comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt pre democriti ꝙͣ democrito digni¬
ora. Es enim istas ymagines comp̃ndẽ
animo potest. quis ad iirari. quis aut
cultu aut religione dignas iudicare
Epicnrus uero ex animis hoiu extrarit
radicitus religionem Cum diis ĩ mortali¬
bus et opem etꝰ gram substulit. Cum enim
optimam et prestantissima naturam
dei dicat esse negat idem esse indeo grã
Tollit id ꝙ maxite proprium est opt̾iẽ
prestantissimeq nature. Quid enim me¬
lius aut quid prestantius bonitate et be¬
neficentia Qua cum carere deum dicatis
neminem deo nec deum nec hoĩem causa¬
cartim neminemq deuͦm amar neminẽ
diligi uultis. Ita fit ut nõ modo homine
adist s& ipsi interse ⁊b aliis alii negligat᷑
Quanto stoyçi meliusqui a uobis reprehẽ¬
duntur censent autem sapientibus sapi¬
uirtute Amabilius ꝙͣ qui ad eptus erit
ubicunq erit gentium a nobis diligetur
Uos autem quidd mali datis cum ĩbecilli¬

Expanded text:
sunt patria Democriti quam Democrito dignisunt patria Democriti quam Democrito digniora; quis enim istas imagines conprehendere animo potest, quis admirari, quis aut cultu aut religione dignas iudicare? Epicurus vero ex animis hominum extraxit radicitus religionem, cum dis inmortalibus et opem et gratiam sustulit. cum enim optimam et praestantissumam naturam dei dicat esse, negat idem esse in deo gratiam: tollit id quod maxime proprium est optimae praestantissimaeque naturae. quid enim melius aut quid praestantius bonitate et beneficentia; qua cum carere deum vultis, neminem deo nec deum nec hominem carum, neminem ab eo amari neminem diligi vultis: ita fit ut non modo homines a deis sed ipsi dei inter se ab aliis alii neglegantur. Quanto Stoici melius, qui a vobis reprehenduntur: censent autem sapientes sapivirtute amabilius, quam qui adeptus erit ubicumque erit gentium a nobis diligetur. Vos autem quid mali datis, cum in inbecilli
Abbreviated transcription (Latin):
Ud qui aut fortes aut claros aut potẽ¬
tes uliros credunt post mortem ad dos
peruenisse eosq ẽe ipsos quos colere pre¬
cari uenerariq soleamus nõne ex ptes
sunt religionitm hoium que ratio tra¬
noster interpretatus est et secutus p̃ter
et sepulture dinuerentur deoru Utrũ
ergo hec confir masse uidentur xligio¬
nem an penitus totam subtulisse Emit¬
to eleusinam sertam illam et angusta
ubi initiantur gentes ultima hoxaru
preter eam Samotrachiam eamq qͣlẽ¬
innocturno aditu occulta coluntur
siluestribꝰ capib derisa. quib explica¬
tis ad idemq reuocatis rerum magis
natura cognoscitur ꝙͣ deorum. Mihi
quidem etiam demotritus uir magna
mnprimis cuius fontibus Epicuros ortu
uidetur. Cum enim censet ymagines di
ymagines que prodesse nobis solent uł
nocere. Cum ingentes quasdam ymagi¬
nes tantasq ut finiuersum mũdu cõ¬
plectantur extrinsecus. Que quide oia

Expanded text:
Quid qui aut fortis aut claros aut potenQuid qui aut fortis aut claros aut potentis viros tradunt post mortem ad deos pervenisse, eosque esse ipsos quos nos colere precari venerarique soleamus, nonne expertes sunt religionum omnium? quae ratio manoster et interpretatus est et secutus praeteet sepulturae demonstrantur deorum; utrum igitur hic confirmasse videtur religionem an penitus totam sustulisse? Omitto Eleusinem sanctam illam et augustam, "ubi initiantur gentes orarum ultimae", praetereo Samothraciam eaque quae Lemni "nocturno aditu occulta coluntur silvestribus saepibus densa"; quibus explicatis ad rationemque revocatis rerum magis natura cognoscitur quam deorum. Mihi quidem etiam Democritus vir magnus in primis, cuius fontibus Epicurus hortultura deorum. tum enim censet imagines divimagines quae vel prodesse nobis solent vel nocere, tum ingentes quasdam imagines tantasque ut universum mundum conplectantur extrinsecus. quae quidem omnia
Abbreviated transcription (Latin):
cum deo nulla sit comunitas. Sanctitas
autem scientia colendorum deorum ꝗ
quam obrem colendi sint non ĩtelligo
nullo nec accepto ab his nec seꝑato bono
Sd est autem ꝙ deos uereamur propter
admirationem enis nature in qua egre¬
gium inhil uidemus. Nam superstitio¬
die qua gloriari soletis facile est lib̾arc
cum substuleris omnem uim deori. insi
forte dyagoram aut Theodorum. qui
omnino deos negabant censes esse potu¬
deos nec non esse. horum enim sia
ominu non modo superstitione tollut¬
s& inqua est timor in animis deoru
set etiam religionem que leorimm cul¬
tu pio continetur. hi qui dixerut totã
de diis ĩ mortalibus opinionem ficta
esse ab homĩbus sapientibus. x.p. causa
ut quos ratio non posset eos ad offitiu
religio diuertẽtur nõne omnem reli¬
gionem funditus substulerũt. Quid pre¬
digus. Chinis qui ea que prodessent ho¬
minum uite deorum in nũo habita eeͬ
dixit. quam tandem religionem reliqt

Expanded text:
nulla cum deo sit communitas? Sanctitas nulla cum deo sit communitas? Sanctitas autem est scientia colendorum deorum; qui quam ob rem colendi sint non intellego nullo nec accepto ab his nec sperato bono. Quid est autem quod deos veneremur propter admirationem eius naturae in qua egregium nihil videmus? Nam superstitione, quod gloriari soletis, facile est liberare, cum sustuleris omnem vim deorum. Nisi forte Diagoram aut Theodorum, qui omnino deos esse negabant, censes sudeos nec non esse. horum enim sententiae omnium non modo superstitionem tollunt, in qua inest timor inanis deorum, sed etiam religionem, quae deorum cultu pio continetur. Quid i qui dixerunt totam de dis inmortalibus opinionem fictam esse ab hominibus sapientibus rei publicae causa, ut quos ratio non posset eos ad officium religio duceret, nonne omnem religionem funditus sustulerunt? Quid Prodicus Cius, qui ea quae prodessent hominum vitae deorum in numero habita esse dixit, quam tandem religionem reliquit?
Abbreviated transcription (Latin):
Tta ne beatus est nester deus nec eternus
At etiam de sanctitate de pietate aduo¬
rsus deos libros scripsit Epicurus. At qͦ
inhis loquitur ut Horuncanu aui ꝓ.
Sceuolam pontifices maximos te audi¬
re dicas non eum qui substulerit omnẽ
funditus religionem Nec manibus ut
exerces s& rationibus deoru mortaliu
templa et aras euerterit. Qdenim est cur
deoi ab homĩbus colendos dicas. Cũ deinõ
modo homies non colant. Et omnino ni¬
hil curent nihil agant. At est eorum exi¬
mia quedam prest msq natura. Utea
cdebeat ipsa per se ad se colendam allice̾
sapientem an quicꝙͣ eximiu esse potest
in ea natura que sila uoluntate letans
inhil nec actura sit unꝙͣ. nec agat nec
egerit. Que porro pietas debetur a quo
it̾ihil acceperis aut quid omnino cuiui
nullu meritum sit ei deberi potest.Est
pietis institia aduersus deos. cum quib
quid nobis potest esse uiris. Cum homini

