comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habere fide insans qui nõdũ sapit neq intellegit ⁊ qui nõ uixta quod in prõptu uideo
multũ separaturmoribus a peccoribus. Animã hab& pariuilus que uiificat corpus:
segregetur autnõ segre getur ab illis facile potest dinosci. Neque hocmirũ si absolua¬
tur pariuilus alterius fide. Quialieno peccato obligatis ÷ que causasit. ut alterius
uoluntate regeneretur. memoratus agustinus ad eundẽ qũo supra in sequentib
monstrat. Vt aut̃ inquid possit regenerari ꝑofficiũ uoluntatis aliene cũ offertur
morẽ tconfessionis nr̃ae tenuisse eccłam sc̃i agustini id ÷ ittminister fidẽ suã offe¬
ubi pro pariuilo quando dic̃ nõ enĩ scriptũ ÷ nisiquis renatus fuerit & parentum
uolunt ade dut r osferentium uel ministrantiũ fide. Quod propt̃ea dic̃ utintelli¬

Expanded text:
, sapientiam habere fidei infans, qui nondum sapit neque intelligit: et qui non, juxta quod in promptu video, , sapientiam habere fidei infans, qui nondum sapit neque intelligit: et qui non, juxta quod in promptu video, multum separatur moribus a pecoribus. Animam habet parvulus, quae vivificat corpus, quam segregetur, aut non segregetur ab illis, facile potest dinosci; neque hoc mirum, si absolvatur parvulus alterius fide, qui alieno peccato obligatus est. Quae causa sit ut alterius voluntate regeneretur, memoratus Augustinus ad eumdem quem supra, in sequentibus monstrat: Ut autem, inquit, possit regenerari per officium voluntatis alienae, cum offertur morem confessionis nostrae tenuisse Ecclesiam sancti Augustini, id est, ut minister fidem suam offerat pro parvulo, quando dicit: Non enim scriptum est, nisi quis renatus fuerit ex parentum voluntate, aut ex offerentium vel ministrantium fide. Quod propterea dicit, ut intelli
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ ⁊ confessionẽ parentũ inbaptis moliberantur ad iabolo par
ꝑ sesa pert. uł aliquid cogitare bonipossunt aut mali. I. Exhocdatur intellegi ut adultus
qui postloquiore proprio confessionẽ suã proferat. quã propt̃ eac& erioffer̃ proparuulis
quia ipsi nõ possunt loqui. Dequarẽ dic̃ agustinus in epła ad bonifacuĩ ep̃m de paruulis requi
rentẽ. Queris ame utrũ parentes bapti hatis paruulissius noceant. cũ eos demonioꝵ sacri¬
ficiis sanarȩ conantur. & si nõ noc enit quomodo eis prosit cũ baptihantur parentũ fides:
Quoꝵ eis nõ potest ob esse ꝑfidia : Tibi res pondeo tantũ illius sacram̃ti hoc ÷ baptis misalu¬
taris. ẽẽ. uirtutẽ : in scã conpage corporis xp̃i. ut semel generatus ꝑ aliorcarnalẽ uolun
agustinũ alterius uoluntate regeneratus pariuilus in baptismo. nulluncre dibile
se. nisisalueturfide alterius. Mõ enĩ potest. ut om̃ibus liqu&

Expanded text:
fidem et confessionem parentum in baptismo liberantur a diabolo parvuli, qui necdum per se sapere vel aliquid cogitare boni possunt aut mali. Ex hoc datur intelligi ut adultus, qui potest loqui, ore proprio confessionem suam proferat, quam propterea caeteri offerunt pro parvulis, quia ipsi loqui non possunt. De qua re TEM. Quaeris a me, utrum parentes baptizatis paruulis suis noceant, cum eos daemoniorum sacrificiis sanare conantur, et, si non nocent, quo modo eis prosit, cum baptizantur, parentum fides, quorum eis non potest obesse perfidia. ubi respondeo tantam illius sacramenti, hoc est baptismi salutaris esse uirtutem in sancta compage corporis Christi, ut semel generatus per aliorum carnalem uAugustinum alterius voluntate regeneratur parvulus in baptismo, nulli incredibile debet esse, nisi salvetur fide alterius. Non enim potest, ut omnibus liquet
Abbreviated transcription (Latin):
redimere dignatus es. concedepropitius ut qui ad ad orandã uiuificã cruce̾m ad¬
ueniunt apeccatorũ suorũ nexibus liberentur. Quẽ dep̃cor. ipsũ adoro. Proster¬
pore ante crucẽ : m̃te ante dm̃. Veneror crucẽ ꝑquãre dẽ p
primo. Hic enĩ signũ bellicũ interalia p̃ciosuis erat. eoqđ impe ratorẽ prete
& ad orari illud amilitibus moris e&. Itẽ ui eo demoꝑe
deli pocla grepassione detentũ ibi doloribus liberatũ eiq apparuisse scan ni
Hanchaben tisententiã diuina uirtus apparens signũ monstratut erucis. qđ erut
positũ in altario eius ȩcłe. & aꝑte palã feci. quia ex quo erucifixus ÷ xp̃s om̃ia
quae adutilitatẽ humani generis facta sunt: quolib& modo p̃teriur tiitẽ ac
randȩ crucis gesta nõ essent. neque ab angłis scis neq ab hominibus. fuer̃ qui uo¬
leba nt dicere seuelle eandẽ crucẽ uenerari inquadñs crucifixus ÷ utinã
in om̃ibus ecclesiis heberetur p̃c& eris merito uenerare tur. Quã uis om̃is ecdo

Expanded text:
adorandum vivificam crucem adveniunt, a peccatorum suorum nexibus liberentur. Quem deprecor, ipsum adoro, prosternor corpore ante crucem, mente ante Dominum, veneror crucem, per quam redeprimo: Hoc enim signum bellicum inter alia pretiosius erat eo quod imperatorem praecedere et adorari illud a militibus moris esset. Item in eodem odeli podagrae passione detentum, ibi doloribus liberatum, eique apparuisse sanctam , nolebat adorare. Hanc habenti sententiam, divina virtus apparens signum monstravit crucis, quod erat positum in altario ejus ecclesiae, et aperte palam fecit quia ex quo crucifixus est Christus, omnia quae ad utilitatem humani generis facta sunt, quolibet modo praeter virtutem sanctae crucis gesta non essent, neque ab angelis sanctis, neque ab hominibus piis +. dem crucem adorare in qua Dominus crucifixus est. Utinam in omnibus ecclesiis haberetur, prae caeteris merito veneraretur. Quamvis omnis ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
iassũptũ significat. Qđ ante quã transir& ad altare crucis aliquotẽ pore coo¬
ꝑtũ erat : & aliquonudũ. Pri me uotem pore cooꝑtũ erat quando ita fugit in ae gyptum
regẽ herodẽ quasi nõ. ẽẽerex regũ & dñs dominantiũ. quando ita portatus ÷ ad t̃¬
plũ quasi nõ ẽ etom̃p̃s. Quando ita regrelientibus parentib abhierus alẽ reqii¬
situs ÷ int̃ cognatos ⁊ notos quasi nõ e&̃ ubi que. Quandoita inuentus ÷ intẽplo
sedens in medio doctoꝵ atq audiens. atq interrogans. quasi nõ eẽ. fonsapientiae
oita subditus parentibis. quasi nõ eo. auctar parentũ. Inistis om̃ibus cooꝑtis
latebat. Operi m̃tũ erat sindo alba ꝑ quã nõ in congruȩ possumus intelle gere
mundissimã spetialit̃ conuersationẽ eius: qua indutus fuit abinitio. Nudũ erat
st qua cepit miracula facere. queultra hominũ oꝑaerant. Ano
Nemo potest haec signafacere quaetufacis. nisi fuerit dñscũ eo simulq p̃dicare.

