comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
istius solutionis questionis eligat qͥsq ꝙͣ
uolet: melius autẽ qͥd eligat iudicabit.
qͥ de consensc ȩuangłistarũ quȩ operosissi¬
me disputata suntꝰ legerit. Qđ si & aliȩ
solutiones eiꝰ potuerint inueniri: cumu¬
latius euangłicȩ ueritatis constantia
defendet᷑ aduersus calũpnias infidelis
atq impiȩ uanitatis. Nc̃ ad narrationẽ
iohannis euangłistȩ post ista breuit᷑
tractata redeamꝰ. Susceꝑunt autẽ in¬
qͥt ihm & eduxerunt. & bauilans sibi
crucẽ exiit in eũ qͥ dr̃ caluariȩ locũ.
hebraice autẽ golgotha. ubi eũ crucifixe¬
runt. Ibat gͦ ad locũ ubi fuerat crucifi¬
gendus. portans crucẽ suã iħc. Grande
spectaculũ. Sed si spectat impietas gran¬
de iudibriũ: si pietas. grande misteriũ.
Si spectet impietas: grande ignominiȩ
docum̃tũ. si pietas. grande fidei munim̃¬
tũ. Si spectet impietas. ridet regẽ ꝓ
uirga regni lignũ sui portare suppli¬
CII si pietas: uidet regẽ bauilantẽ lig¬

Expanded text:
istius difficilis quaestionis, eligat quisque quam volet Melius autem quid eligat judicabit, qui de Consensu Evangelistarum quae operosissime disputata sunt, legerit . Quod si et aliae solutiones ejus potuerint inveniri, cumulatius evangelicae veritatis constantia defendetur adversus calumnias infidelis atque impiae vanitatis. Nunc ad narrationem Joannis evangelistae post ista breviter tractata redeamus. 3. Susceperunt autem, inquit, Jesum, et eduxerunt: et bajulans sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locHebraice autem Golgotha, ubi eum crucifixerunt. Ibat ergo ad locum ubi erat crucifigendus, portans crucem suam Jesus. Grande spectaculum; sed si spectet impietas, grande ludibrium. Si pietas, grande mysterium; si spectet impietas, grande ignominiae documentum; si pietas, grande fidei monumentum. Si spectet impietas, ridet regem, pro virga regni, lignum sui portare supplicii. Si pietas, videt regem bajulantem lig
Abbreviated transcription (Latin):
a me & dabo tͥ gentes hereditatẽ tuã.
& possessionẽ tuã terminos terrȩ. Un¬
de & ipse iã ꝑ os ꝓpͥũ loquens apud
iudeos. habeo inquit alias oues quȩ non
sunt ex hoc ouili. oportet me & ipsas
adducere & uocẽ meã audient. & erit
unus grex & unus pastor. Cur gͦ mag¬
nũ uolumꝰ intelligi in hoc titulo sa¬
cram̃tũ in qͦ scriptũ erat rex iudeaꝵ.
si rex est xp̃c & gentiũ: qͥa scilicet ole¬
aster factus ẽ particeps pinguedinis
oleȩ. non olea particeps facta ẽ amari¬
tudinis oleastri. Nã in eo qđ de xp̃o
ueracit᷑ scriptus est titulus rex iudeaꝵ.
qͥ sunt intelligendi iuidȩi nͥ sem̃ abra¬
hȩ filii ꝓmissionis. Qui sunt etiã filii
di : qm̃ non qͥ filii carnis ait apłi. hi fi¬
lii dĩ. sed qͥ filii ꝓmissionis deputant᷑
in semine: & gentes erant qͥb dicebat.
Si autẽ uos xp̃i. gͦ abrahȩ sem̃ estis:

Expanded text:
 dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Unde et ipse jam per os proprium loquens apud Judaeos: Habeo, inquit, alias oves quae non sunt de hoc ovili: oportet me et ipsas adducere, et vocem meam audient, et erit unus grex et unus pastor . Cur ergo magnum volumus intelligi in hoc titulo sacramentum, in quo scriptum erat, Rex Judaeorum, si rex est Christus et Gentium? Quia scilicet oleaster factus est particeps pinguedinis oleae, non olea particeps facta est amaritudinis oleastri . Nam in eo quod de Christo veraciter scriptus est titulus, Rex Judaeorum, qui sunt intelligendi Judaei, nisi semen Abrahae, filii promissionis, qui sunt etiam filii Dei? Quoniam non qui filii carnis, ait Apostolus, hi filii Dei; sed qui filii promissionis, deputantur in semine . Et Gentes erant quibus dicebat, Si au
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uenire ad c̃tissimã pacẽ & inmobiłe sta¬
bilitatẽ sapientiȩ. Uehem̃ter enĩ metu¬
endũ ẽ ne studio altcandi & contenden¬
di qͥsq ñ uideat qđ a paucis uiti potest.
ut paruus sit strepitꝰ contradicentiũ nͥ
etiam ipse sibi obstrepat. Quo ꝑtinet etiã

Expanded text:
est venire ad certissimam pacem et immobilem stabilitatem sapientiae! Vehementer enim metuendum est, ne studio altercandi et contendendi quisque non videat quod a paucis videri potest, ut parvus sit strepitus contradicentium, nisi etiam ipse sibi obstrepat. Quo pertinet etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt: amauerunt &impleuer̃t.
Quomͦ timuer̃t et non impleuer̃t :
amauert & impleuert̃: imebant
Homines ÷ & rapiebant res alienas:
amauert̃⁊ & donauer̃t suas. Ergo
non ẽ mirandũ. quia inmanibus
angeloꝵ assumptus ẽ. dñs incelũ.
ne offenderet aalapidẽ pes eius: ne
illi qui interra laborabant incor¬
pore eius ꝑagrantes totum orbẽ
terrarũ fierent rei legis. Subtrax̃
abeis tunorem: & impleuit eos a¬
more. Timore petrus ter negauit.
Nondum enĩ accepat sp̃m sc̃m.¬

Expanded text:
verunt; amaverunt et impleverunt. verunt; amaverunt et impleverunt. Quomodo timuerunt, et non impleverunt; amaverunt, et impleverunt? Timebant homines, et rapiebant res alienas; amaverunt, et donaverunt suas. Ergo non est mirandum quia ideo in manibus Angelorum assumptus est Dominus in coelum, ne offenderet ad lapidem pes ejus: ne illi qui in terra laborabant in corpore ejus, peragrantes totum orbem terrarum fierent rei Legis, subtraxit ab eis timorem, et implevit eos amore. Timore Petrus ter negavit ; nondum enim acceperat Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
adie paschȩ agni occisi numeran
tur quinquaginta dies: & uenit
Adhoc gͦ resurrex̃ dñs & glorificatꝰ
ẽ: ut mitteret sp̃m sc̃m. Et dixeram
iam dudum: quia caput incȩlo est:
pedes interra. Si caput incęlo. pedes
Apłi: missi ꝑ totũ orbem terrarũ.
Qui sunt pedes dñie Omnes eugłis¬
tȩ: inquibus ꝑ agrat dñs uniuer¬
sas gentes. Metuendũ erat: ne eu¬
angłiste offenderent inlapidem.
Illo enim incelo posito capite: pe¬
des qui interra laborabant pos¬
sent offendere inlapidẽ. Inquẽ
lapidẽ: Inlegem intabulis lapi¬
deis datam. Ngͦ legis rei fierent
non accepta gr̃a & inlege rei tene¬
rentur: ipsa ẽ enim offensio rea¬
tus: quos lex tenebat reos absol¬
uit dñs÷ ut iam inlegem non
offenderent. Ne pedes huuis ca¬
pitis incurrerent in legis reatum :
missus ẽ. sp̃c sc̃s: ut amorẽ faceret:
& solueret amorẽ. Timor legem
non implebat: amor impleuit:
Tuuerunt homines & non imple¬

Expanded text:
a die Paschae agni occisi, numerana die Paschae agni occisi, numerantur quinquaginta dies; et venitAd hoc ergo resurrexit Dominus et glorificatus est, ut mitteret Spiritum sanctum. Et dixeram jamdudum quia caput in coelo est, pedes in terra. Si caput in coelo, pedes Apostoli missi per totum orbem terrarum. Qui sunt pedes Domini? Omnes Evangelistae, in quibus peragrat Dominus universas gentes. Metuendum erat ne Evangelistae offenderent in lapidem: illo enim in coelo posito capite, pedes qui in terra laborabant, possent offendere in lapidem. In quem lapidem? In Legem in tabulis lapideis datam. Ne ergo Legis rei fierent, non accepta gratia, et in Lege rei tenerentur; ipsa est enim offensio reatus: quos Lex tenebat reos, absolvit Dominus, ut jam in Legem non offenderent. Ne pedes hujus capitis incurrerent in Legis reatum, missus est Spiritus sanctus ut amorem faceret, et solveret a timore. Timor Legem non implebat, amor implevit. imuerunt homines, et non imple
Abbreviated transcription (Latin):
dum erat clarificatus. Quȩ ẽ. cla¬
rificatio ihuc Resurrexit: & ascen¬
dit incęlum. Adõ clarificatus
ascensione incęlum: misit sp̃m san
cium die pentecosten In lege autem
in libro moysi exodo. a die agni oc¬
cisi & manducati quinquaginta
dies numerant᷑: & data ẽ. lex inta¬
bulis lapideis scͥpta digito dĩ. Qͥd
sit digitus dĩ eugłm nobis expo¬
qui illum dicebant in nomine be-¬
ehebub eicere demonia: ait: si ego
indigito dĩ eicio demonia: ubi aliꝰ¬
demonia. Quod gͦ pofim ẽ. inu¬
no aꝑte: positum ẽ.  altero obscu-¬
re.Nesciebas qͥd sit itus dĩ: expo¬
nit alius eugłista: dicens eũ esse
sp̃m dĩ.Digito gͦ dĩ scͥpta lex data
ẽ. die quinquagesimo ab occisione
impleti sunt qͥniqͣͥginta dies data
ẽ. lex. S lex illa addtimorẽ: ñ ada¬
morẽ. Ut autem timor conuerte¬
retur inamorẽ ÷ occisus.ẽ iustus
iam inueritate: cuius typus erat
ille agnus quẽ occidebant iudei.
Resurrexit ⁊ &e adie paschȩ añi sic̃

Expanded text:
atus» . Quae est clarificatio Jesu? Resurrexit, et ascendit in coelum. A Deo clarificatus ascensione in coelum, misit Spiritum suum sanctum die Pentecostes. In Lege autem, in libro Moysi Exodo, a die agni occisi et manducati quinquaginta dies numerantur; et data est Lex in tabulis lapideis scripta digito Dei . Quid sit digitus Dei, Evangelium nobis expoqui illum dicebant in nomine Beelzebub ejicere daemonia, ait, «Si ego in Spiritu Dei ejicio daemonia» : alidaemonia» . Quod ergo positum est in uno aperte, positum est in altero obscure: nesciebas quid sit digitus Dei, exponit alius evangelista, dicens eum esse Spiritum Dei. Digito ergo Dei scripta Lex data est die quinquagesimo ab occisione impleti sunt quinquaginta dies, data est Lex. Sed Lex illa ad timorem, non ad amorem: ut autem timor converteretur in amorem, occisus est justus jam in veritate; cujus typus erat ille agnus quem occidebant Judaei. Resurrexit; et a die Paschae Domini, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tate dies maiores. Tales dies nobis
habet dare: Longiudo illa ẽ. quȩ
non habet finẽ: ȩt̃na uita quȩ nob̾
ꝓmittit᷑ indiebus longis. Et uere
quia sufficit: non sine causa dixit
replebo eum. Non nobis sufficit
quicqͥd longũ ẽ. intẽpore si habet
finem: & idõ nec longum dicendum
est. Et si auari sumus : uite. et̃nȩ de.¬
bemus. eẽ. auari: talẽ uitã deside¬
rare quȩ non habet finẽ. fcce ubi ex.¬
tenddat᷑ auaritia ur̃a. Argentũ uis
sine fue: Uitam ȩcñam desidera
sine fine. Non uis ut habeat finẽ
possessio tua: Uitam et̃nam desi¬
dera: qu a longitudine dierũ reple¬
bo eum. Et ostendam illisalutare

Expanded text:
tate dies majores. Tales dies nobis tate dies majores. Tales dies nobis habet dare? Longitudo illa est quae non habet finem, aeterna vita quae nobis promittitur in diebus longis. Et vere, quia sufficit, non sine causa dixit, «replebo eum.» Non nobis sufficit quidquid longum est in tempore, si habet finem; et ideo nec longum dicendum est. Et si avari sumus, vitae aeternae debemus esse avari: talem vitam desiderate, quae non habet finem. Ecce ubi extendatur avaritia nostra. Argentum vis sine fine? Vitam aeternam desidera sine fine. Non vis ut habeat finem possessio tua? Vitam aeternam quaere. «Longitudine dierum replebo eum.» 13. «Et ostendam ill
Abbreviated transcription (Latin):
timetur ne inlaqueum incidant ⁊
audiamꝰ uocem diũ dĩ nr̃i consolan¬
tis nos: & dicentis nobis. Qm̃ in me
sꝑauit eruam eum: Protegã eum ⁊
qm̃ cognouit nomen meum. Inuo¬
cauit ine & ego exaudiã eum: cum
ipso sum intribulatione. Noli tune¬
re qñ tribularis: nequasi non sit¬
tecum as̃. fides sit tecum: & tecum ẽ.
ds̃ intribulatione. Fuict̾us sunt ma¬
ris : turbaris in naufragio: quia
dormit incorde tuo: tanquã innaui
inte habitat. Cum turbari cȩꝑis:
excita xp̃m dormientẽ. Frige fidem
tuã: & noueris quia ñ de deseret.
Sidõ putas te dẽsixi: quia ñ qñ uis
eripit. Fripuit tres pueros deigne.
Qui eripuit tres pueros : deseruit
machabeos: Absit. Et illos eripuit:¬
&̃ illos Illos corporaliter ut infide¬
les confunderentur: istos sp̃ualiter
ut fideles imitarentur. Cum ipso
do dierume llita ȩterna. ẽ. fr̃s⁊ no¬
lite putare longitudinẽ dierũ dici.
sicut sunt hieme dies minores ⁊ es¬

Expanded text:
timentur, ne in laqueos incidant, timentur, ne in laqueos incidant, audiamus vocem Domini Dei nostri consolantis nos, et dicentis nobis: «Quoniam in me speravit, eruam eum; protegam eum, quoniam cognovit nomen meum.cabit» «me, et ego exaudiam eum; cum ipso sum in tribulatione.» Noli timere quando tribularis, ne quasi non tecum sit Deus. Fides sit tecum, et tecum est Deus in tribulatione. Fluctus sunt maris, turbaris in navigio, quia dormit in corde tuo, tanquam in navi per fidem in te habitat. Cum turbari coeperis, excita Christum dormientem; erige fidem tuam, et noveris quia non te deserit. Sed ideo putas te deseri, quia non quando vis eripit. Eripuit tres pueros de igne . Qui eripuit tres pueros, deseruit Machabaeos ? Absit. Et illos eripuit, et illos: illos corporaliter, ut infideles confunderentur; istos spiritualiter, ut fideles imitarentur. «Cum ipsodo dierum? Vita aeterna. Fratres, nolite putare longitudinem dierum dici, sicut sunt hieme dies minores, aes
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ serpens ȩuam seduxit astutia suat
ris paucȩ feminȩ habent ineccłia :
s uirginitatẽ cordis omnes fideles
habent. In ipsa fide uirginitatẽ cor¬
dis timebat corrũpi adiabolo: quã
qui ꝑdiderint ⁊ sine causa sunt uir¬
gines corpore. Corrupta corde⁊ qͥd
seruat incorpore : Idõ mulier catho¬
lica ⁊ p̃cedit uirginẽ hereticã. Illa
nim non. ẽ. uirgo incorpore: ista mu¬
lier facta .ẽ. incorle⁊ & mulier ñ ama¬
rito dõ: s aserpente. Quid autem
ecłia: Suꝑ aspidem & basiliscũ am¬
bulabis. Rexẽ. serpentiũ basiliscus:
sic̃ diabolus rexẽ. demonioꝵ. Etcon¬¬
culcabis leonem & draconẽ. Iã uer¬
eruam eum. Non solum gͦ caput . ẽ.
qͥd mͦ sedet incȩlo: quia altissimum
posuit refugiuĩ suũ÷ ad quod ñ acce-¬
lunt malat & flagellum ñ appropͥn¬
Alabit tab̾nacło eius: s & nos qui la¬
boramus interra. & ad huc intemp¬
aionbus uiuimus : quoꝵr gressuss

Expanded text:
sicut serpens Evam seduxit assicut serpens Evam seduxit asris paucae feminae habent in Ecclesia; sed virginitatem cordis omnes fideles habent. In ipsa fide virginitatem cordis timebat corrumpi a diabolo; quam qui perdiderint, sine causa sunt virgines corpore. Corrupta corde quid servat in corpore? Adeo mulier catholica praecedit virginem haercticam. Illa enim non est virgo in corpore, ista mulier facta est in corde; et mulier non a marito Deo, sed a serpente. Quid autem Ecclesia? «Super aspidem et basiliscum ambulabis.» Rex est serpentium basiliscus, sicut diabolus rex est daemoniorum. «Et conculcabis leonem et draconem.» eruam eum.» Non solum ergo caput, quod modo sedet in coelo, quia altissimum posuit refugium suum, ad quod non accedent mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo ejus; sed et nos qui laboramus in terra, et adhuc in tentationibus vivimus, quorum gressus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ambulabis: & conculcabis leonem
& draconẽ. Qui sit serpens nostis:
quomͦ supͣ illum calcet eccłia quȩ
non uincitur: quia cauet astuna
ipsius. Quẽ ad modũ autẽ sit leo
& draco: puto & hoc nosse caritaiꝰ
ur̃am. Leo aꝑte sęuit: draco occul¬
te insidiat᷑. Utranq uim̃ & potesta¬
tem: habet diabolus. Qñ marara
occidebant᷑: leo erat seuiens. Qñhe¬
retici insidiant᷑: draco. ẽ. surrẽped
Uicisti leonem: uince & draconen
Non te fregit leo: non de decipiat
draco ꝓ bemus quia leo erat: qn
aꝑte sȩli ebat. Exhortans martts
petrus: ait. Nescitit ⁊uia aduers¬
rius ur̃ diabolus inquã leo rus¬
ens circuit querens quẽ deuoret
Apte seuiens leo: querebat quẽ de¬
uoraret. Oraco quomͦ insidiatur:
Phereticos. Ta les timens paulus ne
ab illis corrũpetur eccłia uirginita¬
to fidei quã gestabat incorde: ait.
Desponsaui enim uos uni uiro uir.¬
ginẽ castam exhibere xp̃o: & timeo ne

Expanded text:
cum ambulabis, et conculcabis leonem cum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem». Quis sit serpens, nostis: quomodo super illum calcet Ecclesia, quae non vincitur, quia cavet astutias ipsius. Quemadmodum autem sit leo et draco, puto et hoc nosse Charitatem vestram. Leo aperte saevit; draco occulte insidiatur: utramque vim et potestatem habet diabolus. Quando martyres occidebantur, leo erat saeviens: quando haeretici insidiantur, draco est subrepens. Vicisti leonem, vince et draconem: non te fregit leo, non te decipiat draco. Probemus quia leo erat, quando aperte saeviebat. Exhortans martyres Petrus ait: «Nescitis quia adversarius vester diabolus tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret» ? Aperte saeviens leo quaerebat quem devoraret: draco quomodo insidiatur? Per haereticos. Tales timens Paulus, ne ab illis corrumperetur Ecclesia a virginitate fidei, quam gestat in corde, ait: «Desponsavi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo; et timeo ne
Abbreviated transcription (Latin):
inter flagella pͥncip um confess
est quem negauerat. Non mirum:
quia añs ipsũ trinũ timorẽ trino
amore dissoluit. Resurgen᷑s enim̃
amortuis: ait petro. Petre amas
me: Non dixit times me. Nam si
adhuc timeret: offenderet ad la¬
pidem pedem suũ. Amas me in¬
quit ÷ Et ille. Amo. Sufficiebat
semel. Forte mͥ sufficeret qui cor
non uideo ÷ quantõmagis suffice¬
ret dño qui uidebat quibꝰ medul¬
lis uiscerũ suoꝵ dicebat petrus:
amo: Non sufficit dño respondẽ
semel: interrogat iterũ⁊ & respon¬
dit ille. Amo. Interrogat terdio. Et
iam tedio affectus petrus : quasi
dubitaret dñs nr̃ de amore ipsius.
tanquã diceret. Ter me negasti ti¬
mendo: ter me confitere amando
Isto amore. & ista caritate. repleuit
discipulos suos. Quare: Quia alis¬
simũ posuit refugiũ suũ: quia
clarificatus misit sp̃m sc̃m. Soluit
credentes areatu legis: ne in lapidẽ
manifestata sunt fr̃s: quia sepe
tractata sunt. Suꝑ aspidẽ & basilis¬

Expanded text:
inter flagella principum confessus est quem negaverat . Non mirum; quia Dominus ipsum trinum timorem trino amore dissolvit. Resurgens enim a mortuis ait Petro: «Petre, amas me?» Non dixit: Times me? Nam si adhuc timeret, offenderet ad lapidem pedem suum. «Amas me?» inquit; et ille: «Amo.» Sufficiebat semel. Forte mihi sufficeret, qui cor non video; quanto magis sufficeret Domino, qui videbat quibus medullis viscerum suorum dicebat Petrus: «Amo?» Non sufficit Domino respondere semel; interrogat iterum, et respondet ille: «Amo». Interrogat tertio, et jam taedio affectus Petrus, quasi dubitaret Dominus de amore ipsius: tanquam diceret: Ter me negasti timendo, ter confitere amando. Isto amore et ista charitate replevit discipulos suos. Quare? Quia altissimum posuit refugium suum: quia clarificatus misit Spiritum sanctum, solvit credentes a reatu Legis, ne in lapidem manifesta sunt, fratres, quia saepe tractata sunt. «Super aspidem et basilis
Abbreviated transcription (Latin):
scit: xp̃m pascit. Cum uni ex meis¬
minimis fȩcistis: mͥ fecistis. Amemꝰ
&e imitem̃: curramꝰ post unguenta
eus: quomͦ ar̃ incanticis canticorũ:
post odorem unguendoꝵ duoꝵ cur-¬
rimꝰ. Uenit enĩ &oluit: & odor ip¬
sius impleuit mundũ. Unde odore
Decȩlo. Sequere gͦ adcelũ: si ñ falsũ
respondes quod dr̃ ÷ sursum cor: sur¬
sum cogitationem÷ sursũ amorẽ:
sursũ spẽ. Ne putrescat interra tri¬
ticum. non audes ponere inhumi¬
da terra ne putrescat quia laboras¬
sti & messuisti. triturasti. & uentilas¬
ti. Queris locum tritico tuo ÷ & non
quȩris locum cordi tuo: Et non quȩ
ris thesauro tuo locum: fac quicqͥd
poteris interra: eroga÷ non ꝑdes:s
recondes. Et quis seruat:. Xp̃c: qui
&tesailuat. Tenouit seruare thesaurũ tu¬
ũ ñ nouit seruare: Qͣre aũ uult ut locrĩ
muteᷤ thesauro tuor nͥ ut locũ mutes cor¬
dituo: Nemo enĩ cogitat: nͥ dethes auro
suo. Quam multi hic sunt qui me mͦ

