comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dei. certa tempora constitue¬
rec: Neq enim et hoc ds iatere nos
uoluit: Nam et euius artis opifex fue¬
rit. et quibus temporibus uacarit dis¬
pensando euangelio: sancta scriptura
non tacuit. Nam cum ddies ꝓfectionis ur¬
geret in troade consticutum: etam in
una sabbati congregatis firitribis adfirai¬
gendum panem tanta fuit intentio.
et tam necessaria disputatio ut sermo
ꝓduceretur usq ad medium noccis
tamquam excidisset eis quod eo dieũ
eẽt ieuinuum. Quando autem in als
loco inmoratus quotidie disputabit
quis dubitauerit horas eum dierill¬
ipusse ad hoc officium deputatas :
apud athenas cum eẽt quia studi¬
sssimos rerum inquisitores muene
ita de illo scriptum est cdisputa¬
n igitur tudeis in sinagoga et genti
omo inquit ꝑ omnem diem: propter
sudia utiq acenensium: Sic enim
sequitur: Quiꝰ uero epicureorum et
stticorum philosophorum conferebãt
cum illo: Et paulopost. dicit: athe¬

Expanded text:
uerbum dei certa tempora constitueuerbum dei certa tempora constitueret? neque enim et hoc deus latere nos uoluit. nam et cuius artis opifex fuerit et quibus temporibus uacaret dispensando euangelio, sancta scriptura non tacuit. nam cum eum dies profectionis urgeret in Troade constitutum, etiam in una sabbati congregatis fratribus ad frangendum panem tanta fuit intentio et tam necessaria disputatio, ut sermo produceretur usque ad medium noctis, tamquam excidisset eis quod eo die non esset ieiunium; quando autem in aliquo loco inmoraturus cotidie disputabat, quis dubitauerit horas eum habuisse ad hoc officium deputatas? namque apud Athenas cum esset quia studiosissimos rerum inquisitores inuenerat, ita de illo scriptum est: disputabat igitur iudaeis in synagoga et gentibus foro, inquit, per omnem diem; propter studia utique Atheniensium. sic enim sequitur: quidam uero epicureorum et stoicorum philosophorum conferebant cum illo. et paulo post dicit: Athe
Abbreviated transcription (Latin):
mant egestate: Qui autem se dicunt
uacare leccionr non ne ulic inueniũt
que precepit apłꝰ: Que ista est gͥ per¬
uersitas lectioni nolle obtemꝑare: Am
uult q uacare et ut quod boninbꝰ
diutius legatur: ideo facere nolle qd¬
quod ligitur: Quis enim nesciat pã¬
tocicius quemquam proficere cum
bona legit. quanto cicius facit quođ
legit e Si autem aliqͦui sermo erogan¬
dus ẽ et ita occupat ut manibus opi¬
ri non uacet. numquid hoc omnes in
monasterio possunt uenientibus ads
ex alio genere uite fratribus. uł diumns
lectiones exponere uł de aliquibus ques̃¬
tionibus salubriter disputare.: Quando
gͦ non omnes possunt eur sub hoc obre¬
tu: omnes uacare uolunt. e Quamquam
et si omnes possent uicissum facere debem
non solum ne ceteri.a necessaruis opibꝰ
occuparentur. sed etiam quia suffien
ut audientibus pluribus unus loqui¬
tur: Deinde ipsi apło quomodo uacant
oꝑari manibus suis. nisi ad rrogandũ

Expanded text:
mant egestate. qui autem se dicunt mant egestate. qui autem se dicunt uacare lectioni, nonne illic inueniunt quod praecepit apostolus? quae ista est ergo peruersitas lectioni nolle obtemperare, dum uult ei uacare et, ut quod bonum est diutius legatur, ideo facere nolle quod legitur? quis enim nesciat tanto citius quemque proficere cum bona legit, quanto citius facit quod legit?. Si autem alicui sermo erogandus est et ita occupat, ut manibus operari non uacet, numquid hoc omnes in monasterio possunt uenientibus ad se ex alio genere uitae fratribus uel diuinas lectiones exponere uel de aliquibus quaestionibus salubriter disputare? quando ergo non omnes possunt, cur sub hoc obtentu omnes uacare uolunt? quamquam etsi omnes possent, uicissitudine facere deberent non solum ne ceteri a necessariis operibus occuparentur, sed etiam quia sufficit, ut audientibus pluribus unus loquatur. deinde ipsi apostolo quomodo uacaret operari manibus suis, nisi ad erogandum
Abbreviated transcription (Latin):
autem ad uacare seruos dei. certis in¬
teruallis temporum ipsius infirmi¬
tatis necessitas cogit: cur non et pre¬
ceptis aplicis obseruandis. aliquas
partes temporum deputamus: Ciciꝰ
enu exaudicur una obedientis oratio
quam decem milia contempnentis.
Cantica uero duuna. cantare etiam
manibus oꝑantes facile possunt: et
ipsum laborem tamquam diumo ce¬
leumate consolari: An ignoramus
omnes opifices. in quibus uanitati¬
bus et plerumq etiam turpitudi¬
nibus teatricarum fabularum donẽt
corda. et linguas suas: cum manibuᷤ
ab oꝑe non recedant. Quid ergo im¬
pedit seruum dei. manibus opantẽ
in lege domini meditari: et psalleit
nomini domini altusum: Ita sane
ut ad ea discenda. que memoriter reco¬
lat. habeat. seposita tempora. da hoc enĩ
et illa bona oꝑa. fidelium subsidio suplẽ¬
dorum necessariorum decẽ non de¬
bent: ut hore quibꝰ ad erudiendum
ammum ita uacatur ut illa oꝑa coe¬
porala agere non possint non oppri¬

Expanded text:
i autem ad ista uacare seruos dei certis ini autem ad ista uacare seruos dei certis interuallis temporum ipsius infirmitatis necessitas cogit, cur non et praeceptis apostolicis obseruandis aliquas partes temporum deputamus? citius enim exauditur una oboedientis oratio quam decem milia contemptoris. cantica uero diuina cantare etiam manibus operantes facile possunt et ipsum laborem tamquam diuino celeumate consolari. an ignoramus omnes opifices in quibus uanitatibus et plerumque etiam turpitudinibus theatricarum fabularum donent corda et linguas suas, cum manus ab opere non recedant? quid ergo inpedit seruum dei manibus operantem in lege domini meditari et psallere nomini domini altissimi? ita sane ut ad ea discenda, quae memoriter recolat, habeat seposita tempora. ad hoc enim et illa bona opera fidelium subsidio supplendorum necessariorum deesse non debent, ut horae. quibus ad erudiendum animum ita uacatur, ut illa opera corporalia geri non possint, non oppri
Abbreviated transcription (Latin):
immo sp̃s dei. possidens et implens
cor eius. et agens exortari fideles. qͥ
haberent. huiuismodi substantiam. ut
nichil deeẽt necessitatibus seruorum
dei. qui celsiorem sanccitatis gradum
ecclie tenere uoluerunt ut spei scłaris
uincła eunta preciderent : et amiũ
liberum duune milicie dedicarent:
sic clebent et ipsi preceptis cus obe¬
dire. ut compaciantur insirmis. et amore
priuate rei non illigati. manibus suis
in commnune laborare prepositis sius ob
pleatur ex oblationibus bonorum fi¬
delium. quod laborantibus et aliquid
unde uiccum transigant oꝑantibus.
propter tamen infirmitates corporales
aliquorum. et propter eccłiasticas oc¬
cupationes uł erudionem doctrine¬
salutaris decẽ potuerit. Quid enima¬
gant qui oꝑari corporaliter nolunt.
eui iri uacent: seire desidero: Oratiõi¬
bus inquiunt. et psalmis: et lectioni. et
uerbo Sancta plane uita: et in xp̃i
suauitate laudabilis: Sed si ab his a¬
uocandi non sumus: nec manducan

Expanded text:
immo spiritus dei possidens et inplens et agens cor eius, exhortari fideles, qui haberent huius modi substantiam, ut nihil deesset necessitatibus seruorum dei, qui celsiorem sanctitatis gradum in ecclesia tenere uoluerunt, ut spei saecularis uincula cuncta praeciderent et animum liberum diuinae militiae dedicarent: sic debent et ipsi praeceptis eius oboedire, ut compatiantur infirmis, et amore priuatae rei non inligati manibus suis in commune laborare, praepositis suis sine pleatur ex oblationibus bonorum fidelium. quod laborantibus et aliquid unde uictum transigant operantibus, propter infirmitates tamen corporales aliquorum et propter ecclesiasticas occupationes uel eruditionem doctrinsalutaris deesse putauerint. Quid enim agant, qui operari corporaliter nolunt, cui rei uacent scire desidero. orationibus, inquiunt, et psalmis et lectioni et uerbo dei. sancta plane uita et Christi suauitate laudabilis; sed si ab his auocandi non sumus, nec manducand
Abbreviated transcription (Latin):
fessionis ur̃e in euuangłium xp̃i. et
simplicitatem cominunