comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtes infantẽ ⁊ cirea sluinũ ponẽtes. uꝰ sa¬
lutẽ dõ reliq̃rt. Ter mith gͥ erat filia rig̾.
ħ dũ lude̾t cͥcalitꝰ fluminis. portari a flu
t᷑. U emẽtib aũ qͥ ad ħ fuerĩt destinati ẽ al¬
ueo: uides ĩfãtẽ ualde gainsa ÷ͥ. ꝑꝑ megin¬

Expanded text:
luvium ponentes, ejus salutem Deo reliquerunt. Thermothe igitur erat filia regis. Haec dum luderet circa littus fluminis, portari a fluvtur. Venientibus autem qui ad hoc fuerant destinati cum alveo, videns infantem, valde gavisa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabił ÷ nat᷑a in oꝑatione posse seꝑari: s ut discretio ꝑsonarũ in distinctione oꝑũ
ualeat intelligi. Qñ gͦ om̃ipotentia d̾i ꝯsida̾ta in admiratione cor nr̃m ex¬
dies filii ÷. Qñ aut̃ benignitas di attenta ad amorẽ cor nr̃m inflãmat: dies
mundi sepelim᷑. in dic benignitatis: ꝑ amorẽ ⁊ desid̾iũ et̾noꝵ bonorũ
foris orcioat. deris sapsuai ii die suo intꝰ in abscondito ꝯcẽplationis sepcliati ꝑ̃te emo
benignitas in dit suo ꝑ desid̾iũ diuini amoris uiuificatos exurg̾e faciat. qͥa

Expanded text:
ari; sed ut discretio personarum in distinctione operum voleat intelligi. Quando ergo omnipotentia Dei considerata in admirationem cor nostrum exdies Filii est. Quando autem benignitas Dei attenta ad amorem cor nostrum inflammat, dimundi sepelimur. In die benignitatis per amorem et desiderium aeternorum bonorum foris occidat, deinde sapientia in die suo intus in abscondito contemplationis sepeliat; postremo benignitas in die suo per desiderium divini amoris vivificatos exsurgere faciat; quia
Abbreviated transcription (Latin):
uidet sp̾ialẽ. forisq palpans hedi pellẽ: q̃ similitudinẽ maioris. hoc ÷ pͥmi. ⁊
antiqͥ peccoris exp̃sserat: ad nudã ñ ꝑuenit u̾itatẽ. Non sane in carne pec¬
cati s in similitudine carnis peccati. qͥ pecc̾m ñ face̾ s tolłe ueniebat: appa¬
ruit. ea scł decausa ꝗͣ ipse ñ cacuit. ut qͥ uident ñ uideant: ⁊ qͥ uident
quẽ lectitat in libris: ignorat ⁊ in miracłis. ⁊ quẽ ꝓpͥis accͦctat manib. li¬
gando. flagellando. colafizando: minime tn ł resurgentẽ intelligit. Si .m.¬

Expanded text:
 similitudinem majoris, hoc est primi et antiqui peccatoris, expresserat, 551 ad nudam non pervenit veritatem. Non sane in carne peccati, sed in similitudine carnis peccati, qui peccatum non facere, sed tollere veniebat, apparuit, ea scilicet de causa quam ipse non tacuit, ut qui non vident videant, et qui vident  benedicit, dum quem lectitat in libris, ignorat et in miraculis: et quem propriis attrectat manibus, ligando, flagellando, colaphizando, minine tamen vel resurgentem  al.
Abbreviated transcription (Latin):
uos omnẽ u̾itatẽ. Oĩs gͦ u̾itas ut mala tolle̾t. y bona reformaret. ꝑ cce tres
dies sc̃. Dies timoris qͥ manifestat malũ. dies u̾itatis qͥ aufert malũ: dies
caritatis qͥ restituit bonũ. Dies u̾itatis: clarificat dic̃ timoris. Dies caritatis
clarificat ⁊ diẽ timoris ⁊ diẽ u̾itatis: doner ꝑfecta fuerit caritas. ⁊ ꝑfecte
manifestet᷑ oĩsu̾itas: ⁊ cimor penȩ cͣnseat in timorẽ reu̾entię. Nuntiate de die
in.d.s. eiꝰ. De his dieb locutꝰ ÷ osee ꝓpħa dicens. Uiuificabit nospꝰ duos dies. ⁊ in
resurgens a mortuis in se nos uiuificau̾it ⁊ suscitau̾it: y audiuimꝰ. ⁊ gauisi
sumꝰ. S dignũ ualde ÷ ut ꝯpensemꝰ ei bñficiũ suũ.⁊ quẽ admodũ nos in ipso

Expanded text:
o veritas ut et mala tolleret, et bona reformaret. Ecce tres dies sunt: dies timoris, qui manifestat malum; dies veritatis, qui aufert malum; dies charitatis, qui restituit bonum. Dies veritatis clarificat diem timoris; dies charitatis clarificat et diem timoris et diem veritatise ejus . De his diebus locutus est Osee propheta, dicens: Vivificabit nos post duos dies: in die surgens, a mortuis in se nos vivificaverit et suscitaverit, audivimus, et gavisi sumus. Sed dignum valde est, ut recompensemus ei beneficiu
Abbreviated transcription (Latin):
ocłs corꝑis ht̃ dic̃ sud̃ ⁊ noctẽ fuã. ita qͦ ocłs cord ht̃ diẽ suã ⁊ nocte̾ suã. Tres¬

Expanded text:
oculus corporis hoculus corporis h
Abbreviated transcription (Latin):
sit attendat. Qͥd .ii. nob̾ ꝓdest si d̾o cognoscimꝰ maiestatis celsitudinẽ. ⁊ nul¬
lã nob̾ colligimꝰ utilitate᷑: S ecce dũ ab illo intimo diuinȩ ꝯtẽplationis secͥto
reu̾tim᷑. qͥd nob̾c̃ afferre pot̾imꝰ: Qd nͥ lucẽ de regione lucis uenientes : Hic
.it. decens ⁊ necessariũ ÷ ut si a lucis regione uenimꝰ: ad fugandas nr̃as te¬
nebras nob̾c̃ lucẽ portemꝰ. Et qͥs scire pot̾it qd̾ ibi fuimꝰ. si illuminati ñ re¬
dimiꝰ: Appareat gͦ qd ibi fuimꝰ. appareat qͥdibi uidimꝰ. Si ibiuidimꝰ poten
tiã. apportemꝰ lucẽ diuini timoris. Siibi udimꝰ sapĩam: apportemꝰ lucẽ u̾itatioᷤ.
Si ibiuidimꝰ benignitatẽ: apporcemꝰ lucẽ dilectionis. Potentia torpentes ad amorẽ
excitet. sapĩa ignorantiȩ tenebris cecacos illuminet. benignitas frigidos calore
caritatis inflãmet. Uidete q̃so qͥd lux sit nͥ dies. ⁊ qͥd cenebrȩ nͥ nox: Et sic̃

Expanded text:
sit attendat. Quid enim nobis prodest, si in Deo cognoscimus majestatis celsitudinem, et nullam nobis inde colligimus utilitatem? Sed ecce, dum de illo intimo divinae contemplationis secreto revertimur, quid nobiscum afferre poterimus? quid nisi lucem de regione lucis venientes? Hoc enim decens et necessarium est, ut si a lucis regione venimus, ad fugandas nostras tenebras nobiscum lucem apportemus. Et quis scire poterit quod ibi fuimus, si illuminati non redimus? Appareat ergo quod ibdimus sapientiam, apportemus lucem veritatis. Si ibi vidimus benignitatem, apportemus lucem dilectionis. Potentia torpentes ad amorem excitet; sapientia ignorantiae tenebris caecatos illuminet; benignitas frigidos calore charitatis inflammet. Videte, quaeso, quid lux sit, nisi dies; et quid tenebrae nisi nox. Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ga gͦ hãc m̾cedẽ accip̃. ut ultͣ idola ñ colti
U idẽs .i. ge̾tiles ita ad dñm cõu̾sos uͥ ultͣ ydo¬
la nesciãt. erubesct̃ ult᷑ ydoli q̃re̾. Nos
b mał genuit. c̃ uenimꝰ ad aqͣs assumamꝰ
legẽ d̾i ñ nob̾ sordeãt lict̾e uelud tegim̃ ⁊
obscurũ q̃ parua eiꝰ s̃ ⁊ lactentia ñ cõmeda¬
mꝰ. q̃ ꝑfecta sumamꝰ ⁊ itͣ cord̾ tecta regalu
collocemꝰ. Grãde : ualidũ habeamꝰ mos sẽ.
nichil de eo paucũ. nieħ humile sentiamꝰ.
s totũ magnific̃. totũ eg̃giũ. totũ eligãs

