comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lucubri totus. totã stur ⁊ iactatur ⁊ ppło. Illa moritur ad qͥetẽ. hic
uiuit ad penam Et cerce omisiĩ anxia parentũ uota. cuingignũt ꝑiculo¬
los ordiuos. sobolos cum produtunt. cum nutriũt mestos labores. ⁊ iuges
ꝑenas cꝯferũt. Egrorantes peiores mortis diem pignora cum procedunt.
Heu me cur canta fin nesciũt cur ista non sentiũt. cur uicẽ redd̾e ꝑen¬
parentes. repensabit parentib parens oĩm d̾s. Sedad ꝓposita redea es. a ue
mtait quidam archispuagogus noie i aitꝰ. ⁊ uidens eum procidit añ pedos eᷤ
tdepcabatur eũ mltũ dicens. Filia m̃a in extremis ẽ. s ueni ⁊ imꝑone manũ
tuamsuꝑ eam ⁊ salua sit. Quod supplicatt̃e flebłi extrema filie sic lam̾tat
Qd̾ remidiũ largitoris sic postulat desꝑatũ sat̃ probat ⁊ demonstrat astc̃m.
Uuide est ꝙ cure ordinẽ sic reqͥrit. Heni impone manũ tuã suꝑ eam. Egrotꝰ

Expanded text:
et lugubris totus, toto fertur et jactatur in populo; illa moritur ad quietem, hic et lugubris totus, toto fertur et jactatur in populo; illa moritur ad quietem, hic vivit ad poenam. Et certe omisimus anxia parentum vota cum gignunt: periculosos ordines sobolem cum producunt, cum nutriunt, moestos labores et juges poenas cum fuerint aegrotantes: pejor est mortis dies pignora cum praecedunt. Heu me! cur tanta filii nesciunt? cur ista non sentiunt? cur vicem parentibus redentes impenderint, repensabit parentibus parens omnium Deus. Sed ad proposita redeamus. Venit autem quidam archisynagogus, nomine Jairus, et videns deprecabatur eum multum, dicens: Filia mea in extremis est; veni, et impone manum tuam super eam, ut salva sit. Quod supplicatione flebili extrema filiae sic lamentatur, quo remedium languoris sic postulat, desperatum satis probat et demonstrat affectum; unde est quod curae ordinem sic deposcit: Veni, impone manum tuam super eam. Aegrotus
Abbreviated transcription (Latin):
U dituri estis hodie fr̃es. ⁊ sc̃o euͣngłista archilyuagogo cꝰ filia¬
synagoge ꝓlabitur ⁊ proruit principatꝰ ⁊ eũ duplici modo d̾m̃
⁊ dñm confitetur cũ adorat pro legis imꝑio dicentis. Dñm d̾m tuũ ado¬
ubis. Et redditorem uite indicat. cum sałt filie morientis implorat. Ue¬
uit ait ad eum quidam archisynagogꝰ noĩe iairus. ⁊ uidens eum procid̾
añ pedes eius. ⁊ dep̾cabatur eum młtũ dicens. Filia mea in extremis est.
s ueni impone manũ tuam suꝑ eam ⁊ salua sit ⁊ uiuat. Anteꝙͣ Ano e¬
ungłici sensus aꝑiat sacmentum. libr in hoc loco paululũ parentũ ꝓdẽ
passiones. quas sumũt ⁊ ꝑferunt. de affcĩb ⁊ amore filioꝵ Circũstante fa¬
nilia int̾ tenera ⁊ blanda obsequia ꝓpinquoꝵ. molli filie decũbit ĩ lectu¬
lo pr̃ ꝓnus. sicca iacet ⁊ u̾sat᷑ in t̾ra. Illa deficit corꝑe hic mente ⁊ aui¬
mo contabescit. Illa secretas languoris sui sustiu passiones. hic fetidus

Expanded text:
udituri estis hodie, fratres, et, sancto evangelista Marco Synagogae prolabitur et proruit principatus, et eum duplici modo Deum et Dominum confitetur, cum adoret pro legis imperio sic dicentis: Dominum Deum tuum adorabis et redditorem vitae indicat, cum salutem filiae morientis implorat. Venit, ait, ad eum quidam archisynagogus nomine Jairus: et videns eum, procidit ante pedes ejus, et deprecabatur eum multum d; veni, impone manum tuam super eam, ut salva sit et vivat . Antequam sermo evangelici sensus aperiat sacramentum, libet in hoc loco paululum parentum prodere passiones, quas sumunt et proferunt de affectibus et amore filiorum. Circumstante familia inter tenera et blanda obsequia propinquorum, molli filia decumbit in lectulo: pater pronus sicca jacet et versatur in terra; illa deficit corpore, hic mente et animo contabescit; illa secretas languoris sui sustinet passiones, hic foedus
Abbreviated transcription (Latin):
qr iuuẽat ĩuidia nͥ quos disiũxerat disciplina: Hinc iam fua ꝑdit
iura ⁊ elus. i ũxit disiũg̾e consuetos. Iudei postponi moysen dño ñ fe¬
rebant. discipłi iob̾is xp̃m nolebant ioh̾i ullatenꝰ añfr̾i. Sic ĩ xp̃m fre¬
tate ieuiniũ. Ieuimũ nõ ieuiantem respicit s iuibentem. Et qd̾ uol
ieiumi fructus est. qui ieuimũ ieuinatis ĩuitũ: Ieiuniũ ẽ singłaris
scĩtatis aratrum. colit corda. eradicat crimĩa. euellit delicta. uitia
sb̾ruit. caritatem serit. copiam nutrit. parat ĩnocentie messem. Disci¬
plĩ gͦ xp̃i ĩ tota sc̃ĩtatis segete constitati. ⁊ uirtutũ mampłos colligẽtes.
apparante pane iam noui fructꝰ. ĩueterata non possũt ieiunia ieuina¬
re. que lattant᷑ u̾bis. pallore ꝓponũtur. uenditant᷑ defcũ. placent hũani ᷤᷤ

Expanded text:
idia, quos disjunxerat disciplina. Hic jam sua perdit jura zelus, junxit disjungere consuetus. Judaei postponi Moysen Domino non ferebant, discipuli Joannis Christum nolebant Joanni ullatenus anteferri: sic in Christum fretate, jejunium; jejunium non jejunantem respicit, sed lubentem. Et quis vobis jejunii fructus est, qui jejunium jejunatis invitum? Jejunium est singulare sanctitatis aratrum, colit corda, eradicat crimina, evellit delicta, vitia subruit, charitatem serit, copiam nutrit, parat innocentiae messem. Discipuli ergo Christi in tota sanctitatis segete constituti, et virtutum manipulos colligentes, habentes panem jam novi fructus, inveterata non possunt jejunia jejunare. Quae jactantur verbis, pallore proponuntur, venditantur defectu, placent humanis
Abbreviated transcription (Latin):
lit põcm mundi Texebatur aut̃ regiũ uestimentum. qd̾ in purpureũ
fulgarem cruor tingeret passionis. Merito gͦ xp̃c hunc pãnũ rudem
iudaice uetustati ꝓhibebat ĩmitti nepeior scissura fieret. si uidaicam
nouũ mitti in unos uet̾es. Aliocͥi rũpunt̾ utres ⁊ uinũ funditur
⁊ utres ꝑibunt S uinũ nouũ mutũt in utres nouos ⁊ ambo cõẜ
uantur. Utres ueteres iudõs uocat. nouos utres nũcupat xͥanos.
qr sic̃ utres pelliũ ab oĩ sqͣlore purgantur ⁊ pigm̃tis liuiũtur odora-¬
tis. ut saporem uini possint ĩuiolabłe̾m custodire. ita ieiumis corꝑa
hũana ab om̃i carnaliũ delictoꝵ sqͣlore purgantur ⁊ fiũt utres di

