comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
co dominam int̾fecit ih̃m. & usq in p̃sent̃e
diem reus est mortis eiꝰ. quia non audiuit oc¬
culte legem et ꝓpħas. Si quando legis deari¬
inis potes audire occulte: potes audire manifes¬
te. Quicumq de uobis ꝓpe quippe est pascha
atima celebrauit. idest atima hȩc corporalia.
non audiuit mandatũ dicens. Nisi aucdierz¬
tis occulte plorabit anima ur̃a. & de sabbato
quedam muliereulȩ audientes ꝓpħam. ñ
& nos baptismo suo lauerit a legalibus uiciis in
eugłicam ꝑfectionem. Ideireo diligentius at¬
tendamus siquando legem legimus & ꝓphas.
postaduentum iħ̃u ap̃i obseruatis. ñ auditis
redemptionẽ occultes tantũmodopalam. Abs¬
cunsa quippe ẽ ꝓpitiationis auditio. scire qͥm
posuerit iħm ds ꝓpierationẽ ꝑ peccatis nr̃is.
&& quia ipse sit ꝓpiciatio ꝓ delictis non solum
nr̃is uerum etiam totius mundi. Parabole
quoq cum leguntur in eugłio. & ẽ auditor

Expanded text:
co Dominum Jesum interfecit, et usque in praesentem co Dominum Jesum interfecit, et usque in praesentem diem reus est mortis ejus, quia non audivit occulte Legem et prophetas. Si quando leges de azymis potes audire occulte, potes audire manifeste. Quicumque de vobis prope quippe est Pascha azyma celebraverit, id est, azyma haec corporalia, non audivit mandatum dicens: Nisi audieritis occulte, plorabit anima vestra. Et de sabbato quaedam mulierenderit Christus, et nos baptismo suo laverit a Legalibus initiis in Evangelicam perfectionem. Idcirco diligentius attendamus, si quando Legem legimus, et prophpost adventum Jesu Christi observatis, non auditis redemptionem occulte, sed tantummodo palam. Absconsa quippe est propitiationis auditio, scire quomodo posuerit Jesum Deus propitiationem pro peccatis nostris, et quia ipse est propitiatio pro peccatis, non solum nostris, verum etiam totius mundi . Parabolae quoque cum leguntur in Evangelio, et est auditor
Abbreviated transcription (Latin):
dere & sustinebitis in lumen. Si aũt quis uene¬
rit ad montes tenebrosos. uide quidib inue¬
nat. Et illic umbra mortis. Ubi tenebrosi mon¬
tes.ibi umbra mortis exipsis montibus ꝓcreata.
Q ponenturin tenebris. & nisi audieritis occul¬
te plorabit anima ur̃a a facie contumeliȩ. De
his qui audrunt quidã occulte audiunt. quidã
uero cum audunt non occulte audiunt. Qͥ d
est itaq occulte audire: uempe illud. Sed lo¬
absconsis. Si audiolegẽ aut occulte audio aut
non occulte. Indeus quia non audit legẽ occulte
in manifesto circunciditur. nesciens eũ qui in
manifesto eircumciditur iudeũ ñ eẽ. neq eam
quȩ in palam est in carne cireumcisionem.
Qͥ auclitor ẽ cireuncisionis occultȩ. in occulto
circomcidit᷑. Qui audit legem occulte de mys¬
teriis pasche. oue uescitur xp̃o. Pascha qͥppe
nr̃m immolatas ẽ xp̃c. & sciens carnem u̾bi
di uere cibum ẽe uescit᷑ ea. Occulte quippe de
pascha audiuit. At uͦ miserabilis uideus idcir¬

Expanded text:
dere: Et sustinebitis in lumen. Si autem quis venerit ad montes tenebrosos, vide quid ibi inveniat. Est illic umbra mortis, ibi tenebrosi montes, ibi umbra mortis ex ipsis montibus procreata. Et ponentur in tenebras. Et nisi audieritis occulte, gloriabit anima vestra a facie contumeliae . De his qui audiunt, quidam occulte audiunt: quidam vero cum audiunt, non occulte audiunt. Quid est itaque occulte audire? nempe illud: Sed loabsconsis . Si audio legem, aut occulte audio, aut non occulte. Judaeus quia Legem non audit occulte, in manifesto circumciditur, nesciens 834 eum qui in manifesto circumciditur, Judaeum non esse, neque eam quae in palam est in carne circumcisionem. Qui auditor est autem circumcisionis occultae, et in occulto circumciditur. Qui audit Legem occulte de mysteriis Paschae, ove vescitur Christo; Pascha quippe nostrum immolatus est Christus ; sciens carnem Verbi Dei vere cibum esse, vescitur ea. Occulte quippe de Pascha audivit. At vero miserabilis Judaeus idcir
Abbreviated transcription (Latin):
dei. In lege quoq repperimus angłos ad loth egredien¬
tẽ de sodomis dr̃e.. Ne respexeris retro. nec steteris
in cota regione. In monte saluũ te fac. ne forte com¬
p̃hendaris. Habet & hoc intellectum dignũ sp̃usd̃i
Ne inquit respexeris retro adest ad pͥora extenda¬
ris. Dimisist sodomam: ne reuertaris in sodomam.
Dimisisti uicia atq peccata. ne regrediaris ad ea.
Nec steteris in tota regione. Etiam si p̃cedens imꝑi¬
um custodieris in quo dicit᷑ ne respexeris retro. non
cib sufficit ad salutẽ. nisi & consequens obserua
regione. In monte saluum tefac neforte cõprehenda¬
ris.Si uisa sodomoꝵ ruma non comp̃hendi. ne con¬
uertaris retro. nec steteris in regione eoꝵ. nec ada¬
lia ꝑgas loca. S cum inde discesseris ascende montẽ.

Expanded text:
Dei . In Lege quoque scriptum esse reperimus, angelos ad Loth egredienDei . In Lege quoque scriptum esse reperimus, angelos ad Loth egredientem de Sodomis dixisse: Ne respexeris retro, et ne steteris in tota regione: in monte salvum te fac, ne forte comprehendaris . Habes et hunc intellectum dignum spiritu Dei: Ne, inquit, respexeris retro, id est in priora, extende. Dimisisti Sodomam, ne revertaris in Sodomam. Dimisisti vitia atque peccata, ne regrediaris ad ea. Ne steteris in tota regione. Etiamsi praecedens imperium custodieris, de quo 840 dicitur: Ne respexeris retro, non tibi sufficit ad salutem, nisi et consequens observavregione: in monte salvum te fac, ne forte comprehendaris. Si vis a Sodomorum ruina non comprehendi, ne convertaris retro, ne steteris in regione eorum, ne ad alia pergas loca, sed cum inde discesseris, ascende in montem,
Abbreviated transcription (Latin):
plapsi sunt. renouari rursus ad pęnitentiam.¬
c iterum crucifigentes sibimetipsis filiũ dĩ
& ostentui habentes. omni labore nitamur. ne
autem int̃pretationẽ. hoc quod sequit᷑ ꝯuenit.
Tuauersata es ame dicit dominus. retro ambulabis.
quia auersata es filium dĩ. & ꝑhoc etiam adõ
patre recessist. retro ambulast. Quid aũt neces¬
se est manifesta replicare. Ierłm quȩ quondã in
uidea erat. a qua figuralit̾ uniuersi uidei in¬
telligunt᷑. quia auersata sit xp̃m. ido retroam¬
bulat. fuit quippe tempus. quando ñ ambula¬
uerunt retro. Nunc uͦ ambulant. & conuersi
corde in egyptum ut retro ambulent. Quid autẽ
Iustus eoꝵ quȩ retro sunt obliuiscens inpriora ex¬
tenditur: peccator posterioꝵ meminit. pͥora ñ appetenᷤ.
Quia aũt posterioꝵ meminie. p̃uaricat᷑ in legẽ iħu
dicentis. ne conuertat᷑ retrorsum tollere uestimentũ
suũ. & inobediens est dictis eiꝰ mementote uxoris loth.

