comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Heq hoc tempestas sue inquietudimᷤ
ad naufragium ꝑthrait. quia ĩ diuini
amoris littore ꝑ fecta caritas astrin¬
git U ñ necesse ẽ. ut quisquis ad cõ¬
templationis studia proꝑat. semet.¬
ipsũ prius subtilit̾ in t̃roget. quantũ
amat. Machina quippe mentis ẽ. tus
amoris. que hanc dũ amundo extrahit:
in alta sustollit. Prius gͦ discutiat. si
sũma inquirens: diligit. si diligens ti.¬
met. si nouit in cognita. aut amando
conp̾hende. aut nõ conprehensa tim̃¬
do uenerari. Incontẽplatione et. enĩ
mentẽ si amor non excitat. tẽporis sui
torpor obseurat. Si timor nõ aggra¬
uat. sensus hanc ꝑinania ad nebulã
erroris leuat. E t cũ clausa ei secretoꝵ
ianua tardius aꝑit᷑: ab ea longuis ipsa
p̃sumptione repellit᷑. quia irrũpere
appetit hoc. qđ ñ inueniẽs querit.
Cũq suꝑba errorẽ pro ueritate ꝑcipit.
quo quasi intꝰ gressum porrigit. foraᷤᷤ

Expanded text:
neque hoc tempestas suae inquietudinis neque hoc tempestas suae inquietudinis ad naufragium pertrahit, quia in divini amoris littore perfecta charitas astringit. Unde necesse est 209 ut quisquis ad contemplationis studia properat, semetipsum prius subtiliter interroget, quantum amat. Machina quippe mentis est vis amoris, quae hanc dum a mundo extrahit, in alta sustollit. Prius ergo discutiat, si summa inquirens diligit, si diligens timet, si novit incognita aut amando comprehendere, aut non comprehensa timendo venerari. In contemplatione etenim mentem si amor non excitat, teporis sui torpor obscurat; si timor non aggravat, sensus hanc per inania ad nebulam erroris levat; et cum clausa ei secretorum janua tardius aperitur, ab ea longius ipsa sua praesumptione repellitur; quia irrumpere appetit hoc, quod non inveniens quaerit; cumque superba mens errorem pro veritate percipit, quo quasi intus gressum porrigit, foras
Abbreviated transcription (Latin):
riã. nͥ actio t̾rena signat᷑: Que dũ
colla mentis ꝑstulta desidia stringunt:
hanc in laboris circuitũ initunt. Sunt
itaq nõ nulli. qui dũ t̾renas actiones
deserunt: et ad contemplationis studia
humilitate post posita. ultͣ intelligen¬
cie uires furgunt: non solũ se in errore
deiciunt. sed infirmos quosq agremio
unitatis diuidunt. Qui gͦ unũ de mi¬
nimis scandalizat: melius illi fuerat.
ligata collo mola asinaria in mari pro¬
ici. qͥa nimirũ ꝑu̾se menti expedibiluiᷤ
ẽẽ potuisset: ut occupata mundo terrena
negotia ageret. quã ꝑ contemplationis
studia ad multoꝵ ꝑiciẽ uacaret Rur¬
sum nͥ quibusdã m̃tibus contemplatiua
uita pociꝰ quã actiua congrueret: neqͣ¬
quã ꝑ psalmistã dñs dicit Uacate et ui¬
ad opus excitat. et in quietas incontẽ¬
platione timor refrenat. Anchora
enĩ cordis ẽ: pondus timoris. Et ple¬
rumq fluctu cogitacionũ quatitur :
sed ꝑ discipline suȩ uincula retinetur.

Expanded text:
riam, nisi actio terrena signatur? Quae dum colla mentis per stulta desideria stringit, hanc in laboris circuitum mittit. Sunt itaque nonnulli qui dum terrenas actiones deserunt, et ad contemplationis studia, humilitate postposita, ultra intelligentiae vires surgunt, non solum se in errorem dejiciunt, sed infirmos quosque a gremio unitatis dividunt. Qui ergo unum de minimis scandalizat, melius illi fuerat, alligata collo mola asinaria, in mare projici, quia nimirum perversae menti expeditius esse potuisset, ut occupata mundo terrena negotia ageret, quam per contemplationis studia ad multorum perniciem vacaret. Rursum, nisi quibusdam mentibus contemplativa vita potius quam activa congrueret, nequaquam per Psalmistam Dominus diceret: Vacate et viad opus excitat, et inquietas in contemplatione timor refrenat. Anchora enim cordis est pondus timoris; et plerumque fluctu cogitationum quatitur, sed per disciplinae suae vincula retinetur;
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplacio. sed requies ȩt̃nȩ et intime
retͥbucionis intelligi. in qua tanto ueruis
quiescit᷑. quanto in nobis corruptionis
uita ꝑfectius necat᷑. In habundantia gͦ
sepulcrũ ingredit᷑. qͥ post congesta uitȩ
presentis oꝑa multabilitati suȩ plene
mortuus in secreto ueri luminis occultat᷑:
Unde ꝑ psalmnistã dieit̃ Abs condes eos in
abscondito uultus tui a conturbatione ho¬
minũ Qd̃ bene etiã comꝑatio adruneta

Expanded text:
contemplatio, sed requies aeternae et intimae contemplatio, sed requies aeternae et intimae retributionis intelligi; in qua tanto verius quiescitur, quanto in nobis corruptionis vita perfectius necatur. In abundantia ergo sepulcrum 211 ingreditur, qui post congesta vitae praesentis opera, mutabilitati suae plene mortuus, in secreto veri luminis occultatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui, a conturbatione homin
Abbreviated transcription (Latin):
tã. nͥ actiua uita fignat᷑.: Sed marthe
cura nõ reprehendit᷑. mariȩ uͦ etiã lauda¬
tur. quia mãgna funt actiue uitȩ meri¬
ta. sed contemplatiuȩ potiora Unde nec
auferri unquã mariȩ pars dicit᷑. quia
actiuȩ uitȩ oꝑa cũ corpr̃e transeunt. contẽ¬
platiue autẽ gaudia melius exfine conua¬
lescunt:. Quod bene acbreuit̃ ezechiel
ꝓpħa expͥmit. cũ uolantia animalia cõtẽ¬
platus : ait Similitudo manus homini
subtꝰ pennas eorũ erant. Qiid enĩ ꝑpen¬
nas animalium. nͥ contẽplaciones possu¬
inus sentire scõꝵ. quibꝰ ad sũma transuo¬
lant. et t̾rena deserentes. sese incȩlestibꝰ
librant : Quid ꝑ manus. nͥ oꝑationes
accipimus : Quia cũ in proximi amore
se dilatant: bona que p̃ualent etiã cor¬
poralit̾ administrant Sed manus eoꝵ
subpennis funt. quia actionis suȩ oꝑa.
uirtute contemplacionis uincunt: Potͣ¬
etiã ꝑ sepulerũ. nõ solũ in hac uita nr̃a

