comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& autiquior ẽ hec imago quȩ dĩ est imagine ta¬
buh: quam postea nobis induimꝰ obpeccatam
Unde debemus magnoꝑe laborare. ut quomodo
delinquentes portauimus imagiem t̾restris.
ita ad penitentiã conuersi portemus imaginẽ
celestis. ad quã ⁊ uniũsa pͥmũ condita ereatura ẽ.
ob euius in malum conuersionẽ nunc peccantes
sermo corripiensait. Quom conuersa est in ama¬
ritudinẽ uitis aliena: ego aũt plantaui eã fruct¬
feram: uniũsam uerã. O ante diximus & nune ea¬
dem plenius ut intelligatis repetimus. quia deus
bonam plantauit uineã hominis animã. s ip̃a
uitio suo aduersus conditoris deprauata sit uo¬
luntatẽ. Ego aũt plantaui te uitẽ fructiferã. umi¬
uergam ueram. Non ex parte uerã. & menda¬
cem exparte plantaui. s uniuersã uerã. Quo¬
modo contra plantationẽ meã conuers a es in
amaritudinem & facta es uitis aliena: Posthec
sequitur. Si abluta fueris nitro. & multiplica¬
ueris tibi poam. maculata es in conspectu meo

Expanded text:
 antiquior est haec imago quae Dei est, imagine Zabuli, quam postea nobis induimus ob peccatum. Unde debemus magnopere laborare, ut quomodo delinquentes portavimus imaginem terrestris: ita ad poenitentiam conversi portemus imaginem coelestis, ad quam et universa primum condita creatura est, ob cujus in malum conversionem nunc peccantes sermo corripiens ait: Quomodo conversa es in amaritudinem vitis aliena? Ego autem plantavi eam fructiferam, universam veram. Et ante diximus, et nunc eadem plenius ut intelligatis, repetimus, quia Deus bonam plantavit hominis animam, sed ipsa vitio suo adversus conditoris depravata sit voluntatem. Ego autem plantavi te vitem fructiferam, universam veram: non ex parte veram et mendacem ex parte plantavi, sed universam veram. Quomodo contra plantationem meam conversa es in amaritudinem, et facta es vitis aliena? Post haec sequitur: Si abluta fueris nitro, et multiplicaveris tibi herbam poam, maculata es in conspectu 867
Abbreviated transcription (Latin):
contra deum corde. nichil aliud facimꝰ nisi
cum lapidibus fornicam᷑. Quando in uolũ¬
tate peccamus. mechamur subtꝰ om̃e lignũ
nemorosũ. & inhisomnib ñ est conuersa
ad me p̃uaricatris uida ex toto corde fu¬
o s inmendatio. & nos conuersi sumus ad

Expanded text:
contra Deum corde, nihil aliud facimus, nisi contra Deum corde, nihil aliud facimus, nisi cum lapide fornicamur. Quando in voluptate peccamus, moechamur subtus omne lignum nemorosum. Et in his 876 omnibus non est conversa ad me praevaricatrix Juda ex toto corde suo, s
Abbreviated transcription (Latin):
eã.⁊ dedi illi libellũ repudii. Non timuit pre¬
uaricatrix iuda. ne et ipsa ꝓpt̾ peccata sua
sinlia fisimerit Si qus mu emptus do¬
mum emptoris & domim fuerit ingressus. seil¬
citaturabaliquo conseruo quis de priorib con
seruis offenderit dñm. & quid ꝓmeruerit. Et
siuoluerit in domo domini ꝑseuerare:cauet ea
Deinde diligentissime inquirens quid fecerĩt
ilh. qui libertatẽ a dõ meruerunt. omm labore
nititur ut ea faciat quȩ eos fecisse cognouit.
& nositaq qui non eramus seruidĩ s idoloꝵ
& demonũ. & postea ex gentibus congregati
credidimus in xp̃o. legamus scripturas uidea¬
mus quis iustificat᷑ sit. quis offenderit dm̃.
& cum omni obseruatione nitamur ea facere.
que iustos legimus fecisse. & caueamus incide
re in hȩc in quȩ inciderunt hii. qui traditi st̃
captiurtati. & eiecti de hereditatedĩ. & non
corruit isrł. formcata est etiã iudei. & facta ẽ
fornicatio eius in nichilum. & mechabatur

Expanded text:
um repudii. Nec timuit praevaricatrix Juda, ut ne ipsa propter peccata sua, similia sustineret. Si quis nuper emptus domum emptoris et domini fuerit ingressus, sciscitatur ab aliquo conservo, quis de prioribus servis offenderit dominum, quid promeruerit: et si voluerit in domo domini perseverare, cavet ea Deinde diligentissime inquirens quid fecerunt illi qui libertatem a domino meruerunt, omni labore nititur, ut ea faciat, quae eos fecisse cognovit. Et nos itaque qui non eramus servi Dei, sed idolorum, et daemonum, et postea ex gentibus congregati credidimus in Christum, legamus Scripturas, videamus quis justificatus sit, quis offenderit Deum, et cum omni observatione nitamur ea facere quae justos legimus fecisse, et caveamus in hoc incidere in quae inciderunt hi qui traditi sunt captivitati, et ejecti corruit Israel, fornicata est etiam Juda. Et facta est fornicatio ejus in nihilum, et moechabatur
Abbreviated transcription (Latin):
natruitatem eius in fantasmate ludunt. quare xp̃c
filius hominis appellatur. Ego affirmo filiũ hominiᷤ
eum fuisse. Nam qui passiones humanas suscepit.
necesse ẽ ut ante passionem susceꝑit natiuitatẽ. Neq
enim potuit humanos affectus. uerba. consuetudi¬
nes crucem mortem reciꝑe. si non receꝑat humani¬
tatis exordium. & consequens erat natiuitatẽ eius
auferentes. auferreetiam passionẽ. & simpliciter¬

Expanded text:
nativitatem illius ut phantasma eludunt, quare Christus filius hominis appellatur? Ego affirmo filium hominis eum fuisse. Nam qui passiones assumpsit humanas, necesse est ut ante passionem susceperit nativitatem. Neque enim potuit humanos affectus, verba, consuetudines, crucem, mortem recipere, si non reciperet humanitatis exordium. Et consequens erat, nativitatem ejus auferentes, auferrent
Abbreviated transcription (Latin):
bittum & architectũ. & sapientẽ auditorẽ. Hec oĩa
abstulitab illis łs. & nobis qui ex gentibus sumꝰ
si tamen acciꝑe uoluerimus tradidit. & thesau¬
ros cuos in depredationem. Babo comutationem
ꝓpt̃ om̃a peccata tua in omnibus finibustius.
Quod dicit tale est. Ista omnia ꝓpt̾ pcc̃a tua quȩ
in unuersos finos tuos ꝑuenerunt tibi reddi¬
ta sunt. Nullus quippe finis illius ẽ populi qui
non peccatis eius repletus sit. Nec poterat non om̃is
eoꝵ finis peccatis repleri. qui quantum in se fuit int̾¬

