comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debatue Vnũ tantũ murmur orationis caelo ab arcanis pectoris: inlabebas
doa solidõ qui nouit oc culta cordis Tremobant fessiartus tamin adia
pũ puno erat spes caelo intenta : lamcarnep̃ inortua. Interea iudex

Expanded text:
debatur; unum tantum murmur orationis caelo ab arcanis pectoris inlabebatur debatur; unum tantum murmur orationis caelo ab arcanis pectoris inlabebatur notum soli Deo, qui novit occulta cordis. Tremebant fessi artus tam inaedia quam pruina; erat spes caelo intenta, iam carne praemortua. Interea iudex
Abbreviated transcription (Latin):
frigare xpm̃ uestrũ confessi defianto aut ngonos ablato dissa fiero
ndb̃ al necim eon uolatetit possiti siqueror & mmmalo ꝓptercruci fteit homi¬
nemiuad de g antidus quoq cuntiss acrific are demonis : uidet custo
eoruẽ quadinginta octo corenta pecosisonas &e cȩloculapsas descen¬
rossudepita uirora & unã qo eani reuocuri Defecerat
omisi desur unius Et ꝓtinus relictis satellitibus uolocit̃ adbalneum
conuola use lonmolatisq̃ iuctirus honoratus apside inbilneo tepenti ablut̃
Noc p rarus in posterũ. ꝑpetuuignis sippliciũ Haec custos ille utdsiximneor nens :
uocem agna ptlamat se xp̃ĩ anũ eẽ dicens cũ his demmori desidero Nec mora
dntrsis peenis effece spoliat᷑ ueste ñ fide & in lacũ ponie frigoracũreliquis ꝑ¬
pesiuris sed adepturus coronã quã miser ꝑdiderat lam enĩ uirorũ emortua
erant frigore corpuscula : et dentibus inseconlisis ipse quoq: uocis sonitus clau¬

Expanded text:
fessi deficite; aut negantes, oblato diis sacrificio, ad balneum convolate, ut possitis vivere, et non male propter crucifixum hominem mori. Negantibus quoque cunctis sacrificare daemoniis, videt custos eorum quadraginta octo coronas pretiosissimas e coelo dilapsas descendere super capita virorum, et unam quoque earum revocari; defecerat enim fides viri unius, et protinus relictis satellitibus velociter ad balneum convolavit; immolatisque victimis, honoratus a praeside, in balneo tepenti ablutus est, excepturus in posterum perpetui ignis supplicium. Haec custos ille, ut diximus, cernens, voce magna proclamat se Christianum esse, dicens: Cum iisdem mori desidero. Nec mora, diversis poenis affectus, spoliatur veste, non fide, et in lacum ponitur, frigora cum reliquis perpessurus, sed adepturus coronam, quam miser perdiderat. Iam enim virorum emortua erant frigore corpuscula, et dentibus in se conlisis, ipse quoque vocis sonitus clau
Abbreviated transcription (Latin):
Exquibus nichil omninolic& subtrahi. aut auferri Quo siquis fecerit
mox iudicium. aut notbȩ: aut mortis incurrit. Obhane uero defens¬
nem multires suas scõ deuouen scilic& ut eĩ uirtute muni tae
ñ diripiant᷑ amalis Deniq: anuserat exigua. & credo euangelicȩ illi
pauꝑcula similis. quae quondam duo minuta cũ nichul aliud haberet : ingado¬

Expanded text:
t auferri. Quod si quis fecerit, mox iudicium aut nothae aut mortis iucurrit. Ob hanc vero defensionem multi res suas sancto devovent, scilicet ut eius virtute munitae non diripiantur a malis. Denique anus erat exigua et, credo, euangelicae illi pauperculae similis, quae quondam duo minuta, cum nihil aliud haberet, in
Abbreviated transcription (Latin):
& in flumineo pinquo iactari Quod cũ factũ fuisset : mira culi nouitas flem¬
tibus xp̃ĩ añ is apparuit Restitit igit᷑ unda nec ossa semi usta ab sorbut
sed suꝑse tãꝙ comm̃ data sustinuit Et sic collecta axpĩanis gaudentibus
honore lignissimo tumulata suN XC V de sergio mr̃e Dtb¬
SEROLUS QUOQUE MARTYR. MULTASIONA INPOPULIS FACIT

Expanded text:
tum fuisset, miraculi novitas flentibus christianis apparuit.' Restetit igitur unda nec ossa semiusta absorbuit, sed super se tamquam conmendata sustenuit; et sic collecta a christianis gaudentibus, honore dignissimo tumulata sunt. 96. Sergius quoque martyr multa signa in populis f
Abbreviated transcription (Latin):
enic en ut sineore scõ agorepentus nequirent: et eis maximis dola
animi insedessat in telligunt imperan tedõ sibi aliquid ex hisinloeo opor¬
tere rtlinquare Tunc in quisias ligaturis diuisisq: particulis : seniori qui
cellula p̃erat largiuntur : Ro linquentes partem patrocini÷ sun¬
tes facultatem quo uoluenart i abeundi habent᷑ etiã eius reliqui e
inui eo quodam ei noman nensi : ubi multa plerũq: miracula ostenduntur
Nam caciolandi frigoreci uel reliqui infirmi saepius ibi sanitatũ gratia

Expanded text:
sine pignore sancto penitus nequirent, et eis maximus dolor animi insedisset, intelligunt, inspirante Deo, sibi aliquid ex his in loco relinquere oportere. Tunc inquisitis ligaturis divisisque particulis, seniori qui cellulae praeerat largiuntur, relinquentes partem patrocinii, sumentes facultatem quo voluerant abeundi. Habentur etiam ejus reliquiae in vico quodam Cenomanensi, ubi multa plerum que miracula ostenduntur. Nam caeci, claudi, frigoritici, vel reliqui infirmi, saepius ibi sanitatum gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ufprntate corpore langorẽ in credubtatis auellas: H laec cũ anteporta
nola fairatioaebuenientenote ob dormiuite sed inantrrbaatteso
nonlong spatio temporis distulit misereri Igit̃ ea noc te uisitans ce grotũ
psemnan tesssis recederesanũ Atille ex ꝑ gefactus sentit sere dditũ in colon
uodu dentes xpĩ ani qui in ipsa tenebant᷑ in firmitate quaeremoni assco
infeint edicentis : Ee cenos benecim̃ confessi necdũ meruim liberari thic

Expanded text:
Haec cum ante portam aulae fateretur, adveniente nocte obdormivit: sed Martyr beatus non longi spatio temporis distulit misereri. Igitur ea nocte visitans aegrotum per somnium, jussit recedere sanum. At ille expergefactus sentit se redditum incolumituod videntes Christiani, qui in ipsa tenebantur infirmitate, querimonias Sancto inferunt, di
Abbreviated transcription (Latin):
cennes licbnos basilica quiȩxcamera dependebart cõminuere coeperu
e dnea lus desuibru sericoael a postulata Nam ipsadie sanati adiypr ast̃ rteres
RMLTADEGE ORBIOMAS TYRE MIRACVLA GESTA COS NOUIAVS DT QVIEVS
piuca locuturussum Huius enimreliquiȩ cũ reliquorũ scoaũ: aquibus dam
sin bant Sed cũ portitores ad locũ quendam lemouicini termini aduenis seet
nla lacopanto elerici conserto ligneis tabulis oratorio dñm as siduepcabant᷑
mansiont postula tt Susceptiq benigne: noc tẽ cũ ceteris fratribus psallendo
dedicuer Mane aũt̃ factos aclp̃ hensam capsulam. leuarepenit᷑ ñ ualebans¬

