comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Unde et maria cum pꝰ
resurrectionem frĩs sui lazari
ante sex dies pasce in cena
unguento pedes dñi unxisse
prõbetur pp̃ sigc̃ationes eius
anticipatum est. ab euͣnglista
dicente inter cet̾a. Maria aͥ
erat inquit que unxit dñm
unguento. P refert añqͣm la¬
zarus moreretur. ꝙ nisi po¬
stea fc̃m inueniremus nesci¬
remus quo tp̃re fcm ẽẽt. S
ne forte post nonam boram
fc̃m sit. ut uidens impius ⁊
crudelissimus uidas occisum
saluatorem et obhoc uelum
templi scisum t̾rã tremuisse
saxa fixa elem̃ta contrita ip̃o
metu correctus dolu̾it non
nescius uistum se tradidisse.
in cuius passione sic indigͣtꝰ
sit uidex deus s ẽ post nonꝰã
horam occupati erant sicut
estimo semores et principes
sacerdotum: uespe enim eadẽ
die pasca acturi erant. Sabbo
aũt nũmos portare nõ lice¬
bat. ẜ legẽ ac per hoc in proba¬
bile ẽ apud me quo die ymo
quo tp̃re laqueo uitam fini

Expanded text:
sunt. unde et Maria cum post sunt. unde et Maria cum post resurrectionem fratris sui Lazari ante sex dies paschae in cena ungento pedes domini unxisse probetur, propter significationem eius anticipatum est ab euangelista dicente inter cetera: Maria autem erat, inquit, quae unxit dominum ungento. hoc referet antequam Lazarus moreretur; quod nisi postea factum inueniremus, nesciremus quo tempore factum esset. Sed ne forte post nonam horam factum sit ut uidens impius et crudelissimus ludas occisum saluatorem et ob hoc uelum templi scissum, terram tremuisse, saxa fissa, elementa conterrita, ipso metu correptus doluerit, non nescius iustum se tradidisse, in cuius passione sic indignatus sit iudex deus? sed et post nonam horam occupati erant, sicut aestimo, seniores et principes sacerdotum. uespere enim eadem die pascham acturi erant; sabbato autem nummos portare non licebat secundum legem: ac per hoc inprobabile est apud me, quo die, immo tempore laqueo uitam finie
Abbreviated transcription (Latin):
sceue omnes prin finiuit.¬
cipes sacerdotum et lxxxxiii¬
scribe et seniores ꝯuenerũt
in domum cayphe pontificiꝰ
quo perducend̾ sciebant ẽẽ
yl̾m ut audirent eum. H⁊
matħos ⁊ marchus eungłiste
testantur et nullum ex̾ huis
ante perfc̃m impium de do¬
mo presidis abscessisse. Quip¬
pe cum omnis instantia eoꝵ
et deuotio ad agendum pa¬
scha mors eẽt saluatoris. oc¬
cupatis ergo eis ad necẽ dñi
amane usqz adhoram nonã
quo uidas eis retulisse preti¬
um sanguinis quod accepat
ante crucem dñi probatur
et dixisse ilł intemplo pecca¬
ui ꝙ tradideum sanguinem
iustum. cum constet᷑ utiq q̃
principes et seniores ante
passionem dñi non fuisse ĩ
templo quippe cum in cruce
posito insultarent ei nec enĩ
iñ pot̃ probari qr ante pas¬
sionem rellatum est cum sĩt
multa que cum añ fca probẽ¬
tur nouissima ordinantur
Est iteꝵ qñ locus admittit.
ut ꝙ post fcm ẽ ante ponat᷑
Nam manifestum utiq est
ut anticipentur que postiora

Expanded text:
sceue omnes principes sacerdotum et scribae et seniores conuenerunt in domum Caiphae pontificis, quo perducendum sciebant esse Iesum, ut audirent eum. hoc et Matheus et Marcus euangelistae testantur et nullum ex his ante perfectum impium opus a domo praesidis abscessisse, quippe cum omnis instantia eorum et. deuotio ad agendum pascha mors esset saluatoris. occupatis ergo eis ad necem domini a mane usque ad horam nonam quomodo ludas eis retulisse pretium sanguinis. quod acceperat, ante crucem domini probatur et dixisse illis in templo: peccaui, quod tradiderim sanguinem iustum, cum constet utique omnes principes et seniores ante passionem domini non fuisse in templo, quippe cum et in cruce posito insultarent ei? Nec enim inde potest probari, quia ante passionem relatum est, cum sint multa, quae, cum ante facta probentur, nouissima ordinantur. est iterum, quando locus admittit, ut, quod post factum est, ante ponatur. nam manifestum utique estut anticipentur quae posteriora
Abbreviated transcription (Latin):
ti ẽẽt abinicio mundi fuiss.
Ip̃a enim sunt sydera que fc̃a
sunt ininitio et nunc cursꝰ
minum agrestis erat nec di¬
uiciis studebatur quõ nunc
astrologi per astra dicunt di

Expanded text:
ti esset, ab initio mundi fuisset. Ipsa enim sunt sidera quae facta sunt in initio, et nunc manet minum agrestis erat, nec divitiis studebatur: quomodo nunc astrologi per astra dicunt di
Abbreviated transcription (Latin):
celestia regna festmare oñdãt.
per ꝙ mentes hoĩum illicientes
deinceps illicita doceant licere
et licita.q. in concessa dampna

Expanded text:
elestia regna festinare ostendant, per quod mentes hominum illicientes deinceps illicita doceant licere, et licita quasi inconcessa damna
Abbreviated transcription (Latin):
tas crimen in currit s uolun¬
tas. S quis tues qui nuptiaᷤᷤ
probibes forte marchion quia
corpus non adeo fabricatum
putas s adyabolo animam uͦ
errore quoclam lapsum passaz
ut ad tenebrarum partes in
quib nunc mundus est ue¬
nire contendis.quando ergo
posset huic liberari si ꝓhibere¬
tur generari. Natus enim cogͦ¬
uisti casum tuum et data oꝑa
id egisti ut remeares ad pr̃iam
sede̾ reoditus forti tuo. Deniq
gr̃as agere te dicis xp̃o ꝑ qͣm
hanc cognitionem assecutum
te gratularis. agere u̾o sinatus
non ẽes cessaret᷑ cognitio ne ꝓ¬
sequeretur liberatio. Itaq sĩga¬
udes animam liberari faue na¬
tiuitati nam si natiuitati resisti
mimicus es animarum. Aut
si manicheus es qui nuptias
.q. contrarias renius.quero
ate quia sicorpora minimegi¬
gn̾entur. qũo aĩa hinc quam
fusam in tenebrarum partem
et herentem hilicis reh asseris
eriperetur nascendo enim libe¬
rari eam in libris ur̃is scriptũ

Expanded text:
tas crimen incurrit, sed uoluntas crimen incurrit, sed uoluntas. Sed quis tu es, qui nuptias prohibes? forte Marcion, quia corpus non a deo fabricatum putas, sed a diabolo, animam uero errore quodam lapsum passam, ut ad tenebrarum partes, in quibus nunc mundus est, ueniret, contendis. quo modo ergo posset hinc liberari, si prohiberetur generari? natus enim cognouisti casum tuum et data opera id egisti, at remeares ad patricam sedem redditus fonti tuo. denique gratias agere te dicis Christo, per quem hanc cognitionem adsecutum te gratularis. age uero, si natus non esses, cessaret cognitio nec prosequeretur liberatio. itaque si gaudes animam liberari, faue natiuitati; nam si natiuitati resistis, inimicus es animarum. Aut si Manicheus es, qui nuptias quasi contrarias rennuis, quaero a te, quia, si corpora minime gignerentur, quo modo anima hinc, quam fusam in tenebrarum partem et haerentem hylicis rebus asseris, eriperetur? nascendo enim liberari eam in libris uestris scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
nasci nec debet mane est ut
discat dampnandus.S qr
nemo tam hebes est ut neg
cognitionem dei prodesse ho¬
minib et bona et utilis est
per ip̃am enim melioratur n
quam fuerat collatum ade qr
in celo non in terra regnabũt
credentes in paradiso dei pr̃is
non in quo adam corporalit̾
uissus fu̾at operari nam si
agebatur festiuitas quãto
magis ip̃ius hominis cele¬
brandus natalis est qui ma¬
gis templum dei est cui etiã
ad agendas deo gr̃as manib
tempͣlum est fabricatum. me¬
lius est aũt templum nr̃m¬
quia hoc dei oꝑe. Illud u̾o hu¬
mano labore constructum ẽ.
et boc sub sꝑe eternitatis est
illud perditionis. Itaq qui
deo instituente natum se no¬
uit ut ei gr̃as agat cognitũ
hoñs mist̾ium eius. deb̾et in
natali suo gaudere uidens ꝓ¬
fectum ẽẽ n̾atiuitatis sue. e
aũt illi nasci non debunt qui
creatorem suum relinquentes
gloriam eius aliis deputant.
Horum enim natiuitas pro¬
ficit ad penam s non natiui¬

Expanded text:
nasci nec debet, inane est ut discat damnandus. Sed quia nemo tam hebes est, ut neget cognitionem Dei prodesse hominibus, et bona et utilis est. Per ipsam enim melioratur naquam fuerat collatum Adae: quia in coelo, non in terra regnabunt credentes, in paradiso Dei Pnon in quo Adam corporaliter iussus fuerat operari. Nam si agebatur festiuitas, quanto magis ipsius 1 hominis celebrandus natalis est, qui magis templum dei est, cui etiam ad agendas deo gratias manibus templum est fabricatum! melius est enim templum quia hoc dei opere, illud uero humano labore constructum est, et hoc sub spe aeternitatis est, illud perditionis. itaque qui deo instituente natum se nouit, ut ei gratias agat cognitum habens mysterium eius, debet in natali suo gaudere uidens profectum esse natiuitatis suae. uere autem illi nasci non debuerunt, qui creatorem suum relinquentes gloriam eius aliis deputant. horum enim natiuitas proficit ad poenam; sed non natiui
Abbreviated transcription (Latin):
luuium perueniret ad seth fi¬
filium ade qui redditus ẽ per
abel et eadem rõne fac̾et fili¬
um ade saluatorem qua dice¬
batur filius ẽẽ ioseph ⁊ hely
super adam aũt transcendens
assigͣret añ omnẽ carnem xp̃
filium ẽẽ dei. Illud ꝙ quibꝰdã
uidetur quia hely aceꝑat uxo¬
rem iacob quõ lex mandauit
ut siquis mortuus fuisset
sine filus accipet fr̾ aũt ꝓpin¬
qus uxorem eius eius ⁊ resusci¬
taret semen frĩs sui et ita fac

Expanded text:
luvium perveniret ad Seth filium Adae, qui redditus est pro Abel: et eadem ratione faceret filium Adae Salvatorem, qua dicebatur filius esse Joseph et Heli. Super Adam autem transcendens, assignaret ante omnem carnem Christum Filium Dei esse. Illud quod quibusdam videtur, quia Heli acceperat uxorem Jacob, quomodo Lex mandavit, ut si quis mortuus fuisset sine filiis, acciperet frater aut propinquus uxorem ejus, et resuscitaret semen fratris sui ; et ita fac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ illic decorum putatur nu
gnis ignis ẽ. Dumqd põt
alicubi repiri t̾ra que non a¬
rida sit aut aer qui palpabi¬
lis sit.aut aqua que nõ flu¬
xa aut frigida sit uel ignis
iupiter est et saturnus satͣ

Expanded text:
 illic decorum putatur. Cegnis ignis est. numquid potest alicubi repperiri terra, quae non arida sit, aut aer, qui palpabilis sit, aut aqua, quae non fluxa aut frigida sit, uel ignis, e Iuppiter Iuppiter est et Saturnus Sat
Abbreviated transcription (Latin):
patrem. semper cum patre. seꝑ
de patre. semper in patre eẽs. ñ
sic uas in uase uel cuutas apd
urbem. s ueluti sap̃ia intra sapi¬
entem. ueritas inuerace. boni¬
tas in bono. eternitas ieter¬
no quia nil aliud in prĩs suba
nisi deus et equalis et coet̾nus
illi aquo genitus es eẽ potes
obmutescat itaq cum suis
auctorib omnis heretica pra

Expanded text:
Patrem; semper cum Patre, semper de Patre, semper in Patre esses: non sicut vas in vase; vel civitas apud urbem; sed veluti sapientia intra sapientem, veritas in verace, bonitas in bono, aeternitas in aeterno: quia nihil aliud in Patris substantia nisi Deus aequalis et coaeternus illi a quo genitus es, esse potest. Obmutescat itaque, et cum suis auctoribus pereat omnis haeretica pra
Abbreviated transcription (Latin):
tis iuxͣ carnem uero ex
semine dauid natus est filiꝰ
dei in utroq non fẽs deo fili
kẽatur s natus. Illud aũt
ꝙ in bap̃mo audit mift̾ii nõ
sua causa ẽ. Nam ħ̾ omnib
iuoit qui lupeitantur Ise
boc appareat in hoĩe uirtutib̾
deus cet̾i uero firmantur. qr
ex hoc incipiunt ẽẽ filii dei cũ
scm̃ accipuint sp̃m. Quãuis
enim scm̃ natum sit corpꝰ dñi
non tũ sacr̃o regn̾ationis firma¬
tus fũat homo xxp̃s ẽẽ filius
dei nisi sp̃m scm̃ accepiss iuxͣ
decretum renascibilitatis donũ
Nam et indei filudei dẽĩ sunt ĩ
deuocione non in sacram̃to qd̾
nunc oꝑatur ut accepta remis¬
sione peccorum superueĩente
sc̃o sp̃u dicantur filii dei ꝙ al¬
uator ergo et natus est scd̾m
carnem filius dei ⁊ pꝰ in mist̾io
sci ẜ ut propoĩtum mist̾ii im¬
pleretur srueniente sp̃u non
diminutum s auctum est.
Quid cause fuit ut illotẽ¬
pore crucifigi se ꝑmitteret
pascha egerunt iudei. Lu.

