comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& filio: id̾o dñs ait qui apatre ꝓcedit. E tale ẽ.
ac sidiceret. Ab illo ꝓcedit sp̃s sc̃s. aquo ⁊ ego genitꝰ su̾.¬
exun ⁊ ueni imundum. Multa em̾ ut in hoc
plenissime narrat. Ait enim. Cum cõnplerent᷑
dies pentecostes erant om̃s discipłi pariter in
eodẽ loco. & factus ẽ. repente de celo somis tamꝗͣ

Expanded text:
et Filio; ideo Dominus ait: Qui a Patre procedit. Et tale est ac si diceret: Ab illo procedit Spiritus sanctus, a quo et ego exiveni in mundum. Multa enim, ut in hoc plenissime narrat. Ait enim: « Cum complerentur dies Pentecostes, erant omnes discipuli pariter in eodem loco, et factus est repente de c
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse quidẽ testimonium ꝑhibebet de me: enisq
uirtute ⁊ inspiratione inninnerabił multitudo
hominum conuertetur ad me. Et non solum ipse
s uos quoq testimoniũ michi ꝑ hibebitis : quia
ab initio mecum estis. Multa quasi diceret iam
scitis que ab mitio am e audistis. qm̃ extunc me¬
cum fuistis. in quibus michi testimonium ꝑhi¬
bebitis. Non enim habebant necẽsarium iterũ
discere que abipsa sapientia didicerant. ⁊ me¬
morie iam comm̃dauerant. Una enim eademq
om̃ium trium ẽ. oꝑatio. Quos gͥ docet filius do
simul ubiq ⁊ in separabiles. Paueis autem uerbiᷤ

Expanded text:
 ipse quidem testimonium perhibebit de me, ejusque virtute et inspiratione innumerabilis multitudo hominum convertetur ad me. Et non solum ipse, sed vos quoque testimonium mihi perhibebitis, quia ab initio mecum estis. Multa quasi diceret jam scitis quae ab initio a me audistis, quoniam extunc mecum fuistis, in quibus mihi testimonium perhibebitis. Non enim habebant necessarium iterum discere quae ab ipsa Sapientia didicerant, et memoriae jam commendaverant. Una enim, eademquomnium trium est operatio. Quos igitur docet Filius, dosimul ubique et inseparabiles. Paucis autem verbis
Abbreviated transcription (Latin):
ergentibus quam ex uidĩs saluandos ẽẽ signi¬
ficatur. ꝙ ait illi. Surge uade. quia fides tua
te saluum fecit. Magna ẽ. gͥ uirtus fiłi. sine¬
A qua ut apłs ait. impossibile ẽ. placere deo. sre¬
didit enim abraam deo. ⁊ reputatũ ẽ. ei ad iusti¬
ciam. Eides gͥ saluat fides iustificat. fides ⁊ in¬
ternis &e erterius hominem sanat. al.
ii terrogatus autẽ apbariseis quando uenit reg¬
num di : respondit eis & dixrit. Non uenit regũ

Expanded text:
ex gentibus quam ex Judaeis salvandos esse signiex gentibus quam ex Judaeis salvandos esse significat: Et ait illi: Surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Magna est igitur virtus fidei, sine qua, ut Apostolus ait, impossibile est placere Deo . Credidit enim Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam. Fides igitur salvat, fides justificat, fides et interius et exterius hominem sanat. XLI. Interrogatus autem a Pharisaeis quando venit regnum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligebant. Unus autẽ ex illis ut indit quia
mundatus reuersus ẽ. cum magna uoce głificas
ãm.⁊ cecidit in faciem ante pedes eiꝰ : gr̾as a¬
gens. E hic erat samaritanus. E hunc emm
om̃s illi figurantur. qui postꝗͣ aqua baptis¬
matis mundati sunt. aut ꝑ penitenciam eu¬
rati. iam non diabolum secuntur. s xp̃m um
tantur. post eum uadunt. eum magnifieant.
eum ad orant. illi gr̾as agunt .⁊ ab enis ser¬
incio non recedunt. R espondens autẽ iħs di¬
xit. Nonne decem mundati sunt. ⁊ nouem
ubi sunt: Non ẽ inuentus qui rediret ⁊ da¬
ret głiã d̾o. nisi hic aliemgena. hoc ẽ. enim qd
alibi ait. quia multi sunt uocati. pauei uͥ
electi. Multi enim sunt baptizati : multi a
peccatorũ lepra mundati. qui qm̃ xp̃m non
in electorum num ero nõ computabuntur. ual¬
de enim pauei sunt boni : ad malorum com¬
paracionẽ. S quia iste alieigena fuit plures

Expanded text:
intelligebant. Unus autem ex illisintelligebant. Unus autem ex illisificans Deum, et cecidit in faciam ante pedes ejus, gratias agens; et hic erat Samaritanus. Per hunc enim omnes illi figurantur, qui postquam aqua baptismatis mundati sunt, aut per poenitentiam curati, jam non diabolum sequuntur, sed Christum imitantur, post eum vadunt, eum magnificant, eum adorant, illi gratias agunt, et ab ejus servitio non recedunt. Respondens autem Jesus dixit: Nonne decem mundati sunt, et novem ubi sunt? Non est inventus qui rediret, et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Hoc est enim, quod alibi ait: quia multi sunt vocati, pauci vero electi . Multi enim sunt baptizati, multi a peccatorum lepra mundati, qui, quoniam Chriin electorum numero non computabuntur. Valde enim pauci sunt boni ad malorum comparationem. Sed quia iste alienigena fuit, plures
Abbreviated transcription (Latin):
tem. una eademq hora : ⁊ penitet ⁊ sanat᷑.
Receator enim quacumq hora conuersus fuerit.
uita inuet ⁊ non morietur. Uideat tamen
quomodo peniteat. uideat quomodo conuer¬
tatur. audiat quid dñs dieat. Conuertimini
igitur incorde coruertatur quicumq cõuertit᷑.
quia cor contritum ⁊ humiliatum ds non sꝑnit.
S ui de cus obediencie fuerint isti leꝓsi. ad
sacerdotes eos ire dñs iussit. ad huc se leꝓsos eẽ
uidebant ad huc egritudine̾ sentiebant. tam̾
ad sacerdotes ꝑgebant. quia non frustra hoc
eis dñm iussisse credebant. Non talis obedien¬
cie fint naaman princeps milicie regis sirie.
ci cum heliseus p̾cepiss ut septies se lauaret
in iordane. ac quiescere nolebat. ẜ potius in¬
dignatus abibat. donec samori accepto consilio
fecit quod ei ꝓpħa imꝑauerat. lauit ⁊ munda¬
tus ẽ. X hoc fortasse isti audierant. eiusq exrẽ¬
plo ammoniti. quio fides ⁊ obedieneia possit

