comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accam rufam a filiis ifrł ad ductã
p̃cep̃ dñs moysi. tradi eleazaro sa¬
c̃doti: qͥ eductã extra castra ĩmolaret
ĩ ꝯspectu dñi. Quid ꝑ uaccã rufã: nͥ
assumpta ad sacrificiũ ĩ firmitas do¬
minice ĩ carnatioĩs. rubra. ꝑ cruorem
passioĩs figurat᷑: Quid ẽ qd̾ hec uacci
ad ĩmolandũ sac̾doti tradit᷑ nͥ qd̾ ĩ¬
carnatꝰ dñs. qͥ ꝓ redẽptiõe nr̃a sacͥfi¬
ciũ semetipsum fecit. ĩ uidaici ppłi ma¬
nib dat᷑: Qui. ⁊̃ exra castra ĩ ꝯfpectu
am̃ immolatꝰ ẽ. qi. uidelicet extra por

Expanded text:
accam rufam a filiis Israel adductam praecepit Dominus Moysi tradi Eleazaro sacerdoti, qui eductam extra castra immolaret in conspectu Domini. Quid per vaccam rufam nisi assumpta ad sacrificium infirmitas dominicae incarnationis rubra per cruorem passionis figuratur? Quid est quod haec vacca ad immolandum sacerdoti traditur, nisi quod incarnatus Dominus, qui pro redemptione nostra sacrificium semetipsum fecit, in Judaici populi manibus datur? Qui etiam extra castra in conspectu Domini immolatus est, quia videlicet extra
Abbreviated transcription (Latin):
cipi. Nã cũ lapides ꝓ insensibilitate po¬
nunt᷑. dura ꝑ lapides corda signant: und̾
dib istis suscitare filios habrabe. Qui
uidelic noĩe lapidũ corda designat
gentiliũ: dura tũc ⁊ in sensibilia ꝑn
fidelitatẽ. Et ꝑ propħam dñs pollice¬
tur dicens. Auferã cor lapideũ diax
ne urã: et dabo uob̾ cor carneũ.
lapides itaꝙ ꝓ ip̃a duricia gentiles
ppłi designant᷑ : ip̃i enĩ lapites colue

Expanded text:
cipi. Nam cum lapides pro insensibilitate ponuntur, dura per lapides corda signantur. Unde dibus istis suscitare filios Abrahae. Qui videlicet nomine lapidum corda designat gentilium, dura tunc et insensibilia per infidelitatem; et per prophetam Dominus pollicetur, dicens: Auferam cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis carneum. Per lapides itaque pro ipsa duritia gentiles p
Abbreviated transcription (Latin):
cere intͣ uos. patrẽ habemꝰ habraam.
dico enĩ uob̾ ꝗa potens ẽ dẽ dͥ lapidi¬
b istis suscitare filios habrae: lapi
des utiq duros ꝑfidia gentiles uorãs.
Et rursũ ꝑ lapides solent designa¬
ri fortiũ m̃tes: uñ ꝑ petrũ scĩs dr̃¬

Expanded text:
cere intra vos, Patrem habemus Abraham. Dico enim vobis quia potens est Deus de lapidibdes utique duros perfidia gentiles vocans; et rursum per lapides solent designari fortium mentes, unde per Petrum sanctis d
Abbreviated transcription (Latin):
da audientiũ respiciens. medicam̃tũ
p̃licatioĩs sue mira arte ꝯponit. ⁊
illũ quẽ iã refurtexisse nouerant. eis
mortuũ ĩ sinuare nõ dubitat. eos uͦ
qͥ nͨ dũ resurrex̾ant. ut sp̃e resurrecti¬
onis ĩ sinuet. nõ moituos s dormiẽ

Expanded text:
da audientium respiciens, medicamentum praedicationis suae mira arte componit, et illum quem jam resurrexisse noverant, eis mortuum insinuare non dubitat; eos vero qui necdum resurrexerant, ut spem resurrectionis insinuet, non m
Abbreviated transcription (Latin):
lenes uñ ⁊ postmod̾ uolumina maio¬
ra ꝯcitant᷑: ad extremũ fluctꝰ se ĩ al¬
ta erigũt: ⁊ nauigantes qͦ ip̃a sua al¬
titudine subu̾tũt. Sic sic nimirum
extrema illa ꝓperat. q̃ uniu̾sum mũ
dũ subruat tẽpestas aĩaꝵ. Nũc n
bellis. ⁊ cladib qͣi qͥbusdã undĩ. sua
nob̾ exordia ostendit: ⁊ qͣnto ad finẽ
cotidie ꝓpinqͥores efficim̃᷑: tanto gͣ¬
uiora irruere tͥbulationũ uolumi¬
elemñt is supnꝰ uidex ueniens. fmem
om̃iũ apportat: qr uidełs te t̃ pesere

Expanded text:
 postmodum volumina majora concitantur; ad extremum fluctus se in alta erigunt, et navigantes quosque ipsa sua altitudine subvertunt. Sic sic nimirum extrema illa properat, quae universum mundum 696 subruat tempestas animarum. Nunc enim bellis et cladibus quasi quibusdam undinobis exordia ostendit, et quanto ad finem quotidie propinquiores efficimur, tanto graviora irruere tribulationum volumielementis, supernus Judex veniens, finem omni
Abbreviated transcription (Latin):
cutit. si ꝑcussioẽm correctio seqͥt᷑ aisci¬
plina patris ẽ. nõ tra iudicis: corrigñ¬
tis ẽ. nõ districtio punientis. Ex ip̃ogͦ
p̃sentis u̾bere. iudicia ẽt̃na pensanda
ꝯsiderare debemꝰ. qͦmͦ ferat᷑ illa q̃ repro¬
bat: si ferri mͦ uix ualet eiꝰ ira q̃ purgat.

Expanded text:
utit, si percussionem correctio sequitur, disciplina patris est, non ira judicis; amor corrigentis est, non districtio punientis. Ex ipso ergo praesenti verbere judicia aeterna pensanda pere debemus, quomodo feratur illa quae reprobat, si ferri modo vix valet ejus ira quae purgat.
Abbreviated transcription (Latin):
iustitiã patris int̾uerit. Consolator aũ
idõ uocatur: qr. de peccĩ ꝑpetratione me¬
rentib dũ spẽ uenie p̃parat. ab afflic¬
tioẽ tristitie m̃tẽ leuat. Qui unius
substantie cũ patre ⁊ filio. exorare ꝓ
delinquentib ꝑ hibet᷑: qm̃ eos quos re¬
pleuerit exorantes facit. Uñ ⁊ paulꝰ
dicit. Ip̃e sp̃s postulat ꝓ nob̾ gemiti¬
bus menarrabilib. Mmor uͦ ẽ qͥ postu¬
lat. quã qͥ postulat᷑. Quomͦ gͦ sp̃s postu

Expanded text:
tris intervenit. Consolator autem ideo vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. Qui unius substantiae cum Patre et Filio exorare pro delinquentibus perhibetur, quoniam eos quos repleverit exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. Minor vero est qui postulat
Abbreviated transcription (Latin):
M dico uob receꝑunt m̾cedem sũã. In cũe¬
tis oꝑib suis hẏpocͥta querit honoris reu̾¬
entiam. laudis głam: a meliorib metu¬
i. sc̃s ab om̃ib uocari. S cum transitori¬
is fauorib inhiat. ꝑdit ꝑcipiendo qd̾ labo¬
rat: u̾itate attestante que ait. Am̃ dico uo
b̾. receꝑunt m̾cedẽ suam. S hec m̾ces tene¬
ri diu ñ potest. quia ꝓ ostensis oꝑib honor
tͥbuitur: ẜuita ad t̃minũ urgetur. Lau¬
des resonant : s ad finem cum laudib t̾e¬
pora festinant. N eqͣqͣm quippe m̃tis
eius intentio ĩn illa gła figitur. que si¬
ne fine possidetur

Expanded text:
 dico vobis, receperunt mercedem suam . In cunctis operibus suis hypocrita quaerit honoris reverentiam, laudis gloriam, a melioribus metui, sanctus ab omnibus vocari. Sed cum transitoriis favoribus inhiat, perdit percipiendo quod laborat, Veritate attestante, quae ait: Amen dico vobis, quia receperunt mercedem suam. Sed haec merces teneri diu non potest, quia pro ostensis operibus honor tribuitur, sed vita ad terminum urgetur; laudes resonant, sed ad finem cum laudibus tempora festinant. Nequaquam quippe mentis ejus intentio in illa gloria figitur quae sine fine possidetur
Abbreviated transcription (Latin):
Qui enĩ clixit nõ mechaberis: dix̃ et ñ
occides. Quod si nõ mechaberis. occidas
ãu: factꝰ es tͣnsgͥssor legis. Cordis gͥ ocłis
ccũquaq porrectis. undiq nob adhiben¬
da custoclia ẽ: ne m̾cedẽ quã ꝑhas acti¬
ones colligimꝰ. ꝑ alias amittamꝰ: qr bõã
ꝓdesse neq̃unt: si nõ cauent᷑ mala que
subripiũt.

Expanded text:
enim dixit: Non moechaberis dixit: Non occides. Quod si non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis. Cordis igitur oculis circumquaque porrectis undique nobis exhibenda custodia est, ne mercedem quam per has actiones colligimus per alias amittamus, quia bona prodesse nequeunt si non caventur mala quae subripiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cͥcundam̃. Ille gͦ ustitia sic̃ uestim̃to se
bñ uestit: qͥ se undiq bono oꝑe ꝓteg̃.
⁊ nullã partẽ actioĩs sue peccato nudã
relinquid. Nã qͥ ĩ aliis accioib iustus ẽ.
ĩ aliis ĩ iustusͤ: qiͣ hoc latꝰ cooꝑuit. illud
nudauit: nͨ iã bona sũt oꝑa. q̃ subortis
aliis prauis oꝑib ĩ qͥnant᷑: hinc eñĩ ꝑ
salomonẽ dicit᷑. Qui in uno offend̾it:
multa bona ꝑdet. Bĩc iacob dic̃. Qͥꝯq

Expanded text:
justitia sicut vestimento se bene vestit, qui se undique bono opere protegit, et nullam partem actionis suae peccato nudam relinquit. Nam qui in aliis actionibus justus est, in aliis injustus, quasi hoc latus cooperuit, illud nudavit; nec jam bona sunt opera quae subortis aliis pravis operibus inquinantur. Hinc enim per Salomonem dicitur: Qui in uno offenderit, multa bona perdet . Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uides festucã in oculo frĩs tuiz et
trabem in tuo oculo ñ uides: ꝑturba¬
tio ꝗꝓpe impatientie festuca ẽ : mali¬
tia uero in corde. trabes in oculo. Illã
enĩ aura tẽptatioĩs agitat: hanc uero¬
ꝯsũmata neꝗtia pene ĩmobilit̾ portat.
Recte gͥ illic subiungit᷑. Nypocrita
eice pͥmũ trabẽ d̾ oculo tuo: ⁊ tũc ui¬
debis eicere festucã d̾ oculo frĩs tui. Ac
si dicatur m̃ti iniq interrꝰ dolenti: et
scãm se exteriꝰ ꝑ patientiã demonstrã¬
ti. Priꝰ ate molẽ malitie excute: ⁊
tuc̃ alio d̾ impatientie leuitate rep̃
hende : ne dũ ñ studes simulationem
uincere: peius sit tibi aliena mala
tolerare :¬

Expanded text:
autem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non vides? Perturbatio quippe impatientiae festuca est, malitia vero in corde, trabes in oculo. Illam enim aura tentationis agitat, hanc consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte igitur illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute, et tunc alios de impatientiae levitateehende, ne dum non studes simulationem vincere, pejus sit tibi aliena prava tolerare
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionem ⁊ innocentiam ꝓximus fuit.
Alius nulla impudicicia. nullis flagiciis in¬
quinatus. solum aũt ꝯiugium exꝑtus: ad
ministerium sp̃uale ꝯu̾sus ẽ. Neq iste ue¬
nit d̾ logiquo: quia usus ꝯiunctione ꝯces¬
sa. ꝑ illicita ñ errauit. Alii uͦ post carnis fla¬
ginia. alii post falsa testimonia. alii pꝰ facta
furta. alii pꝰ illatas uiolentias. alii pꝰ ꝑpetͣta
homicidia ad penitentiã redeunt: ⁊ ad om̃i¬
potentis dei ẜuitium ꝯu̾tuntur: hi uidelicet
ad dm̃ d̾ longinquo ueniunt. Quanto ⁊ e¬
nim quisq in prauo oꝑe plus errauit: tanto
ab om̃ipote dño longius recessit. Nam ⁊ ꝓdi¬
gus filius qui patrem d̾seruit. abiit in regio¬
nem longinqũa. in qua porcos pauit. quia
uicia nutriuit. Dantur igͥ alim̃ta etiã eis
qui d̾ longinquo ueniunt: quia ꝯu̾sis per¬
catorib doctͥne sc̃e cibi p̃bendi sunt: ut in
dõ uires reparentur. quas inflagiciis amiser̃t.

Expanded text:
ruptionem et innocentiam proximus fuit. ruptionem et innocentiam proximus fuit. Alius nulla impudicitia, nullis flagitiis inquinatus, solum autem conjugium expertus, ad ministerium spirituale conversus est. Neque iste venit de longinquo, quia usus conjunctione concessa, per illicita non erravit. Alii vero post carnis flagitia, afurta, alii post illicitas violentias, alii post perpetrata homicidia ad poenitentiam redeunt atque ad omnipotentis Dei servitium convertuntur. Hi videlicet ad Dominum de longinquo veniunt. Quanto etenim quisque plus in pravo opere erravit, tanto ab omnipotente Domino longius recessit. Nam et prodigus filius, qui patrem deseruit, abiit in regionem longinquam, in qua porcos pavit, quia vitia nutrivit . Dentur igitur alimenta eis etiam qui de longinquo veniunt, quia conversis pecDeum vires reparent, quas in flagitiis amiserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiam declinans. ad dominũ se ĩ oꝑe
in locutione.⁊ incogitatione ꝯu̾tit. Quo
dimitere ieumos in domũ suam dñs ñ uult
ne deficiant in uia: quia uidelicet ꝯu̾si para¬
tores in p̃sentis uite uia deficiunt. si in sua
conscientia sine doctͥne sue pabulo dimntũ¬
tur. Ne gͦ lassentur in huius ꝑegͥnationis
itinere : pascendi sunt a doctorib sacra am¬
monitione: sicut alibi d̃ esurientib plebibus
apostolis p̃cepit dicens. Date illis uo mandu¬
care: Trursum. Nolo eos dimittere ieumos:
ne deficiant in uia. Ac si diceret. In p̃licatio¬
ne ur̃a u̾bum ꝯsolationis accipiant: ne a uͥ¬
itatis pabulo ieiuni remanentes. in huiꝰ uite
labore succumbant. Ualde aũt pensanda ẽ
pia sententia q̃ ꝓcessit ex ore u̾itatis qͣ dicit᷑:
quidam enim dlonge uenerunt. Est aliquiᷤᷤ
qui nil fraudis. ⁊ nil carnalis corruptionis
exꝑtus : ad om̃ipotentis dĩ seruitium festina¬
uit. Iste de loginquo ñ uenit: quia ꝑ incor¬

Expanded text:
Dominum se in opere, in locutione et cogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae suae pabulo dimittuntur. Ne ergo lassentur in hujus peregrinationis itinere, pascendi sunt a doctoribus sacra admonitione. Sicut alibi de esurientibus plebibus apostolis praecepit, dicens: Date illis vos manducare. Et rursum: Nolo dimittere eos jejunos, ne deficiant in via. Ac si diceret: In praedicatione vestra verbum consolationis accipiant, ne a veritatis pabulo jejuni remanentes, in hujus vitae labore succumbant. Valde autem pensanda est pia sententia quae processit ex ore Veritatis, qua dicitur: Quidam enim de longe venerunt. Est aliquis qui nil fraudis et nil carnalis corruptionis expertus; ad omnipotentis Dei servitium festinavit. Iste de longinquo non venit, quia per incor
Abbreviated transcription (Latin):
Isereor suꝑ turbam. Oportet ut p̃clicatores peni¬
tentib in peccato positis predicent: ⁊ cum iã ceꝑ¬
int peccata relinquere. ⁊ ad innocentiam festinare.
necesse ẽ ut erga eos in ore doctoris incrementa p̃¬
dicationis excrescant: ⁊ quibꝰdam doctͥne sue u̾b̾
tanto uehem̃tius insistat: quanto eos grauiꝰ ceci¬
disse ꝯsidat. Libet inter hec ad medium euangłu
u̾ba deducere: cuius sacra hẏstoria ꝑ hoc qd factũ
miaculum narrat ÷ mira que cotidie aguntur
tͥbam. quia ecce iam tͥduo sustinent me nͨ habent
quod manducent: ⁊ si dimisero eos ieumo in do

Expanded text:
isereor super turbam . Oportet ut praedicatores in peccato positis praedicent, et cum jam coeperint peccata relinquere et ad innocentiam festinare, necesse est ut erga eos in ore doctoris incrementa praedicationis excrescant, et quibusdam doctrinae suae verbis tanto vehementius insistat, quanto eos gravius cecidisse considerat. Libet inter haec ad medium Evangelii verba deducere, cujus sacra historia per hoc quod factum miraculum narrat mira quae quotidie aguntur turbam, quia ecce jam triduo sustinent me, nec habent quod manducent: et si dimisero eos jejunos i
Abbreviated transcription (Latin):
modũ. ĩ mortib freq̃nt̃ se fuisse testat᷑: ꝙ
a iudeis quinqͥes qͣdragenas una minꝰ accepit.
qͥ ter uͥgis cesus semel lapidatꝰ ẽ: ter naufra¬
giũ passus. nocte ⁊ die ĩ ꝓfundũ maris fuit:
qͥ ꝑicła fluminũ. latronũ. ex gene̾. ex gentb.
ĩ ciuitate. ĩ solitudine. ĩ mari.ĩ falsis fr̃ibus
ꝑtulit: qͥ ĩ labore. ⁊ erũna. ĩ ieiuniis multis.
ĩ fame ⁊ siti. ĩ frigore ⁊ nuditate laborauit:.
ꝗ foris pugnas. ĩ tus timoris sustinuit: qui
ultra uires grauatũ se asserit dicens. Supra
modũ grauati sumꝰ supͣ uͥtutẽ: ut tederet nõ
q̃ uiuere. S̾ quomͦ remuneratioĩs linteo
sudorẽ tanti laboris t̃gat: ip̃e denuntiat
dicens. Estimo ꝙ nõ sũt ꝯdigne passiones
huiꝰ tẽꝑis: ad futurã głam q̃ reuelabit᷑ ĩ nob̾.

Expanded text:
mortibus frequenter se fuisse testatur; qui a Judaeis quinquies quadragenas una minus accepit, qui ter virgis caesus, semel lapidatus est, ter naufragium passus, nocte et die in profundo maris fuit; qui pericula fluminum, latronum, ex genere, ex gentibus, in civitate, in solitudine, in mari, in falsis frpertulit: qui in labore, et aerumna, in jejuniis multis, in fame et siti, in frigore et nuditate laboravit: qui foris pugnas, intus timores sustinuit : qui ultra vires gravatum se esse asserit, dicens: Supra modum gravati sumus, supra virtutem, ita ut taederet nos etiam vivere . Sed quomodo remunerationis linteo sudorem tanti laboris tergat ipse denuntiat, dicens: Existimo quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad fu
Abbreviated transcription (Latin):
Uel quomͦ omĩpotes ds̃ exaudierat᷑.
si nõ ab ip̃o se ĩ bonis ꝑfici petebat:
rabat. Neq enĩ poterat bona agere:
nͥ c̾didiss. Scͥptũ quippe ẽ: sine fid̾
imposibile ẽ placere dõ. Sidẽ gͦ ht̃:
cuius oratioẽs ⁊ clemosine placeͣ pꝰs̃.

Expanded text:
 hunc omnipotens Deus exaudierat, si non ab ipso se in bonis perfici petebat? rabat, neque enim poterat bona agere, nisi credidisset; scriptum namque est: Sine fide impossibile est placere Deo . Fidem ergo habuit cujus orati
Abbreviated transcription (Latin):
sumᷤ int̾ra. celũ ꝯscendimꝰ ÷ ubi e rur
sũ qd ueritas dicit. nemo ascendit i
celũ nisi qͥ de celo descendit filiꝰ hoĩs
ꝗ ẽ in celo: Cui nimirũ sententie¬
obuiat statim: qd̾ hec ead̾ ueritas di¬
cit. Iater uolo ut ubi ego sum: ⁊ illi
sint metũ. Que sibi inu̾bis suis n

Expanded text:
sumus coelum conscendimus, ubi est quod rursum Veritas dicit: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo ? Cui nimirum sententiae statim obviat quod eadem Veritas dicit: Pater, volo ut ubi ego sum, et illi sint me
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatẽ urãm dico. nõ ut laqũ uob̾
miciã: s ad id qd̾ honestũ ẽ. ⁊ ꝙ facul¬
tatẽ p̃beat sine impedim̃to dñm ob¬
secrandi. Ex ꝯiugiis qͥppe t̾rene solli¬
citudines ꝓdeunt: ⁊ iccireo magister
gentiũ auditores suos ad meliora ꝑ¬
suasit. ne t̃rena sollicitudine ligaten¬
tur. Quẽ gͥ celibẽ currarũ scłariũ m¬

Expanded text:
o, non ut laqueum vobis injiciam; sed ad id, quod honestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento Dominum obsecrandi. Ex conjugiis quippe terrenae sollicitudines prodeunt, et idcirco magister gentium auditores suos ad meliora persuasit, ne terrena sollicitudine ligarentur. Quem ergo caelibem curarum saecularium im
Abbreviated transcription (Latin):
seruire dõ ĩnocue ĩ tranqͥlitate ꝯside¬
rint.: uexatos adu̾sitatib ad uoragi¬
nẽ culpe rapiant. S eoꝵ ꝯsilii acu¬
N destruit᷑: q pius ꝯditor cũ uirib
flagella moderat᷑: ne uͥtutẽ pena trã¬
seat. ⁊ ꝑ astutiã fortiũ humanã ĩ fir¬
mitas excedat. Uñ bene ꝑ paulũ dr̃.
ꝓcellam sinat: qñ exurgentẽ repͥmat.
Nouit ꝓcustodia nr̃a restrĩgere. qd̾
contra nos egredi ꝓ nr̃a exercitatioe
ꝑmittit. ut seuiens nos diluat ꝓcel¬
la nõ mergat. Nouit tẽptationis ad¬
u̾sarii dispensando modificare. ut simł
multe nõ ueniãt: ut ip̃e tantũmͦ
q̃ ferri possũt illustratã iã dõ animã
tangant: ut cũ tactꝰ sui ardore nos
cruciant. ꝑfectiõis ĩ cendeo nõ exurãt.
Nisi enĩ misericors ds̃ cũ u̾berib tẽp¬
tam̃ta modificet. nullus ꝓfecto ẽ ꝗ
malignoꝵ. sp̃uũ ĩ sidias nõ corruẽs
portet: qr. si m̃surã uidex tẽptatiõib

