comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obaliud mori non uis: nisi ut sis. Ita
cum miser nolis esse. esse uis tam̃. age
igitur gras ex eo quod es uolens. ut
quod inuitus es auferatur. Uolens enim
es: & miser inuitus es. Quod si ingratus
es in eo quod esse uis: iure cogeris esse
quod non ius. Ex illo igitur etiam qd̃¬
ingratus habes quod uis: creatoris lau¬
do bonitatẽ. Ex illo autẽ quod ingratꝰ
pateris quod non uis. ordinatoris lau¬
do iustitiam.
i dixerit. non idõ mori nolo quod
malim miser esse. quam om̃ino non
eẽ. sed ne post mortem miserior sim: re¬
spondebo. Si hoc iniustum est: non sic
eris. Si autẽ hoc iustum est: laudemus
eum cuius legibus sic eris. Si dixerit.
unde p̾sumam. quod si hoc iniustum
est non sic ero: respondebo. Quia si eris
in tua potestate. aut miser non eris.
aut tu ipse te iniuste regendo. iuste
eris miser. aut uolendo & non ualen¬
do te iuste regere: non eris in tua pote¬
state.E aut innullius eris. aut in alte¬

Expanded text:
ob aliud mori non vis, nisi ut sis: ita ob aliud mori non vis, nisi ut sis: ita cum miser nolis esse, esse vis tamen. Age igitur gratias ex eo quod es volens, ut quod invitus es auferatur. Volens enim es, et miser invitus es. Quod si ingratus es in eo quod esse vis, jure cogeris esse quod non vis. Ex illo igitur quod etiam ingratus habes quod vis, Creatoris laudo bonitatem: ex illo autem quod pateris ingratus quod non vis, ordinatoris laudo justitiam. 19. Si dixerit, Non ideo mori nolo, quod malim miser esse quam omnino non esse, sed ne post mortem miserior sim: respondebo, Si hoc injustum est, non sic eris; si autem hoc justum est, laudemus eum cujus legibus sic eris. Si dixerit, Unde praesumam quod si hoc injustum est, non sic ero? respondebo, Quia si eris in tua potestate, aut miser non eris, aut tu ipse te injuste regendo, juste eris miser; aut volendo et non valendo te juste regere, non eris in tua potestate, et aut in nullius eris, aut in alte
Abbreviated transcription (Latin):
adhibent. in suꝑiorib uero atq melio¬
ribus partim eum non laudantes. mi¬
nusue laudantes. partim etiam uitu¬
perare aut emendare conantes.partĩ
non credentes quod earum ille sit con¬
ditor. talium iudicia uł om̃ino contẽ¬
nere. si corrigere nequeunt. uel donec
corrigant ȩ quo animo tolerare ac susti¬
nere consuescant. Quȩ cum ita sese¬
habeant.tantum ab est a uero quod
creatori deputanda existimant᷑ pecca¬
ta creaturȩ. quãius necesse est fiant
quȩ ipse futura pręsciuit. ut cũ tu dixe¬
ris non te inuenire quomͦ non ei depu¬
tetur quicquid in eius creatura fieri
necesse ẽ. ego contra non inueniam mo¬
dum. neq inueniri posse. atq om̃ino
non esse confirmẽ. quo ei deputet᷑ qͥcꝗd
in eius creatura ita fieri necesse ẽ. ut
uoluntate peccantium fiat.
i enim quis dixerit. non esse. qu̾a
miserum eẽ me mallem respondebo.
Mentiris. Nam ꝙ nunc miser es. nec

Expanded text:
adhibent, in superioribus vero atque melioadhibent, in superioribus vero atque melioribus partim eum non laudantes, minusve laudantes, partim etiam vituperare aut emendare conantes, partim non credentes quod earum ille sit conditor; talium judicia vel omnino contemnere, si corrigere nequeunt, vel donec corrigant, aequo animo tolerare ac sustinere consuescant. CAPUT habeant, tantum abest a vero, quod Creatori deputanda existimantur peccata creaturae, quamvis necesse est fiant quae ipse futura praescivit, ut cum tu dixeris non te invenire quomodo non ei deputetur quidquid in ejus creatura fieri necesse est; ego contra non inveniam modum, neque inveniri posse atque omnino non esse confirmem, quo ei deputetur quidquid in ejus creatura ita fieri necesse est, ut voluntate peccantium fiat. Si enim quis dixerit, Non esse, quam miserum me esse mallem: respondebo, Mentiris. Nam et nunc miser es, nec
Abbreviated transcription (Latin):
mat ratio. aliter usus.
Patio ȩstimat luce ueritatis. ut recto
iudicio subdat minora maiorib.
usus autẽ consuetudine commodita-¬
tis plerumq inclinatur. ut ea plu¬
ris ȩstimet quȩ ueritas minora esse con¬
uincit. Cum enim corpora cęlestia cor Nd̃ n¬
porib terrestribus magna differentia
ratio preponat. quis tamen carnaliũ
hominũ non mallet. uł plura deesse
in cęlo sydera quam unam arbusculã
in agro suo aut uaccam in armento:
Sed sicut ȩtate maiores homines uł
om̃ino contemnunt. uł certe patient̃
corrigenda expectant iudicia paruui¬
lorum. qui exceptis quibusdam quoꝵ
amore lȩtantur. quelibet homuiem
cȩteroꝵ. mori malunt quam passerem
suum. & multomagis si homo sit ille
terribilis. passer autẽ canorus & pul¬
cher: ita hi qui ꝓuectu animi ad sapi¬
entiam ꝓfecerunt imꝑitos rerum exi¬
stimatores cum in uenerint dm̃ laudan¬
tes in creaturis minoribus qui eas car¬
nalibus suis sensib accõmodatius

Expanded text:
mat ratio, aliter usus. mat ratio, aliter usus. Ratio aestimat luce veritatis, ut recto judicio subdat minora majoribus: usus autem consuetudine commoditatis plerumque inclinatur, ut ea pluris aestimet quae veritas minora esse convincit. Cum enim corpora coelestia corporibus terrestribus magna differentia ratio praeponat, quis tamen carnalium hominum non mallet, vel plura deesse in coelo sidera, quam unam arbusculam in agro suo, aut vaccam in armento? Sed sicut aetate majores homines vel omnino contemnunt, vel certe patienter corrigenda exspectant judicia parvulorum, qui exceptis quibusdam quorum amore laetantur, quemlibet hominum caeterorum mori malunt, quam passerem suum; et multo magis si homo sit ille terribilis, passer autem canorus et pulcher: ita ii qui provectu animi ad sapientiam profecerunt, imperitos rerum aestimatores cum invenerint Deum laudantes in creaturis minoribus, qui eas carnalibus suis sensibus accommodatius
Abbreviated transcription (Latin):
cuius animȩ aliquod aliud corpus
anteferatur. ut autẽ ipsi animȩ.
nullo modo.Cur ergo non laudetur
ds̃. & in effabili predicatione laudet᷑
Qui cum fecerit eas quȩ in legibus
essent iustitiȩ ꝑmansurȩ. fecit etiam
alias animas quas uel peccaturas
uel in peccatis etiam ꝑseueraturas ẽẽ
sint eis. quȩ qm̃ nullum habent ra-¬
tionale ac liberum uoluntatis arbitri-¬
um: peccare non possunt. Quȩ tam̃
adhuc etiam ipsȩ meliores sunt. qu̾a
corpoꝵ quorũlibet qͣnlibet splendidissimꝰ
fulgor. Quem ꝓ ipsius summi di sub¬
stantia quidam quamius cum magno
errore uenerantur. Quod si in ordine
corporearum creaturarum abipsis
sidereis choris usq ad numerum ca-¬
pillorum nostrorum ita gradatim
bonarum rerum pulchritudo con-¬
texitur. ut imꝑitissime dicat᷑. quid ẽ
hoc. ut quid hoc om̃ia enĩ in ordine
suo creata sunt. quanto imꝑitius
dequacumq anima dicitur. quȩ
ad quantamlibet sui decoris dimi¬

