comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
srnodi commemoratis : subiunxit. & siqua sunt concilia ascis patri¬
bus instituta : posthorum quattuor auctoritatem. etcusto dien¬
da & recipienda de creuimus : Commemoratis etiam opusculis orło¬
doxorum ex nomine designatorum adiunxit dicens : Ite mopus¬
cula atq tractatus omniũ patrum ortodoxorum quilmullo ascẽ
seiunctisunt. sed ipsius commun ioni pergratiã dĩ usq adultimum
diemuitae suae fuere participes legenda decernimus : Deindedicit :
Item decr& alesepłas quas beatis simipapȩdiuersi stemporibus ab¬
urbe roma prodiuersorum patrum consolatione dederunt uene¬
rabiliter suscipiendas : Et sicdemartrrum passionibus conuino¬
tim loquens et deuitis scõrum etdeactibus beatisiluestri. & ex
scriptura deinuentione dominicaecrucis. et deiuentione capi¬
tis beati iohannis baptistae sollertissime acdiscretis sime ad didit
dicens : Sed cum hȩc ad catholicorum manus aduenerint . beit
pauli apłi praeced at sententia. Omnia probate . quod bonumest

Expanded text:
synodi addidit: Si qua sunt concilia a sanctis patribus instituta, post horum quatuor auctoritatem et custodienda et recipienda decredoxorum ex nomine designatorum, adjunxit dicens: « Item opuscula atque tractatus omnium Patrum orthodoxorum, qui in nullo a sejuncti sunt, sed ipsius communioni per gratiam Dei usque ad ultimum diem vitae suae fuere participes, legenda decernimus. » Deinde dicit: « Item decretales epurbe Roma pro diversorum patrum consolatione dederunt, venerabiliter suscipiendas. » Et sic de martyrum passionibus conjunctim loquens, et de vitis sanctorum, et de actibus beati Silvestri, et ex Scriptura de inventione Dominicae Crucis, et de inventione capitis beati Joannis Baptistae, solertissime ac discretissime addidit dicens: « Sed cum haec ad catholicorum manus advenerint, beati Pauli apostoli praecedat sententia: Omnia probate, quod bonum est
Abbreviated transcription (Latin):
nibus consuso & sicutipse dixisti praepostero ordinepositis & num¬
quam in eodem statumanentibus aliterres pondere nom potui
nisi utuenatores ferae lustra sequentes agere auditu & lectione

Expanded text:
nibus confuso, et sicut ipse dixisti, praepostero ordine positis, et nunnibus confuso, et sicut ipse dixisti, praepostero ordine positis, et nunquam in eodem statu manentibus, aliter respondere non potui, nisi, ut venatores ferae lustra sequentes agere auditu et lectione
Abbreviated transcription (Latin):
deresitalionem mihireddere uolueris . & indictis meis rep̃hensiones
uerbis memagis intellegi quaero quã ad mirari : cumpaulo dicam
et siimperitus sermone : non tamen scientia : Tibi autem nouo
grammatico quiut frondos a & condensa arbor folus ornatus uer¬
borum faleris debes incedere. & tua figmenta grandisonis pompa¬
re modis & in omnẽ uentum inflatis buccis grammaticas spumas
ex ꝓuere. hocdicerenon licebit : Inclausula uero tuipita cioli
posuisti . haec inquiens succincte quidem excerpsi. ac passimpro
qualita te ne gotii contexendo promiscueq conserendo ordine
cum prȩposterotum composito sed etsensim conexo ad sciui:
Vnde parcat mihitua prudentia & cuiuscumq alterius lectons
patientia . situmultuario & saepius rep&ito non autemrecd
tramitis uel ordinato sermone necessitate compulsus hocopuscu¬
lum de signare potius quam perficerestudui. qm̃tius compilato¬

Expanded text:
de re, si talionem mihi reddere volueris, et in dictis meis reprehensionesde re, si talionem mihi reddere volueris, et in dictis meis reprehensionesverbis me magis intelligi quaero, quam admirari, cum Paulo dicam: Et si imperitus sermone, non tamen scientia . Tibi autem novo grammatico, qui, ut frondosa et condensa arbor, foliis ornatus verborum phaleris debes incedere, et tua figmenta grandisonis pompare modis, et in omnem ventum inflatis buccis grammaticas spumas exspuere, hoc dicere non licebit. In clausula vero tui pitacioli posuisti: « Haec, inquiens, succincte quidem excerpsi, ac passim pro qualitate negotii contexendo promiscueque conserendo, ordine cum praepostero, tum composito, sed et sensim connexo, ascivi. » Unde parcat mihi tua prudentia, et cujuscunque alterius lectoris patientia, si tumultuario et saepius repetito, non autem recti tramitis vel ordinato sermone, necessitate compulsus hoc opusculum designare potius quam perficere studui: quoniam tuis compilatio
Abbreviated transcription (Latin):
temeritatis arguetur : Igitur legeillam praefatã scedulã & supra scrip¬
tapontificũ romanorũ decretaexs acris canonibus promulgata : et
inuenieste obloqui pontificũ romanorum decretis. & quando altera
uice si c accurate dictabis studiosius polire linguamtuã curabis. ne
uitiose contratuã grammaticã dictes sicut hic fecistidicens. si quis con¬
tra romanorum pontificum decr& aobloqui prȩ sumpserit : Nos
enim simplices ac idiotaesihinc loqui continger& : diceremus aut
contra rom anorum pontificum decretaloqui. autromanorũ pontifi¬
cum decretis obloqui : Ide menim e staut contra romanorum pontificũ
decretaloqui : autromanorum pontificum decr&is obloquiut non con¬
temnendae auctoritatis falsatordicit : ob loquitur numeris septẽ
discrimin a uocum. Vndetuus seruius obloquitur numeris: dicen¬
doobloquitur : cordarum ex pressit laudem quas dicit uerbis lo¬
cutas: obloquieni : non est nisi contraloquentem loqui : Qua¬

Expanded text:
temeritatis arguetur. » Igitur lege illam praefatam schedulam, et supra scripta pontificum Romanorum decreta ex sacris canonibus promulgata, et invenies te obloqui pontificum Romanorum decretis: et quando altera vice sic accurate dictabis, studiosius polire linguam tuam curabis, ne vitiose contra tuam grammaticam dictes, sicut hic fecisti dicens: Si quis contra Romanorum pontificum decreta obloqui praesumpserit. Nos enim simplices ac idiotae, si hinc loqui contingeret, diceremus, aut contra Romanorum pontificum decreta loqui, aut Romanorum pontificum decretis obloqui. Idem enim est, aut contra Romanorum pontificum decreta loqui, aut Romanorum pontificum decretis obloqui, ut non contemnendae auctoritatis falsator dicit: Obloquitur numeris septem discrimina vocum. Unde tuus Servius, obloquitur numeris, dicendo obloquitur, chordarum expressit laudem, quas dicit verbis locutas: obloqui enim non est nisi contra loquentem loqui. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
puerscolarius in libro qui inscribitur Rrnegeticon cartaginensis aure¬
lu didici hacillacq: discurrendar& rograda & iamuestigiare pe¬
tendo anfractus tuos uestigando explicare studerem : Quod adhuc
mihierit neces sarium facere & in explicanda de inceptis ratione :¬
& inostendenda causaliactione dehis quae admisisti. et proquibus
tibi & ecđae tibi commis saescripsi contraquȩ in regulariter subscrip¬
sisti acsub scribifecisti & etiam cũ tuam nouam sub scriptionem
qum potiustuã nouam prae sumptionẽ adiens : milleui a stristes¬
que labores discursusq citos securi prȩliaruris. et sincero corde
lites domesticas subire compellar:
ent scientia : dñs demonstrat admorsendicens. Ego sumds abrahã
etds saac & ds̃ iacob & nomen mneum adonarnon indicauieis:
łtlonge postmor sendauid dicit superseniores meos intellexi.
& superomnes docentes me intellexix quodbeatus gelasius sapi¬
entiae & scientiae spũ repletus incata logo qui libri ab ecđacatholi¬

Expanded text:
puer scholarius in libro qui inscribitur Cynegeticon Carthaginensis Aurelii didici, hac illacque discurrendo, retrograda etiam vestigia repetendo, anfractus tuos vestigando, explicare studerem: quod adhuc mihi erit necessarium facere, et in explicanda de inceptis ratione, et in ostendenda causali actione de his quae admisisti, et pro quibus tibi et Ecclesiae tibi commissae scripsi, contra quae irregulariter subscripsisti, ac subscribi fecisti, et etiam cum tuam novam subscripsionem, quin potius tuam novam praesumptionem adiens, . . . . mille vias, tristesque labores Discursusque citos, securi praelia ruris, et sincero corde lites domesticas subire compellar. erit scientia , Dominus demonstrat ad Moysem dicens: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, et nomen meum Adonai non indicavi eis ; et longe post Moysem David dicit: Super seniores meos intellexi et, super omnes docentes me intellexi ; etentiae et scientiae spiritu repletus, in catalogo, qui libri ab Ecclesia catholi
Abbreviated transcription (Latin):
autem remigio acharduico qđ mihi ꝑteut landũ dia¬
conẽ mandastis priuilegio scãe romanȩ ecđae non
prae iudicat. sed quod eis eadem scã sedes deme uoluit
ac disposuit cõmittere cõmisit. Vos uero qđ ur̃m est
agite . in dño IÑu xp̃o beneualete. Ego hincmarscãẽ

Expanded text:
autem Remigio ac Harduico, quod mihi per Teutlandum diaautem Remigio ac Harduico, quod mihi per Teutlandum diaconum mandastis, privilegio sanctae Romanae Ecclesiae non praejudicat, sed quod eis eadem sancta sedes de me voluit ac disposuit committere, commisit, vos vero quod vestrum est agite. In Domino Jesu Christo bene valete. Ego Hincmarus sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
domini & uniuersalis papȩ hadriam prȩceptis achisti¬
tutionibus eccłasticis mihi ut omnibus expedit uelut ei
quid e omni ecđa fas hab& iudicandi liceat oboedire
uidelic& ut liminas cõrum apłorum petriscilic& ac pau¬
li merear ut deuoui & ab eodem insuꝑ uocatus sum peni¬
trare. Alio quin meuobis ab hinc ut archi ep̃oco ep̃s
ut decernit beatus papa gelasius nescunt quid loquinit᷑
poniuit quibus contraire contra canones est ipsosse
erigere Is te gelasiꝰpapa uenerabilis & sc̃ som̃s decre¬
tales apłas uenerabiliter sanxit suscipiendas. nec eas
uenerabiliter suscipit. lic& ad thomum caput indinet
qui eis non oboedit sed potius porro obuias manus inferens
qđ sine periculo aginom potest respuit ut pote quide se
iudicari non prospicit. Nam uelimus nolimus auteis
parebimus aut eorũ iudicio percellemur. quorũ nemi¬
nem aliqui quiq reprobareualemus. De archiep̃is

Expanded text:
domni et universalis papae Adriani praeceptis ac instidomni et universalis papae Adriani praeceptis ac institutionibus ecclesiasticis, mihi ut omnibus expedit, velut ei qui de omni Ecclesia fas habet judicandi, liceat obedire, videlicet ut limina sanctorum apostolorum, Petri scilicet et Pauli, merear, ut devovi, et ab eodem insuper vocatus sum, penetrare. Alioquin me vobis ab hinc, ut archiepiscopo coeut decernit beatus papa Gelasius , nesciunt quid loquuntur, ponunt, quibus contraire contra canones est ipsos se erigere. Iste Gelasius papa venerabilis et sanctus omnes decretales epistolas venerabiliter sanxit suscipiendas, nec ea venerabiliter suscipit, licet ad tomum caput inclinet, qui eis non obedit, sed potius porro obvias manus inferens, quod sine periculo agi non potest, respuit utpote qui de se judicari non prospicit. Nam velimus nolimus, aut eis parebimus, aut eorum judicio percellemur, quorum neminem aliqui quique reprobare valemus. De archiepiscopis
Abbreviated transcription (Latin):
Ieuerentissimo remorũ archiep̃o hincmaro. scã e l audu¬
nensis eccłae hinc marus dõmiserante ep̃s debitã in xp̃o
deuotionẽ. Nos scitis quia ab uniuersali sca eromanae
eccłae papa patre quoq: nr̃o & magistro hadriano bis
uocatus existo & uos ipsi inquatermonib: mihi a uobis
tem mere p̃hendistis. siuitioscriptoris prode trectem
qđ est dissimulem uel differã de tractem quod ualde¬
tractem non abre accipi potest hiter craxatũ non fuit.
Vnde uos nunc pro amore dĩ omnipotentis & reuerentia scĩ
petri exposco sicut & in eadem synodo ine dem attinia¬
co a uobis conuocata quod impetrare nonualui expostu¬
laui aciam etiam ꝑ hitegrum efflagitaui annum. et
prȩcipue insrnodo apud uermeriã palatiũ olim abhor¬
no habita obsecrando declamaui. Nunc quoq & ob¬
secro & item declamo ut & hactenus egi quo ur̃a ar¬
chiepis copali auctoritate apud domninr̃i gloriosis¬
simiregis karoli clementiam obtineatis quatinus

Expanded text:
everendissimo Remorum archiepiscopo HINCMARO sanctae Laudunensis Ecclesiae HINCMARUS, Deo miserante, episcopus, debitam in Christo devotionem. Vos scitis quia ab universali sanctae Romanae Ecclesiae papa, Patre quoque nostro et magistro Adriano bis vocatus existo, et vos ipsi in quaternionibus mihi a vobis tem, me reprehendistis; si vitio scriptoris, pro detrectem, quod est dissimulem vel differam, detractem, quod valtractem non ab re accipi potest, intercharaxatum non fuit. Unde vos nunc pro amore Dei omnipotentis, et reverentia S. Petri exposco, sicut et in eadem synodo in eodem Attiniaco a vobis convocata, quod impetrare, non valui, expostulavi, ac jam etiam per integrum efflagitavi annum, et praecipue in synodo apud Vermeriam palatium olim ab orno habita , obsecrando declamavi, nunc quoque et obsecro, et item declamo, ut et hactenus egi, quo vestra archiepiscopali auctoritate apud domni nostri gloriosissimi regis Karoli clementiam obtineatis, quatenus
Abbreviated transcription (Latin):
amus & dignos nos fletibus & scĩs operationibus ut digne
illi ministrare possimus exhibeamus: hic enim omni poten¬
tidño ꝑpsalmistã dicitur : In aeternũ non obliuis cariusti¬
ficationes tuas. qui a ln ipsis uiuificasti me : iustificationos
enim praeceptadĩ dicuntur : in quibus nos corrigendo
ustificat. De quibus idem psalmista a pertius dicit Intuis
iustificationibus meditabor. nonobliuiscar sermones tuos: Ino
eis itaq nosuiuificat quia perhaec nobis spiritalemuitam de¬
mons trat. eamqper afflationẽ sp̃s nr̃is mentibus infundit
pia flore iuuentutis & sanitate corporis & mundi in lecebris
Habens semper antementis ꝯculos quod hinc sc̃sip̃s

Expanded text:
amus, et dignos nos fletibus et sanctis operationibus, ut digne amus, et dignos nos fletibus et sanctis operationibus, ut digne illi ministrare possimus, exhibeamus. Hinc enim omnipotenti Domino per Psalmistam dicitur: In aeternum non obliviscar justificationes tuas, quia in ipsis vivificasti me . Justificationes enim praecepta Dei dicuntur, in quibus nos corrigendo justificat, de quibus idem Psalmista apertius dicit: In tuis justificationibus meditabor, non obliviscar sermones tuos . In eis itaque nos vivificat, quia per haec nobis spiritalem vitam demonstrat, eamque per afflationem spiritus nostris mentibus infundit. pi a flore juventutis, et sanitate corporis, et mundi illecebris, habens semper ante mentis oculos quod hinc
Abbreviated transcription (Latin):
nulla conuenientia sibi conueniens: et sc̃sp
dicit. ꝗderat suꝑbus & lubricus uerbis leuis. putibus instabi¬
lis mente tumidus. ueste compositus. actione dissipatꝰ:
Vnde attendendumest nobis quiasihae rep̃hensiones
in laicis quibuscũq potestatibus praeditis ita denotant᷑.
quã damnabiles in nobis ep̃is habeant᷑ quilux mundi &
lucerna supercande labrum posita. ut luceamus omnib:
qui indomodĩ id est in ecła sunt positi esseuidemur. Hȩc¬
tibi frater acfili scribo multodolore acconfusione con¬
punctus . hortans ut inlutere quẽ moyses de
speculis mulierum ante tabernaculũ dñ i
excubantiũ fecerat. in quosa cerdotes minis¬
traturi in eadem domodñi manus & pedes lauarene
mecũte conipicias. & interius atq exterius ibidẽ idest
ini sacrae scripturae praeceptis pers cõsdĩ nobis explanatis
& in eorundem scõrum exemplis. nr̃arep̃hensibilia ablu¬

Expanded text:
nulla congruentia sibi conveniens. Sed nulla congruentia sibi conveniens. Sed dicit: « Quia erat superbus et lubricus, verbis levis, nutibus instabilis, mente tumidus, veste compositus, actione dissipatus. » Unde attendendum est nobis, quia si hae reprehensiones in laicis quibuscunque potestatibus praeditis ita denotantur, quam damnabiles in nobis episcopis habeantur, qui lux mundi, et lucerna super candelabrum posita, ut luceamus omnibus qui in domo Dei, id est Ecclesia sunt positi, esse videmur? Htibi, frater ac fili, scribo multo dolore ac confusione compunctus, hortans ut in lutere, quem Moyses de speculis mulierum ante tabernaculum Domini excubantium fecerat, in quo sacerdotes ministraturi in eadem domo Domini manus et pedes lavarent, mecum te conspicias, et interius atque exterius ibidem, id est in sacrae Scripturae praeceptis per sanctos Dei nobis explanatis, et in eorumdem sanctorum exemplis, nostra reprehensibilia ablu
Abbreviated transcription (Latin):
intertuos conterraneos atque uicinos pacifice. qm̃¬
si aliter praesumeres fortiores & superiores qui¬
tibi resisterent teq reprimerent inuenires
Etqm̃ reprehenderis demotibuscorporis iordinatis.
attenden dũ mihi & tibi est. quod
beatus gregorius di¬
cit qm̃ interius est custodia . quae or dinata seruat ex¬
terius membra : Et sc̃s gregorius nazantenus. habitũ
iuliani apostatae describit dicens. Faciebat me cau¬
tum adeo inconstantia morum eius & excessus
iherior. Vatis enim egregius est qui benetoN¬
siderat.
Nullum enim signum mihi in eo utile
uidebatur: ceruix in flexibilis. humeri iacta¬
biles. oculi currentes huc illucque directi & furi¬
ose respicientes. pedes impatientes. nares spi
rantes iniurias atque contemptum. scemata
risibilia & hoc ipsum semper habentia. ri¬
sus incontinens et quasi subbulliens. consensus
et negatio simul. ratio nullaratione consis¬
tens. in terrogatio in ordinata. atque responsio

Expanded text:
inter tuos conterraneos atque vicinos pacifice, qinter tuos conterraneos atque vicinos pacifice, qsi aliter praesumeres, fortiores et superiores qutibi resisterent, teque reprimerent, inveniresam reprehenderis de motibus corporis inordinatis, attendendum mihi et tibi est quod beatus Gregorius dicit, quoniam interius est custodia, quae ordinata servat exterius membra. Et sanctus Gregorius Nazianzenus habitum Juliani Apostatae describit dicens : « Faciebat me cautum adeo inconstantia morum ejus, et excessus berior. Vates enim egregius est, qui bene considerat. Nullum enim signum mihi in eo utile videbatur, cervix inflexibilis, humeri jactabiles, oculi currentes, huc illucque directi et furiose respirantes injurias atque contemptum, schemata risibilia, et hoc ipsum semper habentia; risus incontinens, et quasi subbulliens; consensus et negatio simul, ratio nulla ratione consistens, interrogatio inordinata, atque responsio
Abbreviated transcription (Latin):
fertitudinis occidit & regem acuir tutẽ exertitu s eiꝰ ab ob ꝓbrio liberauit dño dic̃
fortitudinem meam ad tecustodiam & pdulus qui audi¬
uit adño uirtus in infirmitateperficitur gloriatur in
inquibus in fatigabiliter pugnando non quasi aeremuer¬
berantes. sed contra aergas potestates & carnis in le¬
cebras acmundi concupiscentias agomitantes decer¬
tauerimus quod nobis ad nõ praecipitur ex intimo
cordis affectu dicere debemus. serui in utiles sumus
quae debuimus facere fecimus. quia non sumus
sufficientes a nobis quasi ex nobis. sed sufficientia
nostra exdõ est. quidedit & uelle & perficere pro
bona uoluntate. quique suis dixit. sine me nihil¬
potestis facere : Deuanitate autem quate iactas¬
qualiter faceressi laicus esses : breuiter tibi ualeo¬
respondere. faceres utique sicut patriotae & propin¬
quituilaici faciunt. scilic& uoluntarie uiueres¬

Expanded text:
fortitudinis occidit, et regem ac virtutem exercitus ejus ab opprobrio liberavit, Domino dicit: fortitudinis occidit, et regem ac virtutem exercitus ejus ab opprobrio liberavit, Domino dicit: Fortitudinem meam ad te custodiam . Et Paulus, qui audivit a Domino: Virtus in infirmitate perficitur , gloriatur in in quibus infatigabiliter pugnando, non quasi aerem verberantes, sed contra aerias potestates, et carnis illecebras, ac mundi concupiscentias agonizantes decertaverimus, quod nobis a Domino praecipitur ex intimo cordis affectu dicere debemus: Servi inutiles sumus, quae debuimus facere, fecimus . Quia non sumus sufficientes a nobis quasi ex nobis, sed sufficientia nostra ex Deo est, qui dedit velle et perficere pro bona voluntate ; quique suis dixit: Sine me nihpotestis facere . De vanitate autem qua te jactasqualiter faceres si laicus esses, breviter tibi valepondere, faceres utique sicut patriotae et propqui tui laici faciunt, scilicet voluntarie viv
Abbreviated transcription (Latin):
est at contrahumilitas electorum : Cumergo quãquisq
habeat cognoscitur : sub quo rege milit& inuenitur : Vnus¬
quisq enim quasi quendam ticulũ portat operis : quo
facile ostendat subcuius seruiat potestate rectoris
Dehoc quippe uitio suꝑbiae descendit quodmulti te apud plu¬
rimos dicunt de fortitudine & agilitate tui corporis gloria¬
ri & de proeliis. atque ut nostratium lingua dicitur de
uassaticis frequent̃ ac libenter sermonem habere. & qua¬
liter ageres silaicus fuisses inreuerenter referre. et
alia multa quae tibi non conueniunt dicere & agere Nec
mihi enuntiare. Debes enim attendere quod scriptum ẽ
non infortitudinesua roborabit᷑ uir. & non salua turrex
ꝑmultã uirtutem et gigans non saluabitur inmulti¬
tudinefortitudinissuae. Vnde apud se dauid manu fortis
humiliter infirmus &ideo ueraciterfortis qui gigantẽ multae

Expanded text:
est, at contra humilitas electorum. Cum ergo quam quisque est, at contra humilitas electorum. Cum ergo quam quisque habeat cognoscitur, sub quo rege militet invenitur. Unusquisque enim quasi quemdam titulum portat operis, quo facile ostendat sub cujus serviat potestate rectoris. » De hoc quippe vitio superbiae descendit, quod multi te apud plurimos dicunt de fortitudine et agilitate tui corporis gloriari, et de praeliis, atque ut nostratium lingua dicitur, de vassaticis frequenter ac libenter sermonem habere, et qualiter ageres si laicus fuisses irreverenter referre, et alia multa quae tibi non conveniunt dicere et agere, nec mihi enuntiare. Debes enim attendere quod scriptum est: Non in fortitudine sua roborabitur vir ; et: Non salvatur rex per multam virtutem, et gigas non salvabitur in multitudine fortitudinis suae . Unde apud se David manu fortis, humiliter infirmus, et ideo veraciter fortis, qui gigantem multae
Abbreviated transcription (Latin):
tione. amaritudo insilentio. dissolutio inhilaritate. furor
intristitia. in honestas in actione . honestas inimagine. erec¬
tio in incessu rancor inresponsione : Horum mens semper est
a dirrogandas contumelias ualida. ad tolerandas infirma
ad oboediendũ pigra ad lacessendos uero alios importuna
ad eaquae facere et debet & p̃ual& ignaua. ad ea quae fa¬
cere nec deb& nec p̃ual& parata. Haec ineo quod sponte non
app&it : nullis exhortationibus flectitur : Ad hoc autẽ
quod latenter desiderat : quaerit ut cogatur. quiadum me¬
tuit ex desiderios uo uilescere : optatuim in ipsa uoluntate
tolerare. quapropter hocuitio laborantibus dñs dicit : Ds
superbis resistit : humilibus autẽ dat gratiam : &item. in¬
mundus est apud dm̃ om̃is qui ex altat cor : &item quid super¬
bit terra &cinis: quiaigitur redemptor nrt̃ corda regit hu¬
miliũ & leuiathan rexdicitur superborum : a perte cognos¬
cimus quod e uidentissimum reproborum signum superbia

Expanded text:
tione, amaritudo in silentio, dissolutio in hilaritate, furor in tristitia, inhonestas in actione, honestas in imagine, erectio in incessu, rancor in responsione. Horum mens semper est ad irrogandas contumelias valida, ad tolerandas infirma, ad obediendum pigra, ad lacessendos vero alios importuna, ad ea quae facere et debet et praevalet ignava, ad ea quae facere nec debet nec praevalet parata. Haec in eo quod sponte non appetit nullis exhortationibus flectitur, ad hoc autem quod latenter desiderat, quaerit ut cogatur, quia dum metuit ex desiderio suo vilescere, optat vim in ipsa voluntate tolerare. Quapropter hoc vitio laborantibus Dominus dicit: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam ; et item: Immundus est apud Deum omnis qui exaltat cor ; et item: Quid superbit terra et cinis? Quia igitur Redemptor noster corda regit humilium, et Leviathan rex dicitur superborum, aperte cognoscimus quod evidentissimum reproborum signum superbia
Abbreviated transcription (Latin):
atq sacrae hostiae oblationum. gemituum quoq ex prȩ¬
teritorum paenitentia. & scõ futurorum desiderio pen¬
siones animabus nr̃is effundentes eas in conspectud ñi
redde rescudeamus & in his cum fiderecta. spefirma
& caritate perfecta : perseuerantis sime uigilemus sci¬
entes quia io sephsolus inter fr̃stalaritunica indutus
legitur . & caud a pecoris insacrificio dño offerriprae¬
cipitur. quia qui per seuera uerit usq in finem hic saluus
erit : & ob audiamus quod sapientia persalomonem nos¬

Expanded text:
atque sacrae hostiae oblationum, gemituum quoque ex praeatque sacrae hostiae oblationum, gemituum quoque ex praeteritorum poenitentia, et sancto futurorum desiderio, pensiones animabus nostris effundentes eas in conspectu Domini reddere studeamus, et in his cum fide recta, spe firma, et charitate perfecta, perseverantissime vigilemus, scientes quia Joseph solus inter fratres talari tunica indutus legitur Gen. XXXVII, et cauda pecoris in sacrificio Domino offerri praecipitur, quia qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et obaudiamus quod Sapientia per Salomonem nos
Abbreviated transcription (Latin):
si radices cordis huic seło perseueranter infixas habueri¬
mus qui a nemopotest ut scriptum est hic gaudere cumsđo
& illic regnare cum dño. Simus igitur ut doc& apłs. quasi
morientes & et ceuiuimus ut castigati & non mortificati
quasi tristes. semper autem gaudentes. sicut egentes
multos autem locupl& antes. tam quamnihilhabente s
& om̃a possidentes : Momentissuis horae fugiunt & tem¬
pora dilabuntur : Sata gamus ergo ut inbonis & continuis
operibus teneantur. quia scriptum est. Beati quicus todi¬
unt iudicium & faciunt iustitiam in om̃i tempore : & de¬
scriptis uiris cĩ continuis bonis operibus. scriptume st.
Sic faciebat iobcunctis diebus: Sicut ergo cotidianas & ue¬
cessarias pensiones corporireddimus : ita cotidianas atq
continuas bonorum operum. scilic& continentiae lationũ uigi¬
liarum & orationum at lacrimarum & elemosinarũ

Expanded text:
si radices cordis huic saeculo perseveranter infixas habuerisi radices cordis huic saeculo perseveranter infixas habuerimus: quia nemo potest, ut scriptum est, hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Simus igitur, ut docet Apostolus, quasi morientes, et ecce vivimus: ut castigati, et non mortificati: quasi tristes, semper autem gaudentes: sicut egentes, multos autem locupletantes: tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Momentis suis horae fugiunt, et tempora dilabuntur. Satagamus ergo ut in bonis et continuis operibus teneantur: quia scriptum est: Beati qui custodiunt judicium, et faciunt justitiam in omni tempore . Et descriptis viri sancti continuis bonis operibus, scriptum est: Sic faciebat Job cunctis diebus . Sicut ergo quotidianas et necessarias pensiones corpori reddimus, ita quotidianas atque continuas bonorum operum, scilicet continentiae, lectionum, vigiliarum, et orationum, atque lacrymarum, et eleemosynarum,
Abbreviated transcription (Latin):
in eodẽ statuperman& breues dies hominis sunt Numerus
mensium eius apudte est . constitiusti terminos eius qui prae¬
terire non poterunt : & perpsalmistam : Veruntamen in i¬
magine pertransit homo sed & frustra conturbatur. thes¬
aurizat &ignorat cui c̃gregauit ea: Habe semperante
mentis oculos quã terribilis iudex pr̃t sit in coniiliis super
filios hominũ. & quam districtus adiudicandum ueniet¬
caelis & terris ardentibus & uniuersis caelorum uirtutibus
atq omnibus creaturis in obsequiũ suiterroris commotis quan¬
pulum suum quando ueniet nos iudicaturus de cogitationibus
uerbis & actibus nr̃is quem praeueniendum nobis est in
confessione & plorandum ante eum qui fecitnos : Atten¬
dendum est &iam quae nobis uerecundiatuncerit inconspec¬
tutotius humani generis omniumq uirtutum caelestium
confundi & post confusionem quae nos poena sequetur
cum animam immortaliter morientem reatus inuolu&
& inde ficienter deficientem carnem gehenna consumet.

Expanded text:
 numerus mensium ejus apud te est, constituisti terminos ejus, qui praeteriri non poterunt . Et per Psalmistam: Verumtamen in imagine pertransit homo, sed et frustra conturbatur. Thesaurizat et ignorat cui congregavit ea . Habe semper ante mentis oculos, quam terribilis judex noster sit in consiliis super filios hominum, et quam districtus ad judicandum venietterris ardentibus, et universis coelorum virtutibus, atque omnibus creaturis in obsequium sui terroris commotispulum suum. Quando in fortitudiverbis, et actibus nostris: quem praeveniendum nobis est in confessione, et plorandum ante eum qui fecit nos . Attendendum est etiam, quae nobis verecundia tunc erit in conspectu totius humani generis, omniumque virtutum coelestium confundi, et post confusionem quae nos poena sequetur, cum animam immortaliter morientem reatus involvet, et indeficienter deficientem carnem gehenna consumet,
Abbreviated transcription (Latin):
beatis simos apłos insimilitudine honoris fuit quȩdã discr&io
potestatis. & cũ amniũ paress& electio unitam̃ datũ est ut
c&eris p̃miner & dequa forma ep̃orũ quoq: est orta distino¬
tio & magna ordinatione ꝓiu sum est ne om̃s sibi omnia
uindicarent sed essent in singulis ꝓuintiis singuli quorum
inter fr̃s haber&ur prima sententia sicut & antio henũ¬

Expanded text:
beatissimos apostolos in similitudine honoris fuit quaedam discretio potestatis; et cum omnium par esset electio, uni tamen datum est ut caeteris praeemineret. De qua forma episcoporum quoque est orta distinctio, et magna ordinatione provisum est ne omnes sibi omnia vindicarent; sed essent in singulis provinciis singuli, quorum 692 inter fratres haberetur prima sententia; et ru
Abbreviated transcription (Latin):
caritas tua adeo nos canonũ prȩcepta seruare. ut ita consti¬
tutio quoq: nr̃a diffiniat. quatenꝰ m&ropolitani sui una quȩq
prouintia in omnibus rebus ordinati onẽ semꝑ expect&:¬
batur esse conferres. ac sud quod ignorabat dilectiotua
&iam ipse nescir&: instruuos pariter poscer&is. quia in cau¬
sis quȩ ad generalẽ obseruantiam ꝑtinent omnium dñ i
sacerdotum: Nihil sine primatibus oport& im pleri

Expanded text:
aritas tua, adeo nos canonum praecepta servare, ut ita constitutio quoque nostra diffiniat, quatenus metropolitani sui unaquaeque provincia in omnibus rebus ordinationem semper exspectendum videbatur esse, conferres, ac si id quod ignorabat dilectio tuaetiam ipse nesciret, instrui vos pariter posceretis: quia in causis quae ad generalem observantiam pertinent omnium Domini sacerdotum, nihil sine primatibus oportet inquiri
Abbreviated transcription (Latin):
auitiosa uetustate cotidie renouam᷑ si studia circũs pectio¬
nis inuigilent orandonamq: legendo bene uiuendo reno¬
namur. quia uita nostra dumlacrimis lauatur. bonisope¬
rib ecercet᷑ scĩs meditationib tendit᷑ ãdnouitato suãsincesatione
reparat᷑.¬

Expanded text:
a tamen vetustate quotidie, si studia circumspectionis invigilent, orando, legendo, bene vivendo renovamur: quia vita nostra, dum lacrymis lavatur, bonis operibus exercetur, sanctis meditationibus tenditur, ad novitatem suam: sine cessatione reparat
Abbreviated transcription (Latin):
In condusione autem horum omium tibiscribo. quod be¬
atus helias spũ scõrepl&us ad heli s eum eo demspũs cõ re¬
plendum dixit : quod meum fuit . fecitibi. Credo enim
quia &iam si quod ab sit menon obaudieris. labor meus
nonerit inte apud dm̃ in anis &uacuus : Et siemm a &iops
niger inbalneum intrat. & niger debalneo exit . non tam̃
balneator denarium id est precium suibal nei perdit.
Nos autem & sermones nostri in manudĩ sumus quidicit :
& quibus dam loquitur peruocem. & exigenteculpa
occulto atq iusto iudicio non loquitur perunctionem. qui¬
busdam uero gratiae loquitur unctione id est scĩ sp̃s ipspi¬
ratione cumuoce . Dec dñs me & uelle & scire & dicere &
agere quaeius sit. & te audire & exaudire quod expedit¬
& nobis ambobus eauelle & operari. & in his perseuerare
quae praecipit: ut mereamur dona percipere quae pro¬
mittit.

Expanded text:
In conclusione autem horum omnium tibi scribo quod beatus Elias Spiritu sancto repletus ad Eliseum eodem Spiritu sancto replendum dixit: Quod meum fuit feci tibi . Credo enim quia etiamsi quod absit me non obaudieris, labor meus non erit in te apud Deum inanis et vacuus. Etsi enim Aethiops niger in balneum intrat, et niger de balneo exit: non tamen balneator denarium, id est pretium sui balnei perdit. Nos autem et sermones nostri in manu Dei sumus, qui dicit: Amos, IV; et quibusdam loquitur per vocem, et exigente culpa, occulto atque justo judicio, non loquitur per unctionem: quibusdam vero gratiae loquitur unctione, id est sancti Spiritus inspiratione cum voce. Det Dominus me, et velle, et scire, et dicere, et agere quae jussit: et te audire, et exaudire quod expedit, et nobis ambobus ea velle et operari, et in his perseverare quae praecipit, ut mereamur dona percipere quae promittit.
Abbreviated transcription (Latin):
dere debeant importunerespiciunt : in semecipsis qđ corrigant nũ qũa
uident. Vnde & tanto a trocius pereunt : quanto a seoculos auertun
Aliquando autẽ tales subditi proterua quae sentiunt nequaquã
ꝓdunt & hiquorũ loquacitas uix cõpescit᷑ : ñ nũ quã exsola amari¬
tudine intimi rancoris obmutes cunt ꝗ ꝑdolorẽ mentis ꝓcacitatis
suȩ uerba subtrahentes cũ maleloꝗ soleañ peiustacent ꝗacũ pec¬
cantes aliquid de correctione audiunt : indignantes &iã responsionis
uerba suspendunt Cũhis quando aspereagit᷑ sȩpe adquerele uoces
dehacipsa asperitate ꝓsiliunt : Cum uero eos magistrisiublan¬
de praeueniunt deipsa humilitate qua praeuenti sunt gra¬
uius indignantur. & tanto eorum mensuastius accendi¬
tur quanto consideratius in firma iudicatur. cunctis nãq
superba apud se cogitatione tumentibus : in est damor in locu

Expanded text:
dere debeant importune respiciunt, in semetipsis quod corrigant nunquam dere debeant importune respiciunt, in semetipsis quod corrigant nunquam vident; unde et tanto atrocius pereunt, quanto a se oculos avertunt. Aliquando autem tales subditi proterva quae sentiunt nequaquam produnt, et hi, quorum loquacitas vix compescitur, nonnunquam ex sola amaritudine intimi rancoris obmutescunt: qui per dolorem mentis procacitatis suae verba subtrahentes, cum male loqui soleant, pejus tacent, quia cum peccantes aliquid de correctione audiunt, indignantes etiam responsionis verba suspendunt. Cum his quando aspere agitur, saepe ad querelae voces de hac ipsa asperitate prosiliunt; cum vero eos magistri sui blande praeveniunt, de ipsa humilitate, qua praeventi sunt, gravius indignantur, et tanto eorum mens vastius accenditur, quanto consideratius infirma judicatur. Cunctis namque superba apud se cogitatione tumentibus inest clamor in locu
Abbreviated transcription (Latin):
adhumana cordaueniens in eorũ obtutib. diuerso amictu palli& :
alit̃ autẽ p̃positos atq alit̃ subditostẽp̃tat. p̃latonãq incogi¬
& siqua ab eo aliquandobenegesta sunt: haecimportune eiam
mo obicit. & cu hunc dõ singularit̃ placius se insinuat quo facile
suggesta ꝑsuadeat ipsã ad testimoniũ potestatis traditer& ributi
hos subtuo re gimine ñ dediss& Eiꝰ q mox mentẽ engit. Viles atq in¬
utiles eosostendit ꝗ subiecti sunt it aut nullũ iã quasi dignũ respiciat
cuiae quanut̃ loquat᷑. Vnde & moxmentis tranquillita simrã
uertit᷑ qldũ cunctos despicit dũ sensũ uitãqromniũ sine moderatione
rep̃hendit tanto lin frenatius sel niracundiã dilatat : quanto eos qubi
cõmissi sunt eẽ sibim& indignos putat : & si Hi subiecti sunt aliis eo¬
rũ corsuꝑbi a instigat ut sua acta c̃siderare funditꝰ neglegant & sẽp
tacitis cogitationib: rectoris sui iudices fiant ꝗdũ in illo qđ rep̃hen¬

Expanded text:
ad humana corda veniens in eorum obtutibus diverso amictu pallietur. Aliter autem praepositos atque aliter subditos tentat. Praelato namque in cogi si qua ab eo aliquando bene gesta sunt, haec importune ejus animo objicit, et cum hunc Deo singulariter placuisse insinuat, quo facile suggesta persuadeat, ipsam ad testimonium potestatis traditae retributhos sub tuo regimine non dedisset: ejusque mox mentem erigit, et viles atque inutiles eos ostendit qui subjecti sunt, ita ut nullum jam quasi dignum respiciat, cui aequanimiter loquatur. Unde et mox mentis tranquillitas in iram vertitur, quia dum cunctos despicit, dum sensum vitamque omnium sine moderatione reprehendit, tanto irrefrenatius se in iracundiam dilatat, quanto eos, qui sibi commissi sunt, esse sibimet indignos putat. Et si ipsi subjecti sunt aliis, eorum cor superbia instigat, ut sua acta considerare funditus negligant, et semper tacitis cogitationibus rectoris sui judices fiant: qui dum in illo quod reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
rent : quid indeds ostender& mihi sufficer&: eomusenttions
conuictũ atq conftrictũuidit : in contumaciã & contumelius
prosiliuit: cui dixi quod nisi aut confiteroł autsatis facert
parro hiemeaeundein famabatur : ipse& illi siu homines ꝗe andẽ
sci monialem cũ eo furati fuerant in mea parrochia habitare ñ
possent & pro grediente illo ad contumelias atq calumnias
quia demea parro hia uel demea prouintia non erat & res&
mancipia inregnosenioris nr̃i ñ habebat perquaeillũ conftringe¬
re ad redden dã rationẽ ualerem & perbene ficiũ uel perpetu¬
bar r eolure sufaner edisftringi exiõmun cauulũ ancaparrochia qc̃atis epere¬

Expanded text:
xirent, quid inde Deus ostenderet mihi sufficeret. Et cum se ratione xirent, quid inde Deus ostenderet mihi sufficeret. Et cum se ratione convictum atque constrictum vidit, in contumaciam et contumelias prosilivit: cui dixi, quod nisi aut confiteretur, aut satisfaceret parochiae meae unde infamabatur, ipse et illi sui homines, qui eamdem sanctimonialem cum eo furati fuerant, in mea parochia habitare non possent, et progrediente illo ad contumelias atque calumnias, quia de mea parochia, vel de mea provincia non erat, et res et mancipia in regno senioris nostri non habebat, per quae illum constringere ad reddendam rationem valerem, et per beneficium vel per peculiare noluit sustinere distringi, excommunica
Abbreviated transcription (Latin):
& ad beneficium quod ei dederã in nr̃a parrochia de duxtrunt &¬
& cũministeriales nr̃i ipsã sc̃i monialẽ coeperunt reqiuren per
eos dem suos homines illã in calmontensem deducifeat : Depla¬
citis autem sibi a medatis quot & quantis patui fuerip : Aca no¬
nici & monachi & fideles acnobiles laici ac prb̃iparrohianis
cognoscunt in quorũ prȩsentia & quorũ consilio inde tgiquat
scđm regulas sacras inueni : De eo uero quod dicis me ab illo quȩ¬
sisse qualit famã suã purgar& : nonideo abȩoquȩ siui ut non
scirem quia hoc agere non poterat. sed ut uł tiatũ adconfessio¬
nem & pęnitentiã atq post ad indulgentiã possem compellorr
quẽ uoluntarium adea non poterã prouocare . & eousq llũper¬
duxi : utsi prȩ fati suihomines quia non libere condicions sunt
aut cũ aqua calida aut cũ aqua frigida in deadiudici uoatior¬

Expanded text:
et ad beneficium, quod ei dederam in nostra parochia, deduxerunt, et et ad beneficium, quod ei dederam in nostra parochia, deduxerunt, et Et cum ministeriales nostri ipsam sanctimonialem coeperunt requirere, per eosdem suos homines illam in Calmontensem deduci fecit. De placitis autem sibi a me datis quot et quanti spatii fuerint, canonici et monachi, et fideles ac nobiles laici, ac presbyteri parochiani cognoscunt, in quorum praesentia et quorum consilio inde egi, quae secundum regulas sacras inveni. De eo vero quod dicis, me ab illo quaesisse qualiter famam suam purgaret, non ideo ab eo quaesivi, ut non scirem quia hoc agere non poterat, sed ut vel ita eum ad confessionem et poenitentiam, atque post ad indulgentiam possem compellere, quem voluntarium ad ea non poteram provocare: et eo usque illum perduxi, ut si praefati sui homines, quia non liberae conditionis sunt, aut cum aqua calida, aut cum aqua frigida, inde ad judicium Dei e
Abbreviated transcription (Latin):
qui a pud eũ diffamatus est quasi dissipas s& bonaillus : dixit̃
quid hoc audio dete redderationẽ uilicationis tuae & supra
sufficient habes in quibus negotus testes legaliter atq̃ regularit
ecdmninat requirendisunt . & in quib: negotiis ratioñ indigeat
acfeminis & pobilibus & uillanis inñra ciuitate q̃uia sc̃imoni¬
adlem dequatibi scripsi ab in fantia imonasterio dõdicatã & a
sari doce uelatã danculo prius de ipsomonasterio furatam
nmansi one in quam anebat apud hortos perplurimas noctes
habun consentiente portario cuius factione ipsa tgre diebat᷑
demonasterio & aniumi hominibus ab duceba turit
inquo monasterio ipsa scĩ monialis regularit᷑ inde est disciplina¬
reuentua proptercũ fama excrescerecepit & ego adcuitatem
reuerti in cẽpi: mist suos homines uualchanonẽ scilie& e clupũ
q̃iusã scalis pretio locatis deipsomonasterio noctu e duxerunt

Expanded text:
qui apud eum diffamatus est quasi dissipasset bona illius, dixit: qui apud eum diffamatus est quasi dissipasset bona illius, dixit: Quid hoc audio de te? redde rationem villicationis tuae . Et supra sufficienter habes in quibus negotiis testes legaliter atque regulariter examinati requirendi sunt, et in quibus negotiis ratio non indigeat ac feminis, et nobilibus, et villanis in nostra civitate, quia sanctimonialem, de qua tibi scripsi, ab infantia in monasterio Deo dicatam, et a sacerdote velatam, clanculo prius de ipso monasterio furatam, in mansione in qua manebat apud hortos per plurimas noctes habuit, consentiente portario, cujus factione ipsa egrediebatur de monasterio, et a Nivini hominibus abducebatur: in quo monasterio ipsa sanctimonialis regulariter inde est disciplinata. Quapropter cum fama excrescere coepit, et ego ad civitatem reverti incepi, misit suos homines, Walchanonem scilicet et Lupum, qui eam scalis pretio locatis de ipso monasterio noctu eduxerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mihi authumilit̃ suggerere quae i de audisti. ut siperpert in de
actũ haberẽ corrigere ꝓcurarem. Sin autẽ. Fraterna dipaterna
benignitate ueritatem indetuae filiali dilectiomi rescriberem:
Quod & faceres si apud te humilis esses : &erga me caritate naberes:
Verumtamen promodulo meo secutus beati apł̃i peri exemplum
qui &iã minoribus suis quȩ rentibuscur ad gentiles intrasse ra¬
tionẽ ꝑ ordinem reddidit. & testes suaerationi adhibuit: bonũ
duco quocũq modo tumihi ea quae scripsisti mandaueris : uite¬
rato quae inde sunt ueratibi rescribã. ui delic& quiaut soripsita
pullius praua uel mendosa suggestione illiea de quibus diffama¬
tus est imputaui Nec ad cõprobationẽ suis celeris testibus causa in di¬
guit quia sicut ipsescripsisti : ne gotii qualitas unũ quẽq aut excu¬
sat aut accusat: Vnde & dñs de eo quod quidãpat̃ familia sei

Expanded text:
mihi aut humiliter suggerere quae inde audisti, ut si perpere inde mihi aut humiliter suggerere quae inde audisti, ut si perpere inde actum haberem, corrigere procurarem: sin autem, fraterna ac paterna benignitate veritatem inde tuae filiali dilectioni rescriberem, quod et faceres si apud te humilis esses, et erga me charitatem haberes. Verumtamen pro modulo meo secutus beati apostoli Petri exemplum, qui etiam minoribus suis quaerentibus cur ad Gentiles intrasset, rationem per ordinem reddidit, et testes suae rationi adhibuit, bonum duco, quocunque modo tu mihi ea quae scripsisti mandaveris, ut iterato quae inde sunt vera tibi rescribam. Videlicet quia, ut scripsisti, nullius prava vel mendosa suggestione illi ea de quibus diffamatus est imputavi, nec ad comprobationem sui sceleris testibus causa indiguit, quia sicut ipse scripsisti, negotii qualitas unumquemque aut excusat, aut accusat. Unde et Dominus de eo quod quidam paterfamilias ei,
Abbreviated transcription (Latin):
isdem &atem hab&: ipsedese loquatur : Etsi legaliter ac regula¬
riter meaccusa re uoluerit . autde ex cõmunicationis autde con¬
laborationis autdealterius cuiusq rei prȩuidicio : rationẽ in de
ei reddere non recuso ne motamen potestme apudteregulart̃
accusare. pec demeo iudicio adtiuũ udicium ꝓuocare nec solli¬
citudo totius remensis prouinciȩ cũmea parro thia est tibicõmissa
ut in de amplius tibired dere debeã rationem : pusiuttibi scribere stu¬
dui : Scrutare epłam beatiaugustini ad santy ppũ primatem sum
quã supra positã legere prȩuales. & inuenieste deberemibi detus
uidiciis reddererationem & sidetuo iudicio quis quã ad meũ udi¬
cium prouo cauerit : ego debeo in de ueritatẽ inueftigare & singu¬
laquaeq canonice terminare : Iuaut̃ quando haec audisti quat
mihi postlitteras meas tibi inde diretias rescripsisti : debueras

Expanded text:
isdem aetatem habet, ipse de se loquatur. Et si legaliter ac regulaisdem aetatem habet, ipse de se loquatur. Et si legaliter ac regulariter me accusare voluerit, aut de excommunicationis, aut de collaborationis, aut de alterius cujusque rei praejudicio, rationem inde ei reddere non recuso. Nemo tamen potest me apud te regulariter accusare, nec de meo judicio ad tuum judicium provocare, nec sollicitudo totius Rhemensis provinciae cum mea parochia est tibi commissa, ut inde amplius tibi reddere debeam rationem, nisi ut tibi scribere studui. Scrutare epistolam beati Augustini ad Xantippum primatem suum, quam suprapositam legere praevales, et invenies te debere mihi de tuis judiciis reddere rationem: et si de tuo judicio quisquam ad meum judicium provocaverit, ego debeo inde veritatem investigare, et singula quaeque canonice terminare. Tu autem, quando haec audisti quae mihi post litteras meas tibi inde directas rescripsisti, debueras
Abbreviated transcription (Latin):
adbona suad& : de correptione fit deterior & inde in murmura¬
tionis iniquitate succendit᷑ : unde debuit ab iniquitate compesci:
ltteris aut̃ meis quas persingulos periodos dissoluere uoliusti :
noneis conuenientibus auctoritatib. res pondisti. Nec recto sensu
eũ in hoc es imittatus quitius scriptis istius modi tenore ueritate
subnixis auctoritatibus solitus est respondere quia non in hoc iure
rationemstudes attendere : sed tuã intentionẽ modo quolib& con¬
firmare nonenĩ ille quitalitertius sol& scriptis respondere :
talius res ponsionis modum ab his didicit a quib haestuduit discere:
Deniuno aũt ut meo portuit ea quaegesta sun tibi nota facere pro¬
curaui : Cuius ad uocationem nĩ uid& mihi ut oporteatte suscipere
quod &si ad uersũ meillã uolueris suscipere & ratioatq auctoritas
consentit : quarũ ex mee st indetibi non refugiores pondere : C&eã

Expanded text:
bona suadetur, de correptione fit deterior, et inde in murmurabona suadetur, de correptione fit deterior, et inde in murmurationis iniquitatem succenditur unde debuit ab iniquitat» Litteris autem meis, quas per singulas periodos dissolvere voluisti, non eis convenientibus auctoritatibus respondisti, nec recto sensu eum in hoc es imitatus, qui tuis scriptis istiusmodi tenore, veritate subnixis auctoritatibus solitus est respondere: quia non in hoc jure rationem studes attendere, sed tuam intentionem modo quolibet confirmare. Non enim ille, qui taliter tuis solet scriptis respondere, talis responsionis modum ab his didicit a quibus haec studuit discere. De Nivino autem, ut me oportuit, ea quae gesta sunt tibi nota facere procuravi. Cujus advocationem non videtur mihi ut oporteat te suscipere. Quod et si adversum me illam volueris suscipere, et ratio atque auctoritas consentit, quantum ex me est, inde tibi non refugio respondere. Caeterum
Abbreviated transcription (Latin):
mogeris uerbis euaporando exhalasti. uolens oftentaretuã sapien¬
tiam & meã insipientiã & demonstrare meni uino iniuste& contra
auctoritatẽ egisse & os mihi obstruere ut dehis quȩex teraudierã
nonte auderẽ corripere ut si forte uera foren te corrigeres sinauit¬
neilla incurreres prȩcaueres cũ sicut derogantiũ linguas m̃ouitio
non debemus quantũ ex nobis est ad dero gandũ acuere: Hta debemꝰ¬
derogantium detractiones ꝓ utrationabiliter potuerin compescere:¬
Sed nontalis est tuus animus ut ea quȩ benigne tibi dicunt᷑ uł seri
but᷑ nisitalia fuerint qualia uersantur in cordetuo: benignt du
patienter possis audire : Vndesalomon ait. Acctũ hnnitro ei qui
cantat carmina cordipessimo: Acetum in quit gregorius simitiet
innitrũ : feruescit nitrũ protinus & ebullit. & peruersamens quan¬
dopericrepationem corripitur. aut perpraedicationis duledint¬

Expanded text:
mo geris, verbis evaporando exhalasti, volens ostentare tuam sapienmo geris, verbis evaporando exhalasti, volens ostentare tuam sapientiam et meam insipientiam, et demonstrare me Nivino injuste et contra auctoritatem egisse; et os mihi obstruere, ut de his quae ex te audieram, non te auderem corripere, ut si forte vera forent te corrigeres, sin autne illa incurreres praecaveres: cum sicut derogantium linguas nostro non debemus, quantum ex nobis est, ad derogandum acuere, ita debemderogantium detractiones, prout rationabiliter potuerimus compescereSed non talis est tuus animus, ut ea quae benigne tibi dicuntur vel tur, nisi talia fuerint qualia versantur in corde tuo, benigne et patienter possis audire; unde Sacantat carmina cordi pessimo; acetum quippe si mittatur in nitrum, fervescit nitrum protinus et ebullit: et perversa mens quando per increpationem corripitur aut per praedicationis dulcedin