comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hendens: ut dm cognosceres anie nundi in ici¬
um ẽẽ. uł ipsum ẽẽ inicium uniuersoꝵ. sieut in
eugłio dei filius dicentibus tuquis es respondit.
micium qui & loquor uobis. & ipsum dedioee
gignendi rebus in icium. & ipsum eẽ ereatorem
mundi. non idea quadã duce imitatorẽ mat̾iȩ.
ex qua non ad arbitrium suum. sed ad speeiem
ppositim sua oꝑa conformaret. Pulchre quoq ait
in principio fecit: ut in comprehensibilem ce le¬
uiatten opis exprameret. cum effectum pr ius
yses utiq ille eruditus in omni sap̃ia egyptioꝵ
quem de flumine collectũ filia pharaonis ut
filiũ dilexit. & subsidiis regalibus fultũ. omni
educatus regia. maluit tam̃ ꝓ amore iusticiȩ subire
exilium uoluntariũ. quam in tẏrannidis fastigio
peccati ꝑfunctionẽ deliciis ad quirere. Beniq pͥus¬
quam ad ppłi lib̾andi munus uocaret᷑. naturali
equitatis studioꝓuocatus. accipientẽ in uriã de

Expanded text:
prehendens, ut deum cognosceres ante initium munprehendens, ut deum cognosceres ante initium mundi esse uel ipsum esse initium uniuersorum, sicut in euangelio dei filius dicentibus: tu quis es? respondit: initium quod et loquor uobis, et ipsum dedisse gignendi rebus initium et ipsum esse creatorem mundi, non idea quadam duce imitatorem materiae, ex qua non ad arbitrium suum, sed ad speciem propositam sua opera conformaret. pulchre quoque ait: in principio fecit, ut inconprehensibilem celeritatem operis exprimeret, cum effectum prius oyses utique ille eruditus in omni sapientia Aegyptiorum, quem de flumine collectum filia Pharao ut filium dilexit et subsidiis regalibus tultumfultum educatus regia, maluit tamen pro amore iustitiae subire exilium uoluntarium quam in tyrannidis fastigio peccati perfunctionem deliciis adquirere. denique priusquam ad populi liberandi munus uocaretur, naturali aequitatis studio prouocatus accipientem iniuriam de
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ mundos. ut scribit democrit᷑. cui plurimũ de
phisicis auctoritatis uetustas detulit. Ipsum q
Contra autem plato. non semꝑ fuisse. & semꝑfo
re. p̃sumit astruere. Pluaimi uͦ non fuisse semꝑ.
nec semꝑ fore scripꝰ is suis testificant᷑. Int̃ hasdis¬
sensiones eoꝵ. quȩ potest ueri ẽẽ estimatio. cũ alii
inundum ipsum d̾m ẽẽ dicant: quod ei mens
diuina ut putant inesse uideat᷑. alii parteseiꝰ.
alii utrumq. in quo nec quȩ figura fit eoꝵ. nec
qui numerus. nec qui locus. aut uita possit aut
cura comp̃hendi: si quidem mundum estimatione
uolubilem. rotundum ardentẽ. quibusdã incita¬
tum motib sine sensu dm conueniat intelligi.
qui alieno non suo motuferat᷑. Unde diumo
spũ p̃uidens sanctus moys es. bos hominũ errores
fore. & iam forte cepisse. in exordiosermonis sui
sicait.
N principio fecit d̃s̃ celum & terram. inicium
rerum. auctorem mundi. ereationẽ materiȩ com¬

Expanded text:
esse mundos, ut scribit Democritus, cui plurimum de esse mundos, ut scribit Democritus, cui plurimum de physicis auctoritatis uetustas detulit, ipsumque pat dicere: contra autem Plato non semper fuisse et semper fore praesumit adstruere, plurimi uero non fuisse semper nec semper fore scriptis suis testificantur. inter has dissensiones eorum quae potest ueri esse aestimatio, cum alii mundum ipsum deum esse dicant, quod ei mens diuina ut putant inesse uideatur, alii partes eius, alii utrumque? in quo nec quae figura sit deorum nec qui numerus nec qui locus aut uita possit aut cura conprehendi, siquidem mundi aestimatione uolubilem rutundum ardentem quibusdam incitatum motibus sine sensu deum conueniat intellegi, qui alieno, non suo motu feratur. Unde diuino spiritu praeuidens sanctus Moyses hos hominum errores fore et iam forte coepisse in exordio sermonis sui sic ait: in principio fecit deus caelum et terram, initium rerum, auctorem mundi, creationem materiae con
Abbreviated transcription (Latin):
antum ne opinionis assumpsere homines.
ut aliqui eorum tria principia constitu¬
erent omnium d̾m. & exemplar & matiã
sicut plato discipuliq eius: & ea incorrupta &
increata. & sine inicio asseuerarent. đmq non tan¬
quam creatorem mat̾iȩ. s tanquam artificem.
ad exemplar. hoc est ad eam intendentem. fecisse
mundum de matia quam uocane ylen. quȩ gig¬
nendi causas rebus dedisse asseratur: ipsum quoꝗᷤ
mundum incorruptum. nec creatum aut factũ
estimarent. alii quoq utarystotiles cum suis dispu¬
tandum putauit. duo principia ponerent matiã
putasset: Quid gͥ tam inconueniens. quam ut
ȩt̃nitatem oꝑis. cum di omnipotentis conung̾ent
ȩt̾nitate. uel ipsum opus dm essedicerent. ut cȩ¬
lum & terram & mare. diuinis ꝓsequerent᷑ hono¬
ribus: E x quo factum ẽ. ut pardes mundi de¬
os esse crederent. quamius de ipso mundo non
mediocris int̾ eos questiosit. Nam pythagoraᷤᷤ
unũ mundũ asserit. alii innumerabiles dicunt

Expanded text:
antumne opinionis adsumpsisse homines, ut aliqui eorum tria principia constituerent omnium, deum et exemplar et materiam, sicut Plato discipulique eius, et ea incorrupta et increata ac sine initio esse adseuerarent deumque non tamquam creatorem materiae, sed tamquam artificem ad exemplar, hoc est ideam intendentem fecisse mundum de materia, quam uocant ὕλην, quae gignendi causas rebus omnibus dedisse adseratur, ipsum quoque mundum incorruptum nec creatum aut factum aestimarent, alii quoque, ut Aristoteles cum suis disputandum putauit, duo principia ponerent, materiputasset. quid igitur tam inconueniens quam ut aeternitatem operis cum dei omnipotentis coniungerent aeternitate uel ipsum opus deum esse dicerent, ut caelum et terram et mare diuinis prosequerentur honoribus? ex quo factum est ut partes mundi deos esse crederent, quamuis de ipso mundo non mediocris inter eos quaestio sit. nam Pythagoras unum mundum adserit, alii innumerabiles dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓloqui nob̾ uła ꝑire diuinis misteriis fasẽ. ego ar¬
bitror quod sicut sol istedies facit mundo huic. ita
& sol iusticiȩ facit aliquos dies sp̃uales. qui fulgore
uitatis ⁊ lampada sapientiȩ illustrent᷑. Si qui gͦ
in p̃ceptis di uitã hanc p̃sentem. quȩ sicut iacobdi¬
abhoc mundo custodierit. atq om̃s aduersarios
& hostes suos subiecerit sp̃uales. ab istis paucis et
dicuntur etiam ad dñm & saluatorẽ nr̃m refer¬