Expanded text:
a hanc mercedem accipit ut ultra idola non colat: videns enim gentiles ita ad Deum conversos, ut ultra idola nesciant, erubescit ultra idola colere. Nos us malis genuit, cum venerimus ad aquas, assumamus legem Dei: non nobis sordeant litterae velut tegmen obscurum; quae parva ejus sunt et lactantia comedamus; quae perfecta sumamus, et intra cordis tecta regalia collecemus. Grandem et validum habemus Mosen: nihil de eo parvum, nihil vile sentiamus, sed totum magnificum, totum egregium, totum elegans:
Abbreviated transcription (Latin):
rabat. ⁊ tͦ uet̾is hõis q̃m ĩduerat pecc̃a defle¬
bat. U nͥ resuscitãdo lazarũ fleuit indeoꝵ de¬
ploras ꝑfidiã. fãia pharaonisᷤ descendẽs ad laua¬
crũ flumins colleg̃ ĩfantẽ. qi eccła de gẽtib
lauacͥ salutaris scĩficatiõe desid̾ans. excip̃ a sina

Expanded text:
ristus veteris hominis quem induerat peccata deflebat. Unde et ad resuscitandum Lazarum flevit Judaeorum deplorans perfidiam. Filia Pharaonis descendens ad lavacrum fluminis collegit infantem: Ecclesia ex gentibus lavacri salutaris sanctificationem de
Abbreviated transcription (Latin):
meu. ĩ.ii. m: ad.ex.e.ĩ. pec. Q obrẽ ministͦs u̾bi sac̾dotescaute necesse : ad
utrũq uigilare sollicitos. qd̾ uidelicet delinqͣntiũ cordib tanto mod̾amine
ubũ timoris ⁊ ꝯtͥctionis infligant: qͣtinꝰ eos neqͣꝗͣ a u̾bo ꝯfessionis eet̾reant.
sic eorda apiant: ut ora obstruant s nec ab soluant ÷ ꝯpunctũ. nͥ uid̾int¬
⁊ ꝯfessũ: qm̃qͥd corde credit᷑ ad iusticiã. ore aut̃ ꝯfessio fit ad salutẽ. Alioqͥn a

Expanded text:
es in peccatis . Quamobrem ministros verbi sacerdotes caute necesse est ad utrumque vigilare sollicitos, quo videlicet delinquentium cordibus tanto moderamine verbum timoris et contritionis infligant, quatenus eos nequaquam a verbo confessionis exterreant; sic corda aperiant, ut ora non obstruant; sed nec absolvant etiam compunctum, nisifessum: quandoquidem corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem. Alioquin a
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ in ore noxiã tollit ꝯfusionẽ: ne ĩpediat necessariã ꝯfessionẽ. Ait .i. sͥpt᷑a.
Est pudor adducens pecc̃m: ⁊ ÷ pudor adducens głam. Bonꝰ pudor qͦ peccasse aut
dubio pudor fugat op ꝓbriũ. parat głam. dũ aut pecc̃m oĩno ñ admitat
aut c̾te admissũ ⁊ penitendo punit: ⁊ ꝯfitendo expellit. si tñ gła ÷ nr̃a ħ:
pudor peccm̃ adducit. ⁊ głam de ꝯscientia ꝑdit: qñ malũ qd̵ ex ꝓfundo cordis
ꝯpunctio conat᷑ pelłe pudor ineptꝰ ostruso labioꝵ ostio ñ ꝑmittit exire: c̃ exẽplo
do̾ dicere ꝑotiꝰoportet: labia mea ñ ꝓhibebo: dñe tuscisti. Q seipsũredareguo¬
ens. puto suꝑ huiꝰmodi stulto ⁊ irrationabili pudore. qm̃ tacu inqͥt inueta
uer̃t ossa mea. Uñ ⁊ optat ostiũ poni cͥcstantiȩ labiis suis. ut oris iamiar
⁊ aꝑire ꝯfessioni: ⁊ defensioni claud̾e no Deniq ⁊ aꝑte hoc ipsñ oranspe¬

Expanded text:
 in ore noxiam tollit confusionem, ne impediat necessariam confessionem. Ait enim Scriptura: Est pudor adducens peccatum, et est pudor adducens gloriam . Bonus pudor est, quo peccasse, autdubio pudor fugat opprobrium, parat gloriam, dum aut peccatum omnino non admittit, aut certe admissum et poenitendo punit, et confitenpudor peccatum adducit, et gloriam de conscientia perdit, quando malum quod ex profundo cordis compunctio conatur expellere, pudor ineptus obstruso labiorum ostio non permittit exire; cum eum exemplo David dicere potius oporteret: Et labia mea non prohibebo, Domine, tu scisti . Qui et seipsum redarguens, puto super hujuscemodi stulto et irrationabili pudore, Quoniam tacui, inquit, inveteraveverunt ossa mea . Unde et optat ostium poni circumstantiae labiis suis , ut oris januam et aperire confessioni, et defensioni claudere norit. Denique et aperte hoc ipsum orans pe
Abbreviated transcription (Latin):
tat. ⁊ opꝰ ꝓfecto nr̃e salutis ꝯsũmatũ ÷. Naut̃ metuendũ qd̾ donandis pecc̃is. aut
potestas do. aut uoluntas passo. ⁊ tanta passus ꝓ pecc̃orib desit. si tñ solliciti in¬
ueniam᷑ digne ut oportet: ⁊ imitari exempla. ⁊ uen̾ari miracła: doctͥnȩ qͦ ñ
existamꝰ increduli. ⁊ passionib ñ ingͣci. Itaq totũ nob̃̾ de xͦ ualuit. totũ saluti¬
ferũ. totũ q necessariũ fuit: nec minꝰ ꝓfuit infirmitas ꝗͣ maiestas. qͥa ⁊ si
ex d̾itatis potentia peccati uigũ iubendo submouit: ex carnis tninfirmita¬
te mortis iira moriendo ꝯcsit. Uñ pulcre ait apłs. Qd infirmũ ÷ d̾i: fortiꝰ :

Expanded text:
tat: et opus profecto nostrae salutis consummatum est. Non autem metuendum, quod donandis peccatis aut potestas Deo, aut voluntas passo, et tanta passo pro peccatoribus desit: si tamen solliciti inveniamur digne, ut oportet, et imitari exempla, et venerari miracula; doctrinae quoque non existamus increduli, et passionibus non ingrati. 27. Itaque totum nobis de Christo valuit, totum salutiferum, totumque necessarium fuit, nec minus profuit infirmitas quam majestas: quia etsi ex deitatis potentia peccati jugum jubendo submovit, ex carnis tamen infirmitate mortis jura moriendo concussit. Unde pulchre ait Apostolus: Quod infirmum est Dei, fortius est
Abbreviated transcription (Latin):
datriuro uires: ⁊ paruulo nutͥm̃tũ. De Hazareth.
Tndernit᷑ ⁊ nararech q̃ int̾p̃tat᷑ flos. in qͣis qͥ natꝰ in bethleẽ erat. tanꝗͣ¬
tꝯ fruetꝰ in flore coalescens. nutritꝰ : d̾s infans: ut floris odor fruetus
nael: ꝗd suꝑ oĩa aromata suaue redolet. un̾ ⁊ aiebat. Anarareth potest aliqͥd
boni. ẽẽ s neqͥꝙͣ sola ꝯtentꝰ fraglantia. respondentẽ sibi ueni. ⁊ uide. philip
pũ secutꝰ ÷. Immo uͦ mire illiꝰ suauitatis ad modũ resꝑsione delectatꝰ. hau¬
stuq boni odoris factꝰ saporis auidior. odore ipso dulce ad fructũ usq sine mo¬
ra ꝑuenire curauit: cupiens pleniꝰ exꝑiri. qd̾ tenuit̾ p̃senserat p̃sensq de¬
gustare. qo̾ odiu̾at ab sens. Uideamꝰ ⁊ de fatu ysaac ne forte aliqͥd qd ꝑtineat ad¬

