comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illoset suꝑ ũmucos cuos tabes¬
cebam. ꝑfecto odic odã illos. inb¬
mici facti sunt mͥ. Inimicos eos¬
nu dei ꝑfecto odio odisse ẽ. et
qd̃ facti s̃ diligere: et qd̃ facuute
culpa c̃pessimis pax cener᷑. sip¬
ph̃a tantꝰ hoc uelut in hostiama
dõ obtuł: qd contͣ se ꝓdno pͣia¬
uumicicias excitauit. Ninc .e¬
strorũ media tͣnssiens. qr ferien¬
dis noluit peccatorib parcere
ido manꝰ dicta.ẽ. consecrasse.
Hinc finees peccanciũ ciuium
gram sꝑnens: cocũ es cũ ma¬
dianitis ꝑculit: et iram dñi

Expanded text:
micos tuos tabescebam? Perfecto odio oderam illos, inimici facti sunt mihi . Inimicos etenim Dei perfecto odio odisse, est et quod facti sunt diligere, 70 et quod faciunt culpa cum pessimis pax tenetur, si propheta tantus hoc velut in hostiam Deo obtulit, quod contra se pro micitias excitavit. Hinc Lestrorum media transiens, quia feriendis noluit peccatoribus parcere, Deo manus suas dicta est consecrasse : hinc Phinees peccantium civium gratiam spernens, coeuntes cum Madianitis perculit, et iram Dei
Abbreviated transcription (Latin):
penitucia
Qđcicius et exipso
usu colligimꝰ. sinr̃e m̃tis iudici¬
a pensemꝰ. Plꝰ namq t̾rã diligi¬
mꝰ. q̃ pꝰspinas exarata fructus
ub̃es ꝓducit: qͣ q̃ nullas spinã
habuit: s tũ exculta sterilem
segetẽ gignit. Admonendi st̃.
peccata carnis ignorantes. ne su¬
pioris ordinis celsitudine se ce¬
t̃is p̃ferant: cũ abinferioribus
qͣto se meliꝰ agant ignorent. n
examine nãq recti iudicis mu¬
tat nu̾ta ordinũ: qͣlitas accioñ.
Quis enĩ considatis ipsis rerũ i¬
maginib nesciat qd ĩ nat᷑a
gemmarũ carbũculus p̃fera¬
t᷑. heacint. o: S tu cerule
coloris iacintus p̾feit᷑ pał
t᷑al ordo p̾tulerat. coloris qͥt¬
tas fedat. dic gͦ inbumano
nere. et qͥdã in roeliore ordi
det̾iores s̃. et qͥdã in detior¬

Expanded text:
oenitentia . Quod citius et ex ipso usu colligimus, si nostrae mentis judicia pensemus. Plus namque terram diligimus, quae post spinas exarata fructus uberes producit, quam quae nullas spinas habuerit, sed tamen exculta sterilem segetem peccata carnis ignorantes, ne superioris ordinis celsitudine se caeteris praeferant, cum ab inferioribus quanta se melius agantur ignorant. In examine namque recti judicis mutat merita ordinum, qualitas actionum. Quis enim consideratis ipsis rerum imaginibus, nesciat quod in natura gemmarum carbunculus praeferatur hyacintho? Sed tamen caerulei coloris naturalis ordo praetulerat, coloris qualitas foedat. Sic ergo in humano genere quidam in meliori ordine deteriores sunt, quidam in deter
Abbreviated transcription (Latin):
tis domũ addomũ. et agrum
agro copulatis usq ad c̃minũ
loci. Nonquid habitabitis soli
uos inmedio t̾re. Ac si aꝑte di¬
ceret Quo usq uos extenditis.
qui ñ hre inconmuni mun¬
do consortes minime potestis:
Coniunctos qͥd p̾mitis. s contͣ qͦs
uos ualeatis extende semꝑĩ
uenitis. Cũ augendis pecuniis
ihiant: audiant qd̃ scpͥtũ ẽ
Auarus ñ inplet᷑ pecunia: et
qͥ amat duuicias. fructꝰ ñ capi¬
et exeis. fructꝰ quippe exillis
capet: si eas bn sparge ñ amãdo
uoluisset.
recuiet: hicutiq sine fructu de¬
telinquet Cũ repłi cunctis si¬
mul opib in ardescunt: audiãt
d scͥcũ.e. Qui festinat ditari.
r erit innocens. Nofecto enĩ qͥa
gete opes ambit: uitare pecca
Regligit. Et more auiũ captꝰ
scam t̾renarũ rerũ auidus
rspicit. qͦ strangulet᷑ peccati
ly uco ñ agnoscit. Cũ quelibet

Expanded text:
t agrum agro copulatis usque ad terminum loci: nunquid habitabitis soli vos in medio terrae ? Ac si aperte diceret: Quousque vos extenditis, qui non habere in communi mundo consortes minime potestis? Conjunctos quidem premitis, sed contra quos vos valeatis extendere semper invenitis. Cum augendis pecuniis inhiant, audiant quod scriptum est: Avarus non implebitur pecunia, et qui amat divitias fructus non capiet ex eis . Fructus quippe ex illis caperet, si eas bene spargere non amando voluisset: retinet, hic utique sine fructu derelinquet. Cum repleri cunctis simul opibus inardescunt, audiant quod scriptum est: Qui festinat ditari, non erit innocens . Profecto enim quoniam augere opes ambit, vitare peccatum negligit, et more avium captus, cum escam terrenarum rerum avidus conspicit, quo stranguletur peccati laqueo non agnoscit. Cum q
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ dauid dõ amabil. rect¬
or suit inseruicio qͥc̃ puenit ad
iegnũ derius namq amore
ussticie dep̃hensũ adu̾sarium
feri e tuit: tex aũ ꝑsuasioe
lixurie deuotũ militẽ eciã
substudio fraudis excuxx̃. Quis
gͦ opes. quis podestatẽ. quis glã
querat innoxie: si et illi ecci¬
his culpa interueniente tͣbatꝰ
.ẽ. qui adħ fuerat dõ eligente p̃¬
patꝰ. Admonendi s̃ ut conside¬
sapienciã usq ad idolatriam
&cidissõ describit᷑: nicħ in hoc
mundo priꝰꝗͣ cadet adueisita¬
tis habuisse memorat᷑. d con¬
cessa sapiencia funditꝰ cor de

