comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
portuntate pluuie aut n¬
mia aĩe siccitate/ steriles fru¬
ctus appareant iubeat tprari
tp̃s aut si forte ut assolet ira¬
to deo uiuant homines dum
per luxuriam et uanitatem
oberrantes non fatiunt qd
placet deo dutissima suspẽ¬
sa pluuia ut fcm̃ legimus
sub elya et helyseo famẽ exci¬
tet super t̾ram satisfatione
placatus animat ut imbres
irrigent aridam eodem enĩ
modo moderatio mundi est
quidam pressi a rectoribus
prouintiarum ad auxilium
imꝑatorum decurrunt ut
erigentur ita et homines
si aduersa sibi uiderint tp̃ia
supplices se prebent deo in çu¬
ius ptate sunt omnia s ħ
mathematicis non uidetur
aliud enim fieri inquiũt nõ
posse quam ut sydera decretas
sibi impleant causas ⁊ neq
reuocari neq ad aliud impelli
posunt. S semel statuta ser¬
uant offitia. ħ mathematicoꝵ
asseueratio est ut dicant fata
inmutari non posse neq pre¬
cib aliquid impetrari. quia se¬
mel dicunt deum statuisse to¬
cius mundi rõnem et mini¬

Expanded text:
portunae sint pluuiae aut nimia siccitate steriles fructus appareant, iubeat temperari tempus aut, si forte, ut adsolet, irato. deo uiuant homines, dum per luxoriam et uanitatem oberrantes non faciunt quod placet deo, diutissime suspensa pluuia, ut factum legimus sub Helia et Heliseo, famem excitet super terram, satisfactione placatus adnuat, ut imbres iungent aridam. Eodem enim modo ratio. mundi est,o modo enim quidam pressi a rectoribus prouinciarum ad auxilium imperatorum decurrunt ut erigantur, ita et homines, si aduersa sibi uiderint tempora, supplices se praebeant deo, in cuius potestate sunt omnia. Sed hoc mathematicis non uidetur. aliud enim fieri inquiunt non posse, quam ut sidera decretas sibi impleant causas; et neque reuocari neque ad aliud inpelli possunt, sed semel statuta seruant officia. haec mathematicorum. adseueratio est, ut dicant fata inmutari non posse neque precibus aliquid impetrari, quia semel deum dicunt statuisse totius mundi rationem et mini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣdixit. Et cum multa enu̾aret.
unam te sobam soluit.quia di¬
xeit petra aũt erat xxp̃s. Soluẽ¬
dinunum aliquid. cetera propo¬
suit inquirenda.S ne recedẽs ⁊
xp̃o inquisitor erraret ut firmꝰ
querat in petra fundatus petͣ
las figuras nr̃as fuisse et ob¬
seurant enim omnia.Quis
euolueret in figura ista figu¬
ratum. Quis aperiret: quis di¬
seutere auderet: In quibusdam
quasi dumetis densissimis et
crassa umbra lumen acçendit.
petra inquit erat xp̃s. ¶Iam
ergo lumine illustrasto queram̃
quem cetera significent.quids

Expanded text:
dixit. Et cum multa enumeraret, unam rem solam solvit, quia dixit, Petra autem erat Christus. Solvendo unum aliquid, caetera proposuit inquirenda: sed ne recedens a Christo in quisitor erraret, ut firmus quaerat, in petra fundatus; Petrlas figuras nostras fuisse, et obscura erant omnia. Quis evolveret involucra ista figurarum? quis aperiret? quis discutere auderet? In quibusdam quasi dumetis densissimis et crassa umbra lumen accendit: Petra, inquit, erat Christus. Jam ergo lumine illato, quaeramus quid caetera significent; quid
Abbreviated transcription (Latin):
a peruersis. Rectos constitu¬
es adextris. malos a sinistris
et exeius ore iusti eterniq iu¬
dicii sempiterna atq ĩ ꝯmuta¬
bili prolata sñia. Iniqui om̃s
ibunt in combustionem eter

Expanded text:
a perversis; bonos constituet a dextris, malos a sinistris. Et ejus ore justi aeternique judicii sempiterna atque incommutabili prolata sententia, iniqui omnes ibunt in combustionem aeter
Abbreviated transcription (Latin):
dios iuberet parari camales.⁊
qui prius iusserit in uia nec
peram ferri nec peccuniam nͨ
uirgam nunc iuberet hri ꝙ
prius prohibuit. Incipiamꝰ
gͥ cur gladios uissent parari

Expanded text:
dios iuberet parari carnales et, qui prius in uia iusserit nec peram ferri nec pecuniam nec uirgam, nunc iuberet haberi, quae prius prohibuit? Incipiamus igitur, cur gladios iusserit parari
Abbreviated transcription (Latin):
tium deum gn̾o hec ẽ. fides ĩ
deum et dilectio in proximũ
sicut supra dicimus. Qui enĩ
fidem ht ni deum semper eius
querit auxilium nec hoĩb ĩ
ustum se se prebet qui ułt
deum hr̃e propitium cuius
signũs hoc est cum dr̃ deus ia¬
cob quia notus in uidea deu̾
dicantur.cum audierit mo¬
yses quia non inquit uide¬
bitur tibi faties mea. S̾i ergo

Expanded text:
tium deum generatio haec est: fides in tium deum generatio haec est: fides in deum et dilectio in proximum, sicut supra diximus. qui enim fidem habet in deum, semper eius quaeret aujustum se praebet, qui Deum vult habere propitium. Cujus signum hoc est cum dicitur, Deus Jacob, quia notus in Judaea Deus . dicuntur, cum audierit Moyses, quia, Non, inquit, videbitur tibi facies mea ? Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
mĩam que implere non potuit.
nec enim tam circũspectus põt
aliquis ẽẽ ut nusqͣm erret. S
quia in magnis sollicitus est¬
et fidelis inuentus est in mini
mis mĩam accipiat adeo suo.
qui ideo salutaris dr̃ quia nõ
uult morientis mortem s ut
ẽẽ gn̾ationem requirentium
deum et querentium fatiem
dei iacob. ꝙ non ẽ ociosum. Ø¬
Quãuis enim utrumq bo¬
deum.plenum aũt ẽ bonum
querere fatiem dei iacob. di¬
gniores enim sunt qui ante
fatiem iudicis sunt. Horum
ergo m̾itoꝵ. hec est gño. quia
ut ad hoc ueniat innocentia fa¬
cit et puritas cordis sicut iteꝵ
ut ad malum possit uenire p̃¬
currit in iustia et iniquitas.
Quia due gn̾ones sunt una
ex parte iniquitatis que ẽ m̃r
cayn altera ex ꝑte iustĩe que
est mĩr abel. mic in fide consistit
et bona conu̾satione illa in ꝑ¬
fidia et obliquis oꝑib. Iste
sunt due leges boni et mali
dei et dyaboli et qͣm secutus
quis fu̾it eius appelłabitur¬
et filius. ac per hoc requiren¬

