comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cent et ulciscantur montem esau. Quomodo lumen dñs. lucem appel¬
lat a postolos suos : et dicit uos estis luxmundi et ipsa petra. petrodor&¬
uit ut pertra sit. pastor quoque bonus. illis pastorum largitu est :¬
Nomina : et quod cum que dicitur. seruis tribuit ut dicantur  sic ipse
saluator a postolos suos mundiẽt uoluit saluatores : qui ascendẽrunt¬
ecclesiam. montes ecolesiae. et deponentes superbiam iudaicam :
regnumdño parauerunt. Hlaec ad duas lucubratiun culas ueterũ
auctoritatem sec utus et maxime expositionem hebraicam pro¬
pero sermone dictaui. a peruique õs meum: Sed nescio anillud
xp̃s impleuerit. Vnde sapiens lector sensuum magis debetconse¬
quentiam quaerere . quam doquii uenus tatem Neque enim caleuita¬
te e conpositione uerborum dictamus. a ut scribimus Aliud est mipam¬
machi saepestilum uertere et quae memoria digna sunt scribere : aliud

Expanded text:
cent, et ulciscantur montem Esau. Quomodo lumen Dominus lucem appelcent, et ulciscantur montem Esau. Quomodo lumen Dominus lucem appellat Apostolos suos, et dicit: Vos estis lux mundi : et ipsa petra Petro donarit, ut petra sit: pastor quoque bonus illis pastorum largitus est nomina: et quodcumque dicitur de eo, servis tribuit ut dicantur: sic ipse Salvator Apostolos suos mundi esse voluit salvatores, qui ascendere speculam montis Ecclesiae, et deponentes superbiam Judaicam, regnum Domino paraverunt. Haec ad duas lucubratiunculas veterum auctoritatem secutus, et maxime expositionem Hebraicam propero sermone dictavi, aperuique os meum: sed nescio an illud Christus impleverit. Unde sapiens lector sensuum magis debet consequentiam quaerere, quam eloquii venustatem. Neque enim ea lenitate, et compositione verborum dictamus, ut scribimus. Aliud est, mi Pammachi, saepe stylum vertere, et quae memoria digna sunt scribere; aliud
Abbreviated transcription (Latin):
da eorum superbi ahumilitatem sec tabitur xp̃i anam Et illucus que
pertieniet ubiantea fuie tribulatio panis. et mulieruidua suo condi¬
tore deserta pupillum filium uix alebat et uni uersa illius peccata
et uitia concrementur Captiuitas autem siuetransini gnatiio hiel¬
rusalem ubi quondam erat uisiõ pacis . ee quaenunc in toto orbedis ꝑsa
est. possidebit ciuitates austri. id est ecclesi asueri et perfectiluminis. diced¬
quecums ponsa paenitens. Vb pascis. ubi cubas. inmeridiae. et cumio seph.
mantiquam germanitatem recepta in ebriabitur sanguine pastoris et
xp̃i intellegatur fides. Efrathaenim interpretatur. RãΡITOΦΟΡIΑ
dest ubertas. eT diVINIΥ MOCest appellatur que behleem inqua
ortus est caelestis panis. His autem ita gestis. ascendent saluatores uel
qui saluati fuerint dereliquis populi iudaici in montemsio. ut iudi¬

Expanded text:
daeorum superbia, humilitatem sectabitur Christianam, et illuc usque daeorum superbia, humilitatem sectabitur Christianam, et illuc usque perveniet, ubi antea fuit tribulatio panis, et mulier vidua a suo conditore deserta pupillum filium vix alebat, et ubi universa illius peccata, et vitia concrementur. Captivitas autem sive transmigratio Jerusalem, ubi quondam erat visio pacis, et quae nunc in toto orbe dispersa est, possidebit civitates austri, id est, Ecclesias veri et perfecti luminis, dicetque cum sponsa poenitens: Ubi pascis, ubi cubas in meridie ? Et cum Joseph in antiquam germanitatem recepta, inebriabitur sanguine pastoris, etChristi intelligatur fides. Ephratha enim interpretatur καρποφορία, id est, ubertas, et δυώνυμος est, appellaturque Bethleem, in qua ortus est coelestis panis. His autem ita gestis, ascendent salvatores vel qui salvati fuerint de reliquiis populi Judaici in montem Sion, ut judi
Abbreviated transcription (Latin):
spiritali intellegentiae uel a pandamus : ut flante dño et sua rese¬
rantemesteria laeti perueniamus adportum. Cotempore quo
beniamin pos sederit gala ad. transmigratio exercitus fili orum
isrł. uel certe principium trans migrationis carnei quondam isr ł
istud erie ut adchana naeorum terram perueniat et propheticus
sermo qui fame periditabatur in iudaea ex sic cato uellere isrls
ad gentium ruratians seat Ibi que pascatur et pascat dum̃ et
recipitur a credentibus et pascit ipse credentđ . Saraptha ud
exduobus compositum est . et inter precatur angustia panis. ue lonum uer¬
bum est ec trans fertur in incendium. Chana anuero insalon id est motum
uercitur. aut certene gotiator et humilis appellatur: Igitur transmi gra¬
tio filiorum urł quando occidentem dimiserint litteram. et ad spiritum
uenerint enui ficantem mouebit cuncta quaelegisunt. negoti abitunt
demultis margaritis unam pretiosis simam margaritam. et deposita idi¬

Expanded text:
spiritualis intelligentiae vela pandamus, ut flante Domino, et sua reserante mysteria, laeti perveniamus ad portum. Eo tempore quo Benjamin possederat  Al. possederit Galaad, transmigratio exercitus filiorum Israel, vel certe principium transmigrationis carnei quondam Israel, istud erit, ut ad Chananaeorum terram perveniat, et propheticus sermo qui fame periclitabatur in Judaea, exsiccato vellere Israel, ad gentium rorem transeat: ibique pascatur, et pascat, dum et recipitur a credentibus, et pascit ipse credentes. Sareptha, vel ex duobus compositum est, et interpretatur angustia panis: vel unum verbum est, et transfertur in incendium. Chanaan vero in σάλον, id est motum vertitur: aut certe negotiator et humilis appellatur. Igitur transmigratio filiorum Israel quando occidentem dimiserint litteram, et ad spiritum venerint vivificantem, movebit cuncta quae Legis sunt. Negotiabitur de multis margaritis unam pretiosissimam margaritam, et deposita Ju
Abbreviated transcription (Latin):
operx quaecoepistis. Causa confortationis dnĩ promissio ẽ. Haec
enim dicit dñs om̃ps cuinihil inpossibile .ẽ. qui potest quae promittit
implere. Sicut ex cogitaui ut affligerem uos. et captiuitati tirderem
qui amepatresurĩ ad iacundiam prouocarunt et non sum misert.

Expanded text:
opera quae coepistis. Causa confortationis, Domini promissio est: Haec opera quae coepistis. Causa confortationis, Domini promissio est: Haec enim dicit Dominus omnipotens, cui nihil impossibile est, qui potest quae promittit, implere: sicut excogitavi ut affligerem vos, et captivitati traderem, quia me patres vestri ad iracundiam provocarunt, et non sum misert
Abbreviated transcription (Latin):
bus istis utbenefaciam hierus alem etdomibus iuda. Nolitetimere
IXX E terit sicut enatis inmaledictione intergentes domus iuda & domus is rł
sic saluab ouos et eritis inbenedictione. Confidite et confortamini in cor¬
dibusuris qui ahaecdicitdñs omnipotens. Sicut cogitaui ut ad fligeremuos
in eo quod meadincundiam prouocassent patres urĩ dicit dñs omni potens
et non me penituit sic panitus sum et cogitaui in diebus istis ut benefaciã
hierusalem et domuiiuda: confidite. Haec post aedificationem templi
futumx promittit. ut sicut erant incunctis gentibus in maledictionem.
et in sublimium et in exemplum domus iuda et domus is rduae uidelicet
et decem tribus siccumsaluatȩ fuerint et rȩuerse iniudaeam. sint omniũ
benedictio. Nolite inquit timere aduersarios rebellantes. Confidite
uenresse qua e ꝑ medñs pollicetur. Confortentur manus unce. inplete

Expanded text:
bus istis, ut benefaciam Jerusalem et domui Juda: nolite timere. bus istis, ut benefaciam Jerusalem et domui Juda: nolite timere. LXX: Et erit, sicut eratis in maledictione inter gentes, domus Juda et domus Israel: sic salvabo vos, et eritis in benedictione: confidite et confortamini in cordibus vestris, quia haec dicit Dominus omnipotens: Sicut cogitavi ut affligerem vos in eo quod me ad iracundiam provocassent patres vestri, dicit Dominus omnipotens, et non me poenituit: sic paratus sum et cogitavi in diebus istis, ut benefaciam Jerusalem et domui Juda: confidite. Haec post aedificationem templi futura promittit, ut sicut erant in cunctis gentibus in maledictionem et in sibilum, et in exemplum, domus Juda, et domus Israel duae videlicet, et decem tribus, sic cum salvatae fuerint, et reversae in Judaeam, sint omnium benedictio. Nolite, inquit, timere adversarios rebellantes: confidite vera esse quae per me Dominus pollicetur: 848 confortentur manus vestrae: implete
Abbreviated transcription (Latin):
inscpulchris dealbatis qua e plena sunt os sibus mortuorum edaeta¬
buntur qui monentur interr. Quae .ẽ. causa lactitiae sequens
sermo demonstrat. Rosenim qui ate est sinitaseorum ẽ ethaec
omnia pacem uidelicet et uinearum fructum: et tenirrum abundan¬
tiam qua ecaelorum rore succreuit possidebunt reliquia epopuli. De
quibusisaias loquitur. Nisi dñs saba othreliquis set nobis semen. sicut sodo¬
ma essemus. et sicut gomorir similes fuissemus: reliquiae enim secundũ
electionem gritiae saluae facte sunt non ex operibus. Alio qui non
esset gnrtia Et erit sicut enent maledictio ingentibus domusiudã
et domus isiihel. sic saluabo eos et eritis benedictio. Nolitetimere
Confortentur manus urirẽ quia haecdicit dñs exercituum. Sicut cogi¬
taui ut ad fligerem uoscum adinacundiam prouocassent mepatres
unt ẽ dicitdñs et nonsum misertus sic conuersus sum cogitaui indie¬

Expanded text:
in sepulcris dealbatis, quae plena sunt ossibus mortuorum, et laetain sepulcris dealbatis, quae plena sunt ossibus mortuorum, et laetabuntur qui morantur in terra. Et quae sit causa laetitiae, sequens sermo demonstrat: Ros enim qui a te est, sanitas eorum est. Et haec omnia, pacem videlicet et vinearum fructum, et terrarum abundantiam, quae coelorum rore succrevit, possidebunt reliquiae populi mei, de quibus Isaias loquitur: Nisi Dominus sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma essemus, et sicut Gomorrha similes fuissemus . Reliquiae enim secundum electionem gratiae, salvae factae sunt: non ex operibus; alioquin non esset gratia. Et erit, sicut eratis maledictio in gentibus, domus Juda, et domus Israel: sic salvabo vos et eritis benedictio: nolite timere, confortentur manus vestrae. Quia haec dicit Dominus exercituum: Sicut cogitavi ut affligerem vos, cum ad iracundiam provocassent me patres vestri, dicit Dominus, et non sum misertus: sic conversus cogitavi in die
Abbreviated transcription (Latin):
illud quod scriptum ẽ. uineae florentedederunt odorem : tunc pen¬
dentes botros colorum solius titiae ut mis si intorcularia octaui. et
octo gesimi testii psalmi qui protorculuribus scribuntur dnĩ calcent᷑
pedẽ qui a scendit debosor. et fundant uinum quod la etificat corhomi¬
nis: Terar quoquedabit germensium non arida et petrosa etplena
sentium sed te rbona quaedatcentesimum et sexagesimum trice
dabunt rorem suum dequibus in octauo decimo psalmo scriptum est
Caelienarent glamdĩ et operrmanuum eius ad nuntiat firmamentũ :
de his caelis indeuteronomio canti codicitur: Iaet amini caelicum
eo id ẽ cum dño saluatore . quos priresciuit et prxedestinauit confor¬
mes fieri imaginis filii suiquiloquitur cum moyse. Exspecte turut
ua eloquium meum et descendant ut ros ut uer
gent primi qui errnt peccatis morturet suscitabuntur qui iacebans

Expanded text:
illud quod scriptum est: Vineae florentes dederunt odorem : tunc penillud quod scriptum est: Vineae florentes dederunt odorem : tunc pendentes botros colorabit sol justitiae, ut missi in torcularia octavi et octogesimi tertii psalmi, qui pro torcularibus inscribuntur, Domini calcentur pede, qui ascendit de Bosor, ut fundat vinum quod laetificat cor hominis. Terra quoque dabit germen suum, non arida et petrosa et plena sentium; sed terra bona quae dat centesimum et sexagesimum et tridabunt rorem suum, de quibus de decimo octavo Psalmo scriptum est: Coeli enarrant gloriam Dei, et opera manuum ejus annuntiat firmamentum. De his coelis in Deuteronomii 847 cantico dicitur: Laetamini, coeli cum eo , id est, cum Domino Salvatore, quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , qui loquitur cum Moyse: Exspectetur ut pluvia eloquium meum, et descendant ut ros vergent enim qui erant peccatis mortui, et suscitabuntur qui jacebant
Abbreviated transcription (Latin):
reticorum uirgines philosophorum rigorem. iud a eorum inaescarũ
medant et non satientur. bibant et in ebriaNt. operiantur etnon
calefiant. et qui non mercedes congregunt mittas tas inperpetuũ
sacculum Postquam uero fidem xp̃i receperint etilli ethiqui in
eccła suenent peccatores et promagnitudine delictorum captiuitati
repauperibus misit me. predicarecaptiuis remissionem. et caecis
ut uideant sanare exs qui contrito cordesunt: et completum fuerit
is yahel et aedificabunt ciuitates dissipatas. et plantabo eos : tunc
et indiebus illis orieturiustitia et multitudo pacis: uinea dabit fruc¬
tum suum quae dicit in euangelio
tum suum quaedicit in euangelio Egosumuitis uos nrmi Omne¬
yirmum quima net in memundat pater ut maiores fructus afferat : Cũ¬
que mundatifuerint rrmieius id est flagella et propagines et gemman¬
tibus oculis spemfuturorum coeperint fructum polliceri ut inpleatur

Expanded text:
reticorum virgines, philosophorum rigorem, Judaeorum in escarum reticorum virgines, philosophorum rigorem, Judaeorum in escarum medant, et non satientur: bibant, et non inebrientur: operiantur, et non calefiant: et qui mercedes congregat, mittat eas in pertusum sacculum . Postquam vero fidem Christi receperint, et illi et hi qui in Ecclesia fuerant peccatores, et pro magnitudine delictorum captivitati re pauperibus misit me: praedicare captivis remissionem, et caecis ut videant: sanare eos qui contrito sunt corde , et completum fuerit ivitatem, et aedificabunt civitates dissipatas, et plantabo eos , tunc in diebus illis orietur justitia et multitudo pacis . Vinea dabit fructum suum, quae dicit in Evangeliotum suum, quae dicit in Evangelio: Ego sum vitis, vos rami. Omneramum qui manet in me, mundat Pater, ut majores fructus afferat . Cumque mundati fuerint rami ejus, id est, flagella et propagines, et gemmantibus oculis spem futurorum coeperint fructuum polliceri, ut impleatur
Abbreviated transcription (Latin):
Vincaenim dabit fructum suum & torcularibus omnia complebuntur. Tenix
laetisse getibus uestietur. et in rigantibus pluuiis aerore nocturno
omniapullulabunt. Vniuersa quaedixi faciam populime reliquias
Haec eadem et aggeus propheta eodemtempore loquitur: et qui suprr
dixenet : Percus siuos uento urente et aurigine. et gnandine omnia¬
opert manuum urt̃rum: Post quam templi fundamenta sunt iacta.
ponite inquit cordaurã ex dieista in futurum adieuicesimo et quasto
nonimensis. adiequo fundamenta iacta sunt templi. ponite super
tos uestrum: Nuniquidiam semen in germine ẽ. et ad huc uinea et
ficus et malo grenatũ est lignumoliuae non floruo ex dieistabene¬
dicam Etrursum Mouebo caelum pariteret tentem. Dicamus
et aliter: coeptam super ecclesia explanationem sequentes: prius¬
Uullus audire poterit Est mercis operituo: Siueille iuda eus
minexp̃i fecerit. mercedem sui bonio peris non habebit: uidemus he¬

Expanded text:
Vinea enim dabit fructum suum, et torcularia omnia complebuntur, terra Vinea enim dabit fructum suum, et torcularia omnia complebuntur, terra laetis segetibus vestietur, et irrigantibus pluviis ac rore nocturno, omnia pullulabunt: universa quae dixi, faciam reliquiis populi mei Haec eadem et Aggaeus propheta eodem tempore loquitur, qui supra dixeopera manuum vestrarum, postquam templi fundamenta sunt jacta: Ponite, inquit, in corda vestra ex die ista et in futurum, a die vicesimo quarto noni mensis: a die quo fundamenta jacta sunt templi, ponite super cor vestrum. Numquid jam semen in germine est: et adhuc vinea et ficus et malogranatum et lignum olivae non floruit? Ex die ista benedicam, et rursum movebo coelum pariter et terram . Dicamus et aliter, coeptam super Ecclesia explanationem sequentes. Priusjaciantur, nullus audire poterit, est merces operi tuo. Sive ille Judaeusti fecerit, mercedem sui boni operis non habebit. Videmus hae
Abbreviated transcription (Latin):
a postolum proclamantem. Vnusquisque accipiet propriam mercedemiux¬
taopussuum Nuncautem non iuxta dies priores ego faciam reliquiis populi
huius dicit dñs exercituum : sed semen paciserit. Vinead abit fructum siũ
dicit dñs omnipotens de mons trrbo pacem : Vin ead abit fructum suum
ec temirdabit gemina sua. et caelum dabitrorem suum et possidere
iam reliquias populimei hae comnia. Prius quam¬
iacerentur. et aedificaretur templum. merces hominum noneret. nec
merces iumentorum nec prre tribulatione et angustitia pax introeun¬
tibus et ex euntibus et omnes homines intersehostili odiodissidebant.
Nuncautem quia iam domus drũ fundamenta sunt iactã et templumae¬
dificatum .ẽ. nequaquam faciam ut prius facerem his quidecaptiuita¬
tebabyloniua sunt reuersis ederit ubique pax et gaudium. et aridita¬
tem ac famem pristini temporis. futur abundantia compensabit

Expanded text:
Apostolum proclamantem: Unusquisque accipiet propriam mercedem juxApostolum proclamantem: Unusquisque accipiet propriam mercedem juxsuum nunc autem non iuxta dies priores ego faciam reliquiis populi huius dicit Dominus exercituum sed semen pacis erit vinea dabit fructum suum edicit Dominus omnipotens; sed pacem monstrabo. Vinea dabit fructum suum: et terra dabit germina sua: et coelum dabit rorem suum: et possidere faciam reliquias populi mei haec omnia. Priusquamjacerentur, et aedificaretur templum, merces hominum non erat, nec merces jumentorum, nec prae tribulatione et angustia pax introeuntibus, et exeuntibus, et omnes homines inter se hostili odio dissidebant. Nunc autem quia jam domus Domini fundamenta jacta sunt, et templum aedificatum est, nequaquam faciam ut prius feceram his qui de captivitate Babylonia sunt reversi; sed erit ubique pax et gaudium, et ariditatem ac famem pristini temporis futura abundantia compensabit.
Abbreviated transcription (Latin):
sidias domesticas. danec frater frrtri ex hibet fidem. ecomnis est in imica
propinquitas. Huncsensum aliis uerbis aggeus propheta conp̃hendens ait
Etnunc ponite cordaurũ adiehac et suprix. antequam poneretur lapissuꝑ lapidẽ
intemplodnĩ cum accederetis ad aceruum uiginti modiorum etfierent decem
intracretis ad torcular ut exprimeretis quinquagintalaguenas et fiebant
uiginti Percus siuos uento urente . et aurugine et grendine. omnia operte
manuumunterum et non enet inuobis quireuerteretur ad medicit dñs¬
Quod et in ecclesia et inuno quoque credentium acciperepossumus. Si quidẽ
antequam domus dĩ in nobis fundamenta iaciantur. et aedificemur templũ
dis cordiae et ubi quetribulatio et sinepacexpĩ quam ad patrem uadens apłis
dereliquit impleatur in nobis dnĩsententia. In imicihominis domesticieius¬
Omnis enim frx tersupplantatione supplantat. et omnis amicus fracudulent᷑

Expanded text:
sidias domesticas, dum nec frater fratri exhibet fidem, et omnis est inimica sidias domesticas, dum nec frater fratri exhibet fidem, et omnis est inimica propinquitas. Hunc sensum aliis verbis Aggaeus propheta comprehendens ait: Et nunc ponite corda vestra a die hac et supra: antequam poneretur lapis super lapidem in templo Domini. Cum accederetis ad acervum viginti modiorum, et fierent decem: et intraretis ad torcular, ut exprimeretis quinqviginti percussi vos vento urente et aumanuum uestrarum, et non fuit in uobis, qui reuerteretur ad me, dicit D: quod et in Ecclesia et in unoquoque credentium accipere possumus. Siquidem antequam domus Dei in nobis fundamenta jaciantur, et aedificemur templum discordiae, et ubique tribulatio et sine pace Christi, quam ad Patrem vadens, apostolis dereliquit , impleturque in nobis Domini sententia: Inimici hominis, domesticOmnis enim frater supplantatione supplantat; et omnis amicus fraudulenter
Abbreviated transcription (Latin):
tem plumque exstriuitur. quando multitudo credentium robonrtur. et itaui¬
uit ut templumdi eẽ mereatur. Siquidem antedies illos merces hominum
nonenit nec merces iumentorum enit. Neque introeunti et exeuntierrt pax
p̃tribulatione et dimisi omnes homines unum quem que contrit proximum
suum .lxx. Qui antedies illos merces hominum nonerit in lucrum. ec mer¬
cesiumentorum non subsistet et egredienti et ingredienti nonerit pax p̃
tribulatione et emmittam omnes homines unumquemq: ad proximũ sui
Septuaginta ad futurum tempus omnia reculerunt sed melius ad prireteri¬
tum ut in hebnrico habet & expositionis ueritas ad probabit. Ante quam
fuit et tã homines quã iumenta in agriculturt in mercimoniis operibusq
diuersis cassis conatibus frus trabant᷑ Eoris aduersarii domiseditio tur¬
babant pacem et erixtubique iustitiam obbellorum frequentiam et in¬

Expanded text:
templumque exstruitur, quando multitudo credentium roboratur, et ita vitemplumque exstruitur, quando multitudo credentium roboratur, et ita vivit, ut templum Dei esse mereatur. Siquidem ante dies illos merces hominum non erat, nec merces jumentorum erat, neque introeunti et exeunti erat pax prae tribulatione: et dimisi omnes homines unumquemque contra proximum suum. 844 LXX: Quia ante dies illos merces hominum non erit in lucrum, et merces jumentorum non subsistet, et egredienti, et ingredienti non erit pax prae tribulatione: et emittam omnes homines unumquemque ad proximum suum. Septuaginta ad futurum tempus omnia retulerunt, sed melius ad praeteritum, ut in Hebraico habetur, et expositionis veritas approbabit. Antequam fuit. Et tam homines quam jumenta in agricultura, in mercimoniis, operibusque diversis, cassis conatibus frustrabantur: foris adversarii, domi seditio turbabant pacem, et erat ubique justitium ob bellorum frequentiam, et in
Abbreviated transcription (Latin):
bus his sermones istos peros prophetarum indie inquofundata est domus drũ
hies uinquasto enim annodaruregis. quastadiemensis noniqui appellatur
chasseleu. haecuniuer sadicuntur. quando iam templum fuerat exstructum
idem prophetae aggaeus et racharias qui aut aedificaretur et duces et populum
fuerent cohortati nunc cohostuntur eos ut expriorum uerita tehis quae in futurũ
promittuntur ad commodentfidem. et confortent manus suas. Nequaquam
medorum impetum et impedirecupientium ꝑcircuitum niationum insidias
formidantes et confortentur per os prophetarum ex diequotempli funda¬
menta sunt iacta lis queaddiem quo suꝑ aedificatum .ẽ. templum. et audiant
quae sequuntur. Breuiter explaniamus historiam. quid quid dehierus alem
et detemplodicitur. spiritaliter ad eccłam referentes. inqua confostantur
manus perbona operir et funda turdomus quando fidei funda menita iaciuntur

Expanded text:
bus his sermones illos per os prophetarum in die quo fundata est domus Domini bus his sermones illos per os prophetarum in die quo fundata est domus Domini Jesu in quarto enim anno Darii regis, quarta die mensis noni, qui appellatur CASLEU, haec universa dicuntur, quando jam templum fuerat exstructum iidem prophetae Aggaeus et Zacharias, qui ut aedificaretur, et duces et populum fuerant cohortati, nunc cohortantur eos, ut ex priorum veritate his quae in futurum promittuntur, accommodent fidem, et confortent manus suas, nequaquam Medorum impetum et impedire cupientium per circuitum nationum insidias formidantes: et confortentur per os prophetarum ex die quo templi fundamenta sunt jacta, usque ad diem quo superaedificatum est templum, et audiant quae sequuntur. Breviter explanamus historiam quidquid de Jerusalem, et de templo dicitur, spiritualiter ad Ecclesiam referentes, in qua confortantur manus per bona opera, et fundantur domus, quando fidei fundamenta jaciuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
deuirgaies sepullulauit qui dominaretur gentibus. et in ipsogentes
spenrunt. Et deoriente et deoccidente tamprimus populus
quam nouissimus indnm̃ crediderunt et factus .ẽ grexunus tunc
ad laetitiam omnes prouocatae s unt nationes ec concitatȩ ad gau¬
dium ꝑ rophetadicente. Lac tamini gentes cum populo eius: lux
ta illud quod alibis criptum .ẽ. Recordabuntur et conuestentur
addnm̃ omnes fines terire. et adoaebunt conrieo uniuersaefa¬
miliae gentium. Quodques equitur inueritate& iustitia. hoc signi¬
ficat quod ueteris legis umbnrdiscedat. et euangeliiueritas ueniat
tia dequo legimus. Veritas detenix orta .ẽ. et iustitiadecaelo prospex
Vnde et inquasto decimo pralmo iustitia simul etueritas nominantur¬
Qui ambulat sinemacula etoperatur iustitiam. et loquitur ueri tatem in corde
suo. Haecdicit dñs exercituum. Confortentur manus urrẽ qui auditis indie¬

Expanded text:
de virga Jesse pullulavit, qui dominaretur gentibus, et in ipso gentes de virga Jesse pullulavit, qui dominaretur gentibus, et in ipso gentes sperarunt , et de Oriente, et de Occidente, tam primus populus quam novissimus in Dominum crediderunt, et factus est grex unus: tunc ad laetitiam omnes provocatae sunt nationes, et concitatae ad gaudium, propheta dicente: Laetamini, gentes, cum populo ejus . Juxta 843 illud quod alibi scriptum est: Recordabuntur et convertentur ad Dominum omnes fines terrae, et adorabunt coram eo universae familiae gentium. Quodque sequitur: In veritate et justitia, hoc significat, quod veteris Legis umbra discedat, et Evangelii veritas veniat,tia, de quo legimus: Veritas de terra orta est, et justitia de coelo prospexit . Unde et in quarto decimo psalmo, justitia simul et veritas nominanturQui ambulat sine macula et operatur justitiam, et loquitur veritatem in corde suo. Haec dicit Dominus exercituum: Confortentur manus vestrae, qui auditis in die
Abbreviated transcription (Latin):
etiustitia : Et Nun plenissime subdnõ saluatore in ecclesia id est inuertin
hierus alem promissionem rebus expleri. maximequi adicitur. Ecceego saluabo
populumm eum deterirorientis et detemroccidentis. De quibus et dñs
in euangelio loquebatur. Multideoriente et occidente uenient. et
accubunt inregnocaelorum cum abrirham isaac & ia cob: et multo
ante psalmista promis eritt dicens. Ds̃ deorum dns locutus .ẽ. et uoca¬
uit tenirm Ab ortusolis usque ad occasum desion de corpul chritu¬
dinis eius Venie t enim exsion qui eripiat et auestat iniquitates ab
ia cob. quando aboriente et occidente incensumoffestur Nominidnĩ
in omniloco : Etsacrificium mundum nequaquam inuictimis uete¬
ris testamenti: sed insanctitate euangelicae puritatis. De quo incen¬
sci et alibi legimus Dirigatur orrtiomea sicut incensum in conspec¬
tutuo Et quod sithoc incensum sequens sermodemonstrart. Ele¬
uatiomanuum mearum sacrificium ues pertinum. Postquam enĩ

Expanded text:
et justitia. Et nunc plenissime sub Domino Salvatore in Ecclesia, id est, in vera Jerusalem promissionem rebus expleri, maxime quia dicitur: Ecce ego salvabo populum meum de terra Orientis, et de terra Occidentis, de quibus et Dominus in Evangello loquebatur: Multi de Oriente et Occidente venient, et accubabunt in regno coelorum cum Abraham, Isaac, et Jacob . Et multo ante Psalmista promiserat, dicens: Deus deorum Dominus locutus est, et vocavit terram. Ab ortu solis usque ad occasum, de Sion decor pulchritudinis ejus . Veniet enim ex Sion qui eripiat, et avertat iniquitates a Jacob quando ab Oriente, et Occidente incensum offertur nomini Domini in omni loco, et sacrificium mundum, nequaquam in victimis veteris Testamenti, sed in sanctitate evangelicae puritatis, de quo incenso et alibi legimus: Dirigatur oratio mea, sicut incensum in conspectu tuo . Et quod sit hoc incensum, sequens sermo demonstrat: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum. Postquam enim
Abbreviated transcription (Latin):
et Nequidineis pristinae remaneat sapientiae id. ẽ tumentis stultitiae.
perquam sibiin becillas munitiones et argentum ecaurum luto similia
companrrunt igneeas ex coquet et mundabit adpurum. De quo
saluator loquitur in euangelio. Ignem uenimictere suꝑtenam et
quam uolo ut ardeat. Iuxta illud quod inmarco scriptum .ẽ. Om¬
nis ignis aletur. Videbit ascalonec timebit et gazaet dolebit nimis.
et acdaron. quoniam confusa .ẽ. speseius Etperibitrexdegaza
et as calon non habitur. et sedebitsepanitor inazoto: Et disperdam
suꝑbiam phylistinorum. et auferm sanguinem eius deore eius.
et ab ominationes eius demediodentium eius. etrelinquetur e tiam
ipsedõ nr̃o. Et erit quasi duxiuda. et accaron quasi iebus saeos
et circum dabo domũm eam ex hisquimilitant mihi euntes ecre¬
uestentes. et non girnsibit supereos ultra ex actor . quia nuncuidi
inoculis meis Lxx uidebitascalon. et timebit et gaza et dolebit

Expanded text:
et ne quid in eis pristinae remaneat sapientiae, id est, tumentis stultitiae, et ne quid in eis pristinae remaneat sapientiae, id est, tumentis stultitiae, per quam sibi imbecillas munitiones, et argentum et aurum luto similia compararunt, igne eas excoquet et mundabit ad purum, de quo Salvator loquitur in Evangelio: Ignem veni mittere super terram, et quam volo, ut ardeat , juxta illud quod in Marco scriptum est: Omnis igne salietur . Videbit Ascalon, et timebit, et Gaza, et dolebit nimis: et Accaron, quoniam confusa est spes ejus, et peribit rex de Gaza, et Ascalon non habitabitur. Et sedebit separator in Azoto, et disperdam superbiam Philistinorum. Et auferam sanguinem ejus de ore ejus, et abominationes ejus de medio dentium ejus, et relinquetur etiam ipse Deo nostro, et erit quasi duxet circumdabo domum meam ex his qui militant mihi euntes et revertentes et non transiin oculis meis. LXX: Videbit Ascalon, et timebit: et Gaza, et dolebit
Abbreviated transcription (Latin):
poneret enigmata salomoni id .ẽ. regi pacifico. et argentum suum
nitorem uidelicet eloquentiae : et aurum sensuum calliditatem in¬
starpulueris et luti quod in plateis acuis . ẽ congregaret ut
regnum idolutriae quod munierat possideret. Sed aduersum
has munitiones apostolus loquitur Nam armamilitiae
niice non sunt carnalia sed potentiadoꝰ. ad destructionem mu¬
nitionum cogitationes destruenti etomnem altitudinem ex¬
tollentem se aduersum scientiamdĩ. Et sub ꝑ sonanineue quae
interptatur ornata uel pulchiix. nihil enim mundo ornatius est
dĩꝑprophetam contaxmundi homines sermo dirigitur. Et tuin¬
ebriaberis: erisquedes pecta : et quaeres auxilium ab inimico. Omnes mu¬
nitiones tuae sicut ficus cumgrosissuis. Si concusae fuerint. cadent
in os comedentis. Et tr̃rumigitur et sydonem dñs possidebit. cum
ante ꝑcusserit fortitudinem earum in salsissimo marihuius scłi:

Expanded text:
poneret Tyrus aenigmata Salomoni, id est, regi pacifico, et argentum suum, poneret Tyrus aenigmata Salomoni, id est, regi pacifico, et argentum suum, nitorem videlicet eloquentiae, et aurum, sensuum calliditatem, instar pulveris et luti quod in plateis ac viis est, congregaret, ut regnum idololatriae quod munierat, possideret. Sed adversus has munitiones Apostolus loquitur: Nam anostrae non carnalia, sed fortia Deo ad destructionem munitionum, cogitationes destruentes, et omnem altitudinem extollentem se adversum scientiam Dei . Et sub persona Ninive quae interpretatur ornata, vel pulchra nihil enim mundo ornatius est, Dei per prophetam contra mundi homines sermo dirigitur: Et tu inebriaris, erisque despecta, et quaeres auxilium ab inimico: omnes munitiones tuae sicut ficus cum grossis suis: si concussae fuerint, cadent in os comedentis. Et Tyrum igitur et Sidonem Dominus possidebit, cum ante percusserit fortitudinem earum in salsissimo et amarissimo mari hujus saeculi,
Abbreviated transcription (Latin):
musdicitur. Mihi alieni genaeseruiunt: siue subiecti sunt. De et¬
hiopibus in prophetalegimus sophonia. Inens flumina ethiopiae.
in deferent donamihi: Et inpsalmo. Aethiopia p̃ueniet manus
eiusdõ. Detrro autem euangelium loquitur. Vaetibi choro za in
uaetibibethsaida quoniam si intrro et sydone factae essent uistutes
nissa cuius filia malease a sehabebut ademonio occurrit dñosal¬
uatorieterriorum acsydoniorum fidei primitias dedicauit . Vt quȩ
tempore xp̃ĩ non credideraent quia necdum uideruent signaatque
iustutes postea uiderent ꝑ apostolos et crederent. essent quebeatitu¬
dinis illius conpotes quam dñs repromittit dicens. Beatiores qui non
uiderunt et crediderunt. Trrus autem et sydonquarum alterir cruoxu i
resapientiam ut sophys matibus suis. et dialecticae retibus. soritarum¬
ritum que texturis quas munitiones scripturt commemoret: pro¬

Expanded text:
mis dicitur: Mihi alienigenae serviunt, sive subjecti sunt. De Aetmis dicitur: Mihi alienigenae serviunt, sive subjecti sunt. De Aethiopibus in propheta legimus Sophonia: Trans flumina Aethiopiae inde ferent dona mihi . Et in Psalmo: Aethiopia praeveniet manus ejus Deo . De Tyro autem Evangelium loquitur: Vae tibi, Chorozaim; vae tibi, Bethsaida; quoniam si in Tyro et Sidone factae essent virtutes enissa, cujus filia male se habebat a daemonio, occurrit Domino Salvatori ; et Tyriorum ac Sidoniorum fidei primitias dedicavit, ut quae tempore Christi non crediderant, quia necdum viderant signa atque virtutes, postea viderent per apostolos et crederent, essentque beatitudinis illius compotes, quam Dominus repromittit, dicens: Beatiores qui non viderunt et crediderunt . Tyrus autem et Sidon quarum altera συνοχὴ, re sapientiam, ut sophismatibus suis et dialecticorum retibus et sophistarum texturis, quas munitiones, Scriptura commemorat, pro
Abbreviated transcription (Latin):
sidebiteam. et percutiet in mari forcitudinem eius. et ipsa inigne concre¬
mabitur: Emath quaeint̃p̃tatur xõaoc id .ẽ. indignatio : ipsa .ẽ. quae
ab antiocho eit iganti epiphaniȩ nomen accepit. et nunc syriae co¬
edes .ẽ. ciuitas. Et haecigitur et tyrus et sydon. erunt teriinis damas¬
ci siue interministoire adnrch. ut credant indnõsaluatore cuia patre
dictum .ẽ. Postulaa me et dabo tibi gentes hereditatem tuam. et pos¬
sessionem tuam terminos terire. Huiusṫrifiliae id .ẽ. animȩ xpõcre¬
dentium deferent regimunere ut impleatur quod scriptum ẽ¬
Ad orebunt eum filia e tyri inmuneribus. Cum que urbs dĩ ecdesia
fuerit exstructa dequaps almis tadecantat. glorios adicta sunt de te
ciuitasdi. statimsequentur etceterr Eccealieni genȩ et tyrus. et
populus ethiopum. istinati suntibi. Dealieni genis. induobus psal¬

Expanded text:
sidebit eam, et percutiet in mari fortitudinem ejus, et ipsa in igne concresidebit eam, et percutiet in mari fortitudinem ejus, et ipsa in igne concremabitur. Emath, quae interpretatur χόλος, id est, indignatio, ipsa est quae ab Antiocho Ἑπιφανεῖ, Epiphaniae nomen accepit, et nunc Syriae Coeles est civitas. Et haec igitur, et Tyrus et Sidon erunt in terminis 858 Damasci, sive in terminis terrae Adrach, ut credant in Dominum Salvatorem, cui a Patre dictum est: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Hujus Tyri filiae, id est, animae Christo credentium, deferent regi munera, ut impleatur quod scriptum eAdorabunt eum filiae Tyri in muneribus . Cumque urbs Dei Ecclesia fuerit exstructa, de qua Psalmista decantat: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei , statim sequentur et caetera: Ecce alienigenae et Tyrus et populus Aethiopum, isti nati sunt ibi . De alienigenis in duobus psal
Abbreviated transcription (Latin):
mit tunt dicunt. eẽ. conplenda. ut et terir adirchec damascus.
etemathettyrus. et sydonet as calon& guza accaron quoque et
arotus et phylistiim. potentissimoregi colla summittant et ei ser¬
uiant habitantihierus alem : Nullus que aud eat eleuare contriris rechel
manum. pacatis omnibus ꝑcircuitum Qua euni uersa spiritaliter
in aduentudnĩ et in ecclesia eius huns acta conuincimus. Emath¬
Emath
quoque interminis eius et tyrus et sydon: assumpserunt quippesibi
sapientiam ualde. Et aedificauit tyrus munitionem suam i& coacer¬
uauit argentum quasi humum. et aurum ut lutum platecrum. Eccedhñs
possidebit eam . et ꝓcutiet in mari fortitudinem eius et haecti neadeuorrbi¬
tur lxx Et emathinfinibus eius. et tyrus et sydonquoniam sapientes
fueruntnimis Et aedificauit tyrus munitionem sua meccongregauit
argentum ut humuie caurum ut lutum uiarum. Propterea dñs pos¬

Expanded text:
mittunt, dicunt esse complenda, et terra Adrach, et Damascus, mittunt, dicunt esse complenda, et terra Adrach, et Damascus, et Emath, et Tyrus, et Sidon, et Ascalon, et Gaza, Accaron quoque et Azotus et Philisthiim, potentissimo regi colla submittant, et ei serviant habitanti in Jerusalem: nullusque audeat elevare contra Israel manum, pacatis omnibus per circuitum. Quae nos universa spiritualiter in adventu Domini et in Ecclesia ejus transacta convincimus. Emath quoque in terminis ejus, et Tyrus et Sidon: assumpserunt quippe sibi sapientiam valde. Et aedificavit Tyrus munitionem suam, et coacervavit argentum quasi humum, et aurum ut lutum platearum. Ecce Dominus possidebit eam, et percutiet in mari fortitudinem ejus, et haec igne devorabitur. LXX: Emath in finibus ejus Tyrus et Sidon: quoniam sapientes fuerunt nimis, et aedificavit Tyrus munitionem suam, et congregavit argentum ut humum, et aurum ut lutum viarum. Propterea Dominus pos
Abbreviated transcription (Latin):
lum significet secunda crudelitati eius paenitentiam copulutam:
Quod ques equitur qui ad nĩ .ẽ. oculus hominis et omnium tribuum
is prhel sic edisserunt. Id circotem plumdi deu troque populo con¬
struendum ẽ. id .ẽ. et deterr ad nrchi et dedamasco requie eius¬
qui adnĩ .ẽ quicum que et degentibus respicit dm̃ etsperirt in eum. et
decuncts tribubus is phel: siue iux ta septuaginta. quiadñs aequalit᷑
cunctos homines respicit. et uniuersas tribus isrł. Dicamus et
aliter. Inteni ad nach onus uerbidrũ .ẽ. et pondus gracuissimũ
indamasco autem uictimȩ eius et sacrificium Qui a dñs̃ et genti¬
um fidem et circum cisionis perfidiam abs queulla acceptatione
respicit personarum. Et .ẽ. aequaliter omnium ds̃. aliissententi¬
aesuae grruepondus inponens et in aliorum sede requiescens
uda ei haec omnia in aduentu xp̃i quem sibiul timo tempore repro¬

Expanded text:
lum significet; secunda, crudelitati ejus 857 poenitentiam copulatam. lum significet; secunda, crudelitati ejus 857 poenitentiam copulatam. Quodque sequitur: Quia Domini est oculus hominis et omnium tribuum Israel, sic edisserunt: Idcirco templum Dei de utroque populo construendum est, id est, et de terra Adrach, et de Damasco requie ejusquia Domin est, quicumque et de gentibus respicit Deum, et sperat in eum, et de cunctis tribubus Israel: sive, juxta LXX, quia Dominus aequaliter cunctos homines respicit, et universas tribus Israel. Dicamus et aliter: in terra Adrach onus verbi Domini est, et pondus gravissimum. In Damasco autem victimae ejus et sacrificium, quia Dominus et gentium fidem et Circumcisionis perfidiam absque acceptione ulla respicit personarum, et est aequaliter omnium Deus: aliis sententiae suae grave pondus imponens, et in aliorum sede requiescens. Judaei haec omnia in adventu Christi, quem sibi ultimo tempore repro
Abbreviated transcription (Latin):
tionem ecclesia e pertinet. Et .ẽ. ordo uerborum: ad sumptio uer¬
ex duobus integris nomen conpositumĩ ad acutum. rachmollete¬
nerum qua e significans et non ut male a quibus damlegitur sed rch
quidam adrchreferunt ad populum iudaeorum da mascum aduo¬
cationem gentium : Vnde pondus siue ad sumptio uerbidñĩ fit in
teme anech. suꝑ quam et austeritatem suam dñs ex ercuit etdemex¬
tiam. Austeritatem in eos qui credere noluerunticlementiam in
illos quicum a postolis sunt reuersi. Damas cus autem propriere qui¬
es dnĩ .ẽ: iuxta illud quod scriptum .ẽ in isaia. Et erit requies dnĩ
eruhonor. Si quidem antequam sciret puereli gerebonum aut ma¬
lum etuocare patrem et matrem. accepit uirtutem damasciet spo¬
lia samariae. Vnde et damascus in linguam mũm uertitur sangiui¬
nembibens . aut sanguis cilicii ut prior interp̃tatio cruentum popu¬

Expanded text:
tionem Ecclesiae pertinet. Et est ordo verborum: Assumptio vertionem Ecclesiae pertinet. Et est ordo verborum: Assumptio verex duobus integris nomen compositum: AD, acutum, RACH, molle, tenerumque significans: et non ut male a quibusdam legitur, Sedrach. Quidam Adrach referunt ad populum Judaeorum, Damascum ad vocationem gentium. Unde populus, sive assumptio verbi Domini fit in terra Adrach super quam et austeritatem suam Dominus exercuit et clementiam . Austeritatem in eos, qui credere noluerunt: clementiam in illos, qui cum Apostolis sunt reversi. Damascus autem propter requies Domini est, juxta illud quod scriptum est in Isaia: Et erit requeis ejus honor. Siquidem antequam sciret puer eligere bonum aut malum, et vocare patrem et matrem, accepit virtutem Damasci et spolia Samariae . Unde et Damascus in linguam nostram vertitur, sanguinem bibens aut sanguis cilicii, ut prior interpretatio cruentum popu
Abbreviated transcription (Latin):
nrmus: quod autem numerum septem milium. ad christianorum
et expΙCΙΙΑΝΟrC et eundem Numerum summam que repperies . id est mille
non gentos quadirgintasex. Sed et parebolam decem uirginum in euan¬
gelio quas insensibus carnis et sp̃s interpretamur. sioleum bonorum
operum suis lampadibus prireparint. et qui narium numerum dupli¬
cauerint ut sint sanctae iuxtaa poscolum corpore et spũ. ad huius nu¬
meri referunt sacrrmentum : Decem quo queciuitates . quas qui corpori
sensus optime gubernarit Numero duplicato accipiet in futurum
Onus uerbi dñĩ interir ad achetdamasci requi ei eius. quia dnĩ . ẽ. ocu¬
lus eius et omnium tribuum ispichel.lxx. Adsumptio uerbidñĩ
intenir sed nachetdamascis a crificiieius. qui adñs respicit hominis.
et omnes tribus is prhel: omnis haecuisio siue pondus. et onus uerbi
dñi ut interpretatus : ẽ. aquila : ad uocationem gentium et exstruc¬

Expanded text:
ramus. Quod autem numerum septem millium ad Christianorum ramus. Quod autem numerum septem millium ad Christianorum et χριστειανοὺς, et eumdem numerum summamque reperies, id est, mille nongentos quadraginta et unum. Sed et parabolam decem virginum in Evangelio , quas in sensibus carnis et spiritus interpretamur, si oleum bonorum operum suis lampadibus praepararint, et quinarium numerum duplicaverint, ut sint sanctae juxta Apostolum corpore et spiritu, ad hujus numeri referunt sacramentum. Decem quoque civitates, quas qui corporis sensus optime gubernarit, numero duplicato, accipiet in futurum . Onus verbi Domini in terra Adrach, et Damasci requiei ejus: quia Domini est oculus hominis, et omnium tribuum Israel. LXX: Assumptio verbi Domini in teet omnes tribus Israel. Omnis haec Visio sive pondus et onus verbi Domini, ut interpretatus est Aquila, ad vocationem gentium, et exstruc
Abbreviated transcription (Latin):
dit qui non curuauerunt genua anteba al. et in mens unem uiri per¬
fecti uenerint ex omnibus linguis et nationibus ad prehendant fimbriam
uiriiudaei id .ẽ. dñis aluatoris dequo et in psalmodicitur. Iuda rexmeus :
defemoribus cius. donecueniat cui repositum .ẽ. et ipseerit expectatio
gentium Erit enim rdixiesse et quiexur rex erit utdomine¬
turgentibus: in ipsogentes sperrbunt: Cum que ad prehenderinteũ.
cupiant eius haerere uestigiis quoniam ds̃ cum eo sit. Velcerte exom¬
nibus linguis et nationibus quicum que crediderint ad prehendent.
uirum iudaeum. apostolos qui exiudaeis sunt. etdicant Famus uo¬
biscum. Audiuimus eum perprophetas. et omnium scriptuntrum
uoce cognouimus quod dĩ filius xp̃s. ds̃ et dñs sit uobiscum. Vbimani¬
festissima prophetia ẽ et dexp̃i atque apostolorum eius priredicu¬
tur aduentu etfide uniuersarum gentium: Nihilamplius requi¬

Expanded text:
dicit, qui non curvaverunt genua ante Baal , et in mensuram viri perdicit, qui non curvaverunt genua ante Baal , et in mensuram viri perfecti venerint ex omnibus linguis et nationibus, apprehendent fimbriam viri Judaei, id est, Domini Salvatoris, de quo et in Psde femoribus ejus, donec veniat cui repositum est: et ipse erit exspectatio gentium : Erit enim radix Jesse: et qui exsurrexerit ut dominetur gentibus, in ipso gentes sperabunt . Cumque apprehenderint eum, cupient ejus haerere vestigiis; quoniam Deus cum eo sit. Vel certe ex omnibus linguis et nationibus quicumque crediderint, apprehendent virum Judaeum, apostolos qui ex Judaeis sunt et dicent: Eamus vobiscum: audivimus enim per prophetas, et omnium Scripturarum voce cognovimus, quod Dei Filius Christus Deus et Dominus sit vobiscum. Ubi manifestissima prophetia est, et de Christi atque apostolorum ejus praedicatur adventu, et fide universarum gentium, nihil amplius requi
Abbreviated transcription (Latin):
tantum nomentuum uocetur suꝑ nos auferob probrium nrm. Quae
igitur ibi septem mulieres appellantur id est eccłae. quarum numerꝰ
et in paulo apostolo continetur adseptemenim scribit ecclesias. ad
romanos. ad corinthios ad galatͥas. adephesios. ad philipenses. ad
colosenses. ad thessalonicenses : et in iohannis apocalypsi in me¬
dioseptem candelabrorum id est eclesiarum. ephesiorum. ⁊ myr¬
nensium. pergamenorum. thratirenorumsardensium. phrbadel¬
ingreditur. nunc in propheta zachariadecem nominantur. Quas¬
Quas
requis iuit et dñs. ut siinuenisset insodomis et gomoris. ad ama et se¬
boim eas de interitu liberaret. Iota enim litterar ex qua sumit nom̃
saluatoris exordium non solum apud graecos. sed etapud hebreos
denarium numerum significut. Ethocmystico sermone monstruat᷑.
quod omnes qui censentur uocabulo christiano. quod et dñs septem
milia tempore persecutionis hie zabel et fugaheliae reliquissese

Expanded text:
tur nomen tuum super nos: aufer opprobrium nostrum . Quae igitur ibi septem mulieres appellantur, id est, Ecclesiae, quarum numerus et in Paulo apostolo continetur: ad septem enim scribit Ecclesias, ad Romanos, ad Corinthios, ad Galatas, ad Ephesios, ad Philippenses, ad Colossenses, 855 ad Thessalonicenses. Et in Joannis Apocalypsi in medio septem candelabrorum , id est, Ecclesiarum, Ephesiorum, Smyrnensium, Pergamenorum, Thyatirenorum, Sardensium, Philadelingreditur: nunc in propheta Zacharia decem nominantur, quas requisivit et Dominus, ut si invenisset in Sodomis et Gomorrhis, Adama et Seboim, eas de interitu liberaret. Iota enim littera, ex qua sumit nomen Salvatoris exordium, non solum apud Graecos, sed et apud Hebraeos, denarium numerum significat. Et hoc mystico sermone monstratur, quod omnes qui censentur vocabulo Christiano, quos et Dominus septem millia tempore persecutionis Jezabel et fugae Eliae reliquisse se
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur gebul: dicitursã farath. hunc sensum ẽe conicio. Trans migra¬
tiohierus alem quae in cunctis terminis regionibus quediuisa est.
urbes austri id est tribus sua e recipiet. Pro eo autẽ quod nos inter¬
salui fuerint in hebra cos criptum est. mosum Quinon utaquila

Expanded text:
vocatur GEBUL  , dicitur SAPHARAD  , hunc sensum esse conjicio: Transmigravocatur GEBUL  , dicitur SAPHARAD  , hunc sensum esse conjicio: Transmigratio Jerusalem, quae in cunctis terminis regionibusque divisa est, urbes Austri, id est, tribus suae recipiet. Pro eo autem quod nos inter, 384 hi qui salvi fuerint, in Hebraeo scriptum est, MOSIM  : qui non ut Aquila
Abbreviated transcription (Latin):
sicascendent et uenient in montemsiom ut idicent ad que discer¬
nant quasi subiectum et serui entem sibi montem esau. id estidum a cos
Subiugatis que omnibus crit dñoregnum. Vbinos posiumus bos phor
uoluerint cum et a quila et symmachus et theodotion. cum hebraica
ueritate concordent Nos autem abhebrao quinos inscripturis
crudiuit didicimus bos forum sic uocari. et quasi iuda eus. ista in¬
quit estregio adquam adrianus captiuos transtulit̃. Quando
ergo x p̃s nosteruenerit tuncreuersura est iniudxam. etiamilla captiuitas
ossumus autem locum quem libetregniba brlonis intellegere . quã quã
aliud arbitrer Nam consuetu dinis prophecarum est. quando loquim¬
tur contrababrlonem. ammanitas moabitas philistum. et cȩceras
nationes multis sermonibus linguae eorum abuti. et serua rei diomata
prouinciarum Quia ergo lingua assyriorã terminus qui ebra ice

Expanded text:
sic ascendent, et venient in montem Sion, ut judicent atque discersic ascendent, et venient in montem Sion, ut judicent atque discernant, quasi subjectum, et servientem sibi montem Esau, hoc est, Idumaeos: subjugatisque omnibus, erit Domino regnum. Ubi nos posuimus Bosphorum, ransferre voluerint  Al. potuerint, cum et Aquila, et Symmachus et Theodotio cum Hebraica veritate concordent. Nos autem ab Hebraeo, qui nos in Scripturis sanctis erudivit, didicimus bosphorum sic vocari: et quasi Judaeus, Ista, inquit, est regio, ad quam Hadrianus captivos transtulit. Quando ergo Christus noster venerit, tunc reversura est in Judaeam etiam illa captivitas. Possumus autem locum quemlibet regni Babylonis intelligere, quamquam et aliud arbitrer. Nam consuetudinis prophetarum est, quando loquuntur contra Babylonem, Ammonitas, Moabitas, Philisthiim, et caeteras nationes, multis sermonibus linguae eorum abuti, et servare idiomata provinciarum. Quia ergo lingua Assyriorum terminus, qui Hebraice