comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos mou& cur mortẽ homines paciantur. quoꝵ
per grãm baptis mi retitus absoluitur. ad tendan:
qui enimꝰ dicunt sol erfiar gutis ꝓposicionibus
dicere : Mors q in primum hominẽ uenit demalo
in obediencie accedit & ideo ꝓoriginali illo peccato
mortis unicuiq: inpertitur condicio. nos alitẽ quorum
originale peccatum in baptis mate soluitur. Cormor¬
tis huius supplicio teneam his obieccionib raciopro¬
late respond& sic gnĩ dehis doctor egregius. Agustin
eloquitur dicens: Adhoc rel inquitur asume expedim̃tũ
separacionis a corpore quã uis ablato iã criminis nexu.
qm̃si regeneracionis saqram̃tũ continuo sequece tur
inmor teditus corporum ipsa fides enarrass& ertunc :¬
fides : Pidei autẽ robore atq certtmine in maioribus
dum taxat actib &iã in mortib: fuerat superanđ
timor. quod in scĩs mertirib: maxime eminuit.
Quius ꝓfecto certtaninis e&. nullauictoria. nulla
gła. Quicnec ipsum om̃i nopossit. eẽ. certamersi post

Expanded text:
 cur mortem homines patiantur, quorum per gratiam baptismi reatus absolvitur, intendant. Qui enim haec dicunt, solent argutis propositionibus dicere: Mors quae in primum hominem venit, de malo inobedientiae accidit, et ideo pro originali illo peccato mortis unicuique conditio impertitur. Nos autem quorum originale peccatum in baptismate solvitur, cur mortis hujus supplicio teneamur? His objectionibus ratio probata respondet. Sic enim de his doctor egregius Augustinus loquitur, dicens: « Ad hoc relinquitur animae experimentum separationis a corpore, quamvis ablato jam criminis nexu, quoniam si regenerationis sacramentum continuo sequeretur immortalitas corporum, ipsa fides enervaretur, idetur. Fidei autem robore adque certamine, in maioribus dumtaxat aetatibus, etiam mortis fuerat superandus timor, quod in sanctis martyribus maxime eminuit; cuius profecto certaminis esset nulla uictoria, nullaa, quia nec ipsum omnino esset certamen, si post
Abbreviated transcription (Latin):
uicquid illyest inmorientib qđ cum grauisens u
Qad imit sensum piefideliter q: tolerno
auge meritũ pacientici nõ aufert uocabulmt
pͥuentꝰ fuerit: Animaeius inrefrigerio ett den
Elestiergo quiad ꝑp&uã uitã tendunt quidris
obest. si ad modicum duremoꝵ antur Est enim
eadẽ debeat mortereserari: Nãuir dĩ contrasamariã
missis. quiaꝑ in obedienciam initinere comedit:
himeleo in eodẽ iunere occidit: Sstat̃i illic scrip¬
tm est. quia stetit leo iuxtaasinum & non comedit
decadiuere : Ex quare ostenditur : quod peccatum iN¬
obediencie in ipsa fuerit morte laxatum : Quia is dem
leoquem uueNem presumsit occidere : contingere
non presumsit occisum Quienĩ occidendi ausum ho¬
buit : decadauere occisi comedendi licenciam nõ
accepit: Vnde ittieẽ credendũ ÷ qđ plerũq: deculpis
minimis: ipsesolus pauor egredientes iustorum
purg& animas: Nã in ipso exitu uite anime electoꝵ
nimio terrentur m&u: incertiutrũ ad p̃mium

Expanded text:
illud est in morientibus, quod cum graui sensu adimit sensum, pie fideliterque tolerando auget meritum patientiae, non aufert uocabulum praeventus fuerit, anima ejus in refrigerio erit . Electi ergo qui ad perpetuam vitam tendunt, quid eis obest, si ad modicum dure moriuntur? est enim eadem debeat morte resecari. Nam vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est, quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere ejus . Ex qua re ostenditur, quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo qui viventem praesumpserat occidere, occisum non praesumit attingere. Qui enim occidendi ausum habuit, de cadavere occisi comedendi licentiam non accepit . » Unde ita esse credendum est, quod plerumque de culpis minimis ipse solus pavor egredientes justorum animas purget. Nam in ipso exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incertae utrum ad praemium,
Abbreviated transcription (Latin):
ergodoris ex ortacione instructi uerticiter tenere
debemus qđ nequ qua post mortẽ uisi on ed ĩ fi tandemur
Sedeo cũ locicia ꝑfruamur si hic in bȩneplacitis sibi operib
uixerinus

Expanded text:
ergo doctoris exhortatione instructi, veraciter tenere debemus quod nequaquam post mortem visione Dei fraudabimur, sed eo cum laetitia perfruemur, si hic in beneplacitis sibi actibus vixerimus.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tinere oiis illa q cũ anonaginta & nouẽ ouib
oberrass&. Reqͥsita ẽ pꝰmodũ ac pastorss humeris
reportata None tipertȩ & lapsũ & reparacione
fi delis ostendit: Ouis enĩ est. & ipsa sic̃ & ille no¬
naginta nouẽ & noalterius s& unius ei dẽq: gregis
m iunius eidẽq pastoris: eisdẽ nãq pas cuis prius
quib: & ille cetere. eis dẽ poculis eis dẽ q cubilib
utebatur : s&c errauite & errore ñminimo: ꝑmontes
enĩ & colles euagataẽ. longe. scibcet & dẽfidelib

Expanded text:
tinere ovis illa, quae cum a nonaginta novem ovibus aberrasset, requisita postmodum ac pastoris humeris reportata, nonne aperte et lapsum et reparationem fidelis ostendit, ovis enim est et ipsa, sicut et illae nonaginta novem, et non alterius, sed unius, ejusdemque gregis, et unius ejusdemque pastoris, ejusdem namque pascuis prius, quibus et illae caeterae, eisdem poculis, eisdemque cubilibus utebatur, sed erravit, et errore non minimo, per montes enim et colles evagata est, longe s
Abbreviated transcription (Latin):
Ppngitudinẽ : necadfliccionũ erucis carnis Ad hoc p̃e¬
pue respicit: si uerasit & sincera c̃ uersio: Etideo
deniq ui dimꝰ aliquacies nõ nulois coepisse postremos:
Et factos ẽe. merito priores: Nõ ergo cetidisse itama¬
lũ ẽ: ut plapsũ aacere & nolle c̃surgere: & cũ quadã¬
uel ut uoluntate iã hacresolucione peccare disperaci

