comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦ causa undelibet egrotare ñ posse:
Nam qr uere in cõmutabile & ĩcor¬
ruptibile ẽ: nulliꝰ rei accessu cõmutari
uł corrupi potest. A lioqͥn ñ achillea
tantũ sicut fabule fert̃ s oĩs caro eẽt
inuulnerabilis si nullus ei casus ac
cõmut abilẽ credẽ. Non ẽ gͥ aĩa pass
di. In corporeã qͦ eẽ animã & si diffici¬
le tardiorib ꝑsuaderi potest mͥ tamen
fateor eẽ ꝑsuasũ. S ne uͥ ꝯtrouersia
uel suꝑfluo faciam uł merito patiar
qm̃ cum de re constat ñ ẽ opꝰ certare
de nõie. si corpꝰ ẽ oĩs substantia uł essen.¬
tia uł siqͥd aptiꝰ nuncupat᷑ id ꝙ aliqͦ
mꝰ ẽ in se ipso corpꝰ ẽ. anima autẽ si eam
solam ĩ corporeã placet appellare nat̾am
quȩ sũme in cõmutabilis & u̾ͥq tota est.
corpꝰ ẽ anima. qm̃ tale aliqͥd ipsa non ẽ.
ita fistitur uel mouet᷑ ut maiore sui
parte maiorem locũ occupet. & breuio¬
re breuiorẽ. minꝰq sit in parte ꝗͦ. ĩ toto:

Expanded text:
lis, undelibet aegrotare non posset? Nam quod vere incommutabile et incorruptibile est, nullius rei accessu commutari vel corrumpi potest: alioquin non Achillea tantum, sicut fabulae ferunt, sed omnis caro esset invulnerabilis, si nullus ei casus accincommutabilem credere. non est igitur anima pars dei. Incorpoream quoque esse animam etsi difficile tardioribus persuaderi potest, mihi tamen fateor esse persuasum. sed ne uerbi controuersiam uel superfluo faciam uel merito patiar, quoniam, cum de re constat, non est opus certare de nomine. si corpus est omnis substantia uel essentia uel si quid aptius nuncupatur id, quod aliquo modo est in se ipso, corpus est anima. item si eam solam incorpoream placet appellare naturam, quae summe incommutabilis et ubique tota est, corpus est anima, quoniam tale aliquid ipsa non est. ltitudine ita sistitur uel mouetur, ut maiore sui parte maiorem locum occupet et breuiore breuiorem minusque sit in parte quam in toto,
Abbreviated transcription (Latin):
mortib. sca script᷑a multa co̾mẽbrat. bñ
illud ẽ. Sñ mortuos sepelire mortuos
suos. S ꝙ ita mortur alienata auita
dĩ. ut tam̃ in natura sua uiuere nõ
oĩno desistat: ita mortał ex aliq̃ causa
in uenit᷑. ut etiã in mortał ñ sñ ratiõe
łi cat᷑. Non ẽ pars dĩ aĩa. Si enĩ hos

Expanded text:
rtibus sancta scriptura multa commemorat, unde illud est: Sine mortuos sepelire mortuos suos. sed quod ita moritur alienata a uita dei, ut tamen in natura sua uiuere non omnino desistat, ita mortalis ex aliqua causa inuenitur, ut etiam inmortalis non sine ratione dicatur. non est pars dei anima. si e
Abbreviated transcription (Latin):
cũde sublimi loco infinitã hominũ
multitudinẽ & in numerabile̾ uidis
nos nullus eors qͦs tc̃ cernebat sr̃¬
futurꝰ eẽt. Osi possimꝰ in tale̾ asce̾¬
de speculũ de qͦ uniũsã t̾rã sub nr̃iᷤᷤ
pedib cerneremꝰ. Iam tͥ ostenb̾e totiꝰ
mundi ruinas. gentes gentily & rag¬
nis regna collisa. alios corqͣri alio ne¬
tias. ibi plantũ. illos nasci istos mori.
alios affluere diuitiis. alios mendi.¬
cari. & ñ xerxes tm̃ exercitũ. s totiꝰ
mundi homines qͥ nc̃ uiuunt ĩ breui
spatio de futuros. Uincit᷑ sermo rei
magnitudine. & minꝰ ẽ õẽ qd dicimꝰ.¬

Expanded text:
cum de sublimi loco infinitam hominum cum de sublimi loco infinitam hominum multitudinem et innumerabilem vidissnos nullus eorum, quos tunc cernebat, superfuturus esset. O si possemus in talem ascendere speculam, de qua universam terram sub nostris pedibus cermundi ruinas, gentes a gentibus et regnis regna collisa, alios torquere, alios netias, ibi plantum, illos nasci, istos mori, alios affluere diuitiis, alios mendicari, et non Xerxis tantum exercitum, sed totius mundi homines, qui nunc uiuunt, in breui spatio defuncturos. Vincitur sermo rei magnitudine et minus est omne quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
sufficeret cladiby plus pene bella ciuilia
ꝙͣ. hostilis mucro consũpsit. Miseri
israhelicȩ ad qͣ cõꝑationẽ nabugodo¬
nosor seruus di sc ribuit᷑. Infelices nos
qͥ tm̃ displicemꝰ dõ ut ꝑ rabiẽ barbaroꝵ
illꝰ ira in nos deseuiat. E⁊ echias egit
penitentiã & centũ octoginta. d̾. milia
fath laudes dño concinebat. & dñs pro
laudante suꝑabat. Aloy ses contra
amalecħ ñ gladio s oratiõe pugnaũ.
stolida usq ad incredulitatem menc¬
F uit romanꝰ exercitꝰ uictor orb e dñs.
ab his uincit᷑ hos pauet hors t̾ret᷑
aspectu qͥ ingredi ñ ualent. Qui si trã
tetigerint se mortuos arbitͣnt᷑. & nõ ĩ
uno ꝑ sequente: nec amputamꝰ causã
morbi ut morb parit̾ auferat᷑. Exces.¬
simꝰ consolandi modũ. & dũ uniꝰ mortem
flere ꝓhibemꝰ: totiꝰ orb mortuos plan¬
gimꝰ. Xerxes ille potentissimꝰ qui
sub uercit montes. maria constrauit.

Expanded text:
sufficeret cladibus, plus paene bella ciuilia sufficeret cladibus, plus paene bella ciuilia quam hostilis mucro consumpsit. miseri Israhelitae, ad quorum conparationem Nabuchodonosor seruus dei scribitur; infelices nos, qui tantum displicemus deo, ut per rabiem barbarorum illius in nos ira desaeuiat. Ezechias egit paenitentiam, et centum octogintaphat laudes domino concinebat, et dominus pro laudante superabat; Moyses contra Amalech non gladio sed oratione pugnauit.  pudor et stolida usque ad incredulitatem mens! Romanus exercitus, uictor orbis et dominus, ab his uincitur, hos pauet, horum terretur aspectu, qui ingredi non ualent, qui, si terram tetigerint, se mortuos arbitrantur, et non uno persequente nec amputamus causas morbi, ut morbus pariter auferatur, ssimus consolandi modum, et, dum unius mortem flere prohibemus, totius orbis mortuos planximus. Xerxes, ille rex potentissimus, qui subvertit montes, maria constravit,
Abbreviated transcription (Latin):
barbari. & certe paucas urbes nomi¬
naui in qͥb olim fuere regna ñ modu.¬
ca. ĩmum ab his malis uidebatur ori-¬
ens & tñ noitis const̾nat᷑. Ecce ibi an-¬
no p̃t̾ito ex ultimis caucari rupib in¬
missi innos ñ arabie s septẽtrionis
lupi tantaᷤᷤ breui ꝓuincias ꝓcuc᷑ret᷑.
Quot monastĩa capita. qͣnte fluiuoꝵ
aque humane cruore mutate sunt.
obsessa anthcia & urbes reliqͤ qͦfalis
nix palestina. egiptꝰ timore captiue.
N on mͥ si litiguȩ centũ sunit oraq cẽ¬
tũ si ferrea uox oĩa penarũ ꝑt̾rere
oĩa possũ. Heq enĩ historiã ꝓposui
scrib̾e s nras breuit flere miserias.
Alioqͥn ad hȩc merito explicanda &
tu cichides & salustius mutisunt. Fe¬
lx nepotianꝰ qui hȩc ñ uidit. felix qui
flendos potius ꝗͣ. beatos putamꝰ. Olim
offensũ sentimꝰ. nec placamꝰ dm̃ nr̃is
peccatis. Harbari fortes sc᷑ nr̃is uiciis
romanꝰ suꝑat᷑ exercitꝰ & qͦͣsi n̾ hoc

Expanded text:
barbari? et certe paucas urbes nomibarbari? et certe paucas urbes nominaui, in quibus olim fuere regna non modica. inmunis ab his malis uidebatur oriens et tantum nuntiis consternatus: ecce tibi anno praeterito ex ultimis Caucasi rupibus inmissi in nos non Arabiae, sed septentrionis lupi tantas breui prouincias percucurrerunt. quot monasteria capta, quantae fluuiorum aquae humano cruore mutatae sunt! obsessa Antiochia et urbes reliquae, quas nix, Palaestina, Aegyptus timore captiuae. non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea uox, omnia poenarum percurrere nomina possim. neque enim historiam proposui scribere, sed nostras breuiter flere miserias. alioquin ad haec merito explicanda et Thucydides et Sallustius muti sunt. Felix Nepotianus, qui haec non uidet; felix, qui flendos potius quam beandos putamus. olim offensum sentimus nec placamus deum. nostris peccatis barbari fortes sunt, nostris uitiis Romanus superatur exercitus; et quasi non hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tuis egens pitiunte exulat. Rufi¬
ni caput pilo constantinopoli ges¬
tatum ẽ. & abscisa manꝰ dextera.
ad dedecꝰ in saciabilis auaricie. Ostiatĩ
stipẽ mendicauit timasiꝰ. Hon calami¬
tates miseroꝵ. s fragilẽ humanȩ
conditionis narro statũ. Orret ani¬
Uiginti & eo ampluis anni st̃ qd̾ ĩ¬
ter constantinopolĩ & alpes uilias.
am.cunctasq pannonias gothus
sarmati. quadꝰ alanꝰ huniuanda.¬
li. marcomãni uastant trahunt
rapiunt. Quot matrone quot
uirgines dĩ. & in genua nobiliaq
corꝑa his bellis fuere ludibrio. cap¬
ti ep̃i in t̾fecti prbri & diu̾soꝵ offi¬
cia clericoꝵ. Subu̾erse eccłiȩ alta¬
ria x destructa stabulati eqͥ mar¬
tyrĩ effosse reliqͥȩ Ubiq luctꝰ. ubi q
gemitꝰ. & plurima mortis imago. Ro¬
manꝰ orbis ruit. & tñ ceruix nr̃a erec.
tanflectit᷑. Qd putas nc̃ animi hab̾e
coriithios. athenienses lacedemonios.
archadas cunctãq greciã qͥb imꝑãt

Expanded text:
tius egens Pityunte exulat; Rufitius egens Pityunte exulat; Rufini caput pilo Constantinopolin gestatum est et abscissa manus dextera ad dedecus insatiabilis auaritiae ostiatim stipes mendicauit; Timasius tates miserorum, sed fragilem humanae condicionis narro statum — horret aniuiginti et eo amplius anni sunt, quod inter Constantinopolim et Alpes Iulias , Dalmatiam cunctasque Pannonias Gothus, Sarmata, Quadus, Alanus, Huni, Uandali, Marcomanni uastant, trahunt, rapiunt. quot matronae, quot uirgines dei et ingenua nobiliaque corpora his beluis fuere ludibrio! capti episcopi, interfecti presbyteri et diuersorum officia clericorum, subuersae ecclesiae, ad altaria Christi stabulati equi, martyrum effossae reliquiae: ubique luctus, ubique gemitus et plurima mortis imago. Romanus orbis ruit et tamen ceruix nostra erecta non flectitur. quid putas nunc animi habere Corinthios, Athenienses, Lacedaemonios, Arcadas cunctamque Graeciam, quibus imperant
Abbreviated transcription (Latin):
interiit offendens oĩb qͥd sit hu¬
mana potentia. Ualentimi anꝰ uas¬
tato genitali solo & multã patͥã
derelinquens uomitu sangunꝰ ex¬
tinctus ẽ Huiꝰ germanꝰ ualens got.¬
thico bello uictus. intrahia eundẽ
locũ & mortis habuit & sepulchri.
Rratianꝰ ab exercitu suo ꝓditus
& ab obuiis urbib ñ receptꝰ ludib̾o
hostib fuit. cruenta te q manꝰ ues¬
tigia. parietes tui luglune testant᷑.
Ad holescens ualentinianꝰ & pene puer
pͦfugã pͦ exilia. pͦ recuꝑatũ multo
sanguine imꝑiũ haut ꝓcul ab ur¬
be frat̾ns mortis conscia necatuᷤ ẽ.
& cadauer ex anug in famatũ sus-¬
pendio. Qd loqͣr de ꝓcopio maximo
eugenio. qͥ utiq dũ rerũ potirẽiͣ¬
imꝑio t̾rori gentib erant: Om̃s
capti steterunt añ ora iurtoꝵ. &
qd̃ potentissimꝰ qͦndã miserrimũ
ẽ priꝰ ignominia seruitutis ꝙͣ hos¬
tili mucrone confossisc̾. Nicat ali¬
qͥs regũ talis conditio ẽ. Abudan

Expanded text:
interiit ostendens omnibus, quid sit huinteriit ostendens omnibus, quid sit humana potentia. Ualentinianus uastato genitali solo et inultam patriam derelinquens uomitu sanguinis extinctus est. huius germanus Ualens Gothico bello uictus in Thracia eundem locum et mortis habuit et sepulchri. Gratianus ab exercitu suo proditus et ab obuiis urbibus non receptus ludibrio hosti fuit cruentaeque manus uestigia parietes tui, Lugdune, testantur. adulescens Ualentinianus et paene puer post fugam, post exilia, post recuperatum multo sanguine imperium haut procul ab urbe fraternae mortis conscia necatus est et cadauer exanimis infamatum suspendio. quid loquar de Procopio, Maximo, Eugenio, qui utique, dum rerum potirentur, terrori gentibus erant? omnes capti steterunt ante ora uictorum et, quod potentissimis quondam miserrimum est, prius ignominia seruitutis quam hostili mucrone confossi sunt. Dicat aliquis: \'regum talis condicio est, feriun
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ imitari cogant᷑ delinquerẽ. uni¬
ce qͣntũ potes. immo etiã plusquã
potes mollitiem anni tui. & ub̾tĩ
fluentes lacͥmas repͥme: ne gͣn¬
dis pietas in nepoten apd̾ in cre¬
dulas mentes desꝑatio putet᷑ in
dm̃. Desid̾andꝰ tͥ ẽ q̃u absens non
quasi mortiuiᷤ ut illũ expectare ñ
amissũ uidearis. Uerũ quid ago
medens dolori quẽ iam reor & tẽ¬
pore & ratiõe sedatũ. ac ñ potiꝰ repli¬
co tͥ uicinas regũ miserias & nr̃i tẽ¬
poris calamitates. & ñ plangendus
sit qͥ hac luce claruit. ꝙͣ congͥtulã¬
dũ ei qd̃ de tantis mał euaserit.
Constantiꝰ arriani faustor heresis
dũ cont᷑ inunicũ parat᷑ & concitus
fert᷑ ad pugnã immo ipsi uiculo mo¬
riens magno dolore hosti reliqͥt ĩꝑi-
iugulator exercitꝰ xͫ sensit ĩ gretia.
quẽ pͥmũ ingallia denegarat. dũq
romanos ꝓpagare uult fines ꝑdidit
lib bonis fecore prunarũ suffocatꝰ

