comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sterit moy ses añ pharaonẽ: stemꝰ & nos.
ñ flectamꝰ succincti lu̾bos in u̾itate. & cal¬
ciati pedes in p̃ꝑationẽ eugłii pacis. Stamꝰ
autꝰ ꝯfident̾. si dm̃ dep̃cam᷑: ut statuat pe¬
tes infide. ut cito ꝯt̾at᷑ sathanas sub pedib
pharao infirmꝰ. Si añ infirmił dubii. ee.
ceꝑimꝰ: ualidior fiet. Cũ .it. eluaret moy¬
ses manꝰ: uincebat᷑ amalech. c̃ qͣsi bassas
duce̾t: inualescebat. a. Nos gͦ in uͥtute

Expanded text:
haraonem, stemus et nos; non flectamur, succincti lumbos in veritate, et calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis . Stamus autem confidenter, Dominum deprecamur, ut statuat petes in fide: ut cito conteratur Satanas sub pedibusPharao infirmius. Si autem infirmi vel dubii esse coeperimus, validior fiet. Cum enim elevaret Moses manus, vincebatur Amalec; cum quasi lassas dejiceret, invalescebat. Nos ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ u̾ter̃t: si iã tota aqͣ egipti in sanguinẽ
ũsa fũat. S intelligendũ ÷ regionẽ uͥfilii isrł
habitabant. talib plagis ñ fuisse ꝑcussã. & iñ
potuert incantatores haurire aꝗͣ. in sangui¬
nẽ u̾ter̃t łranas educere ad ostentationẽ ma¬

Expanded text:
guinem verterint, si jam tota aqua Aegypti in sanguinem versa fuerat? Sed intelligendum est regionem ubi filii Israel habitabant, talibus plagis non fuisse percussam, et inde potuerunt incantatores haurire aquam, quam in sanguinem verterent, vel ranas educere ad ostentationem ma
Abbreviated transcription (Latin):
corda qͥ scł̃m diligunt desid̾ioꝵ inqͥetudi nib
ferunt᷑. lxx. cmomiã .i. muscã caninã posuer̃t.
ꝑ ꝗͣ canini mores sig̃cant᷑. in qͥb humanȩ
m̃tis uoluptas & libido carnis arguit᷑. Pot̃ ã
forensis eloquentia hominũ sig̃cari ꝑmus¬
cã caninã. qͥ uelcit canes alt̾m se lacerant.
Cinomia hereticoꝵ secta. qͥ ad reliqͣs deceptio¬
nis ĩꝓbitates uoluptatẽ & libidinẽ sũmũ
huiꝰcemodi correptionib arguit. ut ex qͣli¬
tate penarũ qͣlitates ꝓpͥi cognoscant erro¬
Hoc & in pͥorib signis intelligendũ ÷ factũ. et̾.
ut t̾rã in qͣ habitabat popłs dĩ. nulł talibꝰ
plagis uexaret᷑. Optimũ aut̃ fuit ut ibi
hoc aꝑte pon̾et᷑ uñ iã incipiunt signa.
ti st̃ magi similia facere: nec potuert̃.
Qͦ usq gͦ defice̾nt nichil de illiꝰ t̾re seꝑatio¬
ne dictũ ÷. S ex qͦ ceꝑunt eafieri: q̃ nec illi

Expanded text:
m diligunt, desideriorum inquietudinibus feriuntur. LXX: cynomyiam, id est, muscam caninam, posuerunt: per quam canini mores significantur, in quibus humanae mentis voluptas, et libido carnis arguitur. Potest etiam forensis eloquentia hominum significari per muscam caninam, qui velut canes alterutrum se lacerant.Cynicorum secta, qui ad reliquas deceptionis suae improbitates, voluptatem et libidinem summum hujusmodi correptionibus arguit, ut ex qualitate poenarum qualitates proprii cognoscant erroHoc in prioribus signis intelligendum est factum esse, ut terra in qua habitabat populus Dei nullis talibus plagis vexaretur. Opportunum autem fuit ut ibi hoc aperte poneretur; unde jam incipiunt signa, ti sunt magi similia facere, nec potuerunt: quousque ergo deficerent, nihil de illius terrae separatione dictum est, sed ex quo coeperunt ea fieri quae illi
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ oues. & eas ad orant ꝑꝑ iouẽ amonẽ qd̵ c̃ capi¬
te arietino pingit᷑. Idẽ huiꝰ ouẽ colunt egip¬
tii. qd ꝯsecratꝰ ÷ api: sic̃ uacea isidi. Apis .ix.
erat maximũ num̃ egiptioꝵ. qd semel in
anno c̃to tp̃r apparebat sac̾dotib eoꝵ. Illi
patici ꝓpħabant. ¶Egiptꝰ muscis ꝑcutit᷑.¬

Expanded text:
tur oves et eas adorant propter Jovem Ammonem, qui cum capite arietino pingitur. Item: bovem colunt Aegyptii, qui consecratus est Api, sicut vacca Isidi. Apis enim erat maximum numen Aegyptiorum, qui semel in anno certo tempore apparebat sacerdotibus eorum. Illi phatici prophetabant. Aegyptus muscis
Abbreviated transcription (Latin):
uelit. io recessisse angłm ab int̾fectione
clibet eoꝵ. qͥa dix̾it mulier. stetit sanguis
sionis. ñ qͥa cucͣrit: s qͥa stecit magno .i. nͥ
tił ãmirans nouitatẽ rei: potuit dicere
moysi. Spons sanguinũ tumͥ es. qͣsi ritꝰ
tuȩ gentis cog̃ me fund̾e sanguinẽ filii
mei. qd̾ aliisgentib ñ ÷ mos. Mistice aut̃
sephora eccłam de gentib sig̾cat. q̃ p̃putiũ
filii sui .i. gentił popłi acutissima petͣ¬

Expanded text:
uelit ideo recessisse angelum ab interfectione cuiuslibet eorum, quia dixit mulier: stetit sanguis sionis; non quia cucurrit, sed quia stetit: magno, nisi tilis admirans novitatem rei, potuit dicere Mosi: Sponsus sanguinum tu mihi es; quasi, ritus tuae gentis cogit me fundere sanguinem filii mei, quod aliis gentibus non est moris. Mystice autem Sephora Ecclesiam de gentibus significat, quae praeputium filii sui, id est gentilis populi, acutissima pet
Abbreviated transcription (Latin):
Inẽ t̾rã egipti. Musca ꝓ multitudine mus¬
carũ posita ÷. Nescio .it. qͦmͦ ꝑ loq̃ndi ꝯsue¬
illic miles. qͣ. st̃ illic milites. est illic piscis
mũ dicebat moyseᷤ se uelle ire. uͥ egiptii ñ
uid̾ent abhominationes suas. Hoc aut̃ in¬
telligendũ ÷ mistice sig̃cari: qd̾ de pastori¬
b diximꝰ. qͥ erant egiptiis abhominabiles.
&̃ iõ seꝑatã t̾rã isrłite receꝑunt in egipto.
S ic it sac̾ficia isrłitarũ ab hominationes sc̃

Expanded text:
ima, etc. Musca pro multitudine muscarum posita. Nescio enim quomodo per loquendi consueillic miles, quam sunt milites illic; est illic piscis, mum dicebat Moyses se velle ire ubi Aegyptii non viderent abominationes suas. Hoc autem intelligendum est mystice significari, quod de pastoribus diximus, qui erant Aegyptiis abominabiles: et ideo separatam terram Israelitae receperunt in Aegypto. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ut possimꝰ d̾m uide. Princepse gipti uͥui
det se uehem̃tiꝰ urgeri: ut dimitat po¬
płmõi. scd̾oloco cup̃ ĩpetͣre: ut ñ longiꝰ
abeant. ne totũ tͥduũ ꝓficiscant᷑. dicens.
ñ longe abeatis. ñitult longe a se fieri
popłm d̾i. Uult .ii. siue in factołinser¬
mone peccare.siue in sermone łin co¬
gitatione. ñ uult ut totu a se ꝓficiscan

