comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
su sine bonitate equitas sine equita¬
fuerint dilabũtur. Equitas smne bo¬
nitate seuicia est et iusticia sinet
pietate crudelitas est/Ioseph gͦ me¬
rito uistus et pius pius quia iustꝰ.
Deuiq cũ pietate cogitat crudelita¬
te caruit. Dũ causam temꝑat uidi¬
ciũ custodiuit. Dũ iũdcam differt
crime euasit. Dũ refugit accusare
fugit ip̃e sent̾etiã.¶Estuabat animꝰ
sanctus negocii nouitate ꝑ cussus
stabat spõsa pregnãs s iuirgo stabat
plena pignore. s nõ uacua pudore.
Stabat de cõceptu sollicita. s de in¬
tegritate. Stibat uestita mat̾no mu¬
ne. s nõ honore uirginitatis exuta.
Spõstis quid face̾t. astat accusare cͥ
men. s erat ip̃e ĩnotencie crimẽ tes¬
tis. Culpam ducet. sed ip̃e erat custes
pudoris.urget̾ adulteriũ. s ip̃e erat
uirginitatis assertor. Quid faterei
ad ista. Cogitat dimitt̾e̾. et dicitt¬
Et nos frẽs quociẽs causa curbat
fallit spẽs facit dolor negocii ẽtͥna

Expanded text:
su sine bonitate aequitas, sine aequitafuerint, dilabuntur; aequitas sine bonitate saevitia est, et justitia sine pietate crudelitas. Joseph ergo merito justus, quia pius; et pius, quia justus. Denique dum pietatem cogitat, crudelitate caruit; dum causam temperat, judicium custodivit; dum vindictam differt, crimen evasit; dum refugit accusatorem, fugit sententiam. Aestuabat animus sanctus negotii novitate perculsus, stabat sponsa praegnans sed virgo; stabat plena pignore, sed non vacua pudore; stabat de conceptu sollicita, sed de integritate secura; stabat vestita materno munere, sed non honore virginitatis exclusa. Sponsus quid faceret ad ista? Accusaret de crimine? Sed erat ipse innocentiae testis. Culpam diceret? Sed erat ipse custos pudoris. Urgeret adulterium? Sed erat ipse virginitatis assertor. Quid faceret ad ista? Cogitat dimittere, quiEt nos, fratres, quoties res turbat, fallit species, facit color negotii interna
Abbreviated transcription (Latin):
quia generis apperitur archanum
fides ꝓmissionis impletur suꝑna cõ¬
cepcõ celestis partus uirginea iam
signatur in carne. Ioseph fili dauid.
Tali uoce ad dauid ꝓlata fuerat ꝓ¬
ue dauio uentatẽ et nõ frustrabit᷑
eũ de fructu uentris cui ponã suꝑ
sedẽ tuã. Quod fcm̃ dauid tali głi¬
atur in cantico. Dixit dñs dño me¬
o sede a dextris meis. De fructu
lestis hospes suꝑius hĩtator sic in
uteris descendit hospiciũ. ut corꝑiᷤᷤ
sus fous signatus. Ioseph fili dauͤ
noli tim̾e. Spõse causas spõsus ne
timeat admonetur et inde uere piꝰ
mimꝰ dũ cõpatitur plus pauesct.
Ioseph fili dauid noli time̾. Ne qui
de cõsçiã securus es de sacramẽta
cognicoẽ succũbas. Ioseph fili dauid¬

Expanded text:
quia generis aperitur arcanum, fides promissionis impletur, superna conceptio coelestis partus virginea jam signatur in carne? Joseph fili David. Tali voce ad David prolata fuerat prous David veritatem, et non frustrabitur eum: de fructu ventris tui ponam super sedem tuam . Quod factum quidem tali gloriatur in cantico: Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis . De fructulestis hospes, supernus habitator sic in uteri descendit hospitium, ut corporis sus, fons signatus . Joseph fili David, noli timere. Sponsae causas sponsus ne timeat admonetur; et vere pius animus dum compatitur, plus pavescit. Joseph fili David, noli timere. Ne cum de conscientia securus sis, de sacramenti cognitione succu
Abbreviated transcription (Latin):
iam om̃e genu flectitur celestriũ
t̾restriũ et infernoꝵ. Et tu qui sic
Omĩs iam lingua cõficetur quia
dñs ihẽ in glia est dei pris. Et tu
ad huc modo qui sit iħc̃ nequit̾ ꝑ¬
strutatis. Audi adhuc qui sit iħc.
paries filiũ et uocabit nomẽ eus
suũ. S suũ. Non alteriꝰ saluũ faci¬
et. unde. a pctĩs eoꝵ. Esse deuin÷
qui pctã donat. si xpĩanus nõ credis.
crede nisi delissime uł uideis dicen¬
si solus deus. Ille enĩ negabãt deũ
tu ab eo pccã dimitti credis et deũ
dubitas cõfiten. Uerbũ caro fcm̃ ẽ.
ut homo caro ꝓmou̾etur in głi̾am
dei. nõ ut deus in carnis u̾teretur
ĩuiriam sicut dicit apłs. Qui se uĩ¬
git dnõ unus sp̃s est. Et quomõ
hom̃i unus est deus. hũane leges
ntra trigita ãnos litigiosas cẽ
ꝑimũt questiones et xpc̃ circa qͥn¬
gẽtos ãnos natiuitatis sue causas
prestat ortus sui lites patitur.sta

Expanded text:
ctatur coelestium, terrestrium et infernorum . Et tu quid sit Omnis jam lingua confitetur, quia Dominus Jesus in gloria est Dei Patris . Et tu adhuc modo quid sit, nequiter perscrutaris. Audi adhuc quid sit Jesus: Paries Filium, et vocabis nomen ejus opulum suum. Non alterius salvum faciet. Unde? A peccatis eorum. Esse Deum, qui peccata donat, si Christianis non credis, crede infidelissime vel Judaeis dicene, nisi solus Deus ? Illi eum negabant Deum, tu ab eo peccata dimitti credis, et Deum dubitas confiteri? Verbum caro factum est, ut hominis caro promoveretur in gloriam Dei, non ut Deus in carnis verteretur injuriam, sicut dicit Apostolus: Qui se jungit Domino, unus spiritus est . Et quomodo homini, unus est Deus? Humanae leges intra triginta annos litigiosas omnes interimunt quaestiones, et Christus circa quingentos annos nativitatis suae causas praestat, ortus sui lites patitur, sta
Abbreviated transcription (Latin):
ant que requirũt quis sit quen
maria genuit. Quod enĩ in ea na¬
tum est de spũ sc̃o est. ueniant¬
et audiant qui greco turbine la
tes. Quod in ea natum est de spũ
scõ est. Et qd̾ de spũ sc̃o natũ est
spc̃ est quia deus sp̃c est. Quid gͦ

Expanded text:
qui requirunt quis sit quem Maria genuit. Quod in ea natum est, de Spiritu sancto est. Veniant, audiant, qui Graeco turbine Lattes. Quod in ea natum est, de Spiritu sancto est. Et quod de Spiritu sancto natum est, spiritus est, quia Deus
Abbreviated transcription (Latin):
laborab̾. ut seruet̾ hõ pcc̃o dãpnato.
fecit. pct̾orem seipm̃ homo fecit peat
fecit hõ. lib̾e̾tur quẽ fecit deus. Noli gͦi
q ad mortẽ. ne cũ ꝑsequeris pccm. pdu
honniem. noli usq ad mort̾ẽ. ut sit qua
peniteat. hõ nõ ne necet᷑. ut sit qui eñ¬
det̃. hñc in corde retinẽs hõ in honuqͥ
diłconem esto iudex t̾re. et ama tras
S dilige. Si suꝑb suꝑbi in pcc̃ã nõ in
honuem̃. In istud seui qd̾ tibi displici
et in te. nõ in eũ qui fcũs est sicure¬