Expanded text:
longitudinem, nec afflictionem crucis, ad hoc praecipue respicit, si vera sit et sincera conversio, ideo denique vidimus aliquoties nonnullos coepisse postremos et factos esse merito priores, non ergo cecidisse ita malum est, ut post lapsum jacere et nolle consurgere, et cum quadam voluntate ac resolutione peccar
Abbreviated transcription (Latin):
egritudinis aflictos innõ nullis rigorẽ tẽperant
medicine : Et delicacius ac tenerius agunt cũ eis. Ita
a ds eos quos uid& uehem̃ ciũ pectatis. eẽ . corruptos
ñ districtasatis & ardua obseruaniȩ intencione
reuocat ad uirtutis uiã s sensim & paulatimo : Itaui
in quã plurimis sustentet. iplurimis subleu&
Neduraeis & ardua uideatur repentina c̃ uersio
Et ñtã peccandi amore tracti residere uideantur
merrorib quã c̃ uernionis asperitate deterrĩ. Ded
nõ haecsola pars moderacionẽ nob̵ c̃ uersionis ostendit
uerũ & illa q: ddeluxoriosi filireditus cribitur: Etille
eni filus erat ñ extraneus : Cerman erat ei. qui num quã
a patre dis cesserat : Pilius ergo ẽ qͥ ad ultimos ma¬
lorũ fuses dicitur ꝑ uenisse: Abierat in regionẽ

Expanded text:
aegritudinis afflictos in nonnullis rigorem temperant medicinae et delicatius ac tenerius agunt cum eis, ita et Deus eos, quos videt vehementius peccatis esse corruptos, non districta satis et ardua observantiae intentione revocat ad viam virtutis, sed sensim et paulatim, ita ut in quamplurimis sustentet, in plurimis sublevet, ne dura eis et ardua videatur repentina conversio, et non tam peccandi amore retracti residere videantur in erroribus, quam conversionis asperitate deterriti, sed non haec sola pars pari moderatione nobis conversionis modum ostendit, verum et illa, quae de luxuriosi filii reditu scribitur, et ille enim filius erat, non erat extraneus, germanus erat ejus qui nunquam a patre discesserat, filius ergo est, qui ad ultimos malorum fines dicitur pervenisse, abierat enim in regione
Abbreviated transcription (Latin):
amicus eẽ sdihiuꝰ : inimicus di consttuitur :¬
Aulta quideꝰ tinnumeralegalia. ꝓpheica. et euanglica
atq ap̾telica poterant ꝓferri docum̃ taqͥb in fati¬
gabiliter acq in excus abiliter deuocio famulari
hȩc pauca breuiter ad numerare studuimus. qui
insi penter asser̃ solosmonachos artã sectari. debere
uiã. cũ utiq dñs artã & angustã uiã dicatte
q ducit ad uitã: & ne monisiꝑ eã inuitã ingredi

Expanded text:
aeculi hujus, inimicus Dei constituitur Multa quidem et innumera legalia prophetica, et evangelica, atque apostolica poterant proferri documenta, quibus infatigabiliter atque inexcusabiliter devotio famulari memoravimus, haec pauca breviter annumerare studuimus, qui insipienter asserunt solos monachos arctam sectari debere viam, cum utique Dominus arctam et angustam viam dicat esse quae ducit ad vitam, et nemo nisi per eam in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
& secutiestis me: sedebitis suꝑ sedes duodecĩ. iuidicantes duo¬
decĩ trib isrł : Hec & huuscemodi p̃cepta: solis speci¬
aliter c̃gruunt manachis ÷ & quanto singulari a
tanto & p̃cipua: dicit enĩ ide. saluator generaliter
om̃ib: :om̃is quiuenit adme & ñodit patrẽ su u&

Expanded text:
secuti estis me, sedebitis super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Haec et hujusmodi praecepta solis specialiter congruunt monachis: et quanto singularia, tanto et praecipua. Dicit etiam idem Salvator generaliter omnibus: Omnis qui venit ad me, et non odit pa
Abbreviated transcription (Latin):
& matrẽ & diliges ꝓximũ tuũ. sic̃ te ipsũ ÷ & cuidã
legis doctorise interroganti qđ eẽtmandatũ magnũ
in lege: ait : diliges dnmdm̃tuũ ex toco corde cuo &c ex
itota animatua. & ex tota m̃te tua. hocẽ. muximũ
& primũ mundatũ : scđm autẽ : simile t huic ÷ diliger

Expanded text:
 et diliges proximum tuum sicut teipsum . Et cuidam legis doctori, se interroganti, quod esset mandatum magnum in lege, ait: Diliges Dominum Deum tuum ex toto cordetuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua: hoc est maximum et primu
Abbreviated transcription (Latin):
nihi mali potest ꝓdiune: audite ergo uerbapus¬
gantis modo : quasi agrũ inuenit corda hominum
sed quo modo inuenitꝰ : siluã iuenit: extir pat
Diagũ purgatũ inuenit: plantat: Plantare
ibi uult arborẽ caritatis Et quã siluã uiđ extirpare
amorẽ mundi, Audi extirpatorẽ tilue: Nolitedilige
quia siquis dilexerit mundũ dileo ciopatris nõ ẽ
in ipso E Nequis dicat incordesuo falsum ẽẽ hoc
Siquis dilexerit mundum  dileccio patris nõ est
in ipio : Vis habere dileccionẽ pactrisusis coherer
filii nolidiligere mundum: Exclude malum amo¬
rẽ mundi : ut implearis amoredei: uas es sed ad¬
huc plenus es: Funde quod habes : ut accipias qđ nõ
& nos ante aliquot annos renatisumus ex aquã
& spũ: Benũ est nob̃ n on diligamus mundũ: ne

Expanded text:
nihil mali potest procedere. Audite ergo verba purgantis modo. Quasi agrum invenit corda hominum: sed quomodo invenit? Si silvam invenit, exstirpat; si agrum purgatum invenit, plantat. Plantare ibi vult arborem, charitatem. Et quam silvam vult exstirpare? Amorem mundi. Audi exstirpatorem silvae. Nolite diligequia si quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso. Ne quis dicat in corde suo falsum esse hocSi quis dilexerit mundum, dilectio Patris non est in ipso. Vis habere dilectionem Patris, ut sis cohaeres Filii? Noli diligere mundum. Exclude malum amorem mundi, ut implearis amore Dei. Vas es, sed adhuc plenus es; funde quod habes, ut accipias quod tres nostri; et nos ante aliquot annos renati sumus ex aqua et Spiritu. Bonum est nobis ut non diligamus mundum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ipso iudice teste peccamus:: h ec ꝓferentes n potestatt¬
regiminis rep̃hendimꝰ s ab appetitu illius cordis : infirrrrtaa
audẽant: & ꝙͥplanis stantes titubant in p̃cipitiꝰ pedẽ
ponant: Cȩ c pestorẽ. qui suꝑ nelum̃ ote placionis ignora
qͥ p̾sentis uite tenebris p̃ss dũ uenturã lucẽ nequa¬
Clauđ uerorectorẽ: qͥ qͥ de quoꝑ geredebeat aspicit.
ẜ ꝑ infirmi tittẽ m̃tis uiteuiã ꝑ fecte nõ ual& te¬
nere quãt uid&. qui aduirtutis statũ dũ fluxa con¬
suecudo ñ erigit᷑. qđ ex desiderio inmtitur. illuegres¬
sus efficaciter ñ secuntur : g aruo autẽ nasoẽ qͥ ad te¬
nendã m̃surã dis crecionis idoneus nõ e st:: naso quippe:
odores: fetoresq discernim: rec te ergo ꝑnasũ discrecio
exprimitur : ꝑ qua uirtutes eligimꝰ. delictire ꝓba in
sunt ñ nulli qͥ du estimari sehebetẽs nolunt sopese
inqͥbus inquisionib: plus quẽ necesseẽ. exercente
ernimia subtilitate salluntur : underectedicitur

Expanded text:
ipso judice teste peccamus. Haec proferentes, non potestatregiminis reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem maudeant: et qui in planis stantes titubant, in praecipiti pedem ponant. Caecus pastor est qui supernae lumen contemplationis ignorat, qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequaClaudus vero rector est qui quidem, quo pergere debeat, aspicit, per infirmitatem mentis vitae viam perfecte non valet tenere quam videt; quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo ex desiderio nititur, illuc gressus efficaciter non sequuntur. Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Sunt nonnulli qui, dum aestimari hebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes ex nimia subtilitate falluntur. Unde recte dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
habitu terrena actit constringerent : quẽc stara officia
inculpa ceteris imitabilẽ demonstrarent. quia nimi¬
rũ sisolus cader& : uttũq: hunc tolerabilius infernipoena
cruciar&: sepe suscepta cura regiminis. cor ꝑ diuersa diuer¬
berat. & in pcirquisq: inuenit᷑ ad singula dũ c̃fusa m̃te
diudit᷑ ad multa: unde quidã sapiens ꝓuide ꝓ ib& dicens:
Filinem multis sint actustui :q: uidelica nequa quãt
plene in unius cuiq: operis racione colligitur : dũ mens
ꝑ diuerra pcertitur: cũq: foras ꝑ insolencie curã thraitꝰ:
atimoris intimi soliditate uaatur : cũmens in exte¬
rioꝵ fitdis posicione solbcita. sui ẽ. solũ modo ignarã qũ
estit multe cogiture senesciens. lã cũ plus quã necessee
se exteriorib: inplicat : quesi occupata initinere obli¬
uis cit᷑ quo tendebat . ita ut abstudio suo inqͥsicionis aliena
ne ipsa qͥdẽ q pcartit̃᷑ dãnat c̃s̃iderat & ꝑquanta delin¬
quat iugneriostechias rexpeccare seminime credidit

Expanded text:
habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent: quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cruciaret. Saepe suscepta cura regiminis cor per diversa diverberat, et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide prohibet dicens: Fili, ne in multis sint actus tui ; quia videlicet nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur. Dum mens in exteriorum fit dispositione sollicita, sui est solummodo ignara, et scit multa cogitare se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat. Ita ut ab studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae patitur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Ezechias Rex peccare se minime credidit,
Abbreviated transcription (Latin):
nis si stultũ sepeccaterẽq intel legit : cogitacionẽ in¬
time carieatis ad p̃hendit: Nautẽ candorẽ sibi iust¬
cie sue sapiencie tribuit : aluce sesuꝑne cogicticionis
ex cludit & eo claritatẽ ueriluminis nequa quãt
pene trat. quos e apud se ꝑ arro ganciã ex altat : sicut de
Iugo hab& scabiem incorpore : cuicarnis petulancia
sine cessacione dominat᷑ inmente: inscabie & enĩ feruor
iuiscerũ ad cutẽ trahit᷑ : ꝑ quã recte luxuria designat
qui asicordis teptacio usq: adoꝑacionẽ ꝓsilit. nimirũ
scabies sauciat : qui dũ in cogitacione uoluntas no repr¬
mit᷑ eeiã inaccione dominatur: quasi enĩ cutis. pruri¬
ginẽ paulus curabat abstergere. cũ dicebat tẽptacio uos nõ
ad p̃hendat nishumana: ac siaꝑtediceret humanũ qͥ deꝰ ẽ
in corde tẽptacionẽ ꝑp&i: demonicũ uero .ẽ. tẽpeacio¬
nis cercamine & in operacione superari: in p&iginẽ ha¬

Expanded text:
elligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit; si autem candorem sibi justitiae, sive sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat quo se apud se per arrogantiam exaltat; sicut de qsunt . Jugem vero habet scabiem in corpore, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur in mente. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur, quia si cordis tentatio usque ad operationem prosilit, nimirum  jam corpus scabies sauciat, quia dum in cogitatione voluntas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tentationem perpeti, daemoniacum vero est, in tentationis certamine et in opera
Abbreviated transcription (Latin):
adagnicionẽ ueritatis eoucat : s tam̃ hoc carnadiat oꝑa
obscurant : Inilippis quippe oculis pille sane sunt. sed
h umore deffluente infirmancia palpebra grosses¬
cunt: Quorũ qui i infusione crebro atterit᷑. & iã
acies pupille uiciatur: sunt ñ nulli quorũ sensũ ca¬
nalis uite operaciosauciat. qui uidere recta subti¬
liter ꝑ ingeu poterant: s usu prauoꝵ actuum ca¬
ligcote: Lipꝰ itaq ẽ. cuius sensũ nec cura ex acuit:
sc̃ uersacionis prauicto c̃ fundit. cuibene ꝑ angłm
dicitur : Collirio mungue oculostuos ut uideas: Col¬
lirio quippe oculos ut iudeamꝰ inunguimꝰ: cũ ad cog¬
nos cendã ueriluminis daritatẽ. intellectus tr̃i
aciẽ medicamine bone oꝑacionis adiuuam᷑: albu

Expanded text:
ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmatae palpebrae grossescunt, quae quia infusione crebra atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Et sunt nonnulli, quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravorum actuum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit, cui bene per Angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos, ut videas. Collyrio quippe oculos ut videamus inungimus, cum ad cognoscendam veri luminis claritatem intellectus nostri aciem medicamine
Abbreviated transcription (Latin):
dus t᷑ pitudinis gestat in corde: & quẽ uis prauco nõ
ex erceat oꝑe. abhis tam̃ ñ euellitur m̃te. nec adhu
sũboni oꝑis incoꝑto uedeat ad surgere. qr grauat hunc
in abditis pondus turpe: quisquis ergo quolib& horũ uicio
sub igit᷑ penes dño offere ꝓhib&ur: neꝓfecto dilue

Expanded text:
dus turpitudinis gestat in corde. Et quamvis prava non dus turpitudinis gestat in corde. Et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente, sum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo quolibet horum vitio subjicitur, panes Domino offerre prohibetur, nec profe
Abbreviated transcription (Latin):
in nouitate uite ãbulare : seꝑq ante o culos ponere
pactũ qđ cũ dõ in bapeis macte fecimus. ubi ab renun¬
quod pactũ tuno irritũ fre: cũ infide quis ꝑ moc¬
nendo uicus aut afide ex orbitando idoloꝵ cultib
aut heresũ errorib: implicat᷑ : qui a ergosiõ scriptũe
corpus qđ corrũ pitur ad grauaa cenimtm : ideprimit
terrena in habitaciosensũ multa cogitantẽ : & fragilitas
humana post baptismi graciã. peccatoꝵ sordidatur in le¬
cebris : eademq: peccato baptis matis iteracione nequaquã
deleri posr : necesse ẽ ut penitencie lam̃us & elemon¬
narũ larcionib: & ceteris bonoꝵ oꝑum exeqͥutionib:
quã celerrime deleri ꝓcurent᷑ : & quia unꝰ .e. paternt̃
& magister & dñs. una fider unũ baptis mit una chater

Expanded text:
in novitate vitae ambulare, semperque ante oculos ponere pactum quod cum Deo in baptismate fecimus, ubi abrenunQuod pactum tunc irritum fit, cum in fide quis permanendo, vitiis, aut a fide exorbitando, idolorum cultibus, aut haeresum erroribus implicatur. Quia ergo, sicut scriptum est , corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem, et fragilitas humana post baptismi gratiam peccatorum sordidatur illecebris, eademque peccata baptismatis iteratione nequaquam deleri possunt: necesse est ut poenitentiae lamentis, et eleemosynarum largitionibus, et caeteris bonorum operum exsecutionibus, quam celerrime deleri procurentur. Et quia unus est pater noster, et magister et Dominus, una fides, unum baptisma, una mater
Abbreviated transcription (Latin):
bant: Aquãt quippe lỹmpidissimã pastores bibunt: cũ
fluenta ueritatis recte in tellegente hauriunt : s eandẽ
aqũt ꝑ t̾ bareẽ : scẽ meditacionis studia maleuiuendo
fontib in potib lutũ sumunt: Nemo ã plius nocet in
eccła : quã qs ꝑuerre agens nom̃ uł ordinẽ sc̃itatis hab &:
de linquentẽ nãq: hunc redarguere nullus presumit

Expanded text:
bant . Aquam nempe limpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt. Sed eamdem aquam perturbare, est sanctae meditationis studia male vivendo fontibus, in potibus lutum sumunt. Nemo amplius nocet in Ecclesia quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquen tem namque hunc redarguere nu
Abbreviated transcription (Latin):
sibi cõmissis utp̃ missũ .ẽ. ⁊ subditos gubnen:
& pauperes foueant. cunctisq utilitatibus
ac necessitatib ecdȩ fideliter ad ministrando
c̃ sulant : quaten defideli ad ministracione ab
ipso cuius ministri eẽ. noseunt᷑. in effabilit᷑
remunerari mereantur: In hoc codice. qͣ¬

Expanded text:
sibi commissis ut praemissum est et subditos gubernent, et pauperes foveant, cunctisque utilitatibus ac necessitatibus Ecclesiae fideliter administrando consulant, quatenus de fideli administratione ab ipso, cujus ministri esse noscuntur, ineffabiliter remunerari mereantur. CAPUT CXVII. Q
Abbreviated transcription (Latin):
rentur & captiui ꝓ tẽpoꝵ oportuni tageredimerentur .:
qua ꝓpt̃ uigilanti ac solerti cra ꝓuidendũ ẽ. hisqͥ eius
facultetes dministrant : ne eas in suos solũ modo usus
c̃ uertarit. ẜ magis iuxta possibilitaeẽ rerũ xp̃o famu¬
lanciũ : immo eoꝵ in qͥb xpsposcit᷑ & uestit᷑. cura¬

Expanded text:
rentur et captivi pro temporum opportunitate redimerentur. Quapropter vigilanti ac solerti cura providendum est his qui ejus facultates administrant, ne eas in suos solummodo usus convertant; sed magis, juxta possibilitatem rerum, Christo famulantium, imo eorum in q
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tacollegi. Sed et hȩc qͦ qͦ quantũ porest dicimortalib: dicta s̃: Non
tam̃ omã dicere potuer quȩ sutura eẽ necesse s̃. x inscrutabiles s̃ semi¬
tȩ iuditiorũ tuoꝵ : Ego tam̃ in illius patriȩ sinude qͦ tanta dicuntur
cupiens euolare : p& out ꝑte quiuia es gradiar. Inte qͥ es ueritas. non
offendã : Ad te qͥes uita ꝑ ueniã : Ad te ergo qͥsũ mȩ selicitatis es uia :
nullis es casib: diuidar. nullis rerũ impedim̃tis abrũpar. sed inte gradi¬
ens latronẽ mriturꝰ ñ patiar : Mortuus accusatorẽ ñ ꝑferã: Angłicis mͤ¬
rientẽ me excubis ꝓtege : & uocatũ ad teꝓtensopi&atis gremio c̃solare:
Vt ad te sinec̃ fusione ꝑueniens uid eã quae bonas inhierusalẽ : Iaiã dnẽ sa¬
tis ÷ : qđ hucusq: peccato ꝵ tenebras obsuscatꝰ intrrii: Vnde iħ ipsud

Expanded text:
uantum potest dici a mortalibus, dicta sunt; non tamen omnia dici potuerunt, quae futura esse necesse est, quia inscrutabiles sunt semitae judiciorum tuorum. Ego tamen in illius patriae sinum, de qua tanta dicuntur, cupiens evolare, peto ut per te, qui via es, gradiar, in te, qui es veritas, non offendam, ad te, qui es vita, perveniam. A te ergo, qui summae felicitatis es via, nullis casibus dividar, nullis rerum impedimentis abrumpar; sed in te gradiens, latronem moriturus non patiar, mortuus accusatorem non perferam. Angelicis morientem me excubiis protege; evocatum ad te, extenso pietatis gremio consolare, ut ad te sine confusione veniens, videam quae bona sunt in Jerusalem. Jam jam, Domine, satis est, quod hucusque peccatorum t
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a : hȩc est testimoniũ consciencie nr̃e : Reuocem ad con¬
scienciã : dequa itẽ dic̃ apłs Op̾ autẽ suũ ꝓ b& unus
Opꝰ ergo suũ ꝓb& un quisq nr̃m: utrũ deuena cari¬
tatis emanet: utrũ deradice dileccionis ramibonor
oꝑu pullulent: Op autẽ suũ ꝓb& unꝰ quisq ait:
& tunc in semetipso gloriã habebit & ñ in altero:
Nõ quando illi ꝑ hib& testimoniũ lingua aliena: sa
quando ꝑ ib& consciencia ꝓpria: Hõcergo hic cõm̃dat
In hoc cognos cim̾ quiaer ueritate sum. quando oꝑe &
ueritate : ñ uerb & lingua tantũ diligimꝰ . & corã¬

