comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut negaciũ dei. famło imponerur. ⁊ ex ore eiꝯ
cem in ncc̃eciũ noĩauit. ⁊ ratũ ẽẽ om̃s ꝑicer
ac clamauer̃t.⁊ decantantis ex more laudibꝯ
d̾o: obedienciã de ĩceps polliciti. ełctiomi in¬
necencii om̃s pariter subscripẜunt. Int̾ea
dñs papa młtis inpisis aefintuscia. ⁊ maliis
ꝓuinciis potestatine dispositis: ualefaciẽs
pisamis ⁊ gr̃as agens. ĩꝑiun cia nauigio de¬
latus ẽ. Et burgundĩa tͣnstens: aurelianum
ꝑuenit. ubi accurrentiba: ep̃is. a rege piissiõ
ẽ. Inde a Gaufrido carnotensi ep̃o. magnarũ
uirtutũ uiro carnotũ deducitur. ubi etiã głosꝯ¬
c̃um conuitatu cccurrit. Nunc quoq reg̃e ue¬
nͣabilis alb̃s ad eũ premissus. ad duxit. Quẽ
uix ꝑ suasit in nocenciũ recipere ab ep̃is anglie
penitꝰ dissuasum. Cum eĩ omnimodis recal¬
quomͦ de aliis pc̃cis tiuis respondeas deo: istuo
rex ille tam potens: extra t̾ram suam dño pͤ
occurrit. usq carnotũ. Reu̾si ut̾im degerma

Expanded text:
um Dei, Dei famulo imponeretur, et ex ore ejus cem Innocentium nominavit: et ratum esse omnes pariter acclamarunt, et decantatis ex more laudibus Deo, 1094 obedientiam deinceps polliciti, electioni Innocentii omnes pariter subscripserunt. 4. Interea cominus Papa, multis in Pisis, et in Tuscia, et in aliis provinciis potestative dispositis, valefaciens Pisanis et gratias agens in Provinciam navigio delatus est, et Burgundiam transiens Aurelianum pervenit: ubi, occurrentibus episcopis, a rege piissimo est. Inde a Gaufrido Carnotensi episcopo, magnarum virtutum viro, Carnotum deducitur: ubi etiam glocerum comitatu occurrit. Hunc quoque regem venerabilis Abbas ad eum praemissus adduxit: quem vix persuasit Innocentium recipere, ab episcopis Angliae penitus dissuasum. Cum enim omnimodis recal« quomodo de aliis peccatis tuis respondeas Deo; istud um persuasus rex ille tam potens, extra terram suam domino Papae occurrit usque Carnotum. Multa ibi dicta
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾alis c̃a scribendi iuidelie utilitas tociꝰ ec̃ce
dei : ne cũ absconditur uas plenũ tħsauro de¬
sid̾abli: ip̃e quoq tħ̾saum parit̾ ab scõdatur
Uñ nõ inm̾ito conqueritur qui ex poni desid̾at᷑.
dicens. Thesaumꝰ inuisꝯ ⁊ sapĩa abscõdita. q̃
ntilitas mutͥsq: ex ponit iste diuicias salutis
thesaurũ desiderabilem ne lateat ẽ gleba. ꝙ
gleba non est: s ĩciosissima margarita. Acct¬
dit tñ ei contra desideriũ suũ. qr sicut ip̃e in p̾¬
facto̾e sua uereri se de nũciaret. p̾ccupatus mor¬
te nõ ex pleuit. qͣntũ aĩo conceꝑat stilo man¬
dandũ. Itaq qui accedit adłctionem oꝑis hꝰ
facile satis utsliget aqͣnta ꝑfectõe piꝰ ꝑuer
et religiosus brnardus ułud alt̾ bñs primor

Expanded text:
generalis causa scribendi, videlicet utilitas totius Ecclesiae generalis causa scribendi, videlicet utilitas totius Ecclesiae Dei; ne cum absconditur vas plenum thesauro desiderabili, ipse quoque thesaurus pariter abscondatur. Unde non immerito conqueritur, qui exponi desiderat dicens: Thesaurus invisus, et sapientia abscondita: quae utilitas in utrisque? Exponit iste divitias salutis, thesaurum desiderabilem ne lateat cum gleba quod gleba non est, sed pretiosissima margarita. Accidit tamen ei contra desiderium suum: quia, sicut ipse in praefatione sua vereri se denuntiarat, praeoccupatus morte non explevit, quantum animo conceperat stylo mandandum. Itaque qui accedit ad lectionem operis hujus, facile satis intelliget, a quanta perfectione pius puer et religios
Abbreviated transcription (Latin):
scriptio oꝑis ẜ̾cedentis quam auctore de¬
functo brocardus abbs balnensis apposuit.
e scriptum opus ꝙ deuita sc̾ifsumi ui¬
n b̾nardi.clareualł albis cõscriptũ ẽ.
bate. s tunc iam monacho signacensis ceno¬
bii. Ad qd̾ desiderio solitudinis ⁊ quietis sese
tulerat: usq ad tp̃s scismatis aduersus inno¬
censũ ppam. apetro leonis cõflati. digestum
ẽẽ cognoscitur. fuit aut̃ p̾fato fideli iui̾ro sp̃al
c̃a scribendi amicicia ⁊ fairaliaritas. quibꝰ iu¬
ro dei mlto tp̃r ꝯiunctꝰ erat. Uñ ⁊ tanitã apd̃
illũ inuen̾at gr̃am. ut uix alt̾ magis intimꝰ
inueniret᷑. ad secrãta mutue diłctõis coĩcãda:
ad sp̃aliũ mist̾ioꝵ conferenda colloquia. Ciuꝯ
familiaritatis gr̃a. ex eo p̾cipne usq modo pro¬
scripsit ad illũ Q: in quibꝰ quid de eo senciat.
manifeste li quet legentibii eas. Scripsit etiã
ad illũ librũ apologeticũ: ⁊ alt̾in de grã ⁊ libo
arbito. fuit t̾n eidem Euillelmo sp̃ali ualentõr

Expanded text:
SCRIPTIO OPERIS PRAECEDENTIS, QUAM AUCTORE DEFUNCTO BURCHARDUS ABBAS BALERNENSIS APPOSUIT. Praescriptum opus, quod de vita sanctissimi viri Bernardi Clarae-Vallis abbatis conscriptum est bate, sed tunc jam monacho Signiacensis coenobii ad quod desiderio solitudinis et quietis sese contulerat, usque ad tempus schismatis adversus Innocentium papam a Petro Leonis conflati, digestum esse cognoscitur. Fuit autem praefato fideli viro specialis causa scribendi, amicitia et familiaritas, quibus viro Dei multo tempore conjunctus erat. Unde et tantam apud illum invenerat, gratiam, ut vix alter magis intimus inveniretur ad secreta mutuae dilectionis communicanda, ad spiritualium mysteriorum conferenda colloquia. Cujus familiaritatis gratia ex eo praecipue usque modo pro idem sanctus scripsit ad illum, in quibus quid de eo sentiat, manifeste liquet legentibus illas. Scripsit etiam ad ipsum librum Apologeticum, et alterum de Gratia et Libero Arbitrio. Fuit tamen eide
Abbreviated transcription (Latin):
tris scĩficatõem uisus ẽ accepisse: de qua con¬
cepta sunt p̾sagia future sc̃itatis illiꝰ uite pa¬
riter ⁊ doctrine. Quid etiam adolescens fẽs
agere ceꝑit inp̾scriptio rarratur oꝑe. ac de in¬
ceps usq ad iurũ ꝑ fectõis depinguitur di

Expanded text:
tificationem visus est accepisse, de qua concepta sunt praesagia futurae sanctitatis illius vitae pariter et doctrinae. Quid etiam adolescens factus agere coeperit, in praescripto narratur opere; ac deinceps usque ad virum perfectionis depingi
Abbreviated transcription (Latin):
Nope erat iã tẽpꝰ: ⁊ festinabat prsc̃t ar
Infirmabat᷑ enĩ: sic̃ uihiuꝰ libelli pͥncipio
memoraumꝰ: ad eo ut illa iã infirmita¬
te ip̃iꝰ ꝑfiqi uͥtus. iã inminere exitꝰ uid̾e¬
tur. Inc̾ea fr̾s instare supplicatõibꝰ ⁊ obse¬
cratoĩl: quib pot̾ant apud dm̃. Unde et
sc̃s ir̃e. cognos cens eoꝵ pͥcibi desideriũ suũ

Expanded text:
ope erat jam tempus, et festinabat Pater sanctus ad Infirmabatur enim, sicut in hujus libelli principio memoravimus, adeo ut illa jam infirmitate ipsius perfici virtus, jam imminere exitus videretur. Interea fratres instare supplicationibus et obsecrationibus, quibus poterant, apud Deum. Unde etiam Sanctus ipse cognoscens eorum precibus deside
Abbreviated transcription (Latin):
Dicebant aut̃ t̃ps nouoꝵ quo fruges no¬
ue colligentut. sic̃ euident̾ pꝯmodũ pro¬
bauit euentꝰ: dũ in augusto inse de cessit.
Mane ergo fr̾ ille cui hoc ostensũ fuerat.
cõsolatus ẽ cet̾os uelud iã iminentẽ ꝑa¬
trum obitũ formidãtes: ⁊ ꝙ uiderat et
audierat indicauit. Ad huc aut̃ yems erat.
Odem tp̃r. alc̾a quoq uisio:
pͥoris confirmatio fuit. Nisi ꝙ cuidẽ¬
ciꝯ iam utͥusq cõpleta uitas ꝓbat: quod
eudent᷑. mnutraq ꝙ futurũ erat dñs re¬
uelauit. Uidebat eĩ fr̃ quidã ⁊ ecce ꝑabat

Expanded text:
» Dicebant autem tempus novorum, quo fruges no» Dicebant autem tempus novorum, quo fruges novae colligerentur, sicut evidenter postmodum probavit eventus, dum in Augusto mense decessit. Mane ergo frater ille, cui hoc ostensum fuerat, consolatus est caeteros, velut jam imminentem Patris obitum formidantes, et quod viderat et audierat indicavit. Adhuc autem hiems erat. 19. Eodem tempore altera quoque visio prioris confirmatio fuit: nisi quod evidentius jam utriusque completa veritas probat, quam evidenter in utraque quod futurum erat, Dominus revela
Abbreviated transcription (Latin):
piss ꝯgregatis fr̃ib. huc eadẽ u̾ba locutꝰ
est. Quid tenetis miẜum hoĩem : fortõres
estis. ⁊ ĩualuistis. Parcite q̃so.ꝑcite: sini¬
suas: uni eoꝵ uisio. talis apparuit. Occur¬
rebat cũ młta exultatõe iuro dei exͣ monas¬
t̃ii claustra ĩ numerabił multitudo. In qͣ tñ
ꝓcessione solos .iiiͦi. p̾euntes ide suꝑ qui
indebat agnouit magnũ sllũ dilectore
oũ ep̃m carnotensẽ. humb̾tũ quo qui:
igrracesis cenobii fuerat p̾mꝰ ałbas. et
duos eiꝰ germanos Guidonẽ scil ⁊ gerar¬
dum. Exceptus itaq reu̾ent̃. ⁊ pꝯ osculu
pacis. amica dui colloquia miscens pat̾
sum młtitudine cet̾oꝵ. Nouissime salutã¬
tes eũ p̃dc̃i uiri. ex hoc sibi iam redeundũ
ẽẽ dicebant. Tum uero ex palluit ille: et
cͥcũ fusa sͥ mestica: inet̾nũ declarans aĩ
dolorẽ: quid ergo ait. sine me uultis ab¬
ire: Et illi. Non pot̃ adhuc tuo ⁊ nr̃o sat̃¬
fier defiderio: donec ueniat tp̃s nouorũ.

Expanded text:
pisset, congregatis fratribus haec eadem verba locutus est: « Quid tenetis miserum hominem? Fortiores estis, et invaluistis. Parcite, quaeso, parcite, sinisuas, uni eorum visio talis apparuit. Occurrebat cum multa exsultatione Viro Dei extra monasterii claustra innumerabilis multitudo. In qua tamen processione, solos quatuor praeeuntes idem frater qui videbat agnovit: magnum illum dilectorem dum episcopum Carnotensem; Humbertum quoque, qui Igniacensis coenobii fuerat primus abbas; et duos ejus fratres germanos, Guidonem scilicet et Gerardum. Exceptus itaque reverenter, et post osculum pacis amica diu colloquia miscens Patersum multitudine caeterorum. Novissime salutantes eum praedicti viri, ex hoc sibi jam redeundum esse dicebant. Tum vero expalluit ille, et circumfusa sibi moestitia internum declarans animi dolorem: « Quid ergo, ait, sine me vultis abire? » Et illi: « Non potest adhuc tuo, et nostro satisfieri desiderio, donec veniat tempus novorum.
Abbreviated transcription (Latin):
odo. qui apͥmis fere ãnis. strenue satis
⁊ landabłr cou̾satus ĩ monast̾io ab senciũ
ꝯsueu̾at p̾positoꝵ suppłe uices reu̾enter
accedens : dicebat se precessursi. Cuius
rantẽ iã egredi: paulopꝰ secutuꝵ patrẽ
sc̃m: felici functꝰ legatõe p̾iret.

Expanded text:
strenue satis et laudabiliter conversatus in monasterio, absentium consueverat praepositorum supplere vices, reverenter accedens, dicebat se praecessurum. Cujus rantem jam egredi, et paulo post secuturum Patrem um, felici functus legatione praeiret.
Abbreviated transcription (Latin):
Aad de supͣ memoratis reuelatõĩbꝰ pauca
de sacra b̾ati pr̃is uita ⁊ felicibii eiꝯ actib collo¬
q̃ntes. Quoꝵ alt̾ ab in eunte adolescencia
Nescio inqͥt. Et alt̾̃. Ego ait noui eñ.ui
aut .uii. annos: ad huc in hac carne uic¬
rurũ. hoc aut̃ unde sciret minime ĩã scire
possumꝰ: qr nec tunc indicauit. ⁊ ante pr̃em
sc̃m ip̃e decessit. Porco alt̾iꝰ hodie suꝑstitis
relatione hoc u̾bum nob̾ in notuit. qui tñc¬
mag̃ magis miratꝰ cũ se audisse. qn̾ ut
olim audierat. ira iudit. Tał uero ille ẽ. dec
testimomo nec nos ambigimꝰ nec cuulib
alt̾i qui eũ nouͣit credimꝰ dubitandũ. Neq
id solũ. s nõ qd̾ minori signũ amratd̃e ui

Expanded text:
Jam de supra memoratis revelationibus pauca de sacra beati Patris vita et felicibus ejus actibus colloquentes: quorum alter ab ineunte adolescentia « Nescio, » inquit. Et alter: « Ego, ait, novi eum sex aut septem annos adhuc in carne victurum. » Hoc autem unde sciret, minime jam scire possumus, quia nec tum indicavit, et ante Patrem sanctum ipse decessit. Porro alterius hodieque superstitis relatione hoc verbum nobis innotuit, qui tunc magis miratus est se audisse, quando ut ab olim audierat, ita vidit. Talis vero ille est, de cujus testimonio nec nos ambigimus, nec cuilibet alteri qui eum noverit, credimus dubitandum. Neque id solum, sed quod non minori dignum admirat
Abbreviated transcription (Latin):
tare b̾te uirginis matris. cuiꝯ fu̾at deuotissi¬
mꝰ ip̃e sac̾dos. Q ⁊ pectori eiꝯ ip̃o ĩtumulo
capsula suꝑ posita d̾ in qua bti thadei apłire¬
liquie ꝯtinentur. Quas eode ãno abihoso¬
eo utiq fidei ⁊ de uotõis intuitu. ut eidem a¬
pło irdie cõis resurrectõis ad heret. Rõa sũt¬
ab ac magͣ caligine migrauit ad lucẽ. cuiꝯ
mita in ip̃a cui insignitũ fuit urbe. nuradis
płibi illustrata corruscãt successore eiꝯ anas¬
tusio romane ec̃ce p̾sidente. regnantibi aut̃
in romanoꝵ ĩꝑio. Frederico illustͥ. ⁊ francoꝵ

