comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duplex ibi beneficium dño eo operante largitus : Et illos amoste eruit: et hos auigo
captiuitatis exemit. Uere ut ego credo. & sides mea est quia constat ab hoc
periculo saluatos quasi suscitatos amortuis. Nec hoc p̃terire uolui : quod eum
diabolus diuersis machinis conacus in ludere. cumuideret se nichil et posse nocere.
uisibilib: illum peli is est ad gress̃ Nam noste quadam dũ se sopori dedisset.
subito ex ꝑge factus. uidit cellulã suã quasi incendio concremari Ex surgensq ꝓ territ :
ostium petiit Quđ cum reserare nequiret : in oratione ꝓsternit̃ al signum salitare
coramse &circase faciens ꝓtinus phantasi anfbamarum quae apparuorat eua¬
nuit Cognouitꝙ haes. diabolifuisse fallatiam Idq statim reuela tum ost beuto
ꝓtasio qui tun apud cambi dobrensa monasterium habeba turreciuisueo
Quicũsuamima festinatione monachum ex c&lasua adfratrem dirigens hor¬

Expanded text:
Duplex ibi beneficium Domino cooperante largitus, et illos a morte eruit, et hos a jugo Duplex ibi beneficium Domino cooperante largitus, et illos a morte eruit, et hos a jugo captivitatis exemit. Vere, ut ego credo, et fides mea est, quia constat ab hoc periculo salvatos quasi suscitatos a mortuis. III. Nec hoc praeterire volui quod eum diabolus diversis machinis conatus illudere, cum videret se nihil ei posse nocere, visibilibus illum praeliis est aggressus. Nam nocte quadam dum se sopori dedisset, subito expergefactus vidit cellulam suam quasi incendio concremari; exsurgensque perterritus ostium petiit. Quod cum reserare nequiret, in oratione prosternitur, ac signum salutare coram se et circum se faciens, protinus phantasia flammarum quae apparuerat evanuit, cognovitque hoc diaboli fuisse fallaciam. Idque statim revelatum est beato Protasio, qui tunc apud Canbidobrense monasterium habebatur reclusus, qui cum summa festinatione monachum ex cellula sua ad fratrem dirigens, hor
Abbreviated transcription (Latin):
cursum Et quod his omnibus potius esset : necdum adhuc dño psalmorũ decant¬
tionẽ debitam ex soluisset. Sed his sepositis ui eum compulit. Adlato que
uasculo quo potio tenebatur . rogat eum sc̃s inposita prius manu scĩ ficaret
Qui eleuatadextera. cũ signũ crucis in posuisset : uasculũ scinditur medium. acuin
quod infratenebat᷑ cum in m̃so serpente terrae de funditur : Quod cernentes quiad
erant metu ex territi : ad pedes beati uiri decidun Lambunt uestigia. osculan
& plantus murant᷑ om̃es uirtutem senis mirant᷑ & seab iniqͥ anguis uirus diuinitus
fuisse sallatos A distud miraculum concurrit om̃is exercitus. uallat multau
om̃is bedtũ uirũ cupiens eĩ fimbrias manu tangere & si osculo honorari nom potu it :
Exilit̾rex destratusuo. ac currit ad beati confessoris aduentũ illoq: tacente
cunctos quosrepetebat cuptiuos absoluit. & reliquos deingps ut uoluit recepit sic

Expanded text:
cursum et, quod his omnibus potius erat, necdum adhuc Domino psalmorum decantcursum et, quod his omnibus potius erat, necdum adhuc Domino psalmorum decantationem debitam exsolvisset. Sed, his sepositis, vi eum conpulit, adlatumque vasculum quo potio tenebatur, rogat, ut eum sanctus, inposita prius manu, sanctificaret. Qui elevata dextera cum signum crucis inposuisset, vasculum scinditur medium, ac vinum quod infra tenebatur cum inmenso serpente terrae diffunderant, metu exterriti ad pedes beati Viri decidunt, lambunt vestigia, osculantur et plantas: mirantur omnes virtutem senis, mirantur et se ab iniqui anguis viru divinitus fuisse salvatos. Ad istud miraculum concurrit omnis exercitus, vallat multitudo omnis beatum Virum, cupiens ejus fimbrias manu tangere, etsi osculo honorare non potuit: et rex exsilit de stratu suo, accurritque ad beati Confessoris adventum, illoque tacente, cunctos quos repetebat captivos absolvit, et reliquos deinceps ut voluit, sic recepit.
Abbreviated transcription (Latin):
tribuente dño : arcebatur ab eo : Hisdiebus theo doricus in gressus aruernũ terminũ:
om̃a ex terminabat cuncta deuastans : Cumq: in arthonensis uici castra metasset
ante dictus senex ad oc cursũ es̃ ꝓperat. quasi ꝓpopulo rogaturus in gressusq: castramane:
rege adhus intentoriis dormiente : sigi uualdi papilionom qui tunc primus cũ eo habe¬
batur ad gressus est. Et dũ dehac captiuitate conq̃ritur : sigiuualdus ut abliras
a qua manibus merũ dignaretur accipere dep̃caturdicens M agnum michigaudium
hodie commodũq diuina pietas prestat : si in fratentorii mei septa facta oratione
potum dignaris accipere: Audierat enĩ famam scĩ tatis eius id circo & honorem
ei ꝓdĩ reuerentia inpendebat. Quod ille diuersis modis excusans. ad serebat holꝰ
non posse fieri : quia in quit nec hora debita eẽt : nec regidignũ prebuissedoc¬

Expanded text:
tribuente Domino, arcebatur ab eo. 2. His diebus Theodoricus ingressus Arvernum terminum, tribuente Domino, arcebatur ab eo. 2. His diebus Theodoricus ingressus Arvernum terminum, omnia exterminabat, cuncta devastabat. Cumque in Arthonensis vici prata castra metasset, antedictus senex ad occursum eine properat, quasi pro populo rogaturus. Ingressusque castra mane, rege adhuc in tentoriis dormiente, Sigivaldi papilionem, qui tunc primus cum eo habebatur, adgressus est; et dum de hac captivitate conqueritur, Sigivaldus, ut, ablutis aqua manibus, merum dignaretur accipere, deprecatur, dicens: 'Magnum mihi hodie gaudium commodumque divina pietas praestat, si infra tentorii mei septa, facta oratione, potum dignaris accipere'. Audierat enim famam sanctitatis eius, idcirco et honorem ei pro Dei reverentia inpendebat. Quod ille diversis modis excusans, adserebat, hoc non posse fieri, quia, inquid, nec hora debita esset, nec regi dignum praebuisset oc
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc ab bauocato beato: ait in pone quae somanus tuas suꝑ oculos eius
Cumq: illere futuret : tandem abbatis deiuctis precibus suꝑ oculos dominisui. sigium
crucisbeatȩ in posuit Sta timq: disrupta caligine : sedato dolore pristinereo ditusest
sanitati. At uero ex inbeatus portianus clericus factus tanto uirtutis cumulo est p̃¬
latus ut decedente abbate. ipse suc cederet. Quifertur aestiuo tempore cũ ardor solis ui
caloris sui cuncta consumeret et et ian corpora quaerobustiora erbopotuq: eras
ab aestu defatigaret: hic ieiuniis ꝑdito  omnȩ aore humorei sal aestuansrumi¬
nabat : Ex quo iterũ assumpto liquore arentes gengiuas parumꝑ inficeret: Quaeris
quan quam palatũ aridum umestaret : tam̃ maius corm̃tũ addita corporisiti prestibit
Sal enĩ ut nulli ooculitur magis ardorem sitis concitat quam ex tinguat. sed huic

Expanded text:
Tunc abba, vocatum beatum, ait: 'Inpone, quaeso, manus tuas super oculos eius'. Tunc abba, vocatum beatum, ait: 'Inpone, quaeso, manus tuas super oculos eius'. Cumque ille refutaret, tandem abbatis devictus precibus, super oculos domini sui signum beatae crucis inposuit, statimque, disrupta caligine, sedato dolore, praestinae redditus est sanitati. At vero exin beatus Portianus clericus factus, tanto virtutis cumulo est praelatus, ut, decedente abbate, ipse succederet. Qui fertur aestivo tempore, cum ardor solis vi caloris sui cuncta consumeret et etiam corpora quae robustiora potu ciboque erant ab aestu defatigaret, hic, ieiuniis perditum omnem ab ore humorem, salem aestuans ruminabat, ex quo, iterum adsumptum liquorem, arentes gengivas parumper inficeret. Quae res quamquam palatum aridum umectaret, tamen maiorem tormentum, addita corporis site, praestabat. Sal enim, ut nulli occulitur, magis ardorem sitis concitat quam extinguat, sed huic,
Abbreviated transcription (Latin):
desi ac mundana e gestate in celo quos candere ñ potuitarit io ien pers ł setatoe¬
dat llus iusticus quo accederenonmerut purpuratus : sicnune debcato pce¬
tuaqie db bate quẽ non modo deonere mundani serura terut nune debe na ꝓuis¬
Idem cũ plerũ que id monaseriũ consugefe earis desto uluos debarbatẽ¬
ra gecusatũ : adex trenũ fugiens dominꝰ eius euestigio sequitur e abbadem
alũ maricoepit reputans qđ ipserũ educerae ÷ esihu utus fa mabu edor¬
seruira: Cumque de consua udine ut eũ redaera caansan do ausde
isistona: dicitabba portiano. quidius ut faciã : et ille ⁊otidor inquit̃
ie ecusa tũ  Cumque ex cusatus redditus fuis et & dominꝰ eius desiquit
eũ tomiuelie : It a cccatusẽ ut nihil peuitus posset ag nosce ces: Cerntns
nnat se grauls dolorib asfici al bate uont aucrnsa duoplica qut sopre
Ulumen a missuu

Expanded text:
de hac mundana aegestate in caelo, quo scandere non potuit terrenum imperium; ut accede hac mundana aegestate in caelo, quo scandere non potuit terrenum imperium; ut accedat illuc rusticus, quo accedere non meruit purpuratus. Sic nunc de beato Portiano abbate, quem non modo de onere mundani servitii eruit, verum etiIdem cum plerumque ad monasterium confugiret, ut eum domino suo abba redderet excusatum, ad extremum fugiens·, dominus eius de vestigio sequitur et abbatem calumniari coepit, reputans, quod ipse eum seduceret, ne sibi saus famulus deserviret. Cumque de consuetudine, ut eum redderet, calumniando abbatem insisteret, dicit abba Portiano: 'Quid vis, ut faciam?' Et ille: 'Redde', inquid, 'me excusatum'. Cumque excusatus redditus fuisset, et dominus eius reducere eum domi velit, ita caecatus est, ut nihil penitus possit agnoscere. Cerns: 'Supplica, quaeso, pro lumen amissum'.
Abbreviated transcription (Latin):
labiis truclione uneo saliuaseris exponeret. Non caliga uit oculus eius nec in¬
muta u itumest corcius auiis dĩ non seposuit uul tum pauperis nec sutuut
ꝑsonam potentis. sed una eademq: ei fuit in omnibus scalibertarcetietu
susciperet penulam pauperis. acsi ueneraret togam in clrti senatoria
obuit aũt ꝑfectus in sc̃ĩtate : et sicti sepultus est inba silica sc̃t stephani ao
leã altaris Ad cuius nunc tumulum plerumq quar tanorũ fceriamdin¬
quantaq: eisdem ꝓfideli seruitio benignitatis ope conpenset : magna
qui de dem sepollicetur redeliturũ in caelo: sed q̃ accepturi sunt plaria
bos declarat insacto: Nam saepius deseruis liberseptuliburis offiant
gloriosos Iuxta illud psalmographi dictũ : suscitans aterra u pfsicit¬
& desteraore erigens pauperẽ ut collocet eũ cũ principibus popuioseni
pote ntes desede et ex alta uit humiles : Suacipsedñs inauango ala ÷ E r pposie
deparins magnosstatuat : Ac deinfimis unigeniti sui faciat cohiredes : p̃feciten

Expanded text:
labiis truclionem, in eo salibas oris exponeret. Non caligavit oculus eius, nec inmutatum est cor eius a viis Dei; non seposuit vultum pauperis nec metuit personam potentis, sed una eademque ei fuit in omnibus sancta libertas, ut ita susciperet penulam pauperis, acsi veneraretur togam incliti senatoris. Obiit autem perfectus in sanctitate et sepultus est in basilica sancti Stephani ad levam altaris, ad cuius nunc tumulum plerumque quartanorum febris, melanquantaque eisdem pro fideli servitio benignitatis ope conpenset, magna quidem se pollicetur redditurum in caelo, sed quae accepturi sunt plerumque hoc declarat in saeculo. Nam saepius de servis liberos, de liberis efficit gloriosos iuxta illud psalmographi dictum: Suscitans a terra inopem et de stercore erigens pauperem, ut collocet eum cum principibus poppotentes de sede et exaltavit humiles. Sic et ipse Dominus in euangelio ait: de parvis magnos statuat ac de infimis Unigeniti sui faciat coheredes. Praefecit enim
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃os b enefacite his quioderunt uos otorites ꝑsequentib a calumn¬
andbiuos onsiteis plii patris ur̃i qui in creltexete uert quã magium
tbesi dunũ coneregat contemptus irae : re conciliatio equã race umi¬
sio iudicaty Siliumtedĩ patris facit Cohexcano snt iuelanac teus
etusinis habitatorẽ statuit : Vindemanifestũ est oblrtr ari delica
domsinccedo : qui delinquenti beno ficium ueniae in ꝑtit in seto. sdedit
fupobcos famulos docet orare ait : Sicenim diccta s adpatrom oui¬
temobis debi te sir̃as̃ quem ad modũ gt nos dimittum debitertbus nuini¬

Expanded text:
tibus et calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri, qui in caelis est. Ecce quam magnum thesaurum congregat contemptus irae, reconciliatio damnati, remissio iudicati; filium te Dei Patris facit, coheredem Christi adsegnis habitatorem statuit. Unde manifestum est, oblitterari delicta eius in caelo, qui delinquenti beneficium veniae inpertit in saeculo. Sic enim ro supplices famulos docet orare, ait: Sic enim dicitis ad Patrem: 'Dimitte nobis debita nostra, quemadmodum et nos dimittimus debitoribus nost
Abbreviated transcription (Latin):
senatoribus primis benelitteris institutus augustu dinensis ciuitatis
comitatũ ambi uit. In comitatuaut positus regionẽ illã ꝑ xl annos iustitia
com̃ tante correxit. Et tam seuerus atꝙ districtus fuit ima lefuc torib
ut uie ei ullus reorũ posset euadere : Coniugem de gextresenatorio habens
armentariam nomine : quam adpipagandamgeuerationẽ tanta decox
nouisse : dequa & filios dño largiente sus cepit Aliam uoro mulierem ut
iuuenilis as solet feruor in ardescere. non contigit. Post morcem autena ã¬
uxoris add dim conuertit᷑: et electus a populo lingonicae urbi ep̃sordinag
Cuimagna fuit abstinentia: sed ne iactanti a putaretur oc cultae sub tratiee
panes
aliosteniuosi e bcdio sibiolaboon ter sioars angons aliis croga bat pser¬

Expanded text:
senatoribus primis, bene litteris institutus Augustidunensis civitatis senatoribus primis, bene litteris institutus Augustidunensis civitatis comitatum ambivit ; in comitatu autem positus regionem illam per quadraginta annos justitia comitante correxit Al., rexit: et tam severus atque districtus fuit in malefactoribus, ut vix ei ullus reorum posset evadere. Conjugem de genere senatorio habens, Armentariam nomine, quam ad propagandam generationem tantum dicitur cognovisse, de qua et filios, Domino largiente, suscepit: aliam vero mulierem, ut juvenilis assolet fervor, inardescere non contigit. II. Post mortem autem uxoris ad Dominum convertitur, et electus a populo Lingonicae urbi episcopus ordinatur. Cui magna fuit abstinentia; sed ne jactantia putaretur, occulte sub triticeos panes alios tenues ex hordeo supponebat: triticeum frangens aliis erogabat, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
GREGIAE SC̃TATIS VIRI QUOS PALMAPEREIETAE
beati tudinis e terris editos euexit ad caelos : hi sunt quos aut
Vn onfictae caritatis uinculũ ligat: aut elemosinarũ fructus ditat
aut flos castitatis ad ornat: aut̃ martrrii agonitatio certa coronat
In quibus ad inchoandũ ꝑ fectae iustitiae opus il lud fuitstudium ut
sic adreliquarũ uirtutũ ex celsa contenderent: atq: ipsi sibi ꝑsecutares
facti dum in sesua ꝑ imebant uitia tam quã martyres ꝑbatiꝑacto
cursu agonis legitimi triumpharent. Quod nullus sine dĩ ope ualei
efficere nisi dominici ad uitorii ꝓtegat᷑ uel parma uel galea Et
quod egerit non suised ad diuinĩ nominis gloriã deputet᷑. Iuxta
illud a postoli : quigloriat᷑ in dño glorietur : In hos enim & beatus grego¬
rius omnẽ gloriã contulit  quĩ de ex celsa senatori iordinis potentia
ad illam hũmilitatem se subdidit. ut̃ omnibus scłi curis ab iectis soli
sedo dicaret opere : quem in pectore retinebatIgitur sc̃s gregorius ex

Expanded text:
gregiae sanctitatis viri, quos palma perfectae beatitudinis e terris editos evexit ad coelos, hi sunt quos aut non fictae charitatis vinculum ligat, aut eleemosynarum fructus ditat, aut flos castitatis adornat, aut martyrii agonizatio certa coronat: in quibus ad inchoandum perfectae justitiae opus illud fuit studium, ut sic ad reliquarum virtutum excelsa contenderent; atque ipsi sibi persecutores facti, dum in se sua perimebant vitia, tanquam martyres probati, peracto cursu agonis legitimi triumpharent. Quod nullus sine Dei ope valebit efficere, nisi dominici adjutorii protegatur vel parma vel galea; et quod egerit non sui, sed ad divini nominis gloriam deputet, juxta illud Apostoli: Qui gloriatur, in Domino glorietur . In hoc enim et beatus Gregorius omnem 1178 gloriam contulit, qui de excelsa senatorii ordinis potentia ad illam se humilitatem subdidit, ut, omnibus saeculi curis abjectis, soli se Deo dicaret opere, quem in pectore retinebat. I. Igitur sanctus Gregorius ex
Abbreviated transcription (Latin):
batii a eꝑ modicam senestellam parumiꝑ panis utel laquaria &e pertibustnbl
A quuenĩꝑ cudsalem paruulum in ferebatur÷ Reeestellaineo dnedebie¬
rues bultun atssesqi camen rei achitus it aobtee tuesereta ut ruil les berts
esus uultum posset aduortere : Et dum ibedem dienoc tuq: indi sudũ
psal mori modilis delectat᷑ torm eri siba quoeor pus calu o lẽ saudes

Expanded text:
ebat: ac per modicam fenestellam parumper panis vel aquae accipiens, quod Aqua enim per canalem parvulum inferebatur, fenestella vero velo operiebatur; utriusque tamen rei aditus ita obtectus erat, ut nullus beatum ejus vultum posset advertere. Et dum ibidem die noctuque in Dei laude psalmorum modulis delectatur, tormentum sibi quod corpusculum plus
Abbreviated transcription (Latin):
nicdoratione : Nedi tahecerant. Siclausocȩ lopluii e ñ suerint ꝓpt̃ peccata po¬
puli & canuersi dep̃catifuerint faciẽ tuã e audi dĩe & dimit tepeccata popu¬
litio & dipluuiã t̃rȩ quã de discipopulotuo ad possidendũ Cũq psallorede¬
uotissi mecȩpissent pene crauit ꝙ celsȩ potentiȩ aures umlisoratio confessori
łtecet contenebratũ : celũ ac nubibus obtectũ & prius quã pertã urbis ad¬
tingerent descendit p luuu uehemens supuniuersa ereeiSonuttuut suuesips¬

