comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ honeste suaderi cȩ saripassurs. Simnnebonꝰuir siliȩ c suadeã minme. Sua soriseñ fonsẽ
utilitas eiꝰ cuiqusq suadet. At rectast̃ qͥsnegat: Sedñ ẽsẽꝑ rectis insuadendo locꝰ. Sed quia ẽ
altior questio nectantũ ad suasorias ꝑtiret. destinatꝰ emibi iuc locꝰ duo decimo quisũmus
futurꝰ e libro Necego quicquã fieriturpit̃ uelĩ Verũ onterĩ hȩc taa scholarũ exerciatuo
ꝑtinere credant᷑ Nã etimquorũ ratio noscendaẽ ut melius ȩqua tue am̃ Interĩ si quis bono
nlienosa suadebit me munert ñ io adere tanquã oioneste it quã delmuti s sega se¬
noerusla spitatit̃ ꝓp re hocipsĩ qđ turpiset crudelissicim pellut sedcdondon l os lefero u¬
oboriudarenãapudinalos ꝓsegoni ͥsquã ẽtã malusietuderiuelt Siecatilira a nsalustũ

Expanded text:
 plurimis, quae honeste suaderi Caesari possint: simne bonus vir, si haec suadeam? minime . Suasoris enim finis est  plurimis, quae honeste suaderi Caesari possint: simne bonus vir, si haec suadeam? minime . Suasoris enim finis est utilitas eius, cui quisque suadet. at recta sunt. quis negat? sed non est semper rectis in suadendo locus. sed quia est altior quaestio nec tantum ad suasorias pertinet, destinatus est mihi hic locus duodecimo, qui summus futurus est, libro. nec ego quicquam fieri turpiter velim. verum interim haec vel ad scholarum exercitationes pertinere credantur, nam et iniquorum ratio noscenda est, ut melius aequa tueamur. interim si quis bono inhonesta suadebit, meminerit non suadere tanquam inhonesta, it quidam declamatores Sextumpeium ad piraticam propter hoc ipsum quod turpis et crudelis sit, impellunt; sed dandus illis defoisquam est tam malus, ut videri velit. sic Catilina apud Sallustium
Abbreviated transcription (Latin):
homines ducunt᷑ experim̃tis referitam̃ quorũ auctoritas et quib: aahibeat᷑. diuersist̃ enĩ
de liberantũ animi duplex c̃ditio Nsã consultans autplures aut singuli sed onutris q diffe¬
rentia quia etinplarib: multũ int̃ ẽ senatꝰ sit anpopulus. romanꝰ anfidenutes gresian
barbari Et insingulis caconipetendos honores suadẽmꝰ an .c. mario leratione belli scipio
prior anfabius clelibereNT Eroinde intuencda sexus dignitas ȩtas sedmo res p̃cipuo discrim̃
ex hisutilitate. aliquando u magisobiciendo aliqͥs siduersa fecernt metus ⁊ sã qđ p̃terio
qđ his leuisimi cuiusq uinimꝰ faciliome terret᷑ nescaio anetiã naturalit̃ apud plurimos
plusualeat malorũ timor quã spesbonorũ sic facilior eisdẽ turpiũ quã honestorum
intellectusẽ aliquando bonis quoq suadent᷑ p̃arũ decora dant᷑ parũ bonss consilia in

Expanded text:
homines ducuntur experimentis, refert tamen, quorum auctoritas et quibus adhibeatur. diversi sunt enim homines ducuntur experimentis, refert tamen, quorum auctoritas et quibus adhibeatur. diversi sunt enim deliberantium animi, duplex condicio. nam consultant aut plures aut singuli; sed in utrisque differentia, quia et in pluribus multum interest, senatus sic an populus, Romani an Fidenates, Graeci an barbari, et in singulis, Catoni petendos honores suadeamus an C. Mario, de ratione belli Scipio prior ani Fabius deliberet. proinde intuenda sexus, dignitas, actas. sed mores praecipue discrimen ex his utilitate, aliquanto vero magis obiiciendo aliquos, si diversa fecerint, metus. nailque praeter id quod his levissimi cuiusque animus facillime terretur, nescio an etiam naturaliter apud plurimos plus valeat malorum timor quam spes bonorum, sicut facilior eisdem turpium quam honestorum intellectus est. aliquando bonis quoque suadentur parum decora, dantur parum bonis consilia, in
Abbreviated transcription (Latin):
peteret Ita ñ tantũ itrũ melius sed qͥd sit optimnũ quȩrit᷑ idẽq contra Nsecunquã incidetinho
genere materiȩ dulitatioret quȩ utiq secđm nossit. Nã ubi contradictioni locꝰ ñ est
quȩ potest eẽ causa dubitandi sta ferẽ omis suasoria nihilaliud ẽ quã cõparatio. Videndũq
quid consetuturi simꝰ et ꝑ qͥd ut estimari possit plus ineo qđ petimꝰ sit cõmodi. anuero ineo ꝑqdđ
petimnꝰ in cõmodi ẽ utilitatis et intẽ prẽ questio expedit. sed ñ nunc et in loco ñ huic etin ꝑsona
non nobis
non contrahos et inge nrẽ agendi ñso etini
modo ñ intantũ sed ꝑsonã Sȩpius decoris gratia intuem᷑ quȩ etin nob̵ et inus quȩ deliberant
spectandiẽ Itãq quã uis exempla plurinũ in consilus possus quia facilime ad consenti endũ

Expanded text:
peteret. ita non tantum, utrum melius sed quid sit optimum, quaeritur, itemque contra. nec unquam incidet in hoc peteret. ita non tantum, utrum melius sed quid sit optimum, quaeritur, itemque contra. nec unquam incidet in hoc genere materiae dubitatio rei, quae undique secundum nos sit. nam ubi contradictioni locus non est, quae potest esse causa dubitandi? ita fere omnis suasoria nihil est aliud quam comparatio, videndumque, quid consecuturi simus et per quid, ut aestimari possit, plus in eo quod petimus sit commodi, an vero in eo per quod petimus incommodi. est utilitatis et in tempore quaestio, expedit sed non nunc; et in loco, non hic; et in persona, non nobis, non contra hos; et in genere agendi, non sic; et in modo, non in tantum. sed personam saepius decoris gratia intuemur, quae et in nobis et in iis, qui deliberant, spectanda est. itaque quamvis exempla plurimum in consiliis possint, quia facillime ad consentiendum
Abbreviated transcription (Latin):
etisde tonsart clomas. it fortuseant iqͥsetiã nobilib ortos. dicipotest etilic ali manifesi
periculũ ẽ opponenda alia ut trudelius etã peritaros affirmem sis edeclileris. Siuero
hodis ñ serua ueriq fidẽ siue esar uicerit qđ eẽ uero similius. Hȩc autẽ quȩ tantũ intse pagnats
plerũ q nominib deflestisolers. Nãetucilicasi psa expugnat᷑ ablis qͥdi cuts n solũ potiora eẽ
hone sta quã utila. sedneutilia quidẽ eẽ quȩ ñ sus honesta. et contra qđ nos honestũ illi uanũ
amibitiusĩ. stoli ũ uers quã re pͥbibilus uocus. ⁊ setantũ netilb õ parant᷑ itila sedintlse q̃ q
ipsa ut ex duobus cligamꝰ naltero quid st magis in altero quidit muꝰ crescit nocadbiuc Nam
interĩ triplices etiã siua soriȩ inadunt ut cũ pompetus deliberauit parthos anafricã ancgiptũ

Expanded text:
et eisdem constare elementis et fortasse antiquis etiam nobilibus ortos dici potest; et illic, ubi manifestum et eisdem constare elementis et fortasse antiquis etiam nobilibus ortos dici potest; et illic, ubi manifestum periculum est, opponenda alia, ut crudelius etiam perituros adfirmemus, si se dediderint, sive hostis non servaverit fidem, sive Caesar vicerit, quod est vero similius. haec autem, quae tantum inter se pugnant, plerumque nominibus deflecti solent. nam et utilitas ipsa expugnatur ab iis, qui dicunt, non solum potiora esse honesta quam utilia, sed ne utilia quidem esse, quae non sint honesta; et contra, quod nos honestum, illi vanum, ambitiosum, stolidum, verbis quam re probabilius vocant. nec tantum inutilibus comparantur utilia, sed inter se quoque ipsa, ut si ex duobus eligamus, in altero quid sit magis, in altero quid sit minus. crescit hoc adhuc. nam interim triplices etiam suasoriae incidunt: ut cum Pompeius deliberabat, Parthos an Africam an Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
honestati. Ansitaute fucilo magnĩ io curdũ sine periculo ad questionẽ ꝑtinet utilitatis
Q uilotiori unt᷑ ex c̃tmadietione estquidẽ utile seodifficale paruũ inocundã pe riculosũ
tam̃ quibis dã uidet᷑ een nunquã deiocunditate sõ a cinsaltatio uti deȩ dficando cheatio
mntuends licdis de liberet᷑ sed neminẽ adeo solitũ luxuputo. ut nihł causi suadendise quat᷑
labarũ temisio deformis et incomoda tarbȩ. su oñsit conflictatio. et nibilominꝰ eadẽ
illare ligro dũ cheatra uelitiqđedĩ illiuissacri tẽplĩ uocabim Se pdiu: etutilitatẽ despia sRiegesit.¬
endã et̃ dicimꝰ ut honesta faciamꝰ ut cũ illis opiterginis dimꝰ conilũ nese hostib dedant
quan qlã perturi sint nisi fecerus̃ et utilia honestis p̃ferimꝰ ut cũ suademꝰ ut be llopanco
seruiarmient᷑. Sed tam̃ neo hicplane c̃cedendũe eẽ id in honestũ. liberosenĩ natura orũ

Expanded text:
honestati. an sit autem facile, magnum, iucundum, sine periculo, ad quaestionem pertinet utilitatis. qui loci oriuntur ex contradictione: est quidem utile sed difficile, parvum, iniucundum, periculosum. Tinstituendis ludis deliberetur. sed neminem adeo solutum luxu puto, ut nihil in causa suadendi sequaturlaborum remissio, deformis et incommoda turbae, si id non sit, conflictatio, et nihilominus eadem illa religio, cum theatrum veluti quoddam illius sacri templum vocabimus. saepe vero et utilitatem despiciendam esse dicimus, ut honesta faciamus, ut cum illis Opiterginis damus consilium, ne se hostibus dedant, quanquam perituri sint, nisi fecerint; et utilia honestis praeferimus, ut cum suademus, ut bello Punico servi armentur. sed neque hic plane concedendum est esse id inhonestum, liberos enim natura omnes
Abbreviated transcription (Latin):
S ant eñ iulti quietiã quȩo tdos honesta. ñ tam̃ satis eadẽ itila quoq exitimetꝰ. que curpa
ee dubitare ñ posant ualitatis ĩpeaedicti ꝓbent utfoedus numantinã ugũ q cauednanet
N efualitaas quide stati in quo ethoneforĩ etutiliũ questio ẽ coplecti fassatis ẽ esan sreqaert̃
in dis etia conieetare ocabe: ⁊bnnunquã trac̾lat᷑ aliqua fintto aliquando etiã legales possarl
in ederetraclatis in priuata maximne consilia si quando ambigitur anlicet de comiectura paulopo
plaribus : Enterĩ orinitio apud de mothenen dethalon nesũ plilippas anreddat apud aiceronẽ
onusilir pias quioset tumalcus. qđ ñilla simlis uidicialũ questio destacua seriusal picu anlis cloniũ
pouendast quinle gatione ferrosuts e int̃ empti. Engo paris de libenatiua quȩenclẽ suasoria dr̃

Expanded text:
sunt enim multi, qui etiam, quae credunt honesta, non tamen satis eadem utilia quoque existiment, et quae turpia sunt enim multi, qui etiam, quae credunt honesta, non tamen satis eadem utilia quoque existiment, et quae turpia esse dubitare non possunt, utilitatis specie ducti probent, ut foedus Numantinum iugumque Caudinum. ne qualitatis quidem statu, in quo et honestorum et utilium quaestio est, complecti eas satis est. nam frequenter in his etiam coniecturae locus est, nonnunquam tractatur aliqua finitio, aliquando etiam legales possunt incidere tractatus, in privata maxime consilia, si quando ambigetur an liceat. de coniectura paulo post pluribus. interim est finitio apud Demosthenen, Det Halonnesum Philippus, an reddat? apud Ciceronem in Philippicis, Quid sit tumultus? quid ? non illa similis iudicialium quaestio de statua Servi Sulpici, an iis demum ponenda sit, qui in legatione ferro sunt interempti? ergo pars deliberativa, quae eadem suasoria dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
consensi hoc laudatiuũ genꝰ cirta solã uersari honesti questionẽ sic qualitate maxime c̃tinen
puto quanquã om̃s tresstatus cadere in hocopus possint iisq usũ .c. ȩ sarẽ inuituper ando
catone not auerit cicero . Iotũ autẽ habet aliqͥd simile suasorus quia plerũq. eadẽ illic
De liberatiuas quoq miror a quibusdã sola utilitate finitas. acsiqͥdinhis unũ sequio parert
potior fuisset a pđmecicero nissententia. qui hoc materiȩgenꝰ dlignitatemaxime c̃tineri
putat Nec dubito quin ii quist ĩn illa pͥare sententia setđm opinionẽ pulcherri mã nentile
quidẽ nis qđ onestĩ ese exutinaris. ethȩc estratio uensima siconsiliũ contngit s̃plonorã
quiex plurib constat indoetis discernenda sues̃ hiȩc et seccłm cõmunes magisurtellecfos lo quendũ