Expanded text:
a signatur? Sed Marthae cura non reprehenditur, Mariae vero etiam laudatur, quia magna sunt activae vitae merita, sed contemplativae potiora. Unde nec auferri unquam Mariae pars dicitur, quia activae vitae opera cum corpore transeunt, contemplativae autem gaudia melius ex fine convalescunt. Quod bene ac breviter Ezechiel propheta exprimit, cum volantia animalia contemplatus ait: Et similitudo manus hominis subtus pennas eorum erat . Quid enim per pennas animalium, nisi contemplationes possumus sentire sanctorum, quibus ad summa transvolant, et terrena deserentes, sese in coelestibus librant? Quid per manus, nisi operationes accipimus? Quia cum in proximi amore se dilatant, bona quae praevalent etiam corporaliter administrant. Sed manus eorum sub pennis sunt, quia actionis suae opera virtute contemplationis vincunt. etiam per sepulcrum non solum in hac vita nostra
Abbreviated transcription (Latin):
aceruus in tp̾re suo Frum̃tũ quippe in
segete sole tangit᷑. quia in hac uita huma¬
na anima respectu suꝑni luminis illustra¬
tur: Pluinas ꝑcipit. quia ueritatis eloqͥo
pinguescit:. Uentis concutitur. quia tẽp.¬
tacionibꝰ exercetur Et secũ crescentes
paleasportat. quia nequiorẽ contͣ se coti¬
die uitã peccantiũ tolerat. atq ad aream
deductũ. trituracionis ponde p̃mit᷑: ut
apalearũ conexione soluat᷑. quia mens
nr̃a cȩlesti disciplie supposita. dũ correpti¬
onis flagella ꝑcipit. a societate carnalium
mundior recedit. et relictis paleis adhor¬
reum ducit᷑. quia foris remanentibus re-¬
probis. electa anima ad suꝑnae mansionis
gaudia ȩt̾na subleuatur. Bene gͦ dicit᷑¬

Expanded text:
ci in tempore suo. - Frumentum quippe in segete sole tangitur, quia in hac vita humana, anima respectu superni luminis illustratur. Pluvias percipit, quia veritatis eloquio pinguescit. Ventis concutitur, quia tempestatibus exercetur; et secum crescentes paleas portat, quia nequiorem contra se quotidie vitam peccantium tolerat; atque ad aream deductum triturationis pondere premitur, ut a palearum connexione solvatur. Quia mens nostra coelesti disciplinae supposita, dum correctionis flagella percipit, a societate carnalium mundior recedit, et relictis paleis, ad horreum ducitur: quia foris remanentibus reprobis, electa anima ad supernae mansionis gaudia aeterna sublevatur. Et in ali
Abbreviated transcription (Latin):
tre bestie faciunt. quia motus carnis
dũ nos temptando lacessunt. ad amorẽ
quietis intimȩ mpellunt: B ene aut̃
naculũ t̾uũ. In seͥptura saera. alit̃ pax.
plena dicit᷑. atq alit̃ in choata Inchoa¬
tã qͥppe ueritas discipulis dederat. cũ
dicebat Pacẽ relinquo uobis. pacẽ
meã do uob̾ Et plenã simeon deside
ce Pax enim nr̃a ex desidio conditoriꝰ
uichoat᷑. ex manifesta autẽ uisione
ꝑficitur. Plena qͥppe tuc̃ erit. cum
mens nr̃a nec ignorantia cecatur :
nec carnis suȩ impugnatione concu

Expanded text:
terrae bestiae faciunt, quia motus carnis, terrae bestiae faciunt, quia motus carnis, dum nos tentando lacessunt, ad amorem quietis intimae impellunt. Bene autem nquo vobis . In Scriptura sacra aliter pax plena dicitur, atque aliter inchoata. Inchoatam quippe Veritas discipulis dederat, cum dicebat: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . Et plenam Simeon desiderce . Pax enim nostra ex desiderio Conditoris inchoatur; ex manifesta autem visione perficitur. Plena quippe tunc erit, cum mens nostra, nec ignorantia caecatur, nec carnis suae impugnatione concu
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͥs iam terrena desidia despicit. qͥs¬
quis se ꝑ actiuę uitȩ oꝑa extendit. ne.¬
quaquã ei sufficit magna ext̾ius age¬
re. nisi etiã ꝑ contemplacionẽ ualeat
int̾uis penetrare Unde et apte ꝓtuniꝰ

Expanded text:
quisquis jam terrena desideria despicit, quisquisquis jam terrena desideria despicit, quisquis se per activae vitae opera extendit, nequaquam ei sufficit magna exterius agere, nisi etiam per contemplationem valeat interna penetrare. Unde et apte protinus
Abbreviated transcription (Latin):
lle namq bene loq̃ndi facundiã acci¬
pit. qui sinũ cordis ꝑ recte uniendi
studia extendit. Nec loquentẽ conscien¬
cia prepedit. cũ uita linguã antecedit.
hinc ẽ qđ egiptũ seruitio publico iosepħ
dispensante subiecti: eũ uri regis semet.¬
ipsos tradentes humiliant. frumenta
etiã ad semen reportant Fruge̾ quippe
ad esũ etiã lib̾i accipimꝰ. cũ et sacro elo¬
quio pascim᷑. et tam̃ ad quedã que ĩ hoc
mundo appetimꝰ. in nostris uoluptatibꝰ
uagam̃ Sed serui facti. et ao semen
frumenta ꝑcipimus. quia dum plene dõ
subdimur: etiã uerbo predicationis re¬
plem̃. Et qm̃ magna proles fideliũ seqͥ¬
tur.cũ scã predicatio prerogat᷑: post mul¬
tiplicitatẽ seminis: recte subungit᷑.
Et progenes tua sieut herba t̾rę Iusti
uiridescit: Uel certe iusti proienies
sicut herba orit᷑. quia dũ uiuendo mons¬
trat. quod p̃dicando asserit: multitudo
sequentiũ in numerabilis exurgit Sed

Expanded text:
lle namque bene loquendi facundiam accipit, qui sinum cordis per recte vivendi studia extendit. Nec loquentem conscientia praepedit, cum vita linguam antecedit. Hinc est quod Aegypti, servitio publico, Joseph dispensante, subjecti ; cum juri regis semetipsos tradentes humiliant, frumenta etiam ad semen reportant. Frugem quippe ad esum etiam liberi accipimus, cum et sacro eloquio pascimur, et tamen ad quaedam, quae in hoc mundo appetimus in nostris voluptatibus vagamur. Sed servi facti, et ad semen frumenta percipimus, quia dum plene Deo subdimur, etiam verbo praedicationis replemur. Et quoniam magna proles fidelium sequitur, cum sancta praedicatio praerogatur, post multiplicitatem seminis recte subjungitur: Et progenies tua sicut herba terrae. Justi viridescit. Vel certe justi progenies sicut herba oritur, quia dum vivendo monstrat quod praedicando asserit, multitudo sequentium innumerabilis exsurgit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uelmentẽ dõ. uel carnẽ m̃ti sub¬
iugamꝰ. tab̃naculum iusti habe pacẽ
dicit᷑. quia uidelicet eius corpꝰ. quod
mente in habitat. aꝑuersis desid̾ioꝵ
motibus. sub iusticie disposicione re¬
frenatur Sed qͥd prodest ꝑ continen¬
ciã carnẽ restringere. si mens se ꝑcõ.¬
passionẽ nesciat in proximi amore
dilatare: Hulla nãq ẽ castitas car¬
nis. quã ñ cõmendat suauitas m̃tis
Unde pt pacẽ tab̃nacłi apte subuil

Expanded text:
em Deo, vel carnem menti subjugamus, tabernaculum justi habere pacem dicitur, quia videlicet ejus corpus, quod mente inhabitat, a perversis desideriorum motibus sub justitiae dispositione refrenatur. Sed quid prodest per continentiam carnem restringere, si mens se per compassionem nesciat in proximi amore dilatare? Nulla namque est castitas carnis quam non commendat suavitas mentis. Unde post pacem tabernaculi apte s
Abbreviated transcription (Latin):
modũ expropria considacione didicis¬
set. B ene gͦ dicit᷑ Et usitans speciem
tuam. nõ peccabis. quia tunc peceatum
plene uincit᷑. cũ ex sua similitudine inꝰ¬
qͥsq ꝑpendit. quomͦ in proximi dilectione
dilatet᷑ Cũ uͥ auitĩis caro restringit᷑.
cũ mens uirtutibus exercet᷑. restat ut
loquendo quisq doceat uitam: quam
bonȩ oꝑationis p̃mitit. Unde post
pacẽ tab̾naculi. et speciei nr̃e uifitacio¬
herba t̃rȩ:. Post pacẽ qͥppe tab̾naculi.
post speciei nr̃e usitacionẽ. sem̃ iusto
multiplex furgit. quia nimirũ post
membroꝵ macerationẽ. ac morũ mag.¬
nitudinẽ. tanto ei fecundtus p̾dicati¬
onis uerbũ tͥbuit᷑. quanto hoc ĩenus
pectore ꝑfecti oꝑis exaratione p̃uenit᷑.¬

Expanded text:
modum ex propria consideratione didicismodum ex propria consideratione didicisset. Bene ergo dicitur: Et visitans speciem tuam non peccabis, quia tunc peccatum plene vincitur, cum ex sua similitudine unusquisque perpendit, quomodo in proximi dilectione dilatetur. Cum vero a vitiis caro restringitur, cum mens virtutibus exercetur, restat ut loquendo quisque doceat vitam quam bonae operationis praemittit. Unde post pacem tabernaculi, et speciei nostrae visitatioex. --Post pacem quippe tabernaculi, post speciei nostrae visitationem, semen justi multiplex surgit, quia nimirum post membrorum macerationem, ac morum magnitudinem, tanto ei fecundius praedicationis verbum tribuitur, quanto hoc in ejus pectore perfecti operis exaratione praevenit
Abbreviated transcription (Latin):
uobis met ipsis agnoscite. quio uos
oporteat aliis exhibe. Hinc paulus
us. ut iudeos lucrarer:⁊his qͥ sublege
funt. quasi sub lege essẽ. cũ ipse non
essem sublege. ut eos qui sub lege erãt
iucrifacerẽ Et his qui sine lege st̃.
quasi sine lege ẽẽm. cum sine lege dĩ
ñ eẽm. sed in lege eẽm xp̃i. Et paulo
post Om̃ibꝰ omĩa factus sum: ut om̃s
facerẽ saluos ħeq enĩ egregus p̃di¬
cator ut quasi iudeus fieret: ad ꝑfidi¬
am erupͣneq ut quasi sub lege eẽt.
ad carnale sacrificiũ redũt. neq ut
om̃bus omia fieret. simplicitatẽ m̃tĩ
Merroris uarietate cõmutauit. set
ndescen᷑do appropinquauit infi¬
delibus non cadendo. ut indelicet singłos.
in se suscipiens. et se in singulis transfigu.¬
rans. compatiendo colligeret. si ita ipse
ut illi esset quid impendi sibi ab aliis rec¬
te uoluisset: et tanto uerius unieuiq er¬
ranti concurreret: quanto salutis eius

Expanded text:
vobismetipsis cognoscite quid vos vobismetipsis cognoscite quid vos oporteat aliis exhibere. Et sicut us, ut Judaeos lucrarer; et his qui sub lege sunt, quasi sub lege essem, cum ipse non essem sub lege, ut eos qui sub lege erant lucrifacerem; et his qui sine lege sunt quasi sine lege essem, cum sine lege Dei non essem, sed in lege essem Christi. . Et paulo post: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos . Neque enim egregius praedicator, ut quasi Judaeus fieret, ad perfidiam erupit; neque ut quasi sub lege esset, ad carnale sacrificium rediit; neque ut omnibus omnia fieret, simplicitatem mentis in erroris varietatem commutavit; sed condescendendo appropinquavit infidelibus, non cadendo; ut videlicet singulos in se suscipiens, et se in singulos transfigurans, compatiendo colligeret, si ita 206 ipse, ut illi, esset quid impendi sibi ab aliis recte voluisset; et tanto verius unicuique erranti concurreret, quanto salutis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
pecies qͥppe hominis ẽ. alt̾ homo:
quia millo cernimꝰ quid ipsi sumus:
Corporali enĩ uisitacione ad proxinũ.
gressuũ accessu imus. spũali uͦ ñ gres¬
su. sed affectu ducim̃ Speciẽ gͥ suã
uisitat. qͥsqͥs ad eũ quẽ sibi similẽ per
naturã conspicit. passibꝰ amoris tendit.
ut in altero sua considđans: ex se ipso
colligat. qualit̾ infirmitati alt̾ius cõ¬
descendat Speciẽ suã iusitat. qͥ ut
inse alterũ reficiat: se in alterũ pen¬
sat: hinc namq ꝑmoisen ueritas
cum gesta describeret: gerenda sig.¬
nabat dicens P rotulit t̾ra herbã
uirentẽ. et afferentẽ sem̃ iuxta genꝰ
suũ. lignũq faciens fructũ. et habẽs
unum quodq sementẽ scđm speciẽ
suã Lignũ qͥppe scd̾m suã speciẽ.
semen producit. cum mens nr̃a. ex
se cõsid̾ationẽ in alt̾um colligit. et recti opiꝰ
gertam̃ parit Hic̾ qͥdã sapiẽs dicit Qd tͥ nõ
ciẽ urãm in alterũ uisitate. atq ex

Expanded text:
pecies quippe hominis est alter homo. ster, quia in illo cernimus quid ipsi sumus. Corporali enim visitatione ad proximum gressuum accessu imus; spiritali vero, non gressu, sed affectu ducimur. Speciem ergo suam visitat, quisquis ad eum, quem sibi similem per naturam conspicit, passibus amoris tendit; ut in altero sua considerans, ex se ipso colligat, qualiter infirmanti alteri condescendat. Speciem suam visitat, qui ut in se alterum reficiat, se in altero pensat. Hinc namque per Moysen Veritas cum gesta describeret, gerenda signabat, dicens: Protulit terra herbam virentem et afferentem semen juxta genus suum, lignumque faciens fructum, et habens unusuam . Lignum secundum suam speciem semen producit, cum mens nostra ex se considerationem in alterum colligit, et recti operis germen parit. Hinc quidam sapiens dicit: Quod tibi non ciem vestram in alterum respicite, atque ex
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ: necesse ẽ. ut hec eliphaz uerba
tilium suꝑnę grã p̾dicatiõis infun.¬
dit: Et aquis uniu̾sa trigat. qͥa si¬
rilitatẽ ꝑditi hominis repletione sp̃s.
ad fructificationẽ format. sicut ꝑse
met ipsã ueritas dicit Quibib̾it ex
aqua quam ego dabo ei. non sitiet

Expanded text:
dimus, necesse est ut haec Eliphaz verba dimus, necesse est ut haec Eliphaz verba tilium, supernae gratia praedicationis infundit. Et aquis universa irrigat, qrelitatem perditi hominis repletione Spiritus ad fructificationem format, sicut per semetipsam Veritas dicit: Qui biberit ex aqua, quam e
Abbreviated transcription (Latin):
le ꝑ exemplũ pot̾: Quis enĩ ab uno
grano seminis minensam surgere
arborẽ credet. nisi certũ hoc ꝑ exꝑim̃.¬
tum teneret: In tanta namq unius
grani p̾r uitate. et pene nulla sui
dissimilitudine. ubi latet ligni duri.¬
tia. et ligno tenerior uł durior me.¬
dulla. asperitas corticis. uiriditas
radicis. sapor fructuũ. suauitas odoꝵ
coloꝵ diu̾sitas. mollicies foliorũ: Et
tñ quia hoc ꝑ exꝑimentũ nouimꝰ. ex
uno grano seminis prodire omĩa nõ
dubitamus: Quid gͦ ẽ difficile. ut pul
uis in membra redeat. dũ conditoris
potenciã cotidie cernimus. quia ex
grano ligna mirabilit̾. et adhucmi¬
rabilius fructus creat: Dicat gͦ:
Qui facit magna et inscrutabilia.
et mirabilia absq numero. quia di.¬
uinoꝵ oꝑum magnitudo. nec exqua.¬
litate ualet discuti. nec ex quanti.¬
tate numerari Unde adhuc sub.
ponit humiles in sublimi. et meren¬
tes erigit sospitate. Quia amicos

Expanded text:
le per exemplum potest. Quis enim ab uno le per exemplum potest. Quis enim ab uno grano seminis, immensam surgere arborem crederet, nisi certum hoc per experimentum teneret? In tanta namque unius grani parvitate et pene nulla sui dissimilitudine, ubi latet ligni duritia, et ligno tenerior vel durior medulla, asperitas corticis, viriditas radicis, sapor fructuum, suavitas odorum, colorum diversitas, mollities foliorum? Et tamen quia hoc per experimentum novimus, ex uno grano seminis prodire omnia non dubitamus. Quid ergo est difficile, ut 190 pulvis in membra redeat, dum conditoris potentiam quotidie cernimus, qui et ex grano ligna mirabiliter, et adhuc mirabilius fructus ex lignis creat? Dicat ergo: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero, quia divinorum operum magnitudo nec ex qualitate valet discuti, nec ex quantitate numerari. Unde et adhuc suponit humiles in sublimi, et maerentes erigit sospitate. SENSUS
Abbreviated transcription (Latin):
tum: Sepe namq humanus sensꝰ.
dũ quarundã rerũ racionẽ querens
nõ inuenit. indubitacionis se uoragi.¬
nẽ mergit. Unde fit. ut nõnulli ho¬
mines mortuoꝵ corpora inpuluerẽ
redacta consident. dumq refurrectio¬
nis uim colligere exracione nõ posst̃.
hec ad statũ pͥstinũ redire posse despe¬
raent Mira gͥ que ex fide credenda
sunt. ꝑscrutanda ꝑrationẽ non sunt.
quia si hec nr̃is oculis ratio expandet:
se animus titubat. necesse ẽ ut ea quę
memoriã reducat. quatinꝰ rei similis¬
argum̃to fidẽ roboret. quã labefacta¬
ri sua sagacitate dep̃hendit. Coside.¬
rato quippe humanȩ carnis puluere
quoꝵdã mens concussa desperat. qn
puluis ad carnẽ redeat. et reduiu̾i
corpꝰ ꝑmembroꝵ liamenta cõponat᷑.
qũ illa t̾re ariditas ꝑ iuuentia membra
uiridescat. ac sese ꝑ eoꝵ species formasq
distinguat: Hoc minirũ cõp̾hendi
ꝑ rationẽ non pot̾. sed tam̃ credi faci¬

Expanded text:
tum. Saepe humanus sensus, tum. Saepe humanus sensus, dum quarumdam rerum rationem quaerens non invenit, in dubitationis se voraginem mergit. Unde fit ut nonnulli homines mortuorum corpora in pulverem redacta considerent; dumque resurrectionis vim colligere ex ratione non possunt, haec ad statum pristinum redire desperent. Miracula Dei, quae ex fide credenda sunt, perscrutanda per rationem non sunt; quia si haec nostris oculis ratio expanderet, se animus titubat, necesse est ut ea quaememoriam reducat; quatenargumento fidem roboret, quam labefactari sua sagacitate deprehendit. Considerato quippe humanae carnis pulvere, quorumdam mens concussa desperat, quando pulvis ad carnem redeat, et redivivum corpus per membrorum lineamenta componat; quando illa terrae ariditas per viventia membra viridescat, ac se per eorum species formasque distinguat. Hoc nimirum comprehendi per rationem non potest, sed tamen credi faci
Abbreviated transcription (Latin):
arente terra arbor producitur: uirtusq
pulueris in lignum uertitur.
et nemo miratur Quia quinq sunt
panibus quinq milia hominum satu.¬
rati. creuisse ęscas in dentibus cuncti
mirati sunt. cotidie sparsa grana semi.¬
num. plenitudine multiplicantur spi.¬
carum. et nemo mirat᷑. A quã semel in
uinũ ꝑ mutatã uidentes cuncti mirati
sunt. cotidie humor t̾rȩ mradicẽ uitis
attractus : ꝑ botrum inuinũ uertitur.
et nemo mirat᷑. Mira itaq sunt omĩa
que mirari homines negligunt. quia
ad considerandũ ut p̃diximus. usu tor
cit magna. adiunxit statĩ. et inscru.¬
tabilia: Minus enim furrat magna
facere. si tamen ea que facta sunt per¬
scrutari potuissent. Et recte subdit᷑
Et mirabilia absq numero. quia mi¬
noris esset magnitudinis. sique inscru¬
tabilia condidit pauca fecisset Sed
cula et semꝑ debent considerari ꝑstu¬
diũ. et num quã discuti per in tellec¬

Expanded text:
arente terra arbor producitur, virtusque arente terra arbor producitur, virtusque pulveris in lignum vertitur, et nemo miratur. Quia quinque sunt panibus quinque millia homines satiati, crevisse escas in dentibus cuncti mirati sunt; quotidie sparsa grana seminum, plenitudine multiplicantur spicarum, et nemo miratur. Aquam semel in vinum permutatam videntes cuncti mirati sunt; quotidie humor terrae in radicem vitis attractus, per botrum in vinum vertitur, et nemo miratur. Mira sunt itaque omnia quae mirari homines negligunt, quia ad considerandum, ut praediximus, usu torpcit magna, adjunxit statim: Et inscrutabilia. Minus enim fuerat magna facere, si tamen ea quae facta sunt, perscEt mirabilia absque numero; quia minoris esset magnitudinis, si quae inscrutabilia condidit pauca fecisset. Sciecula et semper debent considerari per studium, et nunquam discuti per intellec
Abbreviated transcription (Latin):
Illum rogo. ꝑquẽ hec tribui scio: Sienĩ
hec ꝑse habere se credet. dep̃cari dnm̃
non indigeret:. Sequit᷑. Qui facit
absq numero. Quis omĩpotentis dei
mirabilia ꝑserutari sufficiat. quod ex
inchilo cuncta creauit. quod ipsa mũ.¬
di fabrica. mira potenciȩ uirtute dis¬
posita. et suꝑ aera celũ suspenditur.
et suꝑ abissũ terra libratur. quod ex
rebus in insibilibus om̃is hec uniu̾si¬
tas ac uisibilibus existit. quod hominẽ
fecit. ut ita dixerim inbreui colligẽs
mundũ alterũ sed racionalẽ. quod
hunc ex antma et carne constituens.¬
i inuestigabili uirtutis disposicione
ꝑmiscuit sp̃m et lutũ : Exhis itaq alius
nouimꝰ. ⁊aliud sumꝰ. sed t̾̃n mirari negligumꝰ qͥa
ea qĩ cophensibili ĩdagatiõe mira st. humanis
ocłis usu uiluerũt Un̾ fit ut si mortus ho
bio om̃ibus cõstet. quia plus sit creari qd nõ
erat. quã reparari quod erat. Quia arida aarõ
uirga floruit. cuncti mirati sunt. cotidie ex

Expanded text:
illum rogo, per quem haec tribui scio. Si enim hoc per se habere se crederet, deprecari Deum non indigeret. Sequitur: CAPUTuerunt. --Quis omnipotentis Dei mirabilia perscrutari sufficiat, quod cuncta ex nihilo creavit, quod ipsa mundi fabrica mira potentiae virtute disposita est, et super aera coelum suspenditur, et super abyssum terra libratur; quod ex rebus invisibilibus omnis haec universitas ac visibilibus existit, quod hominem fecit, ut ita dixerim, in brevi colligens mundum alterum, sed rationalem; quod hunc ex anima et carne constituens, investigabili virtutis dispositione permiscuit spiritum et lutum? Ex his 189 itaque aliud novimus, aliud et sumus; sed tamen mirari negligimus, quia ea quae incomprehensibili indagatione mira sunt, humanis oculis usu viluerunt. Unde fit ut si mortuus hobio omnibus constet quia plus sit creari quod non erat, quam reparari quod erat. Quia arida Aaron virga floruit, cuncti mirati sunt; quotidie ex
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. Notandũ prus ẽ. quod nõ ait. pa¬
catȩ. sed pacificȩ. uidelicet. nõ quia pacẽ
bñt. sed quia pacẽ faciunt Hostes qͥppe
callidi dũ insidiant᷑. affligunt. sedafflic¬
ta mens tanto magis ad ęt̾nã patriã re¬
ditũ diligit: quanto in hoc erũpnoso

Expanded text:
t. --Notandum prius est quod non ait pacatae, sed pacificae, videlicet, non quia pacem habent, sed quia pacem faciunt. Hostes quippe callidi dum insidiantur, affligunt; sed afflicta mens tanto magis ad aeternam patriam reditum diligit, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
quia diuinȩ se formidim medullitus
subdunt. om̃e de aduentu adu̾sarii
pondus timoris abiciunt. Husͤ ẽ enĩ
quod psalmista dñm exorat dicens.
Nequando rapiat ut leo animã meã.
hme rursũ ait E xaudi ds orationẽ
dũ iͥbulor. atimore inimici eripe an¬
mam meã. Uiuentes quippe ꝑfecti
timent uidicẽ. ne morientes metuãt
aceusatorẽ. Bene gͦ dr̃. Et bestiam
lx nõ formidabis. A esi aꝑte diceret᷑.
Qia blandiente mͦ hoste nõ uinceriꝰ
hunc seuientẽ post modũ nõ timebiꝰ.

Expanded text:
quia divinae se formidini medullitus quia divinae se formidini medullitus subdunt, omne de adventu adversarii pondus timoris abjiciunt. Hinc est enim quod Psalmista Dominum exorat, dicens: Ne quando rapiat ut leo animam meam . Hinc rursus ait: Exaudi, Deus, orationem meam cum tribulor, a timore inimici eripe animam meam . Viventes quippe perfecte timent judicem, ne morientes metuant accusatorem. Bene ergo dicitur: Et bestiam terrae non formidabis. Ac si aperte diceretur: Quia a blandiente hoste modo non vinceris, hunc saevientem postmodum non timebis.
Abbreviated transcription (Latin):
deditis nõ eẽ miserendũ. in ipsa qua bea¬
ti sunt iusticia udicantis legunt. quia
quod suspicari fas non ẽ. qualitatẽ sibi
ꝑcepte felicitatis nininuunt. si in reg¬
no positi. uolunt: quod implere neqͣ¬
quã possunt:. Sed qͥsqͥs aduitȩ p̃cepta
se dirigit. pͥusquã p̃mia ȩt̃na ꝑcipiat.
hic iã initia secuturȩ in ꝑpetuũ securi.¬
tatis degustat. ut antiquũ hostem
non metuat. ut int̾ ueniente mortis
articulo. uiolentos eius impetus nl
in obitu securitas mentis. Unde et
recte subiungitur. Et bestiã terrȩ¬
nõ formidabis Callidus qͥppe aduer¬
saruis bestia terrȩ dicit᷑. qͥ ad rapien¬
das mortis tempore peccatoꝵ anima.
uiolentia crudelitatis effrenatur.
Quos enĩ uiuentes blandiens decipit.
morientes seuiens rapit. Quo cõtra
ꝑeam. Illi igit᷑. t̾rȩ bestiã morientes
timent. qui conditoris sui pot̾neiam
uiuentes non timent: Sc̃i et enĩ uiri.

Expanded text:
deditis non esse miserendum, in ipsa qua beadeditis non esse miserendum, in ipsa qua beati sunt justitia judicantis legunt, qui, quod suspicari fas non est, qualitatem sibi perceptae felicitatis imminuunt, si in regno positi volunt quod implere nequaquam possunt. Sed quisquis ad vitae praecepta se dirigit, priusquam praemia aeterna percipiat, hic jam initia secuturae in perpetuum securitatis degustat; ut antiquum hostem non metuat, ut interveniente mortis articulo violentos ejus impetus nulin obitu securitas mentis. Unde et recte subjungitur: CAPUT XXXI. VER mentis. --Callidus quippe adversarius bestia terrae dicitur, quia ad rapiendas mortis tempore peccatorum animas violentia crudelitatis efferatur. Quos enim viventes blandiens decipit, morientes saeviens rapit. Quo contra eam . Illi igitur terrae bestiam morientes timent, qui conditoris sui potentiam viventes non timent. Sancti etenim viri
Abbreviated transcription (Latin):
titur Uenite benedicti pat̾s mei. pos.¬
sidete paratũ uobis regnũ. acõstituci.¬
one mundi In uastitate gͦ et fame
iustus ridebit. quia cũ iniquos om̃s
extrema ultio ꝑcutit. ipse de gła dig¬
nȩ retͥbucioĩs hilarescit Nec damp¬
natis iam tuc̃ exhumanitate cõpa.¬
titur: quia diuinȩ iusticiȩ ꝑ speciẽ
inherens. inconcusso districtionis
intimȩ uigorȩ solidatur. E rectas
namq inclaritate suꝑne rectitudi.¬
nis electoꝵ menͣs nulla miseria affi.¬
cit. quia has amiseriis altitudo bea.¬
titudinis alienas reddit. Unde bene
etiã ꝑ psalmistã dicitur Uidebunt
iusti et timebunt. et suꝑ eũ ridebut
et dicent Ecce homo qui non posu¬
it dm̃ ad uitorẽ suum Iniquos enĩ
iusti nunc uident et metuunt. tune
usuri sunt et ridebunt. Quia eni
m adeoꝵ labi imitacionẽ possunt.
hic hñt formidinẽ. quia ũ dampnals
tunc prodẽe nequeunt. illic nõ habẽ
cõpassionẽ E terno itaq suplicis¬

Expanded text:
dicti 203 Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi . In vastitate ergo et fame justus ridebit; quia cum iniquos omnes extrema ultio percutit, ipse de gloria dignae retributionis hilarescit. Nec damnatis jam tunc ex humanitate compatitur; quia divinae justitiae per speciem inhaerens, inconcusso districtionis intimae vigore solidatur. Erectas namque in claritate supernae rectitudinis electorum mentes nulla misericordia afficit, quia has a miseriis altitudo beatitudinis alienas reddit. Unde bene etiam per Psalmistam dicitur: Videbunt justi et timebunt, et super eum ridebunt, et dicent: Ecce homo qui non posuit Deum adjutorem suum . Iniquos enim justi nunc vident et metuunt, tunc visuri sunt et ridebunt. Quia enim modo ad eorum labi imitationem possunt, hic habent formidinem; quia vero damnatis tunc prodesse nequeunt, illic non habent compassionem. Aeterno itaque supplici
Abbreviated transcription (Latin):
ditur: Om̃e namq quod ẽ. aut ẽ et
nõ uiuit. aut ẽ et uiuit. sed nequaꝗ
sentit. aut ẽ uiuit et sentit. sed nõ
intelligit. nec discernit. Aut ẽ iuit
pides nec tam̃ uiuunt:. Sunt ar.¬
busta uiuunt quidẽ. nec tam̃ senti¬
unt: Herbarum namq atq arboꝵ
uita uiriditas uocatur. sicut ꝑpau¬
lum de seminibꝰ dr̃ Insipiens tuqd
seminas nõ uiuificat᷑: nͥ prius mori¬
atur Sunt bruta animalia. uiuũt
et sentiunt. nec tam̃ intelligunt.
Sunt angłi. uiuunt et sentiunt. et
in telligendo discernunt: Homo itaq
discernere cũ angłis. recte nomine
uniuersitatis expͥmitur. in quo tux¬
ta aliquid ipsa uniuersitas tenet᷑
Unde et discipłis ueritas dicit
euntes inmundũ uniu̾sum. p̃dicat
euugłiũ omui creature Omẽm uide¬
licet creaturã solũ intelligi hominẽ
uoluit. cui comune aliqͥd cũ om̃ibus

Expanded text:
ditur. Omne namque quod est, aut est et non vivit, aut est et vivit, sed nequaquam sentit; aut est et vivit, et sentit, sed non intelligit nec discernit; aut est et vivit,pides, nec tamen vivunt; sunt arbusta, vivunt quidem nec tamen sentiunt: herbarum namque et arborum vita viriditas vocatur, sicut per Paulum de seminibus dicitur: Insipiens, tu quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur . Sunt bruta animalia, vivunt et sentiunt, nec tamen intelligunt. Sunt angeli, et vivunt, et sentiunt, et intelligendo discernunt. Homo itaquediscernere cum angelis, recte nomine universitatis exprimitur, in quo juxta aliquid ipsa universitas tenetur. Unde et discipulis Veritas dicit: Euntes in mundum universum, praedicate Evangelium omni creaturae . Omnem videlicet creaturam solum intelligi hominem voluit, cui commune aliquid cum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
securitatẽ parant: recte subiungit᷑:
pe reprobi uastitatẽ famemq passuri
sunt. cũ dampnati extremo uidicio. ab
ȩt̾ni panis uisione separantur Scͥptũ
Simul gͦ eos uastitas famesq cruciat.
quia non solũ foris torm̾ta sentiunt. s
intus etiã inediȩ peste moriuntur
Uastat gehenna. quia concremat:
Fames int̾ficit. quia suã illis faciem
redemptor abscondit Pȩnȩ namq
retribucionẽ int̾uis ext̾uisq recipiuit.
qͥa et cogitando miseri et oꝑando deli¬
querunt Uñ bene ꝑ psalmistã dicit᷑.
Pones eos ut clibanũ ignis. in tp̃r uultꝰ
tui. dñs in ira sua conturbabit eos:¬

Expanded text:
securitatem parant, recte subjungitur:securitatem parant, recte subjungitur:pe reprobi vastitatem famemque passuri sunt, cum damnati in extremo judicio ab aeterni panis visione separantur. ScriptumSimul ergo eos vastitas famesque cruciat, qui non solum foras tormenta sentiunt, sed intus etiam inediae peste moriuntur. Vastat gfames interficiet, quia suam illis faciem Redemptor abscondet. Poenae namque retributionem interius exteriusque recipient, quia cogitando miseri et operando deliquerunt. Unde bene per Psalmistam dicitur: « Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui
Abbreviated transcription (Latin):
ntiquus namq um:
adu̾saruis. ut arecta intencione
nos rethraat. multi formit̾ impugnat.
et temptacionẽ nr̃am modo u̾bi fame.
mͦ carnis certamine. mͦ flagello sermo.¬
nis. mͦ calamitate ꝑsequutioniꝰ aggie¬
ditur: Sed quia ꝑfectus quisq cũ inse¬
ipso uitia uicerit. statĩmentẽ etiã contͣ uul¬
nera passionis accingit. apte subiungit᷑.
Et nõ timebis calamitatẽ cũ uenerit
Sci em̃ uiri. quia contͣ multiformem
ipsos incertamine multiplicit̃ parant
habent enĩ contͣ famẽ diuini u̾bi pabu.¬
lum. contͣ belli gladiũ cõtinenciȩ scutũ.
contͣ flagellũ linguȩ. proteccionẽ pa¬
cienciȩ. contͣ ext̾ioris calamitatis dãp¬
nũ. int̾ni amoris adiutoriũ. Uñ miro
mͦ agit᷑. ut quo eos hostis callidus nume.¬
rosius tẽptat: eo circũspecti dĩ milites
uirtutibꝰ ditiores fiant Et quia electi
quiq dũ p̃sentiꝰ uite certamina fortit̃
tolerant. in terrore sibi uenturi iudicũ

Expanded text:
ntiquus namque adversarius, ut a recta intentione nos retrahat, multiformiter impugnat; et tentationem nostram modo verbi fame, modo carnis certamine, modo flagello sermonis, modo calamitate persecutionis aggreditur. Sed quia perfectus quisque cum in seipso vitia vicerit, statim se etiam contra vitia passionis accingit; apte subjungitur: « Et non timebis calamitatem cum venerit. » Sancti enim viri, quia contra multiformem ipsos in certamine multipliciter parant. Habent enim contra famem divini verbi pabulum, contra belli gladium, continentiae scutum; contra flagellum linguae, protectionem patientiae; contra exterioris calamitatis damnum, interni amoris adjutorium. Unde miro modo agitur, ut quo eos hostis callidus numerosius tentat, eo circumspecti Dei milites virtutibus ditiores fiant. Et quia electi quique dum praesentis vitae certamina fortiter tolerant, in terrore sibi venturi judicii
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tuũ: Quasi distinete in mundo regi¬
ones sunt. eccłiȩ gentiũ. que in una
tos accipimus: quibꝰ primi ustructoris
uoce dr̃. Uos autẽ tanquã lapides unui
recte uiuit : pacto se lapidibus regionũ
iungit.quia ineo quod mundi defidia
suꝑat. uitã suã procul dubio ad scõꝵ pre¬
cedentiũ imitacionẽ ligat. Sed cum
amundi accione disiungit᷑. malignoꝵ
sp̾uũ mpugnationes crescunt Que t̾n
qͦ magis inmȩrore quẽq atterunt. eo cõ

Expanded text:
tas. --Quasi distinctae in mundo regiones sunt Ecclesiae gentium, quae in una tos accipimus? quibus primi instructoris voce dicitur: Vosautem tanquam lapides vivi recte vivit, pacto se lapidibus 204 regionum jungit, quia in eo quod mundi desideria superat, vitam suam procul dubio ad sanctorum praecedentium imitationem ligat. Sed cum a mundi actione disjungitur, malignorum spirituum impugnationes crescunt: quae tamen quo magis in moerore quemquam atterun
Abbreviated transcription (Latin):
contrahit. cũ iustis quanta suppetat
gła retͥbucionis agnoscit Tunc enĩ
ei loqͥ contͣ bonos ũ uaccat. qͥa maloꝵ
suoꝵ digna retribucione linguã tor.¬
menta liguant. Unde bene anna
prophante dr̃: Pedes scõꝵ suoꝵ serua¬
bit. et impii intenebris contiscescent:¬

Expanded text:
contrahit, cum justis quanta suppetat contrahit, cum justis quanta suppetat gloria retributionis agnoscit. Tunc enim ei loqui contra bonos non vacat, quia malorum suorum digna retributione linguam tormenta ligant. Unde bene, Anna prophetante, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent
Abbreviated transcription (Latin):
aut delectacione enĩ ducit᷑. aut terrore
suꝑatur:: Si. ladius nãq oris ẽ: iniquitaᷤ
ꝑsuasionis. manus autẽ uiolenti ẽ. adu̾si¬
tas potestatis. Sed qͥa ueracit̃ humilis.
qͥhoc loco pauꝑ uocat᷑. quo nulla huius
mundi ꝓsꝑa appetit. eo audent̃ etiã ad.¬
uersa contempnit: recte dicit᷑. Saluũ
faciet de gladio oris eoꝵ. et de ma¬
nu uolenti pauꝑem: Acsi aꝑte dice.¬
retur: Sic in se ds̃ mentes humiliũ
solidat. ut eas ad ꝑpetrandã neqͥtiã
nec blandimenta suasionũ ꝑtrahant:
nec dolores supplicioꝵ frangant. Spes
qͥppe in ȩt̾nitate animũ erigit. et idcir¬
comulla mala ext̾̃ius que tolerat sentit:
Unde et subditur: Et erit egenospes:
Ad cuius spei uidelicet fruetũ cũ pau
ꝑuenerit: omĩs elatus obmutescet
Unde ad huc subditur Iniqͥtas autẽ
contrahet os suum Nũc enĩ malus bo¬
nis derogat. et recta que agere negli¬
git. hec inaliis obtrectando lacerare
nõcessat. Sed tunc iniqͥtas os fuum

Expanded text:
aut delectatione enim ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis; manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet egenum de gladio eorum, et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Dsolidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahet os suum. Nunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non cessat. Sed tunc iniquitas os suum
Abbreviated transcription (Latin):
Ded ut electꝰ qsꝙ st̾na supplicia pugnat.¬
euadat. ut ad ꝑheniiẽ głam pauꝑ aseen¬
dat: debet hic assidius flagellis atteri.
quatinuis inuidicio ualeat purgatus ĩ¬
ueniri Ipso namq infirmitatis nr̃e põ.¬
dere deor sũ cotidie duicim̃. nͥ mira manu
artificis ꝑ suliuenieritia releuem̃ Unde

Expanded text:
ed ut electus quisque aeterna supplicia evadat, et ad perennem gloriam pauper ascendat, debet hic assiduis flagellis atteri, quatenus in judicio valeat purgatus inveniri. Ipso namque infirmitatis nostrae pondere deorsum quotidie ducimur, nisi mira manu artificis per subvenientia flagella re
Abbreviated transcription (Latin):
E tam̃ in cordis sin tenebris offen¬
dentes. adhuc reqͥrendo palpabant: Quoꝵ
nimirũ cęcitas ad crudelitatẽ. crudelitas
etiam usq ad aꝑta oꝑa ꝑsequutionis
exarsit. Sed redemptor humani gene.¬
ris ꝑsequutoꝵ suoꝵ manibus diui tene¬
ri nõ potuit Unde et protinꝰ subditur.¬

Expanded text:
et tamen in cordis sui tenebras offenet tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiam usque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani generis persecutorum suorum manibus diu teneri non potuit. Unde et protinus subditur
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrȩ conprehendant. Hinc ẽ qđ
de tudea dr̃. Occidit ei sol. dũ adhuc
ẽẽt dies: hinc ẽ qd uocẽ penitenciũ in
se ꝓpħ̾a iterũ sumpsit dicens Impe¬
gimus meridie. quasi in tenebris. i
caliginosis quasi mortui: H inc iterũ
dicit Custos quid de nocte. custos qͥd
de nocte: Dixit custos Uenit mane
et nox:. De nocte et enĩ custos uenit.
quia humani generis protector. et
manifestus in carne apparuit. et tñ
bunc p̃ssa ꝑfidiȩ suȩ tenebris iudea
minime agnouit Ubi bene ex uoce
custodis addit᷑ Uenit mane et nox.
quia ꝑ eius p̃senciã et noua lux inmũ¬
do claruit: et tam̾ incorde infideliũ
uetusta cȩcitas remansit. Bene aut̃
rimꝰ: qd̾ ocłis non uidemꝰ. Iudei aut̃
apta euis miracula uiderant. et adhue
eũ quasi palpantes inqͥrebant: cũ di¬
cerent: Quousq animas nĩas tollis:
Situ es xp̃s: dic nobis palam Ecce
iraculoꝵ lux ante oculos aderat.

Expanded text:
tenebrae comprehendant . Hinc est quod tenebrae comprehendant . Hinc est quod de Judaea dicitur: Occidit ei sol, cum adhuc esset dies . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis quasi mortui . Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox . De nocte etenim custos venit, quia humani generis protector et manifestus in 197 carne apparuit, et tamen hunc pressa perfidiae suae tenebris Judaea minime agnovit. Ubi bene ex voce custodis additur, Venit mane et nox, quia per ejus praesentiam et nova lux mundo inclaruit, et tamen in corde infidelium vetusta caecitas remansit.  Vet. XV. irimus, quod oculis non videmus. Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc cum quasi palpantes quaerebant, cum dicerent: Quo usque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ecce miraculorum lux ante oculos aderat,
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi ducẽ itineris sui ꝑsequi. ne
ei etiã nolens seruiat. si hanc suꝑbiẽs
declinat Uitari enĩ us suꝑm cõsilii
nequaꝗͣ pot̾. sed magna sibi uirtute
hanc temꝑat. qui se sub eius nuitibꝰ
refrenat. eusq sibi ponda leuigat. qͥ
hec subiecto cordis humero uolens pdi¬
tat: Sed quia ꝑsequutoꝵ suꝑius me¬
moriã fecimus: qualit̃ etiã ea quȩ fubuic¬
ta sunt. eoꝵ cecitati congruant ostenda¬
et quasi in nocte: sic palpabunt in meri.¬
die: Per diẽ tenebras incurrerunt. qͥ
in ipsa ueritatis p̃sentia. ꝑfidiȩ errore
cecati sunt: Clare qͥppe ꝑdiẽ cernit᷑.
ꝑ noctẽ uͦ nr̃a acies obscurat᷑ Persequu.¬
tores gͥ redemptoris nr̃i. dũ diuine ur¬
tutis miracula cernerent. et tam̃ de eiꝰ
diuinitate dubitarent. indie tenebras
passi sunt. quia uisũ in luce ꝑdidunt
hinc ẽ quod eos ipsa lux admonet di¬
cens: Ambulate dũ lucẽ habetis. ne uoᷤ

Expanded text:
et quasi ducem sui itineris persequi, ne et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens portat. Sed quia persecutorum superius memoriam fecimus, qualiter etiam ea quae subjuncta sunt, eorum caecitati congruant, ostendaEt quasi caeci palparunt in meridie. --Per diem tenebras incurrerunt, quia in ipsa veritatis praesentia perfidiae errore caecati sunt. Clare quippe per diem cernitur, per noctem vero nostra acies obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitarent, in die tenebras passi sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc est quod eos ipsa Lux admonet dicens: Ambulate dum lucem habetis, ne vos
Abbreviated transcription (Latin):
sunt nesciendo dilatare Conprehen
qn̾ et hoc ad pietatis suȩ obsequium re.¬
digit. qd̾ contͣ illũ humana crudelitas
mortaliũ acta disponens. alia conce¬
dit ꝓpicius. alia ꝑmittit iratus: atq
ea que ꝑmitit sic tolerat. ut hec ĩ sui
consilii usũ uertat. Unde miro mͦ fit.
ut et quod sine uoluntate dei agitur.
uoluntati dei contrariũ nõsit. qr dũ ĩbo.¬
nũ usũ mala facta uertunt᷑ : eus con¬
silio militãt. etiã que eius consilio repug
na oꝑa dñi. exquisita mom̃s uolun¬
tates eius Sic qͥppe eius oꝑa magna
sunt. ut ꝑ om̃e quod ab hominibus
agit᷑. eius uoluntas exquirat᷑. Nã sepe
inde ꝑficit᷑. unde repelli putabatur
hinc rursum dicit Omĩa quecũq uolu.¬
it dñs. fecit incęlo et int̾ra Hinc salo¬
uxi. ion ait Nõ ẽ sapiencia. nõ ẽ pruden.¬
luntatis inquiramꝰ: Cui uidelicet cog¬
nitȩ. debet nr̃a actio deuote famulari.

Expanded text:
sunt nesciendo dilatare. Comprehendsunt nesciendo dilatare. Comprehendum, quando et hoc ad pietatis suae obsequium redigit, quod contra illum humana crudelitas mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus, atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit, ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, ejus consilio militant etiam, quae ejus cna opera Domini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque voluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudenluntatis inquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari,
Abbreviated transcription (Latin):
ciã morte conati sunt dicentes Expe¬
dit ut unꝰ homo moriat᷑ pro populo. et
nõ tota gens pereat: Sed redemptoris
mors ad conuunetionẽ sui corporis. idẽ
eccłiȩ ualuit. nõ ad separationẽ. Unde
et ꝑ legẽ turturi et colũbȩ in figura nr̃i
sacrificuĩ secari guitur p̾cipit᷑. et non
penitꝰ abscidi. ut et pꝰ mortẽ corpori ca¬
put in hereat. quia iudelicet mediator
dei et hominũ. idẽ caput omĩũ nr̃m.
et uere mundationis hostia. unde pro
nobis mortẽ ꝑtulit. inde nobis ueriꝰ
inhesit. P ost gͦ sectionẽ capud turturis
suo corpori inheret. qͥa xp̃m ab ȩccłia
nec mors int̾ueniens diuidit Persecu¬
tores gͥ. ꝑegerunt hoc quod ꝑniciose
moliti sunt. intulerunt mortẽ. ut ab eo
abscid̾ent fidelium deuotionẽ Sed
inde fides creuit. unde hanc se extin¬
guere infideliũ crudelitas credidit
Cumq se estimant eius miracula ꝑse¬
quendo abscidere. hec nimirũ conpulsi

Expanded text:
tiam morte conati sunt, dicentes: Expetiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat . Sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae, valuit, non ad separationem. Unde et per legem turturi vel colsacrificii secari guttur praecipitur , et non penitus abscidi, ut et post mortem corpori caput inhaereat; quia videlicet mediator Dei et hominum, id est caput omnium nostrum, et vere mundationnobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo corpori inhaeret, quia Christum ab Ecclesia nec mors interveniens dividit. Persecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt, intulerunt mortem, ut ab eo absciderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscidere, haec nimirum compulsi