Expanded text:
assumptum significat. Quod antequam transiret ad altare crucis, aliquo tempore coopertum erat, et aliquo nudum: primaevo tempore coopertum erat, quando ita fugit in Aegyptum regem Herodem, quasi non esset Rex regum, et Dominus dominantium: quando ita portatus est ad templum, quasi non esset omnipotens: quando ita regredientibus parentibus ab Jerusalem, requisitus est inter cognatos et notos, quasi non esset ubique: quando ita inventus est in templo, sedens in medio doctorum, atque audiens et interrogans, quasi non esset fons sapientiae: quando ita subditur parentibus, quasi non esset auctor parentum. In istis omnibus coopertus latebat. Operimentum erat sindon alba, per quam non incongrue possumus intelligere mundissimam specialiter conversationem ejus, qua indutus fuit ab initio. Nudum erat, postquam coepit miracula facere, quae ultra hominum opera erant. Unde Nicodemus, Nemo potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum illo: simulque praedicare
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inluminao omnẽ homainẽ. dix̃ choro apłorũ uosestis lux mundi. Sit cereus coso¬
eratus inxp̃iꝑsona. sit alter cereus inluminatus a primo cereo chorus apłorũ. Vmꝙ
rã ꝓmissionis. xp̃i a postolorũ q constitutionẽ diligentis si macura debemus obser¬
uare. Perse xp̃istus inluminat eccłam. in lumunat & ꝑ apostolos. Unde agustinis
adianuariũ quando exporut curnos ie unu cõmunicemus. cũ apłi nõ ieuinii ẽõ¬
munie auerunt. nãq: saluator inquid quouehem̃tius commendar & mysterus
illius altitudinẽ ultimũ hoc uoluit infige recordibus. & memoriȩ discipulorĩ
aquibus ad passionẽ degressurus erat. Eide nõ precedit quodediceps ordine

Expanded text:
em in hunc mundum, dixit choro apostolorum: Vos estis lux mundi. Sit cereus consecratus in Christi persona; sit alter cereus, illuminatus a primo cereo, chorus apostolorum:ram promissionis. Christi apostolorumque constitutione diligentissima cura debemus observare. Per se Christus illuminat Ecclesiam, illuminat et per apostolos. Unde Augustinus ad Januarium, quando ei exponit cur nos jejuni communicemus, cum apostoli non jejuni communicaillius altitudinem, ultimum hoc voluit infigere cordibus et memoriae discipulorum, a quibus ad passionem digressurus erat, et ideo non praecepit, quo deinceps ordine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlignũ crucis in ȩccła nr̃a. ut qui mortidebitores eramus. ꝑ lignũ scientiȩboni & mali.
facer & nosutae capaces. ꝑ lignũ scãe crucis. Sicut enĩ lignũ scientiȩ boni ⁊ mali& sua
natura nõ habuit mortẽ : Italignũ unde nobis uita sempit̃ na cõceditur. nõ e se hab&
hancuirtutẽ. sed & illius uirtute. quisi infirmus fuit & nob̵ uiuit in urtute cłi. Qui ur¬
tutenũ quã ⁊ nusquã potest. resisti. Coepit regnare mors ⁊diabolus ab in oboe dientia
ligni scientiae boni ⁊ mali: superata ÷ eadẽ mors ⁊ diabolus ꝑ oboedientiã ligniscae cracd
quioboediens fuit patri in ligno crucis. Sicut enĩ illa oboedient
om̃ibus ꝓfiusse si ꝑmaner & usq ad p̃miũ. quod nõ possit peccare genus humanũ.
ta ista om̃ibus respicientibus ad illã ꝓpest. Primus adã in oboedientiȩ mucrone

Expanded text:
us Christus per lignum crucis in Ecclesia nostra: ut qui morti debitores eramus per lignum scientiae boni et mali, us Christus per lignum crucis in Ecclesia nostra: ut qui morti debitores eramus per lignum scientiae boni et mali, faceret nos vitae capaces per lignum sanctae crucis. Sicut enim lignum scientiae boni et mali ex sua natura non habuit mortem, ita lignum unde nobis vita sempiterna conceditur, non ex se habet hanc virtutem, sed ex illius virtute, qui, si infirmus fuit ex nobis, vivit ex virtute Dei, cui virtuti nunquam et nusquam potest resisti. Coepit regnare mors et diabolus ab inobedientia ligni scientiae boni et mali: superata est eadem mors et diabolus per obedientiam ligni sanctae crucis. illius, qui obediens fuit Patri in ligno crucis. Sicut enim illa obedientomnibus profuisset, si permaneret usque ad praemium, quo non possit peccare genus humanum, ita ista omnibus respicientibus ad illam prodest: primus Adam inobedientiae mucrone
Abbreviated transcription (Latin):
mor sen & iã in eos qui nõ peccauerunt in similitudi nẽ p̃ua ricatignis
ades a uest forina futuri. Formã futuri adȩ ialego: Sicut primts adã
causa fuio mortis nr̃o : &iamnobis qui nõ manduca uimus. deligno
ruriã : ioccuidit eum. Puls auit adostiũ ade quando sugges sit
cin iperuit ostiũ eua. & ꝑillã intrauit ad adẽ
quasi sugges
ꝑdelectationẽ ad cõsensum accessit gratia dñi aduirgi ne
cundi ꝑ quos tẽptauit primũ adã ⁊ nõ iiuenit hostiũ intrandi & clũ¬
soni foris: Primus ada accepit legẽ utrõ mandi carie doligno scionue:
boni ⁊ mali. sioboedir& dño iea lege breinũ obȩdientiȩ possidet⁊
sci u nuã: quaapse ꝑdidit inos ꝑillum. Dignuriscienti eboni& mali
secħn suã naturã nõ habiut mortẽ inse. sed fuit incausa ut ineapba et tua¬
obedientia parentis nr̃i. siue uindicaretur in oboedientia. Sicut istud lignũ fuit incausa

