comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uera hȩc sana doctͥrina ẽ. sic eligere dona maiora. ne minora danent᷑
Melior ẽ in scriptura di ueritas di. quã
incuiꝰquã mente ac carne uirginitas ho¬
minis. Qđ castu ẽ. sic amet᷑. ut qͦd uerũ
est nͣ neget᷑. Nam qͥd mali ñ posst̃ etiã
de sua carne cogitare. qͥ credunt apłicã
linguã eo ipso loco ubi uirginitatẽ cor¬
mȩ qͥ bonũ uirginitatis elig̃t. scripturas sca̾s firmissime teneant nichil
e̾e mentitas. ac ꝑ hoc etiã illud uerũ eͥẽ qͦd dict̾ũ est: & si acceꝑis
uxor̾e non peccasti: n⁊ si nupserit uirgo non peccauit. Nec putent
non minui tã magnũ integritatis bonũ. si nuptiȩ ñ ert̾ mału. Im¬
mo uero henc sibi potiꝰ miaioris głe palmã p̃paratã e̾ẽ confidat. que
non dãnari si nub̃et trimuit: s honoratiꝰ coronari. quia ñ nub̾e cõ¬
cuprunt. Vui gͦ sine coniugio ꝓ manere uoluerint. ñ tanꝗͣ. foueã
peccati nuptias fugiant: s tanꝗͣ collẽ minoris boni transcendant: ut

Expanded text:
ec sana doctrina est, sic eligere dona maiora, ne minora damnentur. melior est in scriptura dei ueritas dei quam in cuiusquam mente aut carne uirginitas hominis. quod castum est sic ametur, ut quod uerum est non negetur. nam quid mali non possunt etiam de sua carne cogitare, qui credunt apostolicam linguam eo ipso loco, ubi uirginitatem corme qui bonum uirginitatis eligunt, scripturas sanctas firmissime teneant nihil esse mentitas ac per hoc etiam illud uerum esse, quod dictum est: et si acceperis uxorem, non peccasti; et si nupserit ui minui tam magnum integritatis bonum, si nuptiae non erunt malum. Imo vero hinc sibi potius majoris gloriae palmam praeparatam esse confidat, quae non damnari, si nuberet, timuit; sed honoratius coronari, quia non nuberet, concupivit. Qui ergo sine conjugio permanere voluerint, non tanquam foveam peccati nuptias fugiant: sed tanquam collem minoris boni transcendant, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nupta ẽ. sollicita ẽ quȩ st̃ mundi. quomͦ placeat uiro:Non utiq
ait cogitat ea quę securitatis st̃ in hoc scło. ut sine grauiorib
molestiis tẽpus transigat. neq ad hoc druisa̾ dicit innuptã ⁊ uir
ut innupta in hac uita secura sit ꝓpt̾ tẽporales
molestias euitandas. qͥb nupta ñ caret: s cogitat
cita ẽ quȩ st̃ dñi. ut six scã ⁊ corpore ⁊ spͣu.

Expanded text:
nupta est, sollicita est quae sunt mundi, quomodo placeat uiro? non utique ait: cogitat ea, quae securitatis sunt in hoc saeculo, ut sine grauioribus molestiis tempus transigat; neque ad hoc diuisam dicit innuptam et uirdiscretam, ut innupta in hac uita secura sit propter temporales molestias euitandas, quibus nupta non caret, sed, cogitat, cita est quae sun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtimictis umbonib capilloꝵ siue tegminib ita teneris ut retiola subt̾
posita appareant. His ñ de humilitate s de ipsa castitate uł integri¬
tate pudiciȩ danda p̾cepta st̃. Da mͥ ꝓficientẽ ꝑpetuã con
atq his ⁊ huiꝰ modi omĩb carentẽ uitiis ⁊ maculis moꝵ. Huic suꝑbi¬
am timeo. huic tã magno bono. ex elationis tumore formido. Quo
magis in ẽ unde sibi placeat. eo magis uereor ne sibi placendo illi
magisteriũ & uirginalis integritatis exempłu in ipsoxp̃o contu¬
endu ẽ. Quid gͦ ampliꝰ continentib de humilitate p̾cipiã. quã
qđ ille qͥ omĩb dicit. discite a me qͥa mitis sũ ⁊ humilis corde:
Cũ magnitudinẽ suã supͣ cõmemorasset ⁊ id ipsũ uolens ostendere
quantꝰ eet. ⁊ ꝓpt̾ nos quantillus effectꝰ ẽ: confiteoi tͥ in qͥt pat̾ dnẽ

Expanded text:
praetumidis umbonibus capillorum, sive tegminibus ita teneris, ut retiola subter praetumidis umbonibus capillorum, sive tegminibus ita teneris, ut retiola subter posita appareant: his nondum de humilitate, sed de ipsa castitate vel integritate pudicitiae danda praecepta sunt. Da mihi profitentem perpetuam conatque his et huius modi omnibus carentem uitiis et maculis morum, huic superbiam timeo, huic tam magno bono ex elationis tumore formido. quo magis inest unde sibi placeat, eo magis uereor, ne sibi placendo illi magisterium et uirginalis integritatis exemplum in ipso Christo contuendum est. quid ergo amplius continentibus de humilitate praecipiam, quam quod ille, qui omnibus dicit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde? cum magnitudinem suam supra commemorasset et, id ipsum uolens ostendere, quantus propter nos quantillus effectus est, confiteor, inquit, tibi, domine
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. iđ ẽ qu̾a occulta fłama concupiscentiȩ in ipsa conscientia uasta¬
rent᷑. quas penitet ꝓfessionis & peget confessionis. nͥ correctũ cordi¬
rigant. & di timore rursus libidinẽ iuincant in mortuis deputan¬
militatis ingero. inqͥb suꝑbia ipsa confundit᷑. & humilitas consci¬
entie uulnere cruentat᷑. Nec ebriosis aut auaris. aut alio qͦlibet
cdanabili morbi genere. iacentib. cũ habeant corꝑalis continentiȩ
ꝓfessione̾ moribq ꝑuersis a suo nominedissonent. hanc magnã sol¬
licitudine̾ pie humilitatis ĩpono: nͥ forte in his malis etiã ostentare
se audeb̾t. qͥb ñ sufficit qͦd earũ supplicia differunt᷑. Nec de his ago
inqͥb est quibdã placendi appetitꝰ. aut elegantiore uestitu quã
tante ꝓfessionis necessitas postulat. aut capitis ligam̃to notabili. siue

Expanded text:
rentur, id est quam occulta flamma concupiscentiae in ipsa concupiscentia uastarentur, id est quam occulta flamma concupiscentiae in ipsa concupiscentia uastarentur, quas paenitet professionis et piget confessionis, nisi correctum cor dirigant et dei timore rursus libidinem uincant, in mortuis deputanmilitatis ingero, in quibus superbia ipsa confunditur et conscientiae uulnere cruentatur. damnabilis morbi genere jacentibus, cum habeant corporalis continentiae professionem, moribusque perversis a suo nomine dissonent, hanc magnam sollicitudinem piae humilitatis impono: nisi forte in his malis etiam ostentare se audebunt, quibus non sufficit quod eorum supplicia differuntur. Nec de his ago in quibus est quidam placendi appetitus, aut elegantiore vestitu quam tantae professionis necessitas postulat, aut capitis ligamento notabili, sive
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃is. dĩ uigilantissime cauend̾u ẽ: ne suꝑbia corrũpat᷑. Curiosas &
osas malas. innuptas. paulꝰ apłs notat n⁊ hoc uitiũ ueni¬
cit ex otio. Simul au̾ inqͥt ⁊ otiose discunt circuire domos. Non
sołu auͣ otiose. uerũ etiã curiose ⁊ uerbose. loquentes q̃ ñ oportet.
De his suꝑiꝰ dixerat. Iumores auͣ uiduas deuita. Cum enĩ in delitiis
egerint. in xpͣo nub̾e uolunt: habentes dãnationẽ. qmͣ pͥmã fidem
irritã fecert̃. id ẽ in eo qđ pͥmo uouerant ñ stetert᷑. Nec tam̾ ait
nubt̃. s nub̃e uolunt. Multas enĩ earũ reuocat a nubendo nͥ amoꝵ
p̾clari ꝓpositi. s aperti dedecoris timor: ueniens ⁊ ipse de suꝑbria qͦ
formidat᷑ magis hominib displicere quã dõ. Hȩ gͥ quȩ nub̾e uolt.
& icło non nub̾t quia ĩpune ñ posst̃ quȩ meliꝰ nuberent quã ure¬