Expanded text:
azareth. 13. Cernitur et Nazareth, quae interpretatur flos, in qua is qui natus in Bethlehem erat, tanquam fructus in flore coalescens, nutritus est Deus infans: ut floris odor fructus nael, quod super omnia aromata suave redoleret. Unde et aiebat: A Nazareth potest aliquid boni esse? Sed nequaquam sola contentus fragrantia, repum secutus est. Imo vero mirae illius suavitatis admodum respersione delectatus, haustuque boni odoris factus saporis a vidior, odore ipso duce, ad fructum usque sine mora pervenire curavit, cupiens plenius experiri quod tenuiter praesenserat, praesensque degustare quod odoraverat absens. Videamus et de olfactu Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
bit mortẽ. eruet aĩam suã de manu inferi : Nc̃ gͦ qͥa utrũq nob̾ parit᷑ necessa¬
riuã erat. ⁊ pie uiu̾e.⁊ secure mori: ⁊ uiuendo utue̾ docuit ⁊ mertẽ moriendo
securã reddidit: qm̃ qͥd resurrecturꝰ occubuit: ⁊ spẽ fecit morientib resurgendi.
 addidit ⁊ t̾ciũ bnficiũ: c̃ ⁊̃ pecc̃a donauit. sine q̃ ⁊̃ cȩtã ñ ualebant. Qͥd .i. qͣntũ¬
qͥt ad uerã sũ mãq beatitudinẽ spectat. qͣntalibet uitȩ rectitudo. seu longitudo
ꝓdee pot̾a̾t. illi qͥuł solo originali pecc̃o ten̾et᷑ astͥctꝰ: ꝑecc̃m qͥpp e p̾cessit ut seq̃¬
ret᷑ mors: qͥd̾ sane si cauisset hõ. mortẽ ñ gustasset inȩt̾nũ. ł ecc ando itaq uitã
sa corporis. Peccando uoluntarie uolens ꝑdidit uiu̾e. nolens ꝑdat ⁊ uiuificare.
Sponte reppulit uitã c̃uiiere noluit: ñ ualeat eã dare cuił qͣtinꝰ uolu̾it. Noluit re

Expanded text:
utrumque nobis pariter necessarium erat, et pie vivere, et secure mori; et vivendo vivere docuit, et mortem moriendo securam reddidit: quoniam quidem resurrecturus occubuit, et spem fecit morientibus resurgendi. Sed addidit et tertium beneficium, cum etiam peccata donavit, sine quo utique caettudo seu longitudo prodesse poterat illi, qui vel solo originali peccato teneretur adstrictus? Peccatum quippe praecessit, ut sequeretur mors: quod sane si cavisset homo, mortem non gustasset in aeternum. 19. Peccando itaque vitam s animae est, ipsa corporis. Peccando voluntarie, volens perdidit vivere: nolens perdat et vivificare. Sponte repulit vitam cum vivere noluit; non valeat eam dare cui, vel quatenus voluerit. Noluit anima
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dm̃: seꝑat ꝓin̾ ⁊ morsint̾ corpꝰ nt̃m ⁊ nos. Non potuit diuidi ã d̾o aĩa nͥ pec¬
cando: nec corpꝰ ab ipsa nͥ moriendo. ¶ ditaq austtꝰ ꝑtulit in ultione. id solũ
passa ã subdito. qd̾ p̃sũpserat in. Actorẽ: Nil ꝓfecto ꝯgruentiꝰ ꝗͣ ut mors oꝑata
sit mortẽ. sp̃uał corꝑalẽ. culpabił penalẽ. uoluntaria necessariã. Cũ gͦ hac ge¬
mina morte scdm utͣmq naturã hõ dãpnatꝰ fuisset. altã qͥd sp̃uali ⁊ uolun¬
taria. alta corꝑali ⁊ necessaria: utͥq d̃s hõ una sua corꝑali ac uoluntaria. be¬
nigne ⁊ potent᷑ occurrit: illa una sua nr̃am utͣmq dãpnauit. Merito qͥd̾.
Nã ex ditab mortib nrͣis. c̃ alta̾ nob̾ in culpȩ m̾itũ. alt̾a in penȩ debitũ repputaret᷑:¬

Expanded text:
inde etiam mors inter corpus nostrum et nos. Non potuit dividi a Deo anima nisi peccando, nec corpus ab ipsa nisi moriendo. Quid itaque austerius pertulit in ultione, id solum passa a subdito, quod praesumpserat in auctorem? Nihil profecto congruentius, quam ut mors operata sit mortem, spiritualis corporalem, culpabilis poenalem, voluntaria necessariam. 20. Cum ergo hac gemina morte secundum utramque naturam homo damnatus fuisset, altera quidem spirituali et voluntaria, altera corporali et necessaria; utrique Deus homo una sua corporali ac voluntaria benigne et potenter occurrit, illaque una sua nostram utramque damnavit. Merito quidem: nam ex duabus mortibus n
Abbreviated transcription (Latin):
ñs creauit me in initio uiarũ suarũ. Creationis hꝰ quȩ a scło: ro q̃ren¬
da ÷. Nã ultimȩ dispensationis sacͣm̃tũ ÷: ⁊ qd̾ ⁊̃ creatꝰ in corꝑe. uiã se
d̾i oꝑm ÷ ꝓfessus. Creatꝰ aut̃ in uias d̾i ÷ a scło: c̾ad ꝯspicabilẽ sp̃em subditꝰ
qͥd sp̃ei eiꝰdẽ ÷ c̃angłs uidet᷑. cꝰ ÷ in ea nat᷑a qͣ d̾s̃ ÷ Certe sp̃es angłi osten¬
dit᷑. ui p̾ea dñi nat᷑a memorat᷑. S qͥd de angło dicã: homo ad abrahã uenit.
talẽ hanc e. di spc̃m diu̾sitas hꝰ ipsiꝰ astũptȩ ereationis patet᷑ intelligi. ae

Expanded text:
o quaerenda est. Nam ultimae dispensationis sacramentum est, quo etiam creatus in corpore, viam se Dei operum est professus. Creatus autem est in vias Dei a saeculo: cum ad conspicabilem speciem subditus a natura qua Deus est? Certe species angeli ostenditur, ubi postea Dei natura memoratur. Sed quid de angelo dicam? Homo ad Abraham venit .alem hanc esse Dei speciem diversitas ipsius assumptae creationis pateretur intelligi. Adest
Abbreviated transcription (Latin):
ad bella pacifici. Atuͦ uͥ uentũ fuerit ad c̾tam̃: cũ demũ pͥstina lenitate p̾posi¬
ta: tanꝗͣ si dice̾nt. ñ ne qͥ odert̃ te dñe oderã. ⁊ suꝑ inimicos tuos tabescã irru¬
unt in adu̾sarios. hostes uelut oues repputant. neqͣꝙͣ ⁊ si paucissimi.ł seuã
barbariẽ ł innum̾osã multitudinẽ formidantes. Nouer̃t si qͥd̾ ñ de suis p̃su¬
m̾e uirib s de uͥtute dñi saba oth sꝑare uictoriã. cui nimiũ facile. e̾ẽ. ꝯfict᷑ iux

