comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lectacione sociant᷑ Ipsa autẽ occupa¬
cio scłarium dignitatũ tanto faciliori¬
bus uiciis p̾mitur. quanto grauioribꝰ
curis grauatur: humanus namq¬
amiinus uide et deuitare pecata. utinam
ualeat uelquietus: Quia gͦ uidet desida.¬
tas rerũ celsitudines absq peccatis minis.¬
trari non posse. et quia diune ire non abscon¬
ditur: quicqͥd illicitũ ppetrat᷑: apte secutus

Expanded text:
em occupatio saecularium dignitatum tanto facilioribus vitiis premitur, quanto majoribus curis gravatur. Humanus namqanimus videre et devitare peccata utinam valeat vel quietus. Quia ergo vidit desideratas rerum celsitudines absque peccatis ministrari non posse, et quia divinae irae non absconditur quidquid illicitum perpetratur, apte secutus
Abbreviated transcription (Latin):
dei dicimus. quia decertare eos contra
potestates aerias non ignoramus: Que
tam̃ certamina non labore sed imꝑio ꝑa¬
gunt. quia quicqͥd agendo contra inmũ.¬
dos sp̃s appetunt: ex adiutorio cuncta
regentis possunt. De hac namq milicia
nascente rege nr̃o: scriptum est. Subito
facta est cum angło multitudo miliciȩ
celestis Citi tam̃ milicie electoꝵ quoq
hominum num̾us uingitur. qui ꝑsubli¬
me mentis desidium: aterrene conuer
sacionis seruitute liberant᷑: Dequibus
ꝑpaulum dicit᷑ Nemo militans dõ. impli¬
cat se negociis secularibus. Qui licet
nunc pauei appareant. minuisibili
tam̃ patria innumerabiles regnant:
Quia et si excon paracione prauoꝵ
pauci sunt: incongregacionis fue
frequencia metiri nequaꝗͣ possunt:
Quia uͦ eorundẽ militum uirtus nõ
propriis uiribus sed suꝑne gr̾e infusi.¬
one roboratur: recte subiungit᷑ Et¬

Expanded text:
tes dicimus: quia decertare eos contra tes dicimus: quia decertare eos contra potestates aerias non ignoramus. Quae tamen certamina non labore, sed imperio gunt, quia quidquid agendo contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta regentis possunt. De hac namque 543 militia, nascente rege nostro, scriptum est: Subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis . Cui tamen militiae electorum quoque hominum numerusd agendo contra immundos spiritus appetunt, ex adjutorio cuncta ationis servitute liberantur. De quibus per Paulum dicitur: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Qui licet nunc pauci appareant, in invisibili tamen patria innumerabiles regnant, quia etsi ex comparatione pravorum pauci sunt, in congregationis suae frequentia metiri nequaquam possunt. Quia vero eorumdem militum virtus non propriis viribus, sed supernae gratiae infusione roboratur, recte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
omĩum una uictoria ẽ: si ꝑͥ se opificis
uoluntas sũma Quam dum semꝑ as.¬
piciunt : quod obtinere non ualent.
nuniquã uolunt Bene gͦ dicit᷑ Qui
facit concordiam insublimibus suis:
tum eius: In cognicione humane
racionis suꝑnoꝵ sp̃uum numerus
non ẽ: quia quanta illa sit frequen.¬
cia iuisibilis exercitꝰ nescit De quo
ꝑ danielẽ dicit᷑ Milia milium minista¬
bant ei: et decies milies centena milia
assistebant ei. Suꝑnoꝵ ciuiũ num̾ue
infinitus et definitus ex pͥmit᷑: ut qͥ
do ẽ inimerabilis: eẽ nobis innumera.¬
bilis demonstret᷑ Quamuis aliud ẽ
assistere. aliud ministrare Assistunt
Ministrant u̾ hii: qui ad explenda
officia nuncioꝵ ueniunt. sed tamen
ipsi quoq contemplacione ab intim
non recedunt Et quia plures sunt
qui ministrant. qua hii qͥ pͥncipalã
asistunt: assistencium numeruis quasi
definitus ministrancium uͦ instnitus os.¬

Expanded text:
omnium una victoria est sui super se opificis omnium una victoria est sui super se opificis voluntas summa, quam dum semper aspiciunt, quod obtinere non valent nunquam volunt. Bene ergo dicitur: Qui facit concordiam in sublimibus suis. tus.---In cognitione humanae rationis supernorum spirituum numerus non est, quia quanta sit illa frequentia invisibilis exercitus nescit; de quo per Danielem dicitur: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Supernorum civium numerus infinitus et definitus exprimitur, ut qui Deo est numerabilis, esse hominibus innumerabilis demonstretur. Quamvis aliud est assistere, aliud ministrare. Assistunt Ministrant vero hi qui ad explenda officia untiorum veniunt, sed tamen ipsi quoque contemplatione ab intimis non recedunt. Et quia plures sunt qui minassistunt, assistentium numerus quasi definitus, ministrantium vero infinitus os
Abbreviated transcription (Latin):
causa erepciom illius resistebat. Propħe¬
igit᷑ preces angłs exaudit. sed ꝑsarum
princeps resistit: quia et si uita iusti
dep̾cantis ereptionẽ populi exigit. eiꝰdẽ
tam̃ populi adhuc uita contradicit.
Ut quia nec dum plene hui qͥ in capti.¬
adhuc eis ꝑse dominent᷑. Michael ad¬
iuuat. sed grecoꝵ princeps ad p̾ltum
uenit:quia mereri quidẽ ueniam tã
longa oppressoꝵ captiuitas poterat.
sed ereptionis eoꝵ beneficio. hoc quoq
quod ingrecos deliquerant obuiabat.
Recte gͦ dicitur: quod contͣ se angłi
ueniunt.quia subiectarum sibi genci.¬
um uicissim merita contͣdicunt Nam
sublimes sp̃s eis dẽ gentibus principan.¬
tes: nequaqͣm pro imuste agentibus
decertant. sed eoꝵ facta iuste uidican¬
tes examinant Cumq uniuscutusq
gentis uł culpa uł iusticia ad suꝑne
curie consilium ducit᷑. eiusdẽ gentis
p̃positus uł obtinuisse incertamine uł
non obtinuisse ꝑhibetur: Q uoꝵ tan

