comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ess& accepit gratiam I& enim sinegratia impleri non potest : plenitudo
enim legis : caritas : quia ergogratia facit implerelegem : signisi catur
autemgratia lacte : hocenim est in carne gratuitum iubi mater non
quent accipere : sed satagit dare : hoc mater gratis dat: & contristatur
sidesto qui acipiat : quomodo ergo ostendit dauid legem sine gra¬
tia operam non posse. nisicum illis lapides quinque quibus signi¬
sicabatur lax in li bns quinque quo coniungere uoluit gratie po¬
suit inuasis pastora li quo lac mulgere consueueratꝰ his armatus
processit aduersufgoliam superbum : selac tantem dese pre¬
sumentem tulit unum lapidem : & delecit diabolum: in fronte
percussit & cecidit & eoloco corpons ubi signum xp̃i non ha¬
buit: hoc quo que lic& adtendas quinque lapides posuit unũ
misio quinqueli bni lecti sunt sed unitas uicit plenitudo enĩ
legis carits ut ait apłs sufferenter inuicem indilestione

Expanded text:
et, accepit gratiam. Lex enim sine gratia impleri non potest. Plenitudo enim legis charitas. Quia ergo gratia fecit impleri legem, significatur autem gratia lacte: hoc est enim in carne gratuitum, ubi mater non quaerit accipere, sed satagit dare: hoc mater gratis dat, et contristatur si desit qui accipiat. Quomodo ergo ostendit David legem sine gratia operari non posse, nisi cum illos lapides quinque, quibus significabatur lex in libris quinque, quos conjungere volens gratiae, posuit in vase pastorali, quo lac mulgere consueverat? His armatus processit adversus Goliam superbum, se jactantem, de se praesumentem. Tulit unum lapidem, et dejecit diabolum. In frontem percussit et cecidit, et eo loco corporis ubi signum Christi non habuit. Hoc quoque licet attendas. Quinque lapides posuit, unum misit. Quinque libri lecti sunt, sed unitas vicit, Plenitudo enim legis charitas, ut ait Apostolus. Sufferentes invicem in dilectione,
Abbreviated transcription (Latin):
detartn ins aduer s us utrã nullum penitus or sus relinquere
debeamus sedomnia i terimere. Nam si pepercerimus reputant
gem amaelech E enuim quis que iustus manebitisi adhiuc aliquidet¬
cati insim& ipso serua uentsicit scub : At uero sc̃ hi sgura scemuidebs
ita seusunt super hostes suos id est super uitia peccatorum ut nom per¬
mittant re linqui ali quod peccatum in punitum dea xorrtp
ntitur recodente ascc uł dño propterin obedientiam eauual sdsu¬

Expanded text:
antes adversus vitia, nullum penitus ex his relinquere debeamus, sed omnia interimere. Nam si pepercerimus, scire degem Amalec. Quomodo enim quisque justus manebit, si adhuc aliquid peccati in semetipso servaverit, sicut Saul? At vero sancti in figura Samuelis ita saeviunt super hostes suos, id est, super vitia peccatorum, ut non permittant relinqui aliquod peccatum impunitum. CAPIgitur recedente a Saul Domino propter inobedientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
parua que appetit nonexpugnat: undebenerus sum scrip¬
to mest: hesunt gentesquas dñs dereliquicia trudir&e ineis is raheloa :
adocnam que quedam minia uitia nostra retłnentur ut sensura
intentio solliciti it incertamine semꝑ exrceod &eo deuiẽco ria
non superbati quo iiuere in se hoster conspicit : a quibus ad huc
uinci formidat : isnđergo reseruatis gentilibus eruditur. quand
inquibus dam minimis uitiis elatio uirtutis nostre conprtu
& in paruis sibi resistentibus discit quod & semaiora non sub¬
I De seruitutopo puli & liberatione¬

Expanded text:
parva quae appetit non expugnat. Unde bene rursum scripparva quae appetit non expugnat. Unde bene rursum scriptum est: Hae sunt gentes quas Dominus dereliquit, ut erudiret in eis Israelem . hoc namque quaedam minima vitia nostra retinentur, ut se nostra intentio sollicitam in certamine semper exerceat, et eo de victoria non superbiat, quo vivere in se hostes conspicit a quibus adhuc vinci formidat. Israel ergo reservatis gentilibus eruditur, quando in quibusdam minimis vitiis elatio virtutis nostrae comprimitur, et in parvis sibi resistentibus discit quod ex se majora non subDe servitut
Abbreviated transcription (Latin):
rina m. que constat legis decea logo & qua trifido euange li
num ero quasi quates nas urbes abentes quibus eeiam adici¬
untur . quia nimirum cunta que predicanomoraliacmisti
are promissionis testo partiretus. efraimtamea tribui e&¬
aneus omnis gentilis populus nonoccisus seefactos tribu¬
arius dicitur sicut scriptum est in ludi cumlibeo: abitduit
connaneus in medio efra imtributarius: quid çannaneus
gentilis i delic e popuilus nisiuitium signatꝰ sepe enim lnmag¬
ns uir tutibus terstom repro missionis in gredimur quia spe
ptima de eeernitate roboriomur: secdum interemta sublimu
mioo uitia quedam tomen parbareti nemus : quasiquanno¬
eum uiuere interra nostra concedimus: quita mentributa¬
siuis efficitus qui& ocipsum uitium quod sub gͥgugare non po¬
sumus adum nostre utilitatis umilites retor quemus : ut
todẽs emins & ins uis uilia sentiat quo suis uiribus. eciam

Expanded text:
trinam, quae constat legis Decalogo, et quadrifido Evangelii trinam, quae constat legis Decalogo, et quadrifido Evangelii numero, quasi quaterdenas habentes urbes. Quibus et duae adduntur, quia nimirum cuncta, quae praedicant, morali ac mysticta repromissionis terra, partiretur, Ephraim tribui Chananaeus gentilis populus non occisus, sed factus tributarius dicitur, sicut scriptum est: Habitavit Chananaeus in medio Ephraim tributarius . Quid enim Chananaeus, gentilis videlicet populus, nisi vitium significat? Et saepe magnis virtutibus terram repromissionis ingredimur, quia spe intima de aesublimia, quaedam tamen parva retinemus, quasi Chananaeum in terra nostra vivere concedimus. 2. Qui tamen tributarius efficitur, quia hoc ipsum vitium quod subjugare non possumus, ad usum nostrae utilitatis humiliter retorquemus, ut eo de se mens et in summis vilia sentiat, quod suis viribus etiam
Abbreviated transcription (Latin):
luit đs quia ministi altans ipsius effectis unt : & sors
propter quod &clerus sorshterpr&latumerto dm̃
here ditacte mento possid& : qui ut absque ullo in pe¬
dimento deser iure dõ ualeat pauper spu esse con¬
tendit: ut congrue illud ps almiste dicerepossit dñs
pars hereditatis mece : & calicis mei Quod uero habitae cula leui y¬
tis ab ibĩ dperomnes tribus decernuntur significatur ut hii quihi
eclesia di scientie operam dantes. doctrinȩ gratiam ad minir¬
trant rursus ab omnibus quibur dispensant diuina terrenarab¬
sidia que non habent recipiant ut impleatur illud quod aposto¬
s precepit dicen : sinos uobis sp̃itala seminauimus magnum
est utcarnalia uestra metamui: &e  merito isti incuntis tribubis xia¬
diuisi dicuntr quia dis pensatione cunto rum uibunio
quod auiquadraginta dua susbes accipiun indubid anter
ps a predicatio sc̃orum signatus: ipsi enim possident doe¬

