comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dicit. nolite recedẽ a dño in hodiernodie. hoc ẽ¬
Ostendat gͦ michi quomodo iebuseus donec scłmstat. habi¬
tet cum̃ filiis uda mierłm: quippe cum ne ipsiqͥdem
filii uida habitent inierłm. Ĩdõ gͦ nec istud uerum eẽ.
doquidem ne ipsi quidem habitent in ea.S nos intel¬
ligamus hȩc spũalit̃ assum̃tes ȩuangłii parabolam quȩ
dicit de tizaniis. Sinite utraq crescere : ne forte uo¬
lentes eradicare ⁊izama. eradicetis cũ ipsis et triticũ.
qui et fide et actib et om̃i conuersatione sua ꝑuersi
quisquam. neq peccator residẽ uideatur: s sint in ea
om̃s sc̃ĩ et beati in qͥlus nulla ꝓrsus peccati macula dep̃¬
suꝑhis dici potest inquib uel dubia uel occulta peccãst̃
N eq em̃ dicimus de ħis. qͥ manifeste et euident̃ crimi

Expanded text:
sunt. Nolite recedere a Domino in hodierno die, hoc ostendat ergo mihi, quomodo Hiebusaeus, donec saeculum stat, habitet cum filiis Juda in Hierusalem, quippe quum ne ipsi quidem filii Juda habitent in Jerusalem. Ideo ergo nec istud. verum esse Jebusaei cum Judaeis habitent in ea. Sed nos intelligamus haec spiritaliter assumentes Evangelii parabolam, quae dicit de zizaniis: « Sinite utraque crescere; ne forte volentes eradicare zizania, eradicetis simul cum ipsis et triticum .qui fide et actibus et omni conversatione perversi quisquam peccator residere videatur; sed sint in ea omnes sancti et beati, et in quibus nulla prorsus peccati macula deprsuper his dici potest in quibus vel dubia vel occulta peccata sunt. Neque enim dicimus de his qui manifeste et evidenter cri
Abbreviated transcription (Latin):
digni audiunt uerbum dĩ: et cũ audierint neq ut
infideles discedunt: neq ꝑmanent ut fideles: s ꝑcep¬
ta misterioꝵ noticia. et fidei nr̃ȩ secretiorib ꝑscruta-¬
tis: conuersi postmodum impugnant nos : et contra-¬
dictionib suis corda nr̃a dirumpunt: conculcantes
uerbi dñci margaritas. et ornam̃tum fidei maculan¬
tes. de istis gͦ dr̃. quia ñ potuerunt filii iuda eicere
iebuseum de ierłm: usq in hodiernum diem. Simile¬

Expanded text:
indigni audiunt verbum Dei, et, quum audierint, neque ut indigni audiunt verbum Dei, et, quum audierint, neque ut infideles discedunt, neque permanent ut fideles, sed percepta mysteriorum notitia, et fidei nostrae secretioribus scrutatis, conversi postmodum impugnant nos, et contradictionibus suis corda nostra dirumpunt, conculcantes verbi dominici margaritas, et ornamenta fidei maculantes. De istis ergo dicitur, quia non potuerunt filii Juda ejicere Hiebusaeum de Hierusalem usque in hodiernum diem.
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃cor uos qͥ fideles estis in ȩccłia fut ita uitã ur̃am et
cõuersationẽ seruetis auit ne maliquo uel ipsi scandalũ
paciamin uel aliis scandalum faciatis: s sit uob̃ sum¬
ium studiũ summaq cautela: nequis in hac scã cõ¬
gregatione¬
ur̃a pollutus introeat: nequis¬
aũt: int̃p̃tatur conculcatio. Ergo quia non possumus
eicere eos qͥ nos conculcant: eos saltem quos possumꝰ¬
eiciamus. quoꝵ peccata manifesta sunt. Ubi em̃pecca¬
tũ euidens non ẽ eicere de ȩccłu neminẽ possumus:
ne forte eradicantes ⁊izaniam eradicemus cũ illis si¬
mul et triticũ. Mouet me tam̃ d dixit qi ñ potuerũt
eicere iebuseos: id ÷ eos qͥ nfp̃tantur cõculcatio. Et
idõ uideamus qui sunt  mȩccłi cõculcantes.
Illi sine dubio : de qͥb dñs dicebat in ȩũagłiis. Nolite
dare scm̃ canib neq miseritis margaritas ur̃as ante
porcos: ne forte conculcent eas pedib suis: et c̃uersi
dirumpant uos. Iste ẽ. gͦ iebuseus conculcatio. quim

Expanded text:
cor qui fideles estis, ut ita vitam nostram et conversationem servetis, ne in ipsa vel ipsi scandalum patiamini, vel aliis scandalum faciatis: sed sit in vobis summi studii, summaeque cautelae: ne quis in hanc sanctorum congregationem pollutus introeat: ne quisaei interpretantur conculcatio. Ergo quia non possumus ejicere omnes istos qui nos conculcant, eos statim quos possumus, quorum peccata manifesta sunt ubi enim peccatum evidens non est, ejicere de Ecclesia neminem possumus: « ne forte eradicantes zizania, eradicemus simul etiam cum illis triticum. » Movet me tamen quod dixit, quia non potueejicere Hiebusaeos, id est eos qui interpretantur conculcatio. Et ideo videamus qui sunt in ecclesia conculcantes. Illi sine dubio, de quibus dicit Dominus in evangeliis: Nolite mittere sanctum canibus, neque margaritporcos, ne forte conculcent eas pedibus suis, et conversi elidant vos. Iste est ergo Hiebusaeus conculcatio, qui
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ sine consilo. Certum ẽ. em̃: qr et iste fr̃ sit illius er¬
rons ꝓsine cõsilio geritur. Quid em̃ tam sine cõfilio ẽ¬
quã relinquere dm̃ qui nos fecit ⁊ et seqͥ deos quo nos
fecumin Tertius erroris sensuz ẽ. thalamim quodẽ
p̃cipitium uł suspensio: Nouissima namq erroris a¬
hunis tendunt inp̃cipitium: et ꝓfundum inferi hos¬

Expanded text:
iste frater sit illius erroris qui sine consilio agitur. Quid enim tam sine consilio quam relinquere Dominum, qui nos fecit esse, et sequi deos quos fecimus? Tertius erroris sensus est Tholmai, quod est praecipitium vel suspensio: novissima namque hujus erroris ostenduntur in
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ potestatẽ calcandi suꝑ serpentes et scorpiones.
Qui gͦ uult et desid̾at ingredi inhereditat̾e tribus
uida: oportet eũ ascendẽ ascensiones istas et calca¬
re atq euadẽ scorpiones qͥ obsistunt. Unde arbitror
fines usq cadẽs. Cades int̃p̃tatur sc̃m uł scĩficatio.
F mes gͦ uidȩ usq ad scĩficationẽ ꝑueniunt: s uidea¬
mus etiã qui sint fines ex partib orientis. Non¬

