in eis habeant principatum, ut ortum diei uberiore sol inluminet gratia, ut per totum diem designandi eius habeant, potestatem cursus sui munere. sic accipiunt nonnulli quod ait propheta: solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis, <cuenim lumen. 74 In annos quoque ordinati sunt sol et luna: luna per trecentos dies duodenis vicibus suum cursum conficiens, consummat annum, secundum Hebraeos, aliquibus diebus adjectis; secundum Romanos, bis sexto ne celebrato. Solstitialis quoque annus est, cum sol expleto per omnia signa circuitu, in id unde principium cursus sui sumpsit, recurrit. Annua enim fertur ei totius spa
Abbreviated transcription (Latin):
ricator hẽatur cuiꝰ pict᷑a nõ ĩ ũbram
suã exp̾mat. Ergo sic̾ indie cũ eregi¬
one solis aliꝙ corpus occurrit exea
pte qualimnẽ reptutitur umbͣsubsis¬
tit. sic cũ decedente die eregiõne lu¬
mĩs eius aut soł t̾re obiectus occurrit
obumbratus aes uñ liquet: ꝙ noctem
faciat umbrat̾ratum. fecit gꝰ solem
et limem et stellas: et p̾stitit᷑ illis m̃¬
suras tempoꝵ soli ounnas. limestel¬
lis q̃ nocturnas ut iste augeat diei
gͣciam ille umbrã tenebras q iniũ
nent. Et sint insigna et tẽpa. et dies
et ãnos duuisa tẽpa habent pares q
mensutas pro m̃siũ uicib. sobet iu¬
na cũ stellis. Et sint in signaNõpos¬
sumis negare quod et sole et lumasig¬
Et q̃rentib apłis signũ aduentus
eiꝰ respondit. Solobscurabr et limanõ
dabit lum̃ suũ et stelle cadent decolo.
Hec dixit fore signa future cõsũma
tep̃taunt exp̃mere qualitates. qua¬
lis futuris sit uinisquisq qui natꝰ¬

Expanded text:
dicium habeatur cuius pictura non etiam umbram suam exprimat. ergo sicut in die cum e regione solis aliquod corpus occurrit, ex ea parte, qua lumen repercutitur, umbra subsistit, sic cum decedente die e regione luminis eius aut solis terrae obiectus occurrit, obumbratur aer. unde liquet quod noctem faciat umbra terrarum. fecit ergo solem et lunam et stellas et praestituit illis mensuras temporum, soli diurnas, lunae et stellis nocturnas, ut iste augeat diei gratiam, illae umbram tenebrasque nent. Et sint in signa, et in tempora, et in dies, et in annos . Divisa tempora habent paresque mensuras pro mensium vicibus sol et luna cum stellis, et sunt in signa. Non possumus negare quod ex sole et luna sigEt quaerentibus Apostolis signum adventus ejus, respondit: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo . haec dixit fore signa futurae consummatemptauerunt exprimere qualitates, qualis futurus sit unusquisque qui nat
Abbreviated transcription (Latin):
rena caboeoꝵ: ut ĩ hus inf̾im hẽant ua¬
roiores sensu offensionẽ hẽre nõ pꝰ¬
sint Ita uos qui ualidiores estis c̃
urditis matematicos dicite. Tela
aranee cexuerunt q̃nec usum aliꝙ̃
pot̾ͣ tẽre nec unicula si tu nõ qĩculex
uit musca lapsu cue infurmitatis
incurras s qi passer a coluba casses
ĩualidos speciuolatu cełitate dissol¬
uas et emiquis priroentiũ credat
ꝙ signoꝵ motus qui ad oiẽ sepe inu¬
tantur ⁊ multiplicit᷑ inse recurrũ
ĩsigma deferant potestatum. Nam
sut᷑a eẽt: qnͣte ad diẽregaliũ uatuu¬
tatum expͥmentur figur᷑. Cotidie gͥ
reges nascentur if regał infilio tnͣs¬
mittetur successio. s spexdiu̾so sta¬
tu qui uis ĩpialis acquir̾ent pt̃tatis
orientur. Qins gͥ. regũ geniturã fili¬
i sincolligit. siei debatur impiũ et