Expanded text:
loqui nobis vel aperire divinis mysteriis fas est ego arbitror quod sicut sol iste diem facit mundo huic, ita et Sol justitiae facit aliquos dies spiritales, qui fulgore veritatis et lampade sapientiae illustrentur. Si quis ergo in praeceptis Dei vitam hanc praesentem, quae sicut Jacob diab hoc mundo custodierit, atque omnes adversarios et hostes suos subegerit, spiritalis ab istis paucis et dicuntur, etiam ad Dominum Salvatorem nostrum refer
Abbreviated transcription (Latin):
hanc sinagogã. siẽ adlingit uitulus uirsõe herbã
de campo. Bemde dicebat. Quare huiusmodi similitu
do assumpta ẽ. nisi quia hoc ẽ qo̾ intelligendũ est
in loco qo sẏnagoga dñi. q̃ nos p̃cessit in scĩs. ore ⁊
lingua consumet aduersariam synagogã. id est
orationibus ⁊ precibus aduersarios nros abfumet:
Non gͣ m armispugnandũ ẽ nob̾. adu̾sus hostes
nr̃os muisibiles .s orationibus ⁊ ũbi dĩ meditatiõib
& oꝑib ac rectis senfib. Sic enĩ armabãt. & patres.

Expanded text:
hanc synagogam sicut ablingit vitulus herbam viridem hanc synagogam sicut ablingit vitulus herbam viridem de campo; dicebat enim: Quare hujusmodi similitunisi quia hoc intelligendum est in loco quod Synagoga Domini, quae nos praecessit, in sanctis oret, et in lingua consumet adversarias synagogas, id est, orationibus et precibus adversarios nostros absumet? Non ergo in armis pugnandum est nobis adversus hostes nostros invisibiles, sed orationibus et verbis Domini, meditationibus et operibus ac sensibus rectis: sic enim armab
Abbreviated transcription (Latin):
uixerunt primi acceꝑunt hereditatẽ. s extra
trum repiissionis. Tane demde cũ acrepisent
t̾ram herecditatis. non tameneam possident neq
diuiduno int̾ se. s exspectant usquequo eis ꝑ iħm
distribuatur insortem. Nonne hoc euident̃ est. quod
cicit fide placuisse deo : S addidit dicens. Hii aũt desfi
monium om̃s habentes. ꝑfidem nondũ ⁊ secud sunt re¬
ne sine nob̾ ꝑfecti efficerent᷑. Habent giam reꝑmissi¬
onẽ suam. & requieuerunt & digni uidicati st̃ ꝑ moy¬
sen caꝑe hereditatẽ Ueruntam en adhuc ⁊ ip̃si pug¬
nant .& in certamine sunt. ꝓbis qui scib ihumilitareseo
S requires qui sunt isti qui pugnent. & quȩ ẽ ista pug
na qͣm illigerunt. Ego sic arbitror qd̾ om̃s ill qui dor¬
mierunt ante nos patrespugnent ꝓ nob̾. & adiuuẽt
nos orationib suis.Itanãq etiam quendã de seniori¬
bus magistris. audiui dicentẽ in eo loco in quoscͥp¬
tum est in numeris. quia allinget synagoga illa

Expanded text:
reditatem, sed ex terra repromissionis. Tunc deinde cum accepissent terram haereditatis: non enim possident, neque dividunt, sed exspectant, usquequo eis per Jesum distribuatur in sortem. Nonne hoc evidenter est quod dicit fide placuisse Deo, et addidit dicens: « Hi autem omnes testimonium habentes per fidem, nondum consecuti sunt remissionem suam, et requieverunt, et digni judicati sunt per Moysen capere haereditatem; verumtamen adhuc et ipsi pugnant, in certamine sunt pro his qui sub Jesu militant. Sed et requiris qui sunt qui pugnent, et quae est pugna ista quam illi gerunt? Ego sic arbitror, quod omnes illi, qui dormierunt ante nos, patres pugnent nobiscum et adjuvent nos orationibus suis. Ista namque etiam quemdam de senioribus magistris audivi dicentem in eo loco in quo scriptum est in Numeris quia ablinget synagoga illa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuectus dierum. Quod utiq de peccatore dici ñ potat
quia peccator non est ꝓuectus dierũ. Non enim se
eecendit ad ea quȩ in ante sunt. obliuiscens ea q̃ retro
sunt. s semꝑ retro conuertitur. & ad uomitũ surũ
redit. & ideo non estaptus regno celoꝵ. Qͥ aũt ad
ꝓuectus in cdiebus suis. & mine gͦ dicit dñs ad ihm¬
illud pot̃ uideri. quia hoc dicebat dñs ad iħm. qd̾
deetate euissenib om̃s uidebant. & om̃s nouerant
& quȩ sunt tam magna ista diuina responsa qyȩ
hominib deferunt᷑. & dicant seni homini qr senex
es. qͦd omnes uidebant & om̃s nouerant: S mͥ uidet᷑¬

Expanded text:
ectus dierum: quod utique de peccatore dici non poterat, quia peccator non est provectus dierum. Non enim se extendit in ea quae inante sunt, obliviscens ea quae retro sunt, sed semper retro convertitur, et ad vomitum suum reddit, et ideo non est aptus regno coelorum. Qui autem ovectus est in diebus suis. « illud potest videri; quia hoc dicebat Dominus ad Jesum pro aetate ejus senili, omnes videbant, omnes noverant. Et quae sunt tam magna ista divina responsa, quae homines disserunt, ut dicant homini seni, quia senex es, quod omnes videbant et om
Abbreviated transcription (Latin):
inopiam. Ita gt & nunc cohabitare iubet᷑. leuita et
cipiat ad isrłita faceros & leuita t̃rena q̃ non ht̃.
& rarsus abisrłitis ꝑcipiata sacerdote & leuita celes¬
tia & diuina quȩ non habet. lex enim di sacerdoti
ũbo dĩ absq ulla sollicitudine uacent. S iterum ut ua¬
care possint. laicoꝵ ministeriis atidebent. Sienĩ laici
que necessaria sunt ñ prebuerint facerdotib ⁊ leuitis oc¬
cabunt. Iilis enim non uacantib neq oꝑam dancib
dĩ legi tupiclitaris. Obseurabit᷑ enim lux scientiȩ que
millis est. te ñ subministrante oleũ lacernȩ. & culpa
p̃bens ambo in foueã cadenit. S ⁊ illud in te implebi¬
cur qd̾ ds̃ dixit. Si enim lux quȩ in te ẽ tenebre
sint. ip̃e cenebre quantȩ sunt: Utg̾ lux scientiȩ
in facerdotib fulgeat. & lucerna eoꝵ sit semꝑ ac¬
censa tuimple officium tuũ. comple mandatum dĩ
enga obsequia sacerdotũ. Quod si forte susceptis
& uerbo diuacare. & in lege dĩ meditar die aenocte.