Expanded text:
 ut servetur homo peccato damnato. fecit, peccatorem se ipse homo fecit: pereat quod fecit homo, liberetur quod fecit Deus. Noli ergo usque ad mortem, ne cum persequeris peccatum, perdas hominem. Noli usque ad mortem, ut sit quem poeniteat: homo non necetur, ut sit qui emendetur. Hanc in corde retinens homo in homines dilectionem, esto judex terrae, et ama terrere, sed dilige. Si superbis, superbi in peccata, non in hominem. In illud saevi quod tibi displicet et in te; non in eum qui f
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã qui abicit infelix est hoc maĩ¬
festũ est. disciplma qui nõ dat crudel̾
est. Teneo ꝓsus̃ teneo. et ostẽdo feriẽ¬
do piũ ꝑcen̾do crudele. Exemplũ ante
ocłos pono. ubi ĩueĩo feriẽdo piũ. Nõ
a pr̃ est. qr he̾ ditatẽ ꝑat. quia successorẽ
nutrit. Et ce feriẽdo pius est. pr̃ feriẽ¬
do misi̾cors est. Da michi hoñnem ꝑcẽ¬
de crudelẽ. Nõ recedo a ꝑsonis. eos ip̃os
añ oclõs pono. S si puer indisciplinat᷑.¬

Expanded text:
Disciplinam qui abjicit, infelix est: hoc manifestum est. Disciplinam qui non dat, crudelis est: teneo prorsus, teneo et ostendo feriendo pium, parcendo crudelem; exemplum ante oculos pono. Ubi invenio feriendo pium? Non eo a pater est, quia haereditatem parat, quia successorem nutrit. Ecce feriendo pius est pater, feriendo misericors est. Da mihi hominem parcendo crudelem. Non recedo a personis, eos ipsos ante oculos pono. Sed puer impunit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcede̾ius cũ põtate. ut alt̾ tibi dicas
de alto. qd̾ tu uestis priꝰ intus uidica.
nł t̾ de te dixit ꝯscia tua. Si uoł nega¬
re. utiq dixit. Nolo audire quid dixit.
Tu iudica qui audisti. dixit tibi de te

Expanded text:
e, ut alter tibi dicat de altero quod tu nescis; prius intus judica. Nihil tibi de te dixit conscientia tua? Si nolis negare, utique dixit. Nolo audire quid dixerit: tu judica qui audisti. Dixit tibi de te
Abbreviated transcription (Latin):
disti si recte audisti. Si ĩ audiẽdo ceui¬
stus fiusti. si cuemẽtis tribunal ascẽdi¬
sti. si teipm̃. añ te ipm̃ ĩecuło cordis pe¬
pẽdisti si gͣues tortores adhibiusti. si ti¬
moies bñ audisti. Si sic audisti. et ꝓch
dubio penitẽdo pecm̃ piĩsti. ecce et di¬
scussisti et audisti et punisti. et tamẽ
tibi peꝑcisti. Sic audi et ꝓx̃ tuũ. sic e¬
rudiaris sic̃ ante ãmonuit p̃s. Erudi

Expanded text:
disti, si recte audisti, si in audiendo te justus fuisti, si tuae mentis tribunal ascendisti, si te ipsum ante te ipsum in equuleum cordis suspendisti, si graves tortores adhibuisti timoris; bene audisti si sic audisti; et procul dubio poenitendo peccatum punisti. Ecce et discussisti, et audisti, et punisti; et tamen tibi pepercisti. Sic audi et proximum tuum, si erudiaris sicut admonuit Psalmus, Erudi
Abbreviated transcription (Latin):
hẽbis laudem exilla. et si nõ ab illa.
taniẽ ex ilsa. aut enĩ iuste ages. et iu¬
sta potãs laudabit te. aut iuste agẽtẽ.
eciã si potãs iniusta capnat te. deu s̃
iustus coronabit te. ac ꝑ hoc cu iustici¬
ã tene. tu bene uiue. et sine dãpnet
siue ab soluat. hẽb̾ laudẽ ex illa. boͣ il¬
le cuiꝰ hic sangius fusus est. Nõne ex
laudẽ ĩueĩt. Confessionẽ p̃misit. ĩ fide
ꝑmãsit. mortẽ nõ timuit. Sangiuẽm

Expanded text:
habebis laudem ex illa. Etsi non ab illa, tamen ex illa. Aut enim juste agis, et justa potestas laudabit te, aut juste agentem etiamsi potestas injusta damnet te, Deus justus coronabit te. Ac per hoc tu justitiam tene, tu bene vive: et sive damnet, sive absolvat, habebis laudem ex illa. Beatus ille, cujus hic sanguis fusus est, nonne ex laudem invenit? Confessionem prompsit, in fide permansit: mortem non timuit, sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u aut m̃te us ab huc uł nosce uł doce nõ
norare me faitor. Sit̃ ã ĩ ista luce corpea ẽ celũ
que corꝑra longe st̃ meliora tͥcestͥ b sic ĩ illo
cia ⁊ m̾ito diuina que demost̾nt angłis miris
modis. ꝑtr̃ uisa sua facili quatã ⁊ p̃potenti uĩt¬
cõne uł ꝯmixtione ĩ nr̃a eẽ facrentes anscien¬
tes nescio nͦmoto nr̃am ĩ spũ nrõ ĩ formare
uisionẽ difficił ꝑceptu ⁊ difficilior dictu res est
Sũt ã alia uisa usitat hñana q̃ siũ ex ip̃o spu¬

Expanded text:
on norare me fateor. Sicut autem in ista luce corporea est caequae corpora longe sunt meliora terrestribus, sic in illo tia et merito diuina. quae demonstrant angeli miris modis: utrum uisa sua facili quadam et praepotenti iunctione uel conmixtione etiam nostra esse facientes, an scientes nescio quomodo nostram in spiritu nostro informare uisionem, difficilis perceptu et difficilior dictu res est. sunt autem alia uisa usitata et humana, quae siue ex ipso sp
Abbreviated transcription (Latin):
fallebat᷑ u̾m cũ alio teꝑre ab angelo solutus
ẽ uĩctulis ibat in corpre ambulans ⁊ p̾sentat᷑
corpralibus formis ⁊ putabat seuisũ intere
nch̾omuꝰ fallebat᷑. Nam ⁊ille ĩ disco erãt spũ¬
ales forme corꝑralib similes ⁊ ista corꝑał exps

Expanded text:
etiam cum alio tempore ab angelo solutus e uinculis ibat in corpore ambulans et praesentatus corporalibus formis et putabat se uisum uidere, nihilominus fallebatur. nam et illae in disco erant spiritales formae corporalibus similes et ista cor
Abbreviated transcription (Latin):
de auo nũc longũ est disputare qñ ei dixit. ñ
pot̾is uit̾e faciẽ mcã ⁊ iuu̾e. ño .n. idebit hõ
faciem meam ⁊ uiuet. deinde subiecit. ⁊ ait
ei. Eccelotꝰ penes me ⁊ stab̾ supra petrã staui
transeam ⁊ auferã manũ ⁊ tunc ideb̾ pͣtiora
mea nã facies mea apparebit tibi. i ͨ tam̃ se¬

Expanded text:
 est disputare, quando ei dixit: non poteris uidere faciem meam et uiuere; non enim uidebit homo faciem meam et uiuet. deinde subiecit et ait illi: ecce locus penes me, et stabis supra petram; statim transeam; et auferam manum et tunc uidebis posteriora mea; nam facies mea non adparebit tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
hac uita spũales homines ꝑtet̾is reb diligunt
d ꝙ ꝑtru cẽconcupiscũt Ego aũ rurmaluerim
spũale ⁊ intellectuale dicere ꝙ ili fortasse aĩale ⁊
pũale dix̾unt ut earumtem rerum alia tantũ¬
modo nomina ponerem ĩ a ĩ pͥmus huł libri par¬
tib medisserusse suffit̾it Que si nte pro modii
lo mõ disputaumsꝰ ant spũalis lector ħ apprsuabit
aut ł ut sit spualis aduiante spu scõ alicuuo
exista leccõne ꝓficiet. S iam uniu̾ sum hoc¬

Expanded text:
hac uita spiritales homines prae ceteris rebus diligunt eoque perfrui concupiscunt. ego autem cur maluerim spiritale et intellectuale dicere, quod illi fortasse animale et spiritale dixerunt, ut earundem rerum alia tantummodo nomina ponerem, iam in primis huius libri partibus me disseruisse suffecerit. quae si rite pro modulo nostro disputauimus, aut spiritalis lector haec adprobabit aut etiam, ut sit spiritalis, adiuuante spiritu sancto aliquid ex ista lectione proficiet. sed iam uni
Abbreviated transcription (Latin):
suos. deducetis sencctutẽ meã cũ tristicia ad
ĩferos. uitet᷑ ħ magis timuisse ne numia
alicia sit ꝑturbaret᷑ ut nõ ad redẽ beatoꝵ
ne maiore tͥsticis cũ ab sorberet᷑. ꝓ̃in ut dixi
nundũ uiueni ⁊ adhuc quero net mͥ ott᷑¬
ut ĩferos alicubi ĩbono posuisse script᷑ram
dũtaxat canonicã. Nõ aũ ĩ bono accipien¬
dũ smũ abralxe ⁊ ilła ieqͥe̾ quo abangeł pus
pauꝑ ablatꝰ ẽ nescio utr̃ alꝙͣ possit auoire

Expanded text:
suos, deducetis senectam meam cum tristitia ad inferos, uidetur hoc magis timuisse, ne nimia tristitia sic perturbaretur, ut non ad requiem beatorum ne maiore tristitia absorberetur. proinde, ut dixi, nondum inueni et adhuc quaero nec mihi occurrit inferos alicubi in bono posuisse scripturam dumtaxat canonicam; non autem in bono accipiendum sinum Abrahae et illam requiem, quo ab angelis pius pauper ablatus est, nescio u
Abbreviated transcription (Latin):
ta sonunss sul cũ ad ormiẽtib sõpnia uiten¬
t᷑ uł nicħ uł aliquid significancia siũ cũ na¬
miscet uͭ ĩt̾nosti uł iux possint uł oĩo ñ possĩt
⁊ aut significẽt ad aut sine ulla significacõne
oboriant᷑ siũ ꝓrsus ingͣuescente aliquo mor¬
bo uł dolore pͥoris ⁊ ĩt̾ clutẽte ĩtꝰ uias quib aĩc ut
no ab sentato spũ corpraliũ rer̃ existũt aut
sa existẽte s asum̃te atz rapiente aliquo sp̃ũ
utit᷑ siũ ita spu assum̃te alienat᷑ ab oĩ corpris
sensu ⁊ au̾tit᷑ ut solis siłitudinib corꝑrũ sp̃ua¬

Expanded text:
sine cum a dormientibus somnia uidentur uel nihil uel aliquid significantia; siue cum uamiscet, ut internosci uel uix possint uel omnino non possint et aut significent aliquid aut sine ulla significatione oboriantur; siue prorsus ingrauescente aliquo morbo uel dolore corporis et intercludente intus uias, quibus animae, ut existunt aut sa existente, sed adsumente atque rapiente aliquo spiritutitur; siue ita spiritu adsumente alienatur ab omni corporis sensu et au
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtib ocuł nõ uitent᷑ net ille uoces prsus audi¬
uut᷑ totꝰ aĩmi ꝯtuitꝰ aut ĩ corꝑ ũ ymaginib
ẽ ꝑsp̃ualẽ. aut ĩ reb ĩ corꝑeis nulla corpis y¬
magine figuratis ꝑ ĩtellectuałe iusionẽ 
cũ sp̃ualꝰ iisio pẽtus alienato asensib corpis
aĩo ymagynib corliũ detinet᷑. sm ĩ sõpnit sui
extasi si nicħ̾ significãt que iuitẽt᷑ ip̃iꝰ aĩe sunt
ymaginacõnes sic̃ ĩ uigilantes ⁊ sam ⁊ mulla
alienacõne moti. multoꝵ corꝑũ q̃ nõ asst̃ corpt

Expanded text:
e uoces prorsus audiuntur: totus animi contuitus aut in corporum imaginibus est per spiritalem aut in rebus incorporeis nulla corporis imagine figuratis per intellectualem uisionem. Sed cum spiritalis uisio penitus alienato a sensibus corporis animo imaginibus corporalium detinetur siue in somnis siue in extasi, si nihil significant, quae uidentur, ipsius animae sunt imaginationes, sicut etiam uigilantes et sani et nulla aliena
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ ꝙ ꝑ xͣi. dies nllĩt sensus ess dolorẽ. postea
ip̃i ei dederũt tanꝙͣ medicinale cõsiliũ ut ei
pͥpucii longituto p̾cideret᷑. Q uo fcõ dui non
doluit. cũ u̾o it̾m simiłr doleret: ⁊ siłi̾a it̾e
cepiss : accipit ab eis rursus cõsiliũ ut ĩ mare
pubetenꝰ intraret ac pꝰ aliqnͣtã morã ĩ de disce¬
d̾et ꝓmttentib sane ꝙ ĩã deincep uehem̃tis¬
simũ illũ dolorẽ nõ eẽt passurꝰ. s soluis illiꝰ
uiꝰcosi hñoris molestiã. at iͣ sccitũ ẽ. siecun¬
qmͣ talẽ aliqmͣ pꝰea passus ẽ au̾sionẽ m̃tis a
sensib nͨ tale aliquid uidit nͥ antea. cũ ĩ me¬
diis dolorib ⁊ horendis uocib repente omutẽ¬
cẽs abriperet᷑. postea tñ medicis cec̾a curanti¬
b ⁊ sanantib nõ ꝑmansit ĩ pposito sc̃itatis.
Istaꝵ uisionũ ⁊ d̾mat̃õnũ cansas ⁊ motosues¬
tigare si qͥs potẽ tͥto q ꝯp̾hend̾e eñ magis au
irrideant nec in tocti tanqͣm docentẽ accpiat

Expanded text:
quadraginta dies nullum sensurus esset dolorem; postea ipsi ei dederunt tanquam medicinale consilium, ut ei praeputii longitudo praecideretur, quo facto diu non doluit. Cum vero iterum similiter doleret, et similia videre coepisset, accepit ab eis rursus consilium, ut in mare pube tenus intraret, ac post aliquantam moram inde discederet, promittentibus sane quod jam deinceps vehementem illum dolorem nouiscosi humoris molestiam; atque ita secutum est. nec umquam talem aliquam postea passus est auersionem mentis a sensibus nec tale aliquid uidit nisi antea cum in mediis doloribus et horrendis uocibus repente obmutescens abriperetur. postea tamen medicis cetera curantibus et sanantibus non permansit in proposito sanctitatis. Istarum uisionum et diuinationum causas et modos uestigare si quis potest certoque conprehendere, eum magis audderideant nec indocti tamquam docentem accipiant,
Abbreviated transcription (Latin):
pore sui ita añsus ⁊ alienat᷑ acarnalib sensi¬
b ut m̾ito nesciat sit̃ apłus ait utr̃ ĩcorpre
an extͣ corpꝰ sit cũ ĩ illã rapit᷑ ⁊ subuehit᷑ uisi¬
onẽ. qua pp̃ si ħ t̾tiũ insionis genꝰ ꝙ supiꝰ est
nõ solũ om̃i corꝑrali quo ꝑcorꝑis sensuscorꝑra

Expanded text:
pore siue ita auersus et alienatus a carnalibus sensibus, ut merito nesciat, sicut apostolus ait, utrum in corpore an extra corpus sit, cum in illam rapitur et subuehitur uisionem. Quapropter si hoc tertium uisionis genus, quod superius est non solum omni corporali, quo per corporis se
Abbreviated transcription (Latin):
recipe sipot̾ eis ⁊̃ sine corprib sũma illa br̃tudo p̾¬
hõis acarnus sensib m̃tẽ ⁊ post mortẽ ipũnicar¬
ne depoĩa tnͣsenssis ⁊̃ siłitudinib corͣliũ nõ sic uz
liu̾ania latẽtore causa siũ itõ ꝙ aĩe sepaite inest ei
corpꝰ ad mĩstrandi. quo appetitu retardat᷑ qͦtã mͦ
ne tota itetõne ꝑgat ĩ ilud sũmũ celũ qmͣdui sb̾ noi¬
est corpꝰ ciꝰad mĩstrͣone appetiꝰ ille cõqͥescat ꝓrio

Expanded text:
recipere, si potest eis etiam sine corporibus summa illa beatitudo prhominis a carnis sensibus mentem, et post mortem ipsa carne deposita, transcensis etisine alia latentiore causa siue ideo, quia inest ei corpus administrandi: quo adpetitu retardatur quodammodo, ne tota intentione pergat in illud summum caelum, quamdiu non subest corpus, cuius administratione adp
Abbreviated transcription (Latin):
cͤã nõ credamꝰ ꝙ tanto apło doctori gẽtiũ rap¬
to us ad istã excellentissimã uisionẽ uolu̾it
tꝰ demõstͣre uitã in qua post hãc uitã uiuẽd̾
ẽi ecͥnũ. Et cur nõdicat᷑ iste paradisus &xcep¬
to illo ĩ quo corlit̾ iuxit adã ĩt̾ lingua nemoro

Expanded text:
 non credamus quod tanto apostolo, doctori gentium, rapto usque ad istam excellentissimam visionem voluerit Deus demonstrare vitam, in qua post hanc vitam videndus est in aeternum? Et cur non dicatur iste paradisus, excepto illo, in quo corporaliter vixit Adam? Si enim pro
Abbreviated transcription (Latin):
nib hꝰ sclĩ temꝑant᷑ fortit̾ iuste prutent᷑ qr ui¬
uat᷑. pp̃ illa qͥppe ad ispicendũ ubisetura quies
erit ⁊ iesfabił. iusio uͥitatis labor suscipit᷑ ⁊ cõ¬
tinendi auoluptate ⁊ sustinendi adu̾sitates ⁊
subueniendi ĩ digentib ⁊resistendi deapienti
libi uitebitꝰ᷑ claritas dm̃ nõ ꝑuisionẽ tigniticã¬
tẽ siũ corꝑalẽ sic̃ uisa ẽ ĩ miote syna. siũ ip̃ualẽ

Expanded text:
ius saeculi temperanter, fortiter, iuste prudenterque uiuatur. propter illud quippe adipiscendum, ubi secura quies erit et ineffabilis uisio ueritatis, labor suscipitur et continendi a uoluptate et sustinendi aduersitates et subueniendi indigentibus et resistendi decipientibus. ibi uidetur claritas domini non per uisionem significantem siue cor
Abbreviated transcription (Latin):
Erat ã iste febͥens ⁊ tanꝙͣ ĩ frenesi istudice¬
bat ⁊ forte re uͥa frenecitus erat s pp̃ ista de¬
moniũ pati putabat᷑. Nullũ refeccõnis ci¬
bũ accipiebat asius. s asolo p̾sbr̃o. Resist
rẽte qͥ escebat illi tantũ sb̃dituꝰ erat ⁊ sb̾di¬
te respontebat nͨ tam̃ eidẽ saltẽ p̾sbr̃o illa
cessit m̃tis alienacõ. suĩ demoniũ nͥ cũ sanꝰ
eẽt afebͥb sĩc frenetici sauari solẽt nͨ aliqñ
postea tale aliquid passus ẽ. Noiimꝰ ĩsuie
dubitacõne frenetit fut᷑am mortẽ cuiꝰdani
femine p̾ dixisse. No sane specie diumandi
cã uidi effr̾i. hac cũ eiꝰ corꝑe transicrt cum
illa ĩ columis uiu̾et post pautos autem
dies repente defuncta ꝑ eũ locũ deta ẽ quail

Expanded text:
 iste febriens, et tanquam in phrenesi ista dicebat. Et forte revera phreneticus erat, sed propter ista daemonium pati putabatur. Nullum refectionis cibum accipiebat a suis, sed a solo presbytero. Resistente quiescebat, illi tantum subditus erat, et subdite respondebat. Nec tamen eidem saltem presbytero illa cessit mentis alienatio sive daemonium, nisi cum sanus esset a febribus, sicut phrenetici sanari solent; nec aliquando postdubitatione phreneticum futuram mortem cuiusdam feminae praedixisse, non sane specie diuinandieam uidi efferri, hac cum eius corpore transierunt", cum illa incolumis uiueret; post paucos autem dies repente defuncta est et per eum l
Abbreviated transcription (Latin):
solutis solutis dolorib ĩ froꝵ quia ñ potat tcm
abeis nõ uiteo uͥut quoꝵtã tolores aput ĩfõs
eũ soluisse accipiamꝰ. ea potestate qͣ dnĩs ẽ. cui
quietis eiꝰ ĩ dolorib erat ĩt̾ auoꝵ redͥem ⁊ alia
ĩ f̾na torm̃ta legimꝰ magnũ chaos si rma¬
tũ. Sr nec aput inseros ẽẽ dc̃i sũt. Contingit

Expanded text:
is solutis doloribus inferorum, quia non poterat teneri ab eis, non uideo, nisi ut quorundam dolores apud inferos eum soluisse accipiamus ea potestate, qua dominus est, cui quietis eius, in doloribus erat, inter quorum requiem et illa inferna tormenta legimus magnum chaos firmatum, sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
spũale quenitã natam in nob̾ uͥ corpaliũ
rer̃ formant᷑ siłitudines. suĩ cũ aliquad corpꝰ
sensu corꝑis tangmꝰ ⁊ cõtinuo format᷑ eius
siłituto ĩ spũ memoriaq retũdit᷑ suĩ cum
ab sencia corpra iã nota cogitamꝰ ut ex eis
formet᷑ auitã sp̃ũalis aspͨtꝰ que iã erãt ĩ sp̃u

Expanded text:
am in nobis, ubi corporalium rerum formantur similitudines; sive cum aliquod corpus sensu corporis tangimus, et continuo formatur ejus similitudo in spiritu, memoriaque reconditur; sive cum absentia corpora jam nota cogitamus, ut ex eis formetur quidam spiritualis aspectus, quae jam erant in spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃is g̾erẽt qnͣtã ułitudinẽ corpris sui ꝑ amͣ
possẽt ad illa ferri ⁊ talia siłitudinib sensnũ¬
ĩiacente sine sensu ip̃o corpre nundũ tam̃ pe¬
uitꝰ mortuo uidet talia qualia multi exilla
subductõne unus redditi narrauert᷑ ⁊ nõ habe¬
at cũ ꝑ fr̃a morte penitꝰ de corpre exierit. aut:
gͦ ad illa fert᷑ penalia aut adalia ittcẽ simłia
corpralib nec tam̃ penaꝵ s quietis at gaudi

Expanded text:
se ipsis gererent quandam similitudinem corporis sui, per quam possent ad illa ferri et talia similibus exprporis sui, cum iacente sine sensu ipso corpore nondum tamen penitus mortuo uidet talia, qualia multi ex illa subductione uiuis redditi narrauerunt, et non habeat, cum perfecta morte penitus de corpore exierit. aut ergo ad ilia fertur poenalia aut ad illa itidem similia corporalibus nec tamen poenarum, sed quietis atque gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
nos cernente uł minꝰ eruoita ip̃a et̃ corpa ex¬
istimias senciat se nõ ea corpre s sp̃u mtere
longe fit tam̃ ab affectõne qua suo corprii
sentat. Unde se noyt ⁊ ceci ugilate cũ sitdi¬
nel corprũ cogitatas acorprib queiutere nõ
possũt c̾ta noticione disc̾nntt. Cũ aũt sano¬

