comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficata & unita fide una & sc̃ĩficata.
huiꝰ corporis m̃bra singuli quiꝙ fidelium
a fidem unam. Qũe actmodum aut̃ in corpo¬
re humano: singula queq menbra ꝓpͥa ac
discreta offitia habent. & tam̃ unũ quodq
n sibi soli agt qd̾ solum agit: sic in corpore
tam̃ unꝰ quisq ñ sibi soli ht̃ aĩã id qd solus ht̃.
Soli ocłi uident: & tam̃ sibi solum ñ uident.
si toti corpori. Sole aures audiunt: nec tn
sibi solum audiunt s toti corpori. Soli pe¬
des ambulant: & ñ sͨ tam̃ solũmͦ ambulant.
s toti corpori. Et adhunc modum unũ qd̃ꝙ¬
scdm dispensationẽ optimi largitoris & dis¬
tributoris sapientissum singła sint om̃uam
ce omua singulor. Quisquis gͦ donũ gte dĩ
ꝑcipe meruit: sciat ñ adse solum ꝓtinere
qd habet x ia si solus h̃. Hac itaꝙ similitu¬
participatio in nomine designatue. quanrꝰ
suis scđm plenitudinẽ accepit. & eutie t is par¬
ticipib suis quasi caput menbris sedđm par¬

Expanded text:
ficata et unita fide una et sanctificata. Hujus corporis membra singuli quique fideliumitum unum et fidem unam. Quemadmodum autem in corpore humano singula quaeque membra propria ac discreta officia habent, et tamen unumquodque non soli sibi agit quod solum agit, sic in corpore tamen, unusquisque non sibi soli habet etiam id quod solus habet. Soli enim oculi vident, et tamen sibi solummodo non vident, sed toti corpori. Solae asibi audiunt, sed toti corpori. Soli pedes ambulant, et non sibi tamen solummodo ambulant, sed toti corpori, et ad hunc modum unumquodsecundum dispensationem optimi largitoris et distributoris sapientissimi singula sint omnium et omnia singulorum. Quisquis ergo donum gratiae Dei percipere meruit, sciat non ad se solum pertinere quod habet etiam si solus habet. Hac itaque similituparticipatio in nomine designatur, quando suis secundum plenitudinem accepit, et cunctis participibus suis quasi caput membris secundum par
Abbreviated transcription (Latin):
tia eiꝰ: attingit a fine usq ad finẽ fortit᷑ &
disponit omĩa suauiter. Itemq scͥptũ est.
Sp̃s dñi repleuit orbem t̾rarũ. Eiq dr̃ in
quodam psalmo. Quo abibo aspũ tuo. &
quo a facie tua fugiamͦ Si ascendo incelũ
ibi es: si descendo in infernum ades. S sic
ẽ. dis̃ ꝑ cuncta diffusus. ut ñ sit qualitas mũ¬
di: s substantia creatrix mundi: sine labo¬
re regens. & sine onere continens mundũ.
N tam̃ ꝑspatia locoꝵ quasi mole diffusa.
ita ut indimidio mundi corꝑe sit dimi-¬
diꝰ. & in alio dimidio dimidiꝰ. atq ita ꝑto
tũ totus. s incęlo solo totꝰ. & in sola tͥrato¬
tus. & incelo & int̾ra totꝰ. & nullo contentꝰ
loco. s inseipso ubiq totꝰ. ita pat̃. ita filiꝰ.
ita sp̃s sc̃s. ita trinitas unus ds̃. Uerum¬

Expanded text:
tia eius: Adtingit a fine usque ad finem fortiter et tia eius: Adtingit a fine usque ad finem fortiter et disponit omnia suauiter; itemque scriptum est: Spiritus domini repleuit orbem terrarum, eique dicitur in quodam psalmo: Quo abibo ab spiritu tuo et a facie tua quo fugiam? si ascendero in caelum, tu ibi es; si descendero in infernum, adque per cuncta diffusus, ut non sit qualitas mundi, sed substantia creatrix mundi, sine labore regens et sine onere continens mundum. Non tamen per spatia locorum quasi mole diffusa, ita ut in dimidio mundi corpore sit dimidius, et in alio dimidio dimidius atque ita per totum totus et in coelo solo totus, et in sola terra totus et in caelo et in terra totus et nullo contentus loco sed in se ipso ubique totus._ Ita pater, ita filius, ita spiritus sanctus, ita trinitas unus deus. nequ
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃e iħe. nc̃ & credat᷑ inceli. aut quia
diffusunmꝰ: ex hoc nimirum intelligi uolens
atiã in paradiso eẽ. potuisse. qui uͥq sit. Noli
uenturꝰ ẽ. memoriterq recole. & fidelit̃ tene.
xp̃ianam confessionẽ. ꝗm̃ resurrexit a mortuis
ascendit incelũ. sedet ad dext̾am patris. Hec
aliunde ꝗͣ in deuenturꝰ e̾. ad uiuos martuosq
iudicandos: & sic uenturꝰ e. illa angłica uoce
testante. quem ad modũ uisus e̾. ire incȩlum.
idẽ in eadem forma carnis aq substantia. cui
ꝓfecto in mortalitatẽ dedit. naturã ñ abstulit.
Scdm hanc formã: ñ ẽ putandus uͥq diffusus.
de nobis ueracissima scriptura dicit. qd ĩ
illo uiuimꝰ. mouem᷑ & sumꝰ: nec tñ sicut ille
ubiq sumꝰ. S alit̃ homo ille in dõ. qm̃ alicer
& ds̃ ille in homine: ꝓpͥo quodam & singłari
mͦ. Una enĩ ꝑsona est dĩ & homo: & utrũq
Ipse quippe ait ꝑ ꝓpħam. cȩlum ae t̾ram ego
impleo. Et qd̾ paulo ante posui. de sapien¬

Expanded text:
esse credatur in coelo, aut quia diffusum, ex hoc nimirum intelligi volens etiam in paradiso esse potuisse qui ubique sit. Noli uenturus est, memoriterque recole et fideliter tene Christianam confessionem, quoniam resurrexit a mortuis, ascendit in caelum, sedet ad dexteram patris nec aliunde quam inde uenturus est ad uiuos mortuosque iudicandos et sic uenturus est illa angelica uoce testante, quem ad modum est ire uisus in caelum, id est in eadem forma carnis atque substantia, cui profecto inmortalitatem dedit, naturam non abstulit. secundum hanc formam non est putandus ubique diffusus. de nobis ueracissima scriptura dicit, quod in illo uiuimus et mouemur et sumus, nec tamen sicut ille ubique sumus, sed aliter homo ille in deo quoniam aliter et deus ille in homine proprio quodam et singulari modo. una enim persona est deus et homo et utrumque ipse quippe ait per prophetam: Caelum et terram ego impleo, et quod paulo ante posui de sapien
Abbreviated transcription (Latin):
sñ oꝑtir Nando nobis benefitia impendit di
e dona mumficentie largitur: non ne hec ip̃a
taciendo a nobis ꝓbenefitus suis amari aut lau¬
dari meretur: Qut quia merẽt idõ priꝰ dignꝰ
ñ fuit aut minꝰ fuit. & ope temporali ereuit me¬
ritu di emelior se ipso factus e dͥs Nuquid ñ
meliꝰ Q & mialio meliꝰ. ut dicamꝰ quia et̃naa boni¬
mes q ue mipso mnuiqua creuit. quia plena in ipo
& dignus laudari & amari: Et quando opes
temporale facit. & nob̾ benefacit. amari &e lau¬
amt anos merct. aẽ meritũ opis in illo et̃nũ qͥd̃
nob temporalit eehibetur Neq idõ mͦũ merct᷑¬

Expanded text:
operetur? Quando nobis beneficia impendit Deus, et dona munificentiae largitur; nonne haec ipsa faciendo a nobis pro beneficiis suis amari et laudari meretur? Aut quia meretur, ideo prius dignus non fuit aut minus fuit et opere temporali crevit meritum Dei, et melior seipso factus est Deus? Nunquid non melius est et multo melius, ut dicamus quod aeterna bonitate quae in ipso nunquam crevit quia plena in ipso  dignus laudari et amari? Et quando opus temporale facit, et nobis bene facit, amari et laudari a nobis meretur; et est meritum operis in illo aeternum, quod nobis temporaliter exhibetur. Neque ideo m
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quidem illi dedit ut e̾et. ꝑsona. s unita
illi accepit ab illo ut una eẽt. ꝑsona cũ illo.
Consid̾andum nob̃ ẽ qd̾ cũ t̾ibum & homo
una sit ꝑsona in xp̃o recte tam̃ ꝑse dicimus
u̾bum ẽ. ꝑsona. & iterũ recte ꝑ se dicimꝰ. hõ
est ꝑsona. & recte dicimus: quia si mul homo

Expanded text:
n quidem illi dedit ut esset persona, sed unita n quidem illi dedit ut esset persona, sed unita illi accepit ab illo ut una esset persona cum illo. Considerandum vero est quod cum verbum et homo una sit persona in Christo; recte tamen per se dicimus verbum est persona; et iterum recte per se dicimus, homo est persona.
Abbreviated transcription (Latin):
sine corpore ẽ. Quando aut̃ corpꝰ illi unitũ ẽ.
in quantũ cũ corpore unũ ẽ una cũ corꝑe
psona e̾. Quando uͦ ã corpore seꝑatur. ꝑsona
tam̃ eẽ. ñ desinit. & ipsa eadem ꝑsona q̃ priꝰ
fuit: qm̃ corpꝰ ã societate sp̃s decidens. eidem
spui ꝑsonã eẽ. ñ tollit. sicut priꝰ quando iun¬
gebatur ipsi ut ꝑsona eẽt. non dedit. Rema-¬
net itaq separata anima a carne. eadẽ ꝑsona
sp̃s rationał. que licet fartassis scđm usũ lo¬
quendi homo iam dici ñ possit. qi id qd̾ de t̾ra
sumptum erat iã sibi unitũ ñ habet. ñ tam̃
idõ minus ꝑsona ẽ & eadẽ ꝑsona que priꝰ fuit x
quando & illud s utiitũ habuit. & ꝓpt̃ ipsã
unionẽ una cũ illo ꝑsona fuit. Sic̃ gͦ corpꝰ
rationali sp̃ui iunctũ. ñdat illi ut sit ꝑsona.
s iunctũ illi accipit ab illo ut ipsum sit una ͤ¬
ꝑsona cũ illo: sic humanitas iuncta u̾bo.¬

Expanded text:
sine corpore est. Quando autem corpus illi unitum est sine corpore est. Quando autem corpus illi unitum est in quantum cum corpore unitum est; una cum corpore persona est Qtamen esse non desinit; et ipsa eadem persona quae prius fuit, quoniam corpus a societate spiritus decedens, eidem spiritui personam esse non tollit, sicut prius quando jungebatur ipsi ut persona esset non dedit. Remanet itaque separata anima a carne, eadem persona spiritus rationalis, quae licet fortassis secundum usum loquendi homo jam dici non possit; quia id quod de terra sumptum erat, jam sibi unitum non habet, non tamen ideo minus persona est, et eadem persona quae prius fuit, quando et illud sibi unitum habuit; et propter ipsam unionem una cum illo persona fuit. Sicut ergo corpus rationali spiritui junctum, non dat illi ut sit persona, sed junctum illi accipit ab illo ut ipsum sit una persona cum illo; sic humanitas juncta verbo no
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidetur. duo in homine eẽ. dephendunt.
Id ẽ corpus & anima: que qm̃ simul iuncta
&s unĩta inueniuntur. eiꝰdẽ unionis in
homine. corpus & anima partes nominant᷑. Pais.
Eccegͥ concedamꝰ qd̵ usus loquendi affert. hõ
animal. & homo ñ ẽ. aia: nũquid similit̃ con
cedemꝰ. homo mortuus ñ e̾. hõ: Homo enĩ ui¬
uens. homo ẽ. Si aut̃ homo mortuus ñ ẽ hõ:
gͦ homo quando uiuere desinit. homo ẽẽ. de¬
sinit. S quid ẽ. qd uiuere desinit: nͥ qd̾ mo¬
ritur: Quid aut̃ morit᷑. nͥ solum corpus qd̾ ab
anima deserit᷑: Anima enĩ ñ morit᷑. nec uue
desinit. etiã quando ui uificare desinit. Gso
lum corpus morit᷑. Sed homo inquis ipse ip¬
sa ꝑsona morit᷑. Quid ẽ. ꝑsona: Nonne indi¬
uiduũ rationalis substantie: Si gͦ in diui¬
duũ rationał substantie ꝑsona ẽ. rationalis
utiq sp̃s. qui & simplicitate unꝰ ẽ. & natura
in quantum sp̃s rationał ẽ. ꝑse aut̃ quando

Expanded text:
in homine esse deprehenduntur, id est corpus et anima, quae quoniam simul juncta et unita inveniuntur; ejusdem unionis in homine corpus et anima partes nominantur; ecce igitur concedamus quod usus loquendi affert. Homo animal, et homo non est anima. Nunquid simimortuus non est homo: homo enim vivens est homo. Si autem homo mortuus non est homo, ergo homo quando vivere desinit homo esse desinit. Sed quid est quod vivere desinit, nisi quod moritur? Quid autem moritur, nisi solum corpus quod ab anima deseritur? Anima enim non moritur, nec vivere desinit, etiam quando vivificare desinit. Ergo solum corpus moritur. Sed homo, inquis, id est ipsa persona moritur. Quid est persona? Nonne individuum rationalis substantiae? Si ergo individuum rationalis substantiae persona est; rationalis utique spiritus, qui et simplicitate unus est, et natura in quantum spiritus rationalis est per se autem quando
Abbreviated transcription (Latin):
dicis qua anim̃a: cũ ex amnia simul &e corpe
constet: Si ꝓpt̃ partẽ unam que carpꝰ est to¬
tum ipsum ooapus dr̃: nonne multomagis di¬
cendum est anima. ꝓpt̃ partem alterã que
anima ẽ Si enĩ aparte totum naturã &e nom̃
trahere dr̃ ab illa ꝓculdubio parte que digni¬
or ẽ. & melio rectiꝰ & naturã & nom̃ trahere di¬

Expanded text:
corpus quam animam, cum ex anima simul et corpore corpus quam animam, cum ex anima simul et corpore constet? Si propter partem unam quia corpus est totum, ipsum corpus dicitur; nonne multo magis dicendum est anima propter partem alteram quae anima est? Si enim a parte totum natura et nomen trahere dicitur, ab illa procul dubio parte quae melior est et dignior, rectius et naturam et nomen trahere di
Abbreviated transcription (Latin):
eus ille xp̃iano religiosior fuit: qui ueritatẽ
confessus ẽ. quam tu negas. Erggo inquis bõ ẽ
anima: Quid tu: Nonne tu dicis quia hõ ẽ.
corpus. & dicere times quia homo ẽ.animaͤ
Piulo ante angumentando occurristi. quia
om̃is homo ẽ. corpꝰ. Omĩs e. animal. & om̃e
animal ẽ. corpus.: gͥ om̃is homo eꝰ. corpus. Nul¬
lam contradictionẽ hic eẽ. putas. Auctoritas
enĩ hoc dicit. Producis auctores echicos ut
ꝓbes quia om̃is homo est corpus: & echnicis anc¬
torib credere ñuis quia om̃is homo ẽ. animaͤ
Fortasis quia magis tͥ placet hoc ẽẽ. hominẽ
Q illud: quia hoc tͥ magis placet ꝗͣ illud.
D ego inquis de toto loquor cũ dico. om̃is hõ
ẽ. corpus: ñ de parte totiꝰ que corpus ẽ. neq
de parte que anima eͥ. Hoc eni totũ homo ẽ.
ñ pars eiꝰ aliqua. De hoc gͦ toto dico quia cor¬
pus e. Dic gͦ hoc totũ quare magis eẽ. corpꝰ

Expanded text:
cus ille te Christiano religiosior fuit, qui veritatem cus ille te Christiano religiosior fuit, qui veritatem confessus est, quam tu negas. Ergo, inquis, homo est anima? Quidni? Nonne tu dicis quod homo est corpus, et dicere times, homo est anima? Paulo ante argumentando occurristi, quia omnis homo est corpus. Omnis homo est animal, et omne animal est corpus. Igitur omnis homo est corpus. Nullam contradictionem hic esse putas. Auctoritas enim hoc dicit: Producis auctores ethnicos, ut probes quod omnis homo est corpus, et ethnicis auctoritatibus credere non vis, quod omnis homo est anima. Fortassis quia magis placet tibi hoc esse hominem, quam illud; quia hoc tibi magis placet quam illud. Sed ego, inquis, de toto loquor, cum dico omnis homo est corpus, non de parte totius quae corpus est, neque de parte quae anima est; hoc enim totum homo est, non pars ejus aliqua. De hoc ergo toto dico quod corpus est. Dic ergo hoc totum quare magis dicis esse
Abbreviated transcription (Latin):
dismorte n optas. nͥ forte si ñ ẽẽ. desicłas. Si
bonhomines post mortẽ ncħ futur sunt. qͦ
sde iniquis e prauis hominib uere dictum
E ee nies cupiunt. nec tam̃ ẽẽ queunt.: Desi¬
nant gͦ nc̃ & boni sꝑare. & mali timere. quia
n et aiquid cũ hinc exieriit ut ł bona uł
mala sentire possint. Se bene inquiunt sꝑPars. iͥ
animab suis. Utinam tam recte diceretis qͣm
rectam dicitis. Bene enĩ dicitis. cum homini
spandum & timendum ꝓ anima sua dicitis. si
tam̃ intelligeretis qd̾ nũꝗͣ meliꝰ aut ueriꝰ pse
timet homo. ꝗͣ cum timet ꝓ anima sua. Quid
enĩ magis ẽ homo ꝗͣ anima:ͤ Nonhoc putabes
quic̃q es. quite figuris sermonũ muneras.
Nouum aliquid illatum ẽ. auribꝰ tiuis: cum
dictũ ẽ hoc potiꝰ ẽẽ hominẽ qd potiꝰ hoi̾s est.
Audigͦ. Tu xp̃ianꝰ nescis: qd̾ ẽchnic̃ ille testat᷑
ẽ: Mens inquit cuiꝰq is est quisq Ergo ethui¬

Expanded text:
dis, mortem non optas, nisi forte si non esse desideras. Si dis, mortem non optas, nisi forte si non esse desideras. Si boni homines post mortem nihil futuri sunt, quomodo de iniquis et pravis hominibus vere dictum est, esse nihil cupiunt, nec tamen esse queunt? Desinant ergo nunc et boni sperare et mali timere, quia non erunt aliquid cum hinc exierint, ut vel mala vel bona sentire possint. Sed bene inquiunt sperent animabus suis. Utinam tam recte diceretis quam rectum dicitis! Bene enim dicitis, cum homini sperandum et timendum pro anima sua dicitis; si tamen intelligeretis quod nunquam melius aut verius pro se timet homo, quam cum timet pro anima sua. Quid enim magis est homo quam anima? Non haec putas quicunque es, qui te figuris sermonum munieras. Novum aliquid illatum est auribus tuis, cum dictum est hoc potius esse hominem, quod potius hominis est. Audi ergo. Tu Christianus nescis quod ethnicus ille testatus est. Mens, inquit, cujusque, is est quisque; ergo ethni
Abbreviated transcription (Latin):
poccatum uł iusticiã in homine eẽ. que toti
Aecidunt ad pperatẽ. & iterũ peccatũ siue
usticia inaia ee que parti accitunt ad ꝓpͥe¬
tate contendiunt. Qua ꝓpt̾ quando homo mo¬
ric̃ d amima acarne seꝑat᷑ diuisis partibus
rotum ipsum qđ ex eis compositũ fuerat iam
nichil ẽẽ ac ꝑ hoc ipsum homitẽ qui hoc
rocumerat similit nichil ẽe. nec alicubi eẽ.
& m interim nec peccatũ eiꝰ puniri. nec iu¬
meritũ suũ ipse quoq remunerationẽ accipiat.
Tdies modos loquendi. homines sibi confin¬
gunt: & ꝑfalsas ficͥtiones sermonũ. adueras
deceptiouies errois clicunt᷑. quia eñĩ stultĩẽ.
bisccim sunt ueritas ẽ & quando cũ xp̃o sunt
tigura ẽ. In hoc uobis credite. Nos enm ñcre¬
ceni Eos seimus. quia xp̃c ueritas e. Qui ad
xpti uadunt. ñ ad figuram uadunt s adue¬
ritare uadunt. & figuram euadunt. Quid
tantoꝑe homines scĩ mori desicdauert̃. N post
cunt quia menl eris post mortẽ. Si istis ere¬

Expanded text:
 justitiam in homine esse, quae toti accidunt ad proprietatem, et iterum peccatum sive justitiam in anima esse, quae parti accidunt ad proprietatem contendunt. Quapropter quando homo moritur, et anima a carne separatur, divisis partibus, totum ipsum quod ex eis compositum fuerat, jam nihil esse, ac per hoc ipsum hominem, qui hoc totum erat, similiter nihil esse, nec alicubi esse. Et modo interim nec peccatum ejus puniri, nec jumeritum suum, ipse quoque remunerationem accipiat. Tales modos loquendi homines confingunt, et per falsas fictiones sermonum ad veras deceptiones errorum ducuntur. Quid enim stultius est biscum sunt veritas est, et quando cum Christo sunt figura est. In hoc vobis credite. Nos enim non credimus. Nos scimus quia Christus veritas est. Qui ad Christum vadunt, non ad figuram vadunt, sed ad veritatem vadunt, et figuram evadunt. Quid tantopere homines sancti mori desideraverunt, si post cunt, quia nihil eris post mortem. Si istis cre
Abbreviated transcription (Latin):
na licet ꝓpt̃ id qđ de humo sũptũ e. homo
dicatur. tam̃ uerissime & quando illi sotia¬
ta ẽ sola bene uł male oꝑat᷑. & quando ab illo
seꝑata ẽ sola inpena uł gła remu̾tͤatur. Ex sic̃
incorpore posita. q̃dam sola cogitatione &e
uoluntate fac̃. si ne corpore. quedã uͦ pꝰ uolun¬
tatẽ & scđm uoluntate in oꝑatione ꝑ corpus:
ita quoq ꝓmeritis pͥmiũ ꝑcipit. pͥmũ sepa-¬
rata ã corpore sine corpore. postea iuncta
corpori in corpore. Ecce ergo dicatiꝰ: hõ ẽ aĩal.
Uerum ẽ: ꝓpt̃ id qd̃ in homine ab aĩa sensifica¬
tũ ẽ. in homine. & de humo sumptũ ẽ. ipsũ
ẽ corpꝰ. homo ẽ. ꝑsona. Uerũ ẽ quia id qd̾ ab
humo sumptũ ẽ aĩe iunctũ ẽ. in ꝑsona. hoc
totũ usus dicendi ht̃: & scd̾m eũ modũ quo
uere dr̃ sine in conuenientia ꝓ ueritate reci¬
pi potest. Itrũ dicamꝰ. homo e̾ aĩa. N hoc usus

