comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Per camelos qui mundũ aliqͥd habẽt
dũ ruminãt. ⁊ ĩmundũ dũ nequaqͣm
ungulam findũt: supͣ iam diximus
bonas rerum temporaliũ dispensacio¬
nes intelligi: inquib quo est cura
distensior. eo nobis multiplicius in¬
sidiatur inimicus.
reb p̃sidet: occulti hostis iaculis
lacius patet. Non nulla eñi ꝓuidẽs
agere nititur: et sepe dũ cautus fu¬
tura subtilit̾ preuidet. in cautus dãp¬
na p̃sentia nequaqͣm uidet. Sepe dũ
p̃sentib inuigilat: ad instantia p̃uidẽ¬
da dormitat. Sepe dum aliqua tor¬
pens agit: q̃ iugilant̃ agenda sunt
negligit. Seꝑe dũ plus iusto iugilã¬
tem se inactone exhibet: ip̃a actio¬
nis sue in quietudine reb subditis
penis nocet. Aliq̃n aũt lingue mo¬
dum imponere nitit᷑: s onere dispẽ¬
sationis exigente. silere ꝓhibetur: Ahi¬
sura restringit: tacet etiã que loqͥ
debuit. Aliqñ ad inferenda necessa¬
ria dũ se latiꝰ relaxat: dicit xiamq̃
loqui non debuit. Plerũq autẽ tan¬

Expanded text:
Per camelos, qui mundum aliquid habent, dum ruminant, et immundum, dum nequaquam ungulam findunt, supra jam diximus bonas rerum temporalium dispensationes intelligi, in quibus quo est cura distensior, eo nobis multiplicius insidiatur inimicus. rebus praesidet, occulti hostis jaculis latius patet. Nonnulla enim providens agere nititur, et saepe dum cautus futura subtiliter praevidet, incautus damna praesentia nequaquam videt; saepe dum praesentibus invigilat, ad instantia praevidenda dormitat; saepe dum aliqua torpens agit, quae vigilanter agenda sunt negligit; saepe dum plus justo vigilantem se in actione exhibet, ipsa actionis suae inquietudine rebus subditis pejus nocet. Aliquando autem linguae modum ponere nititur, sed onere dispensationis exigente, silere prohibetur. Alisura restringit, tacet etiam 67 quae loqui debuit. Aliquando ad inferenda necessaria dum se latius relaxat, dicit etiam quae loqui non debuit. Plerumque autem tan
Abbreviated transcription (Latin):
dens a malo: Quem diuina inspira¬
tio contra hostem roborat: huc quasi
in sathane auribꝰ deus laudat. Lau¬
dare quippe eiꝰ est. et pͥus bona conce¬
dere: et post concessa custodire. Sz an¬
tiquus hostis eo contra bonos grauns
seuit: quo uallari eos diuine ꝓtectio¬
nis munere conspicit. Unde et sub¬
iungens dicit.¬

Expanded text:
e. --Quem divina inspiratio contra hostem roborat, hunc quasi in Satanae auribus Deus laudat. Laudare quippe ejus est, et prius bona concedere, et post concessa custodire. Sed antiquus hostis eo contra bonos gravius saevit, quo vallari eos divinae protectionis munere conspicit. Unde et subjungens dicit
Abbreviated transcription (Latin):
os acqͥrat. Et notandũ qd̾ ñ tranuolal¬
se s ꝑ ambulasse se asserit: qͥa nimi¬
rum nequa quã q̃ temptat ueliu¬
ter deserit: s ubi molle cor in ue¬
nit. ibi pedem misere ꝑsuasionis
figit: ut inmorando actionis praut
uestigia impͥmat: et ex sue miqu¬
tatis similitudine. quos ualet rey¬
bos reddat. S contra hunc beatil
iob laudat᷑: et dicitur.

Expanded text:
os acquirat. Et notandum quod non transvolasos acquirat. Et notandum quod non transvolasse, sed perambulasse se asserit, quia nimirum nequaquam quem tentat velociter deserit; sed ubi molle cor invenit, ibi pedem miserae persuasionis figit, ut immorando actionis pravae vestigia imprimat, et ex suae iniquitatis similitudine, quos valet, reprobos reddat. Sed contra hunc beatus Job laudatur, et dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
replicemus: ut qd̃ accũ foris narra¬
tur in oꝑe: sciamus quomͦ in tus aga¬
tur inmente. Nam cũ quadã die filii
antiquus ille callide se interserit. ꝙ
subiungit inimicus: ut bene cogi¬
tata ꝑturbet: maleq turbata di¬
laniet. S nequaqũã nos intẽpta¬
tione deserit: qui creauit. Nam ho¬
stem nr̃m qui se contra nos ininsi¬
diis contegit: illustratione sui lu¬
minis nobis deprehensibilem red.¬
dit. Propter qd̃ ei mox dicitur. uñ¬
uenis: Callidum namq hostem
requirere est eiꝰ nobis insidias de¬
clarare: ut quo eum subintrare
cor ternimꝰ forti contra illum cir¬
cumspectione uigilemꝰ. Qui respon
terrã circiuire est. carnalia corda ꝑ¬
scrutari: et un occasionẽ accusatio¬
nis inuenire possit exquirere. Ter¬
ram circuit: quia humana corda cir¬
cumuenit ut bona tollat. ut mala
m̃tibꝰ inserat: ut inserta cumu¬
let. ut cumulata ꝑficiat: et per¬
fectos in iniquitatib ad penã soci¬

Expanded text:
replicemus, ut quod actum foris narrareplicemus, ut quod actum foris narratur in opere, sciamus quomodo intus agatur in mente. Nam cum filii antiquus ille callide se interserit et subjungit inimicus, ut bene cogitata perturbet, maleque perturbata dilaniet. Sed nequaquam nos in tentatione deserit, qui creavit. Nam hostem nostrum, qui se contra nos in insidiis contegit, illustratione sui luminis nobis deprehensibilem reddit; propter quod ei mox dicit: CAPUrequirere, est ejus nobis insidias declarare, ut quo eum subintrare cor cernimus, forti contra illum circumspectione vigilemus. CAPUT terram circuire, est carnalia corda perscrutari, et unde occasionem accusationis invenire possit, exquirere. Terram circuit, quia humana corda circumvenit, ut bona tollat, ut mala mentibus inserat, ut inserta cumulet, ut cumulata perficiat, ut perfectos in iniquitatibus ad poenam soci
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ locutꝰ ẽ. Qd̃ nec peccasse nec stul¬
tum aliquid contra dm̃ locutus asse-¬
ritur: hoc de illo petrus sicut ia p̃di¬
ximꝰ aꝑte testatur dicens. Qui pecca¬
tũ non fecit: nec inuentus ẽ dolusin
ore eius. Dolus quippe in ore quãto
apud homines prudentius callet.
stultius desipit: paulo attestante
qui ait. Sapientia huiꝰ mundi stul¬
ticia ẽ apud dm̃. Quia gͦ dolus ĩore
eiꝰ non fuit : stultum proculdubio
nichil dix̃. hunc contra dm̃ sacerdo¬
tes et pͥncipes locutũ stulte credide¬
runt. cum interrogatꝰ passionis
tempore. dei se filiũ testaret᷑. Unde
et conquirentes dicunt. Quid ad¬
huc egemꝰ testib: Ecce ip̃i audiui¬
mꝰ blasphemiam. S contra dm̃ stul¬
te nil dixit: quia uera loques. hoc de
se infidelib etiam moriendo intulit:
qd̃ paulo post redemptis om̃ib re¬
surgendo monstrauit. Hec insignifica¬
tione nr̃i capitis. breuiter tractata
transcurrimꝰ: nunc in edificationem
cius corꝑis. ea moraliter tractando

Expanded text:
 est. --Quod nec peccasse, nec stultum aliquid contra Deum locutus asseritur; hoc de illo Petrus, sicut jam praediximus, aperte testatur, dicens: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus . Dolus quippe in ore, quanto apud homines prudentius callet, stultius desipit, Paulo attestante, qui ait: Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Quia ergo dolus in ore ejus non fuit, stultum proculdubio nihil dixit. Hunc contra Deum sacerdotes et principes locutum stulte crediderunt, cum interrogatus passionis tempore, Dei se Filium testaretur. Unde et conquirentes dicunt: Quid adhuc egemus testibus? ecce ipsi audivimus blasphemiam . Sed contra Deum stulte nihil dixit: quia vera loquens, hoc de se infidelibus etiam moriendo intulit, quod paulo post redemptis omnibus resurgendo monstravit. tionem nostri capitis breviter tractata transcurrimus: nunc in aedificationem ejus corporis, ea moraliter tractanda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutores suos deseruit. demonstra¬
uit. Surgere quippe eiꝰ est: qua dis¬
trictione peccatores derelinqͣt osten¬
dere. Quasi eñi iacere eus est: paciẽ¬
ter mala tolerare. Surgit gͦ: cũ contͣ
tioni incarnationis illuis adhesit:
Sicut eñi his nune uestit᷑. aquibus
diligitur paulo attestante. qui ait.
ut exhiberet sibi głiosam eccłiã non
habentem maculam aut riigam:
que eñi maculam aut rugam noz
habere dicitur: ꝓfecto uestis rationa¬
lis. et ꝑ actionẽ munda.⁊ ꝑ spem ten¬
sa monstratur: ita cum incarnandũ
tus uenit ueniens noua docuit: do¬
cens mira exercuit. mira faciens pͣ¬
ua tolerauit: uestem qũa indutus
fuerat scidit. dũ in iudea alios ab
infidelitate substulit: alios infide¬
litate dereliquid. Quid est igitur
uestis scissa: nisi uidea in contrariis
sentenciis diuisa: Si eñi uestis eiꝰ
scissa non ẽẽt. euangłista ñ dic̃ẽt.
qd̃ p̃dicante dño contentõ orieba¬

Expanded text:
rsecutores suos deseruit, demonstrarsecutores suos deseruit, demonstravit. Surgere quippe ejus est qua districtione peccatores derelinquat ostendere, quasi enim jacere ejus est patienter mala tolerare. Surgit ergo, cum conttioni incarnationis illius adhaesit? Sicut enim his nunc vestitur, a quibus diligitur, Paulo attestante qui ait: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Quae enim maculam aut rugam non habere dicitur, profecto vestis rationalis et per actionem munda, et per spem tensa monstratur. tus venit, veniens nova docuit, docens mira exercuit, mira faciens prava toleravit; vestem quam indutus fuerat scidit, dum in Judaea alios ab infidelitate sustulit, alios in infidelitate dereliquit. Quid est igitur vestis scissa, nisi Judaea in contrariis sententiis divisa? Si enim vestis ejus scissa non esset, evangelista non diceret quod praedicante Domino contentio orieba
Abbreviated transcription (Latin):
iam diximꝰ: qd̃ filios et filias p̃dicãtes
apłos ac plebes subditas sentiamꝰ.
Qui in domo frĩs primogeniti con¬
inuari referuntira: quia inhabita¬
tione adhuc iudaici ppłi. sacre p̃di¬
cationis daiciis uescebantur. Repẽ¬
a regione deserti. Regio deserti est
cor infideliũ: qd̃ dum creator deserit.
nullus in habitator colit. Uentus
autẽ uehemens. quid aliud quam
temptato fortis accipit᷑. Uentus gͦ
uehemens a regione deserti irruit:
quia inpassione redẽptoris nr̃i cõtra
fideles eius fortis tẽptat̾o a cordib
uideoꝵ uenit. Potest etiam deserti
regio: derelicta ĩmundoꝵ spuum
multitudoñ ĩ conuenient̃ in telligi.
Aqua uentus uenit. et domũ con¬
cutit: quia ab eis temptatio ꝓdiit.
et ꝑsecutoꝵ corda cõmouit. S hec¬
domo. ex tinctis filiis iob surrexit:
quia uidea in infidelitate ꝑdita p̃¬
dicatorib in pauore mortis caden¬
tibus. redẽptor humani generis se¬
met ip̃m a carnis sue morte suscita¬

Expanded text:
jam diximus quod filios et filias, praedicantes apostolos et plebes subditas sentiamus: qui in domo fratris primogeniti convivari referuntur, quia in habitatione adhuc Judaici populi sacrae praedicationis deliciis vescebantur. Repena regione deserti. Regio deserti est cor infidelium, quod dum Creator deserit, nullus inhabitator colit. Ventus autem vehemens quid aliud, quam tentatio fortis accipitur? Ventus ergo vehemens a regione deserti irruit; quia in passione Redemptoris nostri contra fideles ejus, fortis tentatio a cordibus Judaeorum venit. Potest etiam deserti regio, derelicta immundorum spirituum multitudo non inconvenienter intelligi. A qua ventus venit, et domum concutit, quia ab 60 eis tentatio prodiit, et persecutorum corda commovit. domo exstinctis filiis, Job surrexit, quia Judaea in infidelitate perdita, praedicatoribus in pavoris morte cadentibus, Redemptor humani generis semetipsum a carnis suae morte suscita
Abbreviated transcription (Latin):
dum amisit. Qui ergo asynagoga
ueniens. fidei gentiũ conspicuus ap-¬
paruit: ex utero matris nudus exi¬
uit. S nũqͥd hanc om̃imꝰ deserit:
Et ubi est qd̃ per ꝓpħam dicitur:
si fuerit numerus filioꝵ isrł. qͣsi
arena maris. reliqͥe salue fient: ubi
qd̃ scriptũ est donec plenitudo gẽ¬
tium introierit et sic om̃is isrł sal¬
ius fieret: Erit gͦ qñq conspicuus¬
ut etiã synagoge appareat: erit ĩ
sine mundi ꝓculdubio qñ gentis
sue reliquiis. semet ip̃m sicut ẽ d̃s
innotescat. Uñ et bene hic dicitur.
Nudus reuertar illuc. Nudꝰ qͥppe
ad uterũ matris reuertitur: cũ in
mũdi huiꝰ termino. is qui in scło
factus homo despicitur: synago¬
ge sue oculis. d̃s̃ ante scl̃a declara¬
tur. Sequitur.

Expanded text:
dum amisit. Qui ergo a Synagoga dum amisit. Qui ergo a Synagoga veniens, fidei gentium conspicuus apparuit, ex utero matris nudus exivit. Sed nunquid hanc omnimodo deserit? Et ubi est quod per prophetam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israël quasi arena maris, reliquiae salvae fient ? Ubi quod scriptum est: Donec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret ? Erit ergo quando conspicuus etiam Synagogae appareat. Erit in fine mundi procul dubio, quando gentis suae reliquiis semetipsum, sicut est Deus, innotescat. Unde et bene hic dicitur: Nudus revertar illuc. Nudus quippe ad uterum matris revertitur, cum in mundi hujus termino is, qui in saeculo factus homo despicitur, Synagogae suae oculis, Deus ante saecula declaratur. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
demptoris mater. iuxta carnẽ sina¬
goga extitit: ex qua ad nos ꝑ corpꝰ
uisibilis ꝓcessit. S hunc intra se.
tegmine litt̾e ad oꝑtũ tenuit: dum
ad spiritalem eiꝰ intelligentiã. m̃tis
oculos aꝑire neglex̃. Hunc quiam
carne humani corporis. latentem
uidere dm̃ noluit: qͣsi indiuinitate
nudũ considerare contẽpsit. S nudꝰ
de utero matris exiit: quia asynago¬
ge carne ꝓdiens. conspicuus ad gẽ¬
tes uenit. Quod bene ioseph relic¬
to pallio fugiente signatum est.
Dum eñĩ adultera mulier. male illo
uti uoluisset. relicto pallio fugit fo¬
ras: quia dum synagoga dñm pu¬
rum hominẽ credens. quasi adulte¬
rino complexu constringere uoluit:
ip̃c tegimẽ lictere eiꝰ oculis reliquit:
et ad cognoscendã diuinitatis sue po¬
tenciã. conspicuũ se gentib p̃buit.
Unde et paulus dicit. Usq hodie
dum legit᷑ moyses. uelam̃ ẽ super
cor corũ: quia uidelicet adultera
mulier apud semet ipsam pallium
retinuit: et quẽ male tenebat nu-¬

Expanded text:
demptoris mater juxta carnem Synagoga exstitit, ex qua ad nos per corpus visibilis processit. Sed hunc intra se tegmine litterae adopertum tenuit, dum ad spiritalem ejus intelligentiam mentis oculos aperire neglexit. Hunc quia in carne humani corporis latentem videre Deum noluit, quasi in divinitate nudum considerare contempsit. Sed nudus de utero matris exiit: quia a Synagogae carne prodiens conspicuus ad gentes venit. Quod bene Joseph relicto pallio fugiente signatum est . Dum enim mulier adultera male illo uti voluisset, relicto pallio fugit foras, quia dum Synagoga Dominum purum hominem credens, quasi adulterino complexu constringere voluit, ipse tegmen litterae ejus oculis reliquit, et ad cognoscendam divinitatis suae potentiam conspicuum se gentibus praebuit. Unde et Paulus dixit: Usque hodie, dum legitur Moyses, velamen est super cor eorum , quia videlicet adultera mulier apud semetipsam pallium retinuit, et quem male tenebat, nu
Abbreviated transcription (Latin):
se peccatorib dedit. Dumq eos qͥ sibi
iusti uidebantur deseruit: hos qui
se in iustos et nouerant et fatebant᷑
assump̃sit. Hinc et. ip̃e in euangłio
dicit. Ego in iudicium ueni in hunc
mundum: et ut qui ñ uident uideãt.
et qui uident ceci fiant. Hinc et colũp¬
na nubis que inhereno ppłm p̃ib¬
quia uidelicet redẽptor. sue conuer¬
sitionis exẽplo. ducatũ sequentibus
p̃stans de iusticia sua confidentibus
nulla luce̾ claruit: peccatoꝵ uͦ suoꝵ
tenebras agnoscentib. igne sui amo¬
ris infulsit. Nec qd̃ corruere iob dici¬
tur. indignũ m̃s hoc significationi
redẽptoris arbitretur. Scriptũ nã¬
q est. Uerbũ misit dñs in iacob. et ce¬
cidit in isrł. Iacob quippe supplantator
isrł uero uidens dm̃ dicitur. Et quid ꝑ
carnis mortẽ supplantare studuit:
hunc nimirũ ꝑ oculos fidei gentili
isrł cecidit: qͥa eum que ad se ueni¬
entẽ iudaicus respuit: hunc repen¬

Expanded text:
se peccatoribus dedit; dumque eos qui sibi se peccatoribus dedit; dumque eos qui sibi justi videbantur deseruit, hos qui se injustos et noverant, et fatebantur, assumpsit. Hinc et ipse in Evangelio dicit: Ego in judicium veni in hunc mundum, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Hinc et columna nubis, quae in eremo popelicet redemptor noster, suae conversationis exemplo, ducatum sequentibus praestans, de justitia sua confidentibus nulla luce claruit; peccatorum vero suorum tenebras agnoscentibus, igne sui amoris infulsit. Nec quod corruere Job dicitur, indignum mens hoc significatione Redemptoris arbitretur. Scriptum namque est: Verbum misit Dominus in Jacob, et cecidit in Israel . Jacob quippe supplantator, Israël vero videns Deum dicitur. Et quid per carnis mortem supplantare studuit, hunc nimirum per oculos fidei gentilitIsrael cecidit, quia quem ad se venientem Judaicus respuit, hunc repen
Abbreviated transcription (Latin):
docii designatur: Uñ et ad ierechielẽ
ꝓpħam dicit᷑. Tu fili hominis su¬
me tibi gladiũ acutũ ixͦdentẽ pilos:
et assumes eum et duces per caput
tuum et barbam: ut iudelicet ꝓpħe
facto iudicũ redẽptoris expͥmatur.
qui in carne apparens caput rasit:qͥ a
iudaico sacerdotio. p̃ceptoꝵ suorũ sa¬
cram̃ta abstulit. Barbam rasit: qͥa
regnũ israeliticũ diserens decor̃e uir
loco per tr̃a: nͥ homo peccator expͥmi¬
tur: Primo quippe peccanti homi
designat᷑. Nam cũ iustam iudea se
crederet constat qũã reproba de gen¬
tilitate sentiret: paulo attestante
qui ait. Nos natura iudei: et nõ
ex gentib peccatores. Mediator igit᷑
nr̃ quasi de tonso capite in terrã cor¬
ruit: quia iudeam deserens. dũ sacͣ¬
menta sua ab eiꝰ sacerdotio abstulit:
ad noticiam gencium uenit. Capil¬
los eñi a capite rasit: quia sacͣmenta
legis ab illo pͥmo suo sacerdotio fu¬
tulit: ce int̾rã corruit. qͥa saluãdis

Expanded text:
designatur? Unde et ad Ezechielem prophetam dicitur: Tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, radentem pilos, et assumes eum, et duces per caput tuum et barbam , ut videlicet prophetae facto judicium Redemptoris exprimatur, qui in carne apparens caput rasit, quia a Judaico sacerdotio praeceptorum suorum sacramenta abstulit; barbam rasit, quia regnum Israeliticum deserens, decorem virloco per terram, nisi homo peccator exprimitur? Primo quippe peccanti homindesignatur. Nam cum justam Judaea se crederet, constat quam reproba de gentilitate sentiret, Paulo attestante, qui ait: Nos natura Judaei, et non ex gentibus peccatores . Mediator igitur noster quasi detonso capite in terram corruit, quia Judaeam deserens, dum sacramenta sua ab ejus sacerdotio abstulit, ad notitiam gentium venit. Capillos enim a capite rasit, quia sacramenta legis ab illo primo suo sacerdotio sustulit; et in terram corruit, quia salvandis
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ est cũ patre dat om̃ia: per hoc uͦ
qd̃ homo est apatre accepit om̃ia. Di¬
cat gͦ de iudea cũ uenturũ in carnatõ¬
nis eiꝰ mysteriũ crederet: dñs dedit.
Dicat de iudea. cũ expectatã incarna¬
tionis eiꝰ p̃sentiam contẽpsisset: dñs
abstulit. Data quippe est cũ ꝑ qͦsdã
futura credidit: s exigente merito
sue cecitatis ablata est. cũ credita ꝑ
quosclã uenerari contẽpsit. In se aũt¬
siti benedicere dño sciant: cũ subdit᷑.
icut dño placuit ita factũ ẽ: sit
nom̃ dñi benedictũ. Unde et teste
euanglio cũ appropinqͣre passioni¬
dicitur: accepto pane gr̃as egisse ꝑ¬
hibetur. Grãs itaq egit: qui flagel¬
la aliene iniquitatis suscepit. Et qui
nichil dignũ percussione exhibuit:
humilit̃ in percussione bene bene¬
benedicit: et hinc uidelicet osten¬
dat quid unusquisq inflagello por¬
si ip̃e equanimit̃ flagella culpe por¬
tat aliene: ut hinic ostendat quid
in corre pt̃one faciat subditus: si