Expanded text:
vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones . vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones . » Qui ergo vult et desiderat ingredi haereditatem tribus Juda, oportet eum ascendere in ascensiones istas, et calcare atque evadere scorpiones qui obsistunt: unde arbitror fines usque ad Cades. Cades interpretatur sanctum vel sanctificatio. Fines ergo Judae usque ad sanctificationem perveniunt. Sed videamus etia
Abbreviated transcription (Latin):
Iñpiasu aũt sin teintationes. Bost temttiones
x̾: edissetunur fines hereditatis uidȩ : orient et
partib designatur. Quȩ ẽ. gͦ a deserto ad occidentẽ.
ab oriente uͦ cingunt᷑ fines mari salso. Post hoc acol¬
lib inquit qͥ tendunt᷑ ad occidentẽ. et inde ascendit᷑
ab occidente usq ad cades barne. et sic ꝑtenditur ad¬
occidentẽ cades: et hii st̃ fines eoꝵ ab affricolet inde
perrexit usq ad uallem ȩgypti. Uides quomͦ mocci-¬
dentis partib et affricum et egyptũ nominat et occa-¬
sum: sine dubio ut hȩc om̃ia sciat sibi unusq euaden¬
da eẽ. et transeunda. ut itademũ pos sit ad tribũ
tiones significaret: et idõ necesse ẽ. nos transire ꝑ¬
heremũ tentationũ. ⁊ ut sic possimus ꝑuenire ĩ
hereditatẽ filioꝵ iuda: s et ascendẽ nos oportet
ascensum collium acrabin qd et int̃p̃tatur scorpio¬
nes. Transeundi gͦ nob̃ st̃ et calcandi etiã scorpio¬
nes: illi sine dubio de quib saluator ait. Ecce dedi

Expanded text:
in, id est tentationum. Post tentationes ergo sequuntur fines haereditatis Judae. Oriens et partibus designatur, quae a deserto est ad occidentem. Ab oriente vero cinguntur fines mari salso. Post haec a collibus, inquit, qui tendunt ad occidentem, et inde ascenditur ab occidente usque ad Cadesbarne, et sic occidentem Cades. Et hi sunt fines eorum ab Africo; et inde perrexit usque ad vallem Aegypti. Vides quomodo in occidentis partibus, et Africum, et Aegyptum nominat, et occasum? sine dubio, ut haec omnia sciat unusquisque evadenda esse et transeunda, ut ita demum possit ad tribum tiones significat; et ideo necesse est nos transire eremum tentationum, ut sic possimus pervenire in haereditatem filiorum Juda; sed ascendere nos oportet ad ascensum collium Acrabin, quod interpretatur scorpionis. Transeundi nobis sunt et calcandi scorpiones illi sine dubio, de quibus Salvator dicit: « Ecce dedi
Abbreviated transcription (Latin):
cesserunt ad iħm. quomodo poterant libͣtatẽ uite
et regni consortium dolis seruilib ꝓmereri : De¬
niq uis nosse qr digna erga eos ab iħu. ꝓmentis¬
scdixide diuinis mirabilib faterentur: nichiltam̃
fide dignum tantarũ uitutum ad miatione ges¬
serunt. Et idõ uidens iħc angustũ coꝵ eriguumq¬

Expanded text:
cesserunt ad Jesum, quomodo potuerunt libertatem vitae cesserunt ad Jesum, quomodo potuerunt libertatem vitae et regni consortium dolis servilibus promereri? Denique vis nosse quam digna erga eos ab Jesu proptse divinis mirabilibus faterentur, nihil tamen fide digne, nihil tantarum virtutum admiratione gesserunt; et ideo videns angustum eorum exiguumq
Abbreviated transcription (Latin):
locũ calumniam facere. hii qͥ testam̃tũ uetus ñ reci¬
piunt et dicunt. Uide quomͦ nichil humanitatis ha¬
buit iħc filius naue. ut hominib qui ad se supplices
uenerant salutem concedens: notam eis infannȩ et
nigum seruitutis infligeret. Hȩc si audiat animami¬
nus instructa in scripturis diuinis. infirmari conti¬
nuo et ꝑiclitari potest. ita ut refugiat catholicã fidẽ.
N on em̃ intelligit eoꝵ subuersiones. Iħc eñ scđm men¬
suram fidei ipsoꝵ: cõpetens erga eos iudiciũ tenuit.
Porro aũt raab meretrix quȩ fide integra credidit cũ
om̃ domosua. et exploratores isrłiticos plenissima de¬
uotione suscepit: ex in tegro in consortium ppłi socie¬
tatemq suscepta ẽ: et scriptũ ẽ. de ea. qi apposita ẽ.
ad filios ifrł usq in hodiernum diem. Isti u̾ qui non
tam isrłiticȩ gentis consortia dilexerunt. quam suȩ
ꝑdicionis metu ꝑterritiscũ calliditate et fraude ac¬

Expanded text:
locum calumniam facere, hi qui Vetus Testamentum non recilocum calumniam facere, hi qui Vetus Testamentum non recipiunt, et dicunt: Vide quomodo nihil humilitatis habuit Jesus filius Nave, ut hominibus qui ad se supplices venerant salutem concedens, notam eis infamiae et jugum servitutis infligeret. Haec si audit anima minus instructa in Scripturis divinis, infirmari continuo et periclitari potest, ut refugiat catholicam fidem. Non enim intelligunt eorum subreptiones. Jesus enim secundum mensuram fidei ipsorum competens erga eos judicium tenuit. Porro autem Raab meretrix, quae fide integra cum omni domo sua exploratores Israeliticos plenissima devotione suscepit, et ex integro in consortium populi societatemque suscepta est; et scriptum est de ea quia « apposita est ad filios Israel usque in hodiernum diem. » Isti vero quia non tam Israeliticae gentis consortia dilexerunt, quam suae perditionis metu perterriti cum calliditate et fraude ac
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur pastoris de his figura describitur. Ait em̃
quia ẽ. arbor quedam quȩ ulmus appellatur : q̃ fruc¬
tum ñ affert. Portat tam̃ uitẽ quȩ affert plurimum
fructum. et ex eoqd ad minicło ẽ. uiti. quȩ eius uirib
nitens auel afferre uel seruare potest plurimum
fructũ : placet etiam ulmus quȩ infructuosa ẽ. quia
necessaria uidetur et utilis. ex hoc ipso qd frugifere
deseruiat uiti. Tale aliquid intellige etiam ingabao¬
nitis. qui non deposuerunt quidem ueterẽ homi¬
nem cum actib suis. ministrant tamen scĩs et
seruiunt. et aliquid utilitatis impendunt: et tali qͣdã
ordne abiħu salutẽ cũ iuram̃ti int̃positione suscipiũt.
Ego nolebam intra gabaonitarũ ordinẽ salutẽ consequi
nec in ligni cesorib uel aquȩ gestatorib numerari: s
int̃ isrłitas caꝑe hereditatem t̾ram repmissionis acciꝑe.
o bseruandum sane ẽ. d solent heretici legentes hunc