Expanded text:
na licet propter id quod de humo sumptum est, homo na licet propter id quod de humo sumptum est, homo dicatur: tamen verissime et quando illi sociata est; sola bene vel male operatur, et quando ab illo separata est, sola in poena vel gloria remuneratur. Et sicut in corpore posita quaedam sola cogitatione et voluntate facit sine corpore quaedam post voluntatem et secundum voluntatem in operatione per corpus, ita quoque pro meritis praemium percipit primum, separata a corpore sine corpore: postea unita corpori in corpore. Ecce ergo dicamus. Homo est animal. Verum est, propter id quod in homine sensificatum est in homine et de humo sumptum est, ipsum est corpus. Homo est persona. Verum est, quia id quod ab humo sumptum est animae junctum est in persona. Hoc totum usus dicendi habet, et secundum eum modum quo vere dicitur, sine inconvenientia pro veritate recipi potest. Iterum dicamus homo est animal. Non hoc usus
Abbreviated transcription (Latin):
us aut paruus. uocabula sumuntur
que inparte constant: quia in solo corꝑe
s. aut iustus. ab his que solũ in parte st̃
na ad totũ sumuntur: quia ñ corpꝰ ho
do homini potissimũ uocabula formauit. ꝗͣ
pͥmũ & pͥncipalit̾ in homine sensus humanus
agnouit. Et debuiissec quidẽ homo ameliori
parte sua potiꝰ nom̃ supsisse nͥ quia sermo alit̃
ad intesligentiam homini famnulari ñ potuisset.
nͥ pͥus eũ quẽ sensus humanꝰ inꝑcipiendo ha¬
buit modũ. indicendo tenuisset. Itaq quia
id qd̵ ab humano erat euidentiꝰ in homine
uidebat᷑: ab illo potiꝰ homo dicebat᷑. Sic quidẽ
ex infirmitate sentiendi. confusio dicendi
orta ẽ. & debemꝰ ꝓpt̃ usum in loquendo modũ
dicendi seruare. nec tñ ꝓpt̃ consuetudinẽ
loquendi. ã ueritate credendi recedere.
Proptea quippe scͥptura sac. ne u̾ba hominũ
in ueritate dĩ errare nos faciant. ꝑsonã ipsã
ꝓpͥe ipsum sp̃m rationalem ẽẽ. testat᷑: que ꝑso¬

Expanded text:
magnus, aut parvus; vocabula sumuntur ab iis quae in parte constant, quia in solo corporsapiens, aut justus ab iis quae solum in parte sunt nomina ad totum sumuntur, quia non corpus hotio homini potissima vocabula formavit, quam primum et principaliter in homine sensus humanus agnovit. Et debuisset homo quidem a meliori parte sua nomen potius sumpsisse, nisi quia sermo aliter ad intelligentiam homini famulari non potuisset, nisi prius eum quem sensus humanus in percipiendo habuit, modum in dicendo tenuisset. Itaque quia id quod ab humo erat evidentius in homine videbatur; ab illo potius homo dicebatur. Sic quidem ex infirmitate sentiendi, confusio dicendi orta est; et debemus propter usum in loquendo, modum dicendi servare, nec tamen propter consuetudinem loquendi, a veritate credendi recedere. Propterea quippe Scriptura sacra, ne verba hominum in veritate Dei errare nos faciant, personam ipsam proprie ipsum spiritum rationalem esse testatur. Quae perso
Abbreviated transcription (Latin):
tu nꝰ infine error se manifestus ostende
tunt hominẽ totum quoddã ẽẽ cõposi
na e corpore.: ita ut hoc totũ nec anima
ni totum ista ẽẽ. s existis ẽẽ. dicunt. Hoc
totum ẽ rationalem eẽ. ea rationalita
inipso toto ẽ. diu̾sa a ratione. siue a rati¬
ate partis idẽ anime sicut ipsum totũ
sũ ẽ. a parte. Postremo omĩa que in toto
sicut totũ ipsũ apartibus diu̾sum est.
icut rationalitas hominis alia ẽ. quam
ialitas anime. quia alia totiꝰ ẽ. & in toto ẽ.
p ẽ aliã ẽẽ. dicunt & bonitatẽ partis aliã.
partis ẽ. & in parte tantũ. Similit̃ & ma¬
n hominis aliam quia in toto ẽ: & mali
amime aliam quia in parte ẽ. Postremo
quotienscũq totum fac̃ & pars facit. quamuis
simul oꝑentur. aliam tam̃ eẽ actionẽ partis q̃

Expanded text:
t, nisi in fine error se manifestus ostenderet. Dicunt hominem totum quoddam esse compositum m ab anima et corpore, ita ut hoc totum nec anima enim totum ista esse, sed ex istis esse dicunt. Hoc totum est rationalem esse, rationalitate quae in ipso toto est, diversa a ratione, sive a rationalitate partis, id est animae, sicut ipsum totum diversum est a parte. Postremo omnia quae in toto sicut ipsum totum partibus diversum est. Itaque sicut rationalitas hominis alia est quam rationalitas animae; quia una totius est, et in toto est; est, aliam esse dicunt, et bonitatem partis aliam, quia partis est et in parte tantum. Similiter et malitiam hominis aliam, quia in toto est; et malitiam animae aliam, quia in parte est Postremo quotiescunque totum facit, et pars facit, quamvis simul operentur; aliam tamen esse actionem partis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
debent mañ sacerdos & leuita tractaturi diuina
saemmenta. hoc offitio usus ẽ. dñs. quando fas¬
ta cenacũ disciplis linteo se p̃cinẽ. & mitens aqua
impeliuim pedes discipłoꝵ lauit ⁊ lintes extersit.

