comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
o tabulam ꝑ qͣm saluari poterat ñ
retentat: cogor dicere. suꝑ trib. &
quatuor iniquitatib. ñ adu̾sabor eum
dicit dñs: auersionem dicens ẽẽ ꝓpena.¬
dum sue peccator relinquit᷑ uolũtati.
Inde est qd̾ peccata patrum in terciam
⁊ quartam generationẽ restituit. dũ
non uult statim punire peccantes: s
ignoscens primis. postrema comdẽp¬
nat. Alioquin si ꝓtinus scelerũ ultor
existeret: et multos alios ⁊ certe pau
os tuum: & mancluca que ego dabo
tͥ. Et uidi inquit⁊ et ecce manꝰ exten¬
sa ad me: et in ip̃a uolumen libri. Re
reuoluit illud in conspectu meo÷ et
lamentum: & carmen. et .ue. pͥma
scriptura ad de ꝑtinet: si tñ uolu̾is
agere pñiam post delictum. Sccl̃a
catoris. Tercia. ad tui similes : qui
clesꝑantes sem& ip̃os. tradiderunł¬
se ĩmunlitie. & fornicatiomi ⁊ uen¬
tri ⁊ hiis que infra uentrem sunt:
qui putant om̾ia morte finiri. &
nichil ẽẽ post mortem ⁊ et dicunt.

Expanded text:
o tabulam, per quam saluari poterat, non o tabulam, per quam saluari poterat, non retentat, cogor dicere: super tribus et quattuor impietatibus nonne auersabor eum? dicit dominus auersionem aestimans esse pdum suae peccator relinquitur voluntati. Inde est quod peccata patrum in tertiam et quartam generationem restituit , dum non vult statim punire peccantes, sed ignoscens primis, postrema condemnat. Alioqui si protinus scelerum ultor existeret: et multos alios, et certe Paulos tuum, et manduca quae ego dabo tibi. Et vidi, inquit, et ecce manus extenta ad me; et in ipsa volumen libri. Et revolvit illud in conspectu meo, et lamentum et carmen et u a e. prima scriptura ad te pertinet, si tamen uolueris agere paenitentiam post delictum, secunda catoris —, tertia ad tui similes, qui desperantes semet ipsos tradiderunt inmunditiae et fornicationi et uentri et his, quae infra uentrem sunt, qui putant omnia morte finiri et nihil esse post mortem et dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Hec tͥ ridicula forte uideant᷑÷
et qͥ comediis ⁊ lyricis scriptorib. et
mymicis litteris delectaris: ꝙͣ qͣm nͨ
ista tͥ quidem p̾ nimia cordis hebi¬
tudine intelligenda cõsꝑ concesserĩ.
ꝓpħ̾arum uerba cõtempnas. S res¬
ydumea. ãmanite. & moabite. iu¬
dei quoq ⁊ isrl. sepe ad se dei uatici¬
nio destinato ut agerent aliqͣndo
penitentiã. audire cõtempserũt: ire
sue qͣm illaturus ẽ dñs causas iustis¬
simas ꝓfert dicens. In trib ⁊ in .iiiͦi
impietatib: ñ aduersabor eos. Sce¬
uelle ꝑficere. Et hoc ꝓ mea miseri¬
cordia benignus indulsi. Nunquid
et oꝑe peccatum implendũ fuit ⁊ &
mea suꝑbe calcanda clementia: Ta¬
men & post factum. quia malo pe¬
nĩam pcc̃oris qͣm mordem ⁊ non eñi
des. iacenti manũ porrigo: et consꝑ¬
sum in sanguine suo. ut ꝓpriis fle¬
tib lauet᷑ exhortor. Qd̾ si nec penitẽ¬
tiam uult agere. & fracto nauigi¬

Expanded text:
. Haec tibi ridicula forte uideantur . Haec tibi ridicula forte uideantur et, qui comoediis et lyricis scriptoribus et mimis Lentuli delectaris — quamquam ne ista quidem tibi prae nimia cordis hebitudine intellegenda concesserim — prophetarum uerba contemnas; sed resIdumaei, Ammanitae et Moabitae, Iuda quoque et Israhel saepe ad se dei uaticinio destinato, ut agerent aliquando paenitentiam, audire contempserunt, irae suae, quam inlaturus est, dominus causas iustissimas praefert dicens: in tribus et in quattuor impietatibus nonne auersabor eos? sceuelle perficere: et hoc pro mea misericordia benignus indulsi. numquid et opere peccatum implendum fuit et mea . superbe calcanda clementia? tamen et post factum, quia malo paenitentiam peccatoris quam mortem — non enim entes —, iacenti manum porrigo et conspersum in sanguine suo, ut propriis fletibus lauetur, exhortor. quodsi nec paenitentiam uult agere et fracto nauigi
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtatem ĩ altum loqͣris ⁊ ⁊ ponas ĩ
celum os tuum. N mirũ si a te qͣles¬
cumq serui dñi blasphement᷑: cum
patrem familias beelzebub uocaue¬
runt prẽs tui. Non ÷ discipłs suꝑ ma¬
gistrum: nͨ seruus suꝑ dñm suũ. Si
illi in iridi ligno tanta fecerunt ⁊
tu in me arido ligno qͥd facturus es:
Tale qͥo ⁊ ĩ malachia plebs scandali¬
rata credentium: de ore tuo loquit᷑.
Dixerunt. Hanus ẽ qui seruit deo.
Et qͥd plus. qr custodiuimꝰ mandata
ei⁊ et qm̃ ibimꝰ supplicantes añ fatiẽ
dñi omnipotentis: & ñc nos beatos
dicimus alienos⁊ reedificant᷑ omnes
qui faciunt iniqua: aduersati sunt dõ
et salui fc̃i sunt. Qb postea diem iudi¬
tii dñs cõminatus. & quid inter iꝰtum
⁊ mniustum futurũ sit. multo ante p̾¬
nuntians: ait. ft conu̾timini. et ui
debitis qͥd sit int̾ iustum & inuistũ:
inter seruientẽ dño ⁊ ñ seruiendem¬

Expanded text:
iniquitatem in altum loquaris et ponas in iniquitatem in altum loquaris et ponas in caelum os tuum. nec mirum, si a te qualescumque serui domini blasphementur, cum patrem familias Beelzebul uocauerint patres tui. non est discipulus super magistrum nec seruus super domin u m. si illi in uiridi ligno tanta fecerunt, tu in me, ligno arido, quid facturus es ? tale quid et in Malachia plebs scandalizata credentium de choro tuo loquitur: dixerunt: uanus est, qui seruit d.e o. et quid plus? quia custodiuimus mandata eius et quoniam iuimus supplicantes ante faciem domini omnipotentis. et nunc nos beatos dicimus alienos. reaedificantur omnes, qui faciunt iniqua. aduersati sunt deo et salui facti sunt. quibus postea diem iudicii dominus comminans et, quid inter iustum et iniustum futurum sit, multo ante praenuntians ait: et conuertimini et u i debitis, quid sit inter iustum et iniustum et inter . seruientem deo et non seruientem
Abbreviated transcription (Latin):
cens. Ergo sine causa iustificaui cor
meum: ⁊ laui int̾ innocentes manꝰ
meas. premiserat enĩ. qͥa emulatꝰ
sum supra iniqua agentes. pacẽ pec¬
catoꝵ uidens. qr ñ ẽ respectꝰ morti eoꝵ:
⁊ solida plaga ĩ flagella eoꝵ. In.la.
la: iniqͥtatẽ in excel. lo .s. Posuerunt
ram. Nonne tͥ uidet᷑ de te om̃is psalmꝰ
ẽẽ compositus: Negeto quippe es corꝑe
et nouus antixp̃i apłs: cum in una
notus fueris ciuitate ⁊ tͣnsgredieris
ad aliam. ñ indiges sumptib. ñ pla¬
ga forti ꝑcuteris: et cum hominib
qͥ ñ sunt. ut tu irrationabłia iumen¬
ta corripi ñ mereris. ꝓꝓterea elatus es
in suꝑbiam ⁊ uestimentũ cuũ feta
luxuria ÷ et qͣi ex aruina pingui. &
quodam adype eructans uerba mor¬
tifera. ñ de respicis ẽẽ moriturum: nͨ
unqͣm post expletam libidinẽ. pñia
remorderis. Transisti in affectum cor¬
dis: et ne tibi solus uidearis errasse. simu¬
las nefanda de seruis dei: nesciens qd̃