Expanded text:
 etiam ipsa esse corpora existimans, sentiat se non ea corpore, sed spiritu videre, longe sit tamen ab affectione qua suo corpori praesentatur: unde se norunt et caeci vigilare, cum similitudines corporum cogitatas a corporibus, quae videre non possunt, certa notione discernunt. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ nura sit taliũ nat᷑a ulsoꝵ. qr cotidiana est
aut icõ minꝰ curanda q oĩum ẽ aut si recte faci¬
ut̃ qͥ istã nõ q̃rũt nõ rectꝰ fec̾ut si nec ĩ illa curi¬
osi sint. Ego u̾o multo ãpliꝰ anmuiror multoq
maxime stupeo qnͣta cełitate at facilitate ĩ se
aĩa fabricet ymagines corꝑũ que ꝑ corꝑis ocu¬
los uiderit. qmͣi sõpmanciũ uł ĩ ĩ extasi nisiones
q̃cũ tam̃ illa nat᷑a uisoꝵ est ꝓcul dubio corpꝰ
uõ est. ħ nosce cui nõ sufficit unde ĩ existant ĩ¬
qͥrat ab aluis me ignorare cõsiteor. Illud plane
exemploꝵ expim̃tis colligi tat᷑ sic̃ corꝑũ pallor
tubor tremor uł ⁊̃ morb aliqñ acorꝑe hesb cau¬
sas aliañ ab aĩa. ⁊ acorꝑe quidẽ cũ uł humor
suffundit᷑ uł cib uł aliquid aliud corꝑi mits¬

Expanded text:
nus mira sit talium natura uisorum, quia cotidiana est, aut ideo minus curanda, quia omnium est; aut si recte faciunt, qui ista non quaerunt, rectius fecerint, si nec in illa curiosi sint. ego uero multo amplius admiror multoque maxime stupeo, quanta celeritate ac facilitate in se anima fabricetur imagines corporum, quae per corporis oculos uiderit, quam somniantium uel etiam in extasi uisiones. quaecumque tamen illa natura uisorum est, procul dubio corpus non est. hoc nosse cui non sufficit, unde etiam existant inquirat ab aliis; me ignorare confiteor. Illud plane exemplorum experimentis conligi datur. sicut corporum pallor, rubor, tremor, uel etiam morbus aliquando a corpore habet causas, aliquando ab anima — et a corpore quidem, cum uel humor suffunditu
Abbreviated transcription (Latin):
foris sunt senciẽda ipĩus ĩ tencõnis nasa sopiut᷑
q̃ foris sunt intuenta uł senciẽda que uisuam̃
nõ amittit tanta exp̾ssione format sunilia ut
ymagies corꝑaliũ acorꝑalib discͥnere nõ ua¬
iens utr̃ milł anĩistis sit nesciat ⁊ cũscit longe
alio mͦ sciat. qmͣ dui ĩ cogitanto iͥ sant᷑ sine oc¬
cuert̃ siłitudines corpũ. Qui modꝰ nͥ ab exꝑ¬
tis capi utiz ñ pot̃. hunc .n. erat ꝙ me dormiẽt
ĩ sõpnis uidere sciebã nͨtam̃ illas corꝑaliũ reẽ
siulitudines quas uidebam sit ab ip̃is oꝵꝑaub¬

Expanded text:
sentienda; ipsius intentionis vasa sopiuntur, quae foris sunt, intuenda vel sentienda. Quem nisum quoniam non amittit, tanta expressione format similia, ut imagines corporalium a corporibus discernere non valens, utrum in illis an in istis sit nesciat; et cum scit, longe alio modo sciat, quam dum in cogitando versantur sive occurrunt similitudines corporum. Qui modus nisi ab exertis capi utcumque non potest. hinc enim erat, quod me dormiens in somnis uidere sciebam nec tamen illas corporalium rerum similitudines, quas uidebam, sic ab ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
udi. alũ aspũ. ⁊ acorꝑe quitẽ sui natͣali iniluiti¬
dĩe ut et̾ iusa sõpmanciũ. Hormire qppe acorpe ẽ
hõĩ. siũ aliqua mala ualitudine sensib ꝓf̾batie
ut cũ acreneticis simł ⁊ corpa iuudent᷑ ⁊insa siłia
clusis sit̃ sepe male affrĩ morbo aliquo ĩgͣuescĩte¬

Expanded text:
ore quidem siue naturali uicissitudine, ut sunt uisa somniantium — dormire quippe a corpore est homini — siue aliqua mala ualetudine sensibus perturbatis, ut, cum a phreneticis simul et corpora uidentur et uisa similia clusis, sicut s
Abbreviated transcription (Latin):
nosc̾e nͥ ꝙ m̃uiᷤᷤ ip̃e ĩ trorsũ retõditꝰ erat ita
ut nͨ p̾ciso p̾pucio ꝙ ĩ mod̾ata longitudine
ꝓpendebat apparere potu̾it. s postea iux eẽt
ĩ uentꝰ. humor ã iustosus ⁊ acͥ exsudans testri
⁊ ĩguina urebat. s acutũ tolorẽ nõ ꝯtinuũ
paciebat᷑ a cũ paciebat᷑ heuilabat nehem̃ter
cũ iactacõne m̃broꝵ m̃te sanissima sĩc ĩ cru¬
ciatib corꝑaliũ doloꝵ fĩ solet dem̃ ĩter uoces
suas abripiebat᷑ ab oĩb sensib ⁊ tacebat pa¬
tentib ocuł neminẽ cirtũstanciũ iitẽs ab
nulła uellicacõnẽ se mouẽs. post aliqnͣtũ tãqͥ
euigilãs nͨ iam ĩolens que uderat iudicabat
Gum ĩterpositis paudcis dieb eadẽ paciebat᷑
ĩ oĩbe sane uł pene oĩb uisiorab suis duos

Expanded text:
od nervus ipse introrsum reconditus erat, ita ut nec praeciso praeputio, quod immoderata longitudine propendebat, apparere potuerit, sed postea vix esset inventus. Humor autem viscosus et acer exsudans testes et inguina urebat. Sed acutum dolorem non continuum patiebatur, et cum patiebatur, ejulabat vehementer cum jactatione membrorum mente sanissima, sicut in cruciatibus corporalium dolorum fieri solet. Deinde inter voces suas abripiebatur ab omnibus sensibus, et jacebat patentibus oculis neminem circumstantium videns, ad nullam vellicationem se movens. Post aliquantum tanquam evigilans, nec jam dolens, quae videret indicabat. Tum interpositis paucis diebus eadem patiebatur. In omnibus sane vel pene omnibus visionibus suis, duos
Abbreviated transcription (Latin):
reqͥrere cũ colidiana płm talia sepe ⁊̃ latencioris
orignus nosse nõ curent. Nã ꝙ̃ admodũ ĩuo¬
ne cura nelciant q̃ ĩusu emonis hñt uude ita
sĩt dicta. sͨ cũ aliquid mnusitatũ ĩ reb accid̾it
⁊ ubi reddi adoctorib flagitãt. Soleo ã cũ me
qͥs ĩtrogat u̾bi grã quid sit catꝰ ⁊ respondeo
pͣtens uł acutꝰ nei sufficit s ꝑgit querere unde
qr usitatũ nom̃ erat paciẽt᷑ eiꝰ originẽ nesacbat
Ꝙꝵ ã nouũ ĩ sonuit aurib parũ putat nosceqͥd
significando ualet. nͥ ĩ unte dicat᷑ exqͥrat. Quis¬
qͥs gͦ ex me querit unde nisa corꝑalib similiaĩ
extasi apparcant. queraro accidit aĩe. Uicissim¬

Expanded text:
tentioris originis nosse non curent. Nam quemadmodum in vone cura nesciant, quae in usu sermonis habent, unde ita sint dicta: sic cum aliquid inusitatum in rebus acciderit, sibi reddi a doctoribus flagitant. 40. Soleo autem cum me quisque interrogat, verbi gratia, quid sit catus, et respondeo, Prudens vel acutus, nec ei sufficit, sed pergit quaerere unde quia usitatum nomen erat, patienter eius originem nesciebat; quod autem nouum insonuit auribus, parum putat nosse, quid significando ualet, nisi etiam unde dicatur exquirat. quisquis ergo ex me quaerit, unde uisa corporalibus similia in extasi adpareant
Abbreviated transcription (Latin):
agit intuet᷑ obiectas ⁊̃ siqͥdẽ eas ip̃a agit phan¬
tasie tm̃ sũt si ã ob iectas intuet᷑ on̾siones sunt.
ueniz cũ oculi dolent uł extĩcti sũt qr ñ ẽ causa
ĩ sede cerebri untẽ ip̃a dirigit᷑ intencõ senciendi
tñ fiunt hiꝰ uisiones qmͣuus cͥnendis corꝑalib
ꝯiopit᷑ iua senciẽdi q̃ ĩtencionẽ ad oculos duat.
ido ip̃a ĩ tencõ in aliud adu̾sa c̾ͥait usa sopni¬
oꝵ tanꝙͣ sp̃es corͣles assint ut sibi dornuens ui¬
gilate iudeat᷑ ⁊ nõ similia corꝑib s ip̃a corpta ĩ¬
ducii seputet. Eũ ã uigilãt ceti ducit᷑ ꝑilla itin̾a¬