Expanded text:
causa ereptioni illius resistebat. Prophecausa ereptioni illius resistebat. Prophetae preces angelus exaudit, sed Persarum princeps resistit; quia etsi jam vita justi deprecantis ereptionem populi exigit, ejusdem tamen populi adhuc vita contradicit; ut quia necdum plene hi qui in captivadhuc Persae dominentur. Michael adjuvat, sed Graecorum princeps ad praelium venit, quia mereri quidem veniam tam longa oppressorum captivitas poterat, sed ereptionis eorum beneficio hoc quoque quod in Graecos deliquerant obviabat. Recte ergo dicitur quod contra se angeli veniunt, quia subjectarum sibi gentium vicissim merita contradicunt. Nam sublimes spiritus eisdem gentibus principantes nequaquam pro injuste agentibus decertant; sed eorum facta juste judicantes examinant. Cumque uniuscujusque gentis vel culpa vel justitia ad supernae curiae consilium ducitur, ejusdem gentis praepositus vel obtinuisse in certamine, vel non obtinuisse perhibetur. Quorum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ceps ur Dequo et hoc quod p̾misimus
dicit᷑ Et ecce michael unus depͥncipibꝰ
primis. uenit in aduitorium michi Qͥ
dum nequaqͣm simul eẽ. sed uentre inad.
agnoscit᷑. qui captus in alia parte tene.¬
batur Qid ẽ gͦ angłm dicere ego ueni
ꝓpter sermones tuos. princeps autem
regni ꝑsarum restitit michi. nisi sua
subditis oꝑa nunciare: Acsi aꝑte di¬
cat Precum quidẽ tuarum merita exi.¬
gunt ut ifrahelicicus popłs auigo suȩ
captiuitatis exuatur. sed adhuc ẽ quod
in eodẽ popło ꝑsarum domino pur-¬
gari debeat. unde ereptione illius. ꝑ.¬
sarum princeps mͥ uire contradicat:
quamuis preces tuas eoꝵ quoq lacrime
qui inuidea relicti sunt aduuent:
Unde hoc quoq quod diximus adumn.¬
git Michael princeps ũr. uenit in ad¬
uitorium mͥ Cũq ut aduersus ꝑsarũ¬
princeps adueniens apparet Qua ex
re innut᷑: quod aduersum grecos quoq¬
aliquid uidea cõmiserat. quoꝵ profecto

Expanded text:
ceps vester De quo et hoc quod praemisisimus, ceps vester De quo et hoc quod praemisisimus, dicit: Et ecce Michael unus de principibus primis venit in adjutorium mihi. Qui dum nequaquam simul esse, sed venire agnoscitur, qui captivus in alia parte tenebatur. Quid est ergo angelum dicere: Ego veni propter sermones tuos, princeps autem regni Persarum restitit mihi , nisi sua subditis opera nuntiare? Ac si aperte dicat: Precum quidem tuarum merita exigunt ut Israeliticus populus a jugo suae captivitatis exuatur, sed est adhuc quod in eodem populo Persarum dominio purgari debeat, ut de ereptione illius Persarum princeps mihi jure contradicat, quamvis preces tuas eorum quoque lacrymae qui in Judaea relicti sunt adjuvent. Unde hoc quoque quod diximus subjungit: Michael princeps vester venit in adjutorium mihi. Cumque ut adversus princeps adveniens apparet. Qua ex re innuitur quod adversum Graecos aliquid Judaea commiserat, quorum profecto
Abbreviated transcription (Latin):
ueni ꝓpt̾ sermones tuos. princeps aut̃¬
ꝑsarum restitit mͥ uiginti et ino diebꝰ:
Et ecce micahel unus deprincipibus
pͥmis. uenit in adutoriũ meum Et pau.¬
lo post Hunc reuertar ut prelier adu̾sꝰ
principẽ ꝑsarum. Cum enim egrede¬
rer. apparuit princeps grecoꝵ ueniens:
Quos itaq alios principes gencium nͥ
angłos appellat. qui sibi resistere exeun¬
ti potuissent: Que gͦ paxẽẽ in fublimi.
pectui ueritatis assistunt: Sed quia cer¬
ta angłoꝵ ministeria dispensandis qͥb̃q
spũum opem merent᷑. ipsi qui presunt
sp̃s contra se uenire dicunt᷑. Isnamq an.¬
głs qui dameli loquebatur: captiuis is¬
rahelitici ppłi inꝑside constitutis prelatꝰ
agnoscit᷑ Michael aut̾ eoꝵ qui ex eadẽ
plebe in iudee terra remanserant: p̃posi¬
tus inuenit᷑. Unde ab hoc eodẽ angło
paulo post damheli dicit᷑. Hemo ẽ adiu.¬
tor m̃s in om̃ibus his: nisi michael prin.¬

Expanded text:
veni propter sermones tuos. Princeps autveni propter sermones tuos. Princeps autgenti, restitit michi viginti et uno diebus. Et ecce Michahel unus de principibus primis venit in adiutorium meum. Et paulo post: Nunc revertar, ut prelier adversus principem Persarum Cum enim egrederer, apparuit princeps Graecorum adveniens Quos itaque alios principes gentium, nisi angelos appellat, qui sibi resistere exeunti potuissent? Quae ergo pax in sublimibus pectui veritatis assistunt? sed quia certa angelorum ministeria dispensandis singulispirituum opem merentur, ipsi qui praesunt spiritus contra se venire referuntur. Is namque angelus qui Danieli loquebatur, captivis Israelitici populi in Perside constitutis praelatus cognoscitur. Michael autem eorum qui de eadem plebe in Judaea terra remanserant, praepositus invenitur. Unde et ab hoc eodem angelo paulo post Danieli dicitur: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael prin
Abbreviated transcription (Latin):
eum ẽ: qui facit concordiam insublimibus
fius: Acsi aꝑte dicat: Solus corda mor¬
talutm ueraciter terret: qui exdiuimi.¬
tatis fue potencia ueracit̾ possidet. Huma.¬
na enim potencia quem terrorẽ incutit.
que uire eiusdẽ potenciȩ quando careat
Snescit: Recte aut̃ dicit᷑ Qui facit con¬
cordiam insublimibus suis: Quia mul.¬
ta sibi inferius dissident. sed ad concordẽ
suꝑnoꝵ plenitudinẽ currunt Et exm
terne pacis causa agit᷑. ut sepe ea que
sunt ext̾ius sine pace: disponantur:
Nam bonos omps ds̃ ad meritũ proue.¬
hit. cũ contͣ eoꝵ uitam malos seiure per¬
mutit: Atq incordiam conponuntur
sũma. dum confundunt᷑ infima Quia¬
inde incelestibus electos suos angłoꝵ
choris sociat. unde interrems et infimis
reproboꝵ suis nutibus aduersantes mo.¬
res portat: Sed inter hec libet inquire¬
re. si pax in sublimibus sũma retinetur:
quid ẽ quod ꝑangłm danieli dicitur. ego

Expanded text:
eum est, qui facit concordiam in sublimibuseum est, qui facit concordiam in sublimibusi aperte dicat: Solus corda mortalium veraciter terret, qui ex divinitatis suae potentia veraciter haec possidet. Humana enim potentia quem terrorem incutit, quae jure ejusdem potentiae quando careat nescit? Recte autem dicitur: Qui facit concordiam in sublimibus suis, quia multa sibimet inferius dissident, sed ad concordem supernorum plenitudinem currunt; et ex internae pacis causa agitur, ut saepe ea quae sunt exterius sine pace disponantur. Nam bonos omnipotens Deus ad meritum provehit, cum contra eorum vitam malos saevire permittit. Atque in concordia componuntur suinde in coelestibus, electos suos angelorum choris sociat, unde in terrenis et infimis reproborum mores suis nutibus adversantes portat. Sed inter haec libet inquirere, si pax in sublimibus summa retinetur, quid est quod per angelum Danieli dicitur: « Ego
Abbreviated transcription (Latin):
ta cogitans atq hec exregula ueritatiꝰ
pensans. uerba ante dm̃ ponit: quia
apud se in conspectu ueritatis exami.¬
nat. quid foris contra fallaciã decer¬
nat Ante dm̃ quippe uerba ponere
est: consid̾ato intimo iudice ext̾iora
dicta pensare Uir gͥ sc̃s ab amicis suiᷤˢ¬
suꝑbientibꝰ uerba sua ante dm̃ poni pos.
se non estimat: Acsi aꝑte dicat. Ideir.¬
co que loquor ponere ante uidicẽ non
ualetis. quia eius uobis faciem peccã¬
tes absconditis. Quod tam̾ et extipo
sce eccłie. nil obstat intelligi Que cũ
de infirmis suis ab hereticorũ irrisiõe
rep̾̃hendit᷑. ipsã irrisionis eoꝵ astuciã
ut in infirmitate quis aut ignoran.¬
cia cum humilitate iaceat. quã cum
elacione alta conp̃hendat Sed quia sc̃s
uir multa contra eos intulit. qui fugitiua
potestate suꝑbiunt. ⁊uentosis honoribus
intumescunt: baldac suites exeius correp.¬
cione proficiens. apud quem uera sit poten¬