Expanded text:
sanctis dei, uigilantissime cauendum est, ne superbia corrumpatur. Curiosas et sanctis dei, uigilantissime cauendum est, ne superbia corrumpatur. Curiosas et uerbosas malas innuptas Paulus apostolus notat et hoc uitium uenire dicit ex otio. simul autem, inquit, et otiosae esse discunt circuire domos; non solum autem otiosae, uerum etiam curiosae et uerbosae, loquentes quae non oportet. de his superius dixerat: iuniores autem uiduas euita; cum enim in deliciis egerint in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quoniam primam fidem irritam fecerunt, id est in eo quod primo uouerant, non steterunt. Nec tamen ait: nubunt, sed: nubere uolunt. multas enim earum reuocat a nubendo non amor praeclari propositi, sed aperti dedecoris timor, ueniens et ipse a superbia, qua formidatur magis hominibus displicere quam deo. haec igitur, quae nubere uolunt et ideo non nubunt, quia inpune non possunt, quae melius nuberent quam ure
Abbreviated transcription (Latin):
cipulis. monuitq aꝑtissime ut hoc facerent condiscipulis atq con
tẽ. Cui cõmendande etiã illud elegit. quo eũ ꝓxime moriturũ cũ
magno desiderio contuebant᷑. Hoc utiq p̾cipue memoria recenturi
qͦd magist̾ imitandꝰ ultimũ demonstrass. At ille hoc fecit illo tẽpore
qd utiq potuit. & aliis antea dieb qͥb cũ eis fuerat conu̾satꝰ. qͣn¬
do si fieret hoc ipsũ qͥdẽ traderet᷑. s utiq nonsic acciꝑet᷑. Cũ ergo
xpĩanis om̃ib custodienda sit humilitas. quando qͥd̾e a xp̃o xpͣiani
t&ẽ humilitatis inueniat : tũ maxime uirtutis huiꝰ sectatores &
conseruatores eos e̾e̾ conuenit. qui magno aliqͦ bono cet̾is eminent.
ut magno opere curent illud qd̃ pͥmitꝰ posui. quanto magnꝰ es hu
tanto humilia te in omĩb. ⁊ corã dõ inuenies gram. Proinde quia
perpetua continentia. maximeq uirginitas. magnũ bonũ ẽ in

Expanded text:
cipulis monuitque apertissime ut hoc facerent condiscipulis atque conscipulis monuitque apertissime ut hoc facerent condiscipulis atque constem! cui commendandae etiam tempus illud elegit, quo eum proxime moriturum cum magno desiderio contuebantur, hoc utique praecipue memoria retenturi, quod magister imitandus ultimum demonstrasset. at ille hoc fecit illo tempore, quod utique potuit et aliis antea diebus, quibus cum eis fuerat conuersatus, quando si fieret, hoc ipsum quidem traderetur, sed utique non sic acciperetur.. Cum ergo christianis omnibus custodienda sit humilitas, quandoquidem a Christo christorem humilitatis inueniat, tum maxime uirtutis huius sectatores et conseruatores eos esse conuenit, qui magno aliquo bono ceteris eminent, ut magnopere curent illud, quod primitus posui: quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, et coram deo inuenies gratiam. proinde quia perpetua continentia maximeque uirginitas magnum bonum est in
Abbreviated transcription (Latin):
tentib. ł sola cogitatione quȩ corã dõ ẽ suꝑb insultat: qͥb non ex¬
probratio cũ inflatione. s miseratio fine desꝑatione debet᷑. Quid
illud qͦd querentib int̾ se discipłis qͥs nã eoꝵ maior e̾e̾t. puerũ par¬
uułu constituit ante oculos eoꝵ dicens. nͥ fueritis sicut ꝓuer iste
ñ intrabitis in regnũ cełoꝵ: Nonne humilitatẽ maxime cõmendaut.¬
& in ea meritũ magnitudinis posuit. el cũ filiis zebedei latera eiꝰ in
sedium sublimitate concupiscentib ita respondit. ut passionis eiꝰ ca¬
licẽ bibendũ potiꝰ cogitarent. in quo se humiliauit usq ad mortẽ
mortẽ aũ crucis: quã suꝑbo appetitu p̾ferri ceteris postularent quid
ostendit nͥeis se futurũ altitudinis largitorẽ. qui eũ doctorẽ humili¬
tatis antea sequerent᷑:Iam uͦ qd exiturꝰ adpassionẽ lauit pedes dis¬

Expanded text:
tentibus uel sola cogitatione, quae coram deo est, superbus insultat, quibus non extentibus uel sola cogitatione, quae coram deo est, superbus insultat, quibus non exprobratio cum inflatione, sed miseratio sine desperatione debetur. quid illud quod quaerentibus inter se discipulis, quisnam eorum maior esset, puerum paruulum constituit ante oculos eorum dicens: nisi fueritis sicut puer iste, non intrabitis in regnum caelorum? nonne humilitatem maxime commendauit et in ea meritum magnitudinis posuit? uel cum filiis Zebedaei latera eius in sedium sublimitate concupiscentibus ita respondit, ut passionis eius calicem potius bibendum cogitarent, in quo se humilauit usque ad mortem, mortem autem crucis, quam superbo adpetitu praeferri ceteris postularent, quid ostendit nisi eis se futurum altitudinis largitorem, qui eum doctorem humilitatis antea sequerentur? iam uero quod exiturus ad passionem lauit pedes dis
Abbreviated transcription (Latin):
sibi multũ placebat. Gras inqͥt tͥ ago. quia ñ sũ sic̾ ceteriho¬
min es. in iusti. raptores. ad ult̾i. sic̾ ⁊ publicanꝰ iste. Ierunobis
in sabbato. decimas do omĩum que possideo. Publicanꝰ aũ de
longinquo stabat. nec oculos adçełu audebat leuare: s ꝑcutiebat pectꝰ
suum dicens. ꝓpitiꝰ esto mͥ peccatori. Sequit᷑ aũ diuina sententia. slm̃
dico uob̾. descendit his iustificatꝰ de tẽplo publicanꝰ. magis quã ille phari
seus. Deinde causa ostendit᷑. cur hoc iustũ fit: qmͣ is. qui se humiliat
exaltabit᷑. & qui se exaltat humiliabit᷑. Fieri gͦ potest ut qͥsq mala uera
deuitet. ⁊ uera bona inse consideret: & de his patͥ luminũ grãs agat. ã
quo descendit om̃e datũ optimũ. ⁊ omẽ donũ ꝑfect̾ũ: & tam̃ elationis
uitio reꝓbet᷑. si aliis peccatorib maximeq peccata in oratione confi¬

