comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
percolumnas osto altero orientis ubi columnae non erent
sed sola tendebatur auledo desolis ducb angulirib columnis.
medus autem nullis. & erant haec auleue decem dequattuor
colorib texta hoc ergo interius tabernaculũ circũ dabatur
atrio ab austro uiginti columnis & ab aquilone uiginti. quae
duo atrii lateroc aequalem habebant longitudinẽ cũ late¬
rib interioris tubernaculi quia &ipsa uicenis columnis porri¬
gebantur incubitis totidem id ẽ. centenis. alatere autem orientis
atriũ condudebatur columnis decem. cubitis quinquagintu qui
ordo columnarũ rectus eraet & incunebat in illasduas angulares
interions tabernaculi quas solas orientis pans habebat. pro¬
inde cumipsis complebantur decem. alatere autem occidentis
habebat quidem atrium decem columnas. non timen recto
ordine sed siciam ostendimus tamquam triporticum. quat¬
tuor aporta & ternis a laterib uniuersum autem atrium in

Expanded text:
per columnas octo, altero orientis, ubi columnae non erant, per columnas octo, altero orientis, ubi columnae non erant, sed sola tendebantur aulaea de solis duabus angularibus columnis, mediis autem nullis; et erant haec aulaea decem de quattuor coloribus texta. hoc ergo interius tabernaculum circumdabatur atrio ab austro uiginti columnis et ab aquilone uiginti. quae duo atrii latera aequalem habebant longitudinem cum lateribus interioris tabernaculi, quia et ipsa uicenis columnis porrigebantur in cubitis totidem, id est centenis. a latere autem orientis atrium concludebatur columnis decem, cubitis quinquaginta: qui ordo columnarum rectus erat et incurrebat in illas duas angulares interioris tabernaculi, quas solas orientis pars habebat; proinde cum ipsis conplebantur decem. a latere autem occidentis habebat quidem atrium decem columnas, non tamen recto ordine, sed, sicut iam ostendimus, tamquam triporticum quattuor a porta et ternas a lateribus. Vniuersum autem atrium in
Abbreviated transcription (Latin):
dente id .ẽ. aportu austriusq ad latus orientade introrsus
ubi eraet arta testimonii. hoc autẽ interius tabernaculũ qđ
incipiebat non aporta atrii. sed abhostio qđ appellabatur
hostiũ tabernaculi. & finiebatur in longũ latere orientis. ubi
eraet arca testimonii decem auleis concludebatur quorum
erent singula uiginti octo cubitor&. quinq hinc & quinq inde
sibim& conexa ansulis & circulis exadueno sibim& constituta
& columnis uicenis in laterib longiorib aquilonis atq austri.
& columnis octo alatere occidentis. alatere autẽ orientis nullis
columnis. sed solis auleis quue aulea decem erigebantur incu¬
bitis quattuor. & pertotũ circuitũ tendebantur incubitis
ducentis octoginta quorx centena in laterib erent longio¬
rib austri & aquilonis peruicenas columnas. quad iegena
uero cubita in reliquis duob laterib breuiorib: uno occidentis

Expanded text:
dente, id est a porta atrii usque ad latus orientale introrsus dente, id est a porta atrii usque ad latus orientale introrsus ubi erat arca testimonii. Hoc autem interius tabernaculum, quod incipiebat non a porta atrii sed ab ostio, quod appellabatur ostium tabernaculi, et finiebatur in longum latere orientis, ubi erat arca testimonii, decem aulaeis concludebatur, quorum erant singula uiginti octo cubitorum, quinque hinc et quinque inde, sibimet conexa ansulis et circulis et ex aduerso sibimet constituta, et columnis uicenis in lateribus longioribus aquilonis atque austri et columnis octo a latere occidentis, a latere autem orientis nullis columnis, sed solis aulaeis. quae aulaea decem erigebantur in cubitis quattuor et per totum circuitum tendebantur in cubitis ducentis octoginta: quorum centena in lateribus erant longioribus austri et aquilonis per uicenas columnas, quadragena uero cubita in reliquis duobus lateribus breuioribus: uno occidentis
Abbreviated transcription (Latin):
in parte aquilonis & controceã candelibrũ aureũ septẽ lucer¬
narũ in parte austri: hoc usq secundis sacerdotib licebat intraare :
arca eraet testimonii deaunata in qua eraent tabulue lapidece
legis & uirga a aron &urna aurec cummanna & ꝓpitiatoriũ de¬
super aurcũ ubi stabant duo cherubim alis obumbraentes ꝓpitia¬
toriũ & intuentes inuicẽ. &ipsũ ante artam uero id. ẽ. inter arcã
& uelũ positũ erat alture incensi. qđ aliquando aureum dicit
scripturac. aliquando  ãunctũ: aureũ utiq appellans qđ eret
in auractum: ad haec scã scora nisi summo sacerdoti non licebat
introre cotidide ꝑpãnferendum incensũ semel autẽ in anno
cũ sunguine ad purificandũ alture. & si quando forte exige¬
bat necessitus ꝓpeccato sacerdotis aut uniuersue sinagogie
sicut in leuitico scriptum. ẽ. sic intracbatur tabernaculũ ab occi¬

Expanded text:
in parte aquilonis et contra eam candelabrum aureum septem lucerin parte aquilonis et contra eam candelabrum aureum septem lucernarum in parte austri. huc usque secundis sacerdotibus licebat intrare. a erant tabulae lapideae legis et uirga Aaron et urna aurea cum manna et propitiatorium desuper aureum, ubi stabant duo cherubin alis obumbrantes propitiatorium et intuentes inuicem et ipsum. ante arcam uero, id est inter arcam et uelum, positum erat altare incensi, quod aliquando aureum dicit scriptura, aliquando deauratum, aureum utique appellans quod erat inauratum. ad haec sancta sanctorum nisi summo sacerdoti non licebat intrare cotidie propter inferendum incensum, semel autem in anno cum sanguine ad purificandum altare et, si quando forte exigebat necessitas pro peccato sacerdotis aut uniuersae synagogae, sicut in Leuitico scriptum est. sic intrabatur tabernaculum ab occi
Abbreviated transcription (Latin):
atrio intrabatur hostiũ tabernaculi cũ traensisses alture &
labrũ aeneũ. intrabatur autẽ apertis auleis. quibus decem
quinq hinc & quinq: inde ex aduenso sibim& constitutis totũ
ipsũ interius tabernaculũ cingebatur. quo hostio uero ingresso
occunebat uelũ qđ adhostiũ fueroet oppositũ. inquinq colum¬
nis extentũ uiriatũ illis quat tuor colorib. qđ uelũ cũ faciendũ
preciper& adductoriũ uocauit. credo qđ cumen& ducendo &
reducendo cũ operir& atq aperir& ingressũ. traensito isto uelo
excipiebut par tubernaculi media inter hoc uelũ & illud
alterũ interius qđ columnis quat tuor fueraet inpositũ. exillis¬
io quattuor colorib factũ. & separebat interscã quae forisi secus
erent & scãsc̃or interius posita in hoc itiq medio spatio inter
istaduo uela mensa erat aurea quae habebat panes ꝓpositionis

Expanded text:
atrio intrabatur ostium tabernaculi, cum transisses altare et atrio intrabatur ostium tabernaculi, cum transisses altare et labrum aeneum. intrabatur autem apertis aulaeis, quibus decem, quinque hinc et quinque inde. ex aduerso sibimet constitutis totum ipsum interius tabernaculum cingebatur. quod ostium ingresso occurrebat uelum, quod ad ostium fuerat oppositum, in quinque columnis extentum, extentum illis quattuor coloribus: quod uelum cum faciendum praeciperet. adductorium uocauit, credo quod curreret ducendo et reducendo, cum operiret atque aperiret ingressum. transito isto uelo excipiebat pars tabernaculi media inter hoc uelum et illud alterum interius, quod columnis quattuor fuerat inpositum, ex illis quattuor coloribus factum. et separabat inter sancta quae forinsecus erant et sancta sanctorum interius posita. in hoc itaque medio spatio inter ista duo uela mensa erat aurea, quae habebat panes propositionis
Abbreviated transcription (Latin):
atriũ latius eraet quam longius. nam longitudo eius erat a portu
ipsius usq ad hostiũ tubernaculi interioris incubitis ferme quindecĩ.
latitudo autẽ circa portũ cubitis uiginti. circa hostiũ uero incubitis
triginta unde obliqua illa obliqua latene fuisse intelleguntur
quaedextrac leuaq in columnis ternis & quindenis cubitis erent.
In hoc atrio erat altire sacrificior quad ratũ. quinq scilic& cu¬
bitis longum & totidem latũ. interportũ & altare spictium ertet
ubi uensubuntur quis a crificia in ponebant altari. introrsus uero
interalture & hostium tabernaculi locus erat cineris & deinde
labrũ aereũ ubimanus & pedes sacerdotes liuabant. ł altari in
atrio seruituri ł tabernaculũ interius ingressuri. tentoria por¬
ro huius atrii in laterib ternarũ columnurũ bẏssina eraent ex¬
tentu cubitis quindenis cubitis erecta cubitis quinis ab hoc ergo

Expanded text:
atrium latius erat quam longius. nam longitudo eius erat a porta atrium latius erat quam longius. nam longitudo eius erat a porta ipsius usque ad ostium tabernaculi interioris in cubitis ferme quindecim: latitudo autem circa portam in cubitis uiginti, circa ostium uero in cubitis triginta. unde obliqua illa latera fuisse intelleguntur, quae dextra laeuaque in columnis ternis et quindenis cubitis erant. in hoc atrio erat altare sacrificiorum quadratum, quinque scilicet cubitis longum et totidem latum. inter portam et altare spatium erat, ubi uersabantur qui sacrificia inponebant altari; introrsus uero inter altare et ostium tabernaculi locus erat cineris ante altare et deinde labrum aeneum, ubi manus et pedes sacerdotes lauabant uel altari in atrio seruituri uel tabernaculum interius ingressuri. tentoria porro huius atrii in lateribus ternarum columnarum byssina erant extenta cubitis quindenis, erecta cubitis quinis. Ab hoc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dentidi ut cubitũ ex hoced  contegens suꝑ plagia tubernaculi
unde dictum ẽ. hinc atq hinc utoperiat quia nonoperiebat
totũ si eadem quina cubita defuissent: nunc iam quo satis dispu¬
tictum ẽ. quomodo illa omnia intellegenda sint quae in taber¬
naculi constitutione uidebantur obscur breuiter si possumus
emitamur ostendere quid sit eudem disputitione confectũ :
ab occidente lgiturꝰ trachebatur. & prima erat in grediendi por
ta atrii quie patebat uiginti cubitis. & habebat quattuor colum¬
nus quib dependebat uelũ uiginti cubitis extentũ. & restũ autẽ
cubitis quinq: quat tuor illis sȩpe cominemonitis coloribus
acd picto opere uariato hac porta ingrediens excipiebatur
atrio cuius laten dextrax leuaq quindenis cubitis & ternis
columnis porrigebantur intromis. ut in medio ponerent hostiũ
tabernaculi interioris. in eaparte quo perueniebant sicut in medio
ponebunt portam atrii ab ea parte unde incipiebunt. hoc itaq

Expanded text:
dentali, ut cubitum ex hoc esset contegens super πλάγια tabernaculi. Unde dictum est, hinc atque hinc ut operiat, quia non operiebat totum, si eadem quina cubita defuissent. 18. Nunc jam quoniam satis disputatum est, quomodo illa omnia intelligenda sint, quae in tabernaculi constitutione videbantur obscura, breviter si possumus enitamur ostendere quid sit eadem disputatione confectum. Ab occidente igitur intrabatur, et prima erat ingta atrii, quae patebat uiginti cubitis et habebat quattuor columnas, quibus dependebat uelum uiginti cubitis extentum, erectum autem cubitis quinque, quattuor illis saepe commemoratis coloribus acu picto opere uariato. hac porta ingrediens excipiebatur atrio, cuius latera dextra laeuaque quindenis cubitis et ternis columnis porrigebantur introrsus, ut in medium ponerent ostium tabernaculi interioris in ea parte quo perueniebant, sicut in medio ponebant portam atrii ab ea parte unde incipiebant. hoc itaque
Abbreviated transcription (Latin):
his uerbis non coques agnum in lastae matris suce: illud quo¬
q fonsitam non absurdum . ẽ. qđ alii dicunt id eẽ preceptum
perproph&iam neseboni is rchelitue sociarent malis iudȩis
a quib: xp̃s passus ẽ. tamquam agnus in lactae matrissuue.
id ẽ eo tempore quo conceptus. ẽ: dicuntur enim feminae ex
quo conceperi nt lac colligere: illo autem mensde passum. eẽ.
xp̃m & pascae obseruatio & dies ecclesiis notissimus natiuitu¬
tis eius ostendit: qui enim mensae nono natus. ẽ. circa ostacua¬
hł ianuarias. profecto mensee primo conceptus .ẽ. circa ostaua
hł aprilis. quod tempus &ium passionis eius fuit in lastie
matris suae hoc .ẽ. indieb matris suue:¬
Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuum ut seru& te
inuia & inducatte intenuem quam parocut tibi. attende tibi
& exaudi cum nenon credas illi Nihil enim subtrch&x tibi. nomen
enim meum .ẽ. super eum. hoc deillo nimirum intellegitur. cuino¬

