comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lagma imponeret. s qui poss illatam
relaxare sententiam. ⁊ ignoscendo resol¬
uere. qd̃ ligauerat ignoscendo. In hoc
homine nrȩ tantum gerit᷑ umbra sam¬
tatis. Perfecta autem salꝰ nob̃ reseruat᷑
in xpõ. qi tunc ariditas nrẽ manꝰ mise¬
randa dissoluitur. cum cruore ꝑfundi¬
t᷑ dñicȩ passionis. cum in illo uitalilig¬
no crucis extendit᷑. cum carpit fructuo¬
sam de dolore uirtutem. cum totamar¬
borem salutis amplectitur. cum clauis
dm̃ corpꝰ affigit᷑. quo numqmͣ ad arbo¬
rem concupiscentiȩ. Iaride redeat uo¬
luntatis. Obseruabant inqͥt pharisei
si sabbatis curaret. ut accusarent eum.
Ad infamiam iudicum ⁊ nequitiam cog¬
nitorum querit᷑ de causa crimen. de pie-¬
tate accusatio. reatus de uirtute. de salu-¬
te supplicium. S mirum ñ ẽ. Semꝑ of¬
fendunt bona malos. pia impios. sca ꝓ
phanos. aut quando lasciuus discipliuã
uirtutem uitiosꝰ inocentiam crimi-¬

Expanded text:
lagma imponeret, sed qui posset illatam lagma imponeret, sed qui posset illatam relaxare sententiam, et ignoscendo resolvere quod religaverat indignando. In hoc homine nostrae tantum geritur umbra sanitatis, perfecta autem salus nobis reservatur in Christo, quia tunc ariditas nostrae manus miserando dissolvitur, cum cruore perfunditur Dominicae passionis, cum illo vitali ligno crucis extenditur, cum carpit fructuosam de dolore virtutem, cum totam arborem salutis amplectitur, cum clavis Domini corpus affigitur, quo numquam ad arborem concupiscentiae, et aridae redeat voluntatis. Observabant, inquit, pharisaei si sabbatis curaret, ut accusarent eum. Ad infamiam judicis et nequitiam cognitoris, quaeritur de cura crimen, de pietate accusatio, reatus de virtute, de salute supplicium. Sed mirum non est: semper offendunt bona malos, pia impios, sancta profanos; aut quando non lascivus disciplinam, virtutem vitiosus, innocentiam crimi
Abbreviated transcription (Latin):
in synagogam. ⁊ erat ibi homo habñs
manum aridam. Xpc̃ quidem ingre¬
dit᷑ sy nagogam. s iudeus nec recipit
intrantem. nec agnoscit pͣsentem.
nec oꝑa eiꝰ cecat᷑ intelligit. Cernite
quam nichil sit presentia corporał. ubi
fuĩt mentis miseranda separatio. Sic̃
econtra nichil officit absentia corꝑaliᷤ
ubi corda fuerint sociata ꝑ fidem. Et
erat ibi homo habens manum aridam.
In hoc homine omium hominumima¬
go figatur: in hoc gerit᷑ cunctorũ cura.
in hoc uniuersorum sanitas diuex-¬
spectata reparat᷑ aruerat. eium manꝰ
hominis magis stupore fidei qmͣ sicci¬
tate neruorum:⁊ plꝰ culpa conscientiȩ
qmͣ debilitate carnali. Antiqua nimis
ista erat.⁊ quȩ in ipõ mundi pͥncipio
contig̾at egritudo. nec arte hominisant
beneficio poterat hec curari. quȩ iusta
cũ fuerat indignatione contracta. Teti¬
gerat uetita. inconcessa p̾sumpserat. cũ
se ad arborem sciendi bonum malũue
porrex̾at. auctore indigebat. ñ qui ma¬

Expanded text:
in synagogam, et erat ibi homo habens manum aridam . Christus quidem ingreditur synagogam, sed Judaeus nec recipit intrantem, nec agnoscit praesentem, nec operantem caecatus intelligit. Cernite quam nihil sit praesentia corporalis, ubi fuerit mentis miseranda separatio; sicut contra nihil efficit absentia corporalis, ubi corda fuerint sociata per fidem. Et erat ibi homo, habens manum aridam. In hoc homine omnium hominum imago figuratur, in hoc geritur cura cunctorum, in hoc universorum sanitas diu exspectata reparatur. Aruerat enim manus hominis magis stupore fidei quam siccitate nervorum, et plus culpa conscientiae quam debilitate carnali. Antiqua nimis ista erat, et quae in ipso mundi principio contigerat aegritudo, nec arte hominis aut beneficio poterat haec curari; quae justa Dei fuerat indignatione contracta, tetigerat vetita, inconcessa praesumpserat, cum se ad arborem sciendi bonum, malumque porrexerat , auctore indigebat, non qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑe uix ualetis:. Sic̃ fons ore angusto ma-¬
nans. magnis fluiioꝵ laticib ampliat᷑. sic
ficles symboli breuiato sermone. credulitatiᷤᷤ
latissimos dat meatꝰ. Et sic̃ radix alte fixa
in excelsa g̾mina se ꝑtendit. fides sic radi¬
cata pectoris in ꝓfundo. in excelsũ creduli¬
talis cacumen attouit᷑ E rgo de cordibus

Expanded text:
cordis auditum. Sicut fons ore angusto manans magnis fluviorum laticibus ampliatur, sic fides symboli breviato sermone credulitatis latissimos dat meatus. Et sicut radix alte fixa in excelsum germen se protendit, fides sic radicata pectoris in profundo in excelsum credulitatis cacumen attollitur. Ergo de cordibus
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ẽ. ih̃s tͥumphi. Nam sic̃ a dõ unctꝰ. nomĩ
sortit᷑ ab unguine. ita cũ salutẽ ꝑditãmun¬
do reddidit. a saluando nom̃ saluatoris as¬
ergo. ne ampliꝰ sentias de xp̃o qd hõ fuit.
sed semꝑ qđ ds sit confitere. apło sic diten
de spũ scõ ẽ heretitꝰ iam d̃m natũ uirginea
confiteat᷑ ex carne. neq ampliꝰ cȩleste myfti¬
um. uirginitatis partum trahat ad concep¬
tũ mundi. ad trenȩ fragilitatis imuriam.

Expanded text:
nomen est, hoc triumphi: nam sicut a Deo unctus nomen sortitur ex unguine, ita cum salutem perditam mundo reddidit, a salvando nomen salvatoris asergo ne amplius sentias in Christo quod homo fuit, sed semper quod Deus sit confitere, Apostolo sic dicentus spiritus est, haereticus jam Deum natum virginea confiteatur ex carne; neque amplius coeleste mysterium, virginitatis partum, trahat ad conceptum mundi, ad terrenae fragilitatis injuriam.
Abbreviated transcription (Latin):
in nouũ hominẽ fuit natꝰ. uetis deucti ml
habebit. s redimꝰ carnis resurrectionẽ. ut
credamus passionis. mortis. resurrettionis
xp̃ĩ banc fuisse causam. ut nos resurgẽ¬
mꝰ ex moituis. Resurget caro resurgent ut
ipi simꝰ. ut agnitio maneat ꝑsonarũ. ut ⁊
sumat de mr̃is honore suppliciũ. Credimꝰ
etñam utam. qi pꝰ resur rectionẽ nec bonoꝵ
isi me solaret᷑ beati .lxi.
pauli subita ⁊ mopinata conu̾sio.
facile in celestẽ posse glam com¬
mutari. Ilum namq de ꝑsecutore moxa-¬
płm prestitit repentina confessio. ⁊ eccl̃iȩ
animat me spadonis iluiꝰ exemplũ. qͤm fides
ante rapint ad grãm. qmͣ currꝰ ad indiam
dnãmq reuocaret. Accedit iltõ etiã latronis
mirabile docum̃tũ. qd̃ tc̃ rapuit ꝑadysum.
quando latrocimi sui penas ẽ. appensꝰ ut sol¬
u̾et. Uñ uos filii qr sic tempꝰ ur̃e regen̾ationiᷤ
aptastis. ut neq nos possim dicẽ qd̃ necesse
ẽ. neq uos possitis qd̃ oportet audire. fidẽ