Expanded text:
 quae implere non potuit. nec enim tam circumspectus potest aliquis esse, ut nusquam erret, sed quia in magnis sollicitus et fidelis inuentus est, in minimis misericordiam accipiet a deo suo, qui ideo salutaris dicitur, quia non uult morientis mortem, sed ut esse generationem requirentium deum et quaerentium faciem dei Iacob, quod non est otiosum. quamuis enim utrumque bodeum, plenum autem est bonum quaerere faciem dei Iacob. digniores enim sunt, qui ante faciem iudicis sunt. horum ergo meritorum haec est generatio. quia, ut ad hoc ueniatur, innocentia facit et puritas cordis, sicut iterum, ut ad malum possit uenire, praecurrit iniustitia adque iniquitas, quia duae generationes sunt, una ex parte iniquitatis, quae est mater Cain, alia ex parte iustitiae, quae est mater Abel. haec in fide consistit et bona conuersatione, illa in perfidia et obliquis operibus. istae sunt duae leges, boni et mali, dei et diaboli, et quam secutus quis fuerit, eius appellabitur filius. ac per hoc requiren
Abbreviated transcription (Latin):
mandatum. et ẜ simile ẽ illi. di¬
liges proximum t. tanqͣm te¬
ip̃m. In hiis duob mandatis
tota lex pendet et propħe. Qus
ergo ex toto corde dnm̃ diligẽs
legem eius non seruet aut qs
hñs proximi caritatem peccati
studeat quippe cum causa timo¬
ris dei diligat proximum ⁊ sb¬
causa dei et hominis creatoris⁊
proximi fidem hũit et dilectioẽ

Expanded text:
e illi: diliges proximum tibi tamquam teipsum. inhisduobus mandatis tota lex pendet et profetae. quis ergo ex toto corde dominum diligens legem eius non seruet? aut quis habens proximi caritatem peccatis studeat, quippe cum causa timoris dei diligat proximum? Etsubcausa dei et hominis, creatoris et proximi, fidem habuerit et dilectionem,
Abbreviated transcription (Latin):
riliter currere felicit̾ ꝑuenire.
¶Intim dum uristo maneo cõ¬
pore et in hus semper meditaci¬
ombr mentem meam bonoruz
in simulator exerce. Munda gͦ
cordis intuitum acue m̃tis in¬
tlłcm. Accende celesti igne aĩm
ut te solum cogitem. tẽ solum
amen. te solum in corde hẽam.
et more. qui es sine fine nobis

Expanded text:
riliter currere, feliciter pervenire. Interim dum in isto maneo corpore, in his semper meditationibus mentem meam bonorum insinuator exerce. Munda ergo cordis intuitum, acue mentis intellectum, accende coelesti igne animum; ut te solum cogitem, te solum amem, te solum in corde habeam et in ore, qui es futurum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
in mortalis oĩmo a quo omnia
initium consecuta sunt. uen̾an¬
dus diligendus metuendus
extra quem nichil est.ĩmo in
quo sunt ominia queq sũt sur¬
omnitenens. ꝟe in omnib di¬
ues. quia nichil est ꝙ nõ eius
sit. bonus. iustus: ⁊ miscricors.
Bonus quia fecit existere que
non erant. Iustus quia que fe¬
cit. ut proficerent proprio liber¬
tatis arbitrio dimissa quiã non
tñ perfc̃a sunt. ut labi nõ possũt
seminalis legis in ẽẽ decreuit. ñ¬
liter addens auxilium manife¬
state legis. ut auc̃tas eius ꝓfẽs
eẽt hominib. Misencors uero
quia peccantib uero nõ facile
reddet s sustinet ut conuersis.
ignoscat est et seuerus ut t̾ro¬
re que ab eo bñ condita sunt
seruentur ne negligentia pate¬
ret uite pretipitium ⁊ ne quod
mirabilius est pretͥmittã tãta
est eius clementia ut contume¬
lias passus abhus quos fecit
sufferat ⁊ prior uocet eos ad pa¬
cem. Nomquid non maioris ⁊¬
uirtutis ħ ẽ quã condidisse ere¬

Expanded text:
inmortalis omni modo, a quo omnia initium consecuta sunt; uenerandus, diligendus, metuendus, extra quem nihil est, immo in quo sunt omnia quaequae sunt suripotens, omnitenens, uere in omnibus diues, quia nihil est quod non eius sit; bonus, iustus, misericors: bonus, quia fecit existere quae non erant; iustus, quia quae fecit, ut proficerent, proprio libertatis arbitrio dimissa sunt — quia non tam perfecta sunt ut labi non possint, semina his legis inesse decreuit naturaliter addens auxilium manifestatae legis, ut auctoritas eius profectus esset hominibus —; misericors uero, quia peccantibus non facile reddit, sed sustinet ut conuersis ignoscat. est et seuerus, ut terrore quae ab eo bene condita sunt conseruentur, ne neglegentia pareret uitae praecipitium, et, ne quod mirabilius est praetermittam, tanta est eius clementia, ut contumelias passus ab his quos fecit sufferat et prior uocet eos ad pacem. numquid non maioris uirtutis hoc est, quam condidisse cre
Abbreviated transcription (Latin):
unum sunt ⁊ natura. In spũ¬
alib enim ubi utiq non sut
figure simile nonerit aliquid
nisi per sb̾am ut ubi duoru
ymago una ẽ quõ nõ eoru
ginem eorum et similitudi¬
n̾em unam ẽẽ legimus. ut
corum nullum nicħ differre
ab altero credemus. Hoc est
non est dispar a gn̾ante na¬
tiuitas. Deniq uidei intelli

Expanded text:
unum sunt et natura? in spiritalibus enim ubi utique non sunt figurae, simile non erit aliquid nisi per substantiam, ut ubi duorum imago una est, quo modo non eorum ginem eorum et similitudinem unam esse legimus, ut unum eorum nihil differre ab altero crederemus, hoc est,m, quia non est dispar a generante natiuitas. denique Iudaei intell
Abbreviated transcription (Latin):
inter se ẽẽ uestitum. hinc est
unde apꝰ paulus in magna in¬
quit domo non solum sunt ⁊¬
uasa aurea et argentea s ⁊ li¬
gnea et fictilia istud p̃p̃ hyme¬
neum et sylet̃ posuit qui cum
ẽẽnt ex ecc̃a peruerse de resur¬
rectione sciẽbant sicut aliqui
de corrinthioꝵ eccłia resurrecti¬
onem negabant. Sz hanc do¬
mum magnam nouatianus

Expanded text:
esse uestitum. Hinc est unde apostolus Paulus: in magna autem, inquit, domo non solum sunt uasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. istud propter Hymeneum et Filetum posuit, qui cum essent ex ecclesia, peruerse de resurrectione sentiebant, sicut aliqui de Corinthiorum ecclesia resurrectionem negabant. sed hanc domum magnam Nouatianus
Abbreviated transcription (Latin):
in scrutabilia quoꝵ non ẽ nuͣs.
Te omnia magnificant. te oĩs
sp̃s laudat. te adorant te bñdi

Expanded text:
inscrutabilia quorum non est numerus? Te cuncta magnificant, te omnis spiritus laudat, te adorant, te benedi
Abbreviated transcription (Latin):
tinet rachel filii st̃ os plang̾e
tribub extincti et erasi sunt
Quam obrem consołonem re¬
ciꝑe uelle negatur sciens nł¬
lam spem eorum qui ꝑisse no¬
scuntur. Filii aũt lỹe in pͥme¬
uis annis in saluatoris cã oc¬
cisi sunt. unde eorum cause
planctum non ult ascribi qr
et innocentes occisi sunt. et
pp̃ deum aquo sine dubio in̾¬
cedis gr̃a eterna uita datist̾
Qua p̃pꝰ planctum rachel filus
dicit compet̾e qui et inpñti
et infuturo erasi sunt. Illi ãt
carnaliter plancti spũaliter
consolati sunt filii aut rachel
carnaliter conu̾sati flãmis
spũalib ꝯsumentur. Idcuco
aũt lye filus occisis ad imple¬
tum planctum racheł eũnge¬
lista testatur quia tunc pla̾¬
gere filios suos cepit qnͣ fi¬
lios sororis sue intali causa
uidit occisos ut eterne uite
hr̃edes existerent. Cum enĩ¬
adu̾sum aliquid alicui uenit
ex felicitate alt̾ius infausta

Expanded text:
tinet, Rachel filii sunt tribubus exstincti et erasi sunt . Quamobrem consolationem recipere velle negatur, sciens nullam spem eorum qui periisse noscuntur. Filii autem Liae in primaevis annis, in Salvatoris causa occisi sunt. Unde eorum causam planctui non vult adscribi; quia et innocentes occisi sunt, et propter Deum, a quo sine dubio, mercedis gratia, aeterna vita donati sunt. Quapropter planctum Rachel filiis dicit competere, qui et in praesenti et in futuro erasi sunt. Illi autem carnaliter plancti, spiritualiter consolati sunt. Filii autem Rachel carnaliter conversati, flammis spiritualibus consumentur. Idcirco autem Liae filiis occisis adimpletum planctum Rachelis Evangelista testatur, quia tunc plangere filios suos coepit, quando filios sororis suae in tali causa vidit occisos, ut aeternae vitae haeredes existerent. Cui enim aliquid adversum advenit, ex felicitate alterius, infausta
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s nisi primus pb̾r. hoc est
ministros dyaconos suos diẽ
ep̃os non utiq quia multo
inferiores sunt et turbe ẽ iu¬
et in alexandriam. et ꝑtota¬

Expanded text:
pus, nisi primus presbyter, hoc est ministros condiaconos suos dicit episcopus? Non utique, quia multo inferiores sunt. Et turpe est jum in Alexandria et per totam A
Abbreviated transcription (Latin):
statur augm̃tum sit ptati sic̃
honor serui ad laudem ꝓficit
dñi qͣmq̃m apud iustum iu¬
dicem deum unicuiq honor
maneat qui decretus est sin¬
gulis eccłiarum officiis ut
quia draconus est dyaconi
honorem peromnes eccłias ⁊t¬
hẽat non enim qualiscumq
honor est antistiti dei seruire.
in eccã dum taxat et sacerdoc
tocius honoris eccłiastici dig¬
nus hẽatur. Maior enii or¬
do intra se et apud se h̃t mino

Expanded text:
statur, augmentum fit potestati: sicut honor servi ad laudem proficit domini. Quanquam apud justum judicem Deum unicuique hic honor maneat, qui decretus est singulis Ecclesiarum officiis, ut qui diaconus est, diaconi honorem per omnes Ecclesias habeat. Non enim qualiscumque honor est, antistiti Dei servire in Ecclesia duntaxat ut sacerdos totius honoris ecclesiastici dignus habeatur. Major enim ordo intra se et apud se habet et
Abbreviated transcription (Latin):
re diligentem adiuuat sp̃s sc̃s
ut cognoscens intelligat fider
rõnem. tunc enim plenum h
gaudium credulitatis sue siq
c̾redit intelligat. hoc est enim
fidei robur hoc stabile fundam̃¬
tum credulitatis ad disc̾e sacr̃m.
ubi enim sola fides est non est

Expanded text:
re diligentem adiuuat spiritus sanctus, ut cognoscens intellegat fidei rationem. tunc enim plenum habet gaudium credulitatis suae, si quod credit intellegat. hoc est enim fidei robur, hoc inmobile fundamentum, credulitatis addiscere sacramentum. ubi enim sola fides est, non est
Abbreviated transcription (Latin):
hẽri quod ego fuero confessus
non qd̃ alter negauerit. Mani¬
festum ẽ itaq liberos ẽẽ eos ꝙ
amore xp̃i non disquirentes
hõium actus ad fidem eius cõ¬
sequendam concurrunt. hoc
eorum probantes ꝙ sibi utile
norunt.i.ut traditionẽ fider
que de xp̃o ẽ consequantur nã
qui preter mist̾ium aliquid
aluid hoĩs in hac re putat ne¬
cessarium tradcĩomi facit in¬
iuriam minus enim sentit
dei proficere deuoto sibi aut
pociorem aut parem facit ho¬
minem traditioni. cum lõge
sit meritum hoĩs ab hoc offi¬
tio sit de hac eadem re dic̃ ap̃
paulus. Ego plantaui appol¬
lo rigauit. S deus increm̃tũ
dedit᷑ itaq neq qui plantat
est aliquid neq qui rigat s

Expanded text:
eri, quod ego fuero confessus, non quod alter negauerit. Manifestum est itaque liberos esse eos, qui amore Christi non disquirentes hominum actus ad fidem eius consequendam concurrunt, hoc eorum probantes quod sibi utile norunt, id est, ut traditionem fidei, quae de Christo est, consequantur. nam qui praeter ministerium aliquid aliud hominis in hac re putat necessarium, traditioni facit iniuriam; minus enim sentit dei proficere posse deuoto sibi, aut potiorem aut parem facit hominem ipsi traditioni, cum longe sit meritum hominis ab hoc officio, sicut de hac eadem re dicit apostolus Paulus: ego plantaui, Apollo rigauit, sed deus incrementum dedit. itaque neque qui plantat est aliquid neque qui rigat
Abbreviated transcription (Latin):
tam uult intelligi ẽẽ si de pr̃e
deo p̃t dici quia aliud ip̃e est
et aluid in se b̃t ita et de filio eiꝰ
quia sicut h̃t p̃r uitam in semet

Expanded text:
tam uult intellegi esse. si de patre deo potest dici quia aliud ipse est et aliud in se habet, ita et de filio eius, quia sicut habet pater uitam in semet
Abbreviated transcription (Latin):
cecasum et ortum nox ẽ non
tñ tenebre fatiunt noctem si¬
cut et lux diem quia tenebre
manent in sua natura. lucis a
accessus facit diem decessus ⁊¬
noctem. Non in merito subiec¬
totidem et noctis spatio ꝑac

Expanded text:
ccasum et ortum est, nox est. non enim tenebrae faciunt noctem, sicut et lux diem, quia tenebrae manent in sua natura. lucis autem accessus facit diem et decessus noctem. non inmerito ergo subiectotidemque et noctis spatio
Abbreviated transcription (Latin):
sus est meritis. s. uideamus i¬
taq si helye meritum admͭ¬
teret ut helyseus duplum ⁊¬
donum eius meretur accipe
dictum namq est ab spũ .s.¬
per zachariam cuius meriti
futurus eẽt iob̾es. uenit mn¬
quid in sp̃u et uirtute helye.
parem ergo ioẜem helye oñ¬
dit et dñs dicit. Nlemo ma¬
ior inter natos mulierum
propħa iołe bapta. Non dix̃
h̃t maiorem non b̃t. Hely¬
Nam ueniens ad aquarum
transitum non accepit hon¬
orem ab eis ut potuiss tran¬
sire nisi nominass deum be¬
lie. ut per hoc datur petitio co¬
repta uideretur dum non nͥ
noĩe helye auditus ẽ ne idq
dure petierat accepisse puta¬
retur. q. non sufficeret pro
tp̃ris merito dispensatio sp̃s

Expanded text:
sus est meritis suis. Uideamus itaque si Heliae meritum admitteret, ut Heliseus duplum donum eius mereretur accipere. dictum namque est ab spper Zachariam, cujus meriti futurus esset Joannes, Veniet, inquit, in spiritu et virtute Eliae . Parem ergo Joannem Eliae ostendit. Et Dominus dicit, Nemo major inter natos mulierum propheta Joanne Baptista . Non dixit, habet, maiorem non habet\'. Helinam ueniens ad aquarum transitum non accepit honorem ab eis, ut potuisset transire, nisi nominasset deum Heliae, ut per hoc dura petitio correpta uideretur, dum non nisi nomine Heliae auditus est, ne id quod dure petierat accepisse putaretur, quasi non sufficeret pro temporis merito dispensatio sp
Abbreviated transcription (Latin):
effugiat putant autem blã¬
dientes sibi quia qui hic ena¬
dit iam securus sit et quo hoc
iustum estimant ut aliis in
talib causis dampnatis isti
euadant certe deus mũdu

Expanded text:
effugiat? Putant autem blandientes sibi, quia qui hic evadit, jam securus sit. Et quomodo hoc justum aestimant, ut aliis punitis in talibus causis isti evadant? Certe Deus mundu
Abbreviated transcription (Latin):
uos si possint abduċe uos
a fide pp̃ diffidentiam aũt tẽp¬
tantur ut angustiari penite̾¬
tes redeant in uiam sicut fac¬
tum ẽ ⁊ uideis. cum enĩ diffi¬
derent de prouidentia dei tẽp¬
tati sunt a serpentib ut do¬
lore correpti emendarentur
deus enim sic temptat ut cor
pt̾atio qua temptatus ẽ abia¬
ham et iob nec non ⁊ tobias
famuli dei ut abraham per
tribulationem oblati.Uniti
et dilectissimi filii ub̃iorem
is locuplectatus in celis et
in t̾ra. Tobias u̾o cecttatem
lumen passus sic prouectior
extit̾it ut et ad presens gło¬
sus fieret receptis oculis et
infuturum seruaretur ei cla¬
ritas perpetua. qr ad hoc pro¬
bantur iisti ut profitiant.

Expanded text:
nos, si possint abducere nos nos, si possint abducere nos a fide -, propter diffidentiam autem temptantur, ut angustiati paenitentes redeant in uiam, sicut factum est et Iudaeis. cum enim diffiderent de prouidentia dei, temptati sunt a serpentibus, ut dolore correpti emendarentur. deus enim sic temptat, ut corptatio, qua temptatus est Abraham et Iob nec non et Tobias, famuli dei, ut Abraham per tribulationem oblati unici et dilectissimi filii uberiorem is locupletatus in caelis et in terra; Tobias uero caecitatem luminum passus sic prouectior extitit, ut et ad praesens gloriosus fieret receptis oculis et in futurum seruaretur ei claritas perpetua, quia ad hoc probantur iusti, ut proficiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ut arbitror ausi hu¬
non apprehendat exoptat s
humana dumdaxat quia di¬
uina temptatio ꝑniciẽ parit.
Hac enim uidei apprebensi a¬
ẜpentib perierunt gentes ẽĩ
sub dei lege de prou̾identia
eius dubitabant ac per hoc
ne diuina nos sz humaua⁊
mine eius agens abydolis
sperat salutẽ quia non h̃t de¬
um probatum. omne enim ⁊¬
ꝙ probatum non est tempta¬
tur. et ꝙ temptatur in dubi¬
um uenit ac ꝑ hoc diuinatẽ¬
ptatio mortalis est huma¬
na u̾o temptatio salutaris
qr sicut de deo dubitare ꝑni¬
tiosum est ita de hoĩe despa¬
re pp̃ dei legem saluberrimũ
est. Quam᷑ obrem prouitent̾
apłs temptatio uos inquit
non apprehendat nisi huma¬
na ut pp̃ dei legem ab hoĩb
temptati fortes iueniam.
Dubitantibo de nobis hoib̾
carnalib deo aũt probati si¬
mus/ quia qui probati deo ñ
sunt temptantur ut emen¬
dantur. Onplex ergo temp
ut fidelium temptatio hũa¬
na sit pp̃ fidem enim ab hoĩ¬
b tribulamur. temptãt enĩ

Expanded text:
ut arbitror, magisnos adprehendat exoptat, sed humana dumtaxat, quia diuina temptatio perniciem parit. hac enim Iudaei adprehensi serpentibus perierunt; agentes enim sub lege dei de prouidentia eius dubitabant. ac per hoc ne diuina nos sed humana ub nomine eius agens ab idolis sperat salutem, quia non habet deum probatum. omne enim quod probatum non est temptatur et quod temptatur in dubium uenit. ac per hoc diuina temptatio mortalis est, humana uero temptatio salutaris, quia, sicut de deo dubitare perniciosum est, ita de homine desperare propter dei legem saluberrimum est. quam ob rem prouidenter apostolus: temptatio uos, inquit, non adprehendat nisi humana, ut propter dei legem ab hominibus temptati fortes inueniamur dubitantibus de nobis hominibus carnalibus, deo autem probati simus, quia qui probati deo non sunt temptantur ut emendentur. Duplex ergo temptutfidelium temptatio humana sit. propter fidem enim ab hominibus tribulamur — temptant enim
Abbreviated transcription (Latin):
põt quicqͣm rapere de manu
prĩs neq de manu filii ⁊ sub¬
iecit ego et p̃r unum sumus
et uerba inquit que loquor
uobis a me ip̃o non loquor
pater aũt manens in me:
ip̃e loquitur. et oꝑa que fa¬
cio ip̃e facit. credite michi
ꝙ ego in pr̃e et p̃r in me ali¬
oquin uł pp̃ oꝑa ip̃a credite. ⁊¬
&uia enim gn̾o non asemz
ip̃a est s ab eo qui genuit. Id¬
ciroo quicquid fac̃ fem̃ dic̃ pa¬
tris ut per omnia illud firme¬
tur quia ideo uerus dr̃ filius

Expanded text:
potest quicquam rapere de manu potest quicquam rapere de manu patris neque de manu filii. et subiecit: ego et pater unum sumus, et: uerba quae, inquit, loquor uobis, a me ipso non loquor, pater autem manens in me ipse loquitur; et opera quae facio ipse facit. credite mihi, quod ego in patre et pater in me; alioquin uel propter opera ipsa credite. quia enim generatio non a semet ipsa est, sed ab eo qui genuit, idcirco quicquid facit, factum dicit patris, ut per haec omnia illud firmetur, quia ideo uerus dicitur filius
Abbreviated transcription (Latin):
pistola.qui cum in forma
dei eẽt non rapinam arbitͣ¬
tus ẽ ẽẽ equalem deo. Si gͦ
non rapinam arbitratus ẽ
dicens se parem deo. ꝟm se fi¬
lium dei demonstrauit. deo e
par ẽẽ non poterat nisi eẽt
de ip̃o. Pares enim hu sunt
qui aut ambo ueri sunt aut
ambo fłi nec enim parilitatẽ
recipit ceptum et̾num aut
unitatem unum enim se ẽẽ
dicendo xp̃s cum pr̃e parez
se deo fecit.Non solum inꝗt
eĩ soluebat sabb̃m s et pr̃em
proprium sibi dicebat deu
equalem se fatiens deo hoc
est parem. Non ne manifestũ
ẽ equalitatem hanc de ꝓpieta¬
te natiuitatis descendere. ꝓ¬
prium enim se .i. uerum di¬
cens dei filium equalem se
fatiebat deo. hinc ẽ unde di¬
cit. qui me uidet uidet et
pr̃em meum. per id enim ꝙ¬
consubstantim sunt qui
unum uidet alteros uidet.
Sieut enim pater h̃t uitaz
in semetip̃o sic dedit ⁊ filio
hr̃e uitam. ħ ẽ equalem sͥ
genuit filium p̃r et omnia
que prĩs sunt filii sunt ⁊ q̃
sunt filii prĩs sunt et nemo

Expanded text:
cum in forma dei esset, non rapinam arbitratus est esse se parem deo. si ergo non rapinam arbitratus est dicens se parem deo, uerum se filium dei demonstrauit. deo enim par esse non poterat, nisi esset de ipso. pares enim hi sunt, qui aut ambo ueri sunt aut ambo falsi. nec enim parilitatem recipit coeptum et aeternum aut unitatem. unum enim se esse dicendo Christus cum patre parem se deo fecit. non solum enim, inquit, soluebat sabbatum, sed et patrem proprium sibi dicebat deum, aequalem se faciens deo, hoc est parem. nonne manifestum est aequalitatem hanc de proprietate natiuitatis descendere? proprium enim se, id est uerum, dicens dei filium aequalem se faciebat deo. Hinc est unde dicit: qui me uidit, uidit et patrem. per id quod enim consubstantiui sunt, qui unum uidet ambos uidet. sicut enim habet pater uitam in semet ipso, sic dedit et filio habere uitam, hoc est aequalem sibi genuit filium pater; et omnia quae patris sunt filii sunt et quae sunt filii patris sunt: et nemo
Abbreviated transcription (Latin):
ergo in iustitia in uoluntate
dei est. In ptate enim h̃t siad¬
uiuare uult ut si affu̾it un¬
sericors sit. si uoluerit uistu.
Nec enim intalib debitor ẽ
ut teneatur obnoxius. Hinc
ẽ quod yħu naue contristatꝰ
scidit uestim̃ta sua intelligẽs
non sine causa dñi auxilium i

Expanded text:
ergo iniustitia in uoluntate dei est. in potestate enim habet, si adiutare uult, ut si adfuerit, misericors sit, si noluerit, iustus; nec enim talibus debitor est, ut teneatur obnoxius. hinc est enim quod Iesu Naue contristatus scidit uestimenta sua intellegens non sine causa dominum auxilium suum
Abbreviated transcription (Latin):
in reg.ce. Addens enim istis po¬
tiora saluator non soluit utiq
legem s adimpleuit. Sensus
enim legis ad salutem hominis
pertinet᷑ ut puta oculum pro
cculo. dentem pro dente ut ti¬
mens ne pateretur ꝙ alii face̾

Expanded text:
rum. addens enim istis potiora saluator non soluit utique legem, sed adimpleuit. sensus enim legis ad salutem hominis pertinet, ut puta: oculum pro oculo, dentem pro dente, I ut timens, ne pateretur quod alii face
Abbreviated transcription (Latin):
neq ꝯcupisces quicꝙͣ ꝓximit.
Nũquid hoc cessasse dicenda
absit. Sine hus enim quis po¬
t̾it uel in hac uita ydoneus iu¬
dicari. ac ꝑ hoc cet̾a cessauerũt
que supra diximus neomeĩa
sabb̾a lex escarum sacrifitia cir¬
cumcisio. ⁊c̾. Hinc est undei
dic̃ ap̃. inter alia principes nõ
sunt timori operi bono s ma¬
lo. uis aũt non timere ꝑfatẽ
bonum fac ⁊ loẽbis laudemex
illa. ħ seruata bonos fatiunt
non tñ persc̃os. Unde saluator

Expanded text:
ncupisces quicquam proximi tui. numquid haec cessasse dicenda sunt? absit. sine his enim quis poterit uel in hac uita idoneus iudicari? ac per hoc cetera cessauerunt quae supra diximus, neumeniae, sabbata, lex escarum, sacrificia, circumcisio et cetera. hinc est unde dicit apostolus inter alia: principes non sunt timori operi bono, sed malo. uis autem non timere potestatem? bonum fac, et habebis laudem ex illa. haec seruata bonos faciunt, non tamen perfectos. unde saluator:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłias pp magnificentiã urb
rome que cap̃ eccłie ũr õium
ciuitatum. Si ita ẽ ħ deberet
et sacerdotib suis iundicare
quia si hii qui inferiores st̃

Expanded text:
esias propter magnificentiam urbis Romae, quae caput esse uidetur omnium ciuitatum. si ita est, hoc debent et sacerdotibus suis uindicare, quia, si hi qui inferiores s
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ dyabolus tanꝙͣ leo rugiers
circuit querens quem deuor et
querit male uite et conu̾satioĩs
non quent s quent dei ẜuor
et xp̃i quos sibi scit mimicos
quia fcm̃ ⁊ p̾sumptionem eius
contempnãt.deniq lege data
płs exarsit in uidia. ⁊duersus cos
qui sub lege erant sciens legis do¬
cum̃ta unum deum tradere et¬
stitui non põt. quia hoc fac̃ ꝙ nf¬

Expanded text:
uester diabolus tamquam leo rugiens uester diabolus tamquam leo rugiens circuit quaerens quemquaerit, malae uitae et conuersationis non quaerit, sed quaerit dei seruos et Christi, quos sibi scit inimicos, quia factum et praesumptionem eius condemnant. Denique lege data plus exarsit inuidia aduersus eos qui sub lege erant, sciens legis documconstitui non potest: quia hoc facit
Abbreviated transcription (Latin):
ret xp̃s de sacris sedibo ad t̾ras
uenire dignatus ẽ ut ⁊ hoĩem
a transgressionis snĩa lib̾aret ⁊¬
diaboli futuram perditionẽ neqs
boli qui si natura malus ẽẽt pe¬
nã illi promitt̾e aut demẽtis eãt
aut iniqui. Qui enim arguet
eum quẽ uidet nõ ałr aliqͥd face
quam nͣ eius admittit. Si igͥ
põt succenseri quia urit aut aq̃
quia infrigidat cum non utiq
si nͣ malus eẽt uoluntatẽ nõ hret
nec enim poss discern̾e s uno at¬
q eodem mõ omnibꝰ se.q. cecus
inm̾geret. Porro aũt uiditio qͦ¬
dam b̾ agit nam uoluntatem .s.
fatientib peit aquibusdam nen¬
titis dissimilat ad dei auxilu
ꝯfuge̾ uolentib offendicula et
impedim̃ta oppoĩt seruis dei in¬
sidias tendit et ꝓmix̃orib cẽ
eius obsequia magis infestus
est. unde manifestum ẽ uolun¬
tatem eius ẽẽ in crimine. Qm
obrem petrus apłs ait. Sobm
estote et uigilate quia adu̾sari