Expanded text:
 lychnos basilicae, qui ex camera dependebant, comminuere coeperunt. Sed nec his defuit misericordia postulata; nam ipsa die sanati ad propria sunt regreslta de Georgio martyre miracula gesta cognovimus, de quibus pauca locuturus sum. Huius enim reliquiae cum reliquorum sanctorum a quibusdam ferebantur; sed cum portitores ad locum quendam Lemovicini termini advenissent, ubi iam pauci clerici, consertum ligneis tabulis oratorium, Dominum assidue precabantur, mansionem postulant. Susceptique benigne, noctem cum ceteris fratribus psallendo deducunt. Mane autem facto, adprehensam capsulam levare penitus non valeban
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑ Sicq nouo miraculo ȩpalis redactis insaxo : confusis inui tatorib
grecundantibus inuitatis acena cũpudore discessum est XCVII¬
UOUERO SEAINI COSMIAS SCILICET ETDAMIANUS ARTE MEDICI.
post quã xp̃i anieffecti suNt. solo uirtutũ merito & orationum interuenti
infirmitates languentiũ depellebant Quidiuersis cruciatibus consũmaiꝰ
ineaelestibus sunt cõiuncti : multa miracula incolis ostendentes Nam si qis
infirm adeorũ sepulcrum fideplenus orauerit : statim adipis itur medicinã
Referunt etiam pleriq: apparere eos ꝑusum languentibus & quisfaciant
indicare
Qued cõfecerint iuri discodun ei quibus multa audiui quae in scoui longi puraui:
lqp aestimars pesse ufficero quod dixi cunctifideliter decantes. sani diserduu
ꝗ iunctus ÷ apue saria degiuescit Qui post multas quasy nomino re din¬
torisut pastus in iarias qualit de antiquo illoserpente trium phauerit bodio

Expanded text:
s invitatoribus, verecundantibus invitatis, a caena cum pudore discessum est. 97. Duo vero gemini, Cosmas scilicet et Damianus, arte medici, postquam christiani effecti sunt, solo virtutum merito et orationum interventu infirmitates languentium depellebant; qui diversis cruciatibus consummati, in caelestibus sunt coniuncti, multa miracula incolis ostendentes. Nam si quis infirmus ad eorum sepulchrum fide plenus oraverit, statim adipiscitur medicinam. Referunt etiam plerique, apparere eos per visum languentibus et quid faciant indicare; quod cum fecerint, sani discedunt. Ex quibus multa audivi, quae insequi longum putavi, hoc aestimans posse sufficere quod dixi. Cuncti fideliter deprecantes sani discesserubus regione coniunctus apud Syriam requiescit; qui, post multas quas pro nomine Redemptoris est passus iniurias, qualiter de antiquo
Abbreviated transcription (Latin):
sepulera ex ino fabricare uellet ꝑui sum ꝓhibitus esti nefocert : Vintat̃
usq bodie pulliolis sericis aut carpassinis oooꝑti : in ipsolocorequues u
Quod passio eorũ quã syro quodam int̃ protante inlatinũ trars culeinus pleni¬
÷ quiinipesontntł armenao inqlabas p̃ altitudin onimia magnosrigoro
aa eterrt rostringit passi suer. Quor ũ uontiã colsicudine non pariã
psc bogis lator exponit eũ sup eosarcum & nos falni catutropie niorrartã

Expanded text:
sepulchra ex auro fabricare velit, per visum prohibitus est, ne faceret. Viri autem usque hodie palliolis siricis aut carbassinis cooperti in ipso loco requiescunt. Quod passio eorum, quam Siro quodam interpretante in Latino transtulimus, pleni, qui in ipsos montes Armoeniae, in quibus prae altitudine nimia magno frigore aquae et terra restringitur, passi sunt. Quorum montium celsitudinem non parvam esse, legis lator exp
Abbreviated transcription (Latin):
illa laus occulta non ẽ nec senescit tẽ pr̃: Missa quod sursũ ꝑ auras. euo lar
munera : Quȩuiã paterłi p̃micando ostenderenT Illius figdem figurans
nub fert᷑ anulus hic suidat pignus oris. ut feruitorarium: Quae
suros raptat flatu lucis intrant in timũ Perpoliliquentis axẽm
suliga auri abscondit᷑ Ac diuuisũ sequacem. tex tilis candor fugit
YPRIANUS BEATISSIMUS CAR THAGINENSIS. ETANTISTES
& mortyr salutem scepius infirmis supplican tibus prestat.
ł neuiusbafilica andogius in quolibro suꝑ posito cantat᷑ aut legitur
iuutiilte cõpositus esse refert᷑ Nam ex unola pide marmorsi toais
ꝑsonae recipi possuns quinũ quam ibi ullo ingenio potiut ex hibr

Expanded text:
Illa laut occulta non est nec senescit tempore, Missa quod sursum per auras evolarunt Illa laut occulta non est nec senescit tempore, Missa quod sursum per auras evolarunt munera, Quae viam patere caeli praemicando ostenderNube fertur annulus; Hic sui dat pignus oris Ut ferunt orarium. Quae superno rapta flatu Lucis intrant intimum, Per poli liquentis axem Fulgor auri absconditur. Ac diu visum sequacem Textilis candor fugit, imo Cypriano. Cyprianus beatissimus Carthaginensis et antistes et martyr , salutem saepius infirmis supplicantibus praestat, in cujus basilica analogius, in quo libro supra posito cantatur aut legitur, mirabiliter compositus esse refertur. Nam ex uno lapide marmoris totus personae recipi possunt. Qui nunquam ibi ullo ingenio potuit exhiberi,
Abbreviated transcription (Latin):
conteplabit. Et statim uocatis operariis i dem consharius humilauit
basilicã scĩ aedificiis non meritis Sed ille ꝓtinus llueraruit oculorũ
Vllagurris aut̃ urbs his paniae emeteriũ celedoniũq: martyres gosta¬
itsaeper abeatorũ uirtute miracula cernens dũ : diuersarũ aegrȩtudinũ
medicam inacapit Hii et enĩ murtyres. a ꝑsecutore cõp̃hensi & ad
suppliciũ rapti. dũ diuersis poenis afficerent᷑ ob diuini nominis confession
excepta ultimae damnationis sententia deducunt᷑ ad decollandũ.
Cumq eorũ capita lictoꝵ incideree: miraculum populis magnũ apparuit.
Namunius anuliis .orariũq alterius nubc susceptũ est et in caelis euestũ.
Viderunt hȩc om̃s qui aderant : &usq: quo acies oculorũ intendere potuit
fulgorẽ auri. candoremq: linte: suspectu sequebant᷑ attonito Pbt
nũius rei testi monium aurelius clemens. in libro coronarũ his ũb&dicen

