comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulchritudine sua incęlestibus
cognita. celi ciuium in se ꝓ uoca¬
uit aspectus: ita ut & regis ani¬
mũ in sui concupiscentiã incli¬
naret: & celestem nuntium ad
se de suꝑnis educeret. Et hoc ẽ
qđ nobis hic euangłista cõmen¬
dat: cum angłm ꝑhibet adõ des¬
tinatum ad uirginem. Adõ inqͥt
ad uirginẽ: id ÷ a celso ad humilẽ.
adño ad ancillam: acreatore ad
creaturã. Quanta dignatio dei:
quanta uirginis excellentia.
Currite matres. eurrite filie: cur¬
rite om̃s quȩ post euam & ex ena
& parturimini eũ tristicia & par¬
turitis: adite uirginalẽ thala-¬
mũ: ingredimini si potestis pu¬
dicum sororis ur̃e cubiculũ. Ecce
enĩ ds̃ mittit ad uirginẽ: ecce asfat᷑
angłs orariao. Apponite aurem
parieti: auscultate quid nuntiet ei:
siforte audiatis unde consolemini.
Letare pat̾ adam. s magis tu o eua
mat᷑ exultaꝰ qui sicut om̃iũ parentes.
ita om̃ium fuistis ꝑ emptores: & qđ

Expanded text:
pulchritudine sua in coelestibus pulchritudine sua in coelestibus cognita, coeli civium in se provocavit aspectus, ita ut et Regis animum in sui concupiscentiam inclinaret, et coelestem nuntium ad se de supernis educeret. Et hoc est quod nobis hic Evangelista commendat, cum angelum perhibet a Deo destinatum ad Virginem: A Deo, inquit, ad virginem: id est, a celso ad humilem, a Domino ad ancillam, a Creatore ad creaturam. Quanta dignatio Dei! quanta Virginis excellentia! Currite, matres; currite, filiae; currite, omnes quae post Evam, et ex Eva, et parturimini cum tristitia, et parturitis. Adite virginalem thalamum, ingredimini, si potestis, pudicum sororis vestrae cubiculum. Ecce enim Deus mittit ad Virginem, ecce affatur angelus Mariam. Apponite aurem parieti, auscultate quid nuntiet ei, si forte audiatis unde consolemini. 3. Laetare, pater Adam, sed magis tu, o Eva mater, exsulta, qui, sicut omnium parentes, ita omnium fuistis peremptores; et, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ceretur. Talis congruebat & uirgi¬
ni partus: ut ñ pareret nͥ dm̃. Pro¬
inde factor hominũ ut homo fierae.
nas citirus de homine talẽ sibi
exom̃ib debuit deligere immo
condere matrẽ: qualẽ & se decere
sciebat. & sibi nouerat placiturã.
Uoluit itaq eẽ. uirginẽ: de qua
immaculata immacłatus ꝓcedẽt.
om̃iũ maculas purgaturus. uo¬
luit & humilem: de qua mitis &
humilis corde ꝓdiret. harũ inse
uirtutũ necessarium om̃ib salu¬
berrimũq exemplum ostensurꝰ.
Dedit gͦ uirgini partũ. qui ei iam
ante & uirginitatis inspirauerat
uotum: & humilitatis p̃rogaue̾¬
rat meritum. Alioquin quomͦ
angłs eam insequentib grã ple¬
nani ꝓnuntiat: si quippiam uel
parum boni qđ ex gr̃a non esset
scã eẽt corpore: accepit donum
uirginitatis. Ut eẽt & mente:
accepit humilitatis. His nimirũ
uirgo regia gẽmis ornata uirtu¬
tum. geminoq m̃tis parit̃ & cor¬
poris decore p̃fulgida: sp̃e sua &

Expanded text:
ceretur: talis congruebat et Virgiceretur: talis congruebat et Virgini partus, ut non pareret nisi Deum. Proinde factor hominum ut homo fieret, 737 nasciturus de homine, talem sibi ex omnibus debuit deligere, imo condere matrem, qualem et se decere sciebat, et sibi noverat placituram. Voluit itaque esse virginem, de qua immaculata immaculatus procederet, omnium maculas purgaturus: voluit et humilem, de qua mitis et humilis corde prodiret, harum in se virtutum necessarium omnibus saluberrimumque exemplum ostensurus. Dedit ergo Virgini partum, qui ei jam ante et virginitatis inspiraverat votum, et humilitatis praerogaverat meritum. Alioquin quomodo angelus eam in sequentibus gratia plenam pronuntiat, si quidpiam vel parum boni, quod ex gratia non esset,sancta esset corpore, accepit donum virginitatis: ut esset et mente, accepit et humilitatis. His nimirum Virgo regia gemmis ornata virtutum, geminoque mentis pariter et corporis decore praefulgida, specie sua et
Abbreviated transcription (Latin):
& dignationi honor & gła inscła
illud qđ solis dabitur in
regno dĩ cantare uirgini¬
bus. ipsam uirginũ regi¬
nam cũ cȩteris: immo pͥmã inter
ceteras ẽẽ. caniturã. nemo qͥ ambi¬
gat. Puto aut̃ illã p̃t̃ illuo quod
solis licet cũ om̃ib. tam̃ uirginib
ei ut dixi cõmune erit: dulciori qͦ¬
dam atq elegantiori carmine leti¬
ficaturam eẽ. ciuitatem dĩ. Cuius
itaq dulc isonos deꝓmere uł expͥ¬
mere modulos. ne ipsarum qͥdem
uirginũ ulla digna inuenietur:
quia soli merito decantandum
seruabitur que sola de partu. &
partu diuino głatur. Głatur
dixerim de partu non inse: s in
ipso quẽ peꝑit. Ds̃ siqͥdem dĩ enĩ
ẽ quẽ peꝑit. matrẽ suã singulari
in celestibus donaturꝰ gła. singła¬
ri in t̾ris p̃uenire curauit & gr̃a:
qua uidelicet ineffabilit̃ & in tac¬
ta conciꝑet. & pareret incorrup¬
ta. Porro dm̃ huiꝰ modi decebat
uatiuitas: qua ñ nͥ de uirgine nas¬

Expanded text:
et dignationi honor et gloriaet dignationi honor et gloriasolis dabitur in regno Dei cantare virginibus, ipsam virginum Reginam cum caeteris, imo primam inter caeteras esse cantaturam, nemo est qui ambigat. Puto autem illam, praeter illud quod solis licet, cum omnibus tamen virginibus ei, ut dixi, commune erit, dulciori quodam atque elegantiori carmine laetificaturam esse civitatem Dei. Cujus utique dulcisonos depromere vel exprimere modulos ne ipsarum quidem virginum ulla digna invenietur; quia soli merito decantandum servabitur, quae sola de partu, et partu divino gloriatur. Gloriatur dixerim de partu, non in se, sed in ipso quem peperit. Deus siquidem Deus enim est quem peperit. Matrem suam singulari in coelestibus donaturus gloria, singulari in terris praevenire curavit et gratia, qua videlicet ineffabiliter et intacta conciperet, et pareret incorrupta. Porro Deo hujusmodi decebat nativitas, qua nonnisi de Virgine nas
Abbreviated transcription (Latin):
ponderatione. quid tua iudices
digniꝰ am miratione: utrũ uideli¬
cet potius stupenda sit fecunditas
in uirgine. an inmatre integrital:
sublimitas inꝓle. an cũ tanta sub¬
limitate humilitas: nisi qđ indu¬
bitanter horum singulis p̃ferenda
sunt simulcuncta: & in cõꝑabili¬
ter excellentius ẽ. atq felicius oĩa
ꝑcepisse qͣm ali sua. Et qͥd mirũ
sids̃ qui mirabilis legit᷑ &e cernit᷑
in scĩs suis: mirabiliorẽ se exhi¬
buit inmatre sua: Ueneramini
gͦ coniuges incarne corruptibili
carnis integritatem: miramini
etiam uos sacre uirgines inuirgi¬
ne fecunditatẽ: imitamini om̃s
homines dĩ matris humilitatẽ:
honorate sc̃i augłi ur̃i regis matrẽ.
qui nr̃e adoratis uirginis ꝓlem:
ipsũ utiq nr̃m pariterq ur̃m regẽ.
nr̃i generis reparatorẽ. ur̃e ciuita¬
tis instauratorem. Cuius apud
uos tam sublimis. int̾ nos tam hu¬
milis: a uob̾ parit̃ & a nob̾ detur
& dignitati debita reuerentia.

Expanded text:
ponderatione, quid tua judices ponderatione, quid tua judices dignius admiratione, utrum videlicet potius stupenda sit fecunditas in virgine, an in matre integritas; sublimitas in prole, an cum tanta sublimitate humilitas: nisi quod indubitanter horum singulis praeferenda sunt simul cuncta, et incomparabiliter excellentius est atque felicius, omnia percepisse, quam aliqua. Et quid mirum si Deus, qui mirabilis legitur et cernitur in sanctis suis , mirabiliorem se exhibuit in Matre sua? Veneramini ergo, conjuges, in carne corruptibili carnis integritatem: miramini etiam, vos sacrae virgines, in virgine fecunditatem: imitamini, omnes homines, Dei Matris humilitatem. Honorate, sancti Angeli, vestri Regis Matrem, qui nostrae adoratis Virginis Prolem, ipsum utique nostrum pariter ac vestrum regem, nostri generis reparatorem, vestrae civitatis instauratorem. Cujus apud vos tam sublimis, inter nos tam humilis, a vobis pariter, et a nobis detur et dignitati debita reverentia,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩerit. Sequit᷑ qͣuidem agnũ coin¬
quinat᷑ humilis. sequitur & suꝑ bꝰ
uirgo: s neut̃ quocũq ierit: quia
nec ille ascendẽ pot̾ ad mundiciam
agni qui sine macula ẽ. nec is ad eiꝰ¬
dem mansuetudinẽ descendẽ dig¬
natur. qua scilicet ñ corã tondente.
s coram occidente se obinutuit. At¬
tam̃ salubriorem elegit sequendi
partem in humilitate peccator. ꝗͣ
in uirginitate suꝑbꝰ: eũ & illius
immundiciã sua humilis satisfac¬
tio purget: & huiꝰ pndicitiã suꝑ¬
bia inquinet. S felix maria: cui
nec humilitas defuit. nec uirgini¬
tas. & quidem singularis unrgini¬
tas qͣm ñ temerauit s honorauit
fecunditas: & nichilominꝰ specia¬
lis humilitas. qͣm ñ abstulit sed
extulit fecunda nirginitas: & in¬
comꝑabilis ꝓrsus fecuinditas. qͣm
uirginitas simul comitat᷑. & hu¬
militas. Quid horum ñ mirabile.
qͥd ñ in cõꝑabile: quid ñ singula¬
re: Mirum uͦ sin hesitas in eoꝵ

Expanded text:
ierit. Sequitur quidem Agnum coinierit. Sequitur quidem Agnum coinquinatus humilis, sequitur et virgo superbus; sed neuter quocunque ierit: quia nec ille ascendere potest ad munditiam Agni, qui sine macula est; nec is ad ejusdem mansuetudinem descendere dignatur, quia scilicet non coram tondente, sed coram occidente, se obmutuit. Attamen salubriorem elegit sequendi partem in humilitate peccator, quam in virginitate superbus: cum et illius immunditiam sua humilis satisfactio purget, et hujus pudicitiam superbia inquinet. 9. Sed felix Maria, cui nec humilitas defuit, nec virginitas. Et quidem singularis virginitas, quam non temeravit, sed honoravit fecunditas: et nihilominus specialis humilitas, quam non abstulit, sed extulit fecunda virginitas: et incomparabilis prorsus fecunditas, quam virginitas simul comitatur et humilitas. Quid horum non mirabile? quid non incomparabile? quid non singulare? Mirum vero si non haesitas in eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ce suꝑbe cinis. Ds̃ se humiliat: et
tu te exaltas: Hs̃ se hominib sub¬
dit: & tudñari gestiens hominib
tuo te p̃ponis actori : Utinã miebi
aliqͣndo tale aliquid cogitantids̃
respondẽ dignetur: qđ & suo incre¬
pando respondit apło. Uade inqͥt
post me sathanas: quia ñ sapis ea
que dĩ sunt. Quotiens enĩ homini¬
b p̃eẽ desidero: tociens dm̃ meũ
p̃ire contendo. & tẽ uere ñ sapio ea
que dĩ sunt. De ipsonãq dictũ ẽ.
& erat subditus illis. Si hominis o
homo. imitari de dignaris exem¬
plum: certe ñ erit tͥ indignũ seqͥ
auctorẽ tuũ. Si ñ potes forsitan
sequi eũ quocũq ierit: dignare
uł sequi quo tͥ condescendit. hoc
ẽ. siñ potes sublimẽ incedere semi-¬
tã uirginitatis: sequere uel dm̃
ꝑ tutissimã uiã humilitatis. Acuiꝰ
rectitudine siqui etiã de uirgini¬
bus deuiauerint: ut uerũ fatear
ne ipsi sequunt᷑ agnũ quocũq

Expanded text:
ce, superbe cinis! Deus se humiliat, et ce, superbe cinis! Deus se humiliat, et tu te exaltas? Deus se hominibus subdit, et tu dominari gestiens hominibus, tuo te praeponis auctori? Utinam mihi aliquando, tale aliquid cogitanti, Deus respondere dignetur, quod et suo increpando respondit apostolo: Vade, inquit, post me, Satana, quia 736 non sapis ea quae Dei sunt . Quoties enim hominibus praeesse desidero, toties Deum meum praeire contendo: et tunc vere non sapio ea quae Dei sunt. De ipso namque dictum est: Et erat subditus illis. Si hominis, o homo, imitari dedignaris exemplum, certe non erit tibi indignum sequi Auctorem tuum. Si non potes forsitan sequi eum quocunque ierit, dignare vel sequi quo tibi condescendit. Hoc est, si non potes sublimem incedere semitam virginitatis, sequere vel Deum per tutissimam viam humilitatis: a cujus rectitudine si qui etiam de virginibus deviaverint, ut verum fatear, nec ipsi sequuntur Agnum quocunque
Abbreviated transcription (Latin):
Nec dedignatur inincupari deus:
qđ eẽ dignatus ẽ. Nam paulopost
subdit euangłista: & erat inqͥens
subditus illis. Quis. quibus: Ds̃
hominib. Ds̃ in qͣm eui angłi sub¬
diti sunt. cui pͥncipatus & potesta¬
tes obediunt: subditꝰ erat marie.
Nec tantũ marie: s etiã iosephꝰ
ꝓpt̾ mariã. Mirare gͦ utrunlib&:⁊
& elige quid amplius mi reris. siue
filii benignissimã dignationem:
siue matris excellentissimã digni¬
tatẽ. Utrimq stupor: utrimq mi¬
raculũ. Et qđ dd̃ femine obtẽꝑet.
humilitas absq exemplo: & quod
femina dõ pͥncipetur. sublimitas
sine socio. In laudib uirginũ sin¬
gularit᷑ canitur: qđ sequuntur
agnũ quocũq ierit. Quib gͦ laudib
iudicas dignã: quȩ etiã preit:
Disce homo obedire: disce t̾ra sub¬
di: disce puluis obtemꝑare. De auc¬
tore tuo loquens euangłista: & erat
inquit subditus illis. Haud dubi¬
um: quin marie & ioseph. Erubes¬

Expanded text:
Nec dedignatur nuncupari Deus Nec dedignatur nuncupari Deus quod esse dignatus est. Nam paulo post subdit evangelista: Et erat, inquiens, subditus illis . Quis, quibus? Deus hominibus, Deus, inquam, cui angeli subditi sunt, cui principatus et potestates obediunt, subditus erat Mariae, nec tantum Mariae, sed etiam Joseph propter Mariam. Mirare ergo utrumlibet, et elige quid amplius mireris, sive Filii benignissimam dignationem, sive Matris excellentissimam dignitatem. Utrinque stupor, utrinque miraculum. Et quod Deus feminae obtemperet, humilitas absque exemplo; et quod Deo femina principetur, sublimitas sine socio. In laudibus virginum singulariter canitur, quod sequuntur Agnum quocunque ierit . Quibus ergo laudibus judicas dignam, quae etiam praeit? 8. Disce, homo, obedire; disce, terra, subdi; disce, pulvis, obtemperare. De auctore tuo loquens evangelista, Et erat, inquit, subditus illis; haud dubium, quin Mariae et Joseph. Erubes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cũ uirginitate hrimilitas. Si
gͦ uirginitatẽ in maria ñ potes
nisi mirari: stude humilitatẽ
imitari. & sufficit tibi. Qd̾ si &
uirgo & humilis es: quisqͥs es.
magnus es. Est tam̃ maius ali
cũ uirginitate fecunditas. A scło
enĩ ñ est auditum: ut aliqua si¬
nul mater esset &e uirgo. Qsi ae
suꝑ enis mirabili celsitudine duc&
ãmiratio: Nonne adhocut te ui¬
deas nec satis posse mirari: Nonne
tuo ĩmo ueritatis indicio: illa quȩ
dm̃i habuit filium suꝑ om̃s etiam
choros exaltabitur angłorũ: An ñ
diñ &e dñm angłorũ maria suum
audacter appellat filium: dicens
fili qͥd fecisti nobis sic : Quis hoc
audeat angłorum: Sufficit eis
& ꝓ magno habent. qđ cũ sint sp̃s
exconditione. ex gr̃a facti & uoca
ti ft̃ angłi: testante danid. Qui
facit inquit angłos suos sp̃s. Maria
uͦ matrẽ se agnoscens: maiestatem
illã cui illi cũ reuerentia seruiunt:
cũ fiducia suũ nuncupat filium.

Expanded text:
est cum virginitate humilitas, Si est cum virginitate humilitas, Si igitur virginitatem in Maria uon potes nisi mirari, stude humilitatem imitari, et sufficit tibi. Quod si et virgo, et humilis es, quisquis es, magnus es. 7. Est tamen majus aliquid cum virginitate fecunditas. A saeculo enim non est auditum, ut aliqua simul mater esset et virgo. O si  super ejus mirabili celsitudine ducet admiratio? Nonne ad hoc, ut te videas nec satis posse mirari? Nonne tuo, imo Veritatis judicio, illa quae Deum habuit filium, super omnes etiam choros exaltabitur angelorum? Annon Deum et Dominum angelorum Maria suum audacter appellat filium, dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? Quis hoc audeat angelorum? Sufficit eis, et pro magno habent, quod cum sint spiritus ex conditione, ex gratia facti sunt et vocati angeli, testante David: Qui facit, inquit, angelos suos spiritus . Maria vero matrem se agnoscens, majestatem illam, cui illi cum reverentia serviunt, cum fiducia suum nuncupat filium.
Abbreviated transcription (Latin):
Si suꝑ eã non requieuisset: nec ĩpreg¬
nasset. Quomͦ enĩ de ipso sine ipso con¬
ciperet: Patet itaq qͥa ut de sp̃u sc̃o
tate : tam̃ ex humilitate concepit.
Unde constat: quia etiã ut placeret
uirginitas. humilitas ꝓerildubio
fecit. Quid dicis uirgo suꝑbe: Ma¬
ria uirginẽ se oblita głatur de hu¬
militate: & tu negligendo humili¬
tatẽ. blandiris tibi de uirginitate:
Respexit ait illa ds̃ humilitatẽ
ancille suȩ. Que illa: Uirgo utiq
sc̃a: uirgo sobria: uirgo deuota.
Numqͥd tu castior illa: Num quid
deuotior: Aut nũqͥd tua forte pu¬
dicitia gratior castitate marie: ut
tu scilicet sine humilitate placere
sufficias ex tua. qđ illa ñ potuit ex
sua. Deniq qͣnto honorabilior es
ex singulari munere castimonie:
tanto tibi tumaiorẽ in iuriã facis.
qđ eius inte decorẽ fedas ꝑmixtioẽ
suꝑbie. Alioquin. expedit tibi uir¬
ginem ñ eẽ: quã de uirginitate
in solescere. Non omiũ quidemẽ
uirginitas: multo tam̃ paucior

Expanded text:
si super eam non requievisset, nec impraegnasset. Quomodo enim de ipso sine ipso conciperet? Patet itaque, quia ut de Spiritu sancto tate, tamen ex humilitate concepit. Unde constat, quia etiam ut placeret virginitas, humilitas procul dubio fecit. 6. Quid dicis, virgo superbe? Maria virginem se oblita gloriatur de humilitate: et tu negligendo humilitatem, blandiris tibi de virginitate? Respexit, ait illa, humilitatem ancillae suae. Quae illa? Virgo utique sancta, virgo sobria, virgo devota. Nunquid tu castior illa? nunquid devotior? Aut nunquid tua forte pudicitia gratior castitate Mariae; ut tu scilicet sine humilitate placere sufficias ex tua, quod illa non potuit ex sua? Denique quanto honorabilior es ex singulari munere castimoniae, tanto tibi tu majorem injuriam facis, quod ejus in te decorem foedas permistione superbiae. Alioquin expedit tibi virginem non esse, quam de virginitate insolescere. Non omnium quidem est virginitas: multo tamen pauciorum
Abbreviated transcription (Latin):
no Giulłmo abbi sc̃i theodici. fr̃ b̾nard̾.
pusculum de gr̃a & libero arbi¬
trio qđ illa qua scitis occasione
minus digne locutus inueniar. aut ꝑtrae¬
tata aplurib suꝑfluo retractasse. Legite
illud ꝓinde pͥmmis. & si iudicatis solus. ne
si ꝓferatur in medium. magis forte scͥptoris
plublicet᷑ temeritas. qͣm lectoris caritas edi
ficetur. Quod si palam fieri utile ꝓbaueriti.
tunc siquid obscurius dictum ad ũ teritis
qđ in re obscura seruata congrua breuitate
dici planius potuisset. ñ sit uobis pigrum
aut emendare ꝑuos. aut mͥ resignare em̃¬
dandum. si fraudari ñ uultis ꝓmissione
illa sapientiȩ qua ait. Qui elucidant me̾.
uitam ȩt̾nam habebunt. Explicit p̃¬

Expanded text:
mno GUILLELMO abbati Sancti-Theoderici, frater BERNARDUS. Opusculum de gratia et Libero Arbitrio, quod illa, qua scitis, occasioneminus digne locutus inveniar, aut pertractata a pluribus superfluo retractasse. Proinde illud legite primus, et si judicatis, solus: ne si proferatur in medium, magis forte scriptoris publicetur temeritas, quam lectoris aedificetur charitas. Quod si palam fieri utile probaveritis, tunc si quid obscurius dictum adverteritis, quod in re obscura, servata congrua brevitate, dici planius potuisset, non sit vobis pigrum aut emendare per vos, aut mihi resignare emendandum, si fraudari non vultis promissione illa Sapientiae, quae ait: Qui elucidant me, vitam aeternam habebunt . CAPUT P
Abbreviated transcription (Latin):
tit. hoc ẽ dũ saluatur. Consentire
enĩ. saluariẽ. Pinde peccoris sp̃c salu¬
tem huiuscemodi miime capit. qđ
illi uoluntarius consensus desit. quo
saluanti udeł dõ placide obtemꝑet.
siue iubenti acquiescendo. siue polli¬
centi credendo. siue reddenti grãs
agendo. Quod alius sit uoluntarius
consensus. aliud naturalis appetitus:

Expanded text:
tire enim salvari est. Proinde pecoris spiritus salutem hujuscemodi minime capit, eo quod illi voluntarius consensus desit, quo salvanti videlicet Deo placide obtemperet, sive jubenti acquiescendo, sive pollicenti credendo, sive reddenti gratias agendo. Enim vero aliud est voluntarius consensus, aliud naturalis appetitus
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ tñ in rationabilib creaturis qͣm
inceteris. & ipsarũ alit̾ mbonis qͣm in
inalis ẽ. ꝑ efficatiam. Ita sane ẽ. in irra¬
tionalib creaturis: ut tñ ñ capiat᷑ ab
ipsis. A rationalib aut̃ om̃ib qͥdẽ capi
potest ꝑ cognitionẽ: s abonis tantũ
capit᷑ etiam ꝑ amorem. In solis gͦ bonis
ita ẽ: ut etiã sit cum ipsis. ꝓpt̾ concordiã
uoluntatis. Nam dum suas uoluntates
ita iusticie subdunt. ut dm̃ ñ dedeceat
uelle qđ ipsi uolunt. ꝑ hoc qđ ab eius uo¬
linitate ñdissentiunt. dm̃ sibi specia¬
lit̃ iungunt. S eum ita sit cũ om̃ibus
sc̃is: spetialit̾ tñ cũ maria. Cũ qͣ utiq
tanta ei consensio fuit. ut illius ñ solũ
uoluntatẽ s etiam caruẽ sibi coniunge¬
ret. acde sua uirginisq substantia unũ
qui &e si nec totus dedõ. nec totus de iuir¬
gine. totus tñ di. & totus uiginis. eẽt:
nec duo filii. s unus utriusq filius.
Ait itaq Aue gr̃a plena: dñs cecum.

Expanded text:
tamen in rationalibus creaturis quam in caeteris; et ipsarum aliter in bonis quam in malis est per efficaciam. Ita sane est in irrationalibus creaturis, ut tamen non capiatur ab ipsis. A rationalibus autem omnibus quidem capi potest per cognitionem, sed a bonis tantum capitur etiam per amorem. In solis ergo bonis ita est, ut etiam sit cum ipsis propter concordiam voluntatis. Nam dum suas voluntates ita justitiae subdunt, ut Deum non dedeceat velle quod ipsi volunt: per hoc quod ab ejus voluntate non dissertiunt, Deum sibi specialiter jungunt. Sed cum ita sit cum omnibus sanctis, specialiter tamen cum Maria: cum qua utique tanta ei consensio fuit, ut illius non solum voluntatem, sed etiam carnem sibi conjungeret; ac de sua Virginisque substantia unum qui, etsi nec totus de Deo, nec totus de Virgine; totus tamen Dei, et totus Virginis esset; nec duo filii, sed unus utriusque filius. Ait itaque: Ave, gratia plena, Dominus tecum.
Abbreviated transcription (Latin):
insidias. Non sum homo s sp̃c: & dei
angłs ñ sathane. He timeas maria:
rnuenisti gr̃am apud dmn. O si scires
quantũ tua humilito s altissimo pla¬
cent: quanta te apuid ipsum sublimi¬
tas maneat: angłico te nelignã nec
alloquio iudicares nec obsequio. Ut qͥd
eiĩ indebtã tibi dixoris gran angłoꝵ:
quȩ inuenisti grãm apuad dm̃: In ue¬
iustiqđ querebas: inuenisti qd nemo
ante te potuit inuenire: inuenisti gr̃a
apuddm̃. Quã grãni: Dĩ & hominũ
pacem: mortis destructionẽ: uite reꝑa¬
rionẽ. Hȩc ẽ. gͦ gr̃a: quã in uenisti a¬
pud dm̃. Et hoc tͥ signũ. Ecce conci¬
pies &e paries filium: & nocabis nom̃¬

Expanded text:
insidias. Non sum homo, sed spiritus; et Dei insidias. Non sum homo, sed spiritus; et Dei angelus, non Satanae. Ne timeas, Maria, invenisti gratiam apud Deum. O si scires quantum tua humilitas Altissimo placeat, quanta te apud ipsum sublimitas maneat! angelico te indignam nec alloquio judicares, nec obsequio. Ut quid enim indebitam tibi dixeris gratiam angelorum, quae invenisti gratiam apud Deum? Invenisti quod quaerebas, invenisti quod nemo ante te potuit invenire, invenisti gratiam apud Deum. Quam gratiam? Dei et hominum pacem, mortis destructionem, vitae reparationem. Haec est ergo gratia, quam invenisti apud Deum. Et hoc tibi signum: Ecce concipies et paries filium, et vocabis nom
Abbreviated transcription (Latin):
suminquit & ñ sũ locutus: s cogitani
dies antiq ios. & annos et̃nos inmente
habui ta gͥ &e maria turbata ẽ & ñ . c̃.
oi s cogitabat qualis eẽt ita sali¬
⁊cio. Quod turbata ẽ: uerecundie fuit
iirginalis. Qd̃ ñ ꝑturbata: fortituãi¬
uis. Qđ taruit &e cogitauit: priidentiȩ
Cogitabat aut̃: quilis eẽt. ista salutatio
Sciebat prudens uirgo qd sepe angłs¬
m lathane transigurat se in angłm lucis.
&quiaio mirũ humilis &e simplex erat.
nsinale peuitus ascõ angło sꝑabat.
et ideo cogit. bat quał eẽt ista sã ittatie.
Tiiii angli intuitus nirginem. & na¬
rias eam secum roluere co gitationes
facillimne d̃eprehenders. pauidam con¬
solatur: confirmat dubiam: ac famili¬
ariter uocans ex nomine. benigne ne
tueat ꝑsiãdet. Ie timneas inquit mo¬
ria: in uenisti grãm apud dm̃. Nichil
hie doliꝰ: nichił hic fallatiȩ ẽ: nullam
cnrrunuentionẽ. nullas hic suspiceris

Expanded text:
sum, inquit, et non sum locutus; sed, cogitavi sum, inquit, et non sum locutus; sed, cogitavi dies antiquos, et annos aeternos in mente habui . Ita ergo et Mari sed cogitabat qualis esset ista salutatio. Quod turbata est, verecundiae fuit virginalis: quod non perturbata, fortitudinis: quod tacuit et cogitavit, prudentiae. Cogitabat autem qualis esset ista salutatio. Sciebat prudens virgo, quod saepe angelus Satanae transfigurat se in angelum lucis: et quia nimirum humilis et simplex erat, nihil tale penitus a sancto angelo sperabat; et ideo cogitabat qualis esset ista salutatio. 10. Tunc angelus intuitus Virginem, et varias secum volvere cogitationes facillime deprehendens, pavidam consolatur, confirmat dubiam, ac familiariter vocans ex nomine, benigne ne timeat persuadet. Ne timeas, inquit, Maria, invenisti gratiam apud Deum Nihil hic doli, nihil hic fallaciae est. Nullam circumventionem, nullas hic suspiceris
Abbreviated transcription (Latin):
scđm carnem. ñ quia sterilẽ uic ni
s qͥa fecundam inuident: memento
te suam matrẽ bñdixit incęlis: sed
einterris ab angło bñdicta ⁊ acune¬
tis geuerationib t̃rȩ. merito beata p̃di¬
caris. Benedicta gͦ tuinm ulierib: & be¬
nedictus fructus uentris tui. Quȩ cum
audisset curbata ẽ insermone enus: et
‸cogita bat qualis ẽẽt. ista saluratio. So¬
lent uirgines quȩ uere uirginessunt
semꝑ pauide & nũquã eẽ. secure: & ut
caueant tim̃da. etiam tuta ꝑtimescere.
scientes se inuasis fictilibus thesaurũ
portare p̃ciosum: & nimis arduum. ee.
uiuere angłmuit̾ homines & interris
more cȩlestium conuersari: & incarne
cȩlibem agere uitam. Ac ꝓinde quicqͥd
nouũ quicquid subitum fuerit ortũ
suspectas habent insidias: totũ contͣ
se estimant machinatum. Iccirco et
maria turbata ẽ insermone angeli.
Turbata ẽ: s ñ ꝑturbata. Turbatus

Expanded text:
secundum carnem, non quia sterilem vident. secundum carnem, non quia sterilem vident. Sed quia fecundam invident: memento ucis, qui te suam matrem benedixit in coelis: sed et in terris ab angelo benedicta, et a cunctis generationibus terrae merito beata praedicaris. Benedicta ergo tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui. 9. Quae cum audisset, turbata est in sermone ejus, et cogitabat 747 qualis esset ista salutatio. Solent virgines, quae verae virgines sunt, semper pavidae, et nunquam esse securae; et ut caveant timida, etiam tuta pertimescere, scientes se in vasis fictilibus thesaurum portare pretiosum, et nimis arduum esse vivere angelice inter homines, et in terris more coelestium conversari, et in carne caelibem agere vitam. Ac proinde quidquid novum, quidquid subitum fuerit ortum, suspectas habent insidias, totum contra se aestimant machinatum. Idcirco et Maria turbata est in sermone angeli. Turbata est, sed non perturbata. Turbatus
Abbreviated transcription (Latin):
Xp̃o gͦ te deuoues ex hibere uirginẽ:
⁊ nescis qđ ipsite exhiberi oporteat
etiã inatrem: Eligis in isrł. ẽẽ. con¬
tẽptibilis: & ut illi placeas cui te
ꝓbasti. inaledictũ incurrere ster.li¬
tatis. Et ecce maledictio benedicti¬
one cõmutatur: sterilitas fecundi¬
tate reconpensatur. Aperi uirgo
sinũ: expande gremiũ: p̃para ute¬
rum: qͥa ecce facturus ẽ. tͥ magna qͥ
potens ẽ. in tantum ut ꝓmaledictio¬
ne isrł beatam te dicant om̃s gene¬
iuones. Nec suspectam habeas pru¬
dens uirgo fecunditatẽ: quia non
auferet integritatem. Concipies
s sine peccato. Grauida eris: s ñ gra¬
uata. Paries: s ñcum tristicia. Hesci¬
essuirũ: & gignes filium. Qualẽ filiũ:
tatis. Sapientia pat̾nicordis: erit
fructus uteri uirginalis. Dm̃ de. iiq
paries: & de deo concipies. Conforta¬
re gͦ uirgo fecunda casta puerpera:
mat̾ intacta: qͥa ñ eris inisrł ułtra
maledicta. neq int̾ steriles deput:¬
ta. Et si adhuc malediceris ab ifri

Expanded text:
o ergo devoves te exhibere virginem; et nescis quod ipsi exhibere te oporteat etiam matrem. Eligis in Israel esse contemptibilis, et ut illi placeas cui te probasti, maledictum incurrere sterilitatis: et ecce maledictio benedictione commutatur, sterilitas fecunditate recompensatur. 8. Aperi, virgo, sinum, expande gremium, praepara uterum: quia ecce facturus est tibi magna qui potens est, in tantum ut pro maledictione Israel, beatam te dicant omnes generationes. Nec suspectam habeas, prudens Virgo, fecunditatem, quia non auferet integritatem. Concipies, sed sine peccato, gravida eris, sed non gravata; paries, sed non cum tristitia: nescies virum, et gignes filium. Qualem filium? tatis. Sapientia paterni cordis erit fructus uteri virginalis. Deum denique paries, et de Deo concipies. Confortare ergo, Virgo fecunda, casta Puerpera, Mater intacta; quia non eris in Israel ultra maledicta, neque inter steriles deputata. Et si adhuc malediceris ab Israel
Abbreviated transcription (Latin):
ectione m euangłicam
exposuri sic̃ potui: nec ignoro qđ non
om̃ib placebit: s scio me obhanc rẽ
multorũ fore indignationi obnoxiũ.
Et aut iudicabor suꝑfluus aut p̾fũp¬
tor: qđ uideł post patres qui hunc
ipsũ locum plenissime exposuerunt.
rursus in eodẽ nouus expositor ausus
fuerim mittere manũ. Si qͥdẽ dictũ
ẽ. pꝰ patres qđ non sit contra patres:
nec patrib arbitror. nec ciuqͣm displi¬
cere deberẽ. Ubi aut̃ dixi qđ apatrib
accepi dũ sic absit typus p̃sũptionis
ut ñ desit fructus deuotionis: paci¬
ent̾ audiam de suꝑfluitate causan¬
tes. Nouerint. tam̃ qui me tanqͣm
de ociosa &e ñ necessaria explanatiõe
sugillant: ñ tam intendisse expon̾e
euangłium. qͣm de enangłio sume¬
re occasionem loquendi qđ loqui de¬
lectabat. Si uͦ peccaui qđ ꝓpriã mag̃
ex hoc excitari deuotionẽ. ꝗͣ cõmu¬
nẽ quesierim utilitatẽ: potenserit
pia uirgo apud siuĩ misericordẽ filiũ

Expanded text:
ectionem evangelicam exposui, sicut potui: nec ignoro quod non omnibus placebit. sed scio me ob hanc rem multorum fore indignationi obnoxium; et aut judicabor superfluus, aut praesumptor, quod videlicet post Patres, qui hunc ipsum locum plenissime exposuerunt, rursus in eodem novus expositor ausus fuerim mittere manum. Sed si quid dictum est post Patres quod non sit contra Patres; nec Patribus arbitror, nec cuiquam displicere debere. Ubi autem dixi quod a Patribus accepi, dum sic absit typhus praesumptionis, ut non desit fructus devotionis, patienter audiam de superfluitate causantes. Noverint tamen qui me tanquam de otiosa et non necessaria explanatione suggillant, non tam intendisse exponere Evangelium, quam ex Evangelio sumere occasionem loquendi quod loqui delectabat. Si vero peccavi, quod propriam magis ex hoc excitarim devotionem, quam communem quaesierim utilitatem: potens erit pia Virgo apud suum misericordem Filiam
Abbreviated transcription (Latin):
matre. Non angłis qͦ ꝙ: qui cũ mag¬
num haberent. paruulum ñ reqͥrebatt
Nobis gͦnatus: nobis & datus: quia nob̃
necessarius. Iam de nobis nato & dato:
faciamus adqd natiis ẽ & datiis. Utam᷑
nr̃o: innr̃am utilitatem. De saluatore:
uulus iste: discamus ab ipso qui mitis ẽ.
& hiunił corde: ne magnus uideł dĩ si¬
ne causa factus ẽ homo paruus: ne gra¬
tis inortiuis. ne innacuũ erucisixus. Dis¬
camus eius humilitatẽ: mutem᷑ mnansu¬
etudinẽ: amplectam᷑ dilectionẽ: com¬
municemꝰ passionib: lauemur usan¬
guine ipsius: ipsum offeramꝰ ꝓpitiatio¬
nẽ ꝓpeccatis nr̃is. qm̃ ad hocipse natus.
&e datus ẽ nobis. Ipsum ocuł patris. ipsũ
offerainiis & suis: qͥa & pat̾ ꝓprio filio ñ¬

Expanded text:
matre. Non angelis quoque, qui, cum magmatre. Non angelis quoque, qui, cum magnum haberent, parvulum non requirebant. Nobis ergo natus, nobis et datus, quia nobis necessarius. 14. Jam de nobis nato et dato faciamus ad quod natus est et datus. Utamur nostro in nostram utilitatem, de Salvatore sulus iste; discamus ab ipso, quia mitis est et humilis corde: ne magnus videlicet Deus sine causa factus sit homo parvus, ne gratis mortuus, ne in vacuum crucifixus. Discamus ejus humilitatem, imitemur mansuetudinem, amplectamur dilectionem, communicemus passionibus, lavemur in sanguine ejus. Ipsum offeramus propitiationem pro peccatis nostris; quoniam ad hoc ipse natus et datus est nobis. Ipsum oculis Patris, ipsum offeramus et suis: quia et Pater proprio Filio
Abbreviated transcription (Latin):
te gͥ hic erit magnus: qui filius altissi¬
mi uocabitur. S quare hic erit& ñ potiꝰ
ẽ nugnus: qͥ semꝑ equalit̃ magnus non
huabet qͦ erescit. nec maior post conceptũ
ꝓpt̾ea direrit.erit: quia qui magniisds
erat. inagnus homo futurus sit: Bene
gͦ incent magnus. Magniis homo: ins¬
apha: magius itide ꝓpħa uenturns pno¬
onrgo paruulũ paries: pariulũ nutes.
pariulũ lactabis: s uidens paruũ cogi¬
ti maguũ. Ert enim magnus: quia
mugnificabit eũ dĩ in conspectu regum
adeo uit adorent eum om̃s rges: omuei
gentes seriant ei. Magnificet s iei
altissimi uocabitur. Magiiuserit et
qd filius altissimi uocabit᷑: Magnifice¬
tur& a nob pariulis magnis dñs. qͣr̃
Nt faceret magnos factiis ẽ pariuuilus.
Paruulus ait natus ẽ nobis: filius datus
ẽ nobis. Hobis in qͣm ñ sibi: quiutq
ante tempora multo nobilius natus ex
patre. nasci temporalit̃ ñ indigebat ex

Expanded text:
te ergo hic erit magnus, qui Filius Altissite ergo hic erit magnus, qui Filius Altissimi vocabitur. 13. Sed quare hic erit, et non potius est magnus, qui semper aequaliter magnus, non habet quo crescat, nec major post conceptum propterea dixerit, erit, quia qui magnus Deus erat, magnus homo futurus sit? Bene ergo, Hic erit magnus. Magnus homo, magopheta magnus itidem propheta venturus prorgo, parvulum paries, parvulum nutries, parvulum lactabis: sed videns parvulum, cogita magnum. Erit enim magnus, quia magnificabit eum Deus in conspectu regum, adeo ut adorent eum omnes reges, omnes gentes serviant ei. Magnificet ergo eAltissimi vocabitur. Magnus erit, emen, quam quod Filius Altissimi vocabitur? Magnificetur et a nobis parvulis magnus Dominus, quos ut faceret magnos, factus est parvulus. Parvulus, ait, natus est nobis, et filius datus est nobis . Nobis, inquam, non sibi, qui utique ante tempora multo nobilius natus ex Patre, nasci temporaliter non indigebat ex
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. S audianus qͥd isdem angłs sen¬
tiat de illo: ein nec dum concepto tale
indidit nom̃. Ait namq. hicerit
nagnus: & filius altissimiuocabit᷑.
Bene magnus: quifilius altissimi
merebitur appellari. An ñ magn̾:
cuiꝰ magnitudinis ũ ẽ finis : & quis
magnus ait . sic̃ ds̃ nr: Plane mag¬
uus. qͥ tam magntis qͣm al tissumis:
qa &e ipse altissimus. Neq em̃ altissi¬
in filius rapniam arbitrabit᷑ esse
se eqͣlem altissimo. Ille merito. arbi¬
trandus ẽ. cogitasse rapinã. qͥ cũ de
nulla ilinglicam formã factusfiiss
factori suo se comꝑans usurpauint sibi
formadĩ adeo ñ factiis. s. genitiis est.¬
ñ potuit tñ uł equalẽ sibi condere
ereaturam: uł inequalẽ gignere filiũ.
fecit itaq augłm magnũ s n quantus
ipse: & ideo nec altissimim. Solũ aut̃
unigenitũ quẽ ñfecit s genint om̃ps
oim̃ipotentẽ. altisimus altissimũ. et̃nus
dȩt̾num: ipsum sibi ꝑom̃a comꝑari
net ra pͥnam estimat nec iniuriam Mer¬

Expanded text:
. Sed audiamus quid idem angelus sentiat de illo, cui necdum concepto tale indidit nomen. Ait namque: Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Bene magnus, qui Filius Altissimi merebitur appellari. An non magnus, cujus magnitudinis non est finis? Et quis magnus, ait, sicut Deus noster? Plane magnus, qui tam magnus, quam Altissimus, quia et ipse Altissimus. Neque enim Altissimi Filius rapinam arbitrabitur esse se aequalem Altissimo . Ille merito arbitrandus est cogitasse rapinam, qui cum de nihilo in angelicam formam factus fuisset, factori suo se comparans, usurpavit sibi forma Dei a Deo non factus, sed genitnon potuit tamen vel aequalem sibi condere creaturam, vel inaequalem gignere filium. Fecit itaque angelum magnum, sed non quantus ipse: et ideo nec altissimum. Solum autem Unigenitum, quem non fecit, sed genuit Omnipotens omnipotentem, Altissimus altissimum, Aeternus coaeternum; ipsum sibi per omnia comparari, nec rapinam aestimat, nec injuriam. Rec
Abbreviated transcription (Latin):
suuin: & introducit int̾ram uiuenti¬
rim. Ipse enim saluũ faciet ppłm
suũ: apeccatis eorum. Quis ẽ hic qͥ
etiam peccatadimittit: Utinam&
me peccatorẽ dignetur dñs iħc an¬
numerare ppłosuo: ut saluũ me fa¬
ciat apeccatis meis. Uere enĩbeat᷑
ipse saluũ faciet ppłm suũ. apecca¬
tis eorum. Uereor aut̃ po i ulti
se ꝓsiteantur eẽ de ppło eius: quos
t̾nipse ñ habeat pro ppło suõ. Ue¬
reor ne plerisq quiquasimn ppło
illiiis religiosiores. ẽẽ. uidentur:
ipse aliquando dicat. Popłs hic la¬
biis me honorat: cor aut̃ eorũ longe

Expanded text:
ram viventium. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Quis est hic qui etiam peccata dimittit? Utinam et me peccatorem dignetur Dominus Jesus annumerare populo suo, ut salvum me faciat a peccatis meis! Vere enim beatus ipse salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Vereor autem ne multi se profiteantur esse de populo ejus, quos tamen ipse non habeat pro populo suo, vereor ne plerisque, qui quasi in populo ejus religiosiores esse videntur, ipse aliquando dicat: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe
Abbreviated transcription (Latin):
pretante sic. Ipse ⁊nim saluũ faciet
ppłm suũ: apeccatis eorum. Buos iħc
lego in typo huiꝰ quẽ nẽ in manibus
habemus p̃cessisse: ambos ppłis p̃ftus¬
se. Quorũ unus suum irłm de babilo¬
ne eduxit: alt̾ suũ in t̾ram ꝓmissionis

Expanded text:
pretante: Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . 11. Duos Jesus lego in typo hujus, quem nunc in manibus habemus, praecessisse, ambos populis praefuisse: quorum unus populum suum de Babylone eduxit , alter suum in terram promissionis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsuadente. erat enĩ dñs cũ illa. dicen¬
te angło dñs tecũ: ita gͦ confirmata.
fide scił depellente timorem. leticia
uerecundiã: dixit ad angłm. Quomͦ
fiet istud qm̃ urrũ ñ cognosco: Non
lubitat de facto: s modum reqiurit
et ordinẽ. Nec enĩ querit anfiet istud:
s qͦ mͦ. Quasidicat. Cum sciat dñsm̃s
testis conscientiȩ meȩ uotũ eẽ ancille
suȩ ñ cognoscere uirum: qͣ lege. quo
ordine placebit ei ut fiat istud: Si o¬
portuerit me frangere uotũ ut pariã
talem filium: & gaudeo de filio: & do-¬
leo de ꝓposito. fiat tam̃ uoluntas eius.
Sin uͦ ungo concipiam. uirgo ⁊ pariã.
qđ utiq si placuerit ei impossibile ñ
erit: tunc sciouere quia respexit hu¬
militatẽ ancillȩ suȩ. Quomͦ gͦ fiet istud÷
qm̃ uirũ ñ cognosco: Et respondens
angłs dixit ei. Sp̃s sc̃s suꝑueniet inte:

Expanded text:
persuadente erat enim Dominus cum illa, dicenpersuadente erat enim Dominus cum illa, dicente angelo: Dominus tecum: ita ergo confirmata, fide scilicet depellente timorem, laetitia verecundiam, dixit ad angelum: Quomodo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Non dubitat de facto, sed modum requirit et ordinem. Nec enim quaerit an fiet istud, sed quomodo. Quasi dicat: Cum sciat Dominus meus, testis conscientiae meae, votum esse ancillae suae non cognoscere virum; qua lege, quo ordine placebit ei ut fiat istud? Si oportuerit me frangere votum, ut pariam talem filium; et gaudeo de filio, et doleo de proposito: fiat tamen voluntas ejus. Sin vero virgo concipiam, virgo et pariam quod utique si placuerit ei, impossibile non erit; tunc scio vere quia respexit humilitatem ancillae suae. Quomodo ergo fiet istud? quoniam virum non cognosco. Et respondens angelus d
Abbreviated transcription (Latin):
letandum in letitia gentis suȩ: ut lau¬
letur etiam ame cum hereditate sua.
Ueni interim dũe iħu anfer scandala
de regno tuo qđ ẽ anima mea: ut reg¬
nes tuqui debes in ea. Uenit enĩ auari¬
cia et uendicat inme sibi sedem: iac¬
tantiacupit dñari mͥ: suꝑbia uult
in ee rex: iururia dicit ego regnabo:
ambicio detractio. inuidia & iracun¬
dia certant inme ipso de me ipso: cuiꝰ
ãgo potissimũ eẽ uidear. Ego autem
q uantũ ualeo resisto: renitor quantũ
iuuor: dñm meñ iħm reclamo. Ipsi
me defendo: quia ipsins me niris ag¬
quia tues ipse rex mons &e dĩ m̃s. qui
manlas salntes iacob. Dixit autem
orria id augłm. Quomꝰ fiet istud¬
qmͣ uirũ non cognosco: Primoqdẽ
prudent̃ tacuit cum adhuc dubia
cogitabat quał eẽt illa salutãtio:
malens nimtrũ humilit ñ respon¬
dere.quã temere loqui qd nesciret.
Iamuͦ confortata &e bene p̃meditata.
angłõ quidẽ foris loquente. s dõ itꝰ

Expanded text:
laetandum in laetitia gentis suae, ut laulaetandum in laetitia gentis suae, ut laudetur etiam a me cum haereditate sua! Veni interim, Domine Jesu, auter scandala de regno tuo, quod est anima mea, ut regnes tu qui debes in ea. Venit enim avaritia, et vindicat in me sibi sedem; jactantia cupit dominari mihi; superbia vult mihi esse rex. Luxuria dicit: Ego regnabo; ambitio, detractio, invidia et iracundia certant in me ipso de me ipso, cujus ego potissimum esse videar. Ego autem quantum valeo resisto; renitor quantum juvor. Dominum meum Jesum reclamo; ipsi me defendo; quia ipsius me juris ags, qui mandas salutes Jacob. 3. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istudam virum non cognosco. Primo quidem prudenter tacuit, cum adhuc dubia cogitabat qualis esset ista salutatio; maleus nimirum humiliter non respondere, quam temere loqui quod nesciret. Jam vero confortata et bene praemeditata, angelo quidem foris loquente, sed Deo intus
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Solos gͥqui infide iacob ꝑfectiin¬
ueniendi sunt reputa indomo iacob:
uł potius ipsos noueris fore sp̃nialemn &
et̃nam domũ iacob inqua regnabit qũ
int̃pretationẽ nominis iacob supplan¬
tet diabolum de corde suo: luctetur en
uiciis. & cũ concupiscentiis sins. ut nou
regnet peccatum insuo mortali corpore.
regnabit in ȩt̾num: quia & ipsicũ eo
regnabunt. & regni huiꝰ ñ erit finis.
quam gloriosum ẽ regnũ illud in quo
reges congiegati sunt: conuenerunt
inunum. ad laudandum scił & glori¬
sicandum eum quisuꝑ om̃s ẽ. rex regũ
⁊ dñs dñantium. De cuiꝰ splendissima
contẽplatione: fulgebunt iusti sic̃
sol in regno patris eorum. O si & mei
peccatoris meminerit iħc inbenepla¬
cito populi sui: cum uenerit inregnũ.
suum. O si me milla die quando tradi¬
turus ẽ regnum dõ & patri uisitare dig¬
nabitur in salutari suo: ad uidendum
scił in bonitate electorum suorũ. ad

Expanded text:
Israel. Solos igitur qui in fide Jacob perfecti inIsrael. Solos igitur qui in fide Jacob perfecti inveniendi sunt, reputa 750 in domo Jacob, vel potius ipsos noveris fore spiritualem et aeternam domum Jacob, in qua regnabit Domiinterpretationem nominis Jacob, supplantet diabolum de corde suo, luctetur cum vitiis et concupiscentiis suis. ut non regnet peccatum in suo mortali corpore, regnabit in aeternum, quia et ipsi cum eo regnabunt, et regni hujus non erit finis. O quam gloriosum est regnum illud, in quo reges congregati sunt, convenerunt in unum, ad laudandum scilicet et glorificandum eum qui super omnes est Rex regum, et Dominus dominantium: de cujus splendidissima contemplatione fulgebunt justi sicut sol in regno Patris eorum . O si et mei peccatoris meminerit Jesus in beneplacito populi sui, cum venerit in regnum suum! O si me in illa die, quando traditurus est regnum Deo et Patri, visitare dignabitur in salutari suo, ad videndum scilicet in bonitate electorum suorum, ad
Abbreviated transcription (Latin):
eidñs ds̃ sedem dauid patris sin non
typicam s neram. ñ temporilems
et̃nam: ñ t̾renam s celẽstem. Que
idento ut im dictum ẽ. inemoratur
fuisse dauid: quia hȩc inqna teꝑilit̃
sedit et̃ue illius gerebat imaginen
Et regnabit in domo iacob mnȩtnũ.
&e regni eius ñ erit fims. Hica qn. q
sidomĩ ia cob tempor ilem accipimꝰ
quom̃ in illa que et̾na ñ ẽ inȩsernũ
regnaturus: Quereuda ẽ gͦ dom us
et̃na iacob inqua regnet iẽt̃num
faciem pilati: quando illo ꝑhibente
regem urm̃ crucifigam. uno ore res¬
potidendo clamiauit. ñ habenius regr̃
nisi cẽsarem: Requure itaq apł̃mi at
discerne tͥ eum qui inbceulto indeus
ẽ ab illo qui inmanifesto: & que in sp̃u
ẽ cireuncisio ab eaquȩ fit mcarne: &e spͥn¬
lem isrł a carnali: & filios fidei abrahe.
a filiis carnis. Non enim inquit om̃s qui
exisrł hii sunt ifrłite: neq qui semenst
non om̃s qui ex ia cob. hii repiitandisur
indomo iacob. Iacob qurppe ipse ẽ qui

Expanded text:
on typicam, sed veram; non temporalem, sed aeternam; non terrenam, sed coelestem. Quae idcirco, ut jam dictum est, memoratur fuisse David, quia haec, in qua temporaliter sedit, aeternae illius gerebat imaginem. 2. Et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Hic quoque, si domum Jacob temporalem accipimus, quomodo in illa, quae aeterna non est, in aeternum regnaturus est? Quaerenda est ergo domus aeterna Jacob, in qua regnet in aeternum, faciem Pilati, quando illo perhibente, Regem vestrum crucifigam? uno ore respondendo clamavit: Non habemus regem nisi Caesarem? Require itaque Apostolum, et discernet tibi eum qui in occulto Judaeus est, ab illo qui in manifesto; et quae in spiritu est circumcisio, ab ea quae fit in carne : spiritualem Israel a carnali, et filios fidei Abrahae a filiis carnis. Non enim, inquit, omnes qui ex Israel, hi sunt Israelitae: neque qui semen sunt hi reputandi sunt in domo Jacob. Jacob quippe ipse est qui
Abbreviated transcription (Latin):
direrit ex pressius apperuisse uidet᷑.
i eo qđ ñ insỹon posuit .s suꝑ syõn.
Nim ideo fortassis dictumẽ suꝑ. qͥa
insyon quidẽ regnauit dauid suꝑ
syon uͦ regnum ẽ illius dequodictu ẽ.
ad duid. de fructu uentris tui ponã

Expanded text:
dixerit, expressius aperuisse videtur, dixerit, expressius aperuisse videtur, in eo quod non in Sion posuit, sed super Sion. Nam ideo fortassis dictum est, super, quia in Sion quidem regnavit David: super Sion vero regnum est illius, de quo dictum est ad David: De fr
Abbreviated transcription (Latin):
namq &ait. Et dabit illi dñs ds̃ sedẽ
dauid patrissui. yerba sunt angłi ad
uirginẽ de ꝓmisso filio: ꝓmittentis
qđ debeat possidere regnum dauid.
dederit ei ds̃ sedem dauid patris sui. cũ
ipse iniherłm ñ regnauerit. qͥnimino
turbis eiun uolentib constituere regẽ.
ũ adquiẽuerit: s & ante faciem pilati
ꝓtestatus sit. regnum meũ ñ ẽ. de hoc
inũdo. Deniq quid magnũ ꝓmutit᷑
ei qui sedet suꝑ cherubin quẽ ꝓpħa ui¬
dit sedentẽ suꝑ solium excelsũ⁊ eleuatũ:
sedere insede dauid patris suis S
nouunꝰ q iandĩ aliam iherłm ab ea
quȩ nuncẽ. in qua regnauit dauid
siginficatã: multo ista nobiliorem.
mnulto ditiorem. Hane gͥputo hic fuis¬
se designatã: illo uideł usu loquendi
quo sepe reperis inscripturis signifi¬
cans pomi ꝓsignificato. Cunc sane de¬
dit illi ds̃ sedem danid patrissiii: qñ
constitutus ẽ rexabeo su ꝑsyon mon¬
tem sc̃m eius. S hic ꝓpħa de quo ragno

Expanded text:
namque, et ait: Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris sui. Verba sunt angeli ad Virginem de promisso Filio, promittentis quod debeat possidere regnum David. utem, quomodo dederit ei Deus sedem David patris sui, cum ipse in Jerusalem non regnaverit, quin imo turbis eum volentibus constituere regem, non acquieverit , sed et ante faciem Pilati protestatus sit: Regnum meum non est de hoc mundo . Denique quid magnum promittitur ei qui sedet super Cherubim , quem propheta vidit sedentem super solium excelsum et elevatum , sedere in throno David patris sui? Sed novimus quamdam aliam Jerusalem ab ea quae nunc est, in qua regnavit David, significatam, multo ista nobiliorem, multo ditiorem. Hanc igitur puto hic fuisse significatam, illo videlicet usu loquendi, quo saepe reperis in Scripturis significans poni pro significato. Tunc sane dedit illi Deus sedem David patris sui, quando constitutus est rex ab eo super Sion montem sanctum ejus . Sed hic propheta de quo regno
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ dubium qͥcqͥd in laudi¬
bus matris ꝓferimuis ad
filium ꝑtinere: & rursum
cum filium honoramꝰ agła
matris ñ recẽdimus. Nam
si iuxtã salomonẽ filius sapiens gła ẽ
patris: quanto magis głosum ẽ. matrẽ
ipsius effici sapientie : S quid egotẽp¬
to ineius laudibus. quã laudabilem pre-¬
dicant ꝓpħȩ: ꝑhibet angłs: narrat
euangłista: Nongͥ laudo qͥa ñ audeo:

Expanded text:
on est dubium, quidquid in laudibus Matris proferimus, ad Filium pertinere; et rursum, cum Filium honoramus, a gloria Matris non recedimus. Nam, si juxta Salomonem, Filius sapiens gloria est patris : quanto magis gloriosum est matrem ipsius effici Sapientiae? Sed quid ego tento in ejus laudibus, quam laudabilem praedicant prophetae, perhibet angelus, narrat e
Abbreviated transcription (Latin):
enuis incariis bonis p̃positis tuis. non
tantũ & modestis. s & uam discolis:
&e dise ab ipso iħu quia mitis ẽ &e humi¬
lis corde. & eris de beato ppło eius qͣm
elegit in hereditatem sibi: er is de lau¬
dabili ppło eius quemdñs benedix¬

Expanded text:
ejus vicariis praepositis tuis, non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis; et disce ab ipso Jesu, quia mitis est et humilis corde; et 748 eris de beato populo ejus, quem elegit in haereditatem sibi; eris de laudabili populo ejus, quem Do