comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuinarũ scͥpturarũ dispensanda sunt sacram̃ta e¬
ocet te sapientissimꝰ salomon: Date inqͥt ebrietatẽ his
qͥ in tͥsticia sunt. & uinum bibere his qui in dolorib
sunt: ut obliuiscant᷑ pauꝑtatis. & doloꝵ suoꝵ ñ memi¬
nerint ampluis: Td est his qͥ ꝓ penitudine actuũ pͥstino¬
rum merore atq tͥsticia depͥmunt᷑. sp̃ał scientiȩ iocũ¬
ditatẽ uelut uinũ qͦd letificat cor hõis affluent᷑ infũdi¬
te: eosq salutaris uerbi qͣula fouete: ne forte iugitate
meroris ac letali desꝑatione demersi abundantiore
tͥsticia absorbeant᷑ qui esmodi sunt: De illis uͦ qͥ in tepo¬
re ac negligentia constituti nullo cordis sui dolore mor-¬
dent᷑ ita dicit᷑. Nã qͥ suauis & sine dolore est: ĩ egestate
erit: Quanta potes gͥ cautione deuita. ne uanȩ głȩ
amore distentus illius quẽ ꝓpħa collaudat parti-¬
ceps ẽẽ non possis: qͥ pecuniam suam nͨ dedit ad usu¬

Expanded text:
diuinaxumis scripturarum dispensanda sunt sacramenta? ddiuinaxumis scripturarum dispensanda sunt sacramenta? docet te sapientissimus Salomon: date, inquit, ebrietatem his qui in tristitia sunt, et uinum bibere his qui in doloribus sunt, ut obliuiscantur paupertatis, et dolorum suorum non meminerint amplius, id est his qui pro paenitudine actuum pristinorum maerore atque tristitia deprimuntur, spiritalis scientiae iucunditatem uelut uinum, quod laetificat cor hominis, afluenter infundite eosque salutaris uerbi crapula refouete, ne forte iugitate maeroris ac letali desperatione demersi abundantiore tristitia absorbeantur qui eiusmodi sunt. de illis uero qui in tepore ac neglegentia constituti nullo cordis sui dolore mordentur ita dicitur: nam qui suauis et sine dolore est, in egestate erit. quanta potes igitur cautione deuita, ne uanae gloriae amore distentus illius quem propheta conlaudat particeps esse non possis, qui pecuniam suam non dedit ad usu
Abbreviated transcription (Latin):
axE Et Ia ne hec q̃ ñ tã lectione ꝙͣ exꝑiẽ¬
diȩ sudore didiceris. cum te etas maturior
prouexerit ad docendũ. uanȩ gle amore seduc-¬
tus ĩmundis hominibꝰ passim ingeras: & illd̾
quod sapientissimus salomon int̾dirit. incurras: Noli
applicare ĩpiu ad pascua iusti: neq seducaris saturitate
uentͥs: Non enĩ expediunt stulto deliciȩ: nec opꝰ est sapiẽ¬
cia ubi dee sensus: magis enim ducit᷑ insipientia: qͥa ser¬
uus durꝰ ñ emͣdabit᷑ uerb Si enĩ & intellexerit: nͨ obau¬
diet: Et ĩ aures ĩprudentis noli qͥcꝗͣm dicere: ne forte ir¬
rideat sapientes sermones tuos Et ne dederitis sc̃m
canib neq miseritis margaritas ur̃as ante porcos: ne for-¬
te conculcent eas pedib suis. & conuersi di rumpant
uos Oportet itaq ut huuismodi hõĩb spaliũ sensuu
contegens sacͣm̃ta: efficacit᷑ canas In corde meo abscondi
eloqͥa tua: ut non peccem tͥ: Sed dicis forsitan: Et qͥb

Expanded text:
aue etiam ne haec quae non tam lectione quam experientiae sudore didiceris, cum te aetas maturior prouexerit ad docendum, uanae gloriae amore seductus inmundis hominibus passim ingeras illudque quod sapientissimus Salomon interdixit incurras: noli adplicare iupiam ad pascua iusti, neque seducaris saturitate uentris. non enim expediunt stulto deliciae, nec opus est sapientia ubi deest sensus. magis enim ducitur insipientia, quia seruus durus non emendabitur uerbis: sienim et intellexerit, non oboediet. et: in aures inprudentis noli quicquam dicere, ne forte inrideat sapientes sermones tuos. et: ne dederitis sanctum canibus, neque miseritis margaritas uestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis et conuersi disrum pant uos. oportet itaque ut huiusmodi hominibus spiritalium sensuum contegens sacramenta efficaciter canas: in corde meo abscondi eloquia tua: ut non peccem tibi. sed dices forsitan: et quibus
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionis genus multi etiam seculariũ sũma cau¬
tione custodiunt: qui ande lucem uł diliculo consur¬
gentes. nequaquã familiarib ac necessariis mundi huiꝰ
actibus implicantur: priusquam cunctoꝵ actuum
suoꝵ oꝑationũq primitias. ad eccłam concurrentes
diuino studeant sacrare conspectui:

Expanded text:
devotionis genus multi etiam saecularium summa caudevotionis genus multi etiam saecularium summa cautione custodiunt, qui ante lucem vel diluculo consurgentes, nequaquam familiaribus ac necessariis mundi hujus actibus implicantur, priusquam cunctorum actuum suorum operationumque primitias, ad ecclesiam concurrentes, divino studeant sacrare conspectui.
Abbreviated transcription (Latin):
re conatur: quib mor cuigilaturos occupet & in¬
uoluat: & primitiarum nr̃arũ opima deflorans.
prinius ipse decerpat: Quamobrem omni nobis
cautione cauendum est. si camen uim predicti uer¬
siculi oꝑe uolumus adimplere: ut ita primos
matutinarũ cogitationũ ortus sollers iugi¬
lantia cucatur: nequid ex eis festina pre¬
sumptio liuentis actaminet ininnci: nr̃asq primi¬
tias tanquam uiles iam atq comunes. a dño faciat
reprobari: Qui si preuentus a dño ꝑuigihinentis cir¬
cunspectione non fuerit: antipationẽ uequissima
consuetudine non deponens: cotidie nos fraudib¬
suis preuenire non desinet: Et iccirco si placitas & ac¬
ceptabiles deo primitias exfructib mentis nr̃e op¬
tamus offerre: non mediocrem sollicituidinem debe¬
mus impendere: ut omĩs nr̃i corporis sensus matu¬
tinis precipue horis tanquã sacro sc̃a dñi holochau¬
sta. in omnib illibata atq intacta seruemus: Quod