Expanded text:
appellatur Pastoris, de his figura describitur, ait enim: « appellatur Pastoris, de his figura describitur, ait enim: « Quae est arbor quae ulmus appellatur, quae fructum non affert; portat tamen vitem, quae affert plurimum fructum, ex eo quod adminiculo est viti, quae ejus viribus nitens, vel ferre vel servare plurimum fructum; » etiam ulmus, quae infructuosa est, necessaria videtur et utilis ex hoc ipso quod fructuosae deserviat viti. Tale aliquid etiam intellige in Gabaonitis, qui non deposuerunt quidem veterem hominem cum actibus suis, ministrant tamen sanctis, et serviunt, et aliquid utilitatis impendunt: et tali quodam ordine ab Jesu salutem cum juramenti interpositione suscipiunt. Ego nolebam in Gabaonitarum ordine salutem consequi, nec in ligni caesoribus vel aquae gestatoribus numerari, sed intra Israelitas cuperem haereditatem terrae repromissionis accipere. Observandum sane est quod solent haeretici legentes hunc
Abbreviated transcription (Latin):
uterea gabaonite ꝑditionis metu ꝑterriti. cũ frau¬
de et calliditate uenerunt ad iħm. panins calcia¬
mentisq ueterib induti. dep̃cantes ut saluarentur:
statimq ab iħu salutem suscipiunt. Quoꝵ tam̃ dolum
ut agnouit: ligni cȩsores: uł aquȩ gestatores eos
constituit. In quoꝵ figura illi ostenduntur qͥde mun¬
do ad ȩxcłiam uemientes. habent fidem indõ. et indi¬
nant caput suũ sacerdotib ⁊ scĩs quoq mitnstrant et
seruiunt. et aliqͥd utilitatis impendunt: ad ornatum
etiã ȩccłiȩ uł ministerũ ꝓmpti sunt. in morib uͦ suis
et conuersatione pristina decinent᷑: induentes ueterẽ
hominẽ cũ actib suis. et inuoluti uetustis uiciis. sic̃
et isti panns et calciam̃tis ueterib obtecti.⁊ p̃ter hoc
q̃ indm̃ creidunt. et erga seruos dĩ uł exłiȩ cultum
uidentur ẽẽ. deuoti: nichil adhibent em̃dationis uł
euadit infaniȩ. Similis quoq etiam in libello qui

Expanded text:
terea Gabaonitae, perditionis metu perterriti, cum fraude et calliditate venerunt ad Jesum, pannis calceamentisque veteribus induti, deprecantes ut salvarentur, statimque a Jesu salutem suscipiunt; quorum tamen dolum ut agnovit, ligni caesores vel aquae gestatores eos constituit. » In quorum figura illi ostenduntur, qui de mundo ad Ecclesiam venientes, habent fidem in Deo, et inclinant caput suum sacerdotibus, sanctis quoque ministrant et serviunt, ut aliquid utilitatis impendant; ad ornatum etiam Ecclesiae vel ministerium prompti sunt; in moribus vero suis et conversatione pristina detinentur, induentes veterem hominem cum actibus suis, et involut isti pannis et calceamentis veteribus obtecti, praeter hoc quod in Deum credunt, et erga servos Dei vel Ecclesiae cultum videntur esse devoti, nihil adhibentes emendationis vel evadit infamiae. Similis quoque etiam in libello qui
Abbreviated transcription (Latin):
entis partib trib iudȩ eẽ mare salfum: et post hȩc
in parte eius nominatur fons solis. et ciuitas solis:
et ineadem tribu eẽ. et cruitas iitterarũ Oportet
om̃em qͥuult introire in partẽ filioꝵ udatransire᷑
prius mare salsum. uitȩ scilicet huius mundiundas

Expanded text:
entis partibus Judae esse mare salsum, et post haec in parte ejus nominatur fons solis, et civitas solis, et in eadem tribu est etiam civitas litterarum. Oportet ergo omnem qui vult introire in partem filiorum Juda, transire prius mare salsum, id est, mundi hujus undas
Abbreviated transcription (Latin):
leuitis in singłis tribub decernuntur: ut ꝑ hoc mul¬
to magnificentius misterium nosceremus. Iste etem̃
ordo leuiticus uł sacerdotalis. qͥ dĩ sapientiȩ et scien¬
tiȩ oꝑam impendit. ñ potuit a moyse sortẽ habitatio¬
nis acciꝑe : qr ñerat moyses ueritatis s umbrȩ et
ipse habitacła sapientib p̃bet. Non eñ potuit moyses
dicere. uade uende om̃ia tua quȩ habes et da pauꝑib
et habebis thesaurum incȩlo: et ueni sequere me:
h ocẽ eñi: partem dart leuits. Non potiuit dicere
os insuꝑ etiam et anim̃ã suam: non potest eẽ m̃o
discipła. hoc moyses dicere ñ potuit: idcirco ipse¬
habitacula sacerdotũ et leuitarum dispensare non
potuit. Deitue s ẽ. qui se exhibet talem. ec istisom̃ib:

Expanded text:
Levitis in singulis tribubus decernuntur, ut et per mulLevitis in singulis tribubus decernuntur, ut et per multo magnificentius mysterium nosceremus. Iste enim ordo Leviticus vel sacerdotalis qui Dei sapientiae et scientiae operam impendit, non potuit a Moyse sortem habitationis accipere, quia non erat Moyses veritatis, sed umbrae ipse habitacula sapientibus praebet. Non enim potuit dicere Moyses: « Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me . » Hoc est enim partem dare Levitis. Nec potuit dicere os, insuper etiam et animam suam, non potest esse meus discipulus . » Hoc Moyses facere non potuit, idcirco habitacula sacerdotum vel Levitarum dispensare non potuit. Beatas ergo est, qui se exhibet talem, et in istis omn
Abbreviated transcription (Latin):
anum et meritoꝵ gr̃a cȩt̃os om̃s p̃cedunt. qͥb ipse
dñs ẽẽ. hereditas dr̃: Et si fas ẽ. audere intalib
et arthani recoñditi aliquid aꝑire: udeamus
ne forte illud sit quod sacerdotũ uł leuitarũ figu¬
ra latenti ostenditur: qr mom̃i ppło eoꝵ dicoqui sal¬
uantur maior sine dubio pars ẽ. et longe numero¬
sior: eoꝵ qͥ simplicit̃ credentes intimore dĩ ꝑ opera
bona. ꝑ honestos mores et actus ꝓbabiles dño pla¬
cent. Pauci uͦ st̃ et ualde rari qͥ sapientiȩ ac scientiȩ¬
cȩtĩs simpliciorib ꝑ doctrine grãm illuminant iter
qͦ gradiunt᷑. et ueniunt ad salutẽ. hi fortas sis nunc¬
sub leuitarũ et sacerdotũ nomine designant᷑: quoꝵ
nãq duab semis tribub t̾ram distribuens ultra ior¬
danem : ñ dedit leuitis habitaculi poitionẽ quȩ eõ
contingebat. Iħc aũt dedit ñ solũ ihis tribub quas
ipse dispensat: uerũ et in his quȩ a moyse trans
iordanem fuerant collocate. Habitacula etenim

Expanded text:
a caeteros homines praecedunt: quibus ipse Dominus esse haereditas dicitur. Etsi fas est audire in talibus, et arcani reconditi aliquid aperire, videamus ne forte illud sit quod sacerdotum vel Levitarum figuram latenter ostendit. Quia in omni populo, eorum dico qui salvantur, major sine dubio pars est, et longe numerosior eorum qui simpliciter credentes in timore Dei, per opera bona, per honestos mores, et actus probabiles Domino placent. Pauci vero sunt et valde rari qui sapientiae opecaeteris simplicioribus per doctrinae gratiam illuminant iter quo gradiuntur, et veniunt ad salutem. Hi fortassis sub Levitarum et sacerdotum nomine designantur, quorum namque duabus et semis tribubus terram distribuens ultra Jordanem , non dedit Levitis habitaculi portionem quae eis contingebat. Jesus autem dedit non solum his tribubus quas ipse dispensat, verum et in illis quae a Moyse trans Jordanem fuerant collocatae. Habitacula etenim
Abbreviated transcription (Latin):
munciotdꝵ queri potest quomodo uerũsit : cu de
rint descendẽ inuallem. et p̃ualuerint eis ĩmontib¬
S
edd s eliximus cũ duodetim filios iacobscrip¬
ta mme sopotanna natos cõmemorasset. ubi
ñ fuerat iatus bemamin. hoc etiã hic intelligendule
Oausc aũt si querit᷑ cur hȩc trib ineasorte que iuli
obuenit ñ obtinuerit sufficientes t̃ras. et ab eis aqb
tenebantur affuctasit. in dĩ quidem secreto cõsiulo

Expanded text:
m, quaeri potest quomodo uerum sit, cum de rint descendere in uallem et praeualuerint eis in montibus. sed quod diximus, cum duodecim filios Iacob scriptura in Mesopotamia natos commemorasset, ubi non fuerat natus Beniamin, hoc etiam hic intellegendum ecausa autem si quaeritur, cur haec tribus in ea sorte, quae illi obuenit, non obtinuerit sufficientes terras et ab eis a quibus tenebantur adflicta sit, in dei quidem secreto consilio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. animȩ scds ꝓfectus: cum sibi carnem et obedire fece¬
neus: et morti tradendus. Quomͦ aũt hoc innr̃a carne
cõpletur: audi apłm paulum dicent̾ẽ. Mortificate mẽbra

Expanded text:
rae profectus, cum sibi carnem et obedirerae profectus, cum sibi carnem et obedirenaeus, et morti tradendus. Quomodo autem in nostra carne completur, audi Apostolum dicentem: « Mortificate a
Abbreviated transcription (Latin):
fili istł et fecer̃ chananeos subiectos ext̃mminatione
aũt ñ eit̃minauer̃ eos. Tertio : qñ contradixer̃ iuri
de  ibu effrau iħu. uolentes scđm numerositatẽ suã
ei plures erant et ualidi maioremetiã acciꝑe heredi¬
plor sortem: et uibent᷑ ascedẽ in saltũ et sibi ipsis am¬
pliorem locũ facert : et ut posint laciori spaciaoccupa¬
‸re
iubentur ext̃minare chananeum. Uideamus gͦ nc̃ qͥd sibi
uult hȩc de chananeis triꝑtita narratio. Primũ chananeuᷤ
nob̾cum quidem ẽ. et sub tributo ẽ. non ẽ. tam̃ obedienꝰ nob̃
neq seruus: scdõ etiã seruus efficitur et obediens. Chana¬
neum hic carnẽ nr̃am accipiamus: uł ea quȩ carnis sunt.
hȩc pͥmũ nob̾cum ẽ. hoc ẽ. animȩ iuncta ẽ. s nonẽ. ei obedi-
aduersum sp̃m. et ñ ẽ. obediens animȩ. s sius desideriis
cedit. Si uͦ iam aliquantum ꝓfecerimus. efficitur nob caro
seruus et obediens: ac parens animȩ uoluntat. Et iste¬

Expanded text:
filii Israel, et fecerunt Chananaeos subjectos, exterminatione autem non exterminaverunt eos. Tertio, quando contradixerunt viri de tribu Ephraim Jesu, volentes secundum numerositatem suam, quia plures erant, et validiorem etiam accipere sortem: et jubentur ascendere in saltum, et sibi ipsis ampliorem locum facere. Ut possint latiora spatia occupare, jubentur exterminare Chananaeum. Videamus ergo quid sibi videatur de Chananaeis tripartita narratio. Primo Chananaeus nobiscum quidem est, et sub tributo est; non est tamen obediens nobis, neque servus. Secundo etiam servus efficitur, et obediens. Chananaeum hic carnem nostram accipiamus, vel ea quae carnis sunt: haec primo nobiscum est, hoc est animae, adjuncta, sed noadversus spiritum, et non est obediens animae. sed suis desideriis cedit. Si vero jam aliquantum profecerimus, efficitur nobis caro servus, et obediens ac parens animae nost
Abbreviated transcription (Latin):
mice untutes q̃ p̃cepta oꝑant᷑ in nob̾. nec ꝓuocant
nos ad peccandũ nec lacesstunt ad dimicandum.
mittere. imo et incitare ꝓpemodũ aduersarias
uirtutes exire aduersus nos inp̃liũ. ut et nõ uic¬
toriã capiamus: et ille interitũ cõsequant᷑. dr̃ aũt

Expanded text:
peccata operantur in nobis, nec provocant nos ad peccandum, nec lacessunt ad dimicandum, Deus permittere, imo et incitare propemodum, adversarias virtutes exire adversus nos in praelium, ut et nos victoriam capiamus, et i
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̃dictum ẽ. figuram noui ppłi tenuerunt: quę
nis hereditatem post lauacrũ quasi post iordans
transitum susceꝑunt. S ꝓinde et ipse nouẽ semis
trib dicuntur quȩ subiħu hereditate pociuntur.
et ñ integre decem. qͥ numerus consumiatus dr̃
et ꝑfectus : qr nec in ipso aduentu dñi uł incarna¬
tione eius cuncta nob̃ ꝑ semecipsũ ꝑfectȩ annun¬
ciata ft̃. Unde et ipse dic̃ discipłis. Multa adhuc
habeo quid uob̃ loquar: s ñ potestis illa mͦ audire
Uemet aũt sp̃c ueritatis qͥ a patre ꝓcedit: ille de meo
accipiet et annunciabit uob̃ om̃ia. Perfectio itaq
ad summã cunctoꝵ bonoꝵ: in sp̃uscõ consistit.
Alioquin: nichil in eo ꝑfectũ putabit᷑. cui sp̃c sc̃s de est.

Expanded text:
figuram novi populi tenuerunt, qui nis haereditatem post lavacrum, quasi per Jordanis transitum susceperunt. Sed proinde et ipsae novem semis tribus dicuntur, quae sub Jesu haereditate potiuntur, et non integre decimus numerus consummatus dicitur et perfectus, quia nec in ipso adventu Domini vel incarnatione ejus cuncta nobis per semetipsum perfecte annuntiata sunt. Unde et ipse dicit discipulis: Multa adhuc habeo quae vobis loquar, sed non potestis illa modo audire; veniet autem Spiritus veritatis, qui a Patre procedit; ille de meo accipiet, et annuntiabit vobis omnia . Perfectio itaque ad summam cunctorum bonorum in Spiritu sancto consistit, alioquin nihil in eo perfectum putabitur, cui Spiritus sanctus deest.
Abbreviated transcription (Latin):
duob quos statuerant in conspectu dĩ. id ÷ ioseph qui
uocabat᷑ barsabas. qͥ cognominatus ẽ. iustus. et ma-¬
thiam. Oecidit inquit sors suꝑmathiã: et annumera
ñiam casuss ꝓuidentia sors diuinũ udiciũ ꝓferebat.
s adhuc querebam in nouo testam̃to sicubi sors ĩ xp̃o¬