Expanded text:
nicae orationis edita haec erant: Si clauso caelo pluviae non fuerint propter peccata ponicae orationis edita haec erant: Si clauso caelo pluviae non fuerint propter peccata populi, et conversi deprecati fuerint faciem tuam, exaudi, Domine, et dimitte peccata populi tui et da pluviam terrae, quam dedisti populo tuo ad possedendum. Cumque psallere devotissime coepissent, penetravit excelsae potentiae aures humilis oratio confessoris; et ecce contenebratum est caelum ac nubibus obtectum; et priusquam portam urbis attingerent, discendit pluvia vehemens super universam terram i
Abbreviated transcription (Latin):
ponerent Sedcũ eorũ ex orcitatione larua non fuisset expulsa
sc̃s d̃ cominus ad ꝓpinquans : in missis inos eius digitis ꝑsonã red didit
ab solutam Multa & alia miracula : uirbeatus operatus est: Et ora¬
tione facta saepius qua e petisset ad dnm: optinebat Porro inar uerno quodam
tempore cum magna sic citas consumeret & arentibus erbis. nulla penitus ium̃¬
tis pabularam anorent : & ses̃ dĩ rogationes illas quae ante asçensionẽ dominicam
agintur deuotissime celebraret : die tertia cumiam port& ciuitatis ad¬
ꝓpinquareat: suggerunt ei ut ipse anti phenã dignaretur imponere Dicentes :
Ritubea tẽ pontifex deuote antiphonam in posueris. confidimꝰ descĩ tatetua quod
suꝑcilꝰ usuũ in ipsaplateadiutissime cũ flȩtuorauit. Exurgens aut̃ ante¬
phonã quã petebant : ut uisi fus suit in posuit Nerba aut̃ eius ex illasalo mo¬

Expanded text:
ponerent; sed cum eorum exorcizatione larva non fuisset expulsa, ponerent; sed cum eorum exorcizatione larva non fuisset expulsa, sanctus Dei comminus adpropinquans, inmissis in os eius digitis, personam reddit absolutam. Multa et alia miracula vir beatus operatus est, et oratione facta, saepius quae petisset ad Dominum obtenebat. Porro in Arverno quodam tempore cum magna siccitas cuncta consumeret, et arentibus herbis, nulla penitus iumentis pabula remanerent, et sanctus Dei rogationes illas, quae ante ascensionem dominicam aguntur, devotissime caelebraret, die tertia, cum iam portam civitatis adpropinquarent, suggerunt ei, ut ipse antephonam dignaretur inponere, dicentes: 'Si tu, beate pontifex, devote antephonam inposueris, confidimus de sanctitate tua, quod s super cilicium· suum, in ipsa platea diutissime cum fletu oravit. Exsurgens autem, antephonam quam petebant, ut virtus fuit, inposuit; verba autem eius ex illa Salamo
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdote : ꝓtinus om̃es familiae quac indomo illa erant a febre corripiunt᷑
uidens hortensius sibi nichil desuis seruientibus reseruari timens ne etiã
&ipsepariter interiret ad scm̃ uirum maestus ingreditur : Pro iectusq ad
pedes eiuscũlacrimis ueniam rogat: Quam ille benignissime indulgens:
benedictama quam domui transmisit : Illaq ꝑparietas resꝑsa : omis
In aecclesiasticis uero scripturis eruditus est habitus hic sacerdos : sed
& in elemosinis magnificus fuit : Nam cũ pauperem quempiam cla¬
mare cerneret : aiebat : Suc currite quȩ so succurrite : & pauperi
uictus necessaria ministrate : Ignari enĩ estis odesides: & forsitan
ipse est qui seꝑ euangelicȩ lectionis seriem. reficiendũ in pauperibus
minimis essemanda uit : Eiciebat aut̃ : & daemonia se confitentia :
In monasterio aũt canbi dobrensi ueniens cum̃ in erguminum quend
repperis set a trocius debac chantẽ : misit presbiteros ut ei manus in¬

Expanded text:
Sacerdote, protinus omnes familiae, quae in domo illa erant, a febre corripiunturvidens Hortensius sibi nihil de suis servientibus reservari, timens ne etiam et ipse pariter interiret, ad sanctum Virum moestus ingreditur, projectusque ad pedes ejus cum lacrymis veniam rogat. Quam ille benignissime indulgens, benedictam aquam domui transmisit, illaque per parietes respersa, omnis IV. In ecclesiasticis vero scripturis eruditus est habitus hic sacerdos; sed et in eleemosynis magnificus fuit. Nam cum pauperem quempiam clamare cerneret, aiebat: Succurrite, quaeso, succurrite, et pauperi victus necessaria ministrate. Ignari enim ipse est, qui se per euangelicae lectionis seriem reficiendum in pauperibus minimis esse mandavit'. Eiciebat autem et daemonia se confitentia. In monasterio autem Cambidobrensi veniens, cum inerguminum quendam repperisset atrocius debacchantem, misit presbiteros, nt ei manus in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ priarum uictum quaerebant Tantusq feruor de dĩ amore ꝓximos locaiũ
accenderat. ut congregata ad officium dĩ multitudo simul habitare non pos¬
sec Feceruntq: iterũ aliud monasteriũ : in quo felicis aluearis ex am̃ constitu¬
eruns : Sed et his deinceps cũ dĩ adiutorio ampliatis tertium intra alaȩ¬
maniae terminũ monasterium locauert̃. Ibantq: uicis sim hi duo patres
naqores on file os quor ditimis am bueront disci ꝑlinis p̃dicantes in singulis mo¬

Expanded text:
propriarum victum quaerebant; tantusque fervor de Dei amore proximos locorum propriarum victum quaerebant; tantusque fervor de Dei amore proximos locorum accenderat, ut congregata ad officium Dei multitudo simul habitare non possit; feceruntque iterum aliud monasterium, in quo felicis alvearis examen instituerunt. Sed et his deinceps cum Dei adiutorio ampliatis, tertium intra Alamanniae terminum monasterium locaverunt. Ibantque vicissim hi duo patres, requerentes filios, quos divinis imbuerant disciplinis, praedicantes in singulis mo
Abbreviated transcription (Latin):
nobis quia pec cauimꝰ indõ : dimittentes ꝓpositũ nostrum. Eccenuns amuliere argu¬
imur ꝓ ignauia Et qualis nobis in posterũ erituita si ea unde aestu inimici ex¬
pulsi fuimꝰ non repetamus tuns armati uexillo crucis sumptis in manub acellis.
regressi sunt adheremũ Quibus uenientibus. iterũ eos insidia daemonũ lapidib:
coepit urguere Sed ꝑsistentes in oratione : obtinuert̃ adnĩ misericordia utre¬
mota temptatione liberi ad illũ diuini cultus famulatũ. expeditiq: ꝑseuerarent
His deniq: in oratione uacantibus: coeperunt ad eos turbae fratrũ hinc & inde
confluere & audire uerbũ predicationis ab eis Cũq: iambeati heremi tae populis
ut diximꝰ publicatifuissent : fecerunt sibi monasteriũ. quod condatiscõne uocita¬
re uoluerunt : In quo succisis siluis & in plana redactis. de laboribus manuum

Expanded text:
nobis, quia peccavimus in Deo dimittendo propositum nostrum. Ecce nunc a muliere argunobis, quia peccavimus in Deo dimittendo propositum nostrum. Ecce nunc a muliere arguimur pro ignavia. Et qualis nobis in posterum erit vita, si ea, unde astu inimici expulsi fuimus, non repetamus?' 2. Tunc armati vixillo crucis, sumptis in manu bacellis, regressi sunt ad heremum. Quibus venientibus, iterum eos insidia daemonis lapidibus coepit urguere; sed persistentes in oratione, obtenuerunt a Domini misericordia, ut, remota temptatione, liberi ad illum divini cultus famulatum expeditique perseverarent. His denique in oratione vacantibus, coeperunt ad eos turbae fratrum hinc et inde confluere et audire verbum praedicationis ab eis. Cumque iam beati heremitae populis, ut diximus, publicati fuissent, fecerunt sibi monasterium, quod Condatiscone vocitari voluerunt, in quo, succisis silvis et in plana redactis, de laboribus manuum
Abbreviated transcription (Latin):
dolorũ cruciatib: torquerent᷑ : Interea aetas adhul inmatura. coepit in iurias
cotidi ani hostis metuere : nec passa diutius sufferre dolores . relinquens
heremũ ad ꝓpria redire deliberat : Sed quid inuidia non cogatinimici
Verũ ubi relinquentes hoc habitaculũ quod expetierant : aduillas manen¬
tium sunt regressi. domũ cuiusdam pauperis in grediunt᷑: Percontatur mulier
dequoite nere milites xp̃i uenirent Respondent nonsine confusione sereli quisse
heremum ed eos causa acoepto distulerit opere. ꝑ ordinem pandunt At illa ait
Oportuerat uos ouiri dĩ contra insidias diaboli uiriliter dimicare. nel formidart
eius inimititias qͥ saepius ab amicis dĩ superatus oc cubuit Aemulus est enĩscĩ¬
tatiidum metuit. neunde ille ꝑfidi abilis corruit genus humanũ fide nobilitatũ.
ascendat At illi conpuncticorde. & seorsũ discreti amuliere : dixerunt: Vae

Expanded text:
dolorum cruciatibus torquerentur. Interea aetas adhuc inmatura coepit iniurias dolorum cruciatibus torquerentur. Interea aetas adhuc inmatura coepit iniurias cotidiani hostis metuere, nec passa diutius sufferre dolores, relinquens heremum, ad propriam redire deliberat. Sed quid invidia non cogat inimici Verum ubi, relinquentes hoc habitaculum quod expetierant, ad villas manentium sunt regressi, domum cuiusdam pauperis ingrediuntur. Percunctatur mulier, de quo itinere milites Christi venirent. Respondent non sine confusione, se relinquisse heremum, et quae eos causa a coepto distulerit opere, per ordinem pandunt At illa ait: 'Oportuerat vos, o viri Dei, contra insidias diaboli viriliter dimicare nec formidare eius inimici tias, qui saepius ab amicis Dei superatus occubuit. Aemulus est enim sanctitati, dum metuit, ne, unde ille perfidia vilis corruit, genus humanum fide nobilitatum ascendat'. At illi conpuncti corde, et seorsum descreti a muliere, dixerunt: 'Vae
Abbreviated transcription (Latin):
seotimã trans isset aetatem : genitore cogente cũ animi nonberet consensũ
sponsali uinculo nestitur Romanus uero adhus adolescentior & ipse animũ
adopusdĩ extendere cupiens : nuptias refut auit. Parentib: uero relinquentibus
saeculũ : hi communi consensu heremũ cõcupiscunt Et accedentessimul interilla
orensis deserti secreta quae inter burgundiam al&manniãq: sita : auenticae
adiacent liuitati: tabernacula figunt. Prostratiq: solo : dm̃n diebus singulis
cũ psallentii modulamine dep̃cant᷑ uittũ deradicib: q̃ rentes herbarum:
Sed qm̃ liuor illius quide caelo delapsus est. semꝑ insidias hum anogeneri consu
euit intendere: contra hos dĩ seruos armatur. hosq ꝑministros suos. Acepto itine¬
re nititur reuolare : Nam lapidibus urguere eos daemones ꝑ dies singulos non
lapidũ suꝑ eosdem iacientib: dae moniis deruebat . it a ut sac pe uulnerati in m̃sis

Expanded text:
legitimam transisset aetatem, genitore cogente, cum animi non praeberet consensum, legitimam transisset aetatem, genitore cogente, cum animi non praeberet consensum, sponsali vinculo nectitur. Romanus vero adhuc adolescentior, et ipse ad Dei opus animum extendere cupiens, nuptias refutavit. Parentibus vero relinquentibus saeculum, hii communi consensu heremum concupescunt; et accedentJurensis deserti secreta, quae inter Burgundiam Alemanniamque sita, Aventicae adjacent civitati tabernacula figunt, prostratique solo Dominum diebus singulis cum psallentii modulamine deprecantur, victum de radicibus quaerentes herbarum. Sed quoniam livor illius qui de coelo delapsus est, semper insidias humanoevit intendere, contra hos Dei servos armatur hosque per ministros suos a coepto itinere nititur revocare. Nam lapidibus urguere eos daemones per dies singulos non lapidum super eosdem, iacentibus daemoniis, deruebat, ita ut saepe vulnerati inmensis
Abbreviated transcription (Latin):
demultis legitur dñmscire meruerunt: Cognitũq nũquã abeius pcep¬
tion b recesser neq post baptis misa cramentũ niueã illã pollentẽ ay
regenerationis stolam in pudicis actib polluer: Qui merito sequun¬
tur agnũ : quocũq ierit Quos ipsius agnicandor egregiũs liliis decoris nullo
tem p̃tationis aestu marcescentibus coronauit His deniq: sertis dex terai¬
olrtae dominationis extenta : incho antes ꝓuocat uincentes adiuuati ulaco¬
res adornat : quos nominis suitiulo p̃signatos : Se terrenis gemitibus eleuans
in caelorũ euehit gaudia gloriosos De quorũ niueo electionis numero & illor
eẽ nan ambigo : quiꝰ irensis heremi opacalustrantes non modosedi templum
efficere meruerunt uerũ etiã in multis m̃tib: sp̃s scĩ gratia tabernacula
ab ex ordio aetatis suae dm̃ toto cordereqͥrens. ut teris institutus cumad

Expanded text:
de multis legitur, Dominum scire meruerunt, cognitumque, numquam ab eius praecepde multis legitur, Dominum scire meruerunt, cognitumque, numquam ab eius praeceptionibus recesserunt neque post baptismi sacramentum niveam illam pollentemque regenerationis stolam inpudicis actibus polluerunt. Qui merito sequuntur Agnum, quocumque ierit, quos ipsius Agni candor egregius liliis decoris nullo temptationis aestu marcentibus coronavit. His denique sirtis, dextera inclitae dominationis extenta, inchoantes provocat, vincentes adiuvat, victores adornat, quos nominis sui titulo praesignatos de terrenis gemitibus elevans, in caelorum evehit gaudia gloriosos. De quorum niveo electionis numero et illos esse non ambigo, qui Iorensis heremi opaca lustrantes, non modo se Dei templum efficere meruerunt, verum etiam in multis mentibus Spiritus sancti gratiae tabernacula ab exordio aetatis suae Deum toto requirens corde, litteris institutus, cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
quoqs in hoc quod uita scõrũ uocitare uoluimꝰ libro imperiti iddioteq ̃ sumim
ꝓpclare : Orantes dm̃n ut dignet᷑ dare uerbũ in orenostro qui ora mutorũ
ad us os pst inos saepias reserauet & quo din scĩs p̃cipit seribi repuet ra suis
in laudibus declamari
minicae largitionis pecunia nũ mulariis fenerata cũ digno multip¬
cationis fruc̃tu. dispensate domino rest aurttura tdecu digno multip
ae fossa foeis: recondat᷑ ad detrimtũ sedrationabili dispensatione porreta
aeter nae uitȩ crescat ad iucrum : Vt incipiens recributionis unsquo
cõmodauit in quirere cũ usuris recepos foene rationis suȩndupiisc ÷
saais futione talentis : dicit⁊ Eugeserue bone qui a suppaucasi¬
istifidelis. suꝑ multa te consatuã: In traingaudiũ dnitas. Fredertifa¬
torũ est enũstacũ dĩ opeꝑficere : qui ab ipsis cunabalorũ uagitib: ut sepe

