comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ristolis dilectionis tuȩ susceptis
filiũ meũ simpliciũ reqͥrere cura ia
ui & qͣ cẽptatione tua caritas urgerit.
inueni. De qͣ tam̃ mei uerbi consolatioe
non indiget: cũ ipsa ueritas dicat. Si
prẽm familias beeltebub uocauerunt
quanto magis domesticos eius: Quȩ
iterũ dicit. Side hoc mundo essetis:
mundus qđ suum erat diligeret. Sed
qͥa dehoc mundo non estis. sego elegi
uos demundo: ꝓpt̃ea odit uos mundus.
Mundũ uidelicet corda carnalia de¬
signans. quȩ diligt̃ mundũ. Hȩc gͥ cũ
ꝑfecte scire te audiam: miror sẽꝑ dilecti¬
onem tuam. uerbis hominũ contristatã.
Int̃ uerba enĩ laudantiũ siue uituꝑan¬
tium: ad m̃tẽ sẽꝑ recurrendũ. ẽ. & si in ea
tristitia generari debet. Et rursum.
Simea ñ inuenit᷑ malũ qđ de nobis hoiẽs
locunt᷑: inmagna debemꝰ letitia ꝓsilire.
Qͥ denĩ siom̃s laudant÷ & conscientia
accusent: & sola conscientia nos liberos
de monstret: Habemꝰ paulũ dicentem.

Expanded text:
istolis dilectionis tuae susceptis, filium meum Simplicium requirere curavi, et qua tentatione 1093 tua charitas urgeretur inveni; de qua tamen verbi mei consolatione non indiget, cum ipsa dicat: Si patrem familias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Quae iterum dicit: Si de hoc mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret. Sed quia de hoc mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea odit vos mundus. Mundum videlicet corda carnalia designans, quae diligunt mundum. Haec igitur cum perfecte te scire audiam, miror dilectionem tuam verbis hominum contristatam. Inter verba enim laudantium sive vituperantium ad mentem semper recurrendum est, et si itristitiam generare debet. Et rursum si in ea non invenitur malum, quod de nobis homines loquuntur, in magna debemus laetitia prosilire. Quid enim si omnes laudant, et conscientia accusent, et sola conscientia liberos nos esse demonstret? Habemus Paulum dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus. qd passus fuerat confessus. e
qͥa senex qͥdã ei apparuit. & canẽ nigrũ
ad eũ dilaniandũ dimisit dicens. Quare
fugere uoluisti de monasterio isto: Cũꝙ
euadere de canis morsibꝰ nullomͦ potũ¬
issem: uenert̃ quidã monachi & eundẽ
senẽ ꝓme rogauert̃. Qstatĩ iussit canẽ
abscedere: & ipse ad me reuersus sum.
fugere. Aliꝰ quoq monachus discedere
exeodẽ monasterio latenter uoluit. Cũq
hociñte tractasset: uoluit oratoriũ ing̃di ÷
statim demonio tͣditꝰ uehem̃tissime uerxa¬
tꝰ. ẽ. Relinquebat᷑ uͦ a demonio si eatra
oratoriũ stecisset: & nichil patiebatur
aduersi. Siuͦconatꝰ fuisset ingredi: statĩ
maligno sp̃ui tͣditꝰ uexabat᷑. Cũq hoc
sepiꝰ fieret: culpã suam confessus. ẽ. qͥade
monasterio egredi cogitabat. Tc̃ ꝓillo frs¬

Expanded text:
reversus, quid passus fuerat confessus est, quia senex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilaniandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt quidam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt. Qui statim jussit canem abscedere et ipse ad me reversus sum. fugere. Alius quoque monachus discedere ex eodem monasterio latenter voluit. Cumque hoc mente tractasset, voluit oratorium ingredi, sed statim daemonio traditus vehementissime vexatus est. Relinquebatur vero a daemonio, et si extra oratorium stetisset, nihil patiebatur adversi: si vero conatus fuisset ingredi, statim maligno spiritui traditus vexabatur. Cumque hoc saepius fieret, culpam suam confessus est, quia de monasterio egredi cogitabat. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
qđ acceꝑat furtũ fecisset. Negauit. Itũ
ueratꝰ. ẽ. Dimissus. atq iterũ reqͥsitus.
negauit: atq iterũ uexat᷑. ẽ. Octo itaq ui¬
cibꝰ negauit: octo uicibꝰ ẽ. uexat̾. Post octauã
nũmos furto abstulerat: & agens pęni¬
tentiam ꝓstratꝰ. se peccasse testatꝰ. ẽ. Ui
Alio quoq tẽpore dũ indie natalicio eiꝰdẽ
apłi iã meridianis horis fr̃s qͥescerent:
subito qͥdã frat̃ aꝑtis ocłis cȩcatꝰ cȩpit
tremere. uoces ingentes mittere. qͥbus
uocibꝰ testabat̾ ferre se ñ posse qd̃ patie¬

Expanded text:
quod acceperat furtum fecisset; negavit, iterum quod acceperat furtum fecisset; negavit, iterum vexatus est. Dimissus atque iterum requisitus negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negavit, octo vicibus est vexatus. Post octavam nummos furto abstulerat. Et agens poenitentiam, prostratus se peccasse testatus est, peAlio quoque tempore dum in die natalitio ejusdem apostoli jam meridianis horis fratres quiescerent, subito quidam frater apertis oculis caecatus coepit tremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testabatur ferre se non posse quod patie
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatio uocẽ suã siue nos clamemꝰ. siue ta-¬
ceamꝰ: hoc ipsũ qd̃ bene egistis clamat.
Indico autẽ qͥa tanta miracula. tanta cura.
tanta custodia monachoꝵ in eodẽ mona¬
sterio eiusdẽ apłi ẽ. ac si specialiter ab bas
monasterii ipse sit. Nam ut pauca de mul-¬
tis loquar quȩ abbate ac p̃posito monast̾ii
narrantibꝰ agnoui edicã: Quadã die duo ex¬
inde fr̃s cransmissi st̃. qͥ aliqͥd emere ꝓ mo¬
nasterii utilitate debuissent: unꝰ iunior
qui prudentior uidebat᷑: alt̾ senior qui¬
custos iunioriᷤᷤ ȩsset. Prexert̃ utriq & de
p̃cio qđ accepert̃. ipse qͥ custos missus fu¬
erat. nesciente altero de eode precio fur
tũ fȩcit. Qmox ut ad monasteriũ st̃ relisi.
atq ante oratorii lim̃ uenert̃: arreptus
ademonio isqͥ furtũ fecerat cecidit. & uexa¬
ricepit. Dimissus autẽ a demonio. concur¬
rentibꝰ monachis. reqͥsitꝰ. ẽ. neforsitan de eo

Expanded text:
operatio vocem suam, sive nos clamemus, sive taoperatio vocem suam, sive nos clamemus, sive taceamus, hoc ipsum quod bene egistis, clamat. Indico autem quia tanta miracula, tanta cura, tanta custodia monachorum in eodem monasterio ejusdem apostoli est, ac si specialiter abbas monasterii ipse sit. Nam ut pauca de multis loquar quae abbate ac praeposito monasterii narrantibus agnovi, quadam die duo exinde fratres transmissi sunt, qui aliquid emere pro monasterii utilitate debuissent: unus junior, qui prudentior videbatur: altcustos junioris esset. Perrexerunt utrique; et de pretio, quod acceperunt, ipse qui custos missus fuerat, netum fecit. Qui mox ut ad monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit, et vexari coepit. Dimissus autem a daemonio, concurrentibus monachis requisitus est num forsitan de eo
Abbreviated transcription (Latin):
reget: sua uigilantia custodiet De podagrȩ
autẽ molestia qũã uob̾ euenisse signastiᷤ:
& contristat᷑ uehemt̃ sũ. & letat᷑. Letatꝰ: qͥa hu-¬
mor noxiuᷤ inferiora petens. suꝑiora ꝑfecte
deseruit. Contristatꝰ uero : qͥa intã tenu¬
issimo corpore dolores uos nimios ꝑpeti
ȩssȩ poterit doloribꝰ resistens: Me & enĩ
que qͣlis fuerĩ nostis. ita amaritudo animi
& assidua exacerbatio. atq ꝑ hoc podagrȩ
molestia afficit: ut corpꝰ meũ tamquam
insepultura. ita siccatũ sit. Unde fit: ut
iam raro de lectulo surge ualeam. Si gͦ
mei molaẽ corporis intantã podagrȩ dolor
ariditatẽ redigit . qd de ur̃o corpore sen¬
tiam. qđ nimis siccũ ante dolores fuit :
De elemosina uͦ quã beati andreȩ apłi
monasterio fȩcistis. ꝗqͥd necesse. ẽ. me aliqͥd
dicere cũ scriptũ sit. absconde elemosinã
insinu pauꝑis. & hȩc ꝓte exorabit: Sigͦ
apud secretas aures dñi habet ipsa bona

Expanded text:
et sua vigilantia custodiet. De podagrae autem molestia, quam vobis evenisse signastis, et contristatus vehementer sum et laetatus. Laetatus, quia humor noxius inferiora petens, superiora perfecte deseruit; contristatus vero, quia in tam tenuissimo corpore dolores vos nimios perpeti esse poterit doloribus resistens? Me etenim quem qualis fuerim nostis, ita amaritudo animi et assidua exacerbatio, atque praeter hoc podagrae molestia afficit, ut corpus meum tanquam in sepultura ita siccatum sit. Unde fit ut jam de lecto raro surgere valeam. Si ergo mei molem corporis in tantam podagrae dolor ariditatem redegit, quid de vestro corpore sentiam, quod nimis siccum ante dolores fuit? De eleemosyna vero quam beati Andreae apostoli monasterio fecistis, quid necesse est me aliquid dicere, cum scriptum sit: Absconde eleemosynam in sinu pauperis, et haec pro te exorabit. Si ergo apud secretas aures Dei habet ipsa bona
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥbꝰ se absconderant: fixert̃ gͣdũ. Pulsi
& cõpulsi: passu mou̾e ñ potuert̃. Consi¬
derauert̃ monachi rẽ talẽ sine misterio
ęssȩ non posse. Attendert̃ ad criptas: ui¬
dert̃ earũ aditꝰ missa macheria dapnatoᷤᷤ:
s caballis suis nuͦqũa euntibꝰ descendert̃.
Deposuert̃ lapides qͥ more criptarũ po
siti fuerant: ingressi st̃. eosq in eisdem
cenebrosis latibulis consternatos terrę¬
inuenert̃. Qͥ ad monasteriũ reducti. ex
eodẽ miraculo ita meliorati st̃: ut eis mul¬
tũ ꝓfuerit ad parũ tpr̃is de monasterio
fugisse. Hȩc dixi: ut excellentiȩ ur̃ȩ in¬
notescerem. cuiꝰ oratorio elemosinã fȩcistiᷤᷤ.
Omĩpc autẽ ds & in anima & incorpore.
& in om̃i dono cȩlestiuos ꝓtectione custo

Expanded text:
in quibus se absconderant, fixerunt gradum, pulsati in quibus se absconderant, fixerunt gradum, pulsati et compulsi passum movere noluerunt. Consideraverunt monachi rem talem sine mysterio esse non posse. Attenderunt ad cryptas, viderunt earum aditus missa maceria damnatos, sed caballis suis nusquam euntibus descenderunt. Deposuerunt lapides qui in ore cryptarum 1126 positi fuerant, ingressi sunt, eostenebrosis latibulis terrae consternatos invenerunt. Qui ad monasterium reducti, ex eodem miraculo ita sunt meliorati, ut eis multum profuerit ad parum temporis de monasterio fugisse. Haec dixi, ut excellentiae vestrae innotesceret cujus oratorio eleemosynam fecistis. Omnipotens autem Deus, et in anima, et in corpore, et in omni domo, coelesti vos protectione cu
Abbreviated transcription (Latin):
malignꝰ accederet. Dicebat autẽ eundẽ¬
se beatũ apłm dũ uexaret᷑ uidisse: seq ab
eo increpatũ esse cur uoluisset abscedere.
Alii quoq duo fr̃s de eodẽ monasterio
fugert̃: atq aliqͣ prius colloquendo fr̃i¬
b signa dedert̃. qd ꝑ appiã descendente.
iherosolimã tenderent. Q exeuntes. di¬
uertert̃ de itinere: & ut asequentibꝰ in¬
ueniri minime potuissent. retrusas qͥta
iuxta flãmineã portã inuenientes ineisse
occultauert̃. Cũq uͦ uesꝑtinis horis req¬
siti. minime in congregatione inuenti
essent: ascensiꝰ caballis eos qͥda fr̃i secutaisc¬
ꝑ ꝙ metͦuii portã exeunteᷤᷤ ut eos in lati¬
nam uel appiam uiam sequerentur:
subito eis consiliũ ortũ. ẽ. ut eos insalariã
uiam reqͥrerent. ext̾ ciuitatẽ. Igit᷑ per¬
gentes: deflexert̃ insalariã. Eos uero
minime inuenientes: ꝑportã flãmineã
decreuert̃ reuerti. Cũq reuerterenturͥ
mox ut eqͥ eoꝵ ante criptas illas uenerc̃

Expanded text:
malignus accederet. Dicebat autem se eumdem beatum apostolum dum vexaretur vidisse, seque ab eo increpatum esse cur de monasterio voluisset abscedere. Alii quoque duo fratres de eodem monasterio fugerunt, atque aliqua prius colloquendo fratribus signa dederunt quod per Appiam descendentes Jerosolymam tenderent, qui exeuntes diverterunt de itinere. Et ut a sequentibus inveniri minime potuissent, retrusas cryptas juxta Flamineam portam invenientes, in eis sese occultaverunt. Cum vero vespertinis horis requisiti minime in congregatione inventi essent, ascensis caballis eos quidam fratres secuti sunt, per Metroni portam exeuntes, ut eos in Latinam vel Appiam viam sequerentur. Subito autem eis consilium ortum est ut eos in Salaria via requirerent. Extra civitatem igitur pergentes deflexerunt iter in Salariam. Eos vero minime invenientes per portam Flamineam decreverunt reverti. Cumque reverterentur, mox ut equi eorum ante cryptas illas venerunt
Abbreviated transcription (Latin):
xcellentiȩ ur̃ȩ scripta suscepi: quȩ
me ingͣuissima egritudine positũ.
de salu̾te de deuotione ac de dulcedine sua
om̃ino releuarent. Unũ uͦ egre suscepi:
qͥa in eiscłe epłis ad me qd̾ semel ȩssȩ pot̾at.
sepiꝰ dicebat᷑: ancilla ura. ancilla ur̃a.

Expanded text:
xcellentiae vestrae scripta suscepi, quae me in gravissima aegritudine positum, de salute, de devotione, ac de dulcedine sua omnino relevarunt. Unum vero aegre suscepi quia in eisdem epistolis ad me quod semel esse poterat saepius dicebatur: Ancilla vestra, ancilla vestra.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptũ epatũ ꝓpriuᷤ fui: Et idõ rogo ꝑ om̃i¬
potentẽ dm̃: ne hoc uerbũ aliqͣndo ad me
ĩ scriptis ur̃is inueniam. Ea autẽ quȩ expu-¬
rissimo & sincerissimo corde beato petro
apłoꝵ pͥncipi munera tnͣsmisistis: p̃sente
om̃idero scepta. atq illic spensa st̃. Filiꝰenĩ¬

Expanded text:
tum proprius fui? Et ideo rogo per omnipotentem Deum ne hoc verbum aliquando ad me in scriptis vestris inveniam. Ea autem quae ex purissimo sincerissimoque corde beato Petro apostolorum principi munera transmisistis, praesente omni clero suscepta atque illic suspensa sunt. Fili
Abbreviated transcription (Latin):
dagrȩ dolore egrotũ me & pȩne desꝑatũ
repꝑit. scripta ur̃a mͥ dare distulit: & post
multũ tẽporis qua uela suscepta st̃. dedit.
Postmodũ uero inscriptis excellentiȩ ur̃ȩ
inuenimꝰ: ut cũ letania ad beati petri ȩocłã
portari debuissent. Qd idõ minime factũ
e qͥa sicut p̃dixi ante uela quã scripta
suscepimꝰ. Tam̃ p̃dictꝰ uir cũ om̃i familia
domꝰ ur̃ȩ hoc fecit: qua nos facere cum¬
dero uoluistis. S & si uoces defuerunt
hoium. habet ipsa ur̃a oblatio. apud om̃i¬
potentem dnm̃ uocẽ suã. In eiꝰ enĩ pietate
confido qͥa cuiꝰ uos corpꝰ cooꝑuistis interra.

Expanded text:
lore et pene desperatum reperit, scripta vestra mihi dare distulit, et post multum temporis quam vela suscepta sunt dedit. Postmodum vero in scriptis excellentiae vestrae invenimus ut cum litania ad beati Petri ecclesiam portari debuissent. Quod ideo minime factum est, quia, sicut praedixi, ante vela quam scripta suscepimus. Tamen praedictus vir cum omni familia domus vestrae hoc fecit, quod nos cum clero facere voluistis. Sed et si voces defuerunt hominum, habet ipsa vestra oblatio apud omnipotentem Deum vocem suam. In ejus enim pietate confido quia cujus corpus vos cooperuistis in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
quod a libero quondam patricio
incampaniȩ partib noscitur ẽẽ cons-¬
cõmendare Asserit enim se in muroꝵ
uigiliis ultra uires suas uehementer
ẽ possibile. de eodem ꝑ uos onere releue¬
tur. sin uero ex toto ut ñ fiat. hoc ẽ. omĩ¬
no difficile. uel ita illi ex nr̃a cõmendati¬
one ipsum leuigantes pondus sollicitu¬
dinis temperetis. ut dum indei laudib
securior ualeat dñm exorare. s et nr̃am sͥ
apuo głam ur̃am sentiat epłam ꝓfuisse:¬

Expanded text:
quod a Liberio quondam patricio in Campaniae partibus noscitur esse consremus gloriae commendare. Asserit enim se in murorum vigiliis ultra vires suas vehementer est possibile, de eodem per vos onere relevetur. Si vero ex toto ut non fiat hoc est omnino difficile, vel ita illi ex nostra commendatione ipsum ledinis temperetis, ut dum in Dei laudibusecurior valeat Dominum exorare, sed et nostram sibi apud gloriam vestram sentiat epistolam profuisse
Abbreviated transcription (Latin):
cũ deo auctore suscipere. Quisi ita st̃
ꝓbati atq suscepti. & ꝑ anima sua pe¬
nitentiam de ꝑpetratis culpis agere
student: ꝑ eoꝵ uita & lucro cȩlesti. ñ .ẽ.
eoꝵ conuersio renuenda. Qua de re
ȩtiam serenissimꝰ & xp̃ianissimꝰ impe¬
rator mͥcredite om̃imodo placatur.:
& libent̃ eoꝵ conuersionẽ suscipit.
quos inrationib publicis implicatoᷤ
non essȩ cognoscit. Mense decemb̾
indictioñ.i.¬

Expanded text:
tum Deo auctore suscipere. Qui si 899 ita sunt tum Deo auctore suscipere. Qui si 899 ita sunt probati atque suscepti, et pro anima sua poenitentiam de perpetratis culpis agere student, pro eorum vita et lucro coelesti, non est eorum conversio renuenda. Qua de re etiam serenissimus et Christianissimus imperator, mihi credite, omni modo placatur, et libenter eorum conversionem suscipit quos in rationibus publicis implicatos non esse cognoscit. Mense Decembri, indiction
Abbreviated transcription (Latin):
lonensi. andree nicopolitano. ioħi
corinthensi. ioħ̃i pͥme iꝰtiniane. Ioħi
cͤtensi scoritano. Ioħi larisseo. mariano
rauennati i anuario carał sardinie &
om̃ibꝰ ep̃is sicilie
ẽsem qũa piissimꝰ imperator
dedit. ne fortasse hi qui miliciȩ uel
rationib st̃ publicis obligati. Dum
causarũ suarũ periculũ fugiunt
ad ȩccłasticũ habitũ ueniant. uel in
monasteriis conuertant᷑. ur̃ȩ studui
fraternitati transmittere: hoc maxime
ex hortans. qđ hi qui scłi actionib impli¬
catist̃. in clero ȩccłȩ ꝑꝓpere suscipiendi
non sc̃: qͥa dum in ȩccłastico habitu ñ
dissimilit̃ qũa uixert̃ uiuunt neqͣ¬
quam student scłm fugere. s mutare.
Quod si ȩtiam tales quiq monasteriũ
petunt: suscipiendi nullomodo sunt.
ris inmonasterio conuerti festinant.
non st̃ temere suscipiendi: nisi eoꝵ ui¬
ta subtilit̾ suerit inqͥsita. & iuxta normã
regularẽ debent in suo habitu ꝑ tri¬
enniũ ꝑbari: & tunc monachicũ habi¬

Expanded text:
lanensi, Andreae Nicopolitano, Joanni Corinthi, Joanni primae Justinianae, Joanni Cretensi Scoritano, Joanni Larissae, Mariniano Ravennae, Januario Caralis Sardiniae, et omnibus episcopis Siciliae. Legem quam piissimus imperator dedit, ne fortasse hi qui militiae vel rationibus sunt publicis obligati, dum causarum suarum periculum fugiunt, ad ecclesiasticum habitum veniant, vel in monasteriis convertantur, vestrae studui fraternitati transmittere: hoc maxime exhortans, quod hi qui saeculi actionibus implicati sunt in clero Ecclesiae propere suscipiendi non sunt, quia dum in ecclesiastico habitu non dissimiliter quam vixerant vivunt, nequaquam student saeculum fugere, sed mutare. Quod si etiam tales quique monasterium petunt, suscipiendi nullo modo sunt, eris in monasteriis converti festinant, non sunt temere suscipiendi, nisi eorum vita fuerit subtiliter inquisita. Et juxta normam regularem debent in suo habitu per triennium probari, et tunc monachicum habi
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentissimũ frẽm nrũm ba¬
silium ep̃m uelut unũ de ultimis
in causis occupari: & p̃toriis inutilit̃
obseruare. Quȩ res qm̃ & ipsũ uilem
reddit. & reuerentiã sacerdotalẽ ad¬
nichilat: statĩ ut exꝑientia tua hoc p̃¬
ceptũ susceꝑit. eũ ita ad reuertendũ
districta executione cõpellat: qͣtinꝰ ei
illicite insistenti. qnͥq diebꝰ sub qͣliba
excusatione ĩmorari ñ liceat. nesi qͦli
ipso apud nos gͣuit̾ incipias essȩ culpa¬
bilis

