comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domo ꝓpria iuxisse coniuncaris.
⁊ dicatur de te. ꝑ auit st̾ilẽ q̃ ñ
parit: et uidue bene non fecit.
St̾ilis que ñ parit caro ẽ. q̃ uixta
u̾bum dĩi non prodest quicqͣm.
Uidua uero ÷ anima. q̃ sponso
iuduata ÷ celesti. Cui benenon fa¬
cit. qui inutił carnis concupis¬
centiis deseruit.⁊ anime curã in
ciboꝵ. comitari soleat inundatio
u̾borum. Norunt etiam multi.
qd̃ saturitatẽ uentris sequitur
leuitas oꝑis.⁊ uanitas mentis.
Scriptum ẽ enim. Sedit popłs
manduca. re ⁊ bibere. ⁊ surrexe¬
runt ludere. Ludere inquit. ñ
legere. Sunt enim quidam qui
post delicati cibi diu̾sa fercula
cum inclaustro sedeant. ñ lectio¬
ni ⁊ silentio. s rumorib ⁊ curio¬
sitati uacant. qui locum ⁊ tempꝰ
loquendi.⁊ tacendi. nusqͣm et
nunqͣm seruant. s instabiles
⁊ ociosi. nunc hos nunc illos ad
colloquium uocant. Ponemn qͥt
dix. ñ murum. Si enim murus
poneretur. loquendi licentia

Expanded text:
domo propria vixisse convincaris, domo propria vixisse convincaris, et dicatur de te: Parit sterilem, quae non parit, et viduae ben parit, caro est, quae, juxta verbum Domini, non prodest quidquam . Vidua vero est anima, quae sponso viduata est coelesti. Cui bene non facit, qui inutilis carnis concupiscentiis deservit, et animae curam in ciborum comitari solet inundatio verborum. Norunt etiam multi quod saturitatem ventris sequitur levitas operis, et vanitas mentis. Scriptum est enim: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquium vocant. Pone, inquidixit, non murum. Si enim murus poneretur, loquendi licentia
Abbreviated transcription (Latin):
boni oꝑis exemplo colorantur
amplexantur stercora. dum pt
sobrietatis ⁊ continentie uitã.
reuocat eos uentris cura. Et fit
quandoq ut qui ĩsua domo
ante conu̾sionẽ sobrieiuxerant.
ptꝰmodum in monast̾ĩo gulosi fi¬
ant. ꝑ lacatur ds uent̾ diũsoꝵ
hostiis ferculoꝵ. mnelinat aurẽ
rumorib. excitatur sapoꝵ gene¬
rib demulcetur confabulatiõe.
ñ oratione. ocio gratulatur. som¬
nolentia delectatur. ꝑ similitu¬
dinem gͥ dõ uent̾ assimilatur.
dum ei tanta deuotione ꝑ oĩa
serui t᷑. Ht̃ itaq monachos.
canonicos ⁊ conu̾sos. qui ei obni¬
xius seruiunt. eos uidelicet qͥ
sub ocio ineccła dĩ remisse uiuũt.
qͥ ñ querunt secretas orationes . s
fabulosas otiosoꝵ confessiones.
int̾ quos non audiuntur singul¬
tus. ⁊ suspiria compuncꝰte m̃tis.
s risus ⁊ chachinnationes ⁊ ruct᷑
ingurgitati uentris. Miserabili¬
or inter alias abusiones hec ab¬
usio. ut delicatius in eccła qͣm in

Expanded text:
boni operis exemplo colorantur.boni operis exemplo colorantur.oceis, amplexantur stercora, dum post sobrietatis et continentiae vitam, revocat eos ventris cura. Et fit quandoque, ut qui in sua domo ante conversionem sobrie vixerat, postmodum in monasterio gulosus fiat. Placatur Deus venter diversorum hostiis ferculorum, inclinat aurem rumoribus, excitatus saporum generibus, demulcetur confabulatione non oratione, otio gratulatur, somnolentia delectatur. Per similitudinem igitur Deo venter assimilatur, dum ei tanta devotione per omnia serviatur. Habet itaque monachus canonicos et conversos, qui ei obnixius serviant, eos videlicet, qui sub otio in Ecclesia Dei remisse vivunt, qui non quaerunt secretas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cachinnationes, et ructus ingurgitati ventris. Miserabilior inter alias abusiones haec abusio, ut delicatius in ecclesia quam in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.⁊ gła eorum in confusione. So¬
lent enim diis templa construi.
altaria erigi ministri ad seriui¬
endum ordinari. immolari pe¬
cudes. thura concremari. De o
si quidẽ uentri templũ ẽ coqui¬
na. altare mensa. ministri cocci.
immolate pecudes cocte carnes.
princeps coccorum. qui muros
ierłm destruxit. qͥ transtulit ua¬
sa domus dñi in domo regis babi
lonii.⁊ fecit uasa templi uasa pa¬
latii.⁊ ut uerius dicam uasa men¬
se diuine. facit uasa coquine.
sa sunt corda. que tunc sunt ua¬
sa templi dñi. cum plena uirtu¬
tib placent diuine uoluntati.
fiunt autẽ uasa palacii. qͣndo
placere desicdant cuilibet hu¬
mane potestati. fiunt etiã uasa
coquine. dum cor qd̃ pͥus sobrie¬
tati seruierat. postea serut gule.
Unde ieremias. Qui nutrieban¬
tur inquit incroceis. amplexa¬
ti sunt stercora. Crocus in oriente
nascitur.⁊ colorat ⁊ saporat. In
croceis gͥ nutriunt᷑. qͥ ininitiũ
conu̾sionis sue int̾ius sapore uir¬
tutum refitiuntur. ext̾ius uero

Expanded text:
gloria eorum in confusione. Solent enim diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, princeps coquorum, qui muros Jerusalem destruxit, qui transtulit vasa Domini in domum regislonis, et fecit vasa templi, vasa palatii, et, ut verius dicam, vasa mensae divinae fecit vasa coquinae .sa sunt corda, quae tunc sunt vasa templi Domini, cum plena virtutibus placent divinae voluntati, fiunt autem vasa palatii, quando placere desiderant cuilibet humanae potestati. Fiunt etiam vasa coquinae, dum cor, quod prius sobrietati servierat, postea servit gulae. Unde Jeremias: Qui nutriebantur, inquit, in croceis, amplexati sunt stercora . Crocus in Oriente nascitur, et colorat, et saporat. In croceis igitur nutriuntur, qui in initio conversionis suae interius sapore virtutum reficiuntur, exterius vero
Abbreviated transcription (Latin):
nem uirtutum iterum carnis
appetitus. ñ tantum ꝓprios lap¬
susnuntiat. s etiam alioꝵ defec
tus narrat. fit ut ꝑ exempla ma¬
iorum. ad uoluptatem carnis in¬
clinet mentes aliorum. Quos
enim saul nisi suꝑbos in eccła
p̾latos significat. qui ab hume¬
ro ⁊ sursum eminere sͥ uident᷑
suꝑ uniu̾sum populum: Qui
in monte gelboe ab amalech¬
ita ꝑcussus occumbit. dum
inmonte suꝑbie posita. ꝑ diu̾¬
sa carnis desidia mens fluxa de¬
currit. Suꝑ saul ut eum occidet.
amalechites stecit. quia animꝰ
cui carnis delectatio dominat᷑
de pueris tuis. idẽ spũi pure
discretionis. ut int̾ficiat in te
a malechitam istum. qͥ ausus :
manum mitt̾e etiam nunc co¬
tidie in xp̃m dñi. Hec enim mł¬
tum nocent p̾latis. amor scilicet
ꝓprie excellentie. ⁊ uoluptas car¬
nis. Audire forsitant uelles km̃e
rumores pacis. non belli. concor¬
die ñ discordie. Regina saba
nouit rumores huuismodi. q̃
audita fama salomonis. ingres¬

Expanded text:
nem vitiorum iterum carnis nem vitiorum iterum carnis appetitus non tantum proprios lapsus nuntiat, sed etiam defectus aliorum narrat, fit ut per exempla majorum ad voluptatem carnis inclinet mentes aliorum. Quos enim Saul, nisi superbos in Ecclesia praelatos significat? qui ab humero et sursum eminere sibi videntur super universum populum. Qui in monte Gelboe ab Amalechita percussus occumbit, dum in monte superbiae posita, per diversa carnis desideria mens fluxa decurrit. Super Saul ut eum occideret, Amalechites stetit; quia animus, cui carnis delectatio dominaturde pueris tuis, id est spiritui purae discretionis, ut interficiat in te Amalechitam istum, qui ausus est manum mittere etiam nunc quotidie in Christum Domini. Haec enim multum nocent praelatis, amor scilicet propriae excellentiae, et voluptas carnis. Audire forsitan velles, charissime, rumores pacis non belli, concordiae non discordiae. Regina Saba novit rumores hujusmodi, quae, audita fama Salomonis, ingres
Abbreviated transcription (Latin):
rant tamen qd̵ negant. aut affir¬
mant. Si autem de regibꝰ sermo
ẽ. docet lectio claustri regum cer¬
tamina. casus ⁊ euentus belloꝵ.
quomodo moriatur saul. quis
eius mortẽ nuntiauerit daiud.
Cum enim reuert̾etur dauid
acede amalech ⁊ maneret insy¬
celech. uenit homo decastris sa¬
ul ad dauid. Dix̃q ad eum da¬
uid. Unde uenis: De castris ifrł
inquit. fugi. Qd̾ ÷ uerbum inqͥt.
qd̾ fac̾tum ẽ: Qui ait. Saul⁊ io¬
nathas filius eius int̾ierunt. Un¬
de scis inquit. qd mortui sunt :
Et ait adolescens. Casu ueni in
montẽ gelboe.⁊ saul incumbe¬
bat suꝑ hastam suam. Et conu̾¬
sus pt tergum suum. uidensq
me uocauit. Cumq respondis¬
sem adsum. dix̃. Quis nam estu:
Et aio ad eum. Amalechites ego
sum. Sta inquit suꝑ me. ⁊ inter¬
feci eum hĩ sunt rumores rumi¬
nandi claustralib. Cum enim
reu̾teretur dauid acede amalech.
uenit ad eum homo de castris
saul. quia dum ptͦ mortificatio¬

Expanded text:
rant tamen quod negant aut affirrant tamen quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, et maneret in Siceleg, venit homo de castris Saul ad David, dixitque ad eum David: Unde venis? De castris Israel, inquit, fugi. Quod est verbum, inquit, quod factum est? Qui ait: Saul et Jonathas filius ejus interierunt. Unde scis, inquit, quod mortui sunt? Et ait adolescens: Casu veni in montem Gelboe, et Saul incumbebat super hastam suam, et conversus post tergum suum, vidensque me vocavit. Cumque respondissem: Adsum, dixit: Quisnam es tu? Et aio ad eum: Amalechites ego sum. Sta, inquit, super me, et interfeci eum . Hi sunt rumores ruminandi claustralibus. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, venit ad eum homo de Castris Saul, quia dum post mortificatio
Abbreviated transcription (Latin):
Sic gͥ caidei trib turmis came¬
los rapiunt. qͣndo illicita oꝑa¬
tione. sũꝑfiua cõgitatione. inor¬
dinata locutione. curas dispen¬
satorum confundunt. Sepe aut̃
quid sͥ. quid proximis debeat
attendit. nec ꝑ immod̾ationẽ
solucitudinis aliorum se neggli¬
git. nec ꝑ sui curam alioꝵ post¬
ponit. s cum ħ utraq sollerter
agit. aliqua subito causa emer¬
git. q̃ om̃s circum spectiones ob¬
ruit.⁊ sic sola discretio animo
quid tibi nuntiet puer qͥ euasit.
id ÷ puritas discretionis. quid nun¬
tiet menti. Audi dampna came¬
lorum.⁊ casum puerorum. Hi ra¬
piuntur. illi moriuntur. Aufe¬
runtur enim cure dispensatio¬
num. dũ ꝑ negligentiam ꝑit pu¬
ritas circum spectionũ. Gaudent
multi claustralium cum de regibꝰ
fabulantur. dum casus militum
narrãt. dum proillis loquuntur
a quib ñ agnoscuntur. multoꝵ
partes defendunt. ꝓmultis iras¬
cuntur. ꝓ multis litigant. igno¬

Expanded text:
Sic igitur Chaldaei tribus turmis cameSic igitur Chaldaei tribus turmis camelos rapiunt, quando illicita cogitatione, superflua operatione, inordinata locutione curas dispensatorum confundunt. Saepe autem quid sibi, quid proximis debeat, attendit, nec per immoderationem sollicitudinis aliorum se negligit, nec per sui curam, aliorum postponit; sed, cum haec utraque solerter agit, aliqua subito causa emergit, quae omnes circumspectiones obruit; et sic sola discretio animo quid tibi nuntiet puer, qui evasit, id est puritas discretionis quid nuntiet menti. Audi damna camelorum, et casum puerorum. Hi rapiuntur, illi moriuntur. Auferuntur curae dispensationum, dum per negligentiam perit puritas circumspectionum. Gaudent multi claustralium cum de regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis litigant, igno
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hebitudinẽ. consilium ꝑ p̾ci¬
pitationem. fortitudo ꝑ timorẽ.
scientia ꝑ ignorantiã. pietas
ꝑ duritiam. timor ꝑ suꝑbiam.
S ab hac riina puer euadat.
qui beato iob nuntiet. id ÷ discre¬
tio mentis. que cum animo agit.
ut quod ꝑdere ceꝑat. penitudo
conseruet. Hi sunt rumores elau¬
stralium. ad quos ñ ꝑtinent bel¬
la pͥncipum scłarium. s pugne
temptationum. Delectare g
U enerat ⁊ alius nuntius adbe¬
atum iob. qui diceret. Chaldei
fecerunt tres turmas ⁊ inuase¬
runt camelos ⁊ tulerunt eos. nec¬
ñ ⁊ pueros ꝑcusserunt gladio.
tiones. pueri custodes. sollicitas
circum spectiones. nuntius qͥ eua¬
dit discretionẽ designat aninui.
Camelus partim mundum aĩal
qr ruminat. partim immundũ
qr ungulam ñ diuidit. bonas
terrenoꝵ dispensationes dicit.
quas diabolus modo torpenti
mͦ p̾cipitata actione ferit. mo¬
do pigra uł immod̾ata locu¬
tione confundit. pene autẽ ni¬
miis cogitationum molib p̾mit

Expanded text:
 hebetudinem, consilium per praecipitationem, fortitudo per timorem, scientia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet, id est discretio mentis, quae cum animo agit, ut quod perdere coeperat, poenitudo conservet. Hi sunt rumores claustralium, ad quos non pertinent bella principum saecularium, sed pugnae tentationum. Delectare igVenerat et alius nuntius ad beatum Job, qui diceret: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros occiderunt gladio, tiones, pueri custodes, sollicitas circumspectiones, nuntius qui evadit discretionem designat animi. Camelus partim mundum animal, quia ruminat, partim immundum, quia ungulam non dividit, bonas terrenorum dispensationes innuit, quas diabolus modo torpenti, modo praecipitata actione ferit, modo pigra vel immoderata locutione confundit, pene autem semper nimiis cogitationum molibus premit.
Abbreviated transcription (Latin):
puelle pedisseque ierunt cum
ala. Quinq pedisseque eiꝰ sunt
quinq corporis sensus. qui qͣsi
puelle pedisseque cum abigail
gradiuntur. dum ꝑ munditiã
continentie cuilibet iusto ser¬
uientes obsequuntur. Pharao
uero qui populum di moysi di¬
mutere ꝓmisit. nec tamen dimi¬
sit. illos designat. qui uite me¬
lioris emendationem ꝓmitunt
nec culpã dimittunt. nec t̾n in
spũ columbino contriçionẽ. s in
uoce coruina dilationẽ q̃runt.
quorum t̾ra diu̾sis plagis affugiꝰ
nec emollitur. s ex consuetudine
peccandi magis ac magis indurat᷑
Tunc enĩ dñs aqͣs in sanguinẽ
ꝯu̾tit. cũ dererum causis aliqͥs car¬
nalit̾ sentit. Tra ꝓducit ranascũ
in aliquo garrienti qñat᷑ uana
loqͣcitas. Cynomia siqͥdem ⁊ cyn¬
phes. sunt importuni m̃tis impetꝰ
⁊ canini mores. Mors pecoꝵ. mortẽ
designat cogitationũ. q̃ pecorib
assimilari solent. qndo rationabil

Expanded text:
puellae pedissequae ierupuellae pedissequae ieruea. Quinque pedissequae ejus sunt quinque corporis sensus, qui quasi puellae pedissequae cum Abigail gradiuntur, dum per munditiam continentiae cuilibet justo servientes obsequuntur. Pharao vero, qui populum Dei Moysi dimittere promisit, nec tamen dimisit, illos designat qui vitae melioris emendationem promittentes, nec culpam dimittunt, nec tamen in spiritu columbino contritionem, sed in voce corvina dilationem quaerunt; quorum terra diversis plagis affligitur, nec emollitur, sed consuetudine peccandi magis ac magis induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum causis aliquis carnaliter sentit. Terra producit ranas, cum in aliquo garrienti dominatur vana loquacitas. Cynomyia quidem et ciniphes sunt in portum mentis impetus et canini mores. Mors pecorum mortem designat cogitationum, quae pecoribus assimilari solent, quando rationabili
Abbreviated transcription (Latin):
lent. cũ uident numerum reli¬
giosoꝵ multiplicaritiment cũu
dent dauco id ẽ bonos subditos ungi
in regem. ⁊ sauldeici. id ÷ ꝑu̾sos
p̾latos honore p̾lationis priuari.
gail nabal omĩa u̾ba q̃audie
rat adauid. ⁊ emortuũ: cor eius
intrinsecus.⁊ fac̾tus: quasi lapis.
Boni siquidem subditi ꝑu̾sos
magistros de negligentia cõmo¬
nent. s ex commonitione det̾i¬
ores fierĩ quandoq solent. Et
emortuũ : cor nabal.⁊ fac̾tus :¬
quasi lapis. cũ aliquis morte ꝑ¬
petua induratur in peccatis. Pt᷑
mortem nabal. abigail regina
constituitur. qr qͥ sub ꝑu̾so ma¬
gistro beneuixerit.citius ad re¬
gimen animarũ sublimari ꝓme¬
retur. ut cũ dauid obtineat reg¬
nũ. ⁊ cũ xp̃o regnet in et̾num. Mi¬
sit enĩ nuntios dauid ad abigail.
ipsa autẽ secuta ẽ eoꝰ. Nuntios
dauid abigail sequit᷑. dum qui¬
libet fidelis eccłe doctores uita
⁊ morib imitatur. S ⁊ quinq

Expanded text:
lent, cum vident numerum relilent, cum vident numerum religiosorum multiplicari: timent, cum David vident, id est bonos subditos, ungi in regem; et Saul dejici, id est perversos praelatos honore praelationis privari. gail Nabal omnia verba quarat a David, et emortuum est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis. Boni siquidem subditi perversos magistros de negligentia commonent, sed ex commonitione deteriores fieri quandoque solent. Et emortuum est cor Nabal, et factus quasi lapis, cum aliquis morte perpetua induratur in peccatis. Post mortem Nabal, Abigail regina constituitur, quia qui sub perverso magistro bene vixerit, citius ad regimen animarum sublimari promeretur, ut cum David obtineat regnum, et cum Christo regnet in aeternum. Misit enim nuntios David ad Abigail; ipsa autem secuta est eos. Nuntios David Abigail sequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae doctores vita et moribus imitatur. Sed et quinque
Abbreviated transcription (Latin):
nasses in carcere positus cathe¬
nis ⁊ compedib astrictus. dm̃
cognouit. quem prius liber cog¬
noscere noluit. Tales sunt qui¬
dam claustrales. qui quamdu
sui iuris sunt ꝑu̾se uiuunt. dũ
uͦ in claustro quasi incarcere te¬
nentur astricti cathenis obedien¬
tie. scilicet ⁊ timoris. dum compe¬
des etiam adduntur. quia ua¬
gari uł egredi foras ñ ꝑmittun¬
tur. fit quandoq ut dm̃ quem
prius despexerant correpti dili¬
gant.⁊ qui fecerant delib̾tate
seruitutẽ. faciant de necessita
correptionẽ aliena potestas.
Nabal uero designat quosdã
doctores qͥ ex cõmonitione sub¬
ditorũ fiunt dec̾iores. qͥ pueris
dauid cibũ negant. qr pure uiue
re uolentibꝰ. u̾bũ dĩ ñ ꝓpinant.
Tonsorib uͦ siuis coniuuiũ parant.
qr uacantes ocio. adulantiũ con¬
fabulationes amant. Accusat
nabal a auid. ⁊ dicit. Hodie in¬
creuerunt serui fugiunt qͥ dñoᷤᷤ
suos. ꝑu̾si siquidem p̾lati do¬

Expanded text:
nasses in carcere positus, catenasses in carcere positus, catenis et compedibus constrictus Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam claustrales qui, quandiu sui juris sunt, perverse vivunt; dum vero in claustro quasi in carcere tenentur astricti catenis obedientiae scilicet et timoris, dum compedes etiam adduntur, quia vagari vel egredi foras non permittuntur, fit quandoque, ut Deum, quem prius despexerant, correpti diligant, et qui fecerant de libertate servitutem, faciant de necessitatcorreptionem aliena potestas. Nabal vero designat quosdam doctores, qui ex commonitione subditorum fiunt deteriores, qui pueris David cibum negant, qui pure vire volentibus verbum Dei non propinant. Tonsoribus vero suis convivium parant, quia vacantes otio, adulantium confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie increverunt servi, qui fugiunt dominos suos . Perversi siquidem praelati do
Abbreviated transcription (Latin):
batur. Cui absalon suspensus
inheret. quia interius obstina¬
tionem mentis. exterius uero
quia suꝑfluitatis amore deti¬
netur. M ulus autẽ cui inse¬
derat ꝑtransiit. s ipse quercui
suspensus inhesit. quia luxuria.
⁊ dolus cui semper studuerat
ꝑiit. s pena peccati remansit.
Trib lanceis id est auaritia.
suꝑbia. ⁊ luxuria cor eius ꝑfora¬
tur. unde ⁊ usq in hodiernum
diem aceruus lapidum magnꝰ¬
suꝑ eum proicitur. quia pecca¬
torum siue supplitiorum mul¬
titu dine grauatur. Nec mirũ
si magnus aceruus lapidum
suꝑ eum fuerit. qui ꝑ obstina¬
tionem usq in finem cor impe
nitens gessit. Sunt etiam tres
speties obstinatorum. pͥma sci¬
licet eorum qui ex correc̾tione
ꝓficiunt. scda eorum qͥ ex cõmo¬
nitione det̾iores funt. t̾cia eoꝵ
qui emendationẽ ꝓmutunt. s
non faciunt. Ex correctione ma¬
nasses factus ẽ melior. nabal
ex commonitione det̾ior. pha¬
rao ex affuctione durior. Ma¬

Expanded text:
lior. Cui Absalon suspensus lior. Cui Absalon suspensus inhaeret, quia interius obstinationem mentis, exterius vero quia superfluitatis amore detinetur. Mulus autem cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus inhaesit; quia et luxuria et dolus, cui semper servierat, periit, sed poena peccati remansit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria, cor ejus perforatur. Unde et usque in hodiernum diem acersuper eum projicitur, quia peccatorum sive suppliciorum multitudine gravatur. Nec mirum si magnus acervus lapidum super eum fuerit, qui per obstinationem usque in finem cor impnitens gessit. Sunt etiam tres species obstinatorum: prima scilicet eorum, qui ex correctione proficiunt; secunda eorum, qui ex commonitione deteriores fiunt. Tertia eorum, qui emendationem promittunt, sed non faciunt. Ex correctione Manasses factus est melior ; Nabal ex commonitione deterior ; Pharao ex afflictione durior . Ma
Abbreviated transcription (Latin):
quo ligatur senex. difficile rum
pitur. Triplex funiculus ẽ. praue
consuetudinis usus. qui ex tribꝰ
conficitur. qnͣdo meditatio ser¬
moni. sermo oꝑationi. ab ocio¬
sis complicat᷑. Dũ enĩ apueritia
inmente senis ꝑ cogitationẽ se¬
nutã fecerit uoluptas. in sermo¬
ne uanitas. in oꝑe ꝑu̾sitas. qͥd
aliud agit᷑ nisi qd̾ in consuetudi¬
nẽ quasi in funem ħ tria torque¬
antur : Est autẽ laqueus in fu¬
ne. dulcedo tẽporalis in consue¬
tudine. circundatio funis. impe¬
dimenta sunt carnis. Dulced¬
ne gͥ decipimur. consuetudine li¬
gamur. Ille autem laqueũ eua¬
serat. ⁊ funiculum ruperat. qui
dicebat. Anima nr̃ a erepta ẽ de
laqueo uenantium. laqueus con¬
tritus ẽ.⁊ nos liberati sumꝰ. Absa
lon uero crinib inherens quercui
geret. contigit ut condempse qͦr¬
cui crinib inhereret. Absalon
pax patris int̾pretatur. qr pater
ñ pax filii qui patrem nolebat
pati. Quercus intus durior. ex

Expanded text:
quo ligatur senex, non facilquo ligatur senex, non facilpitur. Triplex funiculus, est pravae consuetudinis usus, qui ex tribus conficitur, quando meditatio sermoni, sermo operationi ab otiosis complicatur. Dum enim a pueritia in mente senis per cogitationem semitam fecerit voluptas, in sermone vanitas, in opere perversitas, quid aliud agitur nisi quod in consuetudinem quasi in funem haec tria torqueantur? Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consuetudine, circumdatio funis, impedimenta sunt carnis. Dulcedine igitur decipimur, consuetudine ligamur. Ille autem laqueum evaserat, et funiculum ruperat, qui dicebat: Anima mea erepta est de laqueo venantium, laqueus contritus est, et nos liberati sumus . Absalon vero crinibus inhaerens quercui,geret, contigit ut condensae quercui crinibus inhaereret . Absalon pax patris interpretatur, quia pater r. Non dicitur pax filii, quia patrem nolebat pati. Quercus intus durior, ext
Abbreviated transcription (Latin):
sustinet estum libidinis. Labore
gͥ manuum adnichilat᷑ ponduᷤ
temptationum. otio multiplicat᷑
temptatio. Labore caro affligit᷑.
ocio nutritur. Iuuenis autem in
ocio. quasi uiuencus sine iugo.
qui dum ñ tenetur obedientie
iunculo in equalitate fr̃ne sotie¬
tatis. quasi bos lasciuiens discur
scłi. sola maior ẽ senis obstinatio.
tis non abhorret. qui quasi ad
ostium mundi huius positus fo¬
ris spectat. nec t̾ uite p̾sentis at¬
tendit egressum. nec ingressum
future considerat. Audit nuntios
mortis.⁊ crede ñ uult eis. Tres
sunt enim mortis nuntii. casus.
infirmitas. ⁊ senectus. Casus du¬
bia. infirmitas gͣuia. senectus
certa nuntiat. Casus mortẽ nun¬
tiat latentẽ. infirmitas apparen¬
tem. senectus p̾sentem. Ex incer¬
titudine mortis timor. ex infir¬
mitatis gͣuitate dolor. ex certitu
dine senectutis. ñ obstinatio. s
humilitas. ⁊ affuctio sequi debe¬
ret. s forsitan funiculus triplex

Expanded text:
sustinet aestum libidinis. Labore sustinet aestum libidinis. Labore igitur manuum annihilatur pondus tentationum, otio multiplicatur tentatio, labore caro affligitur, otio nutritur. Juvenis autem in otio, quasi juvencus sine jugo, qui dum non tenetur obedientiae vinculo, in aequalitate fraternae societatis, quasi bos lasciviens, discurrit eculi sola major est senis obstinatio, tum non exhorret, qui quasi ad ostium mundi hujus positus foris spectat, nec tamen vitae praesentis attendit egressum, nec ingressum futurae considerat; audit nuntios mortis, et credere non vult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa denuntiat. Casus mortem denuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis timor, ex infirmitatis gravitate dolor, ex certitdine senectutis, non obstinatio, sed humilitas et afflictio sequi deberet; sed forsitan funiculus triplex,
Abbreviated transcription (Latin):
temporibus. scilicet uesꝑe.⁊ ma
ne.⁊ meridie. Mane pͥueri. me¬
ridie iuenes. uesꝑe senes. ma¬
ne maurus. meridie paulus.
uesꝑe gentianus. Hic large ac¬
cipimus uiuentutẽ. ut ñ tantũ
adolescentiam. s etiam maturã
comprehendamus etatẽ. Hec est
etas labori congrua. In hac etate
paulus uolens redimere tempꝰ. ñ
solum instabat contemplatiõi.
s etiam labori. Sic etiam enm ia¬
cob cum rachel ⁊ lia reu̾titur ad
patriam. sic marie ⁊ marche p̾ci¬
rachel ⁊ lia iacob reu̾titur. qͣndo
aliquis desiłio bene oꝑandi gͣ¬
diens. acciue ⁊ contemplatiue iu¬
te sotiatur. Lazarus uero adut᷑
interp̃tatur. Qtunc resuscitat᷑.
qͣnͣdo aliquis hinc bonis oꝑib.
hinc lacͥmis. amorte peccati libe¬
ratur. Nemo gͥ alabore excusat᷑.
ñ pueri. ñ iuuenes. nͥ senes. sola
tñ iuuentus portat pondus diei.
⁊ estus. portat mat̾ialit̾ pondus
laboris.⁊ estum solis. portat mo¬
ralit̾ pondus carnee fragilitatis.

Expanded text:
temporibus, scilicet vespere, et temporibus, scilicet vespere, et mane, et meridie. Mane pueri, meridie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic large accipimus juventutem, ut non tantum adolescentiam, sed etiam maturam comprehendamus aetatem. Haec est aetas labori congrua, in hac aetate Paulus volens redimere tempus, non solum instabat contemplationi, sed etiam labori ; sic etiam cob cum Rachel et Lia revertitur ad patriam , sic Mariae et Marthae preciLia Jacob revertitur, quando aliquis desiderio bene operandi gradiens, activae et contemplativae vitae sociatur. Lazarus vero adjutus interpretatur. Qui tunc resuscitatur, quando aliquis hinc bonis operibus, in lacrymis a morte peccati liberatur. Nemo igitur a labore excusatur, non pueri, non juvenes, non senes, sola tamen juventus portat pondus diei et aestus, portat materialiter pondus laboris et aestum solis, portat moraliter pondus carneae fragilitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
da. S neuacet ocio. dum impen¬
ditur cib. sequantur q̃ conueni¬
unt asino. uirga scilicet. ⁊ onus.
Uirga correctionis. ⁊ onus laboris.
Int̾ uirgam siquidẽ ⁊ onus. ñ ÷
ocio locus. Laboret igitur h̾o m¬
t̾ior.⁊ ext̾ior. ne dicatur eis. Quid
hic statis tota die ociosi : t ota die
ociosi stant. qui omni tempore
uite sue cessantes abono oꝑe. in
foro uane głe torpentes ꝑseue¬
rant. Audiant tñ p̾lati causam
ocii. Nemo inquiunt nos con¬
dux̃. ñ ep̃i. non presbiteri ppłm.
ñ abbates. ñ priores conuentum.
Quo enim conducerent: ad qͦ¬
rendum forsitan honorem ñ ad
laborem. adcuriam. ñ ad uineã.
Ibi agitur de pondere pecunie.
ñ de quantitate culpe. de exa¬
minatione argenti. ñ de purga¬
tione peccati. Sunt tn boni p̃¬
lati. qui oꝑarios ad laborẽ con¬
ducunt. uerbo enim docent. ⁊
exemplo p̾cedunt. Ad hunc labo¬
rem diu̾si ueniunt. id ẽ pueri.
iuuenes ⁊ senes. mane ⁊ diu̾sis

Expanded text:
da. Sed, ne vacet otio, dum impenda. Sed, ne vacet otio, dum impenditur cibus, sequantur quae conveniunt asino, virga scillcet et onus, virga correctionis et onus laboris. Inter virgam siquidem et onus, non est otio locus . Laboret igitur homo interior et exterior, ne dicatur eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, qui omni tempore vitae suae cessantes a bono opere, in foro vanae gloriae torpentes perseverant. Audiant tamen praelati causam otii. Nemo, inquiunt, nos conduxit Non episcopi, non presbyteri populum, non abbates, non priores conventum. Quo enim conducerent? Ad quaerendum forsitan honorem non ad laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt tamen boni praelati, qui operarios ad laborem conducunt, verbo enim docent, et exemplo praecedunt. Ad hunc laborem diversi veniunt, id est pueri, juvenes et senes, et diversis
Abbreviated transcription (Latin):
Ait enim abraham ad pueros suos.
Expectate hic cum asino. ego⁊ pu¬
er cum adorau̾imus. reu̾temur ad
uos. Pueri sunt pueriles sensus
animi. qui cum asino expectant.
qr tarditatẽ semꝑ amant. Duo
dicuntur ẽẽ pueri. ociosi uide¬
licet. ⁊ tepidi. portantes stimulũ
carnis. ⁊ paleam leuitatis. Abrahã
uͦ qui int̾pretat᷑ pat̾ multarum
gentium. id÷ animus genitor
multarum cogitationum. ascen¬
dit cum puero. id ÷ cum corde
puro. portans ignem ⁊ gladiũ
in manibꝰ. ꝑignem caritatẽ. ꝑ
gladium p̾dicationis u̾bum in¬
telligimus. Portat gͥ ignẽ ⁊ gla¬
dium inmanibꝰ. qui qd̾ amat. ⁊
qd̾ p̾̃dicat. implet oꝑib Ego inqͥt.
⁊ ꝓuer reu̾temur aduos. Necesse
ẽ ut ambo redeant. id ÷ uis rati¬
onis. ⁊ puritas mentis. ut reuer¬
tantur ad agendam curã carnis
ñ in desidiis. s innecessariis. Sẽꝑ
enum caro querit asstuentiã ci¬
bi. lib̃tatem ocii. Necessaria uero
impendenda sunt. non subtͣhen¬

Expanded text:
Ait enim Abraham ad pueros suos: Ait enim Abraham ad pueros suos: Exspectate hic cum asino, ego et puer cum adoraverimus, revertemur ad vos . Pueri sunt pueriles sensus animi, qui cum asino exspectant, quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi, portantes stimulum carnis et paleas levitatis. Abraham vero, qui interpretatur pater multarum gentium, id est animus genitor multarum cogitationum, ascendit cum puero, id est cum corde puro, portans ignem et gladium in manibus. Per ignem, charitatem; per gladium, praedicationis verbum intelligimus: portat igitur ignem et gladium in manibus, qui quod amat et quod praedicat, implet operibus. Ego, inquit, et puer revertemur ad vos. Necesse est, ut ambo redeant, id est vis rationis et puritas mentis, ut revertantur ad agendam curam carnis, non in desideriis, sed in necessariis. Semper enim caro quaerit affluentiam cibi, libertatem otii. Necessaria vero impendenda sunt, non subtrahen
Abbreviated transcription (Latin):
quasi fumus inigne. meditatio
qͣsi fiamina cũ fumo. contẽplatio
ignis cum flamina sine fumo.
Cum autem mens ad considan¬
da celestia laborat. tunc cogita¬
tio occupatione temporalium
impeditur. meditatio ocio cont᷑¬
batur. contemplatio curiositate
reuocatur.⁊ sic fit quandoq ut
mens otiosa uoluptate torpescat.
torpescit inertie.⁊ sompniis de¬
luditur curiositatis. conuocat ⁊
hortatur ext̾iorem ut inclinet
aurem rumorib. loquatur uand
mollib induatur. mane come¬
dat. gallus cene t̾minet lectionẽ
gant. S melius forsitan eẽt. Ni
nicħ dicerent. quam si subtras¬
tis sillabis. aut dictionibꝰ. oscitan¬
do psal mos decantarent. ħ est tar¬
ditas ociosorum. qui nicħ oꝑantur
ad horam. s semꝑ comitant᷑ morã.
hisunt qui expectant cum asino.
nec ascendunt cum ysaac in mon¬
tem. portantes paleas ⁊ stimulum.
q̃ ad asinum ꝑtinent. ñ ignem ⁊
gladium q̃ ꝑtinent ad sacrifitiũ.

Expanded text:
quasi fumus in igne; meditatio, quasi fumus in igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum flamma sine fumo. Cum autem mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium rerum impeditur, meditatio quippe otio conturbatur, contemplatio curiositate revocatur; et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate torpescat, torpescit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, gant. Sed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictionibus, oscitando psalmos decantarent. Haec est tarditas otiosorum, qui nihil operantur ad horam, sed semper comitantur moram. Hi sunt, qui exspectant cum asino, nec ascendunt cum Isaac in montem, portantes paleas et stimulum, quae ad asinum pertinent, non ignem et gladium quae pertinent ad sacrificium.
Abbreviated transcription (Latin):
generat. Est autem labor.⁊
ocium. int̾ioris hominis. ẽ labor.
⁊ ocium. ext̾ioris. Labor int̾ioris. la¬
bor scientie. labor ext̾ioris. exerci
ercitis. et docͥne. In pueritia labordic¬
pline. ĩ uiuentute ex̾citri .ͥ senio doctne u qͥnesc̾
in pueritia discat. qͥd̃ didic̃. in uiuen¬
tute adusum ducat. qd̾ adusum¬
ducat. qd̾ adusum duxit. in semo
doceat. Est ⁊ alius labor int̾ior.
scilicet cogitationis ⁊ meditatio¬
ns. ut ad requiem ꝑueniat con¬
templationis. ut siquid ꝑ obliui¬
onem sub nube dubitationis la¬
teat obscurum. fiat cogitatione
liquidum. meditatione liqui¬
dius. contemplatione liquidissi¬
mum. Cum enim auquid de ce¬
lestib offert memoria menti. pͥus
quasi confusum incogitatione
cernitur. postea uero meditatiõe
discernitur. ad ultimũ uero. con¬
templatione dinoscitur. Accendit᷑
gͥ considatione cogitatio. infiam¬
matur discretione meditatio. il¬
luminatur cogn itione contem
platio. Est enim cogitatio inm̾te.

Expanded text:
nt. Est autem labor et otium interioris hominis, est labor et otium exterioris. Labor interioris hominis labor scientiae, labor exterioris exercitiercitii et doctrinae. In pueritia labor disciplinae, in juventute exercitii, in senio doctrinae, ut qui nescit, in pueritia discat; quae didicit, in juventute ad usum ducat; quod ad usum duxit, in senio doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut ad requiem perveniat contemplationis, ut si quid per oblivionem sub nube dubitationis lateat obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur; postea vero meditatione discernitur; ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio, illplatio. Est enim cogitatio in mente,
Abbreviated transcription (Latin):
tio laboris. seu pallidas mortifi¬
catione carnis. Uidet pincernas.
qui cum cibo p̾dicationis. ꝓpinant
uinum compunctionis. Atten¬
dit etiam holo causta.que offe¬
runtur in ara cordis contribu¬
lati. S cum ħ uidet animus
nouiter conu̾sus. dicitur de eo
qd̾ sequitur.⁊ non habebat ultra
spm̃. Habebat. ⁊ non habebat.
habebat enim sp̃m humiliatũ

Expanded text:
tio laboris, seu pallidas mortifitio laboris, seu pallidas mortificatione carnis. Videt princernas, qui cum cibo praedicationis propinant vinum compunctionis. Accendit etiam holocausta, quae offeruntur in ara cordis contribulati. Sed cum haec videt animus noviter conversus, dicitur de eo quod sequitur, et non habebat ultra spiritum. Habebat, et non habebat. Habebat enim spiritum humiliatum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓbaui qd̾ dimidia pars mͥ nun¬
ciata ñ fuerat. M aior ẽ sapien¬
tia tua ⁊ oꝑa tua. qͣm rumor quẽ
audiui. Saba captiua uł ut
quidam uolunt conu̾sio. uel
incensio interp̾tatur. Dũ enim
aliquis sub lege peccati adhuc
in scło positus tenetur. audita
fama salomonis. ꝑ u̾bum p̾dica¬
tionis ad dñm conu̾titur. conũ¬
sus igne caritatis accenditur. Et
ingressa ierłm cum incipit dili
g̾e pacem. loquuta ÷ ei uniu̾sa
q̃ habebat incorde suo ꝑ confes¬
sionem.⁊ ille docet omnia u̾ba
q̃ proposuerat. si peniteat. hab̾e
remissionẽ. Uidet regina saba
sapientiam ueri salomonis. qm
ostendit nob̃ ꝑ humilitatẽ filii.
det cibos mense. ⁊ habitacula ser¬
uorum. id ẽ intellec̾tus diu̾sos
scripture.⁊ congregationes reli¬
giosorum. U idet ordinẽ minis¬
trantium. id ÷ statuta rec̾te uuen¬
tium. Consid̾at etiam uestes mar¬
tẏrum scilicet. ⁊ ꝯfessoꝵ carnes.
has purpureas rubore ꝓprii san¬
guinis. illas uero nigras exerci¬

Expanded text:
uod dimidia pars mihi nuntiata non fuerit. Major est sapientia, et opera tua, quam rumor, quem audivi . Saba, captiva, vel, ut quidam volunt conversio vel incensio interpretatur. Dum enim aliquis sub lege peccati adhuc in saeculo positus tenetur, audita fama Salomonis per verbum praedicationis ad Dominum convertitur; conversus, igne charitatis accenditur. Et ingere pacem, locuta est ei universa, quae habebat in corde suo per confessionem, et ille docet omnia verba, quae proposuerat, si poeniteat, habere remissionem. Videt regina Saba sapientiam veri Salomonis, quam ostendit nobis per humilitatem filii; det cibos mensae, et habitacula servorum, id est intellectus diversos Scripturae, et congregationes religiosorum, videt ordinem ministrantium, id est statuta recte viventium. Considerat etiam vestes, martyrum scilicet et confessorum carnes, has purpureas rubore proprii sanguinis, illas vero nigras exerci
Abbreviated transcription (Latin):
audiret angłm tante dignitans
desꝑasse. hominem tante po¬
testatis peccasse. discipulum tan¬
te familiaritatis apostatasse. os¬
tendit nob ds exempla quorun¬
dam qui peccauerunt. nec des¬
ꝑ auerunt. s amici di fac̾ti sunt:
an ignoras petri negationẽ. An
nescis thome dubitationẽ: N̾ne
pt᷑ culpam dilex̃ mariam: Amat
xp̃c confitentium humilitatẽ.
ñ suꝑborum obstinationẽ. qͥ de¬
clinat cor suum inu̾ba malitie
ad excus andas excusationes in
peccatis. S tiunclina cor meũ

Expanded text:
audiret angelum tantae dignitatis audiret angelum tantae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae familiaritatis apostatasse, ostendit nobis Deus exempla quorumdam, qui peccaverunt, nec desperaverunt, sed amici Dei facti sunt. An ignoras Petri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nonne post culpam dilexit Mariam? Amat Christus confitentium humilitatem, non superborum obstinationem, qui declinant cor suum in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Sed tu, ben
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbi tument. N ostis etiam potes¬
tatem pͥmi hominis. qͥ cum in
honore eẽt non intellexit. s dũ
suo creatori obedire contempsit.
creature cui p̾positus erat. subdi¬
tus fuit. Sic quidam qnͣdoq ex
eis alii obediant. ipsi tamen o¬
bedire p̾latis nolunt. Unde gͥ
processit deiectio indignitate:
Unde subiectio in potestate:
Unde turbatio infamiliaritate.
Unde iterum malum in angło.
cum nec precessisset. nec tunc
eẽt: Unde peccatum in pͥmo ho¬
mine. Cum melius deb̾et crede
p̃cepto creatoris. qͣm suggestio¬
nib antiqui hostis: Quomodo
contigit. ut uidas qui intantũ
fuerat familiaris. in malum
consensisset iudeis: Quare ite
rum intantum xp̃c fecit eum
familiarem sͥ. quẽ nouerat int̾
discipulos det̾iorem: Quo digre¬
dior: Quo ascendo: Altioris
enim ẽ ħ oꝑis. ⁊ subtilioris. Scio
tñ qd̾ si ueniret sathan ad ca¬
pitulum confessionis. impe¬
trare posset indulgentiã remis¬
sionis. S ne desꝑaret ho. cum

Expanded text:
perbi tument. Nostis etiam potesperbi tument. Nostis etiam potestatem primi parentis, qui cum in honore esset non intellexit , sed dum suo Creatori obedire contempsit, creaturae, cui praepositus erat subditus fuit. Sic quidam ex data sibeis alii obediant, ipsi tamen obedire praelatis nolunt. Unde igitur processit dejectio, in dignitate; unde subjectio in potestate; unde turbatio in familiaritate? Unde iterum malum in angelo, cum nec praecessisset, nec tunc esset? Unde peccatum in primo homine, cum melius deberet credere praecepto Creatoris, quam suggestionibus antiqui hostis? Quomodo contigit ut Judas, qui in tantum fuerat familiaris, in malum consenserit Judaeis? Quare iterum Christus in tantum fecit eum familiarem sibi, quem noverat inter discipulos deteriorem? Quo digredior? Quo ascendo? Altioris est enim hoc operis et subtilioris. Scio tamen quod si veniret Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne desperaret homo, cum
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾cio dicitur. ⁊ retulit triginta
argenteos. ⁊ proiecit intemplo.
Pena culpe pͥme. casus. scdẽ la¬
bor. t̾cie. laqueus. De pͥma dicit᷑.
uidi sathanan quasi fulgul de
celo cadentem. desca. insudore
uultus tui uesceris pane tuo.
de t̾cia. laqueo se suspendit.⁊ cre¬
puit medius. his trib tres clau¬
stralium assimilantur ordines.
hi scilicet qui sedem p̾lationis
querunt.⁊ illi qui nec preesse
possunt. nec obedire uolunt.
alii uero qui familiares magis¬
tris. loculos portant. ⁊ in occul¬
to detrahentes magistros cruci¬
ant. Quid: Nocet ne dignitas.
potestas. ⁊ familiaritas: Creat᷑ in
tanta dignitate angłs ut lucifer
uocaretur. ñ attendens dignitatẽ
creationis. casurus sedem quesunt
elationis. Sic quidam claustra¬
lium dum gen̾is nobilitate p̾¬
minent. dum litterarum scien¬
ceteros fr̃̾s precellunt. elationis
sedem petunt. ⁊ qui ex dono tan¬
ti muneris humiliores ẽẽ debe̾nt.
contra debiliores ⁊ illiteratos su¬

Expanded text:
citur, et retulit tringinta argenteos, et projecit in templo . Poena culpae primae, casus; secundae, labor; tertiae, laqueus. De prima dicitur: Vidi Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . De secunda: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . De tertia: Laqueo se suspendit, et crepuit medius . His tribus tres claustralium assignantur ordines: hi videlicet, qui sedem praelationis quaerunt; et illis qui nec praeesse possunt, nec obedire volunt, alii autem, qui familiares magistris loculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus sedem quaesivit elationis. Sic quidam claustralium dum generis nobilitate praeeminent, dum litterarum scienaeteros fratres praecellunt, elationis sedem petunt et qui ex dono tanti muneris humiliores esse deberent, contra debiliores et illitteratos su
Abbreviated transcription (Latin):
turbine u̾borum qͣssata turbat᷑.
Sepe ⁊ enim ꝑ ignauiã pruden¬
tia. ꝑ delec̾tationẽ temꝑantia.
fortitudo ꝑ timorem. iusticia ꝑ
amorem franguntur. quib qͣs¬
satis. uirtutes animi. scilicet sa¬
pientia. intellecꝰtus. consiliũ. for¬
titudo. scientia. pietas. ⁊ timor.¬
qͥ tñ moriuntur. qnͣdo a sius con

Expanded text:
atur. Saepe etenim per ignaviam prudentia, per delectationem temperantia, fortitudo per timorem, justitia per amorem franguntur, quibus quassatis, virtutes animi, scilicet sapientia, intellectus, consilium, fortitudo, scientia, pietas et timor moriuntur, q
Abbreviated transcription (Latin):
ũqͥtatẽ manifestã designat ĩ oꝑibꝰ. Plaga
locuste ẽ. ĩstabilitas aĩe. q̃ ore ledit cũ
detrahit. dat saltꝰ. dũ ad carnales se
extendit affectus. Plaga siqͥdẽ tenebra¬
rũ. cecitatẽ designat aĩaꝵ. q̃ palpabi¬

Expanded text:
uitatem manifestam designat in operibus. Plaga locustae, est instabilitas animae, quae ore laedit, cum detrahit; dat saltus, dum ad carnales se extendit affectus. Plaga siquidem tenebrarum, caecitatem designat animarum, quae palpabi
Abbreviated transcription (Latin):
ut credamꝰ. Quid ẽ enim fides nisi
uidere. Uident᷑ tamen quedã auc¬
toritates uelle quod fides etiã de his
que uident᷑ sit. ut in ioħe. Nunc autẽ
dico uob̃ pͥusquã fiat. ut cũ fac̾tum
fuerit credatis. Unde augustinꝰ. Qdd ͥ
uult ut cũ factũ fuerit credatis: Nã ⁊
ille cui dictũ ẽ qr uidisti cͤdidisti: ñ hoc
cͤdidit qd̾ uidit. Cnebat carnẽ c̃debat dm̃¬
in carne latentẽ s si dicimꝰ ẽdi q̃ uident᷑
sic̃ dic̃ unꝰ qͥsq se ocuł suis cͤdidisse ñ tñ

Expanded text:
ut credamus. Quid est enim fides, nisiut credamus. Quid est enim fides, nisividere. Videntur tamen quaedam auctoritates velle quod fides etiam de iis quae videntur, sit, ut in Joanne: « Nunc autem dico vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit credatis . » Unde Augustinus: Quid sibi vult: ut cum factum fuerit, credatis? Nam et ille cui dictum est: « Quod vidisti, credidisti , » non hoc credidit, quod vidit; cernebat carnem, Deum credebat in carne latentem. Sed dicimus credi quae videntur, sicut dicit unusquisque se oculis suis credid
Abbreviated transcription (Latin):
ñ demonũ fides. qu.a ipsi credũt
& contremiscunt: & sispes ẽ ex fide
oꝑante ꝑ dilectionẽ tunc ex fide &
ritas maior ẽ. Illa tamen opinio ut
mͥ uidet᷑ si potest solui. spes ẽ c̾citu¬
do ex p̃cedentibꝰ meritis. ñ debet in¬
telligi ex meritis p̾cedentibꝰ ipsam
distat inter fidẽ & spẽ. qͥa fides de
pret̾itis. ut natiuitas. passio xp̃i. &
p̾sentibꝰ. ut in altari uerũ corpꝰ xp̃i
& futuris. ut immortalitas & cet̾a.
spes autẽ de futuris tantũ. Itẽ fides
de bonis & mał. spes debonis tan¬
tum adipescendis. Spes quippe ali¬
cuius incommodi. magis debet de¬
sꝑatio abono. quã spes appellari.
Illud quoq sciendũ. quod fides ẽ¬
gorius in omelia quadã. Apparen¬
tia ñ hñt fidẽ. s agnitionẽ. Idẽ in di¬
di. quod ñ ualet uideri. Nã credi iã
ñ potest. quod uideri potest. Tho¬
mas aliud uidit. aliud credidit. ho
minẽ uidit. & dm̃ confessus ẽ dicens.
mus ut cognoscamꝰ. ñ cognoscimus

Expanded text:
 daemonum, qua ipsi credunt et contremiscunt; et si spes est ex fide operante per dilectionem, tunc ex fide etritas major est. Illa tamen opinio, ut mihi videtur, sic potest solvi. Spes est certitudo ex praecedentibus meritis, quod non debet intelligi ex meritis praecedentibus ipsam distat inter fidem et spem, quia fides de praeteritis, ut nativitas et passio Christi; et praesentibus, ut in altari verum corpus Christi; et futuris, ut immortalitas, etc. Spes autem de futuris tantum. Item fides de bonis et malis; spes de bonis tantum adipiscendis. Spes quippe alicujus incommodi magis debet desperatio a bonis, quam spes appellari. Illud quoque sciendum est quod fides egorius in homilia quadam: Apparentia non habent fidem, sed agnitionem. Item ibidi, quod non valet videri; nam credi jam non potest, quod videri potest. Thomas 1012 aliud vidit, aliuminem vidit, et Deum confessus est dicens: mus ut cognoscamus; non cognoscimus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum ñ sit prius in corpore illo.
qͣm sit obnoria illi peccato. Qd̃
ita souiunt quidã. Idõ aĩa illa
qͣmuis extraduce ñ sit. s nouit̃
adõ creata ⁊ munda. rea illius
peccati ẽ. qr cum infundit᷑ corpo¬
ri. inuenit illud corpus aptum
⁊ idoneum ad peccandũ. ⁊ in ħ
delectatur.⁊ ex hac ac tali delec¬
tatione contrahit peccatum itd̃
S si hoc eẽt. ñ originale s actua¬
le dici deb̾et. Si ex delectatione
enĩ ẽ ħpeccatum. ñ ẽ alienum. s
ꝓpͥe uoluntatis. cũ augustinuis

Expanded text:
et cum non sit prius in corpore illo et cum non sit prius in corpore illo quam sit obnoxia illi peccato. Quod ita solvunt quidam: Ideo anima illa, quamvis ex traduce non sit, sed noviter a Deo creata et munda, rea est illius peccati, quia cum infunditur corpori, invenit illud corpus aptum et idoneum ad peccandum, et in hoc delectatur, et ex hac tali delectatione contrahit peccatum illud. Sed si hoc esset, non originale, sed actuale dici deberet. Si enim ex delectatione est hoc peccatum, non est alienum sed propriae voluntatis: cum Augustinus
Abbreviated transcription (Latin):
filius ab illis contrahere peccatũ
illud. Qd̾ augustinus in ubro de
baptismo paruuloꝵ his simili¬
tudinibꝰ ostendit. quomͦ p̃putiũ
ꝑ circumncisione̾ aufertur. manet
tñ in eo quem genuerunt circũ¬
cisi. quomodo etiam palea q̃ oꝑe
humano tanta diligentia sepa¬
ratur. manet t̾n in fructu qͥ de
purgato tritico nascitur. ita pec¬
catum qd̾ mundat᷑ ꝑ baptismũ.
manet in eis quos genuert̃ bap¬
tuati. Itẽ in eodẽ. Ex hoc enim
gignit qd adhuc uetustum tra¬
hit. ñ ex hoc qd̾ innouitate pro¬
mouit eum int̾ filios dĩ. ħ enim
generant parentes filios scđm
illam generationem qua denuo
sunt nati. s potius scđm eam
qua carnalit̾ ⁊ ipsi pͥmum sunt
gen̾ati. S ꝑreterea solet queri.
quare iusticia teneatur peccato
uio anima innocens ado crea¬
ta. cum non sit in potestate sua
illud uitare. N enim in potesta¬
te lib̾i arbitrii ẽ.illud uitare. uel
ñ. cum n̾dum utatur lib̾o arbitͥo.

Expanded text:
filius ab illis contrahere peccatum filius ab illis contrahere peccatum illud? Quod Augustinus 1088 in libro De baptismo parvulorum his similitudinibus ostendit. Quomodo praeputium per circumcisionem aufertur, manet tamen in eo quem genuerunt circumcisi; quo modo et palea quae humano opere tanta diligentia separatur, manet tamen in fructu qui de purgato tritico nascitur: ita peccatum quod mundatur per baptismum, manet in eis quos genuerunt baptizati. Item in eodem: Ex hoc enim gignit quod adhuc vetustum trahit, non ex hoc quod in novitate promovit eum inter filios Dei. Non enim generant parentes filios suos secundum generationem illam qua denuo sunt nati; sed potius secundum eam qua carnaliter et ipsi primum sunt generati. Praeterea solet quaeri qua justitia teneatur peccato illa anima innocens a Deo creata, cum non sit in potestate ejus illud vitare. Non enim est in potestate liberi arbitrii illud vitare vel non, cum nondum utatur libero arbitrio,