Expanded text:
 possimus. Princeps vero Aegypti ubi videt se vehementius urgeri ut dimittat populum Dei, secundo loco cupit impetrare ut non longius abeant, ne totum triduum proficiscantur, dicens: Ne longe abeatis. Non vult longe a se fieri populum Dei. Vult enim, si non in facto, vel in sermone peccent; si non in sermone, vel in cogitatione. Non vult ut to
Abbreviated transcription (Latin):
tate uidebat᷑ moysi datꝰ aaronꝰ: s uͥga
erat ꝓicienda ut draco fieret. Ciig hoc moy
ses ipse ñ fecit. nͥ qͥa mediatio ãaron intͣ
moysen & pħonẽ. magnȩ reifig᷑am gerit:
Hoc qͦ notandũ qͥa scͥptũ ÷ ꝓiecit aaron¬
d̾it. ñ frust᷑ forsitan dictũ ÷ an erat utͥq
uͥga illa cõmunis: ut clibet eoꝵ diceret᷑.¬

Expanded text:
tate videbatur Mosi datus Aaron, sed virga erat projicienda ut draco fieret. Cur hoc ergo Moses ipse non fecit, nisi quia mediatio Aaron inter Mosen et Pharaonem magnae fidei figuram gerit. Hoc quoque notandum quod scriptum derit, non frustra forsitan dictum est. an erat utrique illa uirga communis, ut cuiuslibet eorum diceret
Abbreviated transcription (Latin):
Aquȩ fluminis u̾tunt᷑ in fanguinẽ. cui hebreoꝵ
pueros tradid̾ant necandos. ut auctorib sce¬
leris pocłm reddet sanguis. cruorẽ polluci
gͣgitis: quẽ patͥcidali cede macłau̾ant: potan¬
los sensu & intelligentia deceꝑunt. At ut
crux xͥ lum̃ u̾itatisostendit. neci suoꝵ ut
penas & cruciatusanguinis exigunt᷑. un.

Expanded text:
Aqua fluminis vertitur in sanguinem, cui Hebraeorum pueros tradiderant necandos, ut auctoribus sceleris poculum redderet sanguinis: et cruorem polluti gurgitis, quem parricidali caede maculaverant, potanlos sensu et intelligentia deceperunt: at ubi crux Christi lumen veritatis ostendit, necis suorum in poenas et reatum sanguinis exiguntur. Unde:
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpħas .i. lex d̾i uult te educ̾e de egiptosi
audias eũ. Uult te longe fac̾e apharaone.
eruere de oꝑe luti. & palearũ. si tñ audias &
sp̃ualit̾ intelligas: ñ uult te in carnis & te¬
nebrarũ actib ꝑman̾e. s exire adheremũ
ad locũ s. ꝑturbationib & fluctib scłiuacu
& qͥete discunt᷑. In ħ loco pot̾is dño ĩ molare.
legẽ d̾i & uͥtutẽ diuinȩ uocis agnosce̾. lõ
cup̃te moyses eicere de fluctib egiptioꝵ ne
gotioꝵ & strepitui popłoꝵ. de egipto .i. de ce
nebris ignorantie. ut legẽ di audias & lu

Expanded text:
 est, lex Dei vult te educere de Aegypto, si audias eam; vult te longe facere a Pharaone, eruere de opere luti et palearum: si tamen audias, et spiritualiter intelligas; non vult te in carnis et tenebrarum actibus permanere, sed exire ad eremum, ad locum scilicet perturbationibus et fluctibus saecuet quiete discuntur. In hoc loco poteris Domino immolare legem Dei, et virtutem divinae vocis agnoscere. Ideo cupit Moses te ejicere de fluctibus negotiorum et strepitu populorum, et de Aegypto, id est de tenebris ignorantiae, ut legem Dei audias
Abbreviated transcription (Latin):
& c̃. Refert iosephꝰ. qͥa filia pharaonis
adultũ moysen añ patrẽ suũ addux̃. cui
ille coronãsuã inposuit. ꝗͣ statĩmoyses
un sacdos qͥ ibi aderat uoluit int̾ficere
sic̃ ex oracło demonũ acceꝑat. s filia pha¬
raonis lib̾auit eũ. Cũ aũ ꝑfecte e̾e̾t etatis
missꝰ : a pharaone ꝯtͣ ethopes. Cũq sciret
se ꝑ deserta serpentib plena ꝓfectur᷑. tulit
ibices .i. ciconias egiptiacas. cast᷑uͦ inerat᷑ꝰ
ꝓferebat eas. ut serpentes deuorarent &¬
fugarent. Sicq ex̾citꝰ securꝰ tͣnsibat noc¬
te. Cũ gͦ ꝑuenisset ad ciuitatẽ ꝙͣ. expug¬
naturꝰ erat: adamauit eũ ethyopũ re

Expanded text:
c. Refert Josephus quod filia Pharaonis adultum Mosen ad patrem suum adduxit, cui ille coronam suam imposuit, quam statim Moses Unde sacerdos qui ibi aderasicut ex oraculo daemonum acceperat. Sed Pharaonis filia liberavit eum. Cum autem perfectae esset aetatis, missus est a Pharaone contra Aethiopes. Cumque sciret per deserta serpentibus plena se profecturum, tulit ibides, id est ciconias Aegyptiacas, castraque metatus proferebat eas, ut serpentes devorarent et fugarent: sicque exercitus securus transigebat noctem. Cum ergo venisset ad civitatem quam expugnaturus erat, adamavit eu
Abbreviated transcription (Latin):
ac semetipsũ redire cuiq difficile: qͥa pͣuia
itin̾a semel captos tanta oelectabilit̾ cenent:
qͣnto qͥolibu̾it licet. qͥa c̃ disciplinȩ murꝰ ñ ob¬
uiat: nulla retbutionis ꝓspicit᷑ pena q̃ t̾reat.
s clauisis ocłis cordis p̃cipitat᷑ aĩa. & tarito secu¬
riꝰ mala t̃ꝑalia ꝑpet̾t: qͣnto duriꝰ bona ȩt̾na
desꝑat. S ista repboꝵ malitia electoꝵ uitã
qͣsi gͥna a paleis seꝑat. & dũ affligit expedit.
qͥa du̾ uolenta m̾git festinare ad suꝑna cõ¬
pellit. qd̾ in isrłitico popło moy se uocante
& pharaone seiuente signat᷑. Moy ses. it. ad
uocandũ missꝰ ÷ c̃pharao duris oꝑib urget.
ut aliꝰ uocando tͣheret. aliꝰ seuiendo ĩpleret:

Expanded text:
ad seipsum redire cuique difficile est: quia prava itinera semel captos tanto delectabiliter tenent, quanto quod libuerit, non licet. Quia cum disciplinae munus non obviat, nulla retributionis prospicitur poena quae terreat. Sed clausis oculis cordis praecipitatur anima, et tanto securius mala temporalia penetrat, quanto durius bona aeterna desperat. Sed ista reproborum nequitia electorum vitam, quasi grana a paleis, separat, et dum affligit, expedit: quia dum violenta ingerit, festinare ad superna compellit; quod in Israelitico populo, Mose vocante et Pharaone saeviente, signatur. Moses enim ad vocandum missus est, cum Pharao duris operibus urgeret ut alius vocando traheret, alius saeviendo impelleret,
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtionẽ ad di gr̃am ꝑtin̾e. Non .u. ait. aꝑi
os tuũ & ego instruã te: s utrũq ꝓmittit.
aꝑiã & instruã. In psalmo aut̃ dic. Dilata
tatẽ accipiendi: qd ds̃ donat uolenti. ut ad
uoluntatis exordiu ꝑtineat dilata ostuũ.
nissimã facultatẽ ꝗͣ daturꝰ erat. & ꝑ duos agi
uoluisse. qd ꝑ unũ posset. si credidisset. S si
dicta dedisse aaron. Sic .N. dic̃. Nonnie ecce
aaron fr̃tuꝰ leuites.scio qd eloq̃ns sit. loq̃t᷑
ipse. Qͥb u̾b̾ostendit᷑ potiꝰ icrepasse qͥa ti

Expanded text:
tionem ad Dei gratiam pertinere. Non enim ait, Aperi os tuum, et ego instruam te; sed utrumque promittit, aperiam, et instruam. In psalmo autem LXXX: Dilata tatem accipiendi quod deus donat uolenti, ut ad uoluntatis exordium pertineat "dilata os tuum", nissimam facultatem, quam daturus erat. et per duos agi uoluisse, quod et per unum posset. si credidisset. uerum dicta dedisse Aaron. sic enim dicit: nonne ecce Aaron frater tuus Leuites? scio quia loquens loquetur ipse. quibus uerbis ostenditur deus increpasse poti
Abbreviated transcription (Latin):
stantes in dño. & uirilit̾ agentes: artifex
antiquꝰ & callidꝰ tuctũ se simulabit. & ce¬
dere. ut negligentiores nos faciat ad c̾tam̃.
Penitentiã qͦ sĩmulabit. dep̃cabit᷑ nos dis¬
cede s ñ longe uult nos aliqͣ parte sͥ. ce. uici¬
nos s nͥ ab eo longiꝰ recedamꝰ. mare tͣnseamꝰ.

Expanded text:
stantes in Domino, et viriliter agentes, artifex antiquus et callidus victum se simulabit et cedere, ut negligentiores nos faciat ad certamen. Poenitentiam quoque simulabit, deprecabitur nos discedere, sed non longe: vult nos aliqua parte sibi esse vicinos. Sed nisi ab eo longius recedamus, et mare transeamus,
Abbreviated transcription (Latin):
aliis in mortẽ: ita ꝓpheticꝰ sermo fuauis ÷¬
odor credentib. Dubiis uͦ & incredul & qͥ
fatent᷑ se popłm pharaonis odor execͣbił
efficiet᷑. Ipse qͦq moyses dic̃ dño. Ex qͦ locutꝰ
sũ c̃pharaone: afflixisti ppłm tuũ. qͥa an¬
teꝗͣ sermod̾i audiat᷑. ñ ÷ tͥbulatio. ł tẽptatio
s uͥ signũ belli cuba p̾dic̾onis ostendit: tͥ¬

Expanded text:
in mortem, ita propheticus sermo suavis odor est credentibus; dubiis vero et incredulis, et qui fatentur se populum Pharaonis, odor exsecrabilis efficitur. Ipse quoque Moses dicit Domino: Ex quo locutus sum cum Pharaone, afflixisti populum tuum; quia antequam sermo Dei audiatur, non est tribulatio, vel tentatio: sed ubi signum belli tuba p
Abbreviated transcription (Latin):
& & urgeb̾ exire. Nulla it. societas luciad
tenebras. nulla pars fideli c̃̾ infideli ¶Qͥs¬
÷dꝰ. &.c̃. Suꝑbiã diaboli expͥmit. qͥsdibdi d̾o
ꝯtẽpnens ait. Simił ero altissim̾. & qͣsi
de dñi natiuitate dubitans ait. Si filiꝰ di

Expanded text:
 urgebit exire. Nulla enim societas luci ad tenebras, nulla pars fideli cum infideli Dominus? Superbiam diaboli exprimit, qui subdi Deo contemnens, ait: Similis ero Altissimo ; et quasi de Domini nativitate dubitans, dicit: Si Filius Dei
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ pene ꝑuenit sensũ. õs instruit. ⁊
fouet. Siqͥs in ea uirił animi fuerit
qͥ uel it celestia quẽre. diuina sectari.¬
& uelut medicatꝰ & fotꝰ ꝑ has eruditio¬
nes addiuinoꝵ intelligentiã ꝑatior
ueniet. Est .i. una uelut passer. qͥ cel¬
siora docet. & r̾dabił doctͥne pennisin

Expanded text:
omnem pene pervenit sensum, omnes instruit et fovet. Si quis in ea virilis animi fuerit, qui velit coelestia quaerere, divina sectari, velut medicatus et fortis, per has eruditiones ad divirorum intelligentiam paratior veniret. Est enim una, velut passer, quae celsiora docet, et rationabilis doctrinae pennis in
Abbreviated transcription (Latin):
fig̃alit̾ expͥmunt᷑. ꝑ corꝑalẽ .ix. exitũ filioꝵ
is rł de egypto corꝑali: nr̃ exitꝰ de egypto
sp̃uali signat᷑. ꝑ mare rubrũ & pharao¬
nis subm̾sionẽ. atq egiptioꝵ: baptismi
mist̾iũ & sp̃ualiũ ostiũ in t̾itꝰ. ꝑ typici
agni ĩ molationẽ. & hebreoꝵ lib̾ationẽ: ue¬
riagni passio.i. nr̃a redẽptio. De cȩlo dat᷑
manna. & aqͣ de petͣ.hic ÷ panis qͥ de celo
descendit .i. doctͥna xp̃i. In monte dant᷑ p̾¬
cepta atq iudicia popło d̾i: ut suꝑnis subi¬
ciam᷑ disciplinis. Tab̾nacłm & uasa eiꝰ ꝯ¬
tꝰ & spualia sacͥficia fig᷑ant᷑. Mystica unc᷑¬
tio. & chimiamata ꝯspiciunt᷑. qͥb sc̃ĩficatio
sp̃c & oĩonis odoram̃ta cõm̃dant᷑. Hinc paulꝰ

Expanded text:
iguraliter exprimuntur. Per corporalem enim exitum filiorum Israel de Aegypto corporalis noster exitus de Aegypto spirituali signatur. Per mare Rubrum, et Pharaonis submersionem atque Aegyptiorum, baptismi mysterium et spiritualium hostium interitus. Per typici agni immolationem, et Hebraeorum liberationum, veri Agni passio et nostra redemptio. De coelo datur manna, et aqua de petra. Hic est panis qui de coelo descendit et doctrina Christi. In monte dantur praecepta atque judicia populo Dei, ut supernis subjiciamur disciplinis. Tabernaculum, et tus et spiritualia sacrificia significantur. Mystica unctio et thymiamata conficiuntur, quibus sanctificatio spiritus et orationis odoramenta commendantur. Hinc Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
÷ ꝯuenire. ꝑhua uͦ q̃ rubens ł u̾ecun¬
rubent: & ꝑuniu̾sũmundũ passionis
cruore rutilant. Ab his gͦ aĩe gnascun¬
t᷑ in eccła: uelut obstetͥcib medicant᷑.
qͥa de scͥpt᷑is cuncta eruditionis medica¬
mina ꝯfert.tẽptat tñ pharao ꝑhas ne¬
care mascłos. c̃studiosis indiuinis scͥp¬
t᷑is hereses & pͣua dogmata sugg̾it. S
stat ĩ mobile fundam̃tũ di. Timent.Nt.

Expanded text:
enire: Phua vero, quae rubens vel verecunrubent, et per universum mundum passionis cruore rutilant. Ab his ergo animae quae nascuntur in Ecclesia, velut obstetricibus medicantur, quia de Scripturis cuncta eruditionis medicamina conferuntur. Tentat tamen Pharao per has necare masculos, cum studiosis in divinis Scripturis haereses et prava dogmata suggerit. Sed stat immobile fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
nabilit̾ scriptũ uidebit᷑. Sigͦ istȩ obste¬
tͥces qͥa timent dm̃ .i. timorẽ dñi docent.
ñ faciunt p̾ceptũ regis egypti s uiuifi
.ił. uitia aut luxuria in eccłia docent᷑.
aut pecc̃a nutͥunt᷑ qd̾ uult pharaocũ
uiuificarifeminas iubet. s sola u̾tꝰ
ramꝰ. Sitimes dm̃: ñ facis p̃ceptũ .r.¬

