comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑare peccata. Angłoꝵ etiã more nuptias refutamꝰ. ꝗa mul¬
tade illo erũnoso peccatore beatꝰ hõ factꝰ ẽ. Iã ñ respiciunt in
istiuꝰ mundi uarias uanitates. Uanitas enĩ uanitatũ &oĩ
uanitas totꝰ hic munduꝰ ẽ. sic̃ dix̃ sapiens salomon. Ꝙdeni
nͥ uanũ ẽ ea seꝗ. quȩ ꝑseuerare ñ posst̃. & oĩa tãquã ũbra
p̃tereunt : Insaniȩ aũt falsȩ. aut certamina ista belloꝵ in
ꝗb ꝓ tpr̃ali possessione sanguis tantꝰ ẽ fusuꝰ. aut c̃tentionũ
theatraliũ dissensiones. aut circensiũ plena furoris studia
dec larant᷑. aut hereticoꝵ doctrina feralis. aut pseudo ꝓpħi¬
rũ in modũ opaculoꝵ cȩlestiũ simulatigestus uerba cõpo¬
sita. Sicenĩ dix̃ ꝓpħa. Beatꝰ uir cuiꝰ ẽ nom̃ dñi spes eiꝰ. & ñ
respex̃ inuanitates  in sanias falsas. Nc̃ gͦ & uerȩ insamę¬
forsitan ꝓpħaꝵi. ꝗ ii excessu m̃tis positi ꝓpħabant. repleti

Expanded text:
lare peccata, angelorum etiam more nuptias ref-utamus. Quid multa? de illo aerumnoso peccatore beatus homo factus est iam non respiciens in istius mundi uarias uanitates; u anitas enim uanitatum et omnia uanitas totus hic mundus est, sicut dixit sapiens Salomon. quid enim nisi uanum est ea sequi, quae perseuerare non possunt et omnia tamquam umbra praetereunt? insaniae autem falsae aut certamina ista bellorum, in quibus pro temporali possessione sanguis tantus est fusus, aut contentionum theatralium dissensiones aut circensium plena furoris studia declarantur aut haereticorum doctrina feralis aut pseudoprophetarum in modum oraculorum caelestium simulati gestus, uerba composita. sic enim dixit propheta: beatus uir cuius est nomen domini spes eius, et non respexit in uanitates et insanias falsas. ophetarum, qui in excessu mentis positi prophetabant repleti
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑem & m̃dicũ. Intellege gͦ in pauꝑtatẽ xpĩ. ut diues
sis. intellege infirmitatẽ eius. ut accipias sanitatẽ. Intel¬
lege incrucẽ eiꝰ ut ñ crubescas. Intellege in uulnꝰ eiꝰ ut ad
surrectionẽ. Sed forte dicas. Quomͦ diues in pauꝑtate

Expanded text:
pauperem et mendicum. intellege ergo in paupertatem Christi, ut diues pauperem et mendicum. intellege ergo in paupertatem Christi, ut diues sis, intellege in infirmitatem eius, ut accipias sanitatem, intellege in crucem eius, ut non erubescas, intellege in uulnus eius, ut surrectionem. Sed forte dicas: \'quomodo diues in paupertat
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ xp̃i inopiã & pauꝑtatẽ. ꝗ propt̃ nos pauꝑ factus ẽ cum
diues eẽt. Diues in regno. pauꝑ incarne. ꝗa suscepit hanc
pauꝑũ carnẽ. Pauꝑes enĩ facti sumꝰ nimis. ꝗ uirtutũ exu¬
uias p̃ciosas. fraude serpentis amisimꝰ. exclusi de paradi¬
so. eiecti de patria. in exilium religati. Ipso qͦq nudati
corporis tegum̃to. qđ antea uirtutũ septa munibant. po¬
stea delicta nudar̃. Sigͦ egenꝰ & pauꝑ incarne. utiq egenus
& pauꝑ incarnis istuiꝰ passione. Hon gͦ indiuicus suis. sed in
nrã passus ẽ pauꝑtate. Idõq ñ plenitudo diuinitatis quȩ
in illo corporalit̾ habitat ut scriptura testat᷑. sed caro passa ẽ.
Hoc intellege. hoc ꝑsequere. id tene. nedicat᷑ tͥ. noluit intel¬
legere suꝑmendicũ & pauꝑem. Nã si hic dubitas. certe
in illo psalmo ꝗ aduersuꝰ ꝓditionẽ iude ex ꝑsonadr̃ saluatoris.
de illo uersiculo dubitare pot̾is. in qͦ ait. Et ꝑsecutꝰ ẽ hoẽm

Expanded text:
super Christi inopiam et paupertatem, qui propter nos pauper factus est, cum diues esset; diues in regno, pauper in carne, quia suscepit hanc pauperum carnem. pauperes enim facti sumus nimis, qui uirtutum exuuias pretiosas fraude serpentis ? amisimus exclusi de paradiso, eiecti de patria, in exilium relegati, ipso quoque nudati corporis tegumento, quod antea uirtutum saepta munibant, postea delicta nudarunt. si ergo egenus et pauper in carne, utique egenus et pauper in carnis istius passione. non ergo in diuitiis suis, sed in nostra passus est paupertate. ideoque non plenitudo diuinitatis quae in illo corporaliter habitat, ut scriptura testatur, sed caro passa est. hoc intellege, hoc persequere, id tene, ne dicatur tibi: noluit intellegere super mendicum et pauperem. nam si hic dubitas, certe in illo psalmo, qui aduersus proditionem Iudae ex persona dicitur saluatoris, de illo uersiculo dubitare non poteris, in quo ait: et persecutus est hominem
Abbreviated transcription (Latin):
eũ. Conseruet aꝑiculis. uiuificet tãquã in mortis tenebris
c̃stitutũ. beatum facere bonoꝵ oꝑũ accessione dignetur.
Et enundet inꝗt int̾ra uitã eiꝰ. Bene addidit in terra. ꝗa
nisi hic mundatuꝰ fuerit. ibi mundus ẽẽ ñ poterit. Uel
certe hocmͦ emundet int̾ra. Quomͦ enĩ ꝗs munduꝰ in luto.
cũ terraoblinat: Ergo dni manꝰ ẽ necessaria quȩ fecit de
t̃ra corpꝰ. ut ipsa mundare dignetur. Et ñ trad at cũ in
manꝰ inimici eiꝰ. Ꝙs ẽ inimicus. nͥ leo ille ꝗ circuit rugiens
querens quẽ deuoret : Alii hñt greci. & ñ tradat eũ in
aias inmicoꝵ eiꝰ. Animas ꝓ manib posuit. eo qđ inimi¬
coꝵ aĩe bonis insidient᷑. & cogitatioĩb suis iustũ co

Expanded text:
e u m. conseruet a periculis, uiuificet tamquam in mortis tenebris e u m. conseruet a periculis, uiuificet tamquam in mortis tenebris constitutum, beatum facere bonorum operum accessione dignetur. Et emun d et, inquit, in terra uitam eius. bene addidit \'in terra\', quia, nisi hic mundatus fuerit, ibi mundus esse non poterit. uel certe hoc modo: \'emundet in terra\'; quomodo enim quis mundus in luto , cum terra obliniat ? ergo domini manus est necessaria, quae fecit de terra corpus, ut ipsa mundare dignetur. Et non tradat eum in manus inimici eius. quis est inimicus nisi leo ille qui circuit rugiens, quaerens quem deuoret? alii habent Graeci: e t non tradat eum in animas inimicorum eius. animas pro manibus posuit , eo quod inimicorum animae bon
Abbreviated transcription (Latin):
in monum̃tis st̃. audient uocẽ filii hominis & ꝓcedent. Qui
bona fecer̃ in resurrectionem uitȩ. qui mala fecerunt in resur¬
rectionẽ uidicii. Iudicabunt᷑ gͦ ꝗ male eger̃. & idõ mala dies
& asꝑa ab ipso iudice nuncupatur. ut scias ꝗa ipse nobis com
patitur in eugło. ꝗ cõpassus ẽ in ꝓpħis. Sed etiã sic possumus
acciꝑe indie mala. hoc ẽ in tpr malo. Mundus enĩ in malo
positus ẽ. & idõ mali dies istiuꝰ mundi. et habundat diei
malicia sua. Non mediocre ẽ ut hiclib̾em ab insidus pecca¬
toris. Qui fuerit hic liber acrimine. ibi erit liber apena. &
seueritatẽ iudicii subire ñ poterit. Et idõ uotis opus ẽ
& ipse ẽ dep̃catio ꝓpeccatis nr̃is. Hic gͦ aduocatꝰ nr̃ & dep̃ca¬
tio ꝓppłis totiꝰ scłi. orat ꝓ eo ꝗ intellegit et credit in xp̃m
oodicit. Dñs conseruet eũ ex uiuficet eũ. & beatũ faciat