Expanded text:
sunt, renovari rursum ad poenitentiam, iterum crucifigentes sibimetipsis Filium Dei, et ostentui habentes: omni labore nitamur ne eautem interpretationem, quod sequitur convenit: Tu aversata es me, dicit Dominus, retro ambulabis . Quia aversata es Filium Dei, et per hoc etiam a Deo Patre recessisti, retro ambulabis. Quid autem necesse est manifesta replicare? Jerusalem quae quondam in Judaea erat, a qua figuraliter universi Judaei intelliguntur, quia aversata est Christum, ideo retro ambulat. Fuit quippe tempus quando non ambulaverunt retro: nunc vero ambulant, et conversi sunt corde in Aegyptum, ut retro ambulent  Al. ambulaJustus eorum quae retro sunt obliviscens, in priora extenditur . Peccator posteriorum meminit, priora non appetens. Qui autem 839 posteriorum meminit, praevaricatur in legem Jesu dicentis: Ne convertatur retrorsum tollere vestimentum suum : Inobediens est dicto ejus: Mementote uxoris Loth ,
Abbreviated transcription (Latin):
dicetis monti de quo quesistis de quo ꝓposuistes
dicets monti ist transinigra hinc & transinigra¬
bit. i est ab homine ad locum definitũ sibi. Ꝙ gͦ
offendendum non offenount. non suꝑ montes
lucentes. sed suꝑ montes tenebrosos sunt. si fu¬
crint cum ⁊ abulo & angłis eius montibꝰ tenebro¬
sis. & sustinebitis in lumme. Potest quidẽ huic

Expanded text:
dicetis monti isti, de quo quaesistis, de quo proposuistis: dicetis monti isti, de quo quaesistis, de quo proposuistis: dicetis monti huic: Transmigra hinc, et transmigrabit, id est ab homine ad locum definitum sibi. Qui ergo offendunt, non offendunt super montes lucentes, sed super montes tenebrosos, si fuerint cum zabulo, et angelis ejus montibus tenebrosis. Et sustinebi
Abbreviated transcription (Latin):
quaretanti sacrilegi qͣre tanti irreligiosi st:
Atq ita contumelias in ꝓuidentiã & offen¬
sas in đm. & criminationes in creatorẽ pecca¬
tores generant. Ex quibus liquido apparet.
alios dare głam d̃o. alios conuiciũ facere dũ
passiomibus & uiciis seruiunt. Date głam do¬
mino dõ ur̃o antequam tenebrescat. & anteꝗͣ
offendant pedes ur̃i in montes denebrosos
Sunt alii montes tenebrosi. alii lucentes.
Ueruntamen quia utriq montes sunt. mag¬
ni montes lucentes sunt angłi di & ꝓphetȩ. mo¬
in psalinis arbitror dici. Fundamenta eius in
montibus sanctis. Montes autẽ cenebrosi ꝯt̃
qui eriguntuar aduerous scientiã dĩ. ⁊abilis
mons tenebresus est. Irincipes scłi huis qui dad¬
truuntur montes funt tenebrosi. Bemoniũ luna¬
demonio sibi questio meiderat. & dicentibus
discipulis non potuimus eicere illud. respondit
saluator. Si habueritis fidẽ ut granũ sinapis.

Expanded text:
quare tanti sacrilegi? quare tanti irreligiosi sunt? quare tanti sacrilegi? quare tanti irreligiosi sunt? Atque ita contumelias in providentiam, et offensas in Deum, et criminationes in Creatorem peccatores generant. Ex quibus liquido apparet alios dare Deo gloriam, alios convicium facere, dum passionibus et vitiis serviunt. Date gloriam Domino Deo vestro antequam tenebrescat, et antequam offendant pedes vestri in montes tenebrosos . Sunt alii montes tenebrosi, alii lucentes. Verumtamen quia utrique montes 833 sunt magni, montes lucentes sunt angeli Dei et prophetae: Mode quibus arbitror dici: Fundamenta ejus in montibus sanctis . Montes tenebrosi sunt qui eriguntur adversus scientiam Dei . Zabulus mons tenebrosus est. Principes saeculi hujus qui destruuntur, montes sunt tenebrosi. Daemonium lunadaemonio sibi quaestio inciderat: et dicentibus discipulis: Non potuimus ejicere illud, respondit Salvator: Si habueritis fidem ut granum sinapis,
Abbreviated transcription (Latin):
tur qui in ꝑnituaria sua ubetur intrare. sed¬
ad eius qui iubet. eui pusillũ est hoc omne qd̾
grande est.Si enim donec ꝑtranseat ira dei
oportet quosciam intrare in ꝑnituariasua. si
aũt aliquib non sunt duit᷑tenda peccata. non
solum in p̃senti scło s etiam in futuro. manifes¬
tiun est pusillum ad ea referendum quȩ diximus.
domino dõ nr̃o głam. Non uerbis && uocibus
glorificandus est dominus. Glorifica eum in
ꝙ uirtutibus. Sic aũt sic glexificandus ẽ ds̃.Si
buchodonosor destruit atq corrumpit. et
Igitur gloriticat dm̃ iustus. contumeliis affi¬
cit quieumq peccatorẽ. Nam & illud qd̾ qͥ¬
dam dubitant an sit ꝓuidentia dĩ. nulla¬
malicia ob eausam nisi ob uicia nascitur.
Aufer ea abstulist parit᷑ ⁊ causas ꝓuidenciȩ
destruende. Sursum enim ac deorsũ qui aduer¬
sum ꝓuiddentiam disputant. hȩc dicunt.
Quare canti adulteri. quare tanti molles.