Expanded text:
quoque in hoc, quod vita· sanctorum vocitare voluimus, libro imperiti idiotaeque praesumimus quoque in hoc, quod vita· sanctorum vocitare voluimus, libro imperiti idiotaeque praesumimus propalare, orantes Dominum, ut dignetur dare verbum in ore nostro, qui ora mutorum ad usus praestinos saepius reseravit, et quod in sanctis praecipit scribi, reputet ea suis in laudibus declamari.dominicae largitionis pecunia nummulariis fenerata cum digno multiplicationis fructu dispensante Domino restauretur nec altis defossa foveis recondatur ad detrimentum; sed, rationabili dispensatione porrecta, aeternae vitae crescat ad lucrum, ut incipiens retributionis Dominus quae commodavit inquerere cum usuris, receptis fenerationis suae duplici satisfactione talentis, dicat: Euge serve bone, quia super pauca fuisti fidelis, super multa te constituam; intra in gaudium domini tui. Praedestinatorum est enim ista cum Dei ope perficere, qui ab ipsis cunabulorum vagitibus, ut saepe
Abbreviated transcription (Latin):
animos incitat ad ꝓfectum Etquaeritur aquibusdam : utrum uit᷑a scõrũ¬
TATUTRAM QUIDEM IL LATANTŨSCRIBERE: QUAE ADSTEULCRA
beatissimorũ martrrũ confessorũq diuinitus gesta suN
Sed qm̃ quȩdam de his nuꝑ repperi. quos beatae conuersationis meritum
euexit ad caelũ quorũq uitae tramitem certis relationib: cognitũ xcła
aedifica reputaui : dicere aliqua ex illis oportunitate cogente non differo
quiascõrum uitã non modo eorũ pandit ꝓpositum uerũ etiam auditorum:
anuitas dicere debeanti asellius quoq & conplures philo soforam: ui tasclicere
habere uitam : unde manifestũ est : melius diciuitã patrum quanuitas
Quia cũ utrũ ꝙ sit diuersitas meritorũ uirtutũq unatam̃ om̃suita itot¬
poris alitin mundo Et scripsi fateor in in feriore confessorũ libro. aliqua
dequorũdam uitã quae in corpore operati sunt breiuora. Idcirco qui aduimi
dedi uirtute ingentia censeantur p̃aruatam̃ redduntꝰ inscriptis Prolixiora

Expanded text:
animos incitat ad profectum. Et quaeritur a quibusdam, utrum vita sanctorutatueram quidem illa tantum scribere, quae ad sepulchra beatissimorum martyrum confessorumque divinitus gesta sunt, sed, quoniam quaedam de his nuper repperi, quos beatae conversationis meritum evexit ad caelum, quorumque vitae tramitem certis relationibus cognitum eclesiam aedificare putavi, dicere aliqua ex illis oportunitate cogente non differo, quia sanctorum vita non modo eorum pandit propositum, verum etiam auditorum aniutaverunt habere vitam. Unde manifestum est, melius dici vitam patrum quam vitas, quia, cum sit diversitas meritorum virtutumque, una tamen omnes vita corporis alit in mundo. Et scripsi, fateor, in inferiore confessorum libro aliqua de quorundam vitam quae in corpore operati sunt breviora, idcirco-quia, cum de Dei virtute ingentia censeantur, parva tamen redduntur in scriptis; prolixiora
Abbreviated transcription (Latin):
cosserauorisos facieti quibꝰ patidignatus est łtfacta ꝑhis orationẽ obi¬
nusit iueiuertorentur adgratiã onni potentis denoe di uer uomtpinen
uent cor dacorũ : &t agentes pȩnitentiã ꝓ ex cessu suo congrega uorunt singuli
cor d ccatlonessuas & fecerunt si bimonasteria q̃ us ꝙ hodue uror laudibus ꝑsa¬

Expanded text:
eos, et lucri eos faciet pro quibus pati dignatus est. Et facta pro his oratione, obtieos, et lucri eos faciet pro quibus pati dignatus est. Et facta pro his oratione, obtinuit ut reverterentur ad gratiam omnipotentis Dei. Dominus enim compungi fecit corda eorum; et agentes poenitentiam pro excessu suo, congregaverunt singuli congregationes suas, et fecerunt sibi monasteria, quae usque hodie in Dei laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
siendũ diẽ ditiq ediuer sorũ ferculorũ appar atuus in ago dipiseuonque
mul uituciasͦ acere getam Dixitq incorde suo non est dignũ ut monac
buti imieco seunttos icenul quos parauerant cibos tã piscer quã holera siut legunuo
nulime quad ad eomedendũ monachuis dortinatũ fuerit: Dixique Dabis pultibus¬
Nogano pecei uoluit diuina miseratio e: rẽ & tã oocultaret ÷ iis¬
soneonuoq abbate ad monasteriũ : diciter : Si sic futurũ erat ut addis¬
iisione fratrũ abires utinã nec ac cessisses ad eos cui ille noli
ui qanmo leste ferre feater dilectissime. quae asta sunt Nan sci as purgatã
ras et ille utinẽ nullus cibscessisset oxhis. Sedninsin dicaquaesomi ciic
quanti ex inde abieruas. Qui respondit. Duodecim uiri ecoturnosi at ꝙ elati
quauibus as̃ conbabitat : Tunc romanus cũ lacrimis ait Credo inillo diumr
inquedusior s ros bectt: quia nec illos separabit athes auro suo sed congregibi