Expanded text:
s est, cum Patre dat omnia, per hoc vero quod homo est, a Patre accipit omnia. Dicat igitur de Judaea cum venturum incarnationis ejus mysterium crederet: Dominus dedit: Dicat de Judaea cum exspectatam Incarnationis ejus praesentiam contempsisset: Dominus abstulit. Data quippe est, cum per quosdam futura credidit; sed exigente merito suae caecitatis ablata est, cum credita per quosdam venerari contempsit. 61. Csiti benedicere Domino sciant, cum subditur: Sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Unde et teste Evangelio dicitur, accepto pane gratias egisse perhibetur. Gratias itaque agit, qui flagella alienae iniquitatis suscipit. Et qui nihil dignum percussione exhibuit, humiliter in percussione benedicit, ut hinc videlicet ostendat, quid unusquisque in flagello si ipse aequanimiter flagella culpae portat alienae; ut hinc ostendat quid in correptione faciat s
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur: ut inopinatꝰ eius ad uentꝰ
expͥmat᷑. Quod eñi ruit uel cadit:
ad ima repente uenit. Mediatori gͦ¬
interrã quasi corruisse est: nullis sig¬
nis p̃currentib inopinate ad gentes
uenisse. Bene autẽ dicitur. qd̾ corru¬
ens ad orauit: quia dũ ip̃e humili¬
tatẽ carnis suscepit. in se credentib
uota humilitatis in fudit. Fẽcit eñ
quia fieri docuit : sicuti de eiꝰ sp̃u
dicitur. Ipse eñi postulat ꝓ nobis
gemitib menar rabilib: Neq eñ
petit qui equalis est: s postulare
dicitur. quia nimirũ quos repleue¬
rit. postulantes facit. Qũauis hoc⁊
insemet ip̃o redẽptor ostendit: qui
patr̃e etiã dum passiom ꝓpinqͣret
exorauit. Quid eñi mirũ si informa
serui exorando se patri subdidit: in
qua etiã manus peccantiũ usq ad
Smortis extrema tolerauit.: Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
dicitur, ut inopinatus ejus adventus exprimatur. Quod enim ruit vel cadit, ad ima repente venit. Mediatori in terram quasi corruisse est, nullis signis praecurrentibus inopinate ad gentes venisse. Bene autem dicitur quod corruens adoravit, quia dum ipse humilitatem carnis suscepit, in se credentibus vota humilitatis infudit. Fecit enim, quia fieri docuit; sicut et de ejus Spiritu dicitur: Ipse Spiritus postulat 62 pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Neque enim petit, qui aequalis est, sed postulare dicitur; quia nimirum quos repleverit, postulantes facit: quamvis hoc et in semetipso Redemptor noster ostendit, qui Patrem etiam, dum passioni propinquaret, exoravit. Quid enim mirum, si in forma servi exorando so Patri subdidit, in qua etiam manus peccantium usque ad mortis extrema toleravit? Seq
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis ignorare: Qui dum
ex lege ñ nulla recipiũt. ñ nulla cõ¬
tẽpnũt: quasi cameloꝵ more uelut
mundũ animal rummant: s uelut
Quãuis et eos cameli ruminantes.
sed tam̃ ungulam ñ findentes indi-¬
cant. qui in uidea iuxta litt̾am hys¬
toriam audierant: s uirtutẽ eiꝰ discer¬
nere sp̃italiter nesciebant. Quos tri¬
bus turmis chaldei rapiunt: dũ pha¬
risei. herodiani. et saducei. ab om̃i sen¬
sus rectitudine iniqͣ ꝑ suasione per¬
uertunt: simulq pueros gladio fe¬
riunt: quia et siqui in ppło uti iam
ratiorie poterant: eis ip̃i non uirtute
rationis. s potestatis auctoritate cõ¬
traibant. Dumq se quasi p̃positos imi¬
tari asubditis uolunt: et si intellige¬
re aliquid sequentes possunt: exauc¬
toritate tamen suscepti regiminis. eos
ad ꝑniciem pertrahũt. Aquib bene
solus puer qui nuntiet fugit: quia
phariseis herodianis atq saduceis
iniqua patrantib: eos nimirũ dese¬

Expanded text:
resurrectionis ignorare? Qui dum resurrectionis ignorare? Qui dum ex lege nonnulla recipiunt, nonnulla contemnunt, quasi camelorum more, velut mundum animal ruminant, sed ut Quamvis et eos cameli ruminantes, sed tamen ungulam non findentes, indicant qui in Judaea juxta litteram, historiam audierant, sed virtutem ejus discernere spiritaliter nesciebant. Quos tribus turmis Chaldaei rapiunt; dum Pharisaei, Herodiani et Sadducaei ab omni sensus rectitudine iniqua persuasione pervertunt. Simulque pueros gladio feriunt, quia etsi qui in populo uti jam ratione poterant, eis ipsi non virtute rationis, sed potestatis auctoritate contraibant; dumque se quasi praepositos imitari a subditis volunt, etsi intelligere aliquid sequentes possunt, ex auctoritate tamen suscepti regiminis eos ad perniciem pertrahunt. A quibus bene solus puer qui nuntiet fugit: quia Pharisaeis, Herodianis, atque Sadducaeis iniqua patrantibus, eos nimirum dese
Abbreviated transcription (Latin):
deos interpretari feroces nouimꝰ. qui
alii chaldeoꝵ noĩe designant᷑: nͥ ꝑsecu¬
tionis auctores qui usq ad aꝑtos cla-¬
mores malicie ꝓrũpentes dicũt. cru¬
cifige crucifige: Qui de semet ipsis
tres turmas faciunt: cũ se ad ꝓponẽ¬
das questiones dño pharisei. herodia¬
ni et saducei diuiserũt: qui ore qͥdem
sapientie uicti sunt. S quia stultos
quosdã post se eos traxisse credendũ
est: factis turmis camelos tulerũt.
Unusquisq nãq eoꝵ in ordo prauaq̃
sapuit. in sipientium corda corrupit:
et dum ꝑsuadendo ad interitũ ꝑtra¬
hit. quasi tortuosas mentes in fir-¬
mantiũ ad captiuitatẽ duxit. Pre¬
dicante quippe insamaria dño: mił¬
ti ex samaritanis fuerunt in posses¬
sionẽ eiusdem nr̃i redẽptoris asscrti.
S numqͥd hii qui pro septem uiris
unius mulieris mortuis. de resurrec¬
tionis desꝑatione dñm tẽptant. ne¬
qũa conati sunt credentes samarita¬
nos a fide reducere. quos constat sp̃e