Expanded text:
nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Revocemur ad connostra haec est, testimonium conscientiae nostrae . Revocemur ad consc. Opus ergo suum probet unusquisque nostrum, utrum de vena charitatis emanet, utrum de radice dilectionis rami bonorum operum pullulent. Opus autem suum probet unusquisque, ait, et tunc in semetipso gloriam habebit, et non in altero: non quando illi perhibet testimonium lingua aliena, sed quando perhibet conscientia propria. 3. Hoc ergo hic commendat. In hoc cognoscimus quia ex veritate sumus, quando opere et veritate, non verbis et lingua tantum diligimus: et cora
Abbreviated transcription (Latin):
homo adtendere ñ potest: Idõ paulus apłs quia parat
erat mori ꝓfratrib: & dicebat ipse inpendar ꝓanimabus
uris : tam̃ quia ds̃ hoc uidebat in corde ipsiũ. ñ hominer
qͥb loq bat᷑ ait illis: Mihi autẽ minimũ ẽ ut a uobdi ui¬
dicer : aut abhumano die: Etostendit &iã ipse quodã loco
quia solent isit fieri in ani iactancia : ñ firma m̃to caritatis
Ait enĩ: cũ deipsius caritatis com̃dacione loqufetur : Si dis¬
tribuero om̃a mea pauperib: : & tradidero corpmeũ
ut ardeã caritatẽ autẽ ñ habeã. ni hil mihi ꝓdest: Potest
caritatẽ: diuuiser̃ unitatẽ: Querite ibi : & uidebitis
multos multa tribuere pauperib: uidebitis alios parato
ad sus cipiendam mortẽ: ita ut desistente ꝑ secutore
seipsos p̃cipitent: Istisine dubio : sine caritate hõc faciunt
Reuocemꝰ ergo ad conscienciã : dequa dicit apłs: Nã gła

Expanded text:
homo attendere non potest. Ideo Paulus apostolus, quia paratus homo attendere non potest. Ideo Paulus apostolus, quia paratus erat mori pro fratribus, et dicebat, Ipse impendar orde ipsius, non homines quibus loquebatur, ait illis, Mihi autem minimum est ut a vobis dijudicer, aut ab humano die . Et ostendit etiam ipse quodam loco quia solent ista fieri inani jactantia, non firmamento charitatis: ait enim cum de ipsius charitatis commendatione loqueretur, Si distribuero omnia mea pauperibus, et tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihicharitatem, diviserunt unitatem. Quaerite ibi, et videbitis multos multa tribuere pauperibus; videbitis alios paratos ad suscipiendam mortem, ita ut desistente persecutore, seipsos praecipitent: isti sine dubio sine charitate hoc faciunt. Revocemur ergo ad conscientiam, de qua dicit Apostolus: Nam gloria
Abbreviated transcription (Latin):
dent᷑ sibi animã ponere ꝓfratrib: suis : Si ꝓfratrib
animã ponerent: ñse abuniuersa frat̃ nitate separurent
I tẽquã multis qui iactanciȩ causa. multa tribuunt.
multadonant: Et ñ ibi quȩrnusi laudẽ humanã:
agloriã popularẽ Plenã uentis nulla stabilitate
soli datã ÷: Quia ergor̃ tales ubi ꝓbandaerit cari¬
tas frat̃na ÷ quia uoluit illã ꝓbari & cdd ad monens:
Filioli ñ diligam ubo tantũ & lingua: s& oꝑe& uerita¬
te: Querimꝰ in quo opere. in qua ueritateꝰ. Potest
eẽ manifestius opꝰ : quã tribuere pauperib: : multi
hoc uctancia faciunt. ñ dileccione Potest eẽ
maius oꝑꝰ: quã mori ꝓfratrib & hoc multi uolunt dici¬
putarssacere iactancia nominis c̃paranda: nõ uisce¬
rib: dileccionis: Restat ut ille diligat fratrẽ : qui
ante dm̃ qui solus uidet cordi suo ꝑsua d&: & int̾rogat
corsuũ an uere ꝓpt̃ fratris sui dileccionẽ hoc faci at:
Et ꝑhib& illi testimoniũ. oculus qui pene trat cor: quo

Expanded text:
fratribus animam ponerent, non se ab universa fraternitate separarent. Item quam multi sunt qui jactantiae causa multa tribuunt, multa donant; et non ibi quaenunt nisi laudem humanam et gloriam popularem, plenam ventis, nulla stabilitate solidatam! Quia ergo sunt tales, ubi probanda erit charitas fraterna? quia voluit illam probari, et ait admonens: Filioli, non diligamus verbo tantum et lingua, sed opere et veritate. Quaerimus, In quo opere, in qua veritate? Potest esse manifestius opus, quam tribuere pauperibus? Multi hoc jactantia faciunt, non dilectione. Potest esse majus opus, quam mori pro fratribus? Et hoc multi volunt putari se facere, jactantia nominis comparandi, non visceribus dilectionis. Restat ut ille diligat fratrem, qui ante Deum ubi solus videt, cordi suo persuadet, et interrogat cor suum an vere propter fratrum dilectionem hoc faciat; et perhibet illi testimonium oculus qui penetrat cor, quo
Abbreviated transcription (Latin):
quo fugiã  qurebat qua fugerẽt ut euader& iudiciũdĩ
& ñ inueniebat : Vbi enĩ nõ eẽtdr̃ siascendero inquid
incelũ. ibies Si descendero in infernũ. ades: Quo itu¬
rꝰ .es qͦ fugis uisaudire c̃siliũ siuis ab illo fugere :
ad ipsũ fuge: Ad ipsũ fuge confitendo : ñ ab ipsolatendo:
latere enĩ ñ potes s& c̃fiteri potes : dic illi: Refugiũ meũ
tues: nutriat᷑ inte dilectto: qr sola ꝑducit aduitã :
Per hibeat tibi testimoniũ consciencia tua: quia
ex deo est: Si exdeo est: noli illã uelle ante homines
iactare: Quia nec laudes hominũte leuant incelũ.
nec uituperaciones inde tedeponunt: Ille uideat qͥ coro¬
nat ÷ illesit testis qͦ uidic coronaris : Maior est ds̃ corde
nr̃o : & nouit om̃a: dilectissim: &dicor ñ malesense