Expanded text:
luit Deus, quia ministri altaris ipsius effecti sunt et sors, luit Deus, quia ministri altaris ipsius effecti sunt et sors, propter quod et clerus sors interpretatur. Ergo Deum haereditate merito possidet qui, ut absque ullo impedimento deservire Deo valeat, pauper esse spiritu contendit; ut congrue illud Psalmistae dicere possit: « Dominus pars haereditatis meae et calicis mei . » Quod vero habitacula Levitis ab Jesu per omnes tribus decernuntur, significatur ut hi qui in Ecclesia Dei scientiae operam dantes, doctrinae gratiam administrant, rursus ab omnibus quibus dispensant divina, terrena subsidia quae non habent recipiunt, ut impleatur illud quod Apostolus praecepit, dicens: « Si nos vobis spiritalia seminamus, magnum est ut carnalia vestra metamus . » Et merito isti in cunctis tribubus divisi dicuntur, quia dispenQuod autem quadraginta duas urbes accipiunt , indubitanter ipsa praedicatio sanctorum signatur. Ipsi enim possident doc
Abbreviated transcription (Latin):
nis transitum sus ceperunt: sed pro inde & ipseno uem
semis tribus dicuntur que sub ihũ here ditactem potiun¬
tur & non integre decł. quinumerus consumatus dicitur
& perfectus : quia nec in ipso aduentudnũ uel in carnatione
eius cuncta nobis persem& ipsum perfeste ad nunciata su
unde &ipsedicit discipulis multa ad huc habeo quod uobis
loquar : sed non potestis illa modo audire: ueni& autem
sp̃r uentatis qui a patre procedit: illede meo accipa&
& adnunci abit uobis omma : perfectio lta que ad su¬
mam cuntorum bonorum inspiritu sc̃o constiti Alio¬
quin nihil in eo perfectum putabitur cuispiritus
e est Qquoduero leuite non acciperunt hereldite ten
terre : utꝰ que quia ilis dñs noster ipse est hereditas cox
sicut scriptina est : ego hereditcs eorum : & possessio non da¬
bitur eis. in hisrahel ego eium sum possessio eorunrele
i corum enim hereditees & possessio ob hoc sediciuo¬

Expanded text:
nis transitum susceperunt. Sed proinde et ipsae novem nis transitum susceperunt. Sed proinde et ipsae novem semis tribus dicuntur, quae sub Jesu haereditate potiuntur, et non integre decimus numerus consummatus dicitur et perfectus, quia nec in ipso adventu Domini vel incarnatione ejus cuncta nobis per semetipsum perfecte annuntiata sunt. Unde et ipse dicit discipulis: Multa adhuc habeo quae vobis loquar, sed non potestis illa modo audire; veniet autem Spiritus veritatis, qui a Patre procedit; ille de meo accipiet, et annuntiabit vobis omnia . Perfectio itaque ad summam cunctorum bonorum in Spiritu sancto consistit, alioquin nihil in eo perfectum putabitur, cui Spirituse. Quod vero Levitae non acceperunt haereditatem terrae, utique quia Jesus Dominus noster ipse est haereditas eorum. Sicut scriptum est: Ego haereditas eorum et possessio non dabitur eis in Israel. Ego enim sum possessio eorum icorum enim haereditas et possessio ob hoc se dici vo
Abbreviated transcription (Latin):
mor ses trans iordanem duabus tantum tribus rubens cilica
gad & dimidie tribui manarsȩ possersionẽ decreuit : C&ere uero
omnes perihm̃ suscipiunt : per quod indicatur. quod plurer pei
sidem ihũ xp̃i promissa celestia essent perceptur q̃uam qui per
legem ad eptirunt : team duao ille semis tribus: pro culdubio
priorem populum ad umbrabant : sed ideo duaȩ semis dicuntur
quia hii qui bilege agebantur. contigeruntꝰ ognitionem tn¬
itatis. sed ꝑfestam eius scientiam non habuer̃: sicut & ed¬
si asticus liber loquitur dicenis: qui ñ perfecit primoscire
sapientiam: ahfirmior non inuestiga uit illam: hicaũt
nouem semis tribus queperilim repromisionẽ terre sc̃ȩ
suscipiunt ut predictum ẽ figuram noui populi tenuer̃ :
que a ihũ dño nostro ꝑ sidem & gratiam uerne repromi¬
sionis hereditectem post lac uacrum qua si post ior da¬

Expanded text:
Moyses trans Jordanem duabus tantum semis tribubus, Ruben scilicet, Moyses trans Jordanem duabus tantum semis tribubus, Ruben scilicet, Gad, et dimidiae tribui Manasse possessionem dare decrevit; caeterae vero omnes per Jesum suscipiunt. Per quod indicatur, quod plures per fidem Jesu Christi promissa coelestia essent percepturi, quam qui per legem adepti sunt. Nam duae illae semis tribus procul dubio priorem populum adumbrabant; sed ideo duae semis dicuntur, quia hi qui in lege agebant contigerunt cognitionem Trinitatis, sed perfectam ejus scientiam non habuerunt. Sicut et Ecclesiasticus liber loquitur dicens: Qui non perfecit primo scire sapientiam, et infirmior non investigavit illam . Hinc autem novem semis tribus, quae per Jesum repromissionem terrae sanctae suscipiunt, ut praedictum est, figuram novi populi tenuerunt, qui a Jesu Domino nostro per fidem et gratiam aeternae repromissionis haereditatem post lavacrum, quasi per Jorda
Abbreviated transcription (Latin):
go uobis cum sum omnibus diebus usque ad consumationem secubi: quin¬
que autem reges quinquo sensos corporeos indicant : quiga baonitas
id est carnales homines &xpugnant: ad speluncam confugiunt: cum se
torronis astibus in corpore positi mergunt: qui tamen pugnante ihũ
id est predi catione euuangelica superantur atq: ingrediente uo¬
bođi innobis idest intra speluncã corporis nostq: omner panter in¬
torsiciuntur Oxtinctis dehide uel del&is gentibus : losue sortedi .xIiI.¬
idit populis terram repromisionis: eieca ergo & xp̃s a faci esi deliũ
suorum quodammodo gentes gentilium errorum malignos sp̃s
a sortediui sit terram in nobis omnia operans unus atqueidem sp̃rãc
diuidens dona propria uni cuique prout uult ꝑefertur autem xiii¬
in his diui nis eloquiis. prima & secunda hereditatis facta dirasio: ꝓq¬
maquidem permoy sen : secunda uero que fortior est perihm̃m: sed