Expanded text:
re conatur, quibus nos mox euigilaturos occupet et inre conatur, quibus nos mox euigilaturos occupet et inuoluat, ut primitiarum nostrarum opima deflorans primus ipse decerpat. quamobrem omni nobis cautione cnrandum est, si tamen uim praedicti uersiculi opere uolumus adimplere, ut ita primos matntinaram cogitationum ortus sollers uigilantia tueatur, ne quid ex eis festina praesumptio liuentis adtaminet inimici nostrasque primitias tamquam uiles iam atque communes a domino faciat reprobari. qui si praeuentus a nobis peruigili mentis circumspectione non fuerit, anticipationis nequissimae consuetudinesuis praevenire non desinet. Et idcirco si placitas et acceptabiles Deo primitias ex fructibus nostrae mentis optamus offerre, non mediocrem sollicitudinem debemus impendere, ut omnes nostri corporis sensus, matutinis praecipue horis, tamquam sacrosancta Domini holocausta in omnibus illibata atque intacta servemus. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmouent gressum. atq in eius laudationẽ defigunt:
& ita cũ motum suoꝵ primitias. ꝓcensione manuũ
incuruatione genuũ. & totius corporis prostratione
ꝑ soluunt: Illud eñi quod decantatur inpsalmo alias
implere non possumus: preueni inmaturitate & cla¬
maui.& preuenerunt ocłi mei adte diluculo. ut
meditarer eloquia cua. & mane oratio mea preue¬
niet te: nisi ut post quietem somni inhane lucẽ
ut supra diximus uelut etenebris ac morte reuocati.
de uniuersis officiis mentis & corporis. nichil omnino
in nr̃is presumere necessitatib audeamus: Nullus
uanq ẽ alius quẽ aut ꝓpħa preuenerit matutinus:
aut pͣreuenire similiter debeamus: nisi ^ nos metipsos
id est occupationes nr̃as & affectus curasq mortales
sine quib eẽ non possumus. aut suggestiones sup¬
tilissimas inmici. quas nobis adhuc quiescentib ac
sopore demersis. ꝑfantasias in anͥũ somnioꝵ infer¬

Expanded text:
promouent gressum atque in eius laudatione defigunt, promouent gressum atque in eius laudatione defigunt, et ita cunctorum motuum suorum primitias protensione manuum, incuruatione genuum et totius corporis prostratione persoluunt. illud enim quod decantatur in psalmo alias inplere non possumus: praeueni in maturitate, et clamaui, et: praeuenerunt oculi mei ad te diluculum: ut meditarer eloquia tua, et: mane oratio mea praeueni te, nisi ut post quietem somni in hanc lucem ut supra diximus uelut e tenebris ae morte reuocati de uniuersis officiis mentis et corporis nihil omnino in nostris praesumere necessitatibus audeamus. nullus namque est alius quem aut propheta praeuenerit matutinus aut nos praeuenire similiter debeamus, nisi aut nosmet ipsos, id est occupationes nostras et adfectus curasque mortales, sine quibus esse non possumus, aut suggestiones subtilissimas inimici, quas nobis adhuc quiescentibus ac sopore demersis per phantanias inanium somniorum infer
Abbreviated transcription (Latin):
UId uero deprimitiis dicam: quas ab
omnib qui xp̃o fideliter famulantur.
cotidie certũ ẽ exhiberi: Nam cum ex¬
ꝑgefacti a sompno. & quasi rediuiua pꝰ
soporem alacricate surgentes
priusquã motum sensus illius corde concipiant.
uł memoriã aut curam rei familiaris admittant.
cogitationũ suarũ ortus atq principia diuinis con¬
secrant holochaustis: Quid nisi primitias uere suoꝵ
rectionis
ex soluunt: Quiq etiam a sompno exciti. hostiam
iubilationis sue deo similiter offerentes. primo lin¬
guȩ sue motu ipsum inuocant: ipsius nom̃ laudesq
concelebrant: atq ad canendos ẏmnos prima labioꝵ
claustra reserantes. inmolant deo sui oris officia:
Cui etiam pari deferunt modo prima manuum sua-¬
rum gressuũq libamina: cum ecubilib consurgen¬
tes inoratione consistunt. & priusquã inꝓpriis cau¬
sis membroꝵ suoꝵ fungantur officiis: nichil sibi de
ministerio eoꝵ ante decerpunt: s ad ipsius honorem

Expanded text:
uid uero de primitiis dicam, quas ab omnibus qui Christo fideliter famulantur cotidie certum est exhiberi? nam cum ezpergefaoti a somno et quasi rediuiua post soporem alacritate surgentes, priusquam motum sensus ullius corde concipiant uel memoriam aut curam rei familiaris admittant, cogitationum suarum ortus atque principia diuinis consecrant holocaustis, quid nisi primitias uere suorurrectionis exsoluunt? quique etiam a somno exciti hostiam iubilationis suae deo similiter offerentes primo linguae suae motu ipsum inuocant, ipsius nomen laudesque concelebrant, atque ad canendos ei hymnos prima labiorum cla.ustra. reserantes immolant deo sui oris officia: cui etiam pari deferunt modo prima manuum suarum gressuumque libamina, cum e cubilibus consurgentes in oratione consistunt, et priusquam in propriis causis membrorum suorum fungantur officio, nihil sibi de ministerio eorum ante decerpunt, sed ad ipsius honorem
Abbreviated transcription (Latin):
Descriptio thenẽseos oppidi. ii¬
De episcopo Archebio. PMIS¬
escriptio heremi in qua commorabantur cheremon. nesteros. & Ioseph.
e abbate cheremone. & excusatione eius suꝑ postulata doctrina.
e responsione nra contra excusationem eius.
Propositio abbatis cheremonis. quod tribus modis iuncant᷑ iuicia. Elitas.
tubus gradibus ad sublimitatem caritatis possit ascendi. & ꝗ̃ sit ĩ ea stabi.
uantum excellant qui ꝑ caritatis affectum declinant a uiciis.
uod caritas non solum de seruis filios facit. sed etiam Imaginem ac simili¬
tudinem dĩ conferat.¬
Qod perfectio caritatis sit pro inimicis orare: & quo indicio anima necdũ
nꝯterrogatio cur affectũ timoris & spei dixerit imꝑfectum.
esponsio de diuersitate perfectionum.
e timore qui caritatis magnitudine generatur.
riterrogatio de consummatione cafͣitatis.
ilatio expositionis postulatȩ.

Expanded text:
Descriptio Thenneseos oppidi. De episcopo Archebio. Descriptio heremi in qua conmorabantur Chaeremon, Nesteroa et Ioseph. De abbate Chaeremone et excusatione eius super postulata doctrina. - De responsione nostra contra eicusationem eius. Propositio abbatis Chaeremonis, quod tribus modis uitia uincantur. Quibus gradibus ad sublimitatem caritatis possit ascendi et quae sit in ea stabilitas. Quantum excellant qui per caritatis affectum declinant a uitiis. Quod caritas non solum de seruis filios faciat, sed etiam imaginem dei ac similitudinem conferat.od perfectio caritatis sit pro inimicis orare,. et quo indicio anima necdum purgata noscatur. Interrogatio, cur affectum timoris et spei dixerit inperfectum. Responsio de diuersitate perfectionum. De timore qui de caritatis magnitudine generatur. Interrogatio de consummatione castitatis. Dilatio expositionis postulatae.
Abbreviated transcription (Latin):
caritati potius. quam iactantie deputetis: Arbitror enĩ
instructionis uob aliquid posse conferri. si paulisꝑ humi-¬
litate reposita: simpliciter omnem ꝓpositi mei patefetero¬
ueritatem:. Confido eni. quia nec apud uos de libertate
dictoꝵ cenodoxiȩ notam: nec apud conscientiam meã. de
suppressione ueritatis. quoddam mendacii crimen incurrã:

Expanded text:
caritati potius quam iactantiae deputetis. arbitror enim caritati potius quam iactantiae deputetis. arbitror enim instructionis uobis aliquid posse conferri, si paulisper humilitate seposita simpliciter omnem veritatem. Confido enim quia nec apud vos de libertate dictorum cenodoxiae notam, neque apud conscientiam meam de suppressione veritatis quoddam mendacii crimen incurram.
Abbreviated transcription (Latin):
NACNORE TICAM disciplinã quã me de¬
seruisse miramini. non solũ non respuo. nec
refuto: s cota potius ueneratione complector
atq suscipio: inqua post triginta annos
quos incenobii cõmoratione transegerã. ita alios uiginti
explesse me gaudeo: ut inter illos qui eam haud medio¬
criter appetebant: non usq quaq segnitie denotarer: sed
quia degustata eius puritas. sollicitudine interdum
carnaliũ rerũ interpolata sordebat: recurrere ad cenobi¬
um cõmodius uisũ est. ut & ꝓmptior arrepti ꝓpositi
planioris consũmatio consequeret᷑. & minus depresũpte
sublimioris ꝓfessionis humilitate ꝑiculum: Melius ẽ i
deuotum imminorib quam indeuotũ inmaiorib ꝓmis¬
sionib inueniri: Et iccirco. siquid elatius immo liberius
fortasse ꝓtulero: queso ut non iactantie uitio. s edificatio¬
nis ur̃ȩ deꝓmptũ studio censeatis: Et quia uobis cam stu-¬
diose querentib. nichil de ueritate existimo subtrahendũ:

Expanded text:
nachoreticam disciplinam, quam. me deseruisse miramini, non solum non respuo nec refuto, sed tota potius ueneratione conplector atque suscipio: in qua post triginta annos, quos in coenobii commoratione transegeram, ita alios uiginti explesse me gaudeo, ut inter illos qui eam uel mediocriter adpetebant non usque quaque segnitiae denotarer. sed quia degustata eius puritas sollicitudine interdum carnalium rerum interpolata sordebat, recurrere ad coenobium commodius. uisum est, ut et promptior adrepti propositi planioris consummatio consequeretur et minus de praesumptae sublimioris professionis humilitate periculum. melius enim est deuotum in minoribus quam indeuotum in maioribus promissionibus inueniri. et idcirco si quid elatius, immo liberius fortasse protulero, quaeso ut non iactantiae uitio, sed aedificationis uestrae depromptum studio censeatis, et quia uobis tam studiose quaerentibus nihil de ueritate existimo subtrahendum,
Abbreviated transcription (Latin):
lupi gͣues in uos. non parcentes gregi: et ex uob̃ ipsis exur-¬
gent uiri loq̃ntes ꝑuersa. ut abducant discipulos post se: hãc
etiam qͥ potuit dedinare. caueat ne suptiliori peccato ĩ forni-¬
cationis uitio collabat᷑: q̃ scilicet in cogitationũ ꝑuagatiõe cõ¬
sistit: qͥa om̃is cogitatio non solum turpis sed etiã otiosa. & a dõ
qͣtulũcũq discedes.a ꝑfecto uiro ĩmũdissima forncatio deputat᷑:¬

Expanded text:
lupi graues in uos, non parcentes gregi, et ex uobis ipsis exsurgent uiri loquentes peruersa, ut abducant discipulos post se. hanc etiam qui potuerit dedinare, caneat ne subtiliore pecoato in fornicationis uitium conlabatur, quae scilicet in cogitationum pernagatione consistit, quia. omnis cogitatio non solum turpis, sed etiam otiosa et a deo quantulumcumque discedens a perfecto uiro inmundissima fornicatio deputat
Abbreviated transcription (Latin):
N AN TU adhanc ꝑtinet rationem qͤ
euidenter copioseq digesta est. nichil
oportet monachũ definire. ne aut pre¬
uaricator inueniatur. aut ꝑtinax. at
eloquiũ. iuraui & statui custodire iudicia iustitiȩ¬
cuȩ: Quid ẽ eñi aliud iurare & statuere: quam de

Expanded text:
antum ad hanc pertinet rationem quae euidenter copioseque digesta est, nihil oportet monachum definire, ne aut praeuaricator inueniatur aut pertinax. ettatui custodire judicia justitiat enim aliud jurare et statuere, quam def
Abbreviated transcription (Latin):
ritate consistere: Nec ĩmerito: Omĩa enim illa euacuanda
ac destruenda sunt. caritas uero ꝑpetuo ꝑmansura: Idoq
a patͥbus nr̃is oꝑa ista signoꝵ neqͣ quã uidimꝰ affectata᷑ qͥn
immo cũ ea spus sc̃i gr̾a possederunt. nũꝙͣ exercere uolu¬
erunt. nisi forte extrema illos &e ineuitabilis necessitas

Expanded text:
ritate consistere. Nec immerito: omnia enim illa evacuanda ritate consistere. Nec immerito: omnia enim illa evacuanda ac destruena patribus nostris opera ista signorum nequaquam uidimus adfectata: quin immo cum ea spiritus sancti gratia possiderent, numquam exercere uoluerunt, nis
Abbreviated transcription (Latin):
nunꝗͣ debemus eos qͥ hec affectant in hisuͥ¬
tutibus ãmirari. sed podius intueri. utruͦ
uitioꝵ omnũ expulsione &e moꝵ
emendatione ꝑfecti sint: quod utiq non ꝓ alterius fide
altt diuersitate causarum. sed ꝓ unius cuiusq studio
dĩ grã dispensante conceditur:. Hec nan ꝙ est actualis sciẽ¬
tia. q̃ alio uocabulo caritas ab apło nuncupat᷑. & uniuersis
lingius hominum & angeloꝵ. & plenitudini fidei q̃ etiã mõ
facultatum. ipsi ꝙ postremo głoso martirio. apłica aucto¬
ritate p̾fert᷑ Nam cũ dinumerasset uniuersa carismatũ
sermo scientiȩ. alii fides. alii gra sanitatũ. alii oꝑatio uir
tutum. & reliqͣ: de caritate uero dicturus. quẽ ammodũ
eam cunctis p̾culerit carismatibus. paucis aduertite: Et
adhuc inqͥt supͣ modũ excellentiorem uiam uob̃ demon¬
stro: ꝑ quod euident᷑ ostenditur: ꝑfectionis ac beatitudins
suminã non in illoꝵ mirabiliu oꝑatione sea in caritatis pu.¬

Expanded text:
uam debemus eos qui haec adfectant in his uirtutibus admirari, sed potius intueri utrum uitiorum omnium expulsione et morum emendatione perfecti sint, quod utique non pro alterius fide aut diuersitate causarum, sed pro uniuscuinsque studio dei gratia dispensante conceditur. haec namque est actaalis scientia, quae alio uocabulo caritas ab apostolo nuncupatur et uniuersis linguis hominum et angelorum et plenitudini fidei, quae etiam mfacultatum ipsique postremo glorioso martyrio apostolica auctoritate praefertur. nam cum dinumerasset uniuersa charismatum sermosapientiae, alii tutum , et reliqua; de charitate dicturus, quemadmodum eam cunctis praetulerit charismatibus, paucis advertite: Et adhuc, inquit, supra modum excellentiorem vobis viam demonstro . Per quod evidenter ostenditur perfectionis ac beatitudinis summam, non in illorum mirabilium operatione, sed in charitatis pu
Abbreviated transcription (Latin):
ego ipse mente scruio legi dei. carne aũt legi pecca¬
tiꝰ. quos nec niente nec carne deo seruire manifestũ ẽ:
Aut quemamniodũ hi qui corpore peccant mente serui¬
unt deo. cũ uitioꝵ fõmitem caro excorde concipiat:
& ipse auctor utriusq nature. fontem atq originẽ
peccatoꝵ exeo ꝓnuntiet emanare: De corde inquiens
de peccatoꝵ intelligi posse ꝑsonis: qui non solum ñ odert̃.
s etiã diligunt mala: & intantũ deo nec mente nec car¬
ne deseruiunt. ut ante delinquant mente quam carne:
& priusquam corporis expleant uoluptatem. preueni¬
antur mentis sue cogitationũq peccato:¬

Expanded text:
ego ipse mente seruio legi dei, carne autem legi peccaego ipse mente seruio legi dei, carne autem legi peccati, quos nec mente nec carne deo seruire manifestum est? aut quemadmodum hi qui corpore peccant mente seruiant deo, cum uitiorum fomitem caro ex corde concipiat et ipse auctor utriusque naturae fontem atque originem peccatorum ex eo pronuntiet emanare de corde, inquiensde peccatorum intellegi posse personis, qui non solum non oderunt, sed etiam diligunt mala et in tantum deo nec mente nec carne deseruiunt, ut ante delinquant mente quam carne, et priusquam corporis expleant uoluptatem, praeueniantur mentis suae cogitationumque peccato
Abbreviated transcription (Latin):
opprimat. furtoue decipiat: Ut alterius spolia con¬
cupiscat. uł sanguinem fundat: Quinimino ut scriptũ
ẽ. humanũ genus diligenter intentum ẽ adr nequi¬
diam: aiuuentute sua: Intantum eñi uitioꝵ amore
flagrantes desiderant implere que cupiunt: ut etiã
ꝑuigili cura oportuntatem cõmittendi sceleris au¬
cuꝑantes. etiam timeant ne libidinũ satietate tardius
potiantur: & de ignomina sua & criminũ cumulo głan¬
tes. scłm sententiam obiurgantis apłi. laudem sibi
quandam deconfusione conquirunt: Quos etiam
hieraias ꝓph̃a non solum ñnolentes. nec cum reqͥe
cordis & corporis flagitioꝵ crimina ꝑpetrari: uerũ
etiam intantũ eos asserit laboriosis conatib ut ad
effectum eoꝵ ꝑueniant desudare: ut aletali scelerum
appetitu. nec obsistentib arduis difficultatib re¬
uocentur. dicens: Ut inique agerent laborauer̃t:
Illud quoq quis dixerit peccatori conuenire: itaq

Expanded text:
opprimat furtoue decipiat, ut alterius spolia conopprimat furtoue decipiat, ut alterius spolia concupiscat uel sanguinem fundat? quin immo, ut scriptum est, humanum genus diligenter intentum est ad nequitiam a iuuentute sua. in tantum enim omues uitiorum amore flagrantes desiderant inplere quae cupiunt, ut etiam peruigili cura oportunitatem conmittendi sceleris aucupantes etiam timeant ne libidinum satietate tardius potiantur, et de ignominia sua et criminum cumulo gloriantes secundum sententiam obiurgaotis apostoli laudem sibi quandam de confusione conquirant. quos etiam Hieremias propheta non solum non nolentes nec cum requie cordis et corporis flagitiorum crimina perpetrare, uerum . etiam in tantum eos adserit laboriosis conatibus ut ad effectum eorum perueniant desudare, ut a letali scelerum adpetitu nec obsistentibus eis arduis difficultatibus reuocentur,. dicens: ut inique agerent, laborauerunt. illud quoque quis dixerit peccatoribus conuenire: itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbare conamini apłm paulum non ex
si aũt qd uolo hoc facio. iam non ego oꝑor illuid.
s quod habitat inme peccatum. uł quod sequitur.
condelector eñĩ legi dei sccłm interiorem hominẽ.
uideo aũt aliã legem inmem bris meis pugnantẽ
legi mentis inee. & captiuũ me ducentẽ in lege pec¬
cati que ẽ inmembris meis̃ econtrario eudenter
ostendunt peccatoꝵ ꝑsonis hec non posse omnimodis
conuenire. s adsolos que dicta sunt atdnere ꝑfectos:
& eoꝵ tantũ qui apłoꝵ merita subsecuntur congruere
sanctitati Ceterũ quo pacto hoc peccatoꝵ ꝑsonis poterit
conuenire quod dicitur: non enĩ qd̃ uolo facio bonuͣ.
s qd odi malum hoc ago: S ne illud quidẽ: si aũt¬
quod nolo hoc facio. iam non ego oꝑor illud. s quod
habitat in me peccatum:. Quis eñi delinquentiũ no¬
lens se adulteriis fornicationib contaminet: Quis
inuitus ꝓximo dendaad insidias: Quis in euitabili
necessitate cogatur ut falso testimonio hominem

Expanded text:
bare conamini apoBtolum Paulum non ex si autem quod nolo, hoc facio, iam non ego operor illud sed quod habitat in me peccatum, uel quod sequitur: condelector enim legi dei secundum interiorem hominem, uideo autem aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuum me ducentem in lege peccati quae est in membris meis, e contrario euidenter ostendunt peccatorum personae haec non posse omnimodis conuenire, sed ad solos quae dicta sunt adtinere perfectos et eorum tantum qui apostolorum merita subsequuntur congruere castitati. ceterum quo. pacto hoc peccatorum personae poterit conuenire quod dicitur: non enim quod uolo facio bonum, sed quod odi malum, hoc agoquod nolo hoc facio, jam non ego operor illud, sed quod habitat in me peccatum. » Quis enim delinquentium nolens se adulteriis fornicationibusque contaminet, quis invitus proximo tendat insidias, quis inevitabili necessitate cogatur, ut falso testim
Abbreviated transcription (Latin):
UM UE NERABIIIS unde anxietas emersisset :
atꝙ hoc nobis non sine causa coniciens accidisse:
illo nos patͥarchȩ ioseph sermone compellans. quid utiq
uultus ur̃i tristiores sunt hodie Cui nos non sicut uincula¬
t illi pharaonis ministri sõniũ uidimus. ce qͥ int̾pretet᷑ ñ est.
sed insõnẽ inquam duximus noctem: & qͥ estuu᷑ nr̃oꝵ molem
subleuet non est: nisi eos tua dñs discrecione sũmouerit: Tũ
ille. qui patriarchȩ uirtutẽ & m̃ito referret & nõieͥ ñne ꝑ
dñm inquit est humanarũ cogitationũ curatio : Pferant᷑
in medio: potens enim est diuina clem̃tia scd̾m fidem urãm
nr̃o eis medęlam p̾stare consilio

Expanded text:
ue responsio, unde anxietas emersisset. Tatque hoc nobis non sinillo nos patriarchae Ioseph sermone conpellat: qui d uti que nnltus nestri tristes sunt hodie? cui nos: non sicut uinculati illi Pharaonis ministri somnium uidimus et qui interpretetur non est, sed insomnem, inquam, duximus noctem, et qui aestuum nostrorum moles subleuet non est, nisi eas dominus tua discretione submouerit. tum ille, qui patriarchae uirtutem et merito referret et nomine: nonne per dominum, inquit, est humanarum cogitationum curatio? proferantur in medium: potens enim est diuina clementia secundum fidem uestram Bostro eis medellam praestare consilio
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑniciem interdũ animȩ importunus celebrata uer¬
cuntur: S nec pͥncipale malũẽ id quod illi uidetur
aduersum. idest ciboꝵ naturaliter iocunda ꝑceptio: que
nisi intemꝑantia atq luxuria. uł alia quedam uitia
subsequantur. mala non potest definiri: quia non
quod intrat in os coinquinat hominẽ: s que ꝓcedunt
de ore hȩc coinquinant hominem: Principali itaq de¬
rogat bono: nec ꝑfecte aut sine peccato illud exequitur:
eñĩ huiꝰ gr̃a facienda sunt: ipsum uero ꝓpt̾ se solum ẽ

Expanded text:
in perniciem interdum animae importunius celebrata verin perniciem interdum animae importunius celebrata vertuntur. Sed nec principale malum est id quod illi videtur adversum, id est, ciborum naturaliter jucunda perceptio, quae nisi intemperantia atque luxuria, vel alia quaedam vitia subsequantur, mala non potest definiri; quia Non quod intrat in os coinquinat hominem; sed quae procedunt de ore, haec coinquinant hominem . Principali itaque derogat bono, nec perfecte aut sine peccato illud exsequitur,enim hujus gratia facienda sunt, ipsum vero propter se solum
Abbreviated transcription (Latin):
LUD ergo ẽ optimũ pͥncipaliter: ꝓpt̾ quod fiunt
illa que media sunt: Ipsum uͦ precipuũ bonum.
non obaliam causam. s ꝓpter suã tantũ agitur bo¬
nitatem: qd̃ quidem aceteris que media ẽẽ p̃diximꝰ.
his se ceruitur modis. si ꝑse bonũ sit. & non ꝑ aliud al
tinens qualitatem. nũꝗͣ possit in parcẽ transire con¬
trariam: Si ademptio uł cessatio eius. non possit. non¬
sũmã inferre ꝑnitiẽ: Si id quod illi contrarium est.
similiter principale sit malũ: nec inpartem bonã pos¬
sit aliquando transire: Que definitiones quib pͥn¬
cipalium bonoꝵ natura discernitur: ascribi ieiuniis
omnino non possunt: Neci eñi exsemecipsis bona. aut
ꝓpt̃ se necessaria sunt. que ꝓpt̃ acquirendam cordis
& corporis puritatem salubriter exercentur: ut aculeis
carnis obtiinsis. mens pacifica suo reconcilietur aucꝰ¬
tori: Net immutabiliter semꝑq sunt bona: quia ple¬
rumq eoꝵ intermissione non ledimur: immo etiam

Expanded text:
lud ergo est optimum principaliter, propter quod fiunt illa quae media sunt, ipsum uero praecipuum bonum non ob aliam causam, sed propter suam tantum agitur bonitatem. Quod quidem a ceteris, quae media esse praediximus, his secernitur modis: si per se bonum sit et non per aliud altinens qualitatem, numquam in partem possit transire contrariam; si ademptio vel cessatio ejus non possit summam non inferre perniciem; si id quod illi contrarium est, similiter principale sit malum, nec in partem bonam possit aliquando transire. Quae definitiones quibus principalium bonorum natura discernitur, ascribi jejuniis omnino non possunt. Neque enim ex semetipsis bona, aut propter se necessaria sunt, quae propter acquirendam cordis et corporis puritatem salubriter exercentur, ut, aculeis carnis obtusis, mens pacifica suo concilietur Auctori; nec immutabiliter semperque sunt bona, quia plerumque eorum intermissione non laedimur, immo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nem cõscẽdere poterimus: nisi quemãd modũ nullius
alterius. nisi nr̃ȩ saliitis grã prior nos ille dilexit: ita
eum nos quoq nullius alterius rei. nisi tentũ sui amo¬
ris dilexerimus obtentu: Quamobrem studendum
nobis est. ut de hoc timore ad spem. de spe ad caritatẽ
dĩ. uel ipsarũ uirtutũ amorem ꝑfecto mentis ardore¬
conscendamus. ut transmigrantes in affectũ boni ipsiꝰ.
ĩmobiliter quantũ humanȩ possibile est naturȩ. qđ
bonũ est retentemus
qui per caritatis affectum declinãt a uituie:

Expanded text:
nem conscendere poterimus, nisi, quemadmodum nullius nem conscendere poterimus, nisi, quemadmodum nullius alterius nisi nostrae salutis gratia prior nos ille dilexit, ita eum nos quoque nullius alterius rei nisi sui tantum amoris dilexerimus obtentu. quamobrem studendum nobis est, ut de hoc timore ad spem, de spe ad caritatem dei uel ipsarum uirtutum amorem perfecto mentis conscendamus ardore, ut transmigrantes in affectum boni ipsius inmobiliter, quantum humanae possibile est naturae, quod bonum est retentemus. qui per charitatis affectum declinant a viti
Abbreviated transcription (Latin):
mea sunt: Quod etiam de nobis beatus apłs ꝓfitet᷑
dicens Omñia ur̃a sũt. siue paulus. siue apollo siue
cephas. siue mũdus. siue uita. siue mors. siue presentia.
siue futura. om̃ia ur̃a sunt Ad quam similitudinẽ:
etiam saluatoris p̾cepta nos prouocãt Estote in qͥt uos¬
nõnunꝗͣ. solet interrũpi bonitatis affectus: cũ aliquo
uel tepore. uel letitia. uel oblectatione uigor animi re¬
laxatur. aut metum ad presens gehennȩ. aut desideri-
um subtrahit futuroꝵ Et est quidẽ in illis gradus cu-¬
iusdã profectus. ĩbuens nos: ut dum uel penarũ metu.
uel pͣmioꝵ spe. incipimus uitia declinare. ad caritatis
gͣdum transire possimus quia timor inquit nõ est
in caritate. sed ꝑfecta caritas foras mittit timorem.
qͣm timor penam habet: qui aut̃ timet. non est perfec-¬
tus in caritate: Nos gͦ diligamus: quia deus prior
dilexit nos on ergo aliter ad illam ueram perfectio¬

Expanded text:
fitetur fitetur dicens: omsia uestra sunt, siue Paulus sine Apollo siue Cephas, sine mundus siue uita siue mors, siue praesentia siue futura: omnia uestra sunt. ad quam similitudinem etiam saluatoris pnonnumquam solet interrumpi bonitatis affectus, cum aliquo vel tepore, vel laetitia, vel oblectatione vigor animi relaxatus, aut metum ad praesens gehennae, aut desum subtrahit futurorum. et est quidem in illis gradus cuiusdam profectus inbaens nos, ut dam uel poenarum metu uel praemiorum spe incipimus uitia declinare, ad caritatis gradum transire possimus, quia timor, inquit, non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timorem: quoniam timor poenam habet, qui autem timet non est perfectus in caritate. nos ergo diligamus, quia deus prior dilexit nos. non ergo aliter ad illam ueram perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
effectus. etiam mercennarii statũ de mercede iã cõgitã
concupiscit. ac dicit Quanti mercennarii patris mei
abundant panibus: & ego hic fame pereos Reuertar gͦ
ad patrem meum: & dicam illi Pater peccaui in celum
& coram te:. iam non sum dignus uocari filius tuus. fac
me sicut unum de mercennariis tuis Sed istam humił
penitentiȩ uocẽ in occlirsum eius pat᷑ prosiliens. maiore
quam emissa fuerat pietate suscepit: eũq non contentꝰ
minora concedere. utroq gradu sine dilatione transcur¬
so. pristinȩ filioꝵ restituit dignitati: E estinandũ ꝓin¬
de etiam nobis est. ut ad tercium filioꝵ gradum. qui oĩa
que patris sunt sua esse credũt. ꝑ indissolubilem caritatis
grãm conscendentes. celestis illius patris imagine̾ ac si¬
militudinẽ recipere mereamur: & adimitationẽ ueri
illius filii ꝓclamare possimus: omĩa que habet pater

Expanded text:
effectus etiam mercennarii statura de mercede iam cogitans effectus etiam mercennarii statura de mercede iam cogitans concupiscit ac dicit: quanti mercennarii patris mei abundant panibus, et ego hic fame pereo. reuertar ergo ad patrem meum et dicam illi: pater, peccaui in caelum et coram te, iam non sum dignus uocari filius tuus: fac me sicut unum de mercennariis tuis. sed istam humilis paenitentiae uocem in occursum eius pater prosiliens maiore quam emissa fuerat pietate suscepit eumque non contentus minora concedere utroque gradu sine dilatione transcurso pristinae filiorum restituit dignitati. festinandum proinde etiam nobis est, ut ad tertium filiorum gradum, qui omnia quae patris sunt sua esse credunt, per indissolubilem caritatis gratiam conscendentes caelestis illius patris imaginem ac similitudinem recipere mereamur et ad imitationem ueri illius filii proclamare possimus: o
Abbreviated transcription (Latin):
IO.TIS ISUTURad perfectionẽ tendit:
de illo primo gradu dmoris quẽ proprie dỹa¬
mus esse seruilem. de qͦ dicitur cum om̃ĩa
feceritis. dicite quia serui inutiles sumus. ad altiorem̃
spei tramitẽ gradu proficiente conscendet:. qui iã nõ
seruo sed mercennario comparat᷑. quia mercedem retͥ¬
butionis expectat: & quasi de peccatoꝵ absolutione. et
penali timore securus. ac bonoꝵ opͥerum conscius. licet
placiti pͣmium uideatur expetere. tñ ad affectum illũ
tuit: Ad quem etiã ille ꝓdigus qui cum sub̃a patͥs
etiam filii nom amiserat: aspirare non audet dicens:
am non sum dignus uocari filius tuus: fac me sicut
unũ de mercennariis tuis: Post illas enim porcorũ
siliquas. quarum ei satietas negabatur. id est uitioꝵ
sordidos cibos. quia in semetipsum reuersus. & saluta¬
ri timore cõpunctus. ĩmunditiã porcoꝵ horrere iã cepe¬
rat. ac dirȩ famis supplicia formidabat: uelut iam seruꝰ

Expanded text:
i quis igitur ad perfectionem tendit, de illo primo timoris gradu, quem proprie diximus esse servilem, de quo dicitur: Cum omnia feceritis, dicite, quia servi inutiles sumus , ad altiorem spei tramitem gradu proficiente conscendet, qui jam non servo, sed mercenario comparatur, quia mercedem retributionis exspectat, et quasi de peccatorum absolutione et poenali timore securus, ac bonorum sibi operum conscius, licet placiti praemium videatur expetere, tamen ad affectum illum tuit. Ad quem etiam ille prodigus, qui cum substantia patris etiam filii nomen amiserat, aspirare non audet, dicens: Jam non sum dignus vocari filius tuus; fac me sicut unum de mercenariis tuis . Post illas enim porcorum siliquas quarum ei satietas negabatur, id est uitiorum sordidos cibos, quia in semet ipsum reuersus et salutari timore conpunctus inmunditiam porcorum horrere iam coeperat ac dirae famis supplicia formidabat, uelut iam seruus
Abbreviated transcription (Latin):
ferim: atq ita heç ĩ nob̃ ẽditoris nr̃i c̃sũmatio ꝑagit.
ut exhac ꝑmutatiõe. nullũ m̃daciũ ascribat᷑ etati: Ita
etiam interior homo nrͣ. ablactatus primordioꝵ dener¬
rẽ de unaquaq ꝓfecerit. atq exiude ad canitiem sen¬
suũ. ac uirum ꝑfectũ. & mensuram etatis plenitudinis
xp̃i ꝑueniens. deposuerit ea que erant paruuliꝰ. nũquid
uarietatem ĩcurrisse mendacii. & non potius ꝑfectiõis
plenitulinem. consecutus esse credendus ẽ:. Sic rudi-¬
menta ueteris ĩstrum̃t. dispensatione legis latoris dĩ.
adꝑfectionem beatitudinis euangłice cranferiintur:¬
N ec cam̃ ex hac ĩmutatione. aut diuersitas pͣcite sanctio¬
nis interuenisse credenda ẽ. s adimpletio & cumulus
sublimioꝵ &celestiũ preceptoꝵ: nec sacrȩ ꝓmulgatio¬
nis illius estunanda est abolitio. s accessus. nec uarie¬
tates. sed ꝓfectus: Unde & dñs nr̃. nolite inquit

Expanded text:
ferimur; atque ita haec in nobis Conditoris nostri consummatio peregit, ferimur; atque ita haec in nobis Conditoris nostri consummatio peregit, ut ex hac permutatione nullum mendacium ascribatur aetati. Ita etiam interior homo noster ablactatus a primordiorum tenerrem de unaquaque profecerit, atque exinde ad canitiem sensuum ac virum perfectum et mensuram aetatis plenitudinis Christi perveniens , deposuerit ea quae erant parvuli, numquid varietatem incurrisse mendacii, et non potius perfectionis plenitudinem consecutus esse credendus est? Sic rudimenta veteris Instrumenti, dispensatione legislatoris Dei, ad perfectionem beatitudinis evangelicae transferamen ex hoc immutatio aut diversitas praeteritae sanctionis intervenisse credenda est, sed adimpletio et cumulus sublimiorum et coelestium praeceptorum; nec sacrae promulgationis illius aestimanda est abolitio, sed ascensus; nec varietas, sed profectus. Unde et Dominus noster, Nolite, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
deatur principiis inchoari. ñ solũ nulla reprehensiõe.
s etiã laude dignissimũ ẽ: Et iccirco. nichil preuidicat
refragatio sponsionis incautȩ. si quolibet genere. sco¬
pos tantũ. id÷ ꝓposita pietas destinatioq teneatur:
mĩa nanq obhoc agimus. ut deo cormundũ exhi¬
bere possimus: Cuius consũmatio. si in his locis facilior
iudicatur. parum uobis oberit extortȩ mutatio pactio¬
nis: dum modo pͥncipalis illius ꝑfectio puritatis. ꝓ
rius acquiratur: Non enim exhac ĩmutatiõe ullũ
potest iudicari mendacium: s ĩ consulte definitionis
prudens salutarisq correctio: Et ut etiam dephisiciᷤᷤ.
quod nodũ ꝓposite questionis absoluat aliquid infe¬
ram: natura ipsa. innobis oꝑa sua de consilio diuinȩ
maiestatis ĩmiitat: Nam abinfantia inpueritiã. de pue¬
ridia. iniuuentã. de iuuenta insenectutis ulteriora trans¬

Expanded text:
deatur principiis inchoari, non solum nulla reprehensione, deatur principiis inchoari, non solum nulla reprehensione, sed etiam laude dignissimum est. Et idcirco nihil praejudicat refragatio sponsionis incautae, si quolibet genere scopus tantum, id est, proposita pietatis destinatio teneatur. Omnia namque ob hoc agimus, ut Deo cor mundum exhibere possimus; cujus consummatio si in his locis facilior judicatur, nihil vobis oberit extortae mutatio pactionis, dummodo principalis illius perfectio puritatis, prrius acquiratur. Non enim ex hac immutatione ullum potest judicari mendacium, sed inconsultae definitionis prudens salutarisque correctio. Et ut etiam de physicis, quod nodum propositae quaestionis absolvat, aliquid inferamus, natura ipsa in nobis opera sua de consilio divinae majestatis immutat. Nam ab infantia in pueritiam, de pueritia in juventutem, de juventute in senectutis ulteriora trans
Abbreviated transcription (Latin):
se inuicem cogitationibus accusantibus.
aut etiam defendentibus. in die qua iudicabit deus occul¬
ta hominu: Illud etiam. ego aut̃ oꝑa & cogitationes eoꝵ
obrem. desiderio ꝑfectionis ut uideo. hoc uos sponsionis uĩ¬
culo colligastis: dũ credidistis illo eam posse or¬
dine comprehendi. quo nunc suꝑueniente plenio¬
re iudicio ad sublimitatem eius consendi non posse
ꝑspicitis: Non gͦ p̾uidicat. quicquid discrepans ab
illa dispositione uisum fuerit accẽdisse: si modo nul¬
la principalis illius ꝓpositi diuersitas subsequat᷑:
N eq enim opificii cuiꝰquam desertio ẽ. demutatio ferra¬
menti: aut segnitiam arguit uiatoris. uie compendio¬
sioris aut directioris electio Eta igitur & in hac parte:
emendatio dispositionis imꝓuide. non sp̃alis uoti est
uidicanda transgressio: Quicquid eni ꝓcaritate dei &
pietatis amore ꝑficitur. que ꝓmissionem habet uite
que nunc ẽ & futurȩ: tam & si duris adq aduersis ui¬

Expanded text:
cogitationibus accusantibus aut etiam defendentibus, in die qua judicabit Deus occulta hominum . Illud etiam: Ego autem opera et cogitationes eorum iae LXVI. Quamobrem desiderio perfectionis, ut video, hoc vos sponsionis vinculo colligastis, dum credidistis illo eam posse ordine comprehendi, quo nunc, superveniente pleniore judicio, ad sublimitatem ejus conscendi non posse respicitis. Non ergo praejudicat quidquid discrepans ab illa dispositione visum fuerit accidisse, si modo nulla principalis illius propositi diversitas subsequatur. Neque enim opificii cujusquam desertio est demutatio ferramenti, aut segnitiem arguit viatoris viae compendiosioris ac directioris electio. Ita igitur et in hac parte emendatio dispositionis improvidae non spiritalis voti est judicanda transgressio. Quidquid enim pro charitate Dei et pietatis amore perficitur, quae promissionem habet vitae quae nunc est et futurae , tametsi duris atque adversis vi
Abbreviated transcription (Latin):
gregari: Nam aut suꝑgredientes legem. siscipit᷑ xp̃i
gr̃a. aut certe inferiores uelut debitores suos suos
sibiq obnoxios. lex retentat: Reus nanq legalium p̃¬
ceptoꝵ nequaquam euanglicam ꝑfectionem ualebit
attingere: quamuis xp̃ianũ se & dñi gr̃a liberatum in¬
aniter głetur: Non solum eñĩ hic credendus ẽ adhuc
eẽ sublege. qui hec que lex p̃cip̃ detrectat implere:
s etiam ille qui ea tancum que lex iubeat obser¬
uare contentus ẽ. nequaquã uocationis & gr̃e xp̃i. con¬
dignos exhibet fructus Ubi non dr̃ decimas tuas
& primitias offeres dño dõ tuo. s uade uende omĩa
que habes & da pauꝑib. & habebis thesaurum incelo:
& ueni sequere me: U biꝰ ꝑfectionis magnificentiam.
discipulo postulanti ne breuissimũ quidem horȩ sp̃a¬
tium ꝓpatris conceditur sepultura:. & humane cari¬
tatis officium: diuini amoris uirtute preuertitur:¬

Expanded text:
gregari. nam aut supergredientes legem suscipit Christi gratia aut certe inferiores uelut debitores suos sibique obnoxios lex retentat. reus namque legalium praeceptorum nequaquam euangelicam perfectionem ualebit adtingere, quamuis Christianum se et domini gratia liberatum inaniter glorietur. non solum enim hic credendus est adhuc esse sub lege, qui ea quae lex praecipit detractat inplere, sed etiam ille, qui ea tantum quae lex iubet obseruare contentus est ac nequaquam uocationi et gratiae Christi condignos exhibet fructus, ubi non dicitur: decimas tuas et primitias offeres domino deo tuo, sed: uade uende omnia. quae habes et da pauperibus, et habebis thesaurum in caelo, et ueni sequere me, ubi ob perfectionis magnificentiam discipulo postulanti ne breuissimum quidem horae spatium pro patris conceditur sepultura et humanae caritatis officium diuini amoris uirtute praeuertitur
Abbreviated transcription (Latin):
ria postulamꝰ: uel tardius uel neqͣquã nr̃a exaudiatur
oratio:. Et rursus ea qͦ credimus ẽẽ contͣria. utilit᷑ ut be¬
ngnissimus medicus etiam inuitissimis dñs inferre
dignatur: ac nõnunꝙͣ ꝑniciosas dispositiones nr̃as leta¬
lesq conatus ab effectu detestabili retardat ac reuo-¬
cat: ac properantes ad mortem retrahit ad salutem: &e
de inferni faucib extrahit ignorandes:¬

Expanded text:
ria postulamus, vel tardius vel nequaquam nostra exauditur ria postulamus, vel tardius vel nequaquam nostra exauditur oratio; et rursus, ea quae credimus esse contraria, utiliter, ut benignissimus medicus, etiam invitissimis Dominus inferre dignatur; ac nonnumquam perniciosas dispositiones nostras lethalesque conatus ab effectu detestabili retardat ac revocat; ac properantes ad mortem retrahit ad salutem, et de inferni faucibus extrahit ignorantes
Abbreviated transcription (Latin):
Quotiens uolui congregare filios tuos. sicut gallina con-¬
gregat pullos suos sub alas suas: & noluisti. ꝙ qͣre inqͥt
auersus est populus iste in iherłm. auersione contenti¬
osa : Indurauert facies suas: & noluerunt reuerti.
Presto est gͦ cotidie. xp̃i grã. que dum uult om̃s homines
saluos fieri. & ad agnitionem᷑ uenire: cunctos absq ulla
exceptione conuocat dicẽs Henite ad me om̃s qui labo-¬
ratis & onerati estis: & ego reficiam uos. Si aut̃ non om̃s
uniuersaliter sed quosdã aduocat: sequitur. ut nec oms
sint onerati uel originali uel auctuali peccato: nec ue-¬
ra sit illa sententia. om̃s enim peccauerunt & egent glã
dĩ nec ꝑ om̃s hoĩes mors ꝑtransisse credatur. Et in tã
tum oms qui pereunt contͣ dĩ pereut uoluntatem: ut
nec ipsam mortem ds̃ fecisse dicatur: ita scriptura tes¬
tante: quia ds̃ mortem non fecit. nec gaulet in ꝑditiõe
uiuoꝵ:. Et inide est quod plerunq dum ꝓ bonis contra-¬

Expanded text:
ongregare filios tuos, sicut gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti. et: quare, inquit, auersus est populus iste in Hierusalem auersione contentiosa? indurauerunt facies suas, noluerunt reuerti. praesto est ergo cotidie Christi gratia. , quae, dum uult omnes homines saluos fieri et ad agnitionem ueritatis uenire, cunctos absque ulla exceptione conaocat dicens: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam uos. si autem non omnes uniuersaliter, sed quosdam aduocat, sequitur ut nec omnes sint onerati uel originali uel actuali peccato nec uera sit illa sententia: omnes enim peccauerunt et egent gloria dei, nec per omnes homines mors pertransisse cretum omnes qui pereunt, contra Dei pereunt voluntatem, ut nec ipsam mortem Deus fecisse dicatur, ita Scriptura testante: Quia Deus mortem non fecit, nec gaudet in perditione vivorum . Et inde est quod plerumque dum pro nobis contra
Abbreviated transcription (Latin):
quo. non ob hoc hominẽ fecerat ut periret. sed in ꝑpetuu᷑
uiueret: manet ĩmobile: Cuius benignitas cum bonȩ uo-¬
luntatis in nobis. quantulamcũq scintillã emicuisse ꝑspe¬
xerit. uel quã ipse tanꝗͣ de dura silice nr̃i cordis exsculy¬
serit: confouet eam & exsucitat. suaq inspiratione cõfor¬
tat: uolens om̃s homines saluos fieri. & ad agnitionem¬
ueritatis ueritatis uenire:. Quia non est inqͥt uoluntas
ante patrem ur̃m qͥ in celis est: ut ꝑeat unum ex pusil¬
lis istis:. Et iterum: Nec uult in qͥt ds ꝑire anima᷑: sed
retͣctat cogitans ne penitus pereat qͥ abiectus est:. Uerax
nãq est &e non mentitur: cum obtestatione definiens.
Uiuo ego dicit dñs ss̃: quia nolo mortem ĩpii. sed ut cõuer¬
tatur a uia sua &e uiuat:. Qui enim ut pereat unum de
pusillis non habet uoluntatem: qͦm sine ingenti sacrilegie
putandus est non uniuer salit̾ om̃s peccatores. sed quosdã

Expanded text:
quo non ob hoc hominem fecerat ut periret, sed ut in perpetuum quo non ob hoc hominem fecerat ut periret, sed ut in perpetuum uiueret, manet inmobile. cuins benignitas cum bonae uoluntatis in nobis quantulamcumque scintillam emicuisse perspexerit uel quam ipse tamquam de dura silice nostri cordis eicnderit, confouet eam et exsuscitat suaque inspiratione confortat, uolens omnes homines saluos fieri et ad agnitionem ueritatis uenire, quia non est, inquit, uoluntas ante patrem uestrum qui in caelis est ut pereat unus ex pusillis istis, etiterum nec uult, inquit, deus perire animam, sed retractat cogitans ne penitus pereat qui abiectus est uerax namque est. et non mentitur, cum obtestatione definiens: uiuo ego, dicit dominus deus: quia nolo mortem inpii, sed ut conuertatur a uia sua, et uiuat. qui enim ut pereat unus ex pusillis non habet uoluntatem, quomodo sine ingenti sacrilegio putandus est non uniuersaliter omnes, sed quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
trio retentamus: sed quibusdam occurrentibus causis eti-¬
am inuitissimi frequent᷑ retrabimur a salutaribus in-¬
salutaribus stitutis: ita ut uel loci. uel temporis cõpiam
in quo hec exercere possimus. necẽe sit nõbis a dño de-¬
pͣcari: Nec sufficere nobis id quod possumꝰ certum est:
nisi etiam oportiinitas ꝑagendi ea que nob utiq possibi¬
satͥanas: ita ut nõnũꝗͣ. nos etiam utilit᷑ ab istis spiritali¬
bus sentiamꝰ studiis auocari: ut dum nolentibus nobis
interrumpitur nr̃i cursus intentio. & infirmitati car-¬
nis aliquid relaxamus etiam inuiti: ad salutarem ꝑseuerã¬
tiam reseruemur:. De qͣ dispensatione dĩ simile aliquid
beatus apłs ꝓpt̾ quod inquit. ter dñm rogaui ut discede¬
ret ame: &e dixit michi:. Sufficit tͥ grã mea: nam uirtus
in infirmitate ꝑficitur:. Et iterum. Quid enim oremus se¬
cundum quod opotet. nescimus:. Propositum nanq dei

Expanded text:
trio retentamus, sed quibusdam occurrentibus causis, etitrio retentamus, sed quibusdam occurrentibus causis, etiam invitissimi frequenter retrahimur a salutaribus insalutaribus institutis, ita ut uel loci uel temporis copiam, in quo haec exercere possimus, necesse sit nos a domino deprecari. nec sufficere nobis id quod possumus certum est, nisi etiam oportunitas peragendi ea\' quae nobis utique possibiSatanas, ita ut nonnumquam nos etiam utiliter ab istis spiritalibus sentiamus studiis auocari, ut, dum nolentibus nobis interrumpitur nostri cursus intentio at infirmitati carnis aliquid relaxamus, etiam inuiti ad salutarem perseuerantiam reseruemur. de qua dispensatione dei simile aliquid beatus apostolus propter quod, inquit, ter dominum rogaui ut discederet a me. et dixit mihi: sufficit tibi gratia mea: nam uirtus in infirmitate perficitur, et iterum: quid enim oremus secundum quod oportet nescimus. Propositum namque dei,