comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pondente qͥ ait. fili recordare quia recepisti
bona in uita tua: ⁊ lararus similit̾ mala.
N unc autem hic consolat᷑: tuuero crucia
uocat filium. quemꝓ iniquitate no¬
uerat dampnatum: Responsio
cire debes qd̾ caritatẽ bonoꝵ aliena
iniquitas nequaqͣm minuit: unde
⁊ dilector abraham. illum quem uidit in
penis. filiũ nominauit. Cui caritatẽ suã
minime subtrahit. dum in tormentis memo¬
rem facit. quia dm̃ dilig̾e suꝑ omĩa debuit.
a quo tanta dum in carne uiu̾et bona rece¬
pit. S eum ualde confundit. dum ei con¬
solatum pauperẽ ostendit. qͥ mala qͥdẽ in
uita sua ad̾o suscepit: que quia pacient̃
tulit. n̾c suscepta consolatione. ꝑhemnt̾
hilarescit. Sicut diues ille. qr dms bona prãn¬
tem nͥ amauit: nunc admonit᷑ tormentis.
consolatur. Niues uero qr dm̃ etiam bona
sibi largientẽ contempsit. qd̾ in pauꝑe ne¬
glecto monstrauit: m̾ito cruciat᷑. O. d̾ aut̃

Expanded text:
pondente, qui ait: Fili, recordare quia recepisti pondente, qui ait: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic consolatur, tu veroocat Filium quem pro iniquitate noverat damnatum? RESP. cire debes quod charitatem bonorum aliena iniquitas nequaquam minuit. Unde et dilector Abraham illum quem vidit in poenis, filium nominavit, cui charitatem suam minime subtrahit, dum in tormentis memorem facit, quia Deum diligere super omnia debuit, a quo tanta, dum in carne viveret, bona recepit. Sed eum valde confundit, dum ei consolatum pauperem ostendit, qui mala quidem in vita sua a Deo suscepit: quae quia patienter tulit, nunc, suscepta consolatione; perenniter hilarescit. Sicut dives ille, quia Deum sibi bona praestantem non amavit, nunc admonitus tormentis consolatur. Dives vero, quia Deum etiam bona sibi largientem contempsit, quod in paupere neglecto monstravit, merito cruciatur. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
Disponente nãq summa iusticia que
d̾s est: omnis mordinata uoluntas. sua
sibi pena ẽ. Siquidem d̾s ẽ creator. ⁊ ordi¬
nator ommũ rerum naturalium. N est
autẽ peccatoꝵ creator: s ordinator tan¬
tum. Oua propt̾ nec iniquũ deserit. dũ
sepe reuocat ⁊ corrigit. dum corrigendo
flagellat.:⁊ incorreptũ dampnat. ut dãp¬
natus uł tormentis addiscat qmͣ iuste pe¬
nam sustmeat: qui creatus creatorẽ contẽp¬
nat.⁊ dilectus dilectorẽ đm non diligat.
Dampnat is itaq liquido manifestat. in
qnͣtum dilectio omnib sit habenda: dum
pro habita beatitudinẽ repensat. ⁊ ꝓ non
habita dampnationẽ irrogat: quib ipsa
uexatio intellectum pr̾at. quo sciunt qͣm
recte nͨ amantes pena corripiat. cum aman¬
tes beatitudinis sinus excipiat. Unde di¬
ues ille intormentis dum stillã aque de
digito lazari anxie requirit: magna confun¬
di erubescentia meruit. ab abraham res¬

Expanded text:
Disponente namque summa justitia, quae Disponente namque summa justitia, quae Deus est, omnis inordinata voluntas sua sibi poena est. Siquidem Deus est Creator et ordinator omnium rerum naturalium. Non est autem peccatorum Creator, sed ordinator tantum. Quapropter nec iniquum deserit dum saepe revocat et corrigit, dum corrigendo flagellat, et incorrectum damnat, ut damnatus vel tormentis addiscat quam juste poenam sustineat qui creatus Creatorem contemnat et dilectus dilectorem Deum non diligat. Damnatis itaque liquido manifestat in quantum dilectio omnibus sit habenda, dum pro habita beatitudinem repensat, et pro non habita damnationem irrogat; quibus ipsa vexatio intellectum praestat, quo sciunt quam recte non amantes poena corripiat, cum amantes beatitudinis sinus excipiat. Unde dives ille in tormentis dum stillam aquae de digito Lazari anxie requirit, magna confundi erubescentia meruit ab Abraham res
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ punit : sSundifferent̾ amat. cur q̃dã¬
fecta caritas. que nisi diligendo fa¬
cere nicħ nouit: creature sue indebito mu¬
nere benefacere non desistit. Q d̃ pia mens
gratant̾ accipit. ⁊ accipiendo datorẽ dilig̃.
⁊ amoris m̾ito. tandem ad ipsum ut est
uidendum. beata ꝑtingit. De talib in eu
creatura. ad hoc lib̾tate arbitrii constat p̃¬
dita. ut creatorem suum debite diligendo
cognoscat.⁊ debite cognoscendo diligat:
qui eam indebite p̃uidendo dilex̃ ut bo¬
nam faceret.⁊ ut benefacte illi benefacere
nunqͣm desm̾et. Unde ⁊ hoc debitum ã
creatura creator exigit. ut debite diligen¬
do cognoscat qui eam condidit. ⁊ debite
ne facere ñ desistit. O d̾ dum sedula ex¬
soluit. tandem ipsum a quo condita est
meretur plene aspicere. ⁊ aspitiendo bea¬
ta manere. E contra mens impia. manens
ingͣta dilectori suo. dilectionis debitum
ñ exsoluit: cupiditate confusa. iustitie or¬
dinẽ abicit. iꝰticia carens miseriã inqͥrit.

Expanded text:
ndifferenter amat, cur quaeperfecta charitas, quae nisi diligendo facere nihil novit, creaturae suae indebito munere benefacere non desistit. Quod pia mens gratanter accipit, et accipiendo datorem diligit, et amoris merito tandem ad ipsum ut est videndum beata pertingit. De talibus in Evcreatura ad hoc libertate arbitrii constat praedita, ut Creatorem suum debite diligendo cognoscat, et debite cognoscendo diligat, qui eam indebite praevidendo dilexit, ut bonam faceret, et ut bene factae illi benefacere nunquam desineret. Unde et hoc debitum a creatura Creator exigit, ut debite diligendo cognoscat qui eam indebite condiditnefacere non desistit. Quod dum sedula exsolvit, tandem ipsum a quo condita est meretur plene aspiciendo beata manere. E contra mens impia, manens ingrata dilectori suo, dilectionis debitum non exsolvit; cupiditate confusa, justitiae ordinem abjicit; justitia carens, miseriam inquirit.
Abbreviated transcription (Latin):
s indifferent̾ omnia cognoscendo dilig̾.
⁊ diligendo cognoscit. Quib autem
bona sua largitur. non noua dilectioẽ
ad eos inclinat᷑: cuius sempit̾na dilectio
sunt. sic & quib donat. ipsi quoq sui st̃.
Eis ex ipso melius ẽ: ei ex ipsis nichil col¬
latum ẽ. Propͥe t̾n eos dicitur amare. qͥ¬
b amorẽ quem sempit̾nũ ht̃ uoluit aꝑi¬
re. Hii namq soli beati sunt: qͥ dilectionis
eius ineffabile gaudium sine fine conspi¬

Expanded text:
sed indifferenter omnia cognoscendo diligit sed indifferenter omnia cognoscendo diligit et diligendo cognoscit. Quibus autem bona sua largitur, non nova dilectione ad eos inclinatur, cujus sempiterna dilectio sunt, sic et quibus donat, ipsi quoque sui sunt. Eis ex ipso melius est, ei ex ipsis nihil collatum est. Proprie tamen eos dicitur amare quibus amorem, quem sempiternum habet, voluit aperire. Hi namque soli beati sunt, qui dilectionis ejus ineffabile gaudium sine fine conspi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm dm̃ ẽẽ ueracit̾ assignasti. S qd̾
d̾s indifferent̾ omnia diligat. quomodo
dixisti: Nonne precet̾is eos diligit. quos
tutibꝰ excolit. quos ⁊ beatos facit: Responsio¬
mu̾sam creaturam d̾s non ideo no¬
uit. qr ipsa existit: s ideo ea existit.
quia ille nouit. Fecit enim ficut nouit:
qui creanda disposuit. Q uare quia p̾¬
scruit eam. condidit: non quia p̃condidit
eam. sciuit. Res gͦ condita nicħ eius sci¬
entie contulit. qui ꝑfecte sapiens qd̾ erat
ꝑmansit: quia omnia sicut nouit sic di¬
ligit. sicut amauit ita nouit. In eo nãq
ñ aliud ẽ scire. ⁊ aliuq amare: s ilem est
scire qd̾ amare. ⁊ amare qd̾ scire. Quare
sicut ñ ẽ alibi magis sciens. ⁊ hic minus
sciens: ita ñ ẽ minus amans.⁊ alibi magis
amans. Non enim potest d̾s alicubi minꝰ
aut magis ẽe d̾s. Qua propt̾ ficut res con¬
dita eius scientie ml adiecit: sic eius ca¬
ritatẽ nec auxit nec minuit. que nec con¬
dendis eguit. nec conditis eget uł egebit:

Expanded text:
Deum esse veraciter assignasti. Sed quod Deus indifferenter omnia diligat, quomodo dixisti? Nonne prae caeteris eos diligit quos tutibus excolit, quos et beatos facit? RESP. Universam creaturam Deus non ideo novit quia ipsa existit, sed ideo ea existit quia ille novit; fecit enim sicut novit, qui creanda disposuit. Quare quia praescivit eam condidit, non quia praecondidit eam scivit. Res ergo condita nihil ejus scientiae contulit, qui perfecte sapiens quod erat permansit; qui omnia sicut novit, sic diligit; sicut amat, ita novit. In eo namque non aliud est scire et aliud amare, sed idem est scire quod amare, et amare quod scire. Quare sicut non est alibi magis sciens et hic minus sciens, ita non est minus amans et alibi magis amans. Non enim potest Deus alicubi minus aut magis esse Deus. Quapropter sicut res condita ejus scientiae nil adjecit, sic ejus charitatem nec auxit nec minuit, quae nec condendis eguit, nec conditis eget vel egebit,
Abbreviated transcription (Latin):
quos dicis monachos. dicentes eos ẽẽ
mortuos. ⁊ eccłasticis officiis indignos:
monachos ut asseris ẽe mortuos:
Qui dicit mortuos corpore: mentit᷑
plane. Locuntur enim: ambulant.⁊
comedunt:⁊ cetera talia agunt que a¬
gere nequeunt. nisi qui corpore uiuũt.
Si autem mortuos spũ: exponat qd̾ lo¬
quitur. Sp̾c namq hominis aliqnͣdo
moritur fidei ꝑ crimen: aliqͣndo crimi¬
ni ꝑ fidem. De morte sp̾e ꝑ crimen: au¬
di apłm dicentem. U idua que in de¬
liciis ẽ: uuens mortua ẽ. Delitiosa
namq scło uiuit corpore: s dn̾o mori¬
suos. Dicebat mortuos mente non
corpore. dimittendos sepelire: mortuoᷤᷤ
corpore utinã non mente. De morte
tib corpore ita dicentẽ. Mortui enĩ
petunt monachos. non ore detracͦtorio
s more canonico accusent eos: ⁊ argu¬
ant reos. Orent etiã si sunt xp̃iani. ut
eos ad penitentiã ꝑducat d̾s: ⁊ indul¬
geat penitentibꝰ. Monachus quidẽ

Expanded text:
quos dicis monachos, dicentes eos esse quos dicis monachos, dicentes eos esse mortuos et ecclesiasticis officiis indignos? t monachos, ut asseris, esse mortuos? Qui dicit mortuos corpore, mentitur plane. Loquuntur enim, ambulant, et comedunt, et caetera talia agunt quae agere nequeunt nisi qui corpore vivunt. Si autem dicit mortuos spiritu, exponat quod loquitur. Spiritus namque hominis aliquando moritur fidei per crimen, aliquando crimini per fidem. De morte spiritus per crimen audi Apostolum dicentem: Vidua quae in deliciis est, vivens mortua est . Deliciosa namque saeculo vivit corpore, sed Domino morimortuos suos . Dicebat mortuos mente, non corpore, dimittendos sepelire mortuos corpore, utinam non mente. De morte tibus corpore ita dicentem: Mortui enim petunt monachos, non ore detractorio, sed more canonico accusent eos et arguant reos. Orent etiam, si sunt Christiani, ut eos ad poenitentiam perducat Deus, et indulgeat poenitentibus. Monachus quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
in se qͣm mnaliis seruet qd̾ dicitur. U al¬
de enim confunditur. qui seruare neg¬
gligit qd̾ ei commutitur: ⁊ pret̾mittit
officium. ad qd̾ eligitur. O ui gaudet
nomine. ⁊ uacat oꝑe. Qui signũ regiᷤ
portat in capite:⁊ uiciis seruit in carne.
Qui coronatus incedit: ⁊ cupiditatũ
funibꝰ sustinet religari. Cłici namq
qͣnͣtum cumq ꝓmoti. si in crimine dila¬
buntur. auctoritate antiqua aclero de¬
poni censentur: nequibꝰ prodesse p̾lati
debuerant. eis ad peccandũ exempla
prebeant. Restat enim ut prelatoꝵ
uita que subditorum animas exemplo
maculat: aut omnino deleatur. aut ca¬
nonica censura citius corrigatur. Dolec
huiusmodi lex fori: nisi honor defen¬
dat ordinis. S melus corrigit eos cen¬
sura celestis. dumeos ab offitio deponit
dum sub arciori uita male lapsos re¬
cludit: qd̾ plenius facit. dum eos ad or¬
dinem monasticũ penitendo ꝑducit.
Nescis quia iudicant quasi reos

Expanded text:
in se quam in aliis servet quod dicitur. Valin se quam in aliis servet quod dicitur. Valde enim confunditur qui servare negligit quod ei committitur et praetermittit officium ad quod eligitur, qui gaudet nomine et vacat opere, qui signum regis portat in capite et vitiis servit in carne, qui coronatus incedit et cupiditatum funibus sustinet religari. Clerici namque, quantumcunque promoti, si in crimine dilabuntur, auctoritate antiqua a clero deponi censentur, ne quibus prodesse praelati debuerant, eis ad peccandum exempla praebeant. Restat enim ut praelatorum vita, quae subditorum animas exemplo maculat, aut omnino deleatur, aut canonica censura citius corrigatur. Dolet hujusmodi lex fori, nisi honor defendat ordinis. Sed melius corrigit eos censura coelestis, dum ab officio deponit, dum sub arctiori vita male lapsos recludit. Quod plenius facit dum eos ad ordinem monasticum poenitendo perducit. Nescis quia judicant quasi reos
Abbreviated transcription (Latin):
ni nomine appellantur. de quib alii st̃
qui imꝑatores. alii qͥ reges. qͥ duces. qui
consules. ⁊ huiusmodi nuncupantur.
His ⁊ enim apłs iubet. ut humilit̾ ser¬
uiatur. ne quis autem econtra sentiat
dicit. Qui potestati resistit.: dĩ ordina¬
tioni resistit. Qui uero ordinantur.
ut plebem d̾i at̾renis ad celestia diri¬
gant. cominum uocabulo clerici no¬
minantur. De quibus ꝑ agendis in
plebe commissa officiis ꝑmouent᷑ ali¬
qui. Inde sunt qui apłici dicunt᷑. qui
pontifices. qui abbates. ⁊ huiusmodi:
quos eccł̃a ꝑ motione gradiuim regen¬
dis plebibus anteponit. Qua propt̾ qͥ
ordinantur inclerum: oportet eos sui
nominis parit̾ ⁊ officii pensare debitũ.
Cleros namq sors interpretat᷑. clericꝰ
uͦ sortitus. U ideat gͦ ut ipse sit dni: ⁊
dñs sors eius. Debet enim ita canonice
cłicus uiuere. ut omnino expedit᷑. qnͣ¬
tum potest ⁊ diuine gr̾e subnixus: tam

Expanded text:
ni nomine appellantur: de quibus alii sunt ni nomine appellantur: de quibus alii sunt qui imperatores, alii qui reges, qui duces, qui consules, et hujusmodi nuncupantur. His etenim Apostolus jubet ut humiliter serviatur. Ne quis autem e contra sentiat, dicit: Qui potestati resistit, Dei ordinationi resistit . Qui vero ordinantur ut plebem Dei a terrenis ad coelestia dirigant, communi vocabulo clerici nominantur, de quibus pro agendis in plebe commissa officiis promoventur aliqui. Inde sunt qui apostolici dicuntur, qui pontifices, qui abbates, et hujusmodi, quos Ecclesia promotione graduum regendis plebibus anteponit. Quapropter qui ordinantur in clerum, oportet eos sui nominis pariter et officii pensare debitum. Cleros namque sors interpretatur, clericus vero sortitus. Videat ergo ut ipse sit Domini, et Dominus sors ejus. Debet enim ita canonice clericus vivere ut omnino expeditus, quantum potest, et divinae gratiae subnixus, tam
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena iungens celestibꝰ. ⁊ ce¬
lestia t̾renis: donat seipsũ
cantur: sacramentis eius t̾rena reno¬
uantur. In celis beatitudo ẽ una: in
t̾ris sacramenta diuersa. Alia enim st̃
sacramenta quib generalit̾ renouam᷑:
alia uero sunt sacramenta quibus in cle¬
rum aliqui ordinantur. fit̃ ordinatio
cleri: ad regendam plebem xp̃i. S qui
inter fideles ut aliis ꝑuidere debeant.
ordinantur: ad hoc si quidẽ ꝓmouent᷑¬
ut in eccła seruiant: non ut dominent᷑.
Seruiant uice xͥ quiuenit ministrare:
non ministrari. In sacramentis gͦ alia
sunt necessaria: alia utilia. In necessa¬
riis summa salutis humane plena con¬
sistit: inutilib uͦ plebi commisse carita¬
tis sollicitudo deseruit. S qui ordinan¬
tur ad regendam plebem. alii ordinan¬
tur ut eam regimine int̾renis regant:
alii ordinantur ut eam ad celestia ꝑdu¬
cant. Qui autẽ ordinant᷑ ut plebem
dĩ in t̾renis regant. potestates scłi cõmu¬

Expanded text:
terrena jungens coelestibus et coeterrena jungens coelestibus et coelestia terrenis, donat seipsum cantur, sacramentis ejus terrena renovantur. In coelis beatitudo est una, in terris sacramenta diversa. Alia enim sunt sacramenta quibus generaliter renovamur, alia vero sunt sacramenta quibus in clerum aliqui ordinantur. Fit ordinatio cleri ad regendam plebem Christi. Sed qui inter fideles ut aliis providere debeant, ordinantur, ad hoc siquidem promoventuut in Ecclesia serviant, non ut dominentur, serviant vice Christi, qui venit ministrare, non ministrari. In sacramentis ergo alia sunt necessaria, alia utilia. In necessariis summa salutis humanae plena consistit, in utilibus vero plebi commissae charitatis sollicitudo deservit. Sed qui ordinantur ad regendam plebem, alii ordinantur ut eam regimine in terrenis regant, alii ordinantur ut eam ad coelestia perducant. Qui autem ordinantur ut plebem Dei in terrenis regant, potestates saeculi commu
Abbreviated transcription (Latin):
tate est. At ubi ꝑfecta erit caritas. ibi
uere pacis ⁊ et̾ne erit felicitas. ibi p̾cipue
regnum d̾i dicitur e̾ẽ: in quo sunt man¬
siones multe. caritatis gradib distinc¬
te. Ibi erit d̾s omnia iomnibꝰ. Ibi ẽ bea¬
te iuuere: ipsum sicuti ẽ dm̃ uidere. Hec
est inquit uita et̾na. ut cognoscant teso¬
lum uerum dm̃ ⁊ quem misisti iħm xp̃m.
Sic construe. Ut cognoscant te ⁊ quem
non facticios. s uerum inunitate sc̃i sp̾c
dm̃. hoc int̾im credimus: qd̾ ptꝰ modũ
fidei m̾ito facie ad faciem udebimus.
Hoc inpresenti fideles credunt.:⁊ usti
sunt. fides hec fundamentum ẽ. supͣ
qd̾ eccła fundata est. Hanc enim in se
fundauit xp̃c. ille lapis angularis qͥ
factus ẽ incaput anguli: a quo carita¬
te diffusa ex diu̾sis una in ipso creauit
eccła. de udeis ⁊ gentib collecta. ex an¬
głis ⁊ hominib completa. cum d̾o man¬
sura. et sine fine beata. amen. Explicit
OPArator humani generis

Expanded text:
tate est. At ubi perfecta erit charitas, ibi tate est. At ubi perfecta erit charitas, ibi verae pacis et aeternae erit felicitas; ibi praecipue regnum Dei dicitur esse, in quo sunt mansiones multae, charitatis gradibus distinctae. Ibi erit Deus omnia in omnibus. Ibi est beate vivere, ipsum sicuti est Deum videre. Haec est, inquit, vita aeterna ut cognoscant te solum verum Deum et quem misisti Jesum Christum . Sic construe: Ut cognoscant te et quemnon factitios, sed verum in unitate sancti Spiritus Deum. Hoc interim credimus quod postmodum fidei merito facie ad faciem videbimus. Hoc in praesenti fideles credunt, et justi sunt. Fides haec fundamentum est supra quod Ecclesia fundata est. Hanc enim in se fundavit Christus, ille lapis angularis qui factus est in caput anguli, a quo charitate diffusa, ex diversis una in ipso crevit Ecclesia de Judaeis et gentibus collecta, ex angelis et hominibus completa, cum Deo mansura, et sine fine beata. Amen. INCIPIT Reparator humani generis,
Abbreviated transcription (Latin):
ratus sit. non se credit iħc illi: hoc est ñ
ad mittitur ad ꝑcipiendum corpꝰ ⁊ san¬
guinem xp̃i. Hec namq ꝑceptio con¬
uenit tantum regeneratis: qui si fide¬
les ꝑseuerauerint. ꝑducentur ad reg
d̾s regnet: nusqmͣ est. qui in eius
regno non est. Ouid gͦ promittis quia
intrabunt in regnum di: Respͣ.
ere d̾s̃ ⁊ in omnibus ẽ. ⁊ omnia
continet: ubiq regnat. ubiq im¬
ꝑat ħ onos assignat p̾miis: malos sup¬
pliciis. Eius iusticia colligit omnia.
Ibi tñ specialiter regnare dicitur ubi
cognoscitur: ibi cognoscitur ubi amat᷑.
Proprie gͦ regnum di dicitur qd̾̃ possi¬
det pius: non intrat impius. Hoc est
illuo regnum qd̾ pii poscunt: ⁊ in ora¬
tione dominica dicunt. Adueniat reg¬
num tuum. Regnum hoc si bene pen¬
sas: facit caritas. Unde bene regnum
d̾̃i dicitur. presens eccła: quia ipsum a¬
mat. Scdm hoc dicitur in engłio. R eg¬
num d̾i intrauos ẽ: qd̾ quidem ex cari¬

Expanded text:
ratus sit, non se credit Jesus illi, hoc est, non ratus sit, non se credit Jesus illi, hoc est, non admittitur ad percipiendum corpus et sanguinem Christi. Haec namque perceptio convenit tantum regeneratis: qui si fideles perseveraverint, perducentur ad regnDeus regnet, nusquam est qui in ejus regno non est. Quid ergo promittis quia intrabunt in regnum Dei? RESP. Vere Deus et in omnibus est, et omnia continet, ubique regnat, ubique imperat. Bonos assignat praemiis, malos suppliciis. Ejus justitia colligit omnia. Ibi tamen specialiter regnare dicitur ubi cognoscitur. Ibi cognoscitur ubi amatur. Proprie ergo regnum Dei dicitur quod possidet pius, non intrat impius. Hoc est illud regnum quod pii poscunt, et in oratione Dominica dicunt: Adveniat regnum tuum . Regnum hoc, si bene pensas, facit charitas. Unde bene regnum Dei dicitur praesens Ecclesia, quia ipsum amat. Secundum hoc dicitur in Evangelio: Regnum Dei intra vos est . Quod quidem ex chari
Abbreviated transcription (Latin):
non dico ꝑcarnem immo ꝑfidem. om̃s
euadunt mortẽ: ⁊ cum eis intrabunt
beatitudinem. Quoꝵ enim fidem imi¬
tantur:⁊ cum eis mercedem fidei conse¬
quentur. N ouerat hoc fortissimus ille
machabeus. qui duodecim milia drag¬
mas argenti ierosolimam misit offer¬
re pro mortuis. considerans qd̾ hi qͥ
cum pietate dormitionẽ acceꝑant:
optimam haberent repositã grãm. Pie
tas hec omni tempore in fide ẽ. fides
hec in societate catholica est. In hac
quisquis moritur. morte non tenecur.
s uita ꝑpetua donatur.⁊ in fine resur¬
rectionis corpoꝵ gła cumulabitur. Et
sicut tunc non nisi pro circumcisis fi¬
delib defunctis oblatio illa fac̾ta ẽ.
ita nunc inpresenti eccła non nisi ꝑ
regeneratis in xp̃o. dñicum in altari
sacramentum offerri sancitum ẽ. iuxta
qd̾ in eugl̃io scriptum est quia credebãt
in iħm. ⁊ iħc non se credebat illis. Li¬
cet enim credebat aliquis nisi regene.¬

Expanded text:
non dico per carnem, imo per fidem omnes non dico per carnem, imo per fidem omnes evadunt mortem, et cum eis intrabunt beatitudinem. Quorum enim fidem imitantur, et cum eis mercedem fidei consequentur. Noverat hoc fortissimus ille Machabaeus, qui duodecim millia drachmas argenti Jerosolymam misit offerre pro mortuis, considerans quod hi qui cum pietate dormitionem acceperant, optimam haberent repositam gratiam. Etas haec omni tempore in fide est, fides haec in societate catholica est. In hac quisquis moritur, morte non tenetur, sed vita perpetua donatur, et in fine resurrectionis corporum gloria cumulabitur. Et sicut tunc nonnisi pro circumcisis fidelibus defunctis oblatio illa facta est, ita nunc in praesenti Ecclesia nonnisi pro regeneratis in Christo Dominicum in altari sacramentum offerri sancitum est, juxta quod in Evangelio scriptum est, quia credebant in Jesum et Jesus non se credebat illis. Licet enim credat aliquis, nisi regene
Abbreviated transcription (Latin):
pia uiaticum salutare transmittit. Int̾
uid appellas uiaticum: rogatio.
ris sacramentum. Nondum enĩ
in patria sumus: s ad eam ꝑfidem ten¬
dimus. Dum itaq inuia sumus. isto uia¬
tico sustentamur. qd̾ etiam defunctis
nris quos nondum beatitudinem ꝑce¬
pisse credimus. pro eis supplicando trãs¬
mittimus: ut qd̾ eis restat de pena. cele¬
rius d̾i miscdia remitat: eisq sinum abra¬
he clement̾ aꝑiat. Hoc enim sinu. sacͤ
scriptura secretam quietem beatoꝵ de
tantum sinus ẽẽ dicitur. qͣ omĩñ
electoꝵ sedes quieta signatur: Responsio.
icitur quidem abrahe. non qr eiꝰ
tantum. s quia fidei habens pͥma¬
tum: ꝑat̾ multarum gentium. positus
ẽ ad imitandum. Sic ⁊ dñs cum sit d̾s
omnium. uoluit dici d̾s trium: sic enĩ
ait in engłio. Ego sum d̾s abrahã. ⁊ d̃s
ẏsaac. ⁊ d̾s iacob. Et pauloptꝰ sequitur.
Non ẽ d̾s mortuoꝵ: s uiuentium. Qui
enum ꝑ fidẽ in carne iuxerunt: ptꝰ car¬
nem sine fine unuint. Hoꝵ autem filii

Expanded text:
pia viaticum salutare transmittit. XXI. INT. Quid appellas viaticum? RESP. ris sacramentum. Nondum enim in patria sumus, sed ad eam per fidem tendimus. Dum itaque in via sumus, isto viatico sustentamur; quod etiam defunctis nostris, quos nondum beatitudinem percepisse credimus, pro eis supplicando transmittimus; ut quod eis restat de poena, celerius Dei misericordia remittat, eisque sinum Abrahae clementer aperiat. Hoc enim sinu sacra Scriptura secretam quietem beatorum dtantum sinus esse dicitur quo omnium electorum sedes quieta signatur? RESP. Dicitur quidem Abrahae, non quia ejus tantum, sed quia fidei habens primatum, pater multarum gentium, positus est ad imitandum. Sic et Dominus cum sit Deus omnium, voluit dici Deus trium. Sic enim ait in Evangelio: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Et paulo post sequitur: Non est Deus mortuorum, sed viventium . Qui enim per fidem in carne vixerunt, post carnem sine fine vivunt. Horum autem filii,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsum h̃nt sortem. quem relictis õib
querunt singularem. Iure gͦ uocarent᷑
cłici. recꝰteq canoninci: nisi pro iure
artioris excellentie. dici mererent᷑ mo¬
nachi. Omnis namq monachus est
quidem cłicus. s non conu̾titur: sicut
anus est clericus. Interrogatio.

Expanded text:
et ipsum habent sortem quem relictis omnibus et ipsum habent sortem quem relictis omnibus quaerunt singularem. Jure ergo vocarentur clerici, recteque canonici, nisi pro jure arctioris excellentiae dici mererentur monachi. Omnis namque monachus est quidem clericus, sed non convertitur; sicut anus est clericus. IV. INT.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑne uocationis. Ad ordinem istũ de
quacumq professione licet ascendere.
tanteq auctoritatis ẽ uestis monachica
cum benedictione patris spiritał accep¬
ta: ut semel habita. ut deponi ult̾uis ꝑ
sacramenti reuerentia nullomodo que¬
at. Hoc enim in sacramentum semel ac¬
ceptum si non deseritur: beatitudine cu¬
mulatur. In hoc ordine quecumq ꝓfes¬
sio consũmatur: hoc ordine si ad eum
confugitur. ceteroꝵ riuna leuatur:. Hac
decausa antiqui sapientes. tam reges ꝙͣ
pontifices. nec non &e alii fideles. multa
multo monast̾ia studio construxerunt
quibꝰ noui insipientes moder¬
no tempore detrahunt.⁊ qͦs imitari
debuerant. monachos condempnant.
S queso tumeant. qd̾ dñs dicit ꝑ pro¬
pħam. Benedicꝰtionib uris maledicã.
⁊ maledictionibꝰ ur̃is benedicã. S li¬
cet inuideant. tamen si oculos hñt. as¬
piciant quia monachi tonsura utunt᷑
cłicali: proprie enim sunt de sorte dñi.

Expanded text:
supernae vocationis . Ad ordinem istum de supernae vocationis . Ad ordinem istum de quacunque professione licet ascendere, tantaeque auctoritatis est vestis monachica cum benedictione patris spiritalis accepta, ut semel habita deponi ulterius pro sacramenti reverentia nullo modo queat. Hoc enim sacramentum semel susceptum, si non deseritur, beatitudine cumulatur. In hoc ordine quaecunque professio consummatur. Hoc ordine, si ad eum confugitur, caeterorum ruina levatur. Hac de causa antiqui sapientes, tam reges quam pontifices, nec non et alii fideles, multa monasteria multo studio construxerunt: quibus novi insipientes moderno tempore detrahunt, et quos imitari debuerant, monachos condemnant. Sed, quaeso, timeant quod Dominus dicit per prophetam: Benedictionibus vestris maledicam, et maledictionibus vestris benedicam . Sed licet invideant, tamen, si oculos habent, aspiciant quia monachi tonsura utuntur clericali. Proprie enim sunt de sorte Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
alios instruat. Cłici namq cͥmina sol¬
uunt: non admutunt. Peccata diluunt.
ñ in se suscipiunt. Lapsos in cͥmine acle¬
ro deponunt: cͥminosos autẽ in clerũ
non introntunt. De his enim dñs di¬
cit. U os estis lux mundi. Non ẽ contra.¬
henda sub modio. lux ł ꝓposita mundo.
sal istud ẽ sapientie. Lux ista publicas
peccatoꝵ tenebras int̾ se ñ admittit: s
a clericał decore ordinis constant̾ abic̃
Sal istud insipientes & illiteratos acle¬
ro reicit. s ordinis sentina monastici. ta¬
lia passim recolligit. ⁊ sanat ingremio:
q̃ morbida stare non poterant inaꝑto.
Quos adeo salubri medicamine robo¬
rat: ut qm sepe regendis eccłasticis for¬
tes restituat. Inualidos reficit: sanos
ub̃iores reddit. M inor ẽ sollicitudine:
maior contemplatione. Minus occu¬
patus: magis expeditus. iuxta qd̾ ait
apłs. Que retro sunt oblitus. in his q̃
ante sunt extentus. sequor ad palmam

Expanded text:
alios instruat. Clerici namque crimina solalios instruat. Clerici namque crimina solvunt, non admittunt. Peccata diluunt, non in se suscipiunt. Lapsos in crimine a clero deponunt, criminosos autem in clerum non intromittunt. De his enim Dominus dicit: Vos estis lux mundi . Non est contrahenda sub modio lux haec proposita mundo. sal istud est sapientiae. Lux ista publicas peccatorum tenebras inter se non admittit, sed a clericalis decore ordinis constanter abjicit. Sal istud insipientes et illiteratos a clero rejicit. Sed ordinis sentina monastici talia passim recolligit, et sanat in gremio quae morbida stare non poterant in aperto; quos adeo salubri medicamine roborat, ut quam saepe regendis ecclesiasticis fortes restituat, invalidos reficit, sanos utiliores reddit. Minor est sollicitudine, major contemplatione. Minus occupatus, magis expeditus, juxta quod ait Apostolus: Quae retro sunt oblitus, in his quae ante sunt extentus, sequor ad palmam
Abbreviated transcription (Latin):
suum consident. hoc ad se non ꝑtin̾e
cognoscent. Hec enim uestis mutate
consecratio. publicam penitentiã ꝑ fi¬
tetur: s publica penitentia in clero
ñ admutitur. Qui enim plebi regen¬
de clicus ordinatur. ita canonico ordi¬
ne informatur. ut sine macula crimi¬
nis preuideat poyulo dĩ ⁊ appareat
sine crimine. qui aliorum cͥmina de¬
bet corrig̾e. Sit etiam utriusq testa¬
menti paginis plemus instructus: qui
ad docendum alios ordinat᷑. Undemi¬
rari non desino. cum inclerum illutera¬
tos ãmodernis canonicis suscipi uideo.
⁊ peccatores publicos. dic qua ratione cle¬
ricos faciunt. cum id auctoritates fieri
ñ consentiunt: Tu me importunis int̾¬
rogationib talia respondere compel¬
les: q̃ nisi eos caritas tenuerit. cłicos fa
corum actib tecum ultra disserere: qui cle¬
ricalis dignitatẽ ordinis non habeo iu¬
dicare. Hic sane ordo tam purus tam
sc̃s ẽ. ut sapientia ceteros doceat: ut uita

Expanded text:
suum considerent, hoc ad se non pertinere suum considerent, hoc ad se non pertinere cognoscent. Haec enim vestis mutatae consecratio publicam poenitentiam profitetur. Sed publica poenitentia in clero non admittitur. Qui enim plebi regendae clericus ordinatur, ita canonico ordine informatur, ut sine macula criminis praevideat populo Dei et appareat sine crimine qui aliorum crimina debet corrigere. Sit etiam utriusque Testamenti paginis plenius instructus qui ad docendum alios ordinatur. Unde mirari non desino cum in clerum illiteratos a modernis canonicis suscipi video. Sed et peccatores publicos dic qua ratione clericos faciunt, cum id auctoritate fieri non consentiant? Tu me importunis interrogationibus talia respondere compelles, quae nisi eos charitas tenuerit, clericos corum actibus tecum ultra disserere, qui clericalis dignitatem ordinis non habeo judicare. Hic sane ordo tam purus, tam sanctus est, ut sapientia caeteros doceat, ut vita
Abbreviated transcription (Latin):
effitiunt. ⁊ monachi consecratio: ⁊ bap¬
tismi regeneratio. Sicut enim in bap¬
tismo uetustas peccatoꝵ exuitur. ⁊ no¬
uitas que in xp̃o est suꝑuestitur: ita in
benedictione monachica exuta ue¬
tustate. suscipitur cum benẽdictione
colobium. qd̾ ẽ nouitatis xp̃i sacramen¬
tũ. Hoc enim dum ꝑ manum patris
spiritał more ecclastico deuotus in¬
duit: mox apeccatis solutus. illam qͣm
in baptismo habuit gram recepit.
Oua. ꝓꝑt̾ idem effitiunt ⁊ sacrum in¬
baptisma. ⁊ consecratio monachica:
nisi qd̾ baptismus si seruetur sine isto
sufficit. id uero precedente baptismo
ur hoc sacramentum commen¬
das de monachis tantum: Non¬
cłici illi qui suꝑiecto nomine regula¬
res uocantur canonici ͭ Idem ẽ enĩ qd̾
dicuntur regulares canoer ac si dican¬
tur canonici canonici. Kesponsio¬
lla linee benedictio tunice qm obten¬
dis. moderius temporibꝰ ut audio pre¬
sumpta ẽ acłicis: qui sibene ordinem

Expanded text:
efficiunt et monachi consecratio et bapefficiunt et monachi consecratio et baptismi regeneratio. Sicut enim in baptismo vetustas peccatorum exuitur, et novitas quae in Christo est supervestitur, ita in benedictione monachica, exuta vetustate, suscipitur cum benedictione colobium, quod est novitatis Christi sacramentum. Hoc enim dum per manum patris spiritalis more ecclesiastico devotus induit, mox a peccatis solutus, illam quam in baptismo habuit gratiam recipit. Quapropter idem efficiunt et sacrum baptisma et consecratio monachica, nisi quod baptismus, si servetur, sine isto sufficit, id vero praecedente baptismo Cur hoc sacramentum commendas de monachis tantum? Nonclerici illi qui superjecto nomine regulares vocantur canonici? Idem est enim quod dicuntur regulares canonici ac si dicuntur canonici canonici. RESP. Illa lineae benedictio tunicae quam obtendis, modernis temporibus, ut audio, praesumpta est a clericis: qui si bene ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
eius. Ab hac unitate sp̃c. spetiali noĩe
dicitur unicus id ẽ monachus: qui hanc
unitatẽ uita ⁊ habitu profitetur pub¬
lice. Monachi namq professio: pro
uite m̾ito commune uocabulum fecit¬
proprie spiritał debet monachus appel¬
lari. S dicit apłs. quia spiritalis. oĩa
iudicat: & a nemine iudicat᷑. De talib
etiam dicit dñs. Uos qui reliquistis oĩa¬
Negͥ dicas indignum. ne uoces reum. ne
estimes mortuum: quẽ dñs dicit iudicẽ
scłi futurum. Qui ut dicit apłs. omĩa
udicat. ⁊ anemine indicat᷑. Tu potuis
caue. ne cui falso p̃iudicas: iuste urdi
cet. Dic queso cui magis hec cum xp̃o
iudicandi potestas conuenit. qm illi
qui non solum sua. s etiam se ipsum
abnegans. coram patre spiritali pro¬
firetur militiam xp̃i:⁊ deposita uecus¬
tate nouam uestem cum benedictiõe
suscepit. qm ẽẽ sacramentũ nouitatis
xp̃i. sp̃c sc̃s antiquis patribꝰ reuelauit:
Unum ẽ fili. unum ẽ de sacramentis
in eccła. uestis monachica. Idem nãq

Expanded text:
ejus. Ab hac unitate spiritus speciali nomine dicitur unicus, id est monachus, qui hanc unitatem vita et habitu profitetur publice. Monachi namque professio pro vitae merito commune vocabulum fecitproprie spiritualis debet monachus appellari. Sed dicit Apostolus quia spiritualis omnia judicat et a nemine judicatur. De talibus etiam dicit Ddicas indignum, ne voces reum, ne aestimes mortuum, quem Dominus dicit judicem saeculi futurum: qui, ut dicit Apostolus, omnia judicat, et a nemine judicatur. Tu potius cave ne cui falso praejudicas, judicet te. Dic, quaeso, cui magis haec cum Christo judicandi potestas convenit, quam illi qui non solum sua, sed etiam se ipsum abnegans, coram patre spirituali profitetur militiam Christi, et deposita vetustate, novam vestem cum benedictione suscepit, quam esse sacramentum novitatis sanctus antiquis patribus revelavit? Unum est, fili, unum est de sacramentis in Ecclesia vestis monachica. Idem namque
Abbreviated transcription (Latin):
et uoluptas ẽ. Nichil enim iocundum ẽ
sic. ut cib bene digestus ac decoctus: n¬
chil sic salutẽ. nichil sic sensuum acum̃
oꝑatur. Hich̾ sic egritudinẽ fugat: ut
moderata refectio. Sufficientia qͥipe.
cũ nutrim̃to et sospitate: simul etiam¬
ꝓcreat uoluptatem. Exundatia uero
morbum facit & molestias ingerit: et
egntudines generat. Quod enim facit
Magis aut̃ peiora. fames qͥppe inꝑau¬
cis dieb aufert hominem. et liberat
ex hac uita penali: excessu uͦ ciborũ
consumit et computrescere facit corpꝰ hu¬
manum. et macerat egntudine diut᷑na:
et tc̃ eum morte crudeli consumit. Nos¬

Expanded text:
 ad Hebr. Nihil enim sic jucundum est, sicut cibus bene digestus et decoctus. Nihil sic salutem, nihil sic sensuum acumen operatur, nihil sic aegritudinem fugat, sicut moderata refectio; sufficientia quippe cum nutrimento et sospitatem simul procreat et voluptatem; abundantia vero morbum facit et molestias ingerit, et aegritudines generat. Quod enim fames m et multo pejora. Fames quippe in paucis diebus aufert hominem et liberat de hac vita poenali; excessus vero ciborum consumit et putrefacit corpus humanum et macerat aegritudine diuturna, et tunc cum morte crudeli consumit.
Abbreviated transcription (Latin):
bet & insanit: Et hec audiebat ab illis:
ipse beneficia prestans. Et siquidẽ nicħ
faceret. et sic ista audiret: nichil eẽt mi¬
ꝑtinebant. audiebat quod seductor eẽt:
et demones excludens demoniũ habere

Expanded text:
t daemonia . » Audiebat hoc ab illis quibus beneficia praestabat. Et si quidem nihil faciens ista audiret, nihil esset mipertinebant, audiebat quia seductor esset, et daemonem excludens daemonium habere
Abbreviated transcription (Latin):
mortificata erat et sterilis. Duplex e¬
nim erat p̃clusio. una tẽpore. senue¬
rat quippe iam: alia uͦ ex natura. ste¬
uno geniti sunt om̃s: non hoc uolens so¬
lum significare. qͥa genuit᷑ s etiam qͥa
tantoꝵ mater effecta ẽ: quantoꝵ neq

Expanded text:
mortificata erat, sterilis; duplex enim erat praeclusio; una temporis: senuerat quippe jam; alia vero ex natura: steuno geniti sunt omnes, non hoc solum volens significare, quia genuit, sed etiam, quia tantorum mater effecta est, quantorum neque
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ ueluti si diceret. Needum mortẽ¬
sustinuistis: pecuniarũ uobis tantum
contigit dampnũ. uel głe exagitati tã
uob̃met ipsis necdũ tale aliquid passi
estis. Ille usq admortẽ ꝓueritate certa¬
tus ẽ pugnans ꝓuobis: uos aut̃ necdũ
adꝑicula ꝑuenistis. quȩ minant᷑ interi

Expanded text:
 veluti si diceret: Necdum mortesustinuistis; pecuniarum vobis tantum contingit damnum; exagitati tantm pro vobismetipsis necdum tale aliquid passi estis. Ille usque ad mortem pro veritate certatus est, pugnans pro vobis; vos autem necdum ad pericula pervenistis, quae minant
Abbreviated transcription (Latin):
ta et spaciosa uita ẽ que duc̃ e
ad ꝑditi onem: arta uͦ et angusta. que
paulus. Unde se putabant derelicto ᷤᷤ
ẽẽ. in hoc eis dicit. magis credere debe¬
re: qm̃ non st̃ derelicti. U eluti si di¬
ceret. Qa tanta passi estis: putatis qđ¬
uo ᷤᷤ odio habeat. uł dereliquerit ds̃: si
enĩ hec ñ pateremini: tune magis hoc
uos comcere competebat. Si enim fla¬
gellat omnẽ filium quẽ recipit: qui
non flagellatur: sine dubio non est
innumero filioꝵ.Quid gͦ inqͥt malig¬
ni nulla mala patiuntur: Patiuntur
qͥdem. Quomͦ gͦ inquit dicis. qđ om̃is
filius flagellatur: S non dixit quia
om̃is qui flagellatur.filius ẽ: s omĩs
filius flagellatur. Semꝑ enĩ et ubiq
filiu u̾berat: et castigat. Hoc gͦ demon¬
gellat᷑ nec patitur. Sunt qͥdem pluri¬
mi qͥ flagellantur maligni. sic̃ homici¬
de. latrones.malefici. sepulchroꝵ dep̃¬
datores: s illi ꝓsua iniquitate supplicia
patiuntur. et ñ sicut filii flagellandur.

Expanded text:
ta et spatiosa via est quae ducit ad perditionem: arcta vero et angusta quae a. Unde putabant derelictos esse, in hoc eis dicit magis credere debere, quoniam non sunt derelicti, veluti si diceret: Quia tanta passi estis, putatis quod vos odio habeat, vel dereliquerit Deus. Si enim hoc non pateremini, tunc magis hoc vos cogitare competebat. Si enim flagellat omnem filium quem recipit, qui non flagellatur, sine dubio non est in numero filiorum. Quid ergo, inquis, maligni nulla mala patiuntur? Patiuntur quidem. Quando, inquit, dicens, quod omnis filius flagellatur, sed non dixit, quia omnis qui flagellatur filius est; sed omnis filius flagellatur. Semper enim ubique filium verberat et castigat. Sunt quidemberat et castigat. Sunt quidem plurimi, qui flagellantur, maligni, sicut homicidae, latrones, malefici, sepulcrorum depraedatores, sed illi pro sua iniquitate supplicia patiuntur, et non sicut filii flagellantur,
Abbreviated transcription (Latin):
patres carnales filii reuerentur: qͦmͦ
patrem celestem ñ amplius reuerea¬
mini: Non enĩ discretione ꝑsone m¬
ter eos tantũ ẽ differentia. quod illi
terrem. ille celestis: s etiam ipsa causa¬
exre. Non enĩ ad eandem causam. uel

Expanded text:
patres carnales filii reverentur, quomodo Patrem coelestem non revereamini? Non enim discretione personae inter eos tantum est differentia, quod isti terreni, ille coelestis est, sed etiam ipsa causa. Non enim in eamdem ca
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑpessos. Illa qͥppe species requiescerẽ
facit ac recreari ammam merorib sub¬
ruentem: ista uͦ negligentẽ anmam et
trahit. Ne gͦ illis exilla testificatione
suꝑbia generet᷑: contemplare qͥd dicit¬
paulus. Necdum inqͥt usq ad sanguiẽ
restitistis: contra peccatum. Et ñ confes

Expanded text:
ni perpessi. Illa quippe species requiescere, et recreari animam facit moeroribus subruentem; ista vero negligentem animam, ettrahit. Ne ergo illis ex illa testificatione elatio generaretur, contemplare quod dicit: Necdum, inquit, usque ad sanguinem restitistis, contra peccatum repugnantes
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ipse xp̃c: discipłis sepius cõmen¬
dauit. Si patrem familias. in quit be¬
el tebub uocauerant: quantomagis
discipłos eius: Et iterum. Non est disci¬
pulus suꝑ magistrum: neq seruus suꝑ do¬
mus currere. Sicut enim filii parentes. &
discipuli incertaminib magistros atcen¬
dunt. informantes mendem ex parte doc
re ut bene curramus: ad xp̃m attendamꝰ¬

Expanded text:
etiam ipse Christus discipulis saepius commendabat: « Si patremfamilias, inquit, Beelzebub vocaverunt, quanto magis discipulos ejus? » Et iterum: « Non est discipulus super magistrum, neque servus super domus currere. Sicut enim filii, parentes et discipuli in certaminibus magistrum atdunt, informantes mentem ex parte doctre ut bene curramus ad a
Abbreviated transcription (Latin):
his etiam irrisiones audire quas facie¬
bant: Henientes inquit ad ipsam crucẽ
adorabant illum. et cedebant et colaphi¬
zabant: et dicebant ei. Si filius dĩ es:
descende de cruce. Adhuc etiam et ser¬
uus pͥncipis sacerdotum alapam ei de¬

Expanded text:
is etiam irrisiones audire? Venientes, inquit, ad ipsam crucem, adorabant illum et caedebant, colaphizabant et dicebant ei: « Si Filius Dei es, descende de cruce . » Adhuc etiam et servus principis sacerdotum alapam ei de
Abbreviated transcription (Latin):
rant: et clara ingratitudinis iudaice mu¬
nim̃ta. Et tabule inqͥt testam̃ti. fregerat
qͥppe eas. & manna. Murmurauerunt enĩ:
et ut de duceret᷑ ad posteros memoriã im¬
ꝑauit illud inurna aurea reseruari. Et
uirga aaron inqͥt: que floruerat.Suꝑq

Expanded text:
rant, et clara magnitudinis indicia, et munimenta, et tabulae, inquit, testamenti; fregerat quippe eas; et manna: murmuraverunt enim, et ut deduceretur ad posteros memoria, imperavit illud in urna aurea servari. Et virga Aaron, inquit, quae floruerat.
Abbreviated transcription (Latin):
ut meliorem resurrectionem adipisceren¬
tur. Non enĩ talem: qualem resurrectionẽ
acceperunt filii illarum mulierũ. In hoc
loco uidecur mͥ: quia iohannem signifi¬
cat. & iacobum. Distentio qͥppe: dicitur

Expanded text:
ut meliorem resurrectionem adipiscerentur, non enim talem, qualem resurrectionem acceperunt filii illarum mulierum. In hoc loco videtur mihi, quia Joannem significat et Jacobum. Distentio quippe dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͣm dicere. qͥa habuit alium filiũ¬
ismahel et ex illo sperabat repmissionẽ
impleri. et ꝓpterea confidens istum ob¬
tulit: etiam unigenitũ inqͥt offerebat. in¬
quo reꝓmissiones accepat. Quid dicis uni¬

Expanded text:
quisquam dicere: Quia habuit alium filium, ex illo sperabat repromissionem implere, et propterea confidens istum obtulit. Etiam unigenitum, inquit, offerebat, qui repromissiones acceperat, quan
Abbreviated transcription (Latin):
abraham ysaac cum temptaretur:
mortuis resuscitare potens ẽ. Inde eum in
ꝑabolis accepit. Uere magna erat fides
abrahe. In abel quippe et innoe et menoe
autẽ opus humanas ratiotinationes excede

Expanded text:
Abraham Isaac cum temptaretur mortuis suscitare potens est Deus uns. Vere magna erat fides Abrahae. In Abel quippe, et Enoch, et Noe autem ratiocinationes excede
Abbreviated transcription (Latin):
peccati: maiores diuitias existimans theᷤ¬
auro egyptiorum. imꝓperium xp̃i. respi-¬
ciebat quippe in repmissionẽ. Tanquam
lam regalem amplam. & claram. neq
tesauros. neq cum posset filius regis esse
contempsit: sicut moyses fecit. Et quia ñ

Expanded text:
estimans thesauro Aegyptiorum improperium Christi: aspiciebat enim in remunerationem. Tanquam lam regalem amplam et claram, neque tales thesauros, neque cum posset filius regis esse contempsit, sicut Moyses fecit, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
Ita confidebant de illis: ut etiam sa¬
lutarent eas. Ex metaphora naui¬
gantium hoc dixit: qͥ alonge pro¬
spiciunt desideratas ciuitates. quaᷤ
anteqͣm in grediant᷑. salutatione
p̃ueniunt: et eas sͥ familiares effici¬
unt. Expectabant enĩ fundam̃ta ha¬
bentem ciuitatẽ: cuiꝰ artifex et opi¬
fex ds̃. Contẽplaris qͥa hac re acce¬
perunt repmissiones: hoc ẽ expectã¬
confidere. acciꝑe ẽ: possumus nos ac¬
ciꝑe. Isti enĩ ac si nichil horũ potiti¬
sunt: tamen desideno intuebantur ea¬
factis ñ atcendebant. s futuram qͥetã

Expanded text:
Ita confitebantur de illis, ut etiam salutarent eos. Ex metaphora navigantium hoc dixit, quia a longe prospiciunt desideratas civitates, quas antequam ingrediantur, salutatione praeveniunt, et eas sibi familiares effici Exspectabant enim fundamenta habentem civitatem, cujus artifex, et conditor Deus. » Contemplare quia has receperunt repromissiones, hoc est, exspectanconfidere, accipere est, possumus nos accipere. Isti enim, si nihil horum possidebant, tamen desiderio intuebantur efactas non attend
Abbreviated transcription (Latin):
ego ipsis prudentior ẽẽ possum sapienti¬
b uiris. qui ñ credunt et ego credam:
Hichil tale dixit: sed credidit dictis eoꝵ
quod possent illa contingere. Et qͥd adhuc
ens inmeretricem. & inuerecundiam eos ex¬
citans qualitate ꝑsone. iam ñ delectat his¬
toriarum commemoration̾ẽ: neuideatur
sermonem suum ꝓtelare. Tamen non eam
explanat: s ꝑcutit. Sapienter ualde utrũ¬
q faciens. et tempꝰ fugiens & densitatem
sententiarum auferens: neq omnino tacu¬
it. neq dicens molestus effectus est Utrũq
rem. Qui enim iam credenti longitudine
sermonis molestus esse uoluent: opinionẽ
ambitionis incurrit. Oportet enim utilita¬

Expanded text:
ego ipsis prudentior esse possum sapientibus viris, qui non credunt, et ego credam? Non taliter cogitavit, sed credidit dictis eorum, quod possent illa contingere. Rahab ens in meretricem, et in verecundiam eis excitans qualitatem personae, non jam delectatur historiarum commemoratione. Ne videatur sermonem suum protelare tamen non ea explanat, sed percurrit, sapienter valde utrumque faciens, et tempus fugiens, et densitatem sententiarum non auferens. Neque enim omnino tacuit, neque dicens molestus effectus est; utrumque . Qui jam credenti longitudine sermonis molestus esse voluerit, opinionem ambitionis incurrit; oportet enim utilita
Abbreviated transcription (Latin):
mittentem. Si enĩ qͥs frͣ inquit nomina¬
tur. inter uos. fratrem in hoc loco omnẽ
fidelem simplicit̾ uocat: non monachũ
tantum. Qd autẽ est quod facit fraterni¬
tatem. nͥ lauacrum regenerationis quod
facit posse uocari dĩn patrem:. P inde ca

Expanded text:
§ 1. Si enim quis frater, inquit, nominatur inter vos. Fratrem in hoc loco omnem fidelem simpliciter intellige, non monachum tantum. Quid autem est quod facit fraternitatem, nisi lavacrum regenerationis, quod facit posse vocari Deum patrem? Et infra
Abbreviated transcription (Latin):
filium. Deinde nequis putaret qm̃ despe¬
rans hoc fecit et ꝑ hoc preceptum fidem
illius repmissionis amiserat: cognoscat¬
ꝓmissionis habuit fidem. licet uideret᷑
huic oꝑi repugnare: s ñ repugnabat.
Non enim humanis ratiotinationib uir¬
tutẽ dĩ pensabat: sed fide cuncta gere
et exmortuis potens ẽ suscitare deus.¬

Expanded text:
. Deinde ne quis putaret quoniam desperans hoc fecit, et per hoc praeceptum fidem illius repromissionis amiserat, cognoscatillam habuit fidem, licet videretur huic repugnare sed non repugnabat: non enim humanis ratiocinationibus virtutem Dei pensabat, sed fide cuncta gerebet ex mortuis suscitare
Abbreviated transcription (Latin):
bat ds̃ abraham. Quid gͦ Ignorabat ds̃
quia fortis erat ille uir. et ꝓbabilis: Tre
gͦ eum temptabat: Non ut ip̃se agnos¬
ceret. s ut aliis demonstraret: et manifes¬
tam eiꝰ fortitudinẽ constitueret uniu̾sis.
In hoc loco etiã ostendit causam tempta¬
tionum: ne putarent tanqͣm dderelictia dõ

Expanded text:
am Isaac. Quid ergo? Ignorabat Deus quia fortis erat ille vir, et probabilis? Quare ergo eum tentabat? Non ut ipse cognosceret, sed ut aliis demonstraret, et manifestam ejus fortitudinem constitueret universis. In hoc loco etiam ostendit causam tentationum, ne putarent tanquam derelictos a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Confusio quippe illi ẽ qͣndo malignoꝵ
hominum uocat᷑ ds̃. et confundit illos
etiam ipse: sicut etiam głificatur. qͣndo
benignorum et optimoꝵ hominum uo¬
cat᷑ et colentium uirtute in Si enim nos¬

Expanded text:
Confusio quippe illi est, quando malignorum hominum Deus vocatur, et confundit illos etiam ipse, sicut enim glorificatur, quando benignorum, et optimorum hominum vocatur Deus, et colentium virtutem, sic e co