Expanded text:
qui imitari, cogantur delinquere. uinqui imitari, cogantur delinquere. uince, quantum potes, immo etiam plus quam potes, mollitiem animi tui et ubertim fluentes lacrimas reprime, ne grandis pietas in nepotem apud incredulas mentes desperatio putetur in deum. desiderandus tibi est quasi absens, non quasi mortuus, ut illum expectare, non amisisse uidearis. Uerum quid ago medens dolori, quem iam reor et tempore et ratione sedatum, ac non potius replico tibi uicinas regum miserias et nostri temporis calamitates, ut non tam plangendus sit, qui hac luce caruerit, quam congratulandum ei, quod de tantis malis euaserit? Constantius, Arrianae fautor hereseos, dum contra inimicum paratur et concitus fertur ad pugnam, in Mopsi uiculo moriens magno dolore hosti reliquit imperiugulator exercitus, Christum sensit in Media, quem primum in Gallia denegarat; dumque Romanos propagare uult fines, perdidit libus bonis fetore prunarum suffocatus
Abbreviated transcription (Latin):
tantũdẽ ẽ: nisi ꝙ magis senex
onustus peccatore fasce ꝓficisci¬
tur. Obtima qͦq dies miseris
mortalib eui. pͥma fugit sube¬
unt morbi tristisq senectus:
& labor & dure rapit ĩclemẽ¬
tia mortis. Neuiꝰ poeta. pati
inqͥt necesse ẽ multa mortalẽ
mala. ut enioba quia multũ
fleu̾at ĩ lapidẽ & indiũ saᷤ bes¬
tias cõmutã finxit antiqͥtas
& hesiod natales hominum
plangens gaudet in fuñe. prudẽ
Ut regi sic ep̃o. umio minꝰ regi
ꝗͣ ep̃o. Ille enĩ nolentib pre ẽ:
hicꝰ uolentib. Ille t̾rore subicit
hic seruituti donat᷑. Iue corꝑa
custodit ad mortẽ. hic animas ser¬
uat ad uitã. In te ocłi oĩũ dirigũ¬
t᷑. domꝰ tuȩ conu̾̃satio qͣsi ĩ speculo
constituta magistra ẽ publicȩdiᷤᷤ¬
cipline. Qcqͥd feceris. id sibi om̃s
faciendũ putant. caue ne cõitit¬
tas ꝙ aut qͥ rep̃hond̾e uolunt.
digne lacerasse uideantur: aut

Expanded text:
tantundem est, nisi quod magis senex tantundem est, nisi quod magis senex onustus peccatorum fasce tur. Optima quaeque dies miseris mortalibus aevi Prima fugit, subeunt morbi, tritisque senectus, Et labor, et durae rapit inclementia mortis. Naevius Poeta: Pati, inquit, necesse est multa mortalem mala. Unde et Niobem, quia multum fleverit, in lapidem et diversas bestias commutatam finxit Antiquitas. et Hesiodus natales hominum plangens gaudet in funere, prudenut regi, sic episcopo, immo minus regi quam episcopo. ille enim nolentibus praeest, hic uolentibus; ille terrore subicit, hic seruitute dominatur; ille corpora custodit ad mortem, hic animas seruat ad uitam. in te omnium oculi diriguntur, domus tua et conuerSatio quasi in specula constituta magistra est publicae disciplinae. quiidquid feceris, id sibi omnes faciendum putant. cane, ne committas, quod aut, qui reprehendere uolunt, digne lacerasse uideantur aut,
Abbreviated transcription (Latin):
dodotẽ. Precessit te suc cessor tu¬
us qd̵ tu eras ille pͦte iudicio oiũ
merebat᷑ atq ita ex una domo
duplex pontificatꝰ egressa est
diguitas dũ in alt̾o gͣculatio est
qd̃ tenuerit in alt̃o meror quod
raptus sit ne teneret. Plato¬
nis sententia ẽ. ominẽ sapienti¬
um uitã meditationẽ eẽ moitis.
S multo fortius apłs cotidie ĩ qͥt
morior ꝑ urãm głam. Aliud est
conari. aliud agere. Aliud uiuere
moriturũ. aliud morruicturum.
Ille moriturꝰ ex gła ẽ iste mori.¬
turus seꝑ ad głam. Debemus
gͥ & nos animo p̃meditari qd
aliqͣndo futuri sumꝰ. & qd̾ ueli¬
mꝰ nolimꝰ ab ẽẽ longiꝰ non potest.
Nam si ñ gentos uite ex cedẽmꝰ
annos ut añ diluuiũ uiuebat
humanũ genꝰ. & matusale nob̾
t̾ita longitudo quȩ eẽ desisset.
Ꝙ enĩ int̾ eũ qui decẽ uixit an¬
nos & ille qͥ mille. pꝰ qͦ. idẽ uite
finis ad uen̾it & in recusabilis
mortis necessitas tͣusactũ om̃e

Expanded text:
dotem. praecessit te successor tudotem. praecessit te successor tuus. quod tu eras, ille post te iudicio omnium merebatur. atque ita ex una domo duplex pontificatus egressa est dignitas: dum in altero gratulatio est, quod tenuerit, in altero maeror, quod raptus sit, ne teneret. Platonis sententia est omnem sapienti uitam meditationem esse mortis. multo fortius apostolus: cotidie, inquit, morior per uestram gloriamaliud est conari, aliud agere; aliud uiuere moriturum, aliud mori uicturum. ille moriturus ex gloria est; iste moritur semper ad gloriam. debemus igitur et nos animo praemeditari, quod aliquando futuri sumus et quod — uelimus nolimus — abesse longius non potest. nam si nongentos uitae excederemus annos, ut ante diluuium uiuebat humanum genus, et Mathusalae nobis terita longitudo, quae esse desisset. etenim inter eum, qui decem uixit annos, et illum, qui mille, postquam idem uitae finis aduenerit et inrecusabilis mortis necessitas, transactum omne
Abbreviated transcription (Latin):
an helitu tristẽ auunculũ con¬
solatur. Letais erat uultu & uni¬
uersis circa plorantib solus ipse
ridebat. Picere palliũ manus
extendere. uide qd̾ alii ñ uide¬
bant. & quasi in occursũ se eri¬
gens saltare uenientib. In celli¬
geres illũ ñ emori s emigrare.
& mutare amicos ñ relinque¬
re. Uoluunt᷑ ꝑ ora lacͥme. ꝙ ob¬
firmato animo ñ queo dolorẽ
dissimulare quẽ patior. Quis
crederet in tali illũ tempore
nr̃e ne cessitudinis recordari &
luctantante anuma studioꝵ sci¬
re dulcedinẽ app̃hensa auun¬
culi manu. hanc in qͥt tunicã
qua utebar in minist̾io xͥ mitte
dilectissimo mͥ ȩtate patri fr̃i
collegio & qͥcqͥd a te nepoti debe¬
batur affectus. in illũ tnsfert
quẽ mecũ parit̾ diligebas: at¬
q in talia uerba defecit aim¬
culum manu me recordatione
hc̃ tota plauxit italia. Corpus
t̾ra suscepit: anima x reddita ẽ.
Tu nepotẽ querebas ȩccła sacer¬

