comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ in scõ patͥarcha. uͥtutũ sꝑi¬
rabat gramen. Quã continens e¬
rat parsimonia. qͥa eybũ sibi pa¬
ratum ñ expetiuit: s petenti fr̃ĩ
sine dilatione concessit. a ꝗ pri¬
matꝰ benedictionis accepit. Qͣm
pius erga parentes: ut p̾ferri ger¬
mano seniori. mat̾no mereret᷑
affectu. et pat̾ne benedictionis
mun̾e sacraret᷑. Qͣm religiosus.
honorifieꝰ. ut mat ñ posset qͦd ui¬
debat᷑ negare. Sed nec parentes
nobis inexcusati relinquendi ft̃:
qͦd iuniorẽ filiũ seniori p̃tuler̃t.
Simul cauendũ. ne qͥs dũ eoꝵ
intendat exẽplo. iniquũ inter
filios habeat iudiciũ: ut alte¬
rũ diligendũ putet. alterum
post habendũ. Hinc enĩ excitan¬
tur odia frat̾na: et de pecunie
uilis increm̃to: facinꝰ par rici¬
dale cõponit᷑. Eadem foueat ꝓ¬
lem m̃sura pietatis. Esto tam̃.
ut aliqͥd sibi ampliꝰ circa blan¬
diorẽ. aut si miliorẽ recipiat af¬

Expanded text:
tamen in sancto patriarcha uirtutum spitamen in sancto patriarcha uirtutum spirabat gratia. quam continens erat parsimonia, qui cibum sibi paratum non expetiuit. sed petenti fratri sine dilatione concessit. a quo primatus benedictionis accepit, quam pius erga parentes, ut praeferri germano seniori materno mereretur affectu et paternae benedictionis munere sacraretur, quam religiosus, honorificus, ut matri non posset quod iubebatur negare! Sed nec parentes nobis inexcusati relinquendi sunt, quod iuniorem filium seniori praetulerunt. simul cauendum, ne quis dum eorum intendit exemplo, iniquum inter filios habeat iudicium, ut alterum diligendum putet, alterum posthabendum. hinc enim excitantur odia fraterna et de pecuniae uilis incremento facinus parricidale conponitur. eadem foueat prolem mensura pietatis. esto tamen ut aliquid sibi amplius circa blandiorem aut similiorem rapiat af
Abbreviated transcription (Latin):
fragos. torrentib aut palustris
pigriorib aqͥs. aut ieiunꝰ frum̃tis.
aut inutilis uitib. aut infecun¬
da glarea. saxosa. aut incultꝰ et¬
aridus siccitate: aut sangͥne ma¬
didꝰ. aut sentib ieultꝰ et spinis:
s ille ager de qͦ dic̃ eccła in canti¬
cis. adiuro uos filie ierłm: in u̾tu¬
tib et fortitudinib agri. hic nã¬
ꝙ ẽ ager: de qͦ et dñsait. Et spẽs
agri mecũ est. In hoc agro. uua il¬
la repperit᷑. que exp̃ssa sangͥnẽ fu¬
dit: et mundũ diluit. In hoc agro.
ficꝰ illa sub qua sc̃i requiescent:
sp̃ualis gr̃e suanitate recreati.
In hoc agro. ẽ oliua illa fructife¬
In hoc agro. florent malagͣnata:
que plurimos fructꝰ uno fidei mu¬
nimine tegunt: et qͦdã fouent ca¬
ritatis amplexu. Hos gͥ fructꝰ re-¬
dolebat iacob. qͥ dm̃i ꝑ ꝑicula seque¬
bat᷑: et totũ se ubiq eiꝰ deductiõe
credebat. Nam licet dulcis et sua¬
uis odor agri sit. qͥa ẽ odor nat᷑e:

Expanded text:
fragosus torrentibus, aut palustris fragosus torrentibus, aut palustris pigrioribus aquis, aut jejunus frumentis, aut inutilis vitibus, aut infecunda glarea saxosus, aut hiularidus siccitate aut sanguine madidus aut sentibus incultus et spinis, sed ille ager, de quo dicit ecclesia in Canticis: adiuraui uos, filiae Hierusalem, in uirtutib.us et fortitudinibus agri. hic namque est ager, de quo et dominus ait: et species agri mecum est. in hoc agro uua illa repperitur, quae expressa sanguinem fudit et mundum diluit, in hoc agro est ficus illa, sub qua sancti requiescent spiritalis gratiae suauitate recreati, in hoc agro est oliua illa fructifein hoc agro florent mala granata, quae plurimos fructus uno fidei munimine tegunt et quodam fouent caritatis amplexu. hos igitur fractus redolebat Iacob, qui deum per pericula sequebatur et tutum se ubique eius deductione credebat. nam licet dulcis et suauis odor agri sit, quia est odor naturae,
Abbreviated transcription (Latin):
tura sig̾cante: eũ beatũ esse. qui
tela ꝑfidoꝵ. consortio tẽꝑauerit.
hec ẽ enĩ impietas. auctorẽ uite
et parentẽ quendã salutis ñ recog¬
nosc̾e: uel in peccato manserit. uł
in luxuria atꝙ lascuua ꝑseuera¬
u̾it: ip̃m qͦ in lege dm̃ die ac noc¬
te meditantẽ fore. tanꝗͣ lignum
qͦd dabit fructũ in tẽpore suo.
ad beatitudinis meritũ spectant.
defuit sc̃o iacob. qͥ tantũ abfuit.
ab ĩpioꝵ consortus. ut ex eo fideliᷤ
t᷑: peccati abstinens ac luxurie.
om̃i sobrietate sobriꝰ: ut dura
laborũ absorbuerit. ocuĩ secura
neglexerit: Honne pulchre et ue¬
re de hoc dictũ est. qd̃ et hie frue¬
tũ dabit in tẽꝑe suo: be ꝯͦ seͥptũ
ẽ. Ecce odor filii mei: tanꝗͣ odora¬
gri pleni rat enĩ ꝑfectus in om¬
ni fiore uͥtutũ: et sacre benedie¬
tionis atq celestis beatitudinis
redolebat gramen. Ipse enĩ est
ager: quẽ benedix̃ dñs. Hon iste
terrenꝰ. aut horridꝰ. siluis aclhuc

Expanded text:
tura significante, eum beatum esse, qui se a perfidorum consortio temperaverit ea est enim impietas auctorem vitae et parentem quemdam salutis non recognoscere, si vel in peccato manserit, vel in luxuria atque lascivia perseveraverit, ipsum quoque in lege Domini die ac nocte meditantem fore tamquam lignum quod dabim beatitudinis spectant, defuit sancto Jacob, qui tantum abfuit ab impiorum consortiis, ut ex eo fidelis tur, peccati abstinens, a luxuriae omnis ebrietate sobrius, ut dura laborum absorbuerit, otii secura neglexerit? Nonne pulchre et vere de hoc dictum est, quod et hic fructum dabit in tempore suo, de quo scriptum est: Ecce odor filii mei tamquam odor agri pleni . Erat enim perfectus in omni flore virtutum, et sacrae benedictionis atque coelestis beatitudinis redolebat gratiam. Ipse est enim ager quem benedixit Dominus: non iste terrenus, aut 460 horridus silvis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
fortis in infirmitate. qͥ dicebat:
maledictꝰ furor illoꝵ. qͥa suꝑbꝰ et
temerariꝰ. et ira illoꝵ qͥa indura¬
ta ẽ: diuidã illos in iacob. et dis¬
ꝑgã illos in isrł: Qs uͦ tã cano¬
rus cantib. qͣ. iste uocib: qͥ toto
auditꝰ est mundo. qͥ ꝑ om̃s popłos.
suꝑ om̃s audit᷑ etates: Ois tam
suaus. nom̃ eiꝰ septẽ uocũ diffe

Expanded text:
fortis in infirmitate, qui dicebat: fortis in infirmitate, qui dicebat: maledictus furor eorum, quia superbus et temerarius, et ira illorum, quia indurata est. diuidam illos in Iacob et dispergam illos in Istrahel? Quis uero tam canorus cantibus quam iste uocibus, qui toto auditus est mundo, qui per omnes populos, per omnes auditur aetates? quis tam s
Abbreviated transcription (Latin):
u̾satione. dignꝰ orbis t̾raꝵ ñ fuit:
Et ideo conu̾satio eiꝰ erat in celo.
hic uͦ p̃diues in diuitiis sĩplicita¬
tis. et sinceritatis. decorus maiore
auime. qͦ. corꝑis pulcͥtudine: que
marcescere ñ nouit etate. Impiger.
cui lic̾et cũ uellet corꝑeo isto exne
gurgustio: et suꝑna ꝑadysi m̃tis
ugore penet᷑re. Exultaus sp̃u cũ
sepuleri extremã mandaret: S
aĩ t̾reno se tumuloelauden¬
dũ. ẜ suꝑno recipiendũ domici¬
lio p̃sumebatꝰ et iło tanꝙͣ alte¬
ri mancdabat sepulcrũ: sui autẽ
secuiꝰ. mortẽ illã. ĩ mortalitatẽ
putabat. Hi debat corꝑis ĩ plicatꝰ
impedm̃ito: et uigilanti in fut᷑a
tẽpora p̾cur rebat affectu: dicũs
ꝑsecutorib dñi. qͥ de tͥbu syme¬
on et leui. auctores erant neqͥtie
ꝓcessuri. In consiliũ eoꝵ ñ ueni¬
at aĩa mea: et in occiirsũ eoꝵ
ñ contendant iuscera mea. Qͥs
autẽ tam ualidꝰ in uͥtute. ꝗͣ. iste

Expanded text:
versatione dignus orbis terrarum non fuit? versatione dignus orbis terrarum non fuit? Et ideo conversatio ejus erat in coelo. Hic vero praedives in divitiis simplicitatis et sinceritatis, decorus majore animae quam corporis pulchritudine quae marcescere non novit, aetate impiger, cui liceret, cum vellet, corporeo isto exire gurgustio, et superna paradisi mentis vigore penetrare, exsultans spiritu, cum sepulcri extrema mandaret. Non enim terreno se tumulo claudendum, sed superno recipiendum domicilio praesumebat; et ideo tamquam alteri mandabat sepulcrum: sui autem securus mortem illam inmortalitatem putabat. uidebatur corporis inplicatus impedimento et uigilanti in futura tempora praecurrebat affectu dicens de persecutoribus domini. qui de tribu Symeon et Leui auctores erant nequitiae processuri: in consilium eorum non ueniat anima mea et in occursum eorum non contendant uiscera mea. quis autem tam ualidus in uirtute quam iste
Abbreviated transcription (Latin):
in sepulero corpꝰ relinqns: assur¬
rexit in se. et longe ab aliis: atꝙ
intͣ semetip̃m sese colligens. p̃sen¬
tib se subdux̾at reb: et nouissi¬
moꝵ dierũ future miscebat eta¬
tis. Sic enĩ scͥptũ est. anñtiabo
rat. cui d̾s̃ aderat: qͥ ei ꝓfecturo
dix̾at. descendã tecũ in egyptũ.
et ego deducã te in ꝑpetuũ: Nec
defuit: qͣndo in eo sp̃c sẽs loque¬
bat᷑. Qͥs tam potens in suo domi¬
cilio: qͦ. iste in alieno : Qs tã abun¬
dans in ubertate: ꝗͣ ille in fame:
Ois tã fortis in uiuentute: ꝙͣ. iste
in senectute: Qͥs tã actuosus m
negocio: ꝗͣ iste in ocio: Qs tã uelox
in curriculo: qͦ iste in lectulo: Qis
tã letus in flore adolescentie: qͣm
iste in mortis confimo: Qs tã diueᷤᷤ
in regno: ꝗͣ iste in ꝑegrino loco:
Deniq reges benedicebat. Nec ĩme
bat: pauꝑ ñ erat. qͥse pauꝑem̃ ñ
putabat. Et qͥs pauꝑẽ dicat: cii cõ¬

Expanded text:
in sepulchro corpus relinquens adsurin sepulchro corpus relinquens adsurrexit in se et longe ab aliis atque intra semet ipsum sese colligens praesentibus se rebus subduxerat et nouissimorum dierum futurae miscebatur aetati. sic enim scripturat, cui Deus aderat, qui ei profecturo dixerat: Descendam tecum in Aegyptum: et ego deducam te in perpetuum ? Nec defuit, quando in eo Spiritus sanctus loquebatur. Quis tam potens in suo domicilio, quam iste in alieno? Quis tam abundans in ubertate, quam iste in fame? Quis tam fortis in juventute, quam iste in senectute? Quis tam actuosus in negotio, quam iste in otio? Quis tam velox in curriculo, quam iste in lectulo? Quis tam laetus in flore adolescentiae, quam iste in mortis confinio? Quis tam dives in regno, quam iste in peregrino loco? Denique reges benedicebat Gen. XLVIbat. Pauper non erat, qui se pauperem non putabat. Et quis pauperem dicat, cujus con
Abbreviated transcription (Latin):
non pot̾at. Uidebat futura: qͥ
estimabat᷑ non uidere p̾sentia.
Deniq errauit et ip̃e ioseph: ut cũ
ad dext̃am eiꝰ applicasset filiũ suũ
semorẽ. et ad sinistͣm ipsiꝰ hoc est
iacob. applicasset filiũ uniorẽ: ut
etatis ordo. b̾ndictionis ordinẽ ser¬
uaret: extendẽt iacob dexteram
suꝑ nepotẽ suũ iuniorẽ: et sinistiã
suꝑ feniorẽ nepotẽ. Et uolenti fi
pulũ. et hic exaltabit᷑. s frͣ eiꝰ iu¬
nior. maior illo erit. Et causã p̾la¬
tionis adiunxit dicens. Sem̃ eiꝰ: erit
multitudo gentiũ. Adeo melius
ĩpedim̃to licet corꝑis aspectu ui¬
debat: ut uidentẽ doc̃et errasse.
Qͥs enĩ meliꝰ uidet: qͣ qui udet
xp̃m: aut qͥs pot̃ dicere ocłis ĩpedi¬
tũ: eũ qͥ uidebat in xp̃o eccłam re¬
fulgentẽ: Nonne gͥ clarũ est. qͦd de¬
bilitas beatitudinẽ ĩpedire ñ possit:
Ille oculoꝵ ĩpeditꝰ mun̾e. ille defa¬
tigatꝰ corꝑis uirib. in lecto tanqͣ

Expanded text:
non poterat. uidebat futura, qui non poterat. uidebat futura, qui aestimabatur non uidere praesentia. denique errauit et ipse Ioseph, ut, cum ad dexteram eius adplicasset filium suum seniorem et ad sinistram ipsius, hoc est Iacob, adplicasset filium iuniorem, ut aetatis ordo benedictionis ordinem reseruaret, extenderet Iacob dexteram super nepotem iuniorem et sinistram super seniorem nepotem et uolenti filpulum et hic exaltabitur; sed frater eius iunior maior illo erit. et causam praelationis adiuncxit dicens: semen eius erit multitudo gentium. adeo melius inpedito licet corporis aspectu uidebat, ut uidentem doceret errasse. quis enim melius uidet quam qui uidet Christum? aut quis potest dicere oculis inpeditum eum qui uidebat in Christo ecclesiam refulgentem ? nonne igitur clarum est quod debilitas beatitudinem impedire non possit? ille oculorum impeditus munere, ille defatigatis corporis uiribus. in lecto tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
uabat laborẽ. Uerũ ubi recepti
silii fructu potit᷑. aliqͣnto exacto
tẽpore. decẽ et septẽ uidelicet an¬
noꝵ. qͦd scdm illã patͥarche. lon¬
geuitatẽ. exigue portionis tẽpus
ẽ: finẽ uite sibi appropinqͣre
cognouit: uoca uit ioseph fi¬
liũ suũ: et ꝑegͥnationis sue sutu¬
rũ heredẽ. constuxit eũ ne in e¬
gyptũ sepeliret᷑. acceptaꝙ fide.
cũ paulopꝰt infirmaret᷑. et ueniᷤᷤ¬
set ad eũ filiꝰ suus ioseph. uelut
resũptis uirib sedit supͣ lectũ
suũ: et bndixit patarchas duode¬
cĩ: et ꝓpħauit. Oicant nẽ aliqui.
ñ beatũ iacob. cũ in ipsis mortiᷤᷤ
eẽt dieb. qͥ pene plura cũ dõ. qͦ
cũ hominib colloqͥa miscebat:
ñ beatũ cũ ocłi eius grauarent᷑
in senectute. et ñ posset uicłe.
Nidet᷑ enĩ quibdã: cecitas ẽẽ gͣ¬
uis erũpna calamitatis. Sed t̾e
qͦ beatꝰ iacob: qͥa disc̾nebat sp̃u.
quos ocłis discerñe aspectuq

Expanded text:
uabat laborem. uerum ubi recepti uabat laborem. uerum ubi recepti filii fructu potitus aliquanto exacto tempore, septem decem uidelicet annorum, quod secundum illam patriarchae longaeuitatem exiguae portionis tempus est, finem uitae sibi adpropinquare cognouit, uocauit Ioseph filium et per generationis suae futurum heredem constrincxit eum, ne in Aegypto sepeliretur, acceptaque fide, cum paulo post infirmaretur et uenisset ad eum filius suus Ioseph: uelut resumptis uiribus sedit supra lectum suum et benedixit patriarchas duodecim et prophetauit. Dicant nunc aliqui. non beatum Iacob, cum in ipsis mortis esset diebus, qui paene plura cum deo quam cum hominibus alloquia miscebat, non beatum, cum oculi eius grauarentur in senectute et non posset uidere; uidetur enim quibusdam caecitas esse grauis aerumna calamitatis. sed tunc quoque beatus Iacob, quia discernebat spiritu quos oculis discernere aspectuque
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd acihuc sꝑes: p̃stabiliꝰ est. Erat gͦ
senex iacob: ad quẽ iuuenes adũ¬
sa tẽꝑis alicuiꝰ tẽpestate ꝑcussi.
tanquã in portu sese recipiebans.
Ipse autẽ tanꝗͣ. in specła uite hu
is positꝰ. sollicito p̃tendebat af¬
fectu: et longe ante reb dubiis.
p̃uidebat remedia. Deniq fameᷤᷤ
erat in tota t̾ra. Senex depositꝰ.
qͦ alacres iuuenes ignorabant.
ãmonuit filios suos in egypto
exuberare frum̃ta: eo ꝓficiscen¬
dũ. ut emerent qͣ sibi ad usum
necessaria forent. Libent̾ etiã ip̃e
inuenũ consiliis ad qͥescebat. ut
etiã filiũ iumorẽ simul mitt̾et:
et reñtiantib illis qͦd ioseph filiꝰ
suus iuu̾et. in fracto licet corꝑe:
s uide aniii uͥtutẽ. Non expec¬
tauit ut filiꝰ ad se ueniret: s ip̃e¬
magis prexit. ad filiũ. Pietati enĩ:
m̃sura ordinis ñ preponderat. Nul¬
la itaq sensit ĩpedmĩta fesse sene¬
ctutis: cũ ꝑgeret. Pietas enĩ: le

Expanded text:
quod adhuc speres praestabilius est. erat ergo quod adhuc speres praestabilius est. erat ergo senex Iacob, ad quem iuuenes aduersa temporis alicuius tempestate perculsi tamquam in portum sese recipiebant, ipse autem tamquam in specjus positus sollicito praetendebat affectu, et longe ante rebus dubiis praevidebat remedia. 36. Denique fames erat in tota terra , et senex depositus quae alacres juvenes ignorabant, to. Primus admonuit filios suos in Aegypto exuberare frumenta, et eo proficiscendum, ut emerent quae sibi ad usum necessaria forent . Libenter etiam ipse juvenum consiliis acquiescebat, ut etiam filium juniorem simul mitteret. Et renuntiantibus illis quod Joseph filius ejus viveret, infracto fracto licet corpore, sed vivida animi virtute, non exspectavit ut filius ad se veniret, sed ipsemagis perrexit ad filium . Pietati enim mensura ordinis non praeponderat. Nulla itaque sensit impedimenta fessae senectutis, cum pergeret. Pietas enim
Abbreviated transcription (Latin):
ter etiã colũpna statuit᷑ supra
monum̃tũ rachel: qͥa eccła ẽ co¬
lũpna et firmam̃tum u̾itatis.
Senuit autẽ iacob. et ante iã se¬
nuerat morib: s certabant in
eo IIIIIIacitas uiuentutis. et tͣnqͥl¬
litas senectutis. Est enĩ et senedtꝰ
uirens gr̃a: et iuuentꝰ cana con¬
iacob. qͥ bonis oꝑib p̃uenit tẽpꝰ
longeue senectutis: et ut fructũ
eiꝰ ante tẽpꝰ carꝑet. et pꝰtrema eiꝰ
in tẽꝑe ñ timeret. Beatus qͥdem
et uuenis qͥ bene uiuit: ħ beatꝰ
et senex qͥ et bene uixit. Qd enĩ
inuenissꝑat. adeptꝰ est senior: qd
senex fuit optat hoc ẽẽ qͦd iuuenis
ẽ Certe hic inqͥeti maris. longiore
sibi ad huc cursu manente. lacta¬
t᷑ fluctib: senex uͦ sic̃ in portu. lla
in statione ẽ senectutis. eitit itaq
hꝰmodi iacob: qͥ uix sꝑanda iuiue¬
nib bona. incolumi et tota gr̃a.¬
et claue iã clausa. et obsignata
retinebat. Qͦd autẽ possideas. eo

Expanded text:
ter etiam columna statuitur supra ter etiam columna statuitur supra monumentum Rachel, quia ecclesia est columna et firmamentum ueritatis. I Senuit autem Iacob et ante iam senuerat moribus, sed certabant in  uiuacitas iuuentutis et tranquillitas senectutis. est enim et senectus uirens gratia et iuuentus cana conIacob, qui bonis operibus praeuenit tempus longaeuae senectutis, ut et fructum eius ante tempus carperet et postrema eius in tempore non timeret. beatus quidem et iuuenis, qui bene uiuit, sed beatus et senex, qui bene uixit. quod enim iuuenis sperat adeptus est senior, quod senex fuit optat hoc esse qui iuuenis est. certe hic inquieti maris longiore sibi adhuc cursu manente iactatur fluctibus, senex uero sicut in portu ita in statione est senectutis. erat itaque huiusmodi Iacob, qui uix speranda iuuenibus bona incolomi et tuta gratiae claue iam clausa et obsignata retinebat. quod autem possideas eo
Abbreviated transcription (Latin):
descant aures eoꝵ sacrilegio: e
mundent᷑ ad gr̃ãm. Non ĩmerito
nam testimoniũ dep̃hendit. Ibi
enĩ uolebat adhuc radices sias
locare ꝑfidia: s lat̾e ñ potuit. qr¬
ꝓpħico sp̃u dep̃hensa ẽ. Congruꝰ
autẽ error p̃sbiteri uere confes¬
siom: ut ibi contaminatã dic̃et
castitatẽ. uͥ gentiũ defossa simu-¬
lacra st̃. Sed u̾itas eccłe ñ texit
ꝑfidiã. s abscondit: et aures gen¬
tilitatis obstruxit. Cenuenient̃
ꝙ ibi sepulta est sc̃a rachel: qͥa¬
om̃s qͥ baptizant᷑ in xp̃o. consepeli¬
unt᷑ cũ eo. Sic enĩ docem: dicente
apło. Consepulti enĩ sumꝰ cũ illo
ꝑ baptismũ in morte: ut quẽad¬
modũ ille surrexit a morte ꝑ uͥ¬
tutẽ ꝓpriã suscitatꝰ: ita et nos.
eiꝰ gra resurgamꝰ. Tune gͥ uere
abscondit᷑ omis error gentiliũ.
cũ qͥs suĩt ablutꝰ a uiciis: qͥa con¬
fixus cruci uetꝰ homo nr̃. nescit
iam uet̾i seriure pecc̃o. Cõpeten¬

Expanded text:
descant aures eorum sacrilegio, et descant aures eorum sacrilegio, et mundentur ad gratiam. Non immerito nam testimonium deprehendit. Ibi enim volebat adhuc radices suas locare perfidia: sed latere non potuit, qico spiritu deprehensa est. congruus autem error presbyteri uerae confessioni, ut ibi contaminatam diceret castitatem, ubi gentium defossa simulacra sunt, sed ueritas ecclesiae non texit perfidiam, sed abscondit et aures gentilitatis obstruxit. conuenienter quoque ibi sepulta est sancta Rachel, quiomnes qui baptizantur in Christo consepeliuntur cum eo. sic enim docemur dicente apostolo: consepulti enim sumus cum illo per baptismum in mortem, ut quemadmodum ille surrexit a morte per uirtutem propriam suscitatus, ita et nos eius gratia resurgamus. tunc igitur uere absconditur omnis error gentilium, cum quis fuerit ablutus a uitiis, quia confixus cruci uetus homo noster nescit iam ueteri seruire peccato. conpeten
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ datũ. Exurgens ascende in locũ
bethlleem. hoc ẽ in domũ panis uͥ
didens. Et tu bethleem domꝰ effrata.
ñ es minima: ut sis int̾ pͥncipes
panis salutaris aduenit ẽ celo: ut
iam nullus esuriat. cybũ sibi im¬
mortalitatis acqͥrens. Ibi iubetͣ
habitare patͥarcha. ibi aram dõ
face qͥ apparuit: ibi deos accepit
alieuos. et abscondit eos sub lentisco:
ibi ꝙͦ sepulta ẽ rachel. in uia mqͥt
effrata. hec ẽ bethlleem. Ibi etiã co¬
lũpnã statuit iacob: supͣ monu¬
mentũ eiꝰ. Qnta myst̾ĩa: Qa ibi
ẽ eccła dei. in qua apparet d̾s: et
loquit᷑ cũ seruis sius. Ibi eripiun¬
tͣ et abscondunt᷑ simulaeͤ gentiũ.
fides enĩ eccłẽ: omnẽ obseruantiã
gentilitatis aboleuit. Sed cur
sub lentisco abscond̾it: quero. Cer¬
te genꝰ istud: infructuosũ ẽ. Ibi gͦ
st̃ dii gentiũ: uͥ nullus ẽ fructus.
Ibi maures gentiliũ infodiunt᷑.
qͣs deder̃t iacob. uit iam nouã¬
ꝑfidie sõnum nesciant: obsur-¬

Expanded text:
s ascende in locum Bethel, hoc est in domum panis, ubi dicens: et tu, Bethleem, domus Ephratha, non es minima, ut sis inter principes panis salutaris aduenit e caelo, ut iam nullus esuriat cibum sibi inmortalitatis adquirens. ibi iubetur habitare patriarcha, ibi aram deo facere, qui apparuit ei. ibi deos accepit alienos et abscondit eos sub lentisco, ibi quoque sepulta est Rachel in uia inquit Ephratha; haec est Bethleem. ibi etiam columnam statuit Iacob supra monumentum eius. Quanta mysteria, quia ibi est ecclesia dei, in qua apparet deus et loquitur cum seruulis suis ! ibi eripiuntur et absconduntur simulacra gentium; fides enim ecclesiae omnem obseruantiam gentilitatis aboleuit. sed cur sub lentisco absconderit quaero. certe genus istud infructuosum est. ibi ergo sunt dii gentium, ubi nullus est fructus. ibi inaures gentilium infodiuntur, quas dederrfidiae sonum nesciant, obsur
Abbreviated transcription (Latin):
Iticie fructu repletꝰ. Sed hec mo¬
ralia: illud mysticũ qͦd uenit ad
eũ laban: hoc ẽ dealbatꝰ. quia et
sathanas tͣuffigurat se in angłm
lucis: et cepit ab eo sua reqͥrere.
Respondit ei iacob. Cognosce si
qͥd ẽ tuũ apud me. hoc ẽ tuoꝵ
nicħ habeo: quere si qͥd agnosis:
uicioꝵ tuoꝵ et cͥminũ. nicħ me¬
cũ abstuli: fraudiũ tuaꝵ de
reliqͥ consortia ulla ñ habeo:
oĩa tua tamꝗͣ contagiũ refiigi.
Et qͦsiuit laban: et nicħ suũ re¬
pperit. Qͣm beatꝰ uir. in qͦ mi

Expanded text:
iustitiae fructu repletus. Sed haec moiustitiae fructu repletus. Sed haec moralia, illud mysticum quod uenit ad eum Laban, hoc est dealbatus, quia et Satanas transfigurat se in angelum lucis, et coepit ab eo sua requirere. respondit ei Iacob: cognosce si quid est tuum apud me, hoc est: nihil tuorum habeo. quaere, si quid agnoscis uitiorum tuorum et criminum. nihil mecum abstuli fraudum tuarum dolique consortia ulla non habeo, omnia tua tamquam contagium refugi. et quaesiuit Labau et nihil suum repperit. quam beatus uir
Abbreviated transcription (Latin):
bat animã tuã: s onerabat. Hoc
aufer̃t qͦd ñ locupletabat. cor
tuũ: s potiꝰ depͥmebat. libi enĩ
fuĩt thesaurꝰ tuus: ibi erit et
cor tuũ. Sic̃ audisti legi hodie.
multi seris portaꝵ suaꝵ melu¬
dunt aurũ suũ: s hi nec uectib
et claustris suis credunt. Multi
ugiles adhibent: s ipsi qͦꝵ plus
ipsos solent tim̃e custodes: multi
defosso auro meubant. Aurum
eoꝵ sub t̾ra: et cor eoꝵ sub t̾ra.
Caue gͦ: ne et tu cor tuũ terre.
uiuus in fodias. Non gͦ auri istiꝰ
metuendi fures.Ille tibi cauen¬
dꝰ est fenerator: qui sub̾am aĩe
tue scrutat᷑. Si qua pecei graui¬
oris era contͣxeris: qui cor tuũ
includit solo: qͥ aĩam tuã eo ces¬
pite obruit. qͦ aurũ texer̃is: qͥ
mentẽ tuã centesimaꝵ incur¬
uat usuris: et gͣui condit sepule:
de qͦ nullus surgit. Sequere sc̃m
iacob. qͥ neꝙ de alienis uiciis qͥc¬
qͣm habebat. neq suaꝵ u̾tutũ
erat mains et uacuus: qͥ erat

Expanded text:
bat animam tuam, sed onerabat, hoc bat animam tuam, sed onerabat, hoc auferunt quod non locupletabat cor tuum, sed potius deprimebat; ubi enim fuerit thensaurus tuus, ibi erit et cor tuum, sicut audisti legi hodie. multi seris portarum suarum includunt aurum suum, sed hi nec uectibus et claustris suis credunt: multi uigiles adhibent, sed ipsi quoque plus ipsos solent timere custodes: multi defosso auro incubant; aurum eorum sub terra et cor eorum sub terra. caue ergo ne et tu cor tuum terrae uiuus infodias. non ergo auri istius metuendi fures, ille tibi cauendus est faenerator, qui substantiam animae tuae scrutatur, si qua peccati grauioris aera contraxeris, qui cor tuum includit solo, qui animam tuam eo caespite obruit, quo aurum texeris, qui mentem tuam centesimarum incuruat usuris et graui condit sepulchro, de quo nullus resurgit. sequere sanctum Iacob, qui neque de alienis uitiis quicquam habebat neque suarum uirtutum erat inanis et uacuus, qui erat
Abbreviated transcription (Latin):
reiecto. nudꝰ non erat: qͥ salua ha¬
bebat indum̃ta uͥtutis. Hũquã
gͦ manis sapiens. Nã qͦmͦ manis:
qͥ de plenitudine xͥ accepit. et ser¬
uat acceptũ: Quomͦ manis. cuiꝰ
repleta ẽ anima: qͦ accepte gr̃e ue¬
stim̃ta custodit.: Illud metuendũ
ẽ. ne qͥs innocentie uelam̃ amital:
ne ĩpii sacrilega ꝑsecutionis imp̃¬
ssione. t̾minos iusticie suꝑgressi:
uestim̃tum aĩe ac m̃tis eripiant.
Qd ñ facile accidit. nͥ priꝰ aliquẽ
uox sue miqͥtatis exuerit: unde et
dauid diẽ. Si est iniqͥtas in manibꝰ
meis: decidã merito ab inimicis . mn.
inanis. Pͥsequat᷑ mimieꝰ aĩam. m:
et cõprehendat. Nemo gͦ ex inimi¬
cis pot̾ tuã animã cõprehendẽ:
nisi pꝰ manis fuit effecta. Holi gͥ
metuere eos. qͥ possunt auri argñ¬
ti q cõpilare thesauros: isti nicħ
t auferunt. Hoc enĩ auferunt qͦd
ñ habebis. hoc aufer̃t qͦd possid̾e
ñ poteras. Hoc aufer̃t qͦd ñ orna¬