Expanded text:
contemplabit'. Et statim vocatis operariis, idem consiliarius humiliavit contemplabit'. Et statim vocatis operariis, idem consiliarius humiliavit basilicam sancti aedificiis non meritis. Sed ille protinus lumen caruit oculorum. 92. Callagurris autem urbs Hispaniae Emeterium Celedoniumque martyres gestat; saepe a beatorum virtute miracula cernendum diversarum aegritudinum medicamina capit. Hii etenim martyres a persecutore conprehensi et ad supplicium rapti, dum diversis poenis afficerentur ob divini nominis confessionem, excepta ultimae damnationis sententia, deducuntur ad decollandum. Cumque eorum capita lictor incideret, miraculum populis magnum apparuit. Nam unius anolus orariumque alterius nubc susceptum est et in caelis evectum. Viderunt haec omnes qui aderant, et usque quod acies oculorum intendere potuit, fulgorem auri candoremque lentei suspectu sequebantur attonitu. Praebet huius rei testimonium Aurelius Clemens in libro Coronarum his versibus, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
putans se. ad uliam duciurbem. Conduserat enĩ ds̃ oculos eius. & non cog¬
noscebat & ꝑuiã quã uenerat regrediebat Quid multa . ꝑuenit᷑ adba¬
silicã scĩ : & ait ad eum uir. Eccedomiedequa locutus sũtibi. ingredere¬
t depone sarcinã tuã. Ille quoq ingressus est. Uerũ ubi deposita sarcina
coepit aspicere  ad sere uersus. cognouit basilicam scĩ. dequares illas abstu¬
lerat : Viraũt iam recesserat abeo : & sic cuncta que cũ uiro illo gesserat:
populis enarrauit. Vnde indubitatũ est i psum eibeatũ martrrem apparuisse
Huius reliqui e: aput nar bonensem basilic am rȩtinent᷑ Sedcũ huius adis
altitudo. neliguria quod est locus amoenis simꝰ a palatioregis ñ cernere¬
tur arceret : contulit hac cũ leone consilariorex alaricus Quiait:
Deponat ex hoc cedificio unastructura machinae : rex que placueri tliberius

Expanded text:
putans se ad aliam duci urbem; concluserat enim Deus oculos ejus, et non cogputans se ad aliam duci urbem; concluserat enim Deus oculos ejus, et non cognoscebat quia per viam qua venerat regrediebatur. Quid multa? Pervenitur ad basilicam sancti, et ait ad eum vir: 'Ecce domum de qua locutus sum tibi! Ingredere et depone sarcinam tuam!' Ille quoque ingressus est. Verum ubi, deposita sarcina, coepit aspicere, ad se reversus, cognovit basilicam sancti, de qua res illas abstulerat; vir autem iam recesserat ab eo. Et sic cuncta quae cum viro illo gesserat populis enarravit. Unde indubitatum est, ipsum ei beatum martyrem apparuisse. Huius reliquiae apud Narbonensim basilicam retenentur. Sed cum huius aedis altitudo, ne Liguria, quod est locus amoenissimus, a palatio regis non cerneretur, arceret, contulit haec cum Leone consiliario rex Alaricus. Qui ait: 'Deponatur ex hoc aedificio una structura machinae; rex quae placuerit liberius
Abbreviated transcription (Latin):
muestitiã. & aduentulaetificent e reficiant suauitar : Dehinc diligenter
collecti & in basilicum sacerdotis delati ꝓcessio cũ gaudio celebratur
Nic uero martrr Angerunda his paniȩ est passus uirben Furuero ađp¬
hensis palli is sericis. textis auro monilibusq: ex ornatis : cũ reliquis ornom̃¬
tis abscessut : Quo eunte : coniungit᷑ ei homo ignotus interrogcns quo pgent
cui ilerespondit Sisermoñs oc culereturtecũ : ostenderehi tibi. thesaurũ magnũ.
⁊tille ostende ait quatuolueris : ȩptis ame obtegitur uiribus At ille ostendit
cispecies illas dicens Sim aliis regionibus uenundant᷑ : utIq nr̃m lucrum ior¬
ferunt multũ Etille Ego sum inquit homo : cuim diueriis regionibus multi
habent amici : & estm domus magna atꝙsecreta: Si haec inea posueris
de inceps cũ libuerit uenundabis. Et p̃cedens sequebatur homo cũ sartina

Expanded text:
moestitiam et adventu laetificent, et reficiant suavitate. Dehinc diligenter moestitiam et adventu laetificent, et reficiant suavitate. Dehinc diligenter collecti, et in basilicam sacerdoti delati, processio cum gaudio celebratur, . Hic vero martyr in Gerunda Hispaniae passus est urbe. Fur vero apprehensis palliis sericis, textis auro, monilibusque exornatis, cum reliquis ornamentis abscessit. Quo eunte, conjungitur ei homo ignotus, interrogans quo pergeret. Cui ille respondit: Si sermo meus occuleretur tecum, ostenderem tibi thesaurum magnum. Et ille: Ostende, ait, quae volueris, totis a me obtegetur viribus. At ille ostendit ei species illas, dicens: Si in aliis haec regionibus venundantur, utrique nostrum lucrum inferent multum. Et ille: Ego sum, inquit, homo, cui in diversis regionibus multi habentur amici, et est mihi domus magna atque secreta: si haec in ea posueris, deinceps cum libuerit, venundabis. Et praecedens, sequebatur homo cum sarcina,
Abbreviated transcription (Latin):
seð iarus egocuius sint generis Cumq: iam mediom̃st decimo
quando eius passio celebratur. sint ab omni foliorũ decore nudatȩ :¬
eadie inlucescente caelo in modũ columba: alitis flores ꝓferunt sua¬
uita tis. Scilicet quod sc̃s eius sõs in colũbaespeciae pene trauerit caelos :¬
⁊ quod beatũ eĩ corpusculũ. iam ex anime uestibusq: nudatũ. nix celit᷑
decidua molli uellere contexisset Quod miraculumsi solita corbores:
tulerint libertate: scit populus sibi annũ uel p̃ssuris uacañ uel frugib: plenuĩ
Quodsi tardius flores ex more paruerint cognos eit plibs sua hoc fierinoxa
Ncmprius quam erumpant querula d sepul hnt̃ martyris ac mȩsta decũ¬
bit: Sroans e solitamꝓ meriatur conspiceregratiam. Sedneopsallendo pcedit:
s hacmanfestatañ fuerit lams placatur mn artere lacrimis plebis eme¬
tunti tinis ex crborilis. flores gemmei. Qui odore nec careo respirantes. animi

