comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃dicatione xp̃i re soluitur: ut maiestatẽ eiꝰ om̃is loque¬
la fateatur: sicut ait sc̃s dauid Nonsunt loquele neq
ser mones quoꝵ ñ audiantur uoces eoꝵ Ne miremini aũt
qđ addex terã patris. residere diximus filiũ. Ad dexte¬
rã enĩ residet: nonquia maior apatre: sedne minor
tici blasphemare consuerunt Sicut enĩ diuinitas
honorificentiae gradũ nescit: itascriptura scã nouit

Expanded text:
in praedicatione Christi resolvitur, ut majestatem ejus omnis loquein praedicatione Christi resolvitur, ut majestatem ejus omnis loquela fateatur, sicut ait S. David: Non sunt loquelae, neque sermones, quorum non audiantur voces eorum . Ne miremini autem quod ad dexteram Patris residere diximus Filium; ad dexteram enim residet, non quia major Patre, sed ne minor tici blasphemare consueverunt; sicut enim Divinitas honorificentiae gradum nescit, ita Scriptura sancta novit
Abbreviated transcription (Latin):
bensi triupbantiũ currus: captiuoꝵ pompa p̃cedere¬
Ecce dñm euntẽ ad caelos non p̃cedit: sed comitat᷑ gl¬
riosa captiuitas Nonante uehiculũ ducit᷑: sed ipsa
e uehit saluatorẽ Quodã enĩ misterio dũ filius
dĩ filiũ hominis sustollit ad cęlũ: ipsa captiuitas
portatur & portat Quod aut̃ ait dedit dona hõib
hoc uictoris insigne. ẽ: Post triũphũ enĩ uictor seꝑ
dona largitur : et ꝓprio regno residens: seruuloꝵ gau¬
dia muneratur Sicut xp̃s dñs uictor diaboli. cũpost
triũ phũ residens addex terã patris. hodierna die
discipulis dona largitus. ẽ: Non auri talenta. ñ argen¬
ti me talla: sed spsscĩ cȩlestia munera: ut int̾ceteras
grãs apłi &iã linguis uariis loquerentur: hoc .ẽ. uthe¬
breae nationis homo: xp̃igłam. romanȩ facundiȩ
eloquentia ꝑ tonaret: & redẽptionẽ generis huma¬
ni: peregrinȩ aures: quia aiudȩa p̃dicare linguañ
caperent: ꝓpria loquela cognoscerent: Om̃is lingua

Expanded text:
num triumphantium currus captivorum pompa praecedereecce Dominum euntem ad coelos non praecedit, sed comitatur gloriosa captivitas, non ante vehiculum ducitur, sed ipsa evehit Salvatorem. Quodam enim mysterio, dum Filius Dei filium hominis sustulit ad coelum, ipsa captivitas portatur et portat. Quod autem ait: Dedit dona hominibus, hoc victoris insigne est; post triumphum enim victor semper dona largitur, et proprio regno residens servulorum gaudia muneratur. Sic Christus Dominus diabolicum post triumphum residens ad dexteram Patris hodierna die discipulis dona largitus est, non auri talenta, non argenti metalla, sed Spiritus sancti coelestia munera, ut inter caeteras gratias Apostoli etiam linguis variis loquerentur; hoc est, ut Hebraeae nationis homo Christi gloriam Romanae facundiae eloquentia pertonaret, et redemptionem generis humani peregrinae aures, quia Judaea praedicante lingua non caperent, propria loquela cognoscerent. Omnis lingua
Abbreviated transcription (Latin):
qui alicet. non sit pater. nonsit filius: non tam̃ . ẽ. apa¬
tre filioq diuisus. Et sicut ꝓpriã habet intrinitate
ꝑsona: ita una habet inpatris et filu dertate substan¬
tias omĩa implentẽ: omia continentẽ : et cũpatie
et filio uniuersa moderantẽ inscła. aõr itẽ ser mo¬
osse credo uos fr̃s: quaesit ratio. quod uenerabilem
hanc pente costes diem non minore letitia celes¬
bremus : quã scm pascha curauimus: & quod eadẽ de¬
uotione huius sollẽpnitatis obseruantiã decur rum̃
sicut illius obsequia festiuitatis impleuimꝰ. Tunc enĩ
sicut modo fecimus: ieiunauimus sabbato: uigilias
caelebrauimus orationib ꝑ noc tant̃ in stitimus
unde necesse .ẽ. similis obseruantia si milẽ letitiam
sub sequatur Est lȩtitia plane consimilis: Tunc enĩ
ab inferis resurgentẽ suscepimꝰ saluatorẽ : modo aut̃¬

Expanded text:
quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Paquia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderantem in saecula. Quid enimos credo, fratres, quae sit ratio quod venerabilem hanc Pentecostes diem non minore laetitia celebremus quam sanctum Pascha curavimus, et quod eadem devotione hujus solemnitatis observantiam decurrimus, sicut illius obsequia festivitatis implevimus. Tunc enim, sicut modo fecerimus, jejunamus sabbato, vigilias celebravimus, orationibus pernoctanter institimus; unde necesse est similis observantia similem laetitiam subsequatur. Est laetitia plane consimilis; tunc enim ab inferis resurgentem suscepimus Salvatorem, modo aut
Abbreviated transcription (Latin):
priũ quidue cõmunesit: ea quae ꝓ nobis humilit̃ et cor¬
poralit̃ gestasunt: ita ꝓcul dubio suscipiemus ut nihil
indignũ de una atq eadẽ trinitatis głasentiamus
Quiã uis enĩ nulla mens ad cogitandũ dedõ nulla adlo¬
quendũ lingua sufficiat: tam̃ quantũ cũq illud .ẽ. quod
humano intellectu deessentia pat̾ne deitatis adti¬
liter caligatur : et ipsũ quod depatre congruenter sen¬
tiri uidebatur: amittitur: quia de tota trinitate re¬
ceditur: si inea unitas non tene tur Nulla aut̃ ratione
uere ẽ. unũ: quod aliqua. ẽ. in aequalitate diuer surti
Cuergo ad consitendũ patrẽ et filiũ et spm̃scm̃ aciem mentis
tatis deitate concepta. nihil ꝑdis tantiã intellegat ili
hil ꝑgradus querat: acsi quid dignũ dedõ senserit: nulli
na sapientia repperit: nec opinio humana ꝑsuasit
sed ipse unigenitus docuit: ipse sp̃ssẽs insti tuit. De
quonihil .ẽ. alit̾ quã de patre et filio sentiendum.

Expanded text:
prium, quidve commune sit; ea quae pro nobis humiliter et corporaliter gesta sunt, ita proculdubio suscipiemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attiliter caligatur, et ipsum quod de Patre congruenter sentiri videbatur, amittitur: quia de tota Trinitate receditur, si in ea unitas non tenetur. Nulla autem ratione vere est unum, quod aliqua est inaequalitate diversum. Cum ergo ad confitendum nitatis Deitate hil per gradus quaerat; aut si quid dignum Deo senserit, nulli na sapientia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum:
Abbreviated transcription (Latin):
et unitas manifestatur et trinitas Ut essentia habens
aequalitatẽ: et non recipiens solitudinẽ: et eius substan¬
tiac et non eĩdẽ intellegat᷑. eẽ ꝑsone: Quodergo salua
litudinẽ dĩ factus insuae naturae honore mansiss&. nec
diabolica fraude deceptus alege sibi posita ꝑ concupis¬
centiã deuiasset: creator mundi cre atura nonfieret:
leq aut sẽpiternitas tẽporalitatẽ subiret: aut equalis dõ
patri filius ds̃ for mã serui. et similitudinẽ carnispeccati
assumeret: Sedquia in uidia diaboli mors introiuit in
orbẽ terrȩ: & alit̃ solui captiuitas humana non potuit
nisi causã nram ille susciperet. quisine maiestatis suȩ dãp
no. & uerus homo fieret et solus peccati contagiũ non ha¬
beret: diuisit sibi opus nr̃ãe reparationis miscđia trini¬
tatis ut pater ꝓpiciaretur : filius ꝓpitiaret: spssc̃s ig¬
niret. Oportebat enĩ ut &iã saluandi aliquid ꝓse age¬

Expanded text:
et unitas manifestatur et Trinitas; ut essentia habens et unitas manifestatur et Trinitas; ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae et non ejusdem intelligatur esse personae. Quod ergo salva litudinem Dei factus , in suae naturae honore mansisset, nec diabolica fraude deceptus, a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset, creator mundi creatura non fieret: neque aut sempiternus temporalitatem subiret, aut aequalis Deo Patri Filius Deus formam servi, et similitudinem carnis peccati assumeret. Sed quia invidia diaboli mors intravit in orbem terrae , et aliter solvi captivitas humana non potuit, nisi causam nostram ille susciperet sine majestatis suae damno, et 397 verus homo fieret, et solus peccati contagium non haberet: divisit sibi opus nostrae reparationis misericordia Trinitatis, ut Pater propitiaretur, Filius propitiaret, Spniret. Oportebat enim ut etiam salvandi aliquid pro se age
Abbreviated transcription (Latin):
toto terrarũ orbe uenerabilẽ ille scĩ sp̃s consecrauit
aduentus: quo post resur rectionẽ dñi quinqua gesi¬
modic in apłos populũq credentiũ: sicut speraba¬
tur influxit Sperabatur aut̃ qui a illũ dñs iħis spon¬
de rat ad futurũ: non ut tunc primũ scõꝵ esse habita¬
tor inciperet: sed ut sacrata sibi pectora et feruenti¬
us accenderet : et copiosi us in undaret: cumulans
sua dona ñ incho ans. nec ideo nouus opere: quia di¬
cior largitate Nũquã enĩ ab om̃i potentia patris
et filii. sp̃s scĩ .ẽ. discreta maiestas & quic quid indis¬
positione omĩ ũ rerũ ait diuina moderatio: ex totius
uenit ꝓuidentia trinitatis. Una. ẽ. ibi benignitas mĩȩ.¬
una ẽ. censura iustitiae. Nec aliquid . ẽ. in actione
diuisũ: ubi nihil. ẽ. uoluntate diuersũ Quȩ ergo inlu¬
minat pat̃ : in luminat filius: inluminat sp̃s scs : Cũq alia
sit̃ ꝑsona missi: alia mittentis. alia ꝓmit tentis: simuł nob̾

Expanded text:
secravit adventus, qui post resurrectionem Domini quinquagesimo die in apostolos populumque credentium, sicut sperabatur, influxit . Sperabatur autem, quia illum Dominus Jesus spoponderat affuturum , non ut tunc primum esse sanctorum habitator inciperet, sed ut sacrata sibi pectora et ferventius accenderet, et copiosius inundaret; cumulans sua dona, non inchoans, nec ideo novus opere, quia ditior largitate. Numquam enim ab omnipotentia Patris, et Filii, Spiritus sancti est discreta majestas; et quidquid in dispositione omnium rerum agit divina moderatio, ex totius venit providentia Trinitatis. Una est ibi benignitas misericordiae, una censura justitiae; nec aliquid est in actione divisum, ubi nihil est in voluntate diversum. Quae ergo illuminat Pater, illuminat Filius, illuminat Spiritus sanctus. Cumque alia sit persona missi, alia mittentis, alia promittentis, simul nobis
Abbreviated transcription (Latin):
che et ꝓpłiȩ et sacerdotes om̃sq scĩ quipriorib fuere
tẽporib: eiusdẽ sunt sp̃s scĩficatione uege tati: et sine
hac grã: nulla ũ quã instituta sacram̃ta nulla sun cae¬
lebranda mysteria: ut eadẽ semꝑfuerit uirtus charis¬
matũ: quã uis ñ e adẽ fuerit m̃sura donoꝵ. Ipsi quoq
potentia huius uir tutis ab erat ab operib saluator
Et cũ discipulis daret infirmitatũ curationẽ et eicien¬
doꝵ demonũ potestatẽ : eius utiq sp̃s largiebat᷑ effect
in quo ipsũ in mundis sp̃itib imperantẽ iu deoꝵ negaba
impietas. et diuina bene ficia di abolo deputabat:
Unde talit̾ blasphe mantes: merito illã dnĩ ex¬
cepere sententiã qua ait Omne peccatũ
etblasphemia remit tetur hominib spi
aũt blasphemi&e: non remit te t̾ homi

Expanded text:
etae, et sacerdotes, omnesque sancti qui prioribus fuere temporibus, ejusdem sunt Spiritus sanctificatione vegetati; et sine hac gratia nulla umquam instituta sacramenta, nulla sunt celebrata mysteria: ut eadem semper fuerit virtus charismatum, quamvis non eadem fupotentia hujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum potestatem, ejus utique Spiritus largiebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem Judaeorum negabat 303 impietas, et divina beneficia diabolo deputabat Unde taliter blasphemantes merito illam Domini excepere sententiam, qua ait: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; autem blasphemia non remittetur hom
Abbreviated transcription (Latin):
diłmi in p̃cipuis festis. eẽ. uenerandã om̃iũ catholico
corda cognoscunt Nec dubiũ . ẽ. quanta huc diei reue¬
rentia debeatur: quẽ sc̃s sp̃s excellentissimo sui muneris
mira culo consecrauit: Nã ab illo die quo dñs suꝑ omnẽ
caeloꝵ altitudinẽ ad dexterã dĩ patris consessuris ascen¬
dit. decimꝰ iste . ẽ. qui ab eiusdẽ resurrectione quinqua¬
gesim̾ nobis ineo a quo cepit inluxit: magna mys teria
et ue terũ sacram̃toꝵ continens et nouoꝵ. quib manifel¬
tissime declaratur et grãm p̃nuntiatã fuisse ꝑlegem:
et legẽ impletã. eẽ. ꝑ grãm Sicut enĩ hebreo quondã
ppło ab ȩgyptis liberato: quinquagesimo
die post immolationẽ agni lexdata ẽ. inmonte syna:
ita post passionẽ dñi quauerus dĩ agnus occisus. ẽ.
quinquagesimo aresur rectione ipsius die in apłis
plebemq credentiũ sps sc̃s in lapsus. ẽ: ut facile dili¬

Expanded text:
simi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum simi, in praecipuis festis esse venerandam, omnium catholicorum corda cognoscunt: nec dubium est quanta huic diei reverentia debeatur, quem Spiritus sanctus excellentissimo 297 sui muneris miraculo consecravit. Nam ab illo die quo Dominus super omnem coelorum altitudinem ad dexteram Dei Patris consessurus ascendit, decimus iste est qui ab ejusdem resurrectione quinquagesimus nobis in eo a quo coepit illuxit, magna mysteria in se et veterum sacramentorum continens et novorum: quibus manifestissime declaratur, et gratiam praenuntiatam fuisse per legem, et legem impletam esse per gratiam. Sicut enim Hebraeo quondam populo ab Aegyptiis liberato, quinquagesimo die post immolationem agni lex data est in monte Sina ; ita post passionem Christi, qua verus Dei Agnus occisus est, quinquagesimo a resurrectione ipsius die in apostolos plebemque credentium Spiritus sanctus illapsus est : ut facile dili
Abbreviated transcription (Latin):
nisi di abolo carnales militant uoluptates: qui animas
ad suꝑna tendentes: corruptibiliũ bonoꝵ delectatio¬
nib obligare: et ab illis de quib ipse excĩdit gaudet ab¬
ducere: Contra cuius insidias sapient̃ debet̾ fidelis
quisq uigilare : ut in imicũ suũ deeo quo tẽptatur pos¬
om̃e peccatũ. aut declinatur aut uincitur Sed huius
uirtutis sublimitas. non prius adp̃henditur: quã illud
quod eiẽ. aduersariũ subruatur Quid aut̃ tã inimi¬
cũ miãe. et operib caritatis: quã auaritia: De cuius
radice: om̃iũ maloꝵ germ̃ emergit Quȩ nisi insuis
fomitib eradicetur necesse . ẽ. ut inagro illius cor¬
dis: in quo huius mali planta conualuit : spine potius
tẽ sine qua nulla uirtus potest nitere sectemur: ut
ꝑhanc qua ad nos xp̃s descendit dilectionis uiã: &iam
nos ad ipsũ possimus ascendere Cui . ẽ. cũ dõ patre et

Expanded text:
nisi diabolo carnales militant voluptates, qui animas nisi diabolo carnales militant voluptates, qui animas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectationibus obligare et ab illis sedibus de quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare, ut inimicum suum de eo quod tentatur posomne peccatum aut declinatur aut vincitur. Sed hujus virtutis sublimitas non prius apprehenditur quam illud quod ei adversarium est subruatur. Quid autem tam inimicum misericordiae et operibus charitatis, quam avaritia, de cujus radice omnium malorum germen emergit? Quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesse est ut in agro cordis illius, in quo hujus mali planta convaluit, spinae potius tem, sine qua nulla virtus potest nitere , sectemur: ut per hanc, qua ad nos Christus descendit, dilectionis viam, etiam nos ad ipsum possimus ascendere, cui est cum Deo Patre et
Abbreviated transcription (Latin):
nia prima docuer̃: sic ad iudicandũ mundũ in ipsa car¬
ne uenturũ angłoꝵ officia declarar̾: ut in tellẽge remꝰ
quante porestates ad futurae sint cũ iudicaturo: cui tan
lberos cordis oculos ad illã alti tudinẽ in quaxp̃s est
erigamus Sur sũ uocatos animos. desideria ter rena
non deprimant: ad aeterna p̃latos peritura non occu¬
pent Uiã ueritatis ingressos fallaces in lecebrȩ non
retar dent: et ita afidelib haec tẽporalia decurrant᷑.
ut peregrinari se in hac mundi ualle cognoscant: in
qua &tiã sique dã cõmodablandiunt᷑: non amplecten¬
da neꝗter. sed transeunda sunt fortiter: Adhanc enim
de uotionẽ nos beatissimꝰ apłs petrus incitat: et scđm il¬
lã dilectionẽ quã pascendis ouib xp̃i. trina dominici
amoris ꝓfessiane concepit: obsecrans dicit. Kmi.: obsecro
uos tãquã aduenas et peregrinos. abstinere uos acarna¬
lib desideriis quae militant aduersus animã: Cui a ũt

Expanded text:
arne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantliberos cordis oculos ad illam altitudinem in qua Christus est erigamus. Sursum vocatos animos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporalia decurrantur, ut peregrinari se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem beatissimus apostolus Petrus incitat; et secundum illam dilectionem quam pascendis Christi ovibus trina Dominici amoris professione concepit , obsecrans dicit: Charissimi, obsecro vos tamquam advenas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam . Cui autem
Abbreviated transcription (Latin):
da deuotio: ut ieiuniũ quod exapłica tradicione
carnis et insidias diaboli: ie iunioꝵ nobissunt conlat
p̃sidia : quili. om̃s tẽptationes dõ ad iuuante uncam
Quarta igit᷑ et sexta feria ie iunemꝰ: sabbato aut̃ apũ
beatũ petrũ apłm uigilias cȩlebremus: patrocinas

Expanded text:
da devotio, ut jejunium quod ex apostolica traditione carnis et insidias diaboli jejuniorum sunt collata praesidia, quibus omnes tentationes Deo adjuvante vincamus. Quarta igitur et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatum Petrum apostolum vigilias celebremus, patrocinant
Abbreviated transcription (Latin):
rectione sua inferna reserans: tãquã ꝑfecto opere
adcȩlos uictor ueniens audit adõ patre sede addei¬
terã meã. Nec mirũ si unius sedis offertur filio con¬
fessus apatre: qui unius .ẽ. substantiae natura cã
patre: Cur aut̃ addex terã filius eẽ. dicatur moueat
aliquẽ fortasse: Lic& enĩ dignitatis gradus nonsit ubi
plenitudo diuinitatis ẽ: tam̃ ideo ad dexterã se det
filius non quo pferatur patri: sed ne inferior. ẽe credã
Et ideo addexterã filius quia scđm euangeliũ addesce¬
ra oues ad sinisttã uero constituent᷑ hedi: He cesseure

Expanded text:
rrectione sua inferna reserans, tanquam perfecto opere rrectione sua inferna reserans, tanquam perfecto opere ad coelos victor adveniens audit a Deo Patre: Sede ad dexteram meam. Nec mirum, si unius sedis offertur Filio consessus a Patre, qui unius est substantiae et naturae cum Patre. Cur autem ad dexteram Filius esse credatur, moveat aliquem fortasse? Licet enim dignitatis gradus non sit, ubi plenitudo Divinitatis est, tamen ideo ad dexteram sedet Filius, non quo praeferatur Patri, sed ne inferior esse credatur. Et ideo ad dexteram Filius, quia secundum evangelistam ad dexteram oves, ad sinistram vero constituentur haedi. Necesse e
Abbreviated transcription (Latin):
pcam̃ aduentũ modo trepidi uel ieiuni paracliti
de sideramꝰ aduentũ In om̃ib enĩdĩ saluti pre uidit
humane Tunc enĩ nobis ad resurgendũ tartara sali¬
uator aperuit: modo nobis ad regnandũ paraelitus
caelestia reserauit: & quibusdã quasi ꝓfectuũ gra¬
dib tunc demor te ad uitã didicimꝰ remeare imo¬
doaũt deterris: ad cȩlos meditam̃ ascendere Hraec
rediret ad caelos ꝓmisit discipulis suis dicens. Cũ aute
ascendero rogabo patre meũ et mit tet uobis alium
paraclitũ qui uobiscũ sit in aeternũ spm̃ ueritatis.
unde credendũ .ẽ. adpatre ꝑuenis se xp̃m cũ uidem
ad apłos descendisse paraclitũ. Credendũ inquam
est sicut ait dauid desaluatore indĩ dextera conse¬
meo: sede adextris meis Secundũ consue tudinẽ nram
illi consessus offertur: qui alico opere ꝑferto uic tor
adueniens: honoris grã ꝓmeretur ut sedeat. Ita ergo
et homo iħsxp̃s. passione sua di abolũ superans. resu¬

Expanded text:
idi, vel jejuni Paracleti desideramus adventum; in omnibus enim Deus saluti providit humanae; tunc enim nobis ad resurgendum tartara Salvator aperuit; modo nobis ad regnandum Paracletus coelestia reseravit; et quibusdam quasi profectuum gradibus, tunc de morte ad vitam didicimus remeare; modo autem de terris ad coelos meditamur ascendere. Haec rediret ad coelos promisit discipulis suis, dicens: Cum autem ascendero, rogabo Patrem meum, et mittet vobis alium Paracletum, qui vobiscum sit in aeternum, Spiritum veritatis . Unde credendum est ad Patrem pervenisse Christumos descendisse Paracletum. Credendum, inquam, est, sicut ait de Salvatore David, in Dei dextera consimeo: Sede a dextris meis . Secundum consuetudinem 198 nostram illi consessus offertur, qui aliquo opere perfecto adveniens honoris gratia promeretur, ut sedeat. Ita ergo et homo Jesus Christus, passione sua diabolum superans, resu
Abbreviated transcription (Latin):
remit tetur ei Qui aũt dixerit contraspm̃scm̃: non¬
remit tetur ei. neq in hoc scło: neq infuturo Per manens
nãq inhac impietate. sine uenia ẽ: quia exclusit ase eũ.
ꝑquẽ poterat confiteri Nec umquã ꝑ uenit ad indulgen¬
tiae remediũ : quipatrocinaturũ sibi non habet aduoca¬
tũ: Ab ipso enĩ . ẽ. inuocatio patris: ab ipsosunt lacrimȩ
penitentiũ: ab ipso gemitus supplicantiũ Et nemo po
patre et filio om̃ipotentiã unãq deitatẽ. euidentissi¬

Expanded text:
remittetur ei; qui auremittetur ei; qui auremittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Permanens itaque in hac impietate sine venia est, quia exclusit eum a se per quem poterat confiteri; nec umquam perveniet ad indulgentiae remedium, qui patrocinaturum sibi non habet advocatum. Ab ipso enim est invocatio Patris, ab ipso sunt lacrymae poenitentium, ab ipso sunt gemitus supplicantium; et nemo potualem cum Patre et Filio omnipotentiam, unamque Deitatem evidentissi
Abbreviated transcription (Latin):
habet fiuus. habet sp̃s scs. Necũquã in illa unitate nou
fuit ista cõmuni o: quia hoc ẽ. ibi omĩa habere: quod
semꝑ existere Nulla ibi tp̃ra: nulli gradus. nulla dq¬
ferentiae cogitentur Et sinemo dedeo potest expucur
quod .ẽ: nemo audeat affirmare qđ non .ẽ Ex cusabiliu
enĩ ẽ. denatura in effabili non eloqui digna: quã definin
contraria: Quicquid itaq desẽpiterna & in cõmutabili
gła patris pia possunt corda concipere. hocsimul et de
gant: Ideo enĩ hanc beatã trinitatẽ unũ consitemur
dm̃ : quia in his trib ꝑsonis nec substantiae nec potentię
ergo de testamur arrianos qui int̾ patrẽ et filiũ aliquã
uolunt. eẽ distantiã: Ita &iã macedonia nos pariter
de testamur: quilicet patri etfilio tribuant aequali
considerantes eam blasphemiam se incidere: quȩ neq
inp̃senti scło neq infuturo sit remitenda iudicio. dicen¬
tedño Quicũq dixerit uerbũ contra filiũ hominis.

Expanded text:
habet et Spiritus sanctus; nec umquam in illa Trinitate non fuit ista communio, quia hoc est ibi omnia habere, quod semper existere. Nulla 299 ibi tempora, nulli gradus, nullae differentiae cogitentur: et si nemo de Deo potest explicare quod est, nemo audeat affirmare quod non est. Excusabilius enim est de natura ineffabili non eloqui digna, quam definire contraria. Quidquid itaque de sempiterna et incommutabili gloria Patris pia possunt corda concipere, hoc simul et de r intelligant. Ideo enim hanc beatam Trinitatem unum confitemur Deum, quia in his tribus personis nec substantiae, nec potentiae, ergo detestamur Arianos, qui inter Patrem et Filium aliquam volunt esse distantiam, ita etiam Macedonianos pariter detestamur, qui licet Patri et Filio tribuant aequalitconsiderantes eam blasphemiam se incidere, quae neque in praesenti saeculo, neque in futuro sit remittenda judicio, dicente Domino: Quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
sublimiora te differo: maiora tibi p̃paro: cũ ad patren
meũ ascendero Tunc me ꝑfec⁊ ius ueriusq palpabis.
ad p̃hensura quod non tangis: et creditura qđ non uides
Cũ aũt ascendentẽ incȩlos dnm: sequaces discipuloꝵ oculi
intenta ammiratione suspicerent : adstiterunt coram
ipsis angłiduo: mirabili uestiũ candore fulgentes. qui
uenturus uisibilis crederetur Nec posset ambigi omĩa
illi. eẽ. subiecta cui ab ipso corporeȩ natiui tatis exor¬
dio: famulatus seruisset angelicus. Sicut enĩ concipien¬

Expanded text:
sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis. Cum autem ascendentem ad coelos Dominum sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgentes, qui venturus visibilis crederetur; nec posset ambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio famulatus servisset angelicus. Sicut enim concipien
Abbreviated transcription (Latin):
retur ingaudiũ Totã enĩ contẽplationẽ animi in diui¬
nitatẽ ad patris dex terã consedentes. er exerant:
nec iã corporeȩ uisionis tardabantur obiectu: quo¬
minus in id aciem m̃tis intenderent: quod nec apatre
descendendo defuerat: nec a discipulis ascendendo
excellentius sacratiusq innotuit: cũ inpater ne ma¬
iestatis głamse recepit Et in effabili modo coepit. eẽ.
diuinitate p̃sentior: qui factus. ẽ. humanitate lon¬
ginquior: Tunc ad ȩqualẽ patri filiũ eruditior fides
gressu cępit mentis accedere: et contrectatione çor¬
credentiũ uocabatur : ubi non carnali manu. sed spĩ¬
tali intellectu: par genitori. unigenitus targeretur¬
Hinc illud .ẽ. quod post resurrectionẽ suã dñs: cũ maria
magdalenȩ ꝑsonã eccłae gerens: ad contactũ ipsius
ꝓperaret accedere: dicit ei Nolime tangere: ñdũ
enĩ ascendi ad patrẽ meũ: Hoc ẽ: nolo ut adme cor¬
poraliter uenias: nec ut me sensu carnis agnoseas Ad

Expanded text:
retur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium gressu mentis coepit accedere, et contrectatione corcredentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spirituali intellectu par genitori unigenitus taHinc illud est quod post resurrectionem suam Dominus, cum Maria Magdalene personam Ecclesiae gerens, ad contactum ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad
Abbreviated transcription (Latin):
aduocatione nonfieri: nec quẽ quã sine illo sieut expe¬
dit inge mescere. aut sicut opor tet orare. dicente
apło Quid enĩ oremussicut oportet nescimꝰ sed ipse
sp̃s postulat ꝓ nobis gemitib ine narrabilibus. & nemo
nimis ꝑneciosũ ẽ. nimisq mortiferũ : quia nũquã ueniã
meretur: quiab inter cessore deseritur Om̃s ergo diłmi
scm: et remit tendoꝵ peccatoꝵ: &iã tunc apłi acce
da maior grã & abundantior inspiratio seruabatur u
ꝑquã et qua ñdũ acceperant sumerent: & excellentius
possint habere quae sũpserant: Propt̃ quod dñs dicebat:
Adhuc multa habeo uobis dicere: sed ñ potestis por tare

Expanded text:
advocatione non fieri, nec quemquam sine illo, sicut expedit, ingemiscere, aut sicut oportet, orare, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarranimis exitiabile est nimisque mortiferum, quia numquam veniam meretur, qui ab intercessore deseritur. Omnes igitur, disanctum, et remittendorum peccatorum etiam tunc apostoli accepda, major gratia et abundantior inspiratio servabatur, per quam et quae nondum acceperant sumerent, et excellentius possent habere quae sumpserant. Propter quod Dominus dicebat: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare
Abbreviated transcription (Latin):
est nec diuersitas cogitanda: uera
sed non possit simul ore ꝓferri. Fundata igitur diłmi
trinitas una uirtus. ẽ: una maiestas: una substantia.
indiscreta operatio: inse parabilis dilectione: indiffe¬
rens potestate. simul implens omĩa: simul continens
uera deitas innullo sese aut minor aut maior .ẽ: quaesic
intrib ẽ. confitenda ꝑsonis: ut solitudinẽ non recipiet
trinitas: et unitatẽ seruet ae qualitas: hanc in quã fidẽ¬

Expanded text:
est nec diversitas cogitanda, vera est nec diversitas cogitanda, vera sed non possit simul ore proferri. CAP. III. Fundata igitur, dilecTrinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta opere, inseparabilis dilectione, indifferens potestate, simul implens omnia, simul continens sanctus; et vera Deitas in nullo esse aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem servet aequalitas. Hac, inquam, dile
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃ib existentiae gradib exclusis. nulla ibi ꝑsona
sit anterior. nulla posterior. Huus enĩ beatȩ trini¬
tatis incõmutabilis deitas : una. ẽ. insubstantia in di¬
uisa in opere : concors inuoluntate : par in omĩ poten¬
ut aut infactis aut in uerbis aliquidad signet. qđ singu¬
lis uideatur conuenire ꝑsonis: Non ꝑ turbatur fides ca¬
tholica seddocetur: ut ꝑ proprietatẽ aut uocis autope¬
ris: insinuetur nobis ueritas trinitatis: et ñ diuidat
intellectus qđ distinguit auditus Obhoc enĩ quaedã
ꝓmuntur: ut confessio fideliũ intrinitate non erret:
luaecũ sit inseparabilis: nũquã intellegeretur trini¬
tas. eẽ. siseꝑ inseparabilit̾ diceretur Bene ergo ipsa
difficultas loquendi cor nr̃m ad intelle gentiã
trahit: et ꝑ infirmitatẽ nram caelestis doc¬
trina nos ad uiuat: ut quia indeitate
patris et filii et sp̃s scĩ. nec singularitas

Expanded text:
omnibus existentiae gradibus exclusis, nulla ibi persona omnibus existentiae gradibus exclusis, nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Divinitas una est in substantia, indivisa in opere, consors in voluntate, par in omnipoc loquitur ut aut in factis aut in verbis aliquid designet, quid singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam llatione promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret. Quae cum sit inseparabilis, numquam intelligeretur Trinitas esse, si semper inseparabiliter diceretur. Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum 396 ad intelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coelestis dotrina nos adjuvat: ut quia in deitate Patris, Filii et Spiritus sancti nec singularitas
Abbreviated transcription (Latin):
dit : quoscmipm quinquagesimo post dni resurrect ionẽ
diei. qui ab ascensione eiꝰ . ẽ. decimus: infusũ xp̃i discipulis
sicut ꝓmissus sperabatur agnouimꝰ: sed ad hos eccłae filios
instruendos addendũ . ẽ. et iã nr̃i ser monis obsequium:
Ion enĩ timem̾. nespiritales et eruditi. nota fastidiant
ad quoꝵ fructũ ꝑtinet. ut quã plurimis insinuari uelint
quod ipsi cũ magna sui utilitate didicerunt Fiat ergo
ꝑ corda ner om̃iũ dispensatio munerũ di uinoꝵ: et ser ui¬
yparationi urãe aderit ipsius largitas: decuius maiesta¬
e loqui tẽptamus: ut ad ꝓfectũ totius ȩcła su&. & uos
iapaces: et nos faciat habundantes Cũ igit᷑ ad intelle¬
gendã dignitatẽ spsscĩ oculos m̃tis intendimꝰ: Nihil di¬
uersũ ab excellentia patris et filii cogitemꝰ: quia innul¬
lo abunitate sua discrepat diuinȩ trinitatis essentia:
ẽpiternũ. ẽ. patri coeter ni sibi filii. eẽ. genitorẽ. sẽpi¬

Expanded text:
ritum quinquagesimo post Domini resurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et serviraeparationi vestrae aderit ipsius largitas, de cujus loqui majestate tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae et vos capaces, et nos faciat abundantes. CAP. II. Cum igendam dignitatem Spiritus sancti oculos mentis intendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempiternum est Patri, coaeterni sibi Filii esse genitorem. Sempi
Abbreviated transcription (Latin):
significatione monstrauit: Proprietatẽ uero essentia
suȩ: insuadeitate continuit Quia sicut nec patre
nec filiũ: ita nec spinscm̃ humanus potest uisus ad¬
tingere: In trinitate enĩ diuina nihil dissimile
nihil inpar est: et om̃a quae de illa possunt substan¬
tia cogitari: nec uir tute nec gła. nec ae t̾nita te
diuersa natura. ẽ Siquidẽ cũdopatre sit filius uni¬
genitis: et sp̃s sc̃s patris filiiq sit sp̃s: nonsicut quȩcũq
creatura quae et patris et filii. ẽ. sedsicut cũ utroq
uiuens et potens: et sẽpiter ne exeo quod ẽ. pat̾ siliusq
sirobsis tens Vnde cũ dñs ante passionis sua diem disciplis¬

Expanded text:
significatione monstravit, proprietatem vero essentiae significatione monstravit, proprietatem vero essentiae suae in sua Deitate continuit: quia sicut nec Patrem nec Filium, ita nec Spiritum sanctum humanus potest visus attingere. In Trinitate enim divina nihil dissimile, nihil impar est; et omnia quae de illa possunt substantia cogitari, nec virtute, nec gloria, nec aeternitate diversa natura est. Siquidem cum et de Patre sit Filius unigenitus, et Spiritus sanctus Patris Filiique sit spiritus, non sicut quaecumque creatura, quae et Patris et Filii est, sed sicut cum utroque vivens et potens, et sempiterne ex eo quod est Pater Filiusque subsistens. Unde, cum D
Abbreviated transcription (Latin):
sermo sapientiae : & ubi dĩ magister. ẽ: quãcito discit᷑
quod docetur Non .ẽ. adhibita int̃p̃tatio ad audien¬
dũ: non consuetudo adhusũ: non tẽpus ad studiũ: sed
spirante ubi uoluit spũ ueritatis ꝓpriae singularum
gentiũ uoces: factȩ sunt ineccłae ore. cõmunes: Ab
hoc igitur die tuba euangelicȩ p̃dicationis intonuit:
ab hoc die imbres charismatũ flumina benedictionũ.
omne desertũ et uniuersã aridã rigauer̃ Qm̃ ad re¬
no uandã faciem terrae sp̃sdĩ ferebatur suꝑ aquas: &
adueteres tenebras abigendas: noue lucis fulgora corus¬
cabant cũmicantiũ splendore linguarũ: uerbum dñi
dũ intellectũ consum̃dũq peccatũ: et efficatia in lumi
de fuerit ipsa rei geste forma mirabilis: nec dubiũ sit
in illo om̃iũ humanarũ uocũ exultante conuentu.
substantiã: Natura enĩ in uisibilis et cũ patre filioq
cõmunis: qualitatẽ muneris atq operis sut qua uoluit

Expanded text:
sermo sapientiae, et ubi Deus magister est, quam cito discitur quod docetur! Non est adhibita interpretatio ad audiendum, non consuetudo ad usum, non tempus ad studium, sed spirante ubi voluit Spiritu veritatis , propriae singularum gentium voces factae sunt in Ecclesiae ore communes. Ab hoc igitur die tuba evangelicae praedicationis intonuit; ab hoc die imbres charismatum, flumina benedictionum, omne desertum et universam aridam rigaverunt; quoniam ad renovandam faciem terrae Spiritus Dei ferebatur super aquas , et ad veteres tenebras abigendas, novae lucis fulgura coruscabant, cum micantium splendore linguarum, et 298 verbudum intellectum, consumendumque peccatum, et efficacia illuminde fuerit ipsa rei gestae forma mirabilis, nec dubium sit, in illo omnium humanarum vocum exsultante concentu, substantiam. Natura enim invisibilis, et Patri Filioque communis, qualitatem muneris atque operis sui, qua voluit
Abbreviated transcription (Latin):
ret: sacrilegarũ in prudentiũ fabularũ inp̃teritas re¬
tor sit aetates Et quasi nihil nos de sempiternita te
tumeliã dĩ et om̃iũ bene conditarũ in iuriã naturarũ
conpugnantia mendatioꝵ monstra contexuit Quib
tandẽ suas insinuaturus insanias: nisi multũ insipien¬
tib et nimiũ alumine ueritatis. auersis Quisiue ꝑ
ignorantiae cecitatẽ siuẽ ꝑ turpi tudinis appetitũ.
ad illa non sacra sed ex secranda ꝑueniunt : quae ꝓpt̃
cõmunẽ uerccundiã non sunt nr̃o ser mone ꝓm̃da.
auctorẽ: sps scs aliqua expar te dignatussit: nihil ad

Expanded text:
ret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas reret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas retorsit aetates. Et quasi nihil nos de sempiternitate tumeliam Dei et in omnium bene conditarum injuriam naturarum, compugnantia mendaciorum monstra contexuit. Quibus tandem suas insinuaturus erat insanias, nisi multum insipientibus et nimium a lumine veritatis aversis, qui sive per ignorantiae caecitatem, sive per turpitudinis appetitum, ad illa non sacra, sed exsecramenta perveniunt, quae propter communem verecundiam non sunt nostro sermone promenda, auctorem Spiritus sanctus aliqua ex parte dignatus sit. Nihil ad
Abbreviated transcription (Latin):
nandus innotuit: qui post resurrectionẽ dnĩ ducente¬
simus et sexagesimus annus impletus. ẽ: ꝓbo impera¬
tore & paulino consulib: cũ octaua iã inxp̃ianis ꝑse¬
cutio deseuiret. et innumera martx̧rũ milia: ipsissuis
uictorus ꝓbauissent impletũ: eẽ. quod dñs ꝓmiserat
dicens Cũ aũt tradent uos: nolite cogitare quomo¬
do aut quid loquamini: Non enĩ uos estis quilo quimi
tuit ꝓmissio dni ꝑ tot ae tatũ int̃ ualla differri: nec
ille sp̃s ueritatis quẽ mundus non accepit impioꝵ: it a
septi formẽ illã donoꝵ suoꝵ continuit largitatẽ: ut
tot ec cłȩ generationes sua inspiratione fraudaret: do¬
nec ꝓdigiosus tur piũ mendatioꝵ signifer nascere tur¬
quirepletus spũ diaboli: spiritui restitit xp̃i Et cũscĩs
dĩ hoc paracliti doctrina contulerit: ut futura p̃di¬
cerent: hic. ne falsitates eius. ipse rerũ processus urgue¬

Expanded text:
nandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentenandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera martyrum millia ipsis suis victoriis probavissent impletum esse quod Dominus promiserat, dicens: Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamituit promissio Domini per tot aetatum intervalla differri, nec ille Spiritus veritatis, quem mundus non accepit impiorum, ita septiformem illam donorum suorum continuit largitatem, ut tot Ecclesiae generationes sua inspiratione fraudaret, donec prodigiosus turpium mendaciorum signifer nascereturiritu diaboli, Spiritui restitit Christi; et cum sanctis Dei hoc Paracleti doctrina contulerit, ut futura praedicerent, hic ne falsitates ejus ipse rerum processus argue
Abbreviated transcription (Latin):
et futura ad nuntiabit uobis Non segni intellec tu
diłmi. nec transitor io accipiam auditu Praet̾ alias
enĩ ueritatis locutiones quib manicheoꝵ confutat᷑
impietas : hac aꝑtissime sententia totũ sacrilege fal¬
si tatis dogma ꝓsternitur: cuius discipłi ut magnum
quendã atq sub limẽ sequi uiderentur auctorẽ: in ma¬
gistri sui manis scm̃ apparuisse spm̃ crediderunt: pro¬
missũq ad nõ paraclitũ : non prius uenisse quã hic infe¬
liciũ deceptor oriretur In quo ita sp̃s dĩ manserit:
ut ñ aliud fuerit manis ipse quã sp̃s: qui ꝑminis terium
corporeȩ uocis et linguȩ: discipłossuos induceret inom¬
nẽ ueritatẽ: et nũquã cognita p̃teritoꝵ secreta reserar.¬
Quod quã falsũ quãq sit uanũ ipsa euangelicȩ p̃dicati¬
onis declarat auctoritas Manis igitur minister falsitatis
di abolice. & conditor suꝑstitionis obscenẽ. eo tpr̃e dã¬

Expanded text:
et futura annuntiabit vobis , non segni intellectu, et futura annuntiabit vobis , non segni intellectu, dilectissimi, nec transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutiones quibus Manichaeorum confutatur impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dogma prosternitur. Nam ut magnum quemdam atque sublimem sequi viderentur auctorem, in magistro suo Mane sanctum apparuisse Spiritum crediderunt, promissumque a Domino Paracletum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in quo ita Spiritus Dei manserit, ut non aliud fuerit Manes ipse quam spiritus qui per ministerium corporeae vocis et linguae discipulos suos in omnem induceret veritatem, et numquam cognita praeteritorum secreta saQuod quam falsum quamque sit vanum, ipsa evangelicae praedicationis declarat auctoritas. Manes ergo minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore dam
Abbreviated transcription (Latin):
modo Cũ uenerit aut̃ ille sp̃s ueritatis ille uos docebit
omne ueritatẽ: Nũ quid sedñs inferioris intellegentie¬
uolebat intellegi: aut minus aliquid quã sp̃mscm̃ apatre di¬
dicisse. cũ ipse sit ueritas & nihil pater dicere. nihil sp̃s
possit docere sine uerbo: ideoq sit dictũ demeo acci¬
piet: qm̃ quod accepit sp̃s patre dante: dat et filius
Nonitaq alia erat insinuanda ueritas nec alia p̃dicanda
doctrina: sed opor tebat capacitatẽ eoꝵ ꝗd ocebantur
augeri: et multiplicari constantiã caritatis illius
quae omnẽ formidinẽ foris mit teret: et furorẽ perse¬
et efficatius posse ceperunt: ꝓficientes ap̃ceptorũ
scientia: ad dollerantiã passionũ : ut sub nulla iãtẽ¬
pestate trepidantes. fluctus scłi et elationes mundi
fide suꝑgrediente calcarent: et morte contẽpta.
om̃ib gentib euangeliũ ueritatis inferrent Quod
uero addidit dñs dicens: quȩ cũq audierit loquet᷑

Expanded text:
itatis, ille vos diriget in omnem veritatem? Numquid sese Dominus inferioris scientivolebat intelligi, aut minus aliquid quam Spiritum sanctum a Patre didicisse? cum ipse sit Veritas, et nihil Pater dicere, nihil Spiritus possit docere sine Verbo, ideoque dictum sit: De meo accipiet : quoniam quod accipit Spiritus, Patre dante, dat Filius. Non itaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multquae omnem formidinem foras mitteret, et furorem perseet efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi fide supergrediente calcarent, et morte contempta, omnibus gentibus Evangelium veritatis inferrent. CAP. VI. Quod vero addidit Dominus, dicens: Quaecumque audierit loquetur,
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa in omibus His diłmi aliisq docum̃tis quib innume¬
rabilit̃ diuinoꝵ eloꝗoꝵ coruscat auctoritas aduenera¬
tionẽ pente costes unanimit̃ incitemur Ex ios ultantes
anima rationalis imbuitur: qui inspirator fidei doctor
scientiae: fons dilectionis: signaculũ castitatis: et totius
ẽ. causa uir tutis Gaudeant fideliũ mentes: quodinto¬
tomundo unusdĩ pat̃ et filius et sp̃s sc̃s̃ om̃iũ linguarum
confessione laudatur: quodq illa significatio quae in
specie ignis apparuit: et opere ꝑseuerat et munere
Ipse enĩ sp̃s ueritatis facit domũ głae suae luminis sui splen¬
dore fulgere. et intẽplo suo nec tenebrosũ uult aliquid
ẽẽ. nec tepidũ: Dequa ope atq doc trina: &iã ieuinioꝵ
nobis & elemosinarũ .ẽ. conllata purgatio Nam hunc
uenerabilẽ diem: sequitur saluberrimȩ obseruantiȩ
adquã sedulȩ caelebrandã pastoraliuos sollicitudine
coor tamur : ut siquid macularũ ꝓximis dieb neglegen¬

Expanded text:
is, dilectissimi, aliisque documentis, quibus innumerabiliter divinorum eloquiorum conuscat auctoritas, ad venerationem Pentecostes unanimiter incitemur, exsultantes tificatur, omnis anima rationalis imbuitur; qui inspirator fidei, doctor scientiae, fons dilectionis, signaculum castitatis, et totius est causa virtutis. Gaudeant fidelium mentes, quod in toto mundo unus Deus, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, omnium linguarum confessione laudatur; quodque illa significatio, 300 quae in specie ignis apparuit, et opere perseverat et munere. Ipse enim Spiritus veritatis facit domum gloriae suae luminis sui nitore fulgere, et in templo suo nec tenebrosum aliquid vult esse, nec tepidum. De qua ope atque doctrina etiam jejuniorum nobis atque eleemosynarum est collata purgatio. Nam hunc venerabilem diem sequitur saluberrimae observantiae ad quam sedulo celebrandam, pastorali vos sollicitudine cohortamur: ut si quid macularum proximis diebus negligen
Abbreviated transcription (Latin):
quiuerunt aliquatenus subdẽ iussioius
S dum in tantum eius uecordiȩ tumor
excrescer&. ut tantis passionum sub as¬
tum dolorib. aut uicisse. aut intereme¬
se se letabundus extolleret: suscepta
spe frustratus. unde uictor uisus est
apparere. inde uictus compulsus est
erubesc̾e: qm̃ quo dei martyr duriori
urgebatur pena. eo ampliori confessi

Expanded text:
quiverunt aliquatenus subdere jussioni: quiverunt aliquatenus subdere jussioni: sed dum in tantum ejus vecordiae tumor excresceret, ut tantis passionum subactum doloribus aut vicisse aut interemisse se laetabundus extolleret, suscepta spe frustratus, unde victor visus est apparere, inde victus compulsus est erubescere; quoniam quo Dei Martyr duriori urgebatur poena, eo ampliori confessi
Abbreviated transcription (Latin):
tinus eis se largiorem exhibeat inbe¬
nefitiis. quib se amabiliorem cogno¬
scit in gaudiis: fiatq in eius sollẽp¬
nĩte uberior lȩticiȩ ambitus: de
quo fidei creunt effectus.Ui.
miinere claruit: ut sacri misterii fuli
officio. qui filium dei dñm nr̃m secu¬
turus ẽẽt in passione: eiusdem xͥ calics
credentib prius ministrar& in salute
Cuis haustu feliciter mente debriatꝰ
rabidi hostis atq in xp̃m seuientis in¬
saniam. interritus adiit: modestus
sustinuitͥ securus irrisit: sciens par
tus eẽ quod uincer&: quia eius amor
sp̃alib armis p̃munitus resistebat
cuius adiutorio qͥcquid penarũ in
illum furentis ira excogitabat. insu¬
ꝑabilis fortiter patiendo uincebat.
I deo hunc non lamine ignitȩ sartis¬
ginis. non eculei non ungule ferre¬
ȩq manus. non uires pauendȩ cede¬
tium. nec dolor scissorum menbrorum
non foci fragor. & strepentis in paten¬
tib uscerib salis miectio: datiam

Expanded text:
tenus eis se largiorem exhibeat in betenus eis se largiorem exhibeat in beneficiis, quibus se amabiliorem cognoscit in gaudiis, fiatque in ejus solemnitate uberior laetitiae ambitus, de quo fidei crevit effectus. munere claruit, ut sacri mini terii fultus officio, qui Filium Dei Dominum nostrum secuturus esset in passione, ejusdem Christi calicem credentibus prius ministraret in salutem. Cujus haustu feliciter mente ebriatus, rabidi hostis atque in Christum saevientis insaniam interritus adiit, modestus sustinuit, securus irrisit, sciens partus esse quod vinceret: quia cujus amore spiritualibus armis praemunitus resistebat, ejus adjutorio quidquid poenarum in illum furentis ira excogitabat, insuperabilis fortiter patiendo vincebat. Ideo hunc non laminae ignitae sartaginis, non equulei, non ungulae ferreaeque manus, non vires pavendae caedentium, nec dolor scissorum membrorum, non foci fragor et strepentis in patentibus visceribus salis injectio, Daciani