Expanded text:
tis, iuxta carnem uero ex semine Dauid natus est filius deo, ut in utroque non factus deo filius habeatur, sed natus. illud autem quod in baptismo audit, mysterii, non sua causa est. nam hoc omnibus audit qui baptizantur. ipse hoc appareat in homine uirtutibus deus, ceteri uero firmantur, quia ex hoc incipiunt esse filii dei, cum sanctum accipiunt spiritum. quamuis enim sanctum natum sit corpus domini, non tamen sacramento regenerationis firmatus fuerat homo Christus esse filius dei, nisi spiritum sanctum accepisset, iuxta decretum renascibilitatis donum. nam et Iudaei filii dei dicti sunt in deuotione, non in sacramento quod nunc operatur, ut accepta remissione peccatorum superueniente sancto spiritu dicantur filii dei. saluator ergo et natus est secundum carnem filius dei et post in mysterio sci, sed ut propositum mysterii impleretur, superueniente spiritu non deminutum est, sed auctum. LV. QVID CAUSAE FUIT UT ILLO TEMPORE CRUCI SE PERMITTERET PASCHA EGERUNT IUDAEI?
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cur saluator prose tr̃n et pe¬
tro didragma soluit non et pro
ceteris apłis quippe cum eum i¬
omnes secuti sunt derelictis o¬
¶Certe aut filius dei quisq
est aut draboli semper ergo fi¬
lius est s aliquando dei alñ dy
aboli. Quid ergo require nasci¬
mur requirendꝰ est. Lxxixc.¬
¶Apł̃s ait. nos natura iuudei. ⁊
De iudeis ergo nasci uideos oñ¬
dit non de proselitis dico quos
constat fieri uideos. lxxxxc.
perfecta cognitio cur non ante
uenit ut et ant̾iores nr̃i qui in
ignorantia fuerunt ad disc̾ent
ueritatem. lxxxii.¬
¶Quid est ut cũ constet a da¬
uid usq ad transinigrationẽ
babilonis septem et decem ẽẽ

Expanded text:
CUR SALUATOR PRO SE TANTUM ET PETRO DIDRAGMAM SOLUIT, NON ET PRO CETERIS APOSTOLIS, QVIPPE CUM OMNES EUM SECUTI SUNT DERELICTIS CERTE AUT FILIUS DEI QVIS EST AUT DIABOLI: SEMPER ERGO FILIUS EST, SED ALIdiaboli. Quid ergo nascimur, requirendum est APOSTOLUS AIT: "NOS NATURA IUDAEI". DE IUDAEIS ERGO NASCI IUDAEOS OSTENDIT - NON DE PKOSELITIS DICO, QVOS CONSTAT FIERI IUDAEOS. DENIQVE PERFECTA COGNITIO, CUR NON ANTE UENIT, UT ET ANTERIORES NOSTRI, QVI IN IGNORANTIA FUERUNT, ADDISCERENT UERITATEM? DENIQVID EST UT, CUM CONSTET A DAUID USQVE, AD TRANSMIGRATIONEM BABVLONIS SEPTEM ET DECEM ESSE
Abbreviated transcription (Latin):
ueruntam̃ ut de fide sermo suf¬
fitiens promatur nec tp̃ris i¬
suffragatur spatium quia ce¬
leriter meum cupis hr̃e respõ¬
fum. et tñ magnum ẽ bĩ dis¬
putationis opus. ut a magr̃is

Expanded text:
erumtamen ut de fide sufficiens sermo promatur, nec temporis suffragatur spatium, quia celeriter nostrum cupis habere responsum, et tam magnum est hujus disputationis opus, ut magnis
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e scribe. Hec dicit filius dei
qui b̃t oculos suos sicut flã¬
mam ignis et pedes eius si¬
miles eramento tyrino. Scio
oꝑa tua et dilectionem et fidẽ
et nĩst̾ium et patĩam et oꝑa
tua nouissima meliora prioꝵ.
S hẽo aduersum te ꝙ siuis
młrem iezabel que se dicit ꝓ¬
ph̾am et docet et seducit ser¬
uos meos formeari et mãdu¬
care ĩ molata ydolis et dedi
ei tp̃s ad penitendum et no¬
luit ag̾e penitentiam de for¬
nicatione sua. ecce mittam

Expanded text:
Ecclesiae scribe: Haec dicit Filius Dei, Ecclesiae scribe: Haec dicit Filius Dei, qui habet oculos sicut flammam ignis, et pedes ejus similes aeramento Tyrino: Scio opera tua, et dilectionem, et fidem, et ministerium, et patientiam, et opera tua novissima meliora prioribus. Sed habeo adversum te, quod sinis mulierem Jezabel, quae se dicit prophetam, et docet, et seducit servos meos fornicari, et manducare immolata idolis. Et dedi ei tempus ad poenitendum, et noluit agere poenitentiam de fornicatione sua. Ecce mittam
Abbreviated transcription (Latin):
mitti posse probemus. Legimꝰ
excepistis me ut peccantib dẽt
pñiam nec eos patiantur mi¬
nime ꝯmoneri. qui scandala
fatiunt in eccłiastitum sint ⁊
ip̃i de eccłia. Dicit ergo ⁊ anlo
pergami eccłie scrĩbe hec dicit
qui h̃t gladium exutraq ꝑte
acutum. Scio ubi hĩtas ubi
sedes est sathane et tenes no¬
men meum et non negasti
fidem meam in dieb quib
antephas testis meus fideli¬
simus qui occisus ẽ apud nos
ubi sathanas hĩtat et beo ad¬
uersus te pauca quia hẽs illic
tenentes doctrinam balam ꝗ
docebat balac mittere scanda¬
lum sub oculis filioꝵ isrł mã¬
ducare delibata et fornicari. ⁊̃
laam ⁊ ydolatriam et fornica¬
tionem de qua iubet agi pñia
et quia hominib eccłie loquit᷑
oñdit dicens. ħ dicit spͣs ecc̃iis¬
manducare manna ꝙ est ab¬
sconditum ut per pñiam ꝗs
quis uincat pecc̃a. Quid enĩ
est penitere nisi dolere p̃t̾ita
et de cet̾o temꝑare abhus que
admiserat. Et angło tyathire

Expanded text:
mitti posse probemus. legimus excepistis me —, ut peccantibus dent paenitentiam nec eos patiantur minime commoneri, qui scandala faciunt in ecclesia, cum sint et ipsi de ecclesia. dicit ergo: et angelo Pergami ecclesiae scribe: haec dicit qui habet gladium ex utraque parte acutum: scio ubi habitas, ubi sedes est satanae; et tenes nomen meum et non negasti fidem meam in diebus. quibus Antiphas testis meus fidelissimus, qui occisus est apud uos, ubi satanas habitat. sed habeo aduersus te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balaac mittere scandalum sub oculis filiorum Israhel, manducare delibata et fornicari; ita laam, id est idolatriam et fornicationem, de qua iubetagi paenitentiam. et quia hominibus ecclesiae loquitur, ostendit dicens: haec dicit spiritus eccmanducare manna, quod est absconditum; ut per poenitentiam quasi vincat peccata. Quid est enim poenitere, nisi dolere praeterita, et de caetero temperare ab his quae admiserat? Et Angelo Thiatyrae
Abbreviated transcription (Latin):
uidit pociorem inflatus est
scesis eius hetur aut unde ꝓ¬
batur abinitio homicida fu¬
isse s scriptura illum qui euis
fuit iitator noĩ eius appella
tur quia ab oꝑe nom̃ accepit.
omnis qui malum opus fe¬
cerit non in m̾ito dyabolus
nominetur. Saluator ergo

Expanded text:
is potiorem, inflatus est sceleris eius habeatur? aut unde probatur ab initio homicida fuisse? sed scriptura illum, qui eius fuerit imitator, nomine eius appellat, ut, quia ab opere nomen accepit, omnis qui malum opus fecerit non inmerito diabolus nominetur. saluator ergo
Abbreviated transcription (Latin):
o et acunabulis meis pp̾te et no¬
men scm̃ tuum. unde expertus
didici quia tu deus nr̃ deus es
spera mirabiliter dirigis atq
custodis sic moderaris uitam il¬
loꝵ in utraq parte ut aduersa