Expanded text:
t ad vestram inopiam . » Ita ergo et nunc cohabitare jubentur levitae et cipiat ab Israelita sacerdos et Levita terrena quae non habet: et rursum Israelita percipiat a sacerdote et Levita coelestia, et divina quae non habet. Lex enim Dei sacerdotiverbo Dei absque ulla sollicitudine vacent. Sed iterum ut vacare possint, laicorum uti ministeriis debent. Si enim laicus ea quae necessaria sunt non praebuerit sacerdotibus et Levitis; occabunt. Illis autem non vacantibus, neque operam dantibus legi Dei, tu periclitabis. Obscurabitur enim lux scientiae quae in illis est, te non ministrante oleum lucernae, et culpa ducatum praebens, ambo in foveam cadent. Sed et illud complebitur quod Dominus dicit: Si enim lux quae est in te tenebrae sunt, tenebrae ipsae quantae sunt! Ut ergo lux scientiae in sacerdotibus fulgeat, lucerna eorum sit semper accensa: Tu imple officium, tuerga obsequia sacerdotum. Quod si forte susceptis et verbo Dei vacare, et in lege Dei meditari die ac nocte,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ moysen scda uero quȩ ⁊ potentior ẽ ꝑ iħm facta
describitur. & moyses trans iordanẽ tribui ruben
de tribui gad. & dimidiȩ tribui manasse possessio¬
legem placuerant deo. p̃cedente tp̃re eos qui per¬
legis ficdem ihũ ad reꝓmissa ꝑueniunt. ñdum
quȩ ꝑfecta sunt consecuntur. expectantes eos
qu posteriores diũso quidẽ tpre. s una fide place¬
eoꝵ In quare quidaliud sentiendũ ẽ. nisi quod
sint in eccłia domini quidã. qui uirtuce animi

Expanded text:
per Moysen, secunda vero, quae et potentior est, per Jesum facta describitur. Et Moyses trans Jordanem tribui Ruben, et tribui Sad et dimidiae tribui Manasse possessiolegem placuerunt Deo praecedentes tempore eos, qui per fidem Jesu ad promissa perveniunt, nondum ea quae perfecta sunt consequuntur, exspectantes eos qui posteriores diverso quidem tempore, sed una fide placaus. Qua re, quid aliud sentiendum est, nisi quod sunt in Ecclesia Domini quidam qui virtute animi
Abbreviated transcription (Latin):
cum destrui necesse est mordẽ. non erit gr̃a his qui subi¬
de sidoniis solis dixit. & omnes sẏdonios. Ego ext̃mi¬
nabo eos a facie filioꝵ isrł. Nominati st̃⁊ chananei
cibus fluminũ. & aliȩ qͣmplurimegentes. & de solis
sicionis dicit dñs. quod eos euersurus sit. Sydom
aut dicuntur. sicut antea diximus. uenatores. Qͥ¬
gͦ intelliguntur ist mali uenatores qͦs dñs exter
Istos gͦ dominus ext̾minat. qi cum isti tales interierĩt
uenatores. cum nemo fui̾t qui laqueos tendat. et
recia ut decipiat animas in pc̃co. tunc requi escet
unusquisq sub uite sua & subficusua. Sed ⁊ illd̾

Expanded text:
cum destrui necesse est mortem, non erit jam in gratia his qui subjicum destrui necesse est mortem, non erit jam in gratia his qui subjide Sidoniis solis dixit: « Et omnes Sidonios ego exterminabo a facie filiorum Israel. » Nominati sunt et Chananaei, tibus fluminum, et aliae quamplurimae gentes; et de solis Sidoniis dixit Dominus quod eos eversurus sit. Sidonii autem dicuntur, sicut jam diximus, venatores. Qui intelliguntur isti mali venatores quos Dominus exIstos ergo exterminat Dominus. Cum isti tales interierint venatores, cum jam nemo fuerit qui laqueos tendat et retia ut decipiat animas in peccato, tunc requiescet unusquisque sub vite sua et sub ficu sua. CAPUT II. De
Abbreviated transcription (Latin):
omuino subdantur pedibus eius. & ꝑ hec hereditate
caprat uniu̾sos. & hec est inquit t̾ra quȩ derelicta ẽ.
omnes fines philistuim. & alia qͣm plurima sequuntur
Multa adhuc suꝑ est quantũ ad nr̃a temꝑa spectat.
necesse est utiq omnia obtinere. Neq enim finis esse
poterit rerũ. nͥ fuerint ei prius cuncta subiecta. Sic
enim & ꝓpħa dic̃. quia om̃s gentes seruient ei. & a
finibꝰ fluminũ usq ad fines orbis t̾rȩ. in conspectu eꝰ
ꝓcident ethiopes. & de transripis fluminũ ȩthiopes
offerent sacrificia. Unde constat qͦd in sc̾o aduentu
hanc t̾ram multã quȩ suꝑest obtinebit ih̃c. S beati
sunt illi qu primo aduentu eiꝰ obtenti st̃. Isti enĩ uere
in gr̃a eruire. qui multis aduersariis resistentib ⁊ mul
tis hostib impugnancibꝰ bello & armis. hereditatem
t̾re repmissionis accipiunt. Cum uͦ ex necessitate
fũit quis fubiectus. tunc quando etiã nouissimũ inimi¬

Expanded text:
omnes subdantur pedibus ejus, et per haec in haereditate omnes subdantur pedibus ejus, et per haec in haereditate capiat universos. Et haec est, inquit, terra quae derelicta est, « Omnes fines Philisthiim, » et alia quamplurima quae sequuntur. Multa adhuc supersunt, quantum ad nostra tempora spectat, necesse est utique omnia obtinere. Neque enim finis esse poterit rerum, nisi prius fuerint cuncta subjecta. Sic enim et propheta dicit , quia omnes gentes servientes a finibus fluminum usque ad fines orbis terrae in conspectu ejus. Procedunt Aethiopes de trans ripas fluminum: Aethiopes offerent sacrificia; unde constat quod in secundo adventu hanc terram multam, quae superest, obtinebit Jesus. Sed beati sunt illi qui primo ejus adventu obtenti sunt; ipsi enim vere in gratia erunt, qui multis adversariis resistantibus, bello et armis haereditatem terrae repromissionis accipiunt. Cum vero ex necessitate quis fuerit subjectus, tunc quando etiam novissimum inimi
Abbreviated transcription (Latin):
terra derelicta est multa ualde. In suꝑioribus
dicebatur sicut obseruauimus. quia cessairit
modo scriptum ẽ quia t̾ra relicta est multa ual¬
de. Putas ne contraria sibi scriptura ꝯtineat.
Hoe neleuiter fuspicandũt S redeamꝰ ad intel¬
ligentiã sp̃ualem. & iea nehil iuenies ẽ ꝯtrariũ
Incuere domini & saluatoris nr̃i primo quidẽ aduen¬
tu. cum uenit seminare uerbỹsuũ in orbem t̾re. qͣmͦ
cepit omnẽ t̃ram solo seminis iactu. & quomͦ aduersa¬
rias potestates ex ea & angelos refugas qui gencium
mentes obsederant effugaurt. & interim seminauit
uerbum ato eccłias ꝓpagauit. Hȩc ẽ prima eiꝰ totius
terrȩ possessio. Sequere aũt me oauditor ꝑ subtiles
lieas uerbi. & ostendam tibi quomͦ etiam scd̾̃o capiat
terram hanc. quȩ nunc dr ad iħm multa eẽ derelicta.
Audli de eo dicentẽ paulũ. Oportet eum regnare donec
ponat om̃s inimicos suos scabellũ pedũ suoꝵ. Hec gͦ
est terra. quȩ nunc dr᷑ multa ẽẽ derelicta. donec õs¬

