comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ silius humanã cidsumꝓsit naturam Non ꝑsonã in
a&ernum suscipiens ꝑ sonã diuinitats tẽporalem hama¬
nitatis substantiã homo transiuit indm̃: Non uersiuili¬
tatae Naturae sed ꝓpt̃ diuinae unita tẽꝑsonae:
SIT
Luũ quã una sit natura scaẽ trinita¬
huma nã misericor ditersus cepit nacurã: Nec tamen
di siliusincar natus est ut una e& in eo natura diuinitatis
&curnis Neque enim in xp̃o hoc deitas potuit eẽ quodiu ro
aut caro quodđitas quia utraq: natura iđ diuinitatis & hu¬
manitatis in suc ꝑmansit ꝓpria &ate: Propterea uti que
humanã naturam id carnẽ rationabilẽq animã non
ã totatrinitatae seda solo silio confitetur susceptam : Inun¬
tatẽ quipoe ꝑsonae noninunitatẽ naturae. Vtiq per¬
ergo personae manense dũcaxat. utriusq: ꝓpria&utae
sub stantiae si cutin xp̃o ꝑsonã non fecit duplicẽ sicuim¬
nue Naturae susceptione non fẽat scae trinicati comin¬
nionẽ. Ad ꝑsonã quippe di uerbi tantum modo acceptu

Expanded text:
sit naturam, non personam, in aeternam suscipiens personam divinitatis temporalem humanitatis substantiam. Homo transivit in Deum, non versibilitate naturae, sed propter divinae unitatem personae. sit. Quanquam una sit natura sanctae Trinitahumanam misericorditer suscepit naturam. Nec tamen ita Dei Filius incarnatus est, ut una esset in eo natura divinitatis et carnis. Neque enim in Christo hoc deitas potuit esse quod caro, aut caro quod deitas: quia utraque natura, id est, divinitatis et humanitatis, in sua permansit proprietate. Propterea utique humanam naturam, id est, carnem rationabilemque animam non a tota Trinitate, sed a solo Filio confitemur susceptam, in unitatem quippe personae, non in unitatem naturae. Utique perergo personae, manente duntaxat utriusque proprietate substantiae, sicut in Christo personam non fecit duplicem, sic humanae naturae susceptionem non fecit sanctae Trinitati communem. Ad personam quippe Dei Verbi tantummodo acceptio
Abbreviated transcription (Latin):
uere non incensus ẽ sic uerae non passa ẽ diuint
Non tamen alicubi diuinitas humanitatẽ ex quon
unitatem suue ꝑsonae adumpta deseruit
Vero &iã de eodẽ macris utero idemds̃ homo fastu
ex uuit & ineruce idemels homo sactꝰ pependit. &ins¬
puldrũ i e ds homosastusia cuit sedinse paldieos¬

Expanded text:
ere non incensus est, sic vere non passa est divinitas. Non tamen alicubi divinitas humanitatem, ex quo in unitatem suae personae assumpta est, deseruit; verum etiam de eodem matris utero, idem Deus homo factus exivit, et in cruce idem Deus, homo factus pependit, et in sepulcro idem Deus homo factus jacuit
Abbreviated transcription (Latin):
latur interra silius hominis sedidemipse filius ho¬
minis erat in cuelo: Quã uisin unius corpusculiui de¬
recur latuisse angusua lamen omniũrenun¬
rum regebat lautudinem Necalius ẽ perque
atura in humanita tae Non alius sedaliud sopura
non una hatura sn eo seduna est omnimodisesono
sed naturrũ ideo alius non deb& dicisedaliud deu
mortalis pasibilis crimpas sibilis Ideo dnm̃ gloriaeda
apostolus cruci fixum quã uissola hamanitas passion
subiacet& Crucifixus ergo desilius sed scđm carnẽ
siait in alioloco idemait a postolus: Nosautẽ predi

Expanded text:
batur in terra Filius hominis, sed idem ipse Filius hobatur in terra Filius hominis, sed idem ipse Filius hominis erat in coelo. Quamvis in unius corpusculi videretur latuisse angustia, tamen omnium creaturarum regebat latitudinem. Nec alius est per quem atura in humanitate. Non alius, sed aliud, quia non una natura in eo, sed una est omnimodis persosed naturarum; ideo alius non debet dici, sed aliud de immortalis, passibilis et impassibilis. Ideo Dominum gloriae dixit Apostolus crucifixum , quamvis sola humanitas passionibus subjaceret. Crucifixus est ergo Dei Filius, sed secundum carnem, sicut in alio loco idem ait Apostolus: Nos autem praedi
Abbreviated transcription (Latin):
dos & sacrisicium ueniens adnos offerreꝓno¬
bis quod sumpsit ex nob̵ ut auserr& a nobis qđ
inuenit in nobis iđ pecsata Sicut enim
diabolus medictor est ad mortẽ qui suꝑb: sus¬
bientẽ hominẽ ꝑduxit ad mertẽ Ita xp̃s maiia¬
toraduitam humilis homine oboedientem rediyx
aduitam: Quia sicut ille elatus cocidit & dereutconsen¬
cientem si cistehumiliatus surrexit &erexi cre¬
dentem Iil arto aute mediator quia idemh̃atq
homouerus li ab enscum patrẽ cande diuinitatis
naturam & humanitaus eande cũ matre substan¬
tiam habens ex nobusq ad mortem iniquita¬
tis nrae poenam Haben sin comutabilem dedo
patreius atiam: Propter nram̃ iniquitatẽ tẽpora¬
NATURARUM DISTANTIANOR PERSONAE
ide qui gerebat qua e hominis sunt interris idem
ipse gerebat in taelis quȩ di funt si cutipse aitin
euangelio Nemo a scendit in caelũ Nisi quidescen¬
dt decuelo silius hominis quiẽ incelo Heclo que¬

Expanded text:
rdos et sacrificium, veniens ad nos offere pro nobis quod sumpsit ex nobis, ut auferret a nobis quod invenit in nobis, id est, peccata. Sicut enim diabolus mediator est ad mortem, qui superbus superbientem hominem perduxit ad mortem, ita Christus mediator ad vitam, humilis hominem obedientem reduxit ad vitam: quia sicut ille elatus cecidit, et dejecit consentientem, sic iste humiliatus surrexit, et erexit credentem. Idcirco autem mediator, quia idem Deus atque homo verus, habens cum Patre eamdem divinitatis naturam, et humilitatis eamdem cum matre substantiam. Habens ex nobis usque ad mortem iniquitatis nostrae poenam, habens incommutabilem de Deo Patre justitiam. Propter nostram iniquitatem temporanaturarum distantia non personae;idem qui gerebat quae hominis sunt in terris; idem ipse gerebat in coelis quae Dei sunt. Sicut ipse ait in Evangelio: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis, qui est in coelo . Haec loque
Abbreviated transcription (Latin):
us ascendit incuelis & sed& addex teram patris
teram qua desinupatris nũ quã abscessit sed sẽꝑ
patre & in patre suit & eẽ non desinit saluaigit᷑
pria&ate utriusq Naturae & in unã cocuntem
onã sus ceptaest a maiesate humilitas a uircute
sirmitas ad acernatate mortalitas & ad ꝑsicien¬
im opus sulutis humanue Natura in cõmuta bilis¬