Expanded text:
daeos interpretari feroces novimus, qui alii Chaldaeorum nomine designantur, nisi persecutionis auctores usque ad apertos clamores malitiae prorumpentes, cum dicunt: Crucifige, crucifige ? Qui de semetipsis tres turmas faciunt, cum se ad proponendas quaestiones Domino Pharisaei, Herodiam et Sadducaei diviserunt. Qui ore quidem Sapientiae victi sunt: sed quia stultos quosdam post se eos traxisse credendum est, factis turmis camelos tulerunt. Unusquisque namque eorum ordo in prava quae sapuit, insipientium corda corrupit; et dum persuadendo ad interitum pertraxit, quasi tortuosas mentes infirmantium ad captivitatem duxit. Praedicante quippe in Samaria Domino, multi ex Samaritanis fuerunt in possessionem ejusdem Redemptoris nostri asciti. Sed nunquid ii qui pro septem viris unius mulieris mortuis, de resurrectionis desperatione Dominum tentant , nequaquam conati sunt credentes Samaritanos a fide reducere, quos constat spem
Abbreviated transcription (Latin):
bus hostsãmiretur: quatuiꝰ qui for¬
cia diuinitatis eiꝰ despexerat: etiam
humanitatis eiꝰ infirma ꝑtimescat.
Uñ et mox significatõne mirifica.
contra eum ip̃a humanitatis in fir¬
mitas. obstupescenda ꝓponit᷑: ut dica

Expanded text:
erbus hostis admiretur; quatenus qui forerbus hostis admiretur; quatenus qui fortia divinitatis ejus despexerat, etiam humanitatis ejus infirma pertimescat. Unde et mox significatione mirifica, contra eum ipsa humanitatis infirmitas obstupescenda proponitur, ut dica
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Quos quauis incarnata sapi¬
entia aggregare effectu oꝑis uenerat:
diuuntati tam̃ illius iam ꝑ ciꝰ p̃scienti¬
am intͥnsecus assistebant. S quia de
uiis suis antiquus hostis. redẽptore
ueniente discutit᷑: quid dicat audia¬
tum dñi: om̃s post se gentiũ natio¬
nes trax̃. Circuiuit terrã et ꝑ ambu¬
lauit eam: qͥa ꝑ corda gentiũ iniqͥta¬
tis sue uestigia impressit. Cadens eñi
a sublimib. humanas mentes iure
possedit: quia inculpe sue unculo
uoluentes attraxit. Tantͦq lacius
in mundo uagatus ẽ: qͣnto a reatu
quisq illiꝰ liber ꝑ om̃ia inuentus ñ
est. Ciu qͣsi ex potestate mundũ cir¬
cuisse ẽ. nullum hominẽ qͥ sibi ple¬
ne resisteret inuenisse.S ĩ a sathas
redeat. id est ab effectui sue malicie
uis illum diuina constringat: qͥa
ĩa apparuit incarne. qui inpeccati
contagione. ex carnis nil habeat in¬
firmitate. Uenit humił. qũe et suꝑ¬

Expanded text:
sunt. Quos quamvis incarnata Sapisunt. Quos quamvis incarnata Sapientia aggregare effectu operis venerat, divinitati tamen illius jam per ejus praescientiam intrinsecus assistebant. Sed quia de viis suis antiquus hostis Redemptore veniente discutitur, quid dicat audiatum Domini, omnes post se gentium nationes traxit. Circuivit terram et perambulavit, quia per corda gentium iniquitatis suae vestigia impressit. Cadens enim a sublimibus 55 humanas mentes jure possedit, quia in culpae suae vinculo volentes astrinxit; tantoque latius in mundo vagatus est, quanto a reatu quisque illius liber per omnia inventus non est. Cui quasi ex potestate mundum circuisse est, nullum hominem qui sibi plene resisteret invenisse. Sed jam Satan redeat, id est, ab effectu suae malitiae vis illum divina constringat, quia jam apparuit in carne qui in peccati contagione ex carnis nihil habebat infirmitate. Venit humilis, quem et sup
Abbreviated transcription (Latin):
citus celi astitisse describitur: hoc
hic inter filios dei sathan a fuisse ꝑhi¬
betur. Ecec adextris dei steterunt an¬
głi: qui nominant᷑ filii dei. Ecce asi¬
in conuenient̃ accipimꝰ qd̃ in die dñs
sathan uidit: qͥa uias eiꝰ in sapien¬
tie sue incarnat̃one corripuit. Qua¬
si eñi eum non uidisse fuit: tãdui
pͣuitatẽ illuis in humani generis
ꝑdicione tolerasse. Unde et ei diui¬
na uoce mox dicitur. uñ uenis: In
quia in luce manifestate sapientie
occulti hostis in sidie deteguntur.
Quia gͦ incarnato dño diabolus incre¬
patur. et a sua pestifera effrenatio¬
ne corripit᷑ : recte subiungitur.
uii dixit dñs. Unde uenis: Tune eñĩ
sathane uas reqͥrendo arguit: cum
ꝑ mediatoris aduentũ. ꝑsuasionis eius
nequitias repͥmens increpauit. Nec
inmerito in hoc die filii dei corã dño
astitisse referuntur: quia uidelicet
ad et̃ne pat̾e uocationẽ. electi om̃s
luce sapient ie se illustrante collecti

Expanded text:
rcitus coeli astitisse describitur, hoc rcitus coeli astitisse describitur, hoc hic inter filios Dei Satan adfuisse perhibetur. Ecce a dextris Dei steterunt angeli, quia nominantur filii Dei; ecce a siinconvenienter accipimus quod in die Dominus Satan vidit, quia vias ejus in Sapientiae suae incarnatione corripuit; quasi eum non vidisse fuerit, tandiu pravitatem illius in humani generis perditione tolerasse. Unde et ei divina voce mox dicitur: CAPUT XXI. quia in luce manifestatae sapientiae occulti hostis insidiae deteguntur. Quia ergo incarnato Domino diabolus increpatur, et a sua pestifera effrenatione corripitur, recte subjungitur: Cui dixit Dominus: Unde venis? Tunc enim Satanae vias requirendo arguit, cum per Mediatoris adventum persuasionis ejus nequitias reprimens increpavit. Nec immerito in hoc die filii Dei coram Domino astitisse referuntur; quia videlicet ad aeternae patriae vocationem electi omnes, luce sapientiae se illustrante, collecti
Abbreviated transcription (Latin):
nominamꝰ. Et de isclem spiritibus
paulus dicit. Contra spiritalia
nequitie in celestib. Quorũ cap̃
enuntians ait. Scd̾m pͥncipẽ po¬
testatis acris aeris huiꝰ. Ad extͥs
gͦ dei et a sinistris. angłoꝵ exerci¬
tus stat: quia et uoluntas electo¬
rum sp̃uũ diuine pietati concor¬
dat: et reꝓborũ sensus sue mali-¬
cie seruien̾s iuditio districtionis eiꝰ¬
obtemꝑat. Uñ et mox fallax sp̃s in
mediũ ꝓsilisse describit᷑: ꝑ qũe achab
rex exigentib suis meritis decipiat᷑.
Neq eñi fas est credere. bonũ sp̃m fal¬
latie deseruire uoluisse: ut diceret.
tis precedentib dignus erat. ut tali
debuisset deceptione oampnari. qua¬
tinus qui sepe uolens uciderat in cul¬
pam. qñq nosens caperet᷑ ad penam:
occulta iusticie licencia malignis
spiritib datur: ut quos uolentes ĩ
peccati laqueos strangulant: in pec¬
cati penã etiam nolentes trahant. Qd̃
gͦ illic a dextris atq a sinistris deiex̃¬

