comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cestamitũ cius suꝑ sicͥficia. Hoo nos de
cęlo et̃. uenturũ ad uiuos ⁊ mortuos uidi¬
candos. Manifestꝰ enĩ ueniet int̾ ustos
⁊ ĩuustos iudicaturꝰ iustȩ qui prius ue¬
nit occultꝰ ab inuistis udicandus iniustȩ
Ipse inquã manifestꝰ ueniet ⁊ nõ silebit
idẽ. in uoce uidicis euidens apparebit
qͥ priꝰ cũ ueniss occultꝰ ante iudicem
siluit. quando sicut ouis ad immolandũ
ductus ẽ: et sicut agnus coram conden¬
te fuit sine uoce quẽadmodũ de illo
te cũ in ysaię ꝓpħecia tale aliquied
tractaremꝰ : quomͦ cent. hȩo intelli¬
genda iã diximus. Quod uͦ dictũ est
rectȩ cęlũ appellantur. nimirũ hoc
ẽ. qđ ait apłs. simulcũ illis rapiemur
innubibus in obuiã xp̃o inaera. Nã
sursũ. quasi possit eẽ. nͥ sursũ: Qđ
aũ adiunctũ ẽ. ⁊ t̾rã discernere popłm
suum si tantũmꝰ subaudiatur ad uoca¬
bit idẽ. ad uocabit ⁊t̾rã nec subaudi¬
tur sursũ: hunc uidetur habere

Expanded text:
icia. Hoc nos de caelo esse uenturum ad uiuos et mortuos iudicandos. Manifestus enim ueniet inter iustos et iniustos iudicaturus iuste, qui prius uenit occultus ab iniustis iudicandus iniuste. Ipse, inquam, manifestus ueniet et non silebit, id est, in uoce iudicis euidens apparebit, qui prius cum uenisset occultus, ante iudicem siluit, quando sicut ouis ad immolandum ductus est et sicut agnus coram tondente fuit sine uoce, quem ad modum de illo te, cum in Esaiae prophetia tale aliquid tractaremus, quo modo essent haec intellegenda, iam diximus. Quod uero dictum esrecte caelum appellantur, nimirum hoc est, quod ait apostolus: Simul cum illis rapiemur in nubibus in obuiam Christo in aera. Nam sursum, quasi possit esse nisi sursum? Quod autem adiunctum est: Et terram discernere populum suum, si tantummodo subaudiatur aduocabit, id est aduocabit et terram, nec subaudiatur sursum, hunc uidetur habere
Abbreviated transcription (Latin):
quia ⁊ elaint inpeccatoribꝰ pace̾ peccatoꝵ
intuens: ita ut int̾ cet̾a dicere qͦmͦ sciuit
ds̃ isiẽ. scientia in altissimo: diceret etiã
nunqiid uane iustificaui cor meũ n laui
int̾ innocentes manus moas. Ut autẽ
solueret hanc difficillimã quęstionõ quę
fit cũ uident᷑ bonicẽ. miscri ifelices mali
hoc inquit labor ẽ. añ me donec intrem
inscũariũ dĩ untelligã in nouissima. Iudi¬
cio qͥppe nouissimo nõ sic erit: s inaꝑta
iniquorũ miseria. ⁊ aꝑta felicitate iusto¬
rũ longe quã nc̃ ẽ. aliud apparebit. Cũ xxix¬
autẽ ãmonuisset ut meminisset legis
moysi orm̃ p̃iudebat eos multo adhuotpr
nõ eã sp̃alit̃ sic̃ oportueratꝰ accepturos:
c̃cinuo subiecit Et ecce ego mittã uobis
eliã tesbiten ante quã ueniat dies dm̃
magnꝰ ⁊ illustris. qͥ c̃ũtat cor patris ad filiũ.
icor hominis ad pximũ suũ: neforte ueni¬

Expanded text:
quia zelauit in peccatoribus, pacem peccatorum quia zelauit in peccatoribus, pacem peccatorum intuens; ita ut inter cetera diceret: Quo modo sciuit Deus, et si est scientia in Altissimo? diceret etiam: Numquid uano iustificaui cor meum et laui in innocentibus manus meas? Ut autem solueret hanc difficillimam quaestionem, quae fit, cum uidentur boni esse miseri et felices mali: Hoc, inquit, labor est ante me, donec introeam in sanctuarium Dei et intellegam in nouissima. Iudicio quMe nouissimo non sic erit; sed in aperta iniquorum miseria et aperta felicitate iustorum longe quaum admonuisset, ut meminissent legis Mosi — quoniam praeuidebat eos multo adhuc tempore non eam spiritaliter, sicut oportuerat, accepturos — continuo subiecit: et ecce ego mittam uobis Helian Tesbiten, antequam ueniat dies domini magnus et inlustris, qui conuertet cor patris ad filium et cor hominis ad proximum suu
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾as eẽ. nescientes in illa mmura corruert̃.
ut dicere audẽt̃. Uanus ẽ qui seruit dõ.
& quid ãpliꝰ quia custoduumꝰ mandata eius
i quia ãbulauimꝰ supplices añ faciẽ dni om̃i¬
potentis: & nuc̃ nos beatos ditimꝰ alienos.
iȩdificant᷑ om̃s qͥ faciunt iniquitatẽ. Quibꝰ
eorũ ũb quodã mͦ ꝑpħa cõpulsus ẽ. nouissi¬
mũ p̃nunciare uidiciũ. ubi mali nec saltĩ
falso sint beati: s aꝑtissime miserrum appareãt
et boni nulla tp̃rali saltĩ miseria laborent
s clara ac sẽpit̾na beatitudine ꝑfruant᷑.
Oixerat qpͥpe istorũ calia quędã ũba etiã¬
suꝑiꝰ dicentiũ: Omis qui fac̃ malũ bomiis
ẽ. in conspoctu dnĩ. ⁊tales ei placent. Ao
hȩc inquã c̃tͣ dm̃ murm̾a ꝑuenerunt.
lege̾ moysi accipienoo carnalit̃. Unoe ⁊
inpsalmo
ille spͥcuagesimo scdo pene comotos dicit
fuisse pedes suos ⁊ offusos gressꝰ utiq inlapsũ

Expanded text:
figuras esse nescientes, in illa murmura corruerunt, figuras esse nescientes, in illa murmura corruerunt, ut dicere auderent, Vanus est qui servit Deo: et quid amplius, quia custodiuimus mandata eius et quia ambulauimus supplices ante faciem Domini omnipotentis? Et nunc nos beatos dicimus alienos, et aedificantur omnes qui faciunt iniquitatem. Quibus eorum uerbis quodam modo propheta conpulsus est nouissimum praenuntiare iudicium, ubi mali nec saltem falso sint beati. sed apertissime miserrimi appareant, et boni nulla temporali saltem miseria laborent, sed clara ac sempiterna beatitudine perfruantur. Dixerat quippe istorum  qui facit malum, bonus est in conspectu Domini, et tales ei placent. Ad haec, inquam, contra Deum murmura peruenerunt legem Moysi accipiendo carnaliter. Unde et ille in psalmo septuagensimo secundo paene commotos dicit fuisse pedes suos et effusos gressus suos, utique in lapsum,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ seruit ei. qr ecce dies uenit ardens sicut
dibanus ⁊ coburet eos. ieruntꝰ om̃s alienge¬
nȩ ⁊ uniuĩsiqui faciunt inqͥtatẽ stipula.
uob quicimetis nom̃ meũ sol uisticię: ⁊ sani¬
tas in pennis eiꝰ. iegrediemini ⁊salietis sic̃¬
ab inustis. quę sub isto sole in huiꝰ uitȩ uani¬
tate nõ cernit᷑ : quando sub illo sole iusticię¬
i inillius uitę manifestatione clarebit cunc ꝓfecto
erit uidiciũ quale nunquã funit:. Qđ uͦ sub iung̃¬
mandaui cis inchoreb ad omem isrł p̃cepta
mea undicia oportune cõmemorat pꝰ declara¬
cũ fuc̾ũ cã magnũ int̾ obseruatores legis con¬
tẽpcoresq disc̾m̃ : simul etiã ut discant legẽ
spintalit̾ intellig̾e ⁊inueniant in ea xp̃m
ipsa discrecio Nõ enĩ frustra idẽ dñs ait¬
iundeis sicrecdetis moẏsi credetis ⁊ michi:
de me enĩ ille scͥpsit. Carnalit̃ qͥppe accipi
endo legẽ ⁊ eiꝰ ꝓmissa t̾rena. rerũ cęlestiũ

Expanded text:
 Quia ecce dies venit ardens sicut clibanus, et comburet eos, et erunt omnes alienigenae, et universi qui faciunt iniquitatem, stipula: vobis qui timetis nomen meum sol justitiae, et sanitas in pennis ejus, et egredieminiab iniustis, quae sub isto sole in huius uitae uanitate non cernitur, quando sub illo sole iustitiae in illius uitae manifestaterit judicium quale nunquam fuit. CAPUT XXVIoreb ad omnem Israel, praecepta et iudicia opportune commemorat post declaratum futurum tam magnum inter obseruatores legis contemtoresque discrimen; simul etiam ut discant legem spiritaliter intellegere et inueniant in ea Chrisipsa discretio. Non enim frustra idem Dominus aitludaeis: Si crederetis Moysi, crederetis et mihi; de me enim illendo legem, et ejus promissa terrena rerum coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
talẽ quał nunc ẽ. ubi sidixcrimꝰ quia
peccatũ nõ habemꝰ nõs ipsos seducimus.
iueritas in nob̾ nõ ẽ : s quał tunc erit
uelut arca ꝑuencilationẽ ita ꝑuidiciũ
purgata nouissimũ: Cis quoq igne
mũdatis quibꝰ tał mundatio necessaria
ẽ. ita ut nullus om̃o sit qui offerat sacͥficiũ
ꝓpeccatis suis. Om̃s enĩ qͥsic offerunt.
offerunt ut eũ obculerine acceptũq
dõ fuerit. tunc dimitant᷑. Uolens autẽ
xxui
ds̃ ostende cuutatẽ suã cunc inistacon¬
suetudine nõ futurã: dix̃ filios leui ob̾¬
laturos hostias ininsticia. Nõ gͦ in pecca¬
co. ac ꝑ hoc nõ ꝓpeccato. Undo intelligi
pocest in eo qd̾ secutꝰ adiunx̃ atq ait

Expanded text:
 ubi, si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est; sed qualis tunc erit, uelut area per uentilationem, ita per iudicium purgata nouissimum, eis quoque igne mundatis, quibus talis mundatio necessaria est, ita ut nullus omnino sit, qui offerat sacrificium pro peccatis suis. Omnes enim qui sic offerunt, offerunt, ut, cum obtulerint acceptumque Deo fuerit, tunc dimittantur. CAPUT XXVIs ostendere ciuitatem suam tunc in ista consuetudine non futuram dixit filios Leui oblaturos hostias in iustitia; non ergo in peccato ac per hoc non pro peccato. Unde intellegi potest in eo quod secutus adiun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑituros: cur usq ad eonana ẽ. ista falla¬
cia. ut infide. xp̃ianorũ uł int̾ cęt̃a uł
p̃cȩteris hoc detestent᷑. đ in ea ꝑiturus
credit᷑ mundus. qͦ utiq nͥ ꝑeunte cęli
ꝑire nõ possunt: Et inlitt̾is quidem

Expanded text:
perituros: quur usque adeo uana est ista fallaperituros: quur usque adeo uana est ista fallacia, ut in fide Christianorum uel inter cetera uel prae ceteris hoc detestentur, quod in ea periturus creditur mundus, quo utique nisi pereunte caeli perire non possunt? Et in litteris quidem
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾escent Et sic̃ oꝑtoriũ mutab̾ eos et
mutabunt᷑. ti autẽ idẽ ipse es: i anni
tui nõ deficient: Quidẽ. qđ porphirius
cũ piecatẽ laudet hebreorũ qua magnꝰ
ticiȩ etiã ex oracłis dȩorũ suorũ qͥ istã
mundũ dicunt eẽ. ꝑiturũ. Ecce in litt̾s
piecatis hȩbreorũ dr̃ dõ quẽ confitenae
tanto phylosopho etiã ipsa numina ꝑ¬
orrescunt: oꝑa manuũ cuarũ sunt cęli
ipsi ꝑibunt: Nunquid quando cęli ꝑibt̃.
mundus cuiꝰ idẽ. celi suꝑior parsẽ. &
tucior non ꝑibit. Si hȩc sententia ioni
displicet. cuiꝰ ut scbit istȩ phylosophus
uelnt gͣuioris auctoritatis oraculo in xp̃i¬
anorũ incredulitatẽ curuatur siue xp̃i¬
anorũ credulitatẽ causatur: cur nõ simi¬
lit̃ sapientiã canquã stulticiã culpat he¬
breorum. in quorũ libris piissimis inueni¬
cur : Porro si in illa sapientia quȩ por¬
phyrio tã multũ placet ut eã dȩorum
suorum uocibus p̃dicet legit᷑ celos eẽ.

Expanded text:
 et mutabuntur: tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient. Quid est quod Porphyrius, cum pietatem laudet Hebraeorum, qua magnus titiae etiam ex oraculis deorum suorum, quod istum mundum dicunt esse periturum? Ecce in litteris pietatis Hebraeorum dicitur Deo. quem confitente tanto philosopho etiam ipsa numina perhorrescunt: Opera manuum tuarum sunt caeli, ipsi peribunt. Numquid quando caeli peribunt, mundus, cuius idem caeli superior pars est et tutior, non peribit? Si haec sententia Ioui displicet, cuius, ut scribit iste philosophus, uelut grauioris auctoritatis oraculo in Christianorum credulitate culpatur: quur anorum credulitate culpatur: quur non similiter sapientiam tamquam stultitiam culpat Hebraeorum, in quorum libris piissimis inuenitur? Porro si in illa sapientia, quae Porphyrio tam multum placet, ut eam deorum quoque suorum uocibus praedicet, legitur caelos esse
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ c̾rã ficridr̃ qͥ sit utiq in t̾ra  ꝓfecto
ipsa oꝑa miscdiȩ st̃ sacͥficia qͥbꝰ placatur
ds̃. sic̃ inlibio huiꝰ oꝑis decimo me disserus¬
se reminiscor: in quibꝰ oꝑibꝰ disponunt usti
cestam̃tũ dĩ Quia ꝓpt̾ ꝓmissiones quȩ
nouo eiꝰ cestam̃to c̃tinent᷑ hec faciuuit:
Unde c̃gregatis sibi iustissuis ⁊ ad suam
dexcã c̃sticutis nouissimo utiq uidico
dicturus ẽ. xp̃s. Uenite bonedicti patris
mei possidete paratũ uob regnũ acficu

Expanded text:
ri dicitur quod fit utique in terra: profecto ipsa opera misericordiae sunt sacrificia, quibus placetur Deo, sicut in libro huius operis decimo me disseruisse reminiscor; in quibus operibus disponunt iusti testamentum Dei, quia propter promissiones, quae nouo eius testamento continentur, haec faciunt. Unde congregatis sibi iustis suis et ad suam dexteram constitutis nouissimo utique iudicio dicturus est Christus: Venite, benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum a
Abbreviated transcription (Latin):
mutor Tanquã diceret. Cũ uos mutau̾it
suo nõ indiget cestibꝰ. eũq uelocẽ siue qua
repence uenturꝰ ẽ. eritq iudiciũ ipso in opi¬
nato eus aduentu celerrimũ quod tardissi¬
mũ uidebat᷑ sine quia ipsas c̃untet sine
ulla sermonis plixitate consciencias. Inco¬
gitationibꝰ enĩ sic̃ scͥptũ ẽ. impii int̾rogatio
erit. Et apłs Cogitationibꝰ inquit accusand
uł eciã excusantibꝰ in die qua iudicabit d̃

Expanded text:
mutor: tanquam diceret, Cum vos mutaveritsuo non indiget testibus: eumque velocem, sive quia repente venturus est, eritque judicium ipso inopinato ejus adventu celerrimum, quod tardissimum videbatur; sive quia ipsas convincet sine ulla sermonis prolixitate conscientias. In cogitationibus enim, sicut scriptum est, impii interrogatio erit . Et Apostolus, Cogitationibus, inquit, accusantibus, vel etiam excusantibus in die qua judicabit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
illud: ⁊ intẽꝑe illo saluabitur populus
cuus oĩs qui inuentꝰ fuerit scͥptus in libro
i multi dormientiũ int̾rȩ aggere ex sur¬
gent. hi inuitã et̃nã ⁊ hi in opꝓbriũ et
confusionẽ ȩt̃nã: ⁊ intelligentes fulge¬
bunt sic̃ claritas firiam̃ti. et ex iustis
multi sic̃ stellȩ in scła. Et adhuc sencentiȩ
illi eũgłicȩ ẽ. locꝰ isto simillimꝰ de resur¬
rectione dũtaxat corꝑũ mortuorũ: Nã
qui illic dicti st̃ eẽ. unnonumĩcis. ipsi hic
dormiences int̾rȩ aggere uł sic̃ alũ int̾pta¬
ci sunt int̾rę puluere et sic̃ ibi ꝓcedent
dictũẽ. ita hic exurgent. sibut hiqͥbona

Expanded text:
e illo saluabitur populus tuus omnis, qui inuentus fuerit scriptus in libro. Et multi dormientium in terrae aggere exsurgent: hi in uitam aeternam, et hi in obprobrium et in confusionem aeternam. Et intellegentes fulgebunt sicut claritas firmamenti, et ex iustis multi sicut stellae in saecula et adhuc. Sententiae illi euangelicae est locus iste simillimus de resurrectione dumtaxat corporum mortuorum. Nam qui illic dicti sunt esse in monumentis, ipsi hic dormientes in terrae aggere, uel, sicut alii interpretati sunt, in terrae puluere; et sicut ibi procedent dictum est, ita hic exsurgent; sicut ibi qui bona
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatũ. s eũ se uidisse dix̃ introno sedentẽ
acuiꝰ faciȩ fugit celũ it̾ra: s postea. ꝑacto qͥppe
aditio cc̃eẽ. desinet hoc celũ ⁊ hox t̾ra. qͣndo in¬
cipiet eẽ. cclũ nouũ ⁊ t̾ra noua. Mutatioẽ nãq
rersi nõ omimꝰ int̾itu cͥnsibit hic mundus. Unde

Expanded text:
se uidisse dixit in throno sedentem, a cuius facie fugit caelum et terra, sed postea. Peracto quippe iudicio, tunc esse desinet hoc caelum et haec terra, quando incipiet esse caelum nouum et terra noua. Mutatione namque rerum, non omni modo interitu transibit hic mundus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Multi uulnerati ert̃ ad ño. Siue igne siue
cẽpestate. siue gladio penã udiciĩ signi¬
ficat: quando quidẽ ipsũ dnm̃ quasi igne
dicit eẽ. uenturũ. eis ꝓfecto quibꝰ pęnał
erit eiꝰ aduentꝰ: Currꝰ uͦꝰ eius nã pluralit̃
dictist̃. angłica ministeria nõ inc̃ueni

Expanded text:
multi uulnerati erunt a Domino. Siue igne, siue multi uulnerati erunt a Domino. Siue igne, siue tempestate, siue gladio poenam iudicii significat: quando quidem ipsum Dominum quasi ignem dicit esse uenturum, eis profecto quibus poenalis erit eius aduentus. Currus uero eius nam pluraliter dict
Abbreviated transcription (Latin):
citate tarditas m̃tis contenta lict̃ȩ super¬
ficiȩ: nichil putat interiꝰ reqͥrendũ:
ex de ꝓpħicis ũb̾ quȩ añ istũ locum
scripta st̃ satis dixerĩ. In hoc autẽ
loco uñ ab illa digressi sumꝰ cũ dixiss et
ossaurã ut herba exorientur : ut resurrec¬
tionẽ carnis qͥdẽ s tam̃ bonorũ senc̃ cõme¬
morare monstraret adiunx̃ Et cognos¬
cet᷑ manꝰ dñi colentibꝰ eũ. Quid ẽ. hoc nͥ
manꝰ distinguentis cultores suos a con-¬
tẽptoribꝰ suis. deqͥbꝰ sequentia i contexens.
i cõminabit᷑ inquit c̃tumatibus suie ut
ait alius int̃pres increduł: nec cunc
cõminabit᷑: s quȩ nc̃ dicunt᷑ minacit̃.
tunc efficatit᷑ implebunt᷑ Ecce enĩ
dñs inqͥt ut ignis ueniet ⁊ ut cẽpescas currꝰ
eiꝰ redd̾e in indignatione uindictã et uas¬
tationẽ in flama ignis: in igne enĩ dñĩ iuidi¬
cabit̾ om̃ĩs cerra. et ingladio eiꝰ om̃is caro

Expanded text:
citatae tarditas mentis contenta litterae supercitatae tarditas mentis contenta litterae superficie nihil putat interius requirendum. Haec de propheticis uerbis, quae ante istum locum scripta sunt, satis dixerim. In hoc autem loco, unde ad illa digressi sumus, cum dixisset: Et ossa uestra ut herba exorientur, ut resurrectionem carnis quidem, sed tamen bonorum se nunc commemorare monstraret, adiunxit: Et cognoscetur manus Domini colentibus eum. Quid est hoc nisi manus distinguentis cultores suos a contemtoribus suis? De quibus sequentia contexens: Et comminabitur, inquit. contumacibus, siue, ut ait alius interpres, incredulis. Nec tunc comminabitur, sed quae nunc dicuntur minaciter, tunc efficaciter inplebuntur. Ecce enim Dominus, inquit, ut ignis ueniet et ut tempestas currus eius, reddere in indignatione uindictam et uastationem in flamma ignis. In igne enim Domini iudicabitur omnis terra et in gladio eius omnis caro;
Abbreviated transcription (Latin):
dentes autẽ ꝓmodulo capacitatis huma¬
nȩ longe minꝰ quã sunt. atq incorꝑalit̃
cogitamꝰ : Et uio ebitis in quit i gaudebiꝰ
resurrectionẽ corꝑũ strinx̃: uelut qd non
dixerat reddens. Neq enĩ cũ uidimꝰ fiet
sd cũ fuent facta uidebimꝰ: Nã ⁊ de cȩlo
nouo ac t̾ra noua iã supra dixerat: dum
ea quȩ scĩs ꝓmittunt᷑ in fine: sepe ac multi¬
formit diceret: Erit inqͥt cȩ̨lũ nouũ
et t̾ra noua ⁊ nõ erunt memores pͥorũ.
nec ascendet incor ipsorũ: s lȩticiã et
exultationẽ inuenient in ea Ecce ego
faciã ierłm exultationẽ. ⁊ populũ meum
leciciã: et exultabo inierłm et lȩtabor in
popło meo. ⁊ ultͣ nõ audiet᷑ in illa uox
mille annos referre conant᷑. Locuciones
enĩ tropicȩ ꝓpͥis ꝓpħecico more miscent᷑:
ut ad intellectũ s̃piritalẽ intentio sobria
cũ qͦdã utili ac salubri labore ꝑueniat:
Pigricia uͦ carnał uł ineruditȩ atq in exer¬

Expanded text:
is humanae longe minus quam sunt adque incomparabiliter cogitamus. Et uidebitis, inquit, et gaudebit resurrectionem corporum strinxit, uelut quod non dixerat reddens; neque enim cum uiderimus fiet. sed cum fuerit facta uidebimus. Nam et de caelo nouo ac terra noua iam supra dixerat, dum ea, quae sanctis promittuntur in fine, saepe ac multiformiter diceret. Erit, inquit, caelum nouum et terra noua, et non erunec ascendet in cor ipsorum, sed laetitiam et exsultationem inuenient in ea. ecce ego faciam Hierusalem exsultationem et populum meum laetitiam; et exsultabo in Hierusalem et laetabor in populo meo, et ultra non audietur in illa uox mille annos referre conantur. Locutiones enim tropicae propriis prophetico more miscentur, ut ad intellectum spiritalem intentio sobria cum quodam utili ac salubri labore perueniat; pigritia uero carnalis uel ineruditae adque inexer
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Narrat nãq dñm dicere se uenire
ut congreget om̃s gentes. easq uenturas
i iusuras eius glãm. Om̃s enĩ sic̃dic̃ apts
peccauerunt et egent gładi. ⁊relicturũ
sedicit suꝑcos signa quȩ utiq miranees
credant in eũ. ⁊emissurũ ex illis saluos
ingentes diu̾sas ⁊ in longinquas insulas
quȩ nõ audiert̃ nom̃ eius. neq uidunt
euis głam ⁊ ad nuntiaturos głam euis in
gencibus. et ad ducturos fr̃s eistorũ qͥbꝰ
loquebat᷑ idẽ infide sub dõ patre fracres
ifrahelitarũ electorũ adducturos autẽ
ex oĩbꝰ gentibꝰ munꝰ dño inuim̃tis ⁊ uei¬

Expanded text:
nem. Narrat namque Dominum dicere se uenire, nem. Narrat namque Dominum dicere se uenire, ut congreget omnes gentes, easque uenturas et uisuras eius gloriam. Omnes enim, sicut dicit apospeccauerunt et egent gloria Dei. Et relicturum se dicit super eos signa, quae utique mirantes credant in eum: et emissurum ex illis saluatos in gentes diuersas et in longinquas insulas, quae non audierunt nomen eius neque uiderunt eius gloriam; et adnuntiaturos gloriam eius in gentibus et adducturos fratres istorum, quibus loquebatur, id est in fide sub Deo Patre fratres Israelitarum electorum; adducturos autem ex omnibus gentibus munus Domino in iumentis et uehi
Abbreviated transcription (Latin):
ad ño ubidic̃. nõ ꝑmanebit sp̃s mĩ in
hominibꝰ istis qm̃ caro st̃. Quod u̾ hic
positũ ẽ. multi uulnerati erunt ad ño
isto fiet uulnere mors scd̃a Potest qͥdẽ
et ignis et gladiꝰ uulnꝰ accipi inbono.
Nã ⁊ ignẽ dñs uelle sedix̃ mict̾e umun¬
dũ. et uise sunt illis linguę diuisȩ uelut
gladiũ bis acutũ. ꝑpt̃ aciẽ geminã
cestam̃torũ duorum. Et incantico canti¬
corũ karitate se dic̃ scã eccła uulne¬
ratã uelut amoris impetu sagutatam:
S hic cũ legimꝰ uł audimꝰ ultorẽ dñm
eẽ. uenturũ: quẽadmodũ hȩc intelli¬
genda sint clarũ ẽ. Deinde breuit̃
cõmemoratis eis qͥ ꝑ hoc uidiciũ c̃sum̃t᷑
sub figura ciborũ in lege uet̾e uecituruĩ
aqͥbꝰ se nõ abstinuerunt. peccatores
impiosq significans recapitulat ab ini
cio gram noui testam̃ti: a pͥmo salua¬
toris aduentu usq adultimũ uiditiĩ
de qͦ nc̃ agimꝰ. ꝑducens finiensq sermo¬

Expanded text:
manebit spiritus meus in hominibus istis, quoniam caro sunt. Quod uero hic positum est: Multi uulnerati erunt a Domino, isto fiet uulnere mors secunda. Potest quidem et ignis et gladius Nam et ignem Dominus velle se dixit mittere in mundum . Et visae sunt illis linguae divisae velut gladium bis acutum ; propter aciem geminam Testamentorum duorum. Et in Cantico canticorum, charitate se dicit sancta Ecclesia vulneratam, velut amoris impetu sagittatam . Sed hic cum legimus vel audimus ultorem Dominum esse venturum, quemadmodum haec intelligenda sint, clarum est. 3. Deinde breviter commemoratis eis, qui per hoc judicium consumentur; sub figura ciborum in Lege vetere vetitorum, a quibus se non abstinuerunt, peccatores impiosque signtio gratiam noui testamenti a primo Saluatoris aduentu usque ad ultimum iudicium, de quo nunc agimus, perducens finiensque sermo
Abbreviated transcription (Latin):
fidelibꝰ ẽ. diffusa ꝑterras. Ubienĩ duu¬
nitꝰ aduuantur ibi credunt. Et ubi credt̃
ibi uenuit᷑. Cõparaũ aũ illos dñs canquã
ꝑsimilitudinẽ filiisirł offerentibꝰ ei suas
sibi sac̃dotes et leuitas: qđ nichil ominłus
ficri nc̃ uidemꝰ: Nõ enĩ exgenere carns et
sanguinis sic̃ erat pͥmũ scđm ordinẽ. aaron.
s sic̃ oporcebat intestam̃to nouo ubi scd̃m
ordinẽ melchisodech sũmꝰ sac̃dos ẽ. xp̃s.¬

Expanded text:
fidelibus est diffusa per terras. Ubi enim diuinitus adiuuantur, ibi credunt, et ubi credunt, ibi ueniunt. Conparauit autem illos Dominus tamquam per similitudinem filiis Israel offerentibus ei suas sibi sacerdotes et Leuitas; quod nihilo minus fieri nunc uidemus. Non enim ex genere carnis et sanguinis, sicut erat primum secundum ordinem Aaron; sed, sicut oportebat in testamento nouo, ubi secundum ordinem Melchisedech summus sacerdos est
Abbreviated transcription (Latin):
genibꝰq portati Rudes enĩ nos ⁊ nouos
ad uitoriis blandissimis insolita nob bea¬
titudo illa suscipiet. Ibi uidebimꝰ ⁊ gau¬
debio cor nrm̃. Nec exp̃ssit qͥd uidebimꝰ.
S quid nͥ dm̃ ut impleat᷑ in nob ꝓmissum

Expanded text:
genibusque portati. Rudes enim nos et nouos genibusque portati. Rudes enim nos et nouos blandissimis adiutoriis insolita nobis beatitudo illa suscipiet. 1m ib uidebimus, et gaudebit cor nostrum. Nec expressit quid uidebimus; sed quid nisi Deum? ut inpleatur in
Abbreviated transcription (Latin):
uastationẽ inflãma ignis Inigne enĩ dm̃
uidicabit᷑ omĩs t̾ra: et ingladio eiꝰ oĩscam
Multi uulnerati ert̃ ad nõ In bonorũ ꝓ¬
missione flum̃ pacisꝓfecto habundantiã
pacis illiꝰ debemꝰ acciꝑe: qua maior eẽ nõ
possit hac utiq insine rigabimur. de
qua inp̃cedenti libro abundant̃ locuti sumꝰ:
hoc flum̃ se in eos declinare dic̃ qͥbꝰ cantã
beatitudinẽ pollicetur: ut intelligamꝰ
in illius felicitatis regione quȩ incęlis ẽ.
hoc flumine omiã sociari:S quia et t̾re¬
nis corꝑibꝰ pax incorruptionis atq unmor¬
talitatis inde influet idõ declinare se
dix̃ hoc flumen: ut de suꝑnis qͦdã modo
etiã inferiora ꝓfundat ⁊ homines eqͥles
angłis reddat. Hierłm qͦ nõ illã quȩ
serint cũ filiis suis : sed illã lib̾ã matrẽ
nrãm intelligamꝰ scdm apłm ęt̃nã incelis¬
Ibi pꝰlaborẽ exumpnarũ curarũq mortaliũ
consolabim̾: cãꝗͣ paruuli eius in humeris

Expanded text:
amma ignis. In igne enim Domini iudicabitur omnis terra et in gladio eius omnis caro; multi uulnerati erunt a Domino. In bonorum promissione flumen pacis profecto abundantiam pacis illius debemus accipere, qua maior esse non possit. Hac utique in fine rigabimur; de qua in praecedenti libro abundanter locuti sumus. Hoc flumen se in eos declinare dicit, quibus tantam beatitudinem pollicetur, ut intellegamus in illius felicitatis regione, quae in caelis est. hoc flumine omnia satiari; sed quia et terrenis corporibus pax incorruptionis adque inmortalitatis inde influet, ideo declinare se dixit hoc flumen, ut de supernis quodam modo etiam inferiora perfundat et homines aequales angelis reddat. Hierusalem quoque, non illam quae seruit cum filiis suis, sed liberam matrem nostram intellegamus secundum apIbi post labores aerumnarum curarumque mortalium consolabimur, tamquam paruuli eius in umeris
Abbreviated transcription (Latin):
ros enĩ qͥ abste ẽ. sanitas illis ẽ. Sanitatẽ
loco isto immortalitatẽ rectissime accipi¬
mꝰ. Ea nãq ẽ. plenissima sanitas quę
nõ reficit᷑ alim̃tis camquã cotidianis me¬
dicam̃tis: Itẽ de die uiditii spem prius
dans bonis deinde t̾rens malos idẽ ꝑpħa
sic loqͥt᷑: hȩc dic̃ dñs. Ecce ego delino¬
in eos ut flum̃ pacis: et ut correns in rians
głam gentiũ. filii eorũ suꝑ humeros por¬
tabunt᷑. ⁊ suꝑ genita consolabuntur. qñ

Expanded text:
ros enim qui abs te est, sanitas illis est. Sanitatem loco isto, immortalitatem rectissime accipimus. Ea namque est plenissima sanitas, quae non reficitur alimentis tanquam quotidianis medicamentis. Item de judicii die spem prius dans bonis, deinde terrens malos, idem propheta sic loquitur: Haec dicit Dominus, Ecce ego declinoin eos ut flumen pacis, et ut torrens inundans gloriam gentium. Filii eorum super humeros portabuntur, et super genua c
Abbreviated transcription (Latin):
in eo qd dictũ ẽ. ipsi ꝑibt̃: cũ soliceli
apłica illa epła a toto pars accipitur
qđ diluiuo ꝑisse dictus ẽ. mundus.
quãus sola eius cũ suiscęlis pars una
ꝑierit: S quia hoo ut dixi nõ digna¬
buntur ne uł apłi petri approbent
sensũ uł cantũ concedant c̃flagͣtioni
nouissimȩ quantũ dicimꝰ ualiusse
diluuiũ. qui nullis aquis nullis flãmis
cocũ genus humanũ ꝑire posse concen¬
dunt restao ut dican. q ꝓpt̃ea dii
eorũ hebreã sapientiã
laudauert̃: quia istũ psalmũ
nõ legerat᷑. In psalmo eciã quadra

Expanded text:
in eo, quod dictum est: Ipsi peribunt, cum soli caeli apostolica illa epistula a toto pars accipitur, quod diluuio perisse dictus est mundus, quamuis sola eius cum suis caelis pars ima perierit. Sed quia hoc, ut dixi, non dignabuntur, ne uel apostoli Petri adprobent sensum, uel tantum concedant conflagrationi nouissimae, quantum dicimus ualuisse diluuium, qui nullis aquis, nullis flammis totum genus humanum perire posse contendunt: restat ut dicant, quod propterea di eorum Hebraeam sapientiam laudauerunt, quia istum psalmum non legerant. In
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ in t̾ra. ros enĩ qͥ abste ẽ. sanitas illis
ẽ : t̾ra uͦ impiorũ cadet. Totũ illud suꝑiꝰ
ad resurrectionẽ ꝑtinet beatorũ. qd autẽ
ait t̾ra uͦ impiorũ cadet: bene intelligit᷑
runã excipient Iã porro side bonoꝵ
resurrectione q dictũ diligentiꝰ ⁊ difcinc¬
cius uelimꝰ intueri. ad pͥmã referendũ ẽ.
q dictũ ẽ. resurgent mortui ad scdam uͦ
quod sequit᷑. ⁊ resurgent qͥerant insepul¬
chris. Iã si ⁊ illos inqͥramꝰ scõs qͦs hic u

Expanded text:
s enim, qui abs te est, sanitas illis est; terra uero inpiorum cadet. Totum illud superius ad resurrectionem pertinet beatorum. Quod autem ait: Terra uero inpiorum cadet, bene intellegitur ionis excipiet.\' Iam porro si de bonorum resurrectione quod dictum est diligentius et distinctius uelimus intueri, ad primam referendum est quod dictum est: Resurgent mortui; ad secundam uero quod sequitur: Et resurgent qui erant in sepulcris. Iam si et illos inquiramus sanctos, quos hic u
Abbreviated transcription (Latin):
entiã didm̃. ꝑ quã cęli ardentes soluent᷑.
et elem̃ta ignis ardore dequoquentur:
N ouos uͦ celos ⁊ t̾rã nouã scđm ꝓmissa ipsi
ex pectamꝰ in quibꝰ iusticia in habitat.
N ichil hicdx̃ de resurrextione mortuoꝵ
s sane de ꝑdicione mundi huius satis: ubi
etiam cõmemorans factum ante diluuium.
uidetur ãmonuisse qͥdam mͦ quatinus infine
ħuiꝰ scłi mundũ istum periturũ eẽ. credamꝰ:
N am et illo temꝑe perisse dix̾ qui tunc erat
mundum. nec solum orbẽ terrȩ uerũ ettã
cȩlos. quos utiq istos aerios intelligimus.
quorũ locum acspaciũ tunc aqua crescen¬
do suꝑauerat: Orgo cotus aut pene cocus
aer iste uentosus qđ cȩlũ uł pociꝰ cȩlosuotat sis
utiq istos unos nõ illos sup̃mos ubi sol et lunax
sida c̃stituta sc̃ c̃uersꝰ fuerat ihumidã qualita¬
tẽ : atq hoc mͦ cũ t̾ra ꝑierat. cuiꝰ t̾rȩ utiq

Expanded text:
ni, per quam caeli ardentes soluentur et elementa ignis ardore decoquentur? Nouos uero caelos et terram nouam secundum promissa ipsius exspectamus, in quibus iustitia inhabitat. Nihil hic dixit de resurrectione mortuorum, sed sane de perditione mundi huius satis. Ubi etiam commemorans factum ante diluuium uidetur admonuisse quodam modo, quatenus in fine huius saeculi mundum istum periturum esse credamus. Nam et illo tempore perisse dixit, qui tunc erat, mundum; nec solum orbem terrae, uerum etiam caelos, quos utique istos aenos intellegimus, quorum locum ac spatium tunc aqua crescendo superauerat. Ergo totus aut paene totus aer iste uentosus quod caelum uel potius caelos uocat, sed utique istos imos, non illos supremos, ubi sol et luna et sidera constituta sunt conuersus fuerat in umidam qualitatem adque hoc modo cum terra perierat, cuius ter
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ illũ antix᷑ in omĩ sua untute mirabilit̃
qͥdẽ s m̃dacit̃ oꝑabit᷑. Que solẽt abigi utrũ
ꝓpt̾ea dicta sint signa ⁊ ꝓdigia indatii qm̃
mortale̾ sens ꝑ phantamata decepturꝰ ẽ. ut q̃
ñ fac̃ face̾ uideat᷑. anqr illa ipsa etiã sier̃ ue¬
ra ꝓdigia ad m̃datiũ ꝑtͣhent credituroᷤ. ñ ea
potuisse nͥ diuinitꝰ fieri uututẽ diabłi nesci¬
entes. maxime qñ tãtã quãtã ñꝗͣ habuit accepit
pocestatẽ. Non enĩ qñ de celo igniᷤ ceciđ ⁊ tantã fa

Expanded text:
illum Antichristum in omni sua uirtute mirabiliter quidem, sed mendaciter operabitur. Quae solet ambigi utrum propterea dicta sint signa et prodigia mendacii, quoniam mortales sensus per phantasmata decepturus est, ut quod non facit facere uideatur, an quia illa ipsa, etiamsi erunt uera prodigia, ad mendacium pertrahent credituros non ea potuisse nisi diuinitus fieri, uirtutem diaboli nescientes, maxime quando tantam, quantam numquam habuit, acceperit potestatem. Non enim quando de caelo ignis cecidit et tantam
Abbreviated transcription (Latin):
s donec colligant᷑ infine scłi oĩade regno
d̾oũ scandala. tam̃ illic sua q̃rt̃ nõ quȩ iħu
ap̃i: De hoc gͦ regno miliciȩ inqͦ adhuc cum
hoste confligit᷑. et aliqͣndo repugnat᷑ pugnantibꝰ
iucis aliquando cedentibꝰ imꝑat᷑. donec ueniat᷑
ad illud pacatissimũ rognũ ubi finc hoste
repugnabit᷑. et de hac pͥma resurrectioẽ
que nc̃ ẽ. lib iste sic loꝗt᷑. Cũ enĩdixisset
alligari diabolũ mille annis et postea
solu breui cẽꝑe. tẽ recapitulando qͥd inistis
mille annis agat ȩccła uł agatur mea: et
uidi inqͥt sedes et sedentes suꝑ eas. et iudiciũ
cdatũ ẽ. Nõ hoc putandũ ẽ. de ultimo uidi¬
tio dici. s sedes p̃positorũ et ipsi p̃positi

Expanded text:
sint donec colligantur in fine saeculi de regno eius omnia scandala, tamen illic sua quaerunt, non quae Iesu Christi? De hoc ergo regno militiae, in quo adhuc cum hoste confligitur et aliquando repugnatur pugnantibus uitiis, aliquando cedentibus imperatur, donec ueniatur ad illud pacatissimum regnum, ubi sine hoste regnabitur, et de hac prima resurrectione, quae nunc est, liber iste sic alligari diabolum mille annis, et postea solvi brevi tempore; mox recapitulando quid in istis mille annis agat Ecclesia vel agatur in ea, Et vidi, inquit, sedes et sedentes super eas, et judicium datum est. Non hoc putandum est de ultimo judicio dici: sed sedes praepositorum, et ipsi praepositi
Abbreviated transcription (Latin):
de hoc iudicio dĩ nouissimo etiã ꝓpħici
uet̾es libri qͥd p̃nuntiauerint qͣntum
satis eẽ. uidebit᷑ debemꝰ ostende quȩ sic̃
arbitror nõ tanta mora necesse erit trac¬
cari. ⁊ exponi si istis quȩ p̃misimꝰ lector
curauerit adiuuari Propħa ysaias.

Expanded text:
de hoc iudicio Dei nouissimo etiam prophetici ueteres libri quid praenuntiauerint, quantum satis esse uidebitur, debemus ostendere; quae, sicut arbitror, non tanta mora necesse erit tractari et exponi, si istis. quae praemisimus, lector curauerit adiuuari. CAPUT XXI.
Abbreviated transcription (Latin):
uerimꝰ obscura: slunc iã iudeanius quid
ctia apłs petrꝰ dehoc iudicioscͥpserit. Ueni
entꝰ in nouissimo dierum ulrisione illuden¬
tes scđm ꝓpͥas concupiscencias suas cuntes
et dicentes. Ubiẽ. ꝓmissũ p̃sentiȩ ipsus:
ex qͦ enĩ patres dormierunt. sic oia ꝑseuerãt
ab inciocreaturȩ. Latet enĩ illos hoc uo¬
lentes qr cęli erant olim ⁊t̾rade aqua
erat mundus aqua mnundatus de periit
Qii autẽ nc̃ st̃ celi ⁊i terra eodẽ ũbo repositi
st̃ igni reseruandi indiẽ uidicii ⁊ ꝑdicio¬
nis hominũ impiorũ: Hoc unũ uͦ nõ lactat

Expanded text:
am videamus, quid apostolus Petrus de hoc judicio scripserit: Venient, inquit, in novissimo dierum illusione illudentes, secundum proprias concupiscentias suas euntes, et dicentes, Ubi est promissum praesentiae ipsius? Ex quo enim patres dormierunt, sic omnia perseverant ab initio creaturae. Latet enim illos hoc volentes, quia coeli erant olim et terra de aer quae, qui tunc erat mundus, aqua inundatus deperiit. Qui autem nunc sunt coeli et terra, eodem verbo repositi sunt, igni reservandi in diem judicii et perdition
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ. ab sconditꝰ ate et dolorms renonatꝰ ẽ
Aut uͦ nõ eiꝰ filii ft̃ qͥ ĩgemisct̃ guati in quo
nolunt spoliari s suꝑuestiri. ut ab iorbeat᷑
mortale hoc ainta: Nõ ipsi st̃ qͥ pͥmicias
habentes sp̃s in semetipsis in gemiscunt

Expanded text:
non est absconditus a te, et: Dolor meus renouatus est? non est absconditus a te, et: Dolor meus renouatus est? Aut uero non eius filii sunt, qui ingemescunt grauati, in quo nolunt spoliari, sed superuestiri, ut absorbeatur mortale a uita? Nonne ipsi sunt, qui primitias habentes Spiritus in semet
Abbreviated transcription (Latin):
ce. Et decelo qͥdẽ ab inicio sui descendit: ex
lauacrũ regenerationis in spũ scõmisso de
celosub inde ciues eiꝰ accrescunt. S ꝓuidici¬
canta eiꝰ itã noua de dĩ mimere claritas
apparebit. ut nulla remaneant uestigia
netustatis: qnͣdo qͥdẽ i corꝑa ad incorruptio¬
s̃ ator immortalitatẽ nouã ex uetere
corruptione ac mortalitate cnͣsibunt. Nã
hoc de isto tempore acciꝑe qͦ regnat cũ rege
suo mille annis impudenciȩ nimie mͥ iudet᷑
cũ aꝑtissime dicat. absterget omẽm lacͥmã
ab ocuł eorũ. ⁊ mors inquit nõ erit neq luctꝰ
neq clamor: s neo dolor ullus. Quis uͦ tã
sit absurdus et obstinacissima c̃tentione
uesanus. qui audcat affirmare in huiꝰ morta¬
utaitis erũpnis nõ dico popłiscm̃. sed unũ¬
quẽq scõrũ qui hanc uł ducat uł ducturꝰ
sit uł duxeritꝰ uitã nullas habentẽ lac̾mas
et dolores cũ pocuis qñto ẽ. quisq sanctior
i desidii sc̃i plenior. tantosit eiꝰ in orando

Expanded text:
te. Et de caelo quidem ab initio sui descendit, ex lauacrum regenerationis in Spiritu sancto misso de caelo subinde ciues eius adcrescunt. Sed per iudicianta eius et tam noua de Dei munere claritas apparebit, ut nulla remaneant uestigia uetustatis; quando quidem et corpora ad incorruptionem adque inmortalitatem nouam ex uetere corruptione ac mortalitate transibunt. Nam hoc de isto tempore accipere, quo regnat cum rege suo mille annis, inpudentiae nimiae mihi uidetur, cum apertissime dicat: Absterget omnem lacrimam ab oculis eorum; et mors iam non erit neque luctus neque clamor, sed nec dolor ullus. Quis uero tam sit absurdus et obstinatissima contentione uesanus, qui audeat adfirmare in huius mortalitatis aerumnis, non dico populum sanctum, sed unumquemque sanctorum, qui hanc uel ducat uel ducturus sit uel duxerit uitam, nullas habentem lacrimas et dolores; cum potius quanto est quisque sanctior et desiderii sancti plenior, tanto sit eius in orando
Abbreviated transcription (Latin):
a toto significata. et qͣtinꝰ ꝑisse sit dicta
et quiceli repositi igni resoruandi
indiẽ udicii ⁊ ꝑdicionis hominum
impiorũ: Et in co d paulo pꝰ ait ueni¬
et dies dñi ut fur inqͦ cęli magno
impccu tͣnscurrent elementa autẽ
ardencia resoluen tur ⁊ cerra
et que in ipsoͬst̃ oꝑa exurentur: ac
doinde subiecit. his oĩbꝰ ꝑruntibꝰ qua¬
les oporcet uos cẽ Posst̃ illi cęli intelli¬
gi ꝑituri quos dix̃ repositos igni re¬
seruandos: et ea clem̃ta accipi arsura
quȩ inhac i̾ma mundi parte subsistut̃
ꝓcellosa et turbulenta In qua cos¬
dẽ celos dix̃ cẽ. repositos. salius illis
suꝑioribꝰ ⁊ in sua uitegritate manen¬
tibꝰ: in quorũ firmam̃to sunt sidera
constituta. Nã ⁊ illud q scriptũ ẽ. stel¬
las de cȩlo cẽ. casuras. p̃t̃ q pocest
multo ꝓbabiliꝰ et alit̃ intelligi magis

Expanded text:
a toto significata. et quatenus perisse sit dicta, et qui caeli repositi igni reseruandi in diem iudicii et perditionis hominum inpiorum; et in eo quod paulo post ait: Veniet dies Domini ut finpetu transcurrent, elementa autem ardentia resoluentur. et terra et quae in ipsa sunt opera exurentur: ac deinde subiecit: His omnibus pereuntibus quales oportet esse uos? possunt illi caeli intellegi perituri. quos dixit repositos igni reseruandos, et ea elementa accipi arsura. quae in hac ima mundi parte subsistunt procellosa et turbulenta, in qua eosdem caelos dixit esse repositos, saluis illis superioribus et in sua integritate manentibus, in quorum firmamento sunt sidera constituta. Nam et illud quod scriptum est, stellas de caelo esse casuras, praeter quod potest multo prob
Abbreviated transcription (Latin):
uidisse se suꝑ cronũ sedentẽ cuꝰ afaciȩ fugit
cȩlũ et tra. Iudicatis quippe his qͥ sc̃pti nõ
st̃ in libro uicȩ. et inȩt̃nũ ignẽ missis. quiigni
cuiꝰ modi ⁊ inqua mundi uł rerũ parte futirꝰ
sit hominẽ scire arbitror neminẽ nͥ forte cus
sp̃s diuinꝰ ostendit: ct̃ figura huiꝰ mundi mun¬
danorũ igniũ c̃flagratione p̃t̃ibit. sic̃ factũ
ẽ. mundanarũ aquarũ in undatione diliniũ
Illa itaq ut dixi c̃flagͣtione mundanȩ elem̃
corũ corruptibiliũ qualitates quȩ corꝑibꝰ
nr̃is corruptibilibꝰ c̃gruebãt: ardendo pęnitꝰ
int̾ibt̃. atq ipsa subsstantia eas qualitates haibe¬
bit. quȩ corpibꝰ inmortalibꝰ mirabili mutatioẽ
c̃ueniat᷑ : ut scilicet mundus in meliꝰ innoua¬
tꝰ aꝑte acomodet᷑ hominibꝰ etiã carne ĩ ꝰ
inouatis. Qd̃ autẽ ait et mare iã nõẽ. utrũ maxi¬
mo illo ardore siccet᷑ anet ipsũ uertat᷑ in melius

Expanded text:
m dixit, vidisse se super thronum sedentem, a cujus facie fugit coelum et terra. Judicatis quippe his, qui scripti non sunt in libro vitae, et in aeternum ignem missis qui ignis cujusmodi, et in qua mundi vel rerum parte futurus sit, hominem scire arbitror neminem, nisi forte cui Spdanorum ignium conflagratione praeteribit. Sic factum est mundanarum aquarum inundatione diluvium. Illa, ut dixi, conflagratione, mundanae ntorum corruptibilium qualitates, quae corporibus nostris corruptibilibus congruebant, ardendo penitus interibunt. adque ipsa substantia eas qualitates habebit, quae corporibus inmortalibus mirabili mutatione conueniant; ut scilicet mundus in melius innouatus apte adcommodetur hominibus etiam carne in melius innouatis. Quod autem ait: Et mare iam non e 81: utrum maximo illo ardore siccetur an et ipsum uertatur in melius,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit. et regnũ obtinuerut scĩ Hȩc da¬
nihel quesisse se dix̃. deinde quid audierit
c̃tinuo sub uingens: idix̃ inquit idẽ. ille
aquo quęsierat respondit ⁊dixit:
Destia quarta. quartũ rognũ erit int̾ra
qđ p̃ualebit oĩbꝰ regnis ⁊ manducabit
omẽm terrã et conculcabit cã et c̃idit. et
decẽ cornua eiꝰ decẽ reges surgent: et post
eos sunrget alius qͥ suꝑabit mał om̃s qͥ añ
eũ fuert̃. et tres reges humiliabit: ⁊ũba
adũsꝰ altissimũ loquęt̾. ⁊ scõs altissimi
conteret. isuspicabit᷑ mutare cẽꝑa et

Expanded text:
peruenit, et regnum obtinuerunt sancti. Haec Daperuenit, et regnum obtinuerunt sancti. Haec Daniel quaesisse se dixit. Deinde quid audierit continuo subiungens: Et dixit, inquit id est ille, a quo quaesierat. respondit et dixit: Bestia quarta quartum regnum erit in terra, quod praeualebit omnibus regnis; et manducabit omnem terram, et conculcabit eam et con c ide t. Et decem cornua eius decem reges surgent; et post eos surget alius, qui superabit malis omnes, qui ante eum fuerunt; et tres reges humiliabit et uerba aduersus Altissimum loquetur et sanctos Altissimi conteret et suspicabitur mutare te
Abbreviated transcription (Latin):
mei c̃curbabant me : ⁊accessi inquit ad
unũ de stantibꝰ ⁊ ueritatẽ querebã ab eo
de cĩbꝰ his: i dix̃ mͥ ueritatẽ: Deinde qͥd
audierit ab illo aqͦ de om̃ibꝰ hisquȩ sunt :
canquã cosibi exponente sic loquitur. hę
bestiȩ magnȩ.iiiͦI. quatuor regna surget
in t̾ra quȩ auferent᷑: ⁊accipient regnum
scĩ altissimi et optinebt̃ illud usq in scłm.¬
inquit diligent̃ de bestia quarta quȩ erat
differens. p̃omĩbestia t̾ribił amplius. den¬
teseiꝰ ferrei. et ungues eiꝰ aerei Manducans
i cominuens. ureliqͣ pedibꝰ sus c̃culcans.
ide cornibꝰ eius decẽ quȩ erant incapite
eiꝰ : et de altero qd ascendit. et excussit de pri¬
oribꝰ cria. Cornu illud inquo erant octili ⁊
osloquens magna : ⁊ uisus eiꝰ maior cęt̃is:
Uidebũ. ⁊ cornu illuo faciebat bellũ cũ scis.
⁊ p̃ualebat ad ipios donec uerit uecustꝰ
dierũ : ⁊regnũ dedit scĩs altissimi. ⁊tẽpꝰ

Expanded text:
mei conturbabant me. Et accessi, inquit, ad mei conturbabant me. Et accessi, inquit, ad unum de stantibus, et ueritatem quaerebam ab eo de omnibus his, et dixit mihi ueritatem. Deinde, quid audierit ab illo, a quo de omnibus his quaesiuit, tamquam eo sibi exponente sic loquitur: Hae bestiae magnae quattuor quattuor regna surgent in terra, quae auferentur, et accipient regnum sancti Altissimi et obtinebunt illud usque in sinquit, diligenter de bestia quarta, quae erat differens prae omni bestia, terribilis amplius: dentes ejus ferrei, et ungues ejus aerei, manducans et comminuens et reliqua pedibus suis conculcans —, et de cornibus eius decem, quae , erant in capite eius, et de altero, quod adscendit et excussit de prioribus tria; cornu illud in quo erant oculi et os loquens magna, et uisus eius maior ceteris. Videbam, et cornu illud faciebat bellum cum sanctis, et praeualebat ad ipsos, donec uenit uetustus dierum, et regnum dedit sanctis Altissimi; et tempus
Abbreviated transcription (Latin):
unextingubił ignis. ⁊ uiuacissimꝰ uermis.
ab aliis atq aliis alit̾ atq alit̃ ẽ. ex positꝰ.
Alii qͥppe utrũq allcorpꝰ. alii utrũq ad
animũ retulerut̃: Alii ꝓpͥe ad corpꝰignẽ.
tropice ad animũ uermẽ qđ eẽ. credibiliꝰ
uidet᷑. S nc̃ de hac differentia. nõ ẽ. tẽpꝰ
disputare: De iudicio nãq ultimo qͦ fiet
dirẽptio bonorũ ⁊ malorũ. hoc uolum̃ im¬
plere suscepimꝰ. De ipsis uͦ p̃miis. ⁊ penis alias¬
I diligentius disserendũ ẽ.: Danihel de hoc¬
priꝰ uent᷑ũ eẽ. prenunciet : atq ad et̃nũ
regnũ scõrũ ꝑducat narrationẽ suã Cũ
enĩ uisione ꝓpħica quatuor bestias signi¬
ficantes . iiͦiͬ. regna uidiss ipsũq quar¬
cũ aquodã rege suꝑatũ qͥ antixp̃s agnos
cit᷑: ⁊ pꝰhex et̾nũ regnũ filii hominis qui
intelligit᷑ xp̃s. horruit inqͥt sp̃s meus ego
danihel inebituoine mea. ⁊usus capitis

Expanded text:
inexstinguibilis ignis et vivacissimus vermis, inexstinguibilis ignis et vivacissimus vermis, ab aliis atque aliis aliter atque aliter est expositus. Alii quippe utrumque ad corpus, alii utrumque ad animum rettulerunt; alii proprie ad corpus ignem, tropice ad animum uermem, quod esse credibilius uidetur. Sed nunc de hac differentia non est temporis disputare. De iudicio namque ultimo, quo fiet diremtio bonorum et malorum, hoc uolumen inplere suscepimus; de ipsis uero praemiis et poenis alias diligentius disserendum est. CAPUT Xprius uenturum esse praenuntiet adque ad aeternum regnum sanctorum perducat narrationem suam. Cum enim uisione prophetica quattuor bestias significantes quattuor regna uidisset, ipsumque quartum a quodam rege superatum, qui Antichristus agnosc aeternum regnum filii hominis, qui intellegitur Christus: Horruit, inquit, spiritus meus, ego Daniel, in habitudine mea, et uisus capitis
Abbreviated transcription (Latin):
intͣ ĩ gaudiũ dñi cui. ne illuc mali putentꝰ
ingredi ut sciant᷑. s ad illos pocius uelut
egredi scientia qua cos cognituri sunt boni
inpenis. qͥd agat᷑ intꝰ ingaudio dni nescient.
quiuͦꝰ ert̃ m illo gaudio quid agat᷑ foris in illis
cenebris ext̾ioribꝰ scient. Idõ dictũ ẽ. egre¬
dient᷑: qr cos etiã quȩ foris ab eiserunt utiq
nõ lacebut̃. Si enĩ hȩo ꝓpħe nõdũ facta
nosse potuert̃. ꝑ hoc q erat ds̃ quantulũcũq
in eorũ mortaliũ m̃tibꝰ: qͦmͦ immortales scĩ
Scabit gͦ inillabeatitudine sc̃orũ sem̃ ⁊ nom̃.
Sem̃ scilicet de qͦ ioħs ait. ⁊ sem̃ eiꝰ in ipso ma
dabo eis Erit eis m̃sis ex m̃se. et sabbatũ
ex sabbato. canquã luna ex luna ⁊ reqͥes ex
reqͥe. quorũ utrũq ipsierunt : cũ ex his¬
ũbris uet̾ibꝰ ⁊ tẽꝑalibꝰ in illa lumina noua
hac sepit̾na tnͣsibt̃. In pęnis aũ malorum.

Expanded text:
Intra in gaudium Domini tui; ne illuc mali putentur Intra in gaudium Domini tui; ne illuc mali putentur ingredi, ut sciantur, sed ad illos potius uelut egredi scientia, qua eos cognituri sunt, boniin poenis, quid agatur intus in gaudio Domini nescient; qui uero erunt in illo gaudio, quid agatur foris in illis tenebris exterioribus scient. Ideo dictum est: Egredientur, quia eos etiam qui foris ab eis erunt utique non latebunt. Si enim haec prophetae nondum facta nosse potuerunt per hoc, quod erat Deus, quantulumcumque erat, in eorum mortalium mentibus: quo modo inmortales sancti Stabit ergo in illa beatitudine sanctorum semen in nomen; semen scilicet de quo Iohannes ait: Et semen eius in ipso manNomen aeternum dabo eis Erit eis et mensis ex mense et sabbatum ex sabbato, tamquam luna ex luna et requies ex requie, quorum utrumqumbris veteribus et temporalibus in illa lumina nova ac sempiterna transibunt. In poenis autem malorum et
Abbreviated transcription (Latin):
int̾preces qđ ẽ. hominũ manifestũẽ. Neq
enĩ quisquã dicturꝰ ẽ. p̃uaricatrices fęmi¬
nas in illo supplicio nõ futuras. s expociore
presertim de qͦ femina facta ẽ: ut̃q sexꝰ
accipit᷑. Uerũ q ad rẽ maxime ꝑtinet cũ
iinbonis dr̃ ueniet omñs caro qr ex omni
genere hominũ popłs ille c̃stabit: non
enĩ om̃s homines ibierunt: quando in
pęnis plures ert. s ut dicere cȩꝑã cũ et in
bonis caro ⁊ in mał m̃bra uł cadaũa nomi¬
nant᷑. ꝓfecto ꝓresurectionẽ carnis cuius
fides his reruͣ uocabuł omĩno firmatur.
illud qͦ boni ⁊ mali suis finibꝰ dirim̃t᷑. fut̾ũ
boni ad uidendas penas malorũ: Nlunqͥd
corꝑis Imocu beatas illas relicturi sunt
sedes et ad loca pęnalia ꝑrecturi. ut maloꝵ
corm̃ta conspiciant p̾sentia corꝑali : absit:
s egredient᷑ ꝑscientiã. Hoc eĩ ũbosigni¬
ficatũ ẽ. eos qͥ cruciabunt᷑ : extͣ futuros.

Expanded text:
interpretes, quod est hominum\\ manifestum est. Neque interpretes, quod est hominum\\ manifestum est. Neque enim quisquam dicturus est praeuaricatrices feminas in illo supplicio non futuras; sed ex potiore, praesertim de quo femina facta est, uterque sexus accipitur. Verum, quod ad rem maxime pertinet, cum et in bonis dicitur: Veniet omnis caro, quia ex omni genere hominum populus ille constabit non enim omnes homines ibi erunt, quando in poenis plures erunt, — sed, ut dicere coeperam, cum et in bonis caro et in malis membra uel cadauera nominantur: profecto post resurrectionem carnis, cuius fides his rerum uocabulis omnino firmatur, illud, quo boni et mali suis finibus dirimentur, futurum boni ad uidendas poenas malorum? Numquid corporis motu beatas illas relicturi sunt sedes et ad loca poenalia perrecturi, ut malorum tormenta conspiciant praesentia corporali? Absit; sed egredientur per scientiam. Hoc enim uerbo significatum est eos qui cruciabuntur extra futuros.