Expanded text:
diversorum ferculorum apparatum magnum pisciumque multitudinem adgregatam, dixitque in corde suo: 'Non est dignum, ut monachi, suit in eo cunctos simul, quos paraverant cibos, tam pisces quam holera sive legumina, vel quicquid ad comedendum monachis distinatum fuerat, dixitqueRomano, nec ei voluit divina miseratio rem actam occultare. Regresso quoque abbate ad monasterium dicit: Si sic futurum erat, ut ad dispersionem fratrum abires, utinam nec accessisses ad eos. Cui ille: Noli, inquit, moleste ferre, frater dilectissime, quae acta sunt. Nam scias purgatam eras. Et ille: Utinam nullus abscessisset ex his! sed nunc indica, quaeso, mihi quanti exinde abierunt. Qui respondit: Duodecim viri cothurnosi atque elati, in quibus Deus non habitat. Tunc Romanus cum lacrymis ait: Credo in illo divinae miserationis respectu, quia nec illos separabit a thesauro suo, sed congregabit
Abbreviated transcription (Latin):
cse rrti stiꝑ eũ  Disciplina ergo hoo  aimore cho facit limoraxte
dnĩ urutiũ stpientiȩ ꝓboc: Sapienticuõ diligere dm̃do : Dilecao¬
enũ dĩ homine a t̃renis subleuat ad celos euo cett para disolocat inquo
feliciũ animȩ ex illius uitis uitalis supto uuniliquore epulant i nnogno
dc̃. Desiderare ergoo portebat homines hus uitis haurire mrferiũ
ut accede reualerent adillũ tã iocundȩ habitationis a moenissimulo
qua d suste quas nunc cernimus uitesquȩ ꝓtraduces exiengio¬

Expanded text:
cis erit super eum . Disciplina ergo haec timorem Domini facit, timor autem Domini initium sapientiae praebet, sapientia vero diligere Deum docet: dilecenim Dei hominem a terrenis sublevat, ad coelos evocat, paradiso locat, in quo felicium animae ex illius vitis vitalis sumpto vini novi liquore epulantur in regno Dei. Desiderare ergo oportebat homines hujus vitis haurire mysterium, ut accedere valerent ad illum tam jucundae habitationis amoenissimum locum. Quod si istae quas nunc cernimus vites, quae, per traduces exten
Abbreviated transcription (Latin):
tua : & uade in terrã quã monstrauero tibi: Reliquit aũt hic non solu
terrã ꝓpriam sed etiam illam ueteris hominis actionena. & induit
nouum hominẽ qui scđm dm̃ creatꝰ est in iustitia & scĩtate & ueritate

Expanded text:
tua, et vade in terram quam monstravero tibi . Reliquit autem hic non solum tua, et vade in terram quam monstravero tibi . Reliquit autem hic non solum terram propriam, sed etiam illam veteris hominis actionem, et induit novum hominem, qui secundum Deum formatus est in justitia, s
Abbreviated transcription (Latin):
quod dñs a it in euangło : Am̃dicouob si habueritis fidem in tegrã
et non hasi taueritis si dixeritis huic monti transferte. & trans firet
se: et om̃a quaccũq petieritis in nominem eo. credite quia accipietis &
enient uoł : Ergo ñ erit dubiũ quod scr̃ obtiner e possint ad nõ quod pecieriđ
quia in eofides fundamine positi. nullis hacsitationũ fluctibus uacillant᷑:
Proqua fide on solum infra patriae terminũ ꝓpriae. dum cael estem ui tam
agerecupiunt ex ules factisuns. sed etiam trans marina acperegrina
petierut loca ut ei cui sed euoueranT plus placerent: Sicut nunc beatus
abraham abba. qui postmultus temptationes scłi fines est territorii
ingressus aruerni : Qui non in merito abra hae illi comparat᷑ seni ꝓmagni¬
udinefidei : cui quondam dixerat ds̃ : Ex ideterratua & de cognatione

Expanded text:
quod Dominus ait in Evangelio: Amen dico vobis, si habueritis fidem integram, quod Dominus ait in Evangelio: Amen dico vobis, si habueritis fidem integram, et non haesitaveritis, si dixeritis huic monti: Transfer te; et transferet se, et omnia quaecumque petieritis in nomine meo, credite quia accipietis, et venient vobis . Ergo non erit dubium quin sancti obtinere possint a Domino quod petierint, quia in eo fidei fundamine positi, nullis haesitationum fluctibus vacillantur: pro qua fide non solum infra patriae terminum propriae, dum coelestem vitam agere cupiunt, exsules facti 1158 sunt, sed etiam transmarina ac peregrina petierunt loca, ut ei cui se devoverant plus placerent. Sicut nunc beatus Abraham abbas, qui post multas tentationes saeculi, fines est territorii ingressus Arverni. Qui non immerito Abrahae illi comparatur seni pro magnitudine fidei, cui quondam dixerat Deus: Exi de terra tua et de cognatione
Abbreviated transcription (Latin):
dicationis dies ammonitus est ab abbate ut reliquias quas in altari ipso loca¬
uerat uisitaret : ne ab humore noui aedificii humectate. aliquid in his pu¬
tredinis resideret Quascũ requirens repperisset in fectas. ablatas ab altari
contraignem sic carecoepit : Verũ ubiligaturas illas singillatim composuit:
uentum est adreliquias beatuillidii ep̃i : Deniq tenens casdem contraignem:
filũ quoligatae eratt quia erat ual deplixũ suꝑ ardentes decidit prunas
ot tamꝗ aeneum aut ferreum. ab ardore ignis incanduit : Illo quoq: parui
pendente quidfilũ fieret : tantũ scãe reliqui ae sic carent᷑: Aestimans aut̃¬
elet aestimans fidei ꝑfectȩ sufficere : quae dicta sunT : Quia cuipauca non suf¬
ficiunt : plura ñ ꝓderuns : Nam ad hũc tumulũ  caeciilluminant᷑ daemones ef¬
ULLI CATHOLICORUMESSE OC CULTŨRE OR

Expanded text:
dicationis dies admonitus est ab abbate ut reliquias quas in altari ipso locadicationis dies admonitus est ab abbate ut reliquias quas in altari ipso locaverat visitaret, ne ab humore novi aedificii humectatae, aliquid in his putredinis insideret. Quas cum requirens reperisset infectas, ablatas ex altari contra ignem siccare coepit. Verum ubi ligaturas illas sigillatim composuit, ventum est ad reliquias beati Illidii episcopi. Denique tenens easdem contra ignem, filum quo ligatae erant, quia erat valde prolixum, super ardentes decidit prunas, et tanquam aeneum aut ferreum ab ardore ignis incanduit. Illo quoque parvi pendente quid 1156 filum fieret fieret quo sanctae reliquiae ligarentur, aestimans iphaec aestimans fidei perfectae sufficere quae dicta sunt, quia cui pauca non sufficiunt, plura non proderunt. Nam ad hujus tumulum caeci illuminantur, daemones efo Abraham abbate. Nulli Catholicorum esse occultum reor
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ ad dm̃n fudit : spondens ꝓstratus sponte sicum optentũ antitifis
suu dñs ab hol contagioliberaret: dericũ sefuturũ nec prsus moraret si detis¬
atio obileneret offectũ łlaec effatus sensit ꝓtinus discoderefebren: uocatoq¬
bantimieranꝰ : domi se reportarideposcit : cumq iro cubitu ubitunsꝰ sult¬
bantur fuis set in latus erumpente a naribus sangiunis conia fobris si mulanoq
defluxit
quod meritis beati confessoris prestitũ habeturꝓbatũ. Sed ȩ̃nuꝑ uenerondi
comitis seruus cum indiutur nacaecitate resideret : celebratis uigili is sanus
abscessit De reliquus uero eius haec ipsep̃fatus scriptor ut actum est
pria contem platione ꝓs pexit : De dicauerat uero oratorium. in tradomiin
aecclesiasticam urbis turoni cae : in primos acerdotusui anno : in quo cũ reliquõ¬
rum scõrũ pignor&e huius antistitis reliqui as collocauit : Post multos uero de¬