Expanded text:
cujus animae aliquod aliud corpus cujus animae aliquod aliud corpus anteferatur, ut autem ipsi animae nullo modo. Cur ergo non laudetur Deus, et ineffabili praedicatione laudetur, qui cum fecerit eas quae in legibus essent justitiae permansurae, fecit etiam alias animas, quas vel peccaturas, vel in peccatis etiam perseveraturas esse sint eis, quae quoniam nullum habent rationale ac liberum voluntatis arbitrium, peccare non possunt? Quae tamen adhuc etiam ipsae meliores sunt, quam corporum quorumlibet quamlibet splendidissimus fulgor, quem pro ipsius summi Dei substantia quidam, quamvis cum magno errore, venerantur. Quod si in ordine corporearum creaturarum ab ipsis siderum choris usque ad numerum capillorum nostrorum, ita gradatim bonarum rerum pulchritudo contexitur, ut imperitissime dicatur, Quid est hoc? utquid hoc? omnia enim ordine suo creata sunt: quanto imperitius de quacumque anima dicitur, quae ad quantamlibet sui decoris dimi
Abbreviated transcription (Latin):
habet liberam uoluntatem. Et sicut
laudarem uinum in suo genere bo¬
num. in quo uino in ebriatum ho¬
minem uituperarem. ꝙ tamen cun-¬
dem hominem iam uituperatum q
ad huc ebrium. laudato illi uino de
quo ebrius factus est anteponerem. ita
corporalis creatura in suo gradu iure
laudanda est. cum illi uituperandi sint
qui eius immoderato usu a ueritatis
ꝑceptione auertuntur. qũaius idem
rursus. iam ꝑuersi & quodamm odo
temulenti eidem creaturȩ in ordine suo
laudabili. cuius auiditate euanue¬
runt: non iam merito uitioꝵ sed
adhuc naturȩ dignitate p̾ferunt᷑.
Quia igit᷑ om̃isanima om̃i corpore
est melior. omĩsq peccatrix anima
quocũq ceciderit nulla commutatio¬
ne corpus efficitur. nec om̃ino illi au-¬
fertur quod anima est. ꝙ ideo nullo
pacto amittit quod corpore est me-¬
lior. in corporibus autẽ lux tenet
primum locum: consequens est ut
primo corpori anima extrema p̃po¬
natur. fieriq possit ut corpori ali¬

Expanded text:
habet liberam voluntatem. Et sicut habet liberam voluntatem. Et sicut laudarem vinum in suo genere bonum, de quo vino inebriatum hominem vituperarem, et tamen eumdem hominem jam vituperatum et adhuc ebrium, laudato illi vino, de quo ebrius factus est, anteponerem: ita corporalia creatura in suo gradu jure laudanda est; cum illi vituperandi sint, qui ejus immoderato usu a veritatis perceptione avertuntur; quamvis iidem rursus jam perversi, et quodammodo temulenti, eidem creaturae in ordine suo laudabili, cujus aviditate evanuerunt, non jam merito vitiorum, sed adhuc naturae dignitate praeferuntur. 16. Quia igitur omnis anima omni corpore est melior, omnisque peccatrix anima quocumque ceciderit, nulla commutatione corpus efficitur, nec omnino illi aufertur quod anima est, et ideo nullo pacto amittit quod corpore est melior, in corporibus autem lux tenet primum locum; consequens est ut primo corpori anima extrema praeponatur, fierique possit ut corpori ali
Abbreviated transcription (Latin):
peccaturam non esse prȩsciuit. Hab et
enim illa sublimis ꝑpetuam beatitu¬
dinem suam. in ꝑpetuum fruens crea-¬
tore suo. quem ꝑpetua tenendȩ iusti¬
tiȩ uoluntate ꝓmeretur. Haber de-¬
inde ordinem suum etiam ista pecca-¬
trix. amissa in peccatis beatitudine. sed
non dimissa recuperandȩ beatitudinis
facultate. Quȩ ꝓfecto superat eam qũa
peccandi ꝑpetua uoluntas tenet. Inter
quam & illam priorem ꝑmanentem
in uoluntate iustitiȩ hȩc medietatem
quandam demonstrat. quȩ pęnitendi¬
humilitate altitudinem suam recipit.
Nam neq ab illa creatura quam pre¬
sciuit ds non solum peccaturam. sed
etiam in peccandi uoluntate mansu¬
ram. abstiniuit largitatẽ bonitatis
suȩ. ut eam non conderet. Sicut enim
melior est uł aberrans equus qũa la¬
pis ꝓpterea non aberrans. quia ꝓprio
motu & sensu caret. ita est excellentior
creatura. quȩ libera uoluntate peccat.
quam quȩ ꝓpt̃ea non peccat. quia non

Expanded text:
peccaturam non esse praescivit. 15. Habet peccaturam non esse praescivit. 15. Habet enim illa sublimis perpetuam beatitudinem suam, in perpetuum fruens Creatore suo, quam perpetua tenendae justitiae voluntate promeretur. Habet deinde ordinem suum etiam ista peccatrix, amissa in peccatis beatitudine, sed non dimissa recuperandae beatitudinis facultate. Quae profecto superat eam quam peccandi perpetua voluntas tenet: inter quam et illam priorem permanentem in voluntate justitiae, haec medietatem quamdam demonstrat, quae poenitendhumilitate altitudinem suam recipit. Nam neque ab illa creatura, quam praescivit Deus non solum peccaturam, sed etiam in peccandi voluntate mansuram, abstinuit largitatem bonitatis suae, ut eam non conderet. Sicut enim melior est vel aberrans equus, quam lapis propterea non aberrans, quia proprio motu et sensu caret; ita est excellentior creatura quae libera voluntate peccat, quam quae propterea non peccat, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
meliorem esse creaturam. quȩ qu̾auis
habeat liberam uoluntatẽ dõ tamen
semꝑ infixa numquã peccauerit: intu¬
entes peccata hominum non ut pecca¬
re desinant. sed quia facti sunt dolent
dicentes. tales nos faceret. ut semꝑ in¬
cõmutabili eius ueritate ꝑfrui. nũquã
autẽ peccare uellemus. Non clament.
non succenseant. neq ipsos ideo coegir
peccare quia fecit. quibus potestatem
utrum uellent dedit. Et sunt tales an¬
quam. neq peccaturi sint. Qũã obrẽ
si te delectat creatura quȩ ꝑseuerantis¬
sima uoluntate non peccat: non ẽ du¬
bitandum quod eam peccanti recta ra-¬
tione p̃ponas. Sed sicut eam tu cogita¬
tione p̃ponis. sic eã creator ds̃ ordinatione
p̃posuit. Crede esse talem insuꝑioribus
sedibus & in sublimitate cȩ̨loꝵ. quia
si bonitatem conditor prȩbuit ad eam
condendam cuius pręuidit futura pec¬
cata: nullomodo non p̃berer eam bo-¬
nitatem ut creaturam conderet. quam

Expanded text:
meliorem esse creaturam, quae quamvis meliorem esse creaturam, quae quamvis habeat liberam voluntatem, Deo tamen semper infixa, nunquam peccaverit; intuentes peccata hominum, non ut peccare desinant, sed quia facti sunt dolent, dicentes: Tales nos faceret, ut semper incommutabili ejus veritate perfrui, nunquam autem peccare vellemus. Non clament, non succenseant: quia neque ipsos ideo coegit peccare, quia fecit, quibus potestatem utrum vellent dedit; et sunt tales ququam, neque peccaturi sunt. Quamobrem si te delectat creatura quae perseverantissima voluntate non peccat, non est dubitandum quod eam peccanti recta ratione praeponas: sed sicut eam tu cogitatione praeponis; sic eam creator Deus ordinatione praeposuit. Crede esse talem in superioribus sedibus, et in sublimitate coelorum: quia si bonitatem Conditor praebuit ad eam condendam cujus praevidit futura peccata, nullo modo non praeberet eam bonitatem, ut creaturam conderet quam
Abbreviated transcription (Latin):
uinis ex quibus pendet conexa ratio¬
nibus: cum dicit. melius hoc fieret
quã illud: si uerum dicit & uidet quod
dicit: in illis quib conexa est rationib
uidet. Credat ergo dm̃ fecisse quod uera
ratione ab eo faciendum fuisse cognoũ.
etiam si hoc in reb factis non uidet.
quia etiam si cęlum oculis uidere non
posset. & tamen ratione uera tale aliqͥd
faciendum fuisse colligeret. credere debu¬
it factum esse. quauis id oculis non ui¬
deret. Non enim cogitatione uideret
fuisse faciendum. nisi in his rationibus
quib facta sunt om̃ia. Quod autẽ ibi ñ
est: tam nemo potest ueraci cogitatione
uidere. quam non est uerum.
N eo pleriq homines errant. quia cum¬
meliora mente conspexerint. non in sedi¬
bus congrius ea oculis quęxunt. uelut
si quisquam ꝑfectam rotunditatẽ ratis¬
ne comprehendens stomachetur quod
talem nucem non inuenit. sed nullũ
modi poma conspexit. Nam ita qui¬
dam cum ratione uerissima uid eant

Expanded text:
vinis ex quibus pendet connexa ratiovinis ex quibus pendet connexa rationibus, cum dicit, Melius hoc fieret quam illud; si verum dicit, et videt quod dicit, in illis quibus connexa est rationibus videt. Credat ergo Deum fecisse quod vera ratione ab eo faciendum fuisse cognovit, etiamsi hoc in rebus factis non videt. Quia etiamsi coelum oculis videre non posset, et tamen ratione vera tale aliquid faciendum fuisse colligeret, credere debuit factum esse, quamvis id oculis non videret. Non enim cogitatione videret fuisse faciendum, nisi in iis rationibus quibus facta sunt omnia. Quod autem ibi non est, tam nemo potest veraci cogitatione videre, quam non est verum. 14. In eo plerique homines errant, quia meliora cum mente conspexerint, non in sedibus congruis ea oculis quaerunt. Velut si quisquam perfectam rotunditatem ratione comprehendens, stomachetur quod talem in nuce non invenit, si nullum modi poma conspexit. Nam ita quidam cum ratione verissima videant
Abbreviated transcription (Latin):
ad terrȩ ꝑtinet speciem cogitanti occur dicando¬
rat. quod non in tota eius mole d̾s om̃i¬
um conditor fecerit. Namq a terra fe¬
racissima & amęnissima usq ad salsissi¬
mam & infecundissimã. ita gradatim
ꝑ medias ꝑuenit᷑. ut nullam reprehen¬
dere audeas. nisi in comꝑatione melio¬
ris. Atq ita ꝑ om̃s. gradibus laudis
ascendas. ut quod summum genus terrȩ
inueneris: solum tamen esse nolis. Iam
uͦ inter totam terram & cęlum quanta
distantia ẽ. Interponuntur enĩ humida
flauilisq natura. Atq ex his quatuor
elementis aliȩ innumerabiles nobis. nu¬
meratȩ autẽ dõ. rerum species formȩq
uariantur. Potest ergo esse aliquid in
rerum natura. quod tua ratione non co-¬
gitas. Non esse autẽ quod uera ratione
cogitas: non potest. Neq enim tu potes
aliquid melius increatura cogitare.
quod creaturȩ artificem fugerit. Hu¬
mana quippe anima naturaliter di¬

Expanded text:
ae pertinet speciem cogitanti occurae pertinet speciem cogitanti occurrat, quod non in tota ejus mole Deus omnium conditor fecerit. Namque a terra feracissima et amoenissima usque ad salsissimam et infecundissimam, ita gradatim per medias pervenitur, ut nullam reprehendere audeas, nisi in comparatione melioris; atque ita per omnes gradus laudis ascendas, ut quod summum genus terrae inveneris, solum tamen esse nolis. Jam vero inter totam terram et coelum quanta distantia est? Interponuntur enim humida flabilisque natura: atque ex his quatuor elementis aliae innumerabiles nobis, numeratae autem Deo rerum species formaeque variantur. Potest ergo esse aliquid in rerum natura, quod tua ratione non cogitas. Non esse autem quod vera ratione cogitas, non potest. Neque enim tu potes aliquid melius in creatura cogitare, quod creaturae artificem fugerit. Humana quippe anima naturaliter di
Abbreviated transcription (Latin):
dignitate suꝑentur. De qua tamen
iure laudatur.
llud quoq moneo caueas. neforte ñ
dicas quidem melius fuisse ut non es-¬
sent. sed dicas eas aliter fieri debuisse.
Quicquid enim tibi uera ratione me¬
lius occurrerit scias fecisse d̾m tanquã
bonoꝵ om̃ium conditorem. Nonẽ
autẽ uera ratio. sed inuida infirmi¬
tas. cum aliquid melius faciendum
fuisse cogitaueris. iam nichil aliud
cȩlo nolles terram factam esse. Inique
om̃ino. Recte enim reprehenderes. si
prȩtermisso cęlo terram factã uideres.
qm̃ diceres ita eam fieri debuisse. sicu¬
ti posses cogitare cęlum. Cum ergo
etiam illud ad cuius speciem uolebas
terram ꝑ ducere factum esse ꝑspiceres:
non autẽ hoc terram sed cęlum uo-¬
cari credo quod re meliore non frau-¬
datus. ut inferior quoq aliqua fieret
ꝙ terra esset. nequaquam inuidere de¬
beres. In qua terra rursus scd̃m partes
eius tanta est uarietas. ut nichil quod ed̾ in iu¬