Expanded text:
o et a cunabulis meis propter te et nomen tuum sanctum. Unde expertus didici, quia tu Deus noster, Deus es spera mirabiliter dirigis atque custodis, sicque moderaris vitam illorum in utraque parte, ut adversa
Abbreviated transcription (Latin):
isse deo uͦt daret eis defensorẽ
aũt nũquid ip̃m iepte dens mi¬
sit aũt allocutus ẽ. S quia al¬
lophilli deos suos laudabãt
q. qui subiectos ilł fac̾ent filio
isrłuituꝑantes deum abrahe
idcuro propt̾ honorem noĩs
sui deus uindicaut in allo ͤ

Expanded text:
isse deo, ut daret eis defensorem. isse deo, ut daret eis defensorem. aut numquid ipsum Iepthae deus misit aut adlocutus est? sed quia allofili deos suos laudabant, quasi qui subiectos illis facerent filios Israhel, uituperantes deum Abrahae, idcirco propter honorem nominis sui deus uindicauit in allo
Abbreviated transcription (Latin):
alienam pernitiem deuou̾at
in illum. ip̃m diuino iuditio
retortum ẽ et usq adeo in sẽ¬
satus fuit iepte ut nec poste¬
a stulte se deuouisse cognosoet
ut error eius qui ab ip̃o cepat
per ip̃m em̃daretur. Intellig̾e
enim debuit deum non tali
sacrifitio delectari et rogarep
stultitia sua et aliud offerre qd̾
contra legem non eẽt. S fide¬
lem se prestitit fatuus pari¬
cida cum constet fidem stul¬
tam non solum minime ꝓ¬
dẽe s obẽe. In cã itaq filies.
ip̃e mactatus ẽ. unde et deuo
atali sacrifitio dissimulauit
si enim hoc probibuiss aluid
offere sibi illum uoluisse uid̃¬
retur et cum sciret ut ĩdigñ
non debere illum offerre. Filie
uuĩt eius lucrum fecit quia in¬
nocens in malis prĩs mortua
pena caruit inferni. quoddui
forte iuiuendo adipisci nequiss
ut aũt triumphus. uictorier
iepte persequeretur non me¬
ritum eius fecit neq ppłi n
enim legitur suplices illos fu¬

Expanded text:
alienam perniciem deuouerat, alienam perniciem deuouerat, in illum ipsum iudicio diuino retortum est. et usque adeo insensatus fuit Iepthae, ut nec postea stulte se deuouisse cognosceret, ut error eius, qui ab ipso coeperat, per ipsum et emendaretur. intellegere enim debuit deum non tali sacrificio delectari et rogare pro stultitia sua et aliud offerre quod contra legem non esset. sed fidelem se praestitit fatuus parricidam, cum constet fidem stultam non solum minime prodesse, sed obesse. in casu itaque filiae suae ipse mactatus est, unde et deus a tali sacrificio dissimulauit. si enim hoc prohibuisset, aliud offerre sibi illum uoluisse uideretur, cum sciret ut indignum non debere illum offerre. filia autem eius lucrum fecit, quia innocens in malis patris mortua poena caruit inferi, quod diu forte uiuendo adipisci nequisset. Ut autem triumphus uictoriae Iepthae prosequeretur, non meritum eius fecit neque populi; nec enim legitur supplices illos fu
Abbreviated transcription (Latin):
ham uir uistus et intemp¬
tatiõe probatus in iepte enĩ
nullum urstitie testimoĩum
abrahe itaq preceptum est
ut filium suum deo offerret
ut oñderet hoĩb quantum
deo crederet abraham qui nͨ
filium suum iubente eo dubi¬
taiit occidere. Qui enimꝯ tͣ
mundi spem nasci eum potuit
facere de st̾ili et amcula non
enim deus quia non sangͥ¬
nem pueri poposcerat.s ut
famulus suus abrabam ħ
scõ autõr fieret. Diligentes
enim se aliquid pati uult. Ut
iuste illos promouer iudeat᷑
Nam iepte homo facino. osu
et in prouidus stulta deuoti¬
one munus deo promisit di¬
cens. Quicquid michi redeũ¬
ti acede occurrerit añ hostium
domus mee hoc offeram deo
Num quid coactus deuouit
aut numquid intellexit quo
deberet uotum facere. Quid
enim si canis illi aut asinus
occurriss quod deus offerri ꝓ¬
bibuit aut si filius alienus
aut si uxor. ut in dolore alieo
exultans redderet uotum id¬
curo in prouide menti ꝙ in

Expanded text:
aham uir iustus et in tempaham uir iustus et in temptatione probatus; in Iepthae enim nullum iustitiae testimonium. Abrahae itaque praeceptum est, ut filium suum deo offerret et ut ostenderet hominibus quantum deo crederet Abraham, qui nec filium suum iubente eo dubitauit occidere. qui enim contra mundi spem nasci eum potuit facere de sterili et anicula, non enim deus, quia non sanguinem pueri poposcerat, sed ut famulus suus Abraham hoc facto auctior fieret. diligentes enim se aliquid pati uult, ut iuste illos promouere uideatur Nam Iepthae homo facinerosus et inprouidus stulta deuotione munus deo promisit dicens: quicquid mihi redeunti a caede occurrerit ante ostia domus meae, hoc offeram deo. numquid coactus deuouit aut numquid intellexit quo modo deberet uotum facere? quid enim si canis illi aut asinus occurrisset, quod deus offerri prohibuit. aut si filius alienus, aut si uxor, ut in dolore alieno: exultans redderet uotum? idcirco inprouidae mepii quod in
Abbreviated transcription (Latin):
us sus loquiad mo¬
est. Dig et rubo appa
ut in asto appare te. li.O.¬
ret loco qui uicinus est celo et
quia ignis suꝑ sriora appetit
sursum crescento ad celum in
eo debuit celorum dñs apparẽ
qui de humo ad suꝑna conscen¬
dit. In rubo u̾o cã fecit ut ap¬
pareret delictoꝵ quia enĩ pecc̃o¬
rum cã legem descenderat dae
ceret uuam fecit aũt spinas¬
et lex statim non uindicare ne¬
nerat s priꝰ oñdere ideo ionis
rubum non cõbussit .i. data le
non fecit reos de pretito pecc̃o¬
res. Nam quia et pecca no sut
nis armatã rõe eigo fcm est
ut ita dñs appareret moysi.
Cum sciamus habraham
prohĩtum adeo ne filiũ s.
imolaret quare ieꝑte cum
filiam suam lib̾aret non ẽ
prohĩtus s humano sangͥ̾¬
ne deꝗ uotum exsoluit. xlii¬
ultum int̾uallum est
inter cãm abrahe et
repte. primum quidẽ
habraham lime natus ẽ.iep¬
te uero spurius erat enim fi¬
lius meretricis dem̃ abraham
conu̾sationis optime. Iepte
aũt princeps latronum abͣ¬