Expanded text:
quo fugiam? Quaerebat qua fugeret, ut evaderet judicium Dei, quo fugiam? Quaerebat qua fugeret, ut evaderet judicium Dei, et non inveniebat. Ubi enim non est Deus? Si ascendero, inquit, in coelum, ibi es: si descendero in infernum, ades . Quo iturus es? quo fugies? Vis audire consilium? Si vis ab illo fugere, ad ipsum fuge. Ad ipsum fuge confitendo, non ab ipso latendo: latere enim non potes, sed confiteri potes. Dic illi, Refugium meum es tu ; et nutriatur in te dilectio, quae sola perducit ad vitam. Perhibeat tibi testimonium conscientia tua, quia ex Deo est. Si ex Deo est, noli illam velle ante homines jactare; quia nec laudes hominum te levant in coelum, nec vituperationes inde te deponunt. Ille videat qui coronat; ille sit testis quo judice coronaris. Major est Deus corde nostro, et novit omnia. 4. Dilectissimi, si cor non male sense
Abbreviated transcription (Latin):
corã hominib: ut uid eaminiliab eis: alioquin: mercedẽ
nõ habebitis. apđ patrẽ urm qui incelis est: Etquid est
nesciat sinistratua qͥd faciat dexteratua. nisi quia dex¬
terapura consciencia ẽ. sinistra mundicupiditas : multi
ꝑcupiditatẽ mundimulta mira faciunt: sinistra
oꝑat̃ ñ dextera: Dextera debet oꝑari: & nesciente sinis¬
tra : Vt nec misceat secupiditas sełi : quando aliquid boni
dedileccione oꝑam: & ubihoc cognoscim ante dm̃ ẽ : in¬
terroga cortuũ : Nideqͥd fecisti & quidibi appetisti ⁊
Salutẽ tuã an laudẽ hominũ uentosã: Int̾uide:
Nã homo uidicare ñ potest: quẽ uidere nõ potest :
Si ꝑsuademꝰ cordinr̃o : corã ipso ꝑsuadem: Quiasimale
senciat cornrm̃: id est accus& nos intus : quia ñ eo animo
Cortuũ abs condis.  ab homine adõ absc̃ desi potes:
Quo modo abs c̃des ab eo cui dictũ est apeccatore quodã
tim te & c̃fitente quo ibo abspũ tuo. & a faci& uit

Expanded text:
hominibus, ut videamini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum qui in coelis est. Et quid est, Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua : nisi quia dextera, pura conscientia est; sinistra, mundi cupiditas? Multi per cupiditatem mundi multa mira faciunt; sinistra operatur, non dextra. Dextra debet operari, et nesciente sinistra, ut nec misceat se cupiditas saeculi, quando aliquid boni dilectione operamur. Et ubi hoc cognoscimus? Ante Deum es, interroga cor tuum: vide quid fecisti, et quid ibi appetisti; salutem tuam, an laudem hominum ventosam. Intus vide: nam homo judicare non potest quem videre non potest. Si persuademus cordi nostro, coram ipso persuadeamus. Quia si male sentiat cor nostrum, id est, accuset nos intus, quia non eo animo Cor tuum abscondis ab homine; a Deo absconde si potes. Quomodo abscondes ab eo, cui dictum est a peccatore quodam timente et confitente: Quo ibo a spiritu tuo? et a facie tua
Abbreviated transcription (Latin):
cui futuri: intrase metipsu memoriã retexens diẽq: illũ
sẽꝑ̃ inoculis habens nũ quẽ atribulacione animi & do¬
lore cordis ueiccibat:qq. nos aliquando & satis raro
ad memoriã reuo camus: illiũ mens & cogitacio habeba
sẽꝑ intrase: & di iuch cia totis sensib intremebat: ob hoc¬

Expanded text:
cii futuri intra semetipsum memoriam retexens, diemque illum semper in oculis habens, nunquam a tribulatione animi et compunctione cordis vacabat: quaeque nos vix aliquando et satis raro ad memoriam revocamus, illius mens et cogitatio habebat semper intra se, et Dei judicia totis mentibus intremebat.
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in possibileẽ. ut ignis inflamet̃ in aquã :⁊ ta
in possibileẽ c̃puno cionẽ cordis ingere in delicus
contrarraenĩ hec sibi inuicẽ s̃ & ꝑemtoria: illa enĩ
mat̃ fl&us. hec. macterẽ risus: illa constringit. ista
dissobure: illa animeralas innectit & uolare facit
ad celũ : hec ei plũbi pondis inponit & demergit in in

Expanded text:
Sicut impossibile est ut ignis inflammetur in aqua, ita impossibile est compunctionem cordis vigere in deliciis. Contraria haec enim sibi invicem sunt et peremptoria. Illa enim mater est fletus, haec mater est risus; illa constringit, ista dissolvit. Illa animae alas innectit et volare facit ad coelum, haec plumbi pondus imponit et demergit in in
Abbreviated transcription (Latin):
turd est necuigane moriaris. & distulit Cuidictũ ÷
libora nemoriaris. & piger fuit: Leuia ds̃ iub&
ut ine ternum uiuamus. & oboedi neglegimꝰ : Nonti¬
bi ds̃ dicit. ꝑde quic quid habes. ut uiuas : Ex iguo tẽp¬
labora sollicitus sedde petperi unde habes. & uiuas
sẽꝑ sinel abore securus: Ac cusant nos amatore suite
temporalis. quã nec cum uolunt nec qͣdiu uolunt
habent & nos inuicem non accuscim. tũpigri tã tepi¬
di ad copescendã uitũ &ernẽ.: Quc̃ siuolu erimꝰ

Expanded text:
tum est, Naviga ne moriaris; et distulit? Cui dictum est, Labora ne moriaris; et piger fuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus; et obedire negligimus. Non tibi Deus dicit, Perde quidquid habesin labore sollicitus; sed: da pauperi unde habes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam nec cum volunt, nec quandiu volunt, habent. Et nos invicem non accusamus, tam pigri, tam tepidi ad capescendam vitam aeternam, quam si voluerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
PluRa mortiua Geuera iuendo forondar
Anunũ. ex his quau coñberit sustinere
uid inter ÷ ait beatissimꝰ augustinus quomortis
generce uitit ista finictur. Quando ille cuifi
iterũ moriñ cort᷑: Cũ autẽ unicuiq mortaliũ

Expanded text:
rtium vivendo formidare, an unam ex his, quae contigerit, sustinere. « Quid interest, ait beatissimus Augustinus, quo mortis genere vita ista finiatur, quando ille cui finitur, iterum mori non cogitur? Cum autem unicuique mortaliu
Abbreviated transcription (Latin):
pnisii e trecti rõ neuiris resurreccio cus
ꝑ feminas nuniata est ut contraria arte serpens
uinceretur  quia enĩ ille mortẽ primo homini ꝑ fe¬
mina nunciauit & uiris uita ꝑsemina nunciatae
Quire ergo setangi uoluit nisi quia ẽ tactum illum
spiri taliter intellegi uolun contactus spiritalis
decor demundo Ille otngie decorde muodo x pm̃.
quien intellegit patrico equalẽ: qui auie nondũ intel¬
legit diuinitãte xp̃ĩpus ꝙ adcar nẽ uenit us que
aodiuinidate noue &r iuautẽ magnũ estus q illuc atingere