Expanded text:
dignitate superentur, de qua tamen dignitate superentur, de qua tamen jure laudatur. 13. Illud quoque moneo caveas, ne forte non dicas quidem melius fuisse ut non essent, sed dicas aliter fieri eas debuisse. Quidquid enim tibi vera ratione melius occurrerit, scias fecisse Deum tanquam bonorum omnium conditorem. Non est autem vera ratio, sed invida infirmitas, cum aliquid melius faciendum fuisse cogitaveris, jam nihil aliud coelo, nolles terram factam esse; inique omnino. Recte enim reprehenderes, si praetermisso coelo terram factam videres, quoniam diceres ita eam fieri debuisse, sicuti posses cogitare coelum. Cum ergo etiam illud ad cujus speciem volebas terram perducere, factum esse perspiceres, non autem hoc terram, sed coelum vocari; credo quod re meliore non fraudatus, ut inferior quoque aliqua fieret et terra esset, nequaquam invidere deberes. In qua terra rursus secundum partes ejus tanta est varietas, ut nihil quod ad terr
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo non creatori deputandum
sit quicquid in eius creatura fieri ne¬
cesse est. regula illa pietatis facile non¬
snouebit. qua meminisse nos conuenit
gr̃arum actionem nos debere creatori
nr̃o. cuius ꝓfecto largissima bonitas
iustissime laudaret᷑. etiam si aliquo
inferiore creaturȩ gradu nos condidis¬
sec. Quamuis enim anima nr̃a peccatis
tabefacta sit. sublimior est tamen & me¬
lior quã si in hanc lucem uerteret᷑ iu
cis eminentia quantum laudent ani¬
mȩ dm̃ etiam corporis sensibus deditȩ.
Uappter non te iam moueat quod
uituperant᷑ animȩ peccatrices. ut
dicas in corde tuo. melius fuisse sinon
essent. In sui enim comꝑatione uitu¬
perantur: dum cogitatur quales ẽẽnt
si peccare noluissent. Institutor tamen
earum ds̃ preclarissime ꝓ humana
facultate laudandus est. non solum
qm̃ peccantes eas iuste ordinat: sed etiã
quia tales instituit. ut etiam peccatis
sordidatȩ nullo modo lucis corporalis

Expanded text:
quomodo non Creatori deputandum quomodo non Creatori deputandum sit quidquid in ejus creatura fieri necesse est; regula illa pietatis facile commonebit, quam meminisse nos convenit, gratiarum actionem nos debere Creatori nostro. Cujus profecto largissima bonitas justissime laudaretur, etiamsi aliquo inferiore creaturae gradu nos condidisset. Quamvis enim anima nostra peccatis tabefacta sit, sublimior est tamen et melior, quam si in hanc lucem visibilem vercis eminentia, quantum laudent animae Deum etiam corporis sensibus deditae. Quapropter non te jam moveat, quod vituperantur animae peccatrices, ut dicas in corde tuo melius fuisse si non essent. In sui enim comparatione vituperantur, dum cogitatur quales essent, si peccare noluissent. Institutor tamen earum Deus praeclarissime pro humana facultate laudandus est, non solum quoniam peccantes eas juste ordinat, sed etiam quia tales instituit, ut etiam peccatis sordidatae, nullo modo lucis corporalis
Abbreviated transcription (Latin):
non cogit prȩscius: Sicut enim tu panat¬
memoria tua non cogis facta esse quȩ eat a'¬
preterierunt. sic ds̃ p̾scientia sua ñ
cogir facienda quȩ futura sunt. Et sic̃
tu quȩdam quȩ fecisti meministi. nec ta-¬
men quȩ meministi omĩa fecisti. ita¬
d̃s om̃ia quoꝵ ipse auctor est p̾scit.
nec tamen om̃ium quȩ p̃scit ipse
auetor ẽ. Quoꝵ autẽ non est. malus
auctor: iustus est ultor. Hinc ergo
iam intellige qua iustitia ds peccata
puniat. quia quȩ nouit futura non
facit. Nam si ꝓpterea non debet re¬
tribuere supplicium peccantib quia
preuider peccaturos: nec recte facien¬
tibus deber premia retribuere. quia
& recte facturos nichilominꝰ pręuidet.
Immo uero fateamur. & ad p̾scientiã
eius ꝑtinere. ne quid eum lateat fu¬
turoꝵ: & ad iustitiam. ut peccatum
quia uoluntate committit᷑. ita iudi¬
cio eius impune non fiat. sicut pre¬
scientia non cogitur fieri.
am illud quod tertio loco posuisti.

Expanded text:
non cogit praescius? Sicut enim tu non cogit praescius? Sicut enim tu memoria tua non cogis facta esse quapraeterierunt; sic Deus praescientia sua non cogit facienda quae futura sunt. Et sicut tu quaedam quae fecisti meministi, nec tamen quae meministi omDeus omnia, quorum ipse auctor est, praescit, nec tamen omnium, quae praescit, ipse auctor est. Quorum autem non est malus auctor, justus est ultor. Hinc ergo jam intellige, qua justitia Deus peccata puniat, quia, quae novit futura, non facit. Nam si propterea non debet retribuere supplicium peccantibus, quia praevidet peccaturos, nec recte facientibus debet praemia retribuere, quia et recte facturos nihilominus praevidet, immo vero fateamur, et ad praescientiam ejus pertinere, ne quid eum lateat futurorum, et ad justitiam, ut peccatum, quia voluntate committitur, ita judicio ejus impune non fiat, sicut praescientia non cogitur fieri am illud quod tertio loco posuisti,
Abbreviated transcription (Latin):
nde tibi uidetur aduersum ẽẽ liberũ
arbitrium nrm prescientiȩ dĩ. quia
prescientia est an quia di prescientia ẽ.
DQuia d̾i potius. AQuid ergo. si tu
prescires peccaturum esse aliqũe non
esset necesse ut peccaret: DImmo
necesse esset ut peccarer. Non enim
aliter esset p̾scientia mea. nisi certa
prescirem. ANon igitur quia dĩ pre¬
scientia est. necesse est fieri quȩ p̾scierit.
sed tantum mͦ quia p̾scientia ẽ. Quȩ si
non certa prenoscit. utiq nulla est.
DConsentio. Sed quorsum istaͦ A Quia
nisi fallor non continuo tu peccare co¬
geres qũe peccaturum esse prescires. neq
ipsa p̃scientia tua peccare eum cogeret.
qũauis sine dubio peccaturus esser.
Non enim aliter id futurum esse p̾sci-¬
res. Sicut itaq non sibi aduersantur
hȩc duo. ut tu p̾scientia tua noueris qd̃
alius sua uoluntate facturus est. ita
ds̃ neminem ad peccandum cogens.
p̾uidet tam̃ eos qͥ ꝓpria uoluntate peccabunt.
ur ergo non uindicet iustus quȩ fieri Qd̃ iuste¬

Expanded text:
nde tibi videtur adversum esse liberum arbitrium nostrum praescientiae Dei? quia praescientia est, an quia Dei praescientia est? E. Quia Dei potius. A. Quid ergo? si tu praescires peccaturum esse aliquem, non esset necesse ut peccaret? E. Imo necesse esset ut peccaret: non enim aliter esset praescientia mea, nisi certa praescirem. A. Non igitur quia Dei praescientia est, necesse est fieri quae praescierit, sed tantummodo quia praescientia est; quae si non certa praenoscit, utique nulla est. E. Consentio: sed quorsum ista? A. Quia, nisi fallor, non continuo tu peccare cogeres, quem peccaturum esse praescires; neque ipsa praescientia tua peccare eum cogeret, quamvis sine dubio peccaturus esset: non enim aliter id futurum esse praescires. Sicut itaque non sibi adversantur haec duo, ut tu praescientia tua noveris quod alius sua voluntate facturus est; ita Deus neminem ad peccandum cogens, praevidet tamen eos qui propria voluntate peccabunt. 11. Cur ergo non vindicet justus, quae fieri
Abbreviated transcription (Latin):
maxime mouet. cur huiuscemodi
acerbissimas pęnas patiamur nos
qui certe stulti sumꝰ. nec sapientes
unqũa fuimus. ut merito hȩc dicaosꝰ
ꝑpeti. ꝓpter desertam uircutis arcẽ
& electam sub libidine seruitutem.
quin aꝑias disputando siuales: nul¬
lo modo tibi differendum eẽ concesse¬
rim. Alta istuc dicis: quasi liquido
comꝑtum habeas nunqũa nos fuis¬
se sapientes. Attendis enim tempus.
ex quo in hanc uitam natisumus.
Sed cum sapientia in animo sit:
utrum ante consortium huius cor-¬
poris alia quadam uita iuixerit ani¬
mus. & an aliquando sapienter uixe¬
rit: magna quȩstio est. magnum se-¬
cretum. & suo considerandum loco.
Neq ideo tamen hoc quod nunc
habemus in manib impeditur: qͦ¬
minus aꝑiatur. ut potest.
ao quȩro abste. sit ne aliqua nobis.
luntas. d Nescio. Auisne hoc sci¬
re: DN hoc nescio.
o. A Nichil ergo de¬
inceps me interroges.
Quia roganti tibi respondere non de