Expanded text:
tur, qui in promptuaria sua jubetur intrare, setur, qui in promptuaria sua jubetur intrare, sed ejus qui jubet, cui pusillum est hoc omne quod grande est. Si enim donec pertranseat ira Dei, oportet quosdam intrare promptuaria sua; sunt autem alii, quibus non sunt dimittenda peccata, non solum in praesenti saeculo, sed etiam in futuro, manifestum est, pusillum ad ea referendum quae diximus. Domino Deo nostro gloriam? non verbis et vocibus tantum glorificandus est Dominus: gloque virtutibus: sic autem clarificandus est Deus. Si buchodIgitur glorificat Deum justus, contumeliis afficit quicumque peccator est. Nam et illud quod quidam dubitant, an sit providentia Dei, nullam aliam ob causam nisi ob vitia nascitur. Aufer ea, abstulisti pariter et causas providentiae destruendae sursum ac deorsum. Qui adversum providentiam disputant, haec dicunt. Quare tanti adulteri? quare tanti molles?
Abbreviated transcription (Latin):
sint omnia. & nullus possit in illo tempore glo
de ostium tuum. & abscondere pusillum ali¬
quantulum. donee ira dñi transeat. Simul
autem & in his qui potest obseruet. quare dixe¬
rit pusillum quantulum. Quantulum pusillũ
quippehoc quantulum pusillũ est dõ. non est
pusillum hominibus. & debemus inspicere
quod singulis aut parum sit aliquid. aut mag
aliipusillum est eque idipsum alii mulcum ẽ.
Quid de animalibus loquor: in ipso quoq ho¬
mine retum diffe̾ntiȩ sunt. Quoduiro parũ ẽ
hoc infant suꝑfluit. Atq in hunc modũ om̃e
tempus uitȩ humanȩ. etiam si centenariam ex¬
cedat ȩtatem. ad comꝑationem et̾nitatis breue ẽ.
Unde pusilumdi nobis multum ẽ. & uicissim
uniuersa scła ad dm̃ relata breuissima ft̃. Sic gͦ
dicit᷑. Uade ppłs meus intra in ꝓmptuaria tua.
claude ostium. abscondere pusillũ qͣnculũ. En¬
culum pusillum illud non ad eius naturã refer¬

Expanded text:
sint omnia, et nullus possit in illo tempore glorsint omnia, et nullus possit in illo tempore glorde ostium tuum, et abscondere pusillum quantulum, donec ira Dei transeat . Simul autem et in his qui potest observet, quare dixit pusillum quantulum: quippe hoc quantulum quod pusillum est, non est pusillum hominibus. Et debemus inspicere quomodo singulis aut parum sit aliquid, aut magnalii pusillum est, aeque id ipsum alii multum est. Quid de animalibus loquar? in ipso quoque homine rerum differentiae sunt. Quod viro parum est, hoc infanti superfluit. Atque in hunc modum omne tempus vitae humanae, etiamsi centenariam excedat aetatem, ad comparationem aeternitatis breve est: unde pusillum Dei nobis multum est, et vicissim universa saecula ad Deum relata brevissima sunt. Sic ergo dicitur: Vade, populus meus, intra in promptuaria tua, claude ostium, abscondere pusillum 832 quantulum. Quantulum pusillum illud non ad illius naturam refer
Abbreviated transcription (Latin):
Date domino deo ur̃o głam priusqͣm obscur&
& priusquam offendant pedes uri suꝑ mon¬
qui daturus ẽ głam dei. Uult dare in lumine
quasi iam non possit gładei p̃dicari. cum te¬
nebre orte fuerint. Quando cenebrescit. et
quando non sunt tenebrȩ: operamini donec¬
oritur elarifica dm̃. sciens quia futurȩ st̃ tenebrȩ.
nec tibi expeditut eas opias. s anteqͣm fiant
da głam dõ. forsitan intelligemus presens ca¬
pitulum : si e eugłio sumpserimꝰ exemplum.
quod ita contexitur. Oꝑamini donec dies est.
Ueniet nox quando nullus potest oꝑari. Biẽ
ibi scłm istum nuncupauit. & necessarra ap¬
posuit ibi. Scio quippe in aliis locis dissonan¬
tia p̃sentibus ex diei uocabulo significari. Biem
itaq nuncupauit scłm istum. tenebras uͦ et
inquit ꝓpħes. Si consideres post consummati¬
onem mund lugubre illud quod passurum ẽ
uniuergum pene hominũ genus. ꝓhis que
peccauit. uidebis quomodo tenebrȩ occupaturȩ

Expanded text:
Date domino deo uestro gloriam antequam obscuret et priusquam offendant pedes uestri in monqui daturus est gloriam Deo, vult dare in lumine, quasi jam non possit gloriam praedicare, cum tenebrae ortae fuerint. Quando tenebrescit, et quando non sunt tenebrae? Operamini donecoritur, clarifica Deum, 831 sciens quia futurae sunt tenebrae. Nec tibi expedit, ut eas opperiaris; sed antequam fiant, da gloriam Deo. Forsitan intelliges praesens capitulum, si de Evangelio sumpseris exemplum, quod ita contexitur: Operamini donec dies est, venit nox quando nullus potest operari . Diem ibi saeculum istud nuncupavit, et necessario apposui ibi. Scio quippe in aliis locis dissonantia praesentibus ex diei vocabulo significari. Diem itaque nuncupavit saeculum istud, tenebras vero et inquit prophetes. Si consideres post consummationem mundi lugubre illud, quod passurum est universum pene hominum genus pro his quae peccavit, videbis quomodo tenebrae occupaturae
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝓpha. Nec debuit mͥ quisqͣm. Quod aũt ħeu
michi ego mat̾ quasi quem me genuist uirum
qui uidicer & discernar omni tempore. non sie
existimo conuenire aliis ꝓpħis ut iheremie. Mul¬
ci siquidẽ ꝓpħarum post aliquod spaciũ. post
malitiam post peccata conuersi ꝓpħare ceꝑunt.
Iheremias uͦ a puero sumpsit uaticinationis
exordium. Et huius rei possumus de septuris
accipere testimoniũ. Ysaias non audiuit ante

Expanded text:
te propheta: Non debuit mihi quisquam. Quod ait: Heu te propheta: Non debuit mihi quisquam. Quod ait: Heu mihi, mea mater, quare 843 me genuisti virum, qui judicer et discernar omni terrae ? non sic existimo convenire aliis prophetis ut Jeremiae; multi siquidem prophetarum post aliquod spatium, primo mali, et jam post peccata conversi, prophetare coeperunt: Jeremias vero a puero sumpsit vaticinationis exordium. Et hujus rei possumus de Scripturis accipere testimonium. Isaias non audivit: Ante
Abbreviated transcription (Latin):
locum considetemus. Qͥ omnib oĩa restituit.
cuii uectigal uectigal. cui timorẽ timorẽ. cui
cributum tributũ. cui honorẽ honorẽ. et
uniuersis omnia rep̃sentat. nulli debens
aliquod officiũ. uerbi gr̃a honorans pa¬
rentes ut parentes. fr̃s ut fr̃s. filios ut filios.
conos. fideles ut fideles. cathecuminos ut ca¬
thecuminos. si omnibus oĩa reddat nulli
debet officiũ. Si uͦ reddere debet & non red¬
didit: non pot̾ dr̃e non debui. Cum enim de¬
buerit non exoluit. Quod aũt sequit᷑ non
debuit mͥ quisqͣm. sic intelligendum est.
Ego quidẽ fenerau & uolui sp̃itales pecu¬
nias commodare. s illi auerterunt aures
suas ab his quȩ dicebant᷑. neq uoluerunt se¬
prebere docibiles. ut mͥ deberent q̃ audiebãt.
idcirco non debuit mͥ quisqͣm. Si quis enim
uoluerit sermones qui dicunt audire. debitor
fit eoꝵ.⁊ quasi debitor etiam usuras exsoluit.
uerba cum fenore & fieri debitores. quam non
acciꝑe nec debere. Accusantur quippe tales dicen¬

