comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipse apłs legeret᷑. Memor esto xp̃m
iħm resurrexisse a mortuis ex semine
dauid scđm euangłiũ meũ. Quid.ẽ.
memor esto: Non deleat᷑ de memoria
tua cogitatio. q̃ primo confessus es.
Sint reliquie cogitationis in memoria.
Et uide quẽadmodũ repetit. qͥd sibi do¬
natũ. ẽ. idẽ paulus apłs alio loco.
Qui pͥꝰ inquit fui blasphemꝰ & ꝑsecutor
& iniuriosus. Qui dicit pꝰ fui blas¬
phemꝰ. nunqͥd adhuc blasphemꝰ est.
Ut ñ. eẽt. blasphemꝰ. fuit prima cogi¬
tatio confitens. Ut aut̃ cõmemor aret
qͥd donatũ. ẽ: reliquie cogitationis
erant. ꝑ ipsas reliquias cogitationis
om̃ia peccata. & conu̾si sumꝰ. Si obliuisca¬
mꝰ qͥd nob̾ donatũ ẽ. & a quo donatũ ẽ:
obliuiscim᷑ munꝰ saluatoris. Cũ autẽ
ñ obliuiscim᷑ munꝰ saluatoris. non¬
ne cotidie nob̾ xp̃c immolat᷑. Et semel
prima fuit cogitatio. Modo reliquiȩ
cogitationis st̃ : qr meminimꝰ qͥd ad nos
uenerit. & qͥd nob̾ donauerit. Ex ipsis

Expanded text:
egeretur: Memor esto Christum Jesum resurrexisse a mortuis ex semine David, secundum Evangelium meum . Quid est memor esto? Non deleatur de memoria tua cogitatio qua primo confessus es; sint reliquiae cogitationis in memoria. Et vide quemadmodum repetit quod sibi donatum est, idem Paulus apostolus alio loco: Qui prius inquit, fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus . Qui dicit, Prius fui blasphemus, numquid adhuc blasphemus est? Ut non esset blasphemus, fuit prima cogitatio confitens; ut autem commemoraret quid illi donatum est, reliquiae cogitationis erant, per ipsas reliquias cogitationis omnia peccata, et conversi sumus: si obliviscamur quid nobis donatum est, et a quo donatum est, oblivicimur munus Salvatoris; cum autem non obliviscimur munus Salvatoris, nonne quotidie nobis Christus immolatur? Et semel unc fuit cogitatio: modo autem reliquiae cogitationis sunt, cum meminimus quis ad nos venerit, et quid nobis donaverit; ex ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. leuaui ocłos meos in montes.
unde ueniet auxiliũ mͥ. Quid gͦ. :
Inmontibꝰ. ẽ. spes tua. & inde tͥ ueniet
auxiliũ. Remansisti in montibus.
uide qͥd agas. ẽ aliquid suꝑ montes.
Suꝑ montes.ẽ. quẽ tremunt montes.
Leuaui inqͥt ocłos meos ad montes.
unde ueniet auxiliũ mͥ. S qͥd seqͥt᷑:
Auxiliũ meũ adnõ. qui fecit cȩlũ &

Expanded text:
in montes, unde veniet auxilium mihi. Quid ergo, in montibus est spes tua, et inde tibi veniet auxilium? remansisti in montibus? Vide quid agas. Est aliquid super montes: super montes est quem tremunt montes. Levavi, inquit, oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi. Sed quid sequitur? Auxilium meum, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
mauer̃ uitã futurã. illuminati
ꝑ montes illuminatos. Insipientes
aut̃ corde conturbati st̃. Quomͦ con-¬
turbati sunt.Cũ euangłiũ p̾dicat᷑.
Et qͥd ÷ uita ȩt̾na: & qͥs ÷ qui resurre¬
xit a mortuis. Ad mirati st̃ atheni¬
enses. Loquente apło paulo de resur¬
rectione mortuoꝵ. & putauer̃ eũ
nescio qͣs fabulas dicere.S qr dicebat

Expanded text:
itam futuram, illuminati per montes illuminatos. Insipientes autem corde conturbati sunt. Quomodo conturbati sunt? Cum Evangelium praedicatur. Et quid est vita aeterna? et quis est qui resurrexit a mortuis? Admirati sunt Athenienses, loquente Paulo apostolo de resurrectione mortuorum, et putaverunt eum nescio quas fabulas dicere . Sed quia diceba
Abbreviated transcription (Latin):
meos: qr̾ ego cor habeo in illo. qͥ illu¬
mmat om̃s montes. E rgo fr̃s ad hoc
dictũ ẽ. ne qͥsquã ur̃m uelit spem
suã ponere in homine. Tam diu.e̾.
aliquid ho̾: quã diu illi hęxet aquo

Expanded text:
e; sed ego cor habeo in illo qui illuminat omnes montes. 8. Ergo, fratres, ad hoc dictum est, ne quisquam vestrum velit spem suam ponere in homine. Tamdiu est aliquid homo, quamdiu illi haeret a quo
Abbreviated transcription (Latin):
Quos ipse fecit ȩt̾nos. Qui st̃ montes
magni : Prȩdicatores ueritatis. Tu
illuminans. s a montibꝰ ȩt̾nis. Primi
magni montes excipiunt lucẽ tuam.
& a luce tua quã suscipiunt montes.
uestit᷑ & t̾ra. S illi magni montes ex¬
ceperunt apłi. tanquã orientis lumi¬
nis primordia exceꝑerunt apłi. Nun¬
qͥd qđ exceperunt apud se tenuer
Hon ne diceret᷑ illis. Serue nequã &
piger. dares pecuniã meã nũmula¬
riis. Si gͦ qđ suscepert̃ ñ apud se tenu¬
ert̃. s om̃i orbi terrarũ predicauer̃:
illuminans tu mirabilit̃ a montibꝰ
ȩt̾nis. Quos ȩt̃nos fecisti. ꝑ illos uitã
ȩt̾nã cȩteris ꝓmisisti. Illuminans tu
mirabilit̾ ã montibꝰ ȩt̾nis. Magnifice
cũ pondere dictũ ÷ tu: ne putet ali¬
qͥs qđ eũ montes illuminent. Multi
enĩ putantes qđ ab ipsis montibus
illuminarent᷑: fecert̃ sibi partes de
montib. et ipsi montes concideruN.

Expanded text:
Quos ipse fecit aeternos; qui sunt montes Quos ipse fecit aeternos; qui sunt montes magni, praedicatores veritatis. Tu illuminas; sed a montibus aeternis: primi magni montes excipiunt lucem tuam, et a luce tua quam suscipiunt montes, vestitur et terra. Sed illi magni montes exceperunt Apostoli; tanquam orientis luminis primordia exceperunt Apostoli. Numquid quod exceperunt, apud se retinuerunt? Non; ne diceretur illis: Serve nequam et piger, dares pecuniam meam nummulariis . Si ergo quod susceperunt non apud se retinuerunt, sed omni orbi terrarum praedicaverunt, Illuminans tu admirabiliter a montibus aeternis. Quos aeternos fecisti, per illos vitam aeternam et caeteris promisisti: Illuminans tu admirabiliter a montibus aeternis. Magnifice cum pondere dictum est, Tu; ne putet aliquis quod cum montes illuminent. Multi enim putantes quod ab ipsis montibus illuminarentur, fecerunt sibi partes de montibus; et ipsos montes conciderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ñ uidentes credimꝰ. Quomͦ gaudebi¬
mꝰ cũ uiderimꝰ eũ. Fr̃s. si mͦ tantũ gau¬
diũ in nob̾ facit ꝓmissio. quantũ. e̾.
factura redditio. Reddit᷑ enĩ nob̾ qd
ꝓmisit. Et qͥd ꝓmisit᷑. Se ipsũ. ut in
facie ipsiꝰ. & in illiꝰ contẽplatione gau¬
deamꝰ. Et ñ aliqͥd aliud delectabit nos.
qr nichil.ẽ. meliꝰ illo. qui fec̃ om̃ia
quȩ delectant. factus. e̾. in pace locus
eiꝰ. & habitatio eiꝰ in sr̃on. Idẽ. in con¬
tẽplatione quadã et speculatione.
titudines arcuũ. & scutũ. & gladiũ
& bellũ. Ubi confregit : In illã pace
ȩt̾na. in illa pace ꝑfecta. Et mͦ fr̃s
Rm̃i. qui bene credidert̃ uident quia
de se ũ debent p̾sumere. & omnẽ po¬
tentiã minarũ suarũ. & qͥcqͥd in eis
aptũ.ẽ. ad nocendũ: confringunt
illud. Et qͥcqͥd quasi ꝓmagno habebans.
unde se ꝓtegerent tẽporalit᷑. & bel¬
lũ qd adu̾sus dm̃ defendendo pec¬
cata sua gerebant : om̾ia hȩc ibi con

Expanded text:
n videntes credimus. Quomodo gaudebimus cum viderimus eum? Fratres, si modo tantum gaudium in nobis facit promissio, quantum est factura redditio? Reddetur enim nobis quod promisit. Et quid promisit? Seipsum, ut in facie ipsius, et illius contemplatione gaudeamus; et non aliquid aliud delectabit nos, quia nihil est melius illo qui fecit omnia quae delectant. Factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion: id est, in contemplatione quadam et speculatione ftitudines arcuum et scutum, et gladium, et bellum. Ubi confregit? In illa pace aeterna, in illa pace perfecta. Et modo, fratres mei, qui bene crediderunt, vident quia non de se debent praesumere; et omnem potentiam minarum suarum, et quidquid in eis acutum est ad nocendum, confringunt illud: et quidquid quasi pro magno habent unde se protegerent temporaliter, et bellum quod adversus Deum defendendo peccata sua gerebant, omnia haec ibi conf
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ spm suũ qui babitat in uob̃. Ui
uficatis gͦ corporibꝰ nr̃is. erit pax
uera. ubi locus ÷ dei. s prȩcedat confes¬
lio. Hotus in iudea deus. Confitere
gͦ prius. In isrł magnũ nom̃ eiꝰ. Non¬
dũ uides in specie. uide ex fide. & fiet
in te qđ sequit᷑. Et factus ÷ in pace lo

Expanded text:
tum suum qui habitat in vobis » . Vivificatis ergo corporibus nostris, erit pax vera ubi locus est Dei: sed praecedat confessio. Notus in Judaea Deus: confitere ergo prius. In Israel magnum nomen ejus: nondum vides in specie; vide ex fide, et fiet in te quod sequitur Et factus est in
Abbreviated transcription (Latin):
bit ab eo qͦ grauor: Corpꝰ enĩ qđ cor¬
rũpit᷑ agg̃rauat animã. Quis gͦ libe
ges. donec absorbeant᷑ om̃s cupiditates
malȩ Ut intelligas intẽ pęnã tuã. In
te ex te ipso.e. flagellũ tuũ. fit rira
tua tecũ. Sic uindic at᷑ in rebellẽ ad¬
u̾sus d̃m: ut ipse tibi sit bellũ. qui
pacẽ noluit habere cũ dõ. S tene
membra tua. adu̾sus concupiscenti¬
as tuas malas. Surrexit ira. tene
cu manũ coniunctus dõ. Potuit sur¬
gere. s ñ inuenit arma. Apud iram
tuã impetꝰ ẽ. apud te arma st̃. Sit
impetꝰ inermis. & discit iã non sur¬
km̃i. ne forte quia diximꝰ. carne au¬
tẽ legi peccati: putetis consentiendũ
.eẽ. desideriis ur̃is carnalibꝰ. Et si ñ
possunt mͦ nͥ. eẽ. desideria carnalia:

Expanded text:
bit ab eo quo gravor? corpus enim quod corbit ab eo quo gravor? corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam . Quis ergo liberges, donec absorbeantur omnes cupiditates malae? Ut intelligas in te poenam tuam: in te ex teipso est flagellum tuum; sit rixa tua tecum. Sic vindicatur in rebellem adversus Deum, ut ipse sibi sit bellum, qui pacem noluit habere cum Deo. Sed tene membra tua adversus concupiscentias tuas malas. Surrexit ira; tene tu manum conjunctus Deo. Potuit surgere, sed non invenit arma. Apud iram tuam impetus est; apud te arma sunt: sit impetus inermis, et discit jam non surdico, charissimi, ne forte quia diximus, Carne autem legi peccati, putetis consentiendum esse desideriis vestris carnalibus. Etsi non possunt modo nisi esse desideria carnalia,
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsũ. Quomꝰ adu̾sus te ipsũ s adu̾sus
tiuã consuetudinẽ malã. adu̾sus ue¬
tustatẽ uitȩ tuȩ malȩ. quȩ trahit te
ad solita & refrenat᷑ a noua. In dicit᷑ enĩ
quedã noua uita. & tu uetus es. Nlo¬
uitatis gaudio suspenderis. uetusta¬
tis onere p̃grauaris. Incipit. ec̃. bellũ¬
t adũsus te. s ex qua parte tͥ displi¬
ces uingeris do. & ex qua parte iam
iungeris dõ. idoneus eris adiuncen¬
du te. qr ille tecũ .ẽ. qͥ om̃ia suꝑat.
Attende qͥd dic̃ apłs. Mente seruio
legi dĩ. carne aut̾ legi peccati. Unde
m̃te : Quia displicet t uita tua ma¬
la. Unde carne: Quia ñ desunt sug¬
gestiones & delectationes male.S. ex
eo qd mente iungeris dõ. uincis qã
inte ñ uult sequi. Prȩcessisti enĩ ex par¬
te. & ex parte tardaris. Rahe te ipsũ
ad illũ. qui te sursũ tollit. Pondere
quodã uetustatis de pͥmeris. clama. &
dic. Infelix ego hõ. qͥs me liberabit de
corpore mortis huiꝰ : Quis me libera¬

Expanded text:
Quomodo adversus teipsum? Adversus tuam consuetudinem malam, adversus vetustatem vitae tuae malae, quae trahit te ad solitam, et refrenat a nova. Indicitur enim tibi quaedam nova vita, et tu vetus es: novitatis gaudio suspenderis, vetustatis onere praegravaris; incipit tibi esse bellum adversus te. Sed ex qua parte tibi displices, jungeris Deo; et ex qua parte jam jungeris Deo, idoneus eris ad vincendum te, quia ille tecum est qui omnia superat. Attende quid dicit Apostolus: Mente servio legi Dei; carne autem legi peccati. Unde mente? Quia displicet tibi vita tua mala. Unde carne? Quia non desunt suggestiones et delectationes malae; sed ex eo quod mente jungeris Deo, vincis quod in te non vult sequi. Praecessisti enim ex parte, et ex parte tardaris: trahe teipsum ad illum qui te sursum tollit. Pondere quodam vetustatis deprimeris; clama et dic: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? quis me libera
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ .ẽ. m̃te seruio legi dĩ. carne au¬
tẽ legi peccati : Audi ꝓmissionẽ. quia
ñ semꝑ erunt in carne desideria illi¬
cita. Et enĩ resurget & mutabitur.
& cũ mutata fuerit caro ista mortalis
in spuale corpꝰ: iã nullis concupiscen¬
tiis scłaribꝰ. iã nullis t̾renis delectatio¬
nib trtillabit animã. nec au̾tet cͥon-¬
tẽplatione di.fit gͦ in ea qđ dix̃ apłs.

Expanded text:
ctum est: Mente servio legi Dei; carne autem legi peccati ? Audi promissionem: quia non semper erunt in carne desideria illicita. Etenim resurget, et mutabitur; et cum mutata fuerit caro ista mortalis in spirituale corpus, jam nullis concupiscentiis saecularibus, jam nullis terrenis delectationibus titillabit animam, nec avertet a contemplat
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ isrł dici. qͥ meruer̃ xp̃m intellige̾
dm in carne positũ: ut non quẽ uide¬
bant contẽpnerent. s qđ non uidebant
adorarent. Non enĩ uisũ ocłis gentes
humili m̃te ꝑcepert̃ illũ quẽ non ui¬
debant. & fide tenuerunt. Proinde
illi qͥ manibꝰ tenuer̃ occidert̃. qui fide
tenuer̾ adorauert̃. In isrł magnũ no¬
men eiꝰ. His. eẽ. isrł. Illũ attende
de quo dñs ait. Ecce uere isrłita. in
quo dolus ñ .ẽ. Si uerus isrłita in qͦ
dolus ñ.ẽ. dolosi & m̃daces ñ st̃ ue¬
ri isrłita. Nlon gͦ dicant isti. qͣm apud
illos. ẽ. deus. & magnũ nom̃ eiꝰ in ffrł.
Probent se isrłitas. & concedo & ego. qr
in isrł magnũ nom̃ eiꝰ. Et factus . ẽ.

Expanded text:
ci, qui meruerunt Christum intelligere Deum in carne positum, ut non quod videbant contemnerent, sed quod non videbant adorarent. Non visum enim oculis Gentes humili mente perceperunt illum quem non videbant, et fide tenuerunt. Proinde illi qui manibus tenuerunt, occiderunt; qui fide tenuerunt, adoraverunt. In Israel magnum nomen ejus. Vis esse Israel? Illum attende de quo Dominus ait: Ecce vere Israelita, in quo dolus non est . Si verus Israelita, in quo dolus non est, dolosi et mendaces non sunt veri Israelitae. Non ergo dicant isti quoniam apud illos est Deus, et magnum nomen ejus in Israel: probent se Israelitas, et concedo ego quia in Israel magnum nomen ejus. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
regnet peccatũ in ur̃o mortali cor¬
pore. Quid ÷ ñ regnet: Ipse exposuit.
Ad obȩdiendũ inquit desideriis eiꝰ.
Sunt desideria. & existunt desideria.
ñ tu obaudis desideriis tuis. ñ seque¬
ris ipsa desideria. ñ illis consentis.
Est ibi peccatũ. s amisit regnũ. Quan¬
do iã ñ inte regnat peccatũ. postea
inimica nouissima destruetur

Expanded text:
regnet peccatum in vestro mortali corpore. Quid est, non regnet? Ipse exposuit: Ad obediendum, inquit, desideriis ejus . Sunt desideria, existunt; desideria non tu obaudis desideriis tuis, non sequeris ipsa desideria, non illis consentis: est tibi peccatum, sed amisit regnum, quando jam in te non regnat peccatum; postea inimica novissima de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissũ.ẽ. Itaq ipso iã ueniente aͥño.
euersũ.ẽ. regnũ iudeoꝵ. & sublatũ
.ẽ. ex iudeis. Modo ñ habent regẽ. qr
nolunt cognoscere uerũ regẽ. Iam
uoce sua ab dicauer̃t se ab isto nomi¬
ne. ut iudei ñ sint digni appellari:
nͥ tantũ carne. Ubi gͦ se separauert̃
Et ait illis pilatus. Regẽ ur̃m cruci¬
figã : & illi. Nos ñ habemꝰ regẽ nisi
cesarẽ. Oiudei qui uocamini & ñ
estis. si ñ habetis regẽ nͥ cesarẽ. defe¬
cit iam pͥnceps ex iuda. Uenit gͦ¬
ille cui reꝓmissũ ÷. Illi gͦ ueriꝰ iudei.
qͥ xp̃iani facti sunt ex iudeis. Cȩteri¬

Expanded text:
issum est. Itaque ipso jam veniente Domino, eversum est regnum Judaeorum, et sublatum est ex Judaeis. Modo non habent regnum, quia nolunt cognoscere verum regem. Videvoce sua abdicaverunt se ab isto nomine, ut Judaei non sint digni appellari, nisi tantum carne. Ubi ergo se separaverunt aEt ait illis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Et illi: Nos non habemus regem, nisi Caesarem . O Judaei qui vocaminsi non habetis regem nisi Caesarem, defecit iam princeps ex Iuda, uenit cui repromissum est. Illi ergo uerius Iudaei, qui Christiani facti sunt ex Iudaeis. Iudae
Abbreviated transcription (Latin):
tellexert̃ dđm. Ergo si innotuit eisas
in xp̃o mundũ reconcilians sibi. &
ideo illi crucifixer᷑. qr in carne laten¬
tẽ đm ñ intellexert̃: recedat illa quȩ
uocat᷑ iudea & ñ e̾ accedat uera iudea
cui dr. accedite ad eũ & illumi nami¬

Expanded text:
tellexerunt Deum. Ergo si innotuit eis Deus in Christo mundum reconcilians sibi , et ideo illi crucifixerunt, quia in carne latentem Deum non intellexerunt, recedat illa quae vocatur Judaea, et non est; accedat vera Judaea, cui dicitur: Accedite ad eum, et illuminami
Abbreviated transcription (Latin):
tauit ille pharao : qui ascendebat eqͦs.
Non eiũ uigila uit in corde: qr de in¬
crepatione durũ cor habebat. Duri¬
cia enĩ cordis. obdormitio .ẽ. Rogo
uos fr̃s mei. uidete quomͦ dormi¬
unt qui sonante euangłio & ameN
& alleluia ꝑ totũ orbẽ t̾rarũ: ad huc
uitã ueterẽ nolunt dãnare. & in no¬
uam etagilare. Erat scriptura di in
iudea. mͦ ꝑ totũ orbẽ cantatur.
ll illa una gente dicebat᷑. ds unꝰ qui
fecit om̃ia. eẽ. adorandus & colendus.
mͦ ibi tacet᷑ xp̃c. Resurrex̃ irrisus in
exuce. ipsã crucẽ suã in qua irrisus
.ẽ. iã fixit in frontib regũ & adhuc
dormit᷑. Magna ira dei fr̃s. meliꝰ nos
audiamꝰ eũ qui dicit. Surge qͥ dor¬
mis. & exurge a mortuis. & illu¬
minabit te xp̃c. S qui st̃ qui illũ au¬
diunt: Qui ñ ascendunt eqͦs.

Expanded text:
tavit ille Pharao qui ascendebat equos : tavit ille Pharao qui ascendebat equos : non enim vigilavit in corde, quia de increpatione durum cor habebat. Duritia enim cordis, obdormitio est. Rogo vos, fratres mei, videte quomodo dormiunt, qui sonante Evangelio, et Amen, et Alleluia per totum orbem terrarum, adhuc vitam veterem nolunt damnare, et in novam evigilare. Erat Scriptura Dei in Judaea; modo per totum orbem cantatur: in illa una gente dicebatur Deus unus qui fecit omnia, esse adorandus et colendus; modo ubi tacetur: Christus resurrexit? irrisus in cruce, ipsam crucem suam in qua irrisus est jam fixit in frontibus regum; et adhuc dormitur! Magna ira Dei, fratres! Melius nos audivimus eum qui dicit: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis; et illuminabit te Christus . Sed qui illum audiunt? Qui non a
Abbreviated transcription (Latin):
esurientẽ. sitientẽ. aut hospitem.¬
illis. Quãdiu uni ex minimis meis
fecistis: mͥ fecistis. Esurire in pau¬
pibꝰ uoluit qͥ diues in cęlo e̾. & tu¬
dubitas homo dare homini. cũ scias te
xp̃o dare qđ das a quo accepisti quicqͥd
das. S illi dormier̾ sõnum suũ. &
nichil inuenerunt om̃s uiri diuiti¬
arũ in manibꝰ suis : ab increpatione
tua d̾s iacob dormitauer̃ om̃s qui
Sascenderunt equos. Qui st̃ qui ascen¬
derunt equos : Qui humiles. eẽ. no¬
luer̃. Non in equis sedere peccatũ. ẽ
s ceruicẽ potestatis contͣ d̾m erige̾.
& putare se in aliquo honore eẽ. Quia
diues es ascendisti. increpat d̾s &
dormis. Magna ira increpantis.
magna ira. Attendat caritas uestra
rem tremendã. Increpatio strepitũ
habet. strepit᷑ exꝑgisci solet facere ho¬
mines. Lantũ pondus.e̾. increpan¬
tis di. ut diceret. Ab increpatione
tua ds iacob dormitauer̃ om̃s qui
ascender̃ equos. Ecce quo sõno dormi¬

Expanded text:
em, aut hospitemillis: Quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Esurire in pauperibus voluit, qui dives in coelo estdubitas homo dare homini, cum scias te Christo dare quod das, a quo accepisti quidquid das! Sed illi dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in mantua, Deus Jacob, dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos. Qui sunt, qui ascenderunt equos? Qui humiles esse noluerunt. Non in equis sedere peccatum est; sed cervicem potestatis contra Deum erigere, et putare se in aliquo honore esse. Quia dives es, ascendisti; increpat Deus, et dormis. Magna ira increpantis, magna ira! attendat Charitas Vestra rem tremendam. Increpatio strepitum habet; strepitus expergisci solet facere homines. Tantum pondus est increpantis Dei, ut diceret: Ab increpatione tua Deus Jacob, dormitaverunt omnes qui ascenderunt equos. Ecce quo somno dormi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽplo. & de decimis uiuebant: ceteroꝵ
om̃iũ qͥbꝰ t̾ra diuisa .ẽ. remanent duo¬
decĩ. In his duodecĩ. erat tͥb uda. un¬
de reges erant. Nam pͥmo de alia tribu
datꝰ .ẽ. rex saul. & reꝓbatꝰ. ẽ. tanquã malus
rex. Postea datꝰ ÷ de tribu uida rex da¬
uid. & ex illo de tribu iuda fuerunt
reges. Iacob aut̾ ille hoc dixerat. quando
benedixerat filios suos. Non deficiet
princeps ex uda. nec dux de femorib
eiꝰ : donec ueniat cui reꝓmissũ .e. De tͥbu
autẽ iuda. uenit dñs nr̃ iħc. xp̃c. Est enĩ¬

Expanded text:
templo, et de decimis vivebat caeterarum templo, et de decimis vivebat caeterarum omnium quibus terra divisa est, remanent duodecim. In his duodecim erat tribus Juda, unde reges erant. Nam primo de alia tribu datus est rex Saül , et reprobatus est tanquam malus rex; postea datus est de tribu Juda rex David, et ex illo de tribu Juda fuerunt reges . Jacob autem ille hoc dixerat, quando benedixerat filios suos: Non deficiet princeps de Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat cui repromissum est . De tribu autem Juda
Abbreviated transcription (Latin):
odecĩ cõplerent᷑. hoc qͥd sit adu̾tite. Unꝰ
de duodecĩ filiis ucob erat ioseph. Iste :
ioseph quẽ fr̃is sui in egyptũ uendiderunt.
Ee illic merito castitatis ad sullimem digni¬
tatẽ ꝑductus ẽ. & affuit illi ds in om̃i oꝑe
suo. & suscepit fr̃s suos a quibꝰ uenditꝰ erat
& patrẽ fame laborantes. & ꝓpt̾ panẽ ad
egͥsptũ descendentes. Iste ioseph habuit¬
duos filios: effraim et manassen. Morienꝰ
iacob. tanquã testam̃to assũpto assũpsit
alios nepotes suos in numerũ filiorũ. &
dix̃ filio suo ioseph. Cȩteri qͥ tͥ nascent᷑ tͥ
erunt. isti autͥ mͥ. & diuitdent t̾ram cũ
fr̃ib suis. Adhuc ñ erat data nec diuisa
t̾ra ꝓmissionis. s dicebat ile in spu ꝓphe¬
tans. Accedentibꝰ gͦ duobꝰ filiis ioseph. factȩ
ft̃ inchilominꝰ duodecĩ tribꝰ qr iam tre¬
deci st̃. Pro una enĩ tribu ioseph duȩ ac¬
cesser̃. & factȩ st̃ tredecĩ. Excepta gͦ tͥbu
leui illa tͥbu sacerdotũ. quȩ seruiebat

Expanded text:
e. Unus de duodecim filiis Jacob erat Joseph. Iste est Joseph quem fratres sui in Aegyptum vendiderunt, et illic merito castitatis ad sublimem dignitatem perductus est, et adfuit illi Deus in omni opere suo; et suscepit fratres suos a quibus venditus erat, et patrem, fame laborantes, et propter panem ad Aegyptum descendentes. Iste Joseph duos filios habuit, Ephraim et Manasse. Moriens Jacob, tanquam testamento, assumpsit illos nepotes suos in numerum filiorum, et dixit filio suo Joseph: Caeteri qui nascuntur, tibi erunt; isti autem mihi, et divident terram cum fratribus suis . Adhuc non erat data, nec divisa terra promissionis; sed dicebat ille in Spiritu prophetans. Accedentibus ergo duobus filiis Joseph, factae sunt nihilominus duodecim tribus, quia jam tredecim sunt: pro una enim tribu Joseph, duae accesserunt, et factae sunt tredecim. Excepta ergo tribu Levi, illa tribu sacerdotum quae serviebat
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m carnẽ xp̃c dñs saluator. D̾s autͥ
ꝑ quẽ facta st̃ om̃ia. & spũalia &tor¬
poralia. Si enĩ om̃ia ꝑ ipsũ facta sunt:¬
& ipsa MaRia de qua natꝰ. ẽ. ꝑ ipsũ fa¬
cta est. Quo gͦ ille quasi cȩteri homineᷤ
nasceret᷑. qui sibi fec̃ matrẽ de qua nas

Expanded text:
tor; Deus autem per quem facta sunt omnia, et spiritualia et corporalia. Si enim omnia per ipsum facta sunt; et ipsa Maria de qua natus est, per ipsum facta est. Quomodo ergo ille quasi caeteri homines nasceretur, qui sibi fecit matrem de q
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ iudei in circumcisione carnis. & st̃
iudei in circũcisione cordis. Patres nr̃i
multi scĩ et circũcisionẽ carnis habebass
ꝓpt̾ signaculũ fidĩ. & circũcisi onẽ cordiᷤᷤ
ꝓpt̃̾ ipsã fidẽ. Ab his patrib degeneran¬
tes isti qui mͦ in nomine głant᷑ & facta
ꝑdider̃. ab his gͦ patribꝰ degexantes: re¬
manser̃ in carne iudei. in corde pagani.
Ipsi enĩ udei qͥ st̃ ex abrahã. a quo ỹsaac
natꝰ ẽ. & ex illo iacob. et ex iacob duode¬
cĩ patriarchȩ. et ex duodecĩ patriarchiᷤᷤ
maximȩ appellati st̃: qr uida unꝰ erat
de filiis duodecim iacob patriarchȩ.
Int̃ duodecĩ iuda. & de stirpe eiꝰ regnũ
ueniebat iudeis. Nam om̃is ille popłs

Expanded text:
rcumcisione carnis, et sunt Judaei in circumcisione cordis. Patres nostri multi sancti, et circumcisionem carnis habebant propter signaculum fidei, et circumcisionem cordis propter ipsam fidem. Ab his patribus degenerantes isti qui modo in nomine gloriantur et facta perdiderunt; ab his ergo patribus degenerantes, remanserunt in carne Judaei, in corde Pagani. Ipsi enim Judaei, qui sunt ex Abraham, a quo Isaac natus est, et ex illo Jacob, et ex Jacob duodecim Patriarchae, et ex duodecim Patriarchis maxime appellati sunt, quia Judas unus erat de filiis duodecim Jacob, patriarcha inter duodecim, et de stirpe ejus regnum veniebat Judaeis. Nam omnis ill
Abbreviated transcription (Latin):
nat altissimꝰ. S qͥs. ẽ. iste: Conte¬
nebrat᷑ a se: ñ illuminat᷑ a dño. Un¬
de autẽ ꝓbant᷑ isti montes: Si forte
tiones carnaliũ. aut ꝑ aliquas falsas
suspiciones hominũ: bonꝰ mons re¬
pellit a se om̃s. qͥ ꝓpter ipsũ uolunt
ab unitate recedere. Sic enĩ ipse ma¬
nebit in unitate. si ꝓpt̾ ipsũ ñ diui¬
sa fuerit ipsa unitas. Illi aut̃ gauisi
st̃. quando recessit popłs ab orͥe t̾rarũ.
& secut᷑. ẽ. nom̃ ipsorũ. Gauisi st̃.
elati st̃. & deiecti st̃. humiliarent᷑.¬

Expanded text:
nat Altissimus. Sed quis est iste? Contenat Altissimus. Sed quis est iste? Contenebratus a se, non illuminatus a Domino. Unde autem probantur isti montes? Si forte tiones carnalium, aut per aliquas falsas suspiciones hominum; bonus mons repellit a se omnes qui propter ipsum volunt ab unitate recedere. Sic enim ipse manebit in unitate, si propter ipsum non divisa fuerit ipsa unitas. Illi autem divisi sunt: quando recessit populus ab orbe terrarum, et secutus est nomen ipsorum, gavisi sunt; elati sunt, et dejecti sunt. Humiliarent
Abbreviated transcription (Latin):
ut illũ c̃sideres qͥ illu minat hominẽ.
potes accedere ad illũ. qui tͥ ꝑ homi¬
nẽ loquit᷑. Non enĩ fecit illum acce¬
dere ad se. & te repellit. Et qui uere
sic accessit ad dm. ut in illo habitet ds̾:
displicent illi om̃s. qui in illo ñ ponunt
spẽ suã. Propt̾ea datũ ÷ qđ cdã exemplũ.
cũ ipsos apłos sibi diuiser̃. & inscisma¬
ta ierunt. Quid dicebant: Ego sũ pau¬
li. ego apollo : cephȩ. id ÷ petri. hos
plangit apłs. et dicit eis. Diuisus ÷
xp̃c. Et se elegit quẽ apud ipsos con¬
tẽpneret. Nunqͥd paulus ꝓ uobis cru¬
cisixus. ẽ.  aut in nomine pauili bapti¬
eati estis. Ui de bonũ montẽ. quȩ
rentẽ głam ñ sibi. s a quo montes
illumi nant᷑. Nolebat de se pͣsumi.
s de illo de quo ipse p̾sumpserat.
Quisquis gͦ se ita cõmendare uolue¬
rit popłis. ut si forte contigerit ei
aliquis tumult̾. frangat post se po¬
płos. & diuidat eccłiam catholicam
ꝓpt̃ se: ñ . ẽ. de illis montibꝰ. qͦs illumi¬

Expanded text:
ut illum consideres qui illuminat hominem. potes accedere ad illum qui tibi per hominem loquitur; non enim fecit illum accedere ad se, et te repellit. Et qui vere sic accessit ad Deum, ut in illo habitet Deus, displicent illi omnes qui non in illo ponunt spem suam. Propterea datum est quoddam exemplum, cum ipsos Apostolos sibi diviserunt, et in schismata ierunt qui dicebant: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego Cephae, id est Petri. Hos plangit Apostolus, et dicit eis: Divisus est Christus? et se elegit quem apud ipsos contemneret: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Vide borentem gloriam, non sibi, sed a quo montes illuminantur: nolebat de se praesumi, sed de illo de quo et ipse praesumpserat. Quisquis ergo ita se commendare voluerit populis, ut si forte contigerit ei aliquis tumultus, frangat post se populos, et dividat Ecclesiam catholicam propter se, non est de illis montibus quos illumi
Abbreviated transcription (Latin):
somnũ suũ. & nichil inuener̾ om̃s
uiri diuitiarũ in manibꝰ suis. Ama¬
uer̃ p̃sentia. & dormier̃ in ipsis p̃sen¬
tib. Et sic illis facta st̃ ipsa prȩsentia
delitiosa: qͦmͦ qͥ uidet ꝑ sonniũ inue¬
uitẽ fecii. euigilatio pauꝑem facit.
Tenuit illu fortasse int̾ra dormien¬
forte m̃dicũ. In sõnis uidit se iace¬
re in lecto eburneo uel aureo. & in
plumis altiꝰ ex tructis. Quãdiu dormit
bene dormit. eiigilans inuenit se in du¬
ro in quo illũ somnꝰ tenuerat. Tales st̃
& isti. Uenerunt in hanc uitã. & ꝑ cupi¬
ditates tẽporales quasi obdormiert᷑
hic. & excepert᷑ illos diuitiȩ. & uane
pompȩ uolaticȩ. & transierunt. Non
intellexert᷑ qͣntũ inde boni posset
fieri. Nam si nossent aliã uitã: illic
sibi thesauritassent qđ hic erat peri¬
turũ. Sic tacheus uidit illud bonum
princeps publicanoꝵ: quando suscepit
dñm iħm hospitio & ait. Dimidiũ
rerũ mearũ do pauꝑibꝰ. e si qͥd ali¬

Expanded text:
l invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis. Amaverunt praesentia, et dormierunt in ipsis praesentibus; et sic illis facta sunt ipsa praesentia deliciosa: quomodo qui videt per somnium invevitem fecit; evigilatio pauperem facit. Tenuit illum somnus fortasse in terra dormienforte mendicum; in somnis vidit se jacere in lecto eburneo vel aureo, et in plumis altius exstructis: quamdiu dormit, bene dormit; evigilans invenit se in duro, in quo illum somnus tenuerat. Tales sunt et isti: venerunt in hanc vitam, et per cupiditates temporales quasi obdormierunt hic; et exceperunt illos divitiae et vanae pompae volaticae, et transierunt: non intellexerunt quantum inde boni posset fieri. Nam si nossent aliam vitam, illic sibi thesaurizarent quod hic erat periturum: sicut Zacchaeus vidit illud bonum major publicanorum, quando suscepit Dominum Jesum hospitio, et ait, Dimidium rerum mearum do pauperibus, et si cui ali
Abbreviated transcription (Latin):
erant ebrii. quoꝵ mens erat alienata
ab hoc scło. Bibent inqͥt om̃s peccatores
t̾rȩ. S qͥd bibent: Hinũ. seccatores bibt̃.
s ne remaneant peccatores. Ut iustifi¬
suo. in scłm gaudebo. psallam do iacob.
ꝓmissione illa furura in finẽ. de qua
đr. ne corrũpas. Ego aut̾ in scłm gaude.¬
& exaltabunt᷑ cornua iusti. hoc .ẽ. hunc
humiliat. & hunc exaltat. Nolunt sibi
frangi cornua peccatores. quȩ sine du¬
bio frangent᷑ in finẽ. Non uis ut ille
tẽ frangat. tu hodie frange. Audisti enĩ
supra. noli contẽpnere. dixi iniquis.
nolite inique agere. & delinquentib
nolite exaltare cornu. Quando audi¬
sti nolite exaltare cornu: contẽpsisti.
Exaltasti cornu. uenies ad finẽ ubi fiet.
om̃ia cornua peccatoꝵ confringam.
et exaltabunt᷑ cornua iꝰa. Cormia pec¬
catorũ. dignitates suꝑboꝵ. cornua iꝰti.

Expanded text:
erant ebrii, quorum mens alienata erat erant ebrii, quorum mens alienata erat ab hoc saeculo? Bibent, inquit, omnes peccatores terrae. Sed qui bibent vinum? Peccatores bibent, sed ne remaneant peccatores; ut justifisuo; in saeculum gaudebo; psallam Deo Jacob: promissione illa futura in fine, de qua dicitur, Ne corrumpas. Ego autem in saeculum gaudeet exaltabuntur cornua justi. Hoc est, Hunc humiliat, et hunc exaltat. Nolunt sibi frangi cornua peccatores, quae sine dubio frangentur in fine. Non vis ut ille tunc frangat? tu hodie frange. Audisti enim supra; noli contemnere: Dixi iniquis, Nolite inique agere; et delinquentibus, Nolite exaltare cornu. Quando audisti, Nolite exaltare cornu, contempsisti, et exaltasti cornu; venies ad finem, ubi fiet, Omnia cornua peccatorum confringam, et exaltabuntur cornua justi. Cornua peccatorum, digni
Abbreviated transcription (Latin):
deũ suꝑbũ. & hc̃ exaltat confitentẽ gen¬
tilẽ: inclinatut ex hoc in hunc. id ÷
a iudaico popło in gentilẽ popłm. Qd
inclinauit. legẽ. Eliqͣtꝰ .ẽ. inde spũ¬
alis intellectus. Ueruntam̃ fex eiꝰ non
.ẽ. exinanita: qr om̾ia sacram̃ta carna¬
lia. apud iudeos remansert᷑. Bibent õs
peccatores terrȩ. Qui bibent: Om̃is pec¬
erant quidẽ peccatores. suꝑbi. Gentiles
Et enĩ illi bibendo fecẽ euanuert̃. isti bi¬
bendo uinũ iustificati st̃. Audeã dicere
& in ebriatos. & ñ timebo. atq utmã
om̃s sic inebriemini. Recordamini. ca¬
lix tuus in ebrians quã p̾clarꝰ .ẽ. Qd
enĩ putatis fr̃s mei: Dm̃s illos qui con¬
fitendo xp̃m etiã mori uoluerunt. so¬
brios fuisse. Usq adeo ebrii erant. ut
suos ñ agnoscerent. Om̃s ꝓpinqui sui
qui eos abspe cȩlestiũ premioꝵ t̾renis
blandim̃tis autere moliti stͥ. ñ sunt ag¬
niti. ñ fc̃ auditi ab ebriis. Non erant
ebrii. quibꝰ mutatũ cor erat: Non

Expanded text:
et hunc exaltat, confitentem Gentilem, inclinavit ex hoc in hunc, id est, a Judaico populo, in Gentilem populum. Quid inclinavit? Legem eliquatus est: inde spiritalis intellectus. Verumtamen faex ejus non est exinanita, quia omnia sacramenta carnalia apud Judaeos remanserunt. Bibent omnes peccatores terrae. Qui bibent? Omnes pecerant quidem peccatores, sed superbi: et Etenim illi bibendo faecem, evanuerunt; isti bibendo vinum, justificati sunt: audeam dicere et inebriatos, et non timebo; atque utinam omnes sic inebriemini! Recordamini: Calix tuus inebrians quam praeclarus ! Quid enim? putatis, fratres mei, omnes illos qui confitendo Christum etiam mori voluerunt, sobrios fuisse? Usque adeo ebrii erant, ut suos non agnoscerent. Omnes propinqui sui, qui eos a spe coelestium praemiorum terrenis blandimentis avertere moliti sunt, non sunt agniti, non sunt auditi ab ebriis. Non erant ebrii, quibus mutatum cor erat? Non
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ dices. honora patrẽ & matrẽ. ñ
concupisces rẽ ꝓximi tui. ñ concupisces
uxorẽ ꝓximi tui. unũ dm adorabis.
& illi soli seruies: Om̾ia ista. ad uinũ
ꝑtinent. Illa uͦ carnalia quasi resedert̃
ut manerent apud illos: et funderet᷑
inde om̃is sp̃ualis intellectus. Calix
uͦ in manu dñi idẽ. in potestate dñi.
uini meri id . ẽ. legis sincere ple

Expanded text:
monium dices. Honora patrem et matrem, Non monium dices. Honora patrem et matrem, Non concupisces rem proximi tui, Non concupisces uxorem proximi tui, Unum Deum adorabis, et ipsi soli servies ? Omnia ista ad vinum pertinent. Illa vero carnalia quasi resederunt, ut remanerent apud illos, et effunderetur inde omnis spiritualis intellectus. Calix vero in manu Domini, id est in potestate Domini; vini m
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd dicturos. Calix uim meri plenꝰ mixto.
uidet᷑ mͥ. eẽ. lex quȩ data .ẽ. iudeis. &
om̃is illa scriptura ueteris qđ dicitur
testam̃ti. Ibi st̃ pondera om̃iũ sentera¬
arũ. Ham ibi testam̃tũ nouũ abscon¬
ditũ latet. tanquã in fece corporaliũ
sacram̃torũ. Circũcisio carnis. magni
sacram̃ti res ẽ. & in telligit᷑ inde circũ¬
cisio cordis. Templũ illud in ierłm mag¬
ni sacram̃ti res ẽ. & intelligit᷑ ex eo cor¬
pus dñi. Terra ꝓmissionis magnũ ht̃¬
lorũ. Sacrificiũ uictimarũ & pecoꝵ
magnũ hĩ sacram̃tũ. s in om̃ib illis
generibꝰ sacrificioꝵ intelligit᷑ unũ illud
sacrificiũ. & unica uictima in cruce
dñi. Pro quibꝰ om̃ibꝰ sacrificiis unum
nos habemꝰ. qr & illa figurabant hec.
id ÷ hec illis figurabant᷑. Accepit po¬
płi ille legẽ. accepit mandata uista
& bona. Quid tam iꝰtũ ꝗͣ ñ occides. ñ
mechaberis. ñ furaberis. ñ falsũ testi¬

Expanded text:
faecem . Calix enim vini meri plenus misto videtur mihi esse lex quae data est Judaeis et omnis illa Scriptura Veteris, quod dicitur Testamenti. Ibi sunt pondera omnium sententiarum, nam ibi Novum Testamentum absconditum latet tanquam in faece corporalium sacramentorum. Circumcisio carnis magni sacramenti res est, et intelligitur inde circumcisio cordis. Templum illud in Jerusalem magni sacramenti res est, et intelligitur ex eo corpus Domini. Terra repromissionis inlorum. Sacrificium victimarum et pecorum magnum habet sacramentum: sed in omnibus illis generibus sacrificiorum intelligitur unum illud sacrificium, et unica victima in cruce Domini: pro quibus omnibus sacrificiis unum nos habemus, quod illa figurabant, et haec ex illis figurabantur. Accepit populus ille legem, accepit mandata justa et bona. Quid tam justum, quam Non occides, non moechaberis, non furaberis, non falsum testi
Abbreviated transcription (Latin):
qr & merũ & mixtũ. Merũ ꝓpter sin¬
ceritatẽ. mixtũ ꝓpt̾ fecem. Qa gͦ
ibi uinũ. & qͥd fex: Et qͥd . ẽ. inclinauit
ex hoc in hunc. ita ut fex ñ eẽt. exina¬
nita: Unde uenerit adhoc: recorda¬
mini hc̃ humiliat & hc̃ exaltat. qđ
figuratũ. ẽ nob̾ in euangłio ꝑ duos
homines. phariseũ & publicanũ. hoc
latius accipientes. intelligamꝰ duos
popłos. iudeorũ & gentium. Iudeors
popłs phariseus ille. gentiũ popłs pu¬
blicanus ille. Iudeorũ popłs iactabat
merita sua. gentiũ confitebat᷑ pecca
ta sua. Qui nouit in litteris scĩs & e
horta. bant᷑ gentes. ne desꝑarent qđ in
magnis peccatis iacuissent. & reprimebant
uideos ne se extollerent quasi ex iꝰtificati¬
onib legis & ideo se putarent iꝰtos. gen¬
tiles aut̾ peccatores eẽ. qr in iudeis & lex
erat. & tẽplũ erat. & sacerdotiũ erat. illi

Expanded text:
quia et merum et mixtum: merum propter sinquia et merum et mixtum: merum propter sinceritatem, mixtum propter faecem. Quid ergo ibi vinum, et quid faex? Et quid est, Inclinavit ex hoc in hunc, ita ut faex ejus non esset exinanita? 12. Unde venerit ad hoc, recordamini: Hunc humiliat, et hunc exaltat. Quod figuratum est nobis in Evangelio per duos homines, Pharisaeum et Publicanum, hoc latius accipientes, intelligamus duos populos, Judaeorum, et Gentium: Judaeorum populus, Pharisaeus ille; Gentium populus, Publicanus ille. Judaeorum populus jactabat merita sua; Gentium confitebatur peccata sua. Qui novit in Litteris sanctis ethortabantur Gentes ne desperarent, quod in magnis peccatis jacuissent; et reprimebant Judaeos, ne se extollerent quasi ex justificationibus Legis, et ideo se putarent justos, Gentiles autem peccatores esse, quia Judaeis et Lex erat, et templum erat, et sacerdotium era
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiẽt᷑ mͥ  Neq ex oriente. neq ex occi¬
dente. neq adesertis montiũ. qm̃ ds
iudex.ẽ. Si presens. ẽ. hic atq illic. & ab¬
sens nusquã: ubi stas. ibi pulsa. Ibi tan¬
tũ sta. qr stando pulsat᷑. Qđ ẽ. gͦ hoc Pri¬
ma questio ista occurrit. uini meri
plenus mixto. Quomͦ meri. si mixto
Cȩterũ calix in manu dñi cũ dicit. erudi¬
tis in ȩccłia xp̃i loquor: ñ utiq uelu¬
ti forma humana circũ scriptũ đm de¬
betis uobis in corde pingere. ne clau¬
sis templis simulachra in cordibꝰ fibri¬
cetis. Calix gͦ iste aliquid significat. In¬
ueniemꝰ hoc. In manu aut̃ dñi . ẽ. in
potestate dñi. Manꝰ enĩ di. potestas dĩ
cõmendata. ẽ. Nã & de hominibꝰ plerim¬
q dr. in manu hoc ht̃. hoc. ẽ. in potesta¬
te ht̃. cũ uult fac̾. Uini meri plenꝰ mix¬
to. consequent̃ ipse exposuit. Inclinauit
inqͥt ex hoc in hunc. ueruntamen fex
eiꝰ non .ẽ. exinanita. Ecce unde mixto
uino plenꝰ erat. Non gͦ uos terreat.

Expanded text:
nte, neque ab occidente, neque a desertis montium; quoniam Deus judex est. Si praesens est hic atque illic, et absens nusquam, ubi stas, ibi pulsa; ibi tantum sta, quia stando pulsatur. Quid ergo est hoc? Prima quaestio ista occurrit, Vini meri plenus est mixto: quomodo meri, si mixto? Caeterum, Calix in manu Domini, cum dicit, eruditis in Ecclesia Christi loquor, non utique veluti forma humana circumscriptum Deum debetis vobis in corde pingere, ne clausis templis simulacra in cordibus fabricetis. Calix ergo iste aliquid significat. Inveniemus hoc. In manu autem Domini, est in potestate Domini: manus enim Dei potestas Dei commendata est. Nam et de hominibus plerumque dicitur, In manu hoc habet; hoc est, in potestate habet, cum vult facit. Vini meri plenus est mixto. Consequenter ipse exposuit: Inclinavit, inquit, ex hoc in hunc; verumtamen faex ejus non est exinanita. Ecce unde mixto vino plenus erat. Non ergo vos terreat,
Abbreviated transcription (Latin):
głim ꝑtinebit qđ frangit᷑ tͥ cornu. quo¬
mͦ ad głam ꝑtinebit sĩ exaltat᷑ łͥ cornu.
Modo gͦ. ẽ tẽpiis eligendi. tc̃ ñ erit. Non
es dicturꝰ. dimi̾tar et eligã. Prȩcesserunt
enĩ uoces. dixi iniquis. Nolite iniq¬
agere. Si ñ dixi: para excusationẽ. pa¬
ra defensionẽ. Si autẽ dixi. p̾occupa
confessionẽ. ne uenias ad dãnationẽ.
qr tc̃ & confessio sera erit. & defensio

Expanded text:
tinebit quod frangitur tibi cornu; quomodo ad gloriam pertinebit, si exaltatur tibi cornu. Modo ergo est tempus eligendi; tunc non erit. Non es dicturus, Dimittar et eligam: praecesserunt enim voces, Dixi iniquis. Si non dixi, para excusationem, para defensionem: si autem dixi, praeoccupa confessionem, ne venias ad damnationem; quia tunc confessio sera erit, et defensio
Abbreviated transcription (Latin):
quã curiȩ. et congregationes distincte
popłoꝵ. habebat̃ gͦ ille popł duodecim
tͥb. E quibꝰ duodecim tͥbub una tͥb erat
uida ex qua erant reges. & erat altera
tͥb leui. ex qua erant sacerdotes. S qr
sacerdotibꝰ tẽplo seruientibꝰ t̾ra diuisa
ñ ẽ oportebat aut̾ ut duo decĩ tͥbubus

Expanded text:
nes distinctae populorum. Habebat ergo ille populus duodecim tribus; e quibus duodecim tribubus una tribus erat Juda ex qua erant reges, et erat altera tribus Levi ex qua erant sacerdotes. Sed quia sacerdotibus templo servientibus terra divisa non est , oportebat autem ut duodecim tribubus
Abbreviated transcription (Latin):
diuidenda spolia. Speciosã qͥppe domũ
lia. sic̃ specios u. ẽ. corpꝰ distͥbuttone
m̃broꝵ. Spolia porro dicunt᷑. quȩ ui¬
ctis hostib detrahunt᷑. Hoc qͥd sit. euan¬
głiũ nos admonet ubi legimꝰ. Nemo in¬
do mortẽ. & suꝑ cęlos ab inferis ascen¬
dendo. Alli gauit eũ sacram̃to in car¬
nationis suȩ. qđ nichil in eo reꝑiens
morte dignũ : tam̃. ẽ. ꝑmissus occidẽ.
ac sic alligato abstulit tanqͣm spolia
uasa eiꝰ. Oꝑ abat᷑ qͥppe in filiis diffi¬
dentiȩ. quors infidelitate utebat᷑ ad
uoluntatẽ suã. Hȩc uasa dñs mundais
remissione peccatorũ. Hec spolia scĩfi¬
cans hosti erepta ꝓstrato atq ligato:
diuisit ea speciei domꝰ suȩ. alios con¬
stores & doctores. in opus ministerii.
in ȩdificationẽ corporis xp̃i. Sic̃ enĩ¬

Expanded text:
dividendo spolia. Speciosam quippe domumlia, sicut speciosum est corpus distributione membrorum. Spolia porro dicuntur, quae victis hostibus detrahuntur. Hoc quid sit, Evangelium nos admonet, ubi legimus: Cum fdo mortem, et super coelos ab inferis ascendendo: alligavit eum sacramento incarnationis suae, quod nihil in eo reperiens morte dignum, tamen est permissus occidere; ac sic alligato abstulit tanquam spolia vasa ejus. Operabatur quippe in filiis diffidentiae , quorum infidelitate utebatur ad voluntatem suam. Haec vasa Dominus mundans remissione peccatorum, haec spolia sanctificans hosti erepta prostrato atque alligato, divisit ea speciei domus suae; alios conlios pastores et doctores in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi . Sicut eni
Abbreviated transcription (Latin):
illa sarcina leuis: Qa enĩ st̃ uel ip¬
se alȩ nͥ duo p̃cepta caritatis. inqͥbꝰ¬
cina leius nͥ ipsa caritas. quȩ in his
duobꝰ p̃ceptis implet᷑ Ecqͥd enĩ dif¬
ficile ÷ in p̃cepto: leue ÷ amanti.
Nec ob aliud recte intelligit᷑ dictum.
ał tĩdo qͥ fac̃. seruilit̾ facit. Nec :
m pecti. quando mallet si fieri
possit id qđ rectũ ÷ ñ iuberi. Quexi
etiã potest.cur ñ sit dictũ si dormmi¬
atis in cleris. s int̾ medios cleros.
Qͥa si hoc exp̃ssius int̾ medios deros:
Qđ qͥdẽ si exp̃ssiꝰ tranfferret᷑ ex greco:¬

Expanded text:
illa sarcina levis? Quid enim sunt vel ipilla sarcina levis? Quid enim sunt vel ipsae alae, nisi duo praecepta charitatis, incina levis, nisi ipsa charitas quae in his duobus praeceptis impletur? Quidquid enim difficile est in praecepto, leve est amanti. Nec ob aliud recte intelligitur dictum, quod timendo qui facit, serviliter facit: nec est amicus recti, quando mallet, si fieri posset, id quod rectum est non juberi. 19. Quaeri etiam potest, cum non sit dictum, Si dormiatis in cleris, sed, inter medios cleros, quid sit hoc, inter medios cleros. Quod quidem si expressius transferret
Abbreviated transcription (Latin):
ros: Tunc enĩ eis u̾bũ ueritatis dat᷑.
pars. ẽ. utiq corporis. pars.ẽ circa
regionẽ cordis. a posterioribꝰ tam̃ id
.ẽ. adorso. Quã colũbȩ illiꝰ deargen¬
tate partẽ in uiriditate auri. eẽ. dic̃.
Hoc . ẽ. in uirore sapientiȩ. Quẽ uiro¬
rẽ meliꝰ ñ puto intelligi posse: quã
caritatẽ. S quare adorso. & non
a pectore.: Quãquã mirer quomͦ
positũ sit hoc u̾bũ in alio psalmo
ubi dr̃. int̾ scapulas suas obumbra¬
uit tͥ. & sub alis eiꝰ sꝑabis: cũ sub
alis obumbrari ñ possit. ñ qđ a pe¬
ctore fuerit. Et latine quidẽ inter
scapulas fortasse aliquo mͦ ex utraq
parte possit intelligi. & ante & post.
ut scapulas accipiamꝰ quȩ in medio
caput habent. & in hebreo sit fortas¬
b significat. qđ .ẽ. int̾ scapulas.
Utrũ ꝓpt̾ ea. ẽ. ibi auri uiriditas. id
÷ sapientia & caritas. qr ibi st̃ quo¬
dã mͦ radices alarũ. an qr ibi potat᷑

Expanded text:
ros? Tunc enim eis verbum veritatis datur, ros? Tunc enim eis verbum veritatis datur, pars est utique corporis; pars est circa regionem cordis, a posterioribus tamen, id est a dorso: quam columbae illius deargentatae partem in viriditate auri esse dicit, hoc est in vigore sapientiae; quem vigorem melius non puto intelligi posse quam charitatem. Sed quare a dorso, et non a pectore? Quanquam mirer quomodo positum sit hoc verbum in alio psalmo, ubi dicitur, Inter scapulas suas obumbrabit tibi, et sub alis ejus sperabis , cum sub alis obrumbrari non possit, nisi quod a pectore fuerit. Et latine quidem inter scapulas fortasse aliquo modo ex utraque parte possit intelligi, et ante, et post; ut scapulas accipiamus quae in medio caput habent: et in hebraeo sit fortasbus significat, quod est inter scapulas. Utrum propterea ibi est auri viriditas, id est sapientia et charitas, quia ibi sunt quodammodo radices alarum; an quia ibi portatur
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ dictũ. ẽ. pennȩ columbȩ dear¬
gentatȩ sub audiat᷑ eritis: ut iste
sit sensus. Ouos qͥ tanqͣm spolia spe¬
ciei domꝰ diuidimini. si dormiatis
int̾ medios cleros: pennȩ colũbȩ de¬
argentatȩ eritis. id ÷ in altiora eleua¬
bimini. cõpagini tam̃ ȩccłiȩ cohę¬
rentes. Nullã qͥppe aliã meliꝰ hic in¬
telligi puto colũbã de argentatã.
quã illã de qua dictũ ÷ una ÷ colum¬
ba mea. deargentata. ẽ. aut̃: qr diui¬
nis eloquiis. e̾ erudita. Uloquia nãq
dni alio loco dicunt᷑ argentũ igne
examinatũ. t̾rę purgatũ septuplũ.
Magnũ itaq aliqd̃ bonũ est dormire
int̾ medios cleros. quȩ ñ nulli duo
testam̃ta. eẽ. uoluerunt: ut dormi¬
re sit int̾ medios cleros. in eoꝵ testa¬
m̃tors auctoritate reqͥescere. id ÷ utri¬
usq testam̃ti testimoniis adqͥescere.
ut quando aliqͥd ex his ꝓfert᷑ & ꝓbat᷑:
om̃is intentio pacifica quiete finiat᷑.

Expanded text:
eo quod dictum est, pennae columbae deareo quod dictum est, pennae columbae deargentatae, subaudiatur, eritis; ut iste sit sensus: O vos qui tanquam spolia speciei domus dividimini, si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae eritis; id est, in altiora elevabimim, compagini tamen Ecclesiae cohaerentes. Nullam quippe aliam melius hic intelligi puto columbam deargentatam, quam illam de qua dictum est: Una est columba mea . Deargentata est autem, quia divinis eloquiis est erudita: eloquia namque Domini alio loco dicuntur argentum igne examinatum terrae, purgatum septuplum . Magnum itaque aliquod bonum est, dormire inter medios cleros: quae nonnulli duo Testamenta esse voluerunt; ut dormire sit inter medios cleros, in eorum Testamentorum auctoritate requiescere; id est, utriusque Testamenti testimoniis acquiescere, ut quando aliquid ex his profertur et probatur, omnis contentio pacifica quiete finiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ros. pennȩ columbȩ de argentatȩ.¬
mue dealbabunt᷑ in selmon. iđ ẽ.
ipsȩ pennȩ dealbabunt᷑ si dormia
tis int̾ medios cleros. ut illis hoc
dicẽ intelligat᷑. qui speciei domꝰ tan¬
qͣm spolia diuidunt᷑. id ÷ si dormi¬
atis int̾ medios cleros o uos qͥ diui¬
dimini speciei domus ꝑ manifesta¬
tionẽ sp̃c ad utilitatẽ. ut alii qͥdẽ
det᷑ ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ. alii ser¬
mo scientiȩ scđm eundẽ sp̃m. alii
fides. alii gr̃a curationũ in eodẽ
spũ. & cȩtera si gͦ uos dormiatis int̾
medios cleros. tc̃ pennȩ colũbȩ de¬
argentatȩ niue dealbabunt᷑ in selmon:
clerõs. niue de albabunt᷑ in selmon.
ut sub intelligant᷑ homines qͥ ꝑ gr̃am
remissionẽ accipiunt peccatoꝵ.
Unde etiã de ipsa ȩccłia dr. in canti¬
cis canticoꝵ. Quȩ ÷ ista quȩ ascen¬
dit dealbata.: Promissio qͥppe dei
peccata uia tanqͥm feniciũ. sic̃ nuẽ
dealbabo. Potest & sic intelligi. ut in

Expanded text:
ros, pennae columbae deargentatae nros, pennae columbae deargentatae nive dealbabuntur in Selmon: id est, ipsae ptis inter medios cleros, ut illis hoc dicere intellegatur, qui speciei domus tamquam spolia diuiduntur, id est, si dormiatis inter medios cleros, o uos qui diuidimini speciei domus per manifestationem spiritus ad utilitatem, ut alii quidem detur per spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum, alii fides, alii genera curationum in eodem spiritu, et cetera; si ergo uos dormiatis inter medios cleros, tunc pennae columbae deargentatae niue dealbabuntur in Selmon. cleros, niue dealbabuntur in Selmon, ut subintellegantur homines, qui per gratiam remissionem accipiunt peccatorum. Unde etiam de ipsa Ecclesia dicitur in Cantico canticorum: Quae est ista quae ascendit dealbata ? Promissio quippe Dei peccata vestra tanquam phoenicium, sicut nivem dealbabo ? Potest et sic intelligi, ut in