Expanded text:
cerdos et levita, tractaturi Dominica sacramenta. Hoc officio usus est Dominus, quando facta coena cum discipulis, linteo se praecinxit: et mittens aquam in pelvim, pedes discipulorum lavit, et linteo extersit.
Abbreviated transcription (Latin):
hominem dr̃ aliquando scđm ipsũ qd fuit
in homine. Innatura aũ diuinitatis uͥ mul¬
tiplicitas aut diu̾sitas nulla ẽ ꝑsona. et id
qd̃ ẽ. in ꝑsona diu̾sũ eẽ . ñ pot̃. In sola huma¬
nitate uͥ multiplicitas inuenit᷑. aliud totũ.
& aliud pars eẽ. ostendit᷑. Totũ ꝑsona ẽ. pars
in ꝑsona. Totũ ẽ. anima & caro. pars aĩa sola
& caro ẽ. homo. & iterum benedico. hõ ẽ ꝑsona:
&e rursum benedico. aia & caro e. una ꝑsona.
N autẽ similit̃ dicere possum sola anima ẽ hõ.
aut sola caro eͥ. homo: & iccireo dicere ñ possum.
sola aĩa ẽ ꝑsona. aut sola caro ẽ. ꝑsona. In xp̃o
aũt dicere possum ds̃ & homo est xp̃c. & dicere
militudo hec cũ dr̃: sicut anima rationat &¬

Expanded text:
hominem dicitur, aliquando secundum ipsum quod fuit in homine. In natura autem divinitatis ubi multiplicitas, aut diversitas nulla est, persona, et id quod est in persona diversum esse non potest. In sola humanitate ubi multiplicitas invenitur; aliud totum, et aliud pars esse ostenditur. Totum persona est, pars in persona. Totum est anima et caro; pars anima sola, et caro est homo; et iterum bene dico homo est persona. Et rursum bene dico, anima et caro est una persona. Non autem similiter dicere possum, sola anima est homo aut sola caro est homo. Et idcirco dicere non possum, sola anima est persona, aut sola caro est persona. In Christo autem dicere possum Deus et homo est Christus, et dicere similitudo haec c
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ in iudicio dicendi: quia sp̃m ile
gendum ẽ. Quert̃ quid sit ꝑsona aus¬
deinde diffinitionẽ ꝑsone sicut a quli
facta ẽ. & ꝓbata: quia ꝑsona ẽ indͥite
rationalis substantie. Ecce dicamus le
qd̵ supra nos ẽ. dici omnino non pãt.ͥt¬
Que ẽ. rationalis sustantia: nͥ sp̃e rato¬
cia: que sola rationis capax est. quiais

Expanded text:
go in judicio dicendi, quia spiritum intelligendum eum. Quaerunt quid sit personaeinde definitionem personae, sicut a quibusdam facta est et probata, quia persona est individuum rationalis substantiae. Ecce dicamus secquod supra nos est, dici omnino non potoprie rationalis substantia, spirquae sola rationis capax est; quia in
Abbreviated transcription (Latin):
necessitas. & illis ipsa potestas debeat patrocini¬
um. & illi ipse possessiones debeant in necessita¬
te obsequium. Sicut enĩ regia potestas patro¬
cinium qd̃ debet. alteri ñ potest dare. sic ipsa
possessio oeĩa ab eccłasticis ꝑsonis obtenta. ob¬
sequium qd̵ regie potestati ꝓpatrocinio debe¬
tur. iure negare ñ potest: sicut scͥptũ ẽ. red¬
dite que sunt cesaris cesari. &qͣst̃ dĩ dõ.¬

Expanded text:
necessitas, et illis ipsa potestas debeat patrocininecessitas, et illis ipsa potestas debeat patrocinium, et illi ipse possessiones debeant in necessitate obsequium. Sicut enim regia potestas patrocinium quod debet alteri non potest dare; sic ipsa possessio etiam ab ecclesiasticis personis obtenta, obsequium quod regiae potestati pro patrocinio debetur jure negare non potest. Sicut scriptum est: Reddite quae sunt Caesaris Caesari, et
Abbreviated transcription (Latin):
qs pͥncipes t̾reni interrenis possessionibus
quas uł insubiectis uł si ne subiectis possidẽt
ȩccłe aliquando concedunt solam utilitatẽ. ali¬
quando & utilitatẽ & potestatẽ. Utilitatẽ sine po¬
testate concedunt. quando frurtum quidem
possessionis ad usum ȩccłe tranfferri discernũt.
s potestatẽ iusticie exercende in ipsa possessio̾e
ad eiꝰ ditionẽ transire ñ ꝑmictunt. Aliquando
&̾ utilitatẽ &e potestatem simul tribuunt. Ubi
ctum terrenȩ possessionis in usũ accipiat:
potestatẽ tam̃ exercende iusticie ꝑ eccłasticas
Potest tam̃ ministros habere. laicas ꝑsonas. ꝑ
quas uita & iudicia ad terrenã potestatẽ ꝑti¬
nentia scd̾m tenorem legũ. & debitũ uiris ter¬
reni exerceat. sic tam̃ ut & ipsum qd̵ potestate
ht̃. a pͥncipe t̾reno se habere agnoscat. & ipsas
possessiones nũꝗͣ ita a regia potestate elonga¬
ri posse intelligat. qͥn. si ratio postulau̾it &

Expanded text:
quod principes terreni in terrenis possessionibus quod principes terreni in terrenis possessionibus quas vel in subjectis, vel sine subjectis possident, Ecclesiae aliquando concedunt solam utilitatem; aliquando et utilitatem et potestatem. Utilitatem sine potestate concedunt, quando fructum quidem possessionis ad usum Ecclesiae transferri decernunt; sed potestatem justitiae exercendae in ipsa possessione ad ejus jurisdictionem transire non permittunt. Aliquando et potestatem et utilitatem simul tribuunt. Ubi lesia fructum terrenae possessionis in usum accipiat; potestatem tamen exercendae justitiae per ecclesiasticas t tamen ministros habere laicas personas per quas jura ac judicia ad terrenam potestatem pertinentia secundum tenorem legum, et debitum juris terreni exerceat. Sic tamen ut et ipsum quod potestatem habet a principe terreno se habere agnoscat; et ipsas possessiones nunquam ita a regia potestate elongari posse intelligat, quando si ratio postulaverit et
Abbreviated transcription (Latin):
exhib̾e debent ꝓipsa terra uł terrena substan¬
tia. circa quam utr̃iq dehͥcum pensatur.
que uł possident p̾lati insubiectis. uł subie¬
cti possident a prelatis. quedam eccłiis xp̃i de¬
uotione fidelium concessa sunt possidenda:
saluo tam̃ iure terrene potestatis. Sic enĩ ra¬
tionabile ẽ. & bonũ. quia dĩ nr̃ pacis amatorẽ.
& nichil in ordinatũ approbare potest uera
iusticia. Sp̃itał si quidẽ potestas ñ idõ p̾sidẽt.
ut terrene in suo iure p̃ iudiciũ faciat: sicut
ipsa terrena potestas qd̾ sp̃itali debẽt nũqũa
sine culpa usurpat.Sic gͥ quando hiu̾ modi qͣ
ad trenam spectant potestatẽ eccłii. Cxpist con-¬
cedumtur: hi quidem qui largitores st̃ mu¬
ñis hoc solum concede posst̃ in eis qđ possidẽt
quia nec subiecti id qd̾ suis suꝑiorib debet᷑
ad aliam possunt tranfferre potestatẽ. nec p̃lati
in his que iuste asubiectis possident᷑. alienos
ẽ. immutare p̾sumant. Notandum tam̃

Expanded text:
exhibere debent pro ipsa terra vel terrena substantia circa quam utrique debitum pensatur. quae vel possident praelati in subjectis, vel subjecti possident a praelatis; quaedam Ecclesiis Christi devotione fidelium concessa sunt possidenda; salvo tamen jure terrenae potestatis. Sic enim rationabile est et bonum; quia Deus noster pacis amator est, et nihil inordinatum approbare potest vera justitia. Spiritualis siquidem potestas non ideo praesidet ut terrenae in suo jure praejudicium faciat, sicut ipsa terrena potestas quod spirituali debetur, nunquam sine culpa usurpat. Sic igitur, quando hujusmodi quae ad terrenam spectant potestatem Ecclesiis Christi conceduntur, ii quidem largitores sunt muneris, hoc solum concedere possunt in ea quod possident; quia nec subjecti id quod suis superioribus debetur ad aliam possunt transferre potestatem, nec praelati in his quae juste a subjectis possidentur alienos est immutare praesumant. Notandum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
diuandi ligandi. soluendi. una quodã mͦ
t dhnitas. pontificibus tam̃ ȩccłas dedican-¬
li oraines faciendi. manꝰ imponendi. sacri
brsmatis consecrandi. cõmunẽ suꝑ ꝓpłm be-¬
ntdictionem faciendi. singłaris e̾ data potes¬
tia dignitatum. Ordo aut aliꝰ ẽ. in potestate
artena ł scłari: & ali inpotestate sp̃itali. De po¬

