comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scire. Alterum: qd̾ amiam scire me
dixi sp̃m ẽẽ non corpus. S in hoc al¬
tero duo repreheñdisti: unum qd̾ eã
non crẽderem corpus ẽẽ.aliud qd̃ eã
sp̃m crẽderem. Tib̾i em̃ uidetur et cor¬
pus ẽẽ amnam: et non ẽe sp̃m. Aũdi
igitur purgationem meam contra
reprehensionem tuam: et ex hac occa¬
sione qua me tibi purgo. in te ip̃o disce
que purges. Recose uerba libri tui: uͥ
me primitus nominasti. Scio inquis
plerosq et facile peritissimos uiros
nisuper et consultos tenuisse silentiũ.
aut nchil expressius esocutos: cũ diffi¬
intioriem disputationib suis inichoa¬
ta expositione subtraherent. sicuti ñc¬
iper apudte. Augustini doctissimi
uiri predicatiq ep̃i comprehensum
luteris lectitaui. modestius quĩde
ut reor ac uerecuñdius huuisce rei ar¬
chana rimantes. intra se ip̃os tracta¬
tus sui deuorasse iũdreium. Neq se pos¬
se erhine aliquid deteriinare professos.

Expanded text:
scire; alterum, quod animam scire me scire; alterum, quod animam scire me dixi spiritum esse, non corpus. sed in hoc altero duo reprehendisti: unum, quod non eam crederem corpus esse, aliud, quod eam spiritum crederem. tibi enim uidetur et corpus esse anima et non esse spiritus. audi igitur purgationem meam contra reprehensionem tuam et ex hac occasione, qua me tibi purgo, in te ipso disce quae purges. recole uerba libri tui, ubi me primitus nominasti: scio, inquis, plerosque et facile peritissimos uiros super eo consultos tenuisse silentium aut nihil expressius elocutos, cum definitionem disputationibus suis inchoata expositione subtraherent — sicuti nuper apud te Augustini doctissimi uiri praedicatique episcopi conprehensum litteris lectitaui — modestius quidem, ut reor, ac uerecundius huiusce rei arcana rimantes intra se ipsos tractatus sui deuorasse iudicium neque se posse exhinc aliquid determinare professos.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Unde te intelligere oportet qnͣto
ẽẽ nobis debeat cura maior dñicus o¬
ues reuocare aberrorib: si et ouibus
turpe ẽ uicia pastoꝵ si qua cognouer̃t
eisdem occultare pastorib. O si illa
reprehenderes mea que iusta repce¬
hensione funt digna. Neq eĩ negure
debeo: sicut in ip̃is morib. ita multa
eẽ intam multis opusculis meis. que
possint iusto iudicio et milla temeri¬
tute cuspari. Ex quib si aliqua ip̃e re¬
prehenderes: illic et tibi fortassis oñ¬
derem qualem te eẽ in quib non perpe¬
ram reprehenderis uellem. meq tibi
iumori maior. et prepositꝰ subdrto
correctionis exemplum quanto hũili
tunto falubrius exiberem. S ea ĩ me
reprehendisti: que non corrigere hu¬
militas. S partim fateri. ꝑtĩ defen¬
dere ueritas cogit. Hec autem sunt.
unum: qd̾ de orignie animaro que
post primum hominem date sut uel
dantur hominibus. non sũ ausus
aliquid defimre: quia fateor me ne¬

Expanded text:
tis. unde te intellegere oportet, quanto tis. unde te intellegere oportet, quanto esse nobis debeat cura maior dominicas oues reuocare ab erroribus, si et ouibus turpe est uitia pastorum, si qua cognouerint, eisdem occultare pastoribus. o si illa reprehenderes mea, quae iusta reprehensione sunt digna! neque enim negare debeo sieut in ipsis moribus ita multa esse in tam multis opusculis meis, quae possint recto iudieio et nulla temeritate culpari. ex quibus si aliqua ipse reprehenderes, illic tibi fortassis ostenderem, qualem te esse in quibus non perperam reprehenderis uellem meque tibi iuniori maior et praepositus subdito correctionis exemplum quanto humilius tanto salubrius exhiberem. sed ea in me reprehendisti, quae non corrigere humilitas, et partim fateri, partim defendere ueritas cogit. Haec autem sunt: unum, quod de origine animarum, quae post primum hominem datae sunt uel dantur hominibus, non sum ausus aliquid definire, quia fateor me ne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊bis nimero: exprimens etiam meum
nomen. Et cum te in principio libri tui
imperitie tue ad modum consciũ. et
doctrine adminiculo destitutũ. me uo
ubi nominasti doctissimum ac peri-¬
tissimum dixeris: tamen quib ĩ reb
tibi uisus es nosse quod ego uel nescire
me fateor. uel quãuis nesciam scire
presumo: libertace qua non oportebat.
non taitum senem uiuenis. et ep̃m
laicus. uerumetiam hominem tuo
iũdicio doccissimum ec peritissimum:
non dubitasti reprehendere. Ego aũt
et me doctissimum ac peritissimum
nescio. immo uero me nõ ẽẽ certissime
scio: es fieri posse non ambigo ut ali¬
quid imperito et indocto ciupiã scire¬
concingat: quod aliquis doctus ⁊ peritꝰ
ignorit. Et i hoc te plane saudo: quod
ueritatem et si nũꝙͣ percepisti certe ꝙͣ quã
putasti homini preculisti. Ideo quidem
temere: quia existimasti scire te quod
nescis. d ĩdeo libere: quia personam
non reueritus elegisti aperire quod sẽ¬

Expanded text:
bis numero exprimens etiam meum bis numero exprimens etiam meum nomen et cum te in principio libri tui inperitiae tuae ammodum conseium et doctrinae amminiculo destitutum, me uero ubi nominasti doctissimum ac peiitissimum dixeris, tamen quibus in rebus tibi uisus os nosse quod ego uel nescire me fateor uel, quamuis nesciam, scire praesumo, libertate qua oportebat non tantum senem inuenis et episcopum laicus, uerum etiam hominem tuo iudicio doctissimum et peritissimum non dubitasti reprehendere. ego autem et me doctissimum ac peritissimum nescio, immo uero me non esse certissime scio et fieri posse non ambigo, ut aliquid inperito et indocto cuipiam scirecontingat, quod aliquis doctus et peritus ignorat, et in hoc te plane laudo, quod ueritatem, etsi non quam percepisti, certe quam putasti, homini praetulisti; ideo quidem temere, quia existimasti te scire quod nescis, sed ideo libere, quia personam non reueritus elegisti aperire quod sen
Abbreviated transcription (Latin):
małis in ueris. ꝙͣ cuiuslibet ꝯͣdicen¬
tuom fulsis. absit autem ut te arbi¬
treris hec opinando a fide catholicr
recessisse. ꝙͣuis ea fidei sunt aduersa
cathosice: si coram deo cuiꝰ ĩ nullius
corde oculus fallitur. ueraciter te di
risse respicis. non ce tibi ip̃i ẽẽ credu¬
lum probare ea que dixeris posse. ac
studerete semꝑ etiam propriam sen¬
tenciam non tueri: si improbabilis
detegatur. eo qd̾ sit tibi cordi. ꝓprio
dampnato iudicio. meliora magis
et que sint ueriora sectari Iste qͥppe
aninus etiam in dictis ꝑ ignoran¬
tiam nõ catholicis. ip̃a est correpti¬
oms premeditatione ac preparatiõe
catholicus. S iste sit modus hurꝰ¬
uoluminis. ubi reqruescat paululũ
lettor. ut ad ea que secuntur eius ĩ¬
tentio ab asio renouetur exordio¬
ccipe nunt iam etiam de me
ip̃o que tibi dicere cupio si
possim: hoc ẽsi ille donauĩt
in cuius manu sunt et nos.
et sermones nr̃i. Reprehendisti emĩ me

