comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ hoc tantũ dicit᷑ eẽ. posfibile dõ. fliũ sitũ
unigenitũ & cõmunione naturȩ & ȩqualita¬
te potentiȩ. ñ hoc credimus meritisse. Suiscepit
gͦ saluator conditionẽ mortis nr̃ȩ. s nonita
ut deteriorem faceret. cũ p̾ter consuetudinẽ
dominari eam ꝑmittebat animȩ. s potius ut
in saluatore nr̃o licet in his mortẽ ñ repellentẽ
t̃ctũ tam̃ atq spetiale maiestas ẽ. quã ñ potu¬
it mors humana contingere: Ad fũmã uideamꝰ.
ꝑadiso. Hodie inqͥt ñ post triduũ cũ carnem
meam de sepulchro resuscita uero: ñ cũ in me
pͥmitias future resurrectionis ostendero. Cuiꝰ
putamus hȩc uoxẽ. maiestatis ñtis. an corpo¬
ris: Corpus autt̃ in speleo fuisse: nullus igno¬
rat. Restat ut diumitati uł m̃ti uor ista com¬
ueniat. S dicit aliquis. dinunitatis hanc ñ
animȩ xp̃i credimus uocem. Et qͥd in eo cin
ꝓmittebatur accipiius. Hodie inqͥt latrom

Expanded text:
citur possibile, de quo Filium suum citur possibile, de quo Filium suum unigenitum et communione naturae et aequalitate potentiae non hoc credimus meruisse. Suscepit ergo Salvator conditionem mortis nostrae, sed non ita ut deteriorem faceret, cum praeter consuetudinem dominari eam permittebat animae: sed potius ut in Salvatore nostro, licet in his mortem non repellente, tertium tamen atque speciale majestas est, quam non potuit mors humana contingere? Ad summam videamus, ecum eris in paradiso . Hodie, inquit, non post triduum, cum carnem meam de sepulcri requie suscitavero; non cum in me primitias futurae resurrectionis ostendero. Cujus putamus haec vox est majestatis? mentis an corporis? Corpus autem in sepulcro fuisse nullus ignorat: restat ut divinitati vel menti vox ista conveniat. Sed dicit aliquis: Divinitatis hanc, non animae Christi credimus vocem. Et quid in eo cui promittebatur accipimus? Hodie inquit latroni,
Abbreviated transcription (Latin):
tributt carni cũ uenerit: mortem efficitcũ
consuii: audiat. quid de hoc dñs in ȩuangłis
generali auctoritate definiat. Nolite inqͥd
timere eos qui corpus occidunt: animã autẽ
n possunt occidere. s timete eũ potuus qui
animam & corpus pot̾ occidere in gehenna
ignis. Si gͦ suꝑstite anima corpus constat
occidi : & ꝓpterea consequens necessario ñ
ẽ. animas corporum internitione consumi.
Hoc si ita ẽ. etiam post mortẽ corparis nichil¬
ominus mentib uiuitur. Quodsi de uno¬
quoq nr̃m recte sentitur. quomodo fons
uttȩ ꝓpt̾ participationẽ humanȩ mortis
uiuificandi potentiam ꝑdidisse iactatur.:
Sed pot̾ inquis anima & corpus occidi : in
gehenna ignis. Quoaduersũ nos pͥmũ id¬
circo non facit: qr mors ista ñ conditionis
udetur ẽe. s criminis. Nam remota culpa
iubemur homines ñ timere: qui possunt
corpus animã tam̃ negant᷑ occidere. De hine¬

Expanded text:
tribuit carni cum venerit, mortem efficit cumtribuit carni cum venerit, mortem efficit cumconsumi, audiat quid de hoc Dominus in Evangeliis generali auctoritate definiat: Nolite, inquit, timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere; sed timete eum potius qui animam et corpus potest occidere in gehenna ignis . Ergo superstite anima corpus constat occidi, et propterea consequens necessario non est, animas corporum internecione consumi: hoc si ita est, etiam post mortem corporis nihilominus mentibus vivitur. Quod si de unoquoque nostrum recte sentitur, quomodo fons vitae propter participationem humanae mortis vivificandi potentiam perdidisse jactatur? Sed potest, inquis, anima et corpus occidi in gehenna ignis. Quod adversum nos primum idcirco non facit, quia mors ista non conditionis videtur esse, sed criminis. Nam remota culpa jubemur homines non timere, qui cum possint corpus, animam tamen negantur occidere. Dehin
Abbreviated transcription (Latin):
inquã subtrahendo copiam luminis: ñ in
se recipiendo substantiã. noctis. Itaq unalu¬
cis substantia: noctem facere uidetur & diẽ.
& ñ uno modo. Nam diem cũ uenit: noctẽ
efficit: cũ recedit. Unde & manicheorũ non ir¬
religiosam tantũ: uerũ etiam stultam diuisio¬
nem. qua bona ameslis eque exstantib nitunt᷑
seꝑare substantiis plerumq confundimꝰ. osten¬
dentes eis luminare maius. quo fieri nouimꝰ
diem. & cogentes ut & ipsi similit̃ nos doce¬
rent. quod e̾e̾t. si dictu fas ẽ. tenebrȩ maruꝰ
quo substantialit̾ fier crederemus & noctẽ.
S dehis alias. qui ꝑ stulticiam blasphemidog¬
matis. aut ꝓ expectantib non extantia. aut
ꝓ pͥncipalib consecuta : aut ꝓ contrariis ui¬
dentur afsirmare cõmunia. Quȩ siquis
fidei oculis non pͥuatus excesserit om̃s eorũ
machinas facili ratione confundit. frgo ut
dicere ceperimus anima ñ altõ quã sol uitam

Expanded text:
inquam, subtrahendo copiam luminis, non in inquam, subtrahendo copiam luminis, non in se recipiendo substantiam noctis. Itaque una lucis substantia et noctem facere videtur et diem, sed non uno modo. Nam diem cum venit, noctem efficit cum recedit. Unde et Manichaeorum non irreligiosam tantum, verum etiam stultam divisionem, qua bona a malis, aeque exstantibus nituntur separare substantiis, plerumque confundimus: ostendentes eis luminare majus, quo fieri novimus diem; et cogentes ut et ipsi similiter nos docerent, quod esset, si dictu fas est, tenebrale majus, quo substantialiter fieri crederemus et noctem. Sed de his alias, qui per stultitiam blasphemi dogmatis, aut pro exstantibus non exstantia, aut pro principalibus consecuta, aut pro contrariis videntur affirmare communia. Quae si quis fidei oculis non privatus excusserit, omnes eorum machinas facili ratione confundit. Ergo, ut dicere coeperamus, anima non aliter quam sol vitam
Abbreviated transcription (Latin):
non uiuificando qd̾ deserit: non amittendo qd̾
iuuit. Itaq om̃is mors nichil adiud quã carnis
occasus ẽ. Aqua cũ ius potentiȩ iuiuficantis abs¬
cesserit: in t̾ram de qua sumpta ẽ. amisis quos
ñ ꝑse ipsam habuit sensib redit. At qui contrara
inquis uitȩ mors ẽ. fateor s non exeo genere
cntrarium quȩ existentis substantiȩ oppositiõe
seꝑimunt. s ex eorum potius quę dũ cuilibet
acciduno. simul quidẽ ce̾. non possunt. s umꝰ
tantũ eẽ. substantiȩ. habitu ac priuatione
gignuntur. Sicut nerbigr̾a. noctem docemꝰ
& diem. Nam & hec eiusdem generis docent᷑
ẽẽ. contraria: cum ñ utrtusq s uniꝰ tantũ
uideatur ẽc̃. substantia. Ecce em̃ dicimnuis
diem eẽ. cũ solẽ. suꝑ t̾ram. solem aut̃ constat
ẽẽ. substantiam. Is ꝑacto diurni temporis cur¬
su cũ abhumani uisus contemplatione dis¬
cesserit: noctem discedendo mox facit. Facit

Expanded text:
non vivificando quod deserit, non amittendo quod non vivificando quod deserit, non amittendo quod vivit. Itaque hominis mors nihil aliud quam carnis occasus est: a qua cum vis potentiae vivificantis abscesserit, in terram de qua sumpta est, amissis quos non per se ipsam habuit sensibus redit. Atqui contraria, inquis, vitae mors est. Fateor: sed non ex eo genere contrariorum, quae existentis substantiae oppositione se perimunt; sed ex eorum potius quae dum cuilibet accidunt, simul quidem esse non possunt, sed unius tantum substantiae habitu ac privatione gignuntur. Sicut, verbi gratia, noctem docemus ac diem: nam et haec ejusdem generis docentur esse contraria, cum non utriusque, sed unius tantum videatur esse substantia. Ecce enim diem dicimus esse, cum sol est super terram: solem autem constat esse substantiam. Hic cum, peracto diurni temporis cursu, ab humani visus contemplatione discesserit, noctem discedendo mox facit. Facit,
Abbreviated transcription (Latin):
no: totus in cęlo. Illic patiens iniuriã carnis:
hic ñ relinquens głiam deitatis. Erat apud
inferos resurrectio martuoru: erat suꝑ oȩlos
uita uiuentiũ. Uere mortuus. uere uiuus:
in quo & mortem susceptio mortalitatis ex
cepit: & uitam diuinitas seruata non ꝑdidit. Quo¬
cienscũq gͦ hȩc quȩ in xp̃o humiliter sunt to¬
lerata consideras : ipsũ auctorem uoluntariȩ pas¬
sionis agnosce. Ita fiet ut dũ humilitas pacienti.
facienti uirtus asscribitur: idem xp̃c uno atq eo¬
dem tempore cũ patit᷑ infirmus cũ facit om̃ps
doceatur. S ne adhuc in marte filii dĩ aliquã in¬
sensibilitatem nos credatis acciꝑe: inportunum
ñ ẽ. quȩ de morte sensa sint uestigare. Inqua smne
dubio destitutũ corpus uita animã nr̃am non
ꝑinto: dũ discedens anima ñ ium suã ꝑdit:
s quod ⁊iuuficauerat. hoc dimittit. & quãtũ in se
ẽ. atterus mortem facit ipsa non recipit. factt inq̃

Expanded text:
no, totus in coelo: illic patiens injuriam carnis, no, totus in coelo: illic patiens injuriam carnis, hic non relinquens gloriam deitatis. Erat apud inferos resurrectio mortuorum, erat super coelos vita viventium. Vere mortuus, vere vivus: in quo et mortcepit, et vitam divinitas servata non perdidit. Quotiescumque ergo haec quae a Christo humiliter sunt tolerata, consideras, ipsum auctorem voluntariae passionis agnoscas. Ita fiet, ut dum humilitas patienti, facienti virtus ascribitur; idem Christus uno atque eodem tempore cum patitur infirmus, cum facit omnipotens doceatur. Sed ne adhuc in morte Filii Dei aliquam insensibilitatem nos credatis accipere, importunum non est quae de morte sensa sint investigare: in qua sine dubio destituit corpus, vita nostra non periit; dum discedens anima non vim suam perdit, sed quod vivificaverat hoc dimittit, et quantum in se est, alterius mortem facit, ipsa non recipit. Facit, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
nasci dignatus ẽ: habes opus auctoris. Unata¬
men ꝑsona ẽ. salua utriusq ꝓprietate substã¬
tiȩ: & auetoris & oꝑis. Sicut ergo mortuus
ẽ ñ discedente uita: sic passus ẽ. ñ pereunte
pacientia. Nemo aufert animã eiꝰ ab eo: qi
potestatem habet ponendi. & potestatem as
habes opus auctoris. Quod ut generali di¬
smirione concludam: quociens in carne
aepe aliquio patitur: opiis auctoris ẽ. Sed
qr ipfũ sua potestate ñ alio cogente ppette̾.
ipse auctor ẽ. oꝑis. Non gͦ ad mariam loca¬
imotu diuinitis uenit: s in effibui poten¬
ciȩ suȩ manifestatione uterũ matris gignen¬
diis impleuit: & quod totũ ẽ. substantiȩ suȩ
plentcudine ñ priuauit. Non dinifit patrem.
cũ uentt ad uirginem. Ubiq totus: iibiq ꝑfec¬
tus. Quia nec diuisionẽ incorporei simplicttas
recipit : & partis nom̃ plenitudo ñ nouit. frat
g uno atq eodẽ tempore totis etiam in infer¬

Expanded text:
nasci dignatus est; habes opus auctoris: una tanasci dignatus est; habes opus auctoris: una tamen persona est, salva utriusque proprietate substantiae, et auctoris et operis. Sic ergo mortuus est non discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. Nemo aufert animam ejus ab eo; quia potestatem habet ponendi, et potestatem asshabes opus auctoris. Quod ut generali definitione concludam: quoties in carne Christus aliquid patitur, opus auctoris est: sed quia idipsum sua potestate, non alio cogente perpetitur, ipse auctor est operis. Non ergo ad Mariam locali motu divinitas venit, sed ineffabili potentiae suae manifestatione et uterum matris gignendus implevit: et quod totum est substantiae suae plenitudine non privavit. Non dimisit patrem cum venit ad virginem, ubique totus, ubique perfectus, quia nec divisionem incorporei simplicitas recipit, et partis nomen plenitudo non novit. Erat ergo uno atque eodem tempore ipse totus etiam in infer
Abbreviated transcription (Latin):
t se ẽ. uita ꝑderet uitam. Nam si hocita
c̃ẽt. quo modo illo triduo potitisse dicimꝰ
aliquid uuere siuitȩ fontem credimus
aruisse  Sensit gͥ mortem dutinttas pͥ
participatione humani affectus quẽ spõ
to susceperat: non naturȩ suȩ potentiã
ꝑdidit. ꝑ quani cuncta uiuificat. Sic in
sepulehno cirnisi suã cominoriendo non
deseruit sicut in itero iurginis con¬
na scendo formauit. & sic in utroq
& nasci & mori ñ coac̾tus ab altero s
sponte dñs uoluit: ut hoc eũ constec
ptulisse quod fecit. Nec idõ non patien¬
tem quia ipse faciebat: nec idõ ñ facien¬
tem qr alios tolerabat. Namsi dñicȩ incar¬
nationis misteriũ salua indiuiduȩ trini¬
tatis cooꝑatione consideres. idem sibi in hac
huimilitate auctor & opus ẽ. Idem auctor:
quia sponte nascitur. sponte patitur. Idem
opus: qr utrumq licet non alio cogente.
solus tam̃ ipse ꝑpetitur. fecit carnem in ute¬
romatris: habes auctorem oꝑis. Ipse in hac

Expanded text:
 se est, vita perderet vitam. Nam si hoc ita esset, quomodo illo triduo potuisse dicimus aliquid vivere, si vitae fontem credimus aruisse? Sensit igitur mortem divinitas Christi, participatione humani affectus quem sponte sua susceperat, non naturae suae potentiam perdidit, per quam cuncta vivificat. Sic in sepulcro carnem suam commoriendo non deseruit, sicut in utero virginis connascendo formavit: et sic in utroque et nasci et mori, non coactus ab altero, sed sponte Dominus voluit, ut hoc eum constet pertulisse quod fecit: nec ideo non patientem, quia ipse faciebat; nec ideo non facientem quia non alius tolerabat. Nam si dominicae incarnationis mysterium salva individuae Trinitatis cooperatione consideres, idem sibi in hac humilitate auctor et opus est: idem auctor, qui sponte nascitur, sponte patitur; idem opus, quia utrumque licet non alio cogente, solus tamen ipse perpetitur. Fecit carnem in utero matris; habes auctorem operis: ipse in hac
Abbreviated transcription (Latin):
q decet p̃dicare: Quorũ quanius scd̾m indiu¬
s maiestatis simplicem głiam ñ sit natura dis¬
sictis: specialtt̃ tam̃ a filio corpus assũptum ẽ.
ut humiliet᷑ infirmitate carnis nr̃ȩ. qui pati
mchil poterat in cõmunis diuinitate substantiȩ.
son assũpsit homo hominis filiꝰ altera naturam.
focũ in eadem quȩ cũ patre comunis ẽ. patiatur.
a patrẽ tam̃ non transmitut iniuriam. Necaᷤ

Expanded text:
quid decet praedicare? Quorum quamvis secundum indivquid decet praedicare? Quorum quamvis secundum indivisae majestatis simplicem gloriam non sit natura dissimilis, specialiter a Filio corpus assumptum est, ut humiliaretur in infirmitate carnis nostrae, qui pati nihil poterat in communis divinitate substantiae. Non assumpsit homo hominis filius alteram naturam. Et cum in eadem quae cum Patre communis est patiatur, ad Patrem tamen non transmi
Abbreviated transcription (Latin):
tate substantiȩ: ꝓpria discretione ꝑsone. Cũ
gͦ in se extet illa quȩ nata ẽ. ñ quicqͥo huic ac¬
ciderit. ad dignitatẽ necessario transit. Sicut
ad nascentem qͥcqͥd ꝓpriũ ac subistantiale gignen¬
tis constat eẽ. ꝑuenit. Non enĩ sicito filio ipsage¬
neratione collata ẽ. diuinitas patris: sic ad pa¬
trem refertur cura. egritudo. pauꝑtas. mors.
lnumilitas ꝓlis. Quod iõo non fit qͥa quanius
de una idẽ. patris substantia fuerit similis
gnta. tam̃ quia iam in se ipsa extat. quęcũꝙ
fuic extrinsecus ingeruntur. non cõmuniadi¬
cuintur ẽẽ. s ꝓpria. Si gͦ humani generis ista cõ¬
adio ẽ. cũ non usq adeo filii ab eo qui genuit
naluid unquã mitiata substantia ẽ. ut non ea¬
im possit. c̾ẽ. s attera. dũ extrinsecus filio acci¬
entib multis manet nichilominus natura cõ¬
minis. qͥd nos de dõ atq eiꝰ filio dignũ ẽ. credere.

Expanded text:
tate substantiae; propria, discretione personae. Cum tate substantiae; propria, discretione personae. Cum ergo in se exstet illa quae nata est, non quidquid huic acciderit ad gignentem necessario transit, sicut ad nascentem quidquid proprium ac substantiale gignentis constat esse, pervenit. Non enim sicut Filio ipsa generatione collata est divinitas Patris, sic ad Patrem refertur cura, aegritudo, paupertas, mors, humilitas prolis. Quod ideo non fit, quia quamvis de una est, id est, Patris substantia fuergenita: tamen quia jam in seipsa exstat, quaecunque huic intrinsecus ingeruntur, non communia dicuntur esse, sed propria. Si ergo humani generis ista conditio est, cum 342 non usque adeo filii ab eo qui genuit in aliud unquam mutata substantia est, ut non eadem possit esse, sed altera; dum extrinsecus filio accidentibus multis, manet nihilominus natura communis; quid nos de Deo atque ejus Filio dignum est credere,
Abbreviated transcription (Latin):
tis certum ẽ. natiuitatẽ decurrere. id circoad
eũ qui genuit iniuriam filii ñ cõpatiendi
affectu. s ipsa passionis ꝓprietate certũ e.
ꝑuenire : Nonita ẽ: quia ñ exfilio patren.
s ex patre filiũ certũ ẽ. natũ ee̾. Et ꝓpterea to¬
tũ uit̃ hos simile dicimus. qd̾ ꝑtinet ad cõmu¬
monem naturȩ. illud ꝓpriũ qd̾ ꝑ accidens uin
noscitur euenisse ꝑsonȩ. Habet gͦ nascendo totũ
filiꝰ cũ patre. quod pat̾ ẽ: s non de filio pat̾ qͥe¬
qͥd spetialit̃. ipse ꝑpessus ẽ. Non ẽ nĩ utrisq com¬
mune ẽ. quod ex homine natus ẽ. homo: acci¬
dens spetiale. quod plerumq sine p̾ruditio cõ¬
ntunis naturȩ neuter. habere docetur in altero.
Una ẽ. patri substantia: una ꝑsona. hȩc cũ ge¬
nuit ex hac sine dubio ñ diuersa noscit᷑ exti¬
tisse s altera. q̃ñ aliud docet᷑ eẽ. quã pͥma. dũ
&̃ cõmunis docet᷑ & ꝓpria. Cõmunis inquã umi¬

Expanded text:
tis, certum est nativitate decurrere, idcirco ad tis, certum est nativitate decurrere, idcirco ad eum qui genuit, injuriam filii non compatiendi affectu, sed ipsa passionis proprietate certum est pervenire? Non ita est, quia non ex filio patrem, sed ex patre filium certum est natum esse. Et propterea totum inter eos simile dicimus quod pertinet ad communionem naturae: illud proprium quod per accidens uni noscitur evenisse personae. Habet ergo nascendo totum Filius cum Patre quod Pater est; sed non cum Filio Pater quidquid specialiter ipse perpessus est. Non utrique commune est, quod ex homine natus est homo, sed accidens speciale, quod plerumque sine praejudicio communis naturae neuter habere docetur in altero. Una est patris substantia, una persona. Haec cum genuit, ex hac sine dubio non diversa noscitur exstitisse, sed altera; quae non aliud docetur esse quam prima, dum et communis docetur et propria: communis, inquam, uni
Abbreviated transcription (Latin):
tus: frito si naturam rerũ intelligentia duce ꝑ¬
pendiis: demus initium. si non neganiꝰ ocrasstũ.
Alioquin: idõ filiũ ñ habere dicamus initiũ.: quia
loẽ. ȩtate. forma. potentia. Aetate: semor puero.
forma: longior paruo. Potentia: fortior inbecillo.
Uideamtis utrũ aliquid hoiu accidat filio. slam nor
ȩtate minor ẽ. quẽ de pͥncipio patre constat eiti¬
tisfe pͥncipiũ. Nec forma. quẽ ñ aliud fasẽ. p̃di¬
care: quã dm̃. Nec potentia. a quo totũ nottumꝰ
transit dmnitas patris. & ad patrem non recur¬
rit humanitas ꝓlis. A. Non scd̾m naturam
ista nunc dici: cotidianarum rerũ erempla
nios docent. Eoce enĩ putemus aliquẽ regem
ac regis filiũ. depositis regiȩ maiestatis in sig¬
nib: subiecti militis indumenta suscipere.
& ꝓpt̾ certam patris dispensationem ac socioꝵ
salutem: rebellium contumelias sustinere.
Nanquid quia hoc participiũ ragiȩ potesta¬