Expanded text:
in novum hominem fuerit natus, veteris delicti nil habebit. Credimus carnis resurrectionem. Ut credamus passionis, mortis, resurrectionis Christi hanc fuisse causam, ut nos resurgeremus ex mortuis. Resurget caro, resurget, ut ipsi sumus, ut agnitio maneat personarum, ut et sumat de martyris honore supplicium. Credimus vitam aeternam. Quia post resurrectionem nec bonorum isi me solaretur beati Pauli subita et inopinata conversio e in coelestem posse gloriam commutari. Illum namque de persecutore mox apostolum praestitit repentina confessio, et Ecclesiaanimat me illius spadonis exemplum, quem fides ante rapuit ad gratiam, quam currus ad Indiam domumque revocaret . Accedit illud etiam latronis mirabile documentum, qui tunc rapuit paradisum, quando latrocinii sui poenas est appensus, ut solveret . Unde nos, filioli, quia sic tempus vestrae regenerationis aptastis, ut neque nos possimus dicere quod necesse est, neque vos possitis quod oportet audire, fidem
Abbreviated transcription (Latin):
mundi equora ꝑ infidos scl̃i fluctꝰ lucta mã¬
sura scłis conqͥramꝰ. accipite gͦ fiddẽ. expecta¬
te tem. qi cui fides ñ p̃cedit insemine. res ei
ñ seqͥt᷑ in fide. Signate uos. Sermo creat au¬
ditum. auditus partit fidem. credulitatẽ fideᷤ.
fessionis osculo sic salutat. Credo indmpa¬
trẽ om̃ipotentem. Hȩc uox totum tnitatis fa
sonis trina ẽ. s una ẽ. intͥnitate diuinitas. Di¬
uina ꝑsonis trinitas distincta ẽ. ñ ẽ. diuisa sub¬

Expanded text:
li fluctus lucra mansura saeculis conquiramus. Accipite ergo fidem, exspectate rem: quia cui fides non praecedit in semine, res ei non sequitur in fructu. Signate vos. Sermo creat auditum, auditus concipit fidem, credulitatem parturifessionis osculo sic salutat. Credo in Deum Patrem omnipotentem. Haec vox totum Trinitatis fats in personis trina est, sed una est in Trinitate divinitas: personis Trinitas distincta est, non est divisa sub
Abbreviated transcription (Latin):
resurrex̃. Non nos offendat mortis auditus.
ubi resurrectionis gła abscondit mortis inui¬
riam. Tertia die resurrex̃. qr hominis ẽ. qd̃ mo¬
rit᷑. trmitatis qd̃ resurg̃. Ascendit in celos.
hominẽ ferens illo. ubi semꝑ ipẽ ꝑmansit.

Expanded text:
ergo non offendat mortis auditus, ubi resurrectionis gloria abscondit mortis injuriam. Tertia die resurrexit. Quia hominis est quod moritur, Trinitatis est quod resurgit. Ascendit in coelos. Hominem ferens
Abbreviated transcription (Latin):
tidis mulier clamore subito. repen¬
tina fide. iuuante xp̃o ⁊ qd̃ petebat
accepit. ⁊ qdđ negabat᷑ extorsit. si echi¬
ops spado archanum uitalis lauacͥ p̾tiens in¬
uenit inuia rapuit intransitu. si corneliꝰ cen¬
turio anteqͣm intraret baptisma ꝑuenit ad
xpm̃. si latro in ipso momento mortis parady¬
sum ꝑuasit ⁊ uitam. uob̃ in articło temꝑis
celũ uocat ⁊ tr̃am. sac̃dos qͥd inuocabit grãm
diat tr̃a u̾ba ex ore meo. Ego dico. attende d̃s¬
ut loqrͣ. audiat homo u̾ba ex ore tuo. Iue dix̃.
exspectet sicut pluuia eloqͥum meũ. ⁊ descen¬
dant sicut ros ũba mea ẜgo dicã. Ueniat
sic̃ ros sp̃s tuus. ⁊ inundet sic̃ flum̃ grãtua.
fiatq nunc cęlestis ũbi unda saliens in i-¬
tã ȩtñam. Ille dix̃. Qa nom̃ dñi inuocabo.
date magnificentiã dõ nr̃õ. E go dico. Qͥa fidẽ
inuocaui. date credulitatẽ do nr̃o. Et qr na-¬
uigia corꝑum nt̃orum qͣdragesimȩ st̃ cura¬

Expanded text:
tis mulier clamore subito, repentina fide, juvante Christo, et quod petebat accepit, et quod negabatur extorsit ; si Aethiops spado arcanum vitalis lavacri praeteriens invenit in via, rapuit in transitu ; si Cornelius centurio antequam intraret baptisma, pervenit ad Christum ; si latro in ipso momento mortis paradisum invasit , et vitam vobis, in articulo temporis t terram: sacerdos quid invocabit gratiam diat terra verba ex ore meo ; ego dicam, Attende, Deus, loquar; et audiat homo verba ex ore meo. Ille dixit: Exspectetur sicut pluvia eloquium meum, et descendant sicut ros verba mea; Ego dicam, Veniat sicut ros spiritus tuus, et inundet sicut flumen gratia tua, fiatque nunc coelestis Verbi unda saliens in vitam aeternam. Ille dixit: Quia nomen Domini invocavit, date magnificentiam Deo nostro; ego dicam, Quia fidem invocavi, date credulitatem Deo vestro. Et quia navigia corporum nostrorum Quadragesimae sunt cura
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ audistis. qd̃ credidistis qd̃ confessi estis.
cor habeat. memoria. teneat. carta nestrat.
scͥptor ignoret. ne sacram̃tum fidi diuulget᷑
in publitum. ne ad infidelem transeat fidã.
⁊ dilabat᷑ archanũ. Ds̃ qͥ nob̃ sacram̃tũ fidei
⁊ andire dedit ⁊ credẽ. ipẽ uos ȩtñam ꝑueni

Expanded text:
d audistis et credidistis, quod confessi estis, cor habeat, memoria teneat, charta nesciat, scriptor ignoret, ne sacramentum fidei divulgetur in publicum, ne ad infidelem fidei derivetur arcanum. Deus qui vobis sacramentum fidei et audire dedit, et credere, ipse vo
Abbreviated transcription (Latin):
patrem om̃ipotentẽ. Q credit in dm̃. dm̃ dis¬
cutere ñ p̃sumat. Ds̃ qi sit. sufficit scire. Qͥ re¬
quirit unde sit. qnͣtꝰ sit. ds quid sit hic nescte
Sol importunũ tenebrat aspectũ. ad dm mncon¬
cessus cecat᷑ accessꝰ. Dm̃ qͥ uult uide. insionis
eiꝰ discat tenere mensuram. Dm̃ suum qͥ uult
scire. nesciat gentiũ dõs. ͥ dõs dic̃. contradic̃
dõ. Seruire uni lib̾tas ẽ. captiuitas multis.
Quem dm̃ confesso es. crede patrem. ut credens
patrem et̃ filiũ discas. dicens filiũ. genitũ cog¬
noscas eẽ. de patre. sognoscis de patre genitũ.
quomͦ sit genitꝰ ñ requiras. Qa dixisti credo
in dĩ patrẽ om̃ipotentẽ. omĩpotens potest
omĩa. St si omĩa potest. qd̾ ex se ⁊ in se. ⁊ secũ
semꝑ habeat filium qͥs negabit: Et in xp̃m¬