Expanded text:
it, cui vectigal vectigal, cui timorem timorem, cui tributum tributum, cui honorem honorem , et universis omnia repraesentat, nulli debens aliquod officium, verbi gratia, honorans parentes, fratres ut fratres, filios ut filios, conos, fideles ut fideles, catechumenos, ut catechumenos; si omnia omnibus reddat, nulli debet officium. Si vero reddere debet, et non reddit, non potest dicere: Non debui; cum enim debuerit, non exsolvit. Quod autem sequitur: Non debuit mihi quisquam, sic intelligendum est: Ego quidem fenerari volui: et spiritales pecunias commodare, sed illi averterunt aures suas ab iis quae dicebantur, neque voluerunt praebere se dociles, ut mihi deberent quae audiebant. Idcirco non debuit mihi quisquam. Si quis enim voluerit sermones qui dicuntur audire, debitor fit eorum, et quasi debitor etiam usuras reddere expere disciplinae verba cum fenore, et fieri debitores, quam non accipere, nec debere. Accusantur quippe tales, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
nam quippediuinã facta es iherłm que prius
fueras iebus. In istoria refertur quia nomen lo¬
ciistius fuerat ihebus. & postea commnutato uo¬
cabulo nuncupata sit ierłm. Hiebus aũt hebre¬
oꝵ posteri tradunt int̾̃pretar conculcatã. Ihebꝰ
g conculeata a fortitudinib contrariis anima
nr̃a transmutata ẽ. & facta ẽ iherłm uisiopa¬
cis. Si itaq post demutationẽ a ihebus in ihe¬

Expanded text:
nam quippe divinam factus est Jerusalem, qui prius nam quippe divinam factus est Jerusalem, qui prius fuerat Jebus. Historia refert, quia nomen loci istius fuerat Jebus, et postea commutato vocabulo nuncupata sit Hierusalem. Jebus autem Hebraeorum posteri tradunt interpretari Conculcatam. Jebus ergo conculcata, a fortitudinibus contrariis, anima ra transmutata est, et facta Jerusalem, Visio pacis. Si itaque post demutationem  Al. di
Abbreviated transcription (Latin):
crepet arguatq peccantẽ. statim odiũ mere¬
bitur. statim & ei detrahet᷑. statim patiet᷑ insi
pulo & regit eccłiasticã disciplinã eicit eũ
de congregatione sẽoꝵ. Illico ille cireuit
ciuitatẽ. lacerat eum qui quantũ in se fuit
assensum his. qui ꝓpt̃ excomunicationem sui tã
p̃positos quam omnẽeccłiȩ conuentũ. uesano ore
dilacerant. B̾eati uͦ apłi omni admiratione dig¬
ni. innumerabilib ꝓpt̃ ueritatẽ iniuriisaffec¬
t. loquebant᷑. ꝓꝑterea complaceo mͥ in infir¬
mitatibus. in contumeliisan necessitatibus.
in ꝑsecutionibus. in angustus ꝓ xp̃o. Hoc tan¬
tum laborare nos conuenit. ut ꝑnulla alia
tumeliam. & necessitatis causa sit xp̃c. Io
optemus ut maledicta ꝑpessi ꝓ u̾itate nos ma¬
ledici sciamus qui eam defendimus. & serip¬
turarũ uoluntatẽ omnicum fiducia p̃dicamꝰ.
Igitur quantum possumus aduitam ꝓpħarum¬

Expanded text:
crepet, arguatque peccatores, statim odium merecrepet, arguatque peccatores, statim odium merebitur, statim ei detrahetur, statim patietur insipulo, et regit Ecclesiasticam disciplinam, ejicit eum de congregatione sanctorum: illico ille circuit civitatem, lacerat eum qui, quantum in se fuitaurem, qui propter excommunicationem sui tam praepositos, quam omnem Ecclesiae conventum vesano ore dilacerant. Beati vero apostoli omni admiratione digni innumerabilibus propter veritatem injuriis affecti loquebantur: Propterea complaceo mihi in infirmitatibus, in contumeliis, in necessitatibus, in persecutionibus et angustiis pro Christo . Hoc tantum laborare convenit, ut pro nulla alia tumeliam, et necessitatis causa sit Christus. Id optemus ut maledicta perpessi, pro veritate nos maledici sciamus, qui eam defendimus, et Scripturarum voluntate omni cum fiducia eam praedicamus. Igitur, quantum possumus, ad vitam pr
Abbreviated transcription (Latin):
ut odio habiti sunt ꝓpħe. & da nob̃ u̾batalia
suꝑ quȩ ꝑsecutionẽ patramur. da in istas incidẽ
calamitates quas apłi sustinuerunt. Bicere qͥp¬
pedamichi partem cum ꝓpħis. nolentẽ id pa
tem cum apłis. nolentẽexaffectu pauli riere
loqui. in laborib plurimũ in plagis abundan¬
ter. in carcerib supͣmodũ. in mortib sepe ⁊ re
liqua. omniũ ẽ iniquissimũ. Si itaq uolumꝰ
requiescere cum ꝓph̾is. consideremus uitas ꝓph̾arũ
quomodo ex eo quod increpabant & arguebant de¬
linquentes. iuidicat condempnatiq sint. lapidati
serrati. in occisione gladii occribuerunt. circume¬
untes in melotis & in caprinis pellib. in egesta¬
te in tribulatione in miseria in solitudinib erran¬
tes. Cotempore quoerant synagoge plurimȩ in
isrł uichominus illi in lesertis & montib. & spe¬
luncis & cauernis petrarum latitabant. Q uid
eͦ est: Si quis uult imitari uitas ꝓpħarũ. in¬

Expanded text:
ut odio habiti sunt prophetae, et da nobis verba talia ut odio habiti sunt prophetae, et da nobis verba talia super quae persecutionem patiamur: da in istas incidere calamitates quas apostoli sustinuerunt. Dicere quippe, da mihi partem cum prophetis, nolentem patem cum apostolis, nolentem ex affectu Pauli vere loqui: In laboribus plurimum, in plagis abundanter, in carceribus supra modum, et in mortibus saepe , et reliqua omnia est iniquissimum. Si itaque volumus requiescere cum Prophetis, consideremus vitas prophetarum, quomodo ex eo, quod increpabant et arguebant delinquentes, judicati condemnatique sunt: Lapidati, secti in occisione gladii occubuerunt, circumeuntes in melotis et in caprinis pellibus, in egestate, in tribulatione et miseria, in solitudinibus errantes . Eo tempore quo erant synagogae plurimae in Israel, nihilominus illi in desertis, et 852 montibus, et speluncis, et cavernis petrarum latitabant. Quid ergo est? Si quis vult imitari vitas prophetarum, in
Abbreviated transcription (Latin):
sueẽ longanimis. Et reuera
uidebis quom non in patientia abusus sit eis d̾s.
a qͥntox qͥppe anno. ⁊berii cesaris usq ad fub¬
quomodo accepi ꝓpt̃ de obpbriũ a contẽpnentib
sermones tuos. Potest fieri ut ꝓpħes hoc dieat con¬
temptus a ppło peccatore. suꝑhis quȩ p̃dicabat.
Ait quippe ⁊ alibi. Compleui dies meos in irrisione.
Obꝓbrium gͦ patitur abhis qui sermones dĩ audi¬
re contempnunt. & dep̃catur ut dĩ habeat auxili¬
um dicens. Seito quomodo acceꝑim propt᷑ de ob¬
pbrrum. a contempnentib sermones tuos. Con¬
nit saluatoꝵ. post cuius passionẽ uenit consum¬
matio iherłm. & int̾fectio ppłi uideoꝵ. Post hec
auditores paucis commoner: de uita eoꝵ atq
ꝓmissis & nr̃a uoluntate. ut uixta possibilitatẽ
uiriũ fiuiolumus requiẽ consequi cum ꝓpħis. etiã
oꝑa eoꝵ facere nitam᷑. Quod aũt loquor istiusmodi ẽ.
frequent᷑ in orationedicimus. Deusomni potensda
ut inueniamurad uestigia unigeniti tui. Hec

Expanded text:
se longanimis. Et revera videbis quomodo non in patientia abusus sit eis Deus. A quinto decimo quippe anno Tiberii Caesaris usque ad subquomodo accepi propter te opprobrium a contemnentibus sermones tuos. Potest fieri ut prophetes hoc dicat contemptus a populo peccatore super his quae praedicabat: ait quippe et alibi: Complevi dies meos in irrisione . Opprobrium ergo patitur ab his qui sermones Dei audire contemnunt, et deprecatur ut Dei habeat auxilium dicens: Scito quomodo acceperim propter te opprobrium a contemnentibus sermones tuos. Connit Salvatori, cujus post passionem venit consumptio Jerusalem et interfectio populi Judaeorum. Post haec auditores paucis commoneri de vita eorum, atque promissis, et nostra voluntate, ut juxta possibilitatem virium, si volumus requiem consequi cum prophetis, etiam opera eorum facere nitamur. Quod autem loquor istiusmodi est: frequenter in oratione dicam: Deus omnipotens, da ut inveniamur ad vestigia Unigeniti tui. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ui gr̃e. quis parcet suꝑ ce quis contristabitur
suꝑ te. quis reuertet᷑ iogare ea quȩ in pace t st̃:
Ipsum iħm qui rogabat parit̃. & pr̃abat ea quȩ
erant in pace. ꝓdidit anima peccatrix. Quis po¬
cest ultra rogare conuersus ad ea. quȩ st̃ in pa¬
ce cibi: Scientes gͦ quia impossibile ẽ eos qui semel¬

Expanded text:
quis parcet super te? quis contristabitur super te? quis revertetur rogare ea quae in pacem sunt tibi? Ipsum Jesum qui rogabat pariter, et praestabat ea quae erant in pacem, prodidit anima peccatrix, quis potest ultra rogare, conversus ad ea quae sunt in pacem tibi? Scientes ergo quia impossibile est eos qui semel
Abbreviated transcription (Latin):
ficientia quadam ꝑsuasione ad głandũ. s ne
bonis gła non est sine discrimine. Paulus
habuit materram elationis.habens inse
uisiones. reuelationes. signa. uircuces.
ꝓpt̃ labores quos xp̃i causa ꝑpessus ẽ. ꝓpt̃

Expanded text:
jicientia quamdam persuasionem ad gloriandum. Sed ne jicientia quamdam persuasionem ad gloriandum. Sed ne bonis gloriari non est sine discrimine. Paulus habuit materiam gloriationis, habens in se visiones, revelationes, signa, virtutes propter labores, quos Christi causa perpessus est, propter
Abbreviated transcription (Latin):
excedit. Alius quasi uris simulatione seductꝰ
suꝑ his eleuatar. que sibi digna gła putati
cum & intalib piculosum sit głari. Exem¬
quidem & imaginẽ elationis sue possunt
ostendere. Sunt alii qui ideo subleuantur
quia potestatem habent occidendi homines
& ut ipsi putant ea fulti sunt dignitate. ut
quorum uelint capita secent. Hoꝵ gła in con¬
fusione sua ẽ. Alii suꝑ diuiti is sibi applaudẽt.
non his ueris s his diuitiis quȩ deorsũ sunt.
alii suꝑpbiunt suꝑ domos splendidas super
possessionib multis. In quibus uniuersis
non est penitus gloriandũ. Quodaũt ueri¬
simile & dignũ iudicatur ut quidam pu¬
tant gła. illud ẽ cum aliquis ob sapientiã
suam eleuatur. aut conscius sibi ẽ quia de¬
cem iam annis res uenerias non tetigerit.
siue ab infantia int̾ castos ꝑmanserit. Rursũ¬
q alius erigitur. quia uincula ꝓ xp̃o porta¬
uerit. Recta quidẽ uident᷑ hec omnia. & suf¬

Expanded text:
excedunt; alius quasi verisimili ratione seductus excedunt; alius quasi verisimili ratione seductus super his elevatur, quae sibi digna gloria putat, cum et in talibus periculosum sit gloriari. Exemquidem et imaginem elationis suae possunt ostendere. Sunt alii qui de eo sublevantur, quia potestatem habent occidendi hominem, et, ut ipsi putant, ea fulti sunt dignitate, ut quorum velint capita secent: horum gloria in confusione sua est. Alii super divitias sibi applaudant, non his veris, sed his divitiis quae deorsum sunt. Alii superbiunt super domos splendidas, super possessiones multas: in quibus universis, non est penitus gloriandum. Quod autem verisimile, et dignum videtur, ut quidam putant, gloria, illud est, cum aliquis ex sapientia sua elevatur, aut conscius sibi est, quia decem jam annis mulieres non tetigerit, sive ab infantia integer castusque permanserit. Rursumque alius erigitur, quia vincula pro Christo portaverit. Recta quidem videntur haec omnia, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
funt quedam facilia & ꝓp̃ta ad inceligendũ.
statimq ut lecta fuerint utilitatẽ legentibus
tribuunt. Sunt alia sacratiora & meffabilia
ut ita dicam. quibusdã obscuritatibꝰ inuolu¬
ta. Behis g quȩ latent. & expositione indigẽt
arbitror dictum ẽẽ audite. dehis aũt que sine
scrupulo int̃pretantis auditori com modata st̃
auribus ꝑcipite. Pereurramus uniuercas scͥp¬
turas. & ꝓbati nimmularii effect dicamus.
hoc audire debemus. hoc aurib pcipere. De¬
inde cum audierimus & ꝑceperimus aurib
quedicuntar ñ eleuemur. Omnis quippe
qui se humiliat exaltabit᷑. & saluator nr̃ dicenꝰ
discite a me quia mitis sum & humilis corde.
& inuenietis requiem anmabus ur̃is. docet
ne extollamur. Nam cũ multis uiciis genꝰ
uexetur humanũ. hoc peccato uł maxime pre
mitur. Nec unus est suꝑbiȩ modus. Alius irra¬
cionabili & stultoꝵ more in his effertur. quȩ ma¬
gis pudore dignasunt. aut certe modũ elationiᷤᷤ