Expanded text:
timuit contrectari? Nonne viris resurrectio ejus per feminas nuntiata est, ut contraria arte serpens vinceretur? Quia enim ille mortem primo homini per feminam nuntiavit; et viris vita per feminam nuntiata est. Quare ergo se tangi noluit, nisi quia contactum illum spiritualem intelligi voluit? Contactus spiritualis est de corde mundo. Ille attingit de corde mundo Christum, qui eum intelligit Patri coaequalem. Qui autem nondum intelligit divinitatem Christi, usque ad carnem venit, usque ad divinitatem no
Abbreviated transcription (Latin):
cogno uistis me.pbii¬
lipe quiuid& me
uidet & patre : Sed nequis piger sit ad ꝓficiendum
audut: Pueri: nouissima horaest: proficite : currite
mahoraẽ : Horã eni: ꝓtẽpr posuit nocussimas qruia
in nouissimis tẽporib: uenia dñs nr̃ ihs̃ xp̃s
geddic turisunt aliqui: Quo modo noun simũ
tepus quo modo nouis si mahora  Certeprius uema&
cogitaciones istas: ne quasi securi fierent : & ideo nõ
ee  nouissimã horã putarent quauentur eẽtantu

Expanded text:
cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem . 3. Sed ne quis piger sit ad proficiendum, audiat: Pueri, novissima hora est. Proficite, currite, ma est. Horam enim pro tempore posuit novissimo; quia in novissimis temporibus veniet ed dicturi sunt aliqui: Quomodo novissimum tempus? quomodo novissima hora? certe prius venie Joannes cogitationes istas: ne quasi securi fierent, et ideo non esse horam novissimam putarent, quod ventu
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo plangimus dã nũ : Audi consolacionẽ: Sednonerant
ex nobis: Dmñiheretici om̃s cismatiorex nobis exier̃:
Idest ex eccła exeunt: S& ñ exirent: nex nobessent :
Antequã exirent ergonõ erant ex nob.s. Nautẽ exies¬
sed tam̃ antixp̃is: Audemꝰ hoc dicere: Vt quid: nisi ut
unus quisq: cũ intusest nõ sit antixp̃s descrioturus
ansit antixp̃s: Latine enĩ anti xp̃s c̃trarius est xp̃o
Nonsic dicitur necsic scribitur: Sedantixp̃s: idest
titis ipso exponente Et intelligitis non posse exire
foras nissantixpos. Eos autẽ qui nõ sunt xp̃o contrarii.
foras exire
nullo

Expanded text:
ergo plangimus damnum. Audi consolationem: Sed non erant ex nobis. Omnes haeretici, omnes schismatici ex nobis exierunt, id est, ex Ecclesia exeunt; sed non exirent, si ex nobis essent. Antequam exirent ergo, non erant ex nobis. Si antesti sunt. Audemus hoc dicere: utquid, nisi ut unusquisque cum intus est, non sit antichristus? Descripturus an sit antichristus. Latine enim Antichristus, contrarius est Christo. non sic dicitur, nec sic scribitur; sed Antichristus, ititis ipso exponente, et intelligitis non posse exire foras nisi antichristos; eos autem qui non sunt Christo contrarii, foras exire nullo
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ti. faceres aliquot miraculũres ponde & dic:
Seriptũ est. non teptab dnm dm̃ tuum: Nonera¬
go tẽptabo dm̃ quan tunc ꝑtineam addm̃ si fec¬
cero mira culũ & nõ ꝑtineam adõ si nõ fetero
Et ubis uerbaeius. gaudece quia nominaura seripi¬
ta sunt in celo de ambicionesuit quo modo tempta¬
tur est dñs .e quando eũ leucuit in ex celso &

Expanded text:
menti, faceres aliquod miraculum: responde et dic, menti, faceres aliquod miraculum: responde et dic, Scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum: non ergo tentabo Deum, quasi tunc pertineam ad Deum si fecero miraculum, et non pertineam si non fecero. Et ubi sunt verba ejus, Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo? De ambitione saeculi quomodo tentatus est
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i uerbodĩ: Temptatꝰ est & denderio oculorũ demira¬
culo: quando eidix̃: Mit ałtedeornĩ Quia scriptum :
angłis suis mandauit dete ut suscipiate : nequindo offen¬
clas adla pidẽ pedemtuũ Ille restitit tẽptatori Sienĩ
faceret miraculũ: nõ uideretur nisi aut scersisse.
aut curiositatẽ fecisse: Pecit enĩ quando uoluit tã quam
ds̃: sed tã quã infit mos curans: Nã si tunc faceree
quasi tantũ modo miraculũ uoluis se facere putaretur:
Sed ne hominer hoc sentirent. ad tende quidres pondit
& quando tibi talis teptacio euenerit. dic illutt & tu
Redipꝰ me sittnis. Scriptũ est enĩ: Nõ tẽptabis
dnm diũ tuũ: Idest. si hoc fecero: teptabo dm̃: Hoc dix
Quod teuollat dicere: Quando tibi suggerit inimicus
qucdis homo. quelis xpianus modo uł unũ miraculũ¬
ñ fecisti. laut ora cionib euis mor tui surrexerant
aut febrientes sanasti: Siuere esses alicuius mo¬

Expanded text:
omni verbo Dei. Tentatus est et desiderio oculorum de miraomni verbo Dei. Tentatus est et desiderio oculorum de miraculo, quando ei dixit: Mitte te deorsum, quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut suscipiant te, ne quando offendas ad lapidem pedem tuum. Ille restitit tentatori: si enim faceret miraculum, non videretur nisi aut cessisse, aut curiositate fecisse: fecit enim quando voluit tanquam Deus, sed tanquam infirmos curans. Nam si tunc faceret, quasi tantummodo miraculum voluisse facere putaretur. Sed ne hoc homines sentirent, attende quid respondit; et quando tibi talis tentatio evenerit, dic illud et tu, Redi post me, satanas; scriptum est enim, Non tentabis Dominum Deum tuum: id est, Si hoc fecero. tentabo Deum. Hoc dixit, quod te voluit dicere. Quando tibi suggerit inimicus, Qualis homo, qualis christianus? modo vel unum miraculum fecisti, aut orationibus tuis mortui surrexerunt, aut febrientes sanasti? si vere esses alicujus mo
Abbreviated transcription (Latin):
adregnũ dĩ nõ ꝑ tibunt: cũ gauderent apłi quia de¬
monia eis sub iectaerant. qd eis ait dñs: nolite in hoc gau¬
dere : sed gaude te qiuia nomin a ur̃a scriptar incelo : Inde
uoluit gaudere apłos: udegaudes & tu. Uaetibi enim
sĩ nom̃ tuũ ñ ẽ. scriptũ ancelo: Nũ quid uȩ tibi. si non
excluseris demonia Nac cepistihoc unde facias : utere
humiliter ñ suꝑbe : Nã & dequib: dã pseuđo ꝓph&is dix
magnꝰ sbiuidetur homo: Nue de diuiciis. siue dealiqua
potencia : Tria sunt ista: E nihilinuenis. unde temp¬
tet᷑ cupditas humana : nisi aut dȩtiderio carnis. aut
desideria oculorũ : a ł ambi cionendi : Per istatria
tẽptacus est dñs adiabolo: Desiderido carnis teptatus
est ũ quando dictum est ei Si filius di es. dio lapidib
istis ut panes fiant. Quando eiriuit p̾ieuiniũ: Sed quo¬
modo reppulit temptacionẽ. & do cuit pugna remilitẽ
ad tende quid illiait: Nõ m pane sõlouiuit homo: sed in

