comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ei ꝑ suldere tẽptat. ut ꝑ maliuolas suspitiones defratre suo iudicet: & sic abill
Et quis om̃s eiꝰ captiones & circũuentiones uł cõprehendere uel enumerare suffitiat: Aduersus hȩc
tam̃ tria quae ad causã presentẽ ꝑtinent. prius nemala exempla imitando ad nequitiã seducamini: itauos
ꝑ apłm alloquit᷑ ds̃ nesitis iugũ ducentes cũ in fidelib. Quae enĩ participatio iustitiȩ cũ iniquitate. aui
quȩ societas luci ad tenebras. Itẽ alio loco. Nelite inquit seduci: corrũpunt mores bonosconloquia
mala. Sobrii estote. iusti. & nolite peccare . Vt aut̃ linguis detrahentiũ non defitiatis. sic ꝑ prophetã dic̃
assumetur : & sicut lana atinea comedent᷑. Iustitia aut̃ mea ĩ naeternũ manet. Iã uero nemali uolo
animo deseruis dĩ falsa suspicando pereatis.illudi płicũ recordamini ubiait. Nolite ante tẽpꝰquicquã

Expanded text:
hoc ei persuadere temptat, ut per maliuolas suspiciones de fratre suo iudicet et sic ab illhoc ei persuadere temptat, ut per maliuolas suspiciones de fratre suo iudicet et sic ab illet quis omnes eius captiones et circumuentiones uel comprehendere uel enumerare sufficiat? aduersus haec tamen tria, quae ad causam praesentem pertinent, prius, ne mala exempla imitando ad nequitiam seducamini, ita uos per apostolum adloquitur deus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus; quae enim participatio iustitiae cum iniquitate aut quae societas lucimala. Sobrii estote, justi, et nolite peccare . Ut autem linguis detrahentium non deficiatis, sic per Prophetam dicit: absumentur et sicut lana a tinea comedentur, iustitia autem mea in aeternum manet. animo de seruis dei falsa suspicando pereatis, illud apostolicum recordamini, ubi ait: Nolite ante tempus quicquam
Abbreviated transcription (Latin):
non p̃senta uerit: boni facius tam̃ hanc humilitatẽ suscepit. ut nec litteras accipero
quib: inperegrinationẽ honorẽ suũ quȩ reret : ut ineo loco ubi ambo ignoti sunt circa ãbos ȩqualit̃
seruaret᷑. Et nc̃ si uobis plac& ut nom̃ eiꝰ non recitet᷑ nehisqui denecła nolunt accedere sicut ait
apłs. dem̃ occasionẽ quȩrentib occasionẽ : ñ erithoc nr̃m factũ. sed eoꝵ quorũ causa furrit factũ.
Quid enĩ obest homini qđ &x illa tabula non uult cũ recitari humana ignorantia. si delibro uifoꝵ
ñeu dele iniqua conscientia: Proinde fr̃s mei quitimetis dm̃ mem̃ tore qđ at apłs petrus
qm̃ aduersarius ur diabolus tãquã leo rugtens circuit quȩrensquẽ deuoret: quẽ non potest deuorare
seductũ ad nequitiã famamipsius inquinare conat᷑ : ut si fieri potest ob ꝓbriis hominũ & malarum
linguarũ detractione defitiat. & sic in eiꝰ fauces ruat. Si aut̃ nec famã in nocentis maculare potuerit

Expanded text:
non praesentauerit. Bonifatius tamen hanc humilitatem suscepit, ut nec litteras acciperet, quibus in peregrinationem honorem suum quaereret, ut in eo loco, ubi ambo ignoti sunt, circa ambos aequalitas seruaretur. et nunc, si uobis placet, ut nomen eius non recitetur, ne his, qui ad ecclesiam nolunt accedere, sicut ait apostolus, demus occasionem quaerentibus occasionem, non erit hoc nostrum factum sed eorum, quorum causa fuerit factum. quid enim obest homini, quod ex illa tabula non uult eum recitari humana ignorantia, si de libro uiuorum non eum delet iniqua conscientia? Proinde, fratres mei, qui timetis deum, mementote, quod ait apostolusm aduersarius uester diabolus tamquam leo rugiens circuit quaerens. quem deuoret. quem non potest deuorare seductum ad nequitiam, famam ipsius inquinare conatur, ut, si fieri potest. opprobriis hominum et malarum linguarum detractione deficiat et sic in eius fauces ruat. si autem nec famam innocentis maculare potuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
studioꝵ̾ tuoꝵ. quanto pietatis uereq sapientiȩ ardore flagrares mihi intimare dignati sunt: & beni¬
uolentissime pẽtiuer̃. netibi instruende in quo opus e̾et meã operulã denegarem: ammonendã te
tteris credidi scđm supradictas optiones. utquȩras quoduis nesim suꝑ fluus sico
docere qđ scis: Dum tam̃ firmissime teneas. qđ & si aliquid salubrit̾ ꝑme scire potueris ille tẽ doce¬
bit qui .ẽ. interioris hominis magister interior: qui incorde tuo tibi ostendit uerũ. e̾ẽ. qđ dicitur
qͥneq qui plantat. ẽ. aliquid neq quirigat: sed qui increm̃tũ dat ds̃.

Expanded text:
studiorum tuorum, quanto pietatis ueraeque sapientiae ardore flagrares, mihi intimare dignati sunt et benistudiorum tuorum, quanto pietatis ueraeque sapientiae ardore flagrares, mihi intimare dignati sunt et beniuolentissime petierunt, ne tibi instruendae, in quo opus esset, meam operulam denegarem, admonendam te his litteris credidi secundum supra dictas optiones, ut quaeras, quod uis, ne sim superfluus, si conatus fuero docere, quod scis, dum tamen firmissime teneas, quod, etsi aliquid salubriter per me scire potueris, ille te docebit, qui est interioris hominis magister interior, qui in corde tuo tibi ostendit uerum esse, quod dicitur, quia neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat
Abbreviated transcription (Latin):
se doctor gentiũ dicit. Neq quiplantat. ẽ. aliquid neq quirigat: sed qui in cren¬
Hoc & ille meminit qͥ ninatis mulierũ quanto magnꝰ erat. tanto se in om̃ib humiliabat. indignum se
affirmans. quixp̃i calciamenta portar&. Quid enĩ aliud ostendit ubi ait. qͥ hab& sponsã sponsus. ẽ.
Amicus aut̃ sponsistat & atiditeũ. & gaudio gaudet ꝓpt̃ uocẽ sponsi: Hic. ẽ. ille auditus. dequo
paulo ante cõmemoraui in psalmo positum: audittu meo dabis exultationẽ & lȩtitiã : exultabunt
ossa humiliata. Pro inde tanto me certius. tanto solidius. tanto sanius gauderescias defide & spe
& dilectione tua : quantominus indigueris non tantũ amẽ discere. sed abullo ꝓrsus hominum
Uerumptamen quia cumillic essem tequidem ꝑ ętatẽ uerecuiidante boni parentes & amantissimi bono