Expanded text:
go istae obstetrices, quia timent Deum, id est, timorem Dei docent, non faciunt praeceptum regis Aegypti, sed vivificenim vitia aut luxuria in Ecclesia docentur, aut peccata nutriuntur, quod vult Pharao cum vivificari feminas jubet, sed sola virtus ramus. Si times D
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsumit nec curis t̾renis aꝑit ł atterit. Si hoꝵ
regnũ. Allo qͥt᷑ gentẽ suã .i. corporales uolup¬
tates. & uitioꝵ ducib ad ꝯsiliũ uocatis. deli
nas alant. ȩdificent ciuicates egyptii mu
tꝰ es. & annum̾atꝰ int̾ filios isrł. & suscepisti
qͥa surrex̃ inte rex aliꝰ qͥ nescit ioseph. rexegip¬
ti ipse te cogit ad oꝑa sua & lat̾em oꝑari & lu¬
tũ. Ipse suꝑpositis magistͥs & cõpulsorib ad
oꝑa t̾rena flagelł agit. ut ȩdifices illi ciuita¬
tes ꝑ scłm discurrẽ facit maris & t̾rȩ elem̃
ca. ꝓcupiditate turbare.forũ litib pulsare.
& ꝓ exiguo t̾re cespite ꝓpinqͦs iurgiis faci¬
gate. castitati insidiari. deciꝑe in nocen¬
tiã. domi feda. foris crudelia. intͣ ꝯsc̾iam fla¬
itiosa cõmut̾e. In huiꝰ modi scicote regi egip¬
timilitare. qd̾ ÷ mundi huiꝰ sp̃u agi.¶ Dixit¬

Expanded text:
consumit, nec curis terrenis atterit. Si horuregnum; alloquitur gentem suam, id est corporeas voluptates, et vitiorum ducibus ad consilium vocatis, delibminas alant, aedificent civitates Aegyptii ettus es et annumeratus inter filios Israel, et suscepisti quia surrexit in te rex alius, qui nescit Joseph, rex Aegypti; ipse te cogit ad opera sua, et laterem operari et lutum; ipse, superappositis magistris et compulsoribus, ad opera terrena flagellis agit, ut aedifices illi civitates; per saeculum discurrere facit maris, et terrae elementa pro cupiditate turbare: forum litibus pulsare et pro exiguo terrae cespite propinquos jurgiis fatigare; castitati insidiari, decipere innocentiam, domi foeda, foris crudelia, intra concientiam flagitiosa committere; in hujusmodi scito te regi Aegypti militare, quod est mundi hujus spiritu agi.
Abbreviated transcription (Latin):
nemo reqͥrat un huc uen̾it. nemopatͥã
parcos sũ recoroet᷑. Cũg̃ uid̾is hoĩes in
uol u tatib uitã ducere. luxu fluitate
conuiuiis & ĩpudicitiis oꝑam dare: scito
qͥa in his rex egyprimascłos necat. & ui¬
uificat fem̾. Siuͦ unũ de mille ad din
ꝯu̾ti. ocłos sursũ erig̾e. et̾na q̃rere. odisse
mille machinis. oppugnat. odit. tales
in egypto uitie ñ sinit. In ÷ qo in hoc
mundo serui d̾i hñt᷑ ꝯtẽptui. exposici
ꝯtumeliis inde ineos odia & ꝑsecutio¬

Expanded text:
nemo requirat unde huc venerit; nemo patriam paradisum recordetur. Cum ergo videris homines in voluptatibus vitam ducere, luxu fluitare, conviviis et impudicitiis operam dare, scito quia in his rex Aegypti masculos necat, et vivificat feminas. Si vero unum de mille ad Deum converti, oculos sursum erigere, aeterna quaerere, odisse mille machinis oppugnat; odit tales, vivere in Aegypto non sinit. Inde est quod in hoc mundo servi Dei habentur contemptui, expositi contumeliis; inde in eos odia et persecutio
Abbreviated transcription (Latin):
sapient̃ .o.e. Sentit diabolꝰ qͥa magnꝰ
sit popłs isrł & fortior ipso. qͥa sepe ꝯgͦs¬
fus ÷ sepe suꝑatꝰ. Scit iacobluctatũ. e̾e.
& adiutorio angłi obtinuisse adu̾sariũ.¬
sentit. sp̃ualia certamina ꝑtulit. timet
det᷑ mͥ ex his q̃ patͥarchis & ꝓpħis de ad¬
uentu xͥ indicata fuerant.: qͥa sentit
uenturũ qͥ exuat pͥncipatꝰ eiꝰ. & potestates.
& c̃ fiducia tͥũphet eos. & affigat in ligno

Expanded text:
sapienter. Sentit diabolus quia magnus sit populus Israel, et fortior ipso, quia saepe congressus est, saepe superatur. Scit Jacob luctatum esse, et adjutorio angeli obtinuisse contrsensit, spiritualia certamina pertulit: timet detur mihi ex his quae patriarchis et prophetis de adventu Christi indicata fuerant, quia sentit venturum qui exuat principatus ejus et potestates, cum fiducia triumphet eos et afflig
Abbreviated transcription (Latin):
di mei satitas. ł d̾i̾ mei uiram̃tũ. Magdalene
tͣris. Marcha iruitãs ł ꝓuocãs. Sermone aũ siro
latio dono dĩ ĩ eo ñfuit. Lebedeꝰ. donitꝰ siue fluẽs
iste. Tacheꝰ: iuistꝰ. siue iꝰtificatꝰ. aut tͥaficãdos.
iũ ÷ nom̃. ñ ebreũ. Lazarꝰ. adiutꝰ. eo qd̃ sit ã morte
resuscitatꝰ. herodes. pelliceꝰ głos. C aiphas. ĩue¬
stigatꝰ aut sagax. aut uomẽs ore. Iiq .i. ore suo

Expanded text:
itas, vel Dei mei iuramentum. Magdalena turris. Martha inritans, vel provocans. Sermone autem Syro latio, dono Dei in eo non fuit. Zebedaeus donatus, sive fluens iste. Zacchaeus iustus, sive iustificatus, aut iustificandus. Syrum est nomen, non Hebraeum. Lazarus adiutus eo quod sit a morte resuscitatus. Herodes pellicius, gloriosus. Caiphas investigator, aut sagax, aut vomens ore. Inique enim ore suo
Abbreviated transcription (Latin):
dñe. ñ sũ eloq̃ns. ante ext̾nũ neq ante nu¬
diꝰ c̾tianũ diẽ. neq ex qͦ cepisti loqͥ famulo
tuo. intellig̾r cred̾e posse fieri d̾i uolun¬
tate subito eloq̃ntẽ. c̃ dic̃. neq ex qͦ cepi¬
stiloqͥ famulo tuo. tanꝗͣ ostendens fieri
potuisse. ut añ hest̾nũ. & nudio t̾cianũ
diẽ. qd̾ eloq̃ns fuisset repente fieret. ex qͦ c̃

Expanded text:
ne, non sum eloquens ante hesternum, neque ante nudiustertianum diem, neque ex quo coepisti loqui famulo tuo, intelligitur, credere posse se fieri Dei voluntante subito eloquentem, cum dicit, neque ex quo coepisti loqui famulo tuo; tanquam ostendens fieri potuisse ut ante hesternum et nudiustertianum diem qui eloquens non fuisset, repente fieret, ex quo cum
Abbreviated transcription (Latin):
Nui sic credit
ut loqͥt᷑ & si
ñ uera loqͥt᷑: fideliter loquit᷑. Qui
autẽ ñ credit quȩ loqͥt᷑ ÷ & siuera loqͥt᷑:
meliores ꝗͣ qͥ ĩ monasteriis ꝓfecert᷑: ita
ñ sũ exꝑtus peiores ꝗͣ in monasteriis ceci¬
der̃t. ita ut hinc arbitrer in apo calipsi
scͥptũ. iustꝰ iustior fiat. & sordidus
mitẽ. eẽ. ad om̃s docibilẽ. patientẽ.
Et ne quisꝗͣ ex eo putet cessandũ sibi. ẽe.
a correptiõe erroris aliorũ: ĩ modestia¬

