comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt i quam sp̃s sc̃s : quam uis impii sint : tamen id non auden
dicere: Deinde sum subiectum uideamus esse de luce &
nebula: nonne manifestum est. quod decreaturamundi
dictum intellegendum sit : Cum enim sunt aliquae
tempestates istius mundi : praecere tonitrua sequi uen¬
torum flatus caelum nebulis caligare. lucem refundi
extenebris ipso usu quotidicno exemploque cognosci¬
mus: Nam &icm flatus uentorum sps̃ dicitur: sicut
scriptum ẽ : Ignis et sulphur & sp̃s procellae Et ut scires
quia hunc spm̃ dixit : Ait: formans conitruum et cre¬
ansspm̃ : quia frequenter creantur ista qũum fiunt: sp̃s
autem sc̃s aeternus est: quem siquis audet dicere creatum
nom potest tamen dicere. quod quotidie creatur. sicut
flabra uentorum : denique ipsa sapientia secundum sus¬
cepti loquuta corporis sacramenitum: ait: Dñs creauit
me: quam uisuentura proph&aret . tamen quia praedes¬

Expanded text:
sunt, quam Spiritus sanctus: quamvis impii sint, tamen id non audent sunt, quam Spiritus sanctus: quamvis impii sint, tamen id non audent dicere. Deinde cum subjectum videamus esse de luce et nebula, nonne manifestum est quod de creatura mundi dictum intelligendum sit? Cum enim fiunt aliquae tempestates istius mundi, praecedere tonitrua, sequi ventorum flatus, coelum nebulis caligare, lucem refundi ex tenebris, ipso usu quotidiano, exemploque cognoscimus. Nam etiam flatus ventorum spiritus dicitur, sicut scriptum est: Ignis et sulphur, et Spiritus procellae . 51. Et ut scires quia hunc spiritum dixit, ait: Firmans tonitruum, et creans spiritum; quia frequenter creantur ista, cum fiunt: Spiritus autem sanctus aeternus est; quem si quis audet dicere creatum, non potest tamen dicere quod quotidie creatur, sicut flabra ventorum. Denique ipsa Sapientia secundum suscepti locuta corporis sacramentum, ait: Dominus creavit me . Quamvis ventura prophetaret, tamen quia praedes
Abbreviated transcription (Latin):
Vec prae terit hereticos obiectare consuesse ideo ui¬
deri creatum spm scm̃ : quia plerique eorum adargum̃¬
tum adstruendae suue impi&atis. ad sciscunt illud quod
amos deflatuuencorum lo uitus est. ut ipse prophea¬
cussermo declarat: sic enim habet: Ecceego firn a
tonitruum & crecins spm̃ : & nuntians in homines xpm̃
suum faciens lucem et nebulam. & ascendens super ex¬
cel sa dns̃ ds̃ omnipotens nomer est ei Si hine faciunt
quaestionem quia creatum xpm̃ dixit quicreatur spi
hesdranos docuit dicens intertio libro: Et in die secundo
iterum creasti spm̃firmamenti: tamen ut propositis
in heretimus his uidelic& quae amos dixit: Nonne euiden¬
ter diccorum testificatur series : Deistius creoctura
mundi loquutum proph&am: denique itac coepit go
dñs firmans tonitruum. & creans spm̃: ipse ordo nos
doceat: pamside spũ scõ dicere uoluisset : non de toniguo
utque praemis iss& : Neque enum antiquiora tonitrucc

Expanded text:
me praeterit haereticos objectare consuevisse ideo videri creatum Spiritum sanctum, quia plerique eorum ad argumentum astruendae suae impietatis adsciscunt illud, quod Amos de flatu ventorum locutus est, ut ipse propheticus sermo declarat. Sic enim habes: Ecce ego firmans tonitruum, et creans spiritum, et nuntians in homines Christum suum, faciens lucem et nebulam, et ascendens super excelsa, Dominus Deus omnipotens nomen est ei . 49. Si hinc faciunt quaestionem, quod creatum Spiritum dixit, quia creatur Spiritus Esdras nos docuit, dicens in quarto libro: Et in die secundo iterum creasti spiritum firmamenti ; tamen ut propositis inhaereamus, his videlicet quae Amos dixit, nonne evidenter dictorum testificatur series de istius creatura mundi locutum prophetam? 50. Denique ita coepit: Ego Dominus firmans tonitruum, et creans spiritum. Ipse ordo nos doceat; nam si de Spiritu sancto dicere voluisset, non de tonitruo utique praemisisset. Neque enim antiquiora tonitrua
Abbreviated transcription (Latin):
habes dictum : ecce abstuli peccatatua : Nonquo x ps̃ sua pec¬
cata deponeret quia peccatum Nonfecit : sed quod incarne
xpi omnec peccatis suis genus ab solueretur humanum:
sed &icmsi sera phinabstulis sec peccatum qua siunum
utiq deministris dĩ ad hoces set ministerium destinatũ:
Sicenim dixit es aices quicmissum ẽ ad me unum deserafia¬

Expanded text:
habes dictum: Ecce abstulit peccata tua : non quod Christus pechabes dictum: Ecce abstulit peccata tua : non quod Christus peccata sua deponeret, qui peccatum non fecit; sed quod in carne Christi omne a peccatis suis genus absolveretur humanum. 115. Sed etiamsi Seraphim abstulisset peccatum, quasi unum utique de ministris Dei ad hoc esset mysterium destinatum. Sic enim dixit Esaias: Quia missum est ad me unum de Sera
Abbreviated transcription (Latin):
uum quid angelus donat : Num quid archangelus ñon utiq sed
donat solus pater solus filius solus sprses : Nemo autem quod
porest doncere Nom pocest euitare: sed fortasse dicit aliquis
quia & sera fimdrcit esaiae: ecce tetigit hoc labia tua & aufe
rec in quit & circum purgauit: Noneigo auferam sedignisille
dealt aridi hoce. gratia spiritadis: qui denim aliud pie intel¬
lugere possumus in altare diesse nisisps̃ gratiam: ponutiq
uenumsilucrum nec fuliginem atq carbonem : quid tam
pium quam ut secundum mrsterium intelligamus. quia
reuelabitur inore esaicce omnes homines perpas sionemxpi
esse purgandos. quiuelut carbo secundum carnem eeuo eia
nostrapeccata sicut in n accharia haber: Nonne hic titio eic¬
tus abigne et ule erat ilis indutus uestimenta sordida e
niq ut sciamus communis hocredem gtionis mrsterium
per prophetas euidentissime releuactum : &iam hocloco

Expanded text:
Numquid angelus donat? numquid archangelus? Non utique, sed Numquid angelus donat? numquid archangelus? Non utique, sed donat solus Pater, solus Filius, solus Spiritus sanctus . Nemo autem quod potest donare, non potest evitare. 113. Sed fortasse dixit aliquis quia et Seraphim dixit Esaiae: Ecce tetigit hoc labia tua, et auf4 Auferet, inquit, et circumpurgabit: non ego auferam, sed ignis ille de altari Dei, hoc est, gratia spiritalis. Quid enim aliud pie intelligere possumus in altari Dei esse, nisi Spiritus gratiam? Non utique lignum silvarum, nec fuliginem atque carbonem. Aut quid tam pium, quam ut secundum mysterium intelligamus quia revelabatur in ore Esaiae omnes homines per passionem Christi esse purgandos, qui velut carbo secundum carnem exussit nostra peccata, sicut in Zacharia habes: Nonne hic titio ejectus ab igni? Et ille erat Jesus indutus estimenta sordida . 114. Denique ut sciamus communis hoc redemptionis mysterium per prophetas evidentissime revelatum, etiam hoc loco
Abbreviated transcription (Latin):
tulit corpore suo super lignum ut a peccatis nostris separaticũ
iustitic uiucmus cuius uulnere plagarum sanati estis : Lignũ
igitur illud. ueluc quaed am nostrae nauis salutis uectura nos
dum mortem expetendo Nonsentio. dum poenam contemp¬
nendo Nompatior dum metum nescio neg legendum: quis est
igitur. cuius uulnere plogarum sanatisumus nisi xp̃s drĩs
cina ẽ : Dequo paulus a postolus in epistolis suis scripsit quia
peccatum Non cognouit. sed pronobis peccatum factus est:
hoc quippediuinum in eo quia caro peccatum Non fecit. Nec
IN eo suscepti corporis crectura peccauit: Nam quid mirum
sinon peccauit sola diuinitas. quum peccandi incentiua ñ
habeat : Si autem solus exsors peccati ds̃ omnis utiq: creatu¬
ra pernaturam sui ut diximus obnoxic potest eẽ. peccato
Dicigitur quicumque sps̃ scĩ diuinitatẽ Negass spr autẽ¬
ob noxius nom potuit esse peccato quia magis peccata condonar:

Expanded text:
tulit in corpore suo super lignum; ut a peccatis nostris separati, cum tulit in corpore suo super lignum; ut a peccatis nostris separati, cum justitia vivamus, cujus vulnere plagarum sanati sumus . 110. Lignum igitur illud crucis velut quaedam nostrae navis salutis vectura nostDum mortem expetendo, non sentio: dum poenam contemnendo, non patior: dum metum nescio, negligendo. 111. Quis est igitur cujus vulnere plagarum sanati sumus, nisi Christus cina est : de quo Paulus apostolus in Epistolis suis scripsit: Qui peccatum non cognovit, sed pro nobis peccatum factus est ? Hoc quippe divinum in eo, quia caro peccatum non fecit, nec in eo suscepti corporis creatura peccavit. Nam quid mirum, si non peccavit sola divinitas, cum peccandi incentiva non habeat? Si autem solus exsors peccati Deus, omnis utique creatura per naturam sui, ut diximus, obnoxia potest esse peccatoDic igitur, quicumque Spiritus sancti divinitatem negas: Spobnoxius non potuit esse peccato, qui magis peccata condonat.
Abbreviated transcription (Latin):
erat perid quod nonerat nos uocaret : O diuinum crucis illius
sacramentum inqua aeret in firmitas uirtus libera est ad figun¬
tur uitia eriguntur tropea : Vndequidam sc̃s ait confĩgecla¬
uis atimoretuo carnes meas : Nonferreis clauis ait sed timori¬
sed fidei: uehementior ẽ enim uirtutis strictura quam paenȩ :
deniq petrus quumusq: a trium principis sacerdotum dnm̃
sequeretur: quem Nemo legauerat fide s uinxerat & quemfides
uincxit: poena non soluit : pursus quum lgarecur aiudueis
& tu crucifige peccatum . ut moriar peccato : Qui peccato mor¬
tur dõuiuit : Viuas ei qui filio proprio non pepercit. ut in illius
corpore. nostras crucifigeret passiones: pronobis enim mortuus
ẽ xp̃siut in illius rediuiuo corpore uiuerem us: Mortua ẽ ergo
in illo nonuita nostra : sed culpa : qui peccata in quit nostra per¬

Expanded text:
erat, per id quod non erat, nos vocaret. 108. O divinum crucis illius erat, per id quod non erat, nos vocaret. 108. O divinum crucis illius sacramentum, 623 in qua haeret infirmitas, virtus libera est, affiguntur vitia, eriguntur tropaea! Unde quidam sanctus ait: Confige clavis a timore tuo carnes meas ; non ferreis clavis, ait, sed timoris et fidei: vehementior est enim virtutis strictura, quam poenae. Denique Petrum, cum usque in atrium principis sacerdotum Dominum sequeretur , quem nemo ligaverat, fides vinxerat: et quem fides vinxit, poena non solvit. Rursus cum ligaretur a Judaeis, 9. Ergo et tu crucifige peccatum, ut moriare peccato; qui enim peccato moritur, Deo vivit: vivas ei qui Filio proprio non pepercit; ut in illius corpore nostras crucifigeret passiones. Pro nobis enim mortuus est Christus, ut nos in illius redivivo corpore viveremus. Mortua est ergo in illo non vita nostra, sed culpa: Qui peccata, inquit, nostra per
Abbreviated transcription (Latin):
oleuit : &ideo a postolus ait xpĩ enim bonus odorsumus: Vtiq
nificat unguentum : Ergo unguentum xpĩ est sp̃s aut quia un
quum deunitate nominis dicere coeperimus : tamen qui& hic quoq:
incidit pulcherrimus locus nes ine corollario eum praeteri reui¬
filius spiritus quia quodon est creaturȩ corpus hoc spr̃ est :
distinctus cet filio: Non enimsps̃ scs est mortuus. qui mori
non potuit quia carnem non sus cepit : Nec mortis capax
essopotuit sempnerna diuinitas. sed mortuus secundum ca
nem xp̃s. in eo utiquemortuus quodsus cepit ex uirgine:
non in eo quod habebat expatre : In eo enim mortuus in quocru
sa non habuit ised crucifixus ẽ dĩ filius qui carnem & ossa suscepit
et in illa cruce. nostrae carnis temptamenta morerentur: susce¬
pit enim quod nonerat ut cȩlaret quod erat: cȩlauit quod erat
ut temptaretur in eo & redimeretur quod nonerat ut ad id quod

Expanded text:
olevit. Et ideo Apostolus ait: Christi enim bonus odor sumus Deo ; utique olevit. Et ideo Apostolus ait: Christi enim bonus odor sumus Deo ; utique nat unguentum. Ergo unguentum Christi est Spiritus. 104. Aut quia ungcum de unitate nominis dicere coeperimus . Tamen quia hic quoque incidit pulcherrimus locus, ne sine corollario eum praeterire viFilius spiritus; quia quod non est creaturae corpus, hoc spiritus est: distinctus et a Filio. Non enim Spiritus sanctus est mortuus, qui mori non potuit; quia carnem non suscepit, nec mortis capax esse potuit sempiterna divinitas: sed mortuus est secundum carnem Christus. 107. In eo utique mortuus, quod suscepit ex Virgine: non in eo, quod habebat ex Patre; in eo enim mortuus, in quo crsa non habuit: sed crucifixus est Dei Filius, qui carnem et ossa suscepit; ut in illa cruce nostrae carnis tentamenta morerentur. Suscepit enim quod non erat, ut celaret quod erat: celavit quod erat, ut tentaretur in eo, et redimeretur quod non erat; ut ad id quod
Abbreviated transcription (Latin):
uldi e lactitiae olcum dixit necrea curam putceres
oleienim huius modinatura est . ut nequa quam natura e alterus
umi domisceatur : laecitia quoq: non corpus unguit. sed intima cor¬
dis inluminat sicut proph&a dixit: dedisti lec&itiã in corde meo:
ergo laudat operam quioleum uellit quum creatura umidi¬
ore confunderes quia quum olei leuior natura sit c&eris resi¬
dentibus aliis eleuata secernitur: quomodo putant isti de cerrimi
caupones oleum laetitiae qium c&eris creaturis sua posse frau¬
de confundi quum utiq: nonqueant incorporeis. corporea IN¬
crecitis. creata misceri : et bene oleum laetitiae dicitur. quo unc¬
tus estxp̃s: Neq enimusitatum fuit ei oleum & commune quȩ¬
rendum quo aut uulnera curantur aut aestus leuatur. quũ
fomentum uulnerum suorum salus mundana nonquaerer&.
nec refectionem corporis fatigati. uirtus sempiterna deposce
r&: Nec mirum sihabet oleum laecitiae. quifecit exultare mo¬
rituros tristitia mundum exuit. maestae fȩcorem mortis ab¬

Expanded text:
um laetitiae dixit, ne creaturam putares; olei enim hujusmodi natura est, ut nequaquam naturae alterius humido misceatur. Laetitia quoque non corpus ungit, sed intima 622 cordis illuminat, sicut propheta dixit: Dedisti laetitiam in corde meo . Ergo cum ludat operam, qui oleum velit cum creatura humidiore confundere: quia cum olei natura levior sit caeteris, residentibus aliis, elevata secernitur: quomodo putant isti deterrimi caupones oleum laetitiae cum caeteris creaturis sua posse fraude confundi; cum utique non queant incorporeis corporea, increatis creata misceri? 102. Et bene oleum laetitiae dicitur, quo unctus est Christus; neque enim usitatum fuit, ei oleum et commune quaerendum, quo aut vulnera curantur, aut aestus levatur: cum fomentum vulnerum suorum salus mundana non quaereret, nec refectionem corporis fatigati virtus sempiterna deposceret. 103. Nec mirum si habet oleum laetitiae, qui fecit exsultare morituros, tristitia mundum exuit, moestae fetorem mortis ab
Abbreviated transcription (Latin):
tem uenit in nomixe filii : utiq: in nomine &iam patrisuenit
quia unum patris nomen et filiiẽ: sic refit ut unum & pa¬
tatem diuini nominis esse credendam. Nunc spiritalem
qnm̃ inunitate nominis uenit xp̃s : in suo autem nomine
uenturus antechristus ẽ. sicut scriptum ẽ: Ego ueni in
nomine patris & non accepistis me:sialius uenerit in nomi

Expanded text:
tiam in nomine Patris venit; quia unum nomen Patris et Filii est. Sic fit ut unum et Patatem divini nominis esse credendam, non disparilitatem; quoniam in unitate nominis venit Christus: in suo autem nomine venturus Antichristus est, sicut scriptum est: Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me:
Abbreviated transcription (Latin):
colus docuit dicens: fructus autem sp̃r. Raritus gaudium pax
patientia &xbona pax et necessaria: ut nemo disputationum
quie iamur sed simplicitate fidei & tranqui liitage menus qrui¬
gratia autem proph&c ⁊ accharias dicit : quia promistls
effundere in hierusadem spm̃ gratiue & misericondiae : Et
a postolus petrus dicit. paenitentiam agite & bapti&iur
unus quisq uestrum in nomine dñĩ nostriihũ xpĩ inremissio¬
nem peccatorum et accipieus gracicm sps sc̃ ene de¬

Expanded text:
tolus docuit, dicens: Fructus autem Spiritus charitas gaudium, pax, patientia . Et bona pax et necessaria, ut nemo ad disputationum quatiatur: sed simplicitate fidei, et tranquillitate mentis quigratia autem propheta Zacharias dicit, quia promisit Deus effundere in Jerusalem Spiritum gratiae et misericordiae ; et apostolus Petrus unusquisque uestrum in nomine Domini Iesu Christi in remissionem peccatorum, et accipietis donum spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
tur uenit sps̃ quemad modum uenit pater: quiccubi patere
dispositione constitutionis adsalutem redemptionis adgna
deseruitio ad regnum trans ferat sic ergo uenit sps quemad¬
modum uenit pacer : dixit enim filius : ego & pater ueniemus
& mansionem apud cum faciemus: Numquid corporaliter
pater uenit: Si cergo & sps uenit in quoquum uenit & patris
& fili plena praesentia ẽ : quis icutem potest a patre & filio sp̃
separare quum uel apellare patrem & filium sine spũ nor
qu eamus : Nemoenim dicit dnm ihm̃. Nisi inospũscoa u
quem nemo potest sinespũ praedicare: In ipsisergo sc̃i pe
munus operatur : probamus igitur unam praesentian
atque diuina ẽ. ut proea agat gratics filius patridicduis
confite or tibi pater dnẽ coreli &terrae. quod abscondilis
haec a sapientibus & prudentibus & reue lastullae paruulis