Expanded text:
reiecto nudus non erat, qui salua hareiecto nudus non erat, qui salua habebat indumenta uirtutis. numquam ergo inanis sapiens. nam quomodo inanis, qui de plenitudine Christi accepit et seruat acceptum? quomodo inanis, cuius repleta est anima, quae acceptae gratiae uestimenta custodit? illud metuendum est, ne quis innocentiae uelamen amittat, ne impii sacrilegae persecutionis inpressione terminos iustitiae supergressi uestimentum animae ac mentis eripiant. quod non facile accidit, nisi prius aliquem uox suae iniquitatis exuerit. unde et Dauid dicit: si est iniquitas in manibus meis, decidam merito ab inimicis meis inanis: persequatur inimicus animam meam et conprehendat. nemo ergo ex inimicis potest tuam animam conprehendere, nisi prius inanis fuerit effecta. noli igitur metuere eos qui possunt auri argentique conpilare thensauros. isti nihil tibi auferunt. hoc enim auferunt quod non habebas, hoc auferunt quod possidere non poteras, hoc auferunt quod non orna
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͦsiuit laban: et nicħ suũ rep¬
ꝑit apud iacob. Magnꝰ uir et uere
beatꝰ. qͥ nicħ suũ potuit amittere.
nicħ alienũ habere: hoc ẽ nichil
minꝰ hab̾e. nicħ suꝑfluũ. Itaq il¬
le ꝑfectꝰ est. cuii nicħ deest: iustus.
cui nicħ supͣ est. Hoc enĩ ẽ iusticie:
ten̾e mensurã. Qͣnta uirtꝰ: cuius
societas lucrũ dabat. ñ irrogabat
dispendiũ: Hoc ẽ ꝑfectum ẽẽ: ad-¬
herentibꝰ sibi cõmodĩ pluri-¬
mũ dare:¬
nicħ afferre
incõmodi. Beni¬
nocere cupiebat:
inanẽ eũ dimitt̾e non potuit. Sapi
ens enĩ nusꝗͣ manis ẽ: semꝑ in se
hñs amictũ prudentie. qͥ potest¬
dic̃e. Iusticiã induebã: et uestiebar
iudiciũ: sic̃ dixit iob. Namq hec
m̃tis sunt int̾na uelamina. qͦ ne¬
mo aliꝰ possit auferre: nͥ cũ aliquẽ
sua culpa despoliat. Deniq sic deᷤ¬
poliatꝰ adam: nudus muentꝰ est.
at uͦ ioseph. etiã uestim̃to ext̾iore

Expanded text:
et quaesiuit Laban et nihil suum inuet quaesiuit Laban et nihil suum inuenit apud Iacob. magnus uir et uere beatus, qui nihil suum potuit amittere, nihil alienum habere, hoc est nihil minus habere, nihil superfluum. itaque ille perfectus est, cui nihil deest, iustus, cui nihil supra est; hoc enim est iustitiae tenere mensuram. quanta uirtus, cuius societas lucrum dabat, non inrogabat dispendium! hoc est perfectum esse, adhaerentibus sibi conmodi plurimum dare,hil adferre inconmodi. Deninocere cupiebat inanem eum non potuit diinanis est, semper in se habens amictum prudentiae, qui potestdicere: iustitiam induebam et uestiebar iudicium, sicut dixit Iob. namque haec mentis sunt interna uelamina, quae nemo alius possit auferre, nisi cum aliquem sua culpa dispoliat. denique sic dispoliatus Adam nudus inuentus est, at uero Ioseph etiam uestimento exteriore
Abbreviated transcription (Latin):
alieni g̃gis accessione cumulasset.
Et dixit ei ds. Reu̾tere in t̾ram
patris tui. et in gentẽ tuã. et ego
ero tecũ: ostendens nicħ ei deesse.
cui adeẽt om̃ium plenitudo. Hoc
solũ abundaret ꝑfecto: in hoc con¬
stare oĩa. et oĩa ad ip̃m referri.
Nicħ ei nouũ. nicħ suꝑfluũ. neces¬
sariũ. cui pax fide suppet̾et: ꝑ ꝙͣͦ
reconciliaret qͦ pͥmo fuerant dis¬
crepantia. Nec mirũ. si pacẽ habet
qͥ colũpnam statuerat. et unxperat
deo: que ẽ eccła. Colũpna enĩ et
firmam̃tũ dicta ẽ ueritatis. Eam
ungit: qͥ in xp̃m fidei. in pauꝑeᷤᷤ
misccłie fundit unguentũ. Nunc
consideremꝰ: qualis uir iustꝰ eẽ de¬
beat. Si inuidia fũt exorta: pͥmũ
ut declinet eã. Meliꝰ est enĩ sine li¬
te abire: ꝗͣ residere cũ iurgio. De¬
inde ut talia possideat qͣrere cũ
auferre possit: ut in nullo teneri
ab adu̾sario possit obnoxiꝰ: s dicat.
Cognosce: si qͥd tuũ est apud me.

Expanded text:
alieni gregis accessione cumulasset. alieni gregis accessione cumulasset. et dixit ei deus: reuertere in terram patris tui et in gentem tuam, et ego ero tecum, ostendens nihil ei deesse, cui adesset omnium plenitudo; hoc solum abundare perfecto, in hoc constare omnia et omnia ad ipsum referri, nihil ei nouum. nihil superfluum necessarium, cui pax fida suppeteret, per quam reconciliaret quae primo fuerant discrepantia. nec mirum si pacem haberet qui columnam statuerat et uncxerat deo, quae est ecclesia. columna enim et firmamentum dicta est ueritatis. eam unguit qui in Christum fidei, in pauperes misericordiae fundit unguentum. nunc consideremus qualis uir iustus esse debeat, si inuidia fuerit exorta. primum ut declinet eam; melius est enim sine lite abire quam desidere cum iurgio. deinde ut talia possideat, quae secum auferre possit, ut in nullo teneri ab aduersario possit obnoxius, sed dicat: cognosce, si quid tuum est apud me.
Abbreviated transcription (Latin):
marent. Bone oues: qͣ bonoꝵ partꝰ
oꝑum. fidei sacre ñ degenes edide¬
runt. ꝑ toracẽ significat᷑ incensũ.
et sacͥficiũ uesꝑtinũ: qͦd deo patri
defert᷑ in psalmo. ꝑ nucinã uirgã:
sac̾dotale xp̃o munꝰ offert᷑. Hec enĩ
uirga aaron qͤ reposita floruit.
qͣ sac̃dotalis gr̃a sc̃ificationis e¬
micuit. ꝑ platanũ. sp̾ualis fru¬
ctꝰ significat᷑ ubertas: qͥa arbori
huic. uitis adnectit᷑. ut eiꝰ leta
consortio partꝰ sese ub̃es fundat.
Si qͥdẽ dñice mun̾a passionis.
remissionẽꝙ om̃ium peccatoꝵ.
adiuncta sp̃c gr̾a fouere consu¬
euit. his itaq ut scͥpt᷑a dicit. di¬
ues factꝰ est ualde: bonũ gregẽ nu¬
tens xp̃o: quẽ fidei titulo et uari¬
etate u̾tutũ. głosi nominis nobi¬
litauit insignib. Itaq nec sibi
uidebat᷑ angustꝰ. censu ficłi opimꝰ:
et labe filiis ut opulentissimꝰ in
inuidiã uocabat᷑: qui suũ gregẽ.

Expanded text:
marent. bonae oues, quae bonorum partus marent. bonae oues, quae bonorum partus operum fidei sacrae non degeneres ediderunt. per storacem significatur incensum et sacrificium uespertinum, quod deo patri defertur in psalmo. per nucinam uirgam sacerdotale Christo munus offertur; haec enim uirga Aaron, quae reposita floruit, qua sacerdotalis gratia sanctificationis emicuit. per platanum spiritalis fructus significatur ubertas, quia arbori huic uitis adnectitur, ut eius laeta consortio in partus sese uberes fundat, siquidem dominicae munera passionis remissio-465 nemque omnium peccatorum adiuncta spiritus gratia fouere consueuit. • His itaque, ut scriptura dicit, diues factus est ualde bonum gregem nutriens Christo, quem fidei titulo et uarietate uirtutum gloriosi nominis nobilitauit insignibus. itaque nec sibi uidebatur angustus censu fidei opimus et Laban filiis ut opulentissimus in inuidiam uocabatur, qui suum gregem
Abbreviated transcription (Latin):
angłos dĩ ascendentes et descendñ¬
tes: hoc ẽ xp̃m p̃uidit in t̾ris. ad
quẽ angłoꝵ catua discendit atꝙ
bitura seruitio. et uenit ad pute¬
ũ ut bib̾et. de suis uasis. et de pu¬
te oꝵ suoꝵ fontib: et suꝑfluerent
ei aque de suo fonte. Fons enĩ: ui¬
ta ẽ in manib iusti.Et uenit ad
laban: et oues eiꝰ pauit. Iniquitas
incomitata residet:sapĩa regendi
officiũ ñ omittit. Nescit uel in ali¬
enis uacare: nescit exul ẽẽ in ꝑe¬
grinis. Quomͦ enĩ exul: que alii¬
quoꝙ suũ ius seruat. et in se ht̃
qͦd possidet : QͣSi mercennariꝰ ing̃¬
ditur. Iustꝰ et rector ẽ. qͥ sibi gregẽ
multaꝵ p̾stantiũq uͥtutũ spleñ¬
dore flilgentẽ. eungłice p̃dicatiõis
magift̾io colligebat: ut potaturis
ouib. uirgã storacinã. et micinã
et de platano ꝓpoñet inuentis: qͦ
concupiscentes beatissime tͥnitatis
p̃figurata myst̾ĩa. haut qͣqͣm deco¬
loros fetꝰ. pie m̃tis conceptione for¬

Expanded text:
i ascendentes et descendentes. hoc est Christum praeuidit in terris, ad quem angelorum caterua descendit atque o praebitura seruitio. et uenit ad puteum, ut biberet de suis uasis et de puteorum suorum fontibus et superfluerent ei aquae de suo fonte; fons enim uitae est in manibus iusti. et uenit ad Laban et oues eius pauit. iniquitas incomitata residet. sapientia regendi officium non omittit. nescit uel in alienis uacare, nescit exul esse in peregrinis. quomodo enim enim, quae ubique suum ius seruat et in se habet quod possidet? quasi mercennarius ingreditur iustus et rector est, qui sibi gregem multarum praestantiumque uirtutum splendore fulgentem euangelicae praedicationis ministerio colligebat, ut potaturis ouibus uirgam storacinam et nucinam et de platano proponeret in uenis, quo concupiscentes beatissimae trinitatis praefigurata mysteria hautquaquam decoloros fetus piae mentis conceptione for
Abbreviated transcription (Latin):
insurgentes fluctꝰ scłariũ ꝓcella¬
rũ. mentẽ ĩmobilẽ. fida statione
placidare. Hoc firmam̃tũ. xͥanis
inuehens animis ꝓbatoꝵ: ut ñ
turbet᷑ cor nr̃m. neq exagitetur
ẽẽ apłs doctor asseruit: dicens. Et
pax d̃i qͤ exsuꝑat omnẽ sensũ cꝰto¬
diat corda ur̃a et sensꝰ: in xͦ iħu.
fruetꝰ itaq pacis ẽ: ñ ꝑturbari¬

Expanded text:
insurgentes fluctus saecularium procellainsurgentes fluctus saecularium procellarum mentem inmobilem fida statione placidare. hoc firmamentum Christiinuehens animis probatorum, ut non turbetur cor nostrum neque exagitetur em esse apostolus doctor asseruit dicens: et pax dei, quae superat omnem mentem, custodiet corda uestra et sensus in Christo Iesu. fructus itaque pacis est n
Abbreviated transcription (Latin):
rea. aut duris atq asꝑis inhor¬
rentẽ cautib: Qͥd sibi etiã uult.
qͦd septies adorauit: Hereret uis¬
absolutioms: nͥ illud occurreret
qͦd petro in eungłio int̾roganti.
si frat̃ meus in me peccau̾it. qͦti¬
ens remittã ei usq septies: Respõ¬
dit ei dñs. Non solũ septies: s etiã
septuagies septies. Hoc gͥ ꝓpħico
uenientẽ respiciens. q ñ solum
usq septies. s etiã usq septuagieᷤᷤ
septies ueniã fr̃i relaxari iub̾et:
ut eiꝰ contẽplatione. conuentꝰ esau.
iniuriã quã se accepisse putabat.
remittet fr̃i: et qͣnius lesus redi
ret ueniã delictoꝵ. Deniq petitu¬
rꝰ a fratre concordiã: dormiuit in
castris. ꝑfecta uirtꝰ. h̾t tͣnquilli¬
tatẽ et stabilitatẽ quietis: id̾̃o dĩs
donũ eiꝰ ꝑfectiorib reseruauit di
metu. ñ exagitari suspitione:
ñ t̾rore concuti. ñ dolore uexari:
s qͣsi in littore tutissimo. adu̾sꝰ

Expanded text:
rea aut duris atque asperis inhorrea aut duris atque asperis inhorrentem cautibus? quid sibi etiam uult quod septies adorauit? haereret absolutio, nisi illud occurreret, quod Petro in euangelio interroganti: si frater meus in me peccauerit, quotiens remittam ei? usque septies? respondit dominus Iesus: non solum septies, sed etiam septuagies septies. hoc igitur prouenientem respiciens, qui non solum usque septies, sed etiam usque septuagies septies ueniam fratri relaxari iuberet, ut eius contemplatione conuentus Esau iniuriam, quam se accepisse putabat, remitteret fratri et quamuis laesus redirret ueniam delictorum. Denique petiturus a fratre concordiam dormiuit in castris. perfecta uirtus habet tranquillitatem et stabilitatem quietis; ideo dominus donum eius perfectioribus rmetu, non exagitari suspicione, non terrore concuti, non dolore uexari, sed quasi in litore tutissimo aduersum
Abbreviated transcription (Latin):
dit: q̃m scͥptum ẽ. Qui plus fecĩt
patrẽ aut matrẽ ꝗͣ me: non ẽ me
dignꝰ. ubi causa agebat᷑ religioniᷤᷤ.
fides debuit sedẽ habere iudicii:
et qͣsi rea stare ꝑfidia. Hec eo usq
angeli dei occurrerent. Demiq
uidit castra d̾i applicantia: et ait.
Castra di hec sunt ꝑfectis enĩ et
fidelib: diuina solent adẽe p̃si¬
dia. ꝑfectus autẽ cogitabat de
reconciliatiõe fr̃na. ita ut hu¬
militatis eũ inuitaret officiis: ac¬
taret. Sccuenit itoꝙ fr̃i cũ uyorib.
et pignorib suis: ut etiã si ipse in¬
dignaret᷑. necessitudinis obseqͥis
inflecteret᷑. Et ad orauit septies
in t̾ra. Qͥd sibi istud uult eẽ: Lex
dicit. Dñm dm̃ tuũ adorabis. et
illi soli seruies: et hic adorat in¬
tẽꝑantẽ. iracundũ. minantem
parricidale flagitiũ: an t̾ram
ad orauit illã humano cruore
concretã. serpentũ infusã ue¬
nenis: aut ieiuna infelicẽ gla¬

Expanded text:
dit, quoniam scriptum est: qui plus fecerit dit, quoniam scriptum est: qui plus fecerit patrem aut matrem quam me non est me dignus. ubi causa agebatur religionis, lides debuit sedem habere iudicii et quasi rea stare perfidia. Haec eo usque angeli dei occurrerent. denique uidit castra dei adplicantia et ait: castra dei haec sunt; perfectis enim et fidelibus diuina solent adesse praesidia. perfectus autem cogitabat de reconciliatione fraterna, ita ut humilitate eum inuitaret, officiis adtaret. occurrit itaque fratri cum uxoribus et pignoribus suis, ut, etiamsi ipsi indignaretur, necessitudinis obsequiis inflecteretur. et adorauit septies in terra. quid sibi istud uult esse? lex dicit: dominum deum tuum adorabis et ipsi soli seruies, et hic adorat intemperantem, iracundum, minantem parricidale flagitium. an terram adorauit illam humano cruore concretam. serpentum infusam uenenis aut ieiuna infelicem gla
Abbreviated transcription (Latin):
dit. qͦd suũ agnosc̾et. Impossibi¬
le uidebat᷑ istud in hoĩe: sed
Tẏpũ gerebat eiꝰ qui dix̃ in eũn¬
et in me inueniet nicħ. Nicħ enĩ¬
qͥcqͥd ẽ diaboli: qͦd nullã pot̾ ha¬
bere ꝑpetuitatẽ. atq sub̾am. Ipse
autẽ est qͥ p̾figura hatur in
duoꝵ uir con¬
iugioꝵ. hoc
ẽ consors qͥdã
legis. et
grẽ. qͥ uirginẽ rachel ante dilexit:
et p̃destinatã sibi in conngiũ pio
amabat affectu Sed qͣm alia tan¬
qͣm lex subint᷑uit. et oculis infir¬
mior obrepsit. tanqͣ. synagoga.
qͦ m̃tis cecitate xp̃m uid̾e non
potuit: suꝑabundauit grã sc̃e
rachel. qͦ sup᷑ primũ illud ẽ expe¬
tita conugiũ: qͣ eccłe pͥncipatũ
fut᷑um. iam t̾c nõis sui int̃preta¬
tione signabat. Beata rachel. qͣ
abstulit obꝓbriũ suo partu: be¬
ata rachel qͦ abscondit cultꝰ erro¬
res ꝙ gentiliũ: que simulacͦ eoꝵ
plena ẽẽ ĩmundicie declarauit.
Nemo credat pat̾ne pietatis lesã
ẽẽ reu̾entiam. qͦd stante patre se¬

Expanded text:
it quod suum agnosceret. inpossibile uidebatur istud in homine, sed typum gerebat eius, qui dixit in euanet in me inueniet nihil. niquicquid est diaboli, quod nullam potest habere perpetuitatem atque substantiam. ipse autem est qui praefigurabatur in duorum uir coniugiorum, hoc est consors quidam legis et gratiae, qui uirginem Rachel ante dilexit et praedestinatam sibi in coniugium pio amabat affectu. sed quoniam Lia tamquam lex subintrauit et oculis infirmior obrepsit tamquam synagoga, quae mentis caecitate Christum uidere non potuit, superabundauit gratia sanctae Rachel, quae supra primum illud est expetita coniugium, quae ecclesiae principatum futurum iam tunc nominis sui interpretatione signabat, beata Rachel, quae abstulit obprobrium suo partu: beata Rachel, quae abscondit cultus erroresque gentilium. quae simulacra eorum plena esse inmunditiae declarauit. nemo -credat paternae pietatis laesam esse reuerentiam, quod stante patre se
Abbreviated transcription (Latin):
excluderet: dolorẽ offensionis au̾¬
teret: ostendens se minorẽ exilio ñ
suisse. qͥ posset largiri que ñ acce¬
ꝑat. Sed nimis ad inferiora ꝓpero.
et utilia tͣnscurro: cũ priꝰ defim¬
endũ sit. qͥd sit beat᷑. Seriptũ est
enĩ. Beatus uir qͥ ñ abiit in con

Expanded text:
excluderet, dolorem offensionis aueexcluderet, dolorem offensionis auerteret, ostendens se minorem exilio non fuisse, qui posset largiri quae non acceperat. sed nimis ad inferiora propero et utilia transcurro, cum prius definiendum sit quid sit beatus. scriptum est enim: beatus uir, qui non abiit in
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑiore libro de uͥtutum
p̃ceptis disputauimꝰ: se-¬
quenti claroꝵ uiroꝵ uta¬
tnur exemplis: qͥ in sũmis ꝑi culis
positi. beatitudinẽ uite ñ amiser̃t.
s potiꝰ acquisiuerunt an non beatꝰ
iacob. etiã cũ patriã derelinqu̾el:
Immo plane beatꝰ. qͥ dura exilii suˢ¬
cepit: nt fratͥs mitigaret nacun¬
diã. Nam si beatꝰ ẽ qͥ peccatũ decli¬
alteriꝰ culpã leuat: cum̃ auertit
paratũ. Itaq parricidiũ declina-¬
uit exilio uolu̾ntario⁊ eoꝙ facto.
sibi salutẽ quesiuit: fr̃i donauit
sumnocentiã. Merito itaq eũ dim¬
na ubiꝙ comutata ẽ gr̃a: ut et cũ
dormiret. beate uite munꝰ acqͥreret.
uidebat enĩ futuroꝵ myst̾ĩa. et di¬
uina audiebat oracula: bonꝰ in sõ¬
no oꝑari. et in pauꝑtate diues qͥ
mercennaĩie uite mun̾e. et patri¬
moniũ. et conuigiũ. eodẽ parauit
officio. Idem fr̃m affectus reconci¬
liator egregꝰi. certauit munerib et
obsequiis. ut indignationẽ omnẽ

Expanded text:
Superiore libro de uirtutum praeceptis disputauimus, sequenti 459 clarorum uirorum utamur exemplis, qui in summis periculis positi beatitudinem uitae non amiserunt, sed potius adquisiuerunt. an non beatus Iacob etiam, cum patriam derelinqueret? immo plane beatus, qui dura exilii suscepit, ut fratris mitigaret iracundiam. nam si beatus est qui peccatum declialterius culpam leuat, crimen auertit. paratum itaque parricidium declinauit exilio uoluntario eoque facto sibi salutem quaesiuit, fratri donauit innocentiam. merito itaque eum diuina ubique comitata est gratia, ut et, cum dormiret, beatae uitae munus adquireret. uidebat enim futurorum mysteria et diuina audiebat oracula. bonus in somno operarius et in paupertate diues, qui mercennariae uitae munere et patrimonium et coniugium eodem parauit officio. idem fraterni affectus reconciliator egregius certauit muneribus et obsequiis, ut indignationem omnem
Abbreviated transcription (Latin):
cant hodieꝙ filii isrł neruũ. Ht¬
nã manducassent. et cͤdidissent. Sed
qͥa ñ erant facturi uoluntatẽ dei:
idõ ñ manducauer̃t. Sunt et qͥ ita
accipiant. eo qͦd id̾o claudicau̾at.
ab uno femore iacob: qͥa duob po¬
płis ex eiꝰ gen̾atione manantib.
unꝰ stupori amens cuca fid̾i gr̃am.
declarabat᷑ futurꝰ. Ipse ẽ gͦ popłs:
qͥ stupore ꝑsidie claudicauit. emꝙ¬
ñ multo p̾t reuelationẽ istiꝰ modi.
cũ esset ab alienigene filio dina ia¬
cob filia. deflorato u̾ginitatis pu¬
dore tem̾ata: fr̃s eiꝰ qui ñ intellexe¬
runt misceri myst̾ium. alienige¬
nas qͥ societatẽ fidei ꝑ comunctio¬
nẽ geĩus offerebant. uindicte stu¬
dio ꝑemer̃t. Iacob autẽ qͥ morali
mansuetudine clem̃tiã diligebat.
uł mystico sp̃u sacram̃tum cong̾¬
gande ex gentib p̾uidebat eccłẽ:
inuitꝰ et dolent̃. scenã illã exacde

Expanded text:
cant hodieque filii Istrahel neruum. utcant hodieque filii Istrahel neruum. utinam manducassent et credidissent! sed quia non erant facturi uoluntatem dei, ideo non manducauerunt. sunt et qui ita accipiant, eo quod ideo claudicauerit ab uno femore Iacob, quia duobus populis ex eius generatione manantibus unius stupor iam mox circa fidei gratiam declarabatur futurus. ipse est ergo populus, qui stupore perfidiae claudicauit. Denon multo post reuelationem istiusmodi cum esset ab alienigenae filio Dina, Iacob filia, deflorato uirginitatis pudore temerata, fratres eius, qui non intellexerunt mysterium, alienigenas, qui societatem fidei per coniunctionem generis offerebant, uindictae studio peremerunt, Iacob autem, qui morali mansuetudine clementiam diligebat uel mystico spiritu sacramentum congregandae ex gentibus praeuidebat ecclesiae, inuitus et dol
Abbreviated transcription (Latin):
recepit oĩa sua. solus remansit: et
luctatꝰ ẽ eum deo. Qͥcũꝙ enĩ scła¬
ria negligit: ad imaginẽ dĩ simi¬
litudinẽ ꝙ. ꝓpiꝰ accedit. Qͥd ẽ enĩ
luctari cũ do. nͥ uͥtutis susciꝑe cer¬
tamen. et cũ suꝑiore congredi.ͥpo
deuotio. secreta ei dñs mystia re¬
uelabat: tangens latitudinẽ fe¬
moris eiꝰ: eo qͦd ex eiꝰ erat gen̾atio
ne dñs iħc oriundꝰ ex uirgine qͥ
cdõ nec ĩpar. nec ineqͣlis esset: cuiꝰ
crucẽ obstupescentis femoris la¬
titudo signabat: eo qͦd disfusa
ꝑ uniu̾sum mundũ remissione
pecc̃i. salutis foret om̃ib. qͥ stupo¬
re sui corꝑis ac sopore. resurrecti¬
onẽ tribueret defunctoꝵ. Unde
ñ inmerito exortꝰ ẽ sol sc̃o iacob.
cuiꝰ generi. crux dñi saluatoris
illuxit: simul qͥa sol ei oriat᷑ iu¬
sticie qͥ dm̃ cernit: qͥa ipse ẽ lum̃
et̾num. Claudicauit autẽ iacob.
a femore suo: ꝓpt̾ hoc ñ mandu¬

Expanded text:
reiecit omnia sua, solus remansit et reiecit omnia sua, solus remansit et luctatus est cum deo. quicumque enim saecularia neglegit ad imaginem dei similitudinemque propius accedit. quid est enim luctari cum deo nisi uirtutis suscipere certamen et cum superiore congredi potiatque deuotio, secreta ei dominus mysteria reuelabat tangens latitudinem femoris eius, eo quod ex eius erat generatioesus oriundus ex uirgine, qui deo nec inpar nec inaequalis esset. cuius crucem obstupescentis femoris latitudo signabat, eo quod diffusa per uniuersum mundum remissione peccati salutaris foret omnibus, qui stupore sui corporis ac sopore resurrectionem tribueret defunctorum. unde non inmerito exortus est sol sancto Iacob, cuius generi crux domini salutaris inluxit, simul quia sol ei oriatur iustitiae qui deum cernit, quia ipse est lumen aeternum. claudicauit autem Iacob a femore suo. propter hoc non mandu
Abbreviated transcription (Latin):
uibices. uulnerũ in eiꝰ animo st̃.
ꝙͣ in eoꝵ corꝑe qͥ ab aliis u̾beran¬
t᷑. Grande ẽ int᷑ se aliquẽ tranqͥl¬
lum ẽẽ: et sibi conuenire. foris
pax aut ĩꝑatoris sollicita ꝓui¬
cdentia. aut manu militũ que¬
rit᷑ aut belloꝵ ꝓsꝑo cedit euen¬
tu: aut int̾nitione aliqͦ barba¬
roꝵ. si in se hostili motu sua ar¬
ma conũtant. In ea parte nulla
nr̃a uirtꝰ. s euentꝰ est. Certe gła
pacis illiꝰ: ad ĩꝑatorem refertur.
Istiꝰ pacis fructꝰ in nob̾ est: que ẽ
in m̃tib singłoꝵ. qͦ tenet᷑ affectibꝰ.
Istiꝰ pacis maior ẽ fructꝰ. qͦ sp̃uał
nequitie tẽptam̃ta: ꝙͣ. quo arma
hostilia repellunt᷑. Ista pax subli¬
mior. qͦ corꝑaliũ passionũ exelu¬
dit illecebͣs: ꝑtͣbationesꝙ mitigat.
ꝗͣ. ea que barbaricos sedat icursꝰ.
plus ẽ enĩ clauso int te hosti re¬
sistere: ꝙͣ remoto. Itaq iacob qͥ cor
suũ ab om̃i simultate mundau̾at.
et pacificũ affectũ gerebat. pꝰ qͣm

Expanded text:
 in eius animo sunt quam in eorum corpore qui ab aliis uerberantur. grande est intra se aliquem tranquillum esse et sibi conuenire. foris pax aut inperatoris sollicita prouidentia aut manu militum quaeritur aut bellorum prospero cedit euentu aut internicione aliqua barbarorum, si in se hostili motu sua arma conuertant. in ea pace nulla nostra uirtus, sed euentus est. certe gloria pacis illius ad inperatorem refertur, istius pacis fructus in nobis est, quae est in mentibus singulorumque tenetur affectibus. istius pacis maior est fructus, quo spiritalis nequitiae temptamenta quam quo arma hostilia repelluntur. ista pax sublimior, quae corporalium passionum excludit inlecebras perturbationesque mitigat quam ea quae barbaricos sedat incursus; plus est enim clauso intra te hosti resistere quam remoto. Itaque Iacob, qui cor suum. ab omni simultate mundauerat et pacificum affectum gerebat, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
ita obꝓbriũ factꝰ est. ut gentilitatis
auferret obꝓbriũ. Sed illud ohꝓbri¬
ũ xp̃i. thesauris egypti p̃ciosins esti¬
matũ est: et id̾o moy ses pharaonis regi¬
egypti anlã reliqͥt: et fidei elegit
obpbriũ: eui se obꝓbrio maria di¬
uidebant. Ipse gͦ neptalĩ. uitis to¬
tũ remissa ꝑ mundũ: ut õib popłis.
ubertatẽ poculi sp̃ualis infundet.
Ipse ẽ ampliat᷑: habens nom̃ super
m̃e᷑ nom̃. Qui qm̃ se ꝓ om̃ib obtulit
morti: ideo audit a patre ad me
reu̾tere. Loquebat᷑ iacob: et dñs
audiebat᷑. Ille b̃ndicebat: et dñs ꝑ¬
sonabat dicñs silio. ad me reu̾tere.
hoc ẽ pꝰt passionẽ reuert̾e: reu̾tere
ad fidẽ tuã: reu̾tere cũ tropheo: re¬
ĩrtere ad me. ut te resurgentẽ defun-¬
cti sequantͣ. et tua potestate atꝙ
nitꝰ ex mortius: ut ad dext̾am side¬
as patͥs. Unde et filiꝰ dix̃. amodo
iudebitis filiũ hoĩs: secdentẽ ad

Expanded text:
ita obprobrium factus est, ut gentilitatis ita obprobrium factus est, ut gentilitatis auferret obprobrium, sed illud obprobrium Christi thensauris Aegypti pretiosius aestimatum est. et ideo Moyses Pharao regis aulam reliquit et fidei elegit obprobrium, cui se obprobrio maria diuidebant. ipse ergo Nephthalim uitis totum remissa per mundum, ut omnibus populis ubertatem poculi spiritalis infunderet, ipse est ampliatus, habens nomen super omne nomen, qui quoniam se pro omnibus obtulit morti, ideo audit a patre: ad me reuertere. loquebatur Iacob et deus audiebatur. ille benedicebat et dominus personabat dicens filio: ad me reuertere, hoc est post passionem reuertere. reuertere ad sedem tuam, reuertere cum tropaeo, reuertere ad me, ut te resurgentem defuncti sequantur et tua potestate parinitus ei mortuis, ut ad dexteram sedeas patris. unde et filius dixit: amodo uidebitis filium hominis sedentem ad