Expanded text:
malis in ueris quam cuiuslibet contradicenmalis in ueris quam cuiuslibet contradicentis in falsis. absit autem ut te arbitreris haec opinando a fide catholica recessisse, quamuis ea fidei sint aduersa catholicae, si coram dco, cuius in nullius corde oculus fallitur, ueraciter te dixisse respicis, « non te tibi ipsi esse credulum, probari ea quae dixeris posse; ac studere te semper etiam propriam sententiam non tueri, si improbabilis detegatur, eo quod sit tibi cordi, proprio damnato judicio, meliora magis et quae sint veriora sectari. » Iste quippe animus etiam in dictis per ignorantiam non catholicis, ipsa est correctionis praemeditatione ac praeparatione catholicus. Sed iste sit modus hujuoluminis, ubi requiescat paululum lector, ut ad ea quae sequuntur eius intentio ab alio renouetur exordioipe nunc iam etiam de me ipso quae tibi dicere cupio. si possim, hoc est, si ille donauerit, in cuius manu sunt et nos et sermones nostri. reprehendisti enim me
Abbreviated transcription (Latin):
rint interim non in regnũ ire s in
parãdisum. postea uero in resurret¬
tione mortuoꝵ etiam ad regni celo¬
rũ beatitũdinem ꝑuenire: Hec inte¬
rim undecim multum aperteq per¬
uersa et fidei catholice adrier sa Mũc
iam nichil cũcteris extirpare atq a¬
bicere ab animo. a uerbo. ab stilotuo.
si uis ut te non solum ad altaria
facere possime quot opiniones esse
nuimenantur. Quocirca considern
ꝙͣ sit horrendũ ut omnes fint ĩ uno
homime: quẽ dampnabiles essent
in singulis singule. S si tu ꝓ eis
mlla corttentione pugnaueris. ĩ¬
mõ uero eas fidelib uerbis et lrĩs
expugnaueris laudabilior eris cẽ¬
sor in te ip̃m ꝙͣ si quemlibet alium
recta ratione reprehenderes: ⁊ mi¬
rabilior eoꝵ emendator ꝙͣ si mĩꝙͣ
illa sensisses. Adsit drĩs tue menti.
et tuntum spu tuo spui suo faciłita¬
tem humsitatis. sucẽ ueritatis. dul¬
cedmem caritatis. pacem pietatis
infundat: ut uictor tui auimi esse

Expanded text:
n paradisum, postea uero in resurrectione mortuorum etiam ad regni caelorum beatitudinem peruenire\'. Haec interim undecim multum aperteque peruersa et fidei catholicae aduersa nunc iam nihil cuncteris extirpare atque abicere ab animo, a uerbo, ab stilo tuo, si uis, ut te non solum ad altaria facere possunt, quot opiniones esse numerantur. quocirca considera, quam sit horrendum ut omnes sint in uno homine, quae damnabiles essent in singulis singulae. sed si tu pro eis nulla contentione pugnaueris, immo uero eas fidelibus uerbis et litteris expugnaueris, laudabilior eris censor in te ipsum, quam si quemlibet alium recta ratione reprehenderes, et mirabilior eorum emendator, quam si numquam illa sensisses. adsit dominus tuae menti et tantam spiritui tuo spiritu suo facilitatem humilitatis, lucem ueritatis, dulcedinem caritatis, pacem pietatis infundat, ut uictor tui animi esse
Abbreviated transcription (Latin):
enim potestas contra potestatem
dei casibus datur: quib irruenti¬
bus ꝯuõd ille prẽdestinauit fieri ñ
sinatur. Hic error qnͣta errantem
uoragine impietrtis absorbeat ex¬
aggerare non opus est: cũ prũden¬
tem uirum et corrigi paratum breui¬
ter admonuisse sufficiat. Tua qͥppe
ista sunt uerba. Habendam dicimꝰ
inquis de infantib istius mõdi ra¬
tionem: qui prẽdestinati baptismo
uite pñtis antequam renascantur
in xp̃o: preuenuntur occiduo. Ergo¬
ne prẽdestinati baptismo uite pñtis
anteꝙͣ ad eum perueniant p̾ueniũt
occĩduo: Aut prẽdestinaret deus qͦd
futurum non fuisse sciit. aut hoc
futurum fuisse nesciuit. ut eiꝰ aut
prẽdestinatio frustraretur. aut p̾¬
scientia falleretur: uides qnͣta
hinc dici possent: nisi quõd paulo
ante dixi tenerem ut hinc te Brerutͤ. ad¬
monerem. Nosicredere. nosidic̾e̾. nosi
docere de infanitib qui priusquã renia¬
antii occiduo. scriptum ẽe. inptus ẽ ne¬

Expanded text:
e hic potestas contra potestatem e hic potestas contra potestatem Dei casibus datur, quibus irruentibus quod ille praedestinavit fieri non sinatur. Hic error quanta errantem voragine impietatis absorbeat, exaggerare non opus est; cum prudentem virum et corrigi paratum breviter admonuisse sufficiat. Tua quippe ista sunt verba: Habendam dicimus, inquis, de infantibus istiusmodi rationem, qui praedestinati baptismo uitae praesentis, antequam renascantur in Christo, praeueniuntur occiduo. ergone praedestinati baptismo uitae praesentis, antequam ad eum perueniant, praeueniuntur occiduo et praedestinaret deus quod futurum non fuisse praesciuit aut hoc futurum non fuisse nesciuit, ut eius aut praedestinatio frustraretur aut praescientia falleretur? uides quanta hinc dici possent, nisi quod paulo ante dixi tenerem, ut hinc te breuiter ammonerem. Xoli credere nec dicere nec docere \'de infantibus, qui priusquam renaiuntur occiduo, scriptum esse:
Abbreviated transcription (Latin):
innotescere potuit qd beato petro
uestale nichil legnius dictum de bar¬
naba. de tymotheo. de tyto. de sylea. de
phylemone. de ip̃is euangelistis mar¬
co et luca. de innumerabilib ceteris
quos absĩt ut baptizatos ẽẽ dubitemꝰ
quannius nõ legamus. Diuocrates
autem septẽnis puer in quibz ãnis
pueri cum baptizantur. iam simbo¬
lum rẽddunt. et pro se ip̃i ad interro¬
gata respondent: cur nõ tibi iisus
fuerit baptizatus potiusse ab ĩpio
patre ad gentilium sacrilegia reuo¬
cari: et obhoc fuisse in penis. de qͥb
sorore orante liberatus ẽ nescio. Neq
enĩ et ip̃m uel nũꝙͣ fuisse xp̃ianũ
uel cathecuminum defunctum fuis¬
se legisti: ꝙͣꝙͣ ip̃a lectio nõ fit in eo
canone scripturarũ. unde in hm̃odi
questionib testimonia prõferenda
mum. prẽdestinationi eius cripi pos
se. et ante defũgi ꝙͣ in eis fuerit qd
onimpotens prẽdestiauit impletũ
si ius ẽẽ catholicus. Nescio que hic¬

