comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcul dubio uel quid in se cȩlesti uiro placeat uel quid displiceat. agnoscunt:
Quȩ quã dui in hac uita sunt. ȩternum tabernaculũ ingredi ne quaquã possunt
Sed tam̃ ad ostium tabernaculi mulieres excubant: quia scę̃ animȩ &iam eum
infirmitate ad huc carnis grauantur. amore tam̃ continuo ingressum ȩter¬
ni introitus obseruant: Moyses gͦ labrum sacerdotibus de speculis mulie-
i fecit: quia lex dĩ lauacrum compunctionis peccatoꝵ nr̃oꝵ
exhib&e⁊ dum ea ꝑ quȩ scȩ̃ anumȩ suꝑno sponso placuerunt. intuenda nobis
cȩlestia p̾cepta p̾bet Qiuibus si diligenter intendimus : int̾uȩ nrȩ imagr¬
nis maculas uidemus Uidentes aut̃ maculas: in penitentia dolorem com¬
pungimur: Compuncti uͦ. quasi in labro de speculis mulierũ lauamur:
st aut̃ ualde necessarium: ut cum de nobis in compunctione afficimur.

Expanded text:
procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. procul dubio vel quid in se coelesti viro placeat, vel quid displiceat agnoscunt. Quae quandiu in hac vita sunt, aeternum tabernaculum ingredi nequaquam possunt. Sed tamen ad ostium tabernaculi mulieres excubant, quia sanctae animae etiam cum infirmitate adhuc carnis gravantur, amore tamen continuo ingressum aeterni introitus observant. Moyses um fecit, quia lex Dei lavacrum compunctionis peccatorum nostrorum exhibet, per quod sanctae animae superno sponso placuerunt. Intuenda nobis coelestia praecepta praebet; quibus si diligenter intendimus, internae nostrae imaginis maculas videmus. Videntes autem maculas in poenitentiae dolore compungimur; compuncti Est autem valde necessarium ut cum de nobis in compunctione afficimur,
Abbreviated transcription (Latin):
conteudimus. ꝑ quȩ iam ꝓfecise noiumus quos ueneram᷑: Hinc est enĩ qđ de
moyse seriptum est: Posut & labrum eͥneum in quo lauarentur aaron¬
&e filii eius cum ingrederentur in scã
scõꝵ quodfecit de speculis mulierũ
quȩ excubabant in ostio tab̾naculi
labrum quippe eneum moyses
ponit in qͦ sacerdotes lauari debeant.
&e scã scõrum ingredi: quia lex dei
prius nos lauare ꝑ compunctionẽ p̃cipit᷑ ut nr̃a immunditia ad pene tran-¬
dam secretorum dĩ munditiam non sit indigna: Iuod bene labrum. de
speculis mulierum ꝑhib& factum: quȩ ad tab̾naculi ostium indesinent̃ excu-¬
babant: Specula quippe sunt mulierum. precepta dĩ : inquibus se scẽ ani-¬
nȩ semper aspiciunt: & si quȩ in eis sunt feditatis maculȩ. deprehendunt.
cogitacionũ uitia corrigunt. & quasi renitentes uultus. uelut ex reddita
imagine componunt: quia dum p̃ceptis dominicis sollerter intendunt: inen

Expanded text:
 quae jam profecisse novimus quos veneramur. Hinc est enim quod de Moyse scriptum est: Posuit et labrum aeneum in quo lavarentur Aaronet filii ejus, cum ingrederentur in sancta sanctorum, quod fecit de speculis mulierum quae excubabant in ostio tabernaculi . Labrum quippe aeneum Moyses ponit, in quo sacerdotes lavari debeant et sancta sanctorum ingredi, quia lex Dei prius nos lavari per compunctionem praecipit, ut nostra immunditia ad penetrandam secretorum Dei munditiam non sit indigna. Quod bene labrum de speculis mulierum perhibet factum quae ad tabernaculi ostium indesinenter excubabant. 1501 Specula quippe mulierum sunt praecepta Dei, in quibus se sanctae animae semper aspiciunt, et si quae in eis sunt foeditatis maculae, deprehendunt. Cogitationum vitia corrigunt, et quasi renitentes vultus velut ex reddita imagine componunt, quia dum praeceptis dominicis solerter intendunt, in eis
Abbreviated transcription (Latin):
semitas di nr̃i: Hinc alis psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit suꝑ occasum
Suꝑ occasum namq dñs ascendit: quia unde in passione occubuit : inde
maiorem suam głam resurgendo manifestauit: Suꝑ occasum uidelicae ascen-¬
dir: qui mortẽ quam ptulit. resurgendo calcauit Ei gͦ qui ascendit suꝑ occasũ.

Expanded text:
semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum semitas Dei nostri . Hinc illis Psalmista ait: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit. Super occasum videlicet ascend
Abbreviated transcription (Latin):
ammonoe: Ipsa & enim facta eius p̃cepta sunt: quia dum aliqͥd tacitus
facit: qd agere debeamus innotescit: Ecce enim binos in predicationẽ discipłos
mitit: quia duo sunt p̃cepta caritatis. dĩ uidelicae amor & ꝓximi: & minus
quã int̾ duos. caritas haberi non potest: Nemo enim ꝓprie ad semce ipsum
habere caritatem dicitur: sed dilectione se in alt̾um tendit. ut eẽ caritas
possit Binos ad predicandum discipłos dñs mutit: quatinus hoc nobis tacitus
innuit. quia qui caritatem erga alterum ñ hab& : p̃dicationis officium sus¬
cipere nullatens deb&e Bene aut̃ dicitur: quia misit eos ante faciem suam: in
omnem euutatem &e locum. qͦ erat ipse uenturus: Predicatores aut̃ suos dñs se¬
quitur. quia p̾dicatio p̃uenit: & tunc ad mentis nr̃ȩ habitaculum dñs uenit.
quando ũba exortacionis prȩcurrunt. atq phȩc ueritas in mente suscipitur:
Hinc namq eisdem predicatoribus ysaias dicit: Parate uiam dni: rectas facite.

Expanded text:
admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitur, sed dilectio in alterum tendit, ut charitas esse possit. Binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quatenus hoc nobis tacitus innuat, quia qui charitatem erga alterum non habet, praedicationis officium suscipere nullatenus debet. 2. Bene autem dicitur quia misit eos ante faciem suam in omnem civitatem et locum quo erat ipse venturus. Praedicatores enim suos Dominus sequitur, quia praedicatio praevenit, et tunc ad mentis nostrae habitaculum Dominus venit, quando verba exhortationis praecurrunt, atque per haec veritas in mente suscipitur. Hinc namque eisdem praedicatoribus Isaias dicit: Parate viam Domini, rectas facite
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qđ sibi deest lum̃ ȩt̾̃nitatis intellꝰ git: clam& medulis cordis: clamet
& uocibus mentis dicens: Iħu fili daud: miserere mei: Sed quid clamante
cȩco subiungitur: audiamus Et qͥ p̃ibant: increpabant eum ut taceret:
Qͥa aut̃ designant isti qui iħm uenientem p̃cedunt: nisi desiderioꝵ carna
lium turbas. tumultus Pe uitioꝵ  qui pruis quam iħe ad eor nr̃m uenut:
temptacionib suis cogitacionẽ nram dissipant. & uocis cordis in oratione
ꝑturbant: Sepe nam que dum conũti ad dm̃ post ꝑ petrata uitia uolumꝰ
dum cont̾ hȩc eadem exorare uitia quȩ ꝑpetrauimꝰ. conamur: oc currt̃
cordi fantasmata peccatoꝵ quȩ fecimus: mentis nr̃ȩ aciẽ reuerberant.
crepabant eum ut tacerae: quia prius quã iħe ad cor ueniat : mala quȩ
fecimus cogitacioni nr̃ȩ suis imaginib illisa. in ipsa nos nr̃a oratione

Expanded text:
hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem desilium turbas, tumultusque vitiorum? qui priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis, cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant. Saepe namque dum converti ad Deum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia, quae perpetravimus, conamur, occurrunt cordi fantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, crepabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione
Abbreviated transcription (Latin):
edemptor nr̃ p̃uidens ex passione sua discipuloꝵ animos ꝑtur¬
bandos: cis longe ante & eiusdem passionis penam. & resurrec¬
tionis suȩ gloriam p̃dicit: ut cum morientem sicut p̃dictum
ec̃t̾ cẽrnerent. & iam resurrecturum non dubitarent Sed qui a
carnales adhuc discipuli nullo mͦ ualebant capere uerba misterii.
uenitur ad miraculũ. Ante eoꝵ oculos cȩcus lum̃ recepit. ut qui
çȩlestis misterii uerba non caperent: eos ad fidem cȩlestia facta solida-¬
innuant: Opera qͥppe eius & ꝑpotentiam aliud ostendunt: & ꝑ miste¬
rium aliud loquuntur Ecce enim quis uixta historiam cȩcus iste fue¬
rit. ignoramus: sed tamen quẽꝑ mysterium significa. nouimus Cȩcum
ippe est genus humanum. qđ in parente pͥmo a paradisi gaudus expul¬
sum. claritatem suꝑuȩ lucis ignorans. dampnationis suȩ tenebras patit᷑.
sead tam ꝑ redemptoris sui presentiam illuminatur: ut in ȩternȩ lucis

Expanded text:
 animos perturbandos, eis longe ante et ejusdem passionis poenam, et resurrectionis suae gloriam praedicit, ut cum morientem, sicut praedictum esset, cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Praba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidainnuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed tamen per Redemptoris sui praesentiam illuminatur, ut internae
Abbreviated transcription (Latin):
uident. rapacitatis studio non trahuntur At contra milius. & non colũ¬
ba ad fenestras suas est: qui ad ea que oculis considerat. rapinȩ desiderio anhelat
amus quȩ terrena sunt : relictis temporalibus. mercemur ȩterna Si autem
nec dum possumus relinquere ꝓpria : saltim non concupiscantis aliena:
nec dum mens nr̃a accenditur igne caritatis : in ambicione sua
frenum᷑ moris: ut ꝓfectus sui passibus uegetata. dum ab alienoꝵ appetitu
compescitur. quandoq ad ꝓpria contempnenda perducatur¬

Expanded text:
vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columvident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat. espiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducatur
Abbreviated transcription (Latin):
inuidemus Uidetur enim. quia nobis desit. qđ alter assequitur E quia semꝑ
inuidiaͣ bona uoluntate discordat : mox ut hȩc mentem cȩperit. illa discedit:
nde & p̾dicatores scĩ. ut possent ꝓximos ꝑfecte diligere: studuer̾ in hoc scło
nichil amare. nichil umquam appetere: Quos bene isaias intuens ait Qui st̃
isti qui ut nubes uolant : de quasi columbȩ ad fenestras suas: Uidit quippe eos¬
t̾rena despicere: mente cȩlestibus ꝓpinquare: uerbis pluere: miraculis corus
care: & quos a terrenis contagiis & scã p̃dicatio & sublimis uita suspenderat.
hos uolantes pariter & nubes apellat: Fenestrȩ aut̃ nr̃e. sunt oculi: quia
ꝑ ipsos anima respicit. qđ exterius concupiscit columba uͦ simplex est animal.
atq amalitia fellis alienum Quasi enim columbȩ ad fenestras suas sunt. qui
nichil in hoc mundo concupiscunt: qͥ om̃a simpliciter aspiciunt: & in his quȩ

Expanded text:
invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe tercare, quos a terrenis contagiis et sancta cogitatio, et sublimis vita suspenderat, hos profecto volantes pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostrae sunt oculi, quia per ipsos anima respicit, quod exterius concupiscit. Columba est simplex animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestnihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae
Abbreviated transcription (Latin):
a munere: si arca
cordis. sit repleta bona uoluntate Hinc & enim
psalmista dicit In
me sunt ds̃ uota tua: quȩ reddam laudaciones tibi Ac si aꝑte dicat Et¬
si exterius munera offerenda non habeo: intra menice ipsum tam̃ inuenio.
qđ in ara tuȩ saudis impono: quia qui nr̃a donatione non pasceris: oblaci-¬
one cotdis melius placaris: Nil quippe offertur dõditius: uoluntate bona
Uoluntas aut̃ bona ẽ : sic aduersa alterius. sicut nr̃a ꝑtimescere. sic de ꝓspe¬
ite ꝓximi.sicut de nr̃o ꝓfectu gratulari: aliona dampna. nr̃a er
aliena lucra. nr̃a deputare: amicum. non ꝓpter mundum sed ꝓpt̃ dm̃ diligere.
inimicũ etiã amando tolerare: nulli qđ pati ñ uis. facere: nulli qđ tibi iuste im¬
qđ dõ immolat in ara cordis. anima semoe ipsam mactat: Sed hoc bonȩ
uoluntatis sacrificium. numquã plenȩ ꝑsoluitur: nisi mundi huius cupi¬
ditas ꝑfecte deseratur: Nam quicqͥd in eo concupiscimus: hoc ꝓcul dubio ꝓxmis

Expanded text:
a munere, si fuerit arca a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste imquod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis
Abbreviated transcription (Latin):
pendamus. ecce scĩ negociatores nr̃i. ꝓpetuã angeloꝵ uitã datis retibus
& naui mercati sunt Estimacionem quippe p̃tii non hab&: sed tamen
regnum dĩ. tanti ualae quantum habes Ualuit namq tacheo dimidio
substantiȩ : quia dimidium aliud ad hoc quod in iuste abstulit. restituendũ
in quadr u plum reseruauit. Ualuit petro & anareȩ. dimissis retibus &e naui
Ualuit uduȩ duobus minutis : ual&e & alteri. calice aquȩ frigidȩ: Regnum
itaq dĩ ut p̃diximus : tanti ualae quantum habes Pensate igitur fr̃s. quid̃
uilius cum emitur: quid carius cum possidetur Sed fortasse nec calix aq̃
frigidȩ subpetit. qui indigenti p̾beatur: &iam tunc securitatem nobis ꝓ¬
mittit sermo diuinus Redemptore & eiũ nato. cęli cues ostensi sunt. qui
clamarent: Gła in excelsis dõ : & in terra pax hominib bonȩ uoluntatis.
Ante dĩ namq oculos. num quam est uacua mani

Expanded text:
pendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus pendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus
Abbreviated transcription (Latin):
affectum debemus potius pensare quam censum: multum reliquit : qui
sibi nichil retinuit: Multum reliquit: qui quãlib& parum. totum deseruit
Certe nos & habita cum amore possidemus: & ea quȩ minime habemus ex
desiderio querimus Multum gͦ petrus & andreas dimisit: qu̾ado uterq
&iam desideria habendi dereliquit Multum dimisit: qui cum re possessa
coiã c̃cupiscentiis renuntiauit. A sequentib gͦ tanta dimissa sunt: quanta
a non sequentib concupisci potuer̃ Nemo igitur &iã cum quosdã cons-¬
picit multa dereliquisse: apud sem&e ipsum dicat: Imitari mundi huuis
contemptores uolo: sed qđ relinquam non habeo Multa fr̃s relinquitis.¬
si desideris carnis renunciatis Ex teriora enim nr̃a: dnõ quam lib&e parua
sufficiunt: Cor namq & non substantiã pensat: nec ꝑpendit quantum in
eius sacrificio. sed ex quanto ꝓferatur Nam si exteriorem substantiã per-¬

Expanded text:
affectum debemus potius pensare quam censum. Multum reliquit qui affectum debemus potius pensare quam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratresi desideriis renuntiatis. Exteriora etenim nostra Domino, quamlibet parva, sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› per
Abbreviated transcription (Latin):
Udistis fr̃s iem̃i: quia ad unius ussionis uocem. petrus & andreas re-¬
lictis retibus. secuti sunt redemptorẽ: Nulla uͦ hunc facere adhuc mi
erant : & tamen adunum dni p̃ceptum. hoc quod possidere uide.¬
ntur: obliti sunt Quanta nos eius miracula udemus: quot fl
affligimur: quantis minarũ asperitatib deterremur : & tam̃ uocantem
sequi contempnimus In cęlo iam sedae : qui de conuersione nos ãmonet:
am iugo fidei. colla gentium subdidit. iam mundi gloriam strauit: iã
ruinis eius cre brescentibus. districti sui uidicii ꝓpinquitatẽ denunciat:
& tam̃ suꝑba mens nr̃a ñ uult hoc sponte deserere. qđ cotidie ꝑdit in uita:
uid gͦ fr̃s iemĩ. quid in eius uidicio dicturi sumus: qui ab amore p̾sentis
scłi nec p̃ceptis flectimur. nec uerberib emendamur : sed fortasse aliqͥs
tacitis sibi cogitacionibus dicat Ad uocẽ dominicam ut̃q iste piscator.
qͥd aut quantum dimisit: qͥ pene nichil habuit : sed hac in re fr̃s iem̃i.

Expanded text:
issimi, quia ad unius jussionis vocem Petrus et Andreas, relictis retibus, secuti sunt Redemptorem. Nulla vero hunc facere adhuc mirributionis audierant; et tamen ad unum Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula videmus, quot flagellis affligimur, quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus? In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam, ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem denuntiat; et tamen superba mQuid ergo, charissimi, quid in ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? Sed hac in re, fratres charissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
populo credidit: locum suꝑni conuiuii non impleuit: Intrauit iam frequen¬
tia iudeoꝵ: sed adhuc locus uaccat in regno. ubi suscipi debeat numero¬
sitas gentium: Unde & eidem seruo dicitur: Exi in uias & sepes. & cõpelle
intrare: ut impleatur domus mea Cum de uicis & plateis ad cȩnam
quosdam dñs inuitat: illum uidelic& populũ designat. qui tenere legẽ
suburbana conuersatione nouerat: Cum uͦ conuiuas suos colligi ex uiis
& sepib p̾cipit: nimirũ agrestem populum colligere idẽ. gentilẽ querit:

Expanded text:
populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequenpopulo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur: Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum de vicis et plateis ad coenam quosdam Dominus invitat, illum videlicet populum designat qui tenere legem sub urbana conversatione noverat; cum vero convivas suos colligi ex viis et sepibus praecipit, nimirum agrestem populum colligere, id est gentilem, quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
manu fortis dñs. abiecta mundi non dͤspicit: & plerumq eos qͥ sequi mundũ
minime ualentes quasi inuia remanent. ad amoris sui gram conuertit. eisq
ubi sui eybum potũq porrigit: & quasi duces sibi in uia eligit: dum suos etiã
pdicatores facit Dum xp̃m enim peccatoꝵ cordib inferunt: quasi dauid suꝑ
hostes ducunt: Qui conuiuantes amalechitas uelut dauid gladio feriunt: q
supbos quosq qui se in mundo d ͤspexerant. dnĩ uirtute ꝓsternunt: Puer gͦ
egiptius qui in uia remanserat. amalechitas interficit: quia plerumq ipsi.¬
mentes scłarium p̃dicando suꝑant. Nui prius cum secularib in hoc mundo
currert non ualebant: Sed ductis ad cȩnam pauperib. quid puer subiungat¬
audiamus Dñe factum est ut imperasti: & adhuc locus est Multi tales
ad cęnam dnĩcam ex iudea collecti sunt: sed multitudo quȩ ex israheliteo

Expanded text:
manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos, qui sequi mundum manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit, et plerumque eos, qui sequi mundum minime valent, et quasi in via remanent, ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui cibum porrigit, et quasi duces sibi in via dirigit, dum suos etiam praedicatores facit: dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt: qui convivantes Amalechitas, velut David, gladio feriunt, quia superbos quosque, qui se in mundo dispexerant, Domini virtute prosternunt. Puer ergo aegyptius, qui in via remanserat, Amalechitas interfmentes saecularium praedicando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungataudiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico
Abbreviated transcription (Latin):
bent ubi delectentur Quod bene amale chitarum puer egiptuis designat.
qui a malechitis p̃dantibꝰ atq currentib eger remansit in uia : fame sitiq artut
Quem tam̃. dauid inuenit: ei cybum potumq p̾buit: Iui ilico conualescens.
dux dauid factus est: Conuiuantes a malechitas repperit: & eos qui se debilẽ
relinquerant. cum magna fortitudine ꝓstrauit: A malechita quippe: populꝰ
lanbens uocatur: & quid ꝑ lãbentẽ popłm. nisi mentes seculariũ designantur
Quȩ terrena cuncta ambiendo quasi lã bunt: dum solis temporalib delectant᷑:
Q uasi enim populꝰ lã bens. p̃dam facit: dum terrena diligentes. luera de alienis
damnis ex aggerant: S puer egiptius. eger in uia relinquitur: quia peccator
quisq dum infirmari ab huius mundi statu cęperit: mox secularibus mentib
indespectum uenit: Quẽ tam̃ dauid inuenit. eiq cybum & potum p̃b&: quia

Expanded text:
bent ubi delebent ubi delequi Amquem tamen David invenit, ei cibum potumque praebuit, qui illico convalescens dux David factus est, convivantes Amrelinquerant, cum magna fortitudine prostravit: Amalechitae quippe populus lambiens vocatur. Et quid per lambientem populum, nisi mentes saeculares designantur? quae terrena cuncta ambiendo, quasi lambiunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambiens praedam facit, dum terrena diligens, lucra de alienis damnis congregat. Sed puer aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque, dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit, quem tamen David invenit, eique cibum et potum tribuit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sunt: qui nullum ingenii lum̃ habent: Claudi quoq sunt: qui rectos
gressus in oꝑatione non habent: Sed dum moꝵ uitia in menbroꝵ debilitate
signantur : ꝓfecto liqu&. quia sicut illi peccatores suer̃ qui uocati uenire no¬
luerunt: ita hii quoq peccatores sunt qui inuitantur. & ueniunt: S pecca-¬
tores suꝑbi respuuntur: ut peccatores humiles eligantur: Hos itaq elegit dĩ.
quos dispicit mundus: quia plerumq ipsa dispectio hominẽ reuocat adsemce¬
ipsum: Is enim qui patrem reliquit. & partem substantiȩ quã ꝑceperat ꝓdige
& si non esuriss&: in sem& ipsum minime rediss&: quia post quã terrenis rebus
indiguit:⁊ tunc cogitare cępit quid de sp̃ualibus amisit: Pauperes gͦ & debiles.
ceci & claudi uocantur & ueniunt: quia infirmi quiq atq in hoc mundo des-¬
pecti plerũq tanto cęlerius uocẽ dĩ audiunt: quanto & in hoc mundo non ha-¬

Expanded text:
vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, ut peccatores humiles eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige  peccabat. Et si non esurisset, in semetipsum minime rediisset, quia postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Pauperes ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non ha
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ad ȩternȩ uitȩ epulas ñ festinat: Sequitur: Reuersus seruus : nun-¬
tiauit hȩc dño suo Tunc iratus pater familias: dixit seruo suo Exi cito in
plateas & uicos ciuitatis: & pauꝑes ac debiles. cecos & claudos introduc huc:
cce qui terrenȩ substantiȩ plus iusto incubat: uenire ad dominica cęnã
recusat Qui labori curiositatis insudat: p̃ parata uitȩ alimenta fastidit:
Qui carnalibus desideriis inseruit: spũalis conuiuii epulas respuit: Quia gͦ
uenire suꝑbi renuunt : pauperes eliguntur Cur hoc : Quia iuxta pauli
uocem. infirma mundi elegit ds̃: ut confundat fortia Sed notandum nob̃¬
est: quo modo describantur qui ad cęnã uocantur. & ueniunt: Paupes. et
debiles Debiles dicuntur : qui iuditio suo apud sem&e ipsos infirmi sunt:
Nam pauperes. & quasi fortes sunt: qui & positi in pauptate. suꝑbiunt: Ceci

Expanded text:
quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. 6. Sequitur: Reversus servus nunquisque ad aeternae vitae epulas non festinat. 6. Sequitur: Reversus servus nuntiavit haec domino suo. Tplateas et vicos civitatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam coenam recusat; qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? Quia, juxta Pauli vocem, Infirma mundi eligit Deus, ut confundat fortia . Sed notandum est quomodo describantur qui ad coenam vocantur, et veniunt, pauperes ac debiles. Pauperes et debiles dicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci
Abbreviated transcription (Latin):
agit. nisi & rogat & excusat.ͦ Dicens nãq: peccator sum : humilitatẽ insi¬
nuat: Dub iungens aut̃ conuerti non possum: suꝑbiam demonstrat: Ro-¬
gando igitur excusat: qui & humilitatẽ suꝑ ducit in uoce: & suꝑbiã exerce
in actione Alius aut̃ dixit: Uxorem duxi: & ideo non possum uenire lud
ꝑ uxorem. nisi uoluptas carnis accipitur. Nam quãuis bonũ sit coniugium.
atq ad ꝓpagandam sobolem ꝓuidentia diuina constitutũ: non nulli tam̃
non ꝑhoc fecunditatẽ ꝓlis. sed desideria expetunt uoluptatis & id circo per
rem iustã significari potest non in congrue res iniusta: Ad cęnã uos gͦ
curiositati. alius uoluptati carnis est deditus: nimirum reꝑbi simul om̃s
excusant: Dum hunc t̾rena cura occupat: illum alieni actus sagax cogita-¬
tio deuastat: alterius ȩtiam mentẽ uoluptas carnalis inquinat: fastidiosus

Expanded text:
agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insiagit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et idcirco per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam ergo voiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus
Abbreviated transcription (Latin):
pximi exterius ducit: semꝑ e sua intima ab scondit : ut aliena sciens se nẽs¬
ciat E curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti: tantõ fic igna¬
rus siu: dpter hoc namq & deisdem quinq iugis boum dicitur : Eo ꝓbaro
illa Rogo te habe me excusatum: lpsa enim excusantis ũba. a uitii susg¬
nificacione non discrepant. dum dicit. eo ꝓbare: quia uidelic& aliquan¬
ũba ꝑmisc& dicens: Rogo te. habe me exeusatum: Dum eñi dicit. rogo te
& tam̃ uenire contempnit: humilitas sonat in uoce: suꝑbia i
& ecce hoc diuidicat prauus quisq cũ audit: nec tam̃ ea quȩ di uidicat age
desistit: Nam dum cui lib& ꝑuersȩ agenti dicimꝰ. conũtere: dm̃ sequere:
mundum relinque. ubi hunc nisi ad cęnam dominicã uocamꝰ : sed cum
respond&. ora ꝓme quia peccator sum. hoc facere non possum: quid aliud

Expanded text:
proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesproximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatione non discrepant dum dicit: Eo probare illa, quia videlicet aliquanverba permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit Rogo te, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia i ecce haec dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓtinus sub infertur: Primus dix̃ Uillam emi: & necesse habeo exire &
uidere illam: Rogo te: habe me excusatum: Quid ꝑ uillam:. nisi terrena
substantia designatur: Exit gͦ uidere uillam : qui sola exteriora cogitat
ꝓpter substantiam: Alter dixit: lugaboum emi quinq & eo ꝓbare illa:
Rogo te habe me excusatum: Quid in quinq iugis boum: nisi quinq corpo¬
ris sensus accipimus: Qui recte quoq uga uocatis: quia in utroq sexu
geminant᷑: Iui uidelic& corporales sensus. quia interna comprehendere
nesciunt. s sola exteriora cognoscunt: & deserentes intima eaꝗͦ extra sunt
tangunt: recte ꝑ eos curiositas designatur: Quȩ dum alienã querit uitã
discutere: semꝑ sua intima nesciens stud& exteriora cogitare: Graue naq
curiositatis est uitium: quȩ dum cuius lib& mentem ad inuestigandã uitã

Expanded text:
cum protinus subinfertur: Primus dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et cum protinus subinfertur: Primus dixit: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam; rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? Exiit ergo videre villam qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Quid in quinque jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia interna comprehendere nesciunt, sed sola exteriora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam
Abbreviated transcription (Latin):
minima : ut possimꝰ digne pensare maiora: Siquis piam potens ad inuitan-¬
dum quelib& pauperem miter&: quid fratres rogo. quid pauper fecissae
nisi de eadẽ sua inuitatione gauder&: Responsũ humile redder&: uestẽ
mutar&: ire quantotius festinar&: ne prior se ad potentis conuiuiũ alter
occurrer&: Homo gͦ diues inuitat. & pauꝑ occurrere festinat: ad dĩ inuita¬
mur conuiuiũ. & excusamꝰ S ecce int̾ hȩc estimare possumꝰ : quid sibi
corda ura respondeant: Occultis enim fortasse sibi cogitacionib dicunt:
xcusare nolumus Ad illud enĩ suꝑnȩ refectionis conuiuiũ : & uocari & ꝑue¬
nire gratulamur: Lo quentes uobis talia mentes ur̃e. uerum dicunt: si
ñ plus terrena quã cȩlestia diligunt: si non amplius rebus corporalib quã
spualibus occupantur: Unde hic quoq ipsa excusantium causa subiungit᷑.

Expanded text:
minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitanminima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium 1621 causa subjungitur,
Abbreviated transcription (Latin):
digne despicitis: in mente tam̃ ur̃a. uocantis dnĩ reuerentiam seruate.
conuiuȩ fieri summi patris familias. libenter obedite: Corda urã discutite.
atq ex eis mortale fastidium pellite Ad repellendum namq fastidium
urm̃ : iam parata sunt omĩa: S si ad huc carnales estis: fortasse epulas car-¬
nales inquiritis Ecce ipse carnales epulȩ: in spũale uobis alimentum con-¬
uerse sunt: Ad abster gendum namq mentis urẽ fastidium: in cęna dei.
ille uobis singularis agnus occisus est: Sed quid agimus: qui hoc quod sub¬
iungitur. adhuc fieri a multis uidemus: & ceper̃ om̃s simul iusare::¬
cusare.:
Offert ds̃ : qł rogari debuit: Nonrogatus dare uult: qđ sperari poterat. q
dignaret᷑ largiri postulatus: Contempnitur uͦ paratus: Delicias refectionis
ȩternȩ denuntiat: & tamen simul om̃s excusant: Ponamꝰ ante oculos mentis

Expanded text:
digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. Sed quid agimus, qui hoc quod subjungitur adhuc fieri a multis videmus? Et coeperunt omnes simul excusare. Offert Deus quod rogari debuit; non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur; paratas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ. nobis in extremo p̃parabitur: rectum fuit. ut hoc non prandium sed
cȩna uocaretur: Sed quis ꝑhunc seruum qui a patre familias ad inuitandũ
nos tam̃ in istis dieb sumus & cum de edificatione ura uobis aliquid loqrͦ.
hoc est qđ ago Seruus enim sum. sũmi patris familias Cum uos ammoneo
ad contẽptum scłi: inuitare uos uenio ad cęnã dĩ Nemo me ꝓpt me hoc i-
loco despiciat: Et si ad inuitandum ne quaquã dignus apareo. sed tam magns
sunt deliciȩ quas ꝓmitto: Sepe fr̃s mei sol& euenire qđ dico: ut ꝑsona po-¬
tens. famulum habeat despectum: Cumq ꝑ eum suis forte uel extraneis
aliquod responsum mandat: non despicitur ꝑsona loquentis serui: quia ser¬
uatur in corde reuerentia mittentis dnĩ: Nec pensant qui audiunt. per
quem : sed quid uel a quo audiant: Ita gͦ fr̃s: ita uos agite & si nos forsitã

Expanded text:
vium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed vium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum nos tamen in istis diebus sumus, et cum de aedificatione vestra aliquid vobis loquor, hoc est quod ago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me propter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
atq ut fastidium nr̃m repellere debeamus. inuitat: Nam ait: Homo quidã
fecit cenã magnã : & uocauit multos Iuis iste homo ẽ. nisi ille de quo per
rauit: Qui uocat multos. s pauci ueniunt: quia non nunquã ipsi qui e
Misit aut̃ seruũ suũ hora cenȩ. dicere inuitatis ut uenirent: Quid hora cenȩ
nisi finis est mundi : In qua nimirum nos sumus: si c̃ iam dudum paulus tes.¬
tatur dicens: Nos sumꝰ. in quos fines scłoꝵ deuener̃: Si gͦ iam hora cenȩ est.
cum uocamur : tantominus debemus excusare a conuuio dĩ: quanto iam¬
ꝓpinquasse cernimus finem scłi: Quo enĩ pensamus quia nichil est qđ restat.
eo debemus ꝑtimescere. ne tempus grẽ qđ p̾sto est pereat: Idcireo aut̃ hoc
conuiuium dĩ. non prandium sed cena uocatur: quia post prandiũ cęna
restat: post cȩnam uero. conuiuiũ nullum restat & quia ęternũ dĩ conui¬

Expanded text:
atque ut fastidium nostrum repellere debeamus invitat. Ait namque: Homo quidum atque ut fastidium nostrum repellere debeamus invitat. Ait namque: Homo quidum fecit caenam magnam, et vocavit multos. Quis est iste homo, nisi ille de quo per ravit. Qui vocavit multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi qui eMisit autem servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus nos debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei convi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed eybum uite ex palato cordis tangite : ut ꝓbantes eius duscedinem ama¬
re ualeatis. Has aut̃ homo delitias tunc amisit: cum in paradyso peccalit
xtia exiit: eum os a cybo internȩ dulcedinis clausit: Unde nos quoq nati
in huius ꝑegrinationis erumna. huc fastidiosi iam uenimus: nescimꝰ quid
desiderare debeamus: Tantoq se amplius fastidii nr̃ morbus exaggeatu
quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat: Ee eo iam internas
delitias non appetit: quo eas comedere diu longeq desueuit: fastidio ergo
nr̃o tabescimus: & longa in ediȩ peste fatigamur: & quia gustare intus no-¬
lumus paratam dulcedinem : amamus foris miseri famem nram
nos pietas: nec deserentes se deserit: Contemptas enim illas delitias admemo¬
riȩ nrẽ oculos reuocat: easq nobis ꝓponit in ꝓmissione: Torporẽ excutit.

Expanded text:
Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amaSed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit,
Abbreviated transcription (Latin):
oc distare fr̃s im̃i inter delitias corporis & cordis sol&: qđ corporales
ddelitiȩ cũ n habentur. graue in se desiderium accendunt: cum uͦ habitȩ edunt̃.
comedentẽ ꝓtinus in fastidium ꝑ sacietatẽ uertunt: At contͣ spirituales
deliciȩ cũ ñ habent᷑. infastidio s̃: cũ uͦ habent᷑. indesidio: Tantoq & acomedente amplius esu
int᷑: quãto & abesuriente amplius comeduntur. In illis appetitꝰ placae
titus saturitatem:ͥ saturitas fastidium generat: in istis aut̃ appetitus saturi-¬
tatẽ: saturitas appetitum parit: Augent nimirum spuales delitiȩ deside-¬
riũ in mente dum satiant: quia quanto magis eoꝵ sapor ꝑcipitur: eo am¬
pluis cognoscitur qđ auidius ametur & idcirco ñ habite. amari non possunt.
quia earum sapor ignoratur: Quis enim amare ualeat. qđ ignorat :  inde
psalmista nos aimon&e dicens Gustate & uidete: qm̃ suauis est añs: Ae si
apte dicat:. Duauitatẽ eius non cognoscitis: si hanc minime gustatis:

Expanded text:
oc distare, fratres charissimi, inter delicias corporis et cordis solet, quod corporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comeriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placettitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Ac si erte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis.
Abbreviated transcription (Latin):
libera uoce dixit: lam non multa loquar uobiscum Uenit enĩ princeps
mundi huus: & in me ñ hab& quicquã: Iuia enim hunc mortalẽ homi¬
nẽ uidit: suũ in illo mundi princeps aliqͥd inuenire posse Eredidit: S sine
ullo peccato a mundi corruptione exiit : qui sine peccato ad mundum
uenit: Hoc de se contra mundi principem nec petrus dicere p̾sumpsit. qͥ
uidire meruit Quȩcũq ligaueris suꝑ terrã. ligata er̃ & in celi¬
solueris suꝑ t̾ram. solutum erit & in celis hoc nec paulus dicere p̃sumpsit
qui priusquã mortis debitũ soluer&. ad cęli tercii secreta ꝑuenit: hoc nec
ioħs dicere ausus est: qui ꝓ amore p̾cipuo. in redemptoris sui pectore in
cȩna recubuit Nam cũ ꝓpħa dicat. Ecce in iniquitatib conceptus sum
& in delictis peperit me mat̾ mea: sine culpa in mundo eẽ non potuit:

Expanded text:
libera voce dicit: Jam non multa loquar vobiscum; venit enim princeps libera voce dicit: Jam non multa loquar vobiscum; venit enim princeps mundi hujus, nem vidit, suum in illo mundi princeps aliquid invenire posse credidit, sed sine ullo peccato a mundi corruptione exiit, qui sine peccato in mundum venit. Hoc de se contra mundi principem nec Petrus dicere praesumpsit, qui audire meruit: « Quaecunque ligaveris super terram, ligata erunt et in coelsolveris super terram, solutum erit et in coelo . » Hoc nec Paulus dicere praesumpsit, qui priusquam mortis debitum solveret, ad tertii coeli secreta pervenit . Hoc nec Joannes dicere ausus est, qui pro amore praecipuo in Redemptoris sui pectore in coena recubuit . Nam cum Propheta dicat: « Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea , » sine culpa in mundo esse non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
inde deterius cȩcatur In cunctis ergo quȩ agitis fr̃s mei radicem boni operis
humilitatẽ tenete : nec quibus iam suꝑiores. sed quib ad huc inferiores estis
aspicite : ut dum melioꝵ uobis exempla ꝓponitis: ad maiora semꝑ ascen-¬

Expanded text:
inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis inde deterius caecatur. In cunctis ergo quae agitis, fratres mei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascen
Abbreviated transcription (Latin):
nũ frangere. lirsoꝵ brachia dissipare: despectis priorib eligͥs reꝓbato rege.
ad regni gub̾nacula ungiꝰ timendum cunctis. uno lapide goliam sternere. ⁊¬
a rege ꝓposita extinctis allophilis numerosa p̾putia reportare: regnũ ex
ꝓ missione ꝑeipere: cunctũq israheliticũ popłm sine ulla post modũ contͣ¬
dictione possidere : & tam̃ in cunctis se despicit: qui in suis oculis eẽ se humilẽ
confitetur: Si igitur scĩ uiri &iam cum agunt fortia. de semae ipsis uilia sen¬
tiunt. qͥd in sua excusacione dicturi sunt. qui sine opere uirtutis intumescunt.
sel & siquelibae bona assint oꝑa: nulla sunt. nisi ex humilitate condiantur:
Miranda quippe actio cum elacione. ñ eleuat. sed grauat: Iui enĩ sine humilitate
uirtutes congregat: inuentum puluerẽ portat Unde aliquid ferre cernit᷑:

Expanded text:
num frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, repnum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis allophylis numerosa praeputia reportare, regnum ex promissione percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla postmodum contradictione 1461 possidere? Et tamen in cunctis se despicit, qui in suis oculis se esse humilem confitetur. Si ergo sancti viri etiam cum agunt fortia, de semetipsis vilia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis intumescunt? Sed etsi quaelibet bona adsint opera, nulla sunt, nisi ex humilitaMiranda quippe accio cum elacione non elevat, sed gravat. Qui ergo sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem portat, e