Expanded text:
llit peccata mundi . Texebatur autem regium vestimentum, quod in purpureum llit peccata mundi . Texebatur autem regium vestimentum, quod in purpureum fulgorem cruor tingeret passionis. Merito ergo Christus hunc pannum rudem Judaicae vetustati prohibebat immitti, ne pejor scissura fieret, si Judaicam vinum novum in utres veteres, alioquin rumpunt utres; et vinum effunditur, et utreervantur. Utres veteres Judaeos vocat; novos utres nuncupat Christianos: quia sicut utres pellium ab omni squalore purgantur, et pigmentis liniuntur odoratis, ut saporem vini possint inviolabilem custodire, ita jejuniis corpora humana ab omni carnalium delictorum squalore purgantur, et fiu
Abbreviated transcription (Latin):
cius. sponsi. Cõuenienter gͦ discipłi ioh̾is magr̃i sui uoce r̾ndit. ut uł
illi crederent ⁊ cogerent tꝑ̃a sponsi leta. tͥsticias intrare ieiunii. qr qui
q̃rit sponsam ieiunia seponit. relinquit austera. totũ se dat gaudi¬
is. epuł indulg. Totꝰ blandus. totꝰ amabił. totꝰ festiuꝰ incedit.
tt̃ eccłiam desponsabat. indulgebat se mensis. cõuiuantib
non negabat. humanũ. cõmunẽ. blandũ se pia caritate
reddebat. donec dĩs hũana cõiũgeret. ⁊ fac̾e̾t de terrena societate
celeste consortiũ. Adiecit dñs dicens. Nemo mittit cõmistaram pãni
rudis ĩ uestimentũ uetꝰ. Anciq legis suꝑlectilẽ dic̃ iudaicis studiis
aitritam. corruptam sensib. sectis sassam. ĩ puris actib obsoletã. Pã¬
nũ rudem euͣngłii nũcupat indumentum. S audis pãm̃. nõ scissure
ꝑtem. s principiũ texture. Tunc enĩ pͥmũ regał indumenti tela. de
xp̃i uelłe cexebatur. de uellere quod dabat agnus. agnus dĩ qui to¬

Expanded text:
voce respondit, ut vel illi crederent et non cogerent tempora sponsi laeta tristis intrare jejunii: quia qui quaerit sponsam jejunia seponit, relinquit austera, totum se dat gaudiis, epuiis indulget, totus blandus, totus amabilis, totus festivus incedit, go qui tunc Ecclesiam desponsabat, indulgebat se mensis, convivantibus se non negabat, humanum, comem, blandum se pia charitate reddebat, donec divinis humana conjungeret, et faceret de terrena societate coeleste consortium. Adjecit Dominus dicens: Nemo immittit commissuram panni rudis in vestimentum vetattritam, corruptis sensibus, sectis scissam, impuris actibus obsoletam. Pannum rudem Evangelii nuncupat indumentum. Sed audi pannum non scissurae partem, sed principium texturae. Tunc enim primum regalis indumenti tela de Christi vellere texebatur, de vellere quod dabat Agnus. Agnus Dei qui to
Abbreviated transcription (Latin):
ut putabat incognita. que plenã sui ded̾at notionẽ. Dum erubescit uul¬
nus dum intali cura ip̃m ueret᷑ ⁊ d̾m. fid̾i sue młr nõ ꝑua nubila susti¬
nebat. ⁊ mentis sue lucẽ confusionũ nubilis ip̃a calcabat. Uox gͦ ĩqͥrẽtis
dm̃ uelud flatus salutaris fugauit nubes. disꝑsit nebulas illustrauit
fidos. ⁊ illã q̃ noctis iatebat in tenebris ip̃o sole reddidit dariorem. Aut
muor est ista sole que toto orbe radiat q̃ toto eccłie fulget ⁊ resplẽdet
in cetu᷑ sis c̃didisset ĩuisa data uenia eluserat mediõ non ꝓbarat¬
⁊ sibi quod consetuta fuerat ascͥbere potuit nõ sanã: q secura rapiusse
de fmbria curantis credid̾at non de sensu. Aut quid illius es̃ credid̾at
cułꝰ ise ũtutẽ senserat. uoto tũ iudicabat extumeũ quedat ⁊ dia m̃¬

Expanded text:
ut putabat, incognita, quae plenam sui dederat notionem. Dum erubescit vulut putabat, incognita, quae plenam sui dederat notionem. Dum erubescit vulnus, dum in tali cura ipsum veretur ut Deum, fidei suae mulier non parva nubila sustinebat, et mentis suae lumine confusionum nebulis ipsa caligabat. Vox ergo inquirentis Domini, velut flatus salutaris, fugavit nubes, dispersit nebulas, illustravit fidem, et illam quae noctis latebat in tenebris ipso sole reddidit clariorem. Aut minor est ista sole, quae toto orbe radiat, quae toto Ecclesiae fulget et resplendet in coetu? si sic rediisset invisa, date veniam, eluserat medicum, non probarat; et sibi quod consecuta fuerat, ascribere potuit, non sananti; quae se curam rapuisse de fimbria curantis crediderat, non de sensu: aut quid illius esse crediderat, cujus in se virtutem senserat, voto tamen judicabat extraneum? Quae uti
Abbreviated transcription (Latin):
sterget uulnera hũana. non despicit n horret languores hominũ s depel¬
lit. nec detestatur ĩmũdicias humani corꝑis s emundat. qr c̾ature sue
tur. Exisse uͥtutẽ de se sentit. ad quam exierat uescit. quid p̾stit̾at nouit
cui p̃strt̾it ignorat. de ꝑsodã dubitat qui certus est de salute collata: u̾m
non ignorantis errore s maiestate dñs hic scientis ⁊ p̾scientis int̾rogat.
dũ calit̾ q̃rendo cunctis ignorantib solus aꝑit quod latebat. Int̾pella¬
t̾rem tacitam ⁊ suggerentẽ cogitatõnib solis. ac post t̾gum uͥtutis sue cõ¬
suis ad herentẽ. nõ ut discussor nesciꝰ s ut p̃scius inquisitor producit ĩ me¬
dio suisqsi fac̃ astare conspectib uͭ que sibi portarat salutẽ. om̃ub reporta¬
ret ad fidem. ⁊ q̃ uͥcutẽ probarat agnosceret maiestatem. nec rediret

