comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sessionũ fructib. ñ in potestati¬
bus. ñ in coniuiuiis: s in solo dõ
iustus exultat. Eadẽ tam̃ anima
cognoscens se corporis societa¬
te fuscatã. dicit ad alias animaᷤ.
uel ad illas celestes & appositas
sacro ministerio potestates. No¬
lite aspicere me qm̃ offuscata
sũ: qm̃ ñ ẽ intuitus me sol. filii
matris mee pugnauert adu̾sũ
me: hoc ẽ impugnauer̃t me corpo¬
riᷤ pa̾sioẽs: carnis illecebre colora¬
uert᷑. Ideo michi sol usticie non
refulsit: quo uiduata presidio.
deuotionem meã & obseruantiã
plenã seruare ñ potui. Hoc ẽ
enĩ uineã meã non custodiui:
quia spinas & ñ uuã attuli.
id est faciens peccata ꝓ fructi
b. & cũ de uerbo lõ quitur:
irradiante sibi u̾bi splendore.
conũsa ao ipsũ dicit. Ubipa.¬
cis ubi manes in meridiano:
Recte dicit ubi pascis: quia
regale est dei uerbũ. Ubi ma¬
nes: quia morale. In meridiano:
quia misticũ. Siquidẽ meridi¬
e ioseph cũ fr̃ib suis in conui¬

Expanded text:
ssionum fructibus, non in potestatibus, non in conviviis, sed in solo Deo justus exsultat. 13. Eadem tamen anima cognoscens se corporis societate fuscatam, dicit ad alias animas, vel ad illas coelestes et appositas sacro ministerio potestates: Nolite aspicere me quod obfuscata sum; quoniam non est intuitus me sol. Filii matris meae pugnaverunt adversum me , hoc est, impugnaverunt me corporis passiones, carnis illecebrae coloraverunt; ideo mihi sol justitiae non refulsit: quo viduata praesidio, devotionem meam, et observantiam plenam servare non potui; hoc est enim: Vineam meam non custodivi , quia spinas et non uvam attuli, id est, faciens peccata pro fructibus. 14. Et cum de Verbo loquitur, irradiante sibi Verbi splendore conversa ad ipsum dicit: Ubi pascis? Ubi manes in meridiano ? Recte dicit: Ubi pascis? quia regale est Dei Verbum: Ubi manes, quia morale: In meridiano, quia mysticum. Siquidem meridie Joseph cum fratribus suis in convi
Abbreviated transcription (Latin):
bum dei sicut capreola exilit.
aut sic̃ hinulus ceruoꝵ: semper
iugilet anima. & pretendat que
requirit eũ. et que tenere desi¬
d̾at. Idõ quasi sublapsũ sibi: in
cubili inquit meo. in noctibus
quesiui eum quẽ dilexit anima
mea. Qui bene querit in cubili
querat. in noctib querat: nec di¬
es feriatus neq noctes sint: nul¬
lũ tempus uacet a pietatis offi¬
tio. Et si non inuenerit primo:
ꝑseueret in reqͥrendo. Idõ q
dicit. Exurgam itaq. & queram
in ciuitate: in foro. in plateis.
Ꝙfortasse idõ non inuenit ad¬
huc. quia in foro quesiuit. ubi
lites sunt: in plateis. ubi nundi¬
ne rerũ uenaliũ. Non enĩ ulla
xp̃s pecunia comparat᷑. Possumꝰ
& sic intelligere. In cubili querit
tate: cum pace. In noctib qͣrit:
Posuit enĩ tenebras latibulũ
suum : & nox nocti indicat sci¬
entiã. Beinde qm̃ q̃ dicimꝰ in corde

Expanded text:
bum Dei sicut capreola exsilit, bum Dei sicut capreola exsilit, aut sicut hinnulus cervorum; semper vigilet anima, et praetendat eum requirit eum, et quae tenere desiderat. Ideo quasi sublapsum sibi, In cubili, inquit, meo, in noctibus quaesivi quem dilexit anima mea. Qui bene quaerit, in cubili quaerat, in noctibus quaerat, nec dies feriatus, neque noctes sit. Nullum tempus vacet a pietatis officio; et si non invenerit primo, perseveret in requirendo. Ideoque dicit: Exsurgam itaque, et quaeram in civitate, in foro, in plateis . Et fortasse ideo non invenit adhuc, quia in foro quaesivit, ubi lites sunt; in plateis, ubi nundinae rerum venalium. Non enim ulla Christus pecunia comparatur. 39. Possumus et sic intelligere. In cubili quaerit tate, cum pace. In noctibus quaeriPosuit enim tenebras latibulum suum; et nox nocti indicat scientiam. Deinde quoniam quae dicimus in
Abbreviated transcription (Latin):
discutit. ut posteriores meliores
Et quãuis plena tranquillitas
sit. & adoleuerint misteria: iterũ
tam̃ dicit. Exurge secura integi¬
mento petre: id est tuta p̃sidio
passionis mee.& fidei munim̃to.
Sugrerunt enĩ mel de petra: &
oleum de firmissima petra
Hoc integimento anime piorũ
indute. iam nude ñ st̃: et hec
illis est premunitio. Ideo q et
huic anime ait. & ueni tu colũ¬
ba mea in tegimento petre uixta
premunitionẽ: ostende michi fa¬
ciem tuã: et insinua uocẽ tuã
hortatur ad confidentiã: ut non
erubescat crucẽ.xp̃i. nec eiꝰ signa¬
culũ. Hortatur ad confessionem:
uult om̃s insidias demoueri. ut
bonꝰ odor fidei spiret: ut oies ful-¬
geat: ut aduerse noctis umbra
non noccat. qũi qui uuta rp̃m
est dicit. Nox p̃cessit: dies appro¬
pinquauit. Est & umbra scłariũ
que preterit: et dies celestium
hec anima bona pignora carita¬
tis. S quia semꝑ solliciti esse
debemus. semꝑ intenti᷑: et quia u̾¬

Expanded text:
discutit, ut posteriores meliores discutit, ut posteriores meliores  37. Et quamvis plena tranquillitas sit, et adoleverint mysteria, iterum tamen dicit: Surge secura 367 integumento petrae , id est, tuta praesidio passionis meae, et fidei munimento. Suxerunt enim mel de petra, et oleum de firmissima petra. Hoc integumento animae piorum indutae, jam nudae non sunt, et haec illis est praemunitio. Ideoque et huic animae ait: Et veni tu, columba mea, integumento petrae juxta praemunitionem, ostende mihi faciem tuam, et insinua vocem tuam. Hortatur ad confidentiam, ut non erubescat crucem Christi, nec ejus signaculum. Hortatur ad confessionem, vult omnes insidias demoveri; ut bonus odor fidei spiret, ut geat, ut adversae noctis umbra non noceat; quoniam qui juxta Christum est, dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Est et umbra saecularium quae praeterit, et dies coelestium ec anima bona pignora charitatis, sed quia semper solliciti esse debemus, semper intenti, et quia Ver
Abbreviated transcription (Latin):
narii: ille in corpore positus re-¬
tia non timebat. s eminebat su¬
ꝑ retia: idest supra tẽptamenta
mundi ꝙr corporis passiones: ĩm¬
mo ꝙ alios eminere faciebat.
Ideoq etiã banc animã funcare uo¬
lens: dicebat. Exurge ueni prima
mea. noli timere retia: iam pre¬
teriit hiemps. id est uenit pascha:
uenit indulgentia: aduenit remi¬
sio peccatorũ: cessauit temptatio:
iber abiit: ꝓcella abiit. Quasi sa¬
tio ante aduentũ xp̃i. hiemps est:
post aduentũ eiꝰ flores sunt. Unde
ait. Flores uisi sunt in terra. Ubi
ante spine: ibi nc̃ flores. Tempꝰ
inqͥt secondi aduenit. Ubi ante de¬
sertum: ibi messis est. Ner turtu¬
ris audita est in terra nostra. Bene
addidit ꝓpheta nostra. quasi ad¬
mirans: quod ubi ante inpudiciti¬
a. ibi castitas. Ficus ꝓtulit grosos
suos. Que ante quasi infructuo¬
sa iubebat᷑ excidi: hec fructus
afferre iam cepit. S quid dubi-¬
tas. quia grossos dixit: Priores

Expanded text:
noxii sumus. Ille in corpore positus renoxii sumus. Ille in corpore positus retia non timebat, sed eminebat super retia, id est, super tentamenta mundi, et corporis passiones; immo et alios eminere faciebat. Ideoque etiam hanc animam fundare volens dicebat: Exsurge, veni proxima mea, noli timere retia. 35. Jam praeteriit hyems , id est, venit pascha, venit indulgentia, venit remissio peccatorum, cessavit tentatio, imber abiit, procella abiit et quassatio. Ante adventum Christi hyems est, post adventum ejus flores sunt. Unde ait: Flores visi sunt in terra . Ubi ante spinae, ibi nunc flores. Tempus, inquit, secandi advenit. Ubi ante desertum, ibi nunc messis est. Vox turturis audita est in terra nostra. Bene addidit propheta, Nostra, quasi admirans quod ubi ante impudicitia, ibi nunc castitas. 36. Ficus protulit grossos suos . Quae ante quasi infructuosa jubebatur excidi, haec fructus ferre jam coepit. Sed quid dubitas quia grossos dixit? Priores
Abbreviated transcription (Latin):
mata ꝓphetarũ. legendo eoᷤ & tenen¬
do eoꝵ sermones: uidet eũ ꝓspi¬
cientem. s quasi ꝑ fenestram ñ
adhuc quasi p̾sentem. iudet e¬
minentem suꝑ retia. Quid est
hoc. nisi forte quia illa retia nob̾
adhuc intra sensibilia & mun¬
dana sit: que mentẽ hominis ca¬
pere. & quodã sinu ꝓprio consu¬
erunt inuoluere. Posito igitur
adhuc in secularibus s tamen
querenti eum: ꝑ retia se osten¬
dit. Deniq dicit ad animã eiꝰmͦi
Exurge ueni ꝓrima mea: idest
ex urge a delectationibus mun¬
di exarge a terrenis: & ueni
ad me que adhuc laboras & onera¬
ta es. qͥa sollicita es que sunt mũ¬
di÷ueni supra mundum: ueni ad
me. quia ego uici mundũ. Ueni
ꝓpe me. iam pulcra eterne ui¬
te decore: iam colũba. id: mitis atq
mansueta: iam tota gratie spiri¬
tualis. Iure ergo retia iam tune¬
re non debet:cũ is uocet ad se
animã. qui tẽptamentis & retib
mundi non potuit capi. Nam
esce. retibus simul & laqueis ob¬

Expanded text:
mata prophetarum, legendo eos et tenendo eorum sermones videt eum prospicientem, sed quasi per fenestram, non adhuc quasi praesentem. Videt eminentem super retia. Quid est hoc, nisi forte quia illa retia nobis  illa anima intra sensibilia et mundana sit, quae mentem hominis capere, et quodam sinu proprio consueverunt involvere. Posito ergo adhuc in saecularibus, sed tamen quaerenti eum per retia se ostendit. 34. Denique dicit ad animam ejusmodi: Exsurge, veni proxima mea , id est, exsurge a delectationibus mundi, exsurge a terrenis, et veni ad me, quae adhuc laboras, et onerata es, quia sollicita es quae sunt mundi. Veni supra mundum, veni ad me, quia ego vici mundum. Veni prope me jam pulchra aeternae vitae decore, jam columba, id est, mitis atque mansueta, jam tota plena gratiae spiritalis. Jure ergo jam retia timere non debet, cum is vocet ad se animam, qui tentamentis et retibus mundi non potuit capi. Nam escae retibus simul et laqueis ob
Abbreviated transcription (Latin):
carnis abduxerat. atq eleuaue¬
rat: factusq a se ipso alienꝰ. intͣ
semet ipsũ. tenuit uerba in effa¬
bilia que audiuit. & uulgare ñ
potuit: quiã adu̾tit ea loqui ho¬
mini ñ licere. Anima ergo bona.
contepnit uisibilia & sensibilia.
nec consistit in eis: nec in despi-¬
ciendis his immorat᷑ & residet:
s ascendit ad illa eterna & inui¬
sibilia. & plena miracłis: puro
sensu se pie m̃tis attollens. &enĩ
ꝑfectiõi studens solũ illud bonũ
diuinitatis intendit. nec aliud qͥcꝗͣ
requirendũ putat: quia tenet
quod sũmũ est. Itaq uir huiꝰmͦi.
in quo ẽ anime pulcritudo. sol
sibi abundat: quia ipse sibi est
satis. Hec solus aliquando ẽ: cui
presul dñs ad est. Beniq in il¬
lud diuini illiꝰ introductus se-¬
cretũ: exultemꝰ inqͥt & letemur¬

Expanded text:
carnis abduxerat atque elevavecarnis abduxerat atque elevaverat; factusque a semetipso alienus, intra semetipsum tenuit verba ineffabilia quae audivit, et vulgare non potuit; quia advertit ea loqui homini non licere. Anima ergo bona contemnit visibilia et sensibilia, nec 361 consistit in eis, nec in despiciendis his immoratur et residet: sed ascendit ad illa aeterna et invisibilia, et plena miraculis, puro sensu se piae mentis attollens. Etenim perfectioni studens, solum illud bonum Divinitatis intendit, nec aliud quidquam requirendum putat; quia tenet quod summum est. Itaque vir hujusmodi, in quo est animae pulchritudo, solus sibi abundat, quia ipse sibi est satis. Nec solus aliquando est, cui praesul Dominus adest. 12. Denique in illud divini illius introducta secretum: Exsultem
Abbreviated transcription (Latin):
sequentes. S qͥ uult attrahi. cur-¬
rat ut cõprehendat: & currat
suꝑiora obliuiscens. & ea que st̃
priora appetens. Sic enim po-
uiũ ꝑuenire: que desid̾at com¬
prehendere. Prudent̾ gͦ rogat
ut attrahatur: quia non om̃s
isequi possunt. Deniq petro
idicenti quo uadis: responoit
u̾bũ dei: ñ potes me nibdo sequi.
sequeris autẽ postea. Claues ei
cõmiserat regni celoꝵ: & sequ̾e¬
do se imparem udicauit. Hãc
tam̃ animã ñ distulit. quia non
p̃sumebat: s rogabat. Deniq
introduxit me rex in cubicłm
suũ. Beata anima: quecũq ĩgre¬
illud si qͥc quã possit scrutatur
& querit. Quod cũ potuerit cõ¬
prehende: ea que st̃ in telligibili¬
a suꝑgressa. in isto confirmat᷑
atq pascit᷑. Talis erat paulus.
qui sciebat se raptũ in ꝑadisũ:
s siue extra corpus raptum si¬
ue raptũ in corpore nesciebat.
Assurrexerat enĩ aĩa eiꝰ de cor¬
pore: & se a uiscerib ex uincłis

Expanded text:
sequentes. Sed qui vult attrahi, cursequentes. Sed qui vult attrahi, currat ut comprehendat: et currat superiora obliviscens, et ea quae sunt priora appetens; sic enim potevium pervenire, quae desiderat comprehendere. Prudenter ergo rogat ut attrahatur: quia non omnes sequi possunt. Denique Petro dicenti: Quo vadis? Respondit Verbum Dei: Non potes me sequisequeris autem postea . Claves ei commiserat regni coelorum, et in sequendo se imparem judicavit. Hanc tamen animam non distulit, quia non praesumebat, sed rogabat. Denique, 16. Introduxit me in cubiculum suum. Beata anima quae Verbi ingreillud si quomodo assequi possit, scrutatur et quaerit: quod cum potuerit comprehendere, ea quae sunt intelligibilia supergressa, in illo confirmatur, atque eo pascitur. Talis erat Paulus qui sciebat se raptum in paradisum: sed sive extra corpus raptum, sive in corpore, nesciebat. Assurrexerat enim anima ejus de corpore, et se a visceribus et vinculis
Abbreviated transcription (Latin):
relinquat᷑: quia currit dei u̾¬
bũ & non ẽ alligatũ. Deniq
exultat tãquã gigas. ad currẽ¬
dq̃ uã. & quia egressus eiꝰa
sũmo celo. & occursus eiꝰ ad sum¬
mũ eiꝰ: uidens se impar̾ẽ tante
uelocitati. dicit. Attrahe nos.
Bona anima: que ñ ꝓse sola ro
nos: habemꝰ enĩ cupiditatẽ se-¬
quendi. quã unguentoꝵ tuoꝵ
inspirat gr̃a. S quia cursꝰ tuoᷤᷤ
equare non possumꝰ. atthe nos:
ut auxilio tuo fulte. uestigiistu¬
is possimꝰ insistere. Si enĩ cũ actͣ¬
xeris. curremꝰ & nos. & sp̃ualia
uelocitatis flabra capiemus: &¬
deponat᷑ enĩ sarcina quib manꝰ
tua fulchro est. & oleũ tuũ in¬
fundit᷑: qͦ curatꝰ ẽ. ille qͥ a latͦnib
uuln̾atus ẽ. Ac ne ĩpudens tibi
uideat᷑ quod ait attͣhe noᷤ au¬
di dicentem. Uenite ad me õs
qui laboratis & onerati estis: et
ego uos reficiã. Uides qͦd liben¬
ter nos attrahat: ne remaneamꝰ

Expanded text:
relinquatur; quia currit Dei Verelinquatur; quia currit Dei Verbum, et non est alligatum. Denique exsultat tamquam gigas ad currendam viam. Et quia egressus ejus a summo coelo, et occursus ejus usque ad summum ejus, videns se imparem tantae velocitati dicit: Attrahe nos. Bona anima, quae non pro se sola, nos. Habemus enim cupiditatem sequendi, quam unguentorum tuorum inspirat gratia: sed quia cursus tuos aequare non possumus, attrahe nos, ut auxilio tuo fultae, vestigiis tuis possimus insistere. Si enim tu attraxeris, curremus et nos, et spiritalia velocitatis flabra capiemus. Deponitur enim sarcina quibus manus tua fulcro est, et oleum tuum infunditur, quo curatus est ille qui a latronibus vulneratus est. Ac he nos, audi dicentem: Venite ad me omnes qui laboratis, et onerati estis, et ego vos reficiam . Vides quod libenter nos attrahat, ne remaneamus
Abbreviated transcription (Latin):
infunde. Ostendens itaq ñ solã
spetiẽ u̾bi & uultũ quendã. sed
om̃ia eiꝰ int̾iora diligere: adun¬
git ad oscłoꝵ grãm. qͥa bona
inqͥt ubera tua suꝑ uinũ: & odor
unguentoꝵ tuoꝵ suꝑ om̃ia aro¬
mata. Illa osculũ poposcit᷑ õs
u̾bũ sẽ ei totꝰ infundit. & denu¬
dauit ei ub̃a sua: ħ ẽ dogmata
sua. & int̾ioris sapientie disci¬
plinas: & unguetoꝵ suoꝵ dulci
odore flagrauit: quib capta dic̃
uberiorem ẽẽ iocunditatẽ duune
cognitiõis. qu̾a leticiã om̃is cor¬
poree uoluptatis. Aspirat enĩ
in u̾bo odor gr̃e. & remissio pec¬
catoꝵ ⁊ q̃ ĩ totũ diffusa mundũ.
om̃ia tanquã exinanito reple¬
odorẽ unguentoꝵ tuoꝵ curra¬
mus. Bona qͥdẽ prudentia. s dul¬
cis miscđia. Illam enĩ paucias
diligunt te anime renouate
sp̃u. Unde & ad aĩam dicitur
Renouabit᷑ sic̃ aqͥle uiuentus
tua. Ad animã enim loq̃batur
dicens. Benedic aĩa mea dñm¬
& rogat ut attͣhat᷑. ne forte de¬

Expanded text:
infundere. 9. Ostendens itaque non solam speciem Verbi, et vultum quemdam, sed omnia ejus interiora diligere, adjungit ad osculorum gratiam: Quia bona, inquit, ubera tua super vinum, et odor unguentorum tuorum super omnia aromata . Illa osculum poposcit: Deus Verbum se ei totus infudit, et nudavit ei ubera sua, hoc est, dogmata sua, et interioris sapientiae disciplinas, et unguentorum suorum dulci odore fragravit. Quibus capta, dicit uberiorem esse jucunditatem divinae cognitionis, quam laetitiam omnis corporeae voluptatis. Aspirat enim in Verbo odor gratiae, et remissio peccatorum, quae in totum diffusa mundum, omnia tamquam exinanito repleodorem unguentorum tuorum curramus . Bona quidem prudentia, sed dulcis misericordia. Illam enim pauci addiligunt te animae renovatae spiritu. Unde et ad animam dicitur: Renovabitur sicut aquilae juventus tua . Ad animam enim loquebatur, dicens: Benedic anima mea Domet rogat ut adtrahatur, ne forte de
Abbreviated transcription (Latin):
osculet᷑ me ab osculis ori sui:
Considera uel eccłam. iã dui pro
animã. que eleuans se a corpore.
abdicatis luxuria atq deliciis.
uoluptatibq carnalib. exuta
qͦ sollicitudin̾e seculariũ ua¬
nitatũ. iã dudũ infusionẽ sibi

Expanded text:
Osculetur me ab osculis oris sui? Considera vel Ecclesiam jamdiu promanimam, quae elevans se a corpore, abdicatis luxuria, atque deliciis, voluptatibusque carnalibus, exuta quoque sollicitudine saecularium vanitatum, jam dudum in
Abbreviated transcription (Latin):
quia & huiꝰmodi armonia carnisẽ.
Neq aer anima: quia aliud est fla-¬
tilis sp̃s. aliud anima. Neq ignis
nimã uiuentẽ ẽo qđ insensibile
atq exanime corpus anima u¬
uificet. & gubernet. Est & p̾stã¬
cior homo: de qͦ dicit᷑. Sp̃ualis
autẽ diuidicat om̃ia: ipse autẽ
a nemine iudicat᷑. Hic est pres¬
tantior ceteris. Unde & dauid

Expanded text:
quia et hujusmodi harmonia carnis est: neque aer anima, quia aliud est flatilis spiritus, aliud anima: neque ignisnimam viventem ; eo quod insensibile atque exanime corpus anima vivificet et gubernet. Est et praestantior homo, de quo dicitur: Spiritalis autem dijudicat 358 omnia: ipse autem a nemine judicatur . Hic est praestantior caet
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit cũ uirtutib familiare
habere consortiũ: ut deãbulet
unusqͥsq in innocentia cordis
sui: nłło usu t̾renis uitiis mis-¬
ceat᷑: atq irrep̾hensibilẽ uiam.
nec ullũ locum in se aꝑiat cor¬
ruptioni. Talis erat isaac. cũ re-¬
beccã aduenientẽ expectaret: p̃-¬
parans se copule sp̃uali. Uenie-¬
bat enĩ celestib iã dotata mysteri¬
is: ueniebat. magna secũ ornam̃¬
ta auriũ & manuũ ferens: eoq
auditu & oꝑib emineat ecclesie
pulcritudo. Cui recte dictũ ad¬
uertimꝰ. Esto in milia milium
et semen tuũ possideat adu̾sarioꝵ.
ciuitates. Decora igit᷑ eccła: que ex
inimicis gentib filios ad qͥsiuit.
S potest hoc etiã ad animã de¬
putari. que passiones corporis
subigit. & ad uirtutũ officia con¬
uertit: repugnantesq motus. sͥ
obedientes efficit. Ergo uel anima
patriarche uidens mysteriũ xp̃i.
uidens rebeccã uenientẽ cũ uasis
aureis. & argenteis. tãquã eccłam

Expanded text:
ostendit cum virtutibus familiare ostendit cum virtutibus familiare habere consortium, ut deambulet unusquisque in innocentia cordis sui, nullo usu terrenis vitiis misceatur, atque irreprehensibilem viam nec ullum locum in se aperiat corruptioni. 7. Talis erat Isaac cum Rebeccam advenientem exspectaret, praeparans se copulae spiritali. Veniebat enim jam coelestibus dotata mysteriis: veniebat magna secum ornamenta aurium et manuum ferens; eo quod auditu et operibus emineat Ecclesiae pulchritudo, cui recte dictum advertimus: Esto in millia millium, et semen tuum possideat adversariorum civitates. Decora igitur Ecclesia, quae ex inimicis gentibus filios acquisivit. Sed potest hoc etiam ad animam deputari, quae passiones corporis subigit, et ad virtutum officia convertit, repugnantesque motus sibi obedientes 359 efficit. Ergo vel anima Patriarchae videns mysterium Christi, videns Rebeccam venientem cum vasis aureis et argenteis, tamquam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
clinet᷑ ad uoluptates corporis &
ad petulantiã. dũ m̾surã rerũ
ñ teneat. aut fallit᷑ opiniõe: atq
inclinata ad materiẽ. ad glutina¬
tur corpori. Sic uisibile eius im¬
pedit᷑. & malitia replet᷑: quia dũ
intendit malicie. eius se uitiis re¬
plet: ꝙ fit defectus bonitatis in¬
tẽperantior. ꝑfecta autẽ anima
ac respuit: nec uidet nec appro¬
pinquat ad ullius t̾rene labis cor-¬
ruptionẽ: diuina intendit: t̾re¬
nam autẽ materiẽ fugit. fuga
autẽ est. ñ terras relinquere.s
ẽẽ in terris: iusticiã & sobrieta¬
tẽ tenere: renũtiare uitiis. ñ usi¬
a facie saul: ñ utiq ut terras re-¬
linqueret. s ut immitis. & ĩob¬
seruantis & ꝑfidi declinarae con¬
tagiũ. F ugiebat autẽ adherens
deo: sic̃ & ipse ait. Adhesit post
te anima mea abducebat se. et
alleuabat uitiis scłi huiꝰ: eleua-¬
bat animã. suã sic̃ ysaac in cã¬
po. uel abalienabat: uel ut alii
habent. deãbulabat. Nã hoc qͦ

Expanded text:
ad voluptates corporis, et ad petulantiam, dum mensuram rerum non tenet, aut fallitur opinione, atque inclinata ad materiam agglutinatur corpori. Sic invisibile ejus impeditur, et malitia repletur; quia dum intendit malitiae, ejus se vitiis replet, et fit defectu bonitatis intemperantior. CAPUT III. ac respuit; nec videt, nec appropinquat ad ullius terrenae labis corruptionem: divinis intendit, terrenam autem materiam fugit. Fuga autem est, non terras relinquere, sed esse in terris, justitiam et sobrietatem tenere, renuntiare vitiis, non usia facie Saul; non utique, ut terras relinqueret, sed ut immitis, et inobservantis, et perfidi declinaret contagium. Fugiebat autem adhaerens Deo, sicut et ipse ait: Adhaesit anima mea post te . Abducebat se, et ablevabat vitiis saeculi hujus, elevabat animam suam sicut Isaac in campo, vel abalienabat, vel ut alii habent deambulabat. Nam hoc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
sero ueniat. & afflgiͥ & idõ qͣsi
uuln̾atã caritatis. cũ moras eiꝰ
ferre ñ possit. cou̾sã ad patrẽ.
rogare ut mittat sibi dñi u̾bũ:
& causã qͣ ita sit ĩpatiens decla¬
rare dicentẽ. Osculet᷑ me ab
oscłis oris sui. Non unũ osculũ
querit. s plura oscula: ut desi¬
deriũ suum possit explere. Que
enĩ diligit. non ẽ unius osculi
parcitate contẽpta: s plura exi-¬
git. plura uendicat: & ita se am¬
plius dilecto cõmendare con¬
sueuit. Deniq illa in eũgło sic
ꝓbata ẽ. quia non cessauit inqͥt
cła u̾bi multa desid̾at: ut illu¬
minet᷑ diuine cognitionis lumi¬
ne. Hoc ẽ enĩ osculũ u̾bi: lum̃
scilicet cognitiõis sacre. Oscłat᷑
enĩ nos d̃s uerbũ. quando cornoᷤᷤ¬
trũ & ipsũ principale hominis.
sp̃u diuine cognitiõis illumin.¬
at: quo anima donatacaritatis
pignore nuptiali. leta atq ouans
dicit. Os meũ aperui: & duxi
sp̃m. Osculũ ẽ enĩ qͦ inuicẽ amã¬

Expanded text:
eniat, et affligi; ideoque quasi vulneratam charitate, cum moras ejus ferre non possit, conversam ad Patrem rogare, ut mittat sibi Deum Verbum; et causam qua sit ita impatiens declarare, dicentem: Osculetur me ab osculis oris sui. Non unum osculum quaerit, sed plura oscula; ut desiderium suum possit explere. Quae enim diligit, non est unius osculi parcitate contenta: sed plura exigit, plura vindicat; et ita se amplius dilecto commendare consuevit. Denique illa in Evangelio sic probata est: quia non cessavit, inquicula Verbi multa desiderat, ut illuminetur divinae cognitionis lumine. Hoc est enim osculum Verbi, lumen scilicet cognitionis sacrae. Osculatur enim nos Deus Verbum, quando cor nostrum, et ipsum principale hominis spiritu divinae cognitionis illuminat, quo anima donata charitatis pignore nuptiali, laeta atque ovans dicit: Os meum aperui, et duxi spiritum . Osculum est enim quo invicem aman
Abbreviated transcription (Latin):
similis factus ẽ. Non ille scđ̾m
imaginẽ dei. hõ uanitatis ẽ: s qͥ
illud amisit & in peccatũ deci-¬
dit. & in mat̾ialia ista dilapsus
ẽ. ipse homo ẽ uanitaᷤtis anima

Expanded text:
similis factus est . Non ille secundum imaginem Dei homo vanitatis est: sed qui illud amisit, et in peccatum decidit, et in materialia ista dilapsus est, iste homo est vanitatis. 5. Anima
Abbreviated transcription (Latin):
nantem legi m̃tis mee : & capti¬
uantẽ me in lege peccati. ꝙ tam̃
cũ utrũq in se concertantẽ ho¬
minẽ declarasset. hoc ẽ int̾iorẽ
& exteriorẽ: in anime magis ꝗͣ
in corporis parte se maluit conᷤᷤ¬
tituere. quod anima sua captiua¬
traheretur ad peccatũ: in qua
esse mallet. & esse confirmat di¬
cens. Infelix ego homo: qͥs me
liberabit de corpore mortis
huiꝰ : Tamquã ab extͣneo hoste:
ita se desiderat liberari. Hon
ergo sanguis anima: quia carniᷤ
est sanguis. Neq armonia aĩa.

Expanded text:
nantem legi mentis meae, et captinantem legi mentis meae, et captivantem me in lege peccati. . Et tamen cum utrumque in se concertantem hominem declarasset, hoc est, interiorem et exteriorem, in animae magis quam in corporis parte se maluit constituere, quod anima sua traheretur captiva ad peccatum, in qua esse se mallet, et esse confirmat dicens: Infelix ego homo! quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Tamquam ab extraneo hoste, ita se desiderat liberari a carne. 4. Non ergo sanguis anima, quia carnis est sanguis: neque harmonia anima,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m: alius qui induit᷑. aliud uesti¬
mentũ. Legimꝰ in ueteri testam̃to:
om̃s amme que descenderunt in
egyptũ. de hominib dictũ. & alibi
dictũ est. Non ꝑmanebit sp̃s me-¬
us in hominib istis: qm̃ cannes st̃
De alterutro ergo legitur quia
homo dicit᷑. & de anima & de car¬
ne. s illa discretio quod ubia¬
significat᷑ deo adherens ñ corpo¬
riꝰ: ut est illud. Anima benedicta
om̃is simplex. Ubi autẽ caro pro
homine nuncupat᷑. peccator expͥ¬
mitur: ut ẽ illud. Ego autẽ car¬
nalis sũ: uenundatꝰ sub peccato.
Quod enĩ operor. ñ cognosco.
Non enĩ quod uolo ago: s qͦd odi
illud facio. Hoc iam posterius: et
de utroq. Alius ẽ enĩ qui uult:
aliud quod odit. alius qui facit
Deniq addidit. Si ergo qͦd odi
hoc facio: consentio legi qm̃ bo¬
na est. Nunc autẽ iam ñ ego ope¬
ror illud: s quod habitat in me
peccatũ. Illud quoq ex pressius.
Uideo legem carnis mee. repug¬

Expanded text:
nostrum: alius qui induitur, et aliud vestinostrum: alius qui induitur, et aliud vestimentum. Legimus in Veteri Testamento: Omnes animae quae descenderunt in Aegyptum , de hominibus dictum. Et alibi dictum est: Non permanebit spiritus meus in hominibus istis, quoniam carnes sunt . De alterutro ergo legitur, quia homo dicitur et de anima et de carne. Sed illa discretio est, quod ubi asignificatur Deo adhaerens, non corpori, ut est illud: Anima benedicta omnis simplex . Ubi autem caro pro homine nuncupatur, peccator exprimitur, ut est illud: Ego autem carnalis sum, venumdatus sub peccato; quod enim operor, non cognosco. Non enim quod volo, ago: sed quod odi, illud facio . Hoc jam posterius et de utroque. Alius est enim qui vult, alius qui odit, alius qui facit. Denique addidit: Si ergo quod odi, hoc facio, consentio legi, quoniam bona est. Nunc autem jam non ego illud operor, sed quod habitat in me peccatum . Illud quoque expressius: Video legem carnis meae repug
Abbreviated transcription (Latin):
sipientie sanguinẽ. spiritualiũ ri-¬
gatudiluẽt fluentoꝵ hic est enim
fluxus sanguinis. sicut significat
lex: qui deoꝑit᷑. quando uir seden¬
ti in dieb sanguinis sui mulieri
miscet᷑. Mulier ẽ. delectatio corpo¬
ralis illecebre. Itaq caue. ne uigor
mentis tue. coitu quodã corporee
uoluptatis inflexus emolliatur.
atq in eius om̃s amplexus resol¬
uatur: & fontẽ eiꝰ aꝑiat. qui deb&
esse clausus. & septus intentiõis
studio & consideratione ratiõis
hortus enĩ clausus. fons signatꝰ
Nãq mentis uigore resoluto.
sensus se corporalis delectatiõis
effundunt: ꝑnitiosi nimis. & in
appetentiam plenã grauis peri-¬
ruli ꝓruentes: quossi mentis ui¬
uide̾ consid̾ata mansisset custo¬
dia. refrenasset. Intuere igitur
o homo. quis sis: quo salutem tuã
uitãq tuearis. Qͥd ẽ itaq homon̾u¬
trũ anima. an caro. an utriusq co¬
pula: Aliud enĩ nos sumus. aliud

Expanded text:
sipientiae sanguinem spiritualium risipientiae sanguinem spiritualium rigatu dilueret fluentorum. Hic est enim fluxus sanguinis, sicut significat lex , qui deoperitur, quando vir sedenti in diebus sanguinis sui mulieri miscetur. Mulier est delectatio corporis et illecebrae. Itaque cave ne vigor mentis tuae coitu quodam 357 corporeae voluptatis inflexus emolliatur, atque in ejus amplexus omnis resolvatur, et fontem ejus aperiat, qui debet esse clausus et septus intentionis studio, et consideratione rationis; Hortus enim clausus, fons signatus . Namque mentis vigore resoluto, sensus se corporalis delectationis effundunt, perniciosi nimis, et in appetentiam plenam gravis periculi proruentes: quos, si mentis vividae considerata mansisset custodia, refrenasset. o homo, qui sis, quo salutem tuam, vitamque tuearis. Quid est itaque homo? Utrum anima, an caro, an utriusque copula? Aliud enim nos sumus, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
tatibus carnis eleuare ammã. atq
a corpore abducere. Hoc ẽ enĩ se ho¬
minem cognoscere: qͥ chaldeorũ
sermone enos dicitur. latino homo.
Enos autẽ qͥ assaĩpsit & sꝑauit in¬
t᷑ esse translatiis. Non uidetur
re in terris. s quasi translatus ad¬
herere dõ. manifesta ueri int̾p̃¬
tatione signat᷑. Bonus igit᷑ ysa-¬
ac uerus: ut pote plenus gratie.
& fons leticie: ad quẽ fontem ue-¬
niebat rebecca. ut impleret y-¬
driam. Dicit enĩ scriptura. quia
descendens ad fontẽ. impleuit hi¬
driam. & ascendit. Descendit itaq
ad sapientie fontẽ. uel eccła uel
anima. ut totũ uas impleret suũ:
& hauriret pure sapientie disci-¬
plinas: quas haurire iudei de fon¬
te ꝓfluo noluer̃t. Quis iste fons
sit. audi dicentẽ. Me de reliqͦͤrt̃.
fontem aque uiue. Ad hunc fontẽ
dauid dicit. sitiuit anima mea ad
deũ uiuũ. ut sitim suã ubertate
diuine cognitionis expleret: ꝙ in¬

Expanded text:
tatibus carnis, elevare animam, atque tatibus carnis, elevare animam, atque a corpore abducere; hoc est enim se hominem agnoscere. Qui Chaldaeorum sermone Enos dicitur, latine homo. Enos autem qui assumpsit et speravit intur esse translatus. Non videtur re in terris, sed quasi translatus adhaerere Deo, manifesta veri interpretatione signatur. 2. Bonus igitur Isaac verus, utpote plenus gratiae, et fons laetitiae. Ad quem fontem veniebat Rebecca, ut impleret hydriam aqua. Dicit enim Scriptura, quia descendens ad fontem, implevit hydriam, et ascendit . Descendit itaque ad sapientiae fontem vel Ecclesia, vel anima, ut totum vas impleret suum, et hauriret purae sapientiae disciplinas, quas haurire Judaei de fonte profluo noluerunt. Quis iste fons sit, audi dicentem: Me dereliquerunt fontem aquae vivae . Ad hunc fontem  et David dicit: Sitivit anima mea ad Deum vivum ; ut sitim suam ubertate divinae cognitionis expleret, et in
Abbreviated transcription (Latin):
bile: cũ in eo dnice generatiõis &
passionis figura p̾cesserit. Siqͥdẽ
&e sterilis anꝰ ex ꝓmissiõe dĩ pepe¬
rit eũ ut crederemꝰ qͦd potens ẽ d̃s
facere. ut posset & uirgo generare:
& oblatꝰ unicꝰ ad immolandũ qui
& patri ñ periret. & impleret sa¬
crifitiũ. Itaq ipso nõie. figuram et
gr̃am signat. Isaac enĩ risus latine
int̾pretat᷑. Risus autẽ: insigne letici¬
e ẽ. Qͥs autẽ ignorat. quod is uniu̾¬
sorũ leticia sit. qui mortis formidolo¬
se. uel pauore cõpresso. uel merore
sublato. factus om̃ib ẽ remissio pec¬
catorũ:. Itaq ille nõiabat᷑: & iste de¬
signabatur. Ille exprimebat᷑: & iste
annunciabatur. Ipse ẽ.quẽ iã tunc
ꝑsequebat᷑ ancilla. Ille est. propt̾
qu̾e iã tc̃ dicebatur. Expelle ancillã:
non enĩ heres erit filius ancille cũ
mitis. humilis. atq mansuetus. qui
ueniente rebecca hoc ẽ patientia.
exiuit in campũ. ab alienare. Sapi-¬
entis enĩ est segregare se:a uolup-¬

Expanded text:
 cum in eo Dominicae generationis et passionis figura praecesserit. Siquidem et sterilis anus ex promissione Dei peperit eum; ut crederemus quod potens est Deus facere, ut posset et virgo generare, et oblatus unicus ad immolandum, qui et patri non periret, et impleret sacrificium. Itaque ipso nomine figuram et gratiam signat, Isaac etenim risus Latine significatur, risus autem insigne laetitiae est. Quis autem ignorat quod is universorum laetitia sit, qui mortis formidolosae vel pavore compresso, vel moerore sublato, factus omnibus est remissio peccatorum? Itaque ille nominabatur, et iste designabatur: ille exprimebatur, et iste annuntiabatur. Ipse est quem jam tunc persequebatur ancilla: ipse est propter quem jam tunc dicebatur: Expelle ancillam; non enim haeres erit filius ancillae cum mitis, humilis, atque mansuetus, qui veniente Rebecca, hoc est, patientia, exivit in campum abalienare. Sapientis enim est segregare se a volup
Abbreviated transcription (Latin):
hac quadã contentione nos fran¬
gere: & ueluti qͦddam anime
nr̃e corpus elidere. Unde et
paulus quasi bonus athleta. ñ
solũ ictus adu̾santium potesta¬
tum. uitare cognouerat: uerum
etiã aouersantes ferire. Undeait.
Percutio pugnis ñ ut aera ce¬
dens: & idõ quasi bonꝰ athleta
ad coronã meruit ꝑuenire Er.¬
go multiplicia tẽptam̃ta sunt
diaboli: & idõ bilinguis serpenͤ
habetur atq letalis: eoqͦd diabo¬
li minister. aliud lingua mim¬
loquitur. aliud corde meditat᷑
Sunt & alii ministri. qͥ & cordiᷤ
& uocis sue infectos ueneno. ue¬
lut uerboꝵ suoꝵ iactant sa¬
gittas: quib dñs ait. Genera¬
tio uperarũ: qͦ modo potestis
bona loqui cũ sitis mali: Q dixit
serpens mulieri. Quid utiq
dixit os ne edatis ex om̃i lig¬
no qͦd ẽ in paradiso: & oirit
mulier serpenti. Ex om̃i lig
no ꝑadysi manducabimu̾: de
fructu autẽ ligni qͦd ẽ in me¬
dio paradysi. dixit non man¬

Expanded text:
hac quadam contentione nos franhac quadam contentione nos frangere et ueluti quoddam animae nostrae corpus elidere. unde et Paulus quasi bonus athleta non solum ictus aduersantium potestatum uitare cognouerat, uerum etiam aduersantes ferire. unde et ait: percutio pugnis, non ut aera caedens. et ideo quasi bonus athleta ad coronam meruit peruenire. ergo multiplicia temptamenta sunt diaboli. et ideo bilinguis serpens habetur atque letalis, eo quod diaboli minister aliud lingua loquitur aliud corde meditatur. sunt et alii ministri, qui et cordis et uocis suae infectas ueneno ueluti uerborum suorum iactant sagittas, quibus dominus ait: generatio uiperarum, quomodo potestis bona loqui, cum sitis mali? Et dixit serpens mulie Deus ne edatis ex omni ligno quod est in paradiso? Et dixit mulier serpenti: Ex omni lignducabimus, de fructu autem ligni quod est in medio paradisi dixit deus: non man
Abbreviated transcription (Latin):
do quedã esse sententie: s tam̃
in ipsa similitudine. magna ds¬
cretio. Int̾est enĩ utrũ mandu¬
cet aliquis terrã. sic̃ serpenti
dictũ ẽ. qͥa terrã manducabit: anuͦ
sic̃ homini dictũ est. in tristicu
manducabit. Ad iectio enĩ ista
in tristicia: discretionẽ facit.
Discretio quã uĩ habeat: con¬
sidera. Bonũ est mͥ in tristicia
magis terrã manducare. quã
in delectatione: hoc ẽ ut in actu
quodã & sensu coporis contris¬
tari uidear. quã delectari in
peccato. Multi enĩ ꝓpter nimi¬
as iniquitates. ñ suscipiunt pec¬
cati conscientiã. At uero ille
qui ait. castigo corpus meum
& seruituti redigo. contrista

Expanded text:
do quaedam esse sententiae, sed tamen do quaedam esse sententiae, sed tamen in ipsa similitudine magna discretio. interest enim utrum manducet aliquis terram sicut serpenti dictum est quia terram manducabit an uero sicut homini dictum est: in tristitia manducabis. adiectio enim ista in tristitia discretionem facit: discretio quam uim habeat considera. bonum est mihi in tristitia magis terram manducare quam in delectatione. hoc est ut in actu quodam et sensu corporis contristari uidear quam delectari in peccato: multi enim propter nimias iniquitates non suscipiunt peccati conscientiam. at uero ille qui ait: castigo corpus meum et seruituti redigo contrista
Abbreviated transcription (Latin):
quidã accipitur sapientie: et
ideo apłs supra pectus dñi re¬
clinat capud. non in terrã dei¬
cit. Ergo si sapientia diaboli.
feris immanisimis comꝑat᷑ qͥb
intra pedes pectus sit. sed etiam
homines qui terrena sapiunt.
nec interiore affectu erigunt᷑
ad celũ. utero uident᷑ reptare
per terrã: utiq uentrẽ anime
nr̃e. non corruptibilib scłi huiꝰ
implere. sed magis dei uerbo
satiare debemus. Bene gͥ daiuo
ꝑsonam suscipiens ade. dicit
humiliata est in puluere anima
mea: adhesit in terram uenter
meus. Ad hesit enĩ dũ configu¬
ratur serpenti : quia pacitur
iniquitate terrena. Idoq nos
apłs configurari oicit oportere
xp̃o: ut uirtus xp̃i pretendat
in nobis. Que sententia ñ puta¬
tur in serpentẽ grauis: cum
etiã adam qui leuius peccauit.
tali con dẽpnatur sententia.
Scriptũ est enĩ. Maled icta
terra in oꝑib tuis: in tristi¬
cia manducabis eam. om̃s dies
uite tue. Hidetur certe similitu¬

Expanded text:
quidam accipitur sapientiae. et quidam accipitur sapientiae. et ideo apostolus supra pectus Christi reclinat caput, non in terram deicit. ergo si sapientia diaboli feris: inmanissimis conparatur, quibus intra pedes pectus sit, si etiam homines qui ten-ena sapiunt nec interiore affectu eriguntur ad caelum utero uidentur reptare per terram, utique uentrem animae nostrae non corruptibilibus saeculi huius implere, sed magis dei uerbo satiare debemus. bene igitur Dauid personam suscipiens Adae dicit: humiliata est in puluere anima mea, adhaesitin terra uenter meus; adhaesit enim dum configuratur serpenti, qui pascitur iniquitate terrena. ideoque nos apostolus configurari dicit oportere Christo, ut uirtus Christi praetendat in nobis. quae sententia non putatur in serpentem grauis, cum etiam Adam, qui leuius peccauit, tali condemnatur sententia. scriptum est enim: maledicta terra in operibus tuis; in tristitia manducabis eam omnes dies uitae tuae. uidetur certe similitu
Abbreviated transcription (Latin):
diuina: quia oꝑat᷑ głam. penã
relinquit. Honorificantes me
inqͥt honorificabo: honorem
honoꝵ. oꝑationis sue e̾e̾ decla¬
rans. Q contẽptores inqͥt mei
non dixit honore priuabo
s honore priuabuntur: non
sue oꝑationi deputans eorum
inuiriã: sed qͥo futurũ e̾ẽt osten¬
dens. Ergo hic non dixit facio
te supra pectus tuũ. & in utero
tuo ambulare. et terrã mandu¬
care om̃s dies uite tue. s ambu¬
labis inquit & manducabis: ut
predixisse magis de serpente
que futͣra sunt uideretur. quã
prescripsisse quid faceret. Ter¬
ra inqͥt tibi cibus erit: ñ ani¬
ma. Nam &e hoc peccatoribus
ꝓdest. Unde & apłs tradidit
huiꝰmodi in interitum carnisut
sp̃s saliuis sit in die dñi nostri
iħu xp̃i. Pectore autẽ & uentre
ait reptare serpentem:ñ tam
ꝓpter corporis figurã. quã quia
ꝓpt̾ terrenas cogitationes. de il¬
la celesti benedictiõe sit lapsuᷤ.
Pectus enĩ frequenter recessus

Expanded text:
diuina quia operatur gloriam, poenam diuina quia operatur gloriam, poenam relinquit. honorificantes me inquit honorificabo honorem bonorum operationis suae esse declarans. et contemptores, inquit, mei — non dixit honore priuabo, sed honore priuabuntur, non suae operationi deputans eorum iniuriam, sed quid futurum esset ostendens. ergo hic non dixit: facio te supra pectus tuum et in utero tuo ambulare et terram manducare omnes dies uitae tuae, sed: ambulabis inquit et manducabis, ut praedixisse magia de serpente quae futura sunt uideretur quam praescripsisse quid faceret. terra, inquit, tibi cibus erit, non anima; nam et hoc peccatoribus prodest. unde et apostolus tradidit huiusmodi in interitum carnis, ut spiritus saluus sit in die domini nostri Iesu Christi. pectore autem et uentre ait reptare serpentem non tam propter corporis figuram quam quia propter terrenas cogitationes de illa caelesti benedictione sit lapsus; pectus enim frequenter recessus
Abbreviated transcription (Latin):
bo onerati. ad terrena cur¬
uantur: Bene ergo ait delec¬
dationi: que cibis incenta. ter¬
bam uidetur manducare.
Supra pectus tuũ & in utero
tuo ambulabis: et terrã man¬
ducabis om̃ib diebus uite tue.
Coligenda est om̃is ex cusatio
diaboli: ne forte malitie sue ali¬
quid possit obtendere. ut dicat
iniqͥtatẽ suam ex dampnatiõe
uenisse: & idõ ad nocendum ho¬
minib ꝑtinaciter obniti. quia
idõ dampnatus ẽ ut noceret.
Quod uidetur esse ꝓrimũ opi¬
nioni: si tanquã dampnationis
accipimus istam sententiam.
Non enĩ ad hoc ds̃ serpentem
dãpnauit ut noceat: sed quid
futurus esset ostendit. Et qͥdẽ
temitatio illa qͦd ampliꝰ homi¬
nib ꝓsit. superiꝰ demonstra¬
uimus : si tamen cognouerimꝰ
qͥa scriptũ est dicente dño
Honorificabo honorificantes
me: & contemptoreᷤ mei honore
priuabitur. Licet nobis ex his
uerbis aliqͥd estimare. Ds̃ enĩ
operat᷑ quod bonũ ẽ: ñ qͦd ma¬
lum. Ergo doceant te uerba

Expanded text:
bo onerati ad terrena curbo onerati ad terrena curuantur? belle ergo delectationi ait, quae cibis intenta terram uidetur manducare: supra pectus tuum et in utero tuo ambulabis et terram manducabis omnibus diebus uitae tuae. tollenda est omnis excusatio diaboli, ne forte malitiae suae aliquid possit optendere, ut dicat iniquitatem suam ei condemnatione uenisse et ideo ad nocendum hominibus pertinaciter obniti, quia ideo damnatus est, ut noceret. quod uidetur esse proximum opinioni, si tamquam damnationis accipimus istam sententiam; non enim deus ad hoc serpentem damnauit, ut noceat, sed quid futurum esset ostendit. et quidem temptatio illa quod amplius hominibus prosit superius demonstrauimus; si tamen cognouerimus quia scriptum est dicente deo: honorificantes me honorificabo, et contemptor mei honore priuabitur, licet nobis ex his uerbis aliquid aestimare. deus enim operatur quod bonum est, non quod malum; ergo doceant te uerba
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie. Sunt falsa in potentiᷤᷤ
reb singulis nomina ut teme¬
ritatem dicat e̾ẽ uirtutẽ & aua-¬
ritie nomen imponat indus¬
trie. Serpens enim mulierem
decepit: iurũ mulier ad pͣua¬
ricationẽ de ueritate deduxit
Serpentis typũ accipit delec¬
tatio corporalis : mulier simbo¬
lũ sensus est nr̃i: uir mentis.
Delectatio itaq sensum mouet:
sensus menti transfundit. quã
acceperit passionẽ. Delectatio
igitur prima ẽ origo peccati:
ideoq non mireris cur ante
serpens dampnet᷑ iudicio dei:
scđo mulier: tercio uir. Scđ̾m
erroris ordinem: dampnatiõis
quoq ordo seruatus est. Delec¬
tatio igitur sensũ : sensus autẽ
mentem captiuã facere consu¬
euit. Ut scias autẽ qͥa serpenᷤᷤ
trpus est delectationis: damp¬
nationẽ eiꝰ aduerte. Supra pec¬
tus inqͥt tuũ: & in utero tuo
ambulabis. Qui sunt qͥ in ute¬
ro suo ambulant. nisi qui uen¬
tri & gule uuint: quoꝵ deus
uenter ẽ & gloria in puoenoiᷤ
eoꝵ qui terrena sapiunt. & ci¬

Expanded text:
iustitiae sunt falsa inponentis rebus singulis nomina, ut temeritatem dicat esse uirtutem et auaritiae nomen inponat industriae. serpens enim mulierem decepit. uirum mulier ad praeuaricationem de ueritate deduxit. serpentis typum accepit delectatio corporalis. mulier symbolum sensus est nostri, uir mentis. delectatio itaque sensum mouet, sensus menti transfundit quam acceperit passionem. delectatio igitur prima est origo peccati, ideoque non mireris cur ante serpens damnetur iudicio dei, secundo mulier, tertio uir. secundum erroris ordinem damnationis quoque ordo seruatus est; delectatio enim sensum, sensus autem mentem captiuam facere consueuit. ut scias autem quia serpens typus est delectationis, damnationem eius aduerte. supra pectus inquit tuum et in utero tuo ambulabis. qui sunt qui in utero suo ambulant nisi qui uentri et gulae uiuunt, quorum deus uenter et gloria in pudendis eorum, qui terrena sapiunt et ci
Abbreviated transcription (Latin):
a nemine diuidicat᷑. & fortasse
quasi adhuc fragilis audies u̾ba
in effabilia que non licet homi¬
ni loqui: & tunc qͦd acceperisre¬
seruato. ꝙ quod audieris custo¬
di. Paulus apłs custodiebat ne
laberetur: uel alios certe face¬
ret errare. Aut fortasse ideo
dixit paulus qͥa ñ licet homini
loqui. quia erat adhuc in copo¬
re consticus: hoc ẽ uidebat istiꝰ
corporis passiones: uidebat legẽ
carnis sue. repugnantẽ legi m̾¬
tis sue. Hoc enim malo ne uide
turi ꝑiculi iactare t̾rorẽ. Sit
enĩ uel ꝓpter hanc uitã secu¬
ritas: ut nullos preuaricatio¬
nis post hanc futurȩ laqueos
formioemꝰ. Ergo qͥcũq fuerit
in ꝑadiso ascensione uirtutis.
audit misteria dĩ archana illa
atq sec retaĩ audiet dicentem
dñm tanquã latroni illi ascele¬
re ad confessionẽ. & ad fidei la¬
trociniũ reuertenti: hodie me¬
cũ eris in paradiso. Serpens
autẽ erat sapientior om̃ium
bestiarũ que erant suꝑ terram:

Expanded text:
a nemine diiudicatur, et fortasse a nemine diiudicatur, et fortasse quasi adhuc fragilis audies uerba ineffabilia, quae non liceat homini loqui, et tunc quod acceperis reseruato et quod audieris custodi. Paulus apostolus custodiebat, ne laberetur uel alios certe faceret errare. aut fortasse ideo dixit Paulus: quae non licet h omini loqui, quia erat adhuc in corpore constitutus, hoc est uidebat istius corporis passiones, uidebat legem carnis suae repugnantem legi mentis suae. hoc enim malo intellegri periculi iactare terrorem; sit enim uel propter hanc uitam securitas, ut nullos praeuaricationis posthac futurae laqueos formidemus. ergo quicumque fuerit in paradiso ascensione uirtutis audiet mysteria dei arcana illa atque secreta, audiet dicentem dominum tamquam latroni illi a scelere ad confessionem et ad fidem a latrocinio reuertenti: hodie mecum eris in paradiso. Serpens autem erat sapientior omnium bestiarum, quae erant super terram,
Abbreviated transcription (Latin):
entem esse mandato: idõ precep¬
tum posuit. Quoo si non p̃uari¬
catus esses : ꝑiculũ incerti iu¬
dicii incidere neqͥuisses. Itaq
qm̃ uidicare uoliusti: ido addi¬
dit. Ecce adam factus es unꝰ ex
nobis : ut scias bonũ & malũ.
Uoliusti tibi arrogare uidici¬
um: penã praui uidicii refu¬
tare non debes. Posuit tamen
te contra paradisũ: ne memo¬
riã eiꝰ possis abolere. Deniq uis¬
ti in paradiso rapunt᷑. sicut
paulus raptus ẽ in paradisũ.
primo celo ad scđm. a scđo ce¬
lo ad terciũ. mentis tue uigore
rapiaris. hoc ẽ quia primum
unuqͥsq homo est corporalis.
scđo animalis. t̾cio sp̃ualis: si
ita rapiaris ad terciũ celũ. ut
uideas fulgorẽ gr̃e spũalis.
animalis enĩ homo que sunt sp̃s
nescit. & ioõ tercii celi ascensio
tibi ẽ necessaria: rapieris in ꝑa¬
disũ. rapieris iam sine ꝑiculo.
ut possis ouudicare om̃ia. qͥa
spualis duudicat om̃ia. ipse aute

Expanded text:
entem esse mandato: ideo praecepentem esse mandato: ideo praeceptum posuit. quod si non praeuaricatus esses, periculum incerti iudicii incidere nequiuisses. itaque quoniam iudicare uoluisti, ideo addidit: ecce Adam factus est quasi unus ex nobis, ut sciat bonum et malum. uoluisti tibi adrogare iudicium: poenam praui iudicii refutare non debes. posuit tamen te contra paradisum, ne memoriam eius posses abolere. denique iusti in paradisum rapiuntur, sicut Paulus raptus est in paradisum primo caelo ad secundum, a secundo caelo ad tertium mentis tuae uigore rapiaris, hoc est quia primum unusquisque homo est corporalis, secundo animalis, tertio spiritalis, si ita rapiaris ad tertium caelum, ut uideas fulgorem gratiae spiritalis — animalis enim homo quae sunt spiritus nescit, et ideo tertii caeli ascensio tibi est necessaria, ut rapiaris in paradisum — rapieris iam sine periculo, ut possis diiudicare omnia, quia spiritalis diiudicat omnia, ipse autem
Abbreviated transcription (Latin):
nors nr̃ potuit inuenire. Sed
forte arguas. qͥa hec qͦ deus in
tali paradiso locauit: hoc ẽ pas¬
siones corporis. & uanitatẽ quãdã.
fluctuantiũ uel inaniũ cogitati¬
onũ: quod ipse nr̃i fuerit auctor
erroris. Considera qͥd dicat
Habete inquit potestatẽ pisciũ
maris. & uolatiliũ celi: & om̃iũ
reppentium que reppunt super
terram. Uides quoo ille tibi tri¬
buerit potestatem. ut de om̃ib
iudicare tu debeas: singuloꝵ ge¬
nera. iudicii tui sobria definiti¬
one discern̾e. Uocauit ad te om̃ia
õs: ut supra om̃ia mentẽ tuam
esse cognosceres. Cur que tibi
similia minime repperisti: ad sciᷤ¬
cere tibi & copulare uoluistiꝰ
Dedit tibi certe sensũ quo uni¬
uersa cognosceres. & de cognitiᷤ¬
udicares: meritoq de illo fe¬
cundo ꝑadiso agro eiectus es:
quia non potiusti seruare mã
idõ dixit quasi fragiliorib: no¬
lite iudicare ut non uidicemi¬
ni. Ergo qͥa sciuit infirmitatẽ
ẽẽ ad iudicandũ. uoluit obedi¬

Expanded text:
noster potuit inuenire. Sed forte arguas quia haec quoque deus in tali paradiso locauit, hoc est passiones corporis et uanitatem quandam fluctuantium uel inanium cogitationum, quod ipse nostri fuerit auctor erroris. considera quid dicat. habete inquit potestatem piscium maris et uolatilium caeli et omnium repentium, quae repunt super terram. uides quod ille tibi tribuerit potestatem, ut de omnibus iudicare tu debeas, singulorum genera iudicii tui sobria definitione discernere. uocauit ad te omnia deus, ut supra omnia mentem tuam esse cognosceres. cur quae tibi similia minime repperisti adsciscere tibi et copulare uoluisti? dedit tibi certe sensum, quo uniuersa cognosceres et de cognitis iudicares, meritoque de illo fecundo paradisi agro eiectus es, quia non potuisti seruare mandsse: ideo dixit quasi fragilioribus: nolite iudicare, ut non iudicemini. ergo quia sciuit infirmum te esse ad iudicandum, uoluit oboedi