comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ita tandem or dinccte uiuit: quise ipsum considerat. quid sit
& quo sestin& siaffeltus animi uł carnales motus ꝓuida gub¬
nat ratione. Sienim uł concupiscentia uł ira rationẽ uin¬
cit & dominatur quae lib& illorum in anima: ordo ꝑuersus
tribus quasi radicib: Si corrupte erunt om̃s ꝓpeuixtte¬
uł ciraa poene pullulant pestes. Concupiscentia data est
homini ad cancupiscenda quae sunt utilia: & quae sibi ad sa¬
lutem ꝓficiant sẽpitnã. Siuero corrũpitur : nascitur & ea
cohibenda ne impiis idẽ peccatis homo seruiat dominis
quia iuxta dñi uocem qui facit peccatum seruus ẽ peccati
Exqua corrupta ꝓcedit tristitia & acidia. Ratio data est
ut diximus amnem hominis uitã regere & gubernare & qua
si corrũpitur oritur suꝑbia &cenõdoxia: &x his quasi arbo¬
rib plurimi uitiorũ ramusculi inꝑniciem animae sucqes¬
cunt . de quib in huius aepistolae angustia disputare longum

Expanded text:
Ita tandem ordinate vivit, qui seipsum considerat, quid sit, Ita tandem ordinate vivit, qui seipsum considerat, quid sit, et quo festinet: si affectus animi, vel carnales motus, provida gubernat ratione. Si enim vel concupiscentia, vel ira rationem vincit, et dominatur quaelibet illorum in anima; ordo perversus tribus quasi radicibus, si corruptae erunt, omnes pene pullulant pestes. Concupiscentia data est homini ad concupiscenda quae sunt utilia, et quae sibi ad salutem proficiant sempiternam. Si vero corrumpitur, nascitur ex ea cohibenda, ne impiis, id est, peccatis, homo serviat dominis, quia juxta Domini vocem: Qui facit peccatum, servus est peccati ; ex qua corrupta, procedit tristitia, et acedia. Ratio data est, ut diximus, omnem hominis vitam regere, et gubernare, ex qua si corrumpitur, oritur superbia, et cenodoxia. Ex his quasi arboribus, plurimi vitiorum ramusculi in perniciem animae succrescunt, de quibus in hujus epistolae angustia disputare longum
Abbreviated transcription (Latin):
gubnat : Nedefinitos honestatis terminos trans grediantur. For¬
titudo quac aduersa huius uite quaecumq: contingant constanti
animo tolerat & haec quattuor si caritate ꝑfesta fiunt in anima.
efficiunt eãdõ ꝓximã. Quianihil aliudẽ optimũ hominis cui herere
bo atissimũ sit nisids̃ Cuiherere certe non ualemus nisi dilecti¬
one ꝓ inde haequattuor iurtutes uno caritatis diademate or¬
nantur que ẽ uera sapientia nisidm̃ intellegere amandum
Que iustitia pisicũ colere a quo e ÷ & quicquic hab& boni ab eo ha¬
b& : Quid temperantia nisi integũ sep̃beat in ꝑfectione uite ei quẽ
amat & quid fortitudo nisi ꝑamore dĩ siatiter om̃a tolerare aduersar
Si enumdr̃ ẽ sũmũ hominis bonũ qđ negari non potest: sequitur . Qm̃
sũ mũ banũ appetere ẽ bene uiuere ut nilsit aliudbene uiuere
quã toto corde tota amima. totamence diliger edm̃ a quo existit¬

Expanded text:
gubernat, ne definitos honestatis terminos transgrediantur; forgubernat, ne definitos honestatis terminos transgrediantur; fortitudo, qua adversa hujus vitae quaecunque contingant, constanti animo tolerat. IV. Et haec quatuor, si charitate perfecta in anima fiunt, efficiunt eam Deo proximam. Quia nihil aliud est optimum hominis, cui haerere beatissimum sit, nisi Deus: cui haerere certe non valemus, nisi dilectione. Proinde hae quatuor virtutes uno charitatis diademate ornantur. Quae est vera sapientia, nisi Deum intelligere amandum? Quae est justitia, nisi eum colere, a quo est, et quidquid habet boni, ab eo habet? Quid temperantia, nisi integrum se praebeat in perfectione vitae ei, quem amat? Quid fortitudo, nisi pro amore Dei fortiter 147 omnia tolerare adversa? Si enim Deus est summum hominis bonum, quod negari non potest, sequitur quoniam summum bonum appetere est bene vivere, ut nihil sit aliud bene vivere, quam toto corde, tota anima, tota mente diligere Deum, a quo existit
Abbreviated transcription (Latin):
nã ẽẽ & quasi de sede regalis culminis imporure quid ꝑquẽ uł quan¬
do uł ubi uł quomodo faciant membra & considerare diligenter
derio suae nature. Et hec om̃a rationabili mentis intuitu oport&
tam discernere : Nequid indecens fiat in officio sue carnis alicubi:
T ripla ẽ em̃ animae utphylosophe uolunt natura. Estinea quaedã pars
concupis cibilis aliarationabilis : tercia irascibilis Quas enĩ habent
harum partes nob̵ cũ bestiae & animalia cõmunes : idẽ concupis cen¬
tiam &irã : homosolus intermortales ratione uig& : consilio ual&
intellegentia antecellit: Sedhis duob: idẽ concupiscentia & ira.
ratio quem̃tis ꝓpria ẽ imperare deb&. Cuius & cellentiores uirtu¬
agenda discernit : & iustitia quads̃ colitur &amat & reste uiuit
inter consocias animas. Temperantia : quaȩ concupiscentiã uł irã

Expanded text:
nam esse, et quasi de sede regalis culminis imperare, quid, per quae, vel quannam esse, et quasi de sede regalis culminis imperare, quid, per quae, vel quando, vel ubi, vel quomodo faciat membra, et considerare diligenter,derio suae naturae; et haec omnia rationabili mentis intuitu oportet eam discernere, ne quid indecens fiat in officio suae carnis alicubi. III. Triplex est enim animae, ut philosophi volunt, natura: est in ea quaedam pars concupiscibilis, alia rationalis  Al., rationabilis, tertia irascibilis. Duas enim habent harum partes nobiscum bestiae et animalia communes, id est, concupiscentiam, et iram. Homo solus inter mortales ratione viget, consilio valet, intelligentia antecellit. Sed his duobus, id est, concupiscentiae et irae, ratio, quae mentis propria est, imperare debet. Cujus excellentiores virtuagenda discernit; et justitia, qua Deus colitur, et amatur, et recte vivitur inter consocias animas; temperantia, quae concupiscentiam vel iram
Abbreviated transcription (Latin):
remo : ipsum menesciro : quidsum ego nisianim a & caro : Caro quid
sit omnib notumẽ qui se sciunt homines eẽ Anim ȩ uero ritionẽ
ux paueorum ẽ pleniter nosse Nec aliquid maegis homini in hac
mortalitate uiuente necessarium ẽ nosse: quamdm̃ & animã Quar¬
tum enunquis qr dm̃ cogios cit : intantum diligit quiminus agnar¬
cit: minus diligit. Ergonaturale ẽ omnihomimi dm̃ amare. sinati¬
ralo ẽ homini bonũ amire naturale ẽ. &am dm̃ amcere quia ds̃
sũmũ bonũ ẽ. Sine quo bono inihilboni quisquã haber epoterit: Ille est
indeficiens bonũ : plenapul dhritudo totius selicitatis habundantia
A moruero huius boni: non nisi in anima eẽpoterit. & hocamime &cel¬
sullum amam a quo ẽ qđ ẽ. qui illã talem creauit ut inse sui ipsi
dio Pro inde igitur quiamelion pars ẽ hominis: dec& eam domi¬