Expanded text:
stergit vulnera humana, non despicit; neque horret languores hominum, sed depelstergit vulnera humana, non despicit; neque horret languores hominum, sed depellit; nec detestatur immunditias humani corporis, sed emendat: quia creaturae suae tur: exiisse virtutem de se sentit, ad quam exierat nescit? quod praestiterat novit, cui praestiterit ignorat? de persona dubitat, qui certus est de salute collata? Verum non ignorantis errore, sed majestate Dominus hic scientis et praescientis interrogdum taliter quaerendo cunctis ignorantibus solus aperit quod latebat. Interpellatricem tacitam, et suggerentem cogitationibus solis, ac post tergum virtutis suae consiliis adhaerentem, non ut discussor nescius, sed ut praescius inquisitor producit in medium, suisque facit astare conspectibus, ut quae sibi portarat salutem, omnibus reportaret et fidem; et quae virtutem probarat, agnosceret majestatem; nec rediret,
Abbreviated transcription (Latin):
taccedat ad curam. Econtra młri dñs non qͥsitꝰ occ̾rit pͥceriens ac̃onem
saluitis ingessit tacens. causam tacentis agnouit. eccłtũ uiatnus ⁊̃ celãtis
asperit. Int̃ d̾m̃ ⁊ mulierẽ furtiue salutisagit᷑ tam grande co m¬
dił ⁊ dñ puiblica peticio uam fac̃ rogatõ m ndei cogitatõ diuiiũ pe¬
netuit ⁊ ꝑuenit ad secretũ. felix mulier que in tanta multitudie. sis ẽ sola
cum tp̃o ut sola sit conscia ⁊ falutis reddite ⁊ s u̾tutis excelse. Beata qͥ salem
reperit accessum. cui nlłs possit obsistere. beata que tali uia ad suũ pͥapu¬
it tirrepsit auctorem. que antatx de iuilne suo confunde̾tur ab hoĩe. care¬
ret ip̃ius uuln̾is feditate sciens abi apud hõies ⁊ ⁊ ꝑ hoĩes int̾dusũ totiꝰ
adicũ sanitatis. qui horrere mag̾ qn cunre uulnera concuerũt. D ab¬

Expanded text:
et accedat ad curam; e contra mulieri Dominus non quaesitus occurrit, praeteriens, occasionem et accedat ad curam; e contra mulieri Dominus non quaesitus occurrit, praeteriens, occasionem salutis ingessit, tacens causam tacentis agnovit, occultum vulnus etiam celantis aspexit. Inter Dominum et mulierem furtivae salutis agitur tam grande commercium: et dum publica petitione viam facit rogatus, fidei cogitatio divinum penetrat, et pervenit ad secretum. Felix mulier, quae in tanta multitudine est sola cum Christo, ut sola sit conscia et salutis redditae, et virtutis excelsae! Beata, quae talem reperit accessum, cui nullus possit obsistere! Beata, quae tali via ad suum proripuit et irrepsit auctorem; quae antequam de vulnere suo confunderetur ab homine, careret ipsius vulneris foeditate, sciens sibi apud homines et per homines interclusum totius aditum sanitatis, qui horrere magis quam curare vulnera consueverunt! Deus ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcuramꝰ. Que ẽ ista quẽ̾ genuinus sanguis nat᷑ał debilitas. origniał mor¬
b ad cãs mortis ad letale uuluꝰ. ad fedi ianguoris addut̾ angustias. ⁊ quã
sic sor didauit uiciis. Redauit cͥminib. sccretis uuln̾ib sauciauit. ut eamarꝰ
curare nõ solum uidẽ ocłos. non solũ honestas pateret᷑. non p̃ualeret lex ip̃a¬
t̃dere mũdare. ĩmo quã lox iusserat arceri templo. ꝓ hib̾i sc̃ĩs. sacris om̃ib
abstim ⁊ quã sic dix̾at ĩ nũdam. ut qͥcqͥd tetigiss hr̃etur ĩmũdum. Ista est
frẽs ista ẽ ecc̃a. que primo hoĩs uuln̾ata poõo toto fluebat sangũie. tota
łrecundie debitoris ẽ mox promissa dissoluere. nec eodem . iiiͦ.¬
creditoris aĩm. aut deludere moris aut longa expectatõe suspendere.
smõis nr̃i mbuitate discede̾. maluimꝰ dunidiare tunctatũ. ue ñ rec̃aret᷑ cm̃.
Gausam tefert insinuat dolorem. mouet prestantis effc̃. ĩperrat ut peit

Expanded text:
ramus. Quae est ista quam sic genuinus sanguis, naturalis debilitas, originalis morbus, ad causas mortis, ad lethale vulnus, ad foedi languoris adduxit angustias? et quam sic sordidavit vitiis, foedavit criminibus, secretis vulneribus sauciavit, ut eam ars curare, non solum videre oculus, non solum honestas pateretur, non praevaleret lex ipsa mundare, immo quam lex jusserat arceri templo, prohiberi sacris, sanctis omnibus abstinere: et quam sic dixerat immundam, ut quidquid tetigisset, haberetur immundum. Ista est, fratres, ista est Ecclesia, quae primi hominis vulnerata peccato, tota fluebat sanguine, tota recundi debitoris est mox promissa dissolvere, nec creditoris animum, aut deludere moris, aut longa exspectatione suspendere. sermonis nostri brevitate discederet, maluimus dimidiare tractatum, ne non recrearetur causam refert, insinuat dolorem, movet praestantis affectum, imperat ut properet
Abbreviated transcription (Latin):
opuis suã ut despio̾et oꝑa pec̃oꝵ. uidit illum de ut ille uideret d̾mm uidit
illum xp̃c. ut ille pecimie latebras ampliꝰ non uideret. uidit illum xp̃c
sedentẽ qr pressus cupiditate pondis surg̾e non ualebat Erc̃eo det̾uisĩ¬
theioneũ sedebat ꝓublicamis iste qm̃ paraliticꝰ de quo añ dixinꝰ iacebat
ĩ lecto quia ille carnis patiebatur ꝑalisim iste mentis. In illo compago
sucnit turbata menbroꝵ in isto totus ordo sensuũ fuerat dissipatus
Ille iacebat captus carue. sedebat corꝑe ⁊ aĩo iste captuuis. iIlle dolorib sub¬
cumbebat ĩuitus. iste uicus uoluntarius seriuebat. Ille sibi ĩnocens aua¬
ricie uidebatur in cͥmiue. ifte se coguoscebat int̾ ułnera pccoꝵ. Ille lucͦ¬
rum cumulabat pc̃ca. iste doloꝵ gemitib poc̃a delebat. Merito gͦ ꝑaliti
co dr̃. Confide fili. dimittuntur tͥ poẽa tua. qui compensarat pcca dolo¬

Expanded text:
s suum, ut despiceret opera peccatorum. Vidit illum Deus, ut ille videret Deum. Vidit illum Christus, ut ille pecuniae latebras amplius non videret. Vidit illum christus sedentem, quia pressus cupiditatis pondere, surgere non valebat. Fratres, deterius sedebat in telonio publicanus iste, quam paralyticus, de quo ante diximus, jacebat in lecto. Quia ille carnis patiebatur paralysim, iste mentis; in illo fuerat compago turbata membrorum, in isto totus ordo fuerat sensuum dissipatus; ille jacebat captus carne, sedebat corpore et animo iste captivus; ille doloribus succumbebat invitus, iste vitiis voluntarius serviebat; iste sibi innocens avaritiae videbatur in crimine, ille se cognoscebat inter vulnera peccatorem; iste lucrorum cumulabat peccata, ille dolorum gemitibus peccata delebat. Merito igitur paralytico dicitur, Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua , quia compensarat delicta dolo
Abbreviated transcription (Latin):
hec pħs detestatur ⁊ arguit. qui prandiũ dñicũ putat non uͥtutis esse
ñ gr̃e colestis. Si sic se uid qui d̾m ñ uid. quis argunit medicũ iact̃¬

Expanded text:
hoc Pharisaeus detestatur et arguit, qui prandium Dominicum putat non virtutis esse,hoc Pharisaeus detestatur et arguit, qui prandium Dominicum putat non virtutis esse,non gratiae coelestis. Sic, sic se videt, qui Deum non videt. Quis arguit medicum jacen
Abbreviated transcription (Latin):
ubi habundauit pc̃cmi suꝑhũndauit ⁊ grã. Sił ut publicanꝰ gentił
ppli tipum ceneat. ꝑaliticus e uidaici pplĩ sit sigura. Qui hodie que ma¬
leualitudĩs tenetur in lecto ut nͥ portatus fu̾it fide gentiũ. oblatus
trie uõ pt̃ ꝑuenire. Et discumbente eo in domo. ecce inquit publica
ni ⁊ poc̃ores ueniebant. ⁊ discumbebant cum eo ⁊ discipłis enis. Uidẽtes
ã pharisei dicebant discipłis eius. or̃ cum publicanis ⁊ pec̃orib ma¬
gist̾ ur̃ inanducat. Arguit᷑ ds̃ qr inclinat hõi. qr cõiacet poc̃ori. quare
fac̾e̾t secũ cõuiu̾e morituros. Iacuit resurrectõ. ut de sepulcris surg̾ent
qui iacebant. Decubuit indulgentia. ut pcc̃ores leuaret ad ueniam.
uenit ad hũanitatẽ diuinitas. ut ad diuinitatẽ ueniret hũanitas. ue¬
guentes medicꝰ. ut reficeret cõuescendo defessos. Inclinauit pastor bo¬
nus humeros suos. ut ouẽ ꝑdicam. salutares reportaret ad caulas. Sed

Expanded text:
m, superabundavit et gratia . Scimus ut Publicanus gentilis populi typum teneat, paralyticus Judaici populi sit figura, qui hodieque malae valetudinis tenetur in lecto, ut nisi portatus fuerit fide gentium, oblatus triae non potest pervenire. Et discumbente eo in domo, ecce veniebas ejus. Videntes autem Pharisaei dicebant discipulis ejus, Quare cum publicanis et peccatoribus magister vester manducat? Arguitur Deus, quia inclinat se homini, quare conjacet peccatori, quare faceret secum convivere morituros; jacuit Resurrectio, ut de sepulcris surgerent qui jacebant; decubuit indulgentia, ut peccatores levaret ad veniam; venit ad humanitatem divinitas, ut ad divinitatem veniret humanitas; guentes medicus, ut reficeret convescendo defessos; inclinavit pastor bonus humeros suos, ut ovem perditam salutares reportaret ad caulas. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ conspectu tuo uiuens: Omͣdiu sumꝰ ĩ mortali corꝑe ⁊ fiugilitas dñatur
ĩ nob̾. ⁊ si actu pcc̃a uincimꝰ. uinc̾e̾ pc̃ca cogitatõnũ ñ possumꝰ. ⁊ ĩiusticias
fugere. Qui si corꝑe possumꝰ euitare. ⁊ sic̃ scĩa mala deuĩcere possimuis
culpas negligentie. ignorantie pcc̃a q̃madmod̾ possumꝰ abolere:
Plurisee confitere pcc̃m. ut xp̃i uenire possis ad mensam. ut sit tͥ pa

Expanded text:
gilitas dominatur in nobis; et si actu peccata vincimus, vincere peccata cogitationum non possumus, et injustitias fugere: qui si corpore possumus evitare, et si conscientiam malam devincere valemus, culpas negligentiae, ignorantiae peccata quemadmodum possumus abolere? Pharisaee, confitere peccatum, ut Christi venire possis
Abbreviated transcription (Latin):
tus uotiua puenit mansionẽ. Pastor hinc adiũgit noctẽs dicbnͥe
tcotu sio tempꝰ denegat domiendi. nequa luꝑis suffragteate sop̃¬
no grassandi iñ gregẽ p̾beat᷑ occ̃o. Sio uiator sollers patnis no¬
ctis testus solis p̾uenit. ⁊ actũ diem prouidentiꝰ depueat aansoni.
No apͥħa sciens nõ die solo. d auocte tota clamabat qdidqa. Dĩ
Et si pro ẜiuis dñs uigłat. mirito pro scip̃is feruos ugilare sic iubet.
Precincti sunit inquit loͣmbi ur̃i. ⁊ luc̾ne arcentos in manib ur̃is¬

Expanded text:
tus votivam pervenit mansionem. Hinc pastor adjungit noctes diebus, et totum sibi tempus denegat dormiendi, ne qua lupis, suffragante somno, grassandi in gregem praebeatur occasio. Sic viator solers per auras noctis, aestus solis praevenit, aptumque diem providentius deputat mansioni. Hoc propheta sciens non die solo, sed de nocte tota clamabat ad Dominum: Et si pro servis dominus vigilat, merito pro seipsis servos vigilare sic jubet. Praecincti, inquit, sint lumbi
Abbreviated transcription (Latin):
spes mea. Diximꝰ pͥmũ genꝰ scandali. dicamꝰ scd̾m. qd̾ de hũma calli¬
ditate diximꝰ euenire. Scandalũ ppło ifrłitico balaam diuinator ob¬
iecit. qu̾ bellatares nõ cum fr̾atis uiris. s cũ puellis todo lenocinis
fucatis oocurrit. ut arma uert̾et in lusũ. tͥumphũ miutaret ĩ ĩ fa¬

Expanded text:
spes mea . Diximus primum genus scandali, dicamus et secspes mea . Diximus primum genus scandali, dicamus et secditate diximus evenire. Scandalum populo Israelitico Balaam divinator objecit , quando bellatoribus non cum ferratis viris, sed cum puellis toto lenocinio fucatis o
Abbreviated transcription (Latin):
sue głani. respondit ꝑ petrũ. sontͥ h& or̃ dñe. Uenenũ ꝙͣ. dulae sex¬
pentis. Aute facit mlitẽ regis sui nogare uictoriã. ẜuis ip̃e dñiũ ꝙͣ
negaret. Unde dñs ẜuũ post semittit. soidalũ ⁊ cuuptit auc̃tori.
dicendo ad petrũ. uade post me. Et diubło. Sathanas. scandalũ mͥ est.
Et uere post dñm uadit petrus. Nam ut scqͥret᷑ ad celũ. cruoẽ resupi¬
uꝰ asceudit. S ⁊ illũ scandalum tale quod fecit iudeis nõ lapidẽ fir¬
mandi uestigiis latũ. in totam sulcauit ⁊ asperauit offensam. ⁊ rociꝰ
fundam̃ti petram. u̾tit in scandalũ. ut eẽt misi̾s ad rumã. Eore pono
ĩ quit iu syon lapidẽ offensionis. ⁊ petrani scandali. Hinc ẽ ꝙ psalmi¬
sta anxia supplicatõe deposcit. Custodi me a laq̾o quẽ statuerũt mͥ.
⁊ ab scandar oꝑantiũ ũqͥtatẽ. Et qr transiliorat offrnisa. standalilui
incerat. alit̾ głatur. In petra exaltasti nie. ⁊ deduxisti mo qr ftũs es

