comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eadem ultionis plaga corripi iustũ erat.
Soluint᷑ repente undiq iussu dei. ad ħ
circũposite relicteq gentes. laxatisq ha¬
benis. in om̃s romanoꝵ fines inuehunt᷑.
Germani alpib. retia. tota q italia pene¬
trata. rauennã usq ꝑueniunt. Aleman¬
ni gallias ꝑuagantes. etiã in italiã tͣnse¬
unt. Grecia. macedonia. pontꝰ. asia: go¬
choꝵ inundatione delent᷑. Nam dacia tͣns
danubiũ in ꝑpetuũ aufert᷑. Quadi et sar¬
mate. pannoniã depopłant᷑. Germani ul¬
teriores abrasã potiunt᷑ hispaniã. Parthi
mesopotamiã auferunt. syriãq contra¬
hunt. Extant adhuc per diu̾sas ꝓuinci¬
as in magnarũ urbiũ ruinis parueꝙ pau¬
peres sedes. signa miseriaꝵ & nominũ in¬
dicia seruantes. Ex quib nos quoq in
hispania t̾raconẽ nrãm ad consolationẽ
miserie p̃sentis ostendimꝰ. Et ne qͥd forte
romani corporis ab hac dilaceratione ces¬

Expanded text:
eadem ultionis plaga corripi iustum erat. eadem ultionis plaga corripi iustum erat. soluuntur repente undique permissu Dei ad hoc circumpositae relictaeque gentes laxatisque habenis in omnes Romanorum fines inuehuntur. Germani Alpibus Raetia totaque Itałia penetrata Rauennam usque perueniunt; Alamanni Gallias peruagantes etiam in ltaliam transeunt; Graecia Macedonia Pontus Asia Gothorum inundatione deletur\'; nam Dacia trans Danuuium in perpetuum aufertur; Quadi et Sarmatae Pannonias depopulantur; Germani ulteriores abrasa potiuntur Hispania; Parthi Mesopotamiam auferunt Syriamque conradunt. exstant adhuc per diuersas prouincias in magnarum urbium ruinis paruae et pauperes sedes, signa miseriarum et nominum indicia seruantes, ei quibus nos quoque in Hispania Tarraconem nostram ad consolationem miseriae recentis ostendimus. et ne quid forte Romani corporis ab hac dilaceratione ces
Abbreviated transcription (Latin):
sima apud ꝑsas senectute consenuit. Hanc
infamis officii continuo donec iuxit dãp¬
nationẽ sortit᷑. ut ipse acclinis humi re¬
gem suꝑ ascensur ũ in equũ: ñ manu sua
seddorso attolleret. Et galienꝰ qͥdem tã
claro dei iuditio territ᷑. tam q misero col¬
lege permot᷑ exemplo: pacẽ ecclesus tre¬
pida satis factione restituit. Sed ñ com¬
pensat inuirie ultionis q mensurã. uniꝰ
impii. qmuis ꝑpetua ⁊ supͣ modũ abho¬
minanda captiuitas. contracta tot mi¬
la excruciata sc̃oꝵ. iustoꝵ q sangͥs ad
dm̃ clamans. in eadem sese t̾ra ubi fusus
est uindincari rogat. Non enĩ de solo con¬
stitutore p̃cepti. iusto suppliciũ iuditio
ilagitabat᷑: sed etiã exsecutores. delatorẽ.
accusatores. spectatores. ac iudices. postre
mo om̃s qui inustissime crudelitati.
uel tacica uoluntate assentabant᷑. qͥ a
d̾s secretoꝵ cognitor est. quoꝵ maxima
ꝑ om̃s ꝓuincias pars hominũ uersabat᷑:

Expanded text:
sima apud Persas servitute consenuit: hoc sima apud Persas servitute consenuit: hoc infamis officii continua, donec vixit, damnatione sortitus, ut ipse acclinis humi, regem super ascensurum in equum non manu sua, sed dorso attolleret. Et Gallienus quidem tam claro Dei judicio territus, tamque misero collegae permotus exemplo, pacem Ecclesiis trepida satisfactione restituit. Sed 518 non compensat injuriae ultionisque mensuram unius impii, quamvis perpetua et supra modum abominanda captivitas, contra tot millia excruciata sanctorum, justorumque sanguis, ad Deum clamans, in eadem sese terra ubi fusus est, vindicari rogat. Non enim de solo constitutore praecepti justo supplicium judicio flagitabatur, sed etiam exsecutores, delatores, accusatores, specmo omnes qui iniustissimae crudelitati uel tacita uoluntate adsentabantur — quia Deus secretorum cognitor est — quorum maxima per omnes prouincias pars hominum uersabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
rante paulisꝑ ab illa supͣ solitũ graui et
uigi pestilentia. genere humano: ꝓuocas
penam suã obliuisiosa malicia. Impietã
enĩ flagella quidẽ exercitata sencit. sed
a qͦ flagellat᷑ obdurata nonsentit. Ut
desuꝑiorib taceam. facta a decio rp̃ianoꝵ
persecutione totũ rome imꝑium pestilen¬
tia magna uexauit. Mentita est iniqͥtas
sͥ. prauo in perniciẽ suã circũuenta iudi¬
cio: pestilentiã cõmunis casus ẽe accidentiꝰ.¬
que uel ex morbis nature finẽ ẽẽ ñ penã
putauit. Rursus igit᷑ atq in breui irã
dei sceleratis actionib. ꝓuocat exceptura
plagã. cuiꝰ aliquando meminisse cogatur.
ualerianꝰ siqͥdem mox ut arripuit ĩpe¬
num. octauiis anerone. adigi ꝑ torm̃¬
ta xp̃ianos ad idolatriã. ab negantes q
int̾fici ussit. Fuso ꝑ omnẽ romani regni
latitudinẽ sc̃oꝵ sangͥne. ualerianꝰ ilico
nefarii actor edicti. a sapore rege ꝑsarũ

Expanded text:
rante paulisper ab illa supra solitum iugi et rante paulisper ab illa supra solitum iugi et graui pestilentia genere humano. prouocat poenam suam obliuiosa malitia. impietas enim flagella quidem excruciata sentit, sed a quo flagellatur, obdurata non sentit. ut de superioribus taceam, facta a Decio Christianorum persecutione totum Romanum imperium pestilentia magna uexauit. mentita est iniquitas sibi, prauo in perniciem suam circumuenta iudicio, pestilentiam communis casus esse accidentemque ex morbis mortem naturae finem esse non poenam. rursus igitur atque in breui iram Dei sceleratis actionibus prouocat exceptura plagam, cuius aliquandiu meminisse cogatur. Valerianus siquidem mox ut arripuit imperium octauus a Nerone, adigi per tormenta Christianos ad idololatriam abnegantesque interfici iussit, fuso per omnem Rolatitudinem sanctorum sanguine. Valerianus illico, nefarii auctor edicti, a Sapore Persarum reg
Abbreviated transcription (Latin):
nno ab urbe condita millesimo. inͦ.
gallus hostilianꝰ. uicesimꝰ sext᷑ ab au¬
gustõ regnũ adeptꝰ est. et uix. duob annis
cũ uolusiano filio obtinuit. Exoritur qͦs¬
tio iuolati nominis xp̃iani. et usqtͦ ad
ecclias ꝓfligandas: edicta decucurrerunt.
eatenꝰ incredibiliũ morboꝵ pestis extendi¬
tur. Nulla fere prouintia romana. nua¬
la ciuitas. nulla domꝰ fuit. que ñ illa ge¬
nerali pestilentia: correpta atq uacuata
sit. Hac sola ꝑnicie insignes gallias. et uo¬
lusianꝰ. dũ contͣ emilianũ nouis reb stude¬
tem bellũ cuule moliunt᷑: occisi st̃. emili¬
anꝰ tam̃ tercio mense in uase tirannidis
extinctꝰ est: Cap̃.¬
nno ab urbe condica millesimo deci¬
mo. duo imꝑatores. uicesimo septi¬
mo põstꝰ augustũ loco ereati st̃. Ualerimꝰ
in grecia. ab exercitu august᷑ appellat᷑. ro
me a senatu galienꝰ cesar creat᷑. mansit q
gallienꝰ in regno infelicit annis .xu. Respi¬