Expanded text:
tare beatae Virginis matris, cujus fuerat devotissimus ipse sacerdos. Sed et pectori ejus ipso tumulo capsula superposita est, in qua beati Thaddaei apostoli reliquiae continentur, quas eodem anno ab Jerosoeo utique fidei et devotionis intuitu, ut eidem apostolo in die communis resurrectionis adhaereat. Prius tab hac magis caligine migravit ad lucem, cujus merita in ipsa cui insigniter praefuit urbe miraculis pluribus illustrata coruscant: successore ejus Anastasio Romanae Ecclesiae praesidente, regnantibus autem in Romanorum imperio Frider
Abbreviated transcription (Latin):
tum hoĩem claudũ. de poni russit. ⁊ am¬
bulare ⁊ nõ fuit. qui obediret. Nec mo¬
ra clandus idem retͣctũ fenioris nernũ
clamat sponte laxari.⁊ dum nescit ex¬
tendi. uelud ab alt̾o gemi sũi. ꝙ qͣmlib
ante conatꝰ nlło modo potuiss. Miran

Expanded text:
tum hominem claudum deponi jussit et amtum hominem claudum deponi jussit et ambulare, sed non fuit qui obediret. Nec mora, claudus idem retractum femoris nervum clamat sponte laxari, et dum nescit, extendi velut ab altero genu suum, quod quamlibet ante conatus, nullo modo potuisset. Miran
Abbreviated transcription (Latin):
punciam curante langore: oblato est
ꝑanticꝰ ingrabato. Audĩta siquide fama
partutu a pdco uico ineccursum eiꝰ sefe¬
cerat asportari. Cui inmedio ppłi manꝰ
ĩponens erexit hoĩem: in columq remi¬
sit ad ppria. Eodem anno ingredienti ur
ei sorores duas. que abãnis qͣtuor am¬
boꝵ lum̃ ami ẜant occłoꝵ. Quaꝵ ille utͥ¬
q in pͥmens signũ crucis: uisum reddi¬
dit lucis. ⁊ uidentes iurũ dei. cũ cet̾is se¬
quebãtur. In eiꝯdem basilica ciuitatis. cũ
ad altare bt̃i petri apłi uir apłice gĩe in¬
clando. ⁊ ambulauit oblatꝰ ẽ. cecꝰ ⁊ iudĩ
oblata ẽ surda młr ⁊ audurit. hec ĩ sõp¬
nis ãmonitã se ẽẽ dicebat: ut dei hoĩẽ
peteret. cuiꝰ bñdictio uł bñficio recept᷑a
esse auditum.
e pudfsuençiam treu̾ensis diocesis
nobile castrũ: mosellam flumũ qui
ibidẽ inrenũ labitur dei famłs ꝑtͣnsibat.
Cñq paululũ ꝓcessiss. oblatũ sibi. ⁊ signa¬

Expanded text:
rsam provinciam curante languores, oblatus est paralyticus in grabato. Audita siquidem fama virtutum, a praedicto vico in occursum ejus se fecerat apportari. Cui in medio populi manus imponens, erexit hominem, incolumemque remisit ad propria. 32. Eodem anno ingredienti urbei sorores duas. quae ab annis quatuor, amborum lumen amiserant oculorum. Quarum ille utrique imprimens signum crucis, visum reddidit lucis: et videntes Virum Dei cum caeteris sequebantur. In ejusdem basilica civitatis, cum ad altare beati Petri apostoli Vir apostoliambulavit: oblatus est caecus, et vidit, oblata est surda mulier, et audivit. Haec in somnis admonitam se esse dicebat, ut Dei Hominem peteret, cujus beneficio receptura esset auditum. Apud Confluentiam, Trevirensis dioecesis nobile castrum ad Mosellam fluvium, qui ibidem in Rhenum labitur, Dei Famulus pertransibat: cumque paululum processisset, oblatum sibi et signa
Abbreviated transcription (Latin):
poss de posita clamide uirũ sc̃m in ꝓprias
ulnas suscipiens. de basilica asport᷑arit. In¬
t̃ płimos sane qui ibid̾e adepti sunt sanita¬
tẽ. senex quidã paralitim de uicinia illa. hõ
notꝰ ⁊ honoratus multis suoꝵ p̾cibi.⁊ nõ
sine labore introductꝰ ẽ atq hõĩem dei. Aqͦ
post breiussimã ut solebat or̃onẽ. erectꝰ
ꝓtinꝰ ⁊ sanatꝰ. nõ modo ĩ columis. s et
fortis apparuit: ut posses credere si uide¬
res nõ tam alc̾atum hoĩem ẽẽ ꝙͣ alti.
Iamq eo uiriłr ꝓcedente. parabant alii
tollere. lectũ eiꝰ inquo aduentꝰ erat. cũ
reuocans eũ unꝯ decͥcũ stantibꝰ. Hugo
tullensis ecc̃e. archidiaconꝰ. engłicĩ illiꝰ
tolle grabatũ tuum ⁊ ambła. Et impons
ĩhumeros eiꝰ. dimisit eũ lib̾e ꝓcedentem
⁊õĩs plebs ut uidit. dedit laudem d̾o.
bidem etiam puer surmꝰ ⁊ mutus exut̾o
matͥs sue. sb̾leuatꝰ ꝑscalam.⁊ infenes¬
tra accedens aduirum dei sb̾ marmi eiꝯ

Expanded text:
posset, deposita chlamyde Virum sanctum in proprias ulnas suscipiens, de basilica exportarit. Inter plurimos sane qui ibi dem adepti sunt sanitatem, senex quidam paralyticus de vicinia illa, homo notus et honoratus, multis suorum precibus, non sine multo labore introductus est ad Hominem Dei: a quo post brevissimam, ut solebat, orationem erectus protinus et sanatus, non modo incolumis, sed et fortis apparuit, ut posses credere, si videres, non tam alteratum hominem esse, quam alterum. Jamque eo viriliter procedente parabant alii tollere lectum ejus in quo advectus erat, cum revocans eum unus ex circumstantibus Hugo Tullensis Ecclesiae archidiaconus, evangelici illius tolle grabatum tuum, et ambula . » Et imponens in humeros ejus, dimisit eum libere procedentem: et omnis plebs, ut vidit, dedit laudem Deo. Ibidem etiam puer surdus et mutus ex utero matris suae, sublevatus per scalam, et in fenestra accedens ad Virum Dei, sub manu ejus
Abbreviated transcription (Latin):
co quẽ sc̃ĩ germani noĩe nocant. signa
ꝑeum płia claruerũt. bndiq enĩ cõfiue¬
bant. qui incõmodis uariis laborabãt et
uirtꝰ erat dñi adsanandũ eos. Ui int̾ cet̾os
suos expuens ⁊ liniens eccłos eius. breuem

Expanded text:
  al. Germani nomine vocant, signa per eum plurima claruerunt. Undique enim confluebant qui incommodis variis laborabant, et virtus erat Domini ad sanandum eos. Ubi inter caeteros suos exspuens, et liniens oculos ejus, brevem
Abbreviated transcription (Latin):
qui affuere int̾ritorio ꝯstantiẽsi cͥca iucum
quẽ doinguen̾ nõiant. ex his que diligẽciꝰ
uestigarunt. ⁊ uiderũt occłis sins. una die
illuminatos ad eiꝰ ĩpositõem manꝯ cecos
xͥiͫ. sanatos etiam mancos decẽ.⁊ claudos er̾¬
tos dece ⁊ octo. Cet̾m ne fecisse nos ĩ opes co¬
pia iideatur. ex ĩ munͣa młtitudĩe. salc̾e̾ pau¬
ca memorie cõm̃damꝰ que ĩ locis celebrio¬
ribus facta noscuntur.
Um ueniss cõstanciã hõ dei. ⁊ urdiq
se uͥtutũ eiꝯ fama diffurd̾ent albs au¬
gensis ꝙ intra lacũ lemamũ antiqũ ex¬

Expanded text:
qui adfuere in territorio Constantiensi, circa vicum quem Doniguem nominant, ex iis qui diligentius vestigarunt et viderunt oculis suis, una die illuminatos ad ejus impositionem manus caecos undecim; sanatos etiam mancos decem, et claudos erectos decem et octo. Caeterum ne fecisse nos inopes copia videatur, ex innumera multitudine saltem pauca memoriae commendamus, quae in locis celebrioribus facta noscuntur. Cum venisset Constantiam Homo Dei, et undique se virtutum ejus fama diffunderet, abbas Augiensis
Abbreviated transcription (Latin):
udspirenciũ cuutat̾e. p̾sent̾e
poianor rege corado qui derhõiem ab
ecca adhospiciũ ceuotissime deducebat. ot¬
gens ragantes ut eiꝰ manꝯ ĩronere digna¬
retur. Que signatũ ꝓtio erigens. sup̃ re¬
depstatit. ⁊ ule̾ gradiebatur: indei laudẽ
Cepia rcairelia ep̃i ciutatis ip̃ia. rege ipso
uicente. iusũ reddiclit eece cuidã młri. et
caudo nato gͥssum donauit. Adulta qͥde
⁊ alia inmanu eiꝰ ibide̾ xp̃s efficit. s ad
exemplũ pauca sufficiant. Non nullos
eñĩ pauꝑculos etiam pucros. rex ip̃e deuo¬
tus suis illi manib offerens: de młtorũ
curatee meruit gratulari. Mec mͦ apud
pͥdc̃am spuẽciũ urbem. s apud francene¬
gort monguntine diocesis locũ. ubi ĩ mi¬

Expanded text:
ud Spirensium civitatem, praesente Romanorum rege Conrado, qui Dei Hominem ab ecclesia ad hospitium devotissime deducebat, ofogantes ut ei manum imponere dignaretur. Quem signatum protinus erigens, super pedes statuit, et libere gradiebatur, in Dei laudem . In capella episcopi civitatis ipsius, rege ipso vidente, visum reddidit caecae cuidam mulieri, et claudo nato gressum donavit. Multa quidem et alia in manu ejus ibidem Christus effecit, sed ad exemplum pauca sufficiant. Nonnullos etiam pauperculos pueros rex ipse devotus suis illi manibus offerens, de multorum curatione meruit gratulari. Nec modo apud praedictam Spirensium urbem, sed apud Francovadum Moguntinae dioecesis locum, i
Abbreviated transcription (Latin):
loco cui nom̃ ẽ castellare. pn oblatoe̾m hostie
salutaris astantili uenͣabilibꝯ ep̃s. lamb̃to
engolism̃si.⁊ geraldo lemoiuscensi puerũ
ex matͥs. ut̃o claudis ⁊ mancũ. cuiꝯ inmo¬
dũ pile cubiti cũ genibꝰ umbilico. pedes ãt
natibi adhesissent: dei famło offerebant.
At ille singła m̃bra edc̃o pͥꝯ signo crucis at¬
trectans: mira facultate extendit ꝓtinꝰ et
sanauit. App̾hendens deniq man̾ũ eius.
erexit illũ ⁊ dimisit lib̾e gradient̾e. ppłs ãt

Expanded text:
loco cui nomen est Castellare, post oblationem hostiae salutaris, astantibus venerabilibus episcopis, Lamberto Engolismensi, et Gerardo Lemovicensi, puerum ex matris utero claudum et mancum, cujus in modum pilae cubiti cum genibus umbilico, pedes autem natibus adhaesissent, Dei Famulo offerebant. At ille singula membra, edito prius signo crucis, attrectans, mira facilitate extendit protinus et sanavit. Apprehendens denique manum ejus erexit illum, et dimisit libere gradientem. Populus aut
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is: ⁊ alb̃ib płimis. dictante uiro dei. iu¬
nominis docinatiba opponit᷑ simbolũ nõ¬
nũi. Cui etiam subscribũtur noĩa singło¬
rũ: ut eoꝵ uidelic or̃um sic̃ irrep̾hensi¬
bilis. sic irrey̾hensibilꝰ zelꝯ cet̾is innotes¬
cat. Ita demũ apłico iudicio. ⁊ auctorita te
⁊ adfirmau̾at. In dulgenciam ip̃e cõsequit᷑.
maxĩe ꝙ ab mnicio cautꝰ fuisse ea lege ean¬
correcturũ lib̾e suã opinionẽ.
ꝑnicõse doct̾ne: u̾bis ꝑsuasibilibꝰ gentis il¬
liꝯ occuꝑau̾at lenitatem. ⁊ ut p̾dixit apłs de
quilhdam inỹpocͥsi loq̃ns mẽdaciũ fictis u̾¬
bis de eis negociabatur. Eram aute hostis
ec̃ce manifestus: irreu̾ent̾ ec̃casticis dero¬
gans ec̾casticis sacͣmentis parit̾ ⁊ ministͥs.
Nec mediocriter mea iam malignitate ꝑ¬
fecerat. Sicut enĩ de eo scribens ꝑat̾ uen̾e¬
rabił ad pͥncipẽ tholosanũ int̾ cet̾a ait pas¬
sim inueniebant᷑. iam ecce sine plebilii

Expanded text:
pis et abbatibus plurimis, dictante Viro Dei, novis dogmatibus opponitur symbolum novum. Cui etiam subscribuntur nomina singulorum, ut eorum videlicet omnium sicut irreprehensibilis fides, sic irreprehensibilis zelus caeteris innotescat. Ita demum apostolico judicio et auctoritate et affirmaverat, indulgentiam ipse consequitur, maxime quod ab initio cautus fuisset ea lege eamcorrecturum libere suam opinionem. is illius occupaverat levitatem, et, ut praedixit Apostolus de quibusdam, in hypocrisi loquens mendacium , fictis verbis de eis negotiabatur. Erat autem hostis Ecclesiae manifestus, irreverenter ecclesiasticis derogans Sacramentis pariter et ministris. Nec mediocriter in ea jam malignitate profecerat. Sic enim de eo scribens Pater venerabilis ad principem Tolosanum, inter caetera ait: « Passim inveniebantur jam Ecclesiae sine plebibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ipe scrutatꝰ. ad insipienciã sibi. Siquide
desc̃e trinitatis unitate.⁊ de diuinitatis
simplicitate. nec simpłr senciens. nec fi¬
deliter scribens discipulis suis panes ꝓpo¬
nebat absconditos. furtinas ꝓpinabat a¬
quas. nec facile quid saꝑet.ĩmo qͣntum
deciꝑet ꝑsonis autẽticis fatebat᷑. Tune¬
bat enim ꝙ ap̃se nonas petrũ ei dixisse
ferũt. tua res agitur. paries cum ꝓximꝯ
ardet. Nouissime̾ tñ cum iã fidelium suꝑ
hec inualesc̾et scandalũ cresceret mͥmiur.
uocatꝰ ad mediũ ẽ.⁊ librũ tradere uissus
in quo blasphemias euomuerat.graues
quidẽ. s uboꝵ quodã uolucro circũ septas.
Igitur ĩ consilio ꝙ murbe remoꝵ. papa ue¬
nerabilis eugeniꝯ celebrauit. egit quonu¬
Nꝰ adu̾sus hunc gisleb̾tum. eccłie sce sue¬
tp̃r singłaris achleta b̾nardus: pͥmum
quide̾ totũ qd̾ ille u̾boꝵ cauillatõibꝰ occul¬
tare nitebatur eliciens: deinde uero tam
Considerans sane non nullos exhis qui