Expanded text:
ta cogitans, atque haec ex regula veritatis ta cogitans, atque haec ex regula veritatis pensans, verba ante Deum ponit: quia 541 apud se in conspectu veritatis examinat, quid foris contra fallaciam decernat. Ante Deum quippe verba ponere est considerato intimo judice, exteriora dicta pensare. Vir igitur sanctus ab amicis superbientibus verba sua ante Dse non aestimat. Ac si aperte dicat: Idcirco quae loquor ponere ante judicem non valetis, quia ejus vobis faciem peccantes absconditis. Quod tamen et ex typo sanctae Ecclesiae nil obstat intelligi. Quae cum de infirmis suis ab haereticorum irrisione reprehenditur, ipsam irrisionis eorum astutiam ut in infirmitate quis atque ignorantia cum humilitate jaceat, quam cum elatione alta comprehendat. Sed quia sanctus vir multa contra eos protulit qui fugitiva potestate superbiunt, et ventosis honoribus intumescunt Baldad Suhites ex ejus correptione proficiens, apud quem vera sit poten
Abbreviated transcription (Latin):
poterit. dum scilicet nouerimus quod
fallacem reprehendẽ cuilibet licet: Sed
si loquentis sensum subtili int̾rogaciõe
discutimus. quam fint recta que ꝓtulit
cicius inuenimus: Iũstus nãq et siquid
umquam delinquendo loquit᷑. dignum
non ẽ. ut ab iniustiᷤᷤ et praue uiuentibus
iudicetur: Unde sc̃s uir amicoꝵ suꝑbiã
deprimens. nonsolum si ita ẽ uerum
etiam si ita non ẽ ut protulit: nequa¬
quã se rep̾hendẽ posse confidit. quia n¬
mirũ illi rep̾hendẽ falsa possunt: qui
falsa agere nesciunt: Ham̾ correccionis
ausum contͣ fallaciã ꝑdunt: qui adhue
fallaciter uiuunt Ait gͦ: Qd̃ si non ita
ẽ: quis me pot̾it arguere ẽẽ m̃titum:
Acsi aꝑte dicat. Ita sunt cuncta ut pro¬
tuli. que tam̃ si ita non e̾ent: auobis
redargui nequaqͣm possem Quia dũ
adhuc proprie fallacie succumbitis.
alienam rep̾hendẽ fallaciam non ua¬
ante dm̃ uerba mea Quisquis enum
dicta fallacia ueracit᷑ rep̾hendit: audi¬

Expanded text:
tum, dum scilicet noverimus quod fallacem cuilibet reprehendere licet? Sed si loquentis sensum subtili interrogatione discutimus, quam sint recta quae protulit citius invenimus. Justus namque etsi quid unquam delinquendo loquitur, dignum non est ut ab injustis et prave viventibus judicetur. Unde sanctus vir amicorum superbiam deprimens, non solum si ita est, verum etiam si ita non est ut protulit, nequaquam se reprehendi posse confidit, quia nimirum illi recte redarguere falsa possunt, qui falsa agere nesciunt. Nam correptionis ausum contra fallaciam perdunt, qui adhuc fallaciter vivunt. Ait ergo: Quod si ita non est, quis me poterit arguere esse mentitum? Ac si aperte dicat: Ita sunt cuncta ut protuli, quae tamen si ita non essent, a vobis redargui nequaquam possem, quia dum adhuc propriae succumbitis, alienam reprehendere fallaciam non vaante Deum verba mea. Quisquis enim dicta fallacia veraciter reprehendit, audi
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ indicat᷑. quia omĩs suꝑbia eo ipso
in imo iacet: quo in alto se erigit. ut in¬
de magis cunctis subposita sit: unde
cunctis appetit suꝑ eẽ Homo quippe
in sublimibus eleuatꝰ: tantos suꝑse
sustinet. quantos suppositos regit hii
autẽ qui talibus sociantur: ipsi etiam
laboris eoꝵ participacione depͥmunt᷑:
Nam cum eis laborẽ etiam tolerant
pondis: cum parit̾ głam affectant
honoris Unde cum diceret. ecͤe gigan.¬
tes gemunt subaquis: protinus adtun.¬

Expanded text:
viter indicatur quia omnis superbia eo ipso viter indicatur quia omnis superbia eo ipso in imo jacet quo in alta se erigit, ut inde magis cunctis supposita sit, unde cunctis expetit superesse. Homo quippe in sublimibus elevatus, tantos super se sustinet, quantos suppositos regit. Hi autem qui talibus sociantur, ipsi etiam laboris eorum participatione deprimuntur. Nam cum eis laborem etiam tolerant ponderis, dum pariter gloriam affectant honoris. Unde cum diceret: Ecce gigantes gemunt sub aquis, protinus adjun
Abbreviated transcription (Latin):
pellat: Illi autẽ nõ uiuunt. quia pec.¬
cando uitã iusticie ꝑdid̾unt: Isti etiam
resurgere post mortẽ nequeunt: quia
post culpam suam inflati ꝑsuꝑbiam ad
penitencie remedia nonrecurrunt: Hinc
rursum scriptum ẽ Uir qui errauerit
auia doctrine. incetu gigantum como.¬
rabitui Quia quisquis iter rectitudiniᷤ
tungit: B ene autẽ contra elatos dicit᷑:
Ecce gigantes gemunt sub aquis: Acsi
aꝑte diceret᷑. Cur de sciencia homo suꝑbi.¬
at. cum ignoranciȩ abissus et ipsos suꝑ¬
mine gigantum potentes huiꝰ scłi desig.¬
nari. ioħe attestante qui ait Aquȩ enĩ
sunt ppłi Bene autẽ contra suꝑbientẽ
dicit᷑: ecce gigantes gemunt subaquis:
populoꝵ gemunt: Ham quanto quisq
hic alcius erigit᷑: tanto curis grauioribꝰ
honerat᷑ Eisq ipsis ppłis mente et cogi.¬
tacione supponitur. quibus suꝑ ponit᷑
dignitate Et bene his uerbis ac bre-¬

Expanded text:
pellat? Illi autem non vivunt, quia pecpellat? Illi autem non vivunt, quia peccando vitam justitiae perdiderunt. Isti etiam resurgere post mortem nequeunt, quia post culpam suam inflati per superbiam, ad poenitentiae remedia non recurrunt. Hinc rursum scriptum est: Vir qui erraverit a via doctrinae, in coetu gigantum commorabitur ; quia quisquis iter rectitudinis  spirituum jungit? Bene autem contra elatos dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. Ac si aperte diceretur: Cur de scientia homo superbiat, cum ignorantiae abyssus et ipsos supermine potentes hujus saeculi designari, Joanne attestante, qui ait: « Aquae sunt populi . » Bene autem contra superbientem dicitur: Ecce gigantes gemunt sub aquis. populorum gemunt. Nam quantum quis hic alterius erigitur, tanto curis gravioribus oneratur; eisque ipsis populis mente et cogitatione supponitur, quibus superponitur dignitate. Et bene his verbis bre
Abbreviated transcription (Latin):
trare: Ipsi gͦ ꝑprudenciam se p̾tulit. cuiꝰ
uidicium non intelligendo uidicauit:
Ipsi se ꝑprudenciam p̾tulit. aquo uiuen¬
di spiraculum accepit Acsi plus ipso eẽt
sapiens: aquo habebat ut ẽẽt Sed qͥa
boꝵ correpcione locutus ẽ. quos tenere
hereticoꝵ speciẽ non ignorauit: sicut
suꝑius dixit. disputare cum dõ cupio.
prus uos ostendens fabricatores men-¬
dacũ et cultores ꝑu̾soꝵ dognatũ: repen.¬
te se ad doctrinã erigit. et contra elatoꝵ
mꝑiciam scienciȩ suȩ latitudinẽ ꝑsen¬
tencias expandit dicens: Ecce gigan.¬
tes gemunt sub aquis: Dignũ quippe
erat. ut ꝑ increpacionẽ prius tumorẽ
sapiencie terrene retunderet. et ꝑdoc.¬
trinam post modũ ad plena misteriis
uerba transiret. Ei igantes enĩ. uł apos.¬
tatã angłos uł suꝑbos quosq homines
Mortui non uiuent: gigantes nõ resur.¬
gent Quos namq mortuos. nͥ pecca.¬
tores nominat: et quos gigantes. nifi
eos qui de peccato etiã suꝑbiunt ap¬

Expanded text:
udentiam praetulit, cujus judicium non intelligendo judicavit. Ipsi se per prudentiam praetulit, a quo vivendi spiraculum accepit; 546 ac si plus ipso esset sapiens a quo habebat ut esset. Sed quiaerborum correptione protulit, quos tenere haereticorum speciem non ignoravit, sicut superius dixit: Disputare cum Deo cupio, prius vos ostendens fabricatores mendacii, et cultores perversorum dogmatum ; repente se ad doctrinam erigit, et contra elatorum imperitiam scientiae suae latitudinem per sententias expandit, dicens: CAtes gemunt sub aquis. - Dignum quippe erat, ut per increpationem prius tumorem sapientiae terrenae retunderet, et trinam postmodum ad plena mysteriis verba transiret. Gigantes enim vel apostatas angelos, vel superbos quosque homines,Mortui non vivent, gigantes non resurgent . Quos namque mortuos nisi peccatores nominat? Et quos gigantes nisi eos qui de peccato etiam superbiunt ap
Abbreviated transcription (Latin):
Dare stulto consilium: caritatis ẽ Dare
sapienti: ostentacionis Dare uͦ ipsi sa.¬
piencie: ꝑuersitatis Et quia hi quos
tenere hereticoꝵ speciẽ diximus ꝑlocu.¬
cionẽ suã ostentacioni pocius quam
utilitati seruiebant: recte ad huc con.
dencia recta ẽ : pluruna non ẽ Quia
uxta pauli uocẽ non plus appetit. saꝑe.
quã oportet saꝑe Cui uͦ ẽ plurima:
non ẽ recta Quia dum ultra modũ
tendit᷑: in quolibet latere culpe decli.¬
nat᷑ Prudenciam uͦ suam plurimã
ostendunt. qui uidĩ p̾alus prudencio.¬
res appetunt Unde fit plerumq ut
dum moderate saꝑe nesciunt: fatua
loquant᷑: Proqua re: ipse adhuc exces.
mus: ꝑprudenciã sapientes sumus:
Prius autẽ nrm ẽ uiuere. post modũ
saꝑe: Quia ut sapientes ẽẽ ualeamꝰ :
prius agit᷑ ut simus Qui gͦ uitam
dedit: ipse proculdubio et prudenciã
contulit Baldach autẽ qui beatum iob
flagellatum proculpa credidit: occultũ
dei uidiciũ quod uenerari humiliter

Expanded text:
Dare stulto consilium, charitatis est; dare sapienti, ostentationis; dare vero ipsi Sapientiae, perversitatis. Et quia hi quos tenere haereticorum speciem diximus per locutionem suam ostentationi potius quam utilitati serviebant, recte adhuc contrdentia recta est, plurima non est, quia, juxta Pauli vocem, non plus appetit sapere quam oportet sapere . Cui vero est plurima, non est recta, quia dum ultra modum tenditur, in quolibet latere culpae declinatur. Prudentiam vero suam plurimam ostendunt qui videri prae aliis prudentiores appetunt. Unde fit plerumque ut cum moderate sapere nesciunt, etiam fatua loquantur. Pro qua re ipse adhuc excessumus, per prudentiam sapientes sumus. Prius autem nostrum est vivere, postmodum sapere, quia ut sapientes esse valeamus, prius agitur ut simus. Qui ergo vitam dedit, ipse procul dubio et prudentiam contulit. Baldad autem, quia beatum Job flagellatum pro culpa credidit, occultum Dei judicium, quod humilit
Abbreviated transcription (Latin):
ne in sacro eloquio appellari diabolus
solet. Qui ut torporis frigore corda gẽ.
cium constringeret: dix̃: Sedebo iumon.¬
te testamenti. in lat̾ibus aquilonis: Q
suꝑuacuũ extendit᷑: quia illa corda poᷤ.¬
sidet. que diuim amoris grã nõ replent᷑:
Sed tam̃ omĩpotenti dõ suppetit. etiã ua.¬
sa diaboli cunctis uirtutibus uacua suȩ
munere implere. meisq dium timoris
soliditatẽ ponere. quos nulla conspicit.
rectitudinis accione roborari Unde
apte subiungit᷑ Et appendit terram
suꝑ nichilũ . Quid enim terre nomine
nisi scã eccłia designat᷑: Que dumuer.¬
ba p̾dicacionis suscipit. fructũ boni oꝑiᷤ
reddit eqͣ ꝑmoisen dicit᷑ Audiat t̾ra
tiles ppłi designant᷑: Dequibꝰ ꝑ ꝓpħam
dicitur Om̃s gentes uelut nichilum et
inane reputate sunt In eo gͦ nichilo t̾ra
suspendit᷑. quod prius uacuũ ab aqui¬
lone tenebat᷑ Quia illa corda gentilui
fuerant torpore diaboli. Potest uͦ et

Expanded text:
ne in sacro eloquio appellari diabolus solet, qui, ut torporis frigore gentium corda constringeret, dixit: Sedebo in monte testamenti in lateribus aquilonis. . Qui super vacuum extenditur, quia illa corda possidet, quae divini amoris gratia non replentur. Sed tamen omnipotenti Deo suppetit, etiam vasa diaboli cunctis virtutibus vacuae suae gratiae munere implere, in eisque divini timoris soliditatem ponere quos nulla conspicit rectitudinis actione roborari. Unde apte subjungitur: Qui appendit terram super nihilum. Quid enim terrae nomine, nisi sancta Ecclesia designatur. quae dum verba praedicationis suscipit, fructum boni operis reddit? De qua per Moysen dicitur: Audiat terra tiles populi designantur? De quibus per Isaiam dicitur: Omnes gentes velut nihilum et inane reputatae sunt ei . In eo ergo nihilo terra suspenditur, quo prius vacua ab aquilone tenebatur; quia illa corda gentiliumfuerant torpore diaboli. » Mort
Abbreviated transcription (Latin):
si aꝑ te dicat Pũm eum tiuare niteri¬
sub euius magnitudine succũbis. om̃e qd̾
mpendis solacium de ostentacione ẽ: ñ
humilit̾ agentes adiuuamus Unde
ꝑ paulum dicit᷑ Adiutores enim dei su¬
mus Nam cum ei quẽ ipse ꝑ int̾nam
grãm infundit nos exortacionis uoce
concurrimus. hoc quod ille ꝑ sp̾m agit¬
intrinsecus: nos ext̾ius ministerio uo.¬
cis adiuuamꝰ. Et tunc solum nr̃a exor¬
tacio adꝑfeccionẽ ducitur: cum incor.¬
de ds̃ fuerit qui adiuuat᷑ Unde et alia ᷤ
dicit Neq qui plantat ẽ aliquid neq
qͥrigat. sedqui incrementũ dat deus
Plantare quippe et rigare: aduiuare
ẽ: Quod utrũq uacuũ erit ministeriu̾̃.
siincorde ds̃ nondat increm̃tũ Sed
qͥ de sensu suo alta sapiunt. ẽẽ humilit̾
dei aduitores nolunt: Quia dũ se dõ
utiles ẽẽ estimant: afructu se utilita.¬
tis alienant: Unde et ueritatis uoce
discipulis dicitur Cum feceritis omĩa
quȩ precepta sunt uob̾ dicite Serui in¬

Expanded text:
 aperte dicat: Dum eum juvare niterisub cujus magnitudine succumbis, omne quod impendis solatium, de ostentatione est, non humiliter agentes adjuvamus. Unde et per Paulum dicitur: « Adjutores enim Dei sumus . » Nam cum ei quem ipse per internam gratiam infundit nos exhortationis voce concurrimus, hoc quod ille pintrinsecus nos exterius ministerio vobis adjuvamus, et tunc solum nostra exhortatio ad perfectionem ducitur, cum in corde Deus fuerit qui adjuvetur. Unde et alias dicit: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus . Plantare quippe et rigare, adjuvare est. Quod utrumque vacuum erit ministerium, si in corde Deus non dat incrementum. Sed qui de sensu suo alia sapiunt, esse humiliter Dei adjutores nolunt, quia dum se Deo utiles esse aestimant, a fructu se utilitatis alienant. Unde et Veritatis voce discipulis dicitur: Cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi in
Abbreviated transcription (Latin):
miraculo questio fuisset exorta. et sacer
mmedio statuentes inqua uirtute
miraculũ fecerint ꝑ cuctari curauert
Quibus repletus spu scõ petrus respon¬
dit. Principes ppłi et seniores si nos hodie
diuidicam᷑ in benefacto hominis infir¬
mi. inquo iste saluus factus ẽ: notũ sit
om̃ibꝰ uobis et om̃i plebi ifrł: quia in

Expanded text:
miraculo, quaestio fuisset exorta , et sacermiraculo, quaestio fuisset exorta , et sacerin medio statuentes in qua virtute miraculum fecerint percunctari curaverunt. Quibus repletus Spiritu sancto Petrus dixit: Principes populi et seniores, si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus est factus, notum sit omnibus vobis, e
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. et ceꝑunt loqui aliis linguis pro ut
sp̃s sc̃s dabit eloqͥ iltis ẜ x eo gͦ acceꝑũt
ornamenta uirtutis. quos mm̾sa ante
possedat feditas timoris Scimꝰ enim il
hutus sp̃s grãm. quociens dum mori
timint: uitam negauit Qui nõ peniᷤꝰ.
non affliccionibus non terribili potes¬
tate cinusquã. sed unius mancipii sola
ẽ in t̾rogacione prostratus Et quidem
mancipium ne sexus firmior t̾ribile de¬
monstraret: ancilla ẽ inquirente tẽp¬
tatus Rursusq ut talis sexus infirmi.¬
tas etiã officii sin deiectione uilesceret:
non ab ancilla tantũ. sed abhostraria ẽ
ancilla inquisitus E cce quam uilis ẽ
ad tẽptandũ ꝑsona requisita. ut aꝑte
prodet᷑ quanta eum timoris infirmitas
possidẽt: qui nec ante uocẽ hostiarie an
timidus. qualis post aduentũ sp̃s extit̾it.
uideamus Certe luca testante didicimꝰ
contͣ sacerdotes ac principes quanta
dm̃ auctoritate p̾dicauit Nãcũ facto

Expanded text:
 et coeperunt loqui variis linguis, prout Spiritus sanctus dabat eloqui illis . Ex eo ergo acceperunt ornamenta virtutis, quos immensa ante possederat foeditas timoris. Scimus enim, ilhujus Spiritus gratiam, quoties dum mori timuit, vitam negavit. Qui non poenis, non afflictionibus, non terribili potestate cujusquam, sed unius mancipii sola est interrogatione prostratus. Et quidem mancipium ne sexus firmior terribile demonstraret, ancilla est inquirente tentatus . Rursusque ut talis sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantummodo, sed ab ostiaria est ancilla requisitus . Ecce quam vilis est ad tentandum persona requisita, ut aperte proderetur quanta eum timoris infirmitas possideret, qui nec ante vocem ostiariae anctimidus, qualis post adventum Spiritus exstiterit videamus. Certe, Luca testante didicimus contra sacerdotes ac principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. Nam cum facto
Abbreviated transcription (Latin):
eius exprobracione replicat᷑ Omĩs nãq
uir iustus. dĩ illustracione iustus ẽ nõ
con paracione. Humana namq iusti.¬
cia auctori con parata: iniusticia ẽ:
Quia et si in ipsa sua condicione ho¬
mo ꝑsisteret: creatori non posset equa.¬
ri creatura. Cui tam̃ ad grauiora de.¬
fectus poncda accessit. et culpa quam
serpens insidians intulit: et mulier infir¬
mata ꝑsuasit Unde nunc quia homo per
mulierẽ culpe subditã nascit᷑: reatus pͥmi
infirmitas inprole propagat᷑ Et quia
in radice putruit humani generis ramꝰ:
in condicionis sue uiriditate minime
subsistit. Unde recte nunc dicit᷑. Numqͥd
iustificari potest homo con paratus dõ.
aut apparere mundus natus demuliere:
Acsi apte diceret᷑ He contra auctorem
suum homo suꝑbiat: considet unde huc
uenit : et intelligat quid sit S ed ecce
non nulli ꝑdonũ sp̃s adiuti contra infir.¬
mitatẽ sue carnis erigunt᷑. uirtutibus
emicant. signoꝵ quoq miraculis corus¬