Expanded text:
duobus quos statuerant in conspectu Dei, id est, Joseph qui duobus quos statuerant in conspectu Dei, id est, Joseph qui vocabatur Barnabas, qui cognominatus est Justus, et Mathiam. « Ceciditnon jam casu sed prudentia sors divinum judicium deferebat. Sed adhuc quaerebam in Novo Testamento si sors in
Abbreviated transcription (Latin):
ualet. ut ꝓdet eũ pos set: cuius causa ꝑicłm naingan¬
tib immineret. Et quamuis gentiles eẽnt et aliem a
cognitione dĩ: non tam̃ in hac opimione falluntur.
sors suꝑ ionam. Querens gͦ de his: inuenio et salo¬
monẽ in ꝓuerbis dicentẽ. Contradictiones cõhibet
sors et int̾ potentes diffinit: uelut cessare ostendat
ueq̃ ñ pauca referride sortib inuenirẽ: conuert
me etiã ad nouum testam̃tũ ut uidem si forte uel
ibi cõtemnuntur sortes: ne ibi quidem earum usis
abicitur : et inuenio q̃ aliquando cũ deeẽt de nume¬
ro apłoꝵ unu apłs: et eẽt necessarium in locum
to sapientiores erant: qũa hi qͥ nunc ep̃os uł pres¬
biteros uel diacones ordinant: elegerunt duos
et statuerunt eõ in medio. Nec tam de his sibime¬
ipsis iudicium ꝑmiserunt: ut illũ facerent quem
ipsi uoluissent: s orantes inquit miser̃ sortẽ ex illis

Expanded text:
valeret ut prodere posset cujus causa periculum naviganvaleret ut prodere posset cujus causa periculum navigantibus immineret. Quamvis gentiles essent et alieni a cognitione Dei, non tamen hac opinione falluntur, per Jonam. Quaerens ergo de his invenio et Salomonem in Proverbiis dicentem « Contradictiones cohibet sors, et inter potentes definit , » veluti cessare ostendens Testamento non pauca referri de sortibus invenirem, converti me etiam ad Novum Testamentum, ut viderem si forte vel ibi contemnuntur sortes, aut num ibi quidem earum usus alibi dicitur; et invenio quod aliquando cum deesset numero apostolorum unus, et esset necessarium in locum to sapientiores erant quam hi qui nunc episcopos, vel presbyteros, vel diaconos ordinant et elegerunt duos, et statuerunt in medio, nec tamen de his sibimetipsis judicium permiserunt, ut illum facerent quem ipsi voluissent; « sed orantes, inquit, miserunt sortem, » ut ex illis
Abbreviated transcription (Latin):
ac mortẽ xͥ in corpore nr̃o circumferimus: ex t̃minari
et dixit. Mittã sortem et ꝓferam inconspectu dñissipͥus
describentes t̾ram attuleritis mͥ descriptionẽ eius: et ita
post hȩc sortib missis hereditas ppłodĩ distribuitur: et
agitur sors ista nonfortuitu : s scđ̾m hoc qd p̃destinatũ ẽ.
a dño. Deniq trib beniami prima ibi accepit sortem:
ubi erat ierłm. Post hanc. trib symeon scda post hanc
isachar. deinde tabulon. deide aser. post etiam nepta¬
li. inde den in quib nouissimȩ ueniunt tresille trib
q̃ ex concubuns descendãnt iacob. Quȩ gͦ sit ratiosorti¬
um apud memetipsum requirebam: ut ex multis testi¬
moniis scripturȩ qd latebat agnoscetẽ. Inueniebam
sane inscripturis etiam gentiles homines usos eẽ. sor¬
tib tũc eum nauigaret ionas. et tempestis urgent
aiunt nãq hiqͥ nauigabant. Mittamus sortẽ. et scu¬
nus cunis causa hȩc tanta malicia ẽ: quasi sors tantũ

Expanded text:
ac mortem Christi in corpore nostro circumferimus, exterminamus et dixit: Mittam sortem, et proferam in conspectu Domini, si prius describentes terram, et tuleritis mihi descriptionem ejus. Et ita post haec sortibus missis haereditas populo Dei distribuitur; et agitatur sors ista, non fortuitu, sed secundum hoc quod praedestinatum est a Deo. Denique tribus Benjamin primam ibi accepit sortem ubi erat Jerusalem, post haec tribus Simeon secunda, post haec Issachar, deinde Zabulon, deinde Aser, post haec etiam Nephthalim, deinde Dan; in quibus novissime veniunt tres illae tribus quae ex concubinis descenderant Jacob. Quae ergo ratio sortium apud memetipsum requirebam, ut ex multis testimoniis Scripturarum quod latebat agnoscerem. Inveniebam sane in Scripturis etiam gentiles homines usos esse sortibus. Hinc cum navigaret Jonas, et tempestas urgeret; aiunt namque illi qui navigabant: « Mittamus sortem, et sciamus cujus causa haec tanta malitia , » quasi sors tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃rib iudicum. nec tp̃rib regũ. om̃s om̃ino illarum
septẽ gentiũ ciuitates caꝑe potuerunt hebrȩi. S aut
sic intelligendum ẽ qd ad nullam ciuitatem bellando
accessit iħc qua non ceꝑit. aut certe nulla ñ capta ẽ:
s carũ quȩ in regionib supra commemoratis fuerũt.
s numeratȩ sunt eñ regiones in quib fuerunt ciuitates
de qͥb facta ẽ. ista cõclusio. et om̃scȩpit inbello. D m̃i

Expanded text:
tea iudicum nec temporibus regum omnes omnino illarum septem gentium ciuitates capere potuerint Hebraei. sed aut sic intellegendum est, quod ad nullam ciuitatem bellando accessit Iesus quam non ceperit; aut certe nulla non capta est, sed earum quae in regionibus supra commemoratis fuerunt. enumeratae sunt enim regiones, in quibus fuerunt ciuitates de quibus facta est ista conclusio: et omnes cepit in bello. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ris et pessimi uiri: et comuncta ẽ. uiro bono et le¬
gitimo: illi de quo dicit apłs paulus. Statui aũt uos
um uiro uiginẽ castam: ex hib̾e xp̃o. Sic gͦ etiã no¬
minum ipsoꝵ intelligentia: ad geminum hunc unius¬
cunuisq ciitatis consonat statũ. Ego puto quod fic
melius ẽ. intelligibella ifrłitica. et quod fic melius p̃-
han iħc putetur.: et destruere urbes ac regna subuer¬
tere. Sic eñ et illud dictũ religiosius et dem̃tius appa¬
rebit q dr̃ ita subuertis se et uastas se singulas quasq
urbes. ut nichil ieis relinqueretur qͥ spuaret. neq
qui saluus fieret. neq qͥ effugeret. Utinã dñs de am
maliciȩ sensũs ultra respiret.⁊ nullus ire. nullus con¬
cupiscentiȩ alicuius malȩ sm nob saluet᷑ effectus: nullꝰ
suꝑ sit qͥ effluat sermo malus de ore meo. Inpriorib¬

