comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potest aliter deo quã ut ipse est de se
testatus intelligi. Cessent itaq ꝓpriȩ
hominum opiniones. neq se ultra diui¬
nam constitutionem humana iudicia
extendant. Sequemur ergo aduersus
irreligiosas. et impias de deo institu¬
tiones. ipsas illas diumoꝵ dictorũ
auctoritates. et unum quodq eo
ipso de quo querit᷑ auctore tractabi¬
mus: non ad fallendam. et male im-¬
buendam audientiũ imꝑiciã qͣsdã
uerborũ enuntiationes subtractis eo¬
rum causis coaptantes. Intelligentia
enim dictorum ex causis est assumen¬
da dicendi: quia non sermoni res.s
rei est sermo subiectus. Uerũ omnia.
editis simul. et dicendi causis. & dictoꝵ
uirtutibus ꝓsequemur. Igitur singula
secundum ꝓpositionis ordinem retrac̃
uimus unum inquiunt solum deum.
moy se dicente. audi isrł dñs deus tuus
unus est. Sed numquid hinc quisquã
fuit ausus ambigere. aut unquam alit̾
aquo quam eoꝵ predicatum esse qͥ dm̃

Expanded text:
potest aliter de eo, quam ut ipse est de se potest aliter de eo, quam ut ipse est de se testatus, intelligi. Cessent itaque propriae hominum opiniones, neque se ultra divinam constitutionem humana consilia extendant. Sequimur ergo, adversus irreligiosas et impias de Deo institutiones, ipsas illas divinorum dictorum auctoritates: et unumquodque eo ipso, de quo quaeritur, auctore tractabimus, non ad fallendam et male imbuendam audientium imperitiam quasdam verborum enuntiationes subtractis eorum causis coaptantes. Intelligentia enim dictorum ex causis est assumenda dicendi : quia non sermoni res, sed rei est sermo subjectus. Verum omnia editis simul et dicendi causis et dictorum virtutibus prosequemur. Igitur singula secundum propositionis ordinem retractevimus inquiunt, unum solum Deum, Moyse dicente, Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Sed numquid hinc quisquam fuit ausus ambigere? aut umquam aliter a quoquam eorum praedicatum esse, qui Deum
Abbreviated transcription (Latin):
eorum error est. hec mortifera institu¬
tio ad cuius confirmationẽ corrupto
intelligentiȩ sensu diuinoꝵ dictorum
testimonia usurpant. De his sub occasi-¬
one humanȩ ignorantiȩ meciuntur. Ne¬
mini autem dubium esse oportet. ad di-¬
uinarum rerum cognitionem diuins
utendum esse doctrinis. Neq enim sci-¬
entiam cȩlestium ꝑ semet humana im¬
becillitas consequet᷑ neq in uisibilium
intelligentiam ipse sibi corporalium
sensus assumet. Non eñi uel id quod
creatum in nobis. atq carnale est. uel
id quod in usu uitȩ nr̃ȩ ex deo datũ est.
sumet iudicio naturam creatoris sui.
opusq discernet. Non subeunt inge-¬
nia nr̃a incelestem scientiam. neq in¬
comprehensibilem uirtutem sensu a¬
liquo infirmitas nr̃a concipiet. Ipsi de
se deo credendum est. et his quȩ cog¬
nitioni nostre de se tribuit obsequen¬
dum. Aut enim more gentilium de¬
negandus est. si testimonia eiꝰ imꝓba¬
buntur: aut si ut est ds creditur ñ

Expanded text:
eorum error est, haec mortifera institutio: ad cujus confirmationem corrupto intelligentiae sensu, divinorum dictorum testimonia usurpant, et de his sub occasione humanae ignorantiae mentiuntur. Nemini autem dubium esse oportet, ad divinarum rerum cognitionem divinis utendum esse doctrinis. Neque enim scientiam coelestium per semet humana imbecillitas consequetur, neque invisibilium intelligentiam ipse sibi corporalium sensus assumet. Non enim vel id quod creatum in nobis atque carnale est, vel id quod in usum vitae nostrae ex Deo datum est, suomet judicio naturam Creatoris sui opusque discernit. Non subeunt ingenia nostra in coelestem scientiam, neque incomprehensibilem virtutem sensu aliquo infirmitas nostra concipiet. Ipsi de se Deo credendum est: et iis, quae cognitioni nostrae de se tribuit, obsequendum. Aut enim more gentilium denegandus est, si testimonia ejus improbabuntur: 82 aut si ut est Deus creditur, non
Abbreviated transcription (Latin):
unus sit. et filio dei deo. non alter deus
de putetur. ut redimens deus sit: ab solu¬
te pater ds. et filius ds̃ unum st̃: non uni-¬
one ꝑsonȩ sed substantiȩ unitate quia fi¬
lio dei deo deputari ad alterum dm̃ non
sinit ꝓpħ̃a. quod d̃s̃ est. Explicit liber

Expanded text:
unus sit, et Filio Dei Deo non alter Deus unus sit, et Filio Dei Deo non alter Deus deputetur, ut Deus sit; absolute pater Deus et filius Deus unum sunt, non unione personae, sed substantiae unitate: quia filio Dei Deo deputari ad alterum Deum non sinit propheta, quod Deus est. 103-104 LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
terram uisus est. et inter homines con¬
uersatus est. Unus est enim mediator
dei et hominum deus et homo. et in le-¬
gis latione et incorporis assumptione
mediator. Alius gͥ ad eum non deputa¬
bitur. Unus ẽ enim hic indm̃ et exdeo natꝰ.
ꝑquem creata sunt omnia inçȩlo et in
terra. ꝑquem temꝑa et secula facta ft̃.
Totum enim quicquid est ex eius oꝑati¬
one subsistit. Hic ergo unus est dispo¬
nens ad abraham. loquens ad moysen.
casq uirtutes ligno passionis affigens. mor¬
tem in inferno ꝑimens. spei nr̃ȩ fidem re-¬
surrectione confirinans: corruptionem
carnis humanȩ. gloria corporis sui ꝑimeis.
Ad hunc ergo non deputabitur alius. Soli
enim hȩc unigenito deo ꝓpria sunt. et
unus hic in hac peculiari uirtutũ sua¬
rum beatitudine natus ex deo est: ñ alt̃
ad eũ deus deputabitur. Non eñĩ ex alia
substantia. sed exdeo ds̃ est. Nichil in eo
itaq nouum. nichil extraneũ nichil receis
est. Cum enim audit isrł quod sibi deus