Expanded text:
tem. Una enim eademque hora et poenitet, et sanatur. tem. Una enim eademque hora et poenitet, et sanatur. Peccator enim, quacunque hora conversus fuerit, vita vivet, et non morietur. Videat tamen quomodo poeniteat. Videat, quomodo convertatur. Audiat quid Dominus dicat: « Convertimini igitur, in corde convertatur, quicunque convertitur, quia cor contritum, et humiliatum Deus 198 non spernit. Sed vide cujus obedientiae fuerint isti leprosi. Ad sacerdotes eos ire Dominus jussit. Adhuc se leprosos esse videbant: adhuc aegritudinem sentiebant; tamen ad sacerdotes pergebant, quia non frustra hoc eis Dominum jussisse credebant. Non talis obedientiae fuit Naaman princeps militiae regis Syriae. Cui cum Elisaeus praecepisset ut septies se lavaret in Jordane, acquiescere nolebat, sed potius indignatus abibat; donec, saniori accepto consilio, fecit quod ei propheta imperaverat. Lavit, et mundatus est. Et hoc fortasse isti audierant, ejusque exemplo admoniti, quid fides et obedientia possint
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ⁊ scdm eiꝰ arbitrium separetur septem
diebus. Deinde sacerdos contempletur: ⁊ siui¬
dit lepram non creuisse. mundum iudieabit.
Omi̾a hec ut ait apłs in figura contingebant
illis scripta sunt autem ad correptionem nr̃a.
Ham ⁊ nos :peceatores multis modis separa¬
mus. Alios quidem acibis quibus prius lici¬
te utebantur. alios a xp̃i corpore ⁊ sanguine.
alios ab eccłie introitu. atq alios anr̾a com¬
mumone.⁊ alios quidem septem. alios plu¬
res uel pauciores dies ⁊ annos separamus.
In quibus si uidemus lepram non creuisse
incia de fecisse. ⁊ peceata interisse: mundos
eos iudicamus.⁊ eccłie reconciliamus. Hec ẽ.
igitur eausa quare dñs ad sacerdotes hos lepro¬
sos ire p̾cepit. E factum ẽ. dum irent mim¬
dati sunt. hoc peceatores audiant. diligen¬
terq in telligant. Eacile ẽ. dño peccata di¬
mitt̾e. Prns enim multoeies peccatori de¬
bita remittuntur. quam ueniat ad sacerdo¬

Expanded text:
tem, et secundum ejus arbitrium, separetur septem tem, et secundum ejus arbitrium, separetur septem diebus. Deinde sacerdos contempletur, et si viderit lepram non crevisse, mundum judicabit. in figura contingebant illis; scripta sunt autem ad correptionem nostram . » Nam et nos peccatores multis modis separamus. Alios quidem a cibis, quibus prius licite utebantur: alios a Christi corpore et sanguine: alios ab ecclesiae introitu, atque alios a nostra communione: et alios quidem septem, alios plures, vel pauciores, et dies, et annos separamus: in quibus si videmus lepram non crevisse, vitia defecisse et peccata interiisse, mundos eos judicamus et Ecclesiae reconciliamus. Haec est igitur causa, quare Dominus ad sacerdotes hos leprosos ire praecepit. Et factum est, dum irent, mundati sunt. Hoc peccatores audiant, diligenterque intelligant. Facile est Domino peccata dimittere. Prius enim multoties peccatori debita remittuntur, quam veniat ad sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝓsus inquitatibus ex cominunieamꝰ.
quasi lepsos ertra castra eieimnus. Ualde em̾
de terior ẽ. lepra ammne : quam lepra corpo¬
ris. S udeamus quod sequitur. Qui steter̃
alonge : ⁊ leuauerunt uocem dicentes. Ihu
p̾ceptor miserere nr̃i. Alonge enim stabant:
quia tales uiri ꝓpius accedere non audebant.
Similiter autem ⁊ nos tam diu alonge stamꝰ:
quam diu inpeceatis ꝑseueramus. Ut gͥ sa¬
nemur.⁊ apeccatorum nr̃orum lepra eure¬
Iħu p̾ceptor miserere nr̃i. Clamemus autẽ
non ore s corde. Cordis enim uor altior ẽ.
clamor cordis celos penetrat ⁊ ante tronũ
d̃i sublimis eleuatur. Quos ut indit dixrit.
Ite ostendite uos sacerdotibus. Respicere nãq
di misereri ẽ. Uidet gͥ eos :⁊ mor misertus
eorum ad sacerdotes ire p̾cepit. Non ut sacer¬
dotes eorũ eos mundarent. s ut eos mundos
eẽ uidiearent. Precipit enim lex ut si plaga
lepre in homine appareat ducatur ad sacerdo¬

Expanded text:
enim pro suis iniquitatibus excommunicamus, enim pro suis iniquitatibus excommunicamus, quasi leprosos extra castra ejicimus. Valde enim deterior est lepra animae quam lepra corporis. Sed videamus quod sequitur: Qui steterunt a longe, et levaverunt vocem dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. A longe enim stabant, quia tales viri propius accedere non audebant. Similiter autem et nos tandiu a longe stamus quandiu in peccatis perseveramus. Ut igitur sanemur et a peccatorum nostrorum lepra cureJesu praeceptor, miserere nostri. Clamemus autem non ore, sed corde. Cordis enim vox altior est. Clamor cordis coelos penetrat, et ante thronum Dei sublimius elevatur. Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Respicere namque Dei, misereri est. Videt igitur eos, et mox misertus eorum, ad sacerdotes ire praecepit, non ut sacerdotes eos mundarent, sed ut mundos eos esse judicarent. Praecipit enim lex , ut si plaga leprae in homine appareat, ducatur ad sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
in ierłm : transibat ꝑmediam samariã
ce galileam. Ecum in gredetur quoddam cas¬
tellum . occurrerunt ei decem uiri leꝓsi. Qͥd
enim sunt decem uiri lepsi. nisi omnes pecca¬
tores : Qua en̾i hic nimerus omnes in se nu¬
meros contin et : frequenter decem ꝓ omĩbus
ponuntur. Unde ⁊ desc̾is dicitur in apocalipsi.
Ecce missurus ẽ. ex uob̾ diabolus in carcerem
ut temptemini. & habebitis tribulacionẽ diebꝰ¬
decem idẽ. diebus om̃ibus. Omn̾s enĩ qui nu¬
merat postꝗͣ ad decem uenit. nisi iterũ acapi¬
te ineipiat. quiddicat non habet. unde ma¬
infestum ẽ. quod idem sunt decem quod om̃s.
Quantum enim ad amimam xp̃o dño ueniente
omnes homines leꝓsi erant. quantum ad corpꝰ
non om̃s. Om̃is em̃ formeator. ad ulter. homi¬
⁊ cida
ꝑ uirus &e sacrilegus. scđ̾m aĩam leꝓsus est.
De leꝓsis aute p̾cipit moises. ut eiciantur
ertra castra. Cum ad ulteris uero ⁊ formeato¬
ribus dicit apłs nec cibum sumere. Quos

Expanded text:
diam Samariam et Galilaeam. Et cum ingrederetur quoddam castellum, occurrerunt ei decem viri leprosi. Quid enim sunt decem viri leprosi, nisi omnes peccatores? Quia enim hic numerus omnes in se numeros continet, frequenter decem pro omnibus ponitur. Unde et de sanctis dicitur in Apocalypsi: « Ecce missurus est ex vobis diabolus in carcerem, ut tentemini, et habeatis tribulationem diebdecem , » id est, diebus omnibus. Omnis enim, qui numerat, postquam ad decem venit, nisi iterum a capite incipiat, quid dicat, non habet. Unde manifestum est quia idem sunt decem quod omnes. Quantum enim ad animam, Christo Domino veniente, omnes homines leprosi erant. Quantum vero ad corpus, non omnes. Omnis enim fornicator, adulter, homicida, perjurus et sacrilegus, secundum animam, leprosus est. De leprosis autem praecipit Moyses, ut ejiciantur extra castra. « Cum adulteris vero, et fornicatoribus, dicit Apostolus, nec cibum sumere . » Quos
Abbreviated transcription (Latin):
Non hie uł illic. s simul ubiq apparebit.
icebat autẽ & parabolam ad illos: xlil aliãt¬
quomã oportet semꝑ orare &e numꝗͣ de¬
ficere. Semꝑ enĩ orat : qui in bono ꝑseuerat.
Drat eni non solum linga.s ⁊ cor ce cogita cio.
oꝑatio. Hec eñ si orare cessau̾int. om̃is lingue

Expanded text:
non hic, vel illic, sed simul ubique apparebit.non hic, vel illic, sed simul ubique apparebit.icebat autem et parabolam ad illos; quoniam oportet semper orare, et nunquam deficere. Semper enim orat, qui in bono perseverat. Orat enim non solum lingua, sed et cor, et cogitatio, operatio. Haec enim si orare ces
Abbreviated transcription (Latin):
desideretis uidẽ unu̾ diem filii hominis ⁊ no̾
uidebitis. In ꝑsona em̾ apłorũ eis loquitur qͥ
in tp̃re antixp̾i futuri sunt. Quibꝰ tanta eala¬
mitas suꝑuemet : ut mori desident ⁊ diem
ultimum eroptent. Iui unus dies uocatur
filii hominis. De quo seriptum ẽ. Quia melior
est. dies unn matriis tuis suꝑ milia. E rit eni
tunc tribulatio talis qualis non fuit ab initio
scłi usq numc neq fiet. Desiderabunt gͥ sc̃i
uide hunc diem : s. non indebunt eum donec
suo tp̃r reueletur. E dicent uob̾. ecce hic ecce
illic. Holite ire : neq sectemini. Si inquit di¬
xerint uob̃ ecce xp̃s ad ẽ in illo uel in illo loeo
ẽ. ne credatis ei. QAuare: Uis audire quare :¬
Nam sicut fulgur coruseans de sub relo. in eis
que sub celo sunt fulget. ita erit filius hominiᷤ
indie sua. Sicut inquit fulgor solis non in
una parte s ꝑ omĩa que sub celo sunt indetur
& fulget: ita erit filius homunis indie sua.

Expanded text:
unum diem Filii hominis, et non videbitis. In persona enim apostolorum eis loquitur, qui in tempore Antichristi futuri sunt; quibus tanta calamitas superveniet, ut mori desiderent, et diem ultimum exoptent. Qui unus dies, vocatur Filii hominis. De quo die scriptum est: « Quia melior est dies una in atriis suis super millia . » Erit enim tunc tribulatio talis, qualis non fuit ab initio saeculi usque nunc, neque fiet. Desiderabunt igitur sancti videre hunc diem; sed non videbunt eum, donec suo tempore reveletur. Et dicent vobis: Ecce hic, ecce illic. Nolite ire, neque sectemini. Si, inquit, dixerint vobis, ecce Christus adest, in illo, vel in illo loco est, ne credatis eis. Quare? Vis audire: quareNam sicut fulgur coruscans de sub coelo, in ea, quae sub coelo sunt, fulget; ita erit Filius hominis in die sua. Sicut, inquit, fulgor solis non in una parte, sed per omnia quae sub coelo sunt, videtur et fulget, ita et Filius hominis in die sua;
Abbreviated transcription (Latin):
habebit in illis: Dico uob̾ quia eito faciet um¬
dietam illorũ. Nlam ⁊ si aliqn̾ in hac uita ħ
uindieta non fiat: eito tam̾ fit. quia cito hec
se timere ostendit: Quodam enim mͦ timebat¬
& non timebat. Timebat enim dm̃ ꝑtorm̾ta:
s nõ timebat ꝑ amorem. De hoc enim tunore
rẽ uider iniquus n̾ habebat : futura aũ torm̾ta time¬
bat. Seq̃r. Uerũptam̃ filiꝰ hõinis ueniẽs putaᷤ ĩ uenice
fidẽ suꝑ t̾ram: De uno inquit uidice unquitatis
locutus sum multo tamen plures sunt unqͥ
plures ut ad illorum comparacionẽ quasi no̾
ẽẽ uideantur. Quia enim habundabit unqui¬
tas refrigescet caritas multorũ. S hec ad scđm¬

Expanded text:
obis quia cito faciet vindictam illorum. Nam etsi aliquando in hac vita haec vindicta non fiat, cito tamen fit, quia cito haec se timere ostendit? Quodam enim modo timebat, et non timebat. Timebat enim Deum per tormenta; sed non timebat per amorem. De hoc enim timore rem judex iniquus non habebat: futura tantum tormenta timebat. Sequitur: Verumtamen Filius hominis veniens, putas, inveniet fidem in terra? De uno, inquit, judice iniquitatis locutus sum: multo tamen plures sunt iniquplures, ut ad illorum comparationem quasi non esse videantur. « Quia enim abundavit iniquitas, refrigescet charitas multoru
Abbreviated transcription (Latin):
ea preidere. cauere.⁊ obseruare ualeamus.
Illam autem diem ⁊ horam nemo seit. qua ad
iudicium uenturus ẽ. dñs. Subito em̾ ueni: et¬
⁊ simul omĩa occupabit. ⁊ uno momento ⁊ hie
&e illic ⁊ ubiq erit. Est enim regnum d̃i intͣ
uos: ne queratis gͥ illud quod om̾ibus in cogni

Expanded text:
ea praevidere, cavere et observare valeamus. Illam autem diem et horam nemo scit, qua ad judicium venturus est Dominus; subito enim veniet, et simul omnia occupabit, et uno momento hic, et illic, et ubique erit. Ecce enim regnum Dei intra vos est. Ne quaeratis igitur illud, quia omnibus incogn
Abbreviated transcription (Latin):
digito lazari diues quesiuit.S qͣre de digito lazari : Fortas¬
se ꝙ timebat ne eum accusaret : ⁊ ut eum quem
offendat. uł talibus uerb̃ ad miscđiam inelina¬
ret: aut quia no̾ alium uide ei concedebatur.
nisi euncdem ipsum ꝓ quo erueiabatur. Non
enim licet malis uide quod uolunt: quamuiᷤ
liceat bonis uidere ⁊ audire ⁊ habere quecq
uolunt. Frustra autem miscdiã petit : qui
miscdiam non fecit. Unde ⁊ subditur. E diã
illi abraam. Fili recordare quia recepisti bo¬
na inunta tua : ⁊ lazarus similiter mala. Nu̾c

Expanded text:
digito Lazari dives quaesivit. Sed cur de digito Lazari? Fortasdigito Lazari dives quaesivit. Sed cur de digito Lazari? Fortasse, quia timebat, ne eum accusaret, et ut eum quem offenderat, vel talibus verbis ad misericordiam inclinaret: aut quia non alium videre ei concedatur, nisi eumdem ipsum, pro quo cruciabatur. Non enim licet malis videre quod volunt, quamvis liceat bonis videre et audire, et habere quaecunque volunt. Frustra autem misericordiam petit, qui misericordiam non fecit. Unde et subditur: Et dixit illi Abraham: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazaru
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Eleuans aũ ocłos suos cum eẽt intormen¬
tis: uidit abraam alonge ⁊ lazarum insimi¬
enis. Hoc ẽ. enim qd̾ dñs ait. Fadem quippe
mensura qua mensi fueritis : remetietur uob̾.
Maiora tamen sunt tormenta duntis quam
fuissent tormenta lazari. Ecce diues iam uide
incipit lazarum suꝑiorem : ⁊ tam suꝑiorem.
ut nisi eleuatis occłis eum uidere non possit.
uidet abraam. uidet ⁊ lazarũ insimi abrahe:
ce quam uis longe positus. uidet tamen omnes
delicias illis ante positas. Widet ⁊ concupiseit
erueiatur ⁊ non ẽ. qui ei misereatur. ⁊ tanto
quidem amplius crucratur. quanto maiores
delicias contemplatur. Uisus em̾ multociens
appetitum parit: ⁊ ea que non uidemus minꝰ
appetere solemus. Ulude ⁊ ait. Cater abraam
miserere m̾i .⁊ mitte lazaru̾ ut intingat er¬
tremum digiti sui in aqua ⁊ refrigeret linga
meam: quia crucior in hac flamina. Micas
panis de mensa diuitis lazarꝰ cupiũ. guttã aq̃ de

Expanded text:
tur. Elevans autem oculos suos, cum esset in tormentur. Elevans autem oculos suos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum inejus. Hoc est enim, quod Dominus ait: « Eadem quippe mensura, qua mensi fueritis, remetietur vobis . » Majora tamen sunt tormenta divitis, quam fuissent ulcera Lazari. Ecce dives jam videre incipit Lazarum superiorem, et tam superiorem, ut nisi elevatis oculis eum videre non possit. Videt Abraham, videt et Lazarum in sinu Abrahae, et quamvis longe positus, videt tamen omnes divitias illis ante positas. Videt, et concupiscit, cruciatur, et non est qui ei misereatur. Et tanto quidem amplius cruciatur quanto majores delicias contemplatur. Visus enim multoties appetitum parit, et ea quae non videmus, minus appetere solemus. Unde et ait: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aqua, et refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. Micas panis de mensa divitis Lazarus concupivit: guttam aquae de
Abbreviated transcription (Latin):
ar. Hic lazarus uocatur: ille quomodo uocet᷑
nescimus. Talibus enim dicturus ẽ. dñs. Am̃
dico uobis neseio uos. Quid gͥ mirum si illu̾
nescimus. quẽ nescit ille qui om̾ia seit: Se
uicissim ut̾q uidet. ut illius impietas mani¬
festet᷑. ⁊ hunis pacientia crescat. uidet iste de¬
liciis affluentẽ: uidet ille pauꝑem in opia ta¬
bescentẽ. Ille epulatur : iste crueiatur. Neq
ille tantum pecearet si hunc non uidiss : neq is¬
te tantum erueiaretur si illius delicias non as¬
bebat tamen pauꝑ hanc unam consolationem
quod eanes uemebant ⁊ lingebant uleera eiꝰ.
Canum ⁊ em̾ linga medicamentũ quoddam ẽ.
moreretur mendieus ⁊ portaretur a bangłis
insimi abrahe. Mortuus ẽ. autẽ ⁊ diues: ⁊ se¬
pultus ẽ. in in ferno. Nam ⁊ abraam sicut ⁊
ferm tamen penas non paciebatur. Simis gͥ
abrahe ille locuis intelligitur: in quo simul
collecti scĩ quiescebant. Infermis autem pe¬
narum locus ẽ. in quo iniquorũ anme erueiã¬

Expanded text:
r. Hic Lazarus vocatur. Ille quomodo vocetur nescimus. Talibus enim dicturus est Dominus: « Amen dico vobis, nescio vos. » Quid igitur mirum si illum nescimus, quem nescit ille qui omnia scit? Se vicissim uterque vident: ut illius impietas manifestetur, et hujus patientia crescat. Videt iste deliciis affluentem. Videt ille pauperem inopia tabescentem. Ille epulatur; iste cruciatur. Neque ille tantum peccaret, si hunc non vidisset: neque iste tantum cruciaretur, si illius delicias non asbebat tamen pauper hanc unam consolationem, quod canes veniebant, et lingebant ulcera ejus. Canum etenim lingua medicamentum quoddam est, oreretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Nam et Abraham, sicut et ferni tamen poenas non patiebatur. Sinus igitur Abrahae, ille locus intelligitur, in quo simul collecti sancti quiescebant. Infernus autem locus poenarum est, in quo iniquorum animae crucian
Abbreviated transcription (Latin):
Non puto. Sic ⁊ uos cum feceritis omĩa que p̾¬
cepta sunt uob̾ : dicite. Serin mnutiles sumus:
quoo debuimus facere fecimus. Quam neces¬
saria hec similitudo fuerat illi quidicebat.
Ds grãs ago tibi. quia non sum sicut ceteri ho¬
mines. raptores. iniusti. ad ulteri. uelut etiã
hic publicams. Ieumo bis insabbato: decimã
do om̃ium que possideo. Quanto melius ei fue¬
rat si humiliter dicriss. dñe ego mnutilis seruũ
sum : quod debui face̾ feci. sum enĩ seruus ex
debito ⁊ neressitate dño seruiat. nullas ei gr̾as
dñs habet si faciat quod ei imꝑauerat. Sie gͥ
& nos cum fecerimus om̾ia que nob̃ p̾cepta sut.
fugiat suꝑbia. cess uana głia. tollatur infla¬
tio mentis: ⁊ inter seruos inutiles nos humili¬
ter ꝓsternamus : sicut ille qui dicebat. amma
mea sicut terra sine aqua tibi. Terra en sine
aqua. sicea in fecunda.⁊ infruetuosa ⁊ inuti¬
lis ẽ. Hic tanien om̃ia fecerat que ei p̾cepta
fuerant. scđm quod ipse ait. Amandatis tuis

Expanded text:
vos cum feceritis omnia quae praecepta sunt vobis, dicite: Servi inutiles sumus; quod debuimus facere fecimus. Quam necessaria haec 197 similitudo fuerat illi, qui dicebat: « Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adulteri, velut etiam hic publicanus. Jejuno bis in Sabbato, decimas do omnium quae possideo . » Quanto melius ei fuerat, si humiliter dixisset: Domine, ego inutilis servus tuus, quod debui facere, feci. Cum enim servus ex debito et necessitate domino serviat, nullas ei gratias dominus habet, si faciat quod ei imperaverat. Sic igitur et nos, cum fecerimus omnia quae nobis praecepta sunt, fugiat superbia, cesset vana gloria, tollatur indatio mentis, et inter servos inutiles nos humiliter prosternamus; sicut ille, qui dicebat: « Anima mea sicut terra sine aqua tibi . » Terra enim sine aqua, sicca, infecunda, infructuosa, et inutilis est. Hic tamen omnia fecerat quae ei praecepta fuerant, secundum quod ipse ait: « A mandatis tuis
Abbreviated transcription (Latin):
año nostro resurgenti usq hodie eredere uidi
nolunt: quia moisen ⁊ ꝓpħas non audiunt.
Unde ⁊ ipse dñs. Si crederetis inquit moisi.
crederetis utiq ⁊ michi. De me enim ille scͥp¬
sit. Hec autẽ si allegorice intelligantur. diues
iste nidaieum ꝓpłm significat. Solet em̃ iudo¬
rum ppłs legis ⁊ ꝓpħarum diuitiis ⁊ deliciis
locupletatus. om̃s alios despieere millisq ieibi
sp̾ualibus quibus habundat comunicare uo¬
Qui purpura quidem inregibus in sacerdotibus
autem bisso induebatur. Ciiis quinq fr̾s quinq
ppłi partes in telliguntur. reges scilicet ⁊ sacer¬
doces. scribe ⁊ pharisei ⁊ cetera ppłi multitudo.
Mendicus uero .i. lazarus qui ad uitus interp̾tat᷑.

Expanded text:
isto Domino resurgenti usque hodie credere Judaei nolunt, quia Moysen et prophetas non audiunt. Unde et ipse Dominus: « Si crederetis, inquit, Moysi, crederetis utique et mihi. De me enim ipse scripsit . » Haec autem si allegorice intelligantur, dives iste Judaicum populum significat. Solus enim Judaeorum populus legis, et prophetarum divitiis, et deliciis locupletatus, omnes alios despiciebat, nullisque, in cibis spiritualibus, quibus abundabat, communicare voQui purpura quidem in regibus, in sacerdotibus autem bysso induebatur. Cujus quinque fratres quinque populi partes intelliguntur. Reges scilicet, et sacerdotes, Scribae, et Pharisaei, et caetera populi multitudo. Mendicus vero, id est, Lazarus, qui adjutus
Abbreviated transcription (Latin):
tilis ppłs ẽ. Qui prius. quidem celestium bonorũ
egenus.:⁊ pauꝑ ueritatẽ cognoseere ⁊ dm̃ in tel¬
ligere cupiebat: s nemo illi dabat. nemo illi
ueritatis archana reuelat᷑. S tandem canes.
ce lingendo curauerunt. Siẽ enim canes. ita ⁊
apł̃i ⁊ doctores medicamentum in linga ferunt.
quia p̾dicando sanant. Uideannis quod seqͥt᷑.
Factum ẽ. autẽ ut moreretur mendieus. ⁊¬
portaretur ab angłis in sinum abrahe. Mortu¬
uus ẽ aũ. & diues. ⁊ sepultus ẽ. in infernum.
sotidie namq ⁊ uid̃i ⁊ gentiles moruntur.
Etidie nãq xp̃iam in celum feruntur. coti¬
die ⁊ uidi in inferno sepeliuntur: ibi utiq
sua tormenta sentientes dum secum recogi¬
tant in quibus peccauerint. quam stulti ⁊ in¬
creduli fuerint. quantum afide ⁊ iusticia pa¬
tris sin abrahe deuiauerint. Edum agentili
ppło si fieri possit ad iuuari conpupiscunt
dumq abraam eorum uana ⁊ mutilia desi
&e respondet eis. Sola em̃ cognitio sufficit

Expanded text:
quidem coelestium bonorum egenus, et pauper, veritatem cognoscere, et Deum intelligere cupiebat. Sed nemo illi dabat: nemo illi veritatis arcana revelabat. Sed tandem canes, et lingendo curaverunt. Sicut enim canes, ita et apostoli, et doctores medicamentum in lingua ferunt, quia praedicando sanant. Videamus, quod sequitur: Factum est autem, ut moreretur mendicus, is in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Quotidie namque et Judaei, et gentiles moriuntur. Quotidie Christiani in coelum feruntur. Quotidie Judaei in inferno sepeliuntur. Ibique sua tormenta sentientes, dum secum recogitant, in quibus peccaverint, quam stulti, et increduli fuerint, quantum a fide et justitia patris sui Abrahae deviaverint, et dum a gentili populo, si fieri possit, adjuvari concupiscunt, dumque Abraham eorum vana et inutilia desidet respondet eis. Sola enim cognitio sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
omo quidam erat diues ⁊ induebatur
purpura ⁊ bisso: ⁊ epulabatur eotidie
splendide hec enim uerba ⁊ diuitibus
& pauꝑibus ualde necessaria sunt: quia ⁊ illi
dant timorem tristis consolationem. Audi¬
unt ce hic dunites penas suas. au diunt ⁊ pau¬
peres gaudia sua.⁊ erat mendieus nomine la¬
zarus qui iacebat ad ianuã eiꝰ ulceribus plenꝰ.
cupiens saturari de micis que cadebant de men

Expanded text:
omo quidam erat dives, et induebatur purpura, et bysso, et epulabatur quotidie splendide. Haec enim verba et divitibus et pauperibus valde necessaria sunt, quia et illis dant timorem, et istis consolationem. Audiunt hic divites poenas suas: audiunt et pauperes gaudia sua. Et era quidam mendicus, nomine Lazarus, qui jacebat ad januam ejus, ulceribus plenus, cupiens saturari de mi
Abbreviated transcription (Latin):
non timeo. nec hominem reuereor. tamen qr
molesta ẽ. michi hec uidua uindicabo illã
Hec ẽ. gͥ causa quare semꝑ orare debeannus
& numꝗͣ de ficere. Masti semel ⁊ non es erau¬
ditus : ora iterum atq iterum. immo tam diu
ora si bene oras. donec oratio tua exraudiatur.
In multis enim in hac uita. inmultis post hae̾
uitam erauditur oratio nr̃a. Hec aũ similitudo
inter contraria ẽ : idẽ. inter iustum ⁊ inuistũ.
Si enim uider iniquus ⁊ inustus. multis ui¬
due p̾cibus fatigatus. tandem de ad uersario
suo eam uindieauit : multomagis d̃s qui iustis¬
simus ẽ. scõrum suorũ p̾ces eraudiet. ⁊ de illorũ

Expanded text:
non timeo, nec hominem revereor, tamen, quia molesta est mihi haec vidua, vindicabo illam. Haec est igitur causa quare semper orare debeamus et nunquam deficere. Orasti semel, et non es exauditus: ora iterum atque iterum; imo tandiu ora, si tamen bene, oras, donec oratio tua exaudiatur. In multis enim in hac vita, in multis post hanc vitam exauditur oratio 199 nostra. Haec autem similitudo inter contraria est, id est, inter justum et injustum. Si enim judex iniquus et injustus, multis viduae precibus fatigatus, tandem de adversario suo eam vindicavit, multo magis Deus, qui justissimus est, sanctorum suorum preces exaudiet et de illorum
Abbreviated transcription (Latin):
malis uero tantunmꝰ ea scire dantur : inqͥbus
eorum pena magis crescat ⁊ augeatur. Unde
ce diues iste ꝓfr̾ibus sollicitus magis torquet᷑ :
timens ne ipsi quoq similia paciantur. Si .Ni.
illorum penitus oblitus fuiss : minus aliquid
tormenti habuiss. & ait illi abraham. Habent
moisen ⁊ ꝓpħas. audiant illos. Sufficit enim
hos audire si his eredere uoluerint. Omibus
enim ad salutem sufficiunt. soli moisi ⁊ ꝓpħa¬
rum libri. si tamen bene intelliguntur. ꝙ ille
diarit. Nlon pater abraham : s siquis ex mor¬
tins ierit ad eos penitenciam agent. Ait autẽ

Expanded text:
malis vero ea tantummodo scire datur, in quibus malis vero ea tantummodo scire datur, in quibus eorum poena magis crescat et augeatur. Unde et dives iste pro fratribus sollicitus magis torquetur, timens ne ipsi quoque similia patiantur. Si enim illorum penitus oblitus fuisset, minus aliquid tormenti habuisset. Et ait illi Abraham: Habent Moysen, et prophetas; audiant illos. Sufficit enim hos audire, si his credere voluerint: omnibus enim ad salutem sufficiunt soli Moysis et Prophetarum libri, si tamen bene intelligantur. Et ille dixit: Non, pater Abraham, sed si quis ex mortuis ierit ad eos, poenitentiam agen
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑtas ad beatitudinẽ ꝑducit. Pauꝑibꝰ celum:
diuitibus in ferns aꝑitur. diuitibus utiq qͥ
diuitiis male utuntur. Q m omibus int̾ nos
ce uos chaos magnum firmatũ ẽ. ut hi qui uo¬
lunt transire ad uos non possint neq pnde trans¬
meare huc. Magnum em̃ chaos di dispositit ẽ
que iam firma ⁊ stabilis ẽ. ut contra di uolunta¬
tem penitus inmutari non possit. Igitur neq
bom miserando possunt transire ad malos : neq
mali ad bonos transmeare ualent. uolunt tam̾
bom compaciendo transire ad eos si deus uelit:
s quia hoc ds̃ non uult : ipsa talis compassio de¬
ficit in eis ͣ omis eorũ uoluntas in di uoluntate
consistit. Eait. Rogo gͦ te. pater. ut mittas in
domum patris mei. habeo em̾ quinq fr̃s: ut
testetur illis ne ⁊ ipsi ueniant in hunc locum
tormentorum. Hec autẽ collocutio abrahe. ⁊
diuitis. non sono uocis : s sola mentis cognaitio¬
ne facta ẽ. E bom quidẽ omia cognoscunt:

Expanded text:
paupertas ad beatitudinem perducit. Pauperibus coelum, divitibus infernus aperitur. Divitibus utique, qui his divitiis male utuntur. Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut hi qui volunt transire ad vos non possunt; neque inde huc transmeare. Magnum enim chaos Dei dispositio est, quae tam firma, et stabilis est, ut contra Dei voluntatem penitus immutari non possit. 196 Igitur neque boni miserando possunt transire ad malos, neque mali ad bonos transmeare volunt. Volunt tamen boni compatiendo transire ad eos, si Deus velit; sed quia hoc Deus non vult, ipsa talis compassio deficit in eis; quoniam omnis eorum voluntas in Dei voluntate consistit. Et ait: Rogo ergo te, pater, ut mittas illum in domum patris mei. Habeo enim quinque fratres, ut testetur illis ne ipsi veniant in locum hunc tormentorum. Haec autem collocutio Abrahae et divitis, non sono vocis, sed sola mentis cognitione facta est. Et boni quidem omnia cognoscunt:
Abbreviated transcription (Latin):
neq minus ieuinauerit. & quare sibi hoc dier̃
numero ieuinare placuerit. Tantum enu
moysen tantum ⁊ heliam ieninasse legimus.
Quadragenarnus enim numerus. ex. iiiͦi. cons¬
tat ⁊ decem. Quater eñ decẽ. uel decies .iiii.¬

Expanded text:
neque minus jejunaverit; et quare sibi hoc dierum neque minus jejunaverit; et quare sibi hoc dierum numero jejunare placuerit. Tantum enim Moysen, tantum et Eliam jejunasse legimus. Quadragenarius enim numerus ex quatuor constat, et decem: quatuor enim decem, vel decies
Abbreviated transcription (Latin):
uideamis qui supͣ montẽ excelsum ualde a dia¬
bolo ducuntur. quibus etiam omĩa regna mun¬
di ⁊ eorum głiam ostendit. ⁊ ostensa ꝓmittit.
si eum ꝓcidentes ad orent. Quos em̃ alios ꝑ istos
intelligamus iisi imꝑatores. reges. duces. prin¬
cipes. cet̾osq scłi huis potentes. quos in mon¬
tem ercelsum. id ẽ in ipsarum dignitatum sub¬
lumtatem ꝑ homicidia. ꝑ uiria. furta. rapinas.
ꝓdiciones fraudẽ ⁊ cet̾a hinusmodi diabolus
ducit:⁊ exaltat: E isti quidem eum ad orant
eum colunt. ⁊ uenerantur: eum quasi dm̃ se¬
quuntur. ⁊ post eum intenebras demerguntur.
Neq audiunt hoc quoo dicit dñs iħs: dñm dm̃¬
tuum ad orab̾ ⁊ illi soli serines. Quia gͥ dictum ẽ.
de his quix desertum ducuntur. ⁊ de his qui
supͣ pinnacłm templi costituunt᷑. ⁊ de illis qui
supͣ montem excelsum ualde exraltantur. minc
ponamus. Queri enim potest. quare neq plus

Expanded text:
videamus, qui supra montem excelsum valde a divideamus, qui supra montem excelsum valde a dibolo ducuntur, quibus etiam omnia regna mundi, et eorum gloriam ostendit, et ostensa promittit, si eum procidentes adorent. Quos enim alios per istos intelligamus, nisi imperatores, reges, duces, principes, caeterosque saeculi hujus potentes, quos in montem excelsum, id est in ipsarum dignitatum sublimitatem per homicidia, perjuria, furta, rapinas, proditiones, fraudes, et caetera hujusmodi diabolus ducit et exaltat? Et isti quidem eum adorant, eum colunt et venerantur; eum quasi Deum sequuntur, et post eum in tenebras demerguntur: neque enim audiunt hoc quod dicit Dominus tuum adorabis et illi soli servies. Quia igitur dictum est de his qui in desertum ducuntur, et de his qui supra pinnaculum templi constituuntur, et de illis qui supra montem excelsum valde exaltantur. Nunc ponamus. Quaeri enim potest quare neque plus,
Abbreviated transcription (Latin):
lint. Ait enim. Rursum scriptũ ẽ: non temp¬
tabis dñm din tuum. Hoc enĩ dñs respondit.
quando diabolus eum durit supͣ pumacłm tem¬
pli:⁊ quando ei dixit si filuis dĩ es mitte te de¬
orsum. Simmliter igitur ⁊ tu quia in telligis te
supra eccłiam di male ordinatum.⁊ non ado
s a diabolo ibi positum. cet̾isq p̃latum. qui ti¬
bi etiam cotidie dicit mitte te deorsum :⁊ te
cotidie p̃cipitare & ꝑdere nittitur: recordare
huius testimonii quod non diabolo s tibi ⁊ om̃ĩbꝰ
hominibꝰ a dño dicitur. Responde gͥ. non tibi
credam. non me deorsum mittam : s obediam
seripture mͥ dicenti. non temptab̾ dñm din
tuum. Quomodo enim din non temptat. qui
eccłiam quam furtim ⁊ ꝑ latrocimum inuasit.
contra canonum instituta. ⁊ di uoluntatem
tenet ⁊ possidet: Multum enim dm̃ temptat:
qui in eo peceato ꝑseuerat quo se ꝑire non du¬
bitat. His aũ ita dispositis: nunc de illis quoq

Expanded text:
lint. Ait enim: Rursum scriptum est: Non tenlint. Ait enim: Rursum scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum. Hoc enim Dominus respondit, quando diabolus eum duxit supra pinnaculum templi, et quando ei dixit; si Filius Dei es, mitte te deorsum. Similiter igitur et tu quia intelligis te supra Ecclesiam Dei male ordinatum; et non a Deo, sed a diabolo ibi positum, caeterisque praelatum: qui tibi etiam quotidie dicit mitte te deorsum, et te quotidie praecipitare, et perdere nititur; recordare hujus testimonii, quod non diabolo, sed tibi et omnibus hominibus a Domino dicitur. Responde igitur: Non tibi credam, non me deorsum mittam; sed obediam Scripturae mihi dicenti: non tentabis Dominum Deum tuum. Quomodo enim Dominum non tentat qui Ecclesiam, quam furtim et per latrocinium invasit, contra canonum instituta, et Dei voluntatem tenet, et possidet? Multum enim Deum tentat qui in eo peccato perseverat, quo se perire non dubitat. His autem ita dispositis, nunc de illis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
tur: qui dum se idoneos ẽẽ putant qui eccłia
teretur: nisi quia tales xp̃ianos suo nomine
p̃signatos in hoc facto significare uolebat. A be¬
ne quidem tunc om̃ium ꝑsonas bonorum
seilicet ⁊ malorum in se signifieando suscepit:
quando se acdiabolo temptari ꝑmisit. Quod aũ
ait si filus di es mitte te de orsum. qͥd aliud nͥ
hoc dicere uidetur.iam int̾ filios di computa¬
tus es. iam ep̃s ordinatus es. iam abhis qui te
nõ cognoscunt uid̃is eẽ. quod nõ es. fae igitur
aliquid unde laud̃is ⁊ unde głiosus habearis.⁊ un
magnus ab om̃ibꝰ uidearis : Mite te de orsum.
Semꝑ hi tales se deorsum mittunt: quia solas di¬
uicias głiam ⁊ dignitates querentes. cotidie de t̾io¬
res fiunt. hos tamen benignissimus dñs doc̾e
non dedignatur: quomͦ suo temptatori respon¬
dere debeant : si tamen non diabolum temptan¬
tem. s se salutaria consilia dantem audire ue¬

Expanded text:
tur, qui dum se idoneos esse putant, qui Ecclesiam tur, qui dum se idoneos esse putant, qui Ecclesiam teretur, nisi quia tales Christianos suo nomine praesignitos in hoc facto significare volebat. Et bene quidem tunc omnium personas, bonorum scilicet et malorum in se significando suscepit, quando se a diabolo tentari permisit. Quod autem ait, Si Filius Dei es, mitte te deorsum, quid aliud nisi hoc dicere videtur: Jam inter filios Dei computatus es, jam episcopus ordinatus es, jam ab his qui te 17 non cognoscunt videris esse quod non es. Fac igitur aliquid unde lauderis, unde gloriosus habearis, et unde magnus ab hominibus videaris. Mitte te deorsum. Semper enim hi tales se deorsum mittunt, quia solas divitias, gloriam et dignitates quaerentes quotidie deteriores fiunt; et hos tamen benignissimus Dominus docere non dedignatur, quomodo suo tentatori respondere debeant; si tamen non diabolum tentantem, sed se salutaria consilia dantem audire ve
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. sola ea quibꝰ caro delectatur impingatur.
⁊ suꝑbit. cogitare ceꝑis. ⁊ recordare quia inde¬
serto es. temptat te inmicus: ⁊ panes suos
tibi apponit. Responde itaq sic̃ dñs tuus res¬
pondit quando ipse quoq ab eo temptabatur:
non in solo pane uiuit homo s in omĩ uerbo q̃
ꝓcedit de ore dei. Pane enim nutritur corpus:
uerbo di reficitur anima. U trumq gͦ bonum
ẽ. Alterum tamen numium appetere. multũ¬
q delectabile querere.⁊ in suscipiendo tem¬
ꝑanciam non habere : malum ẽ. Ea hoc emĩ
lururia omĩsq carnis petulancia nascitur.
Propter hoc ⁊ diues ille qui epulabat᷑ cotidie
splendide: quia susceꝑat bona inuita sua.
onnia mala nunc patitur post mortẽ suam.
uideamus modo de illis quos supͣ pinacłm
templi diabolus statuit: inqͥbus michi eleri¬
chorum ordo maxrime signifieari uidetur.
Illi enĩ adiabolo supͣ pinacłm templi eleuan¬

Expanded text:
sunt, sola ea quibus caro delectatur, inpinguatur sunt, sola ea quibus caro delectatur, inpinguatur et superbit, cogitare coeperis, recordare, quia in deserto es, tentat te inimicus, et panes suos tibi apponit. Responde itaque, sicut Dominus tuus respondit, quando ipse quoque ab eo tentabatur: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei. Pane enim nutritur corpus, verbo Dei reficitur anima. Utrumque ergo bonum est: alterum tamen nimium appetere, multumque delectabilem quaerere, et in suscipiendo temperantiam non habere, malum est. Ex hoc enim luxuria omnisque carnis petulantia nascitur. Propter hoc et dives ille qui epulabatur quotidie splendide, quia susceperat bona in vita sua, omnia mala nunc patitur post mortem suam. Videamus modo de illis quos supra pinnaculum templi diabolus statuit, in quibus mihi clericorum ordo maxime significari videtur. Illi enim a diabolo supra pinnaculum templi elevan
Abbreviated transcription (Latin):
ecraltando ruere faciat. Ipse enim ẽ. qui ait.
In celum ascendam suꝑ astra dĩ exaltabo so¬
lium meum. sedebo in monte testamenti in
lateribus a quilonis. ⁊ simił ero altissimo. Alios
itaq indesertum ducit. alios supra templi pin¬
nacłm ponit: alios uero in montem ercelsum
eraltat. & indesertum quidem ducit. quando
ab amore celestis patrie.⁊ adiuma contempla¬
cione mentes hominum auertit: ⁊ t̾rena queq
⁊ transitoria cogitare facit. Desertũ enĩ ẽ. qͥeqͥd
a deo longe ẽ. S quia cogitare non magnum pec¬
catum ẽ. nisi cogitaciom delectacio suecedat.
opponit menti diuersas ciborũ delicias. ut siẽ
primum homine decepit ꝑgule in temꝑanciã.
sic ceteros quosq decipiat. In pane enĩ om̃ia eibo¬
rum genera significantur: sed̃m illuo. Intrauit
iłis indomum cuiusdam principis phariseorũ
sabbato manducare panẽ. Quando ergo hec tͥ
in mentem uenerint. ⁊ oblitus eorum que aĩe

Expanded text:
exaltando ruere faciat. Ipse enim est qui ait: « exaltando ruere faciat. Ipse enim est qui ait: « In coelum ascendam, super astra Dei exaltabo solium meum; sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, et similis ero Altissimo. » Alios itaque in desertum ducit: alios supra templi pinnaculum ponit: alios vero in montem excelsum exaltat. Et in desertum quidem ducit: quando ab amore coelestis patriae, et a divina contemplatione mentes hominum avertit, et terrena quaeque, et transitoria cogitare facit: desertum enim est quidquid a Deo longe est. Sed quod cogitare non magnum peccatum est, nisi cogitationi delectatio succedat, opponit menti diversas ciborum delicias, ut sicut primum hominem decepit per gulae intemperantiam, sic caeteros quoque decipiat. In pane enim omnia ciborum genera significantur, secundum illud: Intravit Jesus in domum cujusdam principis Pharisaeorum Sabbato manducare panem. Quando igitur haec tibi in mentem venerint, et oblitus eorum quae animae
Abbreviated transcription (Latin):
s nob̾: ita etiam temptatur non sibi s nob̾. Nob̾
eñ mortuus ẽ: quia nob eius mors necessaria erat.
Nisi ein ipse moreretur: nos non inueremus.
Mortuus ẽ igitur: ut nos inuamus. Similiter
autẽ nob̾ temptatus ẽ: quia eus temptacio dup¬
plex beneficium nob̃ p̃stat. Alterum quidẽ
ut sciamus quomͦ temptatoribus nr̃is ⁊ his qui
nob̾ iniuriam faciunt responde debeamus:
confidamus. qm̃ inimicus nr̃ diabolus qui ip̃m
dñm nr̃m temptare p̃sumpsit: tamquam leo
rugiens semper circuit querens quem de uoret
Reddita igitur causa temptacionis: indeamus
⁊ misterium significacionis. sum em̃ multis
modis diabolus homines temptet. maxime
tamen his tribus eos temptando aggreditur:
id ẽ ciborum appetitu. aut uana głia. aut ho¬
noris ⁊ dunciarum sublumitate. Nititur aũ
eos quos temptat ad excelsa ducere. ⁊ maltum
eleuare: ut sicut ipse eleuatus cecidit. sie ⁊ alio̾

Expanded text:
sed nobis; ita etiam tentatur non sibi, sed nobis. Nobis sed nobis; ita etiam tentatur non sibi, sed nobis. Nobis enim mortuus est, quia nobis ejus mors necessaria erat: nisi enim ipse moreretur, nos non viveremus: mortuus igitur est, ut nos vivamus. Similiter autem nobis tentatus est; quia ejus tentatio duplex nobiut sciamus quomodo tentatoribus nostris, et his qui nobis injuriam faciunt, respondere debeamus. confidamus; quoniam inimicus noster diabolus, qui ipsum Dominum nostrum tentare praesumpsit, tanquam leo rugiens semper circuit quaerens quem devoret. Reddita igitur causa tentationis, videamus et mysterium significationis. Cum enim multis modis diabolus homines tentet, maxime tamen his tribus eos tentando aggreditur: id est aut ciborum appetitu, aut vana gloria, aut honoris et divitiarum sublimitate. Nititur autem eos quos tentat, ad excelsa ducere, et in altum elevare, ut sicut ipse elevatus cecidit, sic et alios
Abbreviated transcription (Latin):
rit : consid̾andum ẽ. quare se adiabolo temp¬
tari ꝑmiserit. Flichil sine utilitate ⁊ racione
facit saluator nr̃.⁊ ibi maxime rationem
querere debemus. ubi ipse aliquid agit. si tam̃
aliqͥd agit qd̃ sue maiestatis uid̾at᷑ eẽ in digñ. Qs enĩ
audire non horreat quod tanta uirtus a dia¬
bolo uel ducatur uł temptetur: Uerumpta¬
men quia sua sponte ducitur mimo se uiben¬
te ducitur. eiꝰ enĩ uelle iuib̾e ẽ. non ẽ. hoc
tantum horrendum qͣm quid significet. mirã¬
dum ⁊ querendum. Quis enĩ nesciat pilatũ
⁊ iudeos qui eum occiderunt. non solum mem¬
bra diaboli s eiꝰ quoq seruos fuisse: A quidẽ
maior nob̾ iniuria uidetur eẽ. ea quam a ser¬
uis alicuiꝰ hominis patimur: quam si ab ipso
eorum dño eam pateremur. Unde nõ magis
horrendum ẽ. quod saluator nr̃ adiabolo duci¬
tur ⁊ temptatur. quam quod a iudeis occiditur
⁊ flagellatur. Sic̃ enim xp̃s occiditur. non sibi

Expanded text:
rit, considerandum est, quare se a diabolo tenrit, considerandum est, quare se a diabolo tentari permiserit. Nihil enim sine utilitato et ratione facit Salvator noster: et ibi maxime rationem quaerere debemus, ubi ipse aliquid agit si tamen tale aliquid agit, quod suae majestatis videatur esse indignum: quis enim audire non horreat, quod virtus a diabolo vel ducatur, vel tentetur? Verumtamen vel sua sponte ducitur, imo se jubente ducitur ejus enim velle jubere est, non est hoc tantum horrendum, quantum quid significet mirandum et quaerendum. Quis enim nesciat Pilatum et Judaeos qui eum occiderunt, non solum membra diaboli, sed ejus quoque servos fuisse? Et quidem major nobis injuria videtur esse ea, quam a servis alicujus hominis patimur, quam si ab ipso eorum domino eam pateremur. Unde non magis horrendum est quod Salvator noster a diabolo ducitur, et tentatur, quam quod a Judaeis occiditur et flagellatur. Sicut enim Christus occiditur non sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
aũ illa que decelis audita ẽ. cuiꝰ isi patris fuit:
Quis eiũ alius dic̾e potint. Hic ẽ filius m̃s di¬
lectus : Uerumptam̃ qualit̾ ab inuisibili et
in corporeo: uox corporea sensibilisq ꝓcedat.
soluat qui potest. Complacet autem sibi ãs
pater in filio suo dilecto: quod talem ante tem¬
pora in effabiliter ⁊ sine micio filium genuit.
Sic enim si dicẽ dignum ẽ. ⁊ nos uob placemꝰ
in oꝑibꝰ nr̃is : quando aliqd agimus. qd̾ laude
dignum eẽ. uideamus. Aꝑtissime aũ hoc in
loco trinitas ostenditur: in quo ꝑsonaliter
xl. diebus ⁊ quadraginta noctibus: postea
esuriit. Precipi eccłie scẽ doctores dnm iħm
indesertum a suo sp̃u ductũ ẽẽ. exponunt.
Quẽ si ab alio quoq sp̃u ductum fuisse ex¬
tum aꝑtissime dicat. Quod si ibi ⁊ ibi ab alio
sp̃u ductũ eẽ. nõ ẽ. in conueniens. qͣre an ole¬
sertum
quoq ab alio sp̃u eum ductum fuisse inconuemẽs
udeatur : S siue a suo siue ab alio duetus fue¬

Expanded text:
autem illa, quae de coelis audita est, cujus nisi Patris fuit? Quis enim alius dicere potuit; hic est filius meus dilectus? Verumtamen qualiter ab invisibili et incorporeo vox corporea, sensibilisque procedat, solvat qui potest. Complacet autem sibi Deus Pater in Filio suo dilecto, quod talem ante tempora ineffabiliter, et sine initio filium genuit. Sic enim, si dicere dignum est, et nos nobis placemus in operibus nostris, quando aliquid agimus, quod laude dignum esse videatur. Apertissime autem hoc in loco  diebus, et quadraginta noctibus, postea esuriit. Praecipui Ecclesiae sancti doctores Dominum Jesum in desertum a suo spiritu ductum esse exponunt: quem si ab alio quoque spiritu ductum fuisse extum apertissime dicat. Quod si ibi, et ibi ab alio spiritu ductum esse non est inconveniens; quare in desertum quoque ab alio spiritu eum ductum fuisse inconveniens videatur? Sed sive a suo, sive ab alio ductus fue