Expanded text:
nim sic credit, ut loquitur, etsi non uera loquitur, fideliter loquitur; qui autem non credit, quae loquitur, etsi uera loquitur, meliores, quam qui in mona-steriis profecerunt, ita non sum expertus peiores, quam qui in monasteriis ceciderunt, ita ut hinc arbitrer in Apocalypsi scriptum: Iustus iustior fiat et sordidus mitem esse ad omnes, docibilem, patientem. Et ne quisquam ex eo putet cessandum sibi esse a correptione erroris alterius, vide
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renȩ mercedis in tuitu curant. Quotꝰ
resistentes & mori se malle claman¬
tes qͣ illo curari mͦ uix lingua ipsa
artis arbitriũ. Quoꝵ t̾n uocib aui¬
cusq dolentiũ nec cõmouet᷑ curantis
animꝰ. nec qͥ escit manꝰ. Medici ne
autẽ uelestis ministri aui ꝑ odicuᷤ
trabẽ cern̾e scipulã ĩ occłe fr̃is uoltͦ.
aut colerabiliꝰ morrẽ uidere peccan¬
tis ꝗͣ uerbũ iibignantis audire.
Quod ñ ira accidissct: sitam sanũ
cĩũ curando alt̾iꝰ aĩo ad hiberemꝰ. qꝗͣ
sanis manibailli medici alieria uiora
uimndũ ÷ negotiũ: nͥ cũ int̾nis int̾¬
rogationib examinãtes nr̃am ꝯscien¬
tiã liqͥdo nob̾ corã d̃o respõdimꝰ dilecꝰ

Expanded text:
terrenae mercedis intuitu curant. Quotusterrenae mercedis intuitu curant. Quotusresistentes, et mori se malle clamantes, quam illo curari modo, vix lingua ipsa artis arbitrium: quorum tamen vocibus conviciisque dolentium nec commovetur curantis animus, nec quiescit manus. Medicinae autem coelestis ministri, aut per odiorum trabem cernere stipulam in oculo fratris volunt , aut tolerabilius mortem videre peccantis, quam verbum indignantis audire: quod non ita accidisset, si tam sanum animum curando alterius animo adhiberemus, quam sanis manibus illi medici aliena membra cipiendum est nogotium, nisi cum internis interrogationibus examinantes nostram conscientiam, l
Abbreviated transcription (Latin):
uaris. si ħ est talib importunũ ꝗ ita
dũo que secunt᷑ ad duo suꝑiora posst̃
singulatĩ reffer.ri. Hortare. cũ opor¬
tatit ĩstas in er̃eꝑa cũ im¬
portime arguis. Deĩ de
iirͣcũ mm̃i longanimitate ad iusti¬
uendas ĩ dignatiões eoꝵ qͦs destruis. &
cas. łam̃ eciã si lla usitatiore mͦ distin¬
guit᷑: insta oportune. Quod si ħ mͦ nͥ
ꝓficis : importune ita ĩ telligẽdũ ÷ ut
oportunitatẽ om̃ino ñ deseras. & sic
accipias qͦd dictũ ÷ importune. ut illi
uidearis importunꝰ. qͥ ñ libent᷑ audit
quẽ dicunt᷑ ĩeuꝰ. Tu tam̃ scias hoc
illi. ẽẽ. oportunũ. & dilectionẽ curãq
sanitatis eiꝰ aĩo teneas mausueto
& modesto & frat̾no. M ulti enim
pꝰea cogitantes quȩ audierint. &
qͦd iuste audierint: ipsi se grauius
& seuerius arguer᷑t. Et qͣm uis ꝑ¬
tͣbatiores a medico uiderent᷑ ab scebe:
paulatĩ u̾bi uigore ĩ medullas pene¬
ñ ipsi corporis medici attendunt. qͥ

Expanded text:
aris, si hoc est talibus importunum: ita duo quae sequuntur, ad duo superiora possunt singillatim referri, Hortare cum opportune instas, increpa cum importune arguis; deinde cuntur, Cum omni longanimitate, ad sustinendas indignationes eorum quos destruis; et cas: tamen etiamsi illo usitatiore modo distinguatur, Insta opportune; quod si hoc modo non proficis, importune: ita intelligendum est, ut tu opportunitatem omnino non deseras, et sic accipias quod dictum est, importune, ut illi videaris importunus, qui non libenter audit quae dicuntur in eum; tu tamen scias hoc illi esse opportunum, et dilectionem curamque sanitatis ejus animo teneas mansueto, et modesto, et fraterno. Multi enim postea cogitantes quae audierint, et quam justa audierint, ipsi se gravius et severius arguerunt; et quamvis perturbatiores a medico viderentur abscedere, paulatim verbi vigore in medullas penenec ipsi corporis medici attendunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ. homine suscepto lib̃ationẽ ho̾is
indiͤur. hõis aũ lib̾atio ĩ utͦq sexu
debuit appare. Ergo qm̃ uirũ opor¬
tebat susciꝑe qͥ sexꝰ honorabilior
ꝯsequẽs erat ut feminei secꝰ lib̾atio
hinc appareret. qd ille uir de femina

Expanded text:
Filius, homine suscepto liberationem hominis indicavit. Hominis autem liberatio in utroque sexu debuit apparere. Ergo, quia virum opportebat suscipere, qui sexus honorabilior est, consequens erat ut feminei sexus liberatio hinc appareret, quod ille vir de femina
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ÷: agite inqͥt miseri mortales.
hoc agite ne tinꝗͣ polluat hoc domici¬
liũ malignꝰ sp̃s. ne sensib ĩmixtꝰ sit.¬
idt ut aĩe sc̾itatẽ lucẽq m̃tis obnu¬
bilec. serpit aũ malũ ꝑ om̃s aditꝰ
sensuales. dat se figͦis. accõmodat
colorib. adheret sonis. latet ĩ ira.
⁊ fallacia sermonis. odorib se subieit
ĩfundit saporib. ac toruidi motꝰ
illuiue tenebrosis affectib tenet
sensus qͥb dã nebuł ĩplet om̃s mea tꝰ.
ĩtelligẽtie. ꝑ qͦs pande lum̃ rois¬
⁊ radiꝰ m̃ti solet. In hoc .i. d̾s. ĩ hoc

Expanded text:
tis. Agite, o, inquit, miseri mortales, hoc agite ne unquam polluat hoc domicilium malignus spiritus; ne sensibus immixtus incestet animae sanctitatem, lucemque mentis obnubilet. Serpit hoc malum per omnes aditus sensuales; dat se figuris, accommodat coloribus, adhaeret sonis, latet in ira, in fallacia sermonis, odoribus se subjicit, infundit saporibus, ac turbidi motus illuvie tenebrosis affectibus tenebrat sensus, quibusdam nebulis implet omnes meatus intelligentiae, per quos expandere lumen rationis radius m
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ꝑsecutiones eiꝰ ꝗͤ argu̾iis lac̾a¬
uerit animũ: si adhuc ille ꝑ te sana¬
ri posse uidebit᷑ nicħ respodeas donec
saneris pͥor. ne forte carnalib moub
tus adnocendũ c̾sentias. ⁊ exhibea ᷤ
lĩguã tuã arma iniqͥtatis peoc̾o. ad
puniẽtis ÷ ĩpetꝰ. nõ affectꝰ corrigẽtis.
ilige gͥ ⁊ dic qd̃ uoles. Nullo mͦ male¬
dictũ erit qd̃ spetie maledicti sonu¬
erit: si memin̾is senserisq te in gla¬
dio u̾bi dĩ lib̃atorẽ hõis. eẽ uelle ab
obsidione uicioꝵ. Qđ si forte ut ple
ad corde dilectionis accedis. s int̾
agendũ surrepserit aliqͥd dũ tͥ re¬
sistit᷑. qͦd te auferat ab hõĩs uitio
seq̃ndo. ⁊ ipsi hõi faciat infestũ:
pea te lacͥmis lauantẽ hꝰ modi pul¬
uerẽ multo salubeiꝰ meminisse opor¬
tebit qd ñ debeamꝰ sr̃ alioꝵ sr̾bire
pec̾ia. qͣndo ĩ ip̾a eoꝵ obiurgatiõe
pecca mꝰ. cũ faciliꝰ nos ira peccãtis
irato ᷤ. aͣ miscd̾ia misericordes facit.

