comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anccitũ ÷ ut unicuiq aecłaeunus mansus. integer
absq: aliquo seruitio attribuat᷑ &pb̃ri ineis cons¬
truiti. iñ de decimis neq: deoblationib fidelium.
ñ de domib: neq: deatruis ułortis iuxta &đam
positis neq: de p̃scriptomanso aliqđ seruitiũ faci¬
ant p̃ter aeclesi asticũ & si aliquid amplius ha¬
buerint in de seniorib: suis debitũ seruitiũ im¬
uat tuor tã dere ditu quã deoblatione side liũ
ꝓut cuius libet aełae faculta s admittit sicut dudũ
rationabiliter ⁊ de cretũ conuenit fieri portiones.
quarũ una sit pontificis altera dericoꝵ pauperũ
tertia quarta fabricis applicanda clericus aut̃
ultra delegatã sibi sũmã nihil in solent̃ nouerit
expetendũ. Cauero quae aeclesiasticis aedificus
attributa sunt. huic operi ueracit̃ p̃rogata locoꝵ
doceat instauratio manifesta scõꝵ quia nefas ÷
si sacris aedib: destitutis in lucrũ suũ p̃sul aut p̃br¬
impendia his designata conuertat. Ipsã nihil¬

Expanded text:
Sancitum est ut unicuique ecclesiae unus mansus integer absque aliquo servitio attribuatur, et presbyteri in eis constituti non de decimis, neque de oblationibus fidelium, non de domibus neque de atriis vel hortis juxta ecclesiam positis, neque de praescripto manso, aliquod servitium faciant praeter ecclesiasticum. Et si aliquid amplius habuerint, inde senioribus suis debitum imutem tam de reditu, quam de oblatione fidelium, prout cujuslibet ecclesiae facultas admittit, sicut dudum rationabiliter est decretum, convenit fieri portiones: quarum sit una pontificis, altera clericorum, pauperum tertia, quarta fabricis applicanda. De quibus, ultra delegatam sibi summam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt, huic operi veraciter praerogata, locorum doceat instauratio manifesta sanctorum, quia nefas est si, sacris aedibus destitutis, in lucrum suum praesul impendia his designata convertat: ipsam nihil
Abbreviated transcription (Latin):
municare p̃sũpserit ipse in sedãpnationis iudicet᷑
ꝓtulisse sententiã: DEHIS QUICŨEX CÕRAUHI¬
CATO CÕMUNICAUERN EXEOD LIB̃ CAP̃LXXU
RINT EXLIB̃ UI CAP̃LXXX UIII
Si quis seculariũ tãmaioris ordinis quã & inferi¬
oris peccatũ egerit & uocatus sui ep̃i auctoritate.
ademendationẽ ac poenitentiã uenire distulerit:
tã diusit abȩccła e torris & catholicorũ consortiũ
sequestrat᷑ quo usq: qđ cõmisit em̃d&s ac reatũ
suũ usq: ad satis factionẽ canonice diluat. atq¬
hutero deui auerat ꝑ acta satis factione ab eodem
meliorat᷑ ep̃o canonice reddat᷑: DEHIS QUI¬

Expanded text:
munionem praesumpserit, ipse in se dampnationis judicetur munionem praesumpserit, ipse in se dampnationis judicetur protulisse sententiam. Ex ccato communicaverint. Ex eodem libro, cap. 75. rint. Ex libro VI, cap. 88. Si quis saecularium tam majoris ordinis, quam et inferioris, peccatum egerit, et vocatus sui episcopi auctoritate ad emendationem ac poenitentiam venire distulerit, tandiu sit ab Ecclesia extorris, et catholicorum consortio sequestratus, quousque quod commisit emendet, ac reatum suum usqutero deviaverat, peracta satisfactione ab eodem melioratus episcopo canonice reddatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sionis auctores noluerit custodire:
TIS DE SACRAMENTIS LE UITER NON IURATIDIS
Nolumꝰ ut sacramenta cito nonfiant sed unus quisq
udex prius causã ueracit᷑ cognoscat ut eũ ueritas
latere non possit: ne facile ad sacramentũ ueniaN
Precipimus ut ꝑ iuria caueant᷑ nec ad mittant᷑
testes adiuramentũ antequã discutiantur:
Et si alit᷑ discuti non possint separent ab inuicẽ &
singularit᷑ in quirant᷑: Et non lic& accusatori testes
altero testes eligant᷑ nisi forte longius & tracomi¬
tatũ causasit inquirenda : Etsiquis couictus fuerit
ꝑiurui : ꝑdat manũ aut redimat :
Cũ ex cõmunicatis nonlicere cõmunicare nec cũ his
quiꝑ domos conueniunł deuitantes orationes ȩcđȩ
simul orandũ est : ab alia ȩccła nonsuscipiat᷑ qui
in aliaminime congregat᷑: DEEO QUIEXCÕMU¬
NICATUS PROSUONEGLECIO FUERIT . EXEOD LIB. CXXX
pore ex cõmunicationis suȩ ante audientiam cõ¬

Expanded text:
sionis auctores noluerit custodire. sionis auctores noluerit custodire. I. De sacramentis leviter non jurandis. Volumus ut sacramenta cito non fiant: sed unusquisque judex prius causam veraciter cognoscat, ut eum veritas latere non possit, ne facile ad sacramentum veniantPraecipimus ut perjuria caveantur, nec admittantur testes ad juramentum antequam discutiantur: et si aliter discuti non possint, separentur ab invicem, et singulariter inquirantur. Et non licet soli accusatori testes altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis convictus fuerit perjurii, perdat manum, aut redimat. TCum excommunicatis non licere communicare, nec cum his qui per domos conveniunt devitantes orationes Ecclesiae, simul orandum est. Ab alia ecclesia non suscipiatur qui in aliena minime congregatur. CAP. II. De eo qui excommunicatus pore excommunicationis suae ante audientiam com
Abbreviated transcription (Latin):
Suppȩna capitali sacrilegia ad ulteria p̃dationes
uastationesq in regno nr̃o aquibus cũq: fieri ꝓhibe¬
mus ita ut siuo luntarie quis & his unũ fecerit :
deuita cõponat : Etom̃s res eius tã mobiles quã im¬
mobiles fis conro socient᷑ uł ȩcđȩ cuius res uastaue¬
rit uł alienauerit aut abstulerit : tradantur:
Maximũ enĩ sacrilegiũ est oblationes fi deliũ quȩ
sunł res ec clȩsiarũ auferre uastare alienare in¬
uadere uł subripere: nã utait sac rascriptura:
neque sacrilegi neq: ad ulteri neq: pͣdones uł
uastatores qui sunt raptores regnũ dĩpossidebunt:
Etsi hi quires fratrũ diripiurł aregno dĩ alieni s uNł
Quid suꝑhis fieriputatis quires dõdicatas diripiuNł¬
uł auferunt nã quanto grauius quis in hoc sło
peccat: tanto grauius in inferno torquebit᷑ :
Ante tribunal dñi dereatu neglegentiae se non po¬
terit excusare : quiplebẽ suã contras acrilegȩ ꝑsua¬

Expanded text:
Sub poena capitali sacrilegia, adulteria, praedationes, Sub poena capitali sacrilegia, adulteria, praedationes, vastationesque in regno nostro a quibuscunque fieri prohibemus. Ita ut si voluntarie quis ex his unum fecerit, de vita componat, et omnes res ejus, tam mobiles quam immobiles, fiscorit vel alienaverit aut abstulerit, tradantur. Maximum enim sacrilegium est, oblationes fidelium, quae sunt res ecclesiarum, auferre, vastare, alienare, invadere, vel subripi. Nam, ut ait sacra scriptura, neque sacrilegi, neque adulteri, neque praedones, vel vastatores, qui sunt raptores, regnum Dei possidebunt. Et si hi, qui res fratrum diripiunt, a regno Dei alieni fiunt, quid super his fieri putatis, qui res Deo dicatas diripiunvel auferunt? Nam quanto gravius quis in hoc saeculo peccat, tanto gravius in inferno torquebitur. Ante tribunal Domini de reatu negligentiae se non poterit excusare, qui plebem suam contra sacrilegae persua
Abbreviated transcription (Latin):
fures sacrilegi & lupi at q: homicidȩ pauperũq ne
INCESTARE EXEOB LIB CAP̃CCCCXU
ubemus om̃s scire omnibusq: populis sacerdotibus
p̃dicare quant ũ malũ & quã maximũ flagitiũ sit
cũ dõ deuotis feminis uiduis uł uirginibus siue cũ
esse non dubiũ est : Vt uerbi grã dicamus : Cuius uin¬
dicte reus sit puer ante dominũ suũ qui uxorẽdo¬
minisui ad ulterio uiolauerit: Quanto magis ille
qui sponsã xp̃i creatoris caeli& terrae putredine sueli¬
bidinis cõmuculauerit : Dicenteb eato paulo apło:
apnescitis quia iniqui regnũ dĩ non possidebunt:
polite errare : quianeq: fornicarii neq: idolis ser¬
uientes neq ad ulteri neq: molles neque masculo¬
rũ concubitores neq fures neque auari neque
aebrosi neq maledici neque rapaces regnũ dĩ
posside buNt:¬
Vt capitali sententia MULTEN TVR QUI SACRILE¬
COIA ADULTERIA PRAEDATIONES AUT DE UASTATI¬
ONES EXERCUERINT EXEOD CAPCCCCXXII

Expanded text:
fures sacrilegi, et lupi atque homicidae, pauperumque necfures sacrilegi, et lupi atque homicidae, pauperumque necincestare. Ex eodem libro, cap. 425. Jubemus omnes scire, omnibusque populis a sacerdotibus praedicari, quantum malum et quam maximum flagitium sit, cum Deo devotis feminis viduis vel virginibus, sive cum esse non dubium est. Verbi gratia dicamus, cujus vindictae reus sit puer ante Dominum suum, qui uxorem domini sui adulterio violaverit: quanto magis ille, qui sponsam Christi Creatoris coeli et terrae putredine sua libidinis commaculaverit? dicente beato Paulo apostolo: An nescitis quia iniqui regnum Dei non possidebunt? Nolite errare, quia neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebuntUt capitali sententia multentur qui sacrilegia, adulteria, praedationes aut devastationes exercuerint. Ex eodem capite 422.
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscimus quȩcũq ȩccłae st̃ xp̃i st̃: Et quae ȩcclae uł in
supradictis uł in quibus cũq speciebus siue pollicita cio¬
nibus siue pignoribus siue scriptis siue corporalibus rebus
offerunt᷑ xp̃o offerunt᷑ : Et quae abȩccła eius quocũq
comento alienant᷑ uł tollunt᷑ siue alienando siue uastan¬
do siue inuadendo si ueminorando siue diripiendo xp̃o
tollunt᷑: Et si ab amico quippiam rapere furtũ est p̃cipue
auferre uł alienare subripere uł uastare : sacrilegiũ
est: Om̃s nãque ȩccłȩ p̃dones manifestissime sunt sa¬
crilegi & nullus sacrilegus nisiꝑfurã ꝓbatãq: at que
publicã poenitentiã & ꝑ ȩccłȩ satis factionẽ ep̃orũq ꝑmans
inpositionẽ iuxta ca nonicas sanctiones reconcilicionem
usque ad p̃dictã satis factionẽ nec uiuis nec mortuis
cõmuni care debemus: Quia quirapit pecuniã ꝓximi
sui iniqui tatẽ facit qui non solũ sacrilegi: sed&iam

Expanded text:
t; et quae Ecclesiae, vel in supradictis, vel in quibuscunque speciebus, sive pollicitationibus, sive pignoribus, sive scriptis, sive corporalibus rebus offeruntur, Christo offeruntur. Et quae ab Ecclesia ejus quocunque commento alienantur, vel tolluntur, sive alienando, sive vastando, sive invadendo, sive minorando, sive diripiendo, Christo tolluntur. Et si ab amico quidpiam rapere furtum est, praecipauferre vel alienare, subripere vel vastare, sacrilegium est. Omnes namque Ecclesiae praedones manifestissime sunt sacrilegi, et nullus sacrilegus, nisi per puram publicam poenitentiam et per Ecclesiae satisfactionem episcoporum manus impositionem juxta canonicas sanctiones reconciliatus nost praedictam satisfactionem, nec vivis, nec mortuis communicare debemus. Quia qui rapit pecuniam proximi sui iniquitatem facit: qui non solum sacrilegi, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cũipso cõmuni cauerit. stient̾ sentiat se esse
& cõmunicatũ similit᷑: Quicũq clericus aut
laycus uł fȩmina incestũ cõmiserit dabepõ suo
correptus se em̃ dare noluerit & abipso & cõmuni
cat᷑ fuerit: qui postea cũ ipso cõmuni cauerit. simi¬
lit᷑ & cõmunicet᷑: Et ut sciatis qualis sit mođ istius
& cõmunicationis in eccła non deb& intrare nec
cũ ullo xp̃iano crbũ uł potũ sumere nec eius mu¬
nera quis quã accipere deb& ulosculũ porrigere
nec oratione seiun gere nec salutare ante quã
ab ep̃osuo sitre conciliat᷑: Quod sialiquis se recla¬
mauerit qđ in iustesit &x cõmunicat᷑ : licentiã
habeat admethropolitanũ ep̃m uenire. ut ibi¬
dẽ secđm canonicã institutionẽ diiudicet᷑ & interĩ
suã & cõmunicationẽ custodiat: Quodsi aliquis
cilii legere potestis seu in aluis scõiũ patrũ synoda¬
libusedictis &inanti ocheno concilio qđ hu qui
dã ponatist̃ a synodo uł a suo ep̃o & posteaminis¬

Expanded text:
o communicaverit scienter, sciat se esse excommunicatum. 18. Similiter quicumque clericus aut laicus vel femina incestum commiserit, et ab episcopo suo correptus se emendare noluerit, et ab ipso excommunicatus fuerit, qui postea cum ipso communicaverit, similiter excommunicetur. Et ut sciatis qualis sit modus istius excommunicationis, in ecclesiam non debet intrare, nec cum ullo Christiano cibum vel potum sumere, nec ejus munera quisquam accipere debet, vel osculum porrigere, nec oratione se jungere, nec salutare, antequam ab episcopo suo sit reconciliatus. Quod si aliquis se reclamaverit quod injuste sit excommunicatus, licentiam habeat ad metropolitanum episcopum venire, ut ibidem secundum canonicam institutionem dijudicetur, et interim suam excommunicationem custodiat. Quod si aliquis utis Nicaeni concilii legere potestis, seu in aliis sanctorum Patrum synodalibus edictis, et in Antiocheno concilio, quod hi qui damnati sunt a synodo, vel a suo episcopo, et postea minis
Abbreviated transcription (Latin):
dereliquid : Sit que cunctis non solũ liberũ sed&iam
laudabile factas a troces sacerdotibus aut ministris
in iurias ueluti publicũ crimen ꝑsequi : ac detalibꝰ
Om̃a quae dño offerunt᷑ ꝓcul dubio & consecrant᷑
Et non solũ sacrificia quae a sacerdotibus suꝑaltare dño
consecrant᷑ oblaciones fideliũ dicunt᷑ sed quicquid
ei asi delibus offert᷑ siue in mancipus siue in agris. uine¬
is siluis pratis aquis aquarũq: decursibus artificiis
libris utensilibus p&ris ȩdificus uestimentis pellibus
laneficiis pecoribus pascuis menbranis mobilibus & in¬
mobilibus uł quȩquae de hisrebus quȩ ad laudẽ dĩ fiunt

Expanded text:
dereliquit: sitque cunctis non solum liberum, sed etiam dereliquit: sitque cunctis non solum liberum, sed etiam laudabile, factas atroces sacerdotibus aut ministris injurias, veluti publicum crimen, persequi, ac de talibus Omnia quae Domino offeruntur procul dubio et consecrantur: et non solum sacrificia, quae a sacerdotibus super altare Domino consecrantur, oblationes fidelium dicuntur: sed quaecunque ei a fidelibus offeruntur, sive in mancipiis, sive in agris, vineis, silvis, pratis, aquis, aquarumque decursibus, artificiis, libris, utensilibus, petris, aedificiis, vestimentis, pellibus, lanificiis, pecoribus, pascuis, membranis, mobilibus et immobilibus, vel quaecunque de his rebus, quae ad laudem Dei fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
DNO SCMSC̃ORUSIT. ETADIUS PERTINEAT SACERDOTŨ
Nulliliceat ignorare. quod omne qđ dño consecrat᷑ siue
homo fuerit siue animal siueager uł quicquid dõfu¬
erit consecratũ scm̃ sc̃orũ erit dño & adius ꝑtineat sacer¬
dotũ : Propt᷑ qđ in ecus abi liserit om̃is quieaquȩ dño
& eccłȩ conpetunt auferttuastat. inuadit uł diripit
usq ad emendationẽ ȩcłȩq satis factionẽ sit sacrilegus
Et nontantũ sacrilegus sed &iam fur sacrilegus :
DEHIS SACRILEGIS QUIECCLEEIUS QUESACERDOTI¬
BUS. IN IURIAS IN FERUNT . EXEOD LIB̃ CAP̃CCCXCUII
Siquis in hoc genus sacrilegii ꝓruperit. ut in eccłas earũq
res inruens sacerdotibus & ministris. uł ipsocultui loco
aliquid in port& iniuriȩ iuł inferat ad diuinicultꝰ
iniuriã: conuictos siue confessosreos. capitalisenten¬
tia nouerit iundicandas : nec & petet᷑ ut ep̃s iniuiriȩ
ꝓpriȩ ultionẽ de poscat : cũ scĩ tas ignoscendi soli głam

Expanded text:
 sanctorum sit, et ad jus pertineat sacerdotum. Nulli liceat ignorare quod omne quod Domino consecratur, sive homo fuerit, sive animal, sive ager, vel quidquid semel Deo fuerit consecratum, sanctum sanctorum erit Domino et ad jus pertinet sacerdotum. Propter quod inexcusabilis erit omnis qui ea quae Domino et Ecclesiae competunt, aufert, vastat, invadit, vel diripit, usque ad emendationem, Ecclesiaeque satisfactionem, quod sit sacrilegus, et non tantum sacrilegus, sed etiam fur sacrilegus. CAP. VI. De his sacrilegis qui Ecclesiae ejusque sacerdotibus injurias inferunt. Ex eodem libro, cap. 397. Si quis in hoc genus sacrilegii proruperit, ut in ecclesias earumque res irruens, sacerdotibus et ministris, vel ipso cultui aut loco aliquid importet injuriae, vel inferat ad divini cultus injuriam, convictos sive confessos reos capitali sententia noverit vindicandos. Nec exspectetur ut episcopus injuriae propriae ultionem deposcat, cui sanctitas ignoscendi solam gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
rime sotient᷑ Et nobis in triplo bannũ nr̃m id est
Ix soł ꝑsoluant aut ipse in seruitio fis conrõ ser¬
uiturus sẽ ꝑ sotiet᷑ usq: se redimere intriplo iuxta
uuir gildũ suũ potuerit: Sca uero ȩccła : in sacer¬
dotibus constat: Id circo magna poena plecten dist̃
SACERDOTŨ EXEOD̃. CaP̃ CCxL UIII¬
Placuit ut fideles nepariupendant & cõmunica¬
tionẽ sacerdotũ illorũ: Qm̃si hoc fecerint: iuste
LIONIS NONHABEAT EXLIB̃ UII CaP̃ UiIIi
Si quis ep̃s dãpnatus asynodo uł prt autdiaconus
a suo ep̃o aut sifuerit desacroministerio aliquid¬
ausus contingere siue ep̃s iuxtapͣcedentẽ consue¬
tudinẽ siue prbt aut diaconus nullomodolice¬
atei nec in aliosy nodo restitutionis spem. aut locũ
habere satisfactionis : Sed & cõmuni cantes eiom̃s
abici de ȩccła: Et maxime si post quã didicerint:
CANONICE RECONCILIENT̃. NONPOS SEIT MAIO¬
RES PATU ACCUSARE EXEOB CAP̃ CLXXX
Ut ex cõmuni catus a sacerdote quãdiuin ipsa est

Expanded text:
rime socientur; et nobis in triplo bannum nostrum, id est LX solidos, persolvat, aut ipse in servitio fisco nostro serviturus semper societur, usque se redimere in triplo justa wirgildum suum potuerit. Sancta vero Ecclesia in sacerdotibus constat. Idcirco magna poena plectendi suntsacerdotum. Ex eodem cap. 248. Placuit ut fideles ne parvipendant excommunicationem sacerdotum illorum: quoniam si hoc fecerint, juste tionis non habeat. Ex lib. VII, cap. 9. Si quis episcopus damnatus a synodo, vel presbyter aut diaconus a suo episcopo, ausi fuerint de sacro ministerio aliquid contingere, sive episcopus juxta praecedentem consuetudinem, sive presbyter aut diaconus, nullo modo liceat ei, nec in alia synodo restitutionis spem, aut locum habere satisfactionis, sed et communicantes ei omnes abjici de Ecclesia: et maxime si postquam didicerint hcanonice reconcilientur, non possint majores natu accusare. Ex eodem cap. 180. Ut excommunicatus a sacerdote, quandiu in ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
conubia ducat: neque uirginibus sine bene dictione
sacerdotis quis nubere p̃sumat: Oppido enĩ ista om̃a¬
cauenda suNł ne fiaNł, Sed postquã ista om̃a ꝓbata fu¬
erint & nihil inpedieriNt tuncsiuirgofuerit cũ be¬
nedictione sacer dotis sicut in sacram̃ tario continet᷑
& cũ consilio multorũ bonorũ hominũ publice & non
occulte ducenda est uxor: Ut boni abhis filii. dñomi

Expanded text:
connubia ducat, neque virginibus, sine benedictione connubia ducat, neque virginibus, sine benedictione sacerdotis, quis nubere praesumat, oppido enim ista cavenda sunt ne fiant. Sed postquam ista omnia probata fuerint, et nihil impedierit, tunc si virgo fuerit, cum benedictione sacerdotis sicut in sacramentario continetur, et cum consilio multorum bonorum hominum, publice et non occulte ducenda est uxor, ut boni ab his filii Domino
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝓpinqua quia scriptũ est: Om̃is homo ad ꝓximã
sanguinis sui. non accedat ut reuel& turpitu dinẽ
eus Si milit᷑ scriptũ est: Cũ uxore ꝓximi tui non
cohibis nec seminis eius cõmixtione maculaberis:
Et indecre talibus papȩ gregorii legit᷑ : Si quis diaco¬
nam aut monacham aut cõmatrẽ spiritalẽ aut fratris
uxorẽ aut neptã autnouercã aut nurũ suã aut con¬
sobrinã aut de ꝑpria cognatione uł quã cognatus ha¬
buerit duxerit uxorẽ anathemasit : Etres ponderunl
om̃s tͣtio anathemasit : Item Si quis uiduã rapuerit
uł furat᷑ fuerit in uxorẽ. uł consentientes ei: a nathe¬
masit: Et si quis uirginẽ pisi des ponsauerit eam rapu¬
erit uł furat᷑ fuerit in uxorẽ uł consentientes ei: ana¬
themasit: Et responderunt om̃s t̃tio anathema sit :
Et alibi in canonibus: pͣceptũ est ut nemo usque ad af¬
finitatis lineam & ꝓpinquitatẽ su sanguinis

Expanded text:
sit propinqua, quia scriptum est: « Omnis homo ad proximam sit propinqua, quia scriptum est: « Omnis homo ad proximam sanguinis sui non accedat, ut revelet turpitudinem ejus . » Similiter scriptum est: « Cum uxore proximi tui non coibis, nec seminis ejus commistione maculaberis . » Et in decretalibus papae Gregorii legitur : Si quis diaconam, aut monacham, aut commatrem spiritualem, aut fratris uxorem, aut neptem, aut novercam, aut nurum suam, aut consobrinam, aut de propria cognatione, vel quam cognatus habuit duxerit uxorem, anathema sit: et responderunt omnes tertio, Anathema sit. Item: Si quis viduam rapuerit, vel furatus fuerit uxorem, vel consentientes ei, anathema sit. Et si quis virginem, nisi desponsaverit eam, rapuerit vel furatus fuerit, vel consentientes ei, anathema sit: et responderunt omnes tertio, Anathema sit. Et alibi in canonibus praeceptum est, ut nemo usque ad affinitatis lineam, et propinquitatem sui sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
cita & honesta om̃a pariter inuenerit : tunc ꝑ consiliũ
& bene dictionẽ sacerdotis & consultu aliorũ bonorũ
hominũ eam sponsare & legitime dotare deb&: Scribit
namque delegiamo matrimonio beatus agustinus ita:
Talis eẽ deb& quȩ uxor haben da est secđm legem:
Sit casta in uirginitate : & dotata legitime & aparentibꝰ
traditasponso & a paranimphis accipienda &ita secđm
legem & euuangłm publicis puptus honestata in con¬
iugio licite sumenda & omnibus diebus uitȩ suȩ nisi
& consensu & causa uacandidñm nũ quã ꝓpt᷑ hominẽ
separanda: Etsifornicata fuerit. &iuir eius uoluerit
dimittenda sed illauiuente. altera nonducenda
quia adulteri regnũ dĩ non possidebunt & pęniten¬
tia illi accipienda: Nolite uosuiri habere uxores quo¬
rũ priores maritiui uunt: adulteriaenĩ suN ista con¬
iugia: Et hocut diximus omnino ꝓuidendũ est neci

Expanded text:
cita et honesta pariter omnia invenerint, tunc per consilium cita et honesta pariter omnia invenerint, tunc per consilium et benedictionem sacerdotis, et consultu aliorum hominum bonorum, eam sponsare et legitime dotare debet. Scribit namque de legitimo matrimonio beatus Augustinus ita: Talis esse debet quae uxor habenda est, ut secundum legem sit casta in virginitate, et dotata legitime, et a parentibus tradita sponso, et a paranymphis accipienda, et ita secundum legem, et Evangelium publicis nuptiis honestata, in conjugio licite sumenda, et omnibus diebus vitae suae, nisi ex consensu et causa vacandi Deo, nunquam propter hominem separanda, et si fornicata fuerit, et vir ejus voluerit, dimittenda, sed illa vivente, altera non ducenda, quia « adulteri regnum Dei non possidebunt : » et poenitentia illi accipienda. Nolite vos, viri, habere uxores, quarum priores mariti vivunt, adulterina enim sunt ista conjugia. Et hoc, ut diximus, omnino providendum est, ne ejus
Abbreviated transcription (Latin):
totẽpore nobis placuerit in exilio maneat : Et illã feminã
AS. AUT RAPTŨ FACIAT. UEL QUAM PROPINCUS HA¬
BUIT. DUCAT UXOLẼ. SEDDOTATAETAPARENTISUS
TRADITÃ ꝑBENEDICTIONE SACERDOTŨACCIPIAT
QUIUULT NUBERE UXOREM. EX LIB̃ .VII CAP̃ CLXXUIII¬
anccitũ est ut publicȩ nuptiȩ ab his qui nubere cupiunt
fiant: quia sepe innuptus clam factis. grauia pec cata
tam in sponsis aliorũ quã &in ꝓpinquis siue ad ulteri¬
nis coniugus & qđ peius est dicere cũ consanguineis
ad crescunt uł adcumulant᷑ : Ex his aũt ꝓcreari solent
cȩci claudi gibbi & lippii siue aluisturpibus mascu¬
lis asꝑsi Et hocne deinceps fiat: omnibus cauendũ est
Sed prius conueniendus est sacerdos : in cuius parro¬
chia nuptiȩ fieri debent in ȩccła cort̃populo &ibi inqui¬
rere una cũ populo ipse sacerdos deb& sieuis ꝓpinquasit
annon aut alterius uxor. uł sponsa uł ad ultera : Et sili¬

Expanded text:
to tempore nobis placuerit in exsilio maneat, et illam feminam to tempore nobis placuerit in exsilio maneat, et illam feminam as aut raptum faciat, vel quam propinquus habuit ducat uxorem, sed dotatam et a parentibus traditam, per benedictionem sacerdotum accipiat quam vult habere uxorem. Ex libro VII, cap. 70. Sancitum est, ut publicae nuptiae ab his, qui nubere cupiunt, fiant: quia saepe in nuptiis clam factis gravia peccata tam in sponsis aliorum, quam et in propinquis sive adulterinis coniugiis, et quod peius est dicere consanguineis, accrescunt, vel accumulantur. Ex his autem procreari solent coeci, claudi, gibbi et lippi sive alii turpibus maculis aspersi. Et hoc ne deinceps fiat, omnibus cavendum est. Sed prius conveniendus est sacerdos, in cuius parrochia nuptiae fieri debent, in ecclesia coram populo. Et ibi inquirere una cum an non, aut alterius uxor, vel sponsa, vel adultera. Et si li
Abbreviated transcription (Latin):
e desponsatis puelli & ab alus raptis i tainconcilio anchy
tas placuit erui & eis reddi quibus antefuerant despon¬
satȩ &iamsicis a raptoribus uis in lata constiterit: Pro
in de statutũ est ascõ conuentu: ut raptor publica poeni¬
tentia multetur: Raptȩ uero sisponsus eã reci pere
noluerit: & ipsa eiusdem criminis consentiens non fue¬
rit Licentia nubendi alii nonnegetur: Qđ si &illa
Consensit: simili sententia subiaceat: Qđ si posthȩc
iungere p̃sumpserit : utriq: anate matitentur:
DERAPTU ALIENARQ̃ SPONSARQ̃ EXEOD LIB CA CCXXXUIII.
Si quis sponsã alienã rapuerit : aut patrieius aut ei qui
legitimus eius defensor eẽ deb& cũ sualege eam reddat:
Et quic quid cũ eatulerit : semotim unã quam querem
secđm legẽ reddat Etsi hoc defensoreius ꝑ petrari consen¬
sit &ideo raptori nihil quȩ rere uoluerit: comes singula
deuna quaquere frada nr̃a ab eo & actare faciat & quan¬

Expanded text:
e desponsatis puellis et ab aliis raptis ita in concilio Ancyre desponsatis puellis et ab aliis raptis ita in concilio Ancyr ab aliis raptas placuit erui et eis reddi, quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis inlata constinde statutum est a sancto conventu, ut raptor publica poenitentia mulctetur, raptae vero, si sponsus eam recipere noluerit, et ipsa ejusdem criminis consentiens non fuerit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et illa consensit, simili sententiae subjaceat. Quod si post haec ei se jungere praesumpserit, utrique anathematizentur. V. De raptu alienarum sponsarum. Ex eodem libro, cap. 238. Si quis sponsam alienam rapuerit, aut patri ejus, aut ei qui legitimus ejus defensor esse debet, cum sua lege eam reddat. Et quidquid cum ea tulerit, semotim unamquamque rem undum legem reddat. Et si hoc defensor ejus perpetrari consensit, et ideo raptori nihil quaerere voluerit, comes singula de unaquaque re freda nostra ab eo exactare faciat, et quan
Abbreviated transcription (Latin):
DERAPTIS ETDEEARŨ RAPTOLIBUS EXEOD LIB̃ CAPCCXXIV
Deraptis & deraptoribus quã quã specialiter decreuisse¬
mus qiđ pati debeant qui hoc nefas deinceps facere
temptauerint : quid tamen de his sacri canones p̃cipiant
hic inserendũ necessariũ duximus quatinus omni
bus pateat quantũ malũ sit & non solũ humana sed &
diuina auctoritate constricti ab hinc hoc malũ caueat᷑:
De puellis raptis necdũ desponsatis inconcilio calcido¬
nensi ubi dc xxx patres ad fuerunt capitulo xxxuiii.
ita habet᷑: Eos quirapiunt puellas sub nomine si mul
habitandi cooperantes & cohibentes raptoribus decre¬
uit scã synodus si quidẽ clericisunt decidant gradu
ꝓprio: Si uero layci : anathe matizent᷑ : Quibus uerbis
a ꝑtedat᷑ intellegi qualit᷑ maliauctores dãnan disuNt
quando participes & cohibentes tanto anathe mathe
feriunt᷑ & qđ iuxta canonicã auctoritatem a coniugia
legitima raptas sibi iure uindicare nullatenus possiNt:
DEDESPONSATIS ETABALIISRAPTIS.EXEODCAPCCXXU¬

Expanded text:
De raptis et de earum raptoribus. De raptis et de raptoribus quamquam specialiter decrevissemus, quid pati debeant, qui hoc nefas deinceps facere temptaverint, quid tamen de his sacri canones praecipiant, hic inserendum necessarium duximus; quatinus omnibus pateat quantum malum sit, et non solum humana, sed et divina auctoritate constricti, abhinc hoc malum caveatur.De puellis raptis necdum desponsatis in concilio Chalcedonensi, ubi DCXXX Patres adfuerunt, capitulo 28, ita habetur: Eos qui rapiunt puellas sub nomine simul habitandi, cooperantes et conibentes raptoribus, decrevit sancta sinodus, si quidem clerici sunt, decidant gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis aperte datur intellegi qualiter huius mali auctores dampnandi sunt, quando participes et conibentes tanto anathemate feriuntur, et iuxta canonicam auctoritatem ad coniugia legitima raptas sibi iure vindicare nullatenus possunt. 99. De desponsatis et ab aliis raptis. D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓstrato ueniam postulare &ut ꝓse orare nonde dignentur
flagitare & lacrimis ꝓfuso uultu. contrito corde at que hu¬
miliatospũ omnibus apparere usque ad satis factionem
exercere nec placitis aut acusationibus uł testimoniis in¬
ter eẽ sed crebris sacerdotũ p̃cibus manusq pontificis
ꝓpru inpositionibus elemosinarũ largitionibus atq
ceterorũ bonorũ omnium exibitionibus eos purgari
Incestos nullos coniugu nomine pͣualendos eẽ censemus:

Expanded text:
prostrato veniam postulare, et ut pro se orare non dedignentur prostrato veniam postulare, et ut pro se orare non dedignentur flagitare, et lacrymis perfuso vultu, contrito corde, atque humiliato spiritu omnibus apparere, usque ad satisfactionem exercere, nec placitis aut accusationibus vel testimoniis interesse: sed crebris sacerdotum precibus, manusque pontificis proprii impositionibus, elecmosynarum largitionibus, atque caeterorum bonorum omnium exhibitionibus, eos purgari cap. 434. Incestos nullo conjugii nomine praevelandos esse censemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ritate atque imperiali metu. ita corrigamus. utce¬
teritimorẽ habeaNł nec de inceps talia cõmittere
INSCELEREMANENT NONFIDELIŨ XPIANORŨ
SEDTANTŨ AUT CENTILIŨ AUT CATICUMINORṼ
VLENERCUMINORŨ LOCŨTENHENNT¬
N cestidũ in ipso decestando adque ne fando scele¬
remanent nonint̃ fideles xp̃ianos sedint᷑ gentiles
aut caticuminos uł energuminos habeant᷑ idest
cũ xp̃ianis noncybũ sumant non potũ non in eodẽ
uas culo edant autbibant sed soli hoc fatiant non
osculentur aut salutent᷑ ab eis : Sed sisuis sacerdo¬
tibus in oboedientes extiterint : & atã ne fandissimo
scelere segregari. atque ad publicã poenitentiã re¬
dire noluerint : int̃eos habeantur qui spũ pericli¬
tantur inmundo : Vl&iã int̃eos dequibus ipsaue¬
&publicanus : Nã cũ fidelibus nondebent orare
nec in eccłam in trare : sed adianuã ȩccłȩ &cubare :
et intrantibus in eadem atque ex euntibus e ea uultu int᷑ra

Expanded text:
ritate, atque imperiali metu, ita corrigamus, ut caeritate, atque imperiali metu, ita corrigamus, ut caeteri timorem habeant, nec deinceps talia committere in scelere manent, non fidelium christianorum, sed tantum aut gentilium aut caticuminorum vel energuminorum locum teneantncesti dum in ipso detestando atque nefando scelereaut catechumenos, vel energumenos habeantur, id est, cum Christianis non cibum sumant, non potum; non in eodem vasculo edant aut bibant, sed soli hoc faciant: non osculentur, aut salutentur ab eis. Et si suis sacerdotibus inobedientes exstiterint, et a tam nefandissimo scelere segregari, atque ad publicam poenitentiam redire noluerint, inter eos habeantur qui spiritu periclitantur immundo, vel etiam inter eos de quibus ipsa Venicus et publicanus . Nam cum fidelibus non debent orare, nec in ecclesiam intrare, sed ad januam ecclesiae excubare, et intrantibus in eamdem, atque exeuntibus ex ea, vultu in terram
Abbreviated transcription (Latin):
b& scelere &titerit : om̃s res eius a comite & amisso
ep̃i ei contendant᷑ usquedũ ep̃osuo obȩdiat autca¬
nonice. poeniteat: Quod sinec se ita correxerit : & ad
ep̃m & canonicã poenitentiã uenire distulerit : a comi¬
te conp̃hendat᷑ & in carcere submagna aerumna re¬
trusus teneatur necrerũ suarũ potestatẽ habeat
quousque ep̃sius serit: Quod si comes uł eius ministri
haec ad implere distulerint : canonice ab ep̃o uł asuo
ministro & cõmunicet᷑ : Etusque dũ hȩc pleniterco¬
mes adimpleat. sẽꝑ cõmunione cat tholicorũ careat
us quedũ ips ep̃o humanius ergaeum aliquidagere
placuerit : Si uero qđ non obtamus ipse comes aut de
p̃dictis causis aut de ipsa & cõmunicatione in obȩ¬
diens aut ne glegens suo ep̃o apparuerit: honore co¬
mitatus parit᷑ &s cõnunione careat usquedũ ambo
in nr̃am p̃sentiã uenianł ut nos illũ epis copali aucdo¬

Expanded text:
bet scelere exstiterit, omnes res ejus a comite et a misso bet scelere exstiterit, omnes res ejus a comite et a misso episcopi ei contendantur, usque dum episcopo suo obediat, aut canonice poeniteat. Quod si nec se ita correxerit, et ad episcopum et canonicam poenitentiam venire distulerit, a comite comprehendatur, et in carcere sub magna aerumna retrusus teneatur, nec rerum suarum potestatem habeat, quousque episcopus jusserit. Quod si comes, vel ejus ministri haec adimplere distulerint, canonice ab episcopo, vel a suo ministro excommunicetur, et usquedum haec pleniter comes adimpleat, semper communione catholicorum careat, usque dum ipsi episcopo humanius erga eum aliquid agere placuerit. Si vero, quod non optamus, ipse comes, aut de praedictis causis, aut de ipsa excommunicatione inobediens. aut negligens suo episcopo apparuerit, honore comitatus pariter et communione careat, usque dum ambo in nostram praesentiam veniant, ut nos illum episcopali aucto
Abbreviated transcription (Latin):
eincestis omnistudio ꝑquirendũ est sacerdotibus
ꝑ homines ueraces & timorẽ dĩ ante oculos habentes
&s si reꝑtifuerint. statim aut ꝑse emendare studeant
aut cũ adiutorio archidia conisui ep̃i hoc ipsũ &tir¬
pare satagant. ne tanto flagitio & scelere & illipol¬
luant᷑ & pereant & alu in eorũ uicinitate omnipo
MITTIT. QUI SECORSANGUINERESUAE US QUE
ADAEFINITATIS LINEAM CONIUNGIT EX EODP¬
ullus fidelium usque ad affinitatis lineam id est
us que ad septimã ꝓgeniem. consangui neã suã ducat
uxorẽ uel eã quo quomodo incestimacula pol¬
luat: Siquis uero hoc scient̃ temerare p̃ sumpserit:
iuxta canonicos gradus poeniteat : Si aũt seruus
uel ecclesiasticus fuerit : publice flagelletur ac
publice & canonice gerat: Quod si aliquis tãliber
quã seruus aut ecclesiasticus uelfis calinus. epõ
proprio uel suosacerdoti aut archidiacono in obȩ¬
diens uel contumax siue de hoc siue dealio quoli¬

Expanded text:
e incestis omni studio perquirendum est sacerdotibus e incestis omni studio perquirendum est sacerdotibus per homines veraces, et timorem Dei ante oculos habentes: et si reperti fuerint, statim aut per se emendare studeant, aut cum adjutorio archidiaconi sui episcopi hoc ipsum exstirpare satagant, ne tanto flagitio et scelere et illi polluantur et pereant, et alii in eorum vicinitate omnipotmittit, qui se consanguineae suae usque ad affinitatis lineam conjungit. Ex eodNullus fidelium usque ad affinitatis lineam, id est usque ad septimam progeniem, consanguineam suam ducat uxorem, vel eam quoquomodo incesti macula polluat. Si quis vero hoc scienter temerare praesumpserit, juxta canonicos gradus poeniteat. Si autem servus vel ecclesiasticus fuerit, publice flagelletur ac tentiam publice et canonice gerat. Quod si aliquis tam liber, quam servus, aut ecclesiasticus vel fiscalinus, episcopo proprio, vel suo sacerdoti, aut archidiacono inobediens vel contumax, sive de hoc, sive de alio quoli
Abbreviated transcription (Latin):
si contigerit : ab ep̃o lociillius separent᷑ & pub licã septẽ
annorũ iuxta canonicos gradus agant poenitentiam:
Quiaũt hoc agere noluerint: anat hema ab omnib:
SI UE CŨMASCULIS CONCUBUERIN EXEOD̃ CAPCCCLUI
N hoc titulo greca uerba posita sunt idest periton
Quodnos latine possumus dicere : Dehis qui in ratio¬
nabiliter uersati sunt siue uersantur : in qua sen¬
tentia sensus duplex est id est: De his quicũ pecoribꝰ¬
cõmixti sunt: aut more pecudũ cũ sangiuneis usque
ad affinitatis lineã incestũ cõmiserint aut cũ mas¬
culis concubuerint : Quis quis & his unũ egerit. aut
capite puniat᷑. aut sieiuita concessa fuerit : luxta an¬
Cyrani concilu sententiã quȩ in capitulo xvI. conti¬
netur poenitentiã ueraciter agat: UTIN CESTIA
SACERBOTIBUS ET DÕTIMEN TIBUSIOMINI¬
BUS FIDELITERPER QUIRANTUR ET CANONICE
PUNIAN TUR. EXEOD. CAP̃CCCLXXUII¬

Expanded text:
si contigerit, ab episcopo loci illius separentur, et publicam septem si contigerit, ab episcopo loci illius separentur, et publicam septem annorum juxta canonicos gradus agant poenitentiam. Qui autem hoc agere noluerint, anathema ab omnibussive cum masculis concubuerunt. Ex eodem, cap. 456. In hoc titulo Graeca verba posita sunt, id est περὶ τquod nos Latine possimus dicere, De his qui irrationabiliter versati sunt, sive versantur. In qua sententia sensus duplex est: id est, de his qui cum pecoribus, aut more pecudum cum consanguineis usque ad affinitatis lineam incestum commiserint, aut cum masculis concubuerint, quisquis ex his unum egerit, aut capite puniatur, aut si ei vita concessa fuerit, juxta Ancyrani concilii sententiam, quae in capitulo 16 continetur, poenitentiam veraciter agat. CAP. XII. Ut incesti a sacerdotibus et Deum timentibus hominibus fideliter perquirantur, et canonice puniantur. Ex eodem, cap. 377. D
Abbreviated transcription (Latin):
toutatẽ regiam ad ꝓprias ꝑueniant facultates nis ipͣ¬
fatũ scelus sequestrationis separatione & pȩnitentia faceanł¬
Quod in cesti non sint legitimi heredes sed in famia sint
Nt deinceps sic̃ canones ecclesiastici ꝓhibent nullus
dõ deuotã uirginẽ nullus subreligionis habitu con¬
sistentẽ siue uiduitatis continentiam ꝓfessã ułsui ꝓ¬
ximã generis aut &iã decuius amixtione incestiue
notatȩ possit subire in famiȩ in licito conubio aut ui
aut consensu. accipiat coniugẽ: Qui a nec uerũ poterit
eẽ coniuigiũ qđ a meliori ꝓposito deducit᷑ ad decerius
& subfalsi nominis copula in cestiue pollutione & forni¬
cationis in munditia ꝑpetrat᷑ : Hoc uero ne fassiagere
a modo cuius lib& gentis homines sexus utriusq temp
tauerint : insistente sacer dote uł iudice : &iam sicorri¬
Vt incestũ nullus sibium quã soci& coniugiũ: Quod

Expanded text:
toritatem regiam, ad proprias perveniant facultates, nisi prtoritatem regiam, ad proprias perveniant facultates, nisi praefatum scelus sequestrationis separatione et poenitentia fateanQuod incesti non sint legitimi haeredes, sed infamia sint Ut deinceps, sicut canones ecclesiastici prohibent, nullus Deo devotam virginem, nullus sub religionis habitu consistentem, sive viduitatis continentiam professam, vel sui proximam generis, aut etiam de cuius admixtione incestivae notam possit subire infamiae, inlicito connubio aut vi aut consensu accipiat coniugem; quia nec verum poterit esse coniugium, quod a meliori proposito deducitur ad deterius et sub falsi nominis copula, incesta pollutione et fornicationis immunditia perpetratur. Hoc vero nefas, si agere amodo cuiuslibet gentis taverint, insistente sacerdote vel judice, etiamsi nuUt incestum nullus sibi unquam societ conjugium. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Vt de incestis &criminosis maximã curã habeaNł sacer¬
dotes pe in sius pere aN sceleribus & animȩ eorũ a distric¬
touidice xp̃o eis requirantur : Similiter de in firmis
acpoenitentibus ut morentes sine reconciliatione du
atico ñ defitiant. Et ut quat tuor tẽporũ ieiunia afi¬
OSO ORDINE IIS PER SONIS QUIBUSREGULIS PRO¬
Si quis non eo gradu sedincestuoso ordine cũ his
ꝑsanis quibus a diuinis regulis ꝓhibitũ est coniunxe¬
rit: us que quo poenitentiã sequestratione testent᷑
utriq cõmunione priuent᷑ : Et neque in palatio habe¬
remilitiã neque in foro agendarũ causarũ licentiã
habebunb: Nã sise quo quomodo pͣdicto in cestu con
ut cũ ipsis denunciatũ fuerit se ab eorũ cõmunio¬
ne. autclo habitatione sequestrentur: Resaut eorũ
ad primos parentes usque ad sequestrationem ꝑue¬
niaNł sub ea conditione ut antequã segregentur ꝑ nullũ
ingeniũ pequep arentes neque ꝑemptionẽ nequȩ pauo¬

Expanded text:
aximam curam habeant sacerdotes, ne in suis pereant sceleribus, et animae eorum a districto judice Christo eis requirantur. Similiter de infirmis ac poenitentibus, ut morientes sine reconciliatione et viatico non deficiant, et ut quatuor temporum jejunia a fioso ordine his personis quibus a regulis proSi quis non eo gradu, sed incestuoso ordine cum his personis quibus a divinis regulis prohibitum est conjunxerit, usquequo poenitentiam sequestratione testentur, utrique communione priventur: et neque in palatio habere militiam, neque in foro agendarum causarum licentiam habebunt. Nam si se quoquomodo praedicto incestu conjuut cum ipsis denuntiatum fuerit, se ab eorum communione aut cohabitatione sequestrent. Res autem eorum ad primos parentes usque ad sequestrationem perveniant, sub ea conditione, ut antequam segregentur, per nullum ingenium, neque per parentes, neque per emptionem, neque per auc
Abbreviated transcription (Latin):
Siaũt seruus autlibertus est uapulet᷑ plagis multis:
Et si dominus suus eum ꝑmiserit amplius intalẽ lapsũ
ꝓpinquis iuxta constituta scõrũ patrũ &iuxta decreta canonũ
nino p̃cipimus & si penitere noluerint : de eccła expel
Vt ep̃i incestuosos homines emendent & magnã dili¬
gentiã habeant &eis seu& deuidius in frasuã parro¬
chiã potestatẽ h abeant ad corrigendũ:
UTINCESTI ET PMRRICIDE CANONICE COFIERCE¬
ANTUR. EXLIB UI. CAP LXXI
De incestuosis & parricidis ut canonice choerceant᷑.¬
sicut deillo iudicatũ est quimat᷑terȩ suȩ filiã stupra¬
uit ut conuigium ultranonrepetat amilitiȩ cingulũ
derelinquat & aut monasteriũ petat. aut si foris rena¬
nere uoluere tẽporapȩnitentiȩ sccđm canones plenit̃

Expanded text:
si autem servus aut libertus est, vapuletur plagis multis. si autem servus aut libertus est, vapuletur plagis multis. Et si dominus suus eum permiserit amplius in talem lapsum reliquis vero propinquis iuxta constituta sanctorum patrum et iuxta decreta canonum nino praecipimus. Et si poenitere noluerint, de ecclesia expeUt episcopi incestuosos homines emendent, et magnam diligentiam habeant ex eis, seu et de viduis infra suam parochiam potestatem habeant ad corrigendum. CAP. V. Ut incesti et parricidae canonice coerceantur. Ex lib. VI, cap. 71. De incestuosis et parricidis ut canonice coerceantsicut de illo judicatum est, qui materterae suae filiam stupravit, ut conjugium ultra non repetat, et militiae cingulum derelinquat, et aut monasterium petat, aut si foris remanere voluerit, tempora poenitentiae secundum canones plene
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam sicut superius continet᷑ insertũ ut rique ac¬
cedaNt: Similis forma & inmuliere seruabit᷑: Si eã
iur eius ad ulterauerit hab& potestatẽ dimit tendi
duu uir eius uixerit : quia nec ille hab& potestatẽ
aliam accipere prima uiuente nec illa primo:
II AbeNt tamen potestatẽ sem& ipsos reconciliare:
INCIPIT DE INCESTIS. EX LIBROU. CAP̃ UIIII.
Si homo incestũ cõmiserit cũ dõsacrata autcũmatre
sua aut cũ matrinasua defonte aut confirmatione
aut cũ matre & filia aut cũ duabus sororibus aut cum
matrisfilia aut cũ sororis filia aut cũ nepta aut cũ consobrina
aut sobrine aut cũ amita uł mat̃ tera autcũ his quibus ca¬
nones ꝓhiben copulare : de istis criminibus pecuniã suã ꝑdat
si habuerit: Et si hec emendare noluerit: nullus eũ recipi
usque dũ ipse homo secor rexerit : Et si pecuniã nonhabu¬
erit siliber est mittat᷑ in carcerem usq ad satis factionẽ

Expanded text:
gratiam, sicut superius continetur insertum, utrique acgratiam, sicut superius continetur insertum, utrique accedant. Similis forma et in muliere servabitur. Si eam vir eius adulteraverit, habet potestatem dimittendi diu vir ejus vixerit: quia nec ille habet potestatem aliam accipere prima vivente, nec illa primo; habent tamen potestatem semetipsos reconciliare. CAP. I. De incestis. Ex libro V, cap. 9. Si homo incestum commiserit cum Deo sacrata, aut cumsua aut cum matrina sua de fonte aut confirmatione, aut cum matre et filia, cum duabus sororibus, aut cum matris filia, aut cum sororis filia, aut cum nepta, aut cum consobrina, aut subrina, aut cum amita vel matertera, aut cum his quibus canones prohibent copulari, de istis criminibus pecuniam suam perdat, si habuerit. Et si haec emendare noluerit, nullus eum recipiausque dum ipse homo se correxerit. Et si pecuniam non habuerit, si liber est, mittatur in carcerem usque satisfactionem;
Abbreviated transcription (Latin):
adulteriũ: qui eã hab& uxorẽ dimittat: Etille qui¬
dem post actã pęnitenciã : siuxor defuncta fuerit:
potest alteri sociari: illa uiuente : nequa quã :
Illa uero : nũ quã ulterius poterit in coniugiũ assũ¬
mi: Et iugi pȩnitencia sub missa ad exitũ uitȩ cõmu¬
UERIT UIRUMSQUM SIMILITER ETDEUIRO
annis poeniteat. Tres in pane aaqua Ceteros quat¬
tuor in prouidentia erit sacer dotis qualiter eam
uiderit posse &itaei cyborũ abstinentia inponatur :
uxor ad ulterium ꝑpetrauerit & hoc auro dep̃ hen¬
sum fuerit &pub licatũ dimittat uxorẽ siuo luerit.
propter funicationem : illauero secđm qđ superius
in sertũ est. publice agat poenitentiã : Luir uero eius
illauiuente nullatenus e habebit licenciã aliam
ducere uxorẽ : Qđ si uoluerit adulteram sibire con¬
cili are. Licentiã habeat. Ita tamen ut paritercũilla
poenitentiã agat : Et ex acta poenitentia : ad cõmunionis

Expanded text:
adulterium, qui hanc habet uxorem, dimittat. Et ille quiadulterium, qui hanc habet uxorem, dimittat. Et ille quidem post actam poenitentiam, si uxor defuncta fuerit, potest alteri sociari, illa vivente nequaquam. Illa vero nunquam ulterius poterit in conjugium assumi, et jugi poenitentiae submissa, ad exitum vitae commuvit virum suum, similiter et de viro annis poeniteat, tres in pane et aqua; caeteros quatuor in providentia erit sacerdotis qualiter eam viderit posse; et ita ei ciborum abstinentia innonatur. uxor adulterium perpetraverit et hoc a viro deprehensum fuerit et publicatum, dimittat uxorem, si voluerit, propter fornicationem. Illa vero secundum quod superius insertum est, publice agat poenitentiam. Vir vero eius illa vivente nullatenus habebit licentiam aliam ducere uxorem. Quod si voluerit adulteram sibi reconciliari, licentiam habeat, ita tamen ut pariter cum illa poenitentiam agat et exacta poenitentia ad communionis
Abbreviated transcription (Latin):
meretrici : unũ corpus efficitur: Et quiluxuriatur
QUISUAS UXORES DERELIN QUCNT FALIB̃ UUICM̃ CCCU
IN iuero seculares qui coniugale consortiũ abiq culpa
grauiore dimit tunł uel &iã dimiserunt. nullas cau¬
sas discidii ꝓbabilit᷑ ꝓponentes &ypterea sua matri¬
monia dimit tuNł. ut aut inlicita aut alicna p̃su¬
manł siante quã apud epõs conꝓuinciales discidu
causas dixerint & prius qua uxores iudicio dãpnen¬
tur abiecerint : a cõmunione ȩccłȩ & scĩpopulicoetu
Mulier quȩ duobus fratribus nupserit : abici deb&usq
addiem mortis Sed ꝓpt᷑ humanitatẽ in extremis suis
sacramentis reconciliari oport&. lta tamen ut prius
soluat᷑ coniugiũ & maneat in nupta : Etuir eius alis¬
que uxore simili pȩnitentiȩ sit subditus. Quodsi
duo fratres cũ un a fȩmina fornicati fuerint. pescien¬
tes ad al terutrũ fornicationem : statĩ ut cognouerint

Expanded text:
meretrici, unum corpus efficitur ; et: Qui luxuriatur, meretrici, unum corpus efficitur ; et: Qui luxuriatur, qui suas uxores derelinquunt. Ex libro VII, cap. 5. Hi vero saeculares, qui conjuga e consortium absque culpa graviore dimittunt, vel etiam dimiserunt, nullas culpas discidii probabiliter proponentes, et propterea sua matrimonia dimittunt, ut aut illicita aut aliena praesumant, si antequam apud episcopos comprovinciales discidii causas dixerint, et priusquam uxores judicio damnentur abjecerint, a communione Ecclesiae, et sancti populi coetuMulier quae duobus fratribus nupserit abjici debet usque ad diem mortis. Sed propter humanitatem in extremis suis sacramentis reconciliari oportet, ita tamen ut prius solvatur conjugium et maneat innupta, et vir ejus absque uxore simili poenitentiae subdatur. Quod si duo fratres cum una femina fornicati fuerint, nescientes alter alterius fornicationem, statim ut cognoverint