Expanded text:
ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Quinego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Quinque autem reges quinque sensus corporeos indicant, qui Gabaonitas, id est, carnales homines expugnant. Hi ad speluncam confugiunt, cum se terrenis actibus in corpore positi mergunt. Qui tamen pugnante Jesu, id est, praedicatione evangelica superantur, atque ingrediente rbo Dei in nobis, id est intra speluncam corporis nostri, omnes pariter interficiuntur. Exstinctis deinde vel ejectis gentibus, Josue sorte dividit populis terram promissionis. Ejecit ergo et Christus a facie fidelium suorum quodammodo gentilium errorem, malignos spiritus, et sorte divisit in nobis terram, omnia operans unus atque idem spiritus, ac dividens dona propria unicuique prout vult . CAP. VIIin his divinis eloquiis prima et secunda haereditatis facta divisio. Prima quidem per Moysen, secunda vero, quae fortior est, per Jesum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Scitais sicut & isti paennis & cedciamentis u&e ribus obt&ti & prae¬
der hoc quod indm̃ credunt & erga seruosdĩ uel & clesicce culauis
uidentur esse deuoti ꝓli hal habent emendationis uel in nouatio¬
nis hmor ibus: e cdit igia ir tantum modo quasi quo dam salu gis
sg num intra eclesiam tempora lter perferunt : Interspirita¬
les autem id est interscõs diregnum &ernum uellibertatem
pats sperhibitur sol &luna donecisra helis in pauei delerra¬
tur dicenit scriptura: stolit inquiđ sol superga baon & luna su
uallem elam & adicit scriptura &dict quia num quã sic audiuit
ds hominem : il is ergo noster solem stare secit nontune solumu
ed multtimagis modo in ad uentusuo dum nos bellum genimur
aduersũs uitiorum genter & conlustamur aduersus principer
a potestates & restores harum tenebrarum auersus spinita¬
lia nequitia h celestibus solnobns iustitia indesinenter adsistr
nec deserit nos umquã. nec festinat occumbere : quia ipsedixit ecce

Expanded text:
praeter hoc quo Deum credunt, et erga servos Dei vel Ecclesiae cultus videntur esse devoti, nihil habent emendationis vel innovationis in moribus. Tales igitur tantummodo quasi quoddam salutis signum intra Ecclesiam temporaliter praeferunt, inter spiritales autem, id est, inter sanctos Dei, regnum aeternum vel libertatem tisse perhibetur sol et luna, donec Israel inimici delerentur, dicente Scriptura: Stetit, inquit, sol super Gabaon, et luna super vallem Elom ; et adjicit Scriptura et dicit: Quia nunquam sic audivit Deus hominem . Jesus ergo noster solem stare fecit non tunc solum, sed multo magis modo in adventu suo, dum nos bellum gerimus adversus vitiorum gentes, et colluctamur adversus principes et potestates, et rectores harum tenebrarum, adversus spiritales nequitias in coelestibus . Sol nobis justitiae indesinenter assistit, nec deserit nos unquam, nec festinat occumbere, quia ipse dixit: Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nustrums ursum est supra nos quod estx pt̃ In id autem quod repro¬
batus postra & reiectus est succedentis in regno dauid populi utpre¬
diciumm est isrł personam gestauit qui populus regnum adeptum
fueratꝰmis surus. xp̃o d̃o nostro pernouum teste mentunm nonear¬
nahter sed ipite litor regnatuns de ieiunio indietoa saui ⁊¬

Expanded text:
nostrum sursum est supra nos, quod est Christus; in id autem quod repronostrum sursum est supra nos, quod est Christus; in id autem quod reprobatus postea et rejectus est, succedente in regno David, populi, ut praedictum est, Israel personam gestavit. Qui populus regnum adeptum fuerat amissurus, Christo Domino nostro per Novum Testamentum non carnaliter, sed spiritualiter regnaturo.
Abbreviated transcription (Latin):
uocauitꝰ nomen eius. locpis adiutoni : & dixit usque adhud auxiliatus ẽ
uatons : perquem transeundum est amasphat uetere ad nouanri dest ab hi¬
entione que &pectacbatur in carnal regno que ratbeatitudo foclsoe cas¬
nalis adhitentionem que pernouum testromentum & pestectur in regnum
celorum : ubi est beatitudo uerissima : qua qm̃ nihilest melius łiucus quȩ au¬
xiliatur dr̃ : istes comuhel in uocato nomen dñi & audiuit eum dr̃ & hitem pan
ies sis pluuiã imp&rauit pluuia enĩ inscĩs scripturas uerba sunt eu
mensis id est quando genter colligi oportebat : ut sicut frumentum in
reis si cdiera eclosiae sinum congregcorentur: iudi cauit autem sic mu hel
isrccheb: omnibus diebus uitesue : fuerunt que usque ad eum iudicer&
ut populus nequaquã fregem sibi insimili tudinẽ ceterarum gentium
ungeturq: iubente dño prior a pro f&a inregnum: qui &ipsequi¬
quod ab hume rosur sum sce ul supereminebatom nibus: quia capit

Expanded text:
ocavit nomen ejus Lapis adjutorii, et dixit: Usque ad hunc auxiliatus est s est Salvatoris, per quem transeundum est a Masphath vetere ad novam, id est, ab intentione quae exspectabatur in carnali regno, quo erat beatitudo falsa caintentionem quae per novum Testamentum exspectaretur in regnum coelorum, ubi est beatitudo verissima spiritualis: qua quoniam nihil est melius, hucusque auxiliatur Deus. Iste Samuel invocato nomine Domini exaudivit eum Deus, et in tempore messis pluviam impetravit: plmessis, id est quando gentes colligi oportebat: ut unde sicut frumentum in horreis, sic inter Ecclesiae sinum congregentur. « Judicavit autem Samuel Israel omnibus diebus vitae suae, fueruntque usque ad eum judices et ut populus nequaquam ferens, regem sibi in similitudinem caeterarum gentium ungiturque, jubente Domino, prior a propheta in regnum, qui et ipse quini? 3. Hinc est quod ab humero sursum Saul supereminebat omnibus, quia caput
Abbreviated transcription (Latin):
urga &htinxit in fcouum mellis. &gustocut : & in luminatisunt ocu¬
lieus. Non utique acl uidendum in luminati. quia antea irdebat : sed
Abus cerner dum quia uetitate tigeist : timncenim casus ille sicur aune¬
am fecit iliuum adtentum : reddiditq confusũs: quo feesto admone¬
turs orines in lece bras uoluptatum in seculo debere contemiretales¬
i qui do nititur militaro nonenim potes contre allo silos spiritales
ides aduer sus prancipes tene brarum iurilibus animis concurrere :
qui a.lhuc huius mundi neglegex dulcidinem declinare: Melenim
discillant lcobia mer& ricis. quod est delefttotio uo luptatis carna lis
dequo putatur iux tamisticor intellectus huncgurteesse iona thaneser
dp pomen sum iux precibus populi liberatum. De a gceg AgCxUI

Expanded text:
 intinxit in favum mellis, et gustavit, et illuminati sunt oculi ejus. Non utique ad videndum illuminati, quia antea videbat, sed ad discernendum, quia vetita tetigerat; tunc enim casus ille, sicut et Adam, fecit illum attentum, reddiditque confusum; quo facto admoneremur omnes illecebras voluptatum in saeculo debere contemnere, qui Deo nitimur militare; non enim potest contra allophylos spiritales, id est, adversus principes tenebrarum viribus animi concurrere, qui adhuc hujus mundi negligit dulcedinem declinare. Mel enim distillant labia meretricis , quod est delectatio voluptatis carnalis; de quo putatur juxta mysticos intellectus hunc gustasse Jonathan, et forte deprehensum vix precibus populi liberatum. XIV. De praelio S
Abbreviated transcription (Latin):
pum uirginis uenit quid estago circuiens inutero nisi quid omnipo¬
tens dr̃ xp̃s. in trauterum uiuit per hifirmitatis substantiam & g
mundum perpotentiam maiestcctis : madian uero interpr&atur dĩ
in dicium: ut enim hostes eius repellendi distruendi que es serti non
Ieuitiqre pellentis. sed deiudicio iuste iudicantis fuit. &idcirio
h iu dicium uocantur : quic alieni a gratia redemptoris iusti
damnationis menitum &iam inuocabulum nominirtrahunt :
contra hos gedem cum trecentis pergit ad prelium: sol& intidictũ¬
ricenarium nu merum designatur. nisi ꝑ feta cognitiotrini¬
uitis Sxum hs quippe dñr noster aduersocnos fidei distrubu cũ
ius ad predicationis bella descendit qui pos sunt dicuna cognus ce¬
reiquisciurt de tiinitate que ds̃ est por fate sentire: Modoendũ¬

Expanded text:
rum Virginis venit. 496 Quid est ergo circuiens in utero, nisi quia omniporum Virginis venit. 496 Quid est ergo circuiens in utero, nisi quia omnipotens Deus Christus intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mundum per potentiam majestatis? Madian vero interpretatur de judicio. 6. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit. Et idcirco de judicio vocantur qui alieni a gratia Redemptoris justae damnationis meritum etiam in vocabulum nominis trahunt. Contra hos Gedeon cum trecentis pergit ad praelium. 7. Solet in center ductum centenarium numerum designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis? Cum his quippe Dominus noster adversarios fidei destruit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecte sentire.
Abbreviated transcription (Latin):
rum coruscatione territi hostes infugacm conuersisunt. Quid hoc est
quod ccelebellum perpro phetam ad medium adducitur : an indicareno¬
bis prof&la studiuit quod aduentu redemptons nostri contradicebalũ
lã subgedeon duce pugnȩ uictonam designa uit : teelia illic nimiri
acita sunt que quanto magis usum pugnandi trcenseunt: teento amplius
a prof&lan demisteno non recedunt: Quis enim umquã cum lagoenis
lam poȩ dibus ad proelium uenit : quis contrec armna ueniens arr
deser uitridicula nobis hec prof&to fuerant : si terribilia hostibus non
fuissent : sed uictoria istac ad testante dicimus : ne parua hec que a stoc sunt
perpendamus : gedeon itaq: ad proelium ueniens redem ptons nr̃i sie¬
non solum operei sed &iam nomine pro frauit : gedeon nam que hiter¬
prelã drcuiens in utero : dñs eram noster permaiestotis potenti.
comnia circum plectitur : & temen per dispen sctionis gratiam intraute¬

Expanded text:
rum coruscatione territi hostes in fugam versi sunt. 3. Quid hoc est, rum coruscatione territi hostes in fugam versi sunt. 3. Quid hoc est, quod tale bellum per prophetam ad medium adducitur ? An indicare nobis propheta studuit quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gedeone duce pugnae victoria designavit? Talia illic nimirum acta sunt, quae quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. 4. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ista attestante, didicimus ne parva haec quae acta sunt perpendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens Redemptoris nostri signon solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon namque interpretatur circuiens in utero. Dominus enim noster per majestatis potentiam omnia circumplectitur, et tamen per dispensationis gratiam intra ute
Abbreviated transcription (Latin):
ne significauit: uel quia spoli andec ess& auetoritate dos¬
trine sicutouis uellere: uel quia inobauditueandem plu¬
uiam deti nebat quam łiolebat sibi preposito predicant
tremadi anitas gedeon demigare contender&. &erci¬
tus multitudinẽ ad bella producer& : diuince illi ad mo¬
nitione preceptum est. ut ad fluuium ueniens omner qͦs
flexis grnibus a quocsaurire conspiceree ũbellorum con¬
flictore mouere actum que est ut arecentiuirituntum¬
modo quistantes manibus aquas hauserant remanserint: icũ
his gedeon ud proelim pergn: eosq non arinis itetubis
alomp̃a dibus edogoenis arma uit: namsic ut illic scriptum
faccenso s lampa des miserunt intra langunculos et tuba
in dexteriolagena sõuinsinistra tenuerunt : Ete dostes suos
cominus uenientes cecinerunt tubis confireti gerunt la qun¬
ulccs lam pades apparuerunt : & hinc tubarum sonituilline lcem pa¬

