comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiarent. ip̃e seremias. uelud catteri¬
z andi ordinem nob̾ insimiãs continno
sb̾iecit. Clamauit ꝑdix. cong̾gauit ꝙ
non peꝑcit faciens diuicias suas non
cum iuides. ꝑdix .ni. uimis contencio¬
sum ał notum est qnͣta auiditate io¬
sius contentionis currat in laq̃ũ. nõ
eiũ disputare amant hetici. S̃i quoqͦ
modo suꝑare impudentissima ꝑuicacia
ut congregent sicut hic dixit q̃ ñ ꝓpe¬
peꝑerunt. xpĩa nos enĩ quos maxime
illos duicias suas non sane cum iudi¬
ĩ intlłigunt ẽẽ u̾am ⁊ salubrem. et qͥͦ¬
dãmodo g̾manã atq radicalẽ xͥauã
societatem. unde istos seꝑau̾ũt quos ad
suas diuicias congregarut. et qr de
sistunt u̾itati. homĩes corrupti teꝓbi ceͣ
fidem. s ultͣ non ꝓficient. Demencia
enĩ illoꝵ manifesta erit om̃ib. sicuti
illoꝵ fuit. sequitur ⁊ hic ꝓph̾a ⁊ dicit de
tamꝙͣ ꝑ pollicitationem et ostentatio¬
neni excellentis sapĩe seducebat erit

Expanded text:
uiarent, ipse Hieremias uelut catechizandi ordinem nobis insinuans continuo subiecit: clamauit perdix, congregauit, quae non peperit, faciens diuitias suas non cum iudicio. perdix enim, nimis contentiosum animal, notum est, quanta auiditate ipsius contentionis currat in laqueum. non enim disputare amant haeretici, sed quoquo modo superare inpudentissima peruicacia, ut congregent, sicut hic dixit quae non pepererunt. christianos enim, quos maxime illos diuitias suas, non sane cum iudiim intellegunt ibi esse ueram et salubrem et quodam modo germanam atque radicalem christianam societatem, unde istos separauerunt, quos ad suas diuitias congregarunt. et quia sistunt ueritati. homines mente corrupti, reprobi circa fidem: sed ultra non proficient: dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit, sequitur et hic propheta et dicit de am per pollicitationem et ostentationem excellentis sapientiae seducebat, erit
Abbreviated transcription (Latin):
uenerũt in unũ adu̾sus dñm ⁊ adu̾f. et
adu̾sus xp̃m eius. Que nõ ⁊ de ip̃o dau̾
fuisse dc̃m in eod̾ ip̃o psalmo facile aꝑpet
simos ip̃a rerũ manifestatione confundit.
Dñs dixit ad me filius meus es es cu. ego
lodie genu te. Postula a me t dabo tibi

Expanded text:
t in unum aduersus dominum et aduersum Christum eius quae non de ipso Dauid fuisse dicta in eodem ipso psalmo facile adparesimos ipsa rerum manifestatione confundit: dominus dixit ad me: filius meus es tu, ego hodie genui te; postu
Abbreviated transcription (Latin):
gencium apud quos hebream ꝓpħiam
p̾mintiatus est accipiendo .s. aiñigłm¬
memorat ꝑ ꝓpħas suos inscriptutis sc̃
de filio suo qui fcũs est ei ex semine exlẽ
dicit. erit indix iesse. qui eyurg tat¬
gentes regnare ingentib. in enni gen¬
tes sꝑabunt. ⁊ ecce uͥ̾go concipiet ⁊ pa¬
riet filium ⁊ uocabitur nom̃ eius eni¬
nuel qd̾ int̾p̃tatur nob̾cumdeus nea

Expanded text:
gentium, apud quos Hebraeam prophetiam praenuntiatus est, accipiendo scilimemorat, per Prophetas suos in Scripturis sanctis de Filio suo, qui factus est ei ex semine David dixit, Erit radix Jesse, qui exsurget regnare in gentibus: in eum gentes sperabunt ; et, Ecce Virgo concipiet, et pariet filium, et uocabunt nomen eius Emmanuhel. quod interpretatur: nobiscum deus. ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħis. ita totum. ulłi alii qmͣ sue fidei d
quiq fit ex gentib xͥamus xͥanus atq
ut exemplõ fiat id qd̾ dñis aꝑcius ponã.
aliq̃m a nob̾ nunt cathezizari gentilẽ.
cin assidentes dicamus crede xp̃o: qr deꝰ est
Ine u̾o. un de ħ michi ꝓbatis dicat. Et no ᷤ
go minime creto. Nos autẽ Rndeaꝰ
mag̾ ridens dicat. quid ꝙ ego nec ip̃i cͤ¬
do. Quid fiet hiis ita tnͣsactis: nõne hẽ¬
bumus: ⁊ ille risis nob̾ tamqm̃ impri¬
dentib remeabit ad suaita nicħ ut

Expanded text:
prophetis. ita totum nulli alii quam suae fidei debet. quicumque fit ex gentibus christianus. atque ut exemplo fiat id, quod dicimus. apertius, ponamus aliquem nunc a nobis catechizari gentilem. cui adsidentes dicamus: "crede Christo, quia deus est," ille uero "unde hoc mihi probatis" dicat, et nos go minime credo. nos autem respondmagis ridens dicat: quid ? quod ego nec ipsi credo. quid fiet his ita transactis ? nonne haerebimus et ille risis nobis tamquam inprudentibus remeabit ad sua? ita nihil, ut
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ occultata uoluptate am̃i tra¬
hunt reice. ede titra truditatẽ.
bibe citra ebrietatẽ: obseruane
ĩconuiuione inqualibet inte ꝯ¬
munitate quos nõ mutaberis:
dampnato iutearis. nͨ p̾sentib
deliciis inherebis nec desiderabis
absentes uictus sit tibi ex fatili
re nec ad uoluptatem s ad cibũ
accede. palatum tuũ fames exci¬
tua ꝑuo redime qr hoc tm̃ cu¬
res tͥ exigne sunt: non sint tñ
anguste. Nec tua defleas nͨ alie
rabilia p̾ter turpitudinẽ crede
a u̾bis quoq turpib abstineto
qr licencia eoꝵ impudenciam.
nutrit. Sermones utiles mag̾
qmͣ facetos ⁊ affabiles ama rectos
ptius qm obserum dantes. mis¬

Expanded text:
quae occultam voluptatem trahunt, rejice. Ede citra cruditatem, bibe citra ebrietatem. Observa ne in convivio aut in qualibet vitae communitate, quos non imitaberis, damnare videaris. Nec praesentibus deliciis inhaerebis, nec desiderabis absentes. Victus tibi ex facili sit, nec ad voluptatem, sed ad cibum accede. Palatum tuum fames excitua parvo redime; quia hoc tantum cures exiguae sunt, non tamen sint angustae. Nec tua defleas, nec alienrabilia praeter turpitudinem crede. A verbis quoque turpibus abstineto, quia eorum licentiam imprudentiam nutrit. Sermones utiles magis quam facetos et amabiles ama, rectos potius quam obsecundantes. Mis
Abbreviated transcription (Latin):
biendo ne ꝯtempseris. Suꝑiores
recte uiuendo non metuas in red¬
dende officiositate neq necglect᷑
n exactor appareas. Cunctis esto
benignus nemini blandus. pau¬
tis familiaris omĩb equus. Sanc¬
tior est iudicõ qmͣ sermone uita:
spẽm simplicitatis ad nocendũ
aliquib surrepunt oppositissimꝰ:
⁊ humił occultator uirtutũ sicut
alii. uicõꝵ uarie gł̾ie contemp¬
nor ⁊ bonoꝵ quib p̾ditus es nõ

Expanded text:
erbiendo non contemnes. Superiores, erbiendo non contemnes. Superiores, recte vivendo, non metuas. In reddenda officiositate, neque negligens, neque exactor appareas. Cunctis esto benignus, nemini blandus, paucis familiaris, omnibus aequus. Severior esto in judicio quam sermone, vita speciem simplicitatis ad nocendum aliquibus subrepunt, oppositissimus. et humilis: occultator virtutum, sicut alii vitiorum. Vanae gloriae contemptor, et bonorum quibus praeditus es, n
Abbreviated transcription (Latin):
erit tibi scurilis s grata urbam¬
tas. Sales tui sine dente sint
ioci sine uilitate risus siue chas¬
cumo. uox sine clamore incess
sine tumłtu. Qui es t̾nus desi¬
deria erit. ⁊ cum ab aliis ludit᷑
tu sine aliquid honestiq tracta¬
bis: si continens es adulacõnes
enita. sit tͥ tm̃ triste laudaria
turpib qmͣ si lauderis obturpia
lenor esto quociens displices
malas ueram tui laudacõnem
ter reprehend̾is pacient. Si m̾tto
corrector ita ut admonicõem hyl¬
laritate p̾uemens or errori facile
uenundato. nec extollas qmͣqmͣ n
deicias. Dicenciũ esto tantus audi¬
to audienciũ ꝓmptus receptor.
Requirenti facile responde. conten¬
denti facile cede nec iniurgia exe¬
tracõnesq discedas. si comtinens
q latent. Nam nichil differt si
nemo uideat cũ ip̃e illos uideas.
mobilis esto non lenis constans
non ꝑtinax aliciꝰ rei sciãm te ha¬
bere si ignotũ sit nec molestum
onĩes tͥ pares facias inferiores sr̃¬

Expanded text:
erit tibi scurrilitas, sed grata urbanitas. Sales tui sint sine dente, joci sine vilitate, risus sine cachinno, vox sine clamore, incessus sine tumultu: quies tibi, non desidia erit; et cum ab aliis luditur, tu sancti aliquid honestique tractabis. Si continens es, adulationes evita: sitque tibi tam triste laudari a turpibus, quam si lauderis ob turpia. Laetior esto, quoties displices malas, veram tui laudationem ter, et reprehenderis patienter. Si merito correptor, ita ut admonitionem hilaritate praevenias, et errori facile veniam dato. Nec extollas quemquam, neque dejicias. Dicentium esto tacitus auditor, audientium promptus receptor. Requirenti facile responde, contemnenti facile cede: ne in jurgia exsecrationesque discedas. Si continens contemnas quia latent; nam nil differt, si nemo videat, cum tu ipse illos videas. Mobilis esto, non levis; constans, non pertinax. Alicujus rei scientiam habere te nec ignotum sit, nec molestum. Omnes tibi pares facies: sed inferiores sup
Abbreviated transcription (Latin):
S ad huc illa mulier carnalit̾
sapit. Sic em̃ respondit. Dñe
neq hauritoriũ habes. ⁊ puteꝰ
altus est. unde mͥ habes dare aqͥ
uiuam. Numqͥd tu maior es
pr̃e nr̃o iacob qui uedit nobis
hunc ꝓuteum. ⁊ ip̃e ex eo bibit
oñs expouit quid dix. Omnis
inquid qui bibit de aqua ista si

Expanded text:
mulier carnaliter sapit; sic enim respondit: Domine, neque hauritorium habes, et puteus altus est; unde mihi habes dare aquam vivam? Numquid tu major es patre nostro Jacob, qui dedit nobis hunc puteum, et ipse ex eo bibit, Dominus exponit quid dixerit. Omnis, in
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝰ. istis itaq carnalib .u. sen¬
sib pͥma homĩs etas imbirit᷑
ncc̃tate nature mortalis qua
iͣ post pcc̾m primi homũs nati
sumꝰ ut nõ dũ reodita luce mẽ¬
tis carnalib sensib subliti crͣ¬
nalem uitam sñ ulla u̾tatis
intelligencia transeamꝰ. talis¬
eiũ necesse est infantes ⁊ par¬
nulos pueros qui nõ dum pos
sunt isti sensus qui pͥmam e¬
tatem regunt. ⁊ deo artifice
nobis tributi sunt: recte dicũ¬
tur uiri .i. mariti tanqm le¬
gntimi. qm̃ non eos error ui¬
cio ꝓpͥo s dei artificio natir
ꝯtrib̾uit. cum ã quisquis uene¬
nt ad eam etatem. ut iam pos
iam illis sensib rectorib ute¬
bilem cui sensus illos ĩfamn¬
latum redigat sernituti subi¬
ciens corpui suũ cũ aĩa ñ iam

Expanded text:
timus. Istis itaque carnalibus quinque sentimus. Istis itaque carnalibus quinque sensibus prima hominis aetas imbuitur necessitate naturae mortalis qua ita post peccatum primi hominis nati sumus, ut nondum reddita luce mentis, carnalibus sensibus subditi, carnalem vitam sine ulla veritatis intelligentia transeamus. Tales necesse est esse infantes et parvulos pueros, qui nondum possturales sunt isti sensus, qui primam aetatem regunt, et Deo artifice nobis tributi sunt, recte dicuntur viri, id est mariti, tanquam legitimi; quoniam non eos error vitio proprio, sed Dei artificio natura contribuit. Cum autem quisque venerit ad eam aetatem, ut jam poss, non jam illis sensibus rectoribus utelem, cui sensus illos in famulatum redigat, servituti subjiciens corpus suum: cum anima non jam
Abbreviated transcription (Latin):
pienda carnałr. ne huic ip̃i mu
lieri ad huc samaritane siłes
c̃ẽ indeamus. s de illo dono deisi
non nulli accipiunt. Qd̾ aut̃
uir. de se ip̃o dnm̃ dixisse ĩtelli¬
qui loqͥtur decum ñ ẽ tuus uir.
qm̃ ño dum eũ credidisti. S q̃
nunc eos iam non ht̃ cũ ad huc
ntiq eis subdita uiueret. Dem̃
cũ qͥnq libri moysi nichil aliud
qͣm xp̃m p̾dicent sicut ip̃e ait.
Si crederetis moysi: creceretis
forsitan ⁊ mͥ. ille enĩ de se scͥpsit
quom ͦ potest intelligi ab illis
bros. S spũaliter intelligẽtos
npultouudius amplectat᷑. est
intelliguitur .u. corporis sens.
unus qu ad oculos ꝑti qͦ lugẽ
istam usibilem quoslib colo¬
est aurum qũo nocuit ⁊ omĩ
sonoꝵ monienta sentimꝰ. quo
t̾tius uariũ uaria deoꝵ suami¬
tate delectamur. quartꝰ quo
ore gustus dulcia ⁊ amara sũ¬
tit. ⁊ pẽm saporũ ħt examen.
quint᷑ ꝑ totum corpus tangẽ¬
do duudicat candida ⁊ fugida
quicquid aᵈ est ꝙ tangendo sñ¬

Expanded text:
pienda, ne huic ipsi adhuc mulieri Samaritanae similes esse videamur. Sed de illo dono Dei sinonnulli accipiunt. Quod autem vir; de se ipso Dominum dixisse intelliqui loquitur tecum, non est tuus vir, quia nondum in eum credidisti. Sed quoniam nunc eos jam non haberet, cum adhuc utique ipsis subdita viveret. Deinde cum quinque libri Moysi nihil aliud quam Christum praedicent, sicut ipse ait, Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi; ille enim de me scripsit ; quomodo potest intelligi a quinque bros, sed spiritualiter intelligendos, multo avidius amplectatur? 7. Est intelliunus, qui ad oculos pertinet, quo lucem istam visibilem, et quoslibet coloest aurium, quo vocum et omnium sonorum momenta sentimus; tertius narium, quo varia odorum suavitate delectamur; quartus in ore gustus, dulcia et amara sentit, et omnium saporum habet examen; quintus per totum corpus tangendo dijudicat calida et frigida, quidquid aliud est quod tangendo sen
Abbreviated transcription (Latin):
gentes hereditatẽ tuã. uͥ forte
h̾uius mundi quo pͥus tanqmͣ
dñante tenebamur. post a̾ cum
dñis mͥ mundus crucifixus est¬
⁊ ego mundo: posset nos xp̃c
mortuo illo qui nos possidebat.
cũ ei renunciamꝰ morim᷑q illi
⁊ ip̃e nobis. de ed quod iacob ap

Expanded text:
gentes haereditatem tuam : nisi forte hujus mundi, quo prius tanquam dominante tenebamur. Post autem cum dicimus, Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ; possidet nos Christus, mortuo illo qui nos possidebat: cum ei renuntiamus morimur illi, et ipse nobis. LXXVI. De eo quod ap
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hominib ut ho apparere: s
semetip̃m exinaniuit forͣm
suam nõ mutans: s formam
serm accipiens: neq conu̾sus
aut tͣnsmutatus ĩ hoĩem amis
ad hiis qui cor mundũ hẽbant. ⁊
u̾bum apud prem uidere ñ pote¬
rant. uͥ hoc suscipiendo ꝙ possent
uidere ꝑ quod ad illud lumeu in¬
t̾ius ducerent᷑. iste ã hĩtus ñ ẽ
ex primo gene. nõ enĩ manens

Expanded text:
arere; sed semetipsum exinanivit, non formam suam mutans, sed formam servi accipiens, neque conversus aut transmutatus in hominem, amisab his qui cor immundum habebant, et uerbum apud patrem uidere non poterant nisi hoc suscipiendo quod possent uidere et per quod ad illud lumen interius ducerentur. iste autem habitus non est ex primo genere; non enim manens
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua ymago in qͥua ut etiã
equalitas ut inparentib ⁊ fib¬
is inuerretur ymago ⁊ equalitas
⁊ fiłitudo si int̾uallũ temꝑis defu¬
isset. Nam ⁊̃ de ꝑentib exp̾ssa
ẽ siłitudo filii ut recte dicatur
ymago. ⁊ potest ee tanta uͥ rec
te ⁊ dicatur equalitas. uͥ ꝑens¬

Expanded text:
aliqua imago, in qua sit etiam aequalitas: ut in parentibus et filiis inveniretur imago et aequalitas et similitudo, si intervallum temporis defuisset: nam et de parente expressa est similitudo filii, ut recte dicatur imago: et potest esse tanta, ut recte etiam dica tur aequalitas, n
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiore exemplo manifestũ÷.
⁊ similitudo ⁊ ymago ꝙͣuis ñ
sit equalitas ut inspeculo os
ꝯmemorauim. excepto ⁊ pr̃e
quo p̾cedunt ꝑentes. Sunt .n. eqͣ¬

Expanded text:
superiori exemplo manifestum es similitudo et imago, quamvis non sit aequalitas, ut in speculo ostcommemoravimus, excepto tempore quo praecedunt parentes. » His
Abbreviated transcription (Latin):
formans ĩmortalitati et̾nitati¬
q sociaret. S illum hĩtum qui
est inꝑceptõne sapĩe ⁊ discipłie
greci. Nam uocant hunc autẽ
scdm que dm̃s uestitũ uł arma¬
intelligitur deisto gen̾e hĩtus lo¬
nos ĩ latinis hĩtũ hẽmꝰ. qͦ noĩe
oꝑt intelligi nõ mutatũ esse
u̾bũ susceptd̃e homũs sicuti nec
membͣ ueste ĩduta mutantur
quiqm illa suscepto ĩ effabłr eꝰ
ceptũ suscipienti copulau̾it. S
qͣntũ u̾ba hlmana reb ĩeffabi¬
lib coaptari possũt. ne nuitat᷑
intelligat᷑ dens humane fragi
litatis assumptor cłtui ẽ ũ grece

Expanded text:
rtalitati aeternitatique sociaret. Sed illum habitum qui est in perceptione sapientiae et disciplinae, Graeci ἕξιν vocant; hunc autem secundum quem dicimus vestitum vel armaintelligitur de isto genere habitus lonos in latinis habitum habemus. quo nomine oportet intellegi non mutatum esse uerbum susceptione hominis, sicuti nec membra ueste induta mutantur, quam quam illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copulauerit; sed, quantum uerba humana rebus ineffabilibus coaptari possunt, ne mutatus intellegatur deus humanae litatis assumptione, electum est ut graece
Abbreviated transcription (Latin):
cumq discipline ꝑceptio usu ro¬
borata ⁊ firmata uł ħitum cor ͥ ᷤᷤ¬
scdmꝙ̃ dñs aliũ alio ẽẽ succulen¬
corem ⁊ ualencorem que magis
ꝓprie hr̃tudo dici solet. uł h̾itum
goꝵ que membris urĩs accomodã¬
tur extͥnsecus scdm q̃m dĩs uesti¬
tum calciatum armatum ⁊ siqͥd¬

Expanded text:
cunque disciplinae perceptio usu roborata atque firmata; vel habitum corcimus alium alio esse succulentiorem et validiorem, quae magis proprie habitudo dici solet; vel habitum eorum quae membris nostris accommodantur extrinsecus, secundum quem dicimus vestitum, calciatum, armatum, et si
Abbreviated transcription (Latin):
rumpr s int̾ior renouatur de
die indiem queri p ͭ utrũ unius
eoꝵ factus sit ad ymaginẽ di¬
⁊ similitudinẽ. Nam illud q̃re¬
restultum est siunꝰ quis hoꝵ.
Quis enĩ dubitat eum pocius¬
renouatur qmͣ eũ qui corrũꝑe
dr̃. Utrum antẽ anibo magn̾a
des factus est bonus que mansit
⁊diligendo carnalia carnalis
effectus sit nõ absurde uderi pͥ

Expanded text:
atur de die in diem: quaeri potest utrum unus horum factus sit ad imaginem et similitudinem Dei; nam illud quaerere stultum est, si unus quis horum? Quis enim dubitat eum potiusovatur, quam eum qui corrumpitur dicere? utrum autem ambo, magna Deo factus est bonus, non manserit, et diligendo carnalia, carnalis effectus sit, non absurde videri potest
Abbreviated transcription (Latin):
alie inqnͣtum sunt que ille sũ¬
me ac pͥmitꝰ est ⁊ ideo q̃ tiumo¬
no ꝑfecte s ex igue sunt ad siłi¬
tudinẽ eiꝰ. Quare ⁊ ip̃a bona
sunt mordine suo cum sit ille

Expanded text:
um sunt, quia ille summe et primitus est. Et ideo quae tantummonon perfecte, sed exigue sunt ad simiitudinem ejus; quia et ipsa bona sunt in ordine suo, cum sit ille
Abbreviated transcription (Latin):
quos idem duos hõies sic ap¬
pellat ut unũ ueterem que
debeamꝰ ex uere alt̾um nouũ¬
⁊ eũ indend̃ induend̾ cõmemo¬
ret. Quoꝵ rursus illum ap¬
pellat ymaginem terre ĩ ho¬
geritur qui est xp̃c ih̾c. Ext̾ior
aute̾ homo qui nunc corrũpit᷑
fictura in resurrectõe renonat᷑
cum istam mortem ꝑsoluerit
qmͣ nature debet lege illa que
mpaiidiso data est. Qͦ modo
autem non sit ĩcongruũ ꝙ ⁊̃
dens omnia bona ualde. Nemo
.n. dubitat quod ip̃e sit pͥmit᷑
bonus. Multis em̾ modis dici
res possunt similes deo. alie ẜ¬

Expanded text:
quos idem duos homines sic appellat, ut unum veterem quem debemus exuere, alterum novum et eum induendum commemoret: quorum rursus illum appellat imaginem terreni hogeritur, qui est Jesus Christus. Exterior autem homo, qui nunc corrumpitur, futura resurrectione renovabitur, cum istam mortem persolverit, quam naturae debet, lege illa quae in paradiso data est. 2. Quomodo autem non sit incongruum, quodDeus omnia bona valde . Nemo enim dubitat quod sit ipse primitus bonus. Multis enim modis dici res possunt similes Deo: aliae
Abbreviated transcription (Latin):
eus qm̃ genuit equalitate¬
qm̃ meliorem se gen̾are
non potuit. nichil .n. deo meliuis
debuit equalem. S emĩ uoluit
i ño potuit uł firmus est. Si po¬
tuit ⁊ noluit in meluis ex quo
confcitur equalem filium ge¬

Expanded text:
eus quem genuit, quoniam meliorem se generare non potuit nihil enim Deo melius, debuit aequalem. Si enim voluit et non potuit, infirmus est; si potuit et noluit, invidus. Ex quo confirmatur aequalem ge
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃c ubi ult spirat. et uocem eiͦ
audis. S nescis unde ueniat uł
quo eat. cum constet exempli cã
locutum hec saluatorem.: Deniq
qr ait ubi uult spirat.q. nõ
oninis creatura sege sibi poĩta
arbitrio remissa sit ꝓpͥo. et noᷤᷤ
enimi inius ⁊ facimuus quod uo¬
lumus agentes sb̾ lege. Quare
et rõnem p̾stabimus. aut pos¬
sibile putatur. et nec stultũ
inidetur. ut effc̃m uolens sc̃i sp̃c
insinuare. illum ip̃m daret
exemplum. Igit᷑ omni gen̾e

Expanded text:
spiritus ubi uult spirat et uocem eius spiritus ubi uult spirat et uocem eius audis, sed nescis, unde ueniat uel quo eat. cum constet exempli causa locutum haec saluatorem? denique a ait: ubi uult spirat, quasi non omnis creatura e lege sibi posita arbitrio remissa sit proprio. et nos enim imus et facimus, quod uolumus, agentes sub lege. quare et rationem praestabimus aut possibile putatur et nec stultum uidetur, ut effectum uolens sancti spiritus insinuare illum ipsum daret exemplum. igitur omni gene
Abbreviated transcription (Latin):
ri quod no nescit. ꝑ id quod scit.
ut puta deus dicit de xp̃o ꝙ filiꝰ
sint filii: credimus ideo d̾m dix¬
isse. xp̃c filius mens uerus est. ut
de seipo illum eẽ signaret. hoc mõ
et saluatorem. que nec u̾bis nec
anmo explicari potest ꝑ id quod
sensibile est. et aurib auditur uo¬
luit ꝯmendare. Hoc est ꝑ exẽplũ
sp̃c qui est uentus. queni et sen¬
sibilitas capit ⁊ auris audit. S
quod capi non pocest uoluit fa¬
inquit wu̾ito de ceło somis tamꝙͣ
aduenientis sp̃c ualidi. et rep le¬
uit totam domum et c̃. Ecce a¬
perto exemplo uenti sp̃m sc̃m ĩ¬
simiat. ita de celo aduenisse et
sonuisse q̃mad mod̾ ualidus uẽtꝰ
suꝑ t̾ram. Nam et ieremias
uentum sp̃m scm uocat dicens.
Unicus spirat in omni regione.
qui pp̃ea quod in hoc mundo est. et
ꝑ diuersa circunfertur loca. unde
ueniat uł quo eat nescimus. Sp̃c
autem sc̃s de celo uenit. sieut le¬
gimus. ut credentes illuminet.

Expanded text:
i quod nescit, per id quod scit; i quod nescit, per id quod scit; ut puta, deus dicit de Christo, quod filius sint filii. credimus ideo deum dixisse: \'Christus filius meus uerus est\', ut de semet ipso illum esse significaret. hoc modo et saluator rem, quae nec uerbis nec animo explicari potest, per id quod sensibile est et auribus auditur, uoluit commendare, hoc est. per exemplum spiritus, qui est uentus, quem et sensibilitas capit et auris audit, sed quod capi non potest, uoluit fainquit, subito de caelo sonus tamquam aduenientis spiritus ualidi et repleuit totam domum et cetera. ecce aperte exemplo uenti spiritum sanctum insinuat ita de caelo aduenisse et sonuisse, quem ad modum ualidus uentus super terram. nam et Hieremias uentum spiritum uocat dicens: uentus spirat in omni regione. qui propterea quod in hoc mundo est et per diuersa circumfertur loca, unde ueniat uel quo eat, nescimus. spiritus autem sanctus de caelo uenit, sicut legimus, ut credentes inluminet.
Abbreviated transcription (Latin):
forrandam uisibile daret exem¬
psum quod solo auditu consistit.
negurns. et est tamen t̾remĩ. qr
mundirem oꝑatur. Ait ergo dns
ad ichodeinum suadendo illi. Sp̃e
ubruult spirat. et uocem eius au¬
dis et nescis unde ueniat aut qͦ¬
uodat. sic est omnis qui renasci
quidem. non autem uidetur sic̃ dc̃m
est. Sic et ratio baptismm auditux
quod dicatur. Nontamen quͣo
cum quid futuum est ab eo qui
u̾ba insmuat pͥdicat᷑. ut fieri cre¬
datur quod ausoitur. non tamen
ratio fcĩ reddatur. Cum autẽ nec
ꝑexemplum nichodemus duceret᷑
ad fidem: tunc audit a saluatore.
Si terrestria inquit dixi uob̾ ⁊ nõ
creditis. Quiomodo si dixero celestia
creditis. Ista uͥba terrena dixit: q̃
ad exemplumi ꝓtulit. hec est si per
rõnem terenam inquit exempli
dati sp̃e uenti non creditis posse fieri.
quia quomodo fiat non uidet᷑
qui fieri pot̾at. ut celestia si darẽ
exempla que utiq uescitis cre¬
deictis. potest enim homini suade¬

Expanded text:
firmandam uisibile daret exemfirmandam uisibile daret exemplum, quod solo auditu consistit, ur, et est tamen terrenum, quia mundi rem operatur. ait ergo dominus ad Nicodemum suadendo illi: spiritus ubi uult spirat. et uocem eius audis, sed nescis unde ueniat uel quo eat; sic est omnis qui renascitquidem, non autem uidetur, sicut dictum est, sic et ratio baptismi auditur quod dicatur, non tamen quo cum quid futurum est ab eo, qui uerba insinuat, praedicatur, ut fieri credatur quod auditur, non tamen ratio facti reddatur. Cum autem nec per exemplum Nicodemus duceretur ad fidem, tunc audit a saluatore: si terrestria, inquit, dixi uobis. et non creditis, quo modo, si dixero caelestia, credetis? ista uerba terrena dixit, quae ad exemplum protulit. hoc est: si per rationem terrenam\', inquit, \'exempli dati, spiritus uenti, non creditis posse fieri, quia quo modo fiat non uidetur. qui fieri poterat, ut, caelestia si darem exempla. quae utique nescitis, crederetis?\' potest enim homini suad
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ministrũ fuisse cͥcrmcisi¬
onis pp̃ u̾itatem dei. ad confir¬
mandas ꝓmissĩones prum. hoc
est in qus nesciebat dominum
ioħes:. Qmiuis enim magnificen¬
ciam eius non ignoraret: Toc
tamenlatrat eum. quia ꝑ ipsũ
fides abrahe implenda erat. ¶ꝯ.
Si baptismũ celeste mistium
est. cur nichodemo cum de baꝑ¬
tismo dubitanti loquitur.
domtaus Si terrestria inquit
dixi uobis. et non creditis.
a uomõdo si digero celestia cre
mum putat carnali con¬
sistere. hic non est sp̃ualis. uec do¬
num celeste poterit consequi. qui
se non ꝑ aquam. s ꝑfidem ĩmutari
non crẽdat. Aquã enĩ cerint̾. S
qui non uidetur spc̃ oꝑatur. ut fi¬
des in eofit. quia sicut sordes cor¬
poreas aque: ita sp̃c aĩam abluit
apccas. nt quomodo iusibilia nisibi
sp̃ualis ratio uertitur in bapͦ
plus est enim ibi quod auditur.¬
qm quod iudetur. Cum hrc sͥ
mnchodenus carnali constructus
ratione dubitaret. Saluator ut
congtus. ut ad rema inuisibilem

Expanded text:
 fuisse circumcisionis pro ueritate dei ad confirmandas promissiones patrum. hoc est in quo nesciebat dominum Iohannes; quamuis enim magnificentiam eius non ignoraret, hoc tamen latuit eum, quia per ipsum fides Abrahae implenda erat. LVIIII. SI BAPTISMUM CAELESTE MVSTERIUM EST, CUR NICODEMO, CUM DE BAPTISMO DUBITANTI LOQVITUR DOMINUS: \'SI TERRESTRIA,\' INQVIT, \'DIXI UOBIS ET NON CREDITIS, QVO MODO, SI DIXERO CAELESTIA, \'CREmum putat carnali ratione consistere, hic non est spiritalis; nec donum caeleste poterit consequi, qui se non per aquam, sed per fidem inmutari non credat. aqua enim cernitur, sed qui non uidetur spiritus operatur, ut fides in eo sit. quia sicut sordes corporeas . aqua, ita spiritus animam abluit a peccatis, ut quo modo uisibilia uisibispiritalis ratio uertitur in baptismo. plus est enim ibi quod auditur quam uidetur. Cum hinc ergo Nicodemus carnali constrictus ratione dubitaret, saluator, ut congruo. ut ad rem inuisibilem
Abbreviated transcription (Latin):
scilse.inte baptismum. cum
uimenti ei ad baptismum di¬
cat ego a te debeo boptiiari. et
tu uenis ad me. Qnomodo is¬
uorabat᷑ eum quem ꝓhibua
hinnlians se ei:
Anta sc̃itate pditus est ⁊̃
ab ip̃is cumabulis ioħes. ut
net falli nec fallere credatur. nec
dominũ suum qui eum in utero
tendente in eum sp̃u agnouit
cum. et pͥusqm ad baptismũ
ueniret. non ignorauit eum.
sciebat enim eum. S au ipse
ect᷑ qri donum dei olim prĩb
repmissum ministraturꝰ esset.
nesciebat. hoc est quod tuns
le didicisse ꝓfitetur cum idit
in eum sp̃m descendisse. Sic .n.¬

Expanded text:
scisse ante baptismum, cum venienti ei ad baptismum dicat, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me ? quomodo ignorabat eum quem prohibuit, humilians se ei? Tanta sanctitate praeditus est etiam ab ipsis cunabulis Joannes, ut nec falli nec fallere credatur, nec Dominum suum qui eum in utero cendente in eum Spiritu agnovit eum, et priusquam ad baptismum veniret, non ignoravit eum. Sciebat enim eum, sed an ipse esset, qui donum Dei olim Patribus repromissum ministraturus esset, nesciebat: hoc est, quod tunc se didicisse profitetur, cum vidit in eum Spiritum descendisse. Sic en
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph. quia dcm est. quoꝵ
nem: ip̃o ordine legitur filius
eẽ sech. ⁊ filius ade. et suꝑhos õs
assignatur filius dei. ut ante ip̃os
dicatur eẽ: quorum filius num¬
cupatur. qa. Quid est hoc ut
cum in malachia ꝓpha scrip¬
tum sit. Eccc mitto angelun
meum ante faciem tuam. qͥ
ppararet uiam tuam ante te¬
c artus cũngelista in ysaia ꝑ¬
plrta hec scriptum asserit.
On potuit latere marcũ
quid scriberet. Nec enim
exꝑs etat lectionis. qui ab ĩfan¬
ciã diuinis literis imbint᷑. ex̾ci¬
tatus erat in lege maxime cim
apłos sit secutus. sciens autem
ominia ad auctorem referendi.
dcã hec ad p̃saiam reuocauit.
qui sensum istum pͥor intima¬
uerat dicens. uox clamantis in
deserto. parate iuam domino
rectas facite semitas dei nt̃i. De¬
niq post uerba inalachie statim
wicto eiingelista ditens. Uox cla¬
mantis in descito. ut uing̾et uba

Expanded text:
Joseph, quia dictum est, Quorum Joseph, quia dictum est, Quorum nem —, ipso ordine legitur filius esse Seth et filius Adae et super hos omnes adsignatur filius dei, ut ante ipsos dicatur esse, quorum filius nuncupatur. LVII. QVID EST HOC UT, CUM IN MALACHIA PROFETA SCRIPTUM SIT: \'ECCE MITTO ANGELUM MEUM ANTE FACIEM TUAM, QVI PRAEPARET UIAM TUAM\', MARCUS HOC EUANGELISTA IN ESEIA PROFETA SCRTPTUM ADSERAT? Non potuit latere Marcum, quid scriberet; nec enim expers erat lectionis, qui ab infantia diuinis litteris imbutus exercitatus erat in lege, maxime cum apostolos sit secutus. sciens autem omnia ad auctorem referenda dicta, haec ad Eseiam reuocauit, qui sensum istum prior intimauerat dicens: uox clamantis in deserto: parate uiam domino, rectas facite semitas dei nostri. denique post uerba Malachiae statim subiecit euangelista dicens: uox clamant
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Cum .n. dicit. qui fuit filius
seth. qui fint filius ade. qui fuit
filius dei: xp̃m utiq ita dicit ade
filumm sicut dicebatur filius io¬
sepldit .i. maria ad eum. fili
quid fetisti nobis.: Etemin ego
et pater tuus do mesti ⁊ tristes ã¬
bulantes querebamus te. Suꝑ
ut qui horum .i. ab adamusq
ad iosepħ et helyfilius dicebat᷑.
Ante istos onies dei uerus filius
nec ante fuisse contendit. Eͦ rũ
enim non erat filius dicebatur.
batur. di .n. quod imꝓbabile est
et ad rem nullam ꝓficit. ut io¬
sepħ hel filius dicatur. S quod
supͣdiximus non dixisse indebit᷑
de ꝑp̃o quia fuit fllius dei. S de
adam. ꝑ ordĩnem enim singu
lorum̃ patres subiciendo uenit
ad Qs enos. tusus patrem dicit
secħ. ꝑ atem autẽ setħ. dicit
adam᷑. Ade uero pr̃em dicit d̾m
et nescio que utilitas sit sic as¬
teuerare. Si autem ꝑ ordinẽ
sicut diximus. singuli prẽs xp̃i
dicuntur sicut ⁊ filius dicebat᷑

Expanded text:
Dei. Cum enim dicit, Qui fuit filius Dei. Cum enim dicit, Qui fuit filius Seth, qui fuit filius Adae, qui fuit Filius Dei; Christum utique ita dicit Adae filium, sicut dicebatur filius Joseph. Ait enim Maria ad eum, Fili, quid fecisti nobis sic? Etenim ego et pater tuus moesti et tristes quaerebamus te . Super ut qui horum, id est ab Adam usque ad Joseph et Heli filius dicebatur, ante istos omnes Dei verus Filius nec ante fuisse contendit. Quorum enim non erat, filius dicebatur; batur. Si enim, quod improbabile est, et ad nullam rem proficit, Joseph Heli filius dicatur, secundum quod supra diximus, non dixisse videbitur de Christo, quia fuit Filius Dei, sed de Adam. Per ordinem enim singulorum filiorum patres subjiciendo, venit ad Enos, cujus patrem dicit Seth, patrem autem Seth dicit Adam, Adae vero patrem dicit Deum: et nescio quae utilitas sit sic asseverare. Si autem per ordinem, sicut diximus, singuli patres Christi dicantur, sicut et filius dicebatur
Abbreviated transcription (Latin):
dei. Itlud quod quibdam indetur
quiã heħ acceꝑat uxorem iacob
qũõ lex mandauit. ut siqͥs mor¬
tinis fuiss sine filiis. acciꝑet ft̾at᷑
aut ꝓpiquns uyorem eius. et
resuscitaret semen fris sin. ⁊ ita
fcm ut lꝑly generass ioseph ia¬
cob cuius uxorem acceꝑat. et ꝑ
hie iungigenerationem. ut nõ
muto iosepħ prem hĩe heh dicat᷑.
ħoc nec ꝓbabile et ad nullã rẽ
ꝑficit. Isud autem quod supra¬
duos fr̃es filios unuus. et xp̃m oñ¬
dit᷑ filium dei esse ante ouiẽ ge¬
nerationem. Euangelista em̃
cimi itfert dicens. et ip̃e iłx erat
incipiens fere amnoꝵ triginta fi¬
liuis ficut putabatur ioseph. qui
cuit hxly. Idem iłx filius estima¬
baturꝰ ioseph. et non solum ioseph
erat filius. ⁊ et hely. Non quia
iosepħ flium dicit hely. S eodẽ
gengre quo ioseph uocabotur fili
eẽ ilt  ita erat eciam filius hel̾
et ñoe. et seth. et ad ip̃m adam.
et suꝑ adam doceat ẽẽ xp̃m filiũ

Expanded text:
dei. Illud autem, quod quibusdam uidetur, dei. Illud autem, quod quibusdam uidetur, quia Heli acceperit uxorem Iacob, quo modo lex mandauit, ut, si quis mortuus fuisset sine filiis, acciperet frater aut propinquus uxorem eius et resuscitaret semen fratris sui, et ita factum, ut Heli generasset Iosef Iacob, cuius uxorem acceperat, et per hoc iungi generationem, ut non inmerito Iosef patrem habere Heli dicatur, hoc nec probabile est et ad nullam rem proficit. Illud autemduos fratres filios unius et Christum ostendit filium dei esse ante omnem generationem. euangelista enim cum refert dicens: et ipse Iesus erat incipiens fere annorum triginta, filius sifuit Heli, id est Jesus filius aestimabatur Joseph: et non solum Joseph erat filius, sed et Heli. Non quia Joseph filium dicit Heli, sed eodem genere, quo Joseph vocabatur filius esse Jesus, ita erat etiam filius Heli, et Noe et Seth, et ad ipsum Adam, et super Adam, doceat esse Christum Filium
Abbreviated transcription (Latin):
salomonem tramitem suui
teuens recto cursu ꝑuenit ad
iacob cuius filiuis est ioseph.
Hely autem filius mathie qui
ad dauio ꝑ nathan fsliũ eiusd̃
dauid originem tenet us ad
tenipus quo saluator aduenit.
unde singuli eñngeliste a dd̾
singuloꝵ fratrum gñonum or¬
dmnes ꝑseciti .q furtam fetenint
ut math̾s a dauio ꝑsałonem
descenderet ad ioseph. lutas u̾o
fuit saluatoris ascendit ꝑ tra¬
ducem nathan filii dauid. et
tribum oñdens. unius generis¬
eẽ utrumqr. ut cum hely sociat
ioseph. non discrepare eos in
filius dicitur saluator: ip̃a est
et hely filius. et cet̾oꝵ omniũ
qui de eadem tribu sunt. hinc
cas est. ut ab hely ꝑ traducem
nathan ascenderet ad dauid. et
ꝑ charam pr̃em eius. ascendet
ad sem filium noc. et adhuc suꝑ
diluuium ᷑ ueniret ad sech fili¬
um ade. qui redditus est ꝓ abel
Et cadem rõne face̾t filium ade
saluatorem. qua dicebatur filiͦ
transcendens assiguaret ante
omnem carnem xp̃m filium eẽ

Expanded text:
Solomonem tramitem suum Solomonem tramitem suum tenens recto cursu peruenit ad Iacob. cuius filius est Iosef: Heli autem filius Matthiae, qui a Dauid per Nathan. filium eiusdem Dauid, ordinem tenet usque ad tempus, quo saluator aduenit. unde singuli euangelistae a Dauid singulorum fratrum generationum ordines prosecuti quasi furcam fecerunt. ut Matheus a Dauid per Solomonem descenderet ad "Iosef;" Lucas uero fuit saluatoris, ascendit per traducem Nathan filii Dauid et tribum oesse utrumque; ut cum Heli sociat Joseph, non diserepare eos in filius dicitur Salvator, ipsa est et Heli filius et ceterorum omnium, qui de eadem tribu sunt. hinc cas est, ut ab Heli per traducem Nathan ascenderet ad Dauid et per Tharam patrem eius ascenderet ad Sem filium Noe et adhuc super diluuium perueniret ad Seth filium Adae, qui redditus est pro Abel, et eadem ratione faceret filium Adae saluatorem, qua dicebatur filius transcendens adsignaret ante omnem carnem Christum filium esse
Abbreviated transcription (Latin):
lt enim omnia se nutu prĩs rec¬
te condidisse doceret. tunc uo¬
luit passione sua mundum re¬
dimere et reformare qnͣdo eum
et creauerat idem in equinoctio
unde mundus micium cepit.
et dies suꝑ uoctem ne incresc̾e
In regao itaq agens romano ñ
nisi. umi. kł. aprił. pati deb̾uit qñ
equinoctium hut romani. Tũe
enim utiq pͥmum. ħ pars m̃di
illuminatum est. et ex eo dies
cepit crementum acciꝑe. Ideo¬
q et passione saluatoris tunc
a tenebris ad lucem ꝑducta.
Nullo traq urtuꝑatio aucto¬
ris poterit uideri. qnͣdo lapsam
creaturam. tunc reformauit.
qnͣdo ⁊ fecerat. Nec enim re¬
pͥhendi potit rei lapse iuicium
creationis. cum ad id redeat res¬
stauratio. Cadem eniniꝰ uoluit
esse restaurationis gaudium
quo fuerat et declorationis.
Qo cure in matho pater ioseph
iacob scribitur. et in luta hly
Nt autem duos prẽs hr̃e in¬
perite descriptus sit. aut certe
qui nature pater eius sit: nes
guum patrem ioseph
iacob fuisse. ordo .n. adauid ꝑ

Expanded text:
t enim omnia se nutu patris recte condidisse doceret, tunc uoluit passione sua mundum redimere et reformare, quando eum et creauerat, id est in aequinoctio, unde mundus initium cepit et dies super noctem increscere. in regno itaque agens Romano non nisi octauo Kl Apriles pati debuit, quando aequinoctium habent Romani. tunc enim utique primum haec pars mundi inluminata est et ex eo dies coepit crementum accipere ideoque et passione saluatoris tunc a tenebris ad lucem perducta. nulla itaque uituperatio auctoris poterit uideri, quando lapsam creaturam tunc reformauit, quando et fecerat. nec enim reprehendi poterit rei lapsae initium creationis, cum ad id redeat instauratio. eadem enim die uoluit esse renouationis gaudium, quo fuerat et dedicationis. LVI. QVARE IN MATHEO PATER IOSEF IACOB SCRIBITURET IN LUCA HELI, UT AUT DUOS PATRES HABERE INPERITE DESCRIPTUS SIT AUT CERTE, QVI UERE PATER EIUS SIT, NESCIATUR? guum patrem Iosef Iacob fuisse. ordo enim a Dauid per
Abbreviated transcription (Latin):
Dispensacones ꝓ tpr̃m con¬
satis qnͣtũ exiaio intelligit qͥ¬
pͥori etati gen̾s humam quid
post̾iori ꝯueniat. Diuina enm
ꝓuidencia pulcre omĩa mod̾ante
tta uniu̾sa gen̾aconũ series ab
adam us infinem scłi adminis¬
tia us insenectufe temꝑis sui
tractũ etatis gradib termina¬
tis ⁊ ideo uirtitũ ⁊ gradꝰ ĩmori¬
b donec ueniat᷑ ad sũmam ho¬
minis ꝑfectamq ittutem: oꝑ¬
tet .n. distinguere qui diuinis
lectonib pium anuũ ĩtendit
maioꝵ peccata ẽẽ illa que mino¬
ra sunt non arbitratur docuisse
ut talia deus hominib inꝑꝑar.
ad p̾sentem q̃onẽ discutienda¬
satis est: qnͣtũ ad decipiendũ ꝯ¬
tinet sũma ⁊ ꝑfecta uirtus est
neminẽ deciꝑe atq illud exhib̾e
ꝙ dcm̃ est. sit in ore ur̃o. est est.
non. non. S qr hoc ens imꝑatũ
ẽ quib iam regnũ celoꝵ ꝓmissũ
est magna a uirtus est hoc imp¬
lere maiora quib debetur. hoc
pͥmiũ regnũ enĩ celoꝵ i̾patit᷑¬

Expanded text:
dispensationes, pro temporum consatis, quantum existimo, intelligit qs humani, quid posteriori conveniat. Divina enim providentia pulchre omnia moderante, ita universa generationum series ab Adam usque ad finem saeculi adminisritia usque ad senectutem temporis sui tractum aetatis gradibus terminantis. Et ideo virtutum etiam gradus in moribus, donec veniatur ad summam hominis perfectamque virtutem, oportet eum distinguere, qui divinis lectionibus pium animum intendit: majorum peccata esse illa quae minora sunt, non arbitretur decuisse ut talia Deus hominibus imperaret. ad praesentem quaesatis est, quantum ad decipiendum attinet, summa et perfecta virtus est neminem decipere, atque illud exhibere quod dictum est, Sit in ore vestro, Est, est; Non, non . Sed quia hoc eis imperatum est, quibus jam regnum coelorum promissum est; magna autem virtus est haec implere majora, quibus debetur hoc praemium; Regnum enim coelorum vim patit
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid pati deceat qd̾ alios fa¬
t̾ẽ non deteat munst̾ia qͥdam
sunt media quib digita inin¬
funt᷑ officia ut eis utens ipͣuis¬
ticia ño solum talia pati qͥmq
imꝑet qualia ꝑati enu
decet s ⁊̃ hiis facientib quos
talia fac̾e ñ mimis decet. qͣ ꝓpt
tũ ⁊ egyptu decepcõe digni essent

Expanded text:
aliquid deceat, quod alios facere non deceat; ministeria quaedam sunt media, quibus digna injunguntur officia; ut eis utens ipsa justitia, non solum talia pati quemque imperet, qualia pati eum decet, sed etiam iis facientibus, quos talia facere non minus decet. Quapropter cum et Aegyptii deceptione digni essent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ animaꝵꝵ minist̾ia suis legib
sermencia deus ꝑit ⁊ digne
digna supplicia t̾r̾buat cum ip̃e
tranquillimꝰ maneat aꝑtissime
ita scriptũ est. Ipm̃ ẽ quoq qui
puniri debet condempnare ex¬
t̾imi estimas a tna nirtute.

Expanded text:
per animarum ministeria suis legibus servientia Deus puniat, et digne digna supplicia retribuat, cum ipse tranquillissimus maneat, apertissime ita scriptum est: Ipsum quoque qui puniri non debeat, condemnare, exterum aestimas a tua virtute.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝑcut̾e indignũ sua ꝑsona ne
hec facit carinfex qui prosna
tupiditate sic ordinatus ẽ in
officõ ut ꝑcuciat legum moda¬
tõne dampnatũ qui possit etã
innocente sua tredulitate ꝑtte
n ꝑ pͥncipem uł aduocatum
aut aliq̾m moificio suo cui ta
ꝑ homies agi nephariũ est
Nam utiq dignus est lac̾an.¬

Expanded text:
tum percutere indignum sua persona et hoc facit carnifex, qui pro sua cupiditate sic ordinatus est in officio, ut percutiat legum moderatione damnatum, qui posset etiam innocentem sua crudelitate peper principem vel advocatum, aut aliquem in officio suo, cui talper homines agi nefarium est. Nam utique dignus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcius aͥd exponitur qd̾ diligeas
ĩquib minus aꝑitur intelligat.
Dominꝰ eni noiter sic ad salutẽ
ammaꝵꝵ diuinos libͦs spũ sc̃o mo¬
d̾atus est ut ñ solum manifestis
pascere. s ⁊ obscuris exccere nos
uenet. ex hac gͥ meffabili atq
sublimi rerũ. idministracõe q
fit ꝑ diuinam ꝓuidenciã qi trm¬
scripta ẽ naturał lex in alamn
nalem ut in ip̃a uite ħꝰ comu̾sas¬

Expanded text:
itur, quod diligens in quibus minus aperitur, intelligat. Deus enim noster sic ad salutem animarum divinos libros Spiritu sancto moderatus est, ut non solum manifestis pascere, sed etiam obscuris exercere nos vellet. Ex hac igitur ineffabili atque sublimi rerum administratione, quae fit per divinam providentiam, quasi transcripta est naturalis lex in animam rationalem, ut in i
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ gradu ad huc consitutus
eet ut ño indigne hostem deciꝑet.
stm eit ut iuberet dens uł pocius
regni appetitores inhiabant ⁊ pe¬
t̾ent ab egypciis non reddituri
⁊ acciꝑent quasi redditi᷑. Qmͣ
m̾cedem tam diurni laboris at
oꝑis ꝓ gradu talium animaꝵ
non iniustam deus ẽẽ uoluit et
penam illoꝵ quos digne fecit
amte io qd̾ redd̾e debuerunt..
Namita teus receptor est qd̾
credere nephariũ ⁊ impium esse
quis nõ intelligat: s m̾itoꝵ ⁊
ꝑsonarx iustissimꝰ distributor fa¬
uens quedam ꝑ se ip̃m que so¬
lo illo digna sunt eiq umi ꝯ¬
neniunt sicuti est illumĩare a¬
minas ⁊ se ip̃m ets ad ꝑfruend̾
p̾bendo sapientes beatasq p̾s¬
tare alia ꝑsermentẽ ꝯͥ teatu

Expanded text:
 gradu morum constitutus esset, ut non indigne hostem deciperet; factum est ut juberet Deus, vel potius regni appetitores inhiabant, et peterent ab Aegyptiis non reddituri, et acciperent quasi reddituri . Quam et mercedem tam diuturni laboris atque operis pro talium animarum gradu non injustam Deus esse voluit, et poenam illorum quos digne fecit amittere id quod reddere debuerunt. Non itaque Deus deceptor est, quod credere nefarium et impium esse quis non intelligat? sed meritorum et personarum justissimus distributor, faciens quaedam per se ipsum, quae illo solo digna sunt, eique soli conveniunt; sicuti est illuminare animas, et se ipsum eis ad perfruendum praebendo, sapientes beatasque praestare: alia per servientem sibi creatu
Abbreviated transcription (Latin):
uobis potum dedi n̾o escam.
gꝰ mirum si hostem decepc̃o¬
ne dignũ deciꝑe nissi sunt qui
tales erant quib tm̃modo
oici potest. Diliges amitũ tu¬
ũ ⁊ oderis iimitũ ruũ. ad huc
.n. ille ꝓtimis qm late intell¬
gendiis eet non erat tpris tͣ¬
dere inchoac̃o gͦ q̃dam facta
est subpedagogo ut magr̃o ꝑ
fecto seruaretur cũ tñ idem de
⁊ pedagogum ꝑuulis ded̾it le¬

Expanded text:
m; ergo mirum si hostem decipi dignum decipere jussi sunt, qui tales erant quibus tantummodo dici oporteret, Diliges proximum tuum, et oderis inimicum tuum . Adhuc enim ille proximus quam late intelligendus esset, non erat temporis tradere. Inchoatio ergo quaedam facta est sub paedagogo, ut magistro perfectio servaretur: cum tamen idem Deus, et paedagogum parvulis dederit, le
Abbreviated transcription (Latin):
ili quib ad huc t̾renoꝵ regnũ
ꝓmittebat᷑ quo ꝓmisso tanqui
puuli ꝓluderent᷑ ⁊ ab uno deo qͥ
gaudiis quib ad huc inhiabnͣt
impetratis inde ꝓficientes ⁊ sp̃n
trescentes audirent ⁊ sꝑare celes¬
tia. Sicut summa ⁊ ꝓpẽ diuina
uirtus est neminem decpe sie
ꝑe ab hoc ultimo uicio ad il¬
lam sũmam uirtutem tendẽ¬
test płuiq iniuste decipi nelu¬
ti cũ pactum aliquod fit de
tempali pace quas inducias
nocant ⁊ non seruatur fides ⁊
cet̾a talia multo est p᷑gagor
sũmeq illi urtuti ꝓpmqor

Expanded text:
illi, quibus adhuc terrenum regnum promittebatur, quo promisso tanquam parvuli praeluderent, et ab uno Deo, qui gaudiis, quibus adhuc inhiabant, impetratis, inde proficientes et spiritu crescentes auderent etiam sperare coelestia. Sicut ergo summa et prope divina virtus est, neminem decipere; sic ere. Ab hoc ultimo vitio ad illam summam virtutem tendentest plerumque injuste decipi, veluti cum pactum aliquod fit de temporali pace, quas inducias vocant, et non servatur fides, et caetera talia; multo est purgatior summaeque illi virtuti propinquior,
Abbreviated transcription (Latin):
qua quis pena pͥmione sit dig¬
nus. Qua pp deus quidem per
semecip̃m neminem decipit ẽ
tribuens qm̃ hoc quoq ꝑtinet
ad iusticiam ⁊ u̾itatem̃ uictur
animꝰ ꝓm̾itis ⁊ dignitatib q
sunt in gradib eaꝵꝵ ut si quis¬
qm digiũ est decipi ño solum
ꝑ se ip̃m. non. nidecipiat s n
ꝑtalem hoĩem qui iam congͥ¬
sit in ore mr̃o. est. est non. nõ.
neq ꝑ angłm cui nõ ꝯuenit
ꝑsoña fallacie s aut ꝑtalem
hoĩem qui non dum sẽ exit
lem angłm qui ꝓ sue nolunta¬
tis ꝑn̾sitate uł ad uindõam pec¬
catoꝵ uł ad exrercitasdem pur¬
gacõmq eoꝵ qui sodm deum re¬
nascuntur in infimis nature gͣ¬
dib ordinatus est. legimꝰ enĩ
deceptum regem falso uatitimo

Expanded text:
qua quisque poena praemiove sit dignus. 2. Quapropter Deus quidem per seipsum neminem decipit; esdistribuens quoniam hoc quoque pertinet ad justitiam et veritatem, utitur animis pro meritis et dignitatibus, sunt in gradibus earum ut si quisquam dignus est decipi, non solum per se ipsum eum non decipiat, sed neque per talem hominem, qui jam cSit in ore vestro: est, est, non, non; neque per angelum, cui non convenit persona fallaciae, sed aut per talem hominem, qui nondum se hujus ui pro suae voluntatis perversitate vel ad vindictam peccatorum, vel ad exercitationem purgationemque eorum qui secundum Deum renascuntur, in infimis naturae gradibus ordinatus est. Legimus deceptum regem falso vaticinio
Abbreviated transcription (Latin):
dicta tei que omĩo sine ista ꝑtur¬
bõne fit iram tam notanda iu¬
dicau̾nt. Itemq coniungis casti¬
tatem zelando niri tustodire cõ¬
sueuerũt illam dei ꝓuidenciã per
qmͣ p̾cipitur atq agitur ne aiã
corrumꝑatur. ⁊ deos alios atqa

Expanded text:
dictam dei, quae omnino sine ista perturbatione fit, iram tamen uocandam iudicauerunt. item quia coniugii castitatem zelando uiri custodire consueuerunt, illam dei prouidentiam, per quam praecipitur atque agitur, ne anima corrumpatu
Abbreviated transcription (Latin):
go dr ꝓpͥe s forte abusine di
quid mmis asseuerand̾ pute¬
tur illa re sane sa lubriter eͥ¬
todita ne qm corpus quodħ
ꝑ localia spacia porretũ est
a ͥo tale credatur ẽẽ sub̾a dei.
humano sensu ad diuimĩ
u̾ba descenderũt quib int̾dum st̃
tissimoꝵ utitur ⁊̃ consuetudo. Ita

Expanded text:
go proprie, sed forte abusive dici quid nimis asseverandum putetur, illa re sane salubriter custodita, ne quoniam corpus quodlibet per localia spatia porrectum est, aliquid tale credatur esse substantia humano sensu ad divinum verba descenderunt, quibus humana utitur consuetudo: ita
Abbreviated transcription (Latin):
int̾poĩta formetur ⁊ ideo nichil
niuit ⁊ est qua creatura nichil
ẽ meli. Qd̾ si ext̾ioꝵ homo in¬
ta illa accipitur qmͣ ꝑ corꝑus
sentimꝰ quinq notissimis sen¬
sib quos cũ peccorib hemus
cõmunes. Uam ⁊ ip̃a molesti¬

Expanded text:
interposita formetur, et ideo nihil vivit, et est; qua creatura nihil est melius. Quod si exterior homo, vita illa accipitur qua per corpus sentimus quinque notissimis sensibus, quos cum pecoribus habemus communes: nam et ip
Abbreviated transcription (Latin):
to ⁊ ip̃e homo ꝑticeps dr᷑ sił̾itu¬
oinis di non solum qr uiuit
qd̃ ⁊̃ inbestiis apꝑaret: s ampliꝰ
ꝙ ad mente ꝯuertitur se regñ¬
tiis non p ł rõne carentib..
Corpꝰ quoq homĩs qr int̾ ani

Expanded text:
to et iste homo particeps dicitur similitudinis dei, non solum quia uiuit, quod etiam in bestiis apparet, sed amplius quod ad mentem conuertitur se regentiis non potest ratione carentibus. corpus quoque hominis quia
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ omĩa bona sunt. omĩa uꝰ
que uiuunt ⁊ non sapiunt:
unt ita illi summlitudini sunt
ꝓxima ut increnturs nichil
sit ꝓpiiquius. Qd̾ .n. ꝑticipit
sapiencie ⁊ niuat et eñt. Qd
aͥ uinit nic̃e est ut sit. nccͣe

Expanded text:
uo bona sunt. omnia uero, quae uiuunt et non sapiunt, unt, ita illi similitudini sunt proxima, ut in creaturis nihil sit propinquius. quod enim participat sapientiae, et uiuit et est; quod autem uiuit, necesse est ut s