Expanded text:
re meipsum me nescire. Quid sum ego, nisi anima et caro? Caro quid re meipsum me nescire. Quid sum ego, nisi anima et caro? Caro quid sit, omnibus notum est, qui se sciunt homines esse: animae vero rationem vix paucorum est pleniter nosse. Nec aliquid magis homini in hac mortalitate viventi necessarium est nosse, quam Deum et animam. Quantum enim quisque Deum agnoscit, in tantum diligit, qui minus agnoscit, minus diligit: ergo naturale est omni homini Deum amare. Si naturale est omni homini bonum amare, naturale est etiam Deum amare, quia Deus summum bonum est sine quo bono, nil  Al., nihil boni quisquam habere poterit. Ille est indeficiens bonum, plena pulchritudo, totius felicitatis abundantia. Amor vero hujus boni, non nisi in anima esse poterit; et hoc animae excelsi illum amat a quo est quod est; qui illam talem creavit, ut in se sui ipsiudio. Proinde igitur, quia melior pars est hominis anima, decet eam domi
Abbreviated transcription (Latin):
toris idem auctor quia si sponte natus ẽ sponte passus ẽ. Idem
opus quia utrumq unus lic& non alio cogente solus tamen ipse
ꝑpeitꝰ salua diuinitatis in passibilitate . IÑ Ex quanatura dix
potestatem habeo ponendi animã meã. Np̃ Omnium quae inxp̃o
gesti sunt operum austoritas & diuinitate ẽ łam̃ carni conue¬
nit dicere. potestatẽ habeo ponendi animã meã Nĩ diuinitati
Diunitas non dimisit animã postquã ad sumpsit eã in utero uir¬
ginis caradimsit dum emisit incruco spm xp̃r:¬
arissime in xp̃i caritate sorori eulcliȩ iurgini. albinis in dña salutẽ
Sc̃e sollicitudini ur̃ae & laudabiliindõ studia placuit deprecari:
Deratiane animȩ aliquid nr̃am scribere deuotionẽ : ꝓpt̃ qua sdã in quisi¬
tiones ut ais anno trans asto interuos uentilatas. qđ libenter fecissẽ
xx ponere posse consideem: sed exparte indignum eẽ uidetur. dice¬

Expanded text:
toris. Idem auctor, quia si sponte natus est, sponte passus est. Idem toris. Idem auctor, quia si sponte natus est, sponte passus est. Idem opus, quia utrumque unus licet non alio cogente, solus tamen ipse perpetitur, salva divinitatis impassibilitate. Inter. 28. Ex qua natura dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam?--Resp. Omnium quae in Christo gesta sunt, operum auctoritas ex divinitate est: tamen carni convenit dicere: Potestatem habeo ponendi animam meam , non divinitati. Divinitas non dimisit animam, postquam assumpsit eam in utero virginis. Caro dimisit, dum emisit in cruce spirarissimae in Christi charitate sorori Eulaliae virgini Albinus in Domino salutem. I. Sanctae sollicitudini vestrae et laudabili in Deo studio placuit deprecari, de ratione animae aliquid nostram scribere devotionem, propter quasdam inquisitiones, ut ais, anno transacto inter vos ventilatas. Quod libenter fecissem, exponere posse confiderem. Sed ex parte indignum esse videtur dice
Abbreviated transcription (Latin):
nataẽ Operante tam̃ eandem in carnationem tota scã trini¬
tate cuiusoperami sunt inseparabilia iñ dũ in symbolo ca¬
scã uirgine natus ẽ filius dĩ sic̃ dematre non de illo id ẽ spũu sc̃o
sicut depatre. Neduo patrer dicerentur in scã trinitate. IÑ Si
una natura ẽ patris & silu & filus incarnatus plenus ẽ ds̃ & ꝑ sectus
quamodo noupater intarnatur ẽ. Ro. Filius plenus ẽ ds̃ & ꝑfestus
qui solus in carnatus ẽ & hamo fastus ẽ Nã ignis unaẽ substintia
sed aliud in igne facit calor. aliudlixx. Puxinluminat calor clari
humanitatis ꝓpria eẽ noscuntur Rp̃ Vtiq diuinitas suȩ carnis
conceptione concepitaẽ & natiuitate nata sensitq participati¬
oni humani aiffeltus. mortem quam sponte susceperat Ñi naturae
suȩ potentiã ꝑdens ꝑquã cuncta uiuificat ipse auctor &opus auc¬

Expanded text:
nata est: operante tamen eamdem incarnationem tota sancta Trininata est: operante tamen eamdem incarnationem tota sancta Trinitate, cujus opera sunt inseparabilia. Inter. 25. Dum in Symbolo casancta virgine natus est Filius Dei, sicut de matre; non de illo, id est, Spiritu sancto, sicut de Patre, ne duo Patres dicerentur in sancta Trinitate. Inter. 26. Si una natura est Patris et Filii, et Filius incarnatus plenus est Deus et perfectus, quomodo non Pater incarnatus est?-- Resp. Filius plenus est Deus et perfectus; qui solus incarnatus est, et homo factus est. Nam ignis una est substantia, sed aliud in igne facit calor, aliud lux: lux illuminat, calor calefhumanitatis propria esse noscuntur?-- Resp. Utique divinitas suae carnis conceptione concepta est, et nativitate nata, sensitque participatione humani affectus mortem, quam sponte susceperat; non naturae suae potentiam perdens, per quam cuncta vivificat. Ipse auctor, et opus auc
Abbreviated transcription (Latin):
sitpater & filius caritas sic̃ spr̃ ser̃ ẽ. Caritas hta & paterẽ caritas
& silius ẽ carites. Nontam̃ tres caritates seduna caritas. Sed quia
est imnio sine eo nullum donũ ad ꝑp&uam hominem deducere pote
mouemur &uiuimus. Bonas̃ enĩ dona dĩ eis quibene utuntur illis
Ideo caritcs singulare ẽ in scis donũ inqua siliidĩ discernuntur a filuis
impi&atis. Iñi quare si dr̃ totus ubiq ẽ incaelo dicitur magis habi¬
tare quã interra R̃p. Quia maior cognitio ẽ in scĩs angelis ani¬
mabusq: scãꝵ diuinitatis cum sint apuddm̃ incaelis quam in terris
sicut enim in hocmortali corpore. quidamenĩ magis intellegunt di¬
uinã substantiã quidã minꝰ ita & incelo magisdicitur dm̃ esse
quã interra quia plenius eiusdom substantia intellegitur. abhabita¬
torib: celi quã terre incolis: Iñ Si una substantia ẽ pat̃ & filius
sona silii alii patris alia spr̃ scĩ & sola siquidem ꝑ sona silii incar¬