Expanded text:
terram visus est, et inter homines conversatus est. Unus est enim Mediator Dei et hominum, Deus et 102 homo: et in legis latione, et in corporis assumptione mediator. Alius igitur ad eum non deputatur. Unus est enim hic in Deum ex Deo natus, per quem creata sunt omnia in coelo et in terra, per quem tempora et saecula facta sunt. Totum enim quidquid est, ex ejus operatione subsistit. Hic ergo unus est disponens ad Abraham, loquens ad Moysen, casque virtutes ligno passionis affigens, mortem in inferno perimens, spei nostrae fidem resurrectione confirmans, corruptionem carnis humanae gloria corporis sui perimens. Ad hunc ergo non deputabitur alius. Soli enim haec unigenito Deo propria sunt, et unus hic in hac peculiari virtutum suarum beatitudine natus ex Deo est. Non alter ad eum Deus deputatur: non enim ex alia substantia, sed ex Deo Deus est. Nihil in eo itaque novum, nihil extraneum, nihil recens est. Cum enim audit Israel, quod sibi Deus
Abbreviated transcription (Latin):
uit initium uiarum suarum. Esse eti¬
am facturam ꝑfectam. sed non similẽ
cȩteris facturis. Facturam autem ꝑ
factus angelis. quanto excellentius
ab his possidet nomen. Et rursũ. Unde
fratres sc̃i. uocationis cęlestis partici¬
pes. cognoscite apłm. et principem sa¬
cerdotum confessionis nr̃e iħm xꝑm:
mandam uero filii & uirtutem et po¬
testatem et diuinitatem eo maxime
utuntur quod dixerit. pater maior
me est. Iccirco autem eum non esse
unum exomnibus creaturis concedũt.:
quia scriptum sit. omnia ꝑeum facta
sunt. Concludunt ergo omnem irreligi¬
ositatis suȩ doctrinam. istius modi uer¬
bis suis dicentes. Nouimus unum solũ¬

Expanded text:
me in initium viarum suarum . Esse etime in initium viarum suarum . Esse etiam facturam perfectam, sed non similem caeteris facturis: facturam autem per factus angelis, quanto excellentius ab his possidet nomen . Et rursum: Unde fratres sancti, vocationis coelestis participes, cognoscite apostolum et principem sacerdotum confessionis nostrae Jesum mandum vero Filii et virtutem et potestatem et divinitatem, eo maxime utuntur, quod dixerit: Pater major me est . Idcirco autem non esse eum unum ex omnibus creaturis concedunt, quia scriptum sit: Omnia 79 per eum facta sunt . Concludunt ergo omnem irreligiositatis suae doctrinam istiusmodi verbis suis, dicentes: Exemplum blas
Abbreviated transcription (Latin):
maiestatis docebitur : id ad amplifican¬
dam potestatem eius. qui istius modi
tem est. ut cognitis iam his. quȩ ad de¬
formationem filii de patre confessi
st̃ ipsũ illud qͦd de filio ꝓfessi st̃ audiat᷑. Res¬
ponsuri eñi singłis eoꝵ ꝓpositionibꝰ & diui¬
norũ dictoꝵ testimoniis irreligiosam eoꝵ
doctͥnam ꝓdicturi: debemus ad illa quȩ
de patre dicta sunt ea quȩ deinceps de
filio sunt commemorata sub iungere:
ut deconfessione ea quȩ de patre et fi¬
lio est inter se comparata. unus atq
idem a nobis in absoluendis singulis
ꝓpositionibus ordo teneatur. Memo¬
rant namq dei filium neq exaliqua
subiatente materia genitum esse. quia
ꝑeum creata omnia suit. neq ex deo
esse. quia decedere ex deo nichil possit.
sed esse ex his quȩ non erant. id est crea¬
turam dei perfectam. ueruntamen ñ
similem ceteris creaturis. Esse autem
creaturam. quia scriptum sit. dñs crea

Expanded text:
majestatis docebitur, id ad amplificanmajestatis docebitur, id ad amplificandam potestatem ejus, qui istiusmodi tem est, ut cognitis jam iis, quae ad deformationem Filii de Patre confessi sunt, ipsum illud quod de Filio professi sunt audiatur. Responsuri enim singulis eorum propositionibus, et divinorum dictorum testimoniis irreligiosam eorum doctrinam prodituri, debemus ad illa, quae de Patre dicta sunt, ea quae deinceps de Filio sint commemorata subjungere: ut confessione ea, quae de Patre et Filio est, inter se comparata, unus atque idem a nobis in absolvendis singulis propositionibus ordo teneatur. Memorant namque filium Dei neque ex aliqua subjacente materia genitum esse, quia per eum creata omnia sint; neque ex Deo esse, quia decedere ex Deo nihil possit: sed esse ex iis, quae non erant: id est, creaturam Dei perfectam, verumtamen non similem caeteris creaturis. Esse autem creaturam; quia scriptum sit, Dominus creavit
Abbreviated transcription (Latin):
quod solus hȩc sit. a communione eoꝵ
secundum hos filius separatur. Soli enĩ
ut auint ꝓpria non participantur ab
altero quȩ simpatre solo non et in filio
esse existunabuntur: necesse est. ut filiꝰ
deus. & falsus. & insipiens. et secundũ
conspicabiles materias corporeus. et
maliuolus. & infirmus. et extra in mor¬
talitatẽ esse credatur. qui ab his omni¬
bus cum in his pater sit solus excipit᷑.
plenissima diuinitate unigeniti dei fi¬
lii: non existimabamus quẽquam ar¬
bitraturum omnem hunc sermonem
quo usuri erimus. ad dei patris contume¬
liam ꝑtinere. quasi ȩxeius dignitate
decedat. siquid eoꝵ referatur ad filium.
cum potius honor filiĩ dignitas sit pa¬
terna. et gloriosus auctor sit. exquois
qui tali gloria sit dignus extiterit.
Nichil enim nisi natum habet filiꝰ.
et geniti honoris admiratio in hono¬
re generantis est. Cesset ergo opimo
contumeliȩ. cum quicquid in esse filio

Expanded text:
quod solus haec sit, a communione eorum quod solus haec sit, a communione eorum secundum hos Filius separatur. Soli enim, ut aiunt, propria non participantur ab altero. Quae si in Patre solo, non etiam in Filio esse existimabuntur; necesse est ut Filius Deus et falsus, et insipiens, et secundum conspicabiles materias corporeus, et malevolus, et infirmus, et extra immortalitatem esse credatur, qui ab his omnibus, cum in his Pater sit solus, excipiturplenissima divinitate unigeniti Dei filii, non existimamus quemquam arbitraturum, omnem hunc sermonem, quo usuri erimus, ad Dei patris contumeliam pertinere, quasi ex ejus 78 dignitate decedat, si quid eorum referatur ad filium: cum potius honor filii dignitas sit paterna; et gloriosus auctor sit, ex quo is, qui tali gloria sit dignus, exstiterit. Nihil enim nisi natum habet filius, et geniti honoris admiratio in honore generantis est. Cessat ergo opinio contumeliae: cum quidquid inesse Filio
Abbreviated transcription (Latin):
absolute artificiosam malitiȩ et stulti¬
ciȩ calliditatem. et in eptiam testantur.
Inter cetera enim addiderunt solum
se patrem innascibilem cognosse. tãꝗͣ
hinc quisquam possit ambigere. eum
exquo ille genitus sit ꝑquem omnia
sunt. id quod ipse est anemue conse-¬
cutum. Ipso enim quo pater dicitur. eiꝰ
quem genuit auctor ostenditur. id ha¬
bens nomen. quod neq profectum ex a¬
lio intelligatur. et ex quo is qui genitꝰ
est substitisse doceatur. Igitur id quod
deo patri ꝓprium est.proprium ei ac se¬
cretum relinquamus. confitentes in eo
ȩternȩ uirtutis in nascibilem potestatẽ.
Nemini autem dubium esse existimo.
ob eam causam in confessione dei ꝑatͥs.
quedam eius tanquam peculiaria. et
pruata memorari: nepreter ipsum. eo¬
rum quisquam particeps relinquat᷑.
Dum enim dicunt solum uerum. solũ
iustum. solum sapientem. solum inui¬
sibilem. solum bonum. solum potentẽ.
solum im mortalitatẽ habentem: in eo