Expanded text:
stum pascit: «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Amemus, et imitemur; curramus post unguenta ejus, quomodo dicitur in Canticis canticorum: «Post odorem unguentorum tuorum curremus» . Venit enim et olevit, et odor ipsius implevit mundum. Unde odor? De coelo. Sequere ergo ad coelum, si non falsum respondes cum dicitur, Sursum cor, sursum cogitationem, sursum amorem, sursum spem; ne putrescat in terra. Triticum non audes ponere in humida terra, ne putrescat, quia laborasti et messuisti, triturasti et ventilasti. Quaeris locum tritico tuo, et non quaeris locum cordi tuo? non quaeris locum thesauro tuo? Fac quidquid poteris in terra: eroga; non perdes, sed recondes. Et quis servat? Christus qui et te servat. Te novit servare, thesaurum tuum non novit servare? Quare autem vult ut locum mutes thesauro tuo, nisi ut locum mutes cordi tuo? Nemo enim cogitat nisi de thesauro suo. Quam multi hic sunt qui me modo
Abbreviated transcription (Latin):
apatre meo: & ego diligam eũ. ft
quasi diceretur ei ÷ & quid ei dab̃
qui diligit tes Ostendam inquit
me ipsum illi. Desideremus: &aia¬
mus. Fagremus: si sponsa sumus
Spõsus ab sens. ẽ: sustineamꝰ: uend¬
et quẽ desideramus. T antum pigu
dedit: non timeat sponsa nedese¬
rat᷑ ab sponso. Non dimitait pigiꝰ
ctũ misit. łalia pignera dimitti
ille sponsus: Si non amaret. talios
pignera non daret. Iã amat. Osisis
amaremꝰ. Maiorem dilectionẽ ne¬
mo habet: quã ut animã suã pone

Expanded text:
e meo, et ego diligam eum.» Et quasi diceretur ei, Et quid ei dabis qui diligit te? «Ostendam,» inquit, «meipsum illi» . Desideremus, et amemus: flagremus, si sponsa sumus. Sponsus absens est, sustineamus: veniet quem desideramus. Tantum pignus dedit, non timeat sponsa ne deseratur ab sponso: non dimittit pignusnctum misit. Talia pignora dimittet ille sponsus? Si non amaret, talia pignora non daret. Jam amat. O si sic amaremus! Majorem dilectionem nemo habet, quam ut animam su
Abbreviated transcription (Latin):
opia temptamini dño flagellante &
erudiente uos. quibꝰ & parat & seruat
ternã hereditatẽ. non uobis suggerat
diabolus: si iustus esses non tibi ꝑcor
lium mitteret panem. quomodo mi¬
sit heliȩ: Ubi ẽ. quod legisti nunquã
uidi iustum derelictum: nec semen
dus querens panem: Iu responde
diabolo. Uerum dicit scriptura. nũ¬
quã uidi iustum derelictũ: nec sem̃
ius querens panẽ. Habeo enim pa-¬
iem meum: quẽ tu non nosti. Quem
anẽ: Audi dñm. Non insolo panie
uiuit homo: s momini uerbo dei.
panis uiuus: qui decelo. descendi.
Didicisti gͦ quid respondeas tempta¬
tori: inangustia famis. Quid site sic
temptat ut dicat tibi. si xp̃ianus esses
faceres miracula quomodo fecert
multi xp̃iam: tu iam suggestione
numero tuoꝵ me cõputas faciam
& ego aliquid qualia multa fecer̃
scĩ tui: temptasti dm̃: auasi ñ sis xpĩa¬
nus. si non ħ facias. Multi talia desi¬
derantes: ceciderunt. Nam symon

Expanded text:
opia tentamini, Deo flagellante et opia tentamini, Deo flagellante et erudiente vos, quibus et parat et servat aeternam haereditatem, non vobis suggerat diabolus: Si justus esses, nonne tibi per corvum mitteret panem, quomodo misit Eliae ? ubi est quod legisti, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem» ? Tu responde diabolo: Verum dicit Scriptura, «Nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem;» habeo enim panem meum quem tu non nosti. Quem panem? Audi Dominum: «Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo Dei.»panis vivus, qui de coelo descendi» . Didicisti ergo quid respondeas tentatori in angustia famis. 7. Quid, si te sic tentat, ut dicat tibi: Si christianus esses, faceres miracula, quomodo fecerunt multi christiani? Tu jam suggestione numero tuorum me computas, faciam et ego aliquid, qualia multa fecerunt sancti tui? Tentasti Deum, quasi non sis christianus si hoc non facias. Multi talia desiderantes ceciderunt. Nam Simon
Abbreviated transcription (Latin):
bus multos panes unde saturart
tot milia: qui facit cotidie intero
de paucis granis messes ingentes.
sa enĩ sunt miracula dñi: s assids¬
tate uiluer̃. Quid gͦ fr̃se Impossib¬
le erat dño delapidibus panes fains
homines fȩcit delapidibus: dicenł
ipso iohanne baptista. Potens ẽ ¶l
delapidibꝰ istis suscitare filios ab¬
hȩ. Quare gͦ non fecit: Ut te auis
respondere tẽptatori: ut si forc
liqua angustia positus fueris. & sugges¬
serit. tͥ temptator si xp̃ianus esses & ad
xp̃m ꝑtineres. desereret te mͦ⁊ non tͥ
misisset auxilium: Et forte ad huc̃
medicꝰ secat: & idõ deserit. S non dẽ.¬
serit. Quomodo paulum ipsũ idõ ñ
auditum destimulo carnis suȩ ange
ficit tibi gr̃a mea. Nam uirtus iiin¬
firmitate ꝑficitur. Tanquã medico di¬
ceretur. posito forte epitemate: mole¬
stum mͥ ẽ. hoc emplastrum ÷ rogo te
tolle illud. Et medicꝰ. Non opus est.
Diu ibi sit. Non enun aliter sanari

Expanded text:
ibus multum panis unde saturaret ibus multum panis unde saturaret tot milla, qui facit quotidie in terra de paucis granis messes ingentes. Ipsa enim sunt miracula Domini; sed assiduitate viluerunt. Quid ergo, fratres, impossibile erat Domino de lapidibus panes facere? Homines fecit de lapidibus, dicente ipso Joanne Baptista: «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae» . Quare ergo non fecit? Ut te doceret respondere tentatori, ut si forte in aliqua angustia positus fueris, et suggesserit tibi tentator, Si christianus esses et ad Christum pertineres, desereret te modo? non tibi misisset auxilium? Et forte adhuc medicus secat, et ideo deserit: sed non deserit. Quomodo Paulum ipsum ideo nonauditum ficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» . Tanquam medico diceretur, posito forte epithemate: Molestum est mihi hoc emplastrum; rogo te, tolle illud. Et medicus: Non, opus est diu ibi sit; non enim aliter sanari
Abbreviated transcription (Latin):
magistrum suum. Sufficit seruo
ut sit sicut dñs eius. & discipulo ut
sit sicut magister eius. Noli extolli
ut non queras baptismũ. Baptismũ
queres dñi: egoserui quesiui. Bap¬
tizatus ẽ. gͦ dñs & post baptismum
tẽptatus. e: ieiunauit.xl. diebꝰ mmi¬
sterio. quod sepe uobis cõmemoraui
Non omĩa uno mͦ dici possunt: ne
occupent necessaria tẽpora. Post qͥd¬
raginta dies esuriuit: qui poterat
& nunquã esurire. d quomͦ tẽptar¬
tur: Aut si ille non uinceret tẽpta¬
torẽ : quomͦ disceres tucũ tẽptatore
pugnares fsuriut etiã tẽptatus au
diuit. Dic lapidibꝰ istis ut panes fiant
si filius dĩ es. Quid magnũ erat dño
iħu xp̃ode lapidibꝰ panẽ facere: qu
dequinq panibꝰ tot milia satiaut
Denichilo fȩcit panẽ. Tanta enĩ fut¬
rat multutido escȩ quȩ saturaret
tot milia: Unde ꝓcessit: fõntes p¬
nes erant inmanibꝰ dñi. Non ẽ. in¬
rum. Nam ipse fȩcit dequinq pau¬

Expanded text:
magistrum suum: sufficit servo magistrum suum: sufficit servo ut sit sicut dominus ejus, et discipulo ut sit sicut magister ejus» . Noli extolli, ut non quaeras Baptismum. Baptismum quaeres Domini, ego servi quaesivi. Baptizatus est ergo Dominus, et post baptismum tentatus esterio, quod saepe vobis commemoravi. Non omnia uno tempore dici possunt, ne occupent necessaria tempora. Post quadraginta dies esurivit. Poterat et nunquam esurire: sed quomodo tentaretur? Aut si ille non vinceret tentatorem, quomodo disceres tu cum tentatore pugnare? Esurivit: et jam tentator, «Dic lapidibus istis ut panes fiant, si Filius Dei es.» Quid magnum erat Do de lapidibus panem facere, qui de quinque panibus tot millia saturavit ? De nihilo fecit panem. Tanta enim multitudo escae, quae saturaret tot millia, unde processit? Fontes panis erant in manibus Domini. Non est mirum: nam ipse fecit de quinque pan
Abbreviated transcription (Latin):
te inomĩbꝰ uiis tuis. Audistis mͦ
cum euan ha głium recitaretur:
attendite. id. Baptizatus.ẽ. dns.:
ieiunauit. Quare baptizatus:
Ut non asꝑnarem̃ baptirari. Nam̃
cũ ipse iohannes diceret dño. tu ad
me uenis baptizari: ego ate debeo bap¬
tet nos implere omnẽ iusticiam. Uo¬
luit impleri humilitatẽ: ut ablue¬
retur qui sordes non habebat. Ut qͥd
hoce Propt̃ suꝑbiã futuroꝵ. Existit
enim aliquis cathecuminꝰ: qui forte
doctrina & moribꝰ uincit multos fi¬
deles. Attendit iam baptizatos mul
non intanta castitate. Iam ille nec
uxorẽ quȩrit: & uidet aliqũ fidelẽ
si ñ fornicantem: tam̃ uxore intẽꝑan¬
tius utentẽ: potest erigere ceruicẽ
suꝑbie. & dicere. Quid mͥ opus est
baptizari÷ ut hoc accipiam qͦd iste
habet. quẽ iam & uita & doctrina
p̃cedo: huic dñs. Quid p̃cessisti:
Quantum p̃cessisti lantum ne
quantum egote: Non ẽ seruus su
ꝑ dñm suum: neq discipulus suꝑ

Expanded text:
te in omnibus viis tuis.» Audistis modo, te in omnibus viis tuis.» Audistis modo, cum Evangelium recitaretur : attendite. Baptizatus Dominus jejunavit. Quare baptizatus? Ut non aspernaremur baptizari. Nam cum ipse Joannes diceret Domino, «Tu ad me venis baptizari; ego a te debeo bapcet nos implere omnem justitiam» : voluit implere humilitatem, ut ablueretur qui sordes non habebat. Utquid hoc? Propter superbiam futurorum. Existit enim aliquando aliquis catechumenus qui forte doctrina et moribus vincit multos fideles; attendit jam baptizatos multnon in tanta castitate; jam ille nec uxorem quaerit, et videt aliquando fidelem, si non fornicantem, tamen uxore intemperantius utentem: potest erigere cervicem superbiae, et dicere, Quid mihi jam opus est baptizari, ut hoc accipiam quod iste habet, quem jam et vita et doctrina praecedo? Huic Dominus, Quid praecessisti? quantum praecessisti? tantumne quantum ego te? «Non est servus super dominum suum, neque discipulus super
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: corpus int̾ra. Cũ autẽ pedes ipsiꝰ
flagellarent᷑ &calcarent᷑ asaulo: cla¬
mauit caput. Saule saule. quid me
ꝑsequeris : Ecce caput nemo ꝑseqͥt᷑:¬
& ecce caput incęlo: quia xp̃c resur¬
gens amortuis iã ñ moritur: et mors
ei ultra ñ dñabit᷑. Non accedent ad¬
te mala: & flagellum ñ appropinqua¬
bit tab̾nadõ tuo. S ne putemꝰ quia
separatũ. ẽ. caput acorpore: discretũ
ẽ. enim locis: s iunctum. ẽ. affectu:
ipsa affectus coniunctio. clamauit
decelo: saule saule quid me ꝑseque¬
ris. Prostrauit enim eum uoce ob¬
uirgante: & leuauit dextera miseran¬
te. Qui corpus xp̃i ꝑsequebat᷑ factus
ẽ. menbrũ xp̃i ut quod faciebat ip
se pateretur. Quid gͦ ibi fr̃s decapite
spes mea: altissimũ posuisti refugiũ
tuũ. Non accelent ad te mala: & fla¬
gellum non appropinquabit tab̾na¬
culo tuo. Dicta sunt hȩc: qm̃ angelis
suis mandauit dete ut custodiant

Expanded text:
est, corpus in terra. Cum autem pedes ipsius est, corpus in terra. Cum autem pedes ipsius flagellarentur et calcarentur a Saulo, clamavit caput: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Ecce caput nemo persequitur, ecce caput in coelo: quia Christus resurgens a mortuis, jam non moritur, et mors ei ultra nte mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Sed ne putemus quia separatum est caput a corpore: discretum est enim locis, sed junctum est affectu; ipsa affectus conjunctio clamavit de coelo, «Saule, Saule, quid me persequeris?» Prostravit enim eum voce objurgante, et levavit dextera miserante. Qui corpus Christi persequebatur, factus est membrum Christi; ut quod faciebat, ipse ibi pateretur. 6. Quid ergo, fratres? de capite a; altissimum posuisti refugium tuum. Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Dicta sunt haec. «Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant
Abbreviated transcription (Latin):
non tanquã sponsus ꝓcederet decha-¬
lamo suo: Hoc enĩ sequitur. Insole po¬
suit taber nacłin suũ. Et quasi dicere¬
ur ei: quomͦ: & ipse inquit tanquã
sponsus ꝓcedens de thalamo suo. exul¬
tauit ut gigas adcurrendã uiã. Quod
c̃. sab̾nacłm: ipse. ẽ. sponsa. Uerbum
sponsus ÷ caro sponsa: & thalamꝰ uterꝰ
uiiginis. Et quid dicit apłs: Et erurs
duo incarne una. Sacramentũ hoc
magnũ. ẽ: ego autẽ dico inxp̃o & inec
iam non sunt duo: s una caro. Ex
duobus unum: ex uerbo & carne unꝰ
homo: unus ds̃. Hoc autem tab̃nacu¬
lum eius: sensit flagel la interra.
Manifestũ ẽ: quia ao flagellatus
ẽ. dñs. Nunqͥd incęlo oy sensit fla¬
gella: Nlequaquã. Quare: Quia altis¬
simũ posuit refugiũ suũ: ut. eẽt.
spes nr̃a: & non ad eum accedunt
mala ÷ nec flagellũ ꝓpinquabit ta-¬
bernaculo eiꝰ. Longe. ẽ. suꝑ om̃s celos:
s pedes habet interra. Caput incęlo

Expanded text:
non tanquam sponsus procederet de thanon tanquam sponsus procederet de thalamo suo? hoc enim sequitur. «In sole posuit tabernaculum suum:» et quasi diceretur ei, Quomodo? «Et ipse,» inquit, «tanquam sponsus procedens de thalamo suo; exsultavit ut gigas ad currendam viam» . Quod est tabernaculum, ipsa est sponsa. Verbum sponsus, caro sponsa, et thalamus uterus virginis. Et quid dicit Apostolus? «Et erunt duo in carne una. Sacramentum hoc magnum est; ego autem dico in Christo jam non sunt duo, sed una caro» . Ex duobus unum, ex Verbo et carne unus homo, unus Deus. Hoc autem tabernaculum ejus sensit flagella in terra; manifestum est quia flagellatus est Dominus . Numquid in coelo sentit flagella? Nequaquam. Quare? Quia altissimum posuit refugium suum, ut esset spes nostra; et non ad eum accedent mala, nec flagellum propinquabit tabernaculo ejus. Longe est super omnes coelos, sed pedes habet in terra: caput in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
mine spes mea altissimũ posuisti re¬
fugium tuum. ħ planiꝰ dixerun. Uti¬
go haberẽ spẽ resurretionis quã no
habebam: idõ pͥor resurrexisti: ut quo
pcessisti. illuc me secuturũ sꝑarẽ. Uox
sporis ad caput suum. Noli gͦ mirari:
non accedent adte mala: & flagellum
non appropinqiabit tab̃nacło tuo.
labernaculũ dĩ: caro ẽ. Incarne in ha¬
hitauit uerbum: & caro factum ẽ. tab̃¬
nadłm aõ. In ipso tab̃nacło imꝑator
militauit ꝓnobis: in ipso tab̾nacło ab
hoste tẽptatus . ẽ. ne miles deficeret. Et
quia ipsã carnẽ ostendit oculis nr̃is:
qͥa oculi nr̃i ista luce gaudent. & uisi¬
bili lumine isto delectant᷑: qͥa inma.¬
nifestatione posuit carnem suã ut
om̃s uiderent: idõ psalmꝰ dicit inso¬
le posuit tab̃nacłm suũ. Quid ẽ. inso¬
let Inaꝑtor inmanifesto: inluce ter¬
rena: id ẽ. in luce quȩ terras decęlo ꝑ¬
sundit: ibi posuit tab̾nacłm suũ. S
quomͦ ibi poneret tab̾nacłm suũ: si

Expanded text:
refugium tuum.» Hoc planius dixerim. Ut haberem spem resurrectionis quam non habebam, ideo prior resurrexisti, ut quo praecessisti, illuc me secuturum sperarem. Vo est corporis ad caput suum. 5. Noli ergo mirari: «Non accedent ad te mala, et flagellum non appropinquabit tabernaculo tuo.» Tabernaculum Dei caro est. In carne inhabitavit Verbum, et caro facta est tabernaculum Deo: in ipso tabernaculo Imperator militavit pro nobis; in ipso tabernaculo ab hoste tentatus est, ne miles deficeret. Et quia ipsam carnem ostendit oculis nostris, quia oculi nostri ista luce gaudent, et visibili lumine isto delectantur, quia in manifestatione posuit carnem suam, ut omnes viderent; ideo psalmus dicit, «In sole posuit tabernaculum suum.» Quid est, «in sole?» In aperto, in manifesto, in luce terrena; id est, in luce quae terras de coelo perfundit, ibi posuit tabernaculum suum. Sed quomodo ibi poneret tabernaculum suum, si
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicit apłs: qdđ nobis ꝓmittit
as: in magno p̃mio omniũ laboꝵ
nr̃oꝵꝵ. Quicqͥd laboras: ad hoc la¬
humilis uisus ẽ. ipse uidebit᷑ ma¬
gnus ÷ & lȩtificabit nos: quomͦ ui¬
detur mͦ ab angelis ÷ inpͥncipio e¬
rat uerbum. & uerbũ erat apua

Expanded text:
quod dicit Apostolus : quod nobis promittit Deus in magno praemio omnium laborum nostrorum. Quidquid laboras, ad hoc lahumilis visus est, ipse videbitur magnus, et laetificabit nos, quomodo videtur modo ab Angelis: «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud
Abbreviated transcription (Latin):
Recleamus ꝓpt̃ uocem psalii. Angdis
suis inquit mandauit de te: ut cu¬
stodiant te inomĩbus uiis tuis. In
manibus tollent te: neqñ offendas
aci lapidem pedem tuũ. Sublatus
tus ẽ. incelum: non quia si ñ porta¬
rent angeli ruiturus erat÷ s quia
obsequebant᷑ regi: neforte dicatis:
meliores sunt qui portabant: qui
ille qui portabatur. Ergo meliora
sunt iumenta quã homines: S qͥ
infirmitatẽ hominũ portant iun¬
ta: nec hoc athemus aicere. Et enin
iumenta si se subtrahant: cadunt qͥ
sedent. S quomodo debemus dica
Nam & dõ dictum ẽ: cȩlum michi se¬
des .ẽ. Quia gͦ celum portat et as̃ seds
idõ melius. ẽ cęlum : Sic gͦ &de obsco
angeloꝵ in hoc psalmo intelligere p¬
terimus: non ad infirmitatẽ dñi p
net: s ad illoꝵ honorificentiam: add
T loꝵ seruitutem. Resurrexit autiꝰ
Mortuus. ẽ. ꝓpt̃ delicta nr̃a: & resur¬
cexit ꝓpt̃ iustificationem ñrã. Item

Expanded text:
Redeamus propter verba Psalmi. «Angelis Redeamus propter verba Psalmi. «Angelis suis,» inquit, «mandavit de te, ut custodiant te in omte, nequando offendas ad lapidem pedem tuum.» Sublatus ptus est in coelum; non quia, si non portarent Angeli, ruiturus erat; sed quia obsequebantur regi. Ne forte dicatis: Meliores sunt qui portabant, quam ille qui portabatur. Ergo meliora sunt jumenta quam homines? Sed quia infirmitatem hominum portant jumenta; nec hoc debemus dicere: etenim jumenta si se subtrahant, cadunt qui sedent. Sed quomodo debemus dicere? Nam et de Deo dictum est: «Coelum mihi sedes est» . Quia ergo coelum portat, et Deus sedet, ideo melius est coelum? Sic ergo et de obsequio Angelorum in hoc psalmo intelligere poterimus, non ad infirmitatem Domini pertinet, sed ad illorum honorificentiam, ad illorum servitutem. Resurrexit autem «Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram» . Item
Abbreviated transcription (Latin):
calicem quẽ ego bibiturus sume
Quid cogitatis altitudinẽ regni:
& non unitamini humilitatẽ meã:
Ergo quid sisic te temptet: fac mi¬
racula: Ne tu tẽptes dm̃: qͥd debes
responde: Quod respondit dñs.
Ait illi diabolus. Mute te deorsũ:
quia scriptum ẽ. angelis suis man¬
dauit dete ut inmanibus tollant
te: ne forte offendas ad lapidẽ pe¬
dem tuũ. Si te miseris: angeli te
suscipiunt. Et posset quidẽ fieri
fr̃s ut si se misisset dñs obsequia
angeloꝵ suscipent carnẽ dñi. S
qͥd illi ait: S iterum scͥptum est.
Non temptabis dñm dm̃ tuũ.
Hominẽ me putas. Ad hoc enĩ ac¬
cessit diabolus: ut temptaret utrũ
filius dĩ ipse eẽt. Uidebat carnẽ: s
maiestas i nopibus apparebat. Angeli
testimontũ dixer̃t. Ille uidebat mor¬
talẽ ut temptaret: ut xp̃o temptado
doceretur xp̃ianus. Quid gͦ scͥptũ ẽ
Non temptabis dñm dm̃ tuũ. Itaque
non temptemus dñm ut dicamus:
si adte ꝑtinemus miracula faciamus.

Expanded text:
alicem quem ego bibiturus sum» ? Quid cogitatis altitudinem regni, et non imitamini humilitatem meam? Ergo quid, si sic te tentet, Fac miracula? ne tu tentes Deum, quid debes respondere? Quod respondit Dominus. Ait illi diabolus. «Mitte te deorsum; quia scriptum est, Angelis suis mandavit de te, ut in manibus tollant te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum.» Si te miseris, Angeli te suscipient. Et posset quidem fieri, fratres, ut si se misisset Dominus, obsequia Angelorum susciperent carnem Domini: sed quid illi ait? «Iterum scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum.» Hominem me putas. Ad hoc enim accessit diabolus, ut tentaret utrum Filius Dei ipse esset. Videbat carnem; sed majestas in operibus apparebat. Angeli testimonium dixerant. Ille videbat mortalem, ut tentaret, ut Christo tentato doceretur christianus. Quid ergo scriptum est? «Non tentabis Dominum Deum tuum.» Itaque non tentemus Dominum, ut dicamus. Si ad te pertinemus, miraculum faciamus. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ quȩ fit ꝓpt̾ uerbum continuo
scandalizant᷑. Quid enĩ dixerat de
his qui exierant inpetrosis. Exorto
sole inquit aruer̃t: quia ñ habebani
altam radicẽ. Hi sunt gͦ qui ad ho¬
rã gaudent ad ũbum⁊ & cum ꝑse¬
cutio facta fuerit ꝓpt̃ uerbũ: ares¬
cunt. Quare arescunt : Quia non
habebant firmã radicẽ. Quȩ ẽ. ra¬
dix: Caritas. hoc enĩ dicit apłs:
ut incaritate radicati & fundati.
Quomͦi enĩ radix omĩũ maloꝵ ẽ.
cupiditas: sic radix omniũ bonoꝵ
caritas. ẽ. Nostis hoc: & sepe dictũ. ẽ.
S quare hoc uolui cõmemoraree
Ut intelligatis psalmũ: quia demo¬
niũ meridianũ ꝓpt̃ estũ uehem̃tis
ꝑsecutionis positum ẽ. Sic enim

Expanded text:
ne quae fit propter verbum, continuo ne quae fit propter verbum, continuo scandalizantur.» Quid enim dixerat de his quae exierant in petrosis? «Exorto sole,» inquit, «aruerunt, quia non habebant altam radicem» . «Hi sunt» ergo «qui ad horam gaudent ad verbum, et cum persecutio facta fuerit propter verbum, arescunt.» Quare arescunt? «Quia non habebant firmam radicem.» Quae est radix? Charitas: hoc enim dicit Apostolus, «Ut in charitate radicati et fundati» . Quomodo enim radix omnium malorum cupiditas , sic radix omnium bonorum charitas est. Nostis hoc, et saepe dictum est: sed quare hoc volui commemorare? Ut intelligatis Psalmum, quia daemonium meridianum propter aestum vehementis persecutionis positum est. Sic enim
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ut dixi qđd̃ ad hoc st̃ xp̃iani ut p̃¬
sentia suꝑent ÷ & futura spent: inue¬
nt illos negotium ꝑ ambulans in
tenebris ÷ & capit eos. Sunt autẽ qui¬
dã qui noueĩt se adfuturã spẽ uoca¬
tos: quia qđ nobis ꝓmisit ds̃ ñ ẽ. de
ista terra: ñ ẽ. de ista uita: quia istȩ
omnes tẽptationes tolerandȩ sunt
ut illud accipiamꝰ: illud acquira¬
mꝰ: quod nobis ꝓmisit ds̃ mȩt̃num.
nis. torm̃tis : aliqũ cedunt: & scientes
tanquã indiẽ cadunt. Quare autẽ
inmeridie: Quia multũ feruet ꝑ¬
secutio. Maiores estus: dixit meridiẽ.
Attendat ħ caritas ur̃a: de scͥpturis
me ꝓbantẽ. Qñ de seminante dicebat
dñs quia ex iit seminans seminare:
& aliud cecidit inuia. aliud inpetro¬
sa: aliud int̾ spinas: dignatus est
ipse exponere similitudinẽ. Et cum
uenisset ad petrosã hoc ait. li surs
qui audiunt uerbum: & ad horã
gaudent ad uerbũ: & intribulatio¬

Expanded text:
enim, ut dixi, quia ad hoc sunt christiani, ut prenim, ut dixi, quia ad hoc sunt christiani, ut praesentia superent, et futura sperent: invenit illos negotium perambulans in tenebris, et capit eos. Sunt autem quidam qui noverunt se ad futuram spem vocatos; quia quod nobis promisit Deus, non est de ista terra, non est de ista vita; quia istae omnes tentationes tolerandae sunt, ut illud accipiamus, illud acquiramus quod nobis promisit Deus in aeternum; nis, tormentis, aliquando cedunt, et scientes tanquam in die cadunt. 8. Quare autem in meridie? Quia multum fervet persecutio: majores aestus dixit meridiem. Attendat hoc Charitas vestra de Scripturis me probantem. Quando de seminante dicebat Dominus, quia exiit seminans seminare, et aliud cecidit in viam, aliud in petrosa, aliud inter spinas; dignatus est ipse exponere similitudinem, et cum venisset ad petrosa, hoc ait: «Hi sunt qui audiunt verbum, et ad horam gaudent ad verbum; et in tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpt̃ timorẽ nocturnũ a negotio ꝑ¬
ambulante intenebris: & ꝓpt̾ sagit¬
tam uolantẽ ꝑdiẽ aruina & demo¬
nio meridiano. Quid.ẽ. timendũ
innocte: & quid indies Cũ quisq
ignorans peccat: tanquã in nocte
peccat. Cum autẽ sciens peccat: tan¬
quã indie peccat. Duo gͦ illa leiuora.
ipsa sunt grauiora que repetita st̃.
Intendite ut diligent̃ hoc sidñs an¬
nuerit exponat uobis. Obscurum
.ẽ. enĩ: & erit magnꝰ fructus si intel¬
lȩxerias. ł ẽptationẽ quȩ fit leuis in
ignorantibꝰ timorẽ nocturnũ appel¬
lauit: & tẽptationẽ que fit leuis m
sunt leues tẽptationes: Quȩ ñ sic in¬
stant ñ sic tirgent ut cogant: s pos¬
sunt cito declinata transire. Fadẽ rur¬
sus fac grauia. Si ꝑsecutor instet. &
uehem̃nt᷑ terreat ignorantes : id ẽ. ñ¬
dũ firmos infide: nec scientes quod
ad hoc sunt xp̃iani. ut futurã uitã
spent: cum cȩpint terreri demaliso
asine causa sunt xp̃iani. Non nor und

