comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhibito succurrer&. Etidcirco necsibi iam ait subueni¬
re poterit Ctubi est inquiens ille. Ecceait exaltera
parte ipsius montis suaed amnationis poenas luit Deui¬
sione uero quam paucis prelibauimus abipso qui haec
ante triennium somni auerat audiuimus.
inquit in quoddam habitaculum ambitu parietũ destitutũ
inquoidem abba tibiis residens cruentatis uocauit me
alio data contuber nalimeo propter hoc sorduit qui aduo¬
bus hiccomitibus inthermis. sel auantibus intolerabilis
foetor inde consurgens pene eam obhoc nobis inhabitalẽ¬
reddidit. Etideo cert& quomodo collectis undiq sũp̃ti¬
bus pat entia claudat
bus pat entia claudat. Quod si perse sumptus ad con¬
cludendum eam non habuerit. Legationem dirigat ad mo¬
nasteria de nominata. In desolatiis gratanter Amminis¬
tratis sub plebuntur omã clausurȩ huic necessaria.
Quod audiens ep̃s deli ramenta inquit somniorum

Expanded text:
adhibito succurreret. Et idcirco nec sibi jam, ait, subveniadhibito succurreret. Et idcirco nec sibi jam, ait, subvenire poterit. Et ubi est? inquiens ille. Ecce, ait, ex altera parte ipsius montis suae damnationis poenas luit. 7. De visione vero quam paucis praelibavimus, ab ipso qui haec ante triennium somniaverat audivimus. Veni, inquit, in quoddam habitaculum ambitu parietum destitutum, in quo idem abbas tibiis residens cruentatis vocavit me.alio data contubernali meo propter hoc sorduit, quia duobus hic comitibus in thermis se lavantibus intolerabilis fetor inde consurgens, pene eam nobis inhabitabireddidit. Et ideo quoquo modo collectis undique sumptibus patentia claudatbus patentia claudat. Quod si per se sumptus ad concludendum ea non habuerit, legationem dirigat ad monasteria denominata. Inde solatiis gratanter administratis, supplebunt omnia clausurae huic necessaria. Quod audiens episcopus: Deliramenta, inquit, somniorum
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. isto fratre haec anteminime audiente. Etad me¬
moriam eandem causam. simili uisione reuocante. Vnde
appar& inunare binaiteratione repetita. hoc quodmale
pullulat crebrius succidi debere. N ehis qui nomi ne¬
monachorum censentur. opus peculiare ibidem uertatur
inplumbi grauidinem
bi &iam ostensa ẽ
ei. cuiusdam montis altitudo. &dictum .ẽ. ab angelo
dequodam abbate anted etennium defuncto quod in
summitate eius ess& ad purgationem suam deputatus.
Non addampnationem perpetuam. Ibidem que eum
omnem indementiam aeris &uentorum in cõmoditatẽ¬
Imbrium que pati A diunxit queidem angelus deeo
quod quidam ep̃s nuper defunctus ipsi abbati solatio precũ
suarum adimpetrandam ueniam subuenire debuiss&.
sicut ei inuisione apparens perquendam dericum eius
mandauerat. Prescriptus uero ep̃s hocn eglegenter
ꝑtractans caritatis ardore non condoluit. ut ei certam ie

Expanded text:
fuerat, isto fratre haec ante minime audiente, et ad mefuerat, isto fratre haec ante minime audiente, et ad memoriam eamdem causam simili visione revocante. Unde apparet in una re bina iteratione repetita hoc quod male pullulat, crebrius succidi debere; ne his qui monachorum nomine censentur, opus peculiare ibidem vertatur in plumbi gravedinem. 6. Ibi etiam ostensa est ei cujusdam montis altitudo. Et dictum est ab angelo de quodam abbate ante decennium defuncto, quod in summitate ejus esset ad purgationem suam deputatus, non ad damnationem perpetuam; ibidemque eum omnem inclementiam aeris et ventorum incommoditateimbriumque pati. Adjunxitque idem angelus de eo, quod quidam episcopus nuper defunctus ipsi abbati solatio precum suarum ad impetrandam veniam subvenire debuisset; sicut ei in visione apparens per quemdam clericum ejus mandaverat. Praescriptus vero episcopus hoc negligenter pertractans, charitatis ardore non condoluit, ut ei certamine
Abbreviated transcription (Latin):
currere potuis sent silucrum dõ totauirtute conferre
uoluissent Etideo tali remunerationi infinedonant᷑:
qui a precedentibus meritis talia patiuntur
bi se&iam quoddam opus in modum castelli ligno & lapide¬
ualde in ordinate conietum. & fuligine deforme uidisse
fatebatur. fumo exeo in altum uaporante. Cui interro¬
Cui interro¬
ganti quidess& responsum est ab angelo habitationem fuisse
quorundam monachorum dedi uersis locs & regionibus¬
inunum congregatorum ad purgationem suam. Quide
eodem numero unum specialiter nomi nauit. quem̃ dix̃
ibi dero in archa plumbea incdusum pritolari debere diem
magni iudicii. propter opus peculiare. quod in anania
& saphira ad corrum pendam communis uitȩ integritatẽ
precesserat.
equo fratre damnabiliter in¬
duso cuidam peregrino in extremitate uitȩ perexcessũ
rapto ante decennii tempus ostensum fuerat sicut tunc
fama uulgauerat. lamq diu obliteratum obliui one

Expanded text:
currere potuissent, si lucrum Deo tota virtute conferre currere potuissent, si lucrum Deo tota virtute conferre voluissent. Et ideo tali remuneratione in fine damnantur, quia praecedentibus meritis talia patiuntur. 5. Ibi se etiam quoddam opus, in modum castelli ligno et lapidevalde inordinate conjectum, et fuligine deforme vidisse fatebatur, fumo ex eo in altum vaporante. Cui interroganti quid esset, responsum est ab angelo, habitationem fuisse quorumdam monachorum de diversis locis et regionibus congregatorum ad purgationem suam. Qui de eodem numero unum specialiter nominavit, quem dixit ibidem in arca plumbea inclusum praestolare debere diem magni judicii propter opus peculiare, quod in Anania et Saphira ad corrumpendam communis vitae integritatem praecesserat. De quo fratre damnabiliter incluso, cuidam peregrino in extremitate vitae per excessum rapto ante decennii tempus ostensum fuerat, sicut tunc fama vulgaverat, jamque diu obliteratum oblivione
Abbreviated transcription (Latin):
tenebatur. Quorum multos seagnouisse fatebatur. Etin
ceteris locis innumeris tormentis diuersi generis crutiatos
aspexerat. In quibus plurimos tamminoris quam maioris
ordinis sacerdotes stantes dorso stipitibus inherentes inig¬
ne strictę loris ligatos uiderat ipsas feminas abeis stupratas
similimodo constrictas ante eos in eodem igne usq ad loca
genitalium di mersas. Dictumq estei ab angelo. quod sine
in termis sione unodie tantum intermisso. dietertia sem ꝑ
in locis genitalibus uirgis cederentur. Plures eorum suȩ
agnitioni notos dicebat. Sacerdotum inquit angelus¬
maxima pars mundanis lucris inhiando. & palatinis curis
in serui endo cultu uestium & pompa ferculorum se extollen¬
do questum putant eẽ. pietatem. Animabus lucrandis
non inui gilant delicus affluentes inscortaproruunt. &
ita euenit. ut nec sibi Necaliis interces sores esse possint
Sȩculo enim pestilentia. & fame laboranti. suaprece suc¬

Expanded text:
tenebatur, quorum multos se agnovisse fatebatur; et in tenebatur, quorum multos se agnovisse fatebatur; et in caeteris locis, innumeris tormentis diversi generis cruciatos aspexerat: in quibus plurimos tam minoris quam majoris ordinis sacerdotes stantes, dorso stipitibus inhaerentes, in igne stricte loris ligatos viderat: ipsas quoque feminas ab eis stupratas, simili modo constrictas ante eos, in eodem igne usque ad loca genitalium dimersas. Dictumque est ei ab angelo, quod sine intermissione, uno die tantum intermisso, die tertia, semper in locis genitalibus virgis caederentur. Plures eorum suae agnitioni notos dicebat. Sacerdotum, maxima pars mundanis lucris inhiando, et palatinis curis inserviendo, cultu vestium et pompa ferculorum se extollendo, quaestum putant esse et pietatem. Animabus lucrandis non invigilant. Deliciis affluentes in scorta proruunt; et ita evenit, ut nec sibi, nec aliis intercessores esse possint. Saeculo enim pestilentia et fame laboranti sua prece suc
Abbreviated transcription (Latin):
candidus amictis uestimentis ad caput stans. splendore in¬
credibili fulgidus. eumq blandis alloquens sermonibus
laudauit confugium eius quod addm̃ in angustus positus
tamstudio psalmodiȩ. quam lectionis fecerat. hortans eum
decetero sinedefectu similiter acturum Interceteros &iã
psalmum centesimum octauum decimum. quia moralis in eo
describitur uirtus sȩpe repetendum ammonuit.Seq:
ualde delectari cumaliquem instantia lectionis &iteratio¬
ne p̃s almodie intentum uiderit. dm̃q ob hoc placabilem
fieriposse siusus isteueraciter & non ficte teneatur
is igitur dictis. assumpsit eum idem angelus &duxit
peruiam ammoenitatis in mense prẽclaram. inqua
dumpergerent ostendit ei montes in mensȩ aliitudinis & in¬
credibilis pulchritudinis. qui quasi essent marmorei uide¬
ur Quoscircum ibat maximus fluuius igneus in quo
innumerabilis multitudo damnatorum poenaliter inclusa

Expanded text:
candidis amictus indumentis ad caput stans, splendore incandidis amictus indumentis ad caput stans, splendore incredibili fulgidus, eumque blandis alloquens sermonibus, laudavit confugium ejus, quod ad Deum in angustiis positus, tam studio psalmodiae quam lectionis fecerat, hortans eum de caetero sine defectu similiter aucturum  Leg., acturum. Inter caeteros etiam psalmum centesimum octavum decimum, quia moralis in eo describitur virtus, saepe repetendum admonuit: seque valde delectari, cum aliquem instantia lectionis et iteratione psalmodiae intentum viderit, Deumque ob hoc placabilem fieri posse, si usus iste veraciter et non ficte teneatur. His igitur dictis, assumpsit eum idem angelus, et duxit per viam amoenitatis immensitate praeclaram: in qua dum pergerent, ostendit ei montes immensae altitudinis et incredibilis pulchritudinis, qui quasi essent marmorei videur, quos circumibat maximus fluvius igneus, in quo innumerabilis multitudo damnatorum poenaliter inclusa
Abbreviated transcription (Latin):
postulauit ut om niuirtute. quapossent propeccatis eius
intercederent Illo ergo sic prostrato coeperunt p̃dicti
fratres tam uii psalmos poenitentiȩ. quam &iam ceteros
tantȩ anxietati aptos quisibi ad memoriam occurrerant¬
proeo decantare. Hisergo finitis surrexit & resedit in lec¬
tulo postulans dialogum beati gregorii sibi legi. Principia
ergo ultimi libri eiusdem dialogi audiente eo lecta sunt usq
ad consum mationem nouem autdecim filiorum. Einita
ergo lectione hortatus. ẽ. predictos fratres. ut lassitudinẽ
quam pro eouigilando contraxerant quiete corporum
temperarent: sibiq paululum noctis spatium quod super¬
fuerat ad repausandi inducias concederent. Illis ergo
recedentibus & in parte illius cellȩ corporibus ad quietem
collocatis. Ipso &iam posttantam lassitudinem. tamanimȩ
quam corporis in somnum resoluto. uenit isdem angelus
qui ei in priori uisione ad pedes stans. purpuratus apparuit

Expanded text:
postulavit, ut omni virtute qua possent, pro peccatis ejus postulavit, ut omni virtute qua possent, pro peccatis ejus intercederent. Illo ergo sic prostrato, coeperunt praedicti fratres tam septem poenitentiae psalmos, quam caeteros tantae anxietati aptos, qui sibi ad memoriam occurrerantpro eo decantare. 4. His ita finitis surrexit, et resedit in lectulo, postulans Dialogum beati Gregorii sibi legi. Principia ergo ultimi libri ejusdem Dialogi audiente eo lecta sunt usque ad consummationem novem aut decem foliorum. Finita ergo lectione, hortatus est praedictos fratres, ut lassitudinem quam pro eo vigilando contraxerant, quiete corporum temperarent, sibique paululum noctis spatium quod superfuerat, ad repausandi inducias concederent. Illis ergo recedentibus, et in parte illius cellae corporibus ad quietem collocatis, ipso etiam post tantam lassitudinem tam animae quam corporis in somnum resoluto, venit idem angelus qui ei in priori visione ad pedes stans purpuratus apparuit,
Abbreviated transcription (Latin):
raredebetis. qui aistis temporibus fragiliores sumus. Tali
sermocinatione ipsius angeli & predicu fratris finita est pri¬
or uisio. Quam ipsis uerbis ad inuicem colatis eoreferente
scribi fecimus. Nihil inde dementes autdenrõ adicientes.
Nos qui haec scripto commendauimus
x pergefactus isdem frater resedit. circum spiciens si
quis ei adess&. inuenit duos. prepositum ipsius monas¬
terii & alterum fratrem adsolatium eius derelictos ceteris
postcenam adrepausandum iam dimissis. Ipsis ergo conuo¬
catis exposuit eis om̃a perordinem. quae intam angusto
sibi temporis articulo ostensa fuerant. luxta quod hic
scripta tenentur Intantumiam prȩ scriptȩ uisionis hor¬
rore tremebunđ ut totius corporalis molestiȩ. grauidinẽ
oblitus. Intolerabili aestutimoris uexaretur. In ipsa ergo
in mensitate timoris anxius proruit in terram coram pre¬
dictis fratribus distenso omni corpore incrucis modum.

Expanded text:
rare debetis, quia istis temporibus fragiliores sumus. Tali rare debetis, quia istis temporibus fragiliores sumus. Tali sermocinatione ipsius angeli et praedicti fratris finita est prior visio: quam ipsis verbis ad invicem collatis eo referente scribi fecimus, nihil inde dementes aut de nostro adjicientes, nos qui haec scripto commendavimus. 3. Expergefactus idem frater resedit; et circumspiciens si quis ei adesset, invenit duos, praepositum ipsius monasterii et alterum fratrem, ad solatium ejus derelictos, caeteris post coenam ad repausandum jam dimissis. Ipsis ergo convocatis, exposuit eis omnia per ordinem, quae in tam angusto sibi temporis articulo ostensa fuerant, juxta quod hic scripta tenentur, in tantum jam praescriptae visionis horrore tremebundus, ut totius corporalis molestiae gravedinem oblitus, intolerabili aestu timoris vexaretur. In ipsa ergo immensitate timoris anxius proruit in terram coram praedictis fratribus, distenso omni corpore in crucis modum: et
Abbreviated transcription (Latin):
Eccesubito ad fuit diuina miseratio. Namstatim in eadẽ
cella apparuerunt uiri magnifici & uultu honorabiles sub
monachi cohabitu. Inscamnis sedentes Quorum unus
inmedio eorum residens. dixit latineeis dem uerbis ut hic scrip¬
ta sunt sicut ipse fatebatur. Non est aequum utisti in utiles
talia faciant. Nam homo spassat. istos iubete recedere
Posttuius uocem conuentus malignorum spirituum euanuit
& recessit
Nmensitate igitur tanti terroris
sublata uenit angelus in credibili splendens pulchritudine
ueste purpurea circum datus stans adpedes eius amicabi lieũ
uoce compellans Ad teinquit uenio dilectissi maanima
Cuiis dem frater latine respondit Sidñs m̃s peccatis meis
ignoscere uult. misericordiam agit
Sinautem in manu
eius sumus. faciat quod sibi uidetur. Nampatri archȩ.
prophetȩ &apłi. omĩsq dignitas caelestis siue terrestris.
progenere humano laborabant. & uos modo magis labo¬

Expanded text:
ecce subito adfuit divina miseratio. Nam statim in eadem ecce subito adfuit divina miseratio. Nam statim in eadem cella apparuerunt viri magnifici et vultu honorabiles sub habitu monastico in scamnis sedentes; quorum unus e medio eorum residens dixit Latine eisdem verbis ut hic scripta sunt, sicut ipse fatebatur: Non est aequum ut isti inutiles talia faciant: nam homo pausat. Istos jubete recedere. Post cujus vocem conventus malignorum spirituum evanuit et recessit. Immensitate igitur tanti terroris sublata, venit angelus incredibili splendens pulchritudine, veste purpurea circumdatus, stans ad pedes ejus, amicabili eum voce compellans. Ad te, inquit, venio, dilectissima anima. Cui idem frater Latine respondit: Si Dominus meus peccatis meis ignosceret, misericordiam ageret; sin autem, in manu ejus sum: faciat quod sibi videtur. Nam patriarchae, apostoli, omnisque dignitas coelestis sive terrestris pro genere humano laborant. Et vos modo magis labo
Abbreviated transcription (Latin):
tantum parietis unius interpositione remotam: stramenta
quies cendo prestolaretur. finem eorundem refectionis.
& suam iterum regressionem ad locum lectulisui:
embris ergo in lectulo compositis oculis tantum modo
clausis. & necdum in somnum ut ipse fatebatur resolutis:
u enit malignus sp̃s effigiem pretendens dericIntanta
deformitate utceca & tenebrosa facie nec signa oculorum in eo
apparerent. ferens inmanibus diuersa tormentorum genera
intantum gratulabundus adstans capiti eius quasi crastina
eum ess& torturus.
Vloergo tantis tortorib
minitante: subito apparuit. caterua spirituum malignorũ
totum cellulȩ ipsius spatium implens cumscutulis & lanceolis
ex omni parte circum fusa. Aedificium quoddam facturi
sionem eius Intanto ergo horrore & tam intolera bili ter¬
rore circum uallatus frater predictus & intantum anxius

Expanded text:
tantum parietis unius interpositione remotam, stramentum tantum parietis unius interpositione remotam, stramentum is praedictae, ut ibidem quiescendo praestolaretur finem eorum refectionis et suam iterum regressionem ad locum lectuli sui. 2. Membris ergo in lectulo compositis, oculis tantummodo clausis et necdum in somnum, ut ipse fatebatur, resolutis, venit malignus spiritus, effigiem praetendens clerici, in tanta deformitate caeca et tenebrosa facie, ut nec signa oculorum in eo apparerent; ferens in manibus diversa tormentorum genera, in tantum terribilis gratulabundus astans capiti ejus, quasi crastina eum esset torturus. Illo ergo tantis tortoribus minitante, subito apparuit caterva spirituum malignorum totum cellulae ipsius spatium implens, cum scutulis et lanceolis, ex omni parte circumfusa, aedificium quoddam facturi, sionem ejus. In tanto ergo horrore et tam intolerabili terrore circumvallatus frater praedictus, et in tantum anxius
Abbreviated transcription (Latin):
um prȩdictus frater dies abbati cum aliquibus fratrib
Nostris potionem ad proui dendam salutem corporis
accepiss& : ceteris eam salubriter digerentibus. Ipse coepit
magna difficultate ingesta reicere. & statim ad perceptionẽ
cibi quam ad refocilandum corpus sumere debuerat fasti¬
dire
Crastina uero idest dominica in lucescente: leui¬
us quidem habuit. &cum ceteris quos ad procurandas prȩ¬
dictas corporales necessitates sibi sociauerat refecit. sed
intedio prȩdicti fastidii perdurauit: Nullomo do tam̃
uitae corporalis discrimen obhoc sępassurum fore aestima¬
uit : quia ad spem presentis uitę refectio secundȩ & tertiȩ
feriȩ decres cente fastidio innulloiam diffidentem animauerat
eria uero tertia incipiente crepus culo uespertino con¬
sedentibus sibi ad refectionem fratribus: dixitse ibidẽ
cum eis finem refectionis expectare non posse: Sed interĩ
illis cenantibus in aliam cellulam eidem cellulȩ contiguã.

Expanded text:
um praedictus frater die sabbati cum aliquibus fratribus nostris potionem ad providendam salutem corporis accepisset, caeteris eam salubriter digerentibus, ipse coepit magna difficultate indigestam rejicere, et statim a perceptione cibi, quem ad refocillandum corpus sumere debuerat, fastidire. Crastina vero, id est Dominica, illucescente, levius quidem habuit, et cum caeteris quos ad procurandas praedictas corporales necessitates sibi sociaverat, refecit, sed in taedio praedicti fastidii perduravit. Nullo modo tamen vitae corporalis discrimen ob hoc se passurum fore aestimavit: quia ad spem praesentis vitae refectio secundae et tertiae feriae, decrescente fastidio, in nullo jam diffidentem animaverat. Feria vero tertia, incipiente crepusculo vespertino, consedentibus sibi ad refectionem fratribus, dixit se ibidem cum eis finem refectionis exspectare non posse. Sed interim illis coenantibus; in aliam cellulam eidem cellulae contiguam,
Abbreviated transcription (Latin):
auxilii quosaluarer aduenir&: apparuit retrouia qua
ueneram quasi fulgorstellȩ micantis inter tenebras. qui
paulatim crescens & ad me ocius festinans ubi ad propin¬
qua it. dispersi sunt & aufuge. omnes quime fortipibus

Expanded text:
auxilii quo salvarer, adveniret, apparuit retro via  Aauxilii quo salvarer, adveniret, apparuit retro via  Al., viam qua veneram quasi fulgor stellae meantis inter tenebras, qui paulatim crescens et ad me ocius festinans ubi adpropinquavit, dispersi sunt et aufugerunt omnes qui me forcipibus
Abbreviated transcription (Latin):
usque peruenit. Considero turbam malignorũ spirituũ. quȩ
quinque animas hominum merentẽs heiu lantesque ipsa
multum exultans & cachinnans medias illas trahebat
intenebrãs : Equibus uidelic& hominibus utdinoscere
potui quidam erat ad tonsus utdericus quidam laicus
gius sub euntibus fletum hominum & risum demo¬
niorum clarediscernere nequirem: sonumtamen adhuc
promis cuum in auribus haberemus : Inter ea ascender̃
quidam spũum obscurorum de abrsso illa flamii uoma
& ad currentes circum dederunt me. atque oculis flãmantib
& deore acnaribus ignem putidum efflantes angebant.
forcipibus quoq igneis quos tenebant in manibuisi mini¬
tabantur me conprehendere. Nectamen meullatenus
contingere. tam & si terrere prȩsumebant : Quicum
undiq uersum hostibus & caecitate tenebrarũ condusus
hucillucq oculos circum ferrem. siforte alicunde quid

Expanded text:
usque pervenit, considero turbam malignorum spirituum, quae usque pervenit, considero turbam malignorum spirituum, quae quinque  Al. om. quinque animas hominum moerentes ejulantesque, ipsa multum  Al., vero exultans et cachinnans medias illas trahebat in tenebras: e quibus videlicet hominibus, ut dignoscere potui, quidam erat adtonsus ut clericus, quidam laicus, gius subeuntibus eis, fletum hominum, et risum daemoniorum clare discernere nequirem, sonum tamen adhuc promiscuum in auribus haberem. Interea ascenderunt quidam spirituum obscurorum de abysso illa flammivoma, et adcurrentes circumdederunt me, atque oculis flammantibus, et de ore ac naribus ignem putidum efflantes angebant, forcipibus quoque igneis quos tenebant in manibus, minitabantur me comprehendere, nec tamen me ullatenus contingere, tametsi terrere praesumebant. Qui cum undiqueversum hostibus et caecitate tenebratum conclusus huc illucque oculos circumferrem, si forte alicunde quid
Abbreviated transcription (Latin):
rum tetrarum globi ascendentes quasi deputeo magno
Rursumq decidentes in eundemꝰ: quocum perductus
essem repente ductorm̃s disparuit: ac mesolum in medio
tenebrarum & horrendae uisionis reliquit. Atcumidem
globi ignium sine inter missione modo alta peterent.
modo ima baratri repeterent: cerno omnia quaeascende¬
bant fastigia flammarum plena eẽ. spiritibus hominum.
qui instar fauillarum cum fumo ascendentium nunc
ad sublimiora proicerentur. nunc retractis ignium uapo¬
ribus relaberentur in profundo sed & fetor in comparabilis
cum eis demua poribus ebulliens. omnia illa tene brarũ
ca replebat Ettum diutius ibi pauidus consisterem
ut pote incertus quidagerem quouerterem gressum qui
mefinis maner& : Audio subitum postterga sonitum
in manissimifletus acmiserrimisimul & cachinnum
crepitantem quasi uulgi indocti captis hostibus insultan
tis Vt autem sonitus idem clarior redditus ad me

Expanded text:
rum tetrarum globi, ascendentrum tetrarum globi, ascendentrursumque decidentes in eundem. Quo cum perductus essem, repente ductor meus disparuit ac me solum in medio tenebrarum et horrendę visionis reliquit. At cum ibi globi ignium sine intermissione modo alta peterent, modo ima baratri repeterent, cerno omnia, quę ascendebant, fastigia flammarum plena esse spiritibus hominum, qui instar favillarum cum fumo ascendentium nunc ad sublimiora proicerentur, nunc retractis ignium vaporibus relaberentur in profunda. Sed et fetor incomparabilis cum eisdem vaporibus ebulliens omnia illa tenebrarum a replebat. Et cum diutius ibi pavidus consisterem utpote incertus, quid agerem, quo verterem gressum, qui finis me maneret, audio subitum post terga sonitum inmanissimi fletus ac miserrimi, simul et cachinnum crepitantem quasi vulgi indocti captis hotis. Ut autem sonitus idem clarior redditus ad me
Abbreviated transcription (Latin):
goris infesti: Ettum neque ibi quippiam requi ei inuenire
ualerent : resiliebant rursus urendae. in medium flã¬
marum in extin guibilium cumque hacinfelici uicisi¬
tudi nelonge lateq prout aspicere poteram. sin eulla
qui ets inter capedine. innumerabilis spirituum deformiũ
multitudo torqueretur : Cogitare coepi. quod hic fortasse
ess & infernus decuius tormentis intolerabilibus narra¬
re sepius audiui Respondit cogitationi meȩ ductor
quime precedebat. Non hoc inquiens suspiceris : Non
enim hicinfernus . ẽ. ille quem putas. Atcum me hoc spec¬
taculo tamhorrendo perterritum paulatim inulteriora
producer&. ui disubito antenos obscurari incipere
loca & tenebris omã repleri. Quas cum intraremus
intantum paulis per. condensatae sunt : utnihil preter
ipsas aspicerem exceptadum taxat specie & uesteeius
quimeducebat Etcum progrederemur sola sub nocte
perumbras. eccesubito apparent antenos crebriflãm a¬

Expanded text:
goris infesti: et cum neque ibi quippiam requiei invenire goris infesti: et cum neque ibi quippiam requiei invenire valerent, resiliebant rursus urendae in medium flammarum inextinguibilium. Cumque hac infelici vicissitudine longe lateque, prout aspicere poteram, sine ulla quietis intercapedine innumerabilis spirituum deformium multitudo torqueretur, cogitare coepi quod hic fortasse esset infernus, de cujus tormentis intolerabilibus narrare saepius audivi. Respondit cogitationi meae ductor qui me praecedebat: Non hoc, inquiens, suspiceris; non enim hic infernus est ille quem putas. « At cum me hoc spectaculo tam horrendo perterritum paulatim in ulteriora produceret, vidi subito ante nos obscurari incipere loca, et tenebris omnia repleri. Quas cum intraremus, in tantum paulisper condensatae sunt, ut nihil praeter ipsas aspicerem, excepta dumtaxat specie et veste ejus qui me ducebat. Et cum progrederemur sola sub nocte per umbras, ecce subito apparent ante nos crebri flamma
Abbreviated transcription (Latin):
retentans: statim pauperibus distribuit. Necmulto
post seculi curis absolutus ad monasterium mailros
quod tuidi fluminis circum flexumaxima exparte
clauditur peruenit. Acceptaque tonsura locum sec retȩ
mansionis quam preuiderat abbas intrauit. &ibiusq
addiem mortis intanta mentis & corporis contritione
durauit: Utmulta illum quae alios laterent. uelhorren¬
da uel desideranda uidisse: &iam si lingua siler& uita
Lucidus inquiens aspectu. & larus erat indumento qui
meducebat Incedebamus autem tacentes utuidebatur
mihi contra ortum solis sol. stitialem. Gumq ambula¬
remus. deueni mus aduallem multae latitudinis acpro¬
funditatis. infinitae autem longitudinis. quȩ ad leuam
uobissita unum latus flammis feruentibus nimium ter¬
perflante atque uerrente. nonminus intolerabile pre¬
ferebat. U trumq autem erat animabus hominum
plenũ quȩ uicissim hucinde uidebantur quasi tempes

Expanded text:
 Al., sibi ipsi retentans, statim pauperibus distribuit. Nec multo  Al., sibi ipsi retentans, statim pauperibus distribuit. Nec multo post saeculi curis absolutus ad monasterium Mailros, quod Tuidi fluminis circumflexu maxima ex parte clauditur, pervenit; acceptaque tonsura, locum secretae mansionis quam praeviderat abbas, intravit: et ibi usque ad diem mortis in tanta mentis et corporis contritione duravit, ut multa illum, quae alios laterent, vel horrenda, vel desideranda vidisse, etiamsi lingua sileret, vita « Lucidus, inquiens, aspectu, et clarus erat indumento qui me ducebat. Incedebamus autem tacentes, ut videbatur mihi, contra ortum solis solstitialem; cumque ambularemus, devenimus ad vallem multae latitudinis ac profunditatis, infinitae autem longitudinis; quae ad laevam nobis sita, unum latus flammis ferventibus nimium terperflante atque verrente non minus intolerabile praeferebat. Utrumque autem erat animabus hominum plenum, quae vicissim hinc inde videbantur quasi tempest
Abbreviated transcription (Latin):
riscis temporibus miraculum memorabile. & anti¬
quorum simile inbrittania factum est. Namq
ad excitationem uiuentium demorte anime. quidam
aliquandiu mortuus aduitam resurrexit corporis. &
corporis tactus & accres cente perdies ad extrema per¬
ductus. primo tempore noctis defunctus est. Sed di¬
luculo reuiuiscens a crepente residens. om̃s qui corporiẽĩ
flentes adsederant. timore in menso perculsos infugam
conuertit: U xor tantum quȩ amplius amabat. quã¬
uis multum tremens & pauida remansit Quam ille
consolatus. noli inquid timere quiaiamuere surrexi
amorte quatenebar. & apud homines sum iterum uiuese
permissus N ontamen eamihi quaante consueuerã
conuersatione. sed multum dissimili exhoc tempore ui¬
uendum est. Statimq surgens abiit aduillulȩ oratoriũ
&usq addiem in oratione persistens. mox omnem quam
possederat substantiam intres diuisit portiones. ȩquibus
unã coniugi. alteram filiis tradidit. tertiam sibi ipse

Expanded text:
is temporibus miraculum memorabile et antiquorum simile in Brittania factum est. Namque ad excitationem viventium de morte animę quidam aliquandiu mortuus ad vitam resurrexit corporis et / corporis tactus et hac crescente per dies ad extrema perductus. Primo tempore noctis defunctus est, sed diluculo reviviscens ac repente residens omnes, qui corpori flentes assederant, timore inmenso perculsos in fugam vertit. Uxor tantum, quę amplius amabat, quamvis multum tremens et pavida remansit. Quam ille consolatus: 'Noli' inquit 'timere, quia iam vere surrexi a morte, qua tenebar, et apud homines sum iterum vivere permissus. Non tamen ea mihi, qua ante consueveram, conversatione, sed multum dissimili ex hoc tempore vivendum est:' Statimque surgens abiit ad villulę oratorium, et usque ad diem in oratione persistens, mox omnem, quam possederat, substantiam in tres divisit portiones. E quibus unam coniugi, alteram filiis t
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim amore inlicito corruptibilis carnis arserant.
simul incendio. & foetore perierunt. Quatenus in pe¬
nasua cognoscerent. quia aeternȩ morti. foetoris sui
se delectatione tradidissent. PETRUS Docert¬

Expanded text:
Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se delectatione tradidissent. PETR. De
Abbreviated transcription (Latin):
debatur. ridiculum est ualde sicredamus quod inilla
uita adhuc metallis talibus egea. ius. GREGORIVS¬
Quis hoc sisanu. nsapit intellegat: sed exeo quod illic
ostensum est quisquis illeest ci mansi o ista construit᷑
aperte datur intellegi: Quid est quod hic operatur.
Namqm̃ premium lũcis aeternȩ. elemosinarum lar¬
gitate promerebitur. nirum constat qui a caro ȩdi¬
ficat mans mem suam Quodenim superius memo¬
riam fugi ut ddicerem his demmiles qui haecuiderat
Narrabat q od eosdem laterculos aureos. ad ȩdificationẽ
domus. senes. ac iuuenes. puellȩ. & pueri ferebant
Qua exre colligitur quiahi quibus icpietas facta est.
ip̃si illic operatores eẽ: uidebantur. EE TRUS
monstrari utculpę carnalium foetorispęia nuniant᷑
VREGORIUS Potest nam lib o geneseo ad testamnt¬
didicimus quia super sodomitas dñs ignem & sulphur
pluit. ut eos ignis incender&. & foetor sulphuris necar&

Expanded text:
debatur? Ridiculum est valde, si credimus quod in illa debatur? Ridiculum est valde, si credimus quod in illa vita adhuc metallis talibus egeamus. Quis hoc, si sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte datur intelligi quid est quod hic operatur. Nam qui praemium aeternae lucis eleemosynarum largitate promerebitur, nimirum constat, quia auro aedificat mansionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est, ipsi illic operatores esse videbantur. Hic monstrari, ut culpae carnalium fetoris poena puniantur? GREGOR. Potest; nam libro Geneseos attestantdidicimus, quia super Sodomitas Dominus ignem et sulphur pluit , ut eos et ignis incenderet, et fetor sulphuris necaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Quainre deeius stephani
uita datur intellegi. quia in eo mala carnis cũ elemosinar
operatione certabant Qui a enim percoxas deorsum. per¬
bra chia trahebatur sursum: pat& nimirum quia &ele¬
mosinas amauerat . & carnis uitia perfecte nonresecauerat
quȩ cum de orsum trahebant. Sedin illo occulti arbitri
examine quid in eo uicerit &nos & eum quiuidit & re¬
uocatus estlat& Constat tamen qui aidem stephanus
postquam sicut superius narraui & inferni locauidit
& ad corpus rediit. & perfecte uitam minime correx
qui post multos annos. decorpore adhuc certa men uitȩ
& mortis exut Quadere colligitur. quia ipsa quoq
inferni supplicia. cumdemons trantur. aliis hoc ad ad¬
iutorium. aliis uero ad testimonium fiat. Vt isti uide¬
ant mala quȩ caueant. illiuero eo am plius puniantur.
quo infermi subplicia necuisa & cognita uitare uoluer̃
Quid est hoc que sote quod in amoenis
locis cuiusdam domus laterculis aureis edificare ui¬

Expanded text:
Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri examine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demonstrantur, aliis hoc ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiat: ut isti videant mala quae caveant, illi vero eo amplius puniantur, quod inferni supplicia nec visa, et cognita vitare noluerunt. Quid est hoc, quaeso te, quod in amoenis locis cujusdam domus laterculis aureis aedificari vi
Abbreviated transcription (Latin):
casti corporis diuersarum uitia pullulant iniquitatum
Pequibus pauca dicere ratum duximus. uel exquibus ra¬
dicibus. qui rami uitiosȩ germinationis crescere uidentur
utsciat unus quisq radicibus extirpatis. facilius ramos pre¬
adere posse Primum uitium spiritaleest superbia de
quadicitur. Initium omnis peccati superbia quȩ est regina
omnium malorum : perquem angeli ceciderunt decaelo. quȩ
fit ex contemptu mandatorum dĩ Fit&iam quando attol¬
quosemeliorem putat. fit&iam percontumatiã superbia
quando despiciunt homines senioribus oboediresus. Exip¬
sauero nascituromnis in oboedientia & omnis prȩsumtio
& omnis pertinacia contentiones. hereseharrogantia¬

Expanded text:
incasti corporis diversarum vitia pullulant iniquitatum. incasti corporis diversarum vitia pullulant iniquitatum. De quibus pauca dicere ratum duximus, vel ex quibus radicibus qui rami vitiosae germinationis crescere videantur; ut sciat unusquisque radicibus exstirpatis, facilius ramos praecidere posse. Primum vitium est spirituale, superbia, de qua dicitur: Initium omnis peccati superbia , quae regina est omnium malorum, per quam angeli ceciderunt de coelo, quae fit ex contemptu mandatorum Dei. Fit etiam, quando attolquo se meliorem putat. Fit etiam per contumaciam superbia, quando despiciunt homines senioribus obedire suis. Ex ipsa vero nascitur omnis inobedientia, et omnis praesumptio, et omnis pertinacia, contentiones, haereses, arrogantia
Abbreviated transcription (Latin):
incipiunt & malefiniunt conuersationem suam. Sicut¬
Sicut
iuidas primoapłs. & postea proditordnĩ & factisuiconscius
Primo persetutor postea predicator. Virtus boni operis
perseuerantia Ipsod nõdicente. Qui perseuera uerit
usq infinem hicsaluus erit. Nonigitur quiceperit bonũ
sed quiperseuerauerit inbono. hic saluus erit. Tuncenim
plac&dõ nostra conuersatio : quando bonum quod inchoamus
perseuerenti fine complemus. Bonum ergo non coepisse.
sed perfecisse uirtus est. Non inchoantibus premium
promittitur. sed perseuerantibus datur. Semperinuita
hominis finis quȩritur. qualis sit extremo temporeuitȩ suȩ
quiade finesuo unus quisq autiustificatur aut condem pnatur
ideo unus quisq instantissi me bona quaeco epit perficere conten¬
dat : ut perpetuam ad nõ mereatur mercedem accipere.
exquibus quasi radicibus omnia corruptȩmentis uel

Expanded text:
incipiunt, et male finiunt conversationem suam; incipiunt, et male finiunt conversationem suam; sicut Judas primo apostolus, et postea proditor Domini, et facti sui conscius primo persecutor, postea praedicator. Virtus boni operis est perseverantia, ipso Domino dicente: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. . Non igitur qui coeperit bonum, sed qui perseveraverit in bono, hic salvus erit. Tunc enim placet Deo nostra conversatio, quando bonum quod inchoamus, perseveranti fine complebimus  Ms., complemus. Bonum ergo non coepisse, sed perfecisse, virtus est. Non inchoantibus praemium promittitur, sed perseverantibus datur. Semper in vita hominis finis quaeritur, qualis sit extremo tempore vitae suae: quia de fine suo unusquisque aut justificatur, aut condemnatur. Ideo unusquisque instantissime bona quae coepit, perficere contendat, ut perpetuam a Domino mereatur mercedem accipere. ex quibus quasi radicibus omnia corruptae mentis vel
Abbreviated transcription (Latin):
Necideo sebonum existim & homo quamuis ab alio laudet᷑
quia dr̃ inspector estcoidis: Quid enim prodest homini¬
malo sibonus predicator: Tuncueraciter hoc quodagit
homo bonum est. quando dõ placere desiderat. a quo hab&
quicquidboni hab& uelfacit. Quibona agereuidetur.
& perhaẽt non dõ sed hominibus placere cupit : Inuanũ
laborat & inuentum seminat. Magnus  unus quisq
essestudeat in suis operibus: sedde magnitudinesua huma¬
meruit in suam laudem conuertit. proculdubio uirtut̃ẽ
Inuitium transfert Etbonum quod fecit in peccatum
Cumenim causa iactantiae pauperes pascitur. Quam ipsum
misericor diȩ opus inpeccatum conuertitur. Quiciqued
homo boniagat. dõ quȩrat laudem non sibi  Sicutipsed ñs
Ineuangelio ait: Sicluceat luxuestra coram hominibus
utuideant operaurã bona & glorificent patrem ur̃m qui
incaelis est DEPER SEUERANTIABONEN EQUA
definesuo unus quisq iudicabitur: Sunt quibene

Expanded text:
Nec ideo se bonum existimet homo, quamvis ab alio laudetur, Nec ideo se bonum existimet homo, quamvis ab alio laudetur, quia Deus inspector est cordis. Quid enim prodest malo homini, si bonus praedicetur? Tunc veraciter hoc quod agit homo bonum est, quando Deo placere desiderat, a quo habet quidquid boni habet vel facit. Qui bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere cupit, in vanum laborat, et in ventum seminat. Magnum se unusquisque esse studeat in suis operibus; sed de magnitudine sua humameruit, in suam laudem convertit, procul dubio virtutem in vitium transfert, et bonum quod fecit, in peccatum. Cum enim causa jactantiae pascitur pauper, etiam ipsum misericordiae opus in peccatum convertitur. Quidquid homo boni agit, Deo quaerat laudem, non sibi, sicut ipse Dominus in Evangelio ait: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis estde fine suo unusquisque judicabitur. Sunt enim
Abbreviated transcription (Latin):
plic&. Inteipso quoque displiceat: Nolitranquillitatẽ
mentis tuȩ. Alterius probatione maculare: Nolite
ȩqualem stulto facere quiaira insinustulti requi escit
ute aintentione non faciatis bona. ut ab omnibus uanam glo¬
riam habeatis : Sed quicquid homo facitbonꝰ: prodĩ amore
& salute animȩ suȩ &staterna caritatefaciat. Ideo dñs
dixit dequibusdam quielemosinas faciunt uelorationes
lieiuna: ut ab hominibus laudem accipiant. Amen
dicouobis receperunt mercedemsuam. Qui pro eobonũ
quod lib& facit ut ab hominibus laudetur. haecest merces
illius quam quȩ siuit & nullã madõ sperare hab& retribu¬
tionem quia proeius amore nonfecit. sed prouana humanȩ
laudis iactantia. sicut ypocritȩ faceresolent: quoduitium¬
est hominibus placendi in bonis operibus. Ds̃ xp̃c multũ
Quilaudem non appetit Necprocontumelia conturbatur

Expanded text:
plicet, in teipso quoque displiceat. Noli tranquillitatem plicet, in teipso quoque displiceat. Noli tranquillitatem mentis tuae alterius perturbatione maculare. Noli te aequalem stulto facere, quia ira in sinu stulti requiescit ut ea intentione non faciatis bona, ut ab hominibus vanam laudem habeatis; sed quidquid homo facit boni, pro Dei amore et salute animae suae, et fraterna charitate faciat. Ideo ipse Dominus dixit de quibusdam, qui eleemosynas faciunt, vel orationes et jejunia, ut ab hominibus laudem accipiant: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Qui pro eo bonum quodlibet facit, ut ab hominibus laudetur, haec est merces illius quam quaesivit, et nullam a Deo sperare habet retributionem; quia pro ejus amore 141 non fecit, sed pro vana humanae laudis jactantia, sicut hypocritae facere solent. Quod vitium hominibus placendi in bonis operibus, Dominus Jesus Ch. Qui laudem non appetit, nec pro contumelia conturbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
gregius mundi predicator dixit: Omnis amaritudo
&ira & indignatio &clamor &blas phemiatollatur
auobis Nec &iam irauiri iustitiam dĩ operari poterit
Irasine temperamento expers est rationis Responsio
mollis mitigat iram. sermodurus suscitat furorem:
Vir iracundus ut ait salomon prouocatrixas. Qui pa¬
tiens est mitigat suscitatas. Spm̃ uero adirascendum
facilem quissustinere poterit: Ira non hab& misericor¬
diam Necerum pens furor finem uindictȩ nouit. Site
homo preoccupauerit ira. mitigaeam. Illa ira mala ẽ
quȩmentem turbat. utrectum consilium perdat: Illa
ira est. iusta & necessaria: quando homo contra propria
irascitur peccata & contrasem & ipsum indignatur dum
maleagit: Dicitenim prophetit. Irascimini & nolite
peccare Concessit quod naturaeest. tulit quod culpa.ẽ.
Ira  alterius. tualernatur patientia. Noli uinci amalo.
Sed uince in bonomalum. Alterius pecta tum. tuũ sit
premium. Displic&tibi alterius ira. quod tibi in alio dis¬

Expanded text:
 enim amaritudo, et ira, et indignatio, et clamor et blasphemia tollatur a vobis . Nec enim ira viri justitiam Dei operari poterit Ira sine temperamento expers est rationis. Responsio mollis mitigat iram, sermo durus suscitat furorem. Vir iracundus, ut ait Salomon, provocat rixas: qui patiens est, mitigat suscitatas . Spiriritum vero ad irascendum facilem quis sustinere poterit ? Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor finem vindictae novit . Si te, o homo, praeoccupaverit ira, mitiga eam. Illa ira mala est, quae mentem turbat, ut rectum consilium perdat. Illa ira est justa et necessaria, quando homo contra propria irascitur peccata, et contra seipsum indignatur, dum male agit. Dicit enim propheta: Irascimini, et nolite peccare . Concessit quod naturae est, tulit quod culpae est. Ira alterius tua liniatur patientia. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Alteterius peccatum tuum sit praemium. Displicet tibi alterius ira? Quod tibi in altero dis
Abbreviated transcription (Latin):
superbia tanto Inimoiac& quanto in alto secrigit Tantoq
profundius labitur. quanto excelsius eleuatur. Quiensi
propria superbia attollitur. perdĩ iustitiam damnatur
Anteruinam hominis exaltatur sp̃r eius : Nihilmaius
xpĩa nouitandum est quam superbia quȩ iramdĩ prouocat
Nam superbia exangelis de mones fecit. Humilitas autẽ
homines scĩs angelis simile reddit: Superbicupiunt inse
predicari quod non faciunt Humiles refugiunt. quicquid
boni operantur agnosci. N oneleuetur homo inbonosuo
Neclaudem sibi quȩrat. quamuis aliquidbonifaciat sed dm̃
dĩ donauit ei facere.

Expanded text:
superbia tanto in imo jacet, quanto se erigit in alto. Tantoque superbia tanto in imo jacet, quanto se erigit in alto. Tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam damnatur. Ante ruinam hominis exaltatur spiritus ejus. Nihil magis Christiano vitandum est quam superbia, quae iram Dei provocat. Nam superbia ex angelis daemones fecit: humilitas autem homines sanctis angelis similes reddit. Superbi cupiunt in se praedicari quod non faciunt: humiles refugiunt, quidquid boni operantur, agnosci. Non elevetur homo in bono suo, nec laudem sibi quaerat, quamvis aliquid boni faciat: sed DeuDeus donavit ei facere.
Abbreviated transcription (Latin):
est. ibi nihi  mies sepoterit. Quinuid& diabolosimilis
est. qui per inuidiam hominem deparadisi felicitate deiecit
Magnus uirest. qui
inuidiam humil tate superat. discordiã
caritatedestruit
Quidinfelicius est homini quam alterius
bonum. suum egisse supplicium. Omnis enim inuidus animo
torquetur. Vndeigitur bonus proficit. Inde inuidus conta¬
bescit Melius estbonorum imitari exempla. quam eos
inuidiȩstimulis agitare. Inuidia sensum mord&. pectusurit
mentem ad fligit: Nullus alterius cuius lib& doleatbono
uelfelicitate aliena constritetur. Potestitaq homo alterius
actibus Dum homo in suis bonis operibus superbit & hoc
perdit persuperbiam quodhabuit percaritatem: Omniũ
uitiorum nouissimumest superbia. Dum homo uirtutib
in itium superbiaest: Dumanima precepta contempnit
saluatoris. mox incuius lib& peccati corruit foueam: Om̃is

Expanded text:
est, ibi nihil boni esse poterit. Qui invidet, diabolo similis est, ibi nihil boni esse poterit. Qui invidet, diabolo similis est, qui per invidiam hominem de paradisi felicitate dejecit. Magnus vir est, qui invidiam humilitate superat, discordiam charitate destruit. Quid infelicius est homini, quam alterius bonum suum egisse supplicium? Omnis enim invidus animo torquetur. Unde igitur bonus proficit, inde invidus contabescit. Melius est 140 bonorum imitari exempla, quam eos invidiae stimulo agitare. Invidia sensum mordet, pectus urit, mentem affligit. Nullus de alterius cujuslibet doleat bono, vel felicitate aliena constristetur. Potest itaque homo alterius actibus, dum homo in suis bonis operibus superbit: et hoc perdit per superbiam, quod habuit per charitatem. Omnium vitiorum novissimum est superbia, dum homo virtutibus initium superbia est , dum anima praecepta contemnit Creatoris, mox in cujuslibet peccati corruit foveam. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
disunt qui opprimunt pauperes : quam qui patiuntur inui¬
riam Illienim qui opprimuntur temporalem miseriam
aeternis flammis deputantur. Hicuero sepe amalis boni
iudicantur. In futura si quidem uita mali iudicantur abonis
Sepe&iam & hicboni infelices sunt & miseri coram hominib:
& maleficis In illa itaque aeterna retributione. semper
bonifelices erunt . & mali semper miserierunt. Quibus bene
petua & qui molestias patiuntur fortiter eas sufferant
& aeterna beatitudine digni inueniantur. DE IIUIDIA
Dum inuidebat homini terrenocaelum. quȩ rebat quo¬
modo eum perder& pertrans gressionem illius mandati
quod creator hominis tatuit: Nihil nequius potest. ẽe
inuidia quȩ alienis torque turbonis & quodipse non hab&
alio inuid& habere. Omnibus inimica est bonis inuidia
Ubi est inuidia. caritas esse non potest Etubi caritas Ñ

Expanded text:
di sunt qui opprimunt pauperes, quam qui patiuntur injudi sunt qui opprimunt pauperes, quam qui patiuntur injuriam. Illi enim qui opprimuntur, temporalem miseriam aeternis flammis deputabuntur  Ms., deputantur. Hic vero saepe a malis boni judicantur: in futura siquidem vita mali judicabuntur a bonis. Saepe etiam et hic boni infelices sunt et miseri coram hominibus, et mali felices. In illa itaque aeterna retributione semper boni felices erunt, et mali semper miseri erunt. Hi quibus bpetua: et qui molestias patiuntur, fortiter eas sufferant, ut aeterna beatitudine digni inveniantur. CAPUT XXII.Dum invidebat homini terreno coelum, quaerebat quomodo eum perderet per transgressionem illius mandati, quod Creator homini statuit. Nihil nequius potest esse invidia, quae alienis torquetur bonis: et quod ipsa non habet, alios invidet habere. Omnibus inimica est bonis invidia. Ubi est invidia, charitas esse non potest. Et ubi charitas non