comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oxempla In literis sũt castiga.¬
tissime discipline. Unũ est huiꝰce mõi
censor aiebat de uxoribus solẽpne
iusuirandum. uerba erãt ita cõcepta
ut tu ex animi tui sententia uxorẽ
habes qui iurabat. Cauillator ꝗdã
E canicula e nimis ridicularius
fuit. Is locũ esst sibi iocidici ratus.
cũ ita uti mos erat censor dixiss&
ut tu ex animi tui sententia uxorẽ
habes. habeo equidem in ꝗt uxorẽ
sed non hẽcle ex aĩ tui sentẽtia. tũ
censor eum qd intempestiue lasciui¬
sciuiss& in c̾tarios retulit. cãmq
hãc ioci scurrulis apud se dicti sub.¬
scripsit. Altera seueritas ciusdem
secte disciplineq est deliberatũ est
d̾ nota eius qui ad censores ab amico
ad uocatus ost ie ĩ uixiȩ stãs clare
nimis & sonore obscitauit atq ĩ¬
deiurassce in uictissimũ sese aeq re¬
pugnantẽ obscieatiõe uictũ teneriꝙ
couicio qd̾ oscedo appellat᷑. tũ note
iam desoncit exemtus est. publius

Expanded text:
exempla in litteris sunt castigaexempla in litteris sunt castigatissimae disciplinae. Unum est huiuscemodi: Censor agebat de uxoribus sollemne iusiurandum; verba erant ita concepta: Ut tu ex animi tui sententia uxorem habes? Qui iurabat cavillator quidam et canicula et nimis ridicularius fuit. Is locum esse sibi loci dicundi ratus, cum ita uti mos erat censor dixisset, Ut tu ex animi tui sententia uxorem habes? Habeo equidem, inquit, uxorem, sed non hercle ex animi mei sententia. Tum censor eum, quod intempestive lascivisset, in aerarios rettulit, causamque hanc ioci scurrilis apud se dicti subscripsit. Altera severitas eiusdem sectae disciplinaeque est. Deliberatum est de nota eius qui ad censores ab amico advocatus est et in iure stans dare nimis et sonore oscitavit; atque indeiurasset invitissimum sese ac repugnantem oscitatione victum tenerique eo vitio quod oscedo appellatur, tum notae iam destinatae exemptus est. Publius
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ or̃o que uidetͣ hita eo die aisci.¬
pione iE qui dicũt eamnõ uer̃ã
nõ eunt inficias. ꝗn hec ꝗde yba fu¬
erint q̃ dixi scipionis. Item aliud
est stum̃ eius p̃clarũ. petũł quidã
tribum plebis a .m. ut auĩt cõtone
inimico scipionis cum ꝑati in cũ ati
ĩ missi desiderabant in senatu ĩ stan¬
tissime ut pecunie antiochine p̃deq¬
quȩ in cobello capta erat rationẽ rod.¬
deret fuerat cĩz. L. Scipioni asia¬
e sinu toge libro ratioes m eo seͥptas
esse dixit om̃is pecunie om̃isq p̃de
Illatum ut palam recitaret᷑ & ad
frariũ deferet᷑. Sed em̃ id iã non
faciam inquit nec me ip̃e afficias
contumeba. cumq librũ stati disci¬
dit sius manib ee conscerpit egre
passus qd̾ cui salus imꝑii ac rei .p.
accepta fer̃ri deberet ratione pe¬
cunię p̃daere posceret᷑.¬
Ueros impuberes comꝑtũ est
si plurimo cibo nimioq somno
uterent᷑ hebetiores fieri adu̾timꝰꝙ
educandis.
Ncercessores seueritates triahec

Expanded text:
o quae videtur habita eo die a Scipione, et qui dicunt eamearn non veram, non eunt infitias quin haec quidem verba fuerint, quae dixi, Scipionis. Item aliud est factum eius praeclarum. Petilii quidam tribuni plebis a M., ut aiunt, Catone, inimico Scipionis, comparati in eum atque inmissi, desiderabant in senatu instantissime ut pecuniae Antiochinae praedaeque in eo bello captae rationem redderet; fuerat enim L. Scipioni Asiae sinu togae libro, rationes in eo scriptas esse dixit omnis pecuniae omnisque praedae; illatum, ut palam recitaretur et ad aerarium deferretur. Sed enim id iam non faciam, inquit, nec me ipse afficiam contumelia, eumque librum statim coram discidit suis manibus et concerpsit, aegre passus quod cui salus imperii ac reipublicae accepta ferri deberet rationem pecuniae praedatae posceretUEROS inpubes compertum est, si plurimo cibo nimioque somno uterentur, hebetiores fieri ad veterniEducandis.INTER censorum severitates tria haec
Abbreviated transcription (Latin):
tu atq epulas uictu p̃ponis honesto.
E alic in loco anu noceo inꝗt sigiluis
quoq in caũ ꝗdem danti aspectu di-¬
cit nõ aspectui. Te quoq aspectu ne
Sẜtrahe nr̃o. Et in georgicis qu nio
concubitu indulgent. C. ̃ esae gra¬
uis auictor lingue: la t̃ onantieatõe.
minatuas. Itrm in dolobolla actionis

Expanded text:
tum atque epulas victu praeponis honesto tum atque epulas victu praeponis honesto et alio in loco: Anu noceo inquit. Vergilius quoque in casu dandi aspectu dicit, non aspectui Teque aspectu ne subtrahe nostro et in Georgicis: Quod nec concubitu indulgent. C. etiam Caesar, gravis auctor linguae Latinae, in Anticatone, minatuque.
Abbreviated transcription (Latin):
ficatio a sententia Salusti supͣscͥpta
non abhorret.
Arcum uarronẽ e .p. Iugidiũ
uixos romani grͣis doctissimos
comperimus nõ ałe locutos esse Et
sccipsisse ꝗͣ senacius &. domius .E. flic.¬
tius qui est patrius cãus ab eo qued
est senatus domus huic senatua fba¬
ctui crberaq his consimiba pariter
dixisse. Terentii quoq comici uersus
hanc eoꝵ auctoritatẽ quida euete¬
ribus grãmaticis rõne &̃ sirmare
uoluerũt qd̾ om̃is dat̃s singulauis lit¬
tera finitus. sed nõ esimlis est gene¬
tiui singłis sciliet littera addita
genetiuũ singularẽ fact ut patexi
pabeis duciducis cedi cedis. Cũ gͥ
inquiunt in caũ dancdi senatui hiuĩ
dicamus ginetuuis exto singłis se.¬
nacius est  non senatus. E ño om̃es
cuncedunt in caũ lato senotui ma¬
gis dicendũ ꝗͣ senatu sicuti lucibiuis ĩ
codem caũ uicru e anudicit ⁊ non
uictui E anui in hisce ꝓsibus qd̾ sũp¬