Expanded text:
in monumentis sunt audient uocem filii hominis et procedent qui in monumentis sunt audient uocem filii hominis et procedent qui bona fecerunt in resurrectionem uitae, qui mala fecerunt in resurrectionem iudicii. iudicabuntur ergo qui male egerunt et ideo mala dies et aspera ab ipso ipatitur in Evangelio, qui compassus est in prophetis. 8. Sed etiam sic possumus accipere: In die mala, hoc est, in tempore malo; mundus enim in malo positus est. Et ideo mali dies istius mundi, et abundat diei malitoris. qui fuerit hic liber a crimine, ibi erit liber a poena et seueritatem iudicii subire non poterit. Et ideo uotis opus estet ipse est deprecatio pro peccatis nostris. hic ergo aduocatus noster et deprecatidicit: dominus conseruet eum et uiuificet eum et beatum faciat
Abbreviated transcription (Latin):
iudicu reportabt̃. Quasi dolens igͥ dixit malã iudicii diem.
Nã si angłi in uniꝰ peccatoris absolutione letantur. quantoma¬
gis hões in tantoꝵ c̃dẽpnationẽ hõĩum macerabunt᷑: Et bene
dolet ꝓea oue quã humeris suis reportauit. & ad ouile suum
reuocauit errantẽ. Affectu nr̃o loꝗt̾ dĩ filiuꝰ. ꝗa nob̃ dies iudi
cii acerba ẽ quã timemꝰ. Om̃ib mala uidet᷑ quę plena terro¬
ris ẽ. ꝗa ds̃ non solũ forensia hoĩs. sed etiã occulta di udicat.
qua cogit᷑ unꝰ ꝗsq aꝑire qđ fec̃. aut qͦd sensit. Idõq multi dãp¬
nant᷑. pauci coronant᷑. Sed etiã ipsi ꝗcoronant᷑ dolebt̃. Iusti
enĩ coronabunt᷑. Iustũ aut̃ qͣsi suã putat frĩs erũpnã. Et quis
ego sum ꝗde illa iudicẽ. quahõ angłoꝵ c̃ciliis inseretur : Ipsi¬
us dñi audiamꝰ sententiã. Ueniet inꝗt hora. in qua om̃s qui

Expanded text:
iudicii reportabunt. quasi dolens igitur dixit malam iudicii diem. iudicii reportabunt. quasi dolens igitur dixit malam iudicii diem. nam si angeli in unius peccatoris absolutione laetantur, quanto magis homines in tantorum condemnatione hominum macerabuntur! et bene dolet pro ea oue quam humeris suis reportauit et ad ouile suum reuocaiit errantem. affectu nostro loquitur dei filiue, quia nobis dies icii acerba est, quam timemus. Omnibus mala videtur, quia plena terroris est: qua Deus non solum forensia hominis, sed etiam occulta dijudicat: qua cogitur unusquisque aperire quod fecit, aut quod sensit. Ideoque multi damnantur, pauci coronantur. Sed etiam ipsi qui coronantur, dolebunt; justi enim coronabuntur, iustus autem quasi suam putat fratris aerumnam. et quis ego sum qui de illa iudicem, qua homo angelorum conciliis inseretur? ipsius domini audiamus sententiam: ueniet, inquit, hora in qua omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
inmorib pauꝑtas bona. uñ et dñs dix̃. beati pauꝑes spũ. Et
inpsalmis inuenimꝰ ꝗa dñs humiles spũ saluabit. Est et incolla¬
none tenui pauꝑtas habundans. si habundet fides. uñ apłs
ait. Et ꝓfunda pauꝑtas eoꝵ habundauit indiuitus simplici
tatis corũ. Ut aũt & ex aliis uocib eiꝰ intellegamꝰ ꝗa ipse se
pauꝑem dixit. habemꝰ alibi scriptũ. Pauꝑ et dolens ego sum.
ret. Sicut gͦ ꝓnob̾ dolet. ut esaias int̾pretat᷑ ẽ ꝗeũ uidit in
spũ. ꝓ nob̾ utiq tristis erat. uixta qđ animã suã tristẽ appel
cuit infirmitati. ut aculeũ mortis infringeret. qͦ nos indie
iudicii lib̾aret. quã ñ ꝑfunctorie malã dix̃. Sic enĩ subte¬
res ad iudicat penȩ. Uia enĩ angusta uirtutis ẽ. lata delic¬
ti.Idõ rariores inuirtute ambulant. plures inflagicio uer¬
sant᷑. Qͦ fit ut inferior eoꝵ sit numerꝰ ꝗ p̾mia remunerationiᷤ
accipient. quã ꝗ obp̃ciũ grauiũ peccatoꝵ sortẽ aduersam

Expanded text:
in moribus paupertas bona, unde et dominus dixit: beati pauperes spiritu, et in psalmis inuenimus , quia dominus humiles spiritu saluabit. est et in collatione tenui paupertas abundans, si abundet fides. unde apostolus ait: et profunda pauperta eorum abundauit in diuitiis simplitatis eorum . 6. Ut autem et ex aliis vocibus ejus intelligamus, quia ipse se pauperem dixit, habemus alibi scriptum: Pauper et dolens ego sum ;ret. Sicut ergo pro nobis dolet, ut Esaias interpretatus est, qui eum vidit in spiritu, pro nobis utique tristis erat, iuxta quod animam suam tristem appellcuit infirmitati, ut aculeum mortis infringeret, quo nos in die iudicii liberaret, quam non perfunctorie malam dixit. Sic enim subteres adiudicat poenae. uia enim angusta uirtutis est, lata delicti; ideo rariores in uirtute ambulant, plures in flagitio uersantur. quo fit, ut inferior eorum sit numerus, qui praemia remunerationis accipient quam qui ob pretium grauium peccatorum sortem aduersam
Abbreviated transcription (Latin):
& salutare tuũ dixi. Totuꝰ exꝑsona xp̃i psalmꝰ iste est. Idõ
iusticiã meã dic̃. Licet ñ arrogant̃ & hõpossit dicere
iusticiã suam. ꝗ idõ credit & fidem suã sibi reputari ad
ut fidẽ st atueret. remissionẽ tribueret peccatoꝵ. Et
ꝗa ex ꝑsona saluatoris totũ hunc ẽẽ diximꝰ psalmũ. ne
forte dicant apollonoristȩ. ecce corpꝰ dix̃ p̃parasti mͥ. non
etiã animã. audiant in inferiorib psalmi huiꝰ dicentẽ.
Confundant᷑ & reuereantur simul. qui quer̃ animam
meã ut auferant eam. Hȩc st̃ quȩ in hoc psalmo arbitrati¬
estimauimꝰ. cũ si intractatũ incidant. in alio psalmo inqͦ
iudentur eẽ repetita rectiuꝰ ꝓsequem᷑. Fauente dño iħu