Expanded text:
ipse doctor gentium dicit: Neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui increipse doctor gentium dicit: Neque qui plantat, est aliquid, neque qui rigat, sed qui increille meminit qui in natis mulierum quanto magnus erat , tanto se in omnibus humiliabat , indignum se affirmans qui Christi calceamenta portaret . Quid enim aliud ostendit ubi ait: Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi stat et audit eum et gaudio gaudet propter uocem sponsi? hic est ille auditus, de quo paulo ante commemoraui in psalmo positum: Auditui meo dabis exultationem et laetitiam et exultabunt ossahumiliata. Proinde tanto me certius, tanto solidius, tanto sanius gaudare scias de fide et spe et dilectione tua, quanto minus indigueris non tantum a me quicquam discere sed ab ullo prorsus hominum. uerum tamen, quia, cum illic essem, te quidem per aetatem uerecundante boni parentes et amantissimi bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
sime cauendũ ẽ. indocendo suꝑbiȩ uitiũ qđ in discendo non ita. ẽ Unde & scã scriptura nos ad monet
dicens: Si tomis homo uelox adaudiendũ : tardus aut̃ adloquendũ. Etdauid in psalmo ait: Auditui
dabis exultationẽ & lȩtitiã continuoq subiecid exultabt̃ ossa humiliata: Uidit eñ u
facillime seruari humilitatẽ quȩ difficilis .ẽ. indocendo : qm̃ necesse. ẽ. ut doctor habeat superiorẽ locũ.
ubi laboriosũ. ẽ. obtinere nesubrepat elatio. Uidesne quẽ ad modũ periclitem᷑ aquibus hoc ex¬
tatur. ut non solũ doctores simus. uerũ etiã cumsimus homines diuina doceamꝰ: sec
egeatis isto aũt periculo non tantũ nos nã adillũ dequo dicturussũ. quid sumꝰ nos. Nonergo nos
autũ isto periculo. sedetiã ille doctorgentiũ periclitatũ se e̾e testat᷑ cũdicit Ne inm¬
reuelationũ iearũ extollar: datus.ẽ. mͥstimulus carnis & cet̾a. Vnde& ipse dñs ttmoris huiꝰ admi¬

Expanded text:
sime cauendum est in docendo superbiae uitium, quod in discendo non ita est. unde et sancta scriptura nos admonet dicens: Sit omnis homo uelox ad audiendum, tardus autem ad loquendum; et ille in psalmo ait: Auditui meo dabis exultationem et laetitiam continuoque subiecit: Et exultab unt ossa humiliata. uidit enim in audiendo facillime seruari humilitatem, quae difficilis est in docendo, quoniam necesse est, ut doctor habeat superiorem locum, ubi laboriosum est obtinere, ne subrepat elatio. Videsne. quem ad modum periclitemur, a quibus hoc expectatur, ut non solum doctores simus, uerum etiam, cum simus homines, diuina doceamus? sedegeatis. isto autem periculo non tantum nos — nam ad illum, de quo dicturus sum, quid sumus nos ? — non ergo nos tantum isto periculo sed etiam ille doctor gentium periclitatum se esse testatur, cum dicit: Ne inreuelationum mearum extollar, datus est mihi stimulus carnis et cetera. unde et ipse dominus, tumoris huius admi
Abbreviated transcription (Latin):
debo. ut noueris ꝓhac ipsa re quã parit̃ nescimus adquẽ pulsare debeamꝰ: Haec ideo p̃locutus sũ nete pro
certo speres. quicquid a me quesiueris auditurã. Et cũ hoc nonꝓuenerit. audacter potius quam
prudenter me fecisse arbitreris: Qđ tibi quȩrendi siquid uoles facultatẽ dedi: Hoc enĩ feci non doctor
ꝑfictus. sedcũ docendis ꝑficiendus. Domina eximia meritoq honorabilis inxp̃o acsuscipienda filia: ȩqͥdẽ
qđ scimus doceamꝰ aliorũ ignorantiã optare debemus: Multo quippe melius om̃s sumus docibilẽs dõ
qđ utiq in illa suꝑna patria cũinnobiscõpletũ fuerit qđ ꝓmissũ. ẽ. ꝑficiet᷑: ut non dicat homo ꝓximosuo

Expanded text:
debo, ut noueris, pro hac ipsa re, quam pariter nescimus; ad quem pulsare debeamus. Haec ideo praelocutus sum, ne te pro debo, ut noueris, pro hac ipsa re, quam pariter nescimus; ad quem pulsare debeamus. Haec ideo praelocutus sum, ne te pro certo speres, quicquid a me quaesieris, audituram et, cum hoc non prouenerit. audacter potius quam prudenter me fecisse arbitreris, quod tibi quaerendi, si quid uoles, facultatem dedi. hoc enim feci non doctor perfectus sed cum docendis perficiendus, domina eximia meritoque honorabilis in Christo ac suscipienda filia. equidem . neque enim, ut, quod scimus, doceamus, aliorum ignorantiam optare debemus; multo quippe melius omnes sumus docibiles deo, quod utique in illa superna patria, cum in nobis completum fuerit, quod promissum est, perficietur, ut non dicat homo proximo suo
Abbreviated transcription (Latin):
in scłm scłi. curã ꝓte nram ñ solũ in p̃cib apuddm̃: uerũ etiã in ammonitionib adte
ipsam non mediocrit̃ suscitat. đ quidẽ in epłis meisquas ad matrẽ reuerentiȩ tu
debito mihi cũ honore nominandã dedĩ non semel feci: Sed quia hoc mihi rescribere
dignata.ẽ. prius te uelle accipere litteras meas. tc̃ demũ siquid forte tibi opus e̾et ex ministerio meo
đ uenerando studio tuo omĩumq taliũ quantũ possũ libera seruitute debere me
rer tibi hostium fiduciȩ in humanit̃ claudere : suꝑ.ẽ. ut ꝓmas ipsa siquid ex me quȩrendũ putas
Aut eñi scio qđ inquisieris nẽc negabo: Aut itanescio utnullo fidei salutisq detrimento nesciam.
& dete hoc etiã te ipsã sipoturro faciã redditaratione securã: aut certe si & nescio & tam̃ sciendũ
uel impetrabo adño netibi desim. Nã sepeoffitiũ imꝑtiendi meritũ. ẽ. accipiendi: uł ita tibi respon¬

Expanded text:
i curam pro te nostram non solum in precibus apud deum uerum etiam in admonitionibus ad te ipsam non mediocriter suscitat. quod quidem in epistulis meis, quas ad matrem reuerentiae tuae debito mihi cum honore nominandam dedi, non semel feci. sed quia hoc mihi rescribere dignata est. prius te uelle accipere litteras meas, tum demum, si quid forte tibi opus esset ex ministerio meo, quod uenerando studio tuo omniumque talium, quantum possum, libera seruitute debere me rer tibi ostium fiduciae inhumaniter claudere. superest, ut promas ipsa. si quid ex me quaerendum putas: aut enim scio, quod inquisieris. nec negabo aut ita nescio, ut nullo fidei salutisque detrimento nesciam et de hoc etiam te ipsam, si potuero. faciam reddita ratione securam. aut certe, si et nescio et tamen sciendum est. uel impetrabo a domino. ne tibi desim nam saepe officium impertiendi meritum est accipiendi , uel ita tibi respon
Abbreviated transcription (Latin):
unt. sicut officialis & aqͦ mouet᷑. & cui ãmouet᷑ officiũ. Abhis ex torta ꝑ ĩ moderatã

Expanded text:
unt sicut officialis, et a quo admouetur et cui admouetur officium; ab his extorta per inmoderataunt sicut officialis, et a quo admouetur et cui admouetur officium; ab his extorta per inmoderata
Abbreviated transcription (Latin):
punitate possideat : s ut remissa iniuria quod inuinose abstulit reddat. si tam̃ hab& quod
abstulit : uł aliud unde illud restituat. Non sane qͥc quid ab inuito sumit᷑: in uiriose
aufert᷑ Nã pleriq nec medico uolunt reddere honorẽ suũ nec operario mercedem :
nec tam̃ hȩc qͥ abinutis accipiunt ꝑ iniuriã accipiunt. quȩ potius ꝑ iniuiriã ñ darentur.
S ñ ideo deb& uidex uendere iustũ iudiciũ. aut testis uerũ testimonuĩ : qr uendit aduocatus
iustum patrociniũ. & uiris peritus uerũ consiliũ. Illi enĩ int̾ utrãq partẽ ad exam̃ aduiben¬
tur: istiex una parte consistunt. Cũ aut̃ iudicia & testimonia quȩ nec iusta &uera uendenda
qua & falsa uendunt᷑. multo sceleratius utiq pecunia sumit᷑ qr scelerate &iã quã uis
a uolentib dat᷑ Ille tam̃ sol& tamꝙ. male sibi ablatã petuniã rep&ere. qͥuistũ iudicium
nsse. Sunt aliȩ ꝑsonȩ inferioris loci quȩ ab utraq parte ñ in solent̃ accip¬

Expanded text:
punitate possideat, sed ut remissa iniuria, quod iniuriose abstulit, reddat, si tamen habet uel quod abstulit uel aliud, unde illud restituat. Non sane quicquid ab inuito sumitur, iniuriose aufertur. nam plerique nec medico uolunt reddere honorem suum nec operario mercedem, nec tamen haec qui ab inuitis accipiunt, per iniuriam accipiunt, quae potius per iniuriam non darentur. sed non ideo debet iudex uendere iustum iudicium aut testis uerum testimonium, quia uendit aduocatus iustum patrocinium et iuris peritus uerum consilium; illi enim inter utramque partem ad examen adhibentur, isti ex una parte consistunt. cum autem iudicia et testimonia, quae nec iusta et uera uendenda sunt, iniqua et falsa uenduntur, multo sceleratius utique pecunia sumitur, quia scelerate etiam quamuis a uolentibus datur. ille tamen solet tamquam male sibi ablatam pecuniam repetere, qui iustum iudicium uel puderet emisse. Sunt aliae personae inferioris loci, quae ab utraque parte non insolenter accipi
Abbreviated transcription (Latin):
No in signi merito suscipiendo fri augustino ep̃o: nectarius. Quanta sit caritas patriȩ qm̃ nosti
p̃ter eo : sola ẽ enĩ quȩ parentũ iure uincat affectũ: Cuisi ullus ess& consulendi modus aiti
finis bonis digne iã ab eiuis munerib meruimꝰ excusan. S qm̃ crescit indies singulos dilectu
& gra ciuitatis. quantũq &as fini pͥma e̾ : tantũ in columem ac florentẽ relinquere patriam
cupit Idcir co gaudeo: pͥmũ quod apud instructũ disciplituis om̃ib: uirũ mͥ hic sermo e. insti¬
tutus: in calam̃ si colonia multas que merito diligamꝰ. uł quod inea geniti sumꝰ: uł quod iõem
magna contulisse uidem᷑ officia hȩc gͦ dñe p̃stantissime & merito suscipiende ñ leui popłi sui ex
d plapsa ẽ : quod quidẽ si uris publici rigore in&iam᷑. deb& plecti seueriore cetsura. S ep̃m

Expanded text:
NO INSIGNI ET MERITO SUSCIPIENDO FRATRI AUGUSTINO EPISCOPO NECTARIUS. Quanta sit caritas patriae, quoniam nosti, praetereo. sola est enim, quae parentum iure uincat affectum. cui si ullus esset consulendi modus aut finis bonis, digne iam ab eius muneribus meruimus excusari. sed quoniam crescit in dies singulos dilectus et gratia ciuitatis, quantumque aetas fini proxima est, tantum incolumem ac florentem relinquere patriam cupit, idcirco gaudeo primum, quod apud instructum disciplinis omnibus uirum mihi hic sermo est institutus. in Calamensi colonia multa sunt, quae merito diligamus, uel quod in ea geniti sumus uel quod eidem magna contulisse uidemur officia. haec ergo, domine praestantissime et merito suscipiende, non leui populi sui errato prolapsa est. quod quidem si iuris publici rigore metiamur, debet plecti seueriore
Abbreviated transcription (Latin):
uarũ nomina. hodie legunt: & qͥb hodie non cõmunicant. Quȩ cũ recitant᷑ inc̃uenticulis
eoꝵ: lectorib sius dicunt. Paxtecii. & cũ ipsis plebib qͥb ille litterȩ scriptes. Pacem
non habent. & ipsi nob̾ obiciunt uł falsacrimina mortuorũ. uł & iam siuera tameNi¬
a non intelligentes inhisqͣ nos eis obicimꝰ om̃s illos teneri: in his uͦ quȩ no

Expanded text:
quarum nomina hodie legunt et quibus hodie non communicant. quae cum recitantur in conuenticulis quarum nomina hodie legunt et quibus hodie non communicant. quae cum recitantur in conuenticulis eorum, lectoribus suis dicunt: Tax tecum,\' et cum ipsis plebibus, quibus illae litterae scriptae sunt, pacem non. habent. et ipsi nobis obiciunt uel falsa crimina mortuorum uel etiam si uera tamen aliena non intellegentes in his, quae nos eis obicimus, omnes illos teneri, in his uero, quae
Abbreviated transcription (Latin):
eos imitatus c̃stantinus. ut iam statĩ aq uelocit cecilianũ dam nar& absentem.
Qđ ubi cognouit ꝓuid imperator. reliquos ab officialib custoditos fecit mediolanium
eͦ. Quod cũ & iã cecilianꝰ ueniss& : ipsũ qͦq sicut scripsit exibuit. Cognit
causa. quadiligentia. qua cautela. quaꝓusione sicut eiꝰ indicant litterȩ̨ cecilianum
innocentissimu̾m. illos imꝓbissimos uidicauit. & adhuc baptistant extra eccłam. & si-
salutant: quos apace salutis ext̃minant. Conscinditur unitas xp̃i. blasphematur heredi¬¬
tas xp̃i. exsufflatur baptisma xp̃i. & nolunt inse ista ꝑ ordinarias humanas potestates
flagellis tẽporalib em̃dari. ne inȩt̃nas poenas ꝓtantis sacrilegus destinent᷑. Nos eis
diffusa est nefariã separationẽ. Decodicib non tantũ nr̃is sed &iã eoꝵ recitamꝰ eccłas.

Expanded text:
eos imitatus Constantinus, ut iam statim atque uelociter Caecilianum damnaret absentem. eos imitatus Constantinus, ut iam statim atque uelociter Caecilianum damnaret absentem. quod ubi cognouit prouidus imperator, reliquos ab officialibus custoditos fecit Mediolanium peruenire. quo cum etiam Caecilianus uenisset, ipsum quoque, sicut scripsit, exhibuit cognitaque causa qua diligentia, qua cautela, qua prouisione, sicut eius indicant litterae, Caecilianum innocentissimum, illos inprobissimos iudicauit. Et adhuc baptizant extra ecclesiam et, salutant, quos a pace salutis exterminant. conscinditur unitas Christi, blasphematur hereditas Christi, exsufflatur baptisma Christi et nolunt in se ista per ordinarias humanas potestates flagellis temporalibus emendari, ne in aeternas poenas pro tantis sacrilegiis destinentur. nos eiper omnes gentes diffusa est, nefariam separationem. de codicibus non tantum nostris sed etiam eorum recitamus ecclesias,
Abbreviated transcription (Latin):
tumul cuosas a fallaces querelas suscipere. ut de uͣdicio ep̃oꝵ qͥ romȩ sederant
ipse iudicar&. sed alios ut dixi ep̃os dedit: a qͥb tam illi ad ipsũ rursũ imperatorẽ ꝓuocare
maluerunt. Qua inre illos quẽ ad modum detestetur audistis. atq utinã saltẽ ipsiuis
iudicio insanissimis animositatib suis finẽ posuissent: atq ut eis ipse cessit ut de illa causa
post ep̃os iudicar& asc̃is antistitib postea ueniã petiturus. dum tam̃ illi qđ ulterius di-¬
cerent non haberent. si eiꝰ sentenciȩ non optẽperarent ad quẽ ipsi ꝓuocauer̃: sic & illi
aliquando cederent ueritati. Iussit enĩ ille: ut ei partes ad agendã causã romã occurrerend.
Q uocũ cecilianꝰ nescio quacausa ñ occurriss& : int̾pellatus abeis p̃cepit ut mediolaniũ
ntur. tunc se aliqͥ eor ł subtrahere coeperant fortasse indignati quia ne

Expanded text:
tumultuosas et fallaces querelas suscipere, ut de iudicio episcoporum, qui Romae sederant, tumultuosas et fallaces querelas suscipere, ut de iudicio episcoporum, qui Romae sederant, ipse iudicaret, sed alios, ut dixi, episcopos dedit. a quibus tamen illi ad ipsum rursum imperatorem prouocare maluerunt. qua in re illos quem ad modum detestetur, audistis. atque utinam saltem ipsius iudicio insanissimis animositatibus suis finem posuissent atque, ut eis ipse cessit, ut de illa causa post episcopos iudicaret a sanctis antistitibus postea ueniam petiturus. dum tamen illi, quod ulterius dicerent, non haberent, si eius sententiae non obtemperarent, ad quem ipsi prouocauerunt, sic et illi aliquando cederent ueritati! iussit enim ille, ut ei partes ad agendam causam Romam occurrerent. quo cum Caecilianus nescio qua causa non occurrisset, interpellatus ab eis praecepit, ut Mediolanium sequerentur. tunc se aliqui eorum subtrahere coeperant fortasse indignati, quia non est
Abbreviated transcription (Latin):
eccłȩ uniuersȩ conciliũ. ubi &iã cũ ipsis udicib causa poss& agitari. ut simale uidicasse
c̃uicti essent: eoꝵ sententiȩ soluerentur. Quod utrũ fecerant: ꝓbent. Nos enĩ ñ ẽefactũ
facile ꝓbamꝰ: ex eo qđ totus orb̃ ñ eis cõmunicat: Aut sifactũ ẽ: & iamibis uicti. qđ ipsa
eor separatio manifestat. Sed tam̃ qͥdpostea fecerint: imperatoris litteris sufficier¬
tissime ostenditur. Iudices enĩ eccłȩasticos tantę auctoritatis sp̃os quoꝵ iudicio &
ceciliani innocentia. & eoꝵ imꝓbitas declarata. ẽ. ñ apud alios collegas. sed apud
imperatorẽ accusare ausis: qđ male iudicarint. Dedit ille aliud arela tense uidiciũ
alioꝵ scilica ep̃oꝵ: non quia iã necesse erat. sed eor ꝑuersitatib cedens. & õm̃i mͦ
cupiens tantã inpudentiã cohibere. Neq enĩ ausus .ẽ. xp̃i anꝰ imperator sic eor

Expanded text:
ecclesiae uniuersae concilium, ubi etiam cum ipsis iudicibus causa posset agitari, ut, si male iudicasse ecclesiae uniuersae concilium, ubi etiam cum ipsis iudicibus causa posset agitari, ut, si male iudicasse conuicti essent, eorum sententiae soluerentur. quod utrum fecerint, probent; nos enim non esse factum facile probamus ex eo, quod totus orbis non eis communicat; aut, si factum est, etiam ibi sunt uicti, quod ipsa eorum separatio manifestat. Sed tamen quid postea fecerint, imperatoris litteris sufficientissime ostenditur. iudices enim ecclesiasticos tantae auctoritatis episcopos, quorum iudicio et Caeciliani innocentia et eorum inprobitas declarata est, non apud alios collegas sed apud imperatorem accusare ausi sunt, quod male iudicarint. dedit ille aliud Arelatense iudicium aliorum scilicet episcoporum, non quia iam necesse erat, sed eorum peruersitatibus cedens et omni modo cupiens tantam inpudentiam cohibere. neque enim ausus est Christianus imperator sic eorum
Abbreviated transcription (Latin):
mitti. non ad illũ quẽ ip̃si scelerate ordinauerant: puduit eos semꝑ tacere. qui a
possa eis obici curpaterentur ignarã. ꝑ tor g̃s̃ eccłam cõmunicare damnatis. & cur
se ipsi ab in nocentis orb terrarumꝰ cõmunione p̃ciderent: cũ tacendo sinerent sp̃o
quem cartha ginensib ordinassent a toto orbe non cõmunicari: eleger̃ sicut dr̃ adduas
agere causã cum cetiliano apud eccłas trans marinas parati adutrumq ut si eũ potu¬
issent quãq uersutia fals&̧ criminationis euincere: Saciarent plenissimȩ cupiditatẽ
suã. Siautem non possen: in ea dẽ qͥdẽ ꝑuersitate durarent. sed iã tam̃ quasi habere
qđ dicerent malos iudices se ẽt ꝑpessos. quȩ uox est om̃i ũ malor litigatoꝵ cũ fuerint
& iãm anifestissima ueritate superati: quasi noneis adhũc dicipõssit & iustissime dici

Expanded text:
mitti, non ad illum, quem ipsi scelerate ordinauerant, puduit eos semper tacere, quia mitti, non ad illum, quem ipsi scelerate ordinauerant, puduit eos semper tacere, quia posset eis obici, cur paterentur ignaram per tot gentes ecclesiam communicare damnatis et cur se ipsi ab innocentis orbis terrarum communione praeciderent, cum tacendo sinerent episcopo, quem Carthaginiensibus ordinassent, a toto orbe non communicari. elegerunt, sicut dicitur, ad duas agere causam cum Caeciliano apud ecclesias transmarinas parati ad utrumque. ut, si eum potuissent quacumque uersutia falsae criminationis euincere, satiarent plenissime cupiditatem. suam, si autem non possent, in eadem quidem peruersitate durarent, sed iam tamen quasi haberent, quod dicerent, malos iudices se esse perpessos, quae uox est omnium malorum litigatorum, cum fuerint etiam manifestissima ueritate superati, quasi non eis ad hoc dici possit et iustissime dici:
Abbreviated transcription (Latin):
in nocentissima cõmunione p̾ciderent: Siautẽ illic eum accusare tẽptasent: tunc
sibi ad ẽet. tunc innocentiam suam aduersus eoꝵ machinam̃ta defe der&. sicut
postea factum ẽẽ didicistis: cum tamen illi nimis sero quęsissent uidicium trans ma¬
rinũ. iam scismatis rei. iam leuati altaris horrendo scelere maculati. Primo enim
facerent siueritate niterentur: sed falsis rumorib tẽporis diuturnitate firmatis.
quasi uecusta fama p̃iudicante adudiciũ uenire uoluer̃: aut qđ magis credendũ ẽ
damnato pͥus sicut libuit ceciliano. quasi securi sibi uidebantur: p̃fiꝰdentes numero
suo. nec audentes alibi coͣuere causam tã malam. ubi nulla corruptione operante
poss& ueritas inueniri. Sed postea quã ipsis reb exꝑtisunt cũ ceciliano ꝑ manere
comunionẽ orb terrarum. & ad eum atrans marinis ęccłis cõmunicatorias litteras

Expanded text:
innocentissima communione praeciderent; si autem illic eum accusare temptassent, tunc innocentissima communione praeciderent; si autem illic eum accusare temptassent, tunc sibi adesset, tunc innocentiam suam aduersus eorum machinamenta defenderet, sicut postea factum esse didicistis, cum tamen illi nimis sero quaesissent iudicium transmarinum iam schismatis rei, iam leuati altaris horrendo scelere maculati. primo enim facerent, si ueritate niterentur; sed falsis rumoribus temporis diuturnitate firmatis quasi uetusta fama praeiudicante ad iudicium uenire uoluerunt aut, quod magis credendum est, damnato prius, sicut libuit, Caeciliano quasi securi sibi uidebantur praefidentes numero suo nec audentes alibi commouere causam tam malam, ubi nulla corruptione operante posset ueritas inueniri. Sed postea quam ipsis rebus experti sunt cum Caeciliano permanere communionem orbis terrarum et ad eum a transmarinis ecclesiis communicatorias litteras
Abbreviated transcription (Latin):
guensi eccła mafricȩ capite altare c̃tra altare leuatum est. Scio qđ hȩc gesta uo
non legerimꝰ: sed tempꝰ non ẽẽ meministis. Inerat & iam non nullus dolor ani mi
decypho suꝑbiȩ ueniens: qđ non ipsi ordinauerant carthagini ep̃m. Quib om̃ib
reb cũ eos nonueros iudices sed inimicos atq corruptos cecilianꝰ conuenisse cognos¬
cer&. quando fieri posset ut uł ipse uell& uł popłs cui psidebat ꝑmitter&. utrelic̾¬
ta eccła ir& indomũ pͥuatã non collegarũ discutiendꝰ examine sed factionis cuneo
& odus muliebrib trucidandus. cum sibi p̃sertim uider& apud eccłam transmirinirũ
pͥuatis inimicitiis & abutraq parte dissensionis alienã incorruptũ & inte grũ exam̃
suȩ causȩ remanere. ubisi nichil aduersarii agere uellent. ipsise ab orb terrarum

Expanded text:
giniensi ecclesia, in Africae capite. altare contra altare leuatum est. scio, quod haec gesta uobis giniensi ecclesia, in Africae capite. altare contra altare leuatum est. scio, quod haec gesta uobis non legerimus, sed tempus non fuisse meministis. inerat etiam nonnullus dolor animi de typho superbiae ueniens, quod non ipsi ordinauerant Carthagini episcopum. Quibus omnibus rebus cum eos non ueros iudices sed inimieos atque corruptos Caecilianus conuenisse cognosceret, quando fieri posset, ut uel ipse uellet uel populus, cui praesidebat, permitteret, ut relicta ecclesia iret in domum priuatam non collegarum discutiendus examine sed factionis cuneo et odiis muliebribus trucidandus, cum sibi praesertim uideret apud ecclesiam transmarinam priuatis inimicitiis et ab utraque parte dissensionis alienam incorruptum et integrum examen suae causae remanere? ubi si nihil aduersarii agere uellent, ipsi se ab orbis terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
pecuniosissima mulier lucilla quȩdam. quam ꝓdisciplina ec cłastica corripien do
idem cum ẽẽ diaconꝰ leserat. & iam hoc enim accesserat malũ ad illã ꝑficien dam
qͥtatẽ. Nã uullo concilio ubi aconfessis traditorib absentes atq n
dã natis: pauci quidam erant qui criminasua infamatis aliis tegere cupiebant.
ut homines aueritatis inquisitione au̾terent falsis rumorib auocati. Pauci ergo
it qui hoc negotiũ maxime curabant: quãuis in eis e̾et maior auc
maxime ad uersus cecili anũ empci & instigati ꝑ hibentur. Extãt gesta apud
tenophilum consularem. ubi nundinarius quidã diaconꝰ asiluano cirtensi ep̃o
litteras frustra conatus ẽẽc. multa patefecit iratus. & inudicium plublicũ ꝓtulit.
nterquȩ id quoq cõmemoratũ legitur. qđ lucillę pecunia corruptis ep̃is: in carcha¬

Expanded text:
pecuniosissima mulier Lucilla quaedam, quam pro disciplina ecclesiastica corripiendo pecuniosissima mulier Lucilla quaedam, quam pro disciplina ecclesiastica corripiendo idem, cum esset diaconus. laeserat. etiam hoc enim accesserat malum ad illam perficiendam iniquitatem. nam in illo concilio, ubi a confessis traditoribus absentes atque innocentes damnati sunt, pauci quidam erant, qui crimina sua infamatis aliis tegere cupiebant, ut homines a ueritatis inquisitione auerterentur falsis rumoribus auocati. pauci ergo erant, qui hoc negotium maxime curabant, quamuis in eis esset maior auctmaxime aduersus Caecilianum empti et instigati perhibentur. extant gesta apud Zenophilum consularem, ubi Nundinarius quidam diaconus a Siluano Cirtensi episcpiscoporum litteras frustra conatus esset, multa patefecit iratus et in iudicium publicum protulit. inter quae id quoque commemoratum legitur, quod Lucillae pecunia. corruptis episcopis in Cartha
Abbreviated transcription (Latin):
Alteri autẽ eoꝵ: plebs alia regenda ꝓuideretur. Ouirũ optimũ. ofiliũ xp̃iane
pacis. & patrem xp̃i anȩ plebis. Conferte nunc istam paucitatem cum illa
multitudine ep̃ors : ne que numet rũ numero. sed pondꝰ ponderi cõparate.
inc modestiam: indeteneritatem. H inc uigilantiã: inde cęcitatẽ. Hic mman¬
suetudo integritatẽ corrupit: nec integritas mansuetudini repugnauit. Ibi aut¬
& furore timor tegebatur. & timore furor incitabatur. Isti enĩ conuenerant cog-¬
nitione uerorũ criminũ falsa respuere: illi falsoꝵ damnatione uera celare. Illi nese
tandem cecilianꝰ audiendum iudicandũq cõmittera. cũhaber& tales apud quos
siei causa moueretur in nocentiam suã facillime ostender&. non se illis om̃i No
c̃omitter&. nec si pere grinꝰ eccłȩ carchaginensis subito ess& ep̃s ordinatus. & ig-¬

Expanded text:
prior, alteri autem eorum plebs alia regenda prouideretur. o uirum optimum! o filium Christianae prior, alteri autem eorum plebs alia regenda prouideretur. o uirum optimum! o filium Christianae pacis et patrem Christianae plebis! conferte nunc istam paucitatem cum illa multitudine episcoporum neque numerum numero sed pondus ponderi comparate: hinc modestiam, inde temeritatem; hinc uigilantiam, inde caecitatem; hic nec mansuetudo integritatem corrupit nec integritas mansuetudini repugnauit, ibi autem et furore timor tegebatur et timore furor incitabatur; isti enim conuenerant cognitione uerorum criminum falsa respuere, illi falsorum damnatione uera celare. Illisne se tandem Caecilianus audiendum iudicandumque committeret, cum haberet tales, apud quos, si ei causa moueretur, innocentiam suam facillime ostenderet? non se illis omnino committeret nec, si peregrinus ecclesiae Carthaginiensis subito esset episcopus ordinatus et ign
Abbreviated transcription (Latin):
quȩstionib catena quadã in explicabili sese nectentib suum temperare arbitriũ
iluer̃ : nequa quã curantes quã multi essent illi ep̃i aut unde colle
uidebant tanta temeritate cecatos. ut in absentes & non interrogatos collegas tam
pcipites auderent ꝓferre sententias. & tameNi qualis ipsius beati mel chia dis
ultima est ꝓlata. sententia. quã in nocens. quã integra. quã ꝓuida atq pacifica
qua neq collegas in quib nichil constiterat decollegiosuo ausus .ẽ. remouere. &
donato solo quẽ totius mali principem inuenerat maxime culpato. sanita tis
recup erandę optionẽ ceteris liberamfecit. paratus communicatorias litteras
mittere & iam his quos amaiorino ordinatos ẽẽ constar&. ita ut qͥb cũq locis
duo essent ep̃i quos dissensio geminass&: eum c̃firmari uell& qͥpͥor ordinatꝰ fuissa.

Expanded text:
quaestionibus M catena quadam inexplicabili sese nectentibus suum temperare arbitrium quaestionibus M catena quadam inexplicabili sese nectentibus suum temperare arbitrium maluerunt nequaquam curantes. quam multi essent illi episcopi aut unde collecti, quos uidebant tanta temeritate caecatos, ut in absentes et non interrogatos collegas tam praecipites auderent proferre sententias. et tamen qualis ipsius beati Melchiadis ultima est prolata sententia! quam innocens. quam integra, quam prouida atque pacifica! qua neque collegas, in quibus nihil constiterat, de collegio suo ausus est remouere et Donato solo, quem totius mali principem inuenerat, maxime culpato sanitatis recuperandae optionem ceteris liberam fecit paratus communicatorias litteras mittere etiam his, quos a Maiorino ordinatos esse constaret, ita ut, quibuscumque locis duo essent episcopi, quos dissensio geminasset, eum confirmari uellet, qui fuisset ordinatus
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. atq adonato subtractos esse diceret᷑. Promisitidem donatus: quod eos ess&¬
exibiturus. Quod cum non semel sed sȩpius ꝓmisiss&: amplius ad illud uidicium
accedere noluit. ubi iã tanta erat c̃fessus. ut nichil aliud deinceps non accedendo
nisi p̃sens damnari noluisse uideretur: cum tam̃ ea quedam nanda essent eoprȩ¬
sente atq interrogato manifestata fuerint. accessit aliud. ut aqͥbdam aduersus
cecilianũ denunciationis libellus daretur. Post qđ factũ quẽ ad modu sit rursus
Agitata cognicio. & quȩ ꝑsonȩ illum libellũ dederint: quoqͦmͦ nichil incecilianũ
ꝓbaripotueritꝰ. quiddicam. & cum audieritis om̃ia. & quotiens uolueritis legere
possitis: Denumero autẽ septuaginta. Ep̃oꝵ cũ quasi grauissima. opponeretur
auctoritas. quȩ fuerint dicta meministis. Et tamen uiri grauissimi ab infinitis

Expanded text:
fuisse atqfuisse atqexhi-biturus. quod cum non semel sed saepius promisisset, amplius ad illud iudicium accedere noluit, ubi iam erat tanta confessus, ut nihil aliud deinceps non accedendo nisi praesens damnari noluisse uideretur, cum tamen ea, quae damnanda essent, eo praesente atque interrogato manifestata fuerint. accessit aliud, ut a quibusdam aduersus Caecilianum denuntiationis libellus daretur. post quod factum quem ad modum sit rursus agitata cognitio et quae personae illum libellum dederint quoque modo nihil in Caecilianum probari potuerit, quid dicam, cum et audieritis omnia et, quotiens uolueritis, legere possitis? De numero autem septuaginta episcoporum cum quasi grauissima opponeretur auctoritas, quae fuerint dicta, meministis. et tamen uiri grauissimi ab infinitis
Abbreviated transcription (Latin):
animos iudicũ detorquere posse arbitrabantur: Nusiforte furiosa. & poculo erroris
atq correptiorus ebria multitudo. uera incecilianũ crimina dicer& ubi septua ginta
ep̃i sicut de felice autũnitano constitit absentes & in nocentes collegas tã insar
temeritate damnar̃: Quali enĩ turbȩ illi c̃senserant ut aduersus inNocentes
non int̾rogatos ꝓferrent sententias. ataliturba & iam rursus accusari cecilia Num
uolebant: sed plane tales inuenerant iudices. qͥb illã dem̃tiã ꝑsua dereNt.
estis enĩ ꝓura. prudentia. & illoꝵ ꝑuersitatẽ illic attendere. & iudicũ
quẽ ad modum ad extremũ ꝑsuadere non possent ut aplebe partis maioriti
quȩ certã ꝑsonã non habebat argueretur cecilianus. & reqͥsiti ab eis essent accusatores
uł testes uł quomͦ causȩ necessarii qͥsimulcũ eis ex africa uenerant. & eos prȩsentes

Expanded text:
animos iudicum detorquere posse arbitrabantur, nisi forte furiosa et poculo erroris animos iudicum detorquere posse arbitrabantur, nisi forte furiosa et poculo erroris atque corruptionis ebria multitudo uera in Caecilianum crimina diceret ubi septuaginta episcopi, sicut de Felice Aptungitano constitit, absentes et innocentes collegas tam insana temeritate damnarunt. quali enim turbae illi consenserant, ut aduersus innocentes non interrogatos proferrent sententias, a tali turba etiam rursus accusari Caecilianum uolebant. sed plane tales inuenerant iudices, quibus illam dementiam persuaderent! Potestis enim pro uestra prudentia et illorum peruersitatem  gravitatem, quemadmodum ad extremum persuaderi non possent, ut a plebe partis Majorini, quae certam personam non habebat, argueretur Caecilianus; et requisiti ab eis essent vel accusatores vel testes vel quoquomodo causae necessarii, qui simul cum eis ex Africa venerant, et eos praesentes
Abbreviated transcription (Latin):
sederent: & detota illa causa qđ iustũ uideretur statueren. Hoc ꝓbamꝰ & donatistarũ
p̃cibus: & uerb̾ ipsius imperatoris. Utraq enim uob̾ lecta meministis: & inspiciendi
ac distribuen di licentiã nunc habetis. Legite & c̃siderate om̃ia. Uidete qͣnta cura
pacis atq unitatis c̃seruandȩ uł restituendę cuncta discusasint: quȩ̃ ad modũ acusator
ꝑsona tractata & quorundã eoꝵ qͥb maculis imꝓbatasit p̾sentiũq uocib liqͥdo
c̃stiterit nichil eos habuisse qđ incecilianũ dicerent. sed totã causã implebem
departe maiorinu hoc est sediciosam & ab ecłȩ pacẽ alienatã multitudinẽ trans¬
ferre uoluisse. ut abea uidelic& turba cecilianus accusaretur. quã solis tumultuosis
cla morib nulla documtorũ atestacione. nullo ueritatis ex amine ad suã uoluntatẽ

Expanded text:
sederent et de tota illa causa, quod iustum uideretur, statuerent. hoc probamus et Donatistarum sederent et de tota illa causa, quod iustum uideretur, statuerent. hoc probamus et Donatistarum precibus et uerbis ipsius imperatoris; utraque enim uobis lecta meministis et inspiciendi ac describendi licentiam nunc habetis. legite et considerate omnia. uidete, quanta cura pacis atque unitatis conseruandae uel restituendae cuncta discussa sint, quem ad modum accusatorum persona tractata et quorundam eorum quibus maculis inprobata sit praesentiumque uocibus liquido constiterit nihil eos habuisse, quod in Caecilianum dicerent, sed totam causam in plebem de parte Maiorini, hoc est seditiosam et ab ecclesiae pace alienatam multitudinem transferre uoluisse, ut ab ea uidelicet turba Caecilianus accusaretur, quam solis tumultuosis clamoribus nulla documentorum adtestatione, nullo ueritatis examine ad suam uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
criminari. ut quis & iam ungulis uexaretur. Numquid poterat felix contradicere ne-
nta. dili gentia. uł seueritate quęreretur. cum eius causã inueniendam
ꝓc̃sule inter p̃conũ terribiles uoces & cruentas carnificũ manus nũ quã collegã dam-¬
ir& absentẽ. qͥ uidicio eiꝰ sep̃sentare noluiss& : cum haber& aliud quod pos
Uut si damnar&: certe &iã ipsis scłarib legib poenas iustas & debitas luer&. Quod
si gesta ꝓc̃ sularia displicent: eccłasticis cedite. Om̃ĩa uob ordine recitata sunt.
forte non debuit romanae eccłȩ melchiades ep̃s cũ collegis trans mari
illud sibi usurpare udiciũ qđ abafris septua ginta ubi pͥmatus tigisitanꝰ p̃se dit fuerat
t̃minatũ. qđ nec ipse usur pauit: Rogatus qͥpꝰpe imperator iudices misit ep̃os. quicũ ed

Expanded text:
criminari, ut quis etiam ungulis uexaretur. numquid poterat Felix contradicere, ne criminari, ut quis etiam ungulis uexaretur. numquid poterat Felix contradicere, ne tanta diligentia uel seueritate quaereretur, cum eius causam inueniendam pro consule inter praeconum terribiles uoces et cruentas carnificum manus numquam collegam damnaret absentem, qui iudicio eius se praesentare noluisset, cum haberet aliud, quod posset audiri, aut si damnaret, certe etiam ipsis saecularibus legibus poenas iustas et debitas lueret. Quod si gesta proconsularia displicent, ecclesiasticis cedite. omnia uobis ordine recitata sunt. an forte non debuit Romanae ecclesiae Melchiades episcopus cum collegis transmarinis episcopis illud sibi usurpare iudicium, quod ab Afris septuaginta, ubi primas Tigisitanus praesedit, fuerat terminatum? quid, quod nec ipse usurpauit? rogatus quippe imperator iudices misit episcopos, qui cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
displicuit: sed ta mn p̃t̃ mittendum non est.it enim quidam. Non debuit ep̃s pro
iudicio purgari. quasi uͦ ipse sibi hoc comparauerat. ac non imperator ita q
iusserit: ad cuiꝰ curam dequa rationẽ dõ redditurus ẽẽt res illa maxime ꝑtinebat.
Arbitrum enim & iudicẽ causa traditionis & scis matis illi eũ fecerat. qui ad eum & iã
p̃ces miserant: ad quẽ postea ꝓuocarunt. & tam̃ uidicio eiꝰ ad quiescere noluer. Itaq
sicul pand est quẽ uidex terenus absoluit cumipse sibi hoc nonpoposciss&. quanto magis
culpandisunt qui terrenũ regẽ suȩ causȩ udicem ẽẽ uoluer̃: Si autẽ criminis non e.
ꝓuocare ad imperatorẽ : non ẽ. criminis audiri abinperatore. ꝗͦ nec ab illo cui causam
delegauerit imperator. Quendã & iã suspensũ eculeo in causa felicis ep̃i amicꝰ ille uoluit

Expanded text:
displicuit, sed tamen praetermittendum non est, — ait enim quidam: \'Non debuit episcopusdisplicuit, sed tamen praetermittendum non est, — ait enim quidam: \'Non debuit episcopus proconsulari iudicio purgari.\' quasi uero ipse sibi hoc comparauerit ac non imperator ita quaeri iusserit, ad cuius curam, de qua rationem deo redditurus esset, res illa maxime pertinebat. arbitrum enim et iudicem causae traditionis et schismatis illi eum. fecerant, qui ad eum etiam preces miserant, ad quem postea prouocarunt et tamen iudicio eius adquiescere noluerunt. itaque si culpandus est, quem iudex terrenus absoluit, cum ipse sibi hoc non poposcisset, quanto magis culpandi sunt, qui terrenum regem suae causae iudicem esse uoluerunt! si autem criminis non est prouocare ad imperatorem, non est criminis audiri ab imperatore, ergo nec ab illo, cui causam delegauerit imperator. quendam etiam suspensum eculeo in causa Felicis episcopi amicus ille uoluit
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ rogari potuer. Sed tam̃ isti qͥlic& absentiũ & nequa quã iudiciũ deserentiũ
quia nũ quã ad fuer̃. & semꝑsibi cuneũ illum suspectum et dedarauer̃: tamen coꝗnita
crimina damnasse dicunt. queso uos fr̃s mei qͦ mͦ cognouerunt: Respondetis. Nescimꝰ
quando qͥ dem ipsa cognitio millis gestis explicata non est. Sed ego uob̾ ostendam:
quo mͦ cognouerunt. dten dite causam felicis autũnitani: & pͥmolegite quãue¬
iores in eumfuer̃. Sic gͦceterorũ causa nouerant sicut huiꝰ: qui postea it¬
nocentissimꝰ diligente̾ & terribili inqͥsitione ꝓbatus est. Quanto itaq iustius &
utilius. & citius in nocentes eos existimare debemꝰ. quor& crimina abistis le uius
icusata sunt & parciore rephensione damnata. quando ille inuentus. ẽ.
inque multo immanius seuier̃.  Anforte sicut quidam dix qđ quidẽ cũ uob diceret᷑

Expanded text:
interrogari potuerunt! Sed tamen isti, qui licet absentium et nequaquam iudicium deserentium, interrogari potuerunt! Sed tamen isti, qui licet absentium et nequaquam iudicium deserentium, quia numquam adfuerunt et semper sibi cuneum illum suspectum esse declarauerunt, tamen cognita crimina damnasse dicunt, quaeso uos, fratres mei, quo modo cognouerunt? respondetis: Nescimus, quando quidem ipsa cognitio in illis gestis explicata non est.\' sed ego uobis ostendam, quo modo cognouerunt. adtendite causam Felicis Aptungitani et primo legite, quam uehementiores in eum fuerunt. sic ergo et ceterorum causam nouerant, sicut huius, qui postea innocentissimus diligenti et terribili inquisitione probatus est. quanto itaque iustius et tutius et citius innocentes eos existimare debemus, quorum crimina ab istis leuius accusata sunt et parciore reprehensione damnata, quando ille inuentus est innocens, in quem multo immanius saeuiemnt! An forte, sicut quidam dixit, quod quidem cum uobis diceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
damnare. quȩ in cognita nec donare potuissent. Sed illic cognita dimissasunt dõ.
ne alia quererentur: hic in cognita damnata sunt ut illa tegerent᷑. Seddic& aliquis.
Cogno uerunt. Quod & si c̃cedã: & iã sic absentib utiq parci oportebat. Neq enim
in diciũ deseruerat ubi nũ quã om̃i no constiterant: neo in illis solis ep̃is afriserat eccła.
ut om̃e iidiciũ eccłasticũ uitasse uiderentur: quise iudicio eoꝵs p̃sentart noluissent.
Milia quippe collegarũ trans marina restabant. ubi apparebit eos uidicariposse.: qͥuide¬
bantur afros uł nũmid as collegas habere suspectos. Ubiest enĩ qđ scriptura cdamat
ec iutuperari nec corripi nisi interrogatũ sp̃s sc̃s uoluit. quanto scelera
uituperati aut correpti. sed om̃ino dã natisunt quidesius criminib mhil absentes

Expanded text:
damnare, quae incognita nec donare potuissent! sed illic cognita dimissa sunt deo, damnare, quae incognita nec donare potuissent! sed illic cognita dimissa sunt deo, ne alia quaererentur; hic incognita damnata sunt, ut illa tegerentur. sed dicet aliquis: Cognouerunt. quod etsi concedam, etiam sic absentibus utique parci oportebat. neque enim iudicium deseruerant, ubi numquam omnino constiterant, nec in illis solis episcopis Afris erat ecclesia, ut omne iudicium ecclesiasticum uitasse uiderentur, qui se iudicio eorum praesentare noluissent. milia quippe collegarum transmarina restabant, ubi apparebat eos iudicari posse, qui uidebantur Afros uel Numidas collegas habere suspectos. ubi est enim, quod scriptura clamat: ? si ergo nec uituperari nec corripi nisi interrogatum spiritus sanctus uoluit, quanto sceleratius non uituperati aut correpti, sed omnino damnati sunt, qui de suis criminibus nihil absentes
Abbreviated transcription (Latin):
criminũ suorũ hoc mͦ declinare. Alioquin sifieri nonposset ut qͥsq mala quȩ ipse com¬
mitter& in alio iudicaret: non dicer& quib dã paulus apłs. Propterea in excusabilis
enĩ agis quȩ udicas. Quod illi om̃i no fecer̃: ut hȩc uerba apłica integre iN eos
apteq conueniant. Non gͦ tunc scds̃ quando eoꝵ crimina dõ dimisit: paciuntatiq
uluit. Alio quin. magis hõc apud carthaginẽ ꝓuider& nescisma ficr&
aderat cui confesso crim̃ donare cogeretur: sed qđ erat facillimũ tota c̃seruatio pacis ẽẽt
absentes nollaedã nare. Itaq iniuriã facerent in nocentib: & iãsieis non c̃uictis neq
nfessis. neq omi no p̃sentib ignoscere uoluissent. Ille quippe accipit u
culpa certissima est. In qͣnto gͦ immaniores & ceciores fuer̃: qui ea sẽ putauer̃ posse

Expanded text:
criminum suorum hoc modo declinare. alioquin, si fieri non posset, ut quisque mala, quae ipse comcriminum suorum hoc modo declinare. alioquin, si fieri non posset, ut quisque mala, quae ipse committeret, in alio iudicaret, non diceret quibusdam Paulus apostolus: Propterea inexcusabilis es, mnas; eadem enim agis, quae iudicas. quod illi omnino fecerunt, ut haec uerba apostolica integre in eos apteque conueniant. Non ergo tunc Secundus, quando eorum crimina deo dimisit, paci unitatique consuluit; alioquin magis hoc apud Carthaginem prouideret, ne schisma fieret, ubi nullus aderat, cui confesso crimen donare cogeretur, sed, quod erat facillimum, tota conseruatio pacis esset absentes nolle damnare. itaque iniuriam facerent innocentibus, etiam si eis non conuictis neque confessis neque omnino praesentibus ignoscere uoluissent. ille quippe accipit ueniam, cuius culpa certissima est. quanto ergo immaniores et caeciores fuerunt, qui ea se putauerunt posse
Abbreviated transcription (Latin):
purgarent. Itaq c̃siliũ illud ꝑuersũ atq nefariũ maxime ut creditur traditoꝵ fuit.
scriminatores apud trans marinos eccłasticos udices diligentissima discusio
quib confessis scds̃ tigisitanꝰ ignouerat. ut qm̃ de traditione fama crebruerat. infamatis aliis
iuerterent suspicionẽ. & cũ homines ꝑ africã totã credentes ep̃is falsa de innoc
loquerentur quod dam nati essent apud carchaginẽ traditores: tã quã innebulã meni-¬
dacissimi rumoris ipsi quiuere tra diderant latitarent. Un de uidetis Rm̃i fieri potuisse.
quod uerisimile non. ẽẽ. quidã ur̃m dicebant. ut qui essent desua traditione conifessi.
causaq suam impetra uissent dõ dimitti oportere idem udices damnatoresq tan quam
traditoꝵ absentiũ postea cldissent. Magis enĩ amplexisunt occasionẽ quapossent alios
lsa criminatione ꝑfundere : & conuersas in eos linguas hominum inqͥ

Expanded text:
purgarent. Itaque consilium illud peruersum atque nefarium maxime, ut creditur, traditorum fuit, criminatores apud transmarinos ecclesiasticos iudices diligentissima discussioquibus confessis Secundus Tigisitanus ignouerat, ut, quoniam de traditione fama crebruerat, infamatis aliis a se auerterent suspicionem et, cum homines per Africam totam credentes episcopis falsa de innocentibus loquerentur, quod damnati essent apud Carthaginem traditores, tamquam in nebula mendacissimi rumoris ipsi, qui uere tradiderant, latitarent. unde uidetis, carissimi, fieri potuisse, quod uerisimile non esse quidam uestrum dicebant, ut, qui essent de sua traditione confessi causamque suam impetrauissent deo dimitti oportere, idem iudices damnatoresque tamquam traditorum absentium postea consedissent. magis enim amplexi sunt occasionem, qua possent alios falsa criminatione perfundere et conuersas in eos linguas hominum inquisitione