Expanded text:
reverentissimum fratrem nostrum Basilium episcopum, velut unum de laicis in causis occupari et pretoriis inutiliter deservire. Quę res quoniam et ipsum vilem reddit et reverentiam sacerdotalem adnichilat, statim ut experientia tua hoc preceptum susceperit, eum ita ad revertendum districta executione compellat, quatenus ei illic te insistente V diebus sub qualibet excusatione inmorari non liceat, ne, si quo permiseris, cum ipso apud nos incipias esse culpabilis
Abbreviated transcription (Latin):
stit᷑. Qd̾ si recte illic exeqͥ ñ ualet. nob̃ qͥtales
s̃ temsinitti debent si tam̃ hic monstrari pote¬
rint. unde illic possunt absq difficultate con¬
umei. S qͥa hoc impossibile eẽ existimo. illic
ꝑte debet districta atq fortiᷤ correctio ꝓueni-¬
re. Uirum autẽ głosum domnũ lib̾tinũ p̃to¬
rem intali loco ꝑ complacationẽ omp̃is dĩ
adiutorẽ te habere confido: In hac tam̃ cau¬
sa mitescere minime debiusti. etiã si tͥ qͥlib&
scłaris iudex adu̾sarius potuissec existere:
Possessiones p̃terea archelai medici dilectio tua
rationabiliter tueat᷑. ut ab aliquib iniuste
eũ minime grauari ꝑmittatis:¬

Expanded text:
stretur. Quod si recte illic exsequi non valet, nobis qui tales stretur. Quod si recte illic exsequi non valet, nobis qui tales sunt transmitti debent, si tamen hic monstrari potuerit unde illic possunt absque difficultate convinci. Sed quia hoc impossibile esse existimo, illic per te debet districta atque fortis correctio provenire. Virum autem gloriosum domnum Libertinum praetorem in tali loco per contemplationem omnipotentis Dei adjutorem te habere confido. In hac tamen causa mitescere 760 minime debuisti, etiamsi tibi quilibet saecularis judex adversarius potuisset existere. Possessiones praeterea Archelai medici dilectio tua rationabiliter tueatur, ut ab aliquibus injuste eum minime gravari permittat
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ prauis hominib purgare desiderans.
laudabilit̾ erga eccłasticoꝵ uitã siẽ nosti
sollicitus fuit Qui dũ eorũ actus uigilan¬
ter cura pastorali intenderet. maleficio qd̃
uulgo cant̾ma dr̃. quosdã didicit macula¬
tos: Quos etiã sicut & dilectionis tuȩ nun¬
tiauit epła. dedit incustodia retinendos
S qi peccatis nr̃is facientib morte p̃uentꝰ
crim̃ ipsum ulcisci ñ potuit: necesse ẽ ut
dilectio tuo tua cum omĩ hoc subtilitate
indagare festinet. atq ita in ers sedm ĩma¬
sipri senꝑtudi ep̃m delo correetionis ae llsti¬
Ex insac ultione ꝓpt̾ dm̃ nout potiusse si
uuent comoueri. Omi gͦ uirtute omĩqim¬
santia tua dilectio in hac causa delũ siuum
erga omĩpotentem dm̃ cuiet ostendere. et
inimicis illꝰ adũsitatem dignam inflictis
micos tuos tabescebam: Si gͦ hoc zelo dilectio
tua accendit᷑ in eorũ qͥdm̃ reliquerunt. et
cont᷑ eũ maleficiis aliqͥd egerunt: pena mon¬

Expanded text:
Dei pravis hominibus purgare desiderans, laudabiliter erga ecclesiasticorum vitam, sicut nosti, sollicitus fuit. Qui dum eorum actus vigilanter cura pastorali intenderet, maleficio quod vulgo canterma dicitur, quosdam didicit maculatos. Quos etiam, sicut et dilectionis tuae nuntiavit epistola, dedit in custodia retinendos. Sed quia, peccatis nostris facientibus, morte praeventus, crimen ipsum ulcisci non valuit, necesse est ut dilectio tua cum omni hoc subtilitate indagare festinet, atque in eos secundum immaionis ac justitiae in hac ultione propter Deum novit potuisse, si viveret, commoveri. Omni ergo virtute omnique instantia tua dilectio in hac causa zelum suum erga omnipotentem Deum curet ostendere, et inimicis illius adversitatem dignam inflictis r inimicos tuos tabescebam ? Si ergo hoc zelo dilectio tua accenditur in eorum qui Deum dereliquerunt et contra eum maleficiis aliquid egerunt, poena mon
Abbreviated transcription (Latin):
euanescit. Hoc certissime scito: qͥa pla-¬
cere deo & pͣuis hõibuᷤᷤ. nullus potest.
In canto se gͦ estimet fr̃nitas tua om̃ipo-¬
tentid̾o placuisse: qͣnto se ꝑuersis homi-¬
nibꝰ displicuisse cognouerit. Ipsa tam̃
defensio paupum moderata & quisit:
ne siqͥd nimis rigide agitis: ex iuuen¬
tute uos arbitrentur homines sr̃bire
S talis. necesse. ẽ. ut inueniat᷑ ꝓ opp̃s¬
sis nr̃a defensio: qͣtinꝰ & humiles ꝓdecti

Expanded text:
evanescit. Hoc certissime scito, quia plaevanescit. Hoc certissime scito, quia placere Deo sine pravis hominibus nullus potest. In tanto ergo se aestimet fraternitas tua omnipotenti Deo placuisse, quanto se perversis hominibus displicuisse cognoverit. Ipsa tamen defensio pauperum moderata et gravis sit, ne, si quid nimis rigide agitis, ex juventute vos arbitrentur homines superbire. Sed talis necesse est ut inveniatur pro oppressis vestra defensio, quatenus et humiles protecti
Abbreviated transcription (Latin):
promanam urbem ueniens cõmuni
filius pbr ueteranꝰ. ita me podagrȩ
doloribꝰ debilẽ repperit: ut frat̾nitati
tuȩ epłis ꝑ me respondere nullatenus
ualuissem. Etqͥdem de sclauoꝵ gente.
quȩ uobis ualde imminet: & affligor
uehem̃ter & conturbor. Affligor in hiᷤᷤ
De iuliano autẽ scribone qͥd dicã. qͣndo
ubiq uideo qͥa nob̾ peccata nr̃a respondeant.
tristari: qͥa qͥ pꝰnos uixerint de teriora
tprauidebt̃: ita ut in cõparatione sui
tẽporis felices nos ȩstiment dies habu
si ꝓdesse minime ualuerit: ipsa om̃ipo¬
tentid̾o m̃tis deuocio sufficit qmdedit.
Scriptũ ẽ. & enĩ. Eripe eos qͥducuntur
ad mortẽ: & qͥtͣhunt᷑ ad int̾itũ. liberare
necesses. Qd̃ si dixeris. uires ñ suppetũt:
qͥ inspector ẽ. cordis ipse intelligit. In om̃e
gͦ qđ agis: inspectorẽ cordis appete hab̾e
placatũ. Qcqͥd uͦ. ẽ. unde illi placeas:
facere ñ omittas. Nã humani t̾rores &
gr̃ę. fumo st̃ similes: qͥ leni aura raptus

Expanded text:
Romanam veniens urbem communis filius presbyter Veteranus ita me podagrae doloribus debilem reperit, ut fraternitatis tuae epistolis per me respondere nullatenus valuissem. Et quidem de Sclavorum gente, quae vobis valde imminet, 1066 et affligor vehementer et conturbor. Affligor in his De Juliano autem Scribone quid dicam? Quando ubique video quia nobis peccata nostra respondeant, tristari, quia qui post nos vixerint deteriora tempora videbunt, ita ut in comparatione sui temporis felices nos aestiment dies habuisi prodesse minime valuerit, ipsa omnipotenti Deo mentis devotio sufficit, quam dedit. Scriptum est enim: Eripe eos qui ducuntur ad mortem, et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses . Quod si dixeris: Vires non suppetunt, qui inspector est cordis ipse intelligit. In omni ergo quod agis, inspectorem cordis appete habere placatum. Quidquid est unde illi placeas facere non omittas. Nam humani terrores et gratiae, fumo sunt similes, qui leni aura raptus
Abbreviated transcription (Latin):
iłis filius m̃s cipͥanus diaconus reuer¬
tens mͥ ualde placuerat. si ad me totꝰ re.¬
disset S pꝰquam gla ur̃a insicilia sese retimi¬
it. certissime scio quia p̃dictus filius iñs
ad me quidẽ corpore rediit. smente insici¬
lia remansit Hȩc tam̃ dicens. tantũ quieti
uĩȩ congaudeo. quantũ de meis occupa¬
tionib ingemisco. atq hoc sũmoꝑe exhor¬
tor ut si palatũ corporis dulcedo cetigit
intime suauitatis. ita introrsus rapiat᷑
ammus ut triste sit omne qd̃ foris sonat.
om̃e qd̾ foris delectat: Laudo autẽ qd̾ hu¬
mana conuenticła cauetis. qr sepe animꝰ
qui renouari indeo ꝑ compunctionis
grãm desiderat: ꝑ praua colloquia atq
u̾ba it̾um ueterascit. Quesiui aut̃ qͥ uobẽ
adherant in lectionis sacre collegio: inemi¬
nem repperi. & uehentent̾ ingemui pauꝑ-¬
tatẽ boni. Et quamuis peccator ego ualde
occupatus sũ. tam̃ si ad beati petri apłi li
mina uenire uolueritis. insacro eloquio

Expanded text:
imus filius meus Cyprianus diaconus revertens mihi valde placuerat, si ad me totus rediisset. Sed postquam gloria vestra in Sicilia sese retinuit, certissime scio quia praedictus filius meus ad me quidem corpore rediit, sed mente in Sicilia remansit. Haec tamen dicens, tantum quieti vestrae congaudeo, quantum de meis occupationibus ingemisco. Atque hoc summopere exhortor, ut si palatum cordis dulcedo tetigit intimae suavitatis, ita introrsus rapiatur animus, ut triste sit omne quod foris sonat, omne quod foris delectat. Laudo autem quod humana conventicula cavetis, quia saepe animus qui renovari in Deo per compunctionis gratiam desiderverba iterum veterascit. Quaesivi autem qui vobis adhaereant in lectionis sacrae collegio, et neminem reperi, et vehementer ingemui paupertatem boni. Et quamvis peccator ego valde occupatus sum, tamen si ad beati Petri apostoli limina venire volueritis, in sacro eloquio
Abbreviated transcription (Latin):
rata constructio iure consistit. & nullũ
corpꝰ ibidẽ constat humatũ: ꝑcepta pͥ-¬
mit donation& legitima. id . ẽ. condu¬
ma una. boues. par .i. aeręm̃ta capita.
Infundo gessiano ubi ipsũ monasteriũ
fundat᷑. uncias. Uiii. fundũ statiani
untias.uiii. fundũ pat̾ni in integro por¬
cos .x. lectist̃nia gestisq municipalibꝰ alli¬
gata & cȩtera secundum morem. G¬

Expanded text:
rata constructio jure consistit, et nullum corpus ibidem constat humatum, percepta primitus donatione legitima, id est conduma una, boum par unum, armenta capita in fundo Gressiano ubi ipsum monasterium fundatur, uncias octo, in fundo Staciani uncias octo, fundum Paterni in integro, porcos decem, lectisternia, gestisque municipalibus alligata, etc., secundum morem.
Abbreviated transcription (Latin):
uia ꝑuenit ad nos qd̃ quidam
ex italiȩ ȩccłiis derici uasa sacra
in sicilia uenundarent: id circo pan-¬
tileonem notariũ nr̃m direximus.
ut eadem uasa sollicita inqͥsitione
requireret. Quẽ postquã in ur̃ȩ
scĩtatis ẽ. obsequio occupatꝰ. eandẽ
causam eũ cognouimꝰ neglexisse:
Oportet gͦ ut fr̃nitaᷤᷤ tua congrua debeat
sollicitudine ꝑuidere. & tẽpore quo
utile ęssȩ crediderit. eũ ad peragen¬
da ea ipsa debeat relaxare: quatinꝰ
& ipsa de illo possit habere solatiũ:
& ipse salubriter ualeat quȩ sibi st̃.
mandata deo adiuuante ꝑ agere: qͥa
nece̾ẽ. ẽ. ut indictione sequenti huc
ueniat. & subtiliter nos coram posi¬
tus de cunctis informet.

Expanded text:
uia pervenit ad nos quod quidam ex Italiae Ecclesia clerici vasa sacra in Sicilia venundarunt, idcirco Pantaleonem notarium nostrum direximus, ut eadem vasa sollicita investigatione requireret. Qui postquam in vestrae sanctitatis est obsequio occupatus, eamdem causam eum cognovimus neglexisse. Oportet ergo ut fraternitas vestra congrua debeat sollicitudine providere, ut, tempore quo utile esse crediderit, eum ad peragenda ea ipsa debeat relaxare; quatenus et ipsa de illo possit habere solatium, et ipse salubriter valeat quae sibi sunt mandata Deo adjuvante peragere; quia necesse est ut indictione subsequenti huc veniat, et subtiliter nos coram positus de cunctis informet.
Abbreviated transcription (Latin):
gentẽ miseros autẽ facit ppłos peccatũ:
tunc regnũ stabile credit̾. cũ culpa qͣ
cognoscit᷑ citiꝰ em̃dat᷑. Multoꝵ gͥ ad noᷤ
relatione ꝑuenit. qđ dicere sine afflicti¬
one cordis nimia non ualemꝰ: ita quosdã
sacerdotes in illis partibꝰ impudice ac
neqͥt̾ conuersari. ut & audire nob obꝓbri-¬
ũ & lam̃tabile sit referre. Negͦ pꝰqͣm huiꝰ
neqͥtiȩ hucuꝰq se tetẽdit opinio. aliena pͥ¬
uitas aut nrãm animã. aut regnũ urm
peccati sui iaculo feriat: ardent̾ adhȩc
debemꝰ ulciscenda consurgere. ne paucoꝵ
facinꝰ. multoꝵ possit ęssȩ ꝑdicio. Nam
causa st̃ ruinȩ ppłi: sacerdotes mali. Qs
enim ꝓppłi se peccatis int̾cessor obiciat:
si sacerdos qͥ exorare debuerat. gͣuiora cõ¬
nec sollicitudo ad reqͥsitionẽ. nec xelus
excitat ad uindictã: scripta ur̃a ad nos

Expanded text:
gentem, miseros autem facit populos peccatum , tunc regnum stabile creditur, cum culpa quae cognoscitur citius emendatur. Multorum igitur ad nos relatione pervenit, quod dicere sine afflictione cordis nimia non valemus, ita quosdam sacerdotes in illis partibus impudice ac nequiter conversari, ut et audire nobis opprobrium et lamentabile sit referre. Ne ergo postquam hujus nequitiae hucusque se tetendit opinio, aliena pravitas aut nostram animam aut vestrum regnum peccati sui jaculo feriat, ardenter ad haec debemus ulciscenda consurgere, ne paucorum facinus 1171 multorum possit esse perditio. Nam causa sunt ruinae populi sacerdotes mali. Quis enim pro populi se peccatis intercessor objiciat, si sacerdos qui exorare debuerat graviora comnec sollicitudo ad requisitionem, nec zelus excitat ad vindictam, scripta ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatis assensu transmittimꝰquȩ una
cũ aliis sacerdotibꝰ hȩc & subtilit̃ querere
& scđm dm̃ debeat em̃dare. Hec enĩst̃
dissimulanda quȩ dicimꝰ: qͥa qͥem̃dare
potest & negligit ł participẽ se ꝓculdubio
uidete nepotibꝰ qͦs cupitis regnare: feli¬
cit̾ ꝓuidete ꝓuinciis: & priusꝗͣ creator
nr̃ manũ suam ad feriendũ excutiat.
de correctione huiꝰ sceleris studiosissime
cogitateͥ ne tanto postmodũ acrius
feriat. qnͣto mͦ diutiꝰ & clem̃t̃ expectat.
Scitote autẽ. qͥa dõ nr̃o magnũ sacri¬
ficiũ placationis offertis: sitanti labẽ
facinoris de ur̃is citius finibꝰ amputatis.

Expanded text:
quae una cum aliis sacerdotibus haec et subtiliter quaerere et secundum Deum debeat emendare. Nec enim sunt dissimulanda quae dicimus, quia qui emendare potest et negligit, participem se procul dubio rae, providete nepotibus, quos cupitis regnare feliciter, providete provinciis; et priusquam Creator noster manum suam ad feriendum excutiat, de correctione hujus sceleris studiosissime cogitate, ne tanto postmodum acrius feriat, quanto modo diutius et clementer exspectat. Scitote autem quod Deo nostro magnum sacrificium placationis offertis, si tanti labem facinoris de vestris citius finibus amputatis.
Abbreviated transcription (Latin):
homines insocietate sua recipiat: ad eo
ut prbm quendã qͥ postquã lapsus est.
& in suȩ adhuc dr̃ iniqͥtatis pollucione
uersari. familiarẽ habeat. Qd̃ qͥde noᷤᷤ
excoco ñ credimꝰ: qͥa qͥtalẽ recipit. scelera
non corrigit: s magis aliis talia ꝑpetrare
uidet᷑ dare licentiam. S ne forte aliqua
tͥ subreptione uel dissimulatione ut ade
reci¬
Aperet᷑. atq adhuc habeatur
suaserit: non solũ hunc lon¬
sa te expellere uerũ ȩtiam ex¬
cessus ipsiuꝰ. sacerdotali te zelo modis õibꝰ
conuenit resecare. Alios uͦ qͥ pͣui ęssȩ me¬
morant᷑. pat̾na adhortatione a sua pͣui¬
tate cõpescere: & aduiã stude rectitudiniᷤᷤ
reuocare. Qdsi qd̾ absit salubri monito¬
curab̾ a te ꝓcul abicere: ne pͣuitates eoꝵ
exeo qđ recipiunt᷑. di splicere minime
uideant᷑. Et ñ solũ ipsi in em̃dati rema¬
neant: s ȩtiã eoꝵ receptione alii corrum¬
pantur. Et considerate quã & hominibꝰ

Expanded text:
homines in societate sua recipiat, adeo homines in societate sua recipiat, adeo ut presbyterum quemdam qui postquam lapsus est, et in suae adhuc dicitur iniquitatis pollutione versari, familiarem habeat. Quod quidem nos ex toto non credimus, quia qui talem recipit, scelera non corrigit, sed magis aliis talia perpetrare videtur dare licentiam. Sed ne forte aliqua tibi subreptione vel dissimulatione, ut a te reciperetur, atque adhuc haberetur suaserit, non solum hunc lons a te expellere, verum etiam excessus ipsius sacerdotali te zelo modis omnibus convenit resecare; alios vero qui pravi esse memorantur paterna adhortatione a sua pravitate compescere, et ad viam stude rectitudinis revocare. Quod curabis a te procul abicere, ne pravitates eorum ex eo quod recipiuntur displicere minime videantur. Et non solum ipsi inemendati remaneant, sed etiam eorum receptione alii corrumpantur. Et considera quam et hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
iti ppłi fuerant factȩ. ut
nesci-¬
entes litteras. ipsã historiã indendentes :
qͥa dictũ sit discẽrent. transisse in adorati-¬
onẽ uideras. iccirco cõmotꝰ es ut eas ima¬
gines frangi p̃ceꝑis. Atq eis dicendum.
Si hanc instructionẽ ad quã imagines
antiqͥtꝰ factȩ st̃ hab̾e uultis in eccła: ȩas
modis om̃ibꝰ & fieri & haberi ꝑmitto.
Atq indica. qd̃ ñtͥ ipsa uisio historiȩ
quȩ pictura teste pandebat᷑ displicue¬
rit: s illa ad oratio quȩ picturis fuerat
incõpetenter ex hibita. Atq in his uerbis
eoꝵ m̃tes demulcens: eos ad concordiã tuã
reuoca. Et siqͥs imagines facere uoluerit:
minime ꝓhibe. Adorare uͦ imagines:
modis om̃ibꝰ deuita. S hoc sollicite fr̃ni¬
tas tua admoneat. ut ex uisione reige¬
stȩ ardorẽ cõpuntionis ꝑcipiant: & in
azelo rectitudinis: s magis ad iuuet᷑ in
studio piȩ dispensationis. Preterea ꝑue¬
nit ad nos. qđ dilectio tua libent̃ malos

Expanded text:
eriti populi fuerant factae, ut eriti populi fuerant factae, ut nescientes litteras, ipsam historiam intendentes, quid actum sit discerent, quia transisse in adorationem videras, idcirco commotus es, ut eas imagines frangi praeciperes. Atque eis dicendum: Si ad hanc instructionem ad quam imagines antiquitus factae sunt habere vultis in Ecclesia, eas modis omnibus et fieri et haberi permitto. Atque indica quod non tibi ipsa visio historiae, quae pictura teste pendebatur, displicuerit, sed illa adoratio quae picturis fuerat incompetenter exhibita. Atque in his verbis eorum mentes demulcens, eos ad concordiam tuam revoca. Et si quis imagines facere voluerit, minime prohibe, adorari vero imagines modis omnibus veta. Sed hoc sollicite fraternitas tua admoneat, ut ex visione rei gestae ardorem compunctionis percipiant, et in a zelo rectitudinis, sed magis adjuvetur in studio piae dispensationis. Praeterea pervenit ad nos quod dilectio tua libenter malos
Abbreviated transcription (Latin):
entium collocatũ. Et qͥa in locis uenera¬
bilibꝰ scoꝵ depingi historias ñ sine ratioẽ
uetustas admisit: si zelũ discrecione con-¬
disses. sine dubio & ea qͦ intendebas salu-
pastoris inte meritũ nom̃ excelleret: ñ
culpa disꝑsoris incũberet. Hȩc autem
dũ in hoc animi tui incaute nimis motꝰ
exequeris: ita tuos scandalizasse filios
ꝑhiberis : ut maxima eoꝵ pars a tua
se cõmunione suspenderet. Quando gͦ
ad ouile dñicũ errantes oues adducas:
qͥ quas habes. retinere non p̃uales:ꝓ inde
hortam ut uel nunc studeas ẽẽ sollicitꝰ.
atq ab hac te p̃sũptione cõpescas: & eoꝵ
animos qͦs a tua disiunctos unitate cog¬
noscis. pat̾na ad te dulcedine om̃i anni-¬
su oĩq studio reuocare festines. Conuo¬
candi enĩst̃ disꝑsi ȩccłȩ filiiͥ eisq scͥpt̾ȩ
sacrȩ ẽ. testimoniis ostendendũ. qͥa om̃e
Acdeinde subiungendumẽ. qͥa picturaᷤ
imaginũ quȩ ad ȩdificationẽ

Expanded text:
entium collocatum. Et quia in locis veneraentium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condiisses, sine dubio et ea quae intendebas salubrpastoris in te meritum nomen excelleret, non culpa dispersoris incumberet. Hinc autem dum in hoc animi tui incaute motus exsequeris, ita tuos scandalizasse filios perhiberis, ut maxima eorum pars a tua se communione suspenderet. Quando ergo ad ovile dominicum errantes oves adduces, qui quas habes retinere non praevales? Proinde hortamur ut vel nunc studeas esse sollicitus, atque ab hac te praesumptione compescas, et eorum animos quos a tua disjunctos unitate cognoscis, paterna ad te dulcedine, omni adnisu, omnique studio revocare festines. Convocandi enim sunt dispersi Ecclesiae filii, eisque Scripturae sacrae est testimoniis ostendendum, quia omne Ac deinde subjungendum 1101 quia picturas imaginum, quae ad aedificationem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in considerato zelo succensus. sc̃oꝵ
imagines sub hac quasi excusatione ne
adorari debuissent. confregeris. & qͥdẽ
qͥa eas adorari uetuisses. om̃ino laudauimꝰ
fregisse uͦ rep̃hendimꝰ. Dic fr̃. a qͦfactũ
sacerdote aliqͣnͣdo auditũ. ẽ. qd̾ fecistie
Si ñ aliud uel illud te non debuit reuo¬
a ȩssȩ crederes sapientẽ : Aliud. ẽ. enim
picturam adorare: aliud. ꝑpicturȩ histo¬
riam ꝗd sit adorandũ. ad discere. Nã qd̃
legentibꝰ script̾aha idiotis prãt pictura
cernentibsꝰqͥ amȩtiã ipsa ignorantes uident
qđ seqͥ debeant: inipsa legunt qͥ litteraᷤᷤ
nesciunt. Unde & p̃cipue gentibꝰ ꝓlecti¬
one pictura.ẽ. Qđ magnoꝑe ate qͥint̃
gentes habitas. attendi decuerat: nedũ
recto relo incaute succenderis  ferocibꝰ
animis scandalũ generares. frangi uero
non debuit: qđ ñ ad ad orandũ in ȩccłiis.
s ad instruendas solũmͦ m̃tes fuit nesci-¬

Expanded text:
quod, inconsiderato zelo succensus, sanctorum quod, inconsiderato zelo succensus, sanctorum imagines sub hac quasi excusatione, ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem quia eas adorari vetuisses, omnino laudavimus; fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote aliquando auditum est quod fecisti. Si non aliud, vel illud te non debuit revoe sanctum et esse crederes sapientem? Aliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus scriptura, hoc idiotis praestat pictura cernentibus, quia in ipsa etiam ignorantes vident quid sequi debeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pictura est. Quod magnopere a te qui inter gentes habitas attendi debuerat, ne dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in Ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nesci
Abbreviated transcription (Latin):
itterarũ tuarũ primordia ita ensi. bsõ¬
sacerdotalem inte ȩssȩ beniuolentiam
demonstrabant: ut maior nobis fieret  uisia¬
de frat̾nitate tua lȩtitia. & tanto earum
finis a suis dissensit iniciis: ut ñ unius sed
diuersarũ ęssȩ m̃tiũ talis crederetur epła.
Ex illo autẽ qđ de scriptis nr̃is quȩ adte
misimꝰ dubitasti: quã sis in cautꝰ apparuit.
Nãsi diligenter ea quȩ fr̃no amore mo¬
nuimꝰ. attendisses: ñ solũ minime dubi¬
tasses. s immoqͥdte sacerdotali grauitate
oporteret agere. cognouisses. Neq enim
ciriacus qͦndã abbas qͥ scriptoꝵ nr̃orum
portitor extitit. istius disciplinȩ uel eru¬
dicionis fuit: ut uel ipse aliud facere sic̃
putas auderet: uel istã de eiꝰt᷑ ꝑsona sus¬
pitionẽ falsitati ᷤᷤ assumeres. S qͥa monita
salubria pensare pꝰponis: contigit. ut iã
non solũ actu. uerũ ȩtiam ęsses int̾rogati¬
one culpabilis. Platũ siqͥde ad nos fuerat.

Expanded text:
itterarum tuarum primordia ita sacerdotalem in te esse benevolentiam demonstrabant, ut 1100 major nobis fieret de fraternitate tua laetitia. Sed tantum earum finis a suis dissensit initiis, ut non unius, sed diversarum esse mentium talis crederetur epistola. Ex illo autem quod de scriptis nostris, quae ad te misimus, dubitasti, quam sis incautus apparuit. Nam si diligenter ea quae fraterno amore monuimus attendisses, non solum minime dubitasses, sed imo quid te sacerdotali gravitate oporteret agere cognovisses. Neque enim Cyriacus quondam abbas, qui scriptorum nostrorum portitor exstitit, istius disciplinae vel eruditionis fuit, ut vel ipse aliud facere, sicut putas, auderet, vel istam de ejus tibi persona suspicionem falsitatis assumeres. Sed dum monita salubria pensare postponis, contigit ut jam non solum actu, verum etiam esses interrogatione culpabilis. Perlatum siquidem ad nos fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
uorundã ad nos relatione nie.¬
ꝑuenit. eo qd̃ importunꝰ attella¬
ne ciuitatis ep̃s dũ de hac luce migͣret
condito testam̃to in octo unciis. totiꝰ
substantiȩ suę nurũ suam heredem
instituerit: & ȩccłam suam in residuiᷤᷤ
quatuor: hortam gͦ experientiã tuã
ut sollicita inquisitione discutia:
& quicqͥd ecclłȩ ipsius e̾ȩ patuerit. a
qualibet ꝑsona detineri nullatenꝰ¬
patiaris :ͥ nisi hoc solũ qd eũ ante ep̃at᷑
ordinẽ. ꝓprium habuisse constiterit
cognoueris. uel iep̃atꝰ ordine p̃dictũ
dominio: nequisqũa exinde aliquid
usurpare qualibet occasione p̃sumat.
Clerũ uero plebẽq eiꝰdẽ ȩccłȩ cũoni
te uolumꝰ instantia cõmonere: quat¬
nus p̃ficiendũ sibi sine dilatione aliqꝰ
eligant sacerdotẽꝰ qͥ derũ plebemq
uel res ȩccłȩ ipsius cauta regłariq
ualeat obseruatione disponere. Parit
ȩtiam clerũ plebẽq ipsius ȩccłȩ uel ali¬
arũ quȩ ei unitȩ st̃ corã instantius

Expanded text:
umdam ad nos relatione pervenit quod importunus, Attellanae civitatis episcopus, dum de hac luce migraret, condito testamento 990 in octo unciis totius substantiae suae nurum suam haeredem instituerit, et Ecclesiam suam in residuis quatuor. Hortamur ergo experientiam tuam ut sollicita inquisitione discutias; et quidquid Ecclesiae ipsius esse patuerit, a qualibet persona detineri nullatenpatiaris, nisi hoc solum quod ante episcopatus ordinem proprium habuisse constiterit. cognoveris, vel in episcopatus ordine praedictum dominio, ne quisquam exinde aliquid usurpare qualibet occasione praesumat. Clerum vero plebemque ejusdem Eccesiae cum omni te volumus instantia commonere, quatenus praeficiendum sibi sine dilatione aliqua eligant sacerdotem qui clerum plebemque vel res Ecclesiae ipsius cauta regularique valeat observatione disponere. Pariter etiam clerum plebemque ipsius Eccesiae vel aliarum quae ei unitae sunt instantius
Abbreviated transcription (Latin):
xare uindictã querenda sẽꝑ
e ueritas ut inqͥri debeat utrũ accu¬
an apęna innocentia patȩ facta sub¬
ducat. Itaq ꝑuenit ad nos. fãtinũ
defensorẽ ultionem exercere iN pe-¬
derit. S qm̃ iste coniugẽ diaconi
asserit ñ fuisse dicens nec uirginem
illam ad eũ uenisse: deniq ut nec
religiosam uestẽ mutare p̾sumeret
postꝗͣ ille in ordine sacro ꝓmotꝰ. ẽ: ad¬
iciens & priusꝗͣ addiaconẽ ueniret
& pꝰea pͣua illã opinione uixisse. Idõq¬
fr̃nitatẽ tuam his hortam᷑ affatibꝰ.
ut cũ dei sicut decet timore causam
hanc subtili õino inuestigatione per¬
qͥrat u̾sun coniugio diaconi mulierẽ
de qͣ agit᷑ fuisse constiterit. & supra¬
scͥpt̾ lator memorato defensori. &
rectori patͥmonii aduindictã modis
om̃ibꝰ tradat᷑. & cũ cõpetenti em̃¬
datione hi qͥ male sociati st̃ disiun¬
gant᷑. Siuͦ in eiꝰ coniugio ñ fuit: me¬
moratũ fantinũ ex nr̃o mandato
cõmonere te uolumꝰ. ut ei facere

Expanded text:
xare vindictam , quaerenda semper est veritas, ut inquiri debeat utrum accuan a poena innocentia patefacta subducat. Itaque pervenit ad nos Fantinum defensorem ultionem exercere in Pederit. Sed quoniam iste conjugem diaconi asserit non fuisse, dicens nec virginem illam ad eum venisse, denique ut nec religiosam mutare vestem praesumeret postquam ille in ordine sacro promotus est, adjiciens etiam priusquam ad diaconem perveniret et postea prava illam opinione vixisse, idfraternitatem tuam his hortamur affatibus, ut cum Dei, sicut decet, timore causam hanc subtili omnino investigatione perquirat, ut, si in conjugio diaconi mulierem, de qua agitur, fuisse constiterit, et suprascriptus lator memorato defensori et rectori patrimonii ad vindictam modis omnibus tradatur, et cum competenti emendatione hi qgantur. Si vero in ejus conjugio non fuit, memoratum Fantinum ex nostro mandato commonere te volumus, ut eis facere
Abbreviated transcription (Latin):
uir iniqͣsuasione de monasterio rursus
eiciens. apud se nunc usq inpudice
retineat. Ex qͣ re ualde nos sic̃ diximꝰ
tua desidia contristauit: cur necdum
inmonasterio reuocata sit ac retrusa.
Uel nc̃ gͦ ꝓpositi tui consideratio. &
zelus te castitatis accendat. id sumoꝑe
modis qͥbꝰ potueris studere: ut asꝑitatẽ
qͣm de tantȩ iniqͥtatis ꝑpetͣtione con-¬
cepimꝰ ͥ eiꝰ citiꝰ ualeas p̃ceptione molli-¬
re. Nã & uitali defensori p̃cipimus.
ut uobis hac in causa solatiari ñ diffe-¬
rat. S qͥa memorat᷑ petrus ab homine
filii nr̃i magnifici filoxeni dr̃ defensa¬
riꝰ apud eum uob cũ oĩ studio & cari-¬
tate instant̾ agendũ. ẽ: ut eã sine aliqͣ
fatiat dilatione restitui: quẽ credimꝰ
hoc qͥa bonꝰ om̃ino uir ȩssȩ dr. sine mora
facturũ. Qal siforte qđ non credimꝰ.
aliqͣ hoc fuerit excusatione dilatum.
tunc ȩtiam publicȩ contestandus ẽ:
atq fr̃nitas nob̾ ur̃a renuntiet. ut ex¬

Expanded text:
ir iniqua suasione de monasterio rursus ejiciens, apud se nuncusque impudice retineat. Ex qua re valde nos sicut diximus, tua desidia contristavit, cur necdum in monasterium revocata sit ac retrusa. Vel nunc ergo propositi tui consideratio et zelus te castitatis accendat id summopere modis quibus potueris studere, ut asperitatem quam de tantae iniquitatis perpetratione concepimus, ejus citius valeas correctione mollire. Nam et Vitali defensori praecipimus ut vobis hac in causa solatiari non differat. Sed quia memoratus Petrus ab homine filii nostri magnifici Philoxeni dicitur defensari, apud eum vobis cum omni studio et charitate instanter agendum est, ut eam sine aliqua faciat dilatione restitui, quem credimus hoc, quia bonus omnino vir esse dicitur, sine mora facturum. Quod si forte, quod non credimus, aliqua hoc fuerit excusatione dilatum, tunc etiam publice contestandus est. Atque fraternitas nobis vestra renuntiet, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
nos huius facti auctorẽ aut partici¬
pem ęssȩ scientes. ad eũ bona obtantes
epłas transmittamꝰ: ipsa ꝑ eo apud
om̃ipotentẽ dñm dep̃cacio nr̃a. sic
uacua. Sin autẽ in eadẽ ciuitate
egressus ad publicũ potuerit docere
quȩ dixit. uel certe sciens se ñ posse
quȩ scripsit ostendere. errorẽ suum
fuerit aperte confessus: dñici corporiᷤᷤ
ac sanguinis participacione non sit
dulgeap¬

Expanded text:
nos hujus facti auctorem ac particinos hujus facti auctorem ac participem esse nescientes, ad eum bona optantes epistolas transmittimus, ipsa pro eo apud omnipotentem Dominum deprecatio sit vacua. Sin autem in eadem civitate egressus ad publicum potuerit docere quae dixit, vel, certe sciens se non posse quae scripsit ostendere, errorem suum fuerit aperte confessus, dominici corporis ac sanguinis participatione non sit dulgea