comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ingredientiũ & egredientiũ
supplicit᷑ orationib com̃dare.
Comunione corporis ⁊ sangui.¬
nis dñi cunctis dieb uitȩ tuę
indignũ te existimes. Inulti.¬
mo tam̃ exitꝰ uite tuȩ die si me.¬
rueris ꝓuatico tͥ si sit qͥ tribu¬
ł concedimꝰ. Sunt ⁊ aliamul¬
ta q̃ tibi duriꝰ ⁊ satis acrierãt
urta magiiũ pondus pec̃ci infe.¬
de inmensa clementia dĩ remis¬
sionẽ te tuor habiturũ pec̃cor.

Expanded text:
Ingredientium et egredientium Ingredientium et egredientium simpliciter orationibus commendare. Communione corporis et sanguinis Domini cunctis diebus vitae tuae indignum te existimes. In ultimo tamen exitus vitae tuae die, si merueris pro viatico si sit qui tributibi concedimus. Sunt et alia multa, quae tibi durius et satis acrius erant, tam magnum pondus peccati, infede inmensa Dei clementia remissionem te tuorum habiturum peccatorum;
Abbreviated transcription (Latin):
Miserere animȩ tuȩ ut ñ siscuus
tibimet ipsi homicida. Relinq̃re
q̃ ꝓpt̾ te rogamꝰ hoc malũ scdm
quod te traxerit ad tã uiu̾u anis.¬
simũ pecc̃i facinꝰ. Iug̃de monasti.¬
ꝑata. si forte ignoscat infinita
dĩ bonitas. pec̾cis tuis. ⁊ refrige.¬
ret animatua priquã crucieris
uitentiã ꝑmanens in domotua
ł in hoc mundo uis agere qđ tͥ peiꝰ
⁊ duriꝰ. ⁊ grauiꝰ. eẽ. nõ dubites ita
ut ag̃e debeas exortamͣ. Om̃ib
dieb qͥb penit̾e debes uinũ ⁊ õẽ.
sicerã sibibas. Carnẽ nuquã ullo
tẽp̃r comedas p̾ẽ pascha. ⁊ diẽ
natalis dñi. inpane ⁊ aqua &
sale penit̾e. Inuigiliis. in ieiu.¬
nus inorationib ⁊ helemosinis
õitẽpr̃ ꝑseuera. Armis nũquã
cingere nec in quo libri locoliti.¬
gare p̃suinas. Uxorẽ nuquã du¬
cete. concubina ñ habere. nec
quã lauare. inconiuiuiis letan.¬
tiũ nũquã te miscere. In eccla
segregatꝰ ab aliis xp̃ianis pꝰostiũ
ut potes humilit̾ te repone.

Expanded text:
Miserere anime tue, ut non sis tuus tibimet ipsi homicida. Relinque quapropter te rogamus hoc malum seculum, quod te traxit ad tam immanissimum peccati facinus, ingredere monasterperata, si forte ignoscat infinita dei bonitas peccatis tuis et refrigeret animam tuam, priusquam crucieris nitentiam permanens in domo tua, vel in hoc mundo, vis agere, quod tibi pejus et durius et gravius esse non dubites, ita ut agere debeas exhortamur. Omnibus diebus quibus poenitere debes, vinum et omnem siceram non bibas, carnem nunquam ullo tempore comedas praeter Pascha, et die Natalis Domini. In pane et aqua, sale penite. In ieiuniis, vigiliis, orationibus et elemosinis omni tempore persevera. Arma numquam cingere nec causam in quolibet loco litigare praesumas. Uxorem numquam ducere, concubinam non habere, nec quam lavare. In conviviis laetantium nunquam miscere. In ecclesia segregatus ab aliis Christianis post ostium et postes te humiliter repone.
Abbreviated transcription (Latin):
adult̾am conuigẽ occide
dicat. fac quodñlicet. ut liceat
tibi quod ñ licet: Cũ enĩ utrũq
scdm legẽ xp̃i illicitũ sit siue
adulterã occidere siue illa uiuen¬
te alt̾am ducere abutroq ÷ abs.¬
tinendus. ñ illicitũ ꝓlicito fa¬
ciendũ. Si enĩ facturꝰ ẽ. quodñ
licet. iã faciat adult̃iũ̃. ⁊ nõ
faciat homicidiũ. ut uiuente
urore aliã ducat. ⁊ ñ humanũ
sanguinẽ fundat. Ranoliaias.¬
c̃ matris hortatu filiã de¬
siderii reg̾ logobardoꝵ uarolꝰ
duxisset uxorẽ. incertũ ẽ. qua
de causa eã pꝰ annũ repudiau̾it
pue nobilitatis femine̾ in mat̾¬
moniũ accepit. de quatres filios
Rarolũ uid lis pipinũ ⁊ ludoui¬
cũ totidẽq filias genuit. arõ¬
Gieui &e̾ ñ contingat facul.¬
tas concubendi cũ coniuge
aliena. planũ tc̃ aliquo modo
sit id eũ cuꝑe. ⁊ si potestas dãt¬
.ẽe. fac turum. ñ minꝰ reus ẽ. quã
si inipso facto dep̃henderet᷑.¬

Expanded text:
adulteram coniugem occidere, dicat: fac, quod non licet, ut tibi liceat quod non licet? cum enim utrumque secundum legem Christi inlicitum sit, siue adulteram occidere siue illa uiuente alteram ducere, ab utroque abstinendum est, non inlicitum pro inlicito faciendum. si enim facturus est, quod non licet, iam faciat adulterium et non faciat homicidium, ut uiuente uxore alteram ducat et non humanum sanguinem fundat. quodsum matris hortatu filiam Desiderii regis Longobardorum Carolus duxit uxorem; incertum qua de causa eam post annum repudiavit, puae nobilitatis feminam, in matrimonium acceperit, de qua tres filios Carolum videlicet et Pipinum et Ludovicum totidemque filias genuit. Si cui etiam non contingat facultas concumbendi cum hac conjuge aliena, planum tamen aliquo modo sit id eum cupere, et, si potestas detur, facturum esse, non minus reus est, quam si in ipso facto deprehenderet
Abbreviated transcription (Latin):
lutꝰ sis inceł. Sin alit̃ aũ feceris:
⁊ sc̃ȩ matriseccłȩ tã salubre ã.¬
monitionẽ despexeris: ipse tͥ
sis iudex ⁊ inlaqueo di aboli qͦ
irrecitꝰ teneris ꝑmanebis. San¬
giustuus suꝑ cap̃tuũ. nos alieni
a consortio tuo ꝓalioꝵ filioꝵ dĩ
salute ipso opitulante om̃i sol¬
licitudine nitim̃ desudare ⁊ dñi

Expanded text:
lutus sis in coelis. Sin autem aliter feceris, et sanctae matris Ecclesiae tam salubrem admonitionem despexeris, ipse tibi sis judex, et in laqueo diaboli quo irretitus teneris, permanebis. Sanguis tuus super caput tuum, nos alieni a consortio tuo pro aliorum filiorum Dei salute, ipso opitulante, omni sollicitudine nitimur desudare et Domini
Abbreviated transcription (Latin):
delissimã libidinis bestiã uult
unꝰ quisq uxorẽ suã. ẽẽ. uic¬
tricẽ. cũ ipse adpͥmũ libidinoᷤ
uictũ uictus cadat : Nã qͥc¬
quit cc̃. fidẽ catholicã nõ licae
mulierib nec uiris licebit. Si
aut̃ eadẽ mulier timore ꝑte¬
aut bis ł sepiꝰ repetierit: si uiti
obtinere possit ꝑquirat. ⁊ ra¬

Expanded text:
delissimam libidinis bestiam vult delissimam libidinis bestiam vult unusquisque uxorem suam esse victricem, cum ipse ad primum libidinis ictum victus cadat? Nam quidquid contra fidem catholicam non licet mulieribus, nec viris licebit. Si autem eadem mulier timore perteaut bis, vel saepius repetierit, si vitam ei obtinere possit, perquirat et r
Abbreviated transcription (Latin):
łalia quilibet actio criminał
inpediat. Quod si ꝓbatũ fuerit
sine ulla spe coniugii cũ peni.¬
tentia ꝑpetuo maneant. Si aũ
nequaquã ad ulterasse ⁊ p̾fati
homicidii neut̃ eoꝵ conuincipo¬
tuerit. purgent legalit̾ famã
sue opinionis ⁊ sũpto ut ant̾ cõ¬
iugio si alia ut diximꝰ ñ inpeqͥtẽ¬
i cuꝰ uror stuprata fuerit
ꝓpẽea maritꝰ capitali sen.¬
tentia delere illa machinau̾it:
ipsa uͦ urgente mortis ꝑiculo.
ad ep̃m confugerit. ⁊ auxiliũ que¬
sierit oꝑosiori tam̃ si pot̾ ep̃e la¬
bore desudet ne occidat᷑. Si uero
ñ pot̾ nullomͦ liceat ei reqͥren¬
ti eã recidere ad occidendũ Sed
ad locũ quẽ ipsa delegerit. ut
secura possit uiuere. Si uero
int̾dũ maritꝰ eã inuenerit ⁊ repe.¬
tierit scdm sełm potestatẽ
habebit quod ei agere uelit.
S audiat sc̃m augustinũdi¬
centẽ. Cũ enĩ a uirtute nom̃
acceꝑit. ⁊ mulier. a mollitie
.i. fragilitate. qr contra cru¬

Expanded text:
vel alia quaelibet actio criminalis vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe conjugii cum poenitentia perpetuo maneant. Si autenequaquam adulterasse, et praefati homicidii neuter eorum convinci potuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si alia, ut diximus, non impedier constuprata fuerat, et propterea maritus capitali sententia delere illam machinaverit; ipsa vero urgente mortis periculo ad episcopum confugerit, et auxilium quaesierit, operosiori tamen si potest episcopus labore desudet, ne occidatur; si vero non potest, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere ad occidendum, quaad locum quem ipsa delegerit, ut secura possit vivere. Si vero interdum maritus eam invenerit et repetierit, secundum saeculum potestatem habuerit quid ei agere velit; sed audiat S. Augustinum dicentem: Cum enim vir a virtute nomen accepit, et mulier a mollitie, id est fragilitate, quare contra cru
Abbreviated transcription (Latin):
elatũ est aurib
scõꝵ sacerdocũ. quendã alt̾iꝰ
Iuxdr̃e stupͦ uiolasse ⁊ in sr̃ ⁊ me¬
che uiuente uiro suo uiram̃tu
dedisse. ut pꝰ legitimi mariti
mortẽ si sr̃ uirisset duceret.
uxorẽ. Quod ⁊ factũ ẽ. Ialegͥ
conubiũ ꝓhibemꝰ ⁊ anathema¬
comuni decreto scd̾m canonu
instituta de fuimus ⁊ p̃uidica.¬
mus. ut siqͥs cũ uxore alt̾s uiuen.¬
te eo fornicat᷑ fuerit morien.¬
te marito synodali uiditio
aditꝰ ei claudat᷑ illicitꝰ ne ultiꝰ¬
ei conungat᷑ matrimonio ꝙͣ priꝰ
polluit adulterio. Nolumꝰ enĩ nec
xp̃iane religioni conuenit. ut
nullus ducat in coniugiũ ꝙͣ priꝰ
polluit ꝑ adulteriũ. ex conctio
illiꝰ adulterasse accusat᷑ ⁊ eo
inprimo defuncto eadẽ sũpsisse
d̾inoseit᷑ om̃i modis publice peni.¬
tentię. subigat᷑. de qua &e pͦ peni.¬
tentiã p̾fata si expedierit serua.¬
bit᷑ regła. nͥ forte id̾ aut mulier
uirũ qui mortuus fuerat occidis.
se notent᷑. aut propinquitas

Expanded text:
elatum est auribus sanctorum sacerdotum quemdam alterius uxorem stupro violasse, insuper et moechae, vivente viro suo, juramentum dedisse ut, post legitimi mariti mortem si supervixisset, duceret uxorem. Quod et factum est. Tale igitur connubium prohibemus et anathemaommuni decreto secundum canonum instituta definimus, et praejudicamus ut, si quis cum uxore alterius, vivente eo, fornicatus fuerit, moriente marito, synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulteriuei conjungatur matrimonio, quam prius polluit adulterio. Nolumus enim, nec Christianae religioni convenit, ut ullus ducat in conjugium quam prius polluit per adulterium. CAP. 212. illius adulterasse accusatur, et eo in proximo defuncto eamdem sumpsisse dignoscitur, omnibus modis publicae poenitentiae subigatur. De quo etiam post poenitentiam praefatam, si expedierit, servabitur regula, nisi forte idem aut mulier virum qui mortuus fuerat occise notentur, aut propinquitas,
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃fectores suarũ
sine iuditio coniug u̾ n addis
di quid aliud habendi nͥ hom
digendi. quib coniugiũ pe¬
nit̾us denegat᷑. exceptis ado.¬
lescentib de quib : bati
pape leonis.xx.u regła decre
monere te cũ lacrimis ⁊ mul.¬
to gemitu cordis cutamꝰ filias.¬
trasti. Na occidisti uxorẽ tuã par.¬
tẽ corporis tui. legitimo inmatͥ.¬
monio tͥ sociatã sine causa mor¬
tis ñ tibi resistentẽ ñ insidian¬
tẽ quocũq modo uice tue ñ inue.¬
nisti eã cũ alio uiro nefariã rẽ
facientẽ. s concitatꝰ adiabolo
delior om̃i bestia int̾emisti. ⁊ñc¬

Expanded text:
nterfectores suarum sine iudicio coniugum, cum non di, quid aliud habendi sunt qudigendi, quibus penitus coniugium denegatur, exceptis adolescentibus, de quibus beati pape Leonis XXV regula decretmonere te cum lacrymis et multo gemitu cordis curaveram, fili Hepatrasti. Nam occidisti uxorem tuam partem corporis tui legitimo tibi matrimonio sociatam, sine mortis causa, non tibi resistentem, non insidiantem quocunque modo vitae tuae. Non invenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed incitatus a diabolo,delior omni bestia, interemisti at
Abbreviated transcription (Latin):
manaq lex testimonio & idoneo
quanto mag̾ ꝑ istũ flagitiosissi¬
mũ ⁊ scelestũ nec illa uiua debuit
erat inuestiganda. ⁊ te si ita fu:¬
isset inuenta scdin legẽ tramitẽ
debuit exciꝑe ultionis uindic̾¬
tã. Nã si uerũ qđ absit fuisset sic̃
penitentia forsitan ꝑacta dimit¬
tere eã ꝑ appbatã causã pot̾as
si uoluisses. occidere tam̃ eã nul.¬

Expanded text:
oneo, quanto magis per istum tam flagitiosum et scelestum, nec illa viva debuit erat investiganda, et tunc si rea fuisset inventa, secundum legis tramitem debuit excipere ultionis vindictam. Nam etsi verum, quod absit, fuisset, sicut poenitentia peracta, dimittere eam per approbatam causam poteras si voluisses, occidere eam nul
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ ħ ur̃a sc̃ĩtas adde studut
sic̃ uxor adult̾iũ ꝑpetrauet
nũꝗͣ constringr̃ legib. gla.¬
diũ ñ habet nisi sp̃u alẽ. no.
cidit. s uiuificat. Nicħ ro:¬

Expanded text:
tra sanctitas addere studuit, si cujus uxor adulterium perpetraverit nunquam constringitur legibus, gladium non habet nisi spiritualem quo non occidit, sed vivificat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ ł pestuus scandalizat te:
inalũ auobis. Et itẽ. Siqͥs fr̃̾ nomi¬
nat᷑. ⁊ est fornicator aut adulter.
aut homicidia. aut rapai: cũ huiꝰ¬
modi nec cibũ sumere licet. Et iohis
fariũ hominẽ salutare ꝓhibebat
dicens. Hec aue dixeris nec eũ indo.¬
nicat oꝑib eiꝰ malignis. Dominica
inenbrũ putridũ ⁊ insanabile que¬
in edicinã ñ recipiat. ferro ei cõmu¬
icationis a corpore ȩecłe abscidamꝰ:
ne tã pestifero morbo reliqua men¬
bra corporis ueluti ueneno infician¬

Expanded text:
te. malum a vobis. Et iterum: Si quis frater nominatur, et est fornicator, aut adulter, aut homicida, aut rapax, cum hujusmodi, nec cibum sumere licet. Et Joannes farium hominem salutare prohibebat, dicens: Nec ei Ave dixeris, nec eum in donicat operibus ejus malignis . Dominica membrum putridum et insanabile, quod medicinam non recipit, ferro excommunicationis a corpore Ecclesiae abscidamus, ne tam pestifero morbo reliqua membra corporis, veluti veneno, infician
Abbreviated transcription (Latin):
.x. qͥ hanc potestatẽ dedit. ⁊ dños
fec̃. homines tanti honoris. Quin
monstratus est. om̃imodo
sẽꝑatꝰ est adõ sic̃ &iã ille qui
anathemati⁊ atus tãquã impi
seꝑatus est. Nichil aliud sig¬
nificat anathema nisi adeo
rochia aliquis consistens ali¬
mel &bis atq t̾cio si necesse
fuerit uocabit illũ sua ãmo
ad emendationẽ siue conpositio¬
nẽ ⁊ adpenitentiã. ut dõ ⁊ ecclę
satis faciat quã lesit. Si aut̃ des
pexerit atq contẽpserit eiꝰ am mo¬
nitionẽ ⁊ salubimã inuitationẽ:
feriat illũ pastor ali uirga hoc ẽ.
sententia excõmunicationis. ut
a cõmunione sc̃e eccłe om̃iũq xp̃i
anorũ sit seꝑatus. usq ad c̃gruam
satiffactionẽ. ⁊ dignã emendatio¬
nẽ. Quã ex cõmunicationẽ debet

Expanded text:
 qui hanc potestatem dedit, et dominos fecit homines tanti honoris. CAP. monsseparatus est a Deo, sicut etiam ille qui anathematizatus est, tanquam impius separatus est. Nihil enim aliud significat anathema, nisi a Deo rochia aliquis consistens alimel et bis atque tertio, si necesse fuerit, vocabit illum sua admonad emendationem sive ad compositionem et ad poenitentiam, ut Deo et ecclesiae satisfaciat quam laesit. Si autem depexerit atque contempserit ejus admonitionem et saluberrimam invitationem, feriat illum pastorali virga, hoc est sententia excommunicationis, ut a communione sanctae Ecclesiae omnius usque ad congruam satisfactionem, et dignam emendationem, quam excommunicationem idem debet
Abbreviated transcription (Latin):
guine suo redemit iuolent̃ oppri¬
mens ⁊ int̾ficiens ⁊ bona eoꝵ diri.¬
iterũ atq t̾cio inuitantes. eũ cano¬
nice adem̃dationẽ. ⁊ adsatis fac¬
tionẽ & penitentiã corripientes

Expanded text:
guine suo redemit, violenter opprimens et interficiens et bona eorum diriiterum atque tertio, invitantes eum canonice ad emendationem, et ad satisfactionem et poenitentiam co
Abbreviated transcription (Latin):
ichil auoo inec¬
cresia reoaror
aut cantet᷑ nͥ quȩ
auctoritatis diui¬
ne sunt. & patrũ ortodoeoꝵ
sanc&̾ auctoritas. Nec falsa
tantũ que ꝓphetia & eu̾glica
doc& scriptura id michael.
guabriel.iaphael. Deor pi
GCNIESIS
lib unus
EXODUS
lib̾ unus
Leuiricus
lib unus.
lib̾ unus.
DEUTERONOMI
lib̾unus.
ihesu Naue
lib̾ unus
RUTN
lib̾ unus.

Expanded text:
ihil aliud in ecclesia legatur, aut cantetur, nisi quae auctoritatis divinae sunt, et Patrum orthodoxorum sanxit auctoritas. Nec falsa tantum quae prophetica, et evangelica docet Scriptura, id est Michael, Gabriel, RaphaeGenesis liber unus. Exodus liber unus. Leviticus liber unus. liber unus. Deuteronomium liber unus. Jesu Nave liber unus. Ruth liber unus.
Abbreviated transcription (Latin):
suã nutͥat. qd si exponendã pu
tronis repetendi aditũ relinqͥmꝰ
si abtosis erpositos qͦdãmͦ ad mortẽ
legerit. Nec suũ dicere poterit.
nuis genitorib puer paruus pro¬
creat᷑. siue alib̾tina ꝓgenie siue
conditionis s neq his qͥ eos nutͥ¬
endas sustuler licentia concedi
penitꝰ eũ quadã distinctione
eos tollere ⁊ educationẽ eoꝵ ꝓ.¬
curat. siue mascłi sint siue fe-¬
mine ut eos ł loco liboꝵ ł loco ser¬
uor. aut coloꝵ habeant. s nullo
discrimine. habito hi qͥ abhuiꝰ¬
modi hominib educti st̃ liberi
⁊ ingenui appareant.
i is adquẽ
ancille ꝑtinet usus fructꝰ.
partui suũ. eẽ. credens uendidit
aut donauerit. furtũ ñ cõmit¬
tunt. Furtũ enĩ sine affectu
furandi ñ cõmittit᷑.

Expanded text:
suam nutriat. quod si exponendam puttronis repetendi aditum relinquimus, si ab ipsis expositos quodammodo ad mortem legerit. Nec suum dicere poterat, nuis genitoribus puer parvulus procreatus, sive a libertina progenie, sive conditionis. Sed neque his qui eos enutriendos sustulerunt, licentiam concedi penitus, cum quadam distinctione eos tollere et educationem eorum procurare sive masculi sint, sive feminae, ut eos vel loco liberorum, vel loco servorum, aut colonorum habeant, sed nullo discrimine habito, hi qui ab hujusmodi hominibus educati sunt, liberi et ingenui appareant.Si is ad quem ancillae pertinet usus fructus, partum suum esse credens vendiderit, aut donaverit, furtum non committit. Furtum enim sine affectu furandi non committitur.
Abbreviated transcription (Latin):
accusatio nõ pot̾. Flagitari iudiciũ
ñ debet decausa: que finita ł ui
Eiquis aut̃ iudicẽ recusauerit
⁊ aliũ ꝑ eo petierit eũq it̾m re¬
cusare maluerit ut aliquẽ sibi ui.¬
dicẽ petat ñ audiat᷑.
udices aut̃ sententiã scriptis dicãt.
iꝑuocationes condẽpnato ñ de¬
negent᷑. nisi forte t̃ appellare aliqͥs
maluerit. ł contumar in absentia
⁊ contumaces condẽpnati. appellare
ñ possunt.

Expanded text:
accusatio non potest. Flagitari judicium accusatio non potest. Flagitari judicium non debet de causa quae definita, vel Si quis autem judicem recusaverit, et alium pro eo petierit, cumque iterum recusare maluerit, ut aliquem sibi judicem petat, non audiatur. Judices autem sententiam scriptis dicant, ocationes condemnato non denegentur, nisi forte ter appellare aliquis maluerit, vel contumax in absentia et contumaces condemnati appellare non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
insecularib legib inuenit᷑ scrip¬
tũ. In iuste iustus infratres mensoᷤ
reparat causã: quã si facere ne.¬
glexerit sententia que adu̾sus
eũ collata fuerit ꝑseueret: ⁊ ne sit
uob̾ contrariũ ł & ne miremini qđ¬
dde socularib legib locutꝰ sum in nr̃o
nidicio. quia ecclesiastice leges ⁊ di¬
uine cas recipiunt.cccixl.
Diquis
Sae familiarib ł exserus cuiꝰ libe
demꝰ cuĩ cũq criminis delator
atq accusator emerserit eiꝰ estima¬
tionẽ capud atq fortunas petitur.
cũ familiaritati ł dño inheserit
ante erhibitionẽ testiũ. añ exa¬
minatũ iudiciũ. in ipsa ex positio¬
ne criminũ atq excusationis exor¬
dio. ultore gladio feriat᷑. Uoeẽ
enĩ funestã: potiꝰ int̾cidi quã audi¬
ri oportet. Coꝵ uͦ accusandi sac̃do¬
tes ł testificandi in eos os obstrium
quos non humanis s diuinis uocib
mortuos. ẽẽ. sciniꝰ.
e his criminib de quib qͥ abso.¬
lutꝰ ÷ ab eo qͥ accusauit refricari

Expanded text:
ribus legibus invenitur scriptum: Injuste victus, intra tres menses reparet causam. Quod si facere neglexerit, sententia quae adversus eum collata fuerit, perseveret. Et ne sit vobis contrarium vel etiam ne miremini quod de saecularibus legibus locutus sum in nostro judicio, quia ecclesiasticae leges et divinae eas recipiunt. CAP.quis ex familiaribus vel ex servis cujuslibet domus cujuscunque criminis delator atque accusator emerserit, ejus aestimationem caput atque fortunas petiturus, cujus familiaritati vel dominio inhaeserit, ante exhibitionem testium aut examinationem judicum in ipsa expositione criminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur; vocem enim funestam potius intercidi quam audiri oportet, eorum vero accusandi sacerdotes vel testificandi in eos os obstruimus, quos non humanis sed divinis vocibus mortuos esse scimus. e his criminibus de quibus quis absolutus est, ab eo qui accusavit, refricari
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciũ ep̃tori. ut ep̃tio nichil habe¬
at firmitatis
nuito uł ignorante te partꝰ ancille
sue expositꝰ.ẽ. repetere eũ ñ ꝓhibe¬
bis. si restitutio eiꝰ si ñ afuere iudi¬
caueris ita fiat ut si qua in alendo
eo ł forte ad discendũi artifitiũ ius¬
te c̃sũpta fuerint restituantur:¬

Expanded text:
emptori, ut emptio nihil habeat firmitatisnvito et ignorante te, partus ancillae tuae expositus est, repetere eum non prohiberis, sed restitutio ejus, si non a fure vindicaveris, ita fiat, ut si qua in alendo eo vel forte ad discendum artificium justum, consumpta fuerint, restituantur
Abbreviated transcription (Latin):
e inuito denuntiet᷑ ut tes¬
timoniũ btis dicat. aduersꝰ
socerũ. generũ. uictricũ. pͥingnũ.
sobrirũ. sobrinã. sobrino. natũ.
ec fue qͥ pͥore gradu sunt. Itẽ
De lib̾co ipsius liłor ei parentũ uini
uroris. it. Latrone ⁊ ut ne patroni¬

Expanded text:
e invito denuntietur, ut testimonium litis dicat adversus socerum, generum, vitricum, privignum, sobrinum, sobrinam, sobrino natum, eosve qui priori gradu sint. Item ne liberto ipsius, liberorum ejus, parentum, viri, uxoris. Et ne patroni
Abbreviated transcription (Latin):
niũ dicere. It̾. Idonci non uident᷑. ẽẽ.
testes quibꝰ imꝑari pot̾ ut testes suit.
Testis idoneus patri filio aũ filiꝰ pari
ñ est. It̾. Qui falso ł uarie testimdnia
dixerunt. ł utriq parti ꝓdiderunt
potestate eiꝰ ẽ. It̾. Quo fr̃s qͥ in eidẽ pa.¬
tris potestate sunt testes utriq in eod
testam̃to ł eodẽ negotio fieri posst̃.
qm̃ nichil nocet exuna domo ples
testes alieno negotio adhib̾i. Iẽ. Exeo
colligit᷑. eẽ. mulieres testimonium
inuiditio dicendi uis habere.

Expanded text:
ib. VI. Item. Idonei non videntur esse testes, quibus imperari potest ut testes sint. Item . Testis idoneus pater filio, aut filius patri non est. Item . Qui falso vel varie testimonia dixerunt, vel utrique parti prodiderunt, potestate eius est, item duo fratres qui in eiusdem patris potestate sunt testes utrique in eodem testamento vel eodem negotio fieri possunt, quoniam nihil nocet ex una domo plures testes alieno negotio adhiberi. Paulus licolligitur etiam mulieres testimonii in iudicio dicendi ius habere.
Abbreviated transcription (Latin):
omines libi qui urores fiscalmas re
ãccipiunt. nec de heredicate parentũ.
nec de causa querenda niec de testimo¬
nia ꝓhac re abiciant᷑ .ce.xu.
Seruus si suꝑdiim fuerit delator
negotia audite ceꝑunt. a die inscrip.¬
tionis si indutias aut accusator aut
reus petierie. intra annũ p̃stare debe¬
bunt. ut hoc accio intra annũ cirtu¬
lũ fimat᷑. Quã si accusator intra an¬
nũ q̃ ꝓposuerit ꝓbare distulerit. abso¬
luto reo penã suscipiat legib suꝑiorib

Expanded text:
Homines liberi, qui uxores fiscallinas raccipiunt, nec de haereditate parentum, nec de causa quaerenda, nec de testimonio pro hac re abjiciantur. CAP. Servus si super dominum fuerit delator, negotia audire coeperint, a die inscriptionis, si inducias aut accusator, aut reus petierit, intra annum praestare debebunt, ut haec actio intra anni circulum finiatur; quod si accusator intra annum quae proposuerit, probare distulerit, absoluto reo poenam suscipiat legibus superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
crim̃ inpingent. sic̃ priorẽ dimi.¬
iuuentute ñ habeat. Quod enĩ
dic̃ utile ÷ si non ꝓpt̾ libidinẽ
crꝑtꝰ infelices priores nuptias
siq poterat euenire. ut uirta
ead uror legẽ quoq marito da¬
ret repudiũ. cand̾ cautela p̾cipi.¬
t᷑ ne sedin accipiat uirũ. & qr me.¬
retrir ⁊ que semel fuerat adul.¬
nubere p̃cipit̾ uiro. Qđ si talẽ
duxerit. sub alt̾i crimine sit.

Expanded text:
crimen impingeret, sic priorem dimitvivente non habeat. Quod enim dicit tale est: Si non propter libidinem, ertus infelices priores nuptias non quia poterat evenire ut juxta eamdem legem uxor quoque marito daret repudium, eadem cautela praecipitur, ne secundum accipiat virum. Et quia meretrix et quae semel fuerit adultnubere praecipitur viro. Quod si talem duxerit, sub adulterii crimine sit.
Abbreviated transcription (Latin):
N t̾ueniente diuortio ñ abolet᷑
confederatio nuptiał ita ut si.¬
bi coniuges sint &̾ seꝑati. cũilł
aut̃ adulteriũ comictant. qͥb
fuerĩt &̾ post suũ repudiũ copu¬
gentiũ qui signoret : Ubi int̾¬
rit nubet. ulle ꝗͣ uoluerit duc̃.¬
conubiũ nec tune licuit nec
ii licet nec ũquã licebit. Aposta.¬
re quippe ab uno dõ ⁊ ire inaltiꝰ
adult̾inã sr̃ stitionẽ semꝑẽ.

Expanded text:
nterueniente diuortio non aboletur illa confoederatio nuptialis, ita ut sibi coniuges sint etiam separati, cum illis autem adulterium committant, quibus fuerint etiam post suum repudium copugentilium quia ignorat? ubi interit, nubit et ille, quam uoluerit, ducconubium nec tunc licuit nec nunc licet nec umquam licebit. apostatare quippe ab uno deo et ire in alterius adulterinam superstitionem semper est
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Sola fornicatio ẽ. que uxo¬
risuinc̃ affectũ uno cũ illa unã
carnẽ in aliã diuiserit ⁊ se for¬
nicatione seꝑauerit a marito
ñ debet teneri ne uirũ quoq
sub maledicto faciat. dicen¬
te scriptura. qui ad ulterã te
nis suspitio. libere uror dimit.¬
tit̃. Et quia pot̾at accidere aliꝙͥs
calupnia fac̃e innocenti ⁊ ob

Expanded text:
est quae uxoris vincit affectum, imo cum illa unam carnem in aliam diviserit, et se fornicatione separaverit a marito, non debet teneri, ne virum quoque sub maledicto faciat, dicente Scriptura : Qui adulteram tennis suspicio, libere uxor dimittitur. Et quia poterat accidere ut aliquis calumniam innoce
Abbreviated transcription (Latin):
Uacite dimittit᷑ uxor ob
causam fornicationis. sed
manet uinculũ pͥoris. Propt̃
sacram̃to regenerationis exeo¬
municat᷑ qͥsquis reus criminiᷤ
nec ullo sacram̃to caret & si nũqͣ
reconciliet᷑ uiro. ita manente
in se uinculo ñ caret coniugi
sacram̃to. &̾ si nũꝗͣ reconciliet᷑
uiro. Carebit aut̃ si mortuus
fucrit uireiꝰ. Rer uͦ ex comunica.¬
tionis io nũꝗͣ carebit regenera.¬
tionis sacraiñto. &̾ ñ reconciliat᷑.
quia nũquã morit᷑.¬

Expanded text:
Licite dimittitur uxor ob causam fornicationis, sed manet vinculum prioris. Propter sacramento regenerationis, excommunicatur quisquis reus est criminis, nec ullo sacramento caret, etiam si nunquam reconcilietur Deo, ita manente in se vinculo, non caret conjugit sacramento, et si nunquam reconcilietur viro. Carebit autem si mortuus fuerit vir ejus. Reus vero excommunicationis, imo nunquam carebit regenerationis sacramento etiam non reconciliatus, quia nunquam morit
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uxorẽ a uiro ñ discedere. Qd
discesserit manere innupta. aut¬
s uiro suo reconciliari. Pot̃ enĩ
fieri ut discedat ea causa qua
dñs ꝑmisit. Aut si femine licet

Expanded text:
 uxorem a viro non discedere; quod si discesserit, manere innuptam, aut viro suo reconciliari. Potest enim fieri ut discedat ea causa qua Dominus permittit. Aut si feminae licet
Abbreviated transcription (Latin):
iã ꝑactis om̃ib nichil habeant in
questione qđ ꝓponant & tã diu
actio uentiletur quo usq ad rei
ueritate̾ ꝑueniat᷑. Frequent̃ int̾¬
rogari oportet ne aliqͥd p̃ter mis¬
sum forte i maneat qđ annecti
patrođo. remigio. maximo
ho lario. seuero. ualerio. iuliano.
castorio. leuntio. constantino. io¬
hanuii. montano. marino. & cet̾is¬

Expanded text:
jam peractis omnibus nihil habeant in quaestione, quod proponant, et tamdiu actio ventiletur, quousque ad rei veritatem perveniatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat, quod annecti Patroclo, Remigio, Maximo, Hilario, Severo, Valerio, Juliano, Castorio, Leontio, Constantino, Joanni, Montano, Marino, Mauri
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ inqͥbdã grauiorib pulsant᷑. uł cͥmi¬
nantur causis. quotiens necesse fuerit
lib̾e apłicã appellent sedẽ. atq adeã
qͣsi admatrẽ confugiant ut abea sic̃
seꝑ̃ fuit pie fulciantur defendantur.

Expanded text:
quibusdam gravioribus pulsantur vel criminantur causis, quoties necesse fuerit, libere apostolicam appellent sedem, atque ad eam quasi ad matrem confugiant, ut ab ea sicut semper fuit pie fulciantur, defendantur
Abbreviated transcription (Latin):
est sine accusatore dãpnare. Quia
dnis uidã cũ fuisset fur. quia non
est accusatꝰ minime abiecit. Cog¬
nito aut̃ oꝑe isto. pellendĩ illũ
decetu frat̾nitatis censuit. Om̃s enĩ
crim̃ eiꝰ sciebant. & non arguebant.
P ublice enĩ nouercã suã loco uxo¬
ris habebat In qͣre neq testib opꝰ
erat. neq t̃giuersatione aliqͣ pot̾at
cegi crunen. & paulo post. Absens
facię p̾sens aut̃ auctoritate spũ
qui nusꝗ ab est iã iudicaui ut p̾senᷤ
eũ qͥ hoc admisit tͣdi satane. in in¬

Expanded text:
est sine accusatore damnare. Quia Dominus Judam cum fuisset fur, quia non est accusatus, minime abjecit. Cognito autem opere isto, pellendum illum de coetu fraternitatis censuit. Omnes enim crimen ejus sciebant, et non arguebant. Publice enim novercam suam loco uxoris habuit: in qua re nec testibus opus erat, neque tergiversatione aliqua poterat legi crimen. Et paulo post: Absens facie, praesens autem auctoritate spiritu, qui nusquam abest, jam judicavi ut praesens, eum qui hoc admisit tradi Satanae in in
Abbreviated transcription (Latin):
alii e̾e̾ n̾ debent. nͥ quos ipse
qui inpetit᷑ elegerit. aut quoᷤ
suo cũconsensu hec scã sedes
aut eiꝰ pͥmates auctoritate
huiꝰ sc̃ę sedis delegauerint.
udicẽs priꝰ ꝓbare debent sus¬
pitionẽ & causã. aut quo ani¬
dũ susciꝑe qr ueritatis ꝓfessi¬
oni. ꝓpinquitatis inimicicie
timoris. amoris. odi. & cupi¬
ditatis intentio impedire & ad¬
uersa fr̃ib sol& irrogare.
discutiens nͥ ante sententiã
ꝓferat capitalẽ quã aut reus
ipse cõfiteat᷑. aut ꝑinocentes
testes coͬunicatur. ind cr¬

Expanded text:
alii esse non debent, nisi quos ipse qui impetitur elegerit, aut quos suo consensu haec sancta sedes aut ejus primates auctoritate hujus sanctae sedis delegaverint.us probare debet suspicionem et causam, aut quo anidum suspicere: quia veritatis professionem , propinquitatis, inimicitiae, timoris, amoris, odii et cupiditatis intentio impedire, et adversa fratribus irrogare discutiens, non ante sententiam proferat capitalem, quam aut reus ipse confiteatur, aut per innocentes testes convincatur.
Abbreviated transcription (Latin):
lam liberã fac̃. ⁊ nuptie consis¬
ad seruitutẽ. huiꝰ modi matͥmo¬
niũ concutiente. Sin aut̃ dñs¬
le sue ł serui non consenserit
sciens aut̃ quod ñ concubuerit
forte enĩ iõ ħ fac̾ ut postea ue.¬
gotiu moueat hõi libero qđ
ancillã eius dux̃ urorẽ. łingenue
mulieri quod seruo eiꝰ nupta est
si quid gͦ tale euenerit. sp̃alit̃ dñs
nõ consenserit at tamen nesci.¬
ens ñ prohibuerit. ⁊ nuptie uite¬
gͦ iuire consistant. ⁊ seruilis condi¬
tionis ꝑsona eripiat᷑ ad ingenui¬
tatẽ illo si ñ dubitatione aꝑto.
qđ liberi qui ex huiꝰ modi nuptus
quã legitimi sunt. Ex concilio

Expanded text:
la libera fiat, et nuptiae consisla libera fiat, et nuptiae consisad servitutem, huiusmodi matrimonium concutiente. Sin autem dae suae vel servi non consenserit, sciens autem quod non cohibuerit forte enim ideo hoc facit, ut postea negotium moveat homini libero quod ejus ancillam duxit uxorem, vel ingenuae mSi quid ergo tale evenerit et specialiter dominus non consenserit, attamen res sciens non prohibuerit, et nuptiae integro jure consistant, et servilis conditionis persona eripiatur, ad ingenuitatem illo jure sine dubitatione aperto, quod liberi qui ex hujusmodi nuptiis quam legitimi sunt. CAP. CXI.
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ rennuit: ⁊ in eadẽ uolunta.¬
tis auctoritate ꝑsistit: ut uiro
illi prorsus se deneget nupcurã.
nequaquã eã iuitã ⁊ reniten¬
tẽ cidẽ uiri cogas coniugio socia¬
ri. Quor eiuĩ unũ corpꝰ ÷ unꝰ debet
rit alicui in uita copulata: ctͣ
incurrat. Cuiꝰ uideł pec̃ci malũ
in eũ redundase constat. quieã
coniunrit inuitã quod parite.¬
nore de uiro ẽ. & sentiendũ.¬
lib̾a mulier seruo ꝑerrorẽ uincta
sit. posteaq ueritasreꝑta fuerit.
dicendũ est om̃ino nuptias cons¬
titisse. Int̾ liberũ enĩ & ancillã
seruu ⁊ liberã mulierem nupcie
contrahi non possunt. Quod si
calliditate ⁊ conuenientia dm̃
seruus ⁊ ancilla matrimoniu
contraxerit cũ libera ꝑsona for¬
te enĩ dñs ancillã sua̾ ut lib̾ã
uiro ingenuo conuinx. ⁊ dotẽ
postea prestitit. ut p̃p nuptias
donationẽ lucret᷑ totã ł ꝓpar.
te. Si quid oͦ tale contigerit
ipsam donationẽ dotis. ⁊ ancil.¬

Expanded text:
dicitur, renuit, et in eadem voluntadicitur, renuit, et in eadem voluntatis auctoritate persistit, ut viro illi prorsus se deneget nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem ejusdem viri cogas conjugio sociari. Quorum enim unum corpus est, unus debet rit alicui invita copulata, contincurrat. Cujus videlicet peccati malum in eum redundare constat, qui eam conjunxit invitam. Quod pari tenore de viro etiam est sentiendulibera mulier servo per errorem coniuncta sit, posteaque veritas reperta fuerit, dicendum est, omnino nuptias non constitisse. Inter liberum enim et ancillam vel servum et liberam mulierem nuptiae contrahi non possunt. Quod si calliditate vel conniventia domini servus vel ancilla matrimonium contraxerit cum libera persona  forte enim dominus ancillam suam ut liberam viro ingenuo coniunxit et dotem pro ea praestitit, ut propter nuptias donationem lucretur totam vel pro parte: si quid igitur tale contigerit, ipsa donatione dotis et ancil
Abbreviated transcription (Latin):
dolens filia suã infantulã nolen¬
tẽ flentẽ & prouirib reniten¬
tẽ nõ assentientib. s ualdodo.¬
lentib inatre ⁊ parentela remal¬
do ridelli filio desponsauerit.
qm̃ canonu̾ ilegũ auctoritas
talia sponsalia ut infra osten.¬
det̃ ñ approbat : ne ignor antib
leges ⁊ canones nimis durũ quod
dñis uideat᷑: ita sententia tẽ¬
ꝑamꝰ. ut si principes cũ assensu
filie ⁊ matris ⁊ parentele id qđ
ceptũ est ꝑficere uoluerit: cõ¬
ccdamꝰ. Sin aut̃ legat᷑ nr̃ utͣsq¬
impediat: ab ipso iordane sa.¬
cram̃tũ qđ constẽt hoc ut dic̃.¬
ta sunt accipiat. ⁊ nos canonũ
ac legũ scita sequentes : deincepᷤᷤ
non prohibemꝰ quin alii uiro sino¬
luerit p̃dicta filiꝰ eius tantũ in
dño nubat. URSANCIO ReGI ARA¬
eneptis sue coniugio quãte
cuidã militi daturũ neces.¬
sitatis instante articulo sub fi.¬
dei pollicitatione firmasti. ħ
equitate dictante decernimꝰ
ut si illa uirũ illũ om̃ino ut

Expanded text:
nfantulam, nolentem, flentem, et pro viribus renitentem, non assentientibus, sed valde dolentibus, matre et parentela, Raynaldo Ridelli filio desponsaverit, quoniam canonum et legum auctoritas talia sponsalia, ut infra ostenditur, non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum quod dicimus videatur, ita sententiam temperamus: ut si principes cum assensu filiae, matris et parentelae, id quod coeptum est perficere voluerint, concedamus. Sin autimpediat, ab ipso Jordano sacramentum quod ita constent haec ut dicta sunt, accipiat, et nos canonum et legum scita sequentes deinceps non prohibemus, quin alii viro si voluerit praedicta filia ejus, tantum in Domino nubat. De neptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione firmasti, hoc aequitate dictante decernimus, ut, si illa virum illum omnino, ut
Abbreviated transcription (Latin):
i uero scł ares qͥ coniugalecon¬
sortiũ in illa culpa grauiore
dlmittunt ł ã dimiserunt ⁊ nul¬
las causas discidii ꝓbabilit̾ po¬
nentes ꝓpt̃ea sua matrimonia
dimittunt aut illicita aut
aliena p̾sumant: si antequa ipͥ
ep̃os conprouintiales discidi:
causas dixerint: ⁊ priꝰ ux oresqͣ
gia maculant excludantur.

Expanded text:
i vero seculares, qui coniugale consortium absque culpa graviore dimittunt vel etiam dimiserunt, et nullas causas dissidii probabiliter proponentes propterea sua matrimonia dimittunt, ut aut inlicita aut aliena praesumant, si antequam apud episcopos conprovinciales dissidii causas dixerint, et priusquam uxores gium maculant, excludantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Ciquis ingenuus homo ancil¬
la. alt̾uis urorẽ acceꝑit: &
existimat quod ingenua sit ⁊ ipsa¬
femina postea fuerit inseruitute
redacta. si ea seruitute redimere
habeat. Similit̾ ⁊ mulier inge¬
nua de seruo alteri facere deba.¬

Expanded text:
quis ingenuus homo ancillam alterius uxorem acceperit, et existimat quod ingenua sit, femina postea fuerit in servitute detecta, si eam a servitute redimere habeat. Similiter et mulier ingenua de servo alterius facere deb
Abbreviated transcription (Latin):
ł surdã. ł claudã. ł siquid aliud.
siue morbis & dolorib laborib¬
q confectã ⁊ quicquid excep¬
ta fornicatione cogitari pot̾
uehem̃t horribile. pro sotieta
cũ solus innuptiis forte defuerit:
cet̾a om̃ia & cũ ipso coitu cele¬
brata : frustrantur. ioħe crisos¬
tono magno doctore testante qͥ
ait. Matiimoniũ ñ facit coitꝰ sed

Expanded text:
et surdam, vel claudam, vel si quid aliud sive morbis et doloribus laboribusque confectam, et quidquid excepta fornicationis causa cogitari potest vehementer horribile, pro societa solus in nuptiis forte defuerit, caetera omnia etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur, Joanne Chrysostomo magno doctore testante, qui ait : Matrimonium non facit coitus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
orrendus ⁊ incultus est uir
semel placuit. Nũquid uir
re uigũ nescit cõpar alt̾ius. ⁊ señ
totũ putat. Tuiugalẽ repudias
tuũ. ⁊ sepe putas mutandũ. ⁊ si
uno defecerit die : sr̃ ducis riua¬
lẽ & statĩ incognita causa qͣsi
cognita pudoris ex sequeris in¬

Expanded text:
orridus et incultus est vir. Semel placuit. Nunquid vir re jugum nescit compar alterius, et se non totum putat. Tu jugalem repudias tuum, et saepe putas mutandum, et si uno defecerit die, superducis rivalem, et statim incognita causa quasi cognita, pudoris exsequeris in
Abbreviated transcription (Latin):
si mulier infirmitate cor¬
repta non ualuerit ibi debitũ red.¬
dere. quid eiꝰ faciat iugalis. bonũ
ẽẽt si sic ꝑmaneret ut abstinen.¬
te uacaret. Sed quiaꝰ magnoꝵ ẽ.
ille qͥ se ñ poterat continere nu.¬
bat magis non tam̃ ei subsidii
oꝑẽ subttahat quod infirmitas
p̾pedit. cũ ñ decestabilis culpa
Dabinitio matrimonii usq ad
duos continuos annos conputan¬
dos coire minime ꝓpt̾ naturale̾
tende repudiũ marito duccre.

Expanded text:
si mulier infirmitate correpta non valuerit viro debitum reddere, quod ejus faciat conjugalis? Bonum esset si sic permaneret, ut abstinentiae vacaret; sed quia hoc magnorum est, ille qui se non poterit continere nubat magis; non tamen ei subsidii opem subtrahat quam infirmitas praepedit, tamen non detestabilis culpa ab initio matrimonii usque ad duos continuos annos computandos coire minime propter naturalem tendae, repudium marito dicere.
Abbreviated transcription (Latin):
tio testificari debeant. De udicibꝰ
qͣles d̾beant ee̾. ⁊ qͣnto sententiã iu¬
dicii debeant ꝓferre dapellatione
quo tẽpore. ⁊ q̃ratione debeat fieri.
⁊ depena male appellantiũ.
accusatis quota manu se debeant
purgare. De causis ⁊ neguocus laico¬
rũ. De eiocatione ex cõmunicando¬
rũ. De licita ⁊ ĩlicita ex cõmimi¬
catione. De absolutione. de illis qͥ
ex cõmimicatis fidelitate aut sac̾¬
mͣto astrincti s̃ quod poss̃sine piu¬
rio absolui: ab illo sacͥm̃to. Shere

Expanded text:
tione exspectari debeant. De judicibus quales debeant esse, et quando sententiam judicii debeant proferre, de appellatione, quo tempore et qua ratione debeat fieri, et de poena male appellantium. accusatis, quota manu se debeat purgare, de causis et negotiis laicorum, de vocatione excommunicandorum, de licita et illicita excommunicatione, de absolutione, de illis qui excommunicatis infidelitate aut sacramento astricti sunt, qui possunt sine perjurio absolvi ab i
Abbreviated transcription (Latin):
ordinandis. detinentia ordinatoꝵ.
Quomͦ s̃ deponendi. ⁊ qͥ miscđit̾ rec̃cili¬
andi. De ꝓfessione ħeticoꝵ. delapsis in
beant ⁊ qͥ debeant ministiare. Deu¬
surariis d̾ seruis ꝑ ignorantiã ordi¬
natis qͥ debeant manere ĩ or dine qͥñ
dclericis ebriosis scũrulatoribꝰ de
monachis d̾ etate qͣ possint parente̾
c̃tradic̾e religioni filioꝵ. ⁊ que nõ¬
possunt. d̾uidus ⁊ uirginibꝰ uelatis.¬

Expanded text:
de simoniace ordinatis sunt deponendi, et qui misericorditer reconciliandi, de professione haereticorum, de lapsis in non debent ministrare, de usurariis, de servis per ignorantiam ordinatis, qui debeant manere in ordinatione, qui non. De clericis ebriosis, scurrilatoribus, de monachis, de aetate qua possint parentes contradicere religioni filiorum, epossint, de viduis, et virginibus velatis
Abbreviated transcription (Latin):
go solis eis scripturarũ libris
qui iã canonici appellantur.
didici hunc timorẽ honorẽq re¬
ferre. ut nullũ eorũ auctorẽ scri¬
bendo errasse aliquid firmissime
credã. Aut si aliquid in eis offende
ro qd uideatur contrariũ ueri¬
tati nichil aliud qd uł m̃dosũ ẽẽ
tem qd̃ dictũ est hoc uł minime
incellexisse non ambigã. Alios ai
ita lego ut quantalib& scĩtate
doctrina quȩ polleant. non om¬
nino uerũ putẽ qd ipsi ita senser¬
tores & canonicas. uł ꝓbabiles ratio¬
nes qd̃ auero ñ aberrat persuade¬
re potuerunt. auẽ inplogo
lbri t̃cii detrinitate.
ꝗñ credebas cũ ĩueneris incunc¬
cris libris ec̾ m̃datiũ idẽ cos
homines ꝑ qͦs nob̾ illa scriptu¬
ra ministrata ÷ atq cõscripta
aliqͥd ĩsuis libris fuisse m̃titos.
Alia questio ÷ utrũ scriptorẽ
sc̃arũ seripturarũ m̃tiri opor¬
tuerit. immo ñ alia s nulla
Sergii ppͣ
temporib iustinianꝰ imꝑ ator
c̃ciliũ iregia urbe ficri uissit:

Expanded text:
 solis eis scripturarum libris, qui iam canonici appellantur, didici hunc timorem honoremque deferre, ut nullum eorum auctorem scribendo errasse aliquid firmissime credam ac, si aliquid in eis offendero litteris, quod uideatur contrarium ueritati, nihil aliud quam uel mendosum esse tem non intellexisse, non ambigam. Alios autem ita lego, ut quantalibet sanctitate doctrinaque polleant, non ideo verum putem, quia ipsi ita sensertores, vel canonicas vel probabiles rationes, quod a vero non abhorreat, persuadee deserviunt. Aug. in prolog. l. III De Trinit. s et quod non credebas cum inveneris, incunccris libris esse mendacium, id est eos homines per quos nobis illa scriptura ministrata est, aut conscripta, aliquid in suis libris fuisse mentitos. Alia quaestio est utrum scriptorem sacrarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo non alia, sed nulla Sergii papae temporibus, Justinianus imperator concilium in regia urbe fieri jussit.
Abbreviated transcription (Latin):
uarta sinodꝰ calcedonensis. d¬
martiano pͥncipe habita ẽ ĩ qua
eutichen constantinopolitanũ
abbatẽ uerbi dĩ ⁊ carnis unam
naturã ꝓnuntiantẽ ⁊ eiꝰ defenso¬
reͣ ẽ dioscoꝵ condã alexandri¬
nũ epm. ⁊ ipsũ rursũ nestoriũ
cũ reliqͥs hereticis una patrũ

Expanded text:
uarta synodus Chalcedonensis DMarciano principe habita est, in qua Eutichem Constantinopolitanum abbatem, Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et ejus defensorem Dioscorum quemdam Alexandrinum episcopum, et ipsum rursum Nestorium cu
Abbreviated transcription (Latin):
pletis c̃cilio c̃gregatis ⁊ maxi¬
me iã dicto alexandro i apłi¬
discipłoꝵ uł tociꝰ orbis t̃rȩ lin¬
guarũ. laexe. tanti & tã excel¬
lentis c̃silii fierent capła quȩ
omẽm xpianoꝵs ĩformarent

Expanded text:
pletis concilio congregatis, et maxime jam dicto Alexandro, et apdiscipulorum, vel totius orbis terrae linguarum, septuaginta tanti et tam excellentis concilii fierent capitula, quae omnem Christianorum informarent
Abbreviated transcription (Latin):
turã. Hȩc sinodꝰ acta ÷ tẽporibꝰ
leonis ppͥ romani. umenalisihe¬
rosolimitani epi. anatholii cõs¬
di pͥncipales fidei naturã pleni¬
sime c̃tinentes. S isiqͣ s̃ c̃ cilia
qͣ sc̃i patres spũ dĩ pleni sanxe

Expanded text:
. Haec synodus acta est temporibus Leonis papae Romani, Juvenalis Hierosolymitani episcopi; Anasthasii Consdi principales fidei naturam plenissime continentes, sed et si qua sunt concilia, quae sancti Patres Spiritu sancto pleni sanxer
Abbreviated transcription (Latin):
De libellis ⁊ cõm̃tariis
alioꝵ ñ c̃uenit aliquos iudica¬
re. & scõꝵ c̃cilioꝵ canones relin¬
quere. uł decretaliũ regulas. id
ẽ que habent᷑ apd̾ nos simulcũ
asticis utimͣ uidiciis. id÷ apłoꝵ
siũ. la odicensiũ. calcedonensi¬
ũ sar̾dicensiũ cartaginensiuͣ.¬
p̃sulũ romanoꝵ. siluestri. sirici.
ĩnocentii. ⁊ osimi. cęlestini. le¬
onis. gelasu. hylari. simachi.
simplicii. ormisde. & gregorii
negotiũ qd minime possit ꝑistoᷤ
finiri. tũo si illor quori memim¬
stis dicta. ieronimi. augustini . y¬
sidori. uł ceteroꝵ similit̾ scõꝵ dec̃
tor similiũ. reꝑta fuerint. mag¬
nanimiter sunt retinenda. acꝓ
mulganda. uł ad apłicã sedẽ res¬
ratur detalib Quã obcausã lucu¬
lentiꝰ & magna uoce ꝓnuntiare
ñtimeo. quia qui illã quȩ diximꝰ.
scõꝵ patrum statuta q̃ apud nos ca¬
nones p̃titulantur. siue sit eps. siue¬

Expanded text:
De libellis et commentariis aliorum non convenit aliquos judicare, et sanctorum conciliorum canones relinquere, vel decretalium regulas, id est, quae habentur apud nos simul cum asticis utimur judiciis, id est lcedonensium, Sardicensium, Cartaginensiupresulum Romanorum Silvestri, Siricii, Innocentii, Zosimi, Celestini, Leonis, Gelasii, Hilarii, Simachi, Simplicii, Ormisde, et Gregoriinegotium, quod minime possit per istos finiri, tunc si illorum, quorum meministis dicta, Hieronymi, Augustini, Isidori, vel ceterotorum similium reperta fuerint, magnanimiter sunt retinenda ac promulganda, vel ad apostolicam sedem referatur de talibus. Quam ob causam luculentius et magna voce pronuntiare non timeo, quia qui illa quae diximus sanctorum Patrum statuta, quae apud nos canones praetitulantur, sive sit epi
Abbreviated transcription (Latin):
Sex ta smodꝰ imiu̾salis constan¬
tiopoli cęlebrata ẽ & agrecoser¬
mone c̃scripta tẽporib pͣp aga¬
thonis. ex sequente ac residente
piissimo pͥncipe constantino in

Expanded text:
Sexta synodus universalis Constantinopoli celebrata est, et graeco sermone conscripta, temporibus Papae Agathonis, exsequente ac residente piissimo principe Constantino int
Abbreviated transcription (Latin):
uentilatum fuerit. nos can ple¬
nit̾ & adliqͥdum definitũ reꝑire
minime quiuimꝰ. Nr̃is quippe
aliis dõ degentib nob̃q una cum
eis agentib sepissime ꝓpt̾ multas
&̃nimiaᷤ reclamationes quȩ exħ
ad nos ex diuersis partih uenert᷑
uentilatũ: siqͣlit̾ c̃sultu dnĩ & pa

Expanded text:
ventilatum fuerit, nos tamen pluventilatum fuerit, nos tamen pluriter et ad liquidum diffinitum reperire minime quivimus. Nostris quoque aliis Deo de gentibus, nobisque una cum eis agentibus saepissime propter multas et nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, venti
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad dignam satifactionẽ ne
popls fideliũ in eo scandalũ pati.
rectam de imposito crimine inno¬
cens esse manifestet᷑. Qd ita a nob̾
& amaiorib. constitutã ẽẽ docetur.
Sed siue scđm canones. siue ad arbi¬
serunt. sic ad iuuent. qd ille p̃no¬
minatã accionẽ ita non ꝑpetraue¬
rit. sic̃ ei de illo oblatum.ẽ. &e in
hac satifactione purgatꝰ: secure
deinceps exerceat ministerium.
Quã satisfactionẽ non nulli prece¬
basilica scĩ petri apłi. corã reuen¬
tissimo cesare nabolo aclero aple¬
be ita fecisse cõmemorant. atq
ita mox uenerandũ pͥncipẽ contra
eiꝰdẽ scĩ patrẽ aduersarios digne
ultionis uindictã exercuisse̾.
auditu notũ ẽẽ ñ dubitamus
qͣlit̾ ex eis abhis rationabilis ex¬
aminatio & satisfactio fiat. lic&
tẽpore bone memorie dña geni¬
toris nr̃i pipini siue pͥcis tẽpori¬
b ascĩs patrib & areliquis bone
deuotionis hominib sepissime

Expanded text:
usque ad dignam satisfactionem, ne usque ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatsecuritatem de imposito crimine innocens esse manifestetur. Quod ita a nobis et a majoribus constitutum esse docetur. Sed sive secundum canones, sive ad arbiserunt, sic adjuvent quod ille praenominatam actionem ita non perpetrarit, sicut ei de illo oblatum est. Et in hac satisfactione purgatus, secure deinceps suum exerceat ministerium. Quam satisfactionem nonnulli praecebasilica sancti Petri apostoli, coram reverendissimo caesare Carolo, ac clero et plebe ita fecisse commemorant: atque ita mox venerandum principem contra ejusdem sancti papae adversarios, dignae ultionis vindictam exercere.auditu notum esse non dubitamus, quoniam qualiter ex eis ab his rationabilis examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domini genitoris vestri Pipini, sive priscis temporibus a sacris Patribus et a reliquis bonae devotionis hominibus, saepissime