comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sibilia & inuisibilia condita om̃s qui dem sontiunt.
& in tellegereom̃s pos sunt plaenom per in delegis ac
promis sorum illius fidem plaenã quae iustitiae & meri¬
todiuinȩ pos sibilitati sub eẽ resur rectionis effectũ aet̃po
careat qui n on crodit quique te xp̃e dĩ filiũ & dm̃ ma¬
nentẽ in homine diffitetur. nec redemꝰtionem humani
generis tõincaelos crucis triumfo. & confititur & praedicat
quire tributorem scĩ laboris aut scelerũ uindicem non s¬
citee futurũ Ille consortia diaboligemens ꝑpaua sfat
exuladtonebrts a ꝓfundae noctis mersus horroribus Elc grtuntes
ris minis terfuisti ab auctore gratiam recepturus: Tradeque
creditis qui nostris tractatibus ad fustis. Ita animũ uoraelucis
gaudia repleuerunt ut dm̃ xp̃m eius quepia atĩ. lic& cliuignoras¬
sepȩ uite at aeteruaetamen beatitudine speremesse uelio
caeniuoluatur incendiis ab sit autẽ nunc mihi amplius qũa dedõ

Expanded text:
sibilia et invisibilia condita omnes quidem sentiunt, sibilia et invisibilia condita omnes quidem sentiunt, et intelligere omnes possunt; plenam perinde legis ac promissorum illius fidem, plenamque justitiae et merito divinae possibilitati subesse, resurrectionis effectu aeterno careat, qui non credit; quique te, Christe, Dei Filium et Deum manentem in homine diffitetur, nec redemptorem humani generis, evecto in coelos crucis triumpho, et confitetur et praedicat; qui retributorem sancti laboris, aut scelerum vindicem non sperat futurum; ille consortio diaboli gemens perpetuas eat exsul ad tenebras, et profundae noctis mersus horroribus flagrantisris minister fuisti, ab auctore gratiam recepturus, trade, qucreditis qui nostris tractatibus affuistis, ita animum verae lucis gaudia perfuderunt, ut Deum Christum ejusque pietatem, licet diu ignorasse poeniteat, aeternae tamen beatitudinis sperem esse, vel coeni volvatur incendiis. Absit autem nunc mihi amplius quam de Deo
Abbreviated transcription (Latin):
epetam plene & anime uis ceribus intimandã breui oribus elo¬
quar uerbis xp̃ianis fidei in tegritas plenitudo iustitiat est ud
umnon copiose oruoribus hosciae autodor polluti ignis ex poscitur
enixedm̃ colueris. Sitem& proamcubus dõ dedas due. ex omnib:
diligas quia nec prodes se sibiullus ex setantũ potestũ lille uel
omnibus in cõmune uel singulis. quid aut̃ aequius quã ut sicut
te hominẽ diligas a quote similiter diligi. si consolaris exoptas
Sic praestare que ad modũ & cuperebona certenon propter cadu¬
cam breuis simi temporis uolupta tũ Sƿembȩatissime
act̃uitatis exciudere. nec tueri presentium uanitate acfi¬
dem distruere futerorum cũ exduobus condebi cllius forte
alterum clareat non dicam subdĩ sed cuius lib& honestiho¬
minis arbitrio spemponere & propter electionem uenien¬
tium praesentias per pere quam ob prae sentiũ trase¬
untem u sum man sura preterire.
iuina messe & simpli cem maiesta tẽ adque ab eo ui¬

Expanded text:
epetam plane; et animae visceribus intimandam brevioribus eloquar verbis. Christianis fidei integritas, plenitudo justitiae est, id jam non copiosae cruor hostiae aut odor polluti ignis exposcitur: enixe Deum colueris, si temet pro omnibus Deo dedas, duo ex omnibus tem hominem diligas; quia nec prodesse sibi ullus ex se tantum potest, quantum ille vel omnibus in commune vel singulis: quid autem aequius quam ut sicut te hominem diligas, a quo te similiter diligi, si consolari exoptas? Sic praestare quemadmodum et cupere bona: certe non propter caducam brevissimi temporis voluptatem, spem beatissimae aeternitatis excludere, nec tueri praesentium vanitatem, ac fidem destruere futurorum; cum ex duobus conducibilius fore alterum clareat, non dicam sub Dei, sed cujuslibet honesti hominis arbitrio spem ponere, et propter electionem venientium praesentia spernere, quam ob praesentium transeuntem usum mansura praeterire. unam esse et simplicem majestatem atque ab eo vi
Abbreviated transcription (Latin):
praestans & li& in omnia equitate sua iustus sio
est tament inmiseratione propensior neque adulcis¬
cendõ celeri in dignatione festinat cuius iudicio
nemo succedit. saluare ergo non ꝑ dere quod crea¬
uit stu d& & inde in enarrabilis patientiae. Necp̃¬
cipitis aliquando uindic te est. quod siidem ⁊iabolus cote¬
rique eius perditionis soe. ante auc menta consequen¬
nium flagitiorũ. & secretorum caelestium quae
exparte sciebant proditianem ob noxias paeniten¬
tiae manus dedissent. humilitatis ex oratione
crimen suꝑbiae diluentes profecto in eos honor re¬
dis set an glicus nec miseri in eorum. nunc sordibus
uoluerentur quos captos nequitiarũ laqueis de pri

Expanded text:
s sit, est tamen in miseratione propensior, neque ad ulciscendum celeri indignatione festinat cujus judicio nemo succedit. Salvare ergo, non perdere quod creavit studet, et inde inenarrabilis patientiae nec praecipitis aliquando vindictae est: quod si idem diabolus caeterique ejus perditionis socii ante augmenta consequentium flagitiorum, et secretorum coelestium quae ex parte sciebant, proditionem obnoxias poenitentiae manus dedissent, humilitatis exoratione crimen superbiae diluentes; profecto in eos honor redisset angelicus, nec miseri in eorum nunc sordibus volverentur, quos captos, nequitiarum laqueis de
Abbreviated transcription (Latin):
& conpugnantibus inter se luxu adque uircutibus
rremiũ inmortalitatis existere. Spectat nos tidia e¬
raeliantes meritorũ arbi terds̃ &spiritales insidias
fragili corpore superari placidus intuetur: dobuit
profecto tã sublimis creaturae culpasie plecti . & elec¬
te indm̃ angeli suꝑbia hominibus subiugari. Vt qui

Expanded text:
nantibus inter se luxu atque virtutibus, praemium immortalitatis exsistere. Spectat nos quotidie praeliantes meritorum arbiter Deus, et spiritales insidias fragili corpore superari placidus intuetur: debuit profecto tam sublimis creaturae culpa sic plecti, et erecta in Deum Angeli superbia hominibus subjugari, ut q
Abbreviated transcription (Latin):
remiũ inmortalitatis existere. Spectat nos tidia
raeliantes meriturũ arbiterds̃ & spiritales insidias
ragili corpore superari placidus intuetur. debuit
rofecto tã sublimis creaturae culpasic plecti. & elec
eindm̃ an geli suꝑbia hominibus subrigari. Vt qui
i auctorem suũ prae eõnoluerat. Sub ditorum prius

Expanded text:
t nos quotidie praeliantes meritorum arbiter Deus, et spiritales insidias fragili corpore superari placidus intuetur: debuit profecto tam sublimis creaturae culpa sic plecti, et erecta in Deum Angeli superbia hominibus subjugari, ut qui sibi auctorem suum praeesse noluerit, subdit
Abbreviated transcription (Latin):
tiam hec cũ ratione facere uiden turquaedezi aboli
Icreutione casu quaedixisti sed qui causa esit quod post
ausũt anter ł meritatis sicutiam que siui deletus statim cũ satel¬
litibus non fuerit signanter edis sere ÷
ĩtudicium nontantũ expotes tate sed exractio¬
ne est quum condemnatione non pdi cantis solã
uult eẽ sententiam nisi & conscientiõ delin quen¬

Expanded text:
tiam haec cum ratione facere videntur quae de diaboli creatione casuque dixisti: sed quid causae sit quod, post ausum tantae temeritatis, sicut jam quaesivi, deletus statim cum satellitibus non fuerit, signanter edissere. judicium non tantum ex potestate, sed ex ratione est, qui in condemnatione non judicantis solam vult esse sententiam, nisi et conscientiam delin
Abbreviated transcription (Latin):
neminem infestum patieris. anteqͥ ueniat tͥ sonnus ꝓfer in
medio codicem constientiã tuam. ⁊ reminiscere pecͥca tua.
si quid in uerbo seu infacto uł in cogitatione pecrasti. Hoc
enim dicit ꝓpħa. Irascimini ⁊ nolite peccare. que dicitis in
cordib ur̃is incubilib urĩs conpungimini. ꝑ diem ñ habuiᷤ
ti tempus. s obseruasti iudicio tuo. ⁊ iniunctum negotium
⁊ confabulatio amicoꝵ ⁊ domestica necessitas. ⁊ filioꝵ cura.
⁊ uxoris sollicitudo. ⁊ miliciȩ timor. ⁊mille te circondede¬
runt cause. Quando in lectulũ tuũ ueneris. ut sopori m¬
bra concedas ad tranqͥllum portũ remotis molestiis ⁊ nemo
pulsat. dicito in corde tuo ⁊ anime tue. expendimꝰ diem o
anima. Quid boni fecimus. aut mali oꝑati sumus. Et si qͥd
boni fecisti grãs age dõ. si quid mali de cet̾o ne facias. ⁊ remi¬

Expanded text:
neminem infestum pateris, antequam veniat tibi somnus, profer in medio codicem conscientiam tuam, reminiscere peccata tua, si quid in verbo, seu in facto, vel in cogitatione peccasti. Haec enim dicit Propheta: Irascimini, et nolite peccare; quae dicitis in corditi tempus, sed observasti judicia tua; et injunctum negotium, et confabulatio amicorum, et domestica necessitas, et filiorum cura, et conjugis sollicitudo, et militiae timor et mille circumdederunt causae. Quando in lectulum tuum veneris ut sopori membra concedas, ad tranquillum portum nemo tibi molestus est, nemo pulsat: dicito in corde tuo et animae tuae: Expendimus diem, o anima, quid boni fecimus? aut quid mali operati sumus? Et si quid boni fecisti, gratias age Deo tuo; si quid vero mali, de caetero ne facias: et remi
Abbreviated transcription (Latin):
nitentie uirtus. ⁊ conuersionis ad dm̃ ab oꝑib malis. Hic
enim sc̃s dauid qui non solum cum in corꝑe eẽt placuit
dõ. s ⁊ post mortem suam uiuis inuenit᷑ grande prestitiᷤ
se solacium. Contigit namq temꝑib ezechiȩ regis allophi¬
los inimicas uidõꝵ gentes circonuallasse ciuitatem iero so¬
limam. Et cum ẽẽt̾ ezechias uir iustus rogauit dm̃ ⁊ ꝓstratꝰ¬
lacͥmis deprecabntur. ultionem de aduersariis postula¬
lans. uenit adeum ysaias ꝓpħa ⁊ dicit. ne putaret ille quia
⁊⁊ habebat multos annos requiescens. Quid gͦ dicit ei: ꝓ te¬

Expanded text:
nitentiae virtus, et conversionis ad Deum ab operibus malis: hic enim sanctus David, non solum cum in corpore esset, placuit Deo, sed et post mortem suam vivis invenitur praestitisse grande solatium. Contigit namque temporibus Ezechiae regis, Allophylos, inimicas Judaeorum gentes, circumvallasse civitatem Hierosolymam. Et cum esset Ezechias lacrymis deprecabatur, ultionem de adversariis postulans. Venit ad eum Isaias et dicit, ne putaret ille quia et habebat multos annos requiescens; quid ergo dicit ei: Prote
Abbreviated transcription (Latin):
tue sunt. grandis eoꝵ uitus. Dicam tͥ qͥd ualeant lacͥme. Ad¬
ꝓ amico suo.: Grandis gła martirum. Martyres effundt̃
sanguinem. peccatores effundunt lacͥmas. Meretrix illa
ñ fudit sanguinẽ. s fontes lacͥmarum effudit. ⁊ deleuit
peccata sua. Et quid dicam de meretͥce. ⁊ immunda mulie¬
re Columpna ȩccłiȩ ⁊ fundamentũ fidĩ. princes apłoꝵ pe¬
trus. ad ancille uilissimȩ muliercłe int̾rogationẽ. t̾cio ne¬
gauit dñm. Nunqͥd sanguinẽ fudit. Nun qͥd amare ꝓ

Expanded text:
Dicam tibi quid valeant lacrymao amico suo? Grandis gloria martyrum. Martyres effundunt sanguinem. Peccatores effundunt lacrymas. Meretrix illa non fudit sanguinem, sed fontes lacrymarum profudit, et delevit peccata sua. Et quid dicam de meretrice et immunda muliere? Columna Ecclesiae, et fundamentum fidei, primus apostolus Petrus ad ancillulae vilissimae mulierculae interrogationem tertio negavit Deum: nunquid sanguinem fudit? Nonne amare
Abbreviated transcription (Latin):
ut deas. illa. S confundis alicui dicere quia peccasti. dicico ea coti¬
die in uaĩa tua. Nondico ut confitearis conseruo ut tͥ expbret.
dicito dõ qui curat ea. Nec enĩ si ñ dix̾is. ignorat ea ds.: Nqͥd¬
ea uult ate cognoscere. Cum faciebas ea presto erat. Etim admit¬
t̾es nouerat. Peccare ñ erubiusti. ⁊ conftt̾i erubescis: Dicito in
hac uita. ut uiilla reqͥem habeas. dicito ingemiscens. ⁊ lacͥmans
ncodice scripta sunt pecc̾a tua. Spongia pecroꝵ tuoꝵ. lac̾mȩ

Expanded text:
ut deleas illa, sed si confunderis alicui dicere, dicito ea quotidie in anima tua. Non dico ut confitearis ea servo tuo, ut tibi exprobret, sed dicito Deo, qui curat ea. Nec enim si non dixeris, ignorat ea; a te vult ea cognoscere? cum faciebas ea, praesto erat; cum admitteres, noverat. Peccare non erubuisti, et confiteri erubescis? Dicito in hac vita, ut in illo requiem habeas. Dicito ingemiscens et lacrymans. In codice scripta sunt peccata tua: spongia peccatorum tuorum lac
Abbreviated transcription (Latin):
non feceritis ꝑibitis. Quando inimicꝰ ueniam pecit. conti¬
nuo dimittatis. Et hoc multum ad uos. Multum a de mi
nicum erat diligere seiuentem. Multum est ad de di
nec tunc odisses. Mallem tunc cum seuentẽ p tereris
dnm̃ recordareris dicentem. paĩ ignoice illrs quia nẽs ⁊¬
unt quid faciunt. Hoc gͦ magnone uelleui i c enã eo tẽ¬
pore cum inte seulebat inimicus: respice. es dnut̃ dst
tuum ista dicentem. Sed forte dicturus es. fecit ille sed
ut dñs. quia xep̃c̃. quia dĩ filius. quia unigenitꝰ. quia
uerbum caro factum. Quid gͦ maluss inualidꝰ hoSi

Expanded text:
non feceritis, peribitis. Quando inimicus veniam petit, continon feceritis, peribitis. Quando inimicus veniam petit, continuo dimittatis. Et hoc multum ad vos? Multum ad te erat, inimicum diligere saevientem: multum est ad te, honec tunc odisses: mallem tunc, cum saevientem patereris, Dominum recordareris dicentem, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Hoc ergo magnopere vellem, ut etiam eo tempore, cum in te saeviebat inimicus, respiceres Dominum Deum tuum ista dicentem. Sed forte dicturus es: Fecit ille, sed ut Dominus, quia Christus, quia Dei Filius, quia Unigenitus, quia Verbum caro factum. Quid ego malus et invalidus homo? Si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmisi: Dimittere peccata ur̃a. Quid p̃cepi᷑. Ut s uos di
mutatis debitorib nrĩs. Quomͦ potestis hec facere. si nͦ
diligatis inimicos: Quid gͦ facturi sumus fr̃s᷑ Ad tan¬
tam paucitatẽ rediturus est grex.xp̃i: Si soli illi de¬
bent dicere. dimitȩ nobis debita nr̃a sicut ⁊ nos dimit¬
timꝰ debitorib nr̃is. qui diligunt inimicos: nescio qͥd
dicam. nescio quid faciam. Dicturus uobis sum. si ini¬
ut diligatis orate. S nunqͥd uobis diccurus sum. si non
diligitis inimicos ur̾os uolite orateone in duĩca dice¬
re dimitte nob̃ debita nr̃a sicut ⁊ nos dimitamꝰ debitorib
nris ⁊ Puta quia dico nolite dicere si nondpẽis nondi¬
guttune. si drẽitis ⁊ non feceritis non duntitunt᷑. Figo
unde possum ñ paucitatẽ xp̃ianam. s multitudinẽ
consolari. ⁊ scio quia hoc desid̾atis audire. Dimittite
dicitis: Unde modo tractamꝰ. dimitte nob̾ debtta nr̃a sicut

Expanded text:
promisi? Dimittpromisi? Dimittmittatis debitoribus vestris. Quomodo potestis hoc facere, si non diligatis inimicos? Quid ergo facturi sumus, fratres? Ad tantam paucitatem redigitur grex Christi? Si soli illi debent dicere, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, qui diligunt inimicos; nescio quid faciam, nescio quid dicam. Dicturus enim vobis sum: Si nut diligatis, orate. Sed numquid vobis dicturus sum: Si non diligitis inimicos vestros, nolite in oratione dominica dicere, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? Puta quia dico, Nolite dicere. Si non dixeritis, non dimittuntur: si dixeritis, et non feceritis, non dimittuntur. Ergo unde possum, non paucitatem christianam, sed multitudinem consolari: et scio quia hoc desideratis audire. Dimittite,dicitis? unde modo tractamus: Dimitte nobis debita nostra, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
esse ꝑsecutor: s laboranit ut eẽt̃ adiutor. Et si uerum q̾¬
ras oratum est contra illum. s contra eiꝰ maliciã.ũ na¬
turam. Ora ÷ tu contra maliciam inimici tui. illa moria¬
tur ꝯ ille uiuat. Sienĩ mortuus fuerit ini micus tuus.
quasi inimicũ caruisti. s nec amicum inuenisti. Si aut̃
mortua fuerit malicia eiꝰ: ꝯinimicũ non inuenisti. Ad¬
huc dicite. Quis potest: Quis illud fecit: Ds̃ illud faci¬
at incordib ur̃is. Et ego scio pauci illud faciunt. Mag¬
ni illud faciunt. spũa les faciunt. Hunqͥd tales sunt om̃s
in eccłia fideles ad altare accedentes. corpus ⁊ sanguinẽ
xp̃i sumentes. nunquid tales sunt om̃s.  Et tamen om̃s
dicunt dimitte nob̃ debita nr̃a sicut ⁊ nos dimitimꝰ de¬
bitorib nris. Si respondeat illis d̾s̃. qluid a m̃e peritis
ut faciam qd ꝓmisi. quando uos non. facitis qd p̃cepi . qͥd

Expanded text:
esse persecutor, sed laboravit ut esset adjutor. Et si verum quaeesse persecutor, sed laboravit ut esset adjutor. Et si verum quaeras, oratum est contra illum: sed contra ejus malitiam, non naturam. Ora et tu contra malitiam inimici tui: illa moriatur, et ille vivat. Si enim mortuus fuerit inimicus tuus, quasi inimico caruisti, sed nec amicum invenisti. Si autem mortua fuerit malitia ejus: et inimicum amisisti, huc dicitis: Quis potest? quis illud fecit? Deus illud faciat in cordibus vestris. Et ego scio, pauci illud faciunt, magni sunt qui faciunt, spirituales faciunt. Numquid tales sunt omnes in Ecclesia fideles ad altare accedentes, corpus et sanguinem Christi sumentes? numquid tales sunt omnes? Et tamen omnes dicunt, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Si respondeat illis Deus: Quid a me petitis ut faciam quod promisi, quando vos non facitis quod praecepi? Quid
Abbreviated transcription (Latin):
orate ut fiat in uob uoluntas tlĩ. Quid enĩ tͥ ꝓd
malum inimici tui Si malum nullum ħec. nec urs.¬
micus tuus esset. Bonum illi opta. finit mala ⁊ ñ erit
inimicus. Hon enim inimica est tͥ in illonat᷑a hu¬
mana: s culpa. Numqͥd idõ tibi est inmitꝰ. qd̃ ht̃ ani¬
nem habes : carnem ht̃. Consubstantiał tuus est. Simul
de t̾ra facti estis. a dño animati estis. Hoc ÷ ille qd̾ ⁊ tu:
respice frẽm tuũ. ꝑmo duo parentes nr̃ĩ erant. Adan
⁊eua. Ille pat̾. illa mater. Ergo nos fr̃s. Omittamꝰ ori¬
ginem pͥmam. Ds̃ pat̾: ecclia mater. Ergo nos fr̃s. Sed
inimicꝰ m̃s paganus est. uideus est. ħeticus est. Et un¬
de iam dudum dixi. fiat uoluntas tua sicut in celo⁊
ticus: t̾ra est. Si celum es inuoca p atrem qͥ est in celis.
ꝓ inimicis tuis ora. Quia ⁊ saulus inimitꝰ eccłȩ erat. sic
oratum est ꝓ illo. factus est amicus. Non solum desticit

Expanded text:
orate, ut fiat in vobis voluntas Dei. Quid enim tibi prodest orate, ut fiat in vobis voluntas Dei. Quid enim tibi prodest malum inimici tui? Si malum nullum haberet, nec inimicus tuus esset. Bonum illi opta, finiat mala, et non erit tibi inimicus. Non enim inimica est tibi in illo natura humana, sed culpa. Numquid ideo tibi est inimicus, quod habet aninem habes, carnem habet. Consubstantialis tuus est: simili de terra facti estis; a Domino animati estis. Hoc est ille quod tu: respice fratrem tuum. Primi duo parentes nostri erant, Adam et Eva; ille pater, illa mater: ergo nos fratres. Omittamus originem primam: Deus pater, Ecclesia mater: ergo nos fratres. Sed inimicus meus Paganus est, Judaeus est, haereticus est; et unde jamdudum dixi, Fiat voluntas tua, sicut in coeloticus: terra est. Si coelum es, invoca Patrem qui est in coelis, et pro inimicis tuis ora: quia et Saulus inimicus erat Ecclesiae; sic oratum est pro illo, factus est amicus. Non solum destitit
Abbreviated transcription (Latin):
ualli. percato. ꝓpt̃ qd̾ peccm cum paruulis curritis ad grãm
saluatoris. ⁊ quicqpo uiuendo addidistis: diccis. factis. cogita¬
tiõib omĩa dimittunt᷑. ⁊ exhibitis inde tanquam a conspec¬
uobis dicere. uelut cotidiana mundatiõe ista. dimute
nob̾ debita nr̃a sicut ⁊ nos dimitimꝰ debitorib nrĩs. quid
facietifr Habetis inimicos. Quis enĩ uiuat in bac t̾ra.ñꝰ
habens inimicũ Intendite uobis. diligite illos. Hullo mͦ
tͥ potest nocere. inimicꝰ seuiens. quantũ tibi noces si non
diligis inimicum: Ille enim nocere potest. aut uillȩ tuę
aut peccori tuo aut domui tue. aut seruo tuo aut antille
tue. aut filio tuo aut coniuigi tue. aut ut multũ si illi
tios. S nunqͥd illud don aui uob̃: Ille uob̃ donauit. cui
dicitis fiat uoluntas tua sicut incelo ita ⁊int̾raͣ Tamen
non uob̃ uideatur impossibile. Ego scio. ego noui. ego ꝓba

Expanded text:
nali peccato, propter quod peccatum cum parvulis curritis ad gratiam nali peccato, propter quod peccatum cum parvulis curritis ad gratiam Salvatoris, et quidquid vivendo addidistis, dictis, factis, cogitationibus, omnia dimittuntur: et exibitis inde tanquam a conspecvobis dicere, velut quotidiana mundatione ista, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris; quid facietis? Habetis inimicos: Quis enim vivat in hac terra non habens inimicum? Intendite vobis, diligire illos. Nullo modo tibi potest nocere saeviens inimicus, quantum tibi noces, si non diligis inimicum. Ille enim nocere potest aut villae tuae, aut pecori tuo, aut domui tuae, aut servo tuo, aut ancillae tuae, aut filio tuo, aut conjugi tuae; aut, ut multum, si illi vos. Sed numquid ego illud donavi vobis? Ille vobis donavit, cui dicitis, Fiat voluntas tua, sicut in coelo, ita et in terra. Tamen non vobis videatur impossibile: ego scio, ego novi, ego prob
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa si colligant᷑ contra nos. non id̾o ñ premunt. quia mi¬
nuta sunt: Quid int̾ est utrumq te plunbum p̾mat an
arena. Plumbũ una massa est. harena minuta grana susł.
s ꝯpietate p̾munt. Minuta sunt peccata. non uides de
guitis minutis flumina impleri. ⁊ fundos trahiͦ M inuta
dicimꝰ faciamꝰ. dimitte nob̾ debita nrã sicut ⁊ nos dimit¬
timus debitorib nr̃is. sponsionem faciamꝰ cũ dõ. pactum
⁊placitum. Hoc tͥ dicit dñs ds̃ tiuuis. ditte: dimito. Hoi
dimisisti. tu cortra te tenes. non ego. Sane kĩmefili qm̃ scio
ista sententia dimitte nob̃ debita nr̃a sicut ⁊ nos dimittimꝰ
debitorib nr̃is: audite me. baptirandi estis. omia dimit¬
cote. quis qd̾ ht aduersus aliquem in corde suo. dimittat ex
cordo. Dit intrate.⁊certi estote omĩa ꝓasus uob dimitai q̃
contuxistis. ⁊ ex parentib nascendo scd̾m adam cũ origi¬

Expanded text:
omnia si colligantur contra nos, num ideo non premunt, quia miomnia si colligantur contra nos, num ideo non premunt, quia minuta sunt? Quid interest, utrum te plumbum premat, an arena? Plumbum una massa est, arena minuta grana sunt, sed copia te premunt. Minuta sunt peccata: non vides de guttis minutis flumina impleri, et fundos trahi? Minuta dicimus faciamus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Sponsionem facimus cum Deo, pactum et placitum. Hoc tibi dicit Dominus Deus tuus: Dimitte, et dimitto. Non dimisisti: tu contra te tenes, non ego. Sane, charissimi filii meista sententia, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris: audite me. Baptizandi estis, omnia dimittite: quisque quod habet adversus aliquem in corde suo, dimittat ex corde. Sic intrate, et certi estote omnia prorsus vobis dimitti quae contraxistis, et ex parentibus nascendo secundum Adam cum origi
Abbreviated transcription (Latin):
do quidem dicitur occłs in de accepisse nomen a uelocitate: Qs
s ꝓse claudunt᷑. Aures cum conatu claudis. manus leuas ꝑue-¬
nu ad ilias. Et si tibi aliquis manus teneat. patent. nec potos
eas claud̾e adu̾sus uerba maledica. impura. blandientia. ⁊
decipientia. Cum aliqͥd qd̾ non opportet audieris. ⁊ si non fe¬
ceris nonne aure peccas: Audis mali aliqͥd libent̃. Lingua
minim a quanta mala conmitrit. aliquando talia. quib hõ
de altar. separetur. Ad illam ꝑtinet mat̾ies blasphemiarũ.
ħmulta ⁊ inania dicunt᷑. que ad rem non ꝑtinent. Nichil ma¬
li faciat manus. non currat pes ad aliqͥd mali. non dirigat᷑
occłs in lascuuã. non auris libent̾ pateat turpitudini. ñ
moueat᷑ lingua ad id qd̃ non decet. Dic cogitationes quis te
net Fr̃s mei plerumq oramꝰ. ⁊ aliunde cogitamus. quasi
obliti ante quem stemus. aut ante quem ꝓni iaceamꝰ. Ista

Expanded text:
doquidem dicitur oculus inde accepisse nomen, a velocitate. Qudoquidem dicitur oculus inde accepisse nomen, a velocitate. Quet cito clauduntur: aures cum conatu claudis, manum levas, pervenis ad illas: et si tibi aliquis manus teneat, patent; nec potes eas claudere adversus verba maledica, impura, blandientia et decipientia. Cum aliquid, quod non oportet, audieris, etsi non feceris, nonne aure peccas? Audis mali aliquid libenter. Lingua mortifera quanta peccata committit? Aliquando talia, quibus homo ab altari separetur. Ad illam pertinet materies blasphemiarum: et multa etiam inania dicuntur, quae ad rem non pertinent. Nihil mali faciat manus; non currat pes ad aliquid mali; non dirigatur oculus in lasciviam; non auris libenter pateat turpitudini; non moveatur lingua ad id quod non decet: dic, cogitationes quis tenet? CAPUT IX. Fratres mei, plerumque oramus, et aliunde cogitamus, quasi obliti ante quem stemus, aut ante quem proni jaceamus. Ista
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ lauachrũ regenerationis. in magnas angustias co¬
trusi fuerimus. si non nob daret᷑ cotidiana mundrat
scȩ orationis. E lemosine ⁊ orationes mundant pecrata.
tantum ne talia conmittant᷑ unde necesse sit separiuos
a pane cotidiano. uitantes debita. quib delet᷑ certa ⁊ seue¬
ra dampnacio. Nolite uos iustos dicere. quast ñ habeatisn
unde dicatis. dimitte nob̾ debita nr̃a sicut ⁊ nos dimittimꝰ
ddebitorib nrĩs. Abstinentes a deceptionib ħeticoꝵ. a com
cissionib scismaticoꝵ. abstinentes ab homicidiis. Ab adul¬
teriis. ⁊ fornicatioĩb afurcis ⁊ rapinis. a falsis testimomi..
ꝯ si qua forte alia non dico que exitialos exitus habent. inide
necesse sit p̃scidi ab altari ⁊ ligari in t̾ra ut liget᷑ in celo: nał¬
de ꝑiculose⁊ mortifere nͥ soluat᷑ in t̾ra qd̃ soluat᷑ in celo. istt̃
gͦ exceptis. non de est unde homo peccet ⁊ ñ quod opportet.
Uidendo libent̾ peccat. Et quis teneat occłi uelocitatẽ. qual¬

Expanded text:
per lavacrum regenerationis, in magnas angustias contrusi fuerimus, si non nobis daretur quotidiana mundatio sanctae orationis. Eleemosynae et orationes mundant peccata; tantum ne talia committantur, unde necesse sit separari nos a pane quotidiano; vitantes debita, quibus debetur certa et severa damnatio. Nolite vos justos dicere, quasi non habeatis unde dicatis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Abstinscissionibus schismaticorum; abstinentes ab homicidiis, ab adulteriis et fornicationibus, a furtis et rapinis, a falsis testimoniis; et si qua forte alia, non dico quae exiriales exitus habent, unde necesse sit praecidi ab altari, et ligari in terra ut ligetur in coelo, valde periculose et mortifere, nisi solvatur in terra quod solvatur in coelo: istis ergo exceptis, non deest unde homo peccet. Quod non oportet videndo libenter, peccat. Et quis teneat oculi velocitatem? Quan
Abbreviated transcription (Latin):
unde tota nauis mergat᷑. ⁊ ob hoo orare sentinare est.
Non tantũ aut̃ debemus orare. s Selemosinã facere. quia
quando sentinat᷑ ne nauis mergat᷑. ⁊ uocib agit᷑ ⁊ manib¬
U ocib agimus cũ dicimus. dimitte nob debita nr̃a sic̃

Expanded text:
unde tota navis mergatur. Et hoc orare, sentinare est. unde tota navis mergatur. Et hoc orare, sentinare est. Non tantum autem debemus orare, sed et eleemosynam facere: quia quando sentinatur ne navis mergatur, et vocibus agitur et manibus. Vocibus agimus, cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sic
Abbreviated transcription (Latin):
post laborem uita et̾na nominatum. Iterum in isto paue
nrõ cotidiano si intlligas qd̾ fideles accipiunt qd̾ accepti es¬
tis baprirati. bene rogamꝰ ⁊ dicimꝰ panem nr̃m cotidranũ
da nob̾ hodie: ut sic uiuiamꝰ. ne abillo altari separem᷑.
rib nr̃is : ⁊ ista peticio non est exponenda. quia ꝓ nob̾
petins: Nobis eium debita dimitti postulamtꝰ. Bebitores
tores sumus. Si dix̾imus quia peccatum ñ habemꝰ no ᷤ ipõs
noseducimꝰ. ꝯueritas in nob̃ non est. Et baptirati sininis
debitores sumus. Non quia aliquid remansit qd̃ nob̾ in
baptismo dimissum non fuerit. s quia uitiendo contraxi¬
mus qd̾ cotidie dimittam᷑. Qui baptizant᷑ ⁊ exeunt. sine
debito ascendunt. sine debito ꝑgunt. Qui autem bapti¬
tant᷑ ⁊ tenent᷑ in hac uita: de fragilitate mortalitant tra¬
hunt aliquio. unde ⁊ si non nauf agat᷑. tamen ⁊elutet
ut sentinet᷑. quia si non sentinat᷑ paulatim ing. xdit᷑.

Expanded text:
post laborem vita aeterna nominatur. Iterum in isto pane post laborem vita aeterna nominatur. Iterum in isto pane nostro quotidiano si intelligas quod fideles accipiunt, quod accepturi estis baptizati; bene rogamus et dicimus, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie: ut sic vivamus, ne ab illo altari separemur. ribus nostris. Et ista petitio non est exponenda quia pro nobis petimus. Nobis enim debita demitti postulamus. Debitores tores sumus. Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est . Et baptizati sumus, et debitores sumus. Non quia aliquid remansit quod nobis in Baptismo non dimissum fuerit: sed quia vivendo contrahimus quod quotidie dimittatur. Qui baptizantur et exeunt, sine debito ascendunt, sine debito pergunt. Qui autem baptizantur et tenentur in hac vita, de fragilitate mortali contrahunt aliquid, unde et si non naufragatur, tamen oportet ut sentinetur. Quia si non sentinatur, paulatim ingreditur
Abbreviated transcription (Latin):
de quo dicebat dñs in euuangłio. non est bonum tollerẽ
paiem filioꝵ ꝯmitt̾e canib ͣ Est plane. Quis est iste pa¬
nis.ͦ ⁊ quare dicit᷑ cotidianus: Siste. Necessaruis est enĩ.
sine illo uiuere ñ possumus. Imprud enptia est ut a dõ
petas diuitias. non est imprud enptia. ut petas panem
cotidianum  Aliud est unde suꝑbias. aliud ÷ unde ui¬
uas. Iamen quia iste panis uisibilis ⁊ tractabilis. datuꝵ
bonis ⁊ malis: est panis cotidianus quen petunt fiłii. Ip̃e
sermo dĩ qui nob̾ cotidie irrogat᷑. panis nr̃ cotidiauꝰ est.¬
Inde uiunt. ñuentres s matres. Necessarius est nob̾. Etiã
qunc opariis in uinea. cib est non merces. Oꝑario enĩ
duas res debet qͥ illum conducit in uineã. ⁊cybum ne de¬
ficiat. ⁊ mercedeni unde gaudeat. Cib noster est cotidianꝰ
i hac t̾ra sermo dĩ. qui semꝑ erogat᷑ ȩccłus. merces urã

Expanded text:
de quo dicebat Dominus in Evangelio, Non est bonum tollere de quo dicebat Dominus in Evangelio, Non est bonum tollere panem filiorum, et mittere canibus ? Est plane. Quis est iste panis? et quare dicitur quotidianus? Et iste necessarius est: etenim sine illo vivere non possumpetas divitias: non est impudentia ut petas panem quotidianum. Aliud est unde superbias, aliud est unde vivas. Tamen quia iste panis visibilis et tractabilis datur et bonis et malis; est panis quotidianus quem petunt filii. Ipse est sermo Dei, qui nobis quotidie erogatinde vivunt non ventres, sed mentes. Necessarius est nobis etiam nunc operariis in vinea; cibus est, non merces. Operario enim duas res debet, qui illum conducit ad vineam, cibum, ne deficiat; et mercedem, unde gaudeat. Cibus noster quotidianus in hac terra, sermo Dei est, qui semper erogatur Ecclesiis: merces nostra
Abbreviated transcription (Latin):
mus dm̃. Quando dicis. panem nr̃m cotidianũ da nob̃
hodie: ꝓfiteris te mendicum dĩ. S noli erubescere. Quan¬
cum libet sit quisq diues int̾ra. mendicꝰ dĩ est. Stat m̾du¬
cus ante domũ duuitis. s ipse diues stat ante domum
magni diuitis. Detitur ab illo ⁊ pecit. Si non egeret:
aures di oratione non pulsaret. Et diues quid eget
Audeo dicere. ipsum panem cotidianũ eget diues. Qua¬
re enim habundant illi omia: Unde. nͥ quia ds̃ dedit.
Quid habebit. si ads̃ subtrabat manum suam: Honni&e
aulti dorimerunt diuites. ⁊ surrȩx̾u̾nt pauꝑes: Et̃ qd̾
panem carissimi quo uent̾ implet᷑. quo caro cotidie refi¬
citur: istum gͦ panem indetis dm̃ dare ñ solum laudatori
cit te. Ut penitentiã agas expectat te: s si non te nuita u̾is:
danpnat te. Quia gͦ patiem istum accipiunt adõ boni et
mali: putas non est aliquis alt̾ panis quem petunt filii

Expanded text:
mus Deum. Quando dicis, Panem nostrum quotidianum da nobis mus Deum. Quando dicis, Panem nostrum quotidianum da nobis hodie, profiteris te mendicum Dei. Sed noli erubescere: quantumlibet quis sit dives in terra, mendicus Dei est. Stat mendicus ante domum divitis: sed et ipse dives stat ante domum magni divitis. Petitur ab illo, et petit. Si non egeret, aures Dei oratione non pulsaret. Et quid eget dives? Audeo dicere, ipso pane quotidiano eget dives. Quare enim abundant illi omnia? unde, nisi quia Deus dedit? Quid habebit, si Deus subtrahat manum suam? Nonne multi dormierunt divites, et surrexerunt pauperes? Et quod panem, charissimi, quo venter impletur, quo caro quotidie reficitur; istum ergo panem videtis Deum dare, non solum laudatoribcit te. Ut poenitentiam agas, exspectat te: sed si non te mutaveris, damnat te. Quia ergo panem istum accipiunt a Deo et boni et mali, putas non est aliquis panis quem petunt filii,
Abbreviated transcription (Latin):
ciatis. cum gͦ hoc bellum transierit. omĩsq concupiscentia
in caritate fuerit conmutata: nichil in corꝑe remanebit qd̾
spiũ resistat. nichil qd̾ domet᷑. nichil qd̃ frenet᷑. nichil qd cal¬
cetur. s totũ ꝑ concordiam pergat ad iusticiam: fiet uolim¬
⁊ int̾aa. Ut quomͦ tͥ seruiunt spuales: sic tͥ mutati in me¬
lius seruiant ⁊ carnales. Fiat uoluntas tua in celo ⁊ int̾¬
ra. Est ⁊alius sensus pus ualde. Moniti enim sumꝰ orare
mici nr̃i: quomͦ ⁊ nos inte credim. Fiant amici: finiant
inimicitias. Terra sunt. idõ nob̾ aduersant᷑. Celum fiant
oras non ꝓ dõ. quando dicis fiat uoluntas tuaͦ Et hoc
exponendum tͥ est. neputes qd̾ dõ bene optas ut fiat uo¬
luntas ipsius. ⁊ non potius ꝓ te oras. Quando diciꝰ ue¬
niat regnum tuum.S hoc exponendum est. ne putes
quia dõ bene optas ut regnet. Abisto autẽ loco ⁊ dein¬
ceps usque infinem orationis apparet: quia ꝓ nob̾ roga¬

Expanded text:
ransierit, omnisque concupiscentia in charitatem fuerit commutata, nihil in corpore remanebit quod spiritui resistat, nihil quod dometur, nihil quod frenetur, nihil quod calcetur; sed totum per concordiam perget ad justitiam; fiet volunet in terra: ut quomodo tibi serviunt spirituales, sic tibi mutati in melius serviant et carnales. Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra. Est et alius sensus pius valde. Moniti enim sumus orare mici nostri, quomodo et nos in te credimus: fiant amici, finiant inimicitias. Terra sunt, ideo nobis adversantur: coelum fiant, oras, non pro Deo. Quando dicis, Fiat voluntas tua, et hoc exponendum tibi est, ne putes quod Deo bene optas, ut fiat voluntas ipsius, et non potius pro te oras. Quando dicis, Veniat regnum tuum; et hoc exponendum est, ne putes quia Deo bene optas, ut regnet. Ab isto autem loco et deinceps usque in finem Orationis, apparet quia pro nobis roga
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ bene sit tͥ. siue male sit tͥ. fiet inte. s fiat ꝯa te. Quare gͦ
dico fiat uoluntas tua sicut in celo ⁊ int̾ra. S non dico fiat
uoluntas tua a celo ⁊ a t̾ra: Quia qd̾ fit a te. ipse facit in te.
Nunꝗͣ fit ate. quod ñ ipse facie in te. S aliquando facit
inte. quod ñ fit a te. Nunꝗͥ autem fit a te. si ñ facit in te.
ra.ꝰ faciunt angłi uoluntatem tuam. faciamus ⁊ noᷤ fiat
uoluntas tua sicut in celo ⁊ in t̾ra. Mens celum est. caro
terra est. Quando dicis. si tamen dicis qo̾ ait apłs.mente
sediuo legi dĩcarne autẽ legi peccati: fit uoluntas dĩ in ce¬
lo s nundum int̾ra. Cum uͦ caro menti consenserit. ⁊ absor¬
ta mors fuerit in uictoria. ut nulla desid̾i̾a carnalia rema¬
ueant cum quib mens confligat. cum transierit rxxa
i t̾ra. eum transierit bellum cordis. cum transierit qd̾

Expanded text:
ergo bene sit tibi, sive male sit tibi, fiet in te: sed fiat et a te. Quare ergo ergo bene sit tibi, sive male sit tibi, fiet in te: sed fiat et a te. Quare ergo dico, Fiat voluntas tua in coelo et in terra: et non dico, Fiat voluntas tua a coelo et a terra? Quia quod fit a te, ipse facit in te. Nunquam fit a te, quod non ipse facit in te. Sed aliquando facit in te, quod non fit a te: nunquam autem aliquid fit a te, ra? Faciunt Angeli voluntatem tuam, faciamus et nos. Fiat voluntas tua, sicut in coelo et in terra. Mens coelum est, caro terra est. Quando dicis, si tamen dicis, quod ait Apostolus, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati ; fit voluntas Dei in coelo, sed nondum in terra. Cum vero caro menti consenserit, et absorpta fuerit mors in victoriam , ut nulla desideria carnalia remaneant cum quibus mens confligat; cum transierit rixa in terra, cum transierit bellum cordis, cum transierit quod
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicis. adueniat regnũ tuũ. ꝑtineamus ad regnũ tuis
tua. Si non illud tu dicas. non faciet ds̃ uoluntatẽ suam: Me¬
mento quod in simbolo credidisti. credo in dm̃ patre omi po¬
tentem. Si omĩpotens est. tu oras ut fiat uoluntas illiꝰ: Qd
gͦ est fiat uoluntas tua. fiat in me ut ñ resistam uolunta¬
ti tue. Ergo ⁊ hic ꝓ te oras.⁊ non ꝓ dõ. Fier enim uoluntas
dĩ in te. ⁊ si non fit a te. Nam ⁊ in quib dicturꝰ est uenite
benedicti patris mei. ꝑcipite regnum qd̾ uob̃ paratũ est
ab origine mundi. fier ⁊ in illis uoluntas dĩ. ut iusti ⁊seĩ
accipiant regnum. Et quib dicturus est. ite in ignẽ et̾nũ
qui paratus est diabolo ⁊ angłis eius. fiet in illis uolunta ᷤᷤ
dĩ ut mali danpnent᷑ in ignẽ et̾num. Aliud est ut fiat a te
Ut gͦ fiat inte non sine causa oras. nͥ ut bene sit tͥ. Siue

Expanded text:
cum dicis, Veniat regnum tuum. Pertineamus ad regnum tuum:cum dicis, Veniat regnum tuum. Pertineamus ad regnum tuum:tua. Si non illud tu dicas, non faciet Deus voluntatem suam? Memento quod in symbolo reddidisti: Credo in Deum Patrem omnipotentem. Si omnipotens est, cur oras ut fiat voluntas ejus? Quid est ergo, Fiat voluntas tua? Fiat in me, ut non resistam voluntati tuae. Ergo et hic pro te oras, et non pro Deo. Fiet enim voluntas Dei in te, etsi benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi, fiet in illis voluntas Dei, ut justi et sancti accipiant regnum: et quibus dicturus est, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus ; fiet in illis voluntas Dei, ut mali damnentur in ignem sempiternum. Aliud est, ut fiat a te. Ut ergo fiat in te, non sine causa oras, nisi ut bene sit tibi. Sive
Abbreviated transcription (Latin):
cordib ur̃is dicite. Sit orantis affectus. Serit exaudientis
effectus. Sci̾ficetur nomen tuũ. Quod rogas ut scĩficet᷑
nomen dĩ. scm̃ est. Quid rogas. quod iam scm̃ est: Deinda
cum rogas ut scĩficet᷑ nomen ipsius. non quasi ꝓ illo illuni
rogas. ⁊ non ꝓte. Intellige ⁊ ꝓte rogas. Hoc enim rogas. iit
semꝑ scm̃ est in se. sanctificetur in te. Quid est scĩficetu
Sem̃ habeat᷑ non contẽpnatur. Ergo iudes quia cum optas
tibibonum optas. Libi enim malum est si contenpserisᷤ no
non petamus. non est uent᷑um rognũ dĩͦ De illo enũ regno
De quo scriptũ est in euangłio. uenite benedicti patris me
percipite regnũ qd̾ nob̾ paratum est ab origine mundi. lits
ũde dicimꝰ. adueniat regnũ tuũ. Ut in nob̾ ueniat optamꝰ
ut in illo ueniamus optamus. Nam ecce ueniet. S quid tͥ ꝓdest.
si ad sinistram te inueniet: Ergo ⁊ bic bene tͥ optas. ꝓ te oras. hoc

Expanded text:
cordibus vestris dicite. Sit orantis affectus, et erit exaudientis cordibus vestris dicite. Sit orantis affectus, et erit exaudientis effectus. Sanctificetur nomen tuum. Quid rogas ut sanctificetur nomen Dei? Sanctum est. Quid rogas, quod jam sanctum est? Deinde cum rogas ut sanctificetur nomen ipsius, nonne quasi pro illo illum rogas, et non pro te? Intellige, et pro te rogas. Hoc enim rogas, ut quod semper sanctum est in se, sanctificetur in te. Quid est, sanctificetur? Sanctum habeatur, non contemnatur. Ergo vides quia cum optas, tibi bonum optas. Tibi enim malum est si contempseris nomenon petamus, non est venturum regnum Dei? De illo enim regno De quo scriptum est in Evangelio, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab iniuo dicimus, Veniat regnum tuum. Ut in nobis veniat, optamus; ut in illo inveniamur, optamus. Nam ecce veniet: sed quid tibi prodest, si ad sinistram te inveniet? Ergo et hic tibi bene optas, pro te oras. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uelis multis uerbis docere dm̃. Quando gͦ rogas pietate opꝰ
non uerbositate.Scit autem pater ut̃ quid uobis necessari¬
um sit. priusꝗͣ petatis abeo. Nolite gͦ multum loqui qui
nouit ds̃ quid uob̾ necessarium sit. S ne forte hic dicat ali
musꝰ Ut quid oramus: Ipse scit. det quod nob̾ scit necessa¬
rium. S idõ uoluit ut ores. ut desidanti det: ne uilescat qd̾
dedit. quia ⁊ ipsum desidium ipse insinuauit. Uerba gͦ quȩ
tibi licet petere aliud quam ibi scriptũ est. Nos gͦ inqͥt dicite¬
Dat̾ nr̃ qui es in celis. Ubi uos uidetis dm̃. p̃atrem ħ ere ce¬
pistis. s habetis cum nati fueritis. Quanqͣm ⁊ mͦ antequam
nascamini. illuis semine concepti estis. tanqͣ. utõ ȩcdȩ in
fronte pariendi. ꝑ ater nr̃ qui es in celis. Nementote uoᷤ pa¬
in habe in celis. mementote uos de patre ad an natos i
mortem. de patre dõ regenerandoᷤᷤ ad uitã. Que ⁊ dicitis iu

Expanded text:
velis multis verbis docere Deum. Quando ergo rogas, pietate opus est, velis multis verbis docere Deum. Quando ergo rogas, pietate opus est, non verbositate. Scit enim Pater vester quid vobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo. Nolite ergo multum loqui: quia novit quid vobis necessarium sit. Sed ne forte hic aliquis dimus? utquid oramus? Ipse scit: det quod scit nobis necessarium. Sed ideo voluit ut ores, ut desideranti det, ne vilescat quod dederit: quia et ipsum desiderium ipse insinuavit. Verba ergo quatibi licet petere aliud, quam quod ibi scriptum est. CAPUT IV. Pater noster, qui es in coelis. Ubi vos videtis Deum Patrem habere coepistis. Sed habebitis, cum nati fueritis. Quanquam et modo antequam nascamini, illius semine concepti estis, tanquam utero Ecclesiae in fonte pariendi. Pater noster, qui es in coelis. Mementote, vos Patrem habere in coelis. Mementote, vos de patre Adam natos in mortem, de Patre Deo regenerandos ad vitam. Quae et dicitis, in
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ te scis malignum. Non audis apłm dicentẽ. qui pͥus
fui blasphemus. ⁊ ꝑsecutor. ⁊ iniuriosus. s miscd̾iam conse¬
entus sum. quia ignorins feci in incredulitate. Quando
paulus apłs ꝑsequebatur xpĩanos ligaus ubi inueniebat.
dudiendos ad sacerdotes ꝯ pumendos attrahebat. qtud pu̾¬
tatis fr̃s. eccła contra illum orabat an ꝓ illo. Ntiq eccłia
dĩ que didicerat a dño suo qͥ pendens incruce dixit. pater
ignesce illis quia uesciunt quid faciunt: talia p̾cabatur
ꝓ paulo inmo ad huc ꝓ saulo. ut hoc in illo fieret qd̃ et
factũ est. Nam quia dicit. eram autẽ ignotꝰ facie eccłiis ui¬
dee que sunt in xp̃o. tantum aut̃ audiebant. quia ille qͥ
aliquando nos ꝑsequebat᷑: nunc euuangłirat fide̾ quata
aliquando uastabat. ⁊ in me in agnificabant dni. ñ quia
tauit multiloquium. ne multa u̾ba afferas ad dm̃. quasi

Expanded text:
sed et te scis malignum. Non audis Apostolum dicentem, Qui prius sed et te scis malignum. Non audis Apostolum dicentem, Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate ? Quando Paulus apostolus persequebatur Christianos, ligans ubi inveniebat, audiendos ad sacerdotes et puniendos attrahebat; quid putatis, fratres, Ecclesia contra illum orabat, an pro illo? Utique Ecclesia Dei, quae didicerat a Domino suo, qui pendens in cruce dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt , talia precabatur pro Paulo, imo adhuc pro Saulo, ut hoc in illo fieret, quod et factum est. Nam quia dicit, Eram autem ignotus facie Ecclesiis Judaeae quae sunt in Christo; tantum autem audiebant quia ille qui aliquando nos persequebatur, nunc evangelizat fidem quam aliquando vastabat, et in me magniftavit multiloquium, ne multa verba afferas ad Deum, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. a deo qui fecit ⁊ t̾ram celum. ⁊ mare ⁊ om̃ia que in eis
sunt. ab illo pecendum est. si quid petendum est. S cauen¬
dum est ne ⁊ ab illo petatur. qd̃ petere non debemꝰ. Uitam
humanam quia petere debemus. si petas ab idolis surds
⁊mutis. quid tͥ ꝓdest. Item a dõ patre qui est in celis.
si optas mortẽ inimicoꝵ tuoꝵͦ quid tͥ ꝓdest Noni audisti
uł legisti in psalmo. in quo p̾dictus est danpnabilis tra¬
ditor uidas. quom ꝓpħia dixit de illo. oratio eius fiat il¬
li in pecratum Si gͦ surgis ⁊ oras mala inimicis tuis.
ti multa imnp̾cari mala inimicis suis eum qui lo qͥt᷑ in psaĩ¬
mis. Et utiq ait aliquis. Qui loquit᷑ in psalmis iustus :
quare tam mala optat inimicis suis: Hon optat. s p̾ui
bant. Tu autem unde scis ne melior te fut᷑us sit cui hodie
male petis: S scio illum malignũ dicis. Et te scis malignũ
quamiuis forte audeas ⁊ de corde alteruis iudicare qd̾ nescis.

Expanded text:
 a Deo qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt, ab illo petendum est, si quid petendum est. Sed cavendum est, ne et ab illo petatur quod petere non debemus. Vitam humanam quia petere debemus, si petas ab idolis surdis et mutis, quid tibi prodest? Item a Deo Patre, qui est in coelis, si optas mortem inimicorum tuorum, quid tibi prodest? Non audisti vel legisti in Psalmo, in quo praedictus est damnabilis traditor Judas, quomodo prophetia dixit de illo, Oratio ejus fiat illi in peccatum ? Si ergo surgis et oras mala inimicis tuis, ti multa imprecari mala inimicis suis, eum qui loquitur in Psalmis. Et utique, ait aliquis, qui loquitur in Psalmis, justus est: quare tam mala optat inimicis suis? Non optat, sed praebant. Tu autem unde scis, ne melior te futurus sit, cui hodie male petis? Sed scio illum malignum, dicis. Et te scis malignum. Quamvis forte audeas et de corde alterius judicare quod nescis:
Abbreviated transcription (Latin):
de libro dĩ. Si autem trł tunc ignoueris. uł tunc ex cor¬
de dimiseris odium. odium dico dimitas excorde: non
disciplinam. Quid si ille qui petit ueniã castigandus est
a me: fac quodius puto quia filium tuũ diliges. Et qũ
cedis lacrimas uapulantis non curas. quia hereditatẽ
seruas. Ego hoc dico. itt de corde dimittas odiũ. qn̾ a te
ueniam pecit inimicus. S forte dicis. mentit᷑. fingit. O
uidex cordis aliem. dic mͥ cogitatioẽs patris tui. dic michi
esternas tuas. Rogat. ueniam petit. dimitte prorsus di¬
mitte. Sinon dimiseris. non illi noces. s tibi. Nam ille
scit quid es factͣus. Honuis tu diiitt̾e conserius eot¬

Expanded text:
d sibi. Si autem vel tunc ignoveris, vel tunc ex corde dimiseris odium: odium dico dimittas ex corde, non disciplinam. Quid si ille qui petit veniam, castigandus est a me? Fac quod vis: puto enim quod filium tuum diligis et quando caedis. Lacrymas vapulantis non curas; quia ei haereditatem servas. Ego hoc dico, ut de corde dimittas odium, quando a te veniam petit inimicus. Sed forte dicis: Mentitur, fingit. O judex cordis alieni, dic mihi cogitationes patris tui, dic mihi hesternas tuas. Rogat, veniam petit: dimitte, prorsus dimitte. Si non dimiseris, non illi noces, sed tibi. Nam ille scit quid est facturus. Non vis tu dimittere conservus con
Abbreviated transcription (Latin):
micis orabat. ⁊ ait. dñe ne statuas illis hoc pec̾cm. Iri
lapides mutebant. non ueniã postulabant. Sille ꝓ eis
orabat. Talem te eẽ uolo. Extende te. Quid trahis cor
semꝑ in t̾ram: Audi sursum cor extende. dilige in imucos.
Si non potes diligere serentẽ. dilige uł pecentẽ. Dilige
homin̾e qui tͥ dicit. fr̃ peccaui: ignosce mͥ. Lunc si non

Expanded text:
bat, et ait, Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Illi lapides mittebant, non veniam postulabant: et ille pro eis orabat. Talem te esse volo: extende te. Quid trahis semper cor in terra? Audi, Sursum cor: extende, dilige inimicos. Si non potes diligere saevientem, dilige vel petentem. Dilige hominem qui tibi dicit: Frater, peccavi, ignosce mihi. Tunc si
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuisse a ꝓpħis ostendens: hoc testimoniũ
posuit qd̾ scriptum est. Serit. omĩs homo
qui inuocauerit nomen dñi saluus erit.
Antea enum apud solos israhelitas inuoca¬
batur nomen dñi qui fecit celum ꝯ t̾ram. Cec̃e gentes ido¬
la muta ⁊ surda in uocabant. a quib non audiebant᷑. At¬

Expanded text:
tis, hoc testimonium posuit quod scriptum est, Et erit: omnis homo qui invocaverit nomen Domini, salvus erit . Antea enim apud solos Israelitas invocabatur nomen Domini, qui fecit coelum et terram: caeterae gentes idola muta et surda invocabant, a quibus non audiebantur; a