comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui mecũ in udicio ex equo possit
audiri. Dum cum quolibet iniudi¬
cio exequo contendimꝰ: et qͥd cõt᷑
nos dicatur agnoscimꝰ. et inhis
que dicimꝰ audimur: et quod ob¬
iecta patent apprehendimꝰ audent̃
ad ꝓposita respondemꝰ. Quia ergo
iniusibilis iudex que facimꝰ uidet:
quasi audit que dicimꝰ. S quia
id qd̃ ei displicet nequaqũa plene
cognoscimus: quasi quid ip̃e dic̃
eo ampliꝰ timet. quo audiri miu¬
usq corrupt̃onis sue pondere p̃¬
mitur: hoc impena sua grauuis
tolerat. qd̃ et sensum sui repre¬
hensoris ignorat. Ac si aꝑte dicat.
Inhoc ex equo ñ audior. quia et
patent cuncta que facio: et tam̃
ip̃e nescio per quanta rep̃hendor.
ualeat arguere: et ponere ma-
durũ ñ erit si recurrit ad memo¬
riam. qd̃ ip̃e ꝑ alium ꝓpħ̾am

Expanded text:
qui mecum in judicio ex aequo possit qui mecum in judicio ex aequo possit audiri . » Dum cum quolibet in judicio ex aequo contendimus, et quid contra nos dicatur agnoscimus, et in his quae dicimus audimur, et quo objecta patenter apprehendimus, eo audacter ad proposita respondemus. Quia ergo invisibilis judex quae facimus videt, quasi audit quae dicimus. Sed quia id quod ei displicet nequaquam plene cognoscimus; quasi quid ipse diciteo amplius timet, quo audirusque corruptionis suae pondere premitur, hoc in poena sua gravius tolerat, quod et sensum sui reprehensoris ignorat. Ac si aperte dicat: In hoc ex aequo non audior, quia et patent cuncta quae facio, et tamen ipse nescio per quanta reprehendor. valeat arguere, et ponere manused durum non erit si recurrerit ad memoriam, quod ipse per alium prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
tem legi mentis mee. et captiuum
me ducentem in lege peccati: que ẽ
in menbris meis. Hec etiã uestimen¬
ta in quibus perfecte placere ñ pote¬
rat. qñq melius resum̃da. deponere
festine cupiebat dicens. Infelix ego
homo quis me liberabit de corpore
mortis huiꝰ: Dicat itaq uir sc̃s. Si
lotus fuero quasi aquis nuus. et ful¬
serint uelut mundissime manꝰ mee.
tam̃ sordib intinges me. et abomi¬
nantur me uestimenta mea: quia
quantumlibet ad summa ex compũc¬
tione contẽplationis ascenderit. qua¬
tumlibet moꝑe se per exerciciũ labo¬
ris accinxerit: indignũ tamen ad¬
huc aliquid de corpore mortis sentit.
⁊ abominabilem se ẽẽ considerat in
multis: que depondere corruptõ¬
nis portat. Cui hoc quoq fit gra-¬
uius: qd̃ sepe neq hoc intelligit.
unde delinquid. flagella suscipit:
s districto iudici quid in se maius
quid ue minus displiceat ñ agnos¬
cit. Uñ et subditur. Heq eñi uiro
qui similis mei est respondebo: nec

Expanded text:
tem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Haec etiam vestimenta, in quibus perfecte placere non poterat, quandoque melius resumenda, deponere festine cupiebat, dicens: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Dicat ergo vir justus: Si lotus fuero quasi aquis nivis, et fulserint velut mundissimae manus meae; tamen sordibus intinges me, et abominabuntur me vestimenta mea, quia quantumlibet ad summa ex compunctione contemplationis ascenderit, quantumlibet in opere se per exercitium laboris accinxerit, indignum tamen adhuc aliquid de corpore mortis sentit, et abominabilem se esse considerat in multis, quae de pondere corruptnis portat. Cui hoc quoque fit gravius, quod saepe neque hoc intelligit, unde delinquit. Flagella suscipit, sed districto judici quid in se majus, quidve minus displiceat, non agnoscit. Unde et subditur: « Neque enim viro qui similis mei est, respondebo; nec
Abbreviated transcription (Latin):
moyses qͥ reatũ tocius plebis apud
dm̃n suis p̃cib tersit: dũq se obi¬
cem obtulit. diuine iracundie ium
placauit: ad petr̃a oreb ueniens &e
pro aque exhibitõne diffidens. re¬
ꝓmissionis t̾rã ingredi dño irascẽ¬
te ñ potuit. Et sepe hac de reaffli¬
git᷑. sepe desiderio excitante turbat᷑:
et disposite ultionis iracundiã repel¬
lere a semet ip̃o ñ ualuit: qui hanc
uolente deo et appło amouit. Hinc
dauid quia ꝓstrata plebe postmodũ
us plorans et eiulans nudis pedib
filium fugit: et quousq ꝑpetrati
facmoris ulcionẽ ad plenũ reciꝑet.
irã d̾i nequaqͣm ualuit ꝓsemet ip̃o
tẽꝑare. Hinc helyas ut sicut homo

Expanded text:
Moyses, qui reatum totius plebis apud Moyses, qui reatum totius plebis apud Deum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit : ad petram Oreb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi, Domino irascente, non potuit. Et saepe hac de re affligitur, saepe desiderio se excitante turbatur, et dispositae ultionis iracundiam repellere a semetipso non valuit, qui hanc, volente Domino, et a populo amovit. . Hinc David quia prostrata plebe postmodum us plorans et jejunans, nudis pedibus filium fugit, et quousque perpetrati facinoris ultionem ad plenum receperit, iram Dei nequaquam valuit pro semetipso temperare . Hin
Abbreviated transcription (Latin):
opponant᷑: atq ut ita dixerim cũ
ip̃o se erigũt contͣ ip̃m. Cosq diui¬
naius sibi opponit secum: qͥa in eo
qd̃ aduersum se uenientis irã obti
uent foras. intꝰ eos gr̃a irascentis fo¬
uet: et famulantes interiꝰ leuat.
quos quasi aduersantes ext̾iꝰ tole¬
rat. Portat gͦ contradict̾onẽ suppli-¬
cantiũ quã spirat: et uelut nolenti
imponitur qd̃ ab ip̃o ut fiat imꝑat᷑.
Moysi et eñi dicit. Dimite me ut
irascat᷑ furor m̃s. contͣ eos. et deleã
eos: faciãꝙ te ingent̾e magña. Qͥd¬
ẽ seruo dic̃e dimitte me. nͥ dep̃cãdi
ausum p̃bere: Ac si ei aꝑte diceret᷑.
bensa quanti apud me ualeas: et¬
cognosce quia obtinere poteris qͥe¬
quid pro ꝓpło exoras. Qd̾ qͥa hac m̃te
agitur: statim uenia subiuncta te¬
statur. Cum uͦ superna indignatõ
hanc oppositio humana ñ retiret:
nec se utiliter cuuslibet dep̃catio
urascendo disponit. Hinc est eñi qd̃

Expanded text:
opponantur, atque, ut ita dixerim, cum opponantur, atque, ut ita dixerim, cum ipso se erigunt contra ipsum, eosque divina vis sibi opponit secum, quia in eo quod adversum saevientis iram foris obtinent, intus eos gratia irascentis fovet; et famulantes interius levat, quos quasi adversantes exterius tolerat. Portat ergo contradictionem deprecantium quam aspirat; et velut nolenti imponitur, quod ab ipso ut fiat imperatur. Moysi etenim dicit: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos; faciamque te in gentem magnam tte me, nisi deprecandi ausum praebere? Ac si aperte diceretur: Pensa, quantum apud me valeas, etcognosce quia obtinere poteris quidquid pro populo exoras. Quod quia hac mente agitur, statim venia subjuncta testatur. Cum vero superna indignathanc oppositio humana non retinet, nec se utiliter cujuslibet deprecatio irascendo disponit. Hinc est enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ualde ẽ qd̃ ire dei nullũ resist̾e pos¬
se dicit᷑: cum ꝑ multos indignat̃oni
suꝑne ammaduersionis obiuasse.
eloquia diuina testant᷑. An ñ ire
quin dele me de libro qũe scͥpsisti:
Annon ire dei aaron restitit cum
int̾ iuuentes ac mortuos thuribu¬
lũ sũpsit. atq animadũsionis ignẽ
incensi fumo tẽꝑauit: Annon fi¬
nees ire dei restitit. qͥ luxuriantes
cũ alienigenis in ip̃o coitu trueidãs.
furorẽ suum diuine indignations
obtulit. et dñi furem gladio placa¬
uit: Annon dauid ire dei resticit. qͥ
angło ferienti se offerens. placatio¬
nis grãm et ante tempus ꝓpositũ
exegit: Anno helias ire dei restitit.
qui longo iam tẽpore arente terra.
subductas de celo pluias uerbo re¬
ire eiꝰ restitisse. exemplis euiden tib
demonstratur: Sed si subtiliter
et hec beati iob eloquia. et illoꝵ fac¬
ta pensamꝰ: et uerũ cognoscimus.
qͥa diuine ire ñ resistitur: et uerũ
qͥa multi sepe restiterũt. Om̃s ⁊ eñi

Expanded text:
rum valde est, quod irae Dei nullus posse resistere dicitur, cum multos indignationi supernae animadversionis obviasse eloquia divina testantur. An non irae quin dele me de libro quem scripsisti? An non irae Dei Aaron restitit, cum inter viventes ac mortuos, thuribulum sumpsit, atque animadversionis ignem incensi fumo temperavit? An non Phinees irae Dei restitit, qui luxuriantes cum alienigenis in ipso coitu trucidans, zelum suum divinae indignationi obtulit, et furorem gladio placavit? An non David irae Dei restitit, qui angelo ferienti se offerens, placationis gratiam et ante tempus propositum exegit? An non Elias irae Dei restitit, qui longo jam tempore terrae aridae, subductas de coelo pluvias verbo resaepe restitisse exemplis existentibus demonstratur? Sed si subtiliter et haec beati Job eloquia, et illorum facta pensamus, et verum cognoscimus quia divinae irae non resistitur, et verum quia multi saepe restiterunt.  Vet. XII.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ arguimꝰ: ratõnis auctorita¬
te contrahimus. Et qͥd ẽ qd dñs
agere sc̃a. nos ãmonet. ad uing̃
uenite et arguite me nͥ qd̾ aꝑte ĩ¬
sinuat. quantã bonis actib fiduciã
prestat. Ac si patent̃ dicat. Rec¬
ta agite. et animaduersionis mee
motib. ñ iam ꝑ dep̃cat̃onis gemi¬
tum: s ꝑfiduciam auttoritatis
obuiate. Hinc et eñi ioħs dicit s
cor nr̃m ñ rep̃henderit nos fiduci¬
am habemꝰ ad dm̃. Hinc est qd̃ mo¬
yses qui placet seruens. audit᷑

Expanded text:
 rationis auctoritate contraimus. Et quid est quod Dominus, agere sancta nos admonens, adjungit: Venite, et arguite me, nisi quod aperte insinuat quantam bonis actibus fiduciam praestat? Ac si patenter dicat: Recta agite, et animadversionis meae motibus non jam per deprecationis gemitum, sed per fiduciam auctoritatis obviate. Hinc etenim Joannes dicit: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum . Hinc est quod Moyses, quia p
Abbreviated transcription (Latin):
qui ad statũ uniuersalis eccłie qͣ¬
si in celi facie deducti. suꝑ arentẽ
t̾̃ram humani pectoris sc̃e p̃dica¬
tionis ymbtes fuderunt. Si eñi
p̃dicationis sermo pliuua ñ eẽt:
moyses minime dixisset. Expec¬
teret᷑ sicut pluuia eloquiũ me¬
um. Nequaqũa per ysaiam ũitas
diceret. Mandabo nubib meis:
ne pluanit suꝑ eos imbrem. Atq

Expanded text:
qui, ad statum universalis Ecclesiae ququi, ad statum universalis Ecclesiae quasi in coeli faciem deducti, super arentem terram humani pectoris sanctae praedicationis imbres fuderunt. Si enim praedicationis sermo pluvia non esset, Moyses minime dixisset: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum ; nequaquam per Isaiam Veritas diceret: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem ; atque
Abbreviated transcription (Latin):
dib ausi sunt: om̃e pondꝰ ex fri¬
goris ad uersitate ꝑtulerunt. Be-¬
ne autẽ ꝓtinꝰ hyadas subdit: q̃¬
in ualescente uerno ad celi ficiẽ
ꝓdeunt: et cum sol iam caloris
iures exerit ostenduntur. Illius
quippe signi initiis conuincte ĩ¬
herent: qd̃ sapientes scłi taurũ
uocant. et quo augeri sol incip̃¬
ad atq ad extendenda diei spacia
feruentior exurgit. Quid itaq pꝰ
orionas yadum nomine: nͥ doc¬
tores sc̃ẽ eccłie designant᷑: Quia
subductis m̃r̃ib. eo iam tẽpore
ad mundi noticiam uenerunt. qͦ
fides clariꝰ elucet: et rep̃ssa infi¬
delitatis hieme altius ꝑ corda
fidelium sol ueritatis calet. Qͥ
expletis longis nocͣtib infideli¬
tatis. tunc sc̃e eccłie doctores orti
sunt: cum ei iam ꝑ credulitatis
uernũ lucidior animꝰ aꝑitur. Nec
tione signantur. Greco quippe elo¬
quio yetos pluuia uocatur. ⁊ ya
des a pluiuiis nom̃ acceperũt: qͥa
iste ꝓculdubio ymbres ferũt. Be¬

Expanded text:
dibus ausi sunt, omnino pondus ex fridibus ausi sunt, omnino pondus ex frigoris adversitate pertulerunt. Bene autem protinus Hyadas subdidit, quae juvenescente verno, ad coeli faciem deunt, et cum jam sol caloris sui vires exerit, ostenduntur. Illiuquippe signi vitiis vestigiis inhaerent, quod sapientes saeculi taurum vocant, ex quo augeri sol incipit, atque ad extendenda diei spatia ferventior exsurgit. Qui itaque post Orion Hyadum nomine, nisi doctores sanctae Ecclesiae designantur? qui subductis martyribus eo jam tempore ad mundi notitiam venerunt, quo fides clarius elucet et, repressa infidelitatis hieme, altius praecordia fidelium sol veritatis calet calexpletis longis noctibus infidelitatis, tunc sanctae Ecclesiae orti sunt, cum ei jam per credulitatis vernum lucidior annus aperiretur. Nec tione signantur. Graeco quippe eloquio Hyadas pluvia vocatur, et Hyades nomen a pluviis acceperunt, quia ortae procul dubio imbres ferunt. Be
Abbreviated transcription (Latin):
moriendo laborauit. Arcturus¬
ergo dum uersatur erigitur: qͥ a
nunc sc̃ã eccłia ualentius in ueri¬
tate reficitur. eũ ardentius pro
ueritate fatigatur. Unde et ap¬
te quoq post arcturũ ꝓtinus
orionas subdit. Oriones quoq
in ip̃o pondere temporis hiema
lis oriuntur: suoq ortu tẽpesta¬
tes excitauit et maria t̾rasq
turbant.. Quid igitur post
arcturũ. ꝑoriones nisi martyres
designantur: Qui dũ scãm ecch̃¬
am ad statum p̃dicationis erig
asq pͥassum: ad celi faciem quasi
hieme uenerunt. His et eñi nati
mare tr̃aq turbata ẽ: qͥa dũ genti¬
litas mores suos destrui appaten¬
te illoꝵ fortitudine doluit: ĩeoꝵ
iracundos ac turbidos s etiam pla-¬
cidos erexit. Ex orionib itaq hi¬
emps in horruit: quia clarescen
in fidelium ad tẽpestatẽ se ꝑsecu¬
tionis excitauit. Oriones gͦ ce¬
lũ edidit: cum sca eccłia marty¬
res misit. Qui dũ loqui recta ru¬

Expanded text:
moriendo laboramoriendo laboraergo dum versatur, erigitur; quia tunc sancta Ecclesia valentius in virtute relicitur, cum ardentius pro veritate fatigatur. Unde apte quoque post Arcturum protinus Orionas subdit. Oriones quippe in ipso pondere tlis oriuntur, suoque ortu tempestates excitant, et maria terrasque perturbant. Quid igitur post Arcturum per Oriones, nisi martyres designantur? Quia dum sancta Ecclesia ad statum praedicationis erigas passuri ad coeli faciem, quasi in hieme venerunt. His etenim natis, mare terraque turbata est, quia dum gentilitas mores suos destrui, apparente illorum fortitudine, doluit, in iracundos ac turbidos, sed etiam placidos erexit. Ex Orionibus itaque hiems inhorruit, quia clarescentinfidelium ad tempestatem persecutionis excitata est. Oriones ergo coelum edidit, cum sancta Ecclesia martyres misit. Qui dum loqui recta ru
Abbreviated transcription (Latin):
surgamꝰ. Neq eñi iuxta litteram
mirũ aliquid dicitur. qd̃ ds̃ arctu¬
rũ. orionas. ⁊yadas fecit: de quoni
signari ꝓpͥe ea que specialit̃ gerũt᷑
intelligit. Quid namq arcturs
nõie qui in celi ase axe constitu¬
tus. septẽ stellarum radiis fulget:
nͥ eccłia uniuersalis expͥmitur.
que in ioħis apocalipsi ꝑ septem
eccl̃ias. septẽq chandelabra figu¬
ratur: Que dum dona septifor¬
mis gr̃e sp̃s continet. claritatẽ
summe uirtutis irradians: qͣsi
ab axe uirtutis lucet. Pensandũ
quippe est qd̃ arcturus semꝑ uer¬
satur. et numqũa mergitur. Qͥa
et sca eccłia ꝑsecutiones iniquo¬
rũ sine cessatione tolerat: s tam̃
usq ad mundi huiꝰ t̾minũ sine
defectu ꝑdurat. Sepe eñi eam
reꝓbi quia usq adint̾rutionem
ꝑsecuti sunt. quasi hanc se fun¬
ditus extinxisse crediderunt: s¬
ideo multipliciꝰ ad statũ sui ꝓfec¬
tus rediit quo inter manꝰ ꝑseqũe¬
¶ tium

Expanded text:
surgamus. Neque enim juxta litteram surgamus. Neque enim juxta litteram mirum aliquid dicitur, quod Deus Arcturum, et Oriona, et Hyadas fecit, de quo nisignari propriae ea quae spiritualiter geruntur, intelligit. Quid namque Arcturi nomine, qui in coeli axe constitutus septem stellarum radiis fulget, nisi Ecclesia universalis exprimitur, quae in Joannis Apocalypsi per septem Ecclesias, septemque candelabra figuratur? . Quae dum in se dona septiformis gratiae spiritus continet, claritate summae virtutis irradiata, quasi ab axe veritatis lucet. Pensandum quoque est, quod Arcturus semper versatur, et nunquam mergitur; quia sancta Ecclesia persecutiones iniquorum sine cessatione tolerat, sed tamen usque ad mundi terminum, sine defectu perdurat. Saepe namque eam reprobi, quia usque ad internecionem persecuti sunt, quasi hanc se funditus exstinxisse crediderunt; sed eo multiplicius ad statum sui provectus rediit, quo inter manus persequentium
Abbreviated transcription (Latin):
cra iccirco eisdem uocabulis utitur:
ut res quas insinuare appetit. noti¬
cia usitate appellationis expͥmãt᷑.
Nam si astroꝵ uellet ꝑ ignota nob̃
nomina dicere: homo pro quo hec
eadem scͥptura facta est. nesciret ꝓ¬
culdubio qͥd audiret. Sic gͥ ĩsacro
eloquio sapientes dei sermonẽ tra
hunt a sapientib scłi: sicut in eo
ꝓutilitate hominis uocem in se
humane passionis ip̃e conditor ho¬
minũ sumit ds̃: ut uidelicet dicat.
ta pͥusqũa ueniant conspicit. ne¬
quaquã postqũã aliquid fecerit.
penitendo resipiscit. Quid ergo
mirum si spiritales uiri utunt᷑
uerbis carnalium: q̃n ip̃e in effa¬
bilis conditor om̃iũ sp̃s. ut ad in¬
tellectum suum carnẽ ꝑtrahat. ĩ
se ip̃o carnis sermonẽ format: In
scriptura gͥ sacra dũ nota astroꝵ
nomina audimus: de quib affs
sermo mouetur agnoscamꝰ. Cum
uero que narrentur astra perpen-¬
dimus: restat ut exeoꝵ motib.
ad spiritalis intelligentie archana

Expanded text:
cra idcirco eisdem vocabulis utitur, cra idcirco eisdem vocabulis utitur, ut res, quas insinuare appetit, notitia usitatae appellationis exprimantur. Nam si astra, quae vellet, per ignorata nobis nomina diceret; homo pro quo haec eadem Scriptura facta est, nesciret procul dubio, quid audiret. Sic igitur in sacro eloquio saphunt a sapientibus saeculi, sic nunc pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor hominum sumit Deus, ut videlicet dicatur: ta priusquam veniant, conspicit, nequaquam postquam aliquid fecerit, poenitendo resipiscit. Quid ergo mirum, si spirituales viri utantur verbis carnalium, quando ipse ineffabilis et creator omnium Spiritus, ut ad intellectum suum carnem pertrahat, in se ipso carnis sermonem format. In Scriptura igitur sacra, dum nota astrorum nomina audimus; de quibus astris sermo habeatur, agnoscimus; cum vero astra, quae narrantur, perpendimus, restat ut ex eorum motibus, ad spiritualis intelligentiae arcana
Abbreviated transcription (Latin):
Et cõmouebunt᷑ et poterunt: et
intumescunt fluctꝰ eiꝰ et ñ transi¬
bunt illud. Arenã quippe dñs ma-¬
ri t̾minũ posuit: quia ad frangen¬
dam mundi głiam. abiectos et pau¬
ꝑes elegit. Cuiꝰ nimirũ maris
fluctus in tumescunt : cum pote
states scłi ad cõmotionẽ ꝑsecutõ¬
nis exilint. Sed transire arenã
nequeunt: quia despectis mira¬
culis et humilitate frangiuitur.
S dũ mare seuit. dum ꝑ insanie
sue fluctus erigitur: quia tamen
uirtuti s intime ostensione calca¬
tur. scã eccłia proficit: atq ad sta¬
tũ sui ordinis ꝑ tẽporũ increm̃ta cõ¬
surgit. Unde et apte mox subdit᷑.¬
ui facit arcturũ et oriona. et ya
arati. et callimachi fabulas sequit᷑.
ut arctiuum nominãs. extremam
stellarũ septẽ caudã urse suspicet᷑:
et quasi orion gladium teneat ama¬
tor insanus. Hec quippe astrorum
nomina: a cultoribus sapientie car¬
nalis inuenta sunt. S scriptura sa¬

Expanded text:
et commovebuntur, et non poterunt; et et commovebuntur, et non poterunt; et intumescent fluctus ejus, et non transibunt illud . Arenam quippe Dominus mari terminum posuit, quia ad frangendam mundi gloriam abjectos et pauperes elegit, cujus nimirum maris fluctus intumstates saeculi ad commotionem persecutionis exsiliunt. Sed transire arenam nequeunt, quia despectorum miraculis et humilitate franguntur. Sed dum mare saevit, dum per insaniae suae fluctus erigitur, quia tamen virtutis intimae ostensione calcatur, sancta Ecclesia proficit, atque ad statum sui ordinis per temporum incrementa consurgit. Unde et apte mox subditui facit Arcturum, et Oriona, et HyadArati, et Callimachi fabulas sequitur, ut Arcturum nominans, extremam stellarum septem, caudam ursae suspicetur, et quasi Orion gladium teneat, amator insanus. Haec quippe astrorum nomina a cultoribus sapientiae carnalis inventa sunt. Sed Scriptura sa
Abbreviated transcription (Latin):
conspiceret: cum mundi huiꝰ diui¬
tes elationi sue contrarie facta
pauꝑum. cũ sapientes scł̃i. ad uer¬
sari sibi imꝑitoꝵ uerba pensarent:¬
inꝑsecutionis ꝓtinus tempestate
tumuerunt. S qui uerborũ ad¬
uersitate cõmoti ad ꝑsecutionis
ꝓcellas insiliunt: signoꝵ ut dixi¬
mus ãmiratione temꝑantur. Tot
igitur in his fluctib dñs gressus
posuit: quot suꝑbis persecutorib
miraeula ostendit. Unde bene ꝑ
psalmistam dicitur. Mirabiles
elationes maris. mirabilis ĩ altis
dñs: quia contra electoꝵ uitam.
ad ꝑsecutionis undas mundꝰ se mi¬
rabiliter extulit: s has suꝑnoꝵ
conditor. subleuata uirtute predi¬
cantium mirabilius strauit. Mi¬
nistros et enim suos plus ostendit
posse per miracula: qũa potesta¬
tes t̾rene tumuerãt ꝑ iram. Qd̃
bene etiam ꝑ iheremiam dñs ext̃i¬
ora narrans. int̾iora denuntians:
dicit. Posui arenã t̾minũ mari:
p̃ceptum sempit̾nũ qd̃ ñ p̃t̃ibit.

Expanded text:
conspiceret; cum mundi hujus diviconspiceret; cum mundi hujus divites elationi suae contraire facta pauperum; cum sapientes saeculi adversari sibi imperitoruin persecutionis protinus tempestate tumuerunt. Sed qui verborum adversitate commoti, ad persecutionis procellas insiliunt, signorum, ut diximus, admiratione temperantur. Tot ergo in his fluctibus Dominus gressus posuit, quot superbis persecutoribus miracula ostendit. Unde bene rursum per Psalmistam dicitur: Mirabiles elationes maris, mirabilis in altis Dominus . Quia cum contra electorum vitam ad persecutionis undas mundus se mirabiliter extulit, eum supernorum conditor sublevata virtute praedicantium mirabilius stravit. Ministros enim suos ostendit posse per miracula, quod potestates terrenae tumuerunt per iram. Quod bene etiam per Jeremiam Dominus exteriora narrans. interiora denuntians, dicit: Posui arenam terminum mari, praeceptum sempiternum, quod non praeteribit;
Abbreviated transcription (Latin):
cum culpas eiꝰ apłoꝵ lingua cor¬
ripuit. u̾ba uite libenter accepit.
Nam ꝓtinus inelatione. contradi¬
ctionis intimuit: atq ad crudeli¬
¶ tatem
ꝑsecutionis se excitauit. Sed que
predicationis uerba contraire ni¬
titur: signoꝵ ciciꝰ ãmiratione tẽ¬
ꝑatur. Unde apte quoq in auc¬
toris laude subiungit.
t graditur suꝑ fluctꝰ maris.
Quid em̃ maris noĩe nͥ in bono¬
rum nece seuiens seuiẽs mundi hui
amaritudo signat᷑: de quo et per
psalmistam dicitur. Congregans
quasi inutr̃e aquas maris. Aquas¬
et eñi maris quasi mutr̃e dñs congͤ¬
gat: cũ miro moderamine cuncta
disponens in suis clausas cordibz car¬
nalium minas frenat. Suꝑ fluctꝰ
gͦ maris dñs dñs graditur: quia
cum se ꝓcelle ꝑsecutionis erigũt.
miraculoꝵ enis obstupefactione
franguntur. Qui eñi timores
humane uesanie mitigat: quasi
erectas incumulo undas calcat. Nã
noue conuersationis p̃dicatione

Expanded text:
cum culpas ejus apostolorum lingua corcum culpas ejus apostolorum lingua corripuit, verba vitae libenter accepit. Nam protinus in elatione contradictionis intumuit, atque ad crudelitatem persecutionis se excitavit. Sed quae praedicationis verbis contraire nititur, signorum citius admiratione temperatur. Unde quoque in actoris laude apte subjungitur: Et graditur super fluctus maris. Quid enim maris nomine nisi in bonorum necem saeviens mundi hujus amaritudo signatur. De quo per Psalmistam dicitur: Congregans sicut in utre aquas maris . Aquas enim maris quasi in utre Dominus congregat, cum miro moderamine cuncta disponens, in suis clausa cordibus carnalium minas frenat. Super fluctus ergo maris Dominus graditur, quia cum se procellae persecutionis erigunt, miraculorum ejus obstupefactione franguntur. Qui enim tumores humanae vesaniae mitigat, quasi erectas in cumulo undas calcat. Nam novae conversationis praedicatione
Abbreviated transcription (Latin):
celestis p̃dicantiũ uita signatur: De
quib ꝑ psalmistan dicitur. Celi
enarrant głiam dei. Ipsi igitur celi:
ip̃i sol ẽẽ memorant᷑. Celi scilicet. qͥa
int̾cedendo ꝓtegunt: sol aũt. quia
predicando uim luminis oftendũt.
Cõmota igitur terra celi extensis.
gentium cognitione dilatauit. Et
dum illa ꝑ udiciũ in mundũ capti¬
ua disꝑgitur: isti ubiq ꝑ grãm in
honore tenduntur. Angusti quippe
celi fuerant: cum una plebs tõ egre¬
gios p̃dicatores tenebat. Quis eñi
gentilium petrum nosset: si insohꝰ
israhelitici popłi p̃dicatione rema¬
neret: Quis pauli uirtutes ag¬
nosceret: nͥ hunc uidea ad nr̃am ño¬
ticiam ꝑsequendo transmisisset:
Ecce iam qui ꝑ flagella et contume¬
lias ab isrłitica plebe repulsi sunt:
ꝑ mundi fines honorant᷑. Solus
ergo dr̃s celos tetendit: qui secre
ta dispensatione mira consilii p̃di¬
catores suos unde permisit inuna
gente oppͥmi. fecit inmundi cardi¬
nes in de dilatari. S neq hec ip̃a

Expanded text:
coelestis praedicantium vita designatur? De quibus per Psalmistam dicitur: Coeli enarrant gloriam Dei . Ipsi igitur coeli, ipsi sol esse memorantur; coeli scilicet, quia intercedendo protegunt; sol autem, quia praedicando vim luminis ostendunt. Commota igitur terra, coeli extensi sugentium cognitionem dilatavit; et dum illa per judicium in mundum captiva dispergitur, isti ubique per gratiam in honorem tenduntur. Angusti quippe coeli fuerant, cum una plebs tot egregios praedicatores tenebat. Quis enim gentilium Petrum nosset, si in solius Israelitici populi praedicatione remaneret? Quis Pauli virtutes agnosceret, nisi hunc Judaea ad nostram notitiam persequendo transmisisset? Ecce jam qui flagris et contumeliis ab Israelitica plebe repulsi sunt per mundi fines honorantur. Solus ergo Dominus coelos tetendit, qui secreti mira dispensatione consilii praedicatores suos unde permisit in una gente oppnes inde dilatari. Sed nec haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
pensat: Uñ et ꝓtinꝰ subdit.¬
Nturbine enim conteret me:
Peccator quisq inturbine atte¬
ritur. qui erectus intranqͥllita¬
te uidebatur: quia que dui suꝑ¬
na longuanimitas tolerat. ex¬
trema iuditii seueritas necat.
Que recte turbo dicitur: quia
elementoꝵ cõmotione reuelat᷑.
psalmista attestante qui ait.
Ds̃ manifestꝰ ueniet: ds̃ ñr et

Expanded text:
pensat? Unde et protinus subditpensat? Unde et protinus subditturbine enim conteret me. 31. Peccator quisque in turbine atteritur, qui erectus in tranquillitate videbatur, quia quem diu superna longanimitas tolerat, extrema judicii severitas necat; quae recte turbo dicitur, quia in elementorum commotione revelatur, Psalmista attestante, qui ait: Deus manifestus veniet, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
nant: nimirũ sibi certitudinem
exaudicionis obnubilant. Recte
cem meã: quia mens ex ip̃a sua
mutabilitate fit trepida: et ꝑhia
qd̃ nolens patitur. repulsam se
abiectamq suspicatur. Libet i¬
tueri uir sc̃s qͣnta se subtilitate
diiudicat: ne quid in illo nudicra
diuina rep̃hendant. Infirmitatã
namq suam intuens: ait.
uantꝰ ego sum qui respondeam
eiet loquar uerbis meis cũ eo:¬
Qui de iusticie sue meritis ñ con¬
fidens. s ad solam se spem postula¬
tionis conferens. subdit.
ui etiam si habuero quippiam
iustũ non respondebo: s meũ
iudicẽ dep̃cabor. S de ip̃a quoq
postulatione pairidꝰ ait.
t cũ inuocantẽ me exadierit:
ñ credo qd̃ exaudierit uoc̃e meã.
Cur tanta circumspectõne trepi¬
dat. tur tanta sollicitudine for¬
midat: nͥ quia t̃rorẽ iudicis inex¬
trema districtione considerat. et
ium discussionis illius ñ ferens
om̃e qd̃ gerit ẽe sibi insufficiẽs

Expanded text:
nant, nimirum sibi certitudinem nant, nimirum sibi certitudinem exauditionis obnubilant. Recte ocem meam, quia mens ex ipsa sua mutabilitate fit trepida; et per hoc quod nolens patitur, repulsam se abjectamque suspicatur. 30. ntueri vir sanctus quanta se subtilitate dijudicat, ne quid in illo divina judicia reprehendant. Infirmitatem namque suam intuens, ait: Quantus ergo sum ego qui respondeam ei, et loquar verbis meis cum eo De justitiae suae meritis non confidens, sed ad solam se spem postulationis conferens subdit: Qui etiam si habuero quidpiam justum, non respondebo, sed meum judicem deprecabor. Sed de ipsa quoque postulatione pavidus adjungit: Et cum invocantem me exaudierit, non credo quod exaudierit vocem meam. Cur tanta circumspectione trepidat, cur tanta sollicitudine formidat, nisi quia terrorem judicis in extrema districtione considerat, et, vim discussionis illius non ferens, omne quod gerit esse sibi insufficiens
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq et eñi mens in diuino
amore accendit᷑: atq ad intuenda
celestia et archana subleuat᷑. ad
sũma ĩa rapitur et ꝑfecto desiderio
cõpuncta ab infimis alienat᷑: sed
repentina tẽptatõne pereussa. q̃
intentione forti erecta indm̃ fũat.
obortis cogitationib transfixatur¬
uatur: ita ut se ipãm discernere no¬
queat: atq int̾iucia uirtutesq de¬
p̃hensa ex qua sit parte ualentior
ñ agnoscitur. Nam sepe adhoc usi
adducitur ut miretur quomͦ tam
sũma cõprehendat qua cogitatio
iterum quomͦ illicitam cogitatõ¬
nem recipit qũa suꝑ se ualidus fer¬
uor sp̃s rapit. Quos alternantes
cogitatõnũ motus in animo bene
psalmista intuens: ait. Ascendunt
usq ad celos: et descendunt usq ad
abyssos. Usq ad celos quippe ascen¬
dimꝰ cũ sũma penetramꝰ: s ad abys¬
sos usq descendimꝰ cũ repente a cõ¬
templatõnis culmine ꝑturpia
tẽptam̃ta deicimur. Motus itaq
anim dũ int̾ uota et iucia alter¬

Expanded text:
Plerumque etenim mens divini amoris igne accenditur, atque ad intuenda coelestia et arcana sublevatur; ad summa jam rapitur, et, perfecto desiderio compuncta, ab infimis alienatur; sed repentina tentatione percussa, quae intentione forti erecta in Deum fuerat, obortis cogitationibus transfixa curvatur; ita ut seipsam discernere nequeat, atque inter vitia virtutesque deprehensa, ex qua parte sit valentior non agnoscat. Nam saepe ad hoc usque perducitur, ut miretur quomodo tam summa comprehendit, quam cogitatio m quomodo illicitas cogitationes recipit, quam super se valide fervor spiritus Quos alternantes cogitationum motus in animo bene Psalmista intuens, ait: Ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad abyssos . Usque ad coelos quippe ascendimus cum summa penetramus; sed ad abyssos usque descendimus, cum repente a contemplationis culmine per turpia tentamenta dejicimur. Motus itaque animi dum inter vota et vitia alter
Abbreviated transcription (Latin):
rantis: quia qui benigne qd̃ non
erat fecit. qd̃ est in uiste ñ deserit.
Ad semet ip̃am gͦ in ꝑcussione mẽs
redeat. et qd̃ apprehendere ñ ualt
ñ requirat: ne se diuine ire causa
discutitur. ampliꝰ discussa ꝓuocet᷑.
et qũa placare humilitas poterat.
inextingiubilit̃ suꝑbia accendat. un

Expanded text:
rantis, quia qui benigne quod non rantis, quia qui benigne quod non erat fecit quod est, injuste non deserit. Ad semetipsam ergo post percussionem mens redeat, et quod apprehendere non valet, non requirat: ne si divinae irae causa discutititur, amplius discussa provocetur, et quam placare humilitas poterat, inexstinguibiliter superbia accendat. An
Abbreviated transcription (Latin):
uerẽ agnoscit. Uñ et per paulum
Respondeo ñ posse conuincit᷑ qui
homo nominat᷑: quia hoc qd̃ de
humo sũptꝰ ẽ. iudicia suꝑna discu¬
tere dignus ñ est. Unde hic quoq
apte subiungit᷑.
el quis dicere ei potest cur ita
facis: Auctoris facta semper
indiscussa ueneranda sunt: qͥa
in uista ẽẽ nequaqͣm possunt. Ra-¬
tionem quippe de eiꝰ occulto con¬
silio q̃rere: nil est aliud qͣm contͣ
eiꝰ consiliũ suꝑbire. Cum gͦ factor¬
ĩ causa ñ cõp̃hendit᷑. restat ut sub
factis illiꝰ cũ humilitate taceat᷑:
quia nequaqũa sufficit sensus
carnis. ut secreta penetret maie¬
statis. Quia gͦ infactis dei rat̃onẽ
ñ udet: infirmitatẽ suam consi¬
derans. cur ñ uideat rationẽ uidet.
Unde ꝑ paulũ quoq subsequenter
adiungitur. Nũquid dicit figm̃tũ
ei qui se finxit: quare me fecisti
sic: Quo eñi se cernit figm̃tũ
diuini oꝑeris. eo semet ip̃m redar¬
guat. ne contra manũ resultet ope¬

Expanded text:
verem agnoscit. Unde et per Paulum verem agnoscit. Unde et per Paulum Respondere Deo non posse convincitur qui homo nominatur, quia per hoc quod de humo sumptus est, judicia superna discutere dignus non est. Unde hic quoque apte subjungitur: Vel quis dicere ei potest, cur ita facis ? Auctoris facta sindiscussa veneranda sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem 271 quippe de occulto ejus consilio quaerere nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire um causa non deprehenditur, restat ut sub factis illius cum humilitate taceatur, quia nequaquam sufficit sensus carnis, ut secreta penetret majestatis; qui ergo in factis Dei rationem non videt, infirmitatem suam considerans, cur non videat rationem videt. Unde per Paulum quoque subsequenter adjungitur: Nunquid dicit figmentum ei qui se finxit, quare me fecisti sic? quo se enim cernit figmentum divini esse operis, eo semetipsum redarguit, ne contra manum resultet ope
Abbreviated transcription (Latin):
et si abierit ñ intelligam. Ac si aꝑ¬
te deploret dicens. Postqͣm sponte
oculos semel ꝑdidi: qm̃ quesite not¬
tis cecitatẽ pacior. nec ortũ iam nec
occasum solis agnosco. Et tamen
homo qui infirmitatis sue consci¬
entia p̃mit᷑. et cecitatis sue caligi¬
ne grauatur. ad suꝑne lucis iudi¬
cium ꝓperat: ut suoꝵ actuũ ratõ¬
nẽ reddat. Uñ mox subdit᷑.¬
i repente ds̃ int̾roget quis res¬
pondebit ei: Repente ds̃ in t̾ro¬
gat cum nos ad districtõne sui
examinis inopinatos uocat. Sed
int̾rogat̃oni illiꝰ homo respondere
non sufficit: quia si remota tũc¬
pietate discutitur. in illiꝰ examine
etiam uita iustorũ succũbit. Uel
certe interrogat cũ duris nos per¬
cussionib pulsat: ut cũ mẽs nr̃a
magna de se intranquillitate est¬
sed respondere ñ sufficit: qͥa ⁊ ip̃a
plicet: sedtam̃ semet ip̃m homo
considerans tacet: et diuina u-¬
dicia discut̾e metuit. qͥ ẽẽ se pul¬

Expanded text:
et si abierit, non intelligam. Ac si apet si abierit, non intelligam. Ac si aperte deploret, dicens: Postquam semel sponte oculos perdidi, quoniam quaesitae noctis caecitatem patior, nec ortum jam, nec occasum solis agnosco. Et tamen homo qui infirmitatis poena premitur, et caecitatis suae caligine gravatur, ad supernae lucis judicium properat, ut suorum actuum rationem reddat. Unde et mox subditi repente interroget, quis respondebit ei? - Repente interrogat Deus, cum nos ad districtionem sui examinis inopinatos vocat. Sed interrogationi illius respondere homo non sufficit, quia si remota tupietate discutitur, in illo examine etiam justorum vita succumbit. Vel certe interrogat cum duris nos percussionibus pulsat, ut cum mens nostra magna de se in tranquillitate aestised respondere non sufficit, quia et ipsa plicet; sed tamen semetipsum homo considerans, tacet, et divina judicia discutere metuit, quia esse se pul
Abbreviated transcription (Latin):
mũ congeri. et añ cogitationes
oculos ñnulla imꝓba uel ĩmũda
uersari: Et tam̃ cũ fatigant ista
nec suꝑant. nequaqͣm ꝑ pollutio¬
nem trucidant. s ꝑ humilitatẽ
seruant: ut dum infirmũ se ani¬
mus intẽptat̃one dep̃hendit. to¬
tum se ad diuinitatis ad iutoriũ
conferat: et sui fiduciã funditus
amittat. Sicq fit ut inde altius¬
deo inhereat: unde se a deo ꝓfundi
cecidisse suspicabatur. Accessus igr̃
recessusq dei a m̃te nr̃a minime cog¬
noscitur. quousq rerũ alternanti¬
um finis ignorat᷑: quia et de tẽpta¬
tione incertum est. utrũ ꝓbet. an
trucidet: et de donis nequaqũã dep̃¬
henditur. utrũ hic desertos remune¬
ant ut ad patͥam ꝑducant. Homo
gͦ ab internis gaudiis semel pulsus
clausam contra se ianuã secreti spi¬
ritalis aspiciat: atq ad semet ip̃m
foras ꝓiectus incarne gemat: et ce¬
citatis sue dãpna considerans di¬
cat. Si uenerit ad me ñ uidebo eñ:

Expanded text:
mum congeri, et ante cogitationis mum congeri, et ante cogitationis oculos nonnulla improba et immunda 298 versari? Et tamen cum fatigant ista, nec superant, nequaquam per pollutionem trucidant, sed per humilitatem servant, ut infirmum se animus in tentatione deprehendens, totum se ad Divinitatis adjutorium conferat, et sui fiduciam funditus amittat; sicque fit ut inde altiusDeo inhaereat, unde se a Deo profundius cecidisse suspirabat. Accessus igitur recessusque Dei a mente nostra minime cognoscitur, quousque rerum alternantium finis ignoratur, quia et de tentatione incertum est utrum probet an trucidet, et de donis nequaquam deprehenditur utrum hic desertos remuneant, ut ad patriam perducant. Homo ergo ab internis gaudiis semel expulsus clausas contra se januas secreti ritalis aspiciat, atque ad semetipsum foras projectus in carne gemat, et, caecitatis suae damna considerans, dicat: Si venerit ad me, non videbo eum;
Abbreviated transcription (Latin):
sum quippe ab int̾nis gaudiis ge¬
nus humanũ exigente culpa lu¬
m̃ mentis oculos ꝑdidit: et quo
meritoꝵ suoꝵ passib graditus
nescit. Sepe eñi donũ est gr̃e qd̾
iram deputat: et sepe diuine dist̾c¬
tionis ira est. qd̃ grãm putat. Nam
plerũq gr̃ãm estimat dona uirtu¬
tũ: et tam̃ de eisclem donis elatus
corruit. Plerũq uelut irã metuit
aduersa temptationũ: et tam̃ eis¬
dem tẽptationib p̃ssus ad uirtutũ
custodiam cautior surgit. Quis eñi
deo se ꝓpirquare ñ estimet. cũ suꝑ¬
nis excrescere uirtutib ac muneri¬
b agnoscit. cũ uel ꝓpħie donũ uel
doctrine magist̾ium ꝑcipit: uel
ad exercendam curatõnũ grãm coz¬
ualescit: Et tam̃ sepe mens dũ de
uirtutis sue securitate resoluitur.
insidiante ad u̾sario. inopinate
culpe telo ꝑforatur: et inde deo in
et̾num longe fit. unde ad tempus
na non deputet. cũ post exꝑim̃tũ
mundicie lacessiri se carnis tẽp¬
tationib uidet: in honesta ad ani¬

Expanded text:
sum quippe ab internis gaudiis genus humanum, exigente culpa, mentis oculos perdidit, et quo meritorum suorum passibus graditur nescit. Saepe enim donum gratiae est, quod iram deputat, et saepe divinae districtionis ira est, quod gratiam putat. Nam plerumque gratiam aestimat dona virtutum, et tamen eisdem donis elatus corruit. Plerumque velut iram metuit adversa tentationum; et tamen, eisdem tentationibus pressus, ad virtutum custodiam cautior exsurgit. Quis enim Deo se propinquare non aestimet cum supernis excrescere se muneribus agnoscit, cum vel prophetiae donum; vel doctrinae magisterium percipit, vel ad exercendam curationis gratiam convalescit? Et tamen saepe mens, dum de virtutis suae securitate resolvitur, insidiante adversario, inopinatae culpae telo perforatur; et inde a Deo in aeternum longe fit, unde ei ad tempus na non deputet cum post experimentum munditiae lacessiri se carnis tentationibus videt, inhonesta ad ani
Abbreviated transcription (Latin):
one sentiret: qͥ uerbo celos aꝑuit
antt indignationẽ mulieris t̾ritꝰ
ꝑ desertũ fugit: et ꝓsemet ip̃o infir¬
matur informidine. qͥ furorẽ dei pla¬
cat aliis ꝑ t̃cuentõnẽ. Ire igitur di
et resisti ualet. qñ ip̃e qui irascit᷑
opitulatur. et resisti om̃ino ñ ua¬
let. qñ se et adulciscendũ excitat:
ẽt ip̃e p̃cem que ei funditur non¬
naspirat. Hinc ad iherenniã dicitur.
Tugͦ noli orare pro popło hoc. &
ne assumas ꝓ eis laudem et orat̃o¬
nera: quia non ẽxaudiam in tp̃r

Expanded text:
tiret, qui verbo coelos aperuit , ante indignationem mulieris territus per desertum fugit; et pro semetipso infirmatur in formidine, qui furorem Dei placat aliis per interventionem . Irae igitur Dei et resisti valet, quando ipse qui irascitur opitulatur; et resisti omnino non valet, quando se et ad ulciscendum excitat, et ipse precem quae ei funditur non aspirat. Hinc ad Jeremiam dicitur: Tu ergo noli orare pro populo hoc, et ne assumas pro eis laudem et orationem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cem dep̃cabor. Ut eñi sepe diximꝰ
omnis humana iusticia. in iusti¬
cia ẽẽ conuincitur: si districte iuu¬
dicetur. Prece ergo post iusticiã
indiget: ut que succumbere subcus¬
sa pot̾at. ex sola iudicis pietate co¬
ualescat. Que cũ plene aꝑfect̃oribꝰ
habetur. habere de illa quippiam
dicunt᷑: quia mens humana et cõ¬
p̃hensa uix ꝑagit: et ualde mini¬
ma sunt q̃ cõprehendit. Dicat ergo.
ui si habuero quippiã iustũ ñ res¬
pondebo: s meum iudicium de¬
p̃cabor. Uelut si aꝑtiꝰ fateat᷑ dicens.
Et si adopus uirtutis excreuero: ad
uitam non exmeritis s ex uenia cõ¬
ualesco. Precipue itaq innitendũ
est cum recta agimꝰ: ut om̃e quod
iuste uiuimꝰ exhumilitate condia
tam multis temptat̃onib quatit᷑
ut pene a conspectu iudicis repul¬
sa uideatur. Et sepe hanc creator
misericors ꝑcipit. s quia illibatam
se ut uult exerere ñ ualet. suꝑ
se iudicium reꝓbat̃onis pauet. Uñ
et subditur.¬

Expanded text:
e deprecatione. --Ut enim saepe diximus, omnis humana justitia injustitia esse convincitur, si districte judicetur. Prece ergo post justitiam indiget, ut quae succumbere discussa poterat, ex sola judicis pietate convalescat. Quae cum plene a perfectioribus habetur, haberi de illa quidpiam dicitur, quia mens humana et comprehensa vix peragit, et valde extrema sunt quae comprehendit. Dicat ergo: Qui si habuero quidpiam justum, non respondebo, sed meum judicem deprecabor. Velut si apertius fateatur, dicens: Et si ad opus virtutis excrevero, ad vitam non meritis, sed ex venia convalesco. Preci itaque innitendum est, cum recta agimus, ut omne quod juste vivimus, ex humilitate condiamtam multis tentationibus quatitur, ut pene a conspectu judicis repulsa videatur. Et saepe hanc creator misericors percipit; sed quia illibatam se ut vult exerere non valet, super se judicium reprobationis pavet. Unde et subditur
Abbreviated transcription (Latin):
nis anterior signari p̃cipitur.
termimis ꝓhibetur: quia quiqͥd
in sc̃ẽ eccłie initiis latuit finis
cotidie osteridit. Non nulli uero
agreca littera. q̃ .y. dicit᷑: yadas
nuncupatas arbitrantur. Qd̃
si ita est: significationi quam
diximꝰ contrariũ ñ ẽ. Doctores
eñi stellis ñ inconuenient̾ exp̃ss
sunit: que alitteris nom̃ trahunt.

Expanded text:
nis anterior signari praecipitur, nis anterior signari praecipitur, terminus prohibetur; quia quidquid in sanctae Ecclesiae initiis latuit, finis quotidie ostendit. Nonnulli vero a Graeca littera quae Y dicitur, Hyadas nuncupari arbitrantur. Quod si ita est, significationi, quam diximus contrarium non est; doctores enim his stellis non inconvenienter expressi sunt, quae a litteris nomen trahun
Abbreviated transcription (Latin):
Dum gͦ yades cũ pluuiis ueniũt
ad celi spacia altiora sol ducit᷑:
quia apparente doctoꝵ scientia
dum mens nr̃a unbre p̃dicationis
infunditur. fidei calor augetur:
et ꝑfusa terra ad fructum ꝓficit
cũ lum̃ etheris ignescit: quia
uberius frugẽ boni oꝑis reddimꝰ.
dum ꝑ sacre cruditionis flãmam
incorde. clariꝰ ardemꝰ. Dumq per
eos dieb singulis. magis magisq
scieñtia celestis ostenditur. quasi
ant̾ru nobis luminis uernũ tempꝰ
aꝑitur: ut nouus sol nr̃i menti¬
b rutilet. et eorũ uerbis nobis
cognitus se ip̃o cotidie clarior mi¬
cet. Urgente et eñi mundi fine
suꝑna scientia ꝓficit: et largius
cum tempore excrescit. Hinc nã¬
q per damelem dicit᷑. Per tran¬
sibunt plurimi: et multiplex
erit scientia. hinc ioħi in pͥori
parte reuelationis angls ait.
Signa que locuta sunt septem
tonitrua. Cui tam̃ in ciusclem
reuelationis t̾mino: p̃cip̃ dicẽs.
Ne signaueris uerba ꝓpħie libri
huius. Pars quippe reuelatio¬

Expanded text:
Dum ergo Hyades cum pluviis veniunt, ad coeli spatia altiora sol ducitur, quia apparente doctorum scientia, dum mens nostra imbre praedicationis infunditur, fidei calor augetur. Et perfusa terra ad fructum proficit, cum lumen aetheris ignescit, quia uberius fruges boni operis reddimus, dum per sacrae eruditionis flammam in corde clarius ardemus. Dumque per eos diebus singulis magis magisque scientia coelestis ostenditur, quasi interni nobis luminis vernum tempus aperitur; ut novus calor nostris mentibus rutilet, et eorum verbis nobis cognitus se ipso quotidie micet clarior. Urgente etenim mundi fine, superna scientia proficit, et largius cum tempore excrescit. Hinc namque per Danielem dicitur: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia . Hinc Joanni in priori parte revelationis angelus dicit: Signa, quae locuta sunt septem tonitrua . Cui tamen in ejusdem revelationis termino, praecipit dicens: Ne signaveris verba prophetiae libri hujus . Pars quippe revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
ne fortitudinis facta tunc uerius
expleniꝰ: cum hec nos explere non
posse cognoscimꝰ. Tunc facundius
loquimur: cum abhis obstupescẽ¬
do tacemꝰ. Ad narranda quippe dei
oꝑa ht defectꝰ nr̃. qua sufficienter
exerat lingũa suam: ut que cõpre¬
hendere ydonee ñ ualet hec ydonee
mutus laudet. Unde bene ꝑ psalmi¬
stam dicitur. Laudate cum in po¬
tentatib eiꝰ: laudate eũ scd̾m mul¬
titudinẽ magnitudinis eiꝰ. Ille qͥp¬
pe dñm scd̾m multitudinẽ mag¬
nitudinis laudat: qui se succũbere
ineiꝰ laudis expletione considerat.
Dicat gͦ. Qui facit magna et in¬
scrutabilia. et mirabilia: quorũ
non est numerus. Uidelicet magna
uirtute inscrutabilia rac̃one. in¬
numerabilia multiplicitate. Di¬
uina gͦ oꝑa que explere dicendo
ñ potuit: facundiꝰ deficiendo dif¬
finuit. Sed inconsiderat̃one rerũ
cur longe extra nos ducim᷑: qͥ hoc
ip̃m quoq qd̃ erga nos agit᷑ ignora¬
mus: Unde et apte subiungit.¬

Expanded text:
e fortitudinis facta tunc verius explemus, cum haec nos explere non posse cognoscimus. Tunc facundius loquimur, cum ab his obstupescendo reticemus. Ad narranda quippe Dei opera, habet defectus noster, quam sufficienter exerat linguam suam, ut quae comprehendere idonee non valet, haec idonee mutus laudet. Unde bene nunc per Psalmistam dicitur: Laudate cum in potentatibus ejus; laudate eum secundum multitudinem magnitudinis ejus . Ille quippe Dominum secundum multitudinem magnitudinis ejus laudat, qui se succumbere in ejus laudis expletione considerat. Dicat ergo: Qui facit magna, et inscrutabilia, et mirabilia, quorum non est numerus, videlicet magna virtute, inscrutabilia ratione, innumerabilia multiplicitate. Divina ergo opera, quae explere dicendo non potuit, facundius deficiendo definivit. Sed in consideratione rerum cur longe extra nos ducimur, qui hoc ipsum quoque quod erga nos agitur ignoramus? Unde et apte subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
subsignaculo stellas claudit: qui
dum p̃dicatores suos ꝑsilentium
intra semet ip̃os retinuit. cecis iniqͦ¬
rum sensib celeste lumen abscondit.
Pensandum uͦ ẽ quia iccirco aliqͥd
sub sigillo abscondimꝰ: ut hoc cũ tem¬
pus congruit admnedium ꝓferamus.
num fidei in fine colligat᷑. Hinc nãq
ꝑ ysaiam dicitur. Si fuerit numer
filioꝵ isrł quasi arena maris: reliqͥe
salue fient. Hinc paulus ait. Do
nec plenitudo gencium introiret
et sic om̃is isrł saluus fieret. Qui
igit᷑ p̃dicatores suos ñc iudee ocłis
subtrahit. s post modum ostendit:
quasi subsignaculo abscondit stel¬
las. ut absconsis prius et post cho¬
ruscantib astroꝵ spiritalrũ radi¬
is. noctẽ sue ꝑfidie et nunc repul¬
sa ñ uideat: et tunc illuminata
dep̃henda. Hinc est qd̃ ill ex imii
duo p̃dicatores dilata morte sub¬
stracti sunt: ut ad p̃dicationis
usum in fine reuocentur. De qͥbꝰ¬

Expanded text:
sub signaculo stellas clausit, quia dum praedicatores suos per silentium intra semetipsum retinuit, caecis iniquorum sensibus coeleste lumen abPensandum vero est quia idcirco aliquid sub sigillo claudimus, ut hoc cum tempus congruit ad medium proferamus.num fidei in fine colligetur. Hinc namque per Isaiam dicitur: Si fuerit numerus filiorum Israel quasi arena maris, reliquiae salvae fient . Hinc Pnec plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret . Qui igitur praedicatores suos nunc Judaeae oculis subtrahit, sed postmodum ostendit, quasi sub signaculo stellas clausit, ut, absconsis prius, et post coruscantibus, astrorum spiritalium radiis, noctem suae perfidiae et nunc repulsa non videat, et tunc illuminata deprehendat. Hinc est quod duo illi eximii praedicatores dilata morte subtracti sunt, ut ad praedicationis usum in fine revocentur. De q
Abbreviated transcription (Latin):
ordinans dãpnat. Uel certe et in¬
innocentẽ et impiũ ip̃e consum̃e
dicitur: quia quamius in meri¬
tis uita diuisi sint. pͥme tamen
culpe merito eque ad carnis intĩ¬
tũ ꝑtrahunt᷑. Uñ et ꝑsalomonẽ
dr̃. Morit᷑ doctꝰ: similit̃ et ĩ doctꝰ.
Et rursũ. Cuncta subiacent uani

Expanded text:
ordinans damnat. Vel certe et ordinans damnat. Vel certe et innocentem et impium ipse consumere dicitur, quia quamvis in mentis vita divisi sint, primae tamen culpae merito aeque ad carnis interitum pertrahuntur. Unde et per Salomonem dicitur: Moritur doctus similiter ut indoctus . Et rursum: Cuncta sub