Expanded text:
uum dixi. totus ex persona Christi psalmus iste est. ideo \'iustitiam meam1 dicit, licet non arroganter et homo possit dicere iustitiam suam, qui deo credit et fidem suam sibi reputari ad ut fidem statueret, remissionem tribueret peccatorum. Et quia ex persona saluatoris totum hunc esse diximus psalmum, ne forte dicant Apollinaristae: \'ecce corpus, dixit, praeparasti mihi, non etiam animam\', audiant in inferioribus psalmi huius dicentem: con fundantur e t reuereantur s imul qui quaerunt animam am meam, ut aui era existimavimus; cum si in Tractatum incidant, in alio psalmo in quo videntur esse repetita, rectius prosequemur, favente domino Jesu:
Abbreviated transcription (Latin):
dñicȩ cognoscere passionis. Idõ tibi dicitur. Qui ht̃ aures
audiendi andiat. Idõsurdo et muto aures et labia teti¬
git dñs in eugło. ut sciret ꝗd audiret in misterio. ꝗd etiã
loqueret᷑ & qñ loqueretur Neq enĩ ociose scriptũ ẽ. Dñs
mͥ dedit linguã eruditionis. ut scirẽ qñ oporteat sermo¬
nẽ dicere. Scire gͦ debes ꝗd audias. scire ꝗd loꝗ debeas.
scire etiã qñ loꝗ debeas. Audigͦ dicentẽ Beatꝰ ꝗintelle¬
git suꝑ egenũ et pauꝑem. Beatus ꝗdẽ ꝗ cõpatitur pauꝑi.
ꝗ haurit eiꝰ necessitates. scit ꝗd mali in opra afferat indi¬
genti. Sed ꝗd sibi uult istud exordiũ indnĩpassione.
corripuit uidã dicentẽ de illo unguento ꝙ effuderat
maria suꝑ pedes xp̃i. Potuit hoc uenundari trecentis de¬
naruis & dari pauꝑib. Idem etcet̾i apłi senserant. sed alio
bat. discipłi pauꝑũ alimoniȩ c̃sulebant. Quib in cõmune

Expanded text:
dominicae cognoscere passionis. ideo tibi dicitur: qui habet aures dominicae cognoscere passionis. ideo tibi dicitur: qui habet aures audiendi audiat. ideo surdo illi et muto aures et labia tetigit dominus in euangelio, ut sciret quid audiret in mysterio, quid etiam loqueretur et quando loqueretur. neque enim otiose scriptum est: dominus mihi dedit linguam eruditionis, ut scirem quando oporteat sermonem dicere. scire ergo debes quid audias, scire quid loqui debeas, scire etiam quando loqui debeas. Audi ergo dicentem: beatus qui intellegit super egenum et paupere . beatus quidem qui compatitur pauperi, qui haurit eius necessitates, scit quid mali inopia afferat indigenti; sed quid sibi uult istud exordium in domini passiocorripuit ludam dicentem de illo unguento, quod effuderat Maria super pedes Christi: potuit hoc uenundari trecentis denariis et dari pauperibus. idem et ceteri apostoli senserant, sed alio bat, discipuli pauperum alimoniae consulebant. quibus in commune
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iã uenit & patitur. & idõ qͣdragesimꝰ psalmꝰ inscͥ¬
bitur. ꝗa qͣdraginta dieb ieiunauit dñs iħs. ut eo
numero c̃sumaret hoĩs ꝗ perierat ꝑfectionẽ. Sicut
enĩ ꝑ appetentiã int̃dicti fructuꝰ amiserat gr̃ãm. ita ꝑ ie¬
iuniũ reparari eiꝰ uirtutẽ oportuit. ut ꝗ ꝑierat in acdam
Adipsũ studia nr̃a dirigimꝰ. ad ipsũ uota nr̃a c̃ferimus.
ꝗa ipse ẽ plenitudo. ipse ẽ c̃sumatio uniuersoꝵ. ipse omĩ
carne nrã peccata suscepit. ꝗsoluꝰ dĩ agnꝰ peccatũ tocuiꝰ mun¬
di abstulit. solũ cirogͣfum decreti sanguinis sui effusiõe
deleuit. & tulit demedio atq affix̃ cruci. qͣsi sapientia
sciens qͦm̾ uetꝰ peccatũ mundi solueret. quasi redẽptio qͦmͦ
hõem renouaret aculpa. qͥsi sc̃ĩficatio qͦmͦ eũ scĩficaret ad
grãm. Hicgͣ titulus. hoc principiũ. Beat̾ ꝗ intellegit
suꝑ egenũ et pauꝑem. Aꝑi aures tuas ꝗ incipissacram̃ta

Expanded text:
oc iam uenit et patitur. et ideo quadragesimus psalmus inscribitur, quia quadraginta diebus ieiunauit dominus Iesus, ut eo numero consummaret hominis qui perierat perfectionem. sicut enim per appetentiam interdicti fructus amiserat gratiam, ita per ieiunium reparari eius uirtutem oportuit, ut, qui perierat in Adam,ad ipsum studia nostra dirigimus, ad ipsum uota nostra conferimus, quia ipse est plenitudo, ipse est consummatio uniuersorum , ipse omcarne nostra peccata suscepit, qui solus dei agnus peccatum totius mundi abstulit, qui solus chirographum decreti sanguinis sui effusione deleuit et tulit de medio atque affixit cruci, quasi sapientia, sciens quomodo uetus peccatum mundi solueret, quasi redemptio, quomodo hominem renouaret a culpa, quasi sanctificatio, quomodo eum sanctificaret ad gratiam. hic ergo titulus, hoc principium. Beatus qui intellegit super eg enum et paupere . aperi aures tuas, qui incipis sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
tas quȩ diuites fac̃. considemꝰ eã. intendamꝰ in ipsũ ueneri¬
bile sacram̃tũ. ꝗd priuꝰ potest eo eẽ atq simplicius: Non
taurino ꝗs quã ꝑ funditur sanguine. ut sacra dicuntur
habe gentiliũ. ñ hircoꝵ atq arietũ cruore peccator lus
Sed exiet inqt aqua cũ delectatione defontib & parat i¬

Expanded text:
ites facit? Consideremus eam, intendamus in ipsum venerabile Sacramentum. Quid purius potest eo esse atque simplicius? Non taurino quisquam perfunditur sanguine, ut sacra dicuntur habere gentilium: non hircorum atque arietum cruore peccator lavased exiet, inquit , aqua cum delectatione de fontibus Salvat
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ gͥ interris. ut meream indulgentiam. Nisi remissum
peccatũ hic fuerit. ñ habebimꝰ reꝗem. Si reꝗes ñ fuerit
ñerit uita et̾na. Siuita et̃na ñ fuerit. ñ erimꝰ. Idõ petit

Expanded text:
remus igitur in terris, ut meieamur indulgentiam. nisi remissum remus igitur in terris, ut meieamur indulgentiam. nisi remissum peccatum hic fuerit, non habebimus requiem, si requies non fuerit , non erit uita aeterna , si uita aeterna non fuerit, non erimus. ideo pe
Abbreviated transcription (Latin):
incelo. Et ꝙ cũq solueris suꝑt̾rã. erit solutũ. & incelo. Tibi
inꝗt dabo claues regni cęloꝵ. ut et soluas et liges. Hoc noua¬
tianꝰ ñ audiuit. eccła dĩ audiuit. Idõ ille in lapsu. nos in re¬
cũ uenerit dñs & ligatos inuenerit qͦs oportuit solui. cõmo¬
ueat᷑ adu̾sus dispensatorẽ ꝗ ligatos seruauerit seruos. qͦs
dñs uisserat solui dicens. qm̃ ꝗ cognouit uoluntatẽ dnĩsu.
& ñ fec̃ scđm uoluntatẽ eiꝰ. uapulabit multũ. Q aut ñ co¬
gnouit & ñ fecit cligna. plagis uapulabit minꝰ. Merito
gͦ dd remitti sibi postulat. qđ sciebat ñ ẽe his ꝗ scđm
aaron erãt sacerdotib at tributũ. sed eugło seruabatur.
Cui gͦ ñ remittit᷑ in exilio ẽ. in ꝑeg̾nationis in uiria ꝑse¬
uerat. Hic ergo petenda ẽ uenia. Hic enĩ dictũ ẽ. Beati
ꝗ fletis. ꝗa ridebitis. hic locuꝰ ẽ ueniȩ postulande. Deplo¬