Expanded text:
consensi hoc laudativum genus circa solam versari honesti quaestionem, sic qualitate maxime contineri consensi hoc laudativum genus circa solam versari honesti quaestionem, sic qualitate maxime contineri puto; quamquam tres status omnes cadere in hoc opus possint, iisque usum C. Caesarem in vituperando Catone notaverit Cicero. totum autem habet aliquid simile suasoriis, quia plerumque eadem illic liberativas quoque miror a quibusdam sola utilitate finitas. ac si quid in his unum sequi oporteret, potior fuisset apud me Ciceronis sententia, qui hoc materiae genus dignitate maxime contineri putat. nec dubito, quin ii, qui sunt in illa priore sententia, secundum opinionem pulcherrimam ne utile quidem, nisi quod honestum esset, existimarint. et est haec ratio verissima, si consilium contingat semper bonorum qui ex pluribus constat indoctis, discernenda sunt haec et secundum communes magis intellectus loquendum.
Abbreviated transcription (Latin):
u ꝓtemerario fortẽ prodigo liberalẽ auaro partũ uocemꝰ. Quȩ ctiã contraualent
Q uod quidẽ oratorid ẽiurbonꝰ nunquã faciet nisi forte cõmuniutilitate ducet᷑ Laudant᷑
autẽ urbes similit̃ at q homines Nũ ꝓ parente ẽ conditor et multũ auctoritatis afert
uetustas ut iis qui terra dicunt᷑ orti. et uirtute s acuitia circa res gestase adẽ quȩ
insingulis illa ꝓpria quȩ ex locipositione acmunitione sunt ciues illis hominib: liberis
detori ẽ laus et operũ inquib: honor utilitas pulchritudo auctor expectari slet. hanor
ut in tẽplis utilita s ut in muris pulchritudo ł auctor ucrobiq ẽ. Et locorũ qualis siciliȩ
apud ciceronẽ : In quib: similit̃ speciẽ et utilitatẽ in tuem᷑: Speciẽ maritomis planis amoe
tilitatẽ salubrib: fertilib: erit. Et dictorũ honestorũ factorũ q laus generalis erit . et
rerũ om̃is modi Nã et somni et mortis scriptȩ laudes et quorũ dme dicisciborũ Itaqut ñ

Expanded text:
igo liberalem, pro avaro parcum vocemus; quae eadem etiam contra valet. quod quidem orator, id est vir bonus, nunquam faciet, nisi forte communi utilitate ducetur. laudantur autem urbes similiter atque homines. nam pro parente est conditor, et multum auctoritatis adfert vetustas, ut iis, qui terra dicuntur orti; et virtutes ac vitia circa res gestas eadem quae in singulis, illa propria quae ex loci positione ac munitione sunt. cives illis ut hominibus liberi decori. est laus et operum, in quibus honor, utilitas, pulchritudo, auctor spectari solet. honor ut in templis, utilitas ut in muris, pulchritudo vel auctor utrobique. est et locorum, qualis Siciliae apud Ciceronem, in quibus similiter speciem et utilitatem intuemur; speciem in maritimis, planis, amoenis; utilitatem in salubribus, fertilibus. erit et dictorum honestorum factorumque laus generalis, erit et rerum omnis modi. nam et somni et mortis scriptae laudes et quorundam a medicis ciborum. itaque , ut non
Abbreviated transcription (Latin):
Nonexadit mihi scripsisseme in libro priore cũ potiort̃ insdolis eruditionẽ et̃ quẽ damui
dicerẽ libentius pͥrimna stadia tenerosꝙ ꝓfectus adimitationẽ condis a pulorã quȩ facilior
tẽt erigere qđ a quibas dãsic accipi potest tanquã hȩc quã nunc tueor sententia priori
diuersa sit. Iaane ꝓcul abert. Nanqea causa id mixina est cur aptimo cuo p̃ceptori
secradendos paer qđ apudeũ discipuli quoꝓ ielius nsitut auedicnt qđ inutile ñ sit imitar
autsiquid et rauertqđ̃ sticĩ corrigent᷑ Atindictus ileetiã ꝓlabt fortusẽ uiciosa et placere

Expanded text:
non excidit mihi, scripsisse me in libro priore, cum potiorem in scholis eruditionem esse quam domi non excidit mihi, scripsisse me in libro priore, cum potiorem in scholis eruditionem esse quam domi dicerem, libentius se prima studia tenerosque profectus ad imitationem condiscipulorum, quae facilior esset, erigere; quod a quibusdam sic accipi potest, tanquam haec, quam nunc tueor, sententia priori diversa sit. id a me procul aberit; namque ea causa vel maxima est, cur optimo cuique praeceptori sit tradendus puer, quod apud eum discipuli quoque melius instituti aut dicent, quod inutile non sit imitari, aut si quid erraverint, statim corrigentur; at indoctus ille etiam probabit fortasse vitiosa et placere
Abbreviated transcription (Latin):
torum prudentem quoque & non ignarũ docendi . ẽẽ oportebic sumittentẽ sẽad men¬
sura discentis ut uel ocis simus quoque si forte it̃ cũ paruolo faciat de temanũ & gra¬
duni siiuiminuat nec ꝓcedat ultra quam comes possie quid sĩ plerũq: accidie ue facilio¬
ras int ad in tel ligendum & lucidiora mul toq: a doctis simo quoque dicuntur : Fla& pri¬
ma .ẽ. do quentiȩ uircus ꝑspicuitas & quoquis ingeniominus pers pieuicas ualet
hoc sẽmagis atcollere &dilatare amaturuts tatura breues indigicos criguncur & plura
in firmiminant᷑ Namtumidos et corruptos ec tinnulos et quocunq alio caco teliȩ genere
petcantes certũ habeo ñ uiriũ sed in firmitatsuitio lalorare. ut corpora ñ robore seu alitu dins
in flant̃ etresto tanere lasi plerũq diuertuns. Erit ergo etiã obscurior quoquisqdeteruos

Expanded text:
torem prudentem quoque et non ignarum docendi esse oportebit summittentem se ad mentorem prudentem quoque et non ignarum docendi esse oportebit summittentem se ad mensuram discentis; ut velocissimus quoque, si forte iter cum parvulo faciat, det manum et gradum suum minuat nec procedat ultra quam comes possit. quid ? si plerumque accidit ut faciliora sint ad intelligendum et lucidiora multo, quae a doctissimo quoque dicuntur? nam et prima est eloquentiae virtus perspicuitas, et quo quis ingenio minus valet, hoc se magis attollere et dilatare conatur, ut statura breves in digitos eriguntur et plura infirmi minantur. nam tumidos et corruptos et tinnulos et quocunque alio cacozeliae genere peccantes certum habeo non virium sed infirmitatis vitio laborare, ut corpora non robore sed valetudine inflantur et recto itinere lassi plerumque devertunt. erit ergo etiam obscurior, quo quisque deterior.
Abbreviated transcription (Latin):
facultatẽ sinc consecuti. nũ putant adminora descendore. Idꝙ interim fieriuia fastidiane
prestare hanc inferioribus curam interim quia ominino ñ posint. ergo porro eumqui
nolit uinumero precipientium ñ habeo. possẽ auc̃ maxime siuelit obcimum quẽ que
contendo primion quod eum prestet quieloquentia ꝑuenicur diligentissime percepisse¬
cro dibi leest. deuide quia plir imum in p̃cipiendo ualeo racioquae doc tis si mocuique
plenisu ĩma .ẽ. postremo: quianemosic inmaioribus eminet ut eum minora deficiant. nisi f&¬
te iouẽ quidem phidias optime fecit : illa aut̃ quae inormandum operis eius accedunt
alius melius laboras s&. aut orator loquinesciet. aut leuior es morbos curare non pocerit
prestantis simus medicus quidergonon est quaedã eloquẽ cia maior: quãut ea intelleti
consẽtui puorilis infirmitas possit : ego uero conficeor sed hunc disertum precep¬

