comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meus legem meam: inclinate
aurem urãm in uerba oris mei.
Non eñi lex dauid. aut ppl's
dauid: sed personam eius ex qͦ
loquebatur assumens. ipsius
auctoritate loquitur cuiꝰ inspi¬
ratione replebatur. Hoc coti¬
die fieri mneccłia cernimus:
siuigilanter intueamur. Nam
stans in medio ppłi lector. cla¬
mat. Ego sum ds̃ abraham. d̃s̃
ysaac: et ds̃ iacob. Et quod ip̃e
ds̃ sit uere profecto non dicit:
nec tamen per hoc quod dicit.
ueritis regulam deserit qͥ a
se trahuntur. quasi extra
iet ipsos fuint: et sie de se
itencias quasi de aliis ꝓfer̃.
nde et beatus iob sco sp̃u af¬
latus. potuit sua gesta que
trant uidelicet suꝑne aspiratõ¬
nis dona quasi non sua scribe¬
re: quia eo alterius erant que
ioquebatur quo homo loque¬
batur que dei sunt: et eo alter
que erant illius loquebatur.
quo sp̃s sc̃s loquebatur que
hominis sunt. Sed iam debe-
mus ista postponere: et ad cõ-¬
sideranda sacre hystorie gesta
ꝓperare. Omnis homo eo ipso

Expanded text:
meus legem meam; inclinate meus legem meam; inclinate aurem vestram in verba oris mei . Non enim lex David, aut populus David, sed personam ejus, ex quo loauctoritate loquitur, cujus inspiratione replebatur. Hoc quotidie fieri in Ecclesia cernimus, si vigilanter intueastans in medio populi lector clamat: Ego sum Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob . Et quod ipse Deus sit, vere profecto non dicit; nec tamen per hoc quod dicit, veritatis regulam deserit; quiaitu super se trahuntur, quasi extra semetipsos fiunt; et sic de se sententias, quasi de aliis proferunt. Unde et beatus Job sancto Spiritu afflatus, potuit sua gesta, quae erant videlicet supernae aspirationis dona, quasi non sua scribere: quia eo alterius erant quae loquebatur, quo homo loquebatur quae Dei sunt; et eo alter quae erant illius loquebatur, quo Spiritus sanctus loquebatur quae hominis sunt. CAmus ista postponere, et ad consideranda sacrae historiae gesta properare. Omnis homo eo ipso
Abbreviated transcription (Latin):
yses ait. Erat moyses uir mitis
suꝑ om̃s homines: qui morabã-¬
tur interra. Hinc ioħs dicit. Dis¬
cipulus ille quem diligebat ih̃c.
hinc lucas ait: qd̃ ambularẽt
duo ex discipulis in uia. cleo¬
phas et alius. Quem profecto
alium dum tam studiose tacuit:
ut quidam dicunt se ipsum
fuisse monstrauit. Scripto¬
res igitur sacri eloquii quia
impulsu sc̃i sp̃s agitantur:
sic de se in illo testimonium qͣ¬
per moysen lo cutins est̾¬
iohe. Paulus quoq quia nõt
se ip̃o Ioqueretur: insinuat or¬
cens. An experimentũ queri
eius qui in me loquitur xp̃s
Hinc est quod angłs qui moy¬
si apparuisse describitur: modo
angłs. modo dñs memoratur.
Angls uidelicet ꝓpter hoc qd̃ ex¬
terius loquendo seruiebat: dñs
autem dicitur quia interus pre¬
sidens. loquendi efficatiam minis¬
trabat. Cum gͦ loquens ab intiore
regitur. et per obsequium angłs
et per inspiratione dñs nominat᷑.
hinc dauid ait. Attendite ppls

Expanded text:
yses ait: Erat Moyses vir mitissimus yses ait: Erat Moyses vir mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra . Hinc Joannes dicit: Discipulus ille, quem diligebat Jesus . Hinc Lucas ait: Quod ambularent duo ex discipulis in via, Cleophas et alius ; quem profecto alium, dum tam studiose tacuit, ut quidam dicunt, seipsum fuisse monstravit. Scriptores igitur sacri eloquii, quia impulsu sancti Spiritus agitantur, sic de se in illo testimonium tanquper Moysen locutus estPaulus quoque quia non ex se ipso loqueretur, insinuat dicens: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? Hinc est quod angelus qui Moysi apparuisse describitur, modo angelus, modo Dominus memoratur: angelus videlicet, propter hoc, quod exterius loquendo serviebat; Dominus autem dicitur, quia interius praesidens loquendi efficaciam ministrabat. Cum ergo loquens ab interiori regitur, et per obsequium angelus, et per inspirationem Dominus nominatur. Hinc David ait: Attendite popule
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quis hec scripserit ualde
suꝑuacue queritur: cum tam̃
auctor libri sp̃s sc̃s fideliter cre¬
datur. Ipse igitur hec scripsit:
qui scribendo dictauit. Ipse igi¬
tur hec scripsit. qui et in illius
oꝑe inspirator extitit: et per
scribentis uocem imitanda ad
nos eius facta transmisit. Si
magni cuiusdam uiri suscep¬
tis epłis legeremus. et non uer¬
ba s quo calamo fuissent scrip¬
ta quereremus: ridiculũ ꝓfecto
esset. epłarum auctorem scire sen-¬
sumq cognoscere: s quali cala¬
mo earum uerba impressa fue-¬
rint indagare. Cum ergo remco¬
torem querimus. quid aliud agi-¬
mus: nisi ligentes litteras de ca¬
tamen possumus qd̃ isdem beatꝰ
iob qui certamina spiritalis pug¬
ne sustinuit: etiam consummate
sue uictorie gesta narrauit. Nec
mouere debet quod in eodem libro
dicitur. dixit iob: uel hec atq il¬
la ꝑtulit iob. Moris eñi scriptu-¬
re sacre est ut ip̃i qui scribunt.
sic de se in illa quasi de aliis lo¬
quantur. Hin est enim qd̃ mo¬

Expanded text:
Sed quis haec scripserit, valde supervacue quaeritur, cum tamen auctor libri Spiritus sanctus fideliter credatur. Ipse igitur haec scripsit, qui scribenda dictavit. Ipse scripsit, qui et in illius opere inspirator exstitit, et per scribentis vocem imitanda ad nos ejus facta transmisit. Si magni cujusdam viri susceptis epistolis legeremus verba, sed quo calamo fuissent scripta quaereremus, ridiculum profecto esset epistolarum auctorem scire sensumque cognoscere, sed quali calamo earum verba impressa fuerint indagare. Cum ergo rem cotorem quaerimus, quid aliud agimus, nisi legentes litteras, de catamen verius possumus, quod idem beatus Job, qui certamina spiritalis pugnae sustinuit, etiam consummatae suae victoriae gesta narravit. Nec movere debet quod in eodem libro dicitur, Dixit Job; vel, haec atque illa pertulit Job. Moris 8 enim Scripturae sacrae est ut ipsi qui scribunt, sic de se in illa quasi de aliis loquantur. Hinc est enim quod Mo
Abbreviated transcription (Latin):
Nter multos sepe que¬
ritur: quis libribeati
iob scriptor habeatur.
Et alii quidem moysen a¬
lii unum quemlibet ex
propħis scriptorem huiꝰ
oꝑis fuisse: suspicantur.
Quia eñi in libro gene¬
seos iob de stirpe esau
descendisse et balac filio
beor. in regnum successis¬
se describitur: hunc bea¬
tum iob longe ante moy¬
si tempora extitisse cre¬
diderunt: morem ꝓfec¬
to sacri eloquii rrescien¬
tes. quia in suꝑiorib
suis partib solet bre¬
uiter longe post secutu¬
ra per stringere: carn
studet ad alia subtilius
enumeianda pecperare.¬
unde et illic iob priusquam
reges inisrł existerent: fuisse me¬
moratur. Nequaquam ergo exti¬
tisse ante legem cognoscitur: qui
iscłiticorum iudicum tempore
fuisse signatur. Quod dum qui¬
dam minus caute considerarit:
moysen gestorum illius quasi
longe ante positi scriptorem pu¬
tant: ut uidelicet is qui potuit
ad eruditionem nr̃am legis pre¬
cepta edere: ip̃e credatur etiam
ex gentilis uiri hystoria uirtu¬

Expanded text:
nter multos saepe quaeritur, quis libri beati Job scriptor habeatur. Et alii quidem Moysen, alii unum quemlibet ex prophetis scriptorem hujus operis fuisse suspicantur. Quia enim in libro Geneseos Jobab de stirpe Esau descendisse, et Bale filio Beor in regnum successisse describitur, hunc beatum Job longe ante Moysi tempora exstitisse crediderunt, morem profecto sacri eloquii nescientes, quia in superioribus suis partibus solet breviter longe post secutura perstringere, cum studet ad alia subtilius enumeranda properare.Unde et illic Jobab, priusquam reges in Israel existerent, fuisse memoratur. Nequaquam ergo exstitisse ante legem cognoscitur, qui Israeliticorum judicum tempore fuisse signatur. Quod dum quidam minus caute considerant, Moysen gestorum illius quasi longe antepositi scriptorem putant; ut videlicet is qui potuit ad eruditionem nostram legis praecepta edere, ipse credatur etiam ex gentilis viri historia, virtu
Abbreviated transcription (Latin):
noctẽ se exhibens lucẽ nobis nr̃e im¬
mortalitatis obscurauit. Pereat an¬
tiqꝰ hostis qui lucem ꝓmissionis ostẽ¬
dit. et peccati cenebras contulit: qui
qͣsi diem se blandiendo innotuit: s
usq ad tenebrosam noctẽ. ex imp̃s¬
sa cordi cecitate ꝑduxit. Sequitur.¬
lucet dies iste mentibꝰ hominũ:
cũ prauitatis eiꝰ persuasio ꝓsꝑa cre¬
ditur: et qualis sit intrinsecus ñ
uidetur. S cũ iniqͥtas illiꝰ sicut est
agnoscit᷑: dies lalse ꝓmissionis qͣ¬
si quibusdã ante iudicis nr̃i ocłos
tenebris obscurat᷑: quia uidelicet
qualis est ex merito talis ꝑspicit᷑
inblandimento. In tenebras gͦ dies
uertit᷑. qñ adũsa intelligimꝰ ce iam
q̃ prosꝑa suadendo pollicetur. In te¬
nebras dies uertitur: qn antiquus
hostis qualis est seuiens. talis a no¬
bis ꝑspicitur: &iam sub blandimẽ¬
ts latens: ne fictis ꝓsperitatibus.
quasi ex die lumine illudat: et ueris

Expanded text:
noctem se exhibens, lucem nobis nostrae imnoctem se exhibens, lucem nobis nostrae immortalitas obscuravit. Pereat antiquus hostis, qui lucem promissionis ostendit, et peccati tenebras contulit; qui quasi diem se blandiendo innotuit, sed usque ad tenebrosam noctem ex impressa cordis caecitate perduxit. Sequiturlucet dies iste mentibus hominum, cum pravitatis ejus persuasio prospera creditur, et qualis sit intrinsecus non videtur. Sed cum iniquitas illius, sicut est, agnoscitur, dies falsae promissionis quasi quibusdam ante judicii nostri oculos tenebris obscuratur; quia videlicet qualis est ex merito, talis perspicitur in blandimento. In tenebras ergo dies vertitur, quando adversa intelligimus, etiam quae prospera suadendo pollicetur. In tenebras dies vertitur, quando antiquus hostis qualis est saeviens, talis a nobis perspicitur etiam sub blandimentis latens; ne fictis prosperitatibus quasi ex diei lumine illudat, et veris
Abbreviated transcription (Latin):
litatis tenebras ꝑduxit. Dies itaq
est illata ꝓmissio meliorũ: s nox
est exhibita ip̃a exꝑientia calami¬
tatum. Antiquus hostis dies est ꝑ
naturam bene conditus: s noxẽ
per meritũ ad tenebras de lapful.
Dies est cũ pollicendo bona huma¬
nis aspectib. lucis se angłm simu¬
lat: paulo aitestante qui ait. ip̃e
enĩ sathanas transfigurat se ĩ an¬
głm lucis: s nox ẽ. cũ mentes
consencientiũ erroris tenebris obs¬
curat. Uir gͦ sc̃s in dolore ꝓprio cau¬
sam tocius humani generis deflẽs.
et nichil speciale om̃imodo in morta¬
liuulnere cogitans. reducat ad ani¬
mũ originẽ culpe: et coside ratone iꝰ¬
ticie dolorẽ tẽꝑet pene. Uideat huma¬
nũ genus unde quo cecidit: et dicat.
Pereat dies inqua natus sum: nox
in qua dictũ ẽ. conceptus ẽ hõ. Ac si
aꝑte dicat. Pereat spes ab apostata
angło illata. q̃ diem se simulans. ex
ꝓmissione diuinius emicuit: s

Expanded text:
litatis tenebras perduxit. Dies itaque litatis tenebras perduxit. Dies itaque est, illata promissio meliorum; sed nox est, exhibita ipsa experientia calamitatum. Antiquus hostis dies est per naturam bene conditus; sed nox est per meritum ad tenebras delapsus. Dies est, cum pollicendo bona, humanis aspectibus lucis se angelum simulat, Paulo attestante qui ait, Ipse enim Satanas transfigurat se in angelum lucis , sed nox est, cum mentes consentientium erroris tenebris obscurat. Vir ergo sanctus in dolore proprio causam totius humani generis deflens, et nihil speciale omni modo in speciali vulnere cogitans, reducat ad animum originem culpae; et consideratione justitiae, dolorem temperet poenae. Videat humanum genus unde quo cecidit, et dicat: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo. Ac si aperte dicat: Pereat spes ab apostata angelo illata, qui diem se simulans, ex promissione divinitatis emicuit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
am beate uiuere: siue ꝑuitiũ seu
ꝑ suppliciũ ꝑdit. Essencialit̃ autẽ
uiuere: neq ꝑuitium neq ꝑ suppli¬
cium amittit. Aqualitate eñi uiuen¬
di deficit: s om̃imodo subsistendi in¬
teritũ nec moriens sentit. ut ergo
breuiter dixer̃i et in mortaliter mor¬
talis est: et mortaliter in morto
expͥmere uoluit. nͥ apostatã sp̃m qu
inuiuendi ẽẽntia. & iam moriendo sus¬
sistit: Qũe ꝑdicio uite ñ subtrahit.
quia in et̾no dolore positũ. seruãdo
mors in mortalis ex tinguit. Qui iam
a beatitudiris glia deiectꝰ. ad huc ep¬
tatur ut pereat: ut udelicet retri¬
sus dignis suppliciis etiã tẽptandi
licentiã amittat. Is nimirũ diem se
exhibet. quia ꝑ ꝓsꝑa illicit: s qͣsũ
noctis tenebras desinit qͥa ad adũsa
ꝑducit. Diem nãq ostendebat: cum
diceret. In quocũq die comederitis
ex eo. aꝑient᷑ ocłi ur̃i: et eritis sic̃
dii. S noct̃ẽ intulit: cũ ad morta¬

Expanded text:
Nam beate vivere, sive per vitium, seu Nam beate vivere, sive per vitium, seu r supplicium perdit. Essentialiter autem vivere, neque per vitium, neque per supplicium amittit. A qualitate enim vivendi deficit, sed omni modo subsistendi interitum nec moriens sentit. Ut ergo breviter dixerim, et immortaliter mortalis est, et mortaliter immortaliexprimere voluit, nisi apostatam spiritum, qui in vivendi essentia etiam moriendo subsistit? quem perditio vitae non subtrahit, quia in aeterno dolore positum, servando mors immortalis exstinguit: qui jam a beatitudinis gloria dejectus, adhuc optatur ut pereat, ut videlicet retrusus dignis suppliciis, etiam tentandi licentiam amittat.  Vet. exhibet, quia per prospera illicit; sed in noctis tenebras desinit, quia ad adversa perducit. Diem namque ostendebat, cum diceret, In quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii ; sed noctem intulit, cum ad morta
Abbreviated transcription (Latin):
hoc die subditur. obscuret eum cali¬
go. et inuoluat᷑ amaritudine: liqͥdo
ostenditur quia dies iste non ita ut
non sit: s ita ꝑire optatur ut male
sit. In uolui eñi amaritudine ñ pot̃:
autẽ tempus nr̃e mutabilitatis. non
q̃nq ita periturũ. id est transiturũ ẽ
ut male sit. s ut penitꝰ ñ sit: angło
insacro eloquio attestante qui ait. ꝑ
uiuentẽ in scła: quia tempꝰ ĩa non
erit. Nam et si ꝓpħa dicit. erit tẽpus¬
eoꝵ ineternũ. quia ꝑ mom̃ta tẽpus
deficit. nomine tẽporis eoꝵ defectũ uo¬
cauit: ostendens qd̃ sine om̃imodo de¬
fectu deficiunt hii qui a uisionis inti¬
me consolatione separant᷑. Quia ergo
nr̃e mortalitatis hoc tẽpꝰ ñ ita ut ma¬
le sit s ita perit ut non sit: querendũ
est. qͥd sit qd̾ ñ ita ut ñ sit. s ita ꝑire
optatur ut male sit.Humana enim
anima siue angłicus sp̃s ita ĩmorta¬
lis est. ut mori possit: ita mortał ẽ
ut mori non possit.

Expanded text:
hoc die subditur, Obscuret eum calihoc die subditur, Obscuret eum caligo, et involvatur amaritudine, liquido ostenditur quia dies iste non ita ut non sit, sed ita perire optatur, ut male sit. Involvi enim amaritudine non potest autem tempus nostrae mutabiquandoque ita periturum, id est, transiturum est, ut male sit, sed ut penitus non sit, angelo in sacro eloquio attestante, qui ait: Per viventem in saecula, quia tempus jam non erit . Nam etsi Peorum in aeternum , quia per momenta tempus deficit, nomine temporis eorum defectum vocavit, ostendens quod sine omnimodo defectu deficiunt hi qui a visionis intimae consolatione separantur. Quia 107 ergo nostrae mortalitatis hoc temple sit, sed ita perit ut non sit, quaerendum est quid sit, quod non ut ita non sit, sed ita perire optatur ut male sit. Humana enim anima seu angelicus spiritus ita immortalis est, ut mori possit: ita mortalis, ut mori non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
abspe incolumitatis interne subtia¬
herent. Et dum erumpit foras ĩ uo¬
cem doloris uulnerati: intus ostendit
uirtutẽ medicaminis dicens. Pereat
dies in qua natꝰ sum. Quid eñi debet¬
ꝑ diem natiuitatis: nͥ omne hoc tẽ¬
pus nr̃e mortalitatis intelligi: qd̃
quadiu nos inhac nr̃e mutabilita¬
tis corruptione retinet: et̾nitatis
nob̃ in cõmutabilitas ñ apparet. Qͥ
igit᷑ diem iã eternitatis uidet: egre
diem sue mortalitatis sustinet. Et
notandũ quia non ait pereat dies
in qͣconditꝰ sũ s ꝑeat dies in qͣ natꝰ
sum. In die quippe iusticie homo ẽ
conditus: s ĩa in tempore culpe na¬
tus. Adam eñi conditus: s caim
pͥmꝰ natꝰ est. Quid est gͦ diei nati¬
uitatis maledicere: nͥ aꝑte dicere
dies mutabilis ꝑeat. et lum̃ et̃ni¬
modis dicere solemus: aliter eñi
perire dicimꝰ q̃n aliquid optamꝰ¬
ut non sit. et aliter perire dicimus
qñ optamꝰ ut male sit: hoc qd̃ de

Expanded text:
ab spe incolumitatis internae subtraab spe incolumitatis internae subtraherent; et dum erumpit foras in vocem doloris, vulneratis intus ostendit virtutem medicaminis, dicens: Pereat dies in qua natus sum.  Reper diem nativitatis, nisi omne hoc tempus nostrae mortalitatis intelligi? quod quandiu nos in hac nostrae mutabilitatis corruptione retinet, aeternitatis nobis incommutabilitas non apparet. Qui igitur diem jam aeternitatis videt, aegre diem suae mortalitatis sustinet. Et notandum quia non ait, Pereat dies in qua conditus: sed, Pereat dies in qua natus sum. In die quippe justitiae homo est conditus, sed jam in tempore culpae natus. Adam enim conditus, sed Cain primus natus est. Quid est ergo diei nativitatis maledicere, nisi aperte dicere: Dies mutabilitatis pereat, et lumen aeternimodis dicere solemus aliter enim perire dicimus, quando aliquid optamut non sit; et aliter perire dicimus, quando optamus ut male sit, hoc, quod de
Abbreviated transcription (Latin):
ledictõnis sentencia ꝓmittitur. Cũ
enim maledicentis innocentia per¬
manet. et tam̃ eum qͥ maledicitur
usq ad interitũ maledictio absor¬
bet: exutriusq partis fine colligit᷑.¬
quia ab uno et intimo iudice inreũ
si subtiliter beati iob uerba pensa¬
mus. non est eius maledicto ex ma¬
licia delinquentis: s ex rectitudine
iudicis. Non est ira cõmoti: s doc¬
trina tranquilli. Qui eñi tam rec¬
ta maledicens intulit. ñ ꝑturbat̃o¬
nis uicio subcubuit s doctͥne ma¬
gisterium impendit. bidit quippe
amicos cum clamore flere: uidit
uestes conscindere: udit puluere
capita consparsisse: uidit conside¬
ratione sue ꝑcussionis obmutescẽ:
et uir sc̃s in spexit. quia hii qͥ ꝓsꝑa
temporalia requirebãt: ex cõpara¬
cione mentis ꝓpͥe eũ tẽporali fractũ
aduersitate credid̾ant Perspex̃ quod
transitoria afflict̃one. ꝑcussum desꝑa¬
te non flerent: nͥ ip̃i desꝑatã mentẽ

Expanded text:
ledictionis sententia promitur; cum ledictionis sententia promitur; cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusqquia ab uno et intimo judice in reumsi subtiliter beati Job verba pensamus, non est ejus maledictio ex malitia delinquentis, sed ex rectitudine judicis; non est ira commoti, sed doctrina tranquilli. Qui enim tam recta maledicens intulit, non perturbationis vitio succubuit, sed doctrinae magisterium impendit. Vidit quippe amicos cum clamore flere, vidit vestes scindere, vidit pulvere capita conspersisse, vidit consideratione suae percussionis obmutescere; et vir sanctus inspexit, quia hi qui prospera temporalia requirebant, ex comparatione mentis propriae eum temporali fractum adversitate crediderant. Perspexit quod transitoria afflictione percussum desperate non flerent, nisi ipsi desperatam mentem
Abbreviated transcription (Latin):
ãmonem᷑ qͥ ait. Benedicite: et no¬
lite maledicere. Et rursũ. Neq a
maledici regnũ dei possidebunt.
Ds̃ ergo maledicere dicit᷑. et tam̃
maledicere hõ ꝓhibet᷑: qͥa qd̃ homi
agit malicia u̾indicte: ds̃ ñ facit
nisi examine et iuirtute iusticie.
ꝓferũt: ñ ad hanc ex uoto ultonis.
s exiusticie examine erũpunt.
Intus eñi subtile dei iudiciũ aspi¬
ciunt: et mala foris exurgentia
qͥa maledicto debeant ferire cos¬
noscũt: et eo in maledicto ñ pecãt.
quo ab interno iudi le¬
dant. hĩc est quod petrus mofferẽ¬
tem sibi pecuniã symone. sentenoi¬
am maledictionis intorsit dicens.
quagenariis ad se uenientibꝰ dix̃.
Si homo dei sum: descendat ignis
de celo et consumat uos. Quorum
monstrauit. Nam et simon et̾na
dampnatõne interiit: et duos qͥn¬
quagenarios desuꝑ ueniens flam¬
ma consũpsit. Uirtꝰ gͦ subsequẽs¬
efficacit̃ testificat᷑: quia mente ma¬

Expanded text:
ammonemur, qui ait: Benedicite et noammonemur, qui ait: Benedicite et nolite maledicere . Et rursum: Neque maledici regnum Dei possidebunt . Deus ergo maledicere dicitur, et tamen maledicere homo prohibetur, quia quod homo agit malitia vindictae, Deus non facit nisi examine et virtute justitiae. proferunt, non ad hanc ex voto ult ex iustitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei iuditium aspitiunt et mala foris exurgentia, quia maledicto debeant feriri, cognoscunt et eo in maledicto non peccant, quo ab interno iudidant. Hinc est, quod Petrus in offerentem sibi pecunias Symonem sententiam maledictionis intorsit, dicens:quagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de caelo et consumat vos. Quorum monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente ma
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ uerba male suadentis uxoris: mag¬
na creatoris p̃conia humili mente red¬
didisse. Patefecit gͦ qua mente hec qͥe¬
tus dixerit: qui tot dei laudes. etiã
ꝑcussus emanauit. Neq eñi pꝰmodũ
non ꝑcussus suꝑbire potuit: quem
et inꝑcussione dolor humilem osten¬
dit. S cũ certe nouimꝰ qd̃ maledic
tum scͥptura sacra ꝓhibet: cur recte
aliqñ fieri dicimꝰ. qd̃ uitati eodem sa¬
cro eloquio non ignoramꝰ: Seiendũ
uero est qd̃ scͥptura sacra duobꝰ modis
maledictũ memorat: aliud udelicet
qd̾ approbat. aliud qd̃ dãpnat. Alit̾
eñi maledictũ ꝓfert᷑ iudicio iusticie:
aliter liuore uindicte. Maledictũ
mini peccanti ꝓlatũ est: cũ auduit.
Maledicta t̾ra in oꝑe tuo. Maledi-¬
ccum iusticie iudicio ꝓfertur: cum
abrahe dicit᷑. Maledicã maledicẽ¬
tib tibi. Rursum quia maledictũ
non iuditio iusticie. s liuore uin¬
dicte ꝓmit᷑: uoce pauli p̃dicantis

Expanded text:
inter verba male suadentis uxoris, maginter verba male suadentis uxoris, magna creatori praeconia humili mente reddidisse. Patefecit ergo qua mente haec quietus dixerit, qui tot Dei laudes etiam percussus emanavit. Neque enim postmodum non percussus superbire potuit, quem et in percussione dolor humilem ostendit. Sed cum certo novimus quod matum Scriptura sacra prohibet, cur recte aliquando fieri dicimus, quod vitare eodem sacro eloquio non ignoramus? Sed sciendum nobis est quod Scriptura sacra duobus modis maledictum memorat. Aliud, videlicet, quod approbat; aliud, quod damnat. Aliter enim maledictum profertur judicio justitiae, aliter livore vindictae. Maledictum mini peccanti prolatum est cum audivit: Maledicta terra in opere tuo . Maledictum justitiae judicio profertur, cum ad Abraham dicitur: Maledicam maledicentibus tibi . Rursum quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae promitur, voce Pauli praedicantis
Abbreviated transcription (Latin):
tur. quia neqũa maledictũ ꝑ impaciẽ¬
ciam ꝓtulit: qͥ ad maledictõnis uocẽ.
amicis ad huc tacentib erupit. Si
no substancie. cognita morte filioꝵ.
eum ꝓculdubio ad maledic tõnem.
dolor excitaret. S quid tunc dixit:
audiamꝰ. Ait nãq. Dñs dedit: dñs
abstulit. Rursum si ira motus ma¬
lediceret: saltim ꝑcussus incorpore.
uł male ꝑsuasus a con iuge maledie¬
tum inferre potuisset. S qd̃ tunc
respondit agnouimꝰ. Ait nãq. Locuta
es quasi una de stultis mulieribꝰ. Si
bona suscepimꝰ de manu dñi: mala qͣte
non sustineamꝰ. Post hec uero descri¬
bitur quia amici ueniũt. flent. considẽt.
tacent: moxq subiungit᷑. hoc qd̃ diei
suo maledixisse ꝑhibet᷑. Nimis itaq ẽ.
incongruũ. ut suspicemur eum nul¬
io instigante. nullo pulsande ex inpa¬
cientia ad uocem maledictõnis erũꝑe:
iqũe nimirũ nouimꝰ int̃ dãpna rerum
mortẽq filioꝵ. int̾ uulnera corporis.

Expanded text:
tur quia nequaquam maledictum per impatientur quia nequaquam maledictum per impatientiam protulit, qui ad maledictionis vocem amicis adhuc tacentibus erupit.  no substantiae, cognita morte filiorum, eum procul dubio ad maledictionem dolor excitaret. Sed quid tunc dixit audivimus. Ait namque: Dominus dedit, Dominus abstulit . Rursum, si ira motus malediceret saltem percussus in corpore, vel male suasus a conjuge, maledictum inferre potuisset. Sed quid tunc respondit agnovimus. Ait namque: Locuta es quasi una ex stultis mulieribus. Si bona accepimus de manu Domini, mala quare non sustineamus? Post haec vero describitur, quia amici veniunt, flent, consident, tacent; moxque subjungitur hoc, quod diei suo maledixisse perhibetur. Nimis itaque incongruum est ut suspicemur eum, nullo instigante, nullo pulsante, ex impatientia ad vocem maledictionis erumpere, quem nimirum novimus inter damna rerum mortemque filiorum, inter vulnera corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
clausa uascula qͥd intꝰ habeant igno¬
ramꝰ: aꝑto uero ore uasculoꝵ qd in¬
trinsecus contineat᷑ agnoscimꝰ: ita
scõꝵ corda que clauso ore occultas.
aꝑto ore detegunt᷑. Et cum cogitatõ¬
nes detegunt: os aꝑire referuntur.
ut itenta mente qͣsi aꝑtis uascłis
quid intꝰ contincant festinemꝰ agnos¬
cere: ac nosmet ip̃os corũ intimo odo¬
re recreare. Uñ et sublimia p̃cepta
dño in monte dicturo p̃mititur:
dudum aꝑuerat ora ppħarũ. ualde
autem sollerter intuendũ est.nũ
dicitur post hec: ut nimir ũtiear
tus rei que agitur ueraciter ex com¬
pore senciatur. prius eñi rerum
ua̾titas. extinctio pignorũ. dolor
uulnerũ. ꝑsuasio coniugis. aduent
amicoꝵ describit᷑: qui scidisse uestes.
ex clamantesq fleuisse. puluere
capita conspersiũe. et diu considẽtes
interra tacuisse memorantur: ac de¬
inde subiungitur. Post hec aꝑuit iob
os suum. ⁊ maledixit diei suo: ut ip̃o
uidelicet narrat̃õnis ordine ꝑ penda¬

Expanded text:
 habeant ignoramus, aperto vero ore vasculorum quid intrinsecus contineatur agnoscimus; ita sanctorum corda, quae clauso ore occulta sunt, aperto ore deteguntur; et cum cogitationes detegunt, os aperire referuntur, ut intenta mente, quasi apertis vasculis, quid intus contineant festinemus cognoscere, ac nosmetipsos eorum intimo odore recreare. Unde et sublimia praecepta Domino in monte dicturo praemittitududum aperuerat ora prophetarum. Valde autem solerter intuendum est quod dicitur, Post haec, ut nimirum rei virtus quae agitur veraciter ex tempore sentiatur. Prius enim vastitas rerum, exstinctio pignorum, 105 dolor vulnerum, persuasio conjugis, adventus amicorum describitur, qui scidisse vestes, exclamantesque flevisse, pulvere capita conspersisse, et diu considentes in terra tacuisse memorantur, ac deinde subjungitur: Post haec aperuit Job os suum, et maledixit diei suo; ut ipso videlicet narrationis ordine perpenda
Abbreviated transcription (Latin):
nis inquiramꝰ: ne qũe deus post u¬
uulnera et uerba remunerat. lec¬
tor eius uerba redarguere ñ in tel¬
ligens p̃sumat. Quia gͥ ut cumq
hec que in p̃facione fuerant ex qui¬
renda distinximꝰ: uerba iã hystorie
diuerentes exsequamur.¬

Expanded text:
nis inquiramus, ne quem Deus post vnis inquiramus, ne quem Deus post vulnera et verba remunerat, lector verba ejus redarguere non intelligens praesumat. Quia igitur utcunque haec quae in praefatione fuerant exquirenda distinximus, verba jam historiae disserentes exsequamur.
Abbreviated transcription (Latin):
signatur: Et quid ꝑ patr̃e illiꝰ: nisi
iste de quo nascimur mundꝰ expͥmi¬
tur: Et quii est ille uir qͥ natiuita¬
quus hostis: Qui cum nos in cogi¬
tationibꝰ fluctuare consid̾at: malo¬
rum mentes qui ex auccoritate huiꝰ
mundi p̃minent. ad ꝑsuasionẽ nr̃e
deceptionis instigat. Cumq nos
agere infirma conspex̃it: ea qͣsi
fortia fauoribꝰ ex collit. Et quasi na¬
tos masculos loquitur: cũ corrup
se gratulatur. Patri ergo masculũ
natũ denunciat. qñ huic mundo eũ
quẽ ꝑsuaserit factũ in nocentie
corruptorẽ demonstrat. Nã cũ cui¬
libet peccanti ac suꝑbienti dicit᷑.
fecisti sicut uir quid alius quam
natꝰ masculus in mundo ꝑhibet᷑:
Iure itaq uir qͥ mascłm natum
nuntiat maledicit᷑: quia ip̃o eius
nuntio. reꝓbũ gaudiũ nr̃i corrup¬
toris indicatur. His ergo scripture
sacre maledictõnib discimꝰ. quid
apud beatũ iob inuoce maledictõ¬

Expanded text:
signatur? Et quid per patrem illius, nisi signatur? Et quid per patrem illius, nisi iste de quo nascimur mundus exprimitur? Et quis est ille vir qui nativitaquus hostis, qui cum nos in cogitationibus fluctuare considerat, malorum mentes qui ex auctoritate hujus mundi praeeminent, ad persuasionem nostrae deceptionis instigat? Cumque nos agere infirma conspexerit, ea quasi fortia favoribus extollit, et quasi natos masculos loquitur, cum corruptse gratulatur. Patri ergo masculum natum denuntiat, quando huic mundo eum quem persuaserit, factum innocentiae corruptorem demonstrat. Nam cum cuilibet peccanti ac superbienti dicitur, Fecisti sicut vir, quid aliud quam natus masculus in mundo perhibetur? Jure itaque vir, qui masculum natum nuntiat, maledicitur, quia ipso ejus nuntio reprobum gaudium nostri corruptoris indicatur. His ergo Scripturae sacrae maledictionibus discimus quid apud beatum Job in voce maledictio
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ isrł quasi arena maris: reli¬
quie salue fient. Possunt tam̃ iccir¬
co gelboe montes ore ꝓph̃e maledici:
ut dum fructus ex arescente terra
ñ oritur. possessores terre. sterilitatis
dampno feriantur: quatinus ipsi
maledictionis sentenciam acciꝑent.
qui apud se mortẽ regis susciꝑe mi¬
quitate sua exigente meruissent.
tiuitatẽ illius patri nuntiauit:
Hoc nimirũ tanto intrinsecus ma¬
iori myst̾io plenũ est: qͣnto extri¬
secus humana ratõne uacuũ. Nam
siquid exteriꝰ rationabile fortasse
sonuisset: neqͣqͣm nos ad studium
interioris intellectꝰ accend̾ẽt. Co
gͦ nobis pleniꝰ aliquid interius
innuit: quo foris rationabile ni¬
chil ostendit. Si eñi ex matris sue
utero hoc inmundo ꝓpħa affligẽ¬
dus ꝓdiit: natiuitatis eiꝰ nuntiꝰ
qͥd deliquid: S qͥd per ꝑsonã ꝓpħe¬
fluctuantis: nͥ ꝑ pene meritũ ueni¬
ens humani generis mutabilitas de¬

Expanded text:
filiorum Israel sicut arena maris, relifiliorum Israel sicut arena maris, reliquiae salvae fient . Possunt tamen idcirco Gelboe montes ore prophetae maledici, ut dum fructus exarescente terra non oritur, possessores terrae sterilitatis damno feriantur, quatenus ipsi maledictionis sententiam 104 acciperent, qui apud se mortem regis suscipere iniquitate sua exigente meruissent. tivitatem illius patri nuntiavit? Hoc nimirum tanto intrinsecus majori mysterio plenum est, quanto extrinsecus humana ratione vacuum. Nam si quid exterius rationabile fortasse sonuisset, nequaquam nos ad studium interioris intellectus accenderet. Eo ergo nobis plenius aliquid intus innuit, quo foris rationabile nihil ostendit. Si enim ex matris suae utero hoc in mundo propheta affligendus prodiit, nativitatis ejus nuntius quid deliquit? Sed quid persona pfluctuantis, nisi per poenae meritum veniens humani generis mutabilitas de
Abbreviated transcription (Latin):
puer mascłs: Quid gͦ montes gel¬
boe saul moriente deliquerũt. qua¬
tinus in eis nec ros nec pluuia cad̾et:
et abomni eos uiriditatis germine
sentencie sermo siccaret: S quia
gelboe intep̃tatur decursus: ꝑ sa¬
ul autẽ unctũ et mortuũ. mors nr̃i
mediatoris expͥmitur: ñ ĩmerito cor
da signant᷑. Que dũ in huiꝰ mundi
desideriis defluunt: inxp̃i id ẽ unc¬
ti se morte miscuerũt. Et quia in
eis unctus rex corporalit̃ moritur:
ip̃i ab om̃i gr̃e rore siccantur. De qͥbꝰ
et bene dicitur: ut agri pri mici¬
arũ ẽẽ non possint. Suꝑbe quippe he¬
breoꝵ mentes. pͥmitiuos fructꝰ non
ferunt: quia in redẽptoris ad uentu
ex parte max imaͬ ꝑfidia remanen¬
tes. pͥmordia fidei sequi noluerunt.
Sc̃a nãq eccłia in pͥmitis sius mul¬
titudine gentiũ fecundata: uix in
mundi fine udeos quos inuenerit
suscipiet et extrema colligens eos qͦs¬
frugũ ponet. De quib nimirũ reli¬
quiis ysaias dicit. Si fuerit mimerꝰ

Expanded text:
us oleo. » Quid ergo montes Gelboe, Saul moriente, deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet, et ab omni eos viriditatis germine, sententiae sermo, siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur decursus, per Saul autem unctum et mortuum, mors nostri Mediatoris exprimitur, non immerito perda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti se morte miscuerunt. Et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni gratiae rore siccantur. De quibus et bene dicitur: Ut agri primitiarum esse non possint. Superbae quippe Hebraeorum mentes primitivos fructus non ferunt, quia in Redemptoris adventu ex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluere. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis multitudine gentium fecundata, vix in mundi fine Judaeos quos invenerit suscipiet, et extrema colligens, eos qfrugum ponet. De quibus nimirum reliquiis Isaias dicit: Si fuerit numerus
Abbreviated transcription (Latin):
aliena ꝓstrauit. Quia ergo huma¬
¶ num
genus ad lucem penitentie redẽpto¬
ris aduentu reducit᷑: apostata uero
angłs ad restauratonis lucem nulla
s pe uenie. nulla conũsionis emẽ¬
datõne reuocatur: dicat᷑ recte. Non
requirat eũ ds̃ de suꝑ: et ñ illustret
lumine. Ac si aꝑte diceretur. Quia
ip̃e tenebras intulit. toleret sine
fine qd̃ fecit: nec umꝗͣ lum̃ p̾stini
status recipiat: qͥa hoc & iam non
suasus amisit. Sequitur.¬
bscurẽt eum tenebre: et umbra
mortis. Per umbr̃a mortis obli¬
uio debet intelligi: quia sicut mors
int̾imit uitã: ita obluuo ex tĩguit
memoriã. Quia gͥ apostata angłs
et̃ne obliuiomi traditur: umbra
mortis obscurat᷑. Dicatur igitur.

Expanded text:
aliena prostravit. Quia ergo humaaliena prostravit. Quia ergo humanum genus ad lucem poenitentiae Redemptoris adventu reducitur, apostata vero angelus ad restaurationis lucem nulla spe veniae, nulla conversionis emendatione revocatur; dicatur recte: Non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine. Ac si aperte diceretur: Quia ipse tenebras intulit, toleret sine fine quod fecit; nec unquam lumen pristini status recipiat, quia hoc etiam non suasus amisit. Sequiturbscurent eum tenebrae, et umbra mortis. - Per umbram mortis oblivio debet intelligi, quia sicut mors interimit vitam, ita oblivio exstinguit memoriam. Quia ergo apostata angelus aeternae oblivioni traditur, umbra mortis obscuratur. Ac si dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ps ds̃ sicut ex nichilo bona facẽ
potuit: ita cum uoluit ꝑ incarnat̃o¬
nis sue myst̃ium. &iam ꝑdita bona
reꝑauit. Duas uero ad intelligendũ se
creaturas fecerat: anglicã uidelicet
et humanã. Utramq uero suꝑbia
ꝑculit: atq abstatu ingenite recti¬
tudinis fregit. S una tegm̃ carnis
habuit: alia uero nil infirmũ de
Misertꝰ gͦ creator ut redimeret: il
lam debuit ad se reducere. qͣm imꝑ
petratione culpe ex infirmitate ali¬
quid constat habuisse: et eo alnius
sistendi fortitudine corruit nichil in¬
firmũ incarne gestauit. Uñ et recte
psalmista cũ misertũ redẽpͥorẽ ho¬
minibꝰ diceret: ip̃am quoq causã
misericordre mise exp̃ssit dicens.
Et memoratus est quia caro sunt.
ac si diceret. Quo eoꝵ infirma ui
dit: eo districte culpas punire no¬
luit. Est ad huc aluid quo et ꝑditꝰ
homo reꝑari debuit. et suꝑbiens sp̃s
reꝑari non possit: qͥa nimirũ angłs
sua malicia cecidit hominem uero

Expanded text:
otens Deus, sicut ex nihilo bona facere potuit, ita cum voluit, per incarnationis suae mysterium etiam perdita bona reparavit. Duas vero ad intelligendum se creaturas fecerat angelicam videlicet, et humanam. Utramque vero superbia perculit, atque a statu ingenitae rectitudinis fregit. Sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de Misertus lam ad se debuit reducere, quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse, et eo amplius sistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Unde et recte Psalmista, cum misertum redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit, dicens: Et memoratus est quia caro sunt . Ac si ddit, eo districte culpas punire noluit. Est adhuc aliud, quo et perditus homo reparari debuit, et superbiens spiritus reparari non possit, quia nimirum angelus sua malitia cecidit, hominem vero
Abbreviated transcription (Latin):
cant sibi solitudines. Quis ignorat
qd̾ reges terre ac consules eo a solitu¬
dine longe sunt. qͦ innumeris obse¬
quentiũ cuneis constipantur: uel
qũa difficile hii ad requiẽ tendunt
qui tam duris ratõnũ multipliciũ
nexib astringunt᷑. script᷑a attestãte
quiait. iudicium durissimũ in his
qui p̃sunt fiet : Uñ et meuangłio
ueritas dicit. Cui multũ datũ est:
multũ queret᷑ ab eo. Qui ad huc qͦs
ieandẽ requie socios habuisset: in¬
siruat dicens. Aut cũ pͥncipibꝰ qui
possident aurum: et replent domos
suas argento. Rarũ ualde est ut qͥ
aurũ possident ad requiem tendãt.
dum ꝑ semet ip̃am ueritas dicat.
Difficile qui peccunias hñt: intra-¬
bunt in regnũ celoꝵ. Nam qui hic
multiplicandis diuitiis inhiant:
que alterius uite gaudia sperant: Qd̃
tam̃ ut redemptor nr̃ ualde rarũ et
ex solo diuino miraculo euenire pos¬
se monstraret: apud homines
inquid hoc possibile est. apud dm̃ aũ¬

Expanded text:
cant sibi solitudines. Quis ignoret cant sibi solitudines. Quis ignoret quod reges terrae ac consules eo a solitudine longe sunt, quo innumeris obsequentium cuncis constipantur? Vel quam difficile hi ad requiem tendunt, qui tam duris rationum multiplicium nexibus astringuntur? Scriptura attestante, quae ait: Judicium durissimum in his qui praesunt fiet . Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Qui adhuc quos in eadem requie socios habuisset, insinuat dicens: Aut cum principibus, qui possident aurum, et replent domos suas argento. Rarum valde est ut qui aurum possident, ad requiem tendant, dum per semetipsam Veritas dicat: Difficile, qui pecunias habent, intrabunt in regnum coelorum . Nam qui hic multiplicandis divitiis inhiant, quae alterius vitae gaudia sperant? Quod tamen, ut Redemptor noster valde rarum, et ex solo divino miraculo evenire posse monstraret: Apud homines, inquit, hoc impossibile est, apud Deum aut
Abbreviated transcription (Latin):
regeneratõnis unda non soluitur:
reatu pͥmi uinculi ligatus tenetur.
Qd̃ uero apud nos ualet aqua bap¬
tismatis: hoc egit apud uet̾es uel ꝓ¬
uirtus sacrificii: uel ꝓhis qͥ ex brahe
styrpe ꝓdierant mysterium
circumcisionis. Nam qͥa unusqͥsq
cũ pͥmi parentis culpa concipit᷑ ꝓpħa
testatur dicens. Ecce eñi in iniquita¬
tib conceptus sum. Et qͥa is quẽ sa¬
lutis unda non diluit. originalis cul¬
pe supplicia ñ amittit: aꝑte ꝑse
met ipãm ueritas ꝑhibet dicens. Ni¬
si quis renatꝰ fuerit exaqua et sp̃u
scõ: ñ habebit uitã eternã. Quid
est gͦ quod in uulua mortuũ se fu¬
isse desiderat. et potuisse se quiescere
ciusdem mortis beneficiis sꝑat: dũ
constet qd̃ neqͣqͣm eũ reqͥes iuite sus¬
ciꝑet. si areatu illum originalis cul
pe neqͣqͣm diuine cognitõnis sacra¬
m̃ta liberassent: Qui ad huc cũ qͥbꝰ
qͥescere potuisset: ad uingit dicens.
Cum regib et consulibꝰ t̾re: qͥ edifi¬

Expanded text:
regenerationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur. Quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres, vel uirtus sacrificii, uel pro his qui ex Abrahae stirpe descenderant mysterium circumcicum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum . Et quia is quem salutis unda non diluit, originalis culpae supplicia non amittit, aperte per semetipsam Veritas perhibet, dicens: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non habebit vitam aeternam . Quid est ergo quod in vulva se mortuum fuisse desiderat, et potuisse se quiescere ejusdem mortis beneficiis sperat, dum constet quod nequaquam eum requies vitae susciperet, si a reatu illum originalis culpae 103 nequaquam divinae cognitionis sacramenta liberassent? Qui adhuc cum quibus quiescere potuisset, adjungit dicens: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
scitur: cur uerti in tenebras dici¬
tur: Et cũ constaret qͥa ñ subsiste¬
ret: cur optatur et eum umbra
mortis obscuret: uel que caligo
occupat: que implicatio amati¬
tudinis in uoluit: Aut qͣm noctẽ
tenebrosus turbo possidet: quam
nullus status tenet: Aut quomodo
optatur solitaria fieri: que transe¬
undo iam fuerat nulla: aut lucem
quomͦ expectat: que et sensu caret.
et in ꝓpͥo statu ñ ꝑmanet: Quibus ad
tim perii: Quare exceptus genibus:
Cuc lactatus uberibus: Nũc eñi dor¬
miens silirem: et sompno meo reqͥes¬
cerẽ. Nũqͥd si egressus ex utero statim¬

Expanded text:
scitur, cur verti in tenebras diciscitur, cur verti in tenebras dicitur? Et cum constaret quia non subsisteret, cur optatur ut eum umbra mortis obscuret; vel quae caligo occupat, quae implicatio amaritudinis involvit; aut quis noctem tenebrosus turbo possidet, quam nullus status tenet? Aut quomodo optatur fieri solitaria, quae transeundo jam fuerat nulla? Aut lucem quomodo exspectat, quae et sensu caret, et in proprio statu non permanet? Quibus adhtim perii? Quare exceptus genibus? Cur lactatus uberibus? Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem.
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. nequaqͣm tunc stare potuisse:
Modus quippe est temporis. ut statũ
hoc citius perpecta rõ
destruit: qui si subsi¬
stebat res cui maledi¬
ceret ꝑniciosum ma¬
ledictum
non habeat mansionis. Quia eñi
ꝑ uentura tendit ad ẽẽ: semꝑ exp̃¬
teritis festinat non ẽẽ. Cur ergo
uir tantus malediceret reiqua ne¬
quaqũa subsistere ñ ignoraret:
Sed fortasse aliquis dicat. qd̃ ex eo
pondꝰ uirtutis eiꝰ aspicitur: quia
tribulatõne cõmotus. illi rei ma¬
plenꝰ ẽ. qui ait. om̃e uerbũ ociosũ
qd̃ locuti fuerĩt homines. rationẽ¬
ꝑniciosa formidat. Cui ad huc sen¬
tencie adiungitur. Dies illa u̾tat᷑
intenebras. Non reqͥrã eum d̃s̃ de¬
curent eum tenebre: et umbra
mortis. Occupet eum caligo: et in¬
uoluatur amaritudine. Noctem
illã tenebrosus turbo possideat.
Sit nox illa solitaria: nec laude
digna. Ex pectet lucem et non
uideat. nec ortũ surgentis aurore.
Dies qui elapsus cursu temporis

Expanded text:
tus est nequaquam tunc stare potuisse? tus est nequaquam tunc stare potuisse? Modus quippe est temporis, ut statum hoc citius perspecta ratio destruit, quia si subsistebat res cui malediceret, perniciosum maledictum non habeat mansionis. Quia enim per ventura tendit ad esse, semper ex praeteritis festinat non esse. Cur ergo vir tantus malediceret rei, quam nequaquam subsistere non ignoraret? Sed fortasse aliquis dicat, quod ex eo pondus virtutis ejus aspicitur, quia tribulatione commotus, illi rei maplenus est, qui ait: Omne verbum otiosum, quod locuti fuerint homines, ratioperniciosa formidat. Cui adhuc sententiae adjungitur: Dies ille vertatur in tenebras, non requirat eum Deus de et umbra mortis, occupet eum caligo, et involvatur amaritudine. Noctem illam tenebrosus turbo possideat, sit nox illa solitaria, nec laude digna; exspectet lucem, et non videat, nec ortum surgentis aurorae. Dies qui elapsus cursu temporis
Abbreviated transcription (Latin):
Que nimirũ ueritatis in telligen¬
tia. cum ꝑcordis humilitatẽ querit᷑:
legendi assiduitate penetratur. Sic̃
eñi ignotorũ hominũ facies cernimꝰ.
et corda nescimꝰ: s si familiari eis lo¬
cutõne conungimur. ufu colloquii
corũ. &iam cogitat̃ones in dagamꝰ:
ita cum in sacro eloqͥo sola hystoria
accipitur. nichil aliud quã facies ui¬
detur. S si huic assiduo usu coniun¬
gimur: eiꝰ nimirũ mentem. quasiex
collocutõnis familiaritate penet᷑¬
mꝰ. Dum eñi alia ex aliis colligimꝰ:
facile in eiꝰ uerbis agnoscunꝰ aliud
ẽẽ. qd̃ intimant. et aliud qd̃ sonant.¬
Tanto autẽ quisq noticie illiuis ex¬
traneus redditur: qͣnto in sola eius
iob diei suo maledixisse describitur
dicens: pereat dies in qͣ natꝰ sũ et nox
et nox in qua dictũ ẽ. conceptus est
homo: si suꝑficies hystorie attendit᷑:
qͥd his uerbis repre hensibiliꝰ inueni¬
tur: Quis aũ nesciat diem inqua na¬

Expanded text:
quae nimirum veritatis intelligenquae nimirum veritatis intelligentia cum per cordis humilitatem quaeritur, legendi assiduitate penetratur. Sicut enim ignotorum hominum facies cernimus, et corda nescimus, sed si familiari eis locutione conjungimur, usu colloquii eorum etiam cogitationes indagamus; ita cum in sacro eloquio sola historia aspicitur, nihil aliud quam facies videtur; sed si huic assiduo usu conjungimur, ejus nimirum mentem quasi ex collocutionis familiaritate penetramus. Dum enim alia ex aliis colligimus, facile in ejus verbis agnoscimus, aliud esse quod intimantTanto autem quisque notitiae illius extraneus redditur, quanto in sola ejus Job diei suo maledixisse describitur dicens: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo, si superficie tenus attenditur, quid his verbis reprehensibilius invenitur? Quis autem nesciat, diem in quo na
Abbreviated transcription (Latin):
ui textũ cor¬
siderat. et sen¬
sum sacre lo¬
cutionis igno¬
rat: non tã
se eruditione
instruit qͣm
ambiguita¬
te confundit: quia non nũqͣ.
sibi littere contradicunt ũba:
s dum a semet ip̃is ꝑ contͣrie¬
tatem dissident. lectorẽ ad intel¬
ligentiã ueritatis mitũt. Qͥd
est eñi qd̃ salomon ait. melius
subiecit. meliꝰ est ire ad domũ
luctꝰ quã ad domũ conuiuii: Cur
luctũ conuiuio pretulit. qui pͥus
esum potũq laudauit: Si eñi per
electõnẽ bonũ est comedere et bibe-¬
re: ꝓculdubio meliꝰ eẽ debet ad do¬
mũ gaudii qͣm ad domũ lam̃ti ꝓpe¬
rare. Hinc est eñi qd̃ iterũ dicit. Leta¬
re iuuenis in adolescentia tua. Et
paulopost subicit. Adolescentia enim
et uoluptas: uana sunt. Quid est hoc
qd̃ uel prius reprehendenda p̃cipit. uł
post p̃cepta reprehendit: nͥ qd̃ ip̃is lit¬
tere uerbis innuit. ut qui difficulta¬
tem exteriꝰ patitur ueritatis in tel¬
ligenciam consideret qua sequatur.

Expanded text:
ui textum considerat, et sensum sacrae locutionis ignorat, non tam se eruditione instruit, quam ambiguitate confundit, quia nonnunquam sibi litterae verba contradicunt; sed dum a semetipsis per cotrarietatem dissident, lectorem ad intelligentiam veritatis mittunt. Quid enim est quod Salomon ait: Melius subjicit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii ? Cur luctum convivio praetulit, qui prius esum potumque laudavit? Si enim per electionem bonum est comedere et bibere, procul dubio esse melius debet ad domum gaudii, quam ad domum lamenti properare. Hinc est quod iterum dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subjicit: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Quid est hoc quod vel prius reprehendenda praecipit, vel post praecepta reprehendit, nisi quod ipsis litterae verbis innuit, ut qui difficultatem exterius patitur, veritatis intelligentiam consideret, quam sequatur?
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus in sacro eloqͥo alia maledicta discu¬
timꝰ: hoc qd̃ beati iob ore ꝓlatũ est. su¬
btiliꝰ indagamꝰ. Quid est eñi qd̃ dauid
qui retribuentibꝰ mala ñ reddidit. cũ
saul et ionachan bello occũberent gel¬
boe montib maledixit dicens : mon¬
tes gelboe nec ros nec pluuia ueniãt
suꝑ uos. neq sint agri pͥmiciarum:
qͥa ibi abiectus est clipeus saul. qͣsi

Expanded text:
prius in sacro eloquio alia maledicta discutimus, hoc quod beati Job ore prolatum est, subtilius indagamus. Quid est enim, quod David, qui retribuentibus sibi mala non reddidit, cum Saul et Jonathas bello occumberent, Gelboe montibus maledicit, dicens: Montes Gelboe, nec ros nec pluvia veniat super vos, neque sint agri primitiarum, quia ibi abjectus est clypeu
Abbreviated transcription (Latin):
tis uirtute uacuatur. S tunc uera
erit. cum iam iniquitatis dilatio ñ
erit. Que hoc fortasse mͦ intelligi re¬
ctuis potest: qm̃ nec in nocens perit.
nec rectus deletur: quia et si carne
hic atteritur. in conspertu eterni iu¬
dicis uera salute reparatur. Et qui
seminant dolores et metunt. flan¬
te deo ꝑeunt. quia qͣnto hic altius
perũse agendo ꝓficiunt: tanto du¬
rius subsequenti dãpnatione feri¬
untur. S cum eidem sentencie
p̃mitit᷑ recordare: uidelicet pa¬
tet quia transacta res ad mentem
reducitur. non aũ fut᷑a nunciatur.
Tunc gͦ eliphar ueriꝰ diceret: si hec
de iniquis generaliter fieri extre¬
ma animaduersione credidisset.¬

Expanded text:
tis virtute evacuatur. Sed tunc vera tis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieri extrema animadversione credidisset.