comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in loco illo quiescere : Hilic&
cũ inuigilus dierũ festorũ
luminib: accensũ diumitus
cc̃ fidelib suepiur cerner& ur
unꝰ audatior : & animi fr&ur
auctoritate . ad locũ accedere
sub obrcura nocte p̃ m&uitr.
atq cereũ mire candoris. in¬
mensolum ine fulgor antẽ as¬
piciens : admiratusq diu-
discessit. alusq: q̃ uiderat
nurlicuit. Tunc unideincolis
locise uirginer ꝑ uisũ ostendurł
exponunts eibidẽ ẽẽsepultas
acsine tecto imbriũ in iuria.
diutius ferre p̃posse hic uero
si sibi uell& eẽ consultũ. in¬
cisis ue prib tegumen tumulis
adhiber&s: Exꝑ gefcuctii uero
inruentib alus cogitatio¬
nib: tradidit obliuiani q̃
uiderat: Alia uero nocte
apparuer eilterũ uultu
minaci. terribilt̃ conminan¬
tes: nisi locũ teger&: an no
p̃senti ab hocsđo migrar& :
Territus igitꝰ uir ille uisu
accepta secure stirpesuccira
tumulos d&exit : inuenitq
ualidas decereis gut tas
inmodolibani. odorenecła¬

Expanded text:
in loco illo quiescere. Hilicet in loco illo quiescere. Hilicet cum in vigiliis dierum festorum lumen ibi accensum divinitus a fidelibus saepius cerneretur, unus audatior et animi fretus auctoritate ad locum accedere subobscura nocte non metuit, atque cereum mirae candoris inmenso lumine fulgorantem aspiciens admiratusque diu, discessit aliisque quae viderat nuntiavit. Tunc uni de incolis loci se virgines per visum ostendunt; exponunt, se ibidem esse sepultas ac sine tecto imbrium iniuriam diutius ferre non posse. Hic vero, si sibi vellet esse consultum, incisis vepribus, tegumen tumulis adhiberet. Expergefactus vero, inruentibus aliis cogitationibus, tradidit oblivioni quae viderat. Alia vero nocte apparuerunt ei iterum, vultu minaci terribiliter conminantes, nisi locum tegeret, anno praesenti ab hoc saeculo migraret. Territus igitur vir ille visu, accepta secure, stirpe succisa, tumulos detexit, invenitque validas de cereis guttas in modo libani odore necta
Abbreviated transcription (Latin):
cer&ꝰ paria boum łtexit᷑ pl¬
culũ fili. fusto alteriis desepul¬
chrsꝰ quod cũ feciss& surđ mutis
caecis. acdebilis ẽ effectur :
mansitq: in hoc supplicio in te¬
grũ fere annũ : De hinc appa¬
ruit ei qͥ dã sacerdos ꝑuisũ
dicens : quid in qͥt tibi tuisq ũi
intuli. Guir qͥad& existime
auferendo oꝑtariũ tumuli
mei: Uadenuncsiuis sanus
fieri iubeeũ uelo cit̃ reuocari:
quod sin olueris ꝓtinꝰ morieris :
urbeperegrinꝰ eidueni: Atille
suis innuens. accessitad mo¬
numentũ filii sui. Eleuatũq
lapideplaustro in posuit
sepostatũq: ut sarcofago
seddidit ilicosanꝰ effectu ẽ
Nc̃ adredeundo italcipis
leus erat ut quẽ triaparia
boum euexerant bouesdem¬
ceps duo reuocarent: NUIIT¬
nfra ipsũ cuit̃ terminũ tu¬
ronicũ erat mons paruulis
sentib: rubis uitibq reple¬
tus a grestib Et tanta densi¬
tate labrucae contextus:
ut uix ciliqͥs intro possit
inrũpere: ferebatenĩ fama
duas dõ sacratas uirgines

Expanded text:
paribus boum, texit corsculum filii furto alterius sepulcri. Quod cum fecisset, surdus, mutus, caecus ac debilis est effectus; mansitque in hoc supplicio integrum fere annum. Dehinc apparuit ei quidam sacerdos per visum, dicens: Quid, inquit, tibi tuisque vim intuli, o vir, quia detexisti me, auferendo opertorium tumuli mei? Vade nunc, si vis sanus fieri, jube ipsum velociter revocari; quod si nolueris, protinus murbe peregrinus adveni'. At ille suis innuens, accessit ad monumentum filii sui, elevatumque lapidem plaustro inposuit, reportatumque ut sarcofago reddidit, ilico sanus effectus est. Nam ad redeundo ita lapis levis erat, ut, quem tria paria boum evexerant, boves deinceps duo revocarent. 18. Infra ipsum autem terminum Toronicum erat mons parvulus, sentibus, rubis vitibusque repletus agrestibus et tanta densitate labrucae contextus, ut vix aliquis intro possit inrumpere. Ferebat enim fama, duae Deo sacratas virgines
Abbreviated transcription (Latin):
moratorio domꝰ sucie locauis:
factũ ẽ aut̃ qͣdõ dieꝑ hiemẽ
dũ collocutione helari p
longinqͥ tate noctis diutiu
ante focũ quod multo lignorũ
strue compositũ fueratrese¬
der&: familior ic̃ dormitane
surrexit : et selectulo haudp¬
cul ab ipso igne locauit. Dar¬
mientib aut̃ cunctis scintillȩ
flãmarũ ad traber usq conr¬
cendunt. Neqͥb ad p̃hensa
una earũ : uali de coepit fła¬
mas spargere sed credo uir¬
dites cĩ illius cuiꝰ reliqͥie ꝓpin¬
quae erant flãma contror
naturã desursũ incuruator
r&orqu&ꝰ Nec ad tectũ ut
mos ẽ extenditur. sed deor sũ
fluit. ut putaris ñflãma:
sed uellera lanae d&rabepen¬
dere : Nec exurebat trabẽ .
nisi tantũ ardens ꝑ ips cc̃uaga¬
batur : Donec exꝑgefcacta ma
matris familias: uocatirser¬
uientib a qͦ suꝑposita restinxit
incendiũ : qͦ facileom nedomũ
cunctis dormientib: exuripo¬
atianũ enĩ ep̃m ã roma¬

Expanded text:
in oratorio domus suae locavit. in oratorio domus suae locavit. Factum est autem quadam die per hiemem, dum collocutione helari pro longinquitate noctis diutius ante focum, quod multa lignorum strue conpositum fuerat, resederet, familia iam dormitante, surrexit et se lectulo haud procul ab ipso igne locavit. Dormientibus autem cunctis scintillae flammarum ad trabes usque conscendunt. De quibus adprehensa una earum, valide coepit flammas spargere; sed credo, virtute sancti illius, cuius reliquiae propinquae erant, flamma contra naturam desursum incurvata retorquetur. Nec ad tectum, ut mos est, extenditur, sed deorsum fluit, ut putaris, non flammas, sed vellera lanae de trabe pendere; nec exurebat trabem, nisi tantum ardens per ipsam vagabatur, donec expergefacta matris familias, vocatis servientibus, aqua superposita, restinxit incendium, quo facile omne domum, cunctis dormientibus, exuri poCatianum enim episcopum a Roma
Abbreviated transcription (Latin):
solẽnitate q̃ dĩerat Nocuit
pꝰ quã betiti confessoris ibidi
sunt reliqui ae collo catae:
us ebius uero uercellensi
ep̃s magnũ huic helario
adiutoriũ contrac hereses
fuit : q uiueres epꝰ tumulos
p̃sentib uistutib manifestat
Nã indienatalissui cũ multi
infirmisaluentꝰ inergumin
tam̃ rotatu ualido ꝑ totã
ecdesiã debachantes Etpi¬
mio confitentes torqueri
cruciatu. eleuatiin aera
lrcnos qͥofficiũ luminis
succenduntur. manu uerbe¬
rantes effranguntꝰ Deqͦ ꝑfu¬
siliqͦre. ili codisce dente
duemone ꝑson aepurgant :
satq: tunc populus: tot infir¬
mos eẽ mundatos: quotuide¬
r& lrchnos effractor. sed
et omnia q̃ subditi onebasili¬
caeesꝰ habentur : Itapia ptec¬
tiane conseruat. ne exinde
quicquã auferatur ab aliquo
Nãuideas int̃hostes iniquos
greges pecorũ lumentorũq
et ouiũ : nec penitus a qͦ quã
adtingicũ uox sonuerit con¬
fessoris : sunt haec eus ebi.:
Huiꝰ scĩreliqͥcas: matermea

Expanded text:
solemnitate, quae Dei erat, nocuit, solemnitate, quae Dei erat, nocuit, postquam beati confessoris ibidem sunt reliquiae collocatae. 3. Eusebius vero Vercellensis episcopus magnum huic Helario adiutorium contra hereses fuit, qui vivere se post tumulos praesentibus virtutibus manifestat Nam in die natalis sui cum multi infirmi salventur, inergumini tamen rotatu valido per totam eclesiam debachantes et nimio confitentes torqueri cruciatu, elevati in aera, lignos, qui ad officium luminis succenduntur, mann verberantes effrangunt. De quo perfusi liquore, ilico, discedente daemone, personae purgantur, scitque tunc populus, tot infirmos esse mundatos, quot videret lignos effractos. Sed et omnia, quae sub ditione basilicae eius habentur ita pia protectione conservat, ne exinde quicquam auferatur ab aliquo. Nam videas inter hostes iniquos greges pecorum iumentorumque et ovium nec penitus a quoquam adtingi, cum vox sonuerit: 'Confessoris sunt haec Eusebi'. Huius sancti reliquias mater mea
Abbreviated transcription (Latin):
ad locũ p̃dicauitq turbir ⁊ ĩ¬
ut absisterent ab his: necae¬
lesturo consumerentur:
sed nequaquã eiꝰ p̃dicatio
acruda rusticitate recipi¬
ebatꝰ ⁊ Tunc inspirante di¬
uinitate sacerdos dĩbasilicã
in honore beatihel ariipicta¬
uensis eminꝰ ab orastagni
aedificauit: inqͦ reliqͥas eiu
locauit dicens populoꝰ Noli¬
tefilioli politepeccare
antedm̃ : nulla ẽ en ĩ religio
instagnũ . nolitema culcre
animas ur̃as in hirritibur
uanir. sed potius cognoscit
d̃ et amicis eiꝰ uenerations
inpendite ⁊ Adorate autẽ
scm̃ helariũ dĩ antestitẽ
cuiꝰ hicreliqͥaesunt conditas
Ips eenĩ potest ꝓ uob dñimiss¬
ricordiã intercessor adsifiun
Tunchominer conpuncticor¬
de conuersisunt : et relinqͥs¬
tes lacũ : omnia q̃ ibiđ piecens
erant soliti ad scãmbas ilicãs
conferebant Et sic aberrori
qs uinctifuerant relaxati sus
s ed & tẽpestas deinceps alos
illo ꝓhibita ẽ nec ultroc in haq

Expanded text:
ad locum, praedicavitque turbis, ad locum, praedicavitque turbis, ut absisterent ab his, ne caelesti ira consumerentur; sed nequaqnam eius praedicatio a cruda rusticitate recipiebatar. Tunc, inspirante Divinitate, sacerdos Dei basilicam in honore beati Helarii Pictavensis eminue ab ora stagni aedificavit, in qua et reliquias eius locavit, dicens populo: 'Nolite, filioli, nolite peccare ante Deum! Nulla est enim religio in stagnum. Nolite maculare animas vestras in his ritibus vanis, sed potius cognoscite Deum et amicis eius venerationem inpendite! Adorate autem sanctum Helarium Dei antestitem, coitu hic reliquiae sunt conditae! Ipse enim potest pro vobis Domini misericordiam interceseor adsistere'. Tunc homines conpuncti corde, conversi sunt, et relinquentes lacum, omnia qoae ibidem proiecere erant soliti ad sanctam basilicam conferebant; et sic ab errore, quo vincti fuerant, relaxati sunt. Sed et tempestas deinceps a loco illo prohibita est nec ultra in hac
Abbreviated transcription (Latin):
taeqͥdẽ uistuter ostensce
narrantur: quas libuita ee
conten& sed tam̃ duolȩpsi
in eodẽ loco mundati sunt
Mons enĩ erat ingabalitano
territurio cognomento helar
lacũ habens magnũcdquẽ
certo tem̃pr multitudorusti¬
corũ. quasi libamina lacui
illi exhibens led eamina ꝓ¬
itebat Ac pannos qͥ adusũ
uestimentiuirili p̃bentur
ponnulli lanae uellera pluri¬
mi&iã formas casei accerae
uel panis : diuerrasq species
unꝰ qͥsq: iuxta uiressuas q̃ dipu¬
meratre ꝑ longũ puto uenie¬
bant aut̃ cũ plaustris potũ
cibũq deferentes: mactantes
animalia & ꝑtriduũ aepu¬
lantes: Quasta aut̃ die cũdis¬
cedere deberent. anticipi¬
in tantã imb̵ ingens cũ lapidi¬
b: uiolentiã descendebat :
ut uix seqͥsq eorũ putar&
euadere: sic fieb at ꝑ singulos
annos. et in uoluebatur in¬
sipiens populus inerrore :
pꝰ multa uero tempora qͥdã
sacerdor exurbeipsa episco¬
patu adsumpto: accesit

Expanded text:
tae quidem virtutes ostensae tae quidem virtutes ostensae narrantur, quas liber vitae ejus continet. Sed tamen duo leprosi in eodem loco mundati sunt. Mons enim erat in Gabalitano territorio, cognomento Helanus, lacum habens magnum: ad quem certo tempore multitudo rusticorum, quasi libamina lacui illi exhibens, linteamina projiciebat, ac pannos qui ad usum vestimenti virilis praebentur; nonnulli lanae vellera; plurimi etiam formas casei ac cerae, vel panis, diversasque species, unusquisque juxta vires suas, quae dinumerare perlongum puto. Veniebant autem cum plaustris potum cibumque deferentes, mactantes animalia, et per triduum epulantes. Quarta 895 autem die, cum discedere deberent, anticipin tantam imber ingens cum lapidibus violentiam discendebat, ut vix se quisque eorum putaret evadere. Sic fiebat per singulos annos, et involvebatur insipiens populus in errore. Post multa vero tempora quidam sacerdos ex urbe ipsa, episcopatu adsumpto, accessit
Abbreviated transcription (Latin):
messoris. iub& : ut eo abur¬
be redeunte hossegetẽ deci¬
dere reperir&: qͦ facto lã
operariis insegite collocatis
circiter septuagintã adue¬
nit dominꝰ fundi. ꝑscru¬
tansq qualitatẽ quartita¬
tẽq potus ꝑ parũ reperit :
Tunc pudoreconfusust Et sibi
factũ aduerecundiat repu¬
tans : ue potũ defecerit ope¬
rariis. quodut ipse arbitra¬
batur
suꝑ quinq: modiorũ mensunt̃
iambiguo dep endebat
Tandẽ inspiran tedño conuerrs
aduasculũ nomina angelorũ
scor q̃ sacraedocent. lectianer
suꝑ aditũ eiꝰ deuote inuocat:
Orans ut uisti: earũ. paruita¬
tẽ hanc in abundantiõi conuer¬
tere dignar&ur. Neo peraris
deflcer & quod haurirent:
mirũ dictii. Totadie abhoc
extractũ nũquã de fuit biben¬
tib̃s edusq: quod nox finẽo pe¬
randifecit : omnib: fuit in
abundantia ministratum
exilii anno a durbẽ ꝓprice ẽ
regressus Impl&oq operis
bonicursu migrauit ad dnm
ad cuiꝰ becitũ sepulchrũ mul¬