Expanded text:
sibi multum placebat. gratias, inquit, tibi ago, quia non sum sicut ceteri hosibi multum placebat. gratias, inquit, tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sicut et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo. publicanus autem de longinquo stabat nec oculos ad caelum audebat leuare, sed percutiebat pectus suum dicens: propitius esto mihi peccatori. sequitur autem diuina sententia: amen dico uobis, descendit iustificatus de templo publicanus magis quatum sit: quoniam is qui se exaltat humilabitur, et qui se humilat exaltabitur. fieri ergo potest, ut quisque et mala uera deuitet et uera bona in se consideret et de his patri luminum gratias agat, a quo descendit omne datum optimum et omne donum perfectum, et tamen elationis uitio reprobetur, si aliis peccatoribus maximeque peccata in oratione confi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quo nemo eũ seqͥ ul audeat uł ualeat nͥ uos: Quo putatis eũ
ire: s̾ In quoᷤᷤ saltꝰ ⁊ prata: SUbi creło st̃ gramina gaudia. ñ gaudia
scłi huiꝰ uana: in sanie mendices. nec gaudia qualia in ipso regno
dĩ cet̾is cũ uirginib ert̃. s a ceteroꝵ omĩum gaudioꝵ sorte distinct̾a gau¬
Gaudia ꝓpͥa uirginũ xp̃i. non st̃ ead̾e non uirginũ quãuis xp̃i. Nã
sunt aliis alia. s nullis talia. Ite in hȩo sequimim agnũ. quia ⁊ agni
cũq ierit. Quid ẽ enĩ seqͥ. nͥ imitari. Quia xp̃c ꝓ nobis passus ẽ. re-¬

Expanded text:
num. quo nemo eum sequi uel audeat uel ualeat nisi uos? quo putamus eum num. quo nemo eum sequi uel audeat uel ualeat nisi uos? quo putamus eum ire? in quos saltus et prata? ubi credo sunt gramina gaudia; non gaudia saeculi huius uana, insaniae mendaces, nec gaudia qualia in ipso regno dei ceteris non uirginibus, sed a ceterorum omnium gaudiorum sorte distincta, gaugaudia propria uirginum Christi non sunt eadem non uirginum, quamuis Christi; nam sunt aliis alia, sed nullis talia. ite in haec, sequimini agnum, quia et agni quocumque ierit. quid est enim sequi nisi imitari? quia Christus pro nobis passus est, re
Abbreviated transcription (Latin):
lumina meritoꝵ : multe mansiones st̃ apud patr̾e. ac ꝑ hoc inde¬
nario qͥdẽ non ĩpari ñ uiuit aliꝰ alio ꝓlixiꝰ: in multis au mansionib
honorat᷑ alius alio clariꝰ. Egite itaq scĩ dei ꝑueri ⁊ puellȩ. matres
ac femine. cęlibes ⁊ ĩnupte.ꝑgite ꝑseuerant̾ infinẽ. Laudate dño
dulcius. que̾ cogitatis uberius. sꝑate feliciꝰ. oui seruitis in stanti.
amate ardentius. cui placetis attentiꝰ. Lumbis accintis  lucern
ardentib expect̾ate dñm : quando ueniat a nuptiis. Uos affertis
ad nuptias agni canticũ nou̾u : qͦd cantabitis in citharis ur̃is. ñ
uos indit in apocalipsi qͥdã p̾cet̾is dilectꝰ agno. qui discũbere super
Ipse uos uidit duodecies duodena milia. scõꝵ. citharedoꝵ. illibate uir¬
ginitatis in corpore. in uiolate ueritatis in corde. Et qͥa sequimi¬
ni agnũ quocũq ierit. scripsit ille de uob̃. Quo ire putamꝰ hc̃ ag¬

Expanded text:
lumina meritorum, multae mansiones sunt apud patrem. ac per hoc in delumina meritorum, multae mansiones sunt apud patrem. ac per hoc in denario quidem non impari non uiuet alius alio prolixius; in multis autem mansionibus honoratur alius alio clarius. Pergite itaque sancti dei, pueri ac puellae, mares ac feminae, caelibes et innuptae, pergite perseueranter in finem; laudate dominum dulcius, quem cogitatis uberius; sperate felicius, cui seruitis instantius; amate ardentius, cui placetis adtentius; lumbis accinctis et lucernis ardentibus expectate dominum, quando ueniat a nuptiis. uos adferetis ad nuptias agni canticum nouum, quod cantabitis in citharis uestris. non uos uidit in Apocalypsi quidam prae ceteris dilectus ab agno, qui discumbere super ipse uos uidit duodecies duodena milia sanctorum citharoedorum inlibatae uirginitatis in corpore, inuiolatae ueritatis in corde; et quia sequimini agnum quocumque ierit, scripsit ille de uobis. quo ire putamus hunc ag
Abbreviated transcription (Latin):
tale ħ induere in mortalitatẽ. Hic ẽ ille denariꝰ merces om̃iũ. Stella
tam̃ ab stella differt in gła. sic & resurrectio mortuorũ. Hȩc sunt
merita diuersa scõꝵ Si enĩ celu significaret᷑ illo denario. nontie
in cęlo ẽe om̃ib est cõmune fiderib Etam̃ alia ẽ gła solis. alia
gła lune: alia gła stellarũ. Si denariꝰ ille ꝓ sanitate corporis po¬
neretur: nonne cũ recte ualemꝰ. om̃ib menbris cõmunis ẽ sani
& si usq in mortẽ ꝑmaneat parit̾ ⁊ equalit̾ omĩb in e
tam̃ posuit ds menbra singułu qͦdq eoꝵ incorpore ꝓ ut uoluit.
ut nec totũ sit oculꝰ. nec totũ auditꝰ. nec totũ odoratꝰ: nec qͥe¬
qͥđ aliud habet suã ꝓpͥetatẽ. quãuis eqͣlit̾ habeat cũ om̃ĩb sanita-¬
tem. Ita quia ipsa uita et̾na parit̾ erit omĩb sc̃is. equał denariꝰ
om̃ib attributꝰ ẽ. Quia uͦ in ipsa uita et̾na. distinc te fulgebt̃

Expanded text:
est ille denarius, merces omnium; stella tamen ab stella differt in gloria. sic et resurrectio mortuorum. haec sunt merita diuersa sanctorum. si enim caelum significaretur illo denario, nonne in caelo esse omnibus est commune sideribus? et tamen alia est gloria solis. alia gloria lunae, alia stellarum. si denarius ille pro sanitate corporis poneretur, nonne, cum recte ualemus omnibus membris, communis est sanitas et, si usque in mortem permaneat, pariter et aequaliter omnibus inest? et tamen posuit deus membra, singulum quodque eorum in corpore prout uoluit, ut nec totum sit oculus nec totum auditus nec totum odoratus et quidquid aliud habet suam proprietatem, quamuis aequaliter habeat cum omnibus sanitatem. ita quia ipsa uita aeterna pariter erit omnibus sanctis, aequalis denarius omnibus adtributus est; quia uero in ipsa uita aeterna distincte fulgebunt
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis in eode regno. ⁊ in eade domo constitutis. nã iđo fortassis
& nom̃ dictũ ẽ qd eis qͥb dat᷑ distinguit a cet̾is. Quid sibi gͦ uult inqͥ¬
unt ille denariꝰ qui oꝑe uinee t̾minato ȩqualit̾ omĩb reddit᷑. siue hiᷤ
qͥ a pͥma hora. siue his qͥ ã nona hora oꝑati st̃: Quid utiq nͥ aliqͥd sig¬
nificat qͦd om̃s cõmunit̾ habebtͣ. sicuti ẽ ipsa uita et̾na. ipsũ regnũ¬