Expanded text:
Patrem omnipotentem. Qui credit in Deum, Deum discutere non praesumat; Deus quod sit, sufficit scire; qui requirit unde sit, quantus sit Deus, Deus quid sit, hic nescit; sol importunum tenebrat aspectum, ad Deum inconcessus caecatur accessus; Deum qui vult videre, visionis ejus discat tenere mensuram; Deum suum qui vult scire, nesciat gentium deos; qui deos dicit, contradicit Deo. Servire uni libertas est, captivitas multis. Quem Deum confessus es, crede Patrem; ut credens Patrem, esse Filium discas; dicens Filium, genitum cognoscas esse de Patre; cognoscens de Patre genitum, quomodo sit genitus non requiras, quia dixisti, Credo in Deum Patrem omnipotentem. Omnipotens potest omnia, et si omnia potest quod in se, ex se, et semper secum habeat Filium quis negabit? Gen
Abbreviated transcription (Latin):
dragesimum uł quinquagesimum
nummum tristis redigat supputator.
fructum letꝰ recondat commodis diui¬
nis ꝓfut᷑um E surgens secutꝰ ẽ. etm.
Generosꝰ animꝰ. qͥ sic ea q̃ magna puta¬
rat. facile. ⁊ qͣsi nulla contempsit. Ap¬
paret illum ꝑ ignorantiam lucra ante
p̃sentia conquisisse. a qͥb cũ se sensit
Frs̃ in questione hac ingenium babora¬
ret int̃pretis. si non ipẽ dñs cui fit ip̃a
questio totum qd̃ ẽ questionis auferret.
Repetamus gͦ ordinem lectionis. ⁊ xp̃c qͣ¬
re ad matħm uenĩt audiamꝰ. Cum tnͣ¬
siret inqͥt iħc. Hon docit cum staret ibi.

Expanded text:
dragesimum qui quagesimumque nummum tristis redigat supputator; fructum laetus recondat divinis commodis profuturum. Et surgens secutus est eum. Generosus animus, qui sic ea quae magna putarat, facile, et quasi nulla contempsit: apparet illum per ignorantiam lucra ante praesentia conquisisse, a quibus ut se sensits, in quaestione hac ingenium laboraret interpretis, si non ipse Dominus, cui fit ipsa quaestio, totum quod est quaestionis auferret. Repetamus ergo ordinem lectionis: Christus quare ad Matthaeum venerit audiamus. Cum transiret, inquit, Jesus. Non dixit, cu
Abbreviated transcription (Latin):
captiuauit aspectu. uinxit illecebris.
specie ꝑdecepit. ut hoc eẽ dm crede̾nt.
⁊ dm̃ uerum. dm̃ tot beneficiis cogni¬
tum denegarent. Sic conuertit hoiẽs
in iumenta. ut uituli caput. caput
suum credent. ⁊ om̃ium rerum capiti
caput petudis anteferrent. Attendite
qmͣ sit ꝑnicies ista fugienda. quȩ cum
mores hominum. honestatem. uitãq
ꝑdidit. ipsum qͦq dm̃ uoluit homini
⁊ contendit anferre. hincẽ. qd̃ iudam
fecit ꝓditorem. ut hominem cogeret
dm̃ negare. uendere germanum sui
sanguinis. distrahere conditorem.⁊
ipsum sanguinem taxare pretio. qm
sponte dñs erat nrm largiturꝰ in p̃ciũ.
S ne multa suꝑ hoc generent exẽpla
fastidium. transeamus ad reliqͣ. se sur¬

Expanded text:
captivavit aspectu, vicit illecebris, captivavit aspectu, vicit illecebris, specie perdecepit, ut hoc esse Deum crederent, et Deum verum, Deum tot beneficiis cognitum denegarent; sic convertit homines in jumenta, ut vituli caput, caput suum crederent, et omnium rerum capiti caput pecudis anteferrent . Attendite quam sit pernicies ista fugienda, quae cum mores hominum, honestatem, vitamque perdiderit, ipsum quoque Deum voluit homini et contendit auferre. Hoc est, quod Judam fecit esse proditorem, ut hominem cogeret Deum negare, vendere germanum sui sanguinis, distrahere conditorem, et ipsum sanguinem taxare pretio quem sponte Dominus erat nostrum largiturus in pretium . Sed ne multa super hoc generent exempla fastidium, transeamus ad reliqua. Sequ
Abbreviated transcription (Latin):
quietem. adimit innocentiam. docet
furtum. suadet fraudes. imꝑat latro
commutatio sane una. si homo prudẽs
illo ut stultus in tartarum. Mutat ꝑ
mtttit. Merito matheum dñs talibus
uncłis absolui cupiens prepeditum.
suscitat dicendo. Sequere me. hoc eͣ se
quere me. de suꝑnis ad suꝑna tenden¬
tem. ⁊ non aurum de inferis ad inferna
mergentem. Ubi fuĩt thesaurus tinis.
ibi erit ⁊cor tuum. Aurum patriarcha¬
rum stirpem. ꝓgeniem sc̃am. tantam
g̾manitatem. ⁊ singlaritatis coronam
adco coerrumpit. ⁊ tociꝰ reddidit pieta¬
tis extorrem. ut ⁊ ioseph egyptiis. fra¬
trem barbaris. innocentem noxus. in¬
genuitatem traderet seruituti. Sic
cecauit mentes. sic corda depressit. sic
qd̃ in eis fuerat humani sensus in fe¬
rinam rabiem commutait. ut ñ of¬
fensam cł̃i. ñ scĩ patͥs dolorem. ñ ꝓprii
sanguinis sensum meminisse ꝑmise¬
rit Intuere quid auro grauins.quod
ram. aurum nidaicum ppłm sic suo

Expanded text:
quietem, adimit innocentiam, docet quietem, adimit innocentiam, docet furtum, suadet fraudes, imperat latrcommutatio sane una, si homo prudens illo, ut stultus, in Tartarum. Mittat pmittit. Merito Matthaeum Dominus talibus vinculis absolvi cupiens praepeditum suscitat, dicendo: Sequere me. Hoc est me sequere de supernis ad superna tendentem, et non aurum de inferis ad inferna mergentem. Ubi fuerit thesaurus tuus, illic et cor tuum erit . Aurum patriarcharum stirpem, progeniem sanctam, tantam germanitatis singularem coronam adeo corrupit, et totius reddidit pietatis extorrem, ut Joseph Aegyptiis, fratrem barbaris, innocentem noxiis, ingenuitatem traderent servituti . Sic siccavit mentes, sic corda depressit, sic quod in eis fuerat humani sensus, ferinam in rabiem commutavit, ut non offensam Dei, non sancti patris dolorem, non proprii sanguinis sensum meminisse permiserit. Intuere quid auro gravius, quod ram. Aurum Judaicum populum sic suo
Abbreviated transcription (Latin):
publicanum dñs ad apłatꝰ
fastigium euocat ⁊ extollit
dat manum lapsis. spem re-
pondere cupiditatis oppressa ⁊ ipsato¬
tꝰ concupiscentia fraudis incuruus.
Aurum natura graue. s grauior fit aua¬
ritia nimis. hinc ẽ qd̃ plꝰ habenten
deprimit qmͣ ferentem. ⁊ uehementiꝰ
ad grauat corda qmͣ corpora. Nascitur
in terra ꝓfunda. sectatur ipsa monti
anfractib. ⁊ dum semꝑ suam reperit
naturam. cȩlestes animos ad inferna
deponit. Obscurat semꝑ sensꝰ altamẽ¬
tium. semꝑ in terrena dem̾git. Aurũ
erogare bonum ẽ. reponere malum.
contempnere ualidum. fugere ꝑsecu¬
rum. Qd̃ sic̃ uincere uirtutis ẽ. ita fe¬
licitatis ẽ. euasisse. Auri furor arden¬
tius humano feruet in pectore. qm
caminꝰ totis ignescit incendiis. ⁊ acriꝰ
homines dusoluit in terra. qm̃ sol¬
quam soluitur a calore flammaruni:
Ctudeitatis dñs. seuus hostis amandole¬
dit. nudat ditando. ipsum etiam cap¬
tiuat aspectum. Fidem frangit. uiolat.