Expanded text:
nno ab Vrbe condita millesimo septimo nno ab Vrbe condita millesimo septimo Gallus Hostilianus uicensimus sextus ab Augusto regnum adeptus uix duobus annis cum Volusiano filio obtinuit. exeritnr tio uiolati nominis Christiani et usquequo ad profligandas ecclesias edicta Decii cucurrerunt, eatenus incredibilium morborum pestis extenditur: nulla fere prouincia Romana, nulla ciuitas, nulla domus fuit, quae non illa generali pestilentia correpta atque uacuata sit. hac sola pernicie insignes Gallus et Volusianus dum contra Aemilianum nonis rebus studentem bellum ciuile moliuntur, occisi sunt. Aemilianus tamen tertio mense inuasae tyrannidis extinctus est. Anno ab Vrbe condita millesimo decimo duo imperatores uicensimo septimo post Augustum loco creati sunt: Valerianus in Raetia ab exercitu Augustus appellatus, Romae autem a senatu Gallienus Caesar creatus; mansitque Gallienus in regno infeliciter annis xv, respi
Abbreviated transcription (Latin):
creat᷑. philippũ filiũ suũ consortẽ regni
fecit. mansit q in eo annis septẽ. Hic pri¬
mus imperatoꝵ omĩum xp̃ianus: fuit.
ac post terciũ imꝑii eiꝰ annũ. millesimus
a conditione rome annꝰ implet᷑ est. It a
magnificis ludis augustissimꝰ omnium
sũ fuisse in capitoliũ. ĩ molatas q ex mo¬
re hostias: nullus actor ostendit. Ambo
tñ qmuis diuersis locis tumultu mili¬
tari et decii fraude int̾fecti sunt: Cãp̃¬
nno ab urbe condita
millesimo quarto. decius ciuilis bel¬
li incentor et repressor. occisis philippis:
uicesimꝰ quint᷑ ab augusto inuasit ĩpe¬
rium. tenuit q annis tr ib Idem ꝯtinuo¬
inqͦ se etiã ob hoc philippũ int̾fecisse docu¬
it. ad ꝑsequendos. int̾ficiendos q xp̃ianõ
septimꝰ post neronẽ feralia disꝑsit edicta.
plurimos q sc̃oꝵ ad coronas xp̃i de suisem
ciatib misit. Idem q filiũ suũ cesarẽ legt
cũ quo simul continuo in medio barbatoꝵ
sinii: int̾fectus est: Cap̃.¬

Expanded text:
creatus Philippum filium suum consortem regni fecit mansitque in eo annis septem. hic primus imperatorum omnium Christianus fuit ac post tertium imperii eius annum millesimus a conditione Romae annus impletus est. ita magnificis ludis augustissimus omnium sum fuisse in Capitolium immolatasque ex more hostias nullus auctor ostendit. ambo tamen quamuis diuersis locis tumultu militari et Decii fraude interfecti sunt. Anno ab Vrbe condita millesimo quarto Decius, ciuilis belli incentor et repressor, occisis Philippis uicensimus quintus ab Augusto inuasit imperium tenuitque annis tribus. idem continuoin quo se etiam ob hoc Philippos interfecisse docuit, ad persequendos interficiendosque Christianos septimus post Neronem feralia dispersit edicta plurimosque sanctorum ad coronas Christi de suis crucibus misit. idemque filium suum Caesarem legit: cum quo simul continuo in medio barbarorum sinu interfectus est. A
Abbreviated transcription (Latin):
terciꝰ ab augusto imꝑator creat᷑ est. mansit¬
q in eo annis sex. Nam põpeianꝰ int̾fector
maximi. et frat̃ eiꝰ albinꝰ. qͥ usurpauerars̃
imperiũ: in palatio mox int̾fecti st̃. Gordi¬
anꝰ ad modũ puer in orientẽ ad bellum
parthicũ ꝓfecturus. sicut eutropiꝰ scͥbit:
iani portas aꝑuit. quas utrũ post uespa¬
sianũ et titũ aliqͥs clauserit. neminẽ scͥp¬
sisse memini. cũ tñ eas ab ipso uespasiano
post annũ aꝑtas: corneliꝰ tacit᷑ ꝓdat. Igit᷑
gordianꝰ ingentib p̃lus aduersũ parthos
prosꝑe gestis: suoꝵ fraude haut longe a

Expanded text:
tertius ab Augusto imperator creatus est mansitque in eo annis sex. nam Pupienus, interfector Maximini, et frater eius Balbinus, qui usurpauerant imperium, in Palatio mox interfecti sunt. Gordianus admodum puer in Orientem ad bellum Parthicum profecturus, sicut Eutropius scribit, Iani portas aperuit: quas utrum post Vespasianum et Titum aliquis clauserit, neminem scripsisse memini, cum tamen eas ab ipso Vespasiano post annum apertas Cornelius Tacitus prodat. igitur Gordianus ingentibus proeliis aduersum Parthos prospere gestis suorum fraude haud longe a
Abbreviated transcription (Latin):
me poterat. Ita om̃s absq illis peri¬
culosissimis inimicarũ urbiũ uo¬
raginib dissoluta ac lubrica pace
titubabant. lam sibi marianũ atq
cinnanũ roma parturiebat excidi¬
um. Auuid qr e diuerso oriens atti
aqͥlo. hoc est metridaticũ minabat᷑.
Quod qͥdem metridaticũ bellũ. a su¬
pͥeriorib ceptũ. porro in ulteriora por

Expanded text:
me poterat: ita omnes absque illis perime poterat: ita omnes absque illis periculosissimis inimicarum urbium voraginibus, dissoluta ac lubrica pace titubabant: jam sibi Marianum atque Cinnanum Roma parturiebat excidium, et aliud e diverso Oriens atque Aquilo, hoc est Mithridaticum minabatur, quod quidem Mithridaticum a superioribus coeptum
Abbreviated transcription (Latin):
cesa. sex milia capta referunt᷑. tria
milia ciuũ romanoꝵ recepta sunt.
Ceteri qui ex hoc bello lapsi oberra¬
bant. per cõplures duces frequenti
indagine attrici st̃. At ego iterũ ac
sepius repeto. Nũquidnã et hic cõꝑatio¬
ne aliqua egent tempora: quis rogo
audire non horreat. non dicam bella
talia sed nomina tanta belloꝵ externa
fluctꝰ. quanuis molib magnis sequun¬
tur. sed undiqe diuersis causis. uocabu¬
lis. formis. malis q exercitata. choacer¬
uata q concurrunt. Ut e proximo
repetã et infame illud seruile precerea
iugurthinũ bellũ nondũ adhuc ab
affrico perconuerat: iã cimbricum
a cirtio fulminabat. De cimbricis
illis nubib adhuc fedi uastiq torren¬
tes effusi sangͥnis agebant᷑. Iam soci¬
alis belli nebulas. in magna conti¬
nuo maloꝵ nubila coituras misera
eralabat italia. Adhuc uero post in¬
finitã crebram q italici belli tempes¬
tatẽ. discurri tuto per italiã mini¬