Expanded text:
ficatio a sententia Sallustii supra scripta ficatio a sententia Sallustii supra scripta non abhorret.a. M. VARRONEM et P. Nigidium, viros Romani generis doctissimos, comperimus non aliter elocutos esse et scripsisse quam senatuis et domuis et fluctuis, qui est patrius casus ab eo quod est senatus, domus fluctus ; huic senatui, domui fluctui ceteraque is consimilia pariter dixisse. Terentii quoque comici versus Hanc eorum auctoritatem quidam e veteribus grammaticis ratione etiam firmare voluerunt, quod omnis dativus singularis i littera finitus, si non similis est genetivi singularis, s littera addita genetivum singularem facit, ut patri patris, duci ducis, caedi caedis. Cum igitur inquiunt in casu dandi huic senatui dicamus, genetivus ex eo singularis senatuis est, non senatus. Set non omnes concedunt in casu dativo senatui magis dicendum quam senatu. Sicuti Lucilius in eodem casu victu et anu dicit, non victui nec anui, in hisce versibus: Quod sump
Abbreviated transcription (Latin):
in pͥmis arduũ uidet᷑ res gestas scri¬
bert: pͥmũ qd̾ ftã dc̃is exequẽda st̃
de inde quia pleriq que delicta de¬
p̃henderis maliuolentia & in uidia
dc̃a putãt ubi de magna uixtute atq
głia bonoꝵ memores q̃ sibi ꝗsq fa¬
cilia factu putat. equo aĩo accipit.
Supra ueluti ficta ꝓfalsa ducit.
proposuit inꝗunt dcatꝵ causas
ꝗͣ obrem uideat᷑ esse arduũ res ge¬
stas scribere. ati ibi cũ pͥma cãm¬
sol querelas diat nõ ẽĩ cã iuderi
deb&e cur historie opus ardiũ sit
qd̾ hi qui legunt aut miq interpe¬
trantur q̃ sccipta sut aut uera eeͣ
non credunt. obnotia ꝗuippe e obie¬
cta falsis oxistimationib eã rem dicen¬
nõ opinionis alient eeririb hec illi
maliuoli rõphensores dioãt. Sed ardu¬
um salustius non ꝓ difficili tantũ ꝙͦ¬
ponit sed pro eo quoq pruit qd greci
cile difficile tum molestũ igͦ is: ĩ cõmo¬
dum & intractobile quoꝵ xboꝵ sigͥ¬

Expanded text:
detur res gestas scribere; primum, quod facta dictis exaequanda sunt; dein, quia plerique quae delicta reprehenderis malivolentia et invidia dicta putant. Ubi de magna virtute atque gloria bonorum memores, quae sibi quisque facilia factu putat, aequo animo accipit; supra ea, veluti ficta, pro falsis ducit Proposuit, inquiunt, dicturum causas quamobrem videatur esse arduum, res gestas scribere; atque ibi cum primam cased querellas dicit. Non enim causa videri debet cur historiae opus arduum sit, quod hi qui legunt aut inique interpretantur quae scripta sunt aut vera esse non credunt. Obnoxiam quippe et obiectam falsis existimationibus eamearn rem dicendanon opinionis alienae erroribus. Haec illi malivoli reprehensores dicunt. Sed arduum Sallustius non pro difficili tantum, sed pro eo quoque ponit quod Graeci cum difficile, tum molestum quoque et incommodum et intractabile. Quorum verborum signi
Abbreviated transcription (Latin):
oS recondita he sicut arca. quã ob cãm
parcus qiͣ par arce nominatus est. lũ
fauorinus ubi hec audiuit suꝑstitiose
inquit & nimis molesit ati odiose cõ¬
fabricutus cõmolitusq magis est origi¬
nem uocabuli ganius istt bassus q̃ enaͣ.¬
rauit. Nam si licet res diccͣ cõmenta¬¬
ticĩas aunõ ꝓbabilius uideat᷑ ut acci-¬
piamus parcum ob eam cam̃ dcũ qd̾
pecuniã consumi atq impendi arcrat.
ab eo quod est ꝑuũ s parũ denõiatꝰ ẽ.

Expanded text:
rea. Quam ob causam parcus quasi pararcus est nominatus. Tum Favorinus, ubi haec audivit, superstitiose, inquit, et nimis moleste atque odiose confabricatus commolitusque magis est originem vocabuli Gavius iste Bassus quam enarravit. Nam si licet res dicere commenticias, cur non probabilius videatur ut accipiamus parcum ob eam causam dictum, quod pecuniam consumi atque impendi arceat et ab eo, quod est parum et parvum, denominatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti fit inxobis in silio & incipio. atꝙꝑ
ita uim consonantis capit. ẜ id cirto
ca sillaba ꝓductius latiusq paulo ꝓ.¬
nũtiata pͥorẽ sillabam breuẽ esst nõ
patit᷑. Sed reddit eam pr̃o situ lõga
tiatu manet. hec qͣ dixi eo ẽ condu¬
cunt ut apud ꝟgiliũ in sexto positum
inuenimus. eripe me his inue est ucte
malis. aut tu mihi terrã inice. sic
esse inice ut supͣ dixi E scribondum
& legendum sciamus ut ꝗs ta ĩ do¬
cilis est. In hoc quoq ꝟbo in p̃positiõe
metri grõi protendat. Querimꝰ gͥ in
obicib . o. liã qua ratic̃e intendat᷑
cum id uocabulũ fcum sit a xbo obutio
E nequaꝗͣ simile sit a ꝟbo mouetio
motus .o. litrea longa dicit᷑. eꝗde
memini Sulpiciũ apollinarẽ uiris
obitibus ruptis. Sed ut ita diximus .i.
licterã que ĩ uocabulo quoq gemina
esst debebie. paulo uberius largiusq
ꝓtiũ tiabat. Congeuẽs gͥ est ut subi¬
ces ẽ qd̾ ꝓinde ut obices compõitũ

Expanded text:
sicuti fit in verbis insilio et incipio, atque i ita vim consonantis,capit, et idcirco ea syllaba productius latiusque paulo pronuntiata priorem syllabam brevem esse non patitur, sed reddit eam positu longam, tiatu manet. Haec quae diximus eo etiam conducunt, ut quod apud Vergilium in sexto positum invenimus: Eripe me his, invicte, malis, aut tu mihi terram Inice, sic esse iniice, ut supra dixi, et scribendum et legendum sciamus, nisi quis tam indocilis est, ut in hoc quoque verbo in praepositionem metri gratia protendat. Quaerimus igitur in obicibus o littera qua ratione intendatur, cum id vocabulum factum sit a verbo obiicio et nequaquam simile sit quod a verbo moveo motus o littera longa dicitur. Equidem memini Sulpicium Apollinarem, virumObicibus ruptis; sed ita ut diximus, i litteram, quae in hoc vocabulo quoque gemina esse debet, paulo uberius largiusque pronuntiabat. Congruens igitur est ut subices etiam, quod proinde ut obices compositum
Abbreviated transcription (Latin):
Cipio affricanus antiquiõ ꝗͣta
uirtucũ gloria p̃stiterit i ꝗͣ fue¬
rat altus aĩo atꝙ magnificus ce qua
sui conscientia Ptixus plurimis reb
que dixerit queq fecit declaratũ ẽ.
Exquib sunt hec duo exemplo cius
fiducie ac exuꝑantie in gantiscũ .M.
neuius tribunus plebis accusarrt
cum ad ppłm diccretꝙ accepisse a re¬
ge antio cho pecunã ut conditionibus
giatiosis e mollibus pax cũ eopp̃li
iomani nomine fieret. ⁊ q̃dã ita
alia crimina darit indigna tali
uia inquit quixites repeto dic esst
hodiernũ quo hãnibalem penũ im¬
ꝑio nr̃o inimicissimũ magno p̃lis
uictoriã uobis peperã insperabilẽ.
Nõ gͥ simus ad uersum deos ngrati
& censeo uelinquamus nebuloñẽ huc
eamus nũc ꝓtinus Ioui optime ra¬
ximo gratulatũ. id cũ dixissee. auer¬
tit & irc in capitoliũ cepit. Tu ꝯco
uniuersa que ad sentẽtia d̾ scipiõe