Expanded text:
servire Deo innocue in tranquillitate considerant, vexatos adversitatibus ad voraginem culpae rapiant. Sed eorum consilii acumen destruitur, quia prius Conditor cum viribus flagella moderatur, ne virtutem poena transeat, et per astutiam fortium humana infirmitas excedat. Unde bene per Paulum dicitur: cellam sinat, quando exsurgentem reprimat. Novit pro custodia nostra restringere quod contra nos egredi pro nostra exercitatione permittit, ut saeviens nos diluat procella, non mergat. Novit tentationes adversarii dispensando modificare, ut simul multae non veniant, aut ipsae tantummodo quae ferri possunt illustratam jam Deo animam tangant, ut cum tactus sui ardore nos cruciant, perfectionis incendio non exurant. Nisi enim misericors Deus cum verberibus tentamenta modificet, nullus profecto est qui malignorum spirituum insidias non corruens portet; quia si mensuram judex tentationibus
Abbreviated transcription (Latin):
Peccõres qui ad missa deserũt nec
tñ plangũt. nõ iã sibi relaxatas estima¬
re debent culpas: quas ⁊ si agendo non
multiplicãt nullis tñ fletib mundãt.
Neq eñi qui ꝯtumelias irrogat si so¬
lũmodo tacuerit satisfec̃: cum ꝓfecto
necesse sit ut u̾ba p̃misse suꝑbie. u̾b
subiucte humilitatis impugnet. Ita
⁊ cũ dõ delinꝗmꝰ. nequaqͣm satiffecimꝰ
si ab mniꝗtate cessamus: nisi uoluptateᷤᷤ
quoq quas dilexerimꝰ. ecõtrario lam̃¬
tis appositis ĩ sequam̃. hĩc paulꝰ ait.
Et ħ ꝗdẽ fuistis. s abluti estis: s sc̃ĩfi¬
cati estis. Nimirũ enĩ illos em̃datior
uita sc̃ĩficat: quos ꝑ penitentiã ablu¬
ens afflictio fletuum mũdat. hĩc pe¬
trus cũ quosdã t̾ritos maloꝵ. suori
ꝯsideratione ꝯspiceret: ad monuit di¬
cens. Uenitentiã agite: ⁊ bapticetur
unuiquisq ur̃o. Clicturus enĩ ħaptis¬
ma p̃misit penitentie lam̃ta: ut pͥuꝰ

Expanded text:
Peccatores qui admissa deserunt, nec tamen plangunt, non jam sibi relaxatas aestimare debent culpas, quas etsi agendo non multiplicant, nullis tamen fletibus mundant. Neque enim qui contumelias irrogat, si solummodo tacuerit, satisfecit, cum profecto necesse sit ut verba praemissae superbiae verbis subjunctae humilitatis impugnet. Ita et cum Deo delinquimus, nequaquam satisfacimus, si ab iniquitate cessamus, nisi voluptates quoque quas dileximus e contrario lamentis appositis insequamur. Hinc Paulus ait: Et cati estis . Quia nimirum illos emendatior vita sanctificat, quos per poenitentiam abluens afflictio fletuum mundat. Hinc Petrus cum quosdam territos malorum suorum consideratione conspiceret, admonuit, dicens: Poenitentiam agite, et baptizetur unus quisque vestrum . Dicturus enim baptisma, praemisit p
Abbreviated transcription (Latin):
de uenia: qñ ip̃e sũmus pastor eccłẽ
huic ⁊̃ sacram̃to penitentiã addẽdã
credidit. ꝙ peccata pͥncipalit̃ extin¬
guit. Non aũt ds̃ nr̃is cruciatib
pascitur. s delictor morbis medici¬
m̃tis ꝯtrariis medet᷑: ⁊ qui uolupta¬
tib delectati ab eo discessimꝰ. fletib
uob aũt modis hoĩes a dõ recedũt.
⁊ duob modis a dõ apostate fiũt.
dit aut oꝑe. Sicut gͦ ꝗ a fide recedit a
redit. ab om̃ĩpotenti dõ apostata absq
ulla dubitatiõe deputabit᷑. ⁊̃ si fidẽ te¬
nere uideat᷑: fides enĩ nichil ualet sñ

Expanded text:
ipse summus pastor Ecclesiae huic etiam sacramento poenitentiam addendam credit quod peccata principaliter exstinguit? Non autem Deus nostris cruciatibus pascitur, sed delictorum morbis medicamentis contrariis medetur, ut qui voluptatibus delectati ab eo discessimus, fletibuuobus autem modis homines a Deo recedunt, et duobus modis a Deo apostatae fiunt. dit, aut opere. Sicut ergo qui a fide recedit apredit, ab omnipotente Deo apostata absque ulla dubitatione deputabitur, etiamsi fidem tenere videatur. Fides enim nihil valet sine
Abbreviated transcription (Latin):
rit. eaꝵ reꝵ. q̃stiones ei inferende sũt. q̃ ⁊ ĩ
cessant̃ funt. ⁊ tñ ratione ꝯp̃hendi nequaꝗͣ
possũt: ut dũ nõ ualet ex uisione rei pene¬
trare ꝙ cõspicit. de ꝓmisione diuine poten¬
tie credat ꝙ audit: auxiliante mediatore dĩ

Expanded text:
aerit, earum rerum quaestiones ei inserendae sunt quae et aerit, earum rerum quaestiones ei inserendae sunt quae et incessanter fiunt, et tamen ratione comprehendi nequaquam possunt; ut dum non valet ex visione rei penetrare quod conspicit, de promissione divinae potentiae credat quod audit, auxiliante Mediatore Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ ubi ĩ illo pauo grano seminis latet foꝰ¬
titudo ligni.: asꝑitas corticis: saporis odo¬
risq magnitudo. ubtas fructuũ. uiriditaᷤᷤ
folioꝵ. Contrectatum nãq seminis gra¬
nũ nõ ẽ ualidũ: uñ gͦ ꝓcessit ligͥ duritia:
Non ẽ asperũ: uñ asꝑitas corticis e rup̃
Nõ ẽ sapoꝵ: uñ sapor ĩ fructib : Olfatũ ni¬
chil redolet: uñ odor ĩ fructib fragrat:
Nichil ĩ se uiride ostendit: uñ uiriditaᷤᷤ fo¬
lioꝵ exiuit: Concta gͦ ĩ semine simul la¬
tent: q̃ tñ nõ simul ex semine ꝓdeũt. Ex
semine qͥppe ꝓclucit᷑ radix. ex radice ꝓdu¬
cit᷑ uͥgultumꝰ ex uͥgulto fructꝰ orit᷑: ex fruc¬
ĩ semine. Quid gͥ mirũ. si ossa. neruos. car¬
nẽ. capilosq reducat ex puluere:: qui lignũ.
fructꝰ. folia ĩ magna mole arboris ex paruo
cotidie semine restaurat . Cum gͦ dubitans
animꝰ de resurrectiõĩs potentia rationẽ q̃¬