Expanded text:
caesa, sex millia capta referuntur: tria caesa, sex millia capta referuntur: tria millia civium Romanorum recepta sunt. Caeteri qui ex hoc bello lapsi oberrabant, per complures duces frequenti indagine attriti sunt. At ego iterum ac saepius repeto, num quidnam et hic comparatione aliqua egent tempora? Quis, rogo, audire non horreat, non dicam bella talia, sed vel nomina tanta bellorum, externa,fluctus, quamvis molibus magnis, sequuntur, sed undique diversis causis, vocabulis, formis, malisque excitata, coacervataque concurrunt. Ut e proximo repetam, et infame illud servile praeteream, Jugurthinum bellum nondum adhuc ab Africo detonuerat, jam Cimbricum a Circio fulminabat. De Cimbricis illis nubibus adhuc foedi vastique torrentes effusi sanguinis agebantur, jam socialis belli 362 nebulas in magna continuo malorum nubila coituras, misera exhalabat Italia. Adhuc vero post infinitam crebramque Italici belli tempestatem discurri tuto per Italiam mini
Abbreviated transcription (Latin):
uersũ eos eũ exercitii sunt missi. Quoꝵ
gelius crissũ acerrime pugnantẽ p̾lio
oppressit. sentulus aspartaco superat᷑
aufugit. Post etiã collatis frustra am¬
bo consules copiis: accepta grauiclade
fugerunt. Dehinc gaiũ cassiũ ꝓconsu¬
iem. idem spatacus oppressũ bello in¬
terfecit. Itaq ext̾rita ciuitate non
minore ꝓpe modũ metu. quã sub
hannibale circa portas fremente tre¬
pidauerat. senat᷑ crallũ eũ legionib
consulẽ. nouo q supplemento militũ
misit. Is mox ut fugitiuoꝵ pugnã
iniit. sex milia eoꝵ int̾fecit. nogentos
uͦcepit. Inde pͥusquam ipsũ spartac̃
ad caput silarii fluminis castra me¬
tantẽ bello aggrederet᷑. gallos auri¬
liatores eĩ. germanos q suꝑauit. Qͣ
quib triguita milia hominum eũ
ipsis ducib occidit. Nouissime ipsum
spartacũ. disposita acie congresum.
maximasq eũ eo fugitiuoꝵ copias
perculit. Nam sexaginta eoꝵ milia

Expanded text:
versus eos cum exercitu missi, quorum versus eos cum exercitu missi, quorum Gellius Crixum, acerrime pugnantem, praelio oppressit, Lentulus, a Spartaco superatus, aufugit. Post etiam collatis frustra ambo consules copiis, accepta gravi clade, fugerunt. Dehinc C. Cassium proconsulem idem Spartacus oppressum bello interfecit. Itaque exterrita Civitate non minore propemodum metu, quam sub Annibale circa portas fremente trepidaverat, senatus Crassum cum legionibus consulum novoque supplemento 361 militum misit. Is mox ut fugitivorum pugnam iniit, sex millia eorum interfecit, nongentos vero cepit. Inde prius quam ipsum Spartacum ad caput Silari fluminis castrametantem, bello aggrederetur, Gallos auxiliatores ejus Germanosque superavit, e quibus triginta millia hominum cum ipsis ducibus occidit. Novissime ipsum Spartacum disposita acie congressum, maximasque cum eo fugitivorum copias perculit. Nam sexaginta eorum millia
Abbreviated transcription (Latin):
simo nõno. lucullo et cassio consuli¬
b gladiatores seraginta quatuor.
capue ludognei lentuli diffugeruns.
Qui continuo ducib crisso et momao
gallis. et sparthaco. thrace uesuurum
montẽ occupauer̾̃t. Unde erũpentes
ciodii p̃toris qui eos obsidione cinrerat
castra expgnarunt. ipsoq in fugã
acto: cuncta in predã auerter unt. Inde
per consentiã et mecapontũ circũdue¬
ti. ingentia breui agmina colleger̃t.
Nam crisso decẽ miliũ multitudo. spar¬
tato aucẽ tͥplex cunc numerꝰ fuisse refer¬
tur. Inomaus enĩ iã suꝑiore bello: fu¬
erat occisus. Itaq cũ cedib incenduis.
rapinis. stupris q omĩa miscerent. in
exsequiis captiue matrone. que se dolo¬
re uiolati pudoris necauerat. manus
gladiatoꝵ ex quadrigentis captiuis
scilicet. qd̾ expectandi fuerant specta¬
turi. ut pote laniste gladiatoꝵ. pociꝰ
quam militũ principes edĩderunt.
Demde consules geluis et lentulus ad¬

Expanded text:
III Lucullo et Cassio consnliIII Lucullo et Cassio consnlibus gladiatores septuaginta et quattuor Capuae a lude Cn. Lentuli diffugerunt : qui continuo ducibus Crixo et Oenomao Gallis et Spartaco Thrace Vesuuium montem occupauerunt; unde erumpentes Clodii praetoris, qui eos obsidione cinxerat, castra expacto, cuncta in praedam verterunt. Inde per Consentiam et Metapontum circumducti, ingentia brevi agmina collegerunt. Nam Crixo decem millium multitudo, Spartaco autem triplex tunc numerus fuisse refertur. Oenomaus enim jam in superiore bello fuerat occisus. Itaque cum caedibus, incendiis, rapinis, stuprisque omnia miscerent, in exsequiis captivae matronae, quae se dolore violati pudoris necaverat, munus gladiatorum ex quadringentis captivis, scilicet, qui spectandi fuerant, spectaturi, utpote lanistae, gladiatorum potius quam militum principes, ediderunt. Deinde consules Gellius et Lentulus ad
Abbreviated transcription (Latin):
attẽptauit. magnis q se maloꝵ moli¬
b obiecit. Unde cũ animo eger et eu¬
ris circũsept᷑. morbo insuꝑ corrept᷑
esset: interut. Hiiii successor seribo¬
nius actẽptatarũ suꝑiore bello genti¬
um ium declinans: in dardaniã ar¬
ma conuertit eamq suꝑauit. Pu¬
blius uero seruiliꝰ consul. eiliciam et
pamphiliã crudelissime adort᷑: dũ
subdere studet pene deleuit. Liciam
et urbes euis obsessas. oppressas q cepit.
Preterea olimpũ montẽ ꝑuagat᷑ fa¬
sidem euertit. Coricũ diruit. Pauris
montis latera in ciliciã uergentia ꝑ¬
ser utat᷑. isauros bello fractos indediti¬
one redegit. Primꝰ romanoꝵ per tau¬
rum duxit exereitũ. ac limitem itine¬
ris fecit. Triennio emerso quo bellũ
gestum est. isauriei nomen assũpsit.
Cosconiꝰ pro consule sortit᷑ illiricum.
protrita subtracta q dalmatiea. sa¬
ionas urbem florentissimã. post bien¬
miũ tandem expugnauit et cepit:

Expanded text:
attentavit, magnisque se malorum moliattentavit, magnisque se malorum molibus objecit: unde cum, animo aeger et curis circumsaeptus, morbo insuper correptus esset, interiit. huius successor Scribonius adtemptatarum superiore bello gentium uim declinans, in Dardaniam arma conuertit eamque superauit. Publius uero Seruilius exconsule Ciliciam et Pamphyliam crudelissime adortus dum subdere studet, paene deleuit. Lyciam et urbes eius obsessas oppressasque cepit. praeterea Olympum montem peruagatus Phasidem euertit, Corycum diruit, Tauri quoque montis latera in Ciliciam uergentia perscrutatus Isauros bello fractos in dicionem redegit; primus Romanorum per Taurum duxit exercitum ac limitem itineris fecit. triennio emenso, quo bellum gestum est, Isaurici nomen adsumpsit Cosconius proconsule sortitus Illyricum, protrita subactaque Delmatia Salonas, urbem florentissimam, post biennium tandem expugnauit et cepit.
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Percussores sertorui p̾mium nec
petendũ quidem a romanis esse ditre¬
runt. quippe qͥ meminissent antea
ueriati percusorib denegatũ. St
quanius nullo tunc p̃mio patrauerit
romanã securitatẽ. tamen fortis fide
ac uirib semꝑ hispania cũ optimos
inuictissimos q reges rei publice dede¬
rit. nullũ uinquã tirannoꝵ ab untio
usq in hodiernũ diem uel de se editũ
misit. uel ex se extrinsecꝰ incurrentem.
uiuũ potentẽ ue dimisit. Interea ma
cedonicũ bellũ claudiꝰ sortit᷑ uarias
gentes que rodopeis montibe eircũfuse
sunt. ac tunc macedoniã crudelissime
tuq horrida. que in captiuos age¬
bant. raptis cũ pocło opus esset. hu¬
manoꝵ capitũ ossib cruentis capilla¬
tisq adhuc. ac ꝑ interiores cauernas
male offosso cerebro oblitis. auide ae
sine horrore. tanquã ueris poculis ute¬
simi cordisei erant. has itaq ut dixi
claudiꝰ pellere macedonie finib bello

Expanded text:
uit. percussores Sertorii praemium ne uit. percussores Sertorii praemium ne petendum quidem a Romanis esse duxerunt, quippe qui meminissent antea Viriati percussoribus denegatum. Et quamnis nullo tunc praemio patrauerint Romanam securitatem, tamen fortis fide ac uiribus semper Hispania cum optimos inuictissimos reges reipublicae dederit, nullum umquam tyrannorum ab initio usque in hodiernum diem uel de se editum misit uel in se extrinsecus incurrentem uiuum potentemue dimisit. cedonicum bellum Claudius sortitus, varias gentes, quae Rhodopeis montibus circumfusae sunt, ac tunc Macedoniam crudelissime tuque horrida quae in captivos agebant, captis, cum poculo opus esset, humanorum capitum ossibus, cruentis capillatisque adhuc, ac per interiores cavernas male effosso cerebro oblitis, avide ac sine horrore tanquam veris poculis uteScordici erant. Has itaque, ut dixi, Claudius pellere Macedoniae finibus bello
Abbreviated transcription (Latin):
eis refugit. Pompeiꝰ belgicã nobilem
celtiberie urbem cepit. Sertoriꝰ deind̾
cũ pompeio congressus decem milia
militũ eiꝰ int̾fecit. ex alio cornu iim¬
dem pene ipse perdidit. Multa int̃
questor pompeii. idem q uił sororis
eiꝰ occisus est. hirtolei fratres int̾fec¬
ti. Perpenna qui se sertorio uinxe¬
rat. cõminut᷑ est. Postremo ipse ser¬
tornis duodecimo demũ anno belli
inchoati. isdem quib et ueriat᷑ suoꝵ
dolis int̾fectus. finẽ bello fecit. roma¬
nis uictoriã sine głã dedit. Quanuiᷤ
perpennã postea pars exercit᷑ eiꝰ secu
ta sit. qui a pompeio cũ uniuerso ex¬
ercitu suo int̾fectus est. Ciuitacib uͦ
cunctis ultͦ ac sine mora ꝑ deditionem
receptis: due tantũ restiterunt. hoc ẽ
uxuma et calagurris. Quarũ uxu¬
mã pompeiꝰ euertit. ca lagurrem af¬
franiꝰ iugi obsidione confectam. atq
ad infames escas miseranda inopia co¬
actam: ultima cede incendio q dele¬

Expanded text:
cis refugit. Pompeius Belgidam, nobilem cis refugit. Pompeius Belgidam, nobilem Celtiberiae urbem, cepit. Sertorius deinde cum Pompeio congressus decem millia militum ejus interfecit; ex alio cornu,dem pene ipse perdidit. Multa praetquaestor Pompeii, idemque vir sororis ejus, occisus est. Hirtulegii fratres interfecti. Perpenna, qui se Sertorio junxerat, comminutus est. Postremo ipse Sertorius decimo demum anno belli inchoati, iisdem, quibus et Viriatus, suorum dolis interfectus, finem bello fecit, Romanisque victoriam sine gloria dedit: quamvis Perpennam postea pars exercitus ta sit: qui a Pompeio uictus cum uniuerso exercitu suo interfectus est. ciuitatibus nero cunctis ultro ac sine mora per deditionem receptis, duae tantum restiterunt, hoc est Vxama et Calagurris: quarum Vxamam Pompeius euertit, Calagurrim Afranius iugi obsidione confectam atque. ad infames escas miseranda inopia coactam ultima caede incendioque dele
Abbreviated transcription (Latin):
fatigat᷑ per deuia oberrans. hostẽ mo¬
ra fatigabat. donec pompeii castris
sociaret᷑. pompeiꝰ contracto apud pa¬
lentiã exercitu lauronẽ ciuicatẽ quã
tunc sertoniꝰ oppugnabat frustra co¬
nat᷑ defendere. uict᷑ aufugit. Sertoriꝰ
suꝑato fugato q pompeio. lauronẽ
captã eruentissime depopulat᷑ est. Re¬
liquũ agm̃ lauronensiũ qd̃ cedib su¬
perfuerant. miserabili in lusicaniã
captiuitate tradurit. Pompeium
autẽ hoc est illũ romanoꝵ ducem
a se uictũ fuisse gloriat᷑ est. quẽ mag¬
na p̃dicũ fiducia. ad hoc bellũ non
pro consule sed pro consulib roma
misisset. Fuisse cune poompeii tri¬
ginta milia peditũ. mille equites
galba seripsit. sertoriũ autẽ seraginta
milia peditũ. octo milia eqͥtũ habu¬
isse cõmemorat. Postea uͦ hirtoleiꝰ cũ
metello congressus. aput italicam be¬
ticie urbem. iuginti milia peditum
perdidit. uictꝰ q in lusitaniã cũ pau¬

Expanded text:
fatisatus, per deuia oberrans, hostem mofatisatus, per deuia oberrans, hostem mora fatigabat, donec Pompei castris consociaretur. Pompeius contracto apud Palantiam exercitu Lauronem ciuitatem, quam tunc Sertorius oppugnabat, frustra conatus defendere uictus aufugit. Sertorius superato fugatoque Pompeio Lauronem captam cruentissime depopulatus est; reliquum agmen Lauronensium, quod caedibus saperfuerat, miscaptivitate transduxit. Pompeium autem, hoc est, illum Romanorum ducem, a se victum fuisse gloriatus est: quem magna praeditum fiducia, ad hoc bellum non pro consule, sed pro consulibus Roma misisset. Fuisse tunc Pompeio triginta millia peditum, mille equites, Galba scribit; Sertorium autem sexaginta millia peditum, octo millia equitum habuisse commemorat. Postea vero Hirtulegius, cum Metello congressus, apud Italicam Beticae urbem, viginti millia militum perdidit, victusque in Lusitaniam cum pau
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. uaiignis stipula eadẽ cele ritate
qua exarsit euanuit. Ca p̃¬
nno ab urbe condita
sonantib undiq belloꝵ fragoribus
quoꝵ unũ in hispania erat. aliud
in pamphilia. in macedonia terci¬
um. quartũ in dalmatica. exsangͥs
adhuc atq ex hausta intestina perni¬
cie. tanquã febrib romana res pu¬
bliea. ꝓpussare armis occidentis sep¬
temtrionis q fortissimas gentes coge¬
bat᷑. Sertornis siqͥdem uir dolo att
audatia pocens. cũ partiũ mar iana¬
rũ fuisset. sillam fugiens ex affrica
delapsus in hispania. bellicosissimas
gentes in arma excitauit. Ad uersus
hunc ut breuit̾ diffiniã duo drices
missi. metellus et domitius. quor.
domitius ab hirtuleio sertorii duce
cũ exercitu oppressus est. Manlius
ꝓconsule gallie in hispaniã cũ trib
legionib et mille quingentis equitib
transgressus. inquã cũ hirtole io pug¬
nam inser uit. A quo castris copuisq
nudat᷑. ad oppidũ hilerdam: pene so¬
lus refugit Metellus multis prelus

Expanded text:
tatis, ut ignis in stipula, eadem celeritate qua exarsit euanuit. Anno ab Vrbe condita nantibus undique bellorum fragoribus, quorum unum in Hispania erat, aliud in Pamphylia, in Macedonia tertium, quartum in Delmatia, exsanguis adhuc atque exhausta intestina pernicie tamquam febribus Romana respublica propulsare armis Occidentis Septentrionisque fortissimas gentes cogebatur. Sertorius aiquidem, uir dolo atque audacia potens, cum partium Marianarum fuisset, Sullam fugiens ex Africa dilapsus in Hispanias,, bellicosissimas gentes in arma excitauit. aduorsus hanc, ut breuiter definiam, duo duces missi Metellus et Domitius: quorum Domitius ab Hirtuleio Sertorii duce cum exercitu oppressus est. Manlius, proconsule Galliae in Hispaniam cum tribus legionibus et mille quingentis equitibus transgressus, iniquam cum Hirtuleio pugnam conseruit: a quo castris copiisque nudatus, in oppidum Ilerdam paene solus refugit. Metellus multis proeliis
Abbreviated transcription (Latin):
st ut uerba uera non honerẽ. non
temere dixerim tancã uel in bello sal¬
cem extinctam modo fuisse gregarioꝵ
militũ manũ: quanta tunc cesa est¬
it in pace nobiliũ. Igit᷑ silla mor¬
tuo. lepidꝰ mariane partis assertor.
aduersũ catulũ sillanũ ducẽ surgens
rediuiuos belloꝵ entiliũ cineres susci¬
cauit. Bis tunc acie certatũ est. Plu¬
rimi romanoꝵ iã ipsa paucitate mi¬
seroꝵ ⁊ adhuc illo furore insanienti¬
um cen st̃. Albanoꝵ ciuitas obsidiõe¬
oppugnata. atq exer uciata fame. ul¬
tima miserabiliũ reliqͥarum dedici¬
one seruata est. Ibi tunc scipio lepi¬
di filius captꝰ. atq occisus est. Brutꝰ
in eisalpmã galliã fugiens. ꝑsequente
pompeio: apud regiu inc̾fectui est.
tia catrili. quã tedio sillame errdeli

Expanded text:
et, ut uerbis uerba non onerem, non et, ut uerbis uerba non onerem, non temere dixerim, tantam uel in bello saltim extinctam modo fuisse gregariorum militum manum quanta tunc caesa est in pace nobilium. Igitur Bulla mortuo Lepidas, Marianae partis adsertor, aduersus Catulum Sullanum ducem surgens, rediuiuos bellorum ciuilium cineres suscitauit. bis tunc acie certatum est; plurimi Romanorum, iam ipsa paucitate miserorum et adhuc illo furore insanientium, caesi sunt. Albanorum ciuitas, obsidiooppugnata atque excruciata fame ultima, miserabilium reliquiarum deditione servata est. Ibi tunc Scipio, Lepidi filius, captus atque occisus est. Brutus in Cisalpinam Galliam fugiens, persequente Pompeio, apud Regium interfectus est. tia Catuli, quam taedio Syllanae crudeli
Abbreviated transcription (Latin):
genda insolentia tirannoꝵ. uel pro
cohibendo socioꝵ defectu. uel pro mu¬
rendo ultionis exemplo. cui tandem
dubiũ est. quanto nunc mitius. quan¬
toq clementiꝰ ex ciuitate. ut dicunt
bella ciuilia gerunt᷑. ĩmo repͥmun¬
tur. pociꝰ quã gerunt᷑. quis enĩ ciui¬
le bellũ per decẽ annos his temporib
agitatũ audierit: Quis uno bello
centũ quinqͣginta milia hominũ
uel hostiũ ab hostib ut non dicam
ciuiũ a ciuib cesa meminer it: quis
illam quã explicare longũ est op¬
timoꝵ atq illustriũ uiroꝵ multi¬
tudinẽ trucidari in pace cognou̾it:
Postremo quis illas infames int̾fici¬
endoꝵ tabulas timuerit. legerit.
seuescierit. an non pociꝰ omnib no¬
cũ sit. una cunctos pace compositos.
atq eadem salute securos. uictos uic¬
cia: anetiã in tantis cocis tociꝰ imperis
romani ꝓuinciis. urbib ac populis
uir paucos aliquando extitisse. quos
nista ultio. uno etiã actore dãpnarit.

Expanded text:
guenda insolentia tyrannorum uel pro guenda insolentia tyrannorum uel pro cohibendo sociorum defectu uel pro inurendo ultionis exemplo: cui tandem dubium est, quanto nunc mitius quantoque clementius excitata, ut dicunt, bella ciuilia geruntur, immo reprimuntur potius quam geruntur? quia enim unum ciuile bellum per decem annos his temporibus agitatum audierit? quis uno bello centum quinquaginta milia hominum, uel hostium ab hostibus, ut non dicam ciuium a ciuium, caesa meminerit? quis illam, quam explicare longum est, optimorum atque inlustrium uirorum multitudinem trucidari in pace cognorit? postremo quis illas infames interficiendorum tabulas timuerit legerit senserit? ac non potius omnibus notum sit, una cunctos pace compositos atque eadem salute securos uictos utia, at etiam in tantis totius imperii Romani prouinciis urbibus ac populis uix paucos aliquando extitisse, quos iusta ultio inuito etiam uictore damnarit?
Abbreviated transcription (Latin):
ac studus paria docent᷑ nomina: tũ
sibi in huis tanto plus uenodicat reue¬
rentia xp̃ane religionis: quanto mi¬
nus p̾sumpserit potestas irati uicto¬
ris. Nam cũ plerũq improbi ti¬
ranni temere inuadentes rem pu¬
blicam. usurpato q regio statu roma¬
ni imꝑii corpus abruperint. atq
ex eo bella uel per se iniusta impor¬
tarint. uel in se iusta cõmouerint.
bricannis gallis q creati poplis et
structi. hec bella quantũ exter uis
prorima. tantũ longinqua ciuili¬
bus. quid nisi soc ialia uire uocent᷑:
cũ ipsi romani nec sertorii qͥdem aut
ꝑpenne. aut crassi. aut spatarci. bella
ciuilia uspiã nominarint. In taligͦ
uel defectu. uel ꝑduellione sociorum
minore. nunc utiq inuidia laboraret.
si fortassis exsisteret uel grauis pugna
uel cruenta uictoria. Uerũtam̃ cũ
in hisce cẽporibus om̃ia plus necessi¬
tatis afferant. et minꝰ pudoris. hoc est
causa. pugna. uictoria. uel ꝓ extin¬

Expanded text:
ac studiis paria docentur omnia tum ac studiis paria docentur omnia tum sibi in his tanto plus uindioat reuerentia Christianae religionis quanto minus praesumpserit potestas irata uictoris. nam cum plerumque improbi tyranni temere inuadentes rempublicam usurpatoque regio statu Romani imperii corpus abruperint atque ex eo bella uel per se iniusta inportarint uel in se iusta commouerint, Britannis Gallisque et creati populis et instructi: haec bella, quantum externis proxima tantum longinqua cinilibus, quid nisi socialia iure uocitentur, cum ipsi Romani ne Sertorii quidem aut Perpennae aut Crixi aut Spartaci bella ciuilia uspiam nominarint? in tali ergo uel defectu uel perduellione sociorum minore nunc utique inuidia laboraret, si fortassis exsisteret uel grauis pugna uel cruenta uictoria. uerumtamen cum in hisce temporibus omnia plus necessitatis adferant et minus pudoris, hoc est causa pugna uictoria, uel pro extin
Abbreviated transcription (Latin):
romanoꝵ consup̃serunt. Lancũ q elec¬
tasimoꝵ uiroꝵ uernacłõꝵ q militum
roma hoc ciuili bello perdidit. quan¬
tũ in ea superiori tempore cũ se ĩa ad¬
uersum alerandrũ magnũ eircũspice¬
ret indiscrete etatis censuis inuenit. Pre¬
terea uiros consulares. uiginti quatuor.
p̃corios sex. dedicios seraginta. senatoreᷤ
fere ducentos. absq innumeris toeius
italie popłis. qui passi sine considera¬
tione deleti sunt. Quos neget qͥsquã
si ualet quin codẽ dãpno suo uicerit
roma quos amisit italia. Prodolor
nũquid nã et hic comꝑatione ambi¬
gua egent temꝑa: ĩmo uel maxume
inqͥunt. Nlam qͥd tã aꝑte bellis ciui¬
lib quã bella ciuilia cõparantur:
an forte dr᷑ eciã in hiis tẽporib bella
ciuilia non fuisse: quib a nobis res¬
pondebit᷑. Iustiꝰ quidẽ socialia uoca¬
re oportere. sed nobis ꝓficere si ciuilia
nominent᷑. Cũ enĩ causis. uocabulis.

Expanded text:
Romanorum consumpserunt; tantumque leeRomanorum consumpserunt; tantumque leetissimorum uirorum uernaculorumque militum Roma hoc ciuili bello perdidit, quantum in ea superiore tempore, cum se iam aduersum Alexandrum Magnum circumspiceret, in discretis aetatibus census inuenit; praeterea uiros consulares uiginti et quattuor, praetorios sex, aedilicios sexaginta, senatores fere ducentos, absque innumeris totius Italiae populis, qui passim sine consideratione deleti sunt, quos neget quisquam, si ualet, quin eodem damno suo uicerit Roma quo amisit Italia., Pro pudor! num quidnam et hic conparatione ambigua egent tempora? immo uel maxime, inquiunt: nam quid tam apte quam bellis ciuilibus bella ciuilia conparantur? an forte dicetur, etiam in his temporibus bella ciuilia non fuisse? quibus a nobis respondebitur, iustius quidem socialia uocari oportere, sed nobis proficere, si ciuilia nominentur. cum enim causis uocabulis
Abbreviated transcription (Latin):
acossura insula in egyptũ fugere co¬
nantẽ. in sicilia ad se retractũ. cũplu¬
res q cũ eo socios eiꝰ occidit. Silla dicta¬
tor creat᷑ est. ut dñationis et crudelita¬
tis libido honesti p̾cipuiq nominis
reuerentia examinaret᷑ et uelaretur.
Pompeĩ in affricã trangressus. erup¬
tione circa uticã facta. decẽ et nouẽ
milia hominũ interfecit. Quo bel¬
lo domitius dux mar ianꝰ. dũ inter
primores repugnat: occisus est: Cap̃¬
demq pompeiꝰ hiertã
numidie regem ꝑsecutiis. fugien¬
temq a bogade boceui mauroꝵ re¬
gis filio: spoliari om̃ib copus fecit.
Quẽ continuo in bellũ reuersũ. tra¬
dito sibi oppido interfecit. Creatis ita¬
q publio seruilio. et oppio claudio
consulib. uisus est silla priuat᷑ tan¬
dẽ. hoc fine conclusa st̃ duo bella fu¬
nestissima. sociale italicũ: et ciuile
sillanũ. Hec per annos decẽ tracta.
plus quã centũ quiquaginta milia

Expanded text:
a Cossura insula in Aegyptum fugere coa Cossura insula in Aegyptum fugere conantem, in Siciliam ad se retractum, et complures cum eo socios ejus occidit. Sulla dictator creatus est, ut dominationis et crudelitatis libido, honesti praecipuique nominis reverentia et armaretur et velaretur. Pompeius in Africam transgressus, eruptione circa Uticam facta, decem et octo milia hominum interfecit. quo bello Domitius dux Marianus dum inter primores pugnat, occisus est. idemque Pompeius Hiertam Numidiae regem persecutes, fugientemque a Bogude Bocchi Maurorum regis filio spoliari omnibus copiis fecit: quem continuo Bullam reuersum tradito sibi oppido interfecit. Creatis itaque P. Seruilio et Appio Claudio consulibus uisus est tandem Sulla priuatus. hoc fine conclusa sunt duo bella funestissima, sociale Italicum et ciuile Sullanum. haec per annos decern tracta plus quam centum quinquaginta milia
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ipsius mortis erat uia simplex
aut una conditio. ut in nece enuũ
salt̃i uis hostiũ seruaret᷑. qui nichil
uictis p̃ter uitam erigunt. Mar¬
cum mariũ siqͥdem. de caprili cau¬
sa extractũ: umciri silla iussit. duc¬
tũq trans tiberĩ. ad lucatioꝵ sepul¬
crũ effossis ocłis. menbris q minuta¬
tum desectis. uel etiam fractis truci¬
dari. Post hinic publius licorius sena¬
tor. et uenuleius triuiur occisi. Mar¬
ei marii caput: preneste missum est.
Quo uiso gaius marius ultima despe¬
ratione corrept᷑. ubi a lucretio obside¬
bat᷑. ne in manꝰ incideret inimicorum:
cũ telesino mucua morte concurrit.
Dũq iuolentiꝰ ipͣse incurrentẽ manꝰ
adut. circasuũ uulnꝰ manũ percutien¬
tis hebetauit. Ita eointerfecto: ĩpse le¬
uiter uulnerat᷑: ceruices seruo suo p̃buit.
Carrinatã p̃torem. silla iugulauit.
Inde preneste profect᷑. om̃s mariane
bunos iussit occidi. Pompeiꝰ carbonẽ