Expanded text:
terra relicta est multa valde. » In superioribus dicebantur, sicut observavimus, quia cessavit tmodo scriptum est quia terra relicta est multa valde? Putasne contraria sibi contineant? hocne leviter suspicandum est? Sed redeamus ad intelligentiam spiritalem, et in ea nihil invenis esse contrarium. Intuere Domini et Salvatoris nostri primum quidem adventum, cum venit seminare semen suum in orbem terrae, quomodo cepit omnem terram solo seminis jactu, et quomodo adversarias potestates ex ea et angelos refugas qui gentilium mentes obsederant effugavit, et interim seminavit verbum atque Ecclesias propagavit: haec est prima ejus totius terrae possessio. Sequere autem, o auditor, per subtiles lineas verbi, et ostendam tibi quomodo etiam secundo cepit terram hanc, quae nunc dicitur ab Jesu multa esse derelicta terra. Audi de ea dicentem Paulum: « Oportet eum regnare donec ponat omnes inimicos suos scabellum pedum suorum . » Haec ergo est terra quae nunc multa dicitur esse derelicta, donec
Abbreviated transcription (Latin):
credant. Bene gͥ dic̃ qr om̃s oceidit iħe qui exie¬
rant ad bellũ. Nulla enim spẽs pc̃ci tanta est
Ommnia enim superat s uincit. Aut nonitacredi¬
nius quia omnegenus peccati cum ad salutare laua¬
crum uenimus aufertur: Hoc enim apłs designat
qui eum uniũsa pec̃oꝵ genera dinumerasset. ad¬
dit post omnia ce diẽ. & hec quidẽ fuistis. s abluti¬

Expanded text:
credant. Bene ergo dicit quia omnes occidit Jesus qui exierunt ad bellum, nulla enim species peccati tanta est sapientia Dei. Omnia enim superat et vincit. An non ita credimus quia omne genus peccati cum ad salutare lavacrum venimus aufertur? Hoc enim et Apostolus designat, qui cum universa peccatorum genera dinumerasset, addit post omnia, et dicit: « Et haec quidem aliquando fui
Abbreviated transcription (Latin):
tatem iusticiȩ consequet᷑. Dominus paxẽ. dñs
redemptio ẽ. dñs faltis est. In domino sunt thes¬
auri sapientiȩ & scientiȩ abscondit. Hȩc om̃a
in hereditate ꝑcipiet cinus bereditas dñs fuerit.
& ueritas eẽ hereditas r. habitationẽ incerim
cam illis acciprunt. quoꝵ hereditas habet᷑ in t̾ris
ue eeipso consortio bni qui p senetnpos ñdami
diuina ddispensatio ꝑtendit. ut qui principalit̃ ñ pos¬
sunt diumȩ gr̃e capaces existere illuminari ex sc̃oꝵ
consortio mereant᷑. & compleatur illud qd̾ scripcum ẽ¬

Expanded text:
tatem justitiae consequitur. Dominus pax est, Dominus redemptio est, Dominus salus est; « et in Domino sunt thesauri sapientiae et scientiae absconditi . » Haec omnia in haereditatem percipiet cujus haereditas Dominus fuerita esse haereditas dicitur, habitationem interim cum illis accipiunt quorum haereditas habetur in terris, ut ex ipsorum consortio hi qui per semetipsos nondum ue dispensatio divina pertendit, ut qui principaliter non possunt divinae gratiae capaces existere, illuminari ex sanctorum consortio mereantur, et compleatur illud qu
Abbreviated transcription (Latin):
lis ui̾tas. umbra uͦ & exemplar u̾itatis
interris. Ꝙ donec umbra hec constabat in t̾ris. erat
iherłm cerrestris. Erat templũ erat altare. erat & uisi¬
biliscultus. erant pontifices & sacerdotes. Consiste¬
bantetiam ciuitates & uiciiudeȩ: & omnia hȩc quȩ
mnc in hoc libro deseripta recitant᷑. Cum uͦ in ad
uentu saluatoris nr̃ dĩ ecelis descendens u̾itas det̃ra
orta ẽ. & iusticia decȩlo ꝓspexit. umbrȩ & exemplarea
cecidert̃. Cecidit enĩ iherłm. cecidit tẽplũaltare fub¬
latum ẽ. ut iam neq in monte garitim. neq in
therosolimis sit locus ub oporteat adorare. s ueni ad¬
oratoros qui adorant pate in spu et̃itatẽ adorant.
in utero uirginis fabricatũ est. dirutũ ẽ demplum
ex lapidibus fabricatũ. Aderat pontifex futuroꝵ
bonoꝵ. cessant pontifices tauroꝵ & hyreoꝵ. Uenit
agius iqui tollit peccatũ mundi. destitit᷑ agnus

Expanded text:
lis veritatis, umbra vero et exemplar veritatis in terris, et donec umbra haec constabat in terris, erat Jerusalem terrestris, erat templum, erat altare et erat visibilis cultus, erant pontifices et sacerdotes, constabant etiam civitates et vici Judae, et omnia naec, quae nunc in librventu Salvatoris Dei nostri de coelis descendentis, veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit, umbrae et exemplaria ceciderunt; cecidit enim Jerusalem, cecidit templum, altare sublatum est, ut neque in monte Garizim, neque in Jerusalem sit locus ubi oportet adorare; sed veri adoratores qui adorant Patrem, in spiritu et veritate adorent. in utero Virginis fabricatum est, dirutum est templum ex lapidibus fabricatum: aderat pontifex futurorum bonorum, cessaverunt pontifices taurorum et hircorum; venit Agnus Dei qui tollit peccata mundi, destitit agnus
Abbreviated transcription (Latin):
Ille iħc filius naue ñ uideo qd̾ceꝑit omnẽ t̾ram.
Quantũ enim terrȩ cepit quiuideã t̾rã tenuit solã:
Noster aũt cdominus ihc ip̃e cepit uere omnẽ t̾ram
in eo quod exomni t̾ra atq exomnib nationib
ad eum concurrat credentiũ multitudo. Addit᷑
etiam posthȩc postea qͣm omnẽ t̾ram cepit iħe. R
requieuit inquit t̾ra abellis. Hoc quomͦ uere¬
dici uidebitur de filio naue. quia cessauit t̾ra
a bellis. quȩ nũquã fere temporib eius cessauit
abellis. S hoc completur insolo dño meo ihu¬
ocp̃o. Si erum confideres te qui uenisti ad iħm¬
& abeo ꝑ grãm baptismi remissionẽ consequu¬
tus es pcc̃oꝵ. etiã in te ñ pugnat caro aduersũ¬

Expanded text:
Ille Jesus filius Nave non video quod ceperit terram. Quantum enim terrae cepit qui Judaeam tenuit solam? Noster autem Dominus Jesus, ipse cepit vere omnem terram in eo quod ex omni terra atque ex omnibus nationibus ad eum concurrit credentium multitudo. Additur etiam post haec, posteaquam omnem terram cepit Jesus, et « requievit, » inquit, « terra a praeliis. » Hoc quomodo vere videbitur dici de filio Nave, quia cessavit terra a bellis, quae nunquam vere temporibus ejus cessavit a bellis? Sed hoc completur in solo Domino meo. Si enim consideres te, qui venisti ad Jesum, et per gratiam baptismi missionem consecutus es peccatorum, etiam in te non pugnat caro adversu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa dñi neglegent̃. & anfert macherã suã a sangui¬
ne inmicoꝵ. Hoc sisccđ̾m litterã incelligamꝰ. necese
etit nosindesment̃ sangum̃e fundere. Quodiu¬
deiputantes qui ex integro carosunt & sanguis
crudeles & implacabiles fiunt. dicentes maledicti¬
onẽ positam eẽ his quia sanguine fundendo cessa¬
uerĩt.⁊ ideo pedes eoꝵ ueloces sunt ad effundendũ
sanguinẽ. s huruscemodi intelligentia qi caro
gla dium ũbi di a sanguine contrariarũ uirtutũ.
& mortificare eas in uno quoq auditoꝵ. Int̾fici¬

Expanded text:
negligenter , » et aufert machaeram suam a sanguine inimicorum. Hoc si secundum litteram intelligamus, necesse erit nos indesinenter sanguinem fundere: quod Judaei putantes, qui ex integro caro sunt et sanguis, crudeles et implacabiles fiunt, dicentes maledictionem impositam esse his qui a sanguine effundendo cessaverint: et ideo pedes eorum veloces sunt ad effundendum sanguinem. Sed illis hujuscemodi intelligentia, quia caro gladium verbi Dei a sanguine contrariarum virtutum, et mortificare eas in unoquoque auditorum. Interfici
Abbreviated transcription (Latin):
intimeros ił eẽ subipso agences. qui ꝑsingalos
quosq homines huruscemodi peccata uicii succen
tus dicit᷑ in contrariis uirtutib ab apło s plures.
aduereus quos pugnã sibi ẽẽ & nob̃ omnib scribit.
esse tamen reor hoꝵ omniũ principẽ uelut eni¬
nentiorẽ quendã in nequitia. & in scelere celsiorẽ.
uelut ommũ principũ dux. & totius nephande¬
familiȩ exagitet. cuꝰ figurã cũ iabin diseutere¬
mus ꝓ paruo intelligentiȩ nr̃ȩ captu insuꝑio¬
pugnantes. aduersũ istos incentores pec̾oꝵ
antes. imminuant exercitũ demonũ ⁊ uelut
quamplurimos coꝵ interimant. Uorbicas¬
bi causa ut̃ il quicaste pudiceq uiuendo fornica¬
tionis sp̃m suꝑau̾it. non ultra sit fas illũ sp̃m qui
ab illo sc̃o uictus ẽ impugnare tt̾na aliũ hominẽ. s
sicut illi sp̃s qui rogabant iħm ne in abyssũ mitte¬
rentur. qd̾ tunc interim dominus ꝓp̃senti dispensa¬

Expanded text:
innumeros vero esse sub ipso agentes, qui per singulos innumeros vero esse sub ipso agentes, qui per singulos quosque homines hujuscemodi vitii peccata succendesse dicitur in contrariis virtutibus ab Apostolo sed plures, adversum quos sibi pugnam esse et nobEsse tamen reor horum omnium principem velut eminentiorem quemdam in nequitia, et in scelere celsiorem, velut omnium princeps et dux totius prinagister exagitet. Cujus figuram cum de Jabin discuteremus, pro parvo intelligentiae nostrae captu, in superiopugnantes contra istos incentores peccatoantes, imminuant exercitum daemonum, et velut quamplurimos eorum interimant. Verbicausa, ut is qui caste pudiceque vivendo fornicationis spiritum superaverit, non ultra fas sit illum spiritum qui ab illo sancto victus est, impugnare iterum alium hominem, sed sicut illi spiritus rogabant Jesum, ne in abyssum mitterentur, quod tunc interim Dominus pro praesenti dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ & occurrerent in prelũ contra iħm ut ex¬
tͣminarent᷑. Dum enim ñ ueniunt inimicȩ uir¬
cutes quȩ peccata oꝑant᷑ in nob̾. nec ꝓuocant nos
ut ⁊ nos uictoriã capramus. ⁊ ille int̾itũ conseqͣnt᷑.
Unde mͥ uidetur infinitus ẽt mimerꝰ contrariarũ¬
uirtutũ. ꝑeo qd̾ ꝑsingulos pene homines st̃ ap̃s
aliqui diuersa in his peccatorũ genera molientes.
eueniat eẽ aliquem hominẽ qui his omnib malis
singula homines hñt nicia. uł peccata ꝯmittunt.
s plura ab uno quoq uident᷑ admitti. & iteruni
non est putandũ qd unus forneationis sp̃s se¬
ducat eũ qui ũb eausa inbrittanniis forneatur
& illum qui m incdiam uł in aliis locis. neq unũ
agicet. s puto magis principẽ quidẽ fornicatiõis
spmunũ eẽ. innumeros uͦ ẽẽ qui e in boc officio
pareant. & ꝑ singulos quosq homines huiꝰce me
ad huiuscemodi peccata sollicitent. Similit̾
& iracundiȩ sp̃m principẽ unũ eẽ arbitror.

Expanded text:
rael ut exterminarentur. Dum enim non veniunt inimicae virtutes quae peccata operantur in nobis, nec provocant nos ut et nos victoriam capiamus, et illae interitum consequantur. Unde mihi videtur uod per singulos pene homines sunt spiritus aliqui diversa in his peccatorum genera molientes; evenerit esse aliquem hominem qui his omnibus malis singuli homines habent vitia, vel peccata committunt, sed plura ab unoquoque videntur admitti. Et iterum non est putandum quod unus fornicationis spiritus seducat eum qui verbi causa in Britanniis fornicatur, et illum qui in India, vel in aliis locis; neque unumhomines agitet: sed puto magis principem quidem fornicationis unum esse, innumeros vero esse qui in hoc ei officio pareant, et per singulos quosque homines diversi ad hujuscemodi eos peccata sollicitent. Similiter et iracundiae spiritum principem esse unum arbitror,
Abbreviated transcription (Latin):
plenus dierum.Si enim eui ꝓlixitate appel¬
landus quis prb̃r uł senior uideret᷑. quẽ magis
aliũ oportebat hoc nomine censeri. quã primum
adam.uł certe matusalam. aut noe: qui utiq lon¬
ge pluribus quam cet̾iannis. in hoc mundo uixis¬
se declarantur.S ed nunc uidemus qd̾ ex illis quidẽ¬
nullus refertur ab scriptura prb̃r aut senior appel¬
latur. s qui longe breuioris tp̃ris uitã dux̃. pͥmꝰ¬
etam ad moysenadño. Clige tibi abom̃ popło
prbos. quos tu ip̃e nosti quia prb̃i sunt. Sed obser¬
uaetiã cu o auditor in omni scriptura sicubi mue.¬
ire potes appellacionẽ hanc semor & plenꝰ dierũ
positam suꝑ aliquo peccatore. N unc g op̃s sci uoxẽ¬

Expanded text:
Plenus dierum. » Si enim aevi prolixitate appellandus qui presbyter vel senior videtur, quem magis alium oportebat hoc nomine censeri, quam primum Adam, vel certe Mathusalem, aut Noe, qui utique pluribus quam caeteri annis in hoc mundo vixisse declarantur. Sed nunc videmus quod quidem ex illis nullus refertur a Scriptura presbyter vel senior appellari; sed is qui longe brevioris temporis vitam duxit, petiam ad Moysen a Domino: Elige tibi ab omni populo presbyteros, quos tu ipse nosti, qui probi sunt . Sed observa etiam tu, o auditor, in omni Scriptura, sicubi invenire potes appellationem hanc, « senior et plenus dierum, » positam super aliquem peccatorem. Nunc ergo sancti
Abbreviated transcription (Latin):
uator ostenditur supra asẏnũ sedens. nũquã autẽ
equo sedens refertur. S ⁊ cum disepłos mitit ad
soluendam asinã ⁊ pullũ asme dicit ei. Si quis
uos int̾rogau̾it dicite quia dñsopus habet. Ꝙ se

Expanded text:
vator ostendit super asinum sedens, nunquam autem vator ostendit super asinum sedens, nunquam autem equo sedens refertur. Sed et cum discipulos mittit ad solvendam asinam et pullum asinae, dicens eis: « Si quis vos interrogaverit, dicite quia Dominus opus ea habet ; » et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ de asinis quidẽ non ẽ scriptum quria subneruati st̃.
nec madianitarum spolia uł animalia int̾empta di¬
cantur. s ꝓfuisse isrłiticis usib. de istis aũt̃ qui nõ
habent asynos sedequos. precepit ip̃ẽ dominus ⁊ dix.
equos eoꝵ subneruabitis. qd̃ ⁊ iħe sicut a do manda¬
cur expleuit. Putamus hȩe accidisse fortuito. ut eqͥ
hostiles interimerent᷑. & asini seruarent᷑. & in pre¬
ceptis dei fortuita aliqua arbitram᷑ incidere. an
dignius uidet᷑ ut putemꝰ magis in his scripturã
mysticum aliquid indicare: Beniq ⁊ filii isrł nũ¬
quã equis usi ẽẽ referuntar. & lex nicħ deequis s de
asinis mandat ut pote animalibus quȩ ad humanos
labores iuuandos. & ob onera eoꝵ portanda uidentur
existere. equi magis ad hominũ. ꝑditionẽ. hoc enĩ est
Q supbe ceruicis ostenditur. Sunt enim asim freqͥn¬
ter ab scriptura intypo gentium posit.sieut ⁊ sal¬

Expanded text:
quod de asinis quidem non est scriptum quia subnervati sunt, quod de asinis quidem non est scriptum quia subnervati sunt, nec Madianitarum spolia et animalia interempta dicuntur, sed profuisse Israeliticis usibus. De istis autem qui non habebant asinos, sed equos, praecipit ipse Dominus et dicit: Equos eorum subnervatis, quod et Jesus, sicut a Domino mandabatur, explevit. Putamus haec accidisse fortuitu, ut equi hostiles interimerentur, et asini servarentur? et in praeceptis Dei fortuita aliqua arbitramur incidere? An dignius videtur ut putemus magis in his Scripturam mysticum aliquid indicare? Denique et filii Israel nunquam equis usi fuisse referuntur; et lex nihil de equis, sed de asinis mandat, ut pote animalibus quae ad humanos labores juvandos et onera eorum portanda videntur existere: equi vero magis ad hominum perditionem; hoc enim est et superbae cervicis accipitur. Sunt ergo asini frequenter in Scriptura et in typo gentium positi, sicut et Sal
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur a dõdatum ꝑiħ̾m. ut postea qͣm expugnasset
hostes suꝑius memoratos. milli parceret. s equos eoꝵ
subneruaret. Unde uelut mandatũ di implens ihe. fec̃
fieut e p̃cepit dominꝰ. In quo primo ominũ dicimus ad eos
qui uolunt scłm litterã tantũ hec intelligi. qi si quidẽ
qui respiret in hostibus. cur etiam equi subneruari mben¬
cur. qui utiq usui ac ministerio poterant ẽẽ uictoribus:
Uis aũt scire quia solebant isrłitȩ. huiusrei & utilitatis
curam hr̃e. & deuictis hostibus ad usus suos reseruare
iumenta: In numeris legimus scriptũ. quia cũ ex
p̃cepto dĩ ꝓcessissent ad pugnam aduersus madia¬
nitas. deuictis hostib aliquot milia asinoꝵ de p̃da
hostiũ reseruarunt. fususib ꝓfuturos. nec omnino
refertur ibi quia int̃fecerintasinos hostib suꝑatis.
Nos gͦ seripturã scãm sibimet ipsi conferendes. spi¬
ricualibus sp̃ualia comparantes. requiramus qͥd est

Expanded text:
dicitur a Deo datum ad Jesum ut posteaquam expugnasset omnes hostes superius memoratos, nulli parceret, sed equos eorum subnervaret. Unde velut mandatum Domini implens Jesus, fecit sicut praecepit ei Dominus. In quo primo omnium dicimus ad eos qui volunt secundum litteram tantum haec intelligi, quia si quidem ctus esse qui spiraret in hostibus, cur etiam equi subnervari jubentur, qui utique usui et ministerio poterant esse victoribus? Vis autem scire quia solent Israelitae hujus rei et utilitatis habere curam, et devictis hostibus, ad suos usus reservare jumenta; in Numeris legimus scriptum: « Qui cum ex praecepto Dei processissent pugnare adversus Madianitas, devictis hostibus, aliquot millia asinorum de praeda hostium reservarunt, suis usibus profuturos ; nec omnino refertur ibi quia interfecerint asinos, hostibus superatis. Nos ergo Scripturam sanctam sibimetipsi conferentes, et spiritalibus spiritalia comparantes, requiramus quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
asosces namq dũab semis tribubus t̾ram distri¬
huens ultra iordanẽ. ñ dedit leuitis habitaculi
portionẽ q̃ eos concingebat. Hiesus aũt deddit non
solum inbis tribubus quasip̃e dispensat uerũ ⁊
un ilis quȩ amoyse trans iordanẽ fuerant colloca¬
te. Habitacula enim leuitis insingulis tribubus
deceriaint᷑. ut ꝑ hoc multo magnificentiꝰ myste¬
rium nosceremus. Iste etenm ordo leuiticꝰ uel
sacerdotalis. qui dĩ sapientiȩ ac scientiȩ oꝑam
impenddit. non potuita moyse sortẽ habitatiõis
adciꝑe. qura non erat moyses uitatis s umbre¬
sapientia di. ipse habitacula sapientib prebet.
Non enim potuit dr̃e moyses uade uende om̃a¬
tua que habes. & da pauꝑib & habebis thesau¬
rumin celo. & ueni sequere me. hoc est enim
dare partem leuitis. Non potuit dr̃e moyses
omnis qui non oderit patrẽ uł matrẽ & fr̃s uel
sorores & filios insuꝑ etiã ⁊ animam suã. ñ potest
ipse habitaculũ sacerdotum ⁊ leuitarũ dispensare

Expanded text:
ses namque duabus et semis tribubus terram distribuens ultra Jordanem , non dedit Levitis habitaculi portionem quae eis contingebat. Jesus autem dedit non solum his tribubus quas ipse dispensat, verum et in illis quae a Moyse trans Jordanem fuerant collocatae. Habitacula etenim Levitis in singulis tribubus decernuntur, ut et per multo magnificentius mysterium nosceremus. Iste enim ordo Leviticus vel sacerdotalis qui Dei sapientiae et scientiae operam impendit, non potuit a Moyse sortem habitationis accipere, quia non erat Moyses veritatis, sed umbrasapientia Dei, ipse habitacula sapientibus praebet. Non enim potuit dicere Moyses: « Vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me . » Hoc est enim partem dare Levitis. Nec potuit dicere Moyses, Omnis enim qui non oderit patrem vel matrem, et fratres et sorores et filios, et insuper etiam animam suam, non potest  habitacula sacerdotum vel Levitarum dispensare
Abbreviated transcription (Latin):
aũt in nobismetip̃is complebimꝰ. & hoc qd̾ dicit᷑
non remictat᷑ ullus qui respiret: uidendum ẽ
qui fit quinec respirare quidẽ ꝑ p̃ceptũ dñi uibet.
Serbi causa. si ira ascenderit in cor meũ. potest fieri
ut oꝑa quidem iracundiȩ impleam. uł metu decer¬
ritus. etiam faturi iudicii timore cohibitus. S non
inquit hoc sufficit. A gendum tibi potius est. qͣtinꝰ
nec ip̃a commotio iracumdie locũ habeat intra
te. Si enim efferueseit animus & conturbatur
in decens ẽ eis qui sub duce ihũ militant. Similit̃
& de concupiscentiȩ uitio. & de tristicie cetĩsq
omnib sentiendũ ẽ de quibꝰ cunchs ita agendũ
aut cogitatio relinquat᷑ in corde ꝓcessu temꝑis
conualescat.:⁊ paulatim inres latitudo conquirat.
atq adultimũ reuocet nos aduomitũ nr̃m. ⁊
fiant nouissima hominis illiꝰ cui acciderit.¬

