comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sit fidelis. quinquennio a cõmunione placuit
abstmeri: nisi forte uelocius dari pacem nec essitas¬
coegerit infirmitatis:¬
i augur aut pantomimus credere uoluerint: pla¬
cuit ut pͥus artib suis renuntient. & tunc demũ
suscipiantur. ita ut ulterius ñ reu̾tantur. Qđ si
facere contra int̾dictũ tẽptauerint: piciant᷑ ab eccłia.
i qua mulier ꝑ adulteriũ absente marito lx ini¬
conceꝑit. idqͣ pꝰ facinus occiderit. placuit ei nec
infinem dandam esse cõmunionẽ. eoquod gemi¬
nauerit scelus:
iqua mulier usq infinẽ mortis suȩ cum alieno
uiro fuerit mechata: placuit nec infinẽ dandam
esse cõmunionẽ. Si uero eum reliquerit: pꝰ decem
annos recipi ad cõmunionem. acta legitima peni¬
i cuius clerici uxor fuerit mȩchata & sciat eam
maritus suus mechari & eam non statim piecerit:
nec infinẽ accipiat communionẽ. ne abhis qui ȩxem¬
plum bone conu̾sationis esse debent. uideantur ma¬
gisteria scelerum ꝓcedere:

Expanded text:
ipsa sit fidelis, quinquennio a communione placuit abstinere, nisi forte velocius dari pacem necessitascoegerit infirmitatis. LXI. Si augur aut pantomimus credere voluerint, placuit ut prius artibus suis renuntient et tunc demum suscipiantur, ita ut ulterius non revertantur. Quod si facere contra interdictum tentaverint, projiciantur ab Ecclesia. LXII. Si qua mulier per adulterium absente marito conceperit, idque post facinus occiderit, placuit ei nec in finem dandam esse communionem, eo quod gemnaverit scelus. LXIII. Si qua mulier usque in finem mortis suae cum alieno fuerit viro moechata, placuit nec in finem dandam esse communionem. Si vero eum reliquerit, post decem annos recipi ad communionem acta legitima poeniSi cujus clerici uxor fuerit moechata, et sciat eam maritus suus moechari, et eam non statim projecerit, nec in finem accipiat communionem, ne ab his qui exemplum bonae conversationis esse debent videantur magisteria scelerum procedere
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑsingłas ꝓuintias
sunt. unanimis scĩs &
consacerdotib in dno
salutem. Grã & ueri
nam ȩccłam uisitans.
& in unũ conectens ꝑ
concordiã pacatissimi sp̃s. multa quide & alia ꝑte¬
cit. In omnib autem suggerente scõ & pacifico spũ
etiam hoc ꝑfecit. ut que uisa sunt recte constitui.
cum plurima consideratione & iudicio una cum
omĩb uobis antiochiam exdiu̾sis prouintiis in
unũ collectis epĩs. inurãm notitiam deferantur.
conspirabitis nobis tanquam inunam fuissetis uir¬
tutem. & nobiscum orationib annitentes. magis
quȩ definita sunt consentientes & ea quȩ uisa st̃
recta roborantes consensu scĩ sp̃s consignabitis.
Sunt autem p̃finiti canones eccłastici hi qui infra¬

Expanded text:
 singulas provincias sunt unanimibus sanctis et consacerdotibus in Domino salutem. Gratia et venam Ecclesiam visitans et in unum connectens per concordiam pacatissimi Spiritus, multa quidem et alia perfecit: in omnibus autem suggerente sancto et pacifico Spiritu, etiam hoc perfecit, ut quae visa sunt recte constitui cum plurima consideratione et judicio una cum omnibus nobis Antiochia ex diversis provinciis in unum collectis episcopis, in vestram notitiam deferrentur. conspirabitis nobis tanquam in unam fuissetis virtutem, et nobiscum orationibus adnitentes magis mquae definita sunt consentientes et ea quae visa sunt recta roborantes, cum consensu sancti Spiritus consignabitis. Sunt autem praefiniti canones ecclesiastici hi qui infra
Abbreviated transcription (Latin):
demq xp̃o naturȩ distinctio. Deitatis ex patre
dum dicit. eredo in unum dm patr̃e om̃ipotentem.
s̾. in iĩm xp̃m filium eius unicum dñm nr̃m.
humanitatis ex matre. dum adiecit. natum
de sp̃u sc̃o ex utero mariȩ uirginis. Ecce ex
utroq testamento duȩ naturȩ in xp̃o: diuinita¬
tis una. humanitatis altera. Quȩ quidem gemi¬
na unam fecit ꝑsonam. quia unus idemq medi¬
ator dłi ꝙ hominum homo xp̃c uĩc. Iam uero de
passione eiusdem saluatoris nr̃i. & dñi itiu xp̃i.¬

Expanded text:
demque Christo naturae distinctio, deitatis ex Patre, demque Christo naturae distinctio, deitatis ex Patre, dum dicit: Credo in unum Deum Patrem omnipotentem, et in Christum Jesum Filium ejus unicum, Dominum nostrum, humanitatis ex matre, dum adjecit, natum de Spiritu sancto ex utero Mariae virginis. Ecce ex utroque Testamento duae naturae in Christo, divinitatis una, humanitatis altera, quae quidem gemina unam fecit personam, quia unus idemque mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus. Jam vero de passione ejusdem Salvatoris nostri et Domi
Abbreviated transcription (Latin):
humanȩ naturȩ significatio. non uenifacere uolun¬
tatem meam. sed uoluntatẽ eius qui misit nie patͥs.
Paulus quoq apłs in uno eodemq xp̃o naturam
diuinitatis exprimit cum dicit. primogenitus
omnis creaturȩ. ipse est ante om̃s. s om̃ia in illo
constant: naturam humanitatis declarat. dum
dicit. ipse est caput corporis eccłiȩ. Et alibi. Qui
cum in forma dĩ esset. non rapinam arbitratus ẽ
esse se ȩqualem dõ. sed semetipsum exinaniuit for
mam serui accipiens. Per hoc enim quod dixit
qui cum in forma dĩ eẽt. naturam in eo diuinȩ ma¬
iestatis ostendit: ꝑ hoc autẽ quod adiecit. formam
serui accepit. naturam humanitatis significat. Et
iterum. Cum esset inquit diues. pauꝑ factus est:
ut illius inopia nos diuites essemus. Ubi enim di¬
xit. cum esset diues. diuinȩ naturȩ gła panditur:
s ubi adiecit. pauꝑ factus est. humanȩ infirmi¬
tatis subiectio demonstratur. Item in ipso initio
apłici symboli. gemina sic ostenditur in uno eo¬

Expanded text:
cere voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui misit me, Patris. Paulus quoque apostolus in uno eodemque Christo naturam divinitatis exprimit dum dicit: Primogenitus omnis creaturae ipse est ante omnes, et omnia in illo constant: naturam humanitatis declarat dum dicit: Ipse est caput corporis Ecclesiae; et alibi: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens . » Per hoc enim quod dicit, qui cum in forma Dei esset, naturam in eo divinae majestatis ostendit, per hoc autem quod adjecit, formam servi accepit, naturam humanitatis significat, et iterum: « Cum esset, inquit, dives, pauper factus est , » ut illius inopia nos divites essemus; ubi enim dixit, cum esset dives, divinae naturae gloria panditur, et ubi adjecit, pauper factus est, humanae infirmitatis suapostolici symboli gemina sic ostenditur in uno eo
Abbreviated transcription (Latin):
bio possessio fiat. atq illustris portio xp̃i ao igno¬
miniam seruitutẽq ꝑueniat. Quappt̾ monemus
eos qui ȩccłiis p̃sunt. ut ultra talia ñ p̾sumant.
s hoc tantum sibi in monasterio uindicent sacer¬
dotes. quod p̾cipiunt canones. io est monachos ad
conu̾sationem scãm p̾monere. abbates aliaq officia
constituere. atq extra regulam facta corrigere.
Quod si aliquid in monachis canonib int̾dictum
p̾sumpserint. aut usurpare quippiam demonas¬
terii reb temptauerint. ñ deerit ab illis sententia
ex cõmunicationis. qui se deinceps nequaquam
sustulerint abillicitis:
Sonnulli monachorum egredientes a monas¬
terio ñ solum ad scłm reuertuntur. s etiã &
uxores accipiunt. Igitur reuocati in eodem monas¬
terio a quo exierant penitentiȩ deputentur: ibiꝙ
defleant crimina sua unde discesserunt:

Expanded text:
bio possessio fiat, atque illustris portio Christi ad inanibio possessio fiat, atque illustris portio Christi ad inanitionem servitutemque perveniat. Quapropter monemus eos qui ecclesiis praesunt, ut ultra talia non praesumant, sed hoc tantum sibi in monasterio vendicent sacerdotes quod praecipiunt canones, id est monachos ad conversationem sanctam praemonere abbates, aliaque officia construere, atque extra regulam facta corrigere, quod si aliquid in monachis canonibus interdictum praesumpserint, aut usurpare quidpiam de monasterii rebus tentaverint, non deerit ab illis sententia excommunicationis, qui se deinceps nequaquam sustulerit ab illicitis. LI. Nonnulli monachorum egredientes a monasterio non solum ad saeculum revertuntur, sed etiam et uxores accipiunt, igitur revocati in eodem monasterio a quo exierant, poenitentiae deputentur, ibique defleant crimina sua unde discesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
irge id constituit scm̃ conciliũ. ut omnes inge¬
nui cleriei. ꝓofficio religionis ab om̃s publica indac¬
tione atq laboee habeantur imimines: ut liber dõ¬
seruiant nullaq prepeciti necesitate ab eccłiastic is
officiis retrahantur.
XLUII
os quos echonomos greci uocant. hoc est qui uicȩ
eporũ res eccłiastieas tractant. ficut scã h̾ nodus
calcecionensis instituit. omnes epõs de propo elero
aq regendas ȩccłias habere oportet. M autẽ deinceps
professio facit. Quiequid horũ fuerit allegatũ:
tenebit. Proinde his ad mundũ reuerti int̾elu¬
tunt: quia meliorem uitam sequi cupiunt.
liberos eis ab ep̃o inmonasteriis largiri oportet in
gressus. nec int̾dici ppositum eoꝵ. qui ad contempla¬
tionis desiderium t̾ransire nituntur.
Iuntiatum est p̾senti concilio eo quod monachi
Sep̃ali imꝑio seruili oꝑe mancipentur: & iura
monasteriorũ contra instituta canonũ illicita
presumptione usurpentur: ita ut pȩne excȩno¬

Expanded text:
ge, id constituit sanctum concilium, ut omnes ingenui clerici pro officio religionis ab omni publica indictione atque labore habeantur immserviant nullaque praepediti necessitate ab ecclesiasticis officiis retrahantur. XLVIIonomos Graeci vocant, hoc est qui vice episcoporum res ecclesiasticas tractant, sicut sancta synodus Chalcedonensis instituit, omnes episcopos de proprio clero ad regendas ecclesias habere oportet; qui autem deinceps professio facit; quidquid horum fuerit, alligatum tenebit: proinde eis ad mundum reverti interclutunt, quia meliorem vitam sequi cupiunt, liberos eis ab egressus, nec interdici propositum eorum qui ad contemplationis desiderium transire nituntur. L. Nuntiatum est praesenti concilio, eo quod monachi episcopali imperio servili opere mancipentur, et jura monasteriorum contra instituta canonum illicita praesumptione usurpentur, ita ut pene ex coeno
Abbreviated transcription (Latin):
epistoli suie paris que dicuntur eclastice tantũm¬
commendari statuimus & non commendaticiis
epłis. quia commendaticias epłas quas dicimus eos
tantum acciꝑe conuenit. qui in oꝑe sunt clariores.
ut eis tantũmͦ prebeantur.

Expanded text:
epistolii, sive pacis, quae dicuntur ecclesiasticae, tantummepistolii, sive pacis, quae dicuntur ecclesiasticae, tantummcommendari statuimus, et non commendatitiis epistolis, quia commendatitias epistolas quas dicimus, eos tantum accipere convenit qui in opere sunt clariores, ut eis tantummodo praebeantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uersiam. ꝑgat adipsius diocesis primatẽ. aut
certe ad constantinopolitane regie ciuitatis se¬
dem. ut eorum ibi proprium negotium exqͥrat᷑
on licere clericum meccłuis duarũ
ciuitatum ordinari: s in ea inqua abinito
orlinatus est. & cuiiꝰ expetitio erat ante profugiũ.
Et si propt̾ uane głe desideriũ contigerit. ut pꝰ
ad maiorem ȩccłam confugerit. eum indubitant᷑
reuocari debere ad eam inqua ab exordio ordinat
est ibi tantũm ministrare. Siuͦ quis iam translat
est ab alia in aliam eccłam. nichil habeat cõmune
cum pͥore eccła. siue sub ȩccłia constitutis marty¬
riis siue inptochiis uł. xenodochiis aut eorum
negotus. Sos uͦ qui ausi fuerint post ordinationẽ
huiꝰ magnȩ & uniũsalis ẜy nodi agere quȩ prohi¬
bita funt. statuit scã sy nodus cadere de proprio
m̃s pauꝑes & indigentes eccłasti.I gradu.¬
cis auxiliis cum proficiscunt᷑ sub probatiõe

Expanded text:
versiam, pergat ad ipsius dioecesis primatem, aut versiam, pergat ad ipsius dioecesis primatem, aut certe ad Constantinopolitanae regiae civitatis sedem, ut eorum ibi proprium negotium exquiratur. X. Non licere clericum in ecclesiis duarum civitatum ordinari, sed in ea in qua ab initio ordinatus est, et cujus expetitio erat ante profugium. Et si propter vanae gloriae desiderium contigerit, ut post ad majorem ecclesiam confugerit, eum indubitanter revocari debere ad eam in qua est, et ibi tantummodo ministrare. Si vero quis jam translatus est ab ecclesia in aliam ecclesiam, nihil habeat commune cum priore ecclesia, sive sub ecclesia constitutis martyriis sive ptochiis vel xenodochiis aut eorum negotiis. Eos vero qui ausi fuerint post ordinationem hujus magnae et universalis synodi agere quae prohibita sunt, statuit sancta synodus cadere de proprios pauperes et indigentes ecclesiasticis auxiliis cum proficiscuntur sub probatione
Abbreviated transcription (Latin):
adhonores scłares uenire. Sos autẽ qui hoc ausi
fuerint facere. & non actum rei penitere malue¬
rint. ut adhoc idem reuertantuir quod ante op¬
tentu d̃i pposuerunt sibi: anathematirari.uiui
lerici in ꝓtochiis monasteriis aut martyriis
constituti sub potestate sint eius qui in ea ẽ.
fuerint rescindere huiꝰcemodi institutionem qͥ c̃a
modo. uł si noluerint subiacere propͥo ep̃o. siqͥdẽ
fuerint clerici. ꝓꝑsonarum ordinatione. sub¬
iaceant condemnationib canonũ. Si uͦ mona¬
chi seu laici fuerint: communione priuentur.
iclericus aduersus clericum
habeat negotium: non relinquat suum epm̃.
agitetur apud proprium ep̃m. Tel certe si fuerit
iudicium ipsius epi: apuo arbitros exutraq par¬
te electos audiatur negocium. Siquis uͦ contra
hȩc fecerit: canonũ subiaceat correptionibus.
Et si clericus adu̾sus suum uł alium epm̃ habe¬
at causam: apud audientiam synodi ꝓuintiȩ

Expanded text:
ad honores saeculares venire. Eos autem qui hoc ausi ad honores saeculares venire. Eos autem qui hoc ausi fuerunt facere et non actum rei poenitere maluerint, ut ad hoc idem revertantur, quod ante obtentum Dei proposuerunt sibi anathematizari. VIII. Clerici in parochiis, monasteriis aut martyriis constituti, sub potestate sint ejus qui in ea est fuerint rescindere hujusmodi ordinationem quocunque modo, vel si noluerint subjacere proprio episcopo, si quidem fuerint clerici, jaceant condemnationibus canonum. Si vero monachi seu laici fuerint, communione priventur. IX. Si clericus adversus clericum habeat negotium, non relinquat suum episcoagitetur apud proprium episcopum, vel certe si fuerit judicium ipsius episcopi, apud arbitros ex utraque parte electos audiatur negotium. Si quis vero contra haec fecerit, canonum subjaceat correptionibus. Et si clericus adversus suum vel alium episcopum babeat causam, apud audientiam synodi provincia
Abbreviated transcription (Latin):
terium. ut sit cum eis monachus. nisi cũ domini
proprii conscientia. Pretereuntem uero hec de¬
creuimus extra cõmunionem esse: ne nomen
dnĩ blasphemetur. Conuenit gͦ ciuitatis epo
curam sollicitudinẽq necessariam monasteruis
exhibere.
ropt᷑ eos epõs siue clericos qui de ciuitate ad
cuitatẽ transeunt: placuit definitiones da¬
Atas a scĩs patrib habere propͥam firmitatẽ.Ui
Seminẽ ab solute ordinari prb̃m uł diaconũ.
nec quemlibet ineceliastiea ordinatione con¬
stitutum. nisi manifeste in ȩccła ciuitatis siue
possessionis. aut inmartyrio aut in monasterio hic
qui ordinatur: mereatur ordinationis publicatȩ
uocabulum. Eorũ qui absolute ordinantur. de¬
creuit seã synodus uacuam habere manus un¬
positionem: & nullum tale factum ualere. ad in¬
iuriam eius qui eum ordinauit.
os qui semel inclero taxati fuerant siue in
monasteriis deputati. decreuimꝰ neq ad militiã neq

Expanded text:
terium ut sit cum eis monachus, nisi cum Domini terium ut sit cum eis monachus, nisi cum Domini proprii conscientia, praetereuntem vero haec decrevimus extra communionem esse, ne nomen Domini blasphemetur. Convenit ergo civitatis episcopo curam sollicitudinemque necessariam monasteriis exhibere. V. Propter eos episcopos sive clericos qui de civitate ad civitatem transeunt, placuit definitiones datas a sanctis Patribus habere propriam firmitatem. VI. Neminem absolute ordinari presbyterum vel diaconum, nec quemlibet in ecclesiastica ordinatione constitutum, nisi manifeste in Ecclesia civitatis, sive possessionis, aut in martyrio, aut in monasterio hic qui ordinatur mereatur ordinationis publicare vocabulum. Eorum qui absolute ordinantur, decrevit sancta synodus vacuam habere manus impositionem, et nullum tale factum valere ad injuriam ejus qui eum ordinavit. VII. Eos qui semel in clero taxati fuerunt, sive in monasteriis deputati, decrevimus, neque ad militiam, neque
Abbreviated transcription (Latin):
aigent adminiculo ꝓpt̾ timorẽ di. Siquis uero
transgressus fuerit statuta. c̃orreptioni ȩccłiasticȩ
subiaceat.
ui uere & pure solitariam eligunt uitam:
digni sunt comienient honore. Quia tã¬
meñ quidams monachi habitu utentes indiste¬
renter. ꝑciuitates nec non & monasteria seipsos
propria presumptione cõmendantes placuit
neminẽ aut edificare aut constituere monas¬
teria aut oratorii domum.sine conscientia ipsi
ciuitatis epĩ. Eos uͦ qui ꝑsingulas ciuitates seu
possessiones inmonasterus sunt. subiectos esse
debere epõ. & quiet oꝑam dare. att obseruare
ieiunia & orationes in locis inquib semel do
se deuouerunt ꝑmanentes. & neq cõmunicare
ecełasticas neq scłares aliquas attrectare actiones
relinquentes propriamonasteria. nisi forte iu¬
beantur ꝓpt̃̾ urguentes necessitates ab ipsius ciui¬
tatis ep̃o. & neminẽ seruorũ suscipi in monas¬

Expanded text:
digent adminiculo, propter timorem Dei. Si quis vero digent adminiculo, propter timorem Dei. Si quis vero transgressus fuerit statuta, correptioni ecclesiasticae subjaceat. Qui vere et pure solitariam eligunt vitam, digni sunt convenienti honore. Quia tamen quidam monachi habitu utentes indifferenter per civitates, necnon et monasteria seipsos propria praesumptione commendant, placuit neminem, aut aedificare, aut constituere monasteria, aut oratorii domum sine conscientia ipsius civitatis episcopi. Eos vero qui per singulas civitates seu possessiones in monasteriis sunt, subjectos esse debere episcopo et quieti operam dare, atque observare jejunia et orationes in locis in quibus semel Deo se devoverunt permanentes, et neque communicare ecclesiasticas neque saeculares aliquas attrectare actiones relinquentes propria monasteria, nisi forte jubeantur propter urgentes necessitates ab ipsius civitatis episcopo; et neminem servorum suscipi in monas
Abbreviated transcription (Latin):
hpetiemos intiautt. Si ae ille guitam de rpibus
ppauertis inter eessor apparuit.si quidẽ clerieus
fuerit de proprio dlecidat gradu. Si uͦ laieus siue
monachis fuerit. a nathema sit.
III
opduienst in scãm synodum. quia dehis qͥ in
clero connumerantur quida ꝓpt̾ turpis lucri
gram̃ maiorum possessionum conductiones et
causas secłares suscipiunt. & seipses quidems a nit¬
nisferus scĩs ꝑ desidiam separant. acd domos aut̃
słarium concurrunt. & substantiarum eorum
gubnationes auaritiȩ causa fuscipiunt. esecre¬
uit gͦ scã & magna synodus neminẽ demceps oors
hoc est ñ ep̃m siue clericum aut monachum con¬
Aueere possessiones. aut misceri sełaribus pro¬
cirationib: nisi forte qui legibus adminorũ
cutelas eatuo sine curationes in excusabiles at¬
trabantur. aut eui ipsius ciuitatis ep̃e eccłasti¬
carũ rerum commiserit gub̾nacula. uł orpha¬
norum aut iuduarum quȩ indefense sunt.
aut earum ꝑsonarum quȩ maxime eccłastico in¬

Expanded text:
pecunias intravit, sed et ille qui tam turpibus et illicitis intercessor apparuit, siquidem clericus fuerit, de proprio discedat gradu. Si vero laicus sive monachus fuerit, anathema sit. III. Pervenit in sanctam synodum quia de his qui in clero connumerantur, quidam propter turpis lucri gratiam majorum possessionum conductiones et causas saeculares suscipiunt, et seipsos quidem a ministeriis sanctis per desidiam separant, ad domos autem saecularium concurrunt et substantiarum eorum gubernationes avaritiae causa suscipiunt. Decrevit ergo sancta et magna synodus, neminem deinceps eorum, hoc est, non episcopum, sive clericum, aut monachum conducere possessiones, aut misceri saecularibus procurationibus, nisi forte qui legibus ad minorum tutelas aetatum, sive curationes inexcusabiles attrahuntur, aut cui ipsius civitatis episcopus ecclesiasticarum rerum commiserit gubernacula, vel orphanorum, aut viduarum quae indefensae sunt, aut earum personarum quae maxime ecclesiastico in
Abbreviated transcription (Latin):
Item de monacha quao qdi ancilła appellant.
IIteor de commatre sp̃uali.
UItem de nepta
UIIteor de nouerca aut nuru
UIIIteor de consobrina¬
UIIIIIteor deppria cognatione uł ꝙͣ eognatꝰ habuit
UUt uiduã nemo furet᷑ in uxorem.
UIItedo ut uirginẽ nemo furet᷑ in uxorem
UII De aruspicib uł incantatorib seu filactiriis
XIII De preceptis ȩccłiȩ obseruandis
XIIII De adriano filio exilarati

Expanded text:
Item, de monacha quam Dei ancillam appellant. 4. Item, de commatre spirituali. 6. Item, de nepte. 7. Item, de noverca, aut nuru. 8. Item, de consobrina. 9. Item, de propria cognatione, vel quam cognatus habuit. 10. Ut viduam nemo furetur in uxorem. 11. Item, ut virginem nemo furetur in uxorem. 12. De aruspicibus vel incantatoribus, seu philacteriis. 13. De praeceptis Ecclesiae observandis 14. De Adriano filio Exhilarati
Abbreviated transcription (Latin):
ostensionẽ uł reprehensionẽ illorum nrĩs actib
inseri: ne ulterius iam talia patiamini. seminan¬
tib eis Tirania & scandala: s letari in officuis &
dogmatib urĩs mereamini. Igitur erubescant:
ac talia & huiꝰmodi blasphemiã subtrahere festi¬
nent. si noluerint a sacerdotali nr̃o collegio se¬
gregari. & a totius xpãni popłi societate diuelli.
Licet namꝙ de his plura. & ꝑ necessaria que in
decretis sedis apłice. & ab apłis eorumq successo

Expanded text:
ostensionem reprehensionum illorum nostris actibus ostensionem reprehensionum illorum nostris actibus inseri, ne ulterius jam talia patiamini, seminantibus eis zizania et scandala, sed laetari in officiis et dogmatibus vestris mereamini. Igitur erubescant, ac talia et hujusmodi blasphemiam subtrahere testinent, si noluerint a sacerdotali nostro collegio segregati, et a totius christiani populi societate divelli. Licet namque de his plura et per necessaria, quae in decretis sedis apostolicae et ab apostolis eo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniet. ad correptionẽ inqͥtatũ illius: qm̃ auris
zeli audit omnia. & tumultus murmurationũ
ñ absconditur. Hec enĩ si amplecti uoluissent pr¬
prio & sano sensu: adreprobũ sensũ minime labe¬
rent᷑. s ꝑ d̃i timorẽ sermonũ suoꝵ precauentes cus¬
todiam. piam scõꝵ patrũ definitionẽ. sine quadã
nocument presumptione utiq conseruassent. qͦd
dicit sacrũ eloqͥum. Consiliũ bonũ conseruabit
te. & mens bona custodiet te. Non enĩ de fontib
salutiferis spũalit̃ ad ad quisitionẽ eterne uitę
pcedunt tales accusationes & detractiones: atq
ait non debere plus sapere quam oportet sapere.
s saꝑe ad sobrietatẽ. indefinitione pietatis ꝑduran¬
tes. Qui enĩ hanc p̾tereunt: ñ tantũ lesi sunt de¬
cidentes a corroboratione sua. s in si pientiȩ sue
dereliquert̃ domib memoriam: ut in his in qͥb
peccauerunt minine latere potuissent. Gła enĩ
casus illius est. Idoq conueniens est. Hanc qͥd̾e

Expanded text:
nem iniquitatum illius. Quoniam auris zeli audit omnia, et tumultus murmurationum non abscondetur. . Haec enim si amplecti voluissent proprio et sano sensu, ad reprobum sensum minime laberentur: sed per Dei timorem sermonum suorum praecaventes custodiam, piam sanctorum patrum diffinitionem sine quadam nocumenti praesumptione, utique conservassent. Quoniam dicit sacrum eloquium: Consilium bonum conservabit te, et mens bona custodiet te . Non enim de fontibus salutiferis spiritualiter ad acquisitionem aeternae vitae procedunt tales accusationes et detractiones, atque ait: Non debere plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem , in definitione pietatis perdurantes. Qui enim haec praetereunt, non tantum laesi sunt, decidentes a corroboratione sua, sed insipientiae suae dereliquerunt domibus memoriam, ut in his, in quibus peccaverunt, minime latere potuissent. Gloria enim casus illius est. Ideoque conveniens est, hanc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nos semꝑ paratos habere. etiam si necesse fuerit
usq ad mortẽ ad quecumq uobis necessaria fuerit
dno opem ferente ꝑficienda. Illi tamen tamen auc¬
tore dõ ꝑibunt. & uos stabitis: si tamen labor ur̃
ñ fuerit inanis s plenus fide & karitate. Ve in¬
quit propħa qui potum dat amico suo. mittens fel
suum. Et iterum sapientissimus salomon ait.
Oloquit᷑ iniqua ñ potest latere: nec pret̾iet illi
corripiens iudiciũ. In cogitationib gͦ impii ut̃

Expanded text:
nos semper paratos habere etiam si necesse fuerit nos semper paratos habere etiam si necesse fuerit usque ad mortem, ad quaecumque vobis necessaria fuerint Domino opem ferente perficienda. Illi tamen, auctore Deo, peribunt, et vos stabitis, si tamen labor vester non fuerit inanis, sed plenus fide et charitate. Vae, inquit propheta, qui potum dat amico suo, mittens fel suum . Et iterum sapientissimus Salomon ait : Qui loquitur iniqua non potest latere, nec praeteriet illum corripiens judicium. In
Abbreviated transcription (Latin):
đi: & eos qui ei seruire debent affligimus: Marty¬
res enim passi st̃: ñ tamen anime eoꝵ occise st̃
incorporis passione. ore ueritatis testante. Nolite
timere eos qͥ occidunt corpus: animã autẽ ñ posst̃
occidere. Ybi agnosci oportet qͦd ammȩ martyrum
corpore pempto supplicus ex tingui ñ posst̃. nec
animȩ predicatoꝵ & doctoꝵ ꝑsequi debuissent aut
ꝑturbari. & adi famulatu a uerti. quia cum corpo¬
rib non deficiunt. Tales autem ꝑturbatores ȩcete
non solũ p̾dicta agunt mala. s & memorias marty¬
rum exsecrantur. Quappt̃ in p̾fata constitumus
synodo uobisq & omnib ȩccłus tenendũ & agendũ
mandamus: ut suꝑ memorias martyrum misse
celebrent᷑: ne memoriȩ eorũ atalib extingui aut
ueneratio possit prohiberi. Ios uͦ fr̃s nolite multũ
turbari. nolite uexari: s confortamini in dno & ii
potentia claritatis ciꝰ. Habetote interim ista ad sus

Expanded text:
Dei, et eos qui ei servire debent, affligimus? MartyDei, et eos qui ei servire debent, affligimus? Martyres enim passi sunt , non tamen animae eorum occisae sunt in corporis passione, ore Veritatis attestante: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . Ubi agnosci oportet, quod si animae martyrum, corpore perempto, suppliciis extingui non possunt, nec animae praedicatorum et doctorum persequi debuissent, aut perturbari, et a Dei famulatu averti, quia cum corporibus non deficiunt. Tales autem perturbatores Ecclesiae non solum praedicta agunt mala, sed et memorias martyrum execrantur. Quapropter in praefata constituimus synodo, vobisque et omnibus Ecclesiis tenendum et agendum mandamus, ut super memorias martyrum missae celebrentur, ne memoriae eorum a talibus extingui, aut veneratio possit prohiberi. Vos vero, fratres, nolite multum turbari, nolite vexari, sed confortamini in Domino, et in potentia claritatis ejus . Habetote interim ista ad suff
Abbreviated transcription (Latin):
ex hiberi de ꝓuncia ad prouintiã uł ad comitatũ
oportet: nisi ad relationem iudicis adquem fuerit
appellatũ. id est ut auctor semꝑ rei forum sequatur.
Siquis autẽ iudicem aduersũ sibi senserit: uocẽ
appellationis exhibeat. quam nulli oportet nega¬
ri. Peregrina uͦ iudicia generali sanctione ꝓhibemꝰ:
qͥa in dignũ est ut ab externis iudicetur qͦ cõpuin¬
tiales & a se electos debet habere iudices. Hec fr̃s ad
unanimit᷑ st̃ decreta: ut si forte aliqͥs stultoꝵ uos
accusare qͥ diabolice deceptionis errore decepti st̃.
uoluerint: dum ista legerint uł audierint. resi¬
piscant. & adunitatis concordiã reuertant᷑. & qͦd
priꝰ erat inultionẽ. transibit ingłam. Nã ꝓcul
tuntur. & ad nocumenta bonoꝵ transeunt. Ait id̾e
ꝑfecte cognouissent. & amassent. nunqm seruos
eius ꝑturbassent. nec uerbis aut factis ꝑsecuti es¬
insequimur fr̃s cur cur ꝑturbamus statum ȩccłe

Expanded text:
exhiberi de provincia ad provinciam , vel ad comitatum exhiberi de provincia ad provinciam , vel ad comitatum oportet, nisi ad relationem judicis, ad quem fuerit appellatum, id est, ut auctor semper rei forum sequatur. Si quis autem judicem sibi adversum senserit, vocem appellationis exhibeat quam nulli oportet negari . Peregrina vero judicia generali sanctione prohibemus: quia indignum est, ut ab externis judicetur qui comprovinciales et a se electos debet habere judices. Haec, fratreunanimiter sunt decreta, ut si forte aliqui stultorum vos accusare, qui diabolicae deceptionis errore decepti sunt, voluerint, dum ista legerint vel audierint, resipiscant et ad unitatis concordiam revertantur: et quod prius erat in ultionem, transibit in gloriam. Nam procul rtuntur et ad nocumenta honorum transeunt. Ait autemperfecte agnovissent et amassent, numquam servos ejus perturbassent, nec verbis aut factis persecuti esinsequimur fratres? Cur perturbamus statum Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
occurrerit. hoc est nisi alia preoccupauerit necessi¬
tas infra spatium predictoꝵ mensiũ. & eo amplius
prout causa dictauerit. Qđ si ex utraq parte ad
causam dicendam uenerint. qa unus absq altero
audiri non debet. querendũ est iniudicio. cuius
sint conuersationis & fidi atq suspicionis accusa¬
tores. aut qua intentione hoc faciant: qa ad hoc ad¬
mitti ñ debent nisi bonȩ conuersationis & recte fidi
uiri. hi uidelicet qͥ omĩ suspicione careant. neq
epoꝵ culpabiles apparuerint. ad arguendum ñ
adinittantur: nisi ꝓpͥas causas asserere. ñ tam̃ cri¬
minales uł eccłasticas uoluerint. In famis enim ꝑ¬
sona. nec ꝓcurator potest ee̾ nec cognitor. Absente
uͦ adu̾sario ñ audiator accusator: nec sententia
absente parte alia a uidice dicta ullã optinebit fir¬
mitatem. Neq absens ꝑ alium accusare aut accusa¬
ri potest. nec affinis testis admittatur. Neminẽ ergo

Expanded text:
occurrerit: hoc est, nisi eum aliqua praeoccupaverit necessioccurrerit: hoc est, nisi eum aliqua praeoccupaverit necessitas infra spatium praedictorum mensium, et eo amplius, prout causa dictaverit. Quod si ex utraque parte ad causam dicendam venerint; quia unus absque altero audiri non debet, quaerendum est in judicio, cujus sint conversationis et fidei atque suspicionis accusatores aut qua intentione hoc faciant: quia ad hoc admitti non debent, nisi bonae conversationis et rectae fidei viri, hi videlicet qui omni suspicione careant, et boepiscoporum culpabiles apparuerint , ad arguendum non admittantur, nisi proprias causas asserere non tamen criminales vel ecclesiasticas voluerint. Infamis enim persona , nec procurator potest esse, nec cognitor. Absente vero adversario , non audiatur accusator: nec sententia, absente parte alia, a judice dicta, ullam obtinebit firmitatem : neque absens per alium accusari , aut accusare potest, nec affinis illis admittatur. Neminem ergo
Abbreviated transcription (Latin):
testati eius abhonorabili concilio legali ordine
redintegrentur. Presul uͦ cum omini honore sta¬
tui pristino redoatur. Et ipse dispositis ordina¬
tis ꝙ libere ac secure diu suis: tunc regulariter
infra quattuor uł quinq aut septem menses. iuxta
quos possibilitas ei fuerit. & non ante conuocatus.
ad tempꝰ concilio in legitimo & canonico ueniat
ad causam & si ita iuste uidetur accusantium ppo¬
sitionib respondeat. Nam hoc summoꝑe proui¬
aendum est ne antequam hȩc omnia fiant coactꝰ
respondeat: quia contentio semꝑ uitanda est. Ad
appareat nulli xpĩano uideri iure potest. quia
talis presumptio sacrilegium est. & auctor taliũ
saerilegus. Qd siegiotans fuerit epc aut aliqua
eum grauis necessitas detinuerit pro se legatũ ad sy¬
nodum mitat. Nec a cõmunione suspendatur cui
crimen intenditur. nisi ad causam suam dicendam
electoꝵ iudicũ die statuta litteris euocatus minime

Expanded text:
testati ejus ab honorabili concilio legali ordine testati ejus ab honorabili concilio legali ordine redintegrentur; praesul vero cum omni honore statui pristino reddatur, et ipse dispositis ordinatisque libere atque secure diu suis, tunc regulariter infra quatuor vel quinque, aut septem menses, juxta quod possibilitas ei fuerit, et non ante, convocatus ad tempus, concilio in legitimo et canonico, veniat ad causam: et si ita juste videtur, accusantium propositionibus respondeat. Nam hoc summopere providendum est, ne antequam haec fiant, coactus respondeat, quia contentio semper vitanda est. Adiappareat, nulli christiano videri jure potest, quia talis praesumptio sacrilegium est, et auctor talium, sacrilegus. Quod si aegrotans fuerit episcopus , aut aliqua eum gravis necessitas detinuerit, pro se legatum ad synodum mittat. Nec a communione suspendatur, cui crimen intenditur ; nisi ad causam suam dicendam electorum judicum die statuta litteris evocatus, minime
Abbreviated transcription (Latin):
regularit conuocare debebunt. ita ut ab omnib eĩoe
prouintiȩ epĩs in ibi audiatur. Quo & ipse regula¬
rit̃ conuocatus. si eum aut infirmitas aut alia gra¬
uis necessitas non detinuerit. ad ẽe debebit: quia
ultra ꝓuintie tͣminos accusand ante licentia ñ est
quã audientia rogetur. Nam si suis fuerit reb aut ȩc¬
cłie sibi cõmisse expoliatus. aut qͦd absit qͦd alienũ
ab omnib esse debet fidelib a sede ꝓpria eiectus. aut
indetentione aliqua a suis ouib fuerit sequestratꝰ:
tune canonice antequam in pristino restituatur eũ
omni priuilegio suo honore. & sua omnia quȩ in¬
sidiis inimicoꝵ suoꝵ ei ablata fuerunt legibꝰ redin¬
tegrent᷑. nec uocari nec iudicari poterit: nisi ipse
pro sua necessitate. minime tamen iudicandus
aduenire sponte elegerit. Hullatenus gͦ a quoqmͣ
respondere rogetur: antequam integerrime omĩa
quȩ ꝑsuggestiones inimicorũ suoꝵ amiserat. po¬

Expanded text:
regulariter convocare debebunt, ita ut ab omnibus ejusdem regulariter convocare debebunt, ita ut ab omnibus ejusdem provinciae episcopis inibi audiatur. Quo et ipse regulariter convocatus si eum aut infirmitas, aut alia gravis necessitas non detinuerit adesse debebit, quia ultra provinciae terminos accusandi ante licentia non est, quam audientia rogetur. Nam si suis fuerit aut Ecclesiae sibi commissae rebus exspoliatus, aut quod absit quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus a sede propria ejectus, aut in detentione aliqua a suis ovibus fuerit sequestratus, tunc canonice antequam in pristino restituatur cum omni privilegio suo honore et sua omnia quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerunt legibus redintegrentur, nec convocari, nec judicari poterit, nisi ipse pro sua necessitadvenire sponte elegerit. Nullatenus ergo a quoquam respondere rogetur, antequam integerrime omnia quae per suggestiones inimicorum suorum amiserat, po
Abbreviated transcription (Latin):
odit uos mundus. io est mundi amatores. Qeqͥd
tamen hi loquuntur. aut aduersum uos agunt.
uos semꝑ integram seruate fidem. & puram habe¬
tote conseientiam: ut integer sp̃s & anima seruet̾
indie añ. Nos uͦ ad supplementũ urm̃ frs & coep̃os
nrõs uocatumus ampluis quam septuaginta: cum
quibus hec quȩ subter habentur inserta regularit᷑
tractando decreuimus. Urĩs enim epłis in omniũ
audientia ꝑ lectis quȩ multas ut nostis querimo¬
Hec sunt quȩ deinceps ppt̃ malorũ hominũ in¬
sidias. qui in eccłam & in ȩccłasticos in different
seuiunt uiros. conseruari firmissime uolumus
in scła. Siquis ep̃c ab illis accusatorib qui recipi¬
endi sunt fuerit accusatꝰ. postquã ipse ab eis caritatiue
conuent᷑ fuerit ut ipsam causã emendare debeat. Seã corri¬
gere noluerit: ñ olim sed tẽ ad sũmos primates causa ei canoni¬
ce deferatur. qui in congruo loco infra ipsam puintiam
tempore congruo idest autumnali. estiuo seonciliũ

Expanded text:
odit vos mundus , id est, mundi amatores. Quidquid tamen hi loquantur, aut adversum vos agant, vos tamen semper integram servate fidem, et puram habetote conscientiam, ut integer spiritus et anima servetur in die Domini . Nos vero ad supplementum vesros vocavimus amplius quam septuaginta, cum quibus haec quae subter habentur inserta, regulariter tractanda decrevimus. Vestris enim epistolis in omnium audientia perlectis, quae multas ut nostis querimoHaec sunt, quae deinceps propter malorum hominum insidias, qui in Ecclesiam et in ecclessaeviunt viros, conservari firmissime volumus in saecula. Si quis episcopus ab illis accusatoribus qui recipiendi sunt, fuerit accusatus, postquam ipse ab eis charitative conventus fuerit, ut ipsam causam emendare debeat, et eam corrigere noluerit, non olim sed tunc ad summos primates causa ejus canonice deferatutempore congruo, id est autumnali vel aestivo concilium
Abbreviated transcription (Latin):
Ecotps neis quibcumo tribulationib laborant¬
s. cenis sucturratis iuirib & cumeis cõpate nesi.
orucem̃ ade am̃ saluatoris portetis. uit ueri ipsaus
imidit nec auris audiuit. nec incor hominis ascen¬
gitique pparauit as diligentib se. ꝑ dñm nrimiho

Expanded text:
 tribulationibus laborantibus, totis succurratis viribus, et cum eis compatientes, crucem ejusdem Domini Salvatoris portetis, ut veri ipsius non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae preparavit Deus diligentib
Abbreviated transcription (Latin):
norũ oꝑum & spũaliũ studiorũ
dm auctorem esse non dubium.ẽ.
qui eorũ incitat mentes & adiuuat
actiones. Unde letari me fecerunt
scͥpta ura ex bono studio & ex integritate ficdi deuo¬
tionis ur̃e: s ex afflictione & cont̾ritione uĩa mag¬
ua ex parte tristauere. Tristis enim tristes legi lit¬
teras urãs: & sc̃pta mesta merore debito ꝑcutur¬
ri. quia sicut nos ȩccłarum pax sacerdotũꝙ eius
concordia & tranquillitas plebis. audire facit
gaudium cȩleste. ita nos affligit. & deicit. fr̃na
afflictiõ. Uos tamen nolite multũ tristari: quia¬
sicut ipsa ꝑse ueritas ait. si de hoc mundo fuisse¬
tis. mundus qͦd suũ erat diligeret. S quia de hoc
munoo ñ estis. s ego elegi uos de munoo ꝓpterea

Expanded text:
alium studiorum Deum auctorem esse non dubium est, qui eorum incitat mentes et adjuvat actiones. Unde laetari me fecerunt scripta vestra ex bono studio et ex integritate fidei devotionis vitae, sed ex afflictione et contritione vestra magna ex parte tristavere. Tristis enim tristes legi litteras vestras, et scripta moesta moerore debito percucurri, quia sicut nos ecclesiarum pax sacerdotumque ejus concordia et tranquillitas plebis audire facit gaudium coeleste, ita nos affligit et dejicit fraterna afflictio. sicut ipsa per se Veritas ait: Si de hoc mundo fuissetis, mundus quod suum erat, diligeret: sed quia de hoc mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo, propterea
Abbreviated transcription (Latin):
atum fecit dominus in orbe terrarum. ñ quia ut
illi putant inferiorem patre intimaret hominib
filium. sed quia nouissimũ eiꝰ annuntiaret ad¬
uentum. Si gͦ ut predictum est. aaron filii pres-¬
biterorum figuram gestabant. & aaron summi
sacerdotis id est epĩ: moyses indubitanter xp̃i tene
dux populoꝵ. & uerus pͥnceps sacerdotum & do¬
minus pontificum. cui est honor & gła inscl̃a scł̃oꝵ¬

Expanded text:
atum fecit Dominus in orbe terrarum, non quia, ut atum fecit Dominus in orbe terrarum, non quia, ut illi putant, inferiorem Patri intimaret hominibus Filium, sed quia novissimum ejus annuntiaret adventum. Si ergo, ut praedictum est, Aaron filii presbyterorum figuram gestabant, et Aaron summi sacdux populorum, verus princeps sacerdotum, et dominus pontificum, cui est honor, et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
Dum lucem habetis ambulate inlucem. ne uos
ti pseudo propħe exierunt in hunc mundum. Et
paulus apłs. Tempus enim breue. ẽ Et iterum.
Preterit enim figura huiꝰ mundi. & iterum. Om¬
nia hȩc adcorrettionem nrãm facta sunt: in quos
fines scłoꝵ obuenerunt. Nam dominus in ipsa
oratione dominica breuiauit nobis sermonem:
dum nos a multiloquio prohibens. pauca docue¬
rit quȩ ꝑtineant ad salutem. Cum oratis inqͥt:
nolite multum loqui. Et infra. Uos autem cum
oratis: dicite. Pater nr̃ qui es in celis. & cetera. Non
enim propħa filium di in hoc capitulo minoratum
designauit in uerbo. qm̃ ipse inpropħis retro tempo
ros nouissimo tempore loquitur. Ego inquit qui
loquebar inseruos meos propħas. ecce adsum. O
alius propħa. Sicuti est ab initio usq insȩculum.
Neq adiectum. ẽ. ei neq minuetur illi. qm̃ ipse. ẽ.
dominus creature sue. Ecce quale uerbum breui¬

Expanded text:
» « dum lucem habetis, ambulate in lucem, ne vos » « dum lucem habetis, ambulate in lucem, ne vos ti pseudoprophetae exierunt in hunc mundum. Et Paulus apostolus: Tempus enim breve est . Et iterum: Praeterit enim figura hujus mundi . Et iterum: Omnia haec ad correctionem nostram facta sfines saeculorum obvenerunt. Nam Dominus in ipsa oratione Dominica breviavit nobis sermonem, dum nos a multiloquio prohibens, pauca docuerit quae pertinent ad salutem. Cum oratis inquit, « nolite multum loqui . » Et infra: Vos autem cum oratis, dicite: « Pater noster qui es in coelis , » etc. Non enim propheta Filium Dei in hoc capitulo minoratum designavit in verbo, quoniam ipse in prophetis retro temportolicos viros novissimo tempore loquitur. Ego inquit qui loquebar in servos meos prophetas, ecce adsum. Et alius propheta: « Sicut est ab initio usque in saeculum, neque adjectum est ei, neque minuetur illi , » quoniam ipse est Dominus creaturae suae. Ecce quale verbum brevi
Abbreviated transcription (Latin):
redimere: Aut non est in me uirtus ad liberan¬
dum. dicit dominus omnipotens.: Et iterum.
Hec dicit dominus omnipotens. Hunquid adbre¬
uiata est manus mea. ut saluare non possit: Aut
non potest uiuificare corhumilium & sp̃m̃ con¬
tritorum: Et ut brachium patris quȩ manꝰ
est. filium esse doceret: intulit dicens. Parauit
oñs brachium sc̃m suum inocłis omĩũ gentiũ
& uidebunt omnes fines terrȩ salutare eius.
Nam & innouissimo tempore hic sensus non ina¬
niter poterit coaptari. in quo dempore dominus
pro redemptione nr̃ãcarnem suscipiendo aduenit.
ut & illum qui habebat mortis imperium morte sua¬
destrueret. & eos quos intenebris & umbra mortis
captiuos subegerat. uirtutis suȩ potentia in ipso
paruo & exiguo temporis spatio liberaret. De hoc
etiam exiguo tempore discipulos instruebat: dũ
eos inlucem cum adhuc tempus haberent incȩ¬
ere premonebat. Pueri inquit. nouissima hora ẽ.

Expanded text:
redimere? aut non est in me virtus ad liberanredimere? aut non est in me virtus ad liberandum, dicit Dominus omnipotens ? Et iterum: Haec dicit Dominus Deus omnipotens: Nunquid abbreviata est manus mea, ut salvare non possit ? Aut non potest vivificare cor humilium et spiritum contritorum. Et ut brachium Patris quae manus est, Filium esse doceret, intulit dicens: Paravit Dominus brachium sanctum suum in oculis omnium gentium, et videbunt omnes fines terrae salutare ejus . Nam et in novissimo tempore hic sensus non inaniter poterit coaptari, in quo tempore Dominus 402 pro redemptione nostra carnem suscipiendo advenit, ut et illum qui habebat mortis imperium sua morte destrueret, et eos quos in tenebris et umbra mortis captivos subegerat, virtute suae potentiae in ipso parvo et exiguo temporis spatio liberaret. De hoc etiam exiguo teeos in lucem cum adhuc tempus haberent incedere praemonebat. « Pueri inquit novissima hora est ,
Abbreviated transcription (Latin):
uentes atq rectam fidem tenentes consolidare. Illis
gͦ qͥ dicunt qͦd filius ineo minor ẽ. qͥa propħa inqͥt.
uerbum faciet dominus breuiatum uniuerso orbi:
ita respondendum est diuinis testimoniis. Uerbũ¬
breuiatum. qđ dñs faciet suꝑ terram. ñ imminu¬
tionem ditatis in filio di significat. sed dispensa¬
tionem susceptȩ carnis annuntiat. Inquali dis¬
pensatione. non solum patre hominis filium. sed
etiam angłis legimus minoratum. paulo apło attes
tante. Eum autem inquit modice minus ab angłis
minoratum uidimus iħm ꝓpter passionẽ mortis.
gła & honore coronatum. Et infra. Propter quã
causam non confunditur fr̃s eos uocare dicens.
Annuntiabo nomen tuum frĩb meis: in medio ee¬
cłiȩ laudabo te. Et propħa inquit. Minorasti
eum paulominus ab angłis. gła & honore coro¬
nasti eum. Et ut uerbum di patris breuiatũ ñ
factus est sermo meus. aut paruus. ut non possim

Expanded text:
ventes atque rectam fidem tenentes consolidare. Illis ventes atque rectam fidem tenentes consolidare. Illis ergo qui dicunt quod Filius in eo minor est, quia propheta inquit, verbum faciet Dominus breviatum universo orbi, ita respondendum est divinis testimoniis. DEbreviatum quod Dominus faciet super terram non minutionem deitatis in Filio Dei significat, sed dispensationem susceptae carnis annuntiat; in quali dispensatione non solum patre hominis filium, sed etiam angelis legimus, minoratum, Paulo attestante apostolo. Eum autem, inquit, modice minus ab angelis minoratum vidimus Jesum, propter passionem mortis gloria et honore coronatum. Et infra: Propter quam causam non confunditur fratres eos vocare, dicens: Annuntiabo « nomen tuum fratribus meis, in medio Ecclesiae laudabo te , » et propheta inquit: « Minorasti eum paulo minus ab angelis, gloria et honore coronasti eum , » et ut verbum Dtus factus est sermo meus, aut parvus, ut non possim
Abbreviated transcription (Latin):
queritur: & nescire se principatũ nescientium pro¬
testatur: quia profecto hi qui ea quȩ sunt dni nes¬
ciunt. a domino nesciuntur: paulo attestante qͥ ait.
Si quis ignorat ignorabitur. Hinc & psalmista ñ
optantis animo. sed propħantis mysterio denun¬
tiat dicens. Obscurentur ocłi eorum ne uideant.
& dorsum eorum semꝑ incurua. Obscuratis ergo
ocłis dorsum flectitur: qm̃ cum lumen scientiȩ per¬
dunt qui prȩeunt. sine dubio ad portanda pecca¬
torum onera inclinantur sequentes. Hic gͦ inter
manus latronum. & dentes furentium luporum
ut cumq uersamur: id̾o & docere alios. & nos ip¬
sos ꝑut dñs dederit prouidere debemus. Sane
ꝑcussor ille dicitur doctor. qui sermone inartili
conscientiam ꝑcutit infirmorũ. Ideo tenere uos
& omnes fideles oportet. cum qui scd̃m doctrinã
est fidelem sermonem. ut potens sit consolari indoc¬
trina scã. & contra dicentes redarguere. & recte ui¬

Expanded text:
queritur, et nescire se principatum nescientium proqueritur, et nescire se principatum nescientium protestatur, quia profecto hi qui ea quae sunt Domini nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante, qui ait: « Si quis ignorat, ignorabitur : » hinc et Psalmista non optantis animo, sed prophetantis mysterio, denuntiat, dicens: « Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva ; » obscuratis ergo oculis, dorsum flectitur, quoniam cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, sine dubio ad portanda peccatorum onera inclinantur sequentes. Hic ergo inter manus latronum, et dentes furentium luporum utcunque versamur. Ideo docere alios et nosipsos, prout Dominus dederit, providere debemus. Sane percussor ille dicitur doctor, qui sermone inutili conscientiam percutit infirmorum. Ideo tenere vos et omnes fideles oportet eum qui secundum doctrinam est fidelem sermonem, ut potens sit consolari in doctrina sancta, et contradicentes redarguere, et recte vi
Abbreviated transcription (Latin):
iuste obedirent pͥmatib. sicut in legib scłi olim
ordinatum erat. Qui ñ primatũ. sed aut metropoli¬
tanorum aut archiep̃crũ nomine. fruerentur. ꝙ
licet singule metropoles ciuitates. suas ꝓuintias
habeant. & suos metropolitanos iudices habere
debeant ep̃os. sicut prius metropolitanos iudices
habebant seculares: primates tamen ut prefpeuo
est. & tunc & nunc habere uisse sunt. ad quos post
sedem apłicam summa negotia conueniant. ut¬
ibidem quib nec esse fuerit releuentur. & iuste
restituantur: & hi qui miuste opprimuntur iuste
rimanda & futuris tenenda temporib mittimus.
& reliquis frib predicanda ac cunctis fidelibus
tradenda mandamus: ne pastorum imꝑitia qͥ secun¬
tur de teriores fiant. dicente domino ꝑ propħam.
Ipsi pastores ignorauerunt intelligentiam. Quos
rursus dominus detestatur. dicens. Et tenentes
legem. nescierunt me. Nesciri gͦ ueritas se ab eis con¬

Expanded text:
juste obedirent primatibus, sicut et in legibus saeculi juste obedirent primatibus, sicut et in legibus saeculi ordinatum erat, qui non primatum, sed aut metropolitanorum aut archiepiscoporum nomine fruerentur. Et licet singulae metropoles civitates, suas provincias habeant, et suos metropolitanos habere debeant episcopos, sicut prius metropolitanos habebant judices saeculares, primates tamen ut praefixum est, et tunc et nunc habere jussae sunt, ad quos post sedem apibidem quibus necesse fuerit, releventur, et juste restituantur, et hi qui injuste opprimuntur, juste rimanda et futuris tenenda temporibus mittimus, et reliquis fratribus praedicanda, ac cunctis fidelibus tradenda mandamus, ne pastorum imperitia qui sequuntur deteriores fiant, dicente Domino per prophetam: « Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam , » quos rursus Dominus detestatur, dicens: « Et tenentes legem nescierunt me . » Nesciri ergo veritas se ab eis con