Expanded text:
nunc ubi in illo parvo grano seminis latet fornunc ubi in illo parvo grano seminis latet fortitudo ligni, asperitas corticis, saporis, odorisque magnitudo, ubertas fructuum, viriditas foliorum. Contrectatum namque seminis granum non est validum, unde ergo processit ligni duritia? Non est asperum, unde asperitas corticis erupit? Non est saporosum, unde sapor in fructibus? Olfactum nihil redolet, unde odor in fructibus fragrat? Nihil in se viride ostendit, unde viriditas foliorum exivit? Cuncta ergo in semine simul latent, quae tamen non simul ex semine prodeunt: ex semine quippe producitur radix, ex radice producitur virgultum, ex virgulto fructus oritur, ex frucin semine. Quid igitur mirum si ossa, nervos, carnem capillosque reducat ex pulvere, qui lignum, fructus, folia in magna mole arboris ex parvo quotidie semine restaurat? Cum ergo dubitans animus de resurrectionis potentia rationem qu
Abbreviated transcription (Latin):
imꝰ. dũ carnẽ ĩputredinẽ. ossaq ĩ puluerẽ
redigi ꝑ sepulcra ꝯspiciũt. reꝑari expuluere
carnẽ ⁊ ossa diffidũt: sicq apud s ͣ ti
ocinantes dicũt. Quando ex pulue̾ heõ
ducit᷑: qñ agit᷑ ut ciuis aĩctur: Quib breui¬
ter respõdemꝰ: qr longe minꝰ ẽ dõ repare
si hoĩem ex pulue̾ reficit: qͥ si ul mĩa ex
nichilo creauit: Mirabiliꝰ nãq ẽ celũ. t̃ram
ex nullis existetentib ꝯdidisse: quã ip̃m ex
t̾ra reꝑare. S̾ cinis attendit᷑. ⁊ ĩcarnẽ redire
qͣi ex ratione q̃rit᷑. Qui scłc ħ iccirto ĩ suiꝰ
cogitatioib dicũt: qr eis cotidiana dĩ mira¬
cula ex assiduitate uiluer̃. Nã ece ĩuno
grano paruissimi seminis. latet tota que
nascitura ẽ arboris moles. Constituamꝰ u
añ occłos cuiꝰlibet arboris nrã magnitu¬
dinẽ: cogitemꝰ un oriendo cep̃. q̃ ad tantam
molẽ crescendo ꝑuenit. Inuenimꝰ ꝓcłdubio
eiꝰ originẽ paruissimũ sem̃. Consideremuᷤ

Expanded text:
dum carnem in putredinem ossaque in pulverem redigi per sepulcra conspiciunt, reparari ex pulvere carnem et ossa diffidunt, sicque apud se quasi ratiocinantes dicunt: Quando ex pulvere homo reducitur? Quando agitur, ut cinis animetur? Quibus breviter respondemus quia longe minus est Deo repasi hominem ex pulvere reficit, qui simul omnia ex nihilo creavit? Mirabilius namque est coelum et terram ex nullis existentibus condidisse, quam ipsum ex terra reparare; sed cinis attenditur, et in carnem redire quasi ex ratione quaeritur. Qui scilicet haec idcirco in suis cogitationibus dicunt, quia eis quotidiana Dei miracula ex assiduitate viluerunt. Nam ecce in uno grano parvissimi seminis latet tota quae nascitura est arboris moles. Constituamus enim ante oculos cujuslibet arboris miram magnitudinem, cogitemus unde oriendo coepit quae ad tantam molem crescendo pervenit, invenimus procul dubio ejus originem parvissimum semen. Consideremus
Abbreviated transcription (Latin):
quindecĩ scͥpserit.
plius quã quindecĩ
recipit: qui ꝓfecto
numerꝰ ex ꝑfeciiᷤ du¬
obus numeris denario uidelicet ⁊ quat̃na¬
rio ꝯsistit. Denariꝰ qͥppe numerꝰ ĩeo ꝑfectꝰ ẽ.
qr lex ĩ decẽ p̃cepta ꝯludit᷑ ÷ om̃isq culpa
nõ ampliꝰ quã ꝑ decẽ cepta cohibet᷑: ⁊ enar¬

Expanded text:
indecim scripserit, plius quam quatuordecim recipit, qui profecto numerus ex perfectis duobus numeris, denario videlicet et quaternario, consistit. Denarius quippe numerus in eo perfectus est quia Lex in decem praeceptis concluditur, omnisque culpa non amplius quam
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ⁊ duritiam ĩ peccantib ꝯspicit: s
tñ hãc gr̃a p̃ueniente ad penitentiam
emollit. ⁊ nos ipsos ad singłas culpas
quas fecimꝰ deflendas ꝯu̾tit. Quas mu¬
sericordit̃ relaxat: qr dũ nos eas puni¬
mꝰ. ip̃e nequaꝗͣ in extremo examine
iudicat. Peccatores. In pa¬

Expanded text:
tiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc gratia praeveniente ad poenitentiam emollit, et nosmetipsos ad singulas culpas quas fecimus deflendas convertit. Quas misericorditer relaxat, quia dum nos eas punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat. Peccatores i
Abbreviated transcription (Latin):
res fauoꝵ. Isti nõ metuũt prauis hõib
etiã de bona accione displicere. dum
suꝑnis tantũmͦ iudiciis placeant: illi
uͦ nũquã qͥd agant. s quom de qualib
accione possũt hõib placere ꝯsiderãt.
Igit᷑ cũ quosdã nõ despecte ꝯu̾satioĩs
uiros. iracunde uł nimie defendere
t̾rena ꝯspicimꝰ. debemꝰ hoc ĩ illis per
caritatẽ rep̃h ende̾. nͨ tñ eos rep̃hendẽdo
desperare: qr plerũq uni eidẽ hõi ⁊ ĩ
sũt q̃dã iudicabilia q̃ apparent.⁊ ma¬
gna q̃ latent: in nõb̾ uͦ sepe magna
rep̃hendenda sũt. Binc gͦ humilianda¬
ẽ nr̃e m̃tis elatio: qr. et illoꝵ in¬
firma sũt publica. ⁊ nr̃a secreta: ⁊ rur¬
sum fortia illoꝵ secreta sũt. ⁊ ĩpubli¬
co nr̃a uulgant᷑. Quos gͦ de aꝑta in¬
firmitate rep̃hendimꝰ: suꝑẽ de occul

Expanded text:
ras favorum: isti non metuunt pravis hominibus etiam de bona actione displicere, dum supernis tantummodo judiciis placeant; illi vero nunquam quid agant, sed quomodo de qualibet actione possint hominibus placere considerant. Igitur dum quosdam non despectae conversationis viros iracunde vel nimie defendere terrena conspicimus, debemus hoc in illis per charitatem reprehendere, nec tamen eos reprehendendo desperare, quia plerumque uni eidemque homini et insunt quaedam judicabilia quae apparent, et magna quae latent. In nobis autem saepe magna reprehendenda sunt ocest nostrae mentis elatio, quia et illorum infirma sunt publica et nostra secreta; et rursum fortia illorum secreta sunt, et in publico nostra vulgantur. Quos ergo de aperta infirmitate reprehendimus, superest u
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾ eccła tołat. qͦusq ad tp̃ał̃ etatis ĩ¬
crem̃ta ꝑducat᷑: qui ññquã ⁊ scĩtatis
habitũ tenent: et ꝑfectioĩs meritũ
exequi nõ ualent. Ad dona nãq sp̃abia
minime assurgũt: et iccirco his qͥ ꝯ
iuncti sũt ad ea tuenda q̃ t̾rena sũt
seruiũt: ⁊ nõ nõquã ĩ defensioĩs ciꝰdem
iracundia excedũt. Bos nequaꝗͣ cre¬
dẽdũ est ĩ hẏpocritaꝵ numerũ c̃rere:
qr aliud ẽ ĩ firmitate. aliud malicia
peccare. Boc itaq ĩ ter hos ⁊ hẏpocritaᷤ
distat. qd̾ isti iuxta modũ sue ĩtelligẽ¬