Expanded text:
ine significavit, vel quia spolianda esset doctrinae aucine significavit, vel quia spolianda esset doctrinae auctoritate, sicut ovis vellere, vel quia inobauditam eamdem pluviam detinebat, quam nolebat praeputio praedicari, tra Madianitas Gedeon dimicare contenderet, et exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illa admonitione praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret a bellorum conflictu removeret. Actumque est, 495 ut trecenti viri tantummodo, qui stantes aquas manibus hauserant, remanerent. 2. Cum his Gedeon ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit. Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in dextera, lagenas autem in sinistra tenuerunt, et ad hostes suos cominus venientes cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt, et hinc tubarum sonitu, illinc lampada
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quod primo unagens hebreoꝵ ha bens gratie mysterium
totiis arbis uacuus unc autem in mani festactione xp̃i totus orbis
hochab& illa uacuec est : areaenim tõtum orbem terrarum signi¬
sicat denique quandotuotus orbis infrutuo socultugentilis sũper¬
scitionis cerebat. tunco atros illecelestis uisitectionis in uel¬
ere : postec uero quam oues que perierunt domus isrł quesi
situra uellens de monstrabantur &ouesille fontem a que ui¬
uȩ negocuerunt ros fidei &x aruit in pectoribus iudeorumt gra¬
tiam quesuam imber ille di uinus in cordcgentium diriuaua
Indeest quod nunc sidei rorȩ totus orbis humescit : Iudeiue ropro¬
fetis & omnia crismatue caruerint necmirum siperfidie sub¬
eunt sic citactem quos dñs profiticiimbns ubertate priua¬
un dicens: maendecbo nubibus desuper. nepluant suꝑ iream¬
pluii anraut imbrem : id circo aũt illam gentem uellers non¬

Expanded text:
nisi quod primo una gens Hebraeorum, habens gratiae mnisi quod primo una gens Hebraeorum, habens gratiae mtotus orbis vacuus erat; nunc autem in manifestatione Christi totus orbis hoc habet, illa vacua est. Area enim illa totum orbem terrarum significat. Denique quando totus orbis infructuoso cultu gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in vellere. Postea vero quam oves perierant domus Israel, quae sub figura velleris demonstrabantur, fontem aquae vivae negaverunt, ros fidei exaruit in pectoribus Judaeorum, gratiamque suam imber ille divinus in corda gentium derivavit; inde est, quod nunc fidei rore totus orbis humescit, Judaei vero prophetis et omnibus charismatibus caruerunt. 5. Nec mirum si perfidiae subeunt siccitatem, quos Dominus prophetici imbris ubertate privavit, dicens: Mandabo nubibus desuper, ne pluant super eam imbrem . Idcirco autem illam gentem velleris nom
Abbreviated transcription (Latin):
omniagenti litcetir cebolende soc enficia solum que so enfiquindõ
omini cȩ passionis pro redemptione nr̃oo religione populi des¬
itendum : & enim uitulus illeerat intypoxp̃t in quo septiformis spunita¬
lum plenitudoni rtutum sicut t̃saias dixithi habiteebat. Preui u¬
ditergo mystenum uictoricȩ gedeon & tamen lic& fortis a fidus
plenioree ad huc dedño future iuctoriae documentec quer ebati
utunce noste lcene uellus incorea poneras dess& super illud
similiter poner & uellus & supertotem terrcemꝰ nospluene
asiccitus essat inuellere: querit̃ forties se aliqui s utrum
qua si i credulus esse uideatur : qui frequentibus iam suerat
indicis i formatus : aebsit: Non enim ille am biguus erato
sed nimirum fucuree mysteria preiudebat que &iam ꝑnouidus
diligentisime ex plorcebat utamplius creder& muistenum
dum intellexis s& orceculum : quidego uellus compluilne
dum ecosicca & postece cumpluũa ccrece sicco uellere.

Expanded text:
omnia gentilitatis abolenda esse sacrificia, solumque sacrificium Deo dominicae passionis pro redemptionis nostrae religione a populis deferendum. Etenim vitulus ille erat in typo Christi, in quo septiformis spiritualium plenitudo virtutum, sicut Isaias dicit, inhabitat. CAPUT dit ergo mysterium victoriae Gedeon; et tamen licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino futurae victoriae documenta quaerebat, ut una nocte lanae vellus in area poneret, et esset super illud us similiter poneret vellus, et super totam terram ros plueret, et siccitas esset in vellere. » Quaerit fortasse aliquis, utrumque quasi incredulus esse videatur, qui frequentibus jam fuerat indiciis informatus. Absit. Non enim ille ambiguus erat; sed nimirum futura mysteria praevidebat: quae etiam providus diligentissime explorabat, ut amplius crederet mysterium, dum intellexisset oraculum. Quid ergo vellus complutum, et area sicca, et postea compluta area sicco vellere,
Abbreviated transcription (Latin):
gis̃ primum comed& populus panẽ corporis xp̃i : quem in corrupta repro¬
missionis terra id est mater dñi uirgo maria protulit: Quius granum
Interrãccedens fructum plurimũ at ailit: Ꝙuide ordinem: postquam
spiritali circumcisione signamur: ainchis gradibus ꝑuenientes cacelȩ¬
bramus pascha idest immolatum xp̃m promundi salute credimus :
deinde credentes sicctim paneillo dominici corporis pascimur oc currit
dein de nobis princeps militiae uirtutum celestium xp̃re nens gladium
euangelii : ad resecaondam cornis nostrae pollutionem : ꝑ cunctatio autem Io¬
sue dicenis c dangelum nosteres ancduersariorum: oiscritiones sc̃oꝵ
Insinuat. quihiter bomira & meclum ꝑ dis cretionem diludicent : peror ad¬

Expanded text:
gis, primum comedit populus panem corporis Christi, quem incorrupta reprogis, primum comedit populus panem corporis Christi, quem incorrupta repromissionis terra, id est, mater Domini virgo Maria protulit, cujus granum in terram cadens fructum plurimum attulit. Et vide ordinem. Postquam spiritali circumcisione signamur; bramus pascha, id est, immolatum Christum pro mundi salute credimus, ac deinde credentes, statim illo pane dominici corporis pascimur. 5. Occurrit deinde nobis princeps militiae virtutum coelestium Christus, tenens gladium Evangelii ad resecandam carnis nostrae pollutionem. Percunctatio autem Josue dicentis ad angelum: Noster es, an adversariorum? discretionem sanctorum insinuat, qui inter bonum et malum per discretionem dijudicant
Abbreviated transcription (Latin):
cundo filios isralels ꝑcontentur inde suder quo mo do potest
quis secundo circum cidi: circum cisione carnalyse melenim circum cisus. ultra
non hab& quod secundo pos sit auferre : a nobis autemi quibus le spĩtelis est c̃on¬
uenienter ita soluuntur: dicimus emin circum cisionem primam fuis sae ꝑle¬
gem In ccegi pto: sed si alege cranseant quis ꝑ baptis ma sordanis ad euangeliũ :¬
teli uircum cisione purgatus car& ccegopti obprobriis : idest in leccebra cor¬
poralium uitiorum: nomen autem locigalla: quod inter prectatur ituelatio:
Ostendi dum in praepitto in fi delitatis ambulauerit quisque ꝑ liuius uitaȩ deser¬
aim. oculos ei esse cccecactos : Uideamus & obsequentia post euangelii en
circum cisionem statim in loco reuelanonis pascha celebratur Immolatur¬
queagnus ille promundi salutae occisus ac defitientem anna trpicȩ le¬

Expanded text:
cundo filios Israel. » Percontentur inde Judaei quomodo potest cundo filios Israel. » Percontentur inde Judaei quomodo potest quis secundo circumcidi circumcisione carnali? Semel enim circumcisus ultra non habet quod secundo possit auferri; a nobis autem, quibus lex spiritalis est, convenienter ista solvuntur. Dicimus enim, circumcisionem primam fuisse per legem in Aegypto; sed si a lege transeat quis per baptisma Jordanis ad Evangelium, ttus. Sicque tali circumcisione purgatus, caret Aegypti opprobriis, id est, illecebris corporalium vitiorum. Nomen autem loci Galgala, quod interpretatur revelatio, ostendit quia dum in praeputio infidelitatis ambulaverit quisque per hujus vitae desertum, oculos ei esse caecatos. Videamus et consequentia. Post Evangelii enim circumcisionem statim in loco revelationis pascha celebratur, immolaturque agnus ille pro mundi salute occisus. Ac, deficiente manna typicae le
Abbreviated transcription (Latin):
ccborantibus enim nobis In ago neuite huur & que habent¬
bus certamen aduersus contrarias potes tates ueniunt in auxi¬
lium nobis illi quiante aduentum xp̃i perlegem iusti ficati sunt : Vi¬
dimus enim eͥ sa iam hieremiam. acinctos & pedicos que a uxilium
nostrum: deuo luminumsuorum ia culis cordis nostri hostes acerri¬
Ad est & e s echi el: sacramenta nobis ccelestia In quadri formibus
rotarum circulis signans: doc& eao seebissenas agministur i
& precedunt nos suc cintis lumbis Inueritate quam praedicaent. ad
auxilium nostrum : Istiergo uirifores pugnant nobiscum : quo¬
usque celestis repromissionis patriam consequamur
de medio fluminis duodeim lcpides quos protestimonio po¬
ut dum delacuafro consurgimus. apostolicee utece &empla fir¬
missima nobis congestare debeamus : quarum semꝑ testimoni¬
um adimitamenta uirtutum contua mur:
que iubegur facer eribi cultros lapideos & cir cumcidere se¬

Expanded text:
Laborantibus enim nobis in agone vitae hujus, atque habentLaborantibus enim nobis in agone vitae hujus, atque habentibus certamen adversus contrarias potestates, veniunt in auxilium nobis illi qui ante adventum Christi per legem justificati sunt. Vidimus enim Isaiam, Jeremiam accinctos expeditosque ad auxilium nostrum de voluminum suorum jaculis cordis nostri hostes acerriAdest et Ezechiel, sacramenta nobis coelestia in quadriformibus rotarum circulis signans. Docet et Osee bissenas agminis turmas, et praecedunt nos succinctis lumbis in veritate, quam praedicant ad auxilium nostrum. Isti ergo viri fortes pugnant nobiscum, quousque coelestis repromissionis patriam consequamur.de medio fluminis duodecim lapides, quos pro testimonio pout dum de lavacro consurgimus apostolicae vitae exempla firmissima nobis congestare debeamus, quarum semper testimonium ad imitamenta virtutum contueamur. que jubetur facere sibi cultros lapideos, et circumcidere se
Abbreviated transcription (Latin):
catorum a mari aidinẽ conuerauntur: Quoduero sacer dotadis ordo &
leuicus iterostendit populo di : magifierium secerdo tele monstra¬
tuio: Ipsieuim &docent populum exire dexgypto id est deaerrorib:
uae semis tribus quae grans iordanem amor se acce¬
perunt uerram relidis muli eribus & infantibus cui freç¬
tribus ranseuntes praebebant illis pugnandsꝰ auxilium ũs¬
que quo & ipsi consequerentur heredicate ii:. Isti quiꝑ mor sen acci¬
ptunt here ditatem trans ior danem & cum fratribus suis armati
& precincti incedunt: illi hocloco intelleguntur : qui prinum ꝑ mo¬
ruben quippe primo genitus est iacob: &lia: gad primo genitus ẽius¬
denide ÷ el faimanses primogitus est Iosepl deaegiptia filia
scc cerdotis phuti fares In his ergo primogenitis figuraliter illi
& priori populo designantur quiꝑlegem placueruntdo quiq
non requiescunt sed &x pediti ad auxilium fratrũ suorũ consurguNt :¬

Expanded text:
catorum amaritudinem convertuntur. 4. Quod vero sacerdotalis ordo et catorum amaritudinem convertuntur. 4. Quod vero sacerdotalis ordo et leviticus iter ostendit populo Dei, magisterium sacerdotale monstratur. Ipsi enim et docent populum exire de Aegypto, id est, de erroribus uae semis tribus, quae trans Jordanem a Moyse acceperant terram, relictis mulieribus et infantibus, cum fratribus transeuntes, praebebant illis pugnandi auxilium, usquequo et ipsi consequerentur haereditatem. Isti, qui per Moysen accipiunt haereditatem trans Jordanem, et cum fratribus suis armati et praecincti incedunt, illi hoc loco intelliguntur, qui primum per Mo memorantur. 2. Ruben quippe primogenitus Jacob est ex Lia, Gad primogenitus ejusdem de Zelpha, Manasses primogenitus est Joseph, de Aegyptia filia sacerdotis Putipharis. In his ergo primogenitis figuraliter illi ex priori populo designantur, qui per legem placuerunt Deo, quique non requiescunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
haenc siquis Inuentus fuerit : ruinam saeculi at que incendiũ mundi nullaratione
Sed quids̃ibiuellit quod iordenẽ eadem arcae aestamenti arcnseuie ꝑ
sascerdotes & leuitas deducitur airba sicque tante aqua fluminis incum¬
Iom di populas iter incedit in noxium:. hc&c omnia in plentur ineede sice
populis inysti ac operatione : dumenim quis ad baptismi uenerit fontem
& consistente saccerdo teli & leuitico or dinȩ initiatus fuerit miticis sacra¬
mentis : tinc sacerdotum ministeriis ꝑ baptismum quasi ꝑ ior danis flu¬
ente in greditur & cerrã ccelestis repromissionis adpis citur quo due¬
ro pars cequarum fluminis qua er&ro res lut ꝑseuerat Indultidinem
persuero incmaro confluxit gurgite maris : hcec sigura bapt rcctorun
icrie&atem denignat quia omner quibapti antur. paertem quidam xii.¬
sis acceptam graticce ceelestis dula dinem cistodiunt pcetem uero in pec¬