Expanded text:
cens: ergo sine causa iustificaui cor cens: ergo sine causa iustificaui cor meum et laui inter innocentes manus meas. praemiserat enim: quia aemulatus sum super iniqua agentes pacem peccatorum uidens, quia non est respectus in morte eorum et solida plaga in flagello eorum. in lala, iniquitatem in excelsum locuti sunt. posuerunt ram. Nonne tibi uidetur de te omnis psalmus esse conpositus? uegeto quippe es corpore et nouus antichristi apostolus, cum in una notus fueris ciuitate et transgredieris ad aliam, non indiges sumptibus, non plaga forti percuteris et cum hominibus, qui non sunt ut tuinrationabilia iumenta, corripi non mereris. propterea elatus es in superbiam et uestimentum tuum est facta luxuria et quasi ex aruina pingui et quodam adipe eructans uerba mortifera non te -respicis esse moriturum nec umquam post expletam libidinem paenitentia remorderis. transisti in affectum cordis et, ne tibi solus uidearis errare, simulas nefanda de seruis dei nesciens, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pharaonem cor tuum. quia ñ statim
ꝑcuteris ⁊ differris ad penam diu:
Et ille dilatus est.⁊ decem plagas ñ
quasi ab irato do̾. s qͣsi a pr̃e commo¬
nente sustinuit ÷ donͨ in ꝑuersum
acta pen̾ia. popłm quem dimiserat
ꝑ deserta sequeretur: et ingredi au¬
cleret maria ꝑ que uel sola doceri
potuit timori habendum eũ. cui õ
elementa seruiunt. Dixerat ille. Nõ
noui dñm: neq dimicto isrł. Quem
tu imitans loqueris. Nisio quam hic¬
uidet. in dies longos est: et in demꝑa
longa iste ꝓphetat. Propter qd̾ dicit
idem ꝓpħa. ħ dicit adonay dñs. Non
prolongabunt᷑ ampluis om̃s sermo¬
nes mei quoscumq loqͣr: quia loqͣr
uerbum ⁊ fatiam. Sc̃s dd̾ de impiis
sed pͥnceps es. qd̾ seculi felicitate fru¬
erentur ⁊ dicerent. quom cognouit
d̾s. ⁊ si est scientia in excelso ⁊ ecce ip̃i
pcc̾ores ⁊ habundantes in scło opti¬
nuerunt diuitias: pene lapso pecle
⁊ fluctuanti uestigio causabat᷑ di¬

Expanded text:
Faraonem cor tuum, quia non statim Faraonem cor tuum, quia non statim percuteris et differeris ad poenam diu? et ille dilatus est et decem plagas non quasi ab irato deo sed quasi a patre commonente sustinuit, donec in peruersum acta paenitentia populum, quem dimiserat, per deserta sequeretur et ingredi auderet maria, per quae uel sola doceri potuit timori habendum eum, cui etiam elementa seruirent. dixerat et ille: non noui dominum neque dimitto Israhel. quem tu imitans loqueris: videt, in dies longos est, et in tempora longa iste prophetat . Propter quod dicit idem Propheta: Haec dicit Adonai Dominus: Non prolongabuntur amplius omnes sermones mei, quoscumque loquar; quia loquar verbum, et faciam . Sanctus David de impiis sed princeps es quod saeculi felicitate fruerentur et dicerent: Quomodo cognovi Deus, et si est scientia in excelso? Ecce ipsi peccat ores et abundantes in saeculo obtinuerunt diuitias, paene lapso pede et fluctuanti uestigio causabatur di
Abbreviated transcription (Latin):
lugebat saulem:quia pe¬
nituerat dñm qd̾ unxis¬
set eum regem suꝑ ifrael:
et paulus corinchios. in quib audi¬
bat dicens: ne cum rursus uenero
humiliet me łs apud uos ⁊ lugeã
multos ex hus qͥ ante peccauerunt
et ñ egerunt penitentiã suꝑ immũ
ditias qͣs gesserunt: ũmpudititia
nulla ipsi labe maculati. clem̃ti
in cunctos mente faciebant ⁊ qͣnto
magis ego ip̃e peccator. in te debeo
facere peccatore. qͥ ñ uis erigi post
ruinam. et ocłos ad celum leuaret
sed ꝓdlita patris sub̾a. porcoꝵ siliqͥs
delectaris ⁊ suꝑbie prerupta cõscen¬
dens. preceps lateris in ꝓfundum:
Deum uentrẽ uis habere ꝓ xp̃o: ser¬
uis libidini: głaris in carne tua:
et quasi pinguis hostia ĩ mortẽ
ꝓpriam saginaris ÷ imitaris q eoꝵ uitã
quoꝵ tormenta ñ metuis: ignorans
qm̃ benignitas dei ad pnĩam te horte¬
turz scd̃m audem duritiam tuam ⁊
cor inpenitens thesaurras tibi iram
in die ire. An itcirco indurat᷑ uixta

Expanded text:
lugebat Saulem, quia paenituerat dominum, quod unxisset eum regem super Israhel, et Paulus Corinthios, in quibus audibat dicens: n e, cum rursus uenero, humiliet me deus apud uos et lugeam multos ex his, qui ante peccauerunt et non egerunt paenitentiam super inmuditiis, quas gesserunt in impudicitia Apostolus nulla ipsi labe maculati, clementi in cunctos mente faciebant, quanto magis ego ipse peccator, in te debeo facere peccatorem, qui non vis erigi post ruinam, nec oculos ad coelum levas; sed prodacta Patris substantia, porcorum siliquis delectaris et superbiae praerupta conscendens praeceps laberis in profundum! deum uentrem uis habere pro Christo; seruis libidini, gloriaris in confusione tua et quasi pinguis hostia in mortem propriam saginaris imitarisque eorum uitia, quorum tormenta non metuis, ignorans, quod bonitas dei ad paenitentiam te hortetur. secundum duritiam autem tuam et cor inpaenitens thensaurizas tibi iram in die irae. an idcirco induratur iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
nos ĩ merorib suis pociꝰ qͣm conui¬
flentib. fa̾cilius cõtempnit᷑ cleri¬
cus qͥ sepe uocatur ad pͣndium: ⁊¬
ñ recusat. Nunꝙͣ petentes. raro ac¬
cipiamꝰ rogati. Beaciꝰ est magis¬
dare: qͣm acciꝑe. Nescio qͦ enim mͦ
eciam ip̃e qͥ deprecat᷑ ut tribuat:
cum acceꝑis. uiliorem te uidicat.
Remirum in modũ si eũ rogantẽ
comtempseris: plus te po

Expanded text:
potius nos in maeroribus suis quam conuiint. facile contemnitur. clericus, qui saepe uocatus ad prandium non recusat. Numquam petentes raro accipiamus rogati. nescio quo enidare quam accipere . Nescio quo enim modo etiam ipse qui deprecatur, ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat, et mirum in modum si eum rogantem contempseris, plus te po
Abbreviated transcription (Latin):
etis a me ne pociane kms
luteris transmarinis. et
crebro petis. ut tͥ breui uo¬
lumine digeram precepta
uuiendi. et qua ratione is qui scl̃i mili¬
cia derelicta. uel monachus cepit esse
uel dericus rectum xp̃i tramitem te¬
neat: nec ad diuersa uitioꝵ clu̾ticu¬
la rapiat᷑. Dum eẽm adolescens. ĩ mo
pene puer ⁊ pͥmos impenus lasciuien¬
tis etatis heremi duricia refrenarem:
scripsi ad auunculum tuũ scm heli¬
odorum exhortatoriam epłam plenã
lacrimis querimoniis q ⁊ que deserti
sodalis monstraret affectum. Sed in
illo oꝑe pro etate tunc lusimus ⁊ calenti¬
bus ad huc rethorum studus atq doctͥ¬
nis. q̃dam scolastico flore depinximus.
Nunc iam cano capite. et arata rugiᷤᷤ¬
fronte. & instar boum pendentib a
mento pellearib: frigidus obsistit cir¬
cum precordia sanguis. Unde et in a¬
lio loco idem poeta canit. Omĩa fert
etas. animum quoq. & post modicũ.
Nunc oblita mͥ tot carmina. uox qͦq
sui iam fugit ip̃a. Qd ne de gen¬

Expanded text:
etis a me, Nepotiane carissime, litteris transmarinis, et crebro petis, ut tibi brevi volumine digeram praecepta vivendi, et qua ratione is, qui saeculi militia derelicta, vel Monachus coeperit esse, vel Clericus, rectum Christi tramitem teneat, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Dum essem adolescens, imo pene puer, et primos impetus lascivientis aetatis eremi duritia refrenarem, scripsi ad avunculum tuum sodorum, exhortatoriam epistulam plenam lacrimis querimoniisque et quae deserti sodalis monstraret affectum. sed in illo opere pro aetate tunc lusimus et calentibus adhuc rhetorum studiis atque doctrinis quaedam scolastico flore depinximus. nunc iam cano capite et arata fronte, ad instar boum pendentibus a mento palearibus frigidus obsistit circum praecordia sanguis. unde et in alio loco idem poeta canit: omnia fert aetas, animum quoque et post modicum: nunc oblita mihi tot carmina, uox quoque Moerim iam fugit. Quod ne de gen
Abbreviated transcription (Latin):
uideat clariorem. Qͥ inuiclit eue ꝑa¬
clysum ⁊ qͣndo magis inuidet tͥ reg¬
na celorumͦ Cuncta mͥ crede ille nc̃
cirtuit. ut b̃s petrus ait: deuoran¬
di de cupidus. in modum rugien¬
tis leonis ingreditur: uel more do¬
losi hostis unuiersa plustrans. ex¬
plorat om̃s aditus anime tue: an
sit aliquid infrmum ⁊ minꝰ tutũ:
ꝑ qd̾ possit irrepere. Rumat᷑ nunc
ille omnia. ⁊ singula queq ꝑtemp¬
tans. querit uuln̾i locum ÷ cuiꝰ tu
insiclias sollicide debes preuidere:
ut cum paulo ñ ignores astucias
eiꝰ. Qui cum t̾ribiles diaboli potes¬
tates. pͥncipatus q describat: nos
nichilominꝰ hortatur ad pugnã:
hostium q uim pandit. ut auge¬
at sollicitudinẽ militum. Non
enĩ nult ẽẽ nos timidos: s ꝑatos.
Deniq ñ fugam suadet: sed arma
suggerit. Propt̾ea inquit accipi¬
te armaturã dei ut possitis resist̾e
ĩ die malo: et in omnib ꝑfecti sta¬

Expanded text:
viderit clariorem. Qui invidit Evae paviderit clariorem. Qui invidit Evae paradisum, quanto magis invidet tibi regnum coelorum? Cuncta, mihi crede, ille nunc circumit, ut beatus Petrus ait , devorandi te cupidus: in modum rugientis leonis ingreditur, vel more dolosi hostis universa perlustrans, explorat omnes aditus animae tuae, an sit aliquid infirmum, et minus tutum, per quod possit irrepere; rimatur nunc ille omnia, et singula quaeque pertentans, quaerit vulneri locum. Cujus tu insidias sollicite debes praevidere, ut quae cum Paulo non ignores astutias ejus . Qui cum terribiles diaboli potestates principatusque describat, nos nihilominus hortatur ad pugnam, hostiumque vim pandit, ut augeat sollicitudinem militum. Non enim vult nos esse timidos, sed paratos; denique non fugam suadet, sed arma suggerit. Propterea, inquit, accipite arma Dei, ut possitis resistere in die malo, et in omnibus perfecti sta
Abbreviated transcription (Latin):
miseris. Ab eo iam demꝑe qͦ pͥmũ ꝑ
uirginitatis ꝑfessionem dño con¬
secrata es. aduersani in te creuit
odium⁊ et qͥ aliena lucra prosuis
cdlampnis habet: se amisisse ducit.
quicqͥd te possessuram dolet. Grai¬
di tͥ opus est uigilantia. grandiq
cura ⁊ et tanto sollicitius cauendꝰ
inim icꝰ:  qͣnto apud eũ ditior
ẽẽ cepisti. Nacuus mator ⁊ nuoꝰ:
non timet latronis insidias. Se¬
curus a nocturns furib dormit
pauꝑ: etiam si claustra ñ muni¬
ant. Diuiti uͦ opes sue latronis
semꝑ imaginant᷑ occursum: ⁊ iu¬
gi sollicitudine. noctium sompnũ
adimu nt. Unde qͦq tue diuitie.
cele stis thesaurus: ita cautio¬
ne incligent atq custodia.
Quanto ditior es: tãto debeᷤᷤ
esse ugilantior. Qui plus possidet:
debet plus timere ne ꝑdat. Inuidere
ñ cessat auctor inuidie ⁊ et qui semel
ad̾o ip̃e ꝓiectus ẽ. tanto maiore luio¬
re torquet᷑: qͣnto aliquem apud dm̃

Expanded text:
. Ab eo jam tempore quo primum per . Ab eo jam tempore quo primum per virginitatis professionem Domino consecrata es, adversarii in te crevit odium, et qui aliena lucra pro suis damnis habet, se amisisse ducit quidquid te possessuram dolet. Grandi tibi opus est vigilantia, grandique cura; et tanto sollicitius cavendus est inimicus, quanto apud eum ditior esse coepisti. Vacuus viator et nudus non timet latronis insidias; securus a nocturnis furibus dormit pauper, etiamsi claustra non muniat: diviti vero opes suae latronis semper imaginantur occursum, et jugi sollicitudine noctium somnum adimunt. Unde tuae quoque divitiae, coelestis thesaurus, ista cautione indigent atque custodia. Quanto ditior es, tanto debes esse vigilantior: qui enim plus possidet, plus debet timere ne perdat. Invidere non cessat auctor invidiae: et qui semel a Deo ipse projectus est, tanto majori livore torquetur, quanto aliquem apud eum
Abbreviated transcription (Latin):
pulchra ñ studeas. Illud ornamen¬
tum serua capitis qd̾ acquisisti
crismatis sacram̃to: cum tͥ in cele¬
stis regni ministerium. dyadema
qd̾̃dam regalis unctionis imposi¬
tum ẽ. Optima ornam̃ta sunt au¬
rium uerba dei: ad ea sola ꝑatus
ẽẽ debet auditus uirginis: eaq pre¬
tiosissimis lapidib añ ferre. Oĩa¬
prorsus menbra decorent᷑ õꝑib sc̃ta¬
tis: totaq uirginalis animi pulchri¬
tudo. gemmati monił ad instar: ua¬
rio uirtutum fulgore resplendeat.
Tunc uere cõcupiscet rex decorẽ tuũ:
dicetq tͥ. Tota formosa es proxima
mea: et macula ñ est in te. Et ħ tͥ or¬
qͥ ꝑ leue interdũ qd̾cumq uitium.
ad animam ingredit᷑: et si iurtutũ
ꝓpugnacula ñ resistant. nr̃o ꝙ nos
eͣxpellit loco ⁊ continuo de hoste fit
dñs. Propt̾ qd̾ nos script᷑a ad horta¬
tur ⁊ clicit. Si sp̃c potestatẽ habentis
ascenderit suꝑte: Locum tuũ ne di¬