Expanded text:
atis incrementa perducat, qui nonnunquam et sanctitatis habitum tenent, et perfectionis meritum exsequi non valent. Ad dona namque spiritualia minime assurgunt, et idcirco his qui sibi conjuncti sunt ad ea tuenda quae terrena sunt serviunt, et nonnunquam in defensionis ejusdem iracundia excedunt. Hos nequaquam credendum est in hypocritarum numerum currere, quia aliud est infirmitate, aliud malitia peccare. Hoc itaque inter hoc et hypocritas distat, quod isti juxta modum suae intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
iiiͦiͦ. usq ad manifestam tͥnitatis speciem ꝑuenit᷑.
Et apud nos gͦ septenarius ꝑfectus ẽ. s longe dis¬
similiter: quia plene ⁊ ñ maniter in duodena¬
rium surgit : dum ⁊ ꝑfidem oꝑa ce rursum ꝑ
oꝑa ꝑficit fidem. Sancti qͦ apostoli gre sepufor¬
mis sp̃u inplendi. duod̾cim sunt electi: quia in
quatuor mundi partib. iͥnitatem que ds̃ ẽ inno¬
tescere uidelantur. Duod̾cim gͦ decti sunt: ut
etiam ex ipsius numeri rationis causa claresce¬
ret. quod ꝑ quatuor infima. tria summa p̃dica¬
rent

Expanded text:
quatuor usque ad manifestam Trinitatis speciem pervenitur. quatuor usque ad manifestam Trinitatis speciem pervenitur. Et apud nos ergo septenarius perfectus est, sed longe dissimiliter, quia plene et non inaniter in duodenarium surgit, dum et per fidem opera, et rursum per opera perficit fidem. Sancti quoque apostoli gratiae septiformis spiritu implendi, duodecim sunt electi, quia in quatuor mundi partibus Trinitatem, quae Deus est, innotescere mittebantur. Duodecim ergo electi sunt; ut etiam ex ipsius numeri ratione causa claresceret quod per quatuor infima tria summa praedicarent
Abbreviated transcription (Latin):
Ecit dñs iħc ut eeñt undecim cum illo. Septenarius
numerus apud sapientes huius scl̃i. quadam habetur¬
sui ranone ꝑfectus: quia expͥmo pari. & ex pͥmo in pa¬
ri ꝯsuminatur. Primus enim inpar t̃narius : pͥmꝰq
par quat̾nariꝰ. Ex qͥb duob septenariꝰ ꝯstat : quia e¬
isdem partib suis multiplicatus. in duod̾narium
surgit. Nam siue tres ꝑ quatuor. siue qͣtuor ꝑ tres
ducimus: ad duodenarium ꝑuenimus. S nos quia
suꝑno munere ueritatis p̃clicam̃ta ꝑcepimus. hec fi¬
xa scientie altitudine deẜiciendo calcamus : hoc ꝓtul¬
dubio inconcussa fide retinentes. quia quos sp̃c gr̃e
septiformis repleu̾it ꝑficit: eisq ñ solum tͥnitans no¬
ticiam. s etiam uirtutum .iiiiͬ. idest. prudentie.
temꝑantie. fortitudinis. ⁊ iusticie tꝑationẽ p̃bet.
Qui in ipsis quoq quos ingreditur. suis quodammͦ
partib augetur : dum ⁊ ꝑ tͥnitatis noticiam .iiiͦiͦ.
uirtutum actio accipitur̾. ⁊ ꝑ actionem uirtutum.

Expanded text:
ecit Dominus Jesus ut essent duodecim cum illo . Septenarius numerus apud sapientes hujus saeculi quadam sua habetur ratione perfectus, quia ex primo pari et ex primo impari consummatur. Primus enim impar ternarius est primusque par quaternarius. Ex quibus duobus septenarius constat, qui eisdem partibus suis multiplicatus in duodenarium surgit. Nam sive tres per quatuor, seu quatuor per tres ducimus, ad duodenarium pervenimus. Sed nos quia superno munere Veritatis praedicamenta percepimus, haec fixa scientiae altitudine despiciendo calcamus; hoc proculdubio inconcussa fide retinentes, quia quos Spiritus gratiae septiformis repleverit, perficit, eisque non solum Trinitatis notitiam, sed etiam virtutum quatuor, id est prudentiae, temperantiae, fortitudinis et justitiae operationem praebet. Qui in ipsis quoque quos ingreditur, suis quodammodo partibus augetur, dum et per Trinitatis notitiam quatuor virtutum actio accipitur, et per actionem virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
foras. qr d̾scẽdi de celo ñ ut faciã uo¬
lũtatẽ meã: s uoluntatẽ eiꝰ ꝗ misit
me. Ed enĩ : Si suã faceret: eosꝗ
iose ueniunt repulisset: Qs aũ
nesciat. quod uoluntã sui apatris
uoluntate non discrepet: S qm̃¬

Expanded text:
 ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me. Quid enim? si suam faceret, eos, ad eum veniunt, repulisset? Quis autem nesciat, quod voluntas filii a patris voluntate non discrepet? Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
manere intꝰ docuit. Cum gͥ ñ suã
s patris uoluntatẽ facit. eos qui
adueniũt foras nõ eicit: qr dum
cremplo suo nos obedientie subitit:
uiã nobis egressioĩs claudit. Hinc
rursũ ait. Nõ possũ ego ame ip̃o fa-¬
cere ꝗcquã: s sicut audio iudico.
dob ꝗppe obedientia. usq ad mor

Expanded text:
 docuit. Cum igitur non suam sed Patris voluntatem facit, eos qui ad se veniunt foras non ejicit, quia dum exemplo suo nos obedientiae subjicit, viam nobis egressionis claudit. Hinc rursum ait: Non possum ego a meipso facere quidquam, sed sicut audio judico. Nobis quippe obedientia usq
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ in uinea meicedem laborantib recddens.
cum quoidam oꝑario inequales in oꝑe. equane
in p̃mio:. ⁊ plus in m̾cede querere qui labori am¬
plius insudass: ait. Nonne ex d̾nario ꝯueni¬
sti mecum: Uolo aũt ⁊ hiue nouissimo dare:
sicut ⁊ tͥ. Aut ñ licet mͥ qd̾ uolo fade. In
cunctis igitur q̃ exterius difponuntur: aꝑ¬
ta ẽ causa rationis. occulte iusticia uolim¬
tatis. Sciendum ẽ aũt qd̾ sola ẽ sc̃a ecl̃ia
in qua bonum opus ꝑagitur: ũn ⁊ mer¬
cedem d̾narii ñ acceꝑunit nͥ qui intra ui¬
neam laborauerunt

Expanded text:
Unde et in vinea mercedem laborantibus reddens, cum quosdam operarios inaequales in opere aequaret in praemio, et plus in mercede quaereret qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi. Aut non licet mihi quod volo fauntur, aperta causa est rationis, occultae justitia voluntatis. Sciendum est autem quod sola est sancta Ecclesia in qua bonum opus peragitur, unde et mercedem denarii non acceperunt, nisi qui intra vineam laboraverunt
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatẽ meã: tot qͥppe ĩ illa gente
uicornes. uel certe rmoceroteᷤ extiterũt
p̃cipuus testis ĩ humilitate nob̾ ad me¬
diũ paulus ducat᷑. Qui dũ ꝯtra dm̃ se
qͣi de custodia legiᷤᷤ nesciẽs extulit: cornu
ĩ nare gestauit. Uñ ⁊ ħ ip̃e naris cornu.
fui blaphemꝰ ⁊ ꝑsecutor ⁊ ꝯtumeliosus¬
s mĩam ꝯsecutꝰ sũ: qr ignorãs feci. In
nare cornu gestabat ꝗ placit᷑m se deo
d̾ crudelitate ꝯfidebat: sic̃ ip̃e pꝰmod̾ se¬
metipsũ redarguẽs dicẽs. Et ꝓficie¬
bam in iudaismo supͣ multos coetane¬
os meos ĩgene̾ meo: abundantius
emulator existẽs p̃rnarũ mearũ tra¬
ditionũ. huiꝰ aũt rinocerotis fortitu¬
dinẽ om̃ĩs uenator extimuit: quia
sauli seuiciã unͥsqͥsq p̃dicator. expaũ.

