comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regno suo disposuit iuces sacer¬
dotib ⁊ leuitis. ut a .xx. ãnis ⁊
ex filus a aron .i. de finees. et i¬
thamar t̾raduce classes sacerdo
ient certis temꝑib. leuite antẽ
constituti sunt qui eent cab̾na¬
culi ianttores. et qui baiili ar¬
che domim. et qui excubias ob
ancumi. et imusitoꝵ cetoꝵ: ita
ut eciam hñ idem onmes leui¬
te haberent temꝑura uices. qr
ncc̃e erat eos. et ocium habete
ut et domoꝵ suarum ag̾ent
curam non solum loc ꝓficiũt

Expanded text:
regno suo disposuit uices sacerregno suo disposuit uices sacerdotibus et Leuitis, ut a uiginti annis et de filiis Aaron, id est de Phinees et Thamar traduce, classes sacerdotrent certis temporibus. Levitae autem constituti sunt, qui essent tabernaculi janitores, et qui bajuli arcae Domini, et qui excubias obsizantium et musicorum caeterorum, ita etiam hi, id est, omnes Levitae haberent temporum vices: quia necesse erat eos et otium habere, ut et domorum suarum agerent curam. Et non solum haec proficiu
Abbreviated transcription (Latin):
quia si sacerdos erat somnel fũ du¬
bio et helcana pater eius sacͥdos
fuit. Congriui quoq fu̾at
et filios euis sacerdotes fuisse.
quos quia sacerdotes non erant.
uidices illos constituit filis isrł
oicuti ⁊ idem ipse erat samuel.
dic enim legimus quia iudica¬
int filios isrł helcana autẽ ꝑat̾
samuelis. pp̃ quod sacerios non
erat astendebat inquit ex dieb
indies de citate sua armatħe
atorare. et sacrificare deo onmipo¬
tenti sabatoth. et ibi erat hely
es sacerdotes dm̃. Quid tam
aptum quia ueniebat helcana
offerre muna sua ante domiuũ.
tempsb anni offerrent mun̾a.
⁊ decimas suas ubi finss archa
domim ⁊ sacerdotes. Qinppe cũ
et duas uxores habu̾it temꝑe
uno quod illicitũ est sacdotib
Erat enim helcana ex leuitis
sicut gn̾onum ordo se continet
in palipomenon. Adhuc enim
leuite non erant. hñtes ordinẽ
consiitutũ mimist̾ñ cͥca sacerdo¬
tes ⁊ archam dñi. Dauid em̃ ĩ

Expanded text:
quia, si sacerdos erat Samuhel, sine duquia, si sacerdos erat Samuhel, sine dubio et Helcana pater eius sacerdos fuit. congruum quoque fuerat et filios eius sacerdotes fuisse, quos, quia sacerdotes non erant, iudices illos constituit filiis Israhel, sicuti et idem ipse erat Samuhel. sic enim legimus: quia iudicauit filios Israhel. Helcana autem pater Samuhelis, propter quod sacerdos non erat: ascendebat, inquit, ex diebus in dies de ciuitate sua Armathen adorare et sacrificare deo omnipotenti sabaoth. et ibi erat Heli es sacerdotes domini. Quid tam apertum, quia ueniebat Helcana offerre munera sua ante dominum ptemporibus anni offerrent munera et decimas suas, ubi fuisset arca domini et sacerdotes, quippe cum et duas uxores habuerit tempore uno, quod inlicitum est sacerdotibus? erat enim Helcana ex Leuitis, sicut generationum ordo se continet in libro Paralipomenon. adhuc enim Leuitae non erant habentes ordinem constitutum ministerii circa sacerdotes et arcam domini. Dauid enim in
Abbreviated transcription (Latin):
crat ꝓnepos hely sacerdotis. qui
portabat eplpd. s hnic inquiũt
uidetur sacerdos fusse samuel qr
uestitus erat ephod .q. non hodie
dyaconi daliatitis induant᷑ sic̃
ep̃i. ephod autem ⁊̃ deo legiimis
fuisse indutum. et duplicem ephod
Samuel autem adhuc ꝑiulus
suctinctus erat ephod. Num ꝙ̾
puerulus potuit t deo populi mu¬
nera offerre. Uides ergo quia
ep hod unum quidem nomen est.
S non unam reni semꝑ sig̾ificat
Sacerdotes enim pntabant. non
uestiebant᷑ ephod. Reges ⁊ leuita
samuel induebantur ephod. Ali¬
quando ergo uestis. aliqnͣdo qua¬
si armariolum quod portabant
sacerdotes ad int̾rogand̃ dñm n
significatur ephod: qnͣtum aꝑꝑet
ꝓbatum est samuelem non sacer¬
doteur. s ꝓphani fuisse. Ninc
hiis oendemus qui ignorantes qr
samuel non est de filus aaron sa¬
cerdotis: estimant illum sac̾dotẽ
fuisse. Nec .n. fas erat. ut de ori¬
gine aaron descendens sacerdos nõ
ẽet. quos pͥmum uolo cognoscere.

Expanded text:
erat pronepos Heli sacerdotis, qui erat pronepos Heli sacerdotis, qui portabat efut. \'Sed hinc\\ inquiunt, \'uidetur sacerdos fuvestitus erat ephod. Quasi non hodie diaconi dalmaticis induantur, sicut episcopi. Ephod autem etiam David legimus fuisse indutum, et duplicem efut. Samuhel autem adhuc puerulus. succinctus erat efut: numquid puerulus deo potuit populi munera offerre? uideephod unum quidem nomen est, sed non unam rem semper significat. Sacerdotes enim portabant, non vestiebantur ephod; reges vero et levita Samuel induebantur ephod. Aliquando ergo vestis, aliquando quasi armariolum, quod portabant sacerdotes ad interrogandum Dominum, significatur ephod. Quantum apparet, probatum est Samuelem non sacerdotem, sed prophetam fuisse: nunc his respondemus, qui ignorantes quia Samuel non est de filiis Aaron sacerdotis, aestimant illum sacerdotem fuisse; nec enim fas erat, ut de origine Aaron desesset. quos primum uolo cognoscere
Abbreviated transcription (Latin):
qui sc̃e comisationis et uite est.
non iam ey eo sibi sacerdociũ
uendicare debebit. Qͣmiuis enĩ
bonum sit sacerdocium: tamẽ
malum erit ei. cui concessum
non est. ⁊ p̾sumit. Nam si res¬
ꝑiciamus quod scriptum est de
scõ samuele. uidebimus quale
testimonium det eiscriptura di¬
cens. et innotuit inquit om̃
populo qm̃ fidelis est samuel
in pohar̃ dño. et in plalmo. fi¬
ant inquit moyses et aaron sac̃¬
dotes eis. et samuel int̾ eos qui ĩ¬
uotant nomen euis. Quis non
adutat ex hac distinctione diu̾sas
eẽ ꝑsonas dignitatum cansa. ut
moyses ⁊ aaron sacerdotalem dig¬
nitatem adepti noscant᷑. Samuel
uero inter ꝓphetas deo diginis ex¬
titisse habeatur qui p̾cib dm ĩuo¬
cabant ad ꝓtegendum populũ
sunim sict᷑ legctur. In tartũ aũ
sacerdotes minime defuisse pro¬
bantur: ut reuocata archa baiuł
leuitis uiri bethsamis optulerint
deo sacrificia absente sammele.
Rege autẽ facdo saul. achimas

Expanded text:
qui sanctae conuersationis et uitae est, qui sanctae conuersationis et uitae est, non iam ex eo sibi sacerdotium uindicare debebit. quamuis enim bonum sit sacerdotium, tamen malum erit ei, cui concessum non est et praesumit. nam si respiciamus quod scriptum est de sancto Samuhele, uidebimus quale testimonium det ei scriptura dicens: et innotuit. inquit, omni populo, quoniam fidelis est Samuhel in profetam domino; et in psalmo: fiant, inquit. Moyses et Aaron in sacerdotes eius et Samuhel inter eos qui inuocant nomen eius. quis non aduertat ex hac distinctione diuisas esse personas dignitatum causa, ut Moyses et Aaron sacerdotalem dignitatem adepti noscantur, Samuhel uero inter profetas deo dignus exstitisse habeatur, qui precibus deum inuocabant ad protegendum populum suum, sicut legitur? in tantum autem sacerdotes minime defuisse probantur. ut reuocata arca baiulis Leuitis uiri Bethsamys obtulerint deo sacrificia absente Samuhele. rege autem facto Saul Achimas
Abbreviated transcription (Latin):
trificium samuel. s non ĩ de uicẽ
sacerdotis egisse s cognoscit:
db sones sunt quas suꝑ altare
nuponit sacerdos. et saul optu
dauid optulit. et salomon optu¬
li. et cct̾isilit̾ optulerunt. Nũ¬
quid omnes sacerdotimi egerũt
Quamuis .n. ꝓprio sacerdos fim¬
gnatur officio. ille tamen offetre
dicitur.cuius nomine agit sacer¬
dos. Ip̃i enim imputatur cuius
quomodo uicem agere potuit
saceraotis: N Iumquid dẏa¬
dotis. p̾fc̃s et enim pot̃ ag̾e̾
tamen potest pͥuatꝰ agere uitẽ
potestatis alicuius. Qnͣto mag̾
sacerdotis incem agere non pt̃
qui non est sacerdos. Q nomo
enim consilio ad hec aspirare au¬
deat quod sibi scit non licere
Dam si sacerdos alicubi desit.
potest alt̾ius loci sacerdos incem
sibi scit minimie cẽ concessim
Aluid est enim bñ uiuere. et
sluid potestatem alicii᷑ officii¬
ex̾tere accipere. Sicut enima qui
sacerdos est. non ex eo uitam suã
ꝯmendatam putare d: ita et

Expanded text:
crificium Samuel, sed non inde vicem crificium Samuel, sed non inde vicem sacerdotis egisse cognoscitur. oblationes sunt, quas super altare imponit sacerdos. Et Saül obtulDavid obtulit, et Salomon obtulit, et caeteri similiter obtulerunt: numquid omnes vicem sacedotis egerunt? Quamvis enim proprio sacerdos fungatur officio, ille tamen offerre dicitur, cujus nomine agit sacerdos. Ipsi enim imputatur, cujusquomodo vicem agere poterat sacerdotis? Numquid diadotis? Praefectus etenim potest agere tamen priuatus potest agere uicem potestatis alicuius: quanto magis sacerdotis uicem agere non potest, qui non est sacerdos! Quo enim consilio ad hoc adspirare audet, quod sibi scit non licere? nam si sacerdos alicubi desit, potest alterius loci sacerdos rogatusibi scit minime esse concessum. aliud est enim bene uiuere et aliud potestatem alicuius officii accipere. sicut enim, qui sacerdos est, non ex eo uitam suam commendatam putare debet, ita et,
Abbreviated transcription (Latin):
us ad tẽpora aduentus xp̃i. si
lre deficere sciebat. Si autẽ nes¬
cit quod abfit: imꝓuidus fuit.
et ideo potest ẽẽ ut̃ samuel fu̾it
illis deficientib sacerdos. Si autẽ
p̃puidus ꝓuidus ⁊ precius deus
est ꝑmansit quod statuit. Et
si ꝑmanfit quod statuit: samir¬
el nou egit sacerdocium. quia de
erant sacerdotes. In uet̾i lege
nasci difcerrat deus sacerdotes. ĩ
noua uero fieri dominus iussit
sacerdotes. eligant nunc imũ
e duob. aut uatũ ꝓbent samu
non illum natum eẽ sacerdotẽ.
quia scsunt illum non esse ex
fuliis aaron. Si ergo natus non
cst᷑ sacerdos samił. fc̃us autẽ
nou legitur n ꝓbatur. quia
nec statuerat dens fieri sacerdo¬
tes: in absoluto est samuelẽ
minime sacerdotem fuisse. S¬
contͣdictores clausis oculis. si sa¬
cerdos iuquiunt non fuit. incem
tamen habet egit sacerdotis qm̃
legitur deo sacrificium optulisse
quis audeat negart quod scrip¬
cum ꝓbatur. obtulit .n. deo sa¬

Expanded text:
usque ad tempora aduentus Christi. st usque ad tempora aduentus Christi. st hoc deficere sciebat? si autem nescit — quod absit! — iuprouidus fuit; et ideo potest, ut Samuhel fuerit illis deficientibus sacerdos. si autem prouidus et praescius deus est, permansit quod statuit; et si permansit quod statuit, Sfł.muhel non egit sacerdotium, quia de non erant sacerdotes. in ueteri lege nasci decreuit deus sacerdotes, in noua uero fieri dominus iussit sacere duobus; aut natum probent Samuenon illum natum esse sacerdotem, quia sciunt illum non esse ex filiis Aaron. Si ergo natus non est sacerdos Samuel, factus autem non legitur, nec probatur, quia nec statuerat Deus fieri sacerdotes; in absoluto est, Samuelem minime fuisse sacerdotem. Sed contradictores clausis oculis, Si sacerdos, inquiunt, non fuit, vicem tamen egit sacerdotis; quoniam legitur Deo sacrificium obtulisse. Quis audeat negare quod scriptum probatur ? Obtulit enim Deo sa
Abbreviated transcription (Latin):
nomine id agi secum credere. ut cir¬
dicium sinimi d̾m posse nutare.
deinde cum balaam phibit᷑ eẽt a
cum. quia phibentam angelum
uidens asma ceptimiter nolebat
iplere. Dalam uero prohi¬
bente domino ne iret iterum ĩt̾ro¬
gans an ire illum uellet sic de
nuitabił est. d balaam nullo
dino testimonio ꝯmendat᷑. Erat
enim ariolus. Samuel autem
uir deo carus. et iudicioꝵ cuis
ficri debͥe crederet. qmͣ sciebat ese¬
inquiunt mortuo et filiis eiꝰ
saccrdotib. saminel cepit agere
sacerdocum. quod nec lectio do¬
cet nec ratio admictit. hoc .n.
dicentes nullum putant tunc
fuisse ꝯqui ageret sacerdocium.
ut hus trib mortuis nisi sa¬
muel ppłi mimera obtulus. sa¬
cerdocumi agi dediss que asse¬
ueratio dei est minita. Hiis .n.
deus in ꝓuidus iudicat᷑ .q. nesci
enim idstatuit quod ꝑman̾e
non possit. Ut quid enim uulli
alũ qm̃ filis aaron sacerdociũ
agere us in scłm statuit. ħ est

Expanded text:
nomine id agi secum credere, ut cirnomine id agi secum credere, ut cirdicium suum deum posse mutare. Denique cum Balaam prohibitus esset a eum, quia prohibentem angelum uidens asina coeptum iter implere nolebat. Balaam uero prohibente deo, ne iret, iterum interrogans, an ire illum uellet, sic demutabilis est. sed Balaam nullo diuino testimonio commendatur — erat enim ariolus —, Samuhel aų.tem uir deo carus et iudiciorum eius fieri debere crederet. quam sciebat inquiunt, mortuo et filiis eius sacerdotibus Samuhel coepit agere sacerdotium\': quod nec lectio docet nec ratio ammittit. hoc enim dicentes nullum putant tunc fuisse, qui ageret sacerdotium, ut his tribus mortuis, nisi Samuhel populi munera obtulisset, sacerdotium agi desisset; quae adseueratio dei est inimica. his enim deus inprouidus iudicatur; quasi nescius enim id statuit, quod permanere non possit. ut quid enim nulli alii quam filiis Aaron sacerdotium agere usque in saeculum statuit, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
suadere quod bonum est: laboris¬
laboris est maximi. Quanta
enim hebetudine dicitur ut so¬
le apparente suꝑ t̾ram dicant qr
nor est. Cum eiuui legant. et
non uno loco legant. hec a deo
auderet sacerdocium agere pret̾
aaron ⁊ filios eius obstinata mẽte
contendunt sa cerdotem fuisse sa¬
muelem. Non enim intellignͣt
quia sinatus sacerdos non est sa¬
nuel ⁊ sacerdocummi egit: p̾sũptor
dicitur. quia lix deus statuit. ut
nascerentur: non fierent sa cerdo¬
tes. et de sannele loc sentire puto
tutum non cẽ. Quomodo enmm
possi fieri. ut uir laudabiliset dei
testimonio ꝯmendatus. ht agͥ̾et
quod inconcessim sciebat. cuius ĩ
pͥsumptionis uindca ꝓ certo habe¬
bat sanuel. et iterum fc̃am. Nec
enim dei iuditio pot̾at adħ aspira¬
te quem ĩnuitabilem sciebat. a qͥ
si forte lic audissi temptari se pociꝰ
credidiss sciendo deum millo modo
siñam suam posse rescidere. poss
enim uiagis sub dei apparencia et

Expanded text:
suadere quod bonum est, lsuadere quod bonum est, laboris est maximi. quanta enim hebetudine ducuntur, ut sole apparente super terram dicant quia nox est! cum enim legant et non uno loco legant hoc a deo auderet sacerdotium agere praeter Aaron et filios eius. obstinata mente contendunt sacerdotem fuisse Samuhelem. non enim intellegunt, quia si natus sacerdos non est Samuhel et sacerdotium egit, praesumptor dicitur, quia hoc deus statuit. ut nascerentur, non fierent sacerdotes. et de Samuhele hoc sentire puto tutum non esse. quo modo enim posset fieri, ut uir laudabilis et dei testimonio commendatus hoc ageret, quod inconcessum sciebat? cuius etiam praesumptionis uindictam pro certo habebat semel et iterum factam. nec enim dei iudicio poterat ad hoc adspirare, quem inmutabilem sciebat; a quo, si forte hoc audisset, temptari se potius credidisset sciendo deum nullo modo sententiam suam posse, rescindere. posset enim magis sub dei apparentia et
Abbreviated transcription (Latin):
quib pͥus Rndendum est. Peiꝰ
est uegare samuelem natum
fuisse sacerdotem. et tamen as¬
tio qͣm dicere sacerdotem natũ¬
illum fuisse ex filiis a aron. hic
enim ignorancia est. illic stul¬
ticia. Cum enimi didicerint qͥ
illum non putant natum sat̾¬
totem ex filis aaron non eẽ: ma
infestum habebunt non illum fu¬
isse sacerdotem ignati. quia nõ
licutt agere alt alicui sa c̾dociũ
nisi ei qui eẽt ex semine aaron.
Comꝑtum enim habent. Mani¬
festum est enim. quia chore cũ
non ẽẽt ex filiis aaron. et uolu¬
iss suꝑ altare imponere incensũ.
hiatu t̾re assummptus est cum so¬
ens suis. et orias rex cum non
utiq eẽt ex semine aaron. S
ex tribu suda. et p̾sumpsiss age̾
sacerdocium. stans ante altare
ꝑcussus lep in fronte est. et sic ex¬
pirauit. gmi antem qui dicunt
samuelem non natum sacerdo¬
tem. et nichominus egisse illũ
asserunt sacerdocium: Gatis stul¬
tum est quod dicunt. Et stulto

Expanded text:
Quibus prius respondendum est. Pejus enim Quibus prius respondendum est. Pejus enim est negare Samuelem natum fuisse sacerdotem, et tamen astio, quam dicere sacerdotem illum fuisse ex filiis Aaron. Hic enim ignorantia est, illic stultitia. Cum enim didicerint, qui illum putant natum sacerdotem, ex filnifestum habebunt non illum fuisse sacerdotem ignari, quia non licuit agere alicui sacerdotium, nisi ei qui esset ex semine Aaron. conpertum enim habent; manifestum est enim, quia Chore, cum non esset ex filiis Aaron et uoluisset super altare inponere incensum, hiatu terrae absumptus est cum sociis suis. et Ozias rex, cum non utique esset ex semine Aaron, sed ex tribu Iuda, et praesumpsisset agere sacerdotium, stans ante altare percussus lepra in fronte est et sic exspirauit. Illi autem, qui dicunt Samuhelem non natum esse sacerdotem et nihilo minus egisse illum adserunt sacerdotium. satis stultum est quod dicunt. et stulto
Abbreviated transcription (Latin):
honinem ad ymaginem ⁊ siłi¬
tudinem nr̃am: S ad domina¬
tiones celestes qua aꝑp apłus cõ
memorat.Si ymaginem dei ħo
in dominatione habet. et muli¬
cri datur. ut et ip̃a ymago d̾
sit. quod absurdum est. Qũo
enim potest de muliere dici ꝙ
pmago dei est qm̃ constat do¬
mimo uiri sb̾iectam. et nullã
aucta aũctem habere. Nec do¬
cere enim potest nec testis esse
nec fidem dicere. neq iudica¬
L Int quidẽ int̾¬
nos qui ꝑtina negociis
scłarib occupati. ꝑtim miuus
studiosi creca tres scripturas er¬
rorem paciuntur. putantes sa¬
muelem sacerdotem fuisse .i. ex
aaron habere originem. ex cuius
ꝑgrine constituit dominus deus
nasci. non fien sacerdotes. Nec a¬
licui pter filios enis concessummẽ
ut poneret in altare incensum.
ex quib aliqui plus errantes ne¬
gunt quidem samuelem de ge¬
ne fuisse aaron. lxe est non illũ
dicint natum sacerdotẽ. et nicłyꝰ
facerdocis illim asserunt functũ

Expanded text:
hominem ad imaginem et simihominem ad imaginem et similitudinem nostram, sed ad dominationes caelestes, quas apostolus memin dominatione habet; et mulieri datur, ut et ipsa imago Dei sit, quod absurdum est. Quomodo enim potest de muliere dici, quia imago Dei est, quam constat dominio viri subjectam, et nullam auctoritatem habere? Nec docere enim potest, nec testis esse, neque fidem dicere, neque judicant quidam intenos, qui partim negotiis saecularibus occupati, partim minus studiosi circa Scripturas sacras, errorem patiuntur, putantes Samuelem sacerdotem fuisse, id est, ex Aaron habere originem: ex cujus progenie constituit Dominus Deus nasci, non fieri sacerdotes. Nec alicui praeter filios ejus concessum est, ut poneret in altare incensum. Ex quibus aliqui plus errantes, negant quidem Samuelem de genere fuisse Aaron; hoc est, non illum dicunt natum sacerdotem, et nihilominus sacerdotio illum asserunt functum.
Abbreviated transcription (Latin):
alter deus aut differens. S idem
deus. Q uod emim unus adunũ
unus sĩt: t̃res tamen ꝑsone sunt
et ideo. uiuis est deus. quia siue
esse quod de ipso est quod ip̃e
est Ui ergo patris psoua est
dicentis faciamnus. fili u̾o fa¬
dicutis hominen ad ymaginẽ
di. siuẽ ad patris siue ad suam.
nch inter est. quia utrius una
ymago est. fecit ergo filius ꝑ
ritum scũi ipso dicente. Quia
ego in sp̃u dei eicio demonia. gͥ
una tͥum ymago est. quia su
est deus in celis: ex quo omĩa
co̾sistunt spũalia: ita unus ẽẽt
interris homo ex quo ceteri ha¬
berent carnalem originem. ali¬
quib tamen uidetur. quia in
tominatione ẏmago dei ftũs ẽ
homo. quia dixit. et dominet᷑
piscium maris n ⁊ uolatilium
celi. et tocius terre. cum non so¬
lum uiro S et mulieri ista cer¬
nantur sBiecta qͣm constat dei
ymaginem nou habere. quod
quidem duplici modo caret rõ¬
ne. Per hoc enimu ad filium
dixicte deus asseritur. faciamus

Expanded text:
alter deus aut differens, sed idem alter deus aut differens, sed idem deus. Quod enim unus ad unumnim deus unus sit, tres tamen personae sunt; et ideo unus est deus, quia, siueesse, quod de ipso est, quod ipse est. dei ergo patris persona est dicentis: faciamus; filii uero facientis hominem ad imaginem dei: siue ad patris siue ad suam, nihil interest, quia utriusque una imago est. fecit ergo filius penctum spiritum ipso dicente: quia ego in spiritu dei eicio daemonia. igitur una trium imago est, quia, siue est deus in caelis, ex quo omnia subsistunt spiritalia, ita unus esset in terris homo, ex quo ceteri haberent carnalem originem. Aliquibus tamen uidetur, quia in dominatione imago dei factus est homo, quia dixit: et dominetur piscium maris et uolatilium caeli et totius terrae, cum non solum uiro, sed et mulieri ista cernantur subiecta, quam constat dei imaginem non habere. quod quidem duplici modo caret ratione; per hoc enim neque ad filium dixisse deus adseritur: faciamus
Abbreviated transcription (Latin):
lic in qua legimus dixifse deuni
Demte descendamus ⁊ ꝯfida¬
nuust singuas coꝵ. quia qnͣtũi
suꝑficit iudetur suile est. uniꝰ
enim uox est plurali nuniero
loq̃utis: S discrepat sensu. qr
et. dissinlis rõ est. Illic eram de
creando homine dicit quẽ ad
ymaginem et similitudinem
suam deus uult creari. Illud
uitemi quod dicit. uenite de scẽ¬
damus et confudamus lingͣs
eoꝵ. ad hec ꝑtinet. ne se intelli¬
gerent homines. unde ad ange¬
los potest uideri locutus deus.ꝙ.
imꝑator ad eẋcitum. Cominu¬
niter enim dixit. quia fcĩus e¬
ratt ꝑ illos. ut puta creator illoꝵ
Ac ꝑhre: confundamus inquit
linguas eoꝵ. Nam cum dic̃
faciamus hominem ad ymagi¬
nem ⁊ similitudinem nr̃am:
⁊on potest dici angelis locu¬
tus. quia non potest dici una eẽ
ymago dei et angeloꝵ. sic̃ imꝑa¬
toris ⁊ ꝯmitum. quia quoꝵ s̾
adiecit᷑. et fecit inquit deꝰ homi¬
neni. adymaginem dei fecit eũ.
ut deus dix̾it. et deus fecit. non

Expanded text:
se deum: uenite, descendamus et confundamus linguas eorum, quia, quantum in superficie uidetur, simile est: unius enim uox est plurali numero loquentis, sed discrepat sensu, quia et dissimilis ratio est. illic enim de creando homine dicit, quem ad imaginem et similitudinem suam deus uult creari. illud autem quod dicit: uenite, descendamus et confundamus linguas eorum, ad hoc pertinet, ne se intellegerent homines; unde ad angelos potest uideri locutus deus, quasi imperator ad exercitum. communiter enim dixit, quia facturus erat per illos, utpote creator illorum, ac per hoc: confundamus, inquit, linguas eorum. nam cum dicit: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, non potest dici angelis locutus, quia non potest dici una esse imago dei et angelorum, sicut imperatoris et comitum, quia quorum iadiecit: et fecit, inquit, deus hominem; ad imaginem dei fecit eum, ut deus dixerit et deus fecerit, non
Abbreviated transcription (Latin):
platita sibi faciebat. eo ꝙ nõ
eẽt rex in isrł. Iccnto uouit
anna dicens. Cõmõdo eũ dñs
ne cum deteris oberraret. et ut
plemus questio discuti possit
eniam illud tractenus quod dic¬
tum est de helcana. quia ueni¬
ebat ex dieb in dies offerre mu¬
uera sua et detimas. Quomodo
decimas offerẽbat qui nichil
possidebat. Leuite enim nõ ac¬
cepunt agros. quia de decimis
quo aplebe dabant᷑ nictum q̃¬
rebant. S potest fieri. et sic da¬
tur intelligi. quia potuit habe
possonem uxoris sue. quia de alii
tribub accipiebant uxores. nõ
solum hñ. S et ceteri. ita ut ⁊
socdotes accipent sibi de aliste¬
bub uxores. Nam ioade sacer¬
dos maginis uxorem duxit de
tribu iuda filiam regis ioram

Expanded text:
placita sibi faciebat, eo quod non esset rex in Israhel. idcirco uouit Anna dicens: commodo eum domino, ne cum ceteris oberraret. Et ut plenius quaestio discuti possit, etiam illud tractemus, quod dictum est de Helcana, quia ueniebat ei diebus in dies offerre munera sua et decimas. quo modo decimas offerebat, qui nihil possidebat? Leuitae enim non acceperunt agros, quia de decimis, quae a plebe dabantur, uictum quaerebant. sed potest fieri et sic datur intellegi. quia potuit habere possessionem uxoris suae aut emptam, quia de aliis tribubus accipiebant uxores non solum hi, sed et ceteri, ita ut et sacerdotes acciperent sibi de aliis tribubus uxores. nam Ioadae sacerdos magnus uxorem duxit de tribu Iuda filiam regis Ioram
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram qua presentes alt̾natã
locuti sumus te ad monuisse
sufsic̾it. Si autem dominus
remeare festinas ꝓ secitones
nr̃as ante oculos eoꝵ qui le¬
gere uoluerint qnta pot̾o ꝑ¬
spicuitate constiaiam. Et tẽ
neris quidem testimoniis diui¬

Expanded text:
tram, qua praesentes alternatim tram, qua praesentes alternatim locuti sumus, te admonuisse suffecerit: si autem Dominus remeare festinas, prosecutiones nostras ante oculos eorum qui legere voluerint, quanta potero perspicuitate constituam, et te veris quidem testimoniis divi
Abbreviated transcription (Latin):
& donante ip̃o ⁊ si ad huc ꝑspetu¬
lum menigmate. tunc autem
quomͦ int̾ se non sint duo ista
contraria ut ialius pr̃ sit. alius
simul uũ sunt. s. dñs deus.
Egi sicut potui ut hoc ⁊ tu inde¬
res. s resistere malunti qr israeł
ẽẽ noluisti. s si hoc uidereadh
forfitan nõ potes. qede ⁊ inde¬
bis. Intelligendo eni uidentur
ifta. Non oculis caris intuen¬
do. Et scis utiq dixisse ꝓpħam.
Nisi credideritis non inteslige¬
tis. ẜum gͦ audis ds̃s d̾s tuus
dñs unus est. Nol duos do¬
minos deos facere. ꝓr̃em ⁊.fi.
⁊̃ cum audis. nescitis q corꝑa
quẽ hẽtis adeo. ⁊ alio loco. nes
atoris. pͥus trede istos tres ⁊ ĩ
suis singulis ꝑsonis tres ẽẽ ⁊
tam̃ simł ñ tres dominos d̾os.
ꝯsitera diligent᷑ omma que
ꝓlixa ꝯ dusputacoe. dixiti et
uidebis ex hoc errore descend̾e
quod facitũ duos dominos dõs
contra clarissimam d̾i nocem
hoc int̾im poit collatõem nos¬

Expanded text:
donante ipso, etsi adhuc per specudonante ipso, etsi adhuc per speculum in aenigmate, tamen quomodo inter se non sint duo ista contraria, ut et alius Pater sit, alius simul unus sit Dominus Deus. Egi, sicut potui, ut hoc etiam tu videres: sed resistere maluisti, quia Israel esse noluisti. Sed si hoc videre adhuc forsitan non potes, crede et videbis. Intelligendo enim videntur ista non oculis carnis intuendo. Et scis utique dixisse prophetam, Nisi credideritis, non intelligetis . Cum ergo audis, Dominus Deus tuus, Dominus unus est; noli duos dominos deos facere, Patrem et Filium. Et cum audis, Nescitis quia corpora quem habetis a Deo; et eodem loco: Nescatoris. Prius crede istos tres, et in suis singulis personis tres esse, et tamen simul non tres dominos deos, considera diligenter omnia, quae prolixa disputatione dixisti, et videbis ex hoc errore descendere, quo facitis duos dominos deos, contra clarissimam vocem Haec interim post Collationem nos
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: alt̾u clemencõrem. Unum
potentem. alt̾um potenciorem.
Unũ iisibilem. alt̾m iuisibilio¬
rem. Unũ uerum: alt̾um uen¬
orem. ⁊ si quid aᵈ isto modo te
sentire monstrasti: ut duos do¬
minos deos nos hr̃e suaderes. Si
g ͦ hoc dixerimꝰ. Arguet nos ip̃e
deus dicens. qͥd iam ꝯmemora¬
u. Audi irł dominus deͦ tuus
dñs imus est. Tanqmͣ dicat nob̾.¬
fili hominũ usqi qͦ graui corde
ut quid diligitis uanitatẽ ⁊ que¬
ritis mendiariũ Ut quid facias
nobrs duos dominos deos. Mͣ¬
re me clamante audi isrł non
domini der nr̃i dñi duo sunt.
Numqͥd hoc fac̾etis. si istł ẽẽ uel¬
letis. Eum ħ gͦ nob̾ int̾pretur
homo uidens dm̃i. Rogo te da
namam. si tu ñ ns ego uolo ẽẽ
istł. uolo quippe meoꝵ consor¬
cio computari. quib donatur
uidere dm̃. Et grãs illi agimuus.
qr fecit nos uidere tunc p̃spetłmm
menigmate. tunc a̾ facie ad fa¬
nem sicut apłs dicit. uidemnus¬

Expanded text:
tem, alterum clementiorem; unum tem, alterum clementiorem; unum potentem, alterum potentiorem; unum invisibilem, alterum invisibiliorem; unum verum, alterum veriorem; et si quid aliud isto modo te sentire monstrasti, ut duos dominos deos nos habere suaderes: si hoc ergo dixerimus, arguet nos ipse Deus, dicens, quod jam commemoravi, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est. Tanquam dicat nobFilii hominuutquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium ? Utquid vobis facitis duos dominos deos? quare me clamantem, Audi, Israel, non Domini dii nostri domini duo sunt? Numquid hoc faceretis, si Israel esse velletis? Cum hoc ergo nomen interpretetur, Homo videns Deum; rogo te, da veniam, si tu non vis, ego volo esse Israel. Volo quippe in eorum consortio computari, quibus donatur videre Deum. Et gratias illi agimus, quia facit nos videre nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem, sicut Apostolus dicit . Videm
Abbreviated transcription (Latin):
me loqui dixisti.
non sco̾m timorẽ
dei. S hominib qͥb
donat deus intellectũ satis appa¬
ret quis loqͣtur scd̾mtimorem
dei. Utrum qui obedient̾ audit
andimꝰ ⁊ fidelit̾ p̾dicamꝰ. au ille
qui hoc sic audire nõ uułt ũduo
dominos dõs ẽẽ contendat. atq
ita intͦoucendo duos deos ⁊ duos
dominos eẽ ostendat se ñtucre
donimꝰ deus tuus dñs upus est.¬
Scis ã sermonẽ tuũ ꝓlixissimũ¬
nob̾ occupasse tempa. quib res¬
pondere possemus. ⁊ tm̃ dici re¬
mansisse qnͣtum omnino non
suffic̾et ut ea que dixisti saltem
nob̾ relegentur. Noueris tamẽ
omĩa que ꝓtulisti ut ꝓbures de¬
um ẽe filium dei ⁊ magnũ dm̃
⁊ natum ẽẽ ex pr̃e ⁊̃ alium ẽe ip
ip̃e qui filius adingentes moras
ab sumeres qiͣ nob̾ abste ꝓbm¬
Non .R. Dicimus ip̃m ẽẽ prẽm q
duos dominos deos. Unũ mag¬
nũ. alt̾m maiorem. Unũ boñ:
alt̾um meliorẽ. Unũ sapientẽ.
alt̾m sapienciorẽ. Unũ clemen¬

Expanded text:
me loqui dixisti, non secundum timorem Dei: sed hominibus, quibus donat Deus intellectum, satis apparet quis loquatur secundum timorem Dei; utrum qui obedienter audit audimus, et fideliter praedicamus: an ille qui hoc sic audire non vult, ut duos dominos duos deos esse contendat; atque ita introducendo duos deos et duos dominos, ostendat se non timere Dominus Deus tuus, Dominusermonem tuum prolixissimum occupasse nobis tempora quibus respondere possemus, et tantum diei remansisse, quantum omnino non sufficeret, ut ea quae dixisti, saltem nobis relegerentur. Noveris tamen omnia quae protulisti, ut probares Deum esse Filium Dei, et magnum Deum, et natumipse qui Filius, ad ingentes moras absumeres: quasi nobis abs te Non enim dicimus ipsum esse Patrem qui esse dominos deos; unum magnum, alterum majorem; unum bonum, alterum meliorem; unum sapientem, alterum sapientiorem; unum clemen
Abbreviated transcription (Latin):
Eum explicu̾is hunc libellũ.
⁊ adme transmiseris si nõ ad
ommna responsum dedero tũ
ero culpadilis.

Expanded text:
Cum explicueris hunc libellum, et ad me transmiseris, si non ad omnia responsum dedero, tunc ero culpabilis.
Abbreviated transcription (Latin):
dominus iiup̃a natiuitate ap¬
pellatus baptiz at᷑ sit. cũ bap
purficationis cã sit et ꝑcc̃i
Erum ⁊ manifestum est
saluatorem baptismo ñ
eguisse. quia xp̃ non fc̃ũs. S
natus est. dicente augelo pas¬
torib. Ecce natus est uobis
lodie saluator qui est xp̃c doꝰ.
bebat᷑ cum a baptisimo. Sal¬
uator u̾o institit oportere. non
ut ip̃e exemplo eẽt futuri filii
dei. qui ꝑ baptisimum filios dĩ
fieri dõcebat. et qui credentib
sp sp̃m scm̃ a deo dari ꝓmit bebat
debiit istud in semet ipõ insibilr
se haberent. Nam salua¬
tor utiqr cum de sp̃u scõ nascit᷑
purificatum corpus habuit. unc¬
tio enin carni eius spũalit̃ in
utero uͥgimnis data est sp̃c enĩ
scus purificauit quod de ma¬
ria uirgint in corpus saluato¬
ris ꝑfecit. et ħ est unctio car¬
m̾s corꝑis saluatoris. quare et

Expanded text:
DOMINUS IN IPSA NATIUITATE APDOMINUS IN IPSA NATIUITATE APPELLATUS, BAPTIZATUS EST, CUM BAPTISMUM PURIFICATIONIS CAUSA SIT ET PECCATI? Uerum et manifestum est saluatorem baptismo non eguisse, quia Christus non factus sed natus est dicente angelo pastoribus: ecce natus est uobis hodie saluator, qui est Christus buit eum a baptismo: Salvator vero institit fieri oportere; non ut ipse exemplo esset futuris filiis Dei qui per Baptismum filios Dei fieri docebat: et qui credentibus Spiritum sanctum a Deo dari promittebat, debuit istud in semetipso visibiliter spe haberent. nam saluator utique, cum de spiritu sancto nascitur, purificatum corpus habuit. unctio enim carni eius spiritaliter in utero data est; spiritus enim sanctus purificauit quod de Maria uirgine in corpus saluatoris profecit. et haec est unctio carnis corporis saluatoris, quare et
Abbreviated transcription (Latin):
concipies sine uiro. et uͥtus al¬
tissimi inquit obimib abit tibi.
nasceretur. Cuius obumibratio
in uirginem hec est. ut de ĩmen¬
sitate diuiuitatis ałiquid eẽt in
utͥo uirginis. qnͣtum poss caꝑe
natura hũana. quod quasi ex sꝑ¬
splendore obumibr atio dic̾etur uir¬
tutis dei. eẽt ꝙ dei u̾ͥtus. nec non⁊
deus.⁊ ichil enim de deo eft
quod non dicatur deus. Nam
lro corꝑeum est. ut sit in carne a¬
liquid. et tare dici non possit ut
na rõne debet intelligi. pri¬
mum enim domura xp̃i ecc̃a est.
qm̃ edificauit sibi sanguine suo.
demde potest. et corpus eius dici
tomus ip̃nis sicut dicitur et tem¬
plimmłeius. Si enim pp̃ hitatio¬
uem dicit᷑ templum dei: non
absurde dicetur ⁊ domus. sicut
posle dici arbitimir quare ad
ꝑsonam xp̃i ielatum sit querit᷑.¬

Expanded text:
concipias sine uiro.\' et uirtus alconcipias sine uiro.\' et uirtus altissimi, inquit, obumbrabit tibi. nasceretur. cuius obumbratio in uirginem haec est, ut de inmensitate diuinitatis aliquid esset in utero uirginis, quantum posset capere natura humana, quod quasi ex splendore obumbratio diceretur uirtutis dei essetque dei uirtus nec non et deus: nihil enim de deo est, quod non dicatur deus. nam hoc corporeum est, ut sit in carne aliquid et caro dici non possit, utna ratione debet intellegi. primum enim domus Christi ecclesia est, quam aedificauit sibi sanguine suo. deinde pdomus ipsius, sicut dicitur et templum ejus, Si enim propter habitationem dicitur templum Dei, non absurde dicetur et domus, sicut posse dici arbitramur, quare ad personam Christi relatum est, quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
Drxit enm ei deus. In semine tuo
bndicentur omnes gente qd
est xp̃c. fi̾des enim quam abra¬
ham acceꝑat restaurata a xp̃o
est. ut in semine abrahe quod
est xp̃c omnes gentes bñdic̾ent᷑
sicitt ꝓmissum fu̾at abrahe. cir¬
cisio itaq signum fuit ꝓmissi
tutt signũ ꝓmissionis. ita tamẽ
ut ip̃e ꝓmissus adueniens sig¬
mim patris acciꝑet. ut sciret
is eẽ ꝑ quem ꝓmissum fuerat
omines gentes iustificari ꝑ fidẽ
in cirtumcisione cordis. Ama
enim pat̾ abrahe carnalit̾ nas¬
centis filii signaculum circumci¬
sionis corꝑale fuit: ita et eoꝵ
qui sp̃ualit̾ nascuntur sp̃uale
signum est circumcisio cord cor¬
dis. Ideoq recte post xp̃m nõ
adhuc oportuit carnalit̾ circur¬
cidi i.Quomodo un elli¬
gatur quid diceoti mana ad
O bigenti marie de con¬
uemiet inte. hoc est ne dibites
quia uirum nescis. Quõd enĩ
ait. quia concipies. sup sp̃c sc̃s
suꝑueniens inte oꝑabitur. ut

Expanded text:
dixit enim ei deus: i n semine tuo dixit enim ei deus: i n semine tuo benedicentur omnes gentes, quod est Christus. fides enim, quam Abraham acceperat, restaurata a Christo est, ut in semine Abrahae, quod est Christus, omnes gentes benedicerentur, sicut promissum fuerat Abrahae. circumcisio itaque signum fuit promissi ortuit signum promissionis, ita tamen ut ipse promissus adueniens signum patris acciperet. ut sciretur is esse, qui promissus fuerat omnes gentes iustificare per fidem in circumcisione cordis. quia enim patri Abrahae carnaliter nascentis filii signaculum circumcisionis corporale fuit, ita et eorum, qui spiritaliter nascuntur, spiritale signum est circumcisio cordis, ideoque rectius post Christum non adhuc oportuit carnaliter circumcidi. LI. QVO MODO INTELLEGATUR, QVOD DICENTI MARIAE AD mbigenti Mariae de conus superueniet in te, hoc est: \'ne dubites, quia uirum nescis; quod enim dixi\', ait, \'quia concipies, spiritus sanctus superueniens in te operabitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quia ant̾iores xp̃i solam pt̃atẽ
imperũ accipiebant ꝑ unctio¬
nem. Saluator autem et po¬
testatem accepit homo natus.
et purificatus natus est. In con¬
grinmi enim erit. ut dei filius
in corꝑe pcc̃is sb̾dito nasceret᷑.
lpminis ergo cansam suscipiẽs.
liõs dei fieri dicens. et baptiz ari
debuit. ut inse hec oñdet ratũ.¬
facile .n. ꝓbatum habetur. ⁊ su¬
adetur quod dicitur. si a magiatto
fieri uideatur. Sic utiq ⁊ uͥtutũ
insignia oportut fieri. ut iamfi¬
luis dei apparens ꝑ minist̾ium te¬
gn̾onis medelam daret corꝑis
pastionib. ut exemplo ẽẽt fu¬
turis fr̃ib. quia ꝑ rengen̾ationẽ
accpit imiusquis porestatem uir¬
tutis. CS. Si ideo saluator bapti¬
atus est. ut exemplo ẽet. Qua¬
re cifcuncisus cetͥos ꝓhibuit
p̾t̾iti temꝑis mandatũ
est. quam us ad xp̃m oportuit
hrẽ aũctem. Ut tam diu curr̾et
abralx. ut decetͥ̾o cessaret cͥcum¬
cisio ꝓmissione impleta. In figu¬
ta enim xp̃i psaat ꝓmissus est.

Expanded text:
Quia anteriores Christi solam potestatem imperii accipiebant per unctionem; Salvator autem et potestatem accepit homo natus, et purificatus est natus. Incongruum enim erat. ut dei filius in corpore peccatis subdito nasceretur. Hominis ergo causam suscipiens lios dei fieri docens baptizari debuit, ut in se hoc ostenderet ratufacile enim probatum habetur et suadetur quod dicitur. si a magistro fieri uideatur. sic utique et uirtutum insignia oportuit fieri, ut iam filius dei apparens per mysterium regenerationis medellam daret corporeis passionibus, ut exemplo esset futuris fratribus, quia per regenerationem accipit unus quisque potestatem uirtutis. L. SI IDEO SALUATOR BAPTIZATUS EST, UT EXEMPLO ESSET, QVARE CIRCUMCISUS CETEROS PROHIBUIT praeteriti temporis mandatum est, quam usque ad Christum oportuit habere auctoritatem, ut tam diu curreret, Abrahae, ut de cetero cessaret circumcisio promissione impleta. in figura enim Christi Isaac promissus est.
Abbreviated transcription (Latin):
est. p̃p nature ⁊ uoluntatis uni¬
tatem. Siue enim pater faci
tres fec̾int. Dei unius est oꝑ̃o.¬
Si omnia rõne fcã sunt. Quid
est ut .uiii. kł. Ianuar̾. salua¬
tor natus dicatur.:. S¬
i Emo sic poterit hebe¬
tari. ut neget om̃ia fa¬
cere deum cum ratione. Ideo
ad salutem mundo tribuen¬
dam. ut etiam mundũ ip̃m
et temꝑa a se instituta doc̾et.
cum nasci homo uoluit ad
dimimitionem hũani gen̾is
augmentandam in dñ. qñ
ex magua dimimitione lux
que dies est crementum inci¬
pit accipete. ut tempus natiui¬
tatis eius romi cogruat doctrie
diuine que ex unibͣ mortis
homines cepit mlt̾iplicare ad
gtus est᷑ dc̃im ei adño deo
est. Tu es filius meus ego
lodie gemuite..

Expanded text:
est propter naturae et uoluntatis unitatem. siue enim pater faciatres fecerint, dei unius est oSI OMNIA RATIONE FACTA SUNT, QVID EST UT OCTAUO KL IANUARIAS SALUATOR NATUS DICATUR? Nemo sic poterit hebetari, ut neget omnia facere deum cum ratione. ideo ad salutem mundo tribuendam, ut etiam mundum ipsum et tempora a se instituta doceret, tum nasci homo uoluit ad deminutionem humani generis augmentandam in deum, quando ex magna deminutione lux, quae dies est, crementum incipit accipere, ut tempus natiuitatis eius rationi congruat doctrinae diuinae, quae ex umbra mortis homines coepit multiplicare ad ZATUS EST, DICTUM EI A DOMINO DEO EST: \'TU ES FILIUS MEUS, EGO HODIE GENUI TE
Abbreviated transcription (Latin):
formans ĩmortalitati et̾nitati¬
q sociaret. S illum hĩtum qui
est inꝑceptõne sapĩe ⁊ discipłie
greci. Nam uocant hunc autẽ
scdm que dm̃s uestitũ uł arma¬
tũ scema pocius uocant. ex qͦ
intelligitur deisto gen̾e hĩtus lo¬
nos ĩ latinis hĩtũ hẽmꝰ. qͦ noĩe
oꝑt intelligi nõ mutatũ esse
u̾bũ susceptd̃e homũs sicuti nec
membͣ ueste ĩduta mutantur
quiqm illa suscepto ĩ effabłr eꝰ
ceptũ suscipienti copulau̾it. S
qͣntũ u̾ba hlmana reb ĩeffabi¬
lib coaptari possũt. ne nuitat᷑
intelligat᷑ dens humane fragi
litatis assumptor cłtui ẽ ũ grece

Expanded text:
rtalitati aeternitatique sociaret. Sed illum habitum, qui est in perceptione sapientiae et disciplinae, Graeci ἔξιν vocant: hunc autem, secundum quem dicimus vestitum vel armatum σχῆμα potius vocant. Ex quo intelligitur de isto genere habitus lonos in latinis habitum habemus. quo nomine oportet intellegi non mutatum esse uerbum susceptione hominis, sicuti nec membra ueste induta mutantur, quam quam illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copulauerit; sed, quantum uerba humana rebus ineffabilibus coaptari possunt, ne mutatus intellegatur deus humanae litatis assumptione, electum est ut graece
Abbreviated transcription (Latin):
mam qmͣ non h̃ebat exuta cũ
ip̃a memb  ⁊ cũ exuunt᷑ ⁊ cum
induunt  ĩsuo statu maneant
quib accidunt nec ip̃a ab eis mũ
tantur sic̃ amilus digito si non
minus subtilit̾ attendat᷑. rerũp¬
tñ hoc genus aũ ulłm si diligent̾
disducias aũ oĩo rarissimũ. cũ

Expanded text:
mam quam non habebat exuta; cum mam quam non habebat exuta; cum ipsa membra, et cum exuuntur, et cum induuntur, in suo statu maneant.quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur: sicuti annulus digito, si non nimis subtiliter attendatur. Verumtamen hoc genus aut nullum est, si diligenter discutias, aut omnino rarissimum. 2. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hr̃e manifestũ ẽ in ea redici ha¬
bitum que accidit alic ita ut
eam possit ⁊̃ nõ hr̃e. Nam ⁊ doct¬
na accidit aĩo succus ac robur
corꝑi ⁊ uestis atq arma nõ dubi
tritia non accid̾et ⁊ exile atq
languidum corpus sicut succi
uitum ⁊ robore ⁊ nudus sũueste
⁊ mermis ssi armis. ⁊ pede nudo
sine calciamentis ee homo potest.
integͣ ⁊ inconcussa manencia si¬
cuti sapͣ tũ accidit homĩ ñ ipsa
nuitatur s hoĩem mutat quem
de stultosapientẽ facit. Qdam
uͦ sic accidunt ut ⁊ mutent ⁊ mu¬
tentur sicuti tib illo amittens
spẽm suam ĩ corpͥ urm u̾titur ⁊
nos refecti cibo ab exilitate atq
langore ut robur atq ualenci¬
ã comutat᷑. t̾ciũ genus ẽ cũ ip̃a
q̃ accidunt mutant᷑ ut ħitũ fa
cent ⁊ quodamoco formant᷑ ab
eis quib ħitum faciunt sicuti
cũ uestis. na cũ repoita uł ꝓiec¬
ta est non h̃t eam formaĩ qmͣ
siuit cũ induitur atq inducit᷑.
membris gͦ inducta accipit for¬

Expanded text:
ere manifestum est in ea re dici habitum, quae accidit alicui, ita ut eam possit etiam non habere. Nam et doctrina accidit animo, et succus ac robur corpori; et vestis atque arma, non dubium trina non accideret; et exile atque languidum corpus, sine succo viscerum et robore; et nudus sine veste, et inermis sine armis, et pede nudo sine calceamentis esse homo potest. integra et inconcussa manentia: sicuti sapientia cum accidit homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt, ut mutent et mutentur; sicuti cibus, et ipse mutans speciem suam in corpus nostrum vertitur, et nos refecti cibo ab exilitate atque languore, in robur atque valentiam commutamur. Tertium genus est cum ipsa quae accidunt, mutantur, ut habitum faciant, et quodam modo formantur ab eis quibus habitum faciunt, sicuti est vestis: nam cum reposita vel projecta est, non habet eam formam, quam sumit cum induitur atque inducitur membris. Ergo induta accipit for
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hominib ut ho apparere: s
semetip̃m exinaniuit forͣm
suam nõ mutans: s formam
serm accipiens: neq conu̾sus
aut tͣnsmutatus ĩ hoĩem amis
nõ sibi s eis quib inhoĩe ap̃¬
ad hiis qui cor mundũ hẽbant. ⁊
u̾bum apud prem uidere ñ pote¬
rant. uͥ hoc suscipiendo ꝙ possent
uidere ꝑ quod ad illud lumeu in¬
t̾ius ducerent᷑. iste ã hĩtus ñ ẽ
ex primo gene. nõ enĩ manens

Expanded text:
arere: sed semetipsum exinanivit, non formam suam mutans, sed formam servi accipiens; neque conversus aut transmutatus in hominem, amisnon sibi, sed eis quibus in homine apab his qui cor immundum habebant, et uerbum apud patrem uidere non poterant nisi hoc suscipiendo quod possent uidere et per quod ad illud lumen interius ducerentur. iste autem habitus non est ex primo genere; non enim manens
Abbreviated transcription (Latin):
stabił ⁊ c̾ta sit sine delibetet sũ
querat su ꝯtempletur nõ recedet
a u̾o. Sermo tiuis non sit ina¬
nis s aut suadeat. aut moueat
aut continetur ꝯsoletur. aũ pre¬
cipiat. Lauda ꝑte uituꝑera ꝑo¬
cuuis. Suiliter̃ rephñsibił est
tuꝑaco. Illa adulacõne ista ma

Expanded text:
stabilis, et certa sit; sive deliberet, sive quaerat, sive contempletur, non recedat a vero. Sermo quoque tuus non sit inanis, sed aut suadeat, aut moneat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parce, vitupera parcius. Nam similiter reprehensibilis est tuperatio. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
tib ad societatẽ. irrõnalib antẽ
ad eminenciam uitam ⁊̃ suam
fruentiam. sic enĩ utitur suo corͤ
quibdam assumendis uł respũẽ
mentũ. Utitur autẽ hiis aquib
se abstinet ad temꝑanciam. ita
om̃b ⁊ sensib ⁊ non sensib uti¬
tur nec aliquid t̾cium est indicat
aut̾e de om̃ib quib utitur de so¬
lo deo non indicat qr scdm dm̃de
cet̾is indicat. Nec eo utitur: sed
ins non loco s excellentia sub̃e

Expanded text:
tibus ad societatem, irrationalibus ad eminentiam. Vitam etiam suam ficentiam; sic enim utitur suo corpore: quibusdam assumendis vel respuendmentum: utitur etiam iis a quibus se abstinet, ad temperantiam. Ita omnibus et sensis et non sensis utitur; nec aliquid tertium est. Judicat autem de omnibus quibus utitur: de solo Deo non judicat, quia secundum Deum de caeteris judicat; nec eo utitur, sed erius, non loco, sed excellentia suae
Abbreviated transcription (Latin):
penses ⁊ dignitatẽ reb nõ exopi¬
mone multorũ s ex eaiz natura
toriis possides: ño mireris nͨ mag¬
in estimes quod caducum ẽ nͨ apd
te que hõs tanqmͣ aliena serua¬
bis. S ꝓ te tanqm tua ⁊ dispen¬
ses ⁊ utaris. Si prudenciã amplec
temꝑi nec te in aliquib mutes
s pocins apptes sicut manus qs
catem est. ⁊ cum inpalmũ exten¬
dit᷑ ⁊ cum inpugillũ ꝯstͥngitur
prudentis ꝓprium est examinare
consilia ⁊ non facili ccto creduli¬
tate ad falsa ꝓlati. De dubiis
non diffimas s suspensam te
est sicut ⁊ sepłꝰ ꝙ pͥmũ ĩcredibłe

Expanded text:
si dignitatem rebus, non ex opinione multorum, sed ex eorum natura toriis possides, non mireris, nec magnum existimes quod caducum est; nec apud te quae habes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecttempori; nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes: sicut manus quae eadem est, et cum in palmam extenditur, et cum in pugnum astringitur. Prudentis proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolabi. De dubiis non definias, sed suspensam tenest; sicut et saepius quod primum incredibile
Abbreviated transcription (Latin):
mane insibiliũ omnia corꝑalia
contin̾i noĩe. oportet gͦ frm pl¬
tris inuisibilib .i. honestis. utr̃
tasse honesta non nͥ quib frnen¬
dũ est dici doceat. Utilib autẽ
utendũ est om̃ib ut quoquo
eoꝵ opus est ⁊ frui quidem cibo
⁊ qualibet corporali uoluptate
non a dõ absurde existimant᷑ et
bestie uti ã aliqͣ re nõ potest nͥ
ammal qd̃ rõnis est ꝑticeps scire
namq quo quid referend̾ est ñ
rõnabilib stultis: neq utiquis
potest ea re que quo referenda sit
nescit: nec quisqmͣ potest scre nͥ
sapiens. Quar̾ abuti rectius dici
solent: qui non recte utuntur.
Non .n. cuiqm prodest id quod
male utitur. ⁊ qd̾ ño ꝓdest. nõ
utiq utile est. ntile autẽ quicqͥ
est utendo utile est ita nemo u

Expanded text:
m nomine omnia corporalia contineri. Oportet ergo frui pulchris invisibilibus, id est, honestis: utrumtasse honesta non nisi quibus fruendum est, dici deceat. Utilibus autem utendum est omnibus, ut quoquo eorum opus est. Et frui quidem cibo et qualibet corporali voluptate non adeo absurde existimantur et bestiae: uti autem aliqua re non potest nisi animal quod rationis est particeps. Scire namque quo quidque referendum sit, non onalibus stultis. Nec uti quisque potest ea re quae quo referenda sit nescit; nec quisquam potest scire nisi sapiens. Quare abuti rectius dici solent, qui non bene utuntur. Non enim cuiquam prodest id quo male utitur; et quod non prodest, non utique utile est. Utile autem quidquid est, utendo est utile: ita
Abbreviated transcription (Latin):
rũ baptizatus. uoce ⁊̃ testi¬
tate ⁊ p̾cepto prĩs eiͣngłm
regm ceł oꝵ p̾redicabats
it tut ip̃e ait. ⁊ aliis ciuitatib
oportet me eunͣgłm p̾dica¬
re. In hoc enĩ missus sum.⁊
sic uoluntate ⁊ ꝑreceptop¬
tris ad passione ⁊ morter
p̾paruit sicut ip̃e ait. Pt̾
transeat a me callix iste. s¬

Expanded text:
izatus, voce et testtate et praecepto Patris Evangelium regni coelorum praedicabat, sicut ipse ait: Et aliis civitatibus oportet me Evangelium praedicare; in hoc enim missus sum Isic voluntate et praecepto Patris ad passionem et mortem properavit, sicut ipse ait: Pater, transeat calix iste