Expanded text:
sed ignarus ego, cuius sint generis. Cumque iam medio mense decimo, sed ignarus ego, cuius sint generis. Cumque iam medio mense decimo, quando eius passio celebratur, sint ab omni foliorum decorae nudatae, ea die inlucescente caelo in modum columbae alitis flores proferunt suavitatis, scilicet quod sanctus eius spiritus in columbae speciae penetraverit caelos, et quod beatum eius corpusculum iam exanime vestibusque nudatum nix caelitus decedua molli vellere contexisset. Quod miprotulerint libertate, scit populus sibi annum vel pressuris vacuum, vel frugibus plenum. Quod si tardius flores ex more paruerint, cognoscit plebs sua hoc fieri noxa; nam priusquam erumpant, querula 824 ad sepulcrum Martyris ac moesta decumbit, deprecans ut solitam promereatur conspicere gratiam. Sed nec psallendo procedit, si haec manifestata non fuerint. Si placatur Martyr a lacrymis plebis, emergunt protinus ex arboribus gemmei flores, qui odorem nectareum respirantes, animi
Abbreviated transcription (Latin):
o lnais ocsic afestiiurate cum latitiares łdis ces sren
IUMAŨT RELIQUIAE ELUS ARMIBUSDAM PEREGRINIS DEFERRPAEN
ad ceratessẽ turonicȩ urbis uicũ accesserunt : ibiq ad tugurũ
cuus dampauperis deferentes sunt suscepti. Incrastino aut : duoparaldo
suꝑhaec pignora. acceperunt gressum. Unusq cacus. lumen recepit
Haudycul uĩt ab illouico est alius quem orbani aduocans. incuus
eccła huius scĩ habent reliquia. Quaecũ a furibus ablatȩ fuissent
et ipse quieas dem alstulerat inbicurigo ciudam abbati acceptop̃tio reli¬
manfesticũ ese nepenitus moras in nec teret adrestituend̃ Qias
acceptus cũpsallendo deferreo homoquidam ꝑ annũ integrũ oppress
graui egritudine decubabat. int̃suorũ deportatus manisas ut uelũ
TULALIA GLORIOSA APUD EMERITA URBEMPASSA:
ł magnũm raculũ inchie immolationis suę populis ꝓfert Sunt
Uigictir antetis altare. quoscã menbra tegunt᷑ tres arbores

Expanded text:
 et sic a festivitate cum laetitia est discessum. Cum autem reliquiae ejus a quibusdam peregrinis deferrentur, ad Ceratensem Turonicae urbis vicum accesserunt, ibique ad tugurium cujusdam pauperis deferentes, suscepti sunt: 823 in crastino autem duo paralytici super haec pignora acceperunt gressum, unusque caecus lumen recepit. Haud procul autem ab illo vico est alius, quem Orbaniacum vocant, in cujus ecclesia hujus Sancti habentur reliquiae: quae cum a furibus ablatae fuissent, et ipse qui easdem abstulerat in Biturigo cuidam abbati accepto pretio relimanifestatum est, ne penitus moras innecteret ad restituendum. Quas acceptas cum psallendo deferret, homo quidam qui per annum integrum oppressus gravi aegritudine decubabat, inter suorum deportatus manus, ut velum qalia. Eulalia gloriosa apud Emeritam urbem passa , magnum miraculum in die immolationis suae populis profert. Sunt igitur ante eius altare, quo sancta membra teguntur, tres arbores,
Abbreviated transcription (Latin):
his aliquos diuersis mortib
condemnauit fugiens uero
ille qͥ rupta aede caput fuit
huius sceleris. ignedecaelo
dilapso consũptus interut
suꝑquẽ cũ multraceruum
lapidũ congregassent. ato¬
nitruis & corruscationib
detectus : terren acotruitse¬
pulturo ⁊ Qui uero de consen¬
taneis latentes regi in patriã
sunt regressi correpti. a
daemone diuersis exitib:
hancuitã crudeliter finier̃
Haec audiens rex : omnia q̃
ex inđ sunt ablata reddidit
Praeceperat em̃ nemseptimo
ab asilica miliario quis
uim inferro

Expanded text:
his aliquos diversis mortibus his aliquos diversis mortibus condemnavit. Fugiens vero ille qui, inrupta aede, caput fuit huius sceleris, igne de caelo dilapso consumptus interiit. Super quem cum multi acervum lapidum congregassent, a tonitruis et corruscationibus detectus, terrenam caruit sepulturam. Qui vero de consentaneis latentes regi in patriam eunt regressi, correpti a daemone, diversis exitibus hanc vitam crudeliter finierunt. Haec audiens rex, omnia quae exinde sunt ablata reddidit. Praeceperat enim, ne in septimo a basilica miliario quis vim inferr
Abbreviated transcription (Latin):
beatimar trris. ẽdiligentius
exponendũ qͦ facilius fider
dictis adhibeatur. Igitur cũ
ad direptionẽ aruernorũ
rex antedictus festinar&
& in grediens terminũ uasta¬
tioni cuncta subiger& pars
aliqua ab exercitu sepancta
adbriua tinsimuicũ infesta ꝓ¬
ripuit. fam a uulgante quod
in basilica essent in colaetũ
multis thesauris adunati
Cũq ꝑ uenissent ad locũ inue¬
niunt multitudinẽ ꝓmiscui.
sexus obseratis ostus intẽplo
ipso cũ ꝓpriis facultatib resc¬
dere : Cũq intracre Ñpossint :
unus effractã ceufur in alta¬
ris cõ fenestroc̃ uitreã in gredi sus
quia quinĩ intrat ꝑ ianuã hicla tro
ẽ. Dehinc reseroctis aedisillus
ualuis exercitũ intromittit
At illi direpta cuncta pauperũ
suppellectile cũministrisip¬
sius basilicae : reliquũq po¬
pulũ qͥ infrac eract eductũ
foris diuiserunt haudꝓcul
auico ÷ Quaecum ad regẽde¬
lata fuissent. conp̃hensos ex

Expanded text:
beati martyris est diligentius beati martyris est diligentius exponendum, quo facilius fides dictis adhibeatur. Igitur, cum ad direptionem Arvernorum rex antedictus festinaret, et ingrediens terminum, vastationi cuncta subigeret, pars aliqua ab exercitu separata ad Brivatinsim vicum infesta proripuit, fama vulgante, quod in basilica essent incolae cum multis thesauris adunati. Cumque pervenissent ad locum, inveniunt multitudinem promiscui sexus, obseratis ostiis, in templo ipso cum propriis facultatibus resedere. Cumque intrare non possint, unus, effractam ceu fur in altari sancto fenestram vitream, ingreditur, quia qui non intrat per ianuam hic latro est. Dehinc, reseratis aedis illius valvis, exercitum intromittit. At illi, direpta cuncta, pauperum supellectilem cum ministris ipsius basilicae reliquumque populum qui infra erat eductum foris diviserunt haud procul a vico. Quae cum ad regem delata fuissent, conprehensos ex
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq: diedominica purgar&ur
At illemagnificans gloriã mar¬
trris recessit incolomis necul¬
tra dieresurrectiois domini¬
cae: qͥcquã ausus eoꝑare¬
ic & Auagidus qdã mutus
ex surdus & caecus. uł om¬
niũ mẽbrorũ compagẽ debilita¬
deuotorũ qͥuictus alimaniã
ꝓprus manib: laborcrep̃pote¬
rat Igiturc̃ ꝑ annũ in tegrũ
ante scam aedem decubass&:
tandẽ uisitatus auirtutebea¬
timartrris ab omni in firmi¬
tates anatus ẽ XIII.
i doc̃ urmihiut sicut scĩ
uirtute curacta morbida re¬
texuntur Ita & in fideliũ pre¬
uitates oractione illius confuta¬
tae ademendationẽ aliorũ
nesimilia apo&ant declarent
quia utraq sc̃i gloria p̃statatt¬
& hos sanitati reddat neam¬
plius crucientur : & illos arguat
nein futuro iudicio condem nentꝰ
Et qui a pullilatere credo aliqd
de hostilitate theodoricire¬
gis ac infirmitatib: sigiualdi
q̃ ei in aruerno posito contige¬
runt : ꝓpteruir tutẽ tamen

