comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Baptismꝰ enĩ ÷ priꝰ pura aqua. S ꝑbenedictionẽ eiꝰ uertit᷑ in sacram̃tũ. & cũ priꝰ
aqua corpꝰ tantũ pot̾at mundare: mͦ ꝑ benedictionẽ sac̾dotis potest ⁊ aĩam lanat
Benedictio ã sac̾dotis uuit in coniugio duas ꝑsonas nubentiũ. Datũ ⁊ p̃t̾ea adño
sac̃dotib qd̾dã diuinũ donũ quod solidõ erat ꝓpͥum. Dicit enĩ. Accipite sp̃msc̃m
potest absolu̾e. hõ hominũ peccata potest remitt̾e. &qr quandã p̃rogatuã po.¬
testatis suꝑalios recipit. ⁊ consecrationẽ digniorẽ p̃ alu̾s ht̃. Unctio enĩ scã in ma¬
nib eoꝵ infundit᷑. Ut sp̃c sc̃s qͥ ꝑ oleũ designat᷑. in oꝑib eoꝵ: consecrationi eoꝵ
descendat. Alba eoꝵ qua induti st̃ q̃ de lino ÷ mundiciã continentie designat.
q̃ cincta debet eẽ. qr ꝓpositũ suũ firmũ in continentia debet retinere. Uñ dñs.
cipit. Orariũ collũ ⁊ pectꝰ tangit. qr illud iugũ p̃dicationis ⁊ orationis ex ratione

Expanded text:
onem vertitur in sacramentum; et cum prius aqua tantum corpus potest mundare, modo per benedictionem sacerdotis potest et animam lavare. Benedictio etiam sacerdotis unit in conjugio duas personas nubentium. Datur et postea a Domino sacerdotibus quoddam divinum dominium, quod soli Deo erat proprium. Dixit enim: « Accipipotest absolvere. Homo hominum peccata potest remittere; et quia quamdam praerogativam potestatem super alios recipit, is consecrationem digniorem prae aliis honsecrationis eorum descendit. Alba eorum, qua induti sunt, quae de lino est, munditiam continentiae designat, quae cincta debet esse, quia propositum suum firmum debet retinere. Unde Domincipit. Orarium collum et 858 pectus tangit, quia jugum orationis et praedicationis ex ratione
Abbreviated transcription (Latin):
due uite. Rachel sig̾cat uitã contẽplatiuã q̃ pulchrior ÷. lia actiuã q̃ gnat¬
dñi quosdã ꝑ uitã contẽplationis gn̾ando. alios sic coniugatos ꝑ uitã accious
Ut decepto laban .i. diabolo. ad t̾rã ꝓmissionis cũ ouiũ magna multituli.¬

Expanded text:
duae vitae: Rachel significat vitam contemplativam quae pulchrior est, Lia, activam, quaduae vitae: Rachel significat vitam contemplativam quae pulchrior est, Lia, activam, quaDomini, quosdam per vitam contemplativam generando, alios conjugatos per vitam actionis, ut, decepto Laban, id est diabolo, ad terram 473 promissionis cum ovium magna multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
non suspicor. qͥ chaim ñ habuerit. Boni si sine malis fuerint ꝑfecte boni ede
posst̃. qi minime purgant᷑. hoc ÷ malus bono quod ÷ fornax auro. hinc dee
& maior seruiet minori. Esau nunꝗ̃ seruiuit iacob nͥ ꝑsequendo.S dũ ꝑsetr
ad uitã contẽplatiuã. quosdã ad actiuã. Imitamini iacob qͥbabuit duas ux
rachelẽ ⁊ liam. S priꝰliam deinde rachelem. Lia erat lippa. ⁊ rachei formosa.
Delia multos. de rachele paucos filios habuit. Iste seruauit oues labanaõ
cessit ei laban peccora uaria. Ille aut̃ accipiebat uirgas populeas ⁊ decorti¬
cabat in parte. ita quod uarie erant ⁊ ponebat in canalib ubi effundelit
aqua in conspectu peccoꝵ. ut cũ conciꝑent fetꝰ e̾e̾nt similes uirgis. Itagud
ra erant uaria ꝗͣ alba ł nigra. & sic maior erat multitudo peccoꝵ iacobqua
laban. Hec historia expectat uos:⁊ ostendit qͥd debeatis fac̾e. labandiabas
ia cobdoctor qͥlibet eccłe. qui pascit oues quas possi de bat diabolus. due filie

Expanded text:
npossunt, quia minime purgantur; hoc est malus bono, quod fornax auro; hinc dicitur: Et major serviet minori . Esau nunquam servivit Jacob, nisi persequendo, sed dum perad vitam contemplativam, 472 quosdam ad activam. Imitamini Jacob qui habuit duas uxores Rachel et Liam, sed prius Liam, deinde Rachel. Lia erat lippa, et Rachel formosa; de Lia multos, de Rachel paucos filios habuit. Iste servavit oves Laban, et concessit ei Laban pecora varia. Ille autem accipiebat virgas populeas, et decorticabat eas in parte, ita ut variae essent, et ponebat eas in canalibus ubi effundebatur aqua in conspectu pecorum, ut, cum conciperent. fetus essent similes virgis; itaque plura erant varia quam alba, vel nigra, et sic major erat multitudo pecorum Jacob quam Laban . Haec historia exspectat vos, et ostendit quid debeatis facere: Laban diabolus, Jacob doctor quilibet Ecclesiae, qui pascit oves quas pascebat diabolus. Duae filiae,
Abbreviated transcription (Latin):
Saẽ dotes rocte ⁊ caput ꝓhibent᷑ rade ⁊ comã nutrire. ut cogitationes carnis
aeuita subditoꝵ necase funditꝰ amputent: nec rursũ ad crescendũ nimis re
larent. Un bene dr̃ Tondentes tondant capita fua. Ut indelicet cure tẽporalis
sollicitudines ⁊ ad qͣntũ necesse ÷ ꝓdeant: ⁊tam̃ recidant᷑ ciciꝰ ne ĩmoderatĩ¬

Expanded text:
sacerdotes recte et caput prohibentur radere et comam nutrire: ut cogitationes carnis sacerdotes recte et caput prohibentur radere et comam nutrire: ut cogitationes carnis debita cura subditorum, nec a se funditus amputent, nec rursus ad crescendum nimis relaxent, ubi et bene dicitur: « Tondentes tondant capita sua, » ut videlicet curae temporalis sollicitudines, et quantum necesse est prodeant, et tamen re
Abbreviated transcription (Latin):
cabhaculi archa significat: in qua scientiã boni rectoris pectore si ⁊ urga distri¬
caonis: sit ⁊ manna dulcedinis. Suscepto itaq pastoralis cure honere .cũ cuncta
hec atq alia hui modi multa consid̾o: udeo qd̾eẽ ñ possũ marime qr in laco qͥs¬
quis pastor dr᷑ curis ext̾iorib grauit᷑ occupat᷑. ita ut sebe incerdtĩ fiatuteum
pastoris officiũ ant̾reni ꝓceris agat. & quidẽ quisqͥs regendis fr̃ib p̃: uacare¬
fundit᷑ acuris ext̾iorib non potest. S tam̃ curandũ magnoꝑe ẽ. ne ablis
imodate de pͥmat᷑. Unde recte ad ezechielẽ dr̃. Sac̃dotes caput suũ ñ radent
neq comã nutrient s tondentes attond̾ant capita sua. Quid enĩ signant ca¬
pili in capite. nͥ ext̾iores cogitationes in m̃te: Qui dũ suꝑ cerebariensensi si¬
ht oriunt᷑ curas uite p̃sentis ex pͥmunt. que ex negligentiac corpenti sensu
fun habe sollititudines ex t̾iores debent. nec tam̃ eis uehem̃t in cũbere

Expanded text:
ia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Suscepto itaque pastoralis curae onere, cum cuncta haec atque alia hujusmodi multa considero, videor quod esse non possum, maxime quia hoc in loco quisquis Pastor dicitur, curis exterioribus graviter occupatur; ita ut saepe incertum fiat utrum pastoris officium an terreni funditus a curis exterioribus non potest, sed tamen curandum magnopere est ne ab his immoderate deprimatur. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radant, neque comam nutriant; sed tondentes attondeant capita sua. Quid enim signant capilli in capite, nisi exteriores cogitationes in mente? Qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vim sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere;
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e suscepit. ad hoc inuisibilis nonsolũ uisibilis s ⁊̃ despectꝰ apparuit. Ad
hoc contumeliarũ lndibria. irrisiones. ꝓbra. passionũ torm̃ta tolerant
ut suꝑbũ non eẽ homini edoceret humilis ds̃. Quanta gͦ humilitatis un¬
tus ẽ. ꝓpt̾ quã solã ueracit᷑ edocendã. is qͥsine estimatione magnꝰẽ. usq

Expanded text:
nostrae suscepit: ad hoc invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad nostrae suscepit: ad hoc invisibilis, non solum visibilis, sed etiam despectus apparuit; ad hoc contumeliarum ludibria, illusionum probra, passionum tormenta toleravit, ut superbum non esse hominem doceret humilis Deus. Quanta igitur humilitatis virtus est, propter quam solam veraciter edocendam, is qui sine aestimatione
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicta st̃ fiunt. rex suꝑbie ꝓpe ẽ. ⁊ quod dici nefas ÷ sac̾dotũ eiꝰ p̃parat᷑ exer¬
citus. qr ceruici militant elationis. qui positi fuerant ut ducatum p̃bent
humilitatis. Si hac in re ⁊ si nr̃a lingua minime contͣdicat. illiꝰ uirtus in¬
elatione erigit᷑: qui suꝑbie uicio ꝑ semã ipsum spec ialit̃ adu̾sat᷑. h inceni
scriptũ ẽ. Dc̃ suꝑbis resistit. humilib aut̃ dat gr̃am. Hinc rursus dicit᷑.
Immundꝰ ÷ apud dm̃qui exaltat cor. hinc cont᷑ suꝑbientẽ hominẽ scrp¬
tũ est. Quid suꝑbit t̾ra ⁊ cinis : hinc ꝑ semet ipsã ueritas dicit. Om̃is quise
ex altat: humiliabit᷑. Que ut nos ad uiã uite ꝑhumilitatẽ reduc̾et in
semet ipsa dignata ẽ quod nos ãmonet demonstrare dicens. Discat ame: qr mi.¬
tis sũ ⁊ hu milis corde. Ad hoc nãq unigenitꝰ dĩ filiꝰ formã infirmitatis

Expanded text:
dicta sunt fiunt. Rex superbiae prope est, et quod dici nefas est, sacerdotum ei praeparatur exerdicta sunt fiunt. Rex superbiae prope est, et quod dici nefas est, sacerdotum ei praeparatur exercitus, quia cervici militant elationis, qui ad hoc positi fuerant ut ducatum praeberent humilitatis. Sed hac in re, etiamsi nostra lingua minime contradicat, illius virtus  semetipsum specialiter adversatur. Hinc enim scriptum est: Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam . Hinc rursus dicitur: Immundus est apud Deum, qui exaltat cor . Hinc contra superbientem hominem scriptum est: Quid superbit terra et cinis ? Hinc per semetipsam Veritas dicit: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . Quae ut nos ad viam vitae per humilitatem reduceret, in semetipsa dignata est quod nos admonet demonstrare, dicens: Discite a me, quia milis sum et humilis corde . Ad hoc namque unigenitus Dei Filius formam infirmitatis
Abbreviated transcription (Latin):
epĩ. nͥ astͣ cęli st̃: Quoꝵ uita simul ⁊ lingua int peccata erroresq ho¬
minũ. qͥsi int̾ noctis tenebras lucent: Quib dũ cupis temet ipsũ uoci
sub se p̃mere conat᷑. qͥd aliud dic̃ nͥ ħ qd ab antiqͦ hoste dr̃. ascendã s.¬
a.n. Antiquus hostis cũ cor robustũ irrũꝑe nonualet: subiectas ei infirmas
ꝑsonas querit & quas contra alta meniascalis appositis ascendit. Sic adamꝑ
subiectam mulierẽ decepit. Sic beato iob cũ filios occidit. infirmã mulie¬
rem reliqͥt᷑. Ut qui eiꝰ cor ꝑ se minime pot̾at: saltẽ si posset ꝑ mulieris u̾ba
penet᷑ret. Quic̃q gͦ si iuxta uos infirmi ac scłares st̃: in sua sẽꝑ ꝑsuasione
atq ad ulatione frangunt᷑. q iñ et̾nas dĩ inimicicias pariunt: inde ipsi
quod ueritas p̃dixit. Pestilentia & gladiꝰ ꝑ mundũ seuit. gs insurgunt gei
tibꝰ. concutit᷑ t̾re orb̾ cũ habitatorib suis t̾ra deficiente soluunt᷑ omĩa q̃¬

Expanded text:
pi, nisi astra coeli sunt? quorum vita simul et lingua, inter peccata erroresque hominum, quasi inter noctis tenebras lucent. Quibus dum cupis temetipsum vocabusub se premere conatur, quid aliud dicit nisi hoc, quod ab antiquo hoste dicitur: Ascendam s Antiquus enim hostis cum robustum cor irrumpere non valet, subjunctas ei infirmas personas quaerit, et quasi contra alta moenia scalis appositis ascendit . Sic Adam per subjunctam mulierem decepit. Sic beato Job cum filios occidit, infirmam mulierem reliquit , ut qui ejus cor per se minime poterat, saltem si posset per mulieris verba penetraret. Quicunque ergo juxta vos infirmi ac saeculares sunt, in sua semper suasione atque adulatione frangantur, quia inde aeternas Dei inimicitias pariunt, unde ipsi quod Veritas praedixit. Pestilentia et gladius per mundum saevit, gentes insurgunt gentibus, terrae concutitur orbis, cum habitatoribus suis terra dehiscens solvitur. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmas insinagogis cathedras quert̾. ⁊ salutationes inforo. ⁊ uocari
ab hõĩb rabi. Quo contra: discipulis dñs ait. Nosaut̃ nolite uocari rabi.
uenłt. Ecce ex hoc nefando elationis uocabulo eccła scindit᷑. fratrũ
om̃iũ corda ad scandalũ ꝓuocant᷑. Nunqͥdnam m̃ti excedit qd̾ ueritas
dicit. qui scandalizai̾nt unũ ex pusillis istis qͥ in me credunt. expedit
ei ut suspendat᷑ mola asinaria in collo eiꝰ. & demergat᷑ in ꝓfundum
maris: Scriptũ ẽ. Karitas ñ querit que sua st̃. Ecce ur̃a fr̾nitas sibi
arrogat ⁊ aliena. Rursũ scriptũ ẽ. Honore inuicẽ p̃uenientes. Etueũ
conaris oib tollere: quẽ tͥ illicite desid̾as singularĩt usurpare. Ubi
qua nemouidebit dm̃: ubi ÷ qđ scriptũ ẽ. Beati pacifici qm̃ filii dĩ

Expanded text:
primas in synagogis cathedras quaerunt, et salutationes in foro, et vocari primas in synagogis cathedras quaerunt, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus rabbi. Quod contra discipulis Dominus dicit: Vos autem nolite vocari rabbi. illi per quem scandalum venit . Ecce ex hoc nefando elationis vocabulo Ecclesia scinditur, fratrum omnium corda ad scandalum provocantur. Nunquidnam mente excidit quod Veritas dicit: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris ? Scriptum vero est: Charitas non quaerit quae sua sunt . Ecce vestra fraternitas sibi arrogat etiam aliena. Rursus scriptum est: Honore invicem praevenientes . Et tu conaris eum omnibus tollere, quem tibi illicite desideras singulariter usurpare. Ubi qua nemo videbit Deum ? Ubi est quod scriptum est: Beat
Abbreviated transcription (Latin):
et redemptoris nr̃i humilitate suscepimꝰ. &e cam̃ suꝑbiã hostis ipfꝰ imitam᷑
Car nonimꝰ creatorẽ nr̃m de sue celsitudinis culmine ut humano gñi da¬
serglam descendisse. et nos de infimis creati de frum minoratione glam̃.
Humiliauit se usq ad nr̃m puluerẽ ds̃: & incelo ossuũ ponit. ⁊ suꝑ t̾ram
lingua ꝑtransit humanꝰ prilius ⁊ ñ erubescit. ñ metuit extolli hõ. putre¬
ixaltabit᷑ corabiediu̾so subiungit᷑. ance głam humiliat᷑. Humiliet¬
inm̃te si conat᷑ ad solidã uenire celsitudinẽ. Nequaquã pelationis
fumũ oculi cordis obscurent᷑ : quia qͣntomagis excreuerit. tanto
celeriꝰ euanescit. Pensemꝰ qͥd nos p̃cepta ãmoneant redẽptoris nr̃i di¬
aicit. Suꝑquẽ requiescit sp̃s ms nisi suꝑ humilẽ ⁊ quietũ ⁊ trem̃tẽ
sermones meos: Certe cũ dñs ad humilitatis uiã adhuc infirman¬
suis cogitationib humiliat᷑. formidemꝰ gͦ in illoꝵ num̾o ascribi qui

Expanded text:
i humilitate suscepimus, et tamen superbiam hostis ipsius imitamur? Ecce novimus Creatorem nostrum de suae celsitudinis culmine, ut humano generi daret gloriam, descendisse, et nos de infimis creati, de fratrum minoratione gloriamur. Humiliavit se usque ad nostrum pulverem Deus, et in coelo os suum ponit, et super terram lingua pertransit pulvis humanus, et non erubescit, non metuit extolli homo 745 putreexaltabitur cor . Ubi e diverso subjungitur: Ante gloriam humiliante, si ad solidam conamur venire celsitudinem. Nequaquam per elationis fumum oculi cordis obscurentur, qui quanto magis excreverit, tanto celerius evanescit. Pensemus quid nos praecepta admoneant Redemptoris nostri, diicit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem, et quietum, et trementem sermones meos ? Certe cum Dominus ad humilitatis viam adhuc infirmansuis cogitationibus humiliatur. Formidemus ergo in illorum numero ascribi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i hñt quã prb̃i. Ep̃i frontẽ crismate signant. dedicant. ordinant. uasa ecłe.
sionẽ donant.⁊ coniugiũ benedicunt. S nc̃ de dignitate ordinis ur̃i aliquid
dicamꝰ. Ut sciatis quid potestatis recipiatis. ⁊ quomͦ intrare debeatis. Statu¬
tum ÷ in scĩs canonib ut prb̃r ande tricesimũ etatis sue annũ nullatenꝰ ordi¬
net᷑. licet ualde sit dignꝰ. Nam dñs nr̃ tricesimo etatis sue anno baptizatꝰ
ẽ.⁊ sic cepit p̃dicare. Nullus ex laicis. nullus bigamꝰ. nullus qͥsit uidue
maritꝰ. aut fuerit ordinet᷑. s in rep̃hensibilis sic̃ ait apłs. Oportet ep̃m¬

Expanded text:
eri. Episcopi frontem chrismate signant, dedicant, ordinant, vasa eccleslvunt, et conjugium benedicunt. Sed nunc de dignitate vestri ordinis aliquid dicemus, ut sciatis quid potestatis recipiatis, et quomodo intrare debeatis. Sancitum est in sanctis canonibus, ut presbyter ante tricesimum aetatis suae annum non ordinetur, licet valde sit dignus. Nam Dominus noster tricesimo aetatis suae baptizatus est, et sic coepit praedicare. Nullus ex laicis, nullus bigamus, nullus qui sit viduae maritus ordinetur, sed irreprehensibilis, sicut ait Apostolus: « Oportet ep
Abbreviated transcription (Latin):
indicet. ⁊ quasi in boũ lucere cogitationis uł oꝑis manꝰ lauet. & fit plerũq ut
dũ rectoris animꝰ aliena tẽptam̃ta condescendendo cognoscit auditis tẽptationib
⁊̃ ipse pulset᷑. Quia ⁊ħ eadẽ ꝑ quã populi multitudo diluit᷑ aqua: ꝓcul dubio lu¬
teris inquinat᷑. Namdũ sordes diluentiũ suscipit. quasi sue mundicie serenitatem
ꝑdit. S hȩc nequaꝗͣ pastori tim̃da st̃. qr dõ subtilit̃ cunctaᷤ pensan ͭ tanto fac¬
li asua eripit᷑. quanto miscđius ex aliena tẽptatione fatigat᷑. Rursũ cũ meab
considandũ confero qualis in humilitate qualisq rector ẽẽ debeat in distria¬

Expanded text:
indicet, et quasi in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut indicet, et quasi in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet. Et fit plerumque ut dum rectoris animus aliena tentamenta condescendendo recognoscit, auditis tentationibus et ipse pulsetur, quia et haec eadem per quam populi multitudo diluitur, aqua procul dubio luteris inquinatur. Nam dum sordes diluentium suscipit, quasi suae munditiae serenitatem perdit. Sed haec nequaquam pastori timenda sunt, quia, Deo subtiliter cuncta pensante, tanto facilius a sua eripitur, quanto misericordius ex aliena tentatione fatigatur. Rursus cum me ad considerandum confero qualis in humilitate, qualisque esse rector debeat in distri
Abbreviated transcription (Latin):
si adima ꝓximoꝵ se miscadit᷑ attrahit. & quo bene descendit adinfima: ualent̃ recurit
ad sũma. In qua uidelicet cõpassione necesse ÷ ut talẽ se qui p̃ est exhibeat cui subea
qͦ occulta queq sua ꝓdere ñ erubescant: ut cũtẽptationũ fluctus paruuli toleran.
ad pastoris m̃tẽ quasi ad matris sinũ recurrant. & hoc quod se inqͥnari pulsantis culo
sordib p̃uident: ex hortationis eiꝰ solatio lacrimis orationis lauent. Unde ⁊ ante fora
tẽpli ad abluendas in gredientiũ m anus mare eneum .i. luterem.xii. boues porgͥ¬
Qui quidẽ facie ext̾iꝰ eminent: s ex post̾iorib latent. Quid nãq tii. bob ñ uni
trituranti. Quoꝵ quidẽ nos apta oꝑa cernimꝰ: s apud districtũ uidicẽ q̃ illos
entiã diluendis ꝓximoꝵ confessionib p̃parant: uelut ante fores tẽpli luterem
portant. Ut quisquis incrare et̾nitatis ianuã nicit᷑: tẽptationes suas m̃tipastris

Expanded text:
endit ad infima, eo valenter recurrit ad summa. In qua videlicet compassione necesse est ut talem se qui praeest exhibeat, cui subjecti quique occulta quoque sua prodere non erubescant; ut cum tentationum suarum fluctus parvuli tolerant, ad pastoris mentem, quasi ad matris sinum, recurrant, et hoc, quod se inquinari pulsantis culpae sordibus praevident, exhortationis ejus solatio lacrymis orationis lavent. Unde et ante fores templi ad abluendas ingredientium manus mare aeneum, id est luterem, duoqui quidem facie exterius eminent, sed ex posterioribus latent. Quid namque duodecim bobus, trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus, sed apud districtum judicem quae illos entiam abluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris
Abbreviated transcription (Latin):
Non qi dominam᷑ fidei ur̃e : s adiutores sumꝰ gaudũ ur̃i. Atq ilico adiunx̃. fide enĩ
statis. Ac si id qd ꝓtulerat aꝑiret dicens. Idõ non dominam̃ fi dĩ ur̃e: q fide statis. cq̃les

Expanded text:
Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri. Ad quae ideo adjunxit: Fide enim Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri. Ad quae ideo adjunxit: Fide enim statis. Ac si id quod protulerat aperiret, dicens: Ideo non dominamur fidei ves
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũ prauoꝵ culpa exigit. potestatẽ sui p̾oratꝰ agnoscat. Ut ⁊ honore supp̃sso.
equalẽ se subditis bene uiuentib deputet. ⁊ cont᷑ ꝑu̾soꝵ culpas ex zelo iustice
agente cornelio ⁊ sese ei humilit̃ ꝓsternente ĩ mod̾atꝰ uenerari recusauit: seg
eisimilẽ recognouit dicens. Surge ne feceris: ⁊ ego homo sũ. S cũ ananie ⁊si
phẏre culpã repꝑit: mox quanta potentia suꝑ cet̾os excreuisset ostendit ubo
nãq eoꝵ uitã ꝑculit. quã spũ ꝑscrutante
nãq eoꝵ uitã ꝑculit. quã spũ ꝑscrutante ͤe pͣ  endiͭ & sumũ se int̾ ecłam cont᷑ pec¬
cata recoluit: qd honore sibi uehem̃t̃ ĩpenso. corã bene agentib fr̃ib ñ agnouit.
hinc cõmunionẽ equalitatis meruit sanctitas actionis. illic ⁊ elus ultionis uis a¬
puit potestatis. Hinc ÷ qd̾ paulus bene agentib fr̃ib p̃latũ see̾e nesciebat cũ dicet

Expanded text:
 cum pravorum culpa exigit, prioratus sui potestatem agnoscat; ut et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et contra perversorum culpas ex zelo justitiae agente Cornelio, et se e ei humiliter prosternente, immoderatius venerari recusavit, se que illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego homo sum. Sed cum Ananiae et Sapphirae culpam reperit, mox quanta potentia super caeteros excrevisset, ostendit. Verbo namque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutantenamque eorum vitam perculit, quam spiritu perscrutante deprehendit; et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod, honore sibi vehementer impenso, coram bene agentibus fratribus non agnovit. Hic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, illic zelus ultionis jus aperuit potestatis. Hinc est quod Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
quiscit ꝑ illam suꝑ illam erigi. scit cũ illa cet̾is inequalitate cõponi. Sic aut̃ seruanda
Auar tus humilitatis ut non soluant᷑ iura regiminis: nedũ platꝰ quisꝙ plus se quã
Aecer deicit subditoꝵ uitã restring̾e sub discipline uinculo non possit. ⁊ sic seruan
Li: dis cipline seueritas. ne᷑ pͥlus quã necesse ÷ zelus accendit᷑ mansuetudo funditus
anictat᷑. Sepe nãq uicia uirtutes se ẽẽ nĩcͥunt᷑. ut tenacia parsimonia esfu¬
ho largitas. crudelitas zelis iusticie. remissio pietas uelrd iud̃i. Dissiplina s̃¬
uꝰ miscdia destituit᷑: si una sine alt̾a teneatur. S magna discretionis arte
seruanda ẽ. ⁊ iuste consulens miscdia ⁊ pie seuiens disciplina. hinc nãqiẽ. E
docente ueritate ꝑsamaritani studiũ semiuiuus in stabulũ ducit᷑: ⁊ uinũ

Expanded text:
cum illa caeteris in aequalitate componi. 514 Sic autem servanda est virtus humilitatis, ut non solvantur jura regiminis; ne dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam restringere sub disciplinae vinculo non possit; et sic servanda est disciplinae severitas, ne dum plus quam necesse est zelus accenditur, mansuetudo funditus amittatur. Saepe namque vitia virtutes se esse mentiuntur, ut tenacia parcimonia, effusio largitas, crudelitas zelus justitiae, remissio pietas velit videri. Disciplina um destituitur, si una sine altera teneatur. Sed magna discretionis arte servanda est, et juste consulens misericordia, et pie feriens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate per Samaritani studium semivivus in stabulum ducitur, et vinum
Abbreviated transcription (Latin):
Contra quẽ seuunt doccores eccłe qui ꝑ filios iacob significant᷑. nec dimitunt
eam. nec coad iutores donec circ̃cidant᷑.i. donet culpã suã ase abscidant ⁊uo
luntatẽ carnis in dolorẽ uertant. S in inistri eccłe dũ telũ suũ moderari
nesciunt. post uicia resecata adhiic seuiunt. ⁊ duriores existunt. & dũ nins
asgitatẽ discipline ꝑficiunt. miseros in desꝑationẽ ũtentes gladio iufieuie
incolerabilis int̾imunt. his ⁊ aliis similib ait dñs. disꝑse st̃ oues mee. Sego¬

Expanded text:
Contra quem saeviunt doctores Ecclesiae, qui per filios Jacob significantur, ut non dimittant eum, nec coadjutores ejus, donec circumcidantur, id est donec culpam suam a se abscindant, et voluntatem carnis in dolorem vertant. Sed ministri Ecclesiae, dum zelum suum moderari nesciunt, post vitia resecata, adhuc saeviunt, et duriores existunt; et dum nimis in asperitate disciplinae persistunt, miseros in desperationem vertentes, gladio justitiae intolerabilius interimunt. His et aliis similibus ait Dominus:
Abbreviated transcription (Latin):
uistintũ nescit S cũmens ad p̃cepta caritatis tendit: restat ꝓculdubio ut ꝑ abstinei¬
masicet tor a ouleritudini suphium̃alis in neccit᷑. q t̃ castimonia ad ꝑfeccũ mun¬
aicd cor dorẽ ducit. cũ ꝑ abstinentiã caro castigat᷑. Cũq int̾ uirtutes cetas ⁊̃ af.¬
ficte carnis meritũ ꝓ ficit: quasi in diu̾sa suꝑhum̃alis specie biss torta candeser.
Aussun cũmead considandũ debitũ pastoris ũbũ ⁊ ad silentiũ confero: pauenticer
nypendo quiod ualde neceẽ ÷ ut ⁊i diseret᷑ sit insilentio ⁊ utilis inu̾bo. Ne aut reti
cenda nferat i aut ꝗ ferenda reticescat. Nã sic̃ in cauta locitio inerrorẽ ꝑtrahit
ita dn discretũ silentiũ hos qui erudiri pot̾ant ineriore derelinͥt. Sepermacunt
ctores an puud ĩ huma nã gr̃am amittẽ formidantes: loqui libe seota ꝑtime scunt.
Aus ta ueritatis uocẽ nequaquã iã gregis custodie pastoris studio Eyte rede hba

Expanded text:
ulgescit. Sed cum mens ad praecepta charitatis contendit, restat procul dubio, ut per abstinen munditiae candorem ducitur, cum per abstinentiam caro fatigatur. Cumque inter virtutes caeteras etiam afflictae carnis meritum proficit, quasi in diversa superhumeralis specie byssus torta candescit. Rursum cum me ad considerandum debitum Pastoris verbum ac silentium confero, paventi cura perpendo, quaut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscretum silentium hos qui erudiri poterant, in errore derelinquit. Saepe namque rectores improvidi humanam amittere gratiam formidantes, loqui libere recta pertimescunt; et juxta Veritatis vocem , nequaquam jam gregis costodiae Pastorum studio, se
Abbreviated transcription (Latin):
nitit᷑: magnoꝑe metuat neeiꝰ eloqͥo audientiũ unitas confundat᷑. hinc
iuxta diuinã uocẽ in tintinnabulis mala punica coniungunt᷑. Quid enĩ
ꝑmalapunica nͥ fi dĩ unitas designat᷑: Nãsic̃in malo punico una ext̾iꝰ cortice
multa intꝰ grana muniunt᷑: sic innumeros scẽ eccłe popłos unitas fidĩ
contegit. quos intꝰ diu̾sitas meritoꝵ tenet. Ic̃ gͦ tintin nabulis malapunica

Expanded text:
nitnitjuxta divinam vocem, tintinnabulis mala punica conjunguntur. Quid enim per mala punica, nisi fidei unitas designatur? Nam sicut in malo punico una exterius cortice multa interius grana muniuntur, sic innumeros sanctae Ecclesiae populos unitas fidei contegit, quos intus diversitas meritorum tenet. Tunc ergo tintinnabulis mala punica
Abbreviated transcription (Latin):
nesciꝰ. p̃co ÷ mutꝰ. Hinc ÷ enĩ qd̾ suꝑ pastores pͥmos in linguarũ specie sp̃s sc̃
insedit. Quia nimirũ quos repleu̾it de se ꝓtinꝰ loquentes facit. hinc moysi pre¬
cipit᷑: ut tab̾naculũ sac̾ dos ingrediens tintinnabulis ambiat᷑. ut uidł uotes
git. si sine p̃dicationis sonitu incedit. Apte aut̃ tintinabula uestim̃tis eius
describunt᷑ asserta. Uestim̃ta ⁊ enĩ sac̾dotis. quid aliud quã recta oꝑa debemꝰ
acciꝑe: ꝓpħa attestante qui ait. Sac̾dotes tiu induant᷑ iꝰticiã. Uestim̃tis itaq
illiꝰ tintinnabula inherent: ut uite uiã cũ lingue sonitu ipsa qͦ oꝑacla
tele studio loquat᷑ attendat. Nesi in ordinate adloquendũ rapit᷑: erroris
uulnere audientiũ corda feriant᷑. & cũ fortasse sapiens iuid̃ĩ desid̾at: un¬
tatis cõpagẽ insipient̃ abscidat. hinc nãq ueritas dicit. Habete sal in uob.
⁊ pacẽ habete int̃uos. ꝑ sal qͥppe. u̾bi sapientia designat᷑. Quigͥ loqͥ sapient̃

Expanded text:
est praeco mutus? Hinc est enim quod super pastores primos in linguarum specie Spiritus sanctus insedit, quia nimirum quos repleverit, de se protinus loquentes facit. Hinc Moysi praecipitur ut tabernaculum sacerdos ingrediens tintinnabulis ambiatur, ut videlicet git, si sine sonitu praedicationis incedit. Apte autem tintinnabula vestimentis ejus describuntur inserta? Vestimenta etenim sacerdotis quid aliud quam recta opera debemus accipere, propheta attestante, qui ait: Sacerdotes tui induantur justitiam ? Vestimentis itaque illius tintinnabula inhaerent, ut vitae viam cum linguae sonitu ipsa quoque opertelae studio loquatur attendat; ne si inordivulnere audientium corda feriantur, et cum fortasse sapiens videri desiderat, unitatis compagem insipienter abscidat. Hinc namque Veritas dicit: Habete sal in vobis, et pacem habete inter vos . Per sal quippe, verbi sapientia designatur. Qui igitur loqui sapienter
Abbreviated transcription (Latin):
populo dr̃. ꝓ pħe tui uidert̃ tͥ falsa ⁊ stulta: nec aꝑiebant᷑ unqͥtatẽ tuã. ut ge ad pe¬
nitentiã ꝓuocarent. ꝓpħe qͥppe in sacro eloquio ñ nunꝗͣ doctores uocant᷑: qͥ dum
fugitiua ẽẽ p̃sentia uidicant. q̃ sunt uentura manifestant. Quos diuinꝰ sermofi¬
sa uide redarguit: qr dũ corriꝑe culpas metuunt. incassũ delinq̃ntib ꝓmissa se¬
curitate blandiunt᷑. Qui iniquitatẽ peccantiũ nequaꝗ̃ aꝑiunt. qͥ ab increpatiõn
uoce conticesct̃. Clauis qͥppeaꝑtionis ÷ sermo correptionis: qr inculpando
culpã decegit. quã sepe nescit ipse ⁊̃ qͥ ꝑpetrauit. hinc paulus ait. Ut potens
sit ⁊ exhortari in doctrina sana. ⁊ eos qui contͣdict̾ redarguere. Hinc ꝑ zachi
riam dr̃. Labia sacerdotis custodiunt scientiã ⁊ legẽ requirent ex ore eiꝰ. quia

Expanded text:
ui viderunt tibi falsa et stulta, nec aperuerunt iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent. » Prophetae quippe in sacro eloquio nonnunquam Doctores vocantur. Qui dum fugitiva esse praesentia judicant, quae sunt ventura manifestant; quos divinus sermo falsa videre redarguit. Quia dum corripere culpas metuunt, incassum delinquentibus promissa securitate blandiuntur. Qui iniquitatem peccantium nequaquam aperiunt, quia ab increpationis voce conticescunt. Clavis quippe apertionis sermo est correptionis, quia increpando culpam detegit, quam saepe nescit ipse etiam qui perpetravit. Hinc Paulus ait: Ut potens sit exhortari in doctrina sana, et eos qui contradicunt redarguere. Hinc per Malachiam dicitur: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ne tacta queq det̾iꝰ inquinet. si sordida insequens lutũ tenet.Scriptũ nãq ẽ. Munda¬
mim qͥ fertis uasa dñi. Dñi ⁊ enĩ uasa fert̃: qui ꝓximoꝵ animas ad int̾na sacraria ꝑdu¬
cendas in conu̾sationis sue exẽplo suscipiunt. Apud semet ipsũ gͦ qͣntũ debeat mundar
conspiciat: qͥ ꝰ e̾t̾nitatis tẽplũ uasa uiuentia in sinuꝓpͥe conu̾sationis portat. Hinc diu¬
na uoce p̃cipit᷑. ut in aaron pectore rationale iudicũ uittis ligantib in pͥmat᷑. qͣtinꝰ
sac̾dotale cor neqͣquã cogitationeĩ fluxe possideant. s ratio sola constringat. Nec in-¬
discretũ quid uł inutile cogitet: semꝑ debet estend̾e. quiad ex ẽplũ aliis consticutis
ex grauitate uite sẽꝑ debet ostendere. qͣntã in pectore rationẽ portet. In quo ã

Expanded text:
ne tacta quaeque deterius inquinet, si sordida ipsa insequens lutum tenet. Scriptum namque est: Mundane tacta quaeque deterius inquinet, si sordida ipsa insequens lutum tenet. Scriptum namque est: Mundamini, qui fertis vasa Domini. Domini etenim vasa ferunt, qui proximorum animas ad interna sacraria perducendas in conversationis suae exemplo suscipiunt. Apud semetipsum ergo quantum debeat mundari conspiciat, qui ad aeternitatis templum vasa viventia in sinu propriae conversationis portat. Hinc divina voce praecipitur, ut in Aaron pectore rationale judicii vittis ligantibus imprimatur, quatenus sacerdotale cor nequaquam cogitationes fluxae possideant, sed ratio sola constringat. Nec indiscretum quid vel inutile cogitet, qui ad exemplum vitae aliis constitutus ex gravi
Abbreviated transcription (Latin):
alde ꝑtimesco ne cõiissa mͥ plebs fideliũ reatꝰ mei additam̃to deꝑeat.:
suppͥmo ⁊ c̃ solatã m̃tẽ ad pontificalis oꝑis studia accingo considerata
ipsarei ũñsitate det̾reor. ꝑpendo qͥppe qd̾ omĩ cura iugilandũe: ut rector cogi¬
tatione sit mundꝰ. oꝑatione p̃cipuus. discretꝰ insilentio. utł in u̾bo. singulis
mͤ passione ꝓximꝰ. p̃cunctis c̃tẽ plationi suspensus. Bene agentib ꝑ humilitatũ
soci contra dolinquentiũ uicia ꝑ zelũ iusticie rectꝰ. Que uidelicet cuncta dũ
subtili studeo inquisitione pscrutari: ipsa me insingulis latitudo considati¬
onis angustat. Nã sic̃ p̃dixi curandũ sũmoꝑe ẽ : ut rector cogitatione sit
mundꝰ. quatinꝰ nulla hc̃ immundicia polluat. qui hoc suscipit officiũ ut in alienis ꝙͦ cordib
pollutionis maculas t̾gat. Quia necẽẽ ÷ ut eẽ munda studeat manꝰ q̃ diluere sordes curat

Expanded text:
alde pertimesco ne commissa mihi plebs fidelium reatus mei additamento depereatsupprimo, et consolatam mentem ad pontificalis operis studia accingo, considerata ipsa rei immensitate, deterreor. Perpendo quippe quod omni cura vigilandum est ut rector cogitatione sit mundus, operatione praecipuus, discretus in silentio, utilis in verbo, singulis compassione proximus, prae cunctis contemplatione suspensus, bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus. Quae videlicet cuncta dum subtili studeo inquisitione perscrutari, ipsa me in singulis latitudo considerationis angustat. Nam sicut praedixi, curandum summopere est ut rector cogitatione sit mundus, quatenus nulla hunc immunditia polluat, qui hoc suscepit officii, ut in alienis quoque cordibus pollutionis maculas tergat. Quia necesse est ut esse munda studeat manus, quae diluere sordes curat,
Abbreviated transcription (Latin):
Auinsuis incaut᷑ laudib capit᷑: ipso ⁊̃ueritatis incellectu uacuet᷑. Auro q acbisso pur¬
gestiones uitioꝵ depͥmat. eisq uelut ex regia potestate contradicat. q̃tinꝰ nobilita¬
udicis oculos omĩa uirtiutũ bona ex caritate decorent᷑. Ecuncta q̃ corã homnib ruclant
he in conspe tu occuti arbitri flãma intimi amoris accendat. Que scił carttas qi dm̃
soeriẽ anhelat: ut ꝓximoꝵ curã negligat. ⁊̃ si ꝑximoꝵ curã exeqͥt᷑. ut adiuino a

Expanded text:
dum suis incautus laudibus capitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoqudum suis incautus laudibus capitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro quoqugestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatenus nobilita ante interni judicis oculos omnia virtutum opera ex charitate decorentur, et cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flamma intimi amoris accendat. Quae scilicet charitas, speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divin
Abbreviated transcription (Latin):
astringit᷑. ut cont᷑ adu̾sa sẽꝑ ⁊ ꝓsꝑa uirtutũ ornam̃to muniat᷑. Quatinꝰ iurta
pauli uocẽ ꝑ arma iusticie adextris sinistrisq gradiens. cũ ad sola q̃ ant̾iora sc̃
nitit᷑. in nullo delectationis infime lat̾e flectat᷑. Nonhc̃ ꝓsꝑa eleuent: non ad¬
ũsa ꝑturbent. Non blanda usq ad uoluptatẽ de mulceant: ñ asꝑa ad de spitionẽ
snant. Uc dũ nullis passionib intentionẽ humiliat: quanta in utroq humero suphume.¬
p ꝑulchritudine tegat᷑ oftendat. Quod recte ⁊̃ suꝑhumerale ex auro iacincto purpu¬
Ab istincto coceo. ⁊ corta fieribisso p̃cipit᷑. ut quanta sac̃dos claresc̾e uirtutũ diu̾sitate
debeat: de monstret᷑. In sac̃aotis qͥppe habitu ante omĩa aurũ fulget: ut ineo intellectꝰ
sopentie pͥncipalit᷑ emicet. Cunacinctꝰ qui ereo splendore refũiget adiungitͦ ut ꝑ
aneqs in telligendo penetrat ñ ad fauores intimos s ad amorẽ celeftiũ surgat. Ne

Expanded text:
ta Pauli vocem, Per arma justitiae a sextris sinistrisque gradiens, cum ad sola quae anteriora sunt nititur, in nullo delectationis infimae latere flectatur. Non hunc prospera elevent, non adversa perturbent, non blanda usque ad voluptatem demulceant, non aspera ad desperationem premant; ut dum nullis passionibus intentionem humiliat, quanta in utroque humero superhumeralis pulchritudine tegatur, ostendat. Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, bis tincto cocco et torta fieri bysso praecipitur, ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui hyacinthus qui aereo colore resplendet adjungitur ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores intimos, sed ad amorem coelestium surgat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
itm̃ dicit. Deficientes ut fumꝰ deficient. fumꝰ qͥppe ascendendo deficit: ⁊ se dilataus¬
rib cadit. P oftiora aut̃ nob̾ st̃ bona p̃sentis mundi q̃ relinqͥmꝰ. Ant̾iora uͦ st̃ ẽt̾na
⁊ ꝑ manentia ad que uocam᷑. paulo attestante qͥ ait. Que retro oblitꝰ. in ea q̃ st̃ pͥora
a uob̾corpꝰ dñi tractari. scĩficari. ⁊ de pane corpꝰ suũ benedictione ur̃a fieri
Quia si indigne tractabitis. si indigne corpꝰ dni accipietis: rei corꝑis ⁊ sangͥus
dñieritis. Sic̃ ait apłs. Quic̃q manducau̾it. ⁊c̾. ꝓbet aut̃ seip. ⁊c̾. ꝓbatũ uibet

Expanded text:
iterum dicit: Deficientes ut fumus deficiant . Fumus quippe, ascendendo deficit, et se dilataniterum dicit: Deficientes ut fumus deficiant . Fumus quippe, ascendendo deficit, et se dilatanribus cadit. Posteriora autem nobis sunt bona praesentis mundi quae relinquimus; anteriora vero sunt aeterna et permanentia, ad quae vocamur, Paulo attestante, qui ait: Quae retro sunt oblitus, in ea quae sunt priora a vobis corpus Domini tractari, sanctificari, et de pane corpus suum vestra benedictione fieri. nationem, qui si indigne tractatis, si indigne corpus Domini accipitis, rei corporis et sanguinis Domini eritis; sicut ait Apostolus: Quicunque manducaverit , e
Abbreviated transcription (Latin):
angłoꝵ ⁊ alioꝵ ordinũ. Uos estis tante dignitatis qd̾ incuria regis celestis familiu¬
res estis. Consilia eiꝰ cognoscitis. Uñ dicit in euangłio. Iam non dico uosseruos. qua¬
seruus nescit quid faciat dñi eiꝰ. Uos aut̃ dixi amicos. qr oĩa quec̃q audiui a patre
meo nota feci uob̾. Uob̾ iniungit p̃cepta sua ut aliis dicatis. & tante ⁊̃ familua¬
ritatis cũ dõ estis. qd̾ ex consortio eiꝰ ⁊ participatione dũ uocamini. Uñ ꝑ psaltu¬
stam. Egodixi dĩ estis. ⁊ f.⁊c̃. E ad moisen ait de eo qͥ ad iuram̃tũ deducendꝰ ÷. Apli¬
ca illũ ad dõs .i. ad sacerdotes. S qͥd ualet honor iste : Ista sullimitas. sieã u̾tias in
suꝑbiam. sciatis hoc om̃s fr̃s mei qr si suꝑbiatis: ipsa exaltatio erit uob̾ ruina. sicut
scriptũ ẽ. Deiecistieos dũ alleuarent᷑. Nondixit deiecisti postꝗͣ alleuatist̃. s dũal¬
leuarent᷑. Quia dũ tẽporali honore suffulti foras uident᷑ surg̾e : intꝰ cadt̃. hinc

Expanded text:
angelorum et aliorum ordinum. Vos estis tantae dignitatis, quod in curia regis coelestis familiares estis, consilia ejus cognoscitis, unde dicit in Evangelio: Jam non dicam vos servos, nus ejus. Vos autem dixi amicos, quia quaecunque audivi a Patre meo nota feci vobis . Vobis injungit praecepta sua ut aliis dicatis, et tantae etiam familiaritatis cum Deo estis, quod ex consortio ejus et participatione dii vocamini, unde per Psalmistam: Ego dixi: Dii estis ; et ad Moysen ait: De eo quod ad juramentum deducendus est, applica eum ad eos, id est ad sacerdotes: sed quid valet honor iste, ista sublimitas, si eam vertitis in superbiam? Sciatis hoc omnes, fratres mei, quia si superbiatis, ipsa exaltatio erit vobis ruina, sicut scriptum est: Dejecisti 467 eos dum allevarentur . Non dixit: Dejecisti postquam allevati sunt, sed dum allevarentur, et dum temporali honore suffulti foras videntur surgere, intus cadunt; hinc
Abbreviated transcription (Latin):
subditos ad meliora ꝓtrahat. qͣnto ꝑuite meritũ de suꝑnis clamat. Hinc diuinalege
armũ sac̾dos insacrificiũ ⁊ dextrũ accipit ⁊ seꝑatũ: ut nonsolũ sit eiꝰ oꝑatio utilis. s &̃
singularis. Nec int̃ malos tantũmͦ q̃ recta st̃ faciat: s bene qͦ oꝑantes fubditos sicut
honore ordinis seꝑat: ita ̃ moꝵ uirtute tͣnscendat. Cuͥ in esu qͦ pectusculũ cũ armo
tribint᷑. ut qd de sacrificio p̃cipit᷑ sum̾e. hoc de semet ipso conditori suo discat ĩmolare.
i ñsolũ pectore que recta st̃ cogitet: s spectatores suos ad sublimia armo opis pecto

Expanded text:
us ad meliora pertrahat, quanto per vitae meritum de supernis clamat. Hinc divina lege armum sacerdos in sacrificium et dextrum accipit et separatum, ut non solum sit ejus operatio utilis, sed etiam singularis; nec inter malos tantummodo quae recta sunt faciat, sed bene quoque operantes subditos, sicut honore ordinis superat, ita etiam morum virtute transcendat. Cui in esu quoque pectusculum cum armo tribuitur, ut quod de sacriEt non solum peccatori quae recta sunt cogitet, sed spectatores suos ad sublimia armo operis invi
Abbreviated transcription (Latin):
clłã. ł gr̃am curacionis accipiũt. pꝰ ea duris ꝓbacionib tẽptacionũ fatigant᷑ a qͥ¬
b lib̾os se e̾e credebant. qi si in pͥncipio a maritudo tẽptacionũ pulsaret. faci¬
le ad uicia redirent. a qͥb ñ longe recessert᷑. De egipto gͦ exeuntib e iucinobel
teneritudĩe ⁊ inchoacio̾e turbati: ad ħ qd relinq̃rant redeant. pͥus gͦ suauita¬
tẽ securitatis senciunt. pͥus pacis qͥete nitͥunt᷑ pꝰ cognitã uͦ dulcedinẽ tãto

Expanded text:
 probationibus fatigantur, a quibus liberos se esse credebant: quia si in principio tentationum amaritudo pulsaret, facile ad vitia redirent, a quibus non longe recesserunt. De Aegypto ergo exeuntibus e vicino bellteneritudine et inchoatione turbati, ad hoc quod reliquerant, redeant: prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur; post cognitam vero dulcedinem tant
Abbreviated transcription (Latin):
lm̃ tͣctatis. ⁊ officio ur̃o in digni estis. Si oculo discretionis caretis: tẽ cecus
cecũ ducet. ⁊ ambo in foueã cadunt. Si salẽ p̃dicationis ñ habetis: tc̃ ieiunꝰ

Expanded text:
Domini tractatis, et officio vestro indigni estis. Si oculo discretionis caretis, tunc caecus Domini tractatis, et officio vestro indigni estis. Si oculo discretionis caretis, tunc caecus caecum ducet, et ambo in foveam cadent . Si salem praedicationis non habeti
Abbreviated transcription (Latin):
as quasi colũbae specula ne accipit̃ ueniat speculari debetis. fenestre il ur̃e
noculus. ⁊ sal. lux ut luceatis. Nn dẽ luceat lux ur̃a corã hõibꝰ. Ocułꝰ ut ꝓui-¬
leatis. Unde ad ezechielẽ dictũ ÷. Speculatorẽ dedite domui isrł. Salut con¬
diatis p̃dicatione ur̃a. ut uermes peccatoꝵ extinguatis. Hec tria uob̾ neces¬
satia sunt. Lux bone oꝑationis. Oculus discretionis. Sal p̃dicationis ⁊ cor¬
reptionis. De illis quibene p̃dicant ⁊ malũ faciunt ait dñs. Dicunt enĩ ⁊
St̃ alĩ qui oculo discretionis carent. qͥ ñ discernunt peccata ⁊ penitentias. qͥ
legẽ meã. ⁊ polluert̃ scũaria mea. Int̾ scm̃ ⁊ ꝓphanũ ñ habuer̃ distantiam.
int̃ pollutũ ⁊ mundũ non intellexert̃. St̃ itm̃ alũ qͥ nesciunt p̃dicare. De quib
Sinon ÷ lux alios introducit s ñ intrat. Hec gͥ tria fr̃s km̃i: uob̾ necessariast̃.

Expanded text:
tis, quasi columbae speculari, ne 486 accipiter veniat, debetis. Fenestrae vero sutis, quasi columbae speculari, ne 486 accipiter veniat, debetis. Fenestrae vero sut oculus, et sal. Lux, ut luceatis, unde: Luceat lux vestra coram hominibus . Oculus, ut provideatis, unde ad Ezechielem dictum est: Speculatorem dedi te domui Israel . Sal, ut condiatis praedicationem vestram, ut vermes peccatorum exstinguatis. Haec tria vobis necessaria sunt, lux bonae operationis, oculus bonae discretionis, sal praedicationis et correptionis. De illis qui bene praedicant et male faciunt ait Dominus: Quae dicuntt etenim lux. Sunt alii qui oculo discretionis carent, qui non discernunt peccata et poenitentias, qui anum non habuerunt distantiam, et inter pollutum et mundum non intellexerunt . Sunt iterum alii qui nesciunt praedicare, de quibusSi non
Abbreviated transcription (Latin):
s. sit .e .s. ⁊ .i.c. Due st̃ claues alt̾a claudendi. ⁊ alt̾a aꝑiendi. Potestas enili¬
gandi ⁊ una clauis. ⁊ alt̾a potestas soluendi. Una penitentib aꝑit. Aliti
obstinatis aditũ tollit. S timendũ ÷ neuos qͥ celi ianitores estis cum alis
intromiseritis: uos ipsi intrare si possitis. Non ÷ officiũ ex enerito. nec iie¬
ritũ ex officio. Multi intrant qͥ ñ hñt claues. ⁊ multi bnt claues qͥ nurio¬
aessecetẽplo: accesserunt ad cũ ceci ⁊ claudi. & sanauit eos. Quia indignos saet¬
ud de domosua eiecit. cecos uͦ inscientia. ⁊ claudos in oꝑatione .i. peccateres
derosꝗ legis dĩ ignaros accedentes ꝑpenitentiã intẽplo recipit ⁊ sanat. dũ
resteẽ hist̃ illi de quib diccũ ÷. Quist̃ isti qui ut nubes uolant. ⁊ qͣsi colũbe
a fenestras suas: Hos enĩ nubes estis qͥ alios cõpluere debetis. Uos uolare opor¬
at ad celestia. ut uiã ostendatis exẽplo quã p̃dicatis u̾bo. ⁊ quãuis in alcosi¬

Expanded text:
iendi; potestas enim ligandi est una clavis, et altera potestas solvendi. Una poenitentibus aperit, altera obstinatis aditum tollit. Sed timendum est ne vos qui 485 janitores estis coeli, cum alios intromiseritis, vos ipsi intrare non possitis; non est officium ex merito, nec meritum ex officio. Multi intrant qui non habent claves, et multi habent claves quiejecisset de templo, accesserunt ad eum caeci et claudi, et sanavit eos, quia indignos sacerdotes de domo sua ejecit, et caecos in scientia, et claudos in operatione, id est peccatores, plerosque legis ignaros accedentes per poenitentiam in templo recipit, dum bent esse. Hi sunt illi de quibus dictum est: Qui sunt isti qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas? Vos enim nubes estis, qui alios compluere debetis; vos volare debetis ad coelestia, ut viam ostendatis exemplo quam praedicatis verbo; et quamvis in alto si
Abbreviated transcription (Latin):
uxorib qñ sac̾dotio uacabant. quantomagis hi sacerdotes ⁊ leuite pudici¬
ciam ex die ordinationis sue seruare debent. qͥb sac̾dotiũ ł minist̾iũ
sine successione ẽ. nec p̃terit dies qͣ uł a sacrificiis diuinis. ł abaptis matis officio uacent.
Nam si paulus ad corinthios scribit dicens. abstinete uos ad tẽpꝰ ut uacetis orationi ⁊ hac
utiq laicis p̃cipit. multomagis sacerdotes qͥb orandi ⁊ sacrisi candi iuge officiũ ẽ. sẽꝑ̃¬

Expanded text:
uerat permissus accedere. Quanto magis hi sacerdotes vel levitae pudicitiam ex die ordinationis suae servare debent, quibus sacerdotium vel ministerium sine successione est, nec praeterit dies qua vel a sacrificiis divinis aut baptismatis officio vacent? Nam si Paulus ad Corinthios scribit, dicens: « Abstinete vos ad tempus, ut vacetis orationi ; » et hoc utique laicis p
Abbreviated transcription (Latin):
quis renatus fuerit ex aqua ⁊ sp̃u. non potest introire in regnũ celoꝵ. Prina
gn̾atio ex carnali patre: carnales facit. Scđa ex sp̃u sp̃uales reddit. Unde at
nichodemo. Quodnatũ ÷ ex carne: caro ÷.⁊ qd̾ natũ ÷ ex spũ: sp̃c̃ ÷.i. ex caris
dum: sic nascunt᷑ sp̃ualit̃ ut intrent in celũ. Uñ ait dñs qr alit̾ ñ potest qͥ ute¬
ire in regnũ dĩ. Uos aut̃ estis ministri huiꝰ introitꝰ. Hos facitis filios diaboli fiul
dĩ. Ecce porta celi uob̾ tradita ÷.dũ aquabaptismatis uob̾ cõmissa ẽ.S cauetenes
sitis similes aque baptismatis. Aqua abluit peccata ⁊ pꝰea descendit in leca

Expanded text:
qua et Spiritu Sancto, non potest introire in regnum Dei . Prima generatio ex carnali patre carnales facit, secunda ex Spiritu spiritales reddit, unde ait Nicodemo: Quod natum est ex carne caro est: quod natum est ex spiritu spiritus est , id ualiter ut intrent in coelum; unde ait: quia aliter non potest introire in regnum Dei. Vos autem estis ministri hujus introitus, vos facitis filios diaboli filios Dei. Ecce porta coeli vobis tradita est, dum aqua baptismatis vobis commissa est; sed cavete ne sitis similes aquae baptismatis; aqua abluit peccata, et postea descendit in loca
Abbreviated transcription (Latin):
debui non omisfi. Si in mea correptione despicior. restat ut ecclam debeã ad
re constringor: quantũq inhac causa non contra uos s ꝓ uob̾ lugeo. inqͥ
tam̃ p̃ceptis euangelicis. insticutionib canonũ. utilitatib fr̃um ꝑsonam
p̃ponere ñ possũ. nec eiꝰ quẽ multũ amo. Scripta aut̃ sc̃itͥatis dulcissima
subsequentib dño adiuuante respondeo. Quia sub tantis tribulationib
circũ fusis barbaroꝵ gladiis p̃mor: ut non dico multa tractare. s mͥ respi¬
rare uix liceat:¬

Expanded text:
id facere humiliter debui, non omisi. Sed si in mea correptione despicior, restat ut Ecclesiam debeam re constringor, quantumque in hac causa non contra vos, sed pro vobis lugeo. In qua tamen praeceptis evangelicis, institutionibus canonum, utilitatibus fratrum personam praeponere non possum, nec ejus quem multum amo. Scripta autem sanctitatis vestrae dulcissima subsequentibus Domino adjuvante respondebo, quia sub tantis tribulationibus circumfusus barbarorum gladiis premor, ut non dico multa tractare, sed mihi respirare vix liceat
Abbreviated transcription (Latin):
duo gn̾a fi deliũbaptisinate renatoꝵ designant᷑. Alii enĩ st̃ amantes scłan
⁊ lata itinera huiꝰ mundi sectantes qui pisces dñr. de qͥb dd̾. Uolucrescelie
pisces maris qͥ ꝑ ambulant semitas maris. Mare ÷ mundꝰ. Semite maris: sui
lata itinera husꝰ mundi. Alii st̃ uolucres .i. ad celestia uolantes pennis urtutũ.
De utroq gen̾e hominũ inueniunt᷑ insacram̃tis baptismatis regen̾ati. Un pis¬

Expanded text:
duo genera fidelium baptismate regeneratorum designavit. Alii enim sunt amantes saecularia, et lata itinera hujus mundi sectantes, qui pisces dicuntur, de quibus David: « Volucres coeli, et pisces maris, qui perambulant semitas maris . » Mare est mundus; semitae maris sunt lata itinera hujus mundi. Alii sunt volucres, id est ad coelestia volantes pennis virtutum. De utroque genere hominum inveniuntur baptismate regenerati; un