Expanded text:
nominamus. Et de eisdem spiritibus nominamus. Et de eisdem spiritibus Paulus dicit: Contra spiritualia nequitiae in caelestibus . Quorum caput enuntians ait: Secundum principem potestatis aeris hujus . A dextera ergo Dei et a sinistra angelorum exercitus stat, quia voluntas electorum spirituum divinae pietati concordat, et reproborum sensus suae malitiae serviens, judicio districtionis obtemperat. Unde et mox fallax spiritus in medium prosiliisse describitur, per quem Achab rex exigentibus suis meritis decipiatur. Neque enim fas est credere bonum spiritum fallaciae deservire voluisse, ut tis praecedentibus dignus erat, ut tali debuisset deceptione damnari: quatenus qui saepe volens ceciderat in culpam, quandoque nolens caperetur ad poenam, occulta justitia licentia malignis spiritibus datur, ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati poenam etiam nolentes trahant. Quod ergo illic a dextris atque sinistris Dei, exe
Abbreviated transcription (Latin):
celi adextris et asinstris eiꝰ. Et dic¬
tũ ẽ. In quo decipiã achab. ut adã¬
dat et cadat in ramoth galaad: Ei
dixit alius ita: et alius alit̃. Et e¬
gressus ẽ unus et dixit. Ego decipiã
achab. Et dictũ est. In quo decipies:
Qui respondit dicens. Egrediar et ero
altius p̃sidens. in fernis cuncta dispo¬
cium angłoꝵ multitudo describit᷑:
Quid est gͦ qd̃ exercitus celi adex¬
tris et asinistris eiꝰ stare ꝑhibetur:
Ds̃ eñi qui ita est intra om̃ia. ut
et iam sit extra om̃ia: nec dextra
nec sinistra concludit᷑: s dextera
dei. angłoꝵ pars electa: sinistͣ aũ
dei pars angłoꝵ reꝓba designatur.
Non eñi mi tustrant solũmodo boni
qui ad iuuent: s etiã maliqͥ ꝓbẽt.
Non solum qui aculpa redeuntes
subleuẽt: s tiam qui redire nolẽ¬
tes grauent. Nec qd̃ celi exercitus
dicitur: angłoꝵ pars reꝓba in eo¬
posse intelligi ꝓhibetur. Quas eñi
suspendi maere nouimꝰ: aues celi

Expanded text:
coeli a dextris et sinistris ejus, et diccoeli a dextris et sinistris ejus, et dictum est: In quo decipiam Achab, ut ascendat et cadat in Ramoth Galaath? Et dixit alius ita, et alius aliter. Et egressus est unus, et dixit: Ego decipiam Achab. Et dictum est: In quo decipies? Qui respondit, dicens: Egrediar, et eroaltius praesidens, inferius cuncta dispoudo describitur? Quid est ergo quod exercitus coeli a dextris et a sinistris ejus stare perhibetur? Deus enim qui ita est intra omnia, ut etiam sit extra omnia, nec dextra nec sinistra concluditur; sed dextra Dei angelorum pars electa, sinistra autem Dei pars angelorum reproba designatur. Neque enim ministrant Deo solummodo boni qui adjuvent, sed etiam mali qui probent. Non solum qui a culpa redeuntes sublevent, sed etiam qui redire nolentes gravent, nec quod coeli exercitus dicitur, angelorum pars reproba in eo intelligi posse prohibetur. Quas enim suspendi in aere novimus, aves coeli
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑatur. Cum uero ad illam redu¬
citur: ab hac cui in hesit remouet᷑
ta simul respicit. sine distensione c̃¬
prehendit: iudelicet et bona que u¬
munerat et q̃ iudicans dãpnat: ĩ his
q̃ aduerso disponit ordine. diuersꝰ
non est. In die ergo eis sathan. affu¬
isse describit᷑: qͥa lum̃ et̃nitatis eiꝰ nui¬
la mutabilitatis fustatione tangit᷑.
et in hoc qd̃ ei tenebre p̃sentes fũt
affuisse in ter eof filios dei dicitur
qͥa ea ui iusticie ĩmũdus sp̃s penet᷑¬
tur: qua uidelicet ĩmundorũ sp̃u¬
um corda complentur: eoq radio
luminis iste trasfigit᷑: quo illi ut
luceant ꝑfundunt᷑. Inter filios
toꝵ adiutoriũ. iste ad ꝓbationem
seruit. Int̾ filios dei affuit: qͥa isi
ab illis inhac uita laborantibus
auxilium pretatis impenditur:
iste occulte eiꝰ iusticie nesciendo
seruies. minist̾iũ exequi reꝓbatõ¬
regũ per ꝓpħ̾am dicit᷑. bidi dñm
sedentẽ suꝑ soliũ suũ: et exercitum

Expanded text:
paratur; cum vero ad illam reduparatur; cum vero ad illam reducitur, ab hac cui inhaesit removeturul cuncta respicit, sine distentione comprehendit, videlicet et bona quae jmunerat, et quae judicans damnat, in his quae diverso disponit ordine, diversus non est. In die ergo ei Satan adfuisse describitur, quia lumen aeternitatis ejus nulla mutabilitatis fuscatione tangitur; et in hoc, quod ei tenebrae praesentes fiunt, adfuisse inter filios Dei dicitur: quia ea vi justitiae immundus spiritus penetratur, qua videlicet mundorum spirituum corda complentur; eoque radio luminis iste transfigitur, quo illi ut luceant perfunduntur. 38. Deo torum adjutorium, iste ad probationem servit. Inter filios Dei adfuit, quia etsi ab illis in hac vita laborantibus auxilium pietatis impenditur, iste occultae ejus justitiae nesciendo serviens, ministerium exsequi reprobatioVidi Dominum sedentem super solium suum, et exercitum
Abbreviated transcription (Latin):
crescerent: et crescentes. cognita ro¬
bustiꝰ tenerent. Quia gͥ ñ repente. s
causarũ uerborũq increm̃tis. quasi
quibusdã ad eternitatẽ passib duci-¬
mur: intus apud eum quadã die ali¬
quid factũ dicitur: qͥ ip̃a quoq tẽ¬
etiã sathan affuit: dũ quadã die hoc
factũ dicitur. indicare script᷑a sacra
studuit. quia in luce ds̃ tenebras ui¬
dit : Nos quippe umo eodẽq cõtuitu.
lucem et tenebras intueri ñ possu¬
mus: quia cũ intenebras oculus figi¬
tur. lux fugatur. Et cũ ad lucis se cho¬
ruscationẽ uertit: tenebrarũ umbra
discedit. Illa aũ uis que cuncta mu¬
tabilia ĩmutabiliter uidet: quasi in
die ei sathan affuit: qͥa apostate an¬
głi tenebras. sine obscuritate com¬
p̃hendit. Nos ut dictũ est uno eodẽ¬
ꝙ intuitu contemplari ñ possumus.
et que approbando eligimꝰ.⁊ que re-¬
ꝓbando dãpnamꝰ: quia cũ ad hanc
animꝰ ũtitur. ab illa cogitatione