Expanded text:
anhelitu tristem auunculum conanhelitu tristem auunculum consolabatur. laetus erat uultus et uniuersis circa plorantibus solus ipse ridebat. proicere pallium, manus extendere, uidere, quod alii non uidebant, et quasi in occursum se erigens salutare uenientes: intellegeres illum non emori, sed migrare, et mutare amicos, non relinquere. uoluuntur per ora lacrimae et obfirmato animo non queo dolorem dissimulare, quem patior. quis crederet in tali illum tempore nostrae necessitudinis recordari et luctante anima studiorum scire dulcedinem? adprehensa auunculi manu: \'hanc,\' inquit, \'tunicam, qua utebar in ministerio Christi, mitte dilectissimo mihi, aetate patri, fratri collegio, et, quidquid a te nepoti debebatur affectus, in illum transfer, quem mecum pariter diligebus.\' atque in talia uerba defecit auunculum manu, me recordatione s, tota planxit Italia. corpus terra suscepit, anima Christo reddita est. tu nepotem quaerebas, ecclesia sacer
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ enĩ lete segetes & ub̃es agͥ
int̾dũ culmis aristisq luxuriañt
ita p̃clara ingenia & mens plena
uͥtutib inuariarũ artiũ redun¬
dat elegantiã. Uñ & apd̃ grecos
philosp᷑hus ille laudat᷑ qͥomne ꝙ
sua factũ głatꝰ ẽ. Hoc ide possu¬
mus & de isto dicere qͥbasilicaᷤ ec¬
cłȩ & martirũ conciliabula diu̾sis
pia quał finis erit: Omisebilis
humana conditio & sine xͦ uanũ
omne qd̃ uiuimꝰ. Qd te subtͣhis
qͥd t̾giuersaris oratio: Quasi
enĩ mortẽ illius differre possimꝰ
& uitã fac̾e̾ longiorẽ: sic timemꝰ
ad ultimũ ꝑ uenire. Omniᷤ caro
fenũ. & oĩs gła eiꝰ quasi floᷤ feni.
Ubi nc̃ decora illa facies. ubi totiꝰ
corꝑis dignitas qͦ ueluti pulchro
indumento pulchitudo amime
uestiebat᷑. Marcessebat ꝓdolor
flante austro liliũ & purpurea
uola inpallorẽ sensũ migrabat.
Cũq estuaret febrib & uenena¬
rũ fontes hauriret calor lasso

Expanded text:
quomodo enim laetae segetes et uberes agri quomodo enim laetae segetes et uberes agri interdum culmis aristisque luxuriant, ita praeclara ingenia et mens plena uirtutibus in uariarum artium redundat elegantiam. unde et apud Graecos philosophus ille laudatur, qui omnsua factum gloriatus est. hoc idem possumus et de isto dicere, qui basilicas ecclesiae et martyrum conciliabula diuersispia, qualis finis erit?s o miserabilis humana condicio et sine Christo uanum omne, quod uiuimus! quid te subtrahis, quid tergiuersaris, oratio? quasi enim mortem illius differre possimus et uitam facere longiorem, sic timemus ad ultimum peruenire. omnis caro faenum et omnis gloria eius quasi flos faeni. ubi nunc, decora illa faques, ubi totius corporis dignitas, quo ueluti pulchro indumento pulchritudo animae uestiebatur? marcescebat, pro dolor, flante austro lilium et purpura uiolae in pallorem sensim migrabat cumque aestuaret febribus et uenarum fontes hauriret calor, lasso
Abbreviated transcription (Latin):
dis. ursis. leonib. s & inminuti᷑ qͦ
gis corꝑa scimus ꝗͣ nomina eandẽ¬
q incunctis ueneram᷑ sollertiam:
ita mens xͦ dedita eque & maiorib
& minorib intenta ẽ: sciens etiã
de otioso uerbo reddendã ẽẽ ratio.¬
nẽ. F rat enĩ sollicitꝰ si niteret
altare. si parietes absq fuligine.
si pauim̃ta t̃ sa. si aanitor creberiꝰ
porta. si uela sẽꝑ in ostiis. si sacͤim
mundũ si uasa licentia. & moͬs
cerimonias piasollicitudo dispo
sita. ñ minꝰ ñ maiꝰ negligebat offi¬
cium. Ubic̃q eũ in eccła qͣreres ĩue¬
nires nobilẽ uirũ. Qntũ fabiũ
miratur antiqͥtas. qͥ etiã romanȩ
scriptor historiẽ ẽ. S magis expic¬
tura ꝙͣ. exlitt̾is nomen inuenit.¬
& besele el nr̃m plenũ sapientia
& sp̃u ddi scͥptura testat᷑. Yrã qͦq
filiũ mulieris tyre qd̾ alt̾ tab̾nacłi
altͣ cẽpli suppellectilẽ fabricati sit.

Expanded text:
dis, ursis, leonibus, sed et in minutis quoque dis, ursis, leonibus, sed et in minutis quoque gis corpora scimus quam nomina, eandemque in cunctis ueneramur sollertiam, ita mens Christo dedita aeque et in maioribus et in minoribus intenta est sciens etiam pro otioso uerbo reddendam esse rationem. erat ergo sollicitus, si niteret altare, si parietes absque fuligine, si pauimenta tersa, si ianitor creber in porta, uela semper in ostiis, si sacrarium mundum, si uasa lucentia; et in omnes caerimonias pia sollisita, non minus, non majus negligebat officium. Ubicumque eum in Ecclesia quaereres, invenires. Nobilem virum Qu. Fabium miratur Antiquitas, qui etiam Romanae scriptor historiae est; sed magis ex pictura quam ex litteris nomen invenit: et Beseleel nostrum plenum sapientia et spiritu Dei, Scriptura testatur. Hyram quoque filium mulieris Tyriae, quod alter tabernaculi, alter templi supellectilem fabricati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
letabat᷑ suꝑ se nr̃o testumonio & qͥc¬
qͥd minꝰ in opusculo erat distinctiõe
mod̾ata. & ꝓnũciationis uarietate
pensabat ut iuirecitãdo illo ipse uł
plac̾ẽ uł displic̾e cotidie uidet᷑. Unde
hic feruor nͥ examore dĩ. uñ legis
xͥ indefessa medicatio. nͥ ex desidio
eius qui legẽ dedit : Alii nũmũ
ad dant nũmo. & marsupiũ suffo¬
cantes matronarũ opes uenent᷑
obsequiis. Sint diciores mona-¬
chi quã fuerant seculares. P ossi¬
cuplete diabolo nͨ habuerant & sus¬
piret eos eccła diuites. qͦs tenuit
mundus ante mendicos. Nepotia¬
nus nr̃ aurũ calcans scedulas con
ꝑ tate incedit ornati ͦr. Ita totum
ȩccłȩ inuestigat ornatũ. Ad cõꝑatio¬
nem qͥ dẽ suꝑioꝵ modica st̃ qͦ dic¬
turi sumꝰ. s in paruis idẽ animꝰ ostẽ¬
ditur. Ut enĩ creatorem ñ incelo
tm̃ miram᷑ & in t̾ra sole & oceano
elephantis. camelis. eqͥs bub. par¬

Expanded text:
laetabatur super se nostro testimonio et, quilaetabatur super se nostro testimonio et, quidquid minus in opusculo erat, distinctione moderata et pronuntiationis uarietate pensabat, ut in recitando illo ipso uel placere uel displicere cotidie uideretur. unde hic feruor, nisi ex amore dei? unde legis Christi indefessa meditatio, nisi ex desiderio eius, qui legem dedit? alii nummum addantnummo et marsuppium suffocantes matronarum opes uenentur obsequiis, sint ditiores monachi, quam fuerant saeculares, possicuplete diabolo non habuerant, et suspiret eos ecclesia diuites, quos tenuit mundus ante mendicos: Nepotianus noster aurum calcans scedulas cons est et paupertate incedit ornatior, ita totum ecclesiae inuestigat ornatum. Ad conparationem quidem superiorum modica sunt, quae dicturi sumus, sed et in paruis idem animus ostenditur. ut enim creatorem non in caelo tantum miramur et terra, sole et oceano, elefantis, camelis, equis, bubus, par
Abbreviated transcription (Latin):
agebit tertulliani: istud eypriani.
Hoc lactantan illud hylarũ ẽ. Sic
minutiꝰ felix. ita uictorinꝰ. In hunc
litate auunculi diligebat interdum
ꝓferebat in mediũ. lectiõe q assidua
rinis epistolis dep̃catꝰ ẽ. ut aliquid
ad se scriberẽ. quotiens noc turnũ
de euangłio precatorẽ. & int̾ pella¬
tricẽ duri iuidicis uiduam exhibuit.
Cũq ego silentio magis ꝗͣ litteris
de negarẽ. & pudore reticentis pu-¬
dorẽ suffundem postulantis. auincu¬
lũ mͥ opposuit p̃catorẽ qͥ & liberus
ꝓ alio pet̾et. & ꝓ reuerentia sac̾dotii
faciliꝰ impetret. F eci ego ꝙ uoluit &¬
breui libello amicitias nr̃as eternȩ
memoriȩ consecui. qͦ suscepto cresi
opes & darii diuitias se uicisse iac¬
t abat. Illũ ocuł. illũ sinu. illũ mani
Tillũ ore retinebat. Cũq instrato
frequent̾ euolueret suꝑ pectus sopo¬
rati dulcis pagina decidebat. Si uͦ
ꝑ egrinoꝵ si amicors qͥspiã uen̾at