Expanded text:
s in eodem regno et in eadem domo constitutis. nam ideo fortassis et nomen dictum est, quod eos, quibus datur, distinguit a ceteris. Quid sibi ergo uult, inquiunt, ille denarius, qui opere uineae terminato aequaliter omnibus redditur, siue his, qui ex prima hora, siue his, qui una hora operati sunt? quid utique? nisi aliquid significat, quod omnes communiter habebunt, sicuti e
Abbreviated transcription (Latin):
nati st̃. St̾ aũ alii. qͥ ab hominib fact̾i st̃. E st̃ spadones qͥ se ipsos cas¬
trauer̃t ꝓpt̾ regnũ celoꝵ. qͥ potest caꝑe capiat. Quid uęraciꝰ quid
eo qͥ pio ꝓposito. ab uxore ducenda se continuerint: castrare se ipsos prop¬
ter regnũ celorũ. E contra humana uanitas. ĩpia temeritate conten¬
dit. eos qͥ hoc qͥ hoc facrunt p̾sentẽ tantumͦ necessitatẽ. molestiarũ
iugaliũ deuitare. in regno aũ celoꝵ ampliꝰ qͥcꝗͣ. cet̾is ñ¬

Expanded text:
nati sunt; sunt autem alii qui ab hominibus facti sunt; et sunt spadones qui se ipsos casnati sunt; sunt autem alii qui ab hominibus facti sunt; et sunt spadones qui se ipsos castrauerunt propter regnum caelorum. qui potest capere, capiat. quid ueracius, quideos, qui pio proposito ab uxore ducenda se continuerint, castrare se ipsos propter regnum caelorum, et contra humana uanitas inpia temeritate contendit eos, qui hoc faciunt, praesentem tantummodo necessitatem molestiarum coniugalium deuitare, in regno autem caelorum amplius quidquam ceteris n
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ celorũ s propt̾ p̾sens scło. dnõ placere nos uelle. aut ꝓpt̾ uitã istã
non ꝓpt̾ et̾nã eẽ sc̃as & corpore .&. spuͣ. Hoc credere quid ẽ aliud. nͥ misera¬
biliorẽ e̾e omĩb hominib Sic eni apłs ait. Si in hac uita tantũ in
xp̃o sꝑantes sumꝰ : miserabiliores sumꝰ omĩb hõinib. an uͦ qͥ frangit pa¬
nẽ suum esurienti. sitantũ ꝓpt̾ hanc uitã facit stultꝰ ẽ: ⁊ ille erit
rudens qui castigat corpꝰ suum usq ad continentiã. qua
iugio misceat᷑. si ei nichil ꝓderit in regno celoꝵ:  Postremo ipsum
dnm audiamꝰ euidentissimã sententiã hinc ꝓferen tẽ. Nam cũ de
coniugib ñ separandis nͥ causa fornicationis: diuine ac t̾ribilit̾ loquȩ¬
ret᷑. dilxert̃ ei discipuli. Si talis ẽ causa cũ uxore. ñ expedit nubere.
Quibꝰ ille. Non om̃s inqͥt capiunt uerb̾u h ͦ ͤ St̾ enĩ spadones qͥ ita

Expanded text:
er praesens saeculum domino placere nos uelle aut propter uitam istam, non propter aeternam esse sanctas et corpore et spiritu. hoc credere quid est aliud nisi miserabiliorem esse omnibus hominibus? sic enim apostolus ait: si in hac uita tantum in sperantes sumusmiserabiliores sumus omnibus hominibus. uero qui frangit panem suum esurienti, si tantum propter hanc uitam facit, stultus est, et ille erit prudens, qui castigat corpus suum usque ad continentiam, qua nec coniugio misceatur, si ei nihil proderit in regno caelorum? Postremo ipsum dominum audiamus euidentissimam hinc sententiam proferentem. nam cum de coniugibus non separandis nisi causa fornicationis diuine ac terribiliter loqueretur, dixerunt ei discipuli: si talis est causa cum uxore. non expedit nubere. quibus ille, non omnes, inquit, capiunt uerbum hoc. sunt enim spadones qui ita
Abbreviated transcription (Latin):
& xp̃c non sĩbi placuit. s sicut scͥptũ ẽ de illo. Opprobria oppbro¬
brantiũ tibi cecidert̃ suꝑ me. Uade. ueni ad ilłu. & disce qͣm
mitis ẽ ⁊ humilis corde. Non ibis ad eũ qͥ oculos ad cęłu leuare
non audebat. onere iniqͥtatis. s ad eũ qui de cęlo descendit.
pondere humilitatis. Non ibis ad eã quȩ dñi sui pedes lacri¬
mis irrigauit. querens indulgentiã grauiũ peccatoꝵ: s ibiꝰ

Expanded text:
 non sibi placuit, sed sicut scriptum de illo est: obprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me. uade, ueni ad illum et disce, quoniam mitis est et humilis corde. non ibis ad eum, qui oculos ad caelum leuare non audebat onere iniquitatis, sed ad eum, qui de caelo descendit pondere caritatis; non ibis ad eam, quae domini sui pedes lacrimis rigauit quaerens indulgentiam grauium peccatorum, sed ibi
Abbreviated transcription (Latin):
.x.ipsos uidemꝰ cũ iudei ñ fiant. tam̃ fieri xꝑianos. nec de illis dixisse
ꝓpt̾ regnũ celorũ ita ne tanta dem̃tia qͥsꝗͣ. est contrariꝰ ueritati. ut in
carne factͥos eunuchos meliorẽ quã coniugati locũ incdomo di ha¬
bere credat. ⁊ pio ꝓposito continentes corpꝰusq ad contẽptas nup¬
tias castigantes se ipsos ñ in corpore s in ipsa concupiscentię radice
castrantes. celestẽ ⁊ angłicã uitã int̾rena mortalitate meditantes
conuigatoꝵ meritis pares ee̾ contendat: & xp̃o laudanti eos qͥ se¬
contradicat. affirmans hoc uitȩ p̾senti eẽ utile ñ futurȩ: Quid aliud
istis restat. nͥ ut ipsũ regnũ celorũ ad hanc te̾poralẽ uitã inqua nẽ
sumꝰ. asserant ꝑtinere :ᷤ Cur enĩ non & in hanc in sairiã ꝓ grediatur
cȩca p̾sũptio:Et qͥd hac assertione furiosiꝰ. Nã ⁊ si regnũ celoꝵ

Expanded text:
et ipsos uidemus, cum iudaei non fiant, tamen fieri christianos, nec de illis dixisse et ipsos uidemus, cum iudaei non fiant, tamen fieri christianos, nec de illis dixisse propter regnum caelorum: itane tanta dementia quisquam est contrarius ueritati, ut in carne factos eunuchos meliorem quam coniugati locum in domo dei habere credat et pio proposito continentes, corpus usque ad contemptas nuptias castigantes, se ipsos non in corpore, sed in ipsa concupiscentiae radice castrantes, caelestem et angelicam uitam in terrena mortalitate meditantes, coniugatorum meritis pares esse contendat rum, christianus contradicat, affirmans hoc vitae praesenti esse utile, non futurae? Quid aliud istis restat, nisi ut ipsum regnum coelorum ad hanc temporalem vitam, in qua nunc sumus, asserant pertinere? Cur enim non et in hanc insaniam progrediatur caeca praesumptio? Et quid hac assertione furiosius? Nam etsi regnum coelorum
Abbreviated transcription (Latin):
Nam illis qͥb ipsũ uirile m̃brũ debilitat᷑ ut generare ñ possint
p̾cepta custodiunt : eo tam̃ ꝓposito st̃ ut coniuges si potuissent ha¬
berent. cet̾is indomo d̃i coniugatis fidelib adęquari: qui ꝓle̾ licite
pudiceq susceptã indi timore nutrunt. docentes filios suos ut po
Neq uxores uxores animi uirtute. s carnis necessitate ñ ducũt.
Contendat sane qui uoluerit de his ꝓpħam spadonib hoc p̾nirnti¬
asse qͥ corpore abscisi st̃. Iste quoq exor cause quã fuscepimꝰ suffra¬
gat᷑. Neq eniꝰ spadones istos eis qiri in domo eiꝰ nulłu habent lo¬
cũ p̾tulit ds s eis utiq qͥ infiliis generandis coniugał uitę rectũ
feruũ seruant. Nã cũ dicit dabo eis locũ multo meliorẽ: ostendit
⁊ coniugatis dari. s multo inferiorẽ. Ut gͦ concedamꝰ indomo dei
p̾dictos futuros eunuchos scd̃m carnẽ. qͥ in popło isrł ñ fuert̾: quia