Expanded text:
tus? Ergo si naturam rerum intelligentia duce ptus? Ergo si naturam rerum intelligentia duce perpendimus; demus initium, si non negamus occasum. Alioquin ideo Filium non habere dicamus initium, quia nid est, aetate, forma, potentia: aetate, senior puero; forma, longior parvo; potentia, fortior imbecillo. Videamus utrum aliquid horum accidat Filio: nam nec aetate minor est, quem de principio Patre constat exstitisse principium; nec forma, quem non aliud fas est praedicare quam Deum; nec potentia, a quo totum novimus transiit dignitas Patris, et ad Patrem non recurrit humilitas prolis. AUG. Non secundum naturam ista nunc dici, quotidianarum rerum exempla nos docent. Ecce enim putemus aliquem regem ac regis filium depositis regiae majestatis insignibus, subjecti militis indumenta suscipere, et propter certam patris dispensationem ac sociorum salutem, rebellium contumelias sustinere: numquid quia ad hunc participium regiae potesta
Abbreviated transcription (Latin):
possumus ostendere. Sicut enĩ sine exemploma¬
ter genuit auctorem suũ. sic ineffabilit̃ pat̾
genuisse credendus ẽ. coetnum. De matre natꝰ
ẽ: qui ante iam fuit: de patre qui aliquando ñ
defuit. Hoc fides credat intelligentiã non requi¬
rat. ne aut inuentũ putet incredibile: aut re¬
ꝑtum ñ credat singulare. Etce de matre enĩ natꝰ
mitus. Uirgo peperit. quia uirgo concepit. Et ñ¬
reseruato rerumordine. ex integro matris corpore
integrũ corpus. xpc̃ assũpssit. Si ergo nouo more
nullo exemplo sed̾m carnem natꝰ docetur ex corpore.
quid mirum si ñ scd̾m consuetudinẽ humani partꝰ
ꝓcessit ex patre. ñ manus ꝑ substantiã matris ex
sola genitus filiꝰ: Sine dãpno corporis. parientis natũ
filiũ nouimus corpus. & minitisse incorporalem
patris substantiã creditur. cũ exeodem ipso ex qͦ¬
substantialit̃ atq incorporalit̃ ẽ. ꝓlatꝰ dicit᷑ geni¬

Expanded text:
possimus ostendere. Sicut enim sine exemplo mapossimus ostendere. Sicut enim sine exemplo mater genuit auctorem suum; sic ineffabiliter Pater genuisse credendus est coaeternum. De matre natus est qui ante jam fuit; de Patre qui aliquando non defuit. Hoc fides credat, intelligentia non requirat: ne aut non inventum putet incredibile, aut repertum non credat singulare. Ecce enim de matre natusnutus. Virgo peperit, quia virgo concepit: et non servato rerum ordine, ex integro matris corpore integrum corpus Christus assumpsit. Si ergo novo more, nullo exemplo, secundum carnem natus docetur ex coquid mirum si non secundum consuetudinem humani partus processit ex Patre? Non minuit substantiam matris, ex sola genitus filius, et sine damno corporis parientis, natum filii novimus corpus: et minuisse incorporalem Patris substantiam creditur. cum ex eodem ipso substantialiter atque incorporaliter prolatus, dicitur geni
Abbreviated transcription (Latin):
qr ex nchilo ꝓlata ẽ. & ꝓpterea quantũt ad seat¬
tinet ex eo qd̾ ẽ. in id qd̾ non ẽ. idẽ. in nichilũ.
nisi ꝑpetua gr̃a fecerit: naturȩ suȩ qualitate
uertenda ẽ. frgo minꝗͣ non erit filius. qin sub¬
stantialit̃ docetur eẽ. ꝑpetinis: & hoc ut pote ꝓ¬
gas. nescio tam̃ quo pacto dicas quod coetius
patri sit filius. cũ & cõmuni loquendi mͦ & na¬
turȩ lege pͥor gignens. uideatur eẽ. qua genitꝰ.
.A. Si naturȩ auctoritatem creaturarũ legibus
estimamus. dũ anteriooem eẽ. patrem filio p̃¬
dicamus. cur non eamdem naturȩ legem forti¬
orem patre filiũ ꝑ acrssum temponuis. dicimus.
dum nec hino desunt crementa. nascenti & in-¬
becillitatis in iuriam senectus ingerit patrie
Quod si hoc ratio ipsa ñ recipit: omittamus in dõ
corporalis intelligentiȩ legem. ne oꝑib suis simi¬
lem dicamus. e̾ẽ. factorem. maxime cñ ex eo qd̾
apud nos euidens ẽ. etiam id quod in occulto ẽ.

Expanded text:
propterea quantum ad se attinet, ex eo quod est, in id quod non est; id est, in nihilum, nisi perpetua gratia fecerit, naturae suae qualitate vertenda est. Ergo nunquam non erit Filius, qui substantialiter docetur esse perpetuus; et hoc utpote progas; nescio tamen quo pacto dicas, quod coaeternus Patri sit Filius: cum et communi loquendi modo et naturae lege prior gignens videatur esse quam genitus. AUG. Si naturae auctorem creaturarum legibus aestimamus, dum anteriorem esse Patrem Filio praedicamus: cur non eadem naturae lege, fortiorem Patre Filium per accessum temporis dicimus; dum nec huic desunt crementa nascenti, et imbecillitatis injuriam senectus ingerit Patri? Quod si hoc ratio ipsa non recipit, omittamus in Deo corporalis intelligentiae legem, ne operibus suis similem dicamus esse factorem: maxime cum ex eo quod apud nos evidens est, etiam id quod in occulto est
Abbreviated transcription (Latin):
uII. Si enĩ bonũ ẽ. manducare & bibere:
melius fuisse uidebat᷑ ad domũ conui¬
uii ꝑgere quã ad domũ luctus. Ex qͣ
re ostendit᷑. quia illud ex infirmantiũ
psona intuilit: hoc uero ex rationis diffi¬
nitione subiuncrit. Nam ipsas ꝓtinus
rationis causas disserit. & de domo luctus
quȩ sit utilitas ostendit: dicens. In illa
enĩ finis cunctorũ aminonetur. hominũ.
& iuens cogitat. quid futurus sit. Rursũ
illic scriptũ ẽ. Letare iuuenis in adolescen¬
tia tua Et paulo post subdit᷑. Adolescentia enĩ
& uoluptas: uana sunt. Qui dũ hoc post¬
modũi uanũ cc̾. redarguit. quod pͥus am¬
monuisse uidcbat᷑: patent̃ indicat quia
illa quasi ex desid̾io carnali uerba intulit.
hȩc uero ex iuditii ueritate subiunrit.
Sicut gͦ delectationẽ pͥus carnaliũ expri
mens. curis postpositis demintiat bonũ
ẽẽ. manducare & bibere. quod tam̃ ex
ad domũ coninini. & sic̃ letari debere u¬

Expanded text:
vii . Si enim bonum est manducare et bibere, vii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut ergo delectationem prius carnalium emens, curis postpositis denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen poad domum convivii: et sicut laetari debere ju
Abbreviated transcription (Latin):
in eiusdem libri t̾mino ait. finem loquendi
om̃s parit̾ audiamus. Dm̃ time & mandata
erus obserua. Hocẽ. enĩ ontis homo. Si enĩ in
libro eodẽ ꝑ locutionem suã multorũ ꝑsonas ñ
fusceperat. cur ad audiendũ loquendi finem
secũ parter om̃s ammonebat: Quia gͥ in fi¬
ne libri om̃s parit̃ audiamus. ipse sibi testis
est : quia in se multorũ ꝑsonas suscipiens
quasi solus locutus non ẽ. Unde & alia sunt
quȩ in eodẽ libro ꝑ inquisitionẽ mouentur.
atq alia quȩ ꝑ uationẽ satiffactunt. alia q̃
extemptati ꝑfertranimo atq adhuc husꝰ
mundi delectationib dediti : Alia uͦ in qͥb
ea quȩ rationis sunt disserat. atq animũ
adelectatione compescat. Ibi namq ait.
Hoc itaq michi uisũ ẽ. bonĩi. ut comedat
qiuis & bilut. & fruatur lȩticia ex labore suo.
Et longe infertus subiungit. Alelius ẽ.
ire ad domũ luctris: qtiã ad domũ conui¬

Expanded text:
in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus. Deum time et mandata ejus observa: hoc est omnis homo . Si enim in libro eodem per locutionem suam multorum personas non susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit, omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est, quia in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est. Unde et alia sunt quae in libro eodem per inquisitionem moventur, atque alia quae per rationem saex tentati profert animo, atque adhuc hujus mundi delectationibus dediti; alia vero, in quibus ea quae rationis sunt, disserat, atque animum a delectatione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit. Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convi
Abbreviated transcription (Latin):
ultimam miseriam deuoluentia cos qͥ inca
ponunt spem suam. Sed & beatus g̾egornis doc¬
tor mirabilis & sc̃ę seriptiurȩ lucidissimus ex¬
posicor in quarto dialogorũ libro. Quo mͦ
iste liber legendus fit uł intelligendus opti¬
me exposuit. de nomme huiꝰ libri sic dicens.
fccłiastes aut̃ ꝓprie concionator dicitur. In
contione uͦ sententia ꝓmitur. ꝑ quã tumul¬
tuose turbȩ seditio cõprimat᷑. Et cũ multidi¬
uersa sentiunt ꝑ contionantis rationem ad
unam sententiam ꝑducuntur. Hic igit᷑ liber
idcirco contionator dicit᷑. qr salomon in eo qͣsi
tumultuantis turbȩ suscepit sensũ. ut ea
ꝑ inquisitionẽ dicat. quȩ foras se ꝑ tẽptati¬
onem imꝑita in ens sentiat. Nam quot sen
tentias ꝑ inquisitionẽ mouit: quasi tot in
se ꝑsonas dtu̾sorũ suscepit. S concionator ue¬
rax uelut extensa mamii om̃iũ tumultus
scdat. eosq ad unã sententiam reuocat. cũ

Expanded text:
ultimam miseriam devolvunt eos qui in ultimam miseriam devolvunt eos qui in ponunt spem suam. Sed et beatus Gregorius doctor mirabilis, et sacrae Scripturae lucidissimus expositor, in quarto Dialogorum libro , quomodo iste liber legendus sit vel intelligendus, optime exposuit, de nomine hujus libri, sic dicens: « Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur: in concione vero, sententia promitur, per quam tumultuosae turbae seditio comprimatur, et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco Concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat quae fortasse per tentationtentias quasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Hicẽ. filiꝰ datud. ad quẽ oci in cuangłio clamabant
miserere nr̃i filu daitid. Et om̃is turba consona &¬
una uoec respondebat: o samia fili dauid. Deniq
non ad eũ fit uerbũ dĩ. sic̃ ad iherenitam & ad
siquidẽ uerbũ. sapientu. oeteręq uirtutes. u̾ba
loquitur ad ȩccłiȩ uiros. u̾ba insimuiat apłis.
de quibus cantatur in psalmo. In omẽm terrã
exiuit sonus eorum. & in fines orbis t̾rȩ u̾ba eorũ.
Male igit᷑ quidã opinant᷑ nos ex hoc libro. ad uolup¬
tatem & luxuriam ꝓuocari. cũ e contrario omĩa
quȩ cermiinus in mundo uana e̾e̾. doccantur. nec
deberc nos ea studiose appetere. quȩ dũ tenentur
intereunt. Tradunt hebret hunclibrũ quem
modo in manib habemus. salononis ce̾. peni¬
tentiam agentis. quia in sapientia diuitusq
confisus ꝑ mulieres offenderit dm̃ sccũ repu¬
tans omĩa uana ẽe̾. huiꝰ scłi delectam̃ta. & ad

Expanded text:
Hic est filius David, ad quem caeci in Evangelio clamabant; Hic est filius David, ad quem caeci in Evangelio clamabant; Miserere nostri, fili David ; et omnis turba consona voce resonabat: Osanna filio David . Denique nosiquidem Verbum et sapientia, caeteraeque virtutes, verba loquitur ad Ecclesiae viros: verba insinuat Apostolis, de quibus cantatur in Psalmo: In omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Male igitur quidam opinanttatem et luxuriam provocari, cum e contrario omnia quae cernimus in mundo vana esse doceantur, nec debere nos ea studiose appetere quae, dum tenentur, intereant. Tradunt Hebraei hunc librum, quem modo in manibus habemus, Salomonis esse poenitentiam agentis: qui quia in sapientia divitiisque confisus, per mulieres offenderit Deum, nunc secum reputat, omnia vana esse hujus saeculi delectamenta, quae ad
Abbreviated transcription (Latin):
cinticũcanticoꝵ salomonis. Sicut enĩ ꝓu̾bia
erudis institutio ad duodecim trib & ad to¬
tũ ꝑtinet istł: & quomodo contemptus mũ¬
di non nisi metropolitis conuenit. hoc ẽ. ha¬
uitatorib ierłem: ita & canticũ canticorũ ad
ios ꝓprie facit mentionẽ. qui tantũ suꝑna
desiderant. Ad incipientes: & pat̾na dignitas.
Ad ꝑfectos uero ubi non timore eruditur discipłs
s amore. ꝓpriũ nom̃ sufficit. & equał magist᷑
ẽ. & nescit se ec̃. regem. Hȩc interim iuxtalit¬
teram. cȩterum ꝑ intelligentiã spĩtalem. pa
citias in carne euacuans: fecit utraq unũ
dicens. pacem meam do uobis. pacem relinquo
uobis. De quo pat̾ ad disciplos. hic ẽ. inquit filiꝰ
m̃s. dilectus. in quo mͥ bene complacui. hunc
audite qui c̃. capuit ȩccłiȩ nequaqũa ad sinago¬
gam tudeorũ s adgentiũ multitudinẽ loquens
st ecce relinquet᷑ uobis domus ur̃a deserta. Sed illius
ꝑ quã iurari uetat. quia fit eiuitas magni regis.

Expanded text:
Canticum canticorum Salomonis. Sicut enim Proverbia, et rudis institutio, ad duodecim tribus, et ad totum pertinent Israel; et quomodo contemptus mundi, non nisi metropolitis convenit, hoc est, habitatoribus Hierusalem; ita et Canticum canticorum ad eos proprie facit mentionem, qui tantum superna desiderant. Ad incipientes et proficientes, et Ad perfectos vero, ubi non timore eruditur discipulus, sed amore, proprium nomen sufficit, et aequalis magister est, et nescit se esse regem. 412 Haec interim juxta litteram. Caeterum per intelligentiam spiritalem, paccitias in carne evacuans, fecit utraque unum, dicens: Pacem meam do vobis, pacem relinquo vobis . De quo Pater ad discipulos: Hic est, inquit, Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, hunc audite , qui est caput Ecclesiae. Et nequaquam ad synagogam Judaeorum, sed ad gentium multitudinem loquenset: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta : sed illius, per quam jurare vetat; quia sit civitas magni regis.
Abbreviated transcription (Latin):
singularem genitis om̃ib ñ facultas tantũ:
s & causa nascendi. Scd̾m hominẽ tnqtiam
de uirgine natus ẽ. ds: eo pac̾to quo cũ coꝑe
nasci docetur & animus. Nonq utrtusq uu
Non alius homo. & alius animꝰ: s unus Romno
copus & animus. Sic post partũ uirgins ñ alius
filius. Et sicut in ino homine atiud copis &
aliud antmus. sic in uno mediatore alitd dĩ¬
& aliud hominis fiiꝰ. S idem tam̃ & ñ altũꝰ dĩ
qua hominis fuiꝰ: quatus ꝓpt̾ aluid dĩ. & ꝓpt̾ alius

Expanded text:
singularem genitis omnibus, non facultas tantum, singularem genitis omnibus, non facultas tantum, sed et causa nascendi: secundum hominem, inquam, de virgine natus est Deus; eo pacto quo cum corpore nasci docetur et animus: non quia utriusqunon alius homo corpus, et alius animus; sed unus homo corpus et animus. Sic post partum virginis, non alii et hominis filius. Et sicut in uno homine aliud corpus, aliud animus: sic in uno Mediatore aliud Dei, aliud hominis filius; sed idem tamen et non alius Dei quam hominis filius, quamvis propter al
Abbreviated transcription (Latin):
corpore senus animã nasci: s etiã matre porem
uidemus animã p̃dicari. Infiliomat᷑ aminam
gignio: s tam̃ etiã ipsa mat̃ ñ nisi animã unuit.
sine qua ne ipsa quidem pot̾ eẽ. quȩ genuit. ltq
si originem aninantis potentiȩ requiramus. pͥor
ẽ. anima matre. & exhac rursus nata udetur
eẽ. cũ sobole. Prior inqu̾a anima: ꝑ quã mat̃
ẽ. animata. Prior mater: ꝑ quã infilio iudet᷑
nati & anima. S ñ mat̾ in carnem animã u̾tcio:
nec carnem in animã cõmutauit. S animatã
carnem de utero matris: idem carnis & animȩ
& tocius hominis creator exhibet. qui ꝑ dispen¬
sationem a nalogo diuersa iungentis in uno
atq eodẽ homine: & utrũq in solubili unitate
coniuiit: & neutrũ ex aterius participatione
confudit. Sic gͦ immo multo incõprehensibił
atq stibluntus : natꝰ susceptione ꝑfecti homi¬
nis de matre filiꝰ dĩ. qui ẽ. ꝑ onñpotentitiã

Expanded text:
corpore scimus animam nasci: sed etiam matre priorem corpore scimus animam nasci: sed etiam matre priorem videmus animam praedicari. In filio mater animam gignit: sed tamen etiam in ipsa matre non nisi animus vivit, sine quo ne ipsa quidem potest esse quae genuit. Itaque si originem animantis potentiae requiramus, prior est matre, et ex hac rursus nata videtur esse cum sobole: prior, inquam, anima, per quam mater est animata; prior mater, per quam in filio nata videtur et anima: sed non mater in carnem animam vertit, nec carnem in animam commutavit; sed animatam carnem de utero matris, idem carnis et animae et totius hominis Creator exhibuit: qui per dispensationem analogiae diversa jungentis in uno atque eodem homine, et utrumque insolubili unitate conjunxit, et neutrum ex alterius participatione confudit. Sic ergo, imo multo incomprehensibilius atque sublimius natus est susceptione perfecti hominis de matre Filius Dei, qui est per omnipotentiam
Abbreviated transcription (Latin):
uero. finganus gͦ sicut pleriq uolunt ẽe̾. in mũ¬
do. animam generalem quȩ sic ineffabili motu se¬
mina cuncta uiuificet. ut non sit concreta cũ
genitis. s uitam p̾sted ipsa gignendis. Nempe cũ
hȩc in uterum passibilẽm materia ad usus suos
somatura puenerit: unã facit secũ. eẽ. ꝑsonam.
Fius rei quã ñ eamdẽ constat habere substantiã.
Et sit oꝑante anima & patiente materia erdua¬
di substantus. unus homo. cũ sliud antnia docatꝰ.
aliud caro. Sicq anima nasci fatentur ex utero.
quã adulterum tiementem uitam dicimus oon¬
tulisse concepto. Pasci inqũa ex matre dicitur.
quii ex hac sibi corpꝰ aptaiit in quo nasci posset.
Nonqr anteqũa nasceretur. qu̾atũ ad seattineo ip¬
sapenitꝰ non fuisseo. Hic si uerborũ uim eotidiam
sermonis contemplator attendas. Cum alia ꝓponi¬
mꝰ oppugranda p̾dicamus. Et in hiltam uerũ
consat ẽẽ. quod dicimus. Er matris utero cũi

Expanded text:
xero. Fingamus ergo, sicut plerique volunt, esse in munxero. Fingamus ergo, sicut plerique volunt, esse in mundo animam generalem, quae sic ineffabili motu semina cuncta vivificet, ut non sit concreta cum genitis, sed vitam praestet ipsa gignendis. Nempe cum haec in uterum passibilem, materiam ad usus suos formatura pervenerit, unam secum facit esse personam ejus rei, quam non eamdem constat habere substantiam: et fit operante anima et patiente materia, ex duabus substantiis unus homo; cum aliud anima doceatur, aliud caro: sicque animam nasci fatemur ex utero, quam ad uterum venientem vitam dicimus contulisse concepto. Nasci, inquam, ex matre dicitur, quia ex hac sibi corpus aptavit, in quo nasci posset: non quia antequam nasceretur, quantum ad se attinet, ipsa penitus non fuisset. Et hic si verborum vim, quotidiani sermonis contemplator attendas, contraria proponimus, oppugnantia praedicamus: et in his tamen verum constat esse quod dicimus. Ex matris utero cum
Abbreviated transcription (Latin):
nua: ⁊dcirco cũ ad ꝓpositionem meam sollicita
uitentione respicio. nec dũmͥ iidem in his
quȩ a te dicta sunt inuenisse qd̾ quero. Nes¬
cio enĩ quomͦ natũ doceatis. ex tẽpone: qũẽ
coct̾nũ patri dicitis. iam fuisse. Nasciem̃
ẽ: uelut quidã motus rei ñ extantis anteqͣ
nascatur. idagens beneficio natiuitatis utͥ
sit. Quo colligitur. xp̃m qui erat. nasci ñ
potirisse: si nasci potuit ñ fuisse. A. Ad in¬
quisttionem nos incophensibiliũ rerã no¬
ua interrogandi curiositate cõpellis: &i dõ¬
ñ nisi quibusaam exemplorũ liniam̃tis po¬
terto explicari quod queris. Patere igitur
me ꝓ affirmato asserere rem altertus questi¬
onis.: quia cũ eam ñ ꝓfide suu s ꝓ attertus
ostensione nune ꝓfero. non in eam me coni¬
tias explicare quod credo: s ita me credere adp̃¬
sens piita. ut intelligere ficilius possis ista quȩ di¬

Expanded text:
nua; idcirco cum ad propositionem meam sollicita nua; idcirco cum ad propositionem meam sollicita intentione respicio, necdum mihi videor in his quae a te dicta sunt invenisse quod quaero. Nescio enim quomodo natum doceatis ex tempore, quem coaeternum Patri dicitis jam fuisse. Nasci enim est velut quidam motus rei non exstantis antequam nascatur, id agens beneficio nativitatis ut sit. Quo colligitur, Christum qui erat, nasci non potuisse; si nasci potuit, non fuisse. AUG. Ad inquisitionem nos incomprehensibilium rerum nova interrogandi curiositate compellis: et ideo non nisi quibusdam exemplorum lineamentis poterit explicari quod quaeris. Patere igitur me pro affirmato afferre rem alterius quaestionis: qui cum eam non pro fide sui, sed pro alterius ostensione nunc profero, non in ea me conjicias explicare quod credo; sed ita me credere ad praesens puta, ut intelligere facilius possis ista quae di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙex utroq homo factus ẽ. unus. Non enim
hec aut substantiã confundunt in uni¬
tate ꝑ sonȩ. aut ꝑsonã geminant diuer¬
sitate srabstantiȩ: quando quidẽ unus ex
ins homo nascitur ertitisse: ñ ꝑdunt ꝓ¬
pria. S qr in unitm atq in seꝑabile con¬
uenerunt: ex ꝓpriis uidentur facta con¬
munia. Afficitur in corpore mens dolorib
corporis. fatigatur coapiis cogitationibus
mentis. & unũ tamen hoꝵ ꝓpriũ ẽ. corꝑis.
alterum mentis. Quod dũ uni homini ac¬
ciderit: & corporis cõmune uidentꝰ & m̃tis.
Sic post partũ uirginis: ñ alius dĩ &e aliuꝰ
aliud crptis. sic in mediatore. dĩ  hominũ
aliud dĩ filius: aut hominis fuit. unus ta¬
ꝓ discretione substantiȩ: ñ alitis ꝓuntta¬
te ꝑsone. F. In suꝑiorib quidẽ: meadereden¬
dam xp̃i ex matre natiuitatẽ salua ppetii¬
tate cõpuleras. S quia contra rationem ui
orationis extorta ñ in nobis possunt es. conti¬

Expanded text:
quia ex utroque homo factus est unus. Non enim quia ex utroque homo factus est unus. Non enim haec aut substantiam confundunt in unitate personae, aut personam geminant diversitate substantiae, quandoquidem unus ex his homo noscitur exstitisse. Non perdunt propria: sed quia in unum atque inseparabile convenerunt, ex propriis videntur facta communia. Afficitur in corpore mens doloribus corporis, fatigatur corpus cogitationibus mentis: et unum tamen horum proprium est corporis, alterum mentis; quod dum uni homini acciderit, et corporis commune videtur, et mentis. Sic post partum virginis, non alius Dei, et alius aliud corpus, sic in mediatore Dei et hominum aliud Dei Filius, aliud hominis fuit. Unus tapro discretione substantiae, non alius T XII. FEL. In superioribus quidem me ad credendam Christi ex matre nativitatem salva perpetuitate compuleras: sed quia contra rationem vi orationis extorta non in nobis possunt esse conti
Abbreviated transcription (Latin):
pleuto. Uno mortem gustauit: altero mor¬
tuos suscitauit. Sicq se dm̃ & hominem
utriusq uerus mediator nec geminata ꝑ¬
sona: nec substantia confusa monsta᷑uit.
Ingressus ẽ. uirginis uterũ dĩ filiꝰ: ut ite¬
rum inisceretur ante quã genitꝰ. Qui sus¬
cepit totũ hominem: qui iam habebat a
pitre plenissimam deitatem. Non dissintł
nttori eũ nasceretur euȩt̾no ꝑpetius: non
dissimilis homini cũ ex matre nascitur mo¬
rituris. Idem tam̃ & ȩt̃nus in suo. & moritu¬
rus in nr̃o: dum utrũq continet ex se ipso &
ne utrũ ꝑdit ex altero. Sicq ex dõ & homine
non inꝑfectus s in diuersa ꝓprietate plenis¬
simus. natus ẽ. xp̃e. sicut ex anima & corpore
imus quisq hominũ docetur. eẽ. ꝓpetuus.
Non amis homo corpus: alius animus. quis
aliud animus. aliud corpuis. unus tam̃ atq
idem homo & corpus docetur & animus. Rur¬
sum non unũ atq id ipsum corpus & animꝰ :

Expanded text:
plevit: uno mortem gustavit, altero morplevit: uno mortem gustavit, altero mortuos suscitavit: sicque se Deum et hominem utriusque verus Mediator, nec geminata persona, nec substantia confusa monstravit. Ingressus est virginis uterum Dei Filius, ut iterum nasceretur ante jam genitus: suscepit totum hominem, qui jam habebat a Patre plenissimam deitatem. Non dissimilis genitori, cum nasceretur ex aeterno perpetuus: non dissimilis homini, cum ex matre nascitur moriturus. Idem tamen et aeternus in suo, et moriturus in nostro; dum utrumque continet ex se ipso, et neutrum perdit ex altero. Sicque ex Deo et homine non imperfectus, sed in diversa proprietate plenissimus natus est Christus, sicut ex anima et corpore unusquisque hominum docetur esse perfectus. Non alius homo corpus, alius animus: quamvis aliud animus, aliud corpus, unus tamen atque idem homo et corpus docetur et animus. Rursum non unum atque idipsum corpus et animus,
Abbreviated transcription (Latin):
medii tempcois innullo diferentem ino¬
nadem. m̃si quos monas dicit᷑. c̃e genut
lon infirmitatẽ uolitariam xp̃i omĩps eius
maiestas exhorruit. non onũpotentium infir¬
mitas corporalis extinxit. Scio ad inferos
diuintaatẽ filii dĩ descendisse ꝓpͥetate camis.
seos. d cȩlũ ascendisse carnem : merito dectiis
sonẽ. dĩ ꝓprtũ quod famen sensit: s di ꝓ¬
prim ẽ. quod paucis panib tot iilia ho¬
imnũ saginauit. Nonẽ. ꝓpͥtim carnis quos
suꝑ firmentes undas ficcis pedib ambrlauit.
sid carnis ẽ. ꝓpriũ. quod sputas. palmas.
slagella sustinitit. Unus tam̃ atq idem xp̃c
ẽ. qui & in uirias tociens ꝑtulit: & actus in
ꝓfundo ñ mersit. Ex hoc pacto in mediato¬
re dĩ & hominũ inuiria sui corporis afflec¬
tam fateor deitatem: sicut maiestate diui
men utrũq ex uno: s ex singłis singła.
In utroq tam̃ ꝓfectus ipse cõpleuit: dũ
umis atq inseꝑabilis tam diu unuersa cõ¬

Expanded text:
rentem monadem, nisi quod monas docetur esse, genuit. Non infirmitatem voluntariam Christi omnipotens ejus majestas exhorruit, non omnipotentiam infirmitas corporalis exstinxit. Scio ad inferos divinitatem Filii Dei descendisse proprietate carnis, scio ad coelum ascendisse carnem merito deitatis. Non est Dei proprium, quod famem sensit: sed Dei proprium est, quod paucis panibus tot millia hominum satiavit. Non est proprium carnis, quod super frementes undas siccis pedibus ambulavit: sed carnis est proprium, quod sputa, palmas, flagella sustinuit. Unus tamen atque idem Christus est, qui et injurias toties pertulit, et actus in profundo non mersit. Ex hoc pacto in Mediatore Dei et hominum, injuria assumpti corporis affectam fatemur deitatem, sicut majestate deitamen utrumque ex uno, sed ex singulis singula, in utroque tamen perfectus ipse complevit, dum unus atque inseparabilis tam diversa com
Abbreviated transcription (Latin):
turã generalis ẽ. cunctis: ñ illa quȩ spetia
ẽ malis. futemus gͦ in hoc cͥe̾. quoda minami
ac potentiã seminis: qua & anima animas
reparet. & carne om̃iũ nr̃m carnẽ renituꝰ
imaninente resuscitet. dũi ꝑ opationem ꝓpꝰe
deitatis cuncta uiuificans. ex uno suscepti
hominis grano innumerabilem patri reo¬
diturus messem. Iunc sepaturus ẽ. a tiraniis
segetem. eũos tis ceberit RC TRIBUeRC MeRCE

Expanded text:
eralis est cunctis, non illa quae specialis est malis. Putemus ergo in hoc esse quodam modo vim ac potentiam seminis, qua et anima animas reparet; et carne omnium nostrum carnem judicio imminente resuscitet: dum per operationem propriae deitatis cuncta vivificans, ex uno suscepti hominis grano, innumerabilem Patri redditurus est messem. Tunc separaturus est a zizaniis segetem , cum justis coeperit reddere merce
Abbreviated transcription (Latin):
m reduitatis cecitate fubuertunt. Etido
ne ipsam imaiestatẽ quidẽ dĩ filu cognoni¬
Ne putandi sunt: quia sacram̃tũ media
quo eũ in notescere pat̃ uoluit gentibus
abiecerunt. At uͦ hiiqui ñ exptre ante
onĩe inetiũ. s ex tempore uirginis partu
natũ eẽ. contendunt. non eũ creatinem
om̃iũ. ñ dñm omm̃potentem patri ac maiesta¬
ti consimilem didicerunt. Qo modo enĩ fe¬
cisse putabitur cuncta. ante cuius ortum
fuisse certũ ẽ. imitiersa : dut quomodoeiꝰ
duuinitas ẽ. ꝓfitenda. quoneo dti nato facta
sunt singnda Uel quo modo eiꝰ diuinitascre¬
ditur ẽẽ. ꝓpetua. cũ ñ scinp ut patris s er
tempore p̃dicatur effecta : Nlegant igit᷑
etiam. hiĩ quodã miodo mediatoris conseq̃nti
rerũ necessitate mistertũ : qiua ñ dm̃
& hominem. ñ ex ternitate s ex tempe
ñ ex uirtute. & infirmitate. ñ expatre

Expanded text:
ideo ne ipsam majestatem quidem Dei Filii cognovisse putandi sunt; quia sacramentum Mediatoris, quo eum innotescere Pater gentibus voluit, abjecerunt. At vero hi qui non ex Patre ante omne initium, sed ex tempore virginis partu natum esse contendunt, non eum Creatorem omnium, non Dominum omnipotentia Patri ac majestate consimilem didicerunt. Quomodo enim fecisse putabitur cuncta, ante cujus ortum fuisse certum est universa? Aut quomodo ejus divinitas est profitenda quo necdum nato facta sunt singula? Vel quomodo ejus divinitas creditur esse perpetua, cum non semper ut Patris, sed ex tempore praedicatur effecta? Negant igitur etiam hi quodam modo Mediatoris consequentium rerum necessitate mysterium; quia non Deum et hominem, non ex aeternitate et tempore, non ex virt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprio dĩtatis ꝑpetuã rrodidit carnem. Nongͦ recte
dicitur in filio pat̾ ẽ. passus: qm̃ in carne quȩ ei
incarne. d utrumq ne de duob axp̃is ficit. tupti¬
tas. s de umo atq eodem ipso quẽ post partũ inr¬
nobis etiã aduersus alios diuersa contentio ẽ.
Et ido ne difficior sit explanatio ueritatis:
causa pͥmũ ꝓponamus erroris. Nam ab uno ma¬
le credulitatis orsi pͥncipio : in duo quodã mͦ
intelligentiȩ dissimilis deliram̃ta fundunt᷑.
Est namq utrisq cõmune : unã xp̃i natiui¬
tatem ñ duas p̾dicare. Sed alii illã pͥncipalem
qua ante omĩa ex dõ natus ẽ. d̃s. alii hanc tã
matis desinitione recipiunt. qui ꝑ conseqũe¬
nu male iacti seminis in sim ilis blasphe¬
mie baratrũ ceciderunt. fece eñĩ qui exuir¬
gine non credunt natũ: omẽm ȩuangłioꝵ
fidem. omẽm baptismatis utilitatem. omẽm

Expanded text:
proprio deitatis perpetuam reddidit carnem. Non ergo recte proprio deitatis perpetuam reddidit carnem. Non ergo recte dicitur, In Filio Pater est passus: quoniam in carne quae ei in carne. Sed utrumque non de duobus Christis, sicut putas, sed de uno atque eodem ipso, quem post partum Virnobis etiam adversus alios diversa contentio est: et ideo ne difficilior sit explanatio veritatis, causam primum proponamus erroris. Nam ab uno malae credulitatis orsi principio, in duo quodammodo intelligentiae dissimilis deliramenta funduntur. Est namque utrisque commune, unam Christi nativitatem, non duas praedicare. Sed alii illam principalem qua ante omnia ex Deo natus est Deus, alii hanc tantmatis definitione recipiunt; qui per consequentiam male jacti seminis, in similis blasphemiae barathrum ceciderunt. Ecce enim qui ex Virgine non credunt natum, omnem Evangeliorum fidem, omnem baptismatis utilitatem, omnem