comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc aũt apłi sententia p̃cedens ubi ait. adhuc cũ
infirmi eẽmꝰ. urxta tẽpus xp̃c ꝓ impiis mortuus ẽ.
coheret his duab sequentib. qͣrũ in una dix̃ peccato¬
res. in alia inimicos dĩ. tãqͣm i illis singuł. reddiderit
singula. peccatores ad infirmos. inimicos dĩ referenᷤᷤ
tur credentes : et qͥd ẽ. retonciliati ꝑmortẽ filii eiꝰ :
ita ne uͦ cum urasceretur nob ds̃ pater uidit mortem
filii sui ꝓ nob et placatus ẽ. nobis  numqͥd gͦ filiꝰ eiꝰ
usq adeo nob placatus erat. ut ꝓnob̾ etiam dignare¬
tur mori. pater uͦ usq adeo adhuc uascebat᷑. ut nͥ filiꝰ
ꝓnob̾ moreretur ñ placaretur: et qͥd ẽ. qđ alio loco
idem ipse doctor gentium. quid gͦ dicimꝰ ad hec:¬

Expanded text:
Haec autem Apostoli sententia praecedens, ubi ait, Adhuc cum Haec autem Apostoli sententia praecedens, ubi ait, Adhuc cum infirmi essemus, juxta tempus pro impiis mortuus est, cohaeret his duabus sequentibus, quarum in una dixit peccatores, in alia inimicos Dei, tanquam illis singulis reddiderit singula, peccatores ad infirmos, inimicos Dei referens tur credentes? Et quid est, reconciliati per mortem Filii ejus? Itane vero, cum irasceretur nobis Deus Pater, vidit mortem Filii sui pro nobis, et placatus est nobis? Numquid ergo Filius ejus usque adeo nobis jam placatus erat, ut pro nobis etiam dignaretur mori: Pater vero usque adeo adhuc irascebatur, ut nisi Filius pro nobis moreretur, non placaretur? Et quid est quod alio loco idem ipse doctor Gentium: Quid, inquit, e
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Si enim cũ inimici ẽẽmꝰ. reconciliati sumꝰ deo
ꝑ mortem filii eiꝰ multomagis reconciliati salui erimꝰ
in uita ipsius. Quos peccatores dix̃ pͥus. hos posteriꝰ
immicos dĩ. Et quos pͥus ustificatos in sanguine xp̃i.
cos posterius reconciliatos ꝑmortem filui dĩ. & qͦs
pͥus saluos abira ꝑ ipsum. eos postea saluos in uita
ipsius. Nongͦ ante istam grãm qͦ qͦmͦ peccatores.s.
intalib peccatis fuimꝰ. ut inmici ẽẽmus dĩ. Suꝑius
aũt idem apłs nos peccatores et inimicos dĩ duob
identidẽ nominib appellauit. uno uelut mitissimo.
alio plane atrocissimo dicens. Si enim xp̃c cũ infir¬
ini cẽmus. adhuc uixta tempꝰ. ꝓ impus mortuus ẽ. Qos
infirmos. eosdem impios nuncupauit. Leue aliqͥd ui¬
detur infirmitas. s aliqͣndo talis ẽ. ut impictas nomi¬
netur. Nisi tam̃ infirmitas ẽẽt. medicũ necessariũ
tione saluator. qđ uerbum latina lingua antea non
habebat s hab̾e pot̾at. sicut potuit qͣndo uoluit.

Expanded text:
imici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus; multo magis reconciliati, salvi erimus in vita ipsius. Quos peccatores dixit prius, hos posterius inimicos Dei; et quos prius justificatos in sanguine Jesu Christi, eos posterius reconciliatos per mortem Filii Dei; et quos prius salvos ab ira per ipsum, eos postea salvos in vita ipsius. Non ergo ante istam gratiam quoquo modo peccatores, sed in talibus peccatis fuimus, ut inimici essemus Dei. Superius autem idem apostolus nos peccatores et inimicos Dei, duobus identidem nominibus appellavit, uno velut mitissimo, alio plane atrocissimo, dicens, Si enim Christus, cum infirmi essemus adhuc, juxta tempus pro impiis mortuus est . Quos infirmos, eosdem impios nuncupavit. Leve aliquid videtur infirmitas; sed aliquando talis est, ut impietas nominetur. Nisi tamen infirmitas esset, medicum necessarium tione Salvator. Quod verbum latina lingua antea non habebat, sed habere poterat, sicut potuit quando voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
non parcens. ipse ꝓnob̾ eum tradidit ad mortẽ. S
uideo qđ et antea pat̾̃ dilexit nos. non solum anteqͣ
ꝓ nob̾ filius moreret᷑. s anteqͣm condet mundũ. ipso
testante apło qui dic̃. Sicut elegit nos impso ante
mundi constitutionẽ. Nec filius patre sibi ñ parten¬
te ꝓnob uelut inuitꝰ ẽ. traditꝰ. q et de ipso dictu e.
qui me dilexit et tradidit semetipsum pro me. Om̃a
g simul et pat̾ et filiꝰ. et amboꝵ sp̃s parit̾ et concor¬
diter oꝑantur. Tam̃ iustificati sumus in xp̃i sangui

Expanded text:
non parcit, ipse pro nobis eum tradit ad mortem. Sed video quod et antea Pater dilexit nos, non solum antequam pro nobis Filius moreretur, sed antequam conderet mundum, ipso teste Apostolo qui dicit: Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem . Nec Filius Patre sibi non parcente pro nobis velut invitus est traditus, quia et de ipso dictum est, Qui me dilexit, et tradidit semetipsum pro me . Omnia ergo simul et Pater et Filius et amborum Spiritus pariter et concorditer operantur: tamen justificati sumus in Christi sangui
Abbreviated transcription (Latin):
reconditum atq abditũ ẽ inoccultis oꝑib dĩ. ut nec
scripturarũ diuinarũ manifesto eloquio declaretur
utrũ ꝓpt̃ea nichil boni uł mali nondum nati egisse cre¬
dendi sãt. qr ñ ex aliis ꝓpagatas. s mox ex nichilo crea¬
tas animas singuli accipiunt. an qr cũ ẽẽnt. originalit̃
inparentib adhuc ipsi nulli erant qͥ suas et ꝓpͥas uitas
agerent. Illa tam̃ sit fides salua q̃ credimꝰ nullũ ho¬
minũ siue maioris siue paruulȩ quãlibet et recentis ȩta¬
tis lib̾ari a contagio mortis antiquȩ et obligatione pec¬
cati qđ pͥma natiuitate cont̾cit. nͥ ꝑ unũ mediatorẽ¬

Expanded text:
reconditum atque abditum est in occultis operibus dei. ut nec reconditum atque abditum est in occultis operibus dei. ut nec scripturarum diuinarum manifesto eloquio declaretur, utrum propterea nihil boni uel mali nondum nati egisse credendi sint, quia non ex aliis propagatas sed mox ex nihilo creatas animas singuli accipiunt, an quia, cum essent originaliter in parentibus. adhuc ipsi nulli erant. qui suas et proprias uitas agerent. illa tamen sit fides salua, qua credimus nullum hominum sine maioris siue paruulae quamlibet et recentis aetatis liberari a contagione mortis antiquae et obligatione peccati, quod prima natiuitate contraxit
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ renascendo ꝑxp̃m. tã in concussȩ tenere debemꝰ. ut
nere. Unde si origo animȩ latrat. dum tam̃ redẽptio
cdartat: ꝑicłm ñ ẽ. Neq enim in xp̃m credimꝰ ut nascam᷑.
s ut itnascam᷑ quomꝰ cumq nati fuerimꝰ. Nactenꝰ aũt
dicimus sine ꝑicło latere animȩ originẽ. ut ñ tam̃ eam
partẽ dĩ cẽ. eredamꝰ s creaturam. nec de deo natã. s ab
illo factam. atq in eiꝰ genus ad optandam mirabili dig¬
natione gr̃e. non parili diggnitate naturȩ nec eã corpꝰ
ẽt̃: s sp̃m. ñ crcatorẽ utiq s creaturã. nec ideo uenisse
in hoc corpꝰ corruptibile qͦ grauat᷑ qđ illuc eam uitȩ in
celestib uł in quibustibet aliis mundi partib antea
male geste merita cõpulerũt. Nondum enĩ natos
apłs cum de rebecce geminis loqueret᷑. nichil egisse
guebat᷑ ab altero. s exuocante diceretur minori seru¬
turũ eẽ. maiorem. His gͥ firmissime constitutis. si tam

Expanded text:
Christum, tam inconcusse tenere debemus. ut nere. unde si origo animae lateat, dum tamen redemptio clareat, periculum non est; neque enim in Christum credimus, ut nascamur, sed ut renascamur. quomodocumque nati fuerimus. Hactenus autem dicimus sine periculo latere animae originem. ut non tamen eam partem dei esse credamus sed creaturam nec de deo natam sed ab illo factam atque in eius genus adoptandam mirabili dignatione gratiae, non parili dignitate naturae; nec eam corpus esse sed spiritum, non creatorem utique sed creaturam: nec ideo uenisse in hoc corpus corruptibile, quo grauatur, quod illuc eam uitae in caelestibus uel in quibuslibet aliis mundi partibus antea male gestae merita compulerunt; nondum enim natos apostolus. cum de Rebeccae geminis loqueretur, nihil egisse guebatur ab altero, sed ex uocante diceretur minori seruiturum esse maiorem. His igitur firmissime constitutis si tam
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit enim eã ñ qr digni eramꝰ. s qr uoluit. Hoc cog¬
noscentes. ñ fidentes in nob̾ erimus. et hoc ẽ. infirmar
Ipse uͦ ꝑficit nos. qui eaiam paulo apło dix̃. Suffic̃
tibi gr̃a mea. nã uirtꝰ ininfirmitate ꝑficitur. Persua¬
dendũ gͦ erat homini qͣntum nos dilexerit dĩ. et qua¬
les dilexerit. Quantũ: ne desꝑarẽmꝰ. qͣles ne suꝑbire¬
mus. Hunc locũ apłs ꝑ necessariũ sic explicat. Com¬
mendat aũt inquit suã caritatẽ ds̃ innob̾. qm̃ cũ ad¬

Expanded text:
dedit enim eam, non quia digni eramus, sed quia voluit. Hoc cogdedit enim eam, non quia digni eramus, sed quia voluit. Hoc cognoscentes, non fidentes in nobis erimus; et hoc est infirmari. Ipse vero perficit nos, qui etiam Paulo apostolo dixit: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Persuadendum ergo erat homini quantum nos dilexerit Deus, et quales dilexerit: quantum, ne desperaremus; quales, ne superbiremus. Hunc locum Apostolus pernecessarium sic explicat: Commendat autem, inquit, suam charitatem Deus in nobis, quoniam cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ipse dicat ego sum uia. et humilitas eiꝰ carnał natiuita¬
tis atq passionis cuidentia sint testimonia diumȩ erga
ẽ. Per hȩc quippe testimonia quę in illo uidemꝰ imn¬
pleta. etiam futura erga nos quȩ sempit̾na ꝓmissa sũt.
expectamꝰ et sꝑamus implenda. Qui enim ꝓprio filio
ñ peꝑcit. s ꝓnob om̃ib tradidit eũ. qͦmͦ non et cũ illo
om̃a nob̾ donauit: Primũ nob ꝑ suadendũ fuit¬
qͣntum nos diligeret ds̃. ne desꝑatione ñ audemus eri¬
gi in eum. Quales aũt dilexerit ostendi oportebat. ne
tãqͣm de meritis nr̃is suꝑbientes. magis ab eo resiliremꝰ
et inñra fortitudine magis deficeremus. Ac ꝑ hoc egit
nob̾cum ut ꝑ cius fortitdinẽ potius ꝓficertmꝰ. atq ita
ininfirmitate humilitatis ꝑficentur uirtꝰ caritatis. Hoc
significat inpsalmo ubi ait. Nluuiã uoluntariã segrega
ds̃ hereditati tuę et infirmata ẽ. tu uͦ ꝑfecisti cã. plu
ineritis redditã. s gratis datã. unde et gr̃a nominat᷑.

Expanded text:
ipse dicat, «Ego sum via» , et humilitas ejus carnalis nativitatis atque passionis, evidentia sint testimonia divinae erga nhristus est. Per haec quippe testimonia quae in illo videmus impleta, etiam futura erga nos, quae sempiterna promissa sunt, exspectamus et speramus implenda. Qui enim proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis donavit quantum nos diligeret Deus, ne desperatione non auderemus erigi in eum. Quales autem dilexerit, ostendi oportebat, ne tanquam de meritis nostris superbientes, magis ab eo resiliremus et in nostra fortitudine magis deficeremus: ac per hoc egit nobiscum, ut per ejus fortitudinem potius proficeremus, atque ita in infirmitate humilitatis perficeretur virtus charitatis. Hoc significat in Psalmo, ubi ait: Pluviam voluntariam segregans, Deus, haereditati tuae; et infirmata est, tu vero perfecisti eam . Plueritis redditam, sed gratis datam, unde et gratia nominatur:
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntarium. Ad filemonem scripsit apłs. ut ñ qͣsi ex necessita¬
te bonum eiꝰ ess s uoluntariũ. S ñ alit̾ ⁊ uoluntariũ bonũ. nͥ cum
ds oꝑitur in nob̾. et uelle et oꝑari ꝓ bona uoluntate. Ita fr̃ ego¬
te fruar in dño. Cum homine in dõ frueris: dõ potius quam
homine frueris. Illo .i. frueris: qͦ efficeris beatus. Et ad eum te ꝑuenis¬
fruar dixisset tantum: in eo ꝯstituiss spem beatitudinis suȩ. Iuãqͣm¬
gitur eciam delec tacionẽ secum necesse ÷ gerat. E qͣm si tnsieris
eamq ad illum uͥ ꝑmanendum ÷ retuleris: it t̾is ea. & abusiue ñ
ꝓprie dic̾is frui.Si uͦ in heseris atq ꝑmanseris finem in eaponẽs
leticiȩ tuȩ : tunc uere et ꝓprie fui dicendus es. Qđ ñ faciendum ÷¬
nͥ in illa tͥuitate. id ÷ summo et in ꝯmutabili bono:.¬

Expanded text:
uoniam ad Philemonem scripsit apostolus: ut non quasi ex necessitate bonum eius esset, sed uoluntarium, quasi aliter sit uoluntarium bonum, nisi cum deus operatur in nobis et uelle et ote fruar in Domino. Cum homine in Deo fruetur, Deo potius quam homine fruetur; illo enim fruetur, quo efficietur beatus, et ad Deum se pervenisfruar, dixisset, in eo constituissgitur, etiam delectationem secum necesse est gerat, per quam si transieris, eamque ad illud ubi permanenduproprie, diceris frui. Si vero inhaeseris atque permanseris, finem in ea ponens laetitiae tuae, tunc vere et proprie frui dicendus es; quod non est faciendum nisi in illa Trinitate, id
Abbreviated transcription (Latin):
cientia. um ait apłs om̃ia munda mundis: naturas ipsas pdi¬
uoluit intelligi quas ds creauit. Scd̾m illud qd̾ moyses i S
genesi seripsit. et fecit ds om̃ia. et ecce bona ualde nori
significationes scđm quas ds̃ ꝑ cundem moysen ab ĩmun¬
das putarent. ut sine ins gc̾s salutem quȩ in xp̃o ⁊ ꝑciꝑe ñ¬
infideles qđ tp̃s gr̃ȩ a legis tp̃r ñ discernerent. Quib ideo
dicit nichil ẽẽ. mundum: quia et his quȩ respuelunt & his
quȩ sumebunt ñ sc̃ę nec iuste utebant᷑. sic̃ om̃is qͥdem ĩfideles
s uos p̃cipuȩ manichȩi quib om̃ino uchil ÷ mundum dUi¬
infideles et inmundos teneret. s uos precipue maximeq ꝯuin¬
ceret. Om̃ia gͦ munda mundis scd̾am nat᷑am in q̃ creata sunt:
cietatis apta sunt. S cum sua cuiq redduntur. et nat᷑alem or¬
dinem seruant. om̃ia munda sunt mundis. Inmundis aut̃ et

Expanded text:
it: Cum ait Apostolus, Omnia munda mundis , naturas ipsas intelligi voluit, quas Deus creavit, secundum illud quod Moyses in Genesi scripsit, Et fecit Deus omnia: et ecce bona valde ; non significationes, secundum quas Deus per eumdem Moysen ab immundas putarent, ut sine iis Gentes salutem, quae in Chriinfideles, quod tempus gratiae a legis tempore non discernerent. quibus ideo dicit nihil esse mundum, quia et his, quae respuebant, et his, quae sumebant, non sancte nec iuste utebantur, sicut omnes quidem infideles, sed uos praecipue, Manichaei, quibus. omnino nihil est munduminfideles et inmundos teneret, sed uos praecipue maximeque conuinceret. omnia ergo munda mundis secundum naturam, in qua creata sunt, umanae societatis apta sunt; sed cum sua cuique redduntur et naturalem ordinem seruant, omnia munda sunt mundis; inmundis autem et
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝯcupiscendum: ecce illa casta ⁊ et mechatus ⁊ istȩ. dĩ enim
uera et aꝑta sententia ẽ. Iuisqͥs uidit mulierẽ ad ꝯcupiscendam
eam: iam mechatus: eã in corde suo. Ñ ꝑuenit ad illiꝰ cubiełmm.

Expanded text:
ad concupiscendum, ecce illa casta est, et moechatus est iste? Domini enim ad concupiscendum, ecce illa casta est, et moechatus est iste? Domini enim vera et aperta sententia est: Quisquis viderit mulierem ad concupiscendum e
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum prebendo. An frustͣ dictum ⁊ seruo dĩ emmenti iti
membris summi pastoris. cuxi om̃s te ipsum bonor oꝑm p̾bens
eremplũ et forma esto fidelibꝰ: attendendo.i. oues etiã fortes
plerumq p̃positum suum male uiuentem. si declinet ocłos
a regulis dñi. et intendat in hominem: incipit dic̾e ĩ corde
suo. Si p̃positus m̃s sic uiuit. ego sum. qͥ ĩ faciam qđ ille facit:
foraificiuerat.s forte aut robustum iuen̾at. male uiuendo int̾¬
ficit : dico caritati ur̃e it̾m dico. Et si uuiunt oues. et si fortes
sunt oues in uerbo dm̃. et tenent illud qđ audierunt a dño
suo. quȩ dicunt facite quȩ aut̃ faciunt facere nolite. tñ qui
in ꝯspectu ppłi male uuit. qͣntum in illo ⁊ eũ a quo intendit᷑¬
occidit. Ñ sibi gͦ blandiatur. qr ille ñ ÷ mortiuis. Et ille uiuit
et ille homicida ẽ. Quom̃ cũ lascuius homo intendit mulierẽ

Expanded text:
exemplum praebendo. An frustra dictum est servo Dei, eminenti in exemplum praebendo. An frustra dictum est servo Dei, eminenti in membris summi pastoris, Circa omnes te ipsum bonorum operum praebe exemplum ; et, Forma esto fidelibus . Attendit enim ovis etiam fortis plerumque praepositum suum male viventem: si declinet oculos a regulis Domini, et in tendat in hominem, incipit dicere in corde suo, Si praepositus meus sic vivit, ego quis sum qui non faciam quod ille facit? fortificaverat, sed forte aut robustum invenerat, male vivendo interfecit? Dico Charitati vestrae, iterum dico: etsi vivunt oves, etsi fortes sunt oves in verbo Domini, et tenent illud quod audierunt a Domino suo, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite ; tamen qui in conspectu poccidit. Non sibi ergo blandiatur, quia ille non est mortuus: et ille vivit, et ille homicida est. Quomodo cum lascivus homo intendit ad mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
securi. Adiungite sidei recte uitam rectim. ut xp̃m ꝯfiteami¬
ni in carne uenisse. et uerb̾ ueri dicendo. et factis bene uiuen¬
do. Nam si ꝯficemini uerb̾ et factis negatis: fides talium morũ
retur aduersus eos qͥ sibi putabant fidem suffic̾e. & oꝑa bona habie
nolelunt: ait. Tu credis quia unus : ds: bnfacis. Et demones ere¬
dunt: et ꝯtremiscunt. Numqͥd ideo demones ab ec̃no igne liba¬
buntur.ͣ qedunt et ꝯtremiscunt: In om̃ib te ipsum prebe
crisse oues ꝑ pauce sunt id÷ solidȩ in cybo ueritatis utentes
pascius bonis de munere dĩ.S mali illi pastores. ñ parcut talib
sarum ⁊ qđ illas languentes et infirmas et errantes ⁊ ꝑditas non
curint: etiã istas fortes et pingues necant qͣntum ĩ ipsis ẽ. Et ille
si uiuunt. de miscdia dĩ uiuunt: tam̃ qͣntum ad pastores malos
attinet occidunt. R uomꝰ inqͥs occidunt: male uiuendo malum

Expanded text:
securi. Adjungite fidei rectae vitam rectam, ut Christum confiteamisecuri. Adjungite fidei rectae vitam rectam, ut Christum confiteamini in carne venisse, et verbis vera dicendo, et factis bene vivendo. Nam si confiteamini verbis, et factis negetis; fides talium malorum retur adversus eos, qui sibi putabant fidem sufficere, et opera bona habere nolebant, ait: Tu credis quia unus est Deus, bene facis: et daemones credunt, et contremiscunt . Nunquid ideo daemones ab aeterno igne liberabuntucrassae oves perpaucae sunt, id est solidae in cibo veritatis, utentes pascuis bene de munere Dei. Sed mali illi pastores non parcunt talibus. Parum est quod illas languentes, et infirmas, et errantes, et perditas non curant: etiam istas fortes et pingues necant, quantum ipsis est; et illae si vivunt, de misericordia Dei vivunt; tamen quantum ad pastoattinet, occidunt. Quomodo, inquis, occidunt? Male vivendo, malum
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ÷ antixp̃s.Si negatio ñ tañtum lingua sit s & fac lis: certe
ĩuenimus multos antixp̃os qͥ ore ꝯfitentur xp̃m. & morib dis¬
sentiunt a xp̃o. Ubi inuenimus hoc inseriptura: paulum audi
apłm qͥ de talib cum loqueret᷑ ait. Confitent᷑ .it. se nosse dm̃
factis aut̃ negant. Iuenimus & istos antixp̃os. Iiusqͥs factis ne
gat ap̃m: antixꝰ ÷ N audio qͥd sonet. s uideo qͥd iuuat. Oꝑa lo¬
quunt᷑. et uerba reqͥrimus: quis .i. malus. ñ bene uult loqui :
s quid dicit de talib dñs: ꝟpoerite quomͦ potestis bona lo¬
qui cum sitis mali: uoces ur̃as ad aures mas affertis ego cogita¬
ciones ur̃as inspicio. Uoluntatẽ ibi malã uideo: et falsos fructꝰ
ostenditis. Noui quid: unde colligam. ħ colligo de tribuł ficus.
a colligo de spinis uuas. una quęq arbor: a fructu cognoseit᷑.
gat. Ideo m̃dax. alud loquitur aliud agit. Ei discutiamus¬
ĩ carne uenisse &d miramini si pagani negant. Xͥii carne uenisse:

Expanded text:
is dixerit quia negatio non tantum lingua fit, sed et factis; certe invenimus multos antichristos qui ore profitentur Christum, et moribus dissentiunt a Christo. Ubi invenimus hoc in Scriptura? Paulum audi apostolum: de talibus cum loqueretur, ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Invenimus ett, sed video quid vivat. Opera locuntur, et verba requirimus. Quis enim malus non vult bene loqui? Sed quid dicit de talibus Dominus? 'Ypocritae, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? Voces vestras ad aures meas affertis, ego cogitationes vestras inspicio; voluntatem malam ibi video, et falsos fructus ostenditis. Novi quid inde colligam. non colligo de spinis uvas. Unaquaeque enim arbor a fructu cognoscitur gat. Ideo mendax, quia aliud loquitur, aliud agit. 9. Jamin carne venisse. Quid miramini, si Pagani negant Christum in carne ven
Abbreviated transcription (Latin):
accipit᷑. ut sine his affectionib uiuatur quȩ ꝯtͣ rationem ac-¬
cidunt mentẽq ꝑturbant: bona plane. & maxime optan¬
catum ñ habemus nos ipsos seducimꝰ. et u̾itas in nob̾ non ẽ
Tunc itaq apathia ista erit. qͣn peccatũ in homine nullũ erit
Nunc uͦ satis bene uuitur. sine crimine. Sine peccato autem
qͥ se uiuere existimat: ñ id agit ut peccatũ ñ hãt. s ut ueni¬

Expanded text:
accipitur, ut sine his affectionibus vivatur, quae contra rationem acaccipitur, ut sine his affectionibus vivatur, quae contra rationem accidunt mentemque perturbant, bona plane et maxime optancatum non habemus, nos ipsos seducimus et ueritas in nobis non est. Tunc itaque andfeia. ista erit, quando peccatum in homine nullum erit. Nunc uero satis bene uiuitur, si sine crimine; sine peccato autem qui se uiuere existimat, non id agit, ut peccatum non habeat, sed ut ueni
Abbreviated transcription (Latin):
ue. accusatione & dampnatione dignissimũ. N gͦ ds̃ quȩdã
peccata dampnat. quȩdã iustificat & laudat. Nulla laudat
odit om̃ia.Q uomͦ odit medicus egritudinẽ egroti. & id agit
curando ut egritudo pellatur eger leuetur: sic ds̃ grã sua
hoc in nob̾ agit ut peccatum ꝯsumatur. homo lib̾etur.S qͣn
in uita ꝓficientium: qđ in uita ꝯsumit᷑ ꝑfectorum. P rima
÷ gͦ lib̾tas carere criminibus. Ideo & apłs paulus qͣn eligit
ordinandos. uł pb̃ros. uł diaconos. et quicumq ordinandꝰ
ẽ ad preposituram ȩccłiȩ : ñ ait siquis sine peccato ẽ. Hoc. enĩ
si dic̾et. om̃is homo reꝓbaret᷑. Nullus ordinaretur. s ait. siquis
sine crimine: sicuti ÷ homicidium. adult̾ium. aliq̃ ĩmũdicia
fornicationis. furtum. fraus. sacrilegium. et cetera huiusmodi:
incipit caput erigere in lib̾tatem. S ista inchoata ÷ ñ ꝑfecta
bilitas dicetur. si ita intelligenda ÷ in animo qͥppe ñ incorꝑe

Expanded text:
ave, accusatione et damnatione dignissimum. Non ergo Deus quaedam peccata damnat, quaedam justificat et laudat: nulla laudat, odit omnia. Quomodo odit medicus aegritudinem aegroti, et id agit curando ut aegritudo pellatur, aeger levetur: sic Deus gratia sua hoc in nobis agit, ut peccatum consumatur, homo liberetur. Sed qin vita proficientium, quod in vita consumitur perfectorum. 10. Prima est ergo libertas, carere criminibus. Ideo et apostolus Paulus quando elegit ordinandos vel presbyteros vel diaconos, et quicumque ordinandus est ad praeposituram Ecclesiae, non ait, Si quis sine peccato est; hoc enim si diceret, omnis homo reprobaretur, nullus ordinaretur: sed ait, Si quis sine crimine est , sicuti est homicidium, adulterium, aliqua immunditia fornicationis, furtum, fraus, sacrilegium, et caetera hujusmodi. nus homo, incipit caput erigere ad libertatem: sed ista inchoata est, non perfecta bilitas diceretur, si ita intelligenda est in animo quippe, non in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
Si nicħ ÷ eis mundum: nec ds̃. Nͥ forte putatis mundũ uidĩ dm̃
illis qͥ cotidie blasphemant eum. Si mundus ÷ placeat. Si pla¬
cet: laudetur.Si aut̃ blasphemat᷑ displicet. Si displicet: quo¬
mͦ tͥ potest mundus e̾ẽ. quis displicet: Iniundis & ĩfide
libus qͦrum polluta sunt mens et ꝯscientia. ita nichil ⁊ mundũ
tibile nec tantum ex tp̃r. s nec ex informi formatũ. Si qua
dicunt᷑ calia ad qͦrũ similitudinem ista etiã inferioris creat̾e
gn̾̃a qͣmius longe remotissima facta sunt: non debent cuiꝰꝗͣ
soliriam ꝑturlure prudentiam: ne cũ uanum deuitat errorẽ¬

Expanded text:
Si nihil est mundum eis, nec Deus; nisi forte putatis mundum videri Deum illis, qui quotidie blasphemant eum. Si mundus est, placeat; si placet, laudetur: si autem blasphematur, displicet; et si displicet, quomodo tibi potest mundus esse qui displicet? Quid eus, quorum polluta sunt et mens et conscientia, ita nihil est mundum tibile, nec natum ex tempore, nec ex informi formatum, si qua dicuntur talia, ad quorum similitudinem etiam ista inferioris creaturae genera, quamvis longe remotissime facta sunt, non debent cujusquam sobriam perturbare prudentiam, ne cum vanum devitat horrore
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dictum ÷ ne dĩ ꝓpħa putaretur. Et in actib apłorum
cũ loqueretur athemensibus: ait de dõ. In illo enĩ uiuimus
et mouemur et sumus. Sicut et quidã uos scđ̾m dixerunt.
licet .it. diuinȩ auctoritati unde uoluerit. qđ uerũ ĩuen̾it
testimonium sumere: s: ñ ideo om̃ia quę ibi scripta ft̃ accipi¬

Expanded text:
hoc dictum est, ne Dei propheta putaretur. Et in Actibus Apostolorum cum loqueretur Atheniensibus, ait de Deo: In illo enim vivimus, et movemur, et sumus: sicut et quidam secundum vos dixerunt licet enim diuinae auctoritati unde uoluerit quod uerum inuenerit testimonium sumere; sed non ideo omnia quae ibi scripta sunt accipi
Abbreviated transcription (Latin):
ita nr̃ antistes unius uxoris uir sigcat ex om̃ib gentib unitatẽ.
uire: sic a uiuo uiro in alterus transire conubium: ne tũc lieuit
nec tẽ licet. nec umq̃m licebit. Apostatare qͥppe ab uno dõ & ire
in alt̾ius ad ult̾inã suꝑsticionẽ: semꝑ ÷ malũ. Amplectentem¬

Expanded text:
ita noster antistes unius uxoris vir, significat ex omnibus gentibus unitatem, ita noster antistes unius uxoris vir, significat ex omnibus gentibus unitatem, uire, sic a uiuo uiro in alterius transire conubium nec tunc licuit nec nunc licet nec umquam licebit. apostatare quippe ab uno deo et ire in alterius adulterinam superstitionem semper est malum. ne
Abbreviated transcription (Latin):
Unus uxoris uir. Accłiȩ dispensatorem ñ licere ordi¬
nari nͥ unius uxoris uirum: acutius intellexerunt qͥ nec eũ
qͥ cathecuminꝰ uł paganus habuerit alt̾am. ordinandum e̾ẽ.
censuer. De sacram̃to.i. agit᷑. ñ de peccato. Nam in baptismo
peceata om̃ia dimittuntur. S qͥ dixit si acceꝑis uxorem nõ
peccasti. et si nupserit uirgo ñ peccat. et qđ uult faciat non
peccat nubat: satis declarauit nuptias nullum esse peccatum.
ropt̾ sacram̃ti aut̃ sc̃itatem sicut femina etiã si cathecumina
fuerit uiciata ñ pͭ post baptisium int̾ dĩ uirgines ꝯsecrari:
ita ñ absurde uisum ÷ eũ quẽ excessit uxoriũ numerũ singłarẽ
ñ peccatum aliqđ ꝯmisisse. s normã qͣndã sacram̃ti amisisse¬
ñ aduite bonȩ m̾itum. s ad ordinatis eccłiasticȩ signađm ne¬
cessariam. Ac ꝑ ħ sicut plures antiquoꝵ patrum uxores signi¬
ficauer̃ futas ex om̃ib gentib eccłias. uni uiro subditas xp̃o.

Expanded text:
s apostoli. Ecclesiae dispensatorem non licere ordinari nisi unius uxoris uirum acutius intellexerunt qui nec eum qui catechumenus uel paganus habuerit alteram ordinandum esse censuerunt. de sacramento enim agitur, non de peccato. nam in baptismo peccata omnia dimittuntur. sed qui dixit: si acceperis uxorem, non peccasti, et si nupserit uirgo, non peccat, et: quod uult faciat; non peccat; . nubat, satis declarauit nuptias nullum esse peccatum. propter sacramenti autem sanctitatem sicut femina, etiam si catechumena fuerit uitiata, non potest post baptismum inter dei uirgines consecrari, ita non absurde uisum est eum qui excessit uxorum numerum singularem non peccatum aliquod commisisse, sed normam quandam sacramnon ad vitae bonae meritum, sed ad ordinationis ecclesiasticae signaculum necessariam. Ac per hoc, sicut plures antiquorum patrum uxores, significaverunt futuras ex omnibus gentibus ecclesias uni viro subditas Christo;
Abbreviated transcription (Latin):
peccato ubi ait. siquis sine crimine est: aut si dixiss nullum
peccatum hnts ubi ait. nullum crimen hñts. Mutti qͥppe
baptizati fideles sunt sine crimine. Sine peccato aut̃ in hac
urta neminem dixerim qͣntumlibet pelagiani qr ħ dicimꝰ
aduersus nos inflentur. et disrumpant᷑ insama. Non quia pec¬
cati aliquid remaneat qđ in baptismate ñ dimittatur: s qr¬
in nob̾ in huius uitȩ infirme infirmitate manentib quoti
die remittant᷑. Quemlibet ualde iustum discutias ĩ hac
uita qͣmuis iam sit dignus iusti uocabulo: non ÷ tñ sine pec¬

Expanded text:
peccato\',ubi ait: siquis sin e crimine est, aut si dixisset: \'nullum peccatum habentes\', ubi ait: nullum crimen habentes. multi quippe baptizati fideles sunt sine crimine; sine peccato autem in hae uita neminem dixerim, quantalibet Pelagiani, quia haec dicimus, aduersus nos inflentur et disrumpantur insania, non quia peccati aliquid remanet, quod in baptismate non remittatur, sed quia nobis in huius uitae infirmitate manenertas. Quemlibet valde justum discutias in hac vita, quamvis jam sit dignus justi vocabulo, non est tamen sine pec
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃: p̃nunciauit habrahȩ dicens ĩ semine tuo benedicentur
om̃s gc̾s. Ipsam seͥpturam ꝓ dõ posuit qr dĩ est. Uł illud de
abraham. ĩꝓmissione inquit dĩ ñ hesitauit ĩcredulitate s
ꝯfortatus ÷ fide dans głam deo et plenissime credens quia
quȩ ꝓmisit potens ÷ et fac̾e. Cont᷑ qͣm diuinã & apłicã uocẽ
canis iste rabiosus oblatrans ausus ÷ dic̃e abraham dõ suo ꝓmit¬
tenti ꝓlem ñ credidisse: ignorans illud q ait. Si mͥ centum
annos habenti nascet᷑ filius. ãmirantis eẽ. gaudium. ñ diffi¬

Expanded text:
t Abrahae dicens, In semine tuo benedicentur omnes gentes . Ipsam Scripturam pro Deo posuit, quia Dei est. Vel illud de Abraham, In promissione, inquit, Dei non haesitavit incredulitate, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo, et plenissime credens quia quae promisit, potens est et facere . Contra quam divinam et apostolicam vocem, canis iste rabiosus oblatrans, ausus est dicere, Abraham Deo suo promittenti prolem non credidisse, ignorans illud quod ait, Si mihi centum annos habenti nascetur filius , admirantis esse gaudium, non diffi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nuror qđ homo in eruditus de ꝓpħis uideorũ existimat
sis fuit. in cuiꝰ libris hoc ĩuenitur qͥ homo int̾ ꝓpħas dĩ ñ ĩueni¬
tur: nec ad illa eloquia dĩ ꝑtinet quȩ uideis dicit credita qui
ñ mentit᷑. Ideo ñ ꝯmemorauit apłs nom̃ eius. sic̃ solet ꝯmemo¬
rare ꝓpħas di. Aliqͣn dicens. sicut et dđ dicit. & it̾m. E sayas
aut̃ audet et dicit. sicut et oseȩ dicit. Uł tacitis eoꝵ nominib
cum dic̃ sicut scriptum ẽ. Et ea seriptura intelligit᷑ inqͣ: aue¬

Expanded text:
non miror, quod homo ineruditus de Prophetis Judaeorum existimat sis fuit, in cujus libris hoc invenitur; qui homo inter Prophetas Dei non invenitur, nec ad illa eloquia Dei pertinet, quae Judaeis dicit credita, qui non mentitur. Ideo non commemoravit Apostolus nomen ejus, sicut solet commemorare Prophetas Dei aliquando dicens, Sicut et David dicit ; Isaias autem audet et dicit , Sicut et Osee dicit : vel tacitis eorum nominibus, cum dicit, Sicut scriptum est ; et ea Scriptura intelligitur, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ ista ꝑueniat: ñ secũ ad sũma ꝑtrahat qđ ꝯtempint iifimis.
Nec .it. erubuit qͥdã uxorẽ s̃ elig̾e sap̾iam. qr nom̃ uxoris ĩple
gignenda corruptibilem ꝯcubitum ingerit cogitandi: aut
uͦ ipsa sipientia sexu femineo ⁊ qr femini gn̾is uocabulo &e in
greca et in latina lingua enunciatur. onfitent᷑ se nosse¬

Expanded text:
trahat quod contemnit in infimis. Nec enim erubuit quidam, uxorem sibi eligere sapientiam, quia nomen uxoris in prole gignenda corruptibilem concubitum ingerit cogitanti: aut vero ipsa sapientia sexu femina est, quia feminini generis vocabulo et in graeca et in latina lingua enuntiatur. CAPUT VI. 6.
Abbreviated transcription (Latin):
tes redarguere: ut dñs donau̾it exponã uob̃. Contͣdicentes ñ¬
in uno mͦ intelligendi sunt. P aucissimi .it. nob̾ ꝯtͣdicunt loquẽ
esse. raꝑe res alienas. qnqͥdem ñ audet dr̃e bonum ee̾. tenacit᷑
O bedientes allo qͥmur laudantes instruimꝰ. ñ ꝯtͣdicentes redar¬
gumus. Ita uͦ non ꝯtͣdict̃ lingua s uita. Moneo: rapit. doceo:¬

Expanded text:
tes redarguere, ut Dominus donaverit, exponam vobis. Contradicentes non uno modo intelligendi sunt. Paucissimi enim nobis contradicunt loquendesse rapere res alienas; quandoquidem non audet dicere, bonum esse tenaciter obedientes alloquimur, laudantes instruimus; non contradicentes redarguimus. Ita vero non contradicunt lingua, sed vita. Moneo, rapit; doceo
Abbreviated transcription (Latin):
bebimnus erga eos. quantam &e ipsi erga nos. qr tantura eos di¬
lec turi sumus. qͣntum ab eis diligimur. Itaq pax eorũ notar¬
tunc intellectũ nr̃m. Dĩ uͦ pax quȩ illic ⁊ erga eos. & nr̃m et
illoꝵ intellectum sine dubitacione precellit. De ipso quippe
beata ⁊ racionalis creatura quȩcumq beata ÷ non ipse de illa.
Unde scđm hoc melius accipitur qd̾ scriptum⁊ Pax dĩ quȩ pre¬
cellit om̃em intellectum. ut in eo qd̃ dixit om̃em. nec ipse ĩtel¬
lectus sc̃oꝵ angł̃oꝵ esse possit exceptus. s dĩ siluis. Neq enĩ ce ip¬
siuis stellectum. pax eiꝰ excellio. Ne cetero fr̃s quecumq sunt

Expanded text:
bebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos; quia tantum eos dibebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos; quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligimur. Itaque pax eorum notatunc intellectum nostrum. Dei vero pax, quae illic est erga eos, et nostrum et illorum intellectum sine dubitatione praecellit; de ipso quippe beata est rationabilis creatura, quaecunque beata est; non ipse de illa. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum est, pax Dei, quae praecellit omnem intellectum, ut in eo quod dixit, omnem, nec ipse intellectus sanctorum angelorum esse possit exceptus, sed Dei solius, neque enim et ipsius intellectum pax ejus excellit. Et vos cum esset
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s ⁊ nr̃. dĩ sunt. qr dm̃ non reliꝗtierut. Nr̃i sunt qr suos
ciues nos hab̾e ceꝑunt. Dyx̃ aut̃ dñs iħs. Uidete ne cõtẽpna¬
tis unum de pusillis istis. dico enim uob̃ qr angli eoꝵ ĩ celis
qͥdͥ paulo ante dixi. Uidemꝰ nunc ꝑ spełm in enigmate tuc̃ ãu
faciȩ ad faciem. P rȩmium itaq fidi. nob̾ uisio ista seruatur. de
qua & ioħ sapłs loquens. Cum apparuerit inquit similes ei
erimus. qñi iudebimus eum sicuti est. Facies aut̃ dĩ. mani¬
festatio eus intelligenda ÷ non aliqd̾ tale membrũ quale nos
hĩs in corpore. atq isto nomine nuncupamus. Pax ista ͤ¬
precellit om̃em intellectum s utiq nr̃m non eoꝵ qͥ semper
uident faciem patris  Hos aut̃ quantuscumq sit in nob̾
intellectus humanus ex parte scimus. & uidemus nunc ꝑspe¬
ełm in enigmate. Cum uͭ equales angłis dĩ fuerimus. tũc quẽ¬
admodum ipsi iudebimus facic ad faciem. tantamq pacẽ ha¬

Expanded text:
ster. dei sunt, quia deum non reliquerunt; nostri sunt, quia suos ciues nos habere coeperunt. dixit autem dominus Iesus: uidete, ne contemnatis unum de pusillis istis. dico enim nobis, quia angeli eorum sequod paulo ante dixi: uidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. praemium itaque fidei nobis uisio ista seruatur, de qua et Iohannes apostolus loquens: cum apparuerit, inquit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. facies autem dei manifestatio eius intellegenda est, non aliquod tale membrum, quale nos habemus in corpore atque isto nomine nuncupamus. Quaest, omnem intellectum; sed utique nostrum, non eorum qui semper vident faciem Patris. Nos autem, quantuscumque sit in nobis intellectus humanus, ex parte scimus, et videmus nunc per speculum in aenigmate: cum vero aequales Angelis Dei fuerimus ; tunc quemadmodum et ipsi, videbimus facie ad faciem ; tantamque pacem ha
Abbreviated transcription (Latin):
ub̃tate. Itaq cum ess&e. quodam tp̃r in magna indigentia
iunctus ĩ ꝯfessione. ueritatis. missum ÷ illi a fr̃ib unde necessi¬
tati & indigentiȩ eius ministraret᷑. Respondit aut̃ illis gr̃as
agens et dicit. Benefecistis ꝯunicare necessitatib m̃is. Ego
enim didici in quib sum sufficiens esse. Scio & habundare
noui et penuriam pati. Om̃ia possum in eo qͥ me ꝯfortat. Ue¬
rumptam̃ uos bñfecistis. usib m̃is mitt̾e. S ut ostendet in eo
qd̾ illi benefecerunt quid ipse querer&. ne. int̾ illos ess&. qͥ se ip¬
sos pascunt ñ oues. non tam suȩ gaud& subuentum esse. neces¬
sitati. qͣm illoꝵ gratulatur fecunditati. Quid gͦ ibi querebat:
ñ qr quero inquit datum s requiro fructum. Non ut ego
inquit explear. s ne uos manes remaneatis. Non quia quęro¬

Expanded text:
abertate. Itaque cum esset quodam tempore in magna indigentia, abertate. Itaque cum esset quodam tempore in magna indigentia, vinctus in confessione veritatis, missum est illi a fratribus, unde necessitati et indigentiae ejus ministraretur. Respondit autem illis gratias agens, et dixit: Benefecistis communicantes necessitatibus meis: ego enim didici in quibus sum sufficiens esse. Scio et abundare, novi et penuriam pati. Omnia possum in eo qui me confortat. Verum tamen vos benefecistis, usibus mittere meis . Sed ut ostenderet in eo quod illi benefecerunt, quid ipse quaereret, ne inter illos esset, qui se ipsos pascunt, non oves: non tam suae gaudet subventum esse necessitati, quam illorum gratulatur fecunditati. Quid ergo ibi quaerebat? Non quia quaero, inquit, datum, sed requiro fructum. Non ut ego, inquit, explear, sed ne vos inanes remaneatis. Qui er
Abbreviated transcription (Latin):
s extensus. Non scđ̾m distentionem s scdm intentionẽ seqͦr
ad palmã suꝑnȩ uocationis. ubi audiã uocem laudis. et
contempler delectationem tuam. nec uenientẽ nec pret̃¬

Expanded text:
sed extentus, non secundum distentionem, sed secundum intentionem sequor sed extentus, non secundum distentionem, sed secundum intentionem sequor ad palmam supernae uocationis, ubi audiam uocem laudis et contempler delectationem tuam nec uenientem nec praete
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Nemo fideliũ qmuis multum ꝓfecerit. dicat  p¬
sufficit mͥ. Iui enĩ dixit. remansit. & hesit in uia ante fi¬
mors. cũ in mutati fuerimus. & equales angłis facti. Om̃s
enim inquit resurgemus. s non om̃s immutabimur ͤ dñs.
Erunt inquit ȩquales angłis dĩ. apprehensi enim sumus
mͦ in timore ꝑ fidem. cunc aut̃ apprehendemꝰ in caritate
ꝑspeciem Quamdui eium sumus ĩ corpore. ꝑegrinam̃ ã dño.
ꝑ fidem enim ambulamꝰ. et non ꝑspeciem. Ipse itaq apłs
qui dicit ut apprehendã sicut & apprehensus sũ. aꝑte se
ñ apprehendisse confitet᷑. Fr̃s inquit ego me ñ arbitror gat¬
apprehendisse. Ecce distentio ⁊ uita mea. & me sus ͭ s̃¬
cepit dextera tua. In dño meo mediatore filio hominis
int̃ te unum et nos multos. in multis ꝑ multa ut ꝑ eum
apprehendam. in qͦ & apprehensus sum. Et aueterib dieb
colligar sequens unum. preterita oblitus. non in ea quȩ
futura & transitura sunt. s in ea quȩ ante sunt. ñ distentus

Expanded text:
no. Nemo fidelium, quamvis multum profecerit, dicat, Sufficit mihi. Qui enim dixerit, remansit, et haesit in via ante fimors, cum inmutati fuerimus et aequales angelis facti: Omnes enim, inquit, resurgemus, sed non omnes inmutabimur, et dominus: Erunt, inquit, aequales angelis dei. adprehensi enim sumus modo in timore per fidem, tunc autem adprehendemus in caritate per speciem. quam diu enim sumus in corpore, peregrinamur a domino; per fidem enim ambulamus, non per speciem. ipse itaque apostolus, qui dicit: Ut adprehendam, sicut et adprehensus sum, aperte se non adprehendisse confitetur: Fratres, inquit, ego me non arbitror aper uitas, ecce distentio est uita mea, et me suscepit dextera tua in domino meo, mediatore filio hominis inter te unum et nos multos, in multis per multa, ut per eum adprehendam, in quo et adprehensus sum, et a ueteribus diebus colligar sequens unum, praeterita oblitus, non in ea, quae futura et transitura sunt, sed in ea quae ante sunt non distentus,
Abbreviated transcription (Latin):
tutis & laudis. unum ꝓpt̾ se ipsum sapientissime recinebat. alte¬
rum ꝓpt̾ alios miscđissime ꝓuidebat. S qm̃ quantalib& huma¬
na cautela suspiciones maliuolentissimas ñ potest om̃i ex parte
uitare. ubi ꝓ existimatione nr̃a quicqͥd recte possumus fecerimꝰ
si aliqui de nob̵ uł male fingendo. uł male credendo famã nr̃am
decolorare conantur: adsit conscientiȩ solatium planeq etiã gau¬
dium. qđ merces nr̃a magna÷ in cȩlis. etiam cũ dicut̃ homimes
mala multa de nob̾ piȩ iusteq uiuentibꝰ Illa enĩ merces tamꝗͣ
stipendium ⁊ militantium ꝑ arma iusticiȩ ñ solum dextera ue

Expanded text:
tutis et laudis, unum propter se ipsum sapientissime retinebat, altetutis et laudis, unum propter se ipsum sapientissime retinebat, alterum propter alios misericordissime prouidebat. sed quoniam quantalibet humana cautela suspiciones maleuolentissimas non potest omni ex parte uitare, ubi pro existimatione nostra quidquid recte possumus fecerimus, si aliqui de nobis uel mala fingendo uel male credendo famam nostram decolorare conantur, adsit conscientiae solacium planeque etiam gaudium, quod merces nostra magna est in caelis, etiam cum dicunt homines mala multa de nobis, pie tamen iusteque uiuentibus. illa enim merces tamquam stipendium est militantium per arma iustitiae non solum
Abbreviated transcription (Latin):
bona ñ solum coram dõ uerum etiam corã hominibꝰ. Item dieit.
slacete om̃ib ꝑ om̃ia. sicut & ego om̃ib ꝑ om̃ia placeo. ñ querẽs
qd mñ utile ⁊ s qđ multis ut salui fiant. In quadã eciã. exhortaci¬
one dicit. de cetero fr̃s quȩcumq sut uera. quȩcũq scã. quȩcũq¬
uista. quȩcumq casta. quecũq carisima. quȩcũq bone famȩ.¬
si qͣ unt᷑ si qua laus disciplinȩ. hȩc cogitate quȩ didicistis & acce¬
pistis & uidistis. et audistis in me. Cernis quemadmodũ inter
multa quȩ exhortando cõmonuit. ñ neglexit ponere quȩcũq
bonȩ famȩ. duob q uerb̾ cuncta coneluserit ubi ait. siq̃uitꝰ
si q̃ laus: ad uirtutem aut̃ ꝑtinent quȩ antea memorauit bona
ab humano die. & alibi. si hominib placerem. xp̃i seruus ñ essem
rum duoꝵ idẽ. bonȩ uitȩ & bonȩ famȩ. uł qd̾ breuius dr̃ uir¬

Expanded text:
bona non solum coram deo, uerum etiam coram hominibus; item dicit: bona non solum coram deo, uerum etiam coram hominibus; item dicit: placete omnibus per omnia, sicut et ego omniquod michi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant! In quadam eciam exhortacione dicit: De cetero, fratres, quecumque sancta, quecumque iusta, quecumque casta, quecumque carissima, quecumque fame bone, si qua virtus, si qua laus, hec cogitate, que didicistis et accepistis et audistis et vidistis in me! Cernis, quemadmodum inter multa, que exhbonae famae, duobusque uerbis cuncta concluserit, ubi ait: si qua uirtus, si qua laus. ad uirtutem namque pertinent, quae antea memoraui bona,ab humano die, et alibi: si hominibus placerem, Christi seruus non essem, rum duorum, id est bonae uitae et bonae famae uel, quod breuius dicitur, uir
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc cogitate. Q cõrum conuersatio cauta etiam debae esse. ne
forte cũ mala uita ñ sit ꝑlascuuam. mala sit fama ꝑ negligẽtiã:
Nee audiendi sunt siue uri scĩ suie feminȩ qͥ quando reprehẽsa
in aliquo negligentia sua ꝑ qͣm fit ut in malam ueniant sus-¬
pitionem. unde suam uitam longe abesse. scunt. dicunt sibi
coram deo sufficere conscientiam. existimationẽ hominum nõ
impudenter solum. uerum etiam crudelit̾ contempnentes
cum occidunt animas alioꝵ. siue blasphemantiũ uiam dĩ. qͥb
scđ̃m suã suspitionẽ qͣsi turpis quȩ casta ⁊ displic& eis uita scoꝵ.
uł ecum cum ȩxcusatione mmitantium non qd̃ uident sed
qđ putant. Proinde quisqͥs a criminib flagicioꝵ atq facinoꝵ uitã
suam eustodit sibi: bñ facit. Quisquis aut̃ etiam famã & in alios:
misericors est. Nob̾ eium necessaria est. uita nr̃a. aliis fama nr̃a.
X utiq etiam qđ aliis ministramus miscdit̾ ad salutem. ad nr̃am

Expanded text:
e, sancta earum conuersatio cauta etiam debet esse, ne forte, cum mala uita non sit per lasciuiam, mala sit fama per neglegentiam. nec audiendi sunt siue uiri sancti siue feminae, quando reprehensa in aliquo neglegentia sua, per quam fit, ut in malam ueniant suspicionem, unde suam uitam longe abesse sciunt, dicunt sibi coram deo sufficere conscientiam, existimationem hominum non inprudenter solum, uerum etiam crudeliter contemnentes, cum occidunt animas aliorum, siue blasphemantium uiam dei, quibus secundum suam suspicionem quasi turpis quae casta est displicet uita sanctorum, uel etiam cum excusatione imitantium non quod uident, sed quod putant. proinde quisquis a criminibus flagitiorum atque facinorum uitam suam custodit, sibi bene facit; quisquis autem etiam famam, et in alios misericors est. nobis enim necessaria est uita nostra, aliis fama uestra. et utique etiam quod aliis ministramus misericorditer ad salutem, ad nostram
Abbreviated transcription (Latin):
Ad brauium suꝑnȩ uocationis dĩ in xp̃o iħu. Aahuc sequor
adhuc ꝓficio. adhuc ambulo. ad huc in uiasum. ad huc me
extendo ñ dum ꝑueni. Ergo si et tu ambulas. si te extendis
si ea que uentura sunt cogitas. obliuiscere preterita. noli in
ea respicere. ne ibi remaneas ubi respexeris. Mem̃to uxoris
loth. Quicumq gͦ ꝑfecti. hoc sentiamus. Dixerat ñ sum
ꝑfectꝰ. & dicit. quotqt ꝑfecti hoc sapiamus. ł fecti & ñ ꝑfecti.¬

Expanded text:
ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Adhuc sequor, adhuc proficio, adhuc ambulo, adhuc in via sum, adhuc me extendo, nondum perveni. Ergo si et tu ambulas, si te extendis, si ea quae ventura sunt cogitas; obliviscere praeterita, noli in ea respicere, ne ibi remaneas ubi respexeris. Mementote uxoris Lot . Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus. Dixerat, Non sum perfectus, et dicit, Quotquot perfecti, hoc sapiamus. Ego me non arbi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. Agnosce ibi iustificationẽ tuam. Ex illius enim resurrectio¬
ne iustificamur. tamꝗͣ apetra circumcidamur. P ropt̾ ea inde cȩ-¬
pit. Nos sumus circũcisio. Unde circumcisio: a petra. Iua petra :¬
gͦ fr̃s mei iustificationem et habeamꝰ inquantum habemus
et augeamus in qͣntum minores sumus. et ꝑficiamꝰ cum illuc
uenerimus ubi dicetur. ubi ÷ mors uictoria tua. ubi ÷ mors

Expanded text:
i: agnosce ibi justificationem tuam. Ex illius enim resurrectioi: agnosce ibi justificationem tuam. Ex illius enim resurrectione justificamur, tanquam a petra circumcidamur. Propterea inde coepit, Nos sumus circumcisio. Unde circumcisio? A petra. Qua petra? Cres mei, justificationem et habeamus in quantum habemus, et augeamus in quantum minores sumus, et perficiamus cum illuc venerimus, ubi dicetur: Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors,
Abbreviated transcription (Latin):
Amantes iusticiam suam non calumpnientur. Tuã iusticiam¬
& inueniar inquit in illoꝰ habens meam iusticiam quę ex le¬
ge est. Quimiuis exlege tam̃ meam.S eam quę est ꝑ fidẽ xp̃i.
quȩ impetrat adõ. quȩ ÷ exdõ iusticia in fide. Agnoscendũ
illum et uirtutem resurrectionis eius Aliquid magnum:
agnoscere iurtutem resurrectionis xp̃i : hoc putatis esse. mag¬
num. quia carnem suam resuscitauit : ipsam dixit iurtutem
resurrectionis eius. Nonne erit etiam nr̃a in fine scłi resurrecho:
nonne et nr̃m corruptibile hoc induecur in mortalitatem : nõ¬
ne quomͦ ipse resurrexit amortuis et iam non moritur & mors
ei ultra non dñabitur. sic et nos: mirabilius ut ita dicam. Nam illiꝰ
caro non uidit corruptionem. nr̃a de emere reparatur. Magnũ
÷ quidem. quia precessit in exemplo. et dedit nobis quid sꝑare¬
mus. S non hoc ⁊ solum illi qui de iusticia loquebatur ñ sua

Expanded text:
amantes justitiam suam non calumnientur. Ecce ubi iamantes justitiam suam non calumnientur. Ecce ubi i inveniar, inquit, in illo, non habens meam justitiam, quae ex lege est; quamvis ex lege, tamen meam: sed eam quae est per fidem Christi; quae impetratur a Deo, quae est ex Deo, justitiam in fide, ad cognoscendum eum, et virtutem resurrectionis ejus. Aliquid magnum est, agnoscere virtutem resurrectionis Christi. Hoc putatis esse magnum, quia carnem suam resuscitavit? Ipsam dixit virtutem resurrectionis ejus? Nonne erit etiam nostra in fine saeculi resurrectio? Nonne et nostrum corruptibile hoc induet incorruptionem, ne quomodo ipse resurrexit a mortuis, et jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur .; sic et nos, mirabilius, ut ita dicam? Nam illius caro non vidit corruptionem, nostra de cinere reparatur. Magnum est quidem, quia praecessit in exemplo, et dedit nobis quid speraremus: sed non hoc est solum illi qui de justitia loquebatur non sua