Expanded text:
facultatem sint consecuti, non putant ad minora descendere, idque interim fieri, quia fastidiant facultatem sint consecuti, non putant ad minora descendere, idque interim fieri, quia fastidiant praestare hanc inferioribus curam, interim quia omnino non possint. ego porro eum qui nolit in numero praecipientium non habeo, posse autem maxime, si velit, optimum quemque contendo; primum, quod eum, qui eloquentia cetericredibile est; deinde, quia plurimum in praecipiendo valet ratio, quae doctissimo cuique plenissima est; postremo, quia nemo sic in maioribus eminet, ut eum minora deficiant. nisi forte Iovem quidem Phidias optime fecit, illa autem, quae in ornamentum operis eius accedunt, alius melius elaborasset, aut orator loqui nesciet aut leviores morbos curare non poterit praestantissimus medicus. quid ergo? non est quaedam eloquentia maior quam ut eam intellectu consequi puerilis infirmitas possit? ego vero confiteor: sed hunc disertum praecep
Abbreviated transcription (Latin):
medioericas preceptoris: cumad intellectum at que imitationem faostior. cum
adssis cipiendas elementor u molestias minus : suꝑba qua in remihi non arbi crar
diulaborandum ucostonlam quancosit melius optimis in lui. quanta inciiã¬
dis que selmel in sederine uitis difficultas consequacur. congeminatã
onus iuscedentes p̃mat & quidem dedocendi grauius acprius quã docendi. Prept̃ qđ
timocheum clarũ in artetibiarũ ser̃ duplices abhis quos alius instituiss& solitum
exiger e mercedes quã sirud es craderentur error camẽ .ẽ. in reduplex unus qđ interĩ
sufficre illos minoris existimane & bonosane stomachocontenti sunt. quae quãquam
& ipra reprensione digna securitas. camẽ es s& ut cuque tolerabilis: si eius modi p̃ceptores
minus docerent non peius. Allter ille euiã frequentior quod eos quiam plior emdicendi

Expanded text:
mediocritas praeceptoris, cum ad intellectum atque ad imitationem facilior tum mediocritas praeceptoris, cum ad intellectum atque ad imitationem facilior tum ad suscipiendas elementorum molestias minus superba. qua in re mihi non arbitror diu laborandum, ut ostendam, quanto sit melius optimis imbui, quanta in eluendis quae semel insederint vitiis difficultas consequatur, cum geminatum onus succedentes premat et quidem edocendi gravius ac prius quam docendi. propter quod Timotheum clarum in arte tibiarum ferunt duplices ab iis, quos alius instituisset, solitum exigere mercedes, quam si rudes traderentur. error tamen est in re duplex: unus, quod interim sufficere illos minores existimant, et bono sane stomacho contenti sunt; quae quanquam est ipsa reprehensione digna securitas, tamen esset utcunque tolerabilis, si eiusmodi praeceptores minus docerent non peius; alter ille etiam frequentior, quod eos, qui ampliorem dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
& quomodo laudec & placere quȩ benedic& non suomagis quã eorun nomine
delextetur quirecte iudi cabut. pueros ad ulescentihus ꝑmistos sedero
nũ placet mibi Nlam etia siuir calis qualẽ x̃e. oportet studiis moribusq: p̃positũ
mode stũ habere pocest etĩa iuuentucẽ tamẽ uel infirmitas arobustioribus
sẽpara daest. & canilum non solũ crimine cimpitud inis. uerũ etiã sus picio¬
ne. hec notandabs euicer existimaui. Nã ub ab sit abulcirus uitus ipso acschola
ne precipiendũ quidem credo acsiqnis ẽ quiflagicia manifesta ineligeneto
silii p̃ceptor es nonuitet. iamhinc soiac cetera quoque tuae odutili tateni
iuuentucis componere conamur. c̃o. sibi hac parto omisa suꝑuacua¬
eillorum quidem ꝑsuasio silentio cranseunda e. qui etiã cũ idoneos redori puera¬
oros pucauerunt. non tamẽ continuo tradendos eminentis simo eredunt. sẽꝗ
apud minor es aliquandiu decinent. camquam instituendis arcibus magis sitapca

Expanded text:
 quomodo laudet, et placere, quae bene dicet, non suo magis quam eorum nomine delectetur, qui recte iudicabunt. pueros adolescentibus permixtos sedere, non placet mihi. nam etiamsi vir talis, qualem esse oportet studiis moribusque praepositum, modestam habere potest etiam iuventutem, tamen vel infirmitas a robustioribus separanda est, et carendum non solum crimine turpitudinis verum etiam suspicione. haec notanda breviter existimavi; nam ut absit ab ultimis vitiis ipse ac schola, ne praecipiendum quidem credo. ac si quis est, qui flagitia manifesta in eligendo filii praeceptore non vitet, iam hinc sciat cetera quoque, quae ad utilitatem iuventutis componere conamur, esse sibi hac parte omissa supervacuaidem persuasio silentio transeunda est, qui, etiam cum idoneos rhetori pueros putaverunt, non tamen continuo tradendos eminentissimo credunt, sed apud minores aliquamdiu detinent, tanquam instituendis artibus magis sit apta
Abbreviated transcription (Latin):
longos etrufas ex sono extrepere inurmurare. etiã deriuata. ut a uelocitate dr̃ uelor
et cõposita pluraq hissimilia que sine dubio auunde originẽ ducunt sed irce ñ egent. cuiꝰ
in hioc opere ñ est usus nisi in dubus Verba auetustate repecita ñ solũ magnos ad sertores habeq

Expanded text:
Longos et Rufos, ex sono strepere, murmurare; etiam derivata, ut a uelocitate dicitur velox, Longos et Rufos, ex sono strepere, murmurare; etiam derivata, ut a uelocitate dicitur velox, et composita pluraque his similia, quae sine dubio aliunde originem ducunt, sed arte non egent, cuius in hoc opere non est usus nisi in dubiis. verba a vetustate repetita non solum magnos assertores habe
Abbreviated transcription (Latin):
lbris cõplex sunt nomina sua ipsi inscripser̃ ingenioseq uisas ẽ gauis cȩ libes dicere ueluci
cȩlites qđ oneregrauissimo uacant ido. greco argumito iuuit. Hi eeoa enĩ eadẽ decansa
dici affirmant Hec ei aedit modestus inuencione. Nã quiçȩ losaturnus genitalia abscdertt
hoc nomine a ppellatos qui uxorecareant ait. Aelius pi tuitã quia petatuitã. Sed ui ñ post
uarronẽ sit uenia qui agrũ in ei agat᷑ aliqͥd et graculos quia gregatim uolent dictos cicerons
ꝑ sua dereuoluit. Adeũ scrilit cũ alterũ ex grecũ sit manifestũ duci alterũ ex uocib: auiũ
sea hoc tanti fuit uertere ut in erula quia so la uolat. qu asi mera uolans nominaret᷑. Quidã ñ
dubitauer̃ et hiymologiȩ subicere omnẽ nominis causã ut ex halitu quẽ ad modũ dixi