Expanded text:
his verbis: Non coques agnum in lacte matris suae. Illud quohis verbis: Non coques agnum in lacte matris suae. Illud quoque forsitan non absurdum est, quod alii dicunt id esse praeceptum per prophetiam, ne se boni Israelitae sociarent malis Judaeis, a quibus Christus passus est, tanquam agnus in lacte matris suae, id est eo tempore quo conceptus est. Dicuntur enim feminae ex quo conceperint, lac colligere. Illo autem mense passum esse Christum et Paschae observatio, et dies ecclesiis notissimus nativitatis ejus, ostendit. Qui enim mense nono natus est, octavo Kalendas Januarias, profecto mense primo conceptus est, circa octavam Kalendas Aprilis: quod tempus etiam passionis ejus fuit in lacte matris suae: hoc est in diebus matris suaeEcce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, ut servet te in via, ut inducat te in terram quam paravi tibi. Attende tibi, et exaudi eum, ne non credas illi: nihil enim subtrahet tibi; nomen enim meum est super eum. Hoc de illo nimirum intelligitur, cui no
Abbreviated transcription (Latin):
ne ut agnum non coqufrem nisi cum desister& sugere: quid ẽ.
autem in lastae matrissuae quasi poss& &iam si hoc intellege¬
r&ur sinehuius precep̃i trens gressione coqui. sieo nato mortu
mutre eius ab oue alia laster&ur. cum alicuius profecto rei
significandue causa eaẽ preceptum nemo ambigit. sed &iam
illa quae possunt obseruantia factitari. non sine caus a lta
preceptio significant enim aliquid. hoc uero quomodo obser¬
u&ur ad propri&atem uerborum. aut non. ẽ. aut noneluc&.
in tellectum tamendexp̃o ad probo qđ hac proph&ia prae¬
distus ẽ. non occidendus adiudeis infans quando herodes
quuerens eum ut occider& noninuenit ut coques qđ distũ .ẽ.
pertineat adignem passionis hoc ẽ tribulationẽ. unde dicitur
uasa figuli probat fornax & homines iustos temptatio tribu¬
lationis. quia ergo non .ẽ. tunc infans passus cum quuerente¬
hero de huius modi periculum inminere uider&ur. p̃dictũ .ẽ.

Expanded text:
ne, ut agnum non coqueret, nisi cum desisteret sugere? quid est ne, ut agnum non coqueret, nisi cum desisteret sugere? quid est autem "in lacte matris suae?" quasi posset, etiamsi hoc intellegeretur, sine huius praecepti transgressione coqui, si eo nato mortua matre eius ab oue alia lactaretur, cum alicuius profecto rei significandae causa esse praeceptum nemo ambigit. sed etiam illa quae possunt obseruantia factitari non sine causa ita praecepta sunt; significant enim aliquid. hoc uero quomodo obseruetur ad proprietatem uerborum, aut non est aut non elucet. intellectum tamen de Christo adprobo, quod hac prophetia praedictus est non occidendus a Iudaeis infans, quando Herodes quaerens eum, ut occideret, non inuenit, ut "coques" quod dictum est pertineat ad ignem passionis, hoc est tribulationem. unde dicitur: uasa figuli probat fornax et homines iustos temtatio tribulationis. quia ergo non est tunc infans passus, cum quHerode, hujusmodi periculum imminere videretur, praedictum est
Abbreviated transcription (Latin):
modi qđ tamen non dicer&ur nisi alicuius significationis gite¬
tiu Nam si qͣđ attin& ad preceptu quae hominib: datu sunt
debubus cunt non ẽdõ qđ nonsic intellegitur tcanquam non
ipse pascat ea quae nec seminant nec m&ent neq congre¬
gunt in honeũ sed quia ei cunte non ẽ. precepto monere homi¬
nẽ quomodo boui suo consulat. quanto minus ei curte ẽ deferis
bestus precipere quomodo illis ab hominib: consulatur cumeis
ipse pascat diuitus naturce usq quaq fructiferȩ qui eas &iã
peralios sex annos pascit cum colliguntur quue seminantur : Xc¬
Non coques agnum in lactae matris suue quomodo intellegatur
ad uerborum propri&atem nescio utrum possit reperiri. sienim
alicuius significationis causa prohibitum acceperimus agnum
in lactae coqui nullus usus ẽ. Ita coquendi si autem in dieb quib:
lastatur. quis hochabuit umquam iudueorum in obseruatio¬

Expanded text:
modi? quod tamen non diceretur nisi alicuius significationis gramodi? quod tamen non diceretur nisi alicuius significationis gratia. nam si, quod adtinet ad praecepta, quae hominibus data sunt, de bubus cura non est deo — quod non sic intellegetur, tamquam non ipse pascat ea quae nec seminant nec metunt neque congregant in horreum, sed quia ei curae non est praecepto monere hominem, quomodo boui suo consulat — quanto minus ei cura est de feris bestiis praecipere, quomodo illis ab hominibus consulatur, cum eas ipse pascat diuitiis naturae usquequaque fructiferae, qui eas etiam per alios sex annos pascit, cum colliguntur quae seminantur! Non coques agnum in lacte matris suae quomodo intellegatur ad uerborum proprietatem nescio utrum possit reperiri. si enim alicuius significationis causa prohibitum acceperimus agnum in lacte coqui, nullus usus est ita coquendi; si autem in diebus, quibus lactatur, quis hoc habuit umquam Iudaeorum in obseruatio
Abbreviated transcription (Latin):
Sex annis seminabis tenbem tuam & colliges fructum eius septi¬
mo autem anno remissionem facies & requiem dibis illi &edent
pauperes gentis tue. quae autem superabunt edent  erebestiae
sic facies uieam tuam & oliu&um tuum. quueri potest quidcol¬
ligant pauperes siseptimo anno ita parcit temre ut nec semine¬
tur quidem non enim ad uneam & oliu&um pertin& qđ dictũ
nihil possunt sumere ubi seges nasci non possunt deuinea enim
&oliua&o post eadicit similiter eẽ faciendum. acperhoc illud de
aruis intellegitur quae frumentis seruiunt ansic accipiendum
sex annis semincbis tentem tuam & colliges frustum cius. hoc
ẽ sex annis seminabis & colliges septimo uero non colliges uthn¬
tellegitur seminabis &iam sidictum non ẽ. ut ad sȩx annis
seminare & colligere pertineat: ad septimum uero dimitterte
qđ fuerit seminatum. Num quid inde habebunt pauperes
quorum residuum &iam feris bestiis dedit eis uidelic& qui
illis frugib uesci possint sicut sunt apri & cerui & siquid huius

