comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sulleuet trepidationẽ tuã. firmet inse
securitatẽ tuã. alloquat᷑ te intꝰ. & dicat tͥ.
Me attende. qͥd ꝑtulerim. frẽm malum
forte pateris. aut inimicũ forinsec̾ pate¬
ris. qͦs ñ passussũ : fremebant formsecꝰ
iudei. intrinsecus discipulus tradebat.
Seiuet gͦ tẽpestas. sed ille saluos facit a
pusillo animo & tempestate. forte naui
tua ido tͦbat᷑. qr ille inte dormit. Seuie¬
bat mare. tͣbabat nauicłam. in qua dis¬
cipłi nauigabant. xp̃c aut̃ dormiebat.
landẽ aliquando uisũ : illis qr int̾ eos dor¬
miebat uentorũ imꝑator & creator. Ac
gͦ forte turbat᷑ cor tuũ. qi excidit tibi. in
uigilat. xp̃e. si meministi passionũ xp̃i.¬
Cũ aut̾ pleno corde intuitꝰ fueris qͥd ille fu¬
erit passus. ñe ȩquo animo & tu tolera¬
bis: & fortasse gaudens. qr inuentus es in a¬
liqͣ similitudine passionũ regis tui. Cũ gͦ
ista cogitans consolari & gaudere ceꝑis: ille

Expanded text:
sublevet trepidationem tuam, firmet in se sublevet trepidationem tuam, firmet in se securitatem tuam, alloquatur te intus, et dicat tibi: Me attende, quid pertulerim: fratrem malum forte pateris, aut inimicum forinsecus pateris; quos non passus sum? Fremebant forinsecus Judaei, intrinsecus discipulus tradebat. Saevit ergo tempestas, sed ille salvos facit a pusillanimitate et tempestate. Forte navis tua ideo turbatur, quia ille in te dormit. Saeviebat mare, turbabatur navicula in qua discipuli navigabant, Christus autem dormiebat: tandem aliquando visum est illis quia inter illos dormiebat ventorum imperator et creator; accergo forte turbatur cor tuum, quia excidit tibi in vigilat Christus, si meministi passionum ChrisCum autem pleno corde intuitus fueris quid ille fuerit passus, nonne aequo animo et tu tolerabis? et fortasse gaudens, quia inventus es in aliqua similitudine passionum regis tui. Cum ergo ista cogitans consolari et gaudere coeperis, ille
Abbreviated transcription (Latin):
inconscientia qͦ nultꝰ hominũ intrat.
ubi nemo tec̃ e̾. ubi tu & d̾s ẽ. Nã si in de¬
serto inaliquo loco es. qͥd facies de congre¬
gantib se: Non enĩ a genere humano
separatus eẽ poteris. quã diu in homini¬
b uiuis. Attende potiꝰ consolatorẽ illiũ
atũ eẽ. etiã int̾ nos. attende qr duo decĩ
suis miscuit unũ quẽ pateret᷑. Dic̃. fcce
Forte iste ut dixi. fugerat ad conscienti¬
ã suã. ibi aliquantũ desertũ inuenerat.
ubi reqͥesceret. S illa dilectio contͣbabat
eũ. Solus erat in conscientia. s ñ solus in
caritate. Intꝰ consolabat᷑ conscientia.
s formsecꝰ tͥbulationes ñ relinquebant.
Itaq in se qͥetꝰ ex aliis pendens. cum con¬
t᷑baret᷑ ad huc qͥd ait: Expectabã eũ
qui saluũ me faceret. apusillo animo &
tẽpestate. Mare e̾. tẽpestas ẽ. nichil tibi
restat. nͥ exclamare. dnẽ pereo. Porrigat
manũ ille. qͥ fluctus calcat intrepidus.

Expanded text:
in conscientia, quo nullus hominum intrat, in conscientia, quo nullus hominum intrat, ubi nemo tecum est, ubi tu et Deus es. Nam si in deserto, in aliquo loco, quid facies de congregantibus se? Non enim a genere humano separatus esse poteris, quamdiu in hominibus vivis. Attende potius consolatorem illum atum etiam inter nos: attende quia duodecim suis miscuit unum quem pateretur. 10. vers.Forte iste, ut dixi, fugerit ad conscientiam suam, ibi aliquantum desertum invenerit ubi requiesceret. Sed illa dilectio coconscientia, sed non solus in charitate; intus consolabatur conscientia, sed forinsecus tribulationes non relinquebant. Itaque in se quietus, ex aliis pendens, cum conturbaretur adhuc, quid ait? Exspectabam eum qui me salvum faceret a pusillanimitate et tempestate. Mare est, tempestas est: nihil tibi restat nisi exclamare, Domine, pereo . Porrigat manum ille qui fluctus calcat intrepidus,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qͥ nouit exercendos nos.miscet nobis
& ñ ꝑseueraturos. aut certe ita simulatos.
ut nec inchoauerint in quo ꝑseuerare de
ex hoc iracundia. & tͣbaret ocłm tuũ: ñ
inqͥt ut inimicũ eũ estimetis. s corripite
ut frẽm ut erubescat. Aquo indix̃ separa¬
tionẽ. ñ p̃cidit dilectionẽ. Uiuit ille ocłsꝰ.
uiuit uita cria. Et enĩ amissa dilectio. mors
tua .ẽ. Ille hanc amittere timuit qͥ dix̃.
metꝰ mortis cecidit suꝑ me. Itaq ne amit¬
tã dilectionis uitã. qͥs dabit mͥ penuas sic̃¬
columbȩ & uolabo & reqͥescã : Quo ituruᷤᷤ
es: Quo uolaturꝰ.: Ubi reqͥ eturꝰ: Ecce elon¬
gaui fugiens. & mansi in deserto. Inqͦ
deserto : Ubicunq fueris: congregabt̃
se cȩteri. Desertũ tecũ petent. affectabt̃
uitã tuã. tu repellere ñ potes societatẽ
fru̾m. miscent᷑ tͥ etiã mali. ad huc tͥ exer¬
citatio debet᷑. Ecce elongaui fugiens. &
mansi in deserto. Inquo deserto S. forte

Expanded text:
enim qui novit exercendos nos, miscet nobis enim qui novit exercendos nos, miscet nobis et non perseveraturos, aut certe ita simulatos, ut nec inchoaverint in quo perseverare dex hoc iracundia, et turbaret oculum tuum, Non, inquit, ut inimicum eum existimetis, sed corripite ut fratrem, ut erubescat . A quo indixit separationem, non praecidit dilectionem. Vivit ille oculus, vivit vita tua. Etenim amissa dilectio, mors tua. Hanc ille amittere timuit qui dixit: Metus mortis cecidit super me. Itaque ne amittam dilectionis vitam, quis dabit mihi pennas sic Quo iturus es? quo volaturus? ubi requieturus? Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Ubicumque fueris, congregabunt se caeteri, desertum tecum petent, affectabunt vitam tuam, tu repellere non potes societatem fratrum: miscentur tibi etiam mali; adhuc tibi exercitatio debetur. Ecce elongavi fugiens, et mansi in deserto. In quo deserto? Si forte
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ: Ñuis pie uiuere in xp̃o. Uis ꝓbare
uerũ eẽ. qđ dictũ ẽ: Incipe pie uiuere
tineat ad uiscera tua. qđ ait apłs. Qͥs
infirmat᷑. & ego ñ infirmor: Qs scanda¬
lirat᷑. & ego ñ uror : Alioꝵ infirmita¬
tes. alioꝵ scandala. ꝑsecutiones illi fu¬
ert̃. Nlunqͥd gͦ dest̃ hoc tẽpore: Plures
abundant ilł qͥ ea curant. Et plerunq
potest. aut apud se qđ gustet ñ ht̃. & ał
teri gustanti immo deuoranti ñ cõpatit᷑.
Incipiat gͦ pie iuuere in xp̃o. & ꝓbet qd
dr. Incipit desiderare pennas. elongare. fu¬
gere. manere in deserto. Unde enĩ putatis
fr̃s seruis dĩ impleta eẽ deserta : sibene ilł
esset int̾ homines. recederent ab hominib ͤ
& tam̃ qͥd faciunt & ipsi: Ecce elongant fu¬
gientes. manent indeserto. S nunqͥd sin¬
gillatim: Tenet eos caritas. ut cũ multis
maneant. & de ipsis multis existunt qui
exerceant. q in om̃i congregatione multi¬
tudinis necesse ÷ ut inueniant᷑ mali. D̾s

Expanded text:
e verum esse quod dictum est? Incipe pie vivere ertineat ad viscera tua quod ait Apostolus: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror Aliorum infirmitates, aliorum scandala, persecutiones illi fuerunt. Numquid ergo desunt hoc tempore? Plures abundant illis qui eas curant. Et plerumquepotest; aut apud se quod gustet non habet, et alteri gustanti, imo devoranti non compatitur. Incipiat ergo pie vivere in r: incipit desiderare pennas, elongare, fugere, et manere in deserto. 9. Unde enim putatis, fratres, servis Dei impleta esse deserta? Si bene illis esset inter homines, recederent ab hominibus? Et tamen quid faciunt et ipsi? Ecce elongant fugientes, manent in deserto: sed numquid singillatim? Tenet eos charitas, ut cum multis maneant: et de ipsis multis existunt qui exerceant. Quia in omni congregatione multitudinis necesse est ut inveniantur mali. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
latũ. Noli seͥbẽ rex uideoꝵ. s qr ipse se di¬
xit regẽ eẽ udeoꝵ. Ipsũ dixisse scͥbȩ di¬
xer̃. ñ hoc ẽẽ qđ dix̃. S qr uerũ. ẽ. in alio
psalmo. in tituli inscriptione ne corrũ¬
pas: respondit pilatꝰ. Qđ scͥpsi. scͥpsi. lan¬
quã dicens. Non corri m̃o ueritatẽ. esi
icyt aliexã
DoMV IIRa¬
turi. cuiꝰ sit
neat intitu¬
lo inspicimꝰ.
ne forte im¬
portune ir¬
ruamꝰ quo
to isto indignati st̃ uidei dicentes. nos ñ
habemꝰ regem nͥ solũ cesarẽ: de tituli offen¬
sione longe facti ft̃ a scĩs. Propinquent scĩs.
et agglutinent᷑ scõ: qͥ regẽ. xs̃m agnoscunt.
et habe. concupiscunt. Longe fiant a scĩs.
qͥ contͣdicentes titulo. respuert regẽ đm.
& eleger᷑ regẽ hominẽ. Om̃is gͦ popłs hu¬
mano regno delectatꝰ. respuens in se regnare
ãm. qͦ regnante ita qͥsq subiectꝰ. ẽ. ut regnet
&̃ ipse cupiditatibꝰ suis: om̃is gͦ popłs talis
longe fit ã sc̃is. Nolite itaq fr̃s in solis uideiꝰ

Expanded text:
dixit se regem esse Judaeorum. Ipsum dixisse scribe, dixerunt; non hoc esse quod dixit. Sed quia verum est in alio psalmo, In tituli inscriptionem ne corrumpas , respondit Pilatus, Quod scripsi, scripsi: tanquam dicens, Non corrumpo veritatem, etsiicut aliquam domum intraturi, cujus sit neat in titulo inspicimus, ne forte importune irruamus quo to isto indignati sunt Judaei, dicentes, Nos non habemus regem nisi solum Caesarem , de tituli offensione longe facti sunt a sanctis. Propinquent sanctis, et agglutinentur sancto qui regem Christum agnoscunt et habere concupiscunt: longe fiant a sanctis qui contradicentes titulo respuerunt regem Deum, et elegerunt regem hominem. Omnis ergo populus humano regno delectatus, respuens in se regnare Dominum, quo regnante ita quisque subjectus est, ut regnet et ipse cupiditatibus suis, omnis ergo populus talis longe est a sanctis. Nolite itaque, fratres, in solis Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: Optime exposuisti. s in expositi¬
one tua agnosce facta tua. Uiri sangui
nũ & dolositatis. Dolositas in fraude. in
simulatione. inseductione. Quid gͦ illi
ipsi qͥ diuisi st̃ p̃ira uultꝰ eiꝰ: Ipsi st̃ iuiri
sangͥnũ & dolositatis.S qͥd de illiᷤ ait : Non
dimidiabt̃ dies suos. Quid ẽ. ñ dimidiabt
dies suos: Non ꝓficient qͣntũ putant.
quo dictũ ẽ. In dimidio dierũ eiꝰ derelin¬
quent illũ. & in nouissimis suis erit in¬
sipiens. Proficient. s ad tẽpꝰ. Quid enĩ ait
apłs: Maligni aut̾ homines & seductores
ꝓficient impeius. ipsi errantes & alios in
errorẽ mittentes. Cȩcꝰ aut̃ cecũ ducens. simul
infoueã cadt̾. Merito cadunt inputeũ
corruptionis. Quid gͦ ait : Proficient inpe¬
ius. ñ tam̃ diu. Nã paulo ante ait. s ultra
ñ ꝓficient. hoc ÷ ñ dimidiabunt diessuos.

Expanded text:
dunt. Optime exposuisti, sed in expositidunt. Optime exposuisti, sed in expositione tua agnosce facta tua. Viri sanguinum et dolositatis. In fraude dolositas, in simulatione, in seductione. Quid ergo illi ipsi qui divisi sunt prae ira vultus ejus? Ipsi sunt viri sanguinum et dolositatis. 27. Sed quid de illis ait? Non dimidiabunt dies suos. Quid est, Non dimidiabunt dies suos? Non proficient quantum putant: quo dictum est: In dimidio dierum ejus derelinquent eum, et in novissimis suis erit insipiens . Proficiunt, sed ad tempus. Quid enim ait Apostolus? Maligni autem homines et seductores proficient in pejus, ipsi errantes, et alios in errorem mittentes. Caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Merito cadunt in puteum corruptionis. Quid ergo ait? Proficient in pejus; non tamen diu. Nam paulo ante dixit, Sed ultra non proficient: hoc est, non dimidiabunt dies suo
Abbreviated transcription (Latin):
nocentiũ sitiunt. Ergo & de istis uisibilib
mortibꝰ st̃ uiri sanguinũ. S de ilł dicamꝰ.
Utinã solas uisibiles facerent. & animas ñ ꝑi¬
merent. Isti qͥ st̃ uiri sanguinũ & dolosita¬
tis. ne putent qi nos male sic intelligimꝰ ui¬
ros sanguinũ qui animas occidunt: ipsi
maximianistas suos sic intellexer̃. Nã cũ eos
dãnassent: in ipsa sententia consilii sui. ista
mianistis dixer̃. Quero aut̃ ego ab eis: qͣndo
maximianiste fuderint corporis sangͥnẽ.
Nonqr & ipsi ñ fuderint. si esset tał multitu¬
do q̃ fundẽt: s ꝓpt̾ timiditatẽ paucitatiᷤ suȩ.
magis ab eis aliquid passi st̃. ꝙͣ ipsi tale aliqͥd̃
aliqͣndo fecerunt. Ergo int̾rogo donati¬
stã & dico. In concilio tuo posuisti de ma¬
ximianistis. ueloces pedes eoꝵ ad effum¬
dendũ sangͥnẽ. Unũ mͥ date quẽ digito
leserint maximianistȩ. Qͥd mͥ aliud res¬
abunitate & animas seducendo interi¬
munt. spũalit̃ ñ carnalit̾ sanguinẽ fun¬

Expanded text:
ibilibus mortibus sunt viri sanguinum. Sed et de illis dicamus: Utinam solas facerent, et animas non perimerent. Isti qui sunt viri sanguinum et dolositatis, ne putent quia nos male sic intelligimus viros sanguinum, qui animas occidunt; ipsi Maximianistas suos sic intellexerunt. Nam cum eos damnarent, in ipsa sententia concilii sui ista vmianistis dixerunt. Quaero autem ego ab eis quando Maximianistae fuderint corporis sanguinem, non quia et ipsi non funderent, si esset talis multitudo quae funderet, sed propter, timiditatem paucitatis suae magis ab eis aliquid passi sunt, quam ipsi tale aliquid aliquando fecerunt. ergo interrogo donatistam, et dico: In concilio tuo posuisti de Maximianistis, Veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem. Unum mihi date quem digito laeserint Maximianistae? Quid mihi aliud resab unitate, et animas seducendo interimunt, spiritualiter, non carnaliter sanguinem fun
Abbreviated transcription (Latin):
stabilite. filiȩ eoꝵs ornatȩ. sic̃ similitudotẽ¬
pli. Felicitatẽ describit p̾sentis scłi. inqua
errantes homines & eã ꝓ magno habentes.
felicitatẽ uerã sempit̾nãq ñ quęr̃. Inde gͦ
isti filii alieni. ñ filii dei. Quoꝵs filii sic̃¬

Expanded text:
stabilitae, filiae eorum ornatae ut similitudo templi. Felicitatem describit praesentis saeculi, in qua errantes homines et eam pro magno habentes, felicitatem veram sempiternamque non quaerunt. Inde ergo isti filii alieni, non filii Dei: Quorum filii
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ. ruina mareriȩ neq transitꝰ. neq
clamor in plateis eoꝵ. Et qͥd seqͥt᷑: Beatũ
dixer̃ popłm cui hȩc st̃. S si hoc dixer̃ filii
alieni. quors os locutũ ẽ. uanitatẽ. tu qͥd
dicis: Beatꝰ popłs cuiꝰ ẽ. dñs ds ipsiꝰ. Iulit
om̃ia de medio cȩtera quȩ dat ds. & dedit
ipsũ dm̃. Om̾a qͥppe illa fr̃s quȩ cõmemo¬

Expanded text:
 neque clamor in plateis eorum. Et quid sequitur? Beatum dixerunt populum cui haec sunt. Sed qui dixerunt? Filii alieni, quorum os locutum est vanitatem. Tu quid dicis? Beatus populus, cujus est Dominus Deus ipsius . Tulit omnia de medio caetera quae dat Deus, et dedit ipsum Deum. Om
Abbreviated transcription (Latin):
uerã. piã. plenã fiduciȩ qͥ dix̃: tu es xp̃c fi¬
liꝰ dĩ uiui. Continuo aut̃ ubi cȩpit dñs loqͥ
de passione sua:timuit ille ne ꝑiret morien¬
do. cũ ipsi nos ꝑiremꝰ nͥ ille moreret᷑ e ait.
Absit dñe. ñ fiet istud. Et dñs illi qͥ paulo ante
dixerat beatꝰ es. & suꝑ hanc petrã ȩdificabo
eccłiam meã: redi inqͥt retro sathanas.
scandalũ mͥ es. Quare gͦ sathanas. paulo

Expanded text:
iam, plenam fiduciae, quia dixit, Tu es Christus Filius Dei vivi. Continuo autem ubi coepit loqui Dominus de passione sua, timuit ille ne periret moriendo, cum ipsi nos periremus nisi ille moreretur; et ait, Absit, Domine, non fiet istud. Et Dominus illi, cui paulo ante dixerat, Beatus es, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, Redi, inquit, retro satanas, scandalum mihi es: Qua
Abbreviated transcription (Latin):
& dolositatis. Uiros sanguinũ ꝓpt̾ int̾fecti¬
ones dic̃. atq utinã corporales & ñ spũa¬
les. Sanguis enĩ de carne exiens. uidet᷑ &
horret᷑. Qͥs uidet sanguinẽ cordis in rebap¬
tirato: Illȩ mortes. alios ocłos quȩr̃. Quanꝙͣ
& de istis mortibꝰ uisibilib ñ qͥescant armati
ubiq circũcelliones. & si istas uisibiles mor¬
tes attendamꝰ: uiri sanguinũ st̃. Attende
armatũ si uir pacis ẽ. & ñ uir sanguinis e̾.
si fustẽ saltẽ solũ ferat. fert fundibalũ. fert

Expanded text:
et dolositatis. Viros sanguinum propter interfectiones dicit; atque utinam corporales, et non spirituales! Sanguis enim de carne exiens, videtur et horretur: quis videt sanguinem cordis in rebaptizato? Illae mortes alios oculos quaerunt. Quanquam et de istis mortibus visibilibus non quiescant armati ubique Circumcelliones. Et si istas visibiles mortes attendamus, viri sanguinum sunt. Attende armatum, si vir pacis est, et non sanguinis. Si fustem saltem sol
Abbreviated transcription (Latin):
capiebas cibos. Qui st̃ dulces cibi: Non
rt̃ : ut possint illis qui adhuc ñ nouer̃
dic̾e̾. gustate & uidete qm̃ dulcis e̾. dñs.
Qui simul mecũ dulces capiebas cibos. in
domo di ambulauimꝰ cũ consensu. Unde
gͦ dissensio: Qui intꝰ erat. fortis factꝰ.ẽ. Am¬
bulauit mecũ in domo dĩ cũ consensu.
aliã domũ erex̃ contͣdomũ dĩ. Quare
illa relicta ẽ. ubi ambulauimꝰ cũ consensu:
Quare illa deserta ẽ. ubi dulces simul capi¬

Expanded text:
capiebas cibos. Qui sunt dulces cibi? Non capiebas cibos. Qui sunt dulces cibi? Non runt, ut possint illis qui adhuc non noverunt dicere: Gustate, et videte, quoniam dulcis est Dominus . Qui simul mecum dulces capiebas cibos. In domo Dei ambulavimus cum consensu. Unde ergo dissensio? Qui intus erat, foris factus est. Ambulavit mecum in domo Dei cum consensu: aliam domum erexit contra domum Dei. Quare illa relicta est, ubi ambulavimus cum consensu? quare illa deserta est, ubi dulces simul capi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dicat. Qm̃ si inimicꝰ ex ꝓbrasset mͥ. ẽt
quidẽ suꝑiꝰ contͣbatꝰ erat in exercitatione
sua a uoce mimici. & a tͥbulatione pecca¬
toris. forte in illa ciuitate positꝰ suꝑba illã
erigente turrẽ que sũmersa ẽ. ut diui¬
derent᷑ linguȩ eoꝵ. Aitende intꝰ. qͥd gemat
brasset mͥ sustinuissẽ utiq Et siis qͥ oderat
me suꝑ me magna locutꝰ fuisset. id .ẽ. ꝑ
suꝑbiã mͥ insultasset. magnificaret se suꝑ
me.minaret᷑ mͥ quicqͥd posset: ab condis¬
sẽ me utiq ab eo. Ab illo qui foris ẽ. ubi
te absconderes: Int̾ illos qui intꝰ sunt.
Nc̃ aut̃ uide. si ñ nichil aliud restat. nͥ ut
solitudinẽ requiras. Tu uͦ inqͥt homo una¬
nimis dux m̃s & notꝰ m̃s. forte aliqͣnͣdo
bonũ consiliũ dedisti. forte aliqͣndo p̾ces¬
sisti me. & salubre aliqͥd monuisti. in ex¬
cłia dĩ simul fuimꝰ. Tu uͦ hõ unanimis.
dux m̃s & notꝰ m̃s. Qͥ simul mecũ dulces

Expanded text:
quid dicat, Quoniam si inimicus exprobrasset mihi. Et quid dicat, Quoniam si inimicus exprobrasset mihi. Et quidem superius conturbatus erat in exercitatione sua a voce inimici et a tribulatione peccatoris, forte in illa civitate positus, superba illa erigente turrem quae submersa est ut dividerentur eorum linguae : attende intus quid gemat robrasset mihi, sustinuissem utique: et si is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, id est, per superbiam mihi insultasset, magnificaret se super me, minaretur mihi quidquid posset: absconderem me utique ab eo. Ab illo qui foris est, ubi te absconderes? Inter illos qui intus sunt. Nunc autem vide, si non nihil aliud restat, nisi ut solitudinem quaeras. Tu vero, inquit, homo unanimis, dux meus et notus meus. Forte aliquando bonum consilium dedisti, forte aliquando praecessisti me, et salubre aliquid monuisti: in Ecclesia Dei simul fuimus. Tu vero homo unanimis, dux meus et notus meus: qui simul mecum dulces
Abbreviated transcription (Latin):
ter ur dimittet uobis. Quis hoc dicit.:
Qui srit qͥd ibi agat᷑: ubi tu astans petis.
Uide qͥd uoluit esse aduocatus tuus. Ipse
iurisperitꝰ cuus. ipse assessor patris: ipse
iuidex tuus dix̃. Alit̾ ñ accipies. Qͥd factu¬
rꝰ es: Non accepturꝰ. si ñ dicturꝰ. Non ac¬
cepturꝰ. si falsũ dicturꝰ. Ergo aut facturꝰ
& dicturꝰ. aut qđ petis ñ ꝓmeriturꝰ: qr
qͥ hoc ñ faciunt. in usuris illis st̃ malis.
Sint illi ibi qͥ adhuc idola adorant. aut
querunt. Noli tu plebs dĩ. noli tu plebs
xp̃i: noli tu corpꝰ illiꝰ capitis. Aitende uin¬
cłm pacis tuȩ: attende ꝓmissũ uitȩ tuȩ
Qͥd enĩ tͥ ꝓdest. qr exigis in iurias qͣs ꝑtu¬
listi: Ultio te reficit. Ergo de malo
alieno gaudebis.: Passus es malũ. ignos¬
dinẽ & pennas: ido murmuras & ferre
ñ potes contͣdictionẽ & iniquitatẽ ciuitatis
huiꝰ. Requiesce in his qͥ tecũ intꝰ st̃. & no¬
li quęrere solitudinẽ. Audi & de ipsis

Expanded text:
ter vester dimittet vobis . Quis hoc dicit? ter vester dimittet vobis . Quis hoc dicit? Qui scit quid ibi agatur, quod tu adstans petis. Vide quod voluit esse ipse advocatus tuus: ipse jurisperitus tuus, ipse assessor Patris, ipse judex tuus dixit, Aliter non accipies. Quid facturus es? Non accepturus, si non dicturus; non accepturus, si falsum dicturus. Ergo aut facturus et dicturus, aut quod petis non promeriturus; quia qui hoc non faciunt, in usuris illis sunt malis. Sint ibi illi qui adhuc idola aut adorant, aut quaerunt; noli tu, plebs Dei, noli, plebs Christi, noli, corpus illius capitis. Attende vinculum pacis tuae, attende promissum Quid enim tibi prodest, quia exigis injurias quas pertulisti? Ultio te reficit? Ergo de malo alieno gaubebis? Passus es malum, ignosdinem et pennas, ideo murmuras, haec ferre non potes, contradictionem et iniquitatem civitatis hujus. Requiesce in his qui tecum intus sunt, et noli quaerere solitudinem. Audi et de ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
meliosũ audisti: uis exigere dãnationis
suppliciũ. Uel tantũ exige qͣntũ dedisti.
fenerator iniuriarũ. pugno ꝑcussus es: in¬
t̃fectionẽ quęris usura mala. Qua itu¬
rus es in oratione: Si reliqueris oratio¬
nẽ. qͦ cirtũ iturus es addm: Eccedices.
Pat̾ nr̃qͥ es in cęlis scĩficet᷑ nom̃ tuũ. ad¬
ueniat regnũ tuũ. fiat uoluntas tua
sic̃ in celo & in t̾ra. Dices. panẽ nr̃m coti¬
dianũ da nob̾ hodie. Uenies ad dimitte
nob̃ debita nr̃a. sic̃ & nos dimittimꝰ de¬
bitoribꝰ nr̃is. Uel inciuitate illa mala
abundent usurȩ iste: ñ intrent parieteᷤᷤ
istos. ubi pectus tundit᷑. Qͥd facies: Qua
ibis: Iu e ille u̾sus inmedio estis. Preces
ł cõposuit cęlestis uirisperitꝰ: qͥ nouerat
qͥd ibi ageret᷑. Ait tͥ. Alit̾ ñ ĩpet᷑bis. Am̃
dico uobis. qr si dimiseritis peccata ho¬
minibus: dimittent᷑ uobis. Si aut̃ ñ
dimiseritis peccata hominibꝰ.: neq pa¬

Expanded text:
meliosum audisti: vis exigere damnationis meliosum audisti: vis exigere damnationis supplicium. Vel tantum exige quantum dedisti, fenerator injuriarum. Pugno percussus es, interfectionem quaeris. Usura mala. Qua iturus es in orationem? Si reliqueris orationem, qua circumiturus es ad Dominum? Ecce dices: Pater noster, qui es in coelis: sanctificetur nomen tuum. Veniat regnum tuum. Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra. Dices: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie. Venies ad, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Vel in civitate illa mala abundent usurae istae, non intrent parietes istos ubi pectus tunditur. Quid facies, quia ibi tu et ille versus in medio estis? Preces tibi composuit coelestis jurisperitus: qui noverat quid ibi ageretur, ait tibi, Aliter non impetrabis. Amen enim dico vobis, quia si dimiseritis peccata hominibus, dimittentur vobis; si autem non dimiseritis peccata hominibus, neque Pa
Abbreviated transcription (Latin):
in medio eiꝰ & iniusticia. Et ideo labor ibi:
qr iniqͥtas ibi. Quia iniusticia ibi: ideo la
bor ibi. S audiant extendentẽ manꝰ. uenite
ad me om̃s qui laboratis. Uos clamatis. uos
contͣdicitis: uos conuitiamini. Ille econtra.
uenite ad me om̃s qui laboratis insuꝑbia
ur̃a: & requiescite in humilitate mea. Dis¬
cite ame inqͥt qr mitis sũ & humilis corde :¬
& inuenietis requiẽ animabꝰ ur̾is. Unde
eñ illi laborant. nͥ qr ñ st̃ mites & humiles
corde. D̾s humilis factus. ẽ: erubescat ho
& dolus. nͨ abscondunt᷑ saltẽ qr mala sunt.
s publice seuiunt. Et enĩ qui in domo ali¬
qͥd mali facit: uel de malo suo erubescit.
impendit. Usq ad eo in platea ẽ. qđ saltẽ
abscondendũ erat. Est & alia usura peior.
qͣndo ñ dimitas qđ tͥ debet᷑: & turbat᷑ ocłs
in illo u̾su orationis. Dimitte nobis debita
Quid enĩ ibi facturus es. qnͣdo oraturus
ad ipsũ u̾sũ uenturꝰ es: Llerbũ contu¬

Expanded text:
in medio ejus et injustitia. Et ideo labor ibi, in medio ejus et injustitia. Et ideo labor ibi, quia iniquitas ibi: quia injustitia ibi, ideo et labor ibi. Sed audiant extendentem manus: Venite ad me omnes qui laboratis. Vos clamatis, vos contradicitis, vos conviciamini: ille e contra, Venite ad me omnes qui laboratis in superbia vestra, et requiescetis in humilitate mea. Discite a me, inquit, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . Unde enim illi laborant, nisi quia non sunt mites et humiles corde? Deus humilis factus est, erubescat hoet dolus non absconduntur saltem quia mala sunt, sed publice saeviunt. Etenim qui in domo aliquid mali facit, vel de malo suo erubescit: impendit: usque adeo in platea est quod saltem abscondendum erat. Est et alia usura pejor, quando non dimittis quod tibi debetur; et turbatur oculus in illo versu orationis, Dimitte nobis debita bi facturus es, quando oraturus es et ad ipsum versum venturus? Verbum contu
Abbreviated transcription (Latin):
quitas. Suꝑ muros eiꝰ. suꝑ mimimenta eiꝰ:
tenens quasi capita eiꝰ. nobiles eiꝰ. Ille no¬
bilissimꝰ si xp̃ianꝰ eẽt: nemo remaneret
paganꝰ. Plerunq dicunt homines. nemo¬
dicunt homines. et ille si fieret. xp̃ianꝰ. qͥs
remaneret paganꝰ : Qd gͦ nundũ fiunt
xp̃iani : quasi muri st̃ ciuitatis illiꝰ. ñ cre¬
dentis & contͣdicentis. Quãdiu isti muri
stabunt : Non semꝑ stabunt. Circũ it archa
muros iericho. Uemiet tempꝰ septimo
archȩ circuitu: ut om̃s muri ciuitatis ñ cre¬
dentis & contͣdicentis cadant. Donec fiart.
t᷑bat᷑ iste in excercitatione sua: & ꝑferens
reliqͥas contͣdicentiũ: optat pennas auola¬
tionis. optat requiẽ deserti. Immo duret
int̾ contradicentes. ꝑferat minas. uiuat¬
ad opprobria: expectet eũ qui saluũ fa¬
ciet a pusillo animo & tẽpestate. Intue¬
at᷑ caput exemplũuiȩ sue: tranqͥllet᷑ in
spe. & si turbatur inre. Die ac nocte cir¬
cundabit eã suꝑ muros eiꝰ iniqͥtas: & labor

Expanded text:
. Super muros ejus, super munimenta ejus, tenens quasi capita ejus, nobiles ejus. Ille nobilis si christianus esset, nemo remaneret paganus. Plerumque dicunt homines: Nemodicunt homines: Et ille si fieret christianus, quis remaneret paganus? Quod ergo nondum fiunt christiani, quasi muri sunt civitatis illius non credentis et contradicentis. Quamdiu isti muri stabunt? Non semper stabunt. Circuit arca muros Jericho: veniet tempus septimo arcae circuitu, ut omnes muri civitatis non credentis et contradicentis cadant . Donec fiat, turbatur iste in exercitatione sua; et perferens reliquias contradicentium, optat pennas avolationis, optat requiem deserti. Imo duret inter contradicentes, perferat minas, bibat opprobria, exspectet qui eum salvum faciat a pusillanimitate et tempestate: intueatur caput, exemplum vitae suae, tranquilletur in spe, etsi turbatur in re. Die ac nocte circumdabit eam super muros ejus iniquitas, et labor
Abbreviated transcription (Latin):
Nouerat aliquos ꝑseueraturos. & in perse¬
ueratione suȩ nequitiȩ morituros. Uidemꝰ
enĩ eos. & non÷ illis cõmutatio. Qui sic mori¬
unt᷑ in ipsa ꝑu̾sitate. in ipso scismate: ñ
.ẽ. illis cõmutatio. humiliabit illos d̃. humi¬
liabit indãnatione. qr erecti st̃ in dissensione.
Non ẽ. illis cõmutatio. qr ñ mutant᷑ in meliꝰ s
indeteriꝰ. nec cũ hic st̃. nec cũ in resurrecti
one. Om̃s enĩ resurgemꝰ. s ñ om̃s iminu¬
tabim᷑. Quare : Quia ñ ẽ. illis cõmutatio:
& ñ timuer̃ d̾m. fratres mei. unũ reme¬
diũ ẽ: timeant dm. deserant donatũ. Di¬
cis illi. Peris in heresi. inscismate. neces¬
se ẽ. ut d̾s retͥbuat istis malis. uenies in
dãnationẽ. Noli tͥ blandiri u̾bis tuis. ñ
se quaris cȩcũ ducẽ. Cęcus aut̾ cȩcũ ducens.
simul in foueã cadt̃. Qd ad me ãit: Quo¬
mͦ heri uixi: sic &e hodie. Parentes mei
qđ fuer̃: hoc e ego. Non times dm. da¬
Ał. De timore dei cogita.¬

Expanded text:
quos perseveraturos, et in perseveratione suae nequitiae morituros. Videmus enim eos, et non est illis commutatio: qui sic moriuntur in ipsa perversitate, in ipso schismate, non est illis commutatio. Humiliabit illos Deus, humiliabit illos in damnatione, quia erecti sunt in dissensione. Non est illis commutatio, quia non mutantur in melius, sed in pejus; nec cum hic sunt, nec in enim resurgemus, sed non omnes immutabimur . Quare? Quia non est illis commutatio, et non timuerunt Deum. Fratres mei, unum remedium est: timeant Deum, deserant Donatum. Dicis illi: Peris in haeresi, in schismate; necesse est ut Deus retribuat istis malis: venies in damnationem, noli tibi blandiri verbis tuis, non sequaris caecum ducem; caecus autem caecum ducens, simul in foveam cadunt . Quid ad me, ait? quomodo vixi heri, sic et hodie; parentes mei quod fuerunt, hoc et ego. Non times Deum. Da timorem Dei: cogi
Abbreviated transcription (Latin):
cor illiꝰ. Cuiꝰ intelligimꝰ. nͥ cuius ira diuisi st̃:
Quomͦ appropinquauit cor illiꝰ: It intelliga¬
mꝰ uoluntatẽ illiꝰ. Et enĩ ex hereticis asser¬
ta ẽ. catholica. & ex his qͥ male sentiunt. ꝓ¬
bati st̃ qͥ bene sentiunt. Multa enĩ latebant
in scripturis. & cũ ꝓcessissent heretici:
questionib agitauer̃ eccłiã dĩ. Aꝑta st̃ q̃
latebant. & intellecta. ẽ uoluntas e̾. Inde

Expanded text:
cujus ira divisi sunt? Quomodo appropinquavit cor illius? Ut intelligamus voluntatem illius. Etenim ex haereticis asserta est Catholica, et ex his qui male sentiunt probati sunt qui bene sentiunt. Multa enim latebant in Scripturis; et cum praecisi essent haeretici, quaestionibus agitaverunt Ecclesiam Dei: aperta sunt quae latebant, et int
Abbreviated transcription (Latin):
nũ suã in retͥbuendo. Polluer̃ testam̃tum
eiꝰ. lege testam̃tũ qđ polluer̃. In semine tuo
benedicent᷑ om̃s gentes. Polluert̃ testam̃tũ
eiꝰ. Tu contͣ u̾ba ista testatoris. qͥd dicis.
Affrica sola istã grãm meruit scĩ donati. in
ipso remansit eccłia xp̃i. Dic saltẽ eccłia do¬
nati. Quare adiungis. xp̃i. de qͦ dictũ. ẽ. in se¬
mine tuo benedicent᷑ om̃s gc̃s : Post donatũ
uis ire. pone. xp̃m. & sic recede. Uide gͦ qͥd se¬
quitur. Polluer̃ testam̃tum eiꝰ. Qd̃ testam̃tũ:¬

Expanded text:
 in retribuendo. 21. Polluerunt testamentum ejus. Lege testamentum quod polluerunt: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Polluerunt testamentum ejus. Tu contra ista verba testatoris quid dicis? Africa sola istam gratiam meruit sancti Donati, in ipso remansit Ecclesia Christi. Dic saltem, Ecclesia Donati. Quare adjungis, Christi, de quo dictum est, In semine tuo benedicentur omnes gentes. Post Donatum vis ire? Pone Christum, et sic recede. Videte ergo quid sequitur: Polluerunt testamentum ejus. Quod testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
qd ꝓmissũ ẽ. testamĩtũ: In semine tuo be¬
nedicẽtur om̃s g̾s. Tu qui dimisisti uinta¬
tẽ om̃iũ gentiũ. & in parte remansisti: pol¬
luisti testam̃tũ eiꝰ. Qd tͥ gͦ contigit :: Ut ex¬
t̾minareris. ut ab hereditate separareris.
CDe ira dĩ ẽ. Attende enĩ qͥd seqͥtur. Polluert̃
testam̃tũ eiꝰ. diuisi st̃ p̾ira uultꝰ eiꝰ. Qa ex

Expanded text:
missum est testamentum? In semine tuo benedicentur omnes gentes. Tu qui dimisisti unitatem omnium gentium, et in parte remansisti, polluisti testamentum ejus. Quod tibi ergo contigit, ut exterminareris, ut ab haereditate separareris, de ira Dei est. Attende enim quid sequatur: Polluerunt testamentum ejus; divisi sunt prae ira vultus ejus. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ad inferos uiui descendt̃: qr malũ qđ faciunt.
malũ eẽ nouer̾. Illos aut̃ de diuina iracun¬
dia ignis absũpsit. Studio enĩ contentionis
accensi. aducib suis malis recedere nolu¬
er̃. Uenit suꝑ ignẽ ignis: suꝑ ardorẽ dissen¬
sionis ardor consũp̃tionis. Ueniat mors suꝑ
eos. & descendant ad infernũ uiuentes. Qm
neqͥcia in hospiciis eoꝵ. in medio eoꝵ. In hos¬
pitiis ubi ꝑegrinant᷑ & tͣnseunt. Non enĩ
semꝑ hic futuri sunt: & tam̃ ꝓ animositate
tẽporali hic pugnant. In hospitiis gͦ eoꝵ ira¬
quitas. in medio eoꝵ iniqͥtas. Nullũ tam
dio. in molestia. in cort᷑batione exercitaoi¬
oms suȩ. ille unꝰ ho in uno corpore posita
unitas. cũ tederet ammã eius. clamans a
sinib t̾re. afinib t̾rȩ ad te clamaui inqͥt
cũ angeret᷑ cormeũ. ipse unꝰ s unitas unꝰ &
ipse unꝰ ñ in unoloco unꝰ. s a finib t̾rȩ cla¬
mat unꝰ. Quomꝰ a finib t̾re clamaret unꝰ. nͥ

Expanded text:
s descendunt, quia malum quod faciunt, malum esse noverunt. Illos autem divinae iracundiae ignis absumpsit. Studio enim contentionis accensi, a ducibus suis malis recedere noluerunt: venit super ignem ignis, super ardorem dissensionis ardor consumptionis. Veniat mors super illos, et descendant ad infernum viventes. Quoniam nequitia in hospitiis eorum, in medio eorum. In hospitiis, ubi peregrinantur et transeunt. Non enim hic semper futuri sunt: et tamen pro animositate temporali sic pugnant. In hospitiis ergo eorum iniquitas, in medio eorum iniquitas: nullum tam dio, in molestia, in conturbatione exercitationis suae; ille unus homo, in uno corpore posita unitas, cum taederet animam ejus exclamans a finibus terrae: A finibus terrae ad te clamavi, inquit, cum angeretur cor meum . Ipse unus, sed unitas unus: et ipse unus, non in uno loco unus, sed a finibus terrae clamat unus. Quomodo a finibus terrae clamaret unus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
secutionẽ: uide ne nundũ ceꝑis inxp̃o pie
uiuere. Cũ aut̃ cȩꝑis in xp̃o pie uiuere:
ingressus es torcular. p̃parate ad pͣssuras.
s noli esse aridus. ne de p̾ssura nichil exeat.
longe a sc̾is facti. ipsi inimici mei. Totadie
iã dictũ ẽ. Ab altitudine diei. Qͥd sibi uult
ab altitudine diei : forte altũ ÷ ad intel¬
lectũ. Nec mirũ. qi altitudo dĩ eͥ. Forte enĩ
ili ꝓpt̾ea longe facti st̃ ascĩs. qͥ ñ potuer

Expanded text:
secutionem, vide ne nondum coeperis in Christo pie vivere. Cum autem coeperis in Christo pie vivere, ingressus es torcular; praepara te ad pressuras; sed noli esse aridus, ne de pressura nihil exeat. longe facti a sanctis, ipsi inimici mei. Tota die: jam dictum est. Ab altitudine diei. Quid sibi hoc vult, Ab altitudine diei? Forte altum est ad intellectum. Nec mirum, quia altitudo diei est. Forte enim illi propterea longe facti sunt a s
Abbreviated transcription (Latin):
uiuus descendis id inferos:S quare marime
ipsos duces terrȩ hiatꝰ ab sorbuit uiuos. po¬
płm aut̾ illis consentientẽ e celo irruens
ignis absũpsit : Propt̾ea hanc penã cõmemo¬
rans psalmus iste a popło cȩpit. & adduces
conclusit. Ueniat mors suꝑ eos ꝓpt̾ illos dix̃
suꝑ quos uenit ignis de celo. Et statĩ iun¬
xit. descendant ad infernũ uiuentes: ꝓ¬
pt̃ duces qͦs t̾re hiat᷑ absorbuit. Nã quomodo
descenderent ad infernũ uiuentes. de qͥb
dixerat. ueniat mors suꝑ eos: Si iã mors suꝑ
eos uenerat. qͦmͦ uiui ad inferos descenderant:
Ergo a minorib cȩpit. ad maiores conclusit.
Ueniat mors suꝑ eos qͥ consenser̃. qͥ consecuti ft̃.
Qͥa illi duces et principes: Descendant in infer¬
nũ uiuentes. qr ipsi script᷑as tͣctant. & nouer᷑¬

Expanded text:
vivus descendis ad inferos? Et quare maxime vivus descendis ad inferos? Et quare maxime ipsos duces terrae hiatus absorbuit vivos, populum autem illis censentientem e coelo irruens ignis absumpsit ? Propterea hanc poenam commemorans psalmus iste, a populo coepit, et ad duces conclusit. Veniat mors super eos, propter illos dixit, super quos venit ignis de coelo: et statim adjunxit, Descendant ad infernum viventes, propter duces quos terrae hiatus absorbuit. Nam quomodo descenderent ad infernum viventes, de quibus dixerat, Veniat mors super eos? si jam super eos mors venerat, quomodo vivi ad inferos descendebant? Ergo a minoribus coepit, ad majores conclusit. Veniat mors super eos, qui consenserunt et consecuti sunt. Quid illi duces et principes? Descendant ad infernum viventes: quia ipsi Scripturas tractant, et nover
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eos: & descendant ad infernũ uiuentes.
Qͥd est uiuentes: Scientes qr ꝑeunt. & tam̃
ꝑeuntes. Audi uiuentes ꝑire. & absorberi hi¬
atu t̾rȩ. id .ẽ. deuoratione t̾renarũ cupidi¬
tatũ absorberi. Dicis homini. Qd pateris fr̾:¬
dimꝰ. unũ euangłiũ audimꝰ unũ psalmũ
cantamꝰ. unũ amen respondemꝰ. unũ alle¬
luia resonamꝰ. unũ pascha celebramꝰ. Qͥd tu
foris es. & ego intussũ: Plerunq angusta¬
tꝰ & considerans quã uera dicant᷑. redoat ait
ds maiorib nr̃is. Ergo uiuusꝑ it. Deinde ad̃¬
dis & mones. Saltẽ solũ sit malũ segregatio¬
nis. cur adiungis & rebaptizationis:. Ignosce
in me qđ habes &e tu. Si me odisti. xp̃o in me
parce. & hoc eis malũ plerunq & maxime
displicet. Uere inqͥunt male fit. utinã pos¬
set ñ fieri: S qͥd facimꝰ de statutis maiorũ
nr̃oꝵ: Descendant adinfernũ uiuentes.
Si mortuus descenderes: qͥd ageres ignorares.
Cũ uͦ scis malũ eẽ qdđ facis. & tam̃ facis: nonne

Expanded text:
nt ad infernum viventes. Quid est, viventes? Scientes quia pereunt, et tamen pereuntes. Audi viventes perire et absorberi hiatu terrae, id est devoratione terrenarum cupiditatum absorberi. Dicis homini: Quid pateris, frdimus, unum Evangelium audimus, unum Psalmum cantamus, unum Amen respondemus, unum Alleluia resonamus, unum Pascha celebramus: quid tu foris es, et ego intus sum? Plerumque angustatus et considerans quam vera dicantur, Reddat, ait, Deus majoribus nostris. Ergo vivus perit. Deinde addis et mones: Saltem solum sit malum segregationis, cur adjungis et rebaptizationis? Agnosce in me quod habes; et si tu me odisti, Christo in me parce. Et hoc eis malum plerumque et maxime displicet: Vere, inquiunt, male fit; utinam posset non fieri! sed quid facimus de statutis majorum nostrorum? Descendant ad infernum viventes. Si mortuus descenderes, quid ageres ignorares: cum vero scis malum esse quod facis, et tamen facis; nonne
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s mei. quos in ipsa congregatione parie¬
tũ horũ uidetis turbulentos. suꝑbos. sua
quȩrentes. elatos. ñ habentes zelũ dei ca¬
stũ. sanũ. quietũ. s multũ sibi tribuenteᷤᷤ.
ad dissensionẽ paratos. s occasionẽ ñ in¬
uenientes: ipsa ẽ palea dñicȩ areȩ. & hinc
illos paucos suꝑbiȩ uentꝰ excussit. Tota palea
ñ uolabit. nͥ cũ ille in ultimo uentilabit.
S nos qͥd. nͥ c̃ isto cantemꝰ. cũ isto oremꝰ. cũ
isto plangamꝰ. & dicamꝰ securi. redimet
in pace animã meã : Cont᷑ illos qͥ ñ amant
pace. in pace redimet animã meã: qr cũ iis
qui oder̃ pacẽ erã pacificus. Redimet in
pace anmam meã: ab iis qͥ appropinqͣnt mͥ.
Nã ab illis qͥ longe st̃ a me. facilis causa .ẽ. Non
me tã cito fallit qͥ dicit. ueni. idolũ adora.

Expanded text:
res mei, quos in ipsa congregatione parietum horum videtis turbulentos, superbos, sua quaerentes, elatos, non habentes zelum Dei castum, sanum, quietum, sed multum sibi tribuentes; ad dissensionem paratos, sed occasionem non invenientes, ipsa est palea dominicae areae . Hinc illos paucos superbiae ventus excussit: tota palea non volabit, nisi cum ille in ultimo ventilabit. Sed nos quid, nisi cum isto cantemus, cum isto oremus, cum isto plangamus et dicamus securi: Redimet in pace animam meam? Contra illos qui non amant pacem, In pace redimet animam meam: quia cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Redimet in pace animam meam, ab his qui appropinquant mihi. Nam ab illis qui longe sunt a me, facilis causa est: non me tam cito fallit qui dicit, Veni, idolum adora:
Abbreviated transcription (Latin):
iniciuitate iniqͥtatẽ & contradictionẽ.
& extendebat manꝰ suas ad popłm ñ cre¬
dentẽ & contͣdicentẽ: & tamen & ipsos
expectans dicebat. Pat̾ ignosce illis. qr nes¬
tib om̃iũ mͦ extendit manꝰ ad reb
ñ credentes. & contͣdicentes. Qm̃ uicu
iniquitatẽ & contͣdictionẽ in ciuitate. Die

Expanded text:
 contradictionem, et extendebat manus suas ad populum non credentem et contradicentem; et tamen et ipsos exspectans dicebat: Pater, ignosce illis, quia nestibus omnium modo extendit manus ad reliquias non credentes et contradicentes. Quoniam vidi iniquitatem et contradic
Abbreviated transcription (Latin):
Quando enĩ uenit sp̃c sc̃s suꝑ discipłos: om̃iũ
linguis locuti st̃. ab om̃ib intellecti st̃.
linguȩ dispsȩ in unũ congregate st̃. Ergo
si adhuc seuiunt & gentiles ft̃: expedit eis di¬
uisas habere linguas. Uolunt unã linguã.
ueniant ad eccłiã: qr & in diu̾sitatẽ lingua¬
rũ carnis. una.ẽ lingua in fide cordis. Sũ¬
merge dne & diuide linguas eoꝵ. Qm̃ uidi
to iste desertũ quȩ rebat. qm̃ uidit iniqͥta
uitas turbulenti. Ipsa erat quȩ turrẽ ȩdi¬
ficauerat: ipsa confusa ẽ. & appellata ba
bylonya. ipsa ꝑmnumerabiles gt̾s disper¬
sa. Inde congregat᷑ eccłĩa indesertũ bonȩ
conscientiȩ. Uidit enĩ cont᷑ditionẽ in ci¬
Filiꝰ di. & habet filiũ ds  Contͣdicis. Natus
ẽ. de uirgine. passus. resurrex̃. Et unde
hoc fieri potest.  Contradicis. Attende
saltẽ głam crucis ipsius. Iã in fronte re¬
gũ crux illa fixa ẽ. cui inimici insultarunt
Effectꝰ ꝓbat uirtutẽ. Domuit oibem ñ fer¬

Expanded text:
discipulos, omnium linguis locuti sunt, ab omnibus intellecti sunt : linguae dispersae, in unum congregatae sunt. Ergo si adhuc saeviunt et gentiles sunt, expedit eis divisas habere linguas. Volunt unam linguam, veniant ad Ecclesiam; quia et in diversitate linguarum carnis, una est lingua in fide cordis. Submerge, Domine, et divide linguas eorum. 12. tvitas turbulenta. Ipsa erat quae turrim aedificaverat. Ipsa confusa est, et appellata est Babylonia: ipsa per innumeras gentes dispersa . Inde congregatur Ecclesia in desertum bonae conscientiae. Venit Christus: contradixit ei ciFilius Dei. Et habet filium Deus, contradicis? Natus est de virgine, passus, resurrexit. Et unde hoc fieri potest, contradicis? Attende saltem gloriam crucis ipsius. Jam in fronte regum crux illa fixa est, cui inimici insultaverunt. Effectus probavit virtutem: domuit orbem, non fer
Abbreviated transcription (Latin):
sideriũ incorde necesse ÷ ut sit. Nec pa
tit᷑ hoc desideriũ. nͥ qͥ cȩperit ambulare
angustã illã uiã: ut nouerit qi ñ dest̃
ȩccłiȩ ꝑsecutiones etiã in hoc tẽpore.
quando tranqͥllitas uidet᷑ eccłiȩ. ab his
quidẽ ꝑsecutionibꝰ quas martyres nr̃i
passi st̃. Non aut̾ dest̃ ꝑsetutiones. qͥa ue¬
rũ e̾ illud. Om̃s qui uolt̾ pie uuere in xp̃o.¬

Expanded text:
sideriusideriueperit ambulare angustam illam viam ; ut noverit quia non desunt Ecclesiae persecutiones, etiam in hoc tempore quando tranquillitas videtur Ecclesiae ab his quidem persecutionibus, quas martyres nostri passi sunt. Non autem desunt persecutiones, quia verum est illud: Omnes qui volunt pie vivere in
Abbreviated transcription (Latin):
amat᷑. Nichil tã amicũ gemitib qͣm colũ¬
ba. Die noctuq gemit. tanqͣm hic posita
ubi gemendũ est. Qd gͦ dic̃ iste dilector.Con¬
uitia hominũ ferre ñ possũ.Stridunt.
rabie ferunt᷑. accendunt᷑ iracundia.
inira adumbrant me ꝓdesse illis ñ possũ.
Utinã reqͥescã alicu̾i. ab eis separat᷑ corpore
ñ amore. ne inme conturbet᷑ ipsa dilectio.
Uerbis meis & collocutione mea ꝓdesse ñ
possũ. orando ꝓ eis forsitã ꝓdero. Dicunt
ista homines. s plerunq ita ligant᷑ ut uo¬
lare ñ possint. forte enim ñ ligant᷑ uisco.
s ligant᷑ officio. Si aut̃ ligantur cura &e
officio. & deserere ñ posst̃: dicant. Opta¬
bam dissolui. & ẽẽ cũ xp̃o. multo enĩ ma¬
gis optimũ. manere in carne necessariũ
ꝓpt̃̾ uos. Colũba religata affectu ñ cupi¬
ditate. uolare ñ poterat ꝓpt̾ implendũ
offe̾ciũ. ñ ꝓpt̾ paruũ meritũ. Tam̃ de¬

Expanded text:
amatur. Nihil tam amicum gemitibus quam columamatur. Nihil tam amicum gemitibus quam columba: die noctuque gemit, tanquam hic posita ubi gemendum est. Quid ergo dicit iste dilector? Convicia hominum ferre non possum, stridunt, rabie feruntur, accenduntur iracundia, in ira adumbrant me; prodesse illis non possum: utinam requiescam alicubi ab eis separatus corpore, non amore; ne in me conturbetur ipsa dilectio: verbis meis et collocutione mea prodesse non possum, orando pro eis forsitan prodero, Dicunt ista homines, sed plerumque ita ligantur ut volare non possint. Forte enim non ligantur visco, sed ligantur officio. Si autem ligantur cura et officio, et deserere non possunt, dicant: Optabam dissolvi, et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos . Columba religata affectu, non cupiditate, volare non poterat propter implendum officium, non propter parvum meritum. Tamen de
Abbreviated transcription (Latin):
ceret de illo psalmo. lediũ tenuit me
a peccatorib derelinquentibꝰ legẽ tuã.
Conat᷑ gͦ homo plerunq corrigere homi¬
nes distortos. prauos. ꝑtinentes qͥdẽ ad cu¬
rã suã. s inqͥb deficiat om̃is humana in¬
dustria & uigilantia. Corrigere ñ potest.
pati necesse est. & qͥ corrigi ñ potest: tu¬
us ẽ. aut consortio generis humani. aut
plerunq eccłi astĩca cõmunione. Intꝰ
ẽ. Qͥd facies : Quo ibis: Quo te separa¬
bis. ut ñ ista patiaris: S adesto. loque¬
re. exhortare. blandire. minare. corripe.
Feci omn̾a. Quicqͥd uiriũ habui impen¬
li & expressi. nichi me uideo ꝓfecisse.
Om̃is oꝑa insũpta.ẽ. dolor remansit. Quo¬
mͦ gͦ requiescet cor meũ a talib nͥ ut di¬
cã. qͥs dabit mͥ pennas sic̃ colũbȩ. ñ tam̃
sic̃ coruo : Colũba a molestiis q̃rit auolatio¬
nẽ.s ñ amittit dilectionẽ. Colũba enĩ ꝓ
signo dilectioris ponit᷑: & in ea gemitus

Expanded text:
lmo: Taedium detinuit me a peccatoribus derelinquentibus legem tuam . Conatur ergo homo plerumque corrigere homines distortos, pravos, pertinentes quidem ad curam suam, sed in quibus deficiat omnis humana industria et vigilantia: corrigere non potest, pati necesse est. Et qui corrigi non potest tuus est, aut consortio generis humani, aut plerumque ecclesiastica communione; intus est, quid facies? quo ibis? quo te separabis, ut ista non patiaris? Sed adesto, loquere, exhortare, blandire, minare, corripe. Feci omnia, quidquid virium habui impendi et expressi, nihil me video profecisse; omnis opera insumpta est, dolor remansit. Quomodo ergo requiescet cor meum a talibus, nisi ut dicam, Quis dabit mihi pennas? sicut columbae tamen, non sicut corvo. Columba a molestiis quaerit avolationem, sed non amittit dilectionem. Columba enim pro signo dilectionis ponitur, et in ea gemitus
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ iã in celo sedentẽ & ubiq regnantẽ ha¬
b̾e nolunt. & ipsi st̃ qͥ tͥbulant nos. Cont ta¬
les iste psalmꝰ confirmat nos. Necesse : enĩ
ferre qd ñ potest. & aliqͣndo desꝑat se posse
ferre qd̾ potest. Accedit tẽptatio qͣsi int̾ro¬
gatio. & inuenit᷑ hõ a se ipso. q latebat & se¬
ipsũ s artificẽ ñ latebat aꝰ made petrꝰ p̾sũ¬
rat. Respondit minꝰ idoneũ qͥ fabricarat:
qͥ etiã fabricato a se uires idoneas datu
negauit. fleuit. accepit. Cũ gͦ nesciamꝰ qͥd
petamꝰ tanꝙͣ ñ habentes.
unde gr̃as agamꝰ tanꝗͣ accipientes: opꝰ ẽ sẽꝑ
tẽptationib & tͥbulationibꝰ erudiri in isto
scło. Sed tͥbulari ñ possumꝰ: nͥ ab eisqͥ longe
fiunt a scĩs. Longinqͥtatẽ istã fr̃s intelligi¬
te cordis ẽẽ ñ corporis. fit enĩ plerunq ut
cũ tu diligas đm: longe sit ate. Quid gͦ sͥ
uult qd ad ipsũ titulũ adhuc ꝑtinet. qr te¬
nuer̃ eũ allophili ingeth: Geth quedã ciuitaᷤᷤ

Expanded text:
regem in coelo sedentem et ubique regnantem habere nolunt: et ipsi sunt qui tribulant nos. Contra tales iste psalmus confirmat nos. Necesse est enim ferre quod non potest, et aliquando desperat se posse ferre quod potest: accedit tentatio quasi interrogatio, et invenitur homo a seipso; quia latebat et seipsum, sed artificem non latebat. Proinde Petrus praesumrat. Respondit minus idoneum qui fabricaverat, qui etiam fabricato a se vires idoneas daturnegavit, flevit, accepit . Cum ergo nesciamus quid petamus tanquam non habentes, et unde gratias agamus tanquam accipientes, opus est semper tentationibus et tribulationibus erudiri in isto saeculo; sed tribulari non possumus, nisi ab eis qui longe fiunt a sanctis. Longinquitatem istam, fratres, intelligite cordis esse, non corporis. Fit enim plerumque ut cum tu diligas Deum, longe sit a te. 3. Quid ergo sibi vult, quod ad ipsum titulum adhuc pertinet, quia tenuerunt eum Allophyli in Geth? Geth civitas