Expanded text:
ad bella pacifici. At vero ubi ventum fuerit ad certamen, tum demum pristina lenitate postposiad bella pacifici. At vero ubi ventum fuerit ad certamen, tum demum pristina lenitate postposita, tanquam si dicerent. Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? irruunt in adversarios, hostes velut oves reputant; nequaquam, etsi paucissimi, vel saevam barbariem, vel numerosam multitudinem formidantes. Noverunt siquidem non de suis praesumere viribus, sed de virtute Domini sabaoth sperare victoriam: cui nimirum fa
Abbreviated transcription (Latin):
uanitates ⁊insanias falsas respitunt. ⁊ abhominant᷑. Capillos tondent. scientes
iuxta apłm. ee. ignominiã uiro: si comã nutͥerit. Nũꝙ cõpti. Raro loti. Mag̃
aut̃ neglecto cͥne hispidi. Puluere fedi. Lorica ⁊ caumate fusci. ꝑ orro ĩminente
bello: intꝰ fide. foris ferro ñ auro se muniunt. qͣtinꝰ armati ⁊ ñ ornati hostib
metũ incutiant ũ ꝓuocent auariciã. E qͦs hr̃e cupiunt fortes ueloces. ñ tñ colo¬
ratos. aut fałatos. Pugnã qͥrpe ñ põpã. uictoriã s ñ głam cogitantes. Et studen¬
tes mag̃. et formidini ꝗͣ admirationi. Deiñ ñ curbulenti: aut ĩpetuosi: ⁊ qͣsi ex
leuitate p̾cipites. s ꝯsulte. Atq c̃ om̃i cautela ⁊ ꝓuidentia seipsos ordinantes
⁊ dispanentes in aciem. iuxta qd̾ de pr̃ib scͥptũ ÷. Ueri ꝓfecto isrłite: ꝓcedc̃

Expanded text:
vanitates et insanias falsas respuunt et abominantur. Capillos tondent, scientes vanitates et insanias falsas respuunt et abominantur. Capillos tondent, scientes juxta Apostolum ignominiam esse viro, si comam nutrierit. Nunquam compti, raro loti, magis autem neglecto crine hispidi, pulvere foedi: lorica et caumate fusci. 8. Porro imminente bello, intus fide, foris ferro, non auro se muniunt: quatenus armati, et non ornati, 548 hostibus metum incutiant, non provocent avaritiam. Equos habere cupiunt fortes et veloces, non tamen coloratos aut phaleratos: pugnam quippe, non pompam, victoriam, sed non gloriam cogitantes, et studentes magis esse formidini quam admirationi. Deinde non turbulenti aut impetuosi, et quasi ex levitate praecipites, sed consulte atque cum omni cautela et providentia se ipsos ordinantes, et disponentes in aciem, juxta quod de patribus scriptum est. Veri profecto Israelitae procedunt
Abbreviated transcription (Latin):
Iẽ. ⁊ redit᷑ ad mitũ eiꝰ qͥ pꝰ. Induit᷑ qd ille donau̾it. ne aliunde uestim̃tũ seu alim̾̃tũ p̾¬
sumit᷑. Et inuictu.⁊ in uestitu cauet᷑ õe suꝑfluũ. Soli necessicati ꝯsulit᷑. Uiittt᷑
qͥd desit ex eũgłica ꝑfectione: absq oĩ ꝓpͥo habitant uniꝰ moris in domouna. sol¬
liciti seruare unitatẽ sp̃e. in uincło pacis. Dicas. Uniu̾se multitudinis. e̾e. cor
unũ ⁊ aĩa unã: lta qͥsq ñ oĩno ꝓpͥã seqͥ uoluntatẽ: s mag̃ obseqͥ satagit ĩꝑanci.
ciunt. ł iordinata cõpont̃. ⁊ q̃q postremo facienda magistͥ uoluntas. ⁊ com¬
munis indicit necessitas. ꝑsona int̾ eos minime accipit᷑. defert᷑ meliori: ñ
nobiliori. hone se inuicẽ p̾uenuint. Alt̾utrũ hot̾a portant: ut sic adĩple¬
t᷑. Abhorrent uenationẽ. nec ludic̃ illa auiũ rapina ut assolet delectant᷑. Mim¬
mos. ⁊ magos. ⁊ fabulatores. scuriolesq cantilenas. atq ludoꝵ spectacła: canqͣm

Expanded text:
naverit; nec aliunde vestimentum seu alimentum praesumitur. Et in victu et vestitu cavetur omne superfluum, soli necessitati consulitur. Vivitur quid desit ex evangelica perfectione absque omni proprio habitant unius moris in domo una, solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis. Dicas universae multitudinis esse cor unum, et animam unam: ita quisque non omnino propriam sequi voluntatem, sed magis obsequi satagit imperanti. ciunt, vel inordinata componunt, et quaeque postremo facienda magistri voluntas et communis indicit necessitas. Persona inter eos minime accipitur: defertur meliori, non nobiliori. Honore se invicem praeveniunt; alterutrum onera portant, ut sic adimpletur; abhorrent venationem: nec ludicra illa avium rapina ut assolet delectantur. Mimos, et magos, et fabulatores, scurrilesque cantilenas, atque ludorum spectacula, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
inuisibilia tͣnsit: pͥmũ a corꝑea creat᷑a ad rõnalẽ creaturã. deiñ a r̃onali cͤat᷑a
ad ꝯsid̾ationẽ creatoris m̃tis intuitũ ducere debet. Reu̾tens aut̃ de inuisi¬
bilib ad uisibilia pͥmũ a creatore ad rõnalẽ creat᷑am. deiñ a rõnali creat᷑a
ad corꝑeã creaturã descendit. Ordo aut̃ cognitionis in m̃te humana sẽꝑ p̃ce¬
dit ordinẽ ꝯditionis. qͥa nos qͥ foris sumꝰ redire ab intimis ñ possumꝰ. nͥ priꝰ
ocło m̃tis intima penetremꝰ. Seqͣr aut̃ sẽꝑ ordo conditionis ordinẽ cognitio¬
nis. qͥa ⁊ si aliqñ humana infirmitas ab int̾na ꝯtẽplanda ł tenuit̾ admissa¬

Expanded text:
ea creatura ad rationalem creaturam, deinde a rationali creatura ad considerationem sui Creatoris mentis intuitum ducere debet. Revertens autem de invisibilibus ad visibilia primum a Creatore ad rationalem creaturam, deinde a rationali creatura ad corpoream creaturam descendit. Ordo autem cognitionis in mente humana semper praecedit ordinem conditionis; quia nos qui foris sumus redire ab intimis non possumus, nisi prius oculo mentis intima penetremus. Sequitur autem semper ordo conditionis ordinem cognitionis; quia, etsi aliquando humana infirmitas ad int
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq ego qd in te delinqͥt᷑ ualcosi uolo donare. ⁊ ds ñ q̃at in se. cõmissa remitt̾e:
it relaxare. P orro iã de uoluntate qͥs dubitet: Eͥ .i. nr̃am ⁊ induit carne̾. ⁊ su¬
biit mortẽ. putas suã nob̾ negabit usticiã : Uoluntarie incarnatꝰ uoluntarie
passus. uoluntarie crucifixus. solã nob̃ retinebit iꝰticiã: Qdͦ gͦ ex d̾itate ꝯstat
ilbũ potuisse: ex humanitate innotuit ⁊ uoluisse. S rursũ ꝯfidimꝰ. qd̵ ⁊
mortẽ abstulit : hinc plene qs eã ipse qͥ t̃ meruit ꝑtult. Q u tone it̃m erige a

Expanded text:
Denique ego quod in me delinquitur valeo, si volo, donare: et Deus non queat in se commissa remittere?it relaxare. 22. Porro jam de voluntate quis dubitet? Qui enim nostram et induit carnem, et subiit mortem; putas, suam nobis negabit justitiam? Voluntarie incarnatus, voluntarie passus, voluntarie crucifixus, solam a nobis retinebit justitiam? Quod ergo ex deitate constat illum potuisse, ex humanitate innotuit et voluisse. Sed unde rursum confidimus quod mortem abstulit? Hinc plane, quod eam ipse qui non meruit, pertulit. Qua enim ra
Abbreviated transcription (Latin):
tandũ colorib: hoc diu̾sis uͥttitib ⁊ sc̃iᷤ actib uen̾andũ. Domũ qͥppe d̾i decet
sc̃itudo: qͥa ñ tã politis marmorib ꝗͣ ornatis morib delectat᷑. ⁊ puras diligit
buł. atq urceoł: domꝰ undiq frenis. sellis. ac lanceis cõmunit᷑. Plane his oĩb
dit es: ⁊ cathedras uendentiũ colũbas eu̾tit: indignissimũ iudicans or̃onis
domũ. huiꝰ scemodi forensib incestari. Tali ꝓmñ suiregis ꝑmotꝰ exẽplo de¬
uotꝰ excitꝰ. multo sane indigniꝰ longeq intolerabiliꝰ arbitrans. sc̃a pollui
ꝓpulsata: ipsi in ea. die noctuq tã honestis ꝗͣ utilib officiis occupant᷑.
ħ onorant c̾tatĩ dei tẽplũ. seduł ⁊ sinceris obseqͥis iugit̾ in eo deuotionẽ ĩ mo¬
lantes: ñ qͥd̾ uet̾m ritu pecudũ carnes. s uͭ hostias pacificas. fr̾nã dilectio

Expanded text:
tandum coloribus: hoc diversis virtutibus et sanctis actibus venerandum. Domum quippe Dei decet tandum coloribus: hoc diversis virtutibus et sanctis actibus venerandum. Domum quippe Dei decet sanctitudo , qui non tam politis marmoribus, quam ornatis moribus delectatur, et puras diligit bulis, atque urceolis, domus undique frenis, sellis, ac lanceis communitur. Plane his omnibdit aes, et cathedras vendentium columbas evertit : indignissimum judicans, orationis domum hujuscemodi forensibus incestari  al infestari. Tali proinde sui Regis permotus exemplo devotus exercitus, multo sane indignius, longeque intolerabilius arbitrans sancta pollui propulsata, ipsi in ea die noctuque tam honestis quam utilibus officiis occupantur. Honorant certatim Dei templum sedulis et sinceris obsequiis, jugi in eo devotione immolantes, non quidem veterum ritu pecudum carnes, sed vere hostias pacificas, fraternam dilectio
Abbreviated transcription (Latin):
÷ uictoria belli: s de celo forcitudo ÷. Qd ⁊ freq̃ntissime exꝑti sc̃. ita ut pler̃q
ac singłari mͦ e̾nunt᷑. ⁊ agnis mitiores: ⁊ leonib fortiores. ut pene dubitẽ qͥs
poiꝰ censeã appellandos: monachos uidelicet an milites. nͥ qd̾ utrũq forsan con¬
gruentꝰ nominarĩ. qͣb neutrũ deeeꝰ. cognoscit᷑. nec monachi mansuetudo
nec militis fortitudo. De qͣre qͥd dicendũ. nͥ qd̾ a dño factũ ÷ istud. ⁊ ÷ mirabi¬
le in ocłis nr̃is: Tales sibi ds̃ elegit ⁊ collegit a finib t̾re ministͦs ex forcissimis
antiqͥ ⁊ famosissimo illo salomonis. inpar qͥd̾ structura: s ñ inferiꝰ gła. Si qͥd̾
uniãsa illiꝰ magnificentia. in corruptibił auro ⁊ argento. in qͣdrat᷑a lapidũ
uarietate lignoꝵ: ꝯtinebat᷑. Huiꝰ aut̃ oĩs decor ⁊ gͣce uenustatis ornatꝰ. pia
habitantiũ religiositas. ⁊ ordinatissima ꝯu̾satio. Illuduariss extitit spec¬

Expanded text:
 sed de coelo fortitudo est . Quod et frequentissime experti sunt, ita ut plerumque ac singulari modo cernuntur et agnis mitiores, et leonibus ferociores, ut pene dubitem quid potius censeam appellandos, monachos videlicet, an milites: nisi quod utrumque forsan congruentius nominarim, quibus neutrum deesse cognoscitur, nec monachi mansuetudo, nec militis fortitudo. De qua re quid dicendum, nisi quod a Domino factum est istud, et est mirabile in oculis nostris? Tales sibi elegit Deus, et collegit a finibus terrae ministros ex fortissimis antiquo et famosissimo illi Salomonis impar quidem structura, sed non inferius gloria. Siquidem universa illius magnificentia in corruptibilibus auro et argento, in quadratura lapidum et varietate lignorum continebatur: hujus autem omnis decor, et gratae venustatis ornatus, pia est habitantium religiositas, et ordinatissima conversatio. Illud variis exstitit spec
Abbreviated transcription (Latin):
Urigit᷑ ⁊ in caluariȩ locũ. uͥuerꝰ heliseꝰ ab insensatis pueris irrisus: risũ fuis
insinuauit ȩt̾nũ de qͥb ait. Eoce ego ⁊ puerimei qͦs mͥ dedit ds̃. Boni pueri.
qͥs ꝑ ꝯtͣriũ illoꝵ malignantiũ ad laudẽ excitat psalmista dicens. Laudate pu¬
cri dñm laudate nom̃ dñi: qͣtinꝰ in ore sc̃oꝵ infantiũ ⁊ lactentiũ ꝑfice̾t᷑ laus. qͥ ex
ore defecerat inuidoꝵ eoꝵ utiq de qͥb q̃rit᷑ ita. filios enutͥui ⁊ exaltaui: ipsi aut̾
sp̃uert᷑ me. Ascendit itaq crucẽ caluꝰ nr̾: mundꝰ ꝓ mundo expositꝰ. ⁊ reuelata facie :¬
ac discooꝑta fronte pͣgationẽ pecc̃oꝵ faciens: ꝓbrosȩ ⁊ austerȩ mortis cã ñ erubuit
ignominiã ꝗͣ nec petiã exhorruit. ut nos obppͥo sẽpit̾no eriꝑet: restitue̾t głe. Nec mi¬

Expanded text:
ur etiam in Calvariae locum, ubi verus Elisaeus ab insensatis pueris irrisus, risum suis insinuavit aeternum, de quibus ait: Ecce ego, et pueri mei, quos mihi dedit Dominus . Boni pueri, quos per contrarium illorum malignantium ad laudem excitat Psalmista, dicens, Laudate, pueri, Dominum, laudate nomen Domini , quatenus in ore sanctorum infantium et lactentium perficeretur laus, quae ex ore defecerat invidorum, eorum utique, de quibus queritur ita: Filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreverunt me . Ascendit itaque crucem calvus noster, mundo pro mundo expositus: et revelata facie ac discooperta fronte purgationem peccatorum faciens, probrosae et austerae mortis tam non erubuit ignominiam, quam nec poenam exhorruit, ut nos opprobrio sempiterno eriperet, restitueret gloriae. Nec mi
Abbreviated transcription (Latin):
utiq iudicabim᷑. Porro suꝑb ñ attendens ꝗͣ horrendũ sit incid̾e in manꝰ di
uiuentis. facile ꝓrũpit in u̾ba malitie. ad excusandas excuisationes in pec¬
catis. Magna reuera malitia tui te ñ misereri. ⁊ solũ p̾pecc̃m remediũ
ꝯfessionisa te ipso repelle. ignẽ ꝙ in sinu cuo inuolue potiꝰꝙͣ excute. nec p̾bere aure
ꝯsilio sapientis qͥait. Miserere aĩȩtuȩ placens do. P rom̃ qͥ sibi neqͣ. eiuboñ. Pa¬

Expanded text:
um sit incidere in manus Dei viventis, facile prorumpit in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Magna revera malitia, tui te non misereri, et solum post peccatum remedium confessionis a te ipso repellere, ignemque in sinu tuo involvere potius, quam excutere, nec praebere autem consilio Sapientis qui ait: Miserere a
Abbreviated transcription (Latin):
uitis. Delicatas ac ten̾as manꝰ ãplis ⁊ cc̃fluentib manicis sepelitis. Suꝑ ħ oĩa
uidł tał p̃sumit᷑ ⁊ tã ꝑicłosa milicia. Non sane aliud int̾ uos bella mouet.
litesq suscitat: ñͥ aut irronabilit̾ iracundiȩ motꝰ aut in anisgłe appetitꝰ.

Expanded text:
vitis, delicatas ac teneras manus amplis et circumfluentibus manicis sepelitis. Super haec vitis, delicatas ac teneras manus amplis et circumfluentibus manicis sepelitis. Super haec ilitia. Non sane inter vos aliud bella movet, litesque suscitat, nisi aut irrationabilis iracundiae motus, aut inanis gloriae appetitus,
Abbreviated transcription (Latin):
error. qͥs furor hͥ tã s̃ ferendꝰ. tantis sũptib ac laborib militare. stipendis
si nulłꝰ nͥ aut mortis aut cͥminis : Oꝑitis eqͦs sericis. ⁊ pendulos nescio qͦs
pannicłos loricis suꝑinduitis. Depingitis hastas. clipeos. ⁊ sellas. frena.
⁊ calcaria. auro. argento. gẽmisq cͥcornatis. ⁊ ẽtanta põpa. pudendo furore.⁊
inpudenti stupore ad mortẽ ꝓꝑatis: Militaria st̃ ħ insignia. an muliebria po¬
tꝰ ornam̃tas Nũqͥd forte hostił mut᷑ reuerebit᷑ aurũ. gi̾mis parcet. serica
penetrr ñ pot̾io: Deniq qd̾ ipsi sepiꝰ cretiꝰq exꝑimimi. tͥa. ee. p̃cipue neces¬
saria p̃lianti: ut scł sirenuꝰ industriꝰq miles. ⁊ cͥcspectꝰ sit ad se seruandũ.
⁊ expeditꝰ ad discrendũ. ⁊ ꝓmptꝰ ad feriendũ. Uos ant᷑ ꝑ ꝯtͣrnĩ ocłoꝵ gͣua¬

Expanded text:
error, quis furor hic tam non ferendus, tantis sumptibus ac laboribus militare, stipendiis error, quis furor hic tam non ferendus, tantis sumptibus ac laboribus militare, stipendiis vero nullis, nisi aut mortis, aut criminis? Operitis equos sericis, et pendulos nescio quos panniculos loricis superinduitis; depingitis hastas, clypeos et sellas; frena et calcaria auro et argento, gemmisque circumornatis: et cum tanta pompa pudendo furore et impudenti stupore ad mortem properatis. Militaria sunt haec insignia, an muliebria potius ornamenta? Numquid forte hostilis mucro reverebitur aurum, gemmis parcet, serica penetrare non poterit? Denique, quod ipsi saepius certiusque experimini, tria esse praecipue necessaria praelianti, ut scilicet strenuus industriusque miles et circumspectus sit ad se servandum, et expeditus ad discurrendum, et promptus ad feriendum: vos per contra
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ ñ ÷ causa militandi. Qͥtiens nãq ꝯgͣderis. tu qͥ militas militiã scłarẽ: timendũ õino.
ne aut oceidas hostẽ qͣd̾ in corpore.: te uͦ in aĩa. aut forte tu occidaris ab illo: ⁊ in corꝑe
te potiꝰ occidi ꝯtig̾it: morieris homicida. Qd̾ si p̃uales: ⁊ in uoluntate suꝑandi
łuindicandi forte. occidis hoĩe: uiuis homicida. Non aut̃ expedit siue mortuo.
siue uiuo. siue uictori. siue uicto: ee. homicida. Infelix uictoria: qͣ suꝑans ho¬
minẽ. succũb uitio. ⁊ iratͥ aut suꝑbia dñante: frustͣ głaris de hoĩe suꝑato.
st aut᷑ qͥnec ulcis. cendi zelo nec uincendi typo. s tm̃ euadendi remedio int̾¬
ficit hõiem: s ne hanc qͥd bonã dit̾im uictoriã: c̃ de duob mał. in corꝑe ꝗͣ in
aĩa mori leuiꝰ fit. Non aut̃ qͥa corpꝰ occidit᷑ ⁊̃ aĩa morit᷑: s aĩa q̃ peccau̾it. ipsa
bet arare. ⁊ qͥ tͥturat in spe fructꝰ ꝑcipiendi. Qͥs gͦ milites hictã stupendꝰ

Expanded text:
 est causa militandi. Quoties namque congrederis tu, qui militiam militas saecularem, timendum omnino, ne aut occidas hostem quidem in corpore, te vero in anima: aut forte tu occidaris ab illo, et in corpore te potius occidi contigerit, moreris homicida. Quod si praevales, et voluntate superandi vel vindicandi forte occidis hominem, vivis homicida. Non autem expedit sive mortuo, sive vivo; sive victori, sive victo, esse homicidam. Infelix victoria, qua superans hominem, succumbis vitio. Et ira tibi aut superbia dominante, frustra gloriaris de homine superato. Est tamen qui nec ulciscendi zelo, nec vincendi typho, sed tantum evadendi remedio interficit hominem. Sed ne hanc quidem bonam dixerim victoriam: cum de duobus malis, in corpore quam in anima mori bet arare; et qui triturat, in spe fructus percipiendi . Quis ergo, o milites, hic tam stupendus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ⁊ libent᷑ accipit hostis mortẽ ꝓultione. ⁊ libentiꝰ p̃bet seipsũ militi ꝓ ꝯso¬
mit. N .. si ne causa gładtũ portat. Dei it. minist̾ ÷ ad uindictã malefactoꝵ
laudẽ uͥ bonoꝵ. Sane c̃ occidit malefactorẽ: ñ homicida. s ut ita dix̾im male¬
cida. ⁊ plane xͥ uindex in his qͥmale agunt. ⁊ defensor rͥanoꝵ eeppucabit᷑.
I n morte xp̃iani regis lib̾alitas aꝑit᷑: c̃ miles remun̾andus educit᷑. ꝑoiro
infestatione seu opp̾ssione fideliũ cohib̾i. Nc̃ aut̃ meliꝰ ÷ ut occidãt᷑. ꝙͣ c̾ce
relinqͣt᷑ uͥga pecc̃oꝵ suꝑ sortẽ iꝰtoꝵ. ne forte extendant iꝰti ad iniqͥtatẽ manꝰ

Expanded text:
rum et libenter accipit hostis mortem pro ultione, et libentius praebet se ipsum militi pro consosine causa gladium portat. Dei etenim minister est ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum. Sane cum occidit malefactorem, non homicida, sed, ut ita dixerim, malicida, et plane Christi vindex in his qui male agunt, et defensor Christianorum reputatur. in morte christiani, Regis liberalitas aperitur, cum miles remunerandus educitur. Porro infestatione seu oppressione fidelium cohiberi. Nunc autem melius est ut occidantur, quam certe relinquatur virga peccatorum super sortem justorum: ne forte extendant justi ad iniquitatem manus
Abbreviated transcription (Latin):
oppugnari: ut uiris fortib sic̃ turtutis. ita fores occasio ⁊ salutis. Salue t̾ra
ꝓmissionis.: quȩ oli fluens lac ⁊ mel cuis dũ taxat habitatorib nc̃ uniũ so
orbi remedia salutis: uitȩ porrigis olim̃ta. Terra inꝗͣ bona ⁊ optima.
q̃ in fecundissimo illo sinu tuo ex archa pat̾ni cordis celeste gͣnũ suscipi¬
ens: cantas ex suꝑno semine martyrũ sege t̾es ꝓtulisti: ⁊ nichilominꝰ ex oĩ
reliqͦ fideliũ gn̾e. fructũ fertili gleba tͥcesimũ. ⁊ sexagesimũ. ⁊ centesimũ
suꝑ omnẽ t̾rã multiplicit̾ ꝓcreasti. Uñ ⁊ de magna multitudine dulce¬
dinis tuȩ iocundissime satiati: ⁊ opulentissime saginati. memoriã habun¬
dandie suauitatis uͥq eructuant qͥ te uidert̃: ⁊usq ad extͣma t̾re magni¬
ficentiã głe tue locunt᷑. eis qͥ te ñ uider̃t. ⁊ enarrant mirabilia q̃ in te fi¬

Expanded text:
oppugnari, ut viris fortibus sicut virtutis, ita fores occasio et salutis. Salve, terra promissionis, quae olim fluens lac et mel tuis duntaxat habitatoribus, nunc universo orbi remedia salutis, vitae porrigis alimenta. Terra, inquam, bona et optima, quae in fecundissimo illo sinu tuo ex arca paterni cordis coeleste granum suscipiens, tantas ex superno semine martyrum segetes protulisti, et nihilominus ex reliquo omnium fidelium genere fructum fertilis gleba tricesimum, et sexagesimum, et centesimum super omnem terram multipliciter procreasti. Unde et de magna multitudine dulcedinis tuae jucundissime satiati et opulentissime saginati, memoriam abundantiae suavitatis tuae ubique eructant qui te viderunt, et usque ad extremum terrae magnificentiam g
Abbreviated transcription (Latin):
istimo. S ⁊ qn aĩ uirtute. uitiis. siue demoniis bellũ indicit᷑. ne hoc qͣd̾ mirabile.
⁊si laudabile dix̾im: c̃plenꝰ monachis cernat᷑ mundꝰ. Cet̾m c̃ ut̾q hõ suo qͥsq gla¬
dio potent̾ accingit᷑. suo cingło nobilit̾ insignit᷑. qͥs hoc ñ estimet oĩ admiratione
crucis xͥ ꝓpellite. certi qͥa neq mors neq uita poter̃t̃ uos separare a caritate di¬
siuiuis si uincis in dño. s magis exulta & głare: si moreris ⁊ iung̾is dño. Uita qͥd frue
luosa. ⁊ uictoria głosa: s utͥq mors sac᷑ iure p̾ponit᷑. Nã si beati qͥ in dño moriunt᷑:
ñ multomag̃ qͥ ꝓ dn̾o moriunt᷑ : Et qͣd̾ siue in lecto siue in bello qͥs morit᷑: p̃tiosa erit
sine dubio in ꝯspectu dñi mors scõꝑ eiꝰ. Cet̾m in bello: canto ꝓfecto p̾ciosior: qͣnto gło

Expanded text:
o animi virtute vitiis sive daemoniis bellum indicitur, ne hoc quidem mirabile, etsi laudabile dixerim, cum plenus monachis cernatur mundus. Caeterum cum uterque homo suo quisque gladio potenter accingitur, suo cingulo nobiliter insignitur; quis hoc non aestimet omni admiratione crucis Christi propellite, certi quia neque mors, neque vita poterunt vos separare a charitate Dsi vivis et vincis in Domino: sed magis exsulta et gloriare, si moreris et jungerissacra jure praeponitur. Nam si beati qui in Domino moriuntur, num multo magis qui pro Domino moriuntur? 2. Et quidem sive in lecto, sive in bello quis moritur, pretiosa erit sine dubio in conspectu Domini mors sanctorum ejus. Caeterum in bello tanto profecto pretiosior, quanto et
Abbreviated transcription (Latin):
is qͥ de ceło descend̾at. panis uiuꝰ pariende uͥgine apparuit. Monstrat
epiis ibid̾ ium̃tis p̾sepiũ.⁊ in p̃sepio fenũ de pͣto uͥginalii qͦł sic cognos¬
eat bos possessorẽ suũ ⁊ asinꝰ p̾sepe dñi sui. Oĩs qͥppe caro fenũ. ⁊ oĩs głaciꝰ.
ut flos feni. Porro hõ qͥa siũ in qͦ factꝰ ÷ honorẽ ñ intelligendo. cõꝑatꝰ ÷ iu
im̃tis insipientib. ⁊ simił factꝰ ⁊ ilł: u̾bũ. panis angłoꝵ. factũ ÷ cibaria¬
iumtoꝵ. Ut hãt carnis fenũ qͦ ruminet: qͥu̾bi pane uesci penitꝰ dissueuit
qͦusq ꝑ hoĩem dm̃ pͥori redditꝰ dignitati: ex peccore rursus qu̾sꝰ in hoĩe cͥ

Expanded text:
pparuit. Monstratur piis ibidem jumentis praesepium, et in praesepio fenum de prato virginali, quo vel sic cognoscat bos possessorem suum, et asinus praesepe Domini sui. Omnis quippe caro fenum, et omnis gloria ejus ut flos feni . Porro homo quia suum, in quo factus est, honorem non intelligendo, comparatus est jumentis insipientibus, et similis fact ruminet, qui verbi pane vesci penitus dissuevit: quousque per hominem Deum priori redditus dignitati, et ex pecore rursus conversus in hominem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectione eoꝵ: c̃ tñ de ꝓfectione eoꝵ nichilominꝰ letat᷑ mons syon: ⁊ exultant
filiȩ iudȩ. Illa qͣd̾ sede manu eoꝵ. ista magis in manu eoꝵ lib̾ari se m̾ito głat᷑. llla
libent̾ amittit crudelissimos sui uastatores: ista c̃ gaudio suscipit sui fidelissimos
defensores. ⁊ un̾ ista dulcissime ꝯsolat᷑: iñ illa eque salub̾rime desolat᷑. Sic xͦ sic no¬
uit ulcisci in suos hostes: ut ñ solũ de ipsis. s ꝑ ipsos qͦ freq̃nt̾ soleat tanto głosiꝰ. qͣn¬
to ⁊ potentiꝰ tͥumphare. locunde. sane.⁊ cõmode. ut qͦs dru ꝑtulit oppugnatores:
mag̃ iã ꝓprignatores hr̃e incipiat: faciatq de hoste militẽ: qͥ de saulo qͥndã ꝑsecu¬
tore: fecit paulũ p̃dicatorẽ: C obrẽ ñ miror si ⁊̃ suꝑna illa curia iuxta testimo¬
niũ saluatoris exultat: mag̃ suꝑ uno peccore penitentiã agente : ꝙͣ supͣpłimis

Expanded text:
tamen de protectione eorum nihilominus laetetur mons Sion, et exsultent filiae Judae. Illa quidem se de manu eorum, ista magis in manu eorum liberari se merito gloriatur. Illa libenter amittit crudelissimos sui vastatores: ista cum gaudio suscipit sui fidelissimos defensores; et unde ista dulcissime consolatur, inde illa aeque saluberrime desolatur. Sic Christus, sic novit ulcisci in hostes suos, ut non solum de ipsis, sed per ipsos quoque frequenter soleat tanto gloriosius, quanto et potentius triumphare. Jucunde sane et commode: ut quos diu pertulit oppugnatores magis jam propugnatores habere incipiat; faciatque de hoste militem, qui de Saulo quondam persecutore fecit Paulum praedicatorem . Quamobrem non miror, si etiam superna illa curia, juxta testimonium Salvatoris, exsultat magis super uno peccatore poenitentiam agente, quam super plurimis
Abbreviated transcription (Latin):
hostilẽ tirantidẽ qͥa lanceã ñ lice̾t stilũ uibrarẽ: asserens uob̾ ñ parũ fore adiu¬
torii. si qͦs armis ñ possũ lict̾is aĩarẽ. Distuli sane aliqͣndiu. ñ qd̾ contẽpnenda u¬
d̾it᷑ peticio: s ne leuis p̃cepsq culparet᷑ assensio. si qd̾ meliꝰ melior ĩplere suffice̾t:
p̃sumerẽ ĩꝑitꝰ. ⁊ res ad modũ necessaria ꝑme minꝰ forte cõmoda redd̾e̾t᷑. Uerũ uider
me longa satis huiꝰcemodi expectatione frustratũ. ne iã magis nolle ꝙͣ ñ posse ui¬

Expanded text:
 stylum vibrarem: asserens vobis non parum fore adjutorii, si quos armis non possum, litteris animarem. Distuli sane aliquandiu: non quod contemnenda videretur petitio, sed ne levis praecepsque culparetur assensio, si quod melius melior implere sufficeret, praesumerem imperitus, et res admodum necessaria per me minus forte commoda redderetur. Verum videns me longa satis hujuscemodi exspectatione frustratum, ne jam magis nolle, quam non posse vi
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ̃. F Idõ transilire dicit᷑i
⁊ si ad horã ꝑ int̾nã insi¬
rationẽ cor scõꝵ uisitet.
bito tam̃ recedit. ut eosq¬
pliꝰ in sua dilectione a

Expanded text:
 sed transilire dicitur, quia etsi ad horam per internam inspirationem cor sanctorum visitat, subito tamen recedit, ut eos in sui dilectionem a
Abbreviated transcription (Latin):
cile ueniã dones. Non ex tollas quenꝗͣ
nec deicias. Dicentiũ esto tacitꝰ au¬
ditor. audientiũ ꝓmptꝰ receptor.
Reqͥrenti facile responde. ꝯtendẽti
facile cede. ne ĩ iurgia disceptatio ẽsq
descendas. Si ꝯtinens es. & animi uii
& corporis motꝰ obserua ne in decori
sint: nec iõ illos ꝯtemnas quia latent.
Nam nicħ differt si nemo uideat. cũ
ipse illos uideas. Mobilis esto ñ leuiꝰ.
ꝯstans ñ ꝑtinax. Alicuiꝰ rei sententiã
te ñ hab̾e nec ignotũ sit nec molestũ.
Om̃s tͥ pares facies. Inferiores suꝑ¬
biendo ñ ꝯtempnas. suꝑiores recte
uiuendo ñ timeas. In reddenda offi¬
ciositate neq neglegꝰ neq ex actor
appareas.Cunctis esto benignꝰ. ne¬
mini blandꝰ. paucis familiaris. oĩb
ȩquus. Seuerior esto iudicio ꝗͣ ser¬
mone. uita ꝗͣ uultu. Ultor clenĩs.¬
Rumorib criminib. suspicionib
aliqͥb surripiunt: oppositissi mus.

Expanded text:
cile veniam dato. Nec extollas quemquam, cile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, contemnenti facile cede: ne in jurgia exsecrationesque discedas. Si continens es, animi tui motus corporisque observa, ne indecori sint. Nec illos ideo contemnas quia latent; nam nil differt, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. Mobilis esto, non levis; constans, non pertinax. Alicujus rei scientiam habere te nec ignotum sit, nec molestum. Omnes tibi pares facies: sed inferiores superbiendo non contemnes. Superiores, recte vivendo, non metuas. In reddenda officiositate, neque negligens, neque exactor appareas. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto in judicio quam sermone, vita quam vultu: cultor clerumoribus, eriminibus, suspicionibus aliquibus subrepunt, eppositissimus.
Abbreviated transcription (Latin):
secreta ñ ꝓdet. Tacenda enĩ tacet
loquenda loquit᷑. atq ita illi alti
pax est. & secura tͣn quillitas.
dũ alii amalis uincunt᷑ ab illo
mala.
tuor uuircutũ species ꝑ festũ
te facient uirũ. si menfurã rec¬
titudinis earũ ȩquo uiuendi
fine seruaueris. Nã prudentia
si t̾minos suos ex cedat. callidus
gator latentiũ. & scrutator qui¬
liũcũq noxarũ ostenderis. No
uncens. & qͥ subtilissimas sus.
digito. astuplenꝰ. u̾si pellis. & sun¬
plicitatis inimicꝰ. Cõmentator
culparũ & pͦstremo uno noĩe
has gͦ mactas. prudentia im m̃¬
surata ꝑduicit. Qui c̃q łilla m¬
ciocri lance ꝑsistit. nec ob tu su
tollat. faciet uirũ minacẽ. in flatũ.
turbidũ. ĩ quietũ. & ĩ quascũq ex¬
cellentias dictoꝵ atq factoꝵ neglec¬
ta honestate festinũ. Qͥ mom̃tis
om̃ib suꝑcilio rigens ut bestiariꝰ
etiã qͥ eta excitat. Aliũ ferit. aliũ

Expanded text:
secreta non prodit, tacenda enim tacet, secreta non prodit, tacenda enim tacet, loquenda loquitur; atque ita alta illi pax est et secura tranquillitas, dum alia malis vincuntur ab illo mala.tuor virtutum species perfectum te facient virum, si mensuram rectitudinis earum aequo vivendi fine servaveris. Nam si prudentia terminos suos excedat, callida gator latentium, et scrutator qualiumcunque noxarum ostenderis, notdubitans, et subtilissimas suspidigito astutia plenus, versipellis, et simplicitatis inimicus, contemplatorque culparum, et postremo uno nominehas ergo maculas prudentia immensurata perducet. Quicunque in illa mediocri lance persistit, nec obtusum itollat, faciet virum minacem, inflatum, turbidum, inquietum: et in quascunque extollentias dictorum actorumque, neglecta honestate, festinum; qui momentis omnibus supercilia subrigens, et bestiarius etiam quieta excitat, alium ferit, alium
Abbreviated transcription (Latin):
seu diuina lex & uincłm socie¬
tatis humane : In hac nͨ est qͦd
estimemiꝰ qͥd expediat. expediet enĩ
qͥcqͥd illa dictauerit. Quis qͥs gͦ hãc
sectari desid̾as. time pͥus dm̃. &¬
te iustũ uirũ appellabt̾ om̃s. se¬
quent᷑. uenerabunt᷑ & diligent.
Iustꝰ N ut sis. nͨ solũ ñ nocebis. s
etiã nocentes ꝓhibebis. Nã nicħ
nocere nͨ est. iustitia. s abstinen¬
tia alieni. Abhis gͦ incipe ut nͦ
etiã ab aliis ablat᷑a restituas. rap¬
tores q ipsos ne aliis tim̃di sint
castiga & cohibe. E x nulla uo¬
cis ambiguitate ꝯtrou̾siã nectas.
s qualitatẽ aninii specłare.
Nicħ tͥ int̾ sit anfirmes an iures
deueritate tͣctat᷑. Nã & si uere u¬
canti testis est. Tam̃ nͨ tͣnse as
ueritatẽ. ne iustitiȩ tͣnseas legẽ.
Quod & si aliqͣndo coartẽris uti
mendatio. ut̾e ñ ad falsi s ad uer
custodiã. Et si ꝯtigerit fidelitati
m̃datio redimi. ñ m̃tieris s potiꝰ
ex cusabis. quia honestus tuus

Expanded text:
ina lex est, vinculum societatis humanae. In hac non est quod aestimemus quid expediat: expedit tibi, quidquid illa dictaverit. Quisquis ergo hanc sectari desideras, Deum time prius et te justum virum appellabunt omnes, sequentur, venerabuntur et diligent. Justus enim ut sis, non solum non nocebis, sed etiam nocentes prohibebis: nam nil nocere, non est justitia, sed abstinentia alieni est. Ab his ergo incipe, ut non et aliis ablata restituas. Raptores quoque ipsos ne aliis timendi sint, castiga et cohibe. Ex nulla vocis ambiguitate controversiam nectes, sed animi qualitatem speculare. Nihil tibi intersit, an firmes, an jures. de veritate tractatur: nam si jurejucanti testis est, amen non transies veritatem, ne justitiae transeas legem. Quod si aliquando coarcteris uti mendacio, utere non ad falsi, sed ad veri custodiam; et si contigerit fidelitatem mendacio redimi, non mentieris, sed potius excusaberis: quia ubi honesta caus
Abbreviated transcription (Latin):
tudo dicit᷑ si ĩ sit animo tuo.
cũ magna fiducia uiues. lib̃.¬
tare. Si magnãnimꝰ fueris. nũ ꝗͣ
iudicab̾ tͥ ꝯtumelia fieri. De ini¬
mico dices nͨ nocuit mͥ. s animũ
nocendi habuit. Et cũ illũ ĩ potesta¬
te tua uid̾is. uindictã putab̾ uin-¬
dicare potuisse. Scito i magnũ &
nẽ suffodias. plagã egrede. Non
geras ꝯflictũ. nͥ ĩ dixeris. Nã frau¬
des & doli imbecillẽ faciunt. Eris
magnanimꝰ si ꝑicłm ñ appetas ut
te merariꝰ. nec formides ut timidꝰ.
Nã timidũ ñ facit animũ nͥ repꝰ¬
hensibił uitȩ ꝯscientia mala:¬

Expanded text:
magnanimitas si insit animo tuo, cum magna fiducia vives tare. Si magnanimus es, nunquam judicabis tibi contumeliam fieri. De inimico dices: Non nocuit mihi, sed animum nocendi habuit; et cum illum in potestate tua videris, vindictam putabis, vindicare potuisse. Scito enim honestnem suffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes et doli imbecillum decent. Eris magnanimus, si pericula nec appetas, ut temerarius, nec formides, ut timidus; nam nil timidum facit animum, nisi reprehensibilis vitae conscientia. M
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑnaberis. S apientiȩ cupidus. &
docilis. Quȩ nosti. sine arrogantia
postulanti imꝑtias. Quȩ nescis:
sine occultatiõe ignorantiȩ tͥ po¬
stula imꝑtiri:.

Expanded text:
aspernans. Sapientiae cupidus et docilis; quae nosti, sine arrogantia postulanti imperties. Quae nescis, sine occultatione ignorantiae tibi postula impartiri.