Expanded text:
Moysen, etiam in eos qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationis Moysen, etiam in eos qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationis Adae, qui est forma futuri. Formam futuri Adae ita lego: Sicut primus Adam causa fuit mortis nostrae, etiam nobis, qui non manducavimus de ligno feminam, et occidit eum; pulsavit ad ostium Adae, quando suggessit Evae. Aperuit ostium Eva, et per illam intravit ad Adam, quasi suggestio per dilectionem ad consensum. Accessit gratia Domini ad virginem eundi, per quos tentavit primum Adam, et non invenit ostium intrandi, exclusus est foris. Primus Adam accepit legem, ut non manducaret de ligno scientiae boni et mali; si obediret Domino, in ea lege, praemium o quam ipse perdidit, et nos per illum. Lignum scientiae boni et mali secundum suam naturam non habuit mortem in se, sed fuit in causa ut in eo proobedientia parentis nostri, sive vindicaretur inobedientia. Sicut istud lignum fuit in causa
Abbreviated transcription (Latin):
lis iudetur . ẽt : quibanc uirtutẽ prestitit lignosc̃ȩ crucis utniõ solũ in p̃senti uic¬
tor ã dane seruo suo sed etiã in sequenti tẽpore uirtutes exercer& ꝑmerita
scb̃ trucis ut memonatũ ÷ in presenti opere. Qđ si aliquis dixerit quare non
adoms asinũ quia ieo ds̃ sedit siue c&era talia que d ñs tecigit corporẽ suo
secundũ prauitatẽ meã respondeo Quia nõ lego in acto ritatt̃ scorum patrumi
sũ utꝑistã. Diabolis e femina & uir & lignũ scientiae bonitum alisuerantꝰ
riuero ꝑditio nisripae Endĩ uirgo que peperit &uir elignũ sunt incausa¬
reslaurationus nr̃ae. Nõasinus nõniulier erũ nosa. nõlapis nõ fute us ta
quosa maritana hauriebat a quã &c& talia sed nõꝓderat nascisi nõ
ꝓfuis s&mori. Nõ enĩ frustra dix̃ apłs. Regnauit mors ab adã usquesa d

Expanded text:
lis videtur esse qui hanc virtutem praestitit ligno sanctae crucis, ut non in praesenti viclis videtur esse qui hanc virtutem praestitit ligno sanctae crucis, ut non in praesenti victoriam solum daret servo suo, sed etiam in sequenti tempore virtutes exerceret per merita sanctae crucis, ut memoratum est in praesenti opere. Quod si aliquis dixerit: Quare non adoras asinum, quia in eo Dominus sedit, sive caetera talia, quae Dominus tetigit corpore suo? secundum parvitatem meam respondeo, quia non lego in auctoritate sanctorum Patrum, sum, ut per istam. Diabolus, et femina, et vir, et lignum scientiae boni et mali, fuerunt mucro perditionisrestaurationis nostrae, non asinus, non mulier haemorrhoissa, non lapis, non puteus in quo Samaritana hauriebat aquam, et caetera talia. Sed non proderat nasci, nisi mori profuisset; non enim frustra dixit Apostolus: Regnavit mors ab Adam usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
uoco cuneto exereiu ꝓcamauert. F lecta mus om̃s genua. & dm̃ om̃i petentẽ iuiũ
Seueni bncõma nstde p̃cemncr: uttios ab hoste supbo acferocesuamis cratione defendat :
Qsicincipiente diluculo in hostẽꝑ gressi. uixta meritũ suȩ fideiuictoria potit sunt:
Incuius loco orationis. in nuniere uurtute ssanitatũ nos cuntur. eẽ. parate. ad uiditiũ
iudelic& acme moriã fideieius. Nã ⁊ usq hodie multi deipsolignosacro scãe crucis
astulas cecidere solentquas cũ inaqua miserint eisq languentes homines: autpe¬
cuđ potauerint. siueas ꝑserint. mox sanitati resticuuntur. m c&& eraduicta
domnibede accipimus. quare nõ & ista accipiamus in quibus narratur untus dñi
monstrata ꝑuenerationẽ scãe crucis. si que uoluerit dicere nõ ita . et. actũ deligno
scãe erucis utbeda narrat. &e siei credim̃tũ fuerit poterit multa patrimonia sc̃a rũ
serpturarũ euellere. Qđ absit. & siq̃ uoluerit sic censere p̃sens factũ dõre bcl¬

Expanded text:
voce cunctoexer citui proclamaverit: Flectamus omnes genua, et Deum omnipotentem vivum ac verum in commune deprecemur, ut nos ab hoste superbo ac feroce sua miseratione defendat. erat. Et sic, incipiente diluculo, in hostem progressi, juxta meritum suae fidei victoria potiti sunt. In cujus loco orationis innumerae virtutes sanitatum noscuntur esse patratae, ad indicium videlicet et memoriam fidei ejus. Nam et usque hodie multi de ipso ligno sacro sanctae crucis hastulas excidere solent, quas cum in aquas miserint, ejusque languentes aut pecudes potaverint sive asperserint, mox sanitati restituuntur. Quoniam caetera dicta domini Bedae accipimus, quare non et ista accipiamus in quibus narratur virtus Domini, monstrata per venerationem sanctae crucis? Si quis voluerit dicere, non ita esse actum de ligno sanctae crucis ut Beda narrat, et si ei creditum fuerit, poterit multa testimonia sanctarum Scripturarum evellere, quod absit. Et si quis voluerit succensere praesens factum, Deo rebel
Abbreviated transcription (Latin):
tatur hic psalmus ut ita desiderent fontẽre missionis peccatorũ quẽ ad modum
de siderat ceruus ad fontes aquarũ sitiuit amma mea ad dm̃uuum. Vnde qui supra
Quidsitiuid: Quando ueniã & apparebo ante faciem dĩ. Hloc ÷ quod sitio uenire &
apparere. sitio in peregrinatione. sitio incursu. satiabor inaduentu. Sed quando¬
ueniã : & quod utũ ÷ dõ tardũ ÷ desiderio. Quando ueniam & apparebo antefaciem
đi. E illo desiderio ÷ & hoc ax quo clamatur alibi. Vl nã petiia dño hancre quiram
utinh abitẽ indomodm̃ ꝑ om̃s dies uitȩ meae. Totũ anagogicũ sonat. Idipsũ dep̃catur¬
facerdos ut quifesta paschalia agimus caelestibus desideri is accenui sonte uitat si¬
enomus I nter hec duo cantica nõ : lectione cessaria. Quiut p̃diximus in bonis moribus
moratur. restat uttac lestia tantũ modosciat quauis ꝓpt̃ continenniã lectunis eduos
canticorũ sinc altera lectione. congrue conuingantur . .X X. DEDUOBUS CEREIS

Expanded text:
sionis peccatorum, quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum. Sitivit anima mea ad Deum vivum. Unde qui supra: Quid sitivit? Quando veniam, et apparebo ante faciem Dei. Hoc est quod sitio, venire et apparere. Sitio in peregrinatione, sitio in cursu, satiabor in adveniam? Et quod citius est Deo, tardum est desiderio. Quando veniam et apparebo ante faciem Dei? Ex illo desiderio est et hoc, ex quo clamatur alibi: Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae meae. Quasacerdos, ut qui festa paschalia agimus, coelestibus desideriis accensi, fontem vitae sitiamus. Inter haec duo cantica non est lectio necessaria, quia ut praediximus qui in bonis moribus moratur, restat ut coelestia tantummodo sciat, quamvis propter convenientia lectionis et duorum canticorum, sine altera lectione congrue conjungantur. CAPUT XX. De duobus cereis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & si forte hisoris quibus nos ducimus istã uigiliã illius ad huc corpus insepulcro
erat. nõ dũq resur rexerat. Nec sic iugilan dosumus in congrui quia ille dormi¬
uit utiugilemus. qui ÷ mortuus ut uiueremus: Hieronimus horã
rũ demostrat in cõmentari is mathȩi dicendo. Traditio uideorũ ÷ xp̃mmedia¬