Expanded text:
ris et pessimi viri, et conjuncta est viro bono et leris et pessimi viri, et conjuncta est viro bono et legitimo, illi de quo dicit apostolus Paulus: « Statui autem vos uni viro virginem castam exhibere Christo . » Sic etiam nominum ipsorum intelligentia ad genuinum hunc uniuscujusque civitatis consonat statum. Ego puto quod sic melius est intelligi bella Israelitica, et quod sic praeliari Jesus putetur, et destruere urbes ac regna subvertere. Sic enim et illud dictum religiosius et clementius apparebit, quod dicitur ita subvertisse et vastasse singulas quasque urbes, ut nihil in eis relinqueretur quod spiraret, neque qui salvus fieret, neque qui effugeret. Utinam enim Dominumalitiae sensus ultra respiret, nullus concupiscentiae alicujus malae in me salvetur affectus, nullus supersit qui effugiat sermo malus de ore meo. Si
Abbreviated transcription (Latin):
tan lorilucis: Postibile ẽ.gͦ etiam nominis ipsius
int̃p̃tatione. utiiusq status dfferentias indicare: ut
candorem quidem lepre habuerit lebna sub regib
malis.⁊. quo destructo atq subuerso cũ ad ifrłiticũ
regium ꝑuenit lebna. candorem lucis acceꝑit: quia
E t̃ ĩterum lachis int̃p̃tat᷑ iter. Iteraũt et laudabile.
et culpabile inscripturis habetur. qd difficile non ẽ.
ꝓbare. sicut ait in psalmis : et iter impioꝵ ꝑibit. Eit
alibi ẽ contrario. Iter rectum facite pedib ur̃is.
P otest gͦ intelligi etiam hic qd iter impioꝵ fuerit pͥmo
ciuitas lachis: quo destructo atq subuerso. postmo¬
dum isrłitis regnantib ad iter ꝑducta sit rectum.
Similiter aũt et hebron. quã in t̃p̃tari dicunt con¬
iinctionẽ uł comugium. Coniunctio uͦ animȩ nr̃s
fuit primum cum malo uiro et marto pessimo dia¬
bolo: quo destructo et extincto. lib̾ata ẽ. a lege prio¬

Expanded text:
candor lucis. Possibile ergo est etiam nominis hujus candor lucis. Possibile ergo est etiam nominis hujus interpretationem utriusque stratus differentias indicare, ut candorem quidem leprae habuerit Lebna sub regibus malis; quo destructo atque subverso, ad Israeliticum regnum pervenit Lebna, et candorem lucis accipit, qui Et iterum Lachis interpretatur iter. Iter autem et laudabile et culpabile in Scripturis habetur, quod difficile non est probare, sicut dixit in psalmo: « Et iter impiorum peribit . » Et alibi e contrario: « Iter rectum facite pedibus vestris . » Potest ergo intelligi etiam quod hic iter impiorum fuerit primo civitas Lachis: quo destructo atque subverso, postmodum Israelitis regnantibus ad iter perducta sit rectum. Similiter autem et Hebron, quam interpretari dicitur conjunctionem vel conjugium. Conjunctio vero animae nostrae fuit primo cum malo viro, et marito pessimo diabolo: quo destructo et exstincto, liberata est anima a lege prio
Abbreviated transcription (Latin):
debet redire de p̃lio.: nec usquam debet ex iaculis ma¬
ligni ignitis uulnus acciꝑe : non in corde pollui. ñ
incogitatione maculari. ñ ꝑ iram. non ꝑcupiditatẽ.
ñ ꝑ aliam quamlibet occasionẽ. locũ demonicis uul¬
nerib dare. Quod aũt addidit quia nullus mutiuit
i lingua sua: hoc michi uidetur ostendi. quia de uic¬
it. ipsi ilingua sua non mutiunt. Quõd bene intel¬
regẽ iericho. ot regem haiꝰ. et regem lemna. et regẽ
lachis. et regem hebron. ut iste om̃s animȩ quȩ
ante sub regib pessimis peccati legem colebant:
nune sub regib dei agant. S et de ipsis int̃p̃tatio¬
nib dominum ficuriosius ac diligentius ꝑscrute.¬
nilir. inuenietur significatio nominũ. nunc ad
maliregni. nunc etiam ad boni intelligentiam pos¬
sẽi conferri. ut̾puta lemna candor int̾p̃tat᷑. Qandor
adĩt diuerse intelligitur. Est eñĩ candor leprȩ: ẽ.

Expanded text:
ant incolumes debent redire de praelio, nec unquam debent ex jaculis maant incolumes debent redire de praelio, nec unquam debent ex jaculis maligni ignitis vulnus accipere, non in corde pollui, non in cogitatione maculari, non per iram, non per cupiditatem, non per aliam quamlibet occasionem locum daemonicis vulneribus dare. Quod autem addidit quia nullus mutivit in lingua sua, hoc mihi videtur ostendi quia de vicit, ipsi in lingua non mutiunt. Quod bene intelregem Jericho, et regem Ahi, et regem Lebna, et regem Lachis, et regem Hebron, ut isti omnes qui ante sub regibus pessimis peccati legem colebant, nunc sub Dei legibus agant. Sed et de ipsis interpretationibus nominum si curiosius ac diligentius perscrutemur, invenietur significantia nominum nunc ad mali regni, nunc etiam ad boni intelligentiam posse conferri. Ut puta Lebna candor interpretatur: candor autem diverse intelligitur, est enim candor leprae, et est
Abbreviated transcription (Latin):
atq utinam digni essemus quib dñs iħc aulam sapien¬
tiȩ suȩ pandet. et introduceret nos intra thesauros sci
ꝑ speculũ et enigmate aliqua exparte contueri. et inspi-¬
cere figuras. plenius nob̃ reserare. et ꝑfectius dignare¬
tur aꝑire : uides quomodo nob claresceret cuius potis¬
simum ex sp̃alib hostib his qͥ nunc impugnant isrł sp̃a-¬
lemfiguram tenuit iste princeps de mageda: s et ille
de lachis. et ille de lemna. aut cuius intra memetipsum
uicii uł erroris quib anima implicat᷑ formã tenent sin-¬
guli quiq hoꝵ quos iħu duce int̾ficit ppłs dĩ. hii uide-¬
licet qui audiunt mandata eius et p̃cepta custodiunt:
quib ipse tribuit facultatẽ calcandi suꝑ serpentes. et
scorpiones. et suꝑ om̃em potestatem inimici. Qui enim
pugnant sub iħu duce aduersum contrarias potestates:
debent etã illud ꝓmereri. qd de priorib bellatoribus
scribitur. Et reuersus ẽ inquit uniuersus ppłs

Expanded text:
tc. Utinam digni essemus quibus Dominus Jesus sapientia sua aulam panderet, et introduceret nos intra thesauros sapiper speculum et in aenigmate, aliqua ex parte contueri et inspicere figuras, plenius nobis reserare, et perfectius dignaretur aperire. Videres quomodo nobis claresceret, cujus potissimum ex spiritalibus hostibus his qui nunc impugnant Israel, spiritalem figuram tenuit ipse princeps de Maceda, et ille de Lachis, et ille de Lebna, aut cujus intra memetipsum vitii vel erroris quibus anima implicatur, formam tenent singuli quique horum quos Jesu duce interficit populus Dei: hi videlicet qui audiunt mandata ejus, et praeceptum custodiunt, quibus ipse tribuit facultatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem potestatem inimici. pugnat sub Jesu duce adversus contrarias potestates, debet etiam illud promereri quod de prioribus bellatoribus scribitur: « Et reversus est, inquit, universus populus
Abbreviated transcription (Latin):
legis appellatur: sic̃ et in ȩũagłio dic̃. habent moy¬
sen et ꝓpħas: audiant illos. Lex gͦ p̃cepit nob mnt̃¬
ficere om̃s reges peccati: qui nos ꝓuocant ad pec¬
catũ. Sic fec̃ iħe et non ẽ. transgressus quicquam
ab om̃ib quȩ constituit ei moyses. Diximꝰ quidem
scđ̾m priorẽ expositionũ ordinẽ. qr quȩcũq lex
dĩ quȩ nũc moyses appellatur constituit. implet
iħc in nob̾: et ipse ẽ. qui inte̾rimit in nob uicia.
et nequissima peccati regna subuertit. Potest tam̃
etiã de ipso dño et saluatore nr̃o dici. quia om̃ia
om̃ia quȩ lex mandabat impleuit. ut nos redimeret
a maledictolegis. S et ipse de se dicit: qr non ueni
soluere legemss adimplere ¶ulto tp̃r pugnauit