Expanded text:
messores jubet, ut eo ab urmessores jubet, ut eo ab urbe redeunte hos segetem decidere reperiret. Quo facto jam operariis in 894 segete collocatis circiter septuaginta, advenit dominus fundi, perscrutansque qualitatem quantitatemque potus, perparum reperit. Tunc pudore confusus, et sibi factum ad verecundiam reputans, ne potus deficeret operariis, quod, ut ipse arbitrabatur, super quinque modiorum mensuram in ambiguo dependebat. Tandem inspirante Domino, conversus ad vasculum, nomina angelorum sanctorum, quae sacrae docent lectiones, super aditum ejus devote invocat, orans ut virtus eorum parvitatem hanc in abundantiam convertere dignaretur, ne operariis deficeret quod haurirent. Mirum dictu! tota die ab hoc extractum nunquam defuit bibentibus; sed usquequo nox finem operandi fecit, omnibus fuit in abundantia ministratum.exsilii anno ad urbem propriam est regressus, impletoque operis boni cursu, migravit ad Dominum . Ad cujus beatum sepulcrum mul
Abbreviated transcription (Latin):
dci feliciosorũ uita octauũ
hunc scribimꝰ demiracculis
confessorũ specialius leger¬
tẽposcenter ut qͥa nob ut sae¬
petestatisumꝰ nec artis in¬
geniũ suppeditat. nec ser¬
monũ facundiaiuuat uenit̃
temeritatilibent̃ indulge¬
at quẽ p̃i actactia mundi¬
alis eregit ut scribat sed de¬
p̃mit pudor ut sileat : A mor
timorq xp̃i inpell&cutrefe¬
rat: Et qum̃ primũ libellũ
uelim & huiclibello descor
angelorũ uistutib adhi
turio cõmorarer uirmihi
fidelis r&ulit. et scio qͥa
uera narrauit : qͥ a euident̃
cognoui gestũ fuisreq̃ dixĩl:
iub &inqit fieri ex annonis
aqua in fusis atq de coctis
mesrorib: poculũ p̃parari:
Hanc enĩ coctionẽ orosius
acoquendo celit̃ uocari
narrauit: quod cũ p̃parac¬
tum fuiss & et inuar recon¬
ditũ atq ille cpu durbẽ
moras inneccer&: ut mos
seruorũ ẽ maximã pcutẽ ex¬
haustũ. exiguã dominicis
usib reliquerunt : illeqͦq
fidus deiussione inuitare

Expanded text:
dam feliciosorum vita. Octavum dam feliciosorum vita. Octavum hunc scribimus de miraculis confessorum, specialius legentem poscentes, ut quia nobis, ut saepe testati sumus, nec artis ingenium suppeditat, nec sermonum facundia juvat, veniam temeritati libenter indulgeat: quem non jactantia mundialis erigit ut scribat, sed deprimit pudor ut sileat, amor timorque Christi impellit ut referat. Et quoniam primum libellum velim et huic libello de sanctorum angelorum virtutibus adhibtorio commorarer, vir mihi fidelis retulit, et scio quia vera narravit, quia evidenter cognovi gesta fuisse quae dixit. Jubet, inquit, fieri ex annonis aqua infusis atque decoctis, messoribus poculum praeparari. Hanc autem coctionem Orosius a coquendo ceriam vocari narravit: quod cum praeparatum fuisset, et in vase reconditum, atque ille apud urbem moras innecteret, ut mos servorum est, maxima parte exhausta, exiguam dominicis usibus reliquerunt. Ille quoque fidus de jussione invitare
Abbreviated transcription (Latin):
rũq ñ locas : Nã ablatiuis
scctiuis. ablatiua sp̃ponis
Putas neui debitur. ut bospige
palestrae ludũ exerceat
aut asinus segnis int̃spheris¬
tarũ ordinẽ : celeri uolatu
discurrat᷑. Aut certenũ qͥd
poterit coruus nigredine
sua albentiũ colũbarũ pbr¬
nis obtegere: autobscuri¬
tas picis liqͦris. lactei colore
mutarir nempeutista fieri
possibilenon. ẽ : Itanectu
poteris int̃scriptores alios
haberi: sed tam̃ responde¬
boillis & dicã ⁊ qͥa opus ur̃m
facio & ꝑ meã rusticitatẽ
uestrã prudentiã exercebo
Nã & opin or unũ beneficiũ
uob haecscriptura p̃bebuñ
scilic& ut qͦdnos inculte &bre¬
orib: dilatati. ⁊ gitꝰ in primo
libello inseruimꝰ aliqͣ demini¬
culisdñi ac scor apostolorũ
latuerunt : q̃ dr̃ ad corrobo¬
randã sidelũ fidẽ cotidie
dignatꝰ augere : qͥ aualdemo¬
lestũ eractut trac derentur
obliuioni : Insecundoposuimꝰ
b sc̃i martini: septimũ de qͦrũ¬

Expanded text:
rumque non locas. Nam pro ablativis rumque non locas. Nam pro ablativis sativis ablativa ponis. Putasne videbitur ut hos piger palaestrae ludum exerceat, aut asinus segnis inter sphaeristarum ordinem celeri volatu discurrat? Aut certe numquid poterit corvus nigredinem suam albentium columbarum pennis obtegere, aut obscuritas picis, liquoris lactei colore mutari? Nempe ut ista fieri possibile non est, ita nec tu poteris inter scriptores alios haberi. Sed tamen respondebo illis, et dicam: Quia opus vestrum facio, et per meam rusticitatem vestram prudentiam exercebo. Nam, ut opinor, unum beneficium vobis haec scripta praebebunt: scilicet, ut quod nos inculte et breoribus dilatare. Igitur in primo libello inseruimus aliqua de miraculis Domini ac sanctorum apostolorum, latuerunt, quae Deus ad corroborandam fidelium fidem quotidie dignatur augere, quia valde molestum erat ut traderentur oblivioni. In secundo posuimubus sancti Martini. Septimum de quorum
Abbreviated transcription (Latin):
CuII Debeata raedegunđ picta uesi
CU De tetrico eõo
CUIIII Denegotiatore qui elr¬
mosinam fe nonfecit
EX Dealio qͥ uinũ adulterauit.
SORũ IN CP̃T FeliCITER
ud& insipienti rȩꝓbompe
ritoq: atq: inerti illud ad¬
gredi quod ñ potest ad implere
sed quid facit̃i quod oculis t̃
patior. quae debeatorum
uistutib uelipse sae pius hr¬
pexi: uel ꝑ relationẽ bonorũ
uirorũ et cestae fidei euident̃
gesta cognoui: sed tim eo necũ
scribere coepero qͥa sũ sine
litterir r&horicir& aste
pomentuũ int̃ scriptores in di
aestimas aut opus hoc aperi¬
tis accipiputas cuuin geniũ
aptis non subpeditat. neculla
lit terarũ scientia subminis¬
trat : q nullũ argumentũ
utilem litteris habes: qͥuo¬
minadis cernere nescis. scie¬
pius ꝓmasculinis femin ea :
ꝓfemineis neutroc: & ꝓneulras
masculina conmutas : qͥ ipsas
qͦq p̃positiones quas nobiliu
dictorũ obseruari sanx it
auctoritas: loco debitople¬

Expanded text:
. 104. De beata Radegunde Pictavensi. . 104. De beata Radegunde Pictavensi. 105. De Tetrico episcpo.. 109. De negotiatore, qui elymosinam non fecit. 110. De alio, qui vinum adulteravit. SORUM INCIPIT FELICITER. Pudritoque atque inerti, illud aggredi quod non potest adimplere: sed quid faciam? quod occuli non patior, quae de beatorum virtutibus vel ipse saepius inspexi, vel per relationem bonorum virorum et certae fidei evidenter gesta cognovi: sed timeo ne cum scribere coepero, quia sum sine litteris rhetoricis et arte nomen tuum inter scriptores indi aestimas? Aut opus hoc a peritis accipi putas, cui ingenium artis non suppeditat, nec ulla litterarum scientia subministrat? qui nullum argumentum utile in litteris habes, qui nomina discernere nescis; saepius pro masculinis feminea, pro femineis neutra, et pro neutris masculina commutas, qui ipsas quoque praepositiones, quas nobilium dictatorum observari sanxit autoritas, loco debito ple
Abbreviated transcription (Latin):
P. Dememio cala launenssiũ epo
IXVI Delupotricassinorũ ep̃o
ruii De auenti noministroes
iec Dem&ria aqͥnsiũ confessr̃
lqDe araoti o. Trilec tensici ep̃o
ixr Dec imtirio agustidunens ubis¬
lxxii Desepulchro cassia niepi
lacu Desimulachroberecinthiȩ¬
lxcc Demarianore clauso
XVI Demaximoregense epõ¬
laxxuii Desiluestro cauillonens:¬
lxXIIIIDedesi deroc eius đ terri¬
turui reclauso
lac Desequano abbate¬
lVII Degermanoeiu sđ urbis
XC Desel chro lusoris beciti.
XEI Demaximinõ Treueror̃ ep̃o
xCI Denic&io eius de urbis ep̃o
xcunDe albino andecauorũgio¬
Ix. Descõnic& io lugdunens epõ
idum calciamenta collegit.
lxuii. Dealia muliere cuiuir ꝓ
oblatione apparust
XCVI Deheremita cuicaldaria
lignea fuit¬
XCVII De auito conf̃ aurilianenr¬
XCVIII Decrpriano p&ro cor abbãt̃¬
X CUIIII De ebarcioeqͦꝰ losenens abbat̃
CI Deiunianole moficũ abbate
CII Depelagia lemoficũ.
CIII Desepulchro criscediae parisor

Expanded text:
. De Memio Catalaunensium episcopo. 66. De Lupo Tricassinorum episcopo. 67. De Aventino ministro ei70. De Metria Aquinsium confessore. 71. De Aravatio Triiectensium episcopo. 72. De cimitirio Agustidunensis urbis. 73. De sepulchro Cassiani epis76. De simulachro Berecinthi80. De Mariano reclauso. 82. De Maximo Regense episcop. 84. De Silvestro CavillonensDe Desiderato eiusdem territurii reclauso. 86. De Sequano abbate88. De Germano eiusdem urbis 90. De sepulchro Lusoris beati. 91. De Maximino Treverorum episcopo. 92. De Nicetio eiusdem urbis episcopo. scopo. 94. De Albino Andecavoru60. De sancto Nicetio Lugdunense episcopo. is calciamenta collegit. 64. De alia muliere, cui vir pro oblatione apparuit. 96. De heremita, cui caldaria lignea fuit. 97. De Avito confessore Aurilianense.. 98. De Cypriano Petrocor. abbate. 99. De Ebarcio Equolosenense abbate. 101. De Iuniano Lemoficum abbate. 102. De Pelagia Lemoficum. 103. De sepulchro Criscentiae Parisiorum
Abbreviated transcription (Latin):
sein posterũ uistutib rep̃¬
sentans : Nã dememora¬
ta benedictionemul tipeiꝰ
transitũ aegroti in colomes
beneficia sunt expesti
Bosonir deniq: dia coni pes
unꝰ apusula mala confla
uerat It aut gressũ facere
ñ ualer& depostatiiq ad
eius tumulũ orationem
fudit puella euero accip¬
enter ex oleo memoratoqo
scã reliquerat posuerũn si
uulrere defluente uei
sanatus ẽ : Caecus qͥdã ad¬
ductii adesꝰ tumulũ in orad¬
sopore obdormiuit: appas¬
itq: eibeatadicens indignõs
meiudico ex aequari sc̃ir
sed tam̃ unius hic oculi reo¬
es lumen : De inceps cuten
ꝓperac quantotius adpede
beatimartini et ꝓsternere
inconpuncticine animicor
eo ipse mĩ tibi resticuet altes
oculiuisionẽ Ex ꝑ gefacti
homounius oculqͥ recepto
lumine abiit qꝰ iussi o inpũ
imperantis ibiq: iterũ obsi¬
crans beati confessoris us¬
te : depulsa caeci oculi noe
uidenr absressit. Mutu
&icẽ adhoc beatae tumu

Expanded text:
se in posterum virtutibus reprse in posterum virtutibus repraesentans. Nam de memorata benedictione molti post eine transitum aegroti incolomes beneficia sunt experti. Bosonis denique diaconi pes unus a pusula mala conflaverat, ita ut gressum facere non valeret, deportatusque ad ejus tumulum, orationem fudit: puellae vero accipientes ex oleo memorato, quod Sancta reliquerat, posuerunt super vulnere, defluente venemo sanatus est. Caecus quidam adductus ad ejus tumulum in oratem in eum sopore obdormivit, apparuitque ei beata dicens: Indignam quidem me judico exaequari sanctis, sed tamen unius hic oculi recipies lumen; deinceps autem propera quantocius ad beati pedes Martini, et prosternere in compunctione animi coram eo. Ipse enim tibi restituet alterius oculi visionem. Expergefactus homo, unius oculi recepto lumine, abiit quo jussio impulit imperantis; ibique iterum obsecrans beati Confessoris virtutem, depulsa caeci oculi nocte, videns abscessit. Mutus etiam ad hunc Beatae tumulum
Abbreviated transcription (Latin):
quod cũ uiderent scẽmonia¬
les quas secũ habebatfleban
ualde dicentes : Et cuinor
materscã relinquen uel cui
copdĩ intuitu congregasti u
At illa parũ ꝑ lacrimans at :
sĩpacẽ scĩficationẽq seqͣ minii:
dr̃ erieptectio uestra⁊
habebitisq: scm̃ mastinũ antesti¬
tem pastor emagnũ nã & ego
sdiscedã a uob sed inuocata
adero inmedio caritatis urãe
Atilla erogabant dicentes :
uenturi sunt multun firmi
adnos flagitantes benedicti¬
onẽ ate accipere : Et qͥd faci¬
stitẽ  confus & enĩ eos faris
emittimꝰ: cũ tuã faciẽ non
contẽplamur: rogamꝰ enim
ut qͥahaec ab oculir nr̃is
absconditur ut saltĩ digne¬
ris oleũ salẽq benedicere
de qͦ posseͥmꝰ aegrotirbene¬
dictiomẽ flagitantib minis¬
trare ⁊ Tunc illa benedicto
oleo acsale tradiditeis qũa
suscipientes diligentissim e
seruauerunt : sicqibeatis¬
sima obut inpace et sepul¬
ta ẽ in ipsa cellula: muiltis

Expanded text:
Quod cum viderent sanctimoniaQuod cum viderent sanctimoniales quas secum habebat, flebant valde, dicentes: Et cui nos, mater sancta, relinquis? vel cui cum hunc pro Dei intuitu congregasti? At illa parumper lacrymans, ait: Si pacem sanctimoniamque sequamini, Deus erit protectio vestra; habebitisque sanctum Martinum antistitem pastorem magnum. Nam et ego non discedam a vobis, sed invocata adero in medio charitatis vestrae. At illae rogabant dicentes: Venturi sunt multi infirmi ad nos, flagitantes benedictionem a te accipere; et quid facierstitem? Confusae enim eos foris emittimus, cum tuam faciem non contemplamur. Rogamus enim, ut, quia haec ab oculis nostris absconditur, at saltim digneris oleum salemque benedicere, de quo possemus aegrotis benedictionem flagitantibus ministrare'. Tunc illa, benedicto oleo ac sale, tradidit eis, qua suscipientes, diligentissime servaverunt. Sicque beatissima obiit in pace, et sepulta est in ipsa cellula, multis
Abbreviated transcription (Latin):
acp̃henscĩ manũ pueri erex
ras. sospitẽq ab ireꝑmisit:
Mulier erat caeca q̃ adduc¬
ia adea dep̃cata ẽ ut ei manis
inponer& ⁊ Atilla responđ.
uduob et mihi homines dĩ
non ne s cr̃ maftinꝰ hichabitat
qͥ cotidie in iustriũ uirtutũ opene
refulg& illuc accedite ibi ob¬
secramini ut ips e uos uisitare
dignecꝰ: uã ego peccatrix qͥd fa¬
ciã illa uero in sua p&itione
ꝑdurans alebat : ds ꝑomner
timentes nom̃ suũ totidie opas
exerceͭ egregiũ : Ideoq sup¬
plex adte confugio cui p̃stita
ẽ diuinitatis gratia curatio¬
nũ . ⁊ Tunc cõmotadĩ famula
luminib sepultis manꝰ in posuił :
statĩq reseratis catarastis
mundũ latepatentẽ q fuerat
caecaꝓspexit Multisq
etia herguminis ad ec̃ in¬
gressir. ut manꝰ inposuit fu¬
gato hostenequã sospitatẽ
restituit : Nec morabantur
ex his curari: quos ad sescã
uocatiois eiꝰ adppinqbat
et defessa corporis oluebãs

Expanded text:
apprehensa manu pueri erexit apprehensa manu pueri erexit eum, sospitemque abire permisit. Mulier erat caeca, quae adducta ad eam, deprecata est ut ei manus imponeret. At illa respondit: Quid vobis et mihi, homines Dei? nonne sanctus Martinus hic habitat, qui quotidie illustrium virtutum opere refulget? Illuc accedite, ibi obsecramini, ut ipse vos visitare dignetur. Nam ego peccatrix quid faciam? Illa vero in sua petitione perdurans, aiebat: Deus per omnes timentes nomen suum quotidie opus exercet egregium; ideoque supplex ad te confugio, cui praestita est divinitus gratia curationum. Tunc commota Dei famula, luminibus sepultis manus imposuit, statimque, reseratis cataractis, mundum late patentem quae fuerat caeca prospexit. Multis etiam energumenis ad eam ingressis, ut manus imposuit, fugato hoste nequam, sospitatem restituit; nec morabantur ex his curari, quos ad se Sancta vocationis ejus appropinquabat, et defessa corpore solvebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sed neq cibũ aut potũ capes
patet Et sipꝰdiu celiquidas¬
piebat : ꝑtinꝰ reiciebatꝰqa¬
ductus adbeatã feminã ps¬
Cumq illa reclamar& indig¬
nã seẽe q̃ haec agerepossit
inplicita p̃catu parentũ.
uentrẽ pueri palpat & pal¬
ma demulc&: sensitq: ibi an¬
quiũ uenenatorũ neqͥtiã
latitare Nunc acceptapõ¬
pini uiridis folios aliualinuil
fixitq suꝑ eũ crucirbeatae
signaculũ: quod ponens suꝑ
aluũ iuuenuli dolore pau¬
lulũ sedato obdormiuit ip
scamnã qͥ olim dolorib in sir¬
tentib caruerat somnũ post
unius uero horaemomentũ
consurgens ad purgandũuen¬
rẽ egressus. pestifercce ge¬
nerationis germeneffudit:
oratiase: referens ancilla eđi
sanus abscent. ⁊ Alius uero
puer paralrsi aegricudine
contractur ante eã in ter
manus delatus ẽ aliorũ
dq̃ cans abeata sanari: At
lla maratione pstracta p̃cẽ
peofudit ad dnm : Consũmãla
uero oratione tonsurgens:

Expanded text:
Sed neque cibum aut potum capere Sed neque cibum aut potum capere potest; et ei post diu aliquid accipiebatadductus ad beatam feminam, peCumque illa reclamaret indignam se esse quae haec agere posset, implicita precatu parentum, ventrem pueri palpat, et palma demulcet; sensitque ibi anguium venenatorum nequitiam latitare. Tunc accepto pampini viridis folio, saliva linivit, fixitque super eum crucis beatae signaculum, quod ponens super alvum juvenculi, dolore paululum sedato, obdormivit in scamno, qui olim doloribus insistentibus caruerat somno. Post unius vero horae momentum consurgens, ad purgandum ventrem egressus, pestiferae generationis germen effudit, gratiasque referens ancillae Dei, sanus abscessit. Alius vero puer paralysi aegritudine contractus, 1249 ante eam inter manus delatus est aliorum, deprecans a beata sanari. At illa in oratione prostrata, precem pro eo fudit ad Dominum; consummata vero oratione consurgens,
Abbreviated transcription (Latin):
tegraetoratione degebat .¬
Ñsumens panẽnisi hordeaciũ
nõ uinũ nisiparũ ꝑ indiebur
festis et hoc ipsũ nimio latice
tempentũ Nullũ habens
ftractũ fenipalleq mollimen
pisi tantũ illud quod in textis
iunci uirgulis fieris ol& qur
uulgo mattas uocañ hocs¬
ponenr formulce. hoc solo
suꝑsternens hoc erat cotidor
scamnũ hocculcita hocpli¬
mella hoceratstragulũ hos
omnir lectuli necessitudo so
docenr et isdẽ facere quassec
adsciuit : ibiq indt̃ laudibi
degenr multis infirmisora¬
tione facta: salutaria ipo¬
ebat medicamenta: Aulg
facta oratione. saliuã ex ore
suscipiens uulnerot scieuaꝑ
unexit: Puellãq reddidit
sanã opitulante eiur iustice
qͥ caecinati oculos sputo fos¬
mauit ⁊ Pueruero locuncol
maleficiũ in potione libauit
Deqͦ medificatis ut adseruns
serpenter generati in inter¬
neis puerr magnũ dolorẽs
morsib excitabant ltaut
nulla qͥescendi mora uel im
dicũ momentũ indulger&

Expanded text:
tegra et oratione degebat, notegra et oratione degebat, non sumens panem nisi hordiacium, non vinum nisi parumper in diebus festis, et hoc ipsum nimio latice temperatum; nullum habens stratum feni paleaeque mollimen, nisi tantum illud quod intextis iunci virgulis fieri solet, quas vulgo mattas vocant; hoc superponens formulae, hoc solo supersternens; hoc erat cotidianum scamnum, hoc culcita, hoc plumella, hoc erat stragulum, hoc omnis lectuli necessitudo; sic docens easdem facere quas secum adscivit. Ibique in Dei laudibus degens, multis infirmis, oratione facta, salutaria inpertiebat medicamenta. 3. facta oratione, salivam ex ore suscipiens, vulnera saeva peruncxit puellamque reddidit sanam, opitulante eius virtute, qui caeci nati oculos sputo formavit. Puer vero loci incola maleficium in potione libavit, de quo medificatus, ut adserunt, serpentes generati in interaneis pueri magnam dolorem suis morsibus excitabant, ita ut nulla quiescendi mora vel in modicum momentum indulgeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
mulũ scm oculis ꝓpriis con¬
templaremerueratꝰ incel¬
lulit paruula consistens
cotidie orationi acleiunis
uigiliisq: uacabat sed necille
locur ab eiꝰ uistute fuit in¬
glorius Nã uiducie cuꝰdõc
filia manus contractas d&ulit:
q̃ ut exorata signũ salutis in po¬
suit. manib suis digitos puellae
contrectare coepit. Ax tensis
ille famabeatae conuocans¬
amicos uicinosq suos ꝑgit pꝰeã
etreducit adppria: Et ea incel¬
lula inqua pruu habita uerat
intromisit At illa ũcessabãs
ab operequod consueuerat sed
exercebatur hieiunus obse¬
crationibq: ut tandẽ locũ in qͦ
habitaredesiderabat possit
adqͣrere: Inchoat Iterũ i ter
desideratũ i plor anrbeati
martini auxiliũ : ut qͥdederat
desideriũ tribuer& & effectũ
ꝑ ueni abba silicũ ⁊ reuertitur
incellula illa in qͦ prinfuerat
cõmorata : Ex hoc ꝑst&it
inconcussa. Nec ẽ amplius
a uiro q̃sita: ibiq paucas col¬
legens monachas: cũ fide in¬

Expanded text:
mulum sanctum oculis propriis conmulum sanctum oculis propriis contemplari meruerat, in cellula parva consistens, quotidie orationi ac jejuniis vigiliisque vacabat. Sed nec ille locus ab ejus virtute fuit inglorius. Nam viduae cujusdam filia manus contractas detulit, quae ut exorata signum salutis imposuit, manibus suis digitos puellae contrectare coepit, extensis ille fama beatae, conamicos vicinosque suos, pergit post eam et reducit ad propria et eam in cellula in qua prius habitaverat intromisit. At illa non cessabat ab opere quod consueverat sed exercebatur in ieiuniis obsecrationibusque, ut tandem locum in quo habitare desiderabat possit adquaerere. Inchoat iterum iter desideratam, inplorans beati Martini auxilium, ut qui dederat desiderium tribueret et effectum. Pervenit ad basilicam, revertitur in cellula illa in qua prius fuerat coromorata; ex hoc perstetit inconcussa nec est amplius a viro quaesita. Ibique paucas collegens monachas, cum fide in
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓtuesunt : rediieq addomũ
pric̃ maerore ablatacum
saudio: His signis glorifica¬
tainter parentes : neua noce
lorice lapsũ incurrer&
sũ martini antestitirba silicõt
relicto coniuge cũfamili a
uelomni domosua fideliter
exp&unt: Cũq hter coeptũ
carper&: uenit aduicũ urbis
turonicae cui nom̃ ẽ euea
inc beatimed ardi sessi onici
confessorir reliqͥae contenenip
Cuiꝰ etuigilice ea nocte cele¬
bracbantur Inqͥb: illa ad terte
excubans iorationẽ hora¬
debita cũ reliqͦ populo admir¬
sarũ accessit solemniã q̃dum
a sacerdo tib: dĩ celebramtꝰad
uenit q̃dã puella pusulaema¬
lae ueneno conflata ꝓceditq
ilia mores olito moratione
nũ crucis inposuitꝰ sicq inquã¬
tuor pastib uulnis excre¬
pacns: puellã puredecurrep¬
te mors inpostuna reliqͥt:
ost haec adbasilicã scĩmars¬
tini monegundir becitapue¬
nit ibiq: ꝓstrata corc̃sepul¬
chro graticis agens quodtu¬

Expanded text:
apertae sunt, rediitque ad domum apertae sunt, rediitque ad domum propriam, maerore ablato, cum gandio. 2. Hic signis glorificata inter parentes, ne vanae gloriae lapsum incurreret, sancti Martini antestitis basilicam, relicto coniuge cum familia vel omni· domo sua, fideliter expetivit. Cumque iter coeptum carperet, venit ad vicum urbis Toronicae cui nomen est Evena, in quo beati Medardi Sessionici confessoris reliquiae contenentur, cuius et vigiliae ea nocte celebrabantur; in quibus illa adtente excubans idebita cum reliquo populo ad missarum accessit solemnia. Quae dum a sacerdotibus Dei celebrantur, advenit quaedam puella, pusulae malae veneno conflata, proceditilla, more solito in oratione num crucis imposuit. Sicque in quatuor partes vulnere excrepante, puellam, pure decurrente, mors importuna reliquit. Post haec ad basilicam sancti Martini Monegundis beata pervenit, ibique prostrata coram sepulcro, gratias agens, quod tu
Abbreviated transcription (Latin):
ieo enĩp qͣdc̃i releuatione
ꝑdereerat solita: in qͦin¬
gressa dũ intuens herbas
loci detimbulans mulses¬
rẽ q̃ triticũ supra tectũ
suũ siccare posuerat. qual
de eminentiori loco curis
obpl&a mundanis bͣpostune
pros pexit moxq: oculis clau¬
is lumen caruit : Cognoscens
aut̃ reatũ suũ ad eã accedit
renq: ut gesta fuerat pandex: ⁊
Atiulla dei ciens semoratio¬
nem at ÷ Vaemihi qͥ propar¬
uitatis meae ꝑsona peccatrice
aliorũ clausi sunt oculi: Et con¬
sũmata oratione inposuit ma¬
nũ mulieri ⁊ Confestĩ aut̃ ut
signũ crucis exp̃ssit mulier
uisũ recepit. ⁊ omo ex pago
illo qͥ olim auditũ ꝑdiderat
adhanc cellulã deuoti adue¬
nit p̃qꝰ dep̃catisunt parentes eiꝰ
ut eimanꝰ haecbene dicta dig¬
nar&ur in ponere: sed illa in¬
operare dignarecur solo
ꝓstrocta : Et quasi ipsadomi¬
nicorũ pedũ uestigialãbens
Iumilit̃ ꝑ eodiuinã clementiã
supplicauit. Illaq: adhuc
solo decũbente : auressurdi

Expanded text:
eo enim pro quadam relevatione prodere erat solita. In quo ingressa, dum intuens herbas loci der quae triticum supra tectum suum siccandum posuerat, quasi de eminentiori loco, curis oppleta mundanis, importune prospexit, moxque oculis clausis lumine caruit. Cognoscens autem reatum suum, ad eam accedit, remque, ut gesta fuerat, pandens. At illa dejiciens se in orationem, ait: Vae mihi, quia pro parvitatis meae persona peccatrice aliorum clausi sunt oculi. Et consummata oratione, inposuit manum mulieri. Confestim autem, ut signum crucis expressit, mulier visum recepit. Homo ex pago illo, qui olim auditum perdiderat, ad hanc cellulam devotus advenit, pro quo deprecati sunt parentes eius, ut ei manus haec benedicta dignaretur inponere. Sed illa inoperare dignaretur, solo prostrata et quasi ipsa dominicorum pedum vestigia lambens, humiliter pro eo divinam clementiam supplicavit; illaque adhuc solo decumbente, aures surdi
Abbreviated transcription (Latin):
Interĩ abbatẽ mon asteruad
quod uenerat defunctõ mo¬
nachi ꝓp̃t uistutes assiduas
hanc elegunt. ignorantes sex
Quod illa totis irib rennuñ
Trignita aũt̃ annos inmonas¬
teria fuit. anullo agnita quo
ẽẽt.⁊ Ante teftiũ aut̃ diẽquã
ab hocmundo migrar& id
monachir pacefecit. Et sic de¬
functa cibclus mulierib ab¬
luta. sepulta ẽ multirsede¬
inceps uistutib manisestur
ẽe ancillã dĩ. Inã & frigorrs
&cliis morbis obp̃m sciepe
adeiꝰtumulũ sanitatired¬
duntur. XUII.
nalio cut̃ ptego turonico
ercet in t̃ uepres & rubosse¬
pulchrũ positũ in qͦ ferebatꝰ
epm quendc̃t fuisresepultũ
nomenignarierant : Cotłig¬

Expanded text:
Interim abbatem monasterii ad Interim abbatem monasterii ad quod venerat defuncto, monachi propter virtutes assiduas hanc elegant, ignorantes sexum. Quod illa totis viribus rennuit. Triginta autem annos in monasterio fuit, a nullo agnita quid esset. Ante tertium autem diem, quam ab hoc mundo migraret, id monachis patefecit; et sic defuncta, ab aliis mulieribus abluta, sepulta est, multis se deinceps virtutibus manifestans esse ancillam Dei. Nam et frigoritici et aliis morbis obpraessi saepe ad eius tumulum sanitati redduntur. 17. In alio loco pago Turonico erat inter vepres et rubos sepulchrum positum, in quo ferebatur episcopum quendam fuisse sepultum; nomen ignari erant incol
Abbreviated transcription (Latin):
quendã aquastano tipo correp¬
tã sanatã aspeximꝰ : q̃ diutur¬
no temp̃r ab hoc d&lenta conta¬
gio neq: cibũneq: semnb capere
poterat sed itaomni corpore
deciderat: ut uix in ea uel illud
uitale spiracculũ remaner& :
Adhuiꝰs epulchrũ ingemitib &
orationeꝑ noctans. usq lucir
aduentũ ꝑdurtuit in mobilis.:
maneuerosoporise collocans
cũ exꝑ gesticta fuiss& nihil
malisentiens scata discessit:
huiꝰ scĩuitã nor scripsimus.
religiosa q̃ cũ scepius paren¬
tib flagitar& ut semmonas ÷¬
terio locari puellarũ eoquod
indomoparentũ curiss đm
pedientib dõseruir eñ possit
et illip̃amore nolenteã ase
separari. totondit comãi
turonicã dicicesim adiens.
incon gregationes econulit
monachorũ ⁊ Ibiq in leiunur
orationibq: degens iustutib
deinceps multir emicuit:
Erat enĩ tãquã uir int̃ uiror
necullierat cognitisse us eꝰ
Parenteraut̃ req̃ rentes eã
nũquã reperirepotuerunt:

Expanded text:
quandam a quartano tipo correpquandam a quartano tipo correptam sanatam aspeximus. Quae diuturno tempore ab hoc detenta contagio, neque cibum neque somno capere poterat, sed ita omni corpore deciderat, ut vix in ea vel illud vitale spiraculum remaneret. Ad huius sepulchrum in gemitibus et oratione pernoctans, usque lucis adventum perduravit inmobilis. Mane vero sopori se collocans, cum expergefacta fuisset, nihil mali sentiens, sanata discessit. Huius sancti vitam nos scripsimus. religiosa, quae cum saepius parentibus flagitaret se in monasterio locari puellarum, eo quod in domo parentum, curis saeculi inpedientibus, Deo servire non possit; et illi prae amore nolent eam a se separari, totondit comam Turonicam diocesim adiens, in congregatione se contulit monachorum; ibique in ieiuniis orationibusque degens, virtutibus deinceps multis emicuit. Erat enim tamquam vir inter viros, nec ulli erat cognitus sexus eius. Parentes autem requerentes eam, numquam repperire potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eis similis cerner&urꝰ. Com¬
uersusq: adher&icũ & t :
sĩ uera ẽꝓsecutiotuã sum e eõ
abigne : Illo qͦq resistentẽ Nt
uir  In meisa trinitas dr̃ si
ciliqͥd indignũ tecredo osten¬
desertesi recta ẽfides mea
nihil mihip̃ ualeant hocec in¬
cendia scceua Et ablutũ ab
igne amilũ . diutissimepeil¬
ma sustenuit & nihil ẽ poci¬
tus: sed magis confusohe¬
r&ico: catholicos reliquã
feruore suce fidei robontuil.
Actenus hinc : AU.
audpcul uero er̃ becsili¬
cabeati mostiniuenan¬
tius cibba reqͥescit uirmag¬
nificescĩ tatis qͥ multis in¬
firmis incorpore positus:
opẽ accomodauit Qim
pl&so tẽpore a scło migrans
iugiter sem a& nũ uiuere
uirtutib ꝓpriis manifestat :
Nc̃ siqͥs tipos frigoriticos
incurrens. noc te una adestumu¬
lũ dep̃cansuigilauerit mox con¬
p̃sso accentu. ad ipiscitꝰ medici¬
nc̃ : N ã int̃reliqͣ quae ibid gesta
uel uidimꝰ uel audiuimꝰ mulierẽ

Expanded text:
eis similis cerneretur. Coneis similis cerneretur. Conversusque ad hereticum, ait: 'Si vera est prosecutio tua, sume eum ab igne'. Illo quoque resistente, ait vir: 'Inmensa Trinitas Deus, si aliquid indignum te credo, ostende. Certe, si recta est fides mea, nihil mihi praevaleant haec incendia saeva'. Et ablatum ab igne anulum diutissime palma sustenuit, et nihil est nocitus; sed magis, confuso heretico, catholicus reliquam fervore suae fidei roboravit. Actenus hinc. 15. Haud procul vero a basilica beati Martini Venantius abba requiescit, vir magnificae sanctitatis, qui multis infirmis in corpore positus opem accomodavit. Qui impleto tempore a saeculo migrans, iugiter se in aeternum vivere virtutibus propriis manifestat. Nam si quis tipos frigoriticos incurrens nocte una ad eius tumulum deprecans vigilaverit, mox, conpresso accentu, adipiscitur medicinam. Nam inter reliqua qua ibidem gesta vel vidimus vel audivimus mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq: hic accepta pecuni a fe
ciss& quod sibi fuerat impe¬
ratũ: ꝓcedit nouus cirula
regis addex terã constipa¬
tus her&icorũ caterua ex¬
clamat &iste caecatus pe¬
cunia : ut fide ep̃ĩ reciper&
oculos suos. : Atiste cũ non
minima arrogantia inpo¬
nens manꝰ suꝑ oculos eiꝰ ast:
secundũ fidem meã fiactibi
aec eo dicente . Ita obsent¬
tisunt oculi hominis cũdo¬
lore : ut ñsolũ uisũ ꝑder&:
uerũ &ic̃ dolũ quẽ auari¬
tia mpellente finxerat
I&ulit cilius uir fidelis
spectasse sexp̃i anocũ
ier &icopfidenra cestantẽ :¬
altercantesq: diudediuinis
scripturis Cũ flecti p̃ possit
er&icus ut cognos cere ue¬
sitatẽ ct: si nr̃te religio¬
is. siscriptunrũ sacitrũ
testimonia te adcredendit
minimemouent: ueluis tutẽ
indiuiduae trinitatirmi¬
riculis experire : Edigito
meo anulus aureus : ego eũ
inigne laceo tu canden tẽ
collegeꝰ ꝑ iectũq: int̃prunas
anulũ. Itaigniri ꝑmisitut

Expanded text:
Cumque hic, accepta pCumque hic, accepta pcisset quod sibi fuerat imperatum, procedit novus Cirula regis ad dexteram, constipatus haereticorum caterva: exclamat et iste caecatus pecunia, ut fide episcopi reciperet oculos suos. At iste cum non minima arrogantia imponens manus super oculos ejus, ait: Secundum fidem meam fiat tibi. Haec eo dicente, ita obserati sunt oculi hominis cum dolore, ut non solum visum perderet, verum etiam dolum, quem, avaritia inpellente, finxerat, Retulit alias vir fidelis, spectasse se christiano cum heretico pro fide nostra certante. Altercantesque diu de Divinis Scripturis, cum flecti non possit hereticus, ut cognosceret veritatem, ait vir nostrae religionis: 'Si Scripturarum Sacrarum testimonia te ad credendum minime movent, vel virtutem individuae Trinitatis miraculis experire. Est digito meo anulus aureus; ego eum in igne iaceo, tu candentem college'. Proiectumque inter prunas anulum, ita igniri permisit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ monachi quodhicexe¬
citus ad locũ illud debera
accedere: fugã in eunt ets
relicto abbat̃s enẽ in in sus
marin abscondunt ⁊ Aduo¬
nientib aut̃ gothis acdimi¬
entib res manasterii q̃sine
custode remanserant . ab¬
tẽsenio incuruatũ sed sc̃itad
erectũ: offenduntꝰ ex tra¬
toq: unꝰ gladio quasi amp¬
taturus ceruicẽ eiꝰ. resupis
ruit: ac spm̃ exalciuit:
Reliqͥ uero haecuidenter
timor eꝑ territi fugierum
Quod cũ reginuntiatũ fuise
cũ testificatione p̃cepit on¬
nia q̃ ablata fuerant mon¬
fieri : uoc auit unũ epis cop
suorũ dixitq secr&ius ad
nam populos secundũfidẽ
ego caetis lumen reddi dĩa
surdisauditũ : Nunc aut̃ po¬
su haec facerequaedicis
Et uocatũ ad seunũ deher&icis
clanculo. at adeũ Accipe
quadritginta aureos & clau¬
sis oculis reseͥde in locounde
nob ẽ transitus. & p̃tereunTe
mecũ rege: ex clama in uir¬
tute ut ꝑ dicuilumen: mea
tibicredulitate restituã

Expanded text:
autem monachi, quod hic exerautem monachi, quod hic exercitus ad locum illum deberet accedere, fugam ineunt et se, relicto abbate sene, in insulam maris abscondunt. Advenientibus autem Gothis ac diripientibus res monasterii, quae sine custode remanserant, abbatem senio incurvatum, sed sanctitate erectum offendunt. Extractoque unus gladio, quasi amputaturus cervicem eius, resupinus ruit ac spiritum exalavit. Reliqui vero haec videntes, timore perterriti fugierunt. Quod cum regi nuntiatum fuisset, cum testificatione praecepit omnia quae ablata fuerant monfieri, vocavit unum episcoporum suorum, dixitque secretius ad igna in populos secundum fidem ego caecis lumen reddidi et surdis auditum, nunc autem possum haec facere quae dicis'. Et vocatum ad se unum de hereticis, clanculo ait ad eum: 'Accipe quadraginta aureos, et clausis oculis, resede in loco unde nobis est transitus; et praetereunte me cum rege, exclama in virtute, ut perditum lumen mea tibi credulitate restituam'.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pueroꝰ ertet aut̃ uterq clericii
Datũ sibi inuicẽ salutationis
occurnĩ: dix̃ senex ad prb̃m ⁊
uis sanus fieri .÷. Cuulle : Et
qͥdhumanũ genꝰ amplius conis¬
cit habere : Nisiut sos pesuiuã
incorpore: Et sen ex facto
becitaecrucis signaculo suꝑ
tuũ: quõd prbt sine more ex¬
tendens sanũ adseredux it
et gratics agens iter q ꝑ gebat
agerecoepit :uocatũq eũpuer
qͥ cũ seneerat at: Et scis prb̃ qͥs
ẽ. qͥ tereddidit sanitati: Igno¬
ro alt : Cuuille : scrmastinus
turonicaeurbis antestitis.
ipse teuis tutesua sanitati
restituit:. Tuuero in loco qͦ
scm̃ stare uidisti. oractoriũ
sinemora aedifica. Eritenĩ
populis salubre. siq̃ loquar
construxit . In qͦ nunc nuꝑ
multi pardrtici gressum :
caeciq: uisũ recipere meruer̃
cognoui. Cũ leuu elđ rex
contrac filiũ suũ ambular&
atq exercitus eiꝰ ut ad sol&
gracuiter locascã concuter&
monasteriũ erat scĩma stini
inter sagonthũ atq caslo¬
nẽ spastariã ⁊ Audienten

Expanded text:
ro. Erat autem uterque clericus, datoque sibi in vicem salutationis occursu, dixit senex ad presbyterum: Vis sanus fieri? Cui ille: Et quid humanum genus amplius concupiscit habere, nisi ut sospes vivat in corpore? Et senex, facto beatae crucis signaculo supetuum. Quem presbyter sine mora extendens, sanum ad se reduxit: et gratias agens, iter quo pergebat agere coepit. Vocatoque eo, puer qui cum sene erat, ait Et scis presbyter quis est qui te reddidit sanitati? Ignoro, ait. Cui ille: Sanctus Martinus Turonicae urbis antistes, ipse te virtute sua sanitati restituit. Tu vero, in loco in quo Sanctum stare vidisti, oratorium sine mora aedifica; erit enim populis salubre, si quae loquconstruxit; in quo nunc nuper multi paralytici gressum, caecique visum recipere merueruncognovi . Cum Leuvieldus rex contra filium suum ambularet, atque exercitus eius, ut adsolet, graviter loca sancta concuteret, monasterium erat Sancti Martini inter Sagonthum atque Cartaginem Spartariam. Audientes
Abbreviated transcription (Latin):
sena pariã mon asteriũ quod
infra terminũ turonicũ erat
abba institu& in sum ma scĩta¬
te acsenectute ꝑdurans iibis¬
XUIII Et obut acsepultii. ẽ¬
Insignia diuinorũ beneficior
carismataq: humanogeneri
caeliti: sunt indulta: Nec fens
cancipi nec uerbis effarineo
scripturis potuerunt conp̃he¬
dicũ ipse saluator mundiabil
rudissłi exor dio patriarchis
ri ad ex cremũ semꝑ uirginis
intactaeq: maria e dignatur
utero suscipi& p̃potens imor¬
talisq creator mortalis car¬
nis patitur amictu uestiri.
mostẽ ꝓhominis peccato mar¬
tui reparationẽ adireuic¬
torq resurgere qͥ nos grauiũ
facinorũ spiculis sauciator
aclatronũ insidiantiũ uulne¬
rib: adfectos in fuso mero olei¬
q liqͦre ad stabulũ medicine
cuelestis Idẽ ecclesicescce
dogmaꝑ duxit: Q nos exemplis
scõr uiuere incessabili p̃cep

Expanded text:
Senapariam monasterium, quod Senapariam monasterium, quod infra terminum Turonicum erat, abba instituitur, in summa sanctitate ac senectute perdurans, ibique et obiit ac sepultus eInsignia divinorum beneficiorum carismcoelitus sunt indulta, nec sensu concipi, nec verbis effari, nec scripturis poterunt comprehendi; cum ipse Salvator mundi ab illo rudis saeculi exordio patriarchis ari, ad extremum semper virginis intactaeque Mariae dignatur utero suscipi, et praepotens immortalisque Creator mortalis earnis patitur amictu vestiri, mortem pro hominis peccato mortui reparatione adire, victorque resurgere; qui nos gravium facinorum spiculis sauciatos, ac latronum insidiantium vulneribus affectos, infuso meri oleique liquore, ad stabulum medicinae coelestis, id est Ecclesiae sanctae, dogma perduxit; qui nos exemplis sanctorum vivere incessabili prae