comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nõ om̃i spũi credere. ⁊ ne cito mo¬
ueatur certa ꝓ incertis deserere.
per insidiari. quam solam uirtutũ
nouit coronari. tutiusꝙ ee ini
ea uocatõe qua uocatus est simpli¬
citer ꝑseu̾are. qͣm sub spetie qͣsi
melioris boni id quidem quod iã
cepit ãmittẽ. nec ad id quod p̃su¬
mit fortassis suffic̾e̾. ad hugonẽ.
ilectissimo suo domno.H.
le idem quod sibi. In nr̃is
pͥorib litt̾is aut ego qͣntum ex ue¬
stris ꝑpenditur minus apte scrip¬
si. quod uolui: aut uos alit̾ illas
intellexistis qͣm debiustis. Si qͥdẽ
que uobis de monachi illius sus¬
ceptõe euentura denutiaui. ue¬
rciter ira timui ⁊ ad huc timeo
ut scripsi. Non tam̃ ad hoc illa uo¬
bis p̃dic̾e studui. quo uł suaderẽ
uł consulerem. uł certe ut scribi¬
tis censerem illum debere reddi:
qͥꝑpe qui ip̃ius iam̃ dudum fer¬
uentissimum desideriũ noui. ⁊ ei
potuis quod nũc illud adimple¬
u̾it debeo congratulari. S cum

Expanded text:
non omni spiritui credere, et ne cito monon omni spiritui credere, et ne cito moveatur certa pro incertis deserere, antiae insidiari, quam solam virtutum novit coronari: tutiusque esse in ea vocatione qua vocatus est, simpliciter perseverare, quam sub specie quasi melioris boni, id quidem quod jam coepit, dimittere, nec ad id quod praesumit, fortassis sufficere. ilectissimo suo domno HUGle, idem quod sibi. 1. In nostris prioribus litteris aut ego, quantum ex vestris perpenditur, minus aperte scripsi quod volui; aut vos aliter illas intellexistis quam debuistis. Siquidem quae vobis de monachi illius susceptione eventura denuntiavi, veraciter ita timui, et adhuc timeo, ut scripsi. Non tamen ad hoc illa vobis praedicere studui, quo vel suaderem, vel consulerem; vel certe ut scribitis, censerem illum debere reddi: quippe qui ipsius jamdudum ferventissimum desiderium novi, et ei potius, quod nunc illud adimpleverit, debeo congratulari. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm uelle resiste̾ suꝑne dispositio¬
ni. quia si ex deo est: nõ pot̾it dis¬
solui. Conandum est potius tibi
licet iuste indignationis stimu¬
los illa reprim̾e sententia: quã
quidam scõꝵ in simili fertur ꝓ
tulisse causa. Siquidem insti¬
gantib eum quibdam fratrib
atq increpantib cursuũ in sui
inuiriam ab alia susceptum
eccłia fugitiuũ nõ reqnireret:
bonus est. meus est. Fraudulent̾ tibi
⁊ nõ fideliter consulo: si idip̃m a me¬
pe nõ exigo. Nam cum unꝰ nr̃ nõ solũ
religione ꝓfessus. s ⁊ carne ꝑpingꝰ¬
quus. cliiaci me inuito ⁊ suscep¬
tus sit. ⁊ decineatur. doleo quidem
s sileo. orans ⁊ ꝓ illis ut uelint
ablatum redd̾e.⁊ ꝓ illo ut uelit
sponte rẽdire. sui uo̾ seruans ei
umdictam qui facturus est iu¬
ditium iniuriam patientib. ⁊
arguere ht̃ in equitate ꝓ mansu¬
etis terre. Frẽm hugonem de lausan¬
na ore tuo. ⁊ nr̃o sp̃u tõmonemus

Expanded text:
aquam velle resistere supernae dispositioaquam velle resistere supernae dispositioni; quia 46 si ex Deo est, non poterit dissolvi. Conandum est potius tibi, tuae licet justae indignationis stimulos illa reprimere sententia, quam quidam sanctorum in simili fertur causa protulisse. Siquidem instigantibus eum quibusdam fratribus atque increpantibus, cur suum in sui injuriam ab alia susceptum Ecclesia fugitivum non requireret: bonus est, meus est. » 3. Fraudulenter tibi et non fideliter consulo, si idipsum a meipso non exigo. Nam, cum unus noster non solum religione professus, sed et carne propinquus, Cluniaci me invito et susceptus sit, et detineatur; doleo quidem, sed sileo, orans et pro illis ut velint ablatum reddere, et pro illo ut velit sponte redire: sin vero, servans ei vindictam qui facturus est judicium injuriam patientibus, et arguere habet in aequitate pro mansuetis terrae. Fratrem Hugonem de Lausanna ore tuo, et nostro spiritu commonemus
Abbreviated transcription (Latin):
patiunt᷑. Nec idcuro tñ inm̾ito
hiis quos in anpietate uidemus.
positos amicis nr̃is compatimur.
quib utiq dum exitum ignora¬
mus. defectum metuimꝰ. Nm̃ qͥdẽ
sicut scĩs ⁊ electis tribulatio oꝑat᷑
patientiam. patientia ꝓbatõem. ꝓ¬
batõ spem. spes aut̃ non confunditi
sic dampnandis ⁊ repbis tribula¬
tio parit econtrario pusillanimi¬
tatem. pusillanimitas ꝑturbati¬
onem. ꝑturbatõ desꝑationem. ⁊
illa interimit. Ne gͦ hec ce tami
horrenda quod d̾s au̾tat demer¬
gat tempestas aque. ne huiꝰ tam
tremende abyssi absorbeat ꝓfun¬
dum. ne ue urgeat suꝑte tan in¬
explebilis puteus os suũ. sollici¬
te studeat humilis prudentia tua.
nõ uinci a malo s uinc̾e in bono
malum. Uinces aut̃ spem tuam
in deo fortiter figendo. ⁊ rei finẽ
longuanimit̾ expectando. Et si qͥ¬
dem ille resipuerit. siue ob timo¬
rem tui siue ob suum laborem:
bene. Sin aut̃ bonum est tͥ humi¬
liari sub potenti manu dei. ⁊ neqͣ¬

Expanded text:
patiuntur . Nec idcirco tamen immerito his quos in anxietate positos videmus, amicis nostris compatimur; quibus utique dum exitum ignoramus, defectum metuimus: quoniam quidem sicut sanctis et electis tribulatio operatur patientiam, patientia probationem probatio spem, spes autem non confundit ; sic damnandis et reprobis tribulatio parit e contrario pusillanimitatem, pusillanimitas perturbationem, perturbatio desperationem, et illa interimit. 2. Ne ergo haec te tam horrenda quod Deus avertat demergat tempestas aquae, ne hujus tam tremendae abyssi absorbeat profundum, neve urgeat super te tam inexplebilis puteus os suum: sollicite studeat humilis prudentia tua non vinci a malo, sed vincere in bono malum. Vinces autem, spem tuam in Deo fortiter figendo, et rei finem longanimiter exspectando. Et si quidem ille resipuerit, sive ob tui timorem, sive ob suum laborem; bene: sin autem, bonum est tibi humiliari sub potenti manu Dei, et nequ
Abbreviated transcription (Latin):
condoleam scit ille qͥ nr̃os
omniũ dolores in suo cor
ꝑe tulit. Qͣm libent̾ tibi si scirẽ
consulerem. si possem succurrerẽ.
tam efficacit̾ ip̃e mͥ qui om̃ta scit
⁊ omnia potest. in cunctis meis ne¬
cessitatib consulat ⁊ succurrati
Si frat̾ drogo de sua discessionei
me consuluisset absit ut cõsen¬
tirem. Si post discessionem ad noᷤ
diu̾tisset: absit ut susciꝑem. De¬
niq quod solum potui. ad alb̾em
qui eum suscepit nr̃as sicut sciᷤ¬
mox ꝓ eo litt̾as misi. Et nũc su¬
pater: Iam u̾o̾ qͣntum ad te ꝑti¬
net optime mecum nouit scĩtas
tua ꝑfectos solere uiros nõ solũ
consolante eos scriptura sic loqñ¬
te. Uasa figuli ꝓbat fornax: et
homines iustos temptatõ. Et
iuxta est dñs biis qui tribulato

Expanded text:
condoleam, scit ille qui nostros omnium dolores in corpore suo tulit. Quam libenter tibi, si scirem, consulerem; si possem, succurrerem: tam efficaciter ipse mihi qui omnia scit, et omnia potest, in cunctis meis necessitatibus consulat et succurrat. Si frater Drogo de sua discessione me consuluisset, absit ut consentirem: si post discessionem ad nos divertisset, absit ut susciperem. Denique, quod solum potui, ad abbatem qui eum suscepit, nostras mox, sicut scis, pro eo litteras misi. Et nunc supater? Jam vero quantum ad te pertinet, optime mecum novit Sanctitas tua, perfectos solere viros non solum riari, consolante eos Scriptura, et sic loquente: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio . Juxta est Dominus his qui
Abbreviated transcription (Latin):
tu feminco comam mutritis: lon¬
gis ac ꝓfusis camisiis ꝓpria uob̾ ueᷤ¬
tigia obnoluitis: delicatas ac tene¬
ras mamis amplis ⁊ cͥcũfluentib
manicis sepeliris. Suꝑ hec omnia
sa illa nimirum satis ienis et friuo¬
la: qua indelicet tał peosinnt᷑. et tã
pericłosa mlicia. Non sane alind ĩ t̾¬
nos bella monet. litesꝙ sucitat: nisi
ant irratõnabłis iracundie motꝰ: ant
inanis głe appetitꝰ: aut t̾rene qͣlis cños
possessionis cupiditas. Talib certe ex
cansis: necs occidere. neq octimbere
ant᷑ pͣlia dm̃ sui: nequagpͣ
metuentes. aut de hostinn cẽde
peccatum ͥ aut de sua morte ꝑicł̾m:
mortem pro ultione: et libentius
prebet si ip̃m mliti pro consolatõe
interit securior. Sibi prestat cum

Expanded text:
tu comam nutritis, longis ac profusis camisiis propria vobis vestigia obvolvitis, delicatas ac teneras manus amplis et circumfluentibus manicis sepelitis. Super haec omnia sa illa nimirum satis levis ac frivola, qua videlicet talis praesumitur et tam periculosa militia. Non sane inter vos aliud bella movet, litesque suscitat, nisi aut irrationabilis iracundiae motus, aut inanis gloriae appetitus, aut terrenae qualiscunque possessionis cupiditas. Talibus certe ex causis neque occidere, neque occumbere antur praelia Domini sui, nequaquam metuentes aut de hostium caede peccatum, aut de sua nece periculum: mortem pro ultione, et libentius praebet se ipsum militi pro consolationeinterit securior. Sibi praestat cum
Abbreviated transcription (Latin):
Qiud petcaui: Si mo¬
nui magistrũ robertum
us. ob sanam doctimã que aput
illũ ẽẽ disnoscit᷑. id putaui ne¬
cessariũ ⁊ adhuc puto. Si rogaui
sublimitatem ur̃am ut ꝑmitt̾e¬
tis etiã nũc id ip̃m rogarẽ nisi
eam de pͥori p̃ce indignatã sen¬
sissem. Si dixi hominẽ fultũ gr̃a
amicoꝵ quoꝵ in curia nõ mini¬
ma auctoritas est. id dixi quod uo¬
bis formĩdaui⁊ adhuc formido.
Nam quod post appellatõem fac¬
tam extendistis manũ ut accepi¬
mus ad res appellantis: nec lau¬
daui nec laudõ. Uerũptam̃ uolũ¬
tati ur̃e in aliquo contradit̾e nͨ
consului ei nec consulo. Decet̾o
colere semꝑ digna ⁊ debita uene¬
ratõe parati. Huiꝰ testimonio cõ¬
scientie audemꝰ adhuc ãd uos p̃¬
ẽẽ dũ taxat atq consilio. ut ma
sit parisius demorari. Retribu¬
quos misimus in yberniam. Ad re

Expanded text:
id peccavi? Si monui magistrum Robertum isiis ob sanam doctrinam quae apud illum esse dignoscitur, id putavi necessarium, et adhuc puto. Si rogavi sublimitatem vestram ut permitteretis, etiam nunc idipsum rogarem, nisi eam de priori prece indignatam sensissem. Si dixi hominem fultum gratia amicorum, quorum in curia non minima auctoritas est, id dixi quod vobis formidavi et adhuc formido. Nam quod post appellationem factam, extendistis manum ut accepimus ad res appellantis, nec laudavi nec laudo. Verumtamen voluntati vestrae in aliquo contradicere nec consului ei nec consulo. De caetero colere semper digna et debita veneratione parati. Hujus testimonio conscientiae audemus adhuc ad vos, prece duntaxat atque consilio, ut magsit Parisius demorari. Retribuquos misimus in Hiberniam. E
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicem᷑. et repleamꝰ terum.
nec ĩmolemus agnum. nec mys¬
ticum pascha celebremꝰ. qr hec
abiq templo ficri loge ꝓhibetur.
sigamꝰ septimo mense tab̾nacu¬
lum. et sollempne ieiumum buci¬
na concrepemus. Qd̾ si hec omma
spũalib spiritualia comparantos.
scientes q cum paulo. qd̵ lex sp̃ua¬
lis est. et dauid u̾ba canentes. re¬
uela ocłos meos ⁊ confidãbo mira¬
bilia de lege tua: fic intelligamꝰ.
ut dñs quoq nr intellexit. et int̾¬
p̾tatus est salb̾m. Aut aurum
repudiemꝰ cum cet̾is suꝑstitionib
iudooꝵ: aut si aurum placet. pla¬
ccant ⁊ iuider quos cum anroant
probare nobis neccesse est aut damp¬
nare. Comuiua tibi uitanda sunt
rib tument. Tiipe est autẽ ante
fores sacerdotis dm̃i crucifixi ⁊ pau¬
ꝑis. ⁊ qui cibo quoq uescebatur a¬

Expanded text:
multiplicemur et repleamus terram; multiplicemur et repleamus terram; nec immolemus agnum nec mysticum pascha celebremus, quia haec absque templo fieri lege prohibentur; figamus septimo mense tabernaculum et sollemne ieiunium bucina concrepemus. quodsi haec omnia spiritalibus spiritalia conparantes scientesque cum Paulo, quod lex spiritalis est, et Dauid uerba cantantes: reuela oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua sic intellegamus, ut dominus quoque noster intellexit et interpretatus est sabbatum, aut aurum repudiemus cum ceteris superstitionibus Iudaeorum aut, si aurum placet, placeant et Iudaei, quos cum auro aut probare nobis necesse est aut damnare. Conuiuia tibi uitanda sunt ribus tument. turpe est ante fores sacerdotis domini crucifixi et pauperis et qui cibo quoque uescebatur a
Abbreviated transcription (Latin):
ctam: qmͣ eloquentiam pecca
et columnas eccłie substrahunt.
Marmora nitent auro. splendẽt
laquearia. geminis altare tlistĩ¬
guitur: et ministroꝵ xp̃i nul¬
la electio est. Noq uero aliqͥs
mͥ opponat diues in uidea tem¬
plum. mensas. lucernas. thur¬
ribła. patellas. ciphos. morta¬
riola. ⁊ cetera ex auro. fabresa¬
cta. Tunc hec probabant᷑ a do¬
muno qnͣdo sacerdores hostias
imolabant. et sangius pecu¬
Qmqm hec om̃ia p̾cesserunt in
siguram. scͥpta sunt autem ꝓpt̾
nos in quos fines scłoꝵ. deuene¬
runt. Nũc uͦ cum pauꝑtatẽ
domus sue paup dominus dedi¬
carit: portemus crucem. ⁊ clun
tias lutum putemus. Qͥd mi-¬
mammona: Quid susciptinus
q cliuiciis simplex delectat hy¬
storia: cum auro obseruemus
⁊ cetera. Ducant pontifices xp̃i
uxores uirgines. quamuis bo¬
ne mentis sit qui cicatcem hab¬
uerit. ⁊ deformis ẽ: priuetur a¬
sacerdotio. Lepra corporis: aĩe
uitiis p̾feratur. Crescamus et

Expanded text:
ctam, quam eloquentiam peccatctam, quam eloquentiam peccatet columnas ecclesiae substruunt: marmora nitent, auro splendent laquearia, gemmis altare distinguitur, et ministrorum Christi nulla electio est. Neque vero mihi aliquis opponat, dives in Judaea Templum, mensam, lucernas, thuribula, patellas, scyphos, mortariola, et caetera ex auro fabrefacta . Tunc haec probabantur a Domino, quando Sacerdotes hostias immolabant, et sanguis pecuQuanquam haec omnia praecesserint in figura: « Scripta sunt autem propter nos, in quos fines saeculorum devenerunt » . Nunc vero cum paupertatem domus suae pauper Dominus dedicarit, COGITEMUS crucem ejus, et divitias lutum putabimus. Quid mimammona? Quid suspicimus que diuitiis simplex nos delectat historia, cum auro obseruemus et cetera: ducant pontifices Christi uxores uirgines; quamuis bonae mentis sit, qui cicatricem habuerit et deformis est, priuetur sacerdotio; lepra. corporis animae uitiis praeferatur; crescamus et
Abbreviated transcription (Latin):
s p̾cium uestium linearum ñ
hab̾e. laudabile est. Alioqͥn ridi¬
cłm ⁊ plenum dedocoris. refer¬
to marsupio qd̵ sudarium ora¬
riumq non habeas głari. St̃¬
unt ut amplius accipiant. et
sub p̾̃textu elemosine querãt
druitias. que magis uenat̃o¬
et pisces. Modica in hamo esca
ponitur: ut matronarũ me
o saccłi ꝓtrahant᷑. Scit ep̃c cui
cõmissa est eccłia: que dispen¬
satiom pauꝑum cureq prefi¬
ciat. Melius est nõ habere qd
tribras: qmͣ impriidenter pe¬
tere qd dos. S et genus arro¬
gantie est: clementiorem te
uelle uideri. qmͣ pontisex xp̃i
est. Non om̃ia possumus os.
Alius in eccłia ocłs est. alius
lingua. aliꝰ manus. aliꝰ pos.
auris. uenter. et retera. Lege
u̾sa menbra unum corpus ef¬
cumt. Nec rusticus ⁊ simplex
frat᷑ ideo se scm̃ putet fi nichil
norierit: nec peritus et eloqñs
linguam existimet scĩtatemr
Multo q meliꝰ est e duob mri¬
ꝑfectis: rusticitatem habere sã¬

Expanded text:
sed pretium vestium linearum non sed pretium vestium linearum non habere laudabile est; alioquin ridiculum et plenum dedecori referteo marsuppio, quod sudarium orariumqunt, ut amplius accipiant; et sub praetextu eleemosynae quaerunt divitias, quae magis venaet pisces. Modica in hamo esca ponitur, ut matronarum in eo sacculi protrahantur. Sciat Episcopus, cui commissa est Ecclesia, quem dispensationi pauperum curaeque praeficiat. MELIUS EST non habere quod tribuam, quam impudenter petere quod recondam. Sed et genus arrogantiae est, clementiorem te velle videri, quam Pontifex Christi est. Non omnia possumus omnes. Alius in Ecclesia oculus est, alius lingua, alius manus, alius pes, auris, venter, et caetera. Lege diversa membra unum corpus efficiunt . Nec rusticus tamen et simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil noverit: nec peritus et eloquens, lingua aestimet sanctitatem. MULTOQUE MELIUS EST e duobus imperfectis, rusticitatem habere san
Abbreviated transcription (Latin):
si solus tacueris: solus ab oi̾b
stulticre condempnabis. Nichl̾
tam facile qmͣ uilem plebicłam¬
et indoctam concionem. lingue uo¬
lubilitate decipere: que quitqͥd
p̾ripuit ne esses pͥmus orator tu
illi ne solus in oranone ꝓ quinco
gallo qͥd de fauore uulgi et de ĩ¬
puis contionatorib loquatur at¬
tende. Ne his sraudib laudas.
Loquor em̃ que sum ip̃e imper
exꝑtus. Unus quidem poeta notm¬
natur homo perluteratus. cuiꝰ sunt
illa conuiuia poetarum ac philo¬
sophoꝵ cum facit euripidem et
menandrum inter se. ⁊ alio loco
socratem atq epicurum tlisserẽ¬
tes. quoꝵ etaies non amus s se¬
cłis scimus ẽẽ disiunctas. Atq
his qnͣto plausu ⁊ clamore moue¬
bant multos cliscipulos habentes
in teatro qui simus luteras nõ
cdidicerant. Uestes pullas eque de¬
uita ut canclidas. Ornatus ut
sordes pari modo fuge. qr alt̾um
delicias. Alt̾um głam redolet.
Non absq amctu liue inced̾e.

Expanded text:
si solus tacueris, solus ab omnibus si solus tacueris, solus ab omnibus stultitiae condemnaberis.\' nihil tam facile, quam uilem plebicet indoctam concionem, linguae volubilitate decipere. quae quidquid bi praeripuit, ne esses primus Orator: » tu illi, ne solus in oratione pro Quinto Gallio, quid de favore vulgi, et de imperitis concionatoribus loquatur, attende, ne his fraudibus ludaris. loquor enim, quae sunt ipse nuper I expertus—unus quidam poeta dominatur, homo per-1 litteratus, cuius sunt illa convivia poetarum ac philosophorum, cum facit Euripiden et Menandrum inter! se et alio loco Socraten atque Epicurum disserentes quorum aetates non annis, sed saeculis scimus fuisse! disiunctas. Atque his quantos plausus et clamores! movet! Multos enim condiscipulos habet in theatro! qui simul litteras non didicerunt. Vestes pullas aeque vita ut Candidas; ornatus et sanies pari modo fugiendae, quia alterum delicias! alterum gloriam redolet. Non absque amictu lineo incedere,
Abbreviated transcription (Latin):
tur audire. Et si alu inqͥt paulus
apłs fuerit reuelatum sedenti. pͥor
taccat. Potestis em̃ ꝑ singulos ꝓphe
deus s pacis. Gła patͥs: est filius
sapiens. Gaudeat ep̃c iudicio suo:
cum tales xp̃c elegerit sa cerdotes.
Aocente te in eccłia. non clamor po¬
puli. s gemitus suscitetur. Lacͥme
auditorum: laudes tue suit. Ser¬
mo prb̃i : scͥpturaꝵ lectione condi¬
tus sit Nolo te declamatorem. eẽ.
oue z mysterioꝵ peritum. ⁊ sacra¬
mentoꝵ dei eruclitissimũ. Uerba
uoluere. ⁊ celebritate clicendi a¬
pud imꝑitum uulgus admra¬
tiouem fui facere : indoctorum
hominum est. Attrita frons in¬
terp̾tatur sepe qd̃ nescit. et cum
aliis suaserit: sibi quoq usurpat
scientiam. Preceptor qͦndam me¬
us gregorius naz̾amenus roga¬
tus a me. ut exponeret qͥd sibi
ter lusit. docebo te inquiens sr̾
hac re in eccłia. in qͣmͥ om̃i
popło acclamanti cogeris inui¬
tus scire qd̃ nescis. Aut certe

Expanded text:
tutuapostolus, fuerit revelatum sedenti, prior taceat. Potestis enim per singulos prophetDeus, sed pacis . Gloria patris est filius sapiens . Gaudeat episcopus judicio suo, cum tales Christo elegerit sacerdotes. 184 Docente te in eccpuli, sed gemitus suscitetur; lacrimae auditorum laudes tuae sint; sermo presbyteri scripturarum lectione conditus sit. nolo te declamatorem esse sed mysterii peritum et sacramentorum dei tui eruditissimum. uerba uoluere et celeritate dicendi apud inperitum uulgus admirationem sui facere indoctorum hominum est. adtrita frons interpretatur saepe, quod nescit, et, cum aliis suaserit, sibi quoque usurpat scientiam. praeceptor quondam meus Uregorius JNazanzenus rogatus a me, ut exponeret, quid sibi ter lusit: \'docebo te\' inquiens \'super hac re in ecclesia, in qua omni mihi populo adclamante cogeris inuitus scire, quod nescis, aut certe,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Si pater sum inqͥt: ub̃i honor
meus est: Si dñs egosum: ubi ẽ
timor meus: Plura tibi in eodem
uiro obseruanda sunt nomina: pon
copi. sacerdotes sesciant. eẽ: nõ do¬
minos. honorent cleritos. quasi
cłicos. ut ⁊ ip̃is a clericis qͣi epĩs
deferatur. Scutum illud est ora¬
toris domnici. Cur ego te inqͥt
habeam ut pͥncipem. cum tu me
non habeas ut senatorem: Qd aa¬
ron ⁊ filios eius: hoc eẽ epm̃ ⁊ pres¬
biteros nouerimꝰ. Unus dñs. u¬
num templum: imum sit mini¬
sterium. Recordemur semper: qͥd
apłs petrus p̾cipiat sacerdotibus.
Pascite eum qui in uobis est gre¬
gem dm̃. ꝓuidentes non coactes:
pontance scd̃m deum. neq turpis¬
lucri gr̃a s uoluntarie. noq ut
dominantes in derũ. s forma fcĩ
gregis ex aĩo. ut cum apparuetit
pͥnceps pastoꝵ. ꝑcipiatis ininares¬
cibilem głe coronam. Pessime cõsu¬
etudins est in quibdam eccł̃iis. ta
qͣsi aut inuideant. aut non dignẽ¬

Expanded text:
est: et si pater sum, inquit, ubi est honor est: et si pater sum, inquit, ubi est honor meus? et si dominus ego sum, ubi est timor meus? plura tibi in eodem uiro obseruanda sunt nomina: monacopi sacerdotes se sciant esse, non dominos: honorent clericos quasi clericos, ut et ipsis a clericis quasi episcopis deferatur. scitum illud est oratoris Domitii: ego te, inquit, habeam ut principem, cum tu me non habeas ut senatorem? quod Aaron et filios eius, hoc episcopum et presbyteros nouerimus: unus dominus, unum templum, unum sit etiam ministerium. recor. demur semper, quid apostolus Petrus praecipiat sacerdotibus: pascite eum, qui in uobis est, gregem domini prouidentesnoncoacto, sed spontaneesecundumdeum, neque turpilucri gratia, sed uoluntarris, sed forma facti gregi et ex animo, ut, cum apparuerit princeps pastorum, percipiatis mmarcescibilem gloriae coronam. pessimae consuetudinis est in quibusdam ecclesiis taceon loqui, quasi aut inuideant aut non dignen
Abbreviated transcription (Latin):
dat minist̾ium. et uiuaces se¬
nes matussale amus comꝑant.
O qnͣta apud lm̃ merces in p̾¬
senti p̾sentia non sperare. Qnͣ¬
tis sudorib hereditas cassa expeti¬
garitum xp̃i eni pot̾at. Diuinas
scͥpturas sepius lege. ĩmo nũqmͣ
de manib tuis sacͣ lectio deponia¬
tur. Disce qd̾ doceas. optine eum
qͥ scd̃m doctͥnam est. sidelem sermo¬
nem: ut possis exhortari in doct᷑¬
na sana. ⁊ contͣdicentes reuince¬
re. Pmane in his que clidicst¬
et credita sunt tibi. Icieno a quo
uidiceris. paratus semꝑ ad satiffa¬
tionem om̃i poscenti te rationem.
de ea que ni te est spe. Non con¬
fundant oꝑa tua sermonem tu¬
um. ue cum in eccłia loqueris.
tacitus quilib respondeat. Cur
ergo hec que dicis ip̃e nõ facisͦ
Delicatus magister est: qui pleno
uentre de ieiuniis disputat. Ac¬
cusare auariciam: et latro potest.
cordet. ¶ sto subiectus pontifici
tuo. ⁊ quasi aĩe parentem sus¬
cipe. Amare filioꝵ: tuere seruoꝵ

Expanded text:
erdant ministerium, et uiuacem seerdant ministerium, et uiuacem senem Mathusalae annis conparant. o quanta apud dominum merces, si in praesenti pretium non speraret! quantis sudoribus hereditas cassa expetigaritum Christi emi poterat. Diuinas scripturas saepius lege, immo numquam de manibus tuis sacra lectio deponatur. disce, quod doceas; obtine eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut possis exhortari in doctrina sana et contradicentes reuincere; permane in his, quae didicistet credita sunt tibi, sciens, a quo didiceris, paratus semper ad satisfactionem omni poscenti te rationem de ea, quae in te est, spe. non confundant opera sermonem ttmm, ne, cum in ecclesia loqueris, tacitas quilibet respondeat: \'cur ergo haec ipse non facis?\' delicatas magister est, qui pleno uentre de ieiuniis disputat; accusare auaritiam et latro potest; cordent. esto subiectus pontifici tuo et quasi animae parentem suspice; amare filiorum. timere seruorum
Abbreviated transcription (Latin):
timemꝰ. Quangłia contempnimus.
Pit heres ⁊ mater filioꝵ idest gregis
su eccłia que illos genuit. nutͥuit.
et pauit. Qͥd nos inseruimꝰ int̾ ma¬
dotũ est. ꝓpͥis studere diuitiis. Na¬
tus in pauꝑe domo ⁊ in tugurio
rusticano. qui uix milio ⁊ ciba¬
rio pane rugientem sa tiare uẽ¬
trem poteram: nunc simmilam. ⁊
mella fastidroz noin ⁊genera
et nomina piscum: in quo lit¬
tore conca leta fit. calleo sapori¬
b auiũ. discerno prouintias.
et ciboꝵ me raritas ac nouissi̾e
dampria ip̃a delectant. Audio p̃¬
terea in senes ⁊ anus absq libĩs
quoꝵdam turpe seruitiũ. Ipsi
apponunt mappulainz obsident
lectum. ⁊ purulenta stomachi.
et flegniata pulmonis manu ꝓ¬
pͥa suscipiunt: pauent ad intro¬
itum medici. trementibus q
labiis an cõmodiꝰ hãnt scicitã¬
tur ⁊ si paululum senex uege¬
tior fuerit ꝑiclitãt᷑: ac simula¬
ta leticia mens intͥnsecus aua¬
ra corquetur. Tiet enĩ ne ꝑ¬

Expanded text:
timemus, euangelia contemnimus. timemus, euangelia contemnimus. sit heres, sed mater filiorum, id est gregis sui, ecclesia, quae illos genuit, nutriuit et pauit. quid nos inserimus inter madotum est propriis studere diuitiis. natus in paupere domo et in tugurio rusticano, qui uix milio et cibario pane rugientem saturare uentrem poteram, nunc similam et mella fastidio, noui et genera et nomina piscium, in quo litore conca lecta sit, calleo, saporibus auium discerno prouincias et ciborum me raritas ac nouissime damna ipsa delectant. audio praeterea in senes et anus absque liberis quorundam turpe seruitiuIDipsi apponunt mattulam, obsident lectum et purulentias stomachi et phlegmata pulmonis manu propria suscipiunt. pauent ad introitum medici trementibusque labiis, an commodius habeant, sciscitantur et, si paululum senex uegetior fuerit, periclitantur ac simulata laetitia mens intrinsecus auara torquetur. timent enim, ne p
Abbreviated transcription (Latin):
ori applicitas. et oblatos ac degusta
tos cibos. blandasq ⁊ dulces lut̾as:
sanctos amor nescit. Mel meum.
lumen meum. meum q desid̾ium.
risu dignas urbanitates. et cet̾as
bescimꝰ. i scli hominib detestam᷑.
hoc dico. qd̾ in te. aut in sanclis un¬
ris ista formidem: s qd in om̃i ꝓpo¬
sito. in ommi gradu ⁊ sexu. ⁊ bom ⁊ma¬
li reperiunturz maloꝵ q condempna¬
tio: laus bonoꝵ sit. Pudet dic̾e. Sat̾¬
dotes ydoloꝵ.mimi. aurige. et scor¬
ta hereditates capiunt. solis clericiᷤᷤ
⁊ monachis hoc lege ꝓhibet᷑. ⁊ ꝓhibe¬
atur. non a ꝓsecutorib. s a princib
xp̃rains. Nec delege conqueror: sed
doleo cur meruimus hanc legẽ. Cau¬
terium borrum est. S quo michi
uulnus ut indigeam caut̾io ͤ Pro¬
uida ⁊ seuera est legis cautio. ⁊ tam̃
nec sic refrenatur auaricia. ꝑfidie¬
commissa legib luimꝰ: et quasi ma¬
iora sint imꝑatoꝵ scita qmͣ xp̃i leges

Expanded text:
ori applicitas, et oblatos ac degustaori applicitas, et oblatos ac degustatos cibos, blandasque et dulces litterulas, sanctus amor non habet. Mel meum, lumen meum, meumque desiderium.risu dignas urbanitates, et cabescimus, in saeculi hominibus detestamur: hoc dico, quod aut in te aut in sanctis uiris ista formidem, sed quod in omni proposito, in omni gradu et sexu et boni et mali repperiantur malorumque condemnatio laus bonorum sit. Pudet dicere: sacerdotes idolorum, mimi et aurigae et scorta hereditates capiunt; solis clericis et monachis hoc lege prohibetur et prohibetur non a persecutoribus, sed a principibus Christianis. nec de lege conqueror, sed doleo, cur meruerimus hanc legem. cauterium bonum est, sed quo mihi uulnus, ut indigeam cauterio? prouida seueraque legis cautio, et tamen nec sic refrenatur auaritia. per fideicommissa legibus inludimus et, quasi maiora sint imperatorum scita quam Christi, leges
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpsimus. nec inuecti sumus
u̾t eos qui peccant. s ne peccẽt
monemꝰ. Neq in illos tantũ:
s in nosppõs seueri uitlires fu¬
iimus. Uolentes q festucam de
ocło alt̾ius tollere: nr̃am pͥus
trabem eicimꝰ. Nullum lesi:
a designatum est. Nemmem
specialiter meus sermo pulsa¬
uit: generalis de uitiis alispu¬
tio est. S qui michi irasciuo¬
luerit: pͥus ip̃e de se qd̃ talis

Expanded text:
scripsimus, nėc inuecti sumus scripsimus, nėc inuecti sumus in eos, qui peccant, sed, ne peccent, monuimus. neque in illos tantum, sed et in nos ipsos seueri iudices fuimus uolentesque festucam de oculo alterius tollere nostram prius trabem eiecimus. nullum laesi,  signatus est, neminem specialiter meus sermo pulsauit: generalis de uitiis disputatio est. qui mihi irasci uoluerit, prius ipse de se, quod talis sit,
Abbreviated transcription (Latin):
udare: sacͥlegium est. Accepis¬
se pauperib erogandum. ⁊ esu¬
rientib plurms uł cautũ ẽẽ
uł tunidum. aut apertissimi¬
qd̃ sceleris est ende aliquid¬
subtrahere: orn p̾donum
trudelitatem su it. Alter fa¬
me torquetur et iuditas qm̃
uide statim qd̃ accipis: aut si
trandis dispensator es: dimitte
largitori rem. ut sua ip̃e tlistͥ¬
buat. Nolo sub occasione tu¬
a sacculus tuus plenus sit e
nemo mea melius me seruare
potest. Ip̃e est optimus dispensa
toꝵ: qui nichil sibi reseruat.
Ccegisti me nepotiane Rm̃e. la¬
pidato iam uirgiitatis libello
quem sancte eustochie rome
scͥpsereͣm: post annos decẽ rur¬
sum bethleem ora reserare. ⁊
confodiendum me lingͥs om¬
nium prodere. Aut enĩ ni¬
chil scribendum fuit. ne ho¬
minum iuitlicium subiremꝰ.
qd̃ tu facere noluisti: aut scͥ¬
stoꝵ maledicoꝵ tela ẽẽ torqñ¬
da. Q uos obsecro ut quiescãt:
et desmant maledicere. Non
em̃ ut adu̾sariis. sed ut amicis

Expanded text:
udare sacrilegium est. Accepisudare sacrilegium est. Accepisse pauperibus erogandum et esurientibus plurimis vel cautum esse vel timidum aut—quod apertissimi sceleris estsubtrahere, omnium praedonum crudelitatem superat. Alter fame torquetur, et tu judicas, vide statim quod acceperis: aut, si timidus dispensator es, dimitte largitorem, ut sua ipse distbuat. nolo sub occasione mea sacculus tuus plenus sit. nemo me melius mea seruare potest. optimus dispensator est, qui sibi nihil reseruat.. Coegisti me, Nepotiane carissime, lapidato iam uirginitatis libello, quem sanctae Eustochiae Romae scripseram, post annos decem rursus Bethlem ora; reserare et confodiendum me linguis omnium prodere. aut enim nihil scribendum fuit, ne hominum iudicium subiremus, quod tu facere prohibuisti, aut scrinos maledicorum tela torquenda. quos obsecro, quiescant et desinant maledicere; non enim ut aduersarii, sed ut amici
Abbreviated transcription (Latin):
castos seruare: s et linguam.
nouerit. Ypocrates adiurat tlis¬
cipłos anteqmͣ doceat. et in uer¬
bis suis iurare cõpellit. extorq̃t
sacramento silentium. sermonem.
mores q descrepsit. Qnͣto magis
nos quib aĩarum medicina con¬
missa est. om̃ium xp̃ianorum do
facilius contẽpintur cleritꝰ qͥ sepe
uocatur ad prandium: ⁊ non re¬
cusat. Nunqͣm petentes. raro ac
piamus rogati. Beatius est ma¬
gis dare qmͣ accipere. Nescio quo
enim mͦ etiam ip̃e qui deprecat᷑
ut tͥbrat: cum acceperis uiliorẽ
te iudicat. Et inirum in modũ
li eun regantem contẽpserio:
tor continentie: nuptias nõ con¬
ciliet. Qui aplm legit. superest
cogit ut nubat: Qui de mo¬
nogauua sacerdos est. qͣre udri
iuduam hortatur ut bigaria
res acq clispensatores domoꝵ
alieuaꝵ atq uillaꝵ quomodo
esse possunt clericiz qui ꝓpͥas iu¬
bentur contempnere facł̾tates ÷
A mico rapere quippiam:
furtum est. Ecliam fra¬

Expanded text:
castos seruare, sed et linguam. castos seruare, sed et linguam. nouerit. Hippocrates adiurat discipulos, antequam doceat,; et in uerba sua iurare conpellit; extorquet sacramento silentium, sermonem, moresque describit: quanto magis nos, quibus animarum medicina commissa est, omnium Christianorum domcontemnitur. clericus, qui saepe uocatus ad prandium non recusat. Numquam petentes raro acpiamus rogati. Beatius enim est magis dare quam accipere . Nescio quo enim modo etiam ipse qui deprecatur, ut tribuat, cum acceperis, viliorem te judicat, et mirum in modum m, si rogantem contempseris, tor continentiae, nuptias ne conciliet. Qui apostolum legit: Superest,virginem cogit, ut nubat? Qui de monogamia sacerdos est, quare viduam hortatur, ut δίγαμοσ res et dispensatores domorum alienarum atque villarum quomodo esse possunt, qui proprias iubentur contemnere facultates? Amico quippiam rapere furtum est, ecclesiam fra
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus frem tuum loqueba¬
liui matͥs tue ponebas scan¬
dalum. et cet̾a. Parce a detͣ¬
ctione lingue. eustodi sermo¬
nes tuos. ⁊ scito quia cũcta
que de aliis loquetis. tua sen¬
tencia iucdicaris: et in his ip¬
se deprehendendus eris. que
in aliis arguebas. Neq ue¬
ro illa iusta est excusatio: re¬
ferentib aliis. iniuriam face¬
re non possum. Nemo uui¬
to auditori libenter reft̃. Sa¬
guta in lapidem nunꝙͣ sigit᷑.
interdum resliens ꝑcunt dii¬
genten. Discat derractor dum te
uidet non libenter auclire: non
facile detrahere. Cum detractorib
ait salomon. ne cõmiscears: qm̃
repente ueniet ꝑdino coꝵ. ⁊ ruinã
utroꝵq qͥs nouit. Tam uide¬
licet eius qui detrahit: qmͣ illiꝰ
qui aurem accomodat detͣhen¬
di. Officiĩ gͦ tui ẽ. uisitare
languentes. nosse domos matro¬
naꝵ. ac lib̾os emum: q nobili¬
um uiroꝵ custodire secreta. Of.¬
fitii gͦ tui sit. non solum oculos

Expanded text:
adversus fratrem tuum loquebaadversus fratrem tuum loquebalium matris tuae ponebas scandalum , etc. Parce a detractione linguae, custodi sermones tuos, et scito quia cuncta quae de aliis loqueris, tua sententia judicaris: et in his ipse deprehendendus eris, quae in aliis arguebas. Neqro illa iusta est excusatio: \'referentibus aliis iniuriam facere non possum\'. nemo inuito auditori libenter refert. sagitta in lapide numquam figitur, interdum resiliens percutit dirigentem. discat detractor, dum te uiderit non libenter audire, non facile detrahere: cum detractoribus, ait Salomon, ne miscearis, quoniam repente ueniet perditio eorum, etruinam utriusque quis nouit? tam uidelicet eius, qui detrahit, quam illius, qui aurem adcommodat detrahenti. Officii tui est uisitare languentes, nosse domos, matronas ac liberos earum et nobilium uirorum non ignorare secreta. officii ergo tui sit non solum oculos
Abbreviated transcription (Latin):
um: neq luna ꝑ noctẽ. No
lo te dilatare fimbrias.⁊ ostẽ¬
tur haberi phylacteria. ⁊ con¬
scientia repuguante phari¬
saica ambitione circundari.
Iude. Nolo te orare m angu¬
lis platearum: ne redum it̾
p̾cum tuarum frangat au¬
ra popularis. Inde pendet e
uangłim: inde cͣr ⁊ prophe.
lidelis mecum lector intellig̾
et quid magis racendo loquant
in corpore s in corde gestaredo
minum habere fautorem nõ
aspectus hoĩm. Uis scire qual
es querat dñs ornatus. Habe¬
to iusticiam. prudentiam.
temꝑantiam. fortitudirẽ. his
celi plagis inluclere: hec te
qͣdriga uelut aurigam xͥ
ad metam concitũ ferat. Ni¬
chil hoc monili p̾ciosius: n¬
chil hac geminaꝵ uarietate
distinctiꝰ. Ex omi ꝑte decor¬
aris. cingeris. atq ꝓtegeris
⁊ ornamento tͥ sunt ⁊ muni¬
mini gemine u̾tuntur in
scuta. Caue quoqz ne aut
linguam. autͣ habeas pruri¬
entes. id est ne aut ipe aliis
detrahas : aut alios audias
detrahentes. Sedens inquit

Expanded text:
um neque luna per noctem. um neque luna per noctem. lo te dilatare fimbrias, et ostentui habere phylacteria; et conscientia repugnante, pharisaica ambitione circumdari. . Nolo te orare in angulis platearum, ne rectum iter precum tuarum frangat aura popularis. Nolo tem, inde lex et prophetae. Fidelis mecum lector intelligis et quid magis tacendo loquar. in corpore, sed in corde gestare? Deum habere fautorem, non aspectus hominum? Vis scire quales Dominus quaerat ornatus? Habeto justitiam, prudentiam, temperantiam, fortitudinem. His coeli plagis includere, quae te quadriga velut aurigam Christi, ad metam concita ferat. Nihil hoc monili pretiosius, nihil hac gemmarum varietate distinctius. Ex omni parte decoraris, cingeris atque protegeris: et ornamento tibi sunt et munimini: gemmae vertuntur in scuta. Cave quoque, aut linguam, aut aures habeas prurientes, id est, ne aut ipse aliis detrahas, aut alios audias detrahentes. Sedens, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
Audio p̾terea quosdam contra
rerum hominũq naturama
ꝙͣ non bilere. nec uesci pane sz
sorbiciunculas delicalatas. et
contͥca olera. betarum q suc¬
cum non calice sorbere. ẜ con
ca. Propudor. non erubescimnꝰ
istũismi ineptiis. nec tedet
suꝑstitiõis. insuꝑ etiam famam
abstinentie in deliciis querimꝰ
Sortissimum ieumium est: aqͣ
⁊ panis. S qr gł̾am non habet.
et om̃s pane ⁊ aqua uiuimus:
qͣsi publicum ⁊ cõmune ieuini¬
um non putatur. Caue ne ho¬
minũ rumusdõs aucuperis:
ne mosferisam dei popłoꝵ lau¬
dem cũmutes. Si adhuc in¬
quit apłs hominib placerem:
xp̃i seruus non essem. Desiuit
placere hominib: ⁊ seruus
factus est xp̃i. Per bonã ⁊ ma¬
lam famam a dextͥs ⁊ a simis
to xp̃i miles gradittr. nͨͣ lau¬
de extollitur. nec intuꝑaniõe
frangitur. Non diuiciis ti¬
met⁊ non contrahif᷑ pauꝑta¬
te: et leta contẽpuit ⁊ tristi¬
a. Per diem sol non uret e¬

Expanded text:
Audio praeterea quosdam contra Audio praeterea quosdam contra rerum hominumque naturam, aquam non 267 bibere, nec vesci pane; sorbitiunculas delicatas et contrita olera, betarumque succum, non calice sorbere, ca. pro pudor, non erubescimus istiusmodi ineptiis nec taedet superstitionis! insuper etiam famam abstinentiae in deliciis quaerimus. fortissimum ieiunium est aqua et panis; sed, quia gloriam non habet et omnes pane et aqua uiuimus, quasi publicum et commune ieiunium non putatur. Caue, ne hominum rumusculos aucuperis, ne offensam dei populorum laude commutes. si adhuc, inquit apostolus, hominibus placerem, Christi seruus non essem; desiuit placere hominibus et seruus factus est Christi. per bonam et malam famam a. dextris et a sinistris Christi miles graditur, nec laude extollitur nec uituperatione frangitur, non diuitiis tumet, non contrahitur paupertate, et laeta contemnit et tristia. per diem sol non uret e
Abbreviated transcription (Latin):
militer ut uinum. Nec hoc dico
qd̃ dei a nobrs creatura damp̃e¬
tur. siquidem ⁊ dñs ium pota¬
tor est appellatus. et thimoteo
dolenti stomachum modica ui¬
ni sorbitio relaxata est: Es mo¬
dum etatis ⁊ ualitudinis procor¬
porum qualitate exigimus in po¬
tando. Qd̾ si absq uineo ardeo
et adolescentis infłamor talore.¬
et tenuaro sanguine. suculen¬
to ualidoq sum coxpore: liben¬
ter cauebo podm in quo suspi¬
cio uenrem est. Pulchre dicitur
apud grecos s nescio utrũ ap᷑
nos eque resonet. Pinguis ueni¬
ter non gignit sensum tenuẽ.
Tantum tibi ^ umoꝵ impone:
quantum ferre potes. Sint ti¬
bi ieiunia pura. casta. fimpli¬
cia. moderata: et non suꝑsticio¬
sa. Quid prodest ole non ueser
⁊ molestias qͣsdam difficultates¬
q tyboꝵ querere. caricas. piꝑ.
nuces. paliaꝵ fructus. sinilã.
mel. pysticia : Tot ortorum eul¬
tura uexatur: ut cbario non
uescamur pane. ⁊ cum delicias q̃¬
rimus: a regno dei retrahimur.

Expanded text:
militer ut uinum. nec hoc dico, militer ut uinum. nec hoc dico, quod dei a nobis creatura damnetur, siquidem et dominus uini potator appellatur et Timotheo dolenti stomachum modica uini sorbitio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualitates exigimus in potando. quodsi absque uino ardeo et ardeo adulescentia et inflammor calore sanguinis et suculento ualidoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo suspicio ueneni est. pulchre dicitur apud Graecos, sed nescio, utrum apud nos aeque resonet: \'pinguis uenter non gignit sensum tenuem. Tantum tibi jejuniorum impone, quantum ferre potes. Sint tibi jejunia pura, casta, simplicia, moderata, et non superstitiosa. Quid prodest oleo non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere, caricas, piper, nuces, palmarum fructus, similam, mel, pistacia? Tota hortorum cultura vexatur, ut cibario non vescamur pane, et dum delicias sectamura, regno coelorum retrahimur.
Abbreviated transcription (Latin):
antiquitas. lictores consulum ⁊ mi¬
lites excubare. iudicemq ꝓuincie
melius uis apud te prandere qm in
palatio. Qd̃ si obtenders facere te
hec ut roges ꝓ miseras atq subre¬
atis: iudex scl̃i plus desenderet cle¬
rico continenti. qmͣ diuiti ⁊ mag̃
sanstnaiem tuam ueneratur. qmͣ
opes. Aut si talis est qui audiatñ
cdericos nisi inter phialas: libenter
rogabo pro iudice. qui magis po¬
enin confidere in dño: qmͣ con¬
fidere in hõie. Meliuis est spare ĩ
dño qmͣ sperare in pͥncipibus.
Numꝙͣ uinum redoleas: ueau¬
nat: ⁊ uetus lex prohibet. Qͥ
altario seruiunt: uinum ⁊ sin¬
ceram non bibant. Sincera ebͤ¬
o sermone om̃is potio nuncupa¬
tur que mebrieare potest. suie
illa que fermento conficit᷑. siue
pornoꝵ succo. aut cum sain de¬
quoquntur in iluloem et barba¬
ram potionem. aut palmarum
fructus expͥmuntur in liqͦrem.¬
coctis q frugib aqua pinguior
coloratur. Qͥ cquid inebriat ed
statuni mentis euertit: suge si¬

Expanded text:
alieno lictores consulum et milites excubare iudicemque prouinciae melius apud te prandere quam in palatio. quodsi obtenderis facere te haec, ut roges pro miseris atque subiectis, iudex saeculi plus defert clerico continenti quam diuiti et magis sanctitatem tuam ueneratur quam opes; aut, si talis est, qui non audiat clericos nisi inter fialas, libenter rogabo pro. iudice, qui magis enim confidere in domino quam confidere in homine, meDomino quam sperare in principibus. Nunquam vinum redoleas, ne audamnat , et vetus lex prohibet. Qui altario serviunt, vinum et siceram non bibant . Sicera, Hebraeo sermone, omnis potio nuncupatur quae inebriare potest, sive illa quae frumento conficitur, sive pomorum succo, aut cum favi decoquuntur in dulcem et barbaram potionem, aut palmarum fructus exprimuntur in liqcoctisque frugibus aqua pinguior colatur. quidquid inebriat et statum mentis euertit, fuge si
Abbreviated transcription (Latin):
Audi gͥut beatꝰ cipͥanus ait nõ
disserta sed fortia. audi frẽm colle¬
gio. parrem senio. qui te a cuna¬
bulis fidei usq ad perfectam du¬
cit etatem ⁊ ꝑ singłos gradris
uiuendi p̾cepta constituens inte
ceteros erudiat. Scio quidem ab a¬
iuncło tuo bearo heliodoro qͥñt̃
pontisex xp̃i est. te ⁊ cliclicisse que
saucta sunt. ⁊ cotulie cliscere. nor¬
mamq te eiꝰ exemplum habere
suscipe. et libellum hunc libello
illius coprilato. ut cum ille temo¬
nachum erudierit: hic dericum
doceat ẽẽ ꝑsectum. Igitur cłicus
qui xp̃i seruit eccł̃ie int̾pretetur
pͥmo uocabłm suum: ⁊ nominis
dicitur. Si em̃ cleros grece lanne¬

Expanded text:
andi igitur, ut beatus Cypnanus ait, non andi igitur, ut beatus Cypnanus ait, non diserta, sed fortia. audi fratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos gradus uiuendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. scio quidem ab auunculo tuo, beato Heliodoro, qui nunc pontifex Christi est, te et didicisse, quae sancta sunt, et cotidie discere normamque uitae eius exemplum habere suscipe et libellum hunc libello illius copulato, ut, cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur clericus, qui Christi seruit ecclesiae, interpretetur primum uocabulum suum et nominis dicitur. si e
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura cõmemorat. Hii sunt qͥ
uenerunt. de calore domus recahp.
disciprloꝵ cordib succensus: co¬
gebat eos dicere. Nonne ior
nrm̃ ardens erat in nobis. dum
loqueret᷑ in uia ⁊ apperiret scͥptu¬
ras: Quorsũ hec tam longo repe¬
tita pͥncipio: Ne a me queras
pueriles declamationes. sentenci¬
arum floscłos. u̾borum lenocima.
et ꝑ fines capłoꝵ singłorũ acu¬
ta quedam breuiterq conclu¬
sa:que plausus ⁊ clamores ex¬
citent audientium. Amplectat᷑
me modo sapientia. ⁊ abisag nrã.
que nonquam senescit. et in core¬
quiescat simi. Impolluta est uir¬
ginitatis q ppetue. et que in sili¬
tudinem marie cum cotilie ge¬
neret. semperq parturiat. in cor¬
rupta est. Hinc reor dixisse iapłm.¬
spũ feruentes. ⁊ in eumͣgłio dñm
p̾dicasse. qd̾ in fine mundi qnͣdo
iuxta ꝓpħam ⁊ achariam stultus
pastor esse ceperir. sapientia decͤs¬
cente refrigescat caritas multoꝵ.

Expanded text:
Scriptura commemorat: « Hi sunt, qui Scriptura commemorat: « Hi sunt, qui venerunt de calore domus Rechab .discipulorum corde succensus cogebat eos dicere: nonne cor nostrum erat ardens in nobis, dum loqueretur in uia et aperiret nobis scripturas? Quorsum haec tam longo repetita principio? ne a me quaeras pueriles declamationes, sententiarum flosculos, uerborum lenocinia et per fines capitum singulorum acuta quaedam breuiterqu# conclusa, quae plausus et clam ores excitent audien. tum. amplexetur me modo sapientia et Abisag nostra, quae numquam senescit, in meo requiescat sinu. inpolluta est uirgi\'nitatisque perpetuae et in similitudinem Mariae, cum cotidie generet semperque parluriat, . incorrupta est. hinc reor dixisse u feruentes et in euangelio dominum praedicasse, quod in fine mundi, quando iuxta prophetam Zacha. riam stultus pastor esse coeperit. sapientia decrescente refrigescet caritas multorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem sonat: qd̃ amplior sit
in senib ⁊ redundans ac larga¬
lapentz In ato aiuem loco sicy¬
fluus quasi non neccessariꝰ ponitur.
Abisag autem il est rugitus ꝓpͥe
nuncupat᷑. quod maris fluctus re¬
soriat. ut ⁊ ita clicam. de pelago
ueniens fremitus auditur. Ex qͦ
ostenditur abundantissimũ ⁊ ul¬
tra humanam uocem in senib
diuimi sermonis tonitriium cõ¬
morari. Porro sunamitis in lin¬
gua ur̃a coccinea tlicit᷑: ut sig¬
nificet calere sapĩam. et cliuina
lestione feruere. Qd̃ licet dm̃iti sã¬
guinis indicet sacramentũ: tñ et
feruorem ostendit sapiencie. Unde
⁊ obstetͥx illa in genesi ligat iocci¬
num in manu phares. qui ab eo
quod parietem diuiserat duospo¬
płos ante separantem. cluisoris
idest phares sortitus est nomen.
Et raab meretͥx in typo eccłie resti¬
culam misterium sanguinis cõ¬
tinentem ut iherico perentite do¬
mus eius saluaret᷑: appendit. un¬
de enam ni ano loco de uiris sc̃is

Expanded text:
virtutem sonat, quod amplior sit virtutem sonat, quod amplior sit in senibus, et redundans ac largasapientia. In alio autem loco superfluus, quasi, non necessarius, ponitur. Abisag autem, id est, rugitus, proprie nuncupatur, quod maris fluctus resonat, et ut ita dicam de pelago veniens fremitus auditur: ex quo ostenditur abundantissimum et ultra humanam vocem in senibus divini sermonis tonitruum commorari. Porro Sunamitis, in lingua nostra, coccinea, dicitur, ut significet calere sapientiam, et divina lectione fervere. Quod licet Dominici sanguinis indicet sacramentum, tamen et fervorem ostendit sapientiae. Unde et obstetrix illa, in Genesi , coccinum ligat in manu Phares, qui ab eo, quod parietem diviserat duos populos ante separantem, Divisoris nomen, id est, Phares, sortitus est. Et Raab meretrix in typo Ecclesiae resticulam mysterium sanguinis continentem, ut, Jericho pereunte, domus ejus salvaretur, appendit . Unde etiam in alio loco de viris sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
ceteros philophos. phytagoram. de¬
mocetum. senocratem. ⁊ euonem.
⁊ cleantem. qui iam etate longeria
in sapientie studiis floruerunt.
Ad poetas uenio. homeꝵx. hesiodũ
simoiidem. stesicoꝵ. qui grandes
natu. cigneum nescio qͥd. ⁊ solito
dulciꝰ uicina morte cecinerunt.
Sophodes cum ꝓpt̾ nimiam sene¬
ctutem ⁊ rei samiliaris nogligẽ¬
tiam a filiis accusaretur amen¬
tie eclippi fabulam quam nuꝑ
scͥpseiat recitauit iudicib. et
tantum sapientie in etate iam
fracta specimen dedit: ut seue¬
ritatem tribrinalium in fauo¬
rem teatri conu̾teret. Umi¬
rum cum etiam cato censoruis
et romani generis lisertissimus.
iam senex grecas lut̾as tlistere
nec erubuerit. nec desꝑauerit..
Certe homerus refert. qd̃ de lin
gua nestoris iam uetuli ⁊ pene
decrepiti dulcior melle oratio flu
indicat ampliorem. In terp̾tatur
eñĩ pater meus suꝑfluus uł pa¬
tͥs mei rugifus. Uerbum suꝑflui:
ambiguum est. S in p̾senti loco

Expanded text:
caeteros philosophos, Pythagoram, Decaeteros philosophos, Pythagoram, Democritum, Xenocratem, Zenonem, et Eleatem, qui jam aetate longaeva in sapientiae studiis floruerunt. Ad poetas venio Homerum, Hesiodum, Simonidem, Tersilochum, qui grandes natu cycnaeum nescio quid et solito dulcius vicina morte cecinerunt. Sophocles cum post nimiam senectutem, et rei familiaris negligentiam a suis accusaretur amentiae; Oedippi fabulam quam nuper scripserat, recitavit judici, et tantum sapientiae in aetate jam fracta specimen dedit, ut severitatem tribunalium in favorem theatri converteret. Nec mirum cum etiam Cato censorius et Romani generis disertissimus jam senex graecas litteras discere, nec erubuerit, nec desperaverit. Certe Homerus refert qgua Nestoris iam uetuli et paene decrepiti dulcior melle oratio fluxindicat ampliorem; interpretatur enim pater meus superfluus, vel patris mei rugitus. Verbum superflui ambiguum est, sed in praesenti loco