Expanded text:
innotescere potuit, quod beato Petro innotescere potuit, quod beato Petro vel tale nihil legimus dictum, de Barnaba, de Timotheo, de Tito, de Sila, de Philemone, de ipsis evangelistis Marco et Luca, de innumerabilibus caeteris; quos absit ut baptizatos esse dubitemus, quamvis non legamus? Dinocrates autem septennis puer, in quibus annis pueri cum baptizantur, jam Symbolum reddunt, et pro se ipsi ad interrogata respondent, cur non tibi visus fuerit baptizatus potuisse ab impio patre ad Gentilium sacrilegia revocari, et ob hoc fuisse in poenis, de quibus sorore orante liberatus est, nescio. Neque enim et ipsum vel nunquam fuisse christianum, vel catechumenum defunctum fuisse legisti? Quanquam ipsa lectio non sit in eo canone Scripturarum, unde in hujusmodi quaestionibus testimonia proferenda nus praedestinse, et ante defungi quam in eis fuerit quod Omnipotens praedestinavit impletum , si vis esse catholicus. Nescio enim qua
Abbreviated transcription (Latin):
liente de latere dĩn iuxta confixus
potuisse perfuñdi. atq huiusmõi
sanctissimo baptisiate dilui. Qͥd
si in carcere fuerat baptizatus. quõd
et postea persecutionis tempore nõ¬
nulli clãcuso impetrare potuerũt:
qiũd si et antequam teneretur: ne¬
q em̃ propterea illi publice leges
parcere poterant quantũ actinet
ad corporis mortem: qm̃ diuinitus
remissioniem acceperat pecc̃oꝵ. Qͥd
si iam baptizatus in latrocini fa¬
cinus et crimen incurrerat. et nor
exꝑs baptismatis. s tanꝙͣ penites
accepit scelerum ueniam que bap¬
tizatus ãdmifit: quandoquidẽ pi¬
etas tam fidelis. et dñs: in animo
eius. et nobis: in uerbis eius apparu
it. Nam si eos de quib nõ scriptũ
est utrum fuerint baptizati. sine
baptismo de hac uita recessisse cõ¬
tendimus: ip̃is calumpnamur a¬
postolis. qui preter apłm̃ paulum
quando baptizati fuerint ignorꝰ.
S si ip̃os baptizatos ẽẽ ꝑ hoc nobis

Expanded text:
liente de latere domini iuxta confixus liente de latere domini iuxta confixus potuisse perfundi atque huiusmodi sanctissimo baptismate dilui, quid si in carcere fuerat baptizatus, quod et postea persecutionis tempore nonnulli clanculo impetrare potuerunt? quid si et antequam teneretur? neque enim propterea illi publicae leges parcere poterant, quantum adtinet ad corporis mortem, quoniam diuinitus remissionem acceperat peccatorum. quid si iam baptizatus in latrocinii facinus et crimen incurrerat et non expers baptismatis, sed tamquam paenitens accepit scelerum ueniam quae baptizatus ammisit? quando quidem pietas tam fidelis et domino in animo eius et nobis in uerbis eius apit. Nam si eos, de quibus non scriptum est utrum fuerint baptizati, sine Baptismo de hac vita recessisse contendimus; ipsis calumniamur Apostolis, qui, praeter apostolum Paulum , quando baptizati fuerint ignoramus. Sed si ipsos baptizatos esse per hoc nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potuit ẽẽ peccatrix. Quomodo
queso te peccatrix esse meruit. q̃
male non uixit. Quomodo quefo
te peccatrix facta ẽ. que peccatrix
ẽẽ non potuit: Aut si non potuit
ĩdeo drcis quia preter carnem non
potuit. Quomodo ergo meruit eẽ¬
pectatrix. quo merito in carnẽ mitte¬
retur: quandoquidem ante carnem
non potuit ẽẽ peccatrir. unde aliquid¬
masi mereretur: Noli credere. nosi di¬
cere.noli docere in fantes antequam
bapeizentur morte preuentos. pueĩre
posse ad originalium indulgentiã pec¬
catoꝵ: si uis ẽẽ catholicus. Exempla
enim que fallunt. uel de latrone qui
dñm ẽ confessus in cruce. uel de fr̃e sc̃e
perpetue dinochrate: nichil tibi adhu¬
ius ercoris sententiam suffragantur.
Latro quippe ille quaius potuerit
iudicio diuino inter eos deputari qui
martirii corifessiorie purgant᷑. tñ e
tiam utrum non fuerit baptizatus
ignoras. Nam ut omittam quod cre
ditur aqua simul cum sanguiẽ exi¬

Expanded text:
non potuit esse peccatrix? quomodo, non potuit esse peccatrix? quomodo, quaeso te, peccatrix esse meruit, quae male non uixit? quomodo, quaeso te, peccatrix facta est, quae peccatrix esse non potuit? aut si \'non potuit\' ideo dicis, quia praeter carnem non potuit, quomodo ergo meruit especcatrix, quo merito in carnem mitteretur, quando quidem ante carnem non potuit esse peccatrix, unde mali aliquid mereretur? Noli credere nec dicere nec dobaptizetur morte praeveniente, pervenire posse ad originalium indulgentiam peccatorum, si vis esse Catholicus. Exempla verum quae te fallunt vel de latrone, qui Dominum est confessus in cruce, vel de fratre Perpetuae Dinocrate, nihil tibi ad hujus erroris sententiam suffragantur. Latro quippe ille, quamvis potuit judicio divino inter eos deputari, qui martyrii confessione purgantur, tamen vero utrum non fuerit baptizatus ignoras. Nam ut omittam, quod crditur aqua simul cum sanguine exi
Abbreviated transcription (Latin):
meritum intessigi. quõdius utiq
ꝑ carnem in baptismate reparari.
rursus eam diceres inquinari me¬
russe per carnem: ubi iam ñ põt
bonum s malum meritũ intelligi.
Ut ergo ĩd omictam: prorsus uel bo¬
num ues malum meritum crẽdere
habuisse amiam ante carnem.
catholicum non ẽ. Noli cred̾e̾. noli
dicẽre. noli docere qd̾ anima me¬
ruit ẽẽ peccatrix ante omme pcc̃m:
si uis ẽe cathosicus. Ualde eĩ ma¬
lum meritum ẽ. meruisse fieri
peccatricem. Et utiq tam malũ me¬
ritum millomõdo habere potuit ã¬
te omne pccͣm: presertim priusquã
ueniret in carnem. quando meritũ
nec malum potuit habere nec bonũ
Quomodo igitur dicis aninia itaq
si peccatrix ẽẽ meruit. que peccatrix
non potuit neq in pc̃co remanfit.
quia in xp̃o prefigurata ĩ poc̃o ẽẽ ñ
debuit ficut ẽẽ non potuit: actende
quid dicas. et desiste iam dicere
Quomõdo emm meruit. et qͦmõdo