Expanded text:
nam illis, quibus ipsum uirile membrum debilitatur, ut generare non possint,  fiunt et dei praecepta custodiunt, eo tamen proposito sunt, ut coniuges si potuissent haberent, ceteris in domo dei coniugatis fidelibus adaequari, qui prolem licite pudiceque susceptam in dei timore nutriunt, docentes filtque filiarum. Neque enim uxores animi virtute, sed carnis necessitate non ducunt. Contendat sane qui voluerit de his Passe, qui corpore abscisi sunt, iste quoque error causae quam suscepimus suffragatur. neque enim spadones istos eis qui in domo eius non habent locum praetulit deus, sed eis utique qui in filiis generandis coniugalis uitae meritum seruant. nam cum dicit: dabo eis locum multo meliorem, ostendit et coniugatis dari, sed multo inferiorem. ut ergo concedamus in domo dei praedictos futuros eunuchos secundum carnem, qui in populo Israhel non fuerunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iugatoꝵ non qͥdẽ ad uitã et̾nã : uerũtam̃ ad excellentẽ głam &. ho¬
norẽ qͥ ꝑpetuȩ continentiȩ reseruat᷑. i̾pedire eorũ meritũ dicimꝰ:
neq hoc tempore nͥ eis qͥ se non continent nuptias expedire tͥbula-¬
tionẽq carnis. ex affect̾u carnali uenientẽ: sine quo nruptię in¬
continentiũ e̾e ñ posst̾. nec tacere uoluisse apłm uera ꝓponentẽ.
nec pleniꝰ explicare hominũ infirmitati parcentẽ. Nẽ iam
scripturarũ diuinarũ euidentissimis testimoniis. quȩ ꝓ nrͣe memoriȩ
modulo recordari ualuerimꝰ clariꝰ appareat. non propt̾ p̾sente̾ huiꝰ
scłi uitã. s propt̾ futura quȩ in regno celoꝵ. ꝓmittitur. ꝑpetua
continentiã diligenda. Quis auͣ hoc non auertat in eo qđ paulo

Expanded text:
em ad uitam aeternam, uerumtamen ad excellentem gloriam et honorem, qui perpetuae continentiae reseruatur, inpedire eorum meritum dicimus neque hoc tempore nisi eis, qui se non continent, nuptias expedire tribulationemque carnis ex affectu carnali uenientem, sine quo nuptiae incontinentium esse non possunt, nec tacere uoluisse apostolum uera praemonentem nec plenius explicare hominum infirmitati parcentem. Nunc iam scripturarum diuinarum euidentissimis testimoniis, quae pro nostrae memoriae modulo recordari ualuerimus, clarius adpareat non propter praesentem huius saeculi uitam, sed propter futuram, quae in regno caelorum promittitur, perpetuam continentiam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nobis lex dei p̃cepit inlibris scĩs: siue ueterib siue nouis. S legamꝰ
& acdiuuante chño intelligamus aplm dicentẽ: quia non iustificabitur
ex lege omĩs caro coram illo. Per legem enim cognitio peccati. Cogniti¬
o dixit. non consũptio. Quando aũ agnoscit homo peccatũ: si nõn ad¬
uiuat gra ut cognitum caueat᷑: sine dubio lex iram oꝑatur. Quod alio
loco ipse apls̃ dicit. ipsius enim uerba sunt. Lex iram oꝑatur. Hoc icło dixit. qͥa
ira d̾i maioi ẽ. in preuaricatore: quia ꝑ legem cognoscit peccatũ : &. tamen
facit. Talis quippe homo preuaricator ẽ leg̾es. sicut in alio loco dicit. ybienĩ
non ẽ. lex: nec p̃uaricatio est. Propt̃ hoc & alibi ait. ut seruiamꝰ in nouitate
sp̃c & non in peuitate littere. legem uolens intelligi litt̾s uetustatẽ: no¬
uitatem uͦ sp̃c. quid nisi gr̾am: Et ne putaret᷑ accusare legẽ uel repre¬
hendisse. continuo sibi opposint questionẽ & ait. Quid gͦ dicemꝰ: lex

Expanded text:
sive veteribus, sive novis: sed legamus et adjuvante Domino intelligamus Apostolum dicentem, Quia non justificabitur ex lege omnis caro coram illo, per legem enim cognitio peccati . Cognitio dixit; non, Consumptio. Quando autem cognoscit homo peccatum, si non adjuvat gratia ut cognitum caveatur, sine dubio lex iram operatur. Quod alio loco ipse Apostolus dicit, ipsius enim verba sunt: Lex iram operatur. Hoc autem dixit, quia ira Dei major est in praevaricatore, qui per legem cognoscit peccatum, et tamen facit: talis quippe homo praevaricator est legis, sicut et in alio loco dicit, Ubi enim lex non est, nec praevaricatio est . Propter hoc et alibi ait, Ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae: legem volens intelligi litterae vetustatem, novitatem vero spiritus quid, nisi gratiam? Et ne putaretur accusasse legem vel reprehendisse; continuo sibi opposuit quaestionem, et ait, Quid ergo dicemus? Lex
Abbreviated transcription (Latin):
in uobis & uelle & opari ꝓ bona uoluntate: id̾o liberum arbitriũ ab¬
stulisse putandus est. Q o si. ita e̾e̾t: non superis dixiss cũ timore
& tremore uram ipsos salutem oꝑamini. Quando enĩ iubetur ut
operentur: liberũ eoꝵ. conuenitur arbitrium. S id̾o cum timore
& tremore: ne sibitribuendo quod bene oꝑant᷑: de bonis tanq. suis extol¬
lantur operib Canqu̾a gͦ int̾rogaretur apł̃s & diceret᷑ ei. quare di-¬
xisti cuin timore ⁊tremore: horũ uerboꝵ. rationẽ reodidit dicens.
D̾s est enĩ qui oꝑatur in uobis. Si enĩ timetis & tremitis. non extollimi¬
ni tanquã de ũris operib bonis: quia s est qui oꝑat᷑ uruobis. Itaq fr̃s¬

Expanded text:
in vobis et velle et operari, pro bona voluntate, ideo liberum arbitrium abstulisse putandus est. Quod si ita esset, non superius dixisset, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini . Quando enim jubetur ut operentur, liberum eorum convenitur arbitrium: sed ideo cum timore et tremore; ne sibi tribuendo quod bene operantur, de bonis tanquam suis extollantur operibus. Tanquam ergo interrogaretur Apostolus, et diceretur ei, Quare dixisti, Cum timore et tremore? horum verborum rationem reddidit dicens, Deus est enim qui operatur in vobis. Si enim timetis et tremitis, non extollimini tanquam de vestris operibus bonis, quia Deus est qui operatur in vobis. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. s ex cłono dĩ est. Rursus ne dicerent suis oꝑib se donum tale merus¬
se. continuo subiecit. Non exoꝑib. ne forte qͥs extollat᷑. Non quia negauit
aut euacuauit opera bona. cũ dicat d̃m unicuiq reddẽ scd̃m oꝑa eius: s
quia oꝑa sunt ex fide. non ex operib fides: ac per hoc ab illo st̃ nobis
oꝑa ustitie a quo ẽ. ipsa fides: de qua dictũ est: iustꝰ aut̃ ex fide uint.
etiã si male uiuat. & oꝑa bona non habeat. Quod absit ut sentiret uas
electionis. qui cum dixiss quod̾a loco. inxꝑo enĩ iħu neq rircũcisio aliqͥd
ualet. neq p̃putium: mox addidit. sed fidesquȩ ꝑdilectione oꝑatur. Ip̃sa
est fides. que fides dĩ separat ab immunctis demonib Nam & ipsi dicut
dicit apls iacob credunt & contremiscunt. s non bene oꝑant᷑: ut reddat¬

Expanded text:
vobis, sed Dei donum est. Rursus, ne dicerent suis operibus se donum tale meruisvobis, sed Dei donum est. Rursus, ne dicerent suis operibus se donum tale meruisse, continuo subjecit, Non ex operibus, ne forte quis extollatur . Non quia negavit aut evacuavit opera bona, cum dicat Deum unicuique reddere secundum opera ejus : sed quia opera sunt ex fide, non ex operibus fides; ac per hoc ab illo sunt nobis opera justitiae, a quo est ipsa fides, de qua dictum est, Justus ex fide vivit . 18etiamsi male vivat et bona opera non habeat. Quod absit ut sentiret Vas electionis: qui cum dixisset quodam loco, In Christo enim Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium; mox addidit, sed fides quae per dilectionem operatur . Ipsa est fides quae fideles Dei separat ab immundis daemonibus: nam et ipsi, sicut dicit apostolus Jacobus, credunt et contremiscunt Jacobi II,
Abbreviated transcription (Latin):
& memoraueris dm̃ dĩ tui: quia ipse tͥ dat forcitudinẽ facere uirtutẽ
Quił aut̾ prodest bonum certam̃. nisi seguat᷑ uictoria: & quis lac
psalmo. qm̃ ꝓ ꝓt̾ te mortificamur tota die. deputati sumꝰ uelut oue
occisionis : subiecit atq ait. S in his om̃ib suꝑ uincimus ꝑ eum qui
dilexit nos. Deindȩ ctixit. Cursum consũmaui. S ille hoc dixit: qui
alio loco dicit. Igit᷑ non uolentis neq currentis. sed miserentis ẽ. dei
Oue sententia nullo  potest etiã sic conuerti. ut dicatur. non miserentis
dĩ: s uolentis & currentis ẽ. hominis. Quisqͥs enim hoc ausus fuerit di-
ipsam fid̾ẽ haberi nisi dño miserante ñ posse: et ẽẽ donũ di. Quod aꝑtis¬
sime docet dicens. Era salin fact̾i estisper fidem: & hoc ñ ex uobis. sed di
donũ est. Posent enĩ dicere do accepimꝰ gram quia credidimꝰ: can sibi fidẽ

Expanded text:
sed memoraberis Domini Dei tui, quia ipse tibi dat fortitudinem facere virtutem . sed memoraberis Domini Dei tui, quia ipse tibi dat fortitudinem facere virtutem . Quid autem prodest bonum certamen, nisi sequatur victoria? Et quis dat Psalmo, Quoniam propter te mortificamur tota die, deputati sumus velut oves occisionis; subjecitdilexit nos. Deinde dixit, Cursum consummavi: sed ille hoc dixit, qui alio loco dicit, Igitur non volentis neque currentis, sed miserentis est Dei . Quae sententia nullo modo potest etiam sic converti ut dicatur, Non miserentis Dei, sed volentis et currentis est hominis: quisquis enim hoc ausus fuerit diceipsam fidem haberi nisi Deo miserante non posse, et esse donum Dei. Quod apertissime docet, dicens, Gratia salvi facti estis per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est. Possent enim dicere, Ideo a
Abbreviated transcription (Latin):
in altum: Si gͦ dei dona st̃ bona merita tua: non ds coronat merita
merita apłi pauli. quib dixit coronã iustitie redditurũ uidicem ius¬
iustũ: & uideamꝰ utrũ merita ipsius tanq ipsiꝰ. idẽ. ex ipso illi cõpata
andona sint ch̾. Bonũ inqͥt certam̃ certaui. cursum consũm aui fice seruaui
pras stabonaopera sinon ea p̃cesisent cogitationes bone: nulla e̾ent alt¬
tendici itaq qͥ d de ipsis cogitationib dicat.  it enĩ scribens ad corint n-¬
oeidon quia itonei sumꝰ cogitare aliquid a nobis. tan&. ex nobismet ipsis.
s suficientia nr̃a ex cłõ est. Deinde singła inspiciamꝰ. Bonũ inqͥt certam̃
certaui. Quer o qua uirtute certauerit: utrũ quȩ illi ex semet ipso
fuerit. anqu e ex semet ipse data sit. S absit ut tantꝰ coct̾er igno¬
rauerit legẽ dei: cuiꝰ uox est indeuteronomio. Ne dicas in corde tuo
fortitudo mea et ꝓotentia manꝰ mee fecit mͥ uircutem magnã hanc:

Expanded text:
inibus . Si ergo Dei dona sunt bona merita tua, non Deus coronat merita merita apostoli Pauli, quibus dixit coronam justitiae redditurum judicem justum, et videamus utrum merita ipsius tanquam ipsius, id est, ex ipso illi comparata, an dona sint Dei. Bonum, inquit, certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi. Primo ista bona opera, si non ea praecessissent cogitationes bonae, nulla essent. Attendite itaque quid de ipsis cogitationibus dicat: ait enim scribens ad Corinthios, Non quia idonei sumus cogitare aliquid a nobis, tanquam ex nobismetipsis; sed sufficientia nostra ex Deo est . Deinde singula inspiciamus: Bonum, inquit, certamen certavi. Quaero qua virtute certaverit; utrum quae illi ex semetipso fuerit, an quae desuper data sit. Sed absit ut tantus doctor ignoraverit legem Dei, cujus vox est in Deuteronomio: Ne dicas in corde tuo, Fortitudo mea et potentia manus meae fecit mihi virtutem magnam hanc:
Abbreviated transcription (Latin):
peccati mors. Merito enĩ stipendiũ: quia diuitie diabolicȩ mor ȩt̾na.
tanquã debitũ redlit᷑. Ubi cũ posset dicere & rect̾e dicere. stipendi¬
intelligeremꝰ non ꝓ meritis nr̃is dmͣ nos ad uitã eternam. s ꝓ sua mise
ricordia ꝑctucere. Tse quo in psalmo dic̃ homo eius anime sue. Qui coro¬
nat te i miseratione & misericordia. Numqͥd non corona bonis operib
reddit᷑: Sed quia ipsa bona oꝑa ille in nobis oꝑat᷑. de quo dictum est.
ds est enim qui operat᷑ in uobis & uelle & operari ꝓ bona uoluntate. id̾o

Expanded text:
peccati, mors. Merito enim stipendium, quia militiae diabolicae mors aeterna tanquam debitum redditur. Ubi cum posset dicere, et recte dicere, Stipendiintelligeremus, non pro meritis nostris Deum nos ad aeternam vitam, serducere. De quo in Psalmo dicit homo ejus animae suae: Qui coronat te in miseratione et misericordia . Numquid non corona bonis operibus redditur? Sed quia ipsa bona opera ille in bonis operatur, de quo dictum est, Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operar
Abbreviated transcription (Latin):
per fidem. & hoc non ex uobis. s dĩ donum ẽ: non ex oꝑib ne forteqͥs
extollatur. uidit utiq putare posse homines hoc ita dict̾ũ quasi necessaria
non sint oꝑa bona credentib. sed eis fides sola fufficiat: & rursus posse
homines de bonis oꝑib extolli: uelut ad ea facienda sibi ipsi sufficiant.
Mox itaq addidit. Ipsius enim sumꝰ figmentũ. creati in xpͣo iħ̃u in
oꝑib bonis. que preꝑauit d̾s ut in illis ambulemꝰ. Quid ẽ. hoc quod
cum dei grãm cõmencdans dixisset. ñ ex oꝑib ne forte quis extollat᷑.
cur hoc dixerit rationẽ reddens: ipsius enim sumꝰ inqͥt figmentũ.
te ipso tͥ existentib. s tanꝗ. his in quib te deus finxit .i. formauit
& creauit. Hoc enĩ ait ipsius sumꝰ figmentũ. creati in xp̃o iħ̃u in opib
bonis. Non illa creatione qua homines factisumus. s ea de qua ille̾
dicebat. qͥ utiq iam homo erat: cor muncłu crea imme cłs. & de qͣ

Expanded text:
per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est; non ex operibus, ne forte quis extollatur: vidit utique putare posse homines hoc ita dictum, quasi necessaria non sint opera bona credentibus, sed eis fides sola sufficiat; et rursus posse homines de bonis operibus extolli, velut ad ea facienda sibi ipsi sufficiant; mox itaque addidit. Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis, quae praeparavit Deus, ut in illis ambulemus . Quid est hoc, quod cum Dei gratiam commendans dixisset, non ex operibus, ne forte quis extollatur; cur hoc dixerit rationem reddens, Ipsius enim sumus, inquit, figmentte ipso tibi existentibus, sed tanquam his in quibus te Deus finxit, id est formavit et creavit. Hoc enim ait, Ipsius sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis; non illa creatione qua homines facti sumus, sed ea de qua ille dicebat, qui utique jam homo erat, Cor mundum crea in me, Deus ; et de qua
Abbreviated transcription (Latin):
set gr̃am misericors pater : Et quomͦ e̾e̾t ista corona iustitiȩ. nͥ p̃cessiss
gr̃a quȩ iustificat impium: Q uomͦ ista debita redderet᷑: nisi prius illa
gratuita donaret᷑. Sed cum dicunt pelagiani. hanc e̾e̾ solam ñ scd̃m
merita nr̃a grãm. qua homini ꝑeccata dimittunt᷑: illam uͦ quȩ dat᷑ in
fine .i. et̾nam uitam. meritis nr̃is p̃cedentib reddi. respondend̾u ẽ. illis.
Sienim merita nr̃a sic intelligerent. ut etiã ipsa dei dona ẽẽ cognosce¬
rent. non esset reꝓba ista sententia. Qm uero merita huinana sic predi¬
it. ut ea ex semẽt ipso habere hominẽ dicatit: ꝓrsus rectissim.
me dicit᷑. Dona sua coronat ds. ñ merita tua: si tibi a te ipso non ab illo
st̃ merita tua. Hec enĩ si talia sunt. mala st̃: quȩ non coronat ds̃. Si aut̃
bona st̃. dĩ dona sunt: quia sic̃ dicit apłs iacob. om̃e datum optimũ et
om̃e cdonũ ꝑfectũ desursũ est. descendens apatre luminũ. Unde dicit o

Expanded text:
set gratiam misericors pater? Et quomodo esset ista corona justitiae, nisi praecessisset gratia quae justificat impium? Quomodo ista debita redderetur, nisi prius illa gratuita donaretur? 15. Sed cum dicunt Pelagiani hanc esse solam non secundum merita nostra gratiam, qua homini peccata dimittuntur; illam vero quae datur in fine, id est, aeternam vitam, meritis nostris praecedentibus reddi: respondendum est eis. Si enim merita nostra sic intelligerent, ut etiam ipsa dona Dei esse cognoscerent, non esset reprobanda ista sententia: quoniam vero merita humana sic praedicant, ut ea ex semetipso habere hominem dicant, prorsus rectissime me dicitur: Dona sua coronat Deus, non merita tua; si tibi a te ipso, non ab illo sunt merita tua. Haec enim si talia sunt, mala sunt; quae non coronat Deus: si autem bona sunt, Dei dona sunt; quia sicut dicit apostolus Jacobus, Omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Pa
Abbreviated transcription (Latin):
paissi ad romanos. Propt̾ea tradidit illos delis in desideria cordis illoꝵ in
inmunditia. Item paulo post. Propt̾ea hor tradidit illos ds̃ in passionesig¬
nominie. Item paulopost. Sic non probauert̃ dm habere in notitiã. tradidit
illos in reprobã mentem: ut faciant quȩ non conueniunt. & ad thessaloni¬
censes in eplã scd̾a ait de quib dam. Pro eo qͦd cdilect̾ionem ueritatis ñ recepe¬
runt ut salui fierent : & ideo mittet illis ds̃ operationẽ erroris ut credant

Expanded text:
i ad Romanos: Propterea tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam. Item paulo post: Propter hoc tradidit illos Deus in passiones ignominiae. Item paulo post: Sicut non probaverunt Deum habere in notitiam, tradidit illos Deus in reprobam mentem, ut faciant quae non conveniunt . Et ad Thessalonicenses in Epistola secunda ait de quibusdam: Pro eo quod dilectionem veritatis non receperunt, ut salvi fierent, et ideo mittet illis D
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis habentes extollerent᷑. Quod gͦ super crerescit fides ur̃a inqͥt & habun¬
dat caritas uniuscuꝰ ur̃m ininuicem᷑. grãs agere debemus dõ ꝓ uobis: non
ica uos laudare tanquã hoc habeatis ex uobis. & ad thimoteum dic̃. Non
enĩ dedit nobis ds̃ sp̃m timoris. s uirtutis & caritatis & continentie. In quo
sane apli testimonio cauere debemus. ne nos arbitrem᷑ non accepisse spm̃ci
moris d̃i. Quod sine dubio magnum ÷ dĩ donum. De quo dicit ꝓ phã isaias.
autẽ dirit ne illo timore negaremꝰ eum̃ quo turbatus ẽ petrus. hunc enim
is & caritatis & continentie. De quo spũ idem ipse ad rom anos a¬

Expanded text:
ipsis id habentes extollerentur. Quod ergo supercrescit fides vestra, inquit, et abunipsis id habentes extollerentur. Quod ergo supercrescit fides vestra, inquit, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem, gra. Et ad Timotheum dicit: Non enim dedit nobis Deus spiritum timoris, sed virtutis et charitatis et continentiae . In quo sane Apostoli testimonio cavere debemus, ne nos arbitremur non accepisse spiritum timoris Dei, quod sine dubio magnum est Dei donum, de quo dicit propheta Isaias: autem dixit, ne illo timore negaremus eum, quo turbatus est Petrus. Hunc enim tis et charitatis et continentiae. De quo spiritu idem ipse ad Romanos a
Abbreviated transcription (Latin):
quiens. Si ergo nou elegistis: sine ctubio nec dilexistis. Quomͦ enĩ eum eligerent:
quẽ non cdiligerent . Sed ego inquit uos elegi. Numqͥt non &x ipsi postea ele¬
gert̃ eum: & om̃ib bonis huius seculi p̃tulerunt i S quia electi sunt elege¬
runt. ñ quia elegert̃ electi st̃. Eligentiũ hominũ meritũ nullum e̾e̾t. nisi
eos eligentis gͥrã preueniret. Unde & apls̃ paulus benedicens colosenses. uos
benedict̾ionem dedit. ut nos inuicem diligeremꝰ: qui legeni dederat ut in uicẽ
diligamꝰ. Deuiq alio loco acleosdẽ. quia sine ctubio inquibd̾a eoꝵ iam erat. qͦd
eis optauerat ut esset: gr̃as inqͥt agere debemiꝰ dõ semper ꝓ uobis fr̃s. sicut
dignũ ÷ qm̃ supererescit fides ur̃a & habundat caritas unius cuiꝰq uestrum in
inuicẽ. Hoc dixit. ne forte de tanto bono quot ex dõ habebant. tanquã ex se

Expanded text:
quit. Si ergo non elegistis, sine dubio nec dilexistis: quomodo enim eum eligerent, quit. Si ergo non elegistis, sine dubio nec dilexistis: quomodo enim eum eligerent, quem non diligerent? Sed ego, inquit, vos elegi. Numquid non et ipsi postea elegerunt eum, et omnibus bonis hujus saeculi praetulerunt? Sed quia electi sunt, elegerunt: non quia elegerunt, electi sunt. Eligentium hominum meritum nullum esset, nisi eos eligentis gratia Dei praeveniret. Unde et apostolus Paulus benedicens Thessalonicensesbenedictionem dedit ut nos invicem diligeremus, qui legem dederat ut invicem diligamus. Denique alio loco ad eosdem, quia sine dubio in quibusdam eorum jam erat, quod eis ut esset optaverat: Gratias, inquit, agere debemus Deo semper pro vobis, fratresniam supercrescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque vestrum in invicem . Hoc dixit, ne forte de tanto bono quod ex Deo habebant, tanquam ex se
Abbreviated transcription (Latin):
retur : nisi prius acciper& & aliquid dilectionis. ut addisibi
quereret. unde qͦd iubebat᷑ impleret. Cum dicitur dili¬
gamꝰ inuicem lex ẽ: cum dr̾ quia dilectio ex d̾o ẽ: graͣ est. Sapientia
quippe dei. legem & miscd̃ĩã in legem portat. Unde scriptum ẽ in psal¬
o. & enĩ benecdictionẽ dabit qui legem dedit. Nemo gͦ uo
iohes aꝑtissime hoc ostencłit & dicit. Nos diligimꝰ. quia ipse pͥor dilexit
nos. Grã nos fecit legis doctͥores: lex uero ipsa sine gra non nͥ p̃uarica¬
cores facit. & qđ chisciplis suis chieit dñs. non uos mȩ elegistis s ego elegiuos: i¬
Mil aliud indicat nobis. Si enĩ nos prius dileximꝰ. ut hoc merito nos ipse dili¬
geret. prius illum nos elegimꝰ. ut ab illo eligeremur. S ipse qui ueritas ẽ. aliud
dicit & huic uanitati hominũ apertissime cont̾licit: non uos me elegistis in-¬

Expanded text:
retur, nisi prius acciperet aliquid dilectionis, ut addi sibi retur, nisi prius acciperet aliquid dilectionis, ut addi sibi quaereret unde quod jubebatur impleret. Cum dicitur, Diligamus invicem, lex est: cum dicitur, quia dilectio ex Deo est, gratia est. Sapientia quippe Dei legem et misericordiam in lingua portat . Unde scriptum est in Psalmo: Etenim benedictionem dabit qui legem dedit . 38. Nemo Joannes apertissime hoc ostendit, et dicit, Nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos . Gratia nos facit legis dilectores, lex vero ipsa sine gratia nonnisi praevaricatores facit. Et quod discipulis suis dicit Dominus, Non vos me elegistis, sed ego elegi vos ; nihil aliud indicat nobis. Si enim nos prius dileximus, ut hoc merito nos ipse diligeret; prius illum nos elegimus, ut ab illo eligi mereremur. Sed ipse qui veritas est, aliud dicit, et huic vanitati hominum apertissime contradicit: Non vos me elegistis in
Abbreviated transcription (Latin):
si dilertionẽ habueritis ad inuicem: Hec omĩa precepta dilectionis. id est
caritatis. quȩ tauta ac talia sunt. ut qͥcqͥd homo putauerit se facere bene.
si fiat sine caritate. nullomͦ fiat bene: hec gͦ precepta caritatis uraniter
darentur hominib. ñ habentib liberũ uoluntatis arbitrium. Sed quia
ꝑ legem dant᷑ i ueterem & nouam. quãuis in noua uenerit grã que ꝓuit¬
tebatur inuetere. lex autẽ sine gr̃a. littera ẽ. occidens. in grã uerosp̾e uiui-¬
ficans. unde est in hominib caritas dei & ꝓximi nͥ ex ipso deo : Nam si non
ex clo sed ex hominib: uicert̃ pelagiam. Si aut̃ ex cło: uicimus pelagianos.
precipit᷑. nͥ quia ex nobis habemꝰ ut in uicem diligamus: sequitur con¬
tinuo idem iohes confuncdens eos &dicens. quia dilectio ex d̃o est. Quid¬
est hoc. nisi quia p̾cepto ammonitũ est liberum arbitrium. ut quere¬
rent dĩ cdonum: Quod quidẽ sine suo fruct̾u prorsus ãmone¬

Expanded text:
icem . CAPUT XVIII. 37. Haec omnia praecepta dilectionis, id est charitatis, quae tanta et talia sunt, ut quidquid se putaverit homo facere bene, si fiat sine charitate, nullo modo fiat bene; haec ergo praecepta charitatis inaniter darentur hominibus, non habentibus liberum voluntatis arbitrium: sed quia per legem dantur et veterem et novam quamvis in nova venerit gratia quae promittebatur in vetere, lex autem sine gratia littera est occidens, in gratia vero spiritus vivificans, unde est in hominibus charitas Dei et proximi, nisi ex ipso Deo? Nam si non ex Deo, sed ex hominibus, vicerunt Pelagiani: si autem ex Deo, vicimus Pelagianos. praecipitur, nisi quia ex nobis habemus ut invicem diligamus? sequitur continuo idem Joannes, confundens eos et dicens, quia dilectio ex Deo est ; nisi quia praecepto admonitum est liberum arbitrium, ut quaereret Dei donum? Quod quidem sine suo fructu prorsus admone
Abbreviated transcription (Latin):
penctere. De quib duob preceptis in euagłio scd̾̃m marcum scriptum ẽ. Et
Saccessit unus de scribis qui audierat illos ꝑquirentes. & uidens qm̃ bene
Iillis responderit. int̾rogauit eũ qd̃ esset primum om̃ium mandatũ. Ih̾e au̾
respondit ei. Primũ omĩum mandatum ẽ. yludi isrł. Ins ds̃ tuus: d̾s unus est . &
Sdiliges dnm dm̃ tuum ex toto corde tuo. & ex tota anima tua. & ex cotam̃te

Expanded text:
pendere . De quibus duobus praeceptis in Evangelio secundum Marcum scriptum est: Et accessit unus de scribis qui audierat illos perquirentes, et videns quoniam illis bene responderit, interrogavit eum quod esset primum omnium mandatum. Jesus autem respondit ei: Primum omnium mandatum est, Audi, Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est; et, Diliges Dominum Deum tuum ex toto co