Expanded text:
nec ipsius mortis erat nia simplex nec ipsius mortis erat nia simplex aut una condicio, ut in nece ciuium saltem ius hostium seruaretur, qui nihil a uictis praeter uitam exigunt. M. Manum siquidem de caprili casa extractum uinciri Sulla iussit ductumque trans Tiberim ad Lutatiorum sepulchrum effossis oculis membrisque minutatim desectis uel etiam fractis trucidari. post hunc P. Ltorque Venuleius 351 occisi. M. Marii caput Praeneste missum; quo viso, C. Marius ultima desperatione correptus, ubi a Lucretio obsidebatur, ne in manus incideret inimicorum, cum Telesino mutua morte concurrit. Dumque violentius ipse in concurrentem manus adigit, circa suum vulnus manum percutientis hebetavit. Ita eo interfecto, ipse leviter vulneratus, cervicem servo suo praebuit. Carrinatem praetorem Sulla jugulavit. Inde Praeneste profectus, omnes Marianae bunos jussit occidi. Pompeius Carbonem
Abbreviated transcription (Latin):
tib ut quemq uel ira uel preda sollici¬
tabat. agitabant᷑. Igit᷑ cunctis iam qd̃
singłi cimebant aperte frementib qͥncus
catulus palam sille dixit. Cũ quib tan¬
dem uicturi sumꝰ. si in bello armatos.
in pace mermes occidimꝰ: Tunc silla
actore lucio forsidio pͥmi pilari primꝰ
infamem tabulam proscriptionis in¬
durit. prima proscͥptio octoginta ho¬
minũ fuit. in qͥbis quatuor consula¬
res erant. carbo. mariꝰ. norbanꝰ. et sei¬
pio. et int̾ eos sertoriꝰ. tunc marime
pertimescendꝰ. Item alia cũ quingen¬
tis nominib proposita est. Quã eñ lul¬
lius quippe securus nichilq sibi consci¬
us legeret. ubi suũ repente noluen of¬
fendit. dũ se crepidꝰ adoꝑto capite foro
subtrarit. int̾fectus est. Sed ne in ipsis
quidẽ tabulis. fides ac finis malorum
uidebat᷑. Namq alios quos non ꝓscͥp¬
serant: iugulabant. Alios aut̃e post¬
quã iugulauerant: proscribebarł.

Expanded text:
tibus ut quemque uel ira uel praeda sollicitibus ut quemque uel ira uel praeda sollicitabat, agitabantur. igitur cunctis iam quod singuli timebant aperte frementibus Q. Catulus palam Sullae dixit: cum quibus tandem uicturi sumus, si in bello armatos, in pace inermes occidimus? tunc Bulla auctore L. Fursidio primipilari primus infamem illam tabulam proscriptionis induxit. prima proscriptio octoginta hominum fuit, in quibus quattuor consulares erant Carbo Marius Norbanus et Scipio et inter eos Sertorius tunc maxime pertimescendus. item alia oum quingentis nominibus proposita est, quam cum Lollius, quippe securus nihilque sibi conscius. legeret, ubi suum repente nomen offendit, dum se trepidus adoperto capite. foro subtrahit, interfectus est. sed ne in ipsis quidem tabulis fides ac finis malorum uidebatur. namque alios quos proscripserant iugulabant, alios autem postquam iugulauerant proscribebant.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ubi nouẽ milia mar iane partis
occisa sunt. Lucullus cũ a quintio ob¬
sideret᷑ erupit: et repentina pugna ob¬
sessorem deleuit exercitũ. Nam plus
quã decem milia ibi tunc cesa referun¬
tur. Scilla deinde cũ camponio sanmi¬
tium duce et carrinatis reliquis copis
ante ipsam urbem. portamq collinam
ad horam diei nonã signa contulit. gͣ¬
uissimoq p̾lio tandem uicit. Octogin¬
ta milia hominũ ibi fusa dicunt᷑. du¬
odecim milia sese dediderunt. reliquã
multitudinẽ in fugã uersam. insacia¬
bilis uictoꝵ ciuiũ ira consupsit. Silla
mor ut urbem uictor intrauit. tria mi¬
lia hominũ qui se ꝑ legatos dediderant
contͣ fas. contͣ q fidem datam. inermes
securosq int̾fecit. Plurimi cunc quoc
ut non dicã innocentes. sed etiã ipsius
sillane partis occisi st̃. quos fuisse plus
quã nouẽ milia ferunt. Ita libere per
urbem cedes percussorib passim uagan¬

Expanded text:
sit: ubi novem millia Marianae partis sit: ubi novem millia Marianae partis occisa sunt. Lucullus, cum a Quinctio obsideretur, erupit, et repentina pugna obsessorem delevit exercitum. Nam plus quam decem millia ibi tunc caesa referuntur. Sulla deinde cum Lamponio Samnitium duce, et Carrinatis reliquis copiis, ante ipsam Uad horam diei nonam signa contulit grauissimoque proelio tandem uicit. octoginta milia hominum ibi fusa dicuntur: duodecim milia sese dediderunt, reliquam multitudinem in fugam uersam insatiabilis uictorum ciuium ira consumpsit. Sulla mox atque Vrbem uictor intrauit, tria milia hominum, qui se per legatos dediderant, contra fas contraque fidem datam inermes securosque interfecit. plurimi tunc quoque, ut non dicam innocentes, sed etiam ipsius Sullanae partis occisi sunt, quos fuisse plus quam nouem milia ferunt. ita liberae per. Vrbem caedes, percussoribus passim uagan
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ affrice seruoꝵ manu affectans.
a dñis eͥoꝵ apud uticã congestis sar¬
mentis: cũ om̃i familia uiuus incen¬
sus est. Damasippꝰ p̃tor incentore
mario consule. quintũ scebolam¬
blium. antistiũ. incuriã quasi ad con¬
sulatũ uocatos crudelissime occidit.
Corꝑa interfectoꝵ per carnifices unco
tracta: atq in tiberim missa sunt. So¬
dem tẽpore sille duces plurima p̃lia
aduersũ marianas partes. infelicissi¬
ma felicitate geserunt. Nam et qͥn¬
C tus metellus carriniatis copias cecidit
et castra peruasit. Et gneus pomperus
carbonis eqͥtatum grauit trucidauit.
Scille etiã et marii ad olescentis maxi¬
mũ tunc p̃lium. apud sacripontũ fuit.
Inqͦ de exercitu marii cesa st̃ uginti
quinq milia sicut claudiꝰ scͥpsit. Pom¬
peius carbonẽ castris exuit. fugientẽq
insecut᷑. nunc cedendo nc̃ ad deditionẽ
cogendo: plurima exercit̾ parce pri¬
uauit. Mecellus morbani agm̃ opp̃s¬