Expanded text:
apparere non studeas. Istud ornamenapparere non studeas. Istud ornamentum serva capitis, quod acquisivisti Chrismatis sacramento, cum tibi in coelestis regni mysterium, diadema quoddam regalis unctionis impositum est. Optima ornamenta sunt aurium, verba Dei. Ad ea sola paratus esse debet auditus virginis: eaque pretiosissimis lapidibus anteferre. Omniprorsus membra decorentur operibus sancttis: totaque virginalis animi pulchritudo, gemmati monilis instar, vario virtutum fulgore resplendeat. Tunc vere concupiscet rex decorem tuum, dicetque tibi: Tota formosa es, proxima mea, et macula non est in te . Et haec tibi orqui per leve interdum quodcumque vitium ad animam ingreditur: et si virtutum propugnacula non resistant, nostro nos repellit loco, et continuo de hoste fit dominus. Propter quod Scriptura nos adhortatur, et dicit: Si spiritus potestatem habentis ascenderit supe
Abbreviated transcription (Latin):
ra sollicitudine formare se student: et
naturalem corꝑis pulchritudinẽ. or¬
nanli arte cõmendant. ħ̃ ẽ illis per
dies singulos cura precipua decenti¬
bus fucis colorare faciem ⁊ implicare
auro crinem ÷ ⁊ arclentes concharũ
lapides capitis honorẽ facere: suspẽ¬
dere ex aurib patrimonia: brachia
ornare mouilib ac latera⁊ inclusaᷤᷤ
auro geminas a collo in pectꝰ demit¬
tere. Non minorem sponsus tuus
reqͥrit ornatum : qͥ cum uniu̾
clesiam salutans aque
chro purificatã. sñ ma¬
cula rii gaq redliderit. cotidi¬
e cupit e am fieri pulchriorem:
ut semel auitiis. pccĩsq munla¬
ta. semꝑ ornetur decore uͥtutum.
Et si hoc a tota requirit eccłia ii
qua et iudue continent᷑ ⁊ nupte⁊
qͣntum putas expectat auirgine
que ex pulcherrimo hoc quodam
eccłie prato. uelut angustior qͥdã
flos uidetur electa:. Assume gͦ om¬
nem illum ornatum: ꝑ quem pla¬
de faciem: si hominib apparere

Expanded text:
se sollicitudine formare student, et se sollicitudine formare student, et naturalem corporis pulchritudinem ornandi arte commendant. Haec est illis per dies singulos cura praecipua, decentibus fucis colorare faciem, implicare auro crinem, et ardentes concharum lapides capitis honorem facere; suspendere ex auribus patrimonia, brachia ornare monilibus ac latera, et inclusas auro gemmas a collo in pectus demittere. Non minorem sponsus tuus requirit ornatum, qui, cum universam Ecclesiam salutaris aquae lavacro purificatam sine macula rugaque reddiderit , quotidie cupit eam fieri pulchriorem, ut semel a vitiis peccatisque mundata, semper ornetur decore virtutum. Et si hoc a tota requirit Ecclesia, in quo et viduae continentur et nuptae; quantum putas exspectat a virgine, quae ex pulcherrimo hoc quodam Ecclesiae prato, velut augustior quidam flos videtur electa? Assume ergo omnem illum ornatum, per quem plade tuam faciem, si hominibus pulchra
Abbreviated transcription (Latin):
facere possunt: qui recentes corporis
uires. de seculo ad ꝓpositum affer̾t.
Mores uero mutare. singulas q uͥ¬
tutes animi formare in se atq ꝑfi¬
cere: grandis studii ẽ.⁊ longe con¬
suetudinis. Itaq multi in hoc ꝓpo¬
sito senescimus: et ea ꝓpter que ad ip¬
sum ꝓpõĩtum uenimus ñ habemus.
Tua uero conuersatio noua ẽẽ debet:
mira grauitas. patĩa. mansuetudo.
pietas. Quicqͥd sanctiꝰ est. atq peꝵ¬
fectius. qͥcquid magis te deo cõmẽ¬
clare potest.⁊ maiorem in celo face̾.
id semꝑ sequere id semꝑ amplecte̾.
Sponsa xp̃i: nichil debet ẽẽ ornatiꝰ:
Tanto maiore placendi studio opꝰ
est: qͣnto maior est ille cui placen¬
dum est. Seculi uͦ uirgines que se
nuptiis preꝑant ⁊ inclulgentiam
aplĩ magis qͣm consilium sequi ma¬
lunt. magisq amplectunt᷑ incon¬
tinentie remedium qͣm premiun
continentie: ut sponsis placeant:
eosq in amorem sui magis incitent mi

Expanded text:
facere possunt, qui recentis corporis facere possunt, qui recentis corporis vires de saeculo ad propositum afferunt: mores vero mutare, singulasque virtutes animi formare in se atque perficere, grandis studii est, et longae consuetudinis. Itaque multi in hoc proposito senescimus, et ea propter quae ad ipsum propositum venimus non habemus. Tua vero conversatio nova esse debet, mira gravitas, patientia, mansuetudo, pietas. Quidquid sanctius est atque perfectius, quidquid magis Deo te commendare potest, et majorem in coelo facere; id semper sequere, id semper amplectere. Sponsa Christi nihil debet esse ornatius. Tanto majore placendi studio opus est, quanto major est ille cui placendum est. Saeculi vero virgines, quae se nuptiis praeparant, et indulgentiam magis Apostoli quam consilium sequi malunt, magisque amplectuntur incontinentiae remedium, quam praemium continentiae; ut sponsis placeant, eosque in amorem sui magis incitent, mira
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia. Sit autẽ ip̃a lectio tempe¬
rata: cui finem consiliũ ñ lassitudo
ponat. Nam ut ĩmoderata ieuinia.
⁊ ardor abstinentie ⁊ enormes. inor¬
dinateq ugilie. intemꝑantie co¬
arguunt᷑. idq imietate sui pari¬
unt. ut hec ipsa postea qͥdem nec me¬
diocriter fieri possint: ita studium
lectionis in rep̾hensionẽ intemꝑas
cadit. Quod laudabile ÷ ingenere
suo: fit de nimietate sui culpabile.
dicendum est: in bonis qͦq rebus qͥcqͥd
modum excesserit. uitium est. Mag¬
na est magna inqͣm ⁊ que gͣndi stu¬
dio constat ꝑfecte uite ratio: consũ¬
mateq sapientie ẽ. scire quid qͦ inse¬
queris modo: et ad omnem actum.
preferendum consilum:  nichilq
facere qd̃ fecisse peniteat. Intra umiꝰ
hore spatium: mutat᷑ habitus. Ie¬
iunare. abstinere. psallere. ñ tam stu¬
dio opus ẽ: qͣm uoluntate. Quilibet
incipiens. statim ut uoluerit: adi¬
sta ꝑfectus est. Immo hec illi faciluᷤ

