comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spe et amimi et ingenii preditu rei familia¬
ris facultatibus cumq a tua nõ modo fami¬
liaritate sed etiam congressione patrio iure
et potestate prohiberet. Hec tu cu per mę
acta meminisses insi illis quos iidemus gla¬
diis confideres maledictis me prouocate̾au¬
sus esses. S strupra et flagitia omitta. Sũt
quedam que honeste non possu dicere. su
aute eo liberior ꝙ ea inte admisisti queaue¬
recundo mi mico audire nõ potes. Sed reli¬
quu cursu idete quem quide celeriter ꝑ¬
stringam. Ad hec eni que in ciuili bello mn
maximis tei .p. miscriis fecit et ea que quo¬
tidie facit festinat anĩs que peto ut ꝙ ꝙͣ ml¬
to notiora uobis ꝙͣ michi sint. tũ ut facitis
actente audiatis. Debet em talibus in rebo
excitait aiõs nõ cognitio solu teru s cta
recordatio tam et si iicidamus oporter me¬
dia ne nimis sero ad extrcma ueniamus
Intimus erat intribunatu Clodio qui lua

Expanded text:
spe et animi et ingeni praeditum, rei familiaspe et animi et ingeni praeditum, rei familiaris facultatibus eumque non modo tua familiaritate sed etiam congressione patrio iure et potestate prohiberet. haec tu cum per me acta meminisses, nisi illis quos videmus gladiis confideres, maledictis me provocare ausus esses. sed iam stupra et flagitia omittamus: sunt quaedam quae honeste non possum dicere; tu autem eo liberior quod ea in te admisisti quae a verecundo inimico audire non posses. sed reliquum vitae cursum videte, quem quidem celeriter perstringam. ad haec enim quae in civili bello, in maximis rei publicae miseriis fecit, et ad ea quae cotidie facit, festinat animus. quae peto ut, quamquam multo notiora vobis quam mihi sunt, tamen, ut facitis, attente audiatis. debet enim talibus in rebus excitare animos non cognitio solum rerum sed etiam recordatio; etsi incidamus, opinor, media ne nimis sero ad extrema veniamus. intimus erat in tribunatu Clodio qui sua
Abbreviated transcription (Latin):
stabili et certo locauit. Nemo unꝙͣ puer
emptus libidinis causa tam fuit ĩ domini
potestate ꝙͣ tu in curionis. Quotiens tepr̃
cius domo sua ciecit quotiens custodes po¬
suit ne lunen intrares. Cum tamen tu noc¬
te sotia hortante libidine cogente mercede
pregulas dimittereꝵ Que flagitia domus
illa diutius ferre non potuit. Scis ne me de
rebus michi notissimis dicere. Recordare
tempus illud cu pr̃ curio merens iacebat in
lecto filius se ad pedes meos prosternens lacͥ¬
mans te michi cõmendabat. Orabat ut tecoũ
suu prẽm si sextertiu sexagies peteret de¬
fenderem tantu em prote intercessisse di¬
cebat. Ipẽ autem amore ardens confirmabat
quod desideriu tui discidi ferre non posset
se in exiliu eẽ ituru. Quo ego tempore tã
ta mala florontissime familie sedaui. uł po¬
tius substuli. Pr̃i persuasi ut es alienu filii
dissolueret. Redimeret adolescente sũma

Expanded text:
stabili et certo conlocavit. nemo umquam puer stabili et certo conlocavit. nemo umquam puer emptus libidinis causa tam fuit in domini potestate quam tu in Curionis. quotiens te pater eius domu sua eiecit, quotiens custodes posuit ne limen intrares? cum tu tamen nocte socia, hortante libidine, cogente mercede, per tegulas demitterere. quae flagitia domus illa diutius ferre non potuit. scisne me de rebus mihi notissimis dicere? recordare tempus illud cum pater Curio maerens iacebat in lecto; filius se ad pedes meos prosternens, lacrimans, te mihi commendabat; orabat ut se contra suum patrem, si sestertium sexagiens peteret, defenderem; tantum enim se pro te intercessisse dicebat. ipse autem amore ardens confirmabat, quod desiderium tui discidi ferre non posset, se in exsilium iturum. quo tempore ego quanta mala florentissimae familiae sedavi vel potius sustuli! patri persuasi ut aes alienum fili dissolveret; redimeret adulescentem, summa
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco et de leontino agro et de can¬
pano quos iste agros ereptos rei.p. turpi¬
ssimis possessotibus inquinauit. Iam eni qm̃
crimĩbus cius satis respondi de ipo emẽdato¬
re et correctore nrõ quedam dicenda sunt
Nec emi omiã effunda ut sisepius decertan¬
dum sit ut erit semper nouus uenia. qua
facultatem michi multitudo istius iutioꝵ
peccatorũq largit᷑. Uis ne igit᷑ te inspicias
a puero sic opinor aprincipio ordiamur
tenes ne memoria pretexta tu te decoxis¬
se prĩs inquies ista culpa ẽ. Concedo. Et eĩ
est pietatis plena defensio illud tñ audatie
cia decoctoribiis certus locus constitutus ꝙͣ¬
iis qui fortune uitio non suo decoxisset. Sup̃¬
sisti uirile togam ꝙͣ statim iuliebre stola
reddidisti. Primo uulgare scortu certa fla¬
gitii merces nec ea parua. Sed cito curio
interuenit quite ameretricio questu abdu¬
xit et tanꝙ̃ stolam dedisset in matrimomo

Expanded text:
alio loco et de Leontino agro et de Camalio loco et de Leontino agro et de Campano, quos iste agros ereptos rei publicae turpissimis possessoribus inquinavit. iam enim, quoniam criminibus eius satis respondi, de ipso emendatore et correctore nostro quaedam dicenda sunt. nec enim omnia effundam, ut, si saepius decertandum sit, ut erit, semper novus veniam: quam facultatem mihi multitudo istius vitiorum peccatorumque largitur. visne igitur te inspiciamus a puero? sic opinor; a principio ordiamur. tenesne memoria praetextatum te decoxisse? ‘Patris’ inquies ‘ista culpa est.’ concedo. etenim est pietatis plena defensio. illud tamen audaccia decoctoribus certus locus constitutus, quamvis quis fortunae vitio, non suo decoxisset. sumpsisti virilem, quam statim muliebrem togam reddidisti. primo volgare scortum; certa flagiti merces nec ea parva; sed cito Curio intervenit qui te a meretricio quaestu abduxit et, tamquam stolam dedisset, in matrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
statura quo tmiinicipio qua tribu nichil
scio inquies insique predia habuerit Igi
frẽm exheredans te faciebat herede. In
multas preterea pecunias alionissimoꝵ
ratus sum mentione tehereditatu au¬
sum esse facere cu ip̃e hereditate prĩs
non adisses. Hec ut colligeres homo amẽ¬
tissime tot dies maliena uita declamasti
ꝙͣꝙ tu quide ut tui familiarissimi dictitat
iuni exhalandi nõ acuendi ingenii causa
declamitas. Tu uero adhibes ioci causar
magrũ suffragio tuo et compotoꝵ tuoꝵ
retorem cui concessisti ut inte que uellet
diceret salsu oio homiẽ set materia fa¬
cilis inte et in tuos dicta dicere. Interte
cebat quod cause prodeẽt. tu cursimdicis
aliena at quanta merçes rhetori data ẽ
uulnera duomilia iugera campi leontini
sex clodio rhetori assignasti et quidemĩ
disceres. Num etiam hoc homo auda¬
tissime ex Cesaris cõmentariis. S dica

Expanded text:
statura, quo municipio, qua tribu. ‘nihil statura, quo municipio, qua tribu. ‘nihil scio’ inquies ‘nisi quae praedia habuerit.’ igitur fratrem exheredans te faciebat heredem. in multas praeterea pecunias alienissimoruratus sum, mentionem te hereditatum ausum esse facere, cum ipse hereditatem patris non adisses. haec ut conligeres, homo amentissime, tot dies in aliena villa declamasti? quamquam tu quidem, ut tui familiarissimi dictitant, vini exhalandi, non ingeni acuendi causa declamitas. at vero adhibes ioci causa magistrum suffragio tuo et compotorum tuorum rhetorem, cui concessisti ut in te quae vellet diceret, salsum omnino hominem, sed materia facilis in te et in tuos dicta dicere. vide autem quid intersit inter te cebat quod causae prodesset; tu cursim dicis aliena. at quanta merces rhetori data estvolnera. duo milia iugerum campi Leontini Sex. Clodio rhetori adsignasti et quidem imdisceres. num etiam hoc, homo audacissime, ex Caesaris commentariis? sed dicam
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũtamen homiẽs ꝙͣius in turbidis rbo
sint tñ si mõ homiẽs sunt interdu aĩs rͥ¬
laxant quod aute idem mestitia mea re¬
prehendit i dem iocum magno argumẽto
sit me ĩ utroq fuisse moderatu. Ecͤredita¬
tem michi negasti uenire. Atma hoc tuũ
ueru crimen eẽt plures amici mei et ne¬
cessarii uiuerent. Set qui istuc uenit ĩ mẽ¬
tem tibi. Ego em amplius sex tertiu ducẽ¬
ties acceptu hereditatibus retuli ꝙͣꝙͣ ĩ hoc
genere fateor felitiore esse te me nemo nͥ
amicus fecit heredem ut cu illo cõmodo
si quoderat aimi quide dolor iungeret
Te is quem udisti nũꝙͣ .l. Ruibrius Cassma
fecit heredem. Et quide uide ꝙͣ te amarit
is albu saterne fuerit ignorans frĩs filiu
preteriit. Q furii honestissimi cquitis. Ro
sinq amicissimi que palam hetede sẽp
fecit heredem. Uclim michidicas nisi mo¬
lestu est .i. tursecius qua facie fuerit qua

Expanded text:
verum tamen homines, quamvis in turbidis rebus verum tamen homines, quamvis in turbidis rebus sint, tamen, si modo homines sunt, interdum animis relaxantur. quod autem idem maestitiam meam reprehendit, idem iocum, magno argumento est me in utroque fuisse moderatum. hereditates mihi negasti venire. Vtinam hoc tuum verum crimen esset! plures amici mei et necessarii viverent. sed qui istuc tibi venit in mentem? ego enim amplius sestertium ducentiens acceptum hereditatibus rettuli. quamquam in hoc genere fateor feliciorem esse te. me nemo nisi amicus fecit heredem, ut cum illo commodo, si quod erat, animi quidam dolor iungeretur; te is quem tu vidisti numquam, L. Rubrius Casinas fecit heredem. et quidem vide quam te amarit is qui albus aterne fuerit ignoras. fratris filium praeterit, Q. Fufi, honestissimi equitis Romani suique amicissimi, quem palam heredem semper fecit heredem. velim mihi dicas, nisi molestum est, L. Turselius qua facie fuerit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
mo pomneuio lũtater ame alienabat oto
mea an ille q̃ qͣ plus di lexie e lus mahat oto
sermones aut consilia contulit sopius: quod
quidem erat magnu de sũma re dissentiẽ¬
tes in eadem consuetudine amicitie perma¬
nere. S et ego quid ille. E contra ille quid¬
et ego sentirem et spectare uidebat Ego ĩ¬
columitati ciuiu primu et postea digni
aute habebat uterq quid sequeret. idcir¬
co tollerabilior erat nra dissensio. Quid uo
ille consularis uir ac pene diuinus deme
senserit. Sciunt qui cu pharsalica fuga pa¬
phum prosecuti sunt. Nunꝙͣ ab eo mẽtio
de me msi hono rifica nis plena amicissimi
desiderii tu me nidisse plus fateret᷑ sespe¬
rauisse meliora et eius uiri nomiẽ me
in sectari audes cuius me amicu secͣtorẽ
te ec̃ fateare. Sed omittat᷑ bellu illud ĩ
quo tu nimiu felix fisti ne iocis quide
respondebo quibus me incastris usu eẽ
dixisti. erant quide illa castra plena cure

Expanded text:
 Pompei voluntatem a me alienabat oratio mea. an ille quemquam plus dilexit, cum ullo aut sermones aut consilia contulit saepius? quod quidem erat magnum, de summa re publica dissentientis in eadem consuetudine amicitiae permanere. ego quid ille et contra ille quid ego sentirem et spectarem videbat. ego incolumitati civium primum, ut postea dignitautem habebat uterque quid sequeretur, idcirco tolerabilior erat nostra dissensio. quid vero ille singularis vir ac paene divinus de me senserit sciunt qui eum de Pharsalia fuga Paphum persecuti sunt. numquam ab eo mentio de me nisi honorifica, nisi plena amicissimi desideri, cum me vidisse plus fateretur, se speravisse meliora. et eius viri nomine me insectari audes cuius me amicum, te sectorem esse fateare? sed omittatur bellum illud in quo tu nimium felix fuisti. ne de iocis quidem respondebo quibus me in castris usum esse dixisti: erant quidem illa castra plena curae;
Abbreviated transcription (Latin):
At ego tuas litteras et siiut potera. ⁊ te
lacessitus tamen non proferam quibus
petis ut tib per moliceat quemda de ex¬
ilio reducere adurasq id tt ĩinto me ñ
esse factireu idq ame impatras quid eĩ

Expanded text:
at ego tuas litteras, etsi iure poteram a te at ego tuas litteras, etsi iure poteram a te lacessitus, tamen non proferam: quibus petis ut tibi per me liceat quendam de exsilio reducere, adiurasque id te invito me non esse facturum; idque a me imp
Abbreviated transcription (Latin):
da sunt n hoc ĩ hunamtatis tuestul¬
titiam inora dibile udeto Quid hẽs
quea michi onro ias homo diserte
ut mustele tamisio et ti coni numilio
uideris qrui cu hoc isto temport stent
cu gladiis in conspecta senatus. Eeo
quoq te disertu putabo si oste nd̃ets
quo modo sis cos inttr sictarios defensurꝰ
Set quid oppones tandem si negem me
unꝙͣ istas literas adto misisse. quo  tes¬
te conuinçes. An cirographo inguo hẽs
sciãm questuosam qui possis. sunt.in
libera mani Iam ĩuidco magrõ tuo ꝗ
te tauta mercede quanta iam profeta
inchil sapere docuit. Quid eni ẽ minꝰ
non dico oratoris. set hom̃is.ꝙͣ obicere
aduorsano quod ille si uerbo negarit lõ¬
gitis progirdi non possit qui obieterit
At ego non nega te quoq m isto ipõ con¬
uinco non in ħumanitatis offinii beni
de te huꝰ literis non male existimem qd̾
scribam tanꝙ̃ ad ciuom tanꝙͣ ad honu
uiru non tanꝙͣ ad sceleratu et iatronẽ

Expanded text:
da! sit hoc inhumanitatis: stultitiam incredibilem videte. quid habes quod mihi opponas, homo diserte, ut mustelae tamen Seio et Tironi Numisio videris? qui cum hoc ipso tempore stent cum gladiis in conspectu senatus, ego quoque te disertum putabo, si ostenderis quo modo sis eos inter sicarios defensurus. sed quid opponas tandem, si negem me umquam ad te istas litteras misisse? quo me teste convincas? an chirographo? in quo habes scientiam quaestuosam. qui possis? sunt enim librari manu. iam invideo magistro tuo, qui te tanta mercede quantam iam proferam nihil sapere doceat. quid enim est minus non dico oratoris, sed hominis quam id obicere adversario quod ille si verbo negarit longius progredi non possit qui obiecerit? at ego non nego, teque in isto ipso convinco non inhumanitatis solum sed de te in his litteris non male existimem, quod scribam tamquam ad civem, tamquam ad bonum virum, non tamquam ad sceleratum et latronem.
Abbreviated transcription (Latin):
r. neqoses ulle possent ⁊ hercere Uerũ
tũ quid erat ⁊ me rogates si cra: is de qͦ
rogabas Cosar lege reductus. sat iudolic
meam grãm uoluit cẽ in quo ne ipĩus
quide u̾la cẽ potent lege inta d cua¬
inichn  et pro mea auid et in ao.
Antoniu multa dctuda si aitorii
peto a uohis ut pro medicant beng¬
ne alteru urẽ efficiam ut contra illum
cu dicam actente audiatis. Siruil uid
oro si inea cu in orũ uita tu indicẽ¬
do moderationo modestiamq cognos¬
ciis nomo hodio ⁊ii isti ut prouocauit
tespondebo oblitu eẽ pritetis mei non
tractabo ut consule ne ille mo quido ut
consulare et si ille nullo mõ consul uł
trouersia consularis Ut igitur intel¬
ligaretis qalem me eẽ consulare pro¬
fitet. ir obiecit michi consulatu meu
xbuuus ordinis consilio autoritate
siuã. Hec tu honio sapiens non solu
edoquens a pud cos quor consilio sapĩaq
gusta sunt ausus es iut perare. Quaꝙ

Expanded text:
 leges ullae possent coercere? verum tamen quid erat quod me rogares, si erat is de quo rogabas Caesaris lege reductus? sed videlicet meam gratiam voluit esse, in quo ne ipsius quidem ulla esse poterat lege lata. sed cuuid et in M. Antonium multa dicenda sint, alterum peto a vobis ut me pro me dicentem benigne, alterum ipse efficiam ut, contra illum cum dicam, attente audiatis. simul illud oro: si meam cum in omni vita tum in dicendo moderationem modestiamque cognostis, ne me hodie, cum isti, ut provocavit, respondero, oblitum esse putetis mei. non tractabo ut consulem: ne ille quidem me ut consularem. etsi ille nullo modo consul, vne ulla controversia consularis. Vt igitur intellegeretis qualem ipse se consulem profiteretur, obiecit mihi consulatum meum.huius ordinis consilio, auctoritate, sententia? haec tu homo sapiens, non solum eloquens, apud eos quorum consilio sapientiaque gesta sunt ausus es vituperare? quis
Abbreviated transcription (Latin):
falsum nullum esset uerum. om̃es sensuiꝰ
ueri nũptios dixit esse. Nihil horum ut
bat ut leuiorem repelleret. ł dem facit in
natura deorum dum in diuiduorum co¬
porum concursionem fugit non interit.¬
quod disponitur consequetur Negat esse
corpus deorum s& tanꝙͣ corpus nec san¬
guinem set tanꝙͣ sanguinem. Mirabile
uidetur ꝙ non rideat᷑ anispex cum arus¬
risum tenere possitis. Non est corpus se
quasi corpus hoc intelligerem qualeei
siin certiis fingeretur aut fictilibus figu¬
possumus. he tu quidem uellei sę ut uis
facere. Esta cnim a nobis quasi dictata re
Cum quidem gloriaretur ut uid

Expanded text:
falsum, nullum esset verum: omnes sensus falsum, nullum esset verum: omnes sensus veri nuntios dixit esse. Nihil horum nisbat ut leviorem repelleret. Idem facit in natura deorum: dum individuorum corporum concretionem fugit ne interitus et dissipatio consequatur, negat esse corpus deorum sed tamquam corpus, nec sanguinem sed tamquam sanguinem. Mirabile videtur quod non rideat haruspex cum harusrisum tenere possitis? non est corpus sed quasi corpus: hoc intellegerem quale esset, si in cereis fingeretur aut fictilibus figupossum. ne tu quidem Vellei, sed non vis fateri. Ista enim a vobis quasi dictata redlucinatus est, cum quidem gloriaretur, ut vid
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣ sanguinem hoc persepe fatiatis. ut
cum aliquid uerisimilem dicatis omnino &¬
sine fieri quił possit. ut satius fuerit idip̃
de quo ambigebatur conçedere quam tam
inpudenter resistere. Uelud Epicurus cũ
huderet si athoni ferrentur in locu ĩferi¬
orem suopte pondere. nihil tore in nostra
potestate. quodesset earum motus certus
et necessarius. Enuenit quomodo necessi¬
tatem effugeret. Q udelicet democritum
fugerat. Ait athonum cum pondere qt
grauitate directe deorlum feratur declina¬
repaululum hoc dicere turpius est.ꝙͣ illꝰ
quod uult non posse defendere Itent ta
modi aliquid aut uiuet cras aut no uiuet
ł picurus alterĩfieri necessariu totum hͦ
aut etiam̃ aut non negauit esse necessa¬
rium quo dici quid obtfisius Urgebat ax¬
chesillas snonem cum ipse omia falsad¬
ceret quẽ sensibus iuderentur Ceno autẽ
non muilla uisa esse falsa non omniati¬
muit ł picutus ne siunum uisum essec

Expanded text:
tamquam sanguinem. Hoc persaepe facitis, ut, tamquam sanguinem. Hoc persaepe facitis, ut, cum aliquid non veri simile dicatis et ne fieri quidem possit, ut satius fuerit illud ipsum de quo ambigebatur concedere quam tam inpudenter resistere. Velut Epicurus cum videret, si atomi ferrentur in locum inferiorem suopte pondere, nihil fore in nostra potestate, quod esset earum motus certus et necessarius, invenit quo modo necessitatem effugeret, quod videlicet Democritum fugerat: ait atomum, cum pondere et gravitate directo deorsus feratur, declinare paululum. hoc dicere turpius est quam illud quod vult non posse defendere. Idem facmodi aliquid "aut vivet cras aut non vivet Epicurus", alterutrum fieret necessarium: totum hoc "aut etiam aut non" negavit esse necessarium; quo quid dici potuit obtusius? Urguebat Arcesilas Zenonem, cum ipse falsa omnia diceret quae sensibus viderentur, Zenon autem non nulla visa esse falsa non omnia; timuit Epicurus ne, si unum visum esset
Abbreviated transcription (Latin):
reas ut Epicurus ẽe desinas. Nibil eque
inquis. Ut rationẽ uite bte ueritateq
deseram Ista igitur est ueritas nam de
ꝙ esse censes nisi plane otio langueat
d& ubi est ueritas in mundis credo ĩ mĩe¬
rabilibus omnibus minimis ipsoru pũc¬
tis aliis nascentibus aliis cadentibus anĩ
diuidiuis corpusculis tam preclara opa
nulla moderante natura nulla ratioe
fingentibus. S& oblitus liberalitatis mec
qua tecum paulo ante un ceperam. plu¬
ra complector Concedam ergo ex incli¬
uidius constrare om̃ĩa quid ad rem dor¬
tum aliquando sit. Sinati nulli dei añꝙͣ
nati. Et siortus est deorum intexitus sit
necesse est. Ut tupaulo mit de plois mũ¬
do disputabas. ubi igitur est uestru beatũ
et cternum quib duobus uerbis significa¬
tis deum. Quod cum efficere uultis indu¬
menta contectis. Ita enim dicebas nocorp
esse indeo s& qĩ corpus non sanguine sa

Expanded text:
reas, ut Epicureus esse desinas? "Nihil equidem" reas, ut Epicureus esse desinas? "Nihil equidem" inquis "ut rationem vitae beatae veritatemque deseram". Ista igitur est veritas? nam de deo quidem esse censes nisi plane otio langueat. sed ubi est veritas? in mundis credo innumerabilibus omnibus minimis temporum punctis aliis nascentibus aliis cadentibus; an in individuis corpusculis tam praeclara opera nulla moderante natura nulla ratione fingentibus? Sed oblitus liberalitatis meae, qua tecum paulo ante uti coeperam, plura complector. Concedam igitur ex individuis constare omnia; quid ad rem? deortum aliquandost; si natum, nulli dei ante quam nati; et si ortus est deorum, interitus sit necesse est, ut tu paulo ante de Platonis mundo disputabas. ubi igitur illud vestrum beatum et aeternum, quibus duobus verbis significatis deum? Quod cum efficere vultis, in dumeta conrepitis. ita enim dicebas, non corpus esse in deo sed quasi corpus, nec sanguinem sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ iudetur. S&c quia cõmune hoc est ar¬
tumentum aliorum etiam pħioꝵ hoc tẽ
do esse deos. doce me igitur unde sint q
les sint corpore. animo uita hec enim s¬
re desidero abuteris ad orna athoꝵ regͦ
et licentia. hinc quodq in solum uenit u̾t
poribus autem omnis obsidet᷑ locus. Ita
nullum in ane nihil esse indiuiduura
potest. hec ego nc̃ phicoꝵ oracula fundo
uera an falsa nescio set uerisimilia tũ¬
uerisimiliora ꝙͣ ur̃a. Esta enim flagitiꝰ
democriti siue ctiam ante leucippi ec
corpuscula quedam leuia. alia aspera a¬
tum esse celum atq terram nulla cogẽ¬
te natura s& concursu quodam fortiu¬
to hanc tu opinionem uellei usq ad hac
ctatem perduxiiti priusq te quil de oĩ
uite statu ꝙͣ de ista auctoritate deieceit
ante enim iudicasti. Epicurum te esse o¬
portere ꝙ̃ ista cognonisti Ita necesse fui
aut hec flagitia concipere animo aut sul¬
cepte phie nomen amittere. Qdenim me¬

Expanded text:
quam videtur. sed quia commune hoc est arquam videtur. sed quia commune hoc est argumentum aliorum etiam philosophorum,do esse deos; doce me igitur unde sint ubi sint quales sint corpore animo vita; haec enim scire desidero. Abuteris ad omnia atomorum regno et licentia; hinc quodcumque in solum venit, ut poribus autem omnis obsidetur locus; ita nullum inane, nihil esse individuum potest. Haec ego nunc physicorum oracla fundo, vera an falsa nescio, sed veri simile tamen similiora quam vestra. ista enim flagitia Democriti sive etiam ante Leucippi, esse corpuscula quaedam levia alia asperatum esse caelum atque terram nulla cogente natura sed concursu quodam fortuito—hanc tu opinionem C. Vellei usque ad hanc aetatem perduxisti, priusque te quis de omni vitae statu quam de ista auctoritate deiecerit; ante enim iudicasti Epicureum te esse oportere quam ista cognovisti: ita necesse fuit aut haec flagitia concipere animo aut susceptae philosophiae nomen amittere. quid enim me
Abbreviated transcription (Latin):
tum leue per se est et falsum. Primi
enim tibi utrum note sint opiniones
nationum Equidem arbitror multas
esse gentes sic inmanitate efferatas. Ut
apud eas nulla suspitio sit deoꝵ. Ed dia¬
goras atħos qui dictus est posteaꝙ The¬
Sdorus none aperte naturam deorum
substulert. Nam Abdẽites protagoras
cuius ate modo mentio facta est Sop¬
histes temporibus illis uel maximus cũ
in principio libri sic posuisse. de duus
nensium iussu urbe atq agro est exter¬
minatus. libriq eius in contione cõbust
Ex quo equidem existimo tardiores ad
hanc sinam profitendam multos esse
factos. quippe cum penam ne ubitato
quidem effugere potuisse. Ed de sacri¬
legis de impiis periurisq dicemus. Tu¬
bulus. Silutius nunꝙͣ silupus aut car¬
bo aut neptũm filius ut ait lucilius pu¬
tass& esse deos tam periurus aut tam ĩ¬
ourus fiuss&. Non igitur tam explorata
ista ratio ad id quod uultis confirmand

Expanded text:
cum leve per se tum etiam falsum est. Primum cum leve per se tum etiam falsum est. Primum enim unde tibi notae sunt opiniones nationum? equidem arbitror multas esse gentes sic inmanitate efferatas, ut apud eas nulla suspicio deorum sit. Quid Diagoras, Atheos qui dictus est, posteaque Theodorus nonne aperte deorum naturam sustulerunt? nam Abderites quidem Protagoras, cuius a te modo mentio facta est, sophistes temporibus illis vel maximus, cum in principio libri sic posuisset "de diviniensium iussu urbe atque agro est exterminatus librique eius in contione combusti; ex quo equidem existimo tardioris ad hanc sententiam profitendam multos esse factos, quippe cum poenam ne dubitatio quidem effugere potuisset. Quid de sacrilegis, quid de impiis periurisque dicemus? Tubulus si Lucius umquam, si Lupus aut Carbo aut Neptuni filius, ut ait Lucilius, putasset esse deos, tam periurus aut tam inpurus fuisset? Non est igitur tam explorata ista ratio ad id quod vultis confirmandum
Abbreviated transcription (Latin):
sapiensq dicitur. quia multa uenirent
in mentem acuta et subtilia dubitante
quid eorum esset uerissimum desperas¬
se omnem ueritatem. Epicurus uerotu.¬
us nam cum illo malo disẜe̾ ꝙͣ tecum
quid dicit quod non modo pħya dignũ
esset s&c etiam mediocri prudentia. Qrͣ
primum in ea questione que est de na
deorum sint ne dii nec ne sint diffi¬
cile est negare. Credo si in contione que¬
ratur. S& in huius modi sermone et
consessu facillimum Itaq ego ille pon
tifex qui cerimonias religioResq pub¬
licas sanctissime tuendał arbitror hoc
quidem primum esse deos persuaderi
mihi non opinione solum sec etiam ad
ueritatem plane uelim. Multa enim oc¬
currunt que nos conturbent. ut inter¬
dum nulli esse uideantur. Sec uide ꝙ̃
tecum agam liberaliter. Que cõmunia
sunt nobis cum ceteris phys non attuꝵ¬
gam ut hoc ipsum placet et enim oĩb
Rere mihi ipsi in primis deos esse. Etaꝙ
ẽẽ dixisti. cur esse deds confitemur qd

Expanded text:
sapiensque traditur, quia multa venirent sapiensque traditur, quia multa venirent in mentem acuta atque subtilia, dubitantem quid eorum esset verissimum desperasse omnem veritatem. Epicurus vero tuus nam cum illo malo disserere quam tecum quid dicit quod non modo philosophia dignum esset sed mediocri prudentia? Quaeritur primum in ea quaestione quae est de natura deorum, sintne dei necne sint. "Difficile est negare." Credo si in contione quaeratur, sed in huius modi sermone et in consessu ftifex, qui caerimonias religionesque publicas sanctissime tuendas arbitror, is hoc quod primum est, esse deos, persuaderi mihi non opinione solum sed etiam ad veritatem plane velim. multa enim occurrunt quae conturbent, ut interdum nulli esse videantur. Sed vide quam tecum agam liberaliter: quae communia sunt vobis cum ceteris philosophis non attingam, ut hoc ipsum; placet enim omnibus fere mihique ipsi in primis deos esse. itaque esse dixisti cur esse deos confiteremur. quod
Abbreviated transcription (Latin):
fellerentur. Cum aptincipe Epicureo¬
rum accepissem quem admodum dico¬
retur.Non ergo ille ut pleriq s& istomͦ
ut tu distincte grauiter ornate. Sa qd
in illo usu mihi sepe euenit. Idem rͦa
cum te audirem acciderat ut moleste
ferrem tantum ingenium bona uenia
me audies intam leues ne dicam inta
ineptas sententias incidisse. Neq ego e¬
nunc ipse aliquid afferam melius u
enim modo dixi om̃ibus fere in rebus
s& maxime inphisicis quid non sit ci¬
tius ꝙͣ quidsit dixerim. Roges me quid
aut quale sit deus autore utã. S ymoni¬
de dequo cum quesiuiss& hoc idem tirã¬
nus. Eiero. deliberandi sibi unum die
postulauit. Cum idem exeo postridie q̃¬
reret hiduum petiuit Cum sepius dup¬
licaret numerum dierum adiuransq.
hiero requireret cur ita faceret. quia.
quanto inquit dintius considero tanta
mihi speties uidetur obscurior. S& Symo¬
nidem arbitror non solum enim poeta
suanis uerum etiam ceterorum doct

Expanded text:
fellerentur, cum a principe Epicureofellerentur, cum a principe Epicureorum accepissem quem ad modum dicerentur. non igitur ille ut plerique, sed isto modo ut tu, distincte graviter ornate. Sed quod in illo mihi usu saepe venit, idem modo cum te audirem accidebat, ut moleste ferrem tantum ingenium bona venia me audies in tam leves ne dicam in tam ineptas sententias incidisse. Nec ego nunc ipse aliquid adferam melius. ut enim modo dixi, omnibus fere in rebus sed maxime in physicis quid non sit citius quam quid sit dixerim. roges me quid aut quale sit deus: auctore utar Simonide, de quo cum quaesivisset hoc idem tyrannus Hiero, deliberandi sibi unum diem postulavit; cum idem ex eo postridie quaereret, biduum petivit; cum saepius duplicaret numerum dierum admiransque Hiero requireret cur ita faceret, "quia quanto diutius considero" inquit "tanto mihi spes videtur obscurior". Sed Simoniden arbitror non enim poeta solum suavis verum etiam ceteroqui doctus
Abbreviated transcription (Latin):
pacile ini mentem uenire solet. qrͣ sue¬
rum sit aliquid quam quare falsu
łq tum sepe tum cumte audiren
paulo ante contigit. Roges me quales
paturam esse dicam ihil fortasse re¬
spondeam. Queras putem ne talem
esse qualis modo ate sit exposita nil
dicam mihi iuderi minus. Sedante
ꝙ aggrediar ad ea que ate disputato
sunt ete ipso dicam quid senltiam
or audisse cum te togatis om̃ib sine
dubio anteferret pancos tecum epicu¬
reos e gretia comput aret ses quia ab
cote nirifice diligi intelligebara arbi¬
trabar propter beniuolentiam uberis¬
illum id dicere Ego autem et si uereor
laudare presentem audicotamen de
re obscura atq difficili ate dictur
esse dilucide nec sententiis solum copi¬
ose set uerbis etiam ornatius ꝙͣ solẽt
uestri. Genonem quem philo noster
corifeu̾m appellare Epicureorum sole¬
bat cum Athenis essem audiebam fre¬
quenter et ipso autore philone credouit
facilius iudicarem ꝙͣ illa quando re¬

Expanded text:
facile in mentem venire solet quare vefacile in mentem venire solet quare verum sit aliquid quam quare falsum; idque cum saepe tum cum te audirem paulo ante contigit. roges me qualem naturam deorum esse dicam: nihil fortasse respondeam; quaeras putemne talem esse qualis modo a te sit exposita: nihil dicam mihi videri minus. Sed ante quam adgrediar ad ea quae a te disputata sunt de te ipso dicam quid sentiam. or audisse, cum te togatis omnibus sine dubio anteferret, paucos tecum Epicureos e Graecia compararet, sed, quod ab eo te mirifice diligi intellegebam, arbitrabar illum propter benivolentiam uberius id dicere. ego autem, etsi vereor laudare praesentem, iudico tamen de re obscura atque difficili a te dictum esse dilucide, neque sententiis solum copiose sed verbis etiam ornatius quam solent vestri. Zenonem, quem Philo noster coryphaeum appellare Epicureorum solebat, cum Athenis essem audiebam frequenter, et quidem ipso auctore Philone, credo ut facilius iudicarem quam illa bene re
Abbreviated transcription (Latin):
dicitis. Ut quicquid accidat id ex eter¬
na ueritate ẽarumq continuatione
fluxisse dicatis. Quanti autem ħ phia
eistimanda sit cui tanꝙͣ aniculis &
his quidem indoctis fato fieri uideãt
omia Sequetur mantices ura que la¬
tine diuinato dicitur qua tanta ĩbue¬
remur superstitione si uos audire uel¬
lemus. ut Aruspices Augures Arioli
Uates coniectores nob̾ essent colendi
his terroribus ab epicuro soluti et ĩ lib¬
tatem uẽdicati nec metuemus eos qͦs
intelligimus non sibi fingere ullam
molestiam nec alteri querere et pie
sancteq colemus naturam excellẽte
atq pr̃antem S& elatus studio uere¬
or ne longior fuerim. Erat autem
difficile tem tantam tamq p̃clara
inchoatam relinquere. quanꝙͣ non
tam dicendi xatio mihih abenda sit
ꝙͣ audiendi. Tum Cotta comiter uit
blebat: At qui inquit uellei msitu
aliquia dixisses in hilsane ex meãcp
andue potuisses. Mihi enipa nõ taro

Expanded text:
 eimarme/nhn dicitis, ut quicquid accidat id ex aeter eimarme/nhn dicitis, ut quicquid accidat id ex aeterna veritate causarumque continuatione fluxisse dicatis. quanti autem haaestimandast, cui tamquam aniculis, et his quidem indoctis, fato fieri videantur omnia. sequitur mantikh\ vestra, quae Latine divinatio dicitur, qua tanta inbueremur superstitione si vos audire vellemus, ut haruspices augures harioli vates coniectores nobis essent colendi. His terroribus ab Epicuro soluti et in libertatem vindicati nec metuimus eos quos intellegimus nec sibi fingere ullam molestiam nec alteri quaerere, et pie sancteque colimus naturam excellentem atque praestantem. Sed elatus studio vereor ne longior fuerim. erat autem difficile rem tantam tamque praeclaram inchoatam relinquere; quamquam non tam dicendi ratio mihi habenda fuit quam audiendi.” Tum Cotta comiter ut solebat Atqui inquit “Vellei nisi tu aliquid dixisses, nihil sane ex me quidem audire potuisses. mihi enim non tam
Abbreviated transcription (Latin):
Docuit nos enim idem qui cetera nã
effectum esse mundum inhil opus fu¬
isse fabricatamq eam rem ẽe̾ facile
quam uos effingi negetis sine diuina
posse solertia. Nam ĩnumerabiles na
mente possit non iudetis ut tragici pe¬
ete cum explicare argumenti exitu
non potestii confugitis ad deum ciuo
operam profecto non desideraretis.si
inmensam et interminatam medie
partis magnitudinem regione uidẽtu
En quam se miscens aius et intendens
itasate longeq peregrinatur. Ut nulla
tamen horam ultifnam uideat ĩ qua
possit insistere.In hac igitur ĩmensita
ta uis ĩnũabilium uolitat athor que
interiecto ĩani coherescunt tũ interse
et alie alias apprehendentes cõtinuat
ex quo effici posse sine follib et sine
icudibus non putatis. Etaq inposiustis
in ceruicibus nostris sempiternu deũ¬
dnu quem dies et noctes timeremus
putantem curiosum et plenum nego¬
tii deum. Hlinc uobis extitit primułn
illa fatalis necessitas.quar

Expanded text:
docuit enim nos idem qui cetera, natura docuit enim nos idem qui cetera, natura effectum esse mundum, nihil opus fuisse fabrica, tamque eam rem esse facilem, quam vos effici negetis sine divina posse sollertia, ut innumerabiles natmente possit non videtis, ut tragici poetae cum explicare argumenti exitum non potestis confugitis ad deum. cuius operam profecto non desideraretis, si inmensam et interminatam in omnis partis magnitudinem regionum videretis, in quam se iniciens animus et intendens ita late longeque peregrinatur, ut nullam tamen oram ultimi videat in qua possit insistere. in hac igitur inmensitatta vis innumerabilium volitat atomorum, quae interiecto inani cohaerescunt tamen inter se et aliae alias adprehendentes continuantur; ex quo efficudibus non putatis. itaque inposuistis in cervicibus nostris sempiternum dominum, quem dies et noctes timeremus. putantem curiosum et plenum negotii deum? Hinc vobis extitit primum illa fatalis necessitas, quam
Abbreviated transcription (Latin):
rus idest equabile intributione. Et hac¬
igitur illud efficitiesi mortaliu tanta
multitudo sit esseĩortalium ño mino¬
rem et sique intereant innuabilia sit
etiam ea que conseruentur infinita ee
debere Et querẽ a nobis balbe soletis
que uita deorum sit qua ab his degat
et ate ea udelicet qua inhil beatius nĩ¬
hil bonis omnibus affluentius cogitari
potest. Nihilenim agit nullis ocꝰcupa¬
tionibus implicatur. Hulla opera moli¬
tur sua sapientia et uirtute gaudet ħt
deus est quid potest esse minus ꝙͣ nul
bili celeritate non quietum autez mhil
beatum est. siue in ip̃o deus in est aliꝗi
qui regat qui gubernet et qui cursus
astroriim mut᷑ationes temporum xͥꝵ
uicissitudines ordiensꝙ conseruet Ter¬
ras et maria contemplans hoium co¬
moda uitasq tueatur ne ille est impli¬
catus molestis negotiis et operosis. Nos
autembtam uitam mn omni securita¬
te et in omni notione muneru ponize

Expanded text:
rus id est aequabilem tributionerus id est aequabilem tributioneigitur illud efficitur, si mortalium tanta multitudo sit, esse inmortalium non minorem, et si quae interimant innumerabilia sint, etiam ea quae conservent infinita esse debere. Et quaerere a nobis Balbe soletis quae vita deorum sit quaeque ab is degatur aetas. ea videlicet qua nihil beatius nihil omnibus bonis affluentius cogitari potest. nihil enim agit, nullis occupationibus est inplicatus, nulla opera molitur, sua sapientia et virtute gaudet, hadeus est, quid potest esse minus quietumbili celeritate: nisi quietum autem nihil beatum est; sive in ipso mundo deus inest aliquis, qui regat qui gubernet qui cursus astrorum mutationes temporum rerum vicissitudines ordinesque conservet, terras et maria contemplans hominum commoda vitasque tueatur, ne ille est inplicatus molestis negotiis et operosis. nos autem beatam vitam in animi securitate et in omnium vacatione munerum ponimus.
Abbreviated transcription (Latin):
guinem s& quasi sanguinem hec quaqͣ
Et ĩuenta sunt acutuus et dicta subti¬
lius ab Epicuro. ꝙ ut quiuis ea possit
agnoscere.tameri fretus intelligentia
ur̾ã dissero breuius qua causa desideãt
Epicurus autem qui rel occultas et peni¬
tus abditas non modo uidit aĩo l& ẽt
eam esse uim et naturam deorum. Ut
primum non sensu s& mente cernat᷑
Nec soliditate n quadam nec ad nũ
Ut ea que ille propter firmitatem gͣce
appellat l& imaginib similitu¬
dine et transitione perceptis. Cum in¬
fintarum similliaꝵ imaginum spes
ex innumerabilibus indiuiduis existat
a deos affluat cum maximis uolupta¬
tibus in eas ymagines mente intenta
infixamq nram intelłiam capere que
sit beata natura et eterna. Sũ ma uero
uis infimtatis et magna ac diligenti cõ¬
templatione dignissima est intelligi ĩ¬
qua necesse est eam esse naturam ut
omia om̃ib paria paribus respondeat
appellant Epicu¬

Expanded text:
guinem sed quasi sanguinem. Haec quamquam guinem sed quasi sanguinem. Haec quamquam et inventa sunt acutius et dicta subtilius ab Epicuro quam ut quivis ea possit agnoscere, tamen fretus intellegentia vestra dissero brevius quam causa desiderat. Epicurus autem, qui res occultas et penitus abditas non modo videat animo sed etiam eam esse vim et naturam deorum, ut primum non sensu sed mente cernatur, nec soliditate quadam nec ad numerum, ut ea quae ille propter firmitatem stere/mnia appellat, sed imaginibus similitudine et transitione perceptis, cum infinita simillumarum imaginum species ex innumerabilibus individuis existat et ad deos adfluat, cum maximis voluptatibus in eas imagines mentem intentam infixamque nostram intellegentiam capere quae sit et beata natura et aeterna. Summa vero vis infinitatis et magna ac diligenti contemplatione dignissima est. in qua intellegi necesse est eam esse naturam ut omnia omnibus paribus paria respondeant; appellat Epicu
Abbreviated transcription (Latin):
uitam &c actum mentis & agitationẽ
in deo. Ac deforma quidem partim nã
nos admonet partim ratio docet. Nan
a natura habemus om̃es gentium spes
lanti cuiꝙͣ aut dormienti. S& ne onua
reuocentur ad primas notiones rõhipa
uel quia bta est uel quia sempiterna cõ¬
uenire uideatur esse eandem pulcher¬
rimam. Que compositio menbroꝵ. Que
conformatio lineamentoꝵ. Que figura
que spẽs humana. potest esse pulcrior
Uos quidem lucili soletis nam coetane
meus hoc modo illud cum artifitium
fingitis fabricamq diuinam. ꝙͣ sint oia
in Hois figura non modo ad uslim ueꝵ
etiam ad uenustatem apta describere
Q sioium animantiu formam uincit
hoĩs figura. Deus autem aniians est ei
autem esse sine uirtute nemo potest. nͨ
uirtus sine ratione constare. nec ratio
usꝙͣ esse sine hõis figura. hois ẽe spetie
dedi. confitendum ełt. nec tñ ea speties
corpus est. s& quasi corpus nec habet sã¬

Expanded text:
vitam et actionem mentis atque agitationem vitam et actionem mentis atque agitationem in deo. Ac de forma quidem partim natura nos admonet partim ratio docet. Nam a natura habemus omnes omnium gentiulanti cuiquam aut dormienti? Sed ne omnia revocentur ad primas notiones, ratio hvel quia beata est vel quia sempiterna, convenire videatur eandem esse pulcherrimam, quae conpositio membrorum, quae conformatio liniamentorum, quae figura, quae species humana potest esse pulchrior? Vos quidem Lucili soletis nam Cotta meus modo hoc modo illud, cum artificium effingitis fabricamque divinam, quam sint omnia in hominis figura non modo ad usum verum etiam ad venustatem apta describere; quod si omnium animantium formam vincit hominis figura, deus autem animans est, eaautem esse sine virtute nemo potest nec virtus sine ratione constare nec ratio usquam inesse nisi in hominis figura, hominis esse specie deos confitendum est. Nec tamen ea species corpus est sed quasi corpus, nec habet san
Abbreviated transcription (Latin):
uis rebus noua ponenda noia ut Epicu
nemo eo uerbo noĩanit. hanc igitur ha¬
mus. Que enim natura informatione
deoru dedit eadem insculpsit ĩ mnẽtib
Ut eos eternos et beatos haberemus. Qđ
suta est uere exposita illa sina est abł
picuto Qđd btum cternumq sit iel nec
hr̃e ipsum negotii quicꝙ̃ nec exhibere
alteri. It aq neq ira neq gratia teneri
Quod nisi tale esset im becilla essent dia
sinil aliud quereremus nisi ut cos pie
coleremus et ut superstione liberarenĩ
satis esset dictum. Nam et prans deoꝵ
natura hoium pietate coleretur. Cum
eterna esset et beatissima habet enim
uenerationem iustam. quicquid exce¬
llit. et metus om̃is a ui atq ira deorũ
pulsus est. Intelligitur enim abtã ĩ mo¬
rtaliq natura et ir̾a et gratia segregari
& bus remotis nullos ex superis mpen¬
dere metus. S& ad hanc confirmanda
opinionem querit aiũs et formam et

Expanded text:
bus novis nova ponenda nomina, ut Epicurbus novis nova ponenda nomina, ut Epicurnemo eo verbo nominarat—hanc igitur hamus. quae enim nobis natura informationem ipsorum deorum dedit, eadem insculpsit in mentibus ut eos aeternos et beatos haberemus. Quod si ita est, vere exposita illa sententia est ab Epicuro, quod beatum aeternumque sit id nec habere ipsum negotii quicquam nec exhibere alteri, itaque neque ira neque gratia teneri, quod quae talia essent inbecilla essent omnia. Si nihil aliud quaereremus nisi ut deos pie coleremus et ut superstitione liberaremur, satis erat dictum; nam et praestans deorum natura hominum pietate coleretur, cum et aeterna esset et beatissima habet enim venerationem iustam quicquid excellit, et metus omnis a vi atque ira deorum pulsus esset; intellegitur enim a beata inmortalique natura et iram et gratiam segregari; quibus remotis nullos a superis inpendere metus. sed ad hanc confirmandam opinionem anquirit animus et formam et
Abbreviated transcription (Latin):
natura. Que enim est gens aut quod ge¬
nus hoium quod non habeat sine dde¬
trina anticipatione quandam deoru
ꝙͣ appellat
Epicurus .i antece¬
ptani animo rei quaridam affirmatio¬
nem sine qua nec intelligi quicꝙ nec q̃¬
ri nec disputari potest qiłauis rationis ui
atq utilitatem ex illo Epicuri de regula
et uiditio uolumine accepimus. Quddõ
fundamentum huius questionis est il
preclare tactum uidetis. Cum enim no
instituto aliquo aut more aut lege sit o¬
pinio constituta maneatq ad uitum oui
firma consensio intelligi necesse est esse
deos quoniam insitas edrum uel potius
ĩnatas cogitationes habemus. De quoauit
oim nat᷑ura consentit id uerum necesse
est esse Esse igitur deos confitendum e
quod quomam fieri constet inter omes
non phyos solum sec ctiam inter idoc¬
tos ⁊aremur constare illud etiam hanc
nos hre anticipationem ut ego dixisi¬
ne prenotone deorum. Suntꝰ enim no¬

Expanded text:
natura. quae est enim gens aut quod genatura. quae est enim gens aut quod genus hominum quod non habeat sine dtrina anticipationem quandam deorum, quam appellatEpicurus id est anteceptam animo rei quandam informationem, sine qua nec intellegi quicquam nec quaeri nec disputari potest. quoius rationis vim atque utilitatem ex illo caelesti Epicuri de regula et iudicio volumine accepimus. quod igitur fundamentum huius quaestionis est, id praeclare iactum videtis. cum enim non instituto aliquo aut more aut lege sit opinio constituta maneatque ad unum omnium firma consensio, intellegi necesse est esse deos, quoniam insitas eorum vel potius innatas cognitiones habemus; de quo autem omnium natura consentit, id verum esse necesse est; esse igitur deos confitendum est. Quod quoniam fere constat inter omnis non philosophos solum sed etiam indoctos, fatemur constare illud etiam, hanc nos habere sive anticipationem, ut ante dixi, sive praenotionem deorum sunt enim re
Abbreviated transcription (Latin):
tar de minerua partu iouis ortuq uir¬
gins ad phisiologiam traducens deuĩgi
A fabula. Exposin fere non pħror iudiçia
s& delirantium somnia. Nec enim multo
absurdiora sunt ea que poetarum uoci¬
bus fusa ipsa fatiutate nocnerut qui et
ira intlamatos et libidine fruentes ĩdux¬
erunt deos. feceruntq ut corum bella
terea discidia discordias. ortus interitus
querelas lamentationes effusas in omni
intempantia libidines adulteria uincła
cum hlimano genere concubitus morta¬
lesq ex ĩ mortali procreatos. Cum poetar
autem choro coniungere licet portenta
magorum. Egiptiorumq in eorum genẽ
derentia turictiam uulgi opiniones que
inmaxima incõstantia ueritatis ignora¬
tione uersantur Eaq qui consideret qua
inconsulte ac temere dm̃i uenerari. Epicu¬
rus etiam in eorum ipsorum nũo de qb
ħ questio est haberi debet. Solus enim uiꝰ¬
dit primum esse deos quod inomnium
animis corum notionem ĩpressisset ip̃a

Expanded text:
tur de Minerva partum Iovis ortumque virtur de Minerva partum Iovis ortumque virginis ad physiologiam traducens deiungit a fabula. Exposui fere non philosophorum iudicia sed delirantium somnia. Nec enim multo absurdiora sunt ea quae poetarum vocibus fusa ipsa suavitate nocuerunt, qui et ira inflammatos et libidine furentis induxerunt deos feceruntque ut eorum bella terea discidia discordias, ortus interitus, querellas lamentationes, effusas in omni intemperantia libidines, adulteria vincula, cum humano genere concubitus mortalisque ex inmortali procreatos. Cum poetarum autem errore coniungere licet portenta magorum Aegyptiorumque in eodem genere dementiam, tum etiam vulgi opiniones, quae in maxima inconstantia veritatis ignoratione versantur. Ea qui consideret quam inconsulte ac temere dicantur, venerari Epicurum et in eorum ipsorum numero de quibus haec quaestio est habere debeat. Solus enim vidit primum esse deos, quod in omnium animis eorum notionem inpressisset ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
solem lunam sidera uniuersitatemq r̃r
qua omia continentur atq etiam hoies
cos qui ĩ mortalitatem essent consecuti
łdemq disputat ethera esse cum ꝙ hoies
ioueni appellarent &q Neptunus aer ꝑ
maria manat et eum esse neptunum. ter¬
ramq eam esse. que Ceres dicitur. Simili¬
q ratione prosequitur uocabula reliqͦ
deorum Idemq etiam legis perpetue &
eterne uim que quasi duxc uitł et ma¬
gistra offitior sit Iouem dicit esse cande¬
& necessitatem fatalem appellat. sempi¬
ternam rerum futurarum ueritate.Q
nihil tale est. ut in eo ius diuina messe
uideatur. Et hoc quasi inprimo libro de
natura deorum. In scđo autem uel orph¬
ei Musci hesiodi homeriq fabellas accom¬
modat ad ea que ipse primo libro de diis
ĩ mortalibus dixit. Ut ctiam uet̾imi poc¬
te qui ħ ne suspicati quidem sint stoici
fuisse uideantur. Quem diogenes babi¬
lonius consequens ineo libro qui inscribi¬

Expanded text:
solem lunam sidera universitatemque rerum solem lunam sidera universitatemque rerum qua omnia continerentur, atque etiam homines eos qui inmortalitatem essent consecuti. idemque disputat aethera esse eum quem homines Iovem appellarent, quique aer per maria manaret eum esse Neptunum, terramque eam esse quae Ceres diceretur, similique ratione persequitur vocabula reliquorum deorum. idemque etiam legis perpetuae et aeternae vim, quae quasi dux vitae et magistra officiorum sit, Iovem dicit esse, eandemque fatalem necessitatem appellat sempiternam rerum futurarum veritatem; quorum nihil tale est ut in eo vis divina inesse videatur. et haec quidem in primo libro de natura deorum; in secundo autem volt Orphei Musaei Hesiodi Homerique fabellas accommodare ad ea quae ipse primo libro de deis inmortalibus dixerit, ut etiam veterrimi poetae, qui haec ne suspicati quidem sint, Stoici fuisse videantur. Quem Diogenes Babylonius consequens in eo libro qui inscribi