comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hac re ammonitũ acceꝑat. suie qd̃ anteꝗͣ illi quos timue¬
rat uenissent antiochiam cũ gentib eũ ꝯuesci uiderat.
Neq enim negamus in hac sententia fuisse iã petrum
in qua et paulus fuit. Non itaq tũc eum qͥd in ea re
uerum esset docebat s eius simulationem qͣ gc̾s uidauare
cogebantur arguebat. nõ ab aliud nisi quia sic illa oĩa
simulatoria gerebant᷑ tamꝗͣ uerum ess qd̾ dicebat̃ illi¬
qui sine circumcisione prepucii atq aliis obseruatiõib que
erãt umbre futuroꝵ putabant credentes saluos. e̾ẽ. ñ posse.
In cuius sententiȩ non ꝯsensionẽ s simulationẽ timore pe¬
trus inciderat. ut de illo paulus uerissime serib̾et qͥ eũ
uidiss ñ recte ingredientẽ ad ueritatem euangłii. eiq
uerissime dic̾et qd̃ gc̾s uidaizare cogebat. qđ paulus
utiq ñ cogebat. Ob hoc illa uet̾a ueracit᷑ ubi opus ess

Expanded text:
hac re admonitum acceperat, sive quod antequam illi quos timuehac re admonitum acceperat, sive quod antequam illi quos timuerat, venissent Antiochiam, cum gentibus eum convesci viderat. Neque enim negamus in hac sententia fuisse jam Petrum, in qua et Paulus fuit. Non itaque tunc eum quid in ea re verum esset docebat, sed ejus simulationem, qua gentes judaizare cogebantur, arguebat, non ob aliud, nisi quia sic illa omnia simulatoria gerebantur, tanquam verum esset quod illi dicebant, qui sine circumcisione praeputii atque aliis observationibus, quae umbrae erant futurorum, putabant credentes salvos esse non posse. in cuius sententiae non consensionem sed simulationem timore Petrus inciderat, ut de illo Paulus uerissime scriberet, quod eum uidisset non recte ingredientem ad ueritatem euangelii, eique uerissime diceret, quod gentes iudaizare cogebat. quod Paulus utique non cogebat ob hoc illa uetera ueraciter, ubi opus esset,
Abbreviated transcription (Latin):
Si hoc fecit petrus qd̾ face debuit. mentitus: paulꝰ
qđ eum uidit ñ recte ingredientem ad ueritatẽ euagłii
Qsqũis enim facit. qd̾ facere debet. recte utiq facit A ideo
falsum de. illo dic̃. qui dicit eũ non recte fecisse. qd eum
nouit facere debuisse. Si aut̃ uerũ scripsit paulꝰ: uerum:
q petrus non recte ingrediebat᷑ ad ueritatem euangłii.
Ego quidem illud rectum petrũ sic egisse credo ũ gis credae
Sere uidaitare. hoc enim lego seripsisse paulum. quẽ ñititum
ẽẽ non credo. Et ideo non recte agebat. hoc petrus. quia
erat ꝯtͣ euangłii ueritatem. ut putarent qͥ credebant in
xp̃m se sine illis ueterib sacram̃tis saluos ẽẽ. ñ posse. Hoc
enĩ ꝯtendebant antiochię qui excircũ cisione credid̾ant.
circũcidit. uł cenchris uotum ꝑsoluit. uł ierosolimis
ab iacobo ãmonitus cũ eis qͥ nouerant legitima illa cȩle¬
branda suscepit. ut putare uidetur ꝑ ea sacram̃ta etiã
tamꝗ idolatriam gentilium dampnare credetur. Hoc

Expanded text:
 hoc fecit Petrus quod facere debuit, mentitus est Paulus qui eum vidit non recte ambulantem ad veritatem Evangelii. Quisquis enim facit quod facere debet, recte utique facit, et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod novit eum facere debuisse. Si autem verum scripsit Paulus, verum est quod Petrus non recte ambulabat ad veritatem Evangelii: ego quidem illud Petrum geret iudaizare. hoc enim lego scripsisse Paulum, quem mentitum esse non credo. et ideo non recte agebat hoc Petrus; erat enim contra euangelii ueritatem, ut putarent, qui credebant in Christum, sine illis ueteribus sacramentis saluos se esse non posse. hoc enim contendebant Antiochiae. qui ex circumcisione crediderant,circumcidit uel Cenchris uotum persoluit uel Hierosolymis a Iacobo admonitus cum eis, qui uouerant, legitima illa celebranda suscepit, ut putari uideretur per ea sacramenta etiam tamquam idolatriam gentilium damnare crederetur. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
deliũ dubitat fig̃am fuisse futĩ sacerdotiĩ regalis qd̃:
in ȩccłia. qͦ ꝯsecrantur om̃s ꝑtinentes ad corpꝰ xp̃i sũmi &
ueri principis sacerdotũ. Nam nuc̃ et om̃s ungunt᷑ qd tẽ
regib tantũ & sacerdotib fiebat. Et qđ ait petrꝰ ad xp̃ia
num ppłm seribens regale sacerdotium. utrũq nom̃
illi ppło ꝯuenire declarauit. quo illa unctio ꝑtinebat.
Ceta itaq uitia tamꝗͣ ualitudinis et qͣsi membroꝵ animȩ
atq sensuum et ꝑse ipsũ interius ĩ ꝯscientia & ĩtellectu

Expanded text:
delium dubitat figuram fuisse futuri sacerdotii regalis, quod est in Ecclesia, quo consecrantur omnes pertinentes ad corpus Christi, summi et veri principis sacerdotum. Nam nunc et omnes unguntur, quod tunc regibnum populum scribens, regale sacerdotium , utrumque illi populo nomen convenire declaravit, quo illa unctio pertinebat. Caetera itaque vitia tanquam valetudines et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum in
Abbreviated transcription (Latin):
detestanda ÷ cũ illam ds̃ fieri preceꝑit. hanc sathanas ꝑ¬
suaserit. Et titũ ꝓpt̾ea ñ circũcidit. ne occasionẽ daret
eis qui sine ulla circũcisione dicebant credentes saluos
ẽe. ñ posse. et ad deceptionẽ gentiũ hoc ⁊̃ paulũ sẽtire
iactabant.d ipse satis significat. ubi ait. S neq titus
qͥ mecũ erat cũ ẽẽt. grecus ꝯpulsus ÷ circumcidi ꝓpt̃ sub¬
intͦductos aut̃ falsos fr̃s qͥ sub introier̃ ꝑserutari lib̾ta

Expanded text:
detestanda est, cum illam Deus fieri praeceperit, hanc Satanas persuaserit: Et Titum propterea non circumcidit, ne occasionem daret eis qui sine ulla circumcisione dicebant credentes salvos esse non posse, et ad deceptionem gentium hoc etiam Paulum sentire jactarent. Quod ipse satis significat, ubi ait. Sed neque Titus qui mecum erat cum esset Graecus compulsus est circumcidi: propter subintroductos autem fals
Abbreviated transcription (Latin):
Adlioc etiã ꝑtinet qđ idem dic̃ apłs. Dem̃ pꝰ annos. qͣtuor¬
decĩ. ascendi iherosoliã cũ barnaba assumpto ⁊̃ tito.
Ascendi aũ scd̃m reuelacionẽ et exposui eis euangłiũ
qd̃ predico in gentib Seorsum aut̃ his qͥ uidebantur
ne forte ĩuacuũ curro aut eucurri. paulo post. Cũ
cognouissent aũ inqͥt gr̃am quȩ data ÷ mͥ. iacob et
petrus et ioħs qͥ uidebant᷑ columpnȩ esse dextras de¬
derut̃ michi &e barnabȩ societatis. Ipsa enĩ collatio.
unam doctrinȩ speciem exclusa om̃i uarietate mons¬