Expanded text:
justitia. Sit autem ipsa lectio tempejustitia. Sit autem ipsa lectio temperata, cui finem consilium, non lassitudo imponat. Nam ut immoderata jejunia et ardor abstinentiae, et enormes inordinataeque vigiliae, intemperantiae coargnuntur, idque nimietate sui pariunt, ut haec ipsa postea, nec mediocriter quidem fieri possint; ita studium lectionis in reprehensionem intemperans cadit, quodque laudabile est in tempore suo, fit de nimietate sui culpabile. dicendum est: in bonis quoque rebus quidquid modum excesserit, vitium est. Magna est, magna, inquam, et quae grandi studio constat, perfectae vitae ratio, consummataeque sapientiae est, scire quid quo insequaris modo, et ad omnem actum praeferendo consilium: nihil facere quod fecisse poeniteat. Intra unius horae spatium mutatur habitus: jejunare, abstinere, psallere, dio opus habent quam voluntate. Quilibet incipiens statim ut voluerit ad ista perfectus est; imo illi hoc facilius
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum ei ꝑ dotam efficere possit
diem. hoc eam uelut pingui cibo¬
resatiare. Ita scripturas scãs lege ut sẽꝑ
memineris dei illa esse: qͥ legem suam
ñ solum sciri. s etiam impleri uibet. Ni¬
chilenim ꝓdest facienda didicisse: et
ñ facere. Optime uteris lectione liui-¬
na. si eam tͥ adhibeas speculi uice⁊ ut
ibi uelut ad ymaginem suã anima
respici. Dat: et uel fela queq corrigat.
uel pulchra plus ornet. Lectionem fre¬
quent̾ int̾rumpat oratio: ⁊ animã
ugiter adherentẽ deo. grata incissitu¬
do scĩ oꝑis accendat. Nunc te gͥ oedo
instruat celestis hystorie. nunc sc̃m
dcd̃ oblectet canticũ. ñc salomonis
erudiat sapĩa÷ nunc ad timorẽ dñi.
increpationes incitent ꝓpħarũ: ñc
aq uigi meditatione conserua. Q
maturanda sunt. freqͤnter reuoluet
ut diuinum hoc studium ⁊ celestis
⁊ sensum: traclant q tͥ cum sapĩa
sc̃itatem. Unde scriptura dicit. Qui
q̃runt deum: inueniunt sapĩa cũ

Expanded text:
quantum ei per totam sufficere possit quantum ei per totam sufficere possit diem, hoc eam veluti cibo pinguiore satiare. Ita Scripturas sanctas lege, ut semper memineris Dei illa verba esse, qui Legem suam non solum sciri, sed etiam impleri jubet. Nihil enim prodest facienda didicisse et non facere. Optime uteris lectione divina, si tibi eam adhibeas speculi vice, ut ibi velut ad imaginem suam anima respiciat, et vel foeda quaeque corrigat, vel pulchra plus ornet. Lectionem frequenter interrumpat oratio, et animam jugiter adhaerentem Deo grata vicissitudo sancti operis accendat. Nunc te igitur ordo instruat coelestis historiae; nunc sanctum David oblectet canticum; nunc Salomonis erudiat sapientia; nunc ad timorem Domini increpationes incitent Prophetarum; aque jugi meditatione conserva; quae maturanda sunt, frequenter revolve, ut divinum hoc studium et coelestis et sensum, tradantque tibi cum sapientia sanctitatem. Unde Scriptura dicit: Qui quaerunt Deum, invenient sapientiam cum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sint numie. n coticliane: ne ñ tam
officium qͣm in quietudinẽ prestare
et nullam prorsus horã a spũali
ꝓfectu uacuam ẽẽ con  ueniat⁊
cumq tͥ in lege dñi lie ac nocte
meditandum sit: deb tñ ẽẽ. aliqͥs
determinatus ⁊ constit utus hora¬
rum numerus. qͦ plenius clo uaces
et quite ad suminã animi intentio¬
nem uelud quadam lege contineat.
Optimum gͦ ẽ huic oꝑi matutiũ
deputari tempus. idẽ meliorẽ diei
ꝑtem: et usq ad horam t̾ciam. aĩ¬
mam cotidie in celesti agone certã¬
tem. hoc uelut spũalis quodam
palestre exertere gynnasio. Hiis
tuꝑ singulos dies horis. in secretio¬
re domus ꝑte. clauso cubiculo tuo.
adhibe tibi etiam in urbe solitudi¬
nem⁊ et remota paulisꝑ ab homi¬
nib. ꝓpius deo iung̾e: aspectui q
tuoꝵ reddita. lectionis fructũ ⁊ oea¬
tionis ostende. Nichil enim in hoc
secreto magis agere clebes ꝙͣ ani¬
mam diuinis eloquiis pascere: &

Expanded text:
non sint nimiae, neque quotidianae, ne non tam non sint nimiae, neque quotidianae, ne non tam officium quam inquietudinem praestareet nullam prorsus horam a spirituali profectu vacuam esse conveniat, cum tibi in lege Domini die ac nocte meditandum sit ; debet tamen aliquis esse determinatus et constitutus horarum numerus, quo plenius Deo vaces, et qui te ad summam animi intentionem velut quadam lege contineat. Optimum est ergo huic operi matutinum deputari tempus, id est meliorem diei partem, et usque ad horam tertiam animam quotidie in coelesti agone certantem, hoc velut spiritualis quodam palaestrae exerceri gymnasio. His tu per singulos dies horis in secretiori domus parte ora, clauso cubiculo tuo. Adhibe tibi etiam in Urbe solitudinem, et remota paulisper ab omnibus, propius Deo jungere; aspectuique tuorum reddita, lectionis fructum et orationis ostende. Nihil enim in hoc secreto magis agere debes, quam animam divinis eloquiis pascere, et
Abbreviated transcription (Latin):
ille sit nobilis ⁊ ille tunc integram
nobilitatẽ suã seruare se putet. si de¬
dignetur seruire uitiis: ab eisq nõ
suꝑari. Aquo enĩ qͥs superat᷑. huiꝰ
et sernus ẽ. Quid enim hac animi¬
seruitute indigniꝰ. qͥd ue turpiꝰ qͣm
cum in eo aut clominat᷑ odiũ. aut
regnat inuidia ⁊ qͣm cum eum aut
auaritia possidet. aut captum ira
tenet⁊ uel cerde cedera sibi iutia uẽ¬
dicant: Non est qd̾ sibi aliqͥs de
nobilitate genens blandiat᷑: si ex
meliori ꝑte sit famulus. Multo in
dignius ẽ. mente seruire. qͣm corꝑe.
Suꝑfluum arbitror de monere ꝙͣ¬
parca in procecdendo clebeas eẽ. qͣm rarat
cum te hoc etiam scl̃aris ab infantia.
honestas docuerit: et facile indelligas
iltͥ multo magis in hac uita ẽẽ seruã¬
dum: qͣm maxime secretum clecet. Il¬
lud admoneo ut ip̃is quoq saluta¬
tionib que tͥ in cubiculo tuo exhiben¬
de sunt. certissimũ modum ponas:

Expanded text:
ille sit nobilis; ille tunc integram ille sit nobilis; ille tunc integram nobilitatem suam servare se putet, si dedignetur servire vitiis, ab eisque non superari: a quo enim quis superatur, hujus et servus est . Quid enim hac servitute animi indignius, quidve turpius, quam cum in eo aut dominatur odium aut regnat invidia? quam cum eum aut avaritia possidet, aut captum ira tenet, vel certe caetera sibi vitia vindicant? Non est quod sibi aliquis de nobilitate generis blandiatur, si ex meliore parte fit famulus: multo est indignius mente servire, quam corpore. Superfluum arbitror te moparca in procedendo debeas esse, quam rara; cum te hoc etiam saecularis ab infantia honestas docuerit, et facile intelligas, id tibi multo magis in hac vita esse servandum, quam maxime secretum decet. Illud admoneo, ut ipsis quoque salutationibus, quae tibi in cubiculo tuo exhibendae sunt, certissimum modum ponas:
Abbreviated transcription (Latin):
queso curam uice tua auia mat̾q
suscipiant ⁊ ille has ꝑtes ꝓte agant:
illethesaurum tuui. in ceł leuerst
illarum sit. esurientes alere cibo. uesti¬
re nudos. uisitare infirmos. peregͥnos
tecto suscipere: et eterni spe premii. ꝓp̃o
fecistis uni exhiis fr̃ib meis minimiꝰ:
mͥfecistis. Ti̾bi uͦ maxime clum ĩ ꝓposi¬
to maturescat animus. ab omnibus
occupationib recedendũ ẽ: & omne
studium. om̃isq cura in ordinandiᷤᷤ
morib exhibenda. Quib ita uacare
debes ⁊ totam occupare mentẽ: ut uͦ
dutẽ. te sencias. ẽẽ. nͨ dñam. Nobi¬
litatis ad hoc tantum meminenᷤ. ut
cum claritate gen̾is. moꝵ sc̃itate cõ¬
denclas : et cum nobilitate glaris. q̃¬
filios dei ⁊ coh̾edes xp̃i facit: ad qͣm
si semꝑ aspitias. dum creclis gaudi¬
um te habere qd̃ maius ẽ desinis
de eo qd̃ minus ẽ głari. Om̃is illa p̾¬
clari generis dignitas. ⁊ illustre
anycii sanguinis decus: ad aĩam
tranfferant᷑. Ille clarus. ille subliĩ.

Expanded text:
 curam vice tua avia materque suscipiant; illae has partes pro te agant, illae thesaurum tuum in coelum levent. Illarum sit esurientes alere cibo, vestire nudos, visitare infirmos, peregrinos tecto suscipere, et aeterni spe praemii Chrisfecistis uni ex his fratribus meis minimis, mihi fecistis . Tibi vero maxime dum in proposito maturescat animus, ab omnibus occupationibus recedendum est, et omne studium, omnisque cura in ordinandis moribus exhibenda. Quibus ita vacare debes, et totam occupare mentem, ut non divitem te sentias esse, nec dominam. Nobilitatis ad hoc tantum memineris, ut cum claritate generis morum sanctitate contendas; et cum nobilitate corporis filios Dei et cohaeredes Christi facit. Ad quam si semper inspicias, dum credis gaudium te habere quod majus est, desinis de eo quod minus est gloriari. Omnis ista praeclari generis dignitas, et illustre Anicii sanguinis decus, ad animam transferantur. Ille clarus, ille sublimis,
Abbreviated transcription (Latin):
extremũ illũ tocꝰiꝰ diem etatis. coticlia¬
na delitiarum uoluptate ueniamꝰ ÷
qͣle hoc queso diuest. qd̾ fine deletur:
Aut quis illuis uoluptatis fructus ÷.
que statim ut cessauerit uidebit᷑ tibi
ñ fuisse: Age iam tͣnsactum uite tu¬
e tempus animo reuolue⁊ ñne uicle¬
bitur tͥ umbra quedã fuisse qd̾ trai¬
siit ⁊ ad instar sonni denuis. incertũ
ẽẽ om̃e qd̃ uidetur: hoc idem ⁊ detre¬
pitus senex sentire potest ⁊ cui conue¬
uit dic̾e cum ꝓpħa. dies m̃i sic̃ umbra
declinauerunt: et ego sicut feñ aruii.
qͣmuis breuis tñ quia breuis presers
est iita ista magnipendit᷑ : quid in
tatẽ uite huiꝰ. et̾nitatis cõtempłone-
despitiens. ip̃m quoq cõtemptum
in qͦ mundi gła finienda ẽ. Illum
inqͣm diem quem saluator dilunio
comꝑauit: qui multos fallaci seti¬
tate deceptos. furtiuo ut ait apls comp̾¬
hendet aduentu. Quẽ beatus quoq pe¬

Expanded text:
extremum illum totius diem aetatis, quotiextremum illum totius diem aetatis, quotina deliciarum voluptate veniamus; quale hoc, quaeso, diu est, quod fine deletur? aut quis illius voluptatis fructus est, qui statim ut cessaverit, videbitur tibi non fuisse? Age, jam transactum vitae tuae tempus animo revolve. Nonne videbitur tibi umbra quaedam fuisse, quod transiit, et instar somnii tenuis incertum esse omne quod videtur? Hoc idem et decrepitus senex sentire potest; cui convenit dicere cum propheta: Dies mei sicut umbra declinaverunt, et ego sicut fenum arui . quamvis brevis, tamen quia praesens est, vita ista magni penditur; quid in tatem vitae hujus aeternitatis contemplatione despiciens, ipsum quoque contemptum in quo mundi gloria finienda est. Illum, inquam, diem, quem Salvator diluvio comparavit: qui multos fallaci securitate deceptos, furtivo, ut ait Apostolus, comprehendet adventu . Quem beatus quoque Pe
Abbreviated transcription (Latin):
mentaneũ ac leue tribulationis
nr̃e: supͣ mocdum ĩ sublimitate et̾¬
num głe pondus oꝑat᷑ in nob̾. Res¬
puant᷑ honores. despitiant᷑ diuitie:
ip̃a qͦq uita nr̃a mͣrii amore cõtemp¬
nat᷑. Et ħ om̃ia. etiã siꝓ et̾nitatis pre¬
mio ñ clarent᷑: essent tñ quandoꝙp
ꝑitura. Amittunt &̃ ħilli: qͥ semꝑ
cupiunt possidere. Qͣmmultos me¬
moria nr̃a retinet. in maximis ho¬
norib ac cluuitiis constitutos. repeis¬
te de summo illo potñtie fastigio cõ¬
cidisse: et eos qͥ tumore elati. aliud
qincacdlam qͣm̃ homines eẽ se putabant
exitu suo tandem docuisse nos qͥd fũint.
Quid enim in hoc mundo stabile Qͥd
uero firmum ẽ: Quid porro ñ breue ⁊
incertum. ⁊ casui ñ seruiens: Quale
illud bonum ͤ qd̃ semꝑ timeas a¬
mittere: quod uel auferenclum
abste metuas. uł ate relinquẽclũ
scias: Nam et si nlło icd eripiat᷑ ca¬
su: uel morte certe ꝑclenclum ẽ. Et si
uita nr̃a tendat᷑ ꝑ mille annos ⁊ ad

Expanded text:
ac leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Respuantur honores, despiciantur divitiae, ipsa quoque vita nostra martyrii amore contemnatur. Et haec omnia etiam si pro aeternitatis praemio non darentur, essent tamen quandoque peritura. Amittunt etiam hoc illi qui semper cupiunt possidere. Quam multos memoria nostra retinet in maximis honoribus ac divitiis constitutos, repente de summo illo potentiae fastigio concidisse: et eos qui tumore elati, aliud quiddam quam homines esse se putabant, exitu tandem suo docuisse nos quid fuerint. Quid enim in hoc mundo stabile? Quid vero firmum est? Quid porro non breve et incertum, et casui non serviens? Quale istud bonum est, quod semper timeas amittere? quod vel auferendum abs te metuas, vel a te relinquendum scias? Nam et si nullo id eripiatur casu, vel morte certe perdendum est. Et si vita nostra tendatur per mille annos: et ad
Abbreviated transcription (Latin):
cationis dei. Si beatus paulus ille¬
uas electionis. qͥita xp̃m inlutꝰ erat.
ut cliceret. uiuo autẽ iam ñ ego. ui¬
huc crescit ⁊ ꝓficit ÷ quid nos facere
debemus. quib optandum ẽ. ut is
fine nr̃o. pauli pͥncipio comꝑeniꝰ:
Ergo tu hunc imitare: qͥ dicit. Imi¬
tatores mei estote: sicut ⁊ ego xp̃i
Obliuisc̾e omne p̾teritum ⁊ cotidie
inchoare te puta: ne ꝓp̾senti die qͦ
debes seriure deo. preteritũ imputeᷤᷤ.
optime quesita custodies: si semꝑ
tan. Grandis labor ẽ: s respice qd̾ ꝓ¬
missum est. Om̃e opus leue fieri so¬
let. cum eiꝰ precium cogitatur: ⁊ speᷤᷤ
p̾mii solatium fit laboris. Sic du¬
rus agricola in aratum clui campũ
⁊̃ pinguiores otio glebas. iuolento
uomere scindisse se gaudet: ⁊ mirũ
in modum. ip̃a oꝑis difficultate le¬
tus spem segetis de labore metitur.
Sic negotiator auidus maria con¬
tempnit. spectare aususpugnas ra¬

Expanded text:
cationis Dei . Si beatus Paulus cationis Dei . Si beatus Paulus vas electionis, qui ita Christum indutus erat, ut diceret: Vivo autem jam non ego, vihuc crescit, et proficit; quid nos facere debemus, quibus optandum est ut in fine nostro Pauli principio comparemur? Ergo tu hunc imitare qui dixit, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Obliviscere omne praeteritum, et quotidie inchoare te puta, ne pro praesenti die, quo debes servire Deo, praeteritum imputes. Optime quaesita custodies, si semper tan, Grandis labor est: sed respice quod promissum est. Omne opus leve fieri solet, cum ejus pretium cogitatur; et spes praemii solatium est laboris. Sic durus agricola inaratum diu campum et pinguiores otio glebas violento vomere scidisse se gaudet, et mirum in modum ipsa operis difficultate laetus, spem segetis de labore metitur. Sic negotiator avidus maria contemnit, spectare ausus
Abbreviated transcription (Latin):
dus ẽ enim spũalib stimulis semꝑ
ammus: & maiore cotidie arclore
renouandus. Or̃onis instantia. il¬
luminatio lectionis. sollicitudoui¬
giliarũ: et diurna ⁊ nocturna eiuᷤ
incitam̃ta sunt. Nichil enim ĩ hoc
ꝓposito. otio deterius est: qd̾ ñ solũ¬
gaudet ⁊ crescit: cessatione torpescit
⁊ deficit. Cotidianis ac recentib uir
reliquo metiendũ. Qͣmdui sumꝰ in
hoc corꝑe: nunꝙͣ nos ad ꝑfectũ ue¬
nisse crelamꝰ. Sic enim: melius ꝑue¬
nitur. Tamdui ñ relabim᷑ retro: qͣm¬
lui ad pͥora contendimꝰ. At uͥ ceperi¬
mus stare descendimꝰ: nostrum ꝙ
ñ progrecli. iam reu̾ti est. Cesset om̃is
ignauia: et inutił de p̾terito labore
facere deberet attendens: dicebat.
frẽs ÷ ego me ñ arbittor cõp̾hendis¬
se aliquid: unum autẽ. que qͥdem
sunt retro obluuscens. ad ea uͦ que
sunt pͥora extenclens me. ad desti¬
natũ ꝑsequor brauium suꝑne uo¬

Expanded text:
dus est enim spiritualibus stimulis semper dus est enim spiritualibus stimulis semper animus, et majori quotidie ardore renovandus. Orationis instantia, illuminatio lectionis, sollicitudo vigiliarum, et diurna, et nocturna ejus incitamenta sunt. Nihil enim in hoc proposito otio deterius est: quod non solumgaudet et crescit: cessatione torpescit, et deficit. Quotidianis ac recentibus virreliquo metiendum. Quamdiu sumus in hoc corpore, numquam nos ad perfectum venisse credamus: sic enim melius pervenitur. Tamdiu non relabimur retro, quamdiu ad priora contendimus. At ubi coeperimus stare, descendimus: nostrumque non progredi, jam reverti est. Cesset omnis ignavia, et inutilis de praeterito labore facere deberet semper attendens, dicebat: Fratres, ego me non arbitror comprehendisse aliquid. Unum autem, quae quidem sunt retro obliviscens, ad ea vero quae sunt priora me extendens, ad destinatum persequor bravium supernae vo
Abbreviated transcription (Latin):
impedita casu ñ impleat uolunta¬
tem⁊ nichilominꝰ actione criminis
comdempnat᷑ a dño: ut ilsd̾ in euͣn¬
gelio legimꝰ. Quiderit mulierẽ ad
cõcupiscendũ eã: iam mechatus ẽ e¬
ãin corde suo. Apud deum cui nota¬
pa
sunt omnia. etiam anteꝙͣ fiant: uolũ¬
tas ꝑfecta faciendi reputat᷑ ꝓ oꝑe facti.
Quade re debes. sepe enim repeto qd
fieri semel uolo. sanctas scripturas
sine int̾missione meditari ⁊ hiis q tu¬
am replere mentem: et malis cogi¬
tationib locum auferens. diuinis
animum sensib occupare⁊ qͣntũ qi
cleum diligas. ex dilectione legis
eiꝰ ostendere. NIñ scriptura dicit. Q
timent dñm inquirunt qd̾ bene¬
placitum ẽ illi: et qͥ diligunt eũ.
replebunt᷑ lege eiꝰ. Tunc senties
qͣntum de ad ip̃ius amorẽ adiuu
sapĩa. quantum sit in te diuine
legis auxilium: et dño cum dct̃
leta cantabis. In corde m̾o abscon¬
di eloqͥa tua: ut ñ pecoem tͥ. Extitã¬

Expanded text:
impedita casu non impleat voluntaimpedita casu non impleat voluntatem, nihilominus actione criminis condemnatur a Domino, ut illud in Evangelio leconcupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Apud Deum, cui nota sunt omnia etiam antequam fiant, voluntas perfecta faciendi reputatur pro opere facti. Qua de re debes saepe enim repeto quod fieri semper volo sanctas Scripturas sine intermissione meditari, hisque tuam replere mentem, et malis cogitationibus locum auferens, divinis animum sensibus occupare, quantumque Deum diligas, ex dilectione legis ejus ostendere. Unde Scriptura dicit: Qui timent Dominum, inquirent quod beneplacitum est illi: et qui diligunt eum, replebuntur lege ejus . Tunc sentiens quantum ad ejus amorem adjuvet te sapientia: quantum sit in te divinae legis auxilium, et Domino cum David laeta cantabis, In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Excitan
Abbreviated transcription (Latin):
anteqͣm crescat extinguere. Nec enĩ ex¬
pectandum ẽ augmentũ eiꝰ rei quẽti¬
meri cdetet aꝑuo⁊ et que tanto faciliꝰ
uincit᷑: qͣnto ei citius repugnat᷑. I d̾o̾
clamat scriptura diuina. Om̃i cu¬
stoclia serua cor tuum: ex hoc enim
⁊ inter eas cogitatõnes q̃ tenuis um¬
bre mͦ p̾teruolare mentẽ solent. se¬
seꝙ tm̃mͦ uel tͣnseundo monstrare.
quas greci typo uocant: uel certe
animo suggerunt᷑ quib mens cũ
horrore quodam renitit᷑. ac resistit:
quib ut contristat᷑ admissis. ita gau¬
det expulsis. In illis qͥdem q̃ se leuit̾
m̃ti ostencdunt. ⁊ qͣi fugiendo demor¬
mus ⁊ uncim᷑. aut respuimꝰ ⁊ uin¬
cimmꝰ: ⁊ acqͥrimꝰ de pugnatione uicto¬
riam. In illa gͦ tantũmͦ cogitatõne
peccatum ẽ. que suggestioni consen¬
sum m̾tis dedit que malũ suũ blas¬
de fouet: q̃ in factũ gestit irrumꝑe.
huiꝰmodi cogitatõ etiam si ex aliqͦ

Expanded text:
antequam crescat, exstinguere. Nec enim exantequam crescat, exstinguere. Nec enim exspectandum est augmentum ejus rei, quae timeri debet a parvo, et quae tanto facilius vincitur, quanto ei citius repugnatur. Ideo clamat Scriptura divina: Omni custodia serva cor tuum; ex ipso enim  inter eas cogitationes quae tenuis umbrae modo praetervolare mentem solent, seseque tantummodo vel transeundo monstrare, quas Graeci τύπους vocant; vel certe animo suggeruntur, quibus mens cum horrore quodam renititur ac resistit, quibus ut contristatur admissis, ita gaudet expulsis. In illis quidem quae se leviter menti ostendunt, et quasi fugiendo demomus et vincimur; aut respuimus et vincimus, et acquirimus de pugnatione victoriam. In illa ergo tantummodo cogitatione peccatum est, quae suggestioni consensum mentis dedit, quae malum suum blande fovet, quae in factum gestit irrumpere. Hujusmodi cogitatio, etiamsi ex aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat: ut uel bonas cogitationes
alat uel statim extingat malas.
Hinc namq fons est boni ⁊ origo
pccrandi ÷ om̃isq ingentis delicti
depingat anteꝙͣ faciat. Nam siue
isle actus. siue sermo sit ut ꝓferat᷑.
ante disponitur: ⁊ cogitationũ con¬
silio discernit᷑ qd̾ futurũ ÷. uides
qͣm breui int̾lum mom̃to queq
ista qͥs cogitet. cogitatũq nͨ qͥcqͣm¬
om̃ino. uel manu cet̾isq menbriᷤ
agit᷑: nͥ cogitatione ante dictau̾it.
Inde ⁊ dñis in euangłio dicit. De
corde hominis ꝓcedunt cogitatio¬
nes malez ad ulteria. fornicatiõẽs.
homicidia. furta. falsa testimoni¬
a. auaricia neqͥtia. dolus. impu¬
dicitia: oculus malus: blasphemi¬
a. supbia. stulticia. ħ sunt: que
coinquinant hõies. Om̃is gͥ solli¬
citudo tua. om̃ni intentõne debet
ẽe cordis custodia. Ibi de maxime
oꝑtet obseruare peccatũ ubi nasci
solet ⁊ statimq ad pͥmam temp¬
tationis repugnare faciem: et malum

Expanded text:
cogitat, ut vel bonas cogitationes cogitat, ut vel bonas cogitationes alat, vel statim exstinguat malas. Hic namque fons est boni, et origo peccandi; omnisque ingentis delicti depingit antequam faciat. Nam sive ille actus, sive sermo sit, ut proferatur, ante disponitur; et cogitationum consilio discernitur quod futurum est. Vides quam brevi interdum momento quaeque ista quis cogitet, cogitataque ingua vel manu caeterisque membris agitur nisi cogitationes ante dictaverint. Unde et Dominus in Evangelio dicit: De corde hominis procedunt cogitationes malae, adulterium, fornicatio, homicidia, furta, falsa testimonia, avaritia, nequitia, dolus, impudicitia, oculus malus, blasphemia, superbia, stultitia: haec sunt quae coinquinant homines . Omnis ergo sollicitudo tua, omnis intentio debet esse cordis custodia: ibi te maxime oportet observare peccatum, ubi nasci solet; statimque ad primam tentationis repugnare faciem, et malum,
Abbreviated transcription (Latin):
cognou̾it. Itaq solet tam sordidaᷤ.
ñnunꝙͣ et impias cogitatõnes in¬
serere menti ⁊ ut qͥ temptat᷑. dum
suum illd̃ putat ẽẽ qd̾ cogitat. det̾i¬
bitret᷑ effectum: multoq puriorẽ
animã habuisse se credat cum ad¬
huc scłi res amaret. Nulot enĩ
hiis qͥb inimicus callidissimus
inuidet. horrorẽ ꝓpõiti ex despera¬
te tristicia ⁊ si a propõito ñ reuocat.
certe retineat a profectu. Propter
qd̾ maxime tͥ sc̃arum scͥpturarũ
studium diligendum ẽ illuminã¬
da diuinis eloquiis aĩa: ⁊ choruᷤᷤ¬
enim fugit ille ab ea aĩa
quam sermo diuinus illuminat. que
celestib semꝑ cogitationib occupat᷑
in qua assiduum est dei uerbum: cu¬
uis uim neqͣm sp̃c ñ potest ferre: et
ter cetera instrum̃ta gladio com¬
ꝑauit. Est autẽ tutissimum atq ꝑ
fectum. ut assuescat animus solli
cogitationes suas÷ ⁊ ad pͥmum aĩ
motum uel ꝓbare uel reꝓbare qđ

Expanded text:
cognoverit. Itaque solet tam sordidas cognoverit. Itaque solet tam sordidas nonnunquam et impias cogitationes inserere menti, ut qui tentatur, dum suum illud putat esse quod cogitat, deteriarbitretur effectum, multoque puriorem animam habuisse se credat, cum adhuc res saeculi amaret. Vult enim iis, quibus invidet callidissimus inimicus, horrorem propositi ex desperate tristitia, etsi a proposito non revocat, certe retineat a profectu. Propter quod maxime sanctarum tibi Scripturarum studium diligendum est, illuminanda divinis eloquiis anima, et corusenim fugit ille ab ea anima, quam sermo divinus illuminat, quae coelestibus semper cogitationibus occupatur, in qua assiduum est Dei verbum cujus vim nequam spiritus non potest ferre. Et ter caetera instrumenta gladio comparavit . Est autem tutissimum atque perfectum, ut assuescat animus solliccogitationes suas, et ad primum animi motum vel probare vel reprobare quod
Abbreviated transcription (Latin):
tiq uoluntate. De consensu aduer
dici solet ugulat gladio. Infirmꝰ
hostis est: qui ñ potest iuncere ni¬
si nr̃a uoluntate. Procul a nobis
desꝑatio: procul om̃is ab anmore¬
cecdat pauor adu̾sarioꝵ. Nõ adiu¬
uemus: s uincamꝰ ad u̾sarios. Dãt
illi quidem consiluim: s nr̃m est
uel eligere uel respuere qd̃ sugge¬
runt. Non eñi cogendo. ħ suader¬
do
nocent: non extorquent a nob̃ consen¬
sum. sed expetunt. Inde &̃ ananie
dicitur. Quare temptauit cortuũ
sachanas mentiri te spũi sco: Qd̃¬
utiq nunqͣm illi apłs imputauit:
si id diabolus absq ip̃ius uolunta
natur a dño: quia ab eo quem po¬
tuit suꝑare suꝑata est. Nec enim
p̾rima calliclitas ⁊ ars doli plena
fatigare cogitationib rudes aiãs.
⁊ nouellis in ꝓpoĩto mentib de ipsa
interclũ conuersatione afferre me¬
rorem: ut facile ab huiꝰ rei profcũ
deterreat᷑ animꝰ. cuiꝰ initia amara

Expanded text:
titur voluntate. De consensu nostrotitur voluntate. De consensu nostrodici solet, jugulat gladio. Infirmus hostis est qui non potest vincere nisi volentem. Procul a nobis desperatio, procul omnis ab animo recedat pavor adversariorum. Non adjuvemus, sed vincamus adversarios. Dailli quidem consilium, sed nostrum est vel eligere vel respuere quod suggerunt. Non enim cogendo, sed suadendo nocent; non extorquent a nonis consensum, sed expetunt. Unde etiam Ananiae dicitur: Quare tentavit cor tuum satanas, mentiri te Spiritui  imputaret, si id absque ipsius voluntate natur a Domino, quia ab eo quem poterat superare, superata est: nec enim prima calliditas, et ars doli plena, fatigare cogitationibus rudes animas, et novellis in proposito mentibus de ipsa interdum conversatione afferre moerorem, ut facile ab hujus rei profectu deterreatur animus, cujus initia amara