Expanded text:
humilitatem meam." Tot quippe in illa gente humilitatem meam." Tot quippe in illa gente unicornes uel rhinocerotes extiterunt, odum praecipuus testis in humilitate nobis ad medium Paulus ducatur, qui dum contra Deum se quasi de custodia Legis nesciens extulit, cornu in nare gestavit. Unde et hoc ipse naris cornu per fui blasphemus, et persecutor, et coiam consecutus sum, quia ignorans feci . In nare cornu gestabat qui placiturum se Deo de crudelitate confidebat, sicut ipse postmodum semetipsum redarguens dicit: Et proficiebam in Judaismo supra multos coaetaneos meosaemulator existens paternarum mearum traditionum." Huius autem rhinocerotis fortitudinem omnis uenator extimuit, quia Sauli saeuitiam unusquisque predicator expauit.
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑ ilico morit᷑. Tante qͥppe fortitu¬
dinis eẽ dr̃. ut nulla uenantiũ uir¬
tute capiat᷑: s sic̃ hiͥsser᷑ ꝗ describen¬
dis nat᷑is aĩaliũ ĩuestigaticẽ laborio¬
sa sudauer. uͥgo ei puella ꝓponit᷑ que
uenienti sinũ aꝑit. ĩ qͦ ille oĩ ferocita¬
te postpoĩta capud deponit. ⁊ sic ab eiꝰ
a qͥb capi q̃ritꝰ. repente uelud eneruꝰ¬
ĩuenit᷑. Buxei qͦ coloris ẽẽ u̾scribit᷑. Qui
ĩ elefintis qñ certam̃ aggredit᷑. eo cor
nu ꝙ ĩ nare singłarit̃ gestat. uentrẽ ad¬
usantiũ ferire ꝑhibetꝰ: ut cũ ea q̃ molli¬
ora sũt uulnerat. ĩ pugnantes se facile
sternat. Eius uͦ nom̃ latina lingua ĩtp̃t̃
sonat. ĩ nare cornu. Et ꝗd aliud in nare.
nͥ fatuitas: ꝗd ĩ cornu. nisi eletio d̾signat᷑:
Et qͣmus ꝑ hũc rinocerotã. uel certe mo¬
ppłs possit ĩtelligi. de qͥb passionẽ suã¬
dñs ꝓpħa canente ꝓnuntiãs ait. lib̾ra
me de ore leonis ⁊ a cornib unicorniũ

Expanded text:
ritur. Tantae quoque fortitudinis esse dicitur, ut nulla venantium virtute capiatur: sed sicut hi asserunt qui describendis naturis animalium investigatione laboriosa sudaverunt, virgo ei puella proponitur quae venienti sinum aperit, in quo ille, omni ferocitate postposita, caput deponit, et sic ab eis a quibus capi quaeritur repente velut inerinvenitur. Buxaggreditur, eo cornu quod in nare singulariter gestat ventrem adversantium ferire perhibetur, ut cum ea quae molliora sunt vulnerat, impugnantes se facile sternat. Ejus vero nomen Latina lingua interpretatum sonat, in nare cornu. Et quid aliud in nare nisi fatuitas? Quid in cornu nisi elatio designatur? Et quamvis per hunc rhinocerotem vel certe mopopulus possit intelligi, de quibus passionem suaanente, praenuntians ait: "Libera me de ore leonis, et a cornibus unicornium
Abbreviated transcription (Latin):
nichil potestis facere. S inhis ꝯside¬
rand ẽ. qr bona nr̃a cũ sic omĩpotẽtis
dĩ dona sint. ut mneis aliqͥd nr̃o nõ sit.
cur nos quasi ꝓm̾itis et̃nam retͥbutio¬
nẽ queramꝰ : Si aũ ita nr̃a sunt. ut
dona dĩ omĩpotẽtis ñ sĩt. cur exeis oĩ¬
potenti dõ gr̃as agamꝰ : Stiend̾ ẽ quia
mala nr̃a solũmõ nr̃a sũt. bona u nr̃a.¬
⁊ õipotentis dĩs̃ ⁊ nr̃a: qr ipẽ aspitando
nos p̃uenit ut uelimus: ꝗ adiuuando
sub sequit᷑. ne in aniter uelimꝰ. s possi¬
mus implere qd uolumꝰ. Ireuemiẽte
aũ grã. ⁊ bona uoluntate subsequẽte.
hoc qd̾ omĩpotentis dĩ donũ est. fit mͥ¬
itum nr̃m. Qd̃ bñ paulus breui setẽ¬
tia explicat dicens. Plus omib illis
laboraui. Qui ne uideret᷑ sue uͥtuti
tribuisse qd̃ fecerat: ad iũxit. Non
autẽ ego: s grã dĩ metũ. Ac si drẽt.¬
In bono oꝑe laboraui: nõ ego. s ego.
In eo enĩ qd̃ solo dĩ dono p̃uentus sũ.

Expanded text:
. Sed in his considerandum est quia si bona nostra sic omnipotentis Dei dona sunt, ut in eis aliquid nostrum non sit, cur nos quasi pro meritis aeternam retributionem quaerimus? si autem ita nostra sunt, ut dona Dei omnipotentis non sint, cur ex eis omnipotenti Deo gratias agimus? Sed sciendum est quia mala nostra solummodo nostra sunt, bona aomnipotentis Dei sunt et nostra, qui ipse aspirando nos praevenit, ut velimus, quia adjuvando subsequitur ne inaniter velimus, sed possimus implere quae volumus, praeveniente ergo gratia et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei donum est, fit meritum nostrum. Quod bene Paulus brevi sententia explicat, dicens: Plus illis omnibus laboravi. Qui ne suae videretur virtuti tribuisse quod fecerat, adjunxit: Non autem ego, sed gratia Dei mecum. QuiIn bono opere laboravi, non ego, sed et ego. In eo enim quod solo Domini dono praeventus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
Uod dico uob̾ in tenebris: xlii.¬
dicite in lumine. Cum aliqua mẏstica
d occultis ꝓpħarum u̾bis a credentib agͦ¬
scuntur ÷ quid aliud qũã ꝓfunda de te¬
nebͥs reuelantur: Iñ ip̃a qͦ u̾itas disci¬
pulis in ꝑabolis loquens ait. Qd̃ dico uo¬
b̾ in tenebris. dicite in lumine : id est
aꝑte exponite q̃ in allegoriarum obscuritatib
audistiᷤᷤ. Cum enim mỹsticos allegoriaꝵ nodoᷤᷤ
ꝑ explanationẽ soluimus: in lumine dicimus.
qd̾ in tenebͥs audiuimus¬

Expanded text:
uod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum aliqua mystica de occultis prophetarum verbis a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; id est, aperte exponite quae in allegoriarum obscuritatibus audistis. Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus
Abbreviated transcription (Latin):
to filiꝰ hũanã naturã suscipiẽs ad ima d̾
sublimibꝰ ueñ. Cuiꝰ inca̾natioĩs mysteriũ¬
etiã electi angłi ãmirati sũt. ꝗeodẽ my¬
sterio redẽpti sũt: et cũ redẽptis in fine
mundi hominib. largitatẽ gr̃e suꝑne glo¬
rificauerũt. Ip̃i ꝗppe ut nos ad laudẽ cõ-¬
ditoris accẽderent: orto ꝑ carnẽ dño cla-¬
mauer̃t. gła in excelsis deo. Redẽptoris
ergo potentiã laudãt ⁊ głificant. ꝗa re¬
tor nr̃ ꝑ carnẽ nasceret̃. discordiam cũ
angłis habuimꝰ : a qͦꝵ claritate ⁊ mundi¬
cia ꝑ pͥme culpe m̾itũ. ⁊ ꝑ cotidiana de¬
licta longe distabamꝰ. Quia enĩ peccan¬
do extranei eramꝰ a deo: extraneos nos a
suo ꝯsorcio deputabant angłi ciues dei.

