comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sũmi igit et perferta gloria constat & his trib. Si di¬
ligit multutudo. Si fidem habet. si cũ ad miratiõe
quada honore dignios pictet n
betur: ut nulla. sit in iis friudis iniuriȩꝗ suspitio
Contemnũtur aũt i qui nec sibi. nec alteri prosunt.
nt dicitur inꝗbus: nullus labor: nulla sa ustria
nulla cura est.¬

Expanded text:
Summa igitur et perfecta gloria constat ex tribus his: si diligit multitudo, si fidem habet, si cum admiratione quadam honore dignos putat. betur, ut nulla sit in iis fraudis iniuriaeque suspiciocontemnuntur ii, qui nec sibi, nec alteri prosunt, ut dicitur; in quibus nullus labor, nulla industria, nulla cura est
Abbreviated transcription (Latin):
Renĩ aũt omniũ nec aptius est quicꝗͣ ad opes tuẽdas¬
lentia fidelis est. ad. uel ad ꝑpetuitate:
Etenim qui se metiu uolent: aquib metuunt.¬
eosdem metuant ipsi. neccesse est:
Nec uero ulla uis umpis tanta et. quę premẽte me¬
tu possit cẽ diuiurna

Expanded text:
rerum nec aptius est quicquam ad opes tuendaslentia fidelis vel ad perpetuitatem», Etenim qui se metui volunt, a quibus metuunteosdem metuant ipsi necesse est. Nec vero ulla vis imperii tanta est, quae premente metu possit esse diuturna
Abbreviated transcription (Latin):
notitiã aliqua dei: Ipsis ꝗ in hoĩb nulla gens t̃ neg
tã in mãsueta. neq tã ftra quę. nõ etiã si ignoret
officiat ut is agnoscat atũ ꝙ unde ortus sit recordos.
ycliguent e orbat hoĩt suo propo de singularibono
qđ ẽ a reset uiuendo atq ad oĩ humanitate disuinctũ¬
ga ut deus cuncta uientia subieat hoĩ: Sic ips u hoĩt
fibi. Nã ꝗa t̃ cur iidem ipsi disputent. eo dirigenda ec̃¬
mentez. quo nultus erectus est : Si .i. nobis ĩ celũ
pettãdũ est: ad nibilaluia ittiq ꝗ oõ ⁊tligionẽ si re¬
ligi tollit nulla nobi patro cũ cele

Expanded text:
aliquam dei, ipsisque in hominibus nulla gens est neque tam mansueta neque tam fera, quae non etiamsi ignoret efficitur ut is agnoscat deum, qui unde ortus sit quasi recoreligionem et orbant hominem suo proprio ac singulari bono: quod est a recte uiuendo atque ab omni humanitate diiunctum, quia deus ut cuncta uiuentia subiecit homini, sic ipsum hominem sibi. nam mentem, quo vultus erectus est? Si enim nobis in coelum spectandum est, ad nihil aliud utique quam ob religionem. Si religio toll
Abbreviated transcription (Latin):
Nort ergo ideo nascimur: ut ea quę sunt facta cernanis
sel ut ipsũ factorez rerũ oiũs contẽplemur ided mente
natus sit respondebit ĩ trepidus ac paratus: colendi si
dei gratra natu &. nos ideo gniauit: ut ei seruiarnus.
seriure aut deo nibil aliua e ꝗ̃ bonis opib tutri s
conseruar̃ iustitiã.

Expanded text:
non ergo ideo nascimur, ut ea quae sunt facta uideamus, sed ut ipsum factorem rerum omnium contemplemur id est mente natus sit, respondebit intrepidus ac paratus colendi se dei gratia natum, qui nos ideo generauit, ut ei seruiamus. seruire autem deo nihil aliut est quam bonis operibus tueri et conseruare iustitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
et denso mixtas perferet imbre niues:
Minitur insestos alter spcculator in hostes.
In riuali oculos alter ut hoste tenet.
Ie riues urbes hic dure limen amic&
ebsidet hic pertas: frangit at ille fores.

Expanded text:
Et denso mixtas perferet imbre nives? Mittitur infestos alter speculator in hostes; In rivale oculos alter, ut hoste, tenet. Ille graves urbes, hic durae limen amicae Obsidet; hic portas frangit, at ille fores.
Abbreviated transcription (Latin):
Dic mihi quis potuit lectii seruare pudicũ
Qua dea cum solo uiuere sola deo.
Ominis amor magnus e sed aꝑto iconiuge nos
tanc uenus at uiuat uentilat ipsa facem
Ronga dies homini eocuit parere leones
longa dies moli sara peredit aqua
Carior est auro inuenis: cui molia fulgent¬
ora. nec amplesus luspiea barba tercee
At tu dum primi fleret tibi temporis aetas
tere: non tardo labitur illa pede.

Expanded text:
dic mihi, quis potuit lectum servare pudicum, quae dea cum solo vivere sola deo? oihanc Venus, ut uiuat, uentilat ipsa facemLonga dies homini docuit parere leones, Longa dies molli saxa peredit aquaCarior est auro iuvenis, cui levia fulgentOra nec amplexus aspera barba terit. At tu, dum primi floret tibi temporis aetas, Utere: non tardo labitur illa pede.
Abbreviated transcription (Latin):
eam pauperi ornito an loc upleti parũ probato
Collosaret᷑:. cui is malo inꝗt uitum pecunia. ꝗ̃ pe¬
cuniã utro indigentẽ: quo dicto stultũ monuit ut ge¬
nerũ potius ꝗ diuitias genen legeret:
ce philippi ꝗ probabilis epistola ĩ qua alexandrũ¬

Expanded text:
eam pauperi, sed ornato, an locupleti parum probato conlocaret. cui is 'malo' inquit 'uirum pecunia quam pecuniam uiro indigentem'. quo dicto stultum monuit ut generum potius quam diuitias generi legeret. Age, Philippi quam probabilis epistola, in qua Alexandru
Abbreviated transcription (Latin):
proponãt animo multa ferenda suo
Quot lepores in atho. quot apes pascuntur ĩ ybla
cerula quot baccas palladis arbor habet
Littore quot conchę: tot sunt ĩ amore labores:
Quae patimur multo spicula felle madent.
At contra grauis est culpa tacenda loqui.

Expanded text:
Proponant animo multa ferenda suo. Quot lepores in Atho, quot apes pascuntur in Hybla, Caerula quot bacas Palladis arbor habet, Litore quot conchae, tot sunt in amore dolores; Quae patimur, multo spicula felle madent. At contra gravis est culpa tacenda loqui.
Abbreviated transcription (Latin):
Nihil .n. laudabiliũs nihil magno et p̃claro uo di¬
gnius. placabilitate: atq lementia.
Omnis a ut aĩadueisio et castigatio: cõtumelia uacar̃
Hunꝗͣ enim iratus ꝗ accedet ad pocnã: mediocrita tẽ
illa tenebit: quȩ est inter nimiũ & parum:

Expanded text:
Nihil enim laudabilius, nihil magno et praeclaro viro dignius, placabilitate atque clementia. Omnis autem animadversio et castigatio contumelia vacare numquam enim iratus, qui accedet ad poenam, mediocritatem illam tenebit, quae est inter nimium et parum:
Abbreviated transcription (Latin):
ptior At ille dum Alexandrũ ꝑsica macedonũ salute¬
tioe ꝗaudentẽ obiurgat: &ad macedonicos mores in¬
uitum reuocare beniuole ꝑseuert spiritu carere ius¬
sus serim neglesti sabubris consilii peenitentia egit:
debere predicat: quonia laudare se uani: uituꝑa.
dendo minuit. fessas enim poe nitentiae plenas ani¬
mis nostris subucit. quo minus cupidẽ rpetans.¬
Ec parũ prudenter Anaxaras ĩnterroganti ciudi¬
q iũs nam̃ eset heatus: nemo inꝗt ex̃ his quos tu
ftelices exitimas : sed eum ĩ ipso numero ꝙ a t¬
dans & honorib. sed aut exigui ruiris: aut nõ an¬
bitiosa doctune fidelis ac ꝑtinaꝵ cultor ĩ secessu
ꝙ̃ in fronte bactior

Expanded text:
ptior. at ille, dum Alexandrum Persica Macedonem salutatione gaudentem obiurgat et ad Macedonicos mores inuitum reuocare beniuole perseuerat, spiritu carere iussus seram neglecti salubris consilii paenitentiam egit. debere praedicabat, quoniam laudare se uani, uituperadendo minuit: fessis enim paenitentiaeque plenis animis nostris subicit, quo minus cupide repetanec parum prudenter Anaxagoras interroganti cuidam quisnam esset beatus 'nemo' inquit 'ex his, quos tu felices existimas, sed eum in illo numero dans, sed aut exigui ruris aut non ambitiosae doctrinae fidelis ac pertinax cultor, in recessu quam in fronte beatior
Abbreviated transcription (Latin):
Cras te uiturũ: cras dicis posthume semꝑ
Dic mihi eras istud posthume quãdo uenit.
Quã longe cas istua ubi ẽ. aut unde petenaũ
Nungo apud parchos armeniosq latet :
Tam crus istuo habet priari ues destoris años :
Cras istud quãti die mihi posset emi :
Cras uiues: hodie iam uiuere posthume serã ẽ
Ille sapit quisqs posthume uixit eri.¬
Quod nõ arsentũ qđ nõtibi misimnus aurĩ
Hoc faciinus causa stella diserte tua.:
Quisꝗ magna dedit uoluit sibi magna remiti
Ftilibus nostris exoneratus eris:
Extra fortuna est: quiezd donatur amicis
Quas dederissolas semꝑ hibebis opes:¬

Expanded text:
Cras te victurum, cras dicis, Postume, semper. Dic mihi, cras istud, Postume, quando venit? Quam longe cras istud, ubi est? aut unde petendum? Numquid apud Parthos Armeniosque latet? Iam cras istud habet Priami vel Nestoris annos. Cras istud quanti, dic mihi, possit emi? Cras vives? hodie iam vivere, Postume, serum est: Ille sapit, quisquis, Postume, vixit heri.Quod non argentum, quod non tibi mittimus aurum, Hoc facimus causa, Stella diserte, tua. Quisquis magna dedit, voluit sibi magna remitti; Fictilibus nostris exoneratus eriExtra fortunam est, quidquid donatur amicis: Quas dederis, solas semper habebis opes
Abbreviated transcription (Latin):
Uitamquę faciunt beatiorem
Iocundissime ngrrialis hȩc sunt.
Res non parta labore: sed relitta.
Non ingratus ager: focus perennis:
Lis nunqua. topà nirà mens geta :
Uires ingenuę. salubre corpus
pruders si inplitas: pares amies:
Lonuitus facilis: sine arte merisa
Nox. nõ ebria : sed solitta curis
Non tristis iorus. attamen pudicus :
somnus ꝙ faciat b eues terebras:
Q uod sis esse. uelis: nibilq malis :
sum uim na merias dieres met optes

Expanded text:
Vitam quae faciant beatiorem, Iucundissime Martialis, haec sunt: Res non parta labore, sed relicta; Non ingratus ager, focus perennis; Lis numquam, toga rara, mens quieta; Vires ingenuae, salubre corpus; Prudens simplicitas, pares amici; Convictus facilis, sine arte mensa; Nox non ebria, sed soluta curis; Non tristis torus, et tamen pudicus; Somnus, qui faciat breves tenebras: Quod sis, esse velis nihilque malis; Summum nec metuas diem nec optes
Abbreviated transcription (Latin):
Fure potest laedi ludens: ut laedat in ipsum.
Urie breuis caepit lesio: magna:. redit
Uil decorat factii nisi facti sola uoluntas.
Non operis sruatu : sed noto mentisopus
Pennatis ne crede bonis: te nula potestas
In miseros armet: nã potes esse miser:¬

Expanded text:
Iure potest ledi ludens ut ledat: in illum, Vnde breuis cepit lesio, magna reditNil honorat factum nisi facti sola uoluntas: Non operis fructum, sed noto mentis opusPennatis ne crede bonis; te nulla potestas In miseros armet: nam miser esse pote
Abbreviated transcription (Latin):
Fortem fortis ames: nã fortem fortior angit
Maiori timeat obiuus ire minor:
Tutorem retinere suii: tutissima res est:
Nam si tutor abit: hostis obesse potest:
Non bene pro toto libertas uendit auro:
Hoc celeste boni pretent orbis opes:

Expanded text:
Fortem fortis amet: nam fortem fortior angit. Maiori timeat obuius ire minor. Tutorem retinere suum tutissima res est: Nam si tutor abest, hostis obesse potest. Non bene pro toto libertas uenditur auro: Hoc celeste bonum preterit orbis opes.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum timor in parto sedit promissa firoris
Arene: nil fidei uerba timentis habent
Urne boni preciũ nimio uilesat ĩ usu:
Titq mali gustu dulcius omre boriũ
Siquis habet qđ habere necet: sit lȩtuo hic̃¬
habẽdo
Emendat conditq cibos elemẽntia uictus.
Conuiuã saciat plus dape frontes honor

Expanded text:
Cum timor in promptu sedeat, promissa timoris Arent: nil fidei uerba timentis habentne boni pretium nimio uilescit in usu, Fitque, mali gustu, dulcius omne bonum. Si quis habet quod habere decet, sit letus habendo: Emendat conditque cibos clementia uultus, Conuiuam satiat plus dape frontis honor
Abbreviated transcription (Latin):
Spem lier amplerfi: spes est uia. prima salutis
saepe facit meti. non inetuendã metus :
Spe careat. grauis est spe fupiente iimnor
Spera. qui metuit: monturos uiuere uidi
spe duce: uicturos spe moriente mori

Expanded text:
Spem decet amplecti, spes est uia prima salutis. Sepe facit metui non metuenda metus. CoSpe careat: grauis est spe fugiente timor. Speret qui metuit: morituros uiuere uidi Spe duce, uicturos spe moriente mori
Abbreviated transcription (Latin):
beatũ dici debere arbitrabatur: ꝙ ad ad ultimũ
usq fati diem ancipi fortune subiecti essemus scu¬
ciratis ergo humanae appellatione Riogus consumat
qui se in cursu malorum obiicit᷑.
Dem cum ex amicis quendã gnauiter maerentẽ uide¬
ret in arcera ꝑ duxit. hortatusq ẽ ut ꝑ õẽs sub.¬
iectorũ edificiorũ partes oculos circũferet: qđ ut fa.¬
c̃tũ animaduertit cogita nunc tecũ inꝗt : ꝗ̃ multi
luc̃tus sub his tectis & olim fuerint: hodieq uersent
monstrauit urbes esse humanarũ cladiũ consepta mise

