comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recolere potuerunt d̾m p̃cepisse. dicite
detestantur. ut nomen dñi honorificet᷑
et appareat illis in iocunditate: ip̃i aũ
erubescant. Ergo iam fratres appare¬
at uobis nomen dñi in iocunditate:
qd̃ suꝑ nos inuocatum est. Et cuiꝰ ut ꝙ
sacramenta portantes. nõ ĩnu̾to dici¬
mur frẽs. iam pacem amate:consue¬
tudinẽ litigiosam et calũpniosã iam
saltem conuictam confusamq relinqͥ¬
te. Neq ip̃os oderitis qͣndo ad nos cor¬
resti transeunt: S qͣndo inerrore ne¬
fario ꝑmanentes. uos adhuc usq se¬
ducunt. Nec ip̃i sͥ magni uideantur.
qd̾ eis honorẽ in unitate deferimꝰ: quẽ
possideant liberandi. Hunc eñi hñtes
extrã unitatẽ. magis sunt inde damp¬
nãdi. Signa qͥppe militaria ꝑnitiosius
ab usurpatorib habent᷑. qͣm si omĩo
nõ habentur: nec tñ eis correctis et in
castra imꝑatoris redactis. illa frangũt᷑.
aut abosentur. s eos quos antea ꝓde¬

Expanded text:
recolere potuerunt deum praecepisse: dicite recolere potuerunt deum praecepisse: dicite detestantur, ut nomen domini honorificetur et appareat illis in iucunditate, ipsi autem erubescant —, ergo iam, fratres, appareat uobis nomen domini in iucunditate, quod super nos inuocatum est et cuius utrique sacramenta portantes non inmerito dicimur fratres. iam pacem amate, consuetudinem litigiosam et calumniosam iam saltem conuictam confusamque relinquite nec ipsos odieritis, quando ad nos correcti transeunt, sed quando in errore nefario permanentes uos adhuc usque seducunt. nec sibi ipsi magni uideantur, quod eis honorem in unitate deferimus quem possideant liberandi; hunc enim habentes extra unitatem magis sunt inde damnandi. signa quippe militaria perniciosius ab usurpatoribus habentur quam si omnino non haberentur, nec tamen eis correctis et in castra imperatoris redactis illa franguntur aut abolentur, sed eos, quos antea prode
Abbreviated transcription (Latin):
ista suspicione purgare.nisi forte dicãt
N corrupti eẽmus: cãm tam malami
et ꝑ nos et ꝑ illos conuictam. ciro ettõ
finiremus. Nunc u̾o uel inde credesẽ
nos exanimo affuisse. et aliqͥd ꝓdesse
uolisse. qd multum loq̃ndo egimus
ne qd actum est facile legeretur ⁊ nos
e̾e uictos cito cognosce̾nt. Si hoc ab eis ñ
fieret. nec ipĩs nec nobis iurantib for¬
sitan crederet᷑: illa que ꝓ nobis contra
se ꝙ tam multa dixcerunt. et tam mul¬
ta legerunt. gratis eos nobis omnia
p̃stitisse. Nec tamen ip̃is s deo potiꝰ
hinc agimus grãs. Ut eñi illa omnia
uel loq̃ndo uel legendo ꝓ causa nostra
ꝓmerent atq ꝓpalarent: ueritas eos
torsit. non caritas inuitauit. Quap¬
pter frẽs. si tamen nõ irascimini qr
frẽs uocamus. illi eñi cum hoc a nob̾
audirent iniuriã sibi fieri apud acta
dixerunt. nec mandato nr̃o ammoniti.
ubi hoc ex ꝓpħa testimoniũ positũ est

Expanded text:
ista suspicione purgare, nisi forte dicant: ista suspicione purgare, nisi forte dicant: \'si corrupti essemus, causam tam malam et per nos et per illos conuictam cito etiam finiremus. nunc uero uel inde credite nos ex animo adfuisse et aliquid prodesse uoluisse, quod multum loquendo egimus, ne quod actum est facile legeretur et nos esse uictos cito cognosceretur\'. si hoc ab eis non fieret, nec ipsis nec nobis iurantibus forsitan crederetur illa, quae pro nobis contra se et tam multa dixerunt et tam multa legerunt, gratis eos nobis omnia praestitisse. nec tamen ipsis, sed deo potius hinc agimus gratias. ut enim illa omnia uel loquendo uel legendo pro causa nostra promerent atque propalarent, ueritas eos torsit, non caritas inuitauit. Quapropter, fratres, si tamen non irascimini quia fratres uocamus — illi enim, cum hoc a nobis audirent, iniuriam sibi fieri apud acta dixerunt nec mandato nostro ammoniti, ubi hoc ex propheta testimonium positum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tem ut iusticie dilectorem. et ab om̃ib
huiusmodi sordib alienũ. nos in illũ
talem suspicionẽ dirig̾e deberemꝰ qui
nimia patientia cum eos uideret p̃mi
u̾itate. nec eis uideri uellet adu̾sus ni¬
miũ patienter ꝑtulit homines ꝑ inani¬
a uagantes. et tam multa suꝑflua di¬
centes. Et ad eadem totiens conuicta rede¬
untes. ut gesta tantis uoluminib on̾a¬
ta. pene om̃s pigeret euolu̾e: et quem¬
admodum acta causa sit legendo cogno¬
scere. Qd̾ illi utrum magis in opia u̾ita¬
tis. Ad industria calliduatis egerũt nes¬
cio: hinc tam̃ solum causam tam pessi¬
mã utcumq adiuuare potuerĩt. qͣm
potiꝰ deserere debuerunt. Beniqs si in
illos qui egerunt intendant cet̾i accu¬
sationẽ. eosꝙ potuis asserant a nobus
fuisse corruptos. ut tot ꝓsecutionibreᷤ
nel a se ꝓlacis lectionib sic adita rẽt
cãm nr̃am sic ꝑ uuerent suam: nescio
ciueadmodũ sẽ possuit defendere. et ab

Expanded text:
tem et iustitae dilectorem et ab omnibus tem et iustitae dilectorem et ab omnibus huiusmodi sordibus alienum, nos in illum talem suspicionem dirigere deberemus, qui nimia patientia cum eos uideret premi ueritate nec eis uideri uellet aduersus, nimium patienter pertulit homines per inania uagantes et tam multa superflua dicentes et ad eadem totiens conuicta redeuntes, ut gesta tantis uoluminibus onerata paene omnes pigeret euoluere et quemadmodum acta causa sit legendo cognoscere. quod illi utrum magis inopia ueritatis an industria calliditatis egerint nescio. hinc tamen solum causam tam pessimam utcumque adiuuare potuerunt, quam potius deserere debuerunt. denique si in illos qui egerunt intendant ceteri accusationem eosque potius asserant a nobis fuisse corruptos, ut tot prosecutionibus uel a se prolatis lectionibus sic adiuuarent causam nostram, sic perimerent suam, nescio quemadmodum se possint defendere et ab
Abbreviated transcription (Latin):
ciens imꝑbata. tociens calũpniosa. tociens
mendax. tociens confutata. tociens mo¬
dis omĩb suꝑata atq confusa adhuo
iactet iudicem a nobis fuisse corruptũ.
Quasi uox alia uictis eẽ consueu̾it. ꝓr¬
sus uidex corrũpendus fuit. ut qd̃ ip̃i
bene egant. illius infirmaret aucto¬
ritas. s nec illos male egisse dixerint.
ĩmo u̾o optume egerunt: qui contͣ suõ
errores ꝓ u̾itate tanta dixerunt. Nã
si causa eoꝵ consideretur. re uera contͣ
ipõs: si aut̃ ꝓsecutiones eoꝵ legantur
magis scd̾m ipõs uidicauit. An u̾o ĩ ea
causa ille qui medius erat adu̾saretur
nobis. in qua illi qui ex adu̾so stabant
dycerunt. ꝓtulerunt. recitauerũt tan¬
ta ꝓ nobis: Quid emere a uidice debe¬
mus. qͣndo ab adu̾sariis illa nõ emmi.
que iudicem cogerent etiã si ab ip̃is ac¬
cepisset pecunia. ꝓ nobis ferre sentẽtiã
Quamꝙͣ si nõ eu̾m nossemus d̾m timẽ¬