Expanded text:
o amabilis rectior fuit in servitio, quam cum pervenit ad regnum . Servus namque amore justitiae, deprehensum adversarium ferire timuit; rex autem persuasione luxuriae devotum militem etiam sub studio fraudis exstinxit . Quis ergo opes, quis potestatem, quis gloriam quaerat innoxie, si et illi exstihis culpa interveniente turbatus est, qui ad haec fuerat Deo eligente praeparatus? Admonendi sunt ut considesapientiam usque ad idololatriam cecidisse describitur, quia nihil in hoc mundo, priusquam caderet, adversitatis habuisse memoratur; sed concessa sapientia eum funditus de
Abbreviated transcription (Latin):
gxistimare illum. s. corripite
ut frẽm. Ac si dr̃et. Pacẽ cũ eo
ext̃iorẽ soluite. s int̾iorẽ circa
illũ mecdullitꝰ custodite: ut
peccantis mentẽ sic ur̃a discor¬
dia feriat: quatinꝰ pax auris
andib nec abnegata discedat¬
nant: ut cuiꝰ sĩt seqͥces ag¬
noscant. De apostaca quippe
angło scpͥtũ ẽ. cũ bone messi
cus homo hoc fecit. Decuiꝰ ã
menbro psalomonẽ dr̃ Homo
apostata iuir inutil. qͥdit ore
pũso Annuit oclis. tit pede. di¬
gito loquit᷑. pͥuo corde macbina¬

Expanded text:
ripite ut fratrem . Ac si diceret: Pacem cum eo exteriorem solvite, sed interiorem circa illum medullitus custodite; ut peccantis mentem sic vestra discordia feriat, quatenus pax a vestris cordibus nec abnegata discedatnant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe angelo scriptum est, cum bonae messi cus homo hoc fecit . De cujus etiam membro per Salomonem dicitur: Homo apostata, vir inutilis, graditur ore perverso, annuit oculis, terit pede; digito loquitur, pravo corde machina
Abbreviated transcription (Latin):
Exhac qͥppe uita iniciũ ducimꝰ:
ut adb̃ndiccionis sortẽ in nouis¬
simo ueniamꝰ. Qui itaq inpͥn¬
cipio heditari festinant: sortẽ
s in nouissimo bñdictionis am¬
putant: qͥa dũ ꝑ auaricie neqͥ¬
ciam hic multiplicari appetũt:
illic abętno patͥmonio exħedes
obtinere cuncta q̃ ambierint
posst: audiant qd̃ scͥptũ. ẽ.
Quid ꝓdẽ homini. si cotũ mũ¬
dũ lucret᷑: anime uͦ sue detͥ¬

Expanded text:
c quippe vita initium ducimus, ut ad benedictionis sortem in novissimo veniamus. Qui itaque in principio haereditari festinant, sortem sibi in novissimo benedictionis amputant: quoniam dum per avaritiae nequitiam hic multiplicari appetunt, illic ab aeterno patrimonio exhaeredes obtinere cuncta quae ambierint possunt, audiant quod scriptum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae vero suae detr
Abbreviated transcription (Latin):
aliena raꝑe intendunt: ut sollici¬
te audiant: qͥdueniens in iudici¬
ũ dñs dicat. Ait nãq Esuriui.
et ñ dedistis mͥ manducare. Di¬
tiui et ũ dedistis mͥ potũ. Hospes
etã: et ñ collegistis me. Nudus. et

Expanded text:
aliena rapere contendunt, ut sollicialiena rapere contendunt, ut sollicite audiant quid veniens in judicium Dominus dicat. Ait namque: Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere; hospes eram, et non col
Abbreviated transcription (Latin):
conferre debent: audiãt qd scͥptũ
.ẽ. Dabono: et ñ receꝑis peccatorẽ
Dene fachurili: ⁊ ñdedis impio.
Etrursũ. Panẽ tuũ et uinũ suꝑ
sepult᷑am iusti consticue. et noli
exeo manducare et bib̃e cũ pecca¬
peccatorib p̾bet: qͥ iniqͥs subsidia
nulli huiꝰ mundi diuites. cũ fa¬
me crucient᷑ xp̃i pauꝑes: effusis
largitatib nutͥunt histriones.
Qui uͦ indigenti eciã peccatori pa¬
nẽ suũ ñ qr peccator. ẽ. s qr homo
.ẽ. tͥbuit: numirũ ñpeccatorẽ. s¬
pã s nat᷑a dibigit. dmonendis̃
ut sollicite custodire studeant.
ne cũ conmissa peccata elemosimꝰ
redimunt. adhuc redim̃da cõmit¬
tant: ne uenalẽ dĩ iusticiã esti¬
ment. sicũ curant ꝓpeccatis
nũmos tͥbuere:. arbitnt᷑ se posse
inulte peccare. Pl.ẽ. namq aĩa¬
git᷑. s tu anime ł corꝑis iniqͥta¬
te polluit᷑. qd̃ munꝰ ẽ. iusticie ob¬
Sua enĩ dõ cledit: et se diabolo At
contͣ admonendi s̃. qui adhut᷑ et

Expanded text:
conferre nil debent, audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et bibere cum peccapeccatoribus praebet, qui iniquis subsidinnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero etiam indigenti peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit, nimirum non peccatorem, spam, sed naturam diligit. Qui r, sollicite custodire studeant, ne cum commissa peccata eleemosynis redimunt, adhuc redimenda committant; ne venalem Dei justitiam aestiment, si cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inulte peccare. Plus est anima quais iniquitate polluitur, quod minus est justitiae obsua enim Deo dedit, et se diabolo. At contra admonendi sunt qui adhuc et
Abbreviated transcription (Latin):
entes. Ilos plerũq raciocinaci¬
onis argum̃ta: istos nñꝗͣ meliꝰ
exempla conu̾tunt. Il nimi¬
rũ ꝓdẽ ut in suis alligacio¬
nib uicti iaceant. istis uͦ a
liquando sufficit. ut lauda¬
bilia aliorũ facta cognoscãt
Unde magister egregiꝰ sapien¬
tib et insipientib debitor.
cũ hebreoꝵ quosdã sapientes
qͦidam uͦ eciam tardiores admo¬
riẽt. ill de conplecione testa¬
ñti uet̃is loquens sapi¬
enciam argum̃to suꝑauit di
cens: quod enĩ antiquat᷑ et se¬
solis exẽplis quosdã tͣhendos cer¬
ludibria et u̾ba exꝑti. insupetͤ
iuncula et carceres. lapidati
s̃. sectis̃. teptati s̃. in occisione

Expanded text:
etes. Illos plerumque rationis argumenta istos nonumquam melius exempla conuertunt. Illis nimirum prodest ut in suis allegationibus uicti permaneant, istis uero ahquando sufficit ut laudabilia aliorum facta cognoscant Magister egregius sapientibus et insipientibus debitor est. Cum Hebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoneret, illis de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, cens: Quod enim antiquatur et solis exemplis, quosdam trahendos cerludibria et verbera experti, insuper incula et carceres, lapidati s
Abbreviated transcription (Latin):
abstinentiũ plerũq impacien¬
cia asinu tnͣquallitatis ex¬
ministrate aũ infide ur̃a uir p¬
tutẽ. inuirtute aũ scienciã.
insciencia aii abstinentiam:
ꝓtinꝰ uigilant̾ adiungeret diciis.
nabstinencia aũ pacienciam
Deẽe quippe abstinentib p̃ui
Rursũ nͥ cogitaciones absti¬

Expanded text:
abstinentium plerumque impatientia a sinu tranquillitatis exMinistrate autem in fide vestra virtutem, in virtute autem scientiam, in scientia autem abstinentiam , protinus vigilanter adin abstinentia autem patientiam; deesse quippe abstinentibus patiRursum nisi cogitationes absti
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ contͣ se impaciencie ex¬
e animꝰ: et tẽ aut multa s̃ aut
cũcta largienda: ne dũ muniꝰ eqͣni¬
iit̃ inopia irruens feitur: et p̾¬
misse largitatis merces ꝑeat : et
adhuc m̃tẽ det̾iꝰ murmuracio
subsequens ꝑdat. Lle om̃uno ni

Expanded text:
contra se impatientiae exae animus, et tunc, aut multa sunt, aut cuncta largienda, ne dum minus aequanimiter inopia irruens fertur, et praemissae largitatis merces pereat, et adhuc mentem deterius murmuratio subsequens, perdat. Ne omnino di
Abbreviated transcription (Latin):
lucerna dr̃. sugit: qͥa doctor
lingua q̃ suꝑnũ dĩlum̃ indi¬
cat: cũ ꝑ abrupta furoris mͣ
cuiꝰpiã ferri conspicit tacende
dissimulat u̾borũ iacula iedor
qͣsr ꝑsequentẽ ñ uult serire. s
Necẽẽ .ẽ. g ut hi qui surentas
repͥm̾e conant᷑: neqͣꝗ se insu¬
rore erigant: s quid qͥd tͣnquilli¬
tatis ostendant: quedã uͦ sub¬
tilit̃ ꝓferant: in quib gxobli¬
quo furentis animũ pungãt
Unde et abner cũ contͣ ꝑseq̃n¬
tem substicit: ñ eũ recta sed
au̾sa hasta tͣnfforauit. Ex
mucrone quippe ꝑcutere .ẽ:
impet᷑ apte increpacionis ob¬
uiare. Auisa uͦ hasta ꝑsequẽ¬
tẽ ferire.ẽ. furentem tnͣquil¬
le exqͥb dã tange. et quasi
paicendo suꝑare. Asahel au
mentes dũ et parci ĩ sencĩt.
et ca resposorũ racione inin¬
timis sub tnͣquillitate tãgũt᷑.
heo qd̃ se erexerant. statĩ cad̃t̃.
igͦa feruoris stu impetu
Mlenitatis ꝑcussione resiliũt.

Expanded text:
lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua, quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vultnecesse est ut hi qui furentes reprimere conantur, nequaquam se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis, ostendant; quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum purgent. Unde et Abner cum contra persequentem substitit, non eum recta sed aversa hasta transforavit. Ex mucrone quippe percutere est impetu apertae increpationis obviare; aversa vero hasta persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere, et quasi parcendo superare. Asahel autem mentes dum parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quod se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussione resiliunt,
Abbreviated transcription (Latin):
recipiunt: ꝗͥto se tnquilliꝰ coła¬
tos erubescunt. Menti aũ furo
culpam suã abigahil laudabi¬
lit tacuit: quam digesto uino
laudabilit dix̃. dcuto enĩ malũ
qd̃ fecerat cognosc̾e̾ potuit: qr
hoc ebrius ñ audiit. Cũ uͦ
ita iracundi alios impetunt
ut declinari om̃ino ñ possint:
ñ aꝑta exp̃bracione: s sub qͣdã
s̃ cautela retiencie parcendo
feriendi. Qd meliꝰ ostendimus.
siabner factũ admediũ dedu¬
camꝰ. Hunc quippe cũ asahel
ui incaute p̾cipitacionis impe¬
teret: scpͥtũ .ẽ. locutꝰ .ẽ. abner
ad asahel. dicens. Recede: noli
me sequi: ne conpellar consode
te int̾rã. Qui audire contẽpx̃.
et noluit declinare. Pcussit
gͦ eũ abner auersa hasta min¬
guine: et tnͣffodit eũ et mortu¬
tenuit. nͥ eorũ quos uehem̃t
arripiens furor inp̃ces ducit:
Qui in eod furoris impetu cãto
caute declinandi sunt: qtot
insane rapunt᷑. Unde et ali¬
ner qui sermone nr̃o patris

Expanded text:
recipiunt, quanto se tranquillius tolerarecipiunt, quanto se tranquillius toleratos erubescunt. Menti autem furculpam 58 suam Abigail laudabiliter tacuit, quam digesto vino laudabiliter dixit . Idcirco enim malum quod fecerat, cognoscere potuit, quia hoc ebrius non audivit. Cum vero ita iracundi alios impetunt, ut declinari omnino non possint, non aperta exprobratione, sed sub quadam sunt cautela reverentiae parcendo feriendi. Quod melius ostendimus, si Abner factum ad medium deducamus. Hunc quippe cum Asael vi incautae praecipitationis impeteret, scriptum est: Locutus est Abner ad Asael, dicens: Recede, noli me persequi, ne compellar confodere te in terram. Qui audire contempsit, et noluit declinare. Percussitergo eum Abner aversa hasta in inguine, et transfodit eum, et mortutenuit, nisi eorum quos vehementer arripiens furor in praeceps ducit? qui in eodem furoris impetu tanto caute declinandi sunt, quanto et insane rapiuntur. Unde et Abner, qui sermone nostro patris
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ paciencie tẽꝑat. Illi qd̃ de est
ningit: huic qd̃ suꝑẽ subtͣbit.
llũ stimulo ĩpelłe nitit᷑: hũc
fitno modat᷑. Magnꝰ quippe sus¬
ceptȩ ecclie colonꝰ alios palmites
ut crescere debeant rigat: ali¬
os cũ płꝰ iusto cresc̾e conspicit
resecat: ne aut ñ crescendo fru
gndo quos ꝓtulerint amittãt
d: longe alia .ẽ. ira que sub e¬
mulacionis sp̃ẽ surripit: alia
q̃ pturbatũ cor. et sine iusticie
p̃textu confundit. Ila enĩ in
hoc qd̾ debet inordinate exten
inflãmat᷑. Dciendũ quippe.ẽ.
qr hoc abimpacientib uacũ¬
di differunt: quod illi abali¬
is illata ñ tołant: isti aũ eciã
que cołent᷑ importꝰ nt. llam
iracundi sepe ectã se declinan¬
tes insecunt᷑: rixe occasionem
conmouent. labore contncionis
gaudent. Quos cñ meliꝰ corrigi¬
mꝰ: si in ipsa ire sue cõmocione de¬
dinamꝰ. Pturbati qͥppe qͥd au¬
diant ignorant: si adse reducti
tanto libenciꝰ exhortacionis u̾ba

Expanded text:
i quod deest jungit, huic quod super est subtrahit. Illum stimulo impellere nititur, hunc freno moderatur. Magnus quippe susceptae Ecclesiae colonus, alios palmites ut crescere debeant rigat; alios cum plus justo crescere conspicit resecat, ne aut non crescendo non cendo, quos protulerint amittant. Sed longe alia est ira quae sub aemulationis specie subripit, alia quae turbatum cor et sine justitiae praetextu confundit. Illa enim in hoc quod debet inordinate extendinflammatur. Sciendum quippe est quia in hoc ab impatientibus iracundi differunt, quod illi ab aliis illata non tolerant, isti autem etiam quae tolerentur important. Nam iracundi saepe etiam se declinantes insequuntur, rixae occasionem commovent, labore contentionis gaudent; quos tamen melius corrigimus, si in ipsa irae suae commotione declinamus. Perturbati quippe quid audiant ignorant, sed ad se reducti tanto liberius exhortationis verba
Abbreviated transcription (Latin):
tinguit᷑ cordiũ. Unde b̃n psalo¬
monẽ dr̃. Qui dimittit aquã.
cap̃ẽ. urgiorum. Aquã quippe
dimitt̃e ẽ: linguã influxum
eloquii telaxare. Quo contra
frenat. concordiã dissipat. Un¬
us de e diu̾so scͥptũ. ẽ. Qui imponit
stulto silenciũ: iras mitigat. Qui
rectitudinem iusticie tenere
linguosus ñ diriget᷑ suꝑ t̃ram.
Hinc salomon itũ dic̃. Inmul¬
tiloquio pegcatũ ñ deerit. Hĩc
isaias ait. Cultꝰ iusticie silen.¬
tiũ: iudelicet indicans. quia
mentis iusticia desolat᷑: qn̾ab
inmodata locucione ñ parcit᷑.¬
iolaia Hinc iacob dic̃. Siquis pittat

Expanded text:
stinguitur cordium. Unde bene per Salostinguitur cordium. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra refrenat, concordiam dissipat. Unde e diverso scriptum est: Qui imponit stulto silenrectitudinem justitiae tenere linguosus non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione non parcitur. Hinc Jacobus dicit: Si quis put
Abbreviated transcription (Latin):
ñsufficit: quia ꝑ multiloquiũ
sparsa a secreto se intimne consi¬
dacionis gecludit. Totã uͦ se in¬
sidiantis hostis uuln̾ib detegit:
quia nulla municione cꝰtodie
cucuncludit. Unde scͥptũ .ẽ. iupias
dic̃ urbs patens et absq muroꝵ
ambitu: ita uir qͥ ñ pot̃ in lo¬
quendo cobib̾e sp̃m suũ. Quia
enim murũ silenci ñ h̃t : Pa¬
tet inimici iacuł̃ ciuitas m̃tis.
It cũ se ꝑu̾ba extͣ se met ipsam
eicit. aꝑtam se adu̾sario ostendit
Quam tanto ille sine labore suꝑ¬
at. qdo et ipsa que uincit᷑ contͣ
semet ipsam ꝑmultiloqͥũ pug¬
nat. Plerũq aũ quia ꝑqͦsdã
gdus deudiosa mens in lapsũ
casus inpellit᷑: dũ ociosa uba
mꝰ: ut priꝰ loqui alieua libeat: pꝰ¬
modũ detractionib eorũ uitã
de quib loquit᷑ mordeat: ad
extremũ uͦ usq ad aꝑtas linga
contumelias erũpat. Hinc semi¬
nant᷑ stimuli. oriunt᷑ rixe: ac¬
oetidunt᷑ faces odiorũ: pax ex¬

Expanded text:
non sufficit, quia per multiloquium non sufficit, quia per multiloquium sparsa, a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Quam tanto ille sine labore superat, quanto et ipsa quae vincitur, contra semetipsam per multiloquium pugnat. Plerumque autem quia per quosdam gradus desidiosa mens in lapsum casus impellitur, dum 55 otiosa cavere mus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam de quibus loquitur mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erumpat. Hine seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax ex
Abbreviated transcription (Latin):
ilincu loquendo q̃ congriĩt
musũ se utilitatis impendat.
E cp̃s lo quendi. Discrete qͥ
iucissicudinũ pensanda
tpr̃a: ne aut cũ restringi lin¬
fiuat: aut cũ loqͥ utilit̃ pot̃.
semet ipsã pigre restringat. Qd¬
ne d custodiã ori meo: et ostiũ
cirẽstancie labiis meis. Nlon enĩ
poni ori suo parietẽ. s: ostiũ pe¬
tut: qd uidelic̃ apit᷑ et claudit᷑
Unde et nob̃ caute discendũ.ẽ.
qͣtinꝰ os discretũ et congruo
tpr̃e uox apiat: et rursũ cõgru¬
o tacit᷑nitas clauoat. At contͣ
admonendi s̃ multilo quio ua¬
cantes: ut uigilant aspiciant
aqͣto rectitudinis statu depe¬
unt: dũꝑmultiplicia uba dila¬
bunt᷑. Numana et enum mens
aque more et circumclusa ad
suꝑiora colligit᷑: qͥa illd̃ repetit
unde descendit: irelaxata depit.
quia se ꝑ infima inutilit̃ sparg̃.
Quot enim suꝑuacius u̾bis asi¬
lenci sui censura dissipat᷑. qͣsi
tot ruus extͣ se ducit᷑. Unde et
redire intiꝰ ad sui cognicionem

Expanded text:
i, loquendi quae congruunt, in usum se utilitatis impendat. et tempus loquendi . Discreta quippe vicissitudine pensanda sunt tempora, ne aut cum restringi linolvat; aut cum loqui utiliter potest, semetipsam pigre restringat. mine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Non enim poni ori suo parietem, sed ostium petit, quod videlicet aperitur et clauditur. Unde et nobis caute discendum est, quatenus os discretum et congruo tempore vox aperiat, et rursum congruo taciturnitas claudat. At contra abmonendi sunt multiloquio vacantes, ut vigilanter aspiciant a quanto rectitudinis statu depedum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem
Abbreviated transcription (Latin):
Unde at ut int̾ aꝑta uuln̾a
mpis ampli nos abluat plaga
xcreta uentris. qͥa sanat neqͥti¬
As p̃ui oꝑis occultũ uulnus
doloris. Admonendi s̃ egͥ qͣtiꝰ
paciencie uirtutẽ seruent. ut
incrssant quanta redẽptor nr̃
abbis quos c̾auerat ꝑtulit
mala consident. qd tot obiecta
conuiciorũ ꝓbͣ sustinuit. qd
de manu antiqui bostis capti¬
ens. insultanciũ alapas acce¬
pit. qd aqͦ nos salutis diluens
a ꝑfidorum sputis faciem ñ
abscondit. qd aduocacrone su¬
a nos abet̾nis supplicus lib̾ãs
tacitus flagella tolauit. qd̃
int̾ anglorum choros ꝑbenues
nob̃ honores tͥbuens. colaphos
ꝑtulit. qd apeccatoꝵ nos pun¬
ctionib saluans. spinis caput
supponẽ ñ recusauit. qd et̃ua
nos di redine debrians. in siti
sua fell amaritudinem accepit
qd̃ qui ꝓ nob̾ patrẽ quis diuni¬
tate ẽẽt equal ad orauit. sub ir¬
risione adoratꝰ tacuit. qd uitã
mortuis p̃ꝑans usq ad mortem

Expanded text:
Unde fit ut inter aperta vulnera Unde fit ut inter aperta vulnera corporis amplius nos abluat plaga secreta ventris, quia sanat nequitias pravi operis occultum vulnus doloris. Admonendi sunt aegri quatenus patientiae virtutem servent, ut incessanter quanta Redemptor noster ab his quos creaverat, pertulit mala, considerent; quod tot abjecta conviciorum probra sustinuit; quod de manu antiqui hostis captiens, insultantium alapas accepit; quod aqua salutis nos diluens, a perfidorum sputis faciem non abscondit; quod advocatione sua nos ab aeternis suppliciis liberans, tacitus flagella toleravit; quod inter angelorum choros perennes nobis honores tribuens, colaphos pertulit; quod a peccatorum nos punctionibus salvans, spinis caput supponere non recusavit, quod aeterna nos dulcedine inebrians in siti sua fellis amaritudinem accepit; quod qui pro nobis Patrem, quamvis divinitate esset aequalis, adoravit, sub irrisione adoratus tacuit; quod vitam mortuis praeparans, usque ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
muneris molestia corꝑał. ꝓr
admissa peccata diluit. et ea q̃
pot̾ant admitti conpescit. que
sũpta abext̾iorib plagis con¬
cusse m̃ti penitencie uulna
enim liuor uuliu̾s abst̾git. qr
flagelloꝵ dolor l cogitatal
ꝑpetratas nequicias dilius
Solec uͦ uentris appellacione
mens accipi. qr sic̃ uent̃ con¬
sumit escas: ita mens ꝑtrac¬
tando exquoquit curas. Qui¬
a enĩ uent̃ mens dr̃: ea sen¬
tencia docet᷑ qͦ scͥpͥtũ . ẽ. Lu¬
oerna dñi spiraculũ homi¬
nis: que inuestigat om̃ia se¬
creta uentris. Acsi diceret
Duuni afflatꝰ illuminacio
cum inm̃tẽ hominis uene¬
rit. eã sibimet ipsi illumi
et portare pot̾at. et pensare
nesciebat Liuor gͦ uulnis
abst̾git mala. et plago in se¬
cretiorib uentris. quia cum
extiꝰ ꝑcutim᷑. adpeccatorũ nr̃o¬
rũ memoriam taciti afflicti¬
tuncta q̃ a nob̾s̃ male gesta re¬
ducimꝰ. et ph qd̃ foris patimur.
mag̃ intꝰ qđ fecimꝰ dolemus.

Expanded text:
muneris molestia corporalis,muneris molestia corporalis, quae et admissa peccata diluit, et ea quae poterant admitti compescit, quae sumpta ab exterioribus plagis concussae menti poenitentiae vulnera enim livor vulneris abstergit, quia flagellorum dolor vel cogitatas, vel perpetratas nequitias diluit. Solet vero ventris appellatione mens accipi; quia sicut venter consumit escas, ita mens petractando excoquit curas. Quia enim venter mens dicitur, ea sententia docetur qua scriptum est: Lucerna Domini spiraculum hominis, quae investigat omnia secreta ventris Ac si diceret: Divini afflatus illuminatio, cum in mentem hominis venerit, eam sibimetipsi illuminet portare poterat, et pensare nesciebat. Livor ergo vulneris abstergit mala, et plagae in secretioribus ventris; quia cum exterius percutimur, ad peccatorum nostrorum memoriam taciti afflicticuncta quae a nobis sunt male gesta reducimus, et per hoc quod foris patimur, magis intus quod fecimus dolemus.
Abbreviated transcription (Latin):
quanta sał cordis sit molestia
corꝑal: que ad cognicionẽ sui
mentẽ reuocat. et quã plerũ¬
q sal abicit. infirmitatis
memoria reformat. ut anuꝰ
qͥ extͣ se mnelacionẽ ducit᷑. cui
sit condicioni subditꝰ. exꝑcussa
quã sustinet carne memoret᷑
Qđ recte ꝑbalaam. si tam̃ uocẽ
dĩ subsequi obediendo uoliuiss
in ipsa eiꝰ itineris retardacione¬
ro signat᷑. Balaham namq ꝑueni¬
re ad ꝓpositũ tendit. s eiꝰ uotũ
anual cui p̾sidet p̾pedit. Pro¬
lestias tarda flagello suo m̃ti
dm̃ indicat. quẽ mens ipsa car¬
nip̃sidens ñ uidebat. ita ut
cupientis. uelut it̃ tendentis
impediat. donec ei inuisibilem
qͥsibi obuiat innotescat. Unde
gali muto corripit᷑. qñ elata
mens humilitatis bonũ qd̵ te¬
n̾e debeat. ab afflicta carne me¬
morat᷑. d huiꝰ correptionis do¬
nũ iccͥco balahã ñ obtinuit.
qͥa adialedicendum ꝑgens
uocẽ ñ m̃tẽ mutauit. Ad monẽ
dis egͥ. ut consident qͣti sit

Expanded text:
molestia corporis, quae ad cognitionem sui mentem revocat, et quae plerumque salus abjicit infirmitatis memoria reformat, ut animus qui extra se in elationem ducitur, cui sit conditioni subditus ex percussa quam sustinet carne memoretur. Quod recte per Balaam, si tamen vocem Dei subsequi obediendo voluisset, in ipsa ejus itineris retardatione signatur. Balaam namque pervenire ad propositum animal cui praesedit praepedit. Prolestias tarda, flagello suo menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat, ita ut cupientis, velut iter tendentis impediat, donec ei invisibilem qui sibi obviat, innotescat. Unde gali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non medi sunt aegri, ut considerent quanti sit
Abbreviated transcription (Latin):
numerus crescat. Dene autẽ
subdit᷑. Et gemas innouissi.
mis: qn cõsũpxeris carnes et
accepta salꝰ carnis ꝑuicia ex¬
pendit᷑. d cũ repente subtͣbit᷑.
cũ molestiis caro atcerit᷑: cũ
iam egredi anima urgetur.
diu male babita. quasi adbñ
uiuendũ salus amissa requi¬
rit᷑. Et tẽ gemunt hoĩes. qd
deo seruirẽ noluerunt: qͣn¬
damna sue negligencie recuꝑ¬
are seruiendo nequaꝗͣ possunt.
Unde alias dr̃. Cũ occidet eos.
pcc̃ inquirebant eũ. At contͣ
Almonendi s̃ egͥ: ut eo se filios
du senciant: quo illos disci¬
ne flagella castigant.
Nisi enĩ correptis h̾editatem
lare disponet: erudire eos ꝑ¬
liuolestias ñ curaret. Hinc

Expanded text:
numerus crescat. Bene autem numerus crescat. Bene autem subdimis quando consumpseris carnes et accepta salus carnis per vitia expenditur, sed cum repente subtrahitur, cum molestiis caro atteritur, cum jam egredi anima urgetur, diu male habita, quasi ad bene vivendum, salus amissa requiritur. Tunc recte gemunt homines, quod Deo servire noluerunt, quandamna suae negligentiae recuperare serviendo nequaquam posUnde alias dicitur: Cum occideret eos, tunc requirebant eum . At contra admonendi sunt aegri, ut eo se filios Dei sentiant, quo illos disciplinae flagella castigant. Nisi enim correctis haereditatem dare disponeret, erudire eos per molestias non curaret. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ : nͥ qd eciã in lutes corpi¬
b conditi. ad conditoris tñ nr̃i
sumꝰ unaginẽ et similicudinẽ
creati. Uł quis alius crudeł
.ẽ. nͥ ille apostata angłs: qͥ et
semet ipsum pena mortis su¬
ꝓbiendo ꝑculit: et inferre
mortẽ humano gnĩ eciã ꝑdi¬
tꝰ ñ peꝑcit: Honorem itaq¬
suũ alienis dat: qͥ ad dei
imaginem ac similitudinẽ
condit: uite sue tp̃ra maligno¬
rũ sp̃uũ uoluptatib admuni¬
strat. Annos eciã suos crudeli
tͣdit. qͥ ad uoluntatẽ male dũan¬
tis adu̾sarii accepta uiuendi
spacia expendit. Ubi bñ subdit.
lle forte impleant᷑ extͣnei uiri¬
b tuis. et labores tui sint in
domo aliena. Quisquis enim
ꝑacceptã ualitudinẽ corpis
ꝑtͥbutam sibi sapienciã m̃ti
ũ exercendis uirtutib s pps¬
trandis uiciis elaborat. neqͥꝙ fu
uirib suã domũ. s extͥncorũ
habitacula. id ẽ. inmundorũspũc̃
facta multiplicat: nimurum
lluxuriando ł suꝑbiendo a¬
gens. ut eciã se addito. ꝑditoꝵ

Expanded text:
nisi quod etiam in luteis corporibus conditi, ad conditoris tamen nostri sumus imaginem et similitudinem creati? Vel quis alius crudelis est, nisi ille apostata angelus, qui et semetipsum poena mortis superbiendo perculit, et inferre mortem humano generi etiam perditus non pepercit? Honorem suum alienis dat, qui, ad Dei imaginem ac similitudinem conditus, vitae suae tempora malignorum spirituum voluptatibus administrat. Annos etiam suos crudeli tradit, qui ad voluntatem male dominantis adversarii accepta vivendi spatia expendit. Ubi bene subditur: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Quisquis enim per acceptam valetudinem corporis, per tributam sibi sapientiam, mentis non exercendis virtutibus, sed perpetrandis vitiis elaborat, nequaquam suis viribus suam domum, sed extraneorum habitacula, id est immundorum spirituum facta multiplicat; nimirum vel luxuriando, vel superbiendo agens, ut etiam se addito perditorum
Abbreviated transcription (Latin):
gm̃ta aliene ꝓsꝑitatis aspiciũt.
ap̃ semet ipsos anxie afflicti
cordis sui peste moriunt᷑. Quid
istis infeliciꝰ. quos dũ conspec¬
ta felicitas afficit: pena neqͥoreᷤᷤ
reddit. Auoꝵ uͦ bona q̃ hab̃e
ñ possunt: si diligerent sua
fecissent. Sic quippe s̃ uniu̾si
consistentes infide. sic̃ multa
s̃ uicissi congrũt. unũ s̃. Unde
fit. ut pes ꝑ ocł̃m uidat. et ꝑ
pedes oculi gradiant᷑. ori audi¬
tꝰ auriũ seruiat. et adusũ suũ
aurib oris lingua concurrat.
opent᷑ manꝰ. In ipsa gͥ corꝑis po¬
sicione accipimꝰ: qd in accione

Expanded text:
gmenta alienae prosperitatis aspiciunt, gmenta alienae prosperitatis aspiciunt, apud semetipsos anxie afflicti, cordis sui peste moriuntur. Quid istis infelicius, quos dum conspecta felicitas afficit, poena nequiores reddit? Aliorum vero bona quae habere non possunt, si diligerent, sua facerent. Sic quippe sunt universi consistentes in fide, sicut multa  vicissim congruunt, unum fiunt. Unde fit ut pes per oculum videat, et per pedes oculi gradiantur; ori auditus aurium serviat, et ad usum suum auribus oris lingua concurrat; operentur manus. In ipsa igitur corporis positione accipimus, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
inquorũ nc̃ laborib ociosi ꝑ
durant. Ualde quippe peo¬
camus. si aliena bñ gesta ñ
diligimus. d nil mercedis a¬
gim: siea que diligimꝰ inqͣtũ
possumꝰ ñimitam᷑. Dicendũ
itaq ẽ. beniuol. qr si imitari
bona minime festinant q̃
laudantes appbant. sic eis uir¬
cutum scĩtas. sic̃ stultis pec¬
spectatorib ludic̾rũ arcuĩ ua¬
nitas placet. Ili nãq aurigarũ
achistxionũ gesta fauorib effeit
nec tn tales. eẽ. desidant: quales
illos conspicuĩt ẽẽ. qͦs laudant
Sirant᷑ eos placita egisse: s tam̃
deleant. et de alienis actib non
ysumant: ne bona laudent et
aue recusent. Grauiꝰ quippe
untema ultione feriendi sunt.
quib placuit qđ imitari no¬
luerunt. At contͣ admonendi
s inuidi. ut ꝓpendant qͣde ceci¬
tatis i. qͥ alieno ꝓuectu deficiũt
aliena exultacione contabesẽt
ꝗͣte infelicitatis s̃. qͥ melioraciõe
ꝓximi det̾iores fiunt. dũq au¬

Expanded text:
in quorum nunc laboribus otiosi per in quorum nunc laboribus otiosi per durant. Valde quippe peccamus, si aliena bene gesta non diligimus. Sed nil mercedis agimus, si ea quae diligimus, in quantum possumus non imitamur. Dicendum itaque est benevolis, quia si imitari bona minime festinant quae laudantes approbant, sic eis virtutum sanctitas sicut stultis spectatoribus ludicrarum artium vanitas placet. Illi namque aurigarum et histrionum gesta favoribus efferunt, nec tamen tales esse desiderant, quales illos conspiciunt esse quos laudant. Mirantur eos placita egisse, sed tameredeant, et de alienis actibus non praesumant; ne bona laudent, et agere recusent. Gravius quippe extrema ultione feriendi sunt, quibus placuit quod imitari noluerunt. Admonendi sunt invidi, ut perpendant quantae caecitatis sunt, qui alieno provectu deficiunt, aliena exsultatione contabescunt. Quantae infelicitatis sunt, qui melioratione proximi deteriores fiunt; dumque au
Abbreviated transcription (Latin):
similes. nͥ his qui ꝑ fortitudi¬
nẽ in campo uictores c̃. s per
negligenciam pꝰmodũ intra
ens gͣuis languor. auita ñ sub¬
tͣhit. s lenit᷑ ueniens reduuua
sebris occidit: Admonendi s̃
gͥ pacientes. ut cor pꝰ uictoriã
muniant: ut hostẽ publico
bello suꝑatũ insidiari meni¬
is mentis intendant: ut lan¬
guorẽ plus reserpentẽ cimeãt.
ne bostis callidus eo in decepti¬
one post modũ maiori exulta¬
cione gaudeat: quo illa dudũ
contͥ se rigida colla itictoꝵ calea
Alicer adoronenoi s̃ bepis¬
u. atq aliter initidi.
dmonendi ramq siul
beniuoli. ut sic alienis bo¬
nis congaudeant. qͥtinꝰ et hab
ꝓpͥa concupiscant. sic ꝓximeꝵ
facta diligendo laudent. itosa
eciam unitando multipliẽt.
ne si in h p̃sentis uitȩ stadio
adcertamen alienum deuoti
fautores s pigͥ spectatores assis¬
tunt: eo pꝰceitamen sine bra¬
uio remaneant. qͦ nc̃ incer¬
tamine ñ laborant: et tẽ eoꝵ
palmas afflicti respiciant.