Expanded text:
insipientiam sibi. Siquidem de sanctae Trinitatis unitate et Divinitatis simplicitate non simpliciter sentiens, nec fideliter scribens, discipulis suis panes proponebat absconditos, furtivas propinabat aquas, nec facile quid saperet, imo quantum desiperet, personis authenticis fatebatur. Timebat enim quod apud Senonas Petrum ei dixisse ferunt: Tunc tua res agitur, paries cum proximus ardet. 1123 Novissime tamen cum jam fidelium super hoc invalesceret scandalum, cresceret murmur, vocatus ad medium est, et librum tradere jussus, in quo blasphemias evomuerat, graves quidem, sed verborum quodam involucro circumseptas. Igitur in Concilio, quod in urbe Remorum papa venerabilis Eugenius celebravit, egit cominus adversus hunc Gillebertum Ecclesiae smpore singularis athleta Bernardus: primo quidem totum quod ille verborum cavillationibus occultare nitebatur, eliciens; deinde vero tam Considerans sane nonnullos ex his qui
Abbreviated transcription (Latin):
drs recusauit. Nam ⁊ cõfessꝰ ẽ pꝯea sius
ut aiunt : ꝙ ea hora maxima quidẽ ex
ꝑte memoria eiꝰ turbata fu̾it:⁊ ratio ca¬
ligau̾it.⁊ int̾ior fug̾it sensꝰ. Nichominꝰ
tamen ec̃ca que cõuenerat dimifit hoĩez
nens. s dogmata prana ꝯdẽpnans. Quͦ
uero petrꝰ ille refugiũ inueraret ĩsede
petri tam longe deu̾sidens afide pet̾. Et
ip̃m ergo auctorẽ. ead̾e sñia cũ erroril
sius apostolicꝰ p̾sul inuoluens: scͥpta in¬
cendio sc̃ptorẽ silencio ꝯdẽpnauit.
uit item gislieb̾tus quẽ cognomina¬
uere poratã pictauoꝵ ep̃c. insacͥs lit

Expanded text:
dis recusavit. Nam et confessus est postea suis, dis recusavit. Nam et confessus est postea suis, ut aiunt, quod ea hora, maxima quidem ex parte memoria ejus turbata fuerit, ratio caligaverit, et interior fugerit sensus. Nihilominus tamen Ecclesia quae convenerat, dimisit hominem, nens, sed dogmata prava condemnans. Quando vero Petrus ille refugium inveniret in Sede Petri, tam longe dissidens a fide Petri? Et ipsum ergo auctorem eadem sententia cum erroribus suis apostolicus Praesul involvens, scripta incendio, scriptorem silentio condemnavit. 15. Fuit item Gillebertus, quem cognominavere Porretanum, Pictavorum episc
Abbreviated transcription (Latin):
uocaretur. Et̃m ẽ ut pꝯtulauit. s uocatꝰ
albas uenire penitꝰ. recusauit suũ hoc ñ
fore renũcians. Post ea tñ magnoꝵ u
roꝵ monitis flexꝰ ne uidelic ex ip̃iꝰ ab¬
sencia scandalum ppło. ⁊ cornua crescerẽt.
adu̾sario demũ ꝑgere acquieuit. tristis
quidem. nõ siñ lac̾rimis annuens. sicut
inepła ad papã in necericiũ ip̃e restatuir
abfuit dies: ⁊ ecc̃a copiosa conuenit. Uͥ
a dei famło petri illiꝰ inmediũ scripta pro¬
lata sunt: ⁊ erroris capła de signata. De¬
mũ illi optio data ẽ. aut sua ẽẽ negan¬
di aut errorẽ humilit̾ corrigendi. Aut
respondendi si poss obiciendi sibi roĩbus.
parit̾ ⁊ scoꝵ testimoniis patrũ. At ille
nec uolens respicere. nec ualens resiste̾
ret. sedem apłicam applłauit. S ⁊ pꝯea
ab egregio illo catholice fidei ad uocato mo¬
nitus. ut uł iam sciens inꝑsonã suam
audiendus tñ ⁊ ferendꝯ in oĩpacĩa. nõ¬
sũia aliqͣ feriendꝰ hec quoq omnimo¬

Expanded text:
vocaretur. Factum est ut postulavit. Sed vocatus Abbas venire penitus recusavit, suum hoc non esse renuntians. Postea tamen magnorum virorum monitis flexus, ne videlicet ex ipsius absentia et scandalum populo, et cornua crescerent adversario, demum pergere acquievit, tristis quidem, nec sine lacrymis annuens, sicut in epistola ad papam Innocentium ipse testatur, in Adfuit dies, et ecclesia copiosa convenit: ubi a Dei Famulo Petri illius in medium scripta prolata sunt, et erroris capitula designata. Demum illi optio data est, aut sua esse negandi; aut errorem humiliter corrigendi; aut respondendi, si posset, objiciendis sibi rationibus pariter et sanctorum testimoniis Patrum. At ille nec volens resipiscere, nec valens resistereret, Sedem apostolicam appellavit Sed et postea ab egregio illo catholicae fidei advocato monitus, ut vel jam sciens in personam suam audiendus tantum et ferendus in omni patienia aliqua feriendus; hoc quoque omnimo
Abbreviated transcription (Latin):
signa ꝓ sanctos hoĩos ⁊ ꝑfectos: fc̾a sũt et ꝑ
fic̾tos ego mͥ nec ꝑfectõis ꝯsciꝯ sum: nec fic¬
toĩs. Scio enĩ sanctoꝵ me nõ suppete m̃ita
que miraculis ulustrentur. ꝯfido aut̃ nec a
eoꝵ sortẽ me ꝑtinere qui uͥtutes młtas in
huiꝯ modi crebriꝰ secreciꝯq cum uiris sp̃ua¬
lib conferebat. Nouissime uero oportuitũ
sibimet iusũ exitũ reꝑissȩ. scio inquit hui¬
modi insigna nõ atq sc̃itatẽ uruꝰ s ad mł¬
toꝵ spectare salutẽ: ⁊ dr̃u in hoĩe ꝑ quẽ talia
oꝑetur. nt̃ tam ꝑfectõem cõsiderare ꝙͣ opi¬

Expanded text:
signa per sanctos homines et periectos: facta sunt et per signa per sanctos homines et periectos: facta sunt et per fictos. Ego mihi nec perfectionis conscius sum, nec fictionis. Scio enim sanctorum mihi non suppetere merita, quae miraculis illustrentur: confido autem nec ad eorum sohujusmodi crebrius secretiusque cum viris spiritualibus conferebat. Novissime vero opportunum sibimet visus exitum reperisse: « Scio, inquit, hujusmodi signa non ad sanctitatem unius, sed ad multorum spectare salutem, et Deum in homine per quem talia operetur, non tam perfectionem considerare, quam opi
Abbreviated transcription (Latin):
primos accurrit ep̃c ⁊ legatꝰ. inde ꝑgitur
ad ec̾cam eo ip̃o qui cõu̾aluerat p̃re eunte:
cõclamatur in laudes dei eodem ꝑit̾ ꝯq̾ent᷑:
ruit undiq ppłs bñdicetur xp̃s trumphat
fides: infidelis qͥsq ꝯfunditur: exultat:
manebat ingressꝰ diligent̾ om̃s obẜuari
aditus. obẜari ianuas iubet. ne quis pa¬
teat introitꝰ ppło ꝯcurrenti. Cum aut̃ per¬
totũ ab eadẽ ꝓuncia reditũ iuri sc̃i magis
magisq signa crebescerent ⁊ młtiplicarent᷑
indies. non p̾t̾eundũ. nam quid ip̃e iter
ħ am̃i gerẽt qui a xp̃o hũilitate cordis et
mansuetudinẽ didiciss. Disputans erũ
abundancia cordis sui. domesticis sͥ reli
giosis quibꝯdã fr̾ĩb aiebat. płimũ miror
quid nam sibi hec in iracula uelint. i¬
aut quid isũ sit deo talia actitante per
talem. Nil mͥ iudeor insacͥs paginis suꝑ hoc
geniere legisse signoꝵ. Siqͥdem fc̃a sũt aliqͣ

Expanded text:
primos accurrit episcopus et legatus. Inde pergitur primos accurrit episcopus et legatus. Inde pergitur ad ecclesiam, eo ipso qui convaluerat praeeunte: conclamatur in laudes Dei, eodem pariter concinente, ruit undique populus, benedicitur Christus, triumphat fides, infidelis quisque confunditur, exsultat pmanebat ingressus, diligenter omnes observari aditus, obserari januas jubet, ne quis pateat introitus populo concurrenti. Sane totum ab eadem provincia reditum Viri sancti magis magisque signa crebrescerent, et multiplicarentur in dies, non praetereundum quidnam ipse inter haec animi gereret, qui a Christo humilitatem cordis et mansuetudinem didicisset. Disputans enim abundantia cogiosis quibusdam fratribus aiebat: « Plurimum miror quidnam sibi haec miracula velint, aut quid visum sit Deo talia actitare per talem. Nil mihi videor in sacris paginis super 1125 hoc genere legisse signorum. Siquidem facta sunt aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
in urbe tholosa xp̃s exibuit. ꝑalitici
ciuꝯdã cl̾ici curatio fuit. Hunc indomo re¬
gulariũ cłicoꝵ scĩ saturnini quoꝵ unꝰ ip̃e
erat. ad peticoem alb̃is ⁊ fr̃m cͥcca noctis c¬
pusculũ iusitans homo dei. moriburdum
suo fidelis ẜuus ad dñm: tam fiducialit̾
quã fidełr dicens. Quid ex pectans dñe deus:
Gen̾atio hec figna qͥrit. Alioqͥn minꝰ apud
eos nr̃is ꝓficimꝰ u̾bis. nͥ abste fu̾int confir¬
mata seqͥuentibi fignis. Eadem hora exiliit
ꝑaliticꝰ degrabato: ⁊ accurrens secutꝰ ẽ eum.
Cui subito ꝓcedenti obiians canonicꝰ unꝰ.
ex pauit et exclamauit: siquidẽ fantasina
putauit. Qñ enĩ delc̾tulo eũ cred̾it surg̾et
potiusse. Eg̾ssam magis e corpore eiꝯ aĩam̃
fantastisse sibi apparuisse arbitratꝰ aufug̃:
s ip̃a demũ tam ei quã cet̾is rei uitas fidẽm
fecit. Egreditur ẽĩdem ẜmo int̾ fratres:cur¬
rit ad spectaculũ tam iccũdũ: ip̃e etiã int̾

Expanded text:
in urbe Tolosa Christus exhibuit, paralytici in urbe Tolosa Christus exhibuit, paralytici cujusdam clerici curatio fuit. Hunc in domo regularium clericorum sancti Saturnini, quorum unus ipse erat, ad petitionem Abbatis et fratrum circa noctis crepusculum, visitans Homo Dei, moribundum suo fidelis Servus ad Dominum tam fiducialiter, quam fideliter, dicens: Quid exspectas, Domine Deus? Generatio haec signa quaerit. Alioquin minus apud eos nostris proficimus verbis, nisi abs te fuerint confirmata sequentibus signis. » Eadem hora exiliit paralyticus de grabato, et accurrens secutus et conscui subito procedenti obvians ex concanonicis unus expavit et exclamavit, siquidem phantasma putabat. potuisse? Egressam magis a corpore ejus animam phantastice sibi apparuisse arbitratus aufugit. Sed ipsa demum tam ei, quam caeteris, rei veritas fidem fecit. Egreditur exinde sermo inter fratres, curritur ad spectaculum tam jucundum: ipse etiam inter
Abbreviated transcription (Latin):
impiis reuocans: ⁊ alioꝵ corpora a langorib̾
uariis sanans.
st locus in regione eadem sarlatum
nom̃ ẽ illi: ubi ẜmone cõpleto. płimoᷤ
adbenedicendũ. Panes sic̃ ubiq fiebat doi
famło offerebant. Quos ille eleuata manu¬
⁊ in signo crucis edito. innoĩe dñi bñdicẽs:
in hoc inqͥt scietis uͣa ẽẽ que anb̃ falsa q̃ e
ab ħrticis suadent᷑. si infirmi ur̃i. gustati
panibi istis ad epti fu̾int sospitate. Cimẽs
aut̃ uenerabił e piscopꝰ carnotensium¬
in agrꝰ ille gau fridꝰ. si quidẽ p̾sens erat
⁊ ꝓximꝯ iuro dei. si bona inqͥt fide sũpẜint
sanabuntur. Cui pat̾ sc̾̃s de dr̃ u̾tute nil
hesitans nõ hoc ego dix̾im ait. s uere qui
gustauint sanabuntur. ut ꝓiide uos nos
⁊ u̾aces dei nũcios ẽẽ cognoscant. Cam in¬
gens młtitudo languenciũ. gustato eodem
diens obconcursꝰ intołabiles declinauit et
timuit illo ire.
runũ sane miracłm ꝙ ꝑ famulũ suũ

Expanded text:
impiis revocans, aliorum corpora a languoribus variis sanans. Est locus in regione eadem, Sarlatum nomen est illi, ubi 1268 sermone completo plurimos ad benedicendum panes, sicut ubique fiebat, Dei Famulo offerebant. Quos ille elevata manu et signo crucis edito in Dei nomine benedicens: « In hoc, inquit, scietis vera esse quae a nobis, falsa quae ab haereticis suadentur, si infirmi vestri gustatis panibus istis adepti fuerint sospitatem. » Timens autem venerabilis episcopus Carnotensium, magnus ille Gaufridus; siquidem praesens erat, et proximus Viro Dei: « Si bona, inquit, fide sumpserint, sanabuntur. » Cui Pater sanctus de Domini virtute nil haesitans: « Non hoc ego dixerim, » ait; « sed vere qui gustaverint, sanabuntur, ut perinde veros nos et veraces Dei nuntios esse cognoscant. » Tam ingens multitudo languentium gustato eodem diens, ob concursus intolerabiles declinaverit, et timuerit illo ire.um sane miraculum quod per Famulum suum
Abbreviated transcription (Latin):
celebrandũ foret in ꝓximo grande ꝯsiliũ.
clarauallensem cãtur alb̃em. suis ĩ occłto
detraħe libris. Addit quoq ꝑatum se ẽẽ
inpublico sua defende scripta. rogans ut
p̃dc̃s alb̃s dicturꝰ si quid hr̃et. ad cõsiliũ

Expanded text:
celebrandum foret in proximo grande concilium, celebrandum foret in proximo grande concilium, Clarae-Vallensem causatur Abbatem suis in occulto detrahere libris. Addit quoque paratum se esse in publico sua defendere scripta, rogans ut praedictus Abbas dicturus, si quid haberet, ad Concilium
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑseu̾antiq ꝯstancia: cãm bati petri. ⁊
lednis scismate feruor tue religiõis ⁊ discretio¬
nis susceꝑit defendendã. ⁊ se murũ ĩ ex pug¬
nabłem ꝓdomodei opponens aĩos regũ ac pͥn¬
scolariũ ꝑsonaꝵ ad catholice ecc̃e unitatem.
magnifice egerit ẜnus fidelis ⁊ prudens.
breuit̃ incim̾andum.
Uit indiebus illis petrꝰ ab ellardus
magr̃ insignis ⁊ celeberrimꝰ ĩ oppini¬
one scĩe. s defid̾e̾ ꝑ fide dogmaticans. Ciꝯ
cũ blasphemiis p̃lena grauissimis: gr̃a¬
fideles ad dei hoĩem retułunt. Qui nnmirsi
solita bonitate et benignitate desid̾ans er¬
rorẽ corregi. hoĩem non confundi secreta
illũ ãmonicõe ꝯuenit. Sũ quo etiã tam mo
punctꝰ. ad ip̃iꝰ arbitriũ correcturũ se pro¬
mutant uniu̾sa. Cet̾m cũ recessiss ab
eo petrus ⁊dẽ. ꝯsiliis stimłatus iniquis.
et ingenis sui uirib płima exerticio
disputandi infelicit̾ fidens. resiliit appo¬
nonensem metro politanũ ꝙ ĩ euis ec̃ca

Expanded text:
erantique constancia causam beati Petri et Leonis scismate, fervor tue religionis et discretionis susceperit defensandam et se murum inexpugnabilem pro domo dei opponens, animos regum ac prinsecularium personarum, ad catholice ecclemagnifice egerit servis fidelis et prudens, breviter intimandum. 13. Fuit in diebus illis Petrus Abaelardus magister insignis, et celeberrimus in opinione scientiae, sed de fide perfide dogmatizans. Cujus cum blasphemiis plena gravissimis vi atque fideles ad Dei Hominem retulerunt. Qui nimirum solita bonitate et benignitate desiderans errorem corrigi, non hominem confundi, secreta illum admonitione convenit. Cum quo etiam tam modpunctus ad ipsius arbitrium correcturum se promitteret universa. Caeterum cum recessisset ab eo, Petrus idem consiliis stimulatus iniquis, et ingenii sui viribus, plurimoque exercitio disputandi infeliciter fidens, resiliit a propononensem Metropolitanum, quod in ejus ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
tanciũ. bñonẽ expectanciũ flagitanciũ opẽ.
ꝑredicauit tñ inciuitate tholosa ꝑ aliqͦt
dies ⁊ incet̾is locis que miser ille freq̃n¬
tass ampliꝰ. ⁊ grauiꝰ infeciss. młtos in
fide simplices instruens mitantes roborãs
errantes reuccans subu̾sos reꝑans. subũ¬
sores ⁊ obstinatos auctoritatẽ sua p̾mens
⁊obpͥmens: ut nõ dico resiste̾ns. s nec asis¬
tere quidẽ ⁊ apparere p̾sum̾ent. Cet̃m ⁊ si t̾c
fugit ħrcicꝰ ille ⁊ lacuit. ita tñ ĩpedite sunt

Expanded text:
expetentium, flagitantium opem. Praedicavit tamen in civitate Tolosa per aliquot dies, et in caeteris locis, quae miser ille frequentasset amplius, et gravius infecisset; multos in fide simplices instruens, nutantes roborans, errantes revocans, subversos reparans, subversores et obstinatos auctoritate sua premens et opprimens, ut non dico resistere, sed ne assistere quidem et apparere praesumerent. Caeterum etsi tunc fugit haereticus ille et latuit, ita t
Abbreviated transcription (Latin):
dei: supra hoĩem si dici fas ẽ. liq̃ fc̃a caritate
cuntas ueneratur.
ydielantu hec que mediolani fiebant:
et ꝑtora illam italiam iuridei discurre¬
bat opinio. ⁊ diuulgabat᷑ ubiq ꝙ surreris¬

Expanded text:
Dei supra hominem, si dici fas est, liquefacta charitate Dei supra hominem, si dici fas est, liquefacta charitate civitas veneratur. 15. Audiebantur haec quae Mediolani fiebant: et per totam Italiam Viri Dei discurrebat opinio, et divulgabatur ubique quod surrexis
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis. ascendit ad celũ. In hꝰ ergo ma
gestatis t̾ribłi potestate tibi sp̃c maligne p̃¬
cipio: ut ab hac ancilla eiꝰ egrediens cor¬
tingere eam de inceps. non presũmas. Cũ¬
q eam inuitꝰ deserens ⁊ man̾e. ultra nõ
ualens atrociꝯ affuctaret tam magnam
iam quã modicũ tp̃s hñs rediens pater
sc̃s ad altare fractõ̾em hostie salutatis ritẽ
conpleuit. diffuridendãq inppłm pacẽ. mi¬
nistro dedit. ⁊ cõfestim pax ⁊ salus uitegra
reddita ẽ młri. Sic ille neꝙͣ diuine mist̾ia
qͣnte sirt efficatie ⁊ ututis. non cõ fessioe.
s fuga coactꝰ ostridit. fugato di abło młi
quam utantoꝵ sarthagine tormtoꝵ. car¬
intra fauces lingua: dm̃ cõfessa egit gr̃as.
⁊ intuita curatorẽ sum̃. pedilꝰ eiꝰ ad uoluta
ẽ. Ingens ꝑ ec̾cam actollitur clamoꝵ: ois
etas iubilat deo: ꝑsonant eram̃ta. bũdicit᷑
ab oili deus: excedit uen̾atio modũ: ⁊ ẜnũ

Expanded text:
discipulis ascendit in coelum. In hujus ergo Madiscipulis ascendit in coelum. In hujus ergo Majestatis terribili potestate tibi, spiritus maligne, praecipio, ut ab hac ancilla ejus egrediens contingere eam deinceps non praesumas. » Cumque eam invitus deserens, et manere ultra non valens, atrocius afflictaret, tam magnam iram, quam modicum tempus habens; rediens Pater sanctus ad altare, fractionem hostiae salutaris rite complevit, diffundendamque in populum pacem ministro dedit; et confestim pax et salus integra reddita est mulieri. Sic ille nequam, divina mysteria quantae sint efficientiae et virtutis, non confessione, sed fuga coactus ostendit. Fugato diabolo mulier, quam in tantorum sartagine tormentorum carintra fauces lingua, Deum confessa gratias egit, et intuita curatorem suum, pedibus ejus advoluta est. Ingens per ecclesiam attollitur clamor, omnis aetas jubilat Deo, personant aeramenta, benedicitur ab omnibus Deus, excedit veneratio modum, et Servum
Abbreviated transcription (Latin):
ire. s pacifica ⁊ hunuli supplicatõe. dm̃ uuio¬
cat adiutorẽ: ⁊ ad ĩnmolatoe̾m hostie saluca¬
ris accedit. Quociens tñ eandẽ sacrã hostiã
signat: tociens ad młrem quoq cõu̾sus codẽ
signo crucis edito sp̃m neꝙͣ. athleta fortis in¬
pugnat. Nam ⁊ ille malignꝰ.queciens ad¬
uersus eum signũ crucis intenditur. ꝑcussũ
se ẽe indicans: aͥcꝯ seuit : ⁊ recalcitͣns cõtra
or̃one dñica: efficac̾iꝰ hostem aggreditur uir
beatꝰ. Pathene si quid̾e calcis sacrum dm̃ cor¬
mꝯ imponiens ⁊ młris capiti suꝑ ponens: ta¬
lia loquebat᷑. Ad est iniq sp̃x iudex tuus:
adest sũma potestas: iam resiste si potes.
ad est ille qui ꝓ nr̃a salute passumꝰ: nunc ĩ¬
quid pͥnceps mudꝰ eiꝯ eicietur foras. hoc
illud corpꝰ. ꝙ de corpore uͥginis sũptum ẽ.
ꝙ instipite crucis extensum ẽ. ꝙ intimło
ia cuit: ꝙ demorte surrexit: ꝙ uidentibus

Expanded text:
irae, sed pacifica et humili supplicatione Deum invoirae, sed pacifica et humili supplicatione Deum invocat adjutorem, et ad immolationem hostiae salutaris accedit. Quoties tamen eamdem sacram hostiam signat, toties ad mulierem quoque conversus, eodem signo crucis edito, spiritum nequam athleta fortis impugnat. Nam et ille malignus, quoties adversus eum signum crucis intenditur, percussum se indicans, acrius saevit, et recalcitrans contra oratione dominica, efficacius hostem aggreditur Vir beatus. Patenae siquidem calicis sacrum Domini corpus imponens, et mulieris capiti superponens, talia loquebatur: « Adest, inique spiritus, Judex tuus; adest summa Potestas; jam resiste si potes. Adest ille qui pro nostra salute passurus: Nunc, inquit, princeps mundi ejicietur foras . Hoc illud corpus quod de corpore Virginis sumptum est, quod in stipite crucis extensum est, quod in tumulo jacuit, quod de morte surrexit, quod videntibus
Abbreviated transcription (Latin):
matrona. usq ad ec̃cam bti ambrosii. post
beatũ uirũ amultis cͣcͣta ẽ. Incuius pectore.
pluribi anrus diabłs sederat: ⁊iã ita suffoca¬
uerat eã ut iusu. ⁊ auditu. ⁊ u̾bo pͥuata. frẽ¬
dens dentili linguã ĩ modũ ꝓmuscidis ele
phantine ꝓtendens: monstrũ non femina
uideretur. Gordida ei facies. uultus t̾ribilis.
flatꝰ fetidꝯ: in habitatoris sathane collinua
testabantur hanc cũ aspexiss uir dei: nouĩt
inħente ei. ⁊ muscatũ diabolũ: nec facile
egressurũ. de domo ꝙͣ tanto possederat t̃p̃r.
Conu̾sus ad ppłm. cuiꝯ innumerata erat
multitudo. orare iubet attenciꝰ. ⁊ cłicis et
monachis secũ iuxta altare cõsistentibus.
mulierẽ ibidẽ uibet ꝯstitui ⁊ temͣ. Illa uero
reluetans. ⁊ indiablica nõ naturali uirtute¬
nor recalcitrans: nõ sine abioꝵ inuiria. ip̃m
alb̃em pede ꝑcussit. Quẽ diabłi ausũ mãsuete
ille cõtempsit: ad expulsionẽ nõ indignatõe