Expanded text:
crescerent, et crescentes cognita rocrescerent, et crescentes cognita robustius tenerent. Quia igitur non repente, sed causarum verborumque incrementis, quasi quibusdam ad aeternitatem passibus ducimur, intus apud eum quadam die aliquid factum dicitur, qui ipsa quoque temetiam Satan adfuit, dum quadam die hoc factum dicitur, indicare sacra Scriptura studuit quia in luce Deus tenebras vidit? Nos quippe uno eodemque contuitu lucem et tenebras intueri non possumus: quia cum in tenebras oculus figitur, lux fugatur; et cum ad lucis se coruscationem verterit, tenebrarum umbra discedit. Illa autem vis, quae cuncta mutabilia immutabiliter videt, quasi in die ei Satan adfuit, quia apostatae angeli tenebras sine obscuritate comprehendit. Nos, ut dictum est, uno eodemque intuitu contemplari non possumus, et quae approbando eligimus, et quae reprobando damnamus: quia cum ad hanc animus vertitur, ab illa cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
libus sensi in ad eterna trahiciat: seq
bene nr̃is mentibꝰ eternitas ingnita
dum uerbis cognitis blandit᷑ infun¬
dat. Qͥd aũ mirũ si insacro eloquio
ĩcõmutabilitatẽ suã ds̃. p̃proꝑe hũane
menti ñ aꝑit: qñ et resurrectionis
sue sollẽpnitate celebrata. quibus¬
dam ꝓfectionũ accessib inuotuit.
incorruptionẽ corporis qd̃ resũpsit:
Luca qͥppe attestante didicimꝰ. qd̃
quibusdã se in monum̃to queren¬
tib. pͥus angłos misit: et rursum
discipulis de se inuia loquentib ip̃e
quidẽ s non agnoscendꝰ apparuit: qͥ
post exhortationis moras. cognoscen¬
dũ se inpanis fract̃one monstrauit.
Ad extremũ uero repente ingrediens:
non solũ se cognoscibilem. s etiam pal¬
pabilem p̃buit. Quia eñi infirma ad¬
huc gestabant corda discipuli. in cog¬
nitione tanti mysterii ista fuerant dis¬
pensatione nutriendi.ut paulisꝑ ali¬
qͥd q̃rentes inuenirẽt. inuenientes

Expanded text:
libus sensim ad aeterna trajiciat; seque libus sensim ad aeterna trajiciat; seque bene nostris mentibus aeternitas incognita, dum verbis cognitis blanditur, infundat. Quid autem mirum, si in sacro eloquio incommutabilitatem suam Deus praepropere humanae menti non aperit; quando et resurrectionis suae solemnitate celebrata, quibusdam provectionum accessibus innotuit, incorruptionem corporis, quod resumpsit? Luca quippe attestante didicimus quod quibusdam se in monumento quaerentibus prius angelos misit; et rursum 53 discipulis de se in via loquentibus ipse quidem, sed non cognoscendus apparuit , qui post exhortationis moras, cognoscendum se in panis fractione monstravit; ad extremum vero repente ingrediens, non solum se cognoscibilem, sed etiam palpabilem praebuit. Quia enim infirma adhuc gestabant corda discipuli, in cognitione tanti mysterii ista fuerant dispensatione nutriendi, ut paulisper aliquid quaerentes invenirent; invenientes
Abbreviated transcription (Latin):
discuciendũ pͥus est. cur qͣdam die
factũ aliquid coram dño dicitur:
cũ apud illum nequaqͣm cursus
tẽporis. mutatõne diei noctisq
uarietur. Neq eñi in ea luce que
sine accessu ea que eligit illustͣt¬
et sine recessu ea que respuit deserit.
defectus mutabilitatis uenit: quia
insemet ip̃a manendo ĩmutabilismu¬
tabilia cuncta disponit: sicq inse tr̃a¬
seuncia condidit : ut apud se tͣnsire
neqͣqͣm possint: nec tẽpus intus in cõ¬
spectu eiꝰ defluit. qd̾ apud nos foras
scłoꝵ uolumina emanãt. Cur gͦ ap̃
eum dicitur quadã die: cui nimirũ
dies una est. eternitas sua: Quam
uidelicet nec fine claudi. nec mnitio
iudit aꝑiri psalmista: cũ dixit. Me¬
lior est dies una in atriis tuis suꝑ¬
milia. Sed cũ scͥptura sacra tẽꝑalit̃
editis loquit᷑. dignũ ẽ. ut uerbis tem¬
poralib utatur. quatinus condescenden¬
doleuet : et dũ de eternitate aliquid
temporaliter narrat. assuetos tẽpora¬

Expanded text:
Discutiendum prius est, cur quadam die factum aliquid coram Domino dicitur, cum apud illum nequaquam cursus temporis, mutatione diei noctisque varietur. Neque enim in ea luce, quae sine accessu ea quae eligit illustet sine recessu ea quae respuit deserit, defectus mutabilitatis venit; quia in semetipsa manendo immutabilis, mutabilia cuncta disponit; sicque in se transeuntia condidit, ut apud se transire nequaquam possint; nec tempus intus in conspectu ejus defluit, quod apud nos foras saeculorum volumina emanant. Cur ergo apud eum dicitur, Quadam die, cui nimirum dies una est aeternitas sua? quam videlicet nec fine claudi, nec initio vidit aperiri Psalmista, cum dicit: Melior est dies una in atriis tuis suit. --Sed cum Scriptura sacra temporaliter editis loquitur, dignum est ut verbis temporalibus utatur, quatenus condescendendo levet; et dum de aeternitate aliquid temporaliter narrat, assuetos tempora
Abbreviated transcription (Latin):
bulaui eam. Quasi eñi dicere eius
est quid egerit: scire qd̃ actus suos il¬
lius oculis occultare ñ possit. Scien¬
dum uͦ est. quia sicut hoc loco disci¬
mꝰ quatuor modis loqͥt᷑ ds̃ ad diabo¬
lum: trib diabolus ad dm̃. Quatu¬
or modiᷤ loqͥt᷑ ds̃ ad diabolũ: quia
et in iustas uias eius arguit. et elec¬
toꝵ suoꝵ contͣ illũ iusticiã ꝓponit:
et tẽptandã eoꝵ in nocenciã ei conce¬
dendo ꝑmittit: et aliqñ eũ ne tẽpta

Expanded text:
bulavi eam. Quasi enim dicere ejus bulavi eam. Quasi enim dicere ejus est quid egerit, scire quod actus suos illius oculis occultare non possit. Sciendum vero est, quia sicut hoc loco discimus, quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; tribus modis diabolus ad Deum. Quatuor modis loquitur Deus ad diabolum; quia et injustas vias ejus arguit, et electorum suorum contra illum justitiam proponit, et tentandam eorum innocentiam ei concedendo permittit, et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥescite tempus adhuc modicũ: donec
cõpleatur numerus conseruoꝵ. et fra¬
trũ ur̃oꝵ. Desiderantib animab. re¬
quiescite ad huc huc modicũ dicẽ ẽ:
int̾ ardor̃ẽ desiderii ex ip̃a p̃scientia
solatiũ consolationis aspirare: ut et¬
animarũ uox sit hoc qd̃ amantes de¬
siderant: et respondentes dei sit sermo
hoc qd̾ eas retributionis certitudine
inter desideria confirmat. Respond̾e
gͦ eiꝰ ẽ ut collectionẽ fr̃m ex pectare
debeant. eorũ mentibus libenter ex¬
pectandi moras in fundere: ut cum
carnis resurrectionẽ appetunt: etiam
excolligendorũ fr̃m augm̃to gratu¬
lentur. Aliter ds̃ loquit᷑ ad diabolũ:
aliter diabolus ad dm̃. Loqui eñi dei
est ad diabolum. uias eiꝰ ac negocia
animaduersione occulte districtõ¬
nis increpare. sicut hic dicit᷑. uñ ue¬
nis: diaboli autẽ respondere ẽ om̃ipo¬
tenti maiestati eius. nil posse celare.
Uñ hic ait. Circuiui terrã: et ꝑam¬