Expanded text:
libris complexi sunt, nomina sua ipsi inscripserunt; ingenioseque visus est Gavius caelibes dicere veluti libris complexi sunt, nomina sua ipsi inscripserunt; ingenioseque visus est Gavius caelibes dicere veluti caelites, quod onere gravissimo vacent, idque Graeco argumento iuvit, ἠϊθέους enim eadem de causa dici affirmat. nec ei cedit Modestus inventione, nam, quia caelo Saturnus genitalia absciderit, hoc nomine appellatos, qui uxore careant, ait; Aelius pituitam, quia petat vitam. sed cui non post Varronem sit venia, qui agrum, quia in eo agatur aliquid, et graculos, quia gregatim volent, dictos Ciceroni persuadere voluit ad eum enim scribit, cum alterum ex Graeco sit manifestum duci, alterum ex vocibus avium? sed hoc tanti fuit vertere, ut merula, quia sola volat, quasi mera volans nominaretur. quidam non dubitaverunt etymologine subiicere omnem nominis causam: ut ex habitu, quemadmodum dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
usq ludibria labunt᷑. Sitenĩ consula consulendo ÷ aiudicando Nã et hoc consulere ueteres
uocauer̃ unde aahac remanet illud. rogat bioiconsulas id .ẽ. bonũ iudices Senatiui nom̃ dederit
et as. nã idẽ patres s̃ et rex rector et alia plurima indubitata. Net abnuerĩ tegulȩ regulȩq
et similiũ hisrationẽ. lam sit et clausis a calando et lepis leuipos et uulpes uolipes. Etã ea c̃tra¬
rus aliqua sinemꝰ trahi. ut lucꝰ quia umbra opacus. parũ luceat. et ludus quia sit longissimea lusu
et ditis quia niinimediues : et ã ne hominẽ appo llari quia sit humo natꝰ : quasi .a. ñ omĩb: animaliõ
eidẽ origo aut illi primimortales ante nom̃imposuerit t̃rȩ quã sibi et uerba abaere uerbe¬
rato pergamꝰ sio ꝑueniemꝰ eo usq ut stella luminis stilia credat᷑. cuiꝰ ed ymolagiȩ aueaorẽ
cdarũ sane in litteris nominari in ea parte qua amere prendit᷑ in humanũ ẽ. Qui uͦ talia

Expanded text:
is ad foedissima usque ludibria labuntur. sit enim consul a consulendo vel a iudicando; nam et hoc consulere veteres vocaverunt, unde adhuc remanet illud rogat boni consulas, id est bonum iudices. senatui nomen dederit aetas nam iidem Patres sunt, et rex rector et alia plurima indubitata; nec abnuerim tegulae regulaeque et similium his rationem. iam sit et classis a calando et lepus levipes et vulpes volipes: etiamne a contrariis aliqua sinemus trahi, ut lucus, quia umbra opacus parum luceat, et ludus, quia sit longissime a lusu, et Ditis, quia minime dives? etiamne hominem appellari, quia sit humo natus quasi vero non omnibus animalibus eadem origo, aut illi primi mortales ante nomen imposuerint terrae quam sibi, et verba ab aere verberato? Pergamus : sic perveniemus eo usque, ut stella luminis stilla credatur, cuius etymologiae auctorem clarum sane in litteris nominari in ea parte, qua a me reprehenditur, inhumanum est. qui vero talia
Abbreviated transcription (Latin):
crogga uede ꝑclodi qui ñ rite creatus tribunꝰ arguebat᷑ aut de ipsius ragationis¬
isteo ađ ẽ uariũ siue ñ trino forit nondino ꝓmulgata siue ñiloneo die siue c̃ira

Expanded text:
rogat, ut de P. Clodi, qui non rite creatus tribunus arguebatur; aut de ipsius rogationisrogat, ut de P. Clodi, qui non rite creatus tribunus arguebatur; aut de ipsius rogationis, quod est varium, sive non trino forte nundino promulgata sive
Abbreviated transcription (Latin):
Ita suns autẽ spetiasa hȩc et utilia. si oriunt᷑ ex causa. Cȩterũ quã libet puldirȩ locutioni¬
si acluctoriã tendit. utiq suꝑuacua: sed interĩ etiã contraria ẽ. Verũ hactenꝰ eu
satis fuerit. Legũ laus acuituperatio maiores ac ꝓpe sũmis operib: saffecturas
uires desiderans. Quȩ quidẽ s uasorus an cantro uersus magis accõmada tasit exercitato
coniuetudine et iure iouutatũ differt. apud grecos enĩ latior earũ adiudicẽ uacab
Romanis ꝓcontione suadere ac dissuaderemoris fuit utroq autẽ modo pauca de his
et fere certa dnr̃. Nã et genrã s̃ tria. sacri publi priuatiuiris. Quȩtliuisio ad laude
magis spectat. siqͥ seã ꝑ gradus augeat. qđ lex qđ publica qđ ad reqͥionẽ deũ cõparat
e a quidẽ de quib: quȩrisolet cõmunia omĩbus. Aut enĩ deure dubitari potest eius qu

Expanded text:
ita sunt autem speciosa haec et utilia, si oriuntur ex causa; ceterum quamlibet pulchra elocutio, niita sunt autem speciosa haec et utilia, si oriuntur ex causa; ceterum quamlibet pulchra elocutio, nisi ad victoriam tendit, utique supervacua, sed interim etiam contraria est. verum hactenus evagari satis fuerit. legum laus ac vituperatio iam maiores ac prope summis operibus suffecturas vires desiderant; quae quidem suasoriis an controversiis magis accommodata sit exercitatio, consuetudine et iure civitatium differt. apud Graecos enim lator earum ad iudicem vocabatur, Romanis pro contione suadere ac dissuadere moris fuit. utroque autem modo pauca de his et fere certa dicuntur. nam et genera sunt tria, sacri, publici, privati iuris. quae divisio ad laudem magis spectat, si quis eam per gradus augeat, quod lex, quod publica, quod ad religionem deum comparata sit. ea quidem, de quibus quaeri solet, communia omnibus. aut enim de iure dubitari potest eius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ s̃ cõmunia et in plurimis causis tractant᷑ uulgatissi os sensus uerb̵ nisi tanto ante
p̃paratis ꝓsequi nequeats. Nȩc .uͦ. is cũ eadẽ iudicus plurib: dicunt. aut fastidiũ moueanT
uelut frigidi et repastti cibi . aut pudorẽ de prensa totiens audientiũ memoria
infelix supellex quȩ sic̃ a pđ pauperes ambitiosas plurib: et diuersis officus c̃terat᷑
cũ ea qͥdẽ qđ uix ullus ẽ tã cõmunis ladꝰ qui possit coherert cũ causa nisi aliqͦ ꝓpͥȩ quesii
erut uinculo capalatꝰ appareat. atq eũ ñtã in sertũ quã applicitũ uł qđ dissimilis ẽ cȩteris
uł qđ plerũq assumietiã parũ apte salet t sonquia desiderat᷑. sed quia paratꝰ ẽ ut
quidã sententiarũ gr̃atia uerbo sissimas locas arcessunt cũ ex locis debeat nascifentena

Expanded text:
quae sunt communia et in plurimis causis tractantur, vulgatissimos sensus verbis nisi tanto ante quae sunt communia et in plurimis causis tractantur, vulgatissimos sensus verbis nisi tanto ante praeparatis prosequi nequeant. necesse vero iis, cum eadem iudiciis pluribus dicunt, aut fastidium moveant velut frigidi et repositi cibi, aut pudorem deprehensa totiens audientium memoria infelix supellex, quae sicut apud pauperes ambitiosos pluribus et diversis officiis conteratur: cum eo quidem quod vix ullus est tam communis locus, qui possitsertum quam adplicitum, vel quod dissimilis est ceteris vel quod plerumque adsumi etiam parum apte solet, non quia desideratur sed quia paratus est: ut quidam sententiarum gratia verbosissimos locos arcessunt, cum ex locis debeat nasci sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
armata a pud lacedemonios uenꝰ et qͥd ita crederet᷑ cupido puor atq uolucer et ligitas
acface armatus et similia inquib: scrutabam᷑ uoluatatẽ cuiꝰ in cantro uersus frequ
questio ẽ qđ genꝰ chriȩ uideripotest. Nã locos quide quales suis de cestib: semꝑ ne
hiscredendũ et de argum̃tis an habenda etiã partus fides ad eo manifestũ ẽ ad farenses
actiones ꝑtinere ut quidã neq ignobiles in officus ciuilib scripto eos ine moriȩq dili¬
gentissine mandatos in ꝓmptu habuerus ut quotiers eẽt̃ occasio. extẽporaleseoru
dictiones husue lut emblematis exornarent᷑. Quo qͥdẽ neq enĩ huiꝰ rei iudiciũ
differre sustineo sũmã uidebant᷑ mihi in firmitatẽ dese confiters: Namqͥdu possin
in causis quarũ uaria et noua sẽꝑ ẽ facies: ꝓpͥũ inuenire quo modo ꝓpositis ex parte
diuersa respondere. alt̃ cationib: uelo cit̃ occurrere testẽragare : quietiã in us

Expanded text:
armata apud Lacedaemonios Venus, et quid ita crederetur Cupido puer atque volucer et sagittis ac face armatus, et similia, in quibus scrutabamur voluntatem, cuius in controversiis frequens quaestio est, quod genus chriae videri potest. nam locos quidem, quales sunt de testibus, semperne his credendum, et de argumentis, an habenda etiam parvis fides, adeo manifestum est ad forenses actiones pertinere, ut quidam neque ignobiles in officiis civilibus scriptos eos memoriaeque diligentissime mandatos in promptu habuerint, ut quotiens esset occasio, extemporales eorum dictiones his velut emblematis exornarentur. quo quidem neque enim eius rei iudicium differre sustineo summam videbantur mihi infirmitatem de se confiteri. nam quid ii possint in causis, quarum varia et nova semper est facies, proprium invenire? quomodo propositis ex parte adversa respondere, altercationibus velociter occurrere, testem rogare? qui etiam in iis,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptor sed frequent̃ interrogare : et iudiciũ discipuloꝵ experiri. Sic audientib
seturitas aberit. nec quȩ dicent᷑ suꝑ fluent aure simul ad id ꝑducent᷑ qđ ex hoc
que rit᷑ ut mnueniant ipsi et intelligans Nsã qͥel aliud agimꝰ docendo eos quã ne
semꝑ docendibit he aligentiȩ genꝰ auen det saetrer s qulda c preusnione ponsne

Expanded text:
praeceptor sed frequenter interrogare et iudicium discipulorum experiri. sic audientibus praeceptor sed frequenter interrogare et iudicium discipulorum experiri. sic audientibus securitas aberit nec quae dicentur superfluent aures, simulque ad id perducentur, quod ex hoc quaeritur, ut inveniant ipsi et intelligant. nam quid aliud agimus docendo eos, quam ne semper docendi sint? hoc diligentiae genus ausim dicer
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ leuis et quadrate uirilis tam̃ cõpositio Neid quidẽ in utile etiã corruptas aliquando
et uitiosis orationes quas tam̃ pleriq uidiciorũ prauita te mirent᷑ legipalã ostendiq in
his quã multa im ꝓpa. obscura tumida humilia sordida lasciua effeminata sint
rectus et secđm natarã enuntiatꝰ nihil habere ex ingenio uidet᷑ . Illa .ui. quȩ ut cuno
deflexas tanquã ex qui fitiora miram ñ alit̃ quã distortis et quocunq mꝰ ꝓdigios
corporib: apđ qͦsdã muiꝰ ẽp̃tiũ quã in usquȩ nihuil ex cõmu ha  eusbonis ꝑcider̃
Atq eti quispetie capiunt᷑ uulsis leuatisq et in ustas comas acu comentib: et non suo
colorenitidis plus eẽ formȩ putans quã posstto tribuere in corruptanatura ut
puldritudo corporis uenire uideat᷑ exmalismorũ N seq solũ hȩc ipse debelut doces

Expanded text:
quae levis et quadrata sed virilis tamen compositio. ne id quidem inutile, etiam corruptas aliquando quae levis et quadrata sed virilis tamen compositio. ne id quidem inutile, etiam corruptas aliquando et vitiosas orationes, quas tamen plerique iudiciorum pravitate mirantur, legi palam ostendique in his, quam multa impropria, obscura, tumida, humilia, sordida, lasciva, effeminata sint; rectus et secundum naturam enuntiatus nihil habere ex ingenio videtur; illa vero, quae utcunque deflexa sunt, tanquam exquisitiora miramur; non aliter quam distortis et quocunque modo prodigiosis corporibus apud quosdam maius est pretium quam iis, quae nihil ex communi habitu boni perdiderunt. atque etiam qui specie capiuntur, vulsis levatisque et inustas comas acu comentibus et non suo colore nitidis plus esse formae putant, quam possit tribuere incorrupta natura, ut pulchritudo corporis venire videatur ex malis morum. neque solum haec ipse debebit docere
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ꝗ adiues cans Tũ exposita causa inquã scripta leget᷑ oratio Nã siclarius quȩdicent᷑
intelligi poterius nihlotiosũ pati. Qđq ininuentione qđq in elocutione ad notandũert
quȩ in ꝓhoemio c̃ciliandi uid. ratio quȩ narrandi lu .x. breuitas fides qđ aliquand
consiliũ et quã occulta calliditas. Nanq ea sola in hoc ars ẽ quȩ hn telligi nisi ab artisia
ñ posiit quanta de inceps indiuidendo prudentia quã suptilis et crebra argum̃ tatio
quib: uirib: inspiret qua iucunditate ꝑmulceat. quanta in maledictis asperitas in iacs
urbanitas. ut deniq dominet᷑ in affectib: atq in pectora inrũ pat. animũq uidicũ
similẽ his quȩ dicit efficiat tũ inratione eloquendi qđ uerbũ ꝓpͥũ ornatũ sublime
ubi amplificatio laudanda. quȩ uirtus contraria. qͥd speciose tra latũ quȩ figura uerbe

Expanded text:
quoque assuescant; tum exposita causa, in quam scripta legetur oratio, nam sic clarius quae dicentur quoque assuescant; tum exposita causa, in quam scripta legetur oratio, nam sic clarius quae dicentur intelligi poterunt nihil otiosum pati, quodque in inventione quodque in elocutione adnotandum erit, quae in prooemio conciliandi iudicis ratio, quae narrandi lux, brevitas, fides, quod aliquando consilium et quam occulta calliditas namque ea sola in hoc ars est, quae intelligi nisi ab artifice non possit; quanta deinceps in dividendo prudentia, quam subtilis et crebra argumentatio, quibus viribus inspiret, qua iucunditate permulceat, quanta in maledictis asperitas, in iocis urbanitas, ut denique dominetur in adfectibus atque in pectora irrumpat animumque iudicum similem iis, quae dicit, efficiat. tum in ratione eloquendi, quod verbum proprium, ornatum, sublime; ubi amplificatio laudanda, quae virtus ei contraria, quid speciose translatum, quae figura verborum,
Abbreviated transcription (Latin):
Qci no supancs quo iel ȩtas exgebat et purentes itile et̃ credidepare seruaiuim
alit̃ docendifecerat lege. et obusti fereiuuenes nec hunc labore desied taposte
tẽ pora suffectura sile gentibus singulis prȩire semꝑ ipsiue lint. Et hercule pleds
quȩ in hoc addulrecur ue facile itq distincte pueri scripta oculis sequant᷑ etiã illa quȩ
ium cuiusq uerbi si qđ minꝰ asctatũ inaidat doct multũ infrarhetoris officiũ ex istimans
est. at demonstrare uircutes ł si quando ita in adat uitia id ꝓfessĩonis eiꝰ atq ꝓmisi
quo se magistrũ eloquentiȩ pollicet᷑ maximȩ ꝓpͥũ ẽ. Eo quidẽ ualidius qđ ñutiq
hunc laborẽ docentiũ postulo ut ad gremiũ reuocatis cuiusq eorũ uelit libri lectiont
deseruiant. Nã mihi cũ facilius tũ etiã multo uidet᷑ magis utile facto silentio unũ
aliquẽ qđ ipsũ imperari ꝑuices optimũ ẽ consiituere lectorẽ . ut ꝓtenꝰ ꝓnunti atin

Expanded text:
 id aetas exigebat et parentes utile esse crediderant, servavimus. consuetudo aliter docendi fecerat legem, et robusti fere iuvenes nec hunc laborem desiderantes etempora suffectura, si legentibus singulis praeire semper ipsi velint. et hercule praelectio, quae in hoc adhibetur, ut facile atque distincte pueri scripta oculis sequantur, etiam illa, quae vim cuiusque verbi, si quod minus usitatum incidat, docet, multum infra rhetoris officium existimanda est. at demonstrare virtutes vel, si quando ita incidat, vitia, id professionis eius atque promissi, quo se magistrum eloquentiae pollicetur, maxime proprium est, eo quidem validius, quod non utique hunc laborem docentium postulo, ut ad gremium revocatis cuius quisque eorum velit libri lectione deserviant. nam mihi cum facilius tum etiam multo videtur magis utile, facto silentio unum aliquem quod ipsum imperari per vices optimum est constituere lectorem, ut protinus pronuntiationi
Abbreviated transcription (Latin):
nurandi ꝓpoitio. post hanc uesut quibidã placuit excursio. tuno cercꝰ ardo qaestionũ
coteraq quȩ uelut si aliẽ facere fasn set quidã tãquã iussi sequunt᷑ : Erat enĩ rhetoriceres
ꝓrsus facius acparua. siuno et brera p̃seripto c̃tineret : sed mutant᷑ pleraq causis
tẽporib: orcasione. necessitate. atq id eoresin oratore p̃cipua c̃siliũ ẽ. quia uarie et ad
rerũ inom̃ta c̃uerut᷑. Qd sienĩ p̃cipias imperatori quatiensaciẽ instruet derigat frontẽ
ariua utriq: ꝓmoueat etiuites ꝑcornib: locet . orit hȩc quidẽ reetissima fortasseratiao
uotiens liebit. sed mutabit natura loci simons occurrec. si flum̃ obistabit collib: siluis
asperitate alia ꝓhibebit᷑. Mutabit hostiũ genꝰ mutabie p̃sentis conditio discriminis:
Nunc ane directa nunc̃ euneis nunc auxilis nane legione pugrabitur Nsomũ qũ terg

Expanded text:
narrandi, propositio post hanc vel, ut quibusdam placuit, excursio, tum certus ordo quaestionum narrandi, propositio post hanc vel, ut quibusdam placuit, excursio, tum certus ordo quaestionum ceteraque, quae, velut si aliter facere fas non sit, quidam tanquam iussi sequuntur. erat enim rhetorice res prorsus facilis ac parva, si uno et brevi praescripto contineretur; sed mutantur pleraque causis, temporibus, occasione, necessitate. atque ideo res in oratore praecipua consilium est, quia varie et ad rerum momenta convertitur. quid si enim praecipias imperatori, quotiens aciem instruat, derigat frontem, cornua utrinque promoveat, equites pro cornibus locet? erit haec quidem rectissima fortasse ratio, quotiens licebit; sed mutabitur natura loci, si mons occurret, si flumen obstabit, collibus, silvis, asperitate alia prohibebitur; mutabit hostium genus, mutabit praesentis condicio discriminis; nunc acie directa nunc cuneis, Nunc auxiliis nunc legione pugnabitur, nonnunquam terg
Abbreviated transcription (Latin):
cuti omissa ratione uetulit impecus passi tamultuent᷑ eosq qui plus honoris litteris tribuer
ineptosetietunos etrepudos et in firmos ut qđq uerbũ c̃tumeliosissimũ occurrit
appellent . Verũ illis quidẽ gratulem si nel abore si neratione sine dosciplina disertis
nos quando et p̃cipiendimunꝰ etiã pridẽ de p̃catisuimꝰ. ot inforo qͥ ꝗ dicendi qͥa hanestis¬
sunũ finẽ patabamꝰ desinere dũ desiderarem inqͥrendo scribendoq talia c̃solem
otiũ nr̃m. quȩ futura usiubonem̃ tis iuuenib: arbitram᷑ nob̵ certe surs uoluptate :¬
emo autẽ a me exigat id p̃ceptoꝵ genꝰ qđ ẽ aplerisq QUIS MODVS ENARTE
scriptorib: artiũ traditã ut quasi quasdã lege simmu tabili necessitate constrictas studi¬
psisdicendi fera mutiq ꝓlioemiũ etiaquale ꝓximahiic narratio quȩ lexdeinde