Expanded text:
d ima de sublimibus venit. Cujus incarnationis mysteriuetiam electi angeli mirati sunt, qui eodem mysterio redempti non sunt; et cum redemptis in fine mundi hominibus largitatem gratiae supernae glorificaverunt. Ipsi quippe ut nos ad laudem Conditoris accenderent, orto per carnem Domino, clamaverunt: Gloria in excelsis Deo. Redemptoris ergo potentiam laudant et glorificant, quia retor noster per carnem nasceretur, discordiam cum angelis habuimus, a quorum claritate et munditia per primae culpae meritum et per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli cives Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ hũc idẽ angłs ne se debeat adorare cõ¬
pescit dicens. U̾ide ne feceris: ꝯseruus enĩ
redẽptoris angłi ab hoĩb adorant᷑ ⁊ tacẽt.¬
pꝰmodũ uõ adorari refugiunt: nͥ qd̾ naturã
nram ꝗͣ priꝰ despexerant. pꝰꝗͣ hãc suꝑ se assũp¬
tã ꝯspiciũt. ꝓstratã sibi uidere ꝑtimescunt:
Nõ enĩ iã sub se uelud infirmã ꝯtẽpnere au¬
nec hab̾e dedignant᷑ hoĩem sociũ: ꝗ suꝑ se
adorant hoĩem deum:

Expanded text:
sed tamen hunc idem angelus ne se debeat adorare comsed tamen hunc idem angelus ne se debeat adorare compescit, dicens: Vide ne feceris, conservus enim Redemptoris apostmodum vero adorari refugiunt; nisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, prostratam sibi videre pertimescunt? Non enim jam sub se velut infirmam contemnere aunec habere dedignantur hominem socium qui super se ador
Abbreviated transcription (Latin):
illo patͥ ꝑ ꝓpħam dr̃. Minusti eũ paulo
minꝰ ab angłis. Et ꝗa int̾nos ⁊ eosdẽ
sp̃s discordantis uite scandalũ reperit:
mira potentia. mirabiliori ⁊̃ pietate sũ¬
ma creans. ua suscipiens: ima cũ sũ¬
mis iunxit. Hinc ẽ gͥ qd̾ eodẽ rege na¬
to. angłoꝵ chori in eius ãnutiatione ꝓ¬
deũt. hẏmnũ dicũt: et deuicta praue
uite discordia : nos quos dudũ despexe¬
rãt ciues agnoscũt. consono ore p̃dicã¬
tes. Gła in excelsis deo: et ĩ t̾ra pax ho¬
minib bone uolũtatis. Ac si aꝑte di¬
cant. quos a nob̃ malicia disiunxerat:
iã nũc in t̾ra nata bonitas iungat. Is
fecit. Et qr cognouimꝰ regẽ nr̃m: reco¬
gnouert̃ nos angłi cuies suos. Quia e¬
nĩ rex celi carnis nr̃e trã assũpsit: in¬
firmitatẽ nrãm illa iã angłica celsitu¬
do nõ despicit. Ad pacẽ nrãm iã angłi
redeũt: intentionẽ pͥoris discordie pꝰponũt :
ioħs uõ ĩ apocalipsi adorare angłm uoluit:

Expanded text:
r: Minuisti eum paulo minus ab angelis . Et quia inter nos et eosdem spiritus discordantis vitae scandalum reperit, mira potentia, mirabiliori etiam pietate summa creans, ima suscipiens, ima cum summis junxit. Hinc est igitur quod eodem rege nato, angelorum chori in ejus annuntiatione prodeunt, hymnum dicunt, et devicta pravae vitae discordia, nos quos dudum despexerant cives agnoscunt, consono ore praedicantes: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Ac si aperte dicant: Quos a nobis malitia disjunxerat jam nunc in terra nata bonitas jungat. Is fecit. Et quia cognovimus regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Quia enim rex coeli terram nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit, ad pacem nostram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt, eJoannes vero in Apocalypsi adorare angelum voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
liditas caritatis: sicut scͥpͥtum ẽ. In hoc sci¬
etis quia mei discipuli estiͤᷤ : si dilectionẽ
habueritis ad inuicem. Hec aũt miracu¬
la cũ electi faciant. longe dissimiliter a
reꝓbis faciunt : quia qd̵ electi ex caritate.
hoc reprobi student ꝑ lationẽ agere: &¬
ꝑ dona que a dño ꝑceꝑunt. nõ eusglo¬
riam s ꝓpͥos fauores querunt: talesq
se ẽẽ credunt. quales se foris p̃dicari au¬
diunt. Uñ fit plerumq ut ad suꝑnũ
qͦ iudicium cũ fiducia ueniant. quia ta¬
les apud eĩnum iudicem se credunt. qͣle ᷤᷤ
ab hominib foris habebantur. S cũ in
t̃rore districti examiniᷤᷤ om̃is ante acte
fiducia sanctitatis cecid̾it. & cũ alieni o¬
ris testimonia sibi decẽ cognou̾int: ad
sua se oꝑa enumeranda ꝯuertent. in ui¬
dicio dicentes. Dñe dñe. ñne in noĩe

Expanded text:
c scietur quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . » Haec autem miracula cum electi faciant, longe dissimiliter a reprobis faciunt. Quia quod electi ex charitate, hoc reprobi student agere per dona quae a Domino perceperunt, non ejus gloriam, sed proprios favores quaerunt, talesque se esse credunt quales se praedicari foris audiunt. Unde fit plerumque ut ad supernum quoque judicem cum fiducia veniant, quia tales se apud aeternum judicem credunt, quales ab hominibus foris habebantur. Sed cum in terrore districti examinis omnis anteactae fiducia sanctitatis ceciderit, et cum alieni oris testimonia sibi deesse cognoverint, ad sua se opera enumeranda convertent in judicio, dicentes: Domine, Domine, nonne in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
dantia ponunt: Uñ ⁊ quidã diues di¬
cebat: Anima hs̃ multa bona reposita
in annos plurimos: requiesce. cõmede.
bibe. epulare : Ecce hic in reb dubiis
isse: Stante enĩ deo imꝑpetuũ : omĩa
tran seũt: Quid gͦ nͥ abstante fug̾e ẽ.
transcuntib reb in herere: Quisqͥs gͥ
defluere deuitat. suꝑẽ ut qd̾ defluit
fugiat: ne ꝑ hoc qd̾ amat. in hoc cogat᷑
uenire qd̾ uitat: Qui enĩ reb labẽtib
in heret: illo uitelicet trabit᷑ qͦ tendit
qd̾ tenet: Pruiis itaq curand̾ ẽ ne qͥsq
tp̃alia diligat: ac dem̃ ne in cisdem
tp̃alib que ñ ad delectationẽ sͥ. set
mox animꝰ ꝑcdi: nã uite p̃sentiᷤᷤ fluc¬
tus. tͣhit quem leuat:¬

Expanded text:
Unde et quidam dives dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos; requiesce, comede, bibe, epulare. Ecce hic in rebus dubiis isse. Stante enim Deo in perpetuum, omnia transeunt. Quid ergo nisi ab stante fugere est transeuntibus rebus inhaerere? Quisquis igitur defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur venire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur quo tendit quod tenet. Prius itaque curandum est ne quisque temporalia diligat, ac deinde ne in eisdem temporalibus, quae non ad delectationem sibi sed mox animus perdit; nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat