comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Omnis isrł consurgens totã tribũ deleuerit trecentis tan¬
tũ uiris remanentib: Ploratus & ululatus remanentium
scilic& interfectorum: uoxinrana audita est:
Quodaũt dicitur in rama. Non putemꝰ nom̃ lociẽe qui est
iuxta agabaha sed rama excelsũ inter p̃tatur ut sit sen¬
sus uoxin &̧ celso audita ẽ Idẽ longe lateq dispersa:
Quid rama ꝑtin& ad rachel: rachel mat̃ fuit beniam in quã
de functã sepelier̃ in ippodromo qui ẽ iuxta b&el:
Quiaigitur & sepulchrum uicinum erat &campus ipse
beniam in sorte contigerat : Rama quoq: ad eãdem
ꝑtinebat tribum & principibus & ab ipso inter fectionis
loco consequent̃ eos qui occisisunt filios eius uocauit:
Ss piritaliter uox in rama idẽ in excelso & ploratus & ulu¬
latus multur. manifeste denunciat luctum scae ecłȩ
quo de iniusta membrorum scõrum necegemit.
non ut hostes garriunt inuacuum cedere sedusq

Expanded text:
omnis Israel consurgens, totam tribum deleverit, trecentum tanomnis Israel consurgens, totam tribum deleverit, trecentum tantum viris remanentibus, ploratus et ululatus, remanentium scilicet et interfectorum. Vox in Rama audita est, etc. Quod autem dicitur in Rama, non putemus nomen loci esse, qui est juxta Gabaa, sed Rama excelsum interpretatur, ut sit sensus, Vox in excelso audita est, id est, longe lateque dispersa. Quid enim Rama pertinet ad Rachel? Rachel mater fuit Benjamin, quam defunctam sepeliere in hippodromo, qui est juxta Bethel. Quia igitur et sepulcrum vicinum erat, et campus ipsi Benjamin sorte contingerat, Rama quoque ad eamdem pertinebat tribum, et a principibus, et ab ipso interfectionis loco, consequenter eos, qui occisi sunt, filios ejus vocavit. Spiritaliter vox in Rama, id est in excelso, et ploratus et ululatus multus, manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quod de injusta membrorum suorum nece gemit, non, ut hostes garriunt, in vacuum cedere, sed usque
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam coepit. origo sed inomnibus eiusdem ecclesiae
sinibus quatumq ꝑorbem diffura ẽ ꝑsecutionem seui¬
turam ꝑsidorum &piorum pacientiã coronandam:
abioratu etinpra securidum teorpus quod ex¬
quesierat aoracis: Idest a puero duoꝵ annoꝵ usque
ad puerũ unius noctis: Scđm superior sensus anagogen
quibimi occisi sunt : doctrina & operatione ꝑfectos
indicant: quiuero infra simplices uel idiotas fidei
tamen non fictȩ constantia forter ȩque denuntiant
quodilli quidam occisi sunt: sed xp̃r qui querebatur
uiuens euasit insinuat corpora quidẽ martyrũ ceb
nullatenus eis uł uiuentib: uł occisis posre auferri. Sed
eos ueraciter contestari : Quia siue uiuimus dr̃o uiuimꝰ
siue morimur: chnõ morimur: Tunc adim p̃letuo est
quoddietuon est per nierronam pnopnetã dicentẽ
Hie hneremiar in u&ceri recor ditur hnstorie. cum ꝓ pt¬
uxorem leuitis fornicationẽ coaltam ac ꝑ hoc mortuam
& amarito induodecim partes duo decim trib: diuisã:

Expanded text:
em Ecclesiae, quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevituram perfidorum, et piorum patientiam coronandam. A bimatu et infra secundum tempus quod exquisierat a Magis. Id est, a puero duorum annorum usque ad puerum unius noctis. Secundum anagogen, qui occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicat. Qui vero infra simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiat. Quod illi quidem occisi sunt, sed Christus, qui quaerebatur, vivens evasit, insinuat corpora quidem manullatenus eis vel viventibus, vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari: Quia sive vivimus, Domino vivimus, sive morimur, Domino morimur . Tunc adimpletum est quod dictum est per Hieremiam prophetam, dicentem. Hic Hieremias veteris recordatus historiae, cum proptuxorem Levitis fornicationi coactam, ac per hoc mortuam, et a marito in duodecim partes, duodecim tribus divisam,
Abbreviated transcription (Latin):
cxerisq: antichristis quieius natiuitate audita
turbati sunt eumq: quantũ ualuere gludus in¬
secuti : Non est eni pax impiis dicit dñs : pax autẽ
multa diligentibus nomentuum dñe & non est
illis scandalum: Indie natalis dÑi

Expanded text:
caeterisque antichristis, qui ejus nativitate audita caeterisque antichristis, qui ejus nativitate audita turbati sunt, eumque quantum valuere gladiis insecuti. Non est enim pax impiis, dicit Dominus. Pax autem multa diligentibus nomen tuum, Domine, et non est in illis scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
fratrum sacrȩ eruditionis uerbis in sonuerit:
uł ipsi lecta siue audita quae pi&atis suNt ad mentẽ
reduxerimus : dõ statim laudes ore corde &
opere reddendas: & be nechorus adueniens
angelorũ militiȩ cȩlestis uocabulũ accipit : qui&
duci illo potenti in p̃lio qui addo bellandas
aereas potestates apparuit. humiliter obsecun¬
dat: E ipsepotestates ea sdem contrarias:
nemostules tantum tempta reualeant : quantum
& homonascitur : iure hominib: pax & d ñogła canit᷑
Glorificant angelidm̃ ꝓ nr̃a redemptione in carna¬
tum quia dumnos conspiciunt recipi. suũ gaudent
numerũ repleri: Optant pacem hominib: : quia
quos infirmos prius. ab iectosq dispexerant
Nascente in carne dño iam socios uenerantur:
quicũ pacem hominibus poscunt. exponunt : & quib:
uidelic& bonȩ uoluntatis : Hoc est eis qui suscipiunt
natum xpm̃ : Non aut̃ herodi pontificib: & phariseis

Expanded text:
fratrum sacrae eruditionis verbis insonuerit, fratrum sacrae eruditionis verbis insonuerit, vel ipsi lecta sive audita, quae pietatis sunt, ad mentem reduxerimus, Deo statim laudes, ore, corde et opere reddendas. Et bene chorus adveniens angelorum, militiae coelestis vocabulum accipit, qui et duci illo potenti in praelio, qui ad debellandas aereas potestates apparuit, humiliter obsecundat, et ipse potestates easdem contrarias, ne mortales tantum tentare valeant, quantum et homo nascitur, jure hominibus pax, et Deo gloria canitur. Glorificant angeli Deum pro nostra redemptione incarnatum, quia dum nos conspiciunt recipi, suum gaudent numerum repleri. Optant pacem hominibus, quia quos infirmos prius abjectosque despexerant, nascente in carne Domino jam socios venerantur, qui cum pacem hominibus poscunt, exponunt, et quibus, videlicet bonae voluntatis, hoc est eis qui suscipiunt natum Christum, non autem Herodi, pontificibus, et Pharisaeis,
Abbreviated transcription (Latin):
in uolutũ &c& : Notandũ solercius : qđ signũ
naci saluatorisdatur in fantem nont yrio excepti
ostro : sed pannis squalentib: in uolutũ : Non in or¬
natis auro stratoriis sed in p̃sepib: inueniendum
Hoc ẽ notandũ humilitatis eũ & inmostalitatis :
Sed & pauꝑtatis habitũ suscepisse ꝓ nob̵ : quia cũ
diues e& pauꝑ factus ẽ ꝓ nob̵ : ut nos illius in¬
opiadita remur: Cũ e& dñs caelorũ pauꝑ fac¬
tus ẽ interris : ut terrigenas ȩdocer& pauꝑtate
sp̃s regnũ ad quirere posse caelorum: Et subito
facta ẽ cũ angelo multitudo militiȩ caelestis.
laudantium dm̃ & dicentium. Gloria in excelsisdõ
et interra pax hominĩbus : bone uoluutatis
Vno euangeli ÷ ante nuntio natũ incarne dm̃
moxmultitudo militiȩ caelestis ad uolans: consono
in laudem creatoris ore prumpit: Vt & sui sicut
semꝑ obsequii deuotionem xp̃o inpendat : & nos
suo parit̃ instruat exemplo : quoties uł aliquis

Expanded text:
involutum, etc. Notandum solertius quod signum involutum, etc. Notandum solertius quod signum nati Salvatoris datur, infantem non Tyrio exceptum ostro, sed pannis squalentibus involutum: non in ornatis auro stratoriis, sed in praesepibus inveniendum, hoc est, non tantum humilitatis eum et mortalitatis, sed et paupertatis habitum suscepisse pro nobis, quia cum dives esset, pauper factus est pro nobis, ut nos illius inopia ditaremur . Cum esset Dominus coelorum, pauper factus est in terris, ut terrigenas doceret paupertate spiritus regnum acquirere posse coelorum. Et subito facta est cum angelo multitudo militiae coelestis laudantium Deum et dicentium: Gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Uno evangelizante nuntio, natum in carne Deum, mox multitudo militiae coelestis advolans consono in laude creatoris ore prorumpit, ut et sui, sicut semper, obsequii devotionem Christo impendat, et nos suo pariter instruat exemplo, quoties vel aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
& dix illis angelus nolite timere ecce eñi euangeli¬
zo uobgaudiumaqnũ qd exit ooitripopulo. Non
omnippło iudeorũ : quorũ plurimi rebelles extitere
sed omnifideliũ ppło decunctis trib: gentib: & linguis
in unã xp̃i eccłam congregato : a&nũgaudiũ euan¬
gelizatur & magnum: Quia natus ẽ uob hodie
pastores affatur : non ait ac nocte sed hodiȩnatus ẽ
uob saluator : Non aliũ scilic& obcausam. nisi quia
gaudiũ magnũ euangeli zare ueniebat: Nã ubi
ut illud om̃s uos scandulũ patiemini in me in ista
nocte : Neq: eñi frustra angelos tanto lumine
tnctus apparuit : ut claritasdĩ. pastores circũ¬
fulsisse hocẽ exomni pate illorũ radios luminis
as ꝑsis sedicatur qđ numquã in tota testamenti
u&eris seriȩ toties angelis apparentib: ad iun
Abiciamus ergo operatenebrarũ : & induamus nos¬
armalucis sicut indie honestȩ ambulemus:
et hoc uob siqpũ inuenietis iu saptẽ pauinis

Expanded text:
et dixit illis angelus: Nolite timere, ecce enim evangeliet dixit illis angelus: Nolite timere, ecce enim evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo. Non omni populo Judaeorum, quorum plurimi rebelles exstitere, sed omni fidelium populo, de cunctis tribubus, gentibus, et linguis, in unam Christi Ecclesiam congregato, aeternum gaudium evangelizatur et magnum. Quia natus est nobis hodpastores affatur, non ait: Hac nocte, sed, hodie natus est vobis Salvator. Non aliam scilicet ob causam, nisi quia gaudium magnum evangelizare veniebat. Nam ubi ut illud: Omnes vos scandalum patiemini in me in ista nocte . Neque enim frustra angelus tanto lumine cinctus apparuit, ut claritas Dei pastores circumfulsisse, hoc est, ex omni parte illorum radios luminis aspersisse dicatur, quod nunquam in tota Testamenti Veteris serie, toties angelis apparentibus, adjungAbjiciamus ergo opera tenebrarum et induamur arma lucis, sicuoc vobis signum: Invenietis infantem pannis
Abbreviated transcription (Latin):
sit illos: Beneaut̃ uigilantib: pastoribus
angelus appar& eosq dĩ claritas circũ fulg&
quia illi p̃c&eris uidere sublimia merentur
qui fidelib: gregib: p̃esse sollicite sciunt:
dumq: ipsipiȩ suꝑgregem uigilant : diuina suꝑ
eos gratia largius choruscat: Vid&e eccłȩ
surgentis exordium Xp̃s nascitur : & pasto¬
res uigila recȩper̃ : & bene pastores uigi¬
lant  quos bonus pastor informat: Grex
igitur populus Nox scđm pastores
sunt sacerdotes: Aut fortarse ille sit pastor
cuidicitur. Esto uigilans & confirma c&era
quia ñ solũ opõs. sed &iã angelos destinauit
angelus mariã angelusioseph: angelur
pastores instruit & concipiendũ ai concep¬
tũ. & natum caeli ciuordnm tostantune
ut & mortales sufficienter inbuant &
suũ a uctori seruitiũ incersanter inpendunt:
Nam & in sequentib: temprato pas surencre
surgenti atq: ad celos ascendent scmper
ad esse perhibentur : et tioue r̃tioone magno

Expanded text:
 vigilantibus pastoribus, angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, quia illi prae caeteris videre sublimia merentur, qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt. Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. Videte Ecclesiae surgentis exordium, Christus nascitur, et pastores vigilare coeperunt, et bene pastores vigilant quos bonus pastor informat. Grex igitur, populus. Nox, saeculum. Pastores sunt sacerdotes, aut fortasse ille sit pastor, cui dicitur: Esto vigilans et confirma caeteros, quia non solum episcopos, sed etiam angelos destinavit. Angelus Mariam, angelus Joseph, angelus pastores instruit, et concipiendum, et conceptum, et natum, coeli cives Deum testantur, ut et mortales sufficienter imbuant, et suum auctori servitium incessanter impendant. Nam et in sequentibus tentato, passuro, surgenti, atque ad coelos ascendenti, semper adesse perhibentur. Et timuerunt timore magno,
Abbreviated transcription (Latin):
dicit nemo nisi d&ribusua coniugio cõpul&
Curnon ia cobpotius filius nominat᷑ sed dauid
refestur ẽẽ filius multis ꝓcreatorib: in me¬
dio derelictis: nisi utorigo regia declarar&ur.
dequauentura p̃dicabatur xp̃inatiuitas.
Holitimere accipere mariã coniugeortuã
imebatnamq: sponsa illius ꝓfiteri coniugium
cuius sp̃alem de p̃henderat ẽẽ conceptum:
Accipere aũtdix̃ non ad coniugii copulum :
sed ad spitalis consorcii inseparabilem soci&atẽ :
Mariã quoq: & ipsã angelus ꝓprio nuncupat
nomine : ut amborũ nomina design& incȩlis
eẽ descripta : quae angelus nominauit int̃ra:
sequitur: quod eñi inea natũ est despũ
sc̃o est: In ea inquidnatũ : non extrinsecus
seminatum: pani& aũt ꝑiliũ & uocabis
nomen ei ĩhm : ipse eñi saluum faci& popu¬
lum suum a peccatis eonum: Sequitur
A&himologia nominis ihu: Cumdicit.
saluum faci& populum suum: Vere suus po¬

Expanded text:
dicit: Nemo nisi de tribu sua conjugio copuletur dicit: Nemo nisi de tribu sua conjugio copuletur . Cur non Jacob potius filius nominatur, sed David refertur esse filius, multis procreatoribus in medio derelictis, nisi ut origo regia declararetur, de qua ventura praedicebatur Christi nativitas. Noli timere accipere Mariam conjugem tuam. Timebat namque sponsae illius profiteri conjugium, cujus spiritalem deprehenderat esse conceptum. Accipere autem dixit, non ad conjugii copulam, sed ad spiritalis consortii inseparabilem societatem. Mariam quoque et ipsam angelus proprio nuncupat nomine, ut amborum nomina designet in coelis esse descripta, quae angelus nominavit in terra. Sequitur: Quod enim in ea natum est, de Spiritu sancto est. In ea, inquit, natum, non extrinsecus seminatum. Pariet autem filium et vocabis nomen ejus Jesum. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Sequitur etymologia nominis Jesu, cum dicit: Salvum faciet populum suum. Vere suus po
Abbreviated transcription (Latin):
& iusto uiro bona & iusta cogitante : congrue
bonus & iustus apparuit nuntius : Sepȩ
& enim inscripturis scĩs talia inueniuntur.
ut dedo solester cogitantibus opostuna ad¬
hibeatur consolatio : ut duobus inuia am¬
bulantibus dũdese sermocinarent᷑ osten¬
sus est dñs : Erursus undecim apłis deeo
conloquentib:: clausis scilic& i anuis ad fuit
Cur in somnis & non potius a peste: quia
scilic& eratuir prorsus fidelis & manifestiore
reuelatione non indigens: pastores quoque tan¬
tũ manifestius. quanto magis &dhuius modi eru¬
ditione ꝑ agrestemerant uitã remoti: Sequitur :
iosepħ filidauid Dicens io seph filidauid.
blandientis affectum allo quitur : ut non quasi
ignotum exterrer& eũ cũ & nomine & genere
notus exister& : ꝥamiliaritatis eñi indiciũ est.
ꝓprio aliquẽ uocare nomine : Simulq: notandũ
qđ io sephfilius eẽdicatur dđ: ut maria dedđ
stirpe monstrar&ur : Sic enĩ dñs moysi

Expanded text:
et justo viro, bona et justa cogitante, congrue et justo viro, bona et justa cogitante, congrue bonus et justus apparuit nuntius. Saepe etenim in Scripturis sanctis talia inveniuntur, ut de Deo solerter cogitantibus, opportuna adhibeatur consolatio, ut duobus in via ambulantibus, dum de se sermocinarentur, ostensus est Dominus . Et rursus: Undecim apostolis de eo colloquentibus, clausis licet januis, adfuit . Cur in somnis et non potius aperte? quia scilicet erat vir prorsus fidelis et manifestiore revelatione non indigens. Pastores quoque tanto manifestius, quanto magis ab hujusmodi eruditione per agrestem erant vitam remoti. Sequitur. Joseph fili David. Dicens: Joseph fili David, blandientis affectu alloquitur, ut non quasi ignotum exterreret eum, cum et nomine et genere notus existeret. Familiaritatis enim indicium est, proprio aliquem vocare nomine, simulque notandum quod Joseph filius esse dicatur David, ut Maria de David stirpe monstraretur. Sic enim Dominus Mosi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumebat: sed nouomiraculi stupore sus¬
pensus non temeritate contemptus : sed
nouȩ reuerentia fecunditatis sponsatã
dere linquere cogitabat: Vnde & ab angelo
ut dubitans common&ur: et nolletꝰ eã
traducere. Hoc est in famare : Tra¬
ductionis enĩ uerbũ sepo inmala partom
repperitur quod &ĩa grecus sermo non
id est propalare qđ est palam facere : Omnib:
enĩ notum sponsȩ conceptũ ostendere noluit:
uoluit occulto dimitte ne e am
imittere ut multiuolunt positum est. pro
eo qđ ẽ uxorem non ducere: uł cenedi¬
mittere ea uoluit: Hoc est a pena adulte¬
rii quusi in nocentem liberare. nequasi
adulterã trader& ad pȩnã quã sciebat ab
omni contagionis reatũ securam : Occulte
aut̃ ait ne aut dimissa uxore sua coitus
reatum suꝑ eã inducer& : aut liberata se¬
ipsum quasi adulterii reum constituer&
haec aute eo coqitante. ecce angelus dñi
iusomnis & c&̃: Hunc angelum dñi
multigabriolem esse consentiunt : Bono

Expanded text:
praesumebat, sed novo miraculi stupore suspraesumebat, sed novo miraculi stupore suspensus, non temeritate conceptus, sed novae reverentia fecunditatis sponsatam derelinquere cogitabat, unde et ab angelo, ut dubitans, commonetur. Et nollet eam traducere. Hoc est, infamare. Traductionis enim verbum saepe in malam partem reperitur, quod etiam Graecus sermo non ι, id est, propalare, quod est, palam facere. Omnibus enim notum sponsae conceptum ostendere noluit. Voluit occulte dimittere eam. Dimittere, ut multi volunt, positum est pro eo quod est uxorem non ducere. Vel certe dimittere eam voluit, hoc est a poena adulterii, quasi innocentem, liberare. Ne quasi adulteram traderet ad poenam, quam sciebat ab omni contagionis reatu securam: occulte autem, ait, ne aut dimissa uxore sua, coitus reatum super eam induceret, aut liberata, seipsum quasi adulterii reum constitueret. Haec autem eo cogitante, ecce angelus Domini in somnis, etc. Hunc angelum Domini multi Gabrielem esse consentiunt. Bono
Abbreviated transcription (Latin):
habens: Anullo alio quam aioseph: quili¬
centia maritali futurȩ uxoris pene omnia
nouerat : Ideoq: tumentẽ eius uterum mox¬
curioso dep̃hendit intuitu : Ealibi in uenimus
scriptum in utero in quidhabens non in uterum
accipiens : quia non aliunde acceptũ fuisso : sed
interius suꝑuenienti sp̃u scõ xp̃o inutero uirginabi
inte gritate circum septo habitum declarat con¬
ceptum: Sequitur: Ios eph aut̃ iuir eius
Son sue iudo scripturarum ẽ ut sponsas uxores
o sponsos uiros earũ appellar&
cum e& iustus. Iustus eñ iustitiȩ templũ
ne quaquã corrum per&. qđ conceptũ habuit
ante quã conuenirent : Merito aut̃ euange¬
lista io seph appellat iustum : ut idon eum eiꝰ
commend& fuisse testimonium : Iustus dicit᷑
io seph: ut ex prȩrogatiua conlata iustitiȩ
doceatur eum meruisse cognoscere gratiã
quae fuerat beatȩ mariȩ conlata : & ideo
nec accusare eam poterat nec derelinquere

Expanded text:
habens. A nullo alio quam a Joseph, qui lihabens. A nullo alio quam a Joseph, qui licentia maritali futurae uxoris pene omnia noverat. Ideoque tumentem ejus uterum moxcurioso deprehendit intuitu. Et alibi invenimus scriptum: In utero, inquit, habens, non, in uterum accipiens, quia non aliunde acceptum fuisse, sed interius, superveniente Spiritu sancto, in utero virginali integritate circumsepto, habitum declarat conceptum. Sequitur. Joseph autem vir ejus. Consuetudo Scripturarum est, ut sponsas uxores et sponsos viros earum appellent. Cum esset justus. Justus enim justitiae templum nequaquam corrumperet, quod conceptum habuit, antequam convenirent; merito autem evangelista Joseph appellat justum, ut idoneum ejus commendet fuisse testimonium. Justus dicitur Joseph, ut ex praerogativa, collata justitiae, doceatur eum meruisse cognoscere gratiam, quae fuerat beatae Mariae collata, et ideo nec accusare eam poterat. Nec derelinquere
Abbreviated transcription (Latin):
solatium : quastam causam ad didit ignatius :
ut partus cȩlar&ur tabulo dum eũ putat non de
uirgine sed de uxoregeneratum. Ante quã con¬
uenirent: Non ab alio inuenta est nisi aioseph
qui pȩnelicentiã maritali futurȩ uxoris om̃ia
nouerat : Qđ aut dicitur. ante quã conueniren
non sequitur : ut postea conuenirent. ut falsi¬
locus uult eluidius sed scriptura quid factum
non sit ostendit : Notandũ qđ ait antequam
conuenirent : Verbo conueniendi non ipsum con¬
cubitum sed nuptiarum quȩ p̃cedere solet
tempus insinuatum : quando ea quae prius spon¬
sata fuerat ẽẽ coniux incipit: Ergo ante quã
conuenirent dicit : Ante quam nuptiarum solem¬
nia ritȩ cȩlebrarent: Inuenta est inute po
habens depũ sco: Siquidem memorato
ordine postea conuenerunt quando ioseph
ad praeceptum angeli accepit coniugem suam:
Sed non concũbebant quia sequitur & non cog¬
noscebateam: Inuenta est autem inutero

Expanded text:
solatium. Quartam causam addidit Ignatius, solatium. Quartam causam addidit Ignatius, ut partus celaretur diabolo, dum eum putat non de virgine, sed de uxore generatum. Antequam convenirent. Non ab alio inventa est, nisi a Joseph, qui pene licentia maritali futurae uxoris omnia noverat. Quod autem dicitur: Antequam convenirent, non sequitur, ut postea convenerint, ut falsiloquus vult Helvidius, sed Scriptura, quid factum non sit, ostendit. Notandum quod ait: Antequam convenirent, verbo conveniendi non ipsum concubitum, sed nuptiarum, quae praecedere solent tempus, insinuatum, quando ea, quae prius desponsata fuerat, esse conjux incipit. Ergo antequam convenirent dicit, id est, antequam nuptiarum solemnia rite celebrarent. Inventa est in utero habens de Spiritu sancto. Siquidem memorato ordine postea convenerunt, quando Joseph ad praeceptum angeli accepit conjugem suam, sed non concumbebant, quia sequitur: Et non cognoscebat eam. Inventa est autem in utero
Abbreviated transcription (Latin):
adõ fuerat de sesta. Habitabit gaudens cumxp̃o
Xp̃i autem generatio sicerat : quare non ihuxp̃i
terum posuit: Hoc ut ama ioribus truditur
futurȩ reseruauit historiae : quamox angelo
dicente sub infestur : Q uo cab nomen eiusilim¬
& rełq̃: Quodergo qualiter uocatum sit mox
scribendum euangelista p̃uidit : anticipando
preripere non debuit: Generatio aut aut ipse
xp̃s dicitur in carne generatus ut idem sit xp̃i
generatio : Ac sidicer&ur : generatio quȩ est
xp̃s : aut sicut a quibusdam legitur ut sit iste
ordo uerborum : Sic aut̃ erat xp̃igeneratio:
quitur: Cum e & disponsata matereius maria
ioseph: Quaeritur quare non de simplici uirgi¬
ne: sedde sponsa dñs natus sit : Primoũt ꝑ
generationem iosephorigo mariȩ monstra¬
r&ur quia consu&udo diuinarũ scripturarũ ẽ
non ꝑfeminas sed ꝑuiros. gene a logiã texere
Secundo ne lapidur&ur aiudȩis ut adultera
Testio  ut in aegyptum fugiens huber& maritale

Expanded text:
a Deo fuerat deserta, habitabit gaudens cum Chria Deo fuerat deserta, habitabit gaudens cum Chriti autem geterum posuit: hoc, ut a majoribus traditur, futurae reservavit historiae, qua mox angelo dicente subinfertur: Et vocabis nomen Jesum , et rel. Quod ergo, qualiter vocatum sit, mox scribendum evangelista praevidit, anticipando praeripere non debuit. Generatio autem, aut ipse Christus dicitur in carne generatus, ut idem sit Christi generatio, ac si diceretur: Generatio quae est Christus, aut, sicut a quibusdam legitur, ut sit iste ordo verborum: Sic autem erat Christi generatio, quitur. Cum esset desponsata mater ejus Maria Joseph. Quaeritur quare non de simplici virgine, sed de desponsata Dominus natus sit? Primo ut per generationem Joseph, origo Mariae monstraretur, quia consuetudo divinarum Scripturarum est, non per feminas, sed per viros genealogiam texere. Secundo, ne lapidaretur a Judaeis ut adultera. Tertio, ut in Aegypto fugiens, haberet maritale
Abbreviated transcription (Latin):
lem non quiescam. donec ecrediatur ut
splendor ius tus eius.
Iicproph&ȩ introducitur ꝑ sonadicentis: ꝓpt̃
si on non tacebo sed tam diuclamabo & p̃cibus
iungam p̃ces : donec ueniat qui promis susest.
& ogrediatur ut splendor iustuseius. & uinctũ
orbem suo inlumin& splendore: et saluator
eius ut lampas accendatur : Ipse quidi¬
cebat in euangelio : Ego sum luxmundi: Q
de quo iohannes dicebat : Erat lux uera:
quae in luminat omnem hominem. & c&̃s:
et uid ebunit gentes iustumtuum & reliq̃
Idẽ uidebunt iustitiam : quacunctorũ creator
mi sertus est gentibus et uocabiturtĩbi
uomen nouum & c&̃: Idest nequaquam
uocabitur hierusalem & sion. sed nomen nouum
decoris inmanudñi & quasi diadema regni
inmanudĩ sui: quando eam coronaberit turba¬
credentium : & diadema imperii quando eam
mast yres gemmarũ suarũ uari&ate distinxerint :¬
& eccła quae prius abidolis fuerat possersa &

Expanded text:
lem non quiescam, donec egrediatur, ut lem non quiescam, donec egrediatur, ut splendor, justus ejus. Hic prophetae introducitur persona dicentis: Propter Sion non tacebo, sed tam diu clamabo, et precibus jungam preces, donec veniat qui promissus est, et egrediatur, ut splendor, justus ejus, et cunctum orbem suo illuminet splendore. Et salvator ejus, ut lampas accendatur. Ipse qui dicebat in Evangelio: Ego sum lux mundi , et de quo Joannes dicebat: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem, etc. . Et videbunt gentes justum tuum, et rel. Hoc est, videbunt justitiam, qua cunctorum creator misertus est gentibus. Et vocabitur tibi nomen novum, etc. Id est, nequaquam vocabitur Hierusalem et Sion, sed nomen novum decoris in manu Domini, et quasi diadema regni in manu Dei sui, quando eam coronaverit turbacredentium, et diadema imperii, quando eam martyres gemmarum suarum varietate distinxerint, et Ecclesia, quae prius ab idolis fuerat possessa, et
Abbreviated transcription (Latin):
ĩhũ xp̃idñt nr̃i : Non omnium resurgentium
sed ad xp̃mꝑtinentium in ipso xp̃o: resurrectionis
forma protenditur. ut prior omnib: uiam re¬
surrectionis dĩ filius a perir&: De quib: ipsedix̃:
quia filii dĩ sunt cum sint filii resurrectionis:
penguẽ accepimus gratiam &apostolatum
Perxp̃m accepisse sedicit gratiã & apostolatũ:
ut pote mediator ẽ dĩ & hominum : Cratiani
ad laborũ patientiã referonda est : ut ipse ait :
Plus omnib: laboraui non ego sed gratia dĩ mecum :
a posto latus ad p̃dicationis auctoritatem. siue
gratiã in baptismo. a posto latũ quando ab spuscõ
dicandum: Iin omnib: gentibus: ostenditse aposto¬
latũ accepisse : ut iam non legi sed fidei obȩdirent:
Dronomine eius idẽuice nominis eius fungi¬
mur : ut ipse ait : Sicut misitine pater : & ego
mittouos: & quiuos recipit: merecipit : In
a posto latum praedicationis accepi:
lectio esaien prophetae
Proptersion nontacebo & propt̃ hienus a¬

Expanded text:
i nostri. Non omnium resurgentium, sed ad Christum pertinentium. In ipso Christo resurrectionis forma praetenditur, ut prior omnibus viam resurrectionis, Dei Filius, filiis aperiret. De quibus ipse dixit: Quia filii Dei sunt, cum sint filii resurrectionis . Per quem accepimus gratiam et apostolatum. Per Christum accepisse se dicit gratiam et apostolatum, ut pote mediatorem Dei et hominum. Gratia ad laborum patientiam referenda est, ut ipse ait: Plus omnibus laboravi, non ego, sed gratia Dei mecum ; apostolatus ad praedicationis auctoritatem. Sive, gratiam, in baptismo, apostolatum, quando ab Spiritu sancto aedicandam: in omnibus gentibus ostendit se apostolatum accepisse, ut jam non legi, sed fidei obedirent. Pro nomine ejus, id est, vicem nominis ejus fungimur, ut ipse ait: Sicut misit me Pater, et ego mitto vos, et qui vos recipit, me recipit . In apostolatum praedicationis accepi. LECTIO ISAIAE PROPHETAEPropter Sion non tacebo, et propter Hierusa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ. &ediuite ꝓ morteet Quia postquam sepultus eot hapis
ad hostium monuoneriti ad positus eet
Serhieremiam itaidem ait l apsa est in lacu uita mea &
posuerunt lapidem suꝑme. &iterum conclusit uias meas lapi¬
dibus quadris circum aedisicabit aduersumme ut non egrediar:
icidem dñs in ecclesi astico dicit: Pene trabo om̃s inferiores
partes terrae. & inspiciam om̃s dormientes & in lumin abo
speranter indm̃. Itẽ in psalinis uitamea in inferno ad ppinqua uit

Expanded text:
nti positus est. 1. Quia postquam sepultus est, lapis ad ostium monumenti positus est, per Jeremiam idem ait: Lapsa est in lacum vita mea, 55 et posuerunt lapidem super me. Et iterum: Conclusit vias meas lapidibus quadris, circumaedificavit adversum me, ut non egrediar. ic idem Dominus in Ecclesiastico dicit: Penetrabo omnes inferiores partes terrae, et inspiciam omnes dormientes, et illuminabo sperantes in Deum . Item in Psalmis: Vita mea inferno appropinquavit,
Abbreviated transcription (Latin):
tur uir aboriento ecceaq: redundant̃ ala teredextro Scilic&¬
p lumina aque uiuentis egredientur deuentre illiur aque scilic&
baptis matis quaecredentes uiuificat quaeq: sicientib: largiunt̃
quando in pl&ur qđ scriptumẽ. I auaminimundi estote &¬

Expanded text:
tur vir ab Oriente, ecce aquae redundantes a latere dextro , scilictur vir ab Oriente, ecce aquae redundantes a latere dextro , scilict: Flumina aquae viventis egredientur de ventre illius, aquae scilicet baptismatis, quae credentes vivificant, et quae sitientibus largiuntur, quando impletur quod scriptum est: Lavamini, mundi estote
Abbreviated transcription (Latin):
&eritindie illa dicitdñ occid& uobis slincridiȩ & tenebrescere fa¬
ciã t̃rã in dieluminis & inereniias & terita ẽ inquid quae par¬
turit Idẽ hierusało & ad flictaẽ anima oĩ occiditeisol. cũ ad¬
huc medius dies eẽ confusaõ & maledicta Reliquias eoꝵ & gla¬
cae lebrare pascha in ouis similitudine inquadumine passionisum
bra p̃cesserat quitã quã oiuis ad occisionẽ dustus ẽ Illaenim¬
figura agni xp̃i passione significabat:
Sicenim p̃nunciatumẽ ab ipso ꝑiob Confregitine & posuit
me quasi in signum. Cuicum deditine lanceissuis cũ uulnera¬
uit lumbosmeos conciditme uulnere suꝑuulnus Id est uulnera
ꝑ hieremiã. Tetenditarcũ suũ & posuitine quasi signũ ad sagittam
misit in renib meis silias far&ra suae &iterum de ipsopopulo sic
can& idem dñs ꝑ proph&am. fastir̃ mihi in sagitta recipro ca
Et tacharias. uidebunt inquem confixerunt. uitiq: hominẽ quem
carneuenturus : naogue ex eius hatere exiit saniquis

Expanded text:
occidet vobis sol meridie, et tenebrescere faciam terram in die luminis . 2. Et Jeremias: Exterrita est, inquit, quae parturit, id est, Jerusalem, et afflicta est anima ejus: occidit ei sol, cum adhuc medius dies esset; confusa est et maledicta; reliquias eorum in glacelebrare pascha in ovis similitudine; in qua Dominicae passionis 53 umbra praecesserat, qui tanquam ovis ad occisionem ductus est . Illa enimfigura agni Christi passionem significabat. sic praenuntiatum est ab ipso per Job: Confregit me, et posuit me quasi in signum; circumdedit me lanceis suis; convulneravit lumbos meos, concidit me vulnere super vulnus , id est, vulnere r Jeremiam: Tetendit arcum suum, et posuit me, quasi signum ad sagittam, misit in renibus meis filias pharetrae suae . Et iterum de ipso populo sic ait idem Dominus per prophetam: Facti sunt mihi in sagittam reciprocam . Et Zacharias: Videbunt, in quem confixerunt. Utique hominem quem carne venturus. CAPUT XLVIII. De latere manavit sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
lla autem uitio suo do prauata conditorem ama¬
ritudine potat. proquod & maxses. Uua in¬
quid eorum uua sellis & botrus amaritudinis
ipsis: Uinde & superius ab uirgans eos dicit. Sic
plebs fatua & nonsapiens haec dño reribuistis
uaor et quod hisopo cincuordederunt spon¬
npsalmis dictum fuerat. Aspterges me hisopo &niun¬
dabor unde & in lege perhi sopi fasciculum asꝑge¬
bantur agni sanguine quimundari uolebant quo sig¬

Expanded text:
illa autem vitio suo depravata Conditorem amailla autem vitio suo depravata Conditorem amaritudine potavit. Pro quo et Moyses: Uva, inquit, eorum, uva fellis, et botrus amaritudinis ipsis . Unde et superius objurgans eos, dicit: Sic plebs fatua, et non sapiens, haec Domino retribuisti ? CAPUT XL. Quia hyssopo circumdederunt sponPsalmis dictum fuerat: Asperges me hyssopo, et mundabor . Unde et in lege per hyssopi fasciculum aspergebantur agni sanguine, qui mundari volebant , quo sig
Abbreviated transcription (Latin):
hendimus iniħm quem confixerunt iudati ineru¬
cequem dolebunt a secrucifixum iniudiciidiem
onge ante pereraiam praedictum est &interim¬
quor deputatus est &abacuc proph&a. In medio
inquid duorum animalium cogosceris id est in
termedio duorum latronum: xxxuii.
xxxuii.
quia diuisa gunt uestimenta eius:
Post crucis sententiam sequitur rerum diuisio
& sors superuestem quem perdauid idem dñs ante
dixerat dicens. Diuiserunt sibi uestimenta mea
& super uestem meam miserunt sortem quem
prophetia quemadmodum sit &ꝓl&a euangelica
narrat historia Namdum uestimenta alia ami¬
litibus fussent diuisa pertonica autem dicunt
non scindamus eam sedmittamus sortem cu¬
to quod quidem & alias ad hierbm ipsesic praeclamat
dicens Egote plantaui uineam electam quomodo
factaes in amanitudine uitis aliona dr̃enim bonã
plantauerat uineam. hoc est iudȩorum gentom

Expanded text:
ehendimus in Jesu, quem confixerunt Judaei in cruehendimus in Jesu, quem confixerunt Judaei in cruce, quem dolebunt a se crucifixum in judicii die, longe ante per Isaiam praedictum est: Et inter iniquos deputatus est . Et Habacuc propheta: In medio, inquit, duorum animalium cognosceris , id est, in medio duorum latronum. CAPUT XXXVIII. Quia divisa sunt vestimenta ejus. 1. Post crucis sententiam sequitur rerum divisio, et sors super vestem; quam per David idem Dominus ante praedixerat, dicens: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem . Quae prophetia, quemadmodum sit expleta, evangelica narrat historia. Nam dum vestimenta alia a militibus fuissent divisa, pro tunica autem dicunt: Non scindamus eam, sed mittamus sortem, cuto, quod quidem et alias ad Jerusalem ipse sic proclamat, dicens: Ego te plantavi vineam electam; quomodo facta est in amaritudinem vitis aliena ? 2. Deus enim bonam plantaverat vineam, hoc est, Judaeorum gentem:
Abbreviated transcription (Latin):
manibus pediburque confixis & clauorum tranp¬
uerberatione consusis quod dauid passus non ẽ
quis ine ulla corporis passione legitur in pace qui¬
escere. Sed hoc dexp̃i praedictum est passione
qui a populo deorum clauir in ligno confixur est
Manus enim &pedes non confuduntur nisi eius qui
in ligno suspenditur. Item in canticis canticonũ¬
num Manus meae distillauerunt mirram & digitimei
terfiguras clauorum & permaliciam quia crucist¬
gendus erat. Ita praemisit : Item desem & ipso dñs di¬
cens siad fig& inquid homo dm̃ qui auos configitis me
& dixistis in co confintis gens tota quod pertin& ad¬
ministerium dominicae passiois. Inqua iudati xp̃m
crucifixerunt quando sceleratar manus iniece¬
runt in dõ quod &iam pertachariam Iteru mds
sic memorat dicens. & aspicient adme quem con
fixerunt & plangent eum planctu quasi super
uni genitum & dolebunt super eum ut doleri so¬
l& in morte primo geniti . hoc enim factum dep̃

Expanded text:
manibus pedibusque confixis, et clavorum transmanibus pedibusque confixis, et clavorum transverberatione confossis. Quod David passus non est, qui sine ulla corporis passione legitur in pace quiescere. 2. Sed hoc de Christi praedictum est passione, qui a populo Judaeorum clavis in ligno confixus est; manus enim et pedes non confodiuntur, nisi ejus qui in ligno suspenditur. Item in Canticis canticorum: Manus meae distillaverunt myrrham, et digiti ter fixuras clavorum. 3. Et per Malachiam, quia crucigendus erat, ita praemisit idem de semetipso Dominus, dicens: Si affiget, inquit, homo Deum, quia vos configitis me, et dixistis: In mysterium dominicae passionis, in qua Judaei Christum crucifixerunt, quando sceleratas manus injerunt in eum. 4. Quod etiam per Zachariam iterum Deus sic memorat, dicens: Et aspicienfixerunt et plangent eum planctu quasi super unigenitum et dolebunt super eum ut doleri solet in morte pr
Abbreviated transcription (Latin):
Siue quod uenienti quasimundi uespera siue qđ decli¬
nante iam sole in uespera dñs incruce animã posuit
Gleuans manus suas in eundem crucis lignum adque of¬
ferens seipsum deo pronobis racrificium ut perillud
sacrisicium deleantur peccata nr̃a apud esaiam quo¬
que decrucireius praedicatione itascribitur. &
erit principatus eiur super humeros eius. Id est uix¬
illum suae crucis quod suis praetulit humeris. Iuxta
uaticinium dauid prophetar quidicit. dñs regnauit
aligo. ab acuc quoque passionem crucis xp̃i ita
quid est aliud nisitropheum crucis. Itemipse deas¬
censionem crucis inqua ecaltatur omnia traxit ad
seipsum. Itadicit. Bñs fortitudo mea constitu& pedes
meos in consummatione super& celsa in ponit ut¬
Perdauid ipse loquitur dicens ꝑ oderunt manur
meas & pedes mecs dinumera uerunt omnia ossamea
I psi uero considera uerunt & conspexerunt me quib
utique uerbis incruce corpus scĩficauit & tenũ

Expanded text:
. Sive quod veniente quasi mundi vespera, sive quod decli. Sive quod veniente quasi mundi vespera, sive quod declinante jam sole ad vesperam, Dominus in cruce animam posuit, elevans manus suas in eodem crucis ligno, atque offerens se ipsum Deo pro nobis sacrificium, ut per illud sacrificium delerentur peccata nostra. 3. Apud Isaiam quoque de crucis ejus praedicatione ita scribitur: Et erit principatus ejus super humeros ejus , id est, vexillum suae crucis, quod suis praetulit humeris, juxta vaticinium David prophetae, qui dicit: Dominus regnavit ligno. Habacuc quoque passionem crucis Christi ita quid est aliud, nisi tropaeum crucis? Item ipse de ascensione crucis, in qua exaltatus omnia traxit ad seipsum, ita dicit: Dominus, fortitudo mea, constituit pedes meos in consummationem. Super excelsa imponet mFoderunt manus meas, et pedes meos, dinumeraverunt omnia ossa mea, ipsi vero consideraverunt et conspexerunt me. Quibus utique verbis in cruce corpus significat extentum,
Abbreviated transcription (Latin):
&xtulit. qđ &iamisahac figurauit. quicum a patre ostia du¬
cer&ur : liga ipse sibi portauit xpi &imiam tunc p̃figu¬
rans passionem lignum passionis suae gestantis xxxiiii
si agnus mansu&us qui portatur aduictimam & non¬
I cognoui quia superme cogitauerunt consila dicentes
Mit tamus lignum inpane eius & eradamus eum deter¬
rauiuentium. haec enim quaepassurus eratchñs aiu¬
deis quasi sibi facta fuissent proph&a cominendat:
N am cui est ligum in panemissum nisixp̃i ad fixio car¬
nis in lignum panemenim corpus eius cognoscimus
Hignum in pane esse fides nostra crucem agnoscit in cor¬
pore. Quiuita corporis sui panis est. Scriptum ẽ enim
& erituitatua pendens ante oculor tuos &timebis die
acnocte & non crede suitae tuae sed inpsalmis ite¬
rum quia &xtenditmanur suas incruce sio dicit. ele¬
uatio manuum mearum sacrificium uespertinum

Expanded text:
extulit, quod etiam Isaac figuravit, qui cum a patre hostia duextulit, quod etiam Isaac figuravit, qui cum a patre hostia duceretur, ligna ipse sibi portavit , Christi eximiam tunc praefigurans passionem, lignum passionis suae gestantis. CAPUT Xsi agnus mansuetus, qui portatur ad victimam, et non cognovi, quia super me cogitaverunt consilia, dicentes: Mittamus lignum in panem ejus, 45 et eradamus eum de terra viventium. Haec enim quae passurus erat Dominus a Judaeis, quasi si jam facta fuissent, propheta commendat. 2. Nam quid est lignum in pane missum, nisi Christi affixio carnis in ligno? Panem enim corpus ejus agnoscimus; lignum in pane esse, fides nostra crucem agnoscit in corpore. Quia vita corporis sui panis est. Scriptum est enim: Et erit vita tua pendens ante oculos tuos, et timebis die ac nocte, et non credes vitae tuae . Sed et in Psalmis iterum, quia extendit manus suas in cruce, sic dicit: Elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum
Abbreviated transcription (Latin):
suum incenim in pcssione pilato interroganti nihillocutus
est. Sed in humilitate iudicium eius sublatum est. De quo
& ipse lilibi. non clamauit neque audi& quis inplateis uo¬
cemeius. Item idem xp̃r pereundem praph&am dñs ar̃ ape¬
nuit mihi aurem. ego autem non contradico. Corpus meum
dedi ꝑcucientib &ipse alibi. Tacuisilua Numquid semper
taceboꝵ primo enim tacuit ut uidicar&ur quando sic̃
agurcoram tondente suit sin euoce nec aperuit opsuum
Suamq: compercuit potestatem. In nouissimo autem sic deco
enim ut iudican&ur quando ueni& occultur Nequaquam
autem tacebit ut iudic& quando uenerit manifestus:¬
quia cruceo suao ipse portauit.
saias p̃dixit. Puernatus ẽ nobis filiusdatur est nobis &
fastus est principatus cius suꝑ humeros eius qui s enim regũ
potestatir insignia in humero portat : & non aut in capite co¬
ronam aut aliqua propriae ur̃is ornam̃tar sed solus rex

Expanded text:
suum . Hic enim in passione Pilato interroganti nihil locutus suum . Hic enim in passione Pilato interroganti nihil locutus est; sed in humilitate judicium ejus sublatum est; de quo et ipse alibi: Non clamabit, nec audiet quis in plateis vocem ejus . 2. Item idem Christus per eumdem prophetam: Dominus Deus aperuit mihi aurem, ego autem non contradico. Corpus meum dedi percutientibus . Et ipse alibi: Tacui, silui, nunquid semper tacebo ? Primo enim tacuit, ut judicaretur, quando sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, nec aperuit os suum, suamque compescuit potestatem. 3. In novissimo autem sic de eoenim ut judicaretur, quando venit occultus; nequaquam autem tacebit quando venerit manifestusQuia crucem suam ipse portavit, Isaias praedixit: Puer natus est nobis, et filius datus est nobis, et factus est principatus super humeros ejus . Quis enim regum potestatis insignia in humero portat, et non aut in capite coronam, aut aliqua propriae vestis ornamenta? 2. Sed solus Rex
Abbreviated transcription (Latin):
tenet: .Xxx. et quia opinea conona capitienis in pogita ẽ
cribitur hoc incanticis canticorum & ꝑsona patris decontu¬
meliis sili iniquitatem hierusalem miranter adquedicentes
Exite & uid&o filiae hierusalem regem in corona quacorona¬
uit eũ mater eius. Iđ coronã spineã quã capiti eĩ in posuit
sinagoga Sed & ꝑhieremiã idemfilius sic dicit Spinis pecca¬
toꝵ suoꝵ circũ deditme populus hio &apud esaiam. Plantaui
inquid uineam eloctam & &pectaui ut facer& uuas & fecit
non fructus iustitiae sed spinas mortis &crucir suo adtulit
uestimentum tuum & indumentumtuum tamquã calcanti¬
um in torcularꝵ Atille respondens. Turcular inquid cal¬
cauisolus. Calcare enim torcular solus sedixit . quia so¬
lum ꝓpt̃ mundi peccatũ passionẽ suscepit. Solus que
delicta amnium sanguine suo lauit: .xxxii.
Ho oprophetarum uoces testantur. esaiar enim sic
deillo ait. Tamquam ouis ad occisionem ductus est
& sicut agius coram tondentense sicnon aperuit õr

Expanded text:
est. 1. Et quia spinea corona capiti ejus imposita est, scribitur hoc in Canticis canticorum ex persona Patris, de contumeliis Filii iniquitatem Jerusalem mirantis, atque dicentis: Exite, et videte, filiae Jerusalem, regem in corona, qua coronavit eum mater ejus , id est, corona spinea, quam capiti ejus imposuit Synagoga. 2. Sed et per Jeremiam idem Filius sic dicit: Spinis peccatorum suorum circumdedit me populus hic. Et apud Isaiam: Plantavi, inquit, vineam electam, et exspectavi, ut faceret uvas, fecit non fructus justitiae, sed spinas mortis et crucis attulit uestimentum tuum: et uum in torculari ? At ille respondens: Torcular, inquit, calcavi solus. Calcare enim torcular solum se dixit, quia solus propter mundi peccatum passionem suscepit, solusque delicta omnium sanguine suo lavit. CAPUT XXhoc prophetarum voces testantur. Isaias enim sic de illo ait: Tanquam ovis ad occisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente se, sic non aperuit os
Abbreviated transcription (Latin):
cessisse in laco: quẽ suꝑba plebr iudeorum ꝑdiderat: talia & alibi id esti¬
fitebor nomini tuo qm̃ secstimrabilia: & cogitationer antiquar sideles
amenq: quia posuisti cuutatem intumultũ urbem fortem in ruinã
domum alienorum ut nonsit cuitas & in sempiternũ non aedificorur:
S uꝑ hoc laudabitte populus fectis ciuitas gentium robustarũ t̃imebit

Expanded text:
cessisse in locum quem superba plebs Judaeorum perdiderat. 3. Talia et alibi idem prcessisse in locum quem superba plebs Judaeorum perdiderat. 3. Talia et alibi idem prfitebor nomini tuo quoniam fecisti mirabilia cogitationes antiquas fideles amen quia posuisti civitatem in tumulum urbem fortem in ruinam domum alienorum ut non sit civitas et in sempiternum non aedificetur super hoc laudabit te populus fortis civitas gentium
Abbreviated transcription (Latin):
cceostiensimẽ iudeos ꝓscolere quo in xp̃o peccauer̃ abiestos. disꝑsosq fiusse :
Sed quia ꝓiestir illir gentes in eorum sedib ꝑ fidemerant suc cessure.
non siluerunt & hac ꝓph&ae: esauias enim sicdicit: Eduo fiucs ꝓpł̃m¬
cacũ & oculos habentem surdum & aurer ei sunt : Om̃s gentes congre¬
prima sunt audirexor faciat: ec cefo rar educiti nł habens oculos
&aurer adterrenas ꝓimissiones. & colligitur inunum diuersitas gen¬
tium. Nt ubi illiuocatis̃ isti ingrediantur : & adistos ꝑtineat here¬
ditas quae illis suerat ꝓmissa Adhuc quia eadem genter in sedib iudeo¬
nũ successuri erant Idem ꝓph&a alio loco ad probat dicens. In die
illa cantabit habitator canticũ istud interra uida: Vrbe stetitudi¬
nis nr̃e sion saluator ponetur in eamurvs & ante murale : aperite
in & celso ciuitatem sublimem humiliabit . humiliabit eã usq: ad t̃ra
Detrahet eã usq ad puluerem & conculcabit eã pes pauperis eressus

Expanded text:
s pro scelere, quo in Christo peccaverunt, abjectos, dispersosque fuisse. Sed quia, projectis illis, gentes in eorum sedibus per fidem erant successurae, non siluerunt et haec prophetae. Isaias enim sic dicit: « Educ foras popcaecum, et oculos habentem, surdum, et aures ei sunt. Omnes gentes congrea sunt, audire nos faciet » ? Ecce foras educitur Israel, habens oculos et aures, ad terrenas promissiones; et colligitur in unum diversitas gentium, ut, ubi illi vocati sunt, isti ingrediantur, et ad istos pertineat haereditas quae illis fuerat repromissa. 2. Adhuc quia eaedem gentes in sedibus Judaeorum successurae erant, idem propheta alio loco approbat, dicens: « In die illa cantabitur canticum istud in terra Juda. Urbs fortitudinis nostrae Sion, Salvator poneturin excelso civitatem sublimem humiliabit humiliabit eam usque ad terram detrahet eam usque ad pulverem conculcabit eam pes pedes pauperis gressus
Abbreviated transcription (Latin):
sed cũ carne ipsa uiuacitate nascuntur & cũ carnis morti fini¬
untur . &ideo nec ratione reguntur sic̃ plato & alex anderputant
cũ sensib sius quos tam̃ sensus ubsq animȩ soci&atȩ ñ mou& cor¬
xuiiii. pus anima uero & sine coapore rationale suũ ten&: Non est
tertius in substantia hominis sps ut didimus contendit sed sps

Expanded text:
sed cum carne ipsa carnis vivacitate nascuntur: et cum carnis morte finiuntur: et ideo nec ratione reguntur, sicut Plato et Alexander putant:  suis, quos tamen sensus absque animae societate non movet caro: anima vero et sine carne rationale suum tenet. Non est tertius in substantia hominis spiritus, ut Didymus contendit: sed spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ uxtaregulã adtĩo positã tinsti suntꝰ pauli anite ꝓcliani bor¬
borite spuri fotiniaci quinunc uocantur bonosiani montani
& manichei. Varia impi&atis germina uł coere istorũ origines
siuȩ ordinis pestes quaȩ duo principia sibi in cognita introducunt
ut cerdo & marchionuł contraria ut manicheus. uł tria ut theodo¬
nitatis baptisma qđ nefas ẽ iter&ur neq ꝓ diuersitate tradentiũ
uideris spm descendentem &manentẽ suꝑ eũ. Hic ẽ quibaptizat in

Expanded text:
i, juxta regulam a Domino positam, tincti sunt, ut Paulini, Procliani, Borboritae, Siphori, qui nunc vocantur Bonosiani, Photiniani, Montani, et Manichaei, variaque impietatis germina, vel caeterae istorum originis, sive ordinis pestes, quae duo principia sibi ignota introducunt, ut Cerdon et Marcion; vel contraria, ut Manichaeus; vel tria, enitatis baptisma, quod nefas est, iteretur, neque pro diversitate tradentium videris Spiritum descendentem, et manentem super eum, hic est qui baptizat in