Expanded text:
iritus sanctus est charitas, ita et Pater est charitas et Filius est charitas, non tamen tres charitates, sed una charitas. Sed quia ritate majus est, imo sine eo nullum donum ad perpetuam hominem deducere potermovemur et vivimus : bona sunt enim dona Dei eis qui bene utuntur illis. Ideo charitas singulare est in sanctis donum, in qua Filii Dei discernuntur a filiis impietatis. Inter. 23. Quare si Deus totus ubique est, in coelo dicitur magis habitare, quam in terra?-- Resp. Quia major cognitio est in sanctis angelis, animabusque sanctorum divinitatis, cum sint apud Deum, in coelis quam in terris. Sicut enim in hoc mortali corpore quidam magis intelligunt divinam substantiam, quidam minus, ita et in coelo magis dicitur Deus esse quam in terra, quia plenius ejusdem substantia intelligitur ab habitatoribus coeli quam terrae incolis. Inter. 24. Si una substantia est Pater, et Filersona Filii, alia Patris, alia Spiritus sancti. Et sola siquidem persona Filii incar
Abbreviated transcription (Latin):
deeo Quoa uer ouor dĩ. gue carius conceptiorie
humana naturã sic accepitiut suã facer&. &ꝑillã diuntatis
quo sũt notitiã miseri corditer eã hominib infudisse. poec
toñ ulla tenus oredideb& carnȩ̃ p̃i sine diuinitatȩ concep¬
tam inutero uirginis prius quã suscier&ur a uerbo sed ip
carnem uerbidĩ in carnatione conceptam. Eandem que
carnẽ hum anenature uerã habere dĩ filiũ quade uirgine
uerbum ds̃ natus ẽ Nonergo adbeatam uirginẽ locali mo¬
tu uerbi duunitar uenit. sed ineffabili potentiae suae manifer¬
tatione & uterũ matris gignendus impleuit Nec dimisit pa¬
trẽ cũuenit aduirginem ⁊ibiq totus ubiq ꝑsectus necple¬
nitudo diuinitatis pecrtiri potest. Sedtotus filius inpatrȩ
Totus filius inutero uirginis Totus silius & utero eiusdem beate
uirginis carnẽ ad sũmens inqua crucifixus ẽ & sepultus. In qua
resurr&it & incelũ ascendit & inde cerã dĩ sed& inqua &iam

Expanded text:
e carnis conceptione, humanam naturam sic accepit, ut suam faceret; et per illam divinitatis quoque suae notitiam misericorditer tamen ullatenus credi debet carnem Christi sine divinitate conceptam in utero Virginis, priusquam susciperetur a Verbo; sed ipcarnem Verbi Dei incarnatione conceptam, eamdemque carnem humanae naturae veram habere Dei Filium, qua de Virgine Verbum Deus natus est. Non ergo ad beatam Virginem locali motu Verbi divinitas venit, sed ineffabili potentiae suae manifestatione, et uterum matris gignendus implevit, nec dimisit Patrem, cum venit ad Virginem. Ubique totus, ubique perfectus: nec plenitudo divinitatis partiri potest, sed totus Filius in Patre, totus Filius in utero Virginis; totus Filius ex utero ejusdem beatae Virginis carnem assumens, in qua crucifixus est, et sepultus; in qua resurrexit, et in coelum ascendit, et in dextera Dei sedet; in qua etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicere nisi filium intellegas. Nec spm scm̃ nisi intellegas cuius pp̃
sit quo circa omnimodis inseparabilis ẽ sca trinitas sic̃ inoperib
sic &uiã in ꝑsonis dicenda. Np̃ Sicidsolam patris ꝑsona ꝑtineat¬

Expanded text:
dicere, nisi Filium intelligas; nec Spiritum sanctum, nisi intelligas cujus Spiritus dicere, nisi Filium intelligas; nec Spiritum sanctum, nisi intelligas cujus Spiritus sit. Quocirca omni modo inseparabilis est sancta Trinitas, sicut in operibus, sic etiam in personis dicenda. XII
Abbreviated transcription (Latin):
RP. Scđm dialesticam relatiua nomina sunt quae cedaluid aliquid re¬
feruntur sic̃ dñs ad seruũ & seruus ad dnm pater ad filium & filius ad
sit cui sit pat̃ Itemnonẽ filius nisi sit pat cuisitfilius Ir̃ Vtrũ sp̃r
fpr̃ alicuius spr̃ ẽ sed non sicut pater & filius relationis regula tene
sicut pater & filius Rp̃ Quia cir cũ ferri potest patris & filii num̃
ad inuicem ut sidicamus paterfilii pat̃ & filius patris filius. Non
ita duplicem relationis circũ uersionẽ in nomine scĩ spr̃ in ueniri
potest iñ qua necessitate accidit ut ita non circum ferri possit
patrem filii neduo filii in scã trinitate estimarentur. Itẽ ñ possu¬
mus dicere filium sp̃s̃ scĩ sic̃ dicimus filiũs patris neduo patres in scã
ꝓ astione conuersionis nominũ relatiuorum. Iño Vtrũ insepa¬
totũ saũ mrontas inseqparabilitor heo endem operatu opera quia
Vere alius ẽ pater quã filius in ꝑsona sic̃ filius alius ẽ in ꝑsona quam

Expanded text:
-- Resp. Secundum dialecticam relativa nomina sunt, quae ad aliud aliquid referuntur, sicut dominus ad servum, et servus ad dominum, pater ad filium, et filius ad sit cui sit Pater. Item non est Filius nisi sit Pater cui sit Filius. Inter. 8. UtSpiritus alicujus Spiritus est, sed non sicut Pater et Filius, relationis regula tenetsicut Pater et Filius?-- Resp. Quia circumfead invicem, ut si dicamus Pater Filii Pater, et Filius Patris Filius: non ita duplicem relationis circumversio in nomine sancti Spiritus inveniri potest. X. INT. Qua necessitate accidit, ut ita non circumferri possit  dicimus Patrem Filii, ne duo Filii in sancta Trinitate aestimarentur. Item non possumus dicere Filium Spiritus sancti, sicut dicimus Filium Patris, ne duo Patres in sancta ciprocatione conversionis nominum relativorum. Inter. 11. Utrum insepatotum sancta Trinitas inseparabiliter haec eadem operatur opera; quia Vere alius est Pater quam Filius in persona, sicut Filius alius est in persona qu
Abbreviated transcription (Latin):
terdeilla natussit. Non de illo sicut depatre deilla uero
sic̃ dematre qui tam̃ hit sc̃ĩ sprmentio factaẽ Nisi qđ mag¬
nadĩ gratia cõm̃datur quid enim natura humana in ho¬
mine xp̃o meruit. ut in unitatẽ ꝑsane unicifiliidĩ singu¬
lariter e&̃ ad sũpta quaebana uoluntas cuius boni ꝓpositi
studiumq: bana opera p̃cesser̃ quib: merer&ur iste homo

Expanded text:
ter de illa natus sit, non de illo sicut de Patre, de illa vero sicut de Matre: quid tamen hic sancti Spiritus mentio facta est, nisi quod magna Dei gratia commendatur? Quid enim natura humana in homine Christo meruit, ut in unitate  Al., unitatem personlariter esset assumpta? Quae bona voluntas, cujus boni propositi studium, quae bona opera praecesserunt, quibus mereretur iste homo
Abbreviated transcription (Latin):
dicer&ur sicut pater duo paetror sigenttus duo fili aestimari possint
in scã trinitate. Iñ Vtrum solus pcoter aut solus filius aut solus spr̃
ses ꝑse plenur ds̃ & ꝑfectus dicidebeat p̃p. Vtiq pecter ꝑse est
plenus ds̃ similiter & filius plenus ds̃ si solus nomin&ur & sps scr
plenus dr̃ dicitur Iñ Siunaquaeq ꝑsona ꝑse plenus dr̃ dicipotest
quecre nontresdeos dicimus patrem & filium & spmscm p̃ꝑ uia
tas substantiȩ tresdeos ꝓ hib& dicere uł credere . Iñ. Duntres ꝑsonas
npotentes Nectres maegnos Nectresbonos dicifas ẽ r̃p quia ds̃¬

Expanded text:
diceretur sicut Pater, duo patres; si genitus, duo filii aestimari possent diceretur sicut Pater, duo patres; si genitus, duo filii aestimari possent in sancta Trinitate. IV. INT. Utrum solus Pater, aut solus Filius, aut Spiritus sanctus per se plenus Deus et perfectus dici debeat? RESP. Utique Pater per se est plenus Deus, similiter et Filius plenus Deus, et Spiritus sanctus plenus Deus creditur. V. INT. Si unaquaeque persona per se plenus Deus dici potest, quare non tres deos dicimus Patrem et Filium et Spiritum satas substantiae tres deos prohibet dicere vel credere. VI. INT. Dum tres personas nipotentes, nec tres bonos, nec tres magnos dicere fas est? RESP. Quia D
Abbreviated transcription (Latin):
esit nantissiaio predtciso. albiuus salutem.
Placuit prudontiȩ ure fili carissimȩ aliquas praeponere
urãn & incatholica sidȩ puritatẽ minus aliquid intalib: intelle¬
xisse reor : dũ maime diuina operantegatia abin eunte uirlis
rabore sensis tocẽ. hocos utrobistus p̃dicator & inseparabilis
quia pcerũ ꝓdest discendi deuatia sine docendi studio iuxta senten¬
tiam salomonis Thes aurur inuisus & sapientia abscondita quae
utilitas in utrisq: quocirca tota deb& eẽ curabene intellegenti
legitur quimultos erudiunt sic̃ firmam̃ tuũ in ꝑpeua fulgebunt
claritatom: IN TER Roecatio:
uomodo dr̃ ueresit unitas &uere trinitas r̃p̃. Vnitas in subs¬
Ainscã trinitate. Rp̃. Proprium ẽ patris qđ solus ẽ pat̃ & quod
ab aliononẽ nisiase ꝓprium ẽ filii qđ apatre genitus solus a solo
genitus Nec genitus ẽ sed a patre & filio aequaliter ꝓcedens Ir̃¬
ucore sp̃s̃ ser̃ ñ deb& ingenitus uł genitus dici p̃ꝑ. Quia sungenitus

Expanded text:
simo filio Fredegiso Albinus salutem. Placuit prudentiae vestrae, fili charissime, aliquas proponere mvestram, et in catholica fide puritatem, minus aliquid in talibus intellexisse reor, dum maxime divina operante gratia ab ineunte virilis robore sensus tecum hoc egi, ut robustus praedicator et insuperabilis quia parum prodest discendi devotio, sine docendi studio, juxta sententiam Salomonis: Thesaurus invisus et sapientia abscondita, quae utilitas in utrisque ? Quocirca tota debet esse cura bene intelligenti legitur: Qui multos erudiunt, sicut firmamentum in perpetua fulgebunt claritate . Interrogatio 1. Quomodo Deus vere sit Unitas, et vere Trinitas?-- Resp. Unitas in subsin sancta Trinitate. RESP. Proprium est Patris quod solus est Pater, et quod ab alio non est nisi a se. Proprium est Filii, quod a Patre genitus est solus a solo,  quod nec ingenitus nec genitus est, sed a Patre et Filio aequaliter procedens. Ius sanctus non debet ingenitus vel genitus dici? RESP. Quia si ingenitus
Abbreviated transcription (Latin):
Sum quid pat n hab& insesapientia uł urtutẽ nisunfilio quẽ apłs
sapisntiaomnde & uirtutẽ di nominauit . Rp̃ plurimi ita arrianã
dostriunt imnpi& atẽ dicentes Impium tẽ estaere unquã dm̃ pa¬
trem c̃ẽ sinesua sapientia autsinesuauir tiate S ed mnolus ẽ intol¬
logere patrem eẽ sapientiam & uirtutem sic̃ filium sapientiam
uirtutes nectres sapientias. quia sapientia substantiale nomenẽ
sicut uirtus Necaliudẽ indo ee aliud sapere. aliud posse sed

Expanded text:
non habet in se sapientiam, vel virtutem, nisi in Filio, quem Apostolus sapientiam Dei et virtutem nominavit? RESP. Plurimi ita arianam destruunt impietatem, dicentes impium esse credere unquam Deum Patrem esse sine sua sapientia, aut sine sua virtute. Sed melius est intelligere Patrem esse sapientiam et virtutem; imo et Spiritum virtutes, nec tres sapientias; quia sapientia substantiale nomen est, sicut virtus. Nec aliud est in Deo esse, aliud sapere, aliud posse: sed
Abbreviated transcription (Latin):
impii unusquisq: cum sua carne &cum diabolo & angelis
eius puniantur. utrum sane ipsi cumuitiis & defirmita¬
tibus eoꝵ corporũ resurgant . quaecumq: in eis uitiosa & de¬
formia membra gestauer̃ in quirendo laborare quid opus
est Neq: enĩ fatigarenos dob& incerta eorũ habitudo uel
pulchritudo quorum erit certa & sempiterna dãpnatio
T unc scĩscient plenius quidbonieis cantulerit gratia uł quio

Expanded text:
impii unusquisque cum sua carne, ut cum diabolo et angelis impii unusquisque cum sua carne, ut cum diabolo et angelis ejus puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis, et deformitatibus eorum corporum resurgant, quaecunque in eis vitiosa et deformia membra gestaverunt, inquirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum habitudo, vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Tunc sancti scient plenius, quid boni eis contulerit gratia; vel quid
Abbreviated transcription (Latin):
deceat pulcdri tudini nihiltale habebunt in illa ꝑp&uȩ felicitatis
ꝑfestione in eascilic& mensura & dignitate quauł sutura erant
si ante ꝑfecte a&atis decore moriuntur siue &iã habuer̃ ante
uergentis ad infirmitatẽ a&atis annos. Membrorũ omniũ pul¬
chritudine congruo decore seruata. Itautnihil in congruum
quib: apłrait quia caro & sanguis regnum dĩ non possi debunt
Proculerit ab eis omnis infirmitas amnis defiumitas omnis tardi¬
tas omnis corruntio omnis ȩgestas amnis indigentia: & siquid ala
ud illud sũmi regs nondit& regnũ in quo resir rectionis eꝓmis¬
sionis flu aequides eriuit argelis di. Ergo quicquid decor porib
uiuis uł post mortem decad a uerib periit: humanas qua effugit
uisus simul cumeo qđ insepulchris remansit inspiritalistor
poris nauitate & anibus corporis uetustate mutatũ resurg&
in carruptione adq: inmortalitate uestitum Resurgent &

Expanded text:
deceat pulchritudinem, nihil tale habebunt in illa perpetuae felicitatis deceat pulchritudinem, nihil tale habebunt in illa perpetuae felicitatis perfectione: in ea scilicet mensura et dignitate, qua vel futura erant, si ante perfectae aetatis decorem moriuntur, sive etiam habuerunt ante vergentis ad infirmitatem aetatis annos, membrorum omnium pulchritudine congruo decore servata, ita ut nihil incongruum quibus Apostolus ait: Quia caro et sanguis regnum Dei non possidebunt . Procul erit ab eis omnis infirmitas, omnis deformitas, omnis tarditas, omnis corruptio, omnis egestas, omnis indigentia, et si quid aliud quod illud summi regis non decet regnum in quo resurrectionis et promissionis filii aequales erunt angelis Dei . Ergo quidquid de corporibus vivis, vel post mortem de cadaveribus periit, humanosque effugit visus, simul cum eo, quod in sepporis nouitatem ex animalis corporis uetustate mutatum resurget incorruptione atque immortalitate u
Abbreviated transcription (Latin):
citauit desepulchro nobis nr̃ae carnis uerã ostendit resurrec¬
tionẽ quã uidelic& absq omni dubitatione firmissime credere
debemus ut in ea carne quahicquisq uiuebat in hac p̃senti uita
I neadẽ resurgere debeat. Nec alicui incredibile deb&c eẽ poten¬
tiã diuinã corporanrã decuius cumq: conditianis corruptione
resuscitare posse. Absit hocafide nr̃a dubitare utre suscitanda¬
corporauite quaereddenda ñ possit omni potentiã creatoris om̃a
seuo care quaeuł bestia uł gnis ad sũpsit uł in puluerẽ cinereq
conlapsum uł in humorẽ resolutum uł in auras ẽ & alatũ. Absit
ut sinos ullus secr&ur quinatura ita recipiunt aliquid subtrac¬
tũ sensib: nr̃is ut omniũ ctatoris aut cognitionẽ. lateat aut ef¬
fugiat potestatem. Resurgente quidem scorũ corpora ad głam
citas. Quã uis enĩ aliquid defurmitatis habeant corpora eoꝵ in hac
p̃senti uita uł maius uł minus habentia quã humane naturȩ

Expanded text:
ae carnis veram ostendit resurrectionem, quam videlicet absque omni dubitatione firmissime credere debemus; ut in ea carne, qua hic quisque vivebat in hac praesenti vita, in eadem resurgere debeat. Nec alicui incredibile debet esse potentiam divinam corpora nostra de cujuscunque conditionis corruptione resuscitare posse. Absit hoc a fide nostra dubitare, ut corpora uitaeque reddenda non possit omnipotentia Creatoris omnia reuocare, quae uel bestiae uel ignis absumsit, uel in puluerem cineremue conlapsum uel in umorem solutum uel in auras est exhalatum. Absit ut sinus ullus secretumque naturae ita recipiat aliquid subtractum sensibus nostris, ut omnium Creatoris aut cogni tionem lateat aut effugiat potestatem. Deucitas. Quamvis enim aliquid deformitatis habeant corpora eorum in hac praesenti vita, vel majus vel minus habentia, quam humanae naturae
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ & spm sem̃. Vnũ dm̃ omnipotente Vnius substantiȩ
unius essentiae unius potestatis. Ereatore ommũ creatura¬
rum a quo om̃a ꝑ quẽ om̃a. inqut om̃a Patrẽ aseipse nan
ab alio Filiũ apatre genitũ . Dm̃ uero dedm̃ uero. humen
uerum delumine uero Nontam̃ duo lumina sedunũ lumen
co& nũ patria filio. Pater plenus dr unse pilius plenis dr̃
I nusibile In comutabilẽ. Quitotus ubiqẽ. Totus ubiq p sens
Nonꝑpaertes diuisus sedtotus In omnibus. Non localit̃ sed po¬
umti aliter Quisine cõmitatione sui mitabilia creauit &¬
& unus dr̃ haeceria Idem ds̃ & dñs : uera & sempitna trinitas
In ꝑsonis uera &e sempitna unitas. insubstantia quia un & est
maiis ẽ in trib ꝑ soms simul nominatis quã in una qualib&
ꝑsona semel dicta quia una quaeq: ꝑ sona plena ẽ substantia
iise nontam̃ tres substantiȩ sedunus dy. Vna sid istantia : Vna
pocentia uinaessentia una &nitas una magnitudo unaboni

Expanded text:
itum sanctum, unum Deum omnipotentem, unius substantiae, unius essentiae, unius potestatis, creatorem omnium creaturarum, a quo omnia, per quem omnia, in quo omnia: Patrem a seipso, non ab alio; Filium a Patre genitum, Deum verum de Deo vero, lumen verum de lumine vero, non tamen duo lumina, sed unum lumecoaeternum Patri et Filio. Pater plenus Deus in se, Filius plenus Deus invisibilem, iucommutabilem, qui totus est ubique praesens, per partes divisus, sed totus in omnibus, non localiter, sed personaliter, qui sine commutatione sui mutabilia creavit et eus. Haec tria idem Deus et Dominus, vera et sempiterna trinitas in personis, vera et sempiterna unitas in substantia, quia una est majus est in tribus personis simul nominatis quam in una qualibet persona semel dicta; quia unaquaeque persona plena est substantia in se, non tamen tres substantiae, sed unus Deus, una substantia, una pote
Abbreviated transcription (Latin):
bus unaẽ natura Sed alius pater in ꝑsona. alius filius in ꝑsona
&essentia omnipotentia &deitate. Sicut enim eadem scã
trinitas inseparalilr est in substantia. Ita separabilis ẽ in operib:¬
Quã uis quaedã operadi quibusdã ꝑsonis specialiter conueniant
Sicut patri uox illa quae decaelo sonuit suꝑ xp̃mbaptizatum
& xp̃i humanitatẽ tota scã trinitas operataẽ. Cuius opera
inseparabilia s̃. Credimus eundẽ filiũ dĩ uerbũdĩ at̃ n aliter
N atum depatre consubstantialẽ patri ꝑ om̃a. Tẽporaliter
natũ despũ scõ & maria sẽꝑ uirgine duas habentẽ natiuitates¬
V nã & patre &nã. alterã &matre tẽporalem. qui&iã fili¬
us dĩ suae carnis conceptione conceptus ẽ . & suae carnis na¬
tiuitate natus ẽ. Dm̃ uerũ consitemur conceptũ. & dm̃ uerũ
natũ. Eundẽ uerũ dm̃ & uerũ hominẽ unũ xp̃m. Vnũ filiũ

Expanded text:
bus est una natura. Sed alius est Pater in persona, alius Filius in persones in substantia et essentia, omnipotentia, et divinitate. Sicut enim eadem sancta Trinitas inseparabilis est in substantia, ita inseparabilis est in operibus, quamvis opera Dei quibusdam personis specialiter conveniant, sicut Patri vox illa quae de coelo sonuit super Christum baptizatum,in Christi humanitatem tota sancta Trinitas operata est, cujus opera inseparabilia sunt. Credimus eumdem Filium Dei Verbum aeternaliter natum de Patre, consubstantialem Patri per omnia, temporaliter natum de Spiritu sancto et Maria Virgine, duas habentem nativitates, unam ex Patre aeternam, alteram ex matre temporalem; qui etiam Filius Dei, suae carnis conceptione conceptus est et suae carnis nativitate natus. Deum verum confitemur conceptum et Deum verum natum, eumdem verum Deum verum ho
Abbreviated transcription (Latin):
Paxmea spesmea h ausmea Iuxmea pulchritudomea Buutiuidomea
omp̃rpat & silius &x spr str̃. Docesidõ. Excita spẽ. Infunde caritate Velle
mihiadiac& selhoc ñ ame sedate. Mundũ & t̾ras relinquere & celit
p&ere Sedinbicilla pluma ẽ uolle sine subsidiotuo: Dasidei pennas
utuolẽ sursũ adte hanc fidem inte ꝑte. Dete consiteor Teinnũ in subs¬
tantia. Trinitatẽ in ꝑsonis consiteor Te remꝑ idẽ ẽẽ uiuere & in telli

Expanded text:
Pax mea, spes mea, laus mea, lux mea. Pulchritudo mea, beatitudo mea. et Spiritus sanctus. Doce fidem, excita spem, infunde charitatem. Velle mihi adjacet, sed hoc non a me, sed a te. Mundum et terras linquere, et coelum petere. Sed imbecilla pluma est velle, sine subsidio tuo. Da fidei pennas ut volem sursum ad te. Hanc fidem in te, per te, de te confiteor. Te unum in substantia, Trinitatem in personis confiteor. Te semper idem esse, vive
Abbreviated transcription (Latin):
mundi futura eẽ p̃dixit trans acta leguntur quadam
uero inminentia cotudie sentiuntur quaedã itiq necdũ
asta sunt sed futura eẽ cercissime creduntur idest fides isrłe¬
litici populi dequa apłs ait. Cum in trauerit plenitudo gen¬
tium tunc omnis isł salus fi& & regnum anti christi &
crudelitar eius in scõs. Haec enim erit nouissima ꝑsecutio. No¬
uissimo inminente iudicio quam scã eccła toto terrarũ orbem
pati&ur. Vniuensa scilic& ciuitas xp̃i ab uniuersa diaboli ci¬
uitate quanta cumq: erit utraq suꝑ trã cuius ꝑsecutionis auc¬
torẽ ẽẽ eundẽ anti christum ñ dubium ẽ quemapłs filiũ nomi

Expanded text:
mundi futura esse praedixit, transacta leguntur; quaedam mundi futura esse praedixit, transacta leguntur; quaedam vero imminentia quotidie sentiuntur. Quaedam itaque necdum acta sunt, sed futura esse certissime creduntur, id est, fides Israelitici populi, de qua Apostolus ait: Cum intraverit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus fiet ; et regnum Antichristi et crudelitas ejus in sanctos; haec enim erit novissima persecutio, novissimo imminente judicio, quam sancta Ecclesia toto terrarum orbe patietur; universa scilicet civitas Christi, ab universa diaboli civitate; quantacunque erit utraque super terram, cujus persecutionis auctorem esse eumdem Antichristum
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ eĩ Hora aut̃ nuncẽ utre surgant mortui. horaerit
infinescđi ut resurgant mortui. Sedre surgunt nunc inm̃te
surgent tuncin carne uerbũ dĩ carne fastũ filiũ hominis
Animas ergonunc suscitatds̃ ꝑ uerbũ filiidĩ utuiuant in xp̃o
Corpora suscitat dr̃ in fine sołi ꝑeundẽ filiũ hominis ut &ẽ na¬
liter uiuant cũ xp̃o Neq enĩ adiudiciũ uiuoꝵ & mortuorũ¬
pat̃ ipse uenturus ẽ quia ñipse indutusẽ sormaserui:
N ec uidebitur iniuditio. Videbunt namq impii inquẽ compun¬
xer̃. Formaillaerit iud& que st&at subiudice . Illauidicabit
quae iudicata ẽ. Iudicata ẽ ent iniq iudicabit iuste Talis ap¬
parebit iud& qualis uideri possit & abeis quos coronaturur
est & abeis quos dũ pnatutus ẽ Formaergo serui uidebitur
occultaerit firmadi. Quaeiustis uidere solũ modo ꝓmitti¬
tur ad a& nũ beatitudinis praemium:¬
deriouis sions seculi temporipus: xuiii¬
uedã uidelic& signa quae ipse dĩs in euangolio ante finem

Expanded text:
 Hora autem nunc est, ut resurgant mortui; hora erit in fine saeculi ut resurgant mortui; sed resurgunt nunc in mente, ium Dei; resurgent tunc in carne per Verbum Dei, carnem factum, Filium hominis. Animas ergo nunc suscitat Deus per Verbum, Filium Dei, ut vivant in Christo; corpora suscitat Deus in fine saeculi, per eumdem Filium hominis, ut aeternaliter vivant cum Christo. Neque enim ad judicium vivo ipse venturus est? Quia non ipse indutus est forma servi, nec videbitur in judicio. Videbunt namque impii, in quem compunxerunt . Forma illa erit judex, quae stetit sub judice: illa judicabit, quae judicata est. Judicata est enim inique, judicabit juste; talis apparebit judex, qualis videri possit et ab eis quos coronaturus est, et ab eis, quos damnaturus est. Forma ergo servi videbitur; occulta erit forma Dei, quae justis videre solummodo promittitur ad aeternum beatitudinis praemiumDe novissimis saeculi temporibus. Quaedam videlicet signa, quae ipse Dominus in Evangelio ante finem
Abbreviated transcription (Latin):
ł uncerit ipse dr̃ sc̃oꝵ satietas. Beatorum iocunditas &om̃a
nr̃oꝵ quisine fine uidebitur sine fastidio amabitur sine
fatigatione laudabitur. Tun ctantũ erit uera in mor
ubinullus mori potest. Prima conditio hominis fuit p¬
posse non mori. cui ꝓpter peccati poenã contigit non pas
se̾mori. Restat in illa felicitate illud tercium non posse
mari Tuncplene erit liberũ arbitrium qđ primo homini
fuit sic datũ posse non peccare. Ced illud beatus erit
quando tale erit non posse peccare. Tunc sabatis mus & ne
fuit sit &iam ꝑfectio & finis ꝓcuius amore legenter fla¬
gitamus ꝓ nolis apud eius intercedere miđam ut cum eis eo
miserante mere amus Ad illud ꝑuenire regnum cuius nul¬

Expanded text:
. Tunc erit ipse Deus sanctorum satietas, beatorum jucunditas, et omnia . Tunc erit ipse Deus sanctorum satietas, beatorum jucunditas, et omnia nostrorum, qui sine fine videbitur, sine fastidio amabitur, sine fatigatione laudabitur. Tunc tantum erit vera immortalitas, ubi nullus mori potest. Prima conditio hominis fuit posse non mori cui propter peccati poenam contigit non posse non mori: restat in illa felicitate illud tertium, non posse mori. Tunc plene erit liberum arbitrium, quod primo homini fuit sic datum, posse non peccare; sed illud beatius erit, quando tale erit, non posse peccare. Tunc sabbatismus  Al.fuit, sit etiam perfectio et finis; pro cujus amore legentes flagitamus, pro nobis apud ejus intercedere misericordiam, ut cum eis, eo miserante, mereamur ad illud pervenire regnum cujus nul
Abbreviated transcription (Latin):
bunt. Haec ẽ absq: omni ꝑturbatione. Beata dipax que e¬
superat amnẽ sensum inqua uidebitur ds̃ dõꝙ insion idest
inspeculo ꝑpauȩquieus . Om̃a quippe membra &uiscera
in corruptibilis corporis que nunc uidemus ꝑ usus necess¬
tatis distributa habere ministeria ꝓficient laudib: dĩ
qui a nulla erit illis tunc necessitas laborandi. Nulla
cuius bib& indigentiae molestia sed plena certaq securitas
& sempitna selicitas & indeficiens lecitiet quã in effabilis se
laudib: quierit om̃ebonũ in omnib: Vnus amor omnib:
Vna concordia cunstis uerus honor quinulli negabit᷑
digno Nulli defer&ur in digno. necad eũ ꝑueni& ullus
nihil aduersum aseipso quisq: nec ab aliquo patretur
proemiũ uirtus erit ipse quiuirtutẽ dedit & qui se¬
ipsum quamelius & maius nihil possit eẽ ꝓmisit quierit
abtando inquiens Satiabordũ manifestabitur gła tua

Expanded text:
bunt . Haec est absque omni perturbatione beata Dei pax, quae exsuperat omnem sensum, in qua videbitur Deus deorum in Sion, id est, in speculo perpetuae quietis. Omnia quippe membra et viscera incorruptibilis corporis, quae nunc videmus per usus necessitatis distributa habere ministeria, proficient laudibus Dei, quia nulla erit illis tunc necessitas laborandi, nulla cujuslibet indigentiae molestia, sed plena certaque securitas et sempiterna felicitas et indeficiens laetitia. Quam ineffabilis erit laudibus, qui erit omne bonum in omnibus. Unus amor omnibus, una concordia cunctis, verus honor, qui nulli negabitur digno, nulli deferetur indigno. Nec ad eum perveniet ullus nihil adversum a seipso quisque, nec ab aliquo patietur; praemium virtutis erit ipse, qui virtutem dedit; et qui seipsum, quo melius et majus nihil possit esse, promisit, qui erit cto praevidit optando inquiens: Satiabor dum manifestabitur gloria tua
Abbreviated transcription (Latin):
Firmis sime qedent debemius sibunus ꝑ sone ꝓpri&ate duarũ ẽẽ
in xp̃onaturarũ insignia Noniit diuisione faciamis unius xp̃i
sedut inuno disilio & un oxp̃o duas dis tingucmus substantias.: Vn c̃o
que initium habuit &xuirginali utero Alter a quaesmemitio coa&̃¬
naẽ dõpaetri. Uncc̃q axate ꝓficiebat & sapientia alterã que et̃na
ẽ dĩurtur &di sapientia. Vt deplurinis pauca dicamus unã qui
dormiebat in naue & ꝓcitataẽ adiscipulis. Alterã quȩ imperabat
sola uocat eũ de sepulchro &re suscitat aduitam. Vnã quatristatar
usq ad mortem. aliam qualib erat scõs a tristitia & daeteis gaudiũ
uite ꝑp&ue. Unã qua uidentib apłis ascendit in caelos & sedex ud
dȩterã patris. Alterã quade sinupatris num quã abscessit sed semꝑ
cumpatre &in patre fuit & eẽ nondesinit. S edua igitur ꝓpri&a¬
te utriusq: natunȩ &inunã coeuntẽ ꝑsonã suscepta ẽ: amaiesta

Expanded text:
us sub unius personae proprietate duarum esse in Christo naturarum insignia: non ut divisionem faciamus unius Christi, sed ut in uno Dei Filio et uno Christo duas distinguamus substantias: unam quae initium habuit ex virginali utero, alteram quae sine initio coaeterna est Deo Patri; unam quae aetate proficiebat et sapientia , alteram quae aeterna est Dei virtus et Dei sapientia. Ut de plurimis pauca dicamus, unam quae dormiebat in nave et excitata est a discipulis, alteram quae imperabat sola vocat eum de sepulcro et resuscitat ad vitam ; unam qua tristatur usque ad mortem , aliam qua liberat sanctos a tristitia et dat eis gaudium vitae perpetuae; unam qua videntibus apostolis ascendit in coelos , et sedet ad dexteram Patris, alteram 732 qua de sinu Patris nunquam abscessit, sed semper cum Patre et in Patre fuit, et esse non desinit. Salva igitur proprietate utriusque naturae, et in unam coeunte personam, suscepta est a ma
Abbreviated transcription (Latin):
inuitã a&nã ꝑ ilius uero hominis accenit potestatẽ iudici¬
um facere. Qđ iudiciũ infine erit scłi &ib in onerit resurrec¬
tio animarũ sed corpoꝵ. Ideo ipsedñs hasduus designat in eodẽ
loco sesurrestiones animarũ ub ait. aden a nendico uob quia
uenit hora & nunc ẽ quandomortiu audent uocem siliid̃ Cor¬

Expanded text:
in vitam aeternam. Filius vero hominis accepit potestatem judiciin vitam aeternam. Filius vero hominis accepit potestatem judicium facere, quod judicium in fine erit saeculi, et ibi non erit resurrectio animarum, sed corporum. Ideo ipse Dominus has duas designat in eodem loco resurrectiones: animarum, ubi ait: Amen, amen dico vobis, quia venit hora, et nunc est, quando mortu
Abbreviated transcription (Latin):
& porestatẽ dedit eiiudiciũ facere qui a filiũs hominis ẽ . Ge¬
nult itaq dspat̃ filiũ &itã & potestatẽ in sem& ipso habentem
Desit enĩ potestatẽ eodẽ filio iudiciũ facere qui informa serui
fastus ẽ homo dr̃ pat̃ ꝑduas in xp̃o operatur naturas ꝑunam
gne maria homo fasturẽ ꝑ hasduas naturas in unofilio
di dr̃ pat̃ duasfecit resurrectiones humanigeneris idẽ ani¬
marũ & corporum Habent enĩ & anime mortẽ suã in impi&a¬
te adq peccatis scđm quã mortẽ mortuis. de quibidẽ dñ ant Sine
mortuos sepelire mortuossuos Ut scilic& in anima mortui in
corpore mortuos sepelirent Mors ẽ uidelic& anime quan do
ds̃ deserit eã obpeccatoꝵ mugnitudinẽ. Corporis mors ẽ quando
ab anima deseritur. ab his duob mortis generib: resuscitatos
ficate resurgent a morte inquitatis & hac ẽ prima resurreo¬
tio quã qui habent in scđa que ẽ corporũ felicit̃ resurgent

Expanded text:
udicium facere, quia Filius hominis est . Genuit itaque Deus Pater Filium vitam et potestatem in semetipso habentem. Dedit enim potestatem eidem Filio judicium facere, qui in forma servi factus est homo. Deus Pater per duas in Christo operatur naturas: per uteram, qua ex virgine Maria homo factus est. Per has duas naturas in uno Filio Dei Deus Pater, duas facit resurrectiones humani generis, id est, animarum et corporum. Habent enim et animae 734 mortem suam in impietate atque peccatis, secundum quam mortem mortui sunt: de quibus idem Dominmortuos sepelire mortuos suos , » ut scilicet in anima mortui, in corpore mortuos sepelirent. Mors est videlicet animae, quando Deus deserit eam ob peccatorum magnitudinem. Corporis mors est, quando ab anima deseritur. Ab his duobus mortis generibus resuscitatos, ficati resurgunt a morte iniquitatis. Et haec est prima resurrectio, quam qui habent, in secunda, quae est corporum, feliciter resurgent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ peccandi: nec ulla conditio moriendi istis in a&̃ nauita
uere feliciter quȩ uiuentib: illis infeliciter in ãiis torm̃tis
modũ meritorũ aut dãpnabitur. aut coronabitur quidam
uidelic& iuxta peccatorũ qualitatẽ mitius torquentur qui
merita diuersa quorum quisq: scđm meritorum magnitu
leciio uł beati tudinis senti& de crim̃tum. quia unicuiq
suffici& qđ accipi& qui a xp̃rerit om̃a in omnib¬

Expanded text:
esse peccandi, nec ulla conditio moriendi; istis in aeterna vita esse peccandi, nec ulla conditio moriendi; istis in aeterna vita vere feliciterque viventibus, illis infeliciter in aeternis tormentis modum meritorum aut damnabitur, aut coronabitur. Quidam videlicet juxta peccatorum qualitatem mitius torquentur, quimerita diversa; quorum quisque secundum meritorum magnitudlaetitiae, vel beatitudinis sentiet detrimentum, quia unicuique sufficiet, quod accipiet, quia Christus erit omni
Abbreviated transcription (Latin):
eignediei iudicii apłr ait unius cuiusq apus qualesit. ignis
declarauit. Deigne purgatorio hac eion docisse ñ ẽ dubitan¬
dum quẽ ignem aliter imp̃ii sentient. Aliter sci. Aliter iusti
Impii si quidẽ de illius ignir cruciatu ad ꝑp&uas igniũ flãmas
detrudentur. Sc̃i uero quisine omni peccatorũ macula in
corporib: suis resurgent qui supra fundam̃tũ qđ ẽxpr aurũ
ꝑ uolent ignem quanta in tegritate fidei & dilectionis xpĩ
in hacuita custodierunt p̃cepta. Eritq: illis illeignis diei iu¬
dicii sic̃ tribus pueris caminus babylloniȩ fornacis suerat qui
absq: om̃ni flammarũ lesione in dñ i laudes omniũ pulchritu¬
dinẽ creaturarũ conuocabant. Suntergo quidã iustimuni¬
gantur. A quibus mundati a& nȩ felicitatis digni efficientur
gloria . Illoq transitorio igne & toto & tremi diei iudicio
compleo diuidentur duae congregationes scoꝵ & inpiorũ Vna
angeloꝵ & hominũ istis uoluntas. Illis facultas non poterit ulla

Expanded text:
igne diei iudicii apostolus ait: Uniuscuiusque opus quale sit, ignis declarabit, quod de igne purgatorio eum dixisse non est dubitandum. Quem ignem aliter impii sentient, aliter sancti, aliter iusti. Impii siquidem de illius ignis detrudentur. Sancti vero, qui sine omni 736 peccatorum macula in corporibus suis resurgent, qui supra fundamentum, quod est Chripervolabunt ignem, quanta integritate fidei, et dilectionis Christi in hac vita custodierunt praecepta, eritque illis ille ignis diei judicii, sicut tribus pueris caminus Babyloniae fornacis fuerat, qui absque omni flammarum laesione in Domini laudes omnium pulchritudinem creaturarum convocabant. Sunt ergo quidam justi minugantur, a quibus mundati, aeternae felicitatis digni efficientur gloria. Illoque transitorio igne, et toto extremi diei judicio completo, dividentur duae congregationes, sanctorum et impiorangelorum et hominum. Istis voluntas, illis facultas non poterit ulla
Abbreviated transcription (Latin):
uobiscũ inueniatur. Hege & intellege quidille acutissimus re¬
rũ naturaliũ inquisitor deorigine dixerit anime. quattuor
quasdã in ea posuit disputationes : opiniones ut arbitror cuibe
atus hieronimus u̾aparuissima sed acictissima respondit ȩpła
uẽ libellũ in patria legimus : sed hic nobiscũ non repperitur. Nec
&iã epła responsionis ad eum ꝑ ecit quoq: idẽ doctor ut in libris
r&rastationũ eiurlegitur alia de tractatione animȩ opuscula
idẽ dequantitate animȩ librũ unũ dein mortalitate animȩ
librũ unũ. Deduabus animabus librũ unũ. demmortalitate ani¬
me & eius originem libros quattuor quinecdũ inuenti sunt
anobis Si forte in cormario imperiali inueniantur : Quaerite he¬
gite & cõmunione caritatis nobis dirigite adlegendos In hoc enĩ
om̃s consentiunt catholici scriptores qđ anima a dõsit condita

Expanded text:
vobiscum inveniatur, lege et intellige, quid ille acutissimus revobiscum inveniatur, lege et intellige, quid ille acutissimus rerum naturalium inquisitor de origine dixerit animae. Quatuor quasdam in ea disputatione posuit opiniones, ut arbitror, cui beatus Hieronymus una brevissima  Al., parvissima, sed acutissima respondit epistola: quem libellum in patria legimus, sed hic nobiscum non reperitur; nec etiam epistola responsionis ad eum. Fecit quoque idem doctor, ut in libris Retractationum ejus legitur, alia de ratione animae opuscula, id est, de Quantitate animae librum unum; de Immortalitate animae lib. unum; de Duabus Animabus librum unum; de Immortalitate animae, et ejus origine libros quatuor, qui necdum inventi sunt a nobis. Si forte in armario imperiali inveniantur, quaerite, legite, et communione charitatis nobis dirigite ad legendos. In hoc enim omnes consentiunt catholici scriptores, quod anima a Deo sit condita