Expanded text:
cuti omissa ratione ut tulit impetus, passim tumultuentur eosque, qui plus honoris litteris tribuerunt, cuti omissa ratione ut tulit impetus, passim tumultuentur eosque, qui plus honoris litteris tribuerunt, ineptos et ieiunos et trepidos et infirmos, ut quodque verbum contumeliosissimum occurrit, appellent. verum illis quidem gratulemur sine labor, sine ratione, sine disciplina disertis; nos, quando et praecipiendi munus iam pridem deprecati sumus et in foro quoque dicendi, quia honestissimum finem putabamus desinere dum desideraremur, inquirendo scribendoque talia consolemur otium nostrum, quae futura usui bonae mentis iuvenibus arbitramur, nobis certe sunt voluptati. nemo autem a me exigat id praeceptorum genus, quod est a plerisque scriptoribus artium traditum, ut quasi quasdam leges inmutabili necessitate constrictas studiosis dicendi feram: utique prooemium et id quale, proxima huic narratio, quae lex deinde
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinã aliqͥd ut limnã rudib ut entes hebetib: etuino uetustatõ. sed uitia detrahat
Atq eosolominꝰ ẽ qł licterȩ ꝑpolier̃. quo molius. Verũ iu ꝓnuntiacione qͦꝗ famã dicendi
fortius quer̃ Nã et clamais ubiq et omĩa lonata ut ipsi uocans mana einuguins. multo
discursa anhelitu. iactatione gestus. motu capitis. furentesi ã collidere manus terrȩ
pedẽ in cuero femꝰ pectus frontẽ cy̧dere mire appellatũ arculũ facit .cũ ir eruditꝰ
ut inoranone multasũ matere uariare. disponere itaetiã in ꝓnunti ando suũ uiq eorũ
quȩ dicet coloria cõmodare actũsciat. it si qͥd ꝑpetua obseruatiane edignũ inodestuset
tẽ et uiderimalit. At illi hancuĩ appellant que ẽ potius uiolentia cũ incerĩ ñ actores
moda aliqͦs inuenias. seo qd eturpius p̃cepcores etiã qui bre uẽdicendi exeratationẽ est¬

Expanded text:
doctrinam aliquid, ut limam rudibus et cotes hebetibus et vino vetustatem, sed vitia detrahit, doctrinam aliquid, ut limam rudibus et cotes hebetibus et vino vetustatem, sed vitia detrahit, atque eo solo minus est, quod litterae perpolierunt, quo melius. verum hi pronuntiatione quoque famam dicendi fortius quaerunt. nam et clamant ubique et omnia levata, ut ipsi vocant, manu emugiunt, multo discursu, anhelitu, iactatione gestus, motu capitis furentes. iam collidere manus, terrae pedem incutere, femur, pectus, frontem caedere, mire ad pullatum circulum facit; cum ille eruditus, ut in oratione multa summittere, variare, disponere, ita etiam in pronuntiando suum cuique eorum, quae dicet, colori accommodare actum sciat, et, si quid sit perpetua observatione dignum, modestus et esse et videri malit. at illi hanc vim appellant, quae est potius violentia; cum interim non actores modo aliquos invenias sed, quod est turpius, praeceptores etiam, qui brevem dicendi exercitationem conse
Abbreviated transcription (Latin):
homines audiuas ea quȩ dicere ipsi noliussea. Illud qͦq alterũ qđ ẽ in elocutione ipsa
periculũ minꝰ uitat conatꝰq. ꝓdite. Vnde euenit ñ nunquã ut aliqͥd grande inueniat
qͦq int̃dũ uidet indodi copiã halere maiorẽ. qđ dicuis amĩa doctis ẽ ec electoe
modus his accedit qđ acura docendi qđ intenderint receduas. Itaq. illud questiomnũ
et argumteꝵ apud corrupta iudicia frigus euita ns. nihilq: aliud quã quo ł prauis uolupt¬
tib: auros adsistentiũ ꝑmulceant quȩ rt Sententi̧ qq pso quas solas pecus magis
eminens cũ om̃i a circa illas sordida et abutta st̃ ut lumina ñ int̃umbras quẽ admodã
cierodiat. sed plane int̃tenebras clariora st̃. Itaq inge nio si uocant᷑ ut libet dũ
tam ausee contumeliose sic laudari disertã Nihi lominꝰ confitendũ t̃ etiã de trahere

Expanded text:
homines audiunt ea, quae dicere ipsi noluissent. illud quoque alterum quod est in elocutione ipsa homines audiunt ea, quae dicere ipsi noluissent. illud quoque alterum quod est in elocutione ipsa periculum minus vitat conaturque perdite, unde evenquoque interdum videntur indocti copiam habere maiorem, quod dicunt omnia; doctis est et electio et modus. his accedit, quod a cura docendi quod intenderunt recedunt. itaque illud quaestionum et argumentorum apud corrupta iudicia frigus evitant nihilque aliud, quam quod vel pravis voluptatibus aures assistentium permulceat, quaerunt. sententiae quoque ipsae, quas solas petunt, magis eminent, cum omnia circa illas sordida et abiecta sunt; ut lumina non inter umbras, quemadmodum Cicero dicit, sed plane in tenebris clariora sunt. itaque ingeniosi vocentur, ut libet, dum tamen constet contumeliose sic laudari disertum. nihilominus confitendum est etiam detrahere
Abbreviated transcription (Latin):
primũ uitiomale iudicantiũ quimaiorẽ habere uĩ credunt eaquȩ ñ habent arte.
ut effringere quã aperire . rũ pere quã soluere. trahere quã ducereputant robustius
Nã et gladiator qui armorũ inscius inrixãruit. et luctator quicotius corporis nisa inid qđ
somel inuasit incubuit fortior abiis uocat᷑ cũ interĩ et hic frequent̃ suis uirib: ipsȩ ꝓ¬
sternit᷑ et illũ uehem̃tis impetꝰ excipit adũ saru mollis articulus. sed suns inhac parte
quȩ imperitos etiã nataralit̃ fallant Na et diuis iocũ plurimũ ualeat in causis. specio
uiriũ minuit et rudia politis maiora. et sparsa cõpositis nume rosiora creduntur
Est p̃t̃ ea quȩclã uirtutũ uitiorũq. ucinia. quamaledicꝰ ꝓlibero. temerarius ꝑforti
effusus ꝓcopioso accipitur . maledict autẽ in eruditꝰ aꝑtius et sȩpius uł cũ periculo
sus ceptilitigatoris. frequent̃ etiã suo affert et istaresopinionẽ quia libentissime

Expanded text:
primum vitio male iudicantium, qui maiorem habere vim credunt ea, quae non habent artem, ut effringere quam aperire, rumpere quam solvere, trahere quam ducere putant robustius. nam et gladiator, qui armorum inscius in rixam ruit, et luctator, qui totius corporis nisu in id, quod semel invasit, incumbit, fortior ab his vocatur; cum interim et hic frequenter suis viribus ipse prosternitur, et illum vehementis impetus excipit adversarii mollis articulus. sed sunt in hac parte, quae imperitos etiam naturaliter fallant; nam et divisio, cum plurimum valeat in causis, speciem virium minuit, et rudia politis maiora et sparsa compositis numerosiora creduntur. est praeterea quaedam virtutum vitiorumque vicinia, qua maledicus pro libero, temerarius pro forti, effusus pro copioso accipitur. maledicit autem ineruditus apertius et saepius vel cum periculo suscepti litigatoris, frequenter etiam suo. adfert et ista res opinionem, quia libentissime