Expanded text:
candi, ligandi, solvendi, una quodammodo sit dignitas, pontificibus tamen Ecclesias dedicandi, ordines faciendi, manus imponendi, sacri chrismatis consecrandi, communem super populum benedictionem faciendi, singularis data est potesntia dignitatum. Ordo autem alius est in potestate terrena vel saeculari, et alius in potestate spirituali. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ aut infectus: Ambrosiꝰ in libro quẽ
de trinitate scribit ita dicit. Dicimꝰ gͥ inqͥt
factum eẽ. hominẽ: & ad hominẽ hoc eẽ. re¬
ferendũ. Deniq & alibi habes: qui factꝰ ẽ. ei
ex semine dauid sccłm carnẽ. Scđm carnem
utiq ex semine dauid factus ẽ: ds̃ aũt ante se¬
cła ex dõ natus e. Nec tam̃ factũ ẽe semꝑ ad
creationẽ refertur. Scriptũ ẽ. enĩ. Dne refugi¬
um factus es nobis. Et paulo pꝰ. Ergo si factũ
ẽẽ. frequent̃ ad aliquid ñ ad naturam refert᷑:
&iã creatũ atd causam refert᷑. Unde intelligi¬
mͦ illud qd̵ de incarnatione dñi scriptum ẽ.
dñs creauit me initio uiarũ suarũ. in oꝑa
sua: id significare qd̃ ad redimencda oꝑa pa-¬
tris dñs iħc xp̃c ex uirgine sit creat᷑. Idem in
eodem. Paulus inquit ꝓhibet mecreature
seruire. & xp̃o admonet seruiendũ. Ngͦ cre
Et bonus seruus qui dñm recognoscit: ipse
creature seruire nos ꝓhibet. Quẽ ad modũ¬

Expanded text:
factus est, aut infectus? Ambrosius in libro quem De Trinitate scripsit, ita dicit: Dicimus igitur, inquit, factum esse hominem; et ad hominem hoc esse referendum. Denique et alibi habes: Qui factus est ei ex semine David secundum carnem . Secundum carnem utique ex semine David factus est. Deus autem ante saecula ex Deo natus est. Nec tamen factum esse semper ad creationem refertur. Scriptum est enim: Domine, refugium factus es nobis . Et paulo post: Ergo si factum esse frequenter ad aliquid, non ad naturam refertur, etiam creatum ad causam refertur. Unde intelligimus illud quod de incarnatione Domini scriptum est: Dominus creavit me principium viarum sua, illud significare, quod ad redimenda opera Patris Dominus Jesus ex virgine sit creatus. » Item in eodem: « Paulus, inquit, prohibet me creaturae servire, et Christo admonet serviendum. Non ergous Jesu Christi. » Et bonus servus, qui Dominum recognoscit, ipse creaturae servire nos prohibet. Quemadmodu
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ si dicatur ꝓpħa. quomͦ sidicatur sac̾dos.
Lege sermonẽ augustini in epłam ioħs: ĩbi
hoc reꝑies. Idem in libro de p̃destinatione
sc̃oꝵ. Ille inquit nos crede in xp̃m fecit:
qui nob̃ fecit in que credemus xp̃m. Hoc itaq¬

Expanded text:
omodo si dicatur propheta, quomodo si dicatur sacerdos. Lege sermonem Augustini in epistolam Joannis, ibi hoc reperies. Idem in libro De praedestinatione sanctorum: Ille, inquit, nos credere in Christum fecit qui nobis fecit in quem credimus Christum. Hoc itaq
Abbreviated transcription (Latin):
quia ñ continet᷑ ab eis quib ẽ p̾sens. tanquã
sine his eẽ ñ possit. Sicut aut̃ nec abillo ab ẽ.
ille ñ habeat: ĩta & illi in quo habitat cotꝰ ẽ pre¬
sens. quãuis ñ ex toto eũ capiat. Neq eñi ad
habitandum diuidit se ꝑ hominũ corda seu
corpora. aliam sui partẽ hiic tribuens. illi

Expanded text:
quia non continetur ab eis quibus est praesens, tanquam quia non continetur ab eis quibus est praesens, tanquam sine his esse non possit. Sicut autem nec ab illo abest ille non habeat, ita et illi, in quo habitat, totus est praesens, quamuis non ex toto eum capiat. Neque enim ad habitandum diuidit se per hominum corda seu corpora aliam sui partem huic tribuens illi
Abbreviated transcription (Latin):
habitꝗt ñ equalit̾ habitat. Nam unde est ius
Qd̾ heliseus poposcit: ut duplicit᷑ in eofieret
sps̃ dĩ. qui erat in helia : Et unde in om̃ib scĩs
sunt alii aliis scĩores: ñ habundantiꝰ habendo
habitatorem dm̃: Quomͦ gͦ uerũ supdiximꝰ.
qd ds tͥq sit totꝰ. quarido in aliis ẽ ampliꝰ. in
aliis minus: S ñ ẽ. negligent̃ intuendũ qd̾
diximꝰ in seipso eẽ uͥq totũ. Ngͦ in eis. quia
alia plus eum capiunt alia minꝰ. Idõ enĩ uͥq
quia ñ parti rerũ partem suam p̾sentẽ p̾bet.
& alteri parti. alteram partẽ. equales equalib
minori uͦ minorẽ. maioriq maiorẽ. S ñ solu
uniu̾sitati creature: uerũ &iã cuilibet parti
eiꝰ totꝰ parit̃ ad est. Perro aũt qd̾ parũ distincte
putauimꝰ posse intelligi cum diceremꝰ dm̃ eẽ.
ubiq totũ. nisi adderemꝰ inse ipso: uideo dili¬
gentiꝰ exponendũ. Quomͦ enĩ ubiq: si in seipso
Ubiq scilicet. quia nusꝗͣ ẽ ab sens. Inse ipsoaũ.