Expanded text:
publicanum Dominus ad apostolatus fastigium evocat et extollit, dat manum lapsis, spem restpondere cupiditatis oppressus, et ipsa totus conscientia fraudis incurvus. Aurum natura grave, gravius fit avaritia nimis. Hinc est quod plus habentem deprimit quam ferentem, et vehementius aggravat corda quam corpora. Nascitur in terra profunda, sectatur ipsa montiuanfractibus, et dum suam semper repetit ad naturam coelestes animos ad inferna deponit: obscurat sensus semper, alta mentium semper in terrena demergit. Aurum erogare bonum, reponere malum, contemnere validum, fugere persecurum: quod sicut vincere virtutis est, ita felicitatis est evasisse. Auri furor ardentius humano fervet in pectore quam caminus totus ignescit incendiis, et acrius homines dissolvit in terra quam solvitur in calore flammarum. Crudelitatis dominus, saevus hostis, amando laedit, nudat ditando, ipsum etiam captivat aspectum, fidem frangit, violat
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ qd̃ ad peccatores uenit. peccata de¬
lere uoluit. ñ peccatorib uoluit
cominanere. Qd̃ ẽ. dare uitam mortuo.
hoc largitatem tribuere ẽ auaro. Itaq
theus mox factus ẽ. intͣra pauꝑ. ut di-¬
ues hab̾etur in cęlo. De eodem scds.

Expanded text:
d ad peccatores venit, peccata delere voluit, non peccatoribus voluit commanere. Quod est dare vitam mortuo, hoc largitatem tribuere est avaro. Itaqutthaeus mox factus est terrae pauper, ut dives haberetur in coelo. SERMO XXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
remaneret. U idit hominẽ. Hondicit
uidit. matħm. qr in matheo hominẽ
lib̾arat. hocẽ. homines quorum pecu¬
niam possidebat. Seruire dõ nequenͣt
petunie seruientes. Non potestis inqͥt
dõ seruire ⁊ mammone. Neni sequere
me. Nondic̃ afferad me: qr matħm
ñ mathei sacculos requirebat. Seq̃re
me. hoc ẽ. depone pondã. disrumpe
uincła. solue laqueos. Me sequẽ: q̃ re
te. Perde usuram. ut te ualeas inuem¬
re.S iam phariseis quid respondit
theum uenerat. xp̃c ut auariciȩ cura¬
ret uuln̾a ut sanies sanaret᷑ usurȩ.
Euntes inquit discite. qͥd ẽ. miscdiam
uolo ⁊ ñ sacͥficium. Miscd̃iam uoluit.
ut matħs qd̾ tulerat ꝑmiseriã. in mi¬
scdiam prorogaret. ⁊ inde redimeret
penam. undẽ comparau̾at culpã. Non
ueni uocare iustos. s peccͣores. Sic di¬
cens ñ reppulit iustos. s iniustos qͥ¬

Expanded text:
t hominem. Non dixit, vidit Matthaeum, quia in Matthaeo hominem liberarat; hoc est, homines quos pecunia possidebat servire Deo nequeunt, pecuniae servientes. Non potestis, inquit, Deo servire et mammonae . Veni, sequere me. Non dixit, Affer ad me, quia Matthaeum, non Matthaei sacculos requirebat. Veni, sequere me. Hoc est, depone pondera, disrumpe vincula, solve laqueos. Me sequere. Quaere te, perde usuram, ut te valeas invenire. Sed jam Pharisaeis quid responderithaeum venerat Christus, ut avaritiae curaret vulnera, ut saniem sanaret usurae. Euntes, inquit, discite, quid est Misericordiam volo, et non sacrificium. Misericordiam voluit, ut Matthaeus, quod tulerat per miseriam, in misericordias prorogaret; et inde redimeret poenam, unde comparaverat culpam. Non veni vocare justos, sed peccatores. Sic dicens, non rep
Abbreviated transcription (Latin):
tium aut reqͥrit aut respit̃ uoluntates.
tum semꝑ contraria desidat aut reqͥrit
infirmꝰ. hinc ẽ. qd̃ nunc ferrum. nc̃ ignẽ
nunc amara pocła ingĩt ⁊ apponit mui¬
tis. ut curam sani sentiant. qmͣ sentire ñ
potant egrotantes. Isic inuirias despicit.
maledicta contempnit ut morbo sauens¬

Expanded text:
ntium aut quaerit aut respicit voluntates, ntium aut quaerit aut respicit voluntates, cum semper contraria desideret et requirat aegrotus? Hinc est quod nunc ferrum, nunc ignem, nunc amara pocula ingerit et apponit invitis, ut curam sani sentiant, quam sentire non poterant aegrotantes. Et si homo injurias despicit, maledicta contemnit, ut sau
Abbreviated transcription (Latin):
uicłam. ⁊ transfretauit ⁊ uenit incuita¬
tem suam. Creator rerum. orb̾ dñs. pꝰ eaqͣm
se ꝓpt̃ nos nrã angustauit in carne. cep̃
om̃ĩum parens. ut iuitaret amor. adtͣ¬
heret caritas. uinciret affectio. suaderet
humanitas. qͦs fugarat dnãtio. metus
disꝑserat. fecat uis potestatis extorres.
fidem illoꝵ dix̃ ꝑalitico. Confide fili:
dimittunt᷑ tͥ pecc̃a tua. Audit ueniam
⁊ tacet paraliticꝰ. nec ullam respondet
gr̃am. qr plꝰ corꝑis qmͣ animȩ tendebat
ad curam. ⁊ temꝑales erumpnas. resolu¬
ti corꝑis sic deflebat. ut et̾̃nas penas re¬
solutioris animȩ non defleret. gratiorẽ
uitam sͥ presentẽ iudicans qmͣ fut᷑am.
am respic̃ sic iacentis. ut ficł̃i alienȩ suf¬
fragio ꝑalitici aiã ante curaret᷑ qmͣco
re insipientium uoluntates. ñ exspec
tare ignorantium fidẽ ñ infirmi stul¬
ta desicdia ꝑscrutari. s ad altiꝰ sidem sub¬
uenire. Ireuera fr̃s. quando medicꝰ langͣa¬