Expanded text:
meritum intelligi, quod vis utique meritum intelligi, quod vis utique per carnem in Baptismate reparari, rursus eam diceres inquinari meruisse per carnem, ubi jam non potest bonum sed malum meritum intelligi: ut ergo id omittam; prorsus vel bonum, vel malum meritum credere habuisse animam ante carnem, catholicum non est. CAPUT VIII. 11. Noli dicere nec docere, \'quod anima meruerit esse peccatrix ante omne peceatum\', si uis esse catholicus. ualde enim malum meritum est meruisse fieri peccatricem. et utique tam malum meritum nullo modo habere potuit ante omne peccatum, praesertim priusquam ueniret in carnem, quando meritum nec malum potuit habere nec bonum. quomodo igitur dicis: anima itaque si peccatrix esse meruit, quae peccatrix esse non potuit, neque in peccato remansit, quia in Christo praefigurata in peccato esse non debuit, sicut esse non potuit? attende quid dieas et desiste iam dicere. quomodo enim meruit et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
uel fuisse: Quomõdo ergo dicis nõ
uis ammam ex carne. pc̃ci ꝯtrahere
ualitudinem. ad quam uicissim
sanceisicrtionem iudeas transire ꝑ
curnem. ut ꝑ ip̃am reparet statum
ꝑ quam per̃dĩderat meritum: Hec
dogmata ꝯrubus putatur anima
ante carnem habuisse aliquem sta¬
tum bonum et meritum bonũ: si for¬
te nescis exceptis antiquis hereticis.
etiam recentius ĩ priscillianistis
iam catholica dampnauit ecclesia.
Nosi credere. nosi dicere. uosi docere
anmam per carnem reparare beati¬
tudinem priscam. et ꝑ illã renasci ꝑ
quam meruerat inquinari: si uis ẽẽ
catholicus. Ut enĩ omictam. in eo quõd
dixisti. merito ergo ꝑ carnem pͥscum
recuperat beatitũdinẽ quã uisa fu¬
enit paulisper amisisse per carnẽ:
meruerat inquinari. Tam ĩ proxi¬
mo terp̃m tibi ip̃i extitisse contrari¬
um: ut horno qui pauloante dixe¬
ras ammam per carnem repaiure
statum ꝑ quã perdĩderit meritũ.
ubi millomodo potest nisi bonum

Expanded text:
vel fuisse? Quomodo ergo dicis, « Non vel fuisse? Quomodo ergo dicis, « Non vis animam ex carne peccati contrahere valetudinem, ad quam vicissim sanctificatcarnem, ut per ipsam reparet statum, per quam perdiderat meritum? haec dogmata, quibus putatur anima ante carnem habuisse aliquem statum bonum et meritum bonum, si forte nescis, exceptis antiquis exceptis etiam recentius in Priscillianistis iam catholica damnauit ecclesia. Noli credere nec dicere nec docere \'animam per carnem reparare habitudinem priscam et per illam renasci, per quam meruerat inquinari\', si uis esse catholicus. ut enim omittam in eo quod dixisti: merito ergo per carnem priscam reparat habitudinem, quam uisa fuerat paulisper amisisse per carnem, meruerat inquinari, » tam in proximo te ipsum tibi ipsi exstitisse contrarium; ut homo qui paulo ante dixeras, animam per carnem reparare statum per quam perdiderat meritum, ubi nullo modo potest nisi bonum
Abbreviated transcription (Latin):
hennasis ignis ar̃dere.Sẽd tu nõ per¬
misisti sic acciꝑi uerbum tuum cum
dixisti. semperdat: quandoquĩdem
id ad infinitum tempus reuocandũ
putasti. Et parũ hoc fuit. s tanꝙͣ
quereretur abs te: ut apertius expli¬
aires quorõdo dixeris. semper dat.
addidisti atq dixisti. sicut ẽ semꝑ
pp̃e qui dat. Hoc sana et catholica
fides ommnino condempnat. Absit
emm. ut crẽdamus qd̾ animas deus
semper dat. sicut semꝑ est ip̃e qui
dat. Dic enĩ semper est ip̃e : ut nĩꝙͣ
eẽ desistat.Anmas autem ñ semꝑ
dabit: s eas finito generationis se¬
culo. non iam nascenitib quib dan¬
de sunt: proculdubio dare cessabit.
ante carnem: si uis ẽẽ oatolicus. Nõ¬
dum enm natos. aplũs nichil egis¬
se dicit bom uel mali. Unde ergo aĩa
potuit ante carnem hr̃e meritum bo¬
num ub̾i nichil egerat boni. An for¬
te eam audebis dicere ante carnem
bene iuxisse. quã non potes oñdere

Expanded text:
hennalis ignis ardere. sed tu non perhennalis ignis ardere. sed tu non permisisti sic accipi uerbum tuum, cum dixisti \'semper dat\', quando quidem id ad infinitum tempus reuocandum putasti. et parum hoc fuit; sed tamquam quaereretur abs te, ut apertius explicares quomodo dixeris \'semper dat\\ addidisti atque dixisti: sicut semper est ipse qui dat. hoc sana et catholica fides omnino condemnat. absit enim, ut credamus quod animas deus semper dat, sicut semper est ipse qui dat. sic enim semper est ipse, ut numquam esse desistat; animas autem non semper dabit, sed eas finito generationis saeculo non iam nascentibus quibus dandae sunt procante carnem » , si vis esse catholicus. Nondum enim natos Apostolus nihil egisse dicit boni vel mali . Unde ergo anima potuit ante carnem habere meritum bonum, ubi nihil egerat boni? An forte audebis eam dicere ante carnem bene vixisse, quam non potes ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
lie. Quĩd plur: Non sunt tibi ad
hoc astruendum aliqua exempla ⁊
argumenta querenda: s potius e¬
mendanda: et mutanda sententia.
Nosi ergo crẽdere. noli dicere. noli do¬
çere qd non de nichilo s de fua na¬
tura fecerit animam deus: si uis
ẽẽ catholicus. Nolidicere. nec cre¬
dere. nec docere per infinitum tpĩes
atq ita semper deum animas dare:
sicut semper ẽ ip̃e qui dat: si us eẽ
catholicus. Erit enim tempus qͣndo
non dabit animas deus: cũ tamen
ip̃e ẽẽ non desistat. Poterat quidẽ
sic accipi quod aisti semper dat. ut¬
intelligeretur sine cessatione dare
ꝙͣdiu homines geneuint et gen̾ant᷑:
sicut dictum ẽ de quibusdam. semꝑ
discentes. et ad ueritatis scientiã ñꝙͣ
peruenientes. Non enim sic accpitur
quod positum ẽ hic semper. uelut ñ ꝙͣ
desmant discere: cum proculdubro nõ
discant quañdo in hoc corpore defierĩt
uiuere. uel cum ceperint supplicio ge¬

Expanded text:
lit. quid plura? non sunt tibi ad lit. quid plura? non sunt tibi ad hoc astruendum aliqua exempla et argumenta quaerenda, sed potius emendanda et mutanda sententia. noli ergo credere, noli dicere. noli docere \'quod non de nihilo, sed de sua natura fecerit animam deus\', si uis esse catholicus. Noli credere nec dicere nec docere \'per infinitum tempus atque ita semper deum animas dare, sicut semper est ipse qui dat\', si uis esse catholicus. erit enim tempus, quando non dabit animas deus, cum tamen esse ipse non desinat. poterat quidem sic accipi quod aisti \'semper dat\', utintellegeretur sine cessatione dare quamdiu homines generant et generantur, sicut dictum est de quibusdam: semper discentes et ad ueritatis scientiam numquam peruenientes; non enim sic accipitur quod hic positum est \'semper\' uelut numquam desinant discere, cum procul dubio non discant, quando in hoc corpore destiterint uiuere uel cum coeperint supplicio ge
Abbreviated transcription (Latin):
membra inquis in uigorem pͥstinũ
redammata per alitum prophete
diuina uirtus accenderet: nichil he¬
liseo fuit immimitum. ꝑ cuius fla¬
tum. corpris emortuũ rediuiuam
animam reciperet et sp̃m: insi quod
semel dominus in faciem hommis
in sufflauit et uixit. tercio heliseus
in fuciem mortii aspirauit et reui¬
rit. Sic sonant tua uerba istri. quasi
flandi tantum numerus int̾fu̾it:
ut quod nõ fecit deus et iã ꝓpheta
fecisse credatur. Et hoc ergo emẽdan¬
dum ẽ.Tam multum quippe inter¬
fuit inter opus illud dei et hoc heli¬
sei: ut ille flauerit flacum uite qͦ
fieret homo in animam uiuentem.
iste aũt flauerit flatum neq uiuẽ¬
tem neq sentieritem. s aliquid si¬
gnificandi gratia figurantem. De¬
niq ut pueriste reuiuisceret non
eum amando propheta fecit: sed
eũ amando ut hoc deus faceret im¬
petrauit. Quõd autẽ illum ter flas¬
se dicis: aut memoria sieut fieri so¬
let. aut mendositas te codicis fefel¬

Expanded text:
membra, inquis, in uigorem pristinum membra, inquis, in uigorem pristinum redanimata per halitum prophetae diuina uirtus accenderet, nihil Heliseo fuerit imminutum, per cuius flatum corpus emortuum rediuiuam animam recepit et spiritum, nisi quod semel dominus in faciem hominis insufflauit, et uixit, tertio Heliseus in faciem mortui aspirauit, et reuixit. sic sonant tua uerba ista, quasi flandi tantum numerus interfuerit, ut non quod fecit deus etiam propheta fecisse credatur. et hoc ergo emendandum est. tam multum quippe interfuit inter illud opus dei et hoc Helisei, ut ille flauerit flatum uitae, quo fieret homo in animam uiuentem, iste autem flauerit flatum neque sentientem neque uiuentem, sed aliquid significandi gratia figurantem, denique ut puer iste rcuiuesceret, non eum animando propheta fecit. sed eum amando ut hoc deus faceret impetrauit. quod autem illum ter flasse dicis, aut memoria, sicut fieri solet, aut mendositas codicis te fefel
Abbreviated transcription (Latin):
in eius faciem mortuum suscitau̾it:
Ita ne tu flatum helisei fcm̃ fuisse
putas animam pueri. Non usq
ãdeo te a uero exhorbrture credĩderĩ.
Si ergo anima illa que uiuenti a¬
blata fuerat ut moreretur. eadem
ip̃a ilłi ut reuiuisceret rẽddita est.
quid ad rem pertinet quod dixisti:
nichil heliseo fuisse dimimitum.
Quasi aliquid ab illo transisse uñ
uiuereret crẽdatur in puerũ: Qͦd
si propterea dictum est qͥa flauit.
et integer mansit. Quĩd opus erit
ut hoc de heliseo mortuũ resuscitã¬
te diceres: quod de quouis flante.
et neminem suscitante dicere nichi¬
lominus posses: Incaute sane locu¬
tus es. Cum absit ut crẽdas flatũ
helisei factum fuisse uiuiscentem
animam pueri. Quod primum dei
factum ab istius prophete fc̃o. hoc
distare uoliuisti: quod ille semel iste
ter flauerit. Dixisti quippe. helise¬
um in faciem prieri defuncti filii il¬
liuo siinamitis: ad instar primeue o
orignus insufflasse. Et cũ emortua

Expanded text:
in eius faciem mortuum suscitauerit ? in eius faciem mortuum suscitauerit ? itane tu flatum Helisei factum fuisse putas animam pueri? non usque adeo te a uero exorbitare crediderim. si ergo anima illa, quae uiuenti ablata fuerat ut moreretur, eadem ipsa illi ut reuiuesceret reddita est, quid ad rem pertinet quod dixisti \'nihil Heliseo fuisse deminutum\', quasi aliquid ab illo transisse, unde uiueret, credatur in puerum? quod si propterea dictum est, quia flauit et integer mansit. quid opus erat ut hoc de Heliseo mortuum resuscitante diceres, quod de quouis flante et neminem suscitante dicere nihilominus posses? incaute sane locutus es — cum absit, ut credas flatum Helisei factum fuisse reuiuescentis animam pueri -, quod primum dei factum ab istius prophetae facto hoc distare noluisti. quod ille semel, iste ter flauerit. dixisti quippe Heliseum in faciem defuncti filii illius Sunamitis ad instar primaeuae originis insufflasse: et cum emortua
Abbreviated transcription (Latin):
militũdine. et abundat ĩ pietate. deu
ullo quidem sine sui detrimerito. s tñ¬
de sua natura mutabile aliquid. uł
proferre. uel quod ẽ peius tanꝙͣ sui
operis materies ip̃e sit facere. Ut ergo
aliquam de nr̃o flatu ad hanc rẽ ad¬
hibeamus similitũdinem. id potiꝰ ẽ
credendum: quod sicut nos nõ de na¬
tura nr̃a. s quia onmpotentes ñ su¬
mus: de isto aere circũ fuso quem tra¬
himus et reddimus cũ spiramus
et respinimus flatum facimus: qñ
sufflamus. nec uiuentem nec senti¬
entem. ꝙͣuis nos uiuamus atq sẽ¬
tiamus: ita deum nõ de sua natura.
s quia sic ommpotens ẽ ut possit
creare quod uult. etiam ex eo quod
omnino non est. ĩo ẽ de nichilo fla¬
tum facere posse: uiuentem atq sẽ¬
tientem. Sed plane cum sit immu¬
tabilis ip̃e mutabilem facit. Quĩd
autem sibi uult. quod huic summili¬
tũdim addendum putusti ad exem¬
plum. de beato heliseo quia flando

Expanded text:
militudine et abundat impietate, deum militudine et abundat impietate, deum sine ullo quidem sui detrimento, sed tade sua natura mutabile aliquid uel proferre uel, quod est peius, tamquam sui operis materies ipse sit, facere. ut ergo aliquam de nostro flatu ad hanc rem adhibeamus similitudinem, id potius est credendum, quod, sicut nos non de natura nostra, sed quia omnipotentes non sumus, de isto aere circumfuso quem trahimus et reddimus, cum spiramus et respiramus, flatum facimus quando sufflamus nec uiuentem nec sentientem, quamuis nos uiuamus atque sentiamus, ita deum non de sua natura, sed quia sic omnipotens est, ut possit creare quod uult, etiam ex eo quod omnino non est. id est de nihilo, flatum facere posse uiuentem atque sentientem, sed plane cum sit inmutabilis ipse mutabilem. Quid autem sibi uult, quod huic similitudini addendum putasti ad exemplum de beato Heliseo, quia flando
Abbreviated transcription (Latin):
inflare. In hac causa non te ad magr̃m
micto: s ad ce ip̃m. Encte flatũ ĩ utrẽ.
et os claude continuo naresqz detine.
et sic saltem senti uerum ẽẽ quod dico.
Cum enim ceperis angustias intole¬
rabises perpeti. quid cupies ore aperto
naribusq recipere. si quando suffla¬
sti nichil ce existimas amisisse: uide
in quõ malo sis: nnsi hauriendo resu¬
mas quod esfundeñdo rẽodidens. Uide
ilła insufflatio qualia dampna feciss:
nisi ea respiratio reparasset. Nisi enm
ꝯuod impenderis ad utrem impsendũ.
ad te itĩdem alenidum: aditu patescõ
rẽdierit. quid tibi non solum uñ illũ
inflare. sz unde tu possis uiu̾e rema¬
nebit. Hec debrusti considerare cum
scriberes: et non ista similitudine u¬
trum inflatoꝵ uel inflandoꝵ intro¬
ducere nobrs deum: aut ex alia nata
que iam erat. sicut nos ex isto circũ fu¬
so aere flatum facimus aĩas flare.
aut certe: quod et abhorret ab ista si¬