Expanded text:
similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra ens gtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se rigida colla victorum calcaAliter admonendi sunt benevoli, atque aliter invidi. Admonendi namque sunt benevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando multiplicent, ne si in hoc praesentis vitae stadio ad certamen alienum devoti fautores, sed pigri spectatores assistant, eo post certamen sine bravio remaneant, quo nunc in certamine non laborant; et tunc eorum palmas afflicti respiciant,
Abbreviated transcription (Latin):
qrebadit: adexercendas occulte insi¬
dias grardescit. Quietis namq
iam tẽpe aduictoris animum
redit. et ł rerũ dãpna ul in¬
iuriarum iacula ad memori¬
am reducit: cunctaq que si¬
bi illata sunt uehem̃t᷑ exagge¬
rans. intolabilia ostendit.Cã.¬
toq mentẽ merore ptͣbat: ut
plerumq uir paciens. illa se
ã captiuus erubescat: seq ñ
reddidisse contumelias doleat.

Expanded text:
erdidit, ad exercendas occulte insierdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa se am captivus erubescat, seque non reddidisse con
Abbreviated transcription (Latin):
pulsent᷑: et sic pacienciã exibe¬
ãt. ut custodire eciã cordis in no¬
centiã ñ omittant d cũ post
paululũ ħipsa q̃ ptulerint ad
memoriã reuocant: igne se do¬
loris inflaminant. argum̃ta
ultionis inqͥrũt. et mãsuetu¬
dinẽ quã tolantes habuerunt.
recͣccantes inmaliciã u̾tunt.
Quib ciciꝰ ap̃dicante succurrit᷑:
pandat᷑. Callidꝰ nãq adu̾sarius
bellũ contͣ duos mouet. unũ
uidelic̃ inflaminans. ut contu¬
melias pͥor inferat. alt̾ũ ꝓuocãs.
ut contumelias lesus reddat. D
plerũq dũ hꝰ iã uictor.ẽ. qui
iniuriã ꝑsuasus irrogat: ab
illo uincit᷑. qui illatã sibi eqđ¬
nimit᷑ portat. Iniꝰ gͦ uictor
quẽ conmouendo subiuigauit.
tota contͣ alt̾ũ se uirtute eri¬
g̃: cũq obsistentẽ fortit᷑ et uin¬
centẽ dolet. Quem qͥa conmou̾ẽ
in ipsa contumeliarũ iacula¬
cione ũpotuit: ab aꝑto certa¬
mine int̾un quiescens. et se¬
Quia enim publico bello ꝑdi¬

Expanded text:
iam exhibeant, ut custodire etiam cordis innocentiam non omittant. Sed cum post paululum haec ipsa quae pertulerint ad memoriam revocant, igne se doloris inflammant, argumenta ultionis inquirunt, et mansuetudinem quam tolerantes habuerunt, retractantes in malitiam vertunt. Quibus citius a praedicante succurritur,pandatur. Callidus namque adversarius bellum contra duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et seQuia enim publico bello p
Abbreviated transcription (Latin):
contigit. ut quidã cũ cordis
innocencia in ñ nulł suis ac¬
tib infirmi uideant᷑: quidã uͦ
iam quedã ante humanos ocu¬
los robusta exerceant. s tamen
erga alioꝵ bona. intꝰ inuidie
pestilencia tabescant. Dene gͦ
dr̃. uita carniũ sauitas cordis
qͥa si m̃tis innocencia cꝰtodit᷑:
eciã si qͣ foris infirma s̃. qñq
roborant᷑. Et recte illic rubdis
putredo ossũ inuidia: qͥa ꝑluio¬
ris uiciũ ante dei oculos pe¬
iniidiã putrescere. ẽ: queda
eciã robusta depire

Expanded text:
uidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foris infiroborantur. Et recte subditur: putredo ossuum invidia, quia per livoris vitium ante dei oculos peinvidiam putrescere est, quaedam etiam robusta depe
Abbreviated transcription (Latin):
cͥta. eice pͥmũ tͣbẽ de oclo tuo.
ec tc̃ uideb̾ eicere festucã de ocdõ
srũs cui. Acsi dicat᷑ menti iniq
intiꝰ dolenti. et scãm se ext̾iuis ꝑ
pacienciã demonstranti. Priꝰ
ate molẽ malicie excute: et tc̃
alios de impaciencie leuitate
rep̾bñde: nedũ ñstudes simu¬
lacionẽ uincẽ: peiꝰ tͥ sit p̾ua

Expanded text:
trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute: et tunc alios de impatientiae levitate reprehende; ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit a
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tat᷑. Unde paulꝰ cũ diceri
caritas paciens. ẽ. ilico aduuycu
benigna. ẽ. uidelicet ostendens. qͥa
quos expaciencia tolerat. ama¬
re eciã exbenignitate ñ cessãt
Unde id doctor egregiꝰ cũ paci¬
enciã disciplis suad̾et. dicens.
om̃is amaritudo. et ira. et in¬
dignacio. et damor. et blasphe
nua tollat᷑ auob̃: qͥsi cunc¬
tis ext̾ius iã bn compositis ad
cũ om̃i malicia. qr nimirũ
frust᷑ indignacio. clamor. Et
blasphemia abext̾iorib tollit.
simint̾iorib uicioꝵ mat̃ mali¬
cia dñat᷑: et in caliũ foris neqͥ¬
cia exramis incidit᷑: si surep¬
t᷑a multipliciꝰ intꝰ in radice serua

Expanded text:
cum diceret: Charitas patiens est , illico adjunxit: Benigna est; videlicet ostendens quia quos ex patientia tolerat, amare etiam ex benignitate non cessat. Unde idem doctor egregins, cum patientiam discipulis suaderet, dicens: Omnis amaritudo et ira, et indignatimia tollatur a vobis : quasi cunctis exterius jam bene compositis, ad Cum omni malitia; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia dominatur. Et incassum foras nequitia ex ramis inciditur, si surrectura multiplicius intus in radice serva
Abbreviated transcription (Latin):
ocoiti: atq al abstinentes
llos enĩ suꝑfluitas locucionis
leuitas oꝑis atq luxuria. Istoꝰ
uͦ sepe impaciencie. sepe uͦ su¬
ꝓbie culpa comitat᷑. Lisi enĩ
gule dedicos inmodata loqͥci¬
tas raꝑet: diues ille qͥ eplatus
quotidie splendide dr̃. in ling
guiꝰ ñ ardet dicens. Pat̃ ab̾hã
miserere mei. et mitte larar̃
ut intingat extremũ digiti
sui inaqͣ. ut refrigẽt linguam
meã. qͥa crucior in hac flãma.
Quib ꝓfecto u̾b̃ ostendit᷑. quia
epulando quotidie crebiꝰ inlin
urebat. Rur sũ quia gi ile
mexer lude. Quos plerũq:
De etbosti callido qͥ pͥmi ho¬
ais sensĩ inconcupiscencta
pem apiut . s in peccati laq̃o¬
Spẽ: diuina uoce dr̃. Pectore
uentre repis. Ac si aꝑte ei di¬
cet᷑. Cogitacione et ingliuie
suphumana corda dñaris.
Quia gule deditos luxuria se¬
quit᷑ ꝓpħa testat᷑. qui dũ aꝑta
narrat: occulta denunciat
dicens. Erinceps coquorũ dest¬
trux̃ muros ierłm. Princeps

Expanded text:
dediti, atque aliter abstinentes. Illos enim superfluitas locutionis, levitas operis, atque luxuria; istos vero saepe impatientiae, saepe vero superbiae culpa comitatur. Nisi enim gulae deditos immoderata loquacitas raperet, dives ille qui epulatus quotidie dicitur splendide in lingua gravius non arderet, dicens: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingsui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma . Quibus profecto verbis ostenditur quia epulando quotidie crebrius in linrequirebat. Rursum quia gulae exerunt ludere. Quos plerumque Unde et hosti callido, qui primi hominis sensum in concupiscentia pomi aperuit, sed in peccati laq divina voce dicitur: Pectore et ventre repes . Ac si ei aperte diceretur: Cogitatione et ingluvie super humana corda dominaberis. Quia gulae deditos luxuria sequitur, propheta testatur; qui dum aperta narrat, occulta denuntiat, dicens: Princeps coquorum dextruxit muros Jerusalem . Princeps
Abbreviated transcription (Latin):
ferienda ñ sunt: &̃ cũ recte
rep̾hendenda iudicant᷑. Si qͣ¬
do uͦ contͣ eos ł in minimis
lingua labit᷑: necee. ẽ. ut ꝑ
afflictionẽ penit̾ucie corp̃¬
mat᷑. qͥcuiꝰ ad seme̾ ipsũ rede¬
at. et cũ p̃posite potestati
deliquerit: eiꝰ contͣ se iridici¬
ũ a quo ubi p̾lata ẽ ꝑhotres¬
cat. Nã cũ in p̃politos delup¬
qͥuiꝰ: eiꝰ ordini qui nob̃ eos
p̃tulit obiuamꝰ. Unde mor¬
ses qͦq cũ contͣ se et aaron¬
queri poplm cognouissi
ait. Nos enĩ quid sumꝰ A
contra dominum.¬

Expanded text:
ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeat; et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium a quo sibi praelatus est perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus ordini qui nobis eos praetulit obviamus. Unde Moyses quoque cum contra se et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? Nec contra Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iuris suis dd in erat : qͥ iã
tãlongo tẽpe ꝑsecucionis eiꝰ
mala tolabat. Cũq eũ iuri
sui ad feriendũ saul accendent:
fregit eos responsionib quia
debet. Qui tñ occulte surrex̃.
nant᷑. Taul gͥ uentrẽ purga¬
re. ẽ. pͣuos p̃positos conceptã
in corde maliciã usq ad oꝑa
miseri odoris extende: et co¬
gitata ap̃ se noxia factis exc̃i¬
orib exeguendo monstrare
Quẽ tñ dd̃ ferire metuit: qͥa
pie subditorũ m̃tes ab om̃i se
peste obtrectacionis abstinẽtes
p̃positorũ uitã nullo lingue

Expanded text:
cum viris suis David inerat, qui cum viris suis David inerat, qui tam longo tempore persecutionis ejus mala tolerabat. Cumque eum viri sui ad feriendum Saul accenderent, fregit eos responsionibus: quia deberet. Qui tamen occulte surrexit,nantur? Saul igitur ventrem purgare, est pravos praepositos conceptam in corde malitiam usque ad opera miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia factis exterioribus exsequendo monstrare. Quem tamen David ferire metuit: quia piae subditorum mentes ab omni se peste obtrectationis abstinentes praepositorum vitam nullo lingu
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ dignis ea increpaci
spectionis studiũ. celi anima¬
quippe cęli animalia incͥcui¬
tu et intꝰ ocłis plena descͥbũt᷑.
Dignũq ẽ. ut cuncti qui p̃¬
sunt. intꝰ et incircuit᷑ ocłos
hant. quatinꝰ et int̾no iudici
ĩ semet ipsis plaeẽ studeant:
et exẽpla iuite extiꝰ ꝓbentes
ea &ẽ q̃ in aliis s̃ corrigenda
dephendãt. Admonendi s̃ sub¬
diti. ne p̃positorũ suoꝵ uitã
temẽ iudicent. si qͥd eos fortas¬
se agẽ rep̃hensibilit̃ uident.
ͤ unde recte mala redarguũt.
ide ꝑelacionis impulsũ. in
ꝓfundiora mergant᷑. Admonẽ¬
dis ne cũ culpas p̃positoꝵ con¬
sidant. contͣ eos audaciores fiãt.
s sic. si qua ualde s̃ eoꝵ praua.
ap̃ semet ipsos deuidicent. ut
t̃n duuno tiore constricti.
ferre sub eis iugũ reuẽncie ñ
recusent. Qđ meliꝰ ostendimꝰ
si dauid factũ ad mediũ dedu¬
camiꝰ. Daul quippe ꝑsecutor
cũ adpurgandũ uentrẽ spe
luncã fuisset ingssus: illic

Expanded text:
um dignis ea increpatiospectionis studium coeli animaquippe coeli animalia in circuitu et intus oculis plena describuntur , dignumque est ut cuncti qui praesunt intus atque in circuitu oculos habeant, quatenus et interno judici in semetipsis placere studeant, et exempla vitae exterius praebentes, ea quae in aliis sunt corrigenda deprehendant. Admonendi sunt subditi, ne praepositorum suorum vitam temere judicent, si quid eos fortasse gerere reprehensibiliter vident, ne unde recte mala redarguunt, inde per elationis impulsum in profundiora mergantur. Admonendi sunt, ne cum culpas praepositorum considerant, contra eos audaciores fiant; sed sic quae valde sunt eorum prava, apud semetipsos dijudicent, ut tamen divino timore constricti ferre sub eis jugum reverentiae non recusent. Quod melius ostendimus, si David factum ad medium deducamus. Saul quippe persecutor cum ad purgandum venluncam fuisset ingressus, illic