Expanded text:
Sex annis seminabis terram tuam, et colliges fructum ejus; septimo autem anno remissionem facies, et requiem dabis illi: et edent pauperes gentis tuae; quae autem superabunt edent ferae bestiae. Sic facies vineam tuam et olivetum tuum. Quaeri potest quid colligant pauperes, si septimo anno ita parcit terrae, ut nec seminetur qnihil possunt sumere, ubi segetes nasci non possunt. de uinea autem et oliueto postea dicit similiter esse faciendum; ac per hoc illud de aruis intellegitur, quae frumentis seruiunt. an sic accipiendum: sex annis seminabis terram tuam et colliges fructum eius, hoc est: sex annis seminabis et colliges; septimo uero non colliges, ut intellegatur "seminabis," etiamsi dictum non est, ut ad sex annos seminare et colligere pertineat, ad septimum uero dimittere quod fuerit seminatum? nam quid inde habebunt pauperes, quorum residuum etiam feris bestiis dedit, eis uidelicet quae illis frugibus uesci possint, sicut sunt apri et cerui et si quid huius
Abbreviated transcription (Latin):
ro dictum accipere possumus sicut dictum .ẽ. demanna qđ
positum .ẽ. inuase aureo. ergo ante dm̃ id accipere debemus fac
tum qđ in honorem dĩ factum . ẽ. ubi enim nonds̃:
Moses socero suo dicit quia uenit ad me populus inquirere
iudicium adõ cum eis contigerit disceptactio & uenerint ad me
iudico unumquemq: & moneo eos prceceptadĩ & legemeius
quueri potest quomodo istamoses dixerit cum lexdĩ ad¬
huc nulla conscripta e&̃ nisi quia lex dĩ sempiterna. ẽ. quã
consulunt omnes piue mentes. ut qđ inea inuenerint uel fa¬
ciant uel iubeant uel u&ent secundumꝰ illa in commutabili
ueritate prececeperit. Numquid enim moses quamuis cũ
illo ds̃ loquen&ur persingula credendum ẽ. qđ consulere
soler& dm̃ siquid e& in disceptationib: tantae mulatudinis
quie illũ in hoc iudicandi negotio a mane usq ad uesperem
d&inebat & tumen nisi suae menti presidentẽ dñm consulesde¬

Expanded text:
ro dictum accipere possumus, sicut dictum est de manna, quod ro dictum accipere possumus, sicut dictum est de manna, quod positum est in vase aureo. Ergo ante Dtum, quod in honorem dei factum est: ubi enim non deus ? Moyses socero dicit quia uenit ad me populus inquirere iudicium a deo; cum <enim> eis contigerit disceptatio et uenerint ad me. iudico unumquemque et moneo eos praecepta dei et legem eius. quaeri potest quomodo ista Moyses dixerit. cum lex dei adhuc nulla conscripta esset. nisi quia lex dei sempiterna est, quam consulunt omnes piae mentes, ut quod in ea inuenerint, uel faciant uel iubeant uel uetent, secundum quod illa incommutabili ueritate praeceperit. numquid enim Moyses, quamuis cum illo deus loqueretur, per singula credendum est, quod consulere soleret deum, si quid esset in disceptationibus tantae multitudinis. quae illum in hoc iudicandi negotio a mane usque ad uesperam detinebat? et tamen nisi suae menti praesidentem dominum consulere
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ministerium fuit quando quidem & primis suis uerbis
ds̃ hoc illi ait de frẽsuo erit tibi adpopulũ. tuilli quue ad dñm
Et ecce ego sto supercacumen collis & uirgadĩ in manumea. mo¬
ses dicit adhiesum naue cum prceciper& pugnari aduersus
amalech. Nunc ergo uirga dĩdicitur quae primum dicta est
uirga a aron. post ea uero uirga mosi. sicut dicitur sp̃s heliae
qui ẽ. sp̃sdĩ cuius particeps factus helias sic illa potuit dicitur
& dĩ iustitia quae nr̃ . ẽ. sed donata adõ dequa loquens apos¬
tuilus iudaeos arguit dicens ignorentes dĩ iustitiã & suam
iustitiã uolentes constituere. id .ẽ. tamquũ a se sibi paraction
conticquales dicit quid enim habes qđ non accepisti:
Uenit autem & aaron & omnes seniores isrochel manducare
panem cum socero mosi antedm̃. uel sicut alii codices hubent
ubi antedm̃. quando nec tabernaculum fuit. Nec archa tes¬
tamenti quae post ea sunt instituta neq enim & hic defutu¬

Expanded text:
autem ministerium fuit? quando quidem et primis suis uerbis deus hoc illi ait de fratre suo: erit tibi ad populum, tu illi quae ad deum. Et ecce ego sto super cacumen collis, et uirga dei in manu mea, Moyses dicit ad Iesum Naue, cum praeciperet pugnari aduersus Amalec. nunc ergo uirga dei dicitur, quae primum dicta est uirga Aaron, postea uirga Moysi. sicut dicitur spiritus Heliae qui est spiritus dei, cuius particeps factus est Helias, sic illa potuit. dicitur et dei iustitia, quae nostra est, sed donata a deo: de qua loquens apostolus Iudaeos arguit dicens: ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere, id est tamquam a se sibi paratam. contra quales dicit: quid enim habes quod non accepisti? Venit autem et Aaron et omnes seniores Israhel manducare panem cum socero Moysi ante deum uel, sicut alii codices habent, ubi ante Deum, quando nec tabernaculum fuit, nec arca testamenti, quae postea sunt instituta? Neque enim et hic de futu
Abbreviated transcription (Latin):
cubat aqua aspersionis & iudaeis & gentib ꝓfuturum id est
filiis israhel & ꝓselitis. tamquũ naturalib: ramis & in ser¬
to pinguedini radicis oleastro: quem autem non faciat
intentum quod post ablutionem desingulis quibusq dicitꝰ.
& inmundus erit usq: aduesperam neq hic tantum sed in
omnib: aut paene in omnib: tidib: mundationib: hoc dicitꝰ.
ubi nescio utrum aliquid aliud possit intellegi. nisi quodom¬
nis homo postremissionem plenissimã peccatorum per¬
manendo in hac uita contrahit aliquid undesit inmundus
usque ad eiusdem uitȩ finem ubi ei dies iste quodammodo
cluuditur quod significat uespera: deinde incipit scriptu¬
ru dicere & ex¬
rit inquit mortuum. omnis anima hominis inmunduerit
septem diebus: hic purificabitur die tertio &die septimo.
& in mundus erit : & hic nihil aliud intellegendũ uideo nisi
uncontactum mortui. eẽ. hominis iniquitatem. septem uero