Expanded text:
nos quatuordecim ascendi Jerosolymam cum Barnaba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem; et exposui eis Evangelium quod praedico in gentibus, seorsum autem iis qui videbantur: ne forte in vacuum curro, aut cucurri. » Et paulo post: « Cum cognovissent, inquit, gratiam quae data est mihi Jacobet Joannes qui videbantur columnae esse, dexteras dederunt mihi et Barnabae societatis . Ipsa enim collatio unam doctrinae speciem exclusa omni varietate mons
Abbreviated transcription (Latin):
hõibus. ꝓinde sequit᷑ ut uideamini ab eis. Ultra ñ porrexit
ottencionẽ ħ fecit finẽ. Nolite hic fac̾e corã hominib qͥcqͥd
boni facitis ut uideamini ab eis ut ipse sit finis boni oꝑis¬
uri uidĩ ab eis. Nolite gͦ sic ut uideamini ab eis. Hͣaͥ cͤ autẽ
ñ ibi ponit finemut uideamur ab hominib corã quib
uult eẽ. bona facta nr̃a s ait. luceant oꝑa ur̃a corã hõib
ut uideant bona oꝑa ur̃a. N quieuit neq hic remãsit
s duxit hinc te sursũ. et tulit te a te. Cades enĩ si esses ĩ te:
ipse. E głatur. in dño głetur. Nã & testimoniũ ꝯscientiȩ nr̃e¬

Expanded text:
hominibus. Proinde sequitur, Ut videamini ab eis . Ultra non porrexit hominibus. Proinde sequitur, Ut videamini ab eis . Ultra non porrexit intentionem, hic fecit finem. Nolite sic facere coram hominibus, quidquid boni facitis, ut videamini ab eis, ut ipse sit finis operis vestri, videri ab eis. Nolite ergo sic, ut videamini ab eis. Hac autem non ibi ponit finem, ut videamur ab hominibus, coram quibus vult esse bona facta nostra: sed ait, Luceant opera vestra coram hominibus, ut videant bona opera vestra. Non quievit, neque hic remansit: sed duxit hinc te sursum, et tulit te a te caderes enim, si esses in te, ipse, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Nam et testimonium conscientiae n
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnͣ placere hominib uolumus: s gaudemꝰ eis placere qd̾
bonum ÷ ꝓpt̃ ipsorũ utilitatẽ nõ ꝓpt̾ nr̃am dignitatẽ. Cont̃
qͦs autem dixerit apłs si hominib placere uellẽ. xp̃i ser¬
uus ñ essem manifestum ÷ Et ꝓpt̾ quos dixerit placete oĩb ꝑõia sic̃ u¬
ĩb ꝑ om̃ua placeo: manifestum ÷ Utrumq dilucidũ. utrũ¬
q tnquillum. utrũq purũ. utrumq ñ ꝑturbatũ. Tutan¬
tum pasce et bibe. noli ꝯculcare et turbare. Nã et dñm
ppłs et oues pascue eiꝰ et oues manuũ eius. Ille gͦ laudecur
qui fecit bonum si bonus es. ñ cu qͥ ꝑ te ipsum ñ poteras
eẽ. nisi malus. Qd ius aut̃ in ꝯtrium duc̾e ueritatẽ. ut qͣn
boni aliqͥd facis te uelis laudari. qnͣ mali aliqͥd facis. dm̃
uelis uituꝑari : utiq enĩ qͥ dixit luceant oꝑa ur̃a coram
ponant. eandemq laudẽ hominũ qͣsiꝓmercede ꝯputent
cedem suã. Et ꝯtͣ eos dr̃. Cauete iusticiã ur̃am fac̾e coram

Expanded text:
sed gaudemus eis placere quod bonum est, propter ipsorum utilitatem, non propter nostram dignitatem. Contra quos autem dixerit Apostolus, Si hominibus placere vellem, Christi servus non essem, manifestum est; et propter quos dixerit, Placete omnibus  omnia, manifestum est: utrumque dilucidum, utrumque tranquillum, utrumque purum, utrumque non perturbatum; tu tantum pasce et bibe, noli conculcare et turbare. 13. Quando spopulus pascuae ejus, et oves manuum ejus . Ille ergo laudetur, qui te fecit bonum, si bonus es; non tu, qui per te ipsum non poteras esse nisi malus. Quid vis autem in contrarium ducere veritatem, ut quando boni aliquid facis, te velis laudari; quando mali aliquid facis, Dominum velis vituperari? Utique enim qui dixit, Luceant opera vestra coram ponant, eamdemque laudem hominum quasi pro mercede computent cedem suam. Contra eos dicitur, Cavete justitiam vestram facere coram
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. At quid magnificabant dm̃. si nõ ds̃ ad se ipsum cor
illiꝰ uiri suę gr̃ę bonitate ꝯuerterat : qñ et ipse ꝯfitetur mi¬
scdiam⁊ secutus: ut fideł esset. ea fide ꝗͣ aliq̃n uastabat: ĩp¬
sum etiã uerbum qd posuit quẽ nisi dm̃ hoc tam magnũ
bonũ fecisse declarat: quid÷ enim ĩ me magnificabant dm̃.
nisi in me dm̃ magnificũ predicabant : quomͦ aũ eũ magni¬
cabant dm̃. Uidete quẽadmodũ et ipse quia sic innotuit
finẽ nõ posuerit in laudem suam. s in laudẽ dĩ. At gͣtum
ad ipsum ꝑtinet. uastator eccłiȩ. ꝑsecutor. inuidus malig¬
nus. Ipse ꝯfitetur: nõ nos quiciam̃. amat paulus dicia nob̃
peccata sua: ut głificetur ille qui talẽ morbũ sanauit.
Magnitudinẽ enim uulneris manus medici secuit et

Expanded text:
Utquid magnificabant Deum, si non Deus ad seipsum cor illius viri suae gratiae bonitate converterat, quando, ut ipse confitetur, misericordiam consecutus est, ut fidelis esset , ea fide quam aliquando vastabat? Ipsum etiam verbum quod posuit, quem nisi Deum hoc tam magnum bonum fecisse declarat? Quid est enim, in me magnificabant Deum, nisi in me Deum magnificum praedicabant? Quomodo autem eum magnicabant Deum . Videte quemadmodum et ipse, quia sic innotuit, finem non posuerit in laudem suam, sed in laudem Dei. Et quantum ad ipsum pertinet, vastator Ecclesiae, persecutor invidus, malignus, ipse confitetur, non nos conviciamur. Amat Paulus dici a nobis peccata sua, ut glorificetur ille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
aut cucurrissem. Ipse apłs paulus pꝰ ascensionẽ dñi de
cȩlo uocatus. si ñ iueniret ĩ carne apłos quib ꝯmunicãdo
et cũ quib ꝯferendo euangłium. eiusdem societatis esse
apparer& : eccłia illi om̃mo nõ credet. S cũ cognouissent
eũ hoc ãnunciantem qd̃ ⁊̃ illi ãnunciabant. & ĩ eoꝵ ꝯmu
nis qͣlia et illi oꝑabant᷑. ita eũ dño ꝯmendante meruit
auctoritatẽ ut uerba illiꝰ hodie sic audiant᷑ in ȩccłia tamꝗͣ
in illo xp̃s sicut uerissue ipse dixit locutꝰ audiat᷑. Non¬

