comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eas quae foris erant & deintus plenus fuisse ossib: mortuorũ ÷
at non paula talis qua&antȩ continentiȩ fuit ut ꝓpemensuram
exceder & & debilitatẽ corporis nimiis ieiuniis ac labore con¬
traher& quȩ exceptis dieb: uix oleũ incibd acceperet. ut ex hoc uno
ȩstima dur Quid deuino & reliquamine et piscib & lacte
ac melle & ouis & reliquis quae gustu suauia sunt iudicarit an
quibus sumendis quidam se abstinen tissimos putant. & sihis
uentrem ingurgitauerint : to tampu pudicitiam suspicantur
Semper uirtutes sequitur inuidia. feriunt que sum mos fulgu¬
ramontes nec mirum si hoc de hominib: loquar : cum &iam
dñs noster faris eorum ⁊elosit crucifixus. & omnes scĩ emulos
habuerint : In paradiso quoque serpens fuerit cuius inuidia
mors introiuit in orbem terrarum : Suscitaueratei dñs ad ath
idumeũ quiet̃ colofizar& nese ex toller& & quasi quo dã stimulo

Expanded text:
eos, quae foris erant, et deintus plenos fuisse ossibus mortuorum. eos, quae foris erant, et deintus plenos fuisse ossibus mortuorum. at non Paula talis, quae tantae continentiae fuit, ut prope mensuram excederet et debilitatem corporis nimiis ieiuniis ac labore contraheret, quae exceptis festis diebus uix oleum in cibo acceperit, ut ex hoc uno aestimetur, quid de uino et liquamine et piscibus et lacte ac melle et ouis et reliquis, quae gustu suauia sunt, iudicarit. in quibus sumendis quidam se abstinentissimos putant et, si his uentrem ingurgitauerint, tutam pudicitiam suspicantur. Semper uirtutes sequitur inuidia feriuntque summos fulgura montes. mirum, si hoc de hominibus loquar, cum etiam dominus noster pharisaeorum zelo sit crucifixus et omnes sancti aemulos habuerint, in paradiso quoque serpens fuerit, cuius inuidia mors introiu.it in orbem terrarum! suscitauerat ei dominus Adar Idumaeum, qui eam colafizaret, ne se extolleret, et quasi quodam stimulo
Abbreviated transcription (Latin):
piant in a &erna tabernacula : & date clemosinam . & ecce
omniamunda sunt uob̵: & uerba danelis regẽ nabuco donosor¬
sermone monentis ut elemosinis redimer& peccata sua : Nolebat
in his lapidibus pecuniam effundere quicũ terra & scło transituri
sunt sed inuiuis lapidibus qui uoluuntur suꝑ terrã: De quib
in a pocalipsi iohannis : ciuitas magni regis extruitur : quos in sap
phirum & t maragdũ & iaspidem & c&eras gẽmas esse uertendos
scriptura commemorat : Verũ haec possunt cõmunia essecum
paucis & scit diabolus non in summo uirtutũ culmine positam
undeloquitur ad dnm post amissã iob substantiam posteuersã
domũ post liberos interfectos. coriũ procorio & omnia quȩ habu
erit homo dabit ꝓanima sua. sed extende manũ tuã & tangeos sa
& carnes eius nisi infaciem benedixerit tibi : scimus pleros que
dedisseclemosinã sed deproprio corpore nihildedisse: porrexis¬
see gentibus manum: sed earnis uoluptate superato s: de albasse

Expanded text:
la, et: date elemosynam et ecce omnia munda et uerba Danielis regem Nabuchodonosor monentis, ut elemosynis redimeret peccata sua. nolebat in his lapidibus pecuniam effundere, qui cum terra et saeculo transituri sunt, sed in uiuis lapidibus, qui uoluuntur super terram, de quibus in Apocalypsi Iohannis ciuitas magni regis extphirum et smaragdum et jaspidem, et caeteras gemmas esse vertendos, Scriptura commemorat. 17. Verum haec possunt esse communia cum paucis; et scit diabolus non in summo virtutum culmine posita. 708 Unde loquitur ad Dominum, post amissam Job substantiam, post eversam domum, post liberos interfectos, Corium pro corio, et omnia quae habuerit homo dabit pro anima sua. Sed extende manum tuam, et tange ossa et carnes ejus, nisi in facie tua benedixdedisse elemosynam, sed de proprio corpore nihil dedisse, porrexisse egentibus manum, sed carnis uoluptate superatos dealbasse
Abbreviated transcription (Latin):
profecta ẽ : Omitto srrue coeles & phoenicisiter. tae queenim¬
odeporicũcius disposui scribere : Eatantũ loca nominabo quae sacris
uoluminibus continentur⁊ brito romana colonia &antiqua urbesidone
derelicta in saraptelitor elige in grosa turricuła : In qua adorato dño salia¬
tore ꝑarenas trriin quib paulus genua fixerat ꝑuenitad coh quaenunc
ptolomaisdicitur & ꝑcã posmageddo iosiȩnecis conseua Intrauit tram
philistim mirataruimnasdor urbis quonđã potentissimȩ &uers ucefira¬
tonsturrẽ abheroderege iudae in honorẽ cesaris augusti cesarea nuncu¬
patẽ in quacornelu domũ x p̃iuidit ecclesiã & philippi ȩdicula selcubiculũ
quat tu&r uirginũ proph&arũ: deañti patridã semirutũ oppidulũ quod
patris ex nomine herodes uocauerat & liddã uersã indies polimdor¬
disatq aenaeae resurrectionẽ a scĩtatẽ Iinclitã haut proculab ea

Expanded text:
profecta est. Omitto Syriae Coeles et. Phoenicis iter — neque enimodoeporicum eius disposui scribere -, ea tantum loca nominabo, quae sacris i uoluminibus continentur. Beryto, Romana colonia, et antiqua urbe Sidone derelicta in Sareptae litore Heliae est ingressa turriculam, in qua adorato domino saluatore per harenas Tyri, in quibus Paulus genua fixerat, peruenit Accho, quae nunc Ptolomais dicitur, et per campos Mageddo Iosiae necis. conscios intrauit terram Phylistiim. mirata ruinas Dor, urbis quondam potentissimae, et uersa uice Stratonis turrem ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesaream nuncupatam, in qua Cornelii domum Christi uidit ecclesiam et Philippi aediculas et cubiculum quattuor uirginum prophetarum, dein Antipatridasemirutum oppidulum, quod patris ex nomine Herodes uocauerat, et Lyddam uersam in Diospolim, Dorcadis atque Aeneae res urrectione ac sanitate inclitam, haut procul ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
surgentes cingamus lũbos inueritate. & tota pristinoꝵ peccatoꝵ t ꝓtudo
cac&ur unde & dauid. beatiquoꝵ remis sȩsun iniquitates & quoxteet
sunt pcccata: Post feminclia &e lincã tuncã induimur iacuttha n e urst¬
m̃to & incipime d&renis adalta conscendere: haccipsa lacinthina tuniea
rationẽ sublimiũ nonpatere omnib: sedmaiorib atq ꝑ fectis hancha¬
tis dini aratiu doctrina secrecior: isihabuerimus &opera ninde iunget
xephod idest suꝑhumerale quod rationalt conpititur ut nonst laxũr
tct dsis olitũ. sedhertant sibu inuic̃e & arxilio sint : Rettio &erurope¬
rib &operatione indigent : ut quodmente ꝑcipumus opere ꝑpadeco
Duoq lapides in su ꝑhumerali uel xp̃m signficant & ccelesẽ delo deer

Expanded text:
surgentes cingamus lumbos in ueritate et tota pristinorum peccatorum turpitudo surgentes cingamus lumbos in ueritate et tota pristinorum peccatorum turpitudo celetur. unde et Dauid: beati, quorfim remissae sunt iniquitates et quorum tecta sunt peccata. Post feminalia et lineam tunicam induimur hyacinthino uestimento et incipimus de terrenis ad alta conrationem sublimium non patere omnibus, sed majoribus atque perfectis. Hanc hatismi gratia, doctrina secretior, nisi habuerimus et opera. Unde jungitur et Ephod, id est, Superhumerale, quod Rationali copulatur: ut non sit laxum, neque dissolutum, sed haereant sibi invicem, et auxilio sint. Ratio enim operibus et opera ratione indigent, ut, quod mente concipimus, opere perpetremus. duoque lapides in superumerali uel Christum significant et ecclesiam duode
Abbreviated transcription (Latin):
diertapaficmo nurogenerationos ad ecarnẽ ꝑtinens t̃ repercam deputit
unde & adadam loquitds̃ Terraes & int̃ram ibis causasq huiusrei quo¬
modo deparuulo semine &br euis simis initus tanta ł hominũ ł diuer¬
sasiirtrũ pulehritudo nascatur ẽẽ obuolutas & humanis oculis ũpatert
egim inleuitico ureta p̃ceptũdi morsen lauisse aaron & filio seuus Ian
tunc pur gationẽ mundi & rerũ omniũ scĩtatẽ babtis inisacram̃ta signaba ñ
Non accipiunt uestes risilotis prius sor dibinecornant᷑ ad sacra nisuin xp̃onoui
homines senuscant᷑ : uinũ enim nouũ in nouis ut ribmitut᷑ : quod autẽ
imoyses lauat : legisindiciũ est. habent mor sen& ꝓpbaas ipsos audiat
& ab adam usq admor sen om̃peccauerur : Pceptisdũ lauandisum ecũ
parati ad indumentũxp̃i tunicas pellicias deposuerimus. tunc induemur
ueste linca mibil in semostis habentẽ sed tota candida ut debabtis mo con¬

Expanded text:
et generationis ad carnem pertinens terrae per eam deputatur — unde ad Adam loquitur deus: terra es et in terram ibis — causasque huius rei, quomodo de paruulo semine et foedissimis initiis tanta uel hominum uel diuersarum rerum pulchritudo nascatur, esse obuolutas et humanis oculis non patere. legimus in Leuitico iuxta praeceptum dei Moysen lauisse Aaron et filios eius: iam tunc purgationem mundi et rerum omnium sanctitatem baptismi sacramenta signabant. non accipiunt uestes nisi lotis prius sordibus nec ornantur ad sacra nisi in Christo noui homines renascantur; uinum enim nonum in nouis utribus mittitur. quod autem Moyses lauat, legis indicium est: habent Moysen et prophetas, ipsos au d iant, et ab Adam usque ad Moysen omnes peccauerunt. praeceptis dei lauaudi sumus et, cum parati ad indumentum Christi tunicas pellicias deposuerimus, tunc induemur ueste linea nihil in se mortis habente, sed tota candida, ut de baptismo con
Abbreviated transcription (Latin):
quis biic erteossi mcpitat: me quo que apuduos anpiser qũ dit papam
mes buennis amr disciartu cohanni ep̃o supta dictus papua eprfe¬
musi luteras arguens eum in quibusdam dogniatibus eona
postea dementer ad poenitentiam prouo cans Iharum erite¬
plsria dlestitim palestinȩ rapiebantur. Uelob austosoi osero tiur
uolos elegantum scriptionis: E rat in monasteriolo nostro liuir
uoud suos tanaut ignobilis eusebus cremonensisi quica ior banr
ep istolio  multo rum ora uolitar&. & mima rentur cam prodoctrne
ex puritate sermonis. docti pariter & indocti: Coepet namoi amet
obnixe p&cere. ut sibi eam in latinum uesterem. & propter locrel¬
legendi facilitatem apestius explicarem: Crecienim eloqui
penituis ignarus erat. Teci quod uoluit ãcito & notario inotom
Suem intrin secus sensum singula capitula contine postus suqui¬
dem &c hoc ut sibisoli facerem oppido flagitauerar. postolauasi
abro mutuo. utdomi haber& xemplar Ne facile inuulgus proder&¬

Expanded text:
qua sibi licere omnia putat, me quoque apud uos argueret, ut papam me biennium miserat Iohanni episcopo supra dictus papa Epiphanius litteras arguens eum in quibusdam dogmatibus et postea clementer ad paenitentiam prouocans. harum exemplaria certatim Palaestinae rapiebantur uel ob auctoris meritum uel ob elegantiam scriptionis. erat in monasteriolo nostro uir apud suos haut ignobilis, Eusebius Cremonensis, qui, cura haec epistula per multorum ora uolitaret et mirarentur eam pro doctrina et puritate sermonis docti pariter et indocti, coepit a me obnixe petere, ut sibi eam in Latinum uerterem et propter intellegendi facilitatem apertius explicarem; Graeci enim eloquii penitus ignarus erat. feci, quod noluit; accito notario raptim notans, quem intrinsecus sensum singula capitula continerent. Siquidem et hoc ut sibi soli facerem, oppido flagitarat; postulavique ab eo mutuo, ut domi haberet exemplar: nec facile in vulgus proder
Abbreviated transcription (Latin):
gulis: uerbigratia : In salamone sapientia: In dauid bonitas
In iob patientia. Indanihedo cognito futurorum: In p&ro fides
Infineis & paulo ⁊dus In iohanne uir ginitas. Ine&eris. e&ercuo:¬
Cum cutem omnium recum fins adener. sala tainesertatasi
omnibusm  oe siogilistoz orts̃ ustite libeni & cor pretetusin

Expanded text:
gulis — uerbi gratia in Salomone sapientia, in Dauid bonitas, gulis — uerbi gratia in Salomone sapientia, in Dauid bonitas, in-Iob patientia, in Danihelo cognitio futurorum, in Petro fides, in Finees et Paulo zelus, in Iohanne uirginitas, in ceteris cetercum autem omnium rerum finis advenerit, tunc omnia in omn
Abbreviated transcription (Latin):
Dicens in euangelio: Nemouadit ad patrem. nisi perme: & cum ex al¬
tatus fuero omnia trabam adme: Xp̃s in his qui fideles sunt sub¬
icctus estpatn: Om̃ om̃s credentes inimo omnium hominum ge¬
nus corporis ipsius membra reputantur : In his autem qui in credul
sunt id est iudacs ethnicis & her&icis in subiectus dicitur q m
pars membrorum eius non est subiesta fidei. In fine autem mundi cũ
omnia membia regnantem uiderint xp̃m id est corpus suum: &iam
ipsa subicientur xp̃o idest corpori suo: Ut omne xp̃i corpus subi¬
ciatur dõ & patri & sit ds̃ omnia mominibus: Nonait ut sit pater
omnia inomnibus sedut sit ds̃ omnia in omnibus. Quod proprium¬
tatem in hoc loco dicimus non man su& udinem & clementiam
quam greci filantro piã uocant. sedomne hominum genus : Porro
quod ait : ut sit ds̃ omnia in omnibus hoc sensu accipiendum est :
ns & saluator noster. omnia non est in omnibus sed pars insin¬

Expanded text:
dicens in euangelio: nemo uadit ad patrem nisi per me et: cum exaldicens in euangelio: nemo uadit ad patrem nisi per me et: cum exaltatus fuero, omnia traham ad me? Christus in his, qui fideles sunt, subiectus est patri, quia omnes credentes, immo omne hominum genus, corporis ipsius membra reputantur. in his autem, qui increduli sunt, id est Iudaeis, ethnicis, hereticis, insubiectus dicitur, quia pars membrorum eius non est subiecta fidei. in fine autem mundi, cum omnia membra regnantem uiderint Christum, id est corpus suum, etiam ipsa subicientur Christo, id est corpori suo, ut omne Christi corpus subiciatur deo et patri et sit deus omnia. in omnibus. non ait: \'ut sit pater omnia intatem in hoc loco dicimus, non mansuetudinem et clementiam, quam Graeci philanthropiam vocant, sed omne homiquod ait: ut sit deus omnia in omnibus, hoc sensu accipiendum est: dominus atque saluator nunc omnia non est in omnibus, sed pars in sin
Abbreviated transcription (Latin):
ropositio fuit de eadem a postoli epistola. ubi deresurrectione dispi¬
tans uenit adeũ locum ubi scriptum est : Opost&enim eũ regnare do¬
neo ponat om̃s inimicos suppedibus enus Nouissima inimica destru&ur
mors: Cum autem dexerit qm̃ omnia subiecta sunt ei ł aud dubiũ
quin pr&er eum qui subiecit ei omnia: Cum uero subiecta ei fuc¬
rũd̃ omnia. tunc ipsefilius subici&ur ei qui sibi subiect omnia. ut
sit ds̃ omnia inomnibus. Et miror te hoc ame quaertre uolis se
hao questione & solutione conpleuerit: Tamensaltim paucadicamus
Omne in hoc scandalũ est: Curfilius patri dicatur esse subiectus: Quid est
turpius siue inferius patri subici. quod sepe pi&atis est : & in psalmosenp¬
tum est: Non neđo sub iectaerit animamta Hanc crucifigi & male¬
dictum crucis fieri Maledictus enim omnis quipendit haligno qui
ergo pronobis maledictum factum est ut nos de male dictoliberar&
miraris si pronobis subiectus sit ut nos pat faciat esse subiectos

Expanded text:
ropositio fuit de eadem apostoli epistula, ubi de resurrectione disptans uenit ad eum locum, ubi scriptum est: oportet enim eum regnare, donec ponat omnes inimicos eius sub pedibus suis. nouissimelnimica destruetur mors. cum autem dixerit, quia omnia subiecta sunt ei, haud dubium, quin praeter eum, qui subiecit ei omnia. cum uero subiecta fuerint ei omnia, tunc ipse filius subicietur ei, qui sibi subiecit omnia, at sit deus omnia in omnibus. et miror te hoc a me quaerere uoluissehac quaestione et solutione conpleuerit. tamen saltim pauca dicamus. omne in hoc scandalum est, quare filius patri dicatur esse subiectus. quid est turpius siue inferius: patri subici — quod saepe pietatis est et in psalmo scriptum: nonne deo subiecta erit anima mea? — an crucifigi et maledictum crucis fieri? maledictus enim omnis, qui pendet in ligno. qui ergo pro nobis maledictum factus est, ut nos de maledictione liberaret, miraris, si pro nobis subiectus sit, ut nos patri faciat esse subiectos
Abbreviated transcription (Latin):
ulter sit lic& sedomita lic& flagitus omnibus cooꝑtus. & ab uxore ꝓpt̃
haec scelera dereliotus maritus e iꝰ reputatur cui alterũ uirum acci¬
pere nonbe&: Non hoc apostolus propria auctoritate decertuit: secd p̃o¬

Expanded text:
ulter sit, licet sodomita, licet flagitiis omnibus coopertus et ab uxore propter ulter sit, licet sodomita, licet flagitiis omnibus coopertus et ab uxore propter haec scelera derelictus, maritus eius reputatur, cui alterum uirum accipere non licet. nec hoc apostolus propria auctoritate decernit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
organa membrorũ genitalium & conposigo corporis femineos quȩrit
amplexus : & rursum si ho micida ingestate inquit eram. in digebam
crbo: tegamen corporis non habebam : ideo alienum sanguinem fudi
ncipse fame & frigore morerer: Responde itaq sorori quae ateobis
suꝑstratus sui quȩrit Non nostrãs sed a postoli sententiãs : Anignoratis
tempore uiuit: Mulier enim quae sub uiro est: uiuente uiro uinctae
legi Quod simostuus fuerit uir eius: liberata est alegeiuri: Ergo uiuente
uiro adultera erit : siduxerit alium uirum : & in alio loco: Mulier alliga¬
taest : quanto tempore uiuit uir eius: Siautem dormierit uir. libe¬
rata est cui uult nubat. tantum in dño: Omnes igt̃ causationes a postolus
amputans : aꝑtissime definiuit. uiuente
tris prestationem. patris aucto riatem: ꝓpinquoꝵ caterutes. seruorũ
insidias atq c̃tẽptũ: damna reifamiliaris: quamdiu uiu&ũr. lic& ad¬

Expanded text:
organa membrorum genitalium et conpositio corporis femineos quaerit organa membrorum genitalium et conpositio corporis femineos quaerit amplexus\'; et rursus homicida: \'in egestate\', inquit, \'eram, indigebam cibo, tegumen corporis non habebam; ideo alienum sanguinem fudi, ne ipse fame et frigore morerer\'. responde itaque sorori, quae a nobis super statu sui quaerit, non nostra, sed apostolica sententia: an ignoratis, tempore uiuit? mulier enim, quae sub uiro est, uiuente uiro adstricta est legi. quodsi mortuus fuerit uir eius, liberata est a lege uiri. ergo uiuente uiro adultera erit, si duxerit alium uirum, et in alio loco: mulier alligata est, quanto tempore uiuit uir eius. si autem dormierit uir, liberata est: cui uult, nubat, tantum in domino. omnes igitur causationes apostolus amputans apertissime definiuit uiuente utris persuasionem, patris auctoritatem, propinquorum cateruas, seruorum insidias atque contemptum, damna rei familiaris: quamdiu uiuit uir, licet ad
Abbreviated transcription (Latin):
c&era absq fornicatione peccatimanus administramus extrinsecus :
fornicatiosola in corpore nostro exerc&ur a nobis non ꝑcorpus in alios:
fuerat fornicatus peccet in corpussuum. hoc est in uxorem : Dum eam
sua formeatione commaculat. & fecit &iam ñ peccantẽ sui conmixtione
peccares Repperi iunctam episto lae : commentariolo. breuem castulam:¬
in qua haec indiçta fere bantur: Quȩren dum abeo idest amet̃crum
mulier relicto uiro adultero & sodomita. & alio ꝑuimaccepto posfitabs¬
q poenitentia communicare ecclesiae Ui uente adhuceo. quem prius
reliquerat: Quod legens illius uersiculi recordatussum. ad excusandas ex¬
cusationes in peccatis : Omnes enim homines uitiis nostris fauemus : & quod
ꝓpria facimus uoluntate : ad naturae sefesimus necessitatẽ : quomodo sidi¬
cat adolescens: uim patior corporis. meadlibidinem ardor inpellit: Ipsa

Expanded text:
etera absque fornicatione peccata per manus administramus extrinsecus; etera absque fornicatione peccata per manus administramus extrinsecus; fornicatio sola in corpofuerit fornicatus, peccet in corpus suum, hoc est in uxorem, dum eam sua fornicatione commaculat, et facit eam non peccantem, sua commixtione peccare. 3. Reperi junctam Epistolae et Commonitoriolo al. Cin qua haec indita ferebantur: \'quaerendum ab eo — id est a me —, utrum mulier relicto uiro adultero et sodomita et alio per uim accepto possit absque paenitentia communicare ecclesiae uiuente adhuc eo, quem prius reliquerat.\' quod legens illius uersiculi recordatus sum: ad excusandas excusationes in peccatis. omnes enim homines uitiis nostris fauemus et, quod propria facimus uoluntate, ad naturae referimus necessitatem. quomodo si dicat adulescens: \'uim patior corporis mei, ad libidinem ardor inpellit, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ueui qđ dieftenturta crbo &iumi potionibus in tigetne olub es
genitilium sequitur: Atq ut alibi dictumest : pro menibiu ordi¬
se ordo itioruest omine taque peccatum uerbi gratu fubora
ho micidium rapina perurium: &e&era hissimilia : post faecũ penito¬
dnem hubest rin lic&e in uit&& lucrum: tamen mor do scientõs ulo¬
iuptas solba ac libido &um inipso tem pore penitendi pracsertos sto¬
mulospatitur & titillationẽ i carnis. & incentiua peccati Qpee hast
qui arrigi cupimus cogitantes rursum set muteria delinquendi
Aliter ceri peccita forinsecus sunt quid quid enĩ egerimus mat
lio figmus: ꝑor nicatio non solum conscientiã for mcaoroo pirda
derelinquor homo patrem & matrem & adherebat axorstiae
&erunt unacaro : &iam ipse cum mer&rice unũ corpus effict᷑
& perat in corpussuũ. dum templũ p̃i fẽit corpus esst mercerieis
Dicamus & aliter: neullam grecorum sententiam pr&erire uideamur
Aliud est peccare percorpus: Aliud in corpore : Fustum homicidium &¬

Expanded text:
e distentum cibo, et vini potionibus irrigatum, voluptas genitalium sequitur; atque ut alibi dictum est, pro membrorum ordine, ordo vitiorum est. Omne itaque peccatum, verbi gratia furtum, homicidium, rapina, perjurium, et caetera his similia, post factum poenitudinem habent: et licet invitet lucrum, tamen mordet conscientia. Voluptas sola ac libido etiam in ipso tempore poenitendi, praeteritos stimulos patitur, et titillationem carnis, et incentiva peccati: ut per haec, quae corrigi cupimus, cogitantes, rursum sit materia delinquendi. Aliter: Caetera peccata forinsecus sunt. Quidquid enim egerimus, in alios agimus: fornicatio non soc relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae et erunt una caro, etiam ipse cum meretrice unum- corpus efficitur et peccat in corpus suum, dum templum Christi facit corpus- esse meretricis. dicamus et aliter, ne ullam Graecorum sententiam praeterire uideamur: aliud est peccare per corpus, aliud in corpore. furtum, homicidium
Abbreviated transcription (Latin):
eno non nouars seduecerem. quae ueteris testamenti audlortiar firorio
tulsue in seuter omnomio siaceperit homo uxorẽ &e habuertt eamio
non inuenerit gratiam inconspe tuenuis propt̃ aliquam foditad oi. eri
adiltenla maritum dioxerit. & illequoq oderit eam dedertꝙ ei libellum
repudi. &e dimiserat dedo mosua aut ceste mostuus fuert : Rampotirit
prue mantus ratipere eam imixore. em̃ pollutast &abomipabisi
faetaet cotam dño Nepeccare facuis terram tuam quamdĩs dstuus
tibr tradidit possidendam: Unde obseerote ut conso lris cã im¬
mo piduio ces fadsalutem: putridae carnes ferro indigesesitate
cauterio: Net est medicinae culpa sed uulneris Cum crudelitate
dementi non parcit. rtt medicus parcat seuit ut misercatue¬

Expanded text:
mo non nouam, sed ueterem, quae ueteris testamenti auctoritate firmatutum est enim in Deuteronomio: si acceperit homo uxorem et habuerit eam et non inuenerit gratiam in conspectu eius propter aliquam foeditatem, scriadultera maritum duxerit, et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit de domo sua, aut certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus recipere eam uxorem, quia polluta est, et abominabilis facta est coram domino; ne peccare facias terram tuam, quam dominus deus tuus tibi tradidit possidendam. unde obsecro te, ut consoleris eam, immo prouoces ad salutem. putndae carnes ferro indigent et cauterio; nec est medicinae culpa, sed uulnelis, cum crudelitate clementi non parcit medicus, ut parcat, saeuit, ut misereatu
Abbreviated transcription (Latin):
&iacob ingenesi loquitur ⁊ ex audi& me cras iustitia mea: & ubi al¬
tare extruitur aduabus tribubus ruben & gad. & dimidiatri¬
bu manasse: &acuncto isrłe ad eas legatio mittiturrtumfi nees
pontifii res ponde tas  id circo sealtare fecisse necras filuis suis
colendi dm̃ possessio denegeur & multa istius modi inu&eri repe¬
nes instrumento: quiergo de futuris nos cogitare pro hbuit: conces¬
sit depresentbus propt̃ humanae uitae fragilitatem: Q uod auten
incesta & futura extendere quae aut consequi non possumus aut
forsitancito inuenta perdamus: Caciaenim quãȩ latinus uer¬
tit in malitiam: apud grecos duor significat. & malitiã & ad¬
flictionem.: quã d cacosꝰ grecedicunt & hic magis peo maliti cr
ad glictionems & angustias sed malitum Ilopenis stezxeplndorlit

Expanded text:
et Jacob in Genesi loquitur: « Exaudiet me cras justitia mea » . Et ubi alet Jacob in Genesi loquitur: « Exaudiet me cras justitia mea » . Et ubi altare exstruitur a duabus tribubus Ruben et Gad, et dimidia tribu Manasse, a cuncto Israele ad eas legatio mittitur, cum Phinees Pontifici respondissent, idcirco se altare fecisse, ne cras filiis suis colendi Deum possessio denegaretur . Et multa istiusmodi in veteri reperies Instrumento. Qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, concessit de praesentibus, propter humanae vitae fragilitatem. Quod autem incerta et futura extendere, quae aut consequi non possumus, aut forsitan cito inventa perdamus? Κακία enim quam Latinus vertit in malitiam, apud Graecos duo significat, et malitiam, et afflictionem, quam κακώσιν Graeci dicunt, et hic magis pro malitia, afflictionem sonare et angustias, sed malitiam, illo sensu explanandum
Abbreviated transcription (Latin):
quã nihil habentes & omnia possidentes: Uictus & uestitus diuitie
xp̃ianorum: Sihabes in potestate remtuam: uende : si non habes
proice: Tollenti tunicam : & pallium relinquendum est: scilic& nisi
tusem ꝑ recrastinans & diem dedie trahens caute & pede temptim
tuas possessiunculas uendideris. Non hab& xp̃s unde alat paupe¬
ressuos: Totumdõ dedit : qui se ipsum obtulit : Apostoli: nauem
tantum &r&ia relinquerunt.: Uidua duo aera mittit ingazo fi¬
lacium : & p̃festur croesi diuitus. pacile contem nit omnia
÷ reuis epistola longas explanare non ual& questiones & in astũ
multa condudens stringite uerbis quod sensibus dilatatũ¬
÷̃ est: Interrogas quid signific& illud in euangelio uocta mat¬
heum: Nolite solliecti esse decrastino sufficit enim diei malitiasua
Crastinum in scripturis sc̃ĩs. futurum tempus significat Sicut

Expanded text:
quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non habet Christus, unde alat pauperes suos. totum deo dedit, qui se obtulit. apostoli tantum nauem et retia reliquerunt: uidua duo aera mittit in gazophylacium et praefertur Croesi diuitiis. facile contemnit omnia, 1. Brevis Epistola longas explanare non valet quaestiones, et in arctum multa concludens, stringere verbis, quod sensibus dilatatum est. Interrogas, quid significet illud in Evangelio juxta Matthaeum: « Nolite solliciti esse de crastino; sufficit enim diei malitia sua » . Crastinum, in Scripturis sanctis, futurum tempus significat: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ris sess sumnplicitite : quas uiltate ueborum :̃q res tidi utonte¬
tes st̃s stiunp udde industria sic prolata sunt ut rusticam cordoci¬
toner fiuliu s in steuedant &inuna endemq sententia al ter doctus
s pondeo pecenti datur. ꝑulsanti aperieeur. quȩcens ipiuente uaneg¬
musinteres quorũ nobis scientia perseuer& in caelo Obuis tena mnibus
ora putm: Qatos mepte aliqui aedebe magore tumi ditate effundã
Qtud quid quesieris tecum scire conabor: habes hne ansuntos au
tuistate emescsebum qui littera rum tuarum mibigra tianrdu¬
plicabit referens honeflatem morumtuorũ : contemiptum scłi s fiedem
nauiculae funem magis praecede quam solue: Nemo renuntia d¬
rus scło: bene potest uendere quȩ contempsit ut uender& : quic quid
in sumptus d&uo tuleris prolucra conputa : Antiquum dictum estrau¬
ro tam de est quod hab&: quã quod non hab&: Credenti totus mun¬
dus diuitiarũ est. in fidelis autẽ &am obolo indig&: Sic uiuamustã

Expanded text:
ris sanctis simplicitate, et quasi vilitate verborum, quae vel vitio interpretum, vel de industria, sic prolata sunt, ut rusticam concionem facilius instruerent, et in una eademque sententia aliter doctus, spondeo. Petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens invenit. Discamus in terris, quorum nobis scientia perseueret in caelo. Obuiis te manibus excipiam et, ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam, quidquid quaesieris, tecum scire conabor. habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicauit referens honestatem morum tuorum, contemptum saeculi, fidem nauiculae funem magis praecide, quam solue. nemo renuntiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑc nomuina iunlturasq uerborum. & p̃termissae in regũ libris tanꝙ¬
tur hastoriae & innumerabiles ex plicant᷑ e uangelu questiones : Esdras & ne¬
emias adiutor uide lic& & consolator adño : inunum uolu men ar¬
tantur: itistiurant templum: muros extruunt ciuitatis Omnis
q iurbapopuli redeuntis in parriam. & descriptio sacer dotum. leuitatũ
Aliuid in costite pferunt. aliud reu̾nent in medulla Cernis me scripturi¬
rum amore raptum. excessisse modum epistolae: & tamen no
miplesse quod uolui: Audiumus tantum quid nosse qud cupere
debeamus : ut &nos quoq possemus dicere Concupiuit anima mer
deiderare ÷ iusti ficationestuas i nomni tempore : C&erum socraticum
illud impl&rur in nobis hoctan tum scio quod nescio : tangam &
nouumbreuiter testamentum: Matheus marcus Tucas Iohanns
Quadrigadmi &uerum checubin quod in ter pr&atur scientiae m sli gu¬

Expanded text:
pe nomina iuncturasque uerborum et praetermissae in Regum libris tangpe nomina iuncturasque uerborum et praetermissae in Regum libris tanguntur historiae et innumerae explicantur euangelii quaestiones. Esdras et Neemias, adiutor uidelicet et consolator a domino, in unum uolumen artantur: instaurant templum, muros extruunt ciuitatis; omnisque illa turba populi redeuntis in patriam et discriptio sacerdotum, Leuitarum, aliud in cortice praeferunt, aliud retinent in medulla. Cernis me scripturarum amore raptum excesimplesse quod volui. Audivimus tantum quid nosse quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: Concupivit anima mea desiderare in stificationes tuas in omni tempore. ceterum Socraticum illud inpletur in nobis: \'hoc tantum scio, quod nescio\'. tangam et nouum breuiter testamentum: Mattheus, Marcus, Lucas, Iohannes, quadriga domini et uerum cherubin, quod interpretatur \'scientiae multitu
Abbreviated transcription (Latin):
Quastus uero qui extremus int̃ quattuor ꝓp&as temporũ conscius & toti
us mundi phnlistoricus lapidẽ pr&sum demonte sinȩ manibus &r ag¬
naoninia sub uestentẽ daro sermone ꝓiuntiat : Dauid simonides nt̃
pindartus &aletus flaccus quoq: catillus & serenus xp̃m lira ꝑsonat : &m
decacordo psalterio ab inferis excitat᷑ resur gentem: Salo monpacificus &
amabilis dñi mores corrigit naturã doc&. et desiam iungit & xp̃miscẽꝵ
q: nuptiarum dulce canit epithalamium: Hester in ecclesiae typopopulũ
liberat depericulo & int̃fecto aman qui inter p̃tatur iniquitas pastes con¬
uiuu &diem celebrem mittit in posteros: Parali pomenon liber id est in¬
ftrumenti ueceris. enitonae. tantus actalis est :ut absq illo siquis seientiã
scriptutarũ sibi uolu erit adrogait. seipsum in ndert: Per singula qup¬

Expanded text:
quartus uero, qui et extremus inter quattuor prophetas, temporum consciuquartus uero, qui et extremus inter quattuor prophetas, temporum consciuundi φιλοι̐στωρ, lapidem praecisum de monte sine manibus et regna omnia subuertentem claro sermone pronuntiat. Dauid, Simonides noster, Pindarus et Alcaeus, Flaccus quoque, Catullus et Serenus, Christum lyra personat I et in decacordo psalterio ab inferis excitat resurgentem. Salomon, pacificus et amabilis domini, mores corrigit, naturam docet, ecclesiam iungit et Christum sanctarumque nuptiarum dulce canit ἐπιθαλάμιον. Esther in ecclesiae typo populum liberat de periculo et interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, partes conuiuii et diem celebrem mittit in posteros. Paralipomenon liber, id est instrumenti ueteris ἐπιτομή, tantus ac talis est, ut, absque illo si quis scientiam scripturarum sibi uoluerit adrogare, se ipsum inrideat. per singula quip
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ oculos septem. candela beumq aureum cum totidem lucernis quođ
oculis duas quoq oliuas isi nistris lam padiscernit & dextri
suꝑ pullum filium asinie subiugalis: Mala chias apeste er mnisi nconas¬
niumul propbhi&arum. de ab iectione irł. & uocatione gentuem diouest
mibi act uo luntas iriuobis ait dñs exercituum. & munus non suscipiam¬
demanu urã. ab ostu enĩ solis usque ad occasum magnũ est nomen meum
ingentib & inomniloco sacrificatur. &offestur nominimco oblatiomunda
Estum. hieremiam. ezechih&d. danihel. quis posst uel intellegere uelexpone¬
re: Quorum primus: non proph&iã mihi uid&ur texere sedeuangelũ
secundus iuirgam nuceã & ollã succensam a facie aquilonis & pauum spo¬
liatum suis coloribus & quad ruplex diuersis m&ris nectit alfab&um : Te¬
tius principia & finemtantis habẽn obscuritatibus in uoluta : ut apud hae¬
bacos ipre pastes cum exordio geneseos ante annos. xx non legantur:

Expanded text:
dem oculorum septem, candelabrumque aureum cum totidem lucernis quot oculis, duas quoque olivas a sinistris lampadis cernit et a dextris: super pullum, filium asinae subjugalis. MALACHIAS aperte, et in fine omnium prophetarum, de abjectione Israel et vocatione gentium: Non est mihi, aitusque ad occasum magnum est nomen meum in gentibus et in omni loco sacrificatur et offertur nomini meo oblatio munda. Esaiam, Hieremiam, Ezechiel, Danihel quis possit uel intellegere uel exponere? quorum primus non prophetiam mihi uidetur texere, sed euangelium; secundus uirgam nuceam et ollam succensam a facie aquilonis et pardum spoliatum suis coloribus et quadruplex diuersis metris nectit alphabetum; tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus inuoluta, ut apud Hebraeos ipsae partes cum exordio Geneseos - ante annos triginta non legantur;
Abbreviated transcription (Latin):
eti cognitsd udit ela morem apostipiscium & cuilatu nusetunda &lcon¬
titione aco llibus: Indidit quoque ululatum habitatoribas pile quut
contieuit  omnis populus canaan. disperierunt uniuersi qui in uoluto
ceinte argento: Aggeus festiuus & lacus quis eminaut in lacri misdut in
guudio mccerec: destructũ tem plum edificat cdacm̃ q panrem inducent¬

Expanded text:
i cognitor, audit clamorem a porta piscium et eiulatum a secunda et contritionem a collibus. indicit quoque ululatum habitatoribus Pilae, quia conticuit omnis populus Chanaan, disperierunt uniuersi, qui inuoluti erant argento. Aggeus, festiuus et laetus, qui seminauit in lacrimis, ut in gaudio meteret, destructum templum aedificat deum
Abbreviated transcription (Latin):
conplectitur : prosa incipit uer sulabit᷑ ped estri sermonefinitur iom¬
ris sileam resurrationem corporum sic proph&at. ut nullus deeco
ud manifestius uel cautius scripserit. ⁊ Scio inquit quod redem p¬
tor meus uiuat. &mn nouissimo d&erra surrecturus sim. & rur sum
circum dabor pellemea & in carnemea uidebo dr̃m. quẽ uisurusst¬

Expanded text:
conplectitur? prosa incipit, uersu labitur, pedestri sermone finitur; omris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripserit: scio, inquit, quod redemptor meus uiuat et in nouissimo de terra resurrecturus sim. et rursum circumdabor pelle mea et in carne mea uidebo deum
Abbreviated transcription (Latin):
ohel filius fatu h&l: describit terram xii. tribuum. eruca bruco.
locustu. rubigine uastante. consũptam: & post euersionem
prioris populi effusũr spm scm̃ super seruos di & ancillas
psalterio mestice continentur. A mos pa
lis explicari non potst quis enim dige optineoadm edetdid iuesso¬

Expanded text:
Iohel, filius Bathuel, describit terram duodecim tribuum eruca, brucho, Iohel, filius Bathuel, describit terram duodecim tribuum eruca, brucho, locusta, rubigine uastante consumptam et post euersionem prioris populi effusum iri spiritum sanctum super seruos dei et ancillas,psalterio mystice continentur. Amos, pasbis explicari non potest. quis enim digne exprimat tria e
Abbreviated transcription (Latin):
libro quod principes populi : tot figuraesunt: Ruth moabitdis i saiae expla
uaticinium dicentis. E mitte agnũ dominatorẽ terre dep&ra desesti ad
montẽ filiaesion: Samuhd. nheli mostuo & inoccisio nesaul u&erem
legem abolitam monstrat. porroins ad ooh atq dauid noui sacerdotu
nouiq imperu sacram̃ta testatur: malahim id est tertius & quastus
regũ liber. a salomone usq ad iechoniam & ab hieroboam filio nabat usq
ado seae quiductus est in asrrios regnum uida & regnum descri¬
bit irł: Si histonã respicias uerba simplicia sunt: Siin litteris sensũ
latentem inspexeris: edesiae paucitas & hr&icoꝵ contraecolesiã bella narran¬
Duo decim proph&ae in unius uoluminis angustias coastati: multo
aliud quamsonant in littera praefigurant: Oseae crebro nominat.
effraim. samatiam. ioseph. ietrahel &idcorem fornicariam & fornica¬
tionis filios. & adulteram cubiculo dausam marra multo tempore
sedere uiduam : & sub ueste lugubri. uiri ad se reditum prestolari:

Expanded text:
libro, quot principes populi, tot figurae sunt. RUTH Moabitis, Isaiae explet vaticinium dicentis: Emitte agnum, Domine, dominatorem terrae, de petra deserti, ad montem filiae Sion. SAMUEL in Heli mortuo et in occiso Saul veterem legem abolitam monstrat. Porro in Sadoc atque David novi sacerdotii novique imperii sacramenta testatur. MALACHIM, id est, tertius et quartus Regum liber, a Salomone usque ad Jechoniam et a Jeroboam filio Nabat usque ad Osee qui ductus et in Assyrios, regnum Juda et regnum describit Israel. Si historiam respicias, verba simplicia sunt; si in litteris sensum latentem inspexeris, Eduodecim prophetae in unius uoluminis angustias coartati multo aliud, quam sonant in littera, praefigurant. Osee crebro nominat Effraim, Samariam, loseph. Iezrahel et uxorem fornicariam et fornicationis filios et adulteram cubiculo clausam mariti multo tempore sedere uiduam et sub ueste lugubri uiri ad se reditum praestolari.
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ supbũ & percutiente maxillã alterã offerara ingalllnd¬
cet te paulo uneite inbonom cld̃. non nea postohigloredantur
quando ꝓ dño sip̃ passicontumdliã : none ipse saluetor humi¬
Ir utese formã seruiac cipiens oe fuct᷑ obcediens patrius que ał no¬
itmdemortẽ crucis ut nos sua passione struaror: Sobnuiidrtesso

Expanded text:
gam superbiam et percutienti maxillam alteram offeram malam dicente Paulo: uincite in bono malum ? nonne apostoli gloriabantur, quando pro domino sunt passi contumeliam ? nonne ipse saluator humiliauit se formam serui accipiens et factus , oboediens patri usque ad mortem et mortem. crucis, ut nos sua passione seruaret? Iob, nis
Abbreviated transcription (Latin):
nio septua gfnta traslacio ꝑ spicuum est : Sed
mebreo cum sensus idensit uerba prepostera sũn
& penediuersa : & dixi inquid adeos: si bonũ estino¬
culisuris: a feste mercedem meã &si non qui scite

Expanded text:
nio Septuaginta translatio, perspicuum est. sed nio Septuaginta translatio, perspicuum est. sed et in Hebraeo, cum sensus idem sit, uerba praepostera sunt et paene diuersa: et dixi, inquit, ad eos: si bonum est in oculis uestris, adferte mercedem meam; et si non, qui
Abbreviated transcription (Latin):
apħ. idem. in sacris. uolumi nibus fecerinł: legimus
in marco dicentem dnm̃. tabita cumstatim. que sub iunc
tũ. quod interpr&atur puella tibidico surge: ar¬
quit eu angelistum mendacii. quare ad de derittibi di¬
co cũ mebreo tantum modo. sit puellu. surge sed ut.
ΕΜ ΦΩΤΙΚΩΤ ΕpoΝ̃ facerit & sensumuocãnlis
& imperantis & prꝑmerit: ad didit tibidico: Nursum
inmatheo redliis a proditore iuda trigen ta argen¬
teis & enipto & eis agrofiguli scribituri tune impl&um
est quod scriptum est ꝑ proph&am hieremiam dicẽnẽ
& acciper̃ triginta argenteos preciũ ad preciati
quem ad preci auerũnł afilis irł & dederũneos ina¬
grum figuli sicut constituit mihi dñs: hoc in hiere mia
penitus non inuenitur: Sed in sacharia aliis
multo uerbis ac toto ordine discrepãNe uulgata
quippe editio ita sehab& & dicam ad eos si bonum
flatorio: quantum dist& ab euangeliste testimo¬

Expanded text:
Apostoli idem in sacris voluminibus fecerint. Legimus Apostoli idem in sacris voluminibus fecerint. Legimus in Marco dicentem Dominum: TALITHA CUMI, statimque subjectum est, « quod interpretatur, puella, tibi dico, surge » . Arguatur Evangelista mendacii, quare addiderit, tibi dico, cum in Hebraeo tantum sit, puella surge. Sed ut ἐμφατικώτερον faceret; et sensum vocantis atque imperantis exprimeret, addidit, tibi dico. Rursum in Matthaeo redditis ab proditore Juda triginta argenteis: et empto ex eis agro figuli, scribitur, « Tunc impletum est, quodscriptum estper prophetam Hieremiam dicentem: et acceperunt triginta argenteos pretium adpretiati, quem adpretiauerunt a filiis Israhel, et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi dominus. hoc in Hieremia penitus non inuenitur, sed in Zacharia aliis multo uerbis ac toto ordine discrepante; uulgata quippe editio ita se habet: et dicam ad eos: si bonum flatorio. quantum distet ab euangelistae testimo
Abbreviated transcription (Latin):
antonii uita dis cribitur ipsius lectione cognus ce:
xalia in aliã linquam aduerbum& pressa trans lacio
sensus operit. & ueluti laeto graminae strangulat¬
dumenim casibus & figuris seruit oratio quod breiupo¬
terat. Indicare sermone. longo ambitu circũ acta uix¬
xplicat : hocigitur ego uitans itabeatum antoninũ
tepetente trans posui. ut nihil desit. & sensu. cumali¬
quid desit & uerbis alii sillabas. aucupentur & htteras
tuquere sententias: Dies medifici& siomnium qui me¬
ad sensum. interpselatis up testimonia replicauero.
Sufficit in presenti nominas sehylarium. confesforem
qui homelius. in .iob. & in psalmos tractatus plurimos in
latinum uertit egreco nec ad sedit. litteredormitãN.
& pudita rusticorum interpr& acione s& orsit sed qua¬
si captiuos sensus in suã. linguã uistoris. iure trans posuit
Nec hocmirum inc& eris scħ uidelic& autecclesiaeui¬
ris cum septua ginta. Interpr&es & euan geliste atqu

Expanded text:
Antonii uita describitur, ipsius lectione cognosce: Antonii uita describitur, ipsius lectione cognosce: ex alia in aliam linguam ad uerbum expressatranslatio sensusoperit et ueluti laeto gramine sata strangulat.dum enim casibus et figuris seruit oratio, quod breui poterat indicare sermone, longoambitu circumactauixexplicat. hoc igitur ego uitans ita beatum Antonium te petente transposui, ut nihil desit ex sensu, cum aliquid desit exuerbis. aliisyllabasaucupenturetlitteras, tu quaere sententias. dies me deficiet, si omnium, qui ad sensum interpretati sunt, testimonia replicauero. sufficit in praesenti nominasse Hilarium confessorem, qui homiIias in Iob et in psalmos tractatus plurimos in Latinum uertit e Graeco nec adsedit litterae dormitanti et putida rusticorum interpretatione se torsit, sed quasi captiuos sensus in suam linguam uictoris iure transposuitNec hoc mirum in caeteris saeculi videlicet, aut Ecclesiae viris, cum Septuaginta interpretes, et Evangelistae atque
Abbreviated transcription (Latin):
beo meũ quod de ferram & dum quero impleresenten eã
longo ambitu uixbreuis uiae spacia consummo: accedũ¬
hyperbatorum anfractus dissimilitudinis casuũ uariaca¬
tes figura rum ipsum. posttremosuũ & utitadicam uerna¬
culum linguae genus : si ad uerbium inter p̃tor absordero¬
sonaN si obneces sitatem aliquid mordine. insermonẽ
ut auero ab inter pr&is uidebor officio recessis se:
puramulta quȩ non ꝑsęqui ociosumest. &iam hocadd¬
di quod sicui non uid&ur linque graec am. interpr&acione
mutari homstum aduerbum. & primat. in latinum plus
aliquid dicam eundem sua in lingua. prose uerbis interpse¬
t&ur : Uidebit ordinẽ ridiculum. & poetam eloquentis¬
simum. uixlo quentem: Uerum ne meorum. parua sitaue¬
toritas quã quam hoctantum. probareuo luerim: mesẽ¬
ꝑ abadaliscentia non uerba sedsententias. transtulisse
qualis suꝑ hoc genera prȩfaciuncula sit: in hbro quobeati

Expanded text:
beo meum, quo id efferam, et, dum quaero inplere sententiam, beo meum, quo id efferam, et, dum quaero inplere sententiam, longo ambitu uix breuis uiae spatia consummo. accedunthyperbatorumanfractus, dissimilitudines casuum, uarietates figurarum, ipsum pstremo suum et, ut ita dicam, uernaculum linguae genus:si ad uerbum interpretor, absurde resonant; si ob necessitatem aliquid in ordine, in sermone mutauero, abinterpretisuideborofficiorecessisse. et post multa, quae nunc persequi otiosum est, etiam hoc addidi: quodsi cui non uidetur linguae gratiam interpretatione mutari, Homerum ad uerbum exprimat in Latinum — plus aliquid dicam -,.eundem sua in lingua prosae uerbis interpretetur: uidebit ordinem ridiculum et poetam eloquentissimum uix loquentem.f Uerum ne meorum parua sit auctoritas — quamquam hoc tantum probare uoluerim, me semper ab adulescentia non uerba, sed sententias transtulisse — qualis super hoc genere praefatiuncula sit, in libro, quo beati
Abbreviated transcription (Latin):
amo renrõ : q: si egrecis om̃a conuersa non erant. tameꝵ
ut generis eius demsint elaborauimus : sed &oracius
uiracutus & doctus hocidem iartepo &ica erudito
int̃ p̃tip̃cipit : Nec uerbo uerbum curabis reddere
fedus inter presterencius menandrum plautus
& caecilius u&eres comicos interp̃tati sũnł : nũ quid
heren inuerbis hac non decorem. magis & eligantiam
intrans lationecon seruant: quã uos ueritatem in¬
ter pr&ationis hancheruditi: RC̃TS NM ṼΠ
non cupant Vnde &ego doctus a talibus anteannos
circiter uigenti & simili tunc quoque errore decep¬
tus certe hoc mihi a uobis obiciendũ nesciens
cumeu sobioxp̃o HI KOΝ inlatinum uertesem tali interce¬
tera prefacione usus sum : dificileest cclienas lineas
insequentem nona licubi &cedere arduũ ut que in alialin¬
qua benedicta sũN eundem. decorem intras latio ne conser¬
uent significatus estuliquid unius uerbi propri&ate non ha¬

Expanded text:
amore nostro. Quae si e Graecis omnia conversa non erunt: tamen amore nostro. Quae si e Graecis omnia conversa non erunt: tamen ut generis ejusdem sint, elaboravimus. » Sed et Horatius vir acutus et doctus, hoc idem in 309 Arte Poetica erudito interpreti praecipit: Nec verbum verbo curabis reddere, fidus Interpres. Terentius Menandrum, Plautus et Cecilius veteres comicos interpretati sunt. Numquid haerent in verbis: ac non decorem magis et elegantiam in translatione conservant? Quam vos veritatem interpretationis, hanc eruditi xaxoCvjXiav nuncupant. unde et ego doctus a talibus ante annos circiter uiginti et simili tunc quoque errore deceptus, certe hoc mihi a uobis obiciendum nesciens, cum Eusebii apovtxov in Latinum uerterem, tali inter cetera praefatione usus sum: difficile est alienas lineas insequentem non alicubi excidere, arduum, ut, quae in alia lingua bene dicta sunt, eundem decorem in translatione conseruent. significatum est aliquid unius uerbi proprietate: non ha
Abbreviated transcription (Latin):
rius lingua esuis ꝓpri& atibr & plicar& nonẽ hus temporis
dicero sufficitmihi ipsius trans latoris auctoritas quita
inprologo earundemorationũ. locutus est : pdta uimihi
surcipiendum. laborem utilem studiosis mihi quidõipsi
non necessarium: Conuertient̃. & atticis duorum eloquen¬
tis simorum nobilissimas orationes. interse que contra¬
rius & scini& demonsthenis : nec conuertiut in terpses
sed utorator sentencus hisdem &earum formistum
qua figuris uerbis adnram̃ consu& udinem aptis:
uquib: non uerbume ꝓ uerbo necosse habuired dere : sed ge¬
nus omnium uerborum usumque seruaui : Nonenim
meea ad numerare lectori putaui. sed tam quã appen¬
lere : Rursumq hncal oesermonis quorũ ego ait orati
ones siut spero ita & pressero uirtutibus ut ensilorum
illo rũ omnibus id est sentencus & earum figuris &rerũ
ordine uerba persequens eatenus utea non ab orreãp

Expanded text:
rius linguae suis proprietatibus explicaret, non est huius temporis rius linguae suis proprietatibus explicaret, non est huius temporis dicere. sufficit mihi ipsa translatoris auctoritas, qui ita in prologo earundem orationum ocutus est: putaui mihi suscipiendum laborem utilem studiosis, mihi quidem ipsi non necessarium. conuerti enim ex Atticis duorum eloquentissimorum nobilissimas orationes inter seque contrarias, AeschinietDemosthenis, necconuertiutinterpres, sed ut orator, sententiis isdem et earum formis tam quam figuris, uerbis ad nostram consuetudinem aptis. in quibus non pro uerbo uerbum necesse habui reddere, sed genus omnium uerborum uimque seruaui. non enim me ea adnumerare lectori putaui oportere, sed tamquam adpendere. rursumque in calce sermonis: quorum ones, si, ut spero, ita expressero, virtutibus utens illorum omnibus, id est sententiis, et earum figuris, et rerum ordine: verba persequens eatenus, ut ea non abhorreant