Expanded text:
unt quaedam facilia, et prompta ad intelligendum, statimque ut lecta fuerint utilitatem legentibus tribuunt. Sunt alia sacriora et ineffabilia, et, ut ita dicam, quibusdam obscuritatibus involutur 829 quae latent, et expositione indigent, arbitror nunc dictum esse: Audite: de his autem quae sine scrupulo interpretantis auditori commoda sunt: Auribus percipite. Percurramus universas Scripturas, et probati nummularii effecti dicamus, hoc audire debemus, hoc auribus percipere. Denique cum audierimus et perceperimus auribus quae dicuntur, non elevemur: Omnis quippe qui se humiliat exaltabitur . Et Salvator noster, dicens: Discite a me quia mitis sum, et humilis corde, et invenietis requiem in animabus vestris : docet nos ne extollamur. Nam cum multis vitiis genus vexetur humanum, hoc peccato mitur, nec unus est superbiae modus, alius irrationabili et stultorum more, in his effertur, quae magis pudore digna sunt, aut certe modum elationis
Abbreviated transcription (Latin):
ter quomodo ei largitus est passiones & gr̃as
differentes: sic ad tuitionẽ donoꝵ suoꝵ tradi
tolleretur. & ꝓpt̃ hoc ter dominũ rogauit. scił
ut ab eo discederet angłs sathanȩ. iuxta dispen¬
sacionem ei appositus. s respondit ei dominꝰ.
ddignus qui peerat responsione domini pau¬
lus: & ddixitadeum. Sufficit tibi gr̃a mea uir¬
tus enim in infirmitate ꝑficitur. Suꝑ nullo
gͥ głandum est. sequitur quipperuna iactan¬
eleuatur cor uiri. & ante głã humiliat᷑. & hec

Expanded text:
ter quomodo ei largitus est revelationes, et gratias differentes, sic ad tuitionem donorum suorum trtolleretur, et propter hoc ter Dominum rogavit, scilicet ut ab eo discederet Angelus Satanae, qui juxta dispensationem ei appositus fuerat. Sed respondit ei Dominus dignus quippe erat responsione Domini Paulus et dixit ad eum: Sufficit tibi gratia mea; virtus enim in infirmitate perficitur . Super nullo igitur gloriandum est. Sequitur quippe ruina jactanelevatur cor viri, et ante gloriam humiliatur . E
Abbreviated transcription (Latin):
uerum & in singulis ꝓfectum sapientiȩ ⁊ ȩtatis
& grẽ recipientibus. ꝓficit sapientia iħe ⁊ etate
& gr̃a apud dm̃ & homines. Sermo gͦ filius dĩ
quierat ds̃ uerbũ. qui habitabat in dicente
heu michi ego mater & reliqua. uixta nat᷑am
maiestatis suȩ loquitur. uirtus mea defecre
in maledicentibusm. Si quis maledixerit uer¬
bo. statim recipit uicẽ & tormenta ꝑpetitur.
Uirtus quippe iħu deficit in eo & ratio minu¬
itur. Si quis econtrario benedixerit & receꝑit iħm
uirtus eius diuersum quam est in maledicenti¬
bus ei passa ꝑpetitur. Ut enĩ in maledicentib
defecerat. sic in benedicentib erescit. Fiat dñe di
tibus qui maledicebant michi. uirtus quȩ de¬
ficiebat in eis fiat in eis cum ad penitentiam
conuersi post maledicta quib me ꝑsequebant᷑
ambulare ceꝑint rectam urã. fiat dñe dirigen¬
tibus eis si astit cibi. Reddit rationẽ quare his
qui maledicebant sibi. postulat directionẽ atꝙ

Expanded text:
fectum sapientiae, et aetatis, et gratiae recipientibus, proficit Jesus sapientia, aetate, et gratia apud Deum et homines. Sermo ergo Filius Dei qui erat Deus Verbum, qui habitat in dicente: Heu mihi, mater mea, et reliqua, juxta naturam majestatis suae loquitur: Virtus mea defecit in maledicentibus mihi. Si quis maledixerit Verbo, statim recipit vicem, et tormenta perpetitur. Virtus quippe Jesu defecit in eo, cum ratio minuitur. Si quis econtrario benedixerit et receperit Jesum, virtus ejus diversa, quam est in maledicentibus ei, passa, perpetitur, ut enim in maledicentibus defecerat; sic in benedicentibus 848 crescit: Fiat, Domine,tibus, qui maledicebant mihi, virtus quae deficiebat in eis, fiat in eis, cum ad poenitentiam conversi post maledicta quibus me persequebantur, ambulare coeperint rectam viam. Fiat, Domine, dirigentibus eis, si non astiti tibi. Reddit rationem quare, iis qui maledicebant sibi, postulat directionem atque
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur contraria forticudo. & draco incus
inꝓducibilis. istiusmodi semꝑ in seripcuris
compositum nomen assumens inuestigabo
sermonẽ. Cam generaure filios. s de cain or¬
tus est faber eris & ferri. Ergo ut ⁊abulus qui
omnium tẽptationũ oꝑator est malleus dicit᷑.
ita qui ministrat malleator ẽ filius cam.
Quotienseumq in temptatione incideris
scito malleum diabolum este. & malleatorẽ
udas fuit. & multi erant malleadores in tem¬
pore illo quo dominus passus est clamantes colle
de t̾ra talem. crucifige erueifige eũ. Omna
malleatoribus plena sunt. Quot quot enim
in actu suo tabulum suscipiunt. & ministnͣt
ei ad ꝓbandũ iustum. & iniustũ coarguen¬
dum. omnes malleatores sunt. Idcirco etiam¬
si heri malleator eras. & inmanu malleum
continebas. nunc discens quia a chain fra

Expanded text:
invenitur contraria fortitudo, et draco incus invenitur contraria fortitudo, et draco incus producibilis, istius modi semper in Scripturis compositum nomen assumens, instabo sermone: Cain generavit filios, et de Cain ortus est faber aeris et ferri. Ergo ut Zabulus, qui omnium tentationum operator est, malleus dicitur: ita qui ministrat, malleator est filius Cain. Quotiescumque enim in tentatione incideris, scito malleum Zabulum esse, et malleatorem Judas fuit. Et multi erant malleatores in tempore illo, quo Dominus passus est, clamantes: tolle de terra talem: crucifige, crucifige eum. Omnia malleatoribus plena sunt. Quotquot enim in actu suo Zabulum suspiciunt, et ministrant ei ad probandum justum, et injustum coarguendum, omnes malleatores sunt. Idcirco si heri malleator eras, et in manu malleum continebas, nunc discens, quia a Cain fra
Abbreviated transcription (Latin):
Ante cenptitione abhis qui pbare lapsoes nes¬
ciunt. ignorant᷑. Cercssime aũt nonit ada¬
mantinoꝵ lapidum naturã solus ds̃ plurimiᷤ
ignoratam. Ego ipse adhuc nescio utrũ ue¬
mente malleo ac peutiente me confringar
& conterar conuictus quia non sim adamas
an certe uerus adamas ostendar. si ingruen¬
tibus ꝑsecutionibus.piculis. temptationibꝰ¬
non tam contritas fuero ad ictus mallei ꝗͣ
orem sumunt᷑ exempla. Si malleus non esset¬
& tuba non eẽt ꝓductilis. quȩ iuxta legem
ad sollempnitates dĩ excitat. quȩ audienti¬
um animos clangore suo accendit ad bellũ.
Necessarus ẽ malleus. ut tuba ꝑductilis fi¬
at. Multum coopatus ẽ iste malleus cube ꝑ¬
ductili paulo. ut eum ꝑ uaria temptam̃ta
ꝓduceret & approbaret. quo illesus possit ex¬
cudi. figurãq assumere tubȩ magnisorie.
non in incertum dans uocẽ in audientes. ut
p̃parentur ad miliciebellũ. & qͣm malleus

