comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua oñdamus ipãm fuisse cãm. ut di¬
ceret pr nõ iudicat queꝙͣ. s omẽ iudic᷑
dedit filio quia iudex forma filii hoĩs
appebit que forma nõ est prĩs s filii. nec
ea filii in qua equalis ẽ prĩ. u in qͣ miõr
ẽ prẽ ut sit in iudicõ cõspicuus bonis
et malis. Paulo post enĩ dicit. Amẽdito
uobis quia qui u̾bũ meũ audit et cre¬
dit ei qui me misit ht̃ uitã et̾nam et in
iudiciũ nõ ueniet. s tͣnsiet a morte ĩ ul¬
tam. Hec uita et̾na est illa uisio que ñ
ꝑtinet ad malos. Deiñ seqͣr. Amẽ am̃ di¬
co ub̃. quia uemet horͣ et nũc ẽ tum mor¬
tui audiẽt uocẽ filii dei et qui audieñt
uiuẽt. et hoc ꝓprium ẽ pioꝵ qui sic audi¬
unt de mcarnacõe eius ut credãt quia fi¬
lius dei est idest sic eũ pp̃se fcm̃ inĩorem

Expanded text:
qua ostendimus ipsam fuisse causam, ut diceret: pater non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio, quia index forma filii hominis apparebit, quae forma non est patris, sed filii, nec ea filii, in qua aequalis est patri, sed in qua minor est patre, ut sit in iudicio conspicuus et bonis et malis. paulo post enim dicit: amen dico uobis, quia qui uerba mea audit et credit in eum qui me misit, habet uitam aeternam et in iudicium non ueniet, sed transiet de morte inuitam. haec uita aeterna est illa uisio, quae non pertinet ad malos. deinde sequitur: amen, amen dico uobis, quia ueniet hora et nunc est, cum mortui audient uocem filii dei, et qui audierint, uiuent. et hoc proprium est piorum, qui sic audiunt de incarnatione eius, ut credant, quia filius dei est, id est sic eum propter se factum
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ prĩ qͣm hui apudte priusꝙͣ nũdus fi¬
eret. tunc .i. tradet regnũdeo et prĩ ut in¬
tret ẜuus bonus ingaudiũ dnuĩ sui ⁊ ab
scõdat eos qͦs possidet d̾s inabscõdito uł¬
tus sii a conturbacõe hoñncoꝵ .s. quitẽ¬
cõturbabunt audiẽtes illã snĩam a quo
auditu malo iustus nõ timebit si mͦ ꝑte¬
gatur incab̾naculo .i. infide recta catho¬
lice eccẽ a contradiccõe lĩguaꝵ .i. a calũp¬
nus hr̃tiroꝵ. Si uͦ est alius intlłes u̾boꝵ¬
diũ. quibus ait. Quid me int̾rogas de
bono neõ bonus uisi unus d̃s. dũtũ nõ
idco credatur maioris bonitatis eẽ prĩs qͣ¬

Expanded text:
dicit Patri, Quam habui apud te, priusquam mundus fieret . Tunc enim tradet regnum Deo et Patri , ut intret servus bonus in gaudium Domini sui , et abscondat eos quos possidet Deus in abscondito vultus sui a conturbatione hominum, conturbabuntur audientes illam sententiam: a quo auditu malo justus non timebit , si modo protegatur in tabernaculo, id est in fide recta catholicae Ecclesiae, a contradictione linguarum , id est a calumniis haereticorum. Si vero est alius intellectui quibus ait, Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus; dum tamen non ideo credatur majoris bonitatis esse Patris q
Abbreviated transcription (Latin):
uisio forme dei nõ nisi mũdis corde qͥa
ipñ deũ uidebũt .i. solis piis quoꝵ discoi
hocip̃m ꝓmittit quia oñdec se ipm̃ illis
Et iõ inde quid seqr᷑ Nolite mirari hoc ĩ
quit. ꝙ nos phibet mirari nisi illd̃ qd̾ re¬
uera mniratur omis qui nõ intlłit. ut iõ
drẽt prẽm dedisse et ptãtem et iudiciũ
facere qm̃ filius hoĩs ẽ. cũ mag̃ .q. hoc ex
um dei ẜ id ꝙ in forͣ dei eqͣlis ẽ prĩ iudere
iniqui nõ possuit. oz aut̃ ut iudicẽ uiuo¬
Ret mortuoꝵ cũ corã eo iudicabũt᷑ ĩ iusti
uideant et iqui. Nolite inquit hoc mira¬
tis s̃ audiẽt uocẽ eius. et ꝓdient qui boͣ
eg̾unt in resurrcõem uite. qui mala ges¬
serunt in rrͣnẽ iudicii. Adhoc gͦ oꝑtebat
ut iõ acciꝑet illã ptatẽ quia filius hoĩs
est ut resurgentes omẽs uiderẽt eũ in
forͣ in qua uid̾i ab omĩb põt. S alii ad
dampnacõem. alii ad itã et̾nã. Que¬

Expanded text:
visio formae Dei, nonnisi mundis corde, quoniam ipsi Deum videbunt, id est solis piis, quorum dilectioni hoc ipsum promittit, quia ostendet seipsum illis. Et ideo vide quid sequitur: « Nolite mirari hoc, » inquit. Quid nos prohibet mirari, nisi illud quod revera miratur omnis qui non intelligit? Et ideo diceret Patrem dedisse ei potestatem judicium faum id quod in forma dei aequalis est patri uidere iniqui non possunt, oportet autem, ut iudicem uiuorum et mortuorum, cum coram iudicabuntur, et iusti uideant et iniqui: nolite, inquit, hoc miratur sunt audient uocem eius, et prodient qui bona gesserunt in resurrectionem uitae, qui mala gesserunt in resurrectionem iudicii. ad hoc ergo oportebat, ut ideo acciperet illam potestatem, quia filius hominis est, ut resurgentes omnes uiderent eum in forma, in qua uideri ab omnibus potest, sed alii ad damnationem, alii ad
Abbreviated transcription (Latin):
ipõ. ita dedit et filio uitã hr̃e in semetipõ
Dem̃ uenit ad uisionẽ sue claritatis in
qua uẽturus ẽ ad iudiciũ que comunis
ent et impiis et iustis. Seqr᷑ .n. et dĩc. et
pt̃atem dedit ei iudicium fac̾e qm̃ filius
homĩs est. Puto nicħ ẽẽ maĩfestius. nã
qr filius dei ẽ equalis prĩ nõ accepit hnc¬

Expanded text:
ipso, ita dedit et filio uitam habere insemet ipso. deinde uenit ad uisionem suae claritatis, in qua uenturus est ad iudicium, quae uisio communis erit et impiis et iustis. sequitur enim et dicit: et potestatem dedit ei et iudicium facere, quoniam filius hominis est. puto nihil esse manifestius. nam quia filius dei est et aequalis est. patri, n
Abbreviated transcription (Latin):
neõ eum uideat ad luctũ et planctũ s
tĩ ad salutẽ et leticiã uerã. Scd̾m illã
for̾m si me intlłigis bonus sũ si autẽ ẜ
hanc solã quid me int̾rogus debono siĩ¬
ter illos eus qui uidebũt inquẽ pupuge¬
runt. et ip̃a uisio malũ eis erit quia peñ¬
lis erit. Ex ista snĩa dixisse dnm̃ qͥd me
int̾rogas de bono. neõ bonus nisi uñ d̃s
Hiis docum̃tis que cõmemoraui ꝓba¬
bile ẽ quia iusio illa dei qua cõtempla-¬

Expanded text:
eum videt ad luctum et planctum, sed tantum ad salutem et laetitiam veram. Secundum illam formam si me intelligis, bonus sum: si autem secundum hanc solam, quid me interrogas de bono? si inter illos es qui videbunt in quem pupugerunt ; et ipsa visio malum eis erit, quia poenalis erit. Ex ista sententia dixisse Dominum Quid me interrogas de bono? Nemo bonus, nisi unus Deus, his documentis quae commemoravi probabile e
Abbreviated transcription (Latin):
da mũdamus ut simus btĩ mĩcordes qm̃
ipĩ deũ uidebũt et siqria alia de ista iisio¬
ne doã sunt que copio sissiẽ sparsa ꝑ om̃s
sc̃pturas inueit quisq̃s ad eã querẽdã
oculũ amoris intẽdit sola ẽ sũmũ bonũ
recte agimus. Uisio u̾e ilia filui honũs q̃
ꝓnunciata ẽ cũ congregabunt᷑ ante eum
omẽs gẽtes. et dicent ei dne qñ te iudimꝰ
esurientẽ et sicientẽ ⁊ c̃. nec bonũ erit impi¬
is qui nuttent᷑ in ignẽ et̾nũ nec sũmũ bo

Expanded text:
da mundamus, ut simus beati mundicordes, quoniam ipsi Deum videbunt ; et si qua alia de ista visione dicta sunt, quae copiosissime sparsa per omnes Scripturas invenit quisquis ad eam quaerendam oculum amoris intendit: sola est summum bonum recte agimus. Visio vero illa filii hominis quae praenuntiata est, cum congregabuntur ante eum omnes gentes, et dicent ei, Domine, quando te vidimus esurientem et sitientem? et caetera, nec bonum erit impiis qui mittentur in ignem aeternu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ fac̾et. et hotẽm d̾m. Quid tñ pp̃ qd
et quid scd̾m quid dicat᷑: aduuãte dnõ
prudẽs et diligẽs et pius lector intlłit
Mam ecce diximus. qr scd̾m id qd̾ ds
est glificat suos. scd̃m ħ utiq ꝙ doꝰ głe¬

Expanded text:
 faceret et hominem deum. quid tamen propter quid et quid secundum quid dicatur, adiuuante domino prudens et diligens et pius lector intellegit. nam ecce diximus, quia secundum id quod deus est glorificat suos, secundum hoc utique, quod
Abbreviated transcription (Latin):
appebit nec ipẽ pr̃ iudicabit. Scd̃ in hoc
iudiciũ dedit filio. qd̾ utrũ ex illa locu¬
coẽ dcm̃ sit qͣm supͣ cõmemorauimꝰ ubi
ait. Sic dedit filio suo hrẽ iutã ĩsemet
ip̃õ ut significaret quia sic genuit fili¬
omẽ nom̃. hcc .n. de filio homĩs dem ẽ¬
scd̃m quẽ dei filius excitatus ẽ a mortuis
forma serui et agit et patitur. et accipit
que consequr̃ contexit apl̃s. Humilia¬
uit se fcũs obediẽs usq ad mortẽ mortẽ
aut̃ crucis. Pp̃ qd̃ eum exaltauit et dona¬
uitei nom̃ qd̃ est suꝑ omẽ nom̃. ut ĩnoiẽ
ihu om̃e genu flectat᷑ celestiũ t̾restriũ¬

Expanded text:
iudicabit. secundum hoc iudicium dedit filio. quod utrum ex illa locutione dictum sit, quam supra commemorauimus, ubi ait: sic dedit filio habere uitam in semet ipso, ut significaret, quia sic genuit filiomne nomen - hoc enim de filio hominis ddum quem dei filius suscitatus est a mortuis. ens; in ipsa forma serui et agit et patitur et accipit, quae consequenter contexit apostolus: humiliauit se, factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. propter quod eum exaltauit et donauit ei nomen, quod est super omne nomen, ut in nomine Iesu omne genu flectatur caelestium, terrestriu
Abbreviated transcription (Latin):
des. qm̃ ipĩ deũ uidebũt. Et ipã uisioẽ
facie ad faciẽ que sũmũ p̃miũ ꝓmittit᷑
iustis. et ipã fiet cũ tradet regnũ deo ⁊ prĩ
inquo et sue forme iusicẽm uult intelli¬
gi. sb̃iecta deo unu̾sa creatura et ipã in
sb̾iecit omĩa ut sit d̃s oĩa ĩ omũb. Alioqͥn
si filius dei iudex in forma qua eqͣlis ẽ
patireciam impus cũ iudicaturus ẽ ap¬
ꝑebit. quid ẽ qd̾ pro magno diłcori suo
polliceturdicẽs. et ego diligã eũ et oñdã¬
dei ẽ. Et rursus filius dei iudicaturꝰ est
nec tñ m ea forma apparẽs in qua d̾s ẽ
eqͣlis prĩ.S in ea qua filius homũs est
Itaq utrũq dici põt. et filius hoĩs iudi¬
cabit. et non filius homĩs iudicabit. qͥa
filius honũs iudicabit ut u̾m sit qd̾ ait
Cum uen̾it filius homĩs tunc cõgrega
bunt᷑ ante eũ om̃s gẽtes. et nõ filius
homĩs iudicabit ut ueꝵ sit qd̾ ait. Ego
nõ iudicabo. et ego nõ quero głam me¬

Expanded text:
des, quoniam ipsi deum uidebunt. et ipsa uisio est faciem ad faciem, quae summum praemium promittitur iustis, et ipsa fiet, cum tradet deo regnum et patri. in quo et suae formae uisionem uult intellegi, subiecta deo uniuersa creatura et ipsa, insubiecit omnia, ut sit deus omnia in omnibus. alioquin si filius dei iudex in forma, in qua aequalis est patri, etiam impiis cum iudicaturus est apparebit, quid est quod pro magno dilectori suo pollicetur dicens: et ego diligam eum et oDei est. Et rursus Filius Dei judicaturus est, nec tamen in ea forma apparens in qua Deus est aequalis Patri, sed in ea qua Filius hominis est. Itaque utrumque dici potest, et Filius hominis judicabit, et non Filius hominis judicabit, quia Filius hominis judicabit ut verum sit quod ait: Cum venerit Filius hominis tunbuntur ante eum omnes gentes; et non filius hominis iudicabit, ut uerum sit quod ait: ego non iudicabo et: ego non quaero gloriam me
Abbreviated transcription (Latin):
qui tm̃mꝰ eum filiũ homĩs arbitrabat᷑
Quid me int̾rogas inquit de bono. idest
istam forͣm qͣm uides. quid int̾rogas de
forma appebit in iudicõ. non tiñ iustis s
et impus. et huiꝰ forͤ uisio nõ ent ĩbonũ
eis qui male agunt. Est autẽuisio forͤ
mee in qua cũ essẽ nõ rapinã arbittus
sũ equalis cẽdeo. s ut banc accipẽ meip̃¬

Expanded text:
tummodo eum filium hominis arbitrabatur: quid me interrogas, inquit, de bono? id est "istam formam, quam uides, quid me interrogas de forma apparebit in iudicio non tantum iustis sed et impiis, et huius formae uisio non erit in bonum eis qui male agunt. est autem uisio formae meae, in qua cum essem non rapinam arbitratus sum esse aequalis deo, sed ut hanc accipere
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ de futuro iudicõ usq ad ulfia sĩa
in coloco predicant: ⁊ iudei qͥppe qui ł̃
malicia ꝑseu̾antes. in illo iudicõ ꝑũ¬
edi s̃. sic̃ olibi sc̃ptũ est. uidebũt ĩ quẽ
pupug̾unt Cum .n. et boni et mali ui¬
suri sint. iudicẽ uuoꝵ et mortuoꝵ ꝓcl̾

Expanded text:
 de futuro iudicio usque ad ultimam sententiam in eo loco praedicantur. et Iudaei quippe, qui in malitia perseuerantes in illo iudicio puniendi sunt, sicut alibi scriptum est, uidebunt in quem pupugerunt. cum enim et boni et mali uisuri sint iudicem uiuorum et mortuorum, procul
Abbreviated transcription (Latin):
inquit et mea tua. Scd̾m forͣm sui nõ est
doctrma ipĩus. s illius qui eũ misit. et
dedie et hora nemo sit neq angeli ĩcelo.
neq filius nisi pr̃¬

Expanded text:
inquit, et mea tua: secundum formam servi, non est doctrina ipsius, sed illius qui eum misit. Et de die et hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pat
Abbreviated transcription (Latin):
nouatur in agnicõem dei scd̃m ymagiẽ
eius quicreauit eum. Aut si iam placet
pp̃ disputandi nccĩtatẽ etiã exceptis no¬
mĩbus uelatiuis płalem numeꝵ admͥ¬
tere ut uno noĩe R̾ndeat ᷑ cũ q̃rit᷑ quid
moles aut int̾ualla cogitent᷑ nlla sb̃a
qͣntulecũq similitudĩs uł ut ĩbi intlłi¬
gat ᷑ aliud alio uł paulonimꝰ quocũq mͦ
confusio nec talis distĩctõ qua sit impar
aliquid. Qd̃ si intlłcu capi nõ pot̃. fide
teneatur donec illucescat in cordib ille
qui ait ꝑ ꝓph̾am nisi credid̾itis intlłige¬

Expanded text:
gnitionem. Dei, secundum imaginem ejus qui creavit eum . Aut si jam placet propter disputandi necessitatem, etiam exceptis nominibus relativis, pluralem numerum admittere, ut uno nomine respondeatur, cum quaeritur, quid moles aut intervalla cogitentur, nulla distantia quantulaecumque dissimilitudinis, ut ibi intelligatur aliud alio vel paulo minus, quocumque modo narum sit confusio, nec talis distinctio qua sit impar aliquid. Quod si intellectu capi non potest, fide tencatur, donec illucescat in cordibus ille qui ait per prophetam, Nisi credideritis, non in
Abbreviated transcription (Latin):
parem ut diximus sil̾itudĩem dc̃us est
nr̃am. ut ymago trinitatis eẽt hõ non
trinitati equal. sicut filius prĩ sed accedẽs
uc dem̃ est quadam similitudĩe sicut ĩdi¬
stantibus significatur quedã iutinitas
non loci s euiusdam mutacõis. Adħ .ii. eis
et dicit᷑ Renouanũ in nouitate mẽtis ue¬
stre. Quibus itẽ dicit. Estote mutatores

Expanded text:
parem, ut diximus, similitudinem dictus est nostram, ut imago Trinitatis esset homo; non Trinitati aequalis sicut Filius Patri, sed accedens, ut dictum est, quadam similitudine; sicut in distantibus significatur quaedam vicinitas, non loci, sed cujusdam imitationis. Ad hoc enim et dicitur, Reformamini in novitate mentis vestrae : quibus item dic
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ymagiẽm gͦ prĩs et filii et spẽ scĩ ut sõ¬
quia oĩmodo equalis fiebat illa ymago
dei tamꝙͣ nõ ab illo nata. S ab illo crea¬
ta huius rei sigͥficande tã ita ymago ut¬
s quadam sil̾itudiẽ accedit. Nõ enĩ locoꝵ
int̾uallis. s similitudiẽ accedr᷑ ad d̾m
et dissimilitudĩe reced̾r ab eo. Sunt enĩ
qui ita distingunt ut ymagiẽm ueluit
eẽ filiũ dei. hoiẽm u̾o nõ ymagiẽm sed
ad ymagĩem. Refellit autẽ eos apłs di¬
cẽs. Uir quide nõ debet reuelare caput
cum sit ymago et gl̃a dei. Nõ dix̃ ad yma¬
ginẽ s ymago quetam̃ ymago cũ alicu

Expanded text:
ergo Patris et Filii et Spiritus sancti, ut subquia non omnino aequalis fiebat illa imago Dei, tanquam non ab illo nata, sed ab illo creata, hujus rei significandae causa ita essed quadam similitudine accedit. Non enim locorum intervallis, sed similitudine acceditur ad Deum, et dissimilitudine receditur ab eo. Sunt enim qui ita distinguunt, ut imaginem velint esse Filium: hominem vero non imaginem, sed ad imaginem. Refellit autem eos Apostolus dicens: Vir quidem non debet velare caput, cum sit imago et gloria Dei . Non dixit, Ad imag
Abbreviated transcription (Latin):
conditorẽ et quitqͣt deillo ꝓhũana facł¬
tate digne uereq dici põt. Nõ cũ audiẽit
patiẽ solum deum separet inde filium
aut spm̃ scm̃. Cum eo quippe solus deus
cũ quo et unus deus est quia et filiũ cũ
unã eẽnciam ut nõ existimet aliud alio
sum nõ tñ ut pr̃ ipẽ sit et filius et spc̃ sc̃s
et quitq̃t aliud ad alt̾utrũ singła durͣ
sic̃ u̾bum qd̾ non d̾r insi filius. aut do¬
płalem numeꝵ admittunt sic̃ ĩ eungło
sc̃ptum est. Ego et pr̃ unũ sumus. ⁊ unũ
dixit et sumus. unum scd̃m eẽntiã qd̃
hic filius. Alñ et tacetur unitas eẽncie.
⁊ sola płalit̾ relatĩa cõmemorant᷑: ueĩe¬
mus adeum ego et pr̃ et hĩtabimꝰ apd̃
num̾us. quia predcm̃ est ego et pater .i.
filius et pr̃ que relatĩe ad inuicẽ dñr. Alni
latent̾ sic̃ oĩo ingenesi. Faciamus hoĩez
ad ymagĩem et siłitudinẽ nrãm. Et fa¬

Expanded text:
conditorem, et quidquid de illo pro humana facultate digne vereque dici potest. Neque cum audierit Patrem solum Deum, separet inde Filium, aut Spiritum sanctum: cum eo quippe solus Deus, cum quo et unus Deus est; quia et Filium cum unam essentiam, ut non existimet aliud alio, rsum. Non tamen ut Pater ipse sit et Filius et Spiritus sanctus, et quidquid aliud ad alterutrum singula dicuntur; sicut Verbum quod non dicitur nisi Filius, aut Dopluralem numerum admittunt, sicut in Evangelio scriptum est: Ego et Pater unum sumus . Et unum dixit; et, sumus: unum, secundum essentiam, quod  ille Pater, hic Filius. Aliquando et tacetur unitas essentiae, et sola pluraliter relativa commemorantur: Veniemus ad eum ego et Pater, et habitabimus apud numerus, quia praedictum est Ego et Pater, id est Filius et Pater, quae relative ad invicem dicuntur. Alino, sicut in Genesi: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Et fa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽnõ quo pr̃est s quo est. Ita et ꝑsõa pr̃is
non aluid qͣm ipẽ pr̃ ẽ Ad se quippe d̾r ꝑ
siquid aliud huiuusinͦi. Et quẽadmod̾ ħ
simul unã ꝑsc̃am dicuꝰ sic̃ unã eẽnciã
et unũ deum. S dicimꝰ tres ꝑsõas cũ tres
deos auttres essẽcias nõ dicamus nisi qr
uolumus uł unũ aliqd̃ uocabulũ ẜiire
huic significacõi qua intlłr trinitas ne
oĩo taceremꝰ int̾rrgati quid tres cũtres eẽ
al genus. sleq n. spẽs ĩbi plalr dc̃a est i
genus singlarit̾ tamꝙͣ diceretꝰ t̾res equi

Expanded text:
non quo Pater est, sed quo est; ita et persona Patris, non aliud quam ipse Pater est: ad se quippe dicitusi quid aliud hujus modi. Et quemadmodum hoc simul unam personam dicimus, sicut unam essentiam et unum Deum, sed tres dicimus personas, cum tres Deos aut tres essentias non dicamus; nisi quia volumus vel unum aliquod vocabulum servire huic significationi qua intelligitur Trinitas, ne omnino taceremus interrogati, quid tres, cum tres esse al genus. Neque enim species ibi pluraliter dicta est, et genus singulariter, tanquam diceretur tres equi
Abbreviated transcription (Latin):
suetudĩem apcius dicẽt᷑. Namq et in
ꝑsonis eadẽ rõ est. Nõ .n. aluid ẽ deo eẽ
aliuid ꝑsonã ẽẽ s oĩo idem. Nã si esse
ad se dr̃ ꝑ sona u̾o relatiẽ sic dicamus
tres ꝓpinqui auttres uicimi qd̃ sĩt ad
ĩuicem nõ qd̃ unusq̃sq eoꝵ sit ad seipm̃
Quaꝓpt̾ quilz exeis amicus est duoꝵ
ceteroꝵ aut ꝓpinquus aut uicinus qͥa

Expanded text:
. Nam et in personis eadem ratio est: non enim aliud est Deo esse, aliud personam esse, sed omnino idem. Nam si esse ad se dicitur, persona vero relative; sic dicamus tres propinqui, aut tres vicini, quod sint ad invicem, non quod unusquisque eorum sit ad se ipsum. Quapropter quilibet ex eis amicus est duorum caeterorum, aut propinquus aut vicinus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
eẽntiã dicimus. tres autẽ ꝑsõas exead̾e
eẽncia nõ dicimus qͣi aluid ibi sit qd̾ es¬
sẽcia ẽ aliud qd̃ ꝑsona sic̃ tres stutuas
honnes. una natura uł tres homiẽs eĩ¬
dẽ nature possũt eciã dicitres homiẽs
exeadẽ natura qm̃ ex eadẽ natura ⁊ alii
tales homies possũt exist̾e. In illa u̾o
essẽcia truntatis nlło mͦ alia quel ꝑsoͣ
rebus nõ tm̃ est unus hõ qͣntũ tres hõi¬
nes simul. et plus aliqͥd sũt hoiẽs duo
qͣm unus hõ. Et insta tius equalib
plus auri est tres simł ꝙͣ singłe ⁊ minꝰ
de sũt eq̃les. sũt singłis qd̾ alis hõ nõ
ꝑcipit. Nõ .n. pot̃ cogitare nisi moles et
spacia uł minuta uł grãdia uolitãtib
ĩ aiõ eius fantasmatib tãꝙͣ ymagĩb¬

Expanded text:
sonas ex eadem essentia non dicimus, quasi aliud ibi sit quod essentia est, aliud quod persona; sicut tres statuas homines una natura, vel tres homines ejusdem naturae, possunt etiam dici tres homines ex eadem natura, quia ex eadem natura et alii tres tales homines possunt existere; in illa vero essentia Trtantum est unus homo quantum tres homines simul, et plus aliquid sunt duo homines quam unus homo: et in statuis aequalibus plus auri est tres simul quam singulae, et minus dae sunt, aequales sunt singulis: quod animalis homo non percipit. Non enim potest cogitare nisi moles et spatia, vel minuta vel grandia, volitantibus in animo ejus phantasmatibus tanquam imagi
Abbreviated transcription (Latin):
uł sb̃am pro hus naturã dicẽbãt. Nõ
itaq scd̃m genus et spẽs ista dicimus
auro si fierẽt tres statue dicemus tres
spẽm. statuas u̾o indĩduas. ssira quippe
spẽs indiuidua sua trãsg̃dit᷑ ut aliquid
extra comp̃hendat. Cum .n. diffmiero ꝙͣ
sit hõ qd̃ est nom̃ spãle singuli quiq hõi¬
nes que sunt ĩ diuidua eade̾ diffõne cõti¬
nẽtur. nec aliq̃d ad eã ꝑtinet qd̾ hõ non
sit. Cum u̾o auꝵ diffiniero nõ sole sta¬
tue si auree fu̾nt. sed et anuli et siq̃d ali¬
ud de auro fu̾it ad aux ꝑtinebit. et si nicħ
inde fiat auꝵ d̾r. quia eciã si nõ sint auree
nõ ideo nõ erũt statue. Itẽ ulła spẽs exce
equus ał ẽ nõ autẽ statua omĩs aux est
Ideo ꝙͣ ius in tribus statius aureis recte
dicamus tres statuas unũ aurũ nõ tñ
intlłigamus. Nec sic gͦ trinitatẽ dicimus

Expanded text:
, pro his naturam dicebant. Non itaque secundum genus et species ista dicimus;m. Sicut ex eodem auro si fierent tres statuae, diceremus tres speciem, statuas vero individua. Nulla quippe species individua sua transgreditur, ut aliquid extra comprehendat. Cum enim definiero quid sit homo, quod est nomen speciale, singuli quique homines qui sunt individua eadem definitione continentur, nec aliquid ad eam pertinet quod homo non sit. Cum vero aurum definiero, non solae statuae, si aureae fuerint, sed et annuli, et si quid aliud de auro fuerit, ad aurum pertinebit, etsi nihil inde fiat, aurum dicitur, quia etiamsi non sint aureae, non ideo non erunt statuae. Item nulla species excediequus animal est, non autem statua omnis aurum est. Ideo quamvis in tribus statuis aureis, recte dicamus tres statuas unum aurum; non tamen intelligamus. Nec sic ergo Trinit
Abbreviated transcription (Latin):
dici pot̃ truntas pr̃. Nisi forte trãslate
ad creaturã pp̃ adopcõem filioꝵ. Qd̃ aut̃
sc̃ptũ est. Audi isrł dñs deus tuus deꝰ
unus est. non utiq excepto filio aut
rantẽ. Truntas autẽ filius nlło modo

Expanded text:
e translate ad creaturam propter adoptionem filiorum. Quod enim scriptum est, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Dominus unus est , non utique excepto Filio, aut rantem. Trinitas autem Filius nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
uod autem ꝓprie singula in ea¬
dem̃ truitate dicũtur nullo mõ ad se¬
ipã s ad inuicem aut ad crcaturã durͣ
Et ideo relatiue nõ sb̾ancialiter ea dici
manifestũ est. Sicut enĩ trinitas unꝰ¬
deus dicitur. magnus bonus eterrius.

Expanded text:
 autem proprie singula in eadem Trinitate dicuntur, nullo modo ad seipsa, sed ad invicem, aut ad creaturam dicuntur; et ideo relative, non substantialiter ea dici manifestum est. Sicut enim Trinitas unus dicitur Deus magnus, bonus, aeternus,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as nñ resigio dc̃a credit᷑ oñi suꝑsti¬
tõe careã. Ecce unũ deũ coso unũ oĩm
pͥncipiũ et sapĩam qua sapiẽs ẽ q̃cũ¬
q aĩa sapiẽs ẽ et ip̃m munꝰ quo beata
hũc dm̃i certꝰ sũ qd ⁊̃ me disigit. &sqͥs¬
in illo manet et pot̃ hũanas p̾ces sẽti¬
re ĩ ilso me exaudit. Qͥsqͥs ip̃m ħt bo¬
nũ suũ ĩ ip̃o me adiuiat nͨ mͥ eiꝰ ꝑtici¬
patõem pot̾ ĩuidere. Dicãt mͥ ergo ado
obtimũ sibi ꝯciliet qui ħ unũ colit qd̾
oĩs obtimꝰ disigit et cuiꝰ cognitõe gaudet
et ad qd pͥncipiũ recurrẽdo fit obrimus.
Qͥsqͥs u̾o angłs excessus suos diligit⁊
ĩntati ẽẽ subditꝰ nõ uust et pͥuato suolẽ¬
tari cupiẽs a cõi oĩ bonoꝵ et u̾abc̃itudi¬
ne lapsus ẽ an om̃s mali subiugãdi ⁊ p̃¬
mẽdi. Nlłs aũt bonꝰ nͥ eẽcẽdus ĩ potesta¬
tẽ dat᷑ nłło dubitãte nõ ẽ colẽdũ ciñ lẽ

Expanded text:
nde religio dicta creditur, omni superstitione careamus? 112. Ecce unum Deum colo, unum omnium Principium, et Sapientiam qua sapiens est quaecumque anima sapiens est, et ipsum Munus quo beata hunc Deum, certus sum quod etiam me diligit. Quisin illo manet, et potest humanas preces sentire, in illo me exaudit. Quisquis ipsum habet bonum suum, in ipso me adjuvat, nec mihi ejus participationem potest invidere. Dicant ergoptimum sibi concillet, qui hoc unum colit, quod omnis optimus diligit, et cujus cognitione gaudet, et ad quod principium recurrendo fit optimus. Quisquis vero angelus excessus suos diligit, et veritati esse subditus non vult, et privato suo laetari cupiens a communi omnium bono et vera beatitudine lapsus est, cui omnes mali subjugandi et premendi, nullus autem bonus nisi exercendus in potestatem datur; nullo dubita
Abbreviated transcription (Latin):
ut redeat ad iusticiã opus ħec medi¬
co qm̃ sanꝰ nõ ẽ opus het uiuificatore
dicit. qr si sola sua uolũtate se possit
sanare qr eũ pocint sola uiciare. Nõ
ei dñis mortẽ corporis ad pc̃cm uase.
ubi sola uĩdc̃a ẽ.Nemo eĩ peccat cor
gr̃a reuiuiscat.famẽ et sitim ⁊ cet̾a
molestias corporases absit ut dica¬
mꝰ nccitatẽ: hr̃e peccãdi qͥbꝰ mosesti¬
is ex̃citata uta iustoꝵ splendidius
enituit et eas ꝑ pacĩam suꝑado ma¬
de qua gr̃a et adiutorio et mĩa sine
qua bñ nõ possumꝰ uu̾e. ilescio qͣre
oĩo iste nich̃ dicit ymo ⁊ uelut sibi
suto ꝑ gr̃am pcc̃i reatu ad ex̾citatõem
fidei mors corporis maneat ꝙͣius ue¬
u̾it de pcc̃o. Iã et hoc ĩ ilł ad sc̃e memo¬
rie marcellinũ sibris ut ualui disẜm.
nõ ꝯditõ nat᷑a fuit. S ⁊̃ mortuꝰ ẽ pote¬
state et ħ ẽ p̾ciũ nr̃m quo nos amorte
redim̾et ⁊ histoꝵ disputatõ euacuare
ꝯtẽdit. Cũ ab eis ita naͣ hũana deffẽ¬

Expanded text:
medico, quoniam sanus non est, opus habet uiuificatore, dicit, quasi sola sua uoluntate se possit sanare, quia eum potuit sola uitiare. non ei dicimus mortem corporis ad peccatum ualere, ubi sola uindicta est — nemo enim peccat corpgratia reuiuescat. famem et sitim et ceteras molestias corporales absit ut dicamus necessitatem habere peccandi, quibus molestiis exercitata uita iustorum splendidius enituit et eas per patientiam superando made qua gratia et adiutorio et misericordia. sine qua bene non possumus uiuere, nescio quare omnino iste nihil dicit; immo etiam uelut sibi luto per gratiam peceati reatu ad exercitationem fidei mors corporis maneat, quamuis uenerit de peccato, iam et hoc in illis ad sanctae memoriae Marcellinum libris, ut ualui, dissernditio naturae fuit; sic etiam mortuus est potestate; et hoc est pretium nostrum, quo nos a morte redimeret. Et hoc istorum disputatio evacuare contendit, cum ab eis ita natura humana defen
Abbreviated transcription (Latin):
ffortasse rndeat din ad ista nõ coe
⁊ dignos deseritm̃ deserere si hoc dic̃
u̾ssie dicit deẜti ꝯͥppe ut dixi suce
uisticie et ꝑ ħ ꝯtenebrati qͥd ꝑiant
tenebraꝵ doneç dicat eis si dc̃o ob¬
audiãt. Surge qͥ dormis ⁊ exsurge

Expanded text:
Fortasse respondeat deum ad ista non cogere, sed dignos deseri tantum deserere. si hoc dicit, uerissime dicit; deserti quippe, ut dixi, luce iustitiae et per hoc contenebrati quid pariant tenebrarum. donec dicatur eis, si dicto obaudiant: surge qui d
Abbreviated transcription (Latin):
Ui ergo uident suã men .C.xxiii.¬
tem. quõ uideri potest et meatri¬
nitas ista. de qua multis modis ut po¬
tui disputaui. nec camẽ eam credũt uł
intlłigunt eẽ ymagiẽm dei. speculũ qͥ¬
dẽ uident. s usq a deo nõ uidẽt ꝑ specła¬
eũ qui est ꝑ speculũ nc̃ uidẽdus. nec ipm̃
speculũ qd̃ uident sciãt eẽ speculũ idest
ymagiem. Qd̾ si scrẽt fortassis et eũ
cuius est hoc speculũ ꝑ hec q̃rendũ et per
hoc utcũq interim uidendũ ẽẽ sñtirẽt
fide nõ ficta corda mũdante ut facie ad
faciem possit uideri qui ꝑ speculũ nũc
uidetur. Qua fide cordiũ mũdatrice
contẽpta quid agunt intlłndo que de
natura mẽtis hũane sb̃tilissiẽ disputã¬
tur. nisi ut ipã quoq intlłncia sua teste
dampnant᷑ in qua utiq nõ laborarẽt
et iuix ad certuĩ aliquid puemirẽt nisi pe¬
nalibus tenebris inuolun et onerati
corꝑe coꝵꝑtibili qd̾ aggrauat aĩãm.i
Quo tandẽ m̾to inflicto malo isto nͥ

Expanded text:
ui ergo vident suam mentem, quomodo videri potest, et in ea trinitatem istam de qua multis modis ut potui disputavi, nec tamen eam credunt vel intelligunt esse imaginem Dei; speculum quidem vident, sed usque adeo non vident per speculum qui est per speculum nunc videndus, ut nec ipsum speculum quod vident sciant esse speculum, id est, imaginem. Quod si scirent, fortassis et eum cujus est hoc speculum, per hoc quaerendum et per hoc utcumque interim videndum esse sentirent, fide non ficta corda mundante , ut facie ad faciem possit videri, qui per speculum nunc videtur. Qua fide cordium mundatrice contempta, quid agunt intelligendo quae de natura mentis humanae subtilissime disputantur, nisi ut ipsa quoque intelligentia sua teste damnentur? In qua utique non laborarent, et vix ad certum aliquid pervenirent, nisi poenalibus tenebris involuti et onerati corpore corruptibili quod aggravat animam . Quo tandem merito inflicto malo isto, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
CR idẽ tp̃s accidit mͥ ĩ qua¬
dã disputatõe nccͣtas ut
de diumatõe demonũ si¬
bellũ scͥberẽ cuiꝰ titusus
ste ĩpe e.In eiꝰ ãt quodã seco ubi di¬
ei demones asiqñ ⁊ hõmi deputatõ
tatõe ꝯceptas cũ signa quedã ex nĩo
expͥmũt᷑ ĩ corpore tota facisitate per¬
asseñatõe qͣm debin. Nã ꝑuẽire ista
ad noticiã demonũ ꝑ nõ nsła ⁊̃ expi¬
mẽta cõꝑtũ ẽ. S utrũ signa quedã
dẽt̾ ex corpore cogitãciũ ilł sẽsibilia

Expanded text:
r idem tempus accidit mihi in quadam disputatione necessitas, ut de diuinatione daemonum libellum scriberem, cuius titulus iste ipse est. In eius autem quodam loco, ubi dixi: daemonetacione conceptas, cum signa quedam ex anima exprimuntur in corpore, tota facilitate perasseveracione, quam debui; nam pervenire ista ad noticiam demonum per nonnulla eciam experimenta compertum est. Sed utrum signa quedam dentur ex corpore cogitanciu
Abbreviated transcription (Latin):
ut uellemus ostẽdere nõ iõ miõrez prẽ
filiũ quia ille misit. hic missus ẽ nec iõ
cum illuc missus sit filius ubi erat qͥ a
i hũc mundũ uenit et in hoc mundo
Qm̃ spũs dnĩ repleuit orbẽ t̾raꝵ. ⁊ hoc
qd̃ continet oĩa scĩam ht̃ uocis: Utrum
pp̃ea missus sit dñs quia ex occulto in
carne natus ẽ et desinu prĩs ad ecłos
hoĩm in forͣ ẜui tamꝙͣ egressus appuit

Expanded text:
ut vellemus ostendere, non ideo minorem Patre Filium, quia ille misit, hic missus est; nec idcum illuc missus sit Filius ubi erat, quia in hunc mundum venit, et in hoc mundo mini replevit orbem terrarum, et hoc quod continet omnia scientiam habet vocis : utrum propterea missus sit Dominus, quia ex occulto in carne natus est, et de sinu Patris ad oculos hominum in forma servi tanquam egressus apparuit;
Abbreviated transcription (Latin):
missus eẽ dictus sit. Dem̃ quesitũ ẽ
cur ⁊ pr̃ nõ alũ dictus sit missus. si ꝑ
illas spẽs cõrles queoculis antiqͣz ap¬
puert̃ ipẽ demrãbatur. Si autẽ filius
tuc̃ demrãbat ᷑. cur tanto post missus
dret᷑ cum plenitudo tempis ueĩt ut ex
femĩa nasceret᷑ qñ quide ⁊ antea mit¬
tebat᷑ cum in illis formis coͣrlit̾ appe¬
bat. aut si nõ recte missus drẽt᷑ insi cũ
gat ᷑ cuius incarnacõ talis nõ fcã est
Si uo ꝑ illas antiqͣs demiãcões nec pr̃
t̾et᷑. Dem̃ sb̃dĩsimus ut hec diłntissiẽ tc̃¬
tarent: et tuptitã fecimus q̃onẽ. cuiꝰ una
ꝑs in scd̃o libro explicata ẽ. due sũt reliq̃
de quĩbus deinceps dissẽre aggͥdiarr. Iã
enim q̃ sitũ atq tractatũ ẽ in illis antiqͥs
corlibus formis et tusis nõ tm̃m᷑ prẽm

Expanded text:
sse dictus sit. Deinde quaesitum est cur et Pater non aliquando dictus sit missus, si per illas species corporales quae oculis antiquorum apparuerunt ipse demonstrabatur. Si autem Filius tunc demonstrabatur, cur tanto post missus diceretur, cum plenitudo temporis venit, ut ex femina nasceretur ; quandoquidem et antea mittebatur, cum in illis formis corporaliter apparebat. Aut si non recte missus diceretur, nisi gatur, cujus incarnatio talis non facta est. Si vero per illas antiquas demonstrationes, nec Pater, einde subdivisimus, ut haec diligentissime tractarentur, et tripartitam fecimus quaestionem, cujus una pars in secundo libro explicata est, duae sunt reliquae, de quibus deinceps disserere aggrediar. Jam enim quaesitum atque tractatum est, in illis antiquis corporalibus formis et visis, non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
re scͥpta iam legimus płimũ admĩcl̾ati
et aduiti ea que de t̾nitate uno sũmo sũ¬
meq bono deo pie quer et disseri posse
arbitror ipõ exortante q̃renda atq adiu¬
uante disserẽda suscepi ut si alia nõ st̃
uolu̾it ⁊ ualu̾it. Si autẽ iam sũt tan¬
to facilius aliqͣ ĩueniant᷑ qͣñto talia pła

Expanded text:
re scripta jam legimus, plurimum adminiculati re scripta jam legimus, plurimum adminiculati et adjuti, ea quae de Trinitate, uno summo summeque bono Deo, pie quaeri et disseri posse arbitror, ipso exhortante quaerenda atque adjuvante disserenda suscepi: ut si alia non sunt voluerint et valuerint; si autem jam sunt, tanto fac
Abbreviated transcription (Latin):
qui uolunt malle me legẽdo
ꝙͣ legenda dictando laborare
Qui autẽ hec nolũt credere
ex pui uo et possũt et uolũt dencque le¬
deant ꝙͣ facile abisto labore me temꝑem
et qͣnto etiã gaudio stilũ possi hrẽ feria¬
cũ. Ey si ea que legimus de hus reb suf¬
ficient᷑ edita in latino ẜmõẽ aut nõ sũt
aut nõ inueniunt: Aut certe difficile a
nobis inueĩri q̃unt. g̾ce aũt lĩgue ñ sit
quo gene liãꝵ ex hus que nob̾ pauca ĩ¬
terp̃tata sũt nõ dubito cũcta que utiłr
q̃rere possumus contini frĩbus aut̃ nõ
ualeã resistere in re quo eis ẜuus fcũs
libus studus lingua ac stilo meo quas
bigas caritas in me agitat maxiẽ siuã
eg. ⁊ ipẽ multa que nesciebã scriben¬
do medidicisse cõfiteor. nõ debet hic labor
meus cuiꝙͣ pigro aut multũ docto udi
suꝑfluus cũ multis impigris multisq
indoctis int̾ qͦs eciã in nõ pua ex ꝑte sit
nccius. Ex hus ig᷑ que ab alus de hac

Expanded text:
qui volunt, malle me legendo quam legenda dictando laborare. Qui autem hoc nolunt credere, experiri autem et possunt et volunt, dent quae ledeant quam facile ab isto labore me temperem, et quanto etiam gaudio stilum possim habere feriatum. Quod si ea quae legimus de his rebus, sufficienter edita in latino sermone aut non sunt, aut non inveniuntur, aut certe difficile a nobis inveniri queunt, graecae autem linguae non sit quo genere litterarum ex iis quae nobis pauca intepretata sunt, non dubito cuncta quae utiliter quaerere possumus contineri; fratribus autem non valeam resistere, jure quo eis servus factus libus studiis lingua ac stilo meo, quas bigas in me charitas agitat, maxime serviam, egoque ipse multa quae nesciebam, scribendo me didicisse confitear: non debet hic labor meus cuiquam pigro, aut multum docto videri superfluus, cum multis impigris multisque indoctis, inter quos etiam mihi, non parva ex parte sit necessarius. Ex his igitur quae ab aliis de hac
Abbreviated transcription (Latin):
nõ amet amplius qͣm catholicã fidemr
ille se nõ amet amplius qͣm catholicã
u̾itatẽ. Sic̃ illi dico noli meis lũs qͣi sc̃p¬
turis canoĩcis inẜuire. S mill. ⁊ qd̾ nõ
credebas cũ iuenis ĩcunctant̃ crede.
In istis autẽ qd̃ certũ nõ hẽbas nisi cer¬
tum mtllexis noli firme retin̾e ita illi
dico noli meas lrãs ex tua opinioe ul¬
us incõcussa rõe corrige. Siquid meis
ueri cõprehẽdis exñdo nõ est meũ aut

Expanded text:
non amet amplius quam catholicam fidem, iste se non amet amplius quam catholicam veritatem. Sicut illi dico, Noli meis litteris quasi Scripturis canonicis inservire; sed in illis et quod non credebas, cum inveneris, incunctanter crede, in istis autem quod certum non habebas, nisi certum intellexeris, noli firmiter retinere: ita illi dico, Noli meas litteras ex tua opinionvel inconcussa ratione corrigere. Si quid in eis veri compre
Abbreviated transcription (Latin):
ut scd̾m idip̃m p̃dicamẽtũ negare cõ¬
uincam᷑ si p̃ponere negatiuã ꝑticulã
uolu̾ius. Que cũ ita sint si sõaliter
co filius est. ad prem .n. refero. Relatĩe
nego si dico nõ filius ẽ. ad pentẽ .n. eã¬
dem negacõem refero uolens ostend̾e
p̃locuti sumus tm̃dẽ gͦ ualet qd̃ d̾r nõ¬
genitus qͣntũ ualet qd̾ d̾r nõ filius. Re¬
latiue aut̃ negamus dicẽdo nõ filius¬
genitus porro quidest nͥ nõ genitus.
Nõ gͦ reced̾r a relatiuo p̃dicam̃to cũ ĩge¬
nitus d̾r. Sic̃ .ii. genitus nõ ad seip̃m

Expanded text:
ut secundum idipsum praedicamentum negare convincamur, si praeponere negativam particulam voluerimus. Quae cum ita sint, si substantialiter co, Filius est; ad patrem enim refero: relative nego, si dicam, Non filius est; ad parentem enim eamdem negationem refero, volens ostendere praelocuti sumus; tantumdem ergo valet quod genitus quantum valet quod dicitur non Filius. Relative autem negamus dicendo nogenitus porro quid est, nisi non genitus? Non ergo receditur a relativo praedicamento, cum ingenitus dicitur. Sicut enim genitus non ad s
Abbreviated transcription (Latin):
genitus hic oñd̾r ꝙ nõ sit filius. s geĩ¬
tus et ingenitus comode dnir. filius at
latine dr. s infilius ut dicat᷑. nõ admit¬
tit loqñdi cõsuetudo. Nich tñ intlłcm de¬
dr̃ ĩnmicus. Qͣmobrẽ nõ est in reb cõsi¬
derãdũ. uł quid uł sinat uł nõ sinat
camus nõ geĩtum qd̾ tm̃ ualet. Nõ gͦ
aliud dicimus ꝙͣ nõ filium. Nlegatĩa
porro ista ꝑticula nõ id efficit ut ꝙ sñ
illa relatĩe dr. eadẽ pp̃osita sb̾alit̾ dicat᷑

Expanded text:
genitus, hoc ostendit quod non sit Filius; sed genitus et ingenitus commode dicuntur; Filius autem Latine dicitur, sed infilius ut dicatur non admittit loquendi consuetudo. Nihil autem dicitur inimicus. Quamobrem non est in rebus considerandum quid vel sinat vel non sinat camus non genitum, quod tantum valet. Num ergo aliud dicimus quam non filium? Negativa porro ista particula non id efficit, ut quod sine illa relative dicitur, eadem praeposita substantialiter dicatur;
Abbreviated transcription (Latin):
est scd̾m relatiñ nego. Scd̃m sitũ aio cũ
dico iacet. scd̾m sitũ nego cũ dico nõ ia¬
ẽ scd̾m tẽpus aio cũ dico. hest̾nus ẽ scd̃
tẽpus nego. cũ dico nõ hest̾mis ẽ. Et
cum dico rome est. scd̾m locũ aio. ⁊ scd̃

Expanded text:
relativum nego. Secundum situm aio, cum dico, Jacet: secundum situm nego, cum dico, Non jaest. Secundum tempus aio, cum dico, Hesternus est: secundum tempus nego, cum dico, Non hesternus est. Et c
Abbreviated transcription (Latin):
Sic est autẽ requies uoluntatis qm̃ di¬
cimus finem si adhuc reftur ad aliuid q̃¬
ad modũ possumus dre. requiẽ pedis
eẽ mambulando cum ponitur uñ aliꝰ
iuitatur quo passibus ꝑgitur. Si at̃
aliquid ita placet ut meo cum aliqua¬
delectacõe uoluntas acquiescat nõdũ
est tñ illd̃ quo tenditur. S et hoc si ref̾¬
tur ad aliud deputetur nõ tamꝙͣ ad¬

Expanded text:
. Sic est autem requies voluntatis quem di. Sic est autem requies voluntatis quem dicimus finem, si adhuc refertur ad aliud, quemadmodum possumus dicere requiem pedis esse in ambulando, cum ponitur unde alius innitatur quo passibus pergitur. Si autem aliquid ita placet, ut delectatione voluntas acquiescat, nondum est tamen illud quo tenditur, sed hoc ad illud refertur, ut illud deputetur tanquam pa
Abbreviated transcription (Latin):
tas hanc rem uidendi finẽ ht̃ huius rei
uisioẽm. uoluntas itaq uidendi cicat᷑¬
cẽ finem suũ expetit hoc est usioẽm cica¬
tricis et ad eam ultra non ꝑtinet. uolũ¬
tas enu ꝓbandi uulnus fuisse alia uo¬
luntas est qͣmius ex illa religetur cuiꝰ
irẽ finis est. ꝓbacõ uuln̾s. Et uolun¬
fenestre. Altera est enimque ex ista nec¬
titur uoluntas ꝑfenestram udẽdi trã¬
seuntes. cuius item finis est transeun¬
cium iuisio. Becte autẽ sũt uoluntates ⁊
om̃s sibimet religate si bona est illa q̃
cuncte referuntur. Si autẽ praua est
priue sunt om̃es. Et iõ rectaꝵ uolun¬
tatum cõnexio iter est qd̃dam ascendẽ¬
cium adbtĩtudĩem qd̃ certis uelut pas¬
uoluntatũ implicacõ. uinculũ est quo
alligabitur qui hoc agit ut piciatur ĩ
tenebras exteriores. Gtĩ gͦ qui fcĩs et
moribus cantant canticũ graduũ: ue
hiis qui trihũt pcc̃a sic̃ restem longam

Expanded text:
tas hanc rem videndi, finem habet hujus rei tas hanc rem videndi, finem habet hujus rei visionem. Voluntas itaque videndi cicatricem, finem suum expetit, hoc est visionem cicatricis, et ad eam ultra non pertinet: voluntas enim probandi vulnus fuisse, alia voluntas est, quamvis ex illa religetur, cujus item finis est probatio vulneris. Et volunrae visionem: altera est enim quae ex ista nectitur voluntas, per fenestram videndi transeuntes, cujus item finis est visio transeuntium. Rectae autem sunt voluntates et omnes sibimet religatae, si bona est illa quo cunctae referuntur: si autem prava est, pravae sunt omnes. Et ideo rectarum voluntatum connexio iter est quoddam ascendentium ad beatitudinem, quod certis velut pasvoluntatum implicatio, vinculum est quo alligabitur qui hoc agit, ut projiciatur in tenebras exteriores . Beati ergo qui factis et moribus cantant canticum graduum: et vae iis qui trahunt peccata, sicut restem longam
Abbreviated transcription (Latin):
taxat unũ. sieq n pp̃ea nich̃ aliud uo¬
let. quia uidet aliquid quo uolebat⁊
Non itaq oĩo ipã uoluntas hominis
cuurs finis non est insi beatitudo. s
ad hoc unũ interĩ uoluntas uidẽdi fi¬
nem nõ ht̃ nsi uisioẽm siue id refeit
ad aliud. siue nõ referat ad aliud si eĩ
non refert ad aliud usionẽ. S tm̃ uo
luit ut uideret non disputandũ quõ
ostendatur finẽ uoluntatis eẽ uisiõe
manifestũ est enim. Si autẽ referat
ad aliud. nult utiq aliud. nec iam u¬
dendi uoluntas ent fuit si iudẽdi. non
hoc uidendi tamꝙͣ si uelit quisq uidere
cicatricem. ut inde doceat uilnus fuisse
aut si uelit uidere fenestram. ut ꝑ fene¬
stram uideat transeuntes. Omẽs iste
atq alie tales uoluntaces ꝓprios fines
hũt qui feruntur ad finẽ illius uolũ ͭ ͥ ᷤᷤ
qua uolumus beate iu̾e et ad eam ꝑ¬
uenire uitam que non referatur ad ali¬
ud. sed amanti ꝑse. ipã sufficiat. uolũ¬
tas gͦ uidendi finẽ ht̃ uisicẽm et uolũ¬

Expanded text:
taxat unum. Neque enim propterea nihil aliud volet, quia videt aliquid quod volebat. Non itaque omnino ipsa voluntas hominis, cujus finis non est nisi beatitudo, sed ad hoc unum interim voluntas videndi finem non habet nisi visionem, sive id referat ad aliud, sive non referat. Si enim non refert ad aliud visionem, sed tantum voluit ut videret; non est disputandum quomodo ostendatur finem voluntatis esse visionem: manifestum est enim. Si autem refert ad aliud, vult utique aliud, nec jam videndi voluntas erit: aut si videndi, non hoc videndi. Tanquam si velit quisque videre cicatricem, ut inde doceat vulnus fuisse; aut si velit videre fenestram, ut per fenestram videat transeuntes; omnes istae atque aliae tales voluntates suos proprios fines habent, qui referuntur ad finem illius voluntatis qua volumus beate vivere, et ad eam pervenire vitam quae non referatur ad aliud, sed amanti per se ipsam sufficiat. Voluntas ergo videndi, finem habet visionem: et volun
Abbreviated transcription (Latin):
nutu uolũtatis nõ sic ẽ adhibita meõ¬
ua sẜui corꝑis quõ ipẽ sensus adhibitꝰ
ẽ litt̾is. Ita et ambulantes intẽta ĩ aliᵈ
uolũtate nesciũt qua transierĩt. Qd̾
si non uidissent non ambulassẽt. aut
maiore intencõe palpando ambulas¬
facile ambulau̾nt utiq uiderũt. Qͥa
uero nõ sicut sẜus oculoꝵ locis quacũq
ꝓgebant. Ita ipĩ sẜ̃ui mẽoriam iñgeba¬
tur nlło mͦ id qd̾ uiderũt. ⁊̃ recẽtissimũ
meñsse potuert̃. Iam porro ab eo qd

Expanded text:
nutu voluntatis, non sic est adhibita memornutu voluntatis, non sic est adhibita memoria sensui corporis, quomodo ipse sensus adhibitus est litteris. Ita et ambulantes intenta in aliud voluntate, nesciunt qua transierint: quod si non vidissent, non ambulassent, aut majore intentione palpando ambulasfacile ambulaverunt, utique viderunt: quia vero non sicut sensus oculorum locis quacumque pergebant, ita ipsi sensui memoria jungebatur, nullo modo id quod viderunt etiam recentissimum meminisse potuerunt. Jam por
Abbreviated transcription (Latin):
ne tangamus qd̾ uolumꝰ uł si iam tã¬
gebamus abicimus aut repellimꝰ ita
motu corꝑis agit uoluntas. ne sus
corpis rebus sẜibilibus copulet᷑ iagͥ
hoc qͣntum põt. Nam cũ in hac accõne
pp̃ condicõem ẜuilis mortalitatis dif¬
ficultatẽ patitur cruciatus est conseꝙ̃s
ut uoluntati nich ueliqui fiat insi tolie¬
rancia. memoriã uero a ¶ẜu uolũtatis
au̾tit cum in aliud intenta non ei sinit
inherere presencia qd̃ annne adu̾tere fa¬
cile est eum sepe corã loqñtem nobis ali¬
quẽ aliud cogitando non audisse uel
iudemur falsum est autẽ. Auduumus
n. s non meĩmus sb̃inde ꝑ auriũ sẽsũ
labentib nocibus alienato nutu nolũ¬
tis ꝑ quem solent infisi memorie. ue¬
rius itaq dixerimus cũ tale ad accidit
nõ meminiimꝰ qͣm nõ audiuimꝰ. Nã et
legẽtibus eueĩt et michi sepissiẽ ut
plecta paginia uł epła nesciã quid le¬
g̾miet repetã. In aliud quippe intẽto

Expanded text:
ne tangamus quod nolumus, vel si jam tanne tangamus quod nolumus, vel si jam tangebamus, abjicimus aut repellimus. Ita motu corporis agit voluntas, ne sensus corporis rebus sensibilibus copuletur. Et agit hoc quantum potest: nam cum in hac actione propter conditionem servilis mortalitatis difficultatem patitur, cruciatus est consequens, ut voluntati nihil reliqui fiat, nisi tolerantia. Memoriam vero a sensu voluntas avertit, cum in aliud intenta non ei sinit inhaerere praesentia. Quod animadvertere facile est, cum saepe coram loquentem nobis aliquem aliud cogitando non audisse nobis videmur. Falsum est autem: audivimus enim, sed non meminimus, subinde per aurium sensum labentibus vocibus alienato nutu voluntatis, per quem solent infigi memoriae. Verius itaque dixerimus, cum tale aliquid accidit, Non meminimus, quam, Non audivimus. Nam et legentibus evenit, et mihi saepissime, ut perlecta pagina vel epistola, nesciam quid legerim, et repetam. In aliud quippe intento
Abbreviated transcription (Latin):
recurrat et ibi reꝑiat modũ atq men¬
suram osm formaꝵ q̃s cogitãs intuetͤ
Nam neq colorẽ quẽ nõnũꝙͣ uidit ne¬
q futuram cors nec sonũ quẽ nũqͣm
audiit nec saporẽ quẽ nũꝙͣ gustauͭ
nec odorem quẽ numꝙͣ olfecit. nec ul¬
lam contrectacõem corꝑis ꝙͣ numqͣm
sensit pot̃ quisꝙͣ oĩo cogitare. At ꝓpt̾ea si
nemo aliquid ad corꝑale cogitat nisi
qd sensit quia nemo menũt corpale ali¬
quid nisi qd̾ sensit sicut incorꝑibus sen¬
ciendi. sic in memorͣ est cogitãdi modꝰ
Sensus enim accipit spẽm ab eocorpe
qd̃ sentimus et a su memor̾ a memo¬
ria uero acies cogitantis. uoluntas por¬
ro sicut adiungit sẜm corꝑi sic meõriã
Eui sic cogitantis aciẽ meõrie. Q aũt
nolumus aũtimus uł claudimus.
sic aures a sonis. sic nares ab odorib
Ita eciam uł os claudẽdo uł aliquid ex
ore exspuendo a saporibus ausamur
Intactu quoq uł sb̃trahimus corpus

Expanded text:
recurrat, et ibi reperiat modum atque menrecurrat, et ibi reperiat modum atque mensuram omnium formarum quas cogitans intuetur. Nam neque colorem quem nunquam vidit, neque figuram corporis, nec sonum quem nunquam audivit, nec saporem quem nunquam gustavit, nec odorem quem nunquam olfecit, nec ullam contrectationem corporis quam nunquam sensit, potest quisquam omnino cogitare. At si propterea nemo aliquid corporale cogitat nisi quod sensit, quia nemo meminit corporale aliquid nisi quod sensit, sicut in corporibus sentiendi, sic in memoria est cogitandi modus. Sensus enim accipit speciem ab eo corpore quod sentimus, et a sensu memoria, a memoria vero acies cogitantis. 15. Voluntas porro sicut adjungit sensum corpori, sic memoriam sensui, sic cogitantis aciem memoriae. Quae autem nolumus, avertimus, vel claudimus: sic aures a sonis, sic nares ab odoribus. Ita etiam vel os claudendo, vel aliquid ex ore respuendo a saporibus aversamur. In tactu quoque vel subtrahimus corpus