comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ contenaimus. sicut ipse ait Neu
Noc itaq falsũ est ut etiã sunus fuerꝑ
inuentus. quisapientiã malit. argun¬
tum aduersarii falsum eẽ dicatur
Excontrario quoq credibile erit:
siquid ab aduersariis procredibili pro¬
latum : nihilominus credibilesit
sit conuertatur : ut puta Quis est
quinonoffitii cupidior quã peciniȩ
sit Ioc utiq ab aduersario procredi¬
bili ꝓlatum est : quod conuersũ: nihil¬
ominus credibile est. sidicas: quis est
qui non pecuniȩ cupidior quã officii
sit: Ergo credibile reprehenditur:
quod ex contraria parte conuersum:
nihilominus credibile potest uideri
Incredibile autẽ dicetur: quod ab ho¬
minum opinione dissentit. Ethoc in¬
ter erit inter falsum: & incredibile:
qđ falsũ inipsare est: in credibile
uero in opinione. Itaq inquit in cre¬
dibile est: ut puta. siauarus dicatur.
medioeris officii causa maximã pecu¬
uiam contempsisse Hoc itaq apua
epunona hominũ credi non potest

Expanded text:
 sicut ipse ait: NEMO Hoc itaque falsum est, ut etiam si unus fuerit inuentus qui sapientiam malit, argumentum aduersarii falsum esse dicatur. Ex contrario quoque credibile erit, si quid ab aduersariis pro credibili prolatum nihilominus credibile sit, si conuertatur, ut puta: 'quis est, quin officii cupidior quam pecuniae sit?'. Hoc utique ad aduersario pro credibili prolatum est, quod conuersum nihilominus credibile est, si dicas: 'quis est, quin pecuniae cupidior quam officii sit?'. Ergo credibile reprehenditur, quod ex contraria parte conuersum nihilo minus credibile potest uideri. Incredibile autem dicetur quod ab hominum opinione dissentit. Et hoc intererit inter falsum et incredibile, quod falsum in ipsa re est, incredibile uero in opinione. Itaque, inquit, incredibile est, ut puta, si auarus dicatur mediocris officii causa maximam pecuniam contempsisse. Hoc itaque apud opinionem hominum credi non potest:
Abbreviated transcription (Latin):
modis uitiosuriest : Cũaut inipso uitiui
instituit .xii. modis osumus dephen a
Quȩ omnia cicero partim quia aꝑta sunt:
solis ꝓpositionibus: partim quia obscuriora
sunt: &lam exem¬
plis posuit. & expli¬
cauit. Nosea
dem ꝑ sequi im

Expanded text:
modis uitiosum est, cum aut in ipso uitium erit, modis uitiosum est, cum aut in ipso uitium erit, instituit duodecim modis possumus deprehendere, quae omnia Cicero, partim quia aperta sunt, solis propositionibus, partim quia obscuriora sunt, etiam exemplis proposuit et explicauit. Nos persequi, im
Abbreviated transcription (Latin):
ius reireddetur falso: hormodo. Pecunia
bonum est: propterea quod ea maxime
:uitã beatã efficiat: aut si infirmatur: ut
plautus. amicũ castigare obmeritam
nonã in mane est facinus: uerũ in ȩtate
utile & conducibile. Namego amicũ hodie¬
s meũ concastigabo ꝓcõmerita noxa: aut
Seadem hoc modo: malũest auaritia. mul¬
Stosenĩ magnis in cõmodis affecit pecuniȩ
cupiditas: aut parũ idonea hoc modo: mgx¬
me bonumest amicitia. plurimȩ enĩdelec¬
nones sunt in amicitia. I ercius re¬
p̃hensioms modus est: cũ ipsũ genus argum̃¬
tationis uitiosumeẽ monstratur: Uerũ
hoc tenere debemus. quod sumpta sola
nuda: & generaliter patentia: modissuis
rep̃henduntur. Genus autẽ arguintatio¬
nis: incausa & inspeciȩ positũ: considerare
debemus Uaqui i ptissuis. & forma
dictionis: quantũ inseest: integrũ ests
Sedcum in causa p.stum qud opereturat¬
tendimus: tunc ineo atia posumus inueus¬
re Itaq ipsũ genu: arguntationis du

Expanded text:
ius rei reddetur falsa, hoc modo: pecunia bonum est, propterea quod ea maxime vitam beatam efficiat; aut infirma, ut Plautus: Amicum castigare ob meritam noxiam, Immune est facinus; verum in aetate utile Et conducibile; nam ego amicum hodie meum Concastigabo pro commerita noxia; aut eadem, hoc modo: malum est avaritia; multos enim magnis incommodis affecit pecuniae cupiditas; aut parum idonea, hoc modo: maximum bonum est amicitia; plurimae enim delectationes sunt in amicitia. Quarprehensionis modus est, cum ipsum genus argumentationis uitiosum esse monstratur. Verum hoc tenere debemus, quod sumpta sola nuda et generaliter patentia modis suis reprehenduntur. Genus autem argumentationis in causa et in specie positum considerare debemus; quod quidem sumptis suis et forma dictionis, quantum in se est, integrum est, sed cum in causa positum quid operetur attendimus, tunc in eo uitia possumus inuenire. Itaque ipsum genus argumentationis duobus
Abbreviated transcription (Latin):
ases: nosdicimus amiconos morẽ
ise. quod utiq inconfessione tͥpe
s̃ maxime siẽa quibus c̾ũ hoc po¬
pñst consideremus. Ita in rep̃hensi¬
ete enumerationȩ s. aut p̃ter missũ
iliꝰ ostendimis. qđ tam̃ inlatum
pnabissit: aut ex omnibus quȩ posr
sunt nunc aliquid ꝑ catrariũ refuta¬
mus: non quia ꝓ nobis est confitemur::
Dimplex autẽ cenclusio rephendit᷑.

Expanded text:
TVS ES, nos dicamus amico nos morem TVS ES, nos dicamus amico nos morem gessisse: quod utique in confessione turpe non est, maxime si ea quibuscum hoc positum est consideremus. Ita in reprehensione enumerationis aut praetermissum aliquid ostendimus quod tamen inlatum pro nobis sit, aut ex omnibus quae posita sunt, nunc aliquid per contrarium refutamus, nunc, quia pro nobis est, confitemur. SIMPLEX AVTEM CONCLVSIO REPREHENDITVR.
Abbreviated transcription (Latin):
diamus Uierũ cũ ab aduersario ꝑto¬
ponetus: duobus modis potert ity¬
hendit Siaut aliquid p̃cer misso ee
in enumeratione da camus. d puet
sit: aut si omnia quidẽ enumerata
sunt. sed inhis aut contrariũ ponimꝰ.
& falsũ eẽ monstramus: aut confite¬
mur aliquid ita ẽẽ: & ostendimus. ẽẽ
ꝓnobis Primũ itaq modusest: ubi
aliquid pręteritum de monstramꝰ.
quod prolatũ: nostrę cause ꝓficit.
Vt est illud deequo: quempost aduer¬
sarii enumerationẽ : ex hostibus
omnibus fuerit cõmuniter diftribu¬
ta. Alter modus est rep̃hensionis in
enumeratione : in quoduo respicimꝰ
Utrũ aliquid contrarium ponipossit.
maliquid confiteamur exhis. quȩ
aduersarius enumerauit : ꝓpterea
quod honestũ ẽ. Contrariũ ponimus
siccũ aduersarius equũ neget heredi¬
tate uenisse: nos hereditate uenisse
Aceamus Confitemur autẽ aliqͥd
qł honertũ sit: ut si aduersarius dicat.
aut insidias facere uoluisti. aut ami¬
domorem gesssti. aut cupiditate. ela¬

Expanded text:
mus. Verum cum ab aduersario proponetur duobus modis potent reprehendi, si aut aliquid praetermissum esse in enumeratione doceamus quod pro nobis sit, aut si omnia quidem enumerata sunt, sed in his aut contrarium ponimus et falsum esse monstramus, aut confitemur aliquid ita esse et ostendimus esse pro nobis. Primus itaque modus est, ubi aliquid praeteritum demonstramus quod prolatum nostrae causae proficit, ut est illud de equo quem post aduersarii enumerationem ex hostibus omnibus fuerit communiter distributa. Alter modus est reprehensionis in enumeratione, in quo duo respicimus, utrum aliquid contrarium poni possit an aliquid confiteamur ex his quae aduersarius enumerauit, propterea quod honestum est. Contrarium ponimus, si cum aduersarius equum neget hereditate uenisse, nos hereditate uenisse doceamus. Confitemur autem aliquid quod honestum sit, ut, si aduersarius dicat AVT INSIDIAS FACERE VOLVISTI AVT AMICO MOREM GESSISTI AVT CVPIDITATE ELA
Abbreviated transcription (Latin):
ens rephendere debemust. quibus confir¬
onacur Eteuco gnoratir quisuseo
cis uenũ confirmari debeat: ipsum
docet Confirmatur autẽ queasiior
modis. Primo inquit signũ ipsu mo¬
sestum eẽ debet: uest ut cũarieris pa¬
let uere pallcat: lcinde post quã consti¬
tenit. eẽ signũ.: confit rurius cius reiet
senũ dequa agitur udicas oecidi nã

Expanded text:
eprehendere debemus quibus confirmatur. Et quoniam ignoratur quibus ex locis signum confirmari debeat, id ipsum docet: confirmatur autem quattuor modis. Primo, inquit, signum ipsum manifestum esse debet, id est, ut, cum dixeris 'pallet', uere palleat; deinde ut, postquam constiterit esse signum, constet rursus eius rei esse signum, de qua agitur, ut dica
Abbreviated transcription (Latin):
altletuti dicamus quo ncnoportisent
alt idion factum qd̃oporturt sclqui
noresdlũ pranorantiã ꝓuenit. ut aut ia
non faciamus quod oportt: aut afticia
neus anon oportet: Tunc aute grtunus
lelie tumest. si faciamus quȩ non faeciens¬
dai aut non faciamus que faciendusant.
d na ineo qđfacimus faciendũ ł nlonta¬
eteridũ. Inest scientia delinquentio
Sete eu quia aitfacienduĩest aut nonfa¬
ei eoell ieeireo postemũ ilud addiet
ad confirmationẽ signi ut non modo aligo
facden aut nonfecerit : sedetiã sedo ita
faciendlum ẽ. aut nonesse faciendum

Expanded text:
actum dicamus quod non oportuerit, aut id non factum quod oportuerit. Sed quia interdum per ignorantiam prouenit ut aut id non faciamus quod oportet, aut id faciamus quod non oportet, tunc autem grauius delictum est, si faciamus quae non facienda, aut non faciamus quae facienda sunt, quia in eo, quod facimus faciendum uel non faciendum, inest scientia delinquentis scit enim quia aut faciendum est aut non faciendum; idcirco postremum illud addidit ad confirmationem signi, ut non modo aliquid fecerit aut non fecerit, sed etiam scierit faciendum esse aut non esse faciendum.
Abbreviated transcription (Latin):
Sẽẽ quod est id ad quod adiungitur. &
aquo separatur. Est autem quȩdam
argumentatio: in qua propositio nonin¬
diget ad probationis : quȩdã autẽ: ins
qua nihil ualet sine ad probatione: ut
ostendimus. Separata igitur est a propo:¬
sitione ad pbatio. Ostendemus autem
id quod polliciti sumus hoc modo Quȩ
ꝓpositio inse quoddam continet ꝑspicuũ.s¬
& quod stare inter omnes necesse est: hano
uelle approbure a firmare nihilatrinet .s
Eaest huiusmodi. Si quo die ista cedesromȩs
facta est ego athenis illodie fui: in cede
inter ẽẽ nom potui. Hoc q ꝑspicue uerũ ÷:
pislattinet approbari. Quare: assu¬
mi. statim oportet hoc modo: Fui autẽ
eodie Ntoc sinon constat: indiget appro¬
butionis. Qua inducta: cõplexio conse.
quitur. Est igitur quedã ꝓpositio: quȩ
non indisat approbatione. Nam eẽ qͥdẽ
quandã quȩ indigeat quidattinet os:¬
andere : Quod cuius facile ꝑspicuũ::¬

Expanded text:
esse, quod est id, ad quod adiungitur et esse, quod est id, ad quod adiungitur et a quo separatur; est autem quaedam argumentatio, in qua propositio non indiget approbationis, et quaedam, in qua nihil valet sine approbatione, ut ostendemus. sepa- rata igitur est a propositione approbatio. Ostendetur autem id, quod polliciti sumus, hoc modo: quae propo- sitio in se quiddam continet perspicuum et quod stare inter omnes necesse est, hanc velle approbare et firmare nihil attinet. ea est huiusmodi: si, quo die ista caedes Romae facta est, ego Athenis eo die fui, in caede in- teresse non potui. hoc quia perspicue verum est, nihil attinet approbari. quare assumi statim oportet, hoc modo: fui autem Athenis eo die. hoc si non constat, indiget approbationis; qua inducta complexio conse- quitur. est igitur quaedam propositio, quae non indiget approbatione. nam esse quidem quandam, quae indi- geat, quid attinet ostendere, quod cuivis facile perspi- cuu
Abbreviated transcription (Latin):
Sbuta est : quã omnes ab aristotele &
theo frasto ꝓfecti: maxime secuti sunt
Nam quẽ ad modum illud superius genus
argumentandi quod ꝑ inductionẽ sumit᷑.
Smaxime socrates. & so cratici. tractar̃.
si hoc quod ꝑratiorinationẽ expolitur.
sum me est ab aristotele. atq aperi pathe¬
Sticis & thephrasto frequentatum.: De.¬
Sinde arhetoribus eis: qui elegantissi¬
Smi atq artificiosissimi putati sunt
Quare autẽ nobisilla magis partitio pro¬
sbetur. dicendum uidetur: Netemere
secuti putemur. Et breuiter dicendum.
Ine in huius modi rebus diutius quã ratio
sprecipiendi postulat cõmoretur¬
s Si quadã in argum̃tatione satiscit uti
ꝓpositione. & non oportet adiunge¬
Sre approbationẽ propcistioni: qua¬
Sdã autẽ in argumentatione infirma
sest ꝓpositio. nisi adiuncta sit ad proba¬
stio: separata est quidem apro positione
Sadprobatio. Quod enĩ adiungi & sepa¬
rari abaliquo potest id non potest il se

Expanded text:
buta est, quam omnes ab Aristotele et buta est, quam omnes ab Aristotele et Theophrasto profecti maxime secuti sunt. nam quemadmodum illud superius genus argumen- tandi, quod per inductionem sumitur, maxime Socrates et Socratici tractarunt, sic hoc, quod per ratiocina- tionem expolitur, summe est ab Aristotele atque a Peri- pateticis et Theophrasto frequentatum, deinde a rhetoribus iis, qui elegantissimi atque artificiosis- simi putati sunt. quare autem nobis illa magis partitio probetur, dicendum videtur, ne temere secuti putemur; et breviter dicendum, ne in huiusmodi rebus diutius, quam ratio praecipiendi postulat, commoremur. Si quadam in argumentatione satis est uti pro- positionere adprobationem pro- positionis, quadam autem in argumentatione infirma est propositio, nisi adiuncta sit adprobatio, separatum est quiddam a propositione adprobatio. quod enim et adiungi et separari ab aliquo potest, id non potest idem
Abbreviated transcription (Latin):
tam igitur hoc pacto : putant eẽ ar¬
gumentationẽ. Quiautẽ triptitam¬
eẽ putant: hinonaliter tractari pu¬
tant oportere argumentationem :
sed partitionẽ horũ reprehendunt.
Negant enĩ: Neq appositione neq ab as¬
sũptione ad ꝓbationes eorum separa¬
ri oportere : neq ꝓpositionẽ absolutã.
neq assumptionẽ sibi ꝑfectam uideri:
quȩ approbatione confirmata non sit
Quare. quas illi duas partes numerent
nẽ: sibi unã partẽ uideri propositio¬
nem. Quȩsi ad probata non sit. propo¬
sitio nonsit argumentationis Itẽ quȩ
abillis adsũptio orassũptionis ad pba¬
tio dicatur. eandem sibi assũptionem
solã uideri. Itafit. ut eadem ratione
argumentatio tractata. aluis triptita
Saluis quinque ꝑtita uideatur. Quare.
Seuenit. ut res nontantum adusũ dicen¬
sdi ꝑtineat: quã adrationẽ prȩceptio¬
Enis. Nobisautẽ cõmodior illa partitio
Suidetur eẽ. quȩ inquinq partes distri¬

Expanded text:
tam igitur hoc pacto putant esse artam igitur hoc pacto putant esse argumentationem. Qui autem tripertitam putant esse, ii non aliter tractari putant oportere argumentationem, sed parti- tionem horum reprehendunt. negant enim neque a pro- positione neque ab adsumptione adprobationes earum separari oportere, neque propositionem absolutam ne- que adsumptionem sibi perfectam videri, quae appro- batione confirmata non sit. quare quas illi duas partes numerent, nem, sibi unam partem videri, propositionem; quae si adprobata non sit, propositio non sit argumentationis. item, quae ab illis adsumptio et adsumptionis adprobatio dicatur, eandem sibi adsumptionem solam videri. ita fit, ut eadem ratione argumentatio tractata aliis tripertita, aliis quinquepertita videatur. quare evenit, ut res non tam ad usum dicendi pertineat quam ad rationem praeceptionis. Nobis autem commodior illa partitio videatur esse, quae in quinque partes tri
Abbreviated transcription (Latin):
tionis quarto in loco aliam porto
inducunt ad probationẽ : hoc modo:
Nam &e signorum ortus & obitus. de¬
finitum quendam ordinem seruant
Et annue cõmutationes non modo
quadã ex necessitudine sẽꝑ eodẽ
modo siunt: uerũ adutilitates quo¬
q rerum omniũ sunt accõmodatȩ
Etdiurne nocturneq uicissitudines
pulla inre umquã mutatȩ quicquã
nocuerunt Que signo sunt omnia
non medioeri quodam consiliona¬
turã mundi administrari. Quinto:
inducunt loco complexionẽ : eam
Squȩ aut iel infert solũ quod exomnibus
partibus cogitur. hoc modo: consilio igit᷑
Imundus administratur : aut unum
Sin locũ cũ condinxerit breuiter expo¬
Ssitione & assũptione: adiungit quid
Sexhis conficiatur: adhunc modũ. Qđ¬
simelius geruntur eaquȩ consilio. quã
Squȩ sine consilio idminis trantur: nihil
Sautẽ omniũ rerũ melius administrat᷑.¬
E quã omnis mundus: consilio igitur
mundus administratur: Quinq ꝑti¬

Expanded text:
tionis quarto in loco aliam porro tionis quarto in loco aliam porro inducunt adproba- tionem, hoc modo: nam et signorum ortus et obitus definitum quendam ordinem servant et annuae commu- tationes non modo quadam ex necessitudine semper eodem modo fiunt, verum ad utilitates quoque rerum omnium sunt accommodatae, et diurnae nocturnaeque vicissitudines nulla in re umquam mutatae quicquam nocuerunt; quae signo sunt omnia non mediocri quo- dam consilio naturam mundi administrari. quinto in- ducunt loco conplexionem eam, quae aut id infert so- lum, quod ex omnibus partibus cogitur, hoc modo: consilio igitur mundus administratur; aut unum in locum cum conduxerit breviter propositionem et ad- sumptionem, adiungit, quid ex his conficiatur, ad hunc modum: quodsi melius geruntur ea, quae consilio, quam quae sine consilio administrantur, nihil autem omnium rerum melius administratur, quam omnis mun- dus, consilio igitur mundus administratur. quinque- perti
Abbreviated transcription (Latin):
primũ conuenire: exponere sũmã
arginentationis: adhunc modum
Melius accurantur quȩ consilio gerim¬
tur: quãꝙ s̃ne amsilio adminis¬
trantur. Hanco primã partẽ nu¬
merant. Cam deinceps rationibus
uarus &quam copiosisimis uerbis
adprobari putant oportere: Itoc
melo. Domus ea quȩratione regi¬
tur: omnibus est instructorreb
aapparatior quam ea quȩtemere :
enuillo consilio administratur. Ex¬
ercitus iseui p̃positus est sapiens &
callidus imperator: omnibus partib
commodius regitur. quam is quis¬
tultia & temertate alicuius ad mi¬
nistratur. Eadem nauiguratio est.
Nam nauis optime cur sũ conficit
ea. quȩ scientissimo gubernatore
utitur. Cum propositio sit hoc pac¬
to ad probata. & due partes transie¬
runt ratiocinationis tercia in pur¬
te aiunt. quod ostendere uelis id
exui ꝓpositionis oportere assumere.
hoc pacto. Nihil autẽ omnium
rerũ melius consilio quã omnismun¬
dus administratur Iuius adsũp

Expanded text:
primum convenire exponere summam primum convenire exponere summam argumentatio- nis, ad hunc modum: melius accurantur, quae con- silio geruntur, quam quae sine consilio administran- tur. hanc primam partem numerant; eam deinceps rationibus variis et quam copiosissimis verbis adpro- bari putant oportere, hoc modo: domus ea, quae ra- tione regitur, omnibus est instructior rebus et appara- tior, quam ea, quae temere et nullo consilio admini- stratur. exercitus is, cui praepositus est sapiens et calli- dus imperator, omnibus partibus commodius regitur, quam is, qui stultitia et temeritate alicuius admini- stratur. eadem navigii ratio est. nam navis optime cur- sum conficit ea, quae scientissimo gubernatore utitur. cum propositio sit hoc pacto adprobata et duae partes transierint ratiocinationis, tertia in parte aiunt, quod ostendere velis, id ex vi propositionis oportere assu- mere, hoc pacto: nihil autem omnium rerum melius, quam omnis mundus, administratur. huius assump-
Abbreviated transcription (Latin):
logum conuenire sisit paulo splen¬
didior. elocutio: propriũ tamen ora¬
toris est. Peinde notare debemus
ratores appellatos. ut hic Cũ epanii¬
nundas thebanorũ impr̃ quod ei qui
sibi ex lege p̃tor successerat: cũ imp¬
ratori succedere debeat imperator. Is¬
Ratio cinatio est oratio. exipsare
ꝓbabile. aliquid eliciens. quod expo¬
situm & ꝑse cognitum sua seui aratione:
confirmet. Noc degenere quidiligen¬
tius considerandum putauerunt: cũ
idem usu dicendi sequerentur: pau:¬
lulum in pręcipiendi ratione dissen¬
serunt. Nampartim quinq eiuss
partes eẽ dixerunt : partim non
plus quã iitres partes posse. distribu¬
iputauerunt: Eorũ controuersiam::
non in cõmodũ uidetur: cũ utrorũ¬
q ratione exponere.am a breuis:
est. & non eius modi. ut alteri pror¬
sus nihil dicere putentur: & locus
hic nobis in dicendo minime negle¬
gendus uidetur. Quiputant inquiu¬
q tribui partes oportere: aiunt

Expanded text:
logum conuenire, si sit paulo splenlogum conuenire, si sit paulo splendidior elocutio, propria tamen oratoris est. Deinde notare debemus tores appellatos, ut hic: CVM EPAMINONDAS THEBANORVM IMPERATOR, QVOD EI QVI SIBI EX LEGE PRAETOR SVCCESSERAT, Cum imperatori succedere debeat imperator. RATIOCprobabile aliquid eliciens, quod expositum et per se cognitum sua se vi et ratione confirmet. hoc de genere qui diligentius con- siderandum putaverunt, cum idem in usu dicendi se- querentur, paululum in praecipiendi ratione dissense- runt. nam partim quinque eius partes esse dixerunt, partim non plus quam in tres partes posse distribui putaverunt. eorum controversiam non incommodum vi- detur cum utrorumque ratione exponere. nam et brevis est et non eiusmodi, ut alteri prorsus nihil dicere pu- tentur, et locus hic nobis in dicendo minime neglegen- dus videtur. Qui putant in quinque tribui partes oportere, aiunt
Abbreviated transcription (Latin):
causa facit. Sunquit epaminun¬
das id quod ait legis seriptorẽ sensis¬
se. ad legem suis uerbis addat : id est
dampnandũ esse & qui exercitũ non
tradat p̃ter eũ quirei publice causa
retinuerit: hoc siaddat. nũquid pati
potestis: Non opinor: Deinde si hoo
idest legi additum uosur̃a auctori¬
tate ad populũ feratis: numquid id
populus patietur: Nonpatietur.
Ergo inquit quod addi adlegẽ ꝑuer¬
ba non potest. id tãquã additũ sit
sequi non de betis. Quod si inquit
sententiã scriptoris. neq epaminun¬
dȩ neq ur̃is litteris. uide̾mus corri¬
gi posse : multo magis illud re ipsa.
& iuditio ur̃o: mutari non potest.
quod ne uerbo quidem mutari po¬
test. Uerũ hoc scire debemius: indi¬
a logis sermonemẽẽ: nondictionem
Dictionẽ autẽ eẽ oratoris: in ciuilib
causis Idcirco autẽ ait: aliter hoc
insermone atq indicendosit uten¬
dum. Sermophilo sopho dictio ora¬
toris. Oratio autẽ: potest & addia.¬

Expanded text:
causa facit. Si, inquit, Epaminoncausa facit. Si, inquit, Epaminondas id quod ait legis scriptorem sensisse ad legem suis uerbis addat, id est, damnandum esse qui exercitum non tradat praeter eum qui rei publicae causa retinuerit, hoc si addat, numquid pati potestis? Non opinor. Deinde si hoc idem legi additum uos uestra auctoritate ad populum feratis, numquid id populus patietur? Non patietur. Ergo, inquit, quod addi ad legem per uerba non potest, id tamquam additum sit sequi non debemus. Quod si, inquit, sententiam scriptoris neque Epaminondae neque uestris litteris uidemus corrigi posse, multo magis illud re ipsa et iudicio uestro mutari non potest, quod ne uerbo quidem mutari potest. Verum hoc scire debemus, in dialogis sermonem esse, non dictionem, dictionem autem esse oratoris in ciuillbus causis. Idcirco ait AVT ALITER HOC IN SERMONE ATQVE IN DICENDO SIT VTENDVM. Sermo philosophi, dictio oratoris; oratio autem potest et ad dia
Abbreviated transcription (Latin):
themaest. Epaminundas impera¬
tor cumei successũ fuisset: retinuit
apud se exercitũ : aliqt̃ diebus am¬
plius quã exlege oportebat. Illis
ipsis diebus: lice demonios funditꝰ
euertit acuicit. Accusatur: quod
contra legem exercitum retinuerit
Proponitur autẽ hic: tacita excep¬
tione lexilla. Qui successori ex lege
exercitũ statim nontradiderit. pę¬
nas soluat. In hoc themate potest
quidem eẽ cõpensatiuus status prin¬
cipalis Feci: sed profui. Uerũ scda
conflictio: inscripto & uoluntate
consistit. Scripto utitur accusator:
quidicit a uerbis legis recedi non
oportere.. Uoluntate utitur epã¬
nundas: quidicit legem iubere
quidem exercitũ tradi. sed nihil
urgeat. Alioquin sirei publice cau¬
sa pacis diebus retineatur: nullã
poenã subeẽ retinenti. Itaq hic: in¬
ductionẽ potest facere accusator
ille : qui contra sententiã: legis
scripta defendat. & similitudinẽ
ponextra causam: sed exeadem

Expanded text:
thema est. Epaminondas imperathema est. Epaminondas imperator, cum ei successum fuisset, retinuit apud se exercitum aliquot amplius diebus quam ex lege oportebat: illis ipsis diebus Lacedaemonios funditus euertit ac uicit. Accusatur, quod contra legem exercitum retinuerit. Proponatur hic autem tacita exceptione lex illa, 'qui successori ex lege exercitum statim non tradiderit, poenas soluat': in hoc themate potest quidem esse compensatiuus Status principalis 'feci, sed profui', uerum secunda conflictio in scripto et uoluntate consistit. Scripto utitur accusator, qui dicit a uerbis legis recedi non oportere; uoluntate utitur Epaminondas, qui dicit legem iubere quidem exercitum tradi, sed si nihil urgueat. Alioquin, si rei publicae causa paucis diebus retineatur, nullam poenam subesse retinenti. Itaque hic inductionem potest facere accusator ille, qui contra sententiam legis scripta defendit, et similitudinem non extra causam, sed ex eadem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ incontentione uersatur. & quã
nobis concediuolumus. Tercia exclu¬
sione: quȩ aut confirmat confessionẽ:
aut quid exipsa confessione conficia¬
tur ostendit. ut in hoo ipso exẽplo
confessionẽ tacentiũ confirmat aspa¬
sia. Et tuinquit mulier uirũ opti¬
mũ uishabere. & tuxenofon: uxorẽ
habere lectissimã maxie cupis.
Deinde ex hac confessione quid confi¬
ciatur ostendit. Quare inquit nisi
hoc ꝑfeceritis: ut neq uir melior
neq femina lectior interrissit :¬
ꝓfectõ semꝑ id quod optimũ putabitis
eẽ : multo maxime requiretis: ut &¬
tumaritussis quã optimȩ : & hec
quã optimo uiro nuptasit. Sed qͥa
non satis alicui uidebitur: dedit supͣ
plulosophicȩ inductionis exemplus:
dat nunc inrhetorica. Nonquo in¬
quit duersa prȩceptasint : sed necͥs
forte p̃ceptũ philosophiã datũ: in
rhetoricã uidere non possit: Exem¬
plum autẽ punc ponit apud grecos
ꝑuagatũ. Cuius exẽpli: huius modi

Expanded text:
quae in contentione uersatur et quam quae in contentione uersatur et quam nobis concedi uolumus; tertia ex conclusione, quae aut confirmat confessionem aut quid ex ipsa confessione conficiatur ostendit, ut in hoc ipso exemplo confessionem tacentium confirmat Aspasia: 'et tu', inquit, 'mulier, uirum optimum uis habere et tu, Xenophon, uxorem habere lectissimam maxime cupis'. Deinde ex hac confessione quid conficiatur ostendit: 'quare', inquit, 'nisi hoc perfeceritis, ut neque uir melior neque femina lectior in terris sit, profecto semper id quod optimum putabitis esse multo maxime requiretis, ut et tu maritus sis quam optimae et haec quam optimo uiro nupta sit'. SED QVIA NON SATIS ALICVI VIDEBITVR. Dedit supra philosophicae inductionis exemplum, dat nunc in rhetorica, non quo, inquit, diuersa praecepta sint, sed ne quis forte praeceptum in philosophiam datum in rhetorica uidere non possit. Exemplum autem nunc ponit apud Graecos peruagatum, cuius exempli huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
diligenter impleto: rursus debebis res.¬
ponsionem contendentis ad tendere
Unũ autẽ detribus faciat ne cesse est Nã
aut tacebit. aut confitebitur. aut ne¬
gabit. Ad hex singula dat prȩcepta:
quod in his singulis tufacere debeas.
Et primo adifficiliori parte incipit. Sun¬
quit negabit itacẽ illud. unde conten¬
to est atq llud qđ in ppositis concessis¬
que similitudinibus continetur: duo
inquit facere debemus: aut illa sres
quasante concessit similes docere huic
reieẽ dequa contentio est : aut siꝑne¬
gabit : alias inducere similitudines
i autẽ inquit confitebitur: abita
urgumentatio cmludenda est. De¬
uide in quit stacebit: ouofacies: ut
responsionẽ de eoelicies. aut sirespon¬
dere noluerit: quiagenus confessio¬
nisest taciturnitas: concludenda ẽ
argumentatio Ita inquit hocgenus
argumentandi: triꝑtitũ sẽꝑ est
Prima inquit pars constat exuna simi¬
litudine pluribus ue. Altera ex eare.

Expanded text:
diligenter impleto rursus debebis resdiligenter impleto rursus debebis responsionem contendentis attendere. Vnum autem de tribus faciat necesse est: nam aut tacebit aut confitebitur aut negabit. Ad haec singula dat praecepta, quid in his singulis tu facere debeas, et primo a difficiliore parte incipit. Si, inquit, negabit ita esse illud unde contentio est atque illud quod in propositis concessisque similitudinibus continetur, duo, inquit, facere debemus: aut illas res quas ante concessit, similes docere huic rei esse de qua contentio est, aut, si pemegabit, alias inducere similitudines; sin autem, inquit, confitebitur, habita argumentatio concludenda est. Deinde, inquit, si tacebit, duo facies: aut responsionem de eo elicies, aut si respondere noluerit, quia genus confessionis est taciturnitas, concludenda est argumentatio. Ita, inquit hoc genus argumentandi tripertitum semper est. Prima, inquit, pars constat ex una similitudine pluribusue: altera ex ea re
Abbreviated transcription (Latin):
Frimo ut similitudines tales proponamꝰ
ut eassit necesse concedi. Namillud
dubiũ ẽẽ non debet: Unde alteri fidem
uolumus facere. Peinde inquit illud
quod consirmamus. eirei quã ꝓposiumꝰ
simile eẽ debet. nenihil egerit ꝓpositio
suillud dissimile est: cuius causa ꝓposur¬
mus. Tertio inquit id agere debemus
ut nemo intelligat. quospec tet simili¬
tudinis ꝓpositio: ñe cũ quis piã utelle¬
rit sed ex confessione ꝓpositionis. &iam
illi reifidem facere quã negauit: aut
non respondeat aut male praueq res¬
pondeat Si autẽ nesciat quotendat
similitudinis propositio: securus confite¬
tur. Qua confessione &iam illud quod
negabat ante : ita ut tu uis eẽ concedit
Cũ autẽ inquit hex diligenter infacien¬
da inductione seruaueris: ut & ꝓposi¬
tio similitudinis concedatur. & illud
ꝓpositioni simile sit. cuius causa simili¬
tudo ꝓposita est : & nemo uideat quo
ꝓpositio illa coniendat: offitiotuo ꝑista

Expanded text:
primo ut similitudines tales proponamus primo ut similitudines tales proponamus ut eas sit necesse concedi; nam illud dubium esse non debet unde alteri fidem uolumus facere; deinde, inquit, illud quod confirmamus ei rei quam proposuimus simile esse debet, ne nihil egerit propositio, si illud dissimile est cuius causa proposuimus. Tertio, inquit, id agere debemus, ut nemo intellegat quo spectet similitudinis propositio, ne, cum quispiam intellexerit se ex confessione propositionis etiam illi rei fidem facere quam negauit, aut non respondeat aut male praueque respondeat. Si autem nesciat quo tendat similitudinis propositio, securus confitetur; qua confessione etiam illud quod negabat ante, ita ut tu uis esse concedit. Cum autem, inquit, haec diligenter in facienda inductione seruaueris, ut et propositio similitudinis concedatur et illud propositioni simile sit cuius causa similitudo proposita est, et nemo uideat quo propositio illa contendat, officio tuo per ista
Abbreviated transcription (Latin):
dat. adhunc modũ Siuidices id quod
epaminondas ait. legis seriptorẽ sensis¬
se adseribat adlegen. &addat hanc ex
eptionẽ. extraquã si quis reipiblice¬
s causa exercitum nontradiderit. patie¬
÷ inini: Nonopinor. Quod siuosmet
Iipsi. quod a ur̃a religione & sapientia
remotissimũ est. istius honoris causa.¬
C hanc eandem exceptionẽ in iussu populi
Sadlegem ad scribi iubeatis. populus the¬
banus idpatietur nefieri: Profecto
non patietur. Qdergo ad scribi ad legem
nefas est. id sequi quasi ad scriptum sit
rectũ uobis uideatur: Noui urãm
intelligentiã. non potest itauideri iudi¬
ces. Quod silitteris corrigi neq abillo.
neq auobis scriptoris uoluntas potest:
uidete nemulto indignius sit. idre & iu¬
Idicio ur̃o mutari : quod ne uerbo quidẽ¬
s cõmutari potest. ledeinductione qui¬
Edem satis in prȩsentia dictũ uidetur
Nunc deinceps raciocinationis uim a na¬
I ne inquit tria semꝑ spectare debemus

Expanded text:
dat, ad hunc modum: si, iudices, id, quod dat, ad hunc modum: si, iudices, id, quod Epaminondas ait legis scriptorem sensisse, adscribat ad legem et addat hanc ex- ceptionem: extra quam si quis rei publicae causa exercitum non tradiderit, patiemini? non opinor. quid, si vosmet ipsi, quod a vestra religione et a sa- pientia remotissimum est, istius honoris causa hanc eandem exceptionem iniussu populi ad legem adscribi iubeatis, populus Thebanus id patieturne fieri? pro- fecto non patietur. quod ergo adscribi ad legem nefas est, id sequi, quasi adscriptum sit, rectum vobis vi- deatur? novi vestram intellegentiam; non potest ita videri, iudices. quodsi litteris corrigi neque ab illo ne- que a vobis scriptoris voluntas potest, videte, ne multo indignius sit id re et iudicio vestro mutari, quod ne verbo quidem commutari potest. Ac de inductione quidem satis in praesentia dictum videtur. nunc deinceps ratiocinationis vim et nane, inquit, tria semper spectare debemus:
Abbreviated transcription (Latin):
titum Primapars: exsimilitudine
constat. una pluribusue Altera.
Sexeo quod concedi uolumus: cuius
causa similitudines adhibite sunt¬
ł ercia exclusione quȩ aut confirmat
confessionẽ: autquid exea conficiat᷑.
Sostendit. Sedquia nonsatis a licui
uidebitur dibicide demonstratũ.
nisiquid exciuili causarũ genere
exẽpli subiccerimus: uidetur eius¬
Smodi quoq utendũ exemplo. ponc
quo pręceptio differat. aut aliter hoc
Sinsermone atq indicendo sit utendũ:
sed ut corum uoluntati satisfiat. qui
Squod aliquo in loco uiderunt. alio
Sin loco nisi monstraa tur neque unt
cognoscere. Ergo in hac causa quȩ a pud
grecos est ꝑuagata. cũ epaminondas
thebanorũ imperator : quod eiquis¬
bi exlege prȩtor successerat. exercitũ
nontradidit : & cũ paucos ipsedies con¬
tralegem exercitũ tenuisset: lace de¬
monios funditus uicit: pot̾erit accu¬
sator argum̃tatione uti pinductionẽ:
cũ scriptũ legis contra sententiã defen¬

Expanded text:
titum: prima pars ex similitudine titum: prima pars ex similitudine constat una pluribusve; altera ex eo, quod concedi vo- lumus, cuius causa similitudines adhibitae sunt; tertia ex conclusione, quae aut confirmat concessionem aut quid ex ea conficiatur ostendit. Sed quia non satis alicui videbitur dilucide demon- stratum, nisi quid ex civili causarum genere exempli subiecerimus, videtur eiusmodi quoque utendum ex- emplo, non quo praeceptio differat aut aliter hoc in sermone atque in dicendo sit utendum, sed ut eorum voluntati satis fiat, qui id, quod aliquo in loco viderunt, alio in loco, nisi monstratum est, nequeunt cognoscere. ergo in hac causa, quae apud Graecos est pervagata, cum Epaminondas, Thebanorum imperator,  quod ei, qui sibi ex lege praetor successerat, exercitum non tra- didit et, cum paucos ipse dies contra legem exercitum tenuisset, Lacedaemonios funditus vicit, poterit accusator argumentatione uti per inductionem, cum scrip- tum legis contra sententiam defen
Abbreviated transcription (Latin):
siei dissimile erit id cuius causa iluo
concedi primũ uoluerimus: Peinde
ponintelligant. quospectent illȩ
primȩ inductiones: & ad quemsint
exitum ꝑuenturȩ. Nam qui uide:
sieirei quã primo rogetur rectȩ
assenserit: illã quoque rem quȩsibi
displicerit eẽ necessario concedendã
plerũq aut non respondendo aut
male respondendo longius regatio¬
nẽ procedere nonsinit. Quare
ratione rogationis in prudens ab co
quod concessit adid qđ non uut
concedere: deducendus est. Extre¬
mũ autẽ. aut taceatur oportet:
aut concedatur. aut negetur Sine¬
gabitur: aut oftendenda similitu:¬
doest earũrerũ quȩ ante concessȩ
sunt autalia utendũ inductio¬
ne. Si concedetur concludenda ẽ:
li gumentatio. Sitacebitur. aut¬
elieienda responsio est : aut qm
tacitur nitas imitatur confessio¬
ne :peo acsi concessũ sit : condude¬
re oportebit. argum̃tationeni
Ita fit hoc genus argumentandi: triꝑ¬

Expanded text:
si ei dissimile erit id, cuius causa illud si ei dissimile erit id, cuius causa illud concedi primum voluerimus; deinde ne intellegat, quo spectent illae primae inductiones et ad quem sint exitum perven- turae. nam qui videt, si ei rei, quam primo rogetur, recte assenserit, illam quoque rem, quae sibi displi- ceat, esse necessario concedendam, plerumque aut non respondendo aut male respondendo longius roga- tionem procedere non sinit; quare ratione rogationis inprudens ab eo, quod concessit, ad id, quod non vult concedere, deducendus est. extremum autem aut ta- ceatur oportet aut concedatur aut negetur. si negabitur, aut ostendenda similitudo est earum rerum, quae ante concessae sunt, aut alia utendum inductione. si con- cedetur, concludenda est argumentatio. si tacebitur, elicienda responsio est aut, quoniam taciturnitas imi- tatur confessionem, pro eo, ac si concessum sit, con- cludere oportebit argumentationem. ita fit hoc genus argumentandi triper
Abbreviated transcription (Latin):
& tuuirũ optimũ. Quare nisiatuuir
optimus fueris. & tufemina lectissima :
id est nisi ingratiã regressi fueritis semꝑ
& tibi uxor lectissima. & tibiuir optimꝰ
deerit. Hic itaq inductio hoc egit:
ut xenophon &uxor eius: ab his quȩ
uelle senegare non poterant: adia
&iam quod dubium habebant: persi¬
militudinẽ deducerentur: Hocmore
sermonis plurimũ socrates ususest.
Soerates inquit indisputationibussus
inductione frequenter utebatur.
preerea in quit quod optimũ ducehat
ir non aserebus platis: sed confessioni¬
bussuis adueririus uinceretinor
Noc ingenere prȩcipiendũ nobis iuide¬
tur iprurnũ ot ialud quod in ducemus:
psmilitudinẽ: eius modint. dst nes¬
esse concedi. Nã ex quo postulabmꝰ:
nobis alud qauod dubiũ sit concedirꝰ
Oeunide ilua cuius confirmandi causa
sa iductio uiden dũ est: ut simile
hisrebus sitͥ: quasres quasi nonaubi¬
as ante indipxerimus. Nã aliquia
anͣte concessũ nobis eẽ nihil ꝓderit

Expanded text:
et tu uirum optimum. Quare nisi et tu uir et tu uirum optimum. Quare nisi et tu uir Optimum fueris et tu femina lectissima, id est, nisi in gratiam regressi fueritis, semper et tibi uxor lectissima et tibi uir optimus deerit'. Hic itaque inductio hoc egit, ut Xenophon et uxor eius ab his quae uelle se negare non poterant, ad id etiam quod dubium habebant per similitudinem deducerentur. HOC MORE SERMONIS PLVRIMVM SOCRATES VSVS EST. Socrates, inquit, in disputationibus suis inductione frequenter utebatur, propterea, inquit, quod optimum ducebat ut non a se rebus prolatis, sed confessionibus suis aduersarius uinceretur. Hoc in genere praecipiendum nobis videtur, primum ut illud, quod inducemus per similitudinem, eiusmodi sit, ut sit necesse concedi. Nam ex quo postulabimus nobis illud, quod dubium sit, concedi, Deinde illud, cuius cofiet inductio, videndum est, ut simile iis rebus sit, quas res quasi non dubias ante induxerimus, nam aliquid ante concessum nobis esse nihil proderit,
Abbreviated transcription (Latin):
uit inquit aspasia xenophontis uxorẽ
Sunquit. uicina tua aurũ melius ha¬
beat quãtuhabes. cuius habere maius.
tuũ an illius: Respondit illa inquit
Illius Deinde inquit Siuirũ illa meli¬
orem habeat quãtu habes. uirũne
tuũ maius anilliusTam inquit
Tenophontis uxor inducta similitu¬
dine superiorum. qm̃ sententiã
mutare non poterat: tacita eru¬
buit: Postta inquit aspasia conuer¬
titse ad xenophontẽ ipsũ. &similit
cum illo instituit induductionẽ
Dic mihi inquit xenofon siuicinus
tuus ȩquũ aut fundũ meliorem
habeat quã tuhabes : tuũne mauis
an illius: Illius inquit. Quid sunquit
inxorẽ meliorẽ habeat quãtu habes.
tuãne maius anillius. Tacuit inquit
xenofon. Tunc inquit aspasia: qm̃ia
mihi uterq ur̃m respondere noluit.
quod solũ uoluerã responderi: egodicã.
quid uterq ur̃m cogitet. Nam&tu
inquit xenophon uxorem cupis optimã.

Expanded text:
uit, inquit, Aspasia Xenophontis uxorem: uit, inquit, Aspasia Xenophontis uxorem: 'Si' inquit 'uicina tua aurum melius habeat, quam tu habes, cuius habere malis, tuum an illius?' Respondit illa, inquit, 'Illius'. 'Deinde', inquit, ‘si uirum illa meliorem habeat, quam tu habes, utrumne tuum maus an illius?' Tunc, inquit, Xenophontis uxor inducta similitudine superiorum, quoniam sententiam mutare non poterat, tacita erubuit. Postea, inquit, Aspasia conuertit se ad Xenophontem ipsum et similiter cum illo instituit inductionem: 'Die mihi', inquit, 'Xenophon, si uicinus tuus equum aut fundum meliorem habeat, quam tu habes, tuumne malis an illius?' 'Illius', inquit. 'Quid si', inquit, 'uxorem meliorem habeat quam tu habes, tuamne maus an illius?' Tacuit, inquit, Xenophon. Tunc, inquit, Aspasia: 'Quoniam id mihi uterque uestrum respondere noluit, quod solum uolueram responderi, ego dicam, quid uterque uestrum cogitet: nam et tu, inquit, Xenophon, uxorem optimam cupis
Abbreviated transcription (Latin):
men quȩ ad negotium ꝑsimilitudinẽ
spectant. &talia inquit eẽ debent
illa quȩ proponimus : ut necessario.
iscum qͦtigis. itaeẽ fateatur atq con¬
sentiat. Quodcũ consenserit: tum
paulatim ad idunde dubitabatur
descendis: & his q̃ supͣ concessa sunt
simile ẽẽ confirmas. Dat ergo nunc
exẽplum philoso phicũ. Aeschines so¬
eraticus fuit id est discipulus
socratis. Ismulta scripsit. Quodã aiã
loco inducit socratẽ referentẽ :
Namis erat mos discipulis: ut ingenio
ꝓprio reperta: ad magistros referrent:¬
& quasi abhis inuenta ponerent. Inditx̃
in quã aeschines: soeratẽ referentem.
quidẽẽt. uel quẽ ad modũ eẽt. locuta
aspasia: cũ uxore. Tenofontis. uelcum
ipso xenofonte. Nam xenofon &eiusixor
frequenter discordabant. Persuadet
ergo aspasia: ut ingratiã reuertantur
Aspasia autẽ peritissima fuit: philosophie:
Nac itaq inductione usãm: induxit aspa¬
siam: apud eschinẽ socrates. Interraga¬

Expanded text:
men quae ad negotium per similitudinem men quae ad negotium per similitudinem spectant: et talia, inquit, esse debent illa quae proponimus, ut necessario is cum quo agis ita esse fateatur atque consentiat. Quod cum consenserit, tunc paulatim ad id unde dubitabatur descendis et his quae supra concessa sunt, simile esse confirmas. Dat ergo nunc exemplum philosophicum. Aeschines Socraticus fuit, id est discipulus Socratis. Is multa scripsit: quodam etiam loco inducit Socraten referentem - nam is erat mos discipulis, ut ingenio proprio reperta ad magistros referrent et quasi ab his inuenta ponerent - induxit, inquam, Aeschines Socraten referentem quid esset uel quemadmodum esset locuta Aspasia cum uxore Xenophontis uel cum ipso Xenophonte: nam Xenophon et eius uxor frequenter discordabant. Persuadet ergo Aspasia ut in gratiam reuertantur; Aspasia autem peritissima fuit philosophiae. Hac itaque inductione usam induxit Aspasiam apud Aeschinen Socrates: interroga
Abbreviated transcription (Latin):
argumentandi inductio e ratiocina¬
tio Uerũ inductione philo sophi utin¬
tur. Et hionune adexemplũ indugio
philosophica inducitur adhoc. ut in¬
telligamus quid sit inductio. ł quem¬
ad modũ fiat. post autẽ p̃cipiet qualis
inductio possit eẽ oratoris Induc¬
tio est oratio: quȩ rebus non dubus
captat assensioneseius: quicũ institu¬
taest. Generaliter hic: inductionẽ
diffiniuit. Qua diffinitione ostendit
ubiq nos inductione ut iposse. & in
philosophica. & in oratoria. & in qua¬
cũq contentione uerborũ. &iã in fa¬
bilis: Namubiq neresse est ꝑsuade¬
rit. Et ideo ꝑsonã certã hic nonpo¬
suit : sedhoc ait. Inductio est ora¬
tio: quę rebus non dubiis captat as¬
sensiones eius: quicũ instituta est.
Eius inquit. Idẽ. siue ille philo sophus
sit : siue udex: siue orator: siue ami¬
cus: siue inimicus Inductioitaq sic
facienda est ut primo ꝓponamus
illa quȩ extra negotium sunt: sedta¬

Expanded text:
argumentandi, inductio et ratiocinaargumentandi, inductio et ratiocinatio. Verum inductione philosophi utuntur; et hic nunc ad exemplum inductio philosophica inducitur ad hoc, ut intellegamus quid sit inductio uel quemadmodum fiat. Post autem praecipiet, qualis inductio possit esse oratoris. INDVCTIO EST ORATIO QVAE REBVS NON DVBIIS CAPTAT ADSENSIONES EIVS QVICVM INSTITVTA EST. Generaliter hic inductionem definiuit, qua definitione ostendit ubique nos inductione uti posse, et in philosophica et in oratoria et in quacumque contentione uerborum, etiam in fabulis. Nam ubique necesse est persuaderi; et ideo personam certam hic non posuit, sed hoc ait: 'inductio est oratio quae rebus non dubiis captat adsensiones eius quicum instituta est'. 'Eius', inquit, id est siue ille philosophus sit siue iudex siue orator siue amicus siue inimicus Inductio itaque sic facienda est, ut primo proponamus illa quae extra negotium sunt, sed ta
Abbreviated transcription (Latin):
assenium: factũ est ꝓpt̃ similitudinem:
ut &iam illud quod dubiũ uidebatur:
siquis separatim quȩreret: id ꝓcerto ꝓpt̃
rationẽ. rogandi concederetur. Ioc mo¬
do sermonis plurimũ socrates. usus est :¬
ꝓpterea quod nihil ipse ad ferre adper¬
suadendum uolebat. sedexeo quod ille
sibidederat quicũ disputabat. aliquid
conficere malebat. quodille exeo quod
iam concessisset: necessario ad probare
lamdictumest. Nunc tertiũ illud est:
ut de argumentatione dicamus. quȩ ꝑ¬
tinet adelocutionẽ. & quã cicero edi.¬
alectica sumptam: in rhetori caposuit
laxorẽ. Argumentatio est itaq arti¬
ficium non inueniendi sed dicendi
Hȩc duobus modisfit : aut ꝑ inductionẽ.
aut pratiocinationẽ Ita & aristoteles
in argumentatione duo eẽ dixit: ena
aristoteles breuiter. acstrictim omne
exemplum inductionẽ eẽdixit: Quod
animus auditoris. ab eo quod non dubi¬
ũ est: ad credendũ id quod dubiũ est
inducatur. Puoitaq sunt genera

Expanded text:
assensum est, fiet propter similitudinem, ut etiam illud, quod dubium videretur, si quis separatim quaereret, propter rationem interrogandi concedatur. do ser- monis plurimum Socrates usus est, propterea quod nihil ipse afferre ad persuadendum volebat, sed ex eo, quod sibi ille dederat, quicum disputabat, aliquid conficere malebat, quod ille ex eo, quod iam con- cessisset, necessario adprobare iam dictum est; nunc tertium illud est, ut de argumentatione dicamus, quae pertinet ad elocutionem et quam Cicero ex dialectica sumptam in rhetoricam posuit laxiorem. Argumentatio est itaque artificium non inueniendi, sed dicendi; haec duobus modis fit, aut per inductionem aut per ratiocinationem. Ita et Aristoteles in argumentatione duo esse dixit, ἐπαue Aristototeles breuiter ac strictim omne exemplum inductionem esse dixit, quod animus auditoris ab eo quod non dubium est ad credendum id quod dubium est inducatur. Duo itaque sunt genera
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipsa tam̃ sẽꝑ generat᷑ assũptio Docuit
itaq quinq ꝑtitã argum̃tationem:
ꝑ exẽplũ epaminondȩ. de inde docuit
qua driꝑtitã argum̃tationẽ duobus.
modis: nunc ꝓpositionis approb̾atio¬
ne. nunc assumptionis apꝓbatione.
sublata. Deinde docuit triꝑtitã ar¬
gum̃tationẽ: utraq apꝓbatione sub¬
lata. Nunc questio est. ansit biꝑtita
argum̃tatio. Sipeperit: uirgononẽ
Peperit autẽ. Multidicunt eẽ biꝑtitã
argum̃tationẽ hacratione Sunqui¬
unt approbationes sepe quia mani¬
festȩ sunt subtrahuntur: euruan
& conclusio cũ manifesta ẽ subtrahat᷑
ut sit biꝑtita argum̃tadio ꝑ proposi¬
tionẽ aassũptionẽ sipeperit uirgo¬

Expanded text:
ex ipsa tamen semper generatur adsumptio. Docuit ex ipsa tamen semper generatur adsumptio. Docuit itaque quinquepertitam argumentationem per exemplum Epaminondae; deinde docuit quadripertitam argumentationem duobus modis, nunc propositionis adprobatione, nunc adsumptionis adprobatione sublata; deinde docuit tripertitam argumentationem utraque adprobatione sublata. Nunc quaestio est, an sit bipertita argumentatio: 'si peperit, uirgo non est; peperit autem'. Multi dicunt esse bipertitam argumentationem hac ratione: si, inquiunt, adprobationes saepe, quia manifestae sunt, subtrahuntur, cur non et conclusio, cur manifesta est, subtrahatur?' ut sit bipertita argumentatio per propositionem
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur argim̃tũ qđ inspecieiẽ: debet
semꝑ cordubitatione ꝓponi Huius
ꝓpositionis: facienda est approbatio
Beinde assũptio eiusdem speciei facien¬
daest: ꝑ eandem speciest sed ꝑ confir¬
mationẽ. Cuius assũptionis facienda
est approbatio. Tunc erit postrema
canclusio. lalis in miloniana oratio¬
ne. syllogismus est. Sunquit doceo
causas fuisse clodio ut occideret mi¬
ionẽ ꝓbo insidiatorẽ Fanc ꝓpositio¬
nẽ. approbauit: Et sibonine magno
quidem emolum̃to impelluntur ad
fraudẽ : improbi sepe paruo. Deinde
ipsam spetiem assumit ꝑ confirma¬
tionẽ Habuit autẽ causas clodius
Hanc rursus assũptionẽ. multisratio¬
nibus approbat. postremo concludit
Quare sihabuit causas clodius ut occi¬
deret milonẽ: constat insidiatorẽ fius¬
fuerit: ipsa speties assumendaẽ: seaꝑ
confirmationẽ Noc autẽ tenere de¬
bemus. in ꝓpositione uim totius argu¬
mentationis consistere. Siue autem
ingenere. siue inspetie sit ꝓpositio:

Expanded text:
in specie est debet semper cum dubitatione proponi; huius propositionis facienda est adprobatio, deinde adsumptio eiusdem speciei facienda est per eandem speciem, sed per confirmationem; cuius adsumptionis facienda est adprobatio; tunc erit postrema conclusio. Ulis in Miloniana oratione syllogismus est: 'si', inquit, 'doceo causas fuisse Clodio, ut occideret Milonem, probo insidiatorem'. Hanc propositionem adprobauit: "etsi boni ne magno quidem emolumento impelluntur ad fraudem, improbi saepe paruo". Deinde ipsam speciem adsumit per confirmationem: 'habuit autem causas Clodius'. Hanc rursus adsumptionem multis rationibus adprobat; postremo concludit: 'quare si habuit causas Clodius ut occideret Milonem, constat insidiatorem fuisfuerit, ipsa species adsumenda est, sed per confirmationem. Hoc autem tenere debemus, in propositione uim totius argumentationis consistere. Siue autem in genere siue in specie sit propositio,