Expanded text:
e. Venenum quam dulce serpentis: ante facit militem regis sui negare victoriam, servus ipse Dominum quam negaret. Unde Dominus servum post se mittit, scandalum remittit auctori: dicendo ad Petrum: Vade post me; et diabolo: Satanas, scandalum mihi es . Et vere post Dominum vadit Petrus, quia ut eum sequeretur ad coelum, crucem resupinus ascendit. Sed et illud est scandalum tale, quod fecit Judaeis. Nam lapidem firmandis vestigiis latum, in totam sulcavit, et exasperavit offensam, et totius fundamenti petram vertit in scandalum, ut esset miseris ad ruinam. Ecce pono, inquit, in Sion lapidem offensionis et petram scandali . Hinc est quod Psalmista anxia supplicatione deposcit: Custodi me a laqueo quem statuerunt mihi, et a scandalis operantium iniquitatem . Et quia transilierat offensam, scandalum vicerat, taliter gloriatur: In petra exaltasti me, et deduxisti me, quia factus es
Abbreviated transcription (Latin):
cem auaricie sic coq̃bant. sic alligabant uĩcłis cautõnũ. saccłoꝵ pond̾i¬
us sic p̃mebant. ut leuare ad ĩnocentiam se. ad iuisi. ciã sur¬
gere. ad uͥtutẽ progredi ñ ualeret. Unde ⁊ sedere eius erat
iam sb̾sedere non sedere. Hũc gͦ talẽ xͦ ad sua c̃ uocau̾it. cur eleg̾it ad dĩa.¬
stnnũ patefecit in tñtio oũo eĩ inflatas non laboraret hũana. qndo
unidebat ad xp̃m pecumam sic ualere ut daret fraudulento fidem uena¬
ligr̃m. cupiditatis magr̃o offc̃m largitatis. doctori fenoris magistium
scĩtatis. publicano scli. celeste secretum: Urebat uidentes ꝙ usura que
uastat t̾ram collebat᷑ ad &lum. ⁊ hanc quã detestant᷑ hoĩes. diunitas
aduocabat. Sic ã sensisse tc̃ uidentes aꝑit in ath̾s ip̃e cũ dic̃. qui didtn¬
rus uera de se. ñ potuit ħ tacere. Cum aͥ iħx discumberet in dom̃ eirs eade

Expanded text:
ce avaritiae sic coquebant, sic alligabant vinculis cautionum, sacculorum ponderice avaritiae sic coquebant, sic alligabant vinculis cautionum, sacculorum ponderibus sic premebant, ut levari ad innocentiam, ad justitiam surgere, ad virtutem progredi non valeret. Unde et sedere ejus erat jam subsidere, non sedere. Hunc ergo talem ad sua cur vocaverit Christus, stantium patefecit intentio. Quomodo enim infirmitas non laboraret humana, quando videbat apud Christum pecuniam sic valere, ut daret fraudulento fidem, venali gratiam, cupiditatis magistro officium largitatis, doctori fenoris magisterium sanctitatis, publicano saeculi coeleste secretum? Urebat videntes, quod usura quae vastat terram tollebatur ad coelum, et hanc quam detestantur homines Deitas advocabat. Sic autem sensisse tunc videntes aperit Matthaeus ipse, qui dicturus vera de se, non potuit haec tacere. Cum autem Jesus discumberet in domo, ecce veni
Abbreviated transcription (Latin):
gotiũ sua negociatõe ꝓponit. S dic̃ aͥd. qmͣ negocia questionẽ. quod ne¬
gociũ: Deus suscipit pauꝑes. s duntes non repsłit. Habentes suscipit.
tad se tͣtt non hñtes. Abraham diues. diues iob. dauid diues. Et quid
abͨlum beatiꝰ. quid forciꝰ iob quid dd̾ sauctiꝰ : siam ⁊ abraham post t̾cenos
merores. pias aĩas ⁊ reuolantes ad celũ. intra gremiũ sue consolatõis in¬
cludit. Et iob in ip̃is diuiciaꝵ machinis dyabłm tip̃e uiat. ⁊ nob̾ ĩcendi
euni reliquit exemplum. Abraham sic passedit diuicias ut eas sepe ⁊ o¬
blatas contẽpueret. ⁊ calcaret indultas. ⁊ sic dilig̾et possi dẽ duncias. ñ
diuitiis possideri. Habere eas ad largitacẽ miseris nõ ad cupiditatis
nicendiũ. S ad ħ̾ respondet᷑. Fuerũt sc̃is ĩocentes diuitie. ut postea d̾o
date non t̾pit̾ acqͥsite. Concesse ad usum uite. nõ ad mortis usurm. Ma¬
th̾m uł publicanũ diuitie sic cupiditatis publicabant magr̃m. ĩ forna¬

Expanded text:
Quod negotium? Deus suscipit pauperes, sed divites non repellit. Habens suscipit et ad se attrahit non habentes. Abraham dives , dives Job, David dives. Et quid Abraham beatius? Quid fortius Job? Quid David sanctius? Nam et Abraham post terrenos moerores pias animas et revolantes ad coelum in gremium suae consolationis includit. Et Job in ipsis divitiarum machinis diabolum et ipse vicit, et nobis vincendi eum reliquit exemplum. Abraham sic possedit divitias, ut eas saepe et oblatas contemneret et calcaret indultas ; et sic diligeret possidere divitias, non a divitiis possideri; habere eas ad largitatis materiam, non ad cupiditatis incendium. Sed ad haec respondetur, fuerunt sanctis innocentes divitae, utpote a Deo datae, non turpiter acquisitae; concessae ad usum vitae, non ad mortis usuram. Matthaeum vero publicanum divitiae, sic cupiditatis publicant magistrum, forna
Abbreviated transcription (Latin):
faciam uos piscatores hõim. Ut uitał esceiactu. ut hamo celestis uerbi.
de mortis gurgite aiãs ad mortẽ. lucem tollerent sempit̾nã. Captores
piscium.siuit piscatores hoĩm. De labare transeunt ad iaborẽ. qr labor
nescit lassesoere meditatus. Om̃ia que de usu ueniũt nõ fatigant. uͥ

Expanded text:
faciam vos fieri piscatores hominum ; ut vitalis escae jactu, ut hamo coelestis verbi, faciam vos fieri piscatores hominum ; ut vitalis escae jactu, ut hamo coelestis verbi, de mortis gurgite animas ad lucem tollerent sempiternam. Captores piscium fiunt hominum piscatores, de labore transeunt ad laborem, quia labor nescit lass
Abbreviated transcription (Latin):
aoũtutĩ otq̃ ⁊ pems sĩ elegit. Petrus i andreas. iacobus ⁊
ioheirgeruranitas cõbinata ĩmo congeminata
cenfolaco ꝯreduiles arte. suscuri iuta. Labore aõn anes. qͣ sidio
ungins. esuctio: n an ciꝑati uegiti honorib ĩiuriis dati. p̃sidio
retis solo piscium captii uictum uestitũq requirentes. Sed in istis
qnͣtum uilis mũdanꝰ uidebat aspectus. preciosas tm̃aiãs d̾i ĩtuitꝰ ct ui
debat. Enint censu pauꝑes. s ĩ nocen᷑ locupletes. loco hł̃os. s scĩtate sb̾li¬
mes. uilos arte s simplicitate p̾ciosi. Obscuri uita. s uite m̾ito perlucen¬
tes. Labore cõmunes.si ꝓposito singłaros. Addicti uigilis. s ad celestes
uictorias iam uocati. Fluctib mancipati s fluctib non dem̃si. Negati ho¬
norib. ditati magis honorib non negati. In iuruis dati. s ĩ uiriis nou re¬
licti. Captores pisciũ. s piscatores hoĩm iam decreti. Uenite inquit ⁊