Expanded text:
ante tentationes, ab his probare lapides nesante tentationes, ab his probare lapides nesciunt, ignoratur. Certissime autem novit adamantinorum lapidum naturam solus Deus plurimis ignoratam. Ego ipse adhuc nescio utrum, veniente malleo, et percutiente me, confringar et conterar, convictus, quia non sum adamas, an certe verus adamas ostendar, si ingruentibus persecutionibus, periculis, tentationibus, tam contritus fuero ad ictus mallei, 77orum sumuntur exempla, si malleus non esset, non esset tuba productilis, quae juxta Legem ad solemnitates Dei excutiat, quae audientium animos clangore suo accendit ad bellum. Necessarius est malleus, ut tuba productilis fiat. Multa cooperatus est iste malleus tubae productili Paulo, ut eum per varia tentamenta produceret, et approbaret, quia illaesus posset excudi, figuramque assumere tubae magnisonae, non incertam dans vocem in audientes, ut praeparentur ad militiae bellum. Et quoniam malleus
Abbreviated transcription (Latin):
cedenti se malleo incontritus. & mumcibilis ꝑse
situs sit draco. qui est quasi incus indonrabilis.
nichil tamen in manudi & in conspectu erus
consistens adamas ꝑpetitur. Duo itaq contra¬
ria sunt adamanti isto. malleus & incus in ꝑ¬
ducibilis. Iam quondã est & apud nationes
tritum. uulgi sermonis ꝓũbium: ut de his qui
anxietatibus & ingentibus malis p̃munt᷑ dicãt
Int̃ malleum sunt & incudem. Tu aũt hoc
refers ad tabulum & draconẽ. qui istiusmodi
semꝑ in scripturis ꝓ uarietate causarũ nomi¬
nibus insigniuntur: & dicis quia sanctus qui
quasi murus adamantinus. uł in manu domi¬
ni adamas est. non curet neq demalleo neq de
incude. s quantum plus cefus fuerit. tantum
plus uirtutẽ eius splendescere. Aiunt eos qui mer¬
cimonia lapidum exercent. cum uoluerint ꝓbare
aũt ꝑsuader ẽẽ uerissimũ adamantẽ. si indomi
rior lapidis natura consistat. Talis uir sẽs est.

Expanded text:
caedenti se malleo, incontritus et inconvincibiliscaedenti se malleo, incontritus et inconvincibilissitus sit draco, qui est quasi incus indomabilis, nihil tamen in manu Dei, et in conspectu ejus consistens adamas perpetitur. Duo itaque contraria sunt adamanti isti, malleus, et incus improducibilis. Jam quoddam est et apud nationes tritum vulgi sermone proverbium, ut de his, qui anxietatibus et ingentibus malis premuntur, dicant: Inter malleum sunt et incudem. Tu autem hoc refers ad Zabulum et draconem, qui istiusmodi semper in Scripturis pro varietate causarum nominibus insigniuntur: et dicis quia sanctus qui quasi murus adamantinus, vel in manu Domini adamas est, non curet neque de malleo, neque de incude; sed quanto plus caesus fuerit, tanto plus ejus virtutem splendescere. Aiunt eos, qui mercimonia lapidum exercent, cum voluerint probare autem persuaderi esse verissimum adamantem, si indomitrior lapidum natura compingit. Talis vir est
Abbreviated transcription (Latin):
eius ꝓpħ̃ata. quia ante confra &ꝰ
est quam contritus. ut congre¬
gantes ea quȩ alicubi de mal¬
leo scripta sunt. cum in ueneri¬
¶ U mus nom̃
eius. inuestigemus etiam nominis uirtutem.
exhis quȩ afferimus exemplis. Bomus qͦndam
componebat᷑ dĩ. iuxta t̃eium regnoꝵ librũ: et
salomon erat construens & edificans eã. ibiq
quasi in laude dicit᷑ de domodi. quia malleus
& securis ñ sunt audita in domo dĩ. Ergo qͣm
malleus non auditar in domo dĩ. sic quia do¬
mus dei est eccłia. malleus in eccłia ñ auditur
Quis est iste malleus uolens quantum inse est
se t̾rȩ : Ego aũt ꝓnunciabo confidens ẽẽ aliquẽ
qui non magnoꝑe euret de malleo unru̾se terrȩ.
& q̃m exeniplum ad scm sp̃m est desensibil mal¬
leo. quero materiã malleo fortiorẽ. quȩ nichil ab
eo ꝑcussa patiatur. quã quidẽ querens repperio in
adamantinos. & in manueius adamas. Refert
aũt de adamante hystoria. quia fortior sit om̃i

Expanded text:
propheta, quia ante confractus est quam contritus, ut congregantes ea, quae alicubi de malleo scripta sunt, cum invenerimus nomen ejus, investigemus etiam nominis voluntatem ex his, quae afferimus exemplis. Domus quondam componebatur Dei, 770 juxta tertium Regnorum librum , et Salomon erat construens, et aedificans eam. Ubique quasi in laude dicitur de domo Dei, quia malleus et securis non sunt audita in domo Dei. Ergo quomodo malleus non auditur in domo Dei: sic quia domus Dei Ecclesia est, malleus in Ecclesia non auditur. Quis est iste malleus volens quantum in se est sae terrae. Ego autem pronuntiabo confidens, esse aliquem, qui non magnopere curet de malleo universae terrae. Et quoniam exemplum assumptum est de sensibili malleo, quaero materiam malleo fortiorem, quae nihil ab eo percussa patiatur. Quam quidem quaerens reperi  Aladamantinos, et in manu ejus adamas. Refert autem de adamante historia, quia fortior sit omni
Abbreviated transcription (Latin):
omnes in sangume iudicant᷑. Uenit enim ut¬
meteret fructus. & quasi stipula in segete reꝑta ꝓpt̃
plummos peccatores ait. Heu michi q̃m factus sũ
sicut qui colligit stipulam in messem. Uenit uin¬
demiare botros uitȩ in hominibus. & im mensissce¬
leribus inuentis dicit. & sicut racemos in uindemia
cum non suꝑsit botrus uuȩ ad manducandũ pri¬
mitiua. In alio quoq locosimilra his ad patrẽ loqͥ¬
tur dicens. Quȩ utilitas in sanguine meo.dũ des¬
cendo in corruptionẽ: quid tantoꝑe hominib pfui
quid dignum sanguine meo quem fudi ꝓ eoꝵ
salute fecerunt: quȩ utilitas in sanguine meo
quid his omnibus dignum int̾ homines ꝑpetra¬
tum ẽ: quȩ utilitas in sanguine meo dum descen¬
do incorruptionẽ: Num quid confidebit᷑ tib pul