Expanded text:
legis appellatur, sicut et in Evangelio dicit: « Habent Moysen et prophetas, audiant illos . » Lex ergo praecepit nobis interficere omnes reges peccati qui nos provocant ad peccatum, sicut fecit Jesus, et non est trangressus quidquam ex omnibus quae constituit ei Moyses. Diximus quidem, secundum priorem expositionis ordinem, quia quaecunque lex Dei, quae nunc Moyses appellatur, constituit, implet Jesus in nobis; et ipse est qui interimit in nobis vitia, et nequissima peccati regna subvertit. Potest tamen etiam de ipso Domino et Salvatore nostro dici, quia omnia omnia quae lex mandabat implevit, ut nos redimeret a maledicto legis. Sed et ipse de se dicit: « Non veni solvere legem, sed adimplere . » CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
mundi. regnans in aula id ÷ suꝑ teriã : uel qđ magis ẽ.
muiciis carnis: et om̃ium illoꝵ regum quoꝵ uim
scđm nominum suoꝵ int̃p̃tationem iam ante expo¬
siumus: et qui ab iħu dicuntur int̃fici. Quoꝵ nos si
recte subiħu duce militamus. debenus in nob̃met¬
ipsis abscidẽ uicia: et accepto sp̃ali gladio. subner¬
et currus debemus incendẽ. id ÷ om̃em a nobis arro¬
gantiȩ et elationis sp̃m resecare : ut ultra ñ mȩquis
neq marmis s in nomine dñ dĩ nr̃i inuocemus.

Expanded text:
ans in aula, id est super terram, vel, quod magis est, in vitiis carnis; sed et omnium illorum regum, quorum vim secundum nominum suorum interpretationem jam ante exposuimus, et qui ab Jesu dicuntur interfecti. Quorum nos si recte sub Jesu duce militamus debemus in nobismetipsis abscidere vitia, et accepto spiritali gladio, subneret currus debemus incendere, id est, omnem a nobis arrogantiae et elationis spiritum resecare, et ultra non in equis, neque in armis, sed in nomine Domini nostri Dei invocemus.
Abbreviated transcription (Latin):
et habitauit chananedis meffraim usq in hodiernũ
diem. Effrai int̃p̃tatur fructificatio. Qui gͦ fructi¬
ficat et crescit infide: non potest ext̃minare chana¬
neum semen pessimum: semen maledictũ sem̃ semꝑ
mobileq. semꝑ incertum . Hoc er̃a int̃p̃tatur chananeus
E t certũ ẽ. qecũ eo qͥ fructificat et crescit semꝑhabitat
chananeus: nũquam eñi tenitationũ motu cessant
ab eo. S et tusiuere fructificas indño et uides talem
aliquem turbidũ. inquietũ. mobilem: scito qr chana¬
neus ẽ. Et si ñ potes elĩ ricete de eccłiaq ñ potuerunt
filii effraim disꝑdẽ chananeos: illud obferui qđ apłs¬
deferibi in corde tripli.citer ⁊ etiã aliud p̃t̃ illa
q̃ diacius quȩ cordimeonloccurrunt. ad aures
ur̃as ꝓseram.: et uos facite qd scriptũ ẽ ut imodicen¬

Expanded text:
n Ephraim usque in hodiernum diem. » Ephraim interpretatur fructificatio. Qui ergo fructificat et crescit in fide, non potest exterminare Chananaeum semen pessimum, semen maledictum, semen semper mobile, semper incertum: hoc enim interpretatur Chananaeus. Et certum est quia cum eo qui fructificat et crescit, semper habitat Chananaeus; nunquam enim tentatio, nunquam motus cessant ab eo. Sed tu si vere fructificas in Deo, et vides talem aliquem inquietum, turbidum, mobilem, scito quia Chananaeus est; et non potes ejicere eum de Ecclesia, quia non potuerunt filii Ephraim disperdere Chananaeum. Illud observa quod Apose legimus, describi in corde tripliciter, etiam aliud, praeter illa quae diximus, quod cordi meo occurrerit, ad aures vestras proferam: Et vos facite q
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is t̾ra aula huius regis qͥ totius t̃rȩ uelut aulȩ
umius obtinet pͥncipatum: qui ẽ. diabolus. Uis aũt
uidẽ. qm̃ aula ipsius ẽ. terra : In ȩuagłio scriptum ẽ.
qui a fortis in aula sua securus dorinit: usquequo ue

Expanded text:
omnis terra aula hujus regis, qui totius terrae velut aulae omnis terra aula hujus regis, qui totius terrae velut aulae unius obtinet principatum, qui est diabolus. Vis autem videre quoniam aula ipsius est terra? In Evangeliis scriptum est quia fortis in aula sua securus dormit, usquequo ve
Abbreviated transcription (Latin):
citus reges: et ꝓsignificantia nominũ unius ciuusq
etiã opus qd gerit inmalicia contẽplari. Primꝰ om̃tũ
qͥ et auctor belli huius nominatus ẽ congregans cȩ¬
teros: et ad comurationẽ sceleris inuitans: iabin no-¬
minatur qͥ erat ^ asor. Ipse ẽ. eñ qui dr̃ etiã alios con-¬
uocasse.Iabin aũt int̾p̃tatur sensus siue prudentia.
Quis gͦ ẽ. iste sensus siue prudentia.⁊ nͥ ille quem dicit
ysaias ꝓpħa sensum magnum: Ait eñĩ. Et inducam
suꝑ sensum magnũ pͥncipem assirioꝵ: qͥ dix̃ mea uir¬
tute faciam et sapientia sensus mei auferam finesgen
sensus magnus assirioꝵ: hic aũt iabin sensus uł pru-¬
dentia. Etem̃ serpens fuis se in paradiso scribit᷑ pru-¬
dentior om̃tum bestiarum: quȩ st̃ suꝑ t̾rã.s et uilli¬
cus iniquitatis prudenter fecisse dr̃: illa quȩ fecit.
H ic gͥ iabin rex ẽ. asor. Int̃p̃tatur aũt asor aula. Est gͦ