Expanded text:
habitat, non aequaliter habitat. Nam unde est illud quod Elisaeus poposcit, ut dupliciter in eo fieret Spiritus Dei qui erat in Elia ? et unde in omnibus sanctis sunt alii aliis sanctiores, nisi abundantius habendo habitatorem Deum? Quomodo ergo verum supra diximus, quod Deus ubique sit totus, quando in aliis est amplius, in aliis minus? Sed non est negligenter intuendum quod diximus, in seipso esse ubique totum. Non ergo in eis quia alia plus eum capiunt alia minus. ideo enim ubiqquia non parti rerum partem suam praesentem praebet et alteri parti alteram partem, aequales aequalibus, minori uero minorem maiorique maiorem, sed non solum uniuersitati creaturae uerum etiam cuilejus totus pariter adest. Porro etiam quod parum distincte putavimus posse intelligi, cum diceremus Deum esse ubique totum, nisi adderemus in seipso ideo diligentius exponendum. Quomodo enim ubique in seipso? Ubique scilicet, quia nusquam est absens, in seipso autem
Abbreviated transcription (Latin):
tus gͥnus ñ fuit ꝓpt̃ diuinitate.: Ergo
uit homo ab ȩt̾no fuit. & homo muni
eauuit. ce homo fuit antequam homo gẽt
iisus creuerunt: qui lacte opus ñ ha
ba solido cibo. Quid em̃ sunt u̾borũ

Expanded text:
us non fuit propter divinitatem? Ergo, inquiunt, homo ab aeterno fuit; et homo mundum creavit, et homo fuit antequam homo essetsensus creverunt, qui lacte opus non habent, sed solido cibo. Quid enim sunt verborum
Abbreviated transcription (Latin):
p draieii sie iuctorem uitior diere uolu¬
sut ciuosa que iuincere uitia portasse ali¬
fuas aecstusisse aicam ꝑropt᷑ea eñ ꝑso.lam
uan insirmnari consensit. ut eos qui & me ulpo
mnia egrotabant. pͥmũ aculpa iustificaret.¬

Expanded text:
 enim sic victorem vitiorum dicere volumus, ut eum ipsa quae vinceret vitia portasse aliquando ac sensisse dicamus. Propterea enim per solam poenam infirmari consensit, ut eos qui in culpa et in poena aegrotabant, primum a culpa justificaret
Abbreviated transcription (Latin):
niat: ut qd̾ inneutra ꝑse potuit. inutraq pͥ
se cũ altera possit. Igi᷑ sem̃ humam partus.
a sola muliere formandũ concipitur. qđ simnł
a uiro & muliere seminat᷑. Qd quidem sicut
iam dictum ẽ inmuliere ꝑ amore uiri. &e in
de iuro accipiat. unde fecundatur. Et recte
de solo uiro concipit. quia iaqd concipit. in
alto quidem de carnȩ uiri sumitur. ato autẽ
de uiro concipit. qd̾ de uiro accipit: s hoc etiã
de uiro concipit. qđ ex se de amore iuiri accipit.
ꝑit s quia ꝑ aniorem &e oꝑationẽ sp̃r scĩ ex car¬
ne uirginis diuino partui natura sustantiam
ministrauit. Nam quia incorde eiꝰ amor spo
sci singularit̃ ardebat: idõ in carne eiꝰ uitus
sp̃s scĩ mirabilia faciebat. C ui dilectio corde
eĩ ñ suscepit sotium: eiꝰ oꝑatio in carne illiꝰ n
habebat exemplũ. hoc gͥ solũ uirgo concepit.
qd de sua carne ꝑamorem &e oꝑationẽ scĩ sp̃s

Expanded text:
niat, ut quod in neutra per se potuit, in utraque per niat, ut quod in neutra per se potuit, in utraque per se cum altera possit. Igitur semen humani partus a sola muliere formandum concipitur, quod simul a viro et muliere seminatur. Quod quidem, sicut jam dictum est, in muliere per amorem viri; et in de viro accipiat, unde fecundatur. Et recte de solo viro concipit, quia id quod concepit, in altero quidem de carne viri sumitur, in altero de viro concipit, quod de viro accipit; sed hoc etiam de viro concipit, quod ex se de amore viri accipit. perit, sed quia per amorem et operationem Spiritus sancti, ex carne virginis divino partui natura substantiam ministravit. Nam quia in corde ejus amor Spiritus sancti singulariter ardebat, ideo in carne ejus virtus Spiritus sancti mirabilia faciebat. Cn suscepit socium ejus operatio in carne illius non habebat exemplum. Hoc igitur solum Virgo concepit quod de sua carne per amorem et operationem Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
car nelr qrnt saibticantib ntrobis nacura fib¬
airos Par hoc uectigat quod natura quali. aiebr
euo aii et insfituto se catoris aa fibrica iunan
corporis absoluendam impendit. ita ꝓrsus si Par¬
ne ulla necessicate aut coactione ab illa requi¬
ritur. ut nͥ sola dilectione aeͥ sie dixeri spontana
cantate. adtribuendũ id ñ inclinetur. ꝑqichen
est p̃ter solam dilectionẽ qd hoc debitũ anatura
extorquere possit: s cũ spontanea fũit caritate
ꝑsuasa. tc̃ nimirũ s adinuitẽ adopis cũsũma¬
dũ exutraq parte libent᷑ atq gratant᷑ occunit.
Sane quid qͥd uiolent̃ nolenti abripit. adeuis¬
modi cause effectũ in congruũ ꝓrsus atq in¬
efficax demonstrat᷑. Sola gͦ dilectio ẽ. que natu¬
ram ꝑsuade. & uolentẽ quodã mͦ cogere pot
ad seminandũ partũ. Et quidem in muliere
amor uiri. inuiro aut̃ amor mulieris idage
solet. ut quia in altero solũ natura sibi suaft¬
ciens non ẽ. alterutrũ sͥ per dilectionẽ subue¬

Expanded text:
carne fabricantibus, utrobique natura subcaro. Tamen hoc vectigal quod natura quasi debitum quoddam ex instituto Creatoris, ad fabricam humani corporis absolvendam impendit, ita prorsus sine ulla necessitate, aut coactione ab ea requiritur, ut nisi sola dilectione, et, ut sic dixerim, spontanea charitate, ad tribuendum id non inclinetur. Nihil enim est praeter solam dilectionem, quod hoc debitum a natura extorquere possit, sed cum spontanea fuerit charitate persuasa, tunc nimirum sibi ad invicem ad opus consummandum ex utraque parte libenter atque gratanter occurrit. Sane quidquid violenter nolenti arripitur; ad ejusmodi causae effectum incongruum prorsus atque inefficax demonstratur. Sola ergo dilectio est quae naturam persuadere, et volentem quodammodo cogere potest ad seminandum partum. Et quidem in muliere amor viri, in viro autem amor mulieris, idem agere solet, ut quia in altero solum natura sibi sufficiens non est; alterutrum sibi per dilectionem subve
Abbreviated transcription (Latin):
Pritea spoꝰ iͥne dat᷑ e. ut lum̃ habet &e flam̃ã
Lum̃ adcognitionẽ: flamã ad dilectionem.
Pirto sicut sp̃s hominis mediante capite ad
fitionstat unũ corpus ex capite & m̃bris. & in
nno cnrpore sp̃s unus. Cuiꝰ plenitudo ꝗͥdẽ
in capite e.: participatio inmenbris. Sigcor¬
pis unũ ẽ. & sp̃s unus: qui incorpore ipso ñ
est aspũ uiuificari ñ potest sic̃ scͥptũ ẽ. qͥ ñ¬
ht sp̃m xp̃i. ñ ẽ menbrũ xp̃i. In corpore uno.
sp̃ iui. Nichil in corpore mortuũ: nichilec:¬
tui corpus uiuum. ꝑ fidem m̃bra efficimͦ:
ꝑ dilectionẽ uiuificamͦ. ꝑfidem accipimus
unionem: ꝑ caritatẽ accipimꝰ uiuficatio¬
ne Iͥnsac̃mto aũt ꝑ baptismũ unim̃. ꝑcorp¬

Expanded text:
ne datus est ut lumen haberet, et flammam; lumen ad cognitionem, flammam ad dilectionem. Porro sicut spiritus hominis mediante capite ad et constat unum corpus ex capite et membris et in uno corpore Spiritus unus. Cujus plenitudo quidem in capite est participatio in membris. Si ergo corpus unum est, et spiritus unus qui in corpore ipso non est, a Spiritu vivificari non potest sicut scriptum est: Qui nhristi non est membrum Christi. In corpore uno spiritus unus. Nihil in corpore mortuum, nihil extra corpus vivum. Per fidem membra efficimur, per dilectionem vivificamur. Per fidem accipimus unionem; per charitatem accipimus vivificationem. In sacramento autem per baptismum unimur
Abbreviated transcription (Latin):
pis. Similit as homo quisicut indiumitate
sua abetno ꝑ fectã bonitatẽ habuit. ĩmo ꝑfec¬
tabonitasfuit. ita in humanitate sua apͥma
conceptione plena &e ꝑfectã bonitatẽ accepit.
ñ tie simu obeclientiã patiendi & moriendi ha¬
bere cepit quando pati & mori cepit. Ecce con
obediens factus est patri. E cce concedimꝰ quia
obedientia meritũ e exaltatio p̃miũ. Siud ego
De oedientia meritũ e. nonne ex quo obedien¬
tia copit meritu cepit: fãct᷑ẽ inquit obedicns.