Expanded text:
beatum dici debere arbitrabatur, quod ad ultimum usque fati diem ancipiti fortunae subiecti essemus. felicitatis igitur humanae appellationem rogus consummat, qui se incursui malorum obicit. Idem, cum ex amicis quendam grauiter maerentem uiret, in arcem perduxit hortatusque est ut per omnes subiectorum aedificiorum partes oculos circumferret. quod ut factum animaduertit, 'cogita nunc tecum' inquit 'quam multiluctus sub his tectis, et olim fuerint, et modo versentumonstrauit urbes esse humanarum cladium consaepta mise
Abbreviated transcription (Latin):
Fatis agimur: tredite fatis
Hon solicite possunt curę
Butare rati stamina fusi.
Lachesis dira reuoluta manu:
Orania secto tramite uadunt.
prinusꝙ dies dedit extremũ:
Nõ illa deo uertisse licet
Qua nexa siis occurũt causis
It cuiq ratus pͬce nõ nulla.
Mobilis ordo: multis ipsũ
Tumuisse nocet: multi ad fatũ
cenere suii: dũ fata timent
sonuere fores: atꝗ ipse suu
Duce nõ nullo mollitur iter
lu minis orbus:
fata regunt orte certa stane oia lege
ongaq ꝑ certos signantur tpr̃a cursus
lascentes morimur. fi nisꝗ ab origint peaet

Expanded text:
Fatis agimur: cedite fatis; non sollicitae possunt curae mutare rati stamina fusi. Lachesis nulla revoluta manu. omnia secto tramite vadunt primusque dies dedit extremum: non illa deo vertisse licet quae nexa suis currunt causis. it cuique ratus prece non ulla mobilis ordo: multis ipsum metuisse nocet, multi ad fatum venere suum dum fata timent. Sonuere fores atque ipse suum. duce non ullo molitur iter luminis orbus. fata regunt orbem, certa stant omnia lege longaque per certos signantur tempora casus. nascentes morimur, finisque ab origine pendet
Abbreviated transcription (Latin):
bñficiũ danao accepit: ꝙ digno dedit
Feras nõ cuipes: qđ uitari nõ potest:
Heredis fietus suo ꝑsona risus est
Furor fit lesa sepius patientia.
Ita amicũ habeas pesse ut fieri hũc inimicũ pu
Ueterez feredo miuriã: inuitas nouã
Nũꝗ periculu sine ꝑiculo uincitur.
Pars bñficii est qđ petitur: si belie neges :¬

Expanded text:
neficium dando accepit qui digno dedit. Feras, non culpes, quod mutari non potest. Heredis fletus sub persona risus est. Furor fit laesa saepius patientia. as pésse ut facile fieri hunc inimicúm putes. Veterém ferendo iniúriam invités novam. Numquám periclum síne periclo vincitur. Pars bénefici est, quod pétitur si bellé neges
Abbreviated transcription (Latin):
Multos in suma picula misit i¬
uenturi timor ĩpse mali: fortissimus ille est
Qui promptis inotuenda pati si cominus ĩste
Et differre potest: placet hȩc ta prosꝑa rerũ
Tradere fortunę gladio prittere mundi.¬

Expanded text:
Multos in summa pericula misit Venturi timor ipse mali. Fortissimus ille est, Qui, promptus metuenda pati, si cominus instent, Et differre potest. Placet haec tam prospera rerum Tradere Fortunae? gladio permittere mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Int ⁊ uscetar seges i profunio
Pef petu duli resonabit unda
Ante discedet glatialis ur e
Sydus. et ponto ieetito frcictur.
quã tuas laudes populi ꝗ estat᷑:¬

Expanded text:
ante nascetur seges in profundo vel fretum dulci resonabit unda, ante descendet glacialis ursae sidus et ponto vetito fruetur, quam tuas laudes populi quiesca
Abbreviated transcription (Latin):
uidentibus de sepulero illius flãma exiit.
⁊ tam diu eiꝰ ossa cõcremauit. quousq om¬
ne sepulcrũ oõsumeret. ⁊ terra q̃ in tu¬
mulo collocta fuerat defossa uide̾t᷑. Quod
udelicet om̃i potens deus faciens ostendit

Expanded text:
videntibus, de sepulcro illius flamma exiit, videntibus, de sepulcro illius flamma exiit, et tandiu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulcrum consumeret, et terra qmulo collecta fuerat defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens, ostendit
Abbreviated transcription (Latin):
uidam curialis sacratissimo paschali salb̾o
iuuenculam cuiusdã filiam in baptisma¬
de suscepit. Qui post ieiumiũ domũ reu̾sus mł¬
to ꝙ uino ĩ ebͥatꝰ eandẽ filiolam suã secũ man̾e
petiit. Cadẽ ꝙ nocte. illã quod dictu nefas est per¬
didit. Sũꝙ mane surrexisset. reus cogitare cepͣ
ut ad balneum ꝑgiret. ac sic aqua balue lauaret
maculã pecrati: Perrexit igit᷑ ⁊ lauit. cipitꝙ
crrndare ⁊ ordiam ingei et si tanto die
nõ iret ad ecclia̾m: erubescebat hõiues Sin li
iret. ꝑtimescebat iudiciũ dei. Uicit itaq huma¬
na ueretundia: Perrexit ad ecclesiam. sed tre¬
mobimdus ao pauens stare cepit atꝙ ꝑ singu¬
erauit. Factũq est ut per sox cõtinuos di¬
et letus ac securus proced̾et. estimans quod
eiꝰ scelus dñs aut nõ iudisset. aut uisum mi¬
sericorditer dimisisset. Die aut̃ septimo su¬
bica morte p̾uentꝰ defu̾ctus est. Qũꝙ sepul¬
ture traditus fuisset: ꝑ longũ tempꝰ cũctis

Expanded text:
uidam Curialis illic sacratissimo paschali Sabbato juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multoque vino inebriatus, eamdem filiam suam secpetiit, eamque nocte illa, quod dictu nefas est, perdidit. Cumque mane facto surrexisset, reus cogitare coepit, ut ad balneum pergeret, ac si aqua balnei lavaret maculam peccati. Perrexit igitur et lavit, coepitque trepidare ecclesiam ingredi. Sed si tanto die non iret, ad ecclesiam, erubescebat homines; si vero iret pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque eum humana verecundia, perrexit ad ecclesiam. Sed tremebundus ac pavens stare coepit, atque per singutravit. Factumque est ut per sex continuos dies laetus ac securus procederet, existimans quod ejus scelus, aut Dominus non vidisset, aut visum misericorditer dimisisset. Die autem septimo subita morte defunctus est; cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
orare ꝓ nobis & a p̾sbit̾is ce .s leb¬
ri missas psalmos a clericis. de¬
cantari
alis erat equs ¶ queni
ascendit infelix ille masticonensis
de quo refert petrus abbas cluni¬
acensis in libro miracłoꝵ qd̾ cum
litib diu̾si ordinis constipatꝰ. repen¬
te ignotus homo eqͦ insidens per
ostium palatii ingressus cunctis
cuidentib et mirantib usc ad ip¬
sum poruemt dicens se uelle col¬
loqͥ ei imperans ut surgeret et se
ostium domus ꝓcessit. libi equum
paratũ inuenit. Quem iussus
statĩ  ascendit. Cuiꝰ habenas
rat uelocissimo cursu per aera
cum ctis uidentib ferre cepit. Il
ciuitatẽ cõmouit Om̃s aũ eum
uisib hõinũ fcũs est et̾nus sociꝰ¬

Expanded text:
orare pro nobis, et a presbyteris celeborare pro nobis, et a presbyteris celebrare missas, et psalmos a clericis decantari. Talis erat equus, super ascendit infelix ille Matisconensis, de quo refert Petrus abbas Cluniacensis in libro Miraculorum, quodlitibus diversi ordinis stipatus; repente ignotus homo insidens equo per ostium palatii ingressus cunctis videntibus et admirantibus usque ad ipsum pervenit, dicens se velle ei colloqui, imperostium palatii processit: ubi equum paratum invenit: quem jussus statim ascendit: cujus habenas rat, velocissimo cursu per aera cunctis videntibus ferre coepit. Illcivitatem commovit. Omnes autem eum visibus hominum, factus est aeternus soci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cum eo solus in silua ⁊ cum uigi¬
larent circa mediam noctẽ audũt
quẽdam bucinantẽ fortit. et signãt
se per totũ Et esce misera mulier
illa accurrens nuda sicut prius ce¬
eques ille insequens & comp̾hen¬
dens gladio peremit et in ignem ꝓ¬
iecit. et iterum resumpsit. Qsuꝑ
equm an se posita. cu fugere uesser
comes adiurauit eũ in nomine do¬
mini. ut staret ⁊ diceret quis eẽt
et cur hec faceret Hũc ille sub sis¬
tẽs ait Ego sum uester ille nules
⁊ hec illa mulier nobilis uxor
illiꝰ militis qũe pro amore meo i̾tfec
Ut licentiꝰ et frequentiꝰ meo cõcubi¬
tu frueret᷑ et in hoc pc̃co ambo mor
patit᷑ in ictu gladii quo eã ferio
quantũ ullus unquam morte sua
passus est: et multo maiorẽ ĩ com¬
bustionem. Ad hec comes. Qͥs est
ille equs super qũe sedetis: Dia¬
bolus inquit qͥdam est qͥ nos inef¬
fabili uexatoe torquet Posset ne
gatõib q̃ uobis subrecte sunt

Expanded text:
que cum eo solus in silvam. Et cum vigique cum eo solus in silvam. Et cum vigilarent circa mediam noctem, audiunt quemdam buccinantem fortiter, et signavit se per totum. Et ecce misera mulier illa accurrens nuda, sicut prius, coeeques ille insequens et comprehendens, gladio peremit, et in ignem projecit, et iterum resumpsit: qua super equum ante se posita cum se fugere vellet, comes adjuravit eum in nomine Domini, ut staret, et diceret ei, quis esset, et cur hoc faceret. Tunc ille subsistens, ait: Ego sum vester ille miles, et haec est illa mulier nobilis, uxor illius militis, quem pro amore meo interfecit, ut licentius ac frequentius meo concubitu frueretur. Et in hoc peccato ambo mortpatitur in ictu gladii, quo eam ferio, quam nullus unquam in morte sua passus est, et multo majorem in combustione. Ad haec comes: Quis est ille equus, super quem sedes? Diabolus, inquit, quidam est, qui nos ineffabili vexatione torquet. Possetne regationibus, quae vobis subjectae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ngro insidens euaginato gladio ue¬
locit̾ eqͥtans ut fugientem app̾hen¬
deret mulierem. Qͤ dũ fugiens fos¬
sam circiuret. cõphensa est ab eo ⁊
perfossa gladio ⁊ statim quasi mor¬
tua Quam ille ꝓiecit in ignem. et
exustam rursus extraxit et posuit
añ se super equm et abiit Hec
uisio plurib noctib ei ostensa est
Cumi ergo quadam die de huiꝰmõi
uisione tam frequenti nimis anp̃i¬
us cogitaret. Sic cogitabundꝰ ⁊ tri¬
stis obiuauit comiti Miratꝰ comes
traxit eũ in partem. ꝙͣ secrete re¬
qͥsiuit ab eo quid haleret dicens
Si qͥs tͥ fecit iuiuriã. uł molestiã
aliqua intulit: ne celaueris a me.
ego te uindicabo Si in egesta¬
te es ego subueniam. Qͥ redit Ni¬
chii necesse habeo de nullo cõq̃ror
sed ⁊ hec ⁊ hec tociens uidi Et utinã
uos uidissetis Certe inquid comes
tecum uadam et uidebo uisionem
hauc magnam. Igitur comes ꝯfes¬
sus oĩa peccata sũa mutat habitũ
⁊ assumit secum carbonariũ abiit¬

Expanded text:
gro insidens, evaginato gladio velociter equitans, ut fugientem apprehenderet mulierem: quae dum fugiens fossam circumiret, compressa est ab eo, et perfossa gladio, et facta est quasi mortua. Quam ille projecit in ignem et exustam rursus extraxit, et posuit ante se super equum, et abiit. Haec autem visio pluribus noctibus ostensa est illi. Cum ergo quadam die de hujusmodi visione tam frequenti nimis anxius cogitaret, sic cogitabundus et tristis obviavit comiti. Miratus comes traxit eum in partem, et secrete requisivit ab eo, quid haberet, dicens: Si quis tibi fecit injuriam, et malitiam aliquam intulit, ne celaveris a me, ego enim te bene vindicabo; si in egestate es, ego tibi subveniam. Qui respondit: Nihil necesse habeo, de nullo conqueror, sed haec et haec toties vidi, et utinam vos vidissetis. Certe, inquit comes ei, tecum vadam, et videbo visionem hanc magnam. Igitur comes confessus omnia peccata sua, mutat habitum, et assumit secum carbonarium, abiit
Abbreviated transcription (Latin):
radiis scelerũ meoꝵ effugate nubila. Uos estis
duo illi in aͥbus deus pater ꝓ filiũ suũ specialiter
edificauit sibi domũ. ⁊ ĩ qͥbus ip̃e idem filius
dui sũmi patris. ob sincerissime u̾ginitatis me¬
ritũ. dilectõnis sue cõfirmauit pͥuilegiũ. ĩ cͣce
pendens. uni uestrũ ita dicens mulier eece filiꝰ
tuus dcuide ad aliũ ecce mat̾ cua. In huiꝰ er go¬

Expanded text:
ate scelerum meorum nubila. Vos estis lli duo, in quibus Deus Pater per Filium suum specialiter aedificavit sibi domum, et in quibus ipse Filius Dei unigenitus, ob sincerissimae virginitatis meritum, dilectionis suae confirmavit privilegium, in cruce pendens uni vestrum ita dicens: Mulier, ecce filius tuus . Deinde ad alterum: Ecce mater tua . In hujus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
aumameã. ut om̃ibus horis acꝙ mom̃tis. intꝰ ⁊
axterus firmi custodes ⁊ pii apud deũ intercesso¬
res ꝓ me existere dignemini. Creda emĩ fmit̃.
peritis sine mora optinetis. Per hanc ergotan
portutissima uostre dignitatis uͥtutem posaite
purgit. uirtutibus exornet. in dilecõne dei et
proximi perfecte stare ⁊ perseuerare saciaele¬
Q uost himis uitẽ cursum: ad gaudia ducat elec¬
⁊tra suor ũ benignissimus paraditus spirit᷑¬

Expanded text:
mmendo, ut omnibus horis atque momentis intus et exterius firmi custodes et pii apud Deum intercessores mihi existere dignemini. Credo enim firmitepetitis. sine mora obtinetis. Per hanc ergo tam potentissimam vestrae dignitatis virtutem, poscite virtutibus sacris exornet, in dilectione Dei et proximi perfecte stare et perseverare faciat, et post hujus vitae cursum ad gaudia ducat electorum suorum benignissimus Paracletus, grat
Abbreviated transcription (Latin):
miti cuidam niu̾nensi Erat enĩ
carbonariꝰ iste uir pauper in sclo
sed cliues in deo. religiosus et timẽs
deum. ob qͦd etiam familiaris erat
p̾fato comiti Hic dũ qͣdam nocte
uigilaret ⁊ custodiret fossam sua
quedam femina nuda currẽs appa¬
ruit ⁊post eam eques quidam equo

Expanded text:
miti cuidam Nivernensi. Erat enim carbonarius iste vir pauper in saeculo, sed dives in Deo, religiosus et timens Deum. Ob quod etiam familiaris erat praefato comiti. Hic nocte quadam cum vigilaret et custodiret fossam suam quaedam femina nuda currens apparuit, et post eam eques quidam equo
Abbreviated transcription (Latin):
luto ãno herbtꝰ coloniensis. ep̃c eos ab¬
soluit a nodo quo manꝰ eoꝵ ligabantur
⁊ ante altare: sc̃i magni recõciliait si.
de penituerũt tetiꝰ penã suã menbioꝵ
tromore perelidert̃. Hoc ita scriptũ
reliquit otbtꝰ p̃e quiꝰ fuit unꝰ ex ex
in tuiꝰ scripti ẜme sricptum eit. Bas¬
te sũt nõbis litt̾e a domno peregrino
bi herb̾ti succẽssore anno dm̃ mͦ pmi

Expanded text:
luto anno Herbertus Coloniensis episcopus eos abluto anno Herbertus Coloniensis episcopus eos absolvit a nodo, quo manus eorum ligabantur, et ante altare Sancti Magni reconciliavit. Fide poenituerunt. Caeteri poenam suam membrorum tremore prodiderunt. Hoc ita scriptum reliquit Otbertus ipse, qui fuit unus ex ipsis; in cujus scripti finesic scriptum est: Datae sunt nobis litterae a domino Peregrino, beati Herberti successore, anno Domi
Abbreviated transcription (Latin):
oc anno contigit in quadans uil¬
sla saxone ubĩ erat ecclĩa magni
mͣris tale quid. In yĩgilia natalis dñi
robertꝰ pb̃r pͥnrani missam democte .iii¬
chõauerat. ac in cymiterio otberiꝰ qͥdã
perstrepẽs. ita sac̾dotẽm impediebãt ut
ip̃a y̾ba eoꝵ ĩt̾ sacra mĩlhari solłẽpli¬
a iuitꝰ refonaret Ille mandat eisut
taterẽt Q neglecto ĩpcatꝰ est ditõs
Placeat dro er sancto magno ut ĩta
cant autes peruianeatĩs usq ad ãnũ
sororem suam cãtantem per bracius¬
atripuit ꝙ statim ilłd a corpore aul¬
sit. s gutta sanguinis in de nõ ex̃mis
Illa uerõ toto anno cũ cetis permãsit
coros ducẽs et cantans. plinua nõ ceci¬
dit super eos nõ frigus ñ calor ñ fames ñ
sitis. nõ lassitudo eos affecit Indumen¬
ta ułtalciamenta non attrita sũt sed qͦ¬
si uecordes cantabãt. Primum usq ad
genua demde usꝙ ad femora t̾re diu̾si
Sunt: fabrica tecti alicm̃ supereos nu¬
tu di erigebat᷑ ut plumas arceret Euo

Expanded text:
oc anno contigit in quadam villa Saxoniae ubi erat ecclesia Magni, martyris, tale quid: In vigilia Natalis Domini Robertus presbyter primam missam de nocte inchoaverat: at in coemeterio Otbertus quidaperstrepens, ita sacerdotem impediebant ut ipsa verba eorum inter sacra missarum solemnia invitus resonaret. Ille mandat eis, ut tacerent; quo neglecto, imprecatus est, dicens: « Placeat Deo, et sancto Magno, ut ita cantantes permaneatis usque ad annum » sororem suam caarripuit, statimque illud a corpore avulsit, sed gutta sanguinis non exiit. Ipsa quoque toto anno nobiscum permansit choros ducens, et cantans: pluvia non cecidit super nos; frigus, non calor, nec fames, nec sitis, nec lassitudo nos affecit; indumenta nec calceamenta nostra attrivimus; sed quasi vecordes cantitabamus. Primum ad genua, mox ad femora, terrae dimersi sumus. Fabrica tecti aliquando nutu D
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit frisonus int̾ duas naues lorica
ferrea et galea clipeoꝙ indutꝰ in ꝓfũdũ
mar̾is S cum dĩ clementia roboratus
bm̃ iacobum inuocaret ilico bãtꝰ apłs in
profundo maris ei apparuit eiumꝙ per
manum arripiẽs incolumen nauiresti¬
tuit Et protinus cunctis audientib ait
Sarraceno Nisi hanc xp̃ianoꝵ nauicłan
dimiseris eoꝵ potestati te ꝙ galeam tu¬
am tradam Cui ille O heros inclite
cur pdam meam auferre moliris: Nũ¬
quid tues d̃s maris qui genti nr̃e iuma¬
riresistis Cui apłꝰ ait Non ego sum ds
maris sed famulus dĩ maris subueni¬
es periclitantib ad me lamantib tã
in mari ꝙͣ in t̾ra Sstatimq dĩ uirtu¬
te sarracenoꝵ nauis ualida tempesta

Expanded text:
cecidit Frisonus inter duas naves, lorica cecidit Frisonus inter duas naves, lorica ferrea et galea clypeoque indutus, in profundum maris. Sed cum Dei clementia roboratus sanctum Jacobum invocaret, illico sanctus Jacobus in profundum maris ei apparuit, eumque per manum arripiens incolumem restituit navi. Et protinus cunctis audientibus, ait Saraceno: « Nisi hanc Christianorum naviculam dimiseris, eorum potestati te et tuam galeam tradam. » Cui ille: « O heros incltye, cur praedam meam auferre moliris? Nunquid tu es Deus maris, qui nostrae genti in mari resistis? » Cui apostolus ait: « Non ego sum Deus maris, sed famulus Dei maris subveniens periclitantibus ad me clamantibus tam in mari quam in terra. » Statimque Dei virtute S
Abbreviated transcription (Latin):
u banomeꝰ partib duo quidã¬
cũbebant Qͥb allatus gallus est. Nd̾
pulmentum unus illoꝵ arrepto cultu¬
lo ut mos est in frusta desetuit tritũtꝑ
piper cum liquamine superfudit
Q uo facto alt̾ ait. Pro fecto cõpater
sic expliciisti gallum hũc ut ip̃e sc̃s¬
possit. Cui mox intulit alt᷑ planeñ
ret gallus hic inperpetuo nõ resurget
Ad hanc uocem repente gallus uiuus et
plumis ecopertꝰ exiliuit alas percussit et
tociuit plumas excussit totumq liqͣmen
super eos qui cõuesrebant᷑ aspersit Ili¬
dͥo sacrilẽgi blaphemi in aspersione p̃i¬
peris lepra percussi sunt. Q ue plagale¬
pre etiam in posteris eoꝵ hereditaria per¬
mansit nsq ad obitum unde in famula¬
tum subacti sũt bononiensi ecclĩe q̃ b̾a¬
ti petri in signitur uocabulo ¶edã
grinoꝵ per mare duceret q̃uidam sar¬
racenus anctꝰ nomine ꝯtra euu ad pug¬
nam uenit uolẽs om̃es securi peregri¬
nos in t̾ran moabitaꝵ captinos dũce

Expanded text:
Bononiae partibus duo quidacumbebant; quibus allatus est gallus. Quod pulmentum unus illorum, accepto cultello, ut mos est, in frusta desecuit, tritumque piper cum liquamine superfudit. Quo facto, alter ait: « Profecto compatet, sic explicuisti gallum hunc, ut ipse possit. » Cui mox intulit alter: « Planret, gallus hic nunquam resurget. » Ad hanc vocem repente gallus vivus, et plumis coopertus exsilivit, alas perussit, et cecinit, plumas excussit, totumque liquamen super eos qui convescebantur aspersit. Illico sacrilegi blasphemi in conspersione piperis lepra percussi sunt; quae plaga leprae etiam in posteros eorum haereditaria permansit usque ad obitum. Unde in famulatum subacti sunt Bononiensis ecclesiae, quae beati Petri insignitur vocabulo. Quidam grinorum per mare duceret, quidam Saracenus, Auctus nomine. contra eum ad pugnam venit, volens secum omnes peregrinos in terram Moabitarum captivos ducere
Abbreviated transcription (Latin):
tibi u̾miculatas argento Mox ioh̾es
Surgens et p̾fixum diem preueniens
adiplenit uotũ Hic fuit pͥmus alb̾s
cenobii bone uallis ⁊ post ecclie ualen¬
tine antistes ciꝰ uita et mors multis
meritis et miracłis claruit Planeme¬
bro inte. Simulꝙ cõsiderandũ nob̾
quanta deuotõe scõꝵ nobis implorã¬
da sunt suffragia qui tã amicabilit̾
s ꝑondẽt pro nobis et tã efficacit᷑̾ ĩ t̾ce dñt

Expanded text:
tibi, vermiculatas argento . Mox Joannes tibi, vermiculatas argento . Mox Joannes surgens, et praefixum diem praeveniens, adimplevit votum. Hic fuit primus abbas coenobii Bonaevallis, et post Ecclesiae Valentinae antistes, cujus vita et mors multis meritis et miraculis claruit. Plane mebro vitae. Simulque considerandum nobis, quanta devotione sanctorum nobis sint imploranda suffragia, qui tam amicabiliter spondent pro nobis, et tam efficaciter intercedunt
Abbreviated transcription (Latin):
cepit dñs aperir Erat aũ scriptus au¬
reis litreris contines nomina predesti¬
natoꝵ Iussus ergo apłs cepit legere ⁊
cũ ibi legeret nomẽ ihĩs illiꝰ tolle ait do¬
minꝰ tolle dele eũ dele qr meñ se futurũ
promiserat et refiliit apromisso Accedẽs
aũ ꝓpius b̾atus iacob et obsecrans dice¬
bat. Dñe meus est peregrinus. ne dele¬
inquit nõ peregrinus sed ciuis esse debu¬
erat. Nonne maius est ciuẽ meum esse
sistens in supplicatõe ne deleas inquit do¬
mine pussime ne deleas eum obsetro
Ego tibi pro eo fideiubeo qͦd faciet qd ꝓ
aũ infra dies qũĩdecĩ Excitꝰ ad hec uerba
iohẽs solo ꝓst̾nitur et fideiussori suo cũ
uberrima lacriaꝵ esfusione gr̃as egit
dicẽs. faciam prorsus apłe̾ sc̃e faciam
qͦd tã misc̾dit̾ pro me pollicitus es Nlon
multo post fletũ magnũ iterũ obdor¬
quo audiuit idem iohes b̾atũ petrum
legentẽ. PAurenulas aureas faciem

Expanded text:
cepit Dominus aperiri. Erat autem scriptus aucepit Dominus aperiri. Erat autem scriptus aureis litteris, continens nomina praedestinatorum. Jussus ergo apostolus coepit legere; et cum ibi legeret nomen Joannis illius: « Tolle, ait Dominus, tolle, dele eum, dele, quia meum se futurum promiserat, et resiliit a promisso. » Accedens autem propius beatus Jacobus, et obsecrans, dicebat: « Domine, meus est peregrinus, ne deleinquit, non peregrinus, sed civis esse debuerat. Nonne majus est civem meum esse acobus persistens in supplicatione: « Ne deleas, inquit, Domine piissime, ne deleas, obsecro. Ego tibi pro eo fidejubeo, quod faciet, quod  Infra dies 15. » Excitus ad haec verba Joannes, solo prosternitur, et fidejussori suo cum uberrima lacrymarum effusione gratias egit, dicens: « Faciam prorsus, apostole sancte, faciam quod tam misericorditer pro me pollicitus es. » Non multo post fletum magnum iterum obdorquo audivit idem Joannes beatum Petrum legentem: Murenulas aureas faciemus
Abbreviated transcription (Latin):
alixtus iste cist̾ciensem ordineuz
primus in t̾ritorzo uiennens
plantaiit in monasterio bone uallis
Tuiꝰ cenobii primus albas fuit iohẽs
lugduuensis postea pontifex ualẽtui
Cuiꝰ dignitatis future p̾sagĩ fuit le¬
tissimum pulcerrima queda uisio
quam idem iohẽs ante conu̾sionẽ su¬
am uidit hoc modo Baufridꝰ super
apocalipsim Cum prima nr̃i ordinis cis¬
tersiensis iacerẽntur fundamenta erat
in ecclia luduuẽs quidam clericꝰ honestͥ
et honorabilis iohes qui rumore telebri¬
nr̃i ordiuis cõpunctus tacitꝰ secum ꝓpõ¬
suit ĩnr̃o se collegio sociandum Quod̾
ꝓpositũ post paucos dies subeunte alia
cogitatõe mutauĩt et pro quadã recõpẽ¬
satioue talis ꝓposit peregrinatõem scĩ
iacobi aggressus est. Qua deuote cõple¬
ta rediẽs a domestitis gratulabun de
susceptus est. et fatigatus ex itinere in
cubiculũ se recepit Quiescentiq mox
ob aplis b̾atis petro ⁊ iacobo. Quoꝵ
petrus librũ manu tenebat que pre¬

Expanded text:
alixtus: qui Cisterciensem ordinem primus in territorio Viennensi plantavit, in monasterio Bonaevallis; cujus coenobii primus abbas fuit Joannes Lugdunensis, postea pontifex Valentinus. Cujus dignitatis futurae praesagium fuit laetissimum pulcherrima quaedam visio, quam idem Joannes ante conversionem suam vidit, hoc modo. Gofridus super Apocalypsin. Cum prima nostri ordinis Cisterciensis jacerentur fundamenta, erat in Ecclesia Lugdunensi clericus honestus et honorabilis Joannes, qui rumore nostri ordinis compunctus, tacitus secum proposuit, in eorum se collegio sociandum. Quid propositum post paucos dies, subeunte alia cogitatione, mutavit, et pro quadam recompensatione talis propositi peregrinationem Sancti Jacobi aggressus est. Qua devote completa rediens, a domesticis gratulabunde susceptus est, et fatigatus ex itinere in cubiculum se recepit. Quiescentique mox  apostolis Petro et Jacobo. Quorum Petrus librum manu tenebat, quem prae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uocari solz hec egestas Egent .i. reb
et egent bona uolũtate qua ditiusni¬
ut iu ecclia possint honorari qui in su¬
a domo nõ uisi contemptibiles ẽẽ po¬
tuerũt. Qͥ si forte eccliam in quapau¬
pertas amat᷑ intrauerĩt. intolerabi

Expanded text:
 vocari solet egestas. Egent enim rebus et egent bona voluntate, qua ditius niut in Ecclesia possint honorari, qui in sua domo nonnisi contemptibiles esse potuerunt. Qui si forte ecclesiam in qua paupertas amatur, intraverint, illi
Abbreviated transcription (Latin):
infernum Sunt alii qui ex pauper
cretio. uti licitis licitũ esse dubitarent
Males sequnt᷑ xp̃m pauperem itinere
recto. qr pauperes pauperẽ. humiles

Expanded text:
infernum. Sunt tamen alii qui ex paupertcretio, uti licitis licitum esse dubitarent. Tales sequuntur Christum pauperem itinere recto, quia pauperes pauperem, humiles
Abbreviated transcription (Latin):
re eceli̾am quare humiłi rogalita
uĩclõ ꝓfessionis absolui miscenteꝰ.
blandis aspera. minant᷑ eñ scandalũ
Simale discesserĩt et iurant in aliaet¬
dĩa se quiete mentis posse ẽẽ in sua ue¬

Expanded text:
re Ecclesiam, quasi humiliter rogant a vinculo professionis absolvi, miscentes blandis aspera: minantur enim scandalum, si male discesserint et jurant in alia Ecclesia se quietae mentis esse posse, in sua ve
Abbreviated transcription (Latin):
contigerãt enarrauit Et cũ p̾dicta di¬
xisset adiũxit Cum me inquit occidissẽ
demones me ceperũt. ⁊ cun me uersus
romam ducerẽt sc̃s iacob post nos uelo¬
cit̾ ad uolaiit. Cumq pro me ⁊ ꝯtrame
diutius ad iunicem disceptassent illoco¬
gente uenimus ad quoddan pratũ ubi
b̾a maria cum innumeris scĩs ad collo¬
quiũ residebat H̾atus ergo iacob añ eã
ꝓ me cõtra demones ꝯq̃ritur ł cũ illa
demones increparet iussit ut reuiue¬
renz ẜ ieqr sc̃s iacob me suscepit et
hic confestim restituit Ed cumau¬
dissẽt astantes eũ in domo cũ gaudi¬
o detulerũt et statim sanato eo sole
cicatrices loco uulnerum remanserũt
P ost tͥduum pergẽs ip̃e cum asino et
mẽdico redeuntib sociis obuiauit & uix
tandem recognitus stupentib qd gestũ
fuerat enarrauit Et post om̃s ad patͥ¬
uit. Hũc hõiem et oĩa signa mortis sc̃s
hugͥo cluniat̾ albas cum multis aliis

Expanded text:
contigerant, enarravit. Et cum praedicta dicontigerant, enarravit. Et cum praedicta dixisset adjunxit: « Cum me inquit, occidissem, daemones me caeperunt. Et cum me versus Romam ducerent, sanctus Jacobus post nos velociter advolavit. Cumque pro me et contra me diutius ad invicem disceptassent, illo cogente venimus ad quoddam pratum ubi beata Maria cum uniuersis sanctis ad colloquium residebat. Beatus ergo Iacobus ante eam pro me contra demones conqueritur. Et cum illa demones increpasset iussit ut reuiuerem, sicque sanctus Iacobus me suscepit et hic confestim restituit». Quod cum audissent astantes eum in domo cum gaudio detulerunt. Et stcicatrices loco vulnerum remanserunt. Post triduum peragens ipse cum asino et mendico redeuntibus sociis obviavit, et vix tandem cognitus stupentibus, quod gestum fuerat enarravit. Et post omnes ad patrvit. Hunc hominem et omnia signa mortis sanctus Hugo Cluniacensis abbas cum multis aliis
Abbreviated transcription (Latin):
nuit Tunc auxiatus iuuenis domũ re
dire et pecc̃a sua confiteri et sic iter re¬
incipere disposuit S statim denion¬
ei ut prius apparẽs cogitatõem talem
redarguit diceus qͦd peccatum istud
nullo modo delere posset nisi sibi ge¬
uitalia menbra secaret et multo ba¬
tioren et martirem fore si se auderet
occidere Qͥb dictis iuuenis simplex
nocte socus suis dormientib cultelum
extraxit et sibi genitalia amputãs eõ¬
dem cultello se per uentrem trasfixit
Cum gͦ sanguis efflueret et ille mori¬
ens palpitaret experrecti socii accen¬
so igue morientem inuenerũt Et ti¬
mentes crimen homicidiz mane fusi¬
entes i pm̃ cũ egeno resĩqunt Post
paululum cum eiꝰ fouea pararet᷑ ecce de¬
functus ꝓpt̾ fluxum sanguinis extra
eccliam positꝰ reuixit et in feretro rese¬
dit: ⁊ statim circiunstantes diffugiũt
⁊ ad clamorem eoꝵ om̃s alii conuenerũt
Et sic ille loqui cepit et cuucta que illi

Expanded text:
nuit. Tunc anxiatus iuuenis domum nuit. Tunc anxiatus iuuenis domum dire et peccata sua confiteri, et sic iter reincipere disposuit. Sed statim daemon ut prius ei apparens, cogitationem talem redarguit dicens, quia peccatum istud nullo modo delere posset nisi sibi genitalia membra secaret, et multo beatiorem et martyrem fore si se auderet occidere. Quibus dictis, juvenis simplex nocte sociis suis dormientibus cultellum extraxit, et sibi genitalia amputans eodem cultello per ventrem transfixit. Cum ergo sanguis efflueret, et ille moriens palpitaret, experrecti socii accenso igne morientem invenerunt. Et timentes crimen homicidii mane fugientes ipsum cum egeno relinquunt. Post paululum cum ejus foveam praepararent, ecce defunctus propter fluxum sanguinis, extra ecclesiam positus, revixit et in feretro resedit, et statim circumstantes diffugiunt, et ad clamorem eorum omnes alii convenerunt, et sic ille loqui coepit, et cuncta quae illi
Abbreviated transcription (Latin):
rope ciuit᷑atem lugdunumiu¬
uenis quidam pellipariꝰ patre¬
defunto matrem suam proprio labore
Sustentãs singulis annis scm̃ iacobum
adire solebat Cum gͦ diu caste uixisset
tandem quadam nocte cum quadam mu
ducens secum asinũ ad scm iacobumire
cepit Qͥ sibi ꝙ̃dam mẽdiciu iu uia re¬
periẽtes gr̃a societatis ⁊ amore apli̾ secũ
tulerũt necͥcͣia largientes Tũc illi iu¬
ueni diabolus in sp̃e sc̃i iacobi nocteap¬
paruit dicẽs Nosti quis sum: Cuine¬
ganti ego sum inquit iacob apłs. quẽ
Singłis annis uisitare ꝯsueiusti S̾cias
quia multum gaudebam de te qr ualde
magnum bonum sperabam in te S nu¬
per antequam de domo tua exires cũ
muliere fornicatꝰ es nec ꝯfessus nec pe¬
nitẽs huc uenire ausus es et cũ pet¬
cato tno peregre ꝓfc̃s es qiuasi peregͥ¬
natõ tua deo ⁊ michi placeret Non de
grinari prius deb pecc̃ã sua ꝑer cõfessi¬
ouẽ dicere ⁊ post peregrinando eadem
cõmissa penitere Hiis dictis demon eua¬

Expanded text:
rope ciuitatem Lugdunum iuuenis quidam pelliparius patredefuncto matrem suam proprio labore sustentans, singulis annis Sanctum Iacobum adire solebat. Cum ergo diu caste uixisset, tandem quadam nocte cum quadam mulducens secum asinum ad Sanctum Iacobum ire cepit. Qui simul quendam mendicum in uia reperientes, gratia societatis et amore apostoli secum tulerunt ei necessaria largientes. Tunc illi iuueni dyabolus in specie sancti Iacobi nocte apparuit dicens: «Nosti quis sum?». Cui neganti: «Ego sum», inquit, «Iacobus apostolus quem singulis annis uisitare consueuisti. Scias quia multum gaudebam de te, quia ualde magnum bonum sperabam in te. Sed nuper ante quam de domo tua exires, cum muliere fornicatus es nec confessus nec penitens huc uenire ausus es; et cum peccato tuo peregre profectus es, quasi peregrinatio tua deo et michi placere posset. grinari, prius debet peccata sua per confessionem dicere, et post peregrinando eadem commissa punire». Et hiis dictis demon eua
Abbreviated transcription (Latin):
emit᷑ Raptorib promittit agricole
sub̾am oues uidue agros pupillise¬
neratori uncini sui domũ amplitudi¬
nẽ possessionis Militib a mittit¬
inter enses lucrã int̾ teloꝵ grandi¬
nẽ sub spẽ carceris sub mortis peri¬
culo Negociatorib ultra mare pro
ibi uento cõmẽdant᷑ opes ⁊ amme
In utroq periłm in utroꝙ disficiłi
stulerat repromittit fabulosa s uͦ ꝯfes¬
siones ociosoꝵ plateaꝵ plausus. fori
spectacła ciboꝵ affluentiam uestis mol¬
liciem et ut cuncta cõpleã. libertatẽ
faciendi qd̃ placeat. Ultimo loco de su¬
perbia q̃ insidiat᷑ ut rapiat est agẽdũ¬
Hec est que secłares possidet ⁊ retinet
nouiter cõu̾sos uexat et renocat iustos
uͦ tẽptat et illudit In secł̾arib appar
in nouit̾ conuersis notat᷑ in religiosis

Expanded text:
it? Raptoribus promittit agricolae substantiam, oves viduae, agros pupilli; feneratori vicini sui domum, amplitudinem possessionis, divitiainter enses lucra, inter telorum grandinem, sub metu carceris, sub mortis periculo; negotiatoribus ultra mare promibi vento commendantur opes eIn utroque periculum, in utroque difficilis stulerat, repromittit; fabulosas vero confessiones otiosorum, platearum plausus, fori specutacula, ciborum affluentiam, vestis mollitiem, et, ut cuncta compleam, libertatem faciendi quod placet perbia quae insidiatur, ut rapiat, est agenduec est quae saeculares possidet et retinet; noviter conversos vexat et revocat, justos vero tentat et illudit. » In saecularibus apparet, in noviter conversis notatur, et in religiosis
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝓpͥis qr tuis me unnculis innodaui ⁊
alienam cantiouẽ nõ persolui flagel¬
lis duris atteror E queso te ut iugi¬
les ꝓ ce et liberes me. uade itaq et dep̾¬
care conuentun ut qd̃ spopondi persol¬
siant et me eruãt Quod cũ fc̃m esset
ille rursus p̾fato monacho apparuit in il¬
ta festiuo et sereno dicẽs se per orões
fr̃m a penis erutum et sc̃is ꝯuinctum
suem furatꝰ est Erat aũ uir il¬
le hospitalis ualde Inte̾a ad est dñs¬
ihc̃ in essigie pauperis ꝙ tanquam ꝓ¬
lixo crineꝰ rogabat tõsoren Ille proti¬
nus reu̾ent̾ assurgens assũptis fõpicib
eum tond̾e cepit Qd̾ dum faceret rep¬
perit in occipitio eiꝰ duos oculos latitã¬
tes. Ex̃pauit ille et inqͥsiuit quid hoc
eẽt Cui ille. Ego inquid ihc uocor qͥ
urdiq cuncta contemplor ⁊isti sunt
ocli quib uidi suem quam in cauea
ꝯclusisti Moxq disparuit. Iten¬

Expanded text:
a propriis, quia tuis me vinculis innodavi, et a propriis, quia tuis me vinculis innodavi, et alienam cautionem non persolvi, flagellis duris attestor. Sed quaeso te, ut vigiles pro te, et liberes me. Vade itaque, et deprecare conventum, ut quod spopondi persolvant, et me eruant. » Quod cum factum esset, ille rursus praefato monacho apparuit, vultu festivo et sereno; dicens se per orationes fratrum a poenis erutum, et sanctis conjunctumsuem furatus est. Erat autem vir ille hospitalis valde. Interea adest Jesus in effigie pauperis, et tanquam prolixo crine egebat tonsore. Ille protinus reverenter assurgens, assumptis forcipibus eum tondere coepit. Quod dum faceret, reperit in occipitio ejus duos oculos latitantes. Expavit ille, et inquisivit, quid hoc esset. Cui ille: « Ego, inquit, Jesus vocor, qui undique cuncta contemptor; et isti sunt oculi, quibus vidi suem, quam in cavea modo conclusisti, moxque disparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
bat nũtium direxit. ad capuam Ewi
pandulfum iam mortuum iuenit
Ip̃e quoq magr̃ nulitum iohẽs ante¬
quam inperator ad illas partes attin¬
geret uix dieb quindecim superui¬
uẽs mortuus est ¶Martinus qui
in galmadulensi heremo commorat᷑
uir multarum uirtutum et p̾erpue in¬
gr̃a lacrimaꝵ uarrauit Nonachuse¬
rat maritimi t̾ritorii in cenobio quod
dicit᷑ ad piuum multis peccatoꝵ nexib
inuolutus Cui cũ magna et lõga peni¬
tentia fuisset iniũcta ille a quodã fa¬
miliari suo auxilium petiit ad cõportã¬
dum pondꝰ penitentie. E. d̾ onꝰ ille de¬
uoteꝰ suscipiẽs p̾cepit eum securum ma¬
nere de tanta parte per soluẽda Q sic
obligatꝰ ñ multo post mortuus est Grat
aũ uite int̾ fr̃es irep̾hensibilis et opi¬
monis honeste. Non multis post diebz.
penitẽti monacho in sompins apparuit
Qu inquisitꝰ quomodo se haberet ma¬
le inquit et dure sed ꝓpt̾ te Flam li b̾

Expanded text:
bat, nuntium direxit ad Capuam, qui bat, nuntium direxit ad Capuam, qui Pandulfum jam mortuum invenit. Ipse quoque magister militum Joannes, antequam imperator ad illas partes attingeret, vix diebus 15, supervivens, mortuus est. Martinus, qui in Camaldulensi eremo commoratur, vir multarum virtutum, et praecipue gratiae lacrymarum, narravit. Monarchus erat maritimi territorii in coenobio, quod dicitur Adpinum, multis peccatorum nexibus involutus: cui cum magna et longa poenitentia fuisset injuncta, ille a quodam familiari suo auxilium petiit, ad comportandum pondus poenitentiae. Quod onus ille devote suscipiens, praecepit eum secutum manere de tanta parte persolvenda. Qui sic obligatus non multo post mortuus est. Erat autem vitae inter fratres irreprehensibilis et opinionis honestae. Non multis post diebus poenitenti monacho in somnis apparuit. Qui inquisitus, quomodo se haberet: « Male, inquit, et dure, sed propter te. Nam liber