comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is manifesta efficiant᷑. & rursus quȩ gesta
fuerint eiꝰ relatione si necesse fuerit apłice
sedi pandant᷑. &e maiora negotia ac diffici¬
liora q̃ suggestione ipsiꝰ asede apłica di¬
sponenda &e enucleanda querant᷑. Tunc
his misso aplici responderẽt. Quoꝵ respõ¬
sio talis fuit. ut seruato singłis metropo¬
litanis iure pͥuilegii. scdm sacros canones
& iuxta decreta sedis romane pontificũ
ex eisdẽ sacris canonib ꝓmulgata dom¬
ni ioħis papȩ apłicis uissionib obedi¬
rent. Et cũ imꝑator & legati apłici satis
egerint. ut absolute archiep̃i respon¬
derent se obedituros. de pͥmatu anse¬
gisi sic̃ apłicus scripsit aliud respõsũ¬

Expanded text:
episcopis manifesta efficiantur, et rursus quae gesta episcopis manifesta efficiantur, et rursus quae gesta fuerint eius relatione, si necesse fuerit, apostolicae sedi pandantur, et maiora negotia ac difficiliora quaeque suggestione ipsius a sede apostolica disponenda et enucleanda quaerantur. his misso apostolici responderent. Quorum responsio talis fuit, ut servato singulis metropolitanis jure privilegii secundum sacros canones et juxta decreta sedis Romanae pontificum ex eisdem sacris canonibus promulgata, domni Johannis papae apostolici jussionibus obedirent. Et cum imperator et legati apostolici satis egerint, ut absolute archiepiscopi responderent se obedituros de primatu Ansigisi sicut apostolicus scripsit, aliud, nisi u
Abbreviated transcription (Latin):
suam. sororẽ bosonis noĩe richildẽ mox si¬
bi adduci fecit. & incõcubinã accepit.
Quadere. eidẽ boboni abbatiã scĩ mauri¬
cii cũ aliis honorib dedit. Itẽ. Indie fe
binã suã richildẽ desponsatã atq dota¬
iii. indictione .ix. epĩs & ceteris qͥbusq¬
clericis uestib eccłiasticis indutis. & do¬
mo ac sedilib pallus ꝓtensis. atq ĩ gre¬
mio sy nodi &e ꝓspectu imꝑialis sedis.
lecto suꝑpositis sacro scĩs eũgłus ap̃ ponti¬
conẽ uenit domnus imꝑator Rarolus.
inuestitu de aurato. habitu francico.
cũ legatis apłice sedis insynodũ. & can¬
torib antiphonã Exaudinos dñe. cũ
uersib & gła cantantib. pꝰ kyr. data
oratione a ioħe tusculanensi ep̃o. rese¬
aplico missas. cũ qͥb & legit eplam de pͥ¬
utilitas eccłiastica dictauerit. siue ĩ euo¬
canda sy nodo: siue in aliis negociis ex̃¬
cendis ꝑgallias & germanias apłica ui¬
ce fruat᷑. & decreta sedis apłice ꝑ ipsum

Expanded text:
us Bosonis nomine Richildem mox sibi adduci fecit et in concubinam accepit. Qua de re eidem Bosoni abbatiam Sancti Mauricii cum aliis honoribus dedit, et ipse binam suam Richildem desponsatam atque dotaii indictione 9, episcopis ceterisquclericis vestibus ecclesiasticis indutis, et domo ac sedilibus palliis protensis, atque in gremio synodi et prospectu imperialis sedis lectorio superpositis sacrosanctis evangeliis, apud Ponticonem venit domnus imperator Carolus in vestitu deaurato, habitu Francico, cum legatis apostolicae sedis in synodum. Et cantoribus antiphonam Exaudi nos Domine cum versibus et Gloria cantantibus, post Kyrie oratione a Iohanne Tuscanense episcopo, reseapostolico missas, cum quibus et legit epistolam de prutilitas ecclesiastica dictaverit, sive in evocanda synodo sive in aliis negotiis exercendis, per Gallias et per Germanias apostolica vice fruatur, et decreta sedis apostolicae per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
coactus firmauit se om̃ia redditurum.
Insuꝑ pippinus rex rauennã. totamq
pentapolim scĩs apłis petro et paulo
tradidit. Reuerso rege pippino: aistul¬
fus. dum uenatũ ꝑgit. diuino iuditio
subito ꝑcussus interut. Int̾iecto tem¬
pore desiderius iuregnũ langobar¬
dorum successit. Constantinus ĩꝑator
missis donis regi pippino. et simul
organini musicũ: pacẽ cũ francis
statuit T enente placito pippino re¬
ge incõpendio: thassilio dux baioua¬
rioꝵ acdllum ibi uenit seq illi ĩuas¬
sallũ cõmisit. atq suꝑ corꝑa scorum

Expanded text:
coactus, firmavit se omnia redditurum: coactus, firmavit se omnia redditurum: insuper Pippinus rex Ravennam totamque Pentapolin sanctis apostolis Petro et Paulo tradidit. Reverso rege Pippino, Aistulphus dum venarum divino judicio subito percussus interiit. Interjecto tempore, Desiderius in regnum Longobardorum successit. Constantinus imperator, missis donis regi Pippino simul organo musico, pacem cum Francis statuit. Tenente placitum Pippino Regem Compendio, Tassilo dux Bajovariorum ad illum ibi venit, seque illi in vassall
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ apłicam iner̃citaliam cũ ex̃citu
ꝓꝑat. transitumq ꝑ iuennã ciuitatem
uennã faciens. carolomannũ frẽm
suũ monachũ ibi misit simul cũ re¬
gina bertracla. Ibi carolomannus egro¬
tans obiit. Aistulfus audito pippini
regis aduentu clausis prohibitis cũ
longobardis obiuam pippino ꝑuenit.
S pippinus rex ui insistens bellando:
auxiliante beato petro italiã ingressus
est. & renusso pontifice stephano ꝑful¬
radini aliosq ministros ad sedẽ suã
ipse papiã ubi aistulfus se recluserat
obsedit. At ille cernens se nõ posse eua¬
.dere ꝑnusit omia beato petro eccłȩ ro¬
manȩ restituturii. Obsides gͥ quadra¬
ginta simul eũ iuranito dedit. Sicq
obsidione lib̾ats c̃. Rex uͦ pipmus in
franciã rediit. S asstulfus ut ꝑfidus
mentitus ẽ. Ob quã causam rex pippi¬
nus italiã iterũ ingressus papiã in¬
gressus obsedit. aistulfum intus clau¬
sit. Aistulfus iterũ sacramento nimiũ

Expanded text:
cum exercitu properat, transitumque per civitatem Viennam faciens, Carlomannum fratrem suum monachum ibi misit, simul cum regina Bertruda: ibi Carlomannus aegrotans obiit. Aistulphus audito Pippini regis adventu, clausis prohibitis, cum Longobardis obviam Pippino pervenit. Sed Pippinus rex vi insistens bellando, auxiliante beato Petro, Italiam ingressus est; et remisso pontifice Stephano, per Fulradum aliosque ministros ad sedem suam, ipse Papiam ubi Aistulphus se recluserat, obsedit. At ille, cernens se non posse evadere, promisit omnia beato Petro et Ecclesiae Romanae restituturum. Obsides igitur quadraginta simul cum juramento dedit. Sicque obsidione liberatus est: rex vero Pippinus in Franciam rediit. Sed Aistulphus ut perfidus omnia mentitus est. Ob quam causam rex Pippinus, Italiam iterum ingressus, Papiam obsedit, Aistulphum intus clausit. Aistulphus, iterum sacramento nimium
Abbreviated transcription (Latin):
A cecrope usq ad captiuitatẽ
usq ad primã olimpiadem:
A pͥma olimpiade usq ad scđm¬
& instauratione templi. u̾q
ad qͥntũdecimũ annui tybii
ginta octo. Fiunt simul a
nino & semiramide usq ad
qͥntũdecimũ tyberii annum.
quattuor. qs & ab abraham
usq ad tyberiũ ostendimus
supputatos. Atyberii autẽ
qͥntodecimo anno usq ad qͣr¬
tum decimũ annũ ualentis
quo interiit. numerantur
Itaq fiunt om̃s anni istiꝰ histo¬
te ordo numerors aliquid tba¬
tionis afferret. om̃em annoꝵ
congeriem in decadas cecidimꝰ:
historiis congregantes sibi
inuicẽ fecimus ẽẽ contͣrias.
ut facilis p̾beatur inuentio
cuius grecietate uł barbari
ꝓpħȩ &e reges & sac̾dotes fue¬
rint hebreor. itemq diuer¬
sarum gentiũ falso crediti
dii.qui heroes. que quando
urbs condita. qui de illustri¬
b uris phylosophi. poetȩ. pͥn¬
cipes. scriptoresq uariorũ
oꝑum extiterint: &e si qͣ alia
digna memoria putauit an¬

Expanded text:
e usque ad captivitatem usque ad primam olimpiadem a prima olimpiade usque ad set instauratione templi usque ad quindecimum annum Tiberii DXLVIII. Fiunt simul a Nino a Semiramide usque ad quintumdecimum Tiberii annum, quos et ab Abraham usque ad Tiberium ostendimus supputatos. A Tiberii autem quindecimo anno usque ad decimum quartum annum Valentis, quo interiit, numerantur Itaque fiunt anni istius histo ordo numerorum aliquid forte turbationis afferat, omnem annorum congeriem in decadas caecidimushistoriis congregantes sibi invicem, facimus esse contrarias, ut facilis praebeatur inventio, cujus Graeci aetate vel Barbari, prophetae, et reges, et sacerdotes fuerint Hebraeorum. Item qui diversarum gentium falso crediti dii, qui heroes, quae quando urbs condita, qui de illustribus viris philosophi, poetae, principes, scriptoresque variorum operum exstiterint, et si qua alia digna memoria putavit An
Abbreviated transcription (Latin):
habere ut p̃fati sumꝰ posteri¬
or textꝰ ostendet. Nunc illud
in cura ẽ ut etiã hebreorum
annos in quattuor tempora
diuidamꝰ. ab abraham usq
ad moysen: a moyse usq ad pͥ¬
mam edificationem templi.
a pͥma edificatione templi usq
ad scdam iystaurationem eiꝰ.
ab instauratione eiꝰ usq ad ad¬
uentum xp̃i dñi. Anatiui

Expanded text:
habere, ut praefati sumus, posterihabere, ut praefati sumus, posterior textus ostendet. Nunc illud in cura est, ut etiam Hebraeorum annos in quatuor tempora dividamus. Ab Abraham usque ad Mosen, a Mose usque ad primam aedificationem templi, a prima aedificatione templi usque ad secundam instaurationem ejus, ab instauratione ejus usque ad adventum
Abbreviated transcription (Latin):
& statĩ in pͥncipio sui hebreoꝵ
abraham. assyrioꝵ ninum &
semiramim ꝓponet: qͥa neq
athenarũ adhuc urbs. neq
arguoꝵ regnũ nom̃ acceꝑat.
solis sithioniis in g̃cia floren¬
tib: apud qͦs temporib abrahȩ
& nini europen scđm regnasse
ferunt. Quod cur etiam nos
putemꝰ. ex sequentib demon¬
strabitur. Si enĩ diligenter
enumeres ab ultima etate nini.
usq ad troiȩ captiuitatẽ: inue¬
usq ad supͣdictum tempꝰ. eosdẽ
quoq anatiuitate abraham
usq ad labdon & sanson iudi¬
ces hebreors qͥ troianis tẽporib
popło p̃fuerunt. eque suppu¬
ta qͥttuor. Itẽ apud egyptios
ab etate niui & semiramidis
qͥ tempore sextadecuna iam
dinastia thebei ȩgẏptiis in¬
ꝑabant. usq ad uicesimam
dinastiam & regem egẏpti
thuorin qͥ ab homero polipꝰ
uocatur sub qͦ etiã troia cap¬
ta ẽ: colligunt᷑ supͣdicti anni
tempore in libelli fronte po
ramim. europẽ. egẏptiorũ
thebeos. Ꝙ hec quidem ita se

Expanded text:
 statim in principio sui Hebraeorum Abraham, Assyriorum Ninum et Semiramim proponet. Quia neque Athenarum adhuc urbs, neque Argivorum regnum nomen acceperat, solis Sicyoniis in Graecia florentibus: apud quos temporibus Abrahae et Nini Europem secundum regnasse ferunt. Quod cur etiam nos putemus, ex sequentibus demonstrabitur. Si enim diligenter enumeres ab ultima aetate Nini, usque ad Trojae captivitatem, inveusque ad supradictum tempus eosdem quoque a nativitate Abraham usque ad Labdon et Samson Judices Hebraeorum, qui Trojanis temporibus populo praefuerunt, aeque suppuV. Item apud Aegyptios ab aetate Nini et Semiramidis, quo tempore sextadecima jam dynastia Thebaei Aegyptis imperabant, usque ad vicesimam dynastiam, et regem Aegypti Thuorin, qui ab Homero Polybus vocatur, sub quo Troja capta est, colliguntur etiam supradicti anni er in libelli fronte ponramim, Europem, Aegyptiorum Thebaeos. Et haec quidem ita se
Abbreviated transcription (Latin):
moyses cunctos quos suprame¬
morauimꝰ antecedit. qͥa etate
cecropis fuisse monstratus ẽ.
Ab octogesimo autẽ anno moysi
& eg̃ssu ifrł ex egẏpto. rursum
ad suꝑiora conuersꝰ usq ad pͥ¬
mũ annũ abrahe: repperies
anno cecropis usq ad ninum
& semiranm assyriorũ pͥn¬
cipes supputabis. Primꝰ qͥppe
omi asie exceptis indis: ninus
beli filius regnauit. Itaque
manifestum ẽ abraham nini eta
te generatũ. iuxta eum tamen
numerũ quẽ contractiorẽ edi¬
tione uulgata sermo prebet
diligent̃ euolueris. a natiuita¬
te abraham usq ad totiꝰ orbis
diluiiũ inuenies retrorsũ an¬
Itẽ a diluuio usq ad adam annoᷤ¬

Expanded text:
Moyses cunctos quos supra meMoyses cunctos quos supra memoravimus antecedit, quia aetate Cecropis fuisse monstratus est. Ab octogesimo autem anno Moysi et egressione Israel ex Egypto rursum ad superiora conversus usque ad primum annum Abrahae reperies anno Cecropis usque ad Ninum et Semiramidem Assyriorum principes 505 subputabis. Primus quippe omni Asiae, exceptis Indis, Ninus, Beli filius, imperavit. Itaque manifestum est Ate generatum, juxta eum tamen numerum, quem contractiorem editione Vulgata sermo praebetdiligenter evolveris, a nativitate Abrahae usque ad totius orbis diluvium, invenies retrorsum anItem a diluvio usque ad Adam
Abbreviated transcription (Latin):
tantalus qͦq & titiꝰ fuerunt.¬
& apollo natus ẽ. Nã latona
fugit. Latone autẽ & iouis: ta¬
apollo filiꝰ. Post qͦs cathinus
thebas uenit qͥ semelẽ genuit.
de qͦ pulcherrima ꝓles liber
condignã partu tulit edita
frugem. Porro liberae reliqui
annum cecropis fuerunt. linus
scilicet &e zetus. & amphion. mu¬
seus. orpheus. minos. perseus.
esculapiꝰ. gemini. castor & pol¬
lux. hercules. cũ qͦ apollo ser¬
uiuit admeto. Post quoᷤ facta ẽ
troianȩ urbis euersio. quam
homerꝰ longo sequit᷑ int̾uallo.¬
Homerꝰ autẽ solone. & talete. mi¬
lesio. cet̾isq qͥ cũ his septẽ sapi¬
entes appellati st̃: multo pͥor
repꝑitur. Deinde pytagoras
extitit. qͥ se ñ sapientẽ ut pͥoreᷤᷤ
sed phẏlosophũ id ẽ amatorem
sapientie dici uoluit. Quem
secutꝰ socrates platonẽ erudiuit.
a qͦ famosa in partes phyloso¬
pha diuisa est. Hoꝵ singłos
riȩ suis locis inseremꝰ. Igitur

Expanded text:
Tantalus et Tityus fuerunt, etTantalus et Tityus fuerunt, et Apollo natus est. Nam Latona, fuit. Latonae autem et Jovis Apollo filius. Post quos Cadmus Thebas venit: Qui Semelem genuit, de qua pulcherrima proles Liber condignam partu tulit edita frugem. Porro Liber et reliqui annum Cecropis fuerunt. Linus scilicet, et Zetus, et Amphion, Musaeus, Orpheus, Minos, Perseus, Aesculapius, gemini Castor et Pollux, Hercules, cum quo Apollo servivit Admeto. Post quos facta est Trojanae urbis eversio: quam HomerHomerus autem Solone et Talete Milesio ceterisque qui cum his septem sapientes appellati sunt multo prior reperitur; deinde Pythagoras extitit, qui se non sapientem ut priores, sed phylosophum, id est amatorem sapientiae, dici voluit; quem secutus Socrates, qui Platonem erudivit, a quo famosas in partes phylosophia divisa est. Horum singulos riae suis locis inseremus. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ulla ambiguitate moyses &
cecrops qͥ pͥmꝰ atheniensium
rex fuit. hisdẽ fuere tẽporib.
Porro iste cecrops defies indige¬
na. sub quo primũ in arce
oliua exorta ẽ: & atheniensiũ
urbs ex minerue appellatione
sortita nom̃. Hic pͥmꝰ om̃iũ
iouem appellauit. simulachͣ
repꝑit. aram statuit. uicti¬
mas ĩmolauit. nequaꝗͣ istiꝰ¬
modi rebus in g̾ẽia unꝗͣuistꝰ.
Cetera quoq quȩ apud g̃c̃os
mira iactantur. posteriora
cecropis annis deprehendunt᷑.
Si autẽ cecropis: consequent̃
& moysi qui cũ cecrope fuit.
Post hunc enĩ scribit᷑ diliiiũ
sub deucalione. incendium
sub phetonte. erictoniꝰ uul¬
cani & t̾re filiꝰ. dardanusq
qui dardaniam condidit.
de qͦ homerꝰ: quẽ pͥmũ genuit
cȩlesti iupit̃ arce. libere qͦq
raptus & europȩ sacra. cereriꝰ
atq ysidis delubrum. in ele¬
usina frumĩta triptolemi.
regnũ trois. cuius dii natũ
ganimedẽ ad syda raptum
uina ioui magnis uoluert̃
fundere mensis. Quo tẽpore

Expanded text:
ulla ambiguitate Moyses et Cecrops, qui primus Atheniensium rex fuit, hisdem fuere temporibus. Porro iste est Cecrops Difies indigena, oliva orta est, et Atheniensium urbs ex Minervae appellatisortita nomen. Hic primus omnium, Jovem appellavit, simulacra reperit, aram statuit, victimas immolavit, nequaquam istiusmodi rebus in Graecia umquam visis. Caetera quoque, quae apud Graecos mira jactantur, posteriora Cecropis annis deprehenduntur. Si autem Cecropis, consequenter et Mosi, qui cum Cecrope fuit. Post hunc enim scribitur diluvium sub Deucalione, incendium sub Phaetonte; Erichthonius Vulcani et terrae filius, Dardanus qui Dardaniam condidit: de quo Homerus: Quem primum genuit coelesti Jupiter arce; Liberae quoque raptus et Europae, sacra Cereris atque Isidis, delubrum in Eleusina, frumenta Triptolemi, regnum Trois: Cujus dii natum Ganymedem, ad sidera raptum, Vina Jovis magni voluerunt fundere mensis. Quo tempore quoque
Abbreviated transcription (Latin):
onem templi anni qͣdringen¬
minorẽ tam̃ numerũ quẽ
t̃cius regnoꝵ liber continet.
Nã uixta uolumen rudicum.
supputantur anni sexcenti.
Asalomone uͦ usq ad instaura¬
tionẽ templi quȩ sub dario
ꝑsarum rege facta ẽ: colli¬
octo. Itaq simul fiunt ab
abraham usq ad qͥntũ deci¬
mũ tẏberii annũ. anni duo¬
Similit̃ a nino &e semiramide

Expanded text:
onem templi, anni CCCCLXXIminorem tamen numerum quem tertius Regnorum liber continet. Nam juxta volumen Judicum, supputantur anni DC. A Salomone vero usque ad instaurationem templi, quae sub Dario Persarum rege facta est, colliII. Itaque simul fiunt ab Abraham usque ad quintumdecimum Tiberii annum, anni MSimiliter a Nino et S
Abbreviated transcription (Latin):
delberone mettensiũ ep̃o mortuo. deodericus
consobrinꝰ ottonis imꝑatoris ep̃s surrogatur. Hic ut legit᷑ inspiciens
as uiliori metallo ꝓmeritoꝵ qualitate eẽ annotatas: cũ uideret etiã
luteram sui nominis argento ẽẽ p̃notatam. dixisse fert᷑ se in ep̃atu tanta
bona fore facturũ. ut ipsa nominis sui litt̾a merito deb̾et auro annosari.

Expanded text:
delberone Mettensium episcopo mortuo, Deodericus consobrinus Ottonis imperatoris episcopus subrogatur. Hic, ut legitur, inspiciens as viliore metallo pro meritorum qualitate esse annotatas; cum videret etiam litteram sui nominis argento esse prenotatam, dixisse fertur se in episcopatu tanta bona fore facturum, ut ipsa nominis sui littera merito deberet auro annotari.
Abbreviated transcription (Latin):
asuis maloꝵ ꝑtesis in gr̃am pipini ꝑunit᷑. & ñ multospipinꝰ morit᷑¬
se arolus filiꝰ eiꝰ ꝓfelicitatis magnitudine agnonimiat᷑ magnus:
cõpartito eũ fr̃e suo karlomanno regno. regnat post eũ anniꝰ alii.¬
Constantino pseudo papa ꝑzelum fidelium ab ȩccłã deturbato.
oculisq priuato:stephanꝰ romanȩ eccłȩ. xciꝰi. presidet. Hic tam
a gallia ꝗͣ ab italia ep̃oꝵ sẏ nodum rome congregat. in qͦ omnia
a constantino ordinata reoroiiat preter baptismũ & chrisma. de¬
cernente synodo: ut ep̃i ab illo consecrati ad gradũ quẽ ante hanc
consecrationẽ habebant redirent. & si digni iudicarent᷑ iterũ
electi iterũ consecrarent᷑. prb̃ri uͦ ac diaconi ab illo consecrati si¬
militer ad pͥorem gradum redirent. & ipsi si digni ẽẽnt iterũ
quidem consecrarentur sed ad altiorẽ gradũ uł ordinẽ nunquã
ascenderent. laici uͦ ab illo indiaconos uł prb̃ros ordinati õino

Expanded text:
moritur. Karolus, filius ejus, pro felicitatis magnitudine agnominatus Magnus, compartito cum fratre suo Karlomanno regno, regnat post eum annis 47.Constantino pseudopapa per zelum fidelium ab aecclesia deturbato oculisque privato, Stephanus 89u s Romanae aecclesiae presidet. Hic tam a Gallia quam ab Italia episcoporum sinodum Romae congregat, in qua omnia a Constantino ordinata exordinat preter baptismum et chrisma; decernente sinodo, ut episcopi ab illo consecrati ad gradum, quem ante hanc consecrationem habebant, redirent, et si digni judicarentur, iterum electi iterum consecrarentur; presbiteri vero ac diaconi ab illo consecrati similiter ad priorem gradum redirent; et ipsi si digni essent, iterum quidem consecrarentur, sed ad altiorem gradum vel ordinem numquam ascenderent; laici vero ab illo in diaconos vel presbiteros ordinati omnino
Abbreviated transcription (Latin):
pam uinculis lib̾atum iudeȩ regem facit. Hic etiã seme¬
ipsum in deos refert̃. Flaccꝰ auiliꝰ p̃fectus egypti multis iudeos calami¬
tatib p̃mit. consentiente alexaudriȩ popło. & crebris aduersus eos
clamorib personante. Synagogas quoq eoꝵ imaginib. statuis. ariꝰ
& uictimis polluit. Refert phẏlo in eo libro qui flaccus inscribitur
hȩc om̃ia se p̃sente gesta. ob quȩ etiam legationẽ ad gaium cesarem¬

Expanded text:
pam vinculis liberatum, regem Judaeae facit. Caius semetipsum inter deos refert. Flaccus Avilius praefectus Aegypti, multis Judaeos calamitatibus premit, consentiente Alexandriae populo, et crebris adversus eos clamoribus personante: synagogas quoque eorum imaginibus, statuis, aris et victimis polluit. 2 Refert Philo in eo libro, qui Flaccus inscribitur, haec omnia se praesente gesta, ob quae etiam legationem ad Caium ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Mortuo clodoueo. hildebertꝰ fr̃ eiꝰ regnat post eũ annis.xuiii.
W̾ illebrodꝰ a sergio papa clemens agnominatꝰ. & ad p̃dicandur
genti frisonũ ep̃s consecratꝰ. ex dono pipini pͥncipis sedem ep̃alẽ
statuit in loco wltabuch dicto. qͥ nunc uultraiectũ dr̃. a nomi¬
ne gentis ultarũ & traiecto cõpositũ. qͣsi wltarum oppidum.
Nam traiectum lingua gallica oppidum dicitur.
Apud uir⁊ibuch castrui ostrofrancie sc̃s killianus cum discipłis suis
cholomanno &e tholmanno clam martẏritat᷑ a geilana uxore got¬
berti pͥncipis wirxiburgensium. quę timebat separari a uiro
suo arguente eũ killiano qd eam uxorẽ quondã fr̃is eiꝰ etiã ipse
uxorem haberet: quoꝵ mors cũ diu om̃s lateret. geilana &e ꝑcus¬
sorib martyrum a demonio arreptis : eoꝵ c̃fessione diuulgata ẽ.¬

Expanded text:
Mortuo Clodoveo, Hildebertus frater ejus regnat post eum annis 16. Willibrordus a Sergio papa Clemens agnominatus, et ad predicandum genti Fresonum episcopus consecratus, ex dono Pipini principis sedem episcopalem statuit in loco Vultaburch dicto, qui nunc Vultrajectum a nomine gentis Vultarum et Trajecto compositum, quasi Vultarum oppidum. Non Trajectum lingua Gallica oppidum dicitur. Apud Wirziburch castrum Ostrofranciae sanctus Chilianus cum discipulis suis Colomanno et Tolmanno clam martyrizatur a Geilana, uxore Gozberti principis Wirziburgentium, quae timebat separari a viro suo, arguente eum Chiliano, quod eam uxorem quondam fratris ejus, etiam ipse uxorem haberet. Quorum mors cum diu omnes lateret, Geilana et percussoribus martyrum a daemonio arreptis, eorum confessione divulgata e
Abbreviated transcription (Latin):
regis tributum exigentes. ab exercitu illiꝰ grauit̃ cesi uincuntur.
Locuste galliam depopulantur innumerabiles cet̾is locustis ma¬
iores. sena alarum remigia. sex pedes. duosdentes lapide duriores
habentes. ut castroꝵ acies turmatim uolantes. duces cũ paucis
itinere uniꝰ diei p̾mittentes ad metanda loca uenturę multitu¬
dini. circa horam nonã ad locũ p̃uisum uenientes ibiq solis
ortum expectantes ꝑ spatiũ uniꝰ diei aerem uelabant. ipsum
solis splendorem obnubilantes: ore lato. extenso intestino. on¬
nia uiridia in herbis &e arborib uastabant. spatium diurni
itineris qͣtuor aut quinq milib extendentes. Hoc miserabili
spectaculo usq ad mare britannicum ꝑuenientes. tandẽ flatu
uentoꝵ in ꝓfundũ maris demerse sunt: sed estu occeani ad litꝰ
reiectȩ ex putredine sua aere corrupto multos ꝑire fecerunt.
Secuta fames ualida multos consumpsit media. ut pene t̾cia pars

Expanded text:
regis tributum exigentes, ab exercitu illius graviter cesi vincuntur. Locustae Galliam depopulantur innumerabiles, caeteris locustis majores, sena alarum remigia, sex pedes, duos dentes lapide duriores habentes, ut castrorum acies turmatim volantes, duces cum paucis itinere unius diei premittentes ad metanda loca venturae multitudini, circa horam nonam ad locum previsum venientes, ibique solis ortum expectantes, per spacium unius diei aerem velabant, ipsum solis splendorem obnubilantes; ore lato, extenso intestino, omnia viridia in herbis et arboribus vastabant, spatium diurni itineris quatuor aut quinque milibus extendentes. Hoc miserspectaculo usque ad mare Britannicum pervenientes, tandem flatu ventorum in profundum maris demersae sunt; sed aestu Oceani ad littus rejectae, putredine sua aere corrupto multos perire fecerunt. Secuta fames valida multos consumpsit inedia, ut pene tertia pars
Abbreviated transcription (Latin):
Basiliꝰ quẽ michael imꝑator sgebat.¬
pauꝑem ex familia uniꝰ abbatis sibi asciuerat. & cubiculariũ facti
ad tantos honores ꝓuexerat ut alter ab imꝑatore appellaretur.
sepe ab imꝑatore ꝑ insaniam occidi ussus. timens ne tali occasio¬
ne occideretur elegit magis ipse imꝑatorẽ int̾ficere ꝗͣ ab eo in¬
terfici. & ĩꝑauit anñ xxuii. Corpꝰ scĩ mauri qͥ fuit discipłs scĩ
benedicti asportatũ aglantiͥfolio in burgundiã ꝓpt̾ timorem
northinannoꝵ transfertur ad fossatense cenobium qͦd construx̃¬

Expanded text:
Basilius, quem Michael imperatperem ex familia unius abbatis sibi asciverat, et cubicularium factum ad tantos honores provexerat, ut alter ab imperatore appellaretur, saepe ab imperatore per insaniam occidi jussus, timens ne tali occasione occideretur, elegit magis ipse imperatorem interficere, quam ab eo interfici; et imperavit annis 17.  Corpus sancti Mauri, qui fuit discipulus sancti Benedicti, asportatum a Glandifolio in Burgundiam propter timorem Normannorum, transfertur ad Fossatense cenobium, quod construx
Abbreviated transcription (Latin):
Questio ẽ orta inasia int̾ ep̃os. an scđ̾m legẽ moysi qͣrta
decima die m̃sis pascha obseruandũ ẽẽt. Uictor uͦ romane
urbis ep̃s. & narcissus ierosolititarũ. policrates qͦq. &
hyreneus. & bachilus. plurimiq eccłarũ pastores qͦd eiꝰ¬
ꝓbabile uisum fuerat litt̾is edidert̃. qͥrũ memoria ad noᷤ¬

Expanded text:
Quaestione orta in Asia inter episcopos, an secundum legem Moisi 14. mensis pascha observandum est, Victor Romanae urbis episcopus, et Narcissus Hierosolimorum, Policrates quoque et Hirenus et Bacchilus plurimique aecclesiarum pastores, quid probabile visum fuerit, litteris ediderunt; quarum memoria ad no
Abbreviated transcription (Latin):
Sabilianꝰ papa cũ de ipse liberalitati Gregorii p̃decessoris sui
Aerogaret. & sub hoc obtentu manũ egenis subtraheret. Gregoriꝰ
eum ꝑ uisum ter ꝓculpa tenaciȩ & huiꝰ derogationis increpatũ
qđ ñ resipisceret. etiam quartõ horribilit̃ increpans & cõmi¬
nans in capite ꝑcussit. qͦ illedolore uexatꝰ ñ multo pꝰ mortẽ obiit.
Post quẽ bouefaciꝰ romanȩ eccłȩ.lxiiiiꝰ. p̃sidet. Hic obtinuit

Expanded text:
Sabinianus papa cum et ipse liberalitati Gregorii predecessoris sui derogaret, et sub hoc optentu manum egenis subtraheret, Gregorius eum per visum ter pro culpa tenaciae et hujus derogationis increpatum, quod non resipisceret, etiam quarto horribiliter increpans et comminans in capite percussit; quo ille dolore vexatus, paullo post mortem obiit. Post quem, Bonefacius Romanae aecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
Apud constantinopolim nicephonꝰ ĩꝑator
timens a filiis suis imꝑio expelli qͥa senex erat. uolebat eos eunuchi¬
zare. Quoꝵ mat̾ regina quia nullo alio modo poterat eos liberare:
suasit iohanni nicephorũ occidere & imꝑare. Iohannes itaq occulte
cum funib intrauit palatiũ. & occiso Nicephoro imꝑauit annis .u.¬

Expanded text:
Apud Constantinopolim Nicephorus imperator timens a filiis suis imperio expelli, quia senex erat, volebat eos eunuchizare. Quorum mater regina, quia nullo alio modo poterat eos liberare, suasit Johanni Nicephorum occidere et imperare. Johannes itaque occulte cum funibus intravit palatium, et occiso Nicephoro imperavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Anno ep̃s coloniensis consilio pͥmoꝵ regni indigne fe¬
rentiũ ꝑagnetẽ matrẽ imꝑatoris henrici regnũ ñ uirilit̃ gubernari.
puerũ uiolent̃ & industrie captũ sub tutela sua accepit. & imꝑii regim̃
a matre eiꝰ amouit: & de hac re coram cunctis ratione reddita gr̃ãm dnĩ
sui imꝑatoris recepit. & ꝑ ipsum filium ad gr̃am matris eius rediit.
At imꝑatrix necessitatẽ uertens in uoluntatẽ. ut obstrueret os loqͦn¬
tiũ de se iniqua: ũ solum honore regni sed etiã onere scłi reiecto. rome
ad limina apłoꝵ se contulit. ibiq usq ad finẽ uite omĩb bonis exemplo
& miraculo fuit.

Expanded text:
opus Coloniensis consilio primorum regni indigne ferentium, per Agnetem matrem imperatoris Heinrici regnum non viriliter gubernari, puerum violenter et industrie captum sub tutela sua accepit, et imperii regimen a matre ejus amovit; et de hac re coram cunctis ratione reddita, gratiam domini sui imperatoris recepit, et per ipsum filium ad gratiam matris ejus rediit. At imperatrix necessitatem vertens in voluntatem, ut obstrueret os loquentium de se iniqua, non solum honore regni, sed etiam onere saeculi rejecto, Romae ad limina apostolorum se contulit, ibique usque ad finem vitae omnibus bonis exemplo et miraculo fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
pugnabat siti oppresso pluuia diuinitꝰ missa ẽ: cũ e contͣ¬
rio germanos & sarmatas fulmina ꝑsequerent᷑. & pluri¬
mos eor int̾ficerent. Extant litt̃ȩ marci aurelii grauis¬
simi imꝑatoris quib illam germanicã sitim xp̃ianors
forte militũ p̃cationib ĩpetrato imbre discussã contestat᷑.¬

Expanded text:
 siti oppresso, pluvia divinitus missa est: cum e contrario Germanos et Sarmatas fulmina persequerentur, et plurim. 15 to 19 15 Exstant litterae Marci Aurelii gravissimi imperatoris, quibus illam Germanicam sitim, Christianorum forte militum precationibus, impetrato imbre, discussam contestat
Abbreviated transcription (Latin):
Apud constantinopolĩ constantinꝰ monomachꝰ imꝑat.
Henricꝰ imꝑator iterũ hungariam ingressus. cũ paucis abbonẽ regẽ
de bello fugauit. & lanceam insigne regis recepit: petrũ uͦ quẽ abbo
expulerat hungaroꝵ regno restituit. & hungariã sibi tͥbutariã fecit.
xiIII Fames ualida galliã & germaniam ꝓfligat.¬

Expanded text:
Apud Constantinopolim Constantinus Monomachus imperat. Heinricus imperator iterum Ungariam ingressus, cum paucis Obbonem regem de bello fugavit, et lanceam, insigne regis, recepit; Petrum vero, quem Obbo expulerat, Ungarorum regno restituit, et Ungariam sibi tributariam fecit. 1044. 5. 13. Fames valida Galliam et Germaniam profligat
Abbreviated transcription (Latin):
Castrũ ualentianas sitũ in marchia franciȩ & lotharingiȩ qͦd Baldu¬
inus comes flandrensium inuaserat imꝑator henricꝰ obsidet. concur¬
rentib ad auxiliũ eiꝰ rob̃to rege francoꝵ & Richardo comite northinan

Expanded text:
Castrum Valentianas situm in marchia Franciae et Lotharingiae, quod Balduinus comes Flandrensium invaserat, Henricus imperator obsidet: concurrentibus ad auxilium ejus Roberto rege Francorum, et Richardo comite Norman
Abbreviated transcription (Latin):
apud focam imꝑatorem ut ȩccła romana caput ẽẽt om̃ium ȩc¬
clesiarum. qa ȩccła constantinopolitana scribebat se eẽ primam

Expanded text:
apud Phocam imperatorem, ut aecclesia Romana caput esset omnium aecclesiarum; quia aecclesia Constantinopolitana scribebat se esse primam
Abbreviated transcription (Latin):
timore gothoꝵ cũ alanis & sueuis hispanias occupant. ibiq fere
triginta annis habitauerunt.
Alaricꝰ facto federe cũ honorio. cũ ad gallias sibi datas tenderet. stilico
ipso scõ die pasche ex improuiso suꝑ eum irruit. & pͥmo impetu
uictor postea a gothis turpiter uincitur. Honoriꝰ cognito stiliconẽ
eẽ. tantoꝵ maloꝵ incentorẽ & uitȩ suȩ insidiatorẽ: eũ cũ filio eius
eucherio occidit.
Alaricꝰrupto federe italiam repetit. ipsam romam capit. in ea loca
multa incendit. multos affligit. a sanguine tam̃ & cede tẽperat.
& ad scoꝵ limina confugientib indulget. tercia die sponte roma
egreditur. ad siciliam nauigare contendens naufragium patitur.
& non multo post apud consentiã urbẽ subita morte defungitur.

Expanded text:
timore Gothorum, cum Alanis et Suevis Hispanias occupant. Ibique fere 30 annis habitaverunt. Alaricus facto foedere cum Honorio, cum ad Gallias sibi datas tenderet, Stilico ipso sancto die paschae ex improviso super eum irruit; et primo impetu victor, postea a Gothis turpiter vincitur. Honorius cognito Stiliconem esse tantorum malorum incentorem et vitae suae insidiatorem, eum cum filio ejus Euchario occidit. Alaricus rupto foedere Italiam repetit, ipsam Romam capit, in ea multa loca incendit, multos affligit, a sanguine tamen et caede temperat, et ad sanctorum limina confugientibus indulget ; tertia die sponte Roma egreditur, ad Siciliam navigare contendens naufragium patitur, et non multo post apud Consentiam urbem subita morte defungitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ansprandꝰ cum baioariis italiam repetit. cum ariperth confligit.
eoq fugiente & infiuuiũ dimerso regnum langobardoꝵ recipit.
Ansprando pꝰ tres mortuo. luitprandꝰ filiꝰ eiꝰ regnauit annis. xaxxii.

Expanded text:
Ansprandus cum Bajoariis Italiam repetit, cum Ariperth confligit, eoque fugiente et in fluvium demerso, regnum Langobardorum recipit. Ansprando post tres menses mortuo, Liutprandus filius ejus regnat annis 32.
Abbreviated transcription (Latin):
Alexander lucensis ep̃s romanȩ eccłȩ.c. lx. presidet. Contͣ quem cadelo
parmensis ep̃s papatum ambiens magno scandalo ȩccłȩ fuit. qͥa longa¬
it᷑ eos concertatio etiam usq ad homicidia ꝓrupit.
Hoc anno finit᷑ magnus ciclus annoꝵ. daixxii. continens ciclos decen¬
nouenales xxuiii. qui ad om̃em rationẽ paschalis cõpoti omĩno utiliꝰ
abeuo in euũ in semetipsum sineerrore reuolirit᷑. Sed hoc in eo rep̃
scriptis discordat aueritate euangelii. tn anno dñĩcȩ passionis p̃fereis
.oxiͦii. lunã apͥł eo anno in pͥma feria funisse. qͦd omĩno falsum ẽ: qͥa scłm
fidem euangłii eo anno luna. xiiii. aprił fuit in qͥnta feria. & iN
Exercitꝰ multꝰ a galliis in hispanias ad debellandos sarracenos ꝓficiscit᷑.
sed omĩ regione asarracenis uastata urgente fame inefficax reuertit᷑.¬

Expanded text:
Alexander Lucensis episcopus Romanae aecclesiae 153u s presidet. Contra quem Cadelo Parmensis epinter eos concertatio, etiam usque ad homicidia prorupit. Hoc anno finitur magnus ciclus annorum 532, continens ciclos decennovennales 28, qui ad omnem rationem paschalis compoti omnino utilis, ab evo in evum in semet ipsum sine errore revolvitur. Sed hoc in eo represcriptis, discordat a veritate evangelii in anno dominicae passionis, preferens 14 lunam Aprilis eo anno in prima feit in 5 feria, et in Exercitus multus a Galliis in Hispanias ad debellandos Saracenos proficiscitur; sed omni regione a Saracenis vastata, urgente fame inefficax revertit
Abbreviated transcription (Latin):
Otto imꝑator romȩ crescentẽ patriciũ bello agg̃dit᷑.
sed uictꝰ crescens & ex fuga retractꝰ capitur. uiliq ium̃to auerse im¬
positꝰ circunducitur. & paulatim menibris truncatꝰ ad ultimũ ante

Expanded text:
Otto imperator Romae Crescentem patricium bello aggreditur; sed victus Crescens et ex fuga retractus, capitur, vilique jumento averse impositus circumducitur, et paulatim membris truncatus, ad ultimum ante
Abbreviated transcription (Latin):
Gaius caligula mẽmii reguli uxorẽ duxit. impellens eũ ut uxoris suȩ
patrẽ se ẽẽ scrib̾et. Pontiꝰ pilatꝰ in multas incidens calamitates. ꝓpͥa
se manu int̾ẽmit. Scribunt romanoꝵ historici.
Gaiuscaligula petronio p̃fecto sẏriȩ p̃cepit. ut in ierosolimis statuã
suam sub nomine iouis optimi maximi poneret.
statue & imagines & are cesaris consecratȩ.
lurimi nobiliũ a gaio¬
Gauis sorores suas qͥb stuprum intulerat erilio condempnat.¬

Expanded text:
 Caligula, Memmii Reguli duxit uxorem, impellens eum, ut uxoris suae patrem esse se scriberet. Pontius Pilatus in multas incidens calamitates, propria se manu interfecit: scribunt Romanorum historici. Caius Petronio praefecto Syriae praecepit, ut Jerosolymis statuam suam sub nomine Jovis Optimi Maximi poneret: statuae, et imagines, et arae C. Caesaris consecratae. Plurimi nobilium a CaioCaius sorores suas, quibus stuprum intulerat, insula
Abbreviated transcription (Latin):
Quidam occidentales ultimo anno cicli decẽnouenalis ꝓ ẽbolismo
cõmunẽ annum tenentes. ac ꝑ hoc in pascha celebrando aberranteᷤᷤ.
diuino miraculo ad ueritatẽ reuocantur. In una enĩ italiȩ eccła
ubi anuatĩ sabbato scõ pasche hora baptirandi solebat aqua diui¬
nitus manare & statim ex sese redire nullo deductorio penitꝰ ap¬
parente. nunc temꝑiꝰ iusto id ẽ .uiiͦi. kł aprił pascha celebrantes aqͣ
ñ emanans expectatione totiꝰ diei ac noctis fefellit. legitimo autem
die paschȩ hora baptizandi aqua folito emanans .x. kł mai pascha
debere celebrari ostendit.
Corpora scõꝵ Stephani ꝓthomr̃. Nichodemi. Gamalielis. & abibon
tum ẽ a iuliana matrona. quȩ corpus alexandri uiri sui sepulti
uixta corpus ꝓthomartyris leuare uolens. ꝓ corpore uiri sui corpꝰ
ꝓthomartyris leuauit: & multa miraculoꝵ gła illustratũ constan

Expanded text:
Quidam occidentales ultimo anno cycli decennovennalis pro embolismo communem annum tenentes, ac per hoc in pascha celebrando aberrantes, divino miraculo ad veritatem revocantur. In una enim Italiae aecclesia, ubi annuatim sabbato sancto paschae, hora baptizandi, solebat aqua divinitus manare et statim ex sese redire, nullo deductorio penitus apparente; nunc temperius justo, id est 8 Kal. April., pascha celebrantes, aqua non emanans expectatione totius diei ac noctis fefellit; legitimo autem die paschae hora baptizandi aqua solito emanans, 10 Kal. Maii pascha debere celebrari ostendit. Corpora sanctorum Stephani prothomartiris. Nicodemi, Gamalielis et Abibon tum est a Juliana matrona, quae corpus Alexandri viri sui sepulti juxta corpus prothomartiris levare volens, pro corpore viri sui corpus prothomartiris levavit, et multa miraculorum gloria illustratum Constan
Abbreviated transcription (Latin):
Augustinꝰ apud ypponem africȩ & ieroninius apud bethleem uidȩ
pitulis maxime de eo qͦd dicit paulus se petro in faciẽ restitisse. qͥa
reprehensibilis erat : de qͦ ieronimus scripserat qͥa paulus petrũ
nreuera sed simulate rep̃henderit augustinꝰ contͣ dicebat qđ eum
reuera non simulate reprehenderit.

Expanded text:
Augustinus apud Ypponem Africae, et Hieronimus apud Bethleem Judae,pitulis, maxime de eo, quod dicit Paulus, se Petro in faciem restitisse, quia reprehensibilis erat; de quo Hieronimus scripserat, quia Paulus Petrum non revera, sed simulate reprehenderit; Augustinus contra dicebat, quod eum revera, non simulate reprehenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
Florebant in eccła hoc tempore scĩ & docti uiri Ioħs chrisostomꝰ constan¬
tinopolis ep̃s. scĩtate quidẽ &e scientia clarꝰ. sed in facundia sua seuerior &
liberior iusto: donatꝰ ephyri ep̃s. qui ingentẽ draconẽ expuens in ore eiꝰ
int̾fecit. quẽ octo iuga bouni uix trahere potuerunt ad cremandũ.
In hispania orosiꝰ historiografus. In aqͥtania seuerꝰ. qͥuitã martini et
multa alia scripsit : qui in senecta a pelagianis seductꝰ silentiũ usq ad
mortẽ tenuit. tacendo corrigens quod loquendo peccauit. In gallia
sanguineus. ñ solũ ex eo qđ uoluntatẽ dñi patris faciebat. sed etiã scdđ̾m
carnẽ: qui natus quidem in ꝑside filiꝰ fuit ẽmi cuiꝰ pat̾ fuit eli
fr̃elisabeth quȩ peꝑit ioħem baptistam: mnat̾ uͦ eliud & elisabeth esmeria
soror fuit anne que genuit mariam matrem dni¬
III

Expanded text:
mpore sancti et docti viri, Johannes Crisostomus Constantinopolis episcopus, sanctitate quidem et scientia clarus, sed in facundia sua severior et liberior justo; Donatus Epiri episcopus, qui ingentem draconem expuens in ore ejus interfecit, quem octo juga boum vix trahere potuerunt ad cremandum; in Hispania Orosius historiographus; in Aquitania Severus, qui vitam Martini et alia multa scripsit, qui in senecta a Pelagianis seductus, silentium usque ad mortem tenuit, tacendo corrigens, quod loquendo peccavit. In Gallia sanguineus, non solum ex eo quod voluntatem Dei patris faciebat, sed etiam secundum carnem. Qui natus quidem in Perside filius fuit Emmiu, cujus pater fuit Eliud frater Elisabeth, quae pererit Johannem baptistam. Mater vero Eliud et Elisabeth, Esmeria, soror fuit Annae, quae genuit Mariam matrem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
His dieb apuo africã in uticensi litore dens gigantis inuentꝰ ẽ tam
ingens. ut si minutatĩ in modulos nr̃oꝵ dentiũ concideret᷑. centũ
dentes inde fieri possent.
Interim Wandalis iterũ gallias incursantib. congressi franci
modigisilũ regẽ cum iuginti milib &andaloꝵ extingunt: &¬
suprema forte internicio wandaloꝵ fuisset. nisi reliquiis eoꝵ
rexalanoꝵ resplendial subsidio uenisset.
sus tannoꝵ uires hac tempestate nimiis hostiũ irruptionib ni¬
mis erant attenuate. & quia a romanis undiq bello laborantib
nichil subsidii habere poterant subtrahunt se ab eor. dominatione.¬

Expanded text:
His diebus apud Africam in Uticensi litore dens gygantis inventus est tam ingens, ut si minutatim in modulos nostrorum dentium concideretur, centum dentes inde fieri possent. Interim Wandalis iterum Gallias incursantibus congressi Franci, Modigisilum regem, cum 20 milibus Wandalorum extinguunt: et suprema forte internecio Wandalorum fuisset, nisi reliquis eorum rex Alanorum Resplendial subsidio venisset. Britannorum vires hac tempestate nimiis hostium irruptionibus nimis erant attenuate; et quia a Romanis undique bello laborantibus nihil subsidii habere poterant, subtrahunt se ab eorum dominatione
Abbreviated transcription (Latin):
tam nub̾e cogeret. & tyrannũ timebat si ei filiam denegaret:
diuinitꝰ inspirata nutanti patri suasit ut tyranno assentiretur.
ea tam̃ illi ꝓposita conditione ut ipse & tẏrannꝰ decẽ uirgines gen̾e
forma ce etate electas sibi traderent. & tam sibi ꝗͣ singulis illarũ
mille uirgines subscriberent: & cõparatis ad numerum ipsarum
undecim trierib inducias triennii sibi darent ad exercitiũ uirgi¬
nitatis suȩ: nouo usa consilio. ut aut difficultate ꝓposite conditio¬
nis animũ eiꝰ a se auerteret: aut hac oportunitate om̃s coeuas suaꝰ
deo secum dicaret. Ꝙex hoc condicto uirginib trierib. & sũp¬
tib cõparatis. ꝑ trienniũ belli p̃ludia cunctis mirantib tandẽ
sub uno die agente uento ad portũ galliȩ qui tiela dicit᷑. & inde
coloniam appulse sunt. ibiq ex angłi monitu romã tendentes
ad urbem basiliam nauib. a basilia romã usq pedib ꝓfecte: eo¬
dem eundi tenore coloniã sunt reuersȩ ab hunis undiq obses¬

Expanded text:
am nubere cogeret et tyranni pagani feritatem timebat si ei filiam denegaret, diuinitus iea tamen illi proposita conditione, ut ipse et tyrannus decem virgines genere, forma, et aetate electas sibi traderent, et tam sibi quam singulis illarum mille virgines subscriberent, et comparatis ad numerum ipsarum undecim trieribus, inducias triennii sibi darent ad exercitium virginitatis suae, novo usa consilio, ut aut difficultate propositae conditionis animum ejus a se averteret, aut hac oportunitate omnes coaevas suas secum Deo dicaret. Et ex hoc condicto virginibus trieribus et sumptibus comparatis per triennium, belli preludia cunctis mirantibus, tandem sub uno die agente vento ad portum Galliae, qui Tiela dicitur, et inde Coloniam appulsae sunt. Ibique ex angeli monitu Romam tendentes, ad urbem Basileam navibus, a Basilea Romam usque pedibus profectae, eodem eundi tenore Coloniam sunt reversae, ab Hunis undique obses
Abbreviated transcription (Latin):
Ieronimo sacras scripturas ueteris testam̃ti de hebraica ueritate
tenebatur a cunctis & grecis & latinis cepit in scđis haberi. qͦdͣ contͣ

Expanded text:
ieronimo scripturas sacras veteris testamenti de Hebraica veritate uae tenebatur a cunctis et Grecis et Latinis, coepit in secundis haberi. Quod cont
Abbreviated transcription (Latin):
Maxentiꝰ herculii maximiani filiꝰ. a p̃torianis militib ro¬
me augustus appellatur.
Seuerus cesar a galerio maximo contra maxentiũ missus cccx
II Herculiꝰ maximianꝰ a filia fausta detectꝰ qͦd dolũ constanti cccxi¬
no uiro suo pararet: massilie fugiens occiditur.
ad collũ ligata e ponte p̃cipitatꝰ in flumen dutissime suꝑ¬
natauit. & cũ spectantib colloquutꝰ ne sui t̾rerent᷑ exẽplo

Expanded text:
Maxentius Herculii Maximiani filius, a praetorianis militibus Romae Augustus appellatur. Severus Caesar a Galerio Maximiano contra Maxentium missus Ravens. Herculius Maximianus a filia Fausta detectus, quod dolum Constantino viro suo pararet, Massiliae fugiens occiditur. ad collum ligata, e ponte praecipitatus in flumen, diutissime supernatavit et cum spectantibus collocutus, ne sui terrerentur exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
Uirtus & nom̃ scĩ ioħis baptistę miraculis declarat᷑ apud urbẽ
galliȩ mauriennam de reliquiis corporis ipsiꝰ diuinitꝰ illustrata hocmͦ.
In ea olim mulier scõ baptiste nimis deuota. expetebat a deo do¬
nari sibi aliqͥd de membris eiꝰ. & in hac orandi instantia ꝑ trien¬
nium ꝑsistens cum alt̃ quiuis iã posset desꝑare. ipsa spem in dõ
ponens iurauit se ñ manducaturã donec quod petebat accipet.¬
& sic septẽ dieb ieuinans septima tandẽ die desuꝑ altari pollicẽ¬

Expanded text:
uirtus et nomen sancti Iohannis baptiste miraculis declaratur apud urbem Gallie Mauriennam de reliquiis corporis ipsius hoc modo diuinitus illustratam. In ea olim mulier sancto baptiste nimis deuota expetebat a deo donari sibi aliquid de membris eius; et in hac orandi instantia per triennium existens cum alter quiuis desperare iam posset ipsa spem in deo ponens iurauit se non manducaturam donec quod petebat acciperet. Et sic septem diebus ieiunans septima tandem die desuper altari pollice
Abbreviated transcription (Latin):
Bonefacius africam cui preerat sollicitat ad rebellionem.
undericꝰ rex wandaloꝵ capta hispali cũ impie elatus n
Cui gensericꝰ fr̃ in regno succedens. regnauit annis qͦdraginta octo

Expanded text:
Bonefacius Africam, cui preerat, sollicitat ad rebellionem. Gundericus rex Wandalorum, capta Hispali, cum impie elatus maCui Gensericus frater in regno succedens, regnavit annis 48. Hic. ut
Abbreviated transcription (Latin):
Libanius antiochenus rethor agnoscitur.
Agon constantinopolim a ualente redditiis.
Haitanaricꝰ rex gothors in xp̃ianos ꝑsecutione commota.
plurimos int̾fecit. & de ꝓpͥis sedib in romanũ solũ expulit.

Expanded text:
Libanius Antiochenus rhetor insignis habetur. Agon Constantinopoli a Valente redditus. Athanaricus rex Gothorum, in Christianos persecutione commota, plurimos interfecit, et de propriis sedibus in Romanum solum expellit.
Abbreviated transcription (Latin):
ad imꝑatorẽ uenit. sed amicis discordiȩ int̾turbantib id frustra fuit.
Leo papa sirardũ leucoꝵ supͣ se quintũ ep̃m scĩtate uite mirabilẽ sẏnodo ha¬
bita ꝑ auctoritatẽ apłicã decreuit in numero scõꝵ confessoꝵ sollennat̃ haben᷑

Expanded text:
ad imperatorem venit; sed amicis discordiae interturbantibus, id frustra fuit. Leo papa Gerardum, Leucorum supra se quintum episcopum sanctitate vitae mirabilem, synodo habita per auctoritatem ap
Abbreviated transcription (Latin):
eo papa ꝑ epłam ad imꝑatorẽ constantinũ scriptam
animũ eiꝰ sibi concilians apochrisiarios suos humb̾tũ uidelicet cardina¬
lem ep̃m siluȩ candidȩ. petrũ amalfitanoꝵ archiep̃m. fredericum qͦq
septimũ leuitã & cancellariũ dirigit constantinopolim. ad confutandaᷤᷤ
grecoꝵ hereses: qͥ ut symoniachi donũ dĩ uendebant. ut ualesii hospiteᷤ
suos castratos etiam ad ep̃atum ꝓmouebant. ut arriani rebaptirabant

Expanded text:
eo papa per epistolam ad imperatorem Constantinum scriptam animum ejus sibi concilians, apocrisarios suos, Humbertum videlicet cardinalem, episcopum Silvae candidae, Petrum Amalfitanorum archiepiscopum, Fredericum quoque septimum levitam et cancellarium, dirigit Constantinopolim, ad confutandas Graecorum haereses, qui ut Simoniaci donum Dei vendebant; ut Valesii, hospites suos castratos etiam ad episcopatum promovebant, ut Arriani rebaptizabant
Abbreviated transcription (Latin):
Frederico mosellanoꝵ duce mortuo. quia mares filioᷤᷤ
peteret: hothelo dux ĩpetrato ab imꝑatore etiã mosellanoꝵ ducatu.

Expanded text:
Frederico Mosellanorum duce mortuo, quia mares filios peteret, Gozelo dux, impetrato ab imperatore etiam Mosellanorum ducatu,
Abbreviated transcription (Latin):
Henricꝰ rex contra arnoldum ab hungaris
regressum cum exercitu in baioariam ꝓfectꝰ eum uirtute & sapientia
sua ad gr̃am suam inflexit. addens ei ordinationẽ ep̃oꝵ totiꝰ baioariȩ.
Burchardum etiam ducẽ alemanniȩ bello det̾ritũ: ad se inflexit.
Rotbertꝰ dux fr̃ odonis regis appetens regnũ francoꝵ contͣ karolum
inquietabat franciam. eiusq instinctu om̃s pene pͥmores franciȩ ad

Expanded text:
Henricus rex contra Arnauldum ab Hungaris regressum cum exercitu in Bajoariam profectus, eum virtute et sapientia sua ad gratiam suam inflexit; addens ei ordinationem episcoporum Bajoariae. Burcardum etiam ducem Alemaniae bello territum ad se inflexit. Robertus dux frater Odonis regis, appetens regnum Francorum contra Carolum, inquietabat Franciam; ejusque instinctu omnes pene primores Franciae ad
Abbreviated transcription (Latin):
Hunaldo in aquitania rebellionẽ meditante karolus aqͥtaniã
petit. oñsq aquitanos & wascones in deditionẽ accepit. hunaldũ
qui ad lupũ Wasconũ ducẽ fugerat a lupo sibi cum uxore remis¬
sum abducit & sic aquitanicum bellum finit.
Desideriꝰ rex langobardoꝵ sub obtentu orandi
aliquos nobilium romanoꝵ captos excecauit.

Expanded text:
Hunaldo in Aquitania rebellionem meditante, Carolus Aquitaniam petit; omnesque Aquitanos et Wascones in deditionem accepit. Hunaldum vero, qui ad Lupum Wasconum ducem transfugerat, a Lupo sibi cum uxore transmissum abducit; et sic Aquitanicum bellum finit. Desiderius rex Langobardorum sub optentu orandi Romam ingressus, aliquos nobilium Romanorum captos excecavit.