Expanded text:
quoque die Dominica purgaretur. quoque die Dominica purgaretur. At ille magnificans gloriam Martyris, recessit incolumis, nec ultra die resurrectionis dominicae quidquam ausus eic et Anagildus quidam mutus et surdus et caecus, vel omnium membrorum compage debilitadevotorum, qui victus alimoniam propriis manibus laborare non poterat. Igitur cum per annum integrum ante sanctam aedem decubasset, tandem visitatus a virtute beati Martyris, ab omni infirmitate sanatus est. 13. Videtur mihi, ut, sicut sancti virtute curata morbida retexuntur, ita et infidelium pravitates oratione illius confutatae ad emendationem aliorum, ne similia appetant, declarentur, quia utraque sancti gloria praestat, ut et hos sanitati reddat, ne amplius crucientur, et illos arguat, ne in futuro iudicio condemnentur. Et quia nulli latere credo aliquid de hostilitate Theodorici regis ac infirmitatibus Sigivaldi, quae ei in Arverno posito contigerunt, propter virtutem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
amissio culi ñ recepit lumen
uerũ &i ã sentit aliũ quẽ sanũ
habuerot obcaecari: porro cũ
peccata sua comfiter&ur dicens
meritomihi euenit iudiciũ sine
miseri cordiaqͥ non fecimiseri¬
cordiã ⁊ ꝓstroctus coretscõs epul¬
chrocũ populo : qͥ tunc adfestui¬
tatẽ aduenerco t: indulgens lae¬
denti. & uisũ recepit & gractiã
sicq factũ ẽ ut is qͥ scĩ auxiliũ
ex p&ierat tuta r&ur. Ctille
uero qͥ ñ credebat arguer&us
Et sicuterq la&us emendatusq
diedominica iungens bouer
agro sulcare coepit : ad phensa¬
q: secure ut aliqͥd emendar&
inuomere: ꝑtinus contractis
digitis manubriũ indextenr eiꝰ
adhaesit : Cũq p̃doloronimio
cruciar&ur post duos annor
ueniens adbeatim artrrisbasili¬
cã uigilias fideliter celebrauit:
sta tĩ in ipsadie dominica resent¬
tamanus lignũ qͦdinuitus te¬
nebat amisit: magnã inferens
populo disciplinã : ut qddiedo¬
minica fuerat ꝑ p&ratũ ipsa

Expanded text:
amissi oculi non recepit lumen, amissi oculi non recepit lumen, verum etiam sentit, alium, quem sanum habuerat, obcaecari. Porro, cum peccata sua confiteretur, dicens: 'Merito mihi evenit iudicium sine misericordia, qui non feci misericordiam', prostratus coram sancto sepulchro cum populo, qui tunc ad festivitatem advenerant, indulgens laedenti, et visum recepit et gratiam. Sicque factum est, ut is qui sancti auxilium expetierat tutaretur, et ille vero qui non credebat argueretur; et sic uterque laetus die Dominica jungens boves agrum sulcare coepit, apprehensaque securi, ut aliquid emendaret in vomere, protinus contractis digitis manubrium in dextera ejus adhaesit. Cumque prae dolore nimio cruciaretur, post duos annos veniens ad beati Martyris basilicam, vigilias fideliter celebravit: statim in ipsa die Dominica, reserata manus lignum, quod invitus tenebat, amisit; magnam inferens populo disciplinam, ut quod die Dominica fuerat perpetratum, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
quasi multitudo tatenarũ.
abeius membris solo decidere
a qͦ &licĩ sonitu ex ꝑ gefacta
sensit omniũ artuti recepisse
plenissimã sanitatẽ: ꝓtinus
surrexit alectulo: & stuperłib:
cunctis cũ gractarũ actione
uocifextens: sc̃am ẽ ingressa
basilicã ⁊ ferunt &ia qͥdãsolita
fuisse eã referre habitũ uiri deã
fuerat ad locutus: Dicebat eũ
staturac ẽẽ ꝓcẽrit: uestenitidũ
elegantia eximiũ uultuhi larẽ
flauacaes ariae inmixtiscanis-
incessu expeditũ uoceliberũ:
allocutione blun dissimũ can¬
dorẽq cutis illius. ultra lili nito¬
re fulgere. itaut demultis milib
hominũ q̃ saepeuidiss & nullũ si¬
milẽ conspicar& : Vnđ multis
non absurde uid&ur eibeatũ
martirẽ apparuisse q̃ muler
post decim& octo annossanata ẽ
uidã dũ in seditione quã
cõmouerat o: oculũ ami¬
Usisc& hominẽ qͥictũ in¬
tulerat: debasilica conabatur
extrochere: qͦddũ agit̃ ñ modo

Expanded text:
quasi multitudo catenarum quasi multitudo catenarum ab ejus membris solo decidere: a quo etiam sonitu expergefacta, sensit omnium artuum recepisse plenissimam sanitatem. Protinus surrexit a lectulo, et stupentibus cunctis, cum gratiarum actione vociferans, sanctam est ingressa basilicam. Ferunt etiam quidam, solitam fuisse eam referre habitum viri qui cara fuerat adlocutus. Dicebat, eum statura esse procerum, veste nitidum, elegantia eximium, vultu hilarem, flava caesariae, inmixtis canis, incessu expeditum, voce liberum, allocutione blandissimum, candoremque cutis illius ultra lilii nitorem fulgere, ita ut de multis milibus hominum, quae saepe vidisset, nullum similem conspicaret. Unde multis non absurde videtur, ei beatum martyrem apparuisse. Quae mulier post decim et octo annos sanata est. 10. Quidam dum in seditione, quam commoverat, cum oculum amisisset, hominem qui ictum intulerat de basilica conabatur extrahere; quod dum agit, non modo
Abbreviated transcription (Latin):
roqͥb: actulib uirtutũ or¬
numentis. magna ibiba silca
fabricata a fidelib: uirtutib
utp̃fati sumus martrrisbeati
refulg& inqua para brticorũ
cdodorũ caecorũ Et aliorũ qͦq
morborũ saepius p&lita reme¬
dia conqͥruntur fedamia q̃dã
mulier parẽ lysihum ore cons¬
tricta q̃ nullũ corporis mẽbrũ
sinedolore uigebat exhibita ẽ
deferentib: ꝓpinqis adbeatãba¬
silicã ut uelstipem a largientib:
merer&ur. q̃ dũ in porticuilla
quae scẽbasilicae coniungitur
decubar& noctẽ dominicã dũ
sacro scis uigiliis populi fides
deuata concelebract. Et illaqͥes¬
cens lectulo paululũ obdormis¬
s& a uiro qͦdã ꝑ uisũ correpta
atq increpsta ẽ dicenti sibi
Curreliqͥs excubias nocturnas
dõ ex hibentib: illad eess & respđ
se ab omnimem brorũpastede¬
bilẽ : nec penitus gressũ agere
posse Tunc quasi sustentata
auiro qͥloqueb atur ei & ad se¬
pulchrũ usq: deducta : dũ inso¬
porefundit oritionẽ : Visu ẽei

Expanded text:
ro quibus ac talibus virtutum ornamentis magna ibi basilica fabricata a fidelibus, virtutibus, ut praefati sumus, martyris beati refulget, in qua paralyticorum, clodorum, caecorum et aliorum quoque morborum saepius petita remedia conquiruntur. Fedamia quaedam mulier paralysi humore constricta, quae nullum corporis membrum sine dolore vigebat, exhibita est, deferentibus propinquis, ad beatam basilicam, ut vel stipem a largientibus mereretur. Quae dum in porticu illa, quae sanctae basilicae conidecubaret noctem dominicam, dum sacrosanctis vigiliis populi fides devota concelebrat, et illa quiescens lectulo paululum obdormisset, a viro quodam per visum correpta atque increpita est, dicente sibi, cur, reliquis excubias nocturnas Deo exhibentibus, illa deesset? Respondit se ab omni membrorum parte debilem, nec penitus gressum agere posse. Tunc quasi sustentata a viro qui loquebatur ei, et ad sepulcrum usque deducta, dum in sopore fundit orationem, visum est ei
Abbreviated transcription (Latin):
ui : Hiccũ adepis copatũ uenis¬
&r summostudio her&icos ex¬
secrans ecdesias eorũ incatho¬
lica dedicauit. Quod cũ theode¬
ricus rex cõperiss& furore
succensus quia ess& sectae arri¬
anae deditus. iussit gladiãłores
ꝑ italiã dirigi. qͥ uniuersũ qͦt¬
quotin uenissent catholicũpo¬
pulũ iugularent : Haec audiens
beatus iohannis ad regene
haec fierent dep̃cãlurus acces¬
sit A quocũ dolo sus ceptus:
alligauit eũ & posuit in carce¬
rẽ dicens: Egote faciã: peaude¬
as contra sectã nostrãe amplus
musitare : Positus uerosc̃r
dĩ incarcere tantͥis ad tritus ẽ
iiuruis. urtñ post multũ tẽpis
cere cũ gloria: apud urbẽ racuep¬
nã ÷ Dñi aut̃ misericordia
statĩ ultionẽ suꝑ regẽ in ꝓbũ
in rogauit : Nam subito adõꝑ
cussus plagis magnis ex mani¬
tus interit : suscepisq: ꝓtinis
ꝑ pe&uũ gehennae flaman¬
Atis incendium

Expanded text:
uivi. Hic cum ad episcopatum venisuivi. Hic cum ad episcopatum venisset, summo studio hereticos exsecrans, cclesias eorum in catholica dedicavit. Quod cum Theodericus rex comperisset, furore succensus, quia esset sectae Arrianae deditus, iussit gladiatores per Italiam dirigi, qui universum, quotquot invenissent, catholicum populum iugularent. Haec audiens beatus Iohannes, ad regem, ne haec fierent, depraecaturus accessit. A quo cum dolo susceptus, alligavit eum et posuit in carcerem, dicens: 'Ego te faciam, ne audcas contra sectam nostram amplius musitare'. Positus vero sanctus Dei in carcerem, tantis adtritus est iniuriis, ut non post multum tempus carcere cum gloria apud urbem Ravennam. Domini autem misericordia statim ultionem super regem inprobum inrogavit; nam subito a Deo percussus, plagis magnis exinanitus interiit, suscepitque protinus perpetuum gehennae flammantis incendium
Abbreviated transcription (Latin):
sicuis quã mens insana luro men¬
tũ in anȩꝓferre uoluerit . pri¬
us quã sepulchrũ eius adeat
hoc ẽ : antequã usq ad cancellos
qͥ sub arcu habentur ubi clerico¬
rũ psullentiũ sture mos ẽ ac¬
cedat statĩ aut arripitur ã
daemone. auł cadens ipauimȩ to
amit tit spm̃: Ex hoc enĩqͥsq
fidẽ cuiuscũq rei ab alio uolu¬
eritelicere ut uerã cognoscãł:
Ñ aliter pisi adhuius basilicã
destitat: Nã ferunt plerosq
iuxi abasilicas apostolorum
siue aliorũ inaqtrrũ conma¬
nentes: ñ alibi ꝑ hacnecessita¬
te: nisi demplu ex p&erebeal
pracnchati ut eius seueritatis
censur publice dis cernente
aut ueritatẽ audientes credaf
aut pro fallalia iudiciũ mastrris
beati experi antur: AXXUIIII¬
ul.tiquidem sunt maR¬
tyres apudurbẽ romã :
quorũ historiae passionũ nobis
itegrȩ uonsunt delutue: De
amosusq ñ accessit scriptus:
quae a fidelib: cõperitacereneqͥ¬

Expanded text:
si cuiusquam mens insana iuramensi cuiusquam mens insana iuramentum inanc proferre voluerit, priusquam sepulchrum cius adeat, hoc est, antequam usque ad cancellos, qui sub arcu habentur, ubi elericorum psallentium stare mos est, accedat, statim aut arripitur a daemone aut cadens in pavimento amittit spiritum. Ex hoc enim quisque fidem cuiuscumque rei ab alio voluerit elicere, ut veram cognoscat, non aliter nisi ad huius basilicam destinat. Nam ferunt, plerosque iuxta basilicas apostolorum sive aliorum martyrum commanentes non alibi pro hac necessitate nisi templum expetere beati Panchrati, ut, eius severitatis censura publice discernente, aut veritatem audientes credant, aut pro fallatia iudicium martyris beati experiantur. 39. Multi quidem sunt martyres apud urbem Romam, quorum historiae passionum nobis integrae non sunt delatae. De ad nos usque non accessit scriptus, quae a fidelibus comperi, tacere neq
Abbreviated transcription (Latin):
p̃da cupiens ꝑ totã noc tẽ circũ¬
iens: nũquã põluit aditũunde
ingressus fuerat reperire :
Dato uero die dũ operasuaob¬
tegi conscius sceleris uoluit:
luxta illud dominici oroculi
dictũ : quod omnis qͥmaleagit
oditlucẽ. ut ñ mani festentꝰ
operoc eius : occultauitse in an¬
gulo cellulae totadi eneuide¬
r&ur sequentiuergnocte:
quaesi uit iterũ aditũ: sed repe¬
rire non poluit: sicꝑtriũ noctũ
curricula fecit: Tertia uero die
cũ iã fame cruciar&ur. acces¬
sit corã populo adfenestrõe &
relicto argento confessus ẽopis
suũ  Egressusq: ẽforas : cũ magna
uerecundia: Nec latuit scelus
qued gerrerat populis qͥ adentñ:
Post multũ uero temporis: cog¬
nos cens hoc factũ damasus aneo¬
tis scãe sedis apostolicȩ. Iussit
diligentius opererefenes trõe ubi
& uersib decorauitlocũ . Etibibe
IAb huius urbis muro&
panchrectus mastrr ualde in ꝑiu¬
rib ultor: Ad cuius sepulchrũ

Expanded text:
praeda cupiens, per totam noctem circumpraeda cupiens, per totam noctem circumiens, nunquam potuit aditum unde ingressus fuerat reperire. Dato vero die, dum opera sua obtegi conscius sceleris voluit, juxta illud dominici oraculi dictum, quod Omnis qui male agit odit lucem, ut non manifestentur opera ejus , occultavit se in angulo cellulae tota die ne videretur. Sequenti vero nocte quaesivit iterum aditum, sed reperire non potuit. Sic per trium noctium curricula fecit. Tertia vero die cum jam fame cruciaretur, accessit coram populo ad fenestram, et relicto argento confessus est opus suum, egressusque est foras cum magna verecundia, nec latuit scelus quod gesserat populis qui aderant. Post multum vero temporis, cognoscens hoc factum Damasus antestis sanctae sedis apostolicae, iussit diligentius operere fenestram, ubi et versibus decoravit locum. Et ibi bab huius urbis muro et Panchratus martyr valde in periuribus ultor. Ad cuius sepulchrum
Abbreviated transcription (Latin):
sepulturte donec dõ ibũre¬
uelante palefactu ẽ: Cuius
ƿasteinun aloci int̃posito
pari&e sepulchra mastrrũ
cris anti & dariae segregata
paste. In alia scorũ reliquorũ
cadauerte hunũ sunt congre¬
gata Verũ tam̃ parieeillo
ꝗͥ ẽ in medio positus fenes trã
structor patefactã reliqͥt
ut ad coñiemplunda scõrũ cor¬
poroc aditus aspiciendi paTer¬
ter&. Ferunt &iã quodeo
tempore quo ad scã solemnia
accedentes inclusi sunt
orceos argenteos ex m& allo
formatos: cũ uino quod adobla¬
tionẽ sacrificii diuini offertur:
secũ homines d&ulissent: argen¬
tũq ibi remansisse manifestũ ẽ :
eũq hodie a conspicientib cerui
Sedquia iugiter mens humana
turpib erubescendisq cupiditatib
inhiat subdiãcus quidãuiso
ꝑ fenestrae argento: cogitatinTyoe
te compleuit: Nocte enĩ consur
cellulã ac ꝑobscurita tẽ noctis
palpans manib. Aliquos de
orceis capit ⁊ emnde egredicũ

Expanded text:
sepulturae, donec, Domino Jesu resepulturae, donec, Domino Jesu revelante, patefactus est: cujus parte in una loci, interposito pariete, sepulcra martyrum Chrysanti et Dariae segregata; parte in alia sanctorum reliquorum cadavera in unum sunt congregata. Verumtamen pariete illo qui est in medio positus, fenestram structor patefactam reliquit, ut ad contemplanda sanctorum corpora aditus aspiciendi patesceret. Ferunt etiam quod eo tempore quo ad sancta solemnia accedentes inclusi sunt, urceos argenteos ex metallo formatos cum vino quod ad oblationem sacrificii divini offertur secum homines detulissent, argentumque ibi remansisse manifestum est, idque hodie a conspicientibus cerni. Sed quia jugiter mens humana turpibus erubescendisque cupiditatibus inhiat, subdiaconus quidam, viso per fenestram argento, cogitat intra te complevit. Nocte enim consurgcellulam, ac per obscuritatem noctis palpans manibus, aliquos de urceis capit: deinde egredi cum
Abbreviated transcription (Latin):
mentia : Clementis iterũ int̃¬
cessio reuocar& Ili couena
recurrit ad aditũ magnas
euomens aquas. Illut̃q quẽ
prius tenuerat alueũ : decur¬
rendoreplens : Ad mirantib:
populis inmensae gratiae
ciñõ referuntur qui& mastr¬
ris uirtitȩ̃ꝓdidit & sidelis
ut historia passionis de¬
cartet. post acceptamar¬
tyrii coronã cũdaria uirgine
multa populis sanitatũbenes¬
cia tribuebat: Et obhoc&iã
cripla suꝑ eos miro operefabri¬
cata e quae in arcorũ modo
trens uoluta firmissimastabi¬
litate subsistit: Deniq cũ ader
sesta populorũ frequentatiocon¬
fluxiss& ini quissi murimpen¬
tor erectũ in illius criptaehi¬
troit pari&em. condusa
multitudine iussit aedem
harena aclupidib: operiri
F ac tusq ẽ de suꝑ monsmagnꝰ
Idoq gestũ. certissime ipsug
manifestunt scripta certa¬
minis : Quae cripta diu sub
hocuelamento ꝑ mansitopła
donecurbs romana relictis
erat cognitur locus ipsius

Expanded text:
mentia, Clementis iterum intementia, Clementis iterum intercessio revocaret. Illico vena recurrit ad aditum magnas evomens aquas, illumque, quem prius tenuerat, alveum decurrendo replevit, admirantibus populis, immensae gratiae Domino referuntur, qui et 764 martyris virtutem prodidit, et fidelis ut historia passionis declarat, post acceptam martyrii coronam cum Daria virgine, multa populis sanitatum beneficia tribuebat . Et ob hoc etiam crypta super eos miro opere fabricata est, quae, in arcuum modo transvoluta, firmissima stabilitate subsistit. Denique cum ad ejus festa populorum frequentatio confluxisset, iniquissimus imperator erectum in illius cryptae introitu parietem, conclusa multitudine, jussit aedem arena ac lapidibus operiri, factusque est desuper mons magnus, idque gestum certissime ipsius manifestant scripta certaminis. Quae crypta diu sub hoc velamento permansit operta, donec urbs Romana, relictis erat cognitus locus ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
q: & beneficiũ qđ habere consueut¬
sant iugi fl&u deploraent
urriculũ igitur unius atq: al
terius anni in hac aridita ceꝑ¬
traensiit  Arescunt siti loci
illius omnia quae in rigane con¬
sueuerat :Testio qͦq: anno
accidit ut qͥdã iter agens.
beatis dementismastrriscuis
Iam̃ suproo meminimus reliq
ex hiber& quas aridio ipsius
urbis prbo uiro in omnis ci¬
te religioso d&uliti Ad que
cũdie noctuq uiciniam aest
penderent: confisi deeius oratio¬
ne quodsi p&er& bum. fontẽ
posset suorestituere loco: Ait
sunt qua e portitor noster adse¬
ruit: haecesse clementis mas¬
trris pignorae: Nunc apparebis
cũ eius fuerit uistus manifer¬
tata : Tunccũ psallentio:
adlocũ fontis accedit. Et dic¬
tis psalmis morationepst̃nitꝰ
positisq scĩs reliqͥis in ipso fontis
aditu. p&ut ut qͥ quondã in
deserto damnatis ad secanda
marmora flumen in riguum
patefecit  in hunclocũ aquas
quas prius .pia indulserae de¬

Expanded text:
lque et beneficium, quod habere consuevelque et beneficium, quod habere consueverant, iugi fletu deplorant. Currterius anni in hac ariditate pertransiit. Arescunt siti loci illius omnia, quae irrigare consueverat. Tertio quoque anno accidit ut quidam iter agens beati Clementis martyris, cujus jam supra meminimus, reliquias exhiberet, quas Aridio ipsius urbis presbytero, viro in omni sanctitate religioso, detulit. Ad quem cum die noctuque vicini moesti tenderent, confisi de ejus oratione, quod si peteret Dominum, fontem posset suo restituere loco, ait: et si vera sunt quae portitor noster asseruit haec esse Clementis martyris pignora, nunc apparebit, cum ejus fuerit virtus manifestata. Tunc cum psallentio ad locum fontis accedit. Et dictis psalmis, in oratione prosternitur positisque sanctis reliquiis in ipso fontis aditu, petiit ut qui quondam in deserto damnatis ad secanda marmora flumen irriguum patefecit, in hunc locum aquas, quas prius pia indulserat cle
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ dormisse sesuaui sopo
rehunius noctis spatio
aestimabat
ONSERAT INRIGUUS RURI
cuidã in froc territorium
urbis lemouicinae . Cuiusup¬
da tã hortorũ sita quã agro¬
ru culta uel fouebat accessu
uel imp&u fecundabat. Dedu¬
cebatur &iã factis decursib
ꝑ locanecessaria ut ubi eũnãlunt
p̃ dabat. studiũ ꝓuocar&. Et
erct᷑ dulcib uena exuberaen te
Eluentis ut gauder ecerneres
holus siue uirgultũ si fuiss& ab eodẽ
inrigatũ,. Opitulabatur &iam
meo gratia maiestatis diuinae:
ut in quo fuiss& fluentũ emissũ:
uelociter germina. acciperentip¬
crementĩt: Cũq: eũ in colae loci
quasiludũ agentes ꝑ singulaq̃.q
loca deducerent. insidiatori sut
credo inuidia subterra de hiscit
acuelut instadus duo decim:
imediũ paludis ubinullũ pͥsur
posset opus efficere. fluctib
sparsis exoritur: Ex tẽploomiu¬
ũ mentes timor obsedit. Einouuĩ
quoddã aduenire regionilocun¬
colae p̃stalantur interitũ sims¬

Expanded text:
tantum dormisse se suavi sopore tantum dormisse se suavi sopore in unius noctis spatio aestimabat. 36. Fons erat inriguus ruri cuidam infra territurium urbis Lemovicinac, cuius unda tam hortorum sata quam agrorum culta vel fovebat accessu vel impetu fecundabat. Deducebatur etiam, factis decursibus, per loca necessaria, ut, ubi cum natura non dabat, studium provocaret. Et erat tam dulcibus, vena exuberante, fluentis, ut gaudere cerneres holus sive virgultum, si fuisset ab eodem inrigatum. Opitulabatur etiam in eo gratia maiestatis divinae, ut, in quo fuisset fluentum emissum, velociter germina acciperent incrementum. Cumque cum incolae loci quasi ludum agentes per singula quaeque loca deducerent, insidiatoris, ut credo, invidia sub terra dehiscit, ac velut in stadiis duodecim in medium paludis, ubi nullum prorsus possit opus efficere, fluctibus sparsis, exoritur. Extemplo omnium mentes timor obsedit, ei novum quoddam advenire regioni; loci incolae praestulantur interitum, simu
Abbreviated transcription (Latin):
plem pieiectamq litoriquis
cohis pũas setsedcum
nibil inuenir& indicu tapdẽ
censolata appinquis ad p¬
pria reducitur totum
apnũ inluctu aclamentatio¬
ne deducos Recurrente
autẽ anpi circulo unt
uenit iterũ ad expectandã
mastyris solemnitatẽ for¬
tassis deinfantulo alsqua h¬
uenirepossit indicia Quid
plura e recedentemare a¬
ticipat omnes ad ingrediepdũ
& ipsa prima p̃cedit adtumu¬
lũ. Cũq ꝓstrata solo orati¬
onem expless&. erecta sursũ
genis ubertim fl&uũ im¬
brib: madefactis . dumdiuer¬
tit inparte alterte uultũ.
aspicit filiũ in eoloco ubieũ dor¬
mientẽ reliquertt iipso ad¬
huc sopore teneri: Aestimaps
au t̃ eũ ẽẽ defunctũ: Accedit
cõminus quasi collecturor cãda¬
uer exanime : sed cũ eũ dormi¬
re cognouiss& : excitatũ uelo¬
citer. expectantib populis in¬
colomẽ leuauitin ulnis: Inter¬
rogansq inter oscula ubi ꝑap
N÷ fuissespatia: Nescireseat
si appus integer p̃teriss&

Expanded text:
prolem eiectamque litori quis prolem eiectamque litori quis conspicasset. Sed cum nihil inveniret indicii, tandem consolata a propinquis, ad propria reducitur, totum annum in luctu ac lamentatione deducens. Recurrente autem anni circulo, venit iterum ad expectandam martyris solemnitatem, fortassis de infantulo aliqua invenire possit indicia. Quid plura? Recedente mare, anticipat omnes ad ingrediendum, et ipsa prima praecedit ad tumulum. Cumque prostrata solo orationem explesset, erecta sursum, genis ubertim fletuum imbribus madefactis, dum divertit in parte altera vultum, aspicit filium in eo loco, ubi cum dormientem reliquerat, in ipso adhuc sopore teneri. Aestimans autem, eum esse defunctum, aceedit comminus, quasi collectura cadaver exanime; sed cum eum dormire cognovisset, excitatum velociter, expectantibus populis, incolomem levavit in ulnis. Interrogansque inter oscula, ubi per anni fuisset spatia, nescire se ait, si annus integer praeterisset;
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩanis. ut eũ collegerent
collectũq: acsepultum
aedifica uerunt suꝑ eum
templũ magnũ : in qͦ nunc
nuocatus : ꝑderse populis
multis uirtutib Acbene
mar p̃cipilatus ẽ : Nunc
dutẽ hi diesolem nitatis ei
recedit mare ꝑtreamilia
siccũq gradientib Iterꝓbes
usq ad sepulchrũ mastyris
ꝑuenitur. ibiq uota redde¬
des oraentes populi regre¬
diunturadlitus
actũ ẽ Autẽ ut in una
solemnitatũ muhercũ
filio paruulo in loco acceder&:
Ne pulunte aut̃ eapostac¬
ta solemnia : obdormiuĩs
infatis: Dum autẽ haec
agerentur: eccesonur
subilo factus ẽ accedentis
pelagi : Dehinc oblita
mulier subolis sui : coepił
uel ociter cũ reliqͦ populo
p&ereripã. Igitur inse¬
quentimaris accessu: post¬
quã adlitus uerenat moni¬
nit sefiliũ reliquisse
Tunccũ fl&u magnode¬
iecta terris mis ere seclami¬
tans litore uocib replebas
atq dis currebat ꝑcircuisũ
n parũ siforte en ecatã

Expanded text:
christianis, ut eum collegerent; christianis, ut eum collegerent; collectumque ac sepultum, aedificaverunt super cum templum magnum. In quo nunc invocatus, prodesse populis multis virtutibus ac benmari praecipitatus est. Nunc autem in die solemnitatis eius recedit mare per trea milia; siccumque gradientibus iter praebens, usque ad sepulchrum martyris pervenitur. Ibique vota reddentes, orantes populi, regrediuntur ad litus. Factum est autem, ut in una solemnitatum mulier cum filio parvulo in loco accederet. Aepulante autem ca post acta solemnia, obdormivit infans. Dum autem haec agerentur, ecce sonus subito factus est accedentis pelagi. Dehinc oblita mulier subolis sui, coepit velociter cum reliquo populo petere ripam. Igitur insequenti maris accessu, postquam ad litus venerat, meminit se filium reliquisse. Tunc cum fletu magno deiecta terris, miseram se clamitans, litora vocibus replebat atque discurrebat per circuitum riparum, si forte enecatam