Expanded text:
regnemus. Sed et si forte his horis, quibus nos ducimus istam vigiliam, illius adhuc corpus in sepulcro regnemus. Sed et si forte his horis, quibus nos ducimus istam vigiliam, illius adhuc corpus in sepulcro erat, nondumque resurrexerat, nec sic vigilando sumus incongrui, quia ille dormivit ut vigilemus, qui est mortuus ut viveremus. Hieronymus horam certam vigiliarum demonstrat in Commentariis Matthaei, dicendo: Traditio Judaeorum e
Abbreviated transcription (Latin):
a uari&as ÷ sabbatosco. Heri retulimus & decretalibus in nocen
hodie nõ cȩlebra rimissã qđ ita ẽe comperimus &x offitio hodierno qđ totam
noctẽ in lustrat futurã. Opost& uthocdis camus & prima cõsecratione cȩrpi quȩ
dicit. Haec nox ÷ inquad istructis uinculis mortis. Et iterũ. Haec nox ÷ dequa
scriptũ ÷ & noxutdies inluminabitur.: H. Uligiliȩ agende sunt in noctae ut ex
auctoritate patrũ recolimus. Dic̃ agustinus & sermone ad populũ inuigiliis paschȩ
Dicendũ ÷ curtanta cȩlebritate hodierna potissimũ nocte uigile mus. Qđ dieter
ẽe. sc̃me uangłium contestatur. Et paulo post: Illã noctẽ agimus uigilando qua dñs
re surrex̃ ⁊ illã uitã dequa paulo ante dicebamus meditamur. ubi nec morsula
nec somnus ÷ quã insuacarne nob̵ in quo auit. Quã sic ge citauita mortius utiam
nõmoriatur. nec morsilli ultra dominetur. & iterũ. Cui resurgenti paulodiu

Expanded text:
ato sancto. Heri retulimus ex decretalibus Innocentii papae hodie non celebrari missam, quod ita esse comperimus ex officio hodierno, quod totam noctem illustrat futuram. Oportet ut hoc discamus ex prima consecratione cerei, quae dicit: Haec nox, in qua destructis vinculis mortis. Et iterum: Haec nox est, de qua scriptum est, et nox ut dies illuminabitur. Vigiliae agendae sunt in nocte ut ex auctoritate Patrum recolimus. Dicit Augustinus ex sermone ad populum in vigiliis Paschae: Dicendum est cur tanta celebritate, hodierna potissimum nocte, vigilias celebremus. esse, sanctum Evangelium contestatur. Et paulo post: Illam noctem agimus vigilando, qua Dominus resurrexit, et illam vitam, de qua paulo ante dicebamus, meditamur, ubi nec mors ulla, nec somnus est, quam in sua carne nobis inchoavit, quam sic excitavit a mortuis, ut jam non moriatur, nec mors ei ultra dominetur. Et iterum: Cui resurgenti paulo diutius
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. quianis iexbene dictione ministri nõ potest. & sua simplici na¬
tura tiansi re almystoria. Inmysterio enĩ erat colũna ignis. Iuod enĩ
adiacino benedicitur morẽ soquitur romanũ. In eo erũ archidiaconus
confic̃ agnos. Tuicacreus ꝑ octodies neophy̧torũ prece dit ponti ficẽ. quiẽ
capud populi quia colũ pnaignis preces sit populũ usque ad torrã repromissionis.
iximus cereilumine xp̃ilum̃ significariquo in luminantur caticumini:
nunc narrandus ÷ dõmiserante modus inluminationis. utordinate.
luminato. itinere ꝑgatur ad baptis mũ. Poctor catecumini¬

Expanded text:
dicitur, quia nisi ex benedictione ministri, non potest ex sua simplici nadicitur, quia nisi ex benedictione ministri, non potest ex sua simplici natura transire ad mysteria. In mysterio enim erat columna ignis. Quod a diacono benedicitur morem sequitur Romanum: in eo enim archidiaconus conficit agnos. Qui cereus per octo dies neophytorum praecedit pontificem, qui caput populi, quia columna ignis praecessit populum usque ad terram repromissionis. iximus cerei lumine Christi lumen significari, quo illuminantur catechumeni: nunc narrandus est, Domino miserante, modus illuminationis, ut ordinate et illuminato itinere pergatur ad baptismum. Doctor catechumen
Abbreviated transcription (Latin):
forniã aque. nubes uero sp̃s sc̃ĩ. FPats colimnae inqualegitur nubẽ ha¬
bi tasse : protegebat populũ dĩ. ꝑars alte rain luminabat. Nãque despũscõ
legitur. & iurtus altis simi obumbrabit tibi. Iđ enĩ obumbrat. protegit
debemus in telle gere quae obumbrat castocorpori ne inficiatur aestu
concupis centiae : Istocereus qui p̃figurat huma nitatẽ xp̃i. inluminatꝰ
bene dicitur. Quia huma nitas xp̃i post qũa assũpta ÷ aduinitate sẽꝑ
fuit inlu minata cui semꝑbene dicitur. Illa colupna p̃cedebat filios isrł.
nu qua tranisirent marerubrum : nr̃a colũ pnascilic& cacreus p̃cedat
& nros cate cuminos lum̃ ipsius lum̃ xp̃is ignificat quo & presens nox
inlisiratur. Gr̃a scilic& resurrectionis & catecumini quiuenturi s unt
adbaptisnũ. Ipsam in luminationẽ de signatiu lecciones quac anti bapꝰ¬
tis mũ leguntur. ut in sequentibus mostrabitur. Cacre us propter eabene¬

Expanded text:
formam aquae, nubes vero Spiritus sancti. Pars columnae, in qua legitur nubem habitasse, protegebat populum Dei, pars altera illuminabat. Namque de Spiritu sancto legitur, et virtus Altissimi obumbrabit tibi; quod enim obumbrat, protegit. cereo debemus intelligere, quae obumbrat casto corpori, ne inficiatur aestu concupiscentiae. Iste cereus qui praefigurat humanitatem Christi, illuminatus benedicitur, quia humanitas Christi, postquam assumpta est a divinitate, semper fuit illuminata. Cui semper benedicitur. + Illa columna praecedebat filios Israel antequam transirent mare Rubrum; nostra columna, scilicet cereus, praecedat et nostros catechumenos. Lumen ipsius lumen Christi significat, quo et praesens nox illuminatur, gratia scilicet resurrectionis, et catechumeni qui venturi sunt ad baptismum. Ipsam illuminationem designant lectiones quae ante baptismum leguntur, ut in sequentibus monstrabitur. Cereus propterea bene
Abbreviated transcription (Latin):
diũ ÷ quando terra parturit quando cuneta retiouantur. & eximus .xi . die
uiensis primi inerast nũpaschȩ plenom̃sis lumine post ȩsũ agni in marulatu
Eierũ. Et proficis centes filii is rł deterraramasse castra metatisunt in
sochet. &post pauea . Profecti desochot. castra metatisunt in detanquu est
in eetreo solitudinis. Tertia mansio offertur. posttabernacula iqua primũ
iudetur dñs nocte incolũ pnaignis & ꝑdiem in colũpna nubis: ut precedat po¬
pulũ. & duxiti neris fiat. Ethanc nobiscũ sonat foratudo atq ꝑfecto & iterũ
Preparemus nob̵ fortitudinẽ. assumamus ꝑfectũ robur. utintererirũ tene¬
bras i confusi onẽ noctis scientiȩ xp̃i lumen appare at. Dies quoque ur̃ nubẽ
habu iu pioie gentẽ uthis ducibus ad scãm terrã ꝑuenire ualeamus łNI
erolũpnan bes in ꝑsona sp̃s sc̃ĩ accipitur : dicente gregorio natan seno in

Expanded text:
dium est, quando terra parturit, quando cuncta renoudium est, quando terra parturit, quando cuncta renoua die mensis primi in crastinum Paschae, pleno mensis lumine post esum agni immaculati, et iterum: Et proficiscentes filii Israel de terra Ramesse, castrametati sunt in Socoth. Et post pauca: Profecti de Socoth, castrametati sunt in Ethan, quae est in extremo solitudinis. Tertia mansio offertur post tabernacula, in qua primum videtur Dominus in nocte in columna ignis, et per diem in columna nubis, ut praecedat populum, et dux itineris fiat. Ethan, nobis resonat fortitudo atque perfectio. Et iterum: Praeparemus nobis fortitudinem, assumamus perfectum robur ut inter errorum tenebras, et confusionem noctis conscientiae Christi lumen appareat: dies quoque noster nubem habeat protegentem, ut his ducibus ad sanctam terram pervenire valeamus. Nam et columna nubis in persona Spiritus sancti accipitur, dicente Gregorio Nazianzeno in
Abbreviated transcription (Latin):
uidsten. St guranda & omnienĩ creatura ducitur F. Quando agnũ decera
uudemus agnus prefiguratus & in pascha immolatus adme moriã reducitur.
Quisẽs gregorius oleum infudit quandomisteria paschalis agni reserauit.
AuIII. De CRE¬
LCerahumanitatẽ xp̃i designat. Ulna nimitatẽ sc̃ificatioruis uult haberece re¬
us iste cũ colũpnaignis. que in luminabat populũ isrł in nocte. Vndedicitur incõ¬
secratione cȩrei. Haec igitur nox ÷ quȩ peccatorũ tenebras colũ pne inluni¬
natione purgauit. &paulo pest. Sce iam colũ nȩ om̃s p̃conia nouimus quã in honge
di piutilans ignis accendit  Colũ na illa xp̃m p̃figurabat dequa dicihieronimes
in libro mansionũ. Mouera aut̃ castra deraniesse m̃seprimo quinta decima die
inis prai. Alteradie postpas chaegressi sunt filii isrł in manu excelsa. & pau¬
lopost. In m̃seprinio quandohienis preteriit & abiit sibi quando ueris exora¬

Expanded text:
mysteria figuranda. Ex omni enim creatura ducitur. + Quando agnum de cera mysteria figuranda. Ex omni enim creatura ducitur. + Quando agnum de cera videmus, Agnus praefiguratus et in Pascha immolatus ad memoriam reducitur. Cui S. Gregorius oleum infudit, quando mysteria Paschalis agni reseravit. CAPUT XVIII. De cecera humanitatem Christi designat. Unanimitatem significationis vult habere cereus iste cum columna ignis quae illuminabat populum Israel in nocte. Unde dicitur in consecratione cerei: Haec igitur nox est, quae peccatorum tenebras columnae illuminatione purgavit. Et paulo post: Sed jam columnae hujus praeconia novimus, quam in honore Dei rutilans ignis accendit. Columna illa Christum praefigurabat, de qua dicit Hieronymus in libro mansionum: Moverunt autem castra de Ramesse mense primo, quinta decima die mensis primi. Altera die post Pascha egressi sunt filii Israel in manu excelsa: Et paulo post: In mense pri
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃arũ fronciũ consecrati sunt. Vnde reor &xtraditione a postolica ꝑ mansisse
ut die uigiliarũ paschȩ ante noctis dimidiũ populos di mittere nõ li ceat &¬
pectantes aduentũ xp̃i. & post qua illud tempus transierit securitate pre
omanus libellus narrat eadẽ die benedicicerã. oleo myxtã inde que
fieri agnos eosque reseruariusque in octauis paschȩ. Inoctauis uero
com munionẽ darepopulo & his : incensum adolendũ & assũ fumigandũ
dorabus sus & narrat similiternos facere deberꝗ decereo consecraco
Geranãq xp̃i huntanitatem designat ut gregorius in homeli is F auum quip¬
pe mellis incera ÷. mel uero incera ÷ diuinitas in humanitate. F. Agna qu
romani faciunt agnũ ꝓnobis factũ in maculatũ designant. Om̃i bus rebus
onideo inquid tam̃ putare debent stulti qui nolunt in meluis cõmutari ad¬
randa. ẽẽ. istaluminaria : quiadicitur &c eis aliquanclo similitudo ad diuina

Expanded text:
rarum frontium consecrati sunt. Unde reor et traditionem apostolicam permansisse, ut die vigiliarum Paschae ante noctis dimidium populos dimittere non liceat exspectantes adventum Christi; et postquam illud tempus transierit, securitate praRomanus libellus narrat eodem die benedici ceram oleo mixtam, indeque fieri agnos, eosque reservari usque in octavas Paschae. In octavis vero post communionem dari populo ex his incensum ad adolendum, et ad suffumigandum domibus suis: et narrat similiter nos facere debere de cereo consecrato. Cera namque Christi humanitatem designat, ut Gregorius in homiliis. Favus quippe mel in cera est, mel vero in cera, est divinitas in humanitate. + Agni quos Romani faciunt, Agnum pro nobis factum immaculatum designant. Omnibus rebus nNon ideo, inquit, tamen putare debent stulti, qui nolunt in melius commutari, adoranda esse ista luminaria, quia ducitur ex eis aliquando similitudo ad divina
Abbreviated transcription (Latin):
audiat terra uerbaoris mei. Expectetur sicut pliuia eloquiũ mcũ & descendat sicitt
ros uerba mea. Quibus inuerbis euangelica doctrina monstratur quã p̃catur doctor
infundi suꝑcaticuminos. Postea am mon& ut nõ sileant dicanq quid incorde habeant
os quia sentit ex deuotione animi uocatos eos. ẽẽ. ad ño continu am
cendo. Concede propitius ut quos a quabaptis matis ablius: continua protectione tuȩ¬
aris In quarco canticotene amus quartũ pedẽ m̃sȩ. Boda in eodẽ. A nagoge. idẽ sensũ
ammonitionẽ doctoris. Sicut ceruus desiderat ad fontes aquarũ ita desiderat

Expanded text:
Audiat terra verba oris mei, exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea. Quibus in verbis evangelica doctrina monstratur, quam precatur doctor infundi super catechumenos, postea admonet ut non sileant, dicantque quid in corde habeant,sacerdos, qui sentit ex devotione animi vocatos eos esse a Domino, continuam protectionem, dicendo: Concede propitius, ut quos aqua baptismatis abluis, continua protectione tuearis. In quarto cantico teneamus quartum pedem mensae. Beda in eodem anagoge, id est, sensadmonitionem doctoris: Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ordo ÷ ẽ. ut ex pectomus usque dũ dñs nr̃ consecr& sacramenta . corporis & san¬
guinis sui incruco & noua ea faciat. ꝑresur rectionẽ suã & sictandem man

Expanded text:
ordo est ut exspectemus usque dum Dominus noster consecret sacramenta corporis et sanordo est ut exspectemus usque dum Dominus noster consecret sacramenta corporis et sanguinis sui in cruce, et nova ea faciat per resurrectionem suam: et sic tandem man
Abbreviated transcription (Latin):
posł salutationẽ crucis corpꝰ dñi qđ pridie reseruatũ fuit & calicẽ cũ uino
nõ consecrato quodtuno consecretur. & inde cõmunic& populus
obseruatione int̃rogaui romanũ archy̧ diaconũ ⁊ ill¬
Nea astatione ubia postolicus. salutat crucẽ nemoibi cõmunc& at.
rat uinuixtalse ordinem libelli ꝑ cõmixtionẽ panis. ⁊ uini conse¬
erat uinũ non obseru at traditionẽ ꝑtdesie dequadicit in nocentius
istabi duosacra m̃ta penitus nõ celebrari. Percussus ÷ pastor oues gregis
dissipate sunt. Pastores qui uidentur. esse in ecđa declinatione sui officui
demonstrant. statũ illius tẽporis. quitunc agebatur. apud liscipulos xp̃i.
Dñs enĩ dix̃ pridie. Nonbibã dehocgeni mineuitis donocbibã illud uo cũ nouũ
Qdđ manifestat actũ. ẽẽ. lec̃ quelegitur. secunda fr̃. postpascha dñi dicente petro
lobis quiman ducabimus & bibimus cũ illo postquã resurrexit a mortuis. Ratus

Expanded text:
post salutationem crucis corpus Domini, quod pridie reservatum fuit, et calicem cum vino non consecrato, quod tunc consecretur, et inde communicet populus. De qua observatione interrogavi Romanum archidiaconum, et illea statione ubi apostolicus salutat crucem, nemo ibi communicat. Qui juxta ordinem libelli per commistionem panis et vini consecrat vinum, non observat traditionem Ecclesiae, de qua dicit Innocentius, isto biduo sacramenta penitus non celebrari. Percussus est pastor, oves gregis dissipatae sunt. Pastores qui videntur esse in Ecclesia, declinatione sui officii demonstrant statum illius temporis, qui tunc agebatur apud discipulos Christi. Dominus enim dixit pridie: Non bibam de hoc genimine vitis, donec bibam illud vobiscum novum: quod manifestat actum esse lectio quae legitur secunda feria post Pascha Domini, dicente Petro: Nobis qui manducavimus et bibimus cum illo, postquam resurrexit a mortuis. Ratus
Abbreviated transcription (Latin):
sanat ud ÷ in allegor co. uel ideopriori lectioni canticũ nõ sequatur quia uulla inisi¬
nuati parens ui quo om̃s pecca uerunt. Oo etrinã doctoris confirniats acer dos
ita dep cando. quod uni populo aꝑsecutione aegptia liberando dexterretũe
perents a costalssi idii salitẽ gentiũ paqũa regenerationis operaris presia ut in abrahȩfilios
nuonse abel ticã digiuitatẽ tocius mundi transat plenitudo Tr anseamus adsecundũ peate
tam̃ ppt̃ sacrantta quae contina secundo pedimens de coniuncgtur. Incan adeniles tueruã¬

Expanded text:
 sequitur, quia in illa insinuatur parens, in quo omnes peccaverunt. Doctrinam doctoris confirmat sacerdos, ita deprecando quod uni populo a persecutione Aegyptia liberando, dextra tuae potentiae contulisti, id in salutem gentium per aquam regenerationis operaris, praesta ut in Abrahae filios et in Israeliticam dignitatem totius mundi transeat plenitudo. Transeamus ad secundum pedemtamen propter sacramenta quae continet secundo pedi mensae conjungitur. In ea habemus sacra
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃catio ut sicut dñs uissis suis aqũa fec̃ obtemperare insuperioribus miraculis
ita & nunc eo uibente efficiatur nõ solũ habilis ad abluenda corpora. sedetiã
apurisi cationiẽ menttis sicutinsequentibus legitur. Et p̃ternatur alẽ eniundationẽ
qũa o uiondis possuit adhibere eorporibus sinteciã purificandis m̃tibus efficaces
Inoc inlo coide post quã lixert sacerdos in nomino patrodsttibusefficaces¬

Expanded text:
deprecatio ut sicut Dominus jussis suis aquam fecit obtemperare in superioribus miraculis, ita et nunc eo jubente efficiatur non solum habilis ad abluenda corpora, sed etiam ad purificationem mentis, sicut in sequentibus dicitur, ut praeter naturalem emundationem, quam lavandis possunt adhibere corporibus, sint etiam purificandis mentibus efficaces. Hoc in loco, id est, postquam dixerit sacerdos: In nomine Patris, e
Abbreviated transcription (Latin):
& proutentiũ qualitate uariantur sed illa credenda siint aque cohortatur ds̃ Dedina
cuminus amalis moribus. & faciatbamos &iterũ. Do relinquat impius uiassuas & uirini¬
quus cogitationessuas ⁊ conuertatur addñm. Sic̃ primȩ duȩ lectiones propt̃ historiam
narrationẽ concluduntur uno cantico. sic ista unadilatatur in duobus. Prop̃t̃duasrẽs
sibi coniungentes scilic& mores bonos & celestẽ patriã. Vnde ꝓpheta Animaeius in
bonis demorabitur. & sem̃eius herelitabit terrã. & poene in aliquibus eadẽ repperiunt᷑.

Expanded text:
 pro utentium qualitate variantur, sed illa credenda sunt ad quae hortatur Deus: Declichumenus a malis moribus, et faciat bonos; et iterum: Derelinquat impius vias suas, et vir iniquus cogitationes suas, et revertatur ad Dominum. Sicut primae duae lectiones propter historicam narrationem concluduntur uno cantico, sic ista una dilatatur in duobus, propter duas res sibi conjungentes, scilicet mores bonos et coelestem patriam. Unde Propheta: Anima ejus in bonis demorabitur, et semen ejus haeredit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ lignũ uitae ut felicit̃ uuer& si in oboedientia dñi ꝑseuȩrar&. hoc nobis nunc
tributũ ÷ ꝑ lignũ qđ x p̃s oboediens in nr̃a ȩcła plantauit. Unde nõ immerito erux
uiiufica uocatur. Adam ꝑdicio ꝑ .IIII. partes mundi dis ꝑsus erat. Adã saluatio
.IIII. partes mundi conp̃hendit statu corporis sui in ligno. Unde sedulius in paschali
carminȩ. Quattuor in deplagas quo drati colligit orb̵. Splendđ auctoris deuerace
fulg& eous. Occiduo sacrȩ lambuntur sidere planto. Arc tondextraton& my
leua erigit axem. Cuncta qued em̃bris uiuit natura cit a

Expanded text:
 lignum vitae, ut feliciter viveret si in obedientia Domini perseveraret, hoc nobis nunc tributum est per lignum quod Christus obediens in nostra Ecclesia plantavit. Unde non immerito crux vivifica vocatur. Adam perditio per quatuor partes mundi dispersa erat, Adam salvatio quatuor partes mundi comprehendit statura corporis sui in ligno. Unde Sedulius in Paschali carmine: Qufulget Eous,. Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae, Arcton dextra tenet, medium laeua erigit axem, Cunctaque de membris uiuit natura crea
Abbreviated transcription (Latin):
liũ uideorũ demorte dñi ad me moriã reduximus. mortẽ
ã reducimus suampas sionẽ inr̃amimitationẽ. De qua d
Xp̃s passus ÷ ꝓ nobis relinquens uobis eem plũ ut sequa mini uestigia eius.
I dipsum aꝑtius possumus me morati sleitione quae legitur cadẽ dio. Dic̃ exum¬
Ent enĩ absque macula masculus anniculus. Iuxta queritũ toll&is hedũ: seruabitis

Expanded text:
silium Judaeorum de morte Domini ad memoriam reduximus, mortem silium Judaeorum de morte Domini ad memoriam reduximus, mortem moriam reducimus suam passionem ad nostram imitationem, de qua dpro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus. Idipsum apertius possumus memorare ex lectione quae legitur eadem die; Dicit enim: Erit absque macula masculus anniculus, juxta quem ritum tolletis haedum, et servabitis
Abbreviated transcription (Latin):
unus uersus. In me dio duorũ animaliũ cognosceris. Iđ itahieronimus in abacuc lo¬
rosimplex int̃ pretatio ⁊ opinio uulgides aluatore intellegit. Quod int̃ duos la¬
trones crucifixus agnitus sitQuãuis de ȩ adẽ rẽ sit & alter sensus tamenqui
opinione. Duorũ latronũ. oratio sequens memorat Ds aquo ⁊udas reatus sui poe¬
nam & confessionis suae latro premiũ sũpsit. Duo generasunt afflictorũ unũ
nõ ꝓd. est penitentibus. quia non corriguntur ꝑpoenas. In quo genere sunt uidas
& latro nõ cõuersus. Alte rũ ꝓd.est his qui fructuose penitent. Quorũ tẏpũ alter la¬
tro portat. Uenerabilis quidẽ & confessione : Hi i qui nõcorriguntur e afflict
corpus ꝑtinent iuidȩ ꝓditoris & latronis impii. Quicorrigus
nis qui meruit audire hodie mecũ eris in paradiso. Sequitur lec̃ inoseae & ne¬
quã dicamus de haclectione. dicendũ ÷ curaddatur. Inquarta fr̃. quan do cõ¬

Expanded text:
 duos latrones. Unde unus versus, In medio duorum animalium cognosceris: quod ita Hieronymus in Abacuc: Porro simplex interpretatio et opinio vulgi de Salvatore intelligit, quod inter duos latrones crucifixus agnitus sit +. Quamvis de eadem re sit et alter sensus, tamen qui hoc lit ex vulgi opinione duorum latronum. Oratio sequens memorat: Deus a quo et Judas reatus sui poenam, et confessionis suae latro praemium sumpsit. Duo genera sunt afflictorum. Unum non prodest patientibus, quia non corriguntur per poenas: in quo genere sunt Judas et latro non conversus. Alterum prodest his qui fructuose poenitent quorum typum alter latro portat, venerabilis quidem ex confessione. Hi qui non corriguntur ex afflictione ad corpus pertinent Judae proditoris, et latronis impii: qui corriguntur, ad latronem qui meruit audire. Hodie mecum eris in paradiso. Sequitur lectio Oseae. Antequam dicamus de hac lectione, dicendum est cur addatur. In quarta feria quando con
Abbreviated transcription (Latin):
norũ. Dic̃ libellus dequo sepe memora uimus qui contin& soimanũ ordinẽ.
Non pronuntiatur. lecciolibri genesis. nec lec̃. libri &odisimilit̃ & decete
Sienim hoc obseruatur hane nobis uidetur posseh abo
idẽ eiu̾es. Olt amore dulcedinis nominis ciuis sui: auidius lectiobibatur¬
Hiuero id ÷ quaticumini qui nõdũ cognouerunt ciues hierus alẽ frustraeis profertur

Expanded text:
norum. Dicit libellus de quo saepe memoravimus, qui continet Romanum Ordinem. norum. Dicit libellus de quo saepe memoravimus, qui continet Romanum Ordinem. Non pronuntiatur lectio libri Genesis, nec lectio libri Exodi, similiter et de caeteris. Si enim hoc observatur, hanc nobis videtur posse haberunt iidem ut amore dulcedinis, nominis civis sui avidius lectio bibaturHi vero, id est catechumeni, qui nondum cognoverunt cives Hierusalem, frustra eis profertur
Abbreviated transcription (Latin):
tidiana sollicitudo om̃iũ ecdarũ. Peruistantiam cotidianã qũa uocat sollicita¬
dinẽ om̃ium ecđarũ. Illã doc trinã monstrat qua cotidie facieba ad eosqui
secũ uerabantur. Status noctis in quolegimus quasi insipientibus. monstrat.
corda insipientium quibus neces se ÷ utextrin secus lumen habeant. Vtrosq
habemus in eccła nr̃a. & sapientes unsipientes. mnelius enĩconuenit cati¬
cuminos conparari insipientibus quã sapientibus. Propt̃ hanc pronuntiationẽ
qũa facimus inuigili is paschȩ & in pente costes ista tangimus ut nouerimus
quale alit̃ pnuntietur in officiomissae & aliter in isto offitio. quaesi dñs
dederit plenius dicturi sumus in officio diurnali & nocturnali. Propt̃ cecitatẽ
cordis caticuminorũ qui sunt insipientes cõparauimus lectio nes eorũ statũ
noctis. Vtii nocte pronuntiaetur. lectio: ita pronuntiatur in p̃sentia caticumi¬