Expanded text:
omnes in sanguine judicantur meteret fructus, et quasi stipula in segete reperta propter plurimos peccatores, ait: Heu mihi, quoniam factus sum sicut qui colligit stipulam in messe. Venit vindemiare botros uvae in hominibus, et in messe sceleribus inventis, dicit: Et sicut racemos in vindemia, cum non supersit botrus uvae ad manducandum primitiva. In alio quoque loco similia his ad Patrem loquitur dicens: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Quid tantopere nominibus profui, qui nec in sanguine meo, quem fudi pro eorum salute, profecerunt? quae utilitas 845 in sanguine meo, quid his omnibus dignum inter homines perpetratum est? Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem?
Abbreviated transcription (Latin):
& illud quod a dño discipulis dictum ẽ. Ecce ego
cum ysaia eum omnib sanctis. Quomodo enim
poterant effari sermonẽ dĩ.sine ipsius sermonis
aduenta: hec aũt nos qui eccłiastici sumus ma¬
gis debemus aduertere: qui uolumus eundem d̃m
eẽ legis & eugłii. ipsum dominũ & antiquit᷑ & ñc
pimone sua ueterẽ diuinitatẽ ab ea que a xp̃o
annunciatur diuidant. nos unũ nouimꝰ dm̃ ⁊

Expanded text:
Et illud quod a Domino discipulis dictum est: « Ecce eEt illud quod a Domino discipulis dictum est: « Ecce ecum Isaia, cum omnibus sanctis. Quomodo enim poterant effari sermonem Dei sine ipsius sermonis adventu? Haec autem nos qui ecclesiastici sumus magis debemus advertere, qui volumus eumdem Deum esse legis et Evangelii, ipsum Deum et antiquitus et nunc pinione sua veterem divinitatem ab ea quae in Christo annuntiatur, dividant. Nos unum novimus Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
destamenti huiꝰ usq ad eũ locũ in qͦ dr̃. con¬
uersi sunt ad iniquitates patrũ suoꝵ.
uxta historie quidẽ u̾itatẽ. non negamus p̃sen
dum illuxisse. quando uerbum caro factum est
& habitauit in nobis. Oporter autẽ nosse qm ⁊
rat. & post hanc p̃sentiam corpalẽ. ad celos uie¬
tor ascendens. rursus ad nos uemiat. Si uis hu¬
iusrei cape argumentũ. auscalta quod dicit᷑.
& reliqua. Quis enim est hic sermo qui faetꝰ
ẽ a dño. siue ad iheremiã sine ad ysaiã. siue
ad quem libet ꝓpħarum: An illeest qui erate in
principio apud ãm: Ego nescio aliud uerbũ dñi
pret̃ eum de quo dicit eugłista. In principio
uerbum. hoc aũt scire debemus. quia hec git
utilicas credenttũ. si sermo ad singulos quosq
fiat. Quid enim michi ꝑdest si descendar in
mundum. & ego eum non habeã. ediuerso
aut etiam si ad uniuersum mundũ ñ ueniat.
& ego si fuero similis ꝓpharum habeo eũ: bicã
ꝙ ad singulos sanctoꝵ idem sermo commeauerit.

Expanded text:
ad eum locum in quo dicitur: Conversi sunt ad iniquitates patrum suorum . 801 Juxta historiae quidem veritatem non negamus praese, et toti mundo illuxisse, quando Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Oportet autem nosse, quoniam et escendit: et post hanc praesentiam corporalem ad coelos victor ascendens, rursus ad nos veniet. Si vis hujus rei capere argumentum, ausculta quod dicitur:ens: Audi, et reliqua. Quis enim est hic sermo qui factus est a Domino, sive ad Jeremiam, sive ad Isaiam, sive ad quemlibet prophetarum? An ille est qui erat in principio apud Deum? Ego nescio aliud verbum Domini praeter ipsum, de quo dicit Evangelista: In principio sermo . » Hoc autem scire debemus, quia haec sit utilitas credentium, si sermo ad singulos quosque fiat. Quid mihi enim prodest, si descendat in mundum et ego eum non habeam? E diverso autem etiam si ad universum mundum non veniat, et ego fuero similis prophetarum, habeo cum. Dicam t ad singulos sanctorum idem sermo commeaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
lunt Si tancum litt̃am secuntur. & dicunt nos¬
se se quia omnis uter implebit᷑ uino. fallunt.
Non enim necessario sequitur ut omnis uter
impleatur umo. Sunt utres oleopleni. sunt
alii aqua. licet liquentis naturȩ materia. aut
certe non pleni. Dr̃is aũt dicit omnẽ utrẽ im¬
plendum uino. & popłs respondit. Numqͥd
cognoscentes non cognoscunus. quia omns¬

Expanded text:
 si tantum litteram sequuntur, et dicunt nosse se, quia omnis uter implebitur vino, falluntur. Non enim necessario sequitur, ut omnes utres impleantur vino. Sunt utres oleo pleni: sunt alii a qualibet liquentis naturae materia vacui, aut certe non pleni. Dominus autem dicit omnem utrem implendum vino: et populus respondit: Numquid cognoscentes non cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
Sermodescendat & doceat. Cur hȩc diximus:
&̾ cognoscam. Neq enim seire possum. nisi tu
potuero nosse quod nescio. tunc uidebo cogi¬
tationes singuloꝵ. & cognoscam quid unus¬
quisq generat. & cuiꝰ sit uoluntatis. Hȩc ꝓpħa.

Expanded text:
sermo descendat et doceat. Cur haec diximus? omine, et cognoscam. Neque enim scire possum, nisi tu e, 814 potero  Al. potuero nosse, quod nescio, tunc videbo cogitationes singulorum, et cognoscam quid unusquisque gerat, et cujus sit voluntatis  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
uod a dõ ꝓpħe iubetur ut dicat.
debet dignum ẽẽ imꝑio dĩ. Sed ñ
uidetur dignum si maneamus ui
licc̃a & nichil altius requiramus.
intantum ut si quis rudis audi¬
Utor exti¬
terit. dicat ineptum ẽ scripturis aur̃e accommo¬
dare. et ea cognoscere quȩ in eis latitant. Hoc aũt
dicit animalis. Animalis quippe homo ñ recipit
ea que sunt sp̃s dĩ. stulticia enim ei ẽ. Conside¬
remus gͦ dĩ sermonẽ. quid iubeat. & dices ad

Expanded text:
uod a Deo prophetae jubetur ut dicat, debet dignum esse imperio Dei. Sed non videtur dignum, si maneamus in littera, et nihil altius requiramus, 821 intantum ut si quis rudis auditor exstiterit, dicat ineptum esse Scripturis aurem accommodare, et ea cognoscere quae in eis lectitantur. Hoc est dictum animalis: Animalis quippe homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei. Stultitia enim ei est . Consideremus ergo Dei sermonem quid jubeat:
Abbreviated transcription (Latin):
terra appellatur. isangłs qui p̃posit᷑ ẽ t̾rȩ. Nec
hoc tantum accipias in t̾ra & aqua qd angłs
eius uocabulo nuncupat᷑. iuxta illud qd in ali¬
o loco dicitur. Niderunt teaquȩ et timuerunt

Expanded text:
terra appellatur is angelus qui praepositus est terrae. Nec terra appellatur is angelus qui praepositus est terrae. Nec hoc tantum accipias in terra; et aquae etiam Angelus ejus vocabulo nuncupatur, juxta illud quod in alio loco dicitur: Vider