Expanded text:
tur venit Spiritus, quemadmodum venit Pater; quia ubi Pater etur venit Spiritus, quemadmodum venit Pater; quia ubi Pater edispositione constitutionis ad salutem redemptionis, a grade servitio ad regnum transferat. Sic ergo venit Spiritus, quemadmodum venit Pater. Dixit enim Filius, Ego et Pater veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Nunquid corporaliter Pater venit? sic ergo et Spiritus venit, in quo, cum venit, et Patris et Filii plena praesentia est. Quis autem potest a Patre et Filio Spiritum separare, cum vel appellare Patrem et Filium sine Spiritu non queamus? Nemo enim dicit Dominum Jesum, nisi in Spiritu quem nemo potest sine Spiritu praedicare; et in ipsis ergo Spiritus sancti munus operatur. 125. Probavimus igitur unam praesentiam atque divina est, ut pro ea agat gratias Patri Filius, dicens: Confiteor tibi, Pater domine coeli et terrae, quod abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis
Abbreviated transcription (Latin):
exit de locorecedit & quacsi corpus a corpore separruu
neq: quum in patre ẽ. quasi in corpore tamquam corpas
inluditur . Is ps quoque scs̃ quum procedit apeea dinefili
non separatur apatre non separatur a filio ueno duitod
enim separari potest apatre . qui sp̃s oris eiuse quodutate
& aecernitatis in dicium & diuinitatis exprimit aritatẽ¬
estergo & man& semper quioris est sps sed deli nedeoe
detur quum illum recopimus ut habit& in nobis uenquon
a gratia cius alieni: Nobis descendere uide sur asraqub
lo descondat sea quo cedillum animus noster ascendetV+
d equo plenius diceremus nisi meminis semus ito libris
iam superioribus positum . quod et pater dixerit. Descendamu
& confundamus linguccs eorum: et filius dixerit: quidiligit
me sermonemineum seruabit & pocter meus dilige eum&
ad cum ueniemus & apud cum marisionem faciemus Sic igi¬

Expanded text:
exit, de loco recedit, aut quasi corpus a corpore separatur: exit, de loco recedit, aut quasi corpus a corpore separatur: neque cum in Patre est, quasi in corpore tamquam corpus includitur. Spiritus quoque sanctus cum procedit a Patre et Filio, non separatur a Patre, non separatur a Filio. Quemadmodum enim separari potest a Patre, qui Spiritus oris ejus est ? Quod utique et aeternitatis indicium, et divinitatis exprimit unitateEst ergo et manet semper qui oris est spiritus: sed descendere videtur etiam, cum illum recipimus ut habitet in nobis, ne nos simus a gratia ejus alieni. Nobis descendere videtur, non quod ille descendat, sed quod ad illum animus noster ascendat. De quo plenius diceremus, nisi meminissemus in libris jam superioribus positum quod et Pater dixerit, Venite, descendamus, et confundamus linguas eorum ; et Filius dixerit, Qui diligit me, sermonem meum servabit, et Pater diliget eum, et ad eum veniemus, et apud eum mansionem faciemus . Sic igi
Abbreviated transcription (Latin):
rum locis temporibus quae conduditur. qui super omnem
ẽ. creaturam totius opifex creaturae : Neq sp̃s ueritatis ut¬
pote dĩ sp̃s circum scribitur aliquibus finibus corporalibus
quiqlimsit incorporeus. omnem intelligibilem substantiue
treaturae ineneer rebili diunita tis plentudlipe suipes¬
eminet spirandi quomodo uelit habens super omnia pocesta¬
tenne qon ergo quacsi ex loco mittitur sps̃ aut quecsiexlo¬
coprocedit quando procedit exfilio sicut ipse filius qumdi¬
ex loco ad locum possunt: sicut in aliquibus corporaedbnu
aestimari: Similiter quum aut intus aut foris leginus
dm̃ esse non utiq dm̃ aut intra aliquod corpus inludmb
aut ab aliꝙo corpore separamus : sed alta hoc &m aen arrabil
aestimatione pensantes diuinae naturae intellabre dicit¬
anum : Deniq itec sapientia exore altissum prodissẽdicit
ut non extra patrem sit sedapud patrem. quicc uerbum diat

Expanded text:
rum locis temporibusque concluditur, qui super omnem rum locis temporibusque concluditur, qui super omnem est creaturam totius opifex creaturae: neque Spiritus veritatis, utpote Dei spiritus, circumscribitur aliquiquibus finibus corporalibus : qui cum sit incorporeus, omnem intelligibilem substantiae creaturam inenarrabili divinitatis plenitudine supereminet, spirandi ubi velit , et inspirandi quomodo velit, habens super omnia potestatem. 119. Non ergo quasi ex loco mittitur Spiritus, aut quasi ex loco procedit, quando procedit ex Filio, sicut ipse Filius cum diex loco ad locum possunt, sicut in aliquibus corporalibus, aestimari. Similiter autem cum aut intus aut foris legimus Deum esse, non utique Deum aut intra aliquod corpus includimus, aut ab aliquo corpore separamus: sed alta hoc et inenarrabili aestimatione pensantes, divinae naturae intelligimus arcanum. 120. Denique ita sapientia ex ore altissimi prodiisse se dicit , non ut extra Patrem sit; sed apud Patrem; quia Verbum erat
Abbreviated transcription (Latin):
num ad omnes sp̃s : Sera fimmitatur inministerium:
sps̃ operatur mrsterium : Seraphimquod iubetur ex sequit
sps̃ quod uult diuidit: Seraphimdeloco ad locum transit
non enim complet omnia. sed & ipsum repletur a spũ: Sera¬
phidescendit cum aliquo secundum Nactur am suam
transitu: at uero despũ scõ hoc non possumus aestim aresde
quo dicit filius: Quum uenerit paraclitus sp̃s ueritatis que meg
mitto uobis qui apatre procedit: Et enim sideloco procedit
sp̃s & ad locum transit & ipse pater in loco inuenitur & filius
si deloco exit quem pater emittit. Itacut filius: Itaq: deloco
transiens sp̃s atque progrediens . & patrem sicut corpusse
cundum impias interpr. &ationes relinquere uidetur et
filium: hoc secundum eos loquor. quiputant quod habecet
sps descensorium motum: sed neq: in loco aliquo pater cir¬
cum scribitur quiest super omnia. Nonsolum corporeae pa¬
turae sed &icm in uisibilis creaturae : Neq: filius suorumope¬

Expanded text:
us ad omnes : Seraphim mittitur in ministerium, Spiritus operatur mysterium: Seraphim quod jubetur, exsequitur, Spiritus quod vult, dividit : Seraphim de loco ad locum transit; non enim complet omnia, sed et ipsum repletur ab Spiritu: Seraphim descendit cum aliquo secundum naturam suam transitu; at vero de Spiritu sancto hoc non possumus aestimare, de quo dicit Filius Dei: Cum venerit Paraclitus Spiritus veritatis, quem ego mitto vobis, qui a Patre procedit . 117. Etenim si de loco procedit Spiritus, et ad locum transit; et ipse Pater in loco invenietur, et Filius. Si de loco exit, quem Pater mittit, aut Filius, utique de loco transiens Spiritus atque progrediens, et Patrem sicut corpus secundum impias interpretationes relinquere videtur et filium. Hoc seSpiritus descensorium motum. Sed neque in loco aliquo Pater circumscribitur, 625 qui est super omnia, non solum corporeae naturae, sed etiam invisibilis creaturae: neque Filius suorum ope
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s diuinus quifecit me: et diuinum utique. et creatorẽ
uno uersiculo demons crauit: Quia sicur parn¬
Qugitur crecitor est sp̃s: nonese utique creatura ICrea¬
turam enim apostolus. creatorem que diuisit dicefis. seruie¬
runt creaturae potius quam creatori: simul crecctori ad mo¬
net seruiendum . damnando eos quiseruiant creaturae ::
Cum crecctoriseruitium debeamus: & quoniam creatorem
spm̃ norat : docet eidem seruiendum dicens: Videte canes.
uidete malos operarios. uidete concisionem: Nos enim su
rum cõdicum uari&ate contendit. quorum aliquos
perfidifalsauerunt: grecos inspiciat codices et aduert&¬

Expanded text:
Spiritus divinus, qui fecit me ? Et divinum utique et creatorem Spiritus divinus, qui fecit me ? Et divinum utique et creatorem uno versiculo demonstravit. Alias caur creator est Spiritus, non est utique creatura; creaturam enim Apostolus creatoremque divisit dicens: Servierunt creaturae potius quam creatori . 45. Simul creatori admonet serviendum, damnando eos qui serviunt creaturae, cum creatori servitium debeamus. Et quoniam creatorem Spiritum noverat, docet eidem serviendum, dicens: Videte canes, videte malos operarios, videte concisionem; nos enim sumrum codicum varietate contendit, quorum aliquos perfidi falsaverunt, Graecos inspiciat codices, et adverta
Abbreviated transcription (Latin):
gens. odori feros sacrae fructus religionis circumtu¬
litmundo mysteria naturae diuinae reuelationis
& graticm caelestibus altccribus super fundens:
dubitare ergo non possumus spm̃ creatorem : quem
dominicae cognoscimus incarnationis auctorem
Quis enim dubit& sum in principio euangelii habe
despũ : grecus tamen unde transtulerunt latiNi
substantic est: aut ex potestate eius: ex substantia. sicut
filius. quiait: Exore altissimi prodiui: sicut spr̃. qura
patre procedit: Dequo dicit filius ille me clacrificabit
quia demeo accipi&: ex potestacte autem sicut
illud est : Vnus dr̃ pacter. ex quo omnicc quomodo
ergo inutero habuit maria exspũ scõ: siquasi ex
sustanua: Ergo sps̃ in carnem & ossa conuersus ert:
nonutique: siquasi ex operatione & potestate eius. uir¬
go concepit. quis neg& spm̃ creatorem : quid quod &icm
iob creatorem suum spm̃ euidenter ostendit dicens

Expanded text:
gens, odoriferos sacrae fructus religionis circumtugens, odoriferos sacrae fructus religionis circumtulit mundo, mysteria divinae generationis, et gratiam coelestibus altaribus superfundens. 41. Dubitare ergo non possumus Spiritum creatorem, quem Dominicae cognoscimus incarnationis auctorem. Quis enim dubitet, cum in principio Evangelii habeade Spiritu, Graecus tamen unde transtulerunt Latini,substantia est, aut ex potestate ejus. Ex substantia, sicut Filius, qui ait: Ex ore Altissimi prodivi, sicut Spiritus, qui a Patre procedit ; de quo dicit Filius: Ille me clarificabit; quia de meo accipiet . Ex potestate autem, sicut illud est: Unus Deus Pater, ex quo omnia . 43. Quomodo ergo in utero habuit Maria ex Spiritu sancto? Si quasi ex substantia: ergo Spiritus in carnem et ossa conversus est? Non utique. Si quasi ex operatione et potestate ejus Virgo concepit; quis neget Spiritum creatorem? 44. Quid quod etiam Job creatorem suum Spiritum evidenter ostendit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
imulieres et benedictus fructus uenitris tui: Opus sp̃r
flos radicis est: ille inquam flos : de quo bene est prophe¬
tatum : IExi& uirga exradice iesse : & flos deradice eius
ascendit : Radixiesse patri archae iudacorum: uirga
maria: flos mariae : xp̃s : Quibonum odorem fidei toto
sparsurus orbei uirginali exutero germinauit. sicut
ipsedixit Egoflos campi & lilium conuallium: flos
odorem suum et succisus reseruat. & contritus ad cumu¬
lat : nec auulsus amittit : ita & dñs. in illo patibulo crucis
nec concritus emarcuit. nec auulsus euanuit. et illa lan¬
ceae punctione succisus. sacro speciosior fusi cruoris
colore uernauit. mori ipse nescius. et mortuis a eter¬
nae uitae munus exalans: In hocigitur spr̃ sc̃s uirgae
regalis florere quieuit: Bona uirga ut quidam putant
& caro dnĩ : quae deradice terrena ad supernase subri¬

Expanded text:
inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui . Opus Spiritus inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui . Opus Spiritus flos radicis est: ille, inquam, flos, de quo bene est prophetatum: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet . Radix Jesse patriarchae familia Judaeorum, virga Maria, flos Mariae Christus; qui bonum odorem fidei toto sparsurus orbe, virginali ex utero germinavit, sicut ipse dixit: Ego flos campi, et lilium convallium . 39. Flos odorem suum et succisus reservat, et contritus accumulat, nec avulsus amittit; ita et Dominus Jesus in illo patibulo crucis, nec contritus emarcuit, nec avulsus evanuit; et illa lanceae punctione succisus, sacro speciosior fusi cruoris colore vernavit, mori ipse nescius, et mortuis aeternae vitae munus exhalans. In hoc igitur Spiritus sanctus virgae regalis flore requievit. 40. Bona virga, ut quidam putant, est caro Domini, quae de radice terrena ad superna se subri
Abbreviated transcription (Latin):
uersibus indiderunt Ergo illi perspm̃ non negana cur¬
cutem subsistere creaturae nos qui legimus denega¬
mus sed flatilem putatis ub illis spm̃ designectum s
ilb auctorem omnium flatilem spm̃ declararunt
nos dubitamus spm̃dĩ esse omnium creatorem ued
quid alienis immoror accipiant docum entum uidens
nibil posse esse quod sps̃scs negetus operatus uec de an¬
gelis nec de archangelis Nec dethronis ac dominationi¬
bus posse dubitarꝰ quod eius operatione subsistant
quando quidem ipse secundum carnem dns cui angeli
seruiebant spũ in uirginem super uenienee generatus
sit sicut & secundum matheum adioseph angelus dix̃
Ioseph filidauid. nolit imere accipere maricm uxore
cundum lucam dixit admariam : Ss p̃s scr̃ superuenia
inte: Opus ergo sps̃ uirginis partus estopus sps̃fructus
est uentris : secundum quod scriptum est: Benedictitu

Expanded text:
versibus indiderunt. Ergo illi per Spiritum non negant virversibus indiderunt. Ergo illi per Spiritum non negant virtutem subsistere creaturae: nos qui legimus, denegamus? Sed flatilem putatis ab illis spiritum designatum. Si illi auctorem omnium flatilem Spiritum declararunt, nos dubitamus Spiritum Dei esse omnium creatorem? 37. Sed quid alienis immoror? Accipiant documentum evidens, nihil posse esse quod Spiritus sanctus negetur operatus, nec de Angelis, nec de Archangelis, nec de Thronis, nec de Dominationibus posse dubitari, quod ejus operatione subsistant; quandoquidem ipse secundum carnem Dominus, cui angeli serviebant, Spiritu in Virginem superveniente, genitus sit; sicut et secundum Matthaeum ad Joseph angelus dixit: Joseph, fili David, noli timere accipere Mariam uxorem st . Et secundum Lucam dixit ad Mariam: Spiritus sanctus superveniet in te . 38. Opus ergo Spiritus Virginis partus est. Opus Spiritus fructus est ventris, secundum quod scriptum est: Benedicta tu
Abbreviated transcription (Latin):
rut dieuslatem qua mundus in luxxit demque sne soũ
sco uniuersitatis gratian manere non pdesa poropbaco
puluerem suum conuertenturecrrte sponsolum eg
tur sine spu do cuit omnem creat sbaor esccarte nomposse
ab horret aueroniqque enim dubium erio sie cuipe
terra mclior quam creatasit aut siprimo sin ciope¬
oSt eius quodaccessit eguisse praesidio sed ebsicterer
quis quam aestim& ut operatio diuinee uarroeietem ar¬
auoris quam manicheus inducit habere uredat pte
anuero sine opere spssci substantiane puteem bs
terrerum sine cuius opere nec caelconuelifirmosis¬
tunt Scriptum est enima uerbo dñ uereli fouese
sunt & spũ oris eius omnis uirtus eorum Adueste
quid dicat omnem Omnem inquid uirtutem cccelorũ
ad spm̃ esse referendam quienim super ferebatur an¬
umbram quandam nostros sequuti quia ueritatem sp̃s
aurire non poterant quod caclum ac terras lunae quoq
stulccrum que micantium globos sps intus alat suis

Expanded text:
eruit venustatem, qua mundus illuxit. Denique sine Spiritu sancto universitatis gratiam manere non posse Propheta puluerem suum conuertentur. emittes spiritum tuum itur sine Spiritu docuit omnem creaturam stare non posse, abhorret a vero; neque enim dubium est quod novata terra melior, quam creata sit. Aut si primo sine opeest, ejus quod accessit eguisse praesidio. Sed absit ut hoc quisquam existimet, ut operatio divina varietatem creatoris quam Manichaeus inducit, habere credatur. 35. An vero sine opere Spiritus sancti substantiam putamus esse terrarum, sine cujus opere nec coeli convexa subsistunt? Scriptum est enim: Verbo Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum . Adverte quid dicat: Omnem, inquit, virtutem coelorum ad Spiritum esse referendam. Qui enim superferebatur, anumbram quamdam nostros secuti, quia veritatem Spiritus haurire non poterant; quod coelum ac terras, lunae 641 quoque stellarumque micantium globos Spiritus intus alat, suis
Abbreviated transcription (Latin):
dinasse fatrantur : sed uideamus ut rum boni catem habeat
quum fonssit principiumq bonitatis: Namsicut paterbo¬
nitatem bab& et filius hab& Ita &uam bonitatem habet sp̃r¬
bonos fruetus facit : Itaque sibonus dẽ quomodo Nombonus
madi posset intrare : Vnde & illud intelligitur quam amen¬
resinti qui bonum filium dĩ ab negant quumbonum spm̃ xpĩ
negare morpossint De quo ait difilius propterea
dixudeme accipi& : An non bonus ẽ quibonos depessimis fa¬
cie Io eccatum aboleomeclum del& crime excludit ib onũ¬

Expanded text:
clinasse fateantur. 69. Sed videamus utrum bonitatem habeat, clinasse fateantur. 69. Sed videamus utrum bonitatem habeat, cum fons sit principiumque bonitatis. Nam sicut 615 Pater bonitatem habet et Filius, ita etiam bonitatem habet bonos fructus facit . 70. Itaque si bonus Deus, quomodo non bonus mali possit intrare? Unde et illud intelligitur, quam amentes sint, qui bonum Filium Dei abnegant, cum bonum Spiritum Christi negare non possint; de quo ait Dei Filius: Propterea dixi, de meo accipiet . 71. An non bonus Spiritus, qui bonos de pessimis facit, peccatum abolet, malum delet, crimen excludit, bonu
Abbreviated transcription (Latin):
filius datus. dequo scriptum ẽ. Puernatus ẽ. nobis. filius da¬
tus ẽ nobis : Data ẽ & gratia spiritalis: quid autem dubito di¬
quemutiq: qnm̃ pectora recipere captiua non poterant pri¬
us dñs hs̃ captiuam duxit captiui tatem. ut liberis asfectibus
gratiae diuinae munus infunder&: pulchr e autem dixit
captiuam captiuitatem : xpienim uictoria uictoria liberca¬
tis ẽ. quae omnes gratiae uindi cauit nullum ad serinxit iniu¬
riac : ergo momnium ab solucione nemo captiuus ẽ : & quiado¬
ninies tempore passionis sola feriebatur in iuria quac captiuos
omnes amiserat quos tenebatinse recurrens captiua facta ẽ ipsa
posita reuertamus omnes in quit declinauerunt simul in uai¬
les facti sunt non ẽ qui faciat bonum non est usque adunum:
Siexcipiunt spm̃ scm̃ &iam ipsi eum non esse interomnia
confitentur si non excipiunt. Ergo & ipsuminter omnerdo¬

Expanded text:
Filius datus, de quo scriptum est: Puer natus est, filius daFilius datus, de quo scriptum est: Puer natus est, filius datus est nobis , data est et gratia spiritualis. Quid autem dubito diQuem utique quoniam pectora recipere captiva non poterant, prius Dominus Jesus captivam duxit captivitatem; ut liberis affectibus gratiae divinae munus effunderet. 67. Pulchre autem dixit: Captivam captivitatem. Christi enim victoria, victoria libertatis est, quae omnes gratiae vindicavit, nullum astrinxit injuriae. Ergo in omnium absolutione nemo captivus est. Et quia Dominicae tempore passionis sola feriabatur injuria, quae captivos omnes amiserat quos tenebat; in se recurrens captiva facta est ipsa posita revertamur: Omnes, inquit, declinaverunt, simul inutiles facti sunt; non est qui faciat bonum, non est usque ad unum . Si excipiunt Spiritum sanctum, etiam ipsi eum non esse inter omnia confitentur: si non excipiunt, ergo et ipsum inter omnes de
Abbreviated transcription (Latin):
per ẽ Neq enimumquam malus spr̃ses ꝑ quem nobis quae bona
sunc minis trantur : Vnde euangelistae duo in uno eodemq: loco
diuersis quidem interse uerbis sed eadem designarunt: habes enĩ
mattheo : siuos quum sitis mali. nostis bona data dare filiis uestris
quanco magis pater uester qui in caelis ẽ. dabit bona petentibus
se: secundum lucam autem inuenies ita scriptum: quanto ma
nus non ẽ . nec fallit quia non nulli codices habent &iam secun¬
dum lucam. quantomagis pater uester decaelo dabit bonũ
petentibus se: hoc bonum datum gratia spiritalis ẽ : quam dñs
ihs̃ effudit ecaelo postquam patibulo crucifixus. triumphales
reuehens euacuatae mortisexu uias. uictor mortis amortuis
resurrexit sicut habes : Ascendens in altum captiuam duxit cap¬
tiuitatem. dedit data hominibus: Et bene aitdata: sicut enim

Expanded text:
per est? Neque enim umquam malus Spiritus sanctus, per quem nobis quae bona per est? Neque enim umquam malus Spiritus sanctus, per quem nobis quae bona sunt, ministrantur. Unde et evangelistae duo in uno eodemque loco, diversis quidem inter se verbis, sed eadem designarunt; habes enim in Matthaeo: Si vos cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris; quanto magis Pater vester, qui in coelis est, dabit bona petentibus se ! Secundum Lucam autem invenies ita scriptum: Quanto magnus non est? 66. Nec fallit quod nonnulli codices habent etiam secundum Lucam: Quanto magis Pater vester de coelo dabit bonum datum petentibus se! Hoc bonum datum gratia spiritalis est, quam Dominus Jesus effudit e coelo, postquam patibulo crucis fixus, triumphales revehens evacuatae mortis exuvias, victor mortis a mortuis resurrexit, sicut habes scriptum: ascendens in altum captivam duxit captivitatem: dedit data hominibus . Et bene ait, data; sicut enim
Abbreviated transcription (Latin):
corda nostra clamantem abbapater. Itaque iamesseruus sefili
us : Ita &iam omnis creatura reue lationem filiorum dĩ expectat
quos utiq: scĩ sp̃s gratia filios dĩfecit: Ergo & creatura ipsa omnis
spiritalis gratiae reuelationem utatur. & liberabitur a seruitu¬
te corruptionis in bbercatem gloriae filiorum dĩ : Omnis ergo
creatura mutabilis. Nonsolum eaquȩ iam peccato aliquo autelem̃¬
torum conditione mutata ẽ : uerum &iam quae corrupt elae
potest eẽ . obnoxia uitionaturae. & sinondum est studio discipli¬
nae : nam ut insuperioribus libris docuimus & angelorum na¬
turam liqu& potuisse mutari. conuenit quia qualis unius natura
& c&erorum mutabibs ergo & reliquorum natura sed melior
condonat: quomodo ergomutabilis. qui scificando alios mutat
adgratiam non ipsemutatur : Quomodo mutabilis quibonus sem¬

Expanded text:
corda nostra clamantem: Abba Pater. Itaque jam non est servus,corda nostra clamantem: Abba Pater. Itaque jam non est servus, sed filius : ita etiam omnis creatura revelationem filiorum Dei exspectat, quos utique sancti Spiritus gratia filios Dei fecit . Ergo et creatura ipsa omnis spiritualis gratiae revelatione mutabitur, et liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum Dei . 63. Omnis ergo creatura mutabilis, non solum ea quae jam peccato aliquo aut elementorum conditione mutata est; verum etiam quae corruptelae potest esse obnoxia vitio naturae, etsi nondum est studio disciplinae; nam ut in superioribus libris docuimus , et angelorum naturam liquet potuisse mutari. Utique aestimare convenit quia qualis unius natura, talis et caeterorum. Mutabilis ergo et reliquorum natura, sed melior condonat. Quomodo ergo mutabilis qui sanctificando alios mutat ad gratiam, non ipse mutatur? 65. Quomodo mutabilis, qui bonus sem
Abbreviated transcription (Latin):
bopatrem & alium paraclitum dabit uobis. ut uobiscum sit in ae¬
cernum sps uericatis quem hic mundus non potes accipere quia
non uidit eum nec cognoscit eum: habes ergo & paradetum
quomodo igitur secundum diuinitatem quidam filium ausibi¬
Auio ꝑ utans. quum &iam spm̃ mundus uidere nompos sit dccipe
prophetae sunt consecuti. sicut &iam uas gentium dicit quia unum
sp̃m potauimus quasi eum qui non queat scindi. sed infundatur a¬
nimis et sensibus in labatur. ut secularis sitis retinguat ardorem :¬
non ergo sc̃s sp̃s desubstantia corporalium: hic enim corporalibus
incorpoream infundit gratiam: sed nec desubstantia inuisibilium cre¬
aturarum ẽ : Nam &illȩ scĩficationem huius accipiunt & perhunc
reliquis mundi operibus antecellunt. siue angelos dicas. siue do¬
minationes siue potestates : omnis creatura expectat scĩ sp̃s gratiã
sicut enim nos perspm̃ liberi. qui amisit dns spiritum filii sui iN

Expanded text:
patrem, et alium paracletum dabit uobis, ut uobiscum sit in aeternum, spiritum ueritatis, quem hic mundus non potest accipere, quia non uidet eum nec cogem designatum. Quomodo igitur secundum divinitatem quidam Filium visibilem putant, cum etiam Spiritum mundus videre non possit? 59. Accipe prophetae sunt consecuti. Sicut etiam vas electionis, doctor gentium dicit: Quia unum Spiritum potavimus ; quasi eum qui non queat scindi, sed infundatur animis, et sensibus allabatur, ut saecularis sitis restinguat ardoremNon ergo sanctus Spiritus de substantia corporalium; hic enim corporalibus incorpoream infundit gratiam: sed nec de substantia invisibilium creaturarum est; nam et illae sanctificationem hujus accipiunt, et per hunc reliquis mundi operibus antecellunt. Sive Angelos dicas, sive Dominationes, sive Potestates, omnis creatura exspectat sancti Spiritus gratiam. Sicut enim nos per Spiritum liberi, quia misit Deus Spiritum Filii sui in
Abbreviated transcription (Latin):
igitur effusio nominis. abundantia qua dam exuberantium
gratiarum. bonorum que caelestium significat largitatem:
ex abundantia enim superfluit : quic quid effunditur: itaq
sicut ereata non pocest dicisapientia quae exdiore procedit
nec uerbum quod eructatur excorde nec uirtus inqua pleni¬
tudo maiestatis aeternae ẽ : Ita&iam creatus non potest sp̃s
aestimari. qui ex oredi funditur qusum ipse ds̃ tantam osten¬
derit unitatem ut effundere sedespũsuo dicat. quo intelli¬
gamus . quia &i amdi patris eadem gratia sit quae sp̃s scĩ ẽ
et quod sine incisione ac decrimento aliquodiuidatur men¬
tibus singulorum: quod ergo dedispũ effundicur nec inciditꝰ᷑
nec partibus aliquibus corporalibus conpr.ehenditur aut
Qomodo enim credibile ẽ. quod sps sec tibulis aliquibus
diuidatur: clicit iohannes dedo: Ex hoc cognosemus quia manetn
nobis despũ quem dedit nobis: quod autem man siruperlitis

Expanded text:
igitur effusio nominis abundantem quamdam exuberantiam igitur effusio nominis abundantem quamdam exuberantiam gratiarum, bonorumque coelestium sigex abundantia enim superfluit, quidquid effunditur. 97. Itaque sicut creata non potest dici sapientia, quae ex ore Dei procedit, nec Verbum, quod eructatur ex corde, nec virtus, in qua plenitudo 621 majestatis aeternae est: ita etiam creatus non potest Spiritus aestimari, qui ex ore Dei funditur; cum ipse Deus tantam ostenderit unitatem, ut effundere se de Spiritu suo dicat. Quo intelligamus quia etiam Dei Patris eadem gratia sit, quae Spiritus sancti est, et quod sine incisione ac detrimento aliquo dividatur mentibus singulorum. Quod ergo de Spiritu Dei effunditur, nec inciditur, nec partibus aliquibus corporalibus comprehenditur, aut Quomodo enim credibile est, quod Spiritus sectilibus aliquibus dividatur? Dicit Joannes de Deo: Ex hoc cognoscimus quia manet in nobis de Spiritu quem dedit nobis . Quod autem manet semper, utique
Abbreviated transcription (Latin):
sinciliter autem ut credas id quod effunditur umgro¬
acuris non posse eẽ commune. sed specicle diuntatis &iã
mus: tuam sicut itadusum in uccse aliquo unguentum cobiba
odorem suum. quiodor quam diuuasis illius angustus cober¬
caur & sicd plures non pocest peruenire camen uimsuans¬
uat qͥuum uero deuase illo quo claudebatus ungueneuer
suerit esfusum lomge lateque diffundicur: Ita sxpi nonou
ante eius aduentum. iusrł populo quasinuase aliquouudoe¬
num nomen eius : Hoc utiq: nomen quod uasa iudacorum
angustus suis coeratum continebant: magnum quidem ec
tunc nomen quum in firmorum atque paucorum hereret
angustus sed magnitudinem sui nondum per corda gentiũ
& infines totius orbis effuderat: postea quam uero perom¬
nem mundum suo inͥluxit aduencũ peromnem utiq creatu¬
ram diuinum illud suum Nomen extendit non repletum ac¬
cessione aliqua: plenitudo enim nescit augmentum : sed replens
uacua ut ess& admirabile nomen eius in uniuersa terra: huius

Expanded text:
Similiter autem ut credas id quod effunditur, cum creaturis non posse esse commune, sed speciale divinitatis; etiam et tius. Nam sicut inclusum in vase aliquo unguentum cohibet odorem suum, qui odor quamdiu vasis illius angustiis coercetur, etsi ad plures non potest pervenire, tamen vim suam servat; cum vero de vase illo, quo claudebatur, unguentum fuerit effusum, longe lateque diffunditur: ita et Christi nomen ante ejus adventum in num nomen ejus. . Hoc itaque nomen quod vasa Judaeorum angustiis suis coercitum continebant. Magnum quidem et tunc nomen, cum infirmorum atque paucorum haereret angustiis, sed magnitudinem sui nondum per corda gentium et in fines totius orbis effuderat: 1550 postquam vero per omnem mundum suo illuxit adventu, per omnem utique creaturam divinum illud suum nomen extendit, non repletum accessione aliqua, plenitudo enim nescit augmentum; sed replens vacua, ut esset admirabile nomen ejus in universa terra. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
xerunt pleriq hereticidm ueteris alium noui testamenti sedsi¬
cut unus pater qui& olim loquutus ẽ. ut legimus patribus in prophe¬
tis & mnouissimis diebus nobis ẽ. loquutus infilio & sicut unus
filius qui urxta ueceris seriem testamenti abadam offensus aba
uu it in proph&isinsufflatus ẽ a postolis copulatus ẽ patri& filio
in baptis matis sacramentis deipsoenim dicit dauid: & spm̃ scmituũ

Expanded text:
xerunt plerique haeretici Deum veteris, alium novi Testamenti. 612 Sed sixerunt plerique haeretici Deum veteris, alium novi Testamenti. 612 Sed sicut unus Pater, qui et olim locutus est, ut legimus, patribus in prophetis: et in novissimis diebus nobis locutus est in Filio : et sicut unus Filius, qui juxta veteris seriem Testamenti ab Adam offensus, ab , qui efferbuit in prophetis, insufflatus est apostolis, copulatus est Patri et Filio in baptismatis sacramentis . De ipso enim dicit David: Et Spiritum sanc
Abbreviated transcription (Latin):
dum : Namsi iudaei qui ad orauerunt militiam caeli diuino praesi¬
dixerit dns. quiblas phema uerit infilium hominis remittetur
ei qui autem blasphemauerit spm̃ scm̃ Nec hic nec in futurum re
mittetur ei. Diligenter aduerte : Num quidalia ẽ offensa fili
aba sps̃ scũ sicut enim una dignitas. sic una in iuria sed siqui cor¬
poris specie deceptus humani remissius aliquid sentit dexpĩ carne
quam dignum ẽ . Neq enim uilis nobis debet uideri quac aula ur¬
tutis fructus ẽ uirginis hab& culpam Non ẽ tamen ex clususauenia
t & pocestatem ab neg& sempiternam & put& non in spudi eici
daemonia sed inbel  ebubi non potest ibi ex oratio esse ueniae ubi
sacrilegii plenitudo ẽs quia qui som̃ nogauit: & dm patrem nogauit.
& filium qnimñ idem est sps̃ dĩ qui sps̃ xp̃iest : Vnum autem eẽ xp̃m¬
nemo dubitauerit : & si deuno dõpleriq: dubicarunt. aliumenimdi¬

Expanded text:
dum? Nam si Judaei, quia adoraverunt militiam coeli , divino praesidum? Nam si Judaei, quia adoraverunt militiam coeli , divino praesidixerit Dominus: Qui blasphemaverit in Filium hominis, remittetur ei: qumittetur ei ; diligenter adverte. Numquid alia est offensa Filii, alia Spiritus sancti? Sicut enim una dignitas, sic una injuria. Sed si quis corporis specie deceptus humani, remissius aliquid sentit de Christi carne, quam dignum est neque enim vilis nobis debet videri, quae aula virtutis, fructus est Virginis, habet culpam; non est tamen exclusus a venia,  majestatem et potestatem abneget sempiternam, et putet non in Spiritu Dei ejici daemonia, sed in Beelzebub: non potest ibi exoratio esse veniae, ubi sacrilegi plenitudo est; quia qui Spiritum negavit, et Deum Patrem negavit et Filium; quoniam idem est Spinemo dubitaverit, etsi de uno Deo plerique dubitaverunt. Alium enim di