Expanded text:
aiebat, \'Tertulliani, istud Cypriani, aiebat, \'Tertulliani, istud Cypriani, hoc Lactantii, illud Hilarii est. sic Minucius Felix, ita Uictorinus, in hunclitate auunculi diligebat, interdum proferebat in medium. lectione quoque adsirinis epistulis deprecatus est, ut aliquid ad se scriberem! quotiens nocturnum de euangelio petitorem et interpellatricem duri iudicis mihi uiduam exhibuit! cumque ego silentio magis quam litteris denegarem et pudore reticentis pudorem suffunderem postulantis, auunculum mihi opposuit precatorem, qui et liberius pro alio peteret et pro reuerentia sacerdotii facilius inpetraret. feci ergo, quod uoluit, et breui libello amicitias nostras aeternae memoriae consecraui; quo suscepto Croesi opes et Darii diuitias se uicisse iactabat. illum oculis, illum sinu, illum manibus, illum ore retinebat; cumque in strato frequenter euolueret, super pectus soporati dulcis pagina decidebat. si uero peregrinorum, si amicorum quispiam uenerat,
Abbreviated transcription (Latin):
inoꝑe extremꝰ inorine. Qeqͥd boni
fecerat ad auunculũ referebat. Si
qͥs forte alit̃ euen̾at ꝗͣ. putauerat
illũ nescire se errasse dicebat. In pub¬
lico ep̃m ddomi patrẽ nou̾at. si rauita¬
tem morumhy laritate frontis tẽꝑa
rare ut matres. hortari ut sorores
lerat relicto foris clerico duritiȩ t᷑.¬
didat monachũ. creber in oratiõib
uigilans. in p̃cando lacͥmas do non
homitib offerebat. Ieiunia ĩ auri¬
ge moctũ dũ ꝓ lassitudine & uirib
corꝑis mod̾abatur. mensȩ auuncłi in¬
ter erat. & sic apposita queq libabat
ut sr̃ stitionẽ fugeret & continentiã
reseruaret. Sermo eiꝰ ad õe conui¬
uiũ descͥpturis aliqͥd p̃pon̾e. libent̃
audire. responde uerecunde recta
susciꝑe pͣua ñ acrit̾ confutare. Pis¬
putantẽ contͣ se magis docere ꝗͣ. uinc̾e.¬
nuo pudore ornabat gtatẽ. Atq in¬
hunc modũ eruditionis głam decli¬
nando eruditiũimꝰ habebat᷑. Illud

Expanded text:
in opere, extremus in ordine. Quidquid boni in opere, extremus in ordine. Quidquid boni fecerat, ad avunculum referebat; si quid forte aliter evenerat, quam putarat, illum nescire, se errasse dicebat. In publico episcopum, domi patrem noverat. Gravitatem morum hilaritate frontis temperabrare ut matres, hortari ut sorores  contulerat et relicto foris clerico duritiae se tradiderat monachorum, creber in orationibus, vigilans in precando lacrimas Deo, non hominibus, offerebat; ieiunia in aurigae modum pro lassitudine et viribus corporis modtererat, et sic apposita quaeque libabat, ut et superstitionem fugeret, et continentiam servaret. Sermo ejus per omne convivium de Scripturis aliquid proponere, libenter audire, respondere verecunde, recta suscipere, prava non acriter confutare, disputantem contra se magis docere, nuo pudore, qui ornabat aetatem, quihunc modum eruditionis gloriam declinando eruditissimus habebatur. illud\',
Abbreviated transcription (Latin):
ficẽ deserere ñ audebat. Tota in illo
cernens exempla uirtutũ. domiq
habens uñ disceret. in uno atq eodem
& imitabat᷑ monachũ & ep̃m uenera¬
multa: fit clericus. & ꝑ solitos gͣdus
prbrt ordinat᷑. Ihubone qͥ gemitus
& iuiuenilẽ ȩtatẽ in congruã sac̃dotio
causãbat᷑. Q quanto plus repugna¬
bat: tanto magis oĩũ in se studia
ipse sciret eẽ prb̃m. Igit᷑ cleri¬
catũ ñ honorẽ in telligens s onus.
pͥmã curã curã habuit ut humilita¬
te suꝑaret in uidiã. deinde ut nul¬
lam nob obscem in se rumoris fabu¬
lã daret. ut qͥ mordebant᷑ ad etatem
eius stuperent ad continentiã. sub¬
uenire pauꝑib uisitare languẽtes.
ꝓuocare hospitio lenire blandiciis.
gaude cũ gaudentib. flere c̃flentib.
Cecoꝵ baculus. esurientiũ cib spe̾ mi¬
seroꝵ. solamen lugentiũ fuit. Ita in
singuł uirtutib eminebat: qͣsi gt̾as
ñ haberet. In t̾ prb̃ros & coeqͣles pͥmus

Expanded text:
ficem deserere non audebat tota in illo ficem deserere non audebat tota in illo cernens exempla virtutum domique habens, unde disceret. In uno atque eodem et imitabatur monachum et episcopum veneramulta? Fit clericus et per solitos gradus presbyter ordinatur. Iesu bone, qui gemitus, et iuvenalem aetatem incongruam sacerdotio causabatur. Sed quanto plus repugnabat, tanto magis omnium in se studia  quem ipse sciret esse presbyterum. Igitur clericatum non honorem intellegens sed onus primam curam habuit, ut humilitate superaret invidiam, deinde, ut nullam obsceni in se rumoris fabulam daret, ut, qui mordebantur ad aetatem eius, stuperent ad continentiam. Subvenire pauperibus, visitare languentes, provocare hospitio, lenire blanditiis, gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus; caecorum baculus, esurientium cibus, spes miserorum, solamen lugentium fuit. Ita in singulis virtutibus eminebat, quasi ceteras non haberet. Inter presbyteros et coaequales primus
Abbreviated transcription (Latin):
nos iste in ꝑfecte seruitutis dĩ. & cẽ¬
firionẽ corneliuĩ ut lego iustũ statĩ
dudio baptizatũ. Ueruntam̃ ue¬
lut incunabula quedã nascentiᷤᷤ fi¬
dei cõꝓbemꝰ. ut qͥ sub alienis signis
de uotus miles fuit donandꝰ laurea
sit. Post ꝙͣ suo regi ceꝑit nulitare.
bal tẽo posito habituq mutato qͥcqͥs
castrensis peculii fuit ĩ pauꝑesero¬
gauit. Legerat enĩ. Qui uult per¬
fectus ẽẽ uendat oĩa qͤ ht̃ & det pau
tis duob dñis seruire dõ & manione.
E xcepta uili tunica & oꝑimento
pari quo tecto tm̃ corꝑe friguᷤᷤ ex¬
club̾et. nicħ sibi ampliꝰ reseruaũ.
Cuiꝰ ipse ꝓuintiȩ morẽ sequens. nec
munditiis nec sordib notabilis erat.
Cũq arderet cotidie aut ad egypti
monast̾ia ꝑg̃e. aut mesopotanuȩ in¬
uisere choros. uł certe insularũ dab¬
matie ꝙͤ altino tantũ freto distant
solitudines occupare: Aiuncłm ponti