Expanded text:
absolute artificiosam malitiae et stultiabsolute artificiosam malitiae et stultitiae calliditatem et ineptiam testantur. Inter caetera enim addiderunt, solum se Patrem innascibilem cognovisse: tamquam hinc quisquam possit ambigere, eum, ex quo ille genitus sit per quem omnia sunt, id quod ipse est a nemine consecutum. In ipso enim, quod pater dicitur, ejus quem genuit auctor ostenditur; id habens nomen quod neque profectum ex alio intelligatur, et ex quo is qui genitus est substitisse doceatur. Igitur id, quod Deo patri proprium est, proprium ei ac secretum relinquamus, confitentes in eo aeternae virtutis innascibilem potestatem. Nemini autem dubium esse existimo, ob eam causam in confessione Dei patris quaedam ejus tamquam peculiaria et privata memorari, ne praeter ipsum eorum quisquam particeps relinquatur. Cum enim dicunt, solum verum, solum justum, solum sapientem, solum invisibilem, solum bonum, solum potentem, solum immortalitatem habentem; in eo
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso uiuimus. et mouemur et sumꝰ.
Et̃ psalmographo dicente. quo ibo aspu
tuo. et afacie tua quo fugiam: Si ascen¬
dero in cȩlum tu illic es. si descendero
meas ante lucem. & habitauero in
postremis maris. et enim illuc manus
tua deducet me. et tenebit me dextera
tua. Hunc quoq in corporeum: quia
dictum sit. spiritus enĩ ds̃ est: & ado¬
rantes eum. in sp̃u. et ueritate. adorare
oportet. Hunc immortalitatem ha¬
bentem.& in uisibilem. paulo dicente
qui solus habet inmortalitatem. & lucẽ
habitat iacessibilem. quem nemo ho¬
minem uidit neq uidere potest. Et se¬
cundum euangelium. Dm̃ nemo uidit
uinquam. nisi unigenitus qui est. insi¬
nu patris. Hunc quoq solum manen¬
tem. innascibilem. quia dictum sit. Ego
sum qui sum. Et rursum. Sic dices fili¬
is isrł: misit me ad uos is qui est. Et
quis non in telligat plena fraudis ẽẽ.¬
& plena fallacie: Quȩ quamquam sr
subtiliter confusa. atq ꝑmixta: tam̃

Expanded text:
in ipso vivimus, et movemur, et sumus in ipso vivimus, et movemur, et sumus ; et Psalmographo dicente: Quo abibo ab spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si adscendero in coelum, tu illic es; si descendero meas ante lucem  et habitabero in postremis maris. Etenim illuc manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua . Hunc quoque incorporeum, quia dictum sit: Spiritus enim Deus est, et adorantes eum, in Spiritu et veritate adorare oportet . Hunc immortalitatem habentem et invisibilem, Paulo dicente: Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum vidit, nec videre potest ; et secundum Evangelium: Deum nemo vidit umquam, nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris . Hunc quoque solum manentem 77 innascibilem, quia dictum sit: Ego sum qui sum ; et rursum: Sic dices filiis Israel: Misit me ad vos is qui est ; et quis non intelligat plena fraudis esse et plena fallaciae? quae quamquam sint subtiliter confusa atque permixta, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
potens sit. quia paulus dixerit quẽ tem¬
poribus suis ostendit nobis beatus. et
solus potens.rex regum et dñs dñanti¬
um. Tum quod hunc nouerint. incon¬
uersibilem. et indemutabilem. quia ꝑ
prophetam dixerit. ego sum dñs deus
cunctis ꝓcurantem. quia dñs dixerit. cũ
ei de auibus sermo esset. et pater ur̃ cȩ¬
lestis pascit illa. Et rursum. nonne duo
passeres asse ueneunt. et unus exillis ñ
cadit suꝑ terram sine patris uestri uo
luntate. sed et capilli capitis ur̃i nume¬
rati sunt. Hunc omnia ꝓuidentem. sic̃
beata susanna dicit. deus eternus ab¬
sconditorum cognitor. sciens omnia ante
generationem eoꝵ. Hunc etiam incon¬
ceptibilem. secundum quod dictum est.
cȩlum michi thronus est: terra autem
scabellum pedum meorum. quam do¬
mum ȩdificabitis michi. aut quis locꝰ
requietionis meȩ: hȩc enim fecit manꝰ¬
mea. et sunt omnia hȩc mea. Hunc quoq
capientem omnia. paulo testante. qm̃

Expanded text:
potens sit; quia Paulus dixerit: Quem tempotens sit; quia Paulus dixerit: Quem temporibus suis ostendet nobis beatus et solus potens: Rex regum, et Dominus dominantium . Tum quod hunc noverint inconvertibilem et indemutabilem; quia per prophetam dixerit: Ego sum Dominus Deus cunctis procurantem, quia Dominus dixerit, cum ei de avibus sermo esset: Et Pater vester coelestis pascit illas ; et rursum: Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadit super terram sine voluntate Patris vestri? Sed et capilli capitis vestri numerati sunt . Hunc omnia providentem, sicut beata Susanna dicit: Deus aeternus, absconditorum cognitor, sciens omnia ante generationem eorum . Hunc etiam inconceptibilem, secundum quod dictum est: Coelum mihi thronus est, terra autem scabellum pedum meorum: quam domum aedificabitis mihi, aut quis locus requietionis meae? Omnia enim haec fecit manmea, et sunt omnia haec mea . Hunc quoque capientem omnia, Paulo testante: Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
subdiderunt. quȩ corrupto intelligen¬
tiȩ sensu. solis tantum ignorantibus
blandiantur. species ueritatis scdm
prauitatem interpretantium presta
uitate celebrata filio auferre quod ds
est. quia scriptum est. audi isrł dñs
ds tuus unus est: et id ipsum ad legis
doctorem interrogantem. quod ꝑrecep¬
tum maximum esset in lege dño di
unus enim ds̃. et unꝰ mediator dei et
hominum.Tum quod solus sapiens
tens est confirmare uos scđ̃m euange
ribus secularibus taciti. manifestati
autem nc̃ ꝑscripturas ꝓpħicas. scd̃m
preceptum ȩterni dei. inobedientiã
fidei. in omnes gentes cogniti.soli sapien
quod solus uerus sit: quia isaias dixe
id ipsum contestatus sit dñs in euan-¬
liis dicens. Hȩc est autem uita ȩterna:
ut cognoscant te solum uerum dm̃.
et quem misisti ihm xꝑm. Tum quia
solus bonus. nequid sit bonitatis in fi¬
lio. quia ꝑ eum dictum sit. nemo ẽbo