Expanded text:
maxime movet, cur hujuscemodi maxime movet, cur hujuscemodi acerbissimas poenas patiamur nos, qui certe stulti sumus, nec sapientes unquam fuimus, ut merito haec dicamur perpeti propter desertam virtutis arcem, et electam sub libidine servitutem, quin aperias disputando, si vales, nullo modo tibi differendum esse concesserim. A. Ita istuc dicis, quasi liquido compertum habeas nunquam nos fuisse sapientes: attendis enim tempus ex quo in hanc vitam nati sumus. Sed cum sapientia in animo sit, utrum ante consortium hujus corporis alia quadam vita vixerit animus, et an aliquando sapienter vixerit, magna quaestio est, magnum secretum, et suo considerandum loco: neque ideo tamen hoc quod nunc habemus in manibus impeditur, quominus aperiatur ut potest. 25. Nam quaero abs te, sitne aliqua nobis voluntas. E. Nescio. A. Visne hoc scire? E. Et hoc nescio. A. Nihil ergo deinceps me interroges. E. Quare? A. Quia roganti tibi respondere non de
Abbreviated transcription (Latin):
test cõartare auaritia. dissipare luxu¬
ria. addicere ambitio. inflare suꝑbia.
torquere inuidia. desidia sepelire.
ꝑuicacia concitare. afflictare subie¬
ctio. & quȩcumq alia innumerabi¬
lia regnum illius libidinis frequen¬
tantꝙ exercent: possumus ne tand̾ e
nullam istã pęnam putare. quam
ut cernis om̃s qui non inherent sa¬
pientiȩ. necesse est ꝑpeti: U Magnã
quidem istam pęnam ẽẽ iudico &
om̃ino iustam: siquis iam in subli-¬
mitate sapientiȩ collocatus in de
descendere ac libidini seruire delege¬
rit. Sed utrum esse quisquam possit
incertum est. qui hȩc aut uoluerit
facere aut uelit. Quamqu̾a enim
credamus hominem tam ꝑfecte con-¬
ditum a dõ. &. in beata uita consti-¬
tutum. ut ad exũnas mortalis uitȩ
ipse inde ꝓpria uoluntate delapsus
sit. tamen hoc cum firmissima fide
teneam. intelligentia nundum assecu-¬
tus sum. Cuius rei diligentẽ inquisi-¬
tionẽ si nunc differendam putas: me
in uito facis. Uerum illud quod me¬

Expanded text:
test coarctare avaritia dissipare luxuria, addicere ambitio, inflare superbia, torquere invidia, desidia sepelire, pervicacia concitare, afflictare subjectio, et quaecumque alia innumerabilia regnum illius libidinis frequentant et exercent? possumusne tandem nullam istam poenam putare, quam, ut cernis, omnes qui non inhaerent sapientiae, necesse est perpeti? 23. E. Magnam quidem istam poenam esse judico, et omnino justam, si quis jam in sublimitate sapientiae collocatus, inde descendere ac libidini servire delegerit: sed utrum esse quisquam possit incertum est, qui haec aut voluerit facere, aut velit. Quanquam enim credamus hominem tam perfecte conditum a Deo, et in beata vita constitutum, ut ad aerumnas mortalis vitae ipse inde propria voluntate delapsus sit; tamen hoc cum firmissima fide teneam, intelligentia nondum assecutus sum: cujus rei diligentem inquisitionem, si nunc differendam putas, me invito facis. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
fimat᷑.ꝙͣ simulate urrerĩt
detegunt᷑. Om̃e eĩ scinceꝵ
ꝑmanet. Nãq simulata st̃
diut᷑na ẽẽ nõ possũt. Non
eor despanda est salꝰ. qui
adhuc aliquid t̾rem̃ sapũt.
dũ possũt et occulte agere
unde iustificẽt᷑. Hii eĩ meli¬
ores st̃ ypocritis. eoꝙ mali
st ĩ apto. et ĩ occulto boni.
Ipocrite uͦ inoctulto mali st̃.
et bom se palam ostendũt
ꝯpocritã iustus arguere ꝓibet
ne deteriꝯ castigatꝰ existat
dicẽte salomone. Nolo ar¬
guere derisorẽ: ne oderit
Quis tu ut peioribꝰ obtem¬
pes det̾ioribꝰ famłatũ exi¬
beas: te magis ꝙͣ illos de¬
cuerat impare. qui tͥ nõ pos¬
subdi necesse ẽ magistenio.
Ip̃e eĩdicit: qui nos audit.
me audit. et qui uos spint.
me spunt. Ita inquis opor¬
tet. S si talis qͥ impat est:¬
a do ordinata st̃. Itaq qui
tioni resistit. Quales eĩes
debeant hnqui imꝑant: nõ
est asubditis discuciẽdu.
E quidẽ primis eccłe pasto¬

Expanded text:
erint deteguntur. Omne enim sincerum permanet: nam quae simulata sunt diuturna esse non possunt. 7. Non eorum desperanda est salus, qui adhuc aliquid terrenum sapiunt, dum possint et in occultis agere unde justificentur. Hi enim meliores sunt hypocritis, eo quod mali sint in aperto, et in occulto boni. Hypocritae vero in occulto mali sunt, et bonos se palam ostendunt. 8. Hypocritam justus arguere prohibetur, ne deterior castigatus existat, dicente Salomone: Noli arguere derisorem, ne oderit Quis tu, ut pejoribus obtemperes, deterioribus famulatum exhibeas? Te magis, quam illos decuerat imperare, qui tibi non possubdi necesse est magisterio. Ipse enim dicit: « Qui vos audit me audit, et qui vos spernit me spernit ; » Ita, inquis, oportet: sed si talis qui imperat essunt ordinata. Itaque qui tioni resistit. . » Quales esse enim debeant hi qui imperant, non est a subditis discutiendum. Et quidem primis Ecclesiae pasto
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ destruet. Ipocrite sinu¬
latores dicũt᷑ qui iusti non¬
cupuit. Hu mala agunt.
et bona ꝓfitẽt᷑. Per osten¬
tatõe quippe bomi apparẽt:
per actõe u̾o mali existũt.
Dĩa possũt assimplicibus
uitia ppetrari. Simulatio¬
n̾o et ypocrisis: nõ comutit᷑
nisi a male astutis: percalli¬
ditatez uolentibs iitia sȯ
specie uirtutũ scelare. et nõ
solum gła supͣmodũ fuum
omo non apperũt: s enã hoc
ip̃m inderi refugiĩt ꝙ ẽe me¬
mert. Ipocrite ãt malicie sue
aculta tegentes ante occłoᷤᷤ
loĩ: quadã ĩnocẽcie scĩtate
se nestiñt. ut uen̾ent᷑. dup¬

Expanded text:
ribus destruit. Hypocritae simulatores dicuntur, qui justi esscupiunt. Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero mali existunt. Omnia possunt ex simplicibus vitia perpetrari, simulatio et hypocrisis non committitur, nisi a male astutis, per calliditatem valentibus vitia sub specie virtutum celare, et non solum gloriam supra modum suum omnino non appetunt, sed etiam hoc ipsum videri refugiunt quod esse meruerunt. Hypocritae autem, malitiae suae occulta tegentes ante oculos hominum, quadam innocentiae sanctitate se vestiunt, ut venerentur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tum magis ad hoĩez ars ip̃a
descẽdit. Qda hñt ĩtelligẽ¬
tie in gemũ: sed negligunt
lectoĩs studiũ. et q legẽto
disce por̾ant: negligendo ꝯ¬
tempnũt. Quãins sensus
hebitudo sit freq̃ns: tã lectõ
ĩtellectũ ht̃. Sic̃ qͥ tardo est
ad capiẽdũ: ꝓ intẽtõe tamẽ¬
studii p̾miu recipit. ita qͥ
prestitu sibi a d̾o ingẽtũ ĩ¬
telligẽtiũ negligit. ꝯdẽpna¬
toĩs reus existit. qr domũ
ꝙ accepit despic̃. et ꝑ desidi¬
am relinqͥd. Siͥda dei iudi¬
cie donũ scĩe. ꝙ negligunt
accipiũt ut duriꝯ de reb
creditis puniant᷑. Tardio¬
res ãt idõ ꝙ scire cupiunt.
difficult̾ ĩuẽiunt. ut ꝓ ma¬
ximo exercicio: laboris ma¬
ximũ premiũ habeãt re¬
aurib: ad cor nũ ꝙͣ descen¬
dit. Plerũq macumine
intelligentie inuaces exis¬
tũt: sed loq̃ndi ĩ opia augus¬
lent. P̾leriq scĩa accepta
cant: uͥ ptc̃a mundare debu¬
erant. Semꝑ eĩ supbi legñt

Expanded text:
to magis ad hominem ars ipsa descendit. Quidam habent intelligentiae ingenium, sed negligunt lectionis studium; et quod legendo scire possunt, negligendo contemnunt. Quamvis sensus habitudo sit frequens, tamen lectio intellectum adhibet. Sicut qui tardus est ad capiendum, pro intentione tamestudii praemium percipit, ita qui praestitum sibi ex Deo ingenium intelligentiae negligit, condemnationis reus existit, quia donum quod accepit despicit, et per desidiam delinquit. 8. Quidam Dei judicio donum scientiae quod negligunt accipiunt, ut durius de rebus creditis puniantur. Tardiores autem ideo quod scire cupiunt difficulter inveniunt, ut pro maximo exercitio laboris maximum praemium habeant reauribus, ad cor nunquam descendit. Plerique in cacumine intelligentiae vivaces existunt, sed loquendi inopia anguslent. Plerique scientia accepta cant ubi peccata mundare debuerunt. Semper enim superbi legunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dam sapiẽte: .dr. Corpo qd
corrũpit᷑ aggrauat aĩa er
de prmnit trena ĩ hĩtatõ. sen¬
su multa cogitantẽ. Qua
densissimis puramꝰ int̾r a sr¬
be tenebris lurũ ĩ uolui. si¬
sic potuit incelo stella que
mane oriet᷑. lucis sue glo¬
boᷤᷤ anute : Audigͦ potius
lucẽ i̾tatis dicẽter. Quise¬
lat ĩ tenebris.s hẽbit lum̃
uite. Inquo at ẽ seq̃nda ali¬

Expanded text:
 Corpus quod corrumpitur aggravat animam et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . » Quam densissimis putamus in terra superbiae tenebris, lutum involvi, si potuit in coelo stella, quae mane oriebatur, lucis suae globos amittere? Audi ergo potius lucem veritatis dicentem: « Qui selat in tenebris, sed habebit lumen vitae . » In quo a
Abbreviated transcription (Latin):
liiis es nͥ tanto te hũiles
quanto magius es. ꝑdis oi¬
no qd es. Ru quid tu altior
Quod si ille detata solum¬
tate per srbiã cetidit. qͦmodo
biens. de uinis concentes:
quia illa ꝙͣ du hic uiuus.

Expanded text:
iquid es, nisi tantum te humilies, quantum magnus es, perdis omnino quod es . Numquid tu altior Quod si ille de tanta sublimitate per superbiam cecidit, quomodo erbiendo de imis conscendes? Q
Abbreviated transcription (Latin):
gressꝯ. que angłos de celo
nauit. Cuiꝯ exercitus atq
armoꝵ conflicto uitia st̃
que breuit̾ ꝯp̾hensa tetigi¬
mꝯ.sed iudeamꝯ quẽ admo¬
dũ castra celi ⁊ ĩ ferm dimi¬
cẽt: Arma xͥ et diabłi col¬
lis decertãt: Suꝑbia dicͥ.

Expanded text:
gressus! quae angelos de coelo navit; cujus exercitus, atque armorum conflictus vitia sunt, quae breviter comprehensa tetigimus. Sed videamus quemadmodum castra coeli et inferni dimicent, arma Christi et diaboli consilia decertent.
Abbreviated transcription (Latin):
qui carnalit̾ uerba legis ꝑ¬
currit: s bis qui eã sensu i¬
terioris intelligẽtie ꝓcipit
Di lit̾az legis attendt̃ em
oblectam̃ta maniũ fabu¬
laꝵ. mentẽ exitãt aduicen¬
tiua libidinũ. Idõ libri scĩ
simplici ẜmone ꝯscripti st̃.
ut nõ in sapiẽtia ubi. sedĩ
ostentõe sp̃s hoĩes adfidem
ꝑduc̾ent᷑. In lectõe nõ u̾ba.
s u̾itas ẽ amanda.cũ sit uti¬
lis ad instruendũ lectio. ad¬
hibita at collatõe: maiore.
incelligentiã p̾bet. Melius
est eĩ cõferte ꝙͣ leg̾e̾. Q.uocl
em̃ obscurũ est aut dubium
ꝯferendo cito ꝑspicit᷑. Si cut
instruere solet collatõ: ita
ꝯtentio destruet. Cum ope:
uaca lectoi. Lectõ eĩ docet ꝙͥ
caueas. lectõ ostendit quid
attendas: multũ ꝓficis cu
iegis: si tñ facis qd legis. bi¬
uendo ꝯtempnas. hilariꝰ.¬

Expanded text:
qui carnaliter verba legis percurrit; sed is qui eam sensu interioris intelligentiae percepit. Qui litteram legis attendunt, eoblectamenta inanium fabularum, mentem excitant ad incentiva libidinum. Ideo libri sancti simplici sermone scriptii, sed in ostensione spiritus homines ad fidem perducerentur. In lectione non verba, sed veritas est amanda. Cum sit utilis ad instruendum lectio, adhibita tamen collatione majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Cum opere vaca lectioni, lectio enim docet quid caveas. Lectio ostendet quid attendas. Multum proficis cum legis, si tamen facias quod legis. Vivendo contemnas. BASI
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑. Anforte nemo pacis
tp̃r uult pie uiu̾e ĩ xpisto
ihũ: et ideo desunt ista:
Muis hoc uel desipientes
facile dixerim cũ fiunt qͥ¬
dã religiosi. qͥb prauoru¬
nemo audeat ĩ faciẽ dero¬
gare. Alia gͦ intelligecha. q̃
inmamior.⁊ magis noxia est.
quãq nõ mat̾ialis ĩ torquet
se ueritas: se uitioꝵ. neq gig¬
militatẽ: supbia. C õtra dei

Expanded text:
untur? An forte nemo pacis tempore vult pie vivere in Christo Jesu, et ideo desunt ista? Quis hoc vel desipiens facile dixerim, cum sint quidam religiosi, quibus nemo pravorum audeat in faciem derogare. Alia ergo intelligenda est quae immanior et magis noxia est, quam non mortalis intorquet severitas, sed vitiorum gighumilit
Abbreviated transcription (Latin):
siue qr ĩtellectũ mentis e¬
absitactũ hoiem ad amore
dei perduc̃. Tanto uanaspes
mortalitatis huiꝰ nob̾ in les¬
cit: quanto amplia legẽdo
spes et̾na claruent. Lector
strenuꝰ potiꝰ ad implendũ
que legit. quam ad sciendũ
promptissimꝰ est. &mor eĩ
pena est nescire quid appetaᷤ.
quam ea q nou̾is nõ ĩplere.
Sic̃ eĩ legendo scire ꝯcupis¬
cimꝰ. sic sciendo recta que di¬
dicumo. mnplere debema. Ne¬

Expanded text:
 intellectum mentis eabstractum hominem ad amorem Dei perducit. Tanto una spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo, spes aeterna claruerit. Lector strenuus potius ad implendum quae legit, quam ad sciendum promptissimus esto. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus, implere debemus. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ: separari eũ qui salũ¬
ni uult: ab eo ꝙ nõ uult
salomoili mi si te lactaue¬
rũt pccõres: nõ at criuescas
eis. Nemulieris hoĩe in¬
nstu. nec uniteris mas
euis. Nhc̃ filiꝯ sirach. Disce
te miquo. et deficient ia¬
la ate. uiri istisit tͥ conu¬
ue et ĩtimore dei sit glatõ¬
tua. Pondo sr se tollit. q
houestiori se ꝯmumicat. di¬
ciorite: ne fueris sociq. Quie¬

Expanded text:
parare eum qui salvari vult ab eo qui non vult. SALOMON. Fili mi, si te lactaverint peccatores, non acquiescas eis . Ne aemuleris hominem injustum, nec imiteris vias ejus . JESUS SIRACH. Discede ab iniquo, et deficient mala abs te . Viri justi sint tibi convivae, et in timore Dei sit ta. Pondus super se tollit, qui honestiori se communicat. Ditiori te ne fueris socius. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
nnquitatẽ suscipũt: quã¬
ins ꝑ nam demones nõ sĩt
nib ampla ẽ: inspũalibus
angusta. Neq eĩ ualle lau¬
dabile est. bonũ ẽẽ cũbom.
s bomĩ ẽẽ cũ malis. Sicut
eĩ grauoris culpe est ĩter
bonos bonũ nõ eẽ.: ita ĩmẽsi
precomi est. bonũetiã int̾
inalos ertitisse. Isidorꝰ S ic̃
eĩ obtandũ est ut bom pacẽ
babeat inuicẽ: sic optandũ
est ut mali int̾ se sint discor¬
des. Hu qui supuã prĩa de¬
sid̾ant: nõsolũ malos mo¬
res loiz. s ex cõsorcia fugiat.
Ui fu̾is sotio ꝯu̾satoĩt lono

Expanded text:
quitatem suscipiunt, quamvis per naturam daemones non sint. nalibus ampla est, in spiritualibus angusta. Neque enim valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est inter bonos bonum non esse, ita immensi praeconii est bonum etiam inter malos bonum exstitisse. ISIDORUS. Sicut enim optandum est ut boni pacem habeant ad invicem, sic optandum est ut mali ad invicem sint discordes. Hi qui supernam patriam desiderant, non solum malorum mores sed et consortia fugiant. Si fueris soci
Abbreviated transcription (Latin):
crite qr similis estis sepul¬
cris de albatis que aforis
parẽt hoĩb speciosa. into
u̾ pleñ sunt ossib mortuo
et oĩ spurcicia. Sic et uos
aforis qͥdẽ parẽtis hoĩb iꝰti
intꝯ aũt plem estis ỹpocrisi:

Expanded text:
epulchris dealbatis: que foris parent hominibus speciosa: intus vero plena sunt ossibus mortuorum: et omni spurcicia. Sic et vos: foris quidem paretis hominibus justi: intus autem pleni estis hypocrisi
Abbreviated transcription (Latin):
Dualem cupis ergate dñ:
aut uos: ut sb̾trahatis
ios ab oĩ frẽ. ambulante i¬
oomate. Discedãt abunqͥ¬
tate. õs qui ĩ uocãt nom̃ dm

Expanded text:
Qualem cupis erga te esse atres, ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate . Discedant ab iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
ptransitoniis s pẽt̾ius hono¬
ribꝰ age. Etulta ꝙ agis. in¬
quantũ uales. Ꝙ si ertoto nõ
uales:sit ĩ animo occulta dei
noluntas. et nõ erit de ostẽ¬
tatõe ulla temeritas. Nec cͥ¬
tencias. sibiq qi qͣrias uide¬
bis adimplesse quib dr̃.
Eaciẽte te elemosmã: nes¬
ciat sunstra tua qͥd faciat
dext̾a tua: s sit helemosina
tua ĩ abscõdito. Sumlacrũ
nichil ĩ abscõdito facis: ne
acunttis coginta de teste
tendere hoĩbꝰ q nõ es.quid
aliud ꝙͣ dampnatõ ẽ: Mem¬

Expanded text:
ansitoriis, sed pro aeternis honoribus age. Occulta quod agis, quantum vales. Quod si ex toto non vales, sit in animo occultandi voluntas, et non erit de ostentatione ulla temeritas: nec crtentias sibi quasi contrarias videberis adimplesse, quibus dicitur: « Faciente te eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua: sed sit eleemosyna tua in nihil boni in abscondito facis, ne a cunctis cognitus detestertendere hominibus quod non es quid aliud quam damnatio est? Mem
Abbreviated transcription (Latin):
bne qͦmͦ debet humana ĩfir¬
mitas. In anis gła dicit.
les: ostende cunctis bonum
q agis. ut bonꝯ acunctis
dicaris. ut sc̾s ⁊ uen̾abilas
ab oĩb p̾dic̾is. ut dei elec¬
tus noceris. ut nemote ꝯ
tͥ honorẽ psoluãt. s dm̃ tior.¬

Expanded text:
n debet humana infirmitas. INANIS GLORIA DICIT: les, ostende cunctis bonum quod agis, ut bonus a cunctis dicaris, ut sanctus et venerabilis ab omnibus praediceris, ut Dei electus noscaris, ut nemo te ctibi honorem persolvant. TIMOR
Abbreviated transcription (Latin):
ex ore uiri: et torrens redũ
lucet prudentia. occuli stul¬
toꝵ infimb t̾re. Custo s pru¬
dentie ĩueĩet bona et thesau¬
rũ et pulcritudinẽ geniaꝵ.
Uas aũt preciosu labia

Expanded text:
 ex ore viri; et torrens redundlucet sapientia . Oculi stultorum in finibus terrae . Custos prudentiae inveniet bona . Est enim aurum et multitudo gemmarum. Vas autem pretiosum labia
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tr̃asit ad ꝯsensum libidim ᷤ
Cito eĩ resistit opi qui se ti
tiom. Si plus oblectat men¬
tem delectio formcationis ꝙͣ
amor castitatis. ad huc ĩ hoĩe
ptcm regnat. Certe si plus
delectat pulcritudo ĩ time ca¬
ritatis. iã nõ regnat pcc̃m. s
regnat iusticia. Dĩs pollutõ¬
tione eĩ foricandi uaria fla¬
num dei claudit᷑ et hõ sepa¬
ratur a deo. Eormcatõ max̃i
sceleris ẽ qr per carnis in¬
mũdiciã templũ dĩ uiolat᷑.
et tolleus meubrũ xͥ facit.
mẽbrũ meretricis. Iuxuriosa
namq uita.carnẽ cito debili¬
litat fractãq scelerit᷑ ducit
dit mala. Meluis est eĩ mori
hoĩem ꝑtrahit. Grauiꝯ libido
urit. ꝙ̃ ociosuz ĩuen̾it. Corpꝰ
em̃ laborib fatigatũ minus
delectatũ flagitio. Ocio em̃
deditũ cito luxuria sb̾ ripit.
uagantẽ uͦ cito luxuria octu¬
pat. Cesariꝯ. Contͣ reliq̃
uitia oportet nos oĩ uirtute
resistere. ꝯͣ de libidine uero
non expedit repugnare. sed
Castitatẽ gigint abstinẽtia.

Expanded text:
non transit ad consensum libidinis. Cito enim resistit operi, qui tittationi. Si plus oblectat mentem delectatio fornicationis quam amor castitatis, adhuc in homine peccatum regnat. Certe si amplius delectat pulchritudo intimae castitatis, jam non regnat peccatum, sed regnat justitia. atione enim fornicandi varia gignum Dei clauditur, et homo separatur a Deo. Fornicatio maximi est sceleris, quia per carnis immunditiam templum Dei violat, et tollens membra Christi, facit membra meretricis. Luxuriosa namque vita carnem cito debilitat, fractamque celeriter ducit dit mala. Melius est enim mori em mittit. Gravius libido urit quem occisum invenerit. Corpus enim labore fatigatum minus delectatur flagitio. Otio enim dedito, cito luxuria subrepit. Vacans cito luxuria praeoccupatur. CAESARIUS. Contra reliqua vitia oportet nos omni virtute resistere: contra libidinem vero non expedit repugnare, sed Castitas gignit abstinentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Non queras gł̾am: et nõ
tolebis cũ ingłiꝯ fueris. Qͥ
landẽ nõ appetit nec ꝯtumeliaᷤᷤ
sentit. Non i dõ te bonũ exis¬
times quia bonꝯ p̾diceris. Ne¬

Expanded text:
. Non quaeras gloriam, et non dolebis cum ingloriosus fueris. Qui laudari non appetit, nec contumeliam sentit. Non ideo te bonum aestimes, si bonus praediceris. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
Lapis emissꝯ nõ pertingit
ad celũ: et or̾o hoĩs sibi pͥacẽ¬
tis nõ ascendit ad dñi. Noli
publicare secreta abstinen¬
tie. neq ostendas ea qͣi in
lumine testib multis. ut¬
pat̾ qui udet in abscõdito
laborez ꝓpt̾ humanaz et¬

Expanded text:
Lapis emissus non pergit ad coelum, et oratio hominis sibi placentis non ascendit ad coelum. Noli applicare secretam abstinentiam, neque ostendas eam quasi in lumine, testibus multis: ut qui videt in absconso Pater, labores propter humanam
Abbreviated transcription (Latin):
ren paupu prestare diuiti¬
bus et desũptis mopũ ad¬
quirere fanores potentiuz.
Arenti t̾re aꝙͣ tollere. et flu¬
mina. que non ĩ digent uri

Expanded text:
res pauperum praestare divitibus, et de sumptibus inopum acquirere favores potentum; arenti terrae aquam tollere, et flumina, quae non indigent, i
Abbreviated transcription (Latin):
ut rectũ ꝯsiliũ ꝑdat. Illa u̾o
turbatõe mentis nõ infert
cessania iracũdia q̃ unusꝙͥq
inhis ĩquib errauit et per¬
perãgessis. indignãdo se¬
Eccłi iracũdi. turbulenti et
sanguĩe. iracũdi cordis sũt¬
nũtu. Uulpes ĩ hĩtat aĩam
que memor ẽ malicie. Et bestie
ab hominatũ thumania et
psalmodia iracũdi soliꝯ orri¬
bilis. Dĩs el bom impedimẽ¬
tum est tristicia. Nmiis tris
cursoris: et tristicia impedi¬
mentũ ẽ insionis diuine. Sͥ
uictus est atristicia. iaz supa¬
tus est ab aliis uicus. uẽtus
ualidissimꝯ turrẽ nõ mouet.
et aĩaz sine ira nõ mouet ĩ dig

Expanded text:
ctum consilium perdat. Illa vero turbationem mentis non infert. cessaria iracundia, quae unusquisque in iis in quibus erravit et perperam gessit, indignatur eOculi iracundi, turbulenti et sanguinei, sunt iracundi cordis nuntii. Vulpes inhabitat animam quae memor est malitiae, et bestiae abominata thymiamata, et psalmodia iracunda sonus horribilis. Omnis enim boni impedimentum est tristitia. Nimis trist impedimenta cursoris, et tristitia impedimentum est visioni divinae: qui vinctus est a tristitia, jam superatus est ab aliis vitiis. Ventus validissimus non movet turrem, et animam sine ira non mo
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩs. sic iracũdia illiꝯ erit.
hõ nacũdus ĩcendit ignẽ
zelus ⁊ iracũdia muuent
dies. et añ tp̃s ad senetutẽ
speties sunt. que furor ex¬
tincto desid̾at ultionẽ. et
eu q̃ decepisse putat uult
ledere. oregoriꝰ Inde enĩ

Expanded text:
hominis, sic iracundia illius erit . Homo iracundus incendit litem Zelus et iracundia minuunt dies, et ante tempus ad senectutem species sunt, quae furore exstincto desiderat ultionem, et eum quem recepisse putat, vult laedere. GREGORIUS. Inde enim
Abbreviated transcription (Latin):
bare. Intelligentia sacre scrip
ceret et tanto maiore dulce¬
dine mẽtẽ mue̾ta reficit:
qͣnto magore labore fatigat
aminũ quesita. Qͥ uerbum
dei audit: semp occłos cordis
pon̾e debet ad exitũ inte: er
sine cessatione meditan ut
qñ apͥsenti uita exeat: ad¬
et̾na gaudia ꝓueĩat. In libͦ
sapĩe dr᷑. Melior est sapĩa
ꝙͣ uires. ⁊ uir prudẽs magiᷤ
ꝙͣ fortis. Multitudo antem
sapientiuz. saintas ẽ orbis
t̾raꝵ. Om̃e aurũ ĩ ꝯ paratõe
Capĩe arena ẽ exigua. Nemi

Expanded text:
sacrae intelligentia si in ceret, et tantum majore dulcedine inventa reficit, quantum majore labore fatigat animam quaesita. Qui verba Dei audit, semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari, quando a praesenti vita exeateterna gaudia pertingat. EX LIBRO CLEMENTIS. Melior est sapientia quam vires, et vir prudens magis quam fortis. Multitudo autem sapientiae sanitas est orbis terrarum. Omne aurum in comparatione sapientiae arena est exigua. Nemin