Expanded text:
licatur. Omnis namque vir justus Dei illustratione justus est, non comparatione. Humana quippe justitia, auctori comparata, injustitia est, quia etsi in ipsa sui conditione homo persisteret, creatori non posset aequari creatura . Cui tamen ad graviora defectus pondera, accessit et culpa, quam serpens insidians intulit, et mulier infirmata persuasit . Unde nunc quia homo per mulierem culpae subditam nascitur, reatus primi infirmitas in prole propagatur. Et quia in radice putruit humani generis ramus, in conditionis suae viriditate minime subsistit. Unde recte nunc dicitur: Nunquid justificari potest homo comparatus Deo, aut apparere mundus natus de muliere? Ac si aperte diceretur: Ne contra auctorem suum homo superbiat, consideret unde huc venit, et intelligat quid sit. Sed ecce nonnulli per donum spiritus adjuti contra infirmitatem suae carnis eriguntur, virtutibus emicant, signorum quoque miraculis corus
Abbreviated transcription (Latin):
singuloꝵ bene utuenciũ anime designã.¬
tur: Qui int̾ prauoꝵ hominum con¬
uersaciones dum magnis uirtutibus
eminent: quasi intenebris noctis lucet
enim scã eccłia lune appellacione expͥ¬
mit᷑.: propħa testat᷑ dicens E leuatus ẽ
sol. et luna stetit in ordine suo E leuato
et enim sole: luna mordine suo statu.¬
itur: quia ascendente ad celos dño:
sca̾ protinus ȩccłia inp̃dicacionis aue-¬
toritate roborat᷑ Et quia stellarum
nomine electi signant᷑: rursum paulus

Expanded text:
designantur? Qui dum inter pravorum hominum conversationes magnis virtutibus eminent, quasi in tenebris noctis lucent.enim sancta Ecclesia lunae appellatione exprimitur, Propheta testatur dicens: « Elevatus est sol, et luna stetit in o enim sole, in suo ordine luna statuitur, quia ascendente ad coelos Domino, sancta protinus Ecclesia in praedicationis auctoritate roboratur. Et quia stellarum nomine electi signantur, rursum Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
despicit. atq in contẽptu om̃tum quasi
singulariter ap̃d se parit̃ intumescit. Qui
magna dese senciens sed uera de dño ig.¬
norans: longe afidei agnicione difum.¬
gitur. et tam̃ uidĩ fidei p̾dicator conat᷑.
uersus quisq p̾dicator. quo usq terreno
uiuit incorpore Sed uite suȩ crede re.¬
nuit: quia de dõ uera cognoscere con¬
tẽpnit Uite enim sue cred̃et. si decondi.¬
toris sin substancia recta sentiret Hec
itaq suꝑius dequolibet iniquo prolata
dicebamus. sed repente ad erroris p̾dica.¬
cionẽ intellectum uertimus Unde sci.¬
endum ẽ: quia sic ad speciẽ ducim᷑. ut
nequaqͣm tam̃ agenere funditus euel¬
lamur: Ham ꝑuersus quisq etiã si rectã
fidẽ in sinu uniu̾salis eccłie tenere uide.¬
atur: stat et uitȩ suȩ non credit. quia
recta quidem sunt que ꝑfidem decon¬
ditore intelligit. sed tam̃ fidei oꝑa tenere contẽp.
nit. Et incredulitatis redarguit᷑. quia

Expanded text:
despicit, atque in contemptu omnium quasi despicit, atque in contemptu omnium quasi singulariter apud se peritus intumescit. Qui magna de se sentiens, sed vera de Domino ignorans, longe a fidei cognitione disjungitur, et tamen videri fidei praedicator conatur.versus quisque praedicator, quousque terreno vivit in corpore. Sed vitae suae credere renuit, quia de Deo vera cognoscere contemnit. Vitae enim suae crederet, si de conditoris sui substantia recte sentiret. Haec itaque superius de quolibet iniquo prolata dicebamus, sed repente ad erroris praedicatorem intellectum vertimus. Unde sciendum est quia sic ad speciem ducimur, ut nequaquam tamen a genere funditus evellamur. Nam perversus quisque etiam si rectam fidem in sinu universalis Ecclesiae tenere videatur, stat, 537 et vitae suae non credit, quia recta quidem sunt quae per fidem de conditore intenit, recte incredulitatis redarguitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
enim benefacere ẽ: in eius quȩ mortui
sui uiri amore atterit᷑. consolacione
laborare Unde et psalmiste uoce hec
eadẽ uidua scilicet scã eccłia queritur
dicens: Consolantẽ me quesiui et non
iueni Tunc solum quippe consolan.¬
tem mnuenit. cum exea morte quam
uir etus ꝑtulit: multos intra semet ip¬
sam surgere aduitã cernit: Sepe aut̃
ydicator erroris hinius mundi diuitibꝰ
iungit᷑. qui proeo quod terrenis occu.¬
pacionibus incubant: dictoꝵ dephen.¬
de astucias ignorant: Et cum potenteᷤᷤ
ẽẽ ext̾ius ambiunt: ꝑuerse p̾dicacioĩs
laqueo sine labore capiunt᷑. Unde sub.¬
sua. Infortitudine quippe suȩ prauita.¬
lis fortes quoq detrahit: cum ꝑsui er
roris astuciã mundi huius potentes rapit
Quos contra ꝑ paulum dicit᷑:. Infirma
mundi elegit ds̃. ut confundat forcia.
Fortitudo autẽ ꝑuersi p̾dicatoris ẽ elata
sciencia locucionis: Qua inflatus cet̾os

Expanded text:
enim benefacere est in ejus quae mortui enim benefacere est in ejus quae mortui viri sui amore conteritur consolatione laborare. Unde et Psalmistae voce haec eadem vidua, scilicet sancta Ecclesia queritur, dicens: Consolantem me quaesivi, et non inveni . Tunc solum quippe consolantem invenit, cum ex ea morte quam vir ejus pertulit multos intra semetipsam surgere ad vitam cernit. Saepe autem praedicator erroris hujus mundi divitibus jungitur, qui pro eo quod terrenis occupationibus incubant, dictorum deprehendere astutias ignorant; et cum potentes esse exterius ambiunt, perversae praedicationis laqueo sine labore capiuntur. Unde et subsua. - In fortitudine quippe suae pravitatis fortes quosque detrahit, cum per rroris astutiam mundi hujus. potentes rapit, quos contra per Paulum dicitur: « Infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Fortitudo autem perversi praedicatoris est elata scientia locutionis, qua inflatus, caeteros
Abbreviated transcription (Latin):
non parit dicitur: quia suo sensu bonas
cogitaciones gignere nec multimis ual&e
Auigore enim iam proprio deficit. et ta.¬
men adhuc transitoria concupiscere nõ
desistit: Iamq apristino robore lasata
pene abipso quẽ diligit mundo repellit᷑.
et tamen adhuc adnisu improbo obtinere
tpralia conat᷑ Agere iam ꝑuersa non
sufficit. sed tam̃ cogitare uł que non agit
nequaqͣm desistit Recte gͦ non solum ste.¬
rilis sed etiam non pariens. dicit᷑. que
suo sensu ut diximꝰ adbone cogitacionis
prolem nec cum infirmata fuerit fetat᷑.
p̾dicantibus potest Unus quisq enim
p̾dicator erroris dum plebẽ extra uni.¬
tatẽ eccłiȩ positam docet: profecto ste.¬
rilem et eam que parere non ualet
pascit. quia ei usum sui laboris mpe̾.¬
dit: que spũales fructus nequaquam
non fãcit. quia uidelicet sc̃̾e uniuersali
eccłiȩ cuius uir aduersa mortis ꝑtulit:
iuuere ac deseruire contẽpnit: Uiduȩ