Expanded text:
autem in nobismetipsis complebitur et hoc quod dicitur: « Non dimittatur ullus qui respiret? » Videndum est qui sit qui ne respirare quidem per praeceptum Domini jubetur. Verbi causa, si ira ascenderit in cor meum, potest fieri ut opera quidem iracundiae non impleam, vel metu deterritus, vel etiam futuri judicii timore cohibitus; sed non, inquit, hoc sufficit: agendum tibi potius est quatenus ne ipsa quidem commotio iracundiae locum habeat intra te; si enim effervescit animus et conturbatur. Similiter et de concupiscentiae vitio, et de tristitiae caeterisque omnium sentiendum est; de quibus cunctis ita agendum aut cogitatio relinquatur in corde, processu temporis convalescat, et paulatim vires latitando conquirat, atque ad ultimum revocet nos ad vomitum nostrum, et fiant hominis illius, cui hoc acciderit
Abbreviated transcription (Latin):
mini moyses sermo ip̃e legis appellat᷑. sicut et
ineugłiodieit. Habent moysen ⁊ ꝓph̾as audi¬
ant illos. Lex gͦ p̃cipit nobis int̾ficere omnes
reges peccati. qui nos ꝓuocant ad peccatũ. Sic
fecit ihe & non est cransgressus quicquã. ab õi¬
b que constituit ei moys es. Dremrus quidẽ se¬
cunctum pͥorem expositionis ordinẽ. qr quecũq
lex dĩ qui nunc moyses appellatur constituit. mi¬
plet iħc in nobis. & ip̃e est qui int̾imit in nobis ui¬
cia. & nequissima peccati regna fubuertit. Pot̃
tamen etiã de ip̃o domino & saluacore nr̃o dici.
quia omnia que p̃cepit moy ses in lege fecit. & noi¬
ẽ transgressus ihc quicquã. qm quidẽ dicit apłs
quia cum uenisset plenitado tempoꝵ. misit ds̃ fili¬
um suum factum ex muliere. factum sub lege.Si
gͦ factus est fub lege. eum fublege eẽt om̃a que lex
mandabat impleuit. ut nos redimeret amale¬
dicto legis. S ipse de sedicit. quia non ueni legẽ

Expanded text:
Hic Moyses sermo ipse legis appellatur, sicut et in Evangelio dicit: « Habent Moysen et prophetas, audiant illos . » Lex ergo praecepit nobis interficere omnes reges peccati qui nos provocant ad peccatum, sicut fecit Jesus, et non est trangressus quidquam ex omnibus quae constituit ei Moyses. Diximus quidem, secundum priorem expositionis ordinem, quia quaecunque lex Dei, quae nunc Moyses appellatur, constituit, implet Jesus in nobis; et ipse est qui interimit in nobis vitia, et nequissima peccati regna subvertit. Potest tamen etiam de ipso Domino et Salvatore nostro dici, quia omnia quae praecepit Moyses in lege, fecit idem dicit Apostolus, « quia cum venisset plenitudo temporum, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege . » Si ergo factus est sub lege, cum lege etiam omnia quae lex mandabat implevit, ut nos redimeret a maledicto legis. Sed et ipse de se dicit: « Non veni solvere
Abbreviated transcription (Latin):
naor lime dubio pars est⁊ songr numerosior.
coaim qui simplicit᷑ eredentes in timorẽ di ꝑopera
pora ⁊honestos mores & actus ꝓbaliles dño placent.
ponci ferosurit & ualde rari. qui sapientiȩ acscientie
poperam dantes. & mentem suam purã seruantes.
aenteo &tis sumpliciorib ꝑ doctrmȩ gr̃am illuminãt
ieat. quo gradiunt᷑ & ueniurte ad salutẽ. Hiiforcas¬
se suoleuitarũ & sacerdotũ nomie designantur.
quorũ hereditas ip̃e dominus ẽ. qui sapientia quã

Expanded text:
major sine dubio pars est et longe numerosior eorum qui simpliciter credentes, in timore Dei per opera bona, per honestos mores et actus probabiles Domino placent; pauci vero sunt et valde rari qui sapientiae operam dantes, et mentem suam puram mundamque slentes, caeteris simplicioribus per doctrinae gratiam illuminant iter quo gradiuntur et veniunt ad salutem. Hi fortassis sub Levitarum et sacerdotum nomine designantur, quorum haereditas
Abbreviated transcription (Latin):
& allicdet paruulos suios ad petrã. babylonis sci¬
licet paruulos. qui nulli intelligunt᷑ nisi cogi¬
tationes male quȩ cor nr̃m confundunt ⁊ con¬
turbant. Hocenim int̃pretat᷑ babylon. Que co¬
gitationes dumadhuc paruulȩ sunt. ⁊ inicia ha¬
benetenendȩ sunt ⁊ allidendȩ ad petrã qui ẽ xp̃c.

Expanded text:
et allidet parvulos tuos ad petram . » Babylonis scilicet parvulos, qui nulli alii intelliguntur nisi cogitationes malae, quae cor nostrum confundunt et conturbant: hoc enim interpretatur Babylon. Quae cogitationes cum parvulae sunt et initia habent, tenendae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
audruit᷑ exassar misitad iobach regẽ amorreoꝵ
&e ao regẽ symeon. & ad regem atif. & ad reges qui
erant circa sidonẽ magnã. & ꝑ montana & ma
rabia quȩ ẽ contra cenereth. & ad campos & ad fa
na indor. & ad chananeos qui in maritimis erant
aboriente & ad amorreos qui erant maritim.