Expanded text:
em nocturnum, «a negotio perambulante in tenebris;» et propter sagittam volantem per diem, «a ruina et daemonio meridiano.» Quid est timendum in nocte, et quid in die? Cum quisque ignorans peccat, tanquam in nocte peccat: cum autem sciens peccat, tanquam in die peccat. Duo ergo illa leviora; ipsa sunt graviora, quae repetita sunt. Intendite, ut diligenter hoc, si Dominus annuerit, exponatur vobis: obscurum est enim, et erit magnus fructus si intellexeritis. Tentationem quae fit in ignorantibus levis, timorem nocturnum appellavit; et tentatiosunt leves tentationes? Quae non sic instant, non sic urgent, ut cogant, sed possunt cito declinata transire. Eadem rursus fac gravia. Si persecutor instat, et vehementer terret ignorantes, id est nondum firmos in fide, nec scientes quod ad hoc sunt christiani, ut futuram vitam sperent; cum coeperint terreri de malis et sine causa sunt christiani; non norunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad te autẽ ñ apppinquabit. Quid:
Demoniũ meridianũ te ñ deicit. Qa
mirũ si caput ñ deicit: Si ñ deicit
& illos: qui sic herent capiti: quomͦ
rit dñs qui ꝑtineant adcorpꝰ eiꝰ. Cum
gͦ adhos non accedit illa tẽptatio ut
deiciat eos: isti intelliguntur in eo qͦd
scriptum ẽ. ad te autẽ non appropin¬
quabit. S ne illi peccatores quibus
tanta licuit exercere inxp̃ianos at¬
tendant᷑ aquibusdã infirmis. & di¬
cat᷑ ÷ ecce quid uoluit ds̃ ut tantũ
impiis & sceleratis liceat inseruos
dĩ: modicũ considera oculis tuis.
oculis fidei : & udebis retributionẽ
peccatoꝵ infinem: quibꝰ mͦ canta. ꝑ¬
mittunt᷑ ut exercearis. Hoc enĩ seqͥt᷑.
Ueruntamen oculis tuis considabis:
& retributionẽ peccatoꝵ uidebis. Qm̃¬

Expanded text:
Ad te autem non appropinquabit:» quid? Ad te autem non appropinquabit:» quid? Daemonium meridianum te non dejicit. Quid mirum si caput non dejicit? Sed non dejicit et illos qui sic haerent capiti, quomodrit Dominus qui pertineant ad corpus ipsius. Cum ergo ad hos non accedet illa tentatio, ut dejiciat eos; isti intelliguntur in eo quod scriptum est, «Ad te autem non appropinquabit.» Sed ne illi peccatores quibus tanta licuit exercere in Christianos, attendantur a quibusdam infirmis, et dicatur, Ecce, quid voluit Deus, ut tantum impiis et sceleratis liceat in servos Dei? modicum considera oculis tuis, oculis fidei, et videbis retributionem peccatorum in fine, quibus modo tanta permittuntur, ut exercearis. Hoc enim sequitur: «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.
Abbreviated transcription (Latin):
confessi ꝑcuti: ad hoc p̾ea corquebant᷑
ut negarent. Et cũ omis reus candiu
fissis torquebat᷑ ÷ negatio dimittebat᷑.
frat gͦ tunc magnus estus ꝑsequentiũ.
Quicunq in illa temptatione cecider̃.
tanquã ademonio meridiano cecide¬
runt. Et quanti cecidert Multi qui se
spabant sessuros cũ dño & iudicaturos:
illi alatere cecidert. Item multi qui se
spabant adexterã futuros. inplebe sc̃a
sipendiaria tanquã ꝓuinciales qui an-¬
nonã militibꝰ p̃bent. quibꝰ dici ht̃. esu¬
riui & dedistis mͥ manducare. ad dexte¬
iã enĩ erunt: multi & de ipsa spe ce¬
cider̃. & plures inde⁊ quia plures ibi.
lauciores enĩ qui cum dño iudicab̃t:
& plures qui stabunt ante illũ: s non
una conditio eoꝵ. Alii aasmistrã alii
addexterã: alii ut regnent: aliĩ ut
puniant᷑. Alii ut audiant. uenite be¬
nedicti patris mei ꝑcipite regnũ. alii
mille alatere: & dena milia adextris:

Expanded text:
confessi percuti, ad hoc postea torquebantur confessi percuti, ad hoc postea torquebantur ut negarent: et cum omnis reus tamdiu fessio torquebatur, negatio dimittebatur. Erat ergo tunc magnus aestus persequentium. Quicumque in illa tentatione ceciderunt, tanquam a daemonio meridiano ceciderunt. Et quanti ceciderunt! Multi qui se sperabant sessuros cum Domino et judicaturos, illi a latere ceciderunt. Item multi qui se sperabant ad dexteram futuros, in plebe sancta stipendiaria tanquam provinciales, qui annonam militibus praebent, quibus dici habet, «Esurivi, et dedistis mihi manducare» ad dexteram enim erunt multi; et de ipsa spe ceciderunt, et plures inde, quia plures ibi. Pauciores enim qui cum Domino judicabunt, et plures qui stabunt ante illum: sed non una conditio eorum. Alii ad sinistram, alii ad dexteram; alii ut regnent, alii ut puniantur; alii ut audiant, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum;» alii mille a latere, et dena millia a dextris.
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ eẽt. non rapinã arbitratus. ẽ. eẽ sead̃¬
lem dõ: ut infirmaret᷑ nobiscũ÷ & alil
suis ꝓtegeret nos: semet ipsũ exinani¬
uit formam serui accipiens: insimili¬
tudinẽ hominũ factus: & habitu inuen¬
tus ut homo. Et sub ali  spabis. Sci¬
to circundabit te ueritas eius: non tim¬
bis atimore nocturno. Temptationes is¬
norantiȩ. timor nocturnꝰ: peccata scien¬
tiȩ sagitta uolans ꝑdiẽ. Innoctt enĩ
norantia intelligitur: indie manifes¬
patio. Sunt qui ignorantes peccant: st̃
qui scientes peccant. Qui ignorantes
pecant atimore nocturno supplantant᷑.
qui scientes peccant a saguta uolante
pdiẽ ꝑcussi sunt. Hec autẽ cũ ingra¬
uioribꝰꝑsecutionibꝰ fiunt: quo usq ꝑue¬
mat᷑ tanquã ad meridiẽ: quicunq il¬
lo calore ceciderit. tanquã ademonio
meridianꝯ cadet. Et multi calore isto
caritati ur̃e: quia feruente ꝑsecutione
dictũ ẽ. torqueant᷑ xp̃iani donec negent
quod xp̃iani sunt. Cum antea soleren

Expanded text:
Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, ut infirmaretur nobiscum, et alis suis protegeret nos, semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . «Et sub alis ejus sperabis. Scuto circumdabit te veritas ejus; non timebis a timore nocturno.» Tentationes ignorantiae, timor nocturnus; peccata scientiae, sagitta volans per diem: in nocte enim ignorantia intelligitur, in die manifestatio. Sunt qui ignorantes peccant, sunt qui scientes peccant: qui ignorantes peccant, a timore nocturno supplantantur; qui scientes peccant, a sagitta volante per diem percussi sunt. Haec autem cum in gravioribus persecutionibus fiunt, quousque perveniatur tanquam ad meridiem, quicumque illo calore ceciderit, tanquam a daemonio meridiano cadet. Et multi a calore isto haritati vestrae; quia fervente persecutione dictum est, Torqueantur Christiani, donec negent quod christiani sunt. Cum antea solerent