comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt non nulli quosnec oꝑacio ꝓpria ex¬
tollit. sed cum laudari ab hominibus
minũ fauoribus deuicti: quasi magnoᷤᷤ
se quosdã. insua cogitacione conspicui̾t.
atq acordis custodia dissoluunt. Hii
profecto et si fulgentẽ solẽ uide nolue.¬
runt. lunã tam̃ incedentẽ clare respi¬
ciunt. quia int̾ huiꝰ uite tenebras. dũ¬
inopinionis sue claritate animũ defi.¬
gunt. humilitatis grãm quasi ex noc¬
turno lumine amutunt: Et intuenteᷤᷤ
lunã se nonuident. quia semet ipsos
nescire incipiunt: dũ mentis occulos
in trãsitortũ fauorẽ defigunt Sic aut̃
ꝓuectus ẽ hominũ. sicut increm̃ta cõs¬
picimus arbustoꝵ Uis quippe future
arboris. prius insemine ẽ : pꝰmodum
in ortu. atq ad extremũ producit᷑ tira¬
mis: Sic minirũ sic unius cuiusq uir¬
tus succrescit oꝑantis Seminat᷑ nãq
mintelligencia. oritur inoꝑacione. atq
ad utimũ conualescit usq ad prouec.¬

Expanded text:
sunt nonnulli quos nec operatio propria exsunt nonnulli quos nec operatio propria extollit; sed cum laudari ab hominibus minum favoribus devicti, quasi magnos se quosdam in sua cogitatione conspiciunt, atque a cordis custodia dissolvuntur. Hi profecto etsi fulgentem solem videre noluerunt, lunam tamen clare incedentem respiciunt, quia inter hujus vitae tenebrasin opinionis suae claritate animum defigunt, humilitatis gratiam quasi ex nocturno lumine amittunt, et intuentes lunam se non vident, quia semetipsos nescire incipiunt, dum mentis oculos in transitorium favorem figunt. Qui vero ectus est hominum, sicut incrementa esse conspicimus arbustorum. Vis quippe futurae arboris prius in semine est, postmodum in ortu, atque ad extremum producitur in ramos. Sic nimirum sic uniuscujusque virtus succrescit operantis. Seminatur namque in intelligentia, oritur in operatione, atque ad ultimum convalescit usque ad profec
Abbreviated transcription (Latin):
proximi flamme splendor irradiat.
mens nr̃a ut p̾diximꝰ. que ad obtinen¬
dum uirtutis it̾ se dirigit. quasi in
lune lumine gressus ponit:. Sed fic̃
exaliena opinione proficimꝰ. fic ple.
secus habere considat. illud obliuisci.¬
tur ad quod introrsus anhelat Qͥ a
ae despexit Quia uͦ eũ magnitudo
opis nõ inflauit. solẽ fulgentẽ non
uidit Quia autẽ illum nec fama lau¬
dabilis extulit. clare incedentẽ lunã mini¬
me attendit Sunt enĩ non nulli. qui
eo in elationẽ corruunt. quo ꝑ subtilem
intelligenciã. uł que non faciunt bona
cognoscunt: hii nimirum suꝑ multis di¬
uicis letantur. cum quelibet sũma in¬
telligendo reꝑiunt. atq in elacione ip.¬
sis innuentibus corrũpuntur Sunt uͦ
non nulli quos intelligencia quidẽ nõ
eleuat: sed exibita oꝑacio exaltat. qui
dum acciones suas respiciunt: ap̃d m̃tẽ
suam sibi cet̾os dedignando post ponũt.
hii udelicet suꝑ multis diuiciis nõ gau.¬

Expanded text:
proximi famae splendor irradiat, proximi famae splendor irradiat, mens nostra, ut praediximus, quae ad obtinendum virtutis iter se dirigit, quasi in lunae lumine gressus ponit. Sed sicut ex aliena opinione proficimus, sic plersecus haberi considerat, illud obliviscitur ad quod introrsus anhelabat. Vet. ere despexit. Quia vero eum magnitudo operis non inflavit, solem fulgentem non vidit. Quia autem illum nec fama laudis extulit, clare incedentem lunam minime attendit. Sunt enim nonnulli qui eo in elationem corruunt, quo per subtilem intelligentiam vel quae non faciunt bona cognoscunt. Hi nimirum super multis divitiis laetantur, cum quaelibet summa intelligendo reperiunt, atque in elatione ipsis inventionibus corrumpuntur. Sunt vero nonnulli quos intelligentia quidem non elevat, sed exhibita operatio exaltat. Qui dum actiones suas respiciunt, apud mentem suam sibi caeteros dedignando postponunt. Hi videlicet etsi in multis divitiis non gau
Abbreviated transcription (Latin):
me mentes cum bona de aliis audiu̾t.
aliquando se ad oꝑacionẽ rectã non
amore uirtutis. sed dilectione laudis
acendunt Et profecto liquet quia
sicut natura solis ẽ. ut queq attige.¬
rit accendat. et siccet. ita lunaris ig.¬
nis ẽ ꝓprium. ut quicqͥd contigerit ex¬
urat quidẽ. sed exurendo humidum
reddat Ad uitã gͥ bonã. alios ꝑ amo¬
rẽ dei. affectus boni oꝑis: alios u amor
laudis inflamat: Sed cum recti oꝑis
auicioꝵ humore siccam᷑ E um uero
quẽ adopus bonũ laudis amor prouo.¬
cat. concupita flãma quasi luna at.¬
tingit: quia eius animum et accendit.
et resoluit: Accendit scilicet ad exerci.¬
tium oꝑis: resoluit uͦ ad concupiscen.¬
ciã fauoris: P lerũq tam̃ ad exercen.
da oꝑa. aliena nos exempla utiliter¬
ꝑsuadent. et cũ mente humili opini¬
ons aliene bona suscipimꝰ. nr̃a uel
ad melius bona ꝑducimꝰ: uł adbonũ
mala ꝑmittamꝰ:. Cumq nos deuita

Expanded text:
ae mentes cum bona de aliis audiunt, ae mentes cum bona de aliis audiunt, aliquando se ad operationem rectam non amore virtutis, sed delectatione laudis accendunt. Et profecto liquet quia sicut natura solis est ut quaeque attigerit accendat et siccet, ita lunaris ignis est proprium ut quidquid contigerit exurat quidem, sed exurendo humidum reddat. Ad vitam igitur bonam alios pro amore Dei affectus recti operis, alios vero amor laudis inflammat. Sed cum recti operis a vitiorum humore siccamur. Eum vero quem ad opus bonum laudis amor provocat, concupita fama, quasi luna, attingit, quia viet resolvit. Accendit scilicet ad exercitium operis, resolvit vero ad concupiscentiam favoris. Plerumque tamen ad exercenda bona opera aliena nos utiliter exempla persuadent. Et cum mente humili opinionis alienae bona suscipimus, nostra vel ad melius bona producimus, vel ad bonum mala permutamus. Cumque nos de vita
Abbreviated transcription (Latin):
li timui: ab intuendo eo oculos au̾ti
lunã: subdidit: Quia uidelicet post
bonũ opus: fama laudabilis sequit
ꝑquã celebre nom̃ in hac p̾sentis uite
nocte possidetur Sienim uerũ ẽ qd̃
quidã putant. illustracionẽ lunan
ꝑ occultum circulum aradio solis ac.¬
ciꝑe. ut possit lucẽ nocturnis cursibꝰ
exhibere: ab huius significationis
ordine hec quoq suspicio nõ ab horres
fama quippe abono oꝑe uires accipit
et fauoris grãm quasi claritatẽ lum¬
nis asꝑgit Est aliud in luna quodꝑ
similitudinẽ bona spargenti iam fa¬
me conueniat: Lux namq eius etd
intenebrarum tp̾r. it̾ ambulantib
ostendit. quia et dũ de aliena iia
lux laudis emicat: alios ad exerclll.¬
um boni oꝑis illustrat Cũq illius
opimo clarã cognoscitur. hiuio qͣsi il¬
itinere ꝑgenti. exempli lum̾ p̾betur.
ged non numquã opus quod ab aliena
ꝯpmione sumitur: minus mundo desi¬
derio manimo formatur Ham infir.¬

Expanded text:
li timui, ab intuendo eo oculos averti. li timui, ab intuendo eo oculos averti. lunam subdidit, quia videlicet post opus bonum, fama laudabilis sequitur, per quam celebre nomen in hac praesentis vitae nocte possidetur. Si autem verum est quod quidam putant, illustrationem lunam per occultum circulum a radio solis accipere, ut possit lucem nocturnis cursibus exhibere, ab hujus significationis ordine haec quoque suspicio non abhorret. Fama quippe a bono opere vires accipit, et favoris gratiam quasi claritatem luminis aspergit. Est et aliud in luna quod per similitudinem bona spargenti famae conveniat. Lux namque ejus etiam in tenebrarum tempore iter ambulantibus ostendit, quia et dum de aliena vita lux laudis emicat, alios ad exercitium boni operis illustrat; cumque illius opinio clara cognoscitur, huic quasi penti in itinere exempli lumen praebetur. Sed nonnunquam opus quod ab aliena opinione sumitur minus mundo desiderio in animo formatur. Nam infirm
Abbreviated transcription (Latin):
minime subẽe tempus oꝑationis: Sic̃
eim dum iuuimus debenus bona nr̃a
amemoria repellere ne extollant: ita
apropinquante exitu plerũq ea ad me.¬
moriã tuste reuocamꝰ. ut uidelicet
fiduciam p̃beant. et desꝑatũ timorem
p̃mant Qui et si corithiis bona sua
enumerando narrauit. illos confirma¬
re studuit: non se ostende Nã quia
eadẽ bona non inse attendet. pates¬
ta tribulacione proprie tẽptaciona
edocuit: qua expressa sub iunxit: Pn¬
ter quod placeo mͥ mninfirmitatibus
meis Ut gͦ discipulos instrueret. dese
sũma referebat Ut uͦ se in humilitati
custodiret. consid̾ationis occulũ non
inuirtutibus suis. sed itiinfirmitatis
ꝑegerint: ab eoꝵ memoria oculos a.¬
uertant Unde recce quoq ꝑbeatũ iob
dicitur Si uidi solem cũ fulgeret de
si aꝑte diceret: Opus meu̾ etiã cũ aliis
exemploꝵ lucẽ p̾beret: ad p̾sũptionis
grãm nõ attendi. quia dũ dẽo extol.¬

Expanded text:
minime subesse tempus operationis. Sicut minime subesse tempus operationis. Sicut enim, dum vivimus, debemus bona nostra a memoria repellere, ne extollant, ita appropinquante exitu, plerumque ea ad memoriam iterum revocamus, ut videlicet fiduciam praebeant, et desperatum timorem premant. Qui etsi Corinthiis bona sua enumerando narravit, 704 illos confirmare studuit, non se ostendere. Nam quia eadem bona non in se attenderet, patefacta tribulatione propriae tentationis edocuit qua expressa subjunxit: Propter quod placeo mihi in infirmitatibus meis . Ut ergo discipulos instrueret, de se summa referebat; ut vero se in humilitate custodiret, considerationis oculum non in virtutibus suis, sed in infirmitatibus peregerint, ab eorum memoria oculos avertant. Unde recte per beatum Job dicitur: Si vidi solem cum fulgeret. Ac si aperte diceret: Opus meum etiam cum aliis exemplorum, lucem tribueret, ad praesumptionis gratiam non attendi, quia dum de eo extol
Abbreviated transcription (Latin):
electi sunt: ab eo in quo sibi placent
mentis oculos au̾tunt Omẽm in se de
ꝑactis bonis leticiam depͥmunt. et de
his que ᷤ se minus intelligunt: tristiciã
requirunt Indignos se estimant: et
pene soli bona sua nonuident: que inse
uidenda omĩbus ad exemplũ prebent:
hinc ẽ quod paulus dũ expleta bona
inse post poneret. et sola adhuc reliqͣ
que ẽẽnt explenda cogitaret: dixit
Ego me non arbitror apprehendisse:
Hinc ẽ quod ut posset se debonis que
agebat humiliare: studebat ad animũ
pret̾ita mala reducere dicens Qui pͥus
fui blasphemus et ꝑsecutor et contu¬
meliosus Qui et si aliquando dixit.
bonu̾ certam̃ certaui. cursũ confu̾ma.¬
ui. fidẽ seruaui. intuendũ sũmoꝑe ẽ:
quia ea illo tp̃r intulit. quo iã excorpo¬
re discessurũ se ẽẽ cognouit Ibi quip¬
tempus mee resolucionis ustat Tuc
gͦ ad memoriã ꝑfeccionẽ reduxit oꝑis.
cum iam p̾uidit ad largitatis spaciũ

Expanded text:
electi sunt, ab eo in quo sibi placent electi sunt, ab eo in quo sibi placent mentis oculos divertunt, omnem in se de peractis bonis laetitiam deprimunt, et de his quae se minus erequirunt; indignos se existimant, et pene soli bona sua non vident, quae in se videnda omnibus ad exemplum praebent. Hinc est quod Paulus dum expleta in se bona postponeret, et sola adhuc reliqua quae essent explenda cogitaret, dicit: Ego me non arbitror apprehendisse . Hinc est quod ut posset se de bonis quae agebat humiliare, studebat ad animum praeterita mala reducere, dicens: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus . Qui etsi aliquando dixit: Bonum certamen certavi, cursum consummavi , fidem servavi; intuendum summopere est, quia ea illo tempore intulit, quo jam ex tempore discessurum se esse cognovit. Ibi quiptempus meae resolutionis instat . Tunc ergo ad memoriam perfectionem reduxit operis, cum jam praevidit ad largitatis spatium
Abbreviated transcription (Latin):
quid aliud quã quedã itinera agimus.
ꝑque ad patriã festinamꝰ: Sed quid
prodest quod carpimus multa. si ea
que adꝑueniendũ restant negligimꝰ:
quantũ it̾ egimꝰ. sed quantũ suꝑ ẽ ut
ꝑagamus: ut paulisꝑ fiat p̾teritũ. qͦd
indefinent̾ et timide adhuc attendit᷑
futurũ: Amplius itaq debemus inspice.¬
re que bona nec dũ fecimus. quã ea
que iam nos fecisse gaudemꝰ. Sed ha¬
bet hoc humana infirmitas propͥum
ut plus ei intueri libeat quod sibi inse
p̾laceat: quã quod sibi inse displicet:
Eger quippe occulus cordis. dum labo¬
rẽt inconsideratione sua non metuit
quasi quendã stratũ delectacionis in
animo ubi mollit̾ requiescat. reqͥrit:
Atq idcirco que cõmoda de ꝑactis boniꝰ
assecutus sit. intelligit. sed que dãpna
rũq eoꝵ cordi suggerit᷑ ut bona queq
fecerint ad animũ reuocent. et securi.¬
tatis iam leticia exultent Sed si uere

Expanded text:
qui aliud quam quaedam itinera agimus, qui aliud quam quaedam itinera agimus, per quae ad patriam festinamus? Sed quid prodest quod carpimus tam multa, si ea quae ad perveniendum restant, negligimus quantum jam iter egimus, sed quantum superest ut peragamus, ut paulisper fiat praeteritum quod indesinenter et timide adhuc attenditur futurum. Amplius igitur debemus inspicere quae bona necdum fecimus, quam ea quae jam nos fecisse gaudemus. Sed habet hoc humana infirmitas proprium, ut plus ei intueri libeat quod sibi in se placet quam quod sibi in se displicet. Aeger quippe oculus cordis, dum laborare in consideratione sua metuit, quasi quoddam stratum delectationis in animo, ubi molliter jaceat, requirit; atque idcirco quae commoda de peractis bonis sit assecutus intelligit, sed quae damna rumque eorum cordi suggeritur ut bona quaeque quae fecerunt ad animum revocent, et securitatis jam laetitia exsultent. Sed si vere
Abbreviated transcription (Latin):
exemploꝵ quã dese aliis tribuit solẽ
na aliqua faciunt. miquitatũ suarũ
protinus obliuiscuntur. et cordis occu¬
lum inconsidacione bonoꝵ oꝑum que
exhibent figunt:. eo se iã scõs existimat᷑:
quo int̾ bona que agunt maloꝵ suoꝵ
inquibus et fortasse adhuc implicati
sunt. memoriã declinant: Qui scilicet
si districcionẽ iudicis uigilant᷑ atten¬
derent. plus demalis sis metuerent:
quam de inꝑfectis bonis exultarent:
Plus inspicerent quod dehis que adhuc
eis agenda sunt debitores tenent᷑. quã
quod oꝑantes quedã iam debiti partẽ
soluunt Heq enĩ absolutus ẽ debitor
qui multa reddidit. sed qui omia Nec ad
brauiũ uictorie ꝑuenit. qui inmagna
parte spectaculi uelocit̾ currit: si iuxta
metas ueniens. in hoc quod reliquu est.
deficit Nec ad quelibet destinata loca
ꝑgentibus incoando ꝓdẽ longũ iter
carꝑe. si non etiã totũ ualent consum.¬
mare: Qui gͦ et̾nam uitam querimus.

Expanded text:
exemplorum, quam de se aliis tribuit, solemexemplorum, quam de se aliis tribuit, solemna aliqua faciunt, iniquitatum suarum protinus obliviscuntur, et cordis oculum in consideratione bonorum operum quae exhibent figunt; atque eo se jam sanctos existimant, quo inter bona quae agunt malorum suorum, in quibus et fortasse adhuc implicati sunt, memoriam declinant. Qui scilicet si districtionem judicis vigilanter attenderent, plus de malis suis metuerent quam de imperfectis bonis exsultarent, 703 plus inspicerent quod de his quae adhuc eis agenda sunt debitores tenentur, quam quod operantes quaedam jam debiti partem solvunt. Neque enim absolutus est debitor qui multa reddit, sed qui omnia; nec ad bravium victoriae pervenit qui in magna parte spectaculi velociter currit, si juxta metas veniens in hoc quod est reliquum deficit. Nec ad quaelibet destinata loca pergentibus inchoando prodest longum iter carpere, si non etiam totum valeant consummare. Qui ergo aeternam vitam quaerimus,
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ Et rursum: Sint lumbi ur̃i pre.¬
ur̃is Qđ enim hoc in loco fulgenti sole.
id in euangłio lucernis ardentibus de
signatur: Bonũ quippe opus cum in
medio ꝑfidoꝵ lucet. lucerna ardet in
nocte: Cũ uero in eccłia resplendet. sol
fulget indie Bonũ opus si adhuc ta.
eẽ quod soli mali mirant᷑. lucerna ui¬
delicet innocte ẽ Si aut̃ ita ꝓficit ut
mirari abonis ac ꝑfectioribus possit:
nimnirũ sol ẽ indiebus Bonũ opus
cũ pactiuã uitã corporis lucet. quasi
lucerne more lum̾ extexta resplendet:
Sum uͦ ꝑsolã uirtutẽ mentis in con-¬
templatione attollit᷑. quasi more so.¬
ls de celo ueniens lux iudetur: Quia
gͥ multa beatus iob hospitalitatis ac
misericordie dese bona narrauerat. que
profecto tanto adhuc minua quanto
et corporalit̾ nouerat gesta: ad uirtutũ
spu̾alium culmen. mentis occulũ reuo.¬
cans. ꝑfectionis sue meminit: et lucẽ

Expanded text:
lis est . » Et rursum: « Sint lumbi vestri praelis est . » Et rursum: « Sint lumbi vestri praeuod enim hoc in loco fulgenti sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum quippe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum vero in Ecclesia resplendet, sol fulget in die. Bonum opus si adhuc tale est, quod soli mali mirantur, lucerna videlicet in nocte est; si autem ita proficit, ut mirari a bonis ac perfectioribus possit, nimirum sol est in die. Bonum opus cum per activam vitam corporis lucet, quasi lucernae more, lumen ex testa resplendet. Cum vero per solam virtutem mentis in contemplatione attollitur, quasi more solis de coelo veniens lux videtur. Quia ur multa beatus Job hospitalitatis ac misericordiae de se bona narraverat, quae profecto tanto adhuc minima, quanto et corporaliter noverat gesta, ad virtutum spiritalium culmen mentis oculum revocans, perfectionis suae meminit, et lucem
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͥ uisti uiri inhis que uigilant̃
intelligunt. secura leticia non extollũ.¬
ti. dicatur recte Si letatus sum suꝑ
multis diuiciis meis. et quia plurima
recta que agere debui: etiã multa cog.¬
noui. Hec intelligencia cor extollit. qͥa
ilud considacio debite. oꝑacionis pre.
nnit Sciendũ uͦ ẽ quod plerũq contĩ.¬
git ut cũ intelligencie altitudo ꝑcipit᷑.
circa sem et ipsum animus ualde sollici.¬
tus ab elationis lapsu teneat᷑ Sed cũ
mira que intelligit etiã oꝑari ceꝑit. eo
ipso non numꝗͣ quo foras ostenditur
labitur: atq in sus actibus se cet̾os p̃tre
głatur: Beatũ gͥ iob sicut intelligencie
aurũ non extollit. nec lum̃ quoq ante
humanos oculos mire oꝑationis ele.¬
uauit Unde apte subiungit Siuidi¬
solem cum fulgeret: Sol quippe infulgo.¬
re ẽ: bonũ opus inmanifestacione:¬
rã hominibus. ut uideant oꝑa itr̃a bo¬
na: et glorificent patrẽ ur̃m qui ince¬

Expanded text:
i justi in his quae vigilanter intelligunt secura laetitia non extolluntur, dicatur recte: Si laetatus sum super multis divitiis meis, et quia plurima recta quae agere debui etiam multa cognovi, nec intelligentia cor extulit, quia illud consideratio debitae operationis prI. Sciendum vero est, quod plerumque contingit, ut cum intelligentiae altitudo percipitur, circa semetipsum animus valde sollicitus ab elationis lapsu teneatur. Sed cum mira quae intelligit etiam operari coeperit, eo ipso nonnunquam quo foras ostenditur labitur, atque in suis actibus se caeteros praeire gloriatur. Beatum igitur Job sicut intelligentiae aurum non extulit, nec lumen quoque ante humanos oculos mirae operationis elevavit. Unde solem cum fulgeret; sol quippe in fulgore est bonum opus in manifesto. Dram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coe
Abbreviated transcription (Latin):
ta. et prudens non ẽ: nec fortitudo
iob itaq quod non unã sine alia. sed
coniunctas inse uirtutes habuerit:
Si deceptũ ẽ cormeũ suꝑ multerem
Atq ut eidẽ pudicicie demonstrares
humilitatis gr̾am nullatenꝰ defuisse:

Expanded text:
ta et prudens non est, nec fortitudo ta et prudens non est, nec fortitudo Job, quod non unam sine alia, sed conjunctas in se virtutes habuerit, Si deceptum est cor meum super mulierem . Atque ut eidem pudicitiae demonstraret humilitatis gratiam nullatenus defui
Abbreviated transcription (Latin):
tere: Ham sepe quosdã pudicos uidis
se quidẽ nos contigit. sed nõ humiles.
Quosdã uͦ quasi humiles sed nõ mise¬
sed inse pocius quam indño confiden¬
tes Et certũ ẽ quia nec castitas meo¬
de eius uera ẽ: cui humilitas de estꝰ
Quippe quia suꝑbia se intrinsecus co¬
litaᷤᷤ uera ẽ cui misericordiã tuncta
non ẽ: quia nec debet humilitas dͥi¬
ci. que ad compassionẽ fr̾ne miserie
lui nescit proculdubio sibianet ipsi
misereri Hec iusticia uera ẽ: que
fiduciam suam non inconditore om¬
nium. sed inse fortasse aut inrebus
conditiᷤᷤ ponit Quia dũ acreatore
spem subtrahit. ipse sibi principalis
iusticie ordinẽ ꝑuertit Una itaq
uirtus sine aliis aut omĩno nulla ẽ:
aut inꝑfecta Ut enĩ sicut quibusdã
uisũ ẽ depͥmis quatuor uirtutibꝰ lo.¬
quar: prudencia. temꝑancia. forti¬
ẽ que uista temꝑans. et fortis nõ ẽ:
nec ꝑfecta temꝑancia. que fortis. uis¬

Expanded text:
terae: Nam saepe quosdam pudicos quidem terae: Nam saepe quosdam pudicos quidem vidisse nos contigit, sed non humiles; quosdam vero quasi humiles, sed non mised in se potius quam in Domino confidentes. Et certum est quia nec castitas in ejus corde vera est, cui humilitas deest, quippe quia superbia se intrinsecus colitas vera est cui misericordia juncta non est, quia nec debet humilitas dici, quae ad compassionem fraternae miseriae lui, nescit procul dubio sibimetipsi misereri. Nec justitia vera est quae fiduciam suam non in conditore omnium, sed in se fortasse, aut in rebus conditis ponit, quia dum a creatore spem subtrahit, ipse sibi principalis justitiae ordinem pervertit. Una itaque virtus sine aliis, aut omnino nulla est, aut imperfecta. Ut enim, sicut quibusdam visum est, de primis quatuor virtutibus loquar, prudentia, temperantia, fortiest quae justa, temperans et fortis non est, nec perfecta temperantia quae fortis, jus
Abbreviated transcription (Latin):
SEPENA
DICTUM ESL
crebro repetere honerosum non ẽ: qͥ a
et p̾dicator egregius dicit Eadẽ uobis
scribere mͥ quidẽ non pigrũ. uobis au¬
tem necessarium b eatus iob id circo
gestas uirtutes narrat. quia inter.
increpacionis uerba et ꝑcussionis uer¬
bera deprehensus: ab spei fiducia mẽ¬
tẽ suam labefactari cõsid̾at Multa
quippe egisse se mala ab increpanti¬
bus amicis audierat. et ne uerbis pa¬
rit̾ et flagellis pressa indesꝑationẽ
mens corruat. hanc ꝑsuarũ uirtutũ
memoriam ad spem reformat. ut ne.¬
quaꝗͣ se debeat incalamitate deicere:
que tranquillitatis sue tp̾r se memine.¬
rat tam sublimia egisse. Quia igitur
intencionis eius causam diximꝰ. restat
ut auditas uirtutes illius subtiliter
lere credit᷑. tunc ueracit̾ pollet: cũ u¬
ciis ex alia parte non subiacet Nã si
ex alio uiciis fubiacet. nec hoc ẽ solidũ
ubi stare putabat᷑ Una queq enĩ uir¬
tus tanto minor ẽ: quanto desunt ce¬

Expanded text:
epe jam dictum est, crebro repetere onerosum non est, quia et praedicator egregius dicit: Eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Beatus Job idcirco gestas virtutes narrat, quia inter increpationis verba et percussionis verbera deprehensus, a spei fiducia mentem suam labefactari considerat. Multa quippe et egisse se mala ab increpantibus amicis audierat, et ne verbis pariter et flagellis pressa in desperationem mens corruat, hanc per suarum virtutum memoriam ad spem reformat, ut nequaquam se debeat in calamitate dejicere, quae tranquillitatis suae tempore se meminerat tam sublimia egisse. Quia igitur intentionis ejus 697 causam diximus, restat ut auditas virtutes illius subtiliter lere creditur, tunc veraciter pollet, cum vitiis ex alia parte non subjacet. Nam si ex alio vitiis subditur, nec hoc est solidum, ubi stare putabatur. Unaquaeque enim virtus tanto minor est, quanto desunt cae
Abbreviated transcription (Latin):
huius lucis que fulget. extrinsecus
delectacione rapiant᷑. Lux quippe in¬
sibilis si ioaute diligitur:. alucem
uisibili cor cecat᷑. Quia quanto extͣ
se inhians animus funditur. tanto
amplius inint̾nis obtutibus reuerba.¬
tur Unde sollert̾ quiq ne corporis
sensibus nimis ad ext̾iora delabant᷑.
continuo studio mentẽ suã occulta
custodie disciplina colligunt. ut tãto
magis inueniant᷑ int̾tus integri: ꝗͣto.
minus sunt ext̾ius fusi Hoc et enĩ in.¬
gore discipline intra mentis sue ar.
chana construxerat. qui ext̾ioris in.¬
te appetitũ fugiens : dicebat Diem
hominis non concupiui tu scis: Qđ¬

Expanded text:
hujus lucis, quae fulget extrinsecus, hujus lucis, quae fulget extrinsecus, delectatione rapiantur. Lux quippe visibilis si incaute diligitur, a luce invisibili cor caecatur, quia quanto extra se inhians animus funditur, tanto amplius in internis obtutibus reverberatur. Unde solertes quique ne corporeis sensibus nimis ad exteriora dilabantur, continuo studio intra mentem suam occulta custodiae disciplina se colligunt, ut tanto magis inveniantur interius integri, quanto minus sunt exterius fusi. Hoc enim vigore disciplinae intra mentis suae se arcana constrinxerat, qui exterioris vitae appetitum fugiens, dicebat: Diem hominis non concupivi, tu scis
Abbreviated transcription (Latin):
rat. Ait enĩ Sundi solẽ cũ fulgeret
et lunam incedentẽ clare. et letatũ
ẽ in abscondito cormeũ Quid hoc
loco uidẽ dicit᷑. nisi desid̾ant̃ intueri.
Unde et psalmista ait Iniquitatẽ s
aspexi incorde meo. non exaudiet dns
Que nimirũ iniqͥtas more exprimi
non posset. si nõ conspiceret᷑ in corde.
Sed aliud ẽ inde ꝑtudiciũ. altud per
appetitũ Beatus gͥ iob fulgentẽ solem
et dare incedentẽ lunã nequaꝗͣ uicds¬
se se ꝑhibet. ut se demonstraret p̃sem
lucis speciẽ nõ appetisse: ac si pꝰ despi¬
tũ t̾rene sue habundancie patẽcem
sinuet Qͥd dicã. quia nequaꝗͣ inaim
letatus sũ. qui in ipsa quoq luce cor¬
porea delectatus non sũ: Scĩ et eni
uiri postꝗͣ omnia p̾sentis uite oblec¬
tamenta despiciunt. p̃ illius lucis in¬
terne dulcedine. ab hac ext̾iori luce am.
mũ quasi atenebris auertunt Mul.¬
tũq secũ intrinsecus contendunt. ne

Expanded text:
rat. Ait enim: Si vidi solem cum fulgeret, rat. Ait enim: Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare, et laetatum est in abscondito cor meum. Quid hoc in loco videre dicitur, nisi desideranter intueri? Unde Psalmista ait: Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Deus . Quae nimirum iniquitas in ore exprimi non posset, si non conspiceretur in corde. Sed aliud est videre per judicium, aliud per appetitum. Beatus ergo Job fulgentem solem, et clare incedentem lunam nequaquam vidisse se perhibet, ut se demonstret praesentis lucis speciem non appetisse. Ac si post despectum terrenae suae abundantiae patenter insinuet: Quid dicam, quia nequaquam in auro laetatus sum, qui in ipsa quoque luce corporea delectatus non sum? Sancti etenim viri postquam omnia praesentis vitae oblectamenta despiciunt, prae illius lucis internae dulcedine, ab hac exteriori animum luce quasi a tenebris avertunt: multumque secum intrinsecus contendunt, ne
Abbreviated transcription (Latin):
hec luminaria humanis ministeriis
deputata. celi milicie uocant᷑. inquoꝵ
cultu multos nouimus scriptura teste
cecidisse: ut scriptũ est Ad orauerut̃
uniuersã celi miliciã Et quia sol et
luna alit̾ uident᷑ adusũ. alit̾ aduene.¬
rationẽ: eo more quo acultoribus fuis
uenerari solent. solem et lunã beatus
iob nequaqͣm se uidisse ꝑhibet. nec leta.¬
tũ fuisse cor fitũ. nec osculatũ manũ
ore suo Inqua uidelicet osculatione.
quid aliud quã grã uenerationis expͥ¬
mitur: Qđ si fecisset umquã. hoc ini¬
quitatẽ maximã et dĩ negationem
uocat Sed post ꝗͣ tanta de se locis
suꝑioribus uirtutũ culmina narrauit.
quid nunc mirũ memorat. si solẽ et lu¬
nam non se ad orasse manifestat: Un
pensandũ ẽ. quod pꝰquã in auro nõ ba¬
buisse fiduciã. nec inmultis diuiciis
letatũ se fuisse testat᷑. ad huc ad subli.¬
miora ducit᷑: ut tanto nos magis eru¬
diat. quanto de se aliꝗͣ subtilius nar¬

Expanded text:
haec luminaria humanis ministeriis deputata, coeli militiae vocantur. In quorum cultum multos novimus, scriptura teste, cecidisse, sicut scriptum est: Adoraverunt universam militiam coeli . Et quia sol et luna aliter videntur ad usum, aliter ad venerationem, eo more quo a cultoribus suis venerari solent, solem et lunam beatus Job nequaquam vidisse se perhibet, nec laetatum fuisse cor suum, nec osculatum manum ore suo. In qua videlicet osculatione, quid aliud quam gratia venerationis exprimitur? Quod si fecisset unquam, hoc iniquitatem maximam et Dei negationem vocat. Sed postquam tanta de se locis superioribus virtutum culmina narravit, quid nunc mirum memorat, si solem ac lunam non se adorasse manifestat? Unde pensandum est quod postquam in auro non habuisse fiduciam, nec in multis divitiis laetatum se fuisse testatur, adhuc ad sublimiora ducitur, ut tanto nos magis erudiat, quanto de se aliqua subtilius nar
Abbreviated transcription (Latin):
ad sint tpr̃alia Et qui minus dolet qd
desint tẽporalia. cercius expectat ut
ad sint et̾na Hoc itaq de t̾renis rebus
gaudiũ beatus iob non se habuisse tes.¬
tificans. subiungit dicens Si letatus¬
uiri in huius ꝑegrinationis erũpna.
qm̃ eam quam appetunt creatoris
sui speciem contemplari minime sinũ.¬
tur. omnẽ p̾sentis uite copiã mopiã
deputant: quia uidelicet nil extra dm̃
fuficit menti. que ueracit̾ dm̃ querit:
Et plerũq eis tpsa sua habundancia
fit uehement̾ honerosa. quia hoc ipfũ
grauit̾ tolerant: quod festinantes ad pa.¬
triã initiuere multa portant Unde fit
ut cũ indigentibus ꝓximis deuote par¬
ciant᷑. quatinus dum sumit iste quod
non habet: deponit ille quod amplius
habebat. ne coniiator uacuus ambu¬
let. nec eum quẽ retardare inuia pote¬
rat nimiũ honus grauet Electi gͥ de
nimia habundancia minime letant᷑.
quia uidelicet pro amore celestis patri¬

Expanded text:
adsint temporalia; et qui minus dolet quod adsint temporalia; et qui minus dolet quod desint temporalia, certius exspectat ut adsint aeterna. Hoc itaque de terrenis rebus gaudium beatus Job non se habuisse testificans, subjungit dicens: CAviri in hujus peregrinationis aerumna, quoniam eam quam appetunt adhuc creatoris sui speciem contemplari minime sinuntur, omnem praesentis vitae copiam inopiam deputant, quia videlicet nil extra Deum sufficit menti quae veraciter Deum quaerit; et plerumque eis ipsa sua abundantia fit vehementer onerosa, quia hoc ipsum graviter tolerant, quod festinantes ad patriam in itinere multa portant. Unde fit ut haec cum indigentibus proximis devote partiantur, quatenus dum sumit iste quod non habet, deponat ille quod amplius habebat; nec conviator vacuus ambulet, nec eum quem retardare in via poterat nimium onus gravet. Electi ergo de multa abundantia minime 699 laetantur, quam videlicet pro amore coelestis patri
Abbreviated transcription (Latin):
te fugere ẽ. transeuntibus rebus inhe¬
rere: Quis umquã namq decurren.¬
cium fluminũ tumidis uerticibus
raptus. manere ipse fixus potuit. deor¬
sum unda fluente: Quisqͥs gͦ deflue.¬
re deuitat. suꝑ ẽ ut qd defluit fugiat:
ne ꝑ hoc quod amat. in hoc cogatur per-¬
uenire quod uitat. Qui enĩ rebus labẽ¬
tibus inheret. illo uidelicet trahit̃ qͦ
temporalibus que non ad delectacio¬
ne̾ sibi. sed ad usũ retinet fiduciã ponat.
qm̃ coniunctus decurrentibus mox sta¬
tũ suũ animus ꝑdet Nam uite p̾sentiᷤ
fluctus: trahit quẽ leuat Et ualde
demens ẽ qͥ inundã uoluit᷑. et plãtam
figere conat᷑ Sed sunt pleriq qui et¬
si inrebus transeuntibus fiduciã neqͣꝗͣ
ponunt. cum tam̃ sibimet. adusus
necessarios habunde adsunt: mente
tacita letant᷑ Qua inre dubiũ non ẽ.
quia tanto quisq minus dolet quod
desint et̾na. quantomagis gaudet qd

Expanded text:
te fugere est, nisi transeuntibus rebus inhaete fugere est, nisi transeuntibus rebus inhaerere? Quis namque unquam decurrentium fluminum tumidis vorticibus raptus manere ipse fixus potuit, deorsum unda defluente? Quisquis ergo defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur pervenire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur, qtemporalibus quae non ad delectationem sibi, sed ad usum retinet, fiduciam ponat, quoniam conjunctus decurrentibus mox statum suum animus perdit. Nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat, et valde demens est qui in unda volvitur, et plantam figere conatur. Sed sunt plerique qui etsi in rebus transeuntibus fiduciam nequaquam ponunt, cum tamen sibimet ad usus necessarios abunde adsunt, mente tacita laetantur. Qua in re dubium non est, quia tanto quisque minus dolet quod desint aeterna, quanto magis gaudet quod
Abbreviated transcription (Latin):
rude aurũ Sc̃s gͦ uir nec aurũ robur.
nec sibi ẽẽ obrizũ id ẽ rudẽ auri molẽ
fiduciã credidit: quia spem atq delec¬
tacionẽ suã in soluis grã conditoris
figens: necdequantitate auri. neq
despecie peccauit: De creatore qͥppe
desꝑasse fuerat. sp̃e in creatura posuis.¬
se: In rebus autẽ dubiis spẽ posuerat
diues ille qui dicebat. Anima habes
multa bona posita in annos pluri¬
mos. requi esce. comede. bibe epula.¬
ib Sed hunc suꝑna uox increpat
dicens Stulte hac nocte animã tuã
repetunt ate Que aut̃ parasti cuiꝰ
erunt : E adẽ enim nocte sublatus
ẽ: qui in rerũ. sibi habundancia
multa tpr̃a fuerat p̾stolatus. ut sci.¬
loet qui in longũ fibi subsidia colli.¬
Endo prospiceret. subsequentẽ diẽ
ll unũ minime iude. Quasi inaqͥs
enim defluentibus fundamentũ pone.¬
re ẽ: inrebus labentib spei fiduciam
uelle solidare: Stante enim inꝑpetuũ
dõ. transeunt omĩa Quid gͦ nifi astan.¬

Expanded text:
rude aurum. Sanctus ergo vir nec aurum robur, nec sibi esse obryzum, id est rudis auri molem fiduciam credidit, quia spem atque delectationem suam in solius gratia conditoris figens, neque de quantitate auri, neque de specie peccavit. De creatore quippe desperasse fuerat, spem in creatura posuisse. In rebus autem dubiis spem fixerat dives ille, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare. Sed hunc superna vox increpat, dicens: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Eadem enim nocte sublatus est, qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret, subsequentem diem vel unum minime videret. Quasi in enim defluentibus fundamentum ponere est in rebus labentibus spei fiduciam velle solidare. Stante enim in perpetuum Deo, transeunt omnia. Quid ergo a stan
Abbreviated transcription (Latin):
et thesaurus inuisus. que utilitaᷤ in
utrisq : Scĩ autẽ uiri robur suum
aurum non deputant. quia quanto.¬
libet ingenio fulgeant: nichil se ẽe ex
suis uiribus pensant Et cũ sentire
omiã ualent̾ possunt. prius intellige
semet ipsos cupiunt: quatinuis lum̃
ingenũ more solis prius illustret locũ
IIquo oritur. et p̾modũ cetera ad que
procedendo dilatatur. nesi intendẽ¬
do cognoscendis aliis semet ipsos nes¬
ciant ibi solis radius ubi orit᷑ tenebre¬
cat Ingenii uirtutẽ itaq ad cognoscẽ¬
dam propriam infirmitatẽ dirigunt.
atq ex infirmitatis sue melius cogniei¬
one conualescunt. Aurũ gͦ robur non
credit᷑. si in accepto ingenio fiducia nõ
habet᷑: Quod bene salomon admonẽs
ait habe fiduciã in dño extoto corde
tuo. et ne innitaris prudencie tue
Dicat gͦ Siputaui aurũ robur meũ.
et obrizo dixi fiducia mea Acsi aꝑte
fateat᷑ dicens Hec que ueracit̾ intelle¬

Expanded text:
et thesaurus invisus, quae utilitas in et thesaurus invisus, quae utilitas in utriusque ? Sancti autem viri robur suum aurum non deputant, quia quantolibet ingenio fulgeant, nihil se esse ex suis viribus pensant. Et cum sentire omnia valenter possunt, prius intelligere semetipsos cupiunt, quatenus lumen ingenii more solis prius illustret locum in quo oritur, et postmodum caetera, ad quae procedendo dilatatur, ne si intendendo cognoscendis aliis semetipsos nesciant, ibi solis radius ubi oritur obtenebrecat. Ingenii itaque virtutem ad cognoscendam propriam infirmitatem dirigunt, atque ex infirmitatis suae melius cognitione convalescunt. Aurum ergo robur non creditur, si in accepto ingenio fiducia non habetur. Quod bene Salomon admonens, ait: Habe fiduciam in Domino in toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae . Dicat ergo: Si putavi aurum robur meum, et obryzo dixi, fiducia mea. Ac si aperte fateatur, dicens: Nec quae veraciter intelle
Abbreviated transcription (Latin):
scrutamur. quid in hoc loco aurũ ac.¬
cipimus. nisi p̾clari intellectus inge¬
mum: Quid obrizum nisi mentem.
quȩ dum igne amoris exquoquitur.
inse seruat claritatẽ pulchritudinis
cotidiana innouacione feruoris:
Hescit enim mens ꝑ torporẽ ueteras.¬
cere. que studet ꝑdesid̾ium semꝑ in¬
cͥoare hinc namq ꝑpaulũ dicit᷑:
Renouamini spũ mentis ur̃e Hinc
psalmista qui ad ꝑfeccionis iam cul-¬
men ꝑuenerat. quasi inchoans dice.¬
bat Dixi nunc cepi Quia uidelicet
si lassescere abinchoatis bonis nolumꝰ.
ualde necesse ẽ ut inchoare nos cotidie
credamus: Hec aborret aracionis or¬
dine. quod auro dicimꝰ ingenium de.¬
signari. quia sicut in ornamento au.¬
rum subponitur. ut gẽmarũ desuꝑ¬
ordo disponat᷑: itt clara scoꝵ ingenia.
diunis muneribus humilit̾ substernũ.¬
tur. et distincta suꝑ se gr̾arũ dona ꝑ¬
cipiunt Et nisi quid simile aurũ cũ
sapiencia haberet. quidã sapiens mi¬
nime dixisset. Sapiencia absconsa

Expanded text:
a . Quid in hoc loco aurum accipimus, nisi praeclari intellectus ingenium? Quid obrizum, nisi mentem, quae dum igne amoris excoquitur, semper in se servat claritatem pulchritudinis quotidiana innovatione fervoris. Nescit enim mens per torporem veterascere, quae studet per desiderium semper inchoare. Hinc namque per Paulum dicitur: Renovamini spiritu mentis vestrae . Hinc Psalmista, qui ad perfectionis jam culmen pervenerat, quasi inchoans dicebat: Dixi, nunc coepi , quia videlicet si lassescere ab inchoatis bonis nolumus, valde necesse est ut inchoare nos quotidie credamus. Nec abhorret a rationis ordine quod auro dicimus ingenium designari, quia sicut in ornamento aurum suordo disponatur, ita clara sanctorum ingenia divinis muneribus humiliter substernuntur, et distincta super se gratiarum dona percipiunt, et nisi quid simile aurum cum sapientia haberet, quidam sapiens minime d
Abbreviated transcription (Latin):
concupiui. hoc desemet. ipso beatus
iob uerbis aliis asserit. quia fulgentẽ
solẽ et lunã incedentẽ clare nonul.¬
deret. atq exhis incordis abdito lera.¬
tus nonsit: Quia nimirũ gaudere
hon pot̾at. de his que ꝑ delectacionis
desidium non uidebat Si uͦ cuncta

Expanded text:
cis, hoc de semetipso beatus Job verbis aliis asserit, quia fulgentem solem et lunam incedentem clare non viderit, atque ex his in cordis abditis laetatus non sit, quia nimirum gaudere non poterat de his quae per delectationis desiderium non
Abbreviated transcription (Latin):
dine subuecta caro ꝑmanet. aqua tantꝰ
ipse sp̃s sine fine proiectus iacet Sed loca
mentiũ: mutauit ordo meritoꝵ Sic fic
suꝑbia meruit deici. sic humilitas exxalta.¬
ri: quatinꝰ et celestis sp̃s erigendo tarta.

Expanded text:
dine subjecta caro permaneat, a qua tantus dine subjecta caro permaneat, a qua tantus ipse spiritus sine fine projectus jacet. Sed loca mentium mutavit ordo meritorum. Sic superbia meruit dejici, sic humilitas exaltari, quatenus et coelestis spiritus erigendo se ta
Abbreviated transcription (Latin):
lentius uincit᷑. qͦ soli auctori om̃iũ humiliꝰ
lerabilis demostrat᷑. aꝑte cognoscimꝰ cũ qͣno
tanto se plenus auctori subiciat: qͣnto cõsel¬
se ueruis uiolentas aduersarii uires pensat:
Qdnamq nos nͥ puluissumus e Quiduͦ ille.
nͥ unus atq excȩlestibus spiritibꝰ et qd̾ adhuc
matus ẽ sũmus: Quis gͦ de propͥa uirtute
audeat. qͣndo contra angłoꝵ principẽ
puluis pugnat: Sed qͥa suꝑnoꝵ spiritu¬
um conditor terrenũ corpus assũpsit:
recte iam suꝑbientẽ angłm humilis pul.¬
uiis uincit: Inherendo qͥppe uerȩ fortitudi.¬
ni. uires accepit. quas transfuga sp̃s cũ
semetipsũ sequit᷑. amisit Et dignũ ẽ ut
uincatur apuluere: qui fortẽ se credidit¬
deserto creatore Ut suꝑatus inueniat:
qͥa defecit elatus Ualde autẽ seuiẽsan.¬
helat: qd̾ cũ ipsũ ua crucient: homo
ad summa cõscendat. Qd̃ in illa celfitu.¬

Expanded text:
lentius vincitur, quo soli auctori omnium humiliuslentius vincitur, quo soli auctori omnium humiliuslerabilis demonstratur, aperte cognoscimus cum quanto tanto se plenius auctori subjiciat, quanto cose verius violentas adversarii vires pensat. Quid namque nos nisi pulvis sumus? Quid vero ille, nisi unus ex coelestibus spiritibus, et, quod adhuc majus est, summus? Quid ergo de propria virtute audeat, quando contra angelorum principem pulvis pugnat? Sed quia supernorum spirituum conditor terrenum corpus assumpsit, recte jam superbientem angelum humilis pulvis vincit. Inhaerendo quippe verae fortitudini vires accipit, quas transfuga spiritus, cum semetipsum sequitur, amisit. Et dignum est ut vincatur a puldeserto Creatore, ut superatus inveniat quia defecit elatus. Valde autem saeviens anhelat, quod eum ipsum ima crucient, homo ad summa conscendat, quod in illa celsitu
Abbreviated transcription (Latin):
replicatus. ostendit᷑ Cui si potestas su̾ma¬
licentiã nõ prebet: grassari nec ĩporcos ua.¬
let. Quando gͦ iste sua potencia nocere
factis ad d̾i imaginẽ hominibꝰ audeat. de
qͦ nimirũ cõstat. qd̾ non tussus contingere
dũ uiarũ dĩ pͥnciptũ behemoth dr̃. uesanũ
dogma arriĩ aꝑta ratione dissipat᷑: Factu.¬
rã qͥppe dĩ filiũ fatet᷑. et ecce behemothin
faciura rerũ pͥmus creatus ostendit᷑: Suꝑ¬
ẽ gͦ ut arrius aut nõ factũ filiũ p̾dicet: aut
eum post behemoth cõditũ stulte putet
Quia uͦ om̃e qd̃ applicat᷑. in semetipso re.¬
ducit᷑: recte applicatꝰ behemot gladius dr
In semet ipsa nãq se eius malicia decoquit.
cũ ad uotũ suũ sese contͣ electoꝵ uitã pro.¬
hibita ñ exercet Multos autẽ exigentibꝰ
meritis ferire ꝑmittit᷑: ut cũ dm̃ deserit:
dãpnato hosti famulent᷑ Ab electis uͦ eo ua.¬

Expanded text:
replicatus ostenditur, cui si potestas suae mareplicatus ostenditur, cui si potestas suae malitiae non praebetur, grassari nec in porcos valet. Quando ergo iste sua sponte nocere factis ad Dei imaginem hominibus audeat, de quo nimirum constat quod non jussus contingere pium Behemoth dicitur, vesanum dogma Arii aperta ratione dissipatur. Facturam quippe Dei Filium fatetur, et ecce. Behemoth in factura rerum primus creatus ostenditur. Superest ergo ut Arius aut non factum Filium praedicet, aut eum post Behemoth conditum stultus putet. Quia vero omne quod applicatur in semetipsum reducitur, recte applicatus Behemoth gladius dicitur. In semetipsam namque se ejus malitia decoquit, cum ad votum suum sese contra electorum vitam prohibita non exercet. Multos autem exigentibus meritis ferire permittitur, ut cum Deum deserunt, damnato hosti famulentur. Ab electis vero eo va
Abbreviated transcription (Latin):
et ultra quã defuꝑ iuste disponit᷑ sese in
mortes hominũ eius malicia nõ exxtendat
Qd̃ igit᷑ admulta fortit p̃ualet: hoc de pͥn.¬
cipio magnȩ conditionis potest Qd̃ uͭ aqͥ¬
busdã uincit᷑: eius minirũ gładtus ab auctoꝵe
replicat᷑: Iste nãq beemoth. qͥa pͥncipiũ uia
rũ dei ẽ. cũ contͣ scm̃ uirũ licentiam tẽptã¬
di accepit: gentes mouit. et greges abstulit.
ignẽ de cȩlo deposuit. ꝑturbato aere uentos
extitauit. domũ concuciẽs subruit. cõuiuã¬
tes filios extinx̾. uxoris mentẽ indolo prauȩ
suasionis exercuit. mariti carnẽ inflictis
uulneribꝰ confodit: Sed etus gladius acõdito.
replicato gladio quante infirmitatis sit
euangłio attestante describit᷑. qͥa nec ma.¬
nere mobsesso homine potuit: nec rursus
inuad̾e bruta animalia ñ iussus p̾sũpfit
dicens Si eicis nos: mite nos in gregem
porcoꝵ: Malicia qͥppe etus gladius quãsit

Expanded text:
et ultra quam desuper juste disponitur, sese in et ultra quam desuper juste disponitur, sese in mortes hominum ejus malitia non extendat. Quod igitur ad multa fortiter praevalet, hoc de pcipio magnae conditionis potest, quod vero a quibusdam vincitur, ejus nimirum gladius ab auctore replicatur. 1074 Iste namque Behemoth, qui princrum Dei est, » cum contra sanctum virum licentiam tentationis accepit, gentes movit, greges abstulit, ignem de coelo deposuit, perturbato aere ventos excitavit, domum concutiens subruit, convivantes filios exstinxit, uxoris mentem in dolo pravae persuasionis exercuit, mariti carnem inflictis vulneribus confodit; sed ejus gladius a Conditorereplicato gladio quantae infirmitatis sit, Evangelio attestante describitur: quia nec manere in obsesso homine potuit, nec rursus invadere bruta animalia non jussus praesumpsit dicens: « Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . » Malitiae quippe ejus gladius quam sit
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ira feriã suꝑbos terre ꝑpendite. si psos
etiã quos incęlo tuxta me cõdidi ꝓelationis
uitio ꝑcutere ñ pͦperci Tot itaq antiqͥ hostiᷤ
uirtutibꝰ auditis. tanta cõditionis etus mag.¬
nitudine cognita. qͥs nõ mmensa formidine
corruat. qͥs nõ desꝑationis ꝑcussione fuccũbat:
Sed qͥa elationẽ nr̃am ostensa hostis potencia
repͥmit: etiã infirmitatẽ nr̃am dñs patefac.¬
ta gr̃a suȩ dispensationis fouet Unde cũ pͥn
cipiũ iͥliarũ suarũ diceret: ilico adiunx̃ Q ui.¬
pe behemoth istius. ipsa nocendi malitia ẽ:
Sed abeo aquo bonus ꝑnaturã factus est.
eius gladiꝰ applicat᷑. qͥa eius malicia diuina
dispensatione restringit᷑. ne ferire tantũ
mentes hominũ qͣntũ appetit ꝑmittatur:
Qd̾ gͦ hostis nr̃ et multũ potest et minus ꝑ¬
cutit: enis gladtũ pietas cõditoris astringit:
ut replicatus intra eius cõscienciã lateat.

Expanded text:
qua ira feriam superbos terrae perpendite, si ipsos qua ira feriam superbos terrae perpendite, si ipsos etiam quos in coelo juxta me condidi pro elationis vitio percutere non peperci? Tot itaque hostis antiqui virtutibus auditis, tanta conditionis ejus magnitudine cognita, quis non immensa formidine corruat? quis non desperationis percussione succumbat? Sed quia elationem nostram ostensa hostis nostri potentia reprimit, etiam infirmitatem nostram Dominus patefacta gratiae suae dispensatione fovet. Unde cum eum principium viarum suarum diceret, illico adjunxipe Behemoth istius ipsa nocendi malitia est Sed ab eo a quo bonus per naturam factus est, ejus gladius applicatur, quia ejus malitia divina dispensatione restringitur, ne ferire tantum mentes hominum quantum appetit permittatur. Quia ergo hostis noster et multum potest, et minus percutit, ejus gladium pietas conditoris astringit, ut replicatus intra ejus conscientiam lateat,
Abbreviated transcription (Latin):
ua tantũ actione cessare Plerũq inquietu.¬
do sp̃s. uglãs sollicitudo nominat᷑. et cum
quietẽ qͥsq nõ tolerat: agendo que appetit
uirtutis debitȩ implere exertitium putat
Sepe ad ea que agenda fut̃ incauta p̾cipi.¬
tatio: laudandi studiĩ feruor credit᷑. et cũ
desideratũ bonũ in tempestiua actione
corrumpit᷑: eo agi melius quo celeriꝰ esttma¬
tur: Sepe accelerandi bom tarditas: cõsi¬
lium putat᷑. et cũ expectat᷑ ut extractatio.¬
ne proficiat: hoc insidiãs mora fupplantat.
cessario pensandũ ẽ: qͥa tanto tardius mẽs
uitiũ suũ deserit: qͣnto hoc qd̃ ꝑpetrat nõ
erubescit Tanto tarduis mẽs uitium dese.¬
rit. qͣnto ꝑuirtutis speciẽ decepta p̾mioꝵ
etiã de eo retributionẽ querit Facile autẽ
culpa corrigit᷑. que et erubescit᷑. qͥa ẽẽ culpa
sentit᷑ Quia itaq error cũ uirtus creditur:

Expanded text:
va tantum actione cessare. Plerumque inquietuva tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi studii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc insidians mora supplantat cessario pensandum est quia tanto tardius mens vitium suum deserit, quanto hoc quod perpetrat, non erubescit; et tanto mens tardius vitium deserit, quanto, per virtutis speciem decepta, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur quae et erubescitur quia esse culpa sentitur. Quia itaque error cum virtus creditur