Expanded text:
Ita nec beatus est vester deus nec aeternus. Ita nec beatus est vester deus nec aeternus. "At etiam de sanctitate de pietate adversus deos libros scripsit Epicurus." At quo modo in his loquitur: ut Ti. Coruncanium aut P. Scaevolam pontifices maximos te audire dicas, non eum qui sustulerit omnem funditus religionem nec manibus ut Xerses sed rationibus deorum inmortalium templa et aras everterit. quid est enim cur deos ab hominibus colendos dicas, cum dei non modo homines non colant sed omnino nihil curent nihil agant? "At est eorum eximia quaedam praestansque natura, ut ea debeat ipsa per se ad se colendam elicere sapientem." An quicquam eximium potest esse in ea natura, quae sua voluptate laetans nihil nec actura sit umquam neque agat neque egerit? Quae porro pietas ei debetur a quo nihil acceperis, aut quid omnino cuius nullum meritum sit ei deberi potest? est enim pietas iustitia adversum deos; cum quibus quid potest nobis esse iuris, cum homini
Abbreviated transcription (Latin):
urimas Epicuri smas his ipsis uerbisꝗ
bus erant scripte. Metrodoru aute qui
est epicuri collega sapientie multa ĩpu¬
dentiora recitabat. Accusat auttm Timo¬
teum fratrem suum Metrodorus. Qnõ
dubitat omĩa que ad beatam uita ꝑti¬
neant uentre metiri nec id semel dicit
s& sepe ãnuere te uideo Nota enim tibi
sunt proferrem libros sinegares. Nec nẽ
reprehendoꝙ ad uoluptatem om̃ia refe¬
rantur. alia est ea questio sa docco dcos
nr̃os esse uoluptatis exꝑtes ita uro iudi¬
tio nebeatos quidem adolore uacant
satis enim ad illam habundante bomi
uitam beatissimam. Cogitant inꝙͣ assi¬
due beatos esse sehñt enim nihil aliud
ꝙ agitent ĩmente. Comprehendende¬
ergo nõ et propositione ante oclos clui
nihil aliud iomni eternitate msi mihi
pulcre est et ego beatus sum cogitationeu
Nec tamen iideo quomodo no uereatur
Cumq ex ed̾ ymagines semper effliant

Expanded text:
urimas Epicuri sententias is ipsis verbis urimas Epicuri sententias is ipsis verbis quibus erant scriptae. Metrodori vero, qui est Epicuri collega sapientiae, multa inpudentiora recitabat; accusat enim Timocratem fratrem suum Metrodorus, quod dubitet omnia quae ad beatam vitam pertineant ventre metiri, neque id semel dicit sed saepius. adnuere te video, nota enim tibi sunt; proferrem libros si negares. Neque nunc reprehendo quod ad voluptatem omnia referantur alia est ea quaestio, sed doceo deos vestros esse voluptatis expertes, ita vestro iudicio ne beatos quidem. "At dolore vacant. " Satin est id ad illam abundantem bonis vitam beatissimam? "Cogitat" inquiunt "adsidue beatum esse se; habet enim nihil aliud quod agitet in mente". Conprehende igitur animo et propone ante oculos deum nihil aliud in omni aeternitate nisi "mihi pulchre est" et "ego beatus sum" cogitantem. Nec tamen video quo modo non vereatur cumque ex ipso imagines semper afluant.
Abbreviated transcription (Latin):
dem epicurei uocum. quibus ille testatꝰ
se intelligere ꝙ nullu bonum quid sit
sciunctus adeliçatis et obsteris uolupta¬
tibus quas quidem non erubescens p¬
sequantur omes nomiatim. Quem cibu
igitur aut quas potoes aut quas uocum
aut florum uarietates aut quos tactus
quos adres adhibebis ad deoł ut cosper¬
fundas uoluptatibus. Ut poete quide
nectar ambrosiam epulis comparant
et aut iuuentutem aut ganimide pocu¬
la ministrantem. Que tu aute Epicure
quid faties Nec enim uestri habeat ista
deus tuus iudeo. nec quomodo utatur lo¬
cupletior igitur huius hoium natura ad
beate uiuendum est ꝙ deorum Qui plu¬
tibus generibus fruitur uoluptatu. Ne
has letuores dicitis uoluptates quibꝰ qĩ
titillatio. Epicuri enim hoc uerbu ẽ ad¬
hiberet sensibus quousq ludis. Nam eni
philo noster fere non poterat aspernari
ex ituras molles et delicatas uoluptates
sũma enim memoria pronuntiabat ꝓl¬

Expanded text:
rundam Epicuri vocum, quibus ille testatur rundam Epicuri vocum, quibus ille testatur se ne intellegere quidem ullum bonum quod sit seiunctum a delicatis et obscenis voluptatibus; quas quidem non erubescens persequitur omnis nominatim. quem cibum igitur aut quas potiones aut quas vocum aut florum varietates aut quos tactus quos odores adhibebis ad deos, ut eos perfundas voluptatibus? ac poetae quidem nectar ambrosiam epulas conparant et aut Iuventatem aut Ganymedem pocula ministrantem, tu autem Epicure quid facies? neque enim unde habeat ista deus tuus video nec quo modo utatur. locupletior igitur hominum natura ad beate vivendum est quam deorum, quod pluribus generibus fruitur voluptatum. At has levioris ducis voluptates, quibus quasi titillatio Epicuri enim hoc verbum est adhibetur sensibus. quo usque ludis? nam etiam Philo noster ferre non poterat aspernari Epicureos mollis et delicatas voluptates. summa enim memoria pronuntiabat pl
Abbreviated transcription (Latin):
et animis quoniam sit natura mortalis.
mortalem ctiam esse oportere. Isto modo
tales et quoniam nascuntur interra nas¬
cuntur in aqua et quoniam sunt qui ĩn¬
terimant sunt que conseruent sint sane
s& eam conseruent qua sunt. deos istos
esse non sentio. Omis tamen ista reruna
effigies ex diuinis quomodo corꝑorib
et agitari interse concur su fortasse pos¬
sentꝰ. formare. figurare. colorare. anima¬
re non possũt. Nullo igitur modo ĩ mor¬
talem ddeum efficitis. Wide amus numo
debeato sine uirtute certe nuillo modo
Uirtus autem actuosa et deus idetur
mhil agens expers uirtutis. ergoita ne
beatus quidemt. Que igitur uita suppe¬
cditatio inquis bonoꝵ tullo malor inter¬
uentu.Quorum tandem bonoru uolup¬
tatum credo nempe adcorpus ꝑtinẽtiu
Nullam enim noustis insi perfectam&
a corpore redeuntem ad corpus animi
uoluptatem. Non arbitro tenelle similo
esse epicureor reliquor quos pudeat eiꝰ¬