Expanded text:
matrona, usque ad ecclesiam beati Ambrosii, post beatum Virum a multis tracta est. In cujus pectore pluribus annis diabolus sederat, et jamjam ita suffocaverat eam, ut visu et auditu et verbo privata, frendens dephantinae protendens, monstrum non femina videretur. Sordida ei facies, vultus terribilis, flatus fetidus, inhabitatoris Satanae colluvia testabantur. Hanc cum aspexisset Vir Dei, novit inhaerentem ei et inviscatum . diabolum, nec facile egressurnm de domo, quam tanto possederat tempore. Conversus ad populum, cujus innumera aderat multitudo, orare jubet attentius, et clericis, et monachis secum juxta altare consistentibus mulierem ibidem jubet constitui et teneri. Illa vero reluctans, et vi diabolica non naturali virtute recalcitrans, non sine aliorum injuria ipsum Abbatem pede percussit. Quem diaboli ausum mansuete ille contempsit, ad expulsionem non indignatione
Abbreviated transcription (Latin):
N ouissiniũ uero cum eiusdem regis płimũ
creuiss excitus. ignorans ꝙ noũ in multi¬
tudine foret euentus belli. iurũ sc̾m q̃ rentẽ
Atille ducere rãnulfum. ⁊ catholicoꝵ aciẽ
u̾b potentibꝰ adortatꝰ.sic̃ regi fugã. sic ⁊ iłł
iccoriam pollicitꝰ ẽ ⁊ triumphum. sumq
⁊ ꝑarmã uillulam decdinass. ⁊ instaret or̃o¬
ni repente fugienciũ. ⁊ in seq̃ncram clamor
auditur. Siqͥuidem ꝑ eundem lecũ fugien¬
tem regis ex̾citum. ranulfus ꝑseq̾batur.
E gressꝯ itaq fr᷑ quidã exhis qui cũ alb̃e erãt.
uiu exmulitib cecurrit. ⁊ quid accidisset ĩ¬

Expanded text:
» Novissime vero cum ejusdem regis plurimum » Novissime vero cum ejusdem regis plurimum crevisset exercitus, ignorans quod non in multitudine foret eventus belli, Virum sanctum quaerentempsit. 44. At ille ducem Rannulfum, et Catholicorum aciem verbis potentibus adhortatus, sicut Regi fugam, sic illis victoriam pollicitus est et triumphum. Cumque ad proximam villulam declinasset, et instaret orationi, repente fugientium et insequentium clamor auditur. Siquidem per eumdem locum fugientem Regis exercitum Rannulfus persequebatur. Egressus itaque frater quidam ex his qui cum Abbate erant, uni ex militibus occurrit, et quid accidisset, in
Abbreviated transcription (Latin):
nis huiꝯ que iam diu induruerat. uelle sci¬
re originem ⁊ cognita mtate corrigere erro
rẽ aut sanccire sũiam. adittebat᷑ aut̃ ĩdolo.
Audierat ẽĩ petrũ pisanũ eloqntissimũ ẽẽ et
rio audrencia pberetur. et de clamatiõibus
rethoricis. simplicitatẽ albis pꝯse obriu: ⁊¬
s militauera ultio. ⁊ p̾uenerat tanti scełis
machinantũ. Parato nãq ad bellũ inmir¬
nerabili eẋcicu adu̾sus ranulfum duc̾e. idẽ
rex in cãpũ armata ꝓdux̾at acies. cũ subito
iiso duce audactũ. obinam ꝓcedente t̾ritus
fugit. effusumq ex̃citũ p̾de et sedibꝰ exposuit.
⁊ inmunib militibꝰ captis et int̾ fectis in¬
uitus ducẽ ditauit opilii ec̃a. głia sb̾lima¬
uit. Que quidẽ ei mxta u̾bum dei oĩa cõtige¬
runt. Cum crũ pͥmꝰ eoꝵ qui uecati fu̾ant.
albs sc̃s adueniens regem incastris positũ
inueniss ꝓmultos dies icinas acies neco

Expanded text:
nis hujus, quae jamdiu induruerat, velle scinis hujus, quae jamdiu induruerat, velle scire originem; et cognita verrem, aut sancire sententiam. Audierat enim Petrum Pisanum eloquentissimum esse, et rio audientia praeberetur, declamationibus rhetoricis simplicitatem Abbatis obrui pSed militaverat ultio, et praevenerat tanti sceleris machinamentum. Parato namque ad bellum innumerabili exercitu adversus Rannulfum ducem, idem rex in campum armatas produxerat acies: cum subito viso duce audacter obviam procedente, territus fugit, effusumque exercitum praedae et caedibus exposuit, et innumeris militibus captis et interfectis, invitus Ducem ditavit opibus. gloria sublimavit. Quae quidem ei juxta verbum Viri Dei omnia contigerunt. Cum enim primus eorum qui vocati fuerant Abbas sanctus adveniens, Regem in castris positum invenisset, per multos dies vicinas acies, ne c
Abbreviated transcription (Latin):
conferebat suffragia. denũciabat itaq ałbs
eius colligatiões impietatis ẽẽ sacrilegas. ⁊
ꝓphanas conspiratdes legibꝰ ⁊ canonibꝯ con
debere u̾itatis sacram̃ta. m̃datio suffragari.
In sanire aut̾e̾ eos qui rẽ illicitam sacram̃ti
patrocinio ꝯstare existimant. cũ oporteat
ertra ordinarias pactiones quoq religiõrs
dissolui diuina. Auditis his. aliisq uiri dei
ẜmonis. defluebant a petro. ⁊ cotidie ꝑtis illiꝰ.
nocencĩ uero crescere minime dubitabat. De¬
fecerant pecunie. ꝯtabuerã curie amplitudo:
aruerant mninist̾ia domꝰ. rarꝰ m̃̾sam eius
freqͥntubat conuiua: delicie implebeia cibaria
cõmutate cultus obseq̃nciũ uetustate obscur.
gies pallida dissoluitẽ ꝓxima indicabat.
petens ut amnericũ cancellariũ suũ. ⁊ albez
cdareuallis ad se mitt̾et. nicħominꝰ apetro
leonis idem petens. ut pecrũ sibi pisanum
ex suo latere delegaret. Aiebat aut̃ se dissentio¬

Expanded text:
conferebat suffragia. Denuntiabat itaque eis conferebat suffragia. Denuntiabat itaque eis Abbas colligationes impietatis esse sacrilegas, et profanas conspirationes legibus debere veritatis sacramenta mendacio suffragari. Insanire autem eos, qui rem illicitam sacramenti patrocinio constare existimant, cum oporteat extraordinarias pactiones quocunque religionis dissolvi. Auditis his aliisque Viri Dei sermonibus defluebant a Petro, et quotidie partis illius nocentium vero crescere minime dubitabat. Defecerant pecuniae, contabuerat curiae amplitudo, aruerant ministeria domus. Rarus mensam ejus frequentabat conviva, deliciae in plebeia cibaria commutatae, cultus obsequentium vetustate obscurusgies pallida, dissolutionem proximam indicabat. 43. petens, ut Haimericum cancellarium suum, et Abbatem Clarae-Vallensem ad se mitteret: nihilominus a Petro Leonis idem petens, ut Petrum sibi Pisanum a suo latere delegaret. Aiebat autem se dissensio