Expanded text:
regnum Africae servorum manu affectans, regnum Africae servorum manu affectans, a dominis eorum apud Uticam, congestis sarmentis, 347 cum omni familia vivus incensus est. Damasippus praetor, incentore Mario consule, Q. Scaevolam. Antistium 348 in curiam quasi ad consultandum vocatos, crudelissime occidit. Corpora interfectorum per carnifices unco tracta, atque in Tiberim missa sunt. Eodem tempore Sullae duces plurima praelia adversus Marianas partes infelicissima felicitate gesserunt. Nam et Qs Carrinatis copias cecidit, et castra pervasit, et Cn. Pompeius Carbonis equitatum graviter trucidavit. Sullae etiam et Marii adolescentis maximum tunc praelium apud Sacriportum fuit, in quo de exercitu Marii caesa sunt viginti quinque millia, sicut Claudius scribit. Pompeius Carbonem etiam castris exuit, fugientemque insecutus, nunc caedendo, nunc ad deditionem cogendo, plurima exercitus parte privavit. Metellus Norbani agmen oppres
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ neces. maloꝵ cede suppleuit.
Nam cũ introducta ꝑ mariũ fugitiuoꝵ
manꝰ. insaciabilis p̃dandi esset. nullãq
partẽ auctorib prede consulib ministra¬
ret: in forũ quasi stipendii causa. sollici¬
tata. militib q circũdata. inermis ex¬
tincta est. Cesa illa die in foro urbis
octo milia fugitiuoꝵ. Idemq cinna
quarto consul ab exercitu suo int̾fectꝰ
est. Interea residui senatoꝵ. qui poten¬
tiam cinne. marii crudelicatem. insa
niam fimbrie. sertorii q audatiam. fuga
euaser̃t. transuecti in greciã coegere
precib sillam: ut periclitanti ĩmoiã
pene ꝑdite patr ie opem ferret. Igit᷑
silla mox ut campanũ littꝰ attigit. nor¬
banũ consulem prelio oppressit. Sep¬
tẽ milia tunc romanoꝵ romani int̾fe¬
cerunt. sex milia eorumdẽ ab hisclem
capta sunt. Centũ uiginiti quatuor de
sillana parte ceciderunt fabius uero
adrianꝰ cui imperiũ pro pretore erat

Expanded text:
bonorum neces malorum caede suppleuit. bonorum neces malorum caede suppleuit. nam cum introducta per Marium fugitiuorum manus insatiabilis praedandi esset nullamque partem auctoribus praedae consulibus ministraret, in forum quasi stipendii causa sollicitata, militibusque circumdata, inermis extincta est. caesa sunt illa die in foro Vrbis octo milia fugitiuorum, idemque Cinna quarto consul ab exercitu suo interfectus est. Interea residui senatorum, qui potentiam Cinnniam Fimbriae, Sertoriique audaciam fuga evaserant, transvecti in Graeciam, coegere precibus Sullam, ut periclitanti, immo jam pene perditae patriae, opem ferret. Igitur Sulla, mox ut Campanum littus attigit, Norbanum consulem praelio oppressit, septem millia tunc Romanorum Romani interfecerunt, sex millia eorumdem ab iisdem capta sunt, centum et viginti quatuor de Sullana parte ceciderunt. Fabius vero Adrianus, cui imperium propraetore erat,
Abbreviated transcription (Latin):
hec portio ostentate miserie est. uno
uerbo diffinisse cedẽ bonoꝵ: cuiꝰ fuit
tanta numerositas. tanta diuturnitas.
tanta crudelitas. tantaq diuersitas.
Uerũtam̃ eqͥus est me aliqͥd utilitati᷑
subtraxisse causa. quã tancũ horroris
ingessisse noticie. siue peritis hec siue
ĩperitis obiciant᷑ de patͥa. siquidem
de cuib et de maiorib nr̃is hec loqui¬
m. qui his exagitati malis tam ab ho¬
minanda gesserunt. de qͥb etiã audi¬
tis: posteri ꝑhorrescunt. Qui ꝓfecto
uolunt ista nimis eraggerari. aut
sufficientis noticie moderatione si scuint.
aut misericordis reuerentie contempla¬
tione si nesciunt. Igit᷑ marius cũ int̾¬
fectoꝵ ciuiũ capita illata. coniuiuis
oblata. capitoliis collata. rostris ad spec¬
tacłm ornatũq congereret. ac septimũ
consulatũ. cũ cuma t̾cio consule ꝑua¬
sisset: in erordio consularis imperii
sera tandem morte prereptꝰ est. Cina

Expanded text:
haec portio ostentatae miseriae est, uno haec portio ostentatae miseriae est, uno verbo diffinisse caedem bonorum, cujus fuit tanta numerositas, tanta diuturnitas, tanta cruerumtamen aequius est me aliquid utilitatis subtraxisse causae quam tantum horroris ingessisse notitiae, siue peritis haec siue imperitis obiciantur. de patria siquidem, de ciuibus et de maioribus nostris haec loquimur, qui his exagitati malis tam abominanda gesserunt, de quibus etiam auditis posteri perhorrescant, qui profecto nolunt ista nimis exaggerari aut sufficientis notitiae moderatione, si sciunt, aut misericordis reuerentiae contemplatione, si nesciunt. Igitur Marius cum interfectorum ciuium capita inlata conuiuiis, oblata Capitoliis, conlata Rostris ad spectaculum ornatumque congereret ac septimum consulatum cum Cinna tertium consule peruasisset, in exordio consularis imperii sera tandem morte praereptus est. Cinna
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰmodi incepto conscientia uictus
remouit : quin pociꝰ annis fere quadͣ¬
ginta consequentib in tantũ concinu¬
ata sunt bella ciuilia: ut magnitudo
laudis appendenda ex magnitudine
sceleris putaret᷑. Om̃s enĩ post tale
documentũ in tali malicia parrici¬
dioꝵ pericłã fugissent: nisi parrici¬
dia ipsa uoluissent. Igit᷑ mariꝰ colo¬
niam ostiensem ui ingressus. omĩa
ibi genera libidinis auar icie et cru¬
delitatis exercuit: Cap̃.¬
ompeiꝰ fulmine afflat᷑ interiit.
exercit᷑ uero eius pestilentia cor¬
reptus. pene cot᷑ absũptus. Nam qͥ¬
draginta milia uiroꝵ de castris pom¬
peiz mort᷑ua. sex milia aute de parte
octau consulis siderata simit Cap̃¬
ariꝰ antiũ et ariciã
ciuitates hostilicer irrupit.
na consul cũ legionib et marius cũ¬
⁊ fugitiuis urbem ingressi. nobilissi¬
mos quõq e sanatu et plurimos con¬
sulares uiros int̾fecert. Sed quota

Expanded text:
huiusmodi incepto conscientia uictus huiusmodi incepto conscientia uictus remouit? quin potius annis fere quadraginta consequentibus in tantum continuata sunt bella ciuilia, ut magnitudo laudis adpendenda ex magnitudine sceleris putaretur. omnes enim post tale documentum in tali militia parricidiorum pericula refugissent, nisi parricidia ipsa uoluissent. Igitur Marius coloniam Ostiensem ui ingressus omnia ibi genera libidinis auaritiae et crudelitatis exercuit. Pompeius fulmine adflatus interiit; exercitus uero eius pestilentia correptus paene totus absumptus est. nam undecim milia uirorum de castris Pompei mortua, sex milia autem de parte Octauii consulis siderata sunt. Marius Antium et Arioiam cuna consul cum legionibus, et Marius cum fugitivis ingressi Urbem, nobilissimos quosque e senatu et plurimos consulares viros interfecit. Sed, quota