Expanded text:
et ais, quoniam sit natura mortalis, et ais, quoniam sit natura mortalis, inmortalem etiam esse oportere. isto modo,tales, et quoniam nascuntur in terra, nascantur in aqua. "Et quia sunt quae interimant, sint quae conservent." Sint sane, sed ea conservent quae sunt; deos istos esse non sentio. Omnis tamen ista rerum effigies ex individuis quo modo corporibus et agitari inter se concursu fortasse possent, formare figurare colorare animare non possent. Nullo igitur modo inmortalem deum efficitis. Videamus nunc de beato. Sine virtute certe nullo modo; virtus autem actuosa; et deus vester nihil agens; expers virtutis igitur; ita ne beatus quidem. Quae ergo vita? "Suppeditatio" inquis "bonorum nullo malorum interventu". Quorum tandem bonorum? voluptatum credo, nempe ad corpus pertinentium; nullam enim novistis nisi profectam a corpore et redeuntem ad corpus animi voluptatem. non arbitror te velle similem esse Epicureorum reliquorum, quos pudeat qua
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiusdam fiusse certoriis at orpheui
idest ỹmago eius ut uos uultis ĩ animũ
meum sepe incurrit. Qid quod eiusde
ꝙ earum rerum que nunꝙͣ omnĩno
flerant nec esse potuerant ut stille. ut
chimere. Quid ꝙ hoiu locorum urbiu
earum quas nimꝙ̃ uidimus. Quid ꝙ si¬
mul ac mihi collibitum est presto est y¬
go.Quid ꝙ etiam addormiente ueniut
In ueritate tota res uellei nugatoria
est. Uos autem non modo ymagines o¬
culis. s& etiam animis conculcatis tata
est ĩpunitas garriendi ad quam licẽtiã
fruendam frequenter transitio fit uisi¬
onum ut a multis una uideatur. Pude¬
ret me dicere non intelligere si uos ipi
intelligeretis qui ista defenditis. Quotnꝰ.
ergo probas continent᷑ ymagines ferri
Alit sicontinentur quomodo eterne
ĩmutabilitas inquis suppeditat athemor
Non eadem ergo ista fatient ut sint omĩa
sempiterna. Confugis ad equabilitatem
sic enim isonoriati siplacet appellamus

Expanded text:
cuiusdam fuisse Cerconis; at Orpheus, cuiusdam fuisse Cerconis; at Orpheus, id est imago eius ut vos vultis, in animum meum saepe incurrit. Quid quod eiusdem d earum rerum quae numquam omnino fuerunt neque esse potuerunt, ut Scyllae ut Chimaerae; quid quod hominum locorum urbium earum quas numquam vidimus; quid quod simul ac mihi collibitum est praesto est imago; quid quod etiam ad dormientem veniunt invocatae. tota res Vellei nugatoria est. Vos autem non modo oculis imagines sed etiam animis inculcatis: tanta est inpunitas garriendi. At quam licenter. "Fluentium frequenter transitio fit visionum, ut e multis una videatur." Puderet me dicere non intellegere, si vos ipsi intellegeretis qui ista defenditis. quo modo enim probas continenter imagines ferri, aut si continenter, quo modo aeterne? "Innumerabilitas" inquit "suppeditat atomorum". Num eadem ergo ista faciet ut sint omnia sempiterna? Confugis ad aequilibritatem sic enim isonomi/an si placet appellemus
Abbreviated transcription (Latin):
ceteri motum in anem uocant. Uos aut
aduentum inanimos et introitum yma¬
ginum dicitis. Ubi igitur Tiberium Gra¬
Scum cum iudeo contionantem ĩcapito
cum motum animi dico esse inanem.
tum autem Qrachi Octauii ymagines ꝑ¬
manere que incapitolium cum ꝑuene¬
rim tum ad meum animum referantꝰ¬
hoc idem fieri indeo cuius crebra fatie
pellantur animi ex quo esse beati atq e¬
termi intelligantur. Fac ymagines esse
quibus pulsentur animi speties dũtaxr¬
at obicitur quedam nunc etiam cur ea
beata sit cur eterna. Que autem iste ym¬
agines uestre aut uestri ademocrito ħoio¬
nec uos exitum reperitis totaq res uati¬
llat et claudicat. Nam quid est quod
minus probari possit. Omniu in me i¬
cidere. ymagines homeri. Archilochisie¬
muli aut. Picthagore. Platonis nec ex
forma qua illi fuerunt quomodo ergo
illi et quor ymagines orꝑheum pocta
docet Aristotiles nũꝙ̃ fuisse. Et hoc or¬
pheticum carmen pictagorici ferunt

Expanded text:
ri philosophi motum inanem vocant, vos autem ri philosophi motum inanem vocant, vos autem adventum in animos et introitum imaginum dicitis. ut igitur, Ti. Gracchum cum videor contionantem in Capitoam, tum eum motum animi dico esse inanem, tu autem et Gracchi et Octavi imagines remanere, quae in Capitolium cum pervenerint tum ad animum meum referantur—hoc idem fieri in deo, cuius crebra facie pellantur animi, ex quo esse beati atque aeterni intellegantur. Fac imagines esse quibus pulsentur animi: species dumtaxat obicitur quaedam; num etiam cur ea beata sit cur aeterna? Quae autem istae imagines vestrae aut unde? a Democrito onec vos exitum reperitis, totaque res vacillat et claudicat. nam quid est quod minus probari possit, omnium in me incidere imagines, Homeri Archilochi Romuli Numae Pythagorae Platonis—nec ea forma qua illi fuerunt: quo modo illi ergo? et quorum imagines: Orpheum poetam docet Aristoteles numquam fuisse, et hoc Orphicum carmen Pythagorei ferunt
Abbreviated transcription (Latin):
at simodo mouet᷑ aliquando. Postremo cũ
hoc proprium sit animantiu ut aliquid
appetant quod sit nature accomodatum
deus quid appetit. Ad quam demo rem
mota mentis ac rationis utitur. Postremo
quomodo beatus sit. quomodo eternus.
Qucquid enim horum attigeris ulcus elt
ita male instituta ratio etitum reꝑire
non potest. Sic enim dicebas spetiem łi
percipi cogitatione non sensu nec esse
in ca ullam̾ soliditatem nec eadem adue¬
rum permanere eamq eius uisione ẽẽ¬
msi sifmilitudinem et transitione cernat᷑
nec defitiat unꝙͣ ex infinitis corporib
similiu accessio ex eq fieri ut in hoc in¬
terita mens nostra btam illam natura
et sempiternam pudet. hoc per ipsos dol
de quibus loquimur quale tandem est
Mamsi tantumodo ad cogitationem ua¬
lent nec hñt ullam soliditatem. nec emi¬
nentiam. quid interest. utrum de y̾po¬
ceritauro ande deo cogitemus.Omne
enim talem confirmationem animi ꝑhi

