comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huc. Om̃is creatura in homine numerat᷑. ñ qr in eo st̃
om̃s angłi. et suꝑ cmninentes uirtutes ac potestates. aut
celum et t̾ra et mare et om̃a quȩ ineis sũt. s qr om̃is cre¬
atura partim sp̃uał ẽ. partim animalis. partĩ corporalis.
Qđ ut ab instriorib considemꝰ. corporał creatura ꝑ loca
attenditur. animał aũt uiuificat corporalem. sp̃ualis
animalem regit. & cũ bene regit. cum ipsa regendam¬
se subicit dõ. Cum aũt transgredit᷑ p̃cepta eius. labori¬
b et erumnis ꝑ eadem ipsa quȩ regere poterat implica¬
tur. Ita om̃is creatura in homine ẽ. qr et intelligit sp̃u.
et sentit anima. et localiter corpore mouetur. Om̃is itaq
creatura in homine congemiscit et dolet. Non crum to
tum ocłis uident. Ita in homine om̃is creatura ẽ. qr et
in ipso ẽ.qr sunt p̃ter ipsum et angłi qui intelligant et
uiuant. sunt et corpora quȩ uiuant et sint. et corpora
quȩ tantũmꝰ sint. cum ipsum uiuere magis sit qͣm ñ

Expanded text:
enim creatura in homine numeratur: non quia in eo sunt omnes angeli et supereminentes virtutes ac potestates; aut coelum et terra et mare, et omnia quae in eis sunt, sed quia omnis creatura partim spiritualis est, partim animalis, partim corporalis. Quod ut ab inferioribus consideremus, corporalis creatura per loca tenditur, animalis autem vivificat corporalem: spiritualis animalem regit; et tunc bene regit, cum ipsa regendum subjicit Deo. Cum autem transgreditur praecepta ejus, laboribus et aerumnis per eadem ipsa quae regere poterat, implicatur. Ita omnis creatura in homine est, quia ei intelligit spiritu, et sentit anima, et localiter corpore movetur. « Omnis itaque creatura » in homine « congemisctum oculis vident. Ita in homine omnis creatura est, qui etin ipso est, quia sunt praeter ipsum et angeli qui intelligant et vivant; sunt et corpora quae vivant et sint; et corpora quae tantummodo sint, cum ipsum vivere magis sit quam non
Abbreviated transcription (Latin):
uis gͦ bonũ aliquid sit corpꝰ nr̃m. tam̃ qͣmdiu mortale
ꝓpt̾ peccatũ. qͣmdiu indigens. quãduu corruptibile. qͣm¬
dui tã mutabile. ut ne puncto qͥdem tẽrporis consistat
in sc ꝓcul dubio tale ẽ. ut optemꝰ redemptionẽ illius qua
sit aliqͣndo ñ tale. s qͣle erit aliqͣndo. quale idẽ apłs dicit
alio loco. Oportet corruptibile hoc induere incorrup¬
tionẽ. et mortale hoc induere immortalitatẽ. Corpus

Expanded text:
vis ergo bonum aliquod sit corpus nostrum; tamen quamdiu mortale propter peccatum, quamdiu indigens, quamdiu corruptibile, quamdiu ita mutabile, ut ne puncto quidem temporis consistat in se, procul dubio tale est, ut optemus redemptionem illius, qua sit aliquando non tale. Sed quale erit aliquando? Quale idem apostolus dicit alio loco: «Oportet corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem» . S
Abbreviated transcription (Latin):
cã sensuał qͣ et bestię ñ carent. Utunt᷑ cnĩ sensib et sen¬
sualib motib ad appetenda utilia. et uitanda contͣria.
Et uitał pͥuata sensu. qͣlis aduerti in arborib potest. Nã
et in nob sine sensu nr̃o fiunt corporis increm̃ta. et capilli
nec cũ p̃cidunt᷑ sentiunt. et tam̃ crescunt. Iã uͦ ipsa cor¬
porał creatura cuidentius apparet in nob̾. Quȩ licet ex
t̾ra facta atq formata sit. insunt tam̃ illi ex om̃ib huius
corporei mundi elem̃tis quedã particulȩ ad tẽꝑiem
ualitudinis. Nã et calore m̃bra uegetant᷑. qͥ ẽ ab igne.
cuiꝰ etiã lux ꝑ ocłos emicat. et aere uenarũ discursus qͣs
arterias uocant atq spiram̃ta pulmonis implentur.
uenas replens. qͣsi riuis et fluminib ꝑcuncta diffundit᷑.
Ita nullũ ẽ creature genꝰ. qđ ñ in homine possit agnos¬
ci. ac sic om̃is creat᷑a in eo congemiscit et dolet. reudati¬
onẽ filioꝵ dĩ expectans. quȩ̃ ꝑ corporis etiã resurrectio¬

Expanded text:
cam, sensualis, qua et bestiae non carent: utuntur enim et sensibus et sensualibus motibus ad appetenda utilia et vitanda contraria: et vitalis privata sensu, qualis adverti in arboribus potest; nam et in nobis sine sensu nostro fiunt corporis incrementa, et capilli nec cum praeciduntur sentiunt, et tamen crescunt. Jam vero ipsa corporalis creatura evidentius apparet in nobis, quae licet ex terra facta atque formata sit, insunt tamen illi ex omnibus hujus corporei mundi elementis quaedam particulae ad temperiem ualetudinis. nam et calore membra uegitantur, qui est ab igne, cuius etiam lux per oculos emicat, et aere uenarum discursus, quas arterias uocant, atque spiramenta pulmonis implentur, uenas replens quasi riuis et fluminibus per cuncta diffunditur. ita nullum est creaturae genus, quod non in homine possit agnosci. ac sic omnis creatura in eo congemescit et dolet, reuelationem filiorum dei exspectans; quae per corporis etiam resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
more. Illũ aũt timort̃ castum attendebat cũ dicebat.
Noli altum saꝑe. s time. In illo timore quẽ foras cari¬
tas mittit. ẽ etiam seruitꝰ simul foras cũ ipso timore
mittenda. Utrũq enim uinx̃ apłs. hoc ẽ. et seruitutẽ
et timorẽ dicendo . Non enim accepistis sp̃m seruitu¬
tis itum in timore. Adhanc serũu ꝑtinentẽ. intuebat᷑¬

Expanded text:
more . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: more . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda. Utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem a
Abbreviated transcription (Latin):
amando iusticiã. Unde ꝙͦ ista dilectio id ẽ caritas per
quam fides oꝑatur. nͥ unde illam fides ipsa impet̾uit :
neq enĩ cẽt in nob̾ qͣntacũq sit in nob̾. nͥ diffundẽtur
pe dĩ dicta ẽ diffundi in cordib nr̃is. ñ qua nos ipse
diligit. s qua nos fac̃ dilectores suos. sicut iusticia dĩ
qua iusti eiꝰ munere efficim᷑. et dñi salus. qua nos saluos
facit. et fides iħu xp̃i. qͣ nos fideles facit. Hȩc ẽ iusticia
dĩ. qͣm ñ solum docet ꝑlegis p̃ceptũ. uerũ etiã dat ꝑ
sp̃s donũ. Sicut enim duo sũt timores qͥ faciunt¬
duo genera tim̃tium. sic due sũt seruitutes quȩ faci¬
unt duo genera seruoꝵ. Est timor quẽ ꝑfecta caritas
foras mittit. et ẽ alius timor castus ꝑmanens in scłm scłi¬
lilũ timorẽ qͥ non ẽ in caritate attendebat apłs. cũ di¬
cebat. Non enĩ accepistis sp̃m seruitutis iterũ inti¬

Expanded text:
amando iustitiam. unde ergo ista dilectio, id est caritas, per amando iustitiam. unde ergo ista dilectio, id est caritas, per quam fides operatur. nisi unde illam fides ipsa inpetrauit ? neque enim esset in nobis, quantacumque sit in nobis, nisi diffunderetur pe dei dicta est diffundi in cordibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut iustitia dei, qua iusti eius munere efficimur, et domini salus, qua nos saluos facit, et fides Iesu Christi, qua nos fideles facit. haec est iustitia dei, quam non solum docet per legis praeceptum, uerum etiam dat per spiritus donum. Sduo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saecrem qui non est in charitate, attendebat Apostolus cum dicebat: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in ti
Abbreviated transcription (Latin):
liorum in quo clamamꝰ abba pat̃. Timor gͦ ille seruilis ẽ. et
ideo in illo quãuis dõ credat᷑ ñ tam̃ iusticia diligit᷑. s dam¬
natio timet᷑. Filii uͦ clamant abba pat̾. Quarũ duarũ uo¬
p̃putiũ ꝑ fidem. Cum aũt clamant aliquid petunt. &¬
quid petunt nͥ qđ esuriunt et sitiunt: et hoc qͥd c̃. nisi
qđ de illis dictum ẽ. beati qͥ esuriunt et sitiunt iusticiã.¬
qm̃ ipsi saturabunt᷑  huc gͦ transcant qui sub lege sũt.¬
ut ex seruis filiĩ. dño et patri lib̾aliter seruiant. qr et hoc
acceꝑunt. Dedit enim potestatẽ ille unicus filios dĩ fie¬
ri credentib in nomine eiꝰ. eosq ammonuit petere. que¬
rere. pulsare. ut accipiant et inueniant. et aꝑiat᷑ cis.
addens increpationẽ et dicens. Si uos cum fitis mali
nostis bona data dare filiis ur̃is. quantomagis pater
ũr qui ẽ in cȩł dabit bona petentib se : Hęc ẽ fides q̃
ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑ ñ ꝑ timorẽ. ñ formidando pęnam s

Expanded text:
liorum, in quo c 1 amamus: abba pater. timor ergo ille seruilis est et ideo in illo quamuis domino credatur. non tamen iustitia diligitur. sed damnatio timetur. filii uero clamant: abba pater. quarum duarum uopraeputium per fidem. cum autem clamant, aliquid petunt et quid petunt nisi quod esuriunt et sitiunt? et hoc quid est, nisi quod de illis dictum est: beati qui esuriunt iustitiam, quoniam ipsi saturabuntut tamquam filii domino et patri liberaliter seruiant, quia et hoc acceperunt; dedit enim potestatem ille unicus filios dei fieri credentibus in nom i ne eius eosque admonuit petere, quaerere, pulsare, ut accipiant et inueniant et aperiatur eis, addens increpationem et dicens: si u o s, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis nostis, quanto magis pater uester, qui est in caelis, dabit bona per dilectionem operatur, non per timorem, non formidando poenam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o indõ. Acꝑ hoc si uita nr̃a ibi ẽ. ubi ẽ ueritas: ñ ẽ
uita nr̃a sub sole ubi uanitas. S hoc tam magnũ bonũ
magis habemꝰ inspe. ñ tenemꝰ inre. & scdm spem nr̃am
beatus apłs ista loquutus ẽ. qr et illud cum dixisset. uani¬
tati creatura subiecta ẽ. adiecit atq ait ñ sponte. s ꝓpt̃
cum qͥ subiecit in spe. Ergo in spe qua sꝑamꝰ nos adhesu
ueritati. s ut merito puniret᷑. ñ sponte subiecta ẽ ua¬
nitati. Deniq pꝰ pauca ñ solum aũt inqͥt s et nos ipsi pri¬
mitias sp̃s habentes. idẽ. qͥ ñdum qͥdẽ ex toto qđ sumus¬

Expanded text:
o in Deo» . Ac per hoc si vita nostra ibi est ubi veritas, non est vita nostra sub sole ubi vanitas. Sed hoc tam magnum bonum magis habemus in spe, non tenemus in re: et secundum spem nostram beatus Apostolus ista locutus est; quia et illud cum dixisset, «Vanitati creatura subjecta est,» adjecit atque ait, «Non sponte, sed propter eum qui subjecit in spe.» Ergo in spe, qua speramus nos adhaesurveritati: sed ut merito puniretur, non sponte subjecta est vanitati. Denique post pauca, «Non solum autem,» inquit, «sed et nos ipsi primitias spiritus habentes,» id est, qui nondum quidem ex
Abbreviated transcription (Latin):
demꝰ sꝑamꝰ. ꝑ patientiam expectamus. Quandiui itaq
hic scđm carnem sumꝰ. cuiꝰ adoptionẽ et redẽptionẽ ꝑ
sub sole sumꝰ uanitati subiecti sumꝰ. Diligit gͦ homo¬
sponte uanitatẽ : cũ deserta soliditate ueritatis õpinabi¬
lia seqͥtur. idẽ mutabilia. Cum aũt inde meritas pęnas
subiecta ẽ ñ sponte. qr in homine om̃is ẽ. In ẽ qͥppe
homini et inuisibile aliqͥd scđm animũ. et usibilę scđm
corpꝰ. Om̃is enĩ crtatura partim ẽ uisibił. partĩ inuisibił.
nec tam̃ ẽ om̃is in petcore. cui mens intellectuał ñgnẽ.

Expanded text:
ntiam exspectamus.» Quamdiu itaque hic secundum carnem sumus, cujus adoptionem et redemptionem per per quod sub sole sumus, vanitati subjecti sumus. Quamdiu sponte uanitatem, cum deserta soliditate ueritatis opinabilia sequitur, id est mutabilia. cum autem inde meritas poenas subiecta est non sponte, quia et in homine omnis est. inest quippe homini et inuisibile quid secundum animum et uisibile secundum corpus; omnis autem creatura partim est uisibilis, partim inuisibilis, nec tamen omnis in pecore, cui mens intellectualis non inest.
Abbreviated transcription (Latin):
et nos ipsi in nob̾meapsis ingemiscimꝰ. adoptionẽ expẽc¬
tantes redẽptionẽ corporis nr̃i. Gemebat gͦ et ipse. et
gemunt om̃s fideles adoptionẽ expectantes redẽptio¬
nẽ corporis sui. Ubi gemunt : in ista mortalitate. Quã
redẽptionẽ expectant corporis sui : quȩ p̃cessit in dño.
qui resurrex amortius et ascendit incęlũ. Hoc nob̃ ante¬
quã reddatur necesse ẽ. gemamꝰ. etiã fides. etiã sꝑan¬
si adhuc gemis: et qͦmͦ saluator saluũ te fecit : qui ge¬
mit adhũc egrotat. Subiunx̃ et ait. Spe enĩ salui
mus sꝑamꝰ. ꝑ patientiã expectamꝰ. Ecce quare gemimꝰ

Expanded text:
«et nos ipsi in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspec«et nos ipsi in nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis nostri.» Gemebat ergo et ipse, et gemunt omnes fideles, adoptionem exspectantes, redemptionem corporis sui. Ubi gemunt? In ista mortalitate. Quam redemptionem exspectant? Corporis sui, quae praecessit in Domino, qui resurrexit a mortuis, et ascendit in coelum. Hoc nobis antequam reddatur, necesse est gemamus, etiam fideles, etiam speransi adhuc gemis; et quomodo Salvator salvum te fecit? qui gemit, adhuc aegrotat: subjunxit et ait, «Spe enim salvi mus speramus, per patientiam exspectamus» . Ecce quare gemimus
Abbreviated transcription (Latin):
ñr ille dr̃. captiui tenebam᷑. ubi gͦ tenelum᷑. ut ille ue¬
mret redimere captuos : ubi tenebamur: foret apud
barbaros. Pciores barbaris: diabolus et angłi eiꝰ. Ipsi antea
tenebant genꝰ humanũ. Ab his redemit nos. qͥñ aurum
neq argentũ s sanguinẽ suũ ꝓ nob dedit. Paulũ apłm
int̾rogemꝰ. & enim ipse p̃cipue gemit in ista captiuitate.
suspirans ȩcnẽ ierłm. et docuit nos gemere exipso sp̃u
quo et ille impletus gemebat. Hoc enim ait. Om̃is citata
congemiscit et dolet usq adhuc. Ꝙiterũ. Uanitati enim
creatura subiecta ẽ. ait. ñ sponte.s ꝓpt̾ cũ qui subiecit¬
dũ credentib s tam̃ credituris. Ingemiscere creaturam
in laborib. Numqͥd nã inhis tantũ qui nondũ credidunt:
iã uͦ in his qͥ credidunt. ñ gemit. nec parturit creatura:
ñ solum aũt inqͥt s et nos ipsi pͥmicias habentes sp̃s. id ẽ.¬
qui iã sp̃u dõ seruimꝰ. qui iã m̃te dõ credimꝰ. et in ipsa

Expanded text:
noster ille dicitur captivi tenebamur. Ubi ergo tenebamur, ut ille veniret redimere captivos? ubi tenebamur? Forte apud barbaros? Pejor est barbaris diabolus et angeli ejus. Ipsi antea tenebant genus humanum: ab eis redemit nos, qui non aurum neque argentum, sed sanguinem suum pro nobis dedit. 2. Quominterrogemus. Etenim ipse praecipue gemit in ista captivitate, suspirans aeternae Jerusalem; et docuit nos gemere ex ipso Spiritu quo et ille impletus gemebat. Hoc enim ait: «Omnis creatura congemiscit et dolet usque nunc.» Et iterum: «Vanitati enim creatura subjecta est,» ait, credentibus, sed tamen credituris, ingemiscere creaturam in laboribus. Numquidnam in his tantum gemit, qui nondum crediderunt? jam vero in his qui crediderunt non gemit, nec parturit creatura? «Non solum autem,» inquit, «sed et nos ipsi primitias spiritus habervimus, qui jam mente Deo credidimus, et in ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ : nũqͥd qͣm diu sumꝰ in hoc mundo possumꝰ ñ uidẽ
uanitatẽ : Om̃is enĩ creatura uanitati subiecta ẽ. quȩ
intelligit᷑ eẽ. in homine : et om̃a uanitas. Quȩ habun¬
dantia hominis in om̃i labore suo qͦ ipse laborat sub sole :
An iste fortassis hoc erat ut non sit eius uita sub sole uͥ
om̃a uanitas. s in illo sit in qͦ se uiuificari petit : ille qͥp¬
pe ascendit ñ suꝑ solem tantum. s suꝑ om̃s cęlos ut
ad impleret om̃a. et in illo magis quã sub sole uiuunt qͥ
ñ inanit̃ audiũt qđ dix̃ apłs. Quȩ sursũ sũt querite ubi¬

Expanded text:
tatem?» Numquid quamdiu sumus in hoc mundo, possumus non videre tatem?» Numquid quamdiu sumus in hoc mundo, possumus non videre vanitatem? «Omnis enim creatura vanitati subjecta est,» quae intelligitur esse in homine; et, «Omnia vanitas: quae abundantia hominis in omni labore suo, quo ipse laborat sub sole» ? An iste fortassis hoc orat, ut non sit ejus vita sub sole, ubi omnia vanitas; sed in illo sit, in quo se vivificari petit? Ille quippe «ascendit» non super solem tantum, sed «super omnes coelos, ut adimpleret omnia» . Et in illo magis quam sub sole vivunt qui non inaniter audiu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is crtatura congemiscit et dolet. Quãuis enĩ adiuuent
nos ꝑ suas sublimitates dum obteꝑant dõ. qͥ pro nob̃ etiã
unicũ filium suũ dignatꝰ ẽ. mittere : tam̃ sine gemitu et
dolorib id facere credendi sunt. ne miseri existimentur :
feliciorq sit de numero nr̃o lazarus ille. qͥiam in abrahȩ
sinu reqͥescit. p̃sertim qr dix̃ eandem creaturam quȩ con¬
gemiscit et dolet uanitati ẽẽ. subiectã : qđ de sũmis et
excellentib uirtutum potestatũq creaturis. nefas est
credere. Deinde lib̾andam eandem dix̃ aseruitute in¬
teritus. quo illos cecidisse qui in cęlis agunt uitã beatis¬
siue alia aliqua hui capłi expositio ꝓferat᷑. id tantum
cauendum ẽ. ne uiolet aut uulneret catholicam fidẽ.
Scio enĩ uanos hereticos. de hoc capło multa impia et
inepta iactasse. Item ex eodem cap̾ Qanitati¬
in spe. Quid ẽ. auerte ocłos meos ne uideant uani¬

Expanded text:
Omnis creatura congemiscit et dolet. Quamvis enim adjuvent Omnis creatura congemiscit et dolet. Quamvis enim adjuvent nos pro sua sublimitate, dum obtemperant Deo, qui unicum Filium suum dignatus est mittere; tamen sine gemitu et doloribus id facere credendi sunt, ne miseri existimentur, feliciorque sit de numero nostro Lazarus ille qui jam in Abrahae sinu requiescit. Praesertim quia dixit, eamdem creaturam quae congemiscit et dolet, vanitati esse subjectam; quod de summis et excellentibus Virtutum Potestatumque creaturis nefas est credere. Deinde liberandam eam dixit a servitute interitus; quo illos cecidisse, qui in coelis agunt vitam beatissive alia aliqua hujus capituli expositio proferatur; id tantum cavendum est, ne violet aut vulneret catholicam fidem. Scio enim vanos haereticos de hoc capitulo multa impia et inepta in spe. Quid est averte oculos meos, etc., usque ad vani
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. infelix ego homo. quis me lib̾abit de corpore mor¬
pora ur̃a ꝓpt̃ sp̃m manentẽ in uob̾. ñdum ẽ holocaus¬
tum. Erit aũt cum absorbebitur mors inuictoriã. cũ
ei dicetur. ubi ẽ mors contentio tua. ubi ẽ mors acule¬
us tuus. Nunc aũt inquit ñ solum om̃is creatura idest
cum corpore : s etiam nos ipsi primicias habentes sp̃s. id
nẽ expectantes redemptionẽ corporis nr̃t de. ut et
ipsum corpꝰ accipiens beneficiũ adoptionis filioꝵ qua
uocati sumus : totos nos libatos transactis om̃ib moles¬
tus. ex om̃i parit dĩ filios cẽ manifestet. S pe enĩ
salui facti sumꝰ. Spes aũt quȩ uidetur non ẽ spes
Iunc gͦ erit res quȩ nunc spes ẽ. cũ apparuerit qͥd
eninus. idẽ similes illi : qm̃ uidebimꝰ eum sicuti est.
non incidimus in illas molestias quib pleriq homines dice¬
re coguntur. om̃s angłos sublimesq uirtutes indolor et
gemitib ẽẽ. antequã nos penit᷑ liberem᷑. qm̃ dictum est

Expanded text:
dicit , « Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore morpter Spiritum manentem in vobis ; nondum est holocaustum: erit autem, cum absorbebitur mors in victoriam; cum ei dicetur, Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Nunc ergo, inquit, non solum omnis creatura, id est, cum corpore, sed etiam nos ipsi primitias habentes spiritus: id nem exspectantes, redemptionem corporis nostri, id est, ut et ipsum corpus accipiens beneficium adoptionis filiorum, qua vocati sumus, totos nos liberatos, transactis omnibus molestiis, ex omni parte Dei filios esse manifestet. Spe enim salvi facti sumus: spes autem quae videtur, non est spes. Tunc ergo erit res quae nunc spes est, cum apparuerit quid erimus; id est, similes illi, quoniam videbimus eum sinon incidemus in illas molestias quibus homines plerique dicere coguntur, omnes angelos, sublimesque virtutes in dolore et gemitibus esse, antequam nos penitus liberemur: quia dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
miles erimꝰ. qm̃ uidebimus eum sicuti ẽ. Seruatur gͦ
nob̾ nescio qđ dulce spectacłm. om̃ino et si cogitari ex
aliqua parte mnenigmate et ꝑ speculũ potest̃. dici tam̃
nullomͦ potest pulchritudo illius dulcedinis qͣm seruat
dĩ tim̃tib se. ꝑficit aũt sꝑantib inse. Illuc parant᷑ cor¬

Expanded text:
quoniam videbimus eum sicuti est . Servatur ergo nobis nescio quod dulce spectaculum omnino: et si cogitari ex aliqua parte in aenigmate et per speculum potest, dici tamen nullo modo potest pulchritudo illius dulcedinis, quam servat Deus timentibus se, perficit autem sperantibus in se . Illuc parantur cor
Abbreviated transcription (Latin):
tur. et sciebat ꝓ quo nomine patiebat᷑. et quo fructu
patiebat᷑.Non sunt condigne passiones huiꝰ tẽpo¬
ris. ad futuram głam quȩ reuelabit᷑ in nob̾. Seuiat mu¬
ndus. fiemat mundus. increpet linguis. choruscet ar¬
mis. qͥcqͥd potest faciat. Quid faciet ad id qđ accepturi
sumus: : appendo qđ patior. contra id qđ sꝑo. Hoc sen¬
tio. illud credo. & tam̃ plus ualet qđ credo. quã qđ
sentio. Quicquid ẽ. qđ seuit ꝓ nomine xp̃i si potest
uiui tolerabile ẽ.si non potest uiui migrare hinc facit.
Non extinguit. s accelerat. Quid accelerat : ipsum p̃-¬
mium. ipsam dulcedinẽ. quȩ cũ uenerit fine fine erit.
Opus cum fine. merces sine finenam expectatio creature

Expanded text:
tur, et sciebat pro quo nomine patiebatur, et quo fructu patiebatur. Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis ndus, fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis, quidquid potest faciat; quid faciet ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior contra id quod spero: hoc sentio, illud credo; et tamen plus est quod credo, quam quod sentio. Quidquid est quod saevit pro nomine Christi, si potest vivi, tolerabile est: si non potest vivi, migrare hinc facit. Non exstinguit, sed accelerat. Quid accelerat? Ipsum praemium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Non timuit ille habe coheredes. qr hereditas eiꝰ ñ
fit angusta si multi possedint. Illi ipsi certe illo possi¬
dente fiunt hereditas ipsius. et ille uicissim fit heredi¬
tas ipsoꝵ. Audi qͦmͦ ipsi fiant hereditas ipsius. Dñs di¬
xit ad me filius m̃s es tu. ego hodie genui te. Postula

Expanded text:
Christi . Non timuit ille habere cohaeredes; quia haereditas ejus non Christi . Non timuit ille habere cohaeredes; quia haereditas ejus non fit angusta, si multi possederint. Illi ipsi certe illo possidente fiunt haereditas ipsius, et ipse vicissim fit haereditas ipsorum. Audi quomodo ipsi fiant haereditas ipsius: Dominus dixit ad me, Filius meus es tu; ego hodie genui te.
Abbreviated transcription (Latin):
Nagna beniuolentia. magna miscđia. Unicꝰ natꝰ ẽ. et
noluit remanere unꝰ. Multi homines cũ filios ñ habu¬
crint. ꝑacta ętate adoptant sibi et uoluntate faciunt
qđ natura ñ potuert̃. boc faciunt homines. Si aũt ali¬
quis habeat unicũ filiũ. gaudet ad illũ magis. qr so¬
lus om̃a possessurus ẽ. et ñ habebit qͥ cũ eo diuidat he¬
reditatẽ. et pauꝑior remaneat. Non sic ds̃. Unicũ eun¬
dẽ ipsũ quẽ genuerat. et ꝑ quẽ cuncta creauerat. mi¬
sit in hũc mundũ. ut ñ ẽet. unꝰ. s fr̃s hab̾et adoptatos.
Non enĩ nos nati sumꝰ de dõ qͦmͦ ille unigenitꝰ. s ad op
tati ꝑ gr̃am ipsius. Ille enĩ uenit ungenit᷑ soluere pec¬
cata. quib peccatis implicabam᷑ ne adoptaret nos ꝓp¬
ter impedim̃tũ coꝵ. Quos sibi fr̃s facere uolebat ipse
soluit et fec̃ coheredes. Sic enim dic̃ apłs. Si aũt filius.
et heres ꝑ dm̃. & itum. Heredes qͥdẽ dĩ. s coheredes aũt

Expanded text:
tia, magna misericordia. Unicus natus est et noluit manere unus. Multi homines cum filios non habuerunt, perhacta etate adoptant sibi; et voluntate faciunt, quod natura non potuerunt; hoc faciunt homines. Si autem aliquis habeat filium unicum, gaudet de illo magis, quia solus omnia possessurus est et non habebit, qui cum eo dividat hereditatem, ut pauperior remaneat. Nec sic Deus. Unicum eundem ipsum, quem genuerat et per quem cuncta creaverat, misit in hunc mundum, ut non esset unus, sed fratres haberet adoptatos. Non enim tati per gratiam ipsius. Ille enim venit Unigenitus solvere peccata, quibus peccatis implicabamur, ne adoptaret nos propter impedimentum eorum: quos sibi fratres facere volebat, ipse solvit, et fecit cohaeredes. Sic enim dicit Apostolus, Si autem filius, et haeres per Deum : et iterum, Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntum uoluerint. et qͣntũ ꝑmissi fuerint petcatores.
Confirmat uistos dñs. Quicqͥd accidit usto uoluntati
diuinȩ deputet. et ñ potestati inimici. Seiuire ille po¬
test. ftrire si ille noluerit ñ potest. Si ille uoluerit ut
feriat : nouit suũ quẽ ad modũ excipiat. Quem enim
diligit dñs corripit. fagellat aũt om̃em filiũ quẽ corri¬
pit. Quid sibi gͦ plaudit iniquus. qr flagellum sibi de
illo fecit pat̾ m̃s.  Illũ assũpsit ad ministeriũ. me eru¬
dit ad patrimoniũ. Nec attende debemꝰ qͣntũ ꝑmittat
iniustis. s qͣntũ seruet iustis. Uisscire qͥd seruet iustis:

Expanded text:
fuerint peccatores: confirmat justos Dominus. Quidquid acciderit justo, voluntati divinae deputet, non potestati inimici. Saevire ille potest: ferire, si ille noluerit, non potest. Et si ille voluerit ut feriat, novit suum quemadmodum excipiat: Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . Quid sibi ergo plaudit iniquus, quia flagellum sibi de illo fecit Pater meus? Illum assumit ad ministerium, me erudit ad patrimonium. Nec attendere debemus quantum permittat injustis, sed quantum servet justis. 5. Sed debemus
Abbreviated transcription (Latin):
scłi. attende quã multi mali habent hoc ẽ. totũ ꝓpt̃ qđ
eũ colis. Nutabunt pedes tui. Putab̾ te sine causa cole¬
re. qͣndo ineis uideb̾ ista qͥ eũ ñ colunt. Ergo ista om̃a
dat etiam malis. se solum seruat bonis. Uiuificab̾ nos.
Nã mortui eramꝰ. qͣndo t̾renis reb inherebamꝰ. Mor¬
tui eramꝰ. qͣndo t̾reni hominis imaginẽ portabamꝰ. Ui¬

Expanded text:
saeculi? Attende quam multi mali habent. Hoc est totum propter quod saeculi? Attende quam multi mali habent. Hoc est totum propter quod eum colis? Nutabunt pedes tui, putabis te sine causa colere, quando in eis vides ista qui eum non colunt . Ergo ista dat omnia etiam malis; se solum servat bonis. Vivificabis nos: nam mortui eramus, quando terrenis rebus inhaerebamus; mortui eramus, q
Abbreviated transcription (Latin):
iuficab̾ nos Nã in pͥmis amauimꝰ t̾ram ñ te. s mortificas¬
ti m̃bra nr̃a quȩ sũt suꝑ t̾ram. Illud enĩ uetꝰ testam̃tum
habens ꝓmissa t̾rena. hoc uidetur suade ne gratis colat᷑
ñ ames : dic mͥ. Ama si potes aliquid qđ ille ñ fecit. Cir¬
cũspice uniu̾sam creaturã. uide utrũ alicubi cupiditatis
uisco teneans. et adiligendo ereatore impediaris. nͥ ea re
quam creauit ipse quẽ negligis. Quare aũt amas ista. nisi
qr pulchra sũt : possunt ẽẽ.tam pulchra. qͣm ille aqͦ fac¬
ta sũt : miraris hȩc qr illũ ñ uides. s ꝑea quȩ miraris ama
quẽ ñ uides. Int̾roga creaturã. Si a se ipsa ẽ. remane in
illam. Si aũt ab illo ẽ. ñ ob aliud ꝑniciosa ẽ amatori. nͥqr
p̃ponit᷑ creatori. Quare hoc dixi : ꝓpt̾ uersum istũ fr̃s.
Mortui gͦ erant qͥ propt̾ea dm̃ colebant ut eis scđm car
Uxorẽ. fecunditatẽ filioꝵ. salutẽ corporis. dignitatem

Expanded text:
ificabis nos. Nam prius amabamus terram, non te; sed mortificasti membra nostra quae sunt super terram . Illud enim Vetus Testamentum habens promissa terrena, hoc videtur suadere, ne gratis colaturnon ames? dic mihi. Ama, si potes, aliquid quod ille non fecit. Circumspice universam creaturam; vide utrum alicubi cupiditatis visco tenearis, et a diligendo Creatore impediaris, nisi ea re quam creavit ipse quem negligis. Quare autem amas ista, nisi quia pulchra sunt? Possunt esse tam pulchra, quam ille a quo facta sunt? Miraris haec, quia illum non vides: sed per ea quae miraris, ama quem non vides. Interroga creaturam; si a seipsa est, remane in illa: si autem ab illo est, non ob aliud perniciosa est amatori, nisi quia praeponitur Creatori. Quare hoc dixi? Propter versum istum, fratres. Mortui ergo erant, qui propterea Deum colebant ut eis secundum Uxorem, fecunditatem filiorum, salutem corporis, dignitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ut moriam᷑. Precessores genuert sibi successores. Nũ¬
quid genuert̃ sibi. cũ quib hic sẽꝑ uiuant: s tãquam
decessuri. qͥ illis succedent genuert̃ sibi. ds aũt pat̾ et
mat̃ aecdia ñ ad hoc generant. generant aũt ad uitã
aet̾nam. qr et ipsi et̃ni funt. et habemꝰ hereditatẽ ꝓmis¬
sam axp̃o uitam ęt̃nã. Scđm qđ uerbum caro factũ
ẽ. et habitauit in nob. nutritꝰ creuit. passus. mortuus.
et resuscitatus accepit hereditatẽ regnũ cęloꝵ. In ipso
homine accepit resurrectionẽ. et uitam ęt̃nã in ipso
homine accepit. In uerbo aũt ñ accepit. qr in cõmuta¬
biliter manet ab aet̾no inet̃nũ. Qua gͦ accepit resurret¬
tionẽ et uitã ęt̃nam caro illa: qr resurrex̃ et uuifica¬
ta ascendit in celũ. Noc nob ꝓmissum ẽ. ipsam here¬
ditatẽ expectamꝰ uitã et̃nam. Adhuc enĩ ñ totũ cor¬
pus accepit. qr caput in cęlo ẽ.m̃bra adhuc int̾ra sũt¬

Expanded text:
ut moriamur. Praecessores genuerunt sibi successores: numquid genuerunt sibi cum quibus hic semper vivant? Sed tanquam decessuri, qui illis succederent, genuerunt sibi. Deus autem pater et mater Ecclesia, non ad hoc generant: generant autem ad vitam aeternam, quia et ipsi aeterni sunt. Et habemus haereditatem promissam a Christo vitam aeternam. Secundum quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis , nutritus crevit, passus, mortuus et resuscitatus accepit haereditatem regnum coelorum. In ipso homine accepit resurrectionem et vitam aeternam, in ipso homine accepit: in Verbo autem non accepit; quia incommutabiliter manet ab aeterno in aeternum. Quia ergo accepit resurrectionem et vitam aeternam caro illa, quae resurrexit et vivificata ascendit in coelum, hoc nobis promissum est. Ipsam haereditatem exspectamus, vitam aeternam. Adhuc enim non totum corpus accepit; quia caput in coelo est, membra adhuc in terra sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sanctior. et desidii scĩ plenior. tanto ẽ eiꝰ in orando fle¬
tus ubior. An ñ ẽ. uox ciuis suꝑne ierłm. factȩ sunt mͥ
lacrimȩ meȩ panes die ac nocte. et lauabo ꝑ singulas
noctes lectũ incũ. lacrimis meis stratũ icũ rigabo. et
gemit᷑ m̃s ñ ẽ absconditꝰ ate. et dolor m̃s renouatus ẽ:
aut uͦ ñ eiꝰ filii sũt. qui ingemiscunt grauati in qͦ nolunt¬
spoliari s suꝑuestiri. ut absorbeat᷑ mortale hoc auita:
nonne ipsi sunt qͥ pͥmitias habentes sp̃s. insemetipsis in¬
gemiscunt ad optionẽ expectantes redẽptionẽ corporiᷤᷤ¬

Expanded text:
sanctior et desiderii sancti plenior, tanto sit ejus in orando fletus uberior? Annon est vox civis supernae Jerusalem, Factae sunt mihi lacrymae meae panis die ac nocte ? et, Lavabo per singulas noctes lectum meum, in lacrymis meis stratum meum rigabo ? et, Gemitus meus non est absconditus a te ? et, Dolor meus renovatus est ? Aut vero non ejus filii sunt, qui ingemiscunt gravati, in qspoliari sed supervestiri, ut absorbeatur mortale hoc a vita? Nonne ipsi sunt qui primitias habentes Spiritus in semetipsis ingemiscunt, adoptione exspectantes redemptionem corpori
Abbreviated transcription (Latin):
timore. Quid ẽ. iterũ : sic̃ in monte syna accepistis
sp̃m seruitũtis. Dicet aliqͥs. Aliꝰ ẽ. sp̃s seruitutis. alius ẽ.¬
ignis. fumꝰ. in monte t̾rebat. qͦmͦ aũt ueniens sp̃s sc̃s.¬
timore s in dilectione. ut ñ serui s filii simꝰ. Qui enim
adhuc ideo bene agit qr pęnã timet et dm̃ ñ amat. ñ¬
dum ẽ. int̾ filios. U̾tinam tam̃ uł pęnã timeat. Timor

Expanded text:
o. Quid est, iterum? Sicut in monte Sina accepistis spiritum servitutis. Dicit aliquis: Alius est spiritus servitutis, alius spiignis, fumus in monte terrebat ; quomodo autem veniens Spiritustimore, sed in dilectione; ut non servi, sed filii simus. Qui enim adhuc ideo bene agit, quia poenam timet, Deum non amat, nondum est inter filios: utinam tamen vel poenam timeat. Timor
Abbreviated transcription (Latin):
carnis mortificaueritis. uiuetis. Hoc ẽ. opꝰ nr̃m in hac
uita. actiones carnis sp̃u mortificare quotidie. affligere.
minuere.frenare. int̾imere. Quã multa enĩ ꝓficientes
iã ñ delectant. quȩ antea delectabant: Quando gͦ de¬
lectabat. et ñ ei consentiebat᷑. mortificabatꝰ. Quia ĩa ñ
rursus ad mortificandas actiones carnis de sp̃u suo p̃su¬
meret. Ergo ne hic se extolleret humanꝰ sp̃s. et ad hoc
opus se idoneum firmũq iactaret : subiecit et ait.
uotqͦt enim sp̃u dĩ aguntur. hii filii sũt dĩ . Non qͥ
scđm carnẽ suã uiuunt. ñ qͥ carnis uoluntate du

Expanded text:
carnis mortificaveritis, vivetis. Hoc est opus nostrum in hac vita, actiones carnis spiritu mortificare; quotidie affligere, minuere, frenare, interimere. Quam multa enim proficientes non jam delectant, quae antea delectabant? Quando ergo delectabat, et non ei consentiebatur, mortificabatur: quia jam non rursus ad mortificandas actiones carnis, de spiritu suo praesumeret; ergo ne hic se extolleret humanus spiritus, et ad hoc opus se idoneum firmumque jactaret, subjecit, et ait: Quicunque enim spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Non qui secundum carn
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ inqͥt mortuũ ẽ. ꝓpt̃ peccatũ. Nec ibi ait mortale s
mortuũ. qͣmuis utiq et mortale qr moriturũ. Non ita
credendũ fuisse illa corpora. s licet anmalia ñdum sp̃u¬
alia ñ tam̃ mortua. idẽ. quȩ necesse cẽt. ut morerentur.
illi homines animalia quidem corpora gerentes. s ñ mo¬
ritura si ñ peccassent. acceptura aũt angłicã formã celes¬
tẽq qualitatẽ. Mox ubi p̃ceptũ tͣnsgressi sũt. coꝵ m̃bris
uelut aliqua egritudo lȩtał mors ipsa concepta ẽ. mutauit¬
q illam qͣlitatẽ qua corpori sic dñabant᷑ ut ñ dicerent.
uideo aliã legẽ inm̃bris meis repugnantẽ legi m̃tis meȩ.
tis huiꝰ de qͣ et cũ q̃ nati sumꝰ. Quid enĩ ñ dicã nati. sed
om̃ino concepti. nisi egritudinẽ qͣndam inchoauimus
qͣ sumꝰ necessario morituri:. Neq enĩ tã necesse ẽ. cum

Expanded text:
quit, propter peccatum. Nec ibi ait mortale, sed mortuum, quamvis utique et mortale, quia moriturum. Non ita credendum est fuisse illa corpora, sed licet animalia nondum spiritualia, non tamen mortua, id est, quae necesse est ut morerentur, illis homines animalia quidem corpora gerentes, sed non moritura, nisi peccassent, acceptura autem angelicam formam caelestemque qualitatem, mox ubi praeceptum transgressi sunt, eorum membris uelut aliqua aegritudo letalis mors ipsa concepta est mutauitque illam qualitatem, qua corpori sic dominabantur, ut non dicerent: uideo aliam legem tis huius, de qua et cum qua nati sumus. quid enim aliud, non dicam nati, sed omnino concepti, nisi aegritudinem quandam inchoauimus, qua sumus necessario morituri? neque enim tam necesse est eum
Abbreviated transcription (Latin):
cxpertamꝰ. qͥd aũt expectat ꝑ patientiã : salutẽ. Cuiꝰ
rei salutẽ : ipsius corporis. qr hoc dyc̃ redeptionẽ corpo¬
ris nr̃i. Si salutẽ corporis expectabat. ñ erat salus illa
qͣm habebat. esuries.sitis. int̾ficit si subuentũ ñ fue¬
rit. Medicam̃tũ enim famis ẽ.cib. et medicam̃tũ sitis
ẽ potꝰ. et medicam̃tũ fatigationis ẽ somnꝰ. Detrahe is¬
ta medicam̃ta. uide siñ int̾ficiunt illa quȩ existunt.
Si sepositis istis ñ sunt morbisẽ sanitas. Si aũt habes
aliqͥd qđ te possit int̾ficere nͥ manducaueris. noli głari
de sanitate. s gemens expecta redẽptionẽ corporis
tui. Gaudete redẽptũ. s ndũ re. spe securus es. & enim
siñ gemueris inspe. ñ ꝑuenies ad rẽ. Audi apłm.

Expanded text:
ctat per patientiam? Salutem. Cujus rei salutem? Ipsius corporis: quia hoc dixit, redemptionem corporis nostri. Si salutem corporis exspectabat, non erat salus illa quam habebat. Esuries, sitis interficit, si subventum non fuerit. Medicamentum enim famis est cibus, et medicamentum sitis est potus, et medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, vide si non interficiunt illa quae existunt. Si sepositis istis aliquid quod te possit interficere nisi manducaveris, noli gloriari de sanitate, sed gemens exspecta redemptionem corporis tui. Gaude redemptum, sed nondum re. Spe securus es. Etenim si non gemueris in spe, non pervenies ad rem.
Abbreviated transcription (Latin):
sui in corda nr̃a clamantẽ abba pat̾. hoc ẽ. clamare faci¬
entẽ. Nos enĩ cdamamꝰ. s in illo id ẽ. ipso diffundente ca¬
ritatẽ in cordib nr̃is. sine qua inaniter clamat qͥcumq cla¬
mat. Unde item dic̃. Quisqͥs aũt sp̃m xp̃i ñ habet hic ñ¬

Expanded text:
in corda nostra clamantem: abba pater, hoc est clamare faciin corda nostra clamantem: abba pater, hoc est clamare facientem; nos enim clamamus, sed in illo, id est ipso diffundente caritatem in cordibus nostris, sine qua inaniter clamat quicumque clamat. unde item dicit: quisquis autem spiritum Christi n
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u scõ fiat remissio peccatoꝵ. Quã remissionẽ cũ tri¬
nitas faciat. ꝓpͥe tam̃ ad sp̃m sc̃m intelligitur ꝑtinere.
ut ei possimꝰ dicere dimitte nob̾ debita nr̃a. & in hoc
mur unũ corpꝰ unici filii dĩ. Unde scriptũ ẽ. Si qͣ igit᷑
exhortatio in xp̃o. si qđ solacium caritatis. si qͣ societas
sp̃s. Propt̃ hanc societatẽ illi in quos pͥmitus uenit lin¬
guis om̃ium gentiũ sũt loquuti. qr ꝑ linguas consoci¬
ator ẽ. socictas generis humani. Sic oportebat ꝑ lin¬
guas om̃ium gentiũ significari istam societatẽ filioꝵ
dĩ et m̃broꝵ xp̃i. futuroꝵ. in om̃ib gentib. ut quẽad¬
modũ tũc ille apparebat accepisse sp̃m sc̃m qͥ loqueba¬
tur linguis om̃ium gentiũ ita nũc ille ᷤ agnoscat acce
funditur in om̃ib gentib. Unde dic̃ apłs. Studentes
seruare unitatẽ sp̃s in uindo pacis. Qđ aũt ipse sit sp̃s¬
patris. ipse filius dicit. De patre ꝓcedit. & alio loco. Non

Expanded text:
iat remissio peccatorum? quam remissionem cum trinitas faciat, proprie tamen ad spiritum sanctum intellegitur pertinere. ut ei possimus dicere: dimitte nobis debita nostra. et in hoc mur unum corpus unici filii dei. unde scriptum est: si qua igitur exhortatio in Christo, si quod solacium caritatis, si qua societas spiritus. propter hanc societatem illi in quos primitus uenit linguis omnium gentium sunt locuti, quia per linguas consociatio constat generis humani; et sic oportebat per linguas omnium gentium significari istam societa.tem filiorum dei et membrorum Christi futuram in omnibus gentibus, ut, quemadmodum tunc ille apparebat accepisse spiritum sanctum, qui loquebatur linguis omnium gentium, ita ille se nunc agnoscat accepfunditur in omnibus gentibus. unde dicit apostolus: studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. Quod autem ipse sit spPatris, ipse Filius dicit, De Patre procedit : et alio loco, Non
Abbreviated transcription (Latin):
si filii dĩ sũt sp̃u dĩ seagi. ut qđ agendum ẽ. agant.
et cũ egerint illi a quo agunt᷑ gr̃as agant. Agũntur
enĩ ut agant. ñ ut ipsi nichilagant. et ad hoc̃ eis os¬
tenditur qͥd agere debeant. ut qͣndo id agunt. sic̃
agendũ ẽ. idẽ cũ dilectione et delectatione iusticie.
suauitatẽ qͣm dedit dñs ut t̾ra eiꝰ daret fructũ suũ
accepisse se gaudeant. Quando aũt ñ agunt siue om̃i¬
no non faciendo. siue ex caritate non faciendo. orent ut
qđ ñdum habent accipiant. Quid enĩ habebunt. qđ ñ
accepturi sũt : aut quid habent qđ non acceꝑunt :¬

Expanded text:
si filii Dei sunt, spiritu Dei se agi , ut quod agendum est agant; et cum egerint, illi a quo agunt gratias agant. Aguntur enim ut agant, non ut ipsi nihil agant; et ad hoc eis ostenditur quid agere debeant, ut quando id agunt sicut agendum est, id est, cum dilectione et delectatione justitiae, suavitatem quam dedit Dominus, ut terra eorum daret fructum suum , accepisse se gaudeant. Quando autem non agunt, sive omnino non faciendo, sive non ex charitate faciendo; orent, ut quod nondum habent accipiant. Quid enim habebunt, quod non accepturi sunt? aut quid habent, quod non acceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
sublata ẽ. Cũ enim antiqͥ scelerati crucifigerentur. mͦ
nullus crucifigitur. Bonorata ẽ. et finita Finita ẽ. in pę¬
na. manet ingr̃a. Alocis supplicioꝵ. fecit tͣnsitum ad
frontes imꝑatoꝵ. Qui tantũ honorẽ dedit pęnis suis.
qͥd seruat fiddib suis . his gͦ reb his uerb. his allocuti

Expanded text:
sublata est. Cum enim sub antiquis scelerati crucifigerentur, modo sublata est. Cum enim sub antiquis scelerati crucifigerentur, modo nullus crucifigitur. Honorata est, et finita. Finita est in poena, manet in gloria. A locis suppliciorum fecit transitum ad frontes imperatorum. Qui tantum honorem dedit poenis suis, quid servat fidelibus suis? His ergo rebus, his verbi
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ eqͣri angłis et uide dm̃ : qͣntũ prestat ceco qͥ illi
odm sanauerit ut uideat hanc lucẽ. Cũ sanꝰ factꝰ fu¬
erit ille. ñ inuenit qͥd dignũ rependat sanatori suo.
Quantũlibet enĩ ille det. quid dabit tale qͣle ille
tit. Ut nouerit ille qr nichil dat. uideat in tenebris qđ
dat. Quid ꝗͦ dabimus nos medico illi. ođos int̾ioris
dabimꝰ : queramꝰ. inueniamus. si possumꝰ. et in angusti¬
is inqͥsitionis nr̃ȩ exclamemꝰ. Quid retribuã dño pro
om̃ib quȩ retribuit mͥ: et qͥd inuenit : calicẽ saluta¬
ris accipiã. et nom̃ dñi inuocabo. Ad tempꝰ labo
ẽ. molestia tua. ęt̃na erit beatitudo tua. ad modicũ
dolebis. sine fine gaudeb̃. S int̾ molestias incipis labi.
Proponit᷑ exẽplum passionũ xp̃i. Uide quid te ꝑtulit.
qͥ quare ꝑferret ñ hab̾et. Quantacũq patiaris. ñ ꝑue¬
nies ad illas insultationes. ad illa flagella. ad illã igno¬
mimosam uestẽ. ad illam spineã coronã. ad illã postre

Expanded text:
aequari Angelis, et videre Deum? Quantum praestat caeco, qui illi oculos sanaverit, ut videat hanc lucem? Cum sanus factus fuerit ille, nec invenit quid dignum rependat sanatori suo: quantumlibet enim illi det, quid dabit tale quale ille tit. Ut noverit ille quia nihil dat, videat in tenebris quod dat. Quid ergo dabimus nos medico illi, oculos interiordabimus? Quaeramus, inveniamus, si possumus; et in angustiis inquisitionis nostrae exclamemus: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Et quid invenit? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Poest molestia tua, aeterna erit beatitudo tua: ad modicum doles, sine fine gaudebis. Sed inter molestias incipis labi? Proponitur exemplum et passionum Christi. Vide quid pro te pertulit, qui quare perferret non habebat. Quantacumque patiaris, non pervenies ad illas insultationes, ad illa flagella, ad illam ignominiosam vestem, ad illam spineam coronam, ad illam postrem
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ possidet᷑. ñ qr ipse morit᷑. s imꝑfecta in eũ nr̃a ui¬
sio ꝑfecta uisione ꝑimit᷑. et tam̃ nͥ illa pͥor nos nutriret.
ad aliam plenissimã et eudentissimã ñ efficerem᷑ ido
corpore suo intelligat᷑ heres idẽ. in eccła. cuiꝰ coheredes
sumꝰ qͣmus ex nob̃ constet. quẽ ad modũ filii eiꝰ matris
dicim̃. q̃muis ex nob constet. S rursum queri potest
cuiꝰ morte facti sumꝰ etiam nos hereditas dĩ scđm illud.
dabo tͥ gentes hereditatẽ tuã. nͥ forte huiꝰ mundi qͦ
mortuo illo qui nos possidebat. cũ ei renunciamꝰ mori¬
murq illi et ipse nob. Ialis ẽ enĩ uia iustoꝵ. tał c̃¬

Expanded text:
ssidetur. Non quia ipse moritur, sed imperfecta in eum nostra visio perfecta visione perimitur. Et tamen nisi illa prior nos nutriret, ad aliam plenissimam et evidentissimam non efficeremur idoncorpore suo intelligatur haeres, id est in Ecclesia. Cujus cohaeredes sumus, quamvis ex nobis constet, quemadmodum filii ejus matris dicimur, quamvis ex nobis constet. Simpliciter autem potest cujus morte facti simus etiam nos haereditas Dei, secundum illud, Dabo tibi gentes haereditatem tuam : nisi forte hujus mundi, quo mortuo illo qui nos possidebat: cum ei renuntiamus morimur illi, et ipse nobis. LXXVI. De eo quod apostolus Jac
Abbreviated transcription (Latin):
uiuetis. Nec tam̃ ideo debetis in homine hoc ẽ. in uob̃
ipsis ñ in dño głari. qͣndo ñ scđ̾m carnẽ uiuitis s sp̃u ac¬
tiones carnis mortificatis. Ut enim ñ se extollerent qͥ¬
b ista dicebat existimantes se suo sp̃u tanta hȩc bona
oꝑa facere posse ñ dĩ. ꝓpt̃ea cum dixisset si aũt spu ac¬
tiones carnis mortificauerits uiuetis. continuo fubiecit
Quotqͦt enim sp̃u dĩ agunt᷑. hii filii sũt dĩ. Quando gͦ
sp̃u actiones carnis mortificatis e̾t uiuatis. illũ głificã¬
te. et laudate. illi gr̃as agite cuiꝰ sp̃u agimini ut ista
ualeatis. ut uos filios dĩ eẽ monstretis. Quotqͦt enim
sp̃u dĩ agunt᷑. hii filii sũt dĩ. ꝙ uotqͦt gͦ adiuncto solo
adiutorio legis sine adiutorio gr̃ȩ confidentes in uir¬
tute sua suo sp̃u agunt᷑. ñ sũt filii dĩ. Si aũt sp̃u fac

Expanded text:
oc est, in vobis ipsis, non in Domino gloriari, quando non secundum carnem vivitis, sed spiritu actiones carnis mortificatis. Ut enim non se extollerent quibus ista dicebat, existimantes se suo spiritu tanta haec bona opera facere posse, non Dei; propterea cum dixisset, Si autem spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis, continuo subjecit, Quotquot enim spiritu Dei aguntur, hiritu actiones carnis mortificatis ut vivatis, illum glorificate, illum laudate, illi gratias agite, cujus spiritu agimini, ut ista valeatis, et vos filios Dei esse monstretis. Quotquot enim spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei; quotquot ergo adjuncto solo adjutorio legis, sine adjutorio gratiae, confidentes in virtute sua, suo spiritu aguntur, non sunt filii Dei. XVII. Neque sc
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. dic̃ mͥ aliquis. Ergo agim᷑. ñ agimus : respondeo.
Immo aet agis et ageris. & rũc bene agis. sibono ageris.
Sp̃s em̃ dĩ qui te agit agenti adiutor ẽ. tͥ. Ipsum nom̃
adiuitoris p̃scribit tͥ. qr ec tu ipse aliqͥd agis. Quotqͦt¬
enim sp̃u dĩ agunt᷑. hĩi siliĩ sunt dĩ. ñ littera s sp̃u. ñ
lege p̃cipiente. minante. ꝓmittente. s spũ exhortan¬

Expanded text:
. Dicit mihi aliquis: Ergo agimur, non agimus. Respondeo: Imo et agis, et ageris; et tunc bene agis, si a bono agaris. Spiritus enim Dei qui te agit, agenti adjutor est tibi. Ipsum nomen adjutoris praescribit tibi, quia et tu ipse aliqenim Spiritu Dei aguntur hi filii sunt Dei. Non littera sed spiritu, non lege praecipiente, minante, promittente, sed spiritu exhortan
Abbreviated transcription (Latin):
abba pater: si enim queras qͥd sit abba. respondetur tͥ.
Pater. Abba enim ebraice. pater dr̃. Quare utrumq uo
ꝓbauert̃ qui edificauert̃. factum ẽ. ẽẽ. in caput anguli.
ñ sine causa angularẽ dictũ. nͥ qr in osculum recepit̃
utrũq parietẽ de diuerso uenientẽ. Hinc circũcisio.
hinc p̃pucium. inde abba. inde pat̃. concordia parie

Expanded text:
Abba Pater? Si enim quaeras quid sit abba, respondetur tibi, pater. Abba enim Hebraice pater dicitur. Quare utrumque voprobaverunt aedificantes, et factus est in caput anguli , non sine causa angularem dictum, nisi quia in osculum recipit utrumque parietem de diverso venientem. Hinc circumcisio, inde praeputium; inde abba, inde pater; parie
Abbreviated transcription (Latin):
to tẽpore atq ordine suo. hoc corpꝰ restituatur pristinȩ
stabilitati. quã ñ ꝑ se habebit. s ꝑ anmã stabilitã in dõ.
quȩ rursus ñ ꝑ se stabilitur. s ꝑdm̃ qͦ fruitur. Ideoq am
tem qui filius dĩ unicus natꝰ ẽ. atq ita heͦc corpꝰ ꝑ ipfum
filium dĩ uigebit. qr om̃a ꝑ ipsum. dono etiam eiꝰ qđ ani
paccata et sc̃ã fit.s ipsum etĩa corpꝰ uiuificabit᷑. eritq
in natura sua mundissimũ. Ille enĩ dic̃. Mundate quȩ
int᷑ sũt et quȩ foris funt munda erut̃. Dic̃ et apłs. Uiui¬

Expanded text:
to, tempore suo atque ordine suo hoc corpus restituatur pristinae to, tempore suo atque ordine suo hoc corpus restituatur pristinae stabilitati, quam non per se habebit, sed per animam stabilitam in Deo. Quae rursus non per se stabilitur, sed per Deum quo fruitur; ideoque amtem, qui Filius Dei unicus est; atque ita et corpus per ipsum Filium Dei vigebit, quia omnia per ipsum. Dono etiam ejus, quod pacata et sancta fit, sed ipsum etiam corpus vivificabitur, eritque in natura sua mundissimum. Ipse enim dixit: Mundate quae intus sunt, et quae foris sunt munda erunt . Dicit et Apostolu