Expanded text:
tem architectum, et sapientem auditorem . Haec omnia abstulit ab illis Deus, et nobis qui ex gentibus sumus, si tamen accipere voluerimus, tradidit. Et thesauros tuos in depraedationem dabo, commutationem propter omnia peccata tua in omnibus finibus tuis. Quod dicit tale est: Ista omnia propter peccata tua, quae in universos fines tuos provenerunt, tibi reddita sunt. Nullus quippe finis illius est populi, qui non peccatis ejus repletus sit: 850 nec poterat non omnis peccatis eorum finis repleri qui, quantum in se fuit, int
Abbreviated transcription (Latin):
ruben. Postea scđ̾m mareeffrem. In extremo ut
diximus ad aquilonemdan. & olla quȩ suecensa
describitur: a facie a quilonis describit. Aquilo
quippe figuralit̃ dicit᷑ contraria fortitisdo. idest
tuit dicere. ignis exurens. Uerum pucluit scrip¬
turam tristia nominare. & opus eius ascribere.
ideoq ꝓ penali usu splendorem tantũ ignis apposu¬
it. & in medio eius quasi similitado quatuor ani¬
malium. Ista uisio eoꝵ. Similitudo hominis in
tͣa dõ. ut ibi. qui sedessuꝑ cherubin ait appare. Che¬
rubin int̃pretatur plenitudo cognitionis. & quicũq
scientia plenus est. efficitur cherubin que regad̾s.
Quid sibi aũt uolunt quatuor facies: quȩ saluan¬
da sunt genuflectunt dño tħu. & ab apło triplici¬
ter nominãt᷑. ut in nomine ihn omne genu flec¬
tatur celestium᷑ & infernoꝵ. Que aũt gemi flectuã
dicunt. Non ne subiecta est dõanima mea. Apud
ipsum enim salutare meũ. & oportet eũ regnare

Expanded text:
Ruben, postea secundum mare Effrem, in extremo, ut Ruben, postea secundum mare Effrem, in extremo, ut diximus, ad Aquilonem Dan. Et olla, quae succensa describitur, a facie Aquilonis accenditur. Aquilo quippe figuraliter dicitur contraria fortitudo, id est, tuit dicere, ignis exurens, verum piguit Scripturam tristitiam nominare, et opus ejus ascribere, ideoque pro penali vi splendorem tantum apposuit. Et in medio ejus, quasi similitudo quatuor animalium. Ista visio eorum. Similitudo hominis in tur a Deo, ut ibi: Qui sedes super Cherubim appare. Cherubim interpretatur, plenitudo scientiae, et quicumque scientia plenus est, efficitur Cherubim, quem regit Deus. Quid sibi autem volunt quatuor facies? Quae salvanda sunt genuflectunt Domino Jesu, et ab Apostolo tripliciter nominantur, ut in nomine Jesu omne genuflectatur coelestiudicunt: Nonne Deo subjecta est anima mea? Apud ipsum enim salutare meum . Et: Oportet eum regnare
Abbreviated transcription (Latin):
querula uoce causantẽ dehis quod habeant inse
commixtionẽ materie uilioris. Argentum inquit
commixcum facti estis. & tanquam granũ de uua.
reꝓbum argentum factiestis. Quando enun crea¬
ture dei que ab incio bona ẽ. suꝑinducimus de
necessarius est ignis ad purgandum. Ideoq solli¬
cite ꝓuidendum est ut eum uenerimus ad ignẽ
ñ tam uramur incendio quam ꝓbemur. Ecce
sp̃s auferens ueniebat abaquilone. & hoc quodab
aquilone ueniebat sp̃s auferens. & postea redit
habet rationẽ. Ab aquilone quippe exardescent
mala suꝑ habitantes terram. Aquilo uiolentissi¬
mus uentus quem alio nomme uocamus. qui in
quatuor cardinib cęli. de quibus uent spirare
dicuntur frigidior ẽ atq uehementior. Nec non
& illud qd de ordine castroꝵ apridisrł in numeriᷤ
scribitur. huius rei obtinet figurã. Nouissima
enim castra ad aquilonẽ ponunt᷑ Namprima
castra iuda contra orientẽ. Deinde pone eum

Expanded text:
querula voce causantem de his, qui habent in se querula voce causantem de his, qui habent in se commixtionem materiae vilioris. Argentum, inquit, commixtum facti estis, et tamquam granumde uva reprobum argentum facti estis . Quando enim creaturae Dei, quae ab initio bona est, superinducimus de necessarius est ignis ad purgandum. Ideoque sollicite providendum est, ut cum venerimus ad ignem non tam uramur incendio, quam probemur. Ecce spiritus auferens veniebat ab Aquilone. Et hoc quod ab Aquilone veniebat spiritus auferens, et postea redit, habet 895 rationem. Ab Aquilone quippe exardescunt mala super habitantes terram. Aquilo violentissimus ventus, quem alio nomine Dextrum vocamus, qui in quatuor cardinibus coeli, de quibus venti spirare dicuntur, frigidior est atque vehementior. Nec non et illud quod de ordine castrorum apud Israel in Numeris scribitur , hujus rei obtinet figuram. Novissima enim castra ad Aquilonem ponuntur Dan; prima castra Juda ad Orientem, deinde pone eum
Abbreviated transcription (Latin):
dit humanitatẽ qͣm in nouo. Ego dixi dii
Si autẽ peccaueris ausculta quid sequit᷑. Uos uͦ
int̾homines moriemini. non ẽ hie culpa uocan¬
tis ad salutẽ. non est ipsecausa mortis qui inuitat
ad diuinitatẽ. & ad celestisnature adoptionẽ. s in
nũo peccato & in nr̃o scelere consistit qd̾ dr. uosaũ
pibus cadetis. Multi principes sp̃s. & in nebula¬
sccła ignis ⁊ luminis. ⁊ tercia electri ⁊ splendo¬
ris. acsingula quȩ quasi tristia uident᷑. iocundo¬
rum uicinitade pensant᷑. Siue enim sp̃s ori¬
tur. statim sequit᷑ nebula. siue ignis apparet
adiunctum ẽ eilumen. siue electrum p̃cedit
splendor in crreuitu eiꝰ est. Oportet quippe nos
sicut aurumin fornace & electrũ uehementis¬
simno igne conslari A mboe proplita quẽ ẽ
exponimus habentes sedentes dũm in mecdio ie¬
itsalem. & conflantem eos qui commixti ft̃ ar¬
gento & stamno. & eramento & plumbo: et¬

Expanded text:
di humanitatem, quam in novo: Ego dixi, Diidi humanitatem, quam in novo: Ego dixi, DiiSi autem peccaveritis, ausculta quid sequitur: Vos vero ut homines moriemini. Non est haec culpa vocantis ad salutem, non ipse causa mortis, qui invitat ad divinitatem, et ad coelestis naturae adoptionem, sed in nostro peccato, et in nostro scelere consistit quod dicitur: Vpibus cadetis. Multi principes erant et usecunda ignis et luminis, tertia electri et splendoris, ac singula, quae quasi tristitia videntur, jucundiorum vicinitate pensantur. Sive enim spiritus oritur, statim sequitur nebula: sive ignis apparet, adjunctum est ei lumen: sive electrum praecedit, splendor in circuitu ejus est. Oportet quippe nos quasi aurum in fornace, et electrum vehementissimo igne conflari. Et in hoc propheta, quem nunc exponimus, habes sedentem Dominum in medio Jerusalem, et conflantem eos, qui mixti sunt argento et stanno, et aeramento, et plumbo,
Abbreviated transcription (Latin):
nam s plurimas uisiones: audi dñm pollicen¬
tẽ atq dicentẽ. Ego uisiones multiplicaui. Qͥn¬
ta mensis. hic annus ẽ quintꝰ captiuitatis regis
ioachim. Tricesimo anno natiuitatis ierecbielis
& quinto eaptiuitatis ioachim ꝓpħa mittitur
ad uideos. Non despexit clementissimus pater.
nec longo tempore in commonitũ popłm dereliqͥt.
Quintus ẽ annus qui ante temporis int̃cessit. Qͥn¬
bantur a ꝓpha. Bicence quippe eo &e aꝑti funt
sermo dñi ad ierechiel filium bur dicens. Ser¬
mo domini qui inprincipio erat apud patrem
ds̃ uerbum sermo qui eredentes efficit deos.
Uos aũt ut homines moriemini & quasi unrus
ex principib cadetis. Ubi habes in nouo tes¬
tamento istiusmodi reꝑmissionẽ: Si oportet
instrumenta distinguere ⁊ dr̃e. int̃ se dicimꝰ¬
sedentes deos. quod quidẽ nefas est etiã suspica¬
ri. s uixta abusionẽ dictimis. audacter ꝓfecto
dicam. multo maiorẽ in uet̃i testamento osten¬

Expanded text:
nam, sed plurimas visiones? Audi Dominum pollicennam, sed plurimas visiones? Audi Dominum pollicentem atque dicentem: Ego visiones multiplicavi . Quinta mensis Hic annus quintus captivitatis regis Joachim: trigesimo anno aetatis Ezechielis, et quinto captivitatis Joachim, Propheta mittitur ad Judaeos. Non despexit clementissimus pater, nec longo tempore incommonitum populum dereliquit. Quintus est annus. Quantum temporis intercessit? Quinbantur a propheta. Dicente quippe eo; et aperti sunt sermo Domini ad Ezechielem filium Buzii sacerdotem. Sermo Domini, qui in principio erat apud Deum Patrem, Deus Verbum, sermo qui credentes efficit Deos. Vos vero ut homines moriemini, et quasi unus ex principibus cadetis . Ubi habetis in novo Testamento istiusmodi repromissionem? Si oportet instrumenta distinguere, et dicere inter se dissidentes deos, quod quidem nefas est etiam suspicari, sed juxta abusionem dicimus, audacter profecto dicam, multo majorem in veteri Testamento osten
Abbreviated transcription (Latin):
trma demonioꝵ ab miquitate in altũ loquen¬
te. & suscipiens eum quasi medicus bonus con¬
foue atq insticuȩ. Paruulus est hodie nascitur
senex puerascens. & cum susceꝑis tribue ei
baptisina scde generationis. & aduocatib ali¬
ossocios ministerii tu. ut cuncti parit̃ eos qui
aliquando decepti sunt erudiatis ad fidẽ. Gau¬
dium est magis in celis suꝑ uno peccatore pęni¬
tentiam agente. quã suꝑ nonaginta nouẽ
iusse qubuis non est cpis peuireama Exaler
omnisereatara collecat᷑ &e applaudit. hio paluands
sunt. Nam et expectatio ereatarȩ reuelationẽ filio¬
rum filioꝵ dĩ expectat. & licet nolint qui scrip¬
turas apłicas int̾precauerunt istiusmodi sermo¬
nes in esse libris eoꝵ quibus possit ereator his xp̃c¬
ꝓbari expectat cam̃ omnis creat᷑a filios dĩ quando
liberentur adelicto. quando auferant᷑ de ⁊abuli
non uisionẽ s uisiones dĩ. Quare non uidit u¬

Expanded text:
trina daemoniorum, ab iniquitate in altum loquentrina daemoniorum, ab iniquitate in altum loquente, et suscipiens eum quasi medicus bonus, confove atque institue: parvulus est, hodie nascitur senex repuerascens; et suscipe tribuens ei baptismum secundae regenerationis, et advoca tibi alios socios ministerii tui ut cuncti pariter eos, qui aliquando decepti sunt, erudiatis ad fidem. Gaudium enim est majus in coelis super unum peccatorem poenitentiam agentem, quam supra nonaginta novem justos, quibus non est opus poenitentia . Exsultat omnis creatura, collaetatur, et applaudit his qui salvandi sunt. Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat . Et licet nolint ii, qui Scripturas Apostolicas interpolaverunt, istiusmodi sermones inesse libris eorum, quibus possit Creator Christus approbari, exspectat tamen omnis creatura filios Dei, quando liberentur a delicto, quando auferantur  Al. auferentur de Zabuli non visionem, sed visiones Dei. Quare non vidit u
Abbreviated transcription (Latin):
entes dominũ uirtutũ omniũ quȩ p̃ciperet.
Quando aũt uiderunt principẽ muilitiȩ cȩlestis
in t̾restribus locis commorari tunc ꝑ aꝑtã uiam
egressi sunt sequentes dñm suũ. ⁊ parentes uo¬
luntati eius. qui destruit eos custodes credenti¬
um nomini suo. Tu heri sub destimonio eras
hodie sub angło. Nolite inquit dñs condemp¬
here unũ deminimis istis qui st̃ in eccłia. Am̃
enim dicouobis quia angłi eoꝵ ꝑ omnia ui¬
dent faciem patris mei qui in celis ẽ. Obsequn¬
tur faluti tuȩ angłi concessi sunt ad minist̾iũ
filii dei. & dicunt int̾ se. Si ille descendit et
descendit in corpus. si mortali indutus ẽ car¬
ne. & fustinurt crucẽ & ꝓhominib mortuus ẽ
quid nos quiescimus quid parcimus nobis:
Eya om̃s angłi descendamus de celo ideo et
multitudo miliciȩ celestis erant laudantiũ
& glorificantiũ dm̃. quando natus est xp̃c
Omnia angelis plena sunt.Seni angelesusci¬
pe symonẽ conuersũ ab errore pristino. a doc¬

Expanded text:
 Dominus virtutum omnium rerumque praeciperet; quando autem viderunt principem militiae coelestis in terrestribus locis commorari, tunc per apertam viam ingressi sunt sequentes Dominum suum, et parentes voluntati ejus. Qui distribuit eos custodes credentium nomini suo. Tu heri sub daemonio eras, hodie sub Angelo. Nolite, inquit Dominus, contemnere unum de minimis istis, qui sunt in Ecclesia. Amen enim dico vobis, quia Angeli eorum per omnia vident faciem Patris, qui est in coelis . Obsequuntur saluti tuae Angeli, concessi sunt ad 889 ministerium filii Dei, et dicunt inter se: Si ille descendit, et descendit in corpus, si mortali indutus est carne, et sustinuit crucem, et pro hominibus mortuus est, quid nos quiescimus? quid parcimus nobis? Eia omnes Angeli descendamus e coelo. Ideo et multitudo militiae coelestis erat laudantium, et glorificantium Deum, quando natus est Christus. Omnia Angelis plena sunt: veni, Angele, suscipe sermone conversum ab errore pristino, a doc
Abbreviated transcription (Latin):
in adoptionẽ. & sp̃m ꝑquem adoptati sumus
custodiamus in nobis. Uidit gͦ p̃uaricationem
isrł p̃uaricatrix iuda. quȩ non seruauit pactũ
quȩ passus est isrł.nos qui sumus de iuda legen¬
des in sacris uoluminib inuenimꝰ. qm̃ demo
nibus mechabat᷑ habitatio isrł. dimisit eã deus.
& dedit illi libellum repudi. & cũ deberemꝰ ex
tati. & interfecti ab inimicis. enitates eoꝵ igni
ramis non peꝑcit. quantemagis nec nobis par¬
cet. si illos qui de patriarcharum genere des¬
cebant sic ꝓpt̾ pcc̃a dimisit. quid nos necesse sit
uocatos exgentib pati. nichil hoꝵ reputamus.
& ideo nos uocatos ut ill incitent᷑ ad cęlum.
uidentes seruos aliquando. nẽliberos. ignobi¬
les aliquando. muincdei filios. Si aũt illi tanta
passi sunt. quantomagis nos si peccauerimus
peiora patiemur: In quibus mechabat᷑ habita¬
tio isrł. Bimisi eã & dedi illi libellũ repudii
in manus eiꝰ. & non timuit p̃tiaricatrix̃

Expanded text:
 spiritum per quem adoptati sumus, custodiamus in nobis. Vidit ergo praevaricationem Israel praevaricatrix Juda, quae non servavit pactum quae passus est Israel, nos qui sumus Juda, legentes in sacris voluminibus, invenimus quomoechabatur habitatio Israel, dimisit eam Dominus, et dedit ei libellum repudii. Et cum deberemus ex tati, et interfecti ab inimicis, et civitates eorumramis non pepercit, quantum magis nec nobis parcet? si illos qui de patriarcharum genere descendebant, sic propter peccata dimisit, quid nos necesse sit vocatos exgentibus pati? nihil horum reputamus, et ideo nos vocatos ut illi incitentur ad zelum, videntes servos aliquando  Al. quondam, liberos, ignobiles aliquando, nunc Dei filios. Si autem illi tanta passi sunt, quanto magis nos, si peccaverimus, pejora patiemur? In quibus moechabatur habitatio domus Israel, dimisi eam, et dedi ei libellum repudii in manus ejus, et non timuit
Abbreviated transcription (Latin):
aepecondempnetur o diudietur i onui tra.
Qui simꝑpboꝵ non condem pnat xp̃ianã religiont̃
Quis gentiliũ saltim tͣnsitorie ñ excutit eã. Quis
iudeoꝵ non de xp̃ianis loquit᷑: quis dephiloso¬
phis quis de imꝑitis: Ubiq xp̃c condemnat᷑.
atq discernitur: & abaliis quidem ꝯdẽpna¬
tur.ab aliis aut̃ non condẽpnat᷑. Si aũt non
condempnatur excipit᷑ ate. & aꝑisei ostiũ.
ingredit᷑ad te. Credis in eũ uescit᷑ cecũ. Siuͦ
de religione audiens xp̃iana. non ceꝑis eã
nicħ aliud facis quã condempnas iħm. ut men¬
omni terrȩ. Quicumq penitus e ñ credunt
condẽpnant illũ. Qui aũt credunt & ad huc
ambigunt diuidicant illũ. Buo gͥ apud ho¬
mines xp̃e ꝑpetitur. Ab incredulis condemp¬
natur. ab ambigentib discernit᷑. Si portas
unaginẽ celestis deposita imagine terreni. nͣ

Expanded text:
etur in omni terra. Quis improborum non condemnat Christianam religionem? quis Gentilium saltem transitorie non excutit eam? quis Judaeorum non de Christianis loquitur? quis de philosophis? quis de imperitis? Ubique Christus condemnatur atque discernitur: et ab aliis quidem condemnatur, ab aliis non cocondemnatur, excipitur. Aperis ei ostium, ingreditur ad te: credis in eum, vescitur tecum. Si vero de religione audiens Christiana non susceperis eam, nihil aliud facis, quam condemnas Jesum, ut menomni terrae. » Quicunque penitus ei non credunt, condemnant eum; qui autem credunt, et adhuc ambigunt, dijudicant illum. Duo igitur apud homines Christus perpetitur: ab incredulis condemnatur, ab ambigentibus discernitur. Si portas imaginem coelestis, deposita imagine terreni, non
Abbreviated transcription (Latin):
mens ⁊ lumen in scripturis dieit᷑. ignis peecatorib
lumen scĩs. & beatus qui babet partẽ in resurrecti¬
one pruna. Si quis sernauerit lauachruã sp̃s sẽi. iste
in resurrectionis primȩ parte cõmumeat. Si quis
uero in sedã resurrectione seruatur. iste peceator
est. qui ignis indiget baptismo: qui combustio¬
ne purgatur. ut quicquid habuerit lignoꝵ feni
& stipule. ignis ille consumat. Quam obrem
cum talia post mortẽ nobis resid̾e uideamꝰ. sc̃p¬
turas diligentissime lectitantes. reponamus eos in
cordibus nr̃is. & iuxta earũ uriere p̃cepta nitam.
ut ante excessionis diem si fieri pot̾. peccatoꝵ sor¬
dibus emundati. cum sanctis ualeamꝰ assum in

Expanded text:
n Scripturis dicitur , ignis peccatoribus, lumen sanctis: et: Beatus qui habet partem in resurrectione prima. Si quis servaverit lavacrum Spiritus sancti, iste in resurrectionis primae parte communicat. Si quis vero in secunda resurrectione servatur, iste peccator est, qui ignis indiget baptismo, qui combustione purgatur, ut quidquid habuerit lignorum, feni, et stipulae, ignis consumat. Quamobrem cum talia post mortem nobis residere videamus, Scripturas diligenter simul recitantes, reponamus eas in cordibus nostris, et juxta earum vivere praecepta nitamur, ut ante excessionis diem, si fieri potest, peccatorum sordibus emundati cum Sanctis valeamus assumi, in
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ & fidem. rursum ad scelera conuergus est.
cruciatu purget᷑ incendii. Beatus qui lauaehrã
accepit sp̃s scĩ. ⁊ ignis lauachro non indiget. Mi¬
serabilis aũt os omni fletu dignus. qui post la¬
uachrum sp̃s baptirandus est igne. Utrumq
siquidem habet baptisma iħe. Exiit namq uir

Expanded text:
m Dei rursum ad scelera conversus est, cruciatu purgetur incendii. Beatus qui lavacrum accepit Spiritus sancti, et ignis lavacro non indiget. Miserabilis autem et omni fletu dignus, qui post lavacrum Spiritus baptizandus est igni. Utrumque siquidem habet baptisma Jesus: Exiit namque vir
Abbreviated transcription (Latin):
sicut alibi facrate dicitur:. & iuxta simplices qͦsq
hẏstoriam replicat. iuxta eos uͦ qui spĩtalit̃ s crip¬
turas audiunt. de anima significat. quȩ in uitȩ
istius ineiderit tenebras. Suꝑ flumina babylo¬
nis illic sedimus & fleuimus dum recordarem᷑

Expanded text:
sicut et alibi sacrate dicitur. Et juxta simplices quoque historiam explicat: juxta eos vero, qui spiritaliter Scripturas audiunt, de anima significat, quae in vitae istius inciderit turbines. Super flumina Babylonis ibi sedimus, et flevimus, d
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Neq uero ait non est conuersa ad me
peccatrix uida et tacuit. s non est in quit
conuerza ad me p̃uaricatrix uida ex toto cor¬
de suo uerum in mendatio. ut ostenderet eos
qui conuertuntar. si non ex toto corde conuer¬
tantur in mendatio non in ueritate ꝯuerti
Quapropt̃ legamus uet̾is destamenti hystoriaᷤᷤ
& ꝓpħas. & si quos iustificatos in uenerimꝰ
uitemur ea ꝑquȩ illi iustificati sunt. lega
eaᷤ in cordib nr̃is. unuientes iuxta p̃cepta celes¬
tia. ut non tradatur a nobis libellus repudii
dine gentium eccłiam dĩ introeunte nouissi¬
mus saluetur isrł. scđm illud eloquiũ. Cum
aũt plenitudo gentiũ introierit. tune om̃is
isrł saluus erit. & fiet unus grex & unus pas¬
tor. docens in commune ppłm suu magnificare

Expanded text:
o. Neque vero ait: Non est conversa ad me praevaricatrix Juda et tacuit: sed, Non est, inquit, conversa ad me praevaricatrix Juda ex toto corde suo, verum in mendacio: ut ostenderet eos qui convertuntur, si non ex toto corde convertuntur, in mendacio, non in veritate converti. Quapropter legamus veteris Testamenti historias, et prophetas, et si quos justificatos invenerimus, imitemur ea, pe in cordibus nostris, viventes juxta praecepta coelestia, ut non tradatur et nobis libellus repudii, dine gentium Ecclesiam Dei introeunte, in novissimis salvetur Israel, secundum illud eloquium: Cum autem plenitudo gentium introierit, tunc omnis Israel salvus erit, et fiet unus grex, et unus pastor , docens in commune populum suum magnificare
Abbreviated transcription (Latin):
lapide p̃cioso nichil mercedis acciꝑe.S neq
hoc equũ est qd̾ dicit᷑. Sequit᷑ enim ut primũ
ꝓpt̾ ligna ignis tibi detur. qui consumat fȩnũ
lignum uł stipulã. Bs̃ quippe nr̃ apđ eos qui
sumens est. non apposuit quid consumat. tibi
derelin quens de manifestiorib intellectũ. Neq
enim id qd̾ ad imaginẽ ⁊ similitu dinẽ suã ꝑ¬
manet ignis iste consumit. ñ ꝓprias creaturas
seo supsaificata ligna fenistipulã. Locus est¬

Expanded text:
lapide pretioso nihil mercedis accipere? Sed neque lapide pretioso nihil mercedis accipere? Sed neque hoc aequum est. Quid igitur sequitur? nisi ut primum propter ligna ignis tibi detur, qui consumat fenum, ligna vel stipulam? Deus quippe noster apud eos qui  ignis consumens est , » non apposuit quid consumat: tibi relinquens de manifestioribus intellectum. Neque enim id quod ad imaginem et similitudinem suam permanet, ignis iste consumit, non proprias creaturas, sed superaedificata ligna, fenum, stipulam. Neces
Abbreviated transcription (Latin):
nas sordes fuerimus reuersi. & adhuc imꝑfec¬
to sensu abapłoꝵ uestigiis recedentes. aut
iusta gesserimus aliqua. aut certe in ip̃a iusti¬
cia sint aliqua iuxta peccata. quid nobis fiat con¬
sideremus. utrũ ne egredientes de p̃senti seculo
si habuerimus uicia uł uirtutes. recipiemus ꝓ
uirtutibus p̃mia. & dimiitunt᷑ nobis ea quȩ sci¬
entespeccauimus. an plectimur ꝓ delictis. neꝙ re¬
cipiamus p̃mia ꝓ uirtutib Sed neutrũ hoꝵ ue¬
rum est. quia & ꝓ peccatis torquebimur. & ꝓ
iusticia recipiemus p̃mia quȩ merem᷑. Si enim
post fundamentũ iħu xp̃i non solũ in tuo corde
aurum & argentũ & lapidẽ p̃ciosũ. si tam̃ ha¬
bes aliquid aur uł argent suꝑedificaueris ue¬
rum et ligna fenũ stipulã. quid tibi uis fieri
di in sancta cum lignis cuis. cum feno & stipula.
ut polluas regnũ dĩ. an ꝓpt̃ lignum fenũ et
stipulam foris residere. & ꝓ auro & argento &

Expanded text:
nas sordes fuerimus reversi, et adhuc imperfecnas sordes fuerimus reversi, et adhuc imperfecto sensu ab apostolorum vestigiis recedentes, aut injusta gesserimus aliqua, aut certe in ipsa justitia sint aliqua mixta  Al. nata peccata, quid nobis fiat consideremus, utrumne egredientes de praesenti saeculo, si habuerimus vitia vel virtutes, recipiemus pro virtutibus praemia, et dimittentur nobis ea quae scientes peccavimus; an plectemur pro delictis, neque recipiemus praemia pro virtutibus. Sed neutrum horum verum est, quia et pro peccatis torquebimur, et pro justitia recipiemus praemia quae meremur. Si enim post fundamentum Jesu Christi, non solum in tuo corde aurum, et argentum, et lapidem pretiosum si tamen habes aliquid auri vel argenti superaedificaveris; verum et ligna, fenum, et stipulam, quid tibi vis fieri di in sancta cum lignis tuis, cum feno ut polluas regnum Dei, an propter lignum, fenum, stipulam foris residere, et pro auro et argento et
Abbreviated transcription (Latin):
dis suppliciis ꝑtimescimus. siue uuident᷑ non habe¬
re cum suꝑlorib quȩ depiscatorib ⁊ uenatoribꝰ
diximus. etiam sic ñ modicũ nob̃ scrupulũ ge¬
nerant. & retribuam illis primũ dupplices inuis¬
suarum. & iniquitatib suis quib impleuerunt
heredi tatẽ meã. Quod ait primũ siue ñ intel¬
ligentes quidã qd̾ scriptum est abstulerunt.
siue septuaginta int̃pretes sicut ⁊ cet̾a scđm dis¬
pensationẽ suam auferre uoluerunt ds̃ uidit.
nos istum locum cũ cet̾is edicionib conferentes.
inuentũ positũ. ⁊ retribuã illis primũ dupplices
iniusticias eoꝵ. ut ostendat᷑ quia etiã si ex poste¬
rioribus factis digni effect sunt beatitudine dĩ
attamen quia aliquando peccauerint. & huma¬
nis uiciis ñ carebant. primũ oportet eos sua reci
ꝑe delicta. & uide si non uerasitratio quis pec̃a
non recipit: nempe ille qui post credulitatem.
& baptismum audierit dñm dicentẽ dimissa s̃t̃

Expanded text:
dis suppliciis pertimescimus: sive videtur non haerere cum superioribus, quae de piscatoribus et venatoribus diximus, et sic non modicum nobis scrupulum generant. Et retribuam illis primusuarum, et iniquitatibus suis, quibus impleverunt haereditatem meam . Quod ait, primum, sive non intelligentes, quidam quod scriptum est, abstulerunt: sive Septuaginta interpretes, sicut et caetera, secundum dispensationem suam 861 auferre voluerunt, Deus viderit. Nos istum locum cum caeteris editionibus conferentes invenimus positum: Et retribuam illis primum duplices injustitias eorum: ut ostendatur quia etsi ex posterioribus factis digni effecti sunt beatitudine Dei, attamen quia aliquando peccaverunt, et humanis vitiis non carebant, primum oportet eos recipere sua delicta. Et vide si non vera sit ratio, quis peccata non recipit? nempe ille qui post credulitatem et baptismum audierit Dominum dicentem: Dimissa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
excutere. & postea si dominus dederit uiam intel¬
ligendi ad altiorem sensum uenire. Regoꝵ li¬
bris fertur hẏstoria. q̃ docet post salomonis in te¬
ritum temporib roboam duodecim trib fins¬
se diuisas. idest decem tribubus regnasse ihe¬
roboam. & uocatas eas ẽẽ istł. duabus uͦ pre¬
fuisse roboam. & uocatas eas iudã. Que ddisces¬
sio ppłi iuxta fidem libri. uisq ad p̃sentẽ diẽ
bus uiuenit̃ ubi ilrł & iuda sub unũ rur

Expanded text:
excutere, et postea, si Dominus dederit viam intelligendi, ad altiorem sensum venire. In Regnorum libris fertur historia, quae docet post Salomonis interitum, temporibus Roboam duodecim tribus fuisse divisas: id est in decem tribus regnasse Jeroboam, et vocatas eas esse Israel: duabus vero praefuisse Roboam, et vocatas eas esse Judam. Quae discretio populi juxta fidem libri, usque ad praesentem diem bus invenitur ubi Israel et Juda sub uno r
Abbreviated transcription (Latin):
eus mortem non fecit. neq delec¬
tatur in ꝑditione uiuentiũ. Cre¬
auit enim ut essent omira. et sa¬
lutares fecit generationes m̃di.
nec est in eis uenenũ mortis neq
inferni regnũ suꝑ t̾rã. Deinde
paululum ultra ꝑcedens. repperio undesit
mors. In uidia autẽ diraboli mors introitut
morbem t̾rarũ. Omnia gͥ in nob̃ bona ꝓpt̃¬

Expanded text:
electatur in perditione viventium. Creavit enim ut essent omnia, et salutares generationes mundi, nec est in eis venenum mortis, neque inferni regnum super terram . Deinde paulum ultra procedens reperio unde sit mors: Invidia autem diaboli mors intravit in orbem terrarum . Omnia igitur bona i
Abbreviated transcription (Latin):
mense & in quinta die mensis. ẽ intuitus
uisionẽ. & ego eram in medio captiuitatis.
Uidetur michi ironicos dictum. & ego erã
in medio captiuitatis. & ego quasi si dicat
iuxta hystorram quidẽ ꝓpħa. & ego qui non
ueni in locum captiuitatis. Ueni ad eos fines
ubiseruitia ubi captiui detinebant᷑. Habes is¬
tiasmodi saluatoris nr̃i uoces in prophetis.
indignantis quia non faciamus homines dispen¬
sationes eius. & maxime nos qui in eũ putam᷑
credere. Bicit quippe ad patrẽ suũ. Quȩ utilitaᷤ
in sanguinemeo dũ descendo in corruptionẽ:
Numquid confidebitur tibi puluis. aut annũ

Expanded text:
mense, et 887 in quinto die mensis est intuitus mense, et 887 in quinto die mensis est intuitus visionem. Et ego eram in medio captivitatis. Videtur mihi ironic ῶs dictum: Et ego eram in medio captivitatis. Et ego, quasi si dicat juxta historiam quidem propheta, et ego qui non et ego veni in locum captivitatis, veni ad eos fines, ubi servi, ubi captivi detinebantur. Habes istiusmodi Salvatoris nostri voces in Prophetis, indignantis, quia non faciamus homines digna dispensatione ejus, et maxime nos, qui in eum putamur credere. Dicit quippe ad Patrem suum: Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem? Numquid confitebitur tibi pulvi
Abbreviated transcription (Latin):
mo anno uite iecechielis aꝑtos fuisse cȩlos. ⁊ uidis¬
se eum eas uisiones. quȩ in libro eius continent᷑.
Quid michi ꝓdest annoꝵ numerus. nisi hoc ut
discam tricesimo annosaluatoris & ꝓph̃e cȩlos
fuisse reseratos. & spiritalibus spiritalia comꝑans
cognoscam uniu̾sa quȩ scripta funt mysteria ełꝰ¬
dati sunt a pastore uno.Ergo & hoc quod dicit᷑
in quarto mense quinta die mensis. iuxta pos¬
sibilitatẽ sensus mei inuestigans. precor a deo
ut idpossim intelligere. quod scripturarũ eius
a iudeis: & primus apudeos noui ami numera¬
tur exordio. Alit̃ autẽ pascba denumero. Nouus
anni. Ab boc anno numera in quartũ
romanos ianuarius nuncupat᷑. baptismum
domini factum ẽẽ cognoscimus qui est m̃sis
quartus abanno nouo iuxta supputationẽ
hebreoꝵ. & quia dequatuor elementis m̃di
sussistens corpus assumpserat. recipiensetiam
sensus humanos. & ideo forsitan in quarto

Expanded text:
mo anno vitae Ezechielis apertos fuisse coelos, et vidismo anno vitae Ezechielis apertos fuisse coelos, et vidisse eum eas visiones, quae in libro ejus continentur. Quid mihi prodest annorum numerus, nisi hoc ut discam, trigesimo anno et Salvatori, et prophetae coelos fuisse reseratos, et spiritalibus spiritalia comparans, cognoscam universa, quae scripta sunt, ejusdati sunt a pastore uno . Ego et hoc quod dicitur, in quarto mense, quinta mensis, juxta possibilitatem sensus mei investigans, precor a Deo, ut idipsum possim intelligere, quod Scripturarum ejus mensis apud eos a novi anni numeratur exordio. Agitur autem pascha de numero novi anni . Ab hoc anno numera mihi quartuRomanos Januarius nuncupatur, baptismum Domini factum esse cognoscimus, qui est mensis quartus ab anno novo juxta supputationem Hebraeorum. Et quia de quatuor elementis mundi subsistens corpus assumpserat, recipiens etiam sensus humanos, ideo forsitan et in quarto
Abbreviated transcription (Latin):
& non erubescis iudeis scandalum p̃dicans eruci¬
fixum & gentibus stulticiam. & minus scandalũ
passione uel morte erubescis natiuitatẽ eius con¬
fiteri: nimirũ plus scandali iħm natum fuisse.
quam mortuũ negare: aut scandalum xp̃rana
non ex semine uiri et mulieris & somno conue¬
mens eẽ credatur. s iuxta ꝓpħe eloquiũ dicentis.
ecce uirgo in ut̃o accipiet & pariet filium. & uo¬
cabitur nomen eꝰ emmanuel: Hoc qd̾ dicitur
emmanuel non unum nomen sonat.sed res
significat. Adueniente quippe ib̃u dicimus
nob̃cum deus. Non frustragͥ in tricesimo anno
ꝓphȩ ierechiel. nam & nomen eius figura xp̃i ẽ.
interpretatur quippe ierechiel imꝑiũ dĩ. imꝑi¬
Si uenias ad hereticos ⁊ audias eos sꝑnentes
& ꝓ nichilo ducentes creatorẽ. & insuꝑ etiã crumi¬
nantes. uidebis iuxta illos contempt creatoris
tur & non uult quȩ exponimus quasi ꝓpħiam
reciꝑe. queram ab eo cur scriptum ẽ in tricesi¬

Expanded text:
erubescis. Judaeis scandalum praedicas crucifixum, et gentibus stultitiam , et minus scandalum passione vel morte, erubescis nativitatem ejus confiteri. Nimirum minus scandali est, Jesum natum fuisse, quam mortuum, aut si scandalum Christiana non ex semine viri, et mulieris somno convenienti esse credatur, sed juxta prophetae eloquium dicentis: Ecce virgo in utero concipiet et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel . Hoc quod dicitur, Emmanuel, non unum nomen sonat, sed rem significat. Adveniente quippe Jesu, dicimus, nobiscum Dominus. Non frustra ergo in trigesimo anno prophetat Ezechiel. Nam et nomen ejus figura Christi est. Interpretatur quippe Ezechiel, imperium Dei: imperiSi venias ad haereticos, et audias eos spernentes, et pro nihilo ducentes Creatorem, et insuper etiam criminantes, videbis juxta illos contemptissimi Creatoris tur, et non vult haec, quae exposuimus, quasi prophetiam recipere, quaeram ab eo cur scriptum est, in trigesi
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt uis audire ierechiel filium hominis in cap¬
tiuitate p̃dicantem. & iste typuserat xp̃i. Ideoꝙ
factum est ait in tricesimo anno. in quarto mense
quinta die mensis. & ego eram in medio captiui¬
tatis secus fluuium chobar. & aꝑti sunt cel Sechus
flumen gͥ chobar ierechiel cum trigunita et amo¬

Expanded text:
Si autem vis audire Ezechielem filium hominis in capSi autem vis audire Ezechielem filium hominis in captivitate praedicantem, et iste typus erat Christi: Ideo factum est, ait, in trigesimo anno in quarto mense, in quinta mensis, et ego eram in medio captivitatis secus flumen Chobar, et aperti sunt coeli. Secus fluvium ergo Chobar Ezechiel cum triginta esset anno
Abbreviated transcription (Latin):
fulgur decelo cadentẽ. Quod ad remꝑtinet.
omnis consonantia decadente ẽ. Deus quippe
mortẽ non fecit nec maliciã oꝑatꝰ ẽ. liberũ ar¬
bitriũ ⁊ homini & angło ad uniu̾sa ꝑmisit. Hic
iam intelligendum est quomodo ꝑ arbitru li¬
bertatẽ. alii ad bonoꝵ conscend̾int summitatẽ.
alii corruerint in maliciȩ ꝓfundũ. Tu uͦ homo
quare non uis arbitriotuo te derelictum. quare
egre fers niti laborare contendere. & ꝑbona oꝑa
teipsum causam fieri salutis: An magis te delee¬
tabat dormientẽ. & in ocio constitutũ et̃na te ꝓs¬
peritate requiescere: Pat̃ meus usq modo oꝑadar¬
Nonuistuum opus esse fortitu dinẽ. aliasq uirtutes:
Igitur in captiuitatẽ ducent᷑. qui ꝓpt̃ peccata sua
catoꝵ : & nos aliquando uersabamur intenebras
aduersus rectores tenebrarum mundi istius concer¬
tantes. Uenit iħc omnium ꝓpħarũ uocib p̃dicat᷑
dicens ligatis exite. & constitutis in tenebris uidete.

Expanded text:
ferum de coelo ruentem? Quod ad rem pertinet, omnis consonantia de cadente est. Deus quippe mortem non fecit, nec malitiam operatus est. Liberum arbitrium et homini, et Angelo ad universa permisit. Hic jam intelligendum est, quomodo per arbitrii libertatem, alii ad bonorum conscenderint summitatem, alii corruerint in malitiae profundum. Tu vero, homo, quare non vis arbitrio te tuo derelictum? Quare aegre fers niti, laborare, contendere, et per bona opera teipsum causam tuae fieri salutis? An magis te delectabit dormientem, et in otio constitutum aeterna prosperitate requiescere? Pater meus, inquit Dis tuum opus esse fortitudinem, aliasque virtutes? Igitur in captivitatem ducuntur, qui propter peccata sua catorum, et nos aliquando versabamur in tenebris, adversum rectores tenebrarum mundi istius concertantes: venit Jesus omnium prophetarum vocibus praedicatus, dicens ligatis: Exite: et constitutis in tenebris: Aspicite.
Abbreviated transcription (Latin):
querentis ammas plenas iusticiȩ plenas sensu¬
um diuinoꝵ. plenas fructuũ scripturarũ. & que¬
rentis uitatis ueros botros. s inuenientis pluri¬
mos peccatores. & inferaces bonoꝵ.⁊ idcirco di¬
centis. Heu michi quia factꝰ sum. sicut qui col¬
ligit stipulam in messe. & sicut racemos in uin¬
demia eoquod non suꝑsit bothrus ad mandu

Expanded text:
quaerentem animas plenas justitiae, plenas sensuum divinorum, plenas sanctorum fructuum, et quaerentem veritatis veros botros, sed invenientem plurimos peccatores, et inferaces bonorum, et idcirco dicentem: Heu mihi, quia factus sum sicut qui colligit stipulam in messe, et sicut racemos in vindemia, ad quam non supersit botr
Abbreviated transcription (Latin):
ad me in dieb regis iosie. Sidist quid
fecit michi habitatio domꝰ isrł: non dix̃
uida s priꝰ isrł. abiit subtus omnẽ montem
excelsum. & subtus omne lignũ nemorosum. et
fornicata est illic. & dixi postquã fornicata
est hȩc omnia. conuertere ad me & non est
conuersa. &e uidit p̃uaricationẽ enis id ẽ poħ

Expanded text:
diebus Regis Josiae: Vidisti quid fecit mihi habitatio domus Israel ? Non dixit Juda, sed prius Israel. Abiit subtus omnem montem excelsum, et subtus omne lignum 870 nemorosum, et fornicata est illic et dixi, postquam fornicata est haec omnia: Convertere ad me, et non est conversa. E
Abbreviated transcription (Latin):
& dixerunt quam falsa possederunt patres nr̃
symulachra nec est in illis utilitas: qui nã ist
qui ueniunt ab extremis sunt᷑. Alii pͥmi t̾re g̃t
alii nouissimi. Qui sunt primi: Sapientes scłi
nobiles diuites obtunates. Qui sunt extremi:
Stulta mundi elegie ds. ut confundat forcia ⁊
ea quȩ non erant. ut destruat quȩ sunt. Ueniãt
gentes ab extremo t̾re. quasi di xerit dehis õib
qui sunt nouissimi suꝑ t̾ram. de fatuis de igno¬
bilibus de abiectis. & dicent. quam falsa possede¬
runt patres nr̃i simulachra. nec est in illis uti¬
litas. Non quia & uera sint idola. ad quorum
distinctionẽ nune falsa dicant᷑. s ydola quȩ fal¬
sa sunt ꝑ naturã nulla ẽ in eisutilitas. Si faci¬
at homo sibi deos. & isti non sunt dui. Non solũ
de corpeis simulachris sibi faciunt bõies deos.
sed ⁊ decorde confingunt. Qui enim possunt
simulare aliũ creatorẽ extra unuersitatis
tra hec quȩ cernimus. homines fecerant s ibi

Expanded text:
 dixerunt: Quoniam falsa possederunt patres nostri simulacra, nec est in illis utilitas? Quinam isti qui veniunt ab extremis? Sunt alii primi terrae, sunt alii novissimi. Qui sunt primi? Sapientes saeculi, nobiles, divites, optimates. Qui sunt extremi? Stulta mundi elegit Deus, ut confundat fortia, et ea quae non erant, ut destruat quae sunt. Venient Gentes ab extremo terrae: quasi dixerit: de his omnibus qui sunt novissimi super terram, de fatuis, de ignobilibus, de abjectis. Et dicent: Quoniam falsa possederunt patres nostri simulacra, nec est illis utilitas: non quia vera sint idola, ad quorum distinctionem nunc falsa dicantur, sed idola quae falsa sunt per naturam, nulla est in eis utilitas. Si faciet sibi homo deos, et isti non sunt dii. Non solum de corporeis simulacris faciunt sibi homines deos, sed et de corde confingunt: qui enim posssimulare alium creatorem extra universitatistra haec quae cernimus, ii homines fecerunt sibi
Abbreviated transcription (Latin):
in corde qui non egit dolum in lingua sua.
Nec fecit ꝓximosuo malum: & obpbriũ ñ acce¬
uiro conuertenti a peccatis. Obpbriũ ñ accepit
aduersus ꝓximos suos. ad nichilũ deductus est in
conspectu erus malignus: timentes aũt dñm mag¬
nificat. Omnes gͥ quicũꝙ materiã illius ignis
michi aliquis de audientibus. expone et id quod
ut compleatur id qd̾ab apło dictum est. si euiis opꝰ
arserit detrimentum patietur. ipseaũt saluusent

Expanded text:
o, qui non egit dolum in lingua sua, nec fecit proximo suo malum, et opprobrium non acceviro convertenti a peccatis . Opprobrium non accepit adversus proximos suos: ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus, timentes autem Dominum magnificat . Omnes igitur quicumque materiam illius ignis . Sed dicet mihi aliquis de audientibus, expone et id quod ut compleatur id quod ab Apostolo dictum est: Si cujus opus arserit, detrimentum patietur: ipse autem
Abbreviated transcription (Latin):
& post ꝓspera repentetristia p̃dicant᷑. & retri¬
buam inquit illis primũ dupplices iniusticias
eoꝵ. Necessario appositũ est primũ. Primũ qͥppe
ꝓpt᷑ iniusticias tormenta ꝑpetimur: deinde ꝓpter
iusticiam coronamur. Neq enim econtrario ante
tribuenda sunt iusta. ⁊ sicredaenda peceata. ut
cessantibus bonis uicia et̃na ꝑmaneant.s ante
recipiemusmala ⁊ deindebona ut sublatis uicus
uirtutes pmaneant in ȩt̃nũ. Obserura omnẽ thes¬
aurum scripturarũ. & inueniessemꝑ dm eapri¬
mũ comminantẽ quȩ tristia sunt. & ea deinceps
inferentẽ que letieiam p̃beant audientib. Occi¬
dit et uiuificat. pcutit & sanat. Ipsedolorẽ facit¬
& rursum restituit. Percussit ⁊ manus eiꝰ sanaue¬
runt. Suꝑ his g qui iustꝰ est intellectu pio consi¬
deret quȩ dicuntur. ingelniscat ⁊ dicat. Bñe quis
habitabit in tabernaculo tuo aut quis requies¬
cet in monte scõ tuo: qui ingreditur fure ma

Expanded text:
 post prospera repente tristia praedicantur: Et retribuam, inquit, illis primum duplices injustitias eorum; necessario appositum est, primum: primum quippe propter injustitias tormenta perpetimur, deinde propter justitiam coronamur. Neque enim econtrario ante tribuenda sunt justa, et sic reddenda peccata, ut cessantibus bonis vitia aeterna permaneant, sed ante recipiemus mala, et deinde bona, ut, sublatis vitiis, virtutes permaneant in aeternum. Observa omnem thesaurum Scripturarum, et invenies semper Deum ea primum comminantem quae tristia sunt; et ea deinceps inferentem quae laetitiam praebeant audientibus. Occidit, et vivificat: percutit et sanat; ipse dolorem facit, et rursum restituit, percussit, et manus ejus sanaverunt . Super his ergo, qui justus est, intellectu pio considerans quae dicuntur, ingemiscat, et dicat: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo, aut quis requiesce
Abbreviated transcription (Latin):
hensa est. in quibus mechabat᷑ habitatio isrł.
dimisi eam & dedi ei libellum repudii in ma¬
nus eius. Dimisi enim ppłm isrł. & eieci eos
in assyrios. & dediei libellũ repudii in manꝰ
eius. & non timuit p̃uaricatrix iuda. post
tanta quę passa est isrł. dimissa adõ. acci¬
piens libellum repudii in manus guas. Be¬
buerat a uiciis suis iuda conuert. & ꝑ alie¬
na peceata correcta sibi similia p̃eauere. quę
non solum peccare non desiits pristina sce¬
lera dupplicauit. intantũ ut ad compationẽ
eius congregatio isrł quȩ prius fuerat & ipsa
dampnata sit iustior. & dedi ei libellũ repu¬
dii in manus eius. & non timuit p̃uaricat᷑e

Expanded text:
ensa est in quibus moechabatur habitatio Israel. Dimisi eam et dedi ei libellum repudii. Dimisi enim populum Israel, et ejeci eos in Assyrios: Et dedi ei libellum repudii in manu ejus, et non timuit praevaricatrix Juda . Post tanta quae passa est Israel, dimissa a Deo, accipiens libellum repudii in manus suas, debuerat a vitiis Juda converti, et per aliena peccata correpta, sibi similia praecavere: quae non solum peccare non desiit, sed pristina scelera duplicavit, intantum ut ad comparationem ejus congregatio Israel, quae prius fuerat ipsa damnata, sit justior. Et dedi ei libellum repudii in manus ejus, et non t
Abbreviated transcription (Latin):
quid fecerit. Egressus a faciedĩ habitauit ur
t̃ra nato. Si ad maloꝵ comꝑationẽ uenias.
melius est abscondi a facie dĩ. qͣmͣ fugere eũ.
In alio quoq conscientiȩ uulnus in flictum
non patitur ad celum. in alio aut̃ ex desꝑa¬
cione nata contumelia negligit dm̃. Non se¬
gͦ absconderunt a facie mea. neq absconditȩ
sunt iniqurtates eoꝵ contra oculos meos.
facie dei : aliquando fuerunt in peccatis qͣn¬
do erant imani. ex quo a piseatorib extrac¬
ti sunt. Ne itaq suspicentur quia ñ ex mise¬
ricordia s ex ꝓprio merito de ꝓfundo ad mon¬
tes aduenerint. commonet illos sermo diuinꝰ.
tristia infert ⁊ dic̃: neq abscondite sunt mni¬
quitates eoꝵ contra ceł os meos. Que secunt᷑¬

Expanded text:
quid fecerit: Egressus est a facie Dei, et habitavit in quid fecerit: Egressus est a facie Dei, et habitavit in terra Naid . Si ad malorum comparationem venias, melius est abscondi a facie Dei, quam fugere eum. In alio quippe conscientiae vulnus inflictum non patitur ad coelum. In alio autem ex desperatione nata contumacia negligit Dominum. Non se absconderunt runt iniquitates eorum contra oculos meos: se absconderunt a facie Dei, aliquando fuerunt in peccatis, quando erant in mari ex quo a piscatoribus extracti sunt. Ne itaque suspicentur, quia non ex misericordia Dei, sed ex proprio merito de profundo ad montes venerint, commonet illos sermo divinus,tristia infert: « Neque absconditae sunt iniquitates eorum contra oculos meos: et ret