Expanded text:
at, si modo movetur aliquando, post, cum at, si modo movetur aliquando, post, cum hoc proprium sit animantium ut aliquid adpetant quod sit naturae accommodatum, deus quid appetat, ad quam denique rem motu mentis ac rationis utatur, postremo quo modo beatus sit quo modo aeternus. quicquid enim horum attigeris ulcus est: ita male instituta ratio exitum reperire non potest. Sic enim dicebas, speciem dei percipi cogitatione non sensu, nec esse in ea ullam soliditatem, neque eandem ad numerum permanere, eamque esse eius visionem ut similitudine et transitione cernatur neque deficiat umquam ex infinitis corporibus similium accessio, ex eoque fieri ut in haec intenta mens nostra beatam illam naturam et sempiternam putet. hoc, per ipsos deos de quibus loquimur, quale tandem est? nam si tantum modo ad cogitationem valent nec habent ullam soliditatem nec eminentiam, quid interest utrum de hippocentauro an de deo cogitemus; omnem enim talem conformationem animi cete
Abbreviated transcription (Latin):
lectant᷑ Deum sic feriatum uolumꝰ
cessatione corꝑe. Ut sise cõmouerit ue¬
reamur ne beatus esse non possit. Hec
oratio non modo deos spoliat motu et
operatione diuina. s& etiam homies
mẽtes efficit. Siquidem agens aliquid
ne deus quide esse beatus potest. Uer
sit sane ut uultis deus effigies hois. y̾ma¬
go quod enis est domiciliu. que sedes
qui locus. que demum actio uite. quib
rebus id quod uultis beatus est. Utatur
enim sius bonis oportet fruatur quibe¬
atus futurus est. Nam locus his etia¬
et naturis que sine animis sunt. suũs
est ciuq proprius. Ut terra infimum
teneat hanc inundet aqua superior
Bestiarum autem terrene sũt alie par¬
tim aquatiles alie quasi ancipites ĩ utra¬
q sede uiuentes. Sunt etiam queda
que igne nasci ꝓutantur appareantq
in arcdentib fornatibus. sepe uolitani¬
tes. Quero igitur utru deus primo ubi
Habitet deinde que causa eum loco moue¬

Expanded text:
lectantur: deum sic feriatum volumus lectantur: deum sic feriatum volumus cessatione torpere, ut, si se commoverit, vereamur ne beatus esse non possit? haec oratio non modo deos spoliat motu et actione divina, sed etiam homines inertis efficit, si quidem agens aliquid ne deus quidem esse beatus potest. Verum sit sane, ut vultis, deus effigies hominis et imago: quod eius est domicilium quae sedes qui locus, quae deinde actio vitae, quibus rebus, id quod vultis, beatus est? utatur enim suis bonis oportet et fruatur qui beatus futurus est. nam locus quidem his etiam naturis, quae sine animis sunt, suus est cuique proprius, ut terra infimum teneat, hanc inundet aqua, superiorbestiarum autem terrenae sunt aliae, partim aquatiles, aliae quasi ancipites in utraque sede viventes, sunt quaedam etiam quae igne nasci putentur appareantque in ardentibus fornacibus saepe volitantes. Quaero igitur vester deus primum ubi habitet, deinde quae causa eum loco move
Abbreviated transcription (Latin):
bi membra modo hois deo tribuant s&
etiam usum membroꝵ. dant enm ar¬
cum sagittas. ast am. clipeum fucinam
fulmenꝰ Et si actoes que sint deoru nõ
uident mnhil agentem tamen nõ deũ
queunt cogitare. Ipsi qui iudentur egi¬
ptii nullamꝰ beluam msi ob aliꝙͣ utilita¬
tem quam ex ea caperet consetrarunt
uelud ibẽ maximam uim serpentum
confitiunt cum sint aues excelse cru¬
ribus rigidis corneo proceroq rostro
auertunt pestem ab egipto cum uolu¬
cres augures ex uastitate libie uento
africo Nuectas intexfitiunt atq cõsu¬
munt. Ex quo fit ut ille ne morsu ui¬
ue noceat. Nec odore mortue. Fossem
beluas abarbatii proptet benefitium
consecratas. Uestroru deorum nõ mo¬
do benefitium ullum extare set ne fon
quidem omnino ihil habere unꝙͣ̃ ne¬
gotii Epicurei profecto quasi pueri de¬
Ricati in cnius cessatione melius exis¬
timant. At ipsi tñ pueri etiam cum çe¬
ssant exercitatione aliqua ludicri de¬

Expanded text:
n membra solum hominis deo tribuant sed n membra solum hominis deo tribuant sed usum etiam membrorum; dant enim arcum sagittas hastam clipeum fuscinam fulmen, et si actiones quae sint deorum non vident, nihil agentem tamen deum non queunt cogitare. ipsi qui inridentur Aegyptii nullam beluam nisi ob aliquam utilitatem quam ex ea caperent consecraverunt; velut ibes maximam vim serpentium conficiunt, cum sint aves excelsae cruribus rigidis corneo proceroque rostro; avertunt pestem ab Aegypto, cum volucris anguis ex vastitate Libyae vento Africo invectas interficiunt atque consumunt, ex quo fit ut illae nec morsu vivae noceant nec odore mortuae. possumbeluas a barbaris propter beneficium consecratas, vestrorum deorum non modo beneficium nullum extare, sed ne factum quidem omnino. "Nihil habet" inquit "negotii". Profecto Epicurus quasi pueri delicati nihil cessatione melius existimat. at ipsi tamen pueri etiam cum cessant exercitatione aliqua ludicra de
Abbreviated transcription (Latin):
ribus. crinibrs.si sit ĩmortalis quid had
uitam membra ꝑtinent. quid ipsa fati¬
es magis illacor. cerebrum. pulmones.
iecur. Hec emm sunt domicilia uite Oris
quidem habitus adiute firmitatem nĩ¬
hilꝑtinet et eos uituꝑabas qui ex operib
magnificis atq preclaris ipsum mũdu
cumꝰ eius membra celum terras maria
cumq horum insignia solem lunam st¬
ellasq uidisset cumq temporu maturi¬
tates mutationes uicissitudinesq cog¬
nouissent suspicati sunt esse aliqua ex¬
cellentem prestantemq naturam que
hec fecisset. moueret. regeret. guberna¬
ret. qui etiam si aberrant a coniectura
Uideo tamen quid sequeretur. Tu qđ
opus tam magnum et egregiu hoc .s. ꝙ
effectum diuina mente uideatur ex qͦ
esse deos suspiter habebam inquis ma
iorum insita informatione quadam
dei et barbari Iouis quidem galeateq
minerue. Non ergo esse taleł putas E¬
to melius hoc uulgus imperitoꝵ qui nõ¬