Expanded text:
cabat aqua aspersionis, et Iudaeis et gentibus profuturum, id est cabat aqua aspersionis, et Iudaeis et gentibus profuturum, id est filiis Israhel et proselytis tamquam naturalibus ramis et inserto pinguedini radicis oleastro? quem autem non faciat intentum, quod post ablutionem de singulis quibusque dicitur: et inmundus erit usque ad uesperam? neque hic tantum, sed in omnibus aut paene in omnibus talibus mundationibus hoc dicitur. ubi nescio utrum aliquid aliud possit intellegi nisi quod omnis homo post remissionem plenissimam peccatorum permanendo in hac uita contrahit aliquid, unde sit inmundus usque ad eiusdem uitae finem, ubi ei dies iste quodam modo clauditur, quod significat uespera. Deinde incipit scriptura dicere et exrit, inquit, mortuum, omnis anima hominis inmunda erit septem diebus; hic purificabitur die tertio et die septimo et injmundus erit. et hic nihil aliud intellegendum uideo nisi contactum mortui esse hominis iniquitatem. septem uero
Abbreviated transcription (Latin):
& qui congregat inquit cinerem iuuencȩ laucuit uestimen¬
ta sua & inmundus erit usq aduesperum: quomodo erit
ex hoc inmundus quimundus accesserat nisi quiu& bu
qui sibi uidentur mundi infide xp̃i anase ugnoscunt quia
omnes peccauerunt & egent gloriã dĩ. iustificati gratis per
sanguinem ipsius: hunctamen uestimenta sua licure dixit
non &iam corpus suum credo qđ illius cineris congregu
tione & repositione in loco mundo. si haec spiritaliter intelle¬
gantur. lum intrinsecus uult intellegifuisse mundatum. sicut
cornelius cudiens & credens quod p̃dicauerat p&rus. Ita
ndatus ẽ ut ante uisibilem baptis mum cum su
erunt acciper& donum sp̃s scĩ : Uerum tamen nec uisibile
sacrumentũ contempni potuit. ut ablutus &iã extrin
&iã extrin¬
secus lauar& quodam modo uestimenta sua:
& erit in¬
quit filiis israhel & ꝓselitis quiapponuntur legitimũ aeter¬
num: Quid aliud ostendit nisi baptis mum xp̃i quem signifi¬

Expanded text:
et qui congregat, inquit, cinerem iuuencae, lauabit uestimenet qui congregat, inquit, cinerem iuuencae, lauabit uestimenta sua et inmundus erit usque ad uesperam. quomodo erit ex hoc inmundus qui mundus accesserat, nisi quia et hi qui sibi uidentur mundi in fide christiana se agnoscunt quia omnes peccauerunt et egent gloria dei iustificati gratis per sanguinem ipsius? hunc tamen uestimenta sua lauare dixit, non etiam corpus suum; credo, tione, et repositione in hoc loco mundo, si haec spiritaliter intelligantur, ita jam intrinsecus vult intelligi fuisse mundatum, sicut Cornelius audiens et credens quod praedicaverat Petrus, ita mundatus est , ut ante visibilem baptismum, cum suis qui aderant, acciperet dona Spiritus sancti. Verumtamen nec visibile sacramentum contemni potuit: ut ablutus etiam intriniam extrinsecus lauaret quodam modo uestimenta sua. et erit, inquit, filiis Israhel et proselytis qui adponuntur legitimum aeternum. quid aliud ostendit nisi baptismum Christi, quem signifi
Abbreviated transcription (Latin):
quid dicim⁊ cinerem iuuencȩ reliquias uidelic& illius in¬
cifico : Num &cinis erat quia uelud mortuus ab infidelib
condempnebatur & tamen mundabat quia & resume¬
isse afidelib credebatur: & quia hȩc fuma apudeos max¬
ime daruit qui inc&eris gentib erant & nonerant de
consortio iudeorum Ideo distum eẽ existimo & congre¬
gabit homo mundus cinerem uiuencȩ. mundus utiq ab
interfectione xp̃i quȩ iudeos fecerat reos. & repon& in locũ
mundum. idest honorabiliter tratat. tamen extracas¬
tra quiu extrac celebrationẽ iuduicȩ consu&udinis honor
euangelicus daruit: & erit sinagoge filiorũ isruhel in
conseruationẽ aqua aspersionis purificatio ẽ: postea
dedarut plenius quem ad modum existo cinere fiebut
aqua aspersionis unde mundebantur acontractu mor¬
tuorum. quod utiq significatur ab iniquitate huius mo¬
ribundȩ uel morticinȩ uitȩ : sed mirum ẽ. quod sequitur

Expanded text:
quid dicimus cinerem iuuencae, reliquias uidelicet illius inquid dicimus cinerem iuuencae, reliquias uidelicet illius inmini pacifico. nam et cinis erat, quia uelut mortuus ab infidelibus contemnebatur, et tamen mundabat, quia et resurrexisse a fidelibus credebatur. et quia haec fama apud eos maxime claruit, qui in ceteris gentibus erant et non erant de consortio Iudaeorum, ideo dictum esse existimo: et congregabit homo mundus cinerem iuuencae: mundus utique ab interfectione Christi, quae Iudaeos fecerat reos. et reponet in locum mundum, id est honorabiliter tractabit, tamen "extra castra", quia extra celebrationem Iudaeicae consuetudinis honor euangelicus claruit. et erit synagogae filiorum Israhel in conseruationem, aqua aspersionis purificatio est. postea declarat plenius quemadmodum ex isto cinere fiebat aqua aspersionis, unde mundabantur a contactu mortuorum: quod utique significat ab iniquitate huius moribundae uel morticinae uitae. Sed mirum est quod sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
nis firmiter habitare : ysopus fides quȩ cumsit hũmilis
radicib: hȩr& in p&r& : coccinum caritas quod feruorẽ
meo colore testutur: haectria debemus mitte
resunectionẽ xp̃i tamquã in mediũ conbustionis illius. ut
cum illo sit abscondita uita nr̃t sicut dicit a postolus. &
uita ur̃a ubscondita .ẽ. cum xp̃o indõ &lcuauit uesti¬
menta sua sucerdos. & luuauit corpus suũ aqua. & post¬
ea introibit castra & in mundus erit sacerdos usque
inuesperam: lauatio uestimentorum & corporis quid
est nisi mundatio exteriorum & interiorum. hoc su¬
cerdos: deinde sequitur. & qui conbur& eã laudut uestime
uduesperam: In eo qui conburit eos figuritos arbittor
qui xp̃i carnem sepelierunt. resunectione eã ueluti con¬
flagrationi mandantes: & congregabiit homo mundus
cinerem iuuencȩ & pon& extra castra in locum mundũ