Expanded text:
hanc si quis inventus fuerit, ruinam saeculi atque incendium mundi nulla rationehanc si quis inventus fuerit, ruinam saeculi atque incendium mundi nulla rationed sibi velit, quod Jordane eadem arca testamenti transeunte per sacerdotes et Levitas deducitur turba; sicque stante aqua fluminis in cumulum Dei, populus iter incedit innoxium? Haec omnia implentur in Ecclesiae populis mystica operatione. Dum enim quis ad baptismi venerit fontem, et consistente sacerdotali et Levitico ordine initiatus fuerit mysticis sacramentis, tunc sacerdotum ministeriis per baptismum, quasi per Jordanis fluenta ingreditur, et terram coelestis repromissionis adipiscitur. Quod vero pars aquarum fluminis, quae retro resiliit, perseverat in dulcedinem, pars vero in amarum confluxit gurgitem maris, haec figura baptizatorum varietatem designat, quia omnes qui baptizantur, partim quidem ex ipsis acceptam gratiae coelestis dulcedinem custodiunt, partim vero in pec
Abbreviated transcription (Latin):
Igte ihr̃ mitat duos &x ploratores ced heridio urbemi qui suscipi¬
untur a mererice raceb Ins̃ illedux populi insemi& ipio dum
xp̃m & uoccbulo ostendit. & facto Hiericho autem ciuita si mundi¬
testccmentum direxit ꝓam in eo ut credentium fidem aut rebellũ
ꝑ uicactiam plenus conprobare iante aduentum Iudicu sui que si
& plorator fs duos legem & euangelium distinauit: Recab uero ipunten&
& desice : Quede & araneis cđ que clienis gentibus congregatẽ : quice ante a
desiderus carnis furnicaebatur in idolii: d&clibus aitdnr : quod precedent
uos in regno cccelorum : Io cecigitur aeslamenta dni sola suscipit &eandem
fidelter conseruat : amicis omnino nontra dit ipsa potius peri ducri opta ns
duri modo in lcesa coesid ucc seruar& : haeccc surum mundum sicut illam ciuita¬
tem fir miter credidit: n& prose cecsurum omniumꝰ salute pastum cumtesta¬
mentis dni fecit. Hac& indomosua coccam. id est signum sanguinis posut: extra

Expanded text:
ius Nun, mittit duos exploratores ad Jericho urbem, qui suscipiuntur a meretrice Rahab. Jesus iste dux populi in semetipso Dominum Christum et vocabulo ostendit et facto. Jericho autem civitas mundtestamenta direxit. Nam in eo ut credentium fidem, aut rebellium pervicaciam plenius comprobaret ante adventum judicii sui, quasi exploratores duos legem et Evangelium destinavit. Rahab vero typum tenet Ecclesiae, quae de extraneis atque alienis gentibus congregata est, quae antea in desideriis carnis fornicabatur in idolis. De talibus ait Dominus: Quod praecedunt vos in regno coelorum . Haec igitur testamenta Domini sola suscipit, et eadem fideliter conservat. Amicos omnino non tradit, ipsa potius periclitari optans, dummodo illaesa ac salva servaret. Haec casurum mundum sicut illa civitatem firmiter credit, haec pro se suorumque omnium salute pactum cum testamentis Domini fecit; haec in domo sua coccum, id est, signum sanguinis, posuit. Extra
Abbreviated transcription (Latin):
tum scilic& prerinitum que sue ĩ dolatne finedagmatnaniper
limes enim finem i tinens signifi cati &i am & illud ad matiami per¬
tin& sitnificationẽ m ipsaruina dagon disui ad que rastura quod
dorsum illius solum in uener̃ fracti eius omnibus mem bqs dorsum
quippo fucm signi sicati qui cum que erim fugiunt perst quentibus
dorsum dant: unde & scribtum est de hostibus qm̃ ponus eds dorsupu
ubi suntenim idola p̾erierunt: & si aliqua remanentiã ab aliquib
absconduntur fugerunt: quod autem percus si sunt In postea sequ
hi qui anehamꝰ di captiua uer ħac pena stnum adet & ipssuistqur
susceperint testamentũ di &i posteriora uit ediloxennt & ipsis iustiume¬

Expanded text:
tum scilicet praefinitumque suae idololatriae finem agnosceret. tum scilicet praefinitumque suae idololatriae finem agnosceret. Limes enim finem itineris significat; etiam et illud ad magnam pertinet significationem, in ipsa ruina Dagon dei sui atque fractura, quod dorsum illius solum invenerunt, fractis omnibus membris. Dorsum quippe fugam significat. Quicunque enim fugiunt persequentibus dorsum dant. Unde et scriptum est de hostibus, Quoniam pones eos dorsum. Ubi sunt idola? Perierunt; et si aliqua remanentia ab aliquibus absconduntur, fugerunt. Quod autem percussi sunt in posteriora hi qui arcam Dei captivaverunt, haec poena signum videtur, quia si qui susceperint testamentum Dei, et posteriora vitae dilexerint, ex ipsis justi
Abbreviated transcription (Latin):
danturb apo duce contra hostes fidei ad prelium pentuni
or duteto cumtubis cumlam padibus. cũ lecgoenuis ad queisto
utdrcimus fuitor do prueliandi: cecinerunt tubis intree lorgoe¬
nas autemsunt mirs lcmpades: confrastis uero liegienar
lem pades ostenserunt: quirum corus cante luce. hosterer¬
rari in futetin uertuntun Designatur itecque in tubis alapra
adpredicationis prosium duxto quides pec.tce sccliteto
sacer doturegni que ex tinctam ssed quid ẽquõ dum posuissent filistim
archam dñ in templo dagonis di sui in trauer̃ templum & inuenere
nus abs cisse : statim enim ut testa mentum dñi peruenitin
gentibus confestim i dola que deceptum posside bant on bema dnitruc¬
tasum omnis queerror simula croꝵ conruit. presenterooas ndi
fasie non sustinens: nam inmanibus dagon precis sisopus idosuas¬
mnie amputatius & hi capite eius superbia diaboli abscissa sitrasi¬
cabatur: A quomicium peccati fui quod uerohn limene urtcer¬

