comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubiq deniq t̾rarũ uictꝰ ẽ. Quid pio cõmu¬
ne cũ ꝑfido: Abolenda cũ impio ft̃ etiã impi¬
etatis exempla. Quod illi nocuit. te qͦq uict̃
offendit. Hoc ñ sequi debet. s dãnare qͥuicit.
Itaq illa tͥ nonqͣsi ingrato recensui. s quasi
iure collata enumeraui. ut his ad monitus.
cui plus collatũ ẽ. plus diligas. Deniq hoc res¬
pondenti symoni. dix̃ dñs iħc. Recte uidicasti.
Statĩq conu̾sus ad mulierẽ quȩ pedes eiꝰ un¬
guento unxit tipũ eccłiȩ gerens. ait symoni.
Propt̃ quod dico tͥ. remissa st̃ peccata eiꝰ multa
qm̃dilexit multũ. Cui aut̃ minꝰ dimittit᷑. minꝰ
diligit. Hȩc ÷ mulier quȩ indomũ pharisei
Eccłia enĩ synagogã exclusit. Cur iterũ tẽp¬
tat᷑. ut apud xp̃i famulũ. hoc ÷ de pectore
fidei. de domo xp̃i synagoga excludat ec¬
cłiam: Hec ego imꝑator amore & studio tui
in hunc sermonẽ contuli. Debeo enĩ beneficus

Expanded text:
ubique denique terrarum victus est. Quid pio commuubique denique terrarum victus est. Quid pio commune cum perfido? Abolenda cum impio sunt etiam impietatis exempla. Quod illi nocuit, quo victus offendit; hoc non sequi debet, sed damnare, qui vicit. 24. Itaque illa tibi non quasi ingrato recensui, sed quasi jure collata numeravi; ut his admonitus, cui plus collatum est, plus diligas. Denique hoc respondenti Simoni dixit Dominus Jesus: Recte judicasti . Statimque conversus ad mulierem quae pedes ejus unguento unxit, typum Ecclesiae gerens, ait Simoni: Propter quod dico tibi: remissa sunt peccata ejus multa, quoniam dilexit mulmulier quae in domum Pharisaei Ecclesia enim Synagogam exclusit: cur iterum tentatur, ut apud Christi famulum, hoc est, de pectore fidei, de domo Christi Synagoga excludat Ecclesiam? 25. Haec ego, Imperator, amore et studio tui in hunc sermonem contuli. Debeo enim beneficiis
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ atq exercitũ ex altera parte naturȩ qͦs ante
disꝑserã. ne ad belli societatẽ coirent. ad supple¬
mĩtũ tͥ uictoriȩ congregaui. Ego exercitũ tuũ
ex multis indomitis conuenam nacionib quasi
uniꝰ gentis fidẽ & tranqͥllitatẽ & concordiã ser¬
uare precepi. Ego cũ ꝑicłm sũmũ e̾e̾t. ne alpes
infida barbaroꝵ penetrarent consilia. intͣ ipfũ
alpiũ uallũ uictoriã tͥ c̃tuli. ut sine dãno uin¬
ceres. Ergo ego te triũphare feci de inimico
tuo. & tu de plebe mea das inimicis meis tri-¬
umphũ: Nonne ꝓpt̾ea maximꝰ destitutꝰ ẽ.
qr ante ipsos expeditionis dies cũ audissec ro.¬
me synagogã incensã. edictũ Romã miserat.
quasi uindex disciplinȩ publicȩ: Unde popłs
xp̃ianꝰ ait nichil boni huic immineret. rex
quid de ultione dicet᷑: Ille gͥ statĩã francis.
a saxonũ gente insilicia siscie. petauione.

Expanded text:
ejus atque exercitum ex 953 altera parte naturae, quos ante ejus atque exercitum ex 953 altera parte naturae, quos ante disperseram, ne ad belli societatem coirent, ad supplementum tibi victoriae congregavi. Ego exercitum tuum ex multis indomitis convenam nationibus, quasi unius gentis fidem et tranquillitatem et concordiam servare praecepi. Ego cum periculum summum esset ne Alpes infida barbarorum penetrarent consilia, intra ipsum Alpium vallum victoriam tibi contuli, ut sine damno vinceres. Ego ergo te triumphare feci de inimico tuo, et tu de plebe mea das meis inimicis triumphum. 23. Nonne propterea Maximus destitutus est, qui ante ipsos expeditionis dies, cum audisset Romae synagogam incensam, edictum Romam miserat, quasi vindex disciplinae publicae? Unde populus christianus ait: Nihil boni huic imminet. Rex isquid de ultione dicetur? Ille igitur statim a Francis, a Saxonum gente, in Sicilia, Sisciae, Petavione:
Abbreviated transcription (Latin):
enegent. ita ut crimina leges putent. nunc
uelut romanis legib uindicandos se putant.
ubierant istȩ leges. cũ incendent ipsi sacra¬
tarũ basilicarũ culmina : Si ulianꝰ ñ ẽ. ultꝰ
eccłiam qr p̃uaricator erat. tuimꝑator ul¬
mandauerit: Egote de fr̃ib tuis minorẽ
degi. ꝙ de pͥuato imꝑatorẽ feci. Ego de fru-¬
ctu seminis tui in sede imꝑiali locaui. ego
tͥ subieci nationes barbaras. egotͥ pacem
dedi. ego tͥ inimicũ tuũ in potestatẽ tuã
aptiuũ deduxi. frum̃tũ ñ habebas ad ex¬
eritꝰ alimoniã. ipsoꝵ hostiũ manu pate
seci portas. aꝑui horrea. dedert̃ tͥ hostes
tui cõmeatus suos quos sibi parauerant.
gso ꝑturbaui hostis tui consilia. ut seipse
udaret. Ego ipsũ usurpatorẽ imꝑũ ita
uinxi ac mentẽ eiꝰ ligaui. ut cũ hab̾et adhuc fu¬
giendi copiã. tam̃ cũ om̃ib siuis tanquã metu¬
ens ne quis tͥ ꝑiret ipse se claudet. Ego comitẽ

Expanded text:
se negent, ita ut crimina leges putent; nunc se negent, ita ut crimina leges putent; nunc velut Romanis legibus se vindicandos putant. Ubi erant istae leges, cum incenderent ipsi sacratarum basilicarum culmina? Si Julianus non est ultus Ecclesiam; quia praevaricator erat: tu, Imperator, ulmandaverit ? Ego te de fratribus tuis minorem elegi, et de privato imperatorem feci. Ego de fructu seminis tui in sede imperiali locavi. Ego tibi subjeci nationes barbaras, ego tibi pacem dedi, ego tibi inimicum tuum in potestatem tuam captivum deduxi. Frumentum non habebas ad exercitus alimoniam, ipsorum hostium manu patefeci tibi portas, aperui horrea: dederunt tibi hostes tui commeatus suos, quos sibi paraverant. Ego perturbavi hostis tui consilia, ut se ipse nudaret. Ego ipsum usurpatorem imperii ita vinxi, ac mentem ejus ligavi, ut cum haberet adhuc fugiendi copiam, tamen cum omnibus suis tamquam metuens, ne quis tibi periret, ipse se clauderet. Ego comitem
Abbreviated transcription (Latin):
ire. In quas pret̾ea non ꝓsiliant calũnias.
etiã xp̃o falsis cestimoniis calũniatisc̃:
na m̃daces: Quos ñ auctores seditionis fuisse
iant. quos ñ appetant etiã. quos ñ recognoscant.
t cacenatoꝵ ordines innumeros spectent de
uano popło. ut captiua uideant colla plebis
delis. ut condant᷑ intenebras dĩ seruuli. ut fe¬
uant᷑ securibꝰ. dent᷑ ignibꝰ. trad ant᷑ metallis.
e pena cito transeat: Hunc dabis triũphum
ndeis de ȩccłia dĩ. hoc tropheũ de xp̃i popło.
et gaudia imꝑator ꝑfidis. hanc celebritatẽ
magoge. hos luctꝰ eccłiȩ referet uidõꝵ popłs:
anc solennitatẽ indies festussuos & int̾ illos
fecto numerabit. quib aut de amorreis. aut
le chananeis triũphauit.aut de pharaone
rge egypti. aut de nabuchodonosor regis
abiloniȩ manu liberari potuit: Adde hanc
celebritatẽ significasse de xp̃i popło trium¬
phũ egisse. & cũ ipsi Romanis legib deneri

Expanded text:
. In quas praeterea non prosiliant calumnias, qui etiam Christo falsis testimoniis calumniati suntvina mendaces? Quos non auctores seditionis fuisse dicant? Quos non appetant, etiam quos non recognoscant; ut catenatorum ordines innumeros spectent de christiano populo, ut captiva videant colla plebis fidelis, ut condantur in tenebras Dei servuli, ut feriantur securibus, dentur ignibus, tradantur metallis, ne poena cito transeat? 20. Hunc dabis triumphum Judaeis de Ecclesia Dei? hoc tropaeum de Christi populo? haec gaudia, Imperator, perfidis? hanc celebritatem Synagogae, hos luctus Ecclesiae? Referet Judaeorum populus hanc solemnitatem in dies festos suos; et inter illos profecto numerabit, quibus aut de Amorrhaeis, aut de Chananaeis triumphavit, aut de Pharao rege Aegypti, aut de Nabuchodonosor regis Babyloniae manu liberari potuit. Addet hanc celebritatem, significans se de Christi populo triumphum egisse. 21. Et cum ipsi Romanis legibus teneri
Abbreviated transcription (Latin):
udent notas egritudines ut ipsi appellant:
dicinã quidẽ non adhibent. s tam̃ medicinȩ
sꝰ expectant. nec desert̃ inualidũ. s leuio
uerbis aut quib posst̃ palpant delinim̃tis.
ut int̾missa egritudo desꝑatione animi gra-¬
at. aut crudior medicinã respuat. eo qđ̃
maturitatẽ ꝑuenire nequeat. si indigeste
olens rerũ huiꝰmodi medicus adhibeat manꝰ.
ilis inuiolata confinii seruare ura.pat̾nos
stodire t̃minos qͦs lex tuet᷑. Supra frat̾nã
nitatẽ. frequent̃ ÷ uicini gr̃a. Ille enĩ sepe
ige. hic in ꝓximo ẽ. uitȩ om̃is testis. conu̾¬
tionis arbit̃. Delectet eũ ꝑfinitima spa
laxare liberũ pecus. & in herba uiridi
ectũ secura captare ocia. Seruos qͦq dñs
re seruitũ subditos habeat ꝓ mod amine¬
rcitionis quasi animȩ consorces. Pat̃ famili
enĩ dr̃. ut quasi filios regat. qm & ipse ser¬

Expanded text:
cum vident notas aegritudines, ut ipsi appellant, cum vident notas aegritudines, ut ipsi appellant, medicinam quidem non adhibent; sed tamen medicinae tempus exspectant: nec deserunt invalidum, sed lenioribus verbis, aut quibus possunt, palpant delinimentis; ne aut intermissa aegritudo desperatione animi gravescat, aut crudior medicinam 762 respuat: eo quod ad maturitatem pervenire nequeat, si indigestae insolens rerum hujusmodi medicus adhibeat manus.illis inviolata confinii servare jura, paternos custodire terminos, quos Lex tuetur. Supra fraternam charitatem frequenter est vicini gratia ; ille enim saepe longe, hic in proximo est, vitae omnis testis, conversationis arbiter. Delectet eum per finitima spatia laxari liberum pecus, et in herba viridi projectum secura captare otia. 31. Servos quoque dominus jure servitii subditos habeat pro moderamine coercitionis, quasi animae consortes. Paterfamilias enim dicitur, ut quasi filios regat; quoniam e
Abbreviated transcription (Latin):
xerit. minꝰ tam̃ exp̃ssit quã acceꝑat. hut
suũ detrim̃tũ sit. quo fiat lucrũ xp̃is
ca hȩc om̃ia.sine dãno. sine lucro. Illud sa
⁊ lucrũ. ubi fructꝰ ꝑpetuus. ubiȩt̃ne n¬
ces quietis. Cõm̃do tibi fili eccłiam quis
ad foꝵ cornelii. quo eã de ꝓximo int̾ usa
frequentiꝰ donec ei ordinet᷑ ep̃s. Occupũ
dieb ingruentib quadragesimȩ. tã linqt
possũ excurrere. Habes illic yllirios de
la doctrina arrianoꝵ. Caue eoꝵ ⁊rranuas
appropinquent fidelibꝰ. nõ serpant adili¬
na semina. Aduertant qͥd ꝓpt̃ suã ꝑfidi
accidit. sibi quiescant. aut uerã fidẽ eqͦts
Difficile quidẽ imbuti animi infidelits
uenenis. abolere posst̃ impietatis su gͥ¬
tinũ. si tam̃ in his uirus infaustũ moleus
se opinionẽ uelit: ꝑmitte ut sacisid¬
utet. indulge aliqͣntulũ. Cuiꝰ enĩ excludit᷑
sfactio. auertit᷑ animꝰ. Nã etiã medendi ꝑiti

Expanded text:
dixerit, minus tamen expressit, quam acceperat. Hic enim dixerit, minus tamen expressit, quam acceperat. Hic enim suum detrimentum sit, quo fiat lucrum Christi. Caduca haec omnia, cum damno, sine lucro: illud solum est lucrum, ubi fructus perpetuus, ubi aeternae merces quietis. 27. Commendo tibi, fili, Ecclesiam, quae est ad Forum Cornelii, quo eam de proximo intervisas frequentius, donec ei ordinetur episcopus. Occupatus diebus ingruentibus quadragesimae, tpossum excurrere. 28. Habes illic Illyrios de mala doctrina Arianorum, cave eorum zizania: non appropinquent fidelibus, non serpant adulterina semina: advertant quid propter suam perfidiam acciderit sibi, quiescant, ut veram fidem sequantur. Difficile quidem imbuti animi infidelitatis venenis abolere possunt impietatis suae glutinum; si tamen in iis virus infaustum inolevese opinionem velit, permitte ut satisfeputet, indulge aliquantulum; cujus enim excluditur satisfactio, avertitur animus. Nam etiam medendi periti
Abbreviated transcription (Latin):
ascitus ad ministeriũ regiũ. electꝰ ad affinita¬
tem. postremo faciẽ & ora mutatꝰ. exul regni.
fugitans parricidũ. nc̃ sua offendicula deplora¬
bat. & rursus aliena remouebat. conciliato he-¬
rede nobilior. quã decolorato. Exꝑtꝰ gͥ omnia
pulchre dixit. Bonũ. qd humiliatus sũ. Qnquã
hoc & ad eũ possit referri. qui cũ e̾ẽt indĩ for¬
ma facilis inclinare cȩlos. descendit tam̃. et
formã serui accipiens nr̃as portauit infirmi¬
tates. qui p̃uidens scõs suos non quasi rapinã
sibi ꝓpͥum honorẽ assumere. s subicere seęqua¬
libus. & alios sibi ante ferre. dix̃. Bonũ m est
ut illis sua largiat᷑. Impendit ꝓ illis sangu
suũ. effudit illis sp̃m suũ. offert illis rego
suũ. Quid ampliꝰ dedit. qui se ipsũ obtiba
Aut quid ÷ quod ñ sit daturꝰ pat̾᷑. qui
sedulitate erigere oculos ad cȩlestia. mitis

Expanded text:
accitus ad ministerium regium, electus ad affinitaaccitus ad ministerium regium, electus ad affinitatem , postremo faciem et ora mutatus, exsul regni, fugitans parricidii, nunc sua offendicula deplorabat, et rursus aliena removebat, conciliato haerede nobilior, quam decolorato Expertus igitur omnia, pulchre dixit: Bonum mihi quod humiliatus sum . 25. Quamquam hoc et ad eum possit referri, qui cum esset in Dei forma, facilis inclinare coelos; descendit tamen, et formam servi accipiens nostras portavit infirmitates : qui praevidens sanctos suos, non quasi rapinam sibi proprium honorem assumere; sed subjicere se aequalibus, et alios sibi anteferre, dixit: Bonum mihi est  requirat, ut illis sua largiatur. Impendit pro illis sanguinem suum , effundit illis 761 Spiritum suum, offert illis regnum suum. Quid amplius dabit, qui se ipsum obtulit? Aut quid est quod non sit daturus Pater, quimentis sedulitate erigere oculos ad coelestia, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ubi quis audiuit dicentẽ. surge qͥ dormis. & de
scłi istiꝰ sõno exurrex̃: falsa hec incellexit omĩa.
euigilauit & fugit sõnium. fugit potestas. abiit
cura patrimoniĩ. formȩ uenustas. honoꝵ studiũ.
Hȩc enĩ somnia st̃. quib ñ mouent᷑ qui uigilant
corde. s dormientes exagitant᷑. Uadat᷑ hc̃ ser¬
monẽ meũ sc̃s iosepb. non eẽ ꝑpetua nec diut᷑¬
na que st̃ huiꝰ scłi. qui ab inicio nobił genere.
mancipiũ. Minꝰ enĩ uile putat᷑. seruire libero.
Geminat᷑ aut̃ seruitꝰ. ubi seruit᷑ uernacłis. Ser¬
uus gͥ ex genere p̃claro. pauꝑ ex patre diuite.
de amore ad odiũ. de gr̃a ad suppliciũ. rursus
de carcere ad aulã. de reatu ad iudiciũ tradu¬
ctus: neq aduersis fractꝰ ẽ. neq eleuatꝰ scđis.¬
Astipulat᷑ etiã mom̃tarias ẽẽ uices rerũ etiã scĩ
dauid frequent̃ uariatꝰ status. qui despectꝰ pa¬
tri. p̃ciosus dõ. trisipho nobilis. inuidia uilis.

Expanded text:
Surge qui dormis , et de saeculi istius somno exsurrexit, falsa haec intellexit omnia: evigilavit, et fugit somnium, fugit potestas, abiit cura patrimonii, formae venustas, honorum studium. Haec enim somnia sunt, quibus non moventur, qui vigilant corde: sed dormientes exagitantur. 23. Vadatur hunc sermonem meum sanctus Joseph, non esse perpetua nec diuturna, quae sunt hujus saeculi, qui ab initio nobilis genere, mancipium. Minus enim vile putatur servire libero: geminatur autem servitus ubi servitur vernaculis. Servus igitur ex genere praeclaro, pauper ex patre divite, de amore ad odium, de gratia ad supplicium: rursus de carcere ad aulam, de reatu ad judicium traductus; neque adversis fractus est, neque elevatus sAstipulatur etiam momentarias esse vices rerum etiam sancti David frequenter variatus status, qui despectus patri, pretiosus Deo; triumpho nobilis, invidia vilis ,
Abbreviated transcription (Latin):
adorsa tẽptam̃tis cũ inflexibilẽ aduert̾et.
etiã scda uice immobilẽ. passione effera &e
impudentia uires ministrante iuuenẽ
aggredit᷑. ueste app̾hensa ad cubile tͣhens.
cõplexũ offerens. Ꝙ pęne ceꝑat. nͥ exuis¬
set ioseph uestẽ qua tenebat᷑. ne exueret
amictũ humilitatis. indum̃tũ pudoris.
Sciuit gͥ humiliari qui humiliatꝰ ÷ usq ad
carcerẽ. & cũ sustineret calũniã.maluit
crim̃ falsũ subire quã uerũ referre. Sciuit
inquã humiliari quia humiliabat᷑ ꝓuirtutẽ. hu¬
miliabat᷑ in tipo eiꝰ qui se erat humiliaturꝰ usq ad
mortẽ mortẽ aut̃ crucis. quiuenturꝰ erat ut uitã
hanc de sõno resuscitaret. & sõniũ ẽẽ hc̃ uiuen

Expanded text:
adorsa tentamentis, cum inflexibilem adverteret, adorsa tentamentis, cum inflexibilem adverteret, etiam secunda vice immobilem, passione effera et impudentia vires ministrante, juvenem aggreditur, veste apprehensa ad cubile trahens, complexum offerens: et pene ceperat, nisi exuisset Joseph vestem, qua tenebatur; ne exueret amictum humilitatis, indumentum pudoris. 22. Scivit igitur humiliari, qui humiliatus est usque ad carcerem; et cum sustineret calumniam, maluit crimen falsum subire, quam verum referre. Scivit, inquam, humiliari, quia humiliabatur pro virtute. Humiliabatur in typo ejus, qui se erat humiliaturus usque ad mortem, mortem autem crucis: qui venturus erat, ut vitam hanc de somno resuscitaret; et s
Abbreviated transcription (Latin):
bidine uicta passionũ stimulis crim̃ fatetur.
Uerũ ille abiurat flagitiũ. dicens nec morib
hebreoꝵ conuenire nec legibꝰ. ut alienũ uio¬
lent thoꝵ quib cura ẽ. tuendi pudoris. ut
integri nuptiarũ integris socient᷑ uirginibꝰ.
nec ulli conueniant feminȩ quȩ legitimi usꝰ
thori nesciat. religionẽq sibie̾e. ne hebreus
turpis intẽꝑantiȩ. ingratꝰ herilis indulgen¬
tiȩ. cui obsequiũ deb̾et. ei grauẽ inferret con¬
tumeliã. Nunquid erubescebat uilẽ illũ dñm
tam̃ dicere. & se seruũ faceris Quin etiã cum
ambiret mulier. obsecraret. etiã metu ꝓditio¬
nis uł amoris sui lacrimas fundet. ad extor¬
quendi necessitatẽ nec miscdia flexus ad fla¬
gitii consensũ. nec coactꝰ metu & p̃cib resti¬
tit. nec minis cessit: p̃ponens p̃mũs ꝑicło¬
sam honestatẽ. quã turpẽ remunerationẽ
casto pudori. Iterũ quoq mulier maiorib

Expanded text:
bidine, victa passionum stimulis crimen fatetur. bidine, victa passionum stimulis crimen fatetur. Verum ille abjurat flagitium, dicens nec moribus Hebraeorum convenire, nec legibus, ut alienum violent thorum, quibus cura est tuendi pudoris; ut integri nuptiarum integris socientur virginibus, nec ulli conveniant feminae, quae legitimi usus thori nesciat: religionemque sibi esse, ne ebrius turpis intemperantiae, ingratus herilis indulgentiae; cui obsequium deberet, ei gravem inferret contumeliam. 21. Numquid crubescebat illum vilem dominum tamen dicere, et se servum fateri? Quin etiam cum ambiret mulier, obsecraret etiam metu proditionis, vel amoris sui lacrymas funderet ad extorquendi necessitatem, nec misericordia flexus ad flagitii consensum, nec coactus metu, et precibus restitit, nec minis cessit, praeponens praemiis periculosam honestatem, quam turpem remunerationem casto pudori. Iterum quoque mulier majoribus
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ humilitatis didicit. infirmitatẽ
bilis conscientia. quasi germ̃ abramidarũ dedi-¬
gnatus obsequia uernacula fastidiuit degene¬
rem conditionẽ. s magis gnauũ se & fidelẽ he¬
rili imꝑio prebuit. alto intendens consilio ni-¬
chil int̾esse in qu statu quis ꝓbabilẽ se p̾staret.
s illũ ẽẽ. finẽ bonoꝵ. ut in quoc̃q statu ꝓbarent᷑.
illudq p̃cipuũ. si magis mores cõm̃darent sta¬
tum. quã status mores. Ꝙ enĩ quostatꝰ inferi¬
or. eo uirtꝰ eminentior. Talẽ itaq se ex hi. G¬
bebat. tã sedulũ. ut ei dñs suus totam
domũ suã cred̾et. ipsi omĩa cõmitt̾et.nde
& uxor eiꝰ oculos iniecit ineũ capta formȩ ue¬
nustȩ. Nichil enĩ ad nos. si petulantib oculis
aut ȩtas expetit᷑. aut pulchritudo. Ars desit.
nullũ ÷ crim̃ decoris. Illecebra facessat. inof¬
fensa ÷ species & formȩ gr̾a. Itaq ꝑcita atq a¬
nimi furens. int̾pellat iuuenẽ. & cogente li¬

Expanded text:
tis didicit, infirmitatem bilis conscientia, quasi germen Abrahamitarum, dedignatus obsequia vernacula, fastidivit degenerem conditionem: sed magis gnavum se et fidelem herili imperio praebuit, alto intendens consilio nihil interesse in quo statu quis probabilem se praestaret: sed illum esse finem bonorum, ut in quocumque statu probarentur; illudque praecipuum, si magis mores commendarent statum, quam status mores. Etenim quo status inferior, eo virtus eminentior. Talem itaque se exhibebat, tam sedulum, ut eiet, ipsi omnia committeret. 20. Unde et uxor ejus oculos injecit in eum, capta formae venustate; nihil enim ad nos, si petulantibus oculis aut aetas expetitur, aut pulchritudo. Ars desit, nullum est crimen decoris: illecebra facessat, inoffensa est species, et formae gratia. Itaque percita atque animi furens interpellat juvenem, et cogente li
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aut̃ ignẽ alligat in corpore suo. ignẽ libidi¬
nis. ignẽ immodicȩ cupiditatis. ñ transit. s ex¬
urit in uolucrũ istud animȩ suȩ. Preclarior
÷ bona ex istimatio quã pecunia. & suꝑ om̃s
Non magna inꝗt lucra de mercede meretricis.
id÷ lubrice istiꝰ fragilitatis. Meretrix ista non
specialis. s publica ẽ. Non una mulier. s ua¬
ga. Om̃is cupiditas meretrit ÷. Omĩs ꝑfidia.
om̃is fallacia meretrix. non illa sola q̃ corpꝰ
ꝓstituit suũ. s omis anima quȩ spẽ suã uen¬
dit. quȩ deformes questus & degenerẽ stipẽ
querit. & nos mercennarii sumꝰ qui ad mer¬
cedẽ laboramꝰ. & huiꝰ oꝑis nr̃i mercedẽ sꝑamꝰ
hic fame ꝑeo. & infra. fac me inqͥt sr
consident quod is qui aluuĩ mercede frue¬
uerit debita & ipse fraudabit᷑ sua po¬
tum illud offendit. & postea cumula
mensura exoluet. Ergo qui ñ uulc a
Laqueus ⁊ in labiis nr̃is. & sepe unꝰos

Expanded text:
Qui autem ignem alligat in corpore suo, ignem libidiQui autem ignem alligat in corpore suo, ignem libidinis, ignem immodicae cupiditatis, non transit, sed exurit involucrum istud animae suae . Praeclarior est bona existimatio quam pecunia, et super omnes Non magna, inquit , lucra de mercede meretricis, id est, lubricae istius fragilitatis. Meretrix ista non specialis, sed publica est: non una mulier, sed vaga omnis cupiditas meretrix est. Omnis perfidia, omnis fallacia meretrix, non illa sola, quae corpus prostituit suum; sed omnis anima quae spem suam vendit, quae deformes quaestus et degenerem stipem quaerit. Et nos mercenarii sumus, qui ad mercedem laboramus, et hujus operis nhic fame pereo ; et infra: Fac me, inquit, consideret quod is qui alium mercede fraudaverit debita, et ipse fraudabitur sua. Feneratum istud offendit, et postea cumulatiore mensura exsolvet. Ergo qui non vult aLaqueus est in labiis nostris, et saepe unus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximũ suũ. Ue enĩ illi qui dolo congregatã ht̃
stbstantiã. & in sanguine edificat ciuitatẽ. id÷
animã suã. Hȩc ÷ enĩ quȩ edificat᷑ sic̃ ciuitas.
Hanc ciuitatẽ ñ edificat auaricia s destruit. ñ
edificat libido. s exurit atq incendit. Uis bene
edificare ciuitatẽ: Meliꝰ ÷ exiguũ cũ dĩtimore.
quã thesauri magni sine timore. Diuitiȩ hõis
ad redẽptionẽ animȩ debent ꝓficere. ñ ad de¬
structionẽ. & thesaurꝰ redẽptio ẽ. siquis eo be¬
ne utat᷑. & iterũ laqueus ÷ siqͥs uti nesciat. Qd
enĩ homini pecunia sua. nͥ quoddã uiaticũ ẽ
Multa oneri. modata usui. Uiatores sumꝰ uitȩ
huiꝰ. Multi ambulant. s opꝰ ⁊ ut qͥs bene tͣnseat.
Cũ illo ÷ enĩ dñs iħc qui bene transit. id̃oq legis.¬
Si transeas ꝑ aquã tecũ sũ. flumina te ñ con-¬
cludent. nec ignis exurit uestim̃ta tua si tͥͣnseas.

Expanded text:
proximum suum. Vae enim illi, qui congregatam dolo habet proximum suum. Vae enim illi, qui congregatam dolo habet substantiam, et in sanguine aedificat canimam suam! Haec est enim, quae aedificatur sicut civitas . Hanc civitatem non aedificat avaritia, sed destruit: non aedificat libido, sed exurit atque incendit. Vis bene aedificare civitatem? Melius est exiguum cum Dei timore, quam thesauri magni sine timore . Divitiae hominis ad redemptionem animae debent proficere, non ad destructionem. Et thesaurus redemptio est, si quis eo bene utatur: et iterum laqueus est, si quis uti nesciat . Quid enim homini pecunia sua, nisi quoddam viaticum est? Multa oneri, moderata usui, Viatores sumus vitae hujus: multi ambulant, sed opus est, ut quis bene transeat; cum illo eniSi transeas per aquam, tecum sum; flumina te non concludent, nec ignis exuret vestimenta tua, si transeas .
Abbreviated transcription (Latin):
tia. fugiat etiã mala & obꝓbria. etiã si se
credat ñ posse conuinci. Nã & si clausus pa¬
rietib sit & oꝑtus tenebris sine teste. sine cõ¬
scio: habet tam̃ facti arbitrũ quẽ nichil fallat.
ad quẽ facta clamant omĩa. Deniq clamauit
& uox sanguinis. Seipsũ unꝰ quisq animũ suũ
seuerũ sui iudicẽ. ultorẽ sceleris. & uindicẽ
criminis ht̃. Deniq tremens & timens oberra-¬
bat cai. parricidalis facinoris luens penas.¬
ut ei remedio sua mors fuerit. quȩ uagũ. exulem.
formidato ꝑ om̃ia mom̃ca t̾rore mortis ꝑ mortẽ
exiuit. Nemo gͥ uł solus. uł cũ alt̾o aliqͥd turpe aut
imꝓbũ faciat. & siquis solus ÷ seipsũ pre cȩteris eru¬
bescat. quẽ maxime debet uereri. nec concupiscat
plurima. quia & pauca ei plurima st̃. Pauꝑtas &
qui indiget aliquo. nec pauꝑ qui ñ indiget. Nec qͥs¬
quã uiduã sꝑnat. circũscribat pupillũ. fraudet

Expanded text:
tia. 10. Fugiat etiam mala opprobria; etiamsi se tia. 10. Fugiat etiam mala opprobria; etiamsi se credat non posse convinci. Nam etsi clausus parietibus sit, et opertus tenebris, sine teste, sine conscio; habet tamen facti arbitrum, quem nihil fallat, ad quem facta clamant omnia. Denique clamavit et vox sanguinis . Se ipsum unusquisque et animum suum severum judicem sui, ultorem sceleris, et vindicem criminis habet. Denique timens et tremens oberrabat Cain , parricidialis facinoris luens poenasut ei remedio sua mors fuerit, quae vagum exsulem formidato per omnia momenta terrore mortis, per mortem exuit. Nemo igitur vel solus, vel cum altero aliquid turpe aut improbum faxit. Et si quis solus est, seipsum prae caeteris erubescat, quem maxime debet vereri. 11. Nec concupiscat plurima, quia et pauca ei plurima sunt; paupertas dives est, qui indiget aliquo: nec pauper, qui non indiget. Nec quisquam viduam spernat, circumscribat pupillum, fraudet
Abbreviated transcription (Latin):
cepti. ut uagos & fluctuantes circa fidem.
uł erga discipli nȩ obseruantiã. nequaquam
soluto animo & remisso uigore patiaris ꝑire.
Admone gͥ plebẽ dñi atq obsecra ut abun-¬
det in oꝑib bonis. renunciet flagitiis. ñ ac¬
cendat flãmarũ incendia. nondicã in sabbato
s in omĩ tempore. ne cõburat corpꝰ suũ fornica¬
tio. & immundicia ñ sit inseruulis dĩ. qͥa ĩma¬
culato seruimꝰ dĩ filio. Nouerit unusqͥsq se.
& uas possideat suũ. ut subacto quodã sui cor¬
poris solo fructꝰ expectet debitõ. nec spinas &
cribulos ei t̾ra sua germinet. s dicat. & ipsa
t̾ra dedit fructꝰ suos. atq inhac dumosa qͦn¬
dam passionũ fragilitate. insitiua uirtutũ
effloreant. Edoce etiã atq insticue ut faciant
quod bonũ est. & unusquisq ñ int̾mittat opus
ꝓbabile siue aplurib uideat᷑. siue sine arbitro
sit. Abundat enĩ sibi locuples testis conscien¬

Expanded text:
aecepti; ut vagos et fluctuantes circa fidem, aecepti; ut vagos et fluctuantes circa fidem, vel disciplinae observantiam nequaquam soluto animo et remisso vigore patiaris perire. 8. Admone igitur plebem Domini, atque obsecra, ut abundet in operibus bonis, renuntiet flagitiis, non accendat flammarum incendia, non dicam in sabbato, sed in omni tempore; ne comburat corpus suum: fornicatio et immunditia non sit in Dei servulis; quia immaculato servimus Dei Filio . Noverit unusquisque se, et vas possideat suum , quo subacto quodam sui corporis solo, fructus exspectet debitos, nec spinas et tribulos ei terra sua germinet , sed dicat et ipse: Terra dedit fructus suos ; atque in hac dumosa quondam passionum fragilitate insitiva virtutum effloreant. 9. Edoce etiam atque institue, ut faciant quod bonum est, et unusquisque non intermittat opus probabile, sive a pluribus videatur, sive sine arbitro sit; abundat enim sibi locuples testis conscien
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit stimulus consida. qui ex ꝑsecutore apłm
fecit dicendo. durũ ẽ. tͥ ut aduersus stimulũ cal¬
citres. St̃ etiã sermones sic̃ lac. quos infudit pau¬
lus corinthiis. Qui enĩ fortiorẽ cibũ epulari ñ
queunt. suco lactis ingenu sui exercent infan¬
tiam. Alloquia tua plena intellectꝰ sint. Unde
& salomon ait. Arma intellectꝰ labia sapientis.
& alibi. Labia tua alligata sint sensu. Id÷ fulge¬
at sermonũ tuoꝵ manifestatio. intellectꝰ cho¬
ruscet. & alloqͥum tuũ atq tractatꝰ aliena ñ indi¬
geat assertione. s sermo tuus uelut armis suis
sese ipse tueat᷑. nec ullũ uerbũ tuũ inuanũ
exeat. & sine sensu ꝓdeat. Est enĩ alligatura.
quȩ constringere solet animoꝵ uulnera. quã
siquis reicit desꝑatã sui ꝓdit salutẽ. Ꝙ idõ cir¬
ca eos qui graui ulcere uexant᷑. utere oleo ser¬
monis quo foueas mentis duriciã. appone
malagina. adiunge alligaturã salutaris p̃¬

Expanded text:
fuerit stimulus, considera, qui ex persecutore apostolum fuerit stimulus, considera, qui ex persecutore apostolum fecit, dicendo: Durum 756 est tibi, ut adversus stimulum calces . 6. Sunt etiam sermones sicut lac, quos infudit Paulus Corinthiis ; qui enim fortiorem cibum epulari non queunt, succo lactis ingenii sui exercent infantiam. 7. Alloquia tua plena intellectus sint. Unde et Salomon ait: Arma intellectus labia sapientis ; et alibi: Labia tua alligata sint sensu , id est, fulgeat sermonum tuorum manifestatio, intellectus coruscet, et alloquium tuum atque tractatus aliena non indigeat assertione: sed sermo tuus velut armis suis sese ipse tueatur, nec ullum verbum tuum in vanum exeat, et sine sensu prodeat. Est enim alligatura, quae constringere solet animorum vulnera: quam si quis rejicit, desperatam sui prodit salutem . Et ideo circa eos qui gravi ulcere vexantur, utere oleo sermonis, quo foveas mentis duritiam: appone malagma, adjunge alligaturam salutaris pr
Abbreviated transcription (Latin):
ihm. Accipe gͦ ꝗ xp̃o. ut & tuus sonꝰ exeat.
re ẽ. scriptura diuina habens in se sensus
indos. & altitudinẽ ꝓpheticoꝵ enigmatũ.
quod mare plurima introiert̃ flumina.
cͦ e fluuii dulces atq ꝑspicui. st̃ & fontes
isic̃ faui mellis. & gratȩ sententiȩ. quȩ ani-
audientiũ sp̃uali quodã potu irrigent. &
scripturarũ diuinarũ fluenta. Habes qd̃
ubibas. habes qđ scd̾m. habes qd̾ postremũ.
aquã de plurib locis. quã effundunt
bes ꝓpħicȩ. Quicunq colligit de montib
ũ atq ad se crahittuł haurit ẽ fontibꝰ:
pse rorat sic̃ nubes. Imple gͦ gremiũ m̃tis
ut t̾ra tua humescat. & domesticis irri
fontib. Ergo qui multa legit & intelli
implet᷑. Qui fuerit implet᷑: alios rigat.
iducis sequat᷑. Quod si aliqua uł inpopło
m aliquib contunacia uł culpa ẽ: suit
mones tui huiꝰmodi. ut audientẽ stimu¬
t. cõpungant male consciũ. Sermones enĩ

Expanded text:
m. Accipe ergo a Christo, ut et tuus sonus exeat. 3. Mare est Scriptura divina, habens in se sensus profundos, et altitudinem propheticorum aenigmatum: in quod mare plurima introierunt flumina. Sunt ergo et fluvii dulces atque perspicui, sunt et fontes boni, sicut favi mellis : et gratae sententiae, quae animos audientium spiritali quodam potu irrigent, etScripturarum divinarum fluenta. Habes quod primum bibas, habes quod secundum, habes quod postremum. aquam de pluribus locis, quam effundunt nubes propheticae . Quicumque colligit de montibus aquam, atque ad se trahit, vel haurit e fontibus et ipse rorat sicut nubes. Imple ergo gremium mentis tuae; ut terra tua humescat, et domesticis irrigetur fontibus. Ergo qui multa legit et intelligit, impletur: qui fuerit impletus, alios rigat; quo ducis, sequatur. Quod si aliqua vel in populo vel in aliquibus contumacia, vel culpa est, sint sermones tui hujusmodi, ut audientem stimulent, compungant male conscium: Sermones enim
Abbreviated transcription (Latin):
militatis colorem. naturã nouerint.
iltihñt humilitatis speciẽ. uirtutẽ non
bent. Multi eã foris p̃tendunt. & intꝰ
pugnant. Ad fucu p̃ferunt. ad uerita
aburant. ad gr̃am negant. Est enim¬
st̃ doli. & est qͥ se nuiũ sũmittit a mul
humilitate. Non ÷ gͦ humilitas nͥ sine
o. sine fraude. Ipsa ÷ uera quȩ ht̃ piã
as sinceritatẽ. Magna uirtꝰ eiꝰ. Deniq¬

Expanded text:
humilitatis colorem, naturam noverint. humilitatis colorem, naturam noverint. Multi habent humilitatis speciem, virtutem non habent: multi eam foris praetendunt, et intus impugnant: ad fucum praeferunt, ad veritaabiurant, ad graciam negant. Est enimst, qui se nimium submittit a multa humilitate. Non est ergo humilitas nisi sine fuco, sine fraude. Ipsa est vera, que habet piam mentis sinceritatem; magna virtus eius. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
qe quod usui satis ẽ. Quid enĩ in hoc mun
ꝓsunt diuiciarũ suꝑflua. cũ in his & nul
adium̃ta nascendi sint. nec impe dim̃ta
riendi: Nã &e sine integim̃to in hoc mundo
scim᷑. & sine uiatico discedimꝰ. sine heredi¬
te sepelim᷑. Pendet ꝑ singulos nr̃oꝵ statẽra¬
ris flagitũ mom̃tis hucatq illuc sepe in¬
nat᷑. Si mala uergant. heu me. si bona.
esto ÷ uenia. Nemo enĩ apeccato ĩmunis.
ubi ꝓpendunt bona eleuant᷑. peccata
umbrant᷑. tegunt᷑. Ergo indie iudicũ¬
ꝓpfundũ tanquã molari dep̃ssos lapide
mergent. Grauis enĩ ÷ ut pote talento
ibeo suffulta iniqͥtas. intolerabił auari
atq omĩs suꝑbia. tetra fraudulentia.
dõ hortare plebẽ dñi sꝑare magis in dño.
undare in diuitiis simplicitatis. inqͥb
bulet sine laqueo.sine impedim̃to. Bona
ã puri sermonis sinceritas. & locuples
ud dm etiã si int̾ laqueos ambulet. tam̃
ua alũ nescit insidias aut uincła inne-

Expanded text:
e quod usui est satis. Quid enim in hoc mundo prosunt divitiarum superflua; cum in iis et nulla adjumenta nascendi sint, nec impedimenta moriendi? Nam et sine integumento in hoc mundo nascimur, et sine viatico discedimus, sine haereditate sepelimur. 16. Pendet singulis nostreris flagitii momentis huc atque illuc saepe inclinatur: si mala vergant, heu me! si bona, praesto est venia. Nemo enim a peccato immunis: sed ubi propendunt bona, elevantur peccata, obumbrantur, teguntur. Ergo in die judiciin profundum, tamquam molari depressos lapide, mergent. Gravis est enim, ut pote talento plumbeo suffulta, iniquitas; intolerabilis avaritia, atque omnis superbia, tetra fraudulentia . Et ideo hortare plebem Domini sperare magis in Domino, abundare in divitiis simplicitatis, in quibus ambulet sine laqueo, sine impedimento . 17. Bona etiam puri sermonis sinceritas, et locuples apud Deum, etiam si inter laqueos ambulet; tamen quia alii nescit insidias aut vincula innec
Abbreviated transcription (Latin):
lacia. s statera uerboꝵ ipsa apud au
execrabilis. quȩ p̃cendit pondꝰ gͣuitas
sobriȩ. & subnectit uersucias fraudula
Hoc maxime condẽnat ds̃. si decipiat ali
homini. si totiꝰ mundi capiat opes. anin
aut̃ suã uitȩ ȩt̃nȩ defr udet stipendis
facta trutinant᷑. in qua plerunq ads
ciũ peccata ꝓpendunt. aut bene gestap¬
tis prepondant. Ue mͥ si p̾cedant flagit¬
& ad mortis p̃iudiciũ lȩtali uergant pa
tolerabiliꝰ si subseqͣnt᷑. Omĩa tam̃ manist
dño. & ante uidiciũ nec bona posst̃ lat¬

Expanded text:
sed statera verborum ipsa apud Deum est exsecrabilis, quae praetendit pondus gravitatis sobriae, et subnectit versutias fraudulentiae. Hoc maxime condemnat Deus, si decipiat aliqhomini, si totius mundi capiat opes, animam autem suam vitae aeternae defraudet stipendio facta trutinantur, in qua plerumque ad judicium peccata propendunt, aut bene gesta peccatis praeponderant. Vae mihi, si praecedant flagitia, et ad mortis praejudicium lethali vergant pondere! Tolerabilius si subsequantur omnia tamen manifesta Domino: et ante judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
ces tanquã ebriȩ & nichil solidũ nichil firmũ
dormientis canquã somniũ uidentes ñ uidemꝰ.
& audientes ñ audimꝰ. & manducantes ñ saciam᷑.¬
A gratulantes non gratulam᷑. currentes ñ ꝑ-¬
Auenimꝰ. Uanȩ spes hominũ in hoc scło. qͥ ea
quȩ ñst̃ tanquã quȩ sint sequenda arbitrent᷑.
Itaq inanes & uacuę rerũ species tanquã in sõnio
uenert̃. abiert̃. astitert̃. euanuert̃. circũfusȩ

Expanded text:
hil solidum, nihil firmum, tamquam dormientis somnium videntes non videmus, et audientes non audimus, et manducantes non satiamur, gratulantes non gratulamur, currentes non pervenimus. Vanae spes hominum in hoc saeculo, qui ea quae non sunt, tamquam quae sint, sequenda arbitrentur. Itaque inanes et vacuae rerum species tamquam in somnio venerunt, abierunt: astiterunt, evanuerunt. Ci
Abbreviated transcription (Latin):
sali ꝑseuerat fundamine. Allicit᷑ und
non quatit᷑. & licet frequent̾ elem̃ta m¬
di huiꝰ magno illisa resultent fragore
n salutis. Ec cam̃ si in mari fluctuat. cur
n fluminibꝰ. Ꝙuide ne in illis fluminib
nis dequib dictũ ẽ. eleuauert̃ flumina
suã. Sunt enĩ flumina quȩ de uentre eiꝰ¬

Expanded text:
sali perseverat fundamine . Alluitur undis, non quatitur: et licet frequenter elementa mundi hujus magno illisa resultent fragore;tum salutis. 2. Sed tamen etsi in mari fluctuat, currit in fluminibus; et vide ne in illis fluminibus magis, de quibus dictum est: Elevaverunt flumina vocem suam . Sunt enim flumina, quae de ventre e
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui qđ as uermẽ ante lucanũ ꝑcusse¬
rat. ut cota ciuicas seruaret᷑. Hȩc gesta sunt.
atq utinã iam finita. S grauiores motus
futuros. plena cõmotionis imꝑialia uerba
indicant. Ego tirannꝰ appellor. & plus etiã
quã tirannꝰ. Nam cũ imꝑatorẽ comites obse¬
crarent ut ꝑgeret ad eccłiam. idq petitu mi¬
litũ facere se dicerent. respondit. Si uob̾ uis¬
serit ambrosius. uinctũ me traditis. Quid
post hancuocẽ suꝑsit consida. Quã uocẽ om̃s
cohorruerunt. S habet aquib exasꝑet᷑.
Deniq etiã specidli ex pressione calligonus
prepositus cubiculi mandare mͥ ausus ẽ. Me
uiuo tu contẽnis ualentinianũ: Caput tͥ
tollo. Respondi. Dĩ ꝑmittat tͥ. ut impleas qđ
minaris. Ego enĩ patior qđ ep̃i. tu facies
donis. Atq utinã dñs auertat eos ab
ne sitim suã expleant : Cemencissia¬

Expanded text:
agnovi quod Deus vermem antelucanum percusseagnovi quod Deus vermem antelucanum percusserat, ut tota civitas servaretur. 27. Haec gesta sunt, atque utinam jam finita! sed graviores motus futuros plena commotionis imperialia verba indicant. Ego tyrannus appellor, et plus etiam quam tyrannus. Nam cum imperatorem comites obsecrarent uti prodiret ad Ecclesiam; idque petitu militum facere se dicerent, respondit: Si vobis jusserit Ambrosius, vinctum me tradetis. Quid post hanc vocem supersit, considera. Quam vocem omnes cohorruerunt, sed habet a quibus exasperetur. 28. Denique etiam speciali expressione Calligonus, praepositus cubiculi, mandare mihi ausus est: Me vivo, tu contemnis Valentinianum? Caput tibi tollo. Respondi: Deus permittat tibi, ut impleas quod minaris; ego enim patiar quod episcopi, tu facies quod spadones. Atque utinam Deus avertat eos ab ne sitim suam expleant! 860 EPIS
Abbreviated transcription (Latin):
ut sꝑaret᷑ in p̃senti fucurũ. Addidi. qđ uir iꝰtꝰ
etiam offensã contrahere uoluisset. ne uel spe¬
ctaret uł denunciaret excidiũ ciuitati. & qđ
lugubre illud ẽẽt. dictũ. contristatꝰ qͦq sit qd̃
aruisset cucurbita. dm̃ qͦq dixisse ad ꝓpħam
si tristis es ꝓ cucurbita: respondisse ionã. tristis.
dixisse dñm. nã si illud doleret qđ exusta ẽẽt
cucurbita: quanto magis sibi curȩ ee̾. oporte¬
re tantȩ plebis salutẽ. & idõ excidiũ qđ para¬
tũ toti urbi fuerat remouisse. Nec mora nun¬
ciat᷑ imꝑatorẽ iussisse. ut reced̾e̾nt milites
de basilica. negotiatorib qͦq qd exacti decõ¬
dẽpnatione fuerant reddet᷑. Quȩ tc̃ plebis
totiꝰ lȩticia fuit. qui totiꝰ popłi plausus. quȩ
gr̾a. Erat aut̃ dies quo sese dñs ꝓ nob̾ tradi¬
dit. quo ineccłia pęnitentia relaxat᷑. Certa¬
tim hoc nunciare milices. irruentes in alta¬
ria. osculis significare pacis insigne. Tunc

Expanded text:
ut speraretur in praesenti futurum. Addidi quod vir justus etiam offensam contrahere voluisset, ne vel spectaret, vel denuntiaret excidium civitati. Et quod lugubre esset illud dictum, contristatus quoque sit, quod aruisset cucurbita. Deum quoque dixisse ad prophetam: Si tristis es pro cucurbita? Respondisse Jonam: Tristis. Dixisse Dominum, si illud doleret quod exusta esset cucurbita, quanto magis sibi curae esse oportere tantae plebis salutem! Et ideo excidium, quod paratum toti urbi fuerat, removisse. 26. Nec mora, nuntiatur imperatorem jussisse, ut recederent milites de basilica: negotiatoribus quoque, quod exacti de condemnatione fuerant, redderetur. Quae tunc plebis totius laetitia fuit! qui totius populi plausus! quae gratiae! Erat autem dies quo sese Dominus pro nobis tradidit, quo in Ecclesia poenitentia relaxatur. Certatim hoc nuntiare milites, irruentes in altaria, osculis significare pacis insigne. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
losũ apuddm. tã turpe apud hor̃es.
quod sentiat ñ lib̾e denuntiare. Siqi
sticũs suis & fecerit delictũ. quia ñ¬
iusto ut ñ peccet. & ipse ñ peccauerit
uita uiuet quia dixisti ei. & tuanse
eri obtẽꝑo. mandatis dĩ nr̃i obedio. Quod fa
omũtũi amore. tui gr̃a. tuȩ studio conser¬
Int̃. Malo enĩ te fine meo acceptũ dõ esse
losu ꝑiculo. Sin aut̃ silentũ mei dissimula¬
susq culpa. & me ingrauat nec te liberat:
o importuniorẽ me quã inutiliorẽ aut cur
tune importune. argue. obsecra. increpa.
m̃i patientia & doctrina. Habemꝰ gͦ & nos
displicere plus ꝑiculi sit. presertĩcũ etiã
batorib ñ displiceat suo quẽq fungimu¬
t. & patient̃ audiatis unũquẽq ꝓsuo sug¬
entẽ officio. immo corripiatis. si ñ utat᷑
litie suȩ ordine. Quod gͦ in hislibent᷑ acci¬
is qui uob̾ militant: num hoc in sacerdo
potest molestũ uidi. cũ id loquam᷑ ñ qđ¬

Expanded text:
losum apud Deum, tam turpe apud homines, quam quod sentiat non libere 701 denuntiare. Siquia justitiis suis, et fecerit delictum, quia non distinjusto ut non peccet, et ipse non peccaverit, justus vita vivet, quia dixisti ei, et tu animam debitis obtempero, mandatis Dei nostri obedio. Quod facio primum tui amore, tui gratia, tuae studio conserlibenter. Malo enim te sine meo acceptum Deo esse et gloriosum periculo. Sin autem, silentii mei dissimulationisque culpa et me ingravat, nec te liberat, malo importuniorem me, quam inutiliorem aut turppportune, importune, argue, obsecra, increpa in omni patientia et doctrina . Habemus ergo et nos cui displicere plus periculi sit: praesertim cum etiam imperatoribus non displiceat suo quemque fungi munere, et patienter audiatis unumquemque pro suo suggerentem officio, imo corripiatis si non utatur militiae suae ordine. Quod ergo in his libenter accipitis qui vobis militant, num hoc in sacerdotibus potest molestum videri, cum id loquamur,
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ate. quã constant᷑. quã fide¬
lit̃. pos.cebat ut ad illã ꝑgeremꝰ basilicam.
In illa quoq basilica fert᷑. quod popłs p̃sentiã
flagitabat meã. Iunc ego hunc adorsus sermo¬
nem sum. Audistis filii librũ legi iob. qͥ solenn
munere est decursus & tempore.Scit ex usu
hunc librũ etiã diabolus intimandũ. quotur
hodie motu maiore concussit.S gr̃as dõ nr̃o.
qui uosita firmainit fide atq patientia. Unũ
iob miraturꝰ ascenderã. om̃s iob quos mras
ueni. In singulis uob̾ iob reuixit. insm¬

Expanded text:
moderate, quam constanter, quam fidemoderate, quam constanter, quam fideliter poscebat, ut ad illam pergeremus basilicam! In illa quoque basilica fertur quod populus praesentiam flagitabat meam. 14. Tunc ego hunc adorsus sermonem sum: Audistis, filii, librum Job legi, qui solemni munere est decursus et tempore. Scivit ex usu hunc librum etiam diabolus intimandum, quo virhodie motu majore concussit. Sed gratias Deo nostro, qui vos ita firmavit fide atque patientia. Unum Job miraturus ascenderam, omnes Job quos mirarer, inveni. In singulis vobis Job revixit, in
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾et copiã. se tam̃ presto futuros si uid̾enteũ
cũ catholicis conuenire. alioquin se adeũ cȩtũ
quẽ ambrosiꝰ cogeret transituros. Prodire de ar¬
rianis nullꝰ audebat. quia nec quisquã de ciuib
erat. pauci de familia regia. ñnulli etiã gothi.
quib ut olim plaustra sedes erat. Ita nunc plau¬
strũ ȩccłia est. quocunq femina ista ꝓcesserit.
secũ suos om̃s cętus uehit. Circũfusã basilicã eẽ.
gemitu popłi intellexi. S dũ legunt᷑ lectiones.
intimat᷑ mͥ plenã popłi ẽẽ. basilicam. & iã nouã
maiorẽ uideri plebem. quã cũ e̾e̾nt. om̃sliberi
lectorẽ efflagitari. Quid plura: Milites ipsi qͥ
uidebant᷑ occupasse basilicã. cognito qđ prece¬
pissem ut abstinerent᷑ a cõmunionis consortio.
ad conuentũ hc̃ nr̃m uenire cȩper̃t. Quib ui¬
sis. turbant᷑ mulierũ animi. ꝓripit se uina. Ipsi
tamen I milites se ad orationẽ uenisse. ñ ad

Expanded text:
haberet copiam; se tamen praesto futuros, si viderent eum haberet copiam; se tamen praesto futuros, si viderent eum cum catholicis convenire: alioquin se ad eum coetum, quem Ambrosius cogeret, transituros. 12. Prodire de Arianis nullus audebat; quia nec quisquam de civibus erat, pauci de familia regia, nonnulli etiam Gothi. Quibus ut olim plaustra sedes erat, ita nunc plaustrum Ecclesia est. Quocumque femina ista processerit, secum suos omnes coetus vehit. 13. Circumfusam basilicam esse gemitu populi intellexi: sed dum leguntur lectiones, intimatur mihi plenam populi esse basilicam etiam novam: majorem videri plebem, quam cum essent omnes liberi: lectorem efflagitari. Quid plura? Milites ipsi, qui videbantur occupasse basilicam, cognito quod praecepissem, ut abstinerentur a communionis consortio, ad conventum hunc nostrum venire coeperunt. Quibus visis, turbantur mulierum animi, proripit se una. Ipsi tamen milites se ad orationem venisse, non ad
Abbreviated transcription (Latin):
strages fieret. quȩ in ꝑniciẽ totiꝰ uergeret ciuitatis.
Orabam ne tante urbis uł totiꝰ italiȩ busto suꝑ uiue¬
rem. Detestabar inuidiã fundendi cruoris. offere¬
bam iugulũ meũ. aderant gochi tribuni. adori¬
ebar eos dicens. Propterea uos possessio romana sus¬
cepit. ut ꝑturbationis publice uos prebeatis mi¬
nistross Quo transibitis. si hȩc deleta fuerut:
Ex igebat᷑ ame ut cõpescerẽ popłm. Referebam
in meo iure ẽẽ ut ñ excitarẽ. in dĩ manu uti miti¬
garet. Postremo sime incentorẽ putaret. iã in
me uindicari oportere. uł ab ducime in quas
uellet t̾rarũ solitudines. His dictis illi abierunt.
ego inbasilica ueteri totũ exegi diem. Inde domũ
cubitũ me recepi. ut siquis abducere uellet inue¬
niret paratũ. Ante lucẽ ubi pedẽ limine extuli.
circũfuso milite occupat᷑ basilica. idq amili¬
tib imꝑatori mandatũ dñ. ut si ꝓdire uellet

Expanded text:
strages fieret, quae in perniciem totius vergeret civitatis. strages fieret, quae in perniciem totius vergeret civitatis. Orabam ne tantae urbis vel totius Italiae busto superviverem. Detestabar invidiam fundendi cruoris, offerebam jugulum meum. 855 Aderant Gothi tribuni, adoriebar eos, dicens: Propterea vos possessio Romana suscepit, ut perturbationis publicae vos praebeatis ministros? Quo transibitis, si haec deleta fuerint? 10. Exigebatur a me, ut compescerem populum. Referebam in meo jure esse, ut non excitarem: in Dei manu, uti mitigaret. Postremo si me incentorem putaret, jam in me vindicari oportere, vel abduci me in quas vellet terrarum solitudines. His dictis, illi abierunt: ego in basilica veteri totum exegi diem. Inde domum cubitum me recepi, ut si quis abducere vellet, inveniret paratum. 11. Ante lucem ubi pedem limine extuli, circumfuso milite occupatur basilica. Idque a militibus imperatori mandatum dicitur, ut si prodire vellet,
Abbreviated transcription (Latin):
tur grauissima. nisi basilicã tradent. feruebat
ꝑsecutio. ac si aꝑuissent portã. ꝓrupturi in ome
facinꝰ uidebant᷑. Conuenior ipse a comitib & tri-¬
bunis. ut basilicȩ fieret matura traditio. dicen¬
tib imꝑatorẽ uire suo uti. eo quod in potestate
eiꝰ essent omĩa. Respondi si ame peteret quod
meũ esset. idest fundũ meũ. ar gentũ
meum. ius huiꝰmodi meũ. me ñ refraga¬
turũ. quanquã omĩa quȩ mea st̃essent
pauꝑũ. uerũ ea quȩ diuina. imꝑatoriȩ po-¬
testati ñ eẽ subiecta. Si patrimoniũ petitur.
inuadite. Si corpꝰ. occurrã. Wltis in uincula
raꝑe. uultis in mortẽ. uoluntati ẽ. mͥ. N ego¬
me uallabo circũfusione popłoꝵ. nec altaria
tenebo uitã obsecrans. s ꝓ altarib uita gra¬
tius immolabor. Horrebã qͥppe animo. cum
armatos ad ȩccłie basilicã occupandã missos
cognoscerem. ne dũ basilicã uindicant aliqua

Expanded text:
tur gravissima, nisi basilicam traderent. Fervebat tur gravissima, nisi basilicam traderent. Fervebat persecutio: ac si aperuissent portam, prorupturi in omne facinus videbantur. 8. Convenior ipse a comitibus et tribunis, ut basilicae fieret matura traditio, dicentibus imperatorem jure suo uti, eo quod in potestate ejus essent omnia. Respondi, si a me peteret, quod meum esset, id est, fundum meum, argentum meum, quidvis hujusmodi meum, me non refragaturum; quamquam omnia quae mei sunt, essent pauperum: verum ea quae sunt divina, imperatoriae potestati non esse subjecta. Si patrimonium petitur, invadite: si corpus, occurram. Vultis in vincula rapere? vultis in mortem? voluptati est mihi. Non ego vallabor circumfusione populorum, nec altaria tenebo vitam obsecrans, sed pro altaribus gratius immolabor. 9. Horrebam quippe animo, cum armatos ad basilicam Ecclesiae occupandam missos cognoscerem; ne dum basilicam vindicant, aliqua