Expanded text:
tis. Similiter Deus homo, qui sicut in divinitate sua ab aeterno perfectam bonitatem habuit; imo ipse perfecta bonitas fuit, ita in humanitate sua a prima conceptione, plenam et perfectam bonitatem accepit; non tunc primum obedientiam patiendi et moriendi habere coepit, quando pati et mori coepit. Ecce concobediens factus est Patri. Ecce concedimus quod obedientia meritum est, exaltatio praemium. Quid ergo? Si obedientia meritum est, nonne ex quo obedientia coepit, meritum coepit? Factus est, inquit, obediens.
Abbreviated transcription (Latin):
acum carne sua quȩ hoc fecit. Similit cũ
animã hec ha biusse intelligitur. quiaso¬
la anima hec habuit. & ipse ꝑanim̃a uera¬
eter habuit. cuĩ diuinitati ipsa aĩa ꝑso¬
nalt᷑̃ unita fuit. Habuit quippe anima
illa sccłm affectus nature cum quibus assũ¬
pta fuit. & desidium & gaudium & dolore.
& timorem passionis ꝓ carne sua: que om̃ia
ad tempus rationabilit̃ ad mussa sunt. potes¬
tate facientis & uoluntate patientis. Et cũ
timuit penã sue carnis &e dolores fugit. scam
affectũ nature fecit. quo nemo carnẽ suã odio
habuit. cuiꝰ malũ aliquando ex ratione susti¬
nere potest. amare aut nũqũa potest. Sic ita¬
q in xp̃o sccłm affectũ nature quẽ aia incarne
& ꝓ carne habuit. uoluntas quedam erat. scd̃m

Expanded text:
et cum carne quae hoc fecit. Similiter cum et cum carne quae hoc fecit. Similiter cum animam hoc babuisse intelligitur; quia sola anima hoc habuit, et ipse per animam veraciter habuit cujus divinitati ipsa anima personaliter unita fuit, habuit quippe anima illa secundum affectus naturae cum quibus assumpta fuit, et desiderium et gaudium, et dolorem et timorem passionis, pro carne sua; quae omnia ad tempus rationabiliter admissa sunt, potestate facientis et voluntate patientis. Et cum timuit poenam suae carnis et dolores refugit, secundum affectum naturae fecit, quo nemo carnem suam odio habuit, cujus malum aliquando ex ratione sustinere potest; amare autem nunquam potest. Sic itaque in Christo secundum affectum naturae quem anima in carne et pro carne habuit, volu
Abbreviated transcription (Latin):
carne sapientia ẽ. s in anima sola. Item cũ¬
r homo candidus aut niger ñ ꝓpt̾ totum
quia candor &e nigredo ñ inanima&e carne
e. si insola carne. Ex si forte totus homo hoc
eẽ ar. non tam̃ ita dr̃ quasi totũ qđ homi¬
nis ẽ. hoc sit: s quia id qł in homine hoc¬
ee. debet totum hoc sit. Dr̃ quippe totꝰ hõ
abꝰ. quaendo totũ corpiis hominis albũ est.
ñ quia totũ qd̾ hominis ẽ. albũ ẽ. sed qͥa
totum qđ in homine albũ eẽ potest albũ
est homo: idẽ. animã &e carñe. Cũ aũt raortal
ł montuus ł sepultus clr. ꝓpt̾ partẽ hominis
dr̃. id ẽ solam carnẽ: quia sola caro. & mor¬
tals frit quando corruptionẽ passibilitatis
portauit. & sola mortua fuit. quando incriu¬
et sine anima uita sua pependit. & sola sepul¬
ta fuit. quando anima cũ ipsa insepulchro
mortua iacente ñ fuit. Et cam̃ xp̃c hoc totũ
qo solas ciro fecit. uenacit᷑ ae ipse fecit qui ꝑdi
uinitatẽ suã ꝑsonalit᷑ p̃sens erat in cartie.

Expanded text:
carne est, sed in anima sola. Item cum dicitur homo candidus aut niger, non propter tquia candor et nigredo non in anima et carne est, sed in sola carne. Et si forte totus homo hoc esse dicitur, non tamen ita dicitur, quasi totum quod hominis est hoc sit; sed quia id quod in homine esse debet, totum hoc sit. Dicitur quippe totus homo albus, quando totum corpus hominis album est; non quia totum quod hominis est album est, sed quia totum quod in homine album esse potest, albumest homo, id est animam et carnem. Cum autem mortalis vel mortuus vel sepultus dicitur, propter partem hominis dicitur id est solam carnem; quia sola caro et mortalis fuit, quando corruptionem passibilitatis portavit; et sola mortua fuit, quando in cruce anima sine vita sua pependit. Et sola sepulta fuit, quando anima cum ipsa in sepulcro mortua jacente non fuit. Et tamen Christus hoc totum quod sola caro fecit, veraciter et ipse fecit, qui per divinitatem suam personaliter praesens erat, in carne,
Abbreviated transcription (Latin):
insepulchro: s xp̃c in sepulchro iacuisse dr̃. &
est figura dicendi. qua totum ꝓ parte ponitur.
& in toto pars intelligit᷑. Ergo nec xp̃c uere ad
infernum descendit: s pars xp̃i tantũ. anima
sola. Aliquid scrupulositatis incurrit. Sus¬
pecta quippe sunt hec catholice ueritati: & nõ
recipit aut ad ꝓbat ut dicat᷑ xp̃c nec uere in
sepulchro iacuisse nec uere ad infertiũ descẽ¬
disse. Quid enĩ: Si idõ ñ uere insepulchro iacuit
quia solum corpus in sepulchro iacuit: nec ue¬
re ad inferm̃i descendit. quia sola anima adĩ¬
fernum descendit: engo nec uere mortuus fuit.¬

Expanded text:
in sepulcro; si Christus in sepulcro jacuisse dicitur, et in sepulcro; si Christus in sepulcro jacuisse dicitur, et est figura dicendi qua totum pro parte ponitur, et in toto pars intelligitur. Ergo nec Christus vere ad infernum descendit, sed pars Christi tantum, anima sola. Aliquid scrupulositatis incurrit. Suspecta quippe sunt haec catholicae veritati, et non recipit aut approbat ut dicatur Christum non vere in sepulcro jacuisse, nec vere ad infernum descendisse. Quid enim? Si ideo non vere in sepulcro jacuit, quia solum corpus in sepulcro jacuit, nec vere ad infernum descendit, quia anima sola ad infernum descendit, e