Expanded text:
to duce contra fidei hostes ad praelium pergunt. « Vadunt ergo cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis; » atque iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi: « Cecinerunt tubis, intra lagenas autem sunt missae lampades; confractis vero lagenis, lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce, hostes territi in fugam vertuntur. » Designatur itaque in tubis clamor praedicationis praelium duxit, qui, despecta salute sacerdotii regnique exstinctam. Sed quid est quod dum posuissent Philisthiim mini in templo Dagonis dei sui, intraverunt templum, et invenerunt nus abscisae erant? Statim enim ut Testamentum Domini pervenit in gentibus, confestim idola, quae deceptum possidebant orbem, destructa sunt, omnisque error simulacrorum corruit, praesentiam Dei ferre non sustinens. Nam in manibus Dagon praecisis opus idololatriae amputatur, et in capite ejus superbia diaboli abcissa significabatur, a quo initium peccati fuit. Quod vero in limine, ut cer
Abbreviated transcription (Latin):
antes parentilȩ obtentu non debent acbono prepediri propositi : sicuto
moyses ait : quidicunt patiisuo & matines ciouos & fratiibus suis egnoro il¬
los & nescierunt sihos suos hicusto dierunt testo mentum di & preceptoceꝰ
serua uerunt : iudiciatua ia cob & legemtuam o israhel :. Ille enim sci¬
e dñ fecmulianus app&ut qui pro amore piolatis eius ner cire desides
gebat isrł : congregacto autem õmni populo & clamauit ad dnm pro is
nis adpugnã contra populum dĩ intonuit dñs supereos & confusi si
& offenderunt coram isrł atque superati sunt : tunc ad sumpsit sac mul
locpidem unum : & posuit eum intermar focth. & hsicelech: & ut inter

Expanded text:
antes parentelae obtentu, non debent a bono praepediri proposito: sicut et Moyses ait, Qui dicunt patri suo et matri, Nescio vos, et fratribus suis, Ignoro illos, et nescierunt filios suos: hi custodierunt testamentum Dei, et praecepta ejus servaverunt. Judicia tua, Jacob, et legem tuam, o Israel . Ille enim scire Deum famularius appetit, qui pro amore pietatis ejus nescire desiderat gebat Israel. Congregato autem omni populo, exclamavit ad Dominum pronis ad pugnam contra populum Dei, intonuit Dominus super eos, et confusi sunt, et offenderunt coram Israel, atque superati sunt. Tunc assumpsit Samuel lapidem unum et posuit eum inter Masphat et Sicelech; et ut Inte
Abbreviated transcription (Latin):
illos dicimur quiboni ipsius desi derio aȩ cernae benedictionis amore quod bo¬
num est agunt : quã illos qui prdꝰ malim&u bonum setcntur: Soluser¬
go ahis̃ potest &̧ omnibus ipopulis huius modimentes animos quecondis¬
ceib : & dios quidem sgatuse In montem gari ⁊ in ad benedilendum:
lios uere sacecure in monte ge bael cedmalae dicgonem. noꝵ ut maledic¬
Etiones accipiant : sedut intuentes prae scriptas maledictiones
& poenas peccactoribus constitutas incurrtene caueatł ac sem& ipsofimorss̃ suppli

Expanded text:
illos esse dicimus, qui boni ipsius desiderio, aeternae benedictionis amore quod boillos esse dicimus, qui boni ipsius desiderio, aeternae benedictionis amore quod bonum est agunt, quam illos qui pro mali metu bonum sectantur. Solus ergo Jesus potest ex omnibus populis hujusmodi mentes animosque concidere, et alios quidem statuere in monte Garizim ad benedicendum, alios vero statuere in monte Hebal, ad maledictionem; non ut maledictiones accipiant, sed ut intuentes praescriptas maledictiones, et poenas peccatoribus constitutas incurrere caveant, ac semetipsos timoris suppli
Abbreviated transcription (Latin):
runt eregione inmonte gebal: ut maledicerent. Interquos & rubȩ
quimacula uerat aorum parentir & ꝯ aebulon ultimus filius licce &
an cellarum filii : & hate qui demueeris lis toriae referunt geftoc:
sed inspiciendum est : qui dimar ratione mistice incelle genie reftratur:
uisant ergo isb qpuilnlredunt lixta mortȩ geri Zii &quisurt quili¬
cedunt iuxta montem gebal: illi itaque quihoc in loco iuxta montem
guriTi incedunt el&ti cedlenedictionem. eos figuraliter Indicant
quinon meuipoe nece sed cccelestis promissionps amore suc censi ueniunt ad
scclutem: Illi uero dimȩdii qui suxta montem gebal Incedunt in quo maledic¬
tiones p latecesunt Illos dicant qui nona mose benedictionum ut
prdꝰmis sionum sedsu aurorum suppliciorum ꝯmore complent : Quaelile¬
ge scripta sunt : ut ꝑueniant ad salucem : Emnes autem ciree cercam
Oincedunt : quiadͣ &sclesiae sinum non discedunt: Sed nobisiores e¬

Expanded text:
runt e regione in monte Ebal, ut maledicerent: inter quos et Ruben, runt e regione in monte Ebal, ut maledicerent: inter quos et Ruben, qui maculaverat thorum parentis, et Zabulon ultimus filiae Liae, et ancillarum filii. Et haec quidem veteris historiae referunt gesta. Sed inspiciendum quid in narratione mysticae intelligentiae referatur. Qui sunt ergo isti qui incedunt juxta montem Garizim, et qui sunt qui incedunt juxta montem Hebal? Illi itaque qui hoc in loco juxta montem Garizim incedunt electi ad benedictionem, eos figuraliter indicant qui non metu poenae, sed coelestis promissionis amore succensi veniunt ad salutem. Illi vero dimidii, qui juxta montem Hebal incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt, illos indicant qui non amore benedictionum vel promissionum, sed futurorum suppliciorum timore, complent quae in lege scripta sunt, ut perveniant ad salutem. Omnes autem circa arcam incedunt, qui ab Ecclesiae sinu non discedunt; sed nobiliores