Expanded text:
ret, Christus de sacris sedibus ad terras ret, Christus de sacris sedibus ad terras uenire dignatus est, ut et hominem a transgressionis sententia liberaret et diaboli futuram perditionem, ne qboli. qui si natura malus esset. poenam illi promittere aut dementis erat aut iniqui. quia enim arguat eum, quem uidet non aliter aliquid facere, quam natura eius admittit? si igni potest suscenseri, quia urit, aut aquae quia infrigidat, cum non utique  malus esset, uoluntatem non haberet. nec enim posset discernere, sed uno adque eodem modo omnibus se quasi caecus inmergeret. Porro autem iudicio quodam hoc agit; nam uoluntatem suam facientibus parcit, a quibusdam neutericis dissimulat, ad dei auxilium confugere uolentibus offendicula et inpedimenta opponit, seruis dei insidias tendit et promptioribus circa eius obsequia magis infestus est. unde manifestum est uoluntatem eius esse in crimine. quam ob rem Petrus apostolus ait: sobrii estote et uigilate, quia aduersarius
Abbreviated transcription (Latin):
ceret mundum. Distincta enĩ
que sił confusa erant bunc pre¬
altera seg̾gata ad mundũ ap¬
paruit ut hic homo positus cre
magine quia unus ab uno deo
fc̃s est exquo cet̾i orirentur oñ¬
deret. Ideo enim unus unum
fecit ut doce̾t ab uno eẽ omma
ac ꝑ hoc unũ ẽẽ d̾m. ut sr̃ior cͥa¬
tura ad confusionẽ suã in hoĩe
disceret qui de t̾ra conditus ẽ
ueritatem ex eo dyabolus ini¬
uidit enim quia ad accationẽ
eius fc̃s est homo. Unde subti¬
litate. s. id egit ut in eadem il¬
lum preuaricatiõe inquã ipse
ruit induc̾et ũ acc̾atorem su¬
um participem sue damꝑnati¬
onis effic̾e̾t. Ex transgressione
enim deitatem illi spopondit
ad quam dum affectat᷑ deiec¬
tus ẽ et quia omnis nͣ acrimi¬
ne liberata ẽ et aceñti sũt noĩa
eius s uoluntatis sigͣtio. Itaq
ut propoĩtum dei ꝙ mncã creati
hoĩs decreuit man̾et ⁊ fc̃m dia¬
boli perꝙ hoĩem circumueĩt ad
tumulum. reatus eius profice¬

Expanded text:
ceret mundum. Distincta enim, quae simul confusa erant, hunc praealtera segregata ad mundum apparuit: ut hic homo positus, creaimagine, qua unus ab uno Deo factus est, ex quo caeteri orientur, ostenderet. Ideo enim unus unum fecit, ut doceret ab uno omnia esse, ac per hoc unum esse Deum, ut superior creatura ad confusionem suam in homine disceret, qui de terra conditus est, veritatem. Ex eo diabolus inividit enim quia ad accusationem ejus factus est homo: unde subtilitate sua id egit, ut in eamdem illum praevaricationem in quam ipse ruit, induceret, ut accusatorem suum participem suae damnationis efficeret. Ex transgenim deitatem illi spopondit, ad quam ipse dum adfectatur deiectus est. et quia omnis natura a crimine libera est, ex accidenti sunt nomina eius, sed uoluntatis significatio. Itaque ut propositum dei, quod in causa creati hominis decreuit, maneret et factum diaboli, per quod hominem circumuenit, ad cumulum reatus eius profice
Abbreviated transcription (Latin):
quia nature.s. non ẽ itaq nec
laudandus neq ꝯdempnand̃¬
non ẽ. Laudandus nonẽ quia
obst̃ que agit. condempnãdus
aũt non ẽ quia non uolũtate
hoc facit s impulsu nature. Nã
aliquos scimus subito dem̾tes
fc̃s ferro fuste lapidib morsib̾
multis nocusse quosdam et oc¬
cidisse captoc ã industria ⁊ ui¬
ditus oblatos minime reos fc̃os
eo ꝙ non uoluntate s impellẽ¬
te ui nescio qua hec gesseunt.
nescientes quo enim̾ reus ꝯ¬
stituitur qui nescit quod fec̾it.
ita et dyabolus si bonum nescit¬
quare dampnandus censetur.
ꝙ non facit ꝙ nescit. ymo si
poss fier laudandus erat ꝗa
facit ꝙ non nouit.¶Pos aͥ
iure rei constituimur. quia ali
uos facere. S quia per omnẽ
scripturam reum dyabolum
stitui uidemus.⁊ ppea gehen¬
nam illi paratam legimus legi¬
b illum dampnandum scimus
quia cum sciret et posset fac̾e
bonum: fecit malum. nec enĩ
deus qui iustus est dampnaret
eum qui bonum non fecerat ꝙ
nullam naturam dici malum¬

Expanded text:
quia naturae suae non est itaque neque laudandus neque condemnandus est. laudandus non est, quia obsunt quae agit; condemnandus autem non est, quia non uoluntate haec facit, sed inpulsu naturae. nam aliquos scimus subito dementes factos ferro fuste lapidibus morsibus multis nocuisse, quosdam et occidisse; captos autem industria et iudiciis oblatos minime reos factos, eo quod non uoluntate, sed inpellente ui nescio qua haec gesserint nescientes, quo modo enim reus constituitur, qui nescit quid fecerit? ita et dquare condemnandus censetur, qui non facit quod nescit? Imo, si posset fieri, laudandus erat, quia facit quod non novit. Nos autem jure rei constituimur, quia illunos non facere. Sed quia per omnem Scripturam reum diabolum constitui videmus, et propterea gehennam illi paratam legimus, legibus illum damnandum scimus: quia cum sciret et posset facere bonum, fecit malum. Nec enim Deus qui justus est, damnaret eum, quia bonum non fecerat, qnullam naturam debere dici malum
Abbreviated transcription (Latin):
s in sanguine suo semel intro¬
uiit in sc̃ã. Quod tũc pontifex
ille significabat qd cũ sangui¬
ne in sc̃a sc̃oꝵ per annos sigu¬
los introibat. Iste gͥ ẽ qui inse
Sacrifitium quo reconciliati.
Templum in quo reconciliati.
deus reconciliati. Solus tñ sa¬
cerdos sacrifitiũ ⁊ templum ⁊ ħ¬

Expanded text:
sed in sanguine suo semel introivit in sancta . Quod tunc pontifex ille significabat, qui cum sanguine in sancta sanctorum per annos singulos introibat. Iste igitur est qui in se sacrificium, quo reconciliati; templum, in quo reconciliati; Deus, cui reconciliati. Solus tamen sacerdos, sacrificium et templum,
Abbreviated transcription (Latin):
non hñte nos proculdubio
nichil possemus accipe de ple¬
nitudine aũt eius nos om̃s
accepimus. Ex eo a ꝙ nobis
de plenitudine sua dedit con¬
ster etiam cum se exmaniuit
plenitudinem non amisisseqͣ¬
bũerant quia si plenitudinẽ
suam amitret ut daret de illa
nullatenus poss formã gͦ ẜui
accepit nec enim aliud fuit il

Expanded text:
non habente, nos procul dubio nihil possemus accipere. De plenitudine autem ejus nos omnes accepimus. Ex eo igitur quod nobis de plenitudine sua dedit, ostendit etiam cum se exinanivit plenitudinem non amisisse quam habuit: quia si plenitudinem suam amitteret, dare de illa nullatenus posset. Formam ergo servi accepit: neque enim a
Abbreviated transcription (Latin):
Trinitas gͥ nos sibi reconcilia¬
uit ꝑ hoc ꝙ solum uerbũ carnẽ
ip̃a trinitas fec̃ in quo sic u̾ita
momutabilis manet humãe
diuine nature ut sic̃ uera sẽp

Expanded text:
Trinitas enim nos sibi reconciliavit per hoc quod solum Verbum carnem ipsa Trinitas fecit. In quo sic veritas incommutabilis manet humanae divinaeque naturae, ut sicut vera semper
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾a. Ideo sc̃s eunglista plenũ
dei equalis deo.et mista pleĩtu¬
dine ẜuus in forma serui qr ĩ
similituome hõĩum fẽs h.ĩu.
ũ. h. Exinanimes ergo se ip̃m
formam serui accepit᷑ ut fieret
seruus s forme dei plenitudi¬
nem non amisit in qua semp
ẽ eternus atq in ꝯmutabilis
uerus eiusdem nature cuius
ẽ anella m̃r. et manens infor

Expanded text:
a. Ideo sanctus Evangelista plenum Dei aequalis Deo; in ista plenitudine servus, in forma servi, quia in similitudinem homiuum f. Exinaniens ergo semetipsum formam servi accepit ut fieret servus; sed formae Dei plenitudinem non amisit, in qua semper est aeternus atque incommutabilisverus, ejusdem naturae cujus est ancilla mater; et manens in for
Abbreviated transcription (Latin):
duxit et̾ra.Sriores uero
sp̃s nullũ c̃ corporeis elem̃tis
pre fec̃ nͣle consortium quos
et̾nios creauit et eis facultatẽ
atq intelligentiam cogitand̃
cognoscende.diligendeq diui¬
nitatis inseruit. Quos tñ ista
gerent cuiꝰ se tales creatos o¬
pere cognouiss cũ eoꝵ ut tales
fi̾ent nulla m̾ita precessissent.
ut a̾ ħ dilectio hr̃et uistam et
ꝯgruam cãm laudem uolũta¬
teisi quoq eis attribuit liber
lectionem erig̾e sie ad se uel
ad ea que infr̃a eos sunt pͣue
cupiditatis semetipõs pend̾e̾
uiuendo subsist̾e̾ nͥ quã põt de
deo ip̃ius dei mun̾e gustare.

Expanded text:
duxit ex terra. Superiores vero spiritus nullum cum corporeis elementis habere fecit naturale consortium; quos et aeternos creavit, et eis facultatem atque intelligentiam cogitandae, cognoscendae, diligendaeque divinitatis inseruit. Quos tamen itagerent, cujus se tales creatos opere cognovissent, cum eorum ut tales fierent, nulla merita praecessissent. Ut autem haec dilectio haberet justam et congruam laudem, voluntatis quoque eis tribuit libertlectionis erigere, sive ad se, vel ad ea quae infra eos sunt, pravae cupiditatis semetipsos pondere vivendo subsistere, nisi quae potest de Deo ipsius Dei munere 514 cogitare.
Abbreviated transcription (Latin):
pħa. Domus meado¬
mus oronis uocabit᷑.
mnib gentib. S forte dicãt
omnib patet nec renitimũ
ita tñ ut sic̃ sꝑ̃ eircũcisi . applicẽ¬
tur ad legem lex eorum ẽ qui
uissi sunt more abrahe circũ¬
cidi. nicb̾ ergo nouum hoc ex¬
emplo ꝓpħe pot̾it uideri. Quia
exquacũq gente: quis ueniẽs
non ẽ prohitus adiunge se le¬
gi ab exordio uidaismi nicł̾
nouum a propħa dẽm poterit
estimari imo suꝑflue. si semp
admissi sunt gentiles sernre
deo abrabe nec alñ prohĩti i¬
ueniuntur et uerinnẽ quia
subitientes se legi nũquã nõ
suscepti probantur. Migͥ ita
isse propła ꝙ semel traditum
custoditum est semper et aliqs
tam hebes pot̾it inueniri qui
dicat tm̃ propħam rem super¬
fluam et mauem locutum ne¬
scio eui totum sit uel audire ⁊
non prohibere. Nam cum ui¬
lis suffragia requirentes ap
ph̃is sepe cõrepti pm̃e it̾ ingre

Expanded text:
ofeta: domus mea domus orationis uocabitur omnibus gentibus. sed forte dicant omnibus patet.\' nec renitimur, ita tamen ut, sicut semper, circumcisi applicentur ad legem. lex enim eorum est qui iussi sunt more Abrahae circumcidi. nihil ergo nouum hoc exemplo profetae poterit uideri, quia ex quacumque gente quis ueniens non est prohibitus adiungere se legi ab exordio Iudaismi. nihil nouum a profeta dictum poterit aestimari; immo snperflue. si semper admissi sunt seruire gentiles deo Abrahae nec aliquando prohibiti inueniuntur. et uerum est, quia subicientes se legi numquam non suscepti probantur. si igiturisse profeta, quod semel traditum custoditum est semper. Et aliquis tam hebes poterit inueniri. qui dicat tantum profetam rem superfluam et inanem locutum? nescio cui hoc tutum sit uel audire et non prohibere. nam cum Iulis suffragia requirentes, a profetis saepe correpti paenite
Abbreviated transcription (Latin):
facille est hommi peccare ut
examen contra se iudicis mi¬
tiget. prime enim cause fac̃
mentionem ex qua preuari¬
cando adam genus humañ
obnoxium fecit pecc̃o. Gua

Expanded text:
facile est homini peccare —, ut examen circa se iudicis mitiget. primae enim causae facit mentionem, ex qua praeuaricando Adam genus hominum obnoxium fecit peccato. sua
Abbreviated transcription (Latin):
hic pñia fructuosa ẽ quia põt
ho̾ hic depoĩta malitia bene ui¬
uere et mutata uolũtate. ⁊̃ ui¬
tam simul oꝑaq mutare et ĩ
timore dei ea age que placeãt
deo. Quod qui in hac uita nõ
fecerit hẽ̾bit quidem pñiam ĩ
futuro scło de malis suis. s in¬
dulgentiam in conspectu dei ñ
inueniet. quia ⁊ si ẽẽt ibi stimł
peĩtudĩs nulla ibi er̃ eiectio uo¬
tał ẽ ut heat in se semper mali¬
gnitatis sue supplitium nũqͣ¬
tñ ꝑciꝑe possit benignitatis at¬
fc̃m. Quia sic̃ illi qui cũ xp̃o regͣ¬
bunt nullas ĩ se male uolũtatis
reliquias hẽbunt. Ita illi qui er
bonam nullatenus hr̃e pot̾unt
uoluntatẽ. Et sic̃ coh̾idib dab¬
tib diuina cumulabit ipsa
malignitas penã qnͣ ext̾iorib̾
deputati tenebris nullo illũia¬
buntur int̾iori lũie u̾itatis.

Expanded text:
itentia fructuosa est, quia potest hic homo, deposita malitia, bene vivere et mutata voluntate merita simul operaque mutare, et in timore Dei ea gerere quae placeant Deo; quod qui in hac vita non fecerit, habebit quidem poenitentiam in futuro saeculo de malis suis, sed indulgentiam in conspectu Dei non inveniet, quia etsi erit ibi stimulus poenitudinis, nulla ibi erit correctio votalis erit, ut habeat in se semper malignitatis suae supplicium, nunqn recipere possit bonitatis affectum. Quia, sicut illi qui cum Christo regnabunt, nullas in se malae voluntatis reliquias habebunt, ita illi qui erubonam nullatenus habere poterunt voluntatem. Et sicut cohaeredibtibus diaboli cumulabit ipsa malignitas poenam, quando exterioribus deputati tenebris, nullo illustrabuntur interiori lumine veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
tribu et semine ẽẽ dauid. lxxxu.
¶Si unus est deus cur intri¬
bus spes salutis est et non ĩ
duobꝰ aut .iiii. aut certe in

Expanded text:
ria ex semine Dauid? LXXXVII. SI UNUS EST DEUS, CUR IN TRIBUS SPES SALUTIS EST, ET NON IN DUOBUS AUT QVATTUOR AUT CERTE IN
Abbreviated transcription (Latin):
abrabam per fidem uistus le¬
gitur fẽs añ ergo non fuit qp¬
pe cum pr̃e suo duce udola colu¬
isse intelligatur et zacheus uti¬
q tibi post uulgarem uitam

Expanded text:
Abraham per fidem iustus factus legiturante ergo non fuit, quippe cum patre suo duce idola coluisse intellegatur - et Zacheus utique, cui post uulgarem uitam
Abbreviated transcription (Latin):
las que linguas igneas inq̃r
uisione fides in loco uno osti¬
in celo et in terra. iisibilia et
mausibilia.

Expanded text:
lasque linguas igneas in quarum visione fideles uno loco constiin coelis et in terra visibilia et invisibilia
Abbreviated transcription (Latin):
accipit aĩam. Nam potuerat
animam limo terre ad misc̾e
et sic formare corpus s rõe ĩ¬
formabatur qui primũ opor¬
tebat domum ꝯpagniari ⁊ sic
ideo in sanguine fertur. Cum
ergo corporis liuiam̃ta com¬
pacta non fuerint ubi erat
aĩa aut foris uagatur quã
diu imittatur cum ideo tra¬
dat sic dari eã ũ aĩet corpus
non ut ociosa uagerur.Sz ex
detur dicant quid aluid putãt
ex mare au ex femina siex fe¬
mina non ꝯuenit quia aliũ
in exemplo est proponũt eĩ
ex irro cum costam datam
et aĩam. ꝙ multis rõnib ĩ¬
firmati docimus unde for¬
te uideatur dari exfemina
maxime pp̃ saluatorẽ que
sumus sine complexu carmꝰ
de spũ sc̃o natum ex femĩa
qr si arbitrantur plus dant
feminis. Aucͣtem .n. uiri ĩ¬
mutant in feminam. Cuz
enim tam corporis qm aĩe
originem ex uiro dieunt ꝯ¬
u̾tunt se ut io ꝙ pocius est
ex muliere dicant. izaĩam qd

Expanded text:
accepit animam. nam potuerat accepit animam. nam potuerat animam limo terrae admiscere et sic formare corpus. sed ratione informabatur, quia primum oportebat domum conpaginari et sic ideo in sanguine fertur. cum ergo corporis liniamenta conpacta non fuerint, ubi erit anima? aut foris uagatur, quam diu inmittatur, cum ratio tradat sic dari eam ut animet corpus, non ut otiosa uagetur? sed ex quo detur, dicant qui aliud putant; ex mare an ex femina? si ex femina, non conuenit, quia aliud in exemplo est. proponunt enim ex uiro cum costa datam et animam, quod multis rationibus infirmari docuimus. unde forte uideatur dari ex femina maxime propter saluatorem, quem scimus sine conplexu carnis de sancto spiritu natum ex femina. quod si arbitrantur, plus dant feminis; auctoritatem enim uiri inmutant in feminam. cum enim tam corporis quam animae originem ex uiro dicunt, conuertunt se, ut id, quod potius est, ex muliere dicant, id est anim
Abbreviated transcription (Latin):
enim zacharlas intercetera q
plasmas inquit aĩam hoĩs in
eum nec ysayas abbiis dissẽ¬
tiens ait. Sie dicit dñs deus
qui fecit te ⁊ fixit te in utero
Siergo inuto fingimur ia
formato corpori tribuitur. ⁊¬
Cum enim omnia menbra
implet corporis figurata dr
i corpore. Ut sicut aqua cũ
sit sine effigie missa tñ in ua
uificans ꝙ quidem moyses
manifestius tradioit dicens
Siquis percusserit mulierẽ
inutero hñtem ⁊ abortierit
si fornieatum fuerit de aĩam
pro anima. Si aũt in fortu
fuent muitetur pecunia ũ ꝓ¬
baret non mẽe aiam an form
Itaq si iam formato corpori
datur non in conceptu corpo¬
ris nascitur cum semine deri¬
uata. Nam si cum semine et
anima existit ex anima mł¬
te aĩe cottidie peunt eum se¬
men fluxii quodam non ꝓfic̃
natiuitati. s si propitius respi¬
ciamus. Uidebimus quid seqͥ
uideamus Contemplemur fa¬
cturam ade madam enim exẽ¬
plum datum ẽ ut ex eo intelli¬
gatur. quia iam formatũ cor

Expanded text:
enim Zacharias inter cetera: qui plasmas, inquit, animam hominis in eum. nec Eseias ab his dissentiens ait: sic dicit dominus deus qui fecit te et finxit te in utero. si ergo in utero fingitur, iam formato corpori tribuitur. cum enim omnia membra implet corporis, figurata dicitur in corpore et sicut aqua, cum sit sine effigie, missa tamen in uas uificans. quod quidem Moyses manifestius tradidit dicens: si quis percusserit mulierem in utero habentem et abortierit, si formatum fuerit, det animam pro anima; si autem informatum fuerit, multetur pecunia, ut probaret non esse animam ante formam. itaque si iam formato corpori datur, non in conceptu corporis nascitur cum semine deriuata. nam si cum semine et anima existit ex anima, multae animae cottidie pereunt, cum semen fluxu quodam non proficit natiuitati. Sed si propius respiciamus, uidebimus quid sequi debeamus. contemplemur facturam Adae; in Adam enim exemplum datum est, ut ex eo intellegatur, quia iam formatum corpus
Abbreviated transcription (Latin):
filios eius frẽs asserent salua¬
toris. ne dei ẽẽ filius crederetur.
tunc saluator ait. Nemo uenit
ad me nisi p̃r qui misit me at¬
trax̾it eum. Qũo aũt atrrabe¬
bat p̃r ad filium nisi per oꝑa

Expanded text:
filios eius fratres adsererent saluatoris, ne dei esse filius crederetur, tunc saluator ait: nemo uenit ad me, nisi pater qui misit me adtraxerit eum. quo modo autem adtrahebat pater ad filium, nisi per o
Abbreviated transcription (Latin):
cide enim et malefico ⁊ ad ult̾o
et in fami congruent hec sñia
Archiarcan quoq filius chari¬
ni cum peccasset consumi cu
omnib suis adiudicatus est.
Qũo ergo põt ex sm̃a peccatit
genus intelligi grande delictũ
fuisse põt cognosci non tamẽ
genus delic̾ti intelligi. Scmĩ
enim etiam alios hãc damna

Expanded text:
cidae enim et malefico et adultero cidae enim et malefico et adultero et infami congruit haec sententia. Achar quoque filius Charmi cum peccasset, consumi cum omnibus suis adiudicatus est. quo modo potest ex sententia peccati genus intellegi? grande delictum fuisse potest cognosci, non tamen genus delicti intellegi. scimus enim etiam alios hac damna