Expanded text:
in caelo, et quodcumque solueris super terram 25 eiit solutum et in caelo. tibi, in caelo, et quodcumque solueris super terram 25 eiit solutum et in caelo. tibi, inquit, dabo claues regni caelorum, ut et soluas et liges. hoc Nouatianus non audiuit, ecclesia dei audiuit; ideo ille in lapsu, nos in recum uenerit dominus et ligatos inuenerit quos oportuit solui, commoueatur aduersus dispensatorem, qui ligatos seruauerit seruos quos dominus iusserat solui dicens, quoniam qui cognouit uoluntatem domini sui et non fecit secundum uoluntatem eius, uapulabit multum; qui autem non cognouit et fecit digna plagis, uapulabit minus. Merito ergo Dauid remitti sibi postulat, quod sciebat non esse his qui secundum Aaron erant sacerdotibus adtributum, sed euangelio seruabatur. cui ergo non remittitur in exilio est, in peregrinationis iniuria perseuerat. hic ergo petenda est uenia — hic enim dictum est: beati qui fletis, quia ridebitis —, hic locus est ueniae postulandae. deplo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd amiserit. qͦue deciderit. Et idõ grãs agamꝰ dõ. ꝗ nos ꝑ¬
pe tuo excilio li̾auit. aꝑiens ianuã qua reuertam̃ ad patri
ꝑegrini: sed estis ciuesscõꝵ & domestici dĩ. Hoc uolens re
ubi peccaui. Nisihic remiseris mͥ. ibi remissionis reqem u¬
uenire ñ pot̾o. Qđ enĩligatũ int̾ra manserit. ligatũ mane¬
bit in celo. Qđ solutũ int̾ra fuerit. solutũ erit incelo.
ꝓ pħa enĩ et p̃dicator eccłȩ c̃gregandȩ. euangłicospũ in¬
dul gentias dni p̃uidebat. & p̃cipienda apłis ei dñs reuela¬
bat: Immo hec erat uetꝰ sententia. ut ꝗse ligasset in t̾ris.
uinctuꝰ migraret acorpore. Idõ dñs ꝙ erat ante udicii
sui dedit apłis peccati remittendi eꝗtatẽ soluendã. ne
diu ligatũ maneret. Demiq audi dicentẽ. Tibi dabo cla¬
ues regni celoꝵ. Et qđ cũq ligaueris suꝑ t̾rã. erit ligatũ et¬

Expanded text:
quid amiserit quoue deciderit. et ideo gratias agamus deo, qui nos quid amiserit quoue deciderit. et ideo gratias agamus deo, qui nos perpetuo exilio liberauit, aperiens ianuam qua reuertamur ad patriaperegrini, sed estis ciues sanctorum et domestici dei. Hoc uolens recubi peccaui. nisi hic remiseris mihi, ibi remissionis requiem inuenire non potero; quod enim ligatum in terra manserit, ligatum manebit in caelo, quod solutum in terra fuerit, solutum erit in caelo. propheta enim et praedicator ecclesiae congregandae euangelico spiritu indulgentias domini praeuidebat et praecipienda apostolis ei dominus reuelabat, immo haec erat uetus sententia, ut qui se ligasset in terris uinctus migraret a corpore. ideo dominus, quod erat ante iudicii sui, dedit apostolis peccata remittendi aequitatem, soluenda ne di-u ligata manerent. denique audi dicentem: tibi dabo claues regni caelorum, et quodcumque ligaueris su
Abbreviated transcription (Latin):
conicim. Cognoscis u̾bũ uolentis adhuc ꝑ uenire. ñ eiꝰ ꝗ ꝑuene¬
nt. Affectꝰ igͥ in hoc sermone. ñ effectꝰ ostendit᷑. Deniq ipsum
affectũ sui sermonis int̃roga. Immo audidicentẽ. uel potiuꝰ
audi dubitantẽ cũ dic̃. Idõ conicimꝰ. siue absentes siue p̃senteᷤ
placere illi. Absentes adhuc ꝑfidẽ. p̃sentes ꝑspeciem. Unde
& hoc potest intellegi. ꝙ et hicpositi. & illic: placere nr̃o ui
dici redẽptori quoq nrãꝵ desiđamꝰ animaꝵ. Necesse ẽ enĩ
dipiscatur sortis ex amine. uel iustus in reꝗe. uel impius
in erũna Eudit igͥ lacrimas. qm̃cũ aduena ĩ terra uenerit
demoretur. & separetur apatria longo detentꝰ exilio. Consi¬
dera nc̃ mͥ illũ adã deparadiso eiectũ: incastellũ religatũ.
expectantẽ uñ deiectus sit flentẽ uber tĩ. ꝗ a reminiscit᷑

Expanded text:
conitimur. cognoscis uerbum uolentis adhuc peruenire, non eius qui perueneconitimur. cognoscis uerbum uolentis adhuc peruenire, non eius qui peruenerit; affectus igitur in hoc sermone, non effectus ostenditur. denique ipsum affectum sui sermonis interroga, immo audi dicentem uel potius audi dubitantem, cum dicit: ideo conitimur siue absentes siue praesentes placere illi, absentes adhuc per fidem, praesentes per speciem. unde et hoc potest intellegi, quod et hic positi et illic placere e nostro iudici, redemptori quoque nostrarum desideramus animarum. necesse est enim ta dignae adipiscatur sortis examine, uel iustus in requie uel impius in aerumna. fundit igitur lacrimas, quoniam, cum aduena in terram uenerit, demoretur et separetur a patria longo detentus exilio. considera nunc mihi illum Adam de paradiso eiectumin castellum relegatum spectantem, unde deiectus sit, flentem ubertim, quia reminiscitur
Abbreviated transcription (Latin):
mas meas. Nesileas ame. qm̃ ego aduena sũ ap̃ te int̾ra. & ꝑe
grinuꝰ sic̃ om̃s patres mei. Aliud ẽ in cola. aliud aduena. aliud
accola. Incola ꝗ deloco ẽ. & genitalẽ locũ incolit. Aduena ꝗ
aliunde uenit. Accola ꝗ ad tẽpꝰ colit. & mutat᷑ annoꝵ uicibus.
ntur incola. Uñ exposuit hoc ipse subiciens. & ꝑegrinꝰ sic̃ om̃s
pore. ꝑegrinam̃ adñõ. Quia et si fides in nob ẽ. ꝑfidẽ tamen
ambulamꝰ ñ ꝑspeciem. Idẽ ñ facie ad faciẽ. Ad faciẽ qͣsi p̃senteᷤᷤ.
Ambulamꝰ enĩ inenigmate adhuc. ñ inueritate. Deniq addi¬
dit. Audemꝰ gͦ & c̃fidimꝰ magis ꝑegrinari de corpore. & adeẽ ad
dum̃. Audemꝰ. p̃sũptionis dõ fidei. ñ ueritatis ẽ uerbũ. Et c̃senti¬
osos id est uolentes ad ꝗescimꝰ. & optantes. ñ plenioris scientiȩ
auctoritatẽ uelut pͥncipalit̾ nr̃o iudicio dependentes. uolumꝰ
uerũ eẽ qđ cupimꝰ. ut apꝓpinquemꝰ ad dnm. aqͦ nos uide tur

