comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñr quantũ potuit id egit. ut creatoris
fidẽ & creaturarum rationẽ quam
illi ad impietatẽ traxerunt. ad pieta¬
tem iste conuerteret. Sicubi gͦ in libris eis
aliquid contra id inuenimꝰ. quod ab
eo in cȩteris locis pie de trinitate
fuerat diffinitũ: uelut adulteratum
hoc & alienum aut pretermisimꝰ aut
scđm eam regulam ꝓtulimꝰ qũa ab
ipso frequenter inuenimꝰ affirmatã.
Si qua sane uelut ꝑitis iam & scienti¬
bꝰ loquens dum breuit̃ transire uult
obscurius ꝓtulit: nos ut manifestior
fieret locus. ea quȩ de ipsa re in aliis
eius libris aꝑtius legeramꝰ. adiecimus.
ex planationi studentes: nichil tam̃
nr̃m diximus. sed licet in aliis lo¬
cis dicta sua tamen sibi reddidimꝰ.
Dȩc autẽ idcirco in prefacione cõmo¬
nui: ne forte calumniatores iterum se
criminandi putent inuenisse mate.¬
riam. Sed uideris quid ꝑuersi & con¬
tentiosi homines agant. Nobis inte¬
rim tantus labor. si tamen orantibꝰ

Expanded text:
noster, quantum potuit, id egit, ut creatoris noster, quantum potuit, id egit, ut creatoris fidem et creaturarum rationem, quam illi ad inpietatem traxerunt, ad pietatem iste conuerteret. sicubi ergo nos in libris eius aliquid contra id inuenimus, quod ab ipso in ceteris locis pie de trinitate fuerat definitum, uelut adulteratum hoc et alienum aut praetermisimus aut secundum eam regulam protulimus, quam ab ipso frequenter inuenimus adfirmatam. si qua sane uelut peritis iam et scientibus loquens, dum breuiter transire uult, obscurius protulit, nos, ut manifestior fieret locus, ea, quae de ipsa re in aliis eius libris apertius legeramus, adiecimus explanationi studentes; nihil tamen nostrum diximus, sed, licet in aliis locis, dicta sua tamen sibi reddidimus. haec autem idcirco in praefatione commonui, ne forte calumniatores iterum se criminandi putent inuenisse materiam. sed uideris, quid peruersi et contentiosi homines agant. Nobis interim tantus labor, si tamen orantibus
Abbreviated transcription (Latin):
tando atq purgauit. ut nichil in
illis quod a fide nr̃a discrepet latinꝰ
lector inueniat. Hunc ergo etiam nos
licet non eloquentiȩ uiribus. disci-¬
plinȩ tamen regulis inquantũ possu¬
mꝰ sequimur: obseruantes scilicet ne
ea quȩ in libris origenis a seipso di¬
screpantia inueniunt᷑ atq contraria.
ꝓferamꝰ. Cuiꝰ diuersitatis causam ple-¬
nius tibi in apologetico qu̾a pamphi¬
lus ꝓ libris ipsius origenis scripsit.
edidimꝰ. breuissimo libello suꝑ addito:
in quo euidentibꝰ ut arbitror ꝓbamentiᷤ.
corruptos esse in quam plurimis. ab
hereticis & maliuolis libros eiꝰ osten¬
dimus. q. prȩcipue istos quos nunc
exigis ut interprȩter. id ẽ ΠE ł IaΡ RM
quod uel de principibꝰ uł de princi¬
patibus dici potest. Qui sunt reuera
alias & obscurissimi & difficillimi: de
rebus enĩ ibi talibꝰ disputat. in quibꝰ
philosophi om̃i sua ȩtate consumpta
inuenire potuerunt nichil. Hic uero

Expanded text:
tando atque purgauit, ut nihil in tando atque purgauit, ut nihil in illis, quod a fide nostra discrepet, Latinus lector inueniat. hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae uiribus, disciplinae tamen regulis, in quantum possumus, sequimur, obseruantes scilicet, ne ea, quae in libris Origenis a se ipso discrepantia inueniuntur atque contraria, proferamus. cuius diuersitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilus pro libris ipsius Origenis scripsit, edidimus breuissimo libello superaddito, in quo euidentibus, ut arbitror, probamentis corruptos esse in quam plurimis ab hereticis et maliuolis libros eius ostendimus et praecipue istos, quos nunc exigis ut interpreter, id est περὶ ἀρχῶν, quod uel \'de principiis\' uel \'de principatibus\' dici potest, qui sunt re uera alias et obscurissimi et difficillimi. de rebus enim ibi talibus disputat, in quibus philosophi omni sua aetate consumpta inuenire potuerunt nihil. hic uero
Abbreviated transcription (Latin):
non ȩquis eloquentiȩ uiribus tanti
uiri ornare possumus dicta. Unde
uereor ne uitio meo id accidat. ut is
uir quem ille alterum post apłos
ȩccłiȩ doctorem. scientiȩ ac sapientiȩ
merito comprobauit. in opia sermo¬
nis nr̃i longe se inferior uideatur. Quod
ego sepe considerans reticebam. nec
deprȩcantibꝰ me frequenter in hoc
opus frĩbus annuebam: sed tua uis
fidelissime fr̃ mrachari tanta ẽ. cui
obsistere ne imperitia quidem potest.
Propter quod ne te ultra tam grauẽ
paterer exactorem. etiam contra pro¬
positum meum cessi. ea tamen lege
atq ordine. ut quantum fieri potest.
interprȩtando sequar regulam p̃cesso¬
rum .q. eius prȩcipue uiri cuiꝰ suꝑiꝰ
fecimus mentionem. Qui cum ultra
septuaginta libellos origenis quos
omeliticos appellauit aliquantos etrã
de thomis in apłm scriptis transtu¬
lisset in latinum. in quibus cũ ali¬
quanta offendicula inueniantur in
greco: ita elimauit om̃ia interpre¬

Expanded text:
non aequis eloquentiae uiribus tanti non aequis eloquentiae uiribus tanti uiri ornare possumus dicta. unde uereor, ne uitio meo id accidat, ut is uir, quem ille alterum post apostolos ecclesiae doctorem scientiae ac sapientiae merito conprobauit, inopia sermonis nostri longe se inferior uideatur. Quod ego saepe considerans reticebam nec deprecantibus me frequenter in hoc opus fratribus adnuebam. sed tua uis, fidelissime frater Macari, tanta est, cui obsistere ne inperitia quidem potest; propter quod, ne te ultra tam grauem paterer exactorem, etiam contra propositum meum cessi, ea tamen lege atque ordine, ut, quantum fieri potest, in interpretando sequar regulam praecessorum et eius praecipue uiri, cuius superius fecimus mentionem. qui, cum ultra septuaginta libellos Origenis, quos homileticos appellauit, aliquantos etiam de tomis in apostolum scriptis transtulisset in Latinum, in quibus cum aliquanta offendicula inueniantur in Graeco, ita elimauit omnia interpre
Abbreviated transcription (Latin):
cio qũa plurimoᷤ
fratrum: scientiȩ
scripturarũ desi¬
derio ꝓuocatos. po¬
poscisse ab aliquan¬
tis eruditis iuris
& grecarum litte¬
rarum peritis. yt
origenem Roma¬
num facerent &.¬
latinis auribus
eum donarent:
Damaso deprȩcatus. ut omelias duas
de cantico canticoꝵ in latinum tran-¬
stulisset ex greco: ita in illo opere orna-¬
te magnificȩq prefatus est: ut cui uis
legendi origenem & auidissime ꝑqui¬
rendi desiderium cõmoueret: dicens
illius animȩ conuenire quod dictum
est. quia introduxit me rex in cubi¬
culum suum. asserens eũ quod cum in
cȩteris libris om̃s uincat. in cantico
cãticoꝵ etiam ipse se uicerit. Pollicet᷑
sane in ipsa p̃fatione se & ipsos in
cantica canticoꝵ libros & alios qũa
plurimos origenis. Romanis auri¬
bꝰ largiturũ: sed ille ut uideo in stilo
ꝓprio placens. rem maioris głȩ seqͥ¬
tur. ut pater uerbi sit potius quam
interpres. Nos ergo rem ab illo qui¬
dem ceptam sequimur & ꝓbat᷑a: sed

Expanded text:
cio quam plurimos fratrum scientiae scripturarum desiderio provocatos, poposcisse ab aliquantis eruditis viris, et Graecarum litterarum peritis, ut Origenem Romanum facerent, et Latini eum donarent. Damaso deprecatus homilias duas de Cantico canticorum in Latinum transtulisset ex Graeco, ita in illo opere ornate magnificeque praefatus est, ut cuiuis legendi Origenem et auidissime perquirendi desiderium commoueret, dicens illius animae conuenire, quod dictum est, quia introduxit me rex in cubiculum suum, adserens eum, quod, cum in ceteris libris omnes uincat, in Canticis canticorum etiam ipse se uicerit. pollicetur sane in ipsa praefatione se et ipsos in Cantica canticorum libros et alios quam plurimos Origenis Romanis auribus largiturum; sed ille, ut uideo, in stilo proprio placens rem maioris gloriae sequitur, ut pater uerbi sit potius quam interpres. nos ergo rem ab illo quidem coeptam sequimur et probatam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Scripsit in his libris: quos ad ꝑfectoᷤᷤ
ꝙ ad discipłos loquebatur. Docetq
magistris mentiendum: discipłos
autẽ non debere mentiri. Qui ergo¬
bene mentitur & absq ulla uerecun-¬
dia quicquid in buccam uenerit con¬
fingit in fr̃s: magistrum se optimũ
quod scdm psalmum interprȩtans
ꝓ eo quod legimus in latino. appre¬
hendite disciplinam. ꝙ in hebratco
uolumine scriptum est. nẽscũ bar.
dixerim in cõmentariolis. ad orate
filium. & rursum omne psalteriũ
in romanum uertens sonum. qua¬
si immemor expositionis antiquȩ.
posuerim adorate purȩ quod utiq
sibi esse contrarium om̃ibus patet.
Et reuera ignoscendum ẽ ei. si igno¬
ret linguȩ hebraicȩ ueritatẽ: qui
interdum & in latinis hesitat.
Nescũ. ut uerbum de uerbo in¬
lamini dicitur. quod ego nolens trans¬
ferre putide. sensum magis secutus
sum: ut dicerẽ. ad orate. Quia enĩ qui
adorant solent deosculari manũ &

Expanded text:
scripsit in libris, quos ad perfectos scripsit in libris, quos ad perfectos et ad discipulos loquebatur: docetque magistris mentiendum; discipulos autem non debere mentiri. Qui ergobene mentitur, et absque ulla verecundia quidquid in buccam venerit confingit in fratres, magistrum se optimum quod secundum Psalmum interpretans, pro eo quod legimus in Latino, apprehendite disciplinam; et in Hebraico volumine scriptum est NESCU BAR, dixerim in Commentariolis meis, adorate filium. Et rursum omne Psalterium in Romanum vertens sonum, quasi immemor expositionis antiquae posuerim, adorate pure: quod utique sibi esse contrarium omnibus patet. Et revera ignoscendum est ei, si ignoret linguae Hebraicae veritatem, qui interdum et in Latinis haesitat. NESCU, ut verbum de verbo inlamini dicitur: quod ego nolens transferre putide, sensum magis secutus sum, ut dicerem, adorate. Quia enim qui adorant solent deosculari manum, et
Abbreviated transcription (Latin):
sit ds aliquando mentiri. Sin au¬
tẽ commodum audientis ex egerit.
uerbis loquit᷑ ambiguis. ꝙ ꝑ eni¬
gmata quȩ uult ꝓfert. ut ꝙ ueri¬
tatis apud eum dignitas conserue¬
tur. & quod noxium esse poterat
si nudum proferretur in uulgus.
quodam tectum uelamine ꝓferat᷑.
Homo autẽ eui incumbit necessitaᷤᷤ
mentiendi. diligenter attendat. ut
sic utatur interdum mendacio. quo¬
modo condimento atq medicami-¬
ne. ut seruet mensuram eiꝰ ne exce-¬
dat terminos quibus usa ẽ iudith
contra olofernem. & uicit eum pru¬
denti simulatione uerboꝵ. Imitetur
hester quȩ arthaxerxis sententiam
dui tacita gentis ueritate correxit. ꝙ̃
in primis patriarcham iacob. qũe
legimus benedictiones patris arti¬
fici impetrasse mendacio. Ex quo per¬
spicuum est. quod nisi ita mentiti
fuerimus ut magnum nobis ali
candi simus quasi inimici eiꝰ qui
ait. Ego sum ueritas. Hȩc orige¬
nes scripsit: negare non possumus.

Expanded text:
sit Deus aliquando mentiri. Sin ausit Deus aliquando mentiri. Sin autem commodum audientis exegerit, verbis loquitur ambiguis et per aenigmata quae vult, profert: ut et veritatis apud eum dignitas conservetur: et quod noxium esse poterat, si nudum proferretur in vulgus, quodam tectum velamine proferatur. Homo autem, cui incumbit necessitas mentiendi, diligenter attendat, ut sic utatur interdum mendacio, quomodo condimento atque medicamine; ut servet mensuram ejus, ne excedat terminos, quibus usa est Judith contra Holofernem, et vicit eum prudenti simulatione verborum. Imitetur Esther, quae Artaxerxis sententiam, diu tacita gentis veritate correxit. Et in primis Patriarcham 475 Jacob, quem legimus benedictiones patris artifici impetrasse mendacio. Ex quo perspicuum est, quod nisi ita mentiti fuerimus, ut magnum nobis ex candi simus, quasi inimici ejus, qui ait: Ego sum veritas . » Haec Origenes scripsit, negare non possumus:
Abbreviated transcription (Latin):
platonis sententiȩ nr̃m dogna cõ¬
ponens. ait. Ita loquitur plato in
tertio de re publica libro. ueritas
quoq sectanda magnopere ẽ. Si enĩ
ut paulo ante rectissime dicebamus.
deo indecens ꝙ inutile mendaciũ
est. hominibusq utile. ut utantur
eo quasi condimento atq medica¬
mine: Nulli dubium est quin huiꝰ¬
modi licentia medicis danda sit.
ꝙ ab imprudentibꝰ remouenda.
Uerum in quit asseris. Ergo prin¬
cipes urbium & alios quibus hoc
conceditur oportet aliquando men¬
tiri. uel contra hostes uel ꝓ patria
ꝙ̃ ciuibus: ab aliis uero qui uti
mendacio nesciunt. auferendum
est omne mendacium. Ori genes.
Et nos igitur illius p̃cepti me¬
mores. loquimini ueritatẽ unus-¬
quisq cum proximo suo.Non
debemus dicere. quis est ꝓximus
meus: sed confiderare quomͦ philo¬
sophus caute dixerit. do indecess
ꝙͣ inutile es se mendatium. homini¬
bus interdum utile: ꝙ̃ quod ne
ꝓ dispensatione quidem putandus

Expanded text:
Platonis sententiae, nostrum dogma comPlatonis sententiae, nostrum dogma componens, ita loquitur: Plato in tertio de Republica libro: « Veritas quoque sectanda magnopere est. Si enim, ut paulo ante rectissime dicebamus, Deo indecens et inutile mendacium est, hominibus quandoque utile ut utantur eo quasi condimento atque medicamine; nulli dubium est, quin hujusmodi licentia medicis danda sit, et ab imprudentibus removenda. Vera, inquit, asseris: ergo principes urbium, si quibus et aliis hoc conceditur, oportet aliquando mentiri, vel contra hostes, vel pro patria et civibus. Ab aliis vero qui uti mendacio nesciunt, auferendum est omne mendacium. » Origenes: « Et nos igitur illius praecepti memores: Loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo , non debemus dicere, quis est proximus meus? sed considerare quomodo philosophus caute dixerit: Deo indecens et inutile esse mendacium, hominibus interdum utile; et quod ne pro dispensatione quidem putandus
Abbreviated transcription (Latin):
ignorant. nec oratium audiunt cõ¬
monentẽ. Cur nescire pudes. praue.
qũa discere malle: Loquitur & sa¬
pientia quam sub nomine salomo¬
nis legimꝰ. In maliuolam animam
non introibit sapientia: nec habita¬
bit in corpore subdito peccatis.
Sp̃s enim sẽs eruditionis effugiet
dolum. & recedet a cogitationibus
stultis. Auud est si uulgi lectione
contenti. doctoꝵ aures despiciunt:
& contemnunt illud ȩloquium.
tu in triuiis indocte solebas stri-¬
denti miserum stipula disꝑdere
carmen. quasi non cirratoꝵ turba.
milesiarum in scolis figmenta de-¬
cantent. &̃ testamentum suis besso¬
rum cachinno membra concutiat.
atq inter scurrarum epulas nugę
istiusmodi frequententur cotidie:
In plateis fictus ariolus stultoꝵ na¬
tes uerberat. & obtorto scipione
dentes mandentium quatit. Et
miramur si imꝑitoꝵ libri. lectorẽ
inueniant: Indignatur quare ori¬
in quo hoc scriptum legerim. idest
sextum stromatũ origenis. in quo

Expanded text:
ignorant. Nec Horatium audiunt comignorant. Nec Horatium audiunt commonentem: Cur nescire pudens prave, quam discere malo? Loquitur et Sapientia, quam sub nomine Salomonis legimus: In malevolam animam numquam intrabit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis. Spiritus enim sanctus eruditionis fugiet dolum, et recedet a cogitationibus stultis . Aliud est, si vulgi lectione contenti, doctorum aures despiciunt; et contemnunt illud elogium, qutu in triviis, indocte, solebas, Stridenti miserum stipula disperdere carmen? Quasi non cirratorum turba Milesiarum in scholis figmenta decantet: et testamentum Suis, Bessorum cachinno membra concutiat, atque inter scurrarum epulas, nugae istiusmodi frequententur. Quotidie in plateis fictus hariolus stultorum nates verberat, et obtorto 474 scorpione dentes mordentium quatit: et miramur si imperitorum libri lectorem inveniant? 18. Indignantur quare Oriin quo hoc scriptum legerim; id est, sextum Stromateon Origenis, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
entẽ. nũqu̾a ꝓ tribunali festus sedens¬
diceret. In sanis paule insanis. multȩ litte¬
rȩ te ad insaniã conuertunt. Tu qui
in latinis musitas & testudi¬
neo gradu moueris potius quam in¬
cedis. uel grece debes scribere ut apud
homines greci sermonis ignaros. alie¬
na scire uidearis: uel si latina tempta¬
ueris. ante audire gr̃amaticum. ferulȩ
manum subtrahere. & inter paruulos¬
ae N NoFE PON. artẽ loquendi discere.
uamuis crȩsos quis spiret &. darios:
litterȩ marsuppium non sequunt᷑. Su-¬
doris comites sunt. laboris sotiȩ ieui-¬
nioꝵ. non saturitatis. continentie. ñ
luxuriȩ. Demosthenes plus olei quam
uini expendisse se dicit: ꝙ om̃s opifices
nocturnis semꝑ uigiliis prȩuenisse.
Quod ille in una littera fecit expri¬
menda. ut a cancro disceret: tu in me
criminaris. quare homo ab homine
hebreas litteras didicerim: Inde est
quod quidam in eruditȩ prudentiȩ
remanent: dũ nolunt discere quod

Expanded text:
entem, numquam pro tribunali Festus dentem, numquam pro tribunali Festus diceret: Insanis, Paule: insanis: multae te litterae ad insaniam convertunt . Tu qui in Latinis mussitas, et testudineo gradu moveris potius, quam incedis: vel Graece debes scribere, ut apud homines Graeci sermonis ignaros, aliena scire videaris: vel si Latina tentaveris, ante audire Grammaticum, ferulae manum subtrahere, et inter parvulos ἀθηνο γέρον artem loquendi discere. Quamvis Craesos quis spiret et Darios, litterae marsupium non sequuntur. Sudoris comites sunt et laboris: sociae jejuniorum, non saturitatis: continentiae, non luxuriae. Demosthenes plus olei quam vini expendisse dicitur, et omnes opifices nocturnis semper vigiliis praevenisse. Quod ille in una littera fecit exprimenda, ut a cane rho disceret, tu in me criminaris, quare homo ab homine Hebraeas litteras didicerim. Inde est quod quidam inerudite sapientes remanent, dum nolunt discere quod
Abbreviated transcription (Latin):
corporis uulnera pauca monstrare.
Non eligo quod reprehendam: eli¬
gat ipse quo uitio careat. Ne illud
quidem socraticum nosse debuerat.
scio quid nesciam: Nauem agere.
ignarus nauis timet: habrotonũ
egro non audet nisi qui didicit dare.
Quod medicoꝵ est ꝓmitunt medi¬
ci tractant fabrilia fabri. scribimus
indocti doctiq poemata passim.
isi forte se litteras non didicisse ui¬
rabit: quod nos illi & absq uiram̃¬
to ꝑfacile credimus: uel ad apłm con¬
fugiet ꝓfitentem. ꝙ si imperitus sermo¬
ne sed non tamen scientia. Ille hebreis
litteris eruditus & ad pedes doctus
Gamaliel. quem non erubescit iam apli¬
cȩ dignitatis magistrum dicere. gre¬
cam facundiam contemnebat. uel cer¬
te quod erat humilitate dissimulabat.
ut prȩdicatio eiꝰ non in ꝑfuasione
uerboꝵ sed in signoꝵ uirtute consiste¬
ret: sꝑnens alienas opes qui in suis di¬
ues erat: quãqu̾a ad imꝑitum ꝙ. per
singulas instar tui sententias corru¬

Expanded text:
corporis vulnera pauca monstrare. corporis vulnera pauca monstrare. Non eligo quod reprehendam, eligat ipse quod vitio careat. Ne illud quidem Socraticum nosse debuerat: Scio quid nescio: Navem agere ignarus navis timet; abrotanum aegro Non audet, nisi qui didicit, dare. Quod medicorum est, Promittunt medici: tractant fabrilia fabri. Scribimus indocti, doctique poemata passim. Nisi forte se litteras non didicisse jurabit; quos nos illi et absque juramento perfacile credimus: vel ad Apostolum confugiet profitentem: Et si imperitus sermone, non tamen scientia . Ille Hebraeis litteris eruditus, et ad pedes doctus Gamalielis, quem non erubescit, jam Apostolicae dignitatis, magistrum dicere, Graecam facundiam contemnebat, vel certe, quod erat humilitatis, dissimulabat: ut praedicatio ejus, non in persuasione 473 verborum, sed in signorum virtute consisteret: spernens alienas opes, qui in suis dives erat: quamquam ad imperitum, et per singulas instar tui sententias corru
Abbreviated transcription (Latin):
aspri in uirgilium ac salustium cõ-¬
mentarios. uulcarii in orationẽ cice¬
ronis. uictorini in dialogos eiꝰ ꝙͣ
terentii comedias. p̃ceptoris mei do¬
nati ȩque in uirgiliymr. & aliorum
in alios. plautum uidelicet. lucre¬
tium. flaccum. ꝑsium. atq lucanum.
Argue interprȩtes eoꝵ. quare non
unam explanationẽ secuti sint. &.
in eadem re quid uel sibi uel aliis
grecos. quoꝵ tu iactas scientiam. &
dum peregrina sectaris. pene tui ser¬
monis oblitus es: ne ueteri ꝓuerbio
sus mineruã docere uideatur. ꝙ̾. in
siluam ligna dicar portare. Illut mi¬
ror quod aristarchus nr̃i tẽporis pue¬
rilia ista nescieris: qũaquam tu occu¬
patus in sensibus. & adstruendam mͥ
calumniam cernulus. gr̃amaticoꝵ &
oratoꝵ p̃cepta contempseris. parui¬
pendens yꝑbata post anfractus red¬
dere. asperitatẽ uitare consonantium.
hiulcam fugere dictionem. R idi¬
culum est debilitati & fracti totius

Expanded text:
Aspri in Virgilium et Sallustium ComAspri in Virgilium et Sallustium Commentarios, Vulcatii in Orationes Ciceronis, Victorini in Dialogos ejus et in Terentii Comoedias, praeceptoris mei Donati aeque in Virgilium, et aliorum in alios: Plautum videlicet, Lucretium, Flaccum, Persium atque Lucanum. Argue interpretes eorum, quare non unam explanationem secuti sint: et in eadem re quid vel sibi, vel aliis Graecos, quorum tu jactas scientiam, et dum peregrina sectaris, pene tui sermonis oblitus es: ne veteri proverbio, Sus Minervam docere videar, et in silvam ligna portare. Illud miror, quod Aristarcus nostri temporis puerilia ista nescieris. Quamquam tu occupatus in sensibus, et ad struendam mihi calumniam cernulus, Grammaticorum et oratorum praecepta contempseris, parvipendes ὑπέρβατα post anfractus reddere, asperitatem evitare consonantium, hiulcam fugere dictionem. Ridiculum est debilitati et fracti totius
Abbreviated transcription (Latin):
ni hystoriam. aliter orationes. alit̃
dialogos. aliter epłas. aliter cõmen¬
tarios. Ego in commentariis ad
ephesios. sic origenem & didimũ
& apollinarẽ secutus sum. qui certe
contraria inter se habent dogmata:
ut fidei meȩ non amitterẽ ueritatẽ.
õmentarii quid oꝑis habent: Alteriꝰ
dicta ȩdisserunt. quȩ obscure scripta
sunt plano sermone manifestant.
multorum sententias replicant. &¬
dicunt. Hunc locum quidam sic
edisserunt. alii sic interprȩtant᷑: illi
sensum suum &̃ intelligentiã his te¬
stimoniis & hac nitunt᷑ ratione fir¬
mare: ut prudens lector cum diuersas
explanationes legerit.ꝙ multoꝵ uel
ꝓbanda uel imꝓbanda didicerit. iidi-¬
cet quid uerius sit. ꝙ quasi bonus tra¬
pereta adulterinȩ pęcuniam monetȩ¬
reprobet. Nec diuersȩ inter pretatio¬
nis & contrarioꝵ inter sȩ sensuum te¬
nebitur reus. qui in uno opere quod
edisserit expositiones posuerit plu¬
rimoꝵ. Puto quod puer legeris

Expanded text:
ni Historiam, aliter Orationes, aliter ni Historiam, aliter Orationes, aliter Dialogos, aliter Epistolas, aliter Commentarios. Ego enim in Commentariis ad Ephesios sic Origenem et Didymum et Apollinarium secutus sum qui certe contraria inter se habent dogmata ut fidei meae non amitterem veritatem. Commentarii quid operis habent? Alterius dicta edisserunt, quae obscure scripta sunt, plano sermone manifestant: multorum sententias replicant; et dicunt: Hunc locum quidam sic edisserunt: alii sic interpretantur: illi sensum suum et intelligentiam his testimoniis, et hac nituntur ratione firmare: ut prudens Lector, cum diversas explanationes legerit, et multorum vel probanda, vel improbanda didicerit, judicet quid verius sit: et quasi bonus trapezita, adulterinae monetae pecuniam reprobet. Num diversae interpretationis, et contrariorum 472 inter se sensuum tenebitur reus, qui in uno opere quod edisserit, expositiones posuerit plurimorum? Puto quod puer legeris
Abbreviated transcription (Latin):
stulta uerbositas. fabula potius
&̃ garruli hominis qũa ȩloquen¬
tis putanda ẽ. Quid in illis libris
ꝓprie causetur ignoro. fama enĩ
ad me criminum eius. non scri¬
pta uenerunt: & stultũ est iuixta
apostolum pugnis aerem uerbe¬
rare. Tamen in incertum responde¬
bo: donec ad certa perueniam.
Anter Naor meum docebo senex.
quod puer didici: multa esse genera
dictionum. s. ꝓ qualitate materiȩ
non solum sententias sed & structu¬
rarum uerba uariari. Crisippus &.
demostenes ꝙ ȩschines contra se in¬
uicem fulminant. lẏsias & ysocra¬
tes dulciter fluunt. Mira in sin¬
gulis diuersitas: sed om̃s in suo
ꝑfecti sunt. Lege ad herennium
illa sibi dicit inchoata&. rudia ex¬
cidisse de manibꝰ: reuolue tria uolu¬
mina de oratore in quibus intro¬
ducit eloquentissimos illius tem¬
poris oratores. crassum ꝙ antoni-¬
um disputantes. &̃ quartum orato¬
rem quem iam senex scribit ad bru¬
tum: tunc intelliges aliter compo¬

Expanded text:
stulta verbositas, rabulae potius stulta verbositas, rabulae potius et garruli hominis, quam eloquentis putanda est. Quid in libris proprie accuset, ignoro. Fama enim ad me criminum ejus, non scripta venerunt: et stultum est juxta Apostolum, pugnis aerem verberare. Tamen in incertum respondebo, donec ad certa perveniam: ἀντίζηλον meum docebo senex, quod puer didici, multa esse genera dictionum; et pro qualitate materiae, non solum sententias, sed et Scripturarum verba variari. 16. Demosthenes et Aeschynes contra se invicem fulminant. Lysias et Isocrates dulciter fluunt. Mira in singulis diversitas, sed omnes in suo perfecti sunt. Lege ad Herennium illa sibi dicit inchoata et rudia excidisse de manibus, revolve tria volumina de Oratore, in quibus introducit eloquentissimos illius temporis oratores, Crassum et Antonium disputantes; et quartum Oratorem, quem jam senex scribit ad Brutum: tunc intelliges aliter compo
Abbreviated transcription (Latin):
laudauit. quia eiusdem mecum do¬
gmatis erat: aut nunc frustra inimi¬
cus accusat. quem prius ut ortho¬
doxum prȩdicauit. Sed forsitan tunc
errores meos quasi amicus tacuit.¬
& nunc iratus ꝓfert quod prius ce-¬
tiȩ suspicionẽ habeant mendacii.
amen audacter conferam gradum.
uolens scire quid hereticum scripse¬
rim: ut aut cum illo agam pęniten¬
tiam. & origenis mala ignorasse me
iurẽ. ac nunc primum a papa theo¬
philo didicisse impietates eius: aut
certe doceam me quidẽ bene sensisse.
sed illum more suo non intelligere.
Neq enim fieri potest. ut in eisdem
ad ephesios libris quoᷤᷤ ut audio cri-¬
minatur. ꝙ bene & male dixerim. &̾
de eodem fonte dulce amarũq ꝓces¬
serit: ut qui toto opere damnauerĩ
eos qui credunt animas ex angłis
conditas. subito mei oblitus id de¬
fenderem quod ante damnaui. Stul¬
titiam michi obicere non potest: que
disercissimum & eloquentissimũ in
sius opusculis prȩdicat. Alioquin:

Expanded text:
laudavit, quia ejusdem mecum dolaudavit, quia ejusdem mecum dogmatis erat: aut nunc frustra inimicus accusat, quem prius ut orthodoxum praedicavit. Sed forsitan tunc errores meos quasi amicus tacuit; et nunc iratus profert quod prius cetiae suspicionem habeant mendacii: tamen audacter conferam gradum, volens scire quid haereticum scripserim, ut aut cum illo agam poenitentiam, et Origenis mala ignorasse me jurem, ac nunc primum a papa Theophilo didicisse impietates ejus: aut certe doceam me quidem bene sensisse, sed illum more suo non intelligere. Neque enim fieri potest ut in eisdem ad Ephesios libris, quos ut audio, criminatur, et bene et male dixerim; et de eodem fonte dulce amarumque processerit: ut qui toto opere damnaverim eos, qui credunt animas ex Angelis conditas, subito mei oblitus 471 id defenderem quod ante damnavi. Stultitiam mihi objicere non potest, quem disertissimum et eloquentissimum in suis opusculis praedicavit. Alioqui
Abbreviated transcription (Latin):
terprȩtans. ꝑ singuld loca quid he-¬
nis exponit errores. dicitur obturasse
aures suas. ꝙ auctorem tanti mali cla-
xisse. usq illud tempus. se ignorasse.
quod tam nefaria scripserit. Non
recuso nec dico quod alius forsitan¬
diceret. non potuisse eum ignorare.
quod interprȩtatꝰ ẽ: cuius apologiã
scriptã ab heretico. sub nomine mar¬
tẏris edidit: cuiꝰ defensionẽ etiã pre¬
proprio uolumine ꝓfessus ẽ. Aduer¬
sum quod in consequentibus si dictan¬
di spatium fuerit. disputabo. Hoc
loquor cui contradicere non potest.
Si sibi licet non intellexisse quod tͣns¬
tulit: quare michi non liceat ignorase
libros periarchon quos ante non le¬
gi. &̾ eas tantum omelias legisse quas
transtuli. in quibus nichil esse mali.
ipsius testimonium est: Sin autẽ
contra sententiam suam nunc me in
eis arguit in quibus ante laudauerat.
undiq strictus tenebitur. Aut enim
ideirco me hereticum hominẽ ante¬

Expanded text:
terpretans per singula loca, quid Heterpretans per singula loca, quid Henis exponit errores, dicitur obturasse aures suas, et auctorem tanti mali claraxisse: usque ad illud tempus se ignorasse, quod tam nefaria scripserit. Non recuso, nec dico quod alius diceret forsitan, non potuisse eum ignorare, quod interpretatus est, cujus Apologiam scriptam ab haeretico sub nomine martyris edidit: cujus defensionem etiam proprio volumine professus est: adversum quod in sequentibus, si dictandi spatium fuerit, disputabo. Hoc loquor, cui contradicere non potest. Si illi licet non intellexisse quod transtulit, quare mihi non liceat ignorasse libros περὶ Ἀρχῶν, quos ante non legi; et eas tantum Homilias legisse, quas transtuli, in quibus nihil esse mali, ipsius testimonium est? Sin autem contra sententiam suam nunc me in eis arguit, in quibus ante laudaverat, undique strictus tenebitur. Aut enim idcirco me haereticum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
minare. qui apud latinos impar sui
est: Quo ego magistro głior & exulto.
Sed eos tantum posui qui in rep̃hen¬
sione erant: ut similiter me origenẽ
non obfidei ueritatẽ. sed ob eruditio¬
nis meritum legisse testarer. Ipse
complures. quando de scripturis ali¬
qua disputant. &. uolunt approbare
quod dicunt: sic solent scribere. Refe¬
rebat michi hebreus: & audiui ab
hebreo: & hebreoꝵ ista sententia est.
Certe origenes etiam patriarchen
huillum qui temporib eius fuit no-¬
minat. ꝙ tricesimum tomũ in isaiã
in cuius fine ȩdisserit. uȩ tibi ciui-¬
tas arihel quam expugnauit dauid.
illius expositione concludit: & cum
aliter prius sensisse se dicat. doctũ
ab illo. id quod est uerius confitet᷑.
Octogesimum quoq nonum psalmy
qui scribitur oratio mroysi hominis
di. & reliquos undecim qui non
habent titulos. scđm huilli expositio¬
nem eiusdem moysi esse putat: nec
dedignatur hebream scripturam in-¬

Expanded text:
minare? Quis apud Latinos par sui minare? Quis apud Latinos par sui est? quo ego magistro glorior et exsulto. Sed eos tantum posui, qui in reprehensione erant, ut similiter me Originem, non ob fidei veritatem, sed ob eruditionis meritum legisse testarer. Ipse alii complures, quando de Scripturis aliqua disputant, et volunt approbare quod dicunt, sic solent scribere: Referebat mihi Hebraeus; et, audivi ab Hebraeo: et, Hebraeorum ista sententia est. Certe etiam Origenes Patriarchen Huillum, qui temporibus ejus fuit, nominat: et tricesimum tomum in Isaiam, in cujus fine edisserit: Vae tibi, civitas Ariel, quam expugnavit David, illius expositione concludit; et cum aliter prius sensisse se dicat, doctum ab illo, id quod est verius, confitetur. Octogesimum quoque nonum Psalmum, qui scribitur: Oratio Moysi hominis Dei, et reliquos undecim, qui non habent titulos, secundum Huilli expositionem, ejusdem Moysi putat, 470 nec dedignatur Hebraeam Scripturam in
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdam de epła mea philosophe car-¬
pere. ꝙ̃ hominẽ Rugosȩ frontis addu-¬
ctiq suꝑcilii. plantino in me sale lu¬
dere: eo quod barraban iudeum dixe-¬
rim p̃ceptorem meum. Nec mirũ
si pro baranina ubi est aliqua uoca¬
bulorum similitudo. scripseris barra¬
ban: cum tantã habeas licentiam
nominum mutandorum. ut de eu¬
sebio pamphilum. de heretico mar¬
tẏrem feceris. Cauendus homo. ꝙ.
michi maxime declinandꝰ. ne me re-¬
pente dum nescio. de ieronimo sar¬
danapallum nominet. Audi ergo
sapientiȩ columen. & norma catonia¬
nę scueritatis. Ego non illum ma¬
gistrum dixi. sed meum in scriptu¬
tas scãs studium uolui comprobari.
ut ostenderem me sic origenem legis
se. quomͦ &̃. illũ audierã. Neq enim
hebreas litteras a te discere debui.
Aut in iuria tͥ facta est: quod prote
apollinarem didimũq sectat᷑ sum:
Numquid in illa epła gregorium ui¬
rum eloquentissimum non potui no-¬

Expanded text:
quaedam de epistola mea philosophice carquaedam de epistola mea philosophice carpere, et hominem rugosae frontis adductique supercilii, Plautino in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et norma Catonianae severitatis. Ego non illum magistrum dixi; sed meum in Scripturas sanctas studium volui comprobare, ut ostenderem me sic legis quomodo et illum audieram. Neque enim Hebraeas litteras a te discere debui. An injuria tibi facta est, quod pro te Apollinarium, Didymumque sectatus sum? Numquid in illa epistola Gregorium virum eloquentissimum non potui no
Abbreviated transcription (Latin):
in te dictum putas. Ergo & epłȩ pa
pȩ theophili & epiphanii & alioꝵ
episcoporum. quas nuꝑ ipsis iuben¬
tibus transtuli te petunt. te lacerant:
Imꝑatorum quoq scripta. quȩ de
alexandria &̃ egypto origenistas pel-¬
li iubent. me suggerente dictata sunt:
yt Romanȩ urbis pontifex miro cos
odio detestetur. ncum consilium fuit:
Ut totus orbis post translationẽ tuã
in odio origenis exarserit. quem an¬
tea simpliciter lectitabant: meus oꝑa¬
tus est stilus: Si tantum possum: miror
cur me non metuas. Ego ille mode¬
ratus in epła publica. qui diligent̃
caui. ne quid in te dictum putares:
scripsi ad te statim breuem epłam.
ex postulans suꝑ laudibꝰ tuis. Qua
quia Romȩ non eras. amici mei tͥ
mittere noluerunt: eo quod te dice-¬
rent cum sodalibus tuis indigna
nomine xp̃iano de mea conuersatio¬
ne iactare. Cuius exemplar huic uo¬
lumini subdidi: ut scias quantũ dolo¬
rem quanta moderatione necessitudi-¬

Expanded text:
in te dictum putas; ergo et epistolae in te dictum putas; ergo et epistolae papae Theophili et Epiphanii, et aliorum episcoporum, quas nuper ipsis jubentibus transtulit, te petunt, te lacerant. Imperatorum quoque scripta, quae de Alexandria et Aegypto Origenistas pelli jubent, me suggerente, dictata sunt. Ut Romanae urbis Pontifex miro eos odio detestetur, meum consilium fuit. Ut totus orbis post translationem tuam in Origenis odia exarserit, quem antea simpliciter lectitabat, meus operatus est stylus. Si tantum possum, miror cur me non metuas. Ego ille moderatus in epistola publica , qui diligenter cavi, ne quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem Epistolam, expostulans super laudibus tuis. Quam, quia Romae non eras, amici mei tibi mittere noluerunt, eo quod te dicerent cum sodalibus tuis indigna nomine Christiano de mea conversatione jactitare. Cujus exemplum huic volumini subdidi, ut scias quantum dolorem, quanta moderatione necessitudi
Abbreviated transcription (Latin):
stridet uulnus in pectore. candida
& tu michi dicis. noli manum adhi¬
bere uulneri. ne ego te uidear uulne¬
rasse: Quamquã & ipsa transiatio¬
mea: magis origenem qũa te arguit.
Tu enim emendasti quȩ addita ab
hereticis arbitratus es: ego ꝓdidi qd̃
ab illo scriptum gretia uniuersa con¬
clamat. Quis rectius arbitratus sit:
nec meum nec tuum uidicium est.
Utriusq scripta: censoriam lectoris
uirgulam sentient. Tota illa ȩpła
qua ꝓme satisfacio: contra hereticos
&. accusatores meos dirigitur. Quid
ad te: qui & ortodoxum q laudatorẽ
meum ẽẽ te dicis: Si asperior sum in
hereticos. s. illorum in publicum stro¬
phas ꝓfero: lȩtare de inuectione mea.
ne si tu dolueris hereticus eẽ uidearis.
Quando sine nomine contra uitia scͥ¬
bituꝵ: qui irascitur. accusator sui ẽ.
Prudentis hominis fuerat. etiam
si dolebas dissimulare conscientiam:
& cordis nubilum frontis serenitate
origenem &. sectatores eius dicitur.

Expanded text:
stridet vulnus in pectore: candida stridet vulnus in pectore: candida et tu mihi dicis: Noli manum adhibere vulneri, ne ego te videar vulnerasse? Quamquam et ipsa translatio magis Origenem quam te arguit. Tu enim emendasti quae addita ab haereticis arbitratus es. Ego prodidi, quod ab illo scriptum Graecia universa conclamat. Quis rectius arbitratus sit, nec meum, nec tuum judicium est. Utriusque scripta censoriam lectoris virgulam sentiant. Tota illa Epistola, qua pro me satisfacio, contra haereticos et accusatores meos dirigitur: quid ad te, qui et orthodoxum et laudatorem meum te esse dicis, si asperior sum in haereticos, et illorum in publicum strophas profero? Laetare invectione mea; ne si dolueris, haereticus esse videaris. Quando sine nomine contra vitia scribitur; qui irascitur, accusator sui est. Prudentis hominis fuerat, etiam si dolebat, dissimulare conscientiam; et cordis nubilum, frontis serenitate Origenem et sectatores ejus dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
si respondero unimicus iudicer. Du¬
ra utraq conditio. sed e duobus eli¬
gam quod leuius est. Simultas redin-¬
tegrari potest. blasphemia ueniam ñ
meretur. Animad uertis in uito michi
ꝙ̃ repugnanti hoc onus impositum:
& futuram ex eiusceorodi opere simul¬
tatem. necessitatis excusatione curatã.
Si interprȩtatus esses libros periarchon
absq meo nomine: recte quexereris in
reprehensionem tuam a me postea
esse transiatos. Nunc autẽ in iuste do¬
les in eo opere a me tibi esse responsũ:
in quo a te laudando accusatus sum.
Qũa enim tu laudem uocas: om̃s
accusationem intelligunt. Constet
apud te quod accusaueris: & non
indignaberis quod responderim. Esto.
tu bono animo scripseris: & homo in¬
nocens & amicus fidissimus de cu¬
ius nũquam egressum ẽ ore menda-¬
cium. me nescius uulneraueris. Quid
ad me qui ꝑtussus sum: Nũ id circo
curari non debeo quia tu me bono
animo uulnerasti: Confossus iaceo.

Expanded text:
si respondero, inimicus judicer. Dusi respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio, sed e duobus eligam quod levius est. Simultas redintegrari potest: blasphemia veniam non meretur . Animadvertis invito mihi et repugnanti hoc onus impositum; et futuram ex hujuscemodi opere simultatem, necessitatis excusatione curatam? Si interpretatus esses libros περὶ Ἀρχῶν absque meo nomine, recte querereris in reprehensionem tuam a me postea esse translatos. Nunc autem injuste doles, in eo opere a me tibi esse responsum, in quo a te laudando accusatus sum. Quam enim tu laudem vocas, omnes accusationem intelligunt. Constet apud te, quod accusaveris; et non indignaberis, quod responderim. Esto, tu bono animo scripseris, et homo innocens et amicus fidissimus, de cujus numquam egressum est ore mendacium, me 468 nescius vulneraris: quid ad me, qui percussus sum? Num idcirco curari non debeo, quia tu me bono animo vulnerasti? Confossus jaceo,
Abbreviated transcription (Latin):
se non facerem. Tantis terrarum spa¬
tiis separatus. quid peccaui in te. qͥd
cõmerui: An quia oris enisten me
non esse respondi. Nũquid defen-¬
sio mea. accusatio tua est: Et tu si
non es origenistes uł non fuisti:
credo uiranti. Si fuisti: suscipio pęni¬
tentem. Quid doles. si id sum quod tu¬
esse de dicis: An quia periarchon
origenis libros post te transferre
ausus sum: & interprȩtatio mea. sug-¬
gillatio putatur operis tuiꝰͦ Quid
poteram facere: Missa michi est lauda¬
tio tua. id est accusatio mea. Tam for¬
ater me prolixeq laudaras: ut si tuis
laudibus adquieussem. om̃s hereticũ
me putarent. Uide quid romanȩ
ad me ępłȩ clausulȩ teneant. Purga
suspitiones hominum. & conuince cri-¬
minantẽ: ne si dissimulaueris consen-
interprȩtaturus eosdem libros auscul-¬
ta quid scripserim. Hoc michi p̃stite¬
runt amici mei. Non dixi amicus. ne
te uiderer arguere: ut si tacuero reus.

Expanded text:
se non facerem. Tantis spatiis terrarum se non facerem. Tantis spatiis terrarum separatus quid peccavi in te? quid commerui? An quia Origenisten me non esse respondi? Numquid defensio mea, accusatio tua est? Et tu si non es Origenistes, vel non fuisti, credo juranti; si fuisti, suscipio poenitentem. Quid doles, si id sum, quod esse te dicis? An quia περὶ Ἀρχῶν Origenis libros post te transferre ausus sum, et interpretatio mea suggillatio putatur operis tui? Quid poteram facere? Missa mihi est laudatio tua, id est, accusatio mea. Tam fortiter me prolixeque laudaveras, ut si tuis laudibus acquievissem, omnes haereticum me putarent. Vide quid Romanae ad me Epistolae clausula teneat: « Purga suspiciones hominum, et convince criminantem; ne si dissimulaveris, consentinterpretaturus eosdem libros, ausculta quid scripserim: « Hoc mihi praestiterunt amici mei non dixi amicus meus, ne te viderer arguere ut si tacuero, reus;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ offensus accusas. Habes occasio¬
nem ꝙ. de p̃senti loco. si uelis michi
calumniam struere. cur nunc &. euse¬
bio detraham quem in alio loco an¬
te laudaui. Alterum quidem nomen
eusebii: sed eadem quȩ suꝑ origenis
uocabulo est calumnia. Laudaui eu¬
sebium in ȩccłastica hẏstoria. in dige¬
stione temporum. in descriptione
sc̃ẽ terrȩ: & hȩc ipsa opuscula in lati¬
num uertens meȩ linguȩ hominibꝰ
dedi. Num ex eo arrianus sum: quia
eusebius qui hos libros condidit.
arrianus est: Si ausys fueris me here¬
ticum dicere: memento prȩfatiuncu¬
lȩ periarchoñ. in qua fidei tuȩ me esse
testaris. Simulq obsecro ut amicum
quondam tuum expostulantẽ pati-¬
enter audias. Contra alios digladiaris.
aut facis calumniam aut pateris. Quos
accusas & a quibus accusaris: ordi¬
nis tui sunt. Recte an perperam.
uos uideritis. Michi etiam uera ac¬
cusatio contra frẽm displicet: nec
reprehendo alios. sed dico quid ip¬

Expanded text:
et offensus accusas. Habes occasioet offensus accusas. Habes occasionem et de praesenti loco, si velis, mihi calumniam struere, cur nunc et Eusebio detraham, quem in alio loco ante laudavi? Alterum quidem nomen Eusebii; sed eadem quae super Origenis vobabulo est calumnia. Laudavi Eusebium in Ecclesiastica Historia: in digestione Temporum: in descriptione sanctae Terrae; et haec ipsa opuscula in Latinum vertens, meae linguae hominibus dedi. Num ex eo Arianus sum, quia Eusebius qui hos libros condidit, Arianus est? Si ausus fueris 467 me haereticum dicere, memento Praefatiunculae περὶ Ἀρχῶν, in qua fidei tuae me esse testaris: simulque obsecro, ut amicum quondam tuum expostulantem patienter audias. Contra alios digladiaris, aut facis calumniam, aut pateris. Quos accusas, et a quibus accusaris, ordinis tui sunt: recte an perperam, vos videritis. Mihi etiam vera accusatio contra fratrem displicet: nec reprehendo alios, sed dico quid ip
Abbreviated transcription (Latin):
te possit imitari: Aut certe si res ad
ꝓbationem uenerit. & impudentiã
frontis oppresserint testimonia plu-¬
cantato. Melius est te penitere facti
tui: quam & martẏrem in calumnia.
& deceptum in errore ꝑsistere. Nec
erubescas de cõmutatione sententiȩ:
non es tantȩ auctoritatis &. famȩ. ut
errasse te pudeat. Imitare me quem
plurimum amas. sine quo nec uiuere
nec mori potes : & mecum clamita
quȩ ego laudatus a te in defensione
mei locutus sum. EuSeBIUS cesari
ensis ep̃s. cuius suꝑra memini. in sex¬
hoc idem obicit methodio ep̃o &.
martyri quod tu in meis laudibus
criminaris: ꝙ dicit. Quomͦ ausus est
methodius nunc contra origenem seri-¬
bere. qui hec &. hȩc de origenis dogma¬
tibus est locutus: Non est huius lo-¬
ci pro martyre loqui. neq enim oĩa
in locis om̃ibus disserenda sunt nẽ
tetigisse sufficiat hoc ab arriano ho-¬
mine obici clarissimo & eloquentissimo mar-¬
tyri. quod tu in me ꝙ̃ amicus laudas.

Expanded text:
te possit imitari. Aut certe si res ad te possit imitari. Aut certe si res ad probationem venerit, et impudentiam frontis oppresserint testimonia plucantato. Melius est te poenitere facti tui, quam et martyrem in calumnia, et deceptos in errore persistere. Nec erubescas de commutatione sententiae: non es tantae auctoritatis et famae, ut errasse te pudeat. Imitare me, quem plurimum amas, sine quo nec vivere, nec mori potes: et mecum clama, quae ego laudatus a te in defensione mei locutus sum. 11. Quid Eusebiensis episcopus, cujus supra memini, in sexhoc idem objicit Methodio episcopo et martyri, quod tu in meis laudibus criminaris, et dicit: Quomodo ausus est Methodius nunc contra Origenem scribere, qui haec et haec de Origenis locutus est dogmatibus? Non est hujus loci pro martyre loqui: neque enim omnia in locis omnibus disserenda sunt. Nunc tetigisse sufficiat hoc ab Ariano homine objici clarissimo et eloquentissimo martyri, quod tu in me et amicus laudas,
Abbreviated transcription (Latin):
pamphilum nichil om̃ino scripsisse.
nec proprii quicquam condidisse
sermonis. & hoc dicit iam pamphi¬
lo martyrio coronato: ne habeas suf¬
fugium post ȩditos ab eusesio libros
hoc pamphilum conscripsisse. Quid
facies: Eo libro quem sub nomine mar¬
tẏris edidisti. uulneratȩ sunt consci-¬
entiȩ plurimorum. Non ualet apud
eos suꝑ origenis damnatione. ep̃oꝵ
auctoritas: quem putant a martyre
prȩdicatum. Quid facient ȩpłȩ theo¬
phili eꝑ̃i. quid papȩ anastasii. in to-¬
do orbe hereticum ꝑsequentes: cum
liber tuus sub nomine pamphili
ȩditus. pugnet contra ȩpłas eorũ. &
episcopali nomini testimonium marty¬
ris opponatur: Quod fecisti in libris
periarcuon. hoc facito & in isto uolu-¬
silium amici. Non te pęniteat artis
tuȩ. uel dicito tuum non esse: uel ab
eusebio prb̃o deprauatum. Unde &¬
ibi ꝓbari poterit. quod a te transia-¬
tum est: Num manus tua tenetur:
Num tantȩ es ȩloquentiȩ ut nullus

Expanded text:
Pamphilum nihil omnino scripsisse, Pamphilum nihil omnino scripsisse, nec proprii quidquam condidisse sermonis. Et hoc dicit jam Pamphilo martyrio coronato, ne habeas suffugium post editos ab Eusebio libros, hoc Pamphilum scripsisse. Quid facies? Eo libro quem sub nomine martyris edidisti, vulneratae sunt conscientiae plurimorum. Non valet apud eos super Origenis damnatione episcoporum auctoritas, quem putant a Martyre praedicatum. Quid facient epistolae Theophili episcopi? quid papae Anastasii in toto orbe haereticum persequentes, cum 466 liber tuus sub nomine Pamphili editus pugnet contra Epistolas eorum, et Episcopali nomini testimonium Martyris opponatur? Quod fecisti in libris περὶ Ἀρχῶν, hoc facito et in isto volusilium amici, non te poeniteat artis tuae: vel dicito, tuum non esse, vel ab Eusebio presbytero depravatum. Unde probari tibi poterit, quod a te translatum est? Non manus tua tenetur: non tantae es eloquentiae, ut nullus
Abbreviated transcription (Latin):
reor te ignorasse EUsesii cyħ satmã
& pamphilum martyrem nichil
om̃ino operis condidisse. Ipse enim
eusesiUs amator & p̃co & contub̾¬
nalis pamphili. tres libros scripsit
elegantissimos uitam pamphili con-¬
tinentes: in quibus cum cȩtera mi¬
ris laudibus p̃dicaret. humilitatẽq
eius ferret in cęlum. etiam hoc in
tertio libro addidit. quia studio¬
soꝵ amicus fuit pamphilus. qͤ
siquos uidebat ad uictum necessa¬
riis indigere. p̃bebat large quȩ po¬
terat. Scripturas quoq scãs non
ad legendum tantũ sed ad haben¬
dum tribuebat promptissime. nec
solum uiris sed ꝙ̃ feminis quas ui¬
disset lectioni deditas. unde & mul¬
tos codices prȩparabat. ut cum neces¬
sitas poposcisset uolentibus largiret᷑.
Et ipse quidem proprii oꝑis nichil
om̃ino scripsit. exceptis ȩpłis quas
ad amicos forte mittebat. in tantũ
se humilitate deiecerat. ueterum au¬
diosissime. q in eoꝵ meditatione
ugiter uersabatur. Defensor ori¬
GeNis & laudator pamphili. dicit

Expanded text:
reor te ignorasse Eusebii σύνταγμα, et Pamphilum martyrem nihil omnino operis condidisse. Ipse enim Eusebius amator et praeco et contubernalis Pamphili tres libros scripsit elegantissimos, vitam Pamphili continentes: in quibus cum caetera miris laudibus praedicaret, humilitatemque ejus ferret in coelum, etiam hoc in tertio libro addidit: « Quis studiosorum amicus non fuit Pamphili? Si quos videbat ad victum necessariis indigere, praebebat large quae poterat. Scripturas quoque sanctas non ad legendum tantum, sed et ad habendum, tribuebat promptissime. Nec solum viris, sed et feminis, quas vidisset lectioni deditas. Unde et multos codices praeparabat, ut cum necessitas poposcisset, volentibus largiretur. Et ipse quidem proprii operis nihil omnino scripsit, exceptis epistolis, quas ad amicos forte mittebat; intantum se humilitate dejecerat. Veterum audiosissime, et in eorum meditatione jugiter versabatur. » genis, et laudator Pamphili, dicit