Expanded text:
SSUS LOQVI AD MOE ET RUBO APPARut in alto appareret, in loco qui uicinus est caelo. et quia ignis semper superiora adpetit sursum crescendo ad caelum, in eo debuit caelorum dominus adparere, qui de humo ad superna contendit. in rubo uero causa fecit ut appareret delictorum. quia enim peccatorum causa legem descenderat dareceret uuam, fecit autem spinas-et lex non statim uindicare uenerat, sed prius ostendere, ideo ignis rubum non conbussit, id est data lex non fecit reos de praeterito peccatores. nam quia et peccata non snis armatam. ratione ergo factum est, ut ita dominus appareret Moysi. XLIII. CUM SCIAMUS ABRAHAM PROHIBITUM A DEO NE FILIUM SUUM IMMOLARET, QVARE IEPTHAE, CUM FILIAM SUAM LIBARET, NON EST PROHIBITUS, SED HUMANO SANGUINE DEO UOTUM EXSOLUIT? Multum interuallum est inter causam Abrahae et Iepthae. primum quidem Abraham legitime natus est, Iepthae uero spurius; erat enim filius meretricis. deinde Abraham conuersationis optimae, Iepthae autem princeps latronum. Abr
Abbreviated transcription (Latin):
et aufferret manifesfre mũdi
et hoĩs fabricati deum ẽẽ auc¬
torem. Accepta enim aucͣte ꝑ
signa et proligia que fecit. Do¬
cum siue dubio id ueꝵ ẽẽ ꝙ te

Expanded text:
et auferret, manifestare mundi et hominis fabricati deum esse auctorem. accepta enim auctoritate per signa et prodigia, quae fecit, docuit sine dubio id uerum e
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am dr̃e denegans serpt᷑as.
ubi enim scriptum est de xp̃o
ꝙ filius dei credendus ẽ eodẽ
loco uirtus testis inuenitur
et si cui absurdum urͣ legenti
uoluat et inueniet resurrexis¬
se eum a mortius. et intelligat
non ociose eum mortuum ẽe
neq inuitum qui potuit re¬
surgere. S ẽẽ mist̾ium. Quic̃¬
qr ergo est ille aut tacebit de
cruce quia si dix̾it stultam cru¬
cem non pot̾it dr̃e stultam re¬
surrectionem excusat enim⁊
resurrectio crucem. aut si locutꝰ
fu̾it de cruce non pot̾it nega¬
re prouidentiam eẽ in eam ꝙͣ
uidet testimonio resurrectio¬
nis firmari aut utraq enim
accipitur aut utraq refellit᷑
ut qui non deffendet nec aud̾¬
at accusare quare aũt crucifi¬
gi se permiserit cogunst̾ium re¬
seruandum est.Mortem autẽ
hanc intͣm ꝯmendauit: ut
clarificari se per eam testatus
sit nam et ait. ptͣatem hẽo po¬
nendi aĩam meam. ⁊ ꝑtãtem
heo it̾m sumendi eam. Non
ergo coactus est mori qui po¬

Expanded text:
ram dicere denegans scripturas? ubi enim scriptum est de Christo quod filius dei credendus est, eodem loco uirtus testis inuenitur. et si cui absurdum uidetur legeuoluat et inueniet resurrexisse eum a mortuis et intellegat non otiose eum mortuum este neque inuitum, qui potuit resurgere, sed esse mysterium. quicumque ergo est ille, aut tacebit de cruce - quia, si dixerit stultam crucem, non poterit dicere stultam resurrectionem; excusat enim resurrectio crucem — aut, si locutus fuerit de cruce, non poterit negare prouidentiam esse in ea, quam uidet testimonio resurrectionis firmari; aut.utrumque enim accipitur aut utrumque refellitur, ut, qui non defendet, nec audeat accusare., Quare autem cruci figi se permiserit cognatis, mysterium reseruandum est. mortem autem hanc in tantum commendauit, ut clarificari se per eam testatus sit. nam et ait: potestatem habeo ponendi animam meam et: potestatem habeo iterum sumendi eam. non ergo coactus est mori, qui po
Abbreviated transcription (Latin):
nifestatione deterreri uoluit
dñs impios pres non agnos¬
centes quantum mali peret se¬
ctatio ydolatrie uel affc̃s filio¬
rum reuocarentur ad reu̾entiã
creatoris/ aut filui timentes nͨ

Expanded text:
nifestatione deterreri voluit Deus impios patres, ut agnoscentes quantum mali pareret sectatio idololatriae, vel affectu filiorum revocarentur ad reverentiam Creatoris; aut filii timentes n
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ p̃t uirtus et industria a
det quia b̃t iuditium sui. ⁊¬
Traduntur enim mulieres
scetaꝵ que amazone dẽe sũt

Expanded text:
test virtus et industria andet, quia habet judicium sui. Traduntur enim mulieres Scytharum, quae Amazones dictae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui in eo resurrexit dñs triũ¬
mum signatum. adu̾timus
remissio continetur. Deinde
purificati. tercio die parati es¬
sent ad legem accipiendam q̃
ablutio quid aliud indicat ꝙͣ
de cetero pret̾itis obłratis ac¬
tus sui redderent rõnem ẜ cre
remitti deb̾e precipit lex. hinc
dauid remissionẽ postulabat
scd̃m supradc̃m sensum. und̾
ait. Miserere mei deus ẜ ma¬
gnam mĩam tuam. Magna
enim mĩa tunc est cum gran¬
ut manifestaret acbe se deliqsse

Expanded text:
quia in eo resurrexit Dominus, triummum significatum advertimus, remissio continetur. Deniquepurificati, tertia die parati essent ad Legem accipiendam . Quae ablutio quid aliud indicat, qude caetero praeteritis oblitteratis, actus sui redderent rationem securemitti debere praecepit Lex . Hinc David remissionem postulat secundum praedictum sensum; unde ait: Miserere mei, Deus, seciam tuam. magna enim misericordia tunc est, cum granut manifestaret acerbe se deliquisse
Abbreviated transcription (Latin):
quia unum sunt natura.
omnib scripturis predicat᷑
mist̾ium aũt eius in trinita¬
te adoratur. Idenco sic ait s¬
criptura ut sub unius dei
ip̃e deus est. quia ideo sacr̃m
reuelatum ẽ. dei ut gła eius
intrmitate man̾e sigͣretur.
uocatur quod de deo ẽ uel al¬
teꝵ absq eo qui unus ẽ fac̾e̾
credatur. S intelłe̾m dat ut
credamus ea rõne in trinita¬
te creature salutem ꝯsistere.
quia una est eoꝵ diuinitas
neq enim possent sił uĩgi ⁊
inordine poni creator ⁊ c̾rea¬
subinitio sunt quippe cũ sine
uno eoꝵ salus nlłi sit. Ad ĩimͣ¬
deum ut uidentes sciant ꝗd
sit quod oñditur. tale ẽ siquis
gẽmam oñdat non clamans
quiagẽma ẽ. Nũquid quia
ille non clamat non erit gẽ¬
ma que uidetur ita ⁊ scrip̾fe̾
oñdunt per ea que suꝑ trac¬
tata sunt qd̾ crede̾ debẽamus
itͣ unius dei fidem sensuz
n. concludentes miffio tri

Expanded text:
quia unum sunt natura. omnibus Scripturis praedicatur; mysterium autem ejus in Trinitate adoratur. Idcirco sic ait Scriptura, ut sub unius Dei ipse Deus est. Quia ideo sacramentum revelatum est Dei, ut gloria ejus in Trinitate significaretur. uocatur quod de deo est, ne alterum absque eo, qui unus est, facere credatur, sed intellectum dat, ut credamus ea ratione in trinitate creaturae salutem consistere, quia una est eorum diuinitas. neque enim possit simul iungi et in ordine poni creator et creasub initio sunt, quippe cum sine uno eorum salus nulli sit. ad iniurideum, ut uidentes sciant quid sit quod ostenditur. tale est si quis gemmam ostendat non clamans quia gemma est; numquid, quia ille non clamat, non erit gemma quae uidetur? ita et scripturae ostendunt per ea quae supra tractata sunt, quid credere debeamus, intra unius dei fidem sensum nostrum concludentes mysterio tri
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ digitum dei appellat sp̃m.s.
in sp̃m sc̃m signa fatiebat ꝯfi¬
tentur magi d̾icentes digit᷑
dei est hic.¶Ham et ĩ act
apłorum legimus. de seruiẽ¬
tib aũt eis et ieiunantibus
quod uocaui eos. Ecce ẜuit᷑
unde manifeste aꝑpet. hunc
ẽẽ dñm sicut et deum pr̃e
et saulum xp̃s de celo uoca¬
uit et misit predicare ⁊ hoc
simili modo sibi deffendit sp̃s
sc̃s dicendo ad opus ꝙ uoca¬
ui eos. Nam nemo ignorat
ep̃os saluatorem ecẽus ĩsti¬
tuisse. Ip̃e enim prius q̃m
in celos ascenderet imponẽs
manum apłis ordinauit e
putat cum dicat. Attendite
uobis et omni gregi ĩ quo
dicit petrus ad ananiam. A¬
nania cur repleuit sathanas

Expanded text:
 Digitum Dei appellat Spiritum sanctum signa faciebat, confitentur magi dicentes: digitus dei est hic. nam et in Actis Apostolorum legimus: deseruientibus autem eis et ieiunantibus quod uocaui eos. ecce seruit- unde manifeste apparet hunc esse dominum sicut et deum patrem —; et Saulum Christus de caelo uocauit et misit praedicare, et hoc simili modo sibi defendit spiritus sanctus dicendo: ad opus quod uocaui eos. nam nemo ignorat episcopos saluatorem ecclesiis instituisse; ipse enim priusquam in caelos ascenderet, inponens manum apostolis ordinauit eo spiritui deputat, cum dicat: adtendite uobis et omni gregi, in quodicit Petrus ad Ananiam: Ananias, cur repleuit satanas
Abbreviated transcription (Latin):
leret deum aduocatis ⁊̃ ex t̾re gẽ¬
tis hominib adistam dei cogͥti¬
onem. Qui ergo cognoscit sub
mitio est. Qui aũt cognoscitur
supra mitium est. Quia gͥ nati¬
one pagam legem suam ante di¬
cunt fuisse quam nr̃am. Si mũ¬
dus ante deum est ꝙ absit sic po
test et paganitas ante poni xp̃i¬
anitati. nemo miretur de noĩe
xpĩanitatis. Est enim colere
unum deum in mist̾io trinitatiᷤᷤ
quia si nomen xp̃i putatur ex cͥs¬
mate noĩs tñ rõ añ creaturam ẽ
apud maiores enim nr̃os qui ĩ
reges ungebantur. xp̃i uocabã¬
tur hñtes ymaguiem uenturi
xp̃i qui natus deo pr̃e in regez
non in m̾ito xp̃s appellatur.
quia ꝙ istis crisma illi dedit
natiuitas quãqͣm diu igno¬
rant pagani reprobant. Cum

Expanded text:
leret Deum; advocatis etiam exterae gentis hominibus ad istam Dei cognitionem. Qui ergo cognovit, sub initio est: qui autem cognoscitur, supra initium est. Qua igitur ratione Pagani legem suam ante dicunt fuisse quam nostram? Si mundus ante. Deum est, test et paganitas anteponi Christianitati. Nemo miretur de nomine Christianitatis. est enim colere unum deum in mysterio trinitatis, quia, si nomen Christi putatur ei crisma, nominis tamen ratio ante creaturam est. apud maiores enim nostros, qui in reges ungebantur, christi uocabantur habentes imaginem uenturi Christi, qui natus de deo patre in regem non inmerito Christus appellatur, quia, quod istis crisma, illi dedit natiuitas. quem, quamdiu ignorant pagani, reprobant, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ministrat semen seminanti. et
panem mescam subministrabit.
Operarius enim dei es qñ das
egenti. Seminas hyeme ꝙ me¬
tas estate. Quid ergo metuis
in fidelis nec in hac magna domo
tantus pater familias non pas

Expanded text:
ministrat semen seminanti, et panem in escam subministrabit . Operarius enim Dei es, quando das egenti: seminas hieme, quod metas aestate. Quid ergo metuis, infidelis, ne in hac magna domo tantus paterfamilias non pas
Abbreviated transcription (Latin):
li qui nec propria uoluntatec̃¬
dere nec pnĩam pro pecco ꝙ o
riginalit trabunt agere possũt
sacr̃m fidei ⁊ qd̾ est sacr̃m bap¬
tismi qͣm diu rõnis etas eoꝵ
capax eẽ non põt suffic̾e ad salu

Expanded text:
 qui nec propria voluntate credere, nec poenitentiam pro peccato quod originaliter trahunt, agere possunt, sacramentum fidei, quod est sanctum baptisma, quandiu rationis aetas eorum capax esse non potest, sufficere a
Abbreviated transcription (Latin):
illis qui pro noĩe xp̃i su¬
o sangume baptiz antur
nullum hoĩem accepturũ uitã
et̾niam. qui non hic amalis su
malis suis ag̾e et fide catholi

Expanded text:
illis qui pro nomine Christi suo sanguine baptizantur, nullum hominem accepturum vitam aeternam, qui non hic a malis suimalis suis agere, et fidem catholi
Abbreviated transcription (Latin):
git op̃io płs
est enim ꝙͣ
quicquro di¬
ci poterit au̾
cogitari. S dicamus aliquid
ꝙ l in par sit tñr ex aliqua con¬
deo digna uidentur.Nam una¬
queq natura pro capacitate
sui suspicatur de deo ut ꝙ̃admod
sunt omnia est ncc̃e ẽ ut oĩm
m̃tes excedat. hoĩes enĩ qͣntum
possunt atiem mĩtis extendere
aspitiunt ꝙͥ deus sit opĩone.
ores hominib sunt quia płs
de deo aliquid sentiunt non eẽ
dubium. Archangłi u̾o eo ip̃o
amplius. Cerubm aũt et se¬
raphin que potentiã uixͣ deu

Expanded text:
git opinio. Plus est enim quam quidquid dici poterit aut cogitari. Sed dicamus aliquid, quod licet impar sit, tamen ex aliqua conDeo digna videntur. Nam unaquaeque natura pro capacitate sui suspicatur de Deo, ut quantumsupra omnia est, necesse est ut omnium mentes excedat. Homines enim quantum possunt aciem mentis extendere, aspiciunt quid Deus sit, opinione ores hominibus sunt, quia plus de Deo aliquid sentiunt, non est dubium; Archangeli vero eo ipso amplius; Cherubim autem et Seraphim, quae potentiae juxta Deu
Abbreviated transcription (Latin):
deus quo quo enim mͦ desideriũ
suum implere uult et dampna¬
ri furore enim plenus minus
putat ẽẽ dampnari qͣm non ex¬
plere aiiditatem erroris. Ad¬

Expanded text:
Deus . Quoquo enim modo desiderium suum implere vult et damnari: furore enim plenus minus putat esse damnari, quam non explere aviditatem erroris. AD
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq es et ubiq to¬
us. qui sentiri potes ui
deri non potes qui nũꝙͣ
dees et tñ ab iniquoꝵ cogͦnib.
longe es qui nec ibi dees ubi
de es ubi longe es. quia uͥ non
es per gr̃am ibi es per uindictã.
Qui omnia tangis nec tñ eqͣłr
omnia tangis. Quedam t̾agis
ut sint nec tñ ut uiuant ⁊ sen¬
tiant. Quedam tangis ut sint.
ubiq presens et inueniri uix po¬
tens quem stantem sequimur
tamen mouetur.
ui tenes omnia imples
lia parte sustines atq ex alia ꝑ¬
super excedis nec ex alia imples
atq ex alia circumplectis. S em¬
cumplectendo imꝑles et implẽ¬
do circumplectis. sustinendo suꝑ¬
excedis superexcedendo sustinẽs.
Qui corda fidelium doces sine stre¬
pitu u̾borum. Qui attingis a
fine usq ad finem fortiter: et
omnia disponis suauiter. Qui
locis non distenderis nec tp̃rib
uariaris nec hes excessus nec re¬
cessus. Qui hĩtas lucem in accẽ¬
sibilem quẽm nullus uidet hoĩ¬
num. S nec uidere põt in te ma¬

Expanded text:
ubique es et ubique totus, qui sentiri potes et videri non potes, qui nusquam dees, et tamen ab iniquorum cogitationibus longe es. Qui nec ibi dees, ubi longe es; quia ubi non es per gratiam, ades per vindictam. Qui omnia tangis, nec tamen aequaliter omnia tangis. Quaedam enim tangis ut sint, nec tamen ut vivant et sentiant; quaedam tangis ut sint, ubique praesens es, et inveniri vix potes; quem stantem sequimur,tamen movetur. Qui tenes omnia, imples lia parte sustines, atque ex alia superexcedis; neque ex alia parte imples, atque ex alia circumplecteris; sed circumplectendo imples, et implendo circumplecteris; sustinendo superexcedis, et superexcedendo sustines. Qui corda fidelium doces sine strepitu verborum, qui attingis a fine usque ad finem fortiter, et omnia disponis suaviter . Qui locis non distenderis, nec temporibus variaris, neque habes accessus vel recessus. Qui habitas lucem inaccessibilem, quam nullus vidit hominum, sed nec videre potest : in te ma
Abbreviated transcription (Latin):
fine uite huius catholice nõ
fuerit irretitus atq in corͣtus
ecc̃e. quia si hẽam inquit ap̃
omnem fidem ⁊ nouerim oĩ¬
a sacra caritatem aũt nõ hẽa
nichil sum. Nam ⁊ in diebo
diluuii neminem legimus
extraiarcham posse eũ saluari.

Expanded text:
finem vitae hujus catholicae non fuerit redditus atque incorporatus Ecclesiae. Quia si habeam, inquit Apostolus, omnem fidem, et noverim omnia sacramenta, charitatem autem non habeam, nihil sum . Nam in diebus diluvii, neminem legimus extra arcam potuisse salvari
Abbreviated transcription (Latin):
si esurienti offeras panem. Si
aũt offeras cum non esurit
non utiq tam gratum erit
idcirco recte fcm̃ est ut nõ añ
ueniret dñs primum enĩ di¬
misit genus hoĩum uti uo¬
luntate.ẜ. non sine testimoĩo
sui quia ex ip̃a mundi falacla
per annua mun̾a que elemen¬
toꝵ mistio humanis usibus
cum ⁊̃ extraduce primi hoĩs
deinde enoch et noe notitia eiꝰ
eẽt in t̾ris. S cum languore
quodam humani gñis obso¬
iesc̾e cepiss cognitio dei inter
homines et mores inmuta

Expanded text:
si esurienti offeras panem; si si esurienti offeras panem; si autem offeras cum non esurit, non utique tam gratum erit. Idcirco recte factum est, ut non ante ueniret dominus. primum enim dimisit genus hominum uti uoluntate sua, non sine testimonio sui, quia ex ipsa mundi fabrica et annua munera, quae elementorum ministerio humanis usibus cudeinde Enoch, Noe, notitia eius esset in terris. sed cum languore quodam humani generis obsolescere coepisset cognitio dei inter homines et mores inmuta
Abbreviated transcription (Latin):
pris unde si ante uenisset
multo plures saluati fuissẽt.
puiam fieri oportet. In pt̃ate
enim dantis est qñ uel q̈n¬
tum uelit misereri. ex hor¬
tandus est enim hiꝰ ⁊ p̾cib
prouocandus non conten¬
tione abono oꝑe reuocandꝰ.
forte non contradr̃etur si pro
hac mĩa uices illi aliqua redd¬
retur. Aliquis medicum ar¬
guat qui medicam̃ta sua ⁊
oͥffitia gratis impendet aut
accusabitur tarditas eius i¬
abeis a quib non est reꝗsit᷑.
S saluatoris bonitas ista nõ
curat pp̃ in becillitatem huma¬
nam suam enim sequit᷑ nat᷑a
tatis sue rõnem sequtus nõ
pendas uenire non debuit.
uenit ergo qñ et subuenire de¬
bere scuut et gratum fut᷑m be¬
nefitium. Si aũt ei cui ncci¬
tas ĩminet ante subueniat᷑
erit quidem gratum. non tñ
ualde potͥit scire quid sibi pre¬
stitum est. Si aũt in ip̃a ne¬
cessitate poĩto auxilium feri
sciet quale bñfitium ꝯsecutus
sit. De tribulatioe enum erep¬
tus maiores grãs referz quo

Expanded text:
S. UNDE, SI ANTE UENISSET, MULTO PLURES SALUATI FUISSENT. acienti calumniam fieri oportet. in potestate enim dantis est, quando uel quantum uelit misereri. exhortandus est enim huius modi et precibus prouocandus. non contentione a bono opere reuocandus. forte non contradiceretur, si pro hac misericordia uices illi aliqua redderetur. aliquis medicum arguat, qui medicamenta sua et officium gratis inpendet, aut accusabitur tarditas eius ab eis, a quibus non est requisitus? ationem, sed saluatoris bonitas ista non curat propter inbecillitatem humanam; suam enim sequitur naturam tatis suae rationem secutus, non pendas, uenire non debuit. uenit ergo quando et subueniri debere sciuit et futurum gratum beneficium. si enim ei cui necessitas inminet ante subueniatur, erit quidem gratum, non tamen ualde poterit scire quid sibi praestitum est; si autem in ipsa necessitate posito auxilium feras, sciet quale beneficium consecutus sit. de tribulatione enim ereptus maiores gratias referet, quo modo
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum et sic iradiando et sa¬
porando eam in ip̃o ueritatis
centro stabiliat atq confirmet
Ut nec uelin nec possum de tan
pietatis aures ip̃is pauperum

Expanded text:
itatum; et sic irradiando et saporando eam in ipso veritatis centro stabiliat atque confirmet, ut nec velim nec possim de tantpietatis aures ipsis pauperum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicens exclusit omnẽ ꝯtro¬
u̾siam et argum̃tat̾rena ꝙͣuis
non desint qui diffidant tͣn qñ
sine ip̃o nicħ fc̃m oñdit nullo
modo illum fcũram ẽẽ suspica¬
ri debere edocuit. Qũo enĩ põt
dici ip̃e ẽẽ feũra cum nicħ dica¬
tur deus. sine ip̃o fecisse. Si eĩ
fecit mentitur fcriptura s ab¬
sit quia fidelis est scriptura q̃
ut errorem amputet q̃nta põt
utitur manifestatiõe ad salutẽ.
hoĩum redimendam. Deniq
subiecit quod fcm est inquit ĩ

Expanded text:
hoc dicens exclusit omnem controuersiam et argumenta terrena. quamuis de non sint qui diffidant, tamen, quando sine ipso nihil factum ostendit, nullo modo illum facturam esse suspicari debere edocuit. quo modo enim potest dici ipse esse factura, cum nihil dicatur deus sine ipso fecisse? si enim fecit, mentitur scriptura. sed absit, quia fidelis est scriptura, quae,. ut errorem amputet, quanta potest utitur manifestatione ad salutem hominum redimendam. Denique subiecit: quod factum est, inquit, in
Abbreviated transcription (Latin):
ferre non possit. Dicit enim
ioł̾es apłs. maior ẽ inquit
qui uobis est quam qui in
hoc mundo. Rogatus enim
deus ⁊̃ que statuit amonet.
Nam utiq statuit in pecc̃ores
uindicandum et tñ deprecan¬
tib ignoscit quia ip̃i soli l
ligare et soluere. unde cum
soli statio non sit concessa sb̾
yb̃u uane iussus est stare et
obediuit eius imperio contra
id ꝙ sibi in rõne mundi fu̾at
preceptum. Sub ezechia ãt
amplius fcm̃ legitur quia ũ
ezechias quod sibi promissum
erat uerum ẽẽ non dubitaret
signum tale accepit ꝙ nouũ
ẽet et humanis aurib in au¬
ditum non enim sicut prius
soli uissum est ut staret s ut
reuerteretur retro qd̃ uidens
qui de nona hora fecerat sex¬
tam et quia contra mathe¬
mathico est qd̃ ezechie con¬
cessum est negant enim pos¬
se addi aduitam signum it̾m
in hac re contra mathematicos
eẽt accepit. Inpossibile enim
asserunt aluid astra facere ꝙͣ

Expanded text:
adferre non possit. dicit enim adferre non possit. dicit enim Iohannes apostolus: maior est, inquit, qui in uobis est, quam qui in hoc mundo. Rogatus enim deus etiam quae statuit amouet. nam utique statuit in peccatores uindicandum et tamen deprecantibus ignoscit, quia ipsi soli licet ligare et soluere. unde cum soli statio concessa non sit, sub Iesu Naue iussus est stare et oboediuit eius imperio, contra id quod sibi in ratione mundi fuerat praeceptum. sub Ezechia autem amplius factum legitur, quia, ut Ezechias, quod sibi promissum erat, uerum esse non dubitaret, signum tale accepit, quod nouum esset et humanis auribus inauditum. non enim, sicut prius, soli iussum est ut staret, sed ut reuerteretur retro, quod uidens  ad uitam. qui de nona hora fecerat sextam. et quia contra mathematicos est quod Ezechiae concessum est — negant enim posse addi ad uitam —, signum iterum in hac re, quod contra mathematicos esset, accepit. inpossasserunt aliud astra facere quam
Abbreviated transcription (Latin):
ut in cessabiliter impleat sta¬
tuta spatia nec heat lñiam stã¬
di. Numquid quia banc legẽ
ei statuit nec ip̃i licebit statu̾¬
ere illum certe iudicib statut᷑
est ne liceat illis in reu̾ sũiam
datam reuocare numquid et
ip̃e imperator sub kac erit lege.
Nam ip̃i soli licet reuocare sen¬
tentiam et reo mortis ignosc̾e
quanto mag̾ deo licere debet ꝙ
mundo concedi non debuit ꝙ
creatoris sui est famulus. De¬
niq est mundus per legem
sibi traditam occidere pot̾est:
uiuificare non p̃t per intem¬
perantiam cecum creare põt
oculos illi reformare non p̃t
in becillem et egrum fac̾e põt
curare illum non põt hoc enĩ
deus sibi reseruauit unde ap¬
pareat eum oĩum ẽẽ deum ad
subruendum enim fatum per¬
tinet quia mortui resurrexe¬
runt ceco nato oculi reforma¬
ti sunt egri et paralitici con¬
firmati sunt et cet̾a. que fc̃a st̃¬
alia ut confugientib ad dm
siquid fati ẽẽ post impedim̃tũ

Expanded text:
ut incessabiliter impleat staut incessabiliter impleat statuta spatia nec habeat licentiam standi: numquid, quia hanc legem ei statuit, nec ipsi licebit statuere illum? Certe iudicibus statutum est, ne liceat illis in reum datam sententiam reuocare: numquid et ipse imperator sub hac erit lege? nam ipsi soli licet reuocare sententiam et reo mortis ignoscere: quanto magis deo licere debet, quod mundo concedi non debuit, quia creatoris sui est famulus! denique mundus per legem sibi traditam occidere potest, uiuificare non potest. per intemperantiam caecum creare potest, oculos illi reformare non potest; inbecillem et aegrum facere potest, curare illum non potest, hoc enim deus sibi reseruauit, unde appareat eum omnium esse dominum. ad subruendum enim fatum pertinet, quia mortui resurrexerunt, caeco nato oculi reformati sunt, aegri et paralitici confirmati sunt et cetera, quae facta sunt talia, ut confugientibus ad deum, si quid fati esse potest, inpedimentum
Abbreviated transcription (Latin):
stris syderib tradidisse que
neq retro neq anteferri pos¬
sunt hic est error mathema¬
thicoꝵ quo etiam deum pul¬
sant per hanc enim asseuera¬
tionem negant aliquid posse
fieri extra ordinem mundi ũ
omnia que in mundo adeo fcã
leguntur. si amundi lege dis¬
cordant negent credendã. Illa
aũt asserant᷑ que iuxta statu¬
ta mundi fc̃a dicuntur. ut n
uirgo pepisse dicatur neq uͥ¬
ga aaron floruisse et fructum
attulisse neq sara anus peꝑis¬
se hec enim mundi rõ non h̃t
quia extra mundi ordinem a
deo fc̃a leguntur et quid mix¬
si auctor mundi fecit ꝙ non
põt mundus. S transgress
uideretur aiuunt rõnem qua
statuit si ałr ip̃e fecisse dicat᷑
qͣm mundo decreuit ag̾e uero
mundi legem statuit fatiendi
ab eo conditus mundus. et
unde ab eo fc̃m intellig̾etur.
si mundi lege feciss ꝙͦ fecit.
ut aũt intelligeret᷑ a deo fa¬
ctum non a mrando. alio or¬
dine fcm est certe soli dec̾uit¬

Expanded text:
stris sideribus tradidisse, quae stris sideribus tradidisse, quae neque retro neque ante ferri possunt. Hic est error mathematicorum, quo etiam deum pulsant. per hanc enim adseuerationem negant, aliquid posse fieri extra ordinem mundi, ut omnia, quae in mundo a deo facta leguntur, si a mundi lege discordant, negent credenda, illa autem asserant, quae iuxta statuta mundi facta dicuntur, ut neque. uirgo peperisse dicatur neque uirga Aaron floruisse et fructum adtulisse neque Sarra anus peperisse. haec enim mundi ratio non habet, quia extra mundi ordinem a deo facta leguntur. et quid misi auctor mundi fecit quod non potest mundus? Sed transgressus videretur, aiunt, rationem quam statuit, si aliter ipse fecisse dicatur, quam mundo decrevit. Age vero, mundo legem statuit faciendi,ab eo conditus est mundus? Et unde ab eo factum intelligeretur, si mundi lege fecisset quod fecit? Ut autem intelligeretur a Deo factum, non a mundo, alio ordine f