Expanded text:
ernis firmiter habitare; hyssopus fides, quae cum sit herba humilis, ernis firmiter habitare; hyssopus fides, quae cum sit herba humilis, radicibus haeret in petra; coccinum caritas, quod feruorem spiritus igneo colore testatur. haec tria debemus mittere in resurrectionem Christi tamquam in medium combustionis illius, ut cum illo sit abscondita uita nostra, sicut dicit apostolus: et uita uestra abscondita est cum Christo in deo. Et lauabit uestimenta sua sacerdos et lauabit corpus suum aqua et postea introibit in castra; et inmundus erit sacerdos usque in uesperam. lauatio uestimentorum et corporis quid est nisi mundatio exteriorum et interiorum? hoc sacerdos. deinde sequitur: et qui comburet eam lauabit uestimead uesperam. in eo qui conburit eos figuratos arbitror, qui Christi carnem sepelierunt resurrectioni eam ueluti conflagrationi mandantes. Et congregabit homo mundus cinerem iuuencae et reponet extra castra in locum mundum.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna moueactur. & in eum conuertitur quod crematur: nam
& ipsum cremare degreco inlatinũ ductum uerbum .ẽ. asus¬
pensione: qđ uero additum ẽ: in conspestu eius id est in con¬
spectu sacer dotis. hoc mihi insinuatum uid&ur quia illis
apparuit resurectio xp̃i qui futuri erant regale sucerdotiũ :
lum quod sequitur & pellis eius &carnes & sanguis eius cũ
stercore eius conburetur: Id ipͥsum expositum .ẽ. quomo¬
do concremabitur. & significitum ẽ. quod non solum sub¬
stantia mortalis corporis xp̃i quȩ commemoratione
pellis & carnium & sanguinis intimata ẽ. uerum &iã
contumelia & abietio plebis. quam nomine stercoris
significatam puto conuerter&ur ingloriã quã conbusti¬
onis flamma significat: & accipi& sacerdos lignũ credri¬
num & ysopum & coccinũ & in mitt& in me dium conbus¬
tionis iuuencȩ : lignum cedrinũ spes ẽ. quȩ deb& in suꝑ¬

Expanded text:
superna moueatur, et in eum conuertitur quod crematur. nam superna moueatur, et in eum conuertitur quod crematur. nam et ipsum cremare de graeco in latinum ductum uerbum est a suspensione. quod uero additum est: in conspectu eius, id est in conspectu sacerdotis, hoc mihi insinuatum uidetur, quia illis adparuit resurrectio Christi, qui futuri erant regale sacerdotium. iam quod sequitur: et pellis eius et carnes et sanguis eius cum stercore eius conburetur, id ipsum expositum est quomodo concremabitur et significatum est, quod non solum substantia mortalis corporis Christi, quae commemoratione pellis et carnium et sanguinis intimata est, uerum etiam contumelia et abiectio plebis, quam nomine stercoris significatam puto, conuerteretur in gloriam, quam combustionis flamma significat. Et accipiet sacerdos lignum cedrinum et hyssopum et coccinum et inmittet in medium conbustionis iuuencae. lignum cedrinum spes est, quae debet in sup
Abbreviated transcription (Latin):
tunc erat sed ad posteros huius sucer dotii pussionẽ dñi
ꝑ uenturũ : & eiciant eũ extru castra. sic & eiectus ẽ dñs pas¬
surus extraciuitatem: quod cũt uit. in locum mundum.
ita significatum ẽ quia non habuit causam malam. &occi¬
denteã in conspectu eius. sicut occisa ẽ. caro xp̃i inconspec¬
tueorum. quiiam futuri erant in nouo testamento dñisa
cerdotes : & accipi& eleurar sunguinẽ eius & uspłorg&
contra faciem tubernaculi testimonii a sangultius septies :
hec testificatio ẽ xp̃m secundũ scripturas fudis se sangu¬
nem in remissionem peccatorum. ideo contrafuciem tu¬
ber nacuculi testimonii. quia non diter dedaratum est
quam fuerat diuino testimonio prȩnuntiatum: &ideo sep¬
ties quic ipsenumerus admundationẽ ꝑtin& spiritadem:
& cremabunt et̃ in conspectu eius: puto quia concrematio
ad signum ꝑtin& resurrectionis: natura ẽ. quippe ignis ut in

Expanded text:
tunc erat, sed ad posteros huius sacerdotii passionem domini tunc erat, sed ad posteros huius sacerdotii passionem domini peruenturam? et eicient eam extra castra: sic et eiectus est dominus passurus extra ciuitatem. quod autem ait: in locum mundum, ita significatum est, quia non habuit causam malam. et occident eam in conspectu eius: sicut occisa est caro Christi in conspectu eorum qui iam futuri erant in nouo testamento domini sacerdotes. Et accipiet Eleazar sanguinem eius et asperget contra faciem tabernaculi testimonii a sanguine eius septies. haec testificatio est Christum secundum scripturas fudisse sanguinem in remissionem peccatorum. ideo "contra faciem tabernaculi testimonii", quia non aliter declaratum est, quam fuerat diuino testimonio praenuntiatum; et ideo "septies", quia ipse numerus ad mundationem pertinet spiritalem. Et cremabunt eam in conspectu eius. puto quia concrematio ad signum pertinet resurrectionis. natura est quippe ignis, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
cere sine uitio nisi dicer&ur quȩ non inse hab& uitium qđ
sire petendi causa distum ẽ fortus se non frustraẽ. quod
eum rem ipsa repetitio firmus commendauit : quan quam
& illud non abhor& auero ut ideo additum intellegatur.
quȩ non hab& in se uitium cumiam dictum ẽe iuuencã sine
uitio quia inse non habuit uitium caroxp̃i. In alus autẽ habuit
quȩ membra sunt eius: quȩ enim sunt caro in hacuita sine
peccato nisi illa sola quȩ non hab& in se uitium. & non . ẽ suꝑ¬
positũ suꝑ eam iugum. Non enim subiugata .ẽ. Iniquitati cui
subiugatos inueniens libercuit &eorum uincula disrupit.
ut ei dicatur. disrupisti uincula mea tibi sacrificabo hosti¬
am laudis: suꝑ illius quippe carnem non ẽ positũ iugum
qui potestatem habuit ponendi animã suã & iterũ sumendi
eum : & dabis eũ inquit adeleczar sucerdotem : cur non
adaaron nisi forte ita p̃figuratum ẽ non ad tempus quod