Expanded text:
 cum ipse apostolus Paulus post ascensionem domini de caelo uocatus, si non inueniret in carne apostolos, quibus communicando et cum quibus conferendo euangelium eiusdem societatis esse adpareret, ecclesia illi omnino non crederet? sed cum cognouisset eum hoc adnuntiantem, quod nis, qualia et illi operabantur, ita eum domino commendante meruit auctoritatem, ut uerba illius hodie sic audiantur in ecclesia, tamquam in illo Christus, sicut uerissime ipse dixit, locutus audiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
turbatam : et audis tales cũ corripiunt᷑ ne ista faciant
respondẽ nob̃ et dicere. Apłs dixit. Si hominib placere uel¬
lem: Ap̃i seruus ñ essem. Et ħ aꝗͣ turbas pascua ꝯculcas. at¬
cam sententiam libent̃ agnosco. S aliud in apło ñ legisti.
place ͭ om̃ib ꝑ om̃ia. sic̃ et ego om̃ib ꝑ oĩa placeo. ñ querens

Expanded text:
tudendum. Et audis tales, cum corripiuntur ne ista faciant, respondere nobis, et dicere: Apostolus dixit, Si hominibus placere vellem, Christi servus non essem . Et hic aquam turbas, pascua conculcas. Atcam sententiam libenter agnosco. Sed aliud in Apostolo non legisti: Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo; non quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
dum ÷ gͥ quid ipsa lepra significa&e. N enĩ sanati s mun¬
dati dicunt᷑. qͥ ea caruerunt. Coloris qͥppe uitium ÷ ñ
ualitudinis aut integͥtatis sensuũ atq m̃brorũ. Lepsi
gͦ ñ absurde ĩtelligunt᷑ qͥ scientiã uere fidei ñ habentes
uarias doctrinas ꝓfitent᷑ erroris. Nulla porro falsa doc

Expanded text:
dum est igitur quid ipsa lepra significet. Non enim sanati, sed mundati dicuntur, qui ea caruerunt. Coloris quippe vitium est, non valetudinis aut integritatis sensuum atque membrorum. Leprosi ergo non absurde intelligi possunt qui, scientiam verae fidei non habentes, varias doctri
Abbreviated transcription (Latin):
niũ ꝯscientię nr̃e. ac dicentẽ. ꝓuidemus bona ñ solũ coram
dõ. s ⁊̃ coram hominibꝰ. Si tͣnquillus audias. si tͥ ipsi aꝗͣ tuę
mentis ñ ꝑturbes. ꝗͣtum potero fortassis exponã. St̃ homines
temerarũ uidices. detͣctores. susurrones. murmuratores. quę¬
rentes suspicari qd nõ uident. querentes etiã iactare. q nec
ut si bene ambulemꝰ. nos sequendo ñ errent. imitatores nr̃i
sint si nos xp̃i. Si aut̃ nos non xp̃i: imitatores sint xp̃i. Ipse

Expanded text:
nium conscientiae nostrae ; hac dicentem, Providemus bona, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus. Si tranquillus audias, si tibi ipsi aquam tuae mentis non perturbes, quantum potero, fortassis exponam. Sunt homines temerarii judices, detractores, susurrones, murmuratores, quaerentes suspicari quod non vident, quaerentes etiam jactare quod nec ut si bene ambulamus, nos sequendo non errent; imitatores nostri sint, si nos Christi ; si autem nos non Christi, imitatores sint Christi. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
datium de suo loquit᷑. E miseri audiendo dimiserut̃ qd̾
ꝯmune erat unde beati erat. et ad suum pͥum reducti
cũ uolunt ꝑuerse eẽ. similes deo. hoc enim eis dix̾at. gusta¬
amiserut᷑. Et uouit ifrł uotum dño: et dix̃. Si mͥ t̾ai ͤ¬
deris ppłm istũ subiectum. id÷ simͥ eum tͣdendo subieceris:
anathematirabo illum et ciuitates eiꝰ. hoc udendũ ⁊ qͦmͦ
dicat᷑. a nathema qd̾ uouetur. Et cñ ꝓ maledicto ponit᷑. sic̃
et de isto ppło dr̃. Unde illud : Si quis uob̃ euangłizau̾it
pret̃ ꝗͣ qd̾ accepistis. anathema sit. Hinc uulgo dictum:
ut deuotacio dicat᷑. Nam duotare se quemꝙͣ nemo fere
dic̃. nͥ maledicens. Et anathematizauit eũ & ciuitates eiꝰ
et uocatũ ÷ nom̃ loci illius anathema. Hinc dictum :¬
ut anathema detestabile aliquid & ab hominabile ui¬
deat᷑. Ut enĩ nichil inde uictor inusus suos auferrae. s
totũ in penã luendã uocaret. hoc erat anathematirare

Expanded text:
dacium, de suo loquitur:» et miseri audiendo dimiserunt quod commune erat, unde beati erant; et ad suum proprium redacti, cum volunt perverse esse similes Deo hoc enim eis dixerat, «Gustaa?. Et uouit Israhel uotum domino et dixit: si mihi tradideris populum istum subiectum — id est: si mihi eum tradendo subieceris — anathemabo illum et ciuitates eius. hic uidendum est, quomodo dicatur anathemabo, quod uouetur et tamen pro maledicto ponitur, sicut et de isto populo dicitur. unde illud est: si quis uobis euangelizauerit praeterquam quod accepistis, anathema sit. hinc uulgo ductum est, ut deuotatio dicatur; nam deuotare se quemquam nemo fere dicit nisi malet vocatum est nomen loci illius anathema. Hinc duorum est anathema, ut detestabile aliquid et abominabile videatur. Ut enim nihil inde victor in usus suos auferret, sed totum in poenam luendam voveret, hoc erat anathemare,
Abbreviated transcription (Latin):
niat. angłs aliud euangłizans. anathemet᷑. Unde hoc : qr
de priuato uult pluere: ñ de medio. & hoc forte homo
carnali nebula prepeditus. et afonte ꝯmuni ad ppͥã suã
falsitatẽ reductꝰ possit hoc facere. numqͥd et angłs: uere
remur in mortẽ. Media a qua posita erat om̃ib p̃ceptum
ceno fluebat. si ipsa aqͣ semꝑ bib̾etur. Uenit. angłs lapsꝰ de

Expanded text:
niat angelus aliud evangelizans anathemetur. Unde hoc? Quia de privato vult fluere, non de medio. Et hoc forte homo carnali nebula praepeditus, et a fonte communi ad propriam suam falsitatem redactus, possit hoc facere; numquid et angelus? veremur in mortem. Media aqua posita erat hominibus, praeceptum coeno fluebat. Si ipsa aqua semper biberetur, semper viveretur. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
euangłirauerit pret̾ qͣm qd̾ accepistis : anathema sit. Ñ
ait plus ꝗͣ accepistis: s pret̃ qͣm qd̾ accepistis. Nam si
illud dicerae: sibi ipse preuidicaret qͥ cupiebat uenire
ad thessalonicenses ut suppleret quȩ illorum fidei defuert̃.
S qͥ supplet. qd̃ minus erat addit. nõ qđ merat tollit. Iui
aũi pret̾greditur fidei regłam ñ accedit ĩ uia. s recedit auia.

Expanded text:
ngelizaverit praeter quod accepistis, anathema sit . Non ait, plus quam accepistis; sed, praeter quod accepistis. Nam si illud diceret, sibi ipse praejudicaret, qui cupiebat venire ad Thessalonicenses, ut suppleret quae illorum fidei defuerunt. Sed qui supplet, quod minus erat addit, non quod inerat tollit: qui autem praetergreditur fidei regulam, non accedit in via, sed recedit de via.
Abbreviated transcription (Latin):
Nunt hõies qui putat᷑ sibi ĩ bene uiuendo suffic̾e ꝯsciẽ¬
tiã. et ñ ualde curant qͥd de illis alt̾ existimet. ignorãtes
qr cũ hõ uidit hominẽ bone ꝯscientię negligentiꝰ uiuẽtẽ.
passim se cuilibet et ubilibet ꝯuingentẽ. habentẽ scien¬
tiam qd̾ nichil sit idolum. et tam̃ in idolio recũbentẽ
ꝯsciẽtia illiꝰ cũ sit infirma edificatur ñ ad ea q̃ ꝑscruta¬
tur s ad ea q̃ suspicat᷑. Neq enĩ hõ par tuus. fr̃ tuus. intͣre
potest ĩ ꝯscientiã tuã. ꝗͣ nouit ds. Cõscientia tua coram
dõ. ꝯu̾satio tua coram fr̃e tuo. Si de te ille aliqͥd mali sus¬
picans ꝑturbatꝰ edificat᷑ ad aliqͥd faciendũ qd̾ te putat
aqͣm purã. et ille de tua negligenti ꝯu̾satione bibit

Expanded text:
unt homines qui putant sibi in bene vivendo sufficere conscientiam, et non valde curant quid de illis alter existimet; ignorantes quia cum homo viderit hominem bonae conscientiae negligentius viventem, passim se cuilibet et ubilibet conjungentem, habentem scientiam quod nihil sit idolum, et tamen in idolio recumbentem, conscientia illius cum sit infirma, aedificatur non ad ea quae perscrutatur, sed ad ea quae suspicatur . Neque enim homo par tuus, frater tuus, intrare potest in conscientiam tuam, quam novit Deus. Conscientia tua coram Deo est, conversatio tua coram fratre tuo: si de te ille aliquid mali suspicans, perturbatus aedificatur ad aliquid faciendum quod te putat  hausit aquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit
Abbreviated transcription (Latin):
si nos inqͥt. Parũ ÷ audi sequentia. aut angłs inqͥt de cȩlo an¬
nũciauerit uob̾ aliud pret̃ ꝗͣ qd̾ accepistis anathema sit. Ui¬
debat posse falsum mediatorẽ tͣns figurare se ĩ angłm lucis
et aliqͥd falsum ãnunciare. Sicut gͦ suꝑbi homines uolũt
se ad orari ꝓ dõ. sibi arrogare quicqͥd posst̃. se nominari. et
si fieri potest xp̃m. et in ipsius głam tnsire: ita diabolꝰ et

Expanded text:
entia: aut angelus, inquit, de coelo annuntiaverit vobis aliquid praeterquam quod accepistis, anathema sit . Videbat posse falsum mediatorem transfigurare se in angelum lucis, et aliquid falsum annuntiare. Sicut ergo superbi homines volunt se adorari pro Deo, sibi arrogare quidquid possunt, se nominari, et si fieri potest, Christum ipsum gloria transire: ita diabolus et
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥhabittint in regione umbre mortis.
lux ortai : eis. Int̾ mortẽ ⁊ umbrã mortis
hoc eę puto. qđ mors eoꝵ est quicum
oꝑib mortis ad inferos ꝑrexer: uñ dr̃.
Anuna enĩ quȩ peceauĩt ipsa morietur
U mbra autẽ mortis eoꝵ quicũ peccent
nec dun deuita ista egressi sunt. poss̾
enĩ siuoluerint agere penitentiam.
Q uia licet scĩ apłi gaudent de conũsacio¬
ne gentium ad fidem xp̃i. tam̃ magno

Expanded text:
nt in regione umbrae mortis, lux orta est eis. Inter mortem et umbram mortis hoc esse puto, quod mors eorum est, qui cum operibus mortis ad inferos perrexerunt. « Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . » Umbra autem mortis eorum, qui cum peccant necdum de vita ista egressi sunt, possunt enim si voluerint agere poenitentiam. Quia licet sancti apostoli gauderent de conversione
Abbreviated transcription (Latin):
fuerint ⁊ redempti adño conuertentes.
itti dudentes. s falso scriptũ est. Beatꝰ
enĩ yeronimꝰ ita ex ponit sicuti suꝑiꝰ
dictum est. Gaudium ⁊ letieiam ob¬
tinebt̃ cum uenerint inierłm celeste.
& fugiet abeis dolor ⁊ gemitꝰ. Quia
licet gemant ⁊lugrant int̾ crupnas
istius scłi psuis erratibꝰ. uł alioꝵ. tam̃
inspe letantur. proremuneratione
quã ꝑceptum sunt. & tunebletabuntꝰ
inre.possidentes. um gaudia uite.¬

Expanded text:
t redempti a Domino convertentur. Ita dividentes. Sed falso scriptum est: Beatus enim Hieronymus ita exponit, sicuti superius dictum est: « Gaudium et laetitiam obtinebunt » cum venerint in Hierusalem coelestem, « et fugiet » ab eis « dolor et gemitus. » Quia licet gemant et lugeant inter aerumnas istius saeculi pro suis erratibus vel aliorum, tamen in spe laetantur pro remuneratione quam percepturi sunt. Et tunc laetabuntur in re, possidentes jam gaudia vit
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ pater. Exurge gła mea. P redicantib
enĩ apłis manifestatus est filiꝰ dĩ ingentib
Et iudebit om̃is caro id omĩs homo salu¬
ture dĩ. Hoc ad diem iudicii ꝑtinet. Loq̃s
namq ꝓpħa de primo aduentu xp̃i tetens¬
dit ocłm mtis ad scđm. Nam inprimo
aduentu non uiderunt eum oñs. In sedõ
uͦ conspec turisunt illum om̃s. & qui
uiderunt & qͥ nõ uider. Hos dñi locutũ:¬

Expanded text:
a mea . » Praedicantibus enim apostolis, manifestatus est Filius Dei in gentibus. « Et videbit omnis caro, » id est omnis homo, « salutare Dei. » Hoc ad diem judicii pertinet. Loquens namque Propheta de primo adventu Christi, tetendit oculum mentis ad secundum. Nam in primo adventu non viderunt eum omnes, in secundo vero conspecturi sunt illum omnes, et qui viderunt et qui non viderunt. « Os Domini locutu
Abbreviated transcription (Latin):
filio emor : quando corrupit dinã. Locutꝰ
est autem sȩchem ad cor ei & consolatꝰ ÷
amalo ad bonuni. abydolatria adluc tũ
penitentiȩ. Qm̃ completa est malicia eiꝰ.
M alitia non semꝑ propeccato ponitur s pro
afflic tione. ut illud qđ ans drit ꝑ
pleta est gͦ malicia eiꝰ id afflie bo ꝑsecuti¬
onis. quando euenit in mortẽ martirũ
& mͦ dõ cdante ab est. Dimissa÷ iniqͥtas
illius. hoc ÷ si aliquando peccauit dimis¬
sum est ei & ꝑtiriet hoc proprie ad gen¬
tiles uł uideos. qui ad fidem xp̃i ueni¬
entes ꝑ baptisii regenerationẽ munda¬
tisunt. uł in martirio. ubi sic dimissa
sunt illis peccatti uelud inbaptis mo.
S uscepit demanu dñi duplicia scił tor¬
m̃ta. Si ad ierłmi hoc referamꝰ dupli¬
cia recepit acaldeis & romanis et
ꝑiit corpore & anima. Si ad eccłiam
dupliciter aꝑseqͥͤutorib recepit quia
corpore cruciata est. & manima ang¬

Expanded text:
filio Emor quando corrupit Dinam: « Locutus filio Emor quando corrupit Dinam: « Locutus est autem Sichem ad cor ejus, et consolatus est a malo ad bonum, ab idololatria ad luctum poenitentiae. « Quoniam completa est malitia ejus. » Malitia non semper pro peccato ponitur, sed pro afflictione. Ut illud quod Dominus dpleta est ergo malitia ejus, id est afflictio persecutionis quae evenit in morte martyrum, et modo Deo dante abest. « Dimissa est iniquitas illius, » hoc est: si aliquando peccavit, dimissum est ei, et pertinet hoc proprie ad gentiles vel Judaeos, qui, ad fidem Domini venientes, per baptismi regenerationem mundati sunt. Vel in martyrio ubi sic dimissa sunt illis peccata, velut in baptismo. « Suscepit de manu Domini duplicia, » subaudis tormenta. Si ad Hierusalem hoc referamus, duplicia recepit a Chaldaeis et Romanis, et periit corpore et anima. Si ad Ecclesiam dupliciter a persecutoribus recepit, quia corpore cruciata est et in animo ang
Abbreviated transcription (Latin):
postea fac tisunt eumuchi in palatio regis.
lon est enĩ putandum. qđ truncati fuiset̃
corpore s positi inministerio mente casti
tantum par. ut dum uirero. non inpugner
confiteri peccatum suum. ut dđ. & iram
añi amouere aposteris suis. aut compati
ut moyses popło. quando deleri se peciit
de libro uite. obscelus popłi ad mortem
destinati inquiens. aut dimitte eis hanc
noram. aut dele me delibro que scripsisti.
dĩ qui estis credentes exiudeis cori¬
solamini inxp̃o: quia rex nr̃ nõ cõpatitur
popłm orientis & erunt michi in poplin
& ego illis indin. Loquimini ad cor
ierłm & ad uocate eam. Alloquitur
ꝓpħa eliachim ceterosq fideles qui illo iri¬
tempore erant. uł aetiam apłos doc boresq.
gentium & dicit. O eliachim cet̾iq. fide¬
les. uł apłi: loquimini ad cor ierlm adcor
loquitur qui mestum uel tristem blande
illoquitur & consolatur sic̃ legimꝰ de sicliẽ

Expanded text:
postea facti sunt eunuchi in palatio regis. postea facti sunt eunuchi in palatio regis. Non est enim putandum quod truncati fuissent corpore, sed positi in ministerio casti tantum pax, » ut dum vixero non impugner confiteri peccatum suum ut David, et iram Domini amovere a posteris suis, aut compati, ut Moses populo, quando delere se petiit de libro vitae ob scelus populi ad mortem destinati, inquiens: « Aut dimitte eis hanc noxam, aut dele me de libro quem scripsisti . Dei qui estis credentes ex Judaeis, consolamini in Christo: quia rex vester non compatitur populum Orientis, et erunt mihi in populum, et ego illis in Deum . » « Loquimini ad cor Hierusalem, et advocate eam. » Alloquitur propheta Eliachim, caeterosque fideles qui illo tempore erant. Vel etiam apostolos doctoresque gentium, et dicit: O Eliachim, caeterique fideles, vel apostoli, loquimini ad cor Hierusalem. Ad cor loquitur, qui moestum vel tristem blande alloquitur et consolatur. Sicut legimus de Sichem
Abbreviated transcription (Latin):
sestauit abenigenis. in quo offendit. tim̃s
ne forte aꝓpħa reprehendetur. E cce
dies ueniunt dicit dñs. & auferẽtur
omĩa quȩ indomo tua sunt inbabylonẽ.
quȩ non tuo labore congregata sunt
s parrũ tuoꝵ. Predr̃ retributio sceleris.
ut qui seererti dĩ alienis nudauerat.
abeadem gente. & domꝰ eiꝰ inextminum
cȩt itura.: c̃um om̃ib bonis patrum priscoꝵ
que tenebat. & suis. uerum aetiam & domꝰ
dñi propter peecatum illius popłi destrueu¬
da. Non relinquetur quicꝗͣ exeis dicit
dñs. E cec fira sententia. ꝙ de filiis tuis
qui exibunt exte. hoc ÷ qui desemine tuo
crunt tollent. & erunt eu nuchi inpala¬
tio regis babilonis. Fer̃ hebrei hanc
propħiam implettm intrib pu eris &
danihele. qui incius cominemorant᷑
libro : quando captus est ioachim filius
iosiȩ. & due lus est popłs inbabilonem.
cum quib damel & socii eiꝰ erant. qui

Expanded text:
festavit alienigenis, in quo offendit, timens festavit alienigenis, in quo offendit, timens ne forte a Propheta reprehenderetur. « Ecce dies veniunt, » dicit Dominus, « et auferentur omnia quae in domo tua sunt in Babylonem, » quae non tuo labore congregata sunt, sed patrum tuorum. Praedicitur retributio sceleris, ut qui secreta Domini alienis nudaverat, ab eadem gente et domus ejus in exterminium esset itura, cum omnibus bonis patrum priscorum quae tenebat et suis: verum etiam et domus Domini propter peccatum illius populi destruenda. « Non relinquetur quidquam ex eis, dicit Dominus. » Ecce fixa sententia. « Et de filiis tuis qui exibunt de te, » hoc est, qui de germine tuo erunt, « tollent et erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. » Ferunt Hebraei hanc prophetiam impletam in tribus pueris, et Daniele qui in eo commemoratur libro, quando captus est Joachim filius Josiae, et ductus est populus in Babylonem cum quibus Daniel et socii ejus ierunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cellaria substantiȩ sue. Nonfuit uerbũ
qđ non ostendit eis. Mos est sacre scriptu¬
rei uerbum ponere sepe ꝓ̃re ut isto inloco.
Indomo sua dicit: inthesauris siuis. In po¬
testaite autem sua. intdiesauris domius
dm̃. inquo offendit. Quid dixerunt uiri
isti iet uñ uener̃ adte. Duo int̾rogat
propħa.s responsum est ei qđ ꝑtinet ad
suꝑbiam humanam. non qđ ad laudem
dĩ. proporrenta propter quod uenerant.
De terra longinqua uenerunt adme: de
babilone. quȩ potentissima est urbs. Ter¬
rarum ꝓlieittis suꝑb̾am & fastum auxit.
Dicit beatus ieronimꝰ. quia cum suꝑ cilicio
legendum ẽ. istud. qđ rex suꝑbe ꝓrulit
dicens : de tra longinqua uenerunt adme
Debuerat dicere ad laudandum din uene¬
runt ꝓmagnitu dine signi. Omĩa quę
indomomea sunt uiderunt. sub p̃ciosa.
N onfuit resquͤ libet cara & onesta. quã
non ostendim eis inthesauris meis. Si¬
luit de thiesauris domꝰ dñi. quos mani¬

Expanded text:
est cellaria substantiae suae. « Non fuit verbum, quod non ostendit eis. » Mos est sacrae Scripturae verbum ponere saepe pro re, ut isto in loco. In domo sua dicit, in thesauris suis; in potestate autem sua, in thesauris domus Domini, in quo offendit. « Quid dixerunt viri isti et unde venerunt ad te? » Duo interrogat Propheta, sed responsum est ei quod pertinet ad superbiam humanam, non quod ad laudem Dei pro portento propter quod venerant. « De terra longinqua venerunt ad me, de Babylone, » quae potentissima est urbs. Terrarum prolixitas superbiam et fastum auxit. Dicit beatus Hieronymus, quia cum supercilio legendum est istud, quod rex superbe protulit, dicens: De terra loginqua venerunt ad me. Debuerat dicere: Ad laudandum Deum venerunt pro magnitudine signi. « Omnia quae in domo mea sunt, viderunt, » subaudis pretiosa. « Non fuit res » quantumlibet chara et honesta « quam non ostenderim eis in thesauris meis. » Siluit de thesauris domus Domini quos mani
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ tuã. Hoc ÷ uerum religionis cultum
docebit. ꝑ patrem boni reges intelligunt᷑.
dñi. uł etiam scĩ i religiosi uiri. Qui
licet non prosit illis. At tm̃ uersa uice
fideles in scã aeccłia usq hodiȩ faciunt.
Q issit ysaias ministris regis. ut tollerent
massam deficis. & cattiplas marent super
uulmis & sanare tur. Cattiplasmare est
calefacere uł sompuittre. Dicit beatꝰ
peronimꝰ qđ morbo regio laborauerit
eui contraria eȩ dñꝵ om̃ia siue ĩcibo
siue intae tu dulcia. S elt dĩ potentia
nocior fieret aconttariis. curatus estido.¬
cente ysaia. Hoc autem notardum est
qđ non totum corpus inde fo mñcauerunt.
s tantum modo uulnus qđ ei tnĩ erat.
a dño. excepto morbo regio quẽ crugni di¬
cimus. Et dixit ereclias. Q uod erit
signum quia ascendã ad domũ dñeus ĩ:
O rdo preposterꝰ ÷ ante.N. ante ista plata
sunt quam illa quę precesser. de sanuti

Expanded text:
tem tuam, » hoc est, verum religionis cultum tem tuam, » hoc est, verum religionis cultum docebit. Per patrem boni reges intelguntur, uDomini; vel etiam sancti et religiosi viri, qui licet non prosit illis. Attamen versa vice fideles in sancta Ecclesia usque hodie faciunt. « Et jussit Isaias » ministris regis « ut tollerent massam de ficis, et cataplasmarent super vulnus, et sanaretur. » Cataplasmare est calefacere vel fomentare. Dicit beatus Hieronymus, quod morbo regio laboraverit, cui contraria esse dicuntur omnia, sive in cibo, sive in tactu dulcia. Sed ut Dei potentia notior fieret, contrariis curatus est docente Isaia. Hic autem notandum est, quod non totum corpus inde fomentaverunt, sed tantummodo vulnus quod ei tantum erat a Domino, excepto morbo regio quem aeruginem dicimus. « Et dixit Ezechias: Quod erit signum, quia ascendam ad domum Domini. » Ordo praeposterus est. Ante enim ista prolata sunt, quam illa quae praecesser
Abbreviated transcription (Latin):
me. Qtua non infernus confitebitur
tibi neq mõrs laudabit te. ꝑ infernum
in hoc loco. reprobos intelligamꝰ ꝑmortẽ
uero diabolum. Hinamq qui ad iuferni
claustra descendunt. damłnandi sine fine:
non agunt penitentiã ibi. nec refer̃ laude
omipi dõ. quia nõ est speciosa laus inore
peccatoris. Non ex pec haibt̃ qui descendunt
inlacum. hoc ÷ in infernũ. ueritatẽ tuã.
Ueritis filius dĩ est. quidixit. ego sũ ueritti
Scĩ quiante aduentum dñi descendebant
minfernum. ad secretiora loca prestolaban¬
tur aduentũ illiꝰ: ut mererent᷑ lib̾ari
acruciatib gehenne. Impii autẽ qui et̃nis
cruciatib sunt traditi. non̾bent spem reuo¬
dabit te Et est sensus. Qui ita uiuit
in tua ꝓtectione. inrequię perpetua ut
ego: quietus ab hostib laudabit te. sic̃ iego
hodiȩ. inpresenti: laudo & glorifico te
ater bonus filiis suis notã faciet uerita¬

Expanded text:
me. « Quia non infernus confitebitur me. « Quia non infernus confitebitur tibi, neque mors laudabit te. » Per infernum in hoc loco reprobos intelligamus; per mortem vero diabolum. Hi namque qui ad inferni claustra descendunt, damnandi sunt sine fine. Non agunt poenitentiam ibi, nec ferunt laudes omnipotenti Deo: quia non est speciosa laus in ore peccatoris. « Non exspectabunt qui descendunt in lacum, » hoc est in infernum, « veritatem tuam; » veritas Filius Dei est qui dixit: « Ego sum veritas . » Sancti qui ante adventum Domini descendebant in infernum, ad secretiora loca raesptolabantur adventum illius, ut mererentur liberari a cruciatibus gehennae. Impii autem qui aeternis cruciatibus sunt traditi, non habent spem revodabit te. Et est sensus: qui ita vivit in tua protectione in requie perpetua, ut ego quietus ab hostibus, laudabit te, « sicut et ego hodie » in praesenti laudo et glorifico te. « Pater bonus filiis suis notam faciet verita
Abbreviated transcription (Latin):
iuste sustineam ista: Aut quid responde¬
bit michi ipse quimefecit. & qđ uoluit
tribuit michi sustinendum: Gͥgo sunt
mͥ omĩa quecumq decreuerit. Recogita
bo om̃s annos meos. hoc ÷ ad memoriã re¬
ducam om̃s dies felicittitis meȩ. ⁊ consida¬
bo om̃s fuisse amaros. quia presens tribu¬
lano nil boni sentit cehis om̃ib. Reuera
ut beatus yeronimꝰ dic̃ humana fragili¬
tas. nulliꝰ securitatis. Dñẽ sic uiuitur
id tam fragilis & caduca est humana felici¬
tas  corripies me inuio flagello. ⁊ uiuifi¬
do non inpugnatur ab hostib & tribulatio mͥ
inportibilis est. Idõ dicit inpace. qͥuiam
ꝑeusso assirio par magna erat in poplõ.
Tuautem eruisti. animam meã nciret
m̾ ad inferos ꝓpt̾ suꝑbiam ⁊ pcccata mea plu¬
rima: ꝓecisti postergum tuũ. omĩa peceatti
mea hoc ÷ abstulisti malum Atua p̾sentia
& posuisti ret ⁊ orsum: nemͦ condẽpnares

Expanded text:
juste sustineam ista? « Aut quid respondejuste sustineam ista? « Aut quid respondebit mihi » iste qui fecit me, et quod voluit tribuit mihi? Sustinenda ergo sunt mihi omnia quaecunque decreverit. « Recogitabo tibi omnes annos meos, » hoc est, ad memoriam reducam omnes dies felicitatis meae, et considerabo omnes fuisse amaros, quia praesens tribulatio nil boni sentit ex his omnibus. Revera, ut beatus Hieronymus dicit: humana felicitas nullius est securitatis. « Domine, sic vivitur tam fragilis et caduca est humana felicitas, « corripies me » in tuo flagello, « et vivifido non impugnantur ab hostibus, tribulatio mea mihi importabilis est. Ideo dicit in pace, quia, jam percusso Assyrio, pax magna erat in populo. « Tu autem eruisti animam meam » ne iret modo ad inferos propter superbiam et peccata mea plurima; « projecisti post tergum tuum omnia peccata mea, » hoc est, abstulisti malum a tua praesentia, et posuisti retrorsum, ne modo condemnares
Abbreviated transcription (Latin):
eloquebatur. Ac si diceret. Aut mane aut
uesꝑe finem mͥ dab̃. Sicut pullus irun¬
dinis sic clamabo. Uelut pullus clamat
irundinis ad patrem & matrem ut audiat᷑.
& ꝑcipiat escam. ⁊ sic̃ gemit columba.
sie ego ᷤ inclamore & gemitu ꝑtristiciam
iddm̃. ut redderet m sanittitem. A dte¬
nuatisunt ocłi mei. hoc ÷ tenueseffee tisunt
dum prospicerẽ incęliĩ addm̃ meũ : quime
suis ad triuerat flagellis. Dnẽ uim pacior.
Uor obsecrantis est. Plusquã dignussũ affligor
& ultra quam uires sufferre possint. s pon¬
de ꝓme. Quidã quodices habent responde
ꝓme s falso seriptum est. Meluis. est enim
sponde quia sie exponit beatꝰ yeronimus.
Aesi diceret. Siqͥt erraui conuertar admeliꝰ
tusponde ꝓme hoc ÷ sis infide uissor & acci¬
peme infide ⁊ protec tione tua. Nori
est enĩ uolentis neq currentis s miseren¬
tis dĩ. Quid dicam sub fac tori meo cum

Expanded text:
eloquebatur. Ac si diceret: Aut mane aut eloquebatur. Ac si diceret: Aut mane aut vespere finem mihi dabis, « Sicut pullus hirundinis sic clamabo; » velut clamat pullus hirundinis ad patrem et matrem, ut audiatur et percipiat escam, et sicut gemit columba: sic ego in clamore et gemitu perstiti ad Deum, ut redderet mihi sanitatem. « Attenuati sunt oculi mei, » hoc est, tenues effecti sunt, dum prospicerem in coelum ad Deum meum, qui me suis attriverat flagellis. « Domine, vim patior. » Vox obsecrantis est. Plus quam dignus sim affligor, et ultra quam vires sufferre possint. « Sponde pro me. » Quidam codices habent responde pro me, sed falso scriptum est. Melius est enim sponde, quia sic exponit beatus Hieronymus. Ac si diceret: si quid erravi. convertar ad melius; tu sponde pro me; hoc est, sis mihi fidejussor, et accipe me in fide et protectione tua. « Non est enim volentis, neque currentis, sed miserentis Dei . » « Quid dicam, » subaudis factori meo, cum
Abbreviated transcription (Latin):
do generis mei ꝑiit. quia dest̃ filii quiei
amministrent. ł recisa÷ uelut aterente
uiti mea. Dat aliam comparationem.
Et est sensus. Sicut femina celã inꝑfec tã
quã ꝑficere debuerat pẽidit sic mea
et as inꝑfecta p̾ciditur. & subtraitur
ame. ĩniuuenili aetate ad huc posito
Demane usq aduesꝑam finies me. Moie
febricitantis uł alicuiꝰ egroti. ut ait
beatꝰ ieronimꝰ loquutus ẽ. qui manie
afflic tus dicit incorde suo uemente
uesꝑe aut moriar aut muttibit᷑ infir¬
mitas mea & ueniente uespe dicit:
Mane aut moriar aut tolerabiliꝰ mͥ erit:
sie iste dicebat positꝰ unfirmitatem
cũ dicerit. Sꝑibam usq ad mane:
Quasi leo. si contrunt omĩa ossa mea. leo¬
icõparat erechias. dm omĩpm. Sieut leo
inquiens cune la comininuit edendo nõ
solum carnes. uerũ aetiã & ossa: sic ego
non solũ corporis. uerũ aetiam uires amissas
abeo. ossuum p̃graui infirmitate. De
mane usq ad uesꝑam finies ine. Suspensus

Expanded text:
do generis mei periit, quia desunt filii qui eam administrent. « Praecisa est velut a texente vita mea. » Dat aliam comparationem. Et est sensus: Sicut foemina telam imperfectam, quam perficere debuerat, praecidit: sic mea aetas imperfecta praeciditur et subtrahitur a me, in juvenili aetate adhuc posito. « De mane usque ad vesperam finies me. » More febricitantis vel alicujus aegroti ut ait beatus Hieronymus locutus est: qui mane afflictus dicit in corde suo: Veniente vespere, aut moriar, aut mutabitur infirmitas mea. Et veniente vespere, dicit: Mane aut moriar, aut tolerabilius mihi erit. Sic iste dicebat positus in infirmitate, cum diceret: « Sperabam usque ad mane, quasi leo sic contrivit omnia ossa mea. » Leoni comparat Ezechias Deum omnipotentem. Sicut leo inquiens, cuncta comminuit edendo non solum carnes, verumetiam et ossa: sic ego non solum corporis verumetiam vires amissas habeo ossium prae gravi infirmitate. « De mane usque ad vesperam finies me. » Suspensus
Abbreviated transcription (Latin):
to genalium. semittis dĩ nr̃i. ł ossunt
non in congrue ꝑsemitus cogitiones
intelligi. sicut & ꝑuiam actiones: et
sit sensus ut illi qui rp̃m adse uenire
obitint: non solum sint mundi corporẽ.
uerum etiam corde. P recipitur autẽ
hoc uł ilłi qui indeserto iudeę crede¬
bant in xp̃m. uł qui insolitudine gen¬
tilium degebant. Omis uallis ex alitibit᷑
id simplices iudei credentes uł gentiles.
infide recta & oꝑatione scã magnifica
asunt. Et om̃is mons & collis humi¬
liabitur. Hoc ÷ scribe & pharisci & reges
ꝑuersi. ut nero. & qui ante & post fuer.
uelud colles humiliatist̃ inprofundum
laci ruentes. & hoc est qđ dñs dirit. Om̃s
qui se eraliat humiliabitur et cetera. Et
erunt praua indirecta. Praua id tortuosa
fac ta sunt ree a. ãdbona oꝑa ꝑagenda
scribarum  d phariseoꝵ ⁊ gentilium. Inuiaᷤᷤ
planas. hoc ÷ inmollitudinem ⁊ lenittitẽ
conuersa sunt. dii uenirent ad fidem ut

Expanded text:
entilium « semitas Dei nostri. » Possunt non incongrue per semitas cogitationes intelligi, sicut et per viam actiones, et sit sensus: ut illi qui Christum ad se venire optant, non solum sint mundi corpore, verum etiam corde. Praecipitur autem hoc illis qui in de serto Judaeae credebant in Christum, vel qui in solitudine gentilium degebant. « Omnis vallis exaltabitur, » id est simplices Judaei credentes, vel gentiles, in fide recta et operatione sancta magnificati sunt, « et omnis mons et collis humiliabitur, » hoc est scribae et pharisaei, et reges perversi ut Nero, et qui ante et post fuerunt, velut colles humiliati sunt, in profundum laci ruentes. Et hoc est quod Dominus dixit: « Omnis qui se exaltat, humiliabitur . » « Et erunt prava in directa. » Prava, id est, tortuosa facta sunt recta ad bona opera peragenda.scribarum et pharisaeorum, et gentilium, « in vias planas, » hoc est in mollitudinem et lenitatem conversa sunt, dum venirent ad fidem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
traditi inmanus sennacherib. Habiti¬
cionẽ tuã babylonem uidelicet cog¬
noui. osennacherib ⁊ egressum tuum
poterit uos. libare demanumea. Ponã
gͦ eirculũ innarib tuis. ł frenum et
circulum. potentiam diuinittitis. debemiꝰ
intelligere. Ac si diceret aliis uerb̃. Ostuũ
blasphemum. potentia uirtutis met in¬
hoc erit signum salutis tuę. Alloquit᷑
propħa ezechiam regem quid agere
debeat. Cominede hoc anno tu ⁊ popli
anno sedo ponis uescere. Illo tempore.
cum iam tempus messionis instaret.
uenerunt assirii ⁊ conculeauer̃ messes
uineaᷤ ⁊ oliucta corum. Et obnuniani
obsessionem uastatis segetib. qđ post¬
modum exgranis reꝑtum est: habuer
primo anno inuie tum. Similiter anno
sedo. quia anno obsessionis serere nor
potuer: quȩ reꝑerunt exfrugibus.
& pomis sumpserunt. In anno autẽ
teio fugato iam assirio cum seeuritate
& seminate & metite. & plantate

Expanded text:
traditi in manus Sennacherib. « Habitatraditi in manus Sennacherib. « Habitationem tuam. » Babylonem videlicet, cognovi, o Sennacherib, « et egressum tuum poterit vos liberare de manu mea? « Ponam ergo circulum in naribus tuis. » Per frenum et circulum, potentiam divinitatis debemus intelligere. Ac si diceret aliis verbis: Os tuum blasphemum potentia virtutis meae in« Hoc erit signum » salutis tuae. Alloquitur propheta Ezechiam regem, quid agere debeat. « Comede hoc anno, tu et popuanno secundo pomis vescere. » Illo tempore cum jam tempus messionis instaret, venerunt Assyrii et conculcaverunt messes, vineta, et oliveta eorum. Et ob nimiam obsessionem vastatis segetibus, quod postmodum ex granis reparatum est habuerunt primo anno in victum, similiter anno secundo: quia anno obsessionis serere non potuerunt quae repererunt ex frugibus et pomis sumpserunt. « In anno autem tertio, » fugato jam Assyrio cum securitate, « seminate et metite, et plantate
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ad duri suꝑ eum: ut qualia fecit
talia recipiat. F ac tũ est illuo malũ
ineradicationem collium in pugnan¬
tium: & ciuutitum munitarum
ł colles & reges ac principes. qui ab
inuicem int̾se dimicabant. debeniꝰ
intelligere illos. quos ueniens sen
meritti : s ꝓeoꝵ peccatis eradicauit
neradi cationem etiam ciuitatum
munitarum fuit. Habittitores
retrac to meo ad iutorio abilł. cori
I dõ nori comparantur oliuę ⁊ uincę
siue tuosisq arborib s sȩno & gra.¬
mini lierbeq quȩ frugib impedinta
prãnt. quȩ ante inascescunt quã ad
maturitatẽ ꝑueniant. Fac tisunt habuti¬
tores scilicet earum ciuitatum sic̃ fenũ
agri. ⁊ gram̃ pascuę:⁊ sicut herba tectoꝵ
Gram̃ in hoc loco herba est: quȩ apud nos
terima uocantur. ꝑ fenum ⁊ reliqua
que hic diir. debeniꝰ intelligere popłos.
qui cito peccatis impedientib penier.
anteꝗͣ tempꝰ mortis eoꝵ ad uenisset.

Expanded text:
erat « adduxi » super eum, ut qualia fecit, erat « adduxi » super eum, ut qualia fecit, talia recipiat. « Factum est » illud malum « in eradicationem collium impugnantium, et civitatum munitarum. » Per colles reges et principes qui ab invicem inter se dimicant, debemus intelligere illos quos veniens Sennmerita, sed pro eorum peccatis eradicavit. In eradicationem etiam civitatum munitarum fuit. « Habitatores retracto meo adjutorio ab illis, « Ideo non comparantur olivae et vineae fructuosisque arboribus: sed feno et gramini herbisque, quae frugibus impedimenta praestant, et ante marcescunt quam ad maturitatem perveniant. « Facit sunt » habitatores scilicet earum civitatum « sicut fenum agri et gramen pascuae, et sicut herba tectorum. » Gramen in hoc loco herba est, quae apud nos trinua vocatur. Per fenum et reliqua quae hic dicuntur, debemus intelligere populos, qui cito peccatis impedientibus perierunt, antequam tempus mortis eorum advenisset,
Abbreviated transcription (Latin):
sub eiꝰ dño constiterunt designantur.
ł libanũ autem ⁊ summitatẽ uł altitu¬
dinem eiꝰ ierłm ⁊ tẽplum. ad quod
ipse uoluit ascende : ꝑ saltum car¬
meli : popłs ierosolimitinus. E go
fodi & bibi aquam & exsiccaui uesti¬
gio pedis mei om̃s riuos aggerumtꝰ.
T anta fuit multitudo excercitꝰ illius.
ut omia fluenta t̾re iudee. exsicau̾it.
& idõ conpulsi puteos sibi foderunt.
Methaphorice autem ꝑriuos alueorũ.
& ꝑ aquam. debeni uitelligere regna
et regiones : quas ipse exsiccauit.
habitatorib carum int̾fec tis. Nũquid
nõ audisti. id num quid nõ intellexisti
oysaia que olun fecerum ei. hoc est
qđ ei predestinaueri: Uor dĩ ad
propham descunacheribe. xdiebrs
antiqiuis. iđ aprincipio oreaturarum.
Ego plasmai illud. sub̾ malum qđ ꝑ
serinacherib uniuersis gentibꝰ inlatũ ẽ
Et nunc qđ inpredestinatione mea

Expanded text:
sub ejus dominio constiterunt, designantur. sub ejus dominio constiterunt, designantur. Per Libanum autem et summitatem vel altitudinem ejus Hierusalem et templum, ad quod ipse voluit ascendere. Per saltum Carmeli, populus Hierosolymitanus. « Ego fodi et bibi aquam, et exsiccavi vestigio pedis mei omnes rivos aggerum. » Tanta fuit multitudo exercitus illius, ut omnia fluenta terrae Judaeae exsiccaverit: et ideo compulsi puteos sibi foderunt. Metaphorice autem per rivos alveorum et per aquam debemus intelligere regna et regiones quas ipse exsiccavit, habitatoribus earum interfectis. « Nunquid non audisti, » id est nunquid, non intellexisti, o Isaia, « quae olim fecerim ei, » hoc est, quae ei praedestinaverim? Vox Dei ad prophetam de Sennacherib. « Ex diebus antiquis, » id est, a principio creaturarum « ego plasmavi illud, » subaudis malum, quod Sennacherib ab universis gentibus illatum est. « Et nunc » quod in praedestinatione mea