Expanded text:
quiescite tempus adhuc modicum, donec quiescite tempus adhuc modicum, donec compleatur numerus conservorum et fratrum vestrorum. Desiderantibus animabus, requiescite adhuc modicum dicere, est inter ardorem desiderii ex ipsa praescientia solatium consolationis aspirare: ut animarum vox sit, hoc quod amantes desiderant, et respondentis Dei sermo sit hoc quod eas retributionis certitudine inter desideria confirmat. Respondere ergo ejus, est ut collectionem fratrum exspectare debeant, eorum mentibus libenter exspectandi moras infundere; ut cum carnis resurrectionem appetunt, etiam ex colligendorum fratrum augmento gratueum. Aliter Deus loquitur ad diabolum, aliter diabolus ad Deum. Loqui enim Dei est ad diabolum, vias ejus ac negotia animadversione occultae districtionis increpare, sicut hic dicitur: Unde venis? Diaboli autem ei respondere, est omnipotenti majestati ejus nihil posse celare. Unde hic ait, Circuivi terram, et peram
Abbreviated transcription (Latin):
ris tua. S cũ alter moueri soleat
mens que petit. aliterq q̃ petitur: et
scõꝵ aĩe ita in interni secreti sinu deo
inhereant. ut in herendo reqͥescant: qͦ¬
mͦ dicũt᷑ petere. qͣs ab int̾na uoluntate
cõstat nullatenus discrepare: Quomͦ
dicũt᷑ petere: quas et uoluntatẽ dei
certũ est. et ea q̃ futura sũt non ignora¬
re: S in ip̃o posite. ab ip̃o aliquid pe¬
tere dicũt᷑: ñ qͦ qͥcqͣm desiderent qd̃ ab
eiꝰ quẽ cernũt uoluntate discordet: s
quo mente ardentiꝰ in herẽt eo et iam̃
de ip̃o accipiũt ut ab ip̃o petant. qd̾
eum facere uelle nouerũt. De ip̃o gͦ¬
bibũt qd̾ ab ip̃o siciũt: et modo nob
ad huc in cõprehensibil in hoc qd̾ pe¬
tendo esuriunt. presciendo saciantur.
Discordarent gͦ auoluntate condito¬
ris. si que eum uident uelle non pete¬
rent: eiq minus inhererent: si uolẽ¬
tẽ dare. desiderio pigriori pulsarent.
Quib responsum diuinitꝰ dicit᷑. Re¬

Expanded text:
. Cum aliter moveri soleat mens quae petit, aliter quae petitur, et sanctorum animae ita in interni secreti sinu Deo inhaereant, ut inherendo quiescant, quomodo dicuntur petere quas ab interno motu constat nullatenus discrepare? Quomodo dicuntur petere quas et voluntatem Dei certum est et ea quae futura sunt non ignorare? Sed in ipso positae ab ipso aliquid petere dicuntur, non quo quidquam desiderent quod ab ejus quem cernunt voluntate discordat, sed quo mente ardentius inhaerent, eo etiam de ipso accipiunt, ut ab ipso petant quod eum facere veile noverant. De ipso bibunt quod ab ipso sitiunt, et modo nobis adhuc incomprehensibili in hoc quod petendo esuriunt, praesciendo satiantur. Discordarent ergo a voluntate Conditoris, si quae eum vident velle non peterent, eique minus inhaererent, si voluntatem ejus desiderio pigriori pulsarent. Quibus responsum Divinitatis dicitur: Re
Abbreviated transcription (Latin):
tinentie p̃sũptionũ cogitationes cres¬
cunt: S quid est qd̃ deuotõne com¬
pleta. caput narareus radere. capillosq
tunc ad perfectõnis sũma ꝑtĩgimꝰ. cũ
sic exteriora uitia uincimꝰ ut etiam
cogitatõnes suꝑfluas a mente resece¬
mꝰ: Quas nimirũ sacrificii igne con¬
cremare est: flãma eas diuini amoris
incendere ⁊ ut totũ cor in dei amore ar¬
deat: et cogitatõnes suꝑfluas concre¬
mans. qͣsi nararei capillos deuotionis
perfectione consumat. Et notandum
qd̃ in t̾rã corruens adorauit. Ille eñi
uerã deo orationẽ exhibet: qͥ semet ip̃m
qͥa puluis sit humiliter uidet: qͥ nil
sibi uirtutis tribuit: qui bona que agit.
et competenter dicit.¬

Expanded text:
tinentiam, praesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod devotione completa, caput Nazaraeus radere, capillosquetunc ad perfectionis summam pertingimus, cum sic exteriora vitia vincimus, ut etiam cogitationes superfluas a mente resecemus? Quas nimirum sacrificii igne concremare est flammas eas divini amoris incendere, ut totum cor in Dei amore ardeat, et cogitationes superfluas concremans, quasi Nazaraei capillos, devotionis perfectione consumat. CAPUT quod in terram corruens adoravit. Ille enim veram Deo adorationem exhibet qui semetipsum, quia pulvis sit, humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit et competenter dicit
Abbreviated transcription (Latin):
Dlerũq eñi dum uirtutũ fructꝰ
secunde reddimꝰ. dũ continua ꝓsꝑi¬
rate pollemꝰ: aliqͣrtulũ mens eri¬
pitur: ut a semet ip̃a sibi existere
bona que hab̃et arbitretur. Que
nimirũ bona. antiquus hestis ma¬
liciose attrectare appetit: s hec tẽp¬
tari ds̃ non nͥ benigne ꝑmittit: ut
dum mens temptatione pulsante
inbonis de quib gaudebat concuti¬
tur: in becillitatis sue debilitate
cognita in spe diuimi ad iuutorii robu¬
stius solidetur. Fĩtq mira dispensatõ¬
ne mietatis: ut unde malignꝰ hostis
cor tẽptat. ut int̾imat: in de mise¬
ricors conditor. hoc erudiat ut ui¬
uat. uĩ a bene subiungitur.¬
ti unius cuiꝰq bona sic tibi exterms
tẽptanda tribuo: ut tam̃ ip̃e noue¬
ris. quia per seuerantẽ mͥ illũ in mẽ¬
tis radice conseruo. Unde et bene sub

Expanded text:
lerumque enim, dum virtutum fructus fecunde reddimus, dum continua prosperitate pollemus, aliquantulum mens erigitur, ut a semetipsa sibi existere bona quae habet, arbitretur. Quae nimirum bona antiquus hostis malitiose attrectare appetit; sed haec tentari Deus nonnisi benigne permittit, ut dum mens tentatione pulsante, in bonis de quibus gaudebat concutitur, imbecillitatis suae debilitate cognita, in spe divini adjutorii robustius solidetur. Fitque mira dispensatione pietatis, ut unde malignus hostis cor tentat, ut interimat, inde misericors conditor hoc erudiat, ut vivat. Unde et bene subjungiturti uniuscujusque bona sic tibi tentanda exterius tribuo, ut tamen ipse noveris, quia perseverantem mihi illum in mentis radice conservo. Ubi et bene sub