comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiarẽ tibi. Ne rebus ꝑditis minorẽ au¬
diendi dolorem moueat: eiꝰ animũ ad
excedendũ et iam ip̃is nuntioꝵ ũbis
instigat. Intuendũ quippe est: qũa
callide dicitur ignis dei. ac si diceret᷑.
Iilius animadũsionẽ sustines. quẽ
tot hostiis placare uoluisti. Euis irã
toleras: cui cotidie seruiens insuda¬
bas. Dum em̃ deũ cui seriierat. ad ũ¬
sa intulisse indicat: lesum cõmemo¬
rat in quo excedat: quatinꝰ ante ac¬
ta obsequia. ad mentẽ reduceret. ce
frustra se seruisse estimans in auc¬
toris iniuria suꝑbiret. Pia et eñi mẽs
spicit: in diuine gr̃e consolatione
requiescit. Cumq tẽptationũ pro¬
cellas increscere extrinsecus uiderit: se¬
cessum spei dñice appetens intra cons¬
ciencie sue portũ fugit. Ut uero uer-¬
sutꝰ hostis uno eodemq tẽpore. scĩ ui¬
ri robustissimũ pectꝰ. et humanis ad¬
uersitatib ex diuina desꝑatione cõ¬
cuteret: et pͥus sabeos irruisse ĩ tu¬

Expanded text:
tur. --Ne rebus perditis minorem audienti dolorem moveat, ejus animum ad excedendum etiam ipsis nuntiorum verbis instigat. Intuendum quippe est, quam callide dicitur: Ignis Dei, ac si diceretur: Illius animadversionem sustines, quem tot hostiis placare voluisti; illius iram toleras, cui quotidie serviens insudabas. Dum enim Deum, cui servierat, adversa intulisse indicat, laesum commemorat, in quo excedat; quatenus anteacta obsequia ad mentem reduceret, et frustra se servisse aestimans, in auctoris injuriam superbiret. Pia etenim mens, spicit, in divinae gratiae consolatione requiescit; cumque tentationum procellas increscere extrinsecus viderit, secessum spei Dominicae appetens, intra conscientiae portum fugit. Ut vero versutus hostis uno eodemque tempore sancti viri robustissimum pectus et humanis adversitatibus, et divina desperatione concuteret, et prius Sabaeos irruisse intu
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiarẽ tibi. Ecce iterũ neqͥd minus
de humana ad uersitate doluisset: chal¬
deorũ turmas irruisse denuntiat: et
ne illũ minus desuper aduersitas ue¬
niens feriat. iteratam ir̃a in aere demĩ¬
strat. Nam sequitur.¬

Expanded text:
nat. --Ecce iterum, ne quid minus de humana adversitate doluisset, Chaldaeorum turmas irruisse denuntiat; et ne illum minus desuper veniens adversitas feriat, iteratam iram in aere demonstrat. Nam sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
menda est: q̃ cũ hostẽ seuire ꝑmise¬
rit. ci adusum iusti iudcii.⁊ in uista
illiꝰ uoluntas seruit. Paululũ uͦ ma¬
nũ postulat extendi: quia ext̾iora
sunt que expetit cont̾̃i. Neq enim
sathan facere se aliqͥd multũ putat
nͥ cũ inanima sauciat. ut ab illa patͥa
feriens reuocet: a qua ip̃e longe telo
sue suꝑbie ꝓstratꝰ iacet. S quid ẽ¬

Expanded text:
stem saevire permisestem saevire permiserit, ei ad usum justi judicii, et injusta illius voluntas servit. Paululum vero manum postulat extendi; quia exteriora sunt quae expetit conteri. Neque enim Satan facere se aliquid multum putat, nisi cum in anima sauciat, ut ab illa patria feriens revocet, a qua ipse longe, telo suae superbiae prostratus jacet. 18.
Abbreviated transcription (Latin):
dño ut manũ suã extendere debeat
dicit: ualde notandũ ẽ. qͥa feriendi ui¬
res nec ip̃e sibi tribuit: qui contͣ aue¬
torẽ om̃iũ singularit̃ suꝑbit. Scit
ip̃o ñ sufficit: qͥa nec ꝑsemet ip̃m ĩ
eo qd̾ est sp̃s existit. Hinc est qd̃ ĩ
euangłio expellenda de hõie legio
dicebat. Si eicis nos: nitte nos ĩ gre¬
gẽ porcorũ. Qui eñi ꝑsemet ip̃m ire
in porcos ñ poterat: quid mirũ si si¬
ne auctoris manu. scĩ uiri domum
cõtingere non ualebat : Scicadũ
qͥa a semet ip̃ uoluntatẽ ht̃. s ado¬
mino potestatẽ. Qd̃ eñi ip̃e fac̃e ini¬
ꝙ appetit: hoc ds̃ fieri ñ nͥ iuste ꝑ¬
mutit. uñ bene in libris regũ dici¬
tur. Sp̃s dñi malus irruebat in¬
saul. Ecce unus idemq sp̃s: et dñi
appellat᷑ et malus. Dñi uidelicet ꝑ
licentiã potestatis iuste: malus aut̃ẽ
per desid̾iũ uoluntatis in iuste.
ormidari gͥ ñ debet: qui nichil nͥ
ꝑmissus ualet. Sola gͦ illa us ti

Expanded text:
no, ut manum suam extendere debeat, dicit; valde notandum est quia feriendi vires nec ipse sibi tribuit, qui contra auctorem omnium singulariter superbit. Scit ipso non sufficit, quia nec per semetipsum in eo quod est spiritus existit. Hinc est quod in Evangelio expellenda de homine legio dicebat: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui enim per semetipsum ire in porcos non poterat, quid mirum si sine auctoris manu, sancti viri domum contingere non valebat?  Vet. X. quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri non nisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitur: Spiritus Domini malus irruebat inSaul. Ecce unus idemque spiritus, et Domini appellatur, et malus Domini videlicet per licentiam potestatis justae, malus autem per desiderium voluntatis injustae. Formidari igitur non debet, qui nihil nisi permissus valet. Sola
Abbreviated transcription (Latin):
tatione ꝓhibet: cũ dicit. Tantũ in
eum ne extendas manũ tuã. T̃rib
aũ modis ioqͥt᷑ diabolus ad dm̃: cũ
uel uias suas insinuat: uel electo¬
rũ ĩnocẽtiã fictis cͥminib accusat:
uł tẽptandã eandẽ ĩnocentiã postu¬
iat. uias quippe suas in sinuat: qͥ
ait. Circuiui t̃rã et ꝑ ambulaui
eam. Eiectoꝵ innocenciam accu¬
sat: qui dicit. Numqͥd iob frustͣ
timet deũ : Nonne tu uallastieũ
ac domũ eius: uniuersãq substã¬
ciam ciꝰ ꝑ circuitũ: Temptandã

Expanded text:
n eum ne extendas manum tuam. Tribus autem modis loquitur diabolus ad Deum, cum vel vias suas insinuat, vel electorum innocentiam fictis criminibus accusat, vel tentandam eamdem innocentiam postulat. Vias quippe suas insinuat, qui ait: Circuivi terram, et perambulavi eam. Electorum innocentiam accusat, qui dicit: Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam
Abbreviated transcription (Latin):
Electoꝵ suorũ contra illũ iusticiam
ꝯonit: et tẽptandã eoꝵ in nocentiã
ei concedendo permittit: et aliq̃ñ eũ
ne tẽptare audeat ꝓbibet. In iustas
eñi iuas eiꝰ redarguit: sicut ĩa dictũ
est. unde uenis. Electoꝵ suoꝵ contͣ
illũ iusticiam ꝓponit: sicut ait.
Considerasti seruũ meum iob: qd̃
non sit ei similis suꝑ t̾rã. ẽ ẽptãdã
eoꝵ innocenciã concedendo ꝑmittit:

Expanded text:
electorum suorum contra illum justitiam proponit, et tentandam eorum innocentiam ei concedendo permittit, et aliquando cum ne tentare audeat prohibet. Injustas enim vias ejus redarguit, sicut jam dictum est: Unde venis? Electorum suorum contra illum justitiam proponit, sicut ait: Considerasti servum meum Job, quod non sit ei similis super terram? Tentandam eorum innocentiam ei concedend
Abbreviated transcription (Latin):
mcrepare. Dicere dei ẽ cõsiderasti ser¬
facere. qualib nimirũ apostata an¬
głs possit inuidere. Dicere dei ẽ ecce
uniuersaque ht̃ ĩmanu tua s̃: ad ꝓ
bationẽ fideliũ coutra eos occultaui
incursũ illũ sue malicie relaxare.
Dic̾e d̾i ẽ. tantũ in eũ ne extẽdas ma¬
nũ tuã: ab ĩmoderate tẽptationis ĩ¬
petu eũ etiã ꝑmittendo restringẽ. Di¬
cere aũ diaboli est. circuiui t̾rrã et
ꝑambulaui eã: sagacitatẽ sue mali¬
cie. inuisibilib eiꝰ oculis occultare
non posse. Dicere diaboli ẽ. nũqͥd
frust᷑ iob tumet dm̃ : contra bouos
intra cogitatõnũ suarũ latibula cõ¬
q̃ri: corũq ꝓuectib inuidere. atqr
inuidendo reprobationis rimas exqͥ¬
rere. Dicere diaboli est. extende pau¬
lulũ manũ tuam. ⁊ tange cuncta q̃
possidet: ad afflictionẽ bonorũ ma¬
licie estib anhelare. Quo eñi eorum
tẽptationẽ inuidens appetit: eo illoꝵ
quasi ꝓbationẽ dep̃cans prtit. Qͥa

Expanded text:
increpare. Dicere Dei est: Considerasti serfacere, qualibus nimirum apostata angelus possit invidere. Dicere Dei est, Ecce universa quae habet in manu tua sunt, 44 ad probationem fidelium, contra eos occulta vi incursum illum suae malitiae relaxare. Dicere Dei est, Tantum in eum ne extendas manum tuam, ab immoderatae tentationis impetu eum etiam permittendo restringere. Dicere autem diaboli est, Circuivi terram, et perambulavi eam, sagacitatem suae malitiae invisibilibus ejus oculis occultare non posse. Dicere diaboli est, Nunquid frustra Job timet Deum? contra bonos intra cogitationum suarum latibula conqueri; eorumque provectibus invidere, atque invidendo reprobationis rimas exquirere. Dicere diaboli est, Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet , ad afflictionem bonorum, malitiae aestibus anhelare. Quo enim eorum tentationem invidens appetit, eo illorum quasi probationem deprecans petit. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
est agnus qui occisus ẽ accipere uirtutẽ
et diuinitatẽ et sapientiã. uox nãq
angłoꝵ ẽ in laude conditoris: ip̃a am¬
miratõ intime cõtẽplationis. uirtu¬
tis diuine miracula obstupuisse. dixis¬
se ẽ: quia excitatus cũ reuerentia
motus cordis magnus est. ad aures ĩ¬
circũ scripti sp̃s clamor uocis. Que
uox se quasi per distincta uerba ex¬
plicat: dũ sese ꝑ innumeros modos
ãmirationis format. Ds̃ gͦ angłis lo¬
qͥt᷑: cũ eiᷤ uoluntas eiꝰ intima. uidẽdo
manifestat᷑. Angłi aũ locũt᷑ dño: cũ
per hoc qd̃ super semet ip̃os respiciũt.
inmotũ ãmirationis surgũt.

Expanded text:
Agnus, qui occisus est, accipere virtutem, et divinitatem, et sapientiam . Vox namque angelorum est in laude conditoris, ipsa admiratio intimae contemplationis. Virtutis divinae miracula obstupuisse, dixisse est, quia excitatus cum reverentia motus cordis, magnus est ad aures incircumscripti spiritus clamor vocis. Quae vox se quasi per distincta verba explicat, dum sese per innumeros modos admirationis format. Deus ergo angelis loquitur, cum eis voluntas ejus intima videnda manifestatur. Angeli autem loquuntur Domino, cum per hoc, quod super semetipsos respiciunt, in motum admirationis surgunt.
Abbreviated transcription (Latin):
a malo: Precedenti iam sermone tͦc¬
tatũ ẽ. quia diabolus ñ contra iob.
s contra dm̃ certam̃ ꝓposuit: ma¬
teria uero certaminis beatꝰ iob ĩme¬
diũ fuit. Et si ĩ sermonib siuis dicimꝰ
iob inter flagella deliquisse. qd̃ sentire
nefas est: dm̃ dicimꝰ in sua ppositione
prodidisse. Nam ecce et in hoc loco in¬
tuendũ est. quia ñ prius diabolus bea¬
tũ iob a dño peciit: s eum dñs indiabo¬
li despectu laudauit. Et nͥ insua iusti¬
cia ꝑ mansurũ nosset: non utiq pro
illo ꝓponeret: nec ꝑiturũ in tẽptatio¬
ne concederet: de quo añ tẽptatõnẽ.
ex dei laudib intẽptatoris m̃te. ĩui¬
aduersarius. cũq accuset mala ñ in¬
uenit: ip̃a ad malũ inflectere bona
querit. Cũq de oꝑib uincitur: ad ac¬
cusandũ uerba nr̃a ꝑscrutatur. Cũ
nec inuerbis accusationẽ repperit:
intentionẽ cordis fuscare contendit.
tanqͣm bona facta. bono animo nõ
fiant: et iecirco ꝑpendia iudice bona

Expanded text:
 --Praecedenti jam sermone tractatum est, quia diabolus non contra Job, sed contra Deum certamen proposuit; materia vero certaminis beatus Job in medio fuit. Et si in sermonibus suis dicimus Job inter flagella deliquisse, quod sentire nefas est, Deum dicimus in sua propositione perdidisse. Nam ecce et in hoc loco intuendum est, quia non prius diabolus beatum Job a Domino petiit, sed eum Dominus in diaboli despectum laudavit. Et nisi in sua justitia permansurum nosset, non utique pro illo proponeret. Nec periturum in tentatione concederet, de quo ante tentationem, ex Dei laudibus, in tentatoris mente inviadversarius cum quae accuset mala, non invenit, ipsa ad malum inflectere bona quaerit. Cumque de operibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur. Cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit; tanquam bona facta bono animo non fiant, et idcirco perpendi a judice bona
Abbreviated transcription (Latin):
secus. expͥmamꝰ: hec per organum
guituris. ꝑ somnũ uocis eicimꝰ. Alie¬
nis quippe oculis: intra secretũ m̃¬
tis quasi post parietẽ corporis stamꝰ.
S cũ manifestare nosmet ip̃os cu¬
pimus: quasi ꝑ lingue ianuam
egredimur. ut quales simus intr̃i¬
secus ostendamꝰ. Spiritalis namq
natura ñ ita ẽ: que ex mente com¬

Expanded text:
secus exprimamus, haec per organum gutturis, per sonum vocis ejicimus. Alienis quippe oculis intra secretum mentis, quasi post parietem corporis stamus; sed cum manifestare nosmetipsos cupimus, quasi per linguae januam egredimur, ut quales sumus intrinsecus ostendamus. Spiritalis autem natura non ita est, quae ex mente
Abbreviated transcription (Latin):
dicũ: donec impleat᷑ numerus cõser¬
uoꝵ. et fr̃m eoꝵ. Quid est eñi aĩas
uindicte peticionẽ dicere: nͥ diem
extremi iudicii. et resurrectionẽ ex¬
tinctoꝵ corpoꝵ desid̾are: Magnus
quinpe eaꝵ elamor: magnũ ẽ desid̃iũ.
Tanto eñĩ quisq minus clamat qͣn¬
tominꝰ desiderat: et tanto maiorẽ uocẽ
maures incircũscripti sp̃s exprimit: qͣn¬
to se ineuis desideriũ pleniꝰ fundit. Ani¬
marũ gͥ ũba: ip̃a sunt desid̾ia. Nã si de

Expanded text:
numerus conservorum et fratrum eorum . Quid est animas vindictae petitionem dicere, nisi diem extremi judicii, et resurrectionem exstinctorum corporum desiderare. Magnus quippe earum clamor magnum est desiderium, tanto enim quisque minus clamat, quanto minus desiderat; et tanto majorem vocem in aures incircumscripti spiritus exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Animarum igitur verba ipsa sunt de
Abbreviated transcription (Latin):
sitorii ꝓfectus assecuntur: totam̃¬
te secularib curis in seruiunt. alq
asacra funditus eruditione uacu¬
antur: et agendo post indicant
quantũ teporalia diligant. qui
sola prius et̾na p̃dicabant. Plerũ¬
q autẽ assũpte sperie maturita¬
tis ostendunt: quiete silentii lon¬
ganimitate pacientie. continen¬
tie uirtute decorant᷑. S cum per
hec quesiti. culmen honoris attige¬
rint. cumq sibi iam reuerentia
acunctis impenditur: ꝓtinus in
lasciuiam uoluntatis fundunt:
et bona se non ex corde tenuisse ip̃s
sibi testes sunt. qui hec cito dimi¬
serunt. Non numqũa uero que
possident tribuunt. atq indigẽ¬
tib cuncta largiuntur: s tamẽ
ante uite t̾minũ auaricie pruri¬
gine accensi aliena appetũt qͥ sua
largiri uidebantur: et ꝑtinaci pꝰt
crudelitatẽ ambiunt. qđ ficta pͥus
pietate reliquerunt. Unde et¬

Expanded text:
sitorii provectus assequuntur, tota mesitorii provectus assequuntur, tota mente saecularibus curis inserviunt, atque a sacra funditus eruditione evacuantur, et agendo post indicant quantum temporalia diligant, qui sola prius aeterna praedicabant. Plerumque autem assumptae speciem maturitatis ostendunt; quiete silentii, longanimitate patientiae, continentiae virtute decorantur. Sed cum per haec quaesiti culmen honoris attigerint, cumque sibi jam reverentia a cunctis impenditur, protinus se in lasciviam voluptatis infundunt, et bona se non ex corde tenuisse ipsi sibi testes sunt, qui haec cito dimiserunt. Nonnunquam vero aliqui quae possident tribuunt, atque indigentibus cuncta largiuntur, sed tamen ante vitae terminum, avaritiae prurigine accensi, aliena appetunt, qui sua largiri videbantur, et pertinaci post crudelitate ambiunt quod ficta prius pietate reliquerunt. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
strare longe incomparabiliter
reum rep̃hensorem suum desid̾at.
ut innocentẽ se non suis actib
s illatis criminib ostendat: ita
ut sepe homo redargutionis ali¬
quid se dixisse peniteat: et qͣsi
a carpentis manu. sic a correp¬
tionis animo quidã ut ita dixe¬
run sanguis meroris currat. Uñ
bene ꝑ salomonẽ dicitur. Noli ar¬
guere derisorem: non oderit te.
Neq eñi iusto timendũ est. ne de
risor cum corripitur contume¬
lias inferat: s ne tactus adodi¬
um peior fiat. Int̾ hec sciendum
est qd̃ iustoꝵ bona quia excorde
incipiunt: usq ad p̃sentis iute
t̃minũ crescunt. Hypocritarũ
uͦ oꝑa. quia nequaquam surit
in occulto radicata: sipe ante desi¬
ciunt qũa p̃sens uita finiatur.
Nam plerumq studio sacre eru¬
dicionis insistunt: quia hanc ñ
preparandis meritis s ꝓmeren¬
dis fauorib fauorib inquirunt:
statim ut iudicium humane lau¬
dis arripiunt. et ꝑ hoc grãm trã¬

Expanded text:
strare longe incomparabiliter strare longe incomparabiliter reum reprehensorem suum desiderat, ut innocentem se non suis actibus, sed alienis criminibus ostendat; ita ut saepe homo redargutionis aliquid se dixisse poeniteat, et quasi a carpentis manu, sic a corripientis animo quidam, ut ita dixerim, sanguis moeroris currat. Unde bene per Salomonem dicitur: Noli arguere derisorem, ne oderit te . Neque enim justo timendum risor cum corripitur, contumelias inferat, sed ne tractus ad odium pejor fiat. Inter haec sciendum est quod justorum bona, quia ex corde incipiunt, usque ad praesentis vitae terminum crescunt. Hypocritarum vero opera quia nequaquam sunt in occulto radicata, saepe ante deficiunt quam praesens vita finiatur. Nam plerumque studio sacrae eruditionis insistunt, et quia hanc non praeparandis meritis, sed promerendis favoribus inquirunt, statim ut judicium humanae laudis arripiunt, et per hoc gratiam tran
Abbreviated transcription (Latin):
um adhuc sit in flore nec car¬
pitur manu: ante omnes
herbas arescit. Scirpus inflore:
est hypocrita in laude. Acutis
uero angulis surgens carectum.
non manu carpitur quia ex aspe¬
ratis per arrogantiam sensibus.
de pͣuitate sua hypocrita corripi
dedignatur. In flore suo manũ
carpentis incidit: quia in laude
hypocrita positus. si hũc qͥsqͣm
corridere audeat: asꝑitate sua ꝓ¬
tinus uitam corripientis secat.
Sc̃s namq ñ ẽe appetit: s uo¬
cari. Et cum fortasse corripitur:
qͣsi in opinionis głia detrunca-¬
tur. Dep̃hensum se inprauitate
irascitur. loqui sibi redarguen¬
tem ꝓhibet: quia uelut in occul¬
to uulnere tactus dolet. Qualis¬
se imperitis innotuit. talis uult
abhominib estimari: et parati¬
or mori quam corripi. Redargu¬
cione deterior redditur:quia qͣsi
dire ꝑcussionis estimat iaculum
puritatis uerbum. Unde ex asꝑa¬
tus ꝓtinus incontumelias surg̃:
et que mala exaggeret contra ui¬
tam correptoris inquirit. Demõ¬

Expanded text:
Cum adhuc sit in flore, nec carpatur manu, ante omnes herbas arescit. Scirpus in flore est hypocrita in laude. Acutis vero angulis surgens carectum manu non carpitur, quia, exasperatis per arrogantiam sensibus, de pravitate sua hypocrita corripi dedignatur. In flore suo manum carpentis incidit, quia in laude hypocrita positus, ne hunc quisquam corripere audeat, asperitate sua protinus vitam corripientis secat. Sanctus namque non esse appetit, sed vocari; et cum fortasse corripitur, quasi in opinionis gloria detruncatur. Deprehensum se in pravitate irascitur, loqui sibi redarguentem prohibet, quia velut in occulto vulnere tactus dolet. Qualis imperitis innotuit, talis vult ab omnibus aestimari; et, paratior mori quam corripi, redargutione deterior redditur, quia quasi dirae percussionis aestimat jaculum puritatis verbum. Unde exasperatus protinus in contumelias surgit, et quae mala exaggeret contra vitam correptoris inquirit. Demon
Abbreviated transcription (Latin):
gere: et ip̃e immobilis stare. Qui
enim transeuntia amplectitur:
eo ip̃e ad cursum ducitur. quo de¬
currentib implicatur. Dicat gͦ
et spes hypocrite ꝑibit: qͥa hũa¬
na laus qũa magnis laboribus
appetit. impulsa temporũ mom̃¬
tis decurrit. Bene autẽ subditur.¬

Expanded text:
gere et ipse immobilis stare. Qui gere et ipse immobilis stare. Qui enim transeuntia amplectitur, eo ipso ad cursum ducitur, quo decurrentibus implicatur. Dicat ergo: Et spes hypocritae peribit, quia humana laus quam magnis laboribus appetit impulsa temporum momentis decurrit. Bene autem subditur
Abbreviated transcription (Latin):
tens indicat se sine fructu floru
ilico aperit cum subiuingit.
ic iue om̃ium qui obluuscũ¬
tur dm̃a: et spes hipocrite ꝑi¬
bit. Quid eñi cunctis suis oꝑibꝰ
hypocrita sꝑat nͥ honoris reuerẽ¬
ciam. głiam laudis. amelioribus
metui: sc̃s abhominib uocari :
Sed ꝑmanere spes hypocrite noz
ualet: quia et̾nitatẽ non querens.
fugit qd̃ tenet. Nequaqũa quippe
mentis eiꝰ intentio in illa głia figit᷑.
que sine fine possidetur. S cũ tr̃a¬
sitoriis fauorib inhiat. ꝑdit perci-¬
piendo qd̃ laborat: ueritate attes¬
tante que ait. Am̃ dico uobis: re¬
ceꝑunt mercedem suam. S hec
spes recipiende mercedis teneri
du ñ potest: quia ꝓ ostensis oꝑibꝰ
honor tribuitur. s uita ad t̾minũ
urgetur. Laudes resonant: s ad
finẽ cum laudib tempora festinãt.
Et quia nequaqũa animꝰ in eter¬
nitatis amore radicatur: cum ip̃is
profecto reb quas diligit labit᷑.
Nemo namq ualet mobilia dili¬

Expanded text:
tens, indicat se sine radice floruitens, indicat se sine radice floruiillico aperit, cum subjungit: Sic viae omnium qui obliviscuntur Deum, et spes hypocritae peribit. Quid enim cunctis suis operibus hypocrita sperat, nisi honoris reverentiam, gloriam laudis, a melioribus metui, sanctus ab omnibus vocari? Sed permanere spes hypocritae non valet, quia, aeternitatem non quaerens, fugit quod tenet. Nequaquam quippe mentis ejus intentio in illa gloria figitur quae sine fine possidetur, sed cum transitoriis favoribus inhiat, perdit percipiendo quod laborat, Veritate attestante, quae ait: Amen dico vobis quia receperunt mercedem suam . Sed haec spes recipiendae mercedis teneri diu non potest, quia pro ostensis operibus honor tribuitur, sed vita ad terminum urgetur; laudes resonant, sed ad finem cum laudibus tempora festinant; et quia nequaquam animus in aeternitatis amore radicatur, cum ipsis profecto rebus quas diligit labitur. Nemo namque valet mobilia dili
Abbreviated transcription (Latin):
bas arescit. Iuxta carnẽ quippe
et iusti herbe sunt: ꝓph̾a attestã¬
te qͥ ait. Om̃ĩs caro fenũ. Sed
ante om̃s herbas arescere scup
dicitur: quia iustis in bono suo ꝑ¬
manentib auiriditate assũpte re¬
ctitudinis. hypocritarũ uita sicca¬
tur. Arescunt herbe etiam reliq̃:
quia iustoꝵ oꝑa cum carnis uita
deficiunt. S herbarũ ariditatẽ
scirpꝰ preuenit: quia pͥus quã de
carne hypocrita transeat: ea que
in se ostenderat uirtutũ facta dere¬
linquid. De quib etiam bene per
psalmistam dicitur. fiant sieut
fenum edificiorũ: qd̃ pͥusquam
euellatur arescit. fenũ quippe edi¬
ficii malto nascitur. s nequaquã
pingui radice solidatur: quia &
hypocrita summa quidem sunt
q̃ agere cernitur: s non in eis ex
cordis puritate roboratur. Quod
nimirũ fenum et non euulsum
cicius arescit: quia uidelicet hy¬
pocrita et inp̃senti adhuc uita
speciem uiriditatis amittit. Qͥa
eñi sine itinere recte cogitatio¬
nis bona studuit agere: hec amit¬

Expanded text:
xta carnem quippe et justi herba sunt, propheta attestante, qui ait: Omnis caro fenum . Sed ante omnes herbas arescere scirpus dicitur, quia, justis in bono suo permanentibus, a viriditate assumptae rectitudinis hypocritarum tur. Arescunt herbae, etiam reliqua, quia justorum opera cum carnis vita deficiunt. Sed herbarum ariditatem scirpus praevenit, quia priusquam de carne hypocrita transeat, ea quae in se ostenderat virtutum facta derelinquit. De quibus bene etiam per Psalmistam dicitur: Fiant sicut fenum aedificiorum, quod prius quam evellatur arescit . Fenum quippe aedificii in alto nascitur, sed nequaquam pingui radice solidatur, quia et hyquae agere cernitur, sed non in eis ex cordis puritate roboratur. Quod nimirum fenum et non evulsum citius arescit, quia videlicet hypocrita et in praesenti adhuc vita speciem amittit. Quia enim sine intentione rectae cogitationis bona studuit agere, haec amit
Abbreviated transcription (Latin):
humiles ẽe debuerunt. S eos
post modũ districtior sentencia
ꝑcutit: quos nunc suꝑna boni¬
tas et ingratos largius infũdit.
fitq eis amplitudo muneris. ĩ
crem̃tũ dãpnationis: quia irri¬
gati fructum non ferunt. s sub
uiriditatis colore uacui maltũ
crescunt. Quos bene ꝑ euangłi-¬
um ueritas expͥmit dicẽs. Multi¬
dicent mͥ in illa die. Dñe dñe. no¬
mine nonne in nomine tuo
ꝓph̾auimus: et in tuo nomine uͥ¬

Expanded text:
humiles esse debuerunt. Sed eo eos humiles esse debuerunt. Sed eo eos postmodum districtior sententia percutit, quo nunc superna bonitas et ingratos largius infundit. Fitque eis amplitudo muneris 274 incrementum damnationis, quia irrigati fructum non ferunt, sed sub viriditatis colore vacui in altum crescunt. Quos bene per Evangelium Veritas exprimit, dicedicent mihi in illa die, Domine, Domine, nonne in nomine tuo ophetavimus et in tuo nomine
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑit cum subiungit. Cum ad huc
sit inflore nec carpatur manu:
ante om̃s herbas arescit. Sic
uie omniũ qui obliuiscuntur
dm̃: et spes hypocrite peribit.
Scirpi uero uel carecti nomine.
hypocrite uitã signat: que speci¬
eni quidem uiriditatis habet: sed
ad humanos usus fructũ utilrta¬
ItIs
non habet. Que sterilitatis oꝑibꝰ
arida ꝑmanens: solo scĩtatis cõlo¬
re uiridescit. Sed neq sine humo¬
re scirpus. neq sine aqua carectũ¬
ꝓficit: quia hypocritarũ uita.
ad bona oꝑa infusionẽ quidẽ suꝑ¬
ni muneris ꝑcipit: s incunctis
que agit exteriores laudes appetẽs.
a fructu ꝑcepte infusionis manes¬
cit. Sepe namq mira signoꝵ oꝑa
faciunt. ab obsessis corporib sp̃s
a largitore tot munerũ cogitatio¬
nis intentione diuisi sunt: quia
fauores querunt. Cumq per ac¬
cepta bona in sua laude se eleuãt:
ip̃is munerib contra largitorẽ
pugnant. Inde quippe contra
dantem suꝑbiunt: uñ ei ampliꝰ

Expanded text:
aperit, cum subjungit: Cum adhuc aperit, cum subjungit: Cum adhuc sit in flore, nec carpatur manu, ante omnes herbas arescit, sic viae omnium qui obliviscuntur Deum, et spes hypocritae peribit. - Scirpi ergo vel carecti nomine, hypocritae vitam signat, quae speciem quidem veritatis habet, sed adhuc manu ususfructum utilitatis non habet. Quae sterilitatis opere arida permanens, solo sanctitatis colore viridescit. Sed neque sine humore scirpus, neqproficit, quia hypocritarum vita ad bona opera infusionem quidem superni muneris percipit, sed, in cunctis quae agit exteriores laudes appetens, a fructu perceptae infusionis inanescit. Saepe namque mira signorum opera faciunt, ab obsessis corporibus spiritus a largitore tot munerum cogitationis intentione divisi sunt, quia favores quaerunt; cumque per accepta bona in sua laude se elevant, ipsis muneribus contra largitorem pugnant. Inde quippe contra dantem superbiunt, unde ei amplius
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i cõmittunt. S cum ea bona
ꝓferunt. que seruare contẽpnũt:
sciendũ est quia plerumq ueri-¬
tas sic per ora aduersariorum so¬
nat. ut eorum linguam moriens
uitam feriat: quatinus culmen
rectitudinis. loquentes et ignorã¬
tes ip̃i sibi et uerbis iudices. et fac¬
tis accusatores fiant. Unde baldath
mira quidẽ contra hy pocritas sub¬
dit. s mucrone uerbi se impetit:
quia simulator iusticie nisi ex ali¬
quantulo ip̃e ẽẽt. docere iustum
nequaqũa tanta temeritate p̃su¬
meret. Et forcia quidẽ sunt ualde
que dicit: s hec stultis ñ autem
sapienti. prauis non recto dicere
debuit: quia et uecordem se asse¬
rit qui ortis sicientib. in flumi¬
ne aqũa fundit. S ĩterĩ postpo¬
nentes cui dicitur: pensemꝰ sub¬
tiliter quid dicatur. ut nos ꝓlata
instruãt quãus meritũ sui auc¬
toris impugnent. Sequitur.¬
sine aqua: Cui baldath scirpum
uel carectũ comparet: ip̃e ꝓtinꝰ

Expanded text:
ipsi committunt. Sed cum ea bona ipsi committunt. Sed cum ea bona proferunt quae servare contemnunt, sciendum est quia plerumque veritas sic per ora adversariorum sonat, ut eorum linguam movens vitam feriat, quatenus culmen rectitudinis loquentes et ignorantes, ipsi et verbis judices, et factis accusatores fiant. Unde Baldad mira quidem contra hypocritas subdit, sed mucrone verbi se impetit, quia simulator justitiae, nisi ex aliquantulo ipse esset, docere justum nequaquam tanta temeritate praesumeret. Et quidem fortia sunt valde quae dicit; sed haec stultis, non autem sapienti, pravis, non recto, dicere debuit, quia et vecordem se asserit qui, hortis sitientibus, in flumen aquam fundit. Sed interim postponentes cui dicitur, pensemus subtiliter quid dicatur, ut nos prolata instruant, quamvis meritum sui auctoris impugnent. Sequitursvel carectum comparet, ipse protinus
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i sunt suꝑ t̾ram. Generatio
itaq pͥstina int̾roganda ꝓponit᷑.
ut transire tempus uite p̃sentis
sicut umbra monstretur: quia
uidelicet si ea que erant hesterna
transacta sunt ad memoriam re¬
ducimus : patent̾ insinuant qͣm
celeriter hoc quoq fugiat qd̃ tene¬
mus. Sepe uero heretici eosdem
nobiscum patres quos ueneram᷑
laudant: s intellectu depͣuato.
suꝑus dixerat sp̃s multiplex ser¬
monis oris tui: nunc uero reduc¬
tis ad memoriam patrib dicit de
corde suo ꝓferent eloquia. Ac si
uitam sce eccł̃ie heretici detestan¬
tes dicant. Multiplicitatem sp̃s
more habes: incorde non habes.
S illi contͣ audiendi sunt: qui
uerba ex corde p̃ferentes. recta ui¬
uendo docuerunt. Sepe autem
ipraui dum sue uicium tortitu¬
n dinis ignorant: audiendo alioꝵ
rectitudinẽ lacerant. Cumq ꝯ¬
tra bonos sibi auetoritatẽ inere¬
pationis arripunt:aut eabona
proferunt. que non uidendo s
audiendo didicerunt: aut ea aliis
mala mencientes ingerunt. que

Expanded text:
ra sint transitura. --Generatio itaque pristina interroganda proponitur, ut transire tempus vitae praesentis sicut umbra monstretur; quia videlicet si ea quae erant, et jam transacta sunt, ad memoriam reducimus, patenter agnoscimus quam celeriter hoc quoque fugiat quod tenemus. Saepe vero haeretici eosdem 273 nobiscum patres, quos veneramur laudant, sed intellectu depravato, superius dixerat: Spiritus multiplex sermonis oris tui; nunc vero, reductis ad memoriam patribus, dicit: De corde suo proferent eloquia. Ac si vitam sanctae Ecclesiae haeretici detestantes, dicant: Multiplicitatem spiritus in ore habes, in corde non habes. Sed illi contra te audiendi sunt, qui verba ex corde proferentes, recta vivendo docuerunt. Saepe autem pravi, dum suae vitium fortitudinis ignorant, audenter aliorum rectitudinem lacerant; cumque contra bonos sibi auctoritatem increpationis arripiunt, aut ea bona proferunt, quae non videndo, sed audiendo didicerunt; aut ea aliis mala mentientes ingerunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nimaduersione conspiciunt. se¬
met ip̃is audatius in iactantia ꝑ¬
uerse p̃dicationis intumescũt:
et suꝑni examinis rectitudinẽ
p̃tendentes. ꝓsꝑari se ex meritis
asserunt. Illam gͦ affligi dignis
retr ibutionib attestantur. et ex¬
reb blandientib subreptionis
aditum ꝓtinus int̾ dolores que¬
runtiatq aliorũ uitam ex ꝓbr̃ã

Expanded text:
ersione conspiciunt in semetipsis, audacius in jactantiam perversae praedicationis intumescunt; et superni examinis rectitudinem praetendentes, prosperari se ex meritis asserunt, illam vero affligi dignis retributionibus attestantur, et verbis blandientibus subreptionis aditum protinus inter dolores quaerunt, atq
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscunt. eo subtilius t̾rena des¬
piciunt: et iccirco p̃sentis uite dies
nichil ẽẽ conspiciunt. quia illumi¬
nate mentis ocłos. consideratione
et̾nitatis figunt. De quadum ad
se redeunt. quid se ẽẽ. nisi puluerẽ
agnoscunt: et infirmitatis sue
conscii districte udicare metuũt:
Cumq ium tanti uigoris aspiciũt:
trepidant examinari qd̃ sunt. Uñ

Expanded text:
cognoscunt, eo sublimius terrena descognoscunt, eo sublimius terrena despiciunt; et idcirco praesentis vitae dies nihil esse conspiciunt, quia illuminatae mentis oculos in consideratione 265 aeternitatis figunt. De qua dum ad se redeunt, quid se esse nisi pulverem agnoscunt, et infirmitatis suae conscii, districte judicari metuunt? Cumque vim tanti vigoris aspiciunt, trepidant examinari quod sunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Neq em̃i duo sibi hec uerba cos¬
uenuint: desꝑaui et parce. Nam
nequaqũa sibi parci iam postu¬
lat. et que adhuc sibi parci desi¬
derat ꝓfecto minine desꝑat. Ali¬
unde ergo est qd̃ desꝑat. aliunde
uero qd̾ parci sibi sc̃s uir postu¬
lat: quia nimirũ dũ bona uite
transeuntis. ꝑ desꝑationẽ deserit.
ad optinenda que ꝑmanẽt inspe
robustior exurgit. Desperatione
itaque melius ad spem uenie duci¬
tur: qui eo cercius uentura appe¬
tit quo p̾sentia uerius et ex despe¬
ratione derelinquit. Et notandũ
unã quidem de se sententiã ꝓtulit:
s hanc tercio insimians replicauit.
Quod eñi suꝑius dixerat elegit sus¬
pendium anima mea: hoc replicãs
addidit desperaui: atq et̃ na concu¬
piscendo et tẽporalia postponendo.
hoc postremo intulit parce mͥ. Et qd̃
suꝑius dixit mortẽ ossa mea. hoc ul¬
mei. Bene autẽ dies suos nichil ẽẽ
dixerat: quia ut paulo suꝑius sepe
iam diximꝰ. sc̃i uiri quo ueriꝰ sũma

Expanded text:
Neque enim duo sibi haec verba conveniunt, desperavi et parce. Nam quam jam sibi parci postulat, et qui adhuc sibi parci desiderat profecto minime desperat. Aliunde ergo est quod desperat, aliunde vero quod parci sibi sanctus vir postulat, quia nimirum dum bona vitae transeuntis per desperationem deserit, ad obtinenda quae permanent in spe robustior exsurgit. Desperando itaque melius ad spem veniae ducitur, qui eo certius ventura appetit, quo praesentia verius ex desperatione derelinquit. Et notandum s, unam quidem de se sententiam protulit, sed hanc tertio insinuando replicavit. Quod enim superius dixerat: Elegit suspendium anima mea, hoc replicans addidit, Desperavi; atque aeterna concupiscendo, et temporalia postponendo, hoc postremo intulit, Parce mihi; et quod superius dixit, Mortem ossa mea, hoc  Bene autem dies suos nihil esse considerat, quia, ut paulo superius saepe jam diximus, sancti viri quo verius summa
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si aꝑte diceretur. ueniente
iudice nequaqũa cognoscitur:
s multiplicit̾ supplicia recipit:
quia eo latiꝰ in sua iniquitate
letatus est. quo et mnaliis mala
propagauit. Cui eñi hic non
sufficit iniquitas ꝓpͥa: torquea¬
tur illic necesse est.⁊ merito re¬
atus alieni. Nunc itaq simula¬
tores gaudeant: et humana ui¬
dicia se obtinuisse gloriẽtur.
Despiciatur iustoꝵ simplicitas:
atq acalliditate duppliciũ fatui¬
tas uocetur. Cicius despectus sĩ

Expanded text:
Ac si aperte diceretur: Veniente judice, nequaquam cognoscitur, sed multipliciter supplicia recipit, quia eo latius in sua iniquitate laetatus est, quo et in aliis mala propagavit. Cui enim hic non sufficit iniquitas propria, torqueatur illic necesse est et merito reatus alieni. Nunc itaque simulatores gaudeant, et humana judicia se obtinuisse glorientur; despiciatur justorum simplicitas, atque a calliditate duplicium fatuitas vocetur; citius despec
Abbreviated transcription (Latin):
b rabbi: Pro eo ergo qd̾ bene a¬
gere incipiunt. quia honorẽ cos¬
sequi abhominib conant᷑: quia
scirpi more ab ortu suo cũ germi¬
ne exurgunt. Hii nimirũ cũ rec¬
ta oꝑari appetunt. pͥus m̃te solli¬
cita. eiusdem sui oꝑis testes que¬
runt: et tacita cogitacione ꝑtrac¬
tant si sunt qui gerenda uideant.
sidigne hec eloqui que uiderĩt
possint. Si uero eoꝵ facta nul¬
lum fortasse hominũ contĩgat
aspicere: hec se proculdubio esti¬
mant perdidisse. Et int̾ni arbitͥs
oculos quasi absentes deputãt:
quia ab eo uicem sui oꝑis reciꝑe
inposterũ recusant. Et q̃m cum
rectum quid hypocrita agit uidĩ
amultis querit: bene adhuc de
hoc scirpo subiungitur.
nomine nͥ latentes cogitationes
accipimus: que in occulto ꝓdeunt.
s in ostensione oꝑum ꝑ aꝑtũ sur

Expanded text:
bus rabbi ? Pro eo ergo quod bene abus rabbi ? Pro eo ergo quod bene agere incipiunt, quia honorem consequi ab hominibus conantur, quasi scirpi more ab ortu suo cum germine exsurgunt. Hi nimirum cum recta operari appetunt, prius mente sollicita ejusdem operis sui testes quaerunt, et tacita cogitatione pertractant, si sunt qui gerenda videant, si digne haec eloqui qui viderint possint. Si vero eorum facta nullum fortasse hominum contingat aspicere, haec se procul dubio aestimant perdidisse; et interni arbitri oculos quasi absentes deputant, quia ab eo vicem sui operis recipere in posterum recusant. Et quoniam rectum quid hypocrita egerit, videri a multis quaerit, bene adhuc de hoc scirpo subjungitur: nomine, nisi latentes cogitationes accipimus, quae in occulto prodeunt, sed in ostensione operum per apertum s
Abbreviated transcription (Latin):
carpitur. fructꝰ oꝑis intẽ pestiue
comedatur. Qui gͦ inchoate uͥ¬
tutis ab humano ore laudem re¬
cepit: quasi plantati ligni ante
tempus pomũ comedit. Hinc ꝑ
psalmistam ueritas dicit. Uanũ
est autẽ ante lucẽ surgere uob̃:
surgite postqũa sederitis. Ante
lucẽ quippe surgere ẽ. pͥusquam
claritas et̾̃ne retributonis appa¬
sreat.
inp̃sentis uite nocte gaudere. Se¬
dendum gͦ pͥus est. ut post recte sur¬
gamꝰ: quia quisquis nunc sese sp̃o
te non humiliat. nequaqũa hũc
sequens głia exaltat. Quod ergo
illic ante lucem surgere est hic hy¬
pocrite mnortu est germen ꝓferre
quia humanas laudes desiderans.
ubi ad opus bonum nascitur. ibi
mox appetit ut głiam retributio¬
nis assequatur. An non inortu
suo hii germen ꝓtulerant de qͥb
ueritas dicebat: amant pͥmosdis¬
cubitus inconuiuiis. et pͥmas ca¬
thedras insinagogis. et salutatõ¬
nes in foro. et uocari ab homini¬

Expanded text:
carpitur, fructus operis intempestive carpitur, fructus operis intempestive comedatur. Qui ergo inchoatae virtutis ab humano ore laudem receperit, quasi plantati ligni ante tempus pomum comedit. Hinc per Psalmistam Veritas dicit: Vanum est vobis ante lucem surgere, surgite postquam sederitis . Ante lucem quippe surgere, est priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere: sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus, quia qte non humiliat, nequaquam hunc sequens gloria exaltat. Quod ergo illic ante lucem surgere, hoc hic hypocritae in ortu est germen proferre, quia humanas laudes desiderans, ubi ad opus bonum nascitur, ibi mox appetit ut gloriam retributionis assequatur. An non in ortu suo hi germen protulerant, de quibus Veritas dicebat: Amant primos discubitus in conviviis, et primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab homini
Abbreviated transcription (Latin):
hec humanis oculis. quasi subduc¬
to uellere ostendat. Ad sola gͦ diui¬
na sacrificia pͥmogenita boum¬
ouiumq ꝓficiant: ut quicquid
dis ĩmolemꝰ. Qd̃ ab illo pculdubio
tanto libentiꝰ accipitur: quanto ⁊
ab hominib occultatũ. nulla lau¬
dis appetitione maculatur. Sepe
autem noue conuer sationis pͥmor¬
dia. ad huc ex carnali sunt uita
cõmixta: et iccirco innotescere qͥ¬
cius non debent: ne cũ laudant᷑
bona que placent. deceptus laude
sua animꝰ dep̃hendere in eis neque¬
at mala que latent. Uñ recte rur¬
sum per moysen dicitur. Quando
retis preputia eoꝵ. Poma q̃ g̃mi¬
nant ĩmunda erunt uobis: nec
edetis ex eis. Ligna quippe pomi
fera sunt oꝑa uirtutib fecunda.
Preputia itaq lignoꝵ auferimus:
cum de ipsa inchoationis infirmi-¬
pmordia no¬
ion approba
non aptamus: quia cum pͥmor¬
dia boni laudant᷑ oꝑis dignũ ẽ.
ut hec animũ non pascat oꝑã¬
tis: nedum accepta laus suauit

Expanded text:
hoc humanis oculis, quasi subduchoc humanis oculis, quasi subducto vellere ostendat. Ad sola ergo divina sacrificia boum primogenita oviumque proficiant, ut quidquid dis immolemus. Quod ab illo procul dubio tanto libentius accipitur, quanto et ab hominibus occultatum, nulla laudis appetautem novae conversationis primordia adhuc ex carnali sunt vita commista; et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala quae latent. Unde recte rursum per Moysen dicitur: Quando retis praeputia eorum. Poma quae germinant, immunda erunt vobis, nec edetis ex eis . Ligna quippe fera sunt opera virtutibus fecunda. Praeputia itaque lignorum auferimus, cum de ipsa inchoationis infirmimordia nonon approbamnon aptamus, quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis, ne dum accepta laus suaviter
Abbreviated transcription (Latin):
quia ad huc humor̃e infirmita¬
tis ꝓpͥe non amisit. Cum ueroĩ
longua quietis sue abiectõne.
se animus compͥmit: qͣsi more
exsiccati parietis contra ictus
obdurescit: et confractũ ꝓtinꝰ
resilit om̃e qd̾ solidatum fũit.
hinc est qd̃ uitã inchoantium:
moyses humanis occupationi¬
bus exteri ꝓhibuit dicens. No
oꝑ aberis inprimogenito bouis.
et non tõdebis pͥmogenita oui¬
um. In pͥmogenito quippe bouiᷤ
oꝑari est: bone conuersationis
pͥmordia. in exercitio publice ac¬
tionis ostendere. Ouiũ quoq pͥ¬
mogenita tondere est: aboccul¬
tationis sue tegmine. humanis
oculis inchoantia bona nr̃a de¬
nudare. Inpͥmogenita gͦ bouis.
oꝑari ꝓhibemur atq aprimoge¬
nitis ouium detondendis compes¬
cimur: quia et siquid robustum
incipimus exercere. hoc mͣ ꝑrto ci¬
cius non debemꝰ. Et cum uita nr̃a
simplex quid atq innocuum in¬
choat. dignũ est. ut secreti sui ue¬
lamen non relinquat: ne nudum

Expanded text:
quia adhuc humorem infirmitaquia adhuc humorem infirmitatis propriae non amisit. Cum vero in longa quietis suae abjectione se animus comprimit, quasi more exsiccati parietis contra ictus obdurescit, et confractum protinus resilit omne quod solidum ferit. Hinc est quod vitam inchoantium Moyses humanis occupationibus exerceri prohibuit, dicens: Non operaberis in primogenito bovis, et non tondebis primogenita ovium . In primogenito quippe bovis operari est bonae conversationis primordia in exercitio publicae actionis ostendere. Ovium quoque primogenita tondere est ab occultationis suae tegmine humanis oculis inchoantia bona opera nostra denudare. In primogenito ergo bovis operari prohibemur, atque a primogenitis ovium detondendis compescimur, quia etsi quid robustum incipimus, exercere hoc in aperto citius non debemus; et cum vita nostra simplex quid atque innocuum inchoat, dignum est ut secreti sui velamina non relinquat, ne nudum
Abbreviated transcription (Latin):
manus impellit. s non ledit: hec
et uentoꝵ flatus inflectendo con¬
cuciunt. s ñ euertunt. Ne gͦ erua¬
tur uita cepti oꝑis. dui ac robu¬
ste in alto humilitatis figenda
est radix cordis: ut cũ abhuma¬
no ore detractionis aura uel fa¬
uoris flauerit: et si inqũalibet
partẽ ut cumq incuruat ani¬
mũ fuditus non euellat. s ad sta¬
tũ suum ꝓtinꝰ post inflexionem
redeat. si apud se fortis in radice
ꝑdurat. Quid in rebus excrescẽ¬
tib. pariete surgente robustius:
Qui tam̃ si dum construit᷑ impel¬
latur: statim sine labore destriu¬
tur. Si autẽ ꝑ spacium tẽporis
abhumore suo exsiccari ꝑmitti-¬
tur: sepe & arietũ ictib minine
quassatur. Sic sic uidelicet bona
nr̃a intẽpestiue manifestata
deꝑeunt. et dutius occultata
solidantur:quia humane occu¬
pationis manus. cũ incipientẽ
conuersationis nr̃e uitam con¬
tigerit. quasi recentem parietẽ
impellit. eamq facile destruit:

Expanded text:
manus impellit, sed non laedit; haec manus impellit, sed non laedit; haec et ventorum flatus inflectendo concutiunt, sed non evertunt. Ne ergo eruatur vita coepti operis, diu ac robuste in alto humilitatis figenda est radix cordis, ut cum ab humano ore detractionis aura vel favoris flaverit, etsi in quamlibet partem utcunque incurvat, animum funditus non evellat; sed ad statum suum protinus post inflexionem redeat, si apud se fortis in radice perdurat. Quid in rebus excrescentibus pariete surgente robustius? Qui tamen si, dum construitur, impellatur, statim sine labore destruitur; si autem per spatium temporis ab humore suo exsiccari permittitur, saepe et arietum ictibus minime quassatur. Sic sic videlicet bona nostra et intempestive manifestata depereunt, et diutius occultata solidantur, quia humanae occupationis manus cum incipientem conversationis nostrae vitam contigerit, quasi recentem parietem impellit, eamque facile destruit,
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte pͣuitatis uras deserunt. scĩ¬
tatis habitũ sumũt: moxq ut
prima limina bene uuendi con¬
tigerint: obliti qd̃ fuerint. affligi
iam ꝑ pacientiã de consũmatisne¬
quiciis nolunt: laudari autẽ de
inchoata iusticia appetunt. p̃ẽẽ
cet̾is etiam meliorib concupiscũt.
Quos plerũq cum iuxta uotum
p̃sens pros peritas sequitur:
multo quã
pͥus fuerant.
de scĩtatis ha¬
bitu peioreᷤᷤ
fiunt. Nam rebus multiplici¬
b occupati. atq ipsa occupatio¬
ne confusi. non solum ꝑpetrata
minime deplorant: s adhuc de¬
plorentur que deplorentur exag¬
ad ext̾iora officia ꝓuehi ñ debẽt:
nͥ ꝑ humilitatẽ duitiꝰ in euislem
mundi contẽptu solidentur. Ci¬
cus namq bona deꝑeunt. q̃ ho¬
minib ante tempus innotescũt:
quia arbusta plantata pͥusqũa
fixa radice coalescant.si manus
concuciens tangit. arefacit. At
si maltũ radix figitur. et t̾re hu¬
morib consꝑsa solidat᷑. Hec et

Expanded text:
apertae pravitatis vias deserunt, sanctiapertae pravitatis vias deserunt, sanctitatis habitum sumunt; moxque ut prima limina bene vivendi contigerint, obliti qui fuerint, affligi jam per poenitentiam de consummatis nequitiis nolunt; laudari autem de inchoata justitia appetunt, praeesse caeteris etiam melioribus concupiscunt. Quos plerumque dum juxta votum praesens prosperitas sequitur, multo quam prius fuerant de sanctitatis habitu pejores fiunt. Nam rebus multiplicibus occupati, atque ipsa occupatione confusi, non solum perpetrata minime deplorant, sed adhuc quae deplorentur exagad exteriora officia provehi non debent, nisi per humilitatem diutius in ejusdem mundi contemptu solidentur. Citius namque bona depereunt quae hominibus ante tempus innotescunt, quia et arbusta plantata prius quam fixa radice coalescant, si manus concutiens tangit, arefacit. At si in altum radix figitur, et terrae humoribus conspersa solidatur, 280 haec et
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ egreditur. Herba quelibet
nascendo pͥus aterra ꝓducitur.
aura et estib tangitur: soleac
pluuiis nutritur: et tunc demũ
ad ꝓferendum sui seminis germ̃
aperitur: seirpus uero cũ flore
suo nascitur. moxq ut at̾ra sur¬
git. sui secum seminis germenꝑ
ducit. Bene gͦ ꝑ herbas reliquas
sc̃i quilib. ꝑ scirpũ uero hẏpocͥta
designatur: quia iusti iuiri prius
inoꝑe sc̃ẽ conuersationis oriunt᷑:¬
huius uite hyemẽ tolerant: eosq
grauium ꝑsecutionũ estꝰ fatigãt:
s cum recta faciunt: nequaqũa
hic sue rectitudinis remunerato¬
nem querunt. Cũ uͦ a p̃sentis
mundi laborib exeunt: ad et̾nã
patriam uenientes expectata
retributione ꝑfruunt᷑. At contꝰ
hypocrita quia mox ut in bono
oꝑe nascit᷑: p̃sentis mundi reciꝑe
głiam conat᷑ quasi scirpi mox̾ il
germine oritur: quia pro eo qd̃
bene iuuere incipit. querit statĩ
ut acunctis honoretur. Germen
itaq mnortu est: remuneratõ in
ĩchoatione. Sepe namq non nulli

Expanded text:
ejor fit. --Herba quaelibet nascendo prius a terra producitur, aura et aestibus tangitur, sole ac pluviis nutritur, et tunc demum ad proferendum sui seminis germen aperitur. Scirpus vero cum flore suo nascitur, moxque agit, sui secum seminis germen producit. Bene ergo per herbas reliquas sancti quilibet, per scirpum vero hypocrita designatur, quia justi viri prius in opere suae conversationis oriunthujus vitae hiemem tolerant, eosque gravium persecutionum aestus fatigant; sed cum recta faciunt, nequaquam hic suae rectitudinis remunerationem quaerunt; cum vero a praesentis mundi laboribus exeunt, ad aeternam patriam venientes, exspectata retributione perfruuntur. At contra hypocrita, quia mox in bono opere nascitur, praesentis mundi recipere gloriam conatur. Quasi scirpi more cum germine oritur, qui pro eo quod bene vivere incipit, quaerit statim ut a cunctis honoretur. Germen itaque in ortu est remuneratio in inchoatione. Saepe namque nonnulli
Abbreviated transcription (Latin):
robur corporis atterunt et quasi
carnis uitã funditus in carne uiuẽ¬
tes extingunt. Sicq ꝑ abstinen¬
ciam morti appropiant: ut pene
cotidie morientes uiuant. Sed ad
hec humanos oculos querunt. am¬
mirationis głiam expetunt: ue-¬
ritate atcestante que ait. Ex t̾mi¬
nant facies suas. ut appareant
hominib ieuinantes. Nam :ora
pallescunt. corpus debilitate. qͣti¬
tur: pectus in t̾rũpentib supi¬
riis urgetur. S int̾ hec abore
ꝓximorũ sermo ammirationis
queritur: nichilq tanto labore
aliud nͥ humana estimatio co¬

Expanded text:
robur corporis atterunt, et quasi robur corporis atterunt, et quasi carnis vitam funditus in carne viventes exstinguunt, sicque per abstinentiam morti appropriant, ut pene quotidie morientes vivant, sed ad hoc humanos oculos quaerunt, admirationis gloriam expetunt: Veritate attestante, quae ait: «Exterminant enim facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . » Nam ora pallescunt, corpus debilitate quatitur, pectus interrumpentibus suspiriis urgetur; sed inter haec ab ore proximorum sermo admirationis quaeritur, nihilque pro tanto labore aliud, nisi aestimatio