Expanded text:
subdiderunt, quae corrupto intelligensubdiderunt, quae corrupto intelligentiae sensu solis tantum ignorantibus blandiantur, speciem veritatis secundum pravitatem interpretantium praestanitate celebrata, Filio auferre quod Deus est; quia scriptum sit: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est est . Et id ipsum ad legis doctorem, interrogantem quod praeceptum maximum esset in lege, Domino Unus enim Deus, et unus Mediator Dei et hominum . Tum quod solus sapiens tens est confirmare vos secundum Evangelribus saecularibus taciti, manifestati autem nunc per Scripturas propheticas secundum praeceptum aeterni Dei, in obedientiam fidei in omnes gentes cogniti, soli sapienquod solus verus 76 sit, quia Esaias dixerm. Quodque id ipsum contestatus sit Dominus in Evangeliis dicens: Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Christum . Tum quia solus bonus, ne quid sit bonitatis in Filio, quia per eum dictum sit: Nemo est b
Abbreviated transcription (Latin):
in omousii apatribus nuncupati enun¬
tiatione et in ea quod semper fuerit
confessione suspicionis relinqueretur.
ista memorata sunt : quibus et subsis¬
tere filium in substantia. qua genitus
apatre est. cognosceretur. et patri de
substantia. qua manebat. ꝑfilii natiui-¬
tatem nichil esse decertum & omousi¬
on patri filium. non de commemora¬
tis superius initiis. causisq. a sanctis.
& doctrina dei calentibus uiris. esse
iemoratum. nequis forte existimaret
adimi ꝑusiam natiuitatem unigeniti
cessitatem. et contra debachantes tum
hereticos ad maximã fidei securitatem.
usurpati rationem intelligamus: respon¬
dendum esse existimo hereticorum per¬
uersitati. et omnes eoꝵ stultas. ac mor¬
tiferas instituciones. euangelicis. atq
apostolicis testimoniis coarguendas.
Uidentur enim sibi desingulis quȩ
asserunt prestare rationem: quia sin¬
gulis assertionibus suis quedam ex
diuinis uoluminibus testimonia

Expanded text:
in homousii a Patribus nuncupati enunin homousii a Patribus nuncupati enuntiatione, et in ea quod semper fuerit confessione, suspicionis relinqueretur: ista memorata sunt, quibus et subsistere Filium in substantia qua genitus ex Patre est cognosceretur, et Patri de substantia qua manebat per Filii nativitatem nihil esse decerptum, et homousion Patri Filium non de commemoratis superius vitiis causisque a sanctis et doctrina Dei calentibus viris esse memoratum; ne quis forte existimaret adimi per usiam nativitatem unigeniti cessitatem, et contra debacchantes tum haereticos ad maximam fidei securitatem usurpati, rationem intelligamus: respondendum esse existimo haereticorum perversitati, et omnes eorum stultas ac mortiferas institutiones evangelicis atque apostolicis testimoniis coarguendas. Videntur enim sibi de singulis, quae asserunt, praestare rationem: quia singulis assertionibus suis quaedam ex divinis voluminibus testimonia
Abbreviated transcription (Latin):
originem: ꝑunum.cunctorum creati-¬
onem. In uno: ex quo auctoritatem in¬
nascibilitatis intelligit. In uno: per
quem potestatem nichil differentem
ab actore ueneratur. cum exquo. et per
quem. adid quod creatur. & in his quȩ cre¬
ata sunt communionis auctoritas sit.
Nouit in spiritu. deum spiritum. im¬
passibilem. et indesecabilem. Didicit
adño spiritui carnem et ossa non esse:
ne forte cadere ineo corporalium pas¬
sionum detrimenta credantur. No¬
uit unum in nascibilem dm̃. nouit &
unigenitum dei filium. Confitetur pa¬
trem ȩternum. et aborigine liberum.
Conficetur et filii originem abȩterno.
non ipsum abinitio. sed ab initiabili.
Non ꝑse ipsum: sed abeo qui anemine
semꝑ est. Natum ab ȩterno: natiuitatẽ
uidelicet ex paterna eternitate sum̃tẽ.
Caret ergo fides nr̃a hereticȩ prauita¬
tis opinione. Edita namq est sensus
nr̃i ꝓfessio. licet nondum sit ratio ꝓ¬
fessionis exposita. Tamen nequid

Expanded text:
originem, per unum cunctorum creatioriginem, per unum cunctorum creationem. In uno ex quo, auctoritatem innascibilitatis intelligit; in uno per quem, potestatem nihil differentem ab auctore veneratur: cum ex quo et per quem, ad id quod creatur, in his quae creata sunt communis auctoritas sit. Novit in Spiritu Deum Spiritum impassibilem et indesecabilem; didicit enim a Domino, spiritui carnem et ossa non esse : ne forte cadere in cum corporalium passionum detrimenta credantur. Novit unum innascibilem Deum: novit et unum unigenitum Dei filium. Confitetur Patrem aeternum et ab origine liberum: confitetur et Filii originem ab aeterno: non ipsum ab initio, sed ab ininitiabili: non per se ipsum, sed ab eo, qui a nemine semper est, natum ab aeterno, nativitatem videlicet ex paterna aeternitate sumentem. Caret ergo fides nostra haereticae pravitatis opinione. Edita 75 namque est sensus nostri professio, licet nondum sit ratio professionis exposita. Tamen ne quid,
Abbreviated transcription (Latin):
minutioni ꝑ diuisionem fiat obnoxiꝰ.
& imꝑfectus efficietur. ꝑfectionis suȩ
inportionem alteram decedente sub
ctrinȩ ꝓpheticȩ. sed et euangelicȩ. atq
aplicȩ posse existimant contraire: ut
filii natiuitatem intra tempora predi-¬
cent. Cum enim uitiosȩ anobis asserađ
dici filium semꝑ fuisse: necesse est in
excludendo quod semꝑ fuerit: nati-¬
uitatem eius confiteantur extemꝑe.
Si enim non semꝑ fuit:erit tempus
quo non fuit. Et si est tempus quo
non fuit: erit ante eum tempus quia
qui non semꝑ est: esse cepit extemꝑe.
Qui autem caret temꝑe: non potest
eo carere quod semꝑ est. Respuere se
autem id quod semꝑ filius fuerit.
ob eam causam affirmant: ne ꝑid
giosam dedeo sollicitudinem. Hȩc q̃
in omousii significatione. et in eo qͦd
semꝑ filius esse dicitur arguuntur:
ȩcclesia abhominatur. expuit. dãp¬
nat. Nouit enim unum deum. exqͦ
unum. ꝑquem. Ab uno. uniuersorũ

Expanded text:
minutioni per divisionem fiat obnoxius: minutioni per divisionem fiat obnoxius: et imperfectus efficietur, perfectionis suae in portionem alteram decedente subsctrinae propheticae, sed et evangelicae atque apostolicae 74 posse existimant contraire, ut Filii nativitatem intra tempora praedicent. Cum enim vitiose a nobis asserant dici, Filium semper fuisse; necesse est, excludendo quod semper fuerit, nativitatem ejus confiteantur ex tempore. Si enim non semper fuit, erit tempus quo non fuit. Et si est tempus quo non fuit, erit ante eum tempus: quia qui non semper est, esse coepit ex tempore. Qui autem caret tempore, non potest eo carere quod semper est. Respuere se autem id, quod semper filius fuerit, ob eam causam affirmant, ne per giosam de Deo sollicitudinem! Haec, quae in homousii significatione et in eo quod semper Filius esse dicitur arguuntur, Ecclesia abominatur, respuit, damnat. Novit enim unum Deum ex quounum per quem; ab uno universorum
Abbreviated transcription (Latin):
prima est. Sequens illa est: quod affir¬
ment id enuntiationem omousii signifi¬
care. quod rei anterioris.atq alterius
communio sit duobus. tanquã prior
substantia. uel usia materia alicuius
extiterit. quȩ participata duobus. et
inutroq consumpta. utrumq illum
et naturȩ anterioris. et rei esse testetur
unius. Atq iccirco imꝓbare se homousu
aiunt confessionem: quod enuntiatio
eius. neq filium apatre distinguat. &
posteriorem patrem materia quȩ sibi
cum filio sit cominunis ostendit. Tercio
quoq hanc improbandi omousii causã
comini auscuntur quod scd̃m uerbi huiꝰ
significationem ex diuisione paternȩ
substantiȩ esse filius existimetur. tamꝗͣ
desectus exeo fuerit. ita ut induos sit
res una diui sa. et ideo substantiȩ dican¬
tur unius: quia portio desecta detoto
in natura ea sit. unde desecta est. nec
posse indeum cadere diuisionis passi-¬
onem. quia et demutabilis erit. si in¬

Expanded text:
prima est. Sequens illa est, quod affirprima est. Sequens illa est, quod affirment id enuntiationem homousii significare, quod rei anterioris atque alterius communio sit duobus, et tamquam prior substantia vel usia materiae alicujus exstiterit, quae participata duobus, et in utroque consumpta, utrumque illum et naturae anterioris, et rei esse testetur unius. Atque idcirco improbare se homousii aiunt confessionem, quod enuntiatio ejus neque Filium a Patre distinguat, et posteriorem Patrem materia, quae sibi cum filio sit communis, ostendat. Tertio quoque hanc improbandi homousii causam comminiscuntur, quod secundum verbi hujus significationem, ex divisione paternae substantiae esse Filius existimetur; tamquam desectus ex eo fuerit, ita ut in duos sit res una divisa; et ideo substantiae dicantur unius, quia portio desecta de toto, in natura ea sit unde desecta est: nec posse in Deum cadere divisionis passionem, quia et demutabilis erit, si im
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentiore tamen in eo adoptionis.
& noncupationis affectu. ut et precete¬
ris sit ad optatus et ad optiuis aliis ma¬
ior ipse sit filiis. et excellentius cunctis
naturis. creatus creaturis ipse ceteris
prestet. Aiunt etiam quidam eorum
dei ommpotentiam confitentes insimi¬
litudinem eum dñi creatum. et exnichi
lo ut cetera in ȩtermi illius creatoris sui
imaginem constitisse. uerbo uidelicet
de non extantibus uisum esse subsiste¬
re deo potente similitudinem sui exni¬
cum unius substantiȩ patrem & filiũ
esse audiunt. ab anterioribus epĩs eẽ
predicatum: ut id subtiliter ꝑspeciẽ he¬
reticȩ opinionis infirment. dicentes eos
uerbi huius significationem. id est umiꝰ
on. hoc sensuusurpare. atq eloqui. tanꝗͣ
ipse sit pater. qui et filius: exinfinitate
uidelicet sua ꝓtensus in uirginem. exqͣ
corpus assumens sibi in eo corpore qͦd
assumpsit filii nomen addiderit. Et hec
quidem de homousion. eorum falsitas

Expanded text:
indulgentiore tamen in eo et adoptionis indulgentiore tamen in eo et adoptionis et nuncupationis affectu, ut et prae ca eteris sit adoptatus, et adoptivis aliis major ipse sit filiis, et excellentius cunctis naturis creatus, creaturis ipse caeteris praestet. Aiunt etiam quidam eorum Dei omnipotentiam confitentes, in similitudinem eum Dei creatum, et ex nihilo 73 ut caetera in aeterni illius Creatoris sui imaginem constitisse: verbo videlicet de non exstantibus jussum esse subsistere, Deo potente similitudinem sui ex nicum unius substantiae Patrem et Filium esse audiunt ab anterioribus episcopis praedicatum, ut id subtiliter per speciem haereticae opinionis infirment: dicentes eos verbi hujus significationem, id est, unius tur, hoc sensu usurpare atque eloqui, tamquam ipse sit pater qui et filius, ex infinitate videlicet sua protensus in Virginem, ex qua corpus assumens, sibi in eo corpore, quod assumpsit, filii nomen addiderit. Et haec quidem de homousio eorum falsitas
Abbreviated transcription (Latin):
quod spiritale ẽ id aspeciȩ corporaliũ.
exemploq diuersum est. Tamen cum
denaturis celestibus sermo est: illa ip̃a
quȩ sensu mentiũ continentur: usu com¬
munis et nature et sermonis sunt eloqͦn¬
da. non utiq dignitati dei congrua: sed
ingenii nr̃i inbecillitati necessaria. rebꝰ
scilicet uerbisq nr̃is ea que. et sentimus.
et intelligimus locuturi. Atq hec sicut
primo libello testati sumus. nunc qͦq
iccirco nobis cõmemorata sunt. ut cũ
aliquid exhumanis comparationibus
ꝓferemus. non scđm naturas corpora¬
les de deo sentire credamur. nec passioĩb
nostris spiritalia comparare: sed potiꝰ
rerum uisibilium speciem. ad intelli
filium non ex patre natum. neq dm̃
ex natura. sed exconstitutione esse. ad¬
optionem scilicet eius in nomine. qͥa
sicut plures deo filii.ita et hic filiꝰ sit.
De hinc liberalitate. dignitate. quia
sicut dii plures sunt. ita et hic deus sit:

Expanded text:
quod spirituale est, id a specie corporalium quod spirituale est, id a specie corporalium exemploque diversum est. Tamen cum de naturis caelestibus sermo est, illa ipsa quae sensu mentium continentur, usu communi et naturae et sermonis sunt eloquenda: non utique dignitati Dei congrua: sed ingenii nostri imbecillitati necscilicet verbisque nostris ea quae et sentimus et intelligimus locuturi. Atque haec sicut primo libello testati sumus, nunc quoque idcirco a nobis commemorata sunt, ut cum aliquid ex humanis comparationibus proferimus, non secundum naturas corporales de Deo sentire credamur, nec passionibus nostris spiritalia comparare, sed potius rerum visibilium speciem ad intellige, id est, Filium non ex Patre natum, neque Deum ex natura, sed ex constitutione esse; adoptionem scilicet ejus in nomine, quia sicut plures Deo filii, ita et hic filius sit; dehinc liberalitatem in dignitate, quia sicut dii plures sunt, ita et hic Deus sit:
Abbreviated transcription (Latin):
euangelicis. atq apłicis in stitutis oꝑtine¬
re. neq quicquam nobiscum hereticis eẽ
posse cominune. quippe illis diuinitatẽ
metu. ab negantibus: tamen etiam his
libellis quedam necessario fuerunt com¬
prehendenda. ut omnibus fallaciis eoꝵ
et impietatibus editis: absolucior fieret
cognitio ueritatis. Et primum cogno¬
scendum est. quȩ doctrinȩ eoꝵ temeri¬
tas sit. quod ue irreligiositatis ꝑicłm.
De hinc quid aduersum fidem apłicam.
cui nos congruimus. habeant sententie
quid ue dicere e contrario soleant. qua¬
uerborum ambiguitate simplicitatẽ
audientium illudant. postremo qua
interpretationum suarum arte. ueri¬
tatem diuinorum dictorum uirtutẽ¬
q corrumpant. Non ignoramus autẽ
ad res diuinas explicandas neq homi¬
num elocutionem. neq naturȩ huma¬
ne comparationẽ posse sufficere. Quod
enim in enarrabile est. id significatione
alicuius fidem. et modum non habet. &

Expanded text:
evangelicis atque apostolicis institutis obtineevangelicis atque apostolicis institutis obtinere, neque quidquam nobis cum haereticis posse esse commune, quippe illis divinitatem metu abnegantibus: tamen etiam his libellis quaedam necessario fuerunt comprehendenda, ut omnibus fallaciis eorum et impietatibus editis, absolutior fieret cognitio veritatis. Et primum cognoscendum est, quae doctrinae eorum temeritas sit, quodve irreligiositas periculum: dehinc quid adversum fidem apostolicam, cui nos congruimus, habeant sententiae, quidve dicere soleant e contrario, quave verborum ambiguitate simplicitati audientium illudant: pointerpretationum suarum arte veritatem divinorum dictorum virtutemque corrumpant. Non ignoramus autem, ad res divinas explicandas neque hominum elocutionem, neque naturae humanae comparationem posse sufficere. Quod enim inenarrabile est, id significantiae alicuius finem et modum non habet: et
Abbreviated transcription (Latin):
tate precellant. Nichil igitur in diuinis¬
effectibus hunanȩ mentis opinione tͣc¬
tandum est: neq decreatore suo opifi-¬
cii ipsius materia decernat. Assumen¬
da autem nobis est stulcicia. ut sapien¬
tiam sumainus: non inprudendiȩ sen¬
su. sed naturȩ nr̃ȩ conscientia. ut quod
cogitationis terrenȩ ratio non concipit.
id nobis rursum ratio diuinȩ uirtutiᷤ
insinuet. Cum enim recognita stulti¬
ciȩ nr̃ȩ in telligentia. imꝑitiam natura¬
lis in nobis imprudentiȩ senserimus:
tum ꝑdiuinȩ sapientiȩ prudentiã ad
dei sapientiam imbuemur: cum sine
modo uirtutes dei. ac potestatem metia¬
mur. cum naturȩ dñm non intra natu¬
rales leges cohibeamus.cũ hoc solũ de
deo bene credi intelligamus: ad quod
de se credendum ipse sibi nobiscum. &
testis. et auctor existat.
bellis quos iam
pridem conscrip¬
simus absolute
cognitum ȩxistimemus. fidem nos et
confessionem patris. et filii. et sp̃s sc̃i. ex

Expanded text:
tate praecellant. tate praecellant. effectibus humanae mentis opinione tractandum est, neque de creatore suo opificii ipsius materia decernat. Assumenda autem nobis est stultitia, ut sapientiam sumamus, non imprudentiae sensu, sed naturae nostrae conscientia: ut quod cogitationis terrenae ratio non concipit, id nobis rursum ratio divinae virtutis insinuet. Cum enim recognita stultitiae nostrae intelligentia, imperitiam naturalis in nobis imprudentiae senserimus, tum per divinae sapientiae prudentiam ad Dei sapientiam imbuemur: cum sine modo virtutes Dei ac potestatem metiamur, cum naturae Dominum non intra naturales leges cohibeamus, cum hoc solum de Deo bene credi intelligamus, ad quod de se credendum ipse sibi nobiscum et testis et auctor exsistat. bellis, quos jam pridem conscripsimus, absolute cognitum existimemus, fidem nos et confessionem Patris et Filii et Spiritus sancti ex
Abbreviated transcription (Latin):
q prudentia rationem sublati incru¬
cem dei querant: quȩ quia secundum
sensum naturȩ infirmis occulta insa¬
cramento fit: stulticia in fideli cumqͦd
naturaliter mens imꝑfecta non conci¬
pit. id extra prudentiȩ causam esse de¬
cernat.Sed obhanc imprudentem
mundi sapientiam. quȩ ꝑ dei sapienti¬
am dm̃ ante nesciuit. id est ꝑhanc ma¬
gnificentiam mundi. ac tam sapienter
instituti opificii ornatum. creatoris
sui non est uenerata sapientiam. pla¬
cuit deo predicatione stulticiȩ. saluos
facere credentes. id est crucis fide.eter¬
nitatem mortalibus ꝓuenire. ut con¬
fusa humanȩ sententie opinione ibi
salus reperiretur: ubi creditur esse stul¬
ticia. Aꝑc enim qui stulticia gentibus.
et iudeis scandalum est. dei uirtus dei¬
q sapientia est: quia quȩ sensu huma¬
no in firma in dei rebus. et stulta exis¬
timantur: hec prudentiȩ uirtutiq
terrene.et sapientiȩ. et potestatis ueri¬

Expanded text:
que prudentia rationem sublati in cruque prudentia rationem sublati in crucem Dei quaerant. Quae quia secundum sensum naturae infirmis occulta in sacramento sit; fit stultitia infidelis: cum quod naturaliter mens imperfecta non concipit, id extra prudentiae causam esse decernat. Sed ob hanc imprudentem mundi sapientiam, quae 68 per Dei sapientiam Deum ante nescivit, id est, per hanc magnificentiam mundi ac tam sapienter instituti opificii ornatum, creatoris sui non est venerata sapientiam; placuit Deo praedicatione stultitiae salvos facere credentes, id est, crucis fide aeternitatem mortalibus provenire: ut confusa humanae sententiae opinione, ibi salus reperiretur, ubi creditur esse stultitia. Christus enim qui stultitia gentibus et Judaeis scandalum est, Dei virtus Deique sapientia est: quia quae sensu humano infirma in Dei rebus et stulta existimantur, haec prudentiae virtutique terrenae, et sapientiae et potestatis veri
Abbreviated transcription (Latin):
mi sapientiȩ suȩ opinione desiꝑent. Er¬
go quicquid ꝑeuntibus stulticia est
hoc his qui saluantur dei uirtus est.
qui nichil naturalis sensus sui infir¬
mitate moderantur: sed diuine po¬
testatis efficientiam. scđm infinita¬
tem cȩlestis uirtutis expendunt.Et
iccirco sapientiam sapientium. et intel¬
ligentiam intelligentium deus impro¬
bat: quia ꝑopinionem stulticiȩ huma¬
nȩ credentibus falus tribuitur. dum
et in fideles quȩ extra sensum suum st̃
stulta esse decernunt: et fideles pote¬
stati ac uirtuti dei omnia largiendȩ
sibi salutis suȩ sacramenta ꝑmitturt.
Non ergo sunt stulta quȩ dei sunt:s
humanȩ nature insipiens prudentia
est. quȩ adeo suo. aut signa aut sapi¬
entiam ad fidem postulet. Et iudeorũ
quidem est postulare signa: quia in
dei nomine ꝑlegis familiaritatem nõ
admodum rudes. crucis scandalo cõ¬
mouentur. Grecoꝵ autem est sapientiã
poscere: quia gentili in eptia humana¬

Expanded text:
mis sapientiae suae opinione desiperent. Ermis sapientiae suae opinione desiperent. Ergo quidquid pereuntibus stultitia est, hoc iis qui salvantur Dei virtus est: quia nihil naturalis sensus sui infirmitate moderantur, sed divinae potestatis efficientiam secundum infinitatem coelestis virtutis expendunt. Et idcirco sapientiam sapientium, et intelligentiam intelligentium Deus improbat, quia per opinionem stultitiae humanae credentibus salus tribuitur: dum et infideles, quae extra sensum suum sunt, stulta esse decernunt, et fideles potestati ac virtuti Dei omnia largiendae sibi salutis suae sacramenta permittunt. Non ergo sunt stulta quae Dei sunt; sed humanae naturae insipiens prudentia est, quae a Deo suo aut signa aut sapientiam ad fidem postulet. Et Judaeorum quidem est postulare signa; quia in Dei nomine per legis familiaritatem non admodum rudes, crucis scandalo commoventur. Graecorum autem est sapientiam poscere, quia gentili ineptia humana
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. ipsis autem uocatis iudeis. et gre¬
cis xꝑm di uirtutem et dei sapientiã:
quia quod infirmum dei est fortius ẽ.
hominibus. et quod stultius est dei. sa¬
pientius est hominibus. Omnis itaq
infidelitas stulta est: quia imꝑfecti sen¬
sus sui usa sapientia dum omnia infir¬
mitatis suȩ opinione moderatur. pu¬
tat effici non posse quod non sapit. Cau¬
sa enim infidelitatis de sententia est¬
tatis: dum gestum esse quis non putat
ctam cogitationem. hoc solum putare
inueri ratione esse quod saperet: ait
non insermone se sapientiȩ predicare.
ne predicationis sue in anis esset aser¬
tio. Ac ne stulticiȩ esse predicator existi¬
maretur. ad iecit uerbum crucis stul¬
ticiam ẽẽ ꝑeuntibus. quia eam solã in¬
fideles prudentiã crederent esse quam
saꝑent. Et cum nichil nisi intra infirmi¬
tatis suȩ saꝑent naturam: eam quȩ
sola dei ꝑfecta sapientia est putarent
esse stulticiam. ꝑ quod in ea ipsa in fir¬

Expanded text:
tiam, ipsis autem vocatis Judaeis et Graetiam, ipsis autem vocatis Judaeis et Graecis Christum Dei virtutem et Dei sapientiam: quia quod infirmum est Dei, fortius est hominibus; et quod stultum est Dei, sapientius est hominibus . Omnis itaque infidelitas stultitia est: quia imperfecti sensus sui usa sapientia, dum omnia infirmitatis suae opinione moderatur, putat effici non posse quod non sapit. Causa enim infidelitatis de tatis, dum gestum esse quis non putat, ctam cogitationem hoc solum putare in veri ratione esse quod saperet, ait non in sermone se sapientiae praedicare, ne praedicationis suae inanis esset assertio. Ac ne stultitiae esse praedicator existimaretur, adjecit, verbum crucis stultitiam 67 esse pereuntibus: quia eam solam infideles prudentiam crederent esse, quam saperent; et cum nihil nisi intra infirmitatis suae saperent naturam, eam, quae sola Dei perfecta sapientia est, putarent esse stultitiam; per quod in ea ipsa infir
Abbreviated transcription (Latin):
fectum putet saꝑe desipiat: quia nat᷑e
suȩ non moderans necessitatem. et oĩa
infirmitatũ suarum existimans terminis
contineri: falso iam sapientiȩ nomine
gloriatur: quia saꝑe sibi ultra sensus
sui non liceat potestatem: et quam in¬
firmum subsistendi est uirtute. tam
sensus sit. atq ob id imꝑfectȩ nature sub¬
stitutio. ꝑfecti sensus sapientiam obti¬
nere se głans: stultȩ sapientie irridetur
obꝓbrio. apło dicente. Non enim misit
me xp̃c baptitare: sed euangelizare.Fͦ
insermone sapientiȩ: ne inanis fiat
Perdam sapientiam sapientium: et
in tellectum intelligentium reꝓbabo.
Ubi sapiens. ubi scriba. ubi conquisi¬
tor huius seculi: Nonne stultam fec̃
deus sapientiam buius mundis Qm̃
quidem in sapientia dei non cognouit mũ¬
stulticiam predicationis saluare creden¬
tes. quoniam iudei signa petunt. et greci
sapientiam querunt: nos autem predi¬
dem scandalum. gentibus autem stulti¬

Expanded text:
fectum putet sapere, desipiat: quia naturae fectum putet sapere, desipiat: quia naturae suae non moderans necessitatem, et omnia infirmitatum suarum existimans terminis contineri, falso jam sapientiae nomine gloriatur: quia sapere, sibi ultra sensus sui non liceat potestatem, et quam infirmum subsistendi est virtute, tam sensus sit. Atque ob id imperfectae naturae substitutio, perfecti sensus sapientiam obtinere se glorians, stultae sapientiae irridetur opprobrio, Apostolo dicente: Non enim misit me Christus baptizare, sed evangelizare, non in sermone sapientiae, ne inanis fiat Perdam sapientiam sapientium, et intellectum intelligentium reprobabo. Ubi sapiens? ubi scriba? ubi conquisitor saeculi huius? nonne stultam fecit Deus sapientiam huius mundi ? quoniam quidem in sapientia Dei non cognouit munstultitiam praedicationis saluare credentes: quoniam Iudaei signa desiderant et Graeci prudentiam quaerunt. nos autem praeditibus autem stulti
Abbreviated transcription (Latin):
cem ẽẽ sui similes in eo quod summlitudi¬
nem nr̃am dicat: ostendit. Non contigeriᷤ.
nec contrectaueris. ne corruperis. Tene
naturȩ nomina. tene filii ꝓfessionem.¬
Nolo aduleris: ut filium de tuo laudes.
Bene se habet. ut his quȩ sunt scripta con
fidendum prudentiȩ humane. ut ꝑfectũ
se putet saꝑe quod sapiat: et in eo arbi¬
tretur absolutȩ rationis summam con¬
tineri. quod ipsa mente ꝑtractans equa¬
bili undiq apud se existimet ueritatis
opinione constare. Non enim concipuitl
imꝑfecta ꝑfectum: neq quod exalio
subsistit absolutȩ. uel auctoris sui potest
intelligentiam obtinere. uel ꝓpriam se
quidem in eo tantum quod est sentiens:
ceterum ulterius sensum suum quam
sibi constituta sit natura non tendens.
Motum enim suum non sibi debet sed
auctori: et iccirco quod in aliud ex aucto¬
re subsistit. imꝑfectum sibi est dũ con¬
stat aliunde. Et necesse est. ut in qͦ se ꝑ

Expanded text:
cem esse sui similes, in eo quod similitudicem esse sui similes, in eo quod similitudinem nostram dicat, ostendit. Ne contigeris, ne contrectaveris, ne corruperis. Tene naturae nomina, tene Filii professionem.Nolo aduleris, ut Filium de tuo laudes: bene habet, ut iis quae sunt scripta contfidendum prudentia humana, ut perfectum se quis putet sapere quod sapiat: et in eo arbitretur absolutae rationis summam contineri, quod ipsa mente pertractans, aequabili undique apud se existimet veritatis opiimperfecta perfectum, neque quod ex alio subsistit, absolute vel auctoris sui potest intelligentiam obtinere, vel propriam, se quidem in eo tantum quod est sentiens, caeterum ulterius sensum suum, quam sibi constituta sit natura, non tendens. Motum enim suum non sibi debet, sed auctori. Et idcirco quod in aliud ex auctore subsistit, imperfectum sibi est, dum constat aliunde. Et neces
Abbreviated transcription (Latin):
neq ut aquas uino infundimus : sed
eandem inutroq. et uirtutis similitudi¬
nem. et deitatis plenitudinẽ confidemur.
Omnia enim filius recepit apatre: et est
dei forma. et imago sustantiȩ eius. Cum
enim ab eo qui est substantiȩ imago. tan¬
tum ad subsis tendi fidem. non etiam ad
aliquam naturȩ dissimilitudinem in tel¬
gentia discernit. Patrem autem in filio.
et filium inpatre esse: plenitudo inutro¬
q diuinitatis ꝑfecta est. Non enĩ dimi-¬
nutio patris est filius: nec filius imꝑfec¬
tus apatre est. Imago sola non est: et si¬
militudo non sibi est. Deo autem simile
aliquid esse. nisi quod ex eo fuerit non
potest. Non enim aliunde est: quod in
omnibus simile est. Neq diuersitatẽ du¬
obus ad misceri alteri ad alterum simi¬
litudo ꝑmitcit. Ne similia ꝑmutes. ne¬
q sibi ex ueritate in discreta disiungas.
quia qui dixit faciamus hominem ad
imaginem. et similitudinem nr̃am. in ui¬

Expanded text:
neque ut aquam vino infundimus: sed neque ut aquam vino infundimus: sed eamdem in utroque et virtutis similitudinem et deitatis plenitudinem confitemur. Omnia enim Filius accepit a Patre, et est Dei forma, et imago substantiae ejus. Eum enim ab eo qui est: imago substantiae tantum ad subsistendi fidem, non etiam ad aliquam naturae dissimilitudinem intelligendam discernit. Patrem autem in Filio, et Filium in Patre esse, plenitudo in utroque divinitatis perfecta est. Non enim diminutio Patris est Filius, nec Filius imperfectus a Patre est. Imago sola  hoc est solitaria non est, et similitudo non sibi est. Deo autem simile aliquid esse, nisi quod ex se erit, non potest. Non enim aliunde est, quod in omnibus simile est: neque diversitatem duobus admisceri alterius ad alterum similitudo permittit. Ne similia permutes, neque sibi ex veritate indiscreta disjungas: quia qui dixit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , invi
Abbreviated transcription (Latin):
clamat. Pater manifestaui nomen tu¬
um hominibus. Non audis. creatorem
celestium creasti. non audis. effectorẽ
terrestrium effecisti: sed audis. pater
manifestaui nomen tuum hominibꝰ.
Utere saluatoris tui munere. scito pa¬
trem ẽẽ qui genuit. filium esse qui natꝰ
est: natum ex eo patre qui ẽ exuerita¬
te naturȩ. Memento non tibi patrẽ
manifestatum esse quod deus est: sed
dis. ego et pater unum sumus. Quid di¬
scindis. & distrahis filium apatre: Unũ
sunt. scilicet is qui est. nichil habens qͦd
non sit etiam in eo aquo est. Cum au¬
dis filium dicentem. ego et pater unũsu¬
mꝰ ꝑsonis rem accommoda gignenti et ge¬
nico ꝓfessionis suȩ ꝑmitte sententiam.
Sunt unum. ut sunt qui genuit & qͥ ge¬
nitus est. Cur naturam excludis: Cur
ueritatem interimis: Audis. pater in
me. et ego inpatre.Et hoc depatre. et filio:
filii oꝑa testantur. Non corpus ꝑ intelli¬
gentiam nostram corpori in mittimus.

Expanded text:
roclamat: Pater, manifestavi nomen turoclamat: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus; non audis, creatorem coelestium creasti; non audis, effectorem terrestrium effecisti; sed audis: Pater, manifestavi nomen tuum hominibus. Utere Salvatoris tui munere: scito patrem esse qui genuit, filium esse qui natus est; natum ex eo patre, qui est, veritate naturae. Memento non tibi patrem manifestatum esse quod Deus est, sed dis: Ego et Pater unum sumus . Quid discindis et distrahis Filium a Patre? 65 Unum sunt: scilicet is qui est, nihil habens quod non sit etiam in eo a quo est. Cum audis Filium dicentem: Ego et Pater unum sumus; personis rem accommoda, gignenti et genito professionis suae permitte sententiam. Sint unum, ut sunt qui genuit et qui genitus est. Cur naturam excludis? cur veritatem interimis? Audis: Pater in me, et ego in Patre : et hoc de Patre et Filio Filii opera testantur. Non corpus per intelligentiam nostram corpori immittimus,