comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oboeditionis: idõ ibi mortuus suscitat̃. Cũ eñi caro
subdita fuerit aĩȩ tẽ iã non qͦsi mortua iacet insepul¬
ditionis ut ioħs docet inefrem ducit̃. iđ adbonoꝵ fruc¬
dientiã. Semel enĩ quȩ piȩ subiectionis fructũ gusta¬
ũit. seruare eã et in ea ꝓhar sepius nequaquã recusat.
Uñ iã ꝓbata hyero solimã uenit digna quęsit tẽplũ dĩ
inqua xp̃s habitaret. Deniq sedens suꝑ pullũ asinȩ
dñs iħs. cũ gratulatione et giudio innocentis suscipit̃
etatis. Postea in paradiso ũba uite aet̃nȩ docet̃: unde
etiã dñs sẽ ꝑmisit capi. sicut ioħs scribit eugłta sig¬
nificat᷑ aĩam nr̃am uł potius c̃dicionẽ humanã. soluti
Uñ et latroni illi confitenti dicit̃: amen amen dico tibi
hodiȩ mecũ eris in paradiso. Ille dixerat mem̃to mci
cũ ueneris in regnũ tuũ: xp̃s ñ deregno respondit sed

Expanded text:
obeditionis, 1070 ideo ibi mortuus suscitatur: cum enim caro obeditionis, 1070 ideo ibi mortuus suscitatur: cum enim caro subdita fuerit animae, tunc jam non quasi mortua jacet in sepulditionis, ut Joannes docet , in Ephraem ducitur, id est, ad bonorudientiam; semel enim quae piae subjectionis fructum gustaverit, servare eam, et in ea probari saepius nequaquam recusat. 7. Unde jam probata Hierosolymam venit, digna quae sit in templum Dei, in qua Christus habitaret. Denique sedens super pullum asinae Dominus Jesus cum gratulatione et gaudio innocentis suscipitur aetatis . 8. Postea in paradiso verba vitae aeternae docentur; unde etiam Dominus se permisit capi, sicut Joannes scribit evangelista , significans animam nostram, vel potius conditionem humanam, solutis gressam. Unde et latroni illi confitenti dicitur: Amen, amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso . Ille dixerat: Memento mei, cum veneris in regnum tuum; Christus non de regno respondit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
niuit se dñs iħs. ut exulẽ inse suscipet: et uęter
reformaret grẽ. Itaq inuentã recursu anfractu etro¬
ris. reuocauit ad paradisũ. ut euangłi docet lectio
idsertio: ꝑsata eã duxit: ut ienmã pasceret. Primũ
indeserto: deinde incapharnaũ. agriñurbis incolatu.
deinde iusta fines ⁊ abulon. circa nocturna ꝓfluuia
adfines g̃ntiũ. quo om̃s cuenirent: nec timeret fluctus
uitȩ hiñ et ꝓcellas: ꝗahabet xp̃s naues tharsis. intel¬
legibiles scilicet quȩ ꝑcurrant mare: et ad templi con¬
structionẽ pias merces adhueant. In huĩmodi nauib
nauigẽat xp̃s. et inpuppe tãquã bonus gub̃nator
trinꝗllo ꝗescit mari. Cõmotu excitat᷑ et increpat uentõ
ut suis tranꝗllitatẽ refundat. Transiens quoq ad gĩs
hanc aĩam lib̾at: quȩ legis uinculis tenebat᷑: ne tran¬
siret adnationũ consortia. uenit inbethaniã in locum

Expanded text:
nivit se Dominus Jesus, ut exsulem in se susciperet, et veteri nivit se Dominus Jesus, ut exsulem in se susciperet, et veteri reformaret gratiae. Itaque inventam recurso anfractu erroris revocavit ad paradisum, ut Evangelii docet lectio. 5. Per sata eam duxit, ut jejunam pasceret, primum in deserto, deinde in Capharnaum, agri non urbis incolatu: deinde juxta fines Zabulon, circa nocturna profluviad fines gentium, quo omnes convenirent, nec timeret fluctus vitae hujus et procellas; quia habet Christus naves Tharsis , intelligibiles scilicet, quae percurrant mare, et ad templi constructionem pias merces advehant. In hujusmodi navibus navigat Christus, et in puppi tamquam bonus gubernator tranquillo quiescit mari: commoto excitatur, et increpat ventos, ut suis tranquillitatem refundat . Transiens quoque ad gentes, hanc animam liberat, quae Legis vinculis tenebatur; ne transiret ad nationum consortia. 6. Venit in Bethaniam, in locum
Abbreviated transcription (Latin):
ficat᷑ qđ adscendit addomũ panis in qua fam̃ fidei et
stertlitatẽ nesciat. Denr̃a aĩar genere et ordine loqͦr
ꝗbi nos uiuim et mouemur ñdealiqua specialiter.
Nenĩ deꝓpͥetate et speciȩ aliciniꝰ. s degenere ut dixi aĩa
disputandũ putamus. Descendit xp̃s inegyptũ pa¬
trociniũ et ductũ nr̃ȩ aĩȩ ferens: inde rediit ĩ iudeã.
Fuit indeserto. fuit incapharnaũ. fuit iusta fines za¬
bulon: circa maritima. transunt ꝑsata. fuit inbetfage.
fuit inefrẽ. inbethania. inde transiuit inparadisũ
ubi se capiendũ dedit passus ẽ ingolgotha om̃s isti
ꝓcessus aĩȩ nr̃e sunt ꝑ quos exercitata grãm piȩ in¬
stitutionis inuenit. Nã postea quã exclusa deparadiso
c̃dicio humana in adã et eua. incastellũ religata ẽ ua¬
gari cepit huc atq illuc: errabunda circũ ferens uesti¬
gia sine ullo dilectu. Tempore complacito sibi exia¬

Expanded text:
ficatur, quod ascendit ad domum panis, in qua famem fidei et ficatur, quod ascendit ad domum panis, in qua famem fidei et sterilitatem nesciat. De nostrarum animarum genere et ordine loquor, quibus nos vivimus et movemur, non de aliqua specialiter; non enim de proprietate et specie alicujus, sed de genere, ut dixi, animarum disputandum putamus. 3. Descendit in Aegyptum trocinium et ductum nostrae animae ferens, inde rediit in Judaeam. Fuit in deserto , fuit in Capharnaum, fuit juxta fines Zabulon, circa maritima, transivit per sata, fuit in Bethphage, fuit in Ephraem, in Bethania; inde transivit in paradisum, ubi se capiendum dedit, passus est in Golgotha. 4. Omnes isti processus animae nostrae sunt, per quos exercitata gratiam piae institutionis invenit. Nam posteaquam exclusa de paradiso conditio humana in Adam et Eva, in castellum relegata est, vagari coepit huc atque illuc, errabunda circumferens vestigia sine ullo delectu: sed tempore complacito sibi exina
Abbreviated transcription (Latin):
abrahe. heredẽ eiꝰ anmã non ẽ passus ꝑire. Et illa
ꝗdẽ aahoc reuocãt̃ modo. Tu aut fili ꝗi pͥmo flore
pueritiȩ. et heres aeccłȩ quȩ te suscepit et tenet ꝑ¬
seuerato inꝓposito. memor graẽ dĩ : et muneris. qđ
ꝑ impositionẽ suscepisti manuũ meaꝵ et inhoe gra¬
du sicut inmynisterio sacro fidẽ tuã demonstres.
atq industriã et expectes remunerationẽ dñi iħ u.
Uale et nos ut filius dilige ꝗanos te diligimus.
AMBROSIUS ORONTIANO.
uꝑiore epła de ea aĩa sermonẽ c̃tulimus quȩ
itineris sui deuios aliquos habuerit anfractus
ut uetus isrł scđm carnẽ. fluctuans. Quia et ipse liba
in suo euangłio considemus: suscepit itaq eã pͥmo tu¬
endã in confusione positam. Exul enĩ paradisi enim¬
ubi. nisi inconfusione degeret aĩam eiꝰ cuĩq hominis.
deduxitq eã inbechleẽ. Iã ꝓfectus suscepte aĩe signi¬

Expanded text:
Abrahae, haeredem ejus animam non est passus perire. 25. Et illa Abrahae, haeredem ejus animam non est passus perire. 25. Et illa quidem anima hoc revocatur modo. Tu autem, fili, qui a primo flore pueritiae es haeres Ecclesiae, quae te suscepit et tenet, perseverato in proposito, memor gratiae Dei et muneris, quod per impositionem suscepisti manuum mearum; ut et in hoc gradu, sicut in ministerio sacro, fidem tuam demonstres atque industriam, et exspectes remunerationem Domini Jesu. Vale, et nos ut filius dilige; quia nos te diligimus.AMBROSIUS HORONTIANO. eriore epistola de ea anima sermonem contulimus, quae itineris sui devios aliquos habuerit anfractus, ut vetus Israel secundum carnem fluctuans; quia et ipse liberin suo Evangelio, consideremus. 2. Suscepit itaque eam primo tuendam in confusione positam; exsul enim paradisi ubi nisi in confusione degeret anima uniuscujusque hominis? deduxitque eam in Bethleem . Jam profectus susceptae animae signi
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. Beati quoꝵ remisse sunt iniꝗtates et quoꝵ
tecta s̃ peccata. Alia em̃ sanguine filiitui abluis. alia
donas nob: ut bonis oꝑib et c̃fessionib nrõs erro¬
res tegamus. Quod gͦ ait auferens peccata : ad remis¬
sionẽ ꝑtinet : quia poenit̾ eatollit. it aut nonsint
quoꝵ memor non erit. Qđ uõ ait. transferens iniꝗ¬
tates. eo qđ confitentib nob lapsus nr̃os: et obũbran¬
tib eos bone oꝑationis fructureferant inauctorem
culpe : et peccati incentorẽ. Ꝙ d enĩ aliud agit ꝗ
culpã fatet̃ nisi adũsantis nequę sp̃alis dolosȩ et
malitia trans ductũ ꝓbet. In eo itaq grãs agit aã
ista : ꝗaet aufert dñs peccata. et trans fert iniꝗtates.
et demergit in ꝓfundũ maris. qđ potest et ad bap¬
tismũ referri : qđ egyptius mergitur. hebreus re¬
surgit. et qđ altitudine sapientiȩ : et bonoꝵ oꝑũ

Expanded text:
scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum scriptum est: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ! Alia enim sanguine Filii tui abluis, alia donas nobis; ut bonis operibus et confessionibus nostros errores tegamus. Quod ergo ait: Auferens peccata, ad remissionem pertinet; quia penitus ea tollit,, ita ut non sint quorum memor non erit. Quod vero ait: Transferens iniquitates; eo quod confitentibus nobis lapsus nostros, et obumbrantibus eos bonae operationis fructu referantur in auctorem culpae, et peccati incentorem. Quid enim aliud agit, qui culpam fatetur, nisi ut adversantis nequitiae spiritalis dolo se et malitia transductum probet? 24. In eo itaque gratias agit anima ista; quia et aufert Dominus peccata, et transfert iniquitates, et demergit in profundo maris. Quod potest et ad baptismum referri, quo Aegyptius mergitur, Haebraeus resurgit: et quo altitudine sapientiae, et bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
lim̃ ut indeã iustitiã eĩ: et aspiciã delectationẽ
cĩ. Uidebit hoc lum̃ reconciliationis mee inimi¬
ca mea: iđ diaboli neꝗtia et oꝑiẽt confusione quȩ
debit pietatẽ eiꝰ. Et idõ ñ audiamus eũ quando
inadũsis aliquib scłi. cũ aut dolor corporis ẽ: am
filioꝵ amissio uel cetera necessitudinũ. Non audi¬
amus in quã diccentẽ ubiẽ ds̃ tuus. Tc̃ eiꝰ tẽptatio
nes cauende sunt cũgrauis urguet dolor. tc̃ aĩam
egram auertere studet. Ergo anima quȩ illũ non
audierit insidiantẽ sibi. uided postea mirabili a
dĩ . uidens se incęlo. diabolũ aut̃ sicut colubrũ
reptantẽ interrestrib gratulabit̃ dic̃s. Ꝙs ds̃
sicut tu auferens peccata et trans ferens impietates:
Qn fuisti memor indignationis tuę. set sicut ĩmari
disti admĩam uoluntarius quã gemino contulisti mu¬
nere : dimittens peccata: atq abscondens. scđm quod

Expanded text:
lumen, ut videam justitiam ejus , et aspiciam delectationem lumen, ut videam justitiam ejus , et aspiciam delectationem ejus. Videbit hoc lumen reconciliationis meae inimica mea, id est, diaboli nequitia; et operietur confusione, quae  ejus, videbit pietatem ejus. 22. Et ideo non audiamus eum, quando sumus in adversis aliquibus saeculi; cum aut dolor corporis est, aut filiorum amissio, vel caeterarum necessitudinum: non audiamus, inquam, dicentem: Ubi estnes cavendae sunt, cum gravis urget dolor, tunc animam aegram avertere studet. 23. Ergo anima, quae illum non audierit insidiantem sibi, videns postea mirabilia Dei, videns se in coelo, diabolum autem sicut colubrum reptantem in terrestribus, gratulabitur dicens: Quis sicut tu, auferens peccata, et 1068 transferens impietates ? Qui non fuisti memor indignationis tuae: sed sicut in mari disti ad misericordiam voluntarius, quam gemino contulisti munere, dimittens peccata, atque abscondens, secundum quod
Abbreviated transcription (Latin):
et intellegens uera inimicã sibicarnẽ existęre ait
ad eã. Noli suꝑgaudęrȩ inimica mea qui acecidi.
sed resurgã : quia si sedero intenebris: dñsil lumi¬
nabit me. Considerans etiã insultare sibi ali¬
quã potestatẽ. quȩ resitebat sibi: nemeliorẽ seqͦ¬
re t̃ uiã: et in equitarȩ quodtraditacẽt. in interitũ
carnis ut diuersis attͬret᷑ malis: que uel adño
ꝓpt̃ peccatoꝵ solutionẽ decernerent̃. uł ab iniquo
ꝓpt̃ inuidiã conũsionis. ut adse reuocaret afflictã
dicit. Adhuc irã dñi sustinebo. quel lapsã castiga
uł tibi potestatẽ affligendi dedit : ꝗa peccaui. sus¬
tinebo tam̃ donesiustificet causã meã. Nisi em̃ con¬
fessa fuero : et ex soluero p̃tia iiꝗtatũ meaz. ñ pot̃o
iustificari. Cũ aut̃ fuero iustificata soluens dupli¬
cia peccata : educet iudiciũ meũ deponens indig¬
nationẽ ꝗasatis factũ sententiȩ ẽ. Educet me ad

Expanded text:
et intelligens vere inimicam sibi carnem existere, ait et intelligens vere inimicam sibi carnem existere, ait ad eam: Noli supergaudere mihi, inimica mea, quia cecidi: sed resurgam; quia si sedero in tenebris, Dominus illuminabit me . 21. Considerans etiam insultare sibi aliquam potestatem, quae resistebat sibi; ne meliorem sequeretur viam: et inequitare, quod tradita esset in interitum carnis ; ut diversis attereretur malis, quae vel a Domino propter peccatorum solutionem decernerentur, vel ab iniquo propter invidiam conversionis; ut ad se revocaret afflictam, dicit adhuc: Iram Domini sustinebo; qui vel lapsam castigat, vel tibi potestatem affligendi dedit: quia peccavi, sustinebo tamen, donec justificet ipse causam meam . Nisi enim confessa fuero, et exsolvero pretia iniquitatum mearum, non potero justificari. Cum autem fuero justificata, solvens duplicia peccata: Educet judicium meum, deponens indignationem; quia satisfactum sententiae est. Educet me ad
Abbreviated transcription (Latin):
infirmior aĩa idõ dñsait. h.aeume ꝗa factussũ sic̃ ꝗcol¬
ligit stipulã inmesse : et sic̃pacemũ in uindemia:
Au diensergo hecꝓphetain qͦ loq bat᷑ ds̃: ut ad
illãanimã. Hȩume anima quod non ẽ ꝑlenus
t moris a terra. Uel si ipse dñsdicit: miserat᷑ futu¬
rasꝓpeccatis ultiones : atq ꝓnr̃s errorib inge¬
mescens : audiens hec anima quia seminũ suoꝵ.
fructus nõ colliget: nullũ messȩ amissa firmam̃¬
tũ inueniet sui. Pre met o liuã: et unctionẽ letitiȩ
nõ habebit. neq bibet uinũ iocunditatiꝰ. Cogno¬
scens etiã in operibus carnis omiaplena sangui¬
nis: plena circũ scriptionis. fraudũ fallatię: ficta
officia pictatis: cõpositas simulationes et inimico
sibi õs qui in domo sunt.Ideoque ꝓximi sibi cor¬
poris motus cauendos qui sunt greues animȩ
nrãȩ aduersarii : conũtitur et de dõ sperare incipit.

Expanded text:
infirmior anima, ideo Dominus ait: Heu me, quia factus sum sicut qui colinfirmior anima, ideo Dominus ait: Heu me, quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, et sicut racemum in vindemia ? Audiens ergo haec propheta, in quo loquebatur Deus, ait ad illam animam: Heu me 1067 anima! quod non est plenus timoris a terra. Vel si ipse Dominus dicit, miseratus futuras pro peccatis ultiones, atque pro nostris erroribus ingemiscens. 20. Audiens haec anima, quia seminum suorum fructus non colliget, nullum, messe amissa, firmamentum inveniet sui, premet olivam, et unctionem laetitiae non habebit, neque bibet vinum jucunditatis. Cognoscens etiam in operibus carnis omnia plena sanguinis, plena circumscriptionis, fraudum, fallaciae, ficta officia pietatis, compositas simulationes, et inimicos sibi omnes qui in domo sunt; ideoque proximi sibi corporis motus cavendos, qui sunt graves animae nostrae adversarii; convertitur, et de Deo sperare incipit,
Abbreviated transcription (Latin):
uellat caritate et separet. Tc̃ gͦ dabit tẽptatione̾.
ut iusti ꝓbent̃. Et dñs ꝗdẽ dat tẽptationẽ ea uo¬
erit ros ad ño. tc̃reqes. Tẽ erit ãa iusti. sic̃ catulus
sic̃ sol in regno patrissi. Cõpͥm̃tur enĩ quadrige eiꝰ.
inrationabiles scilicet impetus. et motus istius cor¬
deat et resistat bone uoluntati. ꝗa oboedientia carnis
sublato parieti maceriȩ cũfuerint utraq unũ om̃s ab o¬
lebit discordias siqua aut̃ aĩa infirma: sicut ille scdm
carnẽ irsrł titubaũit : et ab illa xp̃i caritate ꝑsecutio¬
nib turbata se aliquantulũ separauit corripit̃ atꝙ
arguit̃ quasi infida : quasi ingrata quasi incredula
quȩ liberata auanitatib scłi in eas respiciendo reciđit
aqua nommunã ñtauroꝵ sacrifitia s tantũmodo: ut
nisi ut facias iudiciũ et iustitiã et diligas mĩam: et pa¬
ratus sis ire cũ dño tuo. Sedꝗa non seruauit haec illa

Expanded text:
vellat charitate et separet . Tunc ergo dabit tentationes, vellat charitate et separet . Tunc ergo dabit tentationes, ut justi probentur. Et Dominus quidem dat tentationes ea voerit ros a Domino , tunc requies: tunc erit anima justi, sicut catulus sicut sol in regno Patris sui . Comprimentur enim quadrigae ejus irrationabiles scilicet impetus et motus istius cordeat et resistat bonae voluntati; quia obedientia carnis, sublato pariete maceriae, cum fuerint utraque unum, omnes abolebit discordias . 19. Si qua autem anima infirma, sicut ille secundum carnem Israel, titubaverit, et ab illa Christi charitate persecutionibus turbata se aliquantulum separarit, corripitur atque arguitur quasi infida, quasi ingrata, quasi incredula, quae liberata a vanitatibus saeculi, in eas respiciendo reciderit: a qua non munera, non taurorum sacrificia; sed tantummodo ut bnisi ut facias judicium et justitiam, et diligas misericordiam, et paratus sis ire cum Domino tuo . Sed quia non servavit haec illa
Abbreviated transcription (Latin):
uita : accepit. sibi c̃cubinã debethleẽ iuda. et irata est
fecunditas. aduenit partus. sicut aduenit aeccłȩ quȩ
peꝑit plures. quã qͦ filios habebat. et peꝑit septem.
iđ̃ legitimos tranꝗllos pacificos. Incipit ergo conciꝑe
anima et formari in eaxp̃s. quȩ receꝑit aduentũ eiꝰ.
et pascitur indiuitus eĩ ut nichil ei desit: ut udentẽ
eã etiã alie animȩ reũtant aduiã salutis : et erat ei pax.
set ñ potest ꝓbari : nisi temptitionib. Tẽ enĩ pax eius
estimabit̃ : et tranqllitas: cum excluserit uanas cogi¬
tationes. uł comp̃sserit. cõmot̾ om̃s edomuerit pas¬
sionũ insurgentiũ: increbruerint angustię. ꝑsecutio
fames. ꝑiculũ. gladius. Tc̃erit inꝗd pax. ꝗa inhis õĩb
suꝑamus : ꝓpt̃ eũ ꝗnos dilexit. qm̃ confidim in eo
ꝗaneq mors : neq ꝗd uis tẽptationũ. nos ab eĩ di¬

Expanded text:
vita accepit sibi concubinam de Bethleem Juda, et irata est vita accepit sibi concubinam de Bethleem Juda, et irata est fecunditas, advenit partus ; sicut advenit Ecclesiae, quae peperit plures, quam quae filios habebat: et peperit septem, id est, legitimos, tranquillos, pacificos. Incipit ergo concipere anima, et formari in ea Christus, quae receperit adventum ejus, et pascitur in divitiis ejus; ut nihil ei desit, ut videntes etiam eam aliae animae revertantur ad viam salutis. 17. Et erit ei pax , sed non potest probari nisi tentationibus. Tunc enim pax ejus estimabitur et tranquillitas; cum excluserit vanas cogitationes, vel compresserit, cum motus omnes edomuerit passionum insurgentium, cum increbuerint angustiae, persecutio, fames, periculum, gladius. Tunc erit, inquit, pax; quia in his omnibus superamus propter eum, qui nos dilexit, quoniam confidimus in eo quia neque mors, neque vis tentationum nos ab ejus di
Abbreviated transcription (Latin):
petit. In quouis minimo eñĩ xp̃s aut leditur aut
honoratur. scđm qđ ipse ait . qđ eñĩ unihoꝵ mi¬
nmoꝵ fecistis michi fecistis. Ipsã aũt bethleẽ ẽẽ
quȩ ẽ efrata docet lectio genesis ubiait. Mortua ẽ
aut̃ rachel et sepultaẽ inina efrata. ipsa ẽ bethlẽẽ.
inina sepulturi ẽ scã rachel: quȩ typus fuit aeccłȩ
ut transeuntes dicant benedictio dñi suꝑuos. et ue¬
nientes ueniant mexultatione. Omĩs itaq aĩa que
recipit panẽ illũ descendentẽ ecaelo domus pam̾e.
firmam̃to altt̃ et corde c̃firmãt. Uñ et paulus att.
Om̃s enĩ unus panis sum. Omĩs aĩa fidelis beth
aut tradicio hoc habet domus panis. bet. domus ẽ.
leem panis dicit̃ dealioꝵ traditionib ꝓpt̃ ꝑfidiã
iud aicã neipsi sẽ redarguerent uł abipsis p̃teritũ
putam uł sublatũ abaliis. De iuda quoꝙ tribu
eẽ bcchleẽ. docet lectio miudicũ libro: quia uir ille le¬

Expanded text:
petit; in quovis minimo enim Christus aut laeditur, aut honoratur, secundum quod ipse ait: Quod enim uni horum minimorum fecistis, mihi fecistis . 12. Ipsam autem Bethleem esse quae est Ephrata, docet lectio Genesis, ubi ait: Mortua est autem Rachel, et sepulta est in via Ephrata, ipsa est Bethleem . In via sepultura est sanctae Rachel, quae typus fuit Ecclesiae, ut transeuntes dicant: Benedictio Domini super vos ; et: Venientes venient in exsultatione . 13. Omnis itaque anima, quae recipit panem illum descendentem de coelo, domus panis firmamento alitur, et corde confirmatur. Unde et Paulus ait: Omnes enim unus panis sumus . Omnis anima fidelis Bethlautem traditio habet, Domus panis. Beth enim domus est, leem panis dicitur. De aliorum traditionibus propter perfidiam Judaicam, ne ipsi se redarguerent, vel ab ipsis praeteritum putamus, vel sublatum ab aliis. 15. De Juda quoque tribu esse Bethleem docet lectio in Judicum libro, quia vir ille le
Abbreviated transcription (Latin):
generit᷑ ẽ xp̃s. et ideo ũ nondom furoris sed dom̃
panis. ꝗa panẽ recepit eũ ꝗdescendit decęlo. Dom̃
aut̃ furorem uidentis efrata ꝗa illic herodes dũ
inrima audita ẽ rachel plorantis filios suos s iã
nemo timeat. ꝗareꝗes illa quã querebat dđ audi¬
taẽ inefrata. inuentaẽ incãpissilue. Tc̃ adhuc silua
erit nationũ congregatio. Sedpostea quã inxp̃m
credidit fructuosa factaẽ ꝗabenedicti uentris fruc¬
tum recepit. Mortua ẽ gͦ rachel parturiens ꝗͣ iam
tẽ quasi patriarche uyxor furorẽ herodis uidebat.
ꝗnec mimiscule etati peꝑcit. Simul ꝗa mefrata
peꝑit beniamin. speciȩ suꝑiorẽ suꝑiorẽ mysterio
posteriorẽ paulus scilicet. Q ante quã generaret᷑
non minimos dolores matri p̃stitit cui filios ꝑseque¬
bat̃. Et illic mortua et sepulta ẽ ut nos cõmortui
et consepult cũ xp̃o. in aeccła resurgamus. Inde

Expanded text:
generatus est Christus: et ideo jam non domus furoris, sed domus generatus est Christus: et ideo jam non domus furoris, sed domus panis, quia panem recepit eum, qui descendit de coelo . Domus autem furorem videntis est Ephrata; quia illic Herodes dum in Rama audita est Rachel plorantis filios suos . 10. Sed jam nemo timeat, quia requies illa quam quaerebat David , audita est in Ephrata, inventa est in campis silvae. Tunc adhuc silva erat nationum congregatio: sed posteaquam in Christum credidit, fructuosa facta est , quia benedicti ventris fructum recepit. Mortua est ergo Rachel parturiens ; quia jam tunc quasi patriarchae uxor furorem Herodis videbat, qui nec minusculae aetati pepercit. Simul quia in Ephrata peperit Benjamin specie superiorem, 1065 mysterio posteriorem, Paulum scilicet, qui antequam generaretur, non minimos dolores matri praestitit, cujus filios persequebatur. Et illic mortua et sepulta est; ut nos commortui et consepulti cum Christo, in Ecclesia resurgamus. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
parentis qui ñ parcit: ut oboedientẽ: p̃ceptis salutarib
prestet aiam filii suruirga enĩ uisitat sicut legimus.
isitabo in uirga iniꝗtates eoꝵ. Itaq ꝗuirga maxillã
ꝑcutit israheliticȩ animȩ erudit eã ad disciplinã pa¬
uentię dñica correptione. Nemo eñi despare debet
quicũq corripit̾ atq arguitur . ꝗeñ diligit filiũ
corripit. nemo deremedio diffidat. Ecce tibi ubi
dom̃ furorẽ. uidentis erat . ibi domus panis ẽ. Ubi
crudelitas. ibi pietas. ubi poena innocentiũ. ibi
uniũsoꝵ redẽptio sicut scͥptũ ẽ. Et tubethleem dom̃
e. fratha non es minima int̃ pͥncipes iuda. Exte
enĩ exibit pͥncipes inisrł. Bethleem dom̃ panis ẽ.
efrata domus furorẽ uidentis. hochabet inter p̃¬
tatio. istoꝵ nõium. In bethleem natus ẽ demaria xͥ.
E adẽ aut̃ bechleẽ quȩ effrata. Indomo igit̃ furoris

Expanded text:
parentis, qui non parcit virgae; ut obedientem praeceptis salutaribus parentis, qui non parcit virgae; ut obedientem praeceptis salutaribus praestet animam filii sui . Virga enim visitat, sicut legimus: Visitabo in virga iniquitates eorum . Itaque qui virga maxillam percutit Israeliticae animae, erudit eam ad disciplinam patientiae Dominica correptione. Nemo enim desperare debet, quicumque corripitur atque arguitur; qui enim diligit filium, corripit . Nemo de remedio diffidat. 9. Ecce tibi ubi domus furorem videntis erat, ibi domus panis est: ubi crudelitas, ibi pietas: ubi poena innocentium, ibi universorum redemptio, sicut scriptum est: Et tu, Bethleem, domus Ephrata, non es minima inter principes Juda; ex te enim exibit Princeps in Israel . Bethleem domus panis est, Ephrata domus furorem videntis. Hoc habet interpretatio istorum nominum. In Bethleem natus est de Maria Christus: eadem autem Bethleem, quae Ephrata . In domo igitur furoris
Abbreviated transcription (Latin):
entis : tribulationẽ oꝑant̃. Tribulatio patientiã.
patientia ꝓbationẽ.: ꝓbatio spem: s̃pes autẽ nonẽfun¬
dit inet̃num. Simul egerit̃ atq exduditur om̃e qđ
adũsum ẽ bonis morib neresidentia eiꝰ fructescant
semina. atq innouos iterum germinent partus. N lec
atiose dant̃ ei comua et ungule : ut conterat om̃s ma¬
npulos areae sicut uitulum libani. Nisi enim manipu¬
li contriti fuerint: paleae uentilate : fructus appa¬
rere interiores et absolui nonqueunt. Cõminuit igit̃
atq excutit pͥus aĩa ꝓficiens passionũ suꝑflua ut fruci
suos demonstrare possit inipsa segete. Quanta ad¬
uersa sunt. quę partus inpediant. bonos. H. ec pͥus
extirpanda sunt ncis fructifera int̃necent̃ animȩ sata.
ũ etiã illud ꝓspicit ꝓuidus ãe consultor: ut conlu¬
dit eã in uoluptatib ss̃ atq int̃ cludat eiꝰ cupidit¬
tes. ne in his delectet᷑. utiles enim sunt. correptiones

Expanded text:
entis tribulationem operantur, tribulatio patientiam, entis tribulationem operantur, tribulatio patientiam, patientia probationem, probatio spem, spes autem non confundit in aeternum . Simul egeritur atque excluditur omne quod adversum est bonis moribus; ne residentia ejus frutescant semina, atque in novos iterum germinent partus. 7. Nec otiose dantur ei cornua et ungulae; ut conterat omnes manipulos areae, sicut vitulum Libani . Nisi enim manipuli contriti fuerint, paleae ventilatae, fructus apparere interiores et absolvi nequeunt. Comminuat igitur atque excutiat prius anima proficiens passionum superflua; ut fructus suos demonstrare possit in ipsa segete. Quanta adversa sunt, quae partus impediant bonos! Haec prius exstirpanda sunt; ne his fruct fera internecentur animae sata. 8. Tunc etiam illud prospicit providus animae consultor, ut concludat eam in voluptatibus suis, atque intercludat ejus cupiditates, ne in iis delectetur. Utiles enim sunt correptiones
Abbreviated transcription (Latin):
erraũit . et dicit̃ ei. ut ꝗd cognousti mala. nũꝗdrex
nerat tibi: Hoc est habebas regẽ ꝗte regeret et tue¬
retur deuiare aiustitiȩ tramite ñ debuisti relinq̃re
uias dñi. ꝗubi rationabiles sensus inꝑtiuit. Ubi
erant cogitationes tuȩ : ubi consilia quib p̃uidere
ininstitiam ꝓpulsare inigtates insito tibi uigore
potiusti. Cur conp̃hender̃ te dolores parturientis
ut parturires initates et pareres iniustitias. Nullũ
em̃ maior. ẽ dolor. quã is ꝗ peccati mucrone uulñat
conscientiã: neq ullũ grainus ẽ honus. quã peccato
sarcina et pondus flaguioꝵ. depͥmit aĩam curuatq:
adtrã: nese erigere possit. Grauia fili grauia nimis.
delictoꝵ ponda. Deniq illa in euangłio mulier quȩ
curiata erat. spetiem p̃tendens animȩ laborantis. axp̃o
ꝓpinqua filia syon ut parturias. Dolores em̃ parturi¬

Expanded text:
erraverit, et dicitur ei: Ut quid cognovistis mala? numquid rex erraverit, et dicitur ei: Ut quid cognovistis mala? numquid rex non erat tibi ? Hoc est, habebas regem, qui te regeret, et tueretur, deviare a justitiae tramite non debuisti, nec relinquere vias Domini, qui tibi rationabiles sensus impertivit. Ubi erant cogitationes tuae, ubi consilia, quibus praevidere injustitiam, propulsare iniquitates insito tibi vigore potuisti? Cur comprehenderunt te dolores ut parturientis ; ut parturires iniquitates, et pareres injustitias? Nullus enim major est dolor, quam is qui peccati mucrone vulnerat conscientiam: neque ullum gravius est onus, quam peccatorum sarcina, et pondus flagitiorum. Deprimit animam, curvat usque ad terram, ne se erigere possit. Gravia, fili, gravia nimis delictorum pondera. Denique illa in Evangelio mulier, quae curvata erat, speciem praetendens animae laborantis, a Christo age, 1064 et appropinqua, filia Sion, ut parturias . Dolores enim parturi
Abbreviated transcription (Latin):
ordine significatur uisionis. ꝓfectus. Amalis enĩ
regib. ad boni regis ꝑuenit tempora. Et idõ qm̃
anima afflicta submalis ante laborabat regib quẽ
ꝓcessum conũsionis suȩ habeat. considandũ uidet᷑.
Destructa erat quasi infirmior. et om̃is munito erus
facta erat iuia transeuntiũ. et incursu passionum
luxuriȩ resoluta: acdeliciis. contrita erat ac religata
a facie dñi. Turris eiꝰ squalida erat. quȩ posita ẽ ut
mesaiȩ canticũ legimus. immedio florentis uineȩ:
squalet et enĩ turris. quando uitis arescit. et ouissue
errat. Regrediente aũt uitis uiriditate. uel oue
resplendet. Nichil enĩ squalidius iniꝗtate. nihil sp¬
lendidius iustitia. Adhanc turrim reuocat᷑ ouis.
quando anima reuocãt alapsu. et inilla oue xp̃i
regnũ redit qđ ẽ initiũ. ꝗa ipse ẽ initiũ et finis. uł
initium saluis. sedtam̃ corripit᷑ prius eo qđ tãg̃uit

Expanded text:
ordine significatur visionis profectus; a malis enim ordine significatur visionis profectus; a malis enim regibus ad boni regis pervenit tempora. 4. Et ideo quoniam anima afflicta sub malis ante laborabat regibus, quem processum conversionis suae habeat, considerandum videtur. Destructa erat quasi infirmior, et omnis munitio ejus facta erat via transeuntium, et incursus passionum, luxuria resoluta, ac deliciis, contrita erat, ac relegata a facie Domini: Turris ejus squalida erat, quae posita est, ut in Esaiae cantico legimus , in medio florentis vineae. Squalet etenim turris, quando vitis arescit, et ovis sua errat: regrediente autem vitis viriditate, vel ove, resplendet; nihil enim squalidius iniquitate, nihil splendidius justitia. 5. Ad hanc turrim revocatur ovis, quando anima revocatur a lapsu, et in illa ove Christi regnum redit, quod est initium: quia ipse est initium et finis , vel initium salutis; sed tamen corripitur prius, eo quod tam graviter
Abbreviated transcription (Latin):
annuntiarunt edificationẽ futurã s tam̃ ꝗa in ec¬
da non solũ fortium aãz iugis ꝓfecins uerũ etiã infir¬
miũ lapsus et rursus conũsioẽ. idõ possumus ex ꝓ¬
pħicis libris colligere: quẽ admodũ aut p̃clara illa
et fortis aĩa sine ulla gradiatus offensione. aut in¬
firmior labat̃. aut lapsa reparet ac reformet gradũ.
taq sic̃ incanticis eanticoꝵ beatȩ illius aĩę c̃tinuos
considerem lapse conũsatione. Non enĩ otiose te
mouit. Et tubethleem domus efrata qđ dictũ est
abhoc ꝓpħa. Quomodo enĩ potest dom̃ furoris eẽ
s inlustrant oꝑationũ mysteria. Acpͥmũ considem
ꝗd int̃ p̃tationis in latmo habeat micheas significat
utẽ ꝗs adõ uelut alibi inuenimus quis iste morathi¬
filius id heredis: quis aut̃ heres: nisifilius dĩ ꝗait. Orã
mihi traditasunt apatre. Et cũ ipse eẽt heres nos ẽẽ
uoluit coheredes : merito ꝗs iste. Non eppło unus s

Expanded text:
ificationem futuram; sed tamen quia in Ecclesia non solum fortium animarum jugis profectus, verum etiam infirmarum lapsus, et rursus conversio est: ideo possumus ex propheticis libris colligere quemadmodum aut praeclara illa et fortis anima sine ulla gradiatur offensione, aut infirmior labatur, aut lapsa reparet, ac reformet gradum. 2. Itaque sicut in Canticis canticorum beatae illius animae continuos consideremus lapsae conversionem. Non enim otiose te movit: Et tu, Bethleem, domus Ephrata , quod dictum est ab hoc propheta. Quomodo enim potest domus furoris esse, sed illustrant operationum mysteria. 3. Ac primum consideremus quid interpretationis in Latino habeat Michaeas. Significat autem, Quis a Deo: vel, ut alibi invenimus, Quis iste, Morathifilius, id est, haeredis . Quis autem haeres, nisi Filius Dei, qui ait: Omnia mihi tradita sunt a Patre meo ; et cum ipse esset haeres, nos esse voluit cohaeredes? Merito quis iste, non e populo unus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
parteat. Ab hoc igit̃ exẽplo aĩe ꝓgrediam̃ adcrea¬
turis reliquas. ꝓpone tibisolẽ lunã et stellas ꝗcęli
lumina. et si p̃claro fulgent nitore: creatura sunt
tam̃. Et ad cottidianũ mynisteriũ: uł surgunt uł
occidunt. seruientes dispositioni creatoris et̃ni.
ministrantes splendorẽ quouestiunt̃. atq die noc¬
teq emicant : quotiens sol iste obtegitur nubib.
quotiens obiectũ a fferunt terrȩ cũ eregione eiꝰ lu¬
minis suiridius fuerit reꝑcussus. oriunt᷑ ipsi. s
ut ait scriptura luna nouit occasus suos. Nouit
quando pleno orbe suo luccat. quando exinantto.
stelle quoq nebulis obductȩ uanescunt: quȩ
sustinent mynisteri huiꝰ mundani usus: nonspon¬

Expanded text:
pareat. Ab hoc igitur exemplo animae progrediamur ad creapareat. Ab hoc igitur exemplo animae progrediamur ad creaturas reliquas. 7. Propone tibi solem, lunam, et stellas, quae coeli lumina etsi praeclaro fulgent nitore, creaturae sunt tamen, et ad quotidianum ministerium vel suae gunt, vel accidunt, servientes dispositioni creatoris aeterni, ministrantes splendorem, quo vestiuntur, atque die nocteque emicant. Quoties sol iste obtexitur nubibus, quoties objectu aufertur terrae, vel cum e regione ejus luminis sui radius fuerit repercussus, oriuntur eclipses, et ut ait Scriptura: Luna novit occasus suos . Novit quando pleno orbe suo luceat, quando exinanito. Stellae quoque nebulis obductae vanescunt, quae sustinent ministerii hujus mundani usus, non spon
Abbreviated transcription (Latin):
diumno arbitrio : quo dispositũ est animas corporib
coniungi oportere ꝓpter spem ear. ut dũ sperant
bona dignasse p̃stent cęlesti remuneratione. Om̃s
cũi nos oportet adeẽ ad tribinal xp̃i. Idõ unius cu¬
iusq aĩa p̃uideat repetenda sibi merita conũsatio¬
nissuȩ. Et pulchre ait. ꝓpͥa corporis: iđ qđ su
indm̃: nec adillã adoptionẽ. filioꝵ. et aduere libta¬
tem affectauit głȩ. Docuit igit̃ apłs. qđ hum inige¬
neris creaturi subiecta un̾itatisit. quid em̃ tã hõ
quã anima cius. De consortib  dicit. cũ sum̃ in
corpore isto. ingemescimus grauati. Sed et ddđ
dicit. homo uinitati similis fact̾ est. Et uniuersa
nanitas om̃is homo uiuens. Uita itaq hominis.
in hoc scło uanitas ẽ. huicuanitati subiecta ẽ aĩa.
tacp sc̃s cũfacit. quȩ sunt corporis ñsponte facit.
nonuolens. sed ꝓpt̃ eũ ꝗsubiecit inspe facit. ut ei

Expanded text:
divino arbitrio, quo dispositum est animas corporibus divino arbitrio, quo dispositum est animas corporibus conjungi oportere propter spem earum; ut dum sperant bona, dignas se praestent coelesti remuneratione: Omnes enim nos oportet adesse ad tribunal Christi; ut jusque anima praevideat rependenda sibi merita conversationis suae. Et pulchre ait, propria corporis , id est, quod in Deum, nec ad illam adoptionem filiorum, et ad verae libertatem affectavit gloriae. 6. Docuit igitur Apostolus quod humani generis creatura subjecta vanitati sit. Quid enim tam homo, quam anima ejus? De consortibus ejus dicit: Cum sumus in corpore isto, ingemiscimus gravati . Sed et David dicit: Homo vanitati similis factus est ; et: Universa vanitas, omnis hoin hoc saeculo vanitas est. Huic vanitati subjecta est anima. Itaque sanctus cum facit quae sunt corporis, non sponte facit, non volens, sed propter eum qui subjecit in spe , facit ut ei
Abbreviated transcription (Latin):
ñmedio crẽ aĩa ẽẽ grãm quaꝵ uigore et uirtute in adop¬
tionẽ filioꝵ dĩ ad surgit humanũ genus habens ĩse
qđ adsimilitudinẽ et imaginẽ. dĩ tributũ ẽ sibi aĩȩ
eñi neq tactu aliquo cõp̃hendunt̃: neq uisu corpo¬
reo uident̃. Et idõ p̃ferunt illius corporee et inui¬
sibilis nat̃ȩ similitudinẽ et suꝑ grediunt̃ substantia
sua. corporeã et sensibilẽ qualitatẽ. Quȩ enĩ uident̃
temporalia sunt. tp̃ralia significant. tp̃ralib adglu
bono atq mipso uiuunt. et sunt et mouent̃. Nec ab eo
siboni consulunt se patiunt separari acdiuidi. Una q̃q
ergo aĩa uidens se corporeo isto clausam gurgustio q̃
tam̃ terrenȩ huiꝰ habitationis consortio ñdegenaũ it
ingemescit grauata corporis hui c̃iunctione ꝗacor¬
ruptibile corp̾ grauat aĩam et inclinat trenũ habi¬
taculũ mentẽ multar cogitationũ simulq cognoscens
ꝗa ꝑfidem ambulat ñ ꝑspetiẽ ꝑegrinari uult decor

Expanded text:
non mediocrem animarum esse gratiam, quarum vigore et virtute in adoptionem filiorum Dei assurgit humanum genus, habens in se quod ad similitudinem et imaginem Dei tributum est sibi. Animae enim neque tactu aliquo comprehenduntur, neque visu corporeo videntur; et ideo praeferunt illius incorporeae et invisibilis naturae similitudinem, et supergrediuntur substantia sua corpoream et sensibilem qualitatem. Quae enim videntur, temporalia sunt, temporalia significant, temporalibus aggbono, atque in ipso vivunt, et sunt, et moventur ; nec ab eo, si boni consulunt, se patiuntur separari ac dividi. 4. Unaquaeque ergo anima videns se corporeo isto clausam gurgustio, quae tamen terrenae hujus habitationis consortio non degeneraverit, ingemiscit gravata corporis hujus conjunctione; quia corruptibile corpus gravat animam , et inclinat terrenum habitaculum mentem multarum cogitationum : simulque cognoscens quia per fidem ambulat, non per speciem, peregrinari vult de corp
Abbreviated transcription (Latin):
iudicẽ refutauer̃. Ideoq deẽ illis absolutio. poena ñ
de est. Recte gͦ fili alege coepisti ineugłio confirmat
es afide infidẽ. sicut scriptũ ẽ. lustus eñĩ exfide. uiũ.
Uale. et nos dilige : quianos te diligimus.

Expanded text:
judicem refutaverunt: ideoque deest illis absolutio, poena non judicem refutaverunt: ideoque deest illis absolutio, poena non deest. 15. Recte ergo, fili, a lege coepisti, in Evangelio confirmatus es, a fide in fidem, sicut 1093 scriptum est: Justus enim ex fide vivit . Vale et nos dilige; quia nos te diligimus.
Abbreviated transcription (Latin):
caro aut̃ infirma seduoluntatẽ diumã. quae auctor
legis arbitraq iudiei est. Similit et testis uerus ẽ
ꝗñ sibi. s alui fert testimoniũ. scriptũ ẽ enĩ. Lau¬
decte ꝓximꝰ tuus. et non os tuũ: pulchre aut̃ dicit̃
iudȩis mystice. egouos ñiudico. Iđ. ego uniũ soꝵ
redemptio. ego peccatoꝵ. remissio uos ñiudico. ꝗa
me ñ recepistis. N iudico. ꝗlibent̃ indulgeo. Ego
ñ iudico. ꝗsanguine meo redimo peccatores. Ego
ñ iudico. ꝗdeleo iniꝗtates. et memor ñero. Ego ñ¬
iudico. ꝗa malo uitã qͣm. mortẽ peccatoris. Ego ñ
iudico. ꝗañdãpno. sediustifico c̃fitentes. Moyses
uos accusat. ille uos arguit inquẽ sꝑatis. ille accusat
uos quidicandi ñhabet potestatẽ. quȩ eiꝰ debet̃ auc¬
tor. Ille gͦ inquẽ sꝑatis accusat iste inquẽ sꝑare no¬
luistis absoluit. Magna iudeoꝵ prudentia merito
accusatur incriminib ss. ꝗaccusatorẽ eleger̃. et honũ

Expanded text:
caro autem infirma : sed voluntatem divinam, quae auctor legis, arbitraque judicii est. Similiter et testis verus est, qui non sibi, sed alii fert testimonium; scriptum est enim: Laudet te proximus tuus, et non os tuum . 13. Pulchre autem dicitur Judaeis mystice: Ego vos non judico, id est, ego universorum redemptio, ego peccatorum remissio, vos non judico; quia me non recepistis. Non judico, qui libenter indulgeo. Ego non judico, qui sanguine meo redimo peccatores . Ego non judico, qui deleo iniquitates, et memor non ero. Ego njudico, qui malo vitam quam mortem peccatoris . Ego non judico, qui non damno, sed justifico confitentes. Moyses vos accusat, ille vos arguit, in quem speratis: ille accusat vos; quia judicandi non habet potestatem, quae ejus debetur auctori. Ille ergo in quem speratis accusat: iste in quem sperare noluistis, absolvit. 14. Magna Judaeorum imprudentia! Merito accusantur in criminibus suis; quia accusatorem elegerunt, et bonum
Abbreviated transcription (Latin):
Uesisti ame utrũ mie cȩlestis eẽ uideat̃ substantie
N on enĩ aut sanguinẽ aut ignẽ aut neruoꝵ
arsnoniã aĩam putans ut uulgus p̾hilosophoꝵ int̃¬
np̃tatur. aut ut illa patricia quędã eoꝵ ꝓsapia plato¬
nis disputat qđ ipsum semouet et non mouetur ab
alio. ipsa tibi aĩa uidetur uł certe ut aristotele sacri
substantiã. Dequo tibi .esdre librũ legendũ suadeo
ꝗet illas filosophoꝵ nugas despexerit et abditiore
prudentia quã collegerat exreuelatione p̃strinexe¬
magister et sp̃alis agricola occultis doctrinȩ semi¬
nib excitans discipłoꝵ. ingenia qđ animȩ nr̃ȩ po¬
tioris creature sint : et cuĩdã pr̃antissime naturȩ̨.
Cũ enĩ dic̃. ꝗauanitati creatura subiecta ẽ. ñ sponte

Expanded text:
stis esse videatur substantiae; non enim aut 922 sanguinem, aut ignem, aut nervorum harmoniam animam putas, ut vulgus philosophorum interpretatur: aut, ut illa patricia quaedam eorum prosapia Platonis disputat, quod ipsum se movet, et non movetur ab alio, ipsa tibi anima videtur: vel certe ut Aristoteles acri substantiam. 2. De quo tibi Esdrae librum legendum suadeo, qui et illas philosophorum nugas despexerit; et abditiore prudentia, quam collegerat ex revelatione, perstrinxemagister, et spiritalis agricola, occultis doctrinae seminibus excitans discipulorum ingenia, quod animae nostrae potioris creaturae sint, et cujusdam praestantissimae naturae. Cum enim dicit, quia vanitati creatura subjecta est non sp
Abbreviated transcription (Latin):
ministri: ꝗhahabentes uitã beatã mallent utiq eã
millo suꝑiore trinquillitatis suȩ statu currere.
quã nr̃oꝵ peccatoꝵ poenis ultricib interpolari.
Et enĩ ꝗgaudent umus peccatoris redemptione utq
tantoꝵ peccatoꝵ erumnis ingemescunt. Sigitur
etiã cęlestes creaturȩ et potestates seruitutẽ corrup¬
tionis: sustinent sed inspẽ ut ꝓnob̾ postea et nob cũ
lecent̃ : etiãnos passiones hui tp̃ris futura spe et expe¬
tatione consolem̃ głe. Uale fili et nos dilige ꝗanos

Expanded text:
ministri? Qui habentes vitam beatam, mallent utique eam ministri? Qui habentes vitam beatam, mallent utique eam in illo superiore tranquillitatis suae statu recurrere, quam nostrorum peccatorum poenis ultricibus interpolari. Etenim qui gaudent unius peccatoris redemptione , utique tantorum peccatorum aerumnis ingemiscunt. 11. Si igitur etiam coelestes creaturae et Potestates servitutem corruptionis sustinent, sed in spe, ut pro nobis postea et nobiscum laetentur; etiam nos passiones hujus temporis futurae spe et exspectatione consolemur gloriae. Vale, fili, e
Abbreviated transcription (Latin):
tio uenerit quȩ ẽ uniũsoꝵ. redẽptio: cũ enĩ intrau̾it
plenitudo g̃ntiũ. Tc̃ om̃is isrł saluu̾ erit. Cun enĩ
ñ ignoscit ppło. ꝗ ignoscit etiã illi ꝑsecutori suo.
creatura ẽ. licet istud ĩspe. etiã hoꝵ ꝑfidiã et temu¬
lentiã uanitate mundi hui lapsam ꝑtinere. adue¬
niã patiet̃ ueritati̾ pietas: et redẽptio uniũsitatis.
Ergo ut concludamus : et ille tantus actał sol: et illa
lima. quã noctis tenebre non oꝑiunt. Et ille stelle
q̃sunt ornam̃to cęli : seruitutẽ corruptionis nunc
sustinent . ꝗa corruptibile om̃e corpus. siꝗdẽ etc
cęli ꝑibt̃ et cęlũ et terra preteribit. Postea aut̃ et
sol et luna et cetera stellaz lumina reꝗescent ingła
et in nob sit ꝑsuã plenitudinẽ et mĩam. An ipsos¬
q̃ꝙ anglos. ꝗiistius mundi laborib dñisa sustinent
mynisteria. sicut inapocalipsi legim̾ ioħis non
ingemescere credimꝰ. cũ ad hibent᷑ poena. et exidioꝵ

Expanded text:
o: Cum enim intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus erit . Cui enim non ignoscet populo, qui ignoscit etiam illi persecutori suo, creatura est , licet istud in spe, etiam horum perfidiam et temulentiam, vanitate hujus mundi lapsam, pertinere ad veniam patietur veritatis pietas, et redemptio universitatis. 9. Ergo ut concludamus, et ille tantus ac talis sol, et illa luna quam noctis tenebrae non operiunt, et illae stellae quae sunt ornamenta coeli, servitutem corruptionis nunc sustinent; quia corruptibile omne corpus: siquidem et coeli peribunt, et coelum et terra praeteribunt . Postea autem et sol et luna et caetera stellarum lumina requiescent in gloria et in nobis sit per suam plenitudinem et misericoqui in istius mundi laboribus diversa sustinent ministeria, sicut in Apocalypsi legimus Joannis , non ingemiscere credimus; cum adhibentur poenarum et excidiorum
Abbreviated transcription (Latin):
siue quȩ ut̃ra s̃. suscepisse nñ corporis frigilitatẽ
nrȩ̃ c̃dicionis seruitutẽ. Cur gͦ illa seruitutẽ cor¬
ruptionis suȩ ñpatient̃ sustineant. cum dñs oĩũ
ꝓtoto mundo se humiliauerit usq admortẽ. ser¬
ui formã susceꝑit: peccatũ mundi maledictũ etiã
ꝓnob factussit. Illius gͦ imitantes bonitatẽ cȩlesti
creatur.e. licet ingemescant qđ mundi hiuiꝰ uanita¬
ti subiecte sint c̃solant̃ se tam̃ quolib̾abunt̃ a serui¬

Expanded text:
fragilitatem, nostrae conditionis servitutem. Cur ergo illa servitutem corruptionis suae non patienter sustineant; cum Dominus omnium pro toto mundo se humiliaverit usque ad mortem, servi formam susceperit , peccatum mundi, maledictum etiam pro nobis factus sit ? Illius ergo imitantes bonitatem coelestes creaturae licet ingemiscant, quod mundi hujus vanitati subjectae sint, consolantur se tam
Abbreviated transcription (Latin):
respondit ei iudex. N on possum ame facere ꝗcquã.
Iustitia in iudicando. ñ potentia ẽ in iudicando. Ego
ñ iudico: sed facta tua dete iudicant. Ipsate accu¬
sant: et ipsa c̃dẽpnant. Leges te adiudicant: quas
iudex ñ conũto. sed custodio. Nichil ego exme. ꝓfero
sed exte forma iudicn inte ꝓcedit scđm qđ iudico
ñ scđm qđ audio uolo: et ideo iudiciũ meũ uerũ est.
quia ñ uoluntati indulgeo sed equitati. Considẽmus
itaq quesit iudicandi religio. Dñs celi atq t̃ra
iudex om̃iũ dicit. Nonpossum ame facere ꝗequã.
sicut audio et iudico. et homo dicit dño suo nescis
qm̃ potestatẽ habeo dimittere et potestatẽ. habeo
crucifigerete : Quare dñs ñ potest: ꝗa iudiciũ inꝗt
meũ uerũ ẽ. Non enĩ quero uoluntatẽ meã: sed uo¬
luntatẽ eiꝰ ꝗ me misit. id uoluntatẽ hominis quẽ

Expanded text:
respondet ei judex: Non possum a me facere quidquam; respondet ei judex: Non possum a me facere quidquam; justitia in judicando, non potentia est in judicando. Ego non judico, sed facta tua de te judicant: ipsa te accusant, et ipsa condemnant. Leges te adjudicant, quas judex non converto, sed custodio. Nihil ex me ego profero, sed ex te forma judicii in te procedit. Secundum quondum quod volo; et ideo judicium meum verum est, quia non voluntati indulgeo, sed aequitati. 12. Consideremus itaque quae sit judicandi religio. Dominus coeli atque terrarum judex omnium dicit: Non possum a me facere quidquam: sicut audio, et judico; et homo dicit Domino suo: Nescis quoniam potestatem habeo dimittere te, et potestatem habeo crucifigere te ? Quare Dominus non potest? Quia judicium, inquit, meum verum est. Non enim quaero voluntatem meam, sed voluntatem e
Abbreviated transcription (Latin):
in quo xp̃s ẽ dĩ uirtus. Ergo ad ꝑfectionẽ uenimus.
ꝑfectionis p̃cepta accepim̾. Audisti hodiȩ lectũ.
ñpossum ego ame facere: quicquã sic̃ audio iudico.
Autlisti lectũ. Ego ñ accuso uos ego ñ iudico. ego non
accuso : moyses uos accusat inquẽ sꝑatis. Audisti
lectũ siego testimoniũ ꝑhibuero deme ipso testimo¬
niũ meũ nonẽ uerũ. Didici qualis iudex. qualis
testis eẽ debeã. Ñ enĩ quasi infirmus dicit ñ possũ
ego ame ficere ꝗcquã s infirmꝰ ille ꝗsic intellegit.
Nichil ꝗdẽ sine patre facit filius: ꝗa cõmunis oꝑatio.
et initas potestatis ẽ. s hoc loco quasi iudex loꝗt
ut cognoseam hoies miudicando: qđ ñ exuoluntare
nrã et potestate sed exa eꝗtate debeam formare sen¬
tentiã: Constituȩ aliqu ẽ reũ coargutum et con¬
uictum criminis: non adstruentẽ defensionis
geͣta: sed dep̃cantẽ ac uol uentẽ se ad genua iudicis.

Expanded text:
in quo Christus est Dei virtus? Ergo ad perfectionem venimus, in quo Christus est Dei virtus? Ergo ad perfectionem venimus, perfectionis praecepta accepimus. 10. Audisti hodie lectum: Non possum ego a me facere quidquam: sicut audio, judico . Audisti lectum: Ego non accuso vos, ego non judico. Ego non accuso, Moyses vos accusat, in quem speratis . Audisti lectum: Si ego testimonium perhibuero de me ipso, testimonium meum non est verum . Didici qualis judex, qualis testis esse debeam. Non enim quasi infirmus dicit: Non 1092 possum ego a me facere quidquam: sed infirmus ille, qui sic intelligit. Nihil quidem sine Patre facit Filius; quia communis operatio, et unitas potestatis est: sed hoc loco quasi judex loquitur, ut cognoscamus homines in judicando, quod non ex voluntate nostra et potestate, sed ex aequitate debeamus formare sententiam. 11. Constitue aliquem reum coargutum et convictum criminis, non astruentem defensionis genera, sed deprecantem et advolventem se ad genua judicis;