Expanded text:
um pauperes sic elegit. Petrus et Andreas, Jacobus et Joannes, germanitas combinata, immo congeminata iles arte, obscuri vita, labore communes, addicti vigiliis, fluctibus mancipati, negati honoribus, injuriis dati, praesidio retis, solo piscium captu victum vestitumque conquirentes. Sed in istis quantum vilis mundanus videbatur aspectus, pretiosas tantum animas Dei intuitus tunc videbat. Erant censu pauperes, sed innocentia locupletes; loco humiles, sed sanctitate sublimes, viles arte, sed simplicitate pretiosi; obscuri vita, sed vitae merito perlucentes; labore communes, sed proposito singulares: addicti vigiliis, sed ad coelestes victorias jam vocati; fluctibus mancipati, sed fluctibus non demersi; negati honoribus, ditati magis honoribus, non negati; injuriis dati, sed injuriis non relicti; captores piscium, sed piscatores hominum jam decreti. Venite, inquit, et
Abbreviated transcription (Latin):
mauit excubias dicendo ad discipłos. Impossibłe ẽ ut nõ uenuiãt
scmasla. ħoo e dr̃e smpossibie ⁊̃ ut non ueniant hosto. Et p̾inũ
frr̃s scire nos cõuenit ccandala ħ quid sint. Scandaloꝵ gn̾a st̃ dñisa
⁊ prima st̃ illa que dyibłi fraus ꝑturit. Scdã sunt. que gn̾at cassiditas
hũana. t̾cia st̃ que parit ip̃a in nob̃ suspicaꝵ ⁊ iouta natura. Et a dya¬
bło st̃ illa que fallunt sp̃e. que p̾cendr̃nti bõa cã mala inf̾a̾nte sicnt
illud ad adam. cum noł̾ hũana abstulit̃ dũ dĩa promisit ⁊ iud¬

Expanded text:
mavit excubias, dicendo ad discipulos: Impossibile est ut non veniant scandala . Hoc est, impossibile est ut non veniant hostes. Et primum fratres scire nos convenit scandala haec quid sint. Scandalorum genera sunt diversa, et prima sunt illa quae diaboli fraus parturit. Secunda sunt, quae generat calliditas humana. Tertia sunt, quae parit ipsa ex nobis suspicax et incauta natura. Et a diabolo sunt illa quae fallunt specie, quae praetendunt bona cum mala inferant: sicut illud ad Adam, cum nobis humana abstulit, dum divina promittit .
Abbreviated transcription (Latin):
puniret. ⁊ balam diuinũ occidite. quia hic misit seindalũ ante fi¬
lios isrł. Scand alũ molitus ẽ ierobom. qui ex auro uacras ppłs ĩ
deos fignento nus abłi collocanit. ne d̾m̃ uiuũ ⁊ uerũ. ne uerũ tem¬
lata eñ nichil. sint nocitura manducat. ⁊ ĩlensatos iapides ⁊ ligneo
deos sui n sc̃ificare n polluere quid possũt. tali fc̃o estimat debere
contempni. S quod ille sidi arbitrat᷑ exͦ. fit ignorantib erroris occ̃o.
quia non̾ ad̾ contẽptũ s ad cultũ prouocat nescientes. ⁊ cõuiuin
religionis uideri facit inscios. quos sciens studio derisionis absimut.
fallimur ocłis. cum decipim̃ anditu. capim̾ odore. ⁊ sapore uiciam̃.
Unde eua uetiti ⁊ letali cibi sic gustatu sauciata. sic uisir ⁊ uidit
sensus ip̃os dicendo. Si scandali ⁊ au̾it te ocłs tuus. ant manꝰ tua ab¬
sade t proice abste. Melus cibi est sũ ecło ⁊ manu uenire ad nitaui

Expanded text:
uit, divinum occidite, quia hic misit scandalum ante filios Israel. Scandalum molitus est Jeroboam , qui ex auro vaccas populo in deos figmento miserabili collocavit, ne Deum vivum, ne verum temlata quasi nihil nocitura manducat, et insensatos lapides, et ligneos deos, qui neque sanctificare, neque pollere quid possunt, tali facto aestimat debere contemni. Sed quod ille fidei arbitratur exemplum, fit ignorantibus erroris occasio, quia non ad contemptum, sed ad cultum provocat nescientes, et convivium religionis videri facit insciis, quos sciens studio derisionis absumit. fallimur oculis, cum decipimur auditu, capimur odore, et sapore vitiamur. Unde Eva vetiti et lethalis cibi sic gustu est sauciata, sic visu. Et viditsensus ipsos, dicendo: Si scandalizaverit te oculus tuus, aut manus tua, abscinde, et projice abs te: melius est tibi sine oculo et manu venire ad vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾ complacuit ⁊ nõ dix̾ placuit. munꝰ edocet tͥnitatis. Quia quod
erga nos filio placuit hoc placuit tͥnitati. Noli tim̃e pusillus gͤx
quia eomplacuit pr̃i ur̃o dare uob̾ regnũ. Post tantaui gͦ dñs largi
uãturo. doendite. que possidetis ⁊ aite eli̾am. Plebeiũ cultũ regia non
adinittit pt̃as. ctagustas houor nõ nͥ dyademate const̾ur ⁊ purpura.
Lũ ẽ ꝙ rex suꝑnius illũ qui cũ ĩdigna ueste maiestatie eius ausuis ẽ.
intrare cõniuuũ ligari. p̾cipitari. dectudi i tenebras uissit extre¬
mas. q deformitas ĩuicati ad ĩuitantis redũdat ĩiuriau̾ Peculia qͦ
pͥstine sib̾tatis iã d̾inis iã regiis ditatꝰ opib qͥ res̾uat᷑ captiił misi̾e se nẽ¬
scit ẽẽ felioe̾. Est consaetud̾is. c̾ animi felicis ut ascitus ad regnũ qd̾¬
ꝓuideñtia dñs consilio tali uilia ⁊ caduca uib ut uendamꝰ ut largi¬

Expanded text:
dixit, complacuit, et non dixit, placuit; munus edocet Trinitatis, quia quod dixit, complacuit, et non dixit, placuit; munus edocet Trinitatis, quia quod erga nos Filio placuit, hoc complacuit Trinitati. Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum: post tnaturum. Vendite quae possidetis, et date eleemosynam. Plebeium cultum regia non admittit potestas, augustus honor non nisi diademate confertur et purpura.  rex supernus illum, qui cum indigna veste majestatis ejus ausus est intrare convivium, ligari, praecipitari, detrudi in tenebras jussit exteriores , quia deformitas invitati ad invitantis redundat injuriam. Peculia quoque pristinae libertatis, jam divitiis, jam regiis ditatus opibus qui reservat, captivus miseria se nescit esse felicem. Est consuetudinis, est animi felicis, ut adscitus ad regnum, quoprovidentia Dominus, consilio tali, vilia et caduca jubet ut vendamus, ut largi
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs gͦ ẜuoꝵ mentes tali uoce confłuat. ne eos repentinꝰ ꝓmissi
ritas non tim̾e. Sed hoc ad xp̃m qͣntũ est. aut qͣm iirũ ꝙ dat ser¬
uis regnũ. ꝙ sibi seruos facit in dñatõe consortes. qui ẜuoꝵ pedes
lauat ut extrema ẜuis suiat suitute: ueniant hic ueniant
qui discutiũt p̃tatẽ eius. ⁊ tc̃ de eiꝰ eqͣlitate contendant. cũ potue¬
rint tanta caꝑe loqͥ estimare pietatẽ. Nec iam calũpnientur si se
ĩ nr̃o corꝑe patre minorẽ dicat. qui ñ dicto subicit se pedib ser¬
usoꝵ. Homo iam tͥ parce. quia ut tͥ ꝑceres. tuos d̾s lauit. tuos te¬
nuit tuos amplexat᷑ ẽ pedes. S ad cepta redeamꝰ. Noli timere pusil¬
lus grex. quia cõplacuit pr̃i nr̃o dare uob̾ regnũ. Ecce qui dat dare
loqͥtur patrẽ. Nũquid largitatẽ suam deuegat sic dicendo : Absit.
Non potestatẽ minuit. s pandit affc̃m. Sic dicendo non distantiã
facit. s pr̃is suamq uolũtatẽ monstrat. firmat unitatẽ Ut aut̃

Expanded text:
servorum mentes tali voce confirmat, ne eos repentinus promissi ritas non timere. Sed hoc ad Christum quantum est? aut quam mirum, quod dat servis regnum, quod sibi servos facit in dominatione consortes, qui servorum pedes lavat, ut extrema servis serviat servitute? Veniant huc, veniant, qui discutiunt potestatem ejus, et tunc de ejus aequitate contendant, cum potuerint tantam capere, loqui, aestimare pietatem; nec jam calumnientur, si se in nostro corpore patre minorem dicat, qui non dicto, sed evulorum. Homo, jam tibi parce, quia ut tibi parceres, tuos Deus lavit, tuos tenuit, tuos amplexatus est pedes. Sed ad coepta redeamus: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum. Ecce qui dat, dare loquitur Patrem. Numquid largitatem suam denegat, sic dicendo? Absit, non potestatem minuit, sed pandit affectum: sic dicendo non distantiam facit, sed patris, suamque voluntatem monstrat, firmat unitatem. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
perens ⁊ non cõuiua largiatur uemã ne post idex feriat ĩ concuma¬
bes debitam sñ fine sententiam. xxͦ s̾mo de eodem terciusla com¬
Odierna eungłica lectio mathm publicanũ fic in apłm com¬
mutauit. ut qui erat fraudator ꝑfidie. fieret gr̃e distributor.
⁊ de mipietatis scola. ad pietatis magist̾ium peruenir. ficretq doctor
misod̾ie qui auaricie fuerat ĩstitutor. Cum transiret inde ihe uidit
hoĩeni sedentẽ i cheloneo. matħm noĩe. Cum transiret nde ih̾s. Dñ
titinsiret inde. Transibat iudeam ut ueniret ad gentes. p̾teribat synago¬
gam ut occa ꝑmaneret. progrediebatur carnis prĩam.uit d̾itatos sue re¬
mearet ad sedem. In xp̃o frẽs transitoria est carnis ũuria. ĩ quo diuim¬
titis honor ẽ sempit̾uus sum tͣnsiret inde uidit hoĩem. Uidit plemꝰ

Expanded text:
parens et conviva largiatur veniam, ne post judex ferat in contumaces debitam sine fine sententiam. SERMO XXX. De eisdem. Hodierna evangelica lectio Matthaeum publicanum sic in apostolum commutavit, ut qui erat fraudator pecuniae fieret gratiae distributor, et de impietatis schola ad pietatis magisterium perveniret; fieretque doctor misericordiae, qui avaritiae fuerat institutor. Dum transiret Jesus, vidit hominem sedentem in telonio, Matthaeum nomine . Cum transiret inde Jesus, bene transiret inde: transibat Judaeam, ut veniret ad gentes; praeteribat Synagogam, ut Ecclesia permaneret; praetergrediebatur carnis patriam, ut deitatis suae remearet ad sedem. In Christo, fratres, transitoria est carnis injuria, in quo divinitatis honor est sempiternus. Dum transiret i
Abbreviated transcription (Latin):
uaricia. rapina debilitet. tenacitas egrota contingat. s si acced̾it ad ip̃m
audiat dñm ⁊ cito eam ĩ oꝑe pietatis extendat. Relaxat ⁊ mĩam dñt. In
ele̾is porrigat. Sanari nescit. qui nescit pauperi fenerari. Tũc egressi phi
mare. ut comꝑatr̃e fluctuũ pͣuoꝵ. uidaicaꝵ gentiũ probaret ⁊ demonstra
t imꝑauit uentis ⁊ mari. ut omẽni tranqͥllitatis obed̾iam conqͥescat uixͣ

Expanded text:
varitia, rapina debilitet, tenacitas aegrotam constringat: sed si acciderit idipsum, varitia, rapina debilitet, tenacitas aegrotam constringat: sed si acciderit idipsum, audiat Dominum et cito eam in opere pietatis extendat, relaxet, et in misericordia, in eleemosynis porrigat. Sanari nescit, qui nescit pauperi fenerari. Tunc egressi Pharmare. Ut comparatione fluctuum praviorem Judaeorum probaret et demonstraret imperavit ventis et mari ut tandem tranquillitatis obedientia conquies
Abbreviated transcription (Latin):
nabant. ut eeñt tali pat̾ia qua ip̃a malicia ueqͥores. ⁊ plus furentes
dolo qm tali iudicio demientes. At illi tacebant. Et circũspiciens eos cũ
ill ua. contristatus ẽ suꝑ cecitatem cordis eoꝵ. Sircũspiciens dix̃. non con¬
spiciens. ⁊ dest non tñi faciem ut homo intuens. s ut d̾s corꝑa corda mẽ¬
tes sensus. p̾c̾ita. presentia. futura. contemplatur. Circu̾ spiciens eos cũ
ira contristatus est. Irascit᷑ ut dñs. contͥstatur ut parens. dol ut homo.
mouetur ut d̾s. Tunc dicit hõi. Extende mauũ tuam. ⁊ extendit ⁊ re¬
stituta ẽ manꝰ eius. Extende manũ tuam. Iussione soluit᷑ que fuerat ius¬
sione deuĩcta. Extende manũ tuam. Agnouit pena uidicem. opꝰ d̾m̃.
indulgenͣ prodidit conditorem. Orate fr̃os ut synagoga sola. tali debili¬
tate fuscetur. ne sit ui ecc̃a cuiꝰ manũ arefaciat cupiditas. contrahat a¬

Expanded text:
narentur, et essent tali patientia quam ipsa malitia nequiores, et plus furentes narentur, et essent tali patientia quam ipsa malitia nequiores, et plus furentes dolo quam tali judicio dementes. At illi tacebant, et circumspiciens eos cum ira, contristatus super caecitate cordis eorum. Circumspiciens dixit, non conspiciens, id est, non tantum faciem ut homo intuens, sed ut Deus corpora, corda, mentes, sensus, praeterita, praesentia, futura contemplatus. Circumspiciens eos cum ira, contristatus. Irascituintuetur ut Deus. Dicit homini, extende manum tuam; et extendit, et restituta est manus illius. Extende manum tuam: jussione solvitur, quae fuerat jussione devincta. Extende manum tuam. Agnovit poena judicem, opus Deum, indulgentia prodidit conditorem. Orate, fratres, ut sola Synagoga tali debilitate fuscetur; nec sit in Ecclesia cujus manum arefaciat cupiditas, contrahat a
Abbreviated transcription (Latin):
denegauit infirmis. s toca pietate aliquotiens qͥetẽ p̾sticit fessilui¬
inio labore mortalib. Gunc ait hõi hñti manũ aridam. Siige in
iediũ. ꝓ̃fessor debłitatis ꝓprie suꝑue pietatis exactor. testis diuine
uͥtutis. iudnce crude credulitatis assertor. Surge ĩ mediũ. Quos non
compungit uͥtuss canta signoꝵ. quos nõ oꝑa tante sabutis ĩdinãt. uł
debilitatis tante misenitõ constͥngat ⁊ mutiget. Tunc dicet eis.
Licet labbis bñ fac̾e at pale. nĩ ant saluam facere an perde: Hoc¬
dicendo bonitatẽ cõmendat oꝑis sui. ⁊ illoꝵ malicie concepte couscĩe ac
cusat. quia cum ille hoĩem saluũ facere corꝑe aĩoq gestiret. illi eum
accusandi studio ꝑdere moliuntur. qui ⁊ patiebantur eum sabb̾is cura¬
re insidiantes aĩo ut curaret. ⁊ c̾ curassi sonsus su malignitate dãp¬

Expanded text:
denegavit infirmis, sed tota pietate aliquoties quietem praestitit fessis ndenegavit infirmis, sed tota pietate aliquoties quietem praestitit fessis nimio labore mortalibus. Et ait homini habenti manum aridam: Surge in medium, professor debilitatis propriae, supernae pietatis exactor, testis divinae virtutis, Judaicae incredulitatis assertor. Surge in medium, ut quos non compungit virtus tanta signorum, quos non opera tantae salutis inclinant, vel debilitatis tantae miseratio constringat et mitiget. Tunc dicit eis, licet sabbatis benefacere an male; animam salvam facere, an perdere? Hocdicendo, bonitatem commendat operis sui, et illorum malitiae conceptae conscientiam accusat: quia cum ille hominem salvum facere corpore animoque gestiret, illi eum accusandi studio perdere moliuntur, qui et patiebantur eum sabbatis curare; insidiantes animo utrum curaret, ut cum curasset, sensus sui malignitate dam
Abbreviated transcription (Latin):
qr it̃ ariditas nr̃e mamis miseranda dissoluitur. cum cruore ꝑfundit᷑ dñice
passiomis. cũ ĩ illo intali ligno crucis excendr̃. c̃ carpit fructuosam de do¬
lore ũtutẽ. c̃ totam arborẽ salutis amplectitur. c̾ clauis dm̃i corpꝰ affigr̃.
ut nũꝙͣ ad arborẽ concupiscentie aride redeat uoluntatis. O bẜuabant
inquit pħi si sabb̾is curaret. ut accusarent eum. Ad infaraã iudicum
⁊ neqͥciam cognitoꝵ. querit᷑ de cura crim̃ de pietate accusatõ. reatus
de uͥtute. de salute suppliciũ. S mix̃ non ẽ semꝑ offendunt bona ma¬
los. piaĩpios. sca ꝓpħmos. Aut qñ non lascĩmis discipłinã u̾ͥtutẽ uici¬
osus ĩnocentiam cͥminosus accusat: Ob ẜuabant sollicti sac̾doteᷤ sabba¬
tis non si peccaret. s si curaret. Ut accusarent eum. dnatores cri
laborat minis s funditus expirat egrotus. Sabbo non impie curami

Expanded text:
 ariditas nostrae manus miserando dissolvitur, cum cruore perfunditur Dominicae  ariditas nostrae manus miserando dissolvitur, cum cruore perfunditur Dominicae passionis, cum illo vitali ligno crucis extenditur, cum carpit fructuosam de dolore virtutem, cum totam arborem salutis amplectitur, cum clavis Domini corpus affigitur, quo numquam ad arborem concupiscentiae, et aridae redeat voluntatis. Observabant, inquit, pharisaei si sabbatis curaret, ut accusarent eum. Ad infamiam judicis et nequitiam cognitoris, quaeritur de cura crimen, de pietate accusatio, reatus de virtute, de salute supplicium. Sed mirum non est: semper offendunt bona malos, pia impios, sancta profanos; aut quando non lascivus disciplinam, virtutem vitiosus, innocentiam criminosus accusat? Observabant solliciti sacerdotes sabbatis, non si peccaret, sed si curaret, ut accusarent eum. Amatores crimlaborat nimis, sed funditus et exspirat aegrotus. Sabbatum non impie curam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ synagogam. ⁊ eint ibi h̾o hñs manũ aridam. xp̃s quidem ingredit᷑
synagogam. s in deus nec rccipit intrantẽ. uec agnoscit presente̾. nec oꝑã¬
ata fuerint ꝑ fidem. Et erat ibi ħo hñs manũ aridam. In hoc hoĩe om̃iũ
hoĩm ymago figunitur. in hoc g̾itur cura cunctoꝵ. ĩ hoc uniu̾soꝵ sanitas
diues poc̃a reꝑatur Aruerat enĩ manꝰ hõis mag̃ stupore fidĩ qͣm siccitate
n̾uoꝵ.⁊ plus culpa conscĩe qm debilitate carnali. Antiqua nimis ista erat
⁊ que in ip̃o mũdi principio conting̾at egͥtudo. nec arte hõis aut bñfici
pot̾at ħ cutari. que iusta d̾i fuerat indignatõe contracta. Betig̾at ueti¬
ta. ĩ concessa p̃sumpserat. c̃ se ad arborem sciendi bonũ malũ ue porret̾at
Anctorem indigebat. nõ qui malagnia ĩponeret. s qui possit illatam
relaxare snãm. ⁊ ĩ ignoscendo resolu̾e quod ligauerat ĩ dignando. In ħ
hoĩe nr̃e tñi geritur umbra sanitatis. ꝑfc̃a antẽ salus nob̾ resuat᷑ ĩ xẽo¬

Expanded text:
in synagogam, et erat ibi homo habens manum aridam . Christus quidem ingreditur synagogam, sed Judaeus nec recipit intrantem, nec agnoscit praesentem, nec operanint sociata per fidem. Et erat ibi homo, habens manum aridam. In hoc homine omnium hominum imago figuratur, in hoc geritur cura cunctorum, in hoc universorum sanitas diu exspectata reparatur. Aruerat enim manus hominis magis stupore fidei quam siccitate nervorum, et plus culpa conscientiae quam debilitate carnali. Antiqua nimis ista erat, et quae in ipso mundi principio contigerat aegritudo, nec arte hominis aut beneficio poterat haec curari; quae justa Dei fuerat indignatione contracta, tetigerat vetita, inconcessa praesumpserat, cum se ad arborem sciendi bonum, malumque porrexerat , auctore indigebat, non qui malagma imponeret, sed qui posset illatam relaxare sententiam, et ignoscendo resolvere quod religaverat indignando. In hoc homine nostrae tantum geritur umbra sanitatis, perfecta autem salus nobis reservatur in
Abbreviated transcription (Latin):
tudo. Occurrũt ei duo demoĩa hñtes. Exibiti nõ uolentes uenert̃ imꝑan¬
tis iussu ñ suo ausu. attracti sunt ĩuicti. ñ sua pt̃ate currentes. Deni ad
p̾sentiam xp̃i hoĩes exeũt de monum̃tis. ⁊ u̾sa uce captinos ferunt. a quib
fu̾a̾nt captiuati. Sistant penis quoꝵ cruciatib torq̾lantur. Aptant ad sẽ¬
tentiam. a qͥb addicti fuerant iam sepulcris. Occ̾rerũt ei duo demoĩa hñ¬
tes. seui nimis. ita ut nemo possit transire ꝑ uiam illam. uidetis qr demo
ues. uenientib ad xp̃m ꝑcluserũt uiam. transicũ denegar̃t. Est enĩ demo¬
nũ ista cura. ne ad d̾m possint reditũ hoies ĩuenire. Non eĩ alit̾ possũt
hoĩes possidere. nͥ eos ab auctoris sui societate subducant. Ita ut nemo

Expanded text:
tudo. Occurrerunt ei duo, daemonia habentes. Exhibiti non volentes venerunt; imperantudo. Occurrerunt ei duo, daemonia habentes. Exhibiti non volentes venerunt; imperantis jussu, non suo ausu; attracti sunt inviti, non sua sponte currentes. Denique ad praesentiam Christi homines exeunt de monumentis, et versa vice captivos ferunt, a quibus fuerant captivati; sistunt poenis, quorum cruciatibus torquebantur: aptant ad sententiam, a quibus addicti fuerant jam sepulcris. Occurrerunt ei duo daemonia habentes saevi nimis, ita ut nemo posset transire per viaus ad Christum praecluserant viam, transitum denegarant. Etenim daemonum ista cura, ne ad Deum homines possint reditum invenire. Non enim aliter possunt homines possidere, nisi eos ab auctoris sui societate subducant. Ita ut nemo