Expanded text:
viculam et transfretavit, et venit in civitatem suam. Creator rerum, orbis Dominus, posteaquam se propter nos nostra angustiavit in carne, coepit omnium ipse parens, ut invitaret amor, attraheret charitas, vinceret affectio, suaderet humanitas, quos fugarat dominatio, metus disperserat, fecerat vis potestatis extorres. fidem illorum, dixit paralytico: Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua. Audit veniam, et tacet paralyticus, nec ullam respondet gratiam, quia plus corporis quam animae tendebat ad curam: et temporales poenas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutionis animae non defleret: gratiorem sibi praesentem vitam judicans, non futuram. am respicit sic jacentis, ut fidei alienae suffragio paralytici anima ante curaretur quam re insipientium voluntates, tare ignorantium fidem, non infirmi stulta desideria perscrutari, sed alterius fidei subvenire. Et revera, fratres, quando medicus langue
Abbreviated transcription (Latin):
te intromittat expulsum. etulem reuo¬
cet. reducat ⁊ reportet.abiectum. Abiit
In patͥam suam. Si natꝰ. qͦmͦ ñ homo: Si
hõ. qͦmͦ ñ cuius: Si ciuis eẽ illi patͥam
qͥs miret᷑. S hic humanitatis modꝰ. sed
ñ diuinitatis ordoẽ. qm fatetur. Qaqͥẽ¬
rat pietate saluaret. ⁊compatiendo re-¬
ciꝑet. qͦs extorres arguendo fec̾at ⁊iubẽ¬
do. Q cquid enim ꝑ hominẽ susceptum
legimꝰ egisse aut ꝑtulisse xpm̃. ñ addi¬
uinitatis audiamꝰ iniuriam. s ꝓfecis¬
se hominis ad głam. Et sequebant᷑ enͣ
inqͥt discipłi eiꝰ. Merito discipłi xp̃m
redeuntẽ secunt᷑ suã ad patriam.
qͦs iam in suꝑno ordine descͥptos cȩles¬
tis patriȩ ciues ⁊ municipes electio tan¬
ta. tantȩ grẽ ꝑfecerat plenitudo. dicen¬

Expanded text:
te intromittat expulsum, exsulem revocet, reducat, et reportet ejectum. Abiit in patriam suam. Si natus, quomodo non homo? si homo, quomodo non civis? si civis, esse illi patriam quis miretur? Sed hic humanitatis modus, non divinitatis ordo est, quem fatetur: qrat, pietate salvaret; et compatiendo reciperet, quos extorres arguendo fecerat et jubendo. Quidquid enim per hominem susceptum legimus egisse, aut pertulisse Christum, non ad divinitatis audiamus injuriam, sed profecisse hominis ad gloriam. Et sequebantur, inquit, illum discipuli ejus. Merito discipuli Christum redeuntem suam sequuntur ad patriam, quos jam in superni ordinis albo descriptos coelestis patriae cives, et municipes electio tanta, tantae gratiae perfecerat plenitudo, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
sic nubes cȩlum. nox diem. solem caligo.
qͦmꝰ mentẽ cecat ⁊ tenebrat inuidiȩ liuor
uirtutes stupet. attollit oꝑa. dicta susci¬
pit. ⁊ tñ ne in ipso uideat᷑ diuinitas. dĩ¬
tas sentiatur. carnalium parentũ noĩa
commouet ⁊ diuulgat. uenit inqͥt iħs.
in pat̾am suam ⁊indomum suã. Sic con¬
ditor rerũ. celoꝵ dñs. ods omium patͥam
locumq sortitur. qͣndo se claudit utero.
dat in ulnas se. ut ⁊ angustias tollat
humanas. humanis se dedit angustiis
Homo ad te ds se ꝑista deponit. te ꝑ ista
seqͥt᷑. ꝑ istas te ꝑquirit angustias. ut qͣm
formauit oꝑe. reformet exemplo. qͦm m¬
dicio reppulit. reducat affectu. ⁊ in seser¬
uet. quem p̃t̾ se conspic̃ deꝑisse. Uenit
inqͥt in pat̾am suam iħs: ⁊ docebat insy¬

Expanded text:
sic nubes coelum, nox diem, solem caligo, quomodo mentem caecat, et tenebrat invidia. Livor virtutes stupet, attollit opera, dicta suscipit, et tamen ne in ipso videatur divinitas, deitas sentiatur, carnalium parentum nomina commonet et divulgat. Venit, inquit, Jesus in patriam suam. Nemo miretur, si conditor rerum, coelorum Dominus, Deus omnium, patriam locumque sortitur, quando se claudit utero, dat in ulnas; et ut angustias tollat humanas, humanis se dedit at que aptavit angustiis. Homo, ad te Deus se per ista deponit, te per ista sequitur, per istas te perquirit angustias; ut quem formavit opere, reformet exemplo; quem judicio repulit, reducat affectu, et in se servet quem praeter se conspicit deperiisse. Venit, inquit, Jesus in patriam suam, et docebat
Abbreviated transcription (Latin):
synagogis enum. Sẏnagoge ñ pot̾unt
bat. in qͥbꝰ conueniebat inuidiȩ ppłs
ñ amoris. in qͥbꝰ confidebat concilium
malignantium. ñ bonȩ consiliũ discipli¬
nȩ. Docebat in sinagogis eorum. ita ut
mirarent̃. Mirabant᷑ indignatione ñ gr̃ã.
stupolant liuore non laude. furebant
qri qđ sapere ñ poterant. suꝑba subsel¬
lia. stans humilitas ꝑdocebat. Ita ut
muarent᷑ ⁊ dicẽrit. Uñ huic sapientia hȩc:
ignorat. Sic dic̃ qui xpm̃ nescit cdĩ eẽ. sa¬
pientiam. dĩ eẽ. uirtutem. Unde sit. sa¬
pientia salomonis ꝓbat. Qͥ cum regni
apicem paruulꝰ suscepiss. ut creditũs
ppłm regẽt uirtute ñ fastu. sapientia. ñ
tumore. corde ñ u̾tice. ado sapĩam uoluit.
poposcit. accepit. Unde huic sapientia
hec ⁊uirtꝰ. Uirtus quȩ dat ocłos qͦs na¬
tura ñ dedit. quȩ auditum reddit de-¬
bilitate conclusum. quȩ in mutis soluit
sin uincła sermonis. quȩ claudos redu¬
cit ad cursum. quȩ ammas apd̃ inferos

Expanded text:
n poterant bant; in quibus conveniebat invidiae populus, non amoris; in quibus considebat consilium malignantium, non bonae consilium disciplinae. Docebat in synagogis eorum, ita ut mirarentur. Mirabantur indignatione, non gratia; stupebant livore, non laude; furebant, quia quod sapere non poterant superba subsellia, stans humilitas producebat, ita ut mirarentur, et dicerent: Unde huic haec sapientia? ignorat; sic dicit qui Christum nescit esse Dei sapientiam, Dei esse virtutem. Unde sit sapientia, Salomon probat, qui cum regni apicem parvulus suscepisset, ut creditum sibi populum regeret virtute, non fastu; sapientia, non tumore; corde, non vertice; a Deo sapientiam voluit, poposcit, accepit. Unde huic haec sapientia et virtus? Virtutem quae dat oculos quos natura non dedit, quae auditum reddit debilitate conclusum, quae in mutis sui solvit vincula sermonis, quae claudos reducit ad cursum, quae animas apud inferos
Abbreviated transcription (Latin):
de medio iustorum. Qͣ consummationem.
scłi credit. qͥ de scui minoratione cansatur:
Qͥ confidit mansura succedere. habere qͦ eque
transitura: fr̃s. mundꝰ de fme pͥncipiũ
sumit. fine innouat᷑ ñ defic̾ creat᷑a. Scl̃m
deficit non creatori s crimini. neq iustis
s peccatorib finiunt᷑ elementa. In consũ
ducias iusti date. Breuis ista mensura
longa seꝑatione pensabit᷑. Seꝑabunt
malos de medio iustorum. o mittet eos
in caminum ignis. Ecce qͥ eiciunt inci¬
nos. qͥ expellunt hospites. qͣlems eligt̃
mansionẽ. Ecce qͥ sͥ hic delicias pauꝑis
fame penis p̃parant alienis. ibi ignem
sͥ qnͣtum de exigna uoluptate succen¬
dunt. Ibi erit fletus ⁊ stͥdor dentium.
Qͣm male st̾clet ibi. qͥ hic male ridet. ⁊
malis pauꝑum gandet. de bonis pau¬
ꝑum tunc lugebit. qr potuit cum pau¬
ꝑe gaudẽ. s noluit. Uos autẽ fideles
gaudete in dnd sempen.