Expanded text:
retia Chaldaeorum, ut in his infirmi haereant, uaretia Chaldaeorum, ut in his infirmi haereant, ualidiores sensu offensionem habere non possint. itaque uos, qui ualidiores estis, cum uidetis mathematicos, dicite: telam araneae texunt. quae nec usum aliquem potest habere nec uincula, si tu non quasi culex aut musca lapsu tuae infirmitatis incurras, sed quasi passer aut columba casses inualidos praepetis uolatus celeritate dissoluas. etenim quis prudentium credat quod signorum motus, qui ad diem saepe mutantur et multipliciter in se recurrunt, insignia deferant potestatum ? nam si ita esset, quantae ad diem regalium natiuitatum his figurae! cottidie ergo reges nascerentur nec regalis in filios transmitteretur successio, sed semper ex diuerso statu qui ius his adquirerent potestatis orerentur. quis igitur regum genituram filii sui colligit, si ei debeatur imperium, et
Abbreviated transcription (Latin):
lerẽq motũ nõ q̃ant cõprehendere
sepc fit ut ꝑ illam pucti et momĩti ̃¬
cõp̾hensibilis subtilitatẽ ponant bene¬
fici sigm asp̃cm. ubi grauis et noci¬
curi ĩcurrit offensio et quid mirũ
noxia blasphemantur q̃ insua uã
noxia ẽẽ creountur. Deus gͦ sũmus
argintur si fecit ꝙ malum ẽ et fint
ĩꝓbitatis opator. Si u̾o ex suau olũ¬
tate putantur assup̃fisse quod no¬
ceat uisontib: et nullius ad huc faci¬
uoris pessum ubi ꝯscii quibꝰ pena ascͥ¬
bicur añꝙͣ culpa ꝙ tam irracõnabile.
Quod ⁊̃ irronabiliũ bestiatũ exredit
ĩinamcate ut usus fraudis aut g̃¬
de nõ m̾itis hõim deputetur. s signo
s noxia eum stella conspexit saturm
ei sidus accurrit aũtit se paululum
exuerc se nõ pot̾ Si uo ualroioꝵ aĩan¬
ciũ ullum genus ĩcurtisse insum ẽ
Ptranfnt et casses rupit ĩfirmos at¬
q in anes laq̃os dissipart. talia sũt

Expanded text:
leremque motum non queant comprehendere, leremque motum non queant comprehendere, saepe fit ut per illam puncti et momenti incomprehensibilis subtilitatem ponant benefici signi aspectum, ubi gravis atque nocituri incurrat offensio. Et quid mirum noxia blasphemantur? Quae si natura noxia esse creduntur, Deus ergo summus arguitur, si fecit quod malum est, et fuit improbitatis operator. Si vero ex sua voluntate putantur assumpsisse quod noceat insontibus et nullius adhuc facinoris pessimi sibi consciis, quibus poena ascribitur antequam culpa; quid tam irrationabile, quod etiam irrationabilium bestiarum excedat immanitatem, ut usus fraudis aut gratiae non meritis hominum deputetur, sed signorsed noxia eum stella conspexit. Saturni ei sidus occurrit: avertit se paululum, exuere se non potest: si vero validiorum animantium ullum genus incurrisse visum est, pertransivit, et casses rupit infirmos, atque inanes laqueos suam. talia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
celi motib ĩprim̃turet ip̃m in oetur
bestialis nature potestati esse subiec¬
ueri eo subsidio destitutus hinc fidẽ
sue disputacõms arcessere. dende il¬
luo considemns qd̾ planetas easi¬
gna appellant quoꝵ motib fori asse¬
nom̃ sonat sꝑ uagentur siue ut ip̃i
dũt ꝙ cõcito inotu ferantur et ueci¬
es mlies indie. aut si hoc in cieoi¬
bile uroetur: multiplicem spẽm ĩ uu¬
m̃a sii cõusione ꝯimnitent. Fideca¬
ret ꝙ tam uago sinerrore. et cam ce¬
ler mnotuficam nobis atq ĩmobilẽ
uiuendi sb̾am sortẽq deceruant
Tam̃ nõ ẽẽ equales oĩũ motus s a
alioꝵ celeriores alioꝵ tardiores eẽcͥ¬
cintus ut in eadem hora ⁊ uideant
se distanciã. quod bemfici siginas¬
pectus płium conferat maleti¬
ciet uoxii płimũ uooeat.Sic em̃ ea¬
dem signa q̃ ueu̾antur appellares
utor asscoib ne ignorata mag̾qm̃
uacue fc̃a atq oesfructa sua argim̃¬
ta ꝯmemorent. Itaq cũ ulũ uagũ ce¬

Expanded text:
coeli motibus imprimuntur, et ipsum videtur bestialis naturae potestati esse subjecveri eos subsidio destitutos, hinc fidem suae disputationis arcessere. Deinde illud consideremus, quod planetas illa signa appellant, quorum motibus formari assenomen sonat, semper uagentur, siue, ut ipsi dicunt, quod cito motu ferantur, et decies milies in diem aut, si hoc incredibile uidetur, multiplicem speciem innumera sui conuersione commutent, fide caret quod tam uago sui errore et tam celeri motu fixam nobis atque inmobilem uiuendi horrens sortemque decernanttamen non esse aequales omnium motus, sed aliorum celeriores, aliorum tardiores esse circuitus; ut in eadem hora et videant se distantiam, quod benefici signi aspectus plurimum conferat, malefici et noxii plurimum noceat. Sic enim eadem signa quae venerantur, appellare utor assertionibus, ne ignorata magis quam vacuefacta atque destructa sua argumenta commemorent. Itaque cum illum vagum, ce