comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bequit᷑. ¶ Egrotanciũ cura. siue post egritu¬
dinẽ reficiendoꝵ. siue aliqua ĩbecillitate.¬
eciã siue febribꝰ laboranciũ. uni alicui de¬
bet ĩiungi: ut ip̃e de cellario petat. quod
deum. qui cirta ĩfirmos maximã¬
studeat: et eo affectu eis deẜuiat. ac si ip̃i
ĩ iudicio Infirmꝰ fui: et uisitastis ine.
Et iteꝵ Qd̃ uni ex mĩmis meis fecistis :
michi fecistis Debent gͦ forciores imbecil¬
litatẽ portare ĩfirmoꝵ : sic eñ diuina
caritas adimpletur. testante aplo̾ qui ait.
Alter alteriꝰ onera portate: et sic adim¬
plebitis legem xp̃ĩ lex ꝓpĩ. est dilectõ Di¬
lectoĩs officiũ est: ĩuicem onera nr̃a portae
Diuersa uo̾ temꝑa. et diuerse ĩfirmita
ĩp̃aciencia sibi ẜuientem cõtriscet Dtude¬
ał aũt deo grãs age ͥ ne ĩfirmitas que
data est ei ad pͣgacionẽ aĩe. u̾tatur ĩ aug¬
bus p̃ponũtur: sine mmure seruiant
et ea caritate fr̃ĩbꝰ suis deẜuiant᷑

Expanded text:
bet Egrotancium cura sive post egritudinem reficiendorum sive aliqua inbecillitate sive febribus laborancium uni alicui debet iniungi ut ipse de ceDeum qui circa infirmos curam mastudeat, et eo studio et affectu eis deserviat, ac si ipsi in judicio. Infirmus fui, et visitastis me . Et iterum: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Debent ergo fortiores imbecillitatem portare infirmorum. Sic enim divina charitas adimpletur teste Apostolo qui ait: Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi . Lex Christi est dilectio. Dilectionis officium est invicem onera nostra portare. Diversa vero tempora et diversae infirmitatimpatientia sibi servientem contristet. Studeat autem Deo gratias agere, ne infirmitas quae data est ei ad purgationem animae, vertatur ad augbus praeponuntur, sine murmure serviant et ea charitate fratribus suis deserviant,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ex ore loqueniũ ꝯgnostit᷑ ueritas uł
falsitus: s a fructibꝰ eoꝵ ꝯgnoscetis eos. ait
dñs siõ sũt fallaces. nõ sũt duplices : nõ
sũt ex illis qui ĩ corde ⁊ corde locuti st̃ falsa.
Fammili dei quales sũt inore : tales sũt in
corde Bona uita : fidem dat u̾bis snala uita:
ipam ueritatẽ facit ẽe ambiguã Bine
dubitacõe gͦ credant᷑: qui sine dubitatõne

Expanded text:
 ex ore loquentium cognoscitur veritas aut falsitas, sed a fructibus eorum cognoscetis eos, dicit Dominus. Non sunt fallaces, non sunt duplices; non sunt ex illis, qui in corde, et ore locuti sunt falsa. Famuli Dei quales sunt in corde, tales sunt in ore. Bona vita fidem dat verbis. Mala vita etiam ipsam veritatem facit esse ambiguam. Sine dubitatione ergo credantur qui sine dubit
Abbreviated transcription (Latin):
ocułis meis Nõ enĩ ait sc̃ptura. btĩ mũ¬
do corꝑe: ẜ btĩ mũdo corde.qm̃ ip̃i deũ
uidebunt Et ne quis putaret curã carnĩs¬
esse similit̾ resecandã: adiũgit. ¶Lauachr
eciã corꝑi cũ inf̾mitatis int̃itas cogit:
mĩme deneget᷑ siat sine mmure de ꝯsilio
medicine: ita ut eciã si nolit. iubente p̃¬
posito. scia t qd sc̃iendũ est pro salute Si
cuĩt uelit et forte nõ expedit : sue cupidi¬

Expanded text:
oculis meis . Non enim ait: Beati mundo corpore, sed: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Et ne quis putaret curam carnis similiter esse resecandam, adjungit: Lavacrum etiam corporis cum infirmitatis necessitas cogit minime denegetur set fiat sine murmure de consilio medi a etiam ut si nolit iubente preposito faciat quod faciendum est pro salute Si autem velit et fors ipse expedit sue cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
na sufficit nobis: ꝓpter alios fama nr̃a nõ
pollui. s pollere deb ĩ nobis Qui fidens
consciẽ sue. negligit famã suã : crudelis ẽ.
MRaxĩe in locõ isto positus: de quo dicit apłs¬
scribens ad disapłm Circa om̃s: bonoꝵ oꝑm¬
Spectaculũ facti sumꝰ mũdo: et angelis ⁊ ho¬
mĩbꝰ Qui nos amãt: querũt quid laudent¬
ĩ nobis sros aũt Qui nos oderũt: detrahũt
nrãm sic custodire debemꝰ: ut nõ erubescãt¬
Simul gͦ ire debent duo uel tres: et ꝓpter
solaciũ. et ꝓpt̾ bone uite testimoniũ Uñ et
salomon ait Ue soli : qͥa si cecidit. nõ hab

Expanded text:
na sufficit nobis, propter alios fama nostra non pollui, sed pollere debet in nobis. Qui fidens conscientiae suae negligit famam suam, crudelis est, maxime in hoc loco positus, de quo dicit aposscribens ad discipulum: Circa omnes angelis et hominibus. Qui nos amant quaerunt quid in nobis laudent, qui vero nos odiunt detrahunt  et famam nostram sic custodire debemus, ut non erubescaSimul ergo ire debent duo vel tres, et propter solatium et propter bonae famae testimonium. Unde Salomon ait: Vae soli, si ce
Abbreviated transcription (Latin):
manemꝰ Dirtutes enĩ cũ uniis remane̾
nõ possũt siã fermentũ modicũ : totã massã
corrũpit Hinc se debet ꝓbare quisq. et solli¬
nte pensare. qnͣtũ intus illi desit. et ꝙͣ mag¬
nũ dãpnũ inc̾rit : qui pro rebus tnͣseuntib̾a
hot unde deb esse btũs. ꝑdit Walde gͦ nob̾
cauẽde sũt lites et cõtentões. qͥa hec sũt oꝑa
tarnis: et sicut aplu̾s ait. qui talia agũt reg¬
nũ dei nõ possidebũt Ideo nos ãmonet ĩ lo¬
co alio dicens suchil ꝑ cõtentoẽm aut ĩ anẽ
gliam. suꝑiores sibi ĩuicem arbitrãtes : nõ
ea que sua sũt singuli cogitãtes. ẜ ea que st̃
alteriꝰ plurimũ eñ ualent hec duo ad pͥ¬
monẽdas lites et gna᷑ndam cõcordiam ł cũ
quisq se ĩferiorem oĩbus iudicat: et ea q̃
sũt alteria magis ꝙͣ sua ꝓpria pensat᷑ In hiis
gͦ duobꝰ. huilitas et caritas cõmendãtur ł
que nõ solũ nõ discordaresolent: ẜ eciã dis¬

Expanded text:
manemus. Virtutes enim cum vitiis remanere non possunt. Nam fermentum modicum totam massam corrumpit . Hinc se debet quisque probare, et sollicite pensare quantum illi intus desit, et quam magnum damnum incurrit, qui pro rebus transeuntibus, hoc unde debet esse beatus, perdit. Valde ergo nobis cavendae sunt lites et contentiones, quia haec sunt opera carnis; et sicut ait Apostolus, Qui talia agunt regnum Dei non conseens: Nihil per contentionem aut inanem gloriam; superiores sibi invicem arbitrantes, non ea quae sua sunt singuli cogitantes, sed ea quae sunt alterius . Plurimum enim valent haec duo ad removendas lites, et generandam concordiam, cum quis se inferiorem omnibus judicat, et ea quae sunt alterius, magis quam sua propria pensat. In his enim duobus humilitas et charitas commendatur; quae non solum non discordare solent, sed etiam dis
Abbreviated transcription (Latin):
tate sensꝰ ur̃i Et si enĩ extior homo noster
corrũpitur : int̾ior tamẽ renouat᷑ de die ĩ
diem Deinde subiũgit: de ĩcessu. statu. et ce¬
t̾is moribꝰ dicens. ¶ Qnͣdo ꝓceditis. simł ã¬
bulate: cũ ueneitis quo itis. simił state In
ĩcessu statu. habitu. et in oĩbus motibꝰ ue¬

Expanded text:
tate sensus vestri . Etsi enim exterior noster homo corrumpitur, interior tamen renovatur de die in diem . Deinde subjungit de incessu, statu et caeteris motibus, dicens: Quando procedetis simul ambulate, cum veneritis quo itis simul state. In incessu statu habitu in omnibus motibus ve
Abbreviated transcription (Latin):
dilectione proximi duo seruãda sũt. ut qd
tibi nõ uis fieri. alii ne fec̾is: et que uultis
ut faciant uobis hoĩes. et uos facite illis.
Ex hac gemina u̾tirte dilcoĩs in proximũ. õ¬
nes oriunt᷑ u̾tutes: quibꝰ aut utilit̾ que sũt
appetenda cupima. aut que uitanda st̃ ui¬
tamꝰ Eo hiis duoba artitulis cõgrue diligi¬
t᷑ proxinꝰ: dũ et bñficiis fouet᷑. et nulla

Expanded text:
da sunt. Ut quod tibi non vis fieri aliis ne feceris . Et quae vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Ex hac gemina virtute dilectionis in proximum omnes virtutes oriuntur, quibus aut utiliter quae sunt appetenda cupimus, et quae vitanda sunt vitamus. Ex his duobus articulis congrue diligitur proximus, dum et beneficiis
Abbreviated transcription (Latin):
test placere deo sine caritate In cũctis g ͦ q̃
agiꝰ necesse est ut semꝑ emmeat cari¬
tas: qͥa ip̃a est mat̾ uirtutũ. ip̃a est radix
tit in hac tai̾tate. qui pro amore dei cũcta
que huiꝰ mũdi sũt despicit: nichil sibi re¬
tine appetit. quitꝙͣ habet in cõmune di¬
uidit Were ꝑ extelsam uiã gradit᷑ : qui
calcatis t̾renis mente ⁊ desiderio ad ce

Expanded text:
aritate. In cunctis ergo quae agimus necesse est ut semper emineat charitas, quia ipsa est mater virtutum, ipsa est radix cit in hac charitate qui pro amore Dei cuncta quae hujus mundi sunt despicit, nihil sibi retinere appetit, quidquid habet in commune dividit. Vere per excelsam viam graditur, qui, cal
Abbreviated transcription (Latin):
unusquisq qd̃ deꝑosueat. an aliud qd̾ alt̾ ha¬
buerat. dũ tamẽ unicuiq ꝓut cuiq opus ẽ
deo ait si fiei̾ potest. ut si cui uideat᷑ difficile :
liceat ip̃m qd̃ deposueat uestimentũ reciꝑe.
ad maiorẽ tñ ꝑfectionẽ ꝑtinet. si ad tantũ
cõtemptũ sui ꝑuenisset: ut eo solũmodo quod
opus est corꝑi cõtentus esset. iuxta qd̾ aplu̾s
debemꝰ sõ detͥminat qnͣtũ uel quale: s tãtũ
ea nomiãt. que sufficiũt nature siam ĩ inꝑ¬
cut aũt ait btũs ihonimq: hũana natu᷑a mo¬
dico cõtenta est S cõsuetudo multa addidit. uo¬
luntas et uoluptas plu̾ima copulauit B si
quis deũ ꝑfecte diliget. si carnalibꝰ desideriis
om̃mo remĩciaret᷑ͥ multa resecaret suꝑflua :
que modo tenet qͣsi int̃ãria Discamꝰ gͦ deum
toto corde dilige᷑. quatenꝰ ꝑ ip̃ius amorẽ stude¬
amꝯ et cõtenti esse ncc̃ariis. et suꝑflua reseca̾e:¬

Expanded text:
lter habuerat; dum tamen unicuique prout cuique opus est deo ait si fieri potest, ut si cui videatur difficile, liceat ipsum, quod deposuerat vestimentum suscipere. Ad majorem enim perfectionem pertineret si ad tantum contemptum sui quis pervenisset, ut eo solummodo, quod opus est corpori contentus esset, juxta quod debemus . Non determinat quantum vel quale, sed tantum ea notat quae sufficiant naturae. Nam in impercut autem ait beatus Augustinus, Humana natura modico contenta est, sed consuetudo multa addidit: voluntas atque voluptas plura copulavit. Si quis Deum perfecte diligeret, si carnalibus desideriis omnino renuntiaret, multa resecaret superflua, quae modo tenet quasi necessaria. Discamus ergo Deum toto corde diligere, quatenus per ipsius amorem studeamus, et contenti esse necessariis, et su
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ opus sit a nemĩe requirat᷑ Caritas nõ q̃¬
rit que sua sũt. caitas coĩa ꝓpriis añponit
cai̾tas facit abiectũ esse ĩ domo dei Hant si
quisꝙͣ ꝑfecte possedĩt : eciã ex eo qd̃ apus erit
hĩt int̾ uos cõtentões et mͬmura oriũtur ͥ
cũ cõquerit᷑ aliqͥ̾s se det̾ius accepisse ꝙͣ p̾us
habue̾at. et ĩdignũ se esse ꝙ nõ ita uestiat᷑
sicut alius frat̾ uestiebat᷑: hinc uos ꝓbate.
qnͣtũ uobis desit ĩ illo int̾iore scõ habitu cor¬

Expanded text:
uiratur. Charitas non quaerit quae sua sunt; charitas communia anteponit; charitas facit esse abjectum in domo Dei. Hanc si quisquam perfecte possedit, etiam ex eo quod opus erit, hinc inter vos contentiones, et murmura oriuntur, cum quaerihabuerat et indignum se esse quod non ita vestiatur sicut alius frater eius vestiebatur hinc vos probate quantum vobis nullo  interiore sancto habitu cor
Abbreviated transcription (Latin):
student et ꝓpria desideia nutrire Ponẽda
est igit᷑ utrisq modus ͥ et cogendi sũt ił¬
li fac̾e qd̾ stĩendũ est pro salute: ħni uo rep̾¬
mendi sũt. ne fcĩant qd carnalit᷑ ꝯcupis¬
tũt Salus quidẽ corꝑis ad ẜuiendũ deo ẜ¬
uanda est: cupiditas uo̾ carnis extĩgne̾
da Et qa de maĩfesta ĩfirmitate locutꝯẽ:
de latenti dolore subiũgit dicẽs. ¶ Demq
si latens est dolor ĩ corꝑe : famulo dei di¬
centi quid sibi doleat. sme dubitacõe cre¬

Expanded text:
student et propria desideria nutrire. Ponendus est igitur utriusque modus, et cogendi sunt illi facere, quod faciendum est, pro salute. Hi vero reprimendi sunt ne faciant quod carnaliter concupiscunt. Salus quidem corporis ad serviendum Deo servanda est; cupiditas vero carnis exstinguenda est. Et quia de manifesta infirmitate locutus est, de latenti dolore subjungit, dicens: Denique si latens est dolor, famulo Dei dicenti quid sibi doleat, sine dubitatione cre
Abbreviated transcription (Latin):
ri: ostendit cũ subiũgit. ¶ S anteꝙͣ aliis
demonstret᷑. ꝑ quos cõuincendꝯ est si nega¬
ueit p̾us p̃posito debet ostendi si ãmonitus
neglexeit corrigiͬ ne forte possit secrecius
correctus nõ ĩnotesce̾ cetis. Quo ordine cul

Expanded text:
ostendit cum subjungit: Sed, antequam aliis demonstretur per quos convincendus est si negaverit, prius praeposito debet ostendi si admonitus neglexerit corrigi, ne forte possit secretius correctus non innotescere caeteris. Cul
Abbreviated transcription (Latin):
Magnũ malũ incͤrit: qui sui ordĩs p̃na̾icator
episcit susi ꝓpħa scũs magnũ malũ esse sciret. ꝙ
giezi discipulꝯ suus a naaman syro munq occul¬
tũ accepisset: nequaꝙͣ eũ tam t̾ribilit̾ passione
lepre ꝑcute̾t Exemplo itaq suo nos docuit. gͣui
correctione esse: qui cõmitt̾et simile pccm̃ Tamẽ
si hoc ultro cõfitet᷑ : ꝑtendũ est ei. et orandũ pro
eo Nã culpa leuior efficit᷑: que cõfessione uolũta̾i̾a
huilit̾ aꝑitur Uñ dauid dicit Dixi cõfitebor ͬ ⁊ tu
remisisti ĩpietatẽ pcã mei. ¶ Si aũt dep̃hendit᷑. at
cõuincit᷑: scdm arbitriũ p̃positi uel pbrĩ gͣuius e

Expanded text:
agnum malum incurrit qui ordinis sui praevaricator existit. Nisi propheta sanctus magnum malum esse sciret quod Giezi discipulus suus a Naaman Syro munus occultum accepisset , nequaquam eum tam terribiliter passione leprae percuteret. Exemplo itaque suo nos docuit gravi correctione dignum esse qui committeret simile peccatum. Tamen, si hoc ultro confitetur, parcendum est ei et orandum pro eo. Nam culpa levior efficitur quae confessione voluntaria humiliter aperitur. Unde David dicit: Dixi: Confitebor, et tu remisisti iniquitatem peccati mei . Si autem deprehenditur et convincitur, secundum arbitri
Abbreviated transcription (Latin):
x fortitudine ꝑcitatis : deprimũtur ui¬
cia carnis Ex mortificacõe uicioꝵ: pro¬
cedit pullulacio uirtutũ Ipẽ sũt uere diui¬
cie: quibꝰ ditant᷑ aĩe cõtinenciũ Unde et
subdit᷑. ¶ Nelius estͤ minꝰ egere: ꝙͣ plus
Elius est enĩ aliquid egestatis .xxxui.¬
ꝓpter deũ sustinere: ꝙͣ suꝑhabundare .
Nam egestas que ꝓpter deũ est geneat hũi¬
litatem. que est miciũ bonoꝵ: habũdan

Expanded text:
x fortitudine parcitatis deprimuntur vitia carnis, ex mortificatione vitiorum procedit pullulatio virtutum. Ipsae sunt verae divinae quibus ditantur animae continentium. Unde et subditur: Melius est minus egere quam plus lius est aliquid egestatis propter Dominum sustinere., quam superabundare. Nam egestas quae propter Dominum est, generat humilitatem; quae est initium omnium hon
Abbreviated transcription (Latin):
ampłiq. nõ qa honorant᷑ s qa tolerant᷑ acci¬
peͫ ne cõtingat detestanda ꝑu̾sitas: ut in
monasterio ubi qnͣtũ possunt fiũt dĩuites
laboriosi. fiant pauꝑes delicati. Ne pauꝑes
Alde qppe detestaibile est. ut ibi fiat pauꝑ
delicatus: ubi fieri appetit diues laboriosq. id est
rũt in seculo. tãto postiodũ abiectius et discric¬
tius uniũt in monasteio Et pleriq ꝙͣto ĩ se¬
culo abiectiores et pauꝑiores fuerũt: tanto
plus deinde ĩ monast̾io extollencias et delica¬
cões querũt Ez sicut diximꝰ ualde decesta¬
bile ⁊ ꝑuersũ est. ibi pauꝑem delicias quas¬
ante non habuit. ubi diues pro amore dei
abstinendo nitit᷑ laborare Ille seruit uentri :
iste spiu ille ꝑ latam et spaciosam uiam tẽ¬
dit ad penam: iste ꝑ artam et angustam tẽ
tantes necesse habent minq acaꝑe ne gͣuen¬
tur ͥ ita post egritudiem sic tractandi sunt
ut ciciꝰ recreent᷑ : etiã si de hũilima pau¬

Expanded text:
amplius, non quia honorantur, sed quia tolerantur, accipere, ne contingat detestanda peruersitas, ut in monalaboriosi, fiant pauperes delicati. § V.--EX alde quippe detestabile est, ut ibi fiat pauper delicatus, ubi fieri appetit dives laboriosus, id est rint in saeculo, tanto postmodum abjectius et districtius vivunt in monasterio. Et plerique quanto abjectores et pauperioris fuerunt, tanto plus deinde in monasterio extollentiam et delicationes quaerunt. Sed, sicut diximus, valde detestabile et perversum est, ibi pauperem delicias quaerere, ubi dives pro amore Dei abstinendo nititur laborare. Ille servit ventri, iste spiritui; ille per latam et spatiosam viam tendit ad poenam, site per arctam et angustam viam otantes necesse habent minus accipere, ne grauentur, ita post aegritudinem sic tractandae sunt, ut citius recreentur, etiam si de humillima sa
Abbreviated transcription (Latin):
sã hoiẽm a t̾ra subleuat᷑. angelis sociat. deo
cõiũgit; et de treno celestem. de carnalispita¬
lem facit Hec u̾tus eciã humanã naturã tnͣs¬
cendit siã ꝙ homo pudicus et castus est: nõ tã
u̾tus hũana facit ꝙͣ diuina ꝑo hant nos amat
ĩuisibilis sponsus siõ enĩ placet deo aĩa: si nõ
est casta. si nõ ꝓudica sã si ĩmũdicie ⁊ luxiue
deseruit: abhonnãbilis est ei et reproba Pu¬
dicine u̾tus: et deo acceptablis est et homĩbus.
Hant nobis ĩuidet : hanc ĩp̃ugnare nõ tessat
Nõ parcit clericis. nõ ꝑcit monachis: et qd
satis gemẽdũ est. ip̃os eciã religiosos ꝓsterit.
Necesse est gͦ. sũ ma uigilantia ĩuicem nram

Expanded text:
Nam hominem a terra sublevat, angelis sociat, Deo Nam hominem a terra sublevat, angelis sociat, Deo conjungit, de terreno coelestem, de carnali spiritualem facit. Haec virtus etiam humanam naturam transcendit. Nam quod homo pudicus est, quod castus, non tam virtus humana facit quam divina. Per hanc nos amat invisibilis sponsus. Non enim placet Deo anima si non est casta, si non est pudica. Nam si immunditiae et luxuriae deservit, abominabilis est ei et reproba. Pudicitiae virtus acceptabilis est Deo et hominibus. Hanc nobis invidet, hanc impugnare non cessat non parcit clericis, non indulget monachis, et quod magis gemendum est, ipsos etiam religiosos prosternit. Necesse est ergo summa vigilantia invicem n
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde sequit᷑. ¶ Illi gͦ uir scũs timeat dis¬
plicere: ne uelit femine male place Illũ togi¬
tet oĩa uidere: ne uelit feminã male ui-¬
dere Illiꝰ nãq et in hac causa cõmendatus
est timor: ubi sqͥptũ est. abhomĩacio est dño
nã figimiqͥ deo nr̃o cui placere debuimꝰ
abhonnãbiles sumꝰ: et a quo debuimꝰ ꝑciꝑe
gloriã. recipimꝰ penã Quappt̾ necesse est.
ut si a nrĩs uiciis diuinꝰ nos nõ seꝑat amor.
uel reprimat timor: et si nos nõ delcãnt su-¬
ꝑna gaudia. uel saltẽ t̾reant et̾na supplicia.
plicere actorisuo S dicit aliq̾s Qũo timebo
deũͦ Si uis deũ timere: illũ cogita oĩa uidẽ.¬
Qrtillat te mala consc̃ia; cogita quia deus te iudet.
Quicqd ĩ te mali fui̾t: pensa ꝙ deus totũ ꝯspicit.
attende suꝑ te oculos dei: semꝑ time displitẽ ilłi.
Hec est ma insticie. Hec sũt pͥmordia sapĩe.
cicie u̾tus : et multũ cõmendata ĩ scrip¬
turis diuinis ꝯec uirtus celestis et spitalis est

Expanded text:
entius? Illi ergo vir sanctus timeat displicere, ne velit feminae male placere: illum cogitet omnia videre, ne velit feminam male videre. Illius namque et in hac causa commeest timor ubi scriptum est. Abominatio est domino nam figimus, Deo nostro, cui placere debuimus, abominabiles sumus. Et a quo debuimus recipere gloriam, recipiemus poenam. Quapropter necesse est ut si a nostris vitiis divinus non separat amor, vel reprimat timor, etsi nos non delectant superna gaudia, vel terreant aeterna supplicia. plicere auctori suo. Si dicit aliquis: Quomodo timebo Deum? Si vis Deum timere, illum cogita omnia viderTitillat te mala conscientia, cogita quia Deus videt te. Quidquid in te malum fuerit, pensa quia Deus totum conspicit. attendamus super nos oculos Dei, semper timeamus displicere illi. Haec est via justitiae, haec sunt primordia sapientivirtus et multum commendata in Scripturis divinis. Haec virtus coelestis et spiritualis est.
Abbreviated transcription (Latin):
nus ĩ corꝑe frĩs celat᷑ͥ multomagis
crudelis est. qui pcc̃i uulnus in aĩa frĩs nõ
indicat: et reus mortis illius exiscit. quẽ
tacendo ꝑire ꝑmittit Sicut enĩ ille ex oꝑe :
ita iste dampnat᷑ ex tacit᷑nitate Qd si is cru¬
delis est. qui culpã nõ dẽtegit: ecõtra ille mi¬
sericors est. qui eam nõ abscondit siec maio¬
tũ est utĩ imẜicordes: qm̃ ip̃i miẜicordiam
cõsequent᷑ Et iacobꝰ ait Qui cõuerti fec̾it pͨ

Expanded text:
orpore fratris celat, multo magis crudelis est, qui peccati vulnus in anima fratris non indicat, et reus mortis illius existit, quem tacendo perire permittit. Sicut enim ille ex opere, ita iste damnatur ex taciturnitate. Quia si is crudelis est qui culpam non detegit, econtra ille misericors est qui eam non abscondit. Nec majotum est: Beati misericordes quoniam ipsi misericordiam consequentur . Et Ja
Abbreviated transcription (Latin):
frustr̾a uigilat qui custodit eã Nemo est qui
pudiciciã possit custodire aut in serp̃o. aut ĩ
alio: nisi ꝑ deũ S si ip̃e habitaueit ĩ nobis:
gͦ scudeamꝯ uiu̾e. ut nos ĩ ip̃o. et ip̃e ĩ nobis
dignet᷑ habitare: ut casti et iusti possimus
oculi petulanciã in aliquo urm adu̾teritisͥ
statim ãmonete ne cepta ꝓ grediant᷑ : sed
de proxiõ corrigant᷑ Si aũt et post ãmoni¬
uideritis: iã uelut uulneratũ sanandũ pro
et alteri uel t̾nio demõstrandũ: ut duoꝵ uel
triũ possit ore cõuinci. et cõpetenti seueri¬

Expanded text:
Nisi Dominus custodierit , etc. Nemo est qui pudicitiam possit custodire, aut in seipso, aut in alio, nisi per Deum. Sed si ipse habitaverit in nobis, ergo studeamus vivere, ut nos in ipso et ipse in nobis dignetur haboculi petulantiam in aliquo vestrum adverteritis, statim admonete ne coepta progrediantur, sed de proximo corrigantur. Si autem et post admoniuideritis, iam uelut uulneratam sanandam prod et alteri uel tertiae demonstratam, ut duarum uel trium possit ore conuinci et competenti seueri
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ: qa iã necessitatis uinculo ꝑ cõsuetudiẽm
retinent᷑. Bonũ est gͦ culpã corrig̾e.cũ incipit
apparere: q̾a̾ si morari ceꝑit.ĩmanitatẽ scelis
facit s quid dicit psalmꝰ de huiꝯmõi : prolõ¬
gauerũt ñquitates suas: dñs iustus cõcidet c̾¬
qui ĩ feminã figit oculũ. et illius ĩ seipm̃ dili¬
om̃o: et a quiba se uideri nõ arbitrat᷑. Ꝙ sepe¬

Expanded text:
ecessitatis vinculo per consuetudinem retinemur. Bonum est ergo culpam corrigere cum incipit apparere, quia si morari coeperit, immanitatem sceleris facit, et quid dicit Psalmista de hujusmodi? Prolongaverunt iniquitatem suam; Dominus justus concidet cquae in masculo figit oculum et illius in se ipsam diliomnino, et a quibus uideri non arbitratur. se
Abbreviated transcription (Latin):
Ot iudemꝰ frequẽter cõting̾e de hiis qui
culpas suas uolũt absconde: quia dũ sua¬
uitia qͣsi caute et latent̾ age̾ estimant. ip̃i sẽ¬
ipõs dũ nesciĩt demonstrant Et culpa que oc¬
culta esse credit᷑ : ab aliis maĩfeste cognoscit᷑.¬
bequit᷑. ¶ S et si lateat. et a nemine hom̃
indeat᷑ ͥ quis faciet de iło desuꝑ ĩspectore.
quẽ latere mchil potest: An ideo putanda
est nõ uidereͬ  quia tãto uidet ꝑaciencius.

Expanded text:
oc videmus frequenter de his qui culpas suas volunt abscondere, quod dum vitia quasi caute et latenter agere existimant, ipsi seipsos dum nesciunt demonstrant, et culpa quae occulta esse creditur, ab aliis manifeste cognoscitur. Sed ecce lateat et a nemine hominum videatur, quid faciet de illo desuper inspectore, quem latere nihil potest? An ideo putandus est non videre, quia tanto videt patientius
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmunda uiolacõne nõ tangit᷑. ip̃a tamen
ĩmũda uiolacio. uisu. affectu. cogitatõe. de¬
lectacõne ꝑpetrat᷑ istis fomentis qͣsi quiliqdã
gradibꝰ. crescit pccm sogitatõ praua delcãtoem̃ pa

Expanded text:
immunda violatione non tangitur, ipsa tamen immunda violatione non tangitur, ipsa tamen immunda violatio, visu, affectu, cogitatione, delectatione perpetratur, ipsisque fomentis quasi quibusdam gradibus crescit peccatum. Cogitatio p
Abbreviated transcription (Latin):
Epe que ĩtus latent. extiora mẽbra de¬
nũçiant: et frequẽter ꝑ habitũ corꝑis.
cognoscit᷑ habitus mentis sirmor aũt est
culpa que latet ĩ occulto: s iã maior effici¬
tur cũ incipit apparere ĩ publico Et scien¬
dũ est. qͥa ĩpudicicia ałia est carnalis: alia
spũalis Epũalis est : que ꝑ delcãtoẽm cogi¬
tationũ intus tantũ agitur Carnalis ẽ: que
corꝑalit̾ cõpletur fit aũt multis modis.
Nam modo ꝑ uisũ. modo ꝑ auditũ. modo per
tactũ: modo ꝑ cogitatõem. modo ꝑ locucõem.
modo ꝑ oꝑacionem Taliba fomentis nutͥ¬
tur et extercetur libido: et seꝑatur aĩa a deo.
cem sibimet eciã tacente lingua. cõspectu
mutuo corda nũciant ĩpudica᷑  et scdm cõ¬
cupisciãm carnis alterutro delcãntur ar¬
dore: eciã intactis ab ĩmũda uiolacõe cor¬
ꝑibus. fugit castitas ip̃ã de moribꝰ. Quo mõ¬
libidinosa uoluntas cõspectebꝯ mutu¬
is magis magisq ĩardescit᷑ et si corpus ab

Expanded text:
enim quae intus lateant exteriora membra denuntiant, et frequenter per habitum corporis cognoscitur habitus mentis. Minor est autem culpa dum jacet in occulto, sed jam major efficitur dum incipit apparere in publico. Et sciendum quia impudicitia alia est carnalis, alia spiritualis. Spiritualis est quae per delectationem cogitationum intus tantum agitur. Carnalis vero est quae corporaliter completur. Fit autem multis modis. Nam, modo per visum, modo per auditum, modo per tactum, modo per cogitationem, modo per locutionem, modo per operationem talibus fomentis nutritur et exercetur libido, et separatur anima a Deo, cem sibimet, etiam tacente lingua, conspectu mutuo, corda nuntiant impudica, et secundum concupiscentiam carnis alterutro delectantur ardore; etiam intactis ab immunda violatione corporibus, fugit castitas ipsa de moribus. Nec libidinosa voluntas conspectibus mutuis magis magisque inardescit. Etsi corpus ab
Abbreviated transcription (Latin):
ab origine mundi Cũ ergo frĩbus nr̃is ꝓpter
deũ deseruimq: ip̃m regnũ celoꝵ acquiri¬
mꝰ Et si oꝑa sũt tnͣsitoria: merces manet
etͥna. ¶ S cũ uires pristinas reꝑauerĩt: redeãt
ad feliciorẽ ꝯsuetudĩem suã De felici cõsuetudĩe:¬

Expanded text:
e mundi . Cum ergo fratribus nostris propter Deum servimus, ipsum regnum coelorum requirimus; et si opera sunt transitoria, merces tamen manet aeterna. Sed cum vires pristinas reparaverint, redeant ad feliciorem consuetudinem suam. Felix consuetudo e
Abbreviated transcription (Latin):
or coryumpit᷑ anmqͥi fecit pactũ cũ oculis
suis: ne ĩcante aspice̾̃t. qd̾ illicite cõcupiscẽt.
Nõ enĩ ꝑfecte uitiũ uincit᷑ : insi sollicite ⁊
retro respiciat. neq remaneat m oĩ circa¬
se regione: ẜ ĩ monte saluũ se faciat Quis¬
qͥs enĩ ꝑfecte appetit ĩcentiua uicioꝵ fuge̾:
ab aspectu et uicinitate debet ip̃oꝵ. se debet
ostendit᷑ cũ subĩfert᷑ ¶ Nec solo tatito affẽcti:
ẜ affectu et asꝑcũ quoq appetit᷑ et appetit. cõ¬

Expanded text:
animus corrumpitur, fecit pactum cum oculis suis ne incaute aspicerent quod illicite concupisceret. Non enim profecto vitium vincitur, nisi sollicite caretrospiciat, neque remaneat in omni circa regione, sed in monte salvum se faciat. Quisquis enim perfecte appetit incentiva vitiorum fugere, ab aspectu et vicinitate ipsorum se debet ostenditur cum subditur. Non solum tacito affectu, sed affectu et aspectu quoque appetitur et appetit con
Abbreviated transcription (Latin):
um. aliquid alimẽtoꝵ. uescimẽtoꝵ. oꝑimẽ¬
torũ ue dat. qd̾ aliis forcioribꝰ et ideo felici¬
oribꝰ nõ datur ͬ cogita̾e debẽt quibꝰ nõ
dat᷑. qnͣtũ de sua seculari uita illi ad istam
Uare hoc debent cogitare : Ecilu ut
ex rõne recognoscant: qa̾ iustũ est ut
hii qui plus descenderũt. plus accipiãt Et cũ
hoc iustũ esse cognouerĩt: nõ uelint õnes ac¬
ciꝑe. qd paucos acciꝑe uiderĩt Tolerandi em̃¬

Expanded text:
um aliquid alimentorum, vestimentorum, operimenum aliquid alimentorum, vestimentorum, operimentorum datur, quod aliis fortioribus et ideo felicioribus non datur; cogitare debent quibus non datur, quantum de sua saeculari vita illi ad istam are haec debent cogitare? scilicet ut ex ratione cognoscant, quia justum est, ut hi qui plus descenderunt plus accipiant. Et cum hoc justum esse cognoverint, non velint omnes accipere quod paucos
Abbreviated transcription (Latin):
tõtristari:si ĩfirmos uident misericor¬
dius tractari Immo qͥa forciores sũt. et in se
debent abstinencie seruae rigorem : et alioꝵ
ĩbecillitatem equanimit̾ portare ꝑ cõpassi¬
onẽ. ¶ Nec illos feliciores putent. quia sumũt
qd nõ sumũt ip̃i. s sibi pocius gͣtulentur. qͥa̾
ualent qd nõ ualent illi De abstinencia ⁊ so
ꝙͣ sume̾ Nã illud uirtutis est: hoc infir¬
mitatĩs Gratulari sibi quisq debet. qui dono
diuine grẽ tain sanus est et ualidus. ut possit
chil delicatũ querit. nichil suꝑfluũ Qnͣto em̃
quisq minꝯ appetit. ꝙͣto arcius uiuit: tanto bea¬
cior existit arta enĩ et angusta est uia: que ducit
ad uitã Gandeat gͦ. qui potest parce uiu̾e ꝓpter
xp̃m Parca enĩ uita occidit uicia. libidinẽ ex¬
tinguit᷑. u̾tutes nuitrit. am̃ roborat:mentẽ
ad celestia sublenat Bequit᷑¶ Et si eis qui ne¬
nerũt ex moriba delicacioribꝰ ad monaste̾i¬

Expanded text:
ontristari si infirmos vident misericorontristari si infirmos vident misericordius tractari; imo, quia fortiores sunt, in se debent abstinentiae servare rigorem, et aliorum imbecillitatem aequanimiter portare per compassiores Nec illos feliciores putent quia sumunt quod non sumunt ipsi set sibi pocius gratulentur quia valent quod non valent illi Et si  sumere. Nam illud est virtutis, hoc infirmitatis. Gratulari quisque sibi debet qui domo gratiae divinae tam sanus est et validus, ut possit ihil delicatum quaerit, it superfluum. Quanto enim quisque minus appetit, quanto arctius vivit, tanto beatior existit. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad vitam. Gaudeat igitur qui potest parce vivere pr Parca enim vita occidit vitia, libidinem exstinguit, virtutes nutrit, animum roborat, mentem ad coelestia sublevat. Et si eis qui venerunt ex moribus delicatioribus ad monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa ꝙͣ corpus: tanto ãplius delectare nos de¬
bent alimenta aĩe ꝙͣ corꝑis Quociens diui¬
na scͥptura nobis legit᷑ aut exponit᷑. cogitare
debemꝰ qͥa esca spĩtalis est. q̃ a deo nobis mit¬
tit᷑. ad reficienda corda nr̃a ne deficiamꝰ in
uia: ad roborandos nos contͣ temptacoẽs dyalͥ
et ꝑicula huiꝰ seculi Talem cibũ nos oportet ĩ¬
cessanter esurire. atq ĩ mente iugit̾ retin̾e: ut
possimꝰ dic̾e̾ cũ ꝓpheta In corde meo abscon¬
di eloquia tua: ut nõ peccem tibi Qui ĩ corde
suo sacrũ eloquiũ abscondit᷑. uitalis ei cibus ẽ¬
aĩe. qui a morte id est a pcc̃o defendit: et ĩsuꝑ
ad uitã et̾nam ꝑducit Iam quid de ĩfirmis
subiũgat audiamꝰ.¶ Qui ĩfirmi sũt ex p̾
stina ꝯsuetudĩe.si alit̾ tractant᷑ in uictu: nõ
debet aliis molestũ esse. nec ñustũ uideri eis.
quos fecit aliqua cõsuetudo forciores Qui sam

Expanded text:
anima quam corpus, tanto amplius nos delectare deanima quam corpus, tanto amplius nos delectare debent alimenta animae quam corporis. Quoties nobis divina Scriptura legitur aut exponitur, cogitare debemus quia esca spiritualis est, quae a Deo nobis mittitur ad reficienda corda nostra ne deficiamus in via, et ad roborandos nos contra tentationes diaboli et pericula hujus saeculi. Talem cibum nos oportet incessanter esurire atque in mente jugiter retinere, ut possimus dicere cum Propheta: In corde meo abscondi eloquia tua ut non peccem tibi . Qui in corde suo sacrum eloquium abscondit, vitalis ei cibus animae est, qui a morte, id est a peccato defendit, et insuper ad vitam aeternam perducit. Jam quid de infirmis subjungat audiamus. Qui infiistina consuetudine, si aliter tractentur in victu, non debet aliis molestum esse, nec injustum videri eis, quos fecit aliqua consuetudo fortiores. Verba
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ corde. neq aꝑtam ĩ corꝑeͥ nõ in uultu.
nõ in habitu. neq in sermone. neq ĩ oꝑe:
neq in cet̾i̾s motibus suis et si nõ ambu¬
bat ĩ magnis᷑ idest si se nõ reputat inter
magnos. ꝙ nobilis fuei̾t aut potens. aut
ꝙ diuicias suas cõĩ uite cõtuleit: aut ꝙ in
aliquo officio sit utilis et si nõ ambulat ĩ
mirabilibꝰ suꝑ se: ut de religione et scĩta¬
te desuꝑ a deo sibi collata. nõ uelit aꝑꝑere
tanꝙͣ admi̾abilis atq laudabilis Raro ĩue
beat Ut aũt omia ista suꝑbie genea pos¬

Expanded text:
in corde, nec apertam corpore, nec in vultu, in corde, nec apertam corpore, nec in vultu, nec in habitu, neque in sermone, neque in opere, neque in caeteris motibus suis. Et si non ambulat in magnis, id est si se non reputat inter magnos, quod nobilis fuerit aut potens, aut quod divitias suas communi vitae contulerit, aut quod in aliquo officio sit utilis. Et si non ambulat in mirabilibus super se, ut de religione et sanctitate desuper a Deo sibi collata non velit apparere tanquam admirabilis atque laudabilis. Raro tamebeat. Ut autem ista omnia superbiae genera pos
Abbreviated transcription (Latin):
frat̾ qui nult cõcorditer uiue. p̾us deb pͣ¬
nuos mores relinque̾: ne sit ꝑuersus. iordi¬
natus. ĩdisciplinatus. ne ampietate sua ce¬
tos premat Deinde ita debet librare actꝰ¬
tam suã: ut cõcordare possit scdm deum
tates uolũt et rursus sunt pleriq qui ĩ suis
actibus appetũt singulares apparere: ideo dcm̃
nẽ spũs eius in nobis Nostrũ est deũ honora¬
lantur si cõmuni uite aliquid de suis facul¬
tatibꝰ cõtulerũt: et cet̾a usq fruerentur.¬
culo tenere: ꝙͣ eas ita ĩ monasteio̾ di¬
scribũe. ut uelint se inde extollẽ Nam si ex¬
tollunt᷑: deiciunt᷑ Quisq̃s enĩ in eo qd̃ bene
agit ĩtumescit : eo ip̃o triaite quo ꝓficit. ca¬
dit Bona qͥppe actio cũ elacõne: nõ eleuat
ẜ grauat beata est gͦ illa aĩa : que potest
ũͣ neq elati st̃ oculi mei seq ãbulaui in
magnis: neq ĩ mirabilibꝰ suꝑ me ffelix ⁊¬
plane est. qui nõ habet occultam suꝑbiam

Expanded text:
 qui vult concorditer vivere, prius debet pravos mores deponere, ne sit perversus, inordinatus, indisciplinatus, ne anxietate sua caeteros premat, deinde ita debet librare acttam suam, ut concordare possit secundum nt. Et rursus sunt plerique qui in suis actibus appetunt saecularibus apparere. Ideo dictunem Spiritus ejus in nobis. Nostrum est Deum honoralantur si communi vitae aliquid de suis facultatibus contulerint, etc., usque fruerentur.culo tenere, quam eas ita in monasterio distribuere, ut velint se inde extollere. Nam si extolluntur, dejiciuntur. Quisquis enim in eo quod bene agit intumescit, eo ipso tramite quo proficit cadit. Bona quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Beata est ergo illa anima quae potest um, neque elati sunt oculi mei, neque ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me . Felix plane est qui non habet occultam superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ floret honore religionis: s eçiã ho¬
nestate decoris pollet. sicut scͥptũ est flores
mei frcũs honoris et honestatis Religiosũ
qppe ⁊ honestũ est. ut sicut simul habitant
fres: ita quoq simul ãbulent. et simł stent.
Et apłus p̃cipit: ut oĩa honeste: ⁊ scdm ordi¬
nẽ fiant Potest quoq in hac corꝑali cõiunctõe :¬
aliquid spũale ĩtelligi Sc̃oꝵ quippe societas :¬
t̾ribilis ut castroꝵ acies ordinata describitur.
Castrorũ nãq acies cũ ad bellũ se p̃parat. p̾¬
us se cõing̾e atq ordina̾e festinat: ne ab ho¬
scibꝰ int̾rumpi uel penetͣri ualeat Sic mmi¬
rũ nr̃a spũalis acies. que bñ ꝯm̃cta et ordi¬
nata. simił ambula̾e. simł stare p̃cipit᷑. contͣ

Expanded text:
non solum floret honore religionis, sed etiam honestatis decore pollet, sicut scriptum est: Flores mei fructus honoris et honestatis ; religiosum quippe et honestum est, ut sicut simul habitant fratres; ita quoque simul ambulent et simul stent. Et Apostolus praecepit ut omnia honestate et secundum ordinem fiant . Potest quoque in hac corporali conjunctione aliquid spirituale intelligi. Sanctorum quoque societas terribilis ut castrorum acies ordinata describitur. Castrorum namque acies cum ad bellum se praeparat, prius se conjungere atque ordinare festinat, ne ab hostibus interrumpi aut penetrari valeat. Sic nimirum nostra spiritualis acies quae bene conjuncta et ordinata
Abbreviated transcription (Latin):
nis possit semꝑ reprime̾. semꝑ deb ad mi
quẽ exteriꝰ gescamus. et si ip̃i insũt motꝰ¬
Unde necesse est. ut intior homo nost̃ equus
quidẽ arbiter p̃sideat int̾ se ⁊ eũ quẽ ext̾ius
gestat᷑. quatenꝯ ei homo sis ext̾ior. et semꝑ
ad debitũ mĩsteriũ seruire sufficiat: et nĩꝙͣ
sit notabilis habitus uest̾: nec affectetis ue¬
stibus placere. s moribus. De indumẽtis cor¬
scũs. qd̃ docuit Ecriptũ est enĩ. qͥa uesti¬
menta eiꝯ et calciamẽta nec nitida ninniũ
nec abiecta plurimũ: s ex moderato et cõ¬
petenti habitu erãt Ipẽ quoq de seip̃o dixis¬
se legit᷑: fateor. de p̃ciosa ueste erubesto Nõ
decet hanc ꝓfessionẽ. nõ decet hanc ãmoni¬
cionẽ: non decet hec mẽbra. nõ decet hos
canos Hinc dñs in euãgelio Eite qͥ mollibꝰ
uestiunt᷑: in domibꝰ regũ sũt Nollia dicũt᷑
uestimẽta: eo ꝙ mollem ann efficiũt Mollibus¬

Expanded text:
ad minquem exterius gestamus, et si ipsi insunt Unde necesse est ut interior homo noster, aequus quidem arbiter praesideat inter se et eum quem exterius gestat, quatenus ei suus homo exterior, et semper ad debitum ministerium servire susit notabilis habitus vester, nec affectetis vestibus placere sed moribus. Fecit quod docuit: scriptum est enim quia vestimenta ejus et calceamenta nec nitida nimium, nec abjecta plurimum, sed ex moderato et competenti habitu erant. Ipse quoque de se legitur dixisse. Fateor quia de pretiosa veste erubesco. Non decet hanc professionem, nec decet hanc admonitionem; non decet haec membra, non decet hos canos. Hinc Dominus in Evangelio: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt . Mollia dicuntur vestimenta eo
Abbreviated transcription (Latin):
chatus est eã in corde suo Et qͥa ꝑ illicitũ ui¬
sũ cõcupiscentia orit᷑. ꝑ quã mentis ĩtegri¬
tas uiolaturͥ necesse est ut seruus dei semꝑ
uisũ suũ reprimat: ne ꝑ cõcupiscenciã. et
inuundiciã cordis deũ offendat Banctus da¬
uid quia oculos suos in feminã iecit et fix¬
it: illicito appetitu deuictus. adulteriũ et ho¬
micidiũ ꝑpetrauit Si gͦ tantꝰ uir ꝑ incuriã
oculoꝵ cecidit: nos qui longe ab eiꝰ scĩtate
distannus. tã mortale p̃cipiciũ sũmoꝑe ti¬
mere ⁊ cauere debema Teneama ergo sen

Expanded text:
tus est in corde sua . Et quia per illicitum visum concupiscentia oritur per quam integritas mentis violatur, necesse est ut semper servus Dei visum suum reprimat, ne per concupiscentiam et per immunditiam cordis Deum offendat. Sanctus David quia oculos in feminam jecit et fixit, illicito appetitu devictus adulterium et homicidium perpetravit. Si ergo tantus vir per incuriam oculorum cecidit, nos qui longe ab ejus sanctitate distamus, tam mortale praecipitium summopere timere debemus. Teneamus er
Abbreviated transcription (Latin):
g̾e̾ aliquẽ nr̃m necessariũ amicũ Qui nobis¬
ꝓuidet ĩ cansis. nost̾ oculꝰ est: qui m̃strat ĩ
manus Talis tam necessarius. si cetos ĩ dei
teit: de corꝑe. idest de societate est abscidondꝰ.
Melius est eiĩ solaciũ uniꝯ perde̾ : ꝙͣ ꝑ unũ totũ corpus
perire Sequit᷑. ¶ Et hoc qd dixi de oculo nõ figendo
eciã in cet̾is ĩueniendis. ꝓhibendis. ĩ dicandis. tõ¬
uincedis. iudicandisq pcc̃ĩs. diligent̾ et fidelit̾ obẜ¬
Inc idem btũs doctor. alibi dicit Sic diligẽ¬
di sũt hoĩes: ut eoꝵ nõ diligant᷑ errores Alius
em̃ est amasse qd̵ facti sũt : alius ue̾o odisse qd̾ fa¬
ciũt. uũt nõ nulli qui alioꝵ redarguũt culpas.
nõ tam ex caĩtate. ꝙͣ ex odii ama̾i̾tudineͥ nõ tã
ut eos corrigi uelint : ꝙͣ ut odiũ qd̾ in corde ge¬

Expanded text:
e aliquem nostrum necessarium amicum. Qui providet in causis, oculus noster est; qui ministrat in manus. Talis et tam necessarius si caeteros in Dei pore, id est de societate est abscindendus. Melius est enim unius solatium perdere quam per unum totum corpus perire. Et hoc quod dixi de oculo non figendo, etiam in caeteris inveniendis, prohibendis, indicandis, convincendis, judicandisque peccatis diligenter et fideliter obsinc idem beatus doctor alibi dicit: Sic diligendi sunt homines ut non diligantur eorum errores. Aliud est enim amasse quod facti sunt, aliud vero odisse quod faciunt. Sunt nonnulli qui aliorum redarguunt culpas non tam ex charitate quam ex odii amaritudine, non tam ut eos corrigi velint
Abbreviated transcription (Latin):
religiose uiuimiꝰ. si illicitos motus sub dis¬
ciplina cohercemq si mẽbra et sensꝰ nr̃os
scudeamꝰ restring̾e̾. ut nõ possint lasciuie
et leuitati deseruireͬ ut aspcũs nost̾ sit sim¬
plex et hũilis: ne fixe aspiciat ocula. qd̾ illi¬
cite cõcupiscat animꝰ. ut nr̃ auditus sit pu¬
rus et discretus. ea que suꝑflua sũt et uana
respuens. ea que dei sũt gratant̾ suscipiẽs :
ut sermo nr̃ sit sale conditus. ociosa et no¬
ciua decestans. bona et utilia cõmendãs ÷
ut sit ĩ corde mũdicia. ĩ nultu pudicicia᷑ ĩ
cessus cũ grauitate. status cũ reuenciaͥt
motus cũ maturitate. habitus cũ religiõe
quatenq ubiq resplendeat scĩtas. emine¬
at honestas. seruet᷑ huilitasͥ ut in oĩbus
motibꝰ nr̃is nichil fiat qd̾ cuiusꝙͣ offen¬
dat aspcm̃: s qd nrãm deceat sanctitatem.
ꝓceditis. feminas uidere ꝓhibemiĩ : ẜ appete̾. uel ab

Expanded text:
religiose vivimus, si illicitos motus sub disreligiose vivimus, si illicitos motus sub disciplina coercemus, si membra et sensus nostros studeamus restringere, ut non possint lasciviae et levitati deservire, ut aspectus noster sit simplex et humilis, ne fixe aspiciat oculus quod illicite concupiscat animus, ut noster auditus sit purus et discretus, ea quae superflua sunt et vana respuens, ea quae Dei sunt gratanter suscipiens, ut sermo noster sit sale conditus, otiosa et nocua detestans, bona et vilia commendans, ut sit in corde munditia, in vultu pudicitia, in incessu gravitas, status cum reverentia, motus cum maturitate, habitus cum religione, quatenus ubique resplendeat sanctitas, superemineat honestas, servetur humilitas, in omnibus motibus vestris nihil fiat quod cujusquam offen sed quod vestram deceat sanctitatem. roceditis, feminas videre prohibemini; sed appetere, aut ab
Abbreviated transcription (Latin):
uin̾e canonici: ut a nemine iuste ualeant
rep̃hendi Ualde enĩ ĩcongruũ est. ut ip̃i re¬
pħensibilit̾ uiuãt : quoꝵ ordo exigit. ut ce¬
tĩs formã sanctitatis ostendant Nam ad eos
sicut et ego sanctꝰ sũ: dicit dñs Uere sancti
esse debemꝰ. qui nomẽ et habitũ religionis
sacris quoq altaribꝰ pp̃i cõsecrati: et diui¬
nis mĩsceriis ordinati Ergo sic nos existimz
hõ ut ministros xp̃i : et dispensatores mĩ¬
sterioꝵ dei siõ p̃cipit apłus tantũ ut ita si
mq s sic nos ĩquit existimet homo sion
enĩ sufficit nobis uita sc̃a: insi sit et bona fama.
Nã uita iusta nobis est necessaria ꝓpter nos : fa
ma bona ꝓpter alios Uñ rursq ait apłus Opor¬
tet nos ab hiis qui foris sũt: bonũ habere testi¬
moniũ Bic gͦ debemꝰ uiu̾e: ut uita cõcordet
cũ noĩe. et ꝓfessio teneat᷑ in oꝑeͬ ut si scũs
est ordo. sancta sit cõuersacõ: et si bñ de nob
dicit᷑. testimoĩo bone actoĩs cõprobet᷑ Tũc

Expanded text:
nemine juste valeant reprehendi. Valde enim incongruum est, ut ipsi reprehensibiliter vivant; quorum ordo exigit ut caeteris formam sanctitatis ostendant. Nam ad eos sicut et ego sanctus sum, dicit Dominus Vere sancti esse debemus qui nomen et habitum religionis sacrisque altaribus Christi consecrati, et divinis mysteriis ordinati. Ergo sic nos existimet homo ut ministros Christi et dispensatores ministeriorum Dei . Non praecipit Apostolus tamen ut ita somo. Non enim sufficit nobis vita sancta, nisi sit et fama bona. Nam vita bona nobis necessaria, propter nos, fama vero bona propter alios. Unde rursus ait Apostolus: Oportet nos ab his, qui foris sunt habere bonum testimonium . Sic ergo debemus vivere ut vita concordet cum nomine, et professio teneatur in opere, ut si sanctus est ordo, sancta sit conversatio, et sicut bene de nobis dicitur, testimonio bonae actionis comprobetur. Tunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
cocorũ destruxit: qa uirtutes aĩe. dũ non rescñ¬
git᷑ uenter. ꝑdit Ex egypto pplu̾s eductus in
heremo occubuit: qa̾ despecto mãnͣa. cibos car¬
niũ peciit Primogenitoꝵ gla̾m esau ꝑdidit:
quia magno estu desiderii uilem cibũ. id est lenti¬
culam cõcupinit seq enĩ cibus: s appetitus
ĩ uicio est Uñ et lanciores cibos plerũq sine
culpa sumimq: et abiectiores nõ sine reatu
conscĩe degustamꝰ Ea itaq sumẽda sũt. q̃
nature necessitas querit: et nõ que edendi
libido suggerit. ¶Illos estiment diciores: qͥ
ĩ sustinenda parcitate fuerint forciores .xxxu.c.¬

Expanded text:
ae, dum non restringitur venter, perdit. Ex Aegypto populus adductus in eremo occubuit, quia despecto manna cibos carnium petiit. Primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno astu desiderii vilem cibum, id est lenticulam, concupivit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpa sumimus, et abjectiores non sine reatu conscientiae degustamus. Ea itaque sumenda sunt quae naturae necessitas quaerit, et non ea quae edendi libido suggerit. Illos aestiment ditiores qui in sustinenda parcitate fuerint fortiores. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑire Qui amat torripi: sapiens est Unde
scriptũ est Corripe sapientẽ: et amabit te.
Stultus aũt. si corripit᷑: irascit᷑ S quid dicit
apłu̾s ad discipłm. Insta ĩquit oportune ĩ¬
portune. O portune. dicebat ꝓpt̾ eos: qui li¬
bent᷑ audiebant uerbũ p̃dicacoĩs Impor¬
tune. ꝓpt̾ eos: qui ĩuiti audiebãt Siilit̾
eos qui culpas redarguũt: aliqñ oportet
esse ĩportimos. S ista ĩportumitas nõ est
ex ira:s ex caritate Et sepe is qui cõtur¬
bat᷑. quia corripit᷑. cũ cogitare ceꝑit. cũ qnͣ
to amore eũ frat̾ suuis rephenderit. gau¬
det de rephencõe: et qd deliquit studet e¬
mendare Sequit᷑. ¶Nec uos iudicetis esse
maliuolos: qnͣdo hoc indicatis Nagis ꝓppe
m̃ocentes nõ estis: si frẽs urõs quos ĩdicã¬
do torrige potestis. tacendo ꝑire ꝑmittitis.
Si enĩ frat̾ tuus uulnus habet in corꝑe. qd̃
uelit occultari dũ timet secariͥ nõne cru¬
delit a te sileret. et misericordit indicaret᷑ͤ

Expanded text:
ire. Qui amat corripi sapiens est. Unde scriptum est: Corripe sapientem et amabit te. Stultus autem si corripitur irascitur. Sed quid dicit Apostolus ad discipulum? Insta, inquit, opportune, importune . Opportune dicebat propter eos qui libenter audiebant verbum praedicationis. Importune propter eos qui inviti audiebant. Similiter eos qui culpas redarguunt, quandoque oportet esse importunos, sed ista importunitas non est ex ira, sed ex charitate, et saepe is qui conturbatur quia corripitur, cum cogitare coeperit, quanto eum amore frater suus reprehenderit, gaudet de reprehensione, et quod deliquit studet emendare. Nec vos judicetis esse malevolos quando hoc indicatis. Magis quippe innocentes non estis, si sorores vestras, quas indicando corrigere potestis, tacendo perire permittitis. Si enim soror tua vulnus haberet in corpore, quod vellet occultari, dum timeret secari, nonne crudeliter abs te sileretur, et misericorditer indicaretur?
Abbreviated transcription (Latin):
iue enĩ dinites sint. sine panꝑes. siue
nobiles. siue ignobiles. quicũq accedũt
ad seruitutẽ xp̃i: iustũ est ut uiuant de an¬
nona xp̃i Dignꝰ est enĩ oꝑarius mercede
sua. ¶ Nõ tamẽ ideo putent se esse felices.
qaͣ ĩuenerũt uictũ et tegumentũ: quale
foris iuenire nõ potuerũt. De illis qui reli

Expanded text:
 divites sint, sive pauperes, sive  divites sint, sive pauperes, sive nobiles, sive ignobiles: quicunque accedunt ad servitium Christi; justum est ut vivant de annona Christi. Dignus est enim operarius mercede sua . Tamen non ideo putent se esse felices, quia invenerunt victum et tegumentum, quale foris invenire non potuerunt. Multi eni