Expanded text:
agit, aut intuetur objectas. Et si quidem eas ipsa agit, phantasiae tantum sunt; si autem objectas intuetur, ostensiones sunt. Denique cum oculi dolent vel exstincti sunt, quia non est causa in sede cerebri, unde ipsa dirigitur intentio sentiendi, non fiunt huius modi uisiones, quamuis cernendis corporalibus consopitur uia sentiendi, quae intentionem ad oculos ducit, ideoque ipsa intentio in aliud auersa cernit uisa somniorum, tamquam species corporales adsint, ut sibi dormiens uigilare uideatur et non similia corporibus, sed ipsa corpora intueri se putet: cum autem uigilant c
Abbreviated transcription (Latin):
torꝑa ẽẽ arbitrant᷑ quoꝵ siłitudines ĩ sõpnis
uitẽt aut aliquid offuit petͦ ꝙ soluto seauĩcul
sea angelote ducente scm̃ est repentino mi¬
raculo ut putaret se iusũ uid̾e uł cũ ĩ illa ex¬
tasi respondit. Ne qͣꝙͣ dñe quia nũꝙͣ mandu¬
caui õe ꝯmune ⁊ ĩmĩdũ putãs ea ip̃a q̃ ĩ disco
demõstbant᷑ tãꝙͣ uera aĩmalia. ħ qñ ałrĩũe
ta fiunt qmͣ putata sũt cũ uid̾ent᷑. nõ uos pe¬
nitet ita nob̾ fuisse uisa si ñ arguat᷑ uł ĩ fide¬
litas dura uł opinacõ uana siue sacͥlega.
ẽ ꝙ ludificant᷑ oculi si nõ errant᷑ ĩu̾itate fida
ñ telligẽtie sanitate que doc dcꝰ subiectossͥ
aut. siludificet aiam sp̃uali uisione ymagi¬

Expanded text:
ilitudines in somnis uident; aut aliquid Petro obfuit, quod solutus a uinculis seque angelo deducente factum est repentino miraculo, ut putaret se uisum uidere. uel cum in illa extasi respondit: nequaquam, domine, quia numquam manducaui omne commune et inmundum, putans ea ipsa, quae in disco demonstrabantta fuerint quam putata sunt, cum uiderentur, non nos paenitet ita nobis fuisse uisa, ad non arguatur uel infidelitas dura uel opinatio uana siue sacrilega. Indificantur oculi, si non erratur in veritate fidei, et intelligentiae sanitate, qua docet Deus subjectos sibi. Aut si ludificet animam spirituali visione imagi
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃a fu̾it corꝑis silitudo ꝙͣ nõ ualeat distingue¬
xre acorꝑe. O ad hibet᷑ ĩ tellectꝰ q̃rẽs quidula
significẽt uł utile doceãt ⁊ aut ĩ ueniẽs adfitũ
tir̃ ꝑuenit aut nõ ĩ ueniẽs ĩ deceptacõe se ten
ne aliqͣ ꝑuiciosa teniͥtate ꝓlabat᷑ in ĩ existims¬
bile errorẽ. Iudicat aũ sobriꝰ ⁊̃ tellectꝰ duunit᷑

Expanded text:
cta fuerit corporis similitudo, quam non ualeat distinguere a corpore. sed adhibetur intellectus quaerens, quid illa significent uel utile doceant, et aut inueniens ad fructum suum peruenit aut non inueniens in disceptatione se tenet, ne aliqua perniciosa temeritate prolabatur in exitiabilem errore
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝙ siłr coloratũ est uł siłr sonat uł olet uł sa¬
pit uł tangit᷑. Hinc .n. ⁊ inedicam̃tũ aliquod cer¬
atũ cottũ ĩ uocabo putat᷑ legum̃ ⁊ sõitꝰ tnͣseuittis
uehiculi putat᷑ extontt᷑o. ⁊ si nlłis auis a sensib
exploret᷑ s soli ad iaceat olfatui. cctñ putat᷑ b̾ba
que uocat᷑ a paaͣia ⁊ cib aliquo dilciculo suctoat¬
fectꝰ putat᷑ melle conditꝰ ⁊ ignotꝰ anulus cõtracta¬
tꝰ ĩ tenebris putat᷑ aureus cũ sit ereus uł argẽ

Expanded text:
er coloratum est uel similiter sonat uel olet uel sapit uel tangitur — hinc enim et medicamentum aliquod ceratum coctum in caccabo putatur legumen et sonitus transeuntis uehiculi putatur ex tonitru et, si nullis aliis sensibus exploretur, sed soli adiaceat olfactui, citrium putatur herba, quae uocatur apiaria, et cibus aliquo dulciculo suco adfectus putatur melle conditus et ignotus anulus contrectatus in tenebris putatur aureus, cum sit aereu
Abbreviated transcription (Latin):
Quitũ ũ u̾cutũ int̾nã sp̃em possẽt ĩ hõimb
cͥn̾e nõ tep̃tarz. sic̃ ilłã ĩ iob nobilẽ acmirabi¬
lẽ paciã ꝓcul dubio si poss diaboł c̾u̾e nollet
atẽptato uti superari. Cetͥũ alicubi longe
ĩa fc̃a ꝙ nũciãt q̃ post aliqͥt dies u̾a eẽ fir¬
m̃t᷑ nõ est mirandũ possũt .n. ħ effic̾e ñ sol

Expanded text:
nternam speciem possent in hominibus cernere, non temtarent; sicut illam in Iob nobilem ac mirabilem patientiam procul dubio si posset diabolus cernere, nollet a temtato utique superari. ceterum alicubi longe iam facta quod nuntiant, quae post aliquot dies uera esse firmentur, non est mirandum. possunt enim hoc efficere non s
Abbreviated transcription (Latin):
magisnes pͥłentes uident᷑. sui ip̃a hoĩs m̃te
diumitꝰ ad uita sui aliquo int̾ ipã insa quid
ille cui ħ itius rant᷑ uttũ ecorpe exient
nato ista uateur ꝑt eĩ sit raptꝰ id ignorare si
e iħ nõ ostentusꝰ porro aũ si ꝙ admodũ rap¬
tꝰ est esetsib ar ꝓris iit eet̃ inistis silitudim¬

Expanded text:
imagines praesentes videntur, sive ipsa hominis mente divinitus adjuta, sive aliquo inter ipsa visa quid ille cui haec demonstrantur, utrum e corpore exierit, nato ista uideat; potest enim sic raptus id ignorare, si ei et hoc non ostendatur. Porro autem, si quemadmodum raptus est a sensibus corporis, ut esset in istis similitudi
Abbreviated transcription (Latin):
lare uͥ sũt significacones uelut ymaginci
rer acułitududines q̃ ut ĩ telligant᷑ ĩ digẽt
m̃tis obtuitu. Sũ ã ñ ĩtelligũt᷑ ĩspũ eas
dicit eẽ ñ ĩ mĩte. uñ aptius ait sibñdix̾i sp̃u
qͥi supplet locũ ydyote. Qũo dicet am̃ suꝑ¬

Expanded text:
magines rerum ac similitudines, quae ut intelligantur, indigent mentis obtutu. Cum autem non intelliguntur, in spiritu eas dicit esse, non in mente: unde apertius ait, Si benedixeris spiritu; qui supplet locum idiotae, quomodo dicet, Amen, su
Abbreviated transcription (Latin):
ritas pietas ⁊ ãcũz alie sũt quas ĩ telligẽdo at
cogitãdo em̾iamꝰ discͥnmꝰ diffinimꝰ. nõ utiq
ĩ tuẽtes limam̃ta eaꝵ uł colores aut quõ sonẽt.
aut quid oleaut aut quid more sapiat aut
quid cõtrectãtib de calore sen frigore mollitu¬
dine seu duricia lenitate sen asꝑitate renun¬
ciẽt: s alia qͣtã iisione luce alia rer̃ endẽtia
ĩ ea lõge cet̾is p̾st̾ãciore at c̾ciore. Rursus gͥ
ad eatẽ ip̃a apłi u̾ba redeamꝰ ⁊ ea diligẽtius¬

Expanded text:
quas intellegendo atque cogitando enumeramus, discernimus, definimus, non utique intuentes liniamenta earum uel colores aut quomodo sonent aut quid oleant aut quid in ore sapiant aut quid contrectantibus de calore seu frigore, mollitudine seu duritia, lenitate seu asperitate renuntient, sed alia quadam uisione, alia luce, alia rerum euidentia et ea longe ceteris praestantiore atque certiore. Rursus igitur ad eadem ipsa apostoli uerba redeam
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ĩ ip̃a alienacõne uisest̃ suicũ postea recor¬
date at cogitate cũ uͥodisceptabat᷑ ⁊ reqͥrebat᷑
ut illa signa ĩ telligͥent᷑ m̃tis erat accõ conan¬
tis. s de erat effectus tonet nũtiati sũt qͥuen̾¬
ant a cornelio. Hac u̾o corpali accedẽte iulione

Expanded text:
in ipsa alienatione uisae sunt siue cum postea recordatae atque cogitatae. cum uero disceptabatur et requirebatur, ut illa signa intellegerentur, mentis erat actio conantis, sed deerat effectus, donec nuntiati sunt qui uenerunt a Cornelio; hac uero corporali etiam accedente uisione,
Abbreviated transcription (Latin):
celũ id qͦr manifestũ ẽ ocuł huiꝰ corꝑi uderi ali¬
quid tale nõ posse ac ꝑ ħ si aliqͥd tale se uidis¬
se sciebat nõ ꝑcorpꝰ se uidisse dubitare ñ potͥat.
nemo dubitz qͥ mͥ credit s utr̃ ĩ corꝑe an exͣ cor¬
pꝰ nescio deꝰ sscit. Quid gͦ scis discͥms ab eo ꝙ¬

Expanded text:
caelum, id quoque manifestum est oculis huius corporis uideri aliquid tale non posse. ac per hoc, si aliquid tale se uidisse sciebat, non per corpus se uidisse dubitare non poterat. nemo dubitet, qui mihi credit; sed, utrum in corpore an extra corpus nescio, deus scit. Quid ergo scis, quod discernis ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾it : nͥ forte i ĩ dibitet. utr illa corꝑa an silĩ¬
cidines corꝑũ fu̾it pͥus ita uideamꝰ qͥd sit ĩ
u̾boꝵ istoꝵ cõnexione. Uñ ñ dubitet at ita¬
ditũ remãsit unde dubitet fortassis ex hũsde
qͥb nõ dubitat. quõ ĩ illud dubitet appare¬
bit. scio ĩ qͥt hõinẽ ĩ xp̃o añ annos qͣtuordec̃

Expanded text:
illa corpora an similitudines corporum fuerint? prius itaque uideamus, quid sit in uerborum istorum contextione, unde non dubitet, atque ita, cum remanserit unde dubitet, fortassis ex his, de quibus non dubitat, quomodo etiam illud dubitet adparebit. Scio, inquit, hominem in Christo ante annos quattuordecim,
Abbreviated transcription (Latin):
derẽ oĩo nõ scire ꝟm cũ eidẽ ip̃i ꝑsuadere moli¬
ebar ꝙ ip̃e nõ eẽt adducebar exꝑte ĩ ip̃m pu¬
tare eẽ cui ꝓfecto nõ loq̃rer si oimͦ sic afficͥer
ꝙ ip̃e nõ eẽt. ita nõ petaret qmͣius mirabiłr
pei ac si corꝑa ip̃a essẽt. I excasi aũ unũ audi
ꝑis. Nã nͭ eiꝰ u̾b̃ utar qnͣtũ recolere possũ. a¬
numa mã ĩ qͥt iudidebat eũ nõ oculi mei. Nõ
tam̃ sciebat utr̃ corpꝰ eẽt an ymago corꝑis¬

Expanded text:
derem, omnino nescire. uerum cum eidem ipsi persuadere moliebar, quod ipse non etare esse, cui profecto non loquerer, si omni modo sic afficerer quod ipse non esset. Ita non poterat, quamvis mirabiliter porum, ac si corpora ipsa essent. 4. In ecstasi autem unum audirporis. Nam ut ejus verbis utar, quantum recolere possum: Anima mea, inquit, videbat eum, non oculi mei. Non tamen sciebat utrum corpus esset, an imago cor
Abbreviated transcription (Latin):
didit eẽ aliquid utilitatis s mulier̃ amori ad
ret. Ita ĩ atã postea ꝙͣ deligno ꝓhĩto seducta
mulier mãducaũ eiz dedit ut simł ed̃ẽt̃ noluit
eã ꝯtristari qmͣ credebat pꝰse sine suo solacõ
ꝯtabesc̾e. si ab eiꝰ alienaret᷑ aĩmo ⁊ oĩno illa
ĩt̾ire discordia. Nõ quitẽ carius uictͦ ꝯcupi¬

Expanded text:
redidit esse aliquid utilitatis? sed mulierum amori ad ret. ita et Adam, posteaquam de ligno prohibito seducta mulier manducauit eique dedit ut simul ederent, noluit eam contristare quam credebat posse sine suo solacio contabescere, si ab eius alienaretur animo, et omnino illa interire discordia: non quidem carnis uict
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝙ nũdũ talib ꝯgruebat offendẽr deũ
⁊ ab eiꝰ rei utilitate alienarẽt᷑ exclusi ac dãp¬
nati ad qmͣ si suo tẽꝑe sic̃ deus uolebat acces̃¬
ent. possẽt ea salib̾ter ꝑfrui. ħ si forte lignũ
illud nõ ad ꝓpͥetatẽ uerũ lignũ. ⁊ ua poma
ei. s ad figura ueluit acciꝑe habeat exitũ
aliqũe rcte fidei u̾itatis q ꝓbabilẽ uisũ
ẽ qͥbrtũ duos illos pͥmos hõmes impciassu¬
eos qui creau̾at copulass. qmͣ rc̃ noĩe ligni
tuisse significatã. uñ ꝓhĩti erãt donet oꝑ¬
tẽdi st̃ ut exp̾cãta eẽt maturitas pub̾tatis
aut ñ illud tũc legitimũ eẽt c̃ pͥmũ fĩ potu¬
iss. cũ ã nõ potuiss nõ utiz fieret nͥ forte
sponsa apatre erat tͣcẽta ⁊ exp̾tãta erat uo¬
toꝵ solẽpntas ⁊ cõuiuii celebͥtas. ⁊ dotis es¬
timacõ ⁊ cõscripcõ tabulaꝵ. ridiculũ istut¬

Expanded text:
at, offenderent deum et ab eius rei utilitate alienarentur exclusi atque damnati, ad quam si suo tempore, sicut deus uolebat, accederent, possent ea salubriter perfrui. hoc, si forte lignum illud non ad proprietatem ut uerum lignum et uera poma eius, sed ad figuram uelint accipere, habeat exitum aliquem rectae fidei ueritatique probabilem. Uisum est et quibusdam duos illos primos homines nuptias suitu, quam eos qui creauerat copulasset: quam rem nomine ligni fuisse significatam, unde prohibiti erant, donec optis, aut non illud tunc legitimum esset, cum primum fieri potuisset, cum autem non potuisset, non utique fieret; nisi forte sponsa erat a patre tradenda et expectanda erat uotorum sollemnitas et conuiuii celebritas et dotis aestimatio et conscriptio tabularum. ridiculum istu
Abbreviated transcription (Latin):
spes sub eẽt ꝙaliaũ ⁊ ip̃i aliqua ĩme liuis
rantacõne cti de hac re futi essent ui fere¬
exesitos istos angelos mũtanis mi mstĩs
datributos subalus sublimmioribis ⁊ beati¬
orib ut ꝓrecte gestis pͥposituris snis aca¬
piat᷑ illã uita bestã. at sublmmiorẽ deaua
possit eẽ c̾cissimi. cuiꝰ utiz spe gautentes¬

Expanded text:
set quod aliquando et ipsi aliqua in melius mutatione certi de hac re futuri essent, vix ferecreatos istos angelos mundanis ministeriis distributos sub aliis sublimioribus et beatioribus, ut pro recte gestis praeposituris suis accipiant illam vitam beatam ac sublimiorem, possint esse certissimi, cujus uti
Abbreviated transcription (Latin):
extõicat᷑ sic̃ ĩ inħ paradiso .i. ecc̃a solent
asacͣm̃tis altaris inisibilib hõines disci¬
plina eccãstica remou̾i ⁊ eietit adam ⁊ collo¬
caũ eũ ccͣ paradysũ uoluptatis ⁊ ħ signifi¬
iet peccator utiz ĩ miseria ⁊ ordinauit ch̾u¬
bin ⁊ fł̾ancã rũpeã que u̾tit᷑ custodire ui¬
am ligni uite. hoc ꝑcelestes ntiz potestates
ĩ inparadiso insibili fcm̃ ẽẽ credẽoũ ẽ ut ꝑ

Expanded text:
etiam in hoc paradiso, id est ecclesia solent a sacramentis altaris uisibilibus homines disciplina ecclesiastica remoueri. Et eiecit Adam et conlocauit eum contra paradisum uoluptatis. et hoc signifiret peccator utique in miseria. et ordinauit cherubim et flammeam romphaeam, quae uertitur, custodire uiam ligni uitae. hoc per caelestes utique potestates etiam in paradiso uisibili factum esse credendum est, ut per
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt metũ ħmͥ dedit aligno ⁊ eoi. qi ad ħ data
cit ut nõ ip̃a pociꝰ obediret uiro ⁊ ambo deo et
dixit coꝰ deus mulieri. qͥd ħ fecisti. Et dixit mu¬
lier. S̾pens seduxit me⁊ mãducaui nec ista
cõfitet᷑ pctm̃. s ĩ alt̾m refert impari sexu pa¬
ri fastu exhiis tam̃ natꝰ ẽ nec eos inutatꝰ ẽ
s plane plurib malis ex̾citatꝰ qui dixitidi
cit us adt̾minũ scłi. Ego dixidñe miserere
mei. sana aĩã mã qm̃ pͤtami tͥ. Qnͣto melui

Expanded text:
ec mihi dedit a ligno, et edi: quasi ad hoc data sit, ut non ipsa potius oboediret uiro et ambo deo. Et dixit dominus deus mulieri: quid hoc fecisti? et dixit mulier: serpens seduxit me, et manducaui. nec ista confitetur peccatum, sed in alterum refert inpari sexu, pari fastu. ex his tamen natus est nec eos imitatus est. sed plane pluribus malis exercitus, qui dixit et dicet usque ad terminum saeculi: ego dixi: domine, miserere mei; sana animam m
Abbreviated transcription (Latin):
te sua bĩtudine cͥti sunt ut iã nullus ꝑtͣb
metꝰ quo ã malo m̾ito iͣ discͥnebat᷑ acetͥis
ut ei deus nͨ ea que ad ip̃m ꝑtinerent sut᷑a
reuelaret. Nũaͥd ille pͥus ultor ꝙͣ iste pct̃or:
absit. Nez eñ deus dampnat innocentes
an forte ex alio gen̾e augeloꝵ fuit quib
deus nõ dedit uł dese ip̃is p̾scienciã futuro
Qͥ quonã moto bĩ possẽt eẽ nõ iuideo quib

Expanded text:
de sua beatitudine certi sunt, ut eam nullus perturbet metus. quo autem malo merito ita discernebatur a ceteris, ut ei deus nec ea, quae ad ipsum pertinerent, futura reuelaret? numquid ille prius ultor quam iste peccator? absit. neque enim deus damnat innocentes. an forte ex alio genere angelorum fuit, quibus deus non dedit uel de se ipsis praescientiam futurorum? qui quonam modo beati possint
Abbreviated transcription (Latin):
sit tam̃ ⁊ pcorꝑalẽ uisionẽ ⁊ ꝑymagines cor¬
li fallut. ĩ tellectuał aũ insio nõ fallit᷑. aut
em̃. ñ ĩtelligit qui aliud opinat᷑ ꝙͣ ẽ. aut si
ĩtelligit ꝯtinuo uer̃ ẽ. Quid .n. faciãt oculi
nõ hñt cũ simile corpꝰ iuderit᷑ ꝙ ab alio dis¬

Expanded text:
et per corporalem uisionem et per imagines corli fallunt. intellectualis autem uisio non fallitur; aut enim non intellegit, qui aliud opinatur quam est, aut, si intellegit, continuo uerum est. quid enim faciant oculi non habent, cum simile corpus uideri
Abbreviated transcription (Latin):
occultare qui cordis ĩ spector ẽ e qͥd mirũ si
suꝑbe uolentes ẽẽ sic̃ dii euanuert̃ ĩ cogita¬
ẽẽ sapientes in hũndancia sua ⁊ illo au̾tẽ¬
te faciẽ sũa stultifã sũt. Ꝙ .n. iã ipõs pute¬
bat erga se ipõs unte sibi i suctuictoria sec¬
ant młto uehem̃cius ab illo ĩ sic succincti
uid̃i uerebant᷑ qͥ tãꝙͣ samiliari tẽꝑam̃to
ad eos uidendos ꝑcͤat᷑am iisibilẽ uels hu¬
manos oculos sifferebat. Si .i. pp̃ea sic ap¬
parebat ut hõmes tanqm cũ hoĩe loãret᷑ ꝙͣ
admodũ abrahã ad quercũ manbre. Illa
ip̃a ꝓpe amicicia pudorẽ ou̾abat pꝰ pͤcatũ. q̃

Expanded text:
occultare, qui cordis inspector est. sed quid mirum, si superbe uolentes esse sicut dii euanuerunt in cogitaesse sapientes in abundantia sua et illo auertente faciem stulti facti sunt. quod enim iam ipsos pudebat erga se ipsos, unde sibi et succinctoria fecerant, multo uehementius ab illo etiam sic succincti uideri uerebantur, qui tamquam familiari temperamento ad eos. uidendos per creaturam uisibilem uelut humanos oculos adferebat. si enim propterea sic adparebat, ut homines tamquam cum homine loquerentur, quemadmodum Abraham ad quercum Mambrae, illa ipsa prope amicitia pudore
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ antebãt osfẽd̾e talib ocuł q̃ displicebat
⁊ sius. Dñs gͦ nolẽs iã pccõres more iusti¬
cie ĩ t̾rogatos punire ãpluiꝰ qmͣ erat illa pe¬
na de qua iã cogebant᷑ erubesc̾e quid m̃icia¬
uit ĩ quit tͥ qr nudꝰ es nisi aligno ⁊ p̾cep̾ã¬

Expanded text:
ebant ostendere talibus oculis, quae displicebat et suis. Dominus ergo volens jam peccatores, more justitiae interrogatos, punire amplius quam erat illa poena de qua jam cogebantur erubescere: Quis nuntiavit, inquit, tibi quia nudus es, nisi a ligno quod pra
Abbreviated transcription (Latin):
ħ misticis singnificacõib plena sũt nõ
id agentib ĩ qͥo ftã sũt s de hũs id agẽte
potissima sapĩa dei ñ autẽ nũt signifita¬
lece teũ ꝑtrtatam tali accioni congruã ĩ for¬
ma humana pͥmis ilł hõib apparere quos
tam̃ nũꝙͣ ꝑmisit adut̾e nuditatẽ suã eoꝵ
ĩtencõnẽ ĩ suꝑna sustollẽs. nͥ post pccm̃ pu¬

Expanded text:
 non id agentibus in quibus facta sunt, sed de his id agente potentissima sapientia Dei. Non autem nunc significalere Deum per creaturam tali actioni congruam in forma humana primis illis hominibus apparere: quos tamen nunquam permisit advertere nuditatem suam, eorum intentionem in superna sustollens, nisi cum p