Expanded text:
tiens inprobata, totiens calumniosa, totiens tiens inprobata, totiens calumniosa, totiens mendax, totiens confutata, totiens modis omnibus superata atque confusa: adhuc iactet iudicem a nobis fuisse corruptum. quasi uox alia uictis esse consueuit! prorsus iudex corrumpendus fuit, ut quod ipsi bene egerant illius infirmaret auctoritas. sed nec male illos egisse dixerim; immo uero optime egerunt, qui contra suos errores pro ueritate tanta dixerunt. nam si causa eorum consideretur, re uera contra ipsos, si autem prosecutiones eorum legantur, magis secundum ipsos iudicauit. an uero in ea causa ille qui medius erat aduersaretur nobis, in qua illi qui ex aduerso stabant dixerunt protulerunt recitauerunt tanta pro nobis? quid emere a iudice deberemus, quando ab aduersariis illa non emimus quae iudicem cogerent, etiamsi ab ipsis accepisset pecuniam, pro nobis ferre sententiam? quamquam si non eum nossemus deum timen
Abbreviated transcription (Latin):
miniosa illa indulgentia relaxati sũt
Nam melchiadis iudicauit constantĩo
ter et lycinuo it̾m consulib .uiͦ. nonas
octobres. Elyanus ꝓconsul causam fe¬
licis audut. uolusiano. et annano
consulib qͥntodecimo. N. martii idest
post menses ferme .iiͦii. Constantinus
ad eum aliũ uicariũ de purgatione ce¬
ciliani scripsit. sabino et ruffino con¬
sulib .iiii. idus nouembris. idest ptꝰ bi¬
enniũ et menses ꝓpe octo. Et idem ĩꝑa¬
tor ad ualerium iucariũ de illoꝵ exĩlio
soluto. et eoꝵ furore deo iundici dimit¬
tendo litteras dederat. crispo et constã¬
tino iterum consulib .iiͦi. nonas maigs
idest post qͣrtum annũ et mensẽ fex¬
me sextum. Unde sine ullis ambagib
liquidissime constat siue misso ad coim¬
tatum ingentio. siue nõ misso. nichil
postea contͣ cecilianũ fuisse iudicatũ:
ĩmo eum iudiciis quoq imꝑialib uic¬
stea declaratũ. Gat̾ nũc ꝑs donati.to¬

Expanded text:
miniosa illa indulgentia relaxati sunt. miniosa illa indulgentia relaxati sunt. Nam Melchiades judicavit Constantino ter et Licinio iterum consulibus, sexto nonas octobres. Aelianus proconsul causam Felicis audivit, Volusiano et Anniano consulibus, quinto decimo calendas martias, id est, post menses ferme quatuor. Constantinus ad Eumalium vicarium de purgatione Caeciliani scripsit, Sabino et Ruffino consulibus, quarto idus novembres, id est, post biennium et menses prope, octo. Et idem imperator ad Valerium vicarium de illorum exsilio soluto, et eorum furore Deo vindici dimittendo, litteras dedit, Crispo et Constantino iterum consulibus, tertio nonas maias, id est, post quartum annum, et mensem ferme sextum. Unde sine ullis ambagibus liquidissime constat, sive misso ad comitatum Ingentio, sive non misso, nihil postea contra Caecilianum fuisse judicatum, imo eum judiciis quoque imperialibus vicstea declaratum.; Eat nunc pars Donati to
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas fecerat nrõs accusatores. eos
ueritas nros fac̾et defensores: Sic et
illum balaam quẽ temꝑib antiquis
ad maledicendũ d̾i ppłm conduxit mni¬
q eñi presto erant libelli qui consula¬
res uocantur. aut quisqͣm eos rem tã
inanem cred̾et obiecturos. ut respond̾e
nos uellent quid misso ingentõ gestũ
fuerit. uel utrum omino sit missus in¬
gentius: cum et ĩnocentiã felicis pro¬
consularis sententia declarau̾it. et eã¬
dem sñam responsio imꝑatoris ab ip̃is
ꝓlata et recitata firmau̾it et magis
utiq ip̃i ꝓtulissent. si quid misso ingen¬
tio ꝓ se gestum fuisse confid̾ent: sicut gͦ
consulum ordo declarat. pͥmo cecilianus
ep̃ali iudicio melchiadis absolutus est.
Deinde non post longum tempꝰ felicem
proconsulari iudicio constitit ĩnocentẽ.
ac sic postea cecilianus etiã ab imꝑato¬
re int̾ ꝑtes cognoscente purgatus ẽ : de¬
inde poͬst quot annos adu̾sarii eiꝰ igno¬

Expanded text:
iniquitas fecerat nostros accusatores, eos iniquitas fecerat nostros accusatores, eos veritas nostros faceret defensores? Sic et illum Balaam, quem temporibus antiquis ad maledicendum Dei populum conduxit inique enim praesto erant libelli qui consulares vocantur, aut quisquam eos rem tam inanem crederet objecturos, ut respondere nos vellent, quid misso Ingentio gestum fuerit, vel utrum omnino sit missus Ingentius, cum et innocentiam Felicis proconsularis sententia declaraverit, et eamdem sententiam responsio Imperatoris ab ipsis prolata et recitata firmaverit: et magis utique ipsi protulissent, si quid misso Ingentio pro se gestum fuisse confiderent: sicut ergo consulum ordo declarat, primo Caecilianus episcopali judicio Melchiadis est absolutus, deinde non post longum tempus Felicem proconsulari judicio constitit innocentem, ac sic postea Caecilianus etiam ab Imperatore inter partes cognoscente purgatus est: deinde post quatuor annos adversarii ejus igno
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑsecutio qͣm maiores eoꝵ apud im¬
nie suꝑate cumulatius apparerẽt: qͥd
fatͥemus nisi oblata libent᷑ acciꝑe. et
gr̃as dño in om̃ib agere: Constantini
gͤ litt̾as ip̃i ꝓtulerunt: ip̃i regtauerũt.
Incredibile u̾idetur eẽ qd̃ dico: s gesta
testantur. Conscripte sunt eoꝵ ꝑsecutõ¬
nes: tenentur subscriptiones. Ĩi inqͣm
recitauerunt constantinũ subscripsisse.
qd̃ elyanus ꝓconsulem in causa felicis p̃¬
buerit conspetentẽ: et qd̃ a cͥmine tra¬
ditionis ĩnosentem. felicem fuisse con¬
stiterit. S ingentium ad comitatũ su¬
um. ꝓpt̾ea mcti uoluisse. ut his inquit.
qui in p̃sentiarum agunt. et diuturnis
dieb int̾pellare non desinunt. p̃sentib
et coram assistentib apparere et intĩ¬
mari posset. Frustra tos teciliano ĩui¬
diam comꝑasse. et aduisum eum uiolẽ¬
ter insurgere uoluisse: ip̃i recitauerunt
Quis nr̃m hoc auderet optare: ut qͦs

Expanded text:
ut persecutio, quam maiores eorum apud imut persecutio, quam maiores eorum apud imniae superatae cumulatius apparerent; quid faceremus, nisi oblata libenter accipere, et gratias Domino in omnibus agere? Constantini ergo litteras ipsi protulerunt, ipsi recitauerunt. incredibile uidetur esse quod dico, sed gesta testantur: conscriptae sunt eorum prosecutiones, tenentur suscriptiones. ipsi, inquam, recitauerunt Constantinum suscripsisse, quod Aelianus pro consule in causa Felicis buerit competentem, et quod a crimine traditionis innocentem Felicem fuisse constiterit. Sed Ingentium ad comitatum suum propterea mitti voluisse, ut his, inquit, qui in praesentiarum agunt, et diuturnis diebus interpellare non desinunt, praesentibus et coram assistentibus apparere et intimari possit, frustra eos Caeciliano invidiam comparasse, et adversus eum violenter insurgere voluisse. Ipsi recitaverunt. Quis nostrum hoc auderet optare, ut quos
Abbreviated transcription (Latin):
it. S qm̃ quidam ingentiꝰ qui eidem
iudicio adu̾sum felicem falsum sefecis¬
se confessus est. nec puniri facile debu¬
it ubi causa ep̃i uertebatur. nec facile
a ꝓconsule dimitti potuit. tanti cͥ¬
est ꝑr minis reus. nisi imꝑatore consul¬
malito. quo instante illa onũa g̾ebant᷑.
retulit inde ꝓconsul et rescripsit imꝑa¬
tor. ut ad eius comitatũ idem ingentiꝰ
mitteretur: uolens maiores istorum a
quib cotidie int̾pellabatur. in p̃sentia ꝯ¬
futari. nichil tamen dubitans de purga
ostendit. Hec nos omĩa documenta cã
felicis in manib habebamus. et dispo¬
sueramꝰ tradere recitanda. In quo ip̃i nos
p̃uenerunt. et easdem imꝑatoris lit¬
teras de ingentio ad se mittendo. pͥores
ꝓtulerunt. et recitauerũt. iam fortas¬
se nobis ea nõ recitat᷑is qr sufficere pu¬
tabamus. etiã causam ceciliam ita ꝑ¬
actam esse ut nichil amplius exigi ui¬
deretur. S adu̾sariis nr̃is id agentib

Expanded text:
it. sed quoniam quidam Ingentius, qui eodem it. sed quoniam quidam Ingentius, qui eodem iudicio aduersum Felicem falsum se fecisse confessus est, nec puniri facile debuit, ubi causa episcopi uertebatur, nec facile a proconsule dimitti potuit tanti criminis reus nisi imperatore consulto, quo instante illa omnia gerebantur, rettulit inde pro consule et rescripsit imperator, ut ad eius comitatum idem Ingentius mitteretur, uolens maiores istorum, a quibus cotidie interpellabatur, in praesentia confutari, nihil tamen dubitans de purgatostendit. haec nos omnia documenta causae Felicis in manibus habebamus et disposueramus tradere recitanda. in quo ipsi nos praeuenerunt et easdem imperatoris litteras de Ingentio ad se mittendo priores protulerunt et recitauerunt, iam fortasse nobis ea non recitaturis, quia sufficere putabamus etiam causam Caeciliani ita peractam esse, ut nihil amplius exigi uideretur. sed aduersariis nostris id agentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
absolutõnẽ atq purgatõnem. et penã
illoꝵ detestabili indulgentia fuisse fir¬
matam. Hec tam excellentia docum̃ta
qd fatendũ est nõ habebam.s ĩ manib
Q fortasse si alicubi eẽ audiremꝰ. unde no¬
bis gratis dari nõ possent quolib pre¬
mio pueniremus. ut nobis scribenda
pnutterentur. Qñtum aut̃ daremus
si uenale ꝓpon̾etur: ut ꝓ nobis etiam
ab ip̃is aduersariis legerentur: Quid
uidetur addi ram posse. ut nos cumu¬
latius adiuuarent. Et tamen addide¬
runt. Cõmemorauerũt enĩ causam fe¬
bicis aptugentis. a quo cecilianus fu̾at
ordinatus. cui felici traditionis cͥmen
intenderat. Absoluto aut̃ ceciliano cũ
ꝑficiende instaretur unitati. q̃stionem de
isto felice cõmouerant: eomͣ posse arbi¬
trantes. cecilianũ iam purgatũ alienis
cͥminib irretiri. Etiam hec gͦ causa fe¬
licis discussa est ꝓconsulari iudicio ubi
liquidissime ĩnocentia felicis apparu¬

Expanded text:
absolutionem atque purgationem et poena absolutionem atque purgationem et poena illorum et detestabili indulgentia fuisse firmatam. haec tam excellentia documenta., quod fatendum est, non habe bamus in manibus, sed forsitan, si alicubi esse audiremus, unde nobis gratis dari non possent, quolibet praemio perueniremus ut nobis describenda permitterentur. quantum autem daremus, si uenale proponeretur, ut pro nobis etiam ab ipsis aduersariis legerentur? Quid uidetur addi iam posse, ut nos cumulatius adiuuarent? et tamen addiderunt. commemorauerunt enim causam Felicis Aptugensis, a quo Caecilianus fuerat ordinatus, cui Felici traditionis crimen intenderant. absoluto autem Caeciliano cum perficiendae instaretur unitati, quaestionem de isto Felice commouerant, eo modo posse arbitrantes Caecilianum iam purgatum alienis criminibus inretiri. etiam haec ergo causa Felicis discussa est proconsulari iudicio, ubi liquidissime innocentia Felicis apparu
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderent qd̃ dicebant. post̾iore iudicio
cecslianum ab imꝑatore dampnatũ. cuius
impatoris litt̾as leg̾amus. que illum ostẽ¬
derant absolutũ. ꝓtulerunt libellũ ma¬
iorum suoꝵ ad eundẽ constantinũ im¬
patorem datum. quo aꝑtissime de mon¬
strarent. illius iudicio se potiꝰ fuisse dẽp¬
natos. Contigit eñi eis apud ĩꝑatori¬
am potestatem. qd̾ inimici sci daniheł
qui hoc ab eisdem leonib passi sũt. qd̾
pati uoluerant ĩnocentẽ. Hic cum bre¬
uit᷑ ãmonuissemꝰ illũ libellum pro
nobis contra se potius recitasse. aliud ad¬
dideriut ꝓferentes eiusdẽ imꝑatoris lit¬
teras ad uerinũ uicariũ datas. ubi eos
grauitet decestatus. et dñi iudicio qui iã
in eos ceꝑat iundicare dimittens: igno¬
nuuosissima indulgentia de exilio rela¬
xauit. Ita manifestissime constitit. nõ
solum nullam ceciliani dãpnationẽ fu¬
isse postea consecutã: uerumetiã eius

Expanded text:
ostenderent quod dicebant, posteriore iudicio ostenderent quod dicebant, posteriore iudicio Caecilianum ab imperatore damnatum, cuius imperatoris litteras legeramus quae illum ostenderant absolutum, protulerunt libellum maiorum suorum ad eundem Constantinum imperatorem datum, quo apertissime demonstrarant illius iudicio se potius fuisse damnatos. contigit enim eis apud imperatoriam potestatem quod inimicis sancti Danihelis, qui hoc ab eisdem leonibus passi sunt quod pati uoluerant innocentem. hic cum breuiter admonuissemus illum libellum pro nobis contra se potius recitasse, aliud addiderunt, proferentes eiusdem imperatoris litteras ad Uerinum uicarium datas, ubi eos grauiter detestatus et domini iudicio, qui iam in eos coeperat uindicare, dimittens ignominiosissima indulgentia de exilio relaxauit. ita manifestissime constitit non solum nullam Caeciliani damnationem fuisse postea consecutam, uerum etiam eius
Abbreviated transcription (Latin):
legi uoluerunt: ambiguũ fuit. Unde cũ
restissime cognitor ussisset paulo suꝑi
recitari. ut inde si possent. u̾ba illa clãres¬
cerent. Hoc recitatum est. qd̃ uolebant
idest cecilianũ fuisse purgatũ. quẽ pͥ
legendum dederant. nõ sicut iactabãt
dampnatũ: s brixie bono pacis reten¬
tũ. Hic cumꝰ dixcissent illis u̾bis opta¬
tum dampnationẽ ceciliani extenuare
uoluisse dictũ est eis. ut euidentẽ ceci¬
liani dampnationẽ aliunde recitarẽt:
ut ab optato eam extenuatã posset
ostendi. qui aꝑtissime scͥpserat cecilia¬
num fuisse purgatũ. Hoc cũ fac̾e oĩo
non possent. int̾iestis atq cõsum ma¬
tis om̃ium morarũ suꝑeluis ambagi¬
b. aꝑtissime nos adiuuare ceperunt
Tanqͣm eñi a nobis eẽnt instructi. uel
tanqͣm nobiscũ ad ĩnocentiã ceciliaꝗ
defendendã declarandamq delecti. a nob¬
cum q̃reretur ab eis. ut si possent. afta¬

Expanded text:
legi uoluerunt, ambiguum fuit. unde cum legi uoluerunt, ambiguum fuit. unde cum rectissime cognitor iussisset paulo superius recitari, ut inde si possent uerba illa clarescerent, hoc recitatum est quod nolebant, id est Caecilianum fuisse purgatum, quem prius legendum dederant non sicut iactabant damnatum, sed Brixae bono pacis retentum. hic cum dixissent illis uerbis Optatum damnationem Caeciliani extenuare uoluisse, dictum est eis, ut euidentem Caeciliani damnationem aliunde recitarent, ut ab Optato eam extenuatam posset ostendi, qui apertissime scripserat Caecilianum fuisse purgatum. hoc cum facere omnino non possent, interiectis atque consummatis omnium morarum superfluis ambagibus apertissime nos adiuuare coeperunt. tamquam enim a nobis essent instructi uel tamquam nobiscum ad innocentiam Caeciliani defendendam declarandamque delecti, cum quaereretur ab eis, ut, si possent,
Abbreviated transcription (Latin):
mota ceciliani dampnatõne. de qua ip̃i
mentiti sunt. remansi̾t ꝑsecutio ꝙͣ ma¬
iores suos fecisse confessi sunt. Parũ fu¬
it ut cecilianũ ab imꝑatore dampnatũ
et mentiendo głari aud̾ent: et asseren¬
do pbare non possent. Insuꝑ etiã ꝓbaue¬
runt. et nr̃a in eam rem documenta for¬
tius adiuuerunt. ceciliani ab solutionẽ
mansisse firmissimã. nõ sicut mentiti
fu̾ant imꝑatoris post̾i̾ore uidicio ĩ cõ¬
trariũ cõmutato. Nam pͥmo mileuita¬
ne eccłie catholicũ ep̃m optatũ. recitan¬
dum putauerunt: pollicentes inde se
ꝓbaturos cecilianũ ab imꝑatore damp¬
natũ. Que electio cum magis contͣ eos
retitaretur: nemo risum potuit conti¬
nere. Qui tamen risus nõ utiq conscͥp¬
tioni gestoꝵ ponuss adiungi. et omĩo
Iatuss. nisi et ip̃m lacere nõ sinerent:
dicentes. audiant qui riserunt. Hoc sane
scͥptum est et subscͥptum. Qd̾ eñi pro se

Expanded text:
mota, Caeciliani damnatione, de qua ipsi mota, Caeciliani damnatione, de qua ipsi mentiti sunt, remanserit persecutio, quam maiores suos fecisse confessi sunt. Parum fuit, ut Caecilianum ab imperatore damnatum et mentiendo gloriari auderent et asserendo probare non possent. insuper etiam probauerunt et nostra in eam rem documenta fortius adiuuerunt, Caeciliani absolutionem mansisse firmissimam, non, sicut mentiti fuerant, imperatoris posteriore iudicio in contrarium commutato. nam primo Mileuitanae ecclesiae catholicum episcopum Optatum recitandum petiuerunt, pollicentes inde se probaturos Caecilianum ab imperatore -damnatum. quae lectio cum magis contra eos recitaretur, nemo risum potuit continere. qui tamen risus non utique conscriptioni gestorum potuisset adiungi et omnino latuisset, nisi et ipsum latere non sinerent dicentes: \'audiant qui riserunt.\' hoc sane scriptum est et suscriptum. quod enim pro se
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑsecutionẽ non facit s patitur. au̾
fateantur nõ eam fuisse eccł̃iam u̾ita¬
tis. qͣndo a maiorib eoꝵ cecilianus pati¬
ebatur. Si eñĩ continuo boni sunt qui
ꝑsecutõnẽ patiunt᷑: bonus erat cecilia¬
nus qͣndo patiebatur. Si aut̃ potest qui¬
dem fieri ut et mali ꝑ secutõnem patiã¬
tur. s boni nõ possunt eẽ qui faciunt:
nõ exant boni maiores eoꝵ. qͣndo ceci¬
lianũ ꝑsequebant᷑. Porro si fieri poteso
ut et boni faciant et mali patiantur
nõ ideo nos culpandi sumꝰ. nec ideo isti
laudandi. quia tale aliqͥd patiuntuꝵ
quale cecilianũ maiorib siuis facientib
passum ẽẽ głantur. Et tamen cecilianũ
ab imꝑatore dampnatũ. omĩno nõ cõ¬
stitit: S in eius absolutõne. atq purga¬
tione. que iudicui ep̃alis et imꝑialis reci¬
tatione constiteratꝰ nichil postea ꝓbari
potuit iminutatũ. Ita factum estͦ ut re¬

Expanded text:
quia persecutionem non facit sed patitur, aut quia persecutionem non facit sed patitur, aut fateantur non eam fuisse ecclesiam ueritatis, quando a maioribus eorum Caecilianus patiebatur. si enim continuo boni sunt qui persecutionem patiuntur, bonus -erat Caecilianus quando patiebatur; si autem potest quidem fieri, ut et mali persecutionem patiantur, sed boni non possunt esse qui faciunt, non erant boni maiores eorum quando Caecilianum persequebantur. porro si fieri potest, ut et boni faciant et mali patiantur, non ideo nos culpandi sumus nec ideo isti laudandi, quia tale aliquid patiuntur, quale Caecilianum maioribus suis facientibus passum esse gloriantur. et tamen Caecilianum ab imperatore damnatum omnino non constitit, sed in eius absolutione atque. purgatione, quae iudicii episcopalis et imperialis recitatione constiterat, nihil postea probari potuit inmutatum. ita factum est, ut re
Abbreviated transcription (Latin):
atq głari minime dubitarũt: eumq ab
imꝑatore dampnatũ etiã mentiendo asse¬
uerare conati sunt: Ubi est uox illa qua
uos deciꝑere consuerunt. nobis inuidi¬
am concitantes. qd̾ apud imꝑatorẽ cãm
agamꝰ eccłie: libi sunt u̾ba pͥmiam a¬
pud acta magistratus carchaginiensis
exp̃ssa. illi portant multoꝵ imꝑatoꝵ
sacra. nos sola offerimꝰ eunͣgłiq: Ibi ẽ
illa preclara laudatio qua excollunt se¬
ꝑationem suam. dicentes eam eẽ eccłi¬
am u̾i̾tatis que ꝑsecutionẽ patit᷑. non
que facio: Nempe elisa est. nempepro¬
strata. Leguntur ꝓ secutiones eoꝵ. nega¬
re non possunt: qͣuia leguntur etiã sb̃¬
scͥptiones eoꝵ. Tenemus eos confitẽteᷤ
ꝓfitete. głantes. maiores suos cecilianum
apud imꝑatorem. grauit᷑ ꝑsecutos. te¬
nemus etiã cecilianũ ꝑ sequentib ab ĩ¬
ꝑatore dampnatũ. Non gͥ iam elamẽt
segregationẽ suam. ideo eẽ eccliam u̾itanᷤ:

Expanded text:
atque gloriari minime dubitarunt eumque ab atque gloriari minime dubitarunt eumque ab imperatore damnatum etiam mentiendo adseuerare conati sunt? ubi est illa uox, qua uos decipere consuerunt nobis inuidiam concitantes, quod apud imperatorem causam agamus ecclesiae? ubi sunt uerba Primiani apud acta magistratus Carthaginiensis expressa: \'illi portant multorum imperatorum sacras, nos sola offerimus euangelia\'? ubi est illa praeclara laudatio, qua extollunt separationem suam, dicentes eam esse ecclesiam ueritatis quae persecutionem patitur, non quae facit? nempe elisa est, nempe prostrata. leguntur prosecutiones eorum; negare non possunt, quia leguntur etiam suscriptiones eorum. tenemus eos confitentes profitentes gloriantes maiores suos Caecilianum apud imperatorem grauiter persecutos, tenemus etiam Caecilianum persequentibus eis ab imperatore damnatum. non ergo iam clament segregationem suam ideo esse ecclesiam ueritatis,
Abbreviated transcription (Latin):
centũ ferme ep̃i dampnauerũt uehem̃¬
tissime ꝑturbati. et inhorrendas cont̾¬
si anguitias. responderunt nec causã
cause. nec ꝑsonam p̾iudicare ꝑsone:
his paucissimis u̾bis totam nr̃am cau¬
sam de qua cum eis suꝑius confligeba-¬
mus om̃ino inuictã eẽ firmantes: erd
eñi aliud agebamꝰ tot testimoniis scõꝵ
eloquioꝵ tanta auctoritate ꝓpħarum.¬
demonstrantes. malos a bonis sacͣmen¬
torum cõmunione nõ pollui. si corde. uo¬
luntate. morib. oꝑib diu̾isas habeant
causas. gerantq ꝑsonas. quid eñi aliud
laborabamus. nisi ut appareret. nͨ cau¬
sam cause nec ꝑsonam p̃iudicare ꝑso¬
ne: Hoc ip̃i breuit̾ compulsi sũma ne¬
cessitate dixerunt: quia cum a nobis
diu diceretur. u̾itati cedere noluerũt
b. quib p̃ciosoꝵ lapidum aggerib
emendũ fuit: qd̾ maiores suos apud
imꝑatorem constantinũ ꝑsecutos ceci¬
lianũ. nõ confiteri tm̃ uerũ etiã ꝑfic̾t

Expanded text:
centum ferme episcopi damnaverunt vehemecentum ferme episcopi damnaverunt vehementissime perturbati et in horrendas contrusi angustias responderunt, nec causam causae, nec personam praejudicare personae; his paucissimis verbis totam nostram causam, de qua cum eis superius confligebamus, omnino invictam esse firmantes? Quid enim aliud agebamus tot testimoniis sanctorum eloquiorum, tanta auctoritate Prdemonstrantes bonos a malis Sacramentorum communione non pollui, si corde, voluntate, moribus, operibus diversas habeant causas, gerantque personas? Quid enim aliud laborabamus, nisi ut appareret, nec causam causae, nec personam praejudicare personae? Hoc ipsi breviter compulsi summa necessitate dixerunt, quia cum a nobis diu diceretur, veritati cedere noluerunt.bus, quibus pretiosorum lapidum aggeribus emendum fuit, quod majores suos apud atorem Constantinum persecutos Caecilianum non confiteri tantum, uerum etiam profiteri
Abbreviated transcription (Latin):
ausi sunt: etiam hoc gͦ cum in nr̃o mã¬
dato legerent. tacendũ potuis. et p̃t̾eun¬
dum. qm̃ ulla contradictione refricand̃
ẽẽ censuerunt. Causam etiã ceciliam a
causa eccł̃ie in nr̃o mandato distinctã.
et tamen etiã ip̃am om̃i ex ꝑte defensã
respondendo prorsus non attigerũt. oes
gͦ eos illi mandato nr̃o respondisse ar¬
bitretur: qͣndo contra hec om̃ia nullum
u̾bum facere. nec saltem qualistumq
responsionis obumbratõne conati sũt:
Qd aut̃ uisi sunt respondere. legat qui
uoluerit. et iudicet. eidem ip̃i manda¬
to nr̃o conferens lict̾as eoꝵ pret̾ respõ¬
sionem qͣm continuo reddidimꝰ qͣ om̃ta
uanitatis eoꝵ machinamenta subĩr
daremꝰ. qͣndo eni̾t possemus qd̾ obiecta s
maxinuani causa. ut intellig̾ent comͦ
nõ obfuisse ceciliano conciliũ quo ĩ eũ
absentem septuaginta ep̃i qd̾ uoluert̃
no. cum simlit̾ absentẽ ꝑ maximiano

Expanded text:
ausi sunt: etiam hoc ergo cum in nostro manausi sunt: etiam hoc ergo cum in nostro mandato legerent, tacendum potius et praetereundum, quam ulla contradictione refricandum esse censuerunt. Causam etiam Caeciliani a causa Ecclesiae in nostro mandato distinctam, et tamen etiam ipsam omni ex parte defensam, respondendo prorsus non attigerunt. Quis ergo eos illi mandato nostro respondisse arbitretur, quando contra haec omnia nullum verbum facere, nec saltem qualiscumque responsionis obumbratione conati sunt? Quod autem visi sunt respondere, legat qui voluerit, et judicet, eidem ipsi mandato nostro conferens litteras eorum, praeter responsionem, quam continuo reddidimus, qua omnia vanitatis eorum machinamenta subversdaremus, quando emere possumus, quod objecta sibi Maximiani causa, ut intelligerent eo modo non obfuisse Caeciliano concilium quo in eum absentem septuaginta episcopi quod voluno cum similiter absentem pro Maximiano
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝑmansit ecłia nõ in ea contaminãt
mali bonos sicut cyprianus etiam uidi¬
cauit. qui cum diu̾sa sentientib ĩ ea¬
dem diu̾sitate ꝑmanfit. ac ꝑ hoc isti
se detestando sacrilegio scismatis indu¬
erunt qui ꝓpt̾ nescio quoꝵ c̾mina ñ
ꝓbata etiã si uera eẽnt. nullomͦ se ab
unitate toto orbe diffusa separe debu¬
erunt hoc illi qͣntum intelligitur p̃uidẽ¬
tes ab illo testimonio cypͥani. qd̾ in nr̃o
mandato cõmemoratũ est. toto silentio tn¬
sierunt. Illud etiam qd̃ incausa maximi¬
anistarum. ip̃i quoq suo uidicio decla¬
rarunt. nec ꝓpter malos unitatẽ desen¬
dam qui maximiani socios a maximia¬
no dixerunt. nõ fuisse pollutos. et eos
inde quos dampnauerunt in honore in¬
tegro suscepunt. et baptismũ xp̃i licet
foris ab eccłia datum. agnoscendũ potius
qͣm destruendũ eẽ monstrarunt. cum a
feliciano inscismate baptizatos. et cum
illo postea receptos. tt̾m baptixare non

Expanded text:
est, permansit Ecclesia, non in ea contaminant est, permansit Ecclesia, non in ea contaminant mali bonos, sicut Cyprianus etiam judicavit, qui cum diversa sentientibus in eadem diversitate permansit. Ac per hoc isti se detestando sacrilegio schismatis induerunt, qui propter nescio quorum crimina non probata, etiamsi vera essent, nullo modo se ab unitate toto orbe diffusa separare debuerunt. Hoc illi quantum intelligitur praevidentes, ab illo testimonio Cypriani, quod in nostro mandato commemoratum est, toto silentio transierunt. 51. Illud etiam quod in causa Maximianistarum ipsi quoque suo judicio declararunt, non propter malos unitatem deserendam, qui Maximiani socios a Maximiano dixerunt non fuisse pollutos, et eos inde quos damnaverunt, in honore integro susceperunt; et Baptismum Christi licet foris ab Ecclesia datum, agnoscendum potius quam destruendum esse monstrarunt, cum a Feliciano in schismate baptizatos, et cum illo postea receptos iterum baptizare non
Abbreviated transcription (Latin):
terraꝵ orbe diffundi. tanqͣm onãmo
dicta nõ fu̾int precierunt: magrs
mole diuine auctoritatis opp̃ssi lem
epo in nr̃o mandato positũ est de beati
cypͥano. qui tolerandos potues eet̃a
malos q̃m ꝓpt̾ eos eccłiam deserendã.
et p̃cepto ammonuit. et suo comsne¬
mauit exemplo. attinge orãino nõ
misi sunt. Cet̾m intelligentos edto
pani auctoritatẽ si in aliquo scripto
euis labefactare temptarent. fatent᷑
etiã nos recte auctoritati eius nõ cedere. ⁊̃
eo qd̾ de it̾ando baptismo solent eius pla¬
cita uel decreta ꝑferre. qͣm nec ip̃am de
baptismo cypͥam sñiam aꝑte cõmemo¬
rare uoluerunt. scientes etiã illic si fa¬
cͬent se offensuros ẽẽ naufragium. qm̃
ꝙypͥanus nõ reliquit unitatẽ. et cũ eis
in illa ꝑmansit qui de hac re diuersa
senserũnt. unde aut tunc ecclia ꝑisse
dicenda est. et non fuit iam ex qua naᷤ¬
ceretur donatus illoꝵ. aut si qd̃ uerum

Expanded text:
terrarum orbe dterrarum orbe ddicta non fuerint, praeterierunt magna mole divinae auctoritatis oppressi. Item quod in nostro mandato positum est de beato Cypriano, qui tolerandos potius in Ecclesia malos, quam propter eos Ecclesiam deserendam, et praecepto admonuit, et suo confirmavit exemplo, attingere omnino non ausi sunt: credo inintelligentes quod Cypriani auctoritatem si in aliquo scripto ejus labefactare tentarent, faterentur etiam nos recte auctoritati ejus non cedere, in eo quod de iterando Baptismo solent ejus placita vel decreta proferre: quam nec ipsam de Baptismo Cypriani sententiam aperte commemorare voluerunt, scientes etiam illic, si facerent, se offensuros esse naufragium; quoniam Cyprianus non reliquit unitatem; et cum eis in illa permansit, qui de hac re diversa senserunt: unde aut tunc Ecclesia perisse dicenda est, et non fuit jam ex qua nasceretur Donatus illorum; aut si, quod verum
Abbreviated transcription (Latin):
facemus. Neq eñi ordinis trat. ut ꝓt̃
iiunctam septem hominib eausara.
iam qͥcqͣm nisi ꝑ illos qui delecti frĩant
ag̾etur. S nc littis nr̃is litt̾as eorum
timusse indemur: sine ulla hesitatõ¬
ne ut legentur. allegarentur admili¬
mus. Optandum eñĩ et ut dixi emni¬
dum erat. ut post tot dierũ dilatone
qm eis petentib concesseramꝰ affrent
osucubratum laborem. in quo eos ma¬
dato nr̃o nõ respondisse satis itrasq lit¬
t̾as legentib appareret: et nos endẽ
spondisse constaret. Si eñi honũes eñ
tardo ingenio sunt. ut eos arbitrent
aliqo dixisse. in quib lotis mandat. nẽi
taci noluerunt. neminẽ puto ẽe tã
stolidum qui etiã inhis locis aliquid
eos respondisse existimet: anquisessi¬
no tacuerunt. Non eñi ꝑua uel q̃lo
contempnenda sunt: cumin bio poti
om̃is causa consistat. Nam testimo¬
nia scͥpturaꝵ. quib asseriumꝰ ecẽam
cui cõmunicamꝰ ab ihecłm cepta toto

Expanded text:
faceremus. neque enim ordinis erat, ut post faceremus. neque enim ordinis erat, ut post iniunctam septem hominibus causam iam quicquam nisi per illos qui delecti fuerant ageretur. sed ne litteris nostris litteras eorum timuisse uideremur, sine ulla haesitatione ut legerentur allegarentur admisimus. optandum enim et ut dixi emendum erat, ut post tot dierum dilationem, quam eis petentibus concesseramus, adferrent elucubratum laborem, in quo eos mandato nostro non respondisse satis utrasque litteras legentibus appareret et nos eisdem spondisse constaret. si enim homines tam tardo ingenio sunt, ut eos arbitrentur aliquid dixisse, in quibus locis mandati nostri tacere noluerunt, neminem puto esse tam stolidum, qui etiam in his locis aliquid eos respondisse existimet, in quibus omnino tacuerunt. non enim parua uel quasi contemnenda sunt, cum in his potius omnis causa consistat. Nam testimonia scripturarum, quibus adseruimus ecclesiam cui communicamus ab Hierusalem coeptam toto
Abbreviated transcription (Latin):
onus quẽque portare: et nec cauuisã cir¬
ut mandato nr̃o ubi uniersam causã
complexi fu̾imis nec repentinis u̾bis
s conscptis lut̾is respondendũ pute¬
rent. qͣnti emendũ fuit. Sic eñi con¬
stitit eos responde non potusse: his
om̃ib quie in nr̃o mandato posita. nͦ at¬
tinge om̃ino litt̾is suis uoluert. Nleo
eñi potest aliqͥs dicere ꝓ secutione̾ no¬
stram memorit̾ eos nõ potuisse reti¬
nero: et ꝓptea reb necossariis ñ om̃ibꝰ
respondere uoluisse. Editũ est eis man¬
datũ nr̃m. ꝑnotariã postulantib. et
hoc ip̃m ailegantib. ut instousti pos¬
sent ad om̃ia respondere. Et cũ iã septẽ
delecti oẽnt a cetis. qui om̃ia ꝓ om̃ib
agent: litt̾as tñ ip̃as quib nr̃o man¬
dato respondere conati sunt. totus cõ¬
dilii sui nomine ꝓtulerunt: tanqͣm e¬
płam ab om̃ib ilis ad cognitorẽ tarã.
Qm̃ si nollemus admitt̾e: uire optimo

Expanded text:
onus quemque portare et nec causam cauonus quemque portare et nec causam cauut mandato nostro, ubi uniuersam causam complexi fueramus, nec repentinis uerbis, sed conscriptis litteris respondendum putarent, quanti emendum fuit? sic enim constitit eos respondere non potuisse his omnibus, quae in nostro mandato posita nec attingere omnino suis litteris uoluerunt. neque enim potest aliquis dicere prosecutionem nostram memoriter eos non potuisse retinere et propterea rebus necessariis non omnibus respondere uoluisse. editum est eis mandatum nostrum per notoriam postulantibus et hoc ipsum allegantibus, ut instructi possent ad omnia respondere. et cum iam septem delecti essent a ceteris, qui omnia pro omnibus agerent, litteras tamen ipsas, quibus nostro mandato respondere conati sunt, totius concilii sui nomine protulerunt tamquam epistulam ab omnibus illis ad cognitorem datam. quam si nollemus admittere, iure optimo
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunione cohemus. Nam si ꝓpter istã
cõmiionẽ nos contaminat tͥmen alie¬
nũ. et ipãm cui cõmunicamꝰ cͥmen cẽ¬
municat nr̃m. S ip̃am confessi sunt
nõ pollutam cͥmine affroꝵ⁊ qmuisei
sacramentoꝵ cõmunione socient. Ibi
gͣ conusti sunt. nec nõ poliu potuisse
cmene illoꝵ quib sacramentoꝵ com¬
munione sociamur. quia nullo nexi
consensionis ĩuoluimur: tanqͣn ⁊ pi
rum facillime demonstratur. Si enun
confligentib nobis expectare debe ecc̃a
tnsmarina. ab istis c̾minib aliena
ud eos qqus uicerint. sibi et eatholico no¬
mini adiungat: tunc expectabat ciñ
maiores istoꝵ cum ceciliano acriter. cõ¬
Aigebano. Ille sꝰ tunc iucco: quẽ sibi ꝑt
conflctum illa que hoc expͣtauerat co¬
pusast aut si potuit et pollituor si¬
bi in sacramentoꝵ cõmunione copu¬
lare. et sicut iam confessi sunt ab his
cͥminib impolluta ꝑsistere multoma¬
gis uitimus. hinc ostendentes ꝓpriui

Expanded text:
communione cohaeremus. nam si propter istam communione cohaeremus. nam si propter istam communionem nos contaminat crimen alienum, et ipsam cui communicamus crimen contaminat nostrum. sed ipsam confessi sunt non pollutam crimine Afrorum, quamuis ei sacramentorum communione socientur. ibi ergo conuicti sunt nec nos pollui potuisse crimine illorum, quibus sacramentorum communione sociamur, quia nullo nexu consensionis inuoluimur. quamquam et rum facillime demonstratur. si enim confligentibus nobis expectare debet ecclesia transmarina ab istis criminibus aliena, ut eos qui uicerint sibi et catholico nomini adiungat, tunc expectabat, quando maiores istorum cum Caeciliano acriter confligebant. ille ergo tunc uicit, quem sibi post conflictum illa quae hoc expectauerat copulauit. aut si potuit et pollutum sibi in sacramentorum communione copulare et, sicut iam confessi sunt, ab his criminibus inpolluta persistere, multo magis uicimus, hinc ostendentes proprium
Abbreviated transcription (Latin):
qui nr̃m uicerint. ip̃i ei copulent᷑. ut
cum illa teneant catholicum nomen.
iam utiq maiores nr̃i maiores eoꝵ ante u¬
cerunt. Ideo illi eccł̃ie copulati. catholicũ
nomen in eius unitate tenuerunt ͥsti
aut̃ si a maiorib nr̃is. iam in suis ma¬
iorib iucti sunt: quare nobiscum adhuc
usq concendunt : Si aut̃ iuicti nõ sunt:
qͣre nõ cõmunicant illi ecclie qͣm nega¬
re catholicam nõ ualentes. nullã eãm
contͣ eam se habere confessi sunt: Ecte
tccłia catholica tͣnsmarina in tot gen¬
tib dilatata qm debere exp̾tare dixe¬
runt. ut eos sibi qui uicerint copulet.
quõ expͥtare debet eos sibi copulare qui
uicerint. nisi ab eis c̾minib de quibul
int̾ nos agitur aliena sit Nam si ab
eis aliena nõ est. etiã ip̃a rea ucta ciros¬
iuttis : quom sibi est copulatura uictores.
Porro si ab his tͥminib sicut fatenterte
auiena est. alieni et nos sumus. qͥ eidẽ

Expanded text:
qui nostrum uicerint ipsi ei copulentur et qui nostrum uicerint ipsi ei copulentur et cum illa teneant catholicum nomen, iam utique maiores nostri maiores eorum ante uicerunt; ideo illi ecclesiae copulati catholicum nomen in eius unitate tenuerunt. isti autem si a maioribus nostris iam in suis maioribus uicti sunt, quare nobiscum adhuc usque contendunt? si autem uicti non sunt, quare non communicant illi ecclesiae, quam negare catholicam non ualentes nullam causam contra eam se habere confessi sunt? ecce ecclesia catholica transmarina in tot gentibus dilatata, quam debere expectare dixerunt, ut eos sibi qui uicerint copulet, quomodo expectare debet eos sibi copulare qui uicerint, nisi ab eis criminibus, de quibus inter nos agitur, aliena sit? nam si ab eis aliena non est, etiam ipsa rea uicta cum uictis quomodo sibi est copulatura uictores? porro si ab his criminibus, sicut fatentur, aliena est, alieni et nos sumus, qui eidem
Abbreviated transcription (Latin):
audienda confutatos suꝑatosq constrin¬
xit. llidebant enĩ si nulla cͥmina cecili¬
ani obic̾ent cõmunioni nr̃e nicħ sibi
reman̾e unde suam ab unitate seꝑa¬
tionẽ. quomͦ excusarent. si aut̃ obicerẽt
cͥmina ceciliami nec a se nisi talib docu¬
mentis posse asseri: nec a nobis aliter
posse defendi. Iam u̾o illud int̾ hos eoꝵ
contentiosissimos strepitus. qͣnti emen¬
dum fuit. qd̾ cum dicemus hoc nos ꝓpo
tatur ꝓbarent si possent: ut hinic eoꝵ
seꝑatio utrum iusta fu̾it nosce̾tur res¬
ponderunt alienam causam nos agere
uelle. hoc est tͣns marinaꝵ eccłiaꝵ qͥb
hec nõ obic̾ent. qm̃ int̾ affros eẽt ista
contentio. illas u̾o eccl̃ias potius expͦ¬
tare debere. ut eos sibi copulent qͥ in
hac collatione uicerint: et ip̃i cum eis
habeant catholicũ nomen. Quid gͦ ad¬
huc queritis. quidue dubitatis: quã
eccliam tenere debeatis: Ecce habetis
eñi eam mͦ expͤtare debere dic̾unt. ut

Expanded text:
audienda confutatos superatosque constrinaudienda confutatos superatosque constrinxit. uidebant enim, si nulla crimina Caeciliani obicerent communioni nostrae, nihil sibi remanere, unde suam ab unitate separationem aliquo modo excusarent, si autem obicerent crimina Caeciliani. nec a se nisi talibus documentis posse asseri nec a nobis aliter posse defendi. Iam uero illud inter hos eorum contentiosissimos strepitus quanti emendum fuit, quod, cum diceremus hoc nos proptatur, probarent si possent, ut hinc. eorum separatio utrum iusta fuerit nosceretur, responderunt alienam causam nos agere uelle, hoc est transmarinarum ecclesiarum quibus haec non obicerent, quoniam inter Afros esset ista contentio, illas uero ecclesias potius expectare debere, ut eos sibi copulent, qui in hac conlatione uicerint, et ipsi cum eis habeant catholicum nomen? quid ergo adhuc quaeritis quidue dubitatis, quam ecclesiam tenere debeatis? ecce habetis enim modo eam expectare debere dixerunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
illa recitanda elig̾emus. hab̾e se ualidam
prescͥptionem. ut lapsam temꝑib causã
om̃ino agi nõ sin̾ent. cum ip̃i nõ serua¬
uerint qd̃ ante ꝓmiserant se mandato
nr̃o ubi nos ecc̃e causam scͥpturarũ tes¬
timoniis egisse confessi sunt: similit̾ se
scͥpturaꝵ testimoniis responsuros. qui
petitoꝵ discutiendas ẽẽ ꝑsonas. ñ more
disputãtium. s more litigantiũ contẽ¬
debant. Respondimꝰ gͦ eis. ut si nich ali¬
ud agi mallent. nisi ut q̃reret᷑ que uel
ubi sit catholica eccłia. causa eius nos ñ
nisi diuinis quib p̃nuntiata ẽ testimo¬
niis ag̾emus. si aut̃ hominib aliqͣ cri¬
mina obicerent. qm̃ nec ip̃i ea possent
testimoniis diumis. s aliquib alus ta¬
lib documentis ostend̾e: etiam nos ea
documentis talib purgatuos. Sic illis
assidue sua inania repetentib. hec a no¬
bis ꝑseu̾antissime repetita sunt. Sic eos
u̾tas uicit. et ad illa que ꝓtuleramus

Expanded text:
illa recitanda eligeremus, habere se ualidam illa recitanda eligeremus, habere se ualidam praescriptionem, ut lapsam temporibus causam omnino agi non sinerent, cum ipsi non seruauerint quod ante promiserant, se mandato nostro, ubi nos ecclesiae causam scripturarum testimoniis egisse confessi sunt, similiter sej scripturarum testimoniis responsuros, qui petitorum discutiendas esse personas non more disputantium, sed more litigantium contendebant: respondimus ergo eis, ut, si nihil aliud agi mallent, nisi ut quaereretur quae uel ubi sit catholica ecclesia, causam eius nos non nisi diuinis quibus praenuntiata est testimoniis ageremus; si autem hominibus aliqua crimina obicerent, quoniam nec ipsi ea possent testimoniis diuinis, sed aliquibus aliis talibus documentis ostendere, etiam nos ea documentis talibus purgaturos. sic illis adsidue sua inania repetentibus haec a nobis perseuerantissime repetita sunt; sic eos ueritas uicit et ad illa quae protuleramus
Abbreviated transcription (Latin):
Ecte ip̃e timor eoꝵ. Auus uidex fuit.
Certe ip̃e a nobis nichil accepit: et ꝓ
nobis libere uidicauit. Non gratific᷑a¬
tus est eoꝵ ꝑsone. quib int̾nus h̾ebat:
de quoꝵ secreto cubiculo ꝓcedebat. Et
anteqͣm causa dic̾etur. pͥor iudicauit:
qr eam pͥor in ip̃oꝵ corde cognouit. De¬
inde ꝓcessit ille ut causam nosset: ꝓ¬
cessit iste qui nouerat. Ille iudicauit
stando. audiendo. locĩndo: iste tantũmͦ
in mediũ ꝓcedendo. Puto qd̃ melius di¬
cebãt ut iam causa nõ ag̾etur. Qͣnto
enĩ citius eam finiuit litigatoꝵ timor:
qͣm cognitoris labor: Ille guerebat qͥd
ex eoꝵ cartulis leg̾etur: iste iudicauit
qͥd in eoꝵ cordib ageretur. Quomodo
aut̃ ad hoc uenerant t̾riti eis que pro¬
lata fuerant recitanda: ut dic̾ent iam
lapsam eẽ causam temꝑibꝰ et agi nõ
posse: ꝓposuerunt nobĩs qd̃ iam fu̾at
añ transactum. ut si de scͥpturis sc̃is
agemus. illa minime legentur.si aut̃

Expanded text:
ecce ipse timor eorum alius iudex fuit. ecce ipse timor eorum alius iudex fuit. certe ipse a nobis nihil accepit et pro nobis libere iudicauit: non gratificatus est eorum personae quibus internus haerebat. de quorum secreto cubiculo procedebat, et antequam causa diceretur prior iudicauit, quia eam prior in ipsorum corde cognouit. denique processit ille ut causam nosset, processit iste qui nouerat; ille iudicauit stando audiendo loquendo, iste tantummodo in medium procedendo. puto quod melius dicebant ut iam causa non ageretur; quanto enim citius eam finiuit litigatorum timor quam cognitoris labor! ille quaerebat quid ex eorum chartulis legeretur, iste indicauit quid in eorum cordibus ageretur. Quoniam autem ad hoc uenerant territi eis, quae prolata fuerant recitanda, ut dicerent iam lapsam esse causam temporibus et agi non posse, proposuerunt nobis quod iam fuerat ante transactum, ut, si de scripturis sanctis ageremus, illa minime legerentur, si autem
Abbreviated transcription (Latin):
de fronte fug̾i̾t pudor. Si non legerent᷑
ea quib ostendebatur cetilianus accu¬
satus atq purgatus: petitores ꝓpt̾ agẽ¬
dam cãm inqͥrebant᷑. ꝑsone discutiebã¬
tur. Et qͣmius morarũ tendicule ne
Ad ip̃am causam ꝑueniretur terginuer¬
satorie necterentur. tñ ꝓpt̾ agendam
causam. etiã ista postulari ueluti iure
uidebant᷑. Postqͣm causa optima cecili¬
ani recitanda prolata est. reuocatur ex¬
plosa et conuicta prescͥptio. diem agende
cause iam fnsisse clamatur. Quid ad¬
huc expectatis quid ꝓ nobis ꝓnuittia¬
uerit cognitor. cum uideatis quid contͣ
Dederat certe ip̃e cõgnitor potestatem :
ut aliũ cum illo quẽ uellent iudicem
constituerent. Qd̃ illi recusarunt qm̃
si aliquẽ delegissent uobis mentiri nõ
possum. etiã a nobis ip̃m fuisse corrup¬
tum. S fecerunt qd̃ recusarunt prorsꝰ
constituerunt cum illo alt̾m iudicẽ nõ
quẽlib extraneum. S intimũ suum.

Expanded text:
de fronte fugerit pudor. si non legerentur de fronte fugerit pudor. si non legerentur ea, quibus ostendebatur Caecilianus accusatus atque purgatus, petitores propter agendam causam inquirebantur, personae discutiebantur et, quamuis morarum tendiculae, ne ad ipsam causam perueniretur, tergiuersatorie necterentur, tamen propter agendam causam etiam ista postulari ueluti iure uidebantur: postquam causa optima Caeciliani recitanda prolata est, reuocatur explosa et conuicta praescriptio, diem causae agendae iam transisse clamatur. Quid adhuc expectatis, quid pro nobis pronuntiauerit cognitor, cum uideatis, quid contrauerit timor? dederat certe ipse cognitor potestatem, ut alium cum illo quem uellent iudicem constituerent, quod illi recusauerunt, quoniam si aliquem delegissent, mentiri uobis non possent etiam a nobis ipsum fuisse corruptum. sed fecerunt quod recusauerunt: prorsus constituerunt cum illo alterum iudicem, non quemlibet extraneum, sed intimum suum.