Expanded text:
ad regnum Dei non pertinebunt. Cum gauderent Apostoli quia daemonia eis subjecta erant, quid eis dixit Dominus? Nolite in hoc gaudere; sed gaudete quoniam nomina vestra scripta sunt in coelo . Inde voluit gaudere Apostolos, unde gaudes et tu. Vae tibi enim, si nomen tuum non est scriptum in coelo. Numquid vae excluseris daemonia? Si accepisti unde facias, utere humiliter, non superbe. Nam et de quibusdam pseudoprophetis dixit magnus sibi videtur homo, sive de divitiis, sive de aliqua potentia. 14. Tria sunt ista, et nihil invenis unde tentetur cupiditas humana, nisi aut desiderio carnis, aut desiderio oculorum, aut ambitione saeculi. Per ista tria tentatus est Dominus a diabolo. Desiderio carnis tentatus est, quando dictum est ei, Si Filius Dei es, dic lapidibus istis ut panes fiant; quando esurivit post jejunium. Sed quomodo repulit tentatorem, et docuit pugnare militem? Attende quid illi ait: Non in solo pane vivit homo, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ scłorũ: Sed eins qui fecit celũ ta diabolun
cal cabdt̃ quid magnũ adño diabolũ uincis quidergo
rer pondit diabolo nisi qđ tedocuit utres pondeas
scriptũ est: dnm̃ dm̃ tuã ad orabis. & illi soliseruies
Tenentes istit : nõ habetis c̃ cupis cencias mundi : Nonba¬
bendo c̃cupis ciã mudi. nõ uosub iugabit nec denderiũ
tarnis .̃ nec desideriũ oculorũ nec ambierascłi: Et fa¬
eitis locũ caritati uenienti: ut diligatis dm̃. Qui a
si fuerit ibi dilecciomundi: nõ ibi erie dilecciodei
Te necepocius dileccionẽ dĩ. ut quo modo ds̃ ax̃ nus est

Expanded text:
sed Dominus qui fecit coelum et terram, diabolum calcabat. Quid magnum, a Domino diabolum vinci? Quid ergo respondit diabolo, nisi quod te docuit ut respondeas? Scriptum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Tenentes ista, non habebitis concupiscentiam mundi: non habendo concupiscentiam mundi, non vos subjugabit nec desiderium carnis, nec desiderium oculorum, nec ambitio saeculi; et facietis locum charitati venienti, ut diligatis Deum. Quia si fuerit ibi dilectio mundi, non ibi erit dilectio Dei. Tenete potius dilectionem Dei, ut quomodo Deus est
Abbreviated transcription (Latin):
ueri: nouisssma horaest : In hac leccione pueros adloquitur
Tut festinent crescere : quia nouissima hora est .
Aetas corporis: nõ est inuo luntate: Ita nullus secun¬
dũ carnẽ crescit quando uult sic̃ tullus quando uult
nascitur: Ubi autẽ naciuitas in uoluntate est: & cremen¬
tũ inuoluntate est: Nemo exaqua & sp̃u nascitur tinisi
uolens: Ergo siuult crescit: sinon uult decrebit: Quidest
cres cere: ꝓficere: Quidest decresdere deficerte Quis¬
quis nouit natũ eẽ . sẽ ut audiat quia puer est & infans.
agi deix uberibus matris.: &cito cresc&: Est
autẽ mater eccła: & ubera eius dbo testam̃ta scriptu¬
rarũ diuinarũ. Hinc sugatur lac omnium sacra¬
mentorũ  ut nutritus atq robora tus ꝑueniat ad man¬

Expanded text:
ueri, novissima hora est. In hac lectione pueros alloquitur; ut festinent crescere, quia novissima hora est. Aetas corporis non est in voluntate. Ita nullus secundum carnem crescit quando vult; sicut nullus quando vult nascitur: ubi autem nativitas in voluntate est, et crementum in voluntate est. Nemo ex aqua et Spiritu nascitur nisi volens. Ergo si vult, crescit: si vult, decrescit. Quid est crescere? Proficere. Quid est decrescere? Deficere. Quisquis novit natum se esse, audiat quia puer est et infans; avide inhiet uberibus matris, et cito crescit. Est autem mater Ecclesia; et ubera ejus duo Testamenta Scripturarum divinarum. Hinc sugatur lac omnium sacragestorum, ut nutritus atque roboratus perveniat ad man
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃u: nec tam̃ uniuersasie corpore uirgos spũ: quanto
guinei carnis eiꝰ cũ illi nunciatifuissent. & foris ex¬
pectarent quia ñ possent adeũ adirep̃turba : ille
res pondit: que ẽ. maa termea autquis fr̃s mei : & ex¬
tendens manũ suꝑ discipłos suosait. His fr̃s mei: & qui¬
cũq fecerie uoluntatẽ patris mei: ipsemihi frat̃ & mt¬
& soror est: quidaliud nos dens nisi carncili cognaccioni
genus nr̃ in spiritale p̃ponere  nec inde beatos eẽ homi¬
nes siiustis & sc̃ĩs carnis ꝓpinquitate iunguntur. s sieoꝵ
doctrinet ac morib: oboediendo atq imitando cohaeres¬
cunt: beacior ergomaria ꝑcipiendo fidẽ xp̃i: quã c̃cipi¬
endo carnẽ xp̃i: nã & dicenti cuidã beatus uenter qͥ te
portauit npseres pandit Immobeati qui audiunt uer¬
bũ dĩ ecustodiunt Deniq fratrib ei idẽ. scđm car

Expanded text:
et spiritu, nec tamen uniuersa sit corpore uirgo, sed spiritu, quanto et spiritu, nec tamen uniuersa sit corpore uirgo, sed spiritu, quanto guinei carnis eius, cum illi nuntiati fuissent et foris expectarent, quia non possent eum adire prae turba, ille respondit: quae est mater mea aut qui sunt fratres mei? extendens manum super discipulos suos ait: hi sunt fratres mei; et quicumque fecerit uoluntatem patris mei, ipse mihi frater et mater et soror est, quid aliud nos docens nisi carnali cognationi genus nostrum spiritale praeponere nec inde beatos esse homines, si iustis et sanctis carnis propinquitate iunguntur, sed si eorum doctrinae ac moribus oboediendo atque imitando cohaerescunt? beatior ergo Maria percipiendo fidem Christi quam concipiendo carnem Christi. nam et dicenti cuidam: beatus uenter qui te portauit, ipse respondit: immo beati qui audiunt uerbum dei et custodiunt. denique fatribus eius, id est sec