Expanded text:
tolis ascendit in coelos , et sedet ad dexteram Patris, tolis ascendit in coelos , et sedet ad dexteram Patris, alteram 732 qua de sinu Patris nunquam abscessit, sed semper cum Patre et in Patre fuit, et esse non desinit. Salva igitur proprietate utriusque naturae, et in unam coeunte personam, suscepta est a majestate humilitas, et a virtute infirmitas, ab aeternitate mortalitas; et ad perficiendum opus salutis humanae
Abbreviated transcription (Latin):
go aspuscõ & iurtute al os simi concipiens Aeuo
Nlorisicccta uedm̃ dĩ filium co&ernũ & corisub so¬
tialem patrigene rar& Virgo ante prtueon on¬
utdõ nascente meritũ crescer& custitatis: Nepei
aduentum uiolarent̃ integra qui uenalis mare dr¬
impl& lititudinẽ cunicinge loꝵ militia nato
cuntare uenerat: Cloria in ex celsisdõ & into¬
ra puyx hominib bonae uoluntatis . XVI. Quid
irmissime crede re debemus subunius ꝑsonas
insignia Nonut diuisionẽ saciamus uniuss
sedui in unodi filio & unoxp̃o duus distinguam
subsantias : Vnã quȩ initium habuit exuirgina
iuero Alteram quesi ne inito coacerna ẽ dopaatri
s uirtus & scipientic ut deplurimis pauca diccimus
inã quedor miebat innaue & excitata est adiscipulis
l teram quȩ imperabat uentis & fluctibus unam
ũ desepulchro & resuscitat aduitam Vnã quatr is¬
t usꝙ ad motem Aliã qualiberat scos atristinu &
e eis gaudiũ uitae ꝓ p&uiȩ: Vnã qua uidentib: apos¬

Expanded text:
o et virtute Altissimi concipiens, ac sic glorificata, ut Deum Dei Filium coaeternum et consubstantialem Patri generaret. Virgo ante put Deo nascente, meritum cresceret castitatis, ne per ejus adventum violarentur integra, qui venerat sanare corimplet latitudinem, cui angelorum militia nato decantare venerat: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . CAPUT XV. Firmissime credere debemus sub unius personae insignia: non ut divisionem faciamus unius Christi, sed ut in uno Dei Filio et uno Christo duas distinguamus substantias: unam quae initium habuit ex virginali utero, alteram quae sine initio coaeterna est Deo Patri; s et Dei sapientia. Ut de plurimis pauca dicamus, unam quae dormiebat in nave et excitata est a discipulis, alteram quae imperabat ventis et fluctibus ; unaeum de sepulcro et resuscitat ad vitam ; unam qua tristatur usque ad mortem , aliam quaudium vitae perpetuae; unam qua videntibus apos
Abbreviated transcription (Latin):
ns dm̃ edidit & hominẽ quȩ sut lanamun hisima
&uirgiutate clarissima &in conparahili sumss
quae erant subacielo uirginibus Eratq talis aclan¬
sudem lanaimperiali malestati tamummodo dig¬
a siuss& quã nullus adius induer&ur Nis angustã
urginẽ & uirtus altissimi obũ brauit eti : Vt lanasier&
diuinitatȩ purpurata solum modo a&erno imperatori
dui dignissima & sic sacta estbeatis simaiuirgomaria

Expanded text:
hominem, quae fuit lana mundissima, et virginitate clarissima, et incomparabilis universis quae erant sub coelo virginibus, eratque talis ac tanteadem lana, imperiali majestati tantummodo digna fiat, qua nullus alius induitur, nisi augusta Virginem, et virtus Altissimi obumbravit eam, ut lana fieret divinitate purpurata, solummodo aeterno imperatori indui dignissima. Et sic facta est beatissima virgo Maria
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ seaequalis dm̃ sed sem& ipsum exinani¬
ut formãs erui suscipiens: Proinde qua edã
di cuntur inscripturis scĩs ut minor silius in¬
ollegatur sicut ipse ait pat̃ maiormeest.
uȩ dam uero ita dicunur ut aequalis patriostor¬
itur sicutibi ubi idem ipseait ego & pat unũ¬
nis lector considerare deb& quid ꝓqua di catur
irma Cumtamen informa serui & in forma
u idem ipsesit filius unigenitus dĩ patris infoc¬
madĩ acqualis patri in forma serui minor
silio Ilud uero ꝓptersoriã dei hocaut ꝓrẽ sorn¬

Expanded text:
 aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi suscipiens , Proinde quaedam ita dicuntur in Scripturis sanctis, ut minor Filius intelligatur, sicut ipse ait: Pater major me est ; quaedam vero ita dicuntur, ut aequalis Patri ostendatur, sicut ibi, ubi idem ipse ait: Ego et Pater unudens lector considerare debet, quid pro qua dicatur forma: cum tamen et in forma servi, et in forma Dei, idem ipse sit Filius, unus, unigenitus Dei Patris; in forma Dei aequalis Patri, in forma servi minor Filio. Illud enim propter formam Dei: hoc autem pr
Abbreviated transcription (Latin):
nufactuse quo daut demariauir gmenatus in
huncmundũ missus aduenit: Nax ipse dñs ait ego
quidigitur ẽ quoddeillo idemipse euange listadicit
nmundo erat & mundus pipsum factus t̃ &min¬
dus eũ Non cognouit dem̃ de subiuncgit insua pro¬
priauenit. illucutiq: missus est quouenit ATs
in huncmundum missus ẽ illuc est missus ubi erat
inmundo erat &inmundumissus ẽ quȩ missio

Expanded text:
factus est ; quod autem de Maria virgine natus est, in hunc mundum missus advenit. Nam et ipse Dominus ait: EgoQuid igitur est quod de illo idem ipse evangelista dicit: In mundo erat, et mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit ; deinde subjungit: In sua propria venit? Illuc utique missus est, quo venit. At si in hunc mundum missus est, illuc est missus, ubi erat. In mundo erat, et in mundum missus est. Quam missionem
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ epiodait glom quasiunigeniti a patre hoc ẽ
enuueruatis Verita s quippeipsa unigeniuus est
silius Nongratia sed natura Graua suscepit ho¬
me tantaunitate ꝓsone ucidem ipseessa & ia
us hominos quidi silius unicus unigenitus Inii
iunodo & homine plenagrã humanitatis plena
diuinitatis ueritas agnoscitur Hec plenitudo di¬
imtatis inseipsa plenitudinẽ hab& grãe qua esł¬
s in hamanitate sua. It aut plenitudo uerituis ple¬
ntudine insehabeat gratiae & plenitudo gransa
lenitudinẽ in sehabeat ueritatis Sic estergo
epsplenus graticie &ueriatis ut sicut adiumnitate
lenitudo humanitatis suscepta ẽ Itamhuman¬
ate ei plenitudo sit diuinitatis Apostolo restante
uiait In quo habitat om̃is plenitudo duimitatis

Expanded text:
e; quod ait: gloriam quasi unigeniti a Patre, hoc est, plenum veritatis. Veritas quippe ipsa unigenitus est Dei Filius, non gratia, sed natura. Gratia suscepit hominem tanta unitate personae, ut idem ipse esset etiam filius hominis, qui Dei Filius unicus unigenitus. In ipso uno Deo et homine, plena gratia humanitatis, plenaque divinitatis veritas agnoscitur; 726 haec plenitudo divinitatis in seipsa plenitudinem habet gratiae, qua estas in humanitate sua. Ita ut plenitudo veritatis plenitudinem in se habeat gratiae, et plenitudo gratiae plenitudinem in se habeat veritatis. Sic est ergo Christus plenus gratiae et veritatis, ut sicut a divinitate plenitudo humanitatis suscepta est, ita in humanitate ejus plenitudo sit divinitatis, Apostolo testante, qui ait: In quo habitat omnis plenitudo divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
imlee Nisi quod inseipso totius uitaenre ordius
ostende reuolurt. Vt ipsealio de mons tratinlo ods
diluer& urmiquitas. quiomninonullã habuit sed
ut en: magna commiendar aurhumilitas Ita
quippe in eo babitisma quã cibluer& sicut mori
nihil quod punir& inuenit quiso iusitaq: sic nasci
potuit ut einonopus e& renasu nonenĩ renas¬
cebantur qui babti tabant᷑ babtismatae lohan¬
nis a quo & ipsebabtitatus ẽ quapropterbabus¬
maxp̃ĩ non fuit in aqua tantũ sicuciohannis sed inspũ
scõ in remissione peccatoꝵ: Ipso a libi dicente
Nisi quirenatus fuerit ex aqua & sou icõ Nom potes¬
xpm̃ creduni habeant remis sionẽ omniũ pec¬
catorum: De quo spũxp̃s generatus regineriti¬
ae co lumbae decendisse suꝑ eũ uisusẽ Nec ore¬
dendum ẽ tunc donai eũ sci sp̃s primo suscepis¬
istit. sedut sccie & indiuiduce trinitatis inbab¬
ns matae de monstra r&ur mysterium silius
dibabtizat᷑ in homine spsdĩ descendit in colum

Expanded text:
implere, nisi quod in seipso totius vitae nostrae ordinem ostendere voluit, ut ipse alio demonstrat in loco ddilueretur iniquitas, qui omnino nullam habuit, sed ut ejus magna commendaretur humilitas; ita quippe in eo baptisma quod ablueret, sicut mors nihil quod puniret, invenit; qui solus itaque sic nasci potuit, ut ei non opus esset renasci: non enim renascebantur, qui baptizabantur baptismate Joannis, a quo et ipse baptizatus est. Quapropter baptisma Christi non fuit in aqua tantum sicut Joannis, sed in Spiritu sancto, in remissionem peccatorum, ipso alibi dicente: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sm credunt, habeant omnium remissionem peccatorum; de quo Spiritu Christus generatus, regeneratie columbae descendisse super eum visus est. Nec credendum est tunc dona eum sancti Spiritus primo suscepisistit, sed ut sanctae et individuae Trinitatis in baptismate demonstraretur mysterium. Filius Dei baptizatur in homin
Abbreviated transcription (Latin):
ul illeignis in quo desten he suꝑ aposto los inunam
personã diuinitatis suce sicutad sum ptae aslio
di exiur gme maria humanitas in una suae dĩ
sicae inunita tem habi tumq coniunxit in acnu
sedapparuerurt sicuco portunae apparered¬
buerun. Crcacura seruiente criatori & acinu¬
tum eius qui in commutabiliter inscipso ꝓmane&
ad cum signisicandum & deminstrandum sicda
signi ficari & de monstrari mortalib oporaba
ero species corporales idesi coluba &ignis ad demons
Genduensit uerpum caro pacuu
AT QUE AUT ERUERBUDEIIQuO¬
LIGET SCÕRuMn
iltis modis dicit dilocus paulos dmlo cuta fiuis¬
I patrib in ꝓph&is Noui ssimisitaq hiebus
que consbturt herede uniu soꝵ ꝑ que fecit& Icla¬

Expanded text:
l ille ignis, in quo descendit super apostolos, in unam personam divinitatis suae, sicut assumpta est a Filio Dei ex virgine Maria humanitas in unam suae deisuae in unitatem habitumque conjunxit in aeternum, sed apparuerunt ista, sicut opportune apparere debuerunt, creatura serviente creatori, et ad nutum ejus, qui incommutabiliter in seipso permanet, ad eum significandum et demonstrandum, sicut significari et demonstrari mortalibus oportebvero species corporales, id est, columba et ignis, ad demonsgendum sit Verbum caro factum, atque aliter Verbum Dei in quolibet sanctorum. Multis modis, dicit deiloquus Paulus, Deum locutum esse patribus in prophetis, novissimis itaque diebus Quem constituit haeredem universorum, per quem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
ad pec candũ efsiciens eum suae sõciũ mise rias
quasi qđ đa solatium sibi es sert cũplurimis poe nas
Quod pius conditor Non passus miseratus homine
reformare eum uolens ad pristinae dignita as
nobilitatẽ Misitunicũ filium suũ hominẽ sus¬
cipese utidem quidserat exdo ess& homo ex ho¬
mine &in martilis haber& ali quid undemori potus¬
bolum hominis uictarẽ magis uince se& iustitia qũã
po tentica ut ostender& utrũq: & pp&uã ciequitatis
sue iustitiã & a& nebonitatis misericadiam Ius¬

Expanded text:
ad peccandum, efficiens eum suae socium miseriae, ad peccandum, efficiens eum suae socium miseriae, quasi quoddam solatium sibi esset cum plurimis poenas pQuod pius conditor non passus, miseratus hominem, reformare eum volens ad pristinae dignitatis nobilitatem, misit unicum Filium suum hominem suscipere, ut idem, qui Deus erat ex Deo, esset homo ex homine, et immortalis haberet aliquid unde mori potuisbolum hominis victorem magis vinceret justitia quam potentia, ut ostenderet utrumque, et perpetuam aequitatis su
Abbreviated transcription (Latin):
Aocisi ceatus. Di cutenimunius iorporis membsdi dic̃¬
sab aben officia Quȩtim extniomnin a operac animaa
iade distribuens uni cuiq membroquid sacit ocilo
uaideat dia nuiut opeset̃ pediut amibule cuug at
udlicrt Si sans &iã diuerra donc fidelibꝰ Taqua
nen brisodmensurim cuiq ꝓpriani disetributa Qua¬
us enim& momnisi leliũ multitudine diusae sint dono
meae humilitatis spũ inspirase dign&ur Quid de¬
una cadestẽ alterã terrestrẽ. & utrãq: libe
itt i potestate Nonuilitauit. Vtuo luntariae in
dilestionedĩ & diuinȩ potertiae. laude perp&ua¬
liter atq beate ꝑmanes& Sed qui aprior id an¬
gelica Nontamer tota propriae delestand opo
tentia cibamore summilioni fecedens inseipsa
delaprã suihomcida facta est. Epunosamatq pe¬
nalem impia& atis suae a&ernitatem experta
Promn de mui dia contra hominẽ in ardescens: Ne
celestem beatita dinẽs̃ sedẽ possider& Incitauit eu

Expanded text:
arificatus  . Sicut enim unius corporis membra diversa habent officia, quae tamen omnia una operatur anima et regit, distribuens unicuique membro, quid faciat; oculo, ut videat; manui, ut operetur; pedi, ut ambulet; auri, ut audiat: sic sunt etiam diversa dona fidelibus tanquam membris ad mensuram cuique propriam distributa. Quamvis enim, et in omni fidelium multitudine diversae sint donormeae humilitatis spiritui inspirare dignetur, quid deunam coelestem, alteram terrestrem; et utramque liberi arbitrii potestate nobilitavit, ut voluntarie in dilectione Dei, et divinae potentiae laude perpetualiter atque beate permaneret. Sed quia prior, id est, angelica, non tamen tota, propria delectando 725 potentia, ab amore summi boni recedens, in seipsam delapsa, sui homicida facta est, aerumnosam atque poenalem impietatis suae aeternitatem experta: proinde invidia contra hominem inardescens, ne coelestem beatitudinis sedem possideret, incitavit eum
Abbreviated transcription (Latin):
formałi in principio eratuerbũ in forma seru
uerlucaro factũ est id est ds̃ homo factus e ini
exa& erno a equalis inista extempore mino
in for maqua ue qualis est patri fecithominea
informa quaminor est patre sactus est hom
Siro indein eatholica side sineulla dubi tationen¬
srmatuest homine illũ que suscepit scipientia
ex iurgmali ut cro Nihilminus habiussi qua
terihomines qantũ ꝑtin& ad integritatia
humanitatem nature in quaho mocreatus
hilomnino ex eoquod deceptor homini inuexia
quantum cutem ad extellentiã ꝑ sonae longe
aliudẽ quã e&ceri homi nes quiaidem homo
persona cũ đ uerbo factusẽ. AIII QUA¬

Expanded text:
rma Dei, in principio erat Verbum; in forma servi, Verbum caro factum est , id est, Deus homo factus est. In illa ex aeterno aequalis Patri; in ista ex tempore minor. In forma qua aequalis est Patri, fecit hominem; in forma qua minor est Patre, factus est homo. Proinde in catholica fide sine ulla dubitatione confirmatum est hominem illum, quem suscepit sapientia Dei ex virginali utero, nihil minus habuisse quam caeteri homines, quantum pertinet ad integritatem humanae naturae, in qua homo creatus est, et nihil omnino ex eo, quod deceptor homini invexit. Quantum autem ad excellentiam personae, longe aliud est quam caeteri homines, quia idem homo, una persona, cum Dei Verbo factus est. CAPUT VIII. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ludei singulariter e& cid sumpta: Quebonauo¬
nscs cui: bonipro positistudium quaebonaope
persona cumdo inmo & homo ipseds̃ nemptipie ex
quo esse homo copit. Non aliud esseccepit quam di
bum quod caro factũ est utiq ds ut quẽ ad modũ
est un a ꝑsona quelib& homo anima scilic& rationa¬

Expanded text:
Filii Dei singulariter esset assumpta? Quae bona voluntas? Cujus boni propositi studium? Quae bona oppersona cum Deo, imo et homo ipse Deus? Nempe ipse ex quo esse homo coepit, non aliud coepit esse quam Dei ter Dei Verbum, quod caro factum est, utique Deus; ut quemadmodum est una persona quilibet homo, anima scilicet rationa
Abbreviated transcription (Latin):
nascĩ sps̃ menbrisaeo desiae singillatim diuidi
& singulis singula dona tribuuntur: In xp̃o si que
solo omnis plenitudo donoꝵ quia omis plenitudo dis¬
tatis in eohabitat. Vnde plenus graẽ & ueritatis ad
consistit: Ipse enim ꝓ ut uult gratias donoꝵ largit᷑
Alus dans sermonẽ sapientiae Aliis suentiae o
fidem atq itaunicuiq inuirtute suĩ sp̃sgrã trib¬

Expanded text:
Spiritus membris Ecclesiae sigillatim dividuntur, et singulis singula dona tribuuntur. In Christo siquidem solo omnis plenitudo donorum, quia omnis plenitudo divinitatis in eo habitat. Unde plenus gratiae et veritatis ab consistit. Ipse enim, prout vult, gratiam donorum largitur, aliis dans sermonem sapientiae, aliis scientiae, aliis fidem, atque ita unicuique virtute Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
magnahic & sola di gra sideliter & sobriae con¬
derantib: euidenter ostendit᷑ ut intellegant homs
pereandem grãm seiustisi cariposse a peccatis
n quã faccuimẽ ut homo xp̃s Nullũpossit ha¬
bere peccatã Sicscam uirginẽ matrem
scilica siludi angelus salutauit quando ei fus¬
turum Nuntiauit partũ Aue inquid grãplen
& paulo post: Inuenistiait grãm a puddm¬

Expanded text:
ideliter et sobrie considerantibus evidenter ostenditur? ut intelligant homines per eamdem gratiam se justificari posse a peccatis, per quam factum est ut homo Christus nullum possit habere peccatum. Sic sanctam Virginem matrem scilicet Filii Dei, angelus salutavit, quando ei futurum nuntiavit partum: Ave inquit gratia plena; et paulo post: Invenisti ait gratiam apud
Abbreviated transcription (Latin):
hon credit᷑ Congruenterdictus emissus ille
incarneapparuit cnisuis se autem illum qui
non apparuit sorma igitur illa susceptioho pi
um sili secum inuisiui eundem ⁊ lurinuis. bile sacien
misisse eũ dictus Itauero accepta ẽ formaseru
a manerte in cõmutabilis formadĩ quoduoro in
prma apparuit carnalib oculis ab inuisibi liscu
Exuna sersentia apostoli duae insilio dinature
incelle gunsur: Vna in quaẽ ꝑ omã aequalispa¬
ri ciltera in quaminor est patre ubiait qui

Expanded text:
Congruenter dictus est missus ille, qui in carne apparuit misisse autem illum, qui in ea non apparuit. Forma igitur illa suscepti homium Filio secum invisibili, eumdem Filium visibilem faciendo, misisse eum dictus est. Ita vero accepta est forma servi, ut maneret incommutabilis forma Dei. Quod vero in Filio apparuit carnalibus oculis, ab invisibili sancta Ex una sententia Apostoli duae in Filio Dei naturae intelliguntur: una, in qua est per omnia aequalis Patri: altera, in qua minor est Patre, ubi ait: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quantum enim ꝑtin& ad aurisauditũ Non
omis quiaudient uiuent Multi enĩ audiunt
Audiendo & ñ credendo non obo ediun no
oboediendo nonuiuent. Itaq: hi qui audient
Hil ẽ aliud quam quod obaudient quier
uimultoties legatur quoda pparuiss& đs¬

Expanded text:
im pertinet ad auris auditum, non omnes qui audient vivent: multi enim audiunt audiendo et non credendo non obaudiunt: non obaudiendo non vivunt. Itaque hic, qui audient, nihil est aliud quam qui obaudient. Qui ergo vis multoties legatur quod apparuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ae qualiter ꝓcedit: & cũ patre & silio aequali t̃
tus defilio Totusinpatre mun& & totus insi¬
lio quia sieman& ut ꝓcedat si eꝓpcedit ut mantat
VNdenaturalit̃ hanchab& cũ patre & filio
unitatis plenitudinẽ & plenitudinis anitatem
atcotu patrem habeat totũq silium ipseqito
a patre & filio cotus ae quali terdatur immo
& aseipsodat᷑ sicuc silius deco dicit spsubi uut
spirat ipse in ꝓph&is locutus ẽ peripsũmaros¬
toli sin&imore sȩculariũ po testatum ter¬
timonium ꝓstrebanT dexp̃oquia ipselo¬
quebatur inillis sicut ipse dnsait Noneniuos
estis quilo quimini sed sp̃s patrisũri. quilo qͥ tur
sapiersia Ĩprepara ditus id÷ consolator dicit᷑ quia
reuera dumdo nasa cram̃toꝵ distribuit consola

Expanded text:
aequaliter procedit, et cum Patre et Filio aequaliter tus de Filio; totus in Patre manet, et totus in Filio, quia sic manet ut procedat, sic procedit ut maneat. Unde naturaliter hanc habet cum Patre et Filio unitatis plenitudinem, et plenitudinis unitatem, ut totum Patrem habeat, totumque Filium; ipseque a Patre et Filio aequaliter datur, imo et a seipso datur, sicut Filius de eo dicit: Spiritus, ubi vult, spirat . Ipse in prophetis locutus est, per ipsum Apostoli sine timore saecularium potestatum testimonium proferebant de Christo, quia ipse loquebatur in illis , sicut ipse Dominus ait: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur sapientia, ipse Paracletus, id est, consolator dicitur, quia revera dum dona sacramentorum distribuit, consola
Abbreviated transcription (Latin):
demuntate substantiae &ie qualita te cũ pa¬
tre&silio consistit: Siue enĩ sit unitas amboꝵ
si uescĩtas siue caritas siue ideo unitas quia ca¬
ritas. & ideo curitas quia scĩtas Nequa quãmi¬
nor est in aliquo ilis ex quib ꝓcedit & hece
sum macaritas qua genitus agignenđo diligat᷑
senitoremq: suumdiligat & id eonionã plius
quã eriasurt : Vnus diligens unũ quideillo est

Expanded text:
dem unitate substantiae et aequalitate cum Patre et Filio consistit. Sive enim sit unitas amborum, sive sanctitas, sive charitas; sive ideo unitas quia charitas, et ideo charitas quia sanctitas: nequaquam minor est in aliquo illis ex quibus procedit. Et haec est summa charitas, qua genitus a gignente diligatur, genitoremque suum diligat, et ideo non 724 amplius quam tria sunt: unus diligens eum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
filius uita: Pateruita in sem& ipsononabalio flus
ta in sem& ipso sed apatre. Qui eũ talege nuit utu
am haber& in se m&ipso : dictum quip peest: si cut
pseflius ait sicut pat ha b& uitam in sem& ipsõ
scdedit & filio uitam habere insem& ipso id est genu¬
c filiumuitam in sem& ipso habentem hoc solũ in¬
er est qđ pateruitaẽ Non nascendo Filiusuita
est nastendo Paterdenullo patre silius dedõ
icre. Pater propter filiũ pat̃ est silius uero
s quod silir sẽ propter patsemest: & quod
em& ipso genuit filium quies s& uita insem&¬
so. Ideo &ipse filiusart si cut iuuit pater
&ego uiuo ꝓpt̃ patrem Non ita dictũ ÷ quasi
quasi
pse m& ipso silius ꝓpriam non habesecutam
sed parti ipatrone paternae uitae uitam haber&
Sicuto culus carnalis partci pationae lucisalteri¬
uslum̃ aaccipit quodrã hab& in sem& ipso Nisi
aliunde mutuass& sediam iamq: talisa patse
genitus ÷ silius quiin sem& ipso uiuer& sicut

Expanded text:
que essentia. Pater vita in semetipso, non ab alio; Filius ita in semetipso, sed a Patre, qui eum talem genuit ut vitam haberet in semetipso. Dictum quippe est, sicut ipse Filius ait: Sicut Pater vitam habet in semetipso, sic dedit et Filio vitam habere in semetipso , id est genuit Filium, vitam in semetipso habentem. Hoc solum interest, quod Pater vita est non nascendo, Filius vita est nascendo; Pater de nullo patre, Filius de Deo Patre; Pater propter Filium Pater est, Filius vero et quod Filius est propter Patrem est, et quod semetipso, genuit Filium qui esset vita in semetipso. Ideo et ipse Filius ait: Sicut vivit Pater, et ego vivo propter Patrem . Non ita dictum est, quasi in semetipso Filius propriam non haberet vitam, sed participatione paternae vitae vitam haberet, sicut oculus carnalis participatione lucis alterius lumen accipit, quod non haberet in seipso nisi aliunde mutuasset. Sed jam jamque talis a Patre genitus est Filius, qui in seipso viveret. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ce administrationes oꝑtissime eximius m¬
n om̃s surs ad mynistratorii sp̃s admy nistratur¬
men ropter eos qui hereditatẽ capiurt s.ditis
Volerse s intellegi illa oma Non solũ ꝑ angelos facta
sed &ia ꝑptros facta que inux erib legurtur sis¬
prior pangelos ministrata e ẽ ostendit. Nostreus
salatis originem & plenitudinẽ ꝑ ipsum dĩ filiũme
in sequensib: ei dem epistolaẽ uerbis mynistra
ct̃ demonstraut & bcatus steplianus ptomartyran
angeli e locitisur in ꝑsona illius quieo đrexet rg
noeri potest cur soptum nondicat apparut angs¬

Expanded text:
 administrationes, apertissime eximius munNonne omnes sunt administratorii spiritus ad ministratpropter eos qui haereditatem capiunt salutis ; volens intelligi illa omnia non solum per angelos facta, sed etiam propter nos facta, quae in veteribus leguntur figpriori, per angelos ministrata esse ostendit; nostrae vero salutis originem et plenitudinem per ipsum Dei Filium mox in sequentibus ejusdem epistolae verbis ministratam esse demonstravit. Et beatus Stephanus protomartyr anangeli, et locuti sunt in persona illius qui eos direxerat . Sed quaeri potest cur Scriptura non dicat: Apparuit ang
Abbreviated transcription (Latin):
Absq: dubitatione ideo spsss bisdatus ẽ ut com¬
Amendarens duo precepta curitatis. duo sunt
enĩ prȩcepta sed una ẽ caritas. Sicestiam un
spr̃ & duo data Nec alia caritas diligit proximũ
aliud ds̃ aliud ꝓximus tameriuna caritate dili¬
gendus ẽ ds̃ & proximꝰ Dm̃ plus scipso ꝓximũ
dit Hicinuenit cuidar& sedindeattulit quid da¬

Expanded text:
Absque dubitatione ideo Spiritus sanctus bis datus est, ut commendarentur duo praecepta charitatis. Duo sunt enim praecepta, sed una est charitas; sic etiam unus Spiritus, et duo data. Nec alia charitas diligit proximum, aliud Deus, aliud proximus, tamen una charitate diligendus est Deus et proximus. Deum plus seipso, proximum cendit. Hic invenit cui daret, sed inde attulit quid
Abbreviated transcription (Latin):
Nlondesolo paire sicut aduersaruiuolan intelle¬
nuur dictum ss ddaota sca trinitate que e unus sol
ds similiter de patresolo None intellegen lum
quo dapostolusait beatus & solus pocens Rex regum
dominus dominantiũ Qui solus hab& in motalia¬
tem & in ce habitat macces sibilem que nemolum

Expanded text:
de solo Patre, sicut adversarii volunt intelligitur dictum, sed de tota sancta Trinitate, quae est unus, solus Deus. Similiter de Patre solo non est intelligendum quod Apostolus ait: Beatus, et solus potens, Rex regum et Dominus dominantium, qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inacces
Abbreviated transcription (Latin):
ducdates maiestictis in xp̃o in quo est unita sin¬
diuiduce personce . Item idem qui supmo &
unde supite. Perhaet quo que discimus dm̃
solum nos se cogitationes hominum
Si autem desaluatore dicitur. uidens iħs
cogitationes eorum uullusq potest uidere
tio in amos proph&cm. Tunc inquit pri¬
eius siue quicum eoenant : a maritudine.
sunt repl&i. Idem quoque in tachocriam
libro primo Nec mirum cut si xp̃sdica¬
tur omni potens cui tradita est omnispo¬
testas incaelo & interne. & quidic itom¬
nia quae patris sunt mea sunt. Quomodo
catholicus a estimaripotest quitot & tuen

Expanded text:
dualitas majestatis in Christo in quo est unitas indualitas majestatis in Christo in quo est unitas individuae personae. Item idem qui supra et unde supra: « Per haec quoque discimus, Deum solum nosse cogitationes hominum. Si autem de Salvatore dicitur: Videns Jesus cogitationes eorum ; nullusque potest videre tio in Amos prophetam: « Tunc quoque priejus, sive qui cum eo erant, amaritudine sunt repleti. » Idem quoque in Zachariam lib. primo: « Nec mirum, ait, si Christus dicatur omnipotens, cui tradita est omnis potestas in coelo et in terra . Et qui dicit: Omnia quae Patris sunt, mea sunt . » VIII. Quomodo catholicus ae
Abbreviated transcription (Latin):
est homo quiconfidit in homine ergo
maledicti erunt qui iħm tantum hominẽ
confitentur . Quod si nobis oppositum
fuerit quod & nos credamus ineũ quidicit
Nuncautem quaceritis me inter ficere. Hominẽ
qui ueritatem uobis locutus sum quam ecudiui
ado : Hoc abitham non fecit. uos facitis ope¬
nt patris uestri. respondebimus illud apos
tolicum. & sixpm aliquando iuxta carnẽ
cognouimus sed nunciam non nouimus.
Deniq idem apostolus in principio epistolae
suae scribit aadgalathas : Pcculus capos¬
tolus non ab hominibus neq perhominẽ
uit eum amostuis & qui mecum sunt om¬
nes fratres. sienim mors absorbata est
inuictoria quac renon carnis humilitas
quae propter humanam salutem cdsũp¬
ta est indiuinitatis transierit maiesta¬
tem ut facer& utrumqiunum. Non hic
bectus hieronimus confusionem dua¬
rum designat. Natunacrum sed unita¬
tem potenticce ut credamus unã poten¬
diam diuinitatis in xp̃odño dõ nostro nedicatur

Expanded text:
est homo qui confidit in homine , ergo est homo qui confidit in homine , ergo maledicti erunt qui Jesum tantum hominem confitentur. Quod si nobis oppositum fuerit quod et nos credamus in eum qnunc autem quaeritis me interficere, hominem, qui ueritatem uobis locutus sum, quam audiui a deo; hoc Abraham non fecit. uos facitis opera patris uestri, respotolicum: Etsi Christum aliquando juxta carnem cognovimus, sed nunc jam non novimus . Denique idem Apostolus in principio epistolae suae scribit ad Galatas: Paulus apostolus, non ab hominibus, neque per hominem, vit eum a mortuis, et qui mecum sunt omnes fratres . Si enim mors absorpta est in victoria , quare non carnis humilitas, quae propter humanam salutem assumpta est, in divinitatis transierit majestatem, ut faceret utrumque unum? » Non hic beatus Hieronymus confusionem duarum designat naturarum, sed unitatem potentiae, ut credamus unam potentiam divinitatis in Christo Domino Deo nostro, ne dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
dexp̃o dicit ut rumillum hominem ueletiã
dm̃ uoluisse intellegu ANexperimentum
unquit queritis illius qui inme loquitur xp̃s
Quo loco uolo ut edisse ns mihi. ofelix̃ hun
quem loqui capostolus intra sedicit. homi
sit cards si homo quo modo in corde eius
corpus loquĩ potent᷑ clterius. siđs ergo
non homo xp̃s sed ds̃. Quia cum locutus
ds̃. Vides itaq uihiles se hiciam quod contra
haec dici quect. Nec disiunctionem cnt diui
Nulla hic recipi sepanttio potest nulla dis¬
cis sio unatantum est simplex unatintum
sana confessio cedontre amare colere
xp̃mdm̃ Concordatquoq becitus hieroni¬
mus pnte scriptorum sensibus patrum
quod homo as sumptus a uerbodi indiuini¬
tatis glorificatus sit potentiam ađq indi¬
uisa maiesticte ds̃ unus cador&ur in xp̃o
Hunc eundem sensum in libro tertio com.¬
mentiriorum hieremiae proph&ce
expressius ponens ubi ait. si maledictus

Expanded text:
de Christo dicit, utrum illum hominem vel etiam de Christo dicit, utrum illum hominem vel etiam Deum voluisset intelligi: An experimentum, inquit, quaeritis illius qui in me loquitur Christus ? Quo loco volo ut edisseras mihi, o Felix! hunc quem 825 loqui Apostolus intra se dicit, homo sit an Deus? Si homo, quomodo in corde ejus corpus loqui poterat alterius? Si Deus, ergo non homo Christus, sed Deus: quia cum locutus stus Deus. Vides itaque nihil esse hic jam quod contra haec dici queat. Nec disjunctionem aut divisNulla hic recipi separatio potest, nulla discissio; una tantum est simplex, una tantum sana confessio adorare, amare, colere Christum Deum. Concordat quoque beatus Hieronymus praescriptorum sensibus Patrum, quod homo assumptus a verbo Dei in divinitatis glorificatus sit potentia atque indivisa majestate Deus unus adoretur in Christo, hunc eumdem sensum in libro tertio Commentariorum Jeremiae prophetae expressius ponens, ubi ait : « Si maledictus
Abbreviated transcription (Latin):
tiaens lata substantiam. & illud quod fuenit
quondam hominis factum ẽ totum dĩ. et ideo
non nouimus xpm secundum carnem quia
ub sorbtu perdiunam maiestatem in fir¬
mitatẽ corporeu ahil sacro pesed& cor¬
pori ex quo in bicillitas in eo carnis posst
substantiae duplicis. factum ẽ urtutis unius
sum utique non sit dubium xpmquicrudfi
exmncuestate diuina: Et paulo post. Bene
ergo a postolus missum se sicut ddo patre
itu& ado filio predicans confassionem
sttim dominicae in carnationis cediun¬
xit dicens qui suscitunt eum umortuis
Verum scilic& in carnatidi corpus suscitatum
a mostuis docens. Iuxta illud & si cognoui¬
mus ꝓ pm secundum carnem: Bene ad dens
sed nunciam non nouimus hocenimse in eo
nos sedicit secundum carnem quod sit amor¬
tuis suscitatus. Ineo uero secum iam non
nosse secundum carnem quod cessante car¬
nis frgilitacte in solaeum nouerit diesse
uistute. Audiigitur quididem a postolus

Expanded text:
translata substantiam; et illud quod fuerat translata substantiam; et illud quod fuerat quondam hominis, factum est totum Dei. Et ideo non novimus Christum secundum carnem, quia absorpta per divinam majestatem infirmitate corporea, nihil sacro resedit corpori ex quo imbecillitas in eo carnis possit substantiae duplicis, factum est virtutis unius. Cum utique non sit dubium Christum, quiex majestate divina. » Et paulo post : « Bene ergo Apostolus missum se sicut a Deo Patre, ita et a Deo Filio praedicans confessionem statim Dominicae incarnationis adjunxit dicens: Qui suscitavit eum a mortuis ; verum scilicet incarnati Dei corpus suscitatum a mortuis docens juxta illud: Et si cognovimus Christum secundum carnem, bene addens: sed nunc jam non novimus: hoc enim se in eo nosse dicit secundum carnem, quod sit a mortuis suscitatus: in eo vero se eum jam non nosse secundum carnem, quod cessante carnis fragilitate in sola eum noverit Dei esse virtute. » VII. Audi igitur quid idem apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
c& sensus ibi in utroq conueniat sacnementum
tamen perfectae fidei sententia expressior
confirmat & si cognouimus secundum carhẽ
xp̃msed nunciam non nouimus. Videlic& quis
prius eum & hominem scimus & dm̃ cunctun¬
dum dm̃ ces sunte in firmitate carnis nihial
in eo iam nouimus uisiuis tutem diuinitutis
quia totum indo uistus est maiesteis diui¬
nae abies se desut infirmitas inbicillitu¬
tis humanae. Omne ergopenitus hoctesti¬
monio mysterium & sumptae carnis & per¬
iifectie diuinititis exposuit. Dicens enim
& si cognouimus x pm secundum carnem
saent mentum nati in carnedi locutus est.
Adiciens caitem nunciam non nouimus uim
depositie infirmitatis explicuit. Acper
hoc cognitio illius carnis ad significationĩ
pertin& hominis ignonetio cutem eed ho¬
horem diuinitatis. hoc est enim dicere¬
cognouimus xpm̃ secundum carnem quam diu
quod secundum carnem cgnos ceretur fuit.
Nunc iam non nouimus post quam essediui¬
sit Natunt enim carnis inspiritadem est

Expanded text:
 sensu sibi in utroque conueniat, sacramentum tamen perfectae fidei quasi sententia expressiore confirmat dicens: et si cognouimus secundum carnem Christum, sed nunc iam non nouimus, uidelicet quia prius eum et hominem scimus et deum, nunc tantum deum. cessante enim infirmitate carnis nihil in eo iam nouimus nisi uirtutem diuinitatis, quia totum in eo uirtus est maiestatis diuinae, ubi esse desiit infirmitas imbecillitatis humanae. omne ergo penitus hoc testimonio mysterium et sumptae carnis et perfectae diuinitatis exposuit. dicens eum et si cognouimus Christum secundum carnem sacramentum nati in carne dei locutus est, adiciens autem nunc iam non nouimus uim depositae infirmitatis explicuit. ac per hoc cognitio illa carnis ad significationem pertinet hominis, ignoratio autem ad honorem diuinitatis. hoc est enim dicerecognouimus Christum secundum carnem, quamdiu quod secundum carnem agnosceretur fuit: nunc iam non nouimus, postquam esse desiuit. natura e
Abbreviated transcription (Latin):
bat patris. Aut quomodo eẽ xp̃iani possut quidicũn
Aliũ eẽfilium Aliũ dĩ uerbum. Haec tucuisq & se¬
quentia eiusdem sententiae ad sumpsisti tibi inauxiliũ
quae & ipsa uulde tibi contraria eẽ intelloguntur
ponis eiusdem patris athanasii uerba dicentis ñ ꝑ
adoptionem haec fuctu sunt cibsit. Sicut quidam
Ex estimauerunt s ed sicut ẽ ueritas homine fuctosil¬
uatore totius humani generis sulus fultuẽ
Si enim adoptione erat incorpore uerbum secundũ
illos. quod uutem adoptone dicitur funtusiuẽ
Reporitur & pututiue s alus. Vides nequã fostis simo
ueritutis ari&e fulsitutis tuae murum istoꝓba¬
tissim: cutholicae fidei miles destruit. Ait ituque
quid uutem putas temerarii fusti suñ ut dicerei x p̃m
quicurne pussi ẽ & crucifixus non eẽ
ditior dm̃m & suluatorem & dm̃ & filium patris

Expanded text:
bat Patris? Aut quomodo esse Christiani possunt, qui dicunt alium esse Filium, alium Dei 850 Verbum? » Haec tacuisti, et sequentia ejusdem sententiae assumpsisti tibi in auxilium, quae et ipsa valide tibi esse contraria intelliguntur. Ponis ejusdem Patris Athanasii verba dicentis : « Non per adoptionem haec facta sunt, absit; sicut quidam existimaverunt; sed sicut est veritas, homine facto Salvatore, totius humani generis salus facta est. Si enim adoptione erat in corpore Verbum secundum illos, quod autem adoptione dicitur, phantasia est, reperitur et putative salus. » Videsne quam fortissimo ariete falsitatis tuae murum iste probatissimus catholicae fidei miles destruit? Ait itaque: « Quid autem putas? Temerarii facti sunt, ut dicerent Christum, qui carne passus est et crucifixus, non esse Dominum Salvatorem, et Deum, et Filium Patris
Abbreviated transcription (Latin):
mur in ea. Idcircoplenius huius proph¬
tiue. sensum posuimus. ut intelle¬
gatur quam longe aliterbeatus hies¬
nimus intractatueius dem propheto
huius uisionis sensum uel intellegentiu
exposuis so. Ponis quoque ser mones
beati ambrosu. sed pertur bans unius
pronominis adiectione senstonillius
dauid secundũ gloriam sucm dñs ẽ
secundum corporalis successionis seri¬
emfilius ẽ. Dondeficiens ase sed nostrae
ius sibi adoptionis adquirens tuuero

Expanded text:
mur in ea » . Idcirco plenius hujus prophmur in ea » . Idcirco plenius hujus prophetiae sensum exposuimus, ut intelligatur quam longe aliter beatus Hieronymus in tractatu hujus prophetiae, hujus visionis sensum vel intelligentiam exposuisset. IX. Ponis quoque sermones beati Ambrosii, sed perturbans unius pronominis adjectione sensum illius David secundum gloriam suam Dominus est; secundum 853 corporalis successionis seriem Filius est, non deficiens a se, sed nostrae jus sibi adoptionis acquirens. » Tu vero
Abbreviated transcription (Latin):
iesu & cimiciseius qui sunt uiri porten¬
dentes id est proph&is. & sacerdo¬
tio iudueorum. promissus ẽ. ille
dequoscriptũ ẽ. Ece uir oriens nomeri
eius. Et in euangelio: in quibus cisitauit
nos oriens exalto & lupis angula¬
ris. quisine manibus demonte preci¬
sus. Contriuit uniuersa mundi regna
superquem lapidem septem oculi
sunt. Id est septem dona scĩ sp̃s quac
inisaia leguntur super florem re¬
quiestere quide uirga radicis iesse.
germinauit. Excuius per sona incantico
canticorum dictum legitur. Ego flos
campix lilium conuallium dequo &ium
lapide mox subiungitur. Celaboscultu¬
ram eius dicit dñs exercituum. & au¬
feram iniquitatem terrue illius indie
una Istum uero lapidem quidatus est
coram iesu clauis crucis & lancea milit
faciam uulnerari. & in illius pas sione
auferam iniquitatem terrae illius
indie una. Dequa scriptum est haec
ẽ dies quam fecit dñs exultemus & le¬

Expanded text:
. Jesu et amicis ejus, qui sunt viri porten. Jesu et amicis ejus, qui sunt viri portendentes, id est, prophetis et sacerdotio Judaeorum promissus est ille, de quo scriptum est: Ecce vir oriens nomen ejus . Et in Evangelio: In quibus visitavit nos oriens ex alto : et lapis angularis, qui sine manibus de monte praecisus contrivit universa mundi regna . Super quem lapidem, septem oculi sunt, id est, septem dona sancti Spiritus, quae in Isaia leguntur , super florem requiescere, qui de virga radicis Jesse germinavit. Ex cujus persona in Cantico canticorum dictum legitur: Ego flos campi, et lilium convallium . De quo etiam lapide mox subjungitur: Caelabo sculpturam ejus, dicit Dominus exercituum, et auferam iniquitatem terrae illius in die una . « Istum vero lapidem , qui dictus est coram Jesu, clavis crucis, et lancea militis faciam vulnerari, et in illius passione auferam iniquitatem terrae illius in die una, de qua scriptum est: Haec est dies, quam fecit Dominus, exsultemus et laete
Abbreviated transcription (Latin):
Quianumquam ueram accusationem
inuenit in illo. sed in omni temptctione
uictus quasi fugax latro. & timidus bellator
reces sit abeo Uel quomodo conuemie declo ihũ
ut dicat tiangelus. ecce abstuliate in¬
iquitatem tuam quinullam habuit iniqui¬
tatem nec ullus angelus fortior illo
fuit ut eum mundarea peccato debu¬
iss&. Dum ibs nostermagni consilu
angelus missussit a paterna sede totiu
mundipur gare peccata. Ponit quoqy
non confirmando sed ostendendo idem
praefactus doctor quorundam opini¬
ones: quomodo hec dexp̃o intellegi uelu
& de torre erutodicit quodiesus inbab¬
Non timen babilonia igne consumptũ
id est peccatorum nigridine . non ustulia
id est nulla flumma uitiorum uel salts
ad tactum. sed ab omni peccutorem.
sorde immunem sicut aurum igne ꝓbaũ
ubidictum ẽ audi iesus sacerdos magne
cu& amicitui quibubitant coramte
quic uiri portendentes sunt. Eae enim
ego ad ducam seruum meum orientẽ
quia ecce lapis quem dedicoramic sũ.

Expanded text:
am veram accusationem invenit in illo: sed in omni tentatione victus, quasi fugax latro, et timidus bellator recessit ab eo. Vel quomodo convenit de Deo Jesu, ut dicat ei angelus: Ecce abstuli a te iniquitatem tuam, qui nullam habuit iniquitatem? Nec ullus angelus fortior illo fuit, ut eum mundare a peccato debuisset: dum Jesus noster magni consilii angelus missus sit a paterna sede totius mundi purgare peccata. Ponit quoque, non confirmando, sed ostendendo idem praefatus doctor quorumdam opiniones, quomodo haec de Christo intelligi velint: et de torre eruto dicit, quod Jesus in Babon., non Babylonio igne consumptum, id est, peccatorum nigredine non ustulatum, id est, nulla flamma vitiorum vel saltem attactum, sed ab omni peccatorum sorde immunem, sicut aurum igne probatum ubi dictum est: Audi Jesu sacerdos magne, tu et amici tui, qui habitant coram te, quia viri portendentes sunt: Ecce enim ego adducam servum meum Orientem, quia ecce lapis, quem dedi coram Jesu,
Abbreviated transcription (Latin):
sectã maxime destruit. & dũfor¬
te intellegeres quaedã in cius tes¬
timoniis uerbatuis sensib: contra¬
ria eẽ omisi sti inmedio. quaeait
pe contrate ipsũ dicere uidereris
Ponamus ituq plenã illius senten¬
diã uit gnoscatur quanta malitia
abstulisti qđ firmissime contra
de eẽpositũ intellegitur. Quomo¬
do autẽ inquit ambigere Audoꝵ
quidicuntur xp̃iani si qui ex ma

Expanded text:
sectam maxime destruit: et dum forsectam maxime destruit: et dum forte intelligeres quaedam in ejus testimoniis verba tuis sensibus contraria esse, omisisti in medio quae ait, ne contra te ipsum dicere videreris. Ponamus itaque plenam illius sententiam, ut agnoscatur quanta malitia abstulisti quod firmissime contra te esse positum intelligitur . « Quomodo autem, inquit, ambigere audent, qui dicuntu