Expanded text:
nes istae imperfectae servitutis Dei. Et cennes istae imperfectae servitutis Dei. Et centurionem Cornelium, ut lego justum, statim audio baptizatum . 10. Verumtamen velut incunabula quaedam nascentis fidei comprobemus; ut qui sub alienis signis devotus miles fuit, donandus laurea sit, postquam suo regi coeperit militare. Baltheo posito habituque mutato, quidquid castrensis peculii fuit, in pauperes erogavit. Legerat enim: « Qui vult perfectus esse, vendat omnia quae habet, et det pautis duobus dominis servire, Deo, et mamonae » . Excepta vili tunica, et operimento pari, quo tecto tantum corpore, frigus excluderet, nihil sibi amplius reservavit. Cultus ipse, provinciae morem sequens, nec munditiis, nec sordibus notabilis erat. Cumque arderet quotidie, aut ad Egypti monasteria pergere, aut Mesopotamiae invisere choros; vel certe insularum Dalmatiae, quae Altino tantum freto distant, solit
Abbreviated transcription (Latin):
rit ipsa morietur. E rgo & qͥ ñ pec¬
cauerit ipsa uiuet. Nec uirtuteᷤᷤ
mur. Paulus ꝑsecutor ȩccłẽ & ma¬
ne lupus rapax beniamin ad uesꝑ¬
amdedit escã ananie oui sub mt¬
tens capt̃. Igit᷑ & nepotianꝰ nr qͣsi
infantulus &e rudis puer subito
nob̃ ile iordane nascit᷑. Aliꝰ forsi¬
tan serib̾et qd̾ obsalutẽ illiꝰ orientẽ
heremũq dimiseris. & me carissi
mui sodalem tuũ redeundi spe lac¬
taueris ut pͥmũ si fieri posset soro¬
reni cũ paruulo iuduam. de insi
consiliũ illa respueret saltĩ ne po.¬
tẽ dulcissimũ conseruares. Hie N
ille de qͦ tͥ qͦndã uaticuiatꝰ sum.
Licet pariilus ex collo pendeat
no corpus eiꝰ cilicio tritũ sit: quod
stans ante seculi potestates luri¬
da ie uuniis ora portau̾̃it. qd̃ ad huc
sub altͫꝰ inaum̃tis alt̃i militau̾it.¬
& ad hoc habuerit cingulũ ut
ut uidius pupillis opp̃ssis miserisq
subirenuiret. Michi ñ placent dilatio¬

Expanded text:
rit, ipsa morietur; ergo et, quae non pecrit, ipsa morietur; ergo et, quae non peccauerit, ipsa uiuet. nec uirtutes mur. Paulus, persecutor ecclesiae et mane lupus rapax Beniamin, ad uesperam dedit escam Ananiae oui submittens caput. igitur et Nepotianus noster quasi infantulus uagiens et rudis puer subito nobis de Iordane nascatur. Alius forsitan scriberet, quod ob salutem illius orientem heremumque dimisermum sodalem tuum, redeundi spe lactaveris, ut primum, si fieri posset, sororem cum parvulo viduam; deinde, si consilium illa 337 respueret, saltem nepotem dulcissimum conservares. Hic est enim ille de quo tibi quondam vaticinatus sum: licet parvulus ex collo pendeat no, corpus ejus cilicio tritum sit: quod stans ante saeculi potestates, lurida jejuniis ora portaverit: quod adhuc sub alterius indumentis, alteri militaverit: et ad hoc habuerit cingulum, ut viduis, pupillis, oppressis, miserisque subveniret. Mihi non placent dilatio
Abbreviated transcription (Latin):
ne & in spũ pat̾ doles uiscera tua
& quasi ate diuisa suspiraᷤ. S obse¬
ero ut modũ adhibeas in dolore
inanor illiꝰ sententiȩ. neqͥd nunĩ
obligatoq parũꝑ uult̾ie audias
laudes eiꝰ cuius semꝑ uͥtute letatꝰ
es. Nec doleas qd̾ talem amiseris
s gaudeas qd̾ tałe habueris. & si¬
cut hi qui ibreluotabella t̾rat
situs pingunt ita inparuo isto
uolumine cernas ad umbrata ñ ex¬
pressa signa uͥtutũ: suscipiasq ano¬
bis ñ uires s uoluntatẽ. Hȩc p̃cep¬
ta st᷑ rechors ut maiores eiꝰ qͥ laudã¬
dus ẽ & eoꝵ alciꝰ gesta repetantur.
sicq ad ipsũ ꝑgͣdus sermo ꝑueniat.
Qđ uidelicet auitis pat̾nisq uͥtuti¬
b illustͥior fiat. & aut ñ deget̾iasse
a bonis aut mediocres ipse ornasse
iuideatur. Ego carnis bona qͤ semꝑ
& ipse contẽpsit manime laudib
ñ requirã.neͤ me iactabo degere.i.
& eregiõe gepthe in catalogo iꝰtoꝵ
apłi uoce numeratꝰ demeretrice
sit natꝰ. Aiima in qͥt qͤ peccaue¬

Expanded text:
ne et in spiritu pater, aues uiscera tua et quasi a te diuulsa suspiras! sed obsecro, ut modum adhibeas in dolore memor illius sententiae: ne quid nimis\' obligatoque parumper uulnere audias laudes . eius, cuius semper uirtute laetatus es, nec doleas, quod talem amiseris, sed gaudeas, quod talem habueris, et sicut hi, qui in breui tabella terrarum situs pingunt, ita in paruo isto uolumine cernas adumbrata, nonexpressasignauirtutumsuscipiasque a nobis non uires, sed uoluntatem. Praecepta sunt rhetorum, ut maiores eius, qui laudandus est, et eorum altius gesta repetantur sicque ad ipsum per gradus sermo perueniat, quo uidelicet auitis paternisque uirtutibus inlustrior fiat et aut non degenerasse a bonis aut mediocres ipse ornasse uideatur. ego carnis bona, quae semper et ipse contempsit, in animae laudibus nOlI requiram nec me iactabo de genere, id est et e. regione Iephte in catalogo iustorum apostoli uoce numeratus de meretrice sit natus. anima,inquit, quae eccaue
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓponis mͥ librũ apocriphũ qui sub nomi¬
ne ez drt ã te & similib tui legit᷑ ubi scrip¬
tũ ẽ qd̃ pͦ mortẽ nullus ꝓ aliis audeat de¬
p̃cari. Quẽ ego librũ nũꝙͣ. legi. Quidenĩ
necesse ẽ in manꝰ sumere ꝙ ȩccłã ñ recepit:
Nisi forte balsamũ mͥ & barbelo & thesau¬
rum manichei & ridiculũ nom̃ leusibore.¬
& quia ad radices pyrinei habitas uicinus
ꝙes hyberiȩ basidis antiqͥssimi heretici
& impite scientiȩ incredibilia portenta ꝑ
ciens de salomone sumis testimoniũ Ql
salomon oĩno ñscripsit. Ut qͥ habes altn
esdrã. habeas & salomonẽ altm. Q si tibi
placuerit legito fictas reuelationes õium
patͥarcharũ & ꝓpħarũ. Ꝙ cũ illas edidice¬
ris int̾mulierũ textͥna cantato. Inmo
legendas ꝓpone in tab̃nis tuis. ut faciluᷤ
ꝑ has nenias uulgus indoctũ ꝓuoces ad

Expanded text:
et proponis mihi librum apocryphum, qui sub nomiet proponis mihi librum apocryphum, qui sub nomine Esdrae a te et similibus tui legitur: ubi scriptum est, quod post mortem nullus pro aliis audeat deprecari: quem ego librum numquam legi. Quid enim necesse est in manus sumere, quod Ecclesia non recipit? Nisi forte Balsamum mihi, et Barbelum, et Thesaurum Manichaei, et ridiculum nomen Leusiborad radices Pyrenaei habitas, vicinusque es Iberiae, Basilidis antiquissimi haeretici et imperitae scientiae, incredibilia portenta prciens de Salomone sumis testimonium, quod Salomon omnino non scripsit: ut qui habes alterum Esdram, habeas et Salomonem alterum: et si tibi placuerit, legito fictas revelationes omnium patriarcharum et prophetarum: et cum illas didiceris, inter mulierum textrinas cantato, immo legendas propone in tabernis tuis: ut facilius per has naenias vulgus indoctum provoces ad
Abbreviated transcription (Latin):
tate nimia ubiq p̃sentes sunt: marty reᷤ
pͦ effusionẽ sanguinis sui ara oꝑiuitur
libello tuo. ꝙ dũ uiuimꝰ mutuo ꝓ nob̾ ora¬
re possimꝰ. post ꝙͣ. autẽ mortuiꝰ fuerimꝰ
nulliꝰ sit p alio exaudienda oratio p̃sertĩ
cũ martires ultionẽ sui sanguiuꝰ obsecͣn¬
tes impetͣre ñ qͥuerint. Si apłi &mar¬
solliciti. qͣnto magis pͦ coronas uictorie
& tͥũphos: Unus hõ moyses sexcentis
milib armators impetrat a do ueniam.
& stpħs imitator dni sui & pͥmuᷤᷤ mar¬
apłs ducentas septuaguita sex sibi dicit ĩ
qui toto orbe ad suũ ȩuangliũ cirediderus¬
mutire ñ pot̾it: Meliorq erit uigilantiꝰ
canis uiuens ꝙͣ. ille leo mortuus: R ecte ħ
de eccłiaste ꝓponeres. sipaulũ in spu mor¬
tuũ confit̾eris. Peniq sc̃i ñ appellant᷑ mor¬
tui.s dormientes. U ñ & la zarꝰ qͥ resurrec¬
turꝰ erat dormisse ꝑhibetur & apłs uetat
thesalonicenses de dormientib contrista¬
ri. Tn uigilans dormis & dormiens scrib̾

Expanded text:
tate nimia ubique praesentes sint, martyres, post effusionem sanguinis sui ara operientur libello tuo quod dum vivimus mutuo orare possumus: postquam autem mortui fuerimus, nullius sit pro alio exaudienda oratio, praesertim cum martyres ultionem sui sanguinis obsecrantes, impetrare non quiverint. Si apostoli et marsolliciti, quanto magis post coronas, victorias et triumphos! Unus homo Moyses sexcentis millibus armatorum impetrat a Deo veniam, et Stephanus imitator Domini sui et primus marapostolus ducentas septuaginta sex sibi dicit in qui mutire non poterit, meliorque erit Vigilantius, canis vivens, quam ille Leo mortuus? Recte hoc de Ecclesiaste opponeres, si Paulum in spiritu mortuum confiterer. Denique sancti non appellantur mortui, sed dormientes. Unde et Lazarus qui resurrecturus erat, dormisse perhibetur . Et Apostolus vetat Thessalonicenses de dormientibus 393 contristari. Tu vigilans dormis, et dormiens scribis:
Abbreviated transcription (Latin):
areret in geniũ. de illoꝵ posset
fontib irrigari. pnunt innume¬
rabiles uiros. & maxime periclen
& xenofontẽ socͣticũ. quoꝵs alter
amissis duob filiis coronatꝰ in contio¬
ne disseruit. Alt̃ cũ sacͥficans filiũ
in bello audisset occisũ dde posuisse
coronã dr̃ & eandẽ capiti reposuisse.
pͦꝰqͣ fortit̃ in acie dimicantẽ repꝑit
concidisse. Ed memorẽ romanos du¬
ces quoꝵ uͥtutib quasi qͥbdã stellis
latinȩ micant historie: puluillus
capitoliũ. dedicans. moituũ uͭ nuntia
babat᷑ filiũ se ussit absente sepelior.
Tuciꝰ paulus septẽ dieb int̾ duoꝵ exe¬
quias filioꝵ triumphans urbẽ ĩgreᷤᷤ¬
sus ẽ. ꝑ ret̾micto marimos catones.
gallos. phisones. brutos scepholas. me¬
tellos. scauros. marios. crassos. mar¬
cellos. atq aufidos. quors ñ iinor
in luctu ꝙͣ. iubellis u̾tꝰ fuit. & quorum
orbitates in consolatiõis libro tallus

Expanded text:
areret ingenium, de illorum posset areret ingenium, de illorum posset fontibus irrigari. Proponunt innumerabiles viros, et maxime Periclem et Xenophontem Socraticum, quorum alter amissis duobus filiis, coronatus in concione disseruit: alter cum sacrificans filium in bello audisset occisum, deposuisse coronam dicitur, et eamdem capiti reposuisse, postquam fortiter in acie dimicantem reperit concidisse. 335 Quid memorem Romanos duces, quorum virtutibus quasi quibusdam stellis, Latinae micant historiae? Pulvillus Capitolium dedicans, mortuum, ut nuntiabatur, subito filium, se jussit absente sepeliri. L. Paulus septem diebus inter duorum exequias filiorum triumphans, urbem ingressus est. Praetermitto Maximos, Catones, Gallos, Pisones, Brutos, Scaevolas, Metellos, Scauros, Marios, Crassos, Marcellos, atque Aufidios, quorum non minor in luctu quam in bellis virtus fuit, et quorum orbitates in Consolationis libro Tullius
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ cunctaꝵ. gentiũ uoces & litterȩ
sonant. Taceo de hebreis & latint᷑
añs dedicauit. In mortałe amimami.
& pꝰ dissolucionẽ corporis subsistentẽ.
Qd̃ pitagor aᷤ sõmauit democritus
ñ credidit. In consolatione dãpuatio¬
nis sue socrates disputauit ĩ carc̾e.
Indus. ꝑsa. gotus. egyptiꝰ. philosophã¬
tur. Bossoꝵs feritas. & pellitoꝵ tͣba
ppłoꝵ. qͥ mortuos qͦndã inferis ho¬
mines immolabant. stridorẽ suũ
in dulce crucis fregert᷑ melos. & to¬
tuis mundi una uox. xp̃c ẽ. Quid
agimꝰ anima. qͦ nos u̾timꝰ. qͥd pͥmũ
assumimꝰ. qͥd tacemꝰ: Ex cider̃t¬
luctu opp̾ssa lacͥmis. pessita singul¬
tib dicendi ordinẽ ñ tenes. Ułi a¬
lud ab infantia studiũ luc̾arum.
& anaxagore ao telamonis semꝑ
laudata sententia. sciebã me gemi
cicero. platonis. diogenis clitomachi.
carnadis. possidonii. ad sedando lic̃
minuere st̃ conati. ut etiã si nr̃m

Expanded text:
eius cunctarum gentium uoces et litterae eius cunctarum gentium uoces et litterae sonant. taceo de Hebraeis, Graecis dominus dedicauit. inmortalem animam et post dissolutionem corporis subsistentem, quod Pythagoras somniauit, Democritus non credidit, in consolationem damnationis suae Socrates disputauit in carcere, Indus, Persa, Gothus, Aegyptius philosophantur. Bessorum feritas et pellitorum turba populorum, qui mortuorum quondam inferiis homines immolabant, stridorem suum in dulce crucis fregerunt melos et totius mundi una uox Christus est. Quid agimus, anima? quo nos uertimus? quid primum adsumimus? quid tacemus? excideruluctu, oppressa lacrymis, praepedita singultibus, dicendi ordinem non tenes? Ubi illud ab infantia studium litterarum, et Anaxagorae, ac Telamonis semper laudata sententia? Sciebam me genui, secutus est Cicero ; Platonis, Diogenis, Clitomachi, Carneadis, Posidonii ad sedandos luctuminuere sunt conati, ut etiam si nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
ħ iohannis baptistȩ regnũ cxłoꝵ ium
passũ ẽ & uiolenti diripuert̃ illud. ftm¬
mea illa rũphea custos paradisi ac p̃¬
sidencia forib c herubin xͥ restincta
& reserata sc̃ sanguine. Nec mirũ
hoc nob̾ in resurrectiõe ꝓmicti. cũ
õs qͥ incarne ñ scđm carnẽ uiuimuᷤᷤ
municipatũ habeamꝰ incelo. & hic
ad huc positis dicat᷑ int̾ra: regnũ dei
intrauos ẽ. A. dde qd̾ ante resurrec¬
tionẽ xͥ. Notus tm̃ erat iniudea ads̃
in isrs magnũ nom̃ eiꝰ. & ipsi qͥ noue¬
runt eũ tñ ad inferos tenebant᷑. Ubi
tc̃ totiꝰ orb̾ homines ab india usq ad
britauniã. arigida septẽ trionis pla¬
ga usq ad feruores athlantici oceam
tam innumerabiles ppłi & tantarum
gentiũ multitudines quȩ uarie lin¬
guis. Habitu uestib & armis. piscun
ritu acͥlocustarũ. & uelut muscȩ &
culices conterebantur. Absq noticia¬
& enĩ creatoris sui: oĩs hõ pecus ẽ.
Nc̃ uͦ pꝰ passionẽ xͥ & resurrectionẽ

Expanded text:
 Iohannis Baptistae regnum caelorum vim passum est et violenti diripuerunt illud. Flamma illa rumphea, custos paradisi, et praesidentia foribus cherubin Christi restincta et reserata sunt sanguine. Nec mirum hoc nobis in resurrectione promitti, cum omnes, qui in carne non secundum carnem vivimus, municipatum habeamus in caelo et hic adhuc positis dicatur in terra: Regnum Dei intra vos est. Adde quod ante resurrectionem Christi notus tantum erat in Iudaea Deus, in Israhel magnum nomen eius, et ipsi, qui noverant eum, tamen ad inferos trahebantur. Ubi tunc totius orbis homines ab India usque ad Britanniam, a rigida septentrionis plaga usque ad fervores Atlantici oceani, tam innumerabiles populi et tantarum gentium multitudines quam variae linguis, habitu tam vestis et armis? Piscium ritu ac lucustarum et velut muscae et culices conterebantur; absque notitia enim creatoris sui omnis homo pecus est. nunc uero passionem Christi et resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
intẽpe. Ob ħans ne potiañ nr̃ ab senᷤ
p̃sens ẽ & ꝑ tanta t̾rarũ spatiadi¬
iisus ut raq cõplectit᷑ manu. Ha¬
bemꝰ mutuo obsidẽ caritatis. Iun¬
gamͦ spũ. stringam᷑ affectu. & for¬
titudinẽ mentis ꝗͣ beatꝰ papa cro.¬
matiꝰ ostendit in dormitiõe ger¬
maninos imuitem infilio. Illũ nr̃a
pagella de cantet. illũ cuncte lit¬
t̾e sonent. Quẽ corꝑe ñ uale mus
recordatione teneamꝰ. & cũ qͦ loqͥ

Expanded text:
sens est et per tanta terrarum spatia diuisos utraque conplectitur manu. habemus mutuae obsidem caritatis. iungamur spiritu, stringamur affectu et fortitudinem mentis, quam beatus papa Chromatius ostendit in dormitione germani, nos imitemur in filio. illum npagella decantet, illum cunctae litterae sonent. Quem videre non valemus, recordatione teneamus, et cum quo loqui
Abbreviated transcription (Latin):
tori dicente Apło. Hoc enĩ dico uob̃
insermone dni. qm̃ nos qͥ uiuimuᷤ
qͥ relinqͥm᷑ in ad uentu dñi ñ p̃uenie¬
mꝰ eos qͥ dormiunt. De quib & hiere¬
mias loqͥt᷑. Delinqͣntes suꝑ terram
bona dm̃i in t̾rad spiritalẽ nos ꝑspi¬
cue trahit in telligentiã. Que enĩ
bona rex alia requirebat aut qͦ in¬
digebat qui tante potentiȩ fuit u̾
partim ꝑ illũ opib salomon filius eiꝰ
qͦ nullus mnorbe terrarũ ditior fuit
contentꝰ eẽt: S in t̾ra uiuentium
bona illa querebat ꝗͤ nec ocłs uidit
nec auris Audiuit. nec ĩ cor hominiᷤ
ascenderunt: quȩ p̃ꝑauit ds diligẽ

Expanded text:
nim dico vobis in sermone Domini, quoniam nos qui vivimus, qui relinquimur in adventum Domini, non praeveniemus eos qui dormiunt : de quibus et Jeremias loquitur: Derelinquentes te, super terram bona Domini, ad spiritalem nos perspicue trahit intelligentiam. Quae enim bona rex alia requirebat, aut quo indigebat, qui tantae potentiae fuit, ut partis per illum opibus Salomon, filius eius, quo nullus in orbe terrarum ditior fuit, contentus esset ? sed in terra uiuentium bona illa requirebat, quae nec oculus uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparauit deus di
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ddies apꝓpinqͦuit. Un & moy ses
mouens plangit᷑. iħs absq funere
& lacͥmis in monte sepelit᷑. Qeqͥd
de scͥpturis suꝑ lamentatione dici
porest. In eo libro quo paulũ rome
consolatisumꝰ. breuit̃ explicauimꝰ.
Nc̃ nob̾ ꝑ aliã semitã ad eundem
locũ ꝑueniendũ ẽ. ne uideam᷑ p̃t̾ita¬

Expanded text:
s autem adpropinquauit. unde et Moyses moriens plangitur, Iesus absque . funere et lacrimis in monte sepelitur. quidquid de scripturis super lamentatione dici potest, in eo libro, quo Paulam Romae consolati sumus, breuiter explicauimus. nunc nobis per aliam semitam ad eundem locum
Abbreviated transcription (Latin):
te.i. in spmea corona qͥ coronauit
eũ mat sua sy. nagoga. in diespõ¬
sionis eiꝰ gͣndo uidelicet sibi ꝯuinx̃
ecclam. & indie leticie cordis eiuis
quo gaudebat ꝑ suam passionem
redum mundũ diaboli potestate.
ẜ gredimini hoc ẽ exite ã tenebris
infidelitatis. & uidete hoc ẽ mente
intelligite. qr ille qͥ ut hõ patitur
uerꝰ ẽ ds̃. uł etiam egredimini ex¬
tra portã ciuitatiᷤꝰ ur̃e. ut eũ ĩgol¬
gotha monte crucifixũ uideatis.

Expanded text:
te, in spinea corona qua coronavit eum mater sua Synagoga, in die desponsationis ejus, quando videlicet sibi conjunxit Ecclesiam, et in die laetitiae cordis ejus, quo gaudebat per suam passionem redimi mundum de diaboli potestate. Egredimini ergo, hoc est, exite de tenebris infidelitatis, et videte, hoc est, mente intelligite: quia ille qui ut homo patitur, verus est Deus; vel etiam egredimini extra portam civitatis vestrae, ut eum in Golgotha monte crucifixum videatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯłica parabola inuenta oue con¬
uocauit amicos dicens. Cõgͣtula¬
lamimi mͥ. Potest hoc & simpli¬
citer totũ ad passionẽ xͥ referri
iuxta litt̾am. Preuidens enĩ salo¬

Expanded text:
ica parabola, inventa ove, convocavit amicos dicens: Congratulamini mihi . Potest hoc et simpliciter totum ad passionem Christi referri juxta litteram. Praevidens enim Salo