Expanded text:
matione saeculi: qui consummationem saeculi credit, qui de saeculi minoratione causatur, qui confidit mansura succedere, habere quid quaerit transitura? Fratres, mundus de fine principium sumit; fine innovatur, non deficit creatura; saeculum deficit non Creatori, sed crimini; neque justis, sed peccatoribus finiuntur elementa. In consummnducias justi date, brevis ista mixtura longa separatione pensabitur. Separabunt malos de medio justorum, et mittent eos in caminum ignis. Ecce qui ejiciunt vicinos, qui expellunt hospites, qualem sibi eligunt mansionem; ecce qui sibi hic delicias pauperis fame poenis praeparant alienis, ibi ignem sibi quantum de exigua voluptate succendunt. Ibi erit fletus et stridor dentium. Quam male stridet ibi, qui hic male ridet; et perum gaudet, de bonis pauperum tunc lugebit, quia potuit cum paupere gaudere, sed noluit: vos autem fideles gaudete in Domino semper.
Abbreviated transcription (Latin):
articło non discipło tradet᷑. non cõmen¬
daret᷑ extraneo. Inuidia de cȩlo eiecit an¬
głm. de paradyso exelusit hominem. ipsa
pͥmum contaminauit tr̃as g̾mano sangͥ¬
ne. ipsa g̾manos compulit uenundare g̃¬
manum. Ipsa moysen fugauit. aaron in
frĩs excitauit iniurias. mariam macła¬
uit liuore g̾mani. Ac ne multis. qđ pauet
mens. qđ insus tremit. qd auditꝰ ñ cap̃.
ipsum xp̃i tetendit ⁊ ꝑuenit ad sangͥ.¬
nem. Inuidia maus om̃ib peior. Qͦs
ceꝑit. liberari nequeunt. qͦs uuln̾auit
ad curam ᷝ ͦ redeunt. ñ ueniunt ad sa¬
lutem. Inuidia ddelictor uenenũ. cͥminũ
uirꝰ. peccõrum mat̃. origo uitiorum. hac̃
qͥ non uid̾it. bona uidet. hanc qͥ nescierit.
mala nescit. hanc qui fug̾it. uiuit. Inui¬
diai uitare fuga potest. ñ potest suꝑare
conflictus. S iam qͥd dñs respondit audi

Expanded text:
iscipulo traderetur, non commendaretur extraneo. Invidia de coelo abjecit angelum , de paradiso exclusit hominem . Ipsa primum contaminavit terras germano sanguine . Ipsa germanos compulit venumdare germanum . Ipsa Moysen fugavit , Aaron in fratris excitavit injuriam, Mariam maculavit livore germani ; ac ne multis, quod pavet mens, quod visus tremit, quod auditus non capit, ipsum Christi attendit et pervenit ad sanguinem. Invidia omnibus malis pejor: quos ceperit, liberari nequeunt; quos vulneraverit, ad curam non veniunt, non redeunt ad salutem. Invidia delictorum venenum, criminum virus, peccatorum mater, origo vitiorum: hanc qui non viderit, bona videt; hanc qui nescierit, mala nescit; hanc qui fugerit, vivit. Invidia vitari fuga potest, non potest superari conflictu. Sed jam quid Dominus responderit, audi
Abbreviated transcription (Latin):
monitis. aircuntincta uirtutum donis.
grã dilatata. enuangłico sinu cong̾gan¬
tia sine fine capturam. hoc tempꝰ mͦ hoc
t. ⁊ ducunt confusas toto orbe credifas
sme discretione ꝑsonas. S qi scłi uicmnꝰ
ẽ. finis ⁊ ad iudicii litus capturȩ nr̃e reti¬
fundo scłi discursu. feriato ac lib̾o uaga¬
bant᷑. siccitate littoris hoc ẽ. finis ꝓpinqͥ¬
tate t̾bati. tota se rerum dispensatione
collidunt. uidentes impias gs̃ tumphis
succedentib ampliari. angustiari toto or
successib. pios malorum continuata
successione calcari. subdi dnõs seruituti.
tͥbare ñ possunt. qr sumunt uires de si¬
militudine. fortitudinem de figa. Fiec¬
ti de ꝓfundo pisces. parum qͥdem in lito-¬
re sui confusione uoluunt᷑. s cita discre¬
tio dum malos abicit eligit bonos. bo¬
tura confusio. Ista cdiscretio suꝑna quȩ
dat malos penis. bonos rapit ad hono¬
rem. impios deducit ad tartarum. pios tͣns¬

Expanded text:
monitis circumcincta, virtutum donis et monitis circumcincta, virtutum donis et gratia dilatata, evangelico sinu congregantia sine fine capturam. Hoc tempus modo, et ducunt confusas toto orbe capturas sine discretione personas. Sed quia saeculi vicinus est finis, et ad judicii littus capturae nostrae retirofundo saeculi discursu feriato ac libero vagabuntur, siccitate littoris, hoc est, finis propinquitate turbati, tota se rerum dispensatione collidunt: videntes impias gentes triumphis succedentibus ampliari, angustiari captivossuccessibus, pios malorum continuata successione calcari, subdi dominos servitutiturbare non possunt, quia sumunt vires de similitudine, fortitudinem de figura. Ejecti de profundo pisces parum quidem in littore sui confusione volvuntur, sed citata discretio dum malos abjicit, eligit bonos; fatura confusio. Ista discretio superna, quae dat malos poenis, bonos rapit ad honorem, impios deducit ad tartarum, pios trans
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinȩ. Iste gͦ negotiator has cordis
⁊ corꝑis margaritas ꝓponit. ñ huma¬
sens cõmodum s futurũ m̃cat᷑. ñ ad t̾re¬
nam głam s celestem. qͣtinꝰ celoꝵ regnũ
possit unitutum p̃mio comparare. &
mnum̾is bonis unam redim̾e uitȩ¬
ꝑpetuȩ margaritam. ddiecit autem si¬
militudinem d̃ns dicens. Simile ẽ. reg¬
do hȩc ꝓdit. cur in apłatum piscatores
pꝰ arte piscatoris monstrat᷑. Pisces cong̾¬
gat captura confusos. s in uasa discre¬
tio dat electos. Sic uocatio xͥana bonoᷤ
num cȩloꝵ sagenȩ misse in mare.:⁊ex
tum u̾tice. undosum sectis. in scitia
seuum ꝓcellis. peccatis naufragum.
impietate dem̾sum. misit piscatores suoᷤ
xpc̃. hoc ẽ. petrum. andream. iacobum io¬
bannem: ꝓbatos arte cum dic̃. Uenite pꝰ
me.⁊ faciam uos fieri piscatores hominũ.
Misit gͦ piscatores suos retia portantes. pre¬
ceptis legalib ⁊ euuanglicis innodata

Expanded text:
disciplinae. Iste ergo negotiator has cordis disciplinae. Iste ergo negotiator has cordis et corporis margaritas proponit, non humasens commodum, sed ut futurum mercetur; non ad terrenam gloriam, sed coelestem: quatenus coelorum regnum possit virtutum praemio comparare, et innumeris bonis unam redimere perpetuae vitae margaritam. Adjecit autem similitudinem Dominus dicens: Iterdo haec prodit cur in apostolatum piscatores ii typus arte piscatoria monstraretur. Pisces congregat captura confusos, sed in vasa discretio dat electos: sic vocatio Christiana jnum coelorum sagenae missae in mare. tum vertice, undosum sectis, inscitia aevum perfidia, peccatis naufragum, impietate demersum, misit piscatores suos Christus, hoc est, Petrum, Andream, Jacobum, Joannem, probatos arte, cum dicit: Venite post me, faciam vos fieri piscatores hominum . Misit ergo piscatores suos retia portantes praeceptis legalibus, et evangelicis innodata,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃s d̾s nrͣ. qđ celum. terrã. mare.
⁊ in eis magnas multas ⁊ uarias
condidat creaturas. mitandȩ po¬
tentiȩ suȩ documenta monstraiit. Qd̃ uͦ
humana suscipit. agit hominem intͣtẽ¬
pora. transit etates. docet u̾bo. uirtute
curat. similitudines loqͥt᷑. ꝓponit exem¬
pla. affectꝰ nr̃ĩ in se pondꝰ aꝑit. messe
sͥ dilectionis humanȩ pandit meffabi-¬
lem haritatem. hincẽ. qd̃ cȩlestia terre¬
nis commendat exemplis. de p̃sentib
saꝑe dat futã. inuisibilia uisibilib in¬
simulat argum̃tis. Probant hoc simili¬
tudines. qͣs nob̃ hodie sermo euuangłi¬
cꝰ clamat auditus. Simile ẽ regnũ cȩ¬
lorum homini negotiatori querenti
bonas margaritãs. Inuenta autem
una p̃ciosa margarita. abnĩt ⁊uendi¬
dit omĩa que habuit ⁊emiit eam. Ne
ñ irritamenta uitiorum. gͣuitatẽ mo¬
rum. ñ lapidum ponda p̃ferentẽ. ones¬
tatis ñ luxꝰ monilia portantẽ. gestan¬
tem ñ uoluptatis pompã. s insignia

Expanded text:
s noster, quod coelum, terram, mare, et in eis magnas, multas, varias condiderit creaturas, miranda potentiae suae documenta monstravit: quod vero humana suscipit, agit hominem, intrat tempora, transit aetates, docet verbo, virtute curat, similitudines loquitur, proponit exempla, affectus nostri in se pondus aperit, inesse sibi dilectionis humanae pandit ineffabilem charitatem. Hinc est quod coelestia terrenis commendat exemplis, de praesentibus sapere dat futura, invisibilia visibilibus insimulat argumentis; probant hoc similitudines quas nobis hodie evangelicus clamat auditus: Simile est regnum coelorum homini negotiatori quaerenti bonas margaritas: inventa autem una pretiosa margarita, abiit, et vendit omnia quae habuit, et emit eam . Nenon irritamenta vitiorum; gravitatem morum, non lapidum pondera perferentem; honestatis, non luxus monilia portantem, gestantem non voluptatis pompam, sed insignia
Abbreviated transcription (Latin):
głista sustinuisse aut egisse com¬
memorat. totiens carnalium sensa
tota uelut fluctuum cõmotione contͥbat.
In beciuȩ namq mentes nesciunt dm̃ci
corꝑis audire. discerne̾ ⁊ dispensare my¬
stia. sic̃ hodierna lectione ꝓbat᷑ q̃ dicit.
Egressus inde iħs. abut inpat̾am suam.
Eg̃dit᷑. unde. qͦ ingredit᷑ qui nullo conti¬
net᷑. nullo concludit᷑ loco.: Ad qmͣ patͥã
uadit orbem qͥ fecit. & possidet uinũ¬
ẽ. tr̃a. orbem terrarum ⁊ plenitudinẽ

Expanded text:
vangelista sustinuisse aut egisse commemorat, toties carnalium sensus tota velut fluctuum commotione conturbat. Imbecilles namque mentes nesciunt Dominici corporis audire, discernere et dispensare mysteria, sicut hodierna lectio monstrat, quae dicit: Egressus inde Jesus, abiit in patriam suam . Egreditur unde, quo ingreditur, qui nullo continetur, nullo concluditur loco? Ad quam patriam vadit, orbem qui fecit et possidet univerest terra: orbem terrarum, et pl
Abbreviated transcription (Latin):
suos posse morsus ẽ. ad odiumẽ. int̾ ci-¬
ues eminere. ꝓximos ꝓximorum urit
gła. ꝓpinqui ꝑquinquo si honorem de¬
beant. computant seruitutẽ. Et ñ fecit
inqͥt uirtutes multas. ꝓptͣ incredulita¬
tem illorum. Nonfit ibi uirtꝰ. ubi incre¬
dulltas ñ meret᷑. Et si m̃cedẽ cum sanat

Expanded text:
suos posse morsus est, adustio est; inter cives eminere proximos, proximorum urit gloriam: propinqui propinquo si honorem debeant, computant servitutem. Et non fecit, inquit, ibi virtutes multas propter incredulitatem illorum. Non fit ibi virtus, ubi incredulitas non meretur. Etsi mercedem cum sanat
Abbreviated transcription (Latin):
mas. occultas patͥs. patͥs nom̃ ñ dicis cũ¬
patrem dicas. fabrum dicis. opꝰ ñ dicis.
udee. decipiunt te ista. ñ decipiunt.
apud uos sunt. pater ubi ẽ. Uobiscum
declinat ingͣtos. sͥ non sinit crudeles ⁊
ostentas sorores. ut numeroso partu scẽ¬
tas. ⁊ sentiat᷑ de filio totum qd̾ humanũ
cupat. ⁊ diuina lex ⁊ humana cognatio.

Expanded text:
mas, occultas Patris; patrem dicis, nommas, occultas Patris; patrem dicis, nomen non dicis; fabrum dicis, opus non dicis. Judaee, decipiunt te ista, non decipiunt apud vos sunt, pater ubi est? vobiscum declinat ingratos, sibi non sinit crudeles et ostentas sorores, ut numeroso partu saitas, et sentiatur de filio totum quod humanumncupat et divina lex et humana cognatio.
Abbreviated transcription (Latin):
men xpĩ. ne tempꝰ euuangłii ꝑuiderent
dicendo. Ionne hic ẽ. fabͥ filius. Dicebãt
hic ẽ. fabͥ filius. s cuius fab̾ filiꝰ ñ dice¬
bant. Dicebant fabͥ filius. ut arte uili
ars lateret auctoris. ⁊ d̃itatis nom̃. fabri¬
le nomen abscondet. Xpc̃ erat fab̾ filiꝰ
s illiꝰ qͥ mundi fabͥcam fecit. malleo
s p̃cepto. qͥ elementoꝵ menbͣ ñ ingenio
s ingenio compegit. qͥ massam scł̃i auc¬
toritate ñ carbone conflanit. qͥ solem
ñ terreno igne s suꝑno calore succendit.
qͥ lunam tenebras. noctẽ. formauit ⁊ tẽ¬
pora. qui stellas uariata luce distirocit.
qͥ cuncta fecit ex nichilo. ⁊ fecit homot
ut opificem oꝑis estimatione pensares.
s tu iudee huius fabͥ filium notas. cui
ꝓ tantis beneficus repensare uicem
debes in filio. h inc ẽ. qđ non accipis
futura. qr de presentib existis ingͣtus.
Nonne hic ẽ. fabͥ filius: Nonne mat̾ eiꝰ
dr̃ maria. It̾um iudee matͥs nom̃ cla¬

Expanded text:
nt dicendo: Nonne hic est fabri filius? Dicebant, Hic est fabri filius; sed cujus fabri filius non dicebant; dicebant fabri filius, ut arte vili ars lateret auctoris, et deitatis nomen fabrile nomen absconderet. Christus erat fabri filius, sed illius qui mundi fabricam fecit non malleo, sed praecepto; qui elementorum membra non ingenio, sed jussione compegit; qui massam saeculi auctoritate, non carbone conflavit; qui solem non terreno igne, sed superno calore succendit; qui lunam, tenebras, noctem formavit, et tempora, qui stellas variata luce distinxit; qui cuncta fecit ex nihilo, et fecit, o homo, tibi, ut opificem operis aestimatione pensares. Sed tu, Judaee, hujus fabri filium notas, cui pro tantis beneficiis repensare vicem deberes in filium: hinc est, quod non accipis futura, quia de praesentibus existis ingratus. Nonne hic est fabri filius? Nonne mater ejus dicitur Maria? Iterum, Judaee, matris nomen cla
Abbreviated transcription (Latin):
michi manducare. nudus fui: et
ñ uestistis mẽ. Uenerunt ⁊ publi¬
cani dicences. Quid faciemꝰ et nos:¬
tutum ẽ. uobis faciatis. ꝓdidit. que
res reum faciat publicanũ. Ne am¬
plius pietatis. Qui plus petit: frau¬
dis est exactor. si tributi. Cogitet ꝗͣ
dõ reus ẽ. qui defessum ac dep̾ssũ
publicat mag̃ ac mag̾. sua fraude
depͥmit et fatigat. et ad debita uix
sufficienti. suꝑ inponit et auget de¬
bita: uenerunt ⁊ militẽ dicentes.
tiatis. neq calũpniemini. concenti
estote stipendiis ur̃is u̾us miles ẽ
qui ñ concutit. s defendit. qui ca
cuit. ut ñ turbaret humana: insti¬
tuit rem publicã. ñ dimouit. ꝓba¬
uit a deo ordinata e̾ẽ. que docuit.
posse fac̾e et seruare iusticiam:

Expanded text:
mihi manducare, nudus fui, et mihi manducare, nudus fui, et non vestistis me . Venerunt et Publicani dicentes: Quid faciemustutum est vobis petatis. Prodidit quae res reum faciat publicanum, ne amplius petatis. Qui plus petit, fraudis exactor est, non tributi: cogitent quam Deo reus est, qui defessum et depressum publicat; magis ac magis sua fraude deprimit et fatigat, et ad debita vix sufficienti superimponit, et auget indebita. Venerunt et milites, dicentes. tiatis, neque calumniemini, contenti estote stipendiis vestris. Verus miles est, qui non concutit, sed defendit; qui calcuit, ut non turbaret humana: instituit rempublicam, non dimovit; probavit a Deo ordinata esse quae docuit, posse facere et servare justitiam
Abbreviated transcription (Latin):
quot auditores hodie uideo con¬
temptores. ille tot faciat contuma¬
ces. Quid faciam: Timeo dicere. ta¬
cere non possum. Aluid me ꝓhibet
pietas. ad aliud inpellit utilitas.
ego me exllam. Qui habet in qͥt
duas tunicas. det ñ habenti: et qͥ
habet escas: similit̾ faciat. Putaᷤᷤ¬
ne satis petit. qui de duab tuni¬
cis unam petit: Non satis petit.
quia non petit gẽmam s tunicã.
ñ aurum s panem. Et si qui de
duab tunicis ñ deł̾it unã: reꝰ ẽ:
quał est. unã de plurimis qui
negarit: Qui ad hoc uestes suas
carterat: panem claudit. ut pau¬
per fame ꝑeat. frigore consumatͤ.
Iste uestes suas sepelit non repo¬
nit. nec credit diligentie s sepul¬
chris. qui quod negat pauꝑi dat
xp̃m pauꝑis fames. dolor homi¬
nis dĩ ꝓsiluit ad uiscera. captiui
gemitus ad xͥ penetiit int̾na. in¬
opis contẽptus ad creatoris sui re¬
dundauit iniuriam: ꝓfitente ip¬
so cum dicit. Esuriui et ñ dediftis

Expanded text:
quot auditores hodie video conquot auditores hodie video contemptores, ille tot faciat contumaces. Quid faciam? Dicere timeo, tacere non possum: aliud me prohibet pietas, ad aliud impellit utilitas: ego me exuam. Qui habet, inquit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat. Putasne satis petit, qui de duabus tunicis unam petit? Non satis petit, quia non petit gemmam, sed tunicam; non aurum, sed panem. Et si qui de duabus tunicis non dederit unam, reus est; qualis est unam de plurimis qui negarit, qui ad hoc vestes suas carcerat, et panem claudit, ut pauper fame pereat, frigore consumetur? Ille vestes sepelit, non reponit; non credit diligentiae, sed sepulcris: qui quod negat pauperi, dat pauperis fames; dolor hominis Dei prosilivit ad viscera, captivi gemitus ad Christi penetravit interna, inopis contemptus ad creatoris sui redundavit injuriam, profitente ipso, cum dicit: Esurivi, et non dedistis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓgenies de morte patris concipit᷑
um: cuiꝰ uita ẽ mors parentis uiꝑa¬
receptum caput coniugis resertur
abscidere. ut ꝑ cruenta oscula ñ¬
affectum concipiat illa s crimen
ac sic carnisices sceleriᷤᷤ sui pariat
filios. uindicte ordine ñ nature.
odere. et celestũ conceptꝰ sui domi¬
cilium adhuc in maturis uisceri¬
bus maturo furore constringere:
ut hoc sit illis uiuere. matrem
nies uiꝑarum. Synagogan eiꝰq
fr̃s filios tales fuisse demonstrat.
ad quam.xͨ affectu coniugis con
ueniss. dicente ioħe. Qui habet¬
sponsam sponsus ẽ: int̾ amplexꝰ
et oscula cruenta uide. xp̃i caput
ẽ. expetitum. et ore peticum c̃ dicit᷑.
crucifige. crucifige. Unde pignora
sanguinem concepta. mox ad ma¬
tris armantur int̾itum. ut disrup¬
to synagoge uto. ad uocẽ ioħis cur¬
hominem ñ absoluit morte s colli¬
gat. nec iam spẽ uenie habere ꝑmit¬
tit. quem semel tartari deputarit
genus ⁊ cͥmen. Wideo respond̾unt di

Expanded text:
io de morte patris concipi, mum, cujus vita est mors parentis. Preceptum caput conjugis refertur abscindere, ut per cruenta oscula non fetum concipiat illa, sed crimen; ac si carnifices sceleris sui pariat filios, vindictae ordine, non naturae. scindere, et scelestum conceptus sui domicilium adhuc immaturis visceribus, maturo furore confringere, ut hoc sit illis vivere, matremnies viperarum. Synagogam, fratres, ejusque filios tales fuisse demonstrat, ad quam Christus affectu conjugis cum venisset, dicente Joanne: Qui sponsam habet, sponsus est : inter amplexus et oscula cruenta Judae, Christi caput est expetitum, et ore petitum, cum dicitur: Crucifige, crucifige . Unde pignora sanguine concepta, tanto mox ad matris armantur interitum, ut disrupto synagogae utero, ad vocem Joannis concurhominem non absolvit morte, sed colligat: nec jam veniae spem habere permittit, quam semel tartari deputarit genus, et crimen, et ideo responderun
Abbreviated transcription (Latin):
baptizarentur ab illo. ꝓgenies iu¬
ab ira uentura. Exemplo corripit.
comꝑatione notat. figura ꝓdit
ut iam non morẽ solũ. s ipsam
naturam possit uenonosi germi¬
nis in mutare. ꝓgenies iuꝑarum.
quia quos ds̃ creau̾at homines:¬

Expanded text:
ab illo baptizarentur: Progenies vipab illo baptizarentur: Progenies viprarum. Exemplo corripit, comparatione notat, figura prodit, ut jam non mores solum, sed ipsam naturam possit venenosi germinis immutare. Progenies viperarum. Quia quos Deus creaverat homines