Expanded text:
cere: sine uitio, nisi diceretur: quae non habet in se uitium. quod cere: sine uitio, nisi diceretur: quae non habet in se uitium. quod si repetendi causa dictum est, fortasse non frustra est, quod eam rem ipsa repetitio firmius commendauit. quamquam et illud non abhorret a uero, ut ideo additum intellegatur "quae non habet in se uitium", cum iam dictum esset: iuuencam sine uitio, quia in se non habuit uitium caro Christi, in aliis autem habuit, quae membra sunt eius. quae enim caro in hac uita sine peccato nisi illa sola quae non habet in se uitium? et non est superpositum super eam iugum. non enim subiugata est iniquitati, cui subiugatos inueniens liberauit et eorum uincnla disrupit, ut ei dicatur: disrupisti uincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. super illius quippe carnem non est positum iugum, qui potestatem habuit ponendi animam suam et iterum sumendi eam. Et dabis eam, inquit, ad Eleazar sacerdotem. cur non ad Aaron, nisi forte ita praefiguratum est non ad tempus quod
Abbreviated transcription (Latin):
constituit dñs creans sicut caelum & terã: & omnia quȩ
in eis sunt. sed quȩ cumque constituit dñs dicens. in duobus
uidelic& testumentis: ut deinde sequatur. loquere filus
israhel & accipiant adte iuuencũ rufum sine uitio: Iu¬
uencam rufum carnẽ xp̃i significat: sexus femineus. ẽ.
propter infirmitatem curnalem. rufu ẽ. ꝑꝑipsũ cruerlũ
passionem: quod autem uit. accipiant adtẽ. in ipso mose figu¬
rum legis ostendit. qũo secundũ legem sibi uisi sunt occigtu
xp̃m. quia soluebat secundum ipsos subbictũ & sicut putubiot
obseruitiones legitimas ꝓfanabat : qđ ergo sine uitiodici¬
tur hȩc iuuenca. mirum non ẽ: hanc enim carnem &iam
c&ere hostiȩ figurabunt ubi similiter sine uitio pecora im¬
molari iubentur : erat quippe illa caro insimilitudine ur¬
nis peccati sed ñ caro pecciti: uerumtamen hic ubi euiden¬
tius legis distinctionẽ dr̃ uoluit commendare. parũ fuit di¬

Expanded text:
constituit dominus creans, sicut caelum et terram et omnia quae constituit dominus creans, sicut caelum et terram et omnia quae in eis sunt, sed quaecumque constituit dominus dicens in duobus uidelicet testamentis, ut deinde sequatur: loquere filiis Israhel, et accipiant ad te iuuencam rufam sine uitio. iuuenca rufa carnem Christi significat: sexus femineus est propter infirmitatem carnalem; rufa est propter ipsam cruentam passionem. quod autem ait: accipiant ad te, in ipso Moyse figuram legis ostendit, quoniam secundum legem sibi uisi sunt occidere Christum, quia soluebat secundum ipsos sabbatum et, sicut putabant, obseruationes legitimas profanabat. quod ergo sine uitio dicitur haec iuuenca, mirum non est; hanc enim carnem etiam ceterae hostiae figurabant, ubi similiter sine uitio pecora immolari iubentur. erat quippe illa caro in similitudine carnis peccati, sed non caro peccati. uerum tamen hic ubi euidentius legis distinctionem deus uoluit commendare, parum fuit di
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum atq: carnalium. & spiritalium atque ȩternorũ.
quȩ clurior certiorq distinctio est. quam pussio dñi nr̃i
ihu xp̃i. in cuius morte satis constitit. non istam terrenũ
transitoriamq felicitatẽ adño dõ promagno munere
sperandem & optandũ. quando quidem in unigenito fi¬
lio suo quem tanta illa ꝑp&i uoluit longe aliud a se peti
exspectari quȩ oportere apertissima distinctionẽ de¬
claruuit:
Hanc igitur passionẽ dñsnr̃ ihũs xp̃s uelut distinctionẽ
duorum testamentorum hoc quod de iuuencȩ ruse mac¬
tictione naratur. sutis congnie prȩfigurat: locutus ẽ. dñs
ad mosen & carondicens: ĩsta distinctio legis quȩ cumq
constituit dñs: Ac deinde mandare incipitꝰ haec adiungens
dicens. loquere filiis israhel potest &iã ita distingui. &
locutus .ẽ. dñs ad mosen & aarondicens. ista distinctio
legis quȩ cumq constituit dñs dicens. non quȩ cumque

Expanded text:
bonorum atque carnalium, et spiritualium atque aeternorum, bonorum atque carnalium, et spiritualium atque aeternorum, quae clarior certiorque distinctio est, quam passio Domini nostri Jesu Christi? in cujus morte satis constitit, non istam terrenam transitoriamque felicitatem a Domino Deo pro magno munere sperandam et optandam: quandoquidem in unigenito Filio suo, quem tanta illa perpeti voluit, longe aliud a se peti exspectarique oportere apertissima distinctione declaravit. Hanc igitur passionem Domini nostri Jesu Christi, velut distinctionem duorum Testamentorum, hoc quod de juvencae rufae mactatione narratur, satis congrue praefigurat. Locutus est Dominus ad Moysen et Aaron, dicens, Ista distinctio Legis quaecumque constituit Dominus: ac deinde mandare incipit haec adjungens et dicens, Loquere filiis Israel. Potest etiam ita distingui, Et locutus est Dominus alegis, quaecumque constituit dominus dicens, non quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
rauit. sed addiditlegis nec cuius cumq legis ussiduȩ quip¬
pe inscriptura dicitur. deuna quiq re dequa legitime
prȩcipitur. hȩc .e. illius uel illius isti non uniuersalislex
quȩ contin& omnia quȩ legitimȩ prȩcipiuntur. hic uero
cum dixiss& hec ẽ distinetio legis secutus adiunxit quae¬
cumq constituit dñs precipiendo utiq non creando: Nam&iã¬
non nulli inter pretes quȩcumq prȩcepitdñs transtulerunt :
Siergo hȩc ẽ. distinctiolegis quȩ cumque precepit dñs ꝓculdu¬
bio magna ẽ. ista distinctio. & recte intellegitur duo testu¬
menta distinguere: eadem quippesunt inu&ere & nouo
ibi obumbrata hic reuelata ibi prȩfiguratu hic manifes¬
tuta : Nam non solum sacramenta diuersa sunt. uerũ &iã
ꝓmisa: ibi uidentur temporalia ꝓponi quibus spiritade
prȩmium occulte signific&ur. hic autẽ manifestissime
spiritidia promittuntur aeterna: temporiliũ cutem