Expanded text:
nibus cruribus. si ut inmortalis sit, quid haec ad nibus cruribus. si ut inmortalis sit, quid haec ad vitam membra pertinent, quid ipsa facies? magis illa, cerebrum cor pulmones iecur: haec enim sunt domicilia vitae; oris quidem habitus ad vitae firmitatem nihil pertinet. Et eos vituperabas, qui ex operibus magnificis atque praeclaris, cum ipsum mundum, cum eius membra caelum terras maria, cumque horum insignia solem lunam stellasque vidissent, cumque temporum maturitates mutationes vicissitudinesque cognovissent, suspicati essent aliquam excellentem esse praestantemque naturam, quae haec effecisset moveret regeret gubernaret. qui etiam si aberrant a coniectura, video tamen quid sequantur: tu quod opus tandem magnum et egregium habes quod effectum divina mente videatur, ex quo esse deos suspicere? "Habebam" inquis "in animo insitam informationem quandam dei". Et barbati quidem Iovis, galeatae Minervae: num igitur esse talis putas? Quanto melius haec vulgus imperitorum, qui no
Abbreviated transcription (Latin):
semel uellei suscipimus hoc genus ar¬
gumenti attende quo serpat. Tu enim su¬
mebas isi in hois figura ratione messe
non posse. sumet aliu̾s insi inter resti.nͥ
meo qui natus sit. insi in eo qui adoleuit
insi m eo qui didicerit. insi in eo qui ex
animo constat et corpore caduco et in¬
firmo postremo in hoĩe atq mortali &
sim omĩbus his rebus obsistis quid est
quod te una forma conturbet his eniz
omĩbus que proposui adĩctis in hoie
rationem et mentem esse uidebas quib
detractis deu̾ tamen nosse te dicis mͦ
lineamenta maneant. hoc est nõ consi¬
derare s& quasi sortiri quid loquaris nͥ
forte ne hoc quidem attendis non mo¬
do in hoie s& etiam in arbore quicꝗd
obstare. Quam molestum est uno digi¬
to plus habere ꝗd ita quia nec spetiest
nec usum alium quinq desiderant Tu
autem deus non digito uno redundat
s&c capite. collo ceruidibus. lateribus. aluo
tergo. poplitibus. manibus. pedibus. femo¬

Expanded text:
semel Vellei suscipimus genus hoc arsemel Vellei suscipimus genus hoc argumenti, attende quo serpat. tu enim sumebas nisi in hominis figura rationem inesse non posse; sumet alius nisi in terrestri, nisi in eo qui natus sit, nisi in eo qui adoleverit, nisi in eo qui didicerit, nisi in eo qui ex animo constet et corpore caduco et infirmo, postremo nisi in homine atque mortali. quod si in omnibus his rebus obsistis, quid est quod te forma una conturbet? his enim omnibus quae proposui adiunctis in homine rationem esse et mentem videbas; quibus detractis deum tamen nosse te dicis, modo liniamenta maneant. hoc est non considerare sed quasi sortiri quid loquare. Nisi forte ne hoc quidem adtendis, non modo in homine sed etiam in arbore quicquiobstare. quam molestum est uno digito plus habere; quid ita? quia nec speciem nec usum alium quinque desiderant. tuus autem deus non digito uno redundat sed capite collo cervicibus lateribus alvo tergo poplitibus manibus pedibus femi
Abbreviated transcription (Latin):
prestantia uinci atq ut animi ratioe¬
et corporis. Cur ergo cum ceteris rebus
inferiores simus forma pares sumus.
Ad similitudinem enim deo propins ac¬
cedebat humana uirtus ꝙ figura. An
quicꝙͣ tam puerile dici pot. Ut cũde
locum diutius urgeam ꝙͣ siea genera
beluarum que in rubro mhari ĩndiaq
gignantur hulla esse dicamus. At qui
Sd̾ curiosissimi quidem hoĩes exqui¬
rendo audire tam multa possuit. ꝙͣ
sunt multa. que terra mari paludib
fluminibus existũt que negemus ẽẽ
quia nũꝙͣ uidimus. Epsa uero quam
mhil ad tem ꝑtinet que nos delectat
maxime similitudo. Ꝙd canis nõne simi¬
lis lupo. Atq ut E inniu̾s Simia ꝙͣ similis
tuxpissima bestia nobis. At mores ĩ utroq
dispares Elephanto beluarum nulla pru¬
dentior ad figuramq uastior de bestiis
loquor. Qd inter ipsos honnies. nõne et
similimis formis dispares motes et mo¬
ribus sillis figura dissimilis. Et enimsi

Expanded text:
praestantia vinci, atque ut animi itpraestantia vinci, atque ut animi item corporis? cur igitur, cum ceteris rebus inferiores simus, forma pares sumus; ad similitudinem enim deorum propius accedebat humana virtus quam figura. An quicquam tam puerile dici potest ut eundem locum diutius urgeam quam si ea genera beluarum, quae in rubro mari Indiave gignantur, nulla esse dicamus? atqui ne curiosissimi quidem homines exquirendo audire tam multa possunt quam sunt multa quae terra mari paludibus fluminibus existunt; quae negemus esse, quia numquam vidimus? Ipsa vero quam nihil ad rem pertinet, quae vos delectat maxime, similitudo. quid canis nonne similis lupo atque, ut Ennius, "simia quam similis turpissuma bestia nobis"; at mores in utroque dispares. elephanto beluarum nulla prudentior; ad figuram quae vastior? de bestiis loquor; quid inter ipsos homines nonne et simillimis formis dispares mores et moribus paribus figura dissimilis? Etenim si
Abbreviated transcription (Latin):
eadem ẽe hoium et deoꝵ figuram.
Om̃is cultus et curatio corporis crit ea¬
dem adhibenda que adhibetur hoĩ.
Ingressus cursus. accubatio. inclinatio
sessio compressio ad extremu etiam
sermo et oratio. Nam ꝙ et mares dos
infeminas esse dicitis. quid sequatur
uideas. E quidem mirari satis nõ possu
Unde id istas opiniones indetur ille
princeps uenerit s&c clarnare nondesi¬
hitis retmendum hoc esse deus ut be¬
atus ĩ mortalisꝙsit. Ꝙd antem obstat
quo minus sit beatus si non sit bipes A
ista siue bt̃ĩtas sine beatitudo dicẽda¬
est. Utrimq omnino durum sausia
molienda nobis uera sunt. Uerumea
quecimq est cura aut in solem illuma
mhunc mundum aut in aliquam mẽ¬
tem eternam figura membrisq corꝑil
uacua cadere non potest. Nihil aliud
negabis. Cur ergo ne sexcenta milia mũ
dodum s& innumerabilia ausus eͥ dicẽ
ratio docuit. ergo hoc ratio nõ docebit
Cum p̃stantissima natura que beata q̃

Expanded text:
eandem hominum esse et deorum figuram. eandem hominum esse et deorum figuram. omnis cultus et curatio corporis erit eadem adhibenda deo quae adhibetur homini, ingressus cursus accubitio inclinatio sessio conprehensio, ad extremum etiam sermo et oratio. nam quod et maris deos et feminas esse dicitis, quid sequatur videtis. equidem mirari satis non possum unde ad istas opiniones vester ille princeps venerit. Sed clamare non desinitis retinendum hoc esse, deus ut beatus inmortalisque sit. quid autem obstat quo minus sit beatus si non sit bipes, aut ista sive beatitas sive beatitudo dicendast utrumque omnino durum, sed usu mollienda nobis verba sunt—verum ea quaecumque est cur aut in solem illum aut in hunc mundum aut in aliquam mentem aeternam figura membrisque corporis vacuam cadere non potest? nihil aliud negabis. cur igitur non sescenta milia esse mundorum sed innumerabilia ausus es dicere? "Ratio docuit." Ergo hoc te ratio non docebit, cum praestantissima natura quaeratur eaq
Abbreviated transcription (Latin):
set stomocabatut senex siquid asperis
dixerim Cum epicuris Aristotilem ue¬
xarit contumeliosissime.phedroni socͣ¬
tico turpissime maledixerit. Metrodor
sodalis sui fratrem. Timocratem quia
nescio quid in pħia dissentiret totis uo¬
luminibus contenderit. In democritu
ipsum quem secutus est fuerit ĩgratui
Nausifonem magistrum suumꝰ a quo
mhil dedicerat tam male acceperit. Ce¬
no quidem non eos solum qui tum erãt
Apolodorum solum ceteris figebat ma¬
ledictis s& socratem ipsum parentem
phie latino uerbo uteris scurram ae¬
thicum fuisse dicebat. Crisippum nũꝙͣ
insi Trisippum uocabat Tu iꝑse paulo
tis sũmos uiros decipere delirare de¬
mentis esse dicebas Quor sinemo uer
uiderit de natura deorum uerende
est ne ulla sit ommino. Nam ista que
uos dicitis sunt tota continentia uix
digna lucubratione anicularu. Non
erm sentis ꝙ multa nobis suscipieda
sint.Si impetraueritis ut concedamo

Expanded text:
sed stomachabatur senex si quid asperius sed stomachabatur senex si quid asperius dixeram, cum Epicurus Aristotelem vexarit contumeliosissime, Phaedoni Socratico turpissime male dixerit, Metrodori sodalis sui fratrem Timocraten, quia nescio quid in philosophia dissentiret, totis voluminibus conciderit, in Democritum ipsum quem secutus est fuerit ingratus, Nausiphanem magistrum suum, a quo non nihil didicerat, tam male acceperit. Zeno quidem non eos solum qui tum erant, Apollodorum Sillim ceteros, figebat maledictis, sed Socraten ipsum parentem philosophiae Latino verbo utens scurram Atticum fuisse dicebat, Chrysippum numquam nisi Chrysippam vocabat. tu ires, summos viros desipere delirare dementis esse dicebas. quorum si nemo verum vidit de natura deorum, verendum est ne nulla sit omnino. Nam ista quae vos dicitis sunt tota commenticia, vix digna lucubratione anicularum. non enim sentitis quam multa vobis suscipienda sint si inpetraritis ut concedamus
Abbreviated transcription (Latin):
bus constare deum esse decreuerint Nec
hoc quidem uos mouet considerantes
que sit utilitas que oportunitas ĩ hoie
membroꝵ ut iudicetis membris huma¬
nis deos non egere. Qd enĩm pedib op
est sine ingrefsu quid mambus simhil
comprehendendus est. Itaq nulla ars¬
ĩmitari solertiam nature potest habe¬
bit ergo linguam deus ut non loquatur
dentes palatum fauces nullum adusũ
Queq procreationis causa natura corpi
affiait ea frustra habebit deus nec ext¬
na magis ꝙͣ interiora. cor pulmonem
iecur ceteraq detracta utilitate. Qd
hñt uenustatis. quando quidem hec ẽc
in deo propter pulcritudinem uultus
Istis ne fidendis somniis non modo Epi¬
curus et Metrodorus et Lusmarois
contra pictagoram Polemonem. Empe¬
leontium contra Theofrastum scribẽ
ausa sit. Scito quidem illa sermone et
actico s& tamen tantum Epicuri ort
huit intie. Et solens queri. Ceno quĩd
etiam litigat. Ed dicam Ab̾uxium. na
phedro inhil elegantius mhil humamo

Expanded text:
reverint? Ne hoc quidem vos movet considerantis, quae sit utilitas quaeque oportunitas in homine membrorum, ut iudicetis membris humanis deos non egere? quid enim pedibus opus est sine ingressu, quid manibus si nihil conprehendendum est, qimitari sollertiam naturae potest. habebit igitur linguam deus et non loquetur, dentes palatum fauces nullum ad usum, quaeque procreationis causa natura corpori adfinxit ea frustra habebit deus; nec externa magis quam interiora, cor pulmones iecur cetera— quae detracta utilitate quid habent venustatis quando quidem haec esse in deo propter pulchritudinem voltis? Istisne fidentes somniis non modo Epicurus et Metrodorus et Hermarchus contra Pythagoram Platonem EmpeLeontium contra Theophrastum scribere ausast —scito illa quidem sermone et Attico, sed tamen: tantum Epicuri hortus habuit licentiae. Et soletis queri; Zeno quidem etiam litigabat; quid dicam Albucium; nam Phaedro nihil elegantius nihil humanius,
Abbreviated transcription (Latin):
stirpibꝰ ꝯtmẽt᷑ arte nate̾ uiuut et lugẽt
ꝓfecto ipã t̾ra eade ui cõtinet᷑ arte ifate̾
ꝗppe qui grauida seĩb oia pẽdat et fun¬
dat ex se firpes ãplexu alat et augeat
ipaq alat᷑ uicissi asuꝑis ex t̾renq na¬
turis eiusdẽq expiatiomb et aer alit
et ether et omiã suꝑa ita si t̾ra nat᷑a tene¬
tur et uiget eade tõ ĩ rliquo mũdo est

Expanded text:
e vivunt et vigent, profecto ipsa terra eadem vi continetur arte naturae, quippe quae gravidata seminibus omnia pariat et fundat ex sese, stirpes amplexa alat et augeat ipsaque alatur vicissim a superis externisque naturis; eiusdemque exspirationibus et aer alitur et aether et omnia supera. Ita si terra natura tenetur et viget, eadem rati
Abbreviated transcription (Latin):
sus ita notauit Utarte dematõis efficẽ¬
tur. Nemo igitur uidet᷑ magnꝰ sme ali¬
quo afflatu dĩno unꝙͣ fuit. Nec uero
ita x̾fellendu ut si segetibo aut innetis
ciꝯpiam tempestas nociũt. aut siqd
euitt cõmodis cans aliꝗs abstulit cũ qd
cui hor accidit aut ĩiisu deo aut neg¬
lectu a deo iudicemo Magna dii curãt
parua negligũt Magnis aute uiris ꝓs¬
tibo iurtutis et copiis. Hlec ihi fere in
mẽtem ueĩebãt que dicẽda putarẽ de nã
deoꝵ. Iu aute Cocta si me audias eadez
causas agas. Teq et pͥncipe Ciuẽ et ponti¬
fice ẽẽ cogites Et qm mutrãq parte no¬
bis licet disputae̾. Hanc potius sumias eã¬
q facultate disserẽdi ꝙͣ tibi nõ athetoĩcis
exercitatioĩb accepta amplificauit Acha¬
demia potio huc conferas. Multu eni
impia consuctudo ẽ õ deos disputandi
siue id exaĩs fit siue simulate
UE CUMBABUS