Expanded text:
CIPIO AFRICANUS antiquior quanta virtutum gloria praestiterit et quam fuerit altus animi atque magnificus et qua sui conscientia subnixus, plurimis rebus quae dixit quaeque fecit declaratum est. Ex quibus sunt haec duo exempla eius fiduciae atque exuperantiae ingentis. Cum M. Naevius tribunus plebis accusaret eum ad populum diceretque accepisse a rege Antiocho pecuniam, ut condicionibus gratiosis et mollibus pax cum eo populi Romani nomine fieret, et quaedam item alia crimini daret indigna tali ria, inquit, Quirites, repeto, diem esse hodiernum quo Hannibalem Poenum imperio vestro inimicissimum mavictoriam vobis peperi spectabilem. gitur simus adversum deos ingrati et, censeo, relinquamus nebulonem hunc, eamus hinc protinus Iovi optimo maximo gratulatum. Id cum dixisset, avertit et ire ad Capitolium coepit. Tum contio universa, quae ad sententiam de Scip
Abbreviated transcription (Latin):
Um librũ .uiiii. athei capitonis
est de iudiciis publics deccctũ tribi¬
noꝵ uisum est grauitatis antique
plenũ. p̃terea id meminimꝰ idq
ob hanc cãm & in hãc siãm scͥptu
est. Aulus hostilius mancnꝰ edilis
cxulis fuit. Is manilie meretria
eius noctu lapide ictus essee uulnusq
ex colapide ostendebat. Maniha ad
tribunos plebis ꝓuocauit apud eos di¬
git cõmessatorẽ mancinũ ad edes
suas uenisse eum sibi reciꝑe nõ fu.¬
deceeuerũt edilem ex eoloco iure
deiectum quo eum uenire cũ coro¬
nario nõ decuissoe. ꝓptorra ne cũ
ppło eclilio ageret intercesserũt.¬
iep̃hendere pleraq & obtrectare in
quibus plura in sate aut maligne
uellicauit. Nõ nulla tamẽ uideri pos¬
sunt non indigna rep̃hensiõe quale
illud in catiline historia roꝑtũ est qd̾

Expanded text:
UM librum IX. Atei Capitonis est De Iudiciis Publicis, decretum tribunorum visum est gravitatis antiquae plenum. Propterea id meminimus, idque ob hanc causam et in hanc sententiam scriptum est: Aulus Hostilius Mancinus aedilis curulis fuit. Is Maniliae meretrici eius noctu lapide ictus esset, vulnusque ex eo lapide ostendebat. Manilia ad tribunos plebi provocavit. Apud eos dixit comessatorem Mancinum ad aedes suas venisse; eum sibi recipere non fudecreverunt aedilem ex eo loco iure deiectum quo eum venire cum corollario non decuisset; propterea, ne cum populo aedilis ageret intercesseruntreprehendere pleraque et obtrectare. In quibus plura inscite aut maligne vellicant. Nonnulla tamen videri possunt non indigna reprehensione; quale illud in Catilinae Historia repertum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. Item xb. subrait hĩc humilo .e suf.¬
fercatus posteriorẽ subiat.S. batera
longa legunt qr pͥmã sillabam breuẽ
esse in ꝟsu heroico nõ conuenit. Item
apud plautũ ĩ epydico cũ sillabã ꝓdu¬
ctam ꝓnũtiant. age mitiaui ornate
upidice iE pallũ incollu conit apud
audic. Itrem parnasia. laurus ꝑua
b̾ ingontimatus se subicit umbra Sed
niꝙ ob. neq sub. p̃positio ꝓducendi

Expanded text:
cunt. Item XV.: Subicit huic humilem et suffercitus posteriorem, subicit u littera longa legunt, quia primam syllabam brevem esse in versu heroico non convenit. Item apud Plautum in Epidico con syllabam productam pronuntiant: Age núnciam orna te, Epidice, et palliolum in collum cónice. Apud audio: etiam Parnasia laurus Parva sub ingenti matris se subicit umbra. Sed neque ob neque sub praepositio producendi
Abbreviated transcription (Latin):
thalidena de indefeminã pulchia
Iquis agrũ suũ passus I alco¬
fuerat sordestẽ eũꝙ ĩdilig̃ẽt.
curabat ac neꝙ arauerat neꝙ puͣ¬
gauerat suit ꝗs arborẽ suã ui¬
neamq habuerat derelictui nõ id
sint pena fuit. sed erat opus cen¬
sorium censoresq erariũ faciebãt.

Expanded text:
Aethaliden, deinde feminam pulcra Aethaliden, deinde feminam pulcra quis agrum suum passus fuerat sordescere eumque indiligenter curabat ac neque araverat neque purgaverat, sive quis arborem suam vineamque habuerat derelictui, non id sine poena fuit, sed erat opus censorium censoresque aerarium faciebant.
Abbreviated transcription (Latin):
legumentũ a uulgo łr. Sed ꝗ diligẽ¬
tius sauciusq carmina empedocli
arbiteati sunt cyamus hoc loco testici¬
los significare dicĩt cosꝙ more py¬
appellatos ꝗd sint i¬
.ẜ. geniture humane uim p̃beãt . Io¬
circo q̃ inempedocle xsu isto nõ a
fabulo edendo sed a rci uenerĩt ꝓlu¬
uio uoluisse homines deduce᷑ .plu¬
tarchus quoꝙ ħo indisciplinis gra-¬
ui auctoritate in pͥmo libroꝵ quos
de homero composuit aristotrlem
phũm scripsit cadem ip̃a de pytha¬
gorics scupssisst qd̾ nõ abstinuer̃t
idũdis aĩalib nisi pauca carne
quadam uerba ip̃a plutarchi qm̃
res iopinata est sõs cͥpssit. q¬
Ego aũt aĩal marinũ qd̾ urtica ap.¬
pollat᷑. Sid ẜ piscibus nullis abstĩ¬
nere pyeyagoricos plutarchus in
simphoniacis dicit. Pythagoram
uoͣ ipũm sicuti celubre ẽ fuforbiũ
pͥmo fuisse dictitasse. ita hec remo¬
tiora sunt his. quę clearchus it di¬
crarchus memorie tradiderũt. fu.¬
isse eum postra pyrrandrũ deinde

Expanded text:
ut a vulgo dicitur. Sed qui diligentius scitiusque carmina Empedocli arbitrati sunt, κυάμους hoc in loco testiculos significare dicunt, eosque more Pyappellatos, quod sint  geniturae humanae vim praebeant; idcircoque Empedoclen versu isto non a fabulo edendo, sed a rei veneriae prolubio voluisse homines deducere. Plutarchus quoque, homo in disciplinis gravi auctoritate, in primo librorum quos De Homero composuit, Aristotelem philosophum scripsit eadem ipsa de Pythagoricis scripsisse, quod non abstinuerint edundis animalibus, nisi pauca carne quadam. Verba ipsa Plutarchi, quoniam res inopinata est, subscripsi: em est animal marinum, quod urtica appellatur. Sed et piscibus mullis abstinere Pythagoricos, Plutarchus in Symposiacis dicit. Pythagoram vero ipsum, sicuti celebre est Euphorbum primo fuisse dictasse, ita haec remotiora sunt his quae Clearchus et Dicaearchus memoriae tradiderunt, fuisse eum postea Pyrrum Pyranthium, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
pythagorã dicit usum ꝗͣ fabis qm̃
is cibus e subdueret sensim aluũ
& le nigaret: uerba isca aristoxem
sculis e hedis tenerioribus uictitasse.
Idem aristoxenus refert quã rem
uidit᷑ cognouisse exenophilo pycha¬
gorito familiao suo. & exꝗbusdã
aliis natu maroribus qui ab etate

Expanded text:
Pythagoram dicit usum quam fabis, quoniam Pythagoram dicit usum quam fabis, quoniam is cibus et subduceret sensim alvum et levigaret. Verba ipsa Aristoxeni sculis et haedis tenerioribus victitasse, idem Aristoxenus refert. Quam rem videtur cognovisse e Xenophilo Pythagorico familiari suo, et ex quibusdam aliis natu maioribus, qui ab aetate
Abbreviated transcription (Latin):
ut sententiã rogatus diceret ante
ꝗcꝗͣd uellet aliirei: e quoaduell&e
cesar consuluiatorẽ uocauit. eũq
cum finẽ non faceret prendi lo.¬
quente  ĩ carcerẽ duci iussit.
Senatus consurrexit & ꝓscq̃bat᷑
catonẽ in carcexẽ. hac inꝗt ĩ iudia
ftã cesar destitit emiti catoẽs iussit.
nusse fabulo quẽ grȩa g.
appellant. Ex hac oppiniõe callima¬
chus porta siͥpsit. ꝙ¬
cadem item opimõe Martus Cicro
in libro de diuinebiõe pͥmo hechoba
posuit. Iubet gͥ plato sic̃ ad sõmini
ꝓscisti corporibus affectis ut mhil
sie qł erxorõ animis ꝑturbationẽq
afferat. Ex quo ẽ pythagoreis inttr¬
dictũ putaturne faba urscerentur
tranꝗllitutẽ mentis quer̃etib cõstat¬
esse cotitiaxiã.hic quidom. M. ciarro.
sed aristoxenus musicus uir lraꝵ̃
ueteꝵ dibigentissimus aristotelis¬
pħi auclitor ia libro quẽ de pythago¬
ra roliquit nullo sepius legumeneo

Expanded text:
ut sententiam rogatus diceret ante ut sententiam rogatus diceret ante quicquid vellet aliae rei et quoad vellet. Caesar consul viatorem vocavit eumque, cum finem non faceret, prendi loquentem et in carcerem duci iussit. Senatus consurrexit et prosequebatur Catonem in carcerem. Hac, inquit, invidia facta Caesar destitit et mitti Catonem iussit. nuisse fabulo, quem Graeci κύαμον appellant. Ex hac opinione Callimachus poeta scripsit: adem item opinione M. Cicero in libro De Divinatione primo haec verba posuit: Iubet igitur Plato sic ad somnum proficisci corporibus affectis, ut nihil sit quod errorem animis perturbationemque afferat. Ex quo etiam Pythagoreis interdictum putatur ne faba vescerentur, tranquillitatem mentis quaerentibus contrariam. Haec quidem M. Cicero. Sed Aristoxenus musicus, vir litterarum veterum diligentissimus, Aristoteli philosophi auditor, in libro quem De Pythagora reliquit, nullo saepius legumento
Abbreviated transcription (Latin):
Nee legem que nũc d senatu habẽ¬
do obẜuat᷑ ordo rogandi stũas
alias qui designati consuleses erãt ꝗdã
e consulibus studio aut necessitudint
aliqua aducti ꝗͣ is uisũ erat honois
gr̃a rxͣ erdm̃e sententiã pͥmũ roga¬
bant obẜuatũ tamẽ est cũ exͣ ordi¬
nem fieret ne ꝗsꝗ quẽ ꝗͣ exalio ꝗͣ ex
consulari loco sententiã pͥmũ roga¬
rent . C. cesar ĩ consulatu quẽ cu
pͥnapẽ rogabat. M. crassum. Sedpo¬
stꝗͣ filiam. Gneo pompeio desponde
eius roi ratione reddidisse eũ sena¬
tui. tyro tulius . M. ticcronis libert
refret itaq se ex patrono suo audis.¬
se scribit Id ipũm capito atheius ĩ
libro quẽ d̾ officio senatorio compo.¬
suit scriptũ reliquit. In code bbro
capitonis id quoq scaiptũ est. C. ĩ ꝗt
cesar con sul. M. cotonẽ sentẽtiam
rogauit. Cate rem quã consuleba¬
nolebat. Euis rei grã ducende lon-
ga oratiõe uerbnt᷑ oximebatq di¬
cendo diem. Erat eĩm uis senator

Expanded text:
NTE legem quae nunc de senatu habendo observatur, ordo rogandi sententias alias qui designati consules erant; quidam e consulibus, studio aut necessitudine aliqua adducti, quem is visum erat honoris gratia extra ordinem sententiam primum rogabant. Observatum tamen est, cum extra ordinem fieret, ne quis quemquam ex alio quam ex consulari loco sententiam primum rogaret. C. Caesar in consulatu, quem cum principem rogabat M. Crassum; sed, postquam filiam Cn. Pompeio desponderEius rei rationem reddidisse eum senatui Tiro Tullius, M. Ciceronis libertus, refert, itaque se ex patrono suo audisse scribit. Id ipsum Capito Ateius in libro quem De Officio Senatorio composuit, scriptum reliquit. In eodem libro Capitonis id quoque scriptum est: C., inquit, Caesar consul M. Catonem sententiam rogavit. Cato rem quae consulebatunolebat. Eius rei ducendae gratia longa oratione utebatur eximebatque dicendo diem. Erat enim ius senatori,
Abbreviated transcription (Latin):
mense cumq esse hoiẽm gignãdi sũ¬
mum finem decem mẽ ses non i ceptos
sed exactos. soꝙ plautũ uetorẽ pocta
dicẽ udemus in comedia cistclaria his
uerbis Tum ilam quã comp̃sserat deci¬
no post mense exacto. hic ropecit si¬
liam hoc idem tradit ẽ Menander po¬
eta uedistior humanaꝵ opimonũ uel
peritissimus. Asus cius suꝑ cait +a¬
bula plocio posui .s
dem argumenti comediã ac plera ꝑ a
menandeo sumeret in mensibus tũge
ntalibus ominandis nõ p̃termi sit oc¬
tauũ quẽ p̃trriãt Mlenander. Ectili
csus hisec sunt. Insolet ne niulier de¬
cimo nense parere pol nonoꝗ ẽ sop¬
timo atꝙ octauo. Eam remcclum
nõ in consideratt dixisse nctemc o
Mlerandro acip a multoꝵ orpimoĩb
desciuisst .M. barro uti cxedamus
facit. Nam mense nono nõ ꝗ octauio
edicum esst partum ⁊̃ libro quarto
decimo teꝵ diuinaꝵ scciptũ roliꝗt
quo in libro ẽ undecimo mese aliñ

Expanded text:
mense, eumque esse hominum gignendi summense, eumque esse hominum gignendi summum finem: decem menses non inceptos, sed exactos. Idque Plautum, veterem poetam, dicere videmus in comoedia Cistellaria his verbis: tum ílla, quam comprésserat, Decumó post mense exácto hic peperit fíliam. Hoc idem tradit etiam Menander, poeta vetustior, humanarum opinionum vel peritissimus; versus eius super ea re de fabula Plocio posui: Γυsdem argumenti comoediam ac pleraque a Menandro sumeret, in mensibus tamen genitalibus nominandis non praetermisit octavum, quem praeterierat Menander. Caecilii versus hiscehice sunt: sóletne mulier décimo mense párere?— Pol nonó quom non inconsiderate dixisse neque temere a Menandro atque a multorum opinionibus descivisse, M. Varro uti credamus facit. Nam mense nonnumquam octavo editum esse partum in libro quarto decimo Rerum Divinarum scriptum reliquit; quo in libro etiam undecimo mense aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
stem tertũ luctatorẽ. eos om̃es udit
cum ibi cum tecs adolesaentes amplixi
coronis sius in cuput pateis positis sa¬
uiarent᷑. cũ pplus gratulabundus flo.¬
res undiq in eum iacerent ibidem
in stadio inspectante ppło ĩ osculis atq
ĩ manibus filioꝵ animamifflauit.
p̃terca in nũs annalibus scriptũ le¬
gibus qua tempestate apud cãnas excͣ¬
citus ppłi romani eesus est. anũ mabit̃
nũtia de morte filii allato luctu atq
merorc affectã esse. Sed is nũtius nõ
ucrus fuit atq is adoloscens nõ diu
post ex ca pugna murbem redit. anꝰ
repente filio uiso copia ati turba ⁊.
qiͣ euina madentis inopinati gaudii
opprossa exanimataq est.
Tmedici E pħi illustres d̾ tpr̃e
humani partus q̃ siuerũt multa
opimo est caq iam ꝓuero recepta
postꝗͣ mulicris uterus conceꝑit semen¬
s gĩgni hoĩem septimo rarent᷑ n dnꝗͣ
octauo. sepe nono sepius nuõ decimo

Expanded text:
sten, tertium luctatorem. Eos omnis vidit sten, tertium luctatorem. Eos omnis vidit cum ibi eum tres adulescentes amplexi coronis suis in caput patris positis saviarentur, cum populus gratulabundus flores undique in eum iaceret, ibidem in stadio inspectante populo in osculis atque in manibus filiorum animam efflavit. Praeterea in nostris annalibus scriptum legimus, qua tempestate apud Cannas exercitus populi Romani caesus est, anum matrem, nuntio de morte filii allato, luctu atque maerore affectam esse; sed is nuntius non verus fuit, utque is adulescens non diu post ex ea pugna in urbem redit, anus repente filio viso copia atque turba et quasi ruina incidentis inopinati gaudii oppressa exanimataque est.philosophi inlustres de tempore humani partus quaesiverunt. Multa opinio est, eaque iam pro vero recepta, postquam mulieris uterum semen conceperit, gigni hominem septimo rarenter, numquam octavo, saepe nono, saepius numero decimo
Abbreviated transcription (Latin):
ad umbilicũ dimidiatus est moͣtius¬
est. M. õt̃ Cato ĩ libro quẽ de agri¬
cultura cõscͥpsit semẽ cup̃ssi serito
cecbrũ ita uti linũ serĩ sol& eo cre¬
bro terrã insternito dimidatũ digi¬
tum.iam id bñ tabula aut pedibus
aut manubus complanato. dimidia¬
tum inꝗt digitũ non dimidiũ: Ila
digiti quidem dimidiũ digitũaũt ip¬
sum dimidiatũ dici oportet. Itẽ. M.
Cato de cartaginẽsib ita scripsit ho¬
mines de foderũt in texra dimidia¬
sunt his d̾bis secus qͣ dixi usus est.
Ognito repente insꝑato gau¬
dio exspirasse aiãm refcrt ari¬
stoteles pħus policritã nobilẽ feminã
naxo in sula. phylipides quoq cõme¬
diaꝵ pocta haud ignobilis etate iam
edita cum in certamine portaꝵ p̃ter
spem uicisset & letissime gauderet.
inter illud goudiũ repente mortuus ẽ.
de rodio ẽ diagora celebrata h istuĩa
est Is diagoras tres filios adolo sẽtes
habuit unũ pugilem alterũ pancratia.¬

Expanded text:
bilicum dímidiatus mórtuust. M. etiam Cato in libro quem De Agricultura conscripsit: Semen cupressi serito crebrum, ita uti linum seri solet. Eo cribro terram incernito, dimidiatum digitum. Iam id bene tabula aut pedibus aut manibus complanato. Dimidiatum, inquit, digitum, non dimidium. Nam digiti quidem dimidium, digitum autem ipsum dimidiatum dici oportet. Item M. Cato de Carthaginiensibus ita scripsit: Homines defoderunt in terram dimidiasunt his verbis sequius quam dixi usus est. ognito repente insperato gaudio expirasse animam refert Aristoteles philosophus Polycritam, nobilem feminam Naxo insula. Philippides quoque, comoediarum poeta haut ignobilis, aetate iam edita cum in certamine poetarum praeter spem vicisset et laetissime gauderet, inter illud gaudium repente mortuus est. De Rodio etiam Diagora celebrata historia est. Is Diagoras tris filios adulescentes habuit, unum pugilem, alterum pancratia
Abbreviated transcription (Latin):
omis dicitatẽ relinquimus. at terentis ĩq
Tu qd̾ dezei / recte est: an nihil esse mͥ
religio est dici᷑. qd̾ si ut ait nigidius oĩa
istiusmodi inclinamenta nimiũ e p̃ter
modum significãt E id circo ĩ culpas
sus uõbosus famosus. cur ingeniosus
s formosus E officiosus ⁊ spociosus
consiliosus uictoriosus que . M. cato ita
ligurauit: are item facundiosa qd sẽ¬
ꝓnius asellio xui reꝵ gestaꝵ ita sqͥosit
facta sua spectare oportere dca nõ si
minus facundiosa essent. cur inqua ista
om̃ia nõ ꝗͣ in culꝑam sed in laudem di
cunt᷑ ꝗͣ ꝗͣ hec cũ mcrementũ sui nimiũ
demostrent. am an ꝓꝓterca ꝗa illis ꝗ dẽ
q̃ supra posuit adhibendos est modus
quidam necessarius. Nam & grã sini¬¬
mia atq ĩ modica ie mores si multi atq
uarii  uerba si perpetur atq ĩfinita
E obeundentia  fama si magna os ĩ¬
quieta E inuidiosa sit neq laudabilia
nes̃ utilia sunt. ingeniũ aũt & officium¬
& fer forma & disciplina & consiluz

Expanded text:
itatem, relinquimus. Et Terentius: Tun, quód dem recte est. Nám, nihil esse Míhi, religio est dicere. Quod si, ut ait Nigidius, omnia istiusmodi inclinamenta nimium ac praeter modum significant et idcirco in culpas sus, verbosus, famosus, cur ingeniosus et formosus et officiosus et speciosus, consiliosus, victoriosus, quae M. Cato ita affiguravit, cur item facundiosa, quod Sempronius Asellio XIII Rerum Gestarum ita scripsit: facta sua spectare oportere, non dicta, si minus facundiosa essent—cur, inquam, ista omnia numquam in culpam, sed in laudem diitem incrementum sui nimium demonstrent? an propterea, quia illis quidem, quae supra posui, adhibendus est modus quidam necessarius? Nam et gratia, si nimia atque inmodica, et mores, si multi atque varii, et verba, si perpetua atque infinita et obtundentia, et fama, si magna et inquieta et invidiosa sit, neque laudabilia neque utilia sunt; ingenium autem et officium et forma et disciplina et consilium
Abbreviated transcription (Latin):
E uitiũ distare qd̾ uiciũ ꝑpetuũ mobꝰ
cũ accessu discessuq fit. Sed hoc si ita
est neq cecus neq eunuchus morbus
est. Contra labeõis quã supͣdixi smnat
uerba Masuri sabini apposui ex libro
uras ciuilis ẜo/ furiosus motus ue aui¬
uc qd̾ membrũ lacerũ lesũq est aut ob¬
est quo ĩp̃e minus aptus sit morbosi
Emorio traditũ est ꝗngẽtis fe¬
re anis post romã conditõ nul¬
ias rei uxorie neꝙ actiões neq cautiꝰ¬
ones in urbe romana aut in latio fuis
sc ꝗͣ profecto nihil desiderabat᷑ nul¬
lis &̃ tunc matrimoniis diu̾tentibus.
Seruius ꝗ sulpitius in libro quẽ cõpo-¬
suit de dotibus tum pͥmũ cautionesrei
uxoric neassarias esst uisas scupsit.
cũ spurius carmlius cui nuga cognom̃¬
tum fuit uix nobilis diuortũ cũ uxocͣ
fecit quia liberi ex ca corporis uitio
nõ gignerent᷑. anno urbis condite ꝗa¬
gentesimo uigesimo tertio. M. atilio.p.

Expanded text:
et vitium distare, quod vitium perpetuum, morbus et vitium distare, quod vitium perpetuum, morbus cum accessu decessuque sit. Sed hoc si ita est, neque caecus neque eunuchus morbosus est, contra Labeonis quam supra dixi sententiam. Verba Masuri Sabini apposui ex libro luris civilis secundo: Furiosus mutusve cuive quod membrum lacerum laesumque est aut obest quo ipse minus aptus sit, morbosiMEMORIAE traditum est quingentis fere annis post Romam conditam nullas rei uxoriae neque actiones neque cautiones in urbe Roma aut in Latio fuisse, quoniam profecto nihil desiderabantur, nullis etiamtunc matrimoniis divertentibus. Servius quoque Sulpicius in libro, quem composuit De Dotibus, tum primum cautiones rei uxoriae necessarias esse visas scripsit, cum Spurius Carvilius, cui Ruga cognomentum fuit, vir nobilis, divortium cum uxore fecit, quia liberi ex ea corporis vitio non gignerentur, anno urbis conditae quingentesimo vicesimo tertio M. Atilio, P.
Abbreviated transcription (Latin):
num issent ex edicto ediliũ posse agi
labeonẽ socipsisse. de sterili aũt mu¬
liert si natiua sterilitate sit Trxbacũ
contra labeonẽ respondisse dicnt.
Nam cũ rediberi cam labeo qĩ minꝰ
sanã putassie / necesse aũt trebatiũ
ex edicto apposuisse si ca muliẽ a spͥn¬
cipio genitali insterilitate essie. Atsi
ualitũdo cius offendisse exꝙ ca uia¬
um factum esset ut conaipero fetus
nõ posset tũ sanã non iuideri et essĩ
cã redibicionis. demũ ope quoq qui
lusticiosus latine appelat dissensus
est. Alii cĩm redibere om̃i modo dͥe¬
bere alii contra nisi id uiciũ morbo
contractũ esset. Cura uoͣ cuidens de¬
ceret ẜuus rediberi posse respondit.
labeo in cã esse redibendi negauit.
Nam e magna inquit ꝑsdente aliqͦ¬
dicẽ non sanos nasci hominos: qm̃ cũ in¬
fancibus nõ simul dentes gignũtur.
Non p̃tereundũ est id ꝗͦ in libris ue¬
teq uiris ꝑitoꝵ scuptum esse mobu

Expanded text:
num issent, ex edicto aedilium posse agi num issent, ex edicto aedilium posse agi Labeonem scripsisse. De sterila autem muliere, si nativa sterilitate sit, Trebatiun contra Labeonem respondisse dicunt. Nam cum redhiberi eamearn Labeo, quasi minus sanam, putasset, negasse aiunt Trebatium ex edicto agi posse, si ea mulier a principio genitali sterilitate esset. At si valitudo eius offendisset exque ea vitium factum esset ut concipere fetus non posset, tum sanam non videri et esse in causa redhibitionis. De myope quoque, qui luscitiosus Latine appellatur, dissensum est; alii enim redhiberi omnimodo debere, alii contra, nisi id vitium morbo contractum esset. Eum vero cui dens deesset, Servius redhiberi posse respondit, Labeo in causa esse redhibendi negavit; vit; Nam et magna, inquit, pars dente alidicere non sanos nasci homines, quoniam cum infantibus non simul dentes gignuntur. Non praetereundum est id quoque in libris veterum iurisperitorum scriptum esse, morbum
Abbreviated transcription (Latin):
quid ue uiciosum rocte dicerit᷑ quã¬
tũq morlus a uicio differt. Celuis sa-¬
binus in libro quẽ de edicto edilium
curruliũ composuit labconẽ refert
quid esse morbus hisce uerbis definis¬
se. Morbus est hitus cuiꝰq corporis ꝙͣ
naturã qui usum eius facit detcriorẽ
Sed morbum alias in toto corpore ac¬
cidere aliaas in ꝑte corporis. totius
corporis morbu esst ueluti sicut hisis
aut febris partis aũt ueluti cecitas auͭ
pedis debilitas. Balbus aũt inquit q
athiphus. uiciosi magis ꝗͣ morbosi sũt.
iE equus mordax aut cultitro uitiosus
non morbosus est. sed cui morbus est
tux neq inꝗt ita dicret᷑: qñ ob id uiꝰ¬
cium minoris erit. de Eunucho ꝗ dẽ
que sitũ est an contra edictũ ediliu
uidert᷑ uenũdatus si ignorasse ep̃tõ
cum eunuchũ esst. labeoñẽ respõdis¬
st aiũt rdiberi posst qiͣ borbosus Su¬
es aũt feminas si stcriles essc̃t at be¬

Expanded text:
quodve vitiosum recte diceretur quanquodve vitiosum recte diceretur quantumque morbus a vitio differret. Caelius Sabinus in libro, quem De Edicto Aedilium Curulium composuit, Labeonem refert quid esset morbus hisce verbis definisse: Morbus est habitus cuiusque corporis contra naturam, qui usum eius facit deteriorem. Sed morbum alias in toto corpore accidere dicit, alias in parte corporis. Totius corporis morbum esse, veluti sit phthisis aut febris, partis autem, veluti sit caecitas aut pedis debilitas. Balbus autem, inquit, et atypus vitiosi magis quam morbosi sunt, et equus mordax aut calcitro vitiosus, non morbosus est. Sed cui morbus est,tur, aeque, inquit, ita dicetur: quanto ob id vitium minoris erit. De eunucho quidem quaesitum est an contra edictum aedilium videretur venundatus, si ignorasset emptor eum eunuchum esse. Labeonem respondisse aiunt redhiberi posse quasi morbosum; sues etiam feminae si sterilae essent et ve
Abbreviated transcription (Latin):
ca q̃ esser magis utilt audire ac discere
nõ allata extnsecus non ꝑ ostentationẽ
sed in diem nata aceptaq. p̃terea d̾ penu
ad sccibendum hoc ̃e putaui ẜuiũ sulpi¬
ciũ in xep̃hensis sceuole capitib scpsis¬
se. Saco aclio placuisse. nõ q̃ esui qr
potuĩ forent. sed tius quoꝗ e cercos in
penu esse. qd essie nõ cius ferme reitã
comꝑatũ. Masurius aũt sabmus ĩ uiris
essie quibus dñs uteret᷑ ponori attͥbutũ
dicit. Signa quoꝙ & uirgas e carbonc̃
quibus conficcret᷑ penus ꝗbusdam ait
uideri esse in penu. Ex his aũt q̃ ꝓme
sola penoris putat quȩ sĩt usu ã nuo.
Nedicto ediliũ aixruliũ qua ꝑte
de m anopiis uendundis cautũ est
scriptũ sic fuit. titulus ẜuoꝵ singłoꝵ
scriptus sic curato ita ut in telligi roat
rossit quid morbi uicui ue cuiq sit̃ quis
fugitiuus erroue sit noxa ue solutus
not sit ꝓpterca quesurũt iure con¬
sulti ueteres quid manciprũ Morbosũ

Expanded text:
ea quae magis utile esset audire ac discere, ea quae magis utile esset audire ac discere, non allata extrinsecus, non per ostentationem, sed indidem nata acceptaque. Praeterea de penu adscribendum hoc etiam putavi, Servium Sulpicium In Reprehensis Scaevolae Capitibus scripsisse Cato Aelio placuisse, non quae esui et potui forent, sed thus quoque et cereos in penu esse, quod esset eius ferme rei causa comparatum. Masurius autem Sabinus in Iuris teretur, penori attributum dicit. Ligna quoque et virgas et carbones, quibus conficeretur penus, quibusdam ait videri esse in penu. Ex his autem quae psola penoris putat quae satis sint usu annuo.Edicto Aedilium Curulium, qua parte de mancipiis vendundis cautum est, scriptum sic fuit: Titulus servorum singulorum scriptus sit curato ita, ut intellegi recte possit quid morbi vitiive cuique sit, quis fugitivus errove sit noxave solutus non sit. Propterea quaesierunt iure consulti veteres, quod mancipium morbosum
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit penũ nistruere uł longã uel
longo ordine utrũq eim̃ ꝓfecto scis le¬
gi solitũ. Sed ut faciam equiore aĩo
ut sis/ ne illi quidem ueteris uiris ma¬
gistui qui sapientes appellati sũt defi¬
nisse satis recte exiscimant᷑ ꝗd sit penꝰ.
nam ꝗntũ sceuolam ad demõstranda
penũ his uerbis usum audio. penus
rũ patris famibas eiusq familie que
cixcũ eos aut liberos eius est. E opus
nõ facit cã ꝑatũ est. ut Mucius ait
penus uideri debet. Nam q̃ ad edẽdu
bibendumq indies singłos prandii au
cene cã parant᷑ penus nõ sunt. sed
ca potius quo hui̾te gn̾is longe usio¬
nis grã cõtrahunt᷑ E reconduntur
ex eo qd̾ non ĩ pr̃otu est sed intus &e
suꝑ tamẽ habui discere ꝗn ciuib ro¬
monstrare nõ nimis turpe ee̾ ꝗͣ ho¬
minem non suo nõie appellare. Sicit
fauorinus ẜmones ingenꝰ comune
a rrebus parius  fugidis abducebat ad

Expanded text:
dixerit, penum struere vel longam vel dixerit, penum struere vel longam vel longo ordine; utrumque enim profecto scis legi solitum. Sed ut faciam te aequiore animo ut sis, ne illi quidem veteres iuris magistri, qui sapientes appellati sunt, definisse satis recte existimantur, quid sit penus. Nam Quintum Scaevolam ad demonstrandam penum his verbis usum audio: Penus rum patrisfamilias aut familiae eius, quae circum eum aut liberos eius est et opus non facit, causa paratum est. .. , ut Mucius ait, penus videri debet. Nam quae ad edendum bibendumque in dies singulos prandii aut cenae causa parantur, penus non sunt; sed ea potius, quae huíusce generis longae usionis gratia contrahuntur et reconduntur, ex eo, quod non in promptu est, sed intus et super tamen habui discere; quoniam civibus Romonstrare non minus turpe est quam hominem non suo nomine appellare. Sic Favorinus sermones id genus communes a rebus parvis et frigidis abducebat ad
Abbreviated transcription (Latin):
positis quid sit penus quot sint penus
ie quas dr̃as dicas. nõ herele intelligo
rem inquit fauorinus plane dicã po¬
stulas qd̾ difficillimũ est dici planius.
Nam hoc ꝗdem ꝑuulgatũ est definitĩ
om̃em ex gneͣ .s. differenta consistert.
Si si item mihi pͥmãdare qd̾ aiuĩt postu¬
las faciam sane id quoꝗ honoris tui ha¬
bendi grã ac de inde ita exorsus est.
Si inquit egote nũc rogẽ uti mͥdicas
opinoͣ respondeas homitiẽ esse teatis
me. hoc cĩm ꝗs hõ sit ostendere ẽ/ nõ
ꝗd h̃õ sit dice᷑. Sed si inꝗͣ peterẽ ut ip.¬
sum illud qd̾ hõ est definires. tũ ꝓfcõ
mihi diceres hoĩem esse mortale ra¬
sit penus dicas nõ ut aliquid ex penu
nomines. Tum ille ostentator uoce tã
molli atq demissa philosophias inꝗł
ego nõ didici nec discere appetuũ.e
uorinus quid penus sit / nõ ex nr̃a ma
nisti cĩm credo queri solitũ ꝗd̾ ꝟgiliꝰ

Expanded text:
positis, quid sit penus ? Quod, inquit, genus positis, quid sit penus ? Quod, inquit, genus et quas differentias dicas, non hercle intellego. Rem, inquit Favorinus, plane dictam postulas, quod difficillimum est, dici planius; nam hoc quidem pervolgatum est, definitionem omnem ex genere et differentia consistere. Sed si me tibi praemandere, quod aiunt, postulas, faciam sane id quoque honoris tui habendi gratia. Ac deinde ita exorsus est: Si, inquit, ego te nunc rogem ut mihi dicas opinor, respondeas hominem esse te atque me. Hoc enim quis homo sit ostendere est, non quid homo sit dicere. Sed si, inquam, peterem ut ipsum illud quod homo est definires, tu profecto mihi diceres hominem esse animal mortale, ratsit penus dicas, non ut aliquid ex penu nomines. Tum ille ostentator, voce iam molli atque demissa, philosophias, inquit, ego non didici neque discere adpetivi et, orinus, quid penus sit, non ex nostra magnisti enim, credo, quaeri solitum quid Vergilius
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ e testimoniis &. exomplis cõstre¬
pebat. Cũꝙ nimis odiose placeret in¬
tercessit placide stiuorinus E a mabono
inquit magister ꝗcꝗͣd est nom̃e tibi ha.¬
bunde multa dociusti que ꝗdem igno¬
rabamus s scire haud sane postula.¬
bamus. Quid eĩ refert mea oiuisipꝗ
cum loquor quo gneͣ penũ dicã aut i
quas exteemas lũas dedinẽ si nemo
id nõ minus barbare feccrit : sed hoc
plane indigeo adisart ꝗd sit penus
EE quo sensu id uocabulũ dicat᷑. ne ec̃
quotidati usus tãꝗͣ qui iuuenalibus
labine loqui tẽptant alia ꝗͣ oportet uo.¬
ce appellem. Queris inquit rẽ mimẽ
obscurã.: Quid adeo ignorat penũ esst
uinũ & triticũ & oleũ. es lente a falã
atip hui cemodi. cetera t̃ ne in ꝗt fauo¬
rinus miluĩ et panicũ & glande & ot¬
ret. nolo inquit hoc iam laborus an
ista q̃ dixi penus appellent᷑. Sed potcꝰ¬
ne mihi nõ spem̃ aliquã de penu dicert
sed definire gnẽ ꝓposito cͥdiffeuẽtiis ap¬

Expanded text:
 et testimoniis et exemplis constrepebat; cumque nimis odiose blatiret, intercessit placide Favorinus et Amabo, inquit, magister, quicquid est nomen tibi, abunde multa docuisti quae quidem ignorabamus et scire haud sane postulabamus. Quid enim refert mea eiusque quicum loquor, quo genere penum dicam aut in quas extremas litteras declinem, si nemo id non nimis barbare fecerimus? Sed hoc plane indigeo discere, quid sit penus et qua fini id vocabulum dicatur, ne rem cotidiani usus, tamquam qui in venalibus Latine loqui coeptant, alia quam oportet voce appellem. Quaeris, inquit, rem minime obscuram. Quis adeo ignorat, penum esse vinum et triticum et oleum et lentim et fabam atque huiuscemodi cetera? Etiamne, inquit Favorinus, milium et panicum et glans et horret, Nolo, inquit, hoc iam labores, an ista, quae dixi, penus appelletur. Sed potesne mihi non speciem aliquam de penu dicere, sed definire, genere proposito et differentiis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Abritius lusanus magna głia
uir magnisq rebus gestis fuit.
.P. cornelius rufinus manu ꝗde stre¬
nuus & bellator bonus militarisq di¬¬
sciplina ꝑitus admodum fuit. sed fu¬¬
rax ħo & auaritia accierat. hũc fabri¬
cius non ꝓbabat neq amico utebat᷑
ususq eum moꝵ cã fuit. Sed cũ in
temperibus ne e difficillimis consules
excãdi forent. & is rufinus pete.¬
ret consulatũ cõprctoresq eiꝰ essẽt
ĩ belles quidam & fustiles. sũma ope
adusus est fabricius uti Rusino cõ¬
sulatus de ferreret᷑ cam rẽ plerisq
admirantib qd̾ hoĩem auarũ aui cẽt᷑
hostino dat. hũc rusinũ postra bis
consulatu & dictatuꝵ ai fimetum
censor fabritius senatu mouit obͥ
luxurie notã qd̃ .x. pondo libras
argenti fatitaret. Id aut̃ qd̾ supra
scripli fabritiũ de cornelio rusino
ita ut in pleraq historia scͥtũ est

Expanded text:
ABRICIUS LUSCINUS magna gloria vir magnisque rebus gestis fuit. P. Cornelius Rufinus manu quidem strenuus et bellator bonus militarisque disciplinae peritus admodum fuit, sed furax homo et avaritia acri erat. Hunc Fabricius non probabat neque amico utebatur osusque eum morum causa fuit. Sed cum in temporibus rei publicae difficillimis consules creandi forent et is Rufinus peteret consulatum competitoresque eius essent inbelles quidam et futtiles, summa ope adnixus est Fabricius uti Rufino consulatus deferretur. eamEarn rem plerisque admirantibus, quod hominem avarum cui esset hostis vendat. Hunc Rufinum postea, bis consulatu et dictatura functum, censor Fabricius senatu movit ob luxuriae notam, quod decem pondo libras argenti facti haberet. Id autem quod supra scripsi, Fabricium de Cornelio Rufino ita, uti in pleraque historia scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
atq appellatã ꝓbrosamq habitã qug
iũcta consuctaꝙ esste cũ eo ĩ cuiꝰ manũ
mancipioq alia matuimonii cã foret.
hac antiquissima lege ostendit qͣ nũmȩ
rogis fuisst accopimus. pelex edem
Iunonis non eangito. si tangit Iunoni
crinib demissis agnũ feminã credito.
de greco floxum est.
um appellat᷑ hoc more ati iure
solita ficri scripsit. seruius sulpitius
in libro quẽ scripsit de dotib. Qui
uxorem inꝗt ducturus erat ab coun-¬
de ducrnda erat: stipulabat᷑ ca in
matrimoniũ ducbarũ iri cũ ducturꝰ
erat itidem spondebat. Is contractus
stipulationũ sponsionũq dicebat᷑ spon¬
salia tũc que ꝓmisceat sponsa appel¬
labat᷑ ꝗ spoponderat ductuũ spõsus.
Sed si post eas stipulatões uxor non
dabat᷑ aut nõ ducebat᷑ ꝗ stipulabatur

Expanded text:
latam probrosamque habitam, quae iuncta consuetaque esset cum eo in cuius manu mancipioque alia matrimonii causa foret, hac antiquissima lege ostenditur, quam Numae regis fuisse accepimus: Paelex aedem Iunonis ne tangito; si tangit, Iunoni crinibus demissis agnum feminam caedito. de Graeco flexum est.um appellatur hoc more atque iure solita fieri scripsit Servius Sulpicius in libro quem inscripsit De Dotibus: Qui uxorem, inquit, ducturus erat, ab eo unde ducenda erat stipulabatur, eam in matrimonium datum iri. Qui ducturus erat, id itidem spondebat. Is contractus stipulationum sponsionumque dicebatur sponsalia. Tunc, quae promissa erat sponsa appellabatur, qui spoponderat ducturum, sponsus. Sed si post eas stipulationis uxor non dabatur aut non ducebatur, qui stipulabatur
Abbreviated transcription (Latin):
AUESTIBULO EDIU
palatinaꝵ om̃is fere ordi¬
num multitudo oꝑientes
salutatioõm cesaris consti¬
terant ato ibi ĩ crrculo do
ꝗspiam grãmatict roi dicior scholica
quedam nugalia de gm̃bus & casib
uocabuloꝵ disserens cum aedius suꝑ¬
ciliis uocisꝙ e uultus grauitatt compo¬
sita tanꝗͣ mtrrpresꝰ e arbitur sibil¬
le oraculoꝵ : Tum aspiciens ad fauori¬
penus quoꝗ inquit uariis generibus
dcum̃ e uarit declinatum est. Nam
E hoc penus i hec penus & huĩ epe¬
ni .ris e penitruis uiteros dictauer̃t
Mlundum ꝗͦ muliebr̃e luclius insatraꝵ¬

Expanded text:
vestibulo aedium Palatinarum omnium fere ordinum multitudo opperientes salutationem Caesaris constiterant; atque ibi in circulo docquispiam grammaticae rei ditior scholica quaedam nugalia, de generibus et casibus vocabulorum disserens cum arduis superciliis vocisque et vultus gravitate composita, tamquam interpres et arbiter Sibyllae oraculorum. Tum aspiciens ad FavoriPenus quoque, inquit, variis generibus dictum et varie declinatum est. Nam et hoc penus et haec penus et huius peni et penoris veteres dictaverunt; mundum quoque muliebre