Expanded text:
abin rex Assur, misit ad Jobac regem Amorrhaeorum, et ad regem Simeron et ad regem Bazae, et ad reges qui erant circa Sidonem magnam, et per montana; et in Arabia quae est contra Cenereth, et ad campos, et in Fanendor, et ad Chananaeos qui erant in maritimis ab oriente, et ad Amorrhaeos qui e
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc eꝰ acursu bono & itinere recto. Mittit ꝙ ad eos qui
erant in maritimis locis ad uicinos fluctuum chanane.¬
os. quiint̃p̃tantur coͣmmoti. idẽ qui semꝑ in motionibꝰ¬
ꝙ fluetib ꝑmouent euncta. T ad maritimos amorreos.
Lamorrei int̃pretantur amarescentes. qui sunt sumiles
alis de quib suꝑius disseruimus. Talis est igitur ca
thalogus totius malicie ininsibilium hostium qui
congregantur ꝑ regem iabm ut expugnent nos qui
sequimurducem iħm ꝙ saluatorem nr̃m. S quid dicit
dominus: Ne uerearis inquit a facie eorũ q̃m ẽstina die¬
ad hanc horam tradam eos in manus tuas. Uideo qͦd
hodie non possumus illos omnes opprimere nec eune¬
etur: & tunc penitus uicetur. cum uideris his qui a si¬
nistrissunt dici. Ite in ignem et̃irum qui p̃parat᷑ ẽ
diabolo & angelis eius. Tunc enim & nos siuicerimꝰ
& obtinere potuerimus sequentes iħm ducẽ. ꝑcipiemꝰ

Expanded text:
 a cursu bono et itinere recto? Mittit et ad eos qui erant in maritimis locis, ad vicinos fluctuum Chananaeos, qui interpretantur velut commoti, id est, qui semper in motibus et fluctibus permoverent cuncta. Et ad maritimos Amorrhaeos. Amorrhaei interpretantur amarescentes, qui sunt similes illis de quibus superius disseruimus. Talis igitur est catalogus totius militiae invisibilium hostium qui congregantur per regem Jabin ut expugnent nos qui sequimur Jesum ducem et Salvatorem nostrum. Sed quid dicit Dominus? « Ne verearis, inquit, a facie eorum, quia crastino in hac hora tradam eos in manus tuas. » Video quod hodie non possumus omnes illos opprimere, nec cuncetur, et tunc penitus vincetur, cum videris his qui a sinistris sunt dici: « Ite in ignem aeternum, quem praeparavit Deus diabolo et angelis ejus . » Tunc enim et nos, si vicerimus, et obtinere poterim
Abbreviated transcription (Latin):
isi bella ista carnalia figurã bello¬
rum fp̃ualiũ gererent. non quam
opinor iudaicarũ hystoriarum
libri discipulis xp̃i. qui uenit pa¬
cem docere legendi in eccłus fuis¬
sent abapłis tradit. Quid enim
eis belloꝵ ꝓficeret ista descriptio quib dr̃ ab ihu.
iubetur & dictt᷑. non uos metipsos iudicantes. &
magis in iuriã ꝑcipite. & magis fraudẽ patimim :
Unde deniq sciens apłs nulla nob̃ iam ultrabel¬
la eẽ carnalit̃ ꝑagenda. s anime certamina ꝯtra
spũales aduersarios desudanda. uielut magist̃
militis p̃ceptum dat militib xp̃i dicens. Indui¬
te uos armadĩ. ut possistis stare aduersus astu¬

Expanded text:
isi bella ista carnalia figuram bellorum spiritalium gererent, nunquam, ut opinor, Judaicarum historiarum libri discipulis Christi, qui venit pacem docere, legendi in ecclesiis fuissent ab Apostolis traditi. Quo enim eis bellorum proficeret ista descriptio, quibus dicitur dicantes, sed magis injuriam accipite, et magis fraudem patimini? Unde denique sciens Apostolus nulla nobis jam ultra bella esse carnaliter peragenda, sed animae certamina contra spiritales adversarios desudanda, velut magister militiae praeceptum dat militibus Christi, dicens: Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus astu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tantũ modo habet quod ad ȩccłiam ueniant.
seruos d̃i honorent. ad ornatũ qd cũq altaris uel
ecełiȩ aliquid conferant. non tamen adhiberre stu¬
dium. ut etiam mores suos excolant. actus emendẽt
uicra deponant. eastitatẽ colant. i racundiã mitigẽt
auariciã reprimant. rapacitatẽ refrenent. mali¬
loquia stultiloquia uł seurrilitates & obtrecta¬
tionum uenena ex oresuo ñ adimant. sciant sibi
qui tales funt qui emendare se nolunt. s i his
usq ad senectutẽ ultimã ꝑseuerant. partẽ sortẽq
ab iħu dño cum gabaonitis ẽẽ tribuendã. Sed potiꝰ¬

Expanded text:
ummodo habet ut ad ecclesiam veniat, servos Dei honorent, ad ornatum quoque altaris vel ecclesiae aliquid conferant; non tamen habent studium ut etiam mores suos excolant, actus emendent, vitia deponant, castitatem colant, iracundiam mitigent, avaritiam reprimant, rapacitatem refrenent, maliloquia et stultiloquia vel scurrilitates, et obtrectationum venena ex ore suo amittant; sciant sibi, quia tales sunt qui emendare se nolunt, si in his usque ad senectutem ultimam pervenerint, partem sortemque ab Jesu Domino cum Gabaonitis esse tribuendam. Tales i
Abbreviated transcription (Latin):
fortis maula sua securus dormit. usqueq ueniat for¬
tior. qui et ipsum alliget & quȩ possid̃et auferat.
Est gͦ rex aulȩ princeps huiꝰ mundi. Iste mutit ad
iobach. Ipse est enum quimittit ad om̃sgentes & in¬
uitat ad p̃lium. Mitit & ad regẽ maron. Iobach
quidẽ int̃pretatur mnioꝯicitiȩ. maron aũt amari¬
cudines. Mictit gͦ diabolus adaliã uirtutẽ immicã
ex angłis sine dubio refugis. quȩ uirtus amaritudi¬
num rex est. quo auctore seilicet & oꝑamdante. om̃s¬
quȩ i hoc mundo amaritudines & asꝑitaces mise¬
ris mortalib infliguit᷑ euemunt. Sunt aũt diuerza
genera peccati. Neq enim aliquid amariꝰ pot̃ ẽẽ pc̃co.

Expanded text:
fortis in aula sua securus dormit, usquequo veniat fortior, qui et ipsum alliget et quae possedit auferat. Est ergo rex aulae princeps hujus mundi. Iste mittit ad Jobac; ipse est enim qui mittit ad omnes gentes et invitat ad praelium, mittit ad regem Marom. Jobac autem interpretatur inimicitiae, Marom autem amaritudines. Mittit ergo diabolus ad aliam virtutem inimicam, ex angelis sine dubio refugis, quae virtus amaritudinum rex est: quo auctore scilicet et operam dante omnes in hoc mundo amaritudines et asperitates quae miseris mortalibus infliguntur eveniunt. Sunt enim diversa genera peccati: neque eni
Abbreviated transcription (Latin):
ex quibus ipẽ sibi p̃parat eccłiam. ñ habentẽ ma
cernit. intelligamus eos ẽẽ qui adhuc lacte indigẽt.
etiam uebat infirmi u̾sunt mulieres olerib ues¬
cuntur. Si uͦ similis omnis accipiat᷑ ȩccłia. uir
quidẽ intelligent᷑ illi qui in omnib ꝑfecti stare
Infantes uero erunt qui nuꝑ fide suscepta lacte euan¬
gelico nutriuntur. Proselit aũ eathecumini uidebun¬
tur. uel hi qui iam sociar: fidelib student. De quib
singłis similia etiam ioħs sentiens in epła sua scribit.

Expanded text:
bentem maccernit, intelligamus hos esse aliquos qui adhuc lacte indigent, aut etiam velut infirmi, ut sunt mulieres, oleribus vescuntur. Si vero simul omnis accipiatur Ecclesia, viri quidem intelliguntur esse illi qui in omnibus perfectionemInfantes vero erunt qui, nuper fide suscepta, lacte Evangelii nutriuntur; proselyti autem catechumeni videbuntur, et hi qui jam sociari se fidelibus student. De quibus singulis similia etiam Joannes sentiens, in Epistola sua scripsit ,