Expanded text:
etiam persecutiones ejus quem argueris, laceraverint animum; si adhuc ille per te sanari posse videbitur, nihil respondeas donec saneris prior: ne forte carnalibus motibus tuis ad nocendum consentias, et exhibeas linguam tuam arma iniquitatis peccato ad punientis est impetus, non charitas corrigentis. Dilige, et dic quod voles: nullo modo maledictum erit quod specie maledicti sonuerit, si memineris senserisque te in gladio verbi Dei, liberatorem hominis esse velle ab obsidione vitiorum. Quod si forte, ut plead eam corde dilectionis accedis, sed inter agendum subrepserit aliquid, dum tibi resistitur, quod te auferat ab hominis vitio percutiendo, et ipsi homini faciat infestum; postea te lacrymis lavantem hujusmodi pulverem, multo salubrius meminisse oportebit, quam non debeamus super aliorum superbire peccata, quando in ipsa eorum objurgatione peccamus, cum facilius nos ira peccantis iratos, quam miseria misericordes facit.
Abbreviated transcription (Latin):
epła positũ est p̾dica u̾bũ. insta opͥor¬
tune importũne. argue. brtare. in cre¬
pa. in om̃i longanim itate & doctrina.
Importunitas enĩ oportunitati utiq
contrari a est. Neq omnino ullũ medi¬
cam̃tũ sanat. nͥ quod oportune adhibu¬
eris. Quanꝗͣ gͦ ce sic possit. distingui.
insta oportune. ut aliꝰ sit sensris im¬
bortune argueo delude ctera ꝯcexant᷑.
hortare increpa. cũ om̃i. longanimitate
& doctrina: uit tunc oportunꝰ sentiaris
eũ instas edificando. cũ aũ destruis

Expanded text:
a positum est: Praedica verbum, insta opportune, importune; argue, hortare, increpa in omni longanimitate et doctrina . Importunitas enim opportunitati utique contraria est: neque omnino ullum medicamentum sanat, nisi quod opportune adhibueris. Quanquam ergo et sic possit distingui, Insta opportune, ut alius sit sensus, Importune argue, deinde caetera contexantur, Hortare, increpa cum omni longanimitate et doctrina: ut tunc opportunus sentiaris, cum instas aedificando; cum autem dest
Abbreviated transcription (Latin):
max̾e q̃ ip̃a dinina ꝑuidet̾ia ꝓcurãte
seu ĩ uet̾i seu ĩ nouo testam̃to excellẽ¬
tissimã autoritatẽ religioi̾s accepit.
asandi ꝯsuetudo qd̾ oñosũ putabat᷑ id÷.
gustari dulcedo piecatis. ⁊ cõmidari pul¬
chritudo uͥtutis. ut caritatis lib̃cas ꝑ
seruitutis timores emineat: Tẽ iã psu¬
adendũ ÷ fidelib p̾̃cedẽtib regen̾at̾ouis¬

Expanded text:
ina prouidentia procurante siue in uetere siue in nouo testamento excellentissimam auctoritatem religionis accepit. candi consuetudo quod onerosum putabatur gustari dulcedo pietatis et commendari pulchritudo uirtutis, ut caritatis libertas prae seruitute timoris emineat. tunc iam persuadendum est fidelibus praecedentibus regenerat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cupiditas bonoris. Gontͣ q̃ oĩa ꝓferant᷑
ea qͣ scripta st̃ d̾ laude karitatis. ⁊ d̾ ina¬
nitate iactantie. doceat᷑q qͣm sit puden¬
dũ eis plac̾e uelle. qͦs nõ uelis imitari.
laudari : aut boni st̃. i eos oportet
imitari. S qͥ boni st̃: uͥtute boni sut:
Uirtꝰ aũ nõ appecit qd̃ ĩ alioꝵ hõiĩ potestate ÷.
Qͥ gͣ imitat᷑ bonos: nulliꝰ hõis appetit laudẽ.
idõ uis: ut eis ꝓsis ad diligendũ dm̃: ñ iã hoc
s aliud cupis. Q aũ plac̾e cupit: necessariũ
adhuc ht̃ timorẽ. pͥmũ ne occulte peocãdo
int̾ ypocͥtas a dño cõputet᷑. dem̃ si bũfactis
plac̾e appetit: ne hãc m̾icedẽ aucupãs ꝑ¬
dat qͥcqͥd dat᷑us ÷ bs. Sic deuicta ista cupi¬
ditaor: cauenda sr̾bia ÷ : Difficile ÷ ir ut

Expanded text:
et cupiditas honoris. contra quae omnia proferantur et cupiditas honoris. contra quae omnia proferantur ea quae scripta sunt de laude caritatis et de inanitate iactantiae doceaturque, quam sit pudendum eis placere uelle quos nolles imitari. laudari, aut boni sunt et eos oportet imitari. sed qui boni sunt, uirtute boni sunt. uirtus autem non appetit quod in aliorum hominum potestate est. qui ergo imitatur bonos, nullius hominis appetit laudem; ideo uis, ut eis prosis ad diligendum deum, non iam hoc, sed aliud cupis. qui autem placere cupit, necessarium adhuc habet timorem, primum, ne occulte peccando inter hypocritas a domino computetur, deinde, si benefactis placere appetit, ne hanc mercedem aucupans perdat quod daturus est deus. Sed deuicta ista cupiditate cauenda superbia est. difficile est enim, ut
Abbreviated transcription (Latin):
unt̾ eu qͥ bona carnalia. ⁊ tẽpͣalia. & euͣ qͥ
sp̾ualia .⁊ et̾na sectat᷑. monendũq ne ꝑit᷑a
bnficia ⁊ tͣnseuntia expectent᷑ ã dõ. qͥb
putant᷑. ⁊ mala. penitꝰ ꝯtẽpnẽda sut᷑. Hic
p̾statissimũ illd̃ ⁊ unicuͣ exẽplũ dn̾ici hõis
ꝓponẽdũ ÷: qͥc̃ se tot miracłis tantã rerẽ
potestatẽ hĩx inonstrͣet: ⁊ ea sp̾uit q̃ mag¬
na bona. ⁊ ea sustinuit qͣ magna mala ĩꝑtti
putant. Qͦs mores. ⁊ disciplinã ne tanto
minꝰ qͥsꝗͣ ãggredi audeat qͣnto illa magͣ
lionoratiõib. ⁊ d̾ unitant.ũ multitudine
quã nõ st̃ illa desꝑanda ostendendũ ÷. At
n̾ fu̾int carnaliũ uoluptatũ illecebiꝵ
suꝑate: cauendũ ⁊ ne subrẽpat atq suc¬
cedat cupiditas place̾di bõib aut ꝑ aliqͣ
facta mirabilia aut ꝑ difficilẽ ꝯtinẽtia
siue patiẽtiã. aut ꝑ aliꝗͣ largitionẽ. aut
nõie scientie ł eloqͣntiȩ. In eo gen̾e:

Expanded text:
qui bona carnalia et temporalia, et eum qui spiritalia et aeterna sectatur, monendumque, ne peritura beneficia et transeuntia expectentur a deo, quibuputantur et mala, penitus contemnenda sunt. hic praestantissimum illud et unicum exemplum dominici hominis proponendum est, qui cum se tot miraculis tantam rerum potestatem habere monstraret, et ea spreuit quae magna bona, et ea sustinuit quae magna mala imperiti putant. quos mores et disciplinam ne tanto minus quisquam aggredi audeat, quanto illud magis ue hortationibus eius et de imitantium multitudine quam non sint illa desperanda, ostendendum est. At ubi fuerint carnalium uoluptatum inlecebrae superatae, canendum est, ne subrepat atque succedat cupiditas placendi hominibus aut per aliqua facta mirabilia aut per difficilem continentiam siue patientiam aut per aliquam largn eo genere est
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbulatio aut pęna ĩpioꝵ sit. aut̃
ex̾citacio iustoꝵ: qr eadẽ tbulatio¬
uñ tͥbulatio nom̃ accepit. rursus
c̃ pax ⁊ qͥes ã molestũs corꝑalib ⁊
bonos lucret᷑ i⁊ corrũpat malos: oĩa
oĩa ħ diuina ꝑudentia ꝓ m̾itis
moderat᷑ animarõ. S tñ nõ s
eligt᷑ boni minist̾iũ tͥbulatiõis
mali amat pacẽ. Quare ipsi qͦ¬

Expanded text:
tribulatio aut poena impiorum sit aut exercitatio iustorum — quia eadem tribula eunde tribulatio nomen accepit; rursus, cum pax et quies a molestiis temporalibus et bonos lucretur, et corrumpat malos: omnia haec divina providentia pro meritis moderatur animarum. Sed tamen non sibi eligunt boni ministerium tribulationis, nec mali amant pacem. Quare ipsi q
Abbreviated transcription (Latin):
rõ uͦ aptior eruditis: tñ quia nullꝰ
hominũ nͥ eximꝑito ꝑitꝰ fit: nullꝰ
aut̃ imꝑitꝰ nouit qͣlẽ sedebeat p̾be
docentib & qͣli uita docilis. eẽ. possit
euenit qͦd oĩb bona magna & oc¬
culta dicere cupientib ñ aꝑiat nͥ
atctoritas ianuam. Qͣ quis qͥs in¬
gressus. sine ulla dubitatio̾e uiti
obcime p̾cepta sectat᷑. ꝑ que cũ do¬
cilis factꝰ cũ fuerit tc̃ demũ disce
& quanta ratiõe p̾dita sint ea ipsa
ratio. ꝗͣ post auctoritatis cunabula
firmꝰ & idoneꝰ iã sequit᷑. atq cõpre¬
hendet & qͥd intellectꝰ in qͦ uniu̾sa
st̃ ł ipse potiꝰ uniu̾sa. & quid qͦd p̾̃t̾¬

Expanded text:
ratio uero aptior eruditis, tamen, quia nullus ratio uero aptior eruditis, tamen, quia nullus hominum nisi ex imperito peritus fit, nullus autem imperitus nouit, qualem se debeat praedocentibus et quali uita esse docibilis possit, euenit ut omnibus bona magna et occulta discere cupientibus non aperiat nisi auctoritas ianuam. quam quisque ingressus sine ulla dubitatione uitae optimae praecepta sectatur, per quae cum docilis factus fuerit, tum demum discet et quanta ratione praedicta sint ea ipsa ratio, quam post auctoritatis cunabula firmus et idoneus iam sequitur atque comprehendit; et quid intellectus, in quo uniuersa sunt, uel ipse potius uniuersa
Abbreviated transcription (Latin):
certe in tͣ iuuentutẽ. Sed qͥsqͥs sero
ad ista se ꝯuert̾it. ñ arbitret᷑ sibi
nicħ. ẽẽ. p̃ceptũ. Nã ista utiq faciliꝰ
de cocta etate seruabit. In om̃i aũ
uita. loco. tẽpore. amicos aut habe¬
ant aut hr̃e ĩstent. Obseqͣnt᷑ dig¬
nis. etiã ñ hȩc expectantib. Suꝑ¬
bos minus curent. minime sint.
Apte ꝯgruent̾q uiuant: dm̃
colant. cogitent. quȩrant. fide.
spe. caritate sub nixi. Obtent tͣn¬
qͥllitatẽ atq certũ cursũ studii
possunt mentẽ bonã: peccatã q
uitã. Sequit᷑ ut dicã qͦmͦ studiosi
erudiri debeant. qͥ sicut dictũ est
uiuere in stituert. Ad discenduͦ
aut necessario duplicit̾ ducim᷑.
auctoritate atq ratioe. Tempore
auctoritas. re aũt ratio pͥor est.
Aliud est it qͦd ĩ agendo ante ponit᷑
aliud qͦd pluris ĩ appetendo estimat᷑.
Itaq quanꝗͣ bonoꝵ auctoritas im¬
ꝑitȩ multitudini uideat᷑. ẽẽ. salubo

Expanded text:
certe intra iuuentatem. sed quisquis sero certe intra iuuentatem. sed quisquis sero ad ista se conuerterit, non arbitretur nihil sibi esse praeceptum; nam ista utique facilius decocta aetate seruabit. in omni autem uita loco teant aut habere instent. Obsequantur dignis, etiam non hoc exspectantibus, superbos minus curent, minime sint, apte congruenterque vivant. Deum colant, cogitent, quaerant fide, spe, charitate subnixi, optent tranquillitatem atque certum cursum studiis possunt mentem bonam pacatamque uitam. Sequitur, ut dicam, quomodo studiosi erudiri debeant, qui sicut dictum est uiuere instituerunt. ad discendum item necessario dupliciter ducimur, auctoritate atque ratione. tempore auctoritas, re autem ratio prior est. aliud est enim, quod in agendo anteponitur, aliud, quod pluris in appetendo aestimatur. itaque quamquam bonorum auctoritas imperitae multitudini uideatur esse salubrior,
Abbreviated transcription (Latin):
stineant. Amorẽ autẽ pecunie tocius
spei sue c̾cissimũ uenenũ. ẽẽ. credant.
Nichil eneruit᷑ faciant. nicħ audactꝰ.
Inpeccatis autẽ suoꝵ uel pellant om¬
nino irã. uel ita frenent ut sit pulsȩ
simił. Neminẽ oderint. nulla uicia
ñ curare uelint. Magnoꝑe ob seruẽt
cũ uindicant ne nimiũ sit. cũ ig¬
nosc̃t: ne parũ. Nicħ puniant qͦd
ñ ualeat ad melius. nicħ ĩ dulgeant
qͦd uertat in peius. Socios putent õs
inqͦs sͥ potestas data fuerit. Ita ser¬
uiant ut eis dñari pudeat. ita domi¬
nent᷑ ut eis seruire delectet. In ali¬
enoꝵ aũ peccatis molesti ñ sĩt in¬
uito. In imicitias uitent cautissi¬
me.ferant eqͥssime. finiant citissi¬
me. In om̃i uͦ ꝯtractu atq ꝯu̾satiõe
cũ hõib satis est seruare unũ hoc
uulgare ꝓu̾biũ. Nemini faciant
qd pati nolunt. Rem publicã no¬
lint administrare nͥ ꝑfecti. ꝑfici aũ
ł intͣ etatẽ senatoriã festinent.ł

Expanded text:
stineant, amorem autem pecuniae totius stineant, amorem autem pecuniae totius suae spei certissimum uenenum esse credant. nihil eneruiter faciant, nihil audacter. in peccatis autem suorum uel pellant omnino iram uel ita frenent, ut sit pulsae similis. neminem oderint, nulla uitia non curare uelint. magnopere obseruent, cum uindicant, ne nimium sit, cum ignoscunt, ne parum. nihil puniant, quod non ualeat ad melius, nihil indulgeant, quod uertat in peius. suos putent omnes, in quos sibi potestas data fuerit. ita seruiant, ut eis dominari pudeat, ita dominentur, ut eis seruire delectet. in alienorum autem peccatis molesti non sint inuito. inimicitias uitent cautissime, ferant aequissime, finiant citissime. in omni uero contractu atque conuersatione cum hominibus satis est seruare unum hoc uulgare prouerbium: nemini faciant, quod pati nolunt. rem publicam nolint administrare nisi perfecti, perfici autem uel intra aetatem senatoriam festinent uel
Abbreviated transcription (Latin):
LTA QUEDaO & amulti¬
tudinis uel suspiciõe. remo¬
tassima disciplina. se ita stu¬
diosis & dm̃ atq animas t̾m amantib
aĩs manifestaturã eẽ ꝓmittit. ut non
nob̾ sũme numeroꝵ possint. esse. cer¬
ciores. Hȩc aũ disciplina ipla di lex est
quȩ aput eũ fixa atq ĩ ꝯcussa semꝑ
manens ĩ sapiẽtes aĩas quasi tͣnscribit᷑.
ut tanto se sciant uiu̾e meliꝰ tantoq
telligendo. & uiuendo custodiunt di¬
ligentiꝰ. Hȩc gͥ disciplina eis qͥ illã
nosse desid̾ant simul geminũ ordinẽ
seqͥ iubet. cuiꝰ una pars uitȩ. altera
eruditionis est. Ad olescentib gͦ studi¬
osis eiꝰ uita uiuendũ est. ut auenereis
reb. ab illecebris uentͥs & gutturis.
ab immodesto cultu corporis & orna¬
tu. ab inanib negotiis ludoꝵ. ator¬
pore somni atq pigriciȩ. ab emula¬
tioe. ob crectatiõe. in uidentia. ab
honoꝵ potestatũq ambitionib. ab ipsiꝰ
etiã laudis immodica cupiditate se ab¬

Expanded text:
lta quaedam et a multitudinis uel suspicione remotissima disciplina se ita studiosis et deum atque animas tantum amantibus animis manifestaturam esse promittit, ut non nobis summae numerorum possint esse certiores. Haec autem disciplina ipsa dei lex est, quae apud eum fixa et inconcussa semper manens in sapientes animas quasi transcribitur, ut tanto se sciant uiuere melius tantoque tellegendo et uiuendo custodiunt diligentius. haec igitur disciplina eis, qui illam nosse desiderant, simul geminum ordinem sequi iubet, cuius una pars uitae, altera eruditionis est. adulescentibus ergo studiosis eius ita uiuendum est, ut a ueneriis rebus, ab inlecebris uentris et gutturis, ab inmodesto corporis cultu et ornatu, ab inanibus negotiis ludorum ac torpore somni atque pigritiae, ab aemulatione obtrectatione inuidentia, ab honorum potestatumque ambitionibus, ab ipsius etiam laudis immodica cupiditate se ab
Abbreviated transcription (Latin):
ũ gr̃ȩ regenerant hoiẽ in uno xp̃q
ex uno ada̾ gen̾atu. Regenerans
gͦ sp̃s ĩ maiorib offerentib & pari
oblato renatoq cõmunis ⁊. Ideo ꝑ
hanc societatẽ uniꝰ eiꝰ dẽq spc̃ ꝓ dest
offerentiũ uoluntas paruulo oblati¬

Expanded text:
regenerant hominem in uno Christo ex uno Adam generatum. regenerans ergo spiritus in maioribus offerentibus et paruulo oblato renatoque communis est; ideo per hanc societatem unius eiusdemque spiritus prodest offerentium uoluntas paruulo oblat
Abbreviated transcription (Latin):
s nͥ humilitas omĩa quȩcũq bene
facimꝰ & p̾cesserit & comitata &
ꝯsecuta fuerit. & ꝓposita ꝗͣ in cu¬
eam᷑. & apposita cui adheramꝰ. &
inposita qͣ repͥmam᷑. iã nob̃ de aliqͦ
bono facto gaudentib totũ ex torqͦ

Expanded text:
omnia, quaecumque bene facimus, et praecesserit et comitata et consecuta fuerit et proposita, quam intueamur, et adposita, cui adhaereamus, et inposita, qua reprimamur, iam nobis de aliquo bono facto gaudentibus totum extorquet
Abbreviated transcription (Latin):
quo salus tutiꝰ muniret᷑. exꝑti cre¬
do aliqͦꝵ fictas pͥenitẽtias ꝑ affecta¬
tas honoꝵ potentias. Cogunt enĩ
multas ĩ uenire medicinas. multori
exꝑim̃ta morborũ. Uerũ ĩ huiꝰ modi
causis uͥ ꝑgraues dissensionũ scissuras
strages iacent: detrahendũ est aliquid
seueritati. ut maiorib malis sanandis
caritas sincera sub ueniat. Habeant
gͦ isti de p̃terito de testabili errore sic̃
petrus habuit. dem̃dacii timore a ma
sit ep̃i utilit᷑ qͥ ꝯtra illã fuert̃ hosti¬
lit᷑. Non ĩ uidemꝰ. mimo amplectim᷑.
i uenimꝰ ĩ trare cogimꝰ. In ea¬

Expanded text:
quo salus tutius muniretur, experti, crequo salus tutius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inuenire medicinas multorum experimenta morborum. uerum in huius modi causis, ubi per graues dissensionum scissuras  sed populorum -strages iacent, detrahendum est aliquid seueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbueniat. Habeant ergo isti de praeterito detestabili errore, sicut L etrus habuit de mendaci timore, amarsint episcopi utiliter, qui contra illam fuerunt hostiliter; non inuidemus, immo amplectimur, inuenimus, intrare cogimus. e
Abbreviated transcription (Latin):
ne qͥsꝙͣ p̾c alicuiꝰ criminis penitẽ¬
tiã dericatũ accipiat. ł ad clericatũ
redeat: uł ĩ clericatu maneat: ñ
desꝑaciõe ĩ dulgentiȩ s rigore fact᷑
est disciplinȩ. Alioqͥn ꝯtra claues
datas ȩccłiȩ disputabit᷑. de quib dict᷑
z. ꝙ̃ solueritis ĩ t̾ra. soluta er̃t & ĩ
cȩlo. S ne forsitan etiã de tectis
criminib spe honors ȩccłiastici aĩmꝰ
ĩ turiescens suꝑbe ageret penitentiã
seuerissime plaeuit. ut pͦt actã de
crimine dãnabili penitẽtiã nemo sit
derioꝰ. ut desꝑatiõe tẽporał altitudinis
medicina maior & uerior eẽt hunilitaᷤ.
Nã & sc̃s dauid decriminib mortiferiͤ
egit penicentiã. & tñ ĩ honore suo ꝑ¬
stitit. E tbeatũ petrũ qͣndo amarissi¬
mas lacͥmas fudit. utiq dum ne¬
gasse pe̾uituit. & tñ. apłs mansit.
Si ñ ideo suꝑ uasua putanda est.
posteroꝵ diligentia: qͥ uͥq saluti ni¬
chil de tͣhebat᷑ humilitat. ad didert̃

Expanded text:
ne quisquam post alicuius criminis paenitentiam clericatum accipiat uel ad clericatum redeat uel in clericatu maneat, non desperatione indulgentiae sed rigore factum est disciplinae; alioquin contra claues datas ecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: Quae solueritis in terra, soluta erunt et in caelo. sed ne forsitacriminibus spe honoris ecclesiastici animus intumescens superbe ageret poenitentiam, severissime placuit, ut post actam de crimine damnabili poenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina maior et uerior esset humilitatis. nam et sanctus Dauid de criminibus mortiferis egit paenitentiam et tamen in honore suo perstitit et beatum Petrum, quando amarissimas lacrimas fudit, utique dominum negasse paenituit et tamen apostolus mansit. sed non ideo superuacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ semel ĩ ęccłia concedat᷑. ne medi¬
cina uilis minꝰ utił. ẽẽt. egrotis: quȩ
tanto magis salubris est. quanto
minꝰ cõntẽptibilis fuerit. qͥs t̾n deo
audeat dicere. quare huic hõi qͥ pͦt
pͥmã penitentiã rursus selaqueis
iniqͥtatis obstrigit ad huc parcis:
Quis audeat dic̾e erga istos ñ agi. qd̾
apłs ait. ignoras quia patientia dei
ad penitentiã te ad ducit: Aut istis ex¬
ceptis. ẽẽ. diffinitũ. ẽẽ. qͦd scriptũ est.

Expanded text:
tiae semel in aeclesia concedatur, ne medicina vilis minus utilis esset egrotis, quae tanto magis salubris est, quanto minus contemptibilis fuerit; quis tamen audeat dicere Deo: Quare huic homini, qui post primam penitentiam rursum se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Quis audeat dicere erga istos non agi, quod apostolus ait: 'Ignoras, quia pacientia Dei ad penitentiam te adducit?' Aut istis exceptis esse diffinitum, quod scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. quia nulli rerũ parti ab sens
est. Ideo totꝰ: qr ñ parti rerũ partẽ
suam p̾sentẽ p̾bet & alt̾i parti alt̾ã
partẽ. equali ȩqualẽ. minori uero
minorẽ. maioriq maiorẽ. s ñ solũ
uniu̾sitati creat᷑ȩ uerũ ÷ cuilibet
parti eiꝰ totꝰ parit᷑ ad est. Hiq ab eo
longe.ẽẽ. dicunt᷑. qͥ peccando dissimi¬
les facti st̃. & hi ei apꝓpinquare.
qͥ eiꝰ similitudinẽ pie uiuendo re¬

Expanded text:
dicitur, quia nulli parti rerum absens est, ideo totus, quia non parti rerum partem suam praesentem praebet et alteri parti alteram partem, aequales aequalibus, minori uero minorem maiorique maiorem, sed non solum uniuersitati creaturae uerum etiam cuilibet parti eius totus pariter adest. hique ab eo longe esse dicuntur, qui peccando dissimillimi facti sunt, et hi ei propinquare, qui eius similitudinem pie uiuendo re