Expanded text:
tidiana sollicitudo omnium Ecclesiarum. Per instantia quotidiana, quae vocat sollicitutidiana sollicitudo omnium Ecclesiarum. Per instantia quotidiana, quae vocat sollicitudinem omnium Ecclesiarum, illam doctrinam monstrat quam quotidie faciebat ad eos qui secum morabantur. Status noctis, in quo legimus quasi insipientibus, monstrat corda insipientium, quibus necesse est ut extrinsecus lumen habeant. Utrosque habemus in ecclesia nostra, et sapientes et insipientes. Melius enim convenit catechumenos comparari insipientibus quam sapientibus. Propter hanc pronuntiationem, quam facimus in vigiliis Paschae et Pentecostes, ista tangimus, ut noverimus quare aliter pronuntietur in officio missae et aliter isto officio. Quae si Dominus dederit, plenius dicturi sumus in officio diurnali et nocturnali. Propter caecitatem cordis catechumenorum, qui sunt insipientes, comparavimus lectiones eorum statui noctis; ut in nocte pronuntiatur lectio, ita pronuntietur in praesentia catechume
Abbreviated transcription (Latin):
bus uari&atibus caticminorũ doctores introduximus. Id ÷ in quarta fr̃
postmediũ quad ragesimũ. in quadocti sunt defide & moribus & in ho dieria
die quaꝑfectius insfruuntur. In his duabus uaridatibus catictimuno rũ nõre¬
or doctort̃ uariaredoc trinã cum& his diuobus uita nr̃a pendeat. Vn de dicit
peda ui libro decub naculo Elita nr̃a in p̃sentifide & operatione rocta consistit
Propt̃ ea hodierna die repetitur cloctoris opus. ut si forte ꝑ obliuionẽ dilap¬
sum ÷ quod olim didicerunt caticumni dutsialiqui nõ duminter fucrant
hodic pleiuus instruantur. XXI. DEPRO NUNTIAtIorIΕ LeCTIORI
luuisiliis. Pas che. enuuicilus. Pextre cosres.
tibus generibus subditorũ debitores sumus loqui in ecđa. scilic& sapiea¬
tibus & insipientibus & domesticis nr̃is. Desapientibus & insipicotibus lo¬
quitur paulus adromanos. Sapientibus inquid & insipientibus debitorsu
edomestiois die ad ehorintios. Pret̃ illa quȩ ex trinsccus sunt instantia mea co¬

Expanded text:
bus varietatibus catechumenorum doctores introduximus, id est, in quarta feria post mediam Quadragesimam, in qua docti sunt de fide et moribus: et in hodierna die, qua perfectius instruuntur. In his duabus varietatibus non reor doctorum variare doctrinam, cum ex his duobus vita nostra pendeat. Unde dicit Beda in libro de Tabernaculo: Vita nostra in praesenti fide et operatione recta consistit. Propterea hodierna die repetitur doctoris opus, ut si forte per oblivionem dilapsum est, quod olim didicerunt catechumeni aut si aliqui nondum interfuerunt, hodie plenius instruantur. CAPUT XXI. De pronuntiatione lectionum in vigiliis Paschae et in vigiliis Pentecostes. Tribus generibus subditorum debitores sumus loqui in ecclesia, scilicet sapientibus, et insipientibus, et domesticis nostris. De sapientibus et insipientibus loquitur Paulus ad Romanos: Sapientibus, inquit, et insipientibus debitor sum. De domesticis dicit ad Corinthios: Praeter illa quae extrinsecus sunt, instantia mea quo
Abbreviated transcription (Latin):
ut firxabumus aeq nõ nrhinpilitatis oposta : et̃. Vnde prosterninur ante crucen
Vnde agustinus. in psalmo xliii. Quis qus aũt sic humiliatur. ut genua figat adhuo¬
hab& quohumili&ur. Quisquis aut̃ sic humiliatur. i hereat interrauenter ei
antecrucẽ quasi pendentẽ dñm cerNeror. & ego iacens antecrucẽ . passus xp̃s
ꝓme proscripturis ÷ incordemeo. Uirtutẽ scãe crucis quã accepit ex̃ dĩ filio adoro
Ereaturã nullã colendo itedm̃ adoro. sed uene rando ut apłs inquid. honore inuicẽ

Expanded text:
 debemus, necnon et humilitatis oportet esse. Unde prosternimur ante crucem,Unde Augustinus in psalmo quhabet quo humilietur; quisquis autem sic humiliatur, ut haereat in terra venter eante crucem, quasi pendentem Dominum cerneret. Et ego jacens ante crucem, passus Christus pro me, proscriptus est in corde meo, virtutem sanctae crucis, quam accepit ex Dei Filio, adoro. Creaturam nullam colendo
Abbreviated transcription (Latin):
bona creas. leuantur de ampullis quas offerunt populi. & bene dic̃tã
utofferant tibioleũ de arboribus oliuarũ purissimũ Quando a popłis offertur. simplex liga

Expanded text:
a, Domine, semper bona creas, levantur de ampullis quas offerunt populi, et benedicit taa, Domine, semper bona creas, levantur de ampullis quas offerunt populi, et benedicit taut offerant tibi oleum de arboribus olivarum purissimum. Quando a populis offertur, simplex liquo
Abbreviated transcription (Latin):
e faccaldo ctrinã siue uerbis siue moribus qui ñ possunt abscondidicento apło. sut
Sequentiadona nõ om̃s omia hicposs̃ habere sed ꝑmultos duusa sunt: Quita m̃ nõ credius¬
tur diuisi a regnođi : qũ auis nõ habeant operationẽ uirtutũ : id ÷ ut signa faciant & do¬
mones eiciant : siue nõ habeant ꝓphetiã ut secretascripturarũ reuelentu aut futura pre¬
dicent.: siue nõ habe ant descretionẽ sp̃ituũ. aut genera linguarũ. uł int̃pretationũ ser¬
monũ nõer̃ etorres a regnocaeloꝵ dũ modo habeant fidẽ. quȩ ꝑdilectionẽ opera
Dixi mus dõ ꝓpitio quo inloco cõse cret᷑. oleũ ⁊quid inscĩficatione contineat: restat ut di¬
mus aliquade ordine cõsecrationis iuxta notationẽ sacram̃tori : ⁊ libelli quidicitur ronu¬
nus ordo : Oeoleo ꝓ infirmosic continetur in sacram̃torio: Ante quã dicatur : ꝑ quẽ hec om̃a

Expanded text:
bonam, et doctrinam sive verbis, sive moribus, qui non possunt abscondi, dicente Apostolobonam, et doctrinam sive verbis, sive moribus, qui non possunt abscondi, dicente Apostolosequentia dona, non omnes omnia hic possunt habere, sed per multos divisa sunt qui tamen non creduntur divisi a regno Dei, quamvis non habeant operationem virtutum, id est, ut signa faciant et daemones ejiciant: sive non habeant prophetiam, ut secreta Scripturarum revelent, aut futura praedicent: sive non habeant discretionem spirituum, aut genera linguarum vel interpretationem sermonum non erunt extorres a regno coelorum, dummodo habeant fidem, quae per dilectionem operatur. Diximus Deo propitio quo in loco consecretur oleum, et quid in significatione contineat: restat ut dicamus aliqua de ordine consecrationis juxta adnotationem Sacramentarii et libelli qui dicitur Romanus Ordo. De oleo pro infirmo sic continetur in Sacramentario. Antequam dicatur: Per quem haec omni