Expanded text:
inflare. in hac causa non te ad magistrum inflare. in hac causa non te ad magistrum mitto nisi ad te ipsum. emitte flatum in utrem et os claude continuo naresque detine et sic saltem senti uerum esse quod dico. eum enim coeperis angustias intolerabiles perpeti, quid cupies ore aperto naribusque recipere, si, quando sufflasti, nihil te existimas amisisse? uide in quo malo sis, nisi hauriendo resumas quod effundendo reddideras; uide, illa insufflatio qualia damna et detrimenta fecisset, nisi ea respiratio reparasset. nisi enim quod inpenderis ad utrem implendum, ad te itidem alendum aditu patefacto redierit, quid tibi non solum unde illum inflare, sed unde tu possis uiuere remanebit? Haec debuisti considerare, cum scriberes, et non ista similitudine utrium inflatorum uel inflandorum introducere nobis deum aut ex alia natura, quae iam erat, sicut nos ex isto circumfuso aere flatum facimus, animas flare aut certe, quod et abhorret ab ista si
Abbreviated transcription (Latin):
gustias si non rursus emiseris. hoc
igitur facimũs quando utrem ficut
dics inflamus: quod facimuo ut ui¬
uamus. insi quod tunc paulo plus
ducimus: ut paulo plus emittamus.
ut spm̃ fłabilem id ẽ uentum. ĩ utrẽ
impsendum et extendendum: ñ quie¬
te spir̃di et respirandi. s anhelandi
impetu coartennus. Quomodo ergo di¬
cis missum patimur detrimentum
cũ ex nobis ad aliquĩd trasinictimꝰ
flatum. et manente in nobis plena
flatus proprii qualitate et integra
qnͣtitate. nullum nos meminimus dã¬
pnum ex utris inflatiore sentire.
apparẽt ce fili si aliquando utrẽ ĩfla¬
sti: non aduertisse quid egeris. Quod
enim sufflando amittis. statim reco¬
piendo non sentis. S potes hoc facil¬
lime discere. si hoc potius uelis ꝙͣ tua
dicta quia iam dicta sunt. ñ inflans
utrem s inflatus ip̃e defendere. ⁊ au¬
ditores tuos quos ueris reb ẽdificare
debes. mani strepitu uentosi sermõĩs

Expanded text:
gustias, si non rursus emiseris. hoc gustias, si non rursus emiseris. hoc igitur facimus. quando utrem, sicut dicis, inflamus, quod facimus ut uiuamus; nisi quod tunc paulo plus ducimus, ut paulo plus emittamus, ut spiritum flabilem, id est uentum in utrem inplendum et extendendum non quiete spirandi et respirandi, sed anhelandi impetu coartemus. quomodo ergo dicis: nullum patimur detrimentum, cum ex nobis ad aliquid transmittimus flatum, flatus proprii qualitate et integra quantitate nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire? apparet te, fili, si aliquando utrem inflasti, non aduertisse quid egeris. quod enim sufflando amittis, statim recipiendo non sentis. sed potes hoc facillime discere, si hoc potius uelis quam tua dicta, quia iam dicta sunt, non inflans utrem, sed inflatus ipse defendere et auditores tuos, quos ueris rebus aedificare debes, inani strepitu uentosi sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
sicut folles moriet. Preter ẽi almm̃ta
solida et fluxa unde ẽcibus et potus.
Hoc tercium nobis deris alimentũ cir¬
cũfũdit aurarũ. quas itacarpimus:
ut sine cibo et potu diu ẽẽ possimus.
siue hoc autem alimento terçio. quõd
aura nobis que uridiq circũsistit spi¬
rantibus et respirantib exibet: nec ex¬
iguo temporis spacio possimꝰ uiuere.
Sicut autẽ cib et potus nõ solum in¬
gerendi. uerumetiam per meatus ad
hoc institutos egerendi sunt: ne utͦq
ledant uel non intrando ues ñ exeũdo
ita hoc tercium flabile alimentũ qr
in nob̾is manere non sinitur. nec ĩ¬
morando corrumpitur. s egeritur
mox ut ingeritur. non alios s eosdẽ
meatus. id est os aut nares aut u¬
trũq et qua intraret et qua eriret
accepit. In teip̃o tibi proba ip̃e quod
dico. Enucte sp̃m flando: et iuide u¬
trum dures si nõ receperis. Reerpe re¬
spirando: et uide quas patiaris an¬

Expanded text:
sicut folles mouet. praeter enim alimenta sicut folles mouet. praeter enim alimenta solida et fluxa, unde est cibus et potus, hoc tertium nobis deus alimentum circumfudit aurarum. quas ita carpimus, ut sine cibo et potu diu esse possimus. sine hoc autem alimento tertio, quod aura nobis. quae undique circumsistit, spirantibus et respirantibus exhibet, nec exiguo temporis spatio possumus uiuere. sicut autem cibus et potus non solum ingerendi, uerum etiam per meatus ad hoc institutos egerendi sunt, ne utroque laedant, uel non intrando uel non exeundo, ita hoc tertium flabile alimentum quia in nobis manere non sinitur nec inmorando corrumpitur, sed egeritur mox ut ingeritur, non alios, sed eosdem meatus, id est os aut nares aut utrumque, et qua intraret et qua exiret, accepit. In te ipso tibi proba ipse quod dico. emitte spiritum flando et uide utrum dures, si non receperis; recipe respirando et uide quas patiaris an
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o non sit quõd ip̃e. Dicis enĩ. Nun¬
quid amme nr̃e est portio utris ĩfla¬
tio. Aut homines fingimꝰ cum utres
inflanius. aut detrimentum nr̃i in
aliquo patim᷑ cum flatus nr̃os ĩ di¬
uersa partin᷑: Ed muillum patimur
detrimentum. cũ ex nobis ad aliquid
trusmittimus flatum: et manente
mnobis plena flatus proprii quali¬
tate et integra qñtitate. nullum nos
meminimus dampnum ex utris in¬
flatiorie sentire. Ista similitudĩe que
satis elegans et congruens tibi uide¬
tur. quantum fallaris attende. Deũ
quippe dicis incorporeum. non de ni¬
chilo a se factam. s de se ip̃o animã
sufflare corpoream. Cum flatum nos
licet corporeum. subtiliorem tñ emit¬
tumus: ꝙͣ nĩa sunt corpora. ne eũ de
amma nr̃a. s de aere per uiscera cor¬
poris exalemus. Pulmones namq
amna cuius nutu morentur etiam
cetem corporis membra. ad hunc ae¬
reum sp̃m duceñdum atq reddendũ

Expanded text:
ipso non sit quod ipso. dicis enim: numipso non sit quod ipso. dicis enim: numquid animae nostrae est portio utris inflatio aut homines fingimus cum utres inflamus aut detrimentum nostri in aliquo patimur, cum flatus nostros in diuersa partimur ? sed nullum patimur detrimentum. cum ex nobis ad aliquid transmittimus flna flatus proprii qualitate et integra quantitate nullum nos meminimus damnum ex utris inflatione sentire. ista similitudine, quae satis elegans et congruens tibi uidetur, quantum fallaris adtende. deum quippe dicis incorporeum non de nihilo a se factam, sed de se ipso animam sufflare corpoream, cum flatum nos licet corporeum, subtiliorem tamen emittamus, quam nostra sunt corpora, nec eum de anima nostra. sed de hoc aere per uiscera corporis exhalemus. pulmones quippe anima, cuius nutu mouentur etiam cetera corporis membra, ad hunc aerium spiritum ducendum atque reddendum
Abbreviated transcription (Latin):
dei : Nunquidnam ip̃m asitũ nature
dei. cuius aliti ¶ Et ista particula
negas eiusdem ciuius deus ẽ ẽẽ nature.
Si negas ergo de nichilo et istu alitum
fecit deus. cuius alitus animã uis ẽẽ
particulam. Aut si non de nichilo:
dic unde illum fecit deus. Si de se
ip̃o: ergo ip̃e ẽ quod absit materies
operis sui. S dicis. Cum de serp̃o
alitum uel flatum facit. ip̃e integ̾
manet. Quasi ñ et ignis lucerne ĩ¬
teger maneat: cum de illo altera ac¬
cenditur. et tamen eiusdẽ ñ alt̾ius
sit nature. S inquis. Cum a nobis
uter inflatur. nõ aliqua portio nr̃e
nature uel qualitatis infunditur:
cum hoc ip̃m quõd spũ hausto uter
impletus extenditur. sine aliqͣ nr̃i
dimimuitione geratur. His uerbis
tiis adhuc addis et ĩmoraris: et in¬
culcas similitũdinem qͣi necessariã.
qua intelligamus quomõdo deꝰ sine
sue nature aliquo detrimento. et de
seip̃o animam faciat. et facta de se¬

Expanded text:
dei\'? numquidnam ipsum halitum naturae dei\'? numquidnam ipsum halitum naturae dei, cuius halitus est ista particula, negas eiusdem cuius deus est esse naturae? si negas, ergo de nihilo et istum halitum fecit deus, cuius halitus animam uis esse particulam. aut si non de nihilo, dic unde illum fecerit deus. si de se ipso, ergo ipse est — quod absit! — materies operis sui. sed dicis: cum de se ipso halitum uel flatum facit, ipse integer manet; quasi non et ignis lucernae integer maneat, cum de illo altera accenditur, et tamen eiusdem, non alterius sit naturae. Sed, inquis, cum a nobis uter inflatur, non aliqua portio nostrae naturae uel qualitatis infunditur. cum hoc ipsum, quod spiritu hausto uter inpletus extenditur, sine aliqua nostri deminutione geratur. his uerbis tuis adhuc addis et inmoraris et inculcas similitudinem quasi necessariam, qua intellegamus quomodo deus sine suae naturae aliquo detrimento et de se ipso animam faciat et facta de
Abbreviated transcription (Latin):
biterum petrum. ad quem tu eadẽ ip̃a
de quib agimus scribenda existimasti.
eius ut asseris uolunnitati petentis ob¬
temperans. Dabũt enĩ tibi ut legais
proculdubio si uolueris. et ingerent
etiam non petenti. Uerumtamẽ etiã
hic que maxime in eisdem libris tius
et in fide tua emendari cupiã: ñ tace¬
bo. Primum ẽ quod animam non ita
ius a deo ẽẽ factam. ut eam ex nichilo
fecerit: s ex semetipo. Ubi nõ putus
ẽẽ consequenis ut nature sit dei. quia
profecto ꝙͣ sit impium et ip̃e cognoscis.
Qua impietate ut careas. ita oportet
ut dicas anme auctorem deũ. ut ab
illo facta sit. non de illo. Quod enĩ
de illo est sicut unigenitus filiꝰ: eius¬
dem natuxe cuius et ille ẽ. Ut autem
anima eiusdem nature non sit cuius
ille ẽ: facta ẽ quidem ab illo. s ñ de
ilło. Aut ergo dic unde: aut fatere de
inchilo. Quid ẽ quod dicis eam parti¬
culam ẽẽ quandam alitus nature

Expanded text:
byterum Petrum, ad quem tu eadem ipsa, byterum Petrum, ad quem tu eadem ipsa, de quibus agimus, scribenda existimasti eius, ut asseris, uoluntati petentis obtemperans. dabunt enim tibi ut legas procul dubio, si uolueris, et ingerent etiam non petenti. uerum tamen etiam hic quae maxime in eisdem libris tuis et in fide tua emendari cupiam non tacebo. primum est, quod \'animam non ita uis a deo esse factam, ut eam ex nihilo fecerit, sed ex semet ipso\'. ubi non putas esse consequens, ut naturae sit dei, quia profecto quam sit impium et ipse cognoscis. qua impietate ut careas, ita oportet ut dicas animae auctorem deum, ut ab illo facta sit, non de illo. quod enim de illo est, sicut unigenitus filius, eiusdem naturae cuius et ille est. ut autem anima eiusdem naturae non sit cuius est ille, facta est quidem ab illo, sed non de illo. aut ergo dic unde aut fatere de nihilo. quid est quod dicis \'eam particulam esse quandam halitus naturae
Abbreviated transcription (Latin):
beres: uicisset errorẽ. Ut qrũd tibi ista
fili: Esto potius uerus nõ fictus catholi¬
cus. ne te fugiat spũs sanctus: et inchil
tibi possit prodesse uincentius. in quẽ
se ad te falleñdum transfigurauit ma¬
lignissimus spũs. Eiuis quippe sũt illa
qualibet tibi fraũde persuasa: que
si admonitus pia humilitate et critho¬
lica pace correxeris. errores fuisse iu¬
dicabuntur stũdiosissimi iuuenis. e¬
mendari potius ꝙͣ in eis remanere cu¬
pientis. Si autem pro eis tibi etiam
contentioriem quõd absit persuaserit
peruicacem. iam tanꝙͣ heretica dogina¬
ta cum suo necesse erit auctore dãpna¬
ri: cura scilicet pastorali et medicina¬
li. priusquam per incautum uulgus
serpant dira contagia. cũ dilectionis.
non ueritate s nomine: salubris negli¬
gitur disciplina. Si ꝯueris quenã illa
sunt: poteris quidem legere mea scͥpta
ad fr̃es nr̃os. renatiũ dei seruũ et pres-¬

Expanded text:
beres uicisset errorem. ut quid tibi ista, beres uicisset errorem. ut quid tibi ista, fili? esto potius uerus, non fictus catholicus, ne te fugiat spiritus sanctus et nihil tibi possit prodesse Vincentius. in quem se ad te fallendum transfigurauit malignissimus spiritus; eius quippe sunt illa qualibet tibi fraude persuasa. quae si ammonitus pia humilitate et catholica pace correxeris, errores fuisse iudicabuntur studiosissimi iuuenis emendari potius quam in eis remanere cupientis. si autem pro eis tibi etiam contentionem - quod absit.! — persuaserit peruicacem, iam tamquam heretica dogmata cum suo necesse erit auctore damnari, cura scilicet pastorali et medicinali, priusquam per incautum uulgus serpant dira contagia, cum dilectionis non ueritate, sed nomine salubris neglegitur disciplina. Si quaeris quaenam illa sint, poteris quidem legere mea scripta ad fratres nostros, Renatum dei senium et pres
Abbreviated transcription (Latin):
traris: tu ꝯmuncando cathosicis ĩ¬
teristi. Profecto enim si te catholicũ
fingis: anmo ilsũd es quoderat ille
quem diligis. Et nosti ꝙͣ terribiliter scͥp¬
tum sit: qd̾ spũs sanctus discipline effu¬
giet fictum.Si autem ueraciter ꝯmuni¬
cans non te catholicum fingis. quid ad¬
hric hereticum mortuum sic diligis: ut
eius uesis te iactare ãd huc nomine cͦ
iam non teneris errore : Nolumꝰ te hr̃e
tale cognomentum: tunꝙͣ sis heretici
mortui monumentum. Nolumꝰ talẽ
titulum hr̃e librũ tuum: qualem fal¬
sum ẽẽ diceremꝰ si in eius sepulchro le¬
geremus. Non enĩ uincenturm uictorẽ
scimus ẽẽ s uictum: et utinã fructuo¬
se ficut te uinci uolumꝰ ueritate. Astu¬
te aũt pritaris et callide cũ libros tuos
quos crẽdi cupis illo reuelante tibi dic¬
tatos: appellas uincentii uictoris. non
tam uincentiũ ce ꝙͣ ilsum uocari uosius¬
se uictorem: uelut tibi reuelando que scͥ¬

Expanded text:
traris, tu communicando catholicis intraris, tu communicando catholicis interisti. profecto enim tc catholicum fingis, si animo illud es quod erat ille quem diligis. et nosti quam terribiliter scriptum sit, quod spiritus sanctus disciplinae fugiet fictum. si autem ueraciter communicans non te catholicum fingis, quid adhuc hereticum mortuum sic diligis, ut eius uelis te iactare adhuc nomine, cuius iam non teneris errore? nolumus te habere tale cognomentum, tamquam sis heretici mortui monumentum; nolumus talem titulum habere librum tuum, qualem falsum esse dieeremus, si in eius sepulcro legeremus. non enim Vincentium uictorem scimus esse. sed uictum; et utinam fructuose, sicut te uinei nolumus ueritate! astute autem putaris et callide, cum libros tuos, quos credi cupis illo tibi reuelante dictatos, appellas Vineentii Victoris, non tam Vincentium te quam illum uoeari noluisse Victorem, uelut tibi reuelando quae scri
Abbreviated transcription (Latin):
sic ãdiuuerit: ut eos tibi scribendos qͣn¬
tum ãd res ip̃as rationesq attinet ip̃e
dictaret. Quod si uerum est: iam te illa
dicere potiusse nõ miror. que si patien¬
ter auscultes admonitioni mee ⁊ eos
libros catholica mente consideres atz
pertractes: te dixisse proculdubio pemi¬
teb̾it. Ille quippe qui se sicut eũ prodit
aplũs transfiguirit in angelũ sucis.
in eũ tibi trissigunitus est. quẽ t̾u
fuisse uel ẽe tanꝙͣ lucis angelum cre¬
dis. Et eo quidem modo mimis ad de¬
cipiendos cathosicos ualet: quando se
non in lucis angelos. s in hereticos tnͣs¬
figurat. S te ab eo falli ia catholitũ
nollem. Crucietur ergo te didicisse q̃
uera funt. quantomagis letatus fue¬
rat: se tibi persuasisse que falsa sũt.
ut autem non diligas hominẽ mor¬
admoneo quõdutiq ille non ẽ scũs
et iustus. si tu hereticoꝵ donatistaꝵ
uel rogatistarum laqueos euasisti.
Si autem illum scm̃ et iustum arbi¬

Expanded text:
sic adiuuerit, ut ea tibi scribenda, quansic adiuuerit, ut ea tibi scribenda, quantum ad res ipsas rationesque adtinet, ipse dictaret. quod si uerum est, iam te illa dicere potuisse non miror, quae, si patienter auscultes ammonitioni meae et eos libros catholica mente consideres atque pertractes, te dixisse procul dubio paenitebit: ille quippe qui se, sicut eum prodit apostolus, transfigurat in angelum lucis, in eum tibi transfiguratus est, quem tu fuisse uel esse tamquam lucis angelum credis. et eo quidem modo minus ad decipiendos catholicos ualet, quando se non in lucis angelos, sed in hereticos transfigurat; sed te ab eo falli iam eatholieum nollem. crucietur ergo te didicisse quae uera sunt: quanto magis laetatus fuerat se tibi persuasisse quae falsa sunt! ut autem non diligas hominem morammoneo, quod utique ille non est sanctus et iustus, si tu hereticorum Donatistarum uel Rogatistarum laqueos cuasisti; si autem illum sanctum et iustum arbi
Abbreviated transcription (Latin):
tulus tui nominis: pro te sollicitu
rẽddit. Cum enĩ quis esset uinceniti¬
us uictor abeis qui te nouerant et
forte aderant requisissem: audiui
te fiusse donatistam uel potiꝰ roga¬
tistam. Nuper aũt ꝯmunicasse c̃a¬
tholice. Et cum gauderem tantũ qnͣ¬
tum de his solemus quos ab illo ercore
liberatos ẽẽ cognoscimus. ĩmo uero mul¬
to etiam ampsius. qd ingenium tuum.
quodesectabar in litteris tius. ũdebã
non remansisse apud aduersarios ueri¬
tatis: additum ẽ a referentib: quod
me inter ilła gaudia contristaret.id̾o
te cognominari uoluisse uincentiũ. qͦd
rogati successorem qui hoc nomie ap¬
peslatus ẽ: adhuc tanquam magnum
et sanctum uirum amio teneas. et
ob hoc ilsius nomen: tuum uolius ẽẽ
cognomen. Nec defuerunt qui dicerent.
etiam hoc a te fuisse iactatum. quod
ip̃e tibi nescio quã uisione apparuerit.
atq ãd hos conficiendos libros de quib
tecum agere isto nr̃o opusculo ĩstitur.

Expanded text:
tulus tui nominis pro te sollicitum tulus tui nominis pro te sollicitum reddidit. cum enim quis esset Vincentius Victor ab eis qui te nouerant et forte aderant requisissem, audiui te fuisse Donatistam uel potius Rogatistam, nuper autem communicasse catholicae. et cum gauderem tantum, quantum de his solemus, quos ab illo errore liberatos esse cognoscimus, immo uero etiam multo amplius, quod ingenium tuum, quo delectabar in litteris tuis, uidebam non remansisse apud aduersarios ueritatis, additum est a referentibus, quod me inter illa gaudia contristaret, ideo te cognominari uoluisse Vincentium, quod Rogati successorem, qui hoc nomine appellatus est, adhuc tamquam magnum et sanctum uirum animo teneas et ob hoc illius nomen tuum uolueris esse cognomen. nec defuerunt qui dicerent etiam hoc a te fuisse iactatum, quod ipse tibi nescio qua uisione apparuerit atque ad hos conficiendos libros, de quibus tecum agere isto nostro opusculo institui,