Expanded text:
orationem ad Dominum fudit, spondens prostratus sponte, si eum obtentu Antistitis orationem ad Dominum fudit, spondens prostratus sponte, si eum obtentu Antistitis sui Dominus ab hoc contagio liberaret, clericum se futurum; nec prorsus moraretur, si deprecatio obtineret effectum. Haec effatus sensit protinus discedere febrem, vocatoque puero, domum se reportari deposcit. Cumque in recubitu ubi tunc epulabantur fuisset illatus, erumpente a naribus sanguinis copia, febris simul cruorque defluxit. Quod meritis beati Confessoris praestitum habetur probatum. Sed et nuper Venerandi comitis servus, cum in diuturna caecitate resideret, celebratis vigiliis, sanus abscessit. III. De reliquiis vero ejus haec ipse praefatus scriptor, ut actum est, propria contemplatione prospexit. Dedicaverat igitur oratorium infra domum ecclesiasticam urbis Turonicae in primo sacerdotii sui anno, in quo cum reliquorum sanctorum pignoribus hujus antistitis reliquias collocavit. Post multos vero de
Abbreviated transcription (Latin):
qua llã labeni habere poruerunt ꝑ assiduia mundanat St cupatsonssin peoundo
ꝑao ioenue dẽ eaquiaeppriis inspeximus oculis exptiq sumus uel q̃ afidelibus ento
scononiñ declarã muslempore quo gallus eps ar uernã regebat ael da a eora
seriptor aadolascentia degris grauiter aegrotabat Fx ab eo plerũq: alotũ¬
one unica iusitabat᷑  eo quod patruus eĩ eet: Erat enĩ ualitudo clarumidlslt¬
molebopi tutas ac fibre ualida. In terea ciduenit paruulo desiseriumi &cre¬
do inspirante dõ : ut ad beatiil lidiibasi licã deportaretur In latusq manio:
pue nonũ eñ ad tumulũ fusa oratione cũ lacrimis leui orem sesensitant
uerodie cũ era uius agere coepis set eumq febris asperioi foliuo agauiare
etiatrũ quadereo dubia subsorte iaceret : accedens genitox oius. aatade
beatuilli di pontificis: Credo enĩ & sides meacst quod urtius eius & tibula¬
itam & mibhi tribuet sospitatem : Tuns scĩ deportatus ad tumulunilae

Expanded text:
la labem habere potuerunt per assidua mundanae occupationis impedimenta, rvenerunt, ea quae propriis inspeximus oculis, expertique sumus, vel quae a fidelibus agnita cognovimus, declaramus. Tempore quo Gallus episcopus Arvernam regebat ecclesiam , horum scriptor in adolescentia degens graviter aegrotabat, et ab eo plerumque dilectione unica visitabatur, eo quod patruus ejus esset; erat enim valetudo cum nimia stomachi pituita ac febre valida. Interea advenit parvulo desiderium, et, credo, inspirante Deo, ut ad beati Illidii basilicam deportaretur; illatusque manibus puerorum ad ejus tumulum, fusa oratione cum lacrymis, 1155 leviorem se sensit esvero die cum gravius agere coepisset, eumque febris asperior solito aggravaret, et utrum evaderet dubia sub sorte jaceret, accedens genitrix ejus ait ad eum: beati Illidii pontificis. Credo enim, et fides mea est, quod virtus ejus, et tibi laetitiam, et mihi tribuet sospitatem. Tunc Sancti deportatus ad tumulum,
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq cũ sc̃s quintianus in antediota urbe potiretur epis copatupculus
quidã : & gerario prb̵ ardinatus multas ei iniurias inculit omnẽ q potes¬
tatẽ illi derebus ecclesiȩ auferens ux ei cotidianũ & satis tenuẽ uictũ mi¬
nis trarȩp̃cepit : sed ꝑcius orationẽ : aciuibus correpas prudentioribus
restituta omni potes tates eabeius remouit insidus: Antedictus tamen

Expanded text:
Denique cum sanctus Quintianus in antedicta urbe potiretur episcopatum, Proculus Denique cum sanctus Quintianus in antedicta urbe potiretur episcopatum, Proculus quidam ex aerario presbiter ordinatus, multas ei iniurias intulit, omnemque potestatem illi de rebus eclesiae auferens, vix ei cotidianum et satis tenuem victum ministrare praecepit; sed per eius orationem a civibus correptus prudentioribus, restituta omni potestate, se ab eius removit insidiis. Antedictus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
suspicio attigit quod seuel let ep̃s francorũ ditionibus subdere : Consilioque accep¬
to. cogita uer̃ eũ ꝑfodere gladio: Quod cũ uiro scõnuntiatũ fiussa : de nocte c̃¬
surgens cũ fidelissimis ministris suis aburbe illa egrediens. aruernis ad ue¬
nit: Ibique a scõ eu frasio epõ quia prunculo quondã antisti siucesserat : re
ceptus est : largrasq er tã domib: quã agris &c uineis uelille uel quilug¬
dunensi urbip̃erat : sũ maeũ diligentiã & colebant : Erit enĩiam senex a
uerus dĩ cultor: Decenente aut̃ ab hoc mundo sco eufrasio: a pollinaris tribi
mensibus sacerdotiosubminis tratomigrauit : cũ aũt hec ceodor icorc
nuntiata fuissenT ius sit inibi scm quintianũ constitui. & omnẽ cipotestatẽ
tradiecdesiȩ dicens : hic obnos triamonis telo aburbesuatiectus est

Expanded text:
suspicio attigit, quod se vellet episcopus Francorum ditionibus subdere, consilioque accepsuspicio attigit, quod se vellet episcopus Francorum ditionibus subdere, consilioque accepto, cogitaverunt eum perfodere gladio. Quod cum viro sancto nuntiatum fuisset, de nocte consurgens, cum fidelissimis ministris suis 1161 ab urbe illa egrediens, Arvernis advenit; ibique a sancto Eufrasio episcopo, qui Aprunculo quondam antistiti successerat, receptus est, largitisque ei tam domibus quam agris et vineis, vel ille vel qui Lugdunensi urbi praeerat summa eum diligentia excolebant. Erat enim iam senex et verus Dei cultor. Decedente autem ab hoc mundo sancto Eufrasio, Apollinaris, tribus mensibus sacerdotio subministrato, migravit. Cum autem haec Theodorico· regi nuntiata fuissent, iussit inibi sanctum Quintianum constitui et omnem ei potestatem tradi eclesiae, dicens: 'Hic ob nostri amoris zelo ab urbe sua eiectus est'.