comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs : sicut periheremiam idẽ dicit : spinir peccatoo
suoꝵ circum deditme : populur. hicalii hunc ari&em cor¬
nibur. hue pybus obligatum eundem xp̃m senserunt an¬
ae quar immolare tur spims a iudaeis coronatum per¬
acto igitur sacꝯficio dicitur ad ab raham: in semin ẽtuo
benedicentur omner gentes: Quando enĩ hoc factum est:
nis quan dodicit ille ames foderunt manus ineas & peder
meor & dinumerauerunt omnia ossam eas hocenim quando
ꝑ altum est illud iupsallmi sacnficium : tunc in ipso
psalmo dictum est : commemorabuntur & conuer¬
tentum ad dm̃m uniuersi fines terrae & ad orabunt
hcons pectu eiur omner patne gentium : qm̃ dñi ẽ regnũ¬

Expanded text:
Dominus, sicut per Jeremiam idem dicit: Spinis peccatorum Dominus, sicut per Jeremiam idem dicit: Spinis peccatorum suorum circumdedit me populus hic. Alii hunc arietem cornibus in vepribus obligatum, eumdem Christum senserunt, antequam immolaretur spinis a Judaeis coronatum. Peracto igitur sacrificio dicitur ad Abraham: In semine tuo benedicentur omnes gentes. Quando enim hoc factum est, nisi quando dicit ille aries, foderunt manus meas et pedes meos, et dinumeraverunt omnia ossa mea. Hoc enim quando peractum est illud in Psalmis sacrificium, tunc in ipso Psalmo dictum est, commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus omnes pat
Abbreviated transcription (Latin):
undeee ge u abrabam usque admoysen: sub lege a moyse
tsqus ea d iobaem : Inde iam achño &ouic quidrertat ter¬
tius dies grati& est in qua ÷ ⁊ tertia a&ate qua sipostidiũ
sacraoreptum saen ficii xp̃i conpl&um est ̃ de inde iNac
sigatus pedibus al tan raperponitur &ch̃s in ligno suspen¬
sus ernen adfignon sed illud quod figira tuiest histe
trans pes tum est ad ari&lem: quur quia xp̃r ouis ꝓpse
enĩ filur: io se agpir : silurent filius quianatir arier
quia i molatur sed quid est quod in uepnbur berebat
fnicr ille crux cormia hab& : sic enĩ duoligna conpigontur:
cõpinguntur
i setum speciem crucis reddunt: umde scnptum estietur
cornua bi manibus enus sunt cornibur ergo herenr anier eru¬
cifneum. dũm significat: uepraer autem spinae sun spinae :¬
hi quos & peccator er significant : qui supen derunt dñm i
enuce: Interspinas itaque peccatoꝵ iude ooꝵ sus pensus ÷

Expanded text:
Ante legem, ab Abraham usque ad Moysen; sub lege, a Moyse Ante legem, ab Abraham usque ad Moysen; sub lege, a Moyse usque ad Joannem, inde jam a Domino, et quidquid restat. Tertius dies gratia est, in qua tertia aetate quasi post triduum sacramentum sacrificii Christi completum est. Deinde Isaac ligatis pedibus altari superponitur: et Dominus in ligno suspensus cruci affigitur. Sed illud quod figuratum est in Isaac, transgressum est ad arietem. Cur? quia Christus ovis: ipse enim filius, ipse agnus; filius, quia natus; aries, quia immolatus. Sed quid est quod in vepribus haerebat aries ille? Crux cornua habet. Sicut enim duo ligna cum compaginantur, in se speciem crucis reddunt. Unde et scriptum est de eo, Cornua in manibus ejus sunt. Cornibus ergo haerens aries crucifixum Dominum significat. Vepres autem spinae sunt. Spinae iniquos et peccatores significant, qui suspenderunt Dominum in cruce. Inter spinas itaque peccatorum Judaeorum suspensus est
Abbreviated transcription (Latin):
non intellegebant passionem xp̃i : Ideo non peruene puo tucb
artes diuidendur erat quod fac tũ est. salamone peccante :
quandodiui sur est idempopulus locor egnii non errore in¬
pi&iatir: quibur &iam saepe perpro f&am dicitur autens¬
trix israhel : &pere uarer ricatrix iuda: asinus autbor
ille insensataẽ stultitia iudaeoꝵ issta hi senta stultitia pora¬
tabat omnia sacramenta : & quod ferebat nesciebatisam quod
dictum est ei. ex spec tate hie cum asino. post quamr acluora¬
uerimur reuertamur aduor : apostolum audiȩaecitas h¬
qui ł expaste in israhel facta est : quidcaecitos est cexpestate
hic cum asino: ut plenitudo in quid gentium intra r& hoc
est post quam ador auenmur: ubisacyficium aruenlenteu
impl&um pergenteru fuent predicatum: hoc ẽ itplenitudo
statium lnrar&s quid est reuertemur aduon & sic omnir
ionao: antelegen : aliam sub lego ÷ tertiam sub gratia

Expanded text:
non intelligebant passionem Christi, ideo non pervenerunt ad non intelligebant passionem Christi, ideo non pervenerunt ad partes dividendus erat? quod factum est, Salomone peccante, quando divisus est idem populus loco regni, non errore impietatis; quibus etiam saepe per prophetam dicitur: Adversatrix Israel, et praevaricatrix Juda . Asinus autem ille insensata est stultitia Judaeorum. Ista insensata stultitia portabat omnia sacramenta, et quod ferebat nesciebat. Jam quod dictum est eis: Exspectate hic cum asino. Postquam autem adoraverimus, revertemur ad vos, Apostolum audi. Caecitas, inquit, ex parte Israel facta est . Quod est caecitas? Exspectate hic cum asino, ut plenitudo, inquit, gentium intraret: hoc est, postquam adoraverimus, ubi sacrificium crucis Dominicae impletum per gentes fuerit praedicatum, hoc est, ut plenitudo gentium intraret. Quid est revertimur ad vos? Et sic omnis nam ante legem, aliam sub lege, tertiam sub gratia.
Abbreviated transcription (Latin):
ubidictum est: erunt duo in carnae ima : sacramentum
a&ate saeculi. quae senecta significatur abrahar: qui a
ipsum sa cramentam dĩ iam longe uumeraxa seneeus.
sarrae inplebodihoc est in multitudinre profele saru
ho ei dem sunificat : quia hi ẜietem port oenos plabe scanuo¬
natisumus quem par tum ecclesiae. infiner tero porun pona¬
bie li gras tauem nonnaturali fecunditate profssauit pano
domde sequentir historia sacramentur quid imaginariae et¬
oer tendebant: in spiciendum est : quis ergo in abrahami utȩ re¬
Sic tum est per illam inmolationem figuradatu  sum
ipse sibiligna portabaet̃ quibus erat inponendus: ita& xp̃r gesta¬
bat inhumeris lignum crucir. i quoerat crucifigendus
Duo autene serui illi dimissi & nonperducti adlocueresa¬
onficii ÷ iudeos figurabant : quicum seruiliter uiuerert:
& cornaliter saperent: non intellegebant humilitatem xp̃i

Expanded text:
ubi dictum est: Et erunt duo in carne una . Sacramentum ubi dictum est: Et erunt duo in carne una . Sacramentum aetate saeculi, quae senecta significatur Abrahae, quia ipsum sacramentum Dei jam longaevum erat, et senectus Sarae in plebe Dei, hoc est, in multitudine prophetarum, hoc idem significat, quia in fine temporum, ex ipsa plebe sanctac omnes nati sumus, quem partum Ecclesiae in fine temporum mirabili Dei gratia, non naturali fecunditate prophetavit. Jam deinde sequentis historiae sacramentum quid imaginarie portendebat, inspiciendum est. Quis ergo in Abraham, ut praedictum est, per illam immolationem figurabatur, nisi ipse sibi ligna portavit, quibus erat imponendus, ita et Christus gestavit in humeris lignum crucis, in quo erat crucifigendus. Duo autem servi illi dimissi, et non perducti ad locum sacrificii, Judaeos figurabant, qui cum serviliter viverent, et carnaliter saperent, non intelligebant humilitatem Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
obtemperans dõ soluit uote. strauita sinum inpos uit
liga ser ucs longe demisit solus cumfilio ascendit. tdu
locum peruenit  ante quam uenire filius ad locum sacn ficii:
ipse ibi immolandus ligna portabat: de inde abraham gladio
armatur & cum iampene fcrir& arimoniiur ut parcer& :
& non tamen sine sacnficio sine sanguine ffisuore cedit : ap¬
pare namque aries inueprȩ inherens cornibus : Immolatur
ner agitur que sacnficium: per acto sacn ficio dicitur ad abrab
henedicam tibi : & multiplicabo sementuum sicut stellas caeli:
& uelut harenã mans possedebit sementuum. portas iimicoꝵ
suor & benedicentur insemine tuo. omner ⁊entes terrae.
quia obaudisti uocime ae: a genuno uide amus quid sub huu
sacramenti lateat mȩsteno : iste enim abraham. quando filiũ
patns: sed quid ẽ quodeum senex suscipit  non enim senes¬
cit ds : seclipsa prenuntiatio dexp̃o iam quodam modo seni¬
erat. quando natus est xp̃r inchoata ẽ enĩ ab adam

Expanded text:
obtemperans Deo solvit votum. Stravit asinum, imposuit ligna, servos longe dimisit, solus cum filio ascendit, in triduo ad locum pervenit, antequam filius veniret ad locum sacrificii, ipse sibi immolandus ligna portabat. Deinde Abraham gladio armatur, et cum jam pene feriret, admonetur ut parceret; et non tamen sine sacrificio, sine sanguine fervori cedit. Apparet namque aries in vepre, inhaerens cornibus; immolatur, peragiturque sacrificium, peracto sacrificio dicitur ad Abraham: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et velut asuorum, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, quia obedisti voci meae. 3. Age nunc, videamus quid sub hujus saPatris. Sed quid est quod eum senex suscepit. Non enim senescit Deus; sed ipsa pronuntiatio de Christo jam quodammodo senuerat, quando natus est Christus. Inchoata est ab Adam
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̾ta dñi mã¬
corpus enis qd ẽ
tur inter milites
gentium ut sint
.iiii. ordines cum
sit una fides .i. ꝯui
positi seꝑati sorti¬
sain q̃ est pax ⁊ ne¬
ritas incunctis ĩ
mod̾ regał amicti

Expanded text:
Vestimenta Domini mancorpus ejus, quod est tur inter milites gentium ut sint quatuor ordines cum sit una fides, id est aepositi, separati. Sortisam quae est pax et veritas in cunctis in modum regalis amict
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ nos pecc̃m. Quamdin id agũt opera
nr̃a ut euacuetur corpus pecc̃i qmͣdin
ext̾ior homo corrũpitur ut ĩterior re
ĩ laborib expectenus hanc hylaritatẽ
sigc̃at crucis lacitudo intnͣsuerso lig¬
no ubi figuntur mamis. per manꝰ
angustias. per altitudinẽ cui caput ad¬
uingr̃. expectationẽ retributionis de

Expanded text:
s peccato. quam diu ergo id agunt opera nostra, ut euacuetur corpus peccati, quam diu exterior homo corrumpitur, ut interior renin laboribus operemur. hanc hilaritatem significat crucis latitudo in transuerso ligno, ubi figuntur manus; per manusangustias; per altitudinem autem, cui caput adiungitur, expectationem retributionis de
Abbreviated transcription (Latin):
Tum iniqnis u̾itas deputata imum re¬
linquit resimstrũ alt̾m assuuit dextr̃
sic faciet in die iudicu ex similitudine
dissmmiles sorciuntur mas. alder prece¬
dit petrũ in ꝑadisum. alter uidam
ĩ infernũ. Confessio breuis uitã acqͥrit
longam. ⁊ blasfemia finica pena plec¬
titur ecerna. hic pullus iude ligatur
gitur in sanguine uue. hic lacerant
ixdi uineam.

Expanded text:
Cum iniquis veritas deputata unum relinquit sinistrum, alterum assumit dextrum; sic faciet in die judicii, ex simili crimine dissimiles sortiuntur vias. Alter praecedit Petrum in paradisum, alter Judam in infernum. Confessio brevis vitam acquirit longam, et blasphemia finita poena plectitur aeterna. Hic pullus Judae ligaturgitur in sanguine uvae, hic lacerant haedi vineam.
Abbreviated transcription (Latin):
corda cumulati. In cophinis .n. seruilia
geruntur ẜ ille eos panis fragm̃tis ĩ¬
p̃lenit qui in firma nuindi. ut fortis

Expanded text:
corda cumulati. In cophinis enim servilia geruntur opera: sed ille eos panis fragmentorum implevit, qui infirma mundi, ut fr
Abbreviated transcription (Latin):
uetꝰ hystoria narrat philippũ maio
sub quo passus est dñs. ⁊ duxisse uxorẽ¬
herodiadem filiam areche. ⁊ postea a¬
recham ortis simultantib filiam su¬
am tulisse ⁊ hodi inimico philiꝑꝑi ĩ
dolorem ip̃uis nuptiis copulasse egi¬

Expanded text:
us historia narrat Philippum, Herosub quo passus est Christus, duxisse HeHerodiadem, filiam Arethae, et postea Aretham ortis simultatibus filiam am tulisse, et Herodi inimico Philippi in dolorem ipsius nuptiis copulasse. Eg
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m hñt sessorem minor turba nõ
ponit uestes super asinam s in ma.
nec ubi offendat qr scĩ martires car¬
nem exeuntes simpliciorib uiam per
exemplum suo sanguine ꝑant. Itẽ¬

Expanded text:
nt sessorem. Minor turba non ponit vestes super asinam, sed in via nec ubi offendat: quia sancti martyres carnem exuentes, simplicioribus viam per exemplum suo sanguine parant. VE
Abbreviated transcription (Latin):
Marcus dicit pullaũ añ ianuam ĩ
ppłs gentium stabat ligatus ñ in
una ma fidei s in cliueras eraorib¬
tate diabłi foluerũt. ⁊ imposuert̃
q̃ a xp̃ianis er̃ant ꝯculcanda ĩ uia.l.

Expanded text:
Marcus dicit pullum ante januam in ra quam populus gentium stabat ligatus: non in una via fidei, sed in diversis erroribtate diaboli solverunt, et imposuerunt quia a Christianis erant conculcanda, in via,
Abbreviated transcription (Latin):
iohem erat ponti¬
fex anni illius de
quo ꝯsentaneis scͥ¬
bit iosephus qui¬
pontificium sͥ ab¬
tił emerat a prin¬
cipe romano. eͥd
ergo mi si miqꝰ¬
pontifex inique
iudicat ¬

Expanded text:
em erat ponfex anni illius, de quo consentaneum scbit Josephus, qupontificium sibtis emerat a pricipe Romano: quid ergo mirum, si inipontifex inique judicat
Abbreviated transcription (Latin):
obseruationm¬
ab soluit ⁊ debi¬
tum dimisit . li¬
priores transg̾ssi¬
ones Io
I.Gentilem po¬
płm. qͣ sibi debi¬
corem fatigabat

Expanded text:
observationabsolvit, et debitum dimisit, ipriores transgresones. Gentilem populum, quasi sibi debitorem fatigabat
Abbreviated transcription (Latin):
Quiergo amore
sublecto incenam operit. qr ei car¬
G. Ut dominet᷑ p̾dicõ ueritanis sub¬
sit seruituis corporis per quẽ tñ excel¬
sior appareat doctrina tanqͣm per
sandelaorum Iucera⁊
adͥ non fiat ꝑalam in uidicio qũil
suminabit deus abscondita tenebrax
⁊ manifestatut consilia principũ.
ubi nobił ades laus. illis eterna
penaz¬

Expanded text:
Qui ergo amore sub lecto lucernam operit, quia ei co Ut dominetur praedicatio veritatis, subsit servitus corporis, per quam tamen excelsior appareat doctrina tanquam per candelabrum lucerna. quod non fiat palam in judicio, quando illuminabit Deus abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium ; ubi vobis a Deo laus, illis autem poena
Abbreviated transcription (Latin):
Qui .ni. ht̃ dabitur ei .s. qui fidem ht̃ hẽ¬
bit uirtutem. ⁊ qui ht̃ opus uerbi hẽ¬
bit intellgentiam nust̾ioꝵ ⁊ eꝯtrã
qui ñ ht̃ fidem deficit uircute io qd̃
ñ ht̃ opus nerbi intelligentia carit
⁊ qui non intelligit iam auditum
perdit ac si non audiss ..

Expanded text:
ui fidem habet, habebit virtutem, et qui habet opus verbi, habebit intelligentiam mysterii. Et econtra, qui non habet fidem, deficit virtute; et qui non habet opus verbi ejus intelligentia caret; et qui non intelligit, auditum perdit, ac si non audisset.
Abbreviated transcription (Latin):
cit quis fructũ infine afferat dum
dicit. Qui perseu̾auent usq infinem
ip̃e saluabitur. ultro .i. t̾rafructifi¬
cat dum uoluntatẽ nr̃am deus expec-¬
tat dicens. Siuus ꝑuenur ad uitam
serua mandata. p̾rimum ħbam .i. ti

Expanded text:
cit, quis fructum in finem afferat, dum dicit: qui perseveraverit usque in finem, ipse salvabitur. Ultro enim terra fructificat, dum voluntatem nostram Deus exspectat, dicens: Si vis pervenire ad vitam, serva man
Abbreviated transcription (Latin):
num dei ẽ eccłia que regitur adeo ⁊ ip̃¬
turio hñs subse milites. homo iactãs
semen filius hoĩs est. Sẽmen uerbũ
terra corda humana. dormitatio hoĩs
mors õ saluatoris exurgit semen noc¬
te ⁊ die. post sompnum xp̃i mĩs creden¬
tium. per ꝓsperart aduersa magisma¬

Expanded text:
num Dei, Ecclesia est, quae regitur a Deo, et ipcenturio habens sub se milites. Homo jactans semen, filius hominis est: semen, verbum vitae: terra, corda humana. Dormitatio hominis, mors est Salvatoris. Exsurgit semen nocte et die. Post somnum Christi, numerus credentium per adversa, et prospera magis ma
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ intrat qui
drare negligit¬
ter discipłi dormi¬
unt ter dñs orãs¬
mitatio tres mor¬
tuos quos dus su¬
mus in domo. Se¬
cudus ad sepulir̃.¬
t̾cius de sepulcro
tres personas nos
hr̃e in orando do¬
cet ⁊ de preteritis
turis ueniã ioga

Expanded text:
ionem intrat qui orare negligitTer discipuli dormiunt, ter Dominus oramitio, tres mortuos quos Dominumus in domo, secundus ad sepulcrumtius de sepulcro. tres personas nos habere in orando doet de praeteritis turis veniam roga
Abbreviated transcription (Latin):
dicere dñs ihx est corde credere ore confi¬
teri operib atcestari nam unum sine
NBaltero negare ẽ.
Non omnis qui dicit. Sicut canendi
sunt qui hñt spem bone iute ꝓpt̾ dog¬
Uma nequicie sic ⁊ hii econtrario qui cũ
integre fidei ⁊ doctrine sunt turpit᷑
unuunt. Ucrumq .n. nec ẽẽ ẽ. ut et
opus sermone ⁊ sermo operib ꝯprole¬
cur qui dicit domine dñe. iter regni dei
est obedientia non nominis mincupa¬
co. non est hoc illud uere ⁊ ꝓprie dicere
ubi ꝓlatio dudordat auoluntate de
quo apłe ait. Nemo pot̾ dicere drisiħe¬

Expanded text:
dicere Dominus Jesus, est corde credere, ore confiteri, operibus attestari: nam unum sine alio, negare est. Non omnis qui dicit. Sicut cavendi sunt qui habent speciem bonae vitae propter dogma nequitiae, sic et hic econtrario qui, cum integrae fidei et doctrinae sint, turpiter vivunt. Utrumque enim necesse est, ut et opus sermone et sermo operibus comprobetur. Qui dicit: Domine, Domine. Iter regni Dei est obedientia, non nominis nuncupatio. Non est hoc illud vere et proprie dicere ubi prolatio discordat a voluntate. De quo Apostolus ait: Nemo potest dicere: Domi
Abbreviated transcription (Latin):
2.
NLon om̃s forsitan milites romani nõ ĩ¬
telligentes ꝓprietatẽ hebrei sermonis ex
eo qd̾ dixit᷑ hely. putau̾nt helyam ab
eo uocari uł iudei solito sibi sermone
uerba dñi de pra-¬
uantes in becillita¬
te infamabant eñ
qd̃ helye uocaret
auxilium..¬

Expanded text:
c. Non omnes. Forsitan milites Romani non intelligentes proprietatem Hebraei sermonis, ex eo quod dicitur Eloi, putaverunt Eliam ab eo vocari. Vel Judaei solito sibi sermone verba Domini depravantes, imbecillitatis infamabant eum quod Eliae vocaret auxilium.
Abbreviated transcription (Latin):
frangeret bñdixit. qr naturã hu¬
manam quã passurus assumpsit
imacam patre ⁊ sp̃u scõ grã diuine
uirtutis impleuit. bñdixit panem
⁊ fregit ⁊ hõĩem assumptũ ita mor
citand̃¬

Expanded text:
frangeret benedixit. Quia naturam humanam quam passurus assumpsitcum Patre et Spiritu sancto, gratia divinae virtutis implevit. Benedixit panem et fregit, quia hominem assumptum ita mortcitand
Abbreviated transcription (Latin):
Lybicines sunt
parnem lugubre
canentes. hii sũt
magñi inerrore
suo subdicos de¬
mulcentes. ⁊ tur¬
bam undeoꝵ ad¬
uersus doctrinã
xp̃i calcitrantiũ

Expanded text:
bicines sunt carmen lugubre canantes. Hi sunt magistri moerore suo subditos demulcentes, et turbam Judaeorum adversus doctrinam Christi calcitrantiu
Abbreviated transcription (Latin):
Dmm . n .h. Multi .n. naturałt sapien¬
tes ⁊ acuti si sunt desides ꝑdunt bonum
nature ⁊ premium qd̾ erat eis ꝓ misfũ
uid̃ tnͣsire ad alios. qui qd̾ hñt minus
per naturam acquirunt per industriã
uł qui ht̃ fidem ⁊ bouam noluntatem¬
⁊̃ si minus ht̃ in opere dabitur a bono
uirtutes. uł qui ht̃ amorem uerb da¬
tur ei sensus intłꝰ¬
ligendi. Qu nͥo

Expanded text:
m, etc. Multi enim natura licet sapientes et acuti, si sint desides, perdunt bonum naturae, et praemium quod erat eis promissum, videtur transire ad alios qui quod habent minus, peVel qui habet fidem et bonam voluntatem, si minus hvirtutes. Vel qui habet amorem verbi, datur ei sensus intelligendi. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
que de homuie procedũt
illa sunt que cõmqu¬
nant hominem. Si quis
ht̃ anres audiendi au¬
diat. Et cum introiss
in domum aturba int̾¬
regabant eum dispu¬
li eius parabolam ⁊ ait
illis. si et uos imprudẽ

Expanded text:
quae de homine procedunt illa sunt quae communicant hominem si quis habet aures audiendi audiat et cum introisset in domum a turba interrogabant eum discipuli eius parabolam et ait illis sic et vos inprude
Abbreviated transcription (Latin):
sepelitur caput ĩ¬
disco locatur. litt̾a¬
humo tegitur. sp̃t¬
in altari honorat᷑¬
igni cremasse ac
nuxti paganis ossa legentib maxi¬
nam cor partem cõgregau̾nt ⁊ ad phi¬

Expanded text:
sepelitur, caput icollocatur. Litthumo tegitur, spiin altari honoratigni cremasse, acui, mixti paganis, ossa legentibus maximam eorum partem congregaverunt, et ad p
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut iste sexus ostendatur incem
domim peceasse ⁊ per passionẽ redẽp¬
tus ⁊ ideo mulier prima tesurectiomł
mist̾lum accepit ⁊ mandata custodi
uit ueterem p̾uaricationis aboleret

Expanded text:
Nisi ut iste sexus ostendatur in nece Domini peccasse, per passionem redempturus. Et ideo mulier prima resurrectionis mysterium accepit, et mandata custodit, ut veterem praevaricationis er
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus¬
synagogam docebat eoᷤ
⁊stupebant super doctri¬
na euis. erat .n. docens
eos qiͣ poͣtestate hñs. et
non sicut scribe. Et era
inwynagoga eoꝵ homo
in sp̃u inmundo ⁊ ex cla¬
mauit dicens. Quiduo

Expanded text:
ingresssynagogam docebat eos: Et stupebant super doctrina ejus. Erat enim docens eos, quasi potestatem habens, et non sicut scribae. Et erat in synagoga eorum homo in spiritu immundo, et exclamavit dicens: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
Dustqͣm hortatꝰ¬
est eos omma pa
celare ⁊ głam d̾i
facere. Incipit do¬
cere quid docturi
pro quo iubes oĩ¬
a pati. anẽ aliqͥd
contra legem. In¬
soluere legẽ s ad¬
implere. uł faciẽ

Expanded text:
stquam hortatus est omnia pati celare, et gloriam Dei facere, incipit docere quid docturi pro quo jubes omnia pati? an est aliquid contra legem? Nsolvere legem, sed adimplere, vel faci
Abbreviated transcription (Latin):
gentił magis ti¬
met grauari pre¬
sentia qͣm inua¬
ri. qr ⁊ si erat fide
p̾dicus nõdum
tñ erat sacramẽ¬
tis imbutus. Sed

Expanded text:
gentilis, magis timet gravari praesentia quam juvari, quia et si erat fide praeditus, nondum tamen erat sacramentis imbutus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
dem ⁊ diem in tegre accipe. noctem
dñicam cum eod die illucesdente ꝑ¬
tem ꝓ coto. ⁊ ita habes tres dies. ⁊ tres

Expanded text:
em et diem integre. Noctem Dominicam cum eadem die illucescente, partem pro toto, et ita habes tres dies et tres
Abbreviated transcription (Latin):
oratis remittite sł
aliquem. aliter
enim pater nost̃
non dimitcet no¬
bis pecc̃a nr̃a.
Pecimiam alicui
repet̾e ꝯceditur
s debitam pecc̃o¬
rum petenti ue¬
niam nunqͣm ui¬
ste negamus..

Expanded text:
oratis, remittite si aliquem: aliter enim Pater vester non dimittet vobis peccata vestra. Pecuniam alicui repetere conceditur, sed debita peccatorum petenti veniam nunquam juste negamus.
Abbreviated transcription (Latin):
G. Nota qd̾ loca reb ꝯgruĩt. In
monte orat. transformatur discipłis
archana sue maiestatis aꝑit. In uo
aturba excip̃r miseritoꝵ fletu pul¬
satur. Sursum disciplis archana
regni reserat. deorsum turb̃ pecc̃a ĩ¬
fidelitatis ex ꝓbrat. Sursum uocem
pr̃is hus qui audire poterant pan¬
dit deorsum malos spẽ expellit. nc̃
ꝓm̾itoꝵ qualitate. aliis ascendere
aliis non desistit ascendere:¬

Expanded text:
. Nota quod loca rebus congruunt. In monte orat, transformatur, discipulis arcana suae majestatis aperit, in imo a turba excipitur, miserorum fletu pulsatur. Sursum discipulis mysteria regni reserat, deorsum turbis peccata infidelitatis exprobrat. Sursum vocem Patris his qui audire poterant pandit, deorsum malos spiritus expellit. Nunc pro meritorum qualitate aliis ascendere, aliis non desistit descendere
Abbreviated transcription (Latin):
dei sẏnagoga tacente ꝯfirmat.
sexus a salute ꝑ mariam uirginẽ: ica
non repellitur a mist̾ii crucis scĩe et
resurrois. ꝑ uiduam mariam mag¬
dletiam ⁊ decas matres.

Expanded text:
Dei Synagoga tacente confirmatsexus a salute per Mariam virginem: ita non repellitur a mysterio crucis scientiae et resurrectionis per viduam Mariam Magdalenam et caeteras matres.
Abbreviated transcription (Latin):
Raab fames uł la¬
titudo. ł impetus qr
Seccła gentium esurit¬
⁊ sitit iusticiam. et¬
dilatata per orbem¬
t̾rare impetu doctri¬
ne philophos ⁊ reges

Expanded text:
Raab, fames, veltitudo, vel impetus: lesia gentium esuriitit justitiam, etdilatata per orbemrarum impetu doctriae philosophos et reges
Abbreviated transcription (Latin):
docet uanam głiam mundi fugiendã
s suagis indetur precipi ut inc̾lusa p̾¬
catoris cogitatõe labisq ꝯpressis oret
dm̃. cubicłm aũ est cordis secretum os¬
tium carnalis sensus perquem ħ ext̾i¬
ora imꝓbe ingerunt ⁊ turbe fantasma¬
tum orantib obstrepunt. par est er¬
gd cubilum intrare si importums co¬
gitationib ostium patet. s resistend̃
est carnali sensui ut or̃o sp̃ualis ex in¬
timis dirigatur ad deum.
huiꝰ scł̃i. Sicut enim omne bonum ex
amore ⁊timore est dei. sic omne ma¬
lum examore ⁊ timore scłi his clau¬
sis .i. ablatus ora:

Expanded text:
docet vanam gloriam mundi fugiendam. Sed magis videtur praecipi, ut, inclusa pectoris cogitatione labiisque compressis, oret Deum. Cubiculum autem est cordis secretum. Ostium, carnalis sensus per quem haec exteriora improbe se ingerunt, et turbae phantasmatum orantibus obstrepunt. Parum est ergo cubiculum intrare, si importunis cogitationibus ostium patet. Sed resistendum est carnali sensui, ut oratio spiritualis ex intimis cordis dirigatur ad Deum. hujus saeculi. Sicut enim omne bonum ex timore et amore est Dei, sic omne malum ex amore et timore saeculi. His clausis, id est ablatis, ora
Abbreviated transcription (Latin):
bra euis diabł̾s
temptat quadri¬
per obseruantiã
preceptoꝵ .x. cõtͣ
diabłm certan
h̾emo scẽ ꝯu̾sationis bȩstiales hominũ mores ¬
posuta mñ te tolamts mist̾um agelor ab soluti¬

Expanded text:
mbra ejus diabolus tentat. Quadriper observantiam decem praeceptorum contra diabolum certand sanctae conversationis bestiales hominum mores lluta mente toleramus, mysterium angeloru
Abbreviated transcription (Latin):
Et iudebitis. ⁊ c̃. Saterdos interrogat fi¬
lium dei. iħc eendit filium hoĩs. ut in¬
telligamus eunde̾ filium dei ẽẽ ⁊ filũ
hois. ne quaternitatẽ faciamus ĩtri¬
nitate. s hõ in deo ⁊ deus in hoĩesit
.i. cũ corpore solo suo qd̾ assumꝑsit
auirgine ascendit. ⁊ cũ multiformi
eccła que ẽ corpus ip̃ius ⁊ plenitudo
adiudiciũ uenturus ẽ sicut dicit. Ma¬
ths. cumaũ uenerit filius hoĩs. ⁊ õs
Ier. ħ est ephotha in quo hẽbant indei
honorẽ amisert. hic ad est samuel scis¬
so patuo de manusaul .i. regno mili¬
tes gentiles ñ scindunt tuicã x. sed

Expanded text:
Et videbitis. Sacerdos interrogat Filium Dei; Jesus respondit Filium hominis; ut intelligamus eumdem Filium Dei esse et Filium hominis, ne quaternitatem faciamus in Trinitate, et homo in Deo, et Deus in homine sit. est cum corpore solo suo quod assumpsit a virgine ascendit, et cum multiformi Ecclesia, quae est corpus ipsius et plenitudo ad judicium venturus est, sicut dicit Matthaeus: Cum autem venerit Fili est ephod: in quo habebant honorem, Judaei amiserunt. Hic adest Samuel scisso pallio de manibus Saul in regno. Milites gentiles non scindunt tunicam Christi:
Abbreviated transcription (Latin):
grata fuisti
affectum ht̃ in filios. ita ut eoꝵ ĩfir¬
mitate affecta infirmetur. ⁊ eos alis
ꝓtegens contra miluum pugnet. sic
dei sapĩa per camẽ infirmata ꝓtegit
nuda sue ditiom relinq̃tur.¬

Expanded text:
grata fuistiaffectum habet in filios, ita ut eorum infirmitate affecta infirmetur, et eos alis protegens contra milvum pugnet. Sic Dei sapientia per carnem infirmata, protegit nudata suae ditioni relinquetur
Abbreviated transcription (Latin):
lota rigida uita
⁊ p̾dicõ debet de¬
clinare mollum
palacia q̃ freq̃n¬
tant mollibus
induti adilates

Expanded text:
t. Rigida vita et praedicatio debet declinare mollium palatia, quae frequentant mollibus indutis adulantes
Abbreviated transcription (Latin):
sine future creditr
quẽ purum homi¬
nem asseritis..
lem sibi filium
geñare domino ñ
tre semper fitz¬

Expanded text:
sive futurum creditis, quem purum hominem asseritis. Vlem sibi filium generare. Domino. Non tre semper fuit
Abbreviated transcription (Latin):
ħc.xxx. erat annoꝵ ostendens issłm deb̾e
sacerdotem uł predicatorem fieri. nisi uiri¬
lis etatis. sicut ioseph tricenarius regnum
egypti suscepit. dd̃ regnum ea etate ĩ cho¬
auit. ⁊ dechiam ꝓpħiam promeruit.
Ualileaᷤ transinigratio iordanis descensus .
Qui ergo uult biptiran cransinigret a
uicus et descendens humilietur.
queris in sp̃u a me baptireris. Sic .ii. decet¬
nos dare exemplum implende om̃is iusti¬
cie ut discant omnes neminẽ. sine unda
bap̃mi esse perfectum.

Expanded text:
 erat annorum, ostendens nullum debere sacerdotem vel praedicatorem fieri nisi utilis aetatis. Sicut Joseph tricenarius regnum Aegypti suscepit. David regnum ea aetate inchoavit: Ezechiel prophetiam promeruit.Galilaea, transmigratio: Jordanis, descensus. Qui ergo vult baptizari transmigret a vitiis, et descendens humilietur. me quaeris in spiritu baptizeris. Sicut enim decet dare exemplum implendae omnis justitiae, ut discant omnes neminem sine unda baptismi esse perfectum.
Abbreviated transcription (Latin):
gationẽ lacrimis abluit ⁊ ꝯfessione
om̃ci amoris trina funditus extirpa¬
uit. recuperationem eoꝵ ostend̃ qui
ĩ martirio labuntur. sic alii discipłi
qui articłm ꝯp̾hensionis fugiendo
p̃uenert̃ cantelam fugiendi docent
ab impiis illoꝵ opus designat ⁊ am¬
mũ quiut securiores sint omĩa mũ¬

Expanded text:
abluit, et confessione Dominici amoris funditus exstirpavit, recuperationem ostendit eorum qui in martyrio labuntur, ita caeteri discipuli, qui articulum comprehensionis fugiendo praevenerant, cautelam fugiendi docent ab impiis, illorum et opus designat et animum; qui ut securiores ab incu
Abbreviated transcription (Latin):
temptandi ⁊ adeo reuocandi ad uer¬
sariis dare didicerunt.
de manib ĩ pudice dñe effugit. qui
aũ nult esfugere manus unqͦꝵ re¬
linq̃us mente que mundi st̃ pꝰ iħm

Expanded text:
et a Deo revocandi, adversariis dare didicerunt. de manibus impudicae dominae effugit. Qui autem vult effugere manus iniquorum, relinquens mente quae mundi sunt, post
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ expectabat alonge non uidebat
ꝑꝑe. sic̃ ysaac caligantib ocłis iacob
sub manib ñ agnoscebat. s longe
pꝰ de eo futura
canit..¬

Expanded text:
Quem exspectabat a longe non videbat prope: sicut Isaac caligantibus oculis, Jacob sub manibus non agnoscebat, sed longe post de eo futura canit.
Abbreviated transcription (Latin):
tumt qui eum denegant eẽ dm̃. ⁊ qui
scripture auctoritate errorem suum
defendunt. qr scriptura arundine so¬
let fieri qĩ arundine cap̃ eius feriunt.
in faciem eius spuunt qui presentiã
gr̾e euis execrandis netbis ex incerna
cece m̃tis insania ꝯceptis respuunt¬
⁊ eum in carne uenisse negant.
ic educit᷑ abel ĩ agrũ a fr̃e ut ꝑi¬
matur. hic ad est ysaac cum lignuis.
⁊ abraham cum ariete int̾ uopres he¬
cum uirga ⁊ serpente suspenso in lig¬
no. hic botrus inligno portatus. hic
ad est helyseus cũ ligno ad q̃rendam
seciũ que ĩ nnio demersa ẽ ⁊ natanit
ad lignum .l. gems humanũ qd̃ alig¬
no uetito innferiim cecidit perlig̃¬
num crucis xp̃i ⁊ per bap̃m aque ad
ꝑaradisum natauit. hic ad est io¬
nas de ligno nauis foris ⁊ in mare
uentrẽq ceci triduo missus..
sicut ioh̾es dic̃. post iste symon de q̃
a ali dicunt. ⁊ hoc satis ꝯgruo ordi¬
bis reliquens exemplum ut sequa

Expanded text:
tiunt qui eum denegant esse Deum. Et qui Scripturae auctoritate errorem suum defendunt quia scriptura arundine solet fieri, quasi arundine caput ejus feriunt. In faciem ejus spuunt qui praesentiam gratiae ejus exsecrandis verbis ex interna caecae mentis insania conceptis respuunt, et eum in carne venisse negant.ic educitur Abel in agrum a fratre, ut perimatur: Hic adest Isaac cum lignis, et Abraham cum ariete in Sabech haecum virga, et serpente suspenso in ligno. Hic adest botrus in ligno portatus. Hic adest Elisaeus cum ligno ad quaerendam securim, quae in ima demersa est, et natavit ad lignum, id est, genus humanum: quod a ligno vetito in infernum cecidit, per lignum crucis Christi, et per baptismum aquae ad paradisum natavit. Hic adest Jonas, de ligno sortis in mare, in ventremque ceti triduo missus. sicut Joannes dicit: Post iste Simon, de quo et alii dicunt, et hoc satis congruo ordibis relinquens exemplum ut sequa
Abbreviated transcription (Latin):
B. Lucas. Sedentẽ ad pedes eius qd̃
sigrant eos qui apeccis correcti sũt
fixa mentis in tentione uestigia sal¬
uatoris que seqͣntur in tucri.¬
.
uest̾itum uirtutum studio qd̃
nerana mente perdid̾at. uñ fĩlius
prodigus ad prem rediens mox sto¬
la prima cum amilo indincur qz
nante xp̃i gr̃a pͥstina iusticie opera
de quib cecid̾at cum anulo in mo¬
late fidei recuperare:.
B. Math̾s duos. Marcus ⁊ lu. unum
a demone curatum dicunt q unus eoꝵ
clarioris noĩs ⁊ famosioris. ⁊ iõ curatõ
euis est famosior. all. duo gentes sig¬
nif̾icant de duob filiis noe. cum .n. noe
tres filios genuent. Unus assumptus
est in possõnem dei duo ydoł dediti:.
archam dei ut gda.:¬

Expanded text:
. Lucas: Sedentem ad pedes ejus. quod signat eos qui a peccatis correcti sunt, fixa mentis intentione vestigia Salvatoris quae sequantur, intueri. Vestitum. Virtutum studio, quod vesana mente perdiderat. Unde filius prodigus ad patrem rediens, mox stola prima cum annulo induitur: quia nante Christi gratia, prima justitiae opera de quibus ceciderat, cum annulo inviolatae fidei recuperare. t. Matthaeus duos, Marcus et Lucas unum a daemone curatum dicunt, quia unus eorum clarioris nominis, est famosioris: et ideo curatio ejus est famosior. Allegorice: Duo, gentes significant de duobus filiis Noe. Cum enim Noe tres filios genuerit, unus assumptus est in possessionem Dei, duo idolis dediti. arcam Dei, ut Oza
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ salutẽ enͣgͤ sermiat. ut pꝰ cum
xp̃o quiescat nec dum pp̃roꝑe uult
minist̾ium frat̾ne redemptõi accomo¬
.homo sanatus
mittitur ĩ domũ

Expanded text:
aliorum salutem Evangelio serviat: ut post cum Christo quiescat, ne dum praepropere vult mysterium fraternae redemptioni accommodatum. Homo sanatus mittitur in domum
Abbreviated transcription (Latin):
atus ac nuidatus celo ac terra tenebro¬
sopallio tectus ⁊ abhoĩe irrisus. hic stil¬
lauit deligno sanguis :

Expanded text:
atus ac nudatus coelo ac terra ebrioso pallio tectus, et ab homine irrisus hic stillavit de ligno sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
temeratie p̾sumit ille dñm uendit
qui eius timore ⁊ amore neglecto t̃¬
rena pro illo ⁊ caduca ĩmo ⁊ lacrimo¬
sa dilig̾e ⁊ curare non metuit.¬
che qd in ꝯmemoratione lib̾ationis
nt .s. ꝓcarne agni ac sanguine sui
corporis ac sanguinis saccam̃tum
substitueret. ⁊ se tẽ monstrauit. cuĩm¬

Expanded text:
temerare praesumit. Ille Deum vendit, qui ejus timore atque amore neglecto, terrena pro illo et caduca, imo etiam criminosa, diligere et curare convincitchae quae in memoriam liberationis idelicet pro carne agni ac sanguine, sui corporis et sanguinis sacramentum substitueret, ipsumque esse monstraret, cui j
Abbreviated transcription (Latin):
batum molantes crimine carent. qnͣto
magis filius hominis uerus rex ⁊ sacer¬
dos ⁊ iõ dñs sabbi insabb̾o nulsaꝵ spi¬
est abono opore aruit. s per manus xͥ
incruce extensis honoꝵ opere suctis
restituta est..
.Homo iste sigcat auaros qui nolẽ¬
tes oare uolunt accipere predari⁊ nõ
largiri quib dr. ut excendant manꝰ
suas .i. qui furabantur. iam nõ fu¬
retur. magis autẽ laboret operans
manib sus qd̾ bonum ẽ. ut hãt
unde cribuat nõcitatem patienti.¬

Expanded text:
batum violantes, crimine carent, quanto magis Filius hominis verus Rex et Sacerdos! et ideo Dominus sabbati in sabbato vulsarum spiest, a bono opere aruit, per manus Christi in cruce extensas, bonorum operum restituta. Homo iste significat avaros, qui, nolentes dare, volunt accipere, praedari et non largiri: quibus dicitur ut extendant manus suas, id est, qui furabatur jam non furetur, magis autem laboret operans manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patienti
Abbreviated transcription (Latin):
tũc ligau̾nt s mox ꝯprehensum noc
te morto ut ioh̾es dicit. ⁊ sic adduxe¬
runt eum ad annam primum..
Iere. Ad est sanison uinctus a dalida
ga que sitisle more limpid̾ liquorẽ
nontenz ⁊ quisquilias in mudas col¬
ligit. samson nr̃ maxilla u̾bi sm in¬
num̾as cat̾uas uideoꝵ ⁊ demonum ħ
sterut. ⁊ fonte ꝑhemus inte sitienti¬
Sic temperat rensum ut uere dicat
mec tñ calumpie pateat.⁊ nota qd̾
pilato qui in uitus ferc sñiam ali¬
qua inparte red̾it . sacerdotib aũt

Expanded text:
um ligaverant, sed mox comprehensum nocte in horto, ut Joannes dicit: Et sic adduxerunt eum ad Annam primum . Adest Samson vinctus a Dalila. ga. Quae situlae more, limpidum liquorem non tenet, et quisquilia immunda colligit. Samson noster maxilla sui verbi, innumeras catervas Judaeorum et daemonum hic sternit, et fontem perennis vitae sitientiSic temperat responsum, ut verum dicat, nec tamen calumniae pareat. Et nota, quod Pilato qui invitus fert sententiam, aliqua in parte responderit: sacerdotibus aut
Abbreviated transcription (Latin):
nis cius głam pꝰ leci iidebunus
simͦ auiciis adusttutes celsitudi¬
nem tnͣsiuigremꝰ. Qui ergd ĩ se
ostenda. ⁊ qui in mortificõne carnis
agnoscitur ⁊ tnͣsigͣcione m̃tis iu¬
t petro. Petrus uocatur ex noĩe¬
ne desperet ex negatione nͥ .n. eũ
uenire non aud̃et. ⁊ notand̾ cure

Expanded text:
nis ejus gloriam post laeti videbimus, si modo a vitiis ad virtutum celsitudinem transmigramus. Qui ergo in sepostenditur, quia is qui in mortificatione carnis agnoscitur, in transmigratione mentis t Petro. Petrus vocatur ex nomine desperet ex negatione. Nisi enim eum venire non auderet. Ex magna aute
Abbreviated transcription (Latin):
bere colentes culicem camelum gluti¬
aites. Si .n. ideo non mittunt pecuna
ẽ. cur ergo ip̃e sangnis effundẽ. ⁊ qͥd
peerͣm eis si m̾ ager emitur in sepuł

Expanded text:
ere colentes culicem et camelum glutientes: si enim ideo non mittunt pecuniaest, cur ergo ipse sanguis effunditur? Et quid praemii eis, si inde ager emitur in sepu
Abbreviated transcription (Latin):
audit hoc eẽ adiabło qui nicħ ua¬
tas suborm. nt tales anferat. de mũ¬
do. si facultatẽ ht s consulit iusti¬
ciam dei anferat an facere debeat. ⁊
an deus uelit hoc facereẽ officiũ hoĩ¬
num s ueritas rendit non nosse ho¬
minem in hac uita qualis futuriis
sit qui mͦ errat. uł quid error eius bo
nis ꝯferat. ⁊ iõ non ẽẽ tollendos ne
bomi interficiant᷑ qui forte futuri
sunt. nł ne boni obsit quib ꝓsunt.
tunc uero opoetune fieri cum iam
ficiendi. aliis. ⁊ tẽ non ab hominib
s ab angłis dicit fieri.
Ne forte. hic datur lotus pnĩe ⁊ mo¬
nemur non cito amputare. qr qui
hodie errat. forsitan cras. derendet
u̾itatem. Si gͦ auelleretur triticum
qd̾ future ert tradicaretur: uł ne¬
cesse ẽ. ut mali ꝓ mixti sunt bomiᷤ
perquos ex̾ceantur uł quor ꝯpa¬

Expanded text:
 diabolo qui nihil vatas suboriri, ut tales auferat de mundo si facultatem habeat. Sed consulit justitiam Dei, an facere debeat, et an Deus velit esse hoc officium hominum. Sed Veritas respondet: Non nosse hominem in hac vita qualis futurus sit qui modo errat, et nis conferat; et ideo non esse tollendos ne  interficiantur, qui forte futuri sunt: vel ne bonis obsit, quibus prosunt, etc. Tunc vero opportune fieri, cum jamet proficiendi aliis: et tunc non ab hominibus, sed ab angelis dicit fieri. Ne forte. Hic datur locus poenitentiae et monemur non cito amputare: quia qui errat hodie, cras forte defendet veritatem. Si ergo modo avelleretur, triticum quod futurum erat eradicaretur. Vel necesse est ut mali permisti sint bonis per quos exerceantur. Vel quor
Abbreviated transcription (Latin):
Et sanata est fi. ubi datur erem¬
plum catherizandi ⁊ biptizandi ĩ¬
fantes. qui nec sapere nec facere ali¬
quid possunt. s perfidem ⁊ ꝯfessio¬
nem parentum liberantur a diabło.¬

Expanded text:
Et sanata est. Ubi datur exemplum catechizandi et baptizandi infantes, qui nec sapere, nec facere aliquid possunt, sed per fidem et confessionem parentum liberantur a diabo
Abbreviated transcription (Latin):
lam ⁊ ca.e. Mensa est. sacra script᷑a.
sice pn̾oꝵ sunt in t̾na mist̾ia quib
humiles reficiuntur sub mensa qͥa
scriptur& humiliter subditi. catel¬
li : gentes humiles parnuli edunt ñ
panes non crustas .i. non litt̾e super¬
ficiem s indullã.
Magna est fides
gentium q̃ in auditu auris obedi¬
unt. ⁊ ideo salutem sibi suisq im¬
petrat qd̾ pũm centurionis. ⁊ fili¬
am chananee non ueniens ad eos sa¬
nat sigẽat gentes ad quas non per
p̾sentiam saluꝗndas. per u̾bum su¬
Ium.

Expanded text:
am et catelli. Mensa, est sacra Scriptura; micae puerorum, sunt interna mysteria quibus humiles reficiuntur sub mensa: quia Scripturae humiliter subditi, catelli gentes humiles. Parvuli edunt non panes, non crustas, id est, non litterae superficiem, sed medullam.Magna est fides gentium, quae in auditu auris obediunt: et in Deo salutem sibi suisque impetrat. Quod puerum centurionis et filiam Chananeae non veniens ad eos sanat, significat gentes, ad quas non venit per praesentiam, salvandas per verbum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃ualit̾ doctor
tunicam tollit
cum int̾iora inci¬
a facit confit̾i.u
est inuidia super¬
bia. ⁊ hmodi. Il¬
le additz ⁊ palli¬
um qui ⁊ ext̾io¬
ra. Ut furcum
D erubescit cõfici.¬

Expanded text:
Spiritualiter, doctor tunicam tollit, cum interiora vitia facit confiteri, ut est invidia, superbia, et hujusmodi. Ille addit: Et pallium; qui et exteriora, ut furtum n erubescit confi
Abbreviated transcription (Latin):
q: qui donat non uult comodare qiͣ
nichil mercedis in eosit. cum rem
acceptam debitor persoluit. s u̾e
ille qui hoc ⁊̃ iubet retribuit. Dicit
ergo ne auertaris .i. ne alienes uo¬
luntatem tuam. hylarem enim

Expanded text:
quandoque qui donat, non vult commodare, quasi nihil mercedis in eo sit cum rem acceptam debitor persolvit. Sed vere ille qui etiam hoc jubet, retribuit. Dicit ergo: Ne avertaris, id est, nec alienes voluntatem tuam. Hilarem enim
Abbreviated transcription (Latin):
tibi noceat nec
alii pensanda est
enim iusticia. Ita
enim omni pecen¬
ti dabis. ⁊ si non id
qd̾ petit. s melius
cum in uiste petẽ¬

Expanded text:
tibi noceat, nec alii: pensanda est enim justitia. Ita enim omni petenti dabis, et si non id quod petit, sed melius cum injuste pete
Abbreviated transcription (Latin):
Drebe ei ⁊ al. Non tm̃ repercutias. f
si uult alt̾am ferire: pacient̾ feras
hoc de iniuria corporis. de necessariis.
aũ si perdid̾is unum sine tolli. ⁊ re¬
liquum. Quid ergo desupertluis ⁊¬

Expanded text:
ebe illi. Non tantum non repercutias, sed si vult alteram ferire, patienter feras: hoc de injuria corporis. De necessariis autem si perdideris unum, sine tolli et reliquum. Quid ergo de superfluis
Abbreviated transcription (Latin):
Insudore uultus paratur painis s labor
est ex̾cendus. sollicitudo tollenda est
quementẽ per curbat dum timeret ne
aut possessa disꝑeant. aut elaborata
nõ ꝯtingantz.

Expanded text:
In sudore vultus paratur panis, sed labor est exercendus, sollicitudo tollenda est, quae mentem perturbat: dum timet ne aut possessa dispereant aut eleborata non contingant.
Abbreviated transcription (Latin):
reretur que ratio
dĩ filium ĩcar¬
ne uenientẽ tã
obstinatus reie¬
cit quẽ gentili¬
tas tam prona
recepit.¬
sunt. tradentẽ
pãtrem ⁊ accipi¬
entem filium
mistice intelli¬
ge alioquin si

Expanded text:
reretur, quae ratio Dei Filium in carne venientem tam obstinatus rejecit, quem gentilitas tam prona recepitetc. Tradentem Patrem, accipientem Filium, mystice intellige. Alioquin, si
Abbreviated transcription (Latin):
tradita autem¬
sunt. non alia
soli nota sunt
prĩ.Nota uero
pr̃is sunt. atq
ita in ħ mutueᷤ
cognitionis se¬
creto incelligr̃¬

Expanded text:
Tradita autem non alia soli nota sunt Patri. Nota vero Patris sunt. Atque ita in hoc mutuae cognitionis secreto intellig
Abbreviated transcription (Latin):
I. Et philipoum. qui est os lampadis
qui illuminat oee qd̾ accipit cuida¬
tum est opus oris illuminati. ħ iocu¬
tionis genus scriptura sepe ꝯmemo¬
tat. qñ noĩa ꝓpter iistĩa sunt posita
qd minc euͣngłista ex dei ꝑsona uehx¬
menter affectans intesent.:.
Et barcholoncum qui est filuis
uero filii dei perpacem ⁊ dilectionẽ

Expanded text:
. Et Philippum. Qui os lampadis est, qui illuminat ore quod accepit, cui datum est opus oris illuminati. Hoc locutionis genus saepe Scriptura commemorat, quando nomina propter mysteria sunt posita: quod nunc evangelista, ex Dei persona vehementer affectans interserit. Et Bartholomaeum. Qui est filius vero filii Dei per pacem et dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
Amen dico. no. Cum de futura inta
loq̃retur ideo nccm fuit ut hoc ꝓmit¬
teret de p̾senti uita ut rudes ad huc
discipłi hac ꝯsolatione ꝯfortarentur
sicut de iuudaico ppło dr̃. dedit eis re¬
giones gentiĩ. ⁊ labores ppłor posse

Expanded text:
Amen dico. Cum de futura vita loqueretur, ideo necessarium fuit ut hoc promitteret de poenitenti vita, ut rudes adhuc discipuli hac consolatione confortarentur, sicut de Judaico populo dicitur: Dedit illis regiones gentium et lab
Abbreviated transcription (Latin):
Nona hora inuenitur euersa domo de¬
cuma dragma que perierat¬
telligentes ꝓprietatẽ hebrei sermonis ex
eo uocari uł indei solito sibi sermone
uerba dñi de pra-¬
uantes in becillita¬
de infamabant eñ
qd̃ helye uocaret
auxilium:.

Expanded text:
um meum. Nona hora invenitur eversa domo decima drachma, quae perierattelligentes proprietatem Hebraei sermonis, ex eo vocari. Vel Judaei solito sibi sermone verba Domini depravantes, imbecillitatis infamabant eum quod Eliae vocaret auxilium.
Abbreviated transcription (Latin):
post m̾idiem inclinata iam luce fidei
ad auram refrigescente feruore carita¬
tis. de ambłans aũ audiebatur qr ab ho¬
mine peccante recesserat. rõis ergo ĩmo
diuine pietates ordo poscebat. ut eod̾
peccando mundo mortem in tulit. ead̾
hora scd̾s adam mortem moriendo des¬
trueret

Expanded text:
Post meridiem, nempe inclinata luce fidei; ad auram vero, refrigescente fervore charitatis. Deambulans autem audiebatur, quia ab homine peccante recesserat. Rationis ergo, imo divinae pietatis ordo popeccando huic mundo mortem invexerat, eadem hora secundus Adam mortem moriendo destrueret
Abbreviated transcription (Latin):
rami infructuose arboris absciduntur
cum tota progemes simul cum parente
tollitur. arbor radicitus absciditur ne
quid rananeat. Uñ iteꝵ aliquid germi¬
nis oriatur.:

Expanded text:
rami infructuosae arboris abscinduntur? cum tota progenies cum parentibus tollitur, arbor radicitus abscinditur, ne quid remaneat unde iterum aliquid germinis oriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
A carne retrahit ut cogitent opera pͥdes¬
tinationis dei prima sunt rudim̃ta fi¬
dei credere domini posse quicquid uolu¬
erit. ut qui omnia de nichilo creauit
possit de lapidib uł de puluere filios

Expanded text:
A carne retrahit, ut cogitent opera praedestinationis Dei. Prima sunt rudimenta fidei, credere Deum posse quidquid voluerit, ut omnia qui de nihilo creavit, possit de lapidibus vel de pu
Abbreviated transcription (Latin):
l gentiles iapides uocat ⁊ est sensus. Ne
gł̾emini de semine carnis qr hu tm̃ sunt
filii dei qui per gr̃am sunt illuminati ⁊ in¬
terius suscitati. Suscitare signant̾ ait. qr
per grãm filios abralx defuncto sine li¬
bis. ne cantus priarcha priuaretur pro¬
mississ in cuiꝰ rei p̾sagum olim deus de
sara. genͣ filium.
Arbor humanũ genus. hꝰ rami alii sũt
aridi .i. pagam incendio apti alii uiri¬
des s sine fructu .i. ypocrite qui sp̃ẽm
scĩtatis pretendunt.S intus uacui .i. uł¬
dicando fructum pariunt s mortalem.
alii .i. catholici qui bonum fructum fer̃t

Expanded text:
l gentiles lapides vocat: et est sensus: Ne gloriemini de semine carnis: quia hi tantum sunt filii Dei, qui per gratiam sunt illuminati et interius suscitati. Suscitare signanter dicit, per gratiam filios Abrahae defuncto sine liberis, ne tantus patriarcha privaretur promissis. In cujus rei praesagium olim Deus de Sara genuit filium. Arbor humanum genus: hujus rami, alii sunt aridi, id est, pagani incendio apti. Alii virides, sed sine fructu: ut hypocritae, qui speciem sanctitatis praetendunt, sed intus vacui: ci: qui praedicando fructum pariunt, sed mortalem. Alii, id est, catholici, qui bonum fructum ferunt.
Abbreviated transcription (Latin):
al iohem lap. Sic poterant errare in helya uł incecis aliił ficut herodes er
⁊ naugantes andiunt ut caueant
ra qd̃ obliti sunt colłe panes secum
unius ueri ⁊ inc̾m panis qui cum eis
erat dulcedine capti parum s cura¬
re indicantes de cura corporis ⁊ neces¬
sariis. cum ⁊ ip̃a naturał refectio a
mente excesseratz

Expanded text:
aptistam. Sic poterant errare in Elia vel in caeteris aliis, sicut Herodes ert navigantes audiunt ut caveant ra quod obliti sunt tollere panes secum unius veri et interni panis qui cum eis erat dulcedine capti, parum se curare judicantes de cura corporis et necessariis, cum et ipsa naturalis refectio a mente excesserat.