Expanded text:
sus ita notavit ut artem divinationis efficesus ita notavit ut artem divinationis efficeret. nemo igitur vir magnus sine aliquo adflatu divino umquam fuit. Nec vero ita refellendum est ut, si segetibus aut vinetis cuiuspiam tempestas nocuerit, aut si quid e vitae commodis casus abstulerit, eum cui quid horum acciderit aut invisum deo aut neglectum a deo iudicemus. magna di curant, parva neglegunt. magnis autem viris prost de ubertatibus virtutis et copiis. Haec mihi fere in mentem veniebant quae dicenda putarem de natura deorum. tu autem Cotta si me audias eandem causam agas teque et principem civem et pontificem esse cogites et, quoniam in utramque partem vobis licet disputare, hanc potius sumas eamque facultatem disserendi, quam tibi a rhetoricis exercitationibus acceptam amplificavit Academia, potius huc conferas. mala enim et impia consuetudo est contra deos disputandi, sive ex animo id fit sive simulatee cum Balbus
Abbreviated transcription (Latin):
nas Sparta Rodu et earũ urbiu sep¬
atim ab uniu̾sis his singlos diligũt ut
Pirri bello. Cunu fabrifiu Coruemu
primo punico Calatimi duelliu Mete¬
sum luctatiu sc̃do Mlaxiu Marcellu
Africanu. post hos paulu. Uraccu Ca¬
tone prũ ue meõria scipione. Leliu
multosq preterea qͦs et nrã giuitas et
gretia tulit singłares uiros qͦr nemine
Insi uiuãte ded̾ tłe fuisse credẽdu est
Que rõ poetas maxiẽq homer ĩpulit
ut prĩcipib herou uluxi. Diomedi Aga¬
menoni Achilli ceteros deos discrimiꝰ¬
nu et piculoꝵ coĩtes adĩgẽt. p̃terea ip¬
sor deor sepe pñtie quales lup̃ ꝯmẽoralii
declarãt abhis et cuntatibo et singłis ho¬
mĩbꝰ cõsuli. Quod quide ĩtellr̃ etia sigͥ¬
ficatioĩbo reꝵ futurarũ que tũ dorime̾¬
tibo tũ uĩgilãtib portencdũt᷑. Multa p̃¬
terea oñtis mulra ĩextis ad monemur
multisq rebus aliis quas diuturnus u¬

Expanded text:
et earum urbium separatim ab universis singulos diligunt, ut Pyrrhi bello Curium Fabricium Coruncanium, primo Punico Calatinum Duellium Metellum Lutatium, secundo Maxumum Marcellum Africanum, post hos Paulum Gracchum Catonem, patrumve memoria Scipionem Laelium; multosque praeterea et nostra civitas et Graecia tulit singulares viros, quorum neminem nisi iuvante deo talem fuisse credendum est. quae ratio poetas maxumeque Homerum inpulit ut principibus heroum Ulixi Diomedi Agamemnoni Achilli certos deos discriminum et periculorum comites adiungeret. praeterea ipsorum deorum saepe praesentiae, quales supra commemoravi, declarant ab is et in civitatibus et singulis hominibus consulirum futurarum, quae tum dormientibus tum vigilantibus portenduntur; multa praeterea ostentis, multa in extis admonemur multisque rebus aliis, quas diuturnus u
Abbreviated transcription (Latin):
ubq sũt quacũq ĩora autẽ ꝑte terrar
ab hinosce terre ꝙ̃ nos ĩcolimo cõtinua¬
tioẽ distante deos cõsulere çẽscmo. obhal
causas quas ante diximꝰ. his quoq hoĩ¬
bus cõsulũt quihas nobiscu t̾ras ab orĩ¬
ente ad occidente colũt. Sin autẽ cõsult¬
ꝙͣ nos orber terre nocamo. qui ꝑte enis

Expanded text:
te terrarum ab huiusce terrae quam nos incolimus continuatione distantium, deos consulere censemus ob has causas quas ante diximus, his quoque hominibus consulunt qui has nobiscum terras ab oriente ad occidentem colunt. sin autem consulquam nos or
Abbreviated transcription (Latin):
aut crimis. Cũ uero deos nͥ agere mhilcu¬
rare cõfirãt mẽbrisq huaniꝰ ẽẽ p̃ditos
Satisq putaẽ sidixi̾t eẽ quãda btam na
et eterna A balbo autẽ aĩaduertisti credo
nõ ta x̃fellẽ enis orationẽ ꝙ ea q̃ mino
ne mihi mał de singłis rebo querẽti ate

Expanded text:
aut criminis; cum vero deos nihil agere nihil curare confirmat membrisque humanis esse praeditos satisque putare si dixerit esse quandam beatam naturam et aeternam. A Balbo autem animadvertisti credo non tam refellere eius orationem quam ea quae minus ene mih
Abbreviated transcription (Latin):
ĩterdu ꝓuoca nrã eꝑicurea fuisse ui¬
et occines ut rirĩ augures appellat r̾ꝵ
angnandaꝵ causa esse natas putamo
łai uero ĩmanes et feras beluas nã¬
ciscim uenado. ut et uescim̃ hiset ex̃¬
ceam̃ ĩuenãdo ad similitudiẽ bellice
disciphẽ et utamͣ his doĩtis et deceftĩs
ut elefantis. Multaq ex eoꝵ corpibo ÷ͣ¬
media morb̾ et uulnerib eligamꝯ sic
ex quibus dã stirpib et erbis quar uti¬
litates lõgĩqui tpris et ꝑiclitatioẽ ꝑci¬
pimo. Tot̾a licet aĩstanꝙͣ ocłis lũstͣre
terrã mariaq oĩa cernẽ. ia spatia
frugifera atq ĩmẽsa tp̃or uestitusq di¬
tissids mõtiu pecudu pascua tũmcre¬
dibili cursus maritiõs celi̾tate Nec uero
supͣterrã s etiã maritĩs eiteneb̾s pluri¬
mar xꝑ latet utilitas q̃ adusu hoilĩ orta
nrũ arripiet fortasse ad x̃pñdendũ. Coc¬
ta qr carneades libent᷑ inuehebat᷑ ĩstoi

Expanded text:
interdum Pronoea nostra Epicurea fuisse viinterdum Pronoea nostra Epicurea fuisse viet oscines, ut nostri augures appellant, rerum augurandarum causa esse natas putamus. iam vero immanes et feras beluas nanciscimur venando, ut et vescamur is et exerceamur in venando ad similitudinem bellicae disciplinae et utamur domitis et condocefactis, ut elephantis, multaque ex earum corporibus remedia morbis et vulneribus eligamus, sicut ex quibusdam stirpibus et herbis, quarum utilitates longinqui temporis usu et periclitatione percepimus. Totam licet animis tamquam oculis lustrare terram mariaque omnia: cernes iam spatia frugifera atque inmensa camporum vestitusque densissimos montium, pecudum pastus, tum incredibili cursus maritimos celeritate. Nec vero supra terram sed etiam in intumis eius tenebris plurimarum rerum latet utilitas, quae ad usum hominum orta vestrum arripiet fortasse ad reprendendum, Cotta quia Carneades lubenter in Stoi
Abbreviated transcription (Latin):
fructu edere ex sesme cultuhoiu et
curatioẽ possẽt. Canũ uero tafida custo¬
dia tãq amãs deoꝵ adulatõ tantũq o¬
diu ĩexternos et ta incredibił ad ĩues¬
tigandu sagacitas na̾iu. tanta alacr¬
tas ĩuenãdo quid significat aluid nͥ
se ad hoiũ cõmoditates esse gnatos Sa
nõ eẽ ad omis accipiendu figurata cer¬
uices autẽ nate ad ingu tu d̾ires hu¬
mor et latitudines ad aratra extrahẽ¬
da quib cũ terre subige̾ntur fossioẽ
glebaꝵ ab illo aureo gefie̾ ut poete lo¬
quũt᷑. ius nlła unꝙ̃ afferabat᷑ ferrea
tũ uero proles exorta ẽ r̃pente. cãq
funestu priaẽ fabricari ferro ense
et gustare manu ĩuectu domituq
beretur. Longũ eẽt ꝓsequi muloꝵ utili¬
tates et asmoꝵ. Que terte ad honi usu
parata essent. Sus nero quid ht̃ p̃ter
escam cui quide neputrescent. aia
auitatẽq pisciu dicã. quid auium
ex quibꝰ tanta ꝑcipit᷑ uoluptas. Ut

Expanded text:
um et curatione potuissent. canum vero tam fida custodia tamque amans dominorum adulatio tantumque odium in externos et tam incredibilis ad investigandum sagacitas narium tanta alacritas in venando quid significat aliud nisi se ad hominum commoditates esse generatos.esse se ad onus accipiendum figurata, cervices autem natae ad iugum, tum vires umerorum et latitudines ad aratra †extrahenda. quibus cum terrae subigerentur fissione glebarum ab illo aureo genere, ut poetae loquuntur, vis nulla umquam adferebatur: ferrea tum vero proles exorta repentest ausaque funestum primast fabricarier ensem et gustare manu iunctum domitumque beretur. longum est mulorum persequi utilitates et asinorum, quae certe ad hominum usum paratae sunt. sus vero quid habet praeter escam; cui quidem ne putesceret animam avitatemque piscium dicam, quid avium; ex quibus tanta percipitur voluptas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sic agamus ut nos ipa ducat or̾o s añ ꝙͣ
dere pauca diuine. Nõ em mediocrit
moueor aũcte tua balbe orõneqrea q̃ me
ĩporãdo cohortabat᷑ ut memĩsse me et
Coctam ẽẽ et pontifice. ꝙ eo credo ualebat
ut opinioẽs quas amaiõib accepimo de
diis ĩ mor̾lib sac̃ ceriõnas ⁊ligioẽsq de¬
fenderem Ego ueroeas defẽda sẽꝑ sẽꝑq
defend nec me ex ea opione ꝙͣ a maiõib
accepi decultu deoꝵ ĩmor̾liu ulliꝯ ũꝙͣ
oro aut docti aut ĩdocti moriebit. S cũ
de r̾ligione agͥ. Corũcanu .p. Scipioẽ .p.
Sceudlam põtifices maxios nõ Cenonẽ

Expanded text:
sic agamus ut nos ipsa ducit oratio. Sed ante quam de re, pauca de me. non enim mediocriter moveor auctoritate tua Balbe orationeque ea quae me in perorando cohortabatur ut meminissem me et Cottam esse et pontificem; quod eo credo valebat, ut opiniones, quas a maioribus accepimus de dis immortalibus, sacra caerimonias religionesque defenderem. ego vero eas defendam semper semperque defendi, nec me ex ea opinione, quam a maioribus accepi de cultu deorum inmortalium, ullius umquam oratio aut docti aut indocti movebit. sed cum de religione agitur, Ti. Coruncanium P. Scipionem P. Scaevolam pontifices maximos
Abbreviated transcription (Latin):
unãq naturã hũt. Et cũ quatuor sĩt gi
nera corporu uicissitudiẽ eoꝵ mũda
ꝯtinuata nat᷑a ẽ Nã ex tra aqua exaq̾
orit᷑ aer exaere ether deĩde ũtrorsus
cesse ẽ hoc eode ornatu quẽ uidemus
aut certe ꝑ diuturna ꝑmanes ad lõgin¬
quu et inmẽsu pene tp̃s quoꝵ utrui uis
sit. sequit᷑ natã mũdu admĩstrari Que

Expanded text:
unamque naturam. Et cum quattuor genera sint corporum, vicissitudine eorum mundi continuata natura est. nam ex terra aqua ex aqua oritur aer ex aere aether, deinde retrorsum cessest hoc eodem ornatu quem videmus, aut certe perdiuturna, permanens ad longinquum et inmensum paene tempus. quorum utrumvis ut sit, sequitur natura mundu
Abbreviated transcription (Latin):
acerrimo et mobilissimo ardore teneatur
presertim cum his ardor qui est mũcli nõ
motum effitiat. ꝙ quo ille teneatur. Au¬
diamus nũc platonem quasi quandam
unum suu alterum eternu esse aut de¬
pulsu agitetur alieno. hunc aute motũ
insolis ⁊nimis esse poit. abhisq principi¬
um motus esse ductum putat. Qua propt
quonia ex mũdi ardore motus om̃is ori¬
tlr. is ardor non alieno impulsu set sua
sponte mouetur aiuis sit necesse est ex qͦ
efficitur animante esse mundu. Atqꝑ
ex hoc quoq intelligi potit in eo mnesse
intelligentia & certe mundus est melio¬

Expanded text:
acerrimo et mobilissimo ardore teneatur, acerrimo et mobilissimo ardore teneatur, praesertim cum is ardor qui est mundi non moveat calorem eum quo ille teneatur. Audiamus enim Platonem quasi quendam unum suum alterum externum, esse autem dipulsu agitetur alieno. hunc autem motum in solis animis esse ponit, ab isque principium motus esse ductum putat. quapropter quoniam ex mundi ardore motus omnis oritur, is autem ardor non alieno inpulsu sed sua sponte movetur, animus sit necesse est; ex quo efficitur animantem esse mundum. Atque ex hoc quoque intellegi poterit in eo inesse intellegentia
Abbreviated transcription (Latin):
est illud etiam in quosit totius nature
principatus esse omniu optimu oiu q
rerum potestatem dominatuq digini¬
simu. Uidemus enim inptibus młidi
mhil est enim momini miludo quod nõ
pars uniuersi sit messe sensum atq rõe
In ea parte igitur in qua mũdus e̾ prĩ¬
cipatis hic inesse necesse est et acriora
quidem atq maiora quo circa sapieri¬
tem esse mũdu necesse est naturamq
cam que res complexas teneat perfec¬
tione rationis excellere. Eoq deu esse
mũdu omnẽq uim mũdi natura cli¬
uina contineri atq etia mũdi ille fer¬
uor purior uel lucidior nobiliorq mł¬
to obeasq eausas aptior ad sensus com¬
mouẽdos ꝙͣ hic nostercalor quo hec
que nobis nota sunt retinentur et ui¬
gent. Absurdu ergo est dicere cũ hoiẽs
bestieq hoc calore teneatur. et propterea
moueantur ac sentiant mũdu essesmne
sensu qui integro et libero et puro eodem

Expanded text:
est illud etiam in quo sit totius naturae est illud etiam in quo sit totius naturae principatus esse omnium optumum omniumque rerum potestate dominatuque dignissimum. videmus autem in partibus mundi nihil est enim in omni mundo quod non pars universi sit inesse sensum atque rationem. in ea parte igitur, in qua mundi inest principatus, haec inesse necessest, et acriora quidem atque maiora. quocirca sapientem esse mundum necesse est, naturamque eam quae res omnes conplexa teneat perfectione rationis excellere, eoque deum esse mundum omnemque vim mundi natura divina contineri. Atque etiam mundi ille fervor purior perlucidior mobiliorque multo ob easque causas aptior ad sensus commovendos quam hic noster calor, quo haec quae nota nobis sunt retinentur et vigent. absurdum igitur est dicere, cum homines bestiaeque hoc calore teneantur et propterea moveantur ac sentiant, mundum esse sine sensu, qui integro et libero et puro eodemque