Expanded text:
mas meas. ne sileas a me, quoniam ego aduena sum apud te in terra et per egrinus sicut omnes patres mei. aliud est incola, aliud aduena, aliud accola: incola qui de loco est et genitalem locum incolit, aduena qui aliunde uenit, accola qui ad tempus colit et mutatur annorum uicibus. tui incola\\ unde exposuit hoc ipse subiciens: et peregrinus sicut omnes corpore, peregrinamur a Domino ; quia etsi fides in nobis est, per fidem tamen ambulamus, non per speciem, id est, non facie ad faciem, quasi praesentes; ambulamus enim in aenigmate adhuc, non in veritate. Denique addidit: Audemus ergo et confidimus magis peregrinari corpore, et adesse ad um. \'audemus\' praesumptionis in deo fidei, non temeritatis est uerbum, et \'confidimus\' id est: uolentes adquiescimus et optantes, non plenioris scientiae auctoritatem uelut principaliter nostro iudicio dependentes uolumus uerum esse quod cupimus, ut appropinquemus ad dominum, a quo nos uidetur f
Abbreviated transcription (Latin):
uane noctib & dieb et ipse t̾bat᷑. cũ eũ plerũq araneȩ mͦ. etiam
inquestu suȩ imꝓbitatis molimine oꝑis sui ruina c̃uoluat. Et
idõ sapiens ꝗ cognoscit huiꝰ scłi uanitatẽ. ñ diut᷑nã uitȩ huiꝰ
pcat̃ usurã. sed ad illa ȩt̃na festinat. & labore hiuꝰ corporis¬

Expanded text:
uane noctibus et diebus et ipse turbatur, cum eum plerumque aianeae modo etiam uane noctibus et diebus et ipse turbatur, cum eum plerumque aianeae modo etiam in ipso suae improbitatis molimine operis sui ruina conuoluat. Et ideo sapiens, qui cognoscit huius saeculi uanitatem, non diuturnam uitae huius precatur usuram, sed ad illa aet
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra iusticiȩ. Non nat᷑ a gͦ sed culpa delinꝗt. Nec iterũ uana
& inania seqͣmur. ne telã araneȩ texere iudicem. eo ꝙ peca¬
ta nulla ꝑpetuitatis posst̃ hab̾e substantiã. Uñ cũ uiđis ali p
studere facultatib ampliandis. cumulandis potestatib. affec¬
tando decori. dices illud esaiȩ. Telã araneȩ text̃ isti inomũb.
diei uniꝰ. quȩ diut᷑na eẽ ñ potest. sed cito liuidit᷑. atq opꝰ eiꝰ omĩ
dis soluitur. Non enĩ supra solidũ aliqđ firmam̃tum locatus.
sed inuacuo suspenditur. Nichil laxũ nichil molle uerũ xp̃i
militẽ decet. Ecce enĩ ꝗ mollib uestiunt᷑ indomib regũ sunt.
Arguti sibi & industriĩ om̃s auari uident᷑. Quid argutuis ꝗd
sollicitius araneȩ. quȩ oꝑi suo dieb ac noctib sẽꝑ intendit.
nec ullo sũptu ullaq impensa c̃fic̃ uestim̃tũ. sed uanũ ẽ om̃e qđ

Expanded text:
mbra iustitiae. non natura ergo, sed culpa delinquit. Nec iterum uana mbra iustitiae. non natura ergo, sed culpa delinquit. Nec iterum uana et inania sequamur, ne telam araneae texere iudicemur, eo quod peccata nullam perpetuitatis possunt habere substantiam. unde cum uideris aliquos studere facultatibus ampliandis, cumulandis potestatibus, affectando decori, dices illud Esaiae: telam araneae texunt isti in omnibus diei unius, quae diuturna esse non potest, sed cito diuiditur atque opus eius omne dissoluitur; non enim supra solidum aliquod firmamentum locatur, sed in uacuo suspenditur. nihil laxum, nihil molle ueruiii Christi militem decet; ecce enim qui mollibus uestiuntur in domibus regum sunt. arguti sibi et industrii omnes auari uidentur. quid argutius, quid sollicitius aranea, quae operi suo diebus ac noctibus semper intendit nec ullo sumptu ullaque inpensa conficit uestimentum? sed uanum est omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
nus significat᷑. qđ aĩȩ ꝑfidoꝵ ad moto igne tabescant. ut
deponant crassitudinis quendã carnalis humorẽ. Mittun¬
tur gͦ insartaginẽ & aĩe peccatoꝵ. ut defluat quedã pecca¬
ti caro. quȩ obduxerat animȩ ac m̃tis ingorẽ. & uelut iure
qͦdã. ita ꝗb. dã infuđ at animã illecebris cupiditatũ. Expec¬
tãt gͥ nos quȩdã sartagines. idõ hic c̃teramuꝰ cornr̃m ut sub¬
tile fiat. & deponat omẽm duriciã. & pinguedinẽ quandam
carnalis aruinȩ. qđ patient᷑ ꝗ luxuriati st̃ in hac uita. et lu¬
dibria dedecorũ quam oꝑa ulla uirtutũ exercenda sibi more
iudaico credider̃. Incrassatꝰ ẽ enĩ iacob. & pingius factꝰ ẽ. et
surrex ludere: Quẽ afidei ueritate lusus ille in ꝑfidię tradux̃
errorẽ. Merito gͦ pauluꝰ castigabat corpꝰsuũ. ne nutriret carni
peccata. Luxuriando enĩ facimꝰ m̃bra peccati. sobrietate autẽ¬

Expanded text:
niis significatur, quod animae perfidorum admoto igne tabescant, ut niis significatur, quod animae perfidorum admoto igne tabescant, ut deponant crassitudinis quendam carnalis humorem. mittuntur ergo in sartaginem et animae peccatorum, ut defluat quaedam peccati caro, quae obduxerat animae ac mentis uigorem et uelut iure quodam ita quibusdam infuderat animam inlecebris cupiditatum. expectant igitur nos quaedam sartagines. ideo hic conteramus cor nostrum, ut subtile fiat et deponat omnem duritiam et pinguedinem quandam carnalis aruinae. quod patientur qui luxuriati sunt in hac uita et ludibria dedecorum quam opera ulla uirtutum exercenda sibi more Iudaico crediderunt. incrassatus est enim Iacob et pinguis factus est et surrexit ludere, quem a fidei ueritate lusus ille in perfidiae traduxit errorem. merito ergo Paulus castigabat corpus. suum, ne nutriret carnes peccati; luxuriando enim facimus membra peccati, sobrietate autem me
Abbreviated transcription (Latin):
disti hoẽm. Idõ sapiens dix̃. Quis idabit cogitationũ mearũ
flagella. & labioꝵ meorũ signaculũ : Utcor suũ ipse siuis co¬
gitatiõib flagellaret. & signaret labia sua. qͦ et uet̾a peccat
minueret. nec alia loquendo renouaret. qͦ ꝓpriis increpati¬
onib erudit᷑. exercitia uirtutis indueret. Tabescit autẽ
aĩa qñ peccatũ minuit᷑. uł cũ aĩa tabescit culpadeponitur.
baculũ uidit nuciũ. dem̃ ollã feruentẽ. ut tabesceret aĩa pro¬
pħe incipientis. qͦculpa deced̾et. ut accedet grã. Sedcur priu
baculũ postea ollã : Qm̃ ꝗ baculo ñ corrigitur. ĩ ollã mittitur
ut ardeat et tabescat. Et idõ et ad ꝓpħam hie ⁊echiel dr̃.
Accipe tͥ sartaginẽ. & accipies iniꝗtates domꝰ isrł. & c̃sumabis
& tabescent inꝗt in suis iniꝗtatib. Et alibi in eodẽ libro dic̃
dñs. Sed ego magnũ faciã ticionẽ. & multiplicaligna. & sue¬
cendã ignẽ. ut liquefiat caro. &imminuat᷑ ius. Qib testimo¬

Expanded text:
tionum mearum flagella et labiorum meorum signaculum?, ut cor suum ipse suis cogitationibus flagellaret et signaret labia sua, quo et uetera peccata minueret nec alia loquendo renouaret, quo propriis increpationibus eruditus exercitia uirtutis indueret. tabescit autem anima; quando peccatum minuitur, uel cum anima tabescit, culpa deponitur; baculum uidit nucinum, deinde ollam feruentem, ut tabesceret anima prophetae incipientis, quo culpa decederet, ut accederet gratia. sed cur prius baculum, postea ollam? quoniam qui baculo non corrigitur in ollam mittitur, ut ardeat et tabescat. et ideo et ad prophetam Hiezechiel dicitur: accipe tibi sartagin em et accipies iniquitates domus Israel et consummabis; et tabescent, inquit, in suis iniquitatibus, et alibi in eodem libro dicit dominus: sed ego mag num faciam titionem et multiplicabo ligna et succendam ignem, ut liquefiat caro et imminuatur ius. quibus testimo
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ in hoĩb oꝑabat᷑ & paulus dicens. Aut ꝗs ẽ ꝗletificat me . nͥ qui
contristatur ex me : Ob iurgando enĩ. dolorẽ. tristiciã. gemitus
excitabat. ut agerent penitentiã. qͦ inreuocabilẽ ueniã et salutẽ
cuiꝰ ñ peniteret dnm̃ mererẽtur. Ille igͥ uerꝰ ẽ finis. ꝗñ uniꝰ erit

Expanded text:
finem in hominibus operabatur et Paulus dicens: aut quis est qui laetificat me nisi qui finem in hominibus operabatur et Paulus dicens: aut quis est qui laetificat me nisi qui contristatur ex me? obiurgando enim dolorem, tristitiam, gemitus excitabat, ut agerent paenitentiam, quo inreuocabilem ueniam et salutem, cuius non paeniteret deum, mererentur. ille igitur
Abbreviated transcription (Latin):
lingua mea. notũ fac mͥ dnẽ finẽ meũ. & numerũ dierũ meoꝵ
ꝗ est. ut sciã ꝗd desit mͥ. Bonꝰ ignis ꝗfecit ut ꝓpħa loqueretur.
Et uide ne ipse sit ignis ꝗuisuꝰ ẽ qñ indie pente costes in unũ locũ
uariis loquebant᷑. Sic enĩ scriptũ ẽ. Quia diuisȩ st̃ linguȩ eoꝵ
disꝑsȩ tãquã ignis. Hic ẽ gͦ ꝗdix̃ ad hiereiniã. Ecce dotͥ inos uba
mea ignem. Hanc gͦ et dđ linguã ignis accepit ut diuinȩ cogni¬
tionis succensus ardore loqueretur. Notũ fac mͥ dne finẽ meũ.
Hon de morte sua querit. neq enĩ hicfinis resurrecturo. sed deo
fine querit. de qͦ apłs dixit. Quia ille finis qñ dñs iħs tradet
regnũ dõ & patri. & euacuabit om̃s pͥncipatꝰ et potestates. Et qñ
mors nouisima om̃iũ destruet᷑. ut mala deficiant. & bona et̃ na
succedant. Et idõ dictũ ẽ. Fugit dolor. tristicia et gemitꝰ. Hu

Expanded text:
lingua mea: notum f ac mihi, domine, finem meum et numerum dierum meorum lingua mea: notum f ac mihi, domine, finem meum et numerum dierum meorum qui est, ut sciam quid desit mihi. bonus ignis, qui fecit ut propheta loqueretur. et uide ne ipse sit ignis, qui uisus est quando in die pentecostes in unum locum t linguis uariis loquebantur. sic enim scriptum est, quia uisac sunt linguae eorum dispersae tamquam ignis. hic est ergo qui dixit ad Hieremiam: ecce do tibi in os uerba mea ignem. hanc ergo et Dauid linguam ignis accepit, ut diuinae cognitionis succensus ardore loqueretur: notum fac mihi, domine, finem meum. non de morte sua quaerit — ngque enim hic finis resurrecturo —, sed de eo fine quaerit de quo apostolus dixit: quia ille finis, quando dominus Iesus tradet regnum deo et patri et euacuabit omnes principatus et potestates et quando mors nouissima omnium des t r uetur, ut mala deficiant et bona aeterna succedant . et ideo dictum est: fugit dolor, tristitia et gemitut-. hunc
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ig nẽ excutit. Ita gͦ etiã bona c̃scientia pudore succenditur
si renouet᷑ ei suoꝵ recordatio delictoꝵ. Et in ipsa meditatione
ignis exardescit. ñ maluꝰ ignis ꝗ adurat sed ñ exurat. Talis
ignis quẽ morses in rubo uidit. qñ rub urebat᷑ sed ñ ex urebat᷑
Est gͦ ignis ꝗ peccatũ minuit. & suoculpã ardore depascit. Est
& ignis ꝗ celestiũ script᷑arũ meditationib excitat᷑. uelut ille
de quodicit hicremias. Et erat ignis flãmigerans inossib meis
aut ille deqͦ cleophas & ꝗsimul iter agebat qñ pꝰ resurrectionẽ
eis se xp̃c adiunxit. sermone mutuo conferebant dicentes. Non¬
ne cor nr̃m ardens erat in nob. cũ aꝑiret nob scripturas: Idõ e
dñs uenit. ut ignẽ hunc int̾rã mit t̃et. qͦ illuminaret animas
uniu̾soꝵ. studiũ accendet. crim̃ exureret. Locutꝰ sũ inꝗt in

Expanded text:
tur, ignem excutit. ita ergo etiam bona conscientia pudore succenditur, tur, ignem excutit. ita ergo etiam bona conscientia pudore succenditur, si renouetur ei suorum recordatio delictorum, et in ipsa meditatione ignis exardescit. non malus ignis qui adurat, sed non exurat; talis ignis quem Moyses in rubo uidit, quando rubus urebatur, sed non exurebatur. est ergo ignis, qui peccatum minuit et suo culpam ardore depascit. est et ignis , qui caelestium scripturarum meditationibus excitatur, uelut ille de quo dicit Hieremias: et erat ignis flammigerans in ossibus meis, aut ille de quo Cleophas et qui simul iter agebat, quando post resurrectionem eis se Christus adiunxit, sermone mutuo conferebant dicentes: nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum aperiret nobis scripturas? ideo et dominus uenit, ut ignem hunc in terram mitteret, quo inluminaret animas uniuersorum, studium accenderet, crimen exureret. Locutus sum in
Abbreviated transcription (Latin):
congrua uu lneri peccatoꝵ suoꝵ obduceret cicatricẽ. Si ꝑfectꝰ
ẽ tacet conuiciantib. nullo sibi dolore renouato. ꝗa et si pecca¬
uit securꝰ ẽ. ꝗa sine penitentia st̃ dĩdona. & idõ quȩ sẽmel dona¬
uit. resoluere acrenouare ñ soleat. cũ ipse dixerit. Egosũ egi¬
ꝗ deleo inꝗtates & memor ñero. Si aũt inꝑfectꝰ & immemor
celestiũ p̃ceptoꝵ.. dolor ei tãquã recisa cicatrice reparatur.
Concaluit cor meũ intͣ me. & in meditatione mea exardescit igni
Gra uiora uulnera sic̃ nouimꝰ. caustico medicam̃to. uel ad moto igne
curant᷑. Ergo uir sapiens ipse medicꝰ ẽ sibi. tam̃ & si medicuꝰ ẽ
uulnꝰ suũ curat. Idõq siñ plene c̃ sumatꝰ ẽ ad in offense habitu¬
dinẽ sanitatis. uaporat᷑ eiꝰ cor. habet febrẽ. ignescit adobiec¬
ta c̃uicia. Et sitacet. uel int᷑ se terit᷑. Lapis siad lapidẽ tera¬

Expanded text:
congrua uulneri peccatorum suorum obduceret cicatricem. si perfectus congrua uulneri peccatorum suorum obduceret cicatricem. si perfectus est, tacet conuiciantibus nullo sibi dolore renouato, quia, etsi peccauit, securus est, quia sine paenitentia sunt dei dona et ideo quae semel donauit resoluere ac renouare non soleat, cum ipse dixerit: ego sum eg deleo iniquitates et memor non e r o. si autem inperfectus et inmemor caelestium praeceptorum, dolor ei tamquam recisa cicatrice reparatur. C oncaluit cor meum intra me et in medir tatione mea e xar des cet ignis. grauiora uulnera, sicut nouimus, caustico medicamento uel admoto igne curantur. ergo uir sapiens ipse medicus est sibi; tamen, etsi medicus est, uulnus suum urit ideoque, si non plene consummatus est ad inoffensae habitudinem sanitatis, uaporatur eius cor, habet febrem, ignescit ad obiecta conuicia et, si tacet, uel intra se teritur. lapis si ad lapidem tera
Abbreviated transcription (Latin):
neglegens in uiriȩ uł pudoris. cuibndictio dñi ꝓ om̃ib habun¬
daret. Ergo inisto psalmo tricesimo octauo qͣsi in quadã medita¬
tione. ñdũ tam̃ in omĩ locatꝰ ꝑfectione uirtutis. dic̃ sibi dolorẽ
cẽ renouatũ. Ualidissimꝰ enĩ cicatricis offensionẽ sentire ñ no¬
uit. nec plagã potest timere ꝗ fortior ẽ. In ipso pugilũ certa¬
mine solet plerũq ꝗ fortior est expectare. ut inferioris ictu
aliqͦ lacessatur. qͦ acrior offensus insurgat. ita exercitatione
nimia atq pacientiã roboratꝰ. ut tãquã insensibilis addolorẽ
plagã sentire ñ possit. Percu̾sus ridet. lacessitꝰ miciatur. At uͦ
inferior si forte ictũ ferientis supͣ obductã cicatricẽ ueteris uul¬
neris exceꝑit. renouatũ sentit dolorẽ. Sic ẽ cui obiciunt᷑ pec¬
cata suꝑiora quȩ cõpetent̃ doluit. atq defleuit. ut satiꝰfactione

Expanded text:
neglegens iniuriae uel pudoris, cui benedictio domini pro omnibus abunneglegens iniuriae uel pudoris, cui benedictio domini pro omnibus abundaret. ergo in isto psalmo tricesimo octauo quasi in quadam meditatione, nondum tamen in omni locatus perfectione uirtutis dicit sibi dolorem esse renouatum. ualidissimus enim cicatricis offensionem sentire non nouit nec plagam potest timere qui fortior est. in ipso pugilum certamine solet plerumque qui fortior est expectare, ut inferioris. ictu aliquo lacessatur, quo acrior offensus insurgat; ita exercitatione nimia atque patientia roboratur, ut tamquam insensibilis ad dolorem plagam sentire non possit, percussus ridet, lacessitus minatur. at uero inferior si forte ictum ferientis supra obductam cicatricem ueteris uulneris exceperit, renouatum sentit dolorem. sic est cui obiciuntur peccata superiora quae competenter doluit atque defleuit, ut satisfactione
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ xp̃o reseruat. Ideoq ad didit. Qui diuidicat me dñs ẽ
Pulcherrime eũ udicẽ elegit. ꝗ nulla fraude fallat᷑. ut eũ nec
occulta p̃t̾eant. nec infirmȩ conditioniᷤ lapsus offendat. qui
fragilitat i norit ignoscere. Ad oĩa gͥ utile silentiũ. Si peccatũ
agnoscis tace. ne negando exaggeres. si ñ agnoscis tace. securus
de innocentia. Non posst̃ aliena uerba crim̃ affigere. qđ ꝓpria
ñ recepit c̃stientia. Seq̃. Et dolor meus renouatus ẽ. Ad huc
in inferiore uirtutis gradu positꝰ hȩc uerba deꝓmit. qđ dolor
sibi peccatoꝵ ueterũ obiectione renouat᷑ sit. quȩ delicta iã
obduxisse uidebat᷑ obliuio. uł bonoꝵ oꝑũ texerat c̃pensatio.
Deniq in posteriorib quasi fortior dicit. Vider̃ me & mouer̃
capita sua. eo qđ minarent᷑ & nocere ñpossent. Et addidit.
Maledicent illi et tubenedices. Et hoc quasi ualidior loꝗtur.

Expanded text:
iudicium Christo reseruat. ideoque addidit: qui diiudicat m.e dominus est. iudicium Christo reseruat. ideoque addidit: qui diiudicat m.e dominus est. pulcherrime eum iudicem elegit qui nulla fraude fallatur, ut eum nec occulta praetereant nec infirmae condicionis lapsus offendat, qui fragilitati norit ignoscere. ad omnia igitur utile silentium. si peccatum agnoscis, tace, ne negando exaggeres; si non agnoscis , tace securus de innocentia. non possunt aliena uerba crimen affigere quod propria non recipit conscientia. Sequitur: et dolor meus r enouatus est. adhuc in inferiore uirtutis gradu positus haec uerba depromit, quod dolor sibi peccatorum ueterum obiectione renouatus sit, quae deleta iam obduxisse uidebatur obliuio uel bonorum operum texerat compensatio. denique in posterioribus quasi fortior dicit: u iderunt mc et mouerunt capita sua, eo quod minarentur et nocere non possent, et addidit: maledicent illi et tu benedices. et hoc quasi ualidior loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
habundare. Ergo et dđ n humilit sentiendo dexp̃o. ex al¬
tabat animã suã. quã bumiliant & deiciunt arriani.
& exaltando animã suã. sensus ugorẽ fideiq gram. uirti¬
tis. humilitatis pio repsentabat asfectu. Ilo gͦ dicebat.
obmutui & humiliatꝰ sũ & silui abonis. Quia nouerat qñ se
humiliare deberet. & nouerat qñ silere deberet. Om mutu¬
it. ne ipsa litigiosa cũ obiurgantib c̃tentione ꝑstreꝑet. hu¬
miliatus ẽ. ut tumorẽ deiceret suꝑborũ. uł ut ipsos qͦmͦ hu¬
miliare se deberent: suo doceret exemplo. Siluit abonis. ꝗa
bona c̃scientia ñeget defensione uerboꝵ. quȩ suo nixa ẽ testi¬
monio. ipsa sui iudex. ideoq iustus dicit. ꝗs contͣdicat aut
ꝗs resistat mͥ. Et paulus dicit. Michi enĩ ꝓminimo ẽ ut
auob̾ diuidicer aut abhumano die. Ad uersũ calũnantes
& peccatores. iustuꝰ suo uidicio ẽtent᷑ ẽ. meritoꝵ aũt suoꝵ ui

Expanded text:
abundare. ergo et Dauid non humiliter sentiendo de Christo exalabundare. ergo et Dauid non humiliter sentiendo de Christo exaltabat animam suam, quam humiliant et deiciunt Arriani, et exaltando animam suam sensus uigore fideique gratia uirtutem humilitatis pio repraesentabat affectu. Ideo ergo dicebat: ommutui et humiliatus sum et silui a bonis, quia nouerat, quando se humiliare deberet, et nouerat, quando silere deberet. ommutuit, ne ipse litigiosa cum obiurgantibus contentione perstreperet, humiliatus est, ut tumorem deiceret superborum uel ut ipsos, quomodo humiliare se deberent, suo doceret exemplo. siluit a boni;, quia bona conscientia non eget defensione uerborum, quae suo nixa est testimonio, ipsa sui iudex. ideoque iustus dicit: quis contradicat aut quis resistat mihi? et Paulus dicit: mihi enim pro minimo est ut a uobis diiudicer aut ab humano die. aduersum calumniantes et peccatores iustus suo iudicio contentus est, meritorum autem suorum
Abbreviated transcription (Latin):
gunt᷑. qđ in eiꝰ grã in eiꝰreꝗe. in eiꝰ placiditate reꝗescant. ꝗ
conformẽ ei induerint fidem. & eandẽ inbonis oꝑib fecerint
steriorib. Siñ humilit̾ sentiebã. sed exaltaui animã mea
Uerũ is considet aliud ẽẽ qđ ad sapientiã m̃tis refert᷑ aliud
qđ ad humili tatẽ cordis. Sapientia m̃tis sublimis ẽ. sapientia
suã. ut castigandũ nr̃e carnis tumorẽ doceret. Ex altabat
s qse humiliat exaltabitur. Nec solũ suꝑbus retunditur &
humilis attollit᷑ digna remuneratione meritorũ. sicut prumo
E intellegendũ. seđꝗi uerbũ dĩ exom̃i parte acutũ ẽ uelut
gładiũ ꝗ extrib acutꝰ ẽ partib. Ego arbitror posse intelleq
ꝗa & ꝗse exaltat nouit se humiliare: & ꝗ sehumiliare nouit
etiã exaltare se nouit. Demq piulũ ostendit dicens. Ego¬
aut didici inꝗb sciã sufficiens ẽẽ. Scio & humiliari. scio et

Expanded text:
guntur, quod in eius gratia, in eius requie, in eius placiditate requiescant, qui guntur, quod in eius gratia, in eius requie, in eius placiditate requiescant, qui conformem ei induerint fidem et eandem in bonis operibus fecerint sterioribus: si non humiliter sentiebam, sed exaltaui animam meam. uerum is consideret aliud esse quod ad sapiequod ad humilitatem cordis: sapientia mentis sublimis est; sapientia  animam suam, ut castigandum nostrae carnis tumorem doceret. Exaltabatet qui se humiliat exaltabitur. nec solum superbus retunditur et humilis attollitur digna remuneratione meritorum, sicut primum est intellegendum; sed quia 30 uerbum dei ex omni parte acutum est uelut gladius, qui ex tribus acutus est partibusego arbitror posse intellegi, quia et qui se exaltat nouit se humiliare et qui se humiliare nouit etiam exaltare se nouit. denique Paulus ostendit dicens: egoautem didici in quibussumsufficiensesse. scio et humiliari, scio et
Abbreviated transcription (Latin):
gũ illoꝵ. calũpmantiũ usto aboleret offensam. Ergo & si infirmꝰ
esora &si fortis es ora. Infirmꝰ ꝓteoras. fortis ꝓinimico tuo oras
Bonũ scutũ in firmitatis oratio. Tuoras. & dñs te ꝓtegit bo¬
nũ scutũ etiã triũphantis. ut inimicũ tuũ quẽ possis ferire
defendus. ne ab aliqͦ trucidet᷑. Et qđ ẽ mauis axp̃o. ꝗ dixit
muindictã ego retribuã. Hlec ẽ oratio quȩ insinũ conuertit᷑
dep̃cantis. fructũ referens eoꝵ que uoluit impetrare. ut dona
in eiꝰ animã acm̃tẽ recurrant. quȩ poposcit ad nõ. Sic̃ in po¬
steriorib hic idẽ ꝓpħa tedocuit dicens. Sic benedicã te inui¬
ta mea. &m nõe tuo leuabo manꝰ meas. Tãquã adipe & pin¬
guedine repleat᷑ anima mea. Ipse c̃ sinuꝰ animȩ secretũ ora¬
tionis eiꝰ. penetralia uoluntatis & quedã recurrentiũ uotoꝵ
intima receptacula. uñ & iusti in habraȩ sinu reꝗescere le¬

Expanded text:
gum illorum calumniantium iusto aboleret offensam. Ergo et si infirmus gum illorum calumniantium iusto aboleret offensam. Ergo et si infirmus es ora et si fortis es ora; infirmus pro te oras, fortis pro inimico tuo oras. bonum scutum infirmitatis oratio; tu oras et dominus te protegit. bonum scutum etiam triumphantis, ut inimicum tuum, quem possis ferire, defendas, ne ab aliquo trucidetur et, quod est maius, a Christindictam, et ego retribuam . Haec est oratio, quae in sinum convertitur deprecantis, fructum referens eorum quae voluit impetrare; ut dona in ejus animam ac mentem recurrant, quae poposcit a Domino; sicut in posterioribus hic idem propheta te docuit dicens: Sic benedicam te in vita mea, et in nomine tuo levabo manus meas. Tamquam adipe et pinguedine repleatur anima mea . Ipse est sinus animae, secretum orationis eius, penetralia uoluntatis et quaedam recurrentium uotorum intima receptacula. unde et iusti in Abrahae sinu requiescere le
Abbreviated transcription (Latin):
possint suo inimico nocere. Pluꝰ ẽ gͦ orare quã tacere. Iustus male¬
dicentib sibi benedic̃. Pluꝰ ẽ et hoc quã orare ꝓse. Securꝰ enĩ sui
benedic̃ ei quẽ ñumet. aut etiã ei quẽ ante metuebat. Iustũ dili¬
git ini micũ. Plus ẽ diligere quã benedicere. Quia maior ẽ mntis
dilectio. quã sermonis gr̃ã. Iustuꝰ benefac̃ ei cuiꝰ odii appetitu est.
ustꝰ orat ꝓcalũpniantib. Bona caritas & pietas bona. utrũq dĩ.¬
& utrũq ẽ ds̃. ꝗacaritas ds̃. ut dix̃ ioħs in epła. Idõ utrũq
c̃uinctũ ẽ. Diligite ini micos urõs. & orate ꝓcalũ mantibus &¬
ꝑsequentib uos. Plenitudo legis ẽ caritas. sed etiã hȩc eugłii ple¬
nitudo: ꝓcalũnantib & ꝑsequentib nos orare. ut peccatis coꝵ.
ueniã postulemꝰ. sic̃ diuino iudicio iobsc̃s elect᷑ ẽ. cuiꝰ orano re¬

Expanded text:
possint suo inimico nocere. plus est ergo orare quam tacere. iustus malepossint suo inimico nocere. plus est ergo orare quam tacere. iustus maledicentibus sibi benedicit. plus est hoc quam orare pro se; securus enim sui benedicit ei quem non timet aut etiam ei quem ante metuebat. iustus diligit inimicum. plus est diligere quam benedicere, quia maior est mentis dilectio. quam sermonis gratia. iustus benefacit ei cuius odiis appetitus est, iustus orat a. ideo utrumque coniunctum est: diligite inimicos uestros et orate pro calumniantibus rsequentibus uos. plenitudo legis est caritas, sed etiam haec euangelii plenitudo, pro calumniantibus et persequentibus nos orare, ut peccatis eorum ueniam postulemus, sicut diuino iudicio Iob sanctus electus est, cuius oratio re
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ solus. cui ds̃ p̃sens ẽ. Accipe testimoniũ. Ecce inꝗt uenit hora ut
disꝑgamini unꝰꝗsq in sua. & me solũ relinquatis. sed ñsũ solũ qm̃
iustũ orantẽ. ꝑ eo ut mediligerent detrahebant mͥ. ego aut̃ orabã.
Iustus maledicentib sibi benedic̃. ut faciebant apłi. Sic̃ pauluꝰ asserit
dicens. Maledicimꝰ & benedicimꝰ. Iustũ diligit inmicos suos. Vide
quẽ ad modũ paulatĩ ꝑgͣdus singulos ascenđe docet᷑ ad increm̃ta ur¬
tutũ. dicente dño. Diligite in imicos ur̃os. Iustuꝰ orat ꝓcalũ pnianti
b. ꝗa et hoc p̃cepit dñs. Ad iungens. Bene facite his ꝗ oder̃ uos. Ora¬
te ꝓcalũpniantib & ꝑsequentib uos. Ipse ẽ ꝑ omĩa iustũ. ꝗ hȩc custo¬
dit & seruat. Priũ ꝗa tacet. & ñ respondet inimicis. deinde ꝗa
orat. hoc ẽ ñ ẽ otiosus affectu. Et ꝗorat bona orat. ñ ea quȩ cuiq

Expanded text:
enim solus cui deus praesens est. accipe testimonium: ecce, inquit, uenit hora ut enim solus cui deus praesens est. accipe testimonium: ecce, inquit, uenit hora ut dispergamini unusquisque insua etmesolum relinquatis; sed non sum solus, qiustum orantem: pro eo ut me diligerent detrahebant mihi, ego autem orabam. iustus maledicentibus sibi benedidicens: Maledicimur, et benedicimus . Justus diligit inimicos suos. Vide quemadmodum paulatim per gradus singulos ascendere docetur ad incrementa virtutum, dicente Domino: Diligite inimicos vestros . Justus orat pro calumniantie his qui oderunt uos, orate pro calumniantibus et persequentibus uos. ipse est per omnia iustus, qui haec custodit et seruat, primum quia tacet et non respondet inimicis, deinde quia orat, hoc est non est otiosus affectu. et qui orat bona orat, non ea quaecumque