Expanded text:
citus reges, et pro significantiis nominum uniuscujusque citus reges, et pro significantiis nominum uniuscujusque etiam opus quod gerit malitia contemplari Primus omnium, qui et auctor belli hujus nominatus est, congregans caeteros et ad conjurationem sceleris invitans, Jabin nominatur, qui erat rex Assur: ipse est enim qui etiam dicocasse. Jabin autem interpretatur sensus sive prudentia. Quis est autem iste sensus sive prudentia, nisi ille quem dixit Isaias propheta sensum magnum? ait enim: « Et inducam super te sensum magnum principem Assyriorum, qui dixit: Mea virtute faciam, et sapientia sensus mei auferam fines gensensus magnus, rex Assyriorum. Hic autem Jabin sensus et prudentia. Etenim serpens fuisse in paradiso scribitur prudentior omnium bestiarum quae erant super terram. Sed et villicus iniquitatis prudenter fecisse dicitur illa quae fur Assur aula: est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ et pessimoꝵ demonũ examina concitentur:
Isti om̃s demoness ante aduentũ dñi et saluatoriᷤᷤ nr̃i
quieti et seruri. humanas animas possidentes. in
earum m̃tib corporibusq regnabant. S ubi terris
apparuit grã et miscdia saluatoris nr̃i dĩ edocens
nos ut piȩ et sc̃ȩ in hoc mundo segregati ab omni
peccati contagione uiuamus: ut lib̾tatẽ suam atq
imaginẽ dĩs inqua ex mitio creata ẽ. anima unaq̃q
recipiat: ista de causa ab illis iniquis ueterib possessorib
ẽarum pugnȩ exoriuntur et p̃lia. Et si opprimantur
pͥmi multo plures ex surgunt postinodũ: atq munũ
choeunt. et conspirant in malum qͥ semꝑ diszident a
bono. Et si scdõ ictifuerint: iterũ tercio aliȩ untu¬
tes nequiores exsurgent. Et fortassis quantomagis
augetur ppłs dĩ et multoplus crescit et multiplicatur:
tanto illi plures ad oppugnandũ conspirant. S temtemꝰ
ꝓut ds̃ dederit discutere singłos quosq aduersi exer-¬

Expanded text:
utum et pessimorum daemonum concitentur bella. Isti omnes daemones ante adventum Domini et Salvatoris nostri, quieti et securi humanas animas possidentes, in earum membris mentibusque regnabant. Sed ubi in terris apparuit gratia et misericordia Salvatoris nostri Dei, docens nos ut pie et sancte in hoc mundo, et segregati ab omni peccati contagione, vivamus; et libertatem suam atque imaginem Dei, in qua ex initio creata est, anima unaquaeque recipiat: ista de causa ab illis iniquis veteribus possessoribus earum, pugnae exoriuntur et praelia. Et si opprimantur primi, multo plures exsurgent postmodum, atque in unum coeunt et conspirant in malum, qui semper dissident a bono Et si secundo victi fuerint, iterum tertio aliae virtutes nequiores exsurgent; et si fortassis quanto magis augetur populus Dei, et multo plus crescit et multiplicatur, tanto illi plures ad oppugnandum conspirant. Sed tentemus, prout Deus dederit, discutere singulos quosque adversi exer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc sicut hereticiputant.⁊ s futuramhis quȩ ge¬
runtur sacram̃ta designans : ut cũ interemerit
eos regesqui peccati regnũ tenent in nob̃. possimꝰ
illud dicere qd dic̃ apłs.⁊ sicut exhibuimus membra
nr̃a seruire iniqͥtati ad iniquitatẽ : ita nuc exhibea¬
mus mẽbra nr̃a seruire tusticiȩ inscificationem.
uid gͦ ẽ. qd ab eis hoc loco uelut crudele culpat᷑ hoc
inquit quod scriptũ ẽ ponite pedesur̃os suꝑ colla
eoꝵ: et int̃ficite eos. Quid quod hȩcͦnͣ crudelitas:
s humanitas et benignitas inuenitur: Utinam em̃ et
tu talis eẽs qui poneres pedes tuo suꝑ serpentes et scor¬
pioness et supra omnem uirtutẽ inimici. et conculcares
drachonẽ et basiliscum. regulum. qͥ aliquando regna¬
uerunt in te. et tenuerunt inte regnũ peccati. ut
illis om̃ib interemptis q̃ in te regnabant oꝑa peccati:

Expanded text:
per hoc, sicut haeretici putant, sed futura in his quae geper hoc, sicut haeretici putant, sed futura in his quae gerunt sacramenta designans: ut cum interimeret Jesus eos reges qui regnum peccati tenent in nobis, possimus illud implere quod dixit Apostolus: « Sicut exhibuimus membra nostra servire iniquitati ad iniquitatem, ita nunc exhibeamus membra nostra servire justitiae ad justificationem . » Quid ergo est quod ab eis hoc loco velut credule culpatur? Hoc, inquit, scriptum est: Ponite pedes vestros super collum eorum, et interficite eos, namque hoc non crudelitas, sed humanitas et benignitas invenitur. Utinam enim tu talis esses qui poneres pedes tuos super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici, et conculcares leonem et draconem, et basiliscum regulum qui aliquando regnavit in te, et nutrivit in te regnum peccati: ut, illis omnibus interremptis qui in te regnabant opere peccati,
Abbreviated transcription (Latin):
et cõmoriuntur peccato: ineo quod desmunt
a ministerio peccati : istis ipsis postinodum ministris
utetur anima. ad oꝑandam iusticiam dĩ⁊ et ita fit
ut inierłm inqua prius rex nequ̾ã regnabat et
pessimus. postmodum regnet dauid. potenꝰ manu
uł pacificus salomon. Assident etem̃ etiã his ipsis
quos diximus corporalib sensib hominũ malignȩ
untutes: quȩ eos ad malignas concupiscentias. et
fȩda ministeria animȩ p̃benda sollicitent. Quã ma-¬
lignas uirtutes si fides xp̃i suꝑauerit. et in lignocru¬
cis eius fuerint suspensȩ: ut et de ipsis triumphet
tunc efficitur anima in parte dĩ. tunc ierłm regnũ
dĩ efficitur: et templum in ea dño construit᷑. Aut
ñ hoc de semetipso sentiebat ille qͥ dicebat. qr eramꝰ
aliud ẽ. hoc qd ierłm aliquando fuisse sub rege ad¬
ombetech scribitur: uel aliȩ ciuitates sub aliis.
S interim iħc int̾fecit inimicos. ñ crudelitatẽ doceñ

Expanded text:
et commoriantur peccato, in eo quod desinunt et commoriantur peccato, in eo quod desinunt a ministerio, peccatis ipsis postmodum ministris utitur anima ad operandam justitiam Dei. Ita fit ut Jerusalem, in qua prius rex nequam regnabat et pessimus, postmodum in ea regnet David potens manu, et pacificus Salomon. Assident etenim ipsis etiam, quos supra diximus, corporalibus sensibus, hominum malignae virtutes, quae eos ad malas concupiscentias et foeda ministeria animae praebendo sollicitent: quas malignas virtutes si fides Christi superaverit, et in ligno crucis ejus fuerint suspensi, ut de ipsis triumphet tunc efficitur anima in parte Dei, tunc Jerusalem regnum Dei efficitur, et templum in ea Domino construitur. An non hoc de semetipso sentiebat ille qui dicebat, « quia ealiud est hoc quod Jerusalem aliquando sub rege fuisse Adonibezeth scribitur, vel aliae civitates sub aliis; sed interim Jesus interficit inimicos, non crudelitatem docens