comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiones uariato quasi speculo uariatur. cum illa facies ueritatis
una u inmutabilis maneat. Quaͣm enĩ alteriꝰ atq alteriꝰ magni¬
tudinis quadratũ sibi cogitatio depingit.⁊ quasi ante oculos
p̃fert: s mens interior quẽ uelut uerũ uidere. ad illud se potiꝰ
conuertat si potest scd̃m quod tudicat omĩa: illa e̾e quadrata. H
Quid si nobis quispiã dicat scd̾m id eam uidicare quod uidere
oculis solet R Quare gͦ iuiͣat si tam̃ bene erudita ẽ: quantã¬
ius pilam uerã uera planitie puncto tangi. qui taleunquã ocu¬
lis uidit aut uidere potest. cũ ipsa imaginatione. cogitationis
fingi quicquã huiꝰmodi non potest:An non hoc ꝓbamꝰ. cũ etiã
minimũ circułu imaginando animo describimꝰ. ⁊ ab eo lineas
ad centrũ ducimꝰ.  Nam cũ duas duxerimꝰ int̾ quas quasi acu
pungi possit. alias iam in medio ñ possumꝰ ip̾sa cogr

Expanded text:
tionis variato quasi speculo variantur, cum illa facies veritatis tionis variato quasi speculo variantur, cum illa facies veritatis una et immutabilis maneat. Tum enim alterius atque alterius magnitudinis quadratum sibi cogitatio depingit, et quasi ante oculos praefert; sed mens interior quae vult verum videre, ad illud se potius convertat, si potest, secundum quod judicat illa omnia esse quadrata. A. Quid, si nobis quispiam dicat secundum id eam judicare, quod videre oculis solet? R. Quare ergo judicat, si tamen bene erudita est, quantamvis pilam veram vera planitie puncto tangi? Quid tale unquam oculus vidit, aut videre potest, cum ipsa imaginatione cogitationis fingi quidquam hujusmodi non potest? Annon hoc probamus, cum etiam minimum circulum imaginando animo describimus, et ab eo lineas ad centrum ducimus? Nam cum duas duxerimus, inter quas quasi acu vix pungi possit, alias jam in medio non possumus ipsa cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
queramꝰ ubi eum noueramꝰ. Quod cũ ille cõmemorauerit. repente
tota res memoriȩ quasi lum̃ infundit᷑: nichilq amplius ut remi¬
niscamur laborat᷑. an hoc genus ignotũ tibi est aut obscurũ:H Quid
hoc planiꝰ. quid crebrius mͥ accedere solet: Tales sunt qͥ bene disci¬
plinis liberalib eruditi. siquidẽ illas sine dubio inse obliuione. obru¬
tas eruunt discendo: & quodãmͦ refodiunt. Non tam̃ contenti st̾ nec
se tenentiedonec totam faciem ueritatis. cuiꝰ quidã in illis artib iã
splendor subrutilat. letissime atq plenissimȩ intueant᷑. S ex his
quida falsi colores atq forme uelut in specułu cogitationis ef
fundunt. falluntq inquirentes sepe ac decipiunt: p̃utantes il¬
lud totũ esse qͦd nort̾ uel qd̾ inquirt̃. Ipse st̃ illȩ ⁊ maginationes
magna cautione uitande. quȩ dep̾ hendunt᷑ fallaces: cum cogita¬

Expanded text:
quaerimus ubi eum noverimus: quod cum ille commemoraverit, repente quaerimus ubi eum noverimus: quod cum ille commemoraverit, repente tota res memoriae quasi lumen infunditur, nihilque amplius, ut reminiscamur, laboratur. An hoc genus ignotum tibi est, aut obscurum? A. Quid hoc planius? aut quid crebrius mihi accidere solet? 35. R. Tales sunt qui bene disciplinis liberalibus eruditi; siquidem illas sine dubio in se oblivione obrutas eruunt discendo, et quodammodo refodiunt: nec tamen contenti sunt, nec se tenent donec totam faciem veritatis, cujus quidam in illis artibus splendor jam subrutilat, latissime atque plenissime intueantur. Sed ex his quidam falsi colores atque formae, velut in speculum cogitationis se fundunt, falluntque inquirentes saepe, ac decipiunt putantes illud totum esse quod norunt vel quod inquirunt. Ipsae sunt illae imaginationes magna cautione vitandae; quae deprehenduntur fallaces, cum cogita
Abbreviated transcription (Latin):
obliuio: Namipsa discretio qua non amittit᷑ qͦd falso ammo¬
neris: pars quedã recordationis est. ħ Ita uidet᷑. RTales ergo
nond̾u uerũ uident: falli tam̃ decipiq non posst̃. & quid querant
satis nort̃. At si tibi quispiã dicat te post paucos dies risisse ꝙͣ.
natus es: non audes dicere falsũ e̾ẽ. Et si auctor sit cui fides ha¬
benda est. ñ recordaturꝰ s crediturꝰ es. Totum enĩ tempꝰ illud ua-¬
lidissima tibi obliuione sepultũ est. An alit̾ putas: H Prorsus
consentio . R Hȩc gͥ ab illa obliuione plurimũ differt: s illa me-¬
i est.Nani ẽ alia recordationi reuisendeq ueritati pro
uicimior. cui simile ẽ quando uidemꝰ aliquid. certoq recognosci¬
mus nos id̾ uidisse aliquando. atq nosse affirmamꝰ. s ubi aut
quando. aut quomͦ. aut apud quẽ nobis in notitiã uenerit. sata¬
gimꝰ repet̾e atq recolere. ut si de homine nobis contigerit. etiam

Expanded text:
oblivio? Nam ipsa discretio, qua non admittitur quod falso admooblivio? Nam ipsa discretio, qua non admittitur quod falso admoneris, pars quaedam recordationis est. A. Ita videtur. R. Tales ergo nondum verum vident; falli tamen decipique non possunt; et quid quaerant, satis norunt. At si tibi quispiam dicat te post paucos dies risisse quam natus es, non audes dicere falsum esse: et si auctor sit cui fides habenda est, non recordaturus, sed crediturus es; totum enim tempus illud validissima oblivione tibi sepultum est: an aliter putas? A. Prorsus consentio. R. Haec igitur ab illa oblivione plurimum differt, sed illa media est. Nam est alia recordationi revisendaeque veritati propior atque vicinior: cui simile est quando videmus aliquid, certoque recognoscimus id nos vidisse aliquando, atque nosse affirmamus; sed ubi, aut quando, aut quomodo, aut apud quem nobis in notitiam venerit, satagimus repetere atque recolere. Ut si de homine nobis contigerit, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
.&. obtẽpero tuis p̃ceptis libens: s illud saltẽ impetrẽ antequa
nũ uolumini statuas. ut qͥd int̾ sit inter uerã figurã
qua intelligentia continet᷑: ⁊ eã quã sibi fingit cogi¬
tatio quȩ grece fiuȩ phantasia. siue phantasma dicit᷑
breuit̾ exponas. Rhoc queris qd̃ uidere nisi mundissi-¬
mus oculus ñ potest. & ad cuiꝰ rei uisionẽ. parum es exerci-¬
tatus: neq nc̃ ꝑ istos circuitꝰ aliud quã exercitationẽ tuã ut
illud uidere sis idoneus operamur. tam̃ interesse plurimũ qͦ modo
possit doceri. Fortasse breuit̾ planum facio. fac enĩ te aliquid
eẽ oblitum : aliosq te uelle quasi in memoriã reuocare. Dicunt gͦ
illi. Numqͥd nã hoc ẽ. aut illud. diuersa uelut similia ꝓferen¬
tes. Tu uero nec illud uides qđ recordari cupis. & tam̃ uides non
hoc e̾ẽ qd̾ dicitur. Numqͥđ nã tibi cũ hoc euenit omĩmodo uidet᷑

Expanded text:
et obtempero praeceptis tuis libens. Sed illud saltem impetrem, antequam et obtempero praeceptis tuis libens. Sed illud saltem impetrem, antequam num volumini statuas, ut quid intersit inter veram figuram, quae intelligentia continetur, et cam quam sibi fingit cogitatio, quae graece sive phantasia sive phantasma dicitur, breviter exponas. R. Hoc quaeris quod videre nisi mundissimus non potest, et ad cujus rei visionem parum es exercitatus; neque nunc per istos circuitus aliud quam exercitationem tuam, ut illud videre sis idoneus, operamur: tamen interesse plurimum quomodo possit doceri, fortasse breviter planum facio. Fac enim te aliquid esse oblitum, aliosque te velle quasi in memoriam revocare. Dicunt ergo illi: Numquidnam hoc est, aut illud? diversa velut similia proferentes. Tu vero nec illud vides quod recordari cupis, et tamen vides non hoc esse quod dicitur. Numquidnam tibi cum hoc evenit, omni modo videtur
Abbreviated transcription (Latin):
uergens. R Quid gͦ cunctamur:  Anubi ista sunt ueritas ñ
qͦd insubiecto ẽ ꝑmanere.H. Quando mͥ hoc ꝑsuadet᷑.  R Les¬
tat ut oc̃cidat ueritas. H Unde fieri potest:SRimmortalis
igit᷑ est anima: iam iã crede rationib tuis. Crede ueritati. cla-¬
mat & inte sese habitare. ⁊ in mortałe e̾e̾. nec suã sibi sedem qua-¬
cũq corporis morte posse subduci. duerttate ab umbra tua re-¬
uertere inte nullus est
sipisco. recolere me incipio. S queso illa
que restant expedias. quomͦ in animo imꝑito. non enĩ eum mortalẽ
dicere possumꝰ. disciplina ⁊ ueritas e̾e intelligant᷑. Ryllrud istaqu¬
stio uolum̃ defiderat. si eam uis tract̾ari diligent̾: simul & illa
que ut potuimꝰ inuestigata st̃. recensenda tibi e̾ẽ uideo. quasi
nichil eorũ quȩ concessa st̃ dubium ẽ: multũ nos egisse arbitror.
nec cũ parua securitate cętera quererȩ. H Ita plane ẽ ut dicis.

Expanded text:
vergens. R. Quid ergo cunctamur? An ubi ista sunt, veritas novergens. R. Quid ergo cunctamur? An ubi ista sunt, veritas noquod in subjecto est permanere? A. Quando mihi hoc persuadetur? R. Restat ut occidat veritas. A. Unde fieri potest? R. Immortalis est igitur anima: jamjam crede rationibus tuis, crede veritati; clamat et in te esse habitare, et immortalem esse, nec sibi suam sedem quacumque corporis morte posse subduci. Avertere ab umbra tua, revertere in te; nullus est sipisco, recolere incipio. Sed, quaeso, illa quae restant expediasquomodo in animo imperito, non enim eum mortalem dicere possumus, disciplina et veritas esse intelligantur. R. Aliud ista quaestio volumen desiderat, si eam vis tractari diligenter: simul et illa quae, ut potuimus, investigata sunt, recensenda tibi esse video; quia si nihil eorum quae concessa sunt dubium est, multum nos egisse arbitror, nec cum parva securitate caetera quaerere. CAPUT XX.
Abbreviated transcription (Latin):
corporis siquidẽ quasi ad istas tendere uident᷑ habere nescio
quã imitationẽ ueritatis. Ꝙ ido falsaᷤᷤ e̾e̾. Iam enim totũ illud
d ostendere moliebaris intelligo. RQuid̃ gͦ iam op
unde disciplinã disputationis requiramꝰ : Siue enĩ figure ge-¬
ometͥce inueritate. siue in eis ueritas sit : anima nra id e̾ intelli¬
gentia nr̃a contineri nemo ambigit. ac ꝑ hoc in nr̃o animo etiã
ueritas ee̾ cogit᷑. Quod si quelibo disciplina ita ẽ in animo. ut
in subiecto iseparabilit̾. nec interire ueritas potest. qͥd que¬
so de animi ꝑpetua uita nescio qua mortis familiaritate du¬
bitamꝰ. sis illa linea uł quadratura uł rotunditas. habent
alia quȩ imitent᷑. ut uera sint:h Nullomͦ id possũ credere.
nisi forte aliud sit lineꝰ quã longitudo. sine latitudine. ⁊ali¬
ud circulus quã linea circũducta undiq ad mediũ equaliter

Expanded text:
corporis figuras, siquidem quasi ad istas tendere videntur, habere nescio corporis figuras, siquidem quasi ad istas tendere videntur, habere nescio quam imitationem veritatis, et ideo falsas esse? Jam enim totum illud quod ostendere moliebaris intellde disciplina disputationis requiramus? Sive enim figurae geometricae in veritate, sive in eis veritas sit, anima nostra, id est intelligentia nostra, contineri nemo ambigit, ac per hoc in nostro animo etiam veritas esse cogitur. Quod si quaelibet disciplina ita est in animo, ut in subjecto inseparabiliter, nec interire veritas potest; quid, quaeso, de animi perpetua vita, nescio qua mortis familiaritate dubitamus? An illa linea vel quadratura vel rotunditas habent alia quae imitentur ut vera sint? A. Nullo modo id possum credere, nisi forte aliud sit linea quam longitudo sine latitudine, et aliud circulus quam linea circumducta undique ad medium aequaliter
Abbreviated transcription (Latin):
deo istã controuersiã t̾minatã. R Und̾scis quid uelit ds̃:S¬
q attende. nam ego puto corpus aliqua forma & specie
ri. quã si non haberet corpus ñ ẽẽt: si uerã haberet animꝰ e̾e̾t.
an alit̾ putandũ est.Sh Assentior inparte. de cetero dubito.
Nam nͥ teneat᷑ aliqua figura. corpus non eẽ concedo. Quomͦ au̾
si eã uerã haberet animꝰ e̾e̾t: non satis intelligo. RNichilnẽ tan¬
dem de pͥmi libri exordio. & de tua illa geometͥca recordaris: ᷤ
HUene cõmemoras. recordor prorsus ac libentissime. R Talesne
incorporib figure inueniunt᷑. quales illa disciplina
nonstrat. H Immo incredibile ẽ: quanto deteriores
e̾ẽ conuincunt᷑. RQuas gͦ istarũ ueras putas: S Ne
queso etiã istud me int̾rogandu putes. Quis enĩ m̃te
tã cȩcus est : qui non uideat istas quȩ ingeometͥca docen
habitare in ip̃sa ueritate. aut in his etiã ueritatẽ. illas ue. ro

Expanded text:
deo istam controversiam terminatam. R. Unde scis quid velit Deusdeo istam controversiam terminatam. R. Unde scis quid velit Deusattende: nam ego puto corpus aliqua forma et specie contineri, quam si non haberet, corpus non esset; si veram haberet, animus esset. An aliter putandum est? A. Assentior in parte, de caetero dubito; nam, nisi teneatur aliqua figura, corpus non esse concedo. Quomodo autem, si eam veram haberet, animus esset, non satis intelligo. R. Nihilne tandem de primi libri exordio, et de illa tua geometrica recordaris? A. Bene commemorasti; recordor prorsus, ac libentissime. R. Talesne in corporibus figurae inveniuntur, quales illa disciplina demonstrat? A. Imo incredibile est quanto deteriores esse convincuntur. R. Quas ergo istarum veras putas? A. Ne quaeso, etiam istuc me interrogandum putes. Quis enim mente tam caecus est qui non videat, istas quae in geometrica docentur, habitare in ipsa veritate, aut in his etiam veritatem; illas vero
Abbreviated transcription (Latin):
tat enim animus & deus. quȩ duo si propt̾ea uera sunt qđ in his
est ueritas: de inmortalitate dei. nemo dubitat. animus autem in¬
mortalis creditur.si ueritas quae interire non potest. etiam in illo
eẽ probatur. Qua rẽ iam illud ultimũ uideamus. utrum corpꝰ
non sit uere uerum. ⁊d est non in eo sit ueritas: sed quasi que¬
dam imago ueritatis. Nam si & in corpore quod satis certum
est reciꝑe interitũ. tale uerum inuenerimus quale ẽ in disciplinꝰ
non continuo erit disputandi disciplina ueritas qua om̃s uerȩ
st̃ discipline. uerum ẽ enĩ & corpus qđ non uidetur disputandi
ratione e̾ẽ formatũ. si uero & corpus imitatione aliqua uerũ
ẽ: & ob hoc ñ liquidu uerũ: nichil erit fortasse qͦd impediat
disputandi rationẽ. quo minꝰ ipsa ueritas esse doceatur. h Inde¬
rim queramꝰ de corpore. Namne hoc qui¬
dem cũ constiterit. ui-¬

Expanded text:
tat enim animus et Deus, quae duo si propterea vera sunt quod in his tat enim animus et Deus, quae duo si propterea vera sunt quod in his est veritas, de immortalitate Dei nemo dubitat. Animus autem immortalis creditur, si veritas quae interire non potest, etiam in illo esse probatur. Quare jam illud ultimum videamus, utrum corpus non sit vere verum, id est non in eo sit veritas, sed quasi quaedam imago veritatis. Nam si et in corpore, quod satis certum est recipere interitum, tale verum invenerimus, quale est in disciplinis, non continuo erit disputandi disciplina veritas, qua omnes verae sunt disciplinae. Verum est enim et corpus quod non videtur disputandi ratione esse formatum. Si vero et corpus imitatione aliqua verum est, et ob hoc non ad liquidum verum, nihil erit fortasse quod impediat disputandi rationem, quominus ipsa veritas esse doceatur. A. Interim quaeramus de corpore; nam ne hoc quidem cum constiterit, vi
Abbreviated transcription (Latin):
uerum esse. quod non ueritate fiat ut uerum sit. H Iam hoc
olim manifestum est. RNon ctubitas nichil esse in ane. pret̾
ipsum in ane. aut certe corpus: h Prorsus non dubito. R Gͦ
corpore: H Nescio. nichil ad rem. Rarbitror enim uel illud
te scire. si est iane magis illud esse ubi nulłu sit corpus.h
Hoc sane planũ est. R Quid igitur immoramͦ: An tibi aut
ueritas uidetur fecisse inane. aut aliquid uerum e̾e ubi ueritas
non sith Nonuidet᷑. R Non est ergo inane uerum quia neq
ab eo quod inane non est in ane fieri potest: ⁊ quod ueritate caro.
uerum non e̾e manifestum est. E omĩno ipsum quod in anedicit᷑
ex eo quod nichil sit dicitur. Quomodo igitur potest uerum ẽẽ
quod non est: aut quomodo potest esse quod paenitus nrichil est:
HAge iam iane tanquã int ane deseramnus. quid de ceteris di
cas: R Quid nisi id quod uides michi plurimũ fuffragari: s Res¬

Expanded text:
verum esse quod non veritate fiat ut verum sit. A. Jam hoc verum esse quod non veritate fiat ut verum sit. A. Jam hoc olim manifestum est. R. Num dubitas nihil esse inane praeter ipsum inane, aut certe corpus? A. Prorsus non dubito. R. Opcorpore? A. Nescio; nihil ad rem: arbitror enim vel illud te scire, si est inane, magis illud esse ubi nullum sit corpus. R. Hoc sane planum est. A. Quid igitur immoramur? R. An tibi aut veritas videtur fecisse inane, aut aliquid verum esse ubi veritas non sit? A. Non videtur. R. Non est ergo inane verum, quia neque ab eo quod inane non est, inane fieri potest: et quod veritate caret, verum non esse manifestum est; et omnino ipsum quod inane dicitur, ex eo quod nihil sit dicitur. Quomodo igitur potest verum esse quod non est? aut quomodo potest esse quod penitus nihil est? A. Age nunc, inane tanquam inane deseramus. CAPUT XVIIcis? A. Quid? R. Quod vides mihi plurimum suffragari. Res
Abbreviated transcription (Latin):
theatricus achilles ex aliqua parte falsum sit : ut ex aliqua ue¬
rum esse possit. HMichi uidentur mrulta inueniri. RNon
enim discipline istum habent lapidẽ. nec tamen ut uerus
sit lapis imitatur aliqͥd. scđm quod falsus dicat᷑. Quo uno
cõmemorato. uides iam uinumerabilib suꝑsedendũ esse que
sponte occurrant cogitantib. H Uideo prorsus. sed nonne
tibi uidetur. ut uno corporis nomine includi Rũliderentur. si
aut inane nichil eẽ certum haberem. aut ip̃sũ animũ inter cor¬
pora numerandũ arbitrarer. aut etiã d̾m corpus aliquodẽẽ
crederem. Quȩ omĩa si sunt: ad nullius imitationẽ falsa & ue
ra uido. H In longum nos mittis: sed utar quanto possum cõ-¬
pendio. R Certe enim altud est quod inane appellas. aliud qͦd
tantopere in ane aliquid appeto:  Quid enĩ altud quã uerita¬
tem inuenire desidero: SRͣ Ergo n illud fortasse concȩdis nichil

Expanded text:
sicut theatricus Achilles ex aliqua parte falsum sit, ut ex alia vesicut theatricus Achilles ex aliqua parte falsum sit, ut ex alia verum esse possit? A. Mihi videntur multa inveniri. Non enim disciplinae istum habent lapidem, nec tamen, ut verus sit lapis, imitatur aliquid secundum quod falsus dicatur. Quo uno commemorato, vides jam innumerabilibus supersedendum esse, quae sponte occurrant cogitantibus. R. Video prorsus. Sed nonne tibi videntur uno corporis nomine includi? A. Viderentur, si aut inane nihil esse certum haberem, aut ipsum animum inter corpora numerandum arbitrarer, aut etiam Deum corpus aliquod esse crederem. Quae omnia si sunt, ad nullius imitationem falsa et vera esse video. R. In longum nos mittis, sed utar quantum possum compendio. Certe enim aliud est quod inane appellas, aliud quodtantopere aliquid inane appeto? Quid enim aliud quam veritatem invenire desidero? R. Ergo et illud fortasse concedis, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
honesta monstrantur. Et magna questio est : utrũ patrie li¬
ande causa. muliebri tunica indutꝰ. debeat hostem
hoc ipso quo mulier falsa fit fortasse uerior uir futurꝰ. & utrũ
sapiens qui aliquo modo certũ habeat necessariã fuitam suam.
reb humanis malit ẽmori frigore. quã femineis uestib si ali¬
ud non sit amicĩri. sed de hoc ut dictum est alias uidebimꝰ. Pro-¬
fect̾o enim cernis quante inquisitionis indigeat. quatenꝰ ista
progredi debeant. ne inquasła in excusabiles turpitudines
dscidat᷑. Nunc aũ quod p̾senti quaestioni satis est: ĩam puto
apparere. neq dubitari non e̾ẽ falsum quicquã sine ueri aliqͣ
imitatione. H Proficiscere ad reliqua. nam hoc mͥ bene persu¬
asum est. R Ergo illud quero utrum preter discrplanas qͥb
erudinur. & quib etiã ipsum studiũ sapientiȩ̨ annumerari
ecet: possimꝰ quicquã ita uerum in uenire quod nor

Expanded text:
honesta monstrantur. Et magna quaestio est utrum patriae lihonesta monstrantur. Et magna quaestio est utrum patriae liberandae causa muliebri tunica indutus, debeat hostem decipere, hoc ipso quo mulier falsa sit, fortasse verior vir futurus: et utrum sapiens qui aliquo modo certum habeat necessariam fore vitam suam rebus humanis, malit emori frigore, quam femineis vestibus, si aliud non sit, amiciri. Sed de hoc, ut dictum est, alias videbimus. Profecto enim cernis quantae inquisitionis indigeat, quatenus ista progredi debeant, ne in quasdam inexcusabiles turpitudines decidatur. Nunc autem quod praesenti quaestioni satis est, jam puto apparere, neque dubitari non esse falsum quidquam nisi veri aliqua imitatione. CAPasum est. R. Ergo illud quaero, utrum praeter disciplinas quibus erudimur, et quibus etiam ipsum studium sapientiae annumerari decet, possimus quidquam ita verum invenire, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
tur. neq ex eo falsa est nr̃ã sententia. sed illud ipsum de quo
falsi plumbi nomine congruent̾ appellare possimus. H Non mͥ
placet. R Quid ita: H Nescio: nisi illud uideo uehement̾ con-¬
tra uoluntatẽ meam dici. RNum forte ꝓpterea quod argen-¬
tum meliuss est: & quasi in contumeliã eius dicitur. płubum au̾
quid̃a uelut honor est. si falsum argentũ uocetur: H Prorsꝰ
explicasti quod uoleb̾ã : & ideo credo uire infames instabilesq
haberi qui muliebri habitu se ostentant. quos nescio utrum
falsas mubieres an falsos uiros melius uocẽ : ueros tamen hist¬
ones. uerosq infames sine dubitatione possumꝰ uocare. aut si
lateant : nec infame quicqu̾a nisi a turpi fama nonrinat᷑. ueros
nequaquã non sine ueritate dicimus ut opinor. Ralrus locꝰ
nobis erit de istis reb disserendi. multa enrĩ fiunt quae quasi
facie populari turpia uidentur: aliquo tam̃ fine laudabili

Expanded text:
tur: neque ex eo falsa est nostra sententia, sed illud ipsum de quo tur: neque ex eo falsa est nostra sententia, sed illud ipsum de quo falsi plumbi nomine congruenter appellare possimus. A. Non mihi placet. R. Quid ita? A. Nescio; nisi illud video, vehementer contra voluntatem meam dici. R. Num forte propterea quod argentum melius est, et quasi in contumeliam ejus dicitur; plumbi autem quidam velut honor est, si falsum argentum vocetur? A. Prorsus explicasti quod volebam. Et ideo credo jure infames intestabilesque haberi, qui muliebri habitu se ostentant, quos nescio utrum falsas mulieres, an falsos viros melius vocem. Veros tamen histriones, verosque infames sine dubitatione possumus vocare; aut, si latent nec infame quidquam nisi a turpi fama nominatur, veros nequam non sine veritate dicimus, ut opinor. R. Alius locus nobis erit de istis rebus disserendi: multa enim fiunt, quae quasi facie populari turpia videntur, aliquo tamen fine laudabili
Abbreviated transcription (Latin):
eo falsum. Rdicis plane. Est enim quod falsum e̾e̾ dicas. H Qͥđ
queso: RIllam scilicet sententiã. quae ipso uersu enuntiatur.
Ha quam tande habet ista unitationem ueri: RQuia simili¬
ter enuntiaretur. etiam si uere illud medea fecisset. Imitatur
ergo ipsa enuntiatione ueras sententias falsa sententia quae si
non creditur : eo solo unitatur ueras quod ita dicitur. estq tan-¬
tum falsa: non etiam fallens. Si aũ fidem inperat. imitatur eti-¬
m creditas ueras. H Iam intelligo multũ interesse in
tior. Nam hoc solo reuocabar quicqͥd falsum dicimus. non rec¬
te dici. nisi habeat ueri alicuius inritationẽ. Quis enim lapidẽ.
falsum argentũ esse dicens. non iure rideat᷑:  Tamen si qͥsqu̾ã
lapidẽ argentum esse dicat. dicimus falsum eũ dicere. id est
falsam ꝓferre sententiã. Stagnum aũ uel plumbu. non absur¬
de ut opinor falsum argentũ uocamꝰ. quod id res ipsa uelut imita¬

Expanded text:
co falsum? R. Dicis plane: est enim quod falsum esse dicas. A. Quid, co falsum? R. Dicis plane: est enim quod falsum esse dicas. A. Quid, quaeso? R. Illam scilicet sententiam quae ipso versu enuntiatur. A. Et quam tandem habet ista imitationem veri? R. Quia similiter enuntiaretur, etiamsi vere illud Medea fecisset. Imitatur ergo ipsa enuntiatione veras sententias falsa sententia. Quae si non creditur, eo solo imitatur veras quod ita dicitur, estque tantum falsa, non etiam fallens. Si autem fidem impetrat, imitatur etiam creditas veras. A. Jam intelligo multum interesse inttior: nam hoc solo revocabar, quidquid falsum dicimus non recte dici, nisi habeat veri alicujus imitationem. Quis enim lapidem falsum argentum esse dicens non jure rideatur? tamen si quisquam lapidem argentum esse dicat, dicimus falsum eum dicere, id est falsam proferre sententiam. Stannum autem vel plumbum non absurde, ut opinor, falsum argentum vocamus, quod id res ipsa velut imita
Abbreviated transcription (Latin):
nire. Numqͥd nam ergo dicitur ueritas. nisi quia uerum ẽ quic¬
quid uerũ est:H.Mullo modo Rslumqͥd nam recte dicitur
uerum. nisi quod non est falsum:ᷤ H Hinc uero dubitare demen-¬
tia est. RNon falsum non ẽ quod ad similitudinẽ alicuius ad¬
commodatũ est : neq id tam̃ est cuius simile apparet: Hi lichil
quidẽ aliud uideo qđ libentius falsum uocem. sed tamen solet
falsum dici. etiam quod a ueri similitudine longe ab est. R¬
Q. uis negat: ᷤ Sed tamen quod habeat ad uerũ nonnulła imita¬
tionẽ. H. Quomodo: Non enim cum dicitur iunct̾os alitib an¬
gues. medeam uolasse. ulla ex parte res ista uerũ imitatur. quippe
que nulla sit : nec imitari aliqͥd possit ea rẽs quȩ om̃ino nonsit.
RRect̾e dicis. sed non attendis eam rem quae omĩno nulla sit. Ne
est fact̾um. quomodo monstrũ est: HMiram rem uideo. Itanẽ
tande cum audio angues. ingentes alites uinctͥos iugo. non di¬

Expanded text:
29. R. Numquidnam ergo dicitur veritas, nisi qua verum est quid29. R. Numquidnam ergo dicitur veritas, nisi qua verum est quidquid verum est? A. Nullo modo. R. Numquidnam recte dicitur verum, nisi quod non est falsum? A. Hinc vero dubitare dementia est. R. Num falsum non est quod ad similitudinem alicujus accommodatum est, neque id tamen est cujus simile apparet? A. Nihil quidem aliud video quod libentius falsum vocem. Sed tamen solet falsum dici, etiam quod a veri similitudine longe abest. R. Quis negat? sed tamen quod habeat ad verum nonnullam imitationem. A. Quomodo? Non enim cum dicitur, junctis alitibus anguibus Medeam volasse, ulla ex parte res ista verum imitatur; quippe quae nulla sit, nec imitari aliquid possit ea res quae omnino non sit. R. Recte dicis; sed non attendis eam rem quae omnino nulla sit, ne est, quomodo monstrum est? A. Miram rem video: itane tandem cum audio, Angues ingentes alites junctos jugo. non di
Abbreviated transcription (Latin):
ne suꝑ flius inmorem᷑. R Ex eo quantũ memini ueritatẽ non
posse interire conclusimꝰ. quod non sołu si totus mundus intere¬
at. s etiam si ipsa ueritas. uerũ erit n mundũ ⁊ ueritatẽ interis¬
se. nichil autẽ uerũ sine ueritate. Nullomͦ igit᷑ int̾it ueritas.
HAgnosco ista. & multũ mirorsi falsa sunt. R Ergo illud alte¬
rum uideamꝰ. H Sine me paulułũ considerare. oro te ne huc
iterum turpit̾ redeam. RE rgo ne interisse ueritatẽ uerum
non erit: Sinonerit uerũ. nõn gͦ interit. s uerũ erit: unde
post occasum ueritatis uerũ erit. cum iam ueritas nulla est : H.
Nichil habeo quid plus cogitẽ atq confiderem. Perge ad alrud. R¬
Certe faciemus quantũ possumus. ut docti atq prudentes uiri
legant hȩc: & nraͣm siqua est corrigant temeritatẽ. Nam me nec
modo. nec aliquando arbitror. quod contra hoc dicatur posse in ue-

Expanded text:
ne superfluis immoremur. 28. R. Ex eo, quantum memini, veritatem non ne superfluis immoremur. 28. R. Ex eo, quantum memini, veritatem non posse interire conclusimus, quod non solum si totus mundus intereat, sed etiam si ipsa veritas, verum erit et mundum et veritatem interisse. Nihil autem verum sine veritate: nullo modo igitur interit veritas. A. Agnosco ista, et multum miror si falsa sunt. R. Ergo illud alterum videamus. A. Sine me paululum considerare, oro te, ne huc iterum turpiter redeam. R. Ergone interisse veritatem verum non erit? Si non erit verum, non ergo interit. Si verum erit, unde post occasum veritatis verum erit, cum jam veritas nulla est? A. Nihil habeo quid plus cogitem atque considerem; perge ad aliud. Certe faciemus, quantum possumus, ut docti atque prudentes viri legant haec, et nostram, si qua est, corrigant temeritatem: nam me nec modo, nec aliquando arbitror quid contra hoc dicatur posse invenire.
Abbreviated transcription (Latin):
tum tucẽ deseramꝰ. Qua re si placet repetamꝰ breuit̾ unde illa duo
confecta sint: aut semꝑ manere ueritatẽ. aut ueritatẽ eͥeͥ disputan¬
di rationem. Hȩc enĩ uacillare dixisti. quo minꝰ nos faciat totiꝰ
rei suma securos. an ꝓotius illud quęrimꝰ quomodo ee̾ possit in
inperito animo disciplina.quẽ non possumꝰ non animũ dicere:
Hinc enĩ cominotꝰ uidebare. ut de illis quȩ concesseras dubita¬
re rursus necesse fuerit. H Immo discutiamꝰ prius illa. deinde
hoc quale sit uidebimꝰ. Ita enim nulla ut opmnor controuersia
remanebit. RIta fiat. s ad esto totus atq cautissimꝰ. Scio enim
quid tibi eueniat attendenti. dum nimis pendes inclusionẽ: &
ut iam iãq inferatur expectas. eaquȩ int̾rogant᷑. non diligent̾
examinata concedis. H Uerum fortasse dicis: sed enitar cont̾ra
hoc genus morbi quantũ possum. Modo iam tu incipe quęrerȩ.

Expanded text:
tum ducem deseramus. Quare, si placet, repetamus breviter unde illa duo tum ducem deseramus. Quare, si placet, repetamus breviter unde illa duo confecta sint, aut semper manere veritatem, aut veritatem esse disputandi rationem. Haec enim vacillare dixisti, quo minus nos faciat totius rei summa securos. An potius illud quaeremus, quomodo esse possit in imperito animo disciplina, quem non possumus non animum dicere? Hinc enim commotus videbare, ut de illis quae concesseras, dubitare rursus necesse fuerit. A. Imo discutiamus prius illa, deinde hoc quale sit videbimus. Ita enim, ut opinor, nulla controversia remanebit. R. Ita fiat, sed adesto totus atque cautissimus. Scio enim quid tibi eveniat attendenti, dum nimis pendes in conclusionem, et ut jam jamque inferatur exspectas, ea quae interrogantur non diligenter examinata concedis. A. Verum fortasse dicis; sed enitar contra hoc genus morbi quantum possum: modo jam tu incipe quaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
uerint: & quib p̾sertim rogantib non subuenire crudele sit. Ille aũ
uit nouit quidẽ profamiliaritate. ardorẽ nrm. sed ita lo
ab est. n ita nc̃ constituti sumus. ut uix ad dñ᷑ uel epistole mitten¬
de facultas sit: que credo iam otio trans alpina ꝑfecisse carm̃. quo
mortis metus excantatꝰ effugiat. ⁊ antiqua glatie duratꝰ anime
stupor frigusq pellatur : sed interim dum ista ꝓueniunt. quȩ in
nr̃a potestate non sunt: nonne turpissimũ est perͥre otrum nr̃m.
& totum ipsũ aninum ex incerto arbitrio pendere deligatum:
non corporis uoluptates. ñ populares suggestus. atq honores. sed
animam nr̃am. seque isũ querentib iter aperiat: Ita nẽ nos deser&.
aut a nobis deserit᷑: A lienissimũ quidẽ ab ipso ẽ. ut eos qui talia
desiderant deserat. Unde a nobis quoq alienũ e̾eꝰ debet. ut tan¬

Expanded text:
verunt, et quibus praesertim rogantibus non subvenire crudele sit. Ille autem verunt, et quibus praesertim rogantibus non subvenire crudele sit. Ille autem alius novit quidem pro familiaritate ardorem nostrum; sed ita longe abest, et ita nunc constituti sumus, ut vix ad eum vel epistolae mittendae facultas sit. Quem credo jam otio Transalpino perfecisse carmen quo mortis metus excantatus effugiat, et antiqua glacie duratus animae stupor frigusque pellatur. Sed interim dum ista proveniunt, quae in nostra potestate non sunt, nonne turpissimum est perire otium nostrum, et totum ipsum animum ex incerto arbitrio pendere deligatum? non corporis voluptates, non populares suggestus atque honores, sed animam nostram seque ipsum quaerentibus, iter aperiat? Itane nos deseret, aut a nobis deseretur? R. Alienissimum quidem ab ipso est ut eos qui talia desiderant deserat: unde a nobis quoque alienum esse debet ut tan
Abbreviated transcription (Latin):
gimus. & nunc ut nichil quod nescimꝰ opinemur. manifestũ habe¬
mus & a carmine de hac re scribi & soluta oratione. & abhis uiris
quorũ nec scripta littere nos possunt. & eorum ingena talia no-¬
uimꝰ. ut nos in eorum litteris quod uolumꝰ inuenturos desperare
non possimus. presertim cum hic ante oculos nr̃os sit ille in quo
ipsam eloquentiã quã mortuã dolebamꝰ perfectã reuixisse cog¬
nouimus. Ille ne nos sin& cum scriptis fius conuiuendi mod̾u
docuerit. uiuendi ignorare naturam: HNon arbitror equidẽ.
& multũ incde spero. sed unum doleo qđ uel erga se uel erga sapien¬
tiam studium nrm̃: non ei ut uolumus ualemus apperire. Nam pro¬
fecto ille mniseraretur sitim nr̃am. & exundaret multo citius qu̾a nc̃
Securus enim ẽ. quod sibi iam totũ de amine inmortalitate ꝑsuasit.
Nec scit aliquos ẽẽ fortasse qui huiꝰ ignorationis miseriam satis cogno¬

Expanded text:
gimus: et nunc, ut nihil quod nescimus opinemur, manifestum habegimus: et nunc, ut nihil quod nescimus opinemur, manifestum habemus, et carmine de hac re scribi, et soluta oratione; et ab iis viris quorum nec scripta latere nos possunt, et eorum ingenia talia novimus, ut nos in eorum litteris quod volumus, inventuros desperare non possimus: praesertim cum hic ante oculos nostros sit ille, in quo ipsam eloquentiam quam mortuam dolebamus, perfectam revixisse cognovimus. Illene nos sinet, cum scriptis suis vivendi modum docuerit, vivendi ignorare naturam? A. Non arbitror equidem et multum inde spero, sed unum doleo quod vel erga se, vel erga sapientiam studium nostrum non ei ut volumus, valemus aperire. Nam profecto ille misereretur sitim nostram, et exundaret multo citius quam nunc Securus enim est, quod sibi jam totum de animae immortalitate persuasit, nec scit aliquos esse fortasse, qui hujus ignorationis miseriam satis cogno
Abbreviated transcription (Latin):
tes. cum tam breuiter totum de quo agebatur demonstrari potuit.
quã nunc demonstratũ est. Quare me sollicitũ facit quod tandiu
quasi ad insidianctu obambulauit oratio. Deinde non uideo quo¬
modo in animo semꝑ sit disciplina. presertĩ disputandi: cum &
tam pauci eius gnari sint. Ẽ quisquis eam nouit. tanto ab infan¬
tia tempore fuerit indoctus. Non enĩ possumꝰ dicere aut imperi-¬
torũ animos non e̾e̾ animos. aut e̾e̾ in animo eam quã nesciunt
disciplinã. Quod si ueheniter absurđu est: restat ut aut non semꝑ
sit ueritas: aut disciplina illa ueritas nonsit. RUides quã non
frustra tantos circuitus egerit nr̃a ratiocinaatio. Querebamꝰ
enim quid sit ueritas. quod ne nunc quidẽ in hac silua rerũ om̃ib
ene callib oberratis. uideo nos inuestigare potuisse.s.
rum alienorũ in manus incidat. quod huic questioni satis faciat:
Nam & multos ante nr̃am aetatẽ scriptos e̾ẽ arbitror qͦs non le-¬

Expanded text:
tes, cum tam breviter totum de quo agebatur, demonstrari potuerit, quam nunc demonstratum est. Quare, me sollicitum facit quod tam diu quasi ad insidiandum obambulavit oratio. Deinde non video quomodo in animo semper sit disciplina, praesertim disputandi, cum et tam pauci ejus gnari sint, et quisquis eam novit, tanto ab infantia tempore fuerit indoctus. Non enim possumus dicere aut imperitorum animos non esse animos, aut esse in animo eam quam nesciant disciplinam. Quod si vehementer absurdum est, restat ut aut non semper in animo sit veritas, aut disciplina illa veritas non sit. 26. R. Vides quam non frustra tantos circuitus egerit nostra ratiocinatio. Quaerebamus enim quid sit veritas, quod ne nunc quidem in hac quadam silva rerum, omnibus pene callibus oberratis, video nos investigare potuisse. Sed rum alienorum in manus incidat, quod huic quaestioni satisfaciat? Nam et multos ante nostram aetatem scriptos esse arbitror, quos non le
Abbreviated transcription (Latin):
in obedientie p enas. ex contumacia inferioris inuenit: Qua enĩ iustitia.
quanuis meliori deterior creature. tam̃ creature seruir&: si ipsi qualisc̃q

Expanded text:
inobedientiae poenas ex contumacia inferioris invenit? Qua enim justitia, inobedientiae poenas ex contumacia inferioris invenit? Qua enim justitia, quamvis meliori deterior, creaturae tamen creatura serviret, si ipsi qualisc
Abbreviated transcription (Latin):
oculos tuos a uanitate que displicet ñ auertis: Si a uaritiã rep̃ hendis.
cur non ab ea ꝓpͥo separatꝰ arbitͥo. cortuũ ad mandata salutis indinas.
s tanquã infi̾rmꝰ in omĩb clamas ad d̾m. in clina cor meu intestimonia
tua. ⁊ non in auaritiã. nͥ qr suggerit auaritiã lex in menbris nata pec
cati. & ob hanc uult oculos suos: nec ꝑ se potest uirsc̃s auert̾e. Ae sic caro
grã. que ꝑ ihm̃ xp̃m dñm nr̃m paruis in agnisq donatur. Uelle enĩ ad¬
iacet. ꝑ ficere aũ non: quanuis & ip¬
sum uelle. non ex nobis. s dĩ
donũ ẽ: qm̃ ab ipso habemꝰ & uelleos
& in scriptis tuis apłoꝵ. bella cognoscimꝰ. & tua certamina in apłicis lit
& corpore: rerũ uoluntatũq diuersitas: nͥ quia iusto diuinitatis iudicio
cõtẽpnens homo ctm. creatura creatorẽ. infimꝰ sũmũ. intra sem&. ipsum

Expanded text:
oculos tuos a vanitate, quae displicet, non avertis? Si avaritiam reprehendis, oculos tuos a vanitate, quae displicet, non avertis? Si avaritiam reprehendis, cur non ab ea proprio separatus arbitrio, cor tuum ad mandata salutis inclinas, sed tanquam infirmus in omnibus clamas ad Deum, Inclina cor meum in testimonia tua, et non in avaritiam? Nisi quia suggerit avaritiam in membris nata lex peccati; et ab hac vult oculos suos, nec per se potest vir sanctus avertere: ac sic caro m Christum parvis magnisque donatur. Velle enim adjacet, perficere autem non : quamvis et ipsum velle non ex nobis, sed Dei donum est; Quoniam ab ipso habemus et velle et et in scriptis tuis Apostolorum bella cognoscimus, et tua certamina in apostolicis e constat, rerum voluntatumque diversitas; nisi quia justo divinitatis judicio contemnens homo Deum, creatura Creatorem, infimus summum, intra semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
semꝰ. Ip̃se siqͥdẽ definit in psalmo. Beatꝰ homo quẽ tu erudieris dñẽ.&.
de lege tua docueris eu᷑. S uideamꝰ utrũ ipsi iam erudito. ⁊ omĩ legis
scientia scdm institutionẽ uidaicã sufficient̾ instructo. ad beatitudinẽ
res hec sola suffecerit. Cur gͦ rursus id̾e clamat ad dñm. da mͥ intellec¬
tum & scrutabor legẽ tuã. & custodiã illa in toto corde meo: Parum
erat qd ad scrutand̾a legẽ poposcerat intellect̾ũ. nͥ etiã ad custodien¬
dã necessariũ significaret aux iliũ dicens. ⁊ custodiã ilła in doto corde
meo Quasi cticer&. Tc̃ custodiã illam in toto corde meo. si tudederis
impleturus fuerat : opẽ diuini postularit auxilii. Que si ita sunt: a te
paulułu libet beate dd̾ senfuũ tuoꝵ. occulta ꝑquirere. Unde rogd tibi
laras. clamas .&. dicis. Auerte oculos meos ne uideant uanitatẽ Intel-¬
lectͥu certe discernende uanitatis a ueritate. sic̾ p oscebas accepto. cur

Expanded text:
 homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum . Sed videamus utrum ipsi jam erudito, et omni legis scientia secundum institutionem Judaicam sufficienter instructo, ad beatitudinem res haec sola suffecerit. Cur ergo rursus idem clamat ad Dominum, Da mihi intellectum, et scrutabor legem tuam, et custodiam illam in toto corde meo? Parum erat quod ad scrutandam legem poposcerat intellectum; nisi etiam ad custodiendam necessarium significaret auxilium, dicens, Et custodiam illam in toto corde meo : quasi diceret, Tunc custodiam illam in toto corde meo, si tu dederis impleturus fuerat, opem divini postulaverit auxilii. Quae si ita sunt, a te paululum libet, beate David, sensuum tuorum occulta perquirere. Unde, rogo, tibi laveras, clamas et dicis, Averte oculos meos, ne videant vanitatem . Nam intellectu certe discernendae vanitatis a veritate, sicut poscebas, accepto, cur
Abbreviated transcription (Latin):
incontumeliã. o homo tuqͥs es qui respondeas do. quia cui uult miseret᷑
& quẽ uult indurat: S priusqͣ. ad huiꝰmodi conclusionẽ beatꝰ apłs dispu¬
tationis ordine ꝑueniret. hoc potissimũ de uet̾ib lit teris sũpsit exempłũ:
in quo incturationẽ quȩ a dõ fieri dicit᷑ edoceret. Dicit inqͥt scriptura pha-¬
raoni. quia in hoc ipsum excitaui te. ut ostendã inte uircutẽ meã: & ut
annuntiet᷑ nom̃ meu̾ in uniuersa t̾ra. Indurasse aũ cor eiꝰ d̾s in eadẽ scrip¬
tura aꝑtissime dicit᷑. cum morsi de signis quȩ in egiptios ꝑ eum facien-¬
da fuerant loqueret᷑. Sic enĩ dicit. Ego aũ indurabo cor pharaonis. ne
dimittat popłm. Hinc iam ꝑ aperta setactans całupniator astutꝰ. iusti¬
tiam dei ad suun libret arbitriũ: & quanta potest uociferatione responde¬
at. Sicui uult miseret᷑ & quẽ uult indurat: qͥd ad huc querit᷑s Uolunta¬
ti enĩ eiꝰ quis resistit: Huiꝰ elationi apłs dicat. O homo. tuqͥs esquires¬

Expanded text:
 o homo, tu quis es qui respondeas Deo, quia cujus vult miseretur et quem vult indurat? Sed priusquam ad hujusmodi conclusionem beatus Apostolus disputationis ordine perveniret, hoc potissimum de veteribus litteris sumpsit exemplum, in quo indurationem quae a Deo fieri dicitur, edoceret: Dicit, inquit, Scriptura Pharaoni: Quia in hoc ipsum excitavi te, ut ostendam in te virtutem meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra . Indurasse autem cor ejus Deus in eadem Scriptura apertissime dicitur, cum Moysi de signis quae in Aegyptios per eum facienda fuerant loqueretur. Sic enim dicit, Ego autem indurabo cor Pharaonis, ne dimittat populum . Hinc jam per aperta se jactans calumniator astutus justitiam Dei ad suum libret arbitrium, et quanta potest vociferatione respondeat, Si cujus vult miseretur, et quem vult indurat, quid adhuc queritur? Voluntati enim ejus quis resistit? Hu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpoꝵ motib agitant᷑: ab eo pͥncipio st̃ inqͦ erat uerb̾i. & uerbũ erat
apud dm. & ds̃ erat uerbũ. usq infin̾e̾ omĩum scłoꝵ De quo fine cum
sperant᷑ futura. nec p̃terita transiert̃. s in p̃sentia diuinitatis. p̃senti
semꝑ luce cernunt᷑ ab illo. Ergo quia et̾nus & p̾scius. qui & iustꝰ .&. pius ẽ: qui¬
& exerit debitã seueritatẽ. & ex hib& indebitã pietatẽ.&. habet increandis
atq eligendis hominib sic̾ in luto figulus potestatẽ: a qͦ sic̾ scriptũ est. fac¬
ta st̃ alia quictẽ uasa in honorẽ. alia uͦ in contumeliã: anteqͣ. faceret p̾sciuit
nos & in ipsa nos p̃scientia cũ nondũ fecisset elegit. S a quo hoc fieri potuit
git nos ante mundi constitutionẽ. Intra mundu facti sumꝰ. & ante mund̾u
electi sumꝰ: atq ita uno eode̾q nec transeunte nec futuro s continuo tꝑte.

Expanded text:
temporum motibus agitantur, ab eo principio in quo erat Verbum, et Verbum erat temporum motibus agitantur, ab eo principio in quo erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , usque in finem omnium saeculorum. De quo fine cum sperantur futura, nec praeterita transierunt, sed in praesentia divinitatis praesenti semper luce cernuntur. Ab illo ergo quia aeternus et praescius, quia et justus et pius est, qui exercet debitam severitatem, et exhibet indebitam pietatem, et habet in creandis atque eligendis hominibus, sicut in luto figulus potestatem, facta sunt alta sunt alia quidem vasa in honorem, alia vero in contumeliam. Antequam faceret nos, praescivit nos, et in ipsa nos praescientia, cum nondum fecisset, elegit. Sed a quo hoc fieri potuit,git nos ante mundi constitutionem . Intra mundum facti sumus, et ante mundum electi sumus: atque ita uno eodemque, nec transeunte, nec futuro, sed continuo tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
eũ quẽ illuminare noluerit: sic etiam repellere. que uocare noluerit.
Quos enĩ p̃ctestinauit: illos & uocauit: & qͦs uocauit. illos & iusti¬
ficauit. Ipse enĩ cdedit ut simꝰ ipse ut boni ẽẽ possimus. Prescunt¬
Mundus enĩ quanuis pro tꝑrȩ ex quo factus ẽ ceperit. in illa diuine
p̾scientie luce faciendus. nullũ potuit habere pͥncipiũ. Et quantic̃q
uł ex ad̾ã usq in hodier nũ homines nati st̃: uł post etatẽ nr̃am gene¬
rationis st̃ propagine nascituri: apud dm̃ & iã uati st̾. & decurso toti
uite tꝑre transiert̾: in illo nichilomuiꝰ diuini optutꝰ lummine ꝑmanen¬
tes d̾s enĩ quinec loco claudit᷑. nec tẽꝑe p̃uenit᷑. onirũ rerum tam
p̃teritarũ memoria. quã imiͥnentiũ scientia plenꝰ ẽ: nec reminiscens uol¬
uit᷑ in p̃teritũ : nec sperans tendit uifuturũ. E quęc̾q omĩno st̃ que

Expanded text:
eum quem illuminare noluerit: sic etiam repellere eum quem vocare noluerit. eum quem illuminare noluerit: sic etiam repellere eum quem vocare noluerit. Quos enim praedestinavit, illos et vocavit: et quos vocavit, illos et justificavit . Ipse dedit ut simMundus enim quamvis pro tempore ex quo factus est coeperit, in illa divinae praescientiae luce faciendus nullum potuit habere principium: et quanticunque vel ex Adam usque in hodiernum diem homines nati sunt, vel post nostram aetatem generationis sunt propagine nascituri, apud Deum nati sunt jam, et decurso totius vitae tempore transierunt, in illo nihilominus divini obtutus lumine permanentes. Deus enim qui nec loco clauditur, nec tempore praevenitur, omnium rerum, tam praeteritarum memoria, quam imminentium scientia plenus est: nec reminiscens volvitur in praeteritum, nec sperans tenditur in futurum. Et quaecunque omnino sunt, quae
Abbreviated transcription (Latin):
rando qͥsq ostendat ꝑ seuerantẽ. quod iste ñ fecit: S neqͥsquã re¬
luctet᷑ & dicat. si exquo fidelis qͥsq fact̾us ẽ. uirit uerbi grã decẽ
annos. & eoꝵ. medio tempore a fide lapsus ẽ: nonne qͥnq annos ꝑseue¬
rauit : Non contendo de uerbis: si & illa perseuerantia putatur
ẽẽ dicenda : tanqu̾a temporis sui. Hanc certe de qua ñc̃ agimꝰ ꝑseue¬
rantiã. qua inxpͣo ꝑseuerat᷑. usq infinẽ nullomͦ habuisse dicenctus est.
qui ñ ꝑseuerauerit usq infinẽ: pociusq habuit unrus anni fidelis. &

Expanded text:
rando quisque ostendat se perseverantem, quod iste non fecit? Sed ne quisquam rerando quisque ostendat se perseverantem, quod iste non fecit? Sed ne quisquam reluctetur et dicat, Si ex quo fidelis quisque factus est, vixit, verbi gratia, decem annos, et eorum medio tempore a fide lapsus est, nonne quinque annos perseveravit? Non contendo de verbis, si et illa perseverantia putatur esse dicenda, tanquam temporis sui: hanc certe de qua nunc agimus perseverantiam, qua in Christo perseveratur usque in finem, nullo modo habuisse dicendus est, qui n
Abbreviated transcription (Latin):
Am de perseuerantia diligentius disputandu est: naͣ & impriore
SLibro cum ageremꝰ de initio fidei. etiã de hac aliqua diximꝰ. Asseriuiꝰ
ergo donũ dei ẽẽ perseuerantiã: qua usq infine̾ ꝑseuerat᷑ iuxpo¬
finẽ autẽ dico quo ista uita finit᷑. inqua tantũmͦ ꝑiculũ est ne cadat᷑.
Itaq utrũ qͥsq hoc munꝰ acceꝑit: quandiu hanc uitã ducit incertũ
est. Si enĩ pͥusqũa moriat᷑ cadat : non ꝑseuerasse utiq dicit᷑. & ueris¬
sime dicitur. Q uomͦ gͦ ꝑseuerantiã. qui ñ ꝑseuerauit. accepisse uł ha¬
buisse dicendus ẽ:Nam si habeat aliqͥs continentiã. & ab ea decidat
atq in continens fiat. si iustitiã similit̾. si pacientiã. si ipsam fidẽ: rec
te dicit᷑ habuisse ⁊ ñ habere. Continens enĩ fuit. uł uistus fuit. uelpa¬
diens fuit. uel fidelis fuit. quandiu fuit. Cũ uero ẽẽ destitit. ñ est
qͦd fuit. Qui uͦ non ꝑseuerauerit qͦ mͦ ꝑseuerans fuit. cũ perseue¬

Expanded text:
am de perseverantia diligentius disputandum est: nam et in priore libro, cum ageremus de initio fidei, etiam de hac aliqua diximus. Asserimus ergo donum Dei esse perseverantiam qua usque in finem perseveratufinem autem quo vita ista finitur, in qua tantummodo periculum est ne cadatur. Itaque utrum quisque hoc munus acceperit, quandiu hanc vitam ducit, incertum est. Si enim priusquam moriatur cadat, non perseverasse utique dicitur, et verissime dicitur. Quomodo ergo perseverantiam, qui non perseveravit, accepisse vel habuisse dicendus est? Nam si habeat aliquis continentiam, et ab ea decidat atque incte dicitur habuisse et non habere. Continens enim fuit, vel justus fuit, vel patiens, vel fidelis fuit quandiu fuit; cum vero esse destitit, non est quod fuit. Qui vero non perseveraverit, quomodo perseverans fuit, cum perseve
Abbreviated transcription (Latin):
Ad nos enĩ reuertet᷑. idẽ. nobis ꝓderit ista p̃dicatio. non ⁊ illi. Si aũ suꝑ
eum pax p̃dicata requieuerit: & nobis & illi. Quia gͦ nos qui salui fu¬
turi sint nescientes. om̃s qͥb p̃dicamꝰ hanc pacẽ. saluos fieri uelle ds̃ iub&.
& ipse hoc in nobis oꝑat᷑ diffundendo istã caritate̾ in cordib nrͣis. ꝑ spͣm
mare dictͥus ẽ. qui efficit ut clamemꝰ. Si gͦ clmantẽ spm̃ recte dixit
scriptura a qͦ efficit᷑ ut clamemꝰ. recte etiã dicit uolentẽ dm̃ a quo
efficitur ut uelimꝰ ꝗ ac ꝑ hoc quia os corripiendo nichil aliud debemꝰ age¬
re. nͥ ut ab ista pace que est add̾m non recedat᷑. aut ad eam qui recesserat
reuertat᷑: nos tigamꝰ sine despatione qd agimꝰ. Si filius pacis ẽ quẽ corri-¬
pimꝰ. requiescet suꝑ eum pax nr̃a. Sin autẽ. ad nos reuertet᷑. Quãuif itaq

Expanded text:
ad nos enim revertetur, id est, nobis proderit ista praedicatio, non et illi; si autem super ad nos enim revertetur, id est, nobis proderit ista praedicatio, non et illi; si autem super eum pax praedicata requieverit, et nobis, et illi. 47. Quia ergo nos qui salvi futuri sint nescientes, omnes quibus praedicamus hanc pacem salvos fieri velle Deus jubet, et ipse in nobis hoc operatur, diffundmare dictus est, qui efficit ut clamemus. Si ergo clamantem Spiritum recte dixit Scriptura, a quo efficitur ut clamemus; recte etiam volentem Deum a quo efficitur ut velimus. Ac per hoc, quia et corripiendo nihil aliud debemus agere, nisi ut ab ista pace quae est ad Deum non recedatur, aut ad eam qui recesserat revertatur, nos agamus sine desperatione quod agimus. Si filius pacis est quem corripimus, requies