Expanded text:
ravit, sed addidit, Legis: nec cujuscumque legis: assidue quipravit, sed addidit, Legis: nec cujuscumque legis: assidue quippe in Scriptura dicitur de unaquaque re, de qua legitime praecipitur, Haec est lex illius vel illius rei; non universalis Lex, quae continet omnia quae legitime praecipiuntur: hic vero cum dixisset, Haec est distinctio Legis; secutus adjunxit quaecumque constituit Dominus, praecipiendo utiqnonnulli interpretes: « Quaecunque praecepit Dominus, » transtulerunt: Si ergo haec est distinctio legis, quaecunque praecepit Dominus, procul dubio magna est ista distinctio, et recte intelligitur, duo Testamenta distinguere. Eadem quippe sunt in Vetere et Novo: ibi obumbrata, hic revelata; ibi praefigurata, hic manifestata. Nam non solum Sacramenta diversa sunt, verum etiam promissa. Ibi videntur temporalia proponi, quibus spirituale praemium occulte significetur: hic autem manifestissime spiritualia promittuntur, et aeterna. Temporalium autem
Abbreviated transcription (Latin):
discernuntur. quia ꝓtotoca sunt primitiui animalium foetus
&iam hominum proto genemata uero primifructus de
tente sumpti uel dearbore uel deuitae. primitiȩ autem de
frustibus quidem sediam redactis abagro sicit demassa dela¬
cu dedolio decupa quȩ primitus sumebantur:
eiuuencarufucuius cinerem adaquũ aspersionis eorum que
mundationem qui mortum tetigerint ꝓficere lex mandauit
nec tucere ꝑmittimur. euidentis simum enim signum. In ea
noui testamenti prȩfiguratur. nec satis digne festinantes di¬
cere detunto sucramento ualemus: primo enim qđ ita
cepit dehacre loqui scriptura quem non moueat & inten¬
tissimũ fuciat inaltitudine sacramenti & locutus. ẽ. in¬
quit dñs ad moysen & carondicens: ista distintiolegis
quȩ cumq constituit dñs: procul dubio non .ẽ. distintionisi
inter aliqua duouel plura Nam distinctionẽ singuluri¬
tus non requirit nec distinctionẽ cuius lib& rei commemo¬

Expanded text:
discernuntur, quia πρωτότοκα sunt primitivi animalium fetus, discernuntur, quia πρωτότοκα sunt primitivi animalium fetus, etiam hominum: πρωτογεν ήματα vero, primi fructus de terra sumpti, vel de arbore, vel de vite: primitiae autem de fructibus quidem, sed jam redactis ab agro; siccu, de dolio, de cupa, quae primitus sumebantur. De iuuenca rufa, cuius cinerem ad aquam aspersionis eorumque mundationem qui mortuum tetigerint proficere lex mandauit, nec tacere permittimur — euidentissimum enim signum in ea noui testamenti praefiguratur — nec satis digne festinantes dicere de tanto sacramento ualemus. primo enim quod ita coepit de hac re loqui scriptura, quem non moueat et intentissimum faciat in altitudinem sacramenti? et locutus est, inquit, dominus ad Moysen et Aaron dicens: ista distinctio legis, quaecuminter aliqua duo, vel plura: nam distinctionem singularitas non requirit. Nec distinctionem cujuslibet rei commemo
Abbreviated transcription (Latin):
quiminus diligenter intendunt eadem futu ordi
tui tecum accipi&is peccata scõrum & tũ & filutui ac¬
cipi&is peccatu sacer dotiiuri hȩc sunt peccata quȩ cap¬
pellantur sacrificia ꝓpeccatis: ꝓinde peccata scõrũ distum
est non quȩ scĩ committunt. sed abeo quod sunt scã dictum
ẽ. scõrum quiu in scĩs offeruntur. & pecctu dicuntur
sacrificia ꝓpeccatis ideo appellati sunt peccata scõrũ & pecct¬
tu sacerdo tiuũri. id est eadem ipsa quȩ offeruntur ꝓpecutis
sicut &ium inleuitico declarat & pertinere deberedicit
ad sacerdotem:
Primogenitu omnia quȩcumq fuerint intemaceorum
quantu cumq adtuleri nt dño tibierunt: hic primogenita
non fetus primitiuos pecorum dicit nam ipsegrecȩ pro¬
ducbus his reb: duo nomina reperta non sunt & ideo
istu proto genemata quidã primitias interprȩtiti s un:
sed primitiȩ a parcȩ dicuntur & cdliud sunt : hȩc igitur tria istũ

Expanded text:
qui minus diligenter intendunt, eodem facta ordinqui minus diligenter intendunt, eodem facta ordintui tecum, accipietis peccata sanctorum; et tu et filii tui accipietis peccata sacerdotii vestri. Haec sunt peccata quae appesunt, non quae sancti committunt, sed ab eo quod sunt sancta, dictum est sanctorum, quia in sanctis offeruntur, et peccata dicuntur sacrificia pro peccatis: ideo appellata sunt peccata sanctorum, et peccata sacerdotii vestri, id est eadem ipsa quae offeruntur pro peccatis. Sicut etiam in Levitico declarat, et pertinere debere dicit ad sacePrimogenita omnia quaecumque fuerint in terra eorum, quantacumque adtulerint dnon fetus primitivos pecorum dicit: nam ipsa graece πρωduabus his rebus, duo nomina reperta non sunt. Et ideo ista πρωτογενήματα quidam primitias interpretati sunt: sed primitiae ἀπαρχαὶ dicuntur, et aliud sunt. Haec igitur tria ita
Abbreviated transcription (Latin):
oblatusint. idest quia ante dnm. ut plus in eis uader& nomen
dñi ante quem oblati sunt. quam pessimũ meritũ eorum
u quib oblata sunt: hoc cutemium & in exodo comme¬
morauerat scriptura quando altare fabricatum dicit:
unde intellegitur genera rerum gesturum distributa
eẽ ꝑlibros. non temporum ordo contextus: Nam & de
uirga aaron quomodores gestusit ut & florens & germi¬
nens electionem sacerdotueius diuinitus indicur&.
tur. quando prȩcipitur detabernaculo fubricando:
quod utiq longeante prȩceptum .ẽ. quam ipsum taber¬
naculum fabricatum ꝑfectumq consister&: stetit aũt
primomense secundi anni ex quo deegypto egressi sunt:
& liber iste incipit asecundo mense eiusdem anni secun¬
di primo die mensis. unde clarum ẽ ista silibrorum
ordinem considerem ꝑ recapitulationẽ idest prȩte¬
ritorum recordationem commemorari. quȩ putant

Expanded text:
oblata sint, id est quia ante Dominum, ut plus in eis valeret nomen oblata sint, id est quia ante Dominum, ut plus in eis valeret nomen Domini ante quem oblata sunt, quam pessimum meritum eorum a quibus oblata sunt. Hoc autem jam et in Exodo commemoraverat Scriptura, quando altare fabricatum dicit : unde intelligitur genera rerum gestarum distributa esse per libros, non temporum ordo contextus. Nam et de virga Aaron, quomodo res gesta sit, ut et florens et germinans electionem sacerdotii ejus divinitus indicaret, tur, quando praecipitur de tabernaculo fabricando ; quod utique longe ante praeceptum est, quam ipsum tabernaculum fabricatum perfectumque consisteret: stetit autem primo mense secundi anni, ex quo de Aegypto egressi sunt , et liber iste incipit a secundo mense ejusdem anni secundi, primo die mensis: unde clarum est ista, si librorum ordinem consideremus, per recapitulationem, id est praeteritorum recordationem commemorari, quae putant,