Expanded text:
non parit dicitur, quia suo sensu bonas non parit dicitur, quia suo sensu bonas cogitationes gignere nec in ultimis valet. A vigore enim jam proprio deficit, et tamen adhuc transitoria concupiscere non desistit, jamque a pristino robore lassata, pene ab ipso quem diligit mundo repellitur, et tamen adhuc annisu improbo obtinere temporalia conatur. Agere jam perversa non sufficit, sed tamen cogitare vel quae non agit nequaquam desistit. Recte ergo non solum sterilis, sed etiam non pariens dicitur, quae suo sensu, ut diximus, ad bonae cogitationis prolem, nec cum infirmata fuerit, fetaturpraedicantibus potest. Unusquisque enim praedicator erroris, dum plebem extra unitatem Ecclesiae positam docet, profecto sterilem, et eam quae parere non valet, pascit, quia et ei usum sui laboris impendit, quae spiritales fructus nequaquam non facit, quia videlicet sanctae universali Ecclesiae, cujus vir adversa mortis pertulit, vivere ac deservire contemnit. Viduae
Abbreviated transcription (Latin):
culpam recurrit: ut ex iniusticie .in.¬
co sterilis. nisi caro nominat᷑: Que dũ
sola presencia appetit. bonas gignere
cogitaciones nescit Quȩ autẽ uidua
nisi anima nuncupat᷑: quã quia sibi
conditor contungere uoluit: ad thala.¬
mum uteri tarnalis uenit. psalmis.¬
ta attestante quiait Et ipse tãqͣm
sponsus procedens de thalamo suo
Que recte uidua dicit᷑. quia etus im
proea mortem ꝑtulit. et nunc incel
penetralibus ab eius oculis occultus.
benefacere negligit. qui carnis desi¬
diis seruiens: curã anime auii uitãq
contempnit Tota nam̃q intenei¬
one om̃iq studio cogitat. quam sine
ullis necessitatibus caro moritura
subsistat Et curare anime uitã des.¬
picit. quȩ uel imorte uł i beatitus
proculdubio inꝑpetuum uiuit: Ras
autẽ cum diceret᷑ pauit sterilem. plꝰ¬
tinus adungit᷑ et que non parit.
Quasdam namq ex sacra historiale
autẽ non solum sterilis. sed etiã qus¬

Expanded text:
culpam recurrit, ut ex injustitiae imculpam recurrit, ut ex injustitiae imco sterilis, nisi caro nominatur? Quae dum sola praesentia appetit, bonas gignere cogitationes nescit. Quae autem vidua, nisi anima nuncupatur? Quam quia sibi conditor conjungere voluit, ad thalamum uteri carnalis venit, Psalmista attestante, qui ait: Et ipse tanquam sponsus, procedens de thalamo suo . Quae recte vidua dicitur, quia ejus vir pro ea mortem pertulit, et nunc in coeli penetralibus ab ejus oculis occultus, benefacere negligit, quia carnis desideriis serviens, curam animae vitamque contemnit. Tota namque intentione omnique studio cogitat, quam sine ullis necessitatibus caro moritura subsistat, et curare animae vitam despicit, quae vel in morte vel in beatitudine procul dubio in perpetuum vivit. Recte autem cum diceretur: Pavit sterilem, protinus adjungitur: Et quae non parit. Quasdam namque ex sacra historia feautem non solum sterilis, sed etiam qu
Abbreviated transcription (Latin):
norat Qui qm̃ in eius recordacionẽ
non ueniunt: quasi infructuosum
lignum ex eius iudicio conteruntur
Terra quippe eos temporali sũptu alu¬
it. p̃dicacionis. desuꝑ pluua infudit.
sed quia eoꝵ uita nequaqͣm fructum
boni oꝑis protulit: iratus hanc agri.¬
cola abscidit. ut iuxta uerĩtatis sentẽ¬
ciã locũ non occupet: quẽ tenere aliuᷤ
ad fructum ualet Dehoc in fructuo¬
so ligno ꝑ ioħem dicit᷑ Iãm eni̾ securiᷤ
adradicẽ arboꝵ posita ẽ Omĩs gͦ arbor
que non facit fructũ bonũ excidetur¬
et in ignem mutet᷑ Hoc autẽ loco ut
eterna reprobi fupplicia designentur.
nequaꝗͣ lignũ dicitur abscidi sed cont̾i.
quia uidelicet reprobos mors quidẽ car¬
nis abseidit: sed pena subsequens con.¬
terit Quasi enim hic incidit᷑. cũ ap̃sen.¬
ti uita separatur Sed ingehenna cõ.¬
teritur: cum ꝑpetua dãpnacione cru¬
ciatur Uir autẽ sc̃s quia districtam
ꝑuersi penam protulit. protinus ad

Expanded text:
niam in ejus recordationem non veniunt, quasi infructuosum lignum ex cujus judicio conteruntur. Terra quippe eos temporali sumptu aluit, praedicationis desuper pluvia infudit. Sed quia eorum vita nequaquam fructum boni operis protulit, iratus hanc agricola abscidit, ut juxta Veritatis sententiam locum non occupet quem tenere alius ad fructum valet . De hoc infructuoso ligno per Joannem dicitur: Jam securis ad radicem arboris posita est. Omnis ergo arbor, quae non facit fructum bonum, excideturet in ignem mittetur . Hoc autem loco, ut aeterna reprobi supplicia designentur, nequaquam lignum dicitur abscidi, sed conteri, quia videlicet reprobos mors quidem carnis abscindit, sed poena subsequens conterit. Quasi enim hic inciditur, cum a praesenti vita separatur. Sed in gehenna conteritur, cum perpetua damnatione cruciatur. Vir autem sanctus, quia districtam perversi poenam protulit, protinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
claratin: Quia cum iniusti deficiunt.
exipsa sua aristarum contricione agt̃.
ut grana appareant quȩ latebant: Cuq
ariste frangunt᷑: granoꝵ candor osten.¬
ditur: quia miqitis insupplicia et̾na ea¬
dentibus: scõꝵ iusticia quanta ueritati
candeat demonstrat᷑ Unde recte quoq
ꝑ ioħem dicit᷑ Cuius uentilabrum ĩma.¬
nu sua. et ꝑmundabit aream suam
Et tricicum quidẽ recondet in horreũ.
paleas autẽ conbur&e igni m extingil¬
bili Beatus igit᷑ iob prauoꝵ elacio
quanta animaduersione frangatur
aspiciat. eosq aristis ꝑeuntibus con:¬
parans: dicat Sicut sũmitates spicari
conterent᷑. quia nimirũ rigiditas suꝑ.¬
boꝵ triture ultime fortitudine fral

Expanded text:
claratur, quia cum injusti deficiunt, claratur, quia cum injusti deficiunt, ex hac ipsa aristarum contritione agitur ut grana appareant quae latebant. Cumque aristae franguntur, granorum candor ostenditur, quia iniquis in supplicia aeterna cadentibus, sanctorum justitia quanta veritate candeat demonstratur. Unde recte quoque per Joannem dicitur: Cujus ventilabrum in manu sua est, et permundabit aream suam; et triticum quidem recondet in horreo suo, paleas autem comburet igni inexstinguibili . Beatus igitur Job pravorum elatio quanta animadversione frangatur aspiciat, eosque aristis pereuntibus comparans dicat: Sicut spicarum summitates conterentur, quia nimirum rigiditas superborum triturae ultimae fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
crescendo paulisꝑ ase hirsute et rigide
dsunguntur Sic nimirũ. sic ad huius
mundi głam praui diuites surgunt:
Hature enim sue comunione comunc.¬
Alius quippe alium despicit. et alter
i altum mindie fascibus ignescit:. Qui
gͥ extumore mentis acaritatis unitan
se separant. quasi aristarũ more contra
se rigidi stant Quid gͦ prauos hitius
mundi diuites dixerim. nisi aristas qͥs¬
tra se suꝑbiunt. sed bonoꝵ uitam una.¬
nimiter affligunt: aduersum se quidẽ
diuisi sunt. sed tamen concordit᷑. grana
de orsum premunt: Hunc igit᷑ ariste
ad alta prosiliunt: grana latent. quia
et reproboꝵ potencia emmet: et elector
gła non apparet Illi se honoꝵ fascibus
ostendunt. isti inhumilitate se deprimuĩt:
Sed triture tempus adueniet. quod et
aristarum rigiditatẽ frangat: et solida
grana non conterat Tunc quippe suꝑ¬
bia iniquoꝵ cõminuit᷑. tunc electoꝵ
uita quanta integritate fulgeat de.¬

Expanded text:
crescendo paulisper, a se hirsutae et rigidae crescendo paulisper, a se hirsutae et rigidae disjunguntur. 540 Sic nimirum sic ad hujus mundi gloriam pravi divites surgunt. Naturae enim sibi communione conjuncviduntur. Alius quippe alium despicit, et alter in alterum invidiae facibus ignescit. Qui go ex tumore mentis a charitatis unitate se separant, quasi aristarum more contse rigidi stant. Quid igitur pravos hujus mundi divites dixerim, nisi aristas quastra se superbiunt, sed honorum vitam unanimiter affligunt, adversum se quidem divisi sunt, sed tamen concorditer grana deorsum premunt. Nunc igitur aristae ad alta prosiliunt, grana latent, quoniam et reproborum potentia eminet, et electorum gloria non apparet: illi se honorum fastibus ostendunt, isti in humilitate se deprimunt; sed triturae tempus adveniet, quod et aristarum rigiditatem grana non conterat. Tunc quippe superbia iniquorum comminuitur, tunc electorum vita quanta integritate fulgeat de
Abbreviated transcription (Latin):
et terra transibunt. uerba autẽ mea
non transibunt: hinc ad ioħem angłica
uoce ꝑhibetur Erit celum nouu̾ et ter.¬
ra noua Que quidẽ non alia conden¬¬
da funt: sed hec ipsa renouantur: Celũ
igit᷑ et terra et transit et erit: quia et
ab ea quam nunc habet specie ꝑignem
tergit᷑. et tam̃ insua semꝑ natura ser.¬
uatur Unde ꝑpsalmistam dicit᷑ Mu.¬
tabis ea et mutabuntur: Quam quidẽ
ultimã comutacionẽ suam ipsis nobis
nune uicissitudinibus nunciant. quibꝰ
nrĩs usibus indesinent᷑ alt̾nant: Nam
terra asua specie hiemali ariditate de¬
ficit. uernali humore uiridescit: Celum
cotidie caligine noctis obducitur. et
diurna claritate renouat᷑. Hinc gͦ hinc
fidelis quisq colligat et interire hec et
tam̃ ꝑ innouacionẽ refici. que constat
nunc assidue uelut exdefectu reparari:
animuersione deficiant innotescit:
quippe summitates ariste sunt. Ariste
autẽ coniuncte inspica prodeunt. sed

Expanded text:
et terra transibunt, verba autem mea et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Hinc ad Joannem angelica voce dicitur: Erit coelum novum, et terra nova. Quae quidem non alia condenda sunt, sed haec ipsa renovantur. Coelum igitur et terra transit, et erit: quoniam ab ea quam nunc habet specie per ignem tergitur, et tamen in sua semper natura servatur. Unde per Psalmistam dicitur: Mutabis ea et mutabuntur . Quam quidem ultimam commutationem suam ipsis nobis nunc vicissitnostris usibus indesinenter alternant. Nam terra a sua specie hiemali ariditate deficit, vernali humore viridescit. Coelum quotidie caligine noctis obducitur, et diurna claritate renovatur. Hinc ergo hinc fidelis quisque colligat et interire haec, et tamen per innovationem refici, quae constat nunc assidue velut ex defectu reparari animadversione deficiant innotescit, quippe summitates, aristae sunt. Aristae autem conjunctae in spica prodeunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
et non subsistent: Dequibus adhuc sub.¬
placionis debet. ut ex paucis ad mul¬
ta: ex multis ad omĩa consid̾anda ra¬
piatur. quatinus gradatun ducta pro¬
ficiat. et transitoria omĩa conprehen
prauoꝵ głam defectũq discuteret:
ad cuncta protinus mentis occulum
tetendit dicens: humiliabuntur sic̃
omĩa. et auferent᷑ Omĩa profecto
terrena Acsi aꝑte dicat Stare ullo
modo nequeunt. quia ipsa quoq fugi.¬
unt quibus innitunt᷑ Dũq tempora.¬
lia diligunt: cum his ex tpr̃is uolubi¬
litate ꝑcurrunt Sed queri potest.
cum ꝑsalomonẽ dicitur: generacio
p̾terit et generacio aduenit. terra
uͦ in et̾num stat: cur beatus iob omĩa
ialiter maneant: distingamus Utraq nãq
hec: ꝑeam quam nunc habent imaginẽ
transient. sed tamen ꝑessenciam sine
fine subsistent: Hinc namq ꝑ paulum
dicitur Pret̾it enim figura huiusmundi:
hinc ꝑsemet. ipsam ueritas dicit Celum

Expanded text:
et non subsistent. De quibus adhuc subet non subsistent. De quibus adhuc subplationis debet, ut ex paucis ad multa, ad omnia consideranda rapiatur, quatenus gradatim educta proficiat, et transitoria omnia dijudicanpravorum gloriam defectumque discuteret, ad cuncta protinus mentis oculum tetendit, dicens: Humiliabuntur sicut omnia, et auferentur. Omnia profecto terrena. Ac si aperte dicat: Stare ullo modo nequeunt, quia ipsa quoque fugiunt quibus innituntur; dumque temporalia diligunt, cum his ex temporis volubilitate percurrunt. Sed quaeri potest cum per Salomonem dicitur: Generatio praeterit, et gevero in aeternum stat, cur beatus Joannes coranseant vel qualiter maneant distinguamus. Utraque namque haec per eam quam nunc habent imaginem transeunt, sed tamen per essentiam sine fine subsistunt. Hinc namque per Paulum dicitur: Praeterit enim figura hujus mundi . Hinc per semetipsam Veritas dicit: Coelum