comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nullus debet p̃sumere. ut cõ¬
moderamine pꝰposito. in¬
nõcentes ac minimis causis
culpabiles excõmunicare p̃¬
sũpserint. aut ad grãm festi¬
nantes reciꝑe fortasse nolue¬
rint. ł auicinis epĩs cuiꝰlibet ꝓuin¬
tiȩ litteris moneant᷑. i si parcere no¬
luerint cõmunio ilł usq ad tẽpꝰ
synodi areliqͥs ep̃is denegetur.¬

Expanded text:
nullus debet praesumere ut commoderamine postposito, innocentes ac miniculpabiles excommunicare praesumpserint, aut ad gratiam festinantes recipere fortasse noluerint, a vicinis episcopis cujuslibet provinciae litteris moneantur, et si parcere noluerint, communio illis ad tempus synodi a reliquis episcopis denegetur
Abbreviated transcription (Latin):
uiunt: Non morientẽ qͥppe
mortificat. qͥ ustũ dampnat:
et ñ uicturũ uiuificare nitit᷑.
qͥ reum a supplicio ab soluere
nitit᷑ Cause gͦ pensande
sunt. et tunc ligandi atq sol
aut quos omp̃s d̾s ꝑ conpũc¬
tionis gram uisitat: illos sen¬
tentia pastoris absoluat: Tẽ
enim uera ẽ absolutio p̃siden¬
tis: cum in terra arbitriũ seqrͣ
iudicis. Quod bene qͣtridua¬
ni lazari. illa resurrectio de¬
signat: que uidelicet demon¬
strat. quia mortuũ dñs uoca¬
uit et uiuificauit. dicens. La¬
zare ueni foras. & pꝰmodum is
qͥ uiuens fuerat egressus a dis
cipulis ẽ solutus. sicut scriptũ ẽ.
Cumq egressus eẽt. qͥ fuerat liga¬
tus institis: tunc dix̃ discipulis.
uunt: quem magister resusci¬
tauerat mortuũ Si enĩ disci

Expanded text:
vivunt . Non morientem quippe mortificat, qui justum damnat: et non victurum vivificare nititur, qui reum a supplicio absolvere nititur. Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi et solvenut quos omnipotens Deus per compunctionis gratiam visitat, illos sententia paenim vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene qni Lazari illa resuscitatio designat quae videlicet demonstrat, quia mortuum Dominus vocavit et vivificavit dicens: Lazare veni foras ; et postmodum is qui vivus fuerat egcipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset qui fuerat ligatus institis, tunc dixit discipulis: solvunt, quem magister resuscitaverat mortuum. Si enim disci
Abbreviated transcription (Latin):
romanꝰ stephano archi¬
ep̃o. Accusatores et uidices
ñ idem sint: s ꝑ se accusato¬
res. ꝑ se uidices. ꝑ se testes. ꝑ
se accusati: unꝰquisq in suo
ordinabilit̃ loco. In decretis¬

Expanded text:
Romanus, STEPHANO archiepiscopo. Accusatores et judices non idem sint, sed per se accusatores, per se judices, per se testes, per se accusari unusquisque in suo ordinabiliter loco. C
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ semꝑ ade̾e̾ .i. Iudices elec¬
tos. acusatores idoneos. defen¬
dices autem debent utĩ eqͥ¬
tate: testes ueritate accussa¬
tores intentione. ad ampli¬
ficandam causam Defenso

Expanded text:
cesse est semper adesse, id est iudices electos, accusatores idoneos, defendices autem debent uti equitate, testes veritate, accusatores intentione ad amplificandam causam, defenso
Abbreviated transcription (Latin):
apłicã fuerit. appellatũ: s unꝰ m¬
qͥsq copuintiales iudices et ꝓ¬
notos hãt. n aliquã uim temebu¬
rarie multitudinis timuerit:
aut infestos. uel suspectos sib
iudices habuerit: ꝓ qͥbꝰ cau¬
sis ad maioris auctoritatis
udices. et ad allas ꝓunti¬
as appellare et uenire con¬

Expanded text:
 appellatus; sed unusquisque comprovinciales judices et notos habeat, nisi aliquam vim temerariae multitudinis timuerit, aut infestos, vel suspectos sibi judices habuerit, pro quibus causis ad majoris auctoritatis judices, et ad alias provincias appellare et convenire con
Abbreviated transcription (Latin):
ricus cuiuslibet ordinis. absq
pontificis sui ꝑmissu. nullũ
p̃sumat ad scłare uidiciũ at¬
tͣhere. nec laico quelibet cleri¬
cum liceat accusare. In decretis¬

Expanded text:
ro cujuslibet ordinis, absque pontificis sui permissu, nullum praesumat ad saeculare judicium attrahere. Nec laico quemlibet clericum liceat accusare. Detracti
Abbreviated transcription (Latin):
qualibet causam intret incu¬
riam: nec ante iudicem cincᷤ¬
tum causam dicere p̃sumat.
qm̃ omĩs curia a cruore dicit᷑.
ricum. incuriã introierit: ana¬
thema suscipiat In decretis mar¬

Expanded text:
quamlibet causam intret in curiam, nec ante judicem cinctum causam dicere praesumat: quoniam omnis curia a cruore dicitur,ricum, in curiam introiverit, anathema suscipiat. Hic inter ca
Abbreviated transcription (Latin):
ex filio reliquerit. & ex filia
nepotes uel neptes. pariter ad
hereditatem ab intestato aui
defuncti uocentur.: et nonmi¬
nus tertiam partem sicut añ¬
accipiant. s integrã portionẽ
sequantur. nepotes ex filia ta¬
lem excipiant nati. qualem
accipiunt nepotes ex filio ꝓcre¬
ati Item. Si auia discesserit.
nepotibꝰ ex filio. et nepotibꝰ ex¬
filia derelictis. om̃s pariterad
hereditatẽ auiȩ suȩ uocentur:
et omnino nulla sit differentia.
utrũ om̃s nepotes sint. aut nep¬
tes: utrũ ex filio an ex filia pro¬
creati sint:

Expanded text:
ex filio reliquerit et ex filia, nepotes vel neptes pariter ad haereditatem ab intestato avi defuncti vocentur, et non minus tertiam partem sicut ante capiant, sed integram portionem consequantur, nepotes ex filia talem accipiant nati qualem accipiunt nepotes ex filio procreati. Item Si avia decesserit nepotibfilia derelictis, omnes pariter ad hereditatem aviae suae vocentur, et omnino nulla sit differentia, utrum omnes nepotes sint an neptes, et utrum ex filio an ex filia procreati sint
Abbreviated transcription (Latin):
medias legere: amatoria bu¬
colicorum uersuum uerba
cantare: tenere uirgilum: et
id quod in yueris necessitatis
ẽ: crimen in se facere uolup

Expanded text:
edias legere, amatoria bucolicorum uersuum uerba cantare, tenere Vergilium et id, quod in pueris necessitatis est, crimen in se facere uolu
Abbreviated transcription (Latin):
estium ꝓductio non aliter
Phabeatur. nͥ p̃sente qͦ adu̾sa¬
ria parte. uel contumatiter ñ
ueniente: scilicet ut eiꝰ salua p̃scͥp¬
tio. ei competat quã opponen¬
dam existimauerit: Contuma¬
titer autẽ non uidet᷑ abe̾ẽ. qͥ ex
necessitate abfuit: forte enimi
inter loca scõrũ c̾fugerat:. De lege¬
de causa interrogent᷑. sacͣm̃¬
to debent constringi. ut ui¬
rent. se nichil falsi dicturos ee̾.
Honestioribꝰ autẽ magis. quã
uilioribꝰ fides adhibeatur. Uniꝰ
autẽ testimonium quãlibet
splendida ⁊ idonea uideatur
esse ꝑsona: nullatenꝰ audien¬

Expanded text:
estium productio non aliter habeatur, nisi praesente quoque adversaria parte vel contumaciter non veniente, scilicet ut solita ejus praescriptio ei competat quam opponendam aestimaverit. Contumaciter autem non videtur abesse qui ex necessitate abfuit forte enim inter loca sanctorum confugerat. de causa interrogentur, sacramento debent constringi, ut jurent se nihil falsi esse dicturos, honestioribus autem magis quam vilioribus fides adhibeatur. Unius autem testimonium, quamlibet splendida et idonea videatur esse persona, nullatenus audien
Abbreviated transcription (Latin):
epła ad rusticum monachum.
ichi opidum carcer: et
solitudo paradisus ẽ. Quid
desideramus urbium frequen¬
tiam: qͥ de singłaritate cense¬
mur. Moyses ut p̃eẽ̾t popło
iudorũ .xl annis eruditur in
bemo. pastor ouium. hominũ
factus ẽ pastor. Apti de pisca¬
tione lacus genesaret. ad pis¬
cationẽ hominũ transsierut:
Tunc habebant patrem. retena¬
uiculam: secuti sunt dñm ꝓ.¬
tinus om̃ia reliquerunt: por¬
tantes cotidie crucem suam.
et ne uirgam quidem in ma-

Expanded text:
 ad Rustic. monac. Mihi oppidum carcer, et solitudo paradisus est. Quid desideramus urbium frequentiam, quid de hac singularitate censemus? Moyses, ut praeesset populo Judaeorum, XL annis eruditur in eremo. Pastor ovium, hominum factus est pastor. Apostoli de piscatione lacus Genesareth ad piscationem hominum transierunt. Tunc habebant patrem, rete, naviculam, secuti sunt Dominum, protinus omnia reliquerunt, portantes quotidie crucem suam, et ne virgam quidem in manu
Abbreviated transcription (Latin):
anis et calix non quilibet.
s certa consecratione misti¬
cus. fit nobis. non nascitur: Pro¬
inde qdita sit nobis. quauissit
panis et calix. alimentũ ẽ. resur¬
rectionis. ñ sacͣmentum religi¬
onis: ñ qd benedicimꝰ grãsq
agimus dño in omnĩ eiꝰ mu¬
nere. non tantũ spũali. uerũ

Expanded text:
anis et calix non qualibet, sed certa consecratione mysticus fit nobis, non nascitur. Proinde, quod ita fit nobis, quamvis sit panis et calix, alimentum est resurrectionis, non sacramentum religionis; non quod benedicimus, gratiasque agimus Domino in omni ejus munere, non tantum spiritali, verum
Abbreviated transcription (Latin):
filios. a sacris altaris mi¬
nisteriis remouendos decer¬
nimus: nͥ aut in cenobiis aut
in canonicis regłaribus re¬
ligiose ꝓbati fuerint conu̾¬
elix ep̃s. natione romanus.
a temporibus odagari regis.
usq ad tempora theoderici
regis: Item Gelasius natio¬
ne aferex patre ualerio ep̃o:
sedit annos .iiiͦiͬ. menses .uiii.
dies.xxx. Item Agapitus. na¬
tione romanus. ex patre gor¬
menses .xi. dies .xu. Item Sil¬
uerius natione campanus
ep̃s. romano ex patre ormis¬
da sedit annum unũ. men¬
ses .u. dies. ixzltem Ds̃dedit
natione romanus. ex patre
stephano subdiacono: sedit
annos .iii. et dies.xxiii. Item:
oh̾es .iiii. natione dalmat᷑a.
ex patre uenantio scolastico:
sedit annum .i. menses .ix. di¬
es .xix Item: Iheodorus nati¬
one grecus. ex patre theodoro
ep̃o de ciuitate ierosolimaͬse¬
dit annos .ui. menses .u. dies.
electum proeo qd̾ filius sa¬
cerdotis dicitur. si cetere in
eum uirtutes conueniunt.
ꝓtempore non reicimus:s

Expanded text:
filios a sacri altaris ministeriis removendos decernimus, nisi aut in coenobiis, aut in canonicis regularibus religiose probati fuerint contertius, natione Romanus ero, a temporibus Odoacri regis usque ad tempora Theodorici regis. Item, Gelasius natione Afer, ex patre Valerio episcopo, sedit annos quatuor, menses VIII, dies XXIX. Item, Agapitus natione Romanus ex patre Gormenses XI, dies XXIII. Item, Silverius natione Campanus, episcopus Romanus ex patre Ormisda, sedit annum unum, menses V, dies IX. Item, Deusdedit natione Romanus ex patre Stephano subdiacono, sedit annos III et dies XXII. Item, Joannes IV, natione Dalmatica, ex patre Venantio scholastico, sedit annum unum menses novem, dies XIX. Item, Theodorus natione Graecus, ex patre Theodoro episcopo de civitate Hierosolymitana, sedit annos sex, menses quinque, dies electum, eo quod filius sacerdotis dicitur, si caeterae in eum virtutes conveniunt, pro tempore non rejicimus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstitiones simul & delitias
horrebant: nec ipse magister
gentium aliquot uersus poȩ¬
tarum suis uel scriptis indidis¬
egimus aliqua ne nelibro .i.¬
gliganturꝰ le gimus ne ignosa¬
remus: legimus non ut tene¬
amus. s ut repudiemus: Ieroni
cam. ut recte loquendi ro̾nem
habeat: et inter falsa et uera
arithinetica et musica hñt in
sua scientia ueritatem: s & ñ ẽ
scientia illa pietatis. Scientia
pietatis ẽ. nosse legere. intelli
apłos non ignorare Isidorus¬

Expanded text:
stitiones, simul et delicias horrebant. Nec ipse magister gentium aliquot versus poetarum suis vel scriptis indidisLegimus aliqua, ne negligantur; legimus, ne ignoremus, legimus alia, non ut teneamus, sed ut repudiemus. Item Hicam, ut recte loquendi rationem habeat et vera et falsa arismetica et musica habent in sua sciencia veritatem, sed non est sciencia illa pietatis. Seiencia autem pietatis est: nosse legere scripturaapostolos non ignorare. Gr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter diuinũ cultũ. ut es¬
timat crines attondet. qͦs ei
ds̃ ad sub iectionis memoriã
tribuit: tanquã p̃ceptũ dis¬
soluens obedientiȩ. anathe¬
alium frequenter introeat:
nis. uel in earum conuentũ
residens. uel earum uitam.
conuersationẽ diligenter
discutiat: et si quid rep̃hen¬
sibile inuenerit. corrigere
satagat. Scĩmonialiũ etiã
pudicitiam subtilit̃ inues¬
tiget: et si aliqua inuenit᷑
quȩ neglecto ꝓposito castita¬
tis. clerico aut laico impu¬
denter misceat᷑. acrit̾ u̾beribꝰ
coherceatur: et in priuata cꝰ¬
todia retrudatur. ubi qd̾ ma¬
le cõmisit. digne peniteat:

Expanded text:
pter divinum cultum, ut aestimat, crines attondet, quos ei Deus ad subjectionis memoriam tribuit, tanquam praeceptum dissolvens obedientiae, anathealium frequeel in earum conventu residens, eorum vitam et conversationem diligenter discutiat, et, si quid reprehensibile invenerit, corrigesatagat. Sanctimonialium etiam pudicitiam sublimiter investiget, et si aliqua invenitur, quae neglecto proposito castitatis clerico aut laico impudenter misceatur, acriter verberibus coerceatur, et in privata custodia retrudatur, nisi quod male commisit digne peniteat
Abbreviated transcription (Latin):
sentiat. qͦd eccła de electione &
ordinatione ꝓprii p̃sulis seuel¬
le monstrauerit: Canones parisi¬
i ꝑ ordinationẽ regiam. hono¬
ris istius culmen ꝑuadere
aliquis nimia temeritate p̃sũp¬
serit: a comꝓuincialibus loci
ipsius ep̃is recipi penitus nul¬
latenus mereat᷑. quẽ indebitȩ
ordinatum agnoscunt: Si qͥs
de prouincialibꝰ reciꝑe contra in¬
terdicta psumpserit: sit a frĩbꝰ
om̃ibus ssgregatus. et ab ipsoꝵ

Expanded text:
sentiat quod ęcclesia de electione et sentiat quod ęcclesia de electione et ordinatione proprii presulis se velle monstraverit». Canones parisir ordinationem regiam honoris istius culmen pervadere aliquis nimia temeritate presumpserit, a provincialibus loci ipsius episcopis recipi penitus nullatenus mereatur, quem indebite ordinatum agnoscunt. Si quis eum de comprovincialibus recipere contra interdicta presumpserit, sit a fratribus omnibus segregatus et ab ipso
Abbreviated transcription (Latin):
epõrũ. concordans pͥoribus
conciliis. clericorum electione
ac decreto. et ep̃oꝵ collegio. fie¬
ri hec scã et uniuersalis synodꝰ
diffiniuit. et statuit. atq uire
ꝓmulgauit: neminem laicoꝵ
pͥncipum uel potentum. sem&
inserereᷤ lectioni uel ꝓmotiõi
patriarche. uel metropolitani.
aut cuiuslibet ep̃i. ne uideli¬
cet inordinata et incongrua
hinc fiat contentio uel confu¬
sio: p̃sertim cum nullam in ta¬
libus potestatem quẽquã po¬
testatiuoꝵ. uel ceterorum lai¬
corum habere conueniat: s si¬
lere et attendere s usqueq̃ re¬
gulariter a collegio ȩccłȩ susci¬
piat finem electio futuri pon¬
tificis: Siuͦ quis laicorum ad
concertandum et cooꝑandum
inuitaturab eccła: licet huuis¬
modi cum reuerentia. si forte
uoluerit obtemꝑare se asciscen¬
tibus: Taliter enim dignum s
rius dignitatis laicus aduersꝰ
cõmunem ac consonantem atq
canonicam electionẽ ȩccłastici
ordinis agere temptauerit: ana¬
thema sit. donec obediat et con¬

Expanded text:
porum, concordatis prioribus conciliis, clericorum electione ac decreto et episcoporum collegio fieri hec sancta et universalis synodus diffinivit et statuit atque iure promulgavit, neminem laicorum principum vel potentum semet inserere electioni vel promotioni patriarchę vel metropolitani aut cuiuslibet episcopi, ne videlicet inordinata et incongrua hinc fiat contentio vel confusio, presertim cum nullam in talibus potestatem quemquam potestativorum vel ceterorum laicorum habere conveniat, sed silere et attendere sibi, usque quo regulariter a collegio ęcclesię suscipiat finem electio futuri pontificis. Si vero quis laicorum ad concertandum et cooperandum invitatur ab ęcclesia, licet huiusmodi cum reverentia, si forte voluerit, obtemperare asciscentibus. Taliter enim dignum sirius dignitatis laicus adversus communem ac consonantem atque canonicam electionem ęcclesiastici ordinis agere temptaverit, anathema sit, donec obediat et con
Abbreviated transcription (Latin):
eres eius cui pecunia credita
dr̃. ad sacͣmentũ uocari ñ po¬
test:quia quȩ egerit auctor
suus. ad integr̃u scire non poti¬
it:¶ Quicquid in rem cõm̃da¬
tam. ob morbum uel aliam ra¬
tionem impensũ ẽ: ad nõ recipi
potest Si facto incendio.
ruia. naufragio. aut qͦlibet
simili casu. rescõmendata amis¬
sa sit: non tenebit̾ eo nomine
is cui cõmendata ẽ. nͥ forte cũ

Expanded text:
eres ejus cui pecunia credita dicitur, ad sacramentum vocari non potest, quia quae egerit auctor suus ad integrum scire non potuiaue Quidquid in rem commodatam ob morbum uel aliam rationem impensum est, a domino recipi potest. Si facto incendio ruina naufragio aut quo alio simili casu res commodata amissa sit, non tenebitur eo nomine is cui commodata est, nisi forte, cu
Abbreviated transcription (Latin):
robat illa uera e̾e̾. quȩ ad¬
uersus se dicta sunt. qͥ ad
ea confutanda minime uult
ad e̾e. Unde in scłaribꝰ legibus
inuenit᷑ scͥptum Iniuste uic¬
tꝰ infra tres menses reparet cai¬
sam: qͦd si facere neglexerit.
sententia que aduersus eum
collata fuerit. ꝑseueret: Et ne
sit uob contͣriũ. uel &̃ ne mire¬
mini. qd̾ de scłaribꝰ legibus lo¬
cutꝰ sum in nr̃o iudicio: quia
eccłasticȩ leges et diuinȩ eas
recipuint. .ccclx.
iqͥs ex familiaribꝰ uel ex
seruis cunislibet domus.
cuiuscũq cͥminis delatoratq
accusator emerserit. eius esti¬
mationẽ cap̾atq fortunas pe¬
titurꝰ cuius familiaritateͥ uł
dnõ inheserit: ante exhibiti¬
onẽ testiũ. ante examinatũ
iudiciũ. in ipsa expositione
criminũ. atq accusationis ex¬
ordio. ultore gladio feriatur.
Uocem enim funestam: potiꝰ in
uel testificandi. in eos os ob¬
struimꝰ: quos ñ humanis.s di¬
uinis uocibꝰ mortuos ẽẽ scimꝰ¬

Expanded text:
robat illa vera esse, quae adversum se dicta sunt, qui ad ea confutanda minime vult adesse. Unde in saecularibus legibus invenitur scriptum: Injuste victus infra tres menses reparet causam, quod si facere neglexerit, sententia quae adversus eum collata fuerit perseveret. Et ne sit vobis contrarium, vel etiam ne miremini quod de saecularibus legibus locutus sum in nostro judicio, quia ecclesiasticae leges et divinae eas recipiunt. CAP.is ex familiaribus vel ex servis cuiuslibet domus cuiuscumque criminis delator atque accusator emerserit, eius existimationem caput atque fortunas petiturus, cuius familiaritati vel dominio inhaeserit, ante exhibitionem testium, ante examinationem iudicii, in ipsa expocriminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur. Vocem enim funestam potius intvel testificandi in eos os obstruimus, quos non humanis, sed divinis vocibus mortuos esse scim
Abbreviated transcription (Latin):
sumat uisi duobꝰ p̃sentibꝰ sibiq
respondentibꝰ ipse t̾ciꝰ habeat᷑.
biscũ ⁊ illud ĩsecretis orate ꝓme¬
deat᷑ salutationi

Expanded text:
 sibique respondentibus, ipse tertius habeatur. biscum, et illud in secretis: Orate pllius salutationi
Abbreviated transcription (Latin):
mã ẽẽ iurationẽ c̃uincut. Quãtũ
gͦ in ipso ẽ.nõ uirat apłs. Nõ enĩ
appetit uirationẽ. cupiditate aut
dilectione iurandi. Amplius est
s aut infirmitatis. aut incredu¬
litatis eoꝵ ẽ. qui ñ alit̃ mou̾ent᷑ ad
fidem

Expanded text:
ncunt. Quantum ergo in ipso est, non jurat Apostolus: non enim appetit jurationem cupiditate aut delectatione jurandi. Amplius est , sed infirmitatis aut incredulitatis eorum qui non aliter moventur ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
rit̃ patͥarchas. ⁊ pͥmates ẽẽ c̃stitu¬
er̃. nͥ aliqͣ gens deinceps ad fidẽ cõ¬
u̾tat᷑. cui necẽe sit ꝑꝑ multitudi¬
nẽ ep̃oꝵ pͥmatẽ cõstitui. Reliqͥ uͦ
ñ pͥmates.s metꝰpolitani nominẽ¬

Expanded text:
riter patriarchas et primates esse constituerunt, nisi aliqua gens deinceps ad fidem convertatur, cui necesse sit propter multitudinem episcoporum primatem constitui. Reliqui venon primates, sed metropolitani nominen
Abbreviated transcription (Latin):
rũ .xl. annis eruditꝰ inheremo pas¬
tor ouiũ. hõinũ factus ẽ pastor. apłi
depiscatione lacus genesareth ad
piscationẽ hoĩnũ tͣnsier̃. Tc̃ habe¬
bat patrẽ. rete. nauiculã. secuti
tes cotidie crucẽ suã.⁊ nec uirgã
patũ. Si apłi ħntes potestatẽ de
eugłio uiu̾e t̃ñ laborabãt mani
b ne quẽ gͣuarẽt̃. ⁊ aliis tͥbuebãt
tuos successus ñ p̃ꝑas: Indesidis
ẽ õis otiosus. Egyptioꝵ monast̾ia
hc̃ morẽ tenẽt. ut nullũ absq oꝑe

Expanded text:
raginta annis eruditur in heremo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti tes cotidie crucem suam et ne uirgam ntes potestatem de Evangelio vivere, laborabant manibus suis, ne quem gravarent, et aliis tribuebant tuos successura non praepares? In desideriis est omnis otiosus. Aegyptiorum monasteria hunc morem habent, ut nullum absque ope
Abbreviated transcription (Latin):
Rogeniem suam unũquẽq
tionẽ. ⁊ quãdu se agnoscũt affi¬
nitate ꝓpinquos ad c̃iugalem
copulã acced̾e denegamꝰ. qđ si
fec̾int separentur. Ex codẽ¬
N

Expanded text:
rogeniem suam unumquemque tionem; et quandiu se agnoscunt affinitate propinquos ad conjugalem copulam accedere denegamus; quod si fecerint, separentur. Ex con
Abbreviated transcription (Latin):
aũ uestẽ ĩ tͣns gressiõem dedisse ex co¬
municatiõis sẽtẽtiã ferãt.⁊ rursuc
mutato habitu ĩmonaft̾iis donec diẽ
ultimũ claudat̃ sub erũpnis ardue
penitẽtie ꝑmaneãt religate.

Expanded text:
aut vestem in transgressionem dedisse, excommunicationis sententiam ferant, et rursus mutato habitu in monasteriis donec diem ultimum claudant, sub aerumnis arduae poenitentiae permaneant religatae.
Abbreviated transcription (Latin):
litate cõu̾sationiꝰ. ⁊ uite. dignũ
d axerit sepellire p̾sumat. nec qͥs¬
quã ossa cuiꝰ libet mortui de fepril.¬
cro suo ercere au sepulturã cus ꝗͣ
temeratio ausi quo quo modo

Expanded text:
litate conversationis et vitae dignum duxerit, sepelire praesumat, nec quisquam ossa cujuslibet mortui de sepulcro suo ejicere, aut sepulturam cujusquam temerario ausu quoquomodo
Abbreviated transcription (Latin):
fecteq uirtutis. ꝗ potuerit me¬
moriã uñ de mortuoꝵ. Sciat gͥ
ꝗ sepulcra irenduit. añ ⁊ ñ cogut᷑
ut accipiant p̾ciũ: sed anolentibꝰ
ꝗs quã extorquent. ĩnutare
nom̃ suũ.⁊ ꝑire qd̾ demerito eoꝵ
cũ etiã ille rep̃hendat᷑ occulte :¬

Expanded text:
tuerit memorias vendere mortuorum. Sciant igitur qui sepulcra venditant, et non coguntur ut accipiant pretium sed a nolentibus quoque extorquent, immutare nomen suum, et perire quid de merito eorum, cum etiam ille reprehenditur occulte
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ⁊ barnabã fribꝰ ꝑasiã desti-¬
natũ. ne qͥs quã ad fidẽ ueniens.
cntũcisioniᷤᷤ legi hab̾ et᷑ obnoxiꝰ.
Ipse ctiã apłs ad galathas scͥbens:
titisset ĩ faciẽ ꝙ simulatioi quoꝵdã
uideoꝵ cõfensisset ꝗ cͥcũ cisio¬
nẽ saluti putabat e̾e̾ necessa¬
riã. tñ necessitati tpr̃is cedẽs.
timotheũ listriᷤᷤcͥcũcidit. ut
scandalũ iudeoꝵ ibi cõmorã¬
tiũ deiitaret. ostendẽs actũ
ꝙ alibi de se testat᷑. ẜ actꝰ sum
lucͥ facerẽ. Qui dixisse ĩtelli¬
nui cõpacientiᷤ. cuiꝙ ita cupi¬
ens sub uenire. qirẽ ad modũ
sibi subireniri uoluisset. si ita

Expanded text:
lum et Barnabam fratribus per Asiam destinatum, ne quisquam ad fidem veniens, circumcisioni legis haberetur obnoxius . Ipse etiam Apostolus ad Galatas scribens ,titisset in faciem , quod simulationi quorumdam Judaeorum consensisset, qui circumcisionem saluti putabant esse necessariam, tamen necessitati temporis cedens, Timotheum Lystris circumcidit, ut scandalum Judaeorum ibi commorantium devitaret, ostendens actu quod alibi de se testatur: Factus sum lucrifacerem . Quod dixisse intellitu compatientis: cuique ita cupiens subvenire, quemadmodum sibi subveniri voluisset, si ita
Abbreviated transcription (Latin):
poris cedñdũ ẽ. Similit̾ paulus
cũ ꝑ corrĩthios se intransiturũ ꝓ¬
misisset ĩmacedoniã: ⁊p̃sensis ⁊
hoc eis mininte ꝓfuturũ. iuta¬
uit dispositonẽ suã.ñ tñ senten¬
tiã. uUnde se ita excusat dic̃s. Cũ
gͦ ħ uoluissẽ. nũ ꝗd leuitate usus
sũ aut ꝙ cogito scđm carne̾ cogito.
ut sit apud me ẽ iñ. Nõ eni sentẽ¬

Expanded text:
endum. Similiter Paulus, cum per Corinthios se transiturum promisisset in Macedoniam , et praesensisset hoc eis minime profuturum, 3 mutavit dispositionem suam, non tamen sententiam. Unde se ita excusat dicens: Cum ergo hoc voluissem, nunquid levitate usus sum? aut quod cogito, secundum carnem cogito ut sit apud me
Abbreviated transcription (Latin):
muniendã salutẽ postĩoꝵ sanx̃
diligñtia.si honesta ł utił seqͣt᷑
cõpensatio. pot̃ p̃ced̾e auctoritatẽ
p̃sidñtiũ dilignt̾ delib̾ata dispẽ¬
satio. Multa enĩ talia ĩ eu̾angłi¬
ca hystoria ũ actibꝰ apłoꝵ. ĩ gestis¬

Expanded text:
muniendam salutem, posteriorum sanxit diligentia, si honesta vel utilis sequatur compensatio, potest praecedere auctoritate praesidentium diligenter deliberata dispensatio. Multa enim talia in evangelica historia, in Actibus apost
Abbreviated transcription (Latin):
tione aliqͣ nob̾st᷑ dicenda. Pre¬
ceptiones itaq ⁊ ꝓhibitionẽ. aliȩ
st̃ mobiles. alie ĩmobilr̾. Preceptio¬
nes immobibeᷤ st̃ quaᷤᷤ bex et̾na
sanã. q̃ obseruate salutẽ cõfert.
ñ obseruate eandẽ aufer̃. Qua¬
lia st̃. dilige̾ dnm dm̃ tuũ ex .t.

Expanded text:
tione aliqua nobis dicenda sunt. Praeceptiones itaque et prohibitiones, aliae sunt mobiles, aliae immobiles. Praeceptiones immobiles sunt, quas lex aeterna sanxit: quae observatae salutem conferunt; non observatae, eamdem auferunt: Qualia s
Abbreviated transcription (Latin):
morte det̾reiit. ꝗ uõ necessaria
iub salutẽ cupiut̃ c̃seruare.
ꝗ aut̃ sũma suad salutẽ studẽt
aug̾e. hoc attendens diligens lec
sit ad monitio. ꝗd sit p̾ceptũ. ꝗd
ꝓhibitio. ꝗd remissio. ⁊ ħ̃ necͣ se in¬

Expanded text:
  al. necessaria jubent, salutem cupiunt conservare; qui autem summa suadent, salutem student augere. Hoc attendens diligens lectsit admonitio, quid sit praeceptum, quid prohibitio, quid remissio; et haec, nec se in
Abbreviated transcription (Latin):
didicimꝰ humano gnri ꝑꝑ uitandã
fornicationẽ ĩdultũ ẽe̾ c̃iugium.
nullũ cog̃. nͥ eũ ꝗse ei pͥmitꝰ alli¬
gau̾it. uoluntariꝰ enĩ ẽ ñ necessa¬
riꝰ. alioꝗn trans gressor e̾e̾ ꝗcũq
uxorẽ ñ ducẽt. Post qͣm se uͦ alliga¬
uerit. audiat apłm dic̾tẽ Alliga¬
tus es uxori. noli querere solutio¬
nẽ. Id ẽ qͦq apłs cũ denuptiis
lo queret᷑. ñ dix̃ mulier si nup¬
ñ peccat si nubat. Ita qͦ si ꝗs¬
aliquẽ ad cotidiana ieninia in¬
uitet. rẽ quidẽ remimerationẽ
dignã ac ꝗescenti ⁊ ꝑseueranti
ipso melior. s licz maneat faciẽ
rior ⁊ peior.Si uͦ infra metã so¬
brietatiᷤᷤ mĩse frugał se cohibu¬
ẽit. sũ moꝵ p̃mia ñ asseꝗt᷑. s si m̃

Expanded text:
didicimus, humano generi, propter vitandam fornicationem, indultum esse conjugium, nullum cogit, nisi eum qui se primitus alligaverit: voluntarius enim est, non necessarius, alioquin transgressor esset quicunque uxorem non duceret. Postquam vero se alligaverit, audiat Apostolum dicentem: Alligatus es uxori? noli quaerere solutionem . Idemque Apostolus, cum de nuptiis loqueretur, non dixit, mulier si nupNon peccat, si nubat . Ita quoque, saliquem ad quotidiana jejunia invitet, rem quidem remuneratione dignam acquiescenti et perseveranti ipso melior: sed licet maneat facientrior et pejor. Si vero intra metas sobrietatis et mensae frugalis se cohibuerit, summorum praemia non as
Abbreviated transcription (Latin):
te ł qͣntitate egͥtudinis. ł egrotã¬
tes nũc mordñtia. nẽ mollientia
⁊ nc̃ ferro secat. cui fom̃to subue¬
nire ñ pot̾at. ⁊ ec̃uerso. ei nc̃ sub¬
uen̾ fom̃to quẽ ferro secare ñ au¬
debat. ita spũales medici. docto¬
res iudelicet sc̃e eccłȩ nec ase nec
int̾se dissentiũt̃ cũ illicita ꝓhib̃ñ.
necessaria iubẽt.sũma suaĩ. ue¬
nialia ĩdulgẽt. cũ scd̾ duiciã cordiᷤᷤ¬

Expanded text:
te vel quantitate aegritudinis, vel aegrotantis, nunc mordentia, nunc mollientia ; et nunc ferro secat, cui fomento subvenire non poterat, et e converso ei nunc subvenit fomento, quem ferro secare non audebat; ita spirituales medici, doctores videlicet sanctae Ecclesiae, nec a se, nec inter se dissentiunt, cum illicita prohibent, necessaria jubent, summa suadent, venialia indulgent: cum s
Abbreviated transcription (Latin):
NES
diolicoꝵ patrũ partĩ exĩstitutioruibꝰ
cãtholicoꝵ regũ. ñ nullo labore
manũ hab̾e ñ pot̾int. Hic̃ saltẽ ac¬
cipiat̃ ꝙ ad cõinodũ causȩ sue ua-¬
lere ꝑspexerĩt. Afundam̃to itaq
tes. sic ea q̃ adsacram̃ta cecdastica
sic ea quȩ ad ĩstruendoᷤ mores.¬

Expanded text:
nes xorum Patrum, partim ex institutionibus catholicorum regum, nonnullo labore manum habere non poterit, hinc saltem accipiat quod ad commodum causae suae valere perspexerit. A fundamento itaque tes, sic ea quae ad sacramenta ecclesiastica, sic ea quae ad instruendos ins
Abbreviated transcription (Latin):
aurũ ĩcelo. Ecce lectio ista ęuãgłica
ĩ uolũtate hoĩs ꝑ fectionẽ ponens.
ñ cog̃. ñ minas intñdit. sic̃ nec illa
que spadones laudans. ꝗ se castra¬
ꝗ pot̾ caꝑe capiat. Attñ cũ ad ꝑfec¬
tionẽ uoto se ꝗͦq astrixit. ł gͣdũ

Expanded text:
ista evangelica in voluntate hominis perfectionem ponens, non cogit, non minas intentat. Sicut nec illa quae spadones laudans: Qui se castraQui potest capere capiat . Attamen cum ad perfectionem voto se quisque astrinxerit, vel gradum
Abbreviated transcription (Latin):
renti nec c̾ẽ totũ uolum̃ euolũe.
set tantũ titulũ gñralẽ sur q̃sti¬
om cõgruentẽ notare. ⁊ ei subie¬
torẽ p̃mon̾e cõgruũ duximus.
ut si forte q̃ leg̾it ñ ad plenũ intel¬

Expanded text:
totum volumen evolvere, sed tantum titulum generalem suae quaestioni congruentem notare, et ei subjetorem praemonere congruum duximus, ut si forte quae legerit, non ad plenum intel
Abbreviated transcription (Latin):
uult ab aliis impendi. Qui cũq gͦ
ecdasticꝰ doctor. eccłasticaᷤ regulas
ita in tp̃tat᷑ atq mod̾at᷑. ut ad reg¬
nũ caĩtatis cuncta q̃ docuerit
ł exposuei̾t referat. nec peccat
uec errat. cũ saluti ꝓ ximoꝵ cõsu¬
lẽs ad finẽ sacriꝰ institutionibus
debitũ: ꝑuenire intendat. Uñ dic̃
tractãs. habe ĩ ꝗd caĩtatẽ. ⁊ fac
ꝗc ꝗd uis. Si corripis: corripe cum
tinꝰ ĩpuniendo ł parcendo. sanan¬
dis morb̾ caĩtas sincera subueniat.
⁊nemo ibi uenaliũ medicoꝵ mo¬

Expanded text:
vult ab aliis impendi. Quicunque ergo ecclesiasticus doctor ecclesiasticas regulas ita interpretatur, aut moderatur, ut ad regulam charitatis, cuncta quae docuerit, vel exposuerit, referat; nec peccat, nec errat, cum saluti proximorum consulens, ad finem sacris institutionibus debitum pervenire intendat. Unde dicitractans: « Habe charitatem, et fac quidquid vis; si corripis, corripe cum tenus in puniendo vel parcendo, sanandis morbis charitas sincera subveniat, et nemo venalium medicorum
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃ hȩc sentire aũ p̃dicare p̾sũse¬
ro. canonũ se uĩtati subiaceam.
lecto ⁊ ꝑlectã spõte scͥpsi. hac cõ¬
fessionẽ sue fidei de corꝑe ⁊ san¬
gume dñi nͥ iħu xͥ aberengerio
romare corã centũ xiii. ep̃is fac¬
tã misit. pp̃. Nicho laus ꝑurbes
italie. galliȩ germanie.⁊ ad q̃cũq
loca fama p̃uitatiᷤᷤ eiꝰ antea ꝑue¬
nire potuit. ut eccłȩ q̃ pͥus dolu¬
erãt de adu̾so atq au̾so postea
gauderẽt dereu̾so atq c̃u̾so.

Expanded text:
 hoc sentire ac praedicare praesumpsero, canonum severitati subjaceam. Lecto et perlecto sponte subscripsi. Hanc confessionem suae fidei de corpore et sanguine Domini a Berengario Romae coram centum viginti episcopis factam, misit papa Nicolaus per urbes Italiae, Galliae, et Germaniae, et ad quaecunque loca fama pravitatis ejus antea pervenire potuit, ut Ecclesiae quae prius doluerant de adverso atque perverso, postea gauderent de reverso atque converso.
Abbreviated transcription (Latin):
libroꝵ auctoritate notaui. qui
dño suo fidelitatẽ uirat. ista.ui.
sea in memoriã semꝑ debet ha¬
be. In colume. tutũ.honestũ.
utile. facile. possibile. In colume
uidelicet. ne sit indãpnũ dño
suo. de corpore suo. Tutũ ne
sit indãpnũ ei desecreco suo.
uel de municiõib ꝑ quas tut᷑
dapnũ desua iusticia. ł de¬
aliis causis que ad honestatẽ eiꝰ
ꝑtine uident᷑ utile ne sit ei in
dãpnũ de sus possessionibus.
facile ł possibile. ne id bonũ qͥ
at ei difficile. ne ue qͥ possibile
erat. reddat ei ĩpossibile. ut fide
lis hȩc nocum̃ta caueat. iustũ ẽ¬
suffic̃ abstiñe amalo. nͥ fiat quod
bonũ ẽ. Restat gͦ ut in eisdem
ui. supͣ dictis consiliũ ⁊ auocili¬
ficio dignus uidĩ uult. ⁊ saluus
ẽẽ defidelitate quã iurauit. dñs
qͦ fideli suo inhis om̃ib uicẽ
redde debet. qͥ si ñ fec̾it. mito cen¬
sebitur male fidꝰ sic̃ ille si in eoꝵ
p̃uaricatione.ł fatiendo ł con¬

Expanded text:
librorum auctoritate notavi. Qui domino suo fidelitatem jurat, ista sex in memoria debet habere: Incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Incolume videlicet, ne sit in damnum domino suo de corpore suo; tutum, ne sit ei damnum de secreto suo, vel de munitionibus suis damnum de sua justitia, vealiis causis quae ad honestatem ejus pertinere videntur; utile, ne sit ei in damnum de suis possessionibus; facile vel possibile, ne id bonum quod at ei difficile, neve id quod possibile erat, reddat ei imposslis haec nocumenta caveat, justum esufficit abstinere a malo nisi fiat quod bonum est. Restat igitur in his sex supradictis consilium et auxilificio dignus videri vult et salvus esse de fidelitate quam juravit. Dominus quoque fideli suo in his omnibus vicem reddere debet, et si non fecerit, merito censebitur malefidus, sicut ille qui in eorum praevaricatione vel faciendo, vel con
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ occupatus fu̾it corꝑali peccato.
añ ordinẽ deliq̃rit. oblatã ñ ꝯseoret
manens ĩ reliqͥs officiis ꝑꝑ studium
bonũ. qͥ si de seipso c̃fessũ ñfu̾it.¬
⁊ argui manifeste neqͥuerit. po¬
testatis suȩ iuditio relinquat᷑.

Expanded text:
occupatus corporali peccato ante ordinationem deliquerit, oblata non consecret, manens in reliquis officiis propter studium bonum. Quod si de seipso confessus non fuerit, et argui manifeste nequiverit, potestatis suae judicio relinquatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nitẽtiã agens dix̃. Redde mͥ leti¬
ciã salutaris tui: ⁊ sp̃u pͥncipali cõ¬
firma me. Ipse nãq pꝰ penitẽtiã
⁊ alios docuit. ⁊ sacͥficiũ dõ obtu¬
lit. dans exẽplũ doctorib sc̃ȩ eccłe
si lapsi fu̾ĩt. ⁊ c̃dignã do penitẽtiã
gesserĩt. utrũq fac̾e posse. docuit
tus. Uidens enĩ ꝓpħa scelera suamũ¬
data ꝑ penitẽtiã. nõ dubitauit p̃di¬
cando. ⁊ dño lib̃ando curare alie¬
na. lacͥmar̃ effusio. mouet aĩ pas¬
sionẽ.Satiᷤfactione aut̃ impleta.

Expanded text:
nitentiam agens, dixit: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Ipsa namque post poenitentiam et alios docuit, et sacrificium Deo obtulit, dans exemplum doctoribus Ecclesiae, si lapsi fuerint, et dignam poenitentiam egerint, utrumque facere posse. Docuit tus . » Videns enim propheta scelera sua mundata per poenitentiam, non dubitavit praedicando, et Domino libando curare aliena. Lacrymarum ergo effusio movet animi passionem. Satisfactione autem impleta
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ap̃ dñm miscdia ẽ. ⁊ copiosa
ap̃ eũ redẽptio. Mundat᷑ gͦ hõ a
peccato. ⁊ resurgit gr̃a di alapsu
⁊ inpͥstino manet officio. iuxta
p̃dictas auctoritates. Uideat ne

Expanded text:
m apud Deum misericordia, et copiosa apud eum redemptio . Mundetur ergo homo a peccato, et resurgit gratia Dei a lapsu, et in pristino manet officio, juxta praedictas auctoritates. Videat ne
Abbreviated transcription (Latin):
antiqͥ hostis inuidia. ut quos in
pͣuorũ actuũ ꝑpetrationẽ deo
districta diutius fecimꝰ inquisi
nere. ad beati petͥ sacratissimũ
corpus districta eũ ex habũdãti
fecimus sacram̃ta p̾̃bere. quib
p̃stitis mag̃ sumꝰ exaltatione gaui¬
si. qͥ hmodi innocẽtia eiꝰ euident᷑¬
hibeat. nec ulla cordib remaneat
dehis quȩ iã st̃ purgata dubietas
et ita supͣ scͥpto uos ep̃o deuotissime
oportet in oĩb adhr̃e. ut cõgruȩ
decẽtq deũ in eiꝰ ꝑsona uideami¬
ni. cuiꝰ ẽ minist᷑ honorare. Iflemo¬

Expanded text:
antiqui hostis invidia, ut quos in pravorum actuum perpetrationem, Deo districta diutius fecimus inquisinere, ad B. Petri sacratissimum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere. Quibus praestistis magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia huhibeat, nec quaedam cordibus remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita suprascripto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque Deum in ejus persona videamini, cujus minister est, honorare.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã adnos qͦsdã de sacͥs ordinib
lapsos. ł pꝰpenitẽtiã ł añ penitẽtiã ad
ministerii sui officiũ reuocari. qoĩo
nes ꝯtͣ dicut̃. Qͥ gͥ pꝰ acceptũ sacrũ
ordinẽ lapsus ĩpeccato carnis fu̾it
sacꝰ ordine ita careat. ũ ad altaris mi¬
nist̾iũ ult̾iꝰ nõ accedat.

Expanded text:
etiam quosdam de sacris ordinibus lapsos, vel post poenitentiam, vel ante poenitentiam ad ministerii sui officium revocari. Quod ones contradicunt. Qui ergo post acceptum sacrum ordinem lapsus in peccato carnis fuerit, sacro ordine ita careat ut ad altaris ministerium ulterius non accedat.
Abbreviated transcription (Latin):
nec ipsi quamdiu ex cõmunica¬
tus ẽ seruiant ꝓhibete. Qͥ si sacra¬
menta p̾tendint moneantur
oportere deo magis seruire quã
hominib fidelitatẽ enĩ quam
sc̃is adu̾santi et eorũ p̃cepta cal¬
canti. nulla cohibentur aueto¬

Expanded text:
ne ipsi, quandiu excommunicatus est, serviant, prohibeto. Qui si sacramenta praetenderint, moneantur oportere Deo magis servire quam hominibus. Fidelitatem enim quam sanctis adversanti, et eorum praecepta calcanti, nulla cohibentur aucto
Abbreviated transcription (Latin):
gentiã de calice dñi aliꝗd
stillauerit ĩt̾rã: linguabitur
tabła radet᷑. Si ñ firerit tabula
ut ñ cõculcet᷑. locꝰ corradet᷑. ⁊ ig
ne cõsumet᷑. ⁊ cinis ĩtra altare
sorbeat minist᷑ stillã. ⁊ .iii. dies
peniteat. Si suꝑ linteũ altaris. ad
aliud stilla ꝑuenerit .iiii. dies
peniteat. Si usq t̾ciũ .xi. dies pe¬
niteat. ⁊ linteamina q̃ tetigerit
calice subtus poĩto. ⁊ aqua ab lu¬
cedatur

Expanded text:
gentiam de calice aliquid stillaverit in terram, linguabitur, tabula radetur. Si non fuerit tabula, ut non conculcetur, locus corradetur, et in igne consumetur, et cinis intra altare sorbeat minister stillam, et tres dies poeniteat. Si per linteum altaris ad aliud stilla pervenerit, quatuor dies oeniteat. Si usque tertium, novem diesniteat, et linteamina quae tetigerit calice subterposito, aqua abluciatur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatioẽ che his tm̃ locuti su¬
sc̃m ueniretĩ iucta catholicę re-¬
gulȩ ĩstituta tradidimꝰ ⁊ ꝗd signi¬
ficaret unctio q̃ diu̾si corporiꝰ nr̃i
ad hibita partibꝰ diu̾sũ ĩ tellectũ

Expanded text:
e his tantum locuti suctum veniretis, juxta catholicae regulae instituta tradidimus: et quid significaret unctio, quae diversis corporis vestri adhibita partibus, diversum intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qr priꝰ debet bapti z and fide
ĩ carnationiꝰ x ĩstrui. ⁊ sic adbap¬
tismũ iã credulus admuti ait
sciat cuiꝰ gr̃e ĩ eo particeps ẽ. et
cui iã debitor fiat deĩceps. c̃ i¬

Expanded text:
sit, quia prius debet baptizandus fide incarnationis Christi instrui, et sic ad baptismum jam credulus admitti, ut sciat cujus gratiae in eo est particeps, et cui jam debitor fiat deinceps C
Abbreviated transcription (Latin):
cõstupͣta fu̾it. et ꝓpt̾ea mari¬
tus capitali sentẽtia delere
illã machinau̾it. ipsa uͦ ur¬
desudet ne occidat᷑. Si uͦ nõ
pot̃ nullo mͦ liceat ei reqͥrẽti
eã redđe ad occidendũ que
se obtulit ei ad defendendũ.
s solerti cura tͣnsmutat eã ad
locũ ꝗͣ ipsa deleg̾it. ut secura
possit uiu̾e.Si uͦ int̾dũ ma¬
ritus eã ĩuen̾it et repetierit.
scdm scłi potestatẽ habebit
qͥ ei ag̾e uelit. S audiat sõm¬
aug̾ dicẽtẽ.Cũ enĩ uir auir¬
tute nom̃ accep̃.⁊ inulier a
mollicie .i. fragilitate. qr̃ cõtra
crudelissimã libidinis bestiã.
uult unꝰqͥsq uacorẽ suã ẽẽ uic¬
tricẽ. cũ ipse ad pͥmũ libidinis
ictũ uictũs cadat: Nã qͥcqͥd cõtͣ
fidẽ catholicã ñ licet mulierib
nec uiris licebit. Si aut̃ ead̾ mu¬
lier timore ꝑt̾rita aloco uͥ eã ep̃s
destinauit. aufug̾it. ⁊uir eiꝰ ab ep̃o¬
licet semel aut bis. aut sepiꝰ repe¬
tierit. si uitã ei obtin̾e possit. ꝑqͥ¬

Expanded text:
constuprata fuerit, et propterea maritus capitali sententia delere illam machinaverit; ipsa vero, urdesudet, ne occidatur; si vero non potest, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere ad occidendum, quae se ei obtulit ad defendendum. Sed solerti cura transmittat eam ad locum quem ipsa delegerit, ut secura possit vivere. Si vero interdum maritus eam invenerit et repetierit, secundum saeculum potestatem habebit quid ei agere velit. Sed audiat senim vir a virtute nomen accepit, et mulier a mollitie, id est fragilitate, quare contra crudelissimam libidinis bestiam vult unusquisque uxorem suam esse victricem, cum ipse ad primum libidinis ictum victus cadat? Nam quidquid contra fidem catholicam non licet mulieribus, nec viris licebit. Si autem eadem mulier timore perterrita, a loco ubi eam episcopus destinavit aufugerit, et vir ejus ab episcopo semel, aut bis, vel saepius repetierit, si
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a scĩtas adde studuit.si cuiꝰ ep̃o
uaxor adult̾iũ ꝑpetͣuit. utrũ ma¬
lrito ipsius liceat scđm mũda¬
nã legẽ eã int̾fic̾e. S scã dĩ ec¬
ła mundanis nũꝗͣ cõstringit᷑

Expanded text:
ra sanctitas addere studuit, si cujus uxor adulterium perpetraverit, utrum marito ipsius liceat secundum mundanam legem eam interficere. Sancta Dei Ecclesia mundanis nunquam constringitur
Abbreviated transcription (Latin):
scđm canonũ ĩstituta diffini¬
mus. ip̃uidicamꝰ. ut siqͥs cum
ua. ore alt̾ius uiuẽte eo fornicãt.
fu̾it moriẽte marito si nodali ui¬
ditio aditus ei claudat᷑ illicit᷑
nec ult̾uis c̃iungatur matͥmo¬
nio. quã pͥus polluit adult̾io.
Nolumꝰ enĩ nec xͥ ane religio¬
ni c̃uenit ut ullus ducat ĩc̃iu¬
gio. quã pͥus polluit ꝑ adult̾iũ.
uiuẽte marito c̃iugẽ illius
ad ult̾asse accusat᷑. ⁊ eo ĩ ꝓximo
defuncto eadẽ sũpsisse dinos¬
regła. nͥ id̾ uir aut mulier
uirũ qͥ mortuus fu̾at occidis¬
se notet᷑. aut ꝓpinqͥtas ł alia
qͣlibet actio cͥminał ĩpediat.
q̃ si ꝓbatũ fu̾it. sine ulla spe
neat. si aut̃ negau̾it se eandẽ
feminã uiuẽte uiro neqͣquã
ad ult̾asse. ⁊ p̾fati homicidii ne¬
ut̃ eoꝵ c̃uĩci potu̾it. purget
legalit̾ famã suȩ opiniõĩs. et
sũpto utant᷑ c̃iugio. si alia ut
diximꝰ ñ ĩpedierit ratio. Exccł¬

Expanded text:
m canonum instituta definimus et judicamus, ut si quis cum uxore alterius, vivente eo, fornicatus fuerit, moriente marito, synodali judicio aditus ei claudatur illicitus, ne ulterius ei conjungatur matrimonio, quam prius polluit adulterio. Nolumus enim, nec Christianae religioni convenit, ut ullus ducat in conjugium quam prius polluit per adulterium.vivente marito conjugem illius adulterasse accusatur, et, eo in proximo defuncto, eamdem sumsisse dignosregula; nisi forte vir, aut mulier virum, qui mortuus fuerat, occidisse notetur, aut propinquitas, vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe neant. Si autem negaverit se eamdem feminam, vivente viro, nequaquam adulterasse, et praefati homicidii neuter eorum convinci potuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si alia, ut diximus, non impedierit ratio. C
Abbreviated transcription (Latin):
ł raptor aliqͥs formidat᷑. ł si ⁊̃ aliqͣn
mortis ꝑiculoso scrupulo c̃pue̾¬
ta fu̾it. ne nõ uelata moriat᷑. aut
exigẽtib parẽtib aut his ad quoꝵ
curã ꝑtinet uelau̾it uirginẽ. seu
eis obsit c̃ciliũ qͥ deisto num̾o an

Expanded text:
vel raptor aliquis formidatur, vel si etiam aliquando mortis periculoso scrupulo compuncta fuerit, ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus, aut his ad quorum curam pertinet, velaverit virginem, seu ei obsit consilium,
Abbreviated transcription (Latin):
tis statutũ ẽẽ. ut .uii. eb doma¬
das plenas añ scm pascha
om̃s clerici ⁊ sorte dni uocati.
acarne icument ꝗa sic̃ disere
madas om̃s cłici a carne⁊ de
liciis ieiunent. ⁊ hymnis ot
re die noc luq studrant

Expanded text:
tis statutum esse, ut septem hebdomadas plenas ante sanctum Pascha omnes clerici in sorte Domini vocati a carne jejunent; quia sicut discretmadas omnes clerici a carne, et deliciis jejunent, et hymnis, et re die noctu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ reu̾entissimis cłicis indiu̾sis
ordinib eiusdẽ sacͦ sc̃ẽ romanȩ¬
eccłȩ seruiẽtib illud culm̃ singu
effici. necñ ⁊ cęt̾is dignitatib ĩꝑia¬
lib eos ꝓmulgãtib decorari. ⁊ sic̃
ĩꝑali milicia. ita ⁊clero ⁊ scẽ romͣ

Expanded text:
mis clericis in diversis ordinibus ejusdem sacrosanctae RomaEcclesiae servientibus, illud culmen singuleffici, nec non caeteris dignitatibus imperialibus eos promulgantibus decorari, et sicut imperialis militia ita et clero et s
Abbreviated transcription (Latin):
mo pontifici uniu̾sali urb romȩ
p̃p. ⁊ oĩb eiꝰ successorib pontificib
qͥ usq ĩfinẽ mũdi ĩ sede b̃ĩ petͥ ert̃
sessuri. atq ĩp̃senti cõtͣdicimꝰ pala¬
tiũ ĩꝑii nr̃i lateranẽse qͥ oĩb ĩ toto
orbe t̾rar̃ p̃fert᷑ atq p̃cellit palaciis.
deiñ diadema uidelicet coronã capi¬
humerale uidelicet loꝵ qͦ ĩꝑiale
cͥcũdari assolet collũ. uer̃ ⁊̃ clami¬
dẽ purpureã atq tunicã coccineã
⁊ oĩa ĩꝑialia indum̃ta seu digni¬
tatẽ ĩꝑialiũ p̃sidẽtiũ. Equũ c̃ferẽ¬

Expanded text:
salis urbis Romae papae, et omnibus ejus successoribus pontificibus, qui usque in finem mundi in sede beati Petri erunt sessuri, atque de praesenti conferimus palatium imperii nostri Lateranense, quod omnibus in toto orbe praefertur atque praecellit palatiis, deinde diadema videlicet coronam capierhumerale, videlicet lorum quo imperiale circumdari assolet collum, verum etiam chlamydem purpuream atque tunicam coccineam, et omnia imperialia indumenta: sed et dignitatem imperialium praesidentium, equum conferen
Abbreviated transcription (Latin):
aut eccłȩ reb sibi cõmisse expoliat᷑. Sc̃.
aut qͥ absit q̃ alienũ ab oĩb ẽẽ debet.
fidelib a sede ꝓͥa deiectus. aut inde¬
tẽtione aliqua a suis ouib fu̾it seques¬
tratus. tẽ canonice añꝗͣ in pͥstinosta
restituant᷑ cũ oĩ pͥuilegio sui hono¬
ris ⁊ sua oĩa q̃ insidiis inimicoꝵ su¬
oꝵ ei ablata fi̾ut legib reintegre¬
tur. nec cõuocari. nec iudicari po¬
terit. nͥ ipse ꝓ sua necessitate inini¬
me tñ uidicand̾ ad uenire sponte
añ ꝗͣ integerrime oĩa q̃ ꝑ suggesti¬
onẽ inimicoꝵ fuoꝵ amiserat po¬
testati eiꝰ ad honorabili cõcilio
legali ordine reintegrentur.

Expanded text:
sibi commissae exspoliatus aut, quod absit! quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus! a sede propria ejectus, aut in detentione aliqua a suis ovibus fuerit sequestratus, tunc canonice ante in pristino statu restituatur, cum omni privilegio sui honoia, quae ab insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerint, redintegrentur, nec convocari nec iudicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate, minime tamen iudicandi, advenire sponte am integerrime omnia, quae per suggestiones inimicorum suorum amiserat, potestati ejus ab honorabili concilio legali ordine redintegrentur.
Abbreviated transcription (Latin):
reptionẽ ĩsertũ. ut manicheus.
Nicħ corꝑeũ. ut mellito. ⁊ t̃tulia¬
nus. Nicħ corꝑalit̾ effigiatũ. ut
antropomorsus. ⁊uadianꝰ. Nicħ
sibi uusibile. ut origenes. Nicħ crea-¬
turiꝰ iusibile. ut fortunatꝰ. Nicħ
moribꝰ ł uoluntate diu̾sũ. ut mar-¬
cͥion. Nicħ tͥnitatiᷤᷤ ee̾ntia. ad crea-
lianꝰ. Nicħ officio singłare. nec alt̾
cõicabile ut origeneᷤ. Nicħ c̃fusũ
ut sabelliꝰ. set totũ ꝑfectũ. ꝗa to¬
tapolitana dãnabiliᷤ illa doc tna.

Expanded text:
ptione insertum, ut Manichaeus; nihil corporeum, ut Melito et Tertullianus; nihil corporaliter effigiatum ut Antropomorfus et Vadianus; nihil sibi invisibile, ut Origenes; nihil creaturis visibile, ut Fortunatus; nihil moribus vel voluntate diversum, ut Marcion; nihil Trinitatis ellianus; nihil officio singulare, nec alteri communicabile, ut Origenes; nihil confusum, ut Sabellius; sed totum perfectum, quia totapolitana damnabilis illa doctrina.
Abbreviated transcription (Latin):
minime posse fieri credendũ ẽ.
Nã ino defuc̃to insuꝑstite affinitas
ñ delet᷑. nec alia copula c̃iugalis¬
affinitatẽ pͥoris copule solu̾e pot̃.
S neq alt̾ius c̃iunctiõis sobolẽ
placet ad ipsius affinitatis pͥoris
siquidẽ tͣnsire c̃sortiũ. ꝓ eoqd u̾bũ
dñi ualidũ ẽ.⁊ forte. ⁊ ut inquiẽs

Expanded text:
minime posse fieri credendum est. Porro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula caffinitatem prioris copulae solvere potest. Sed neque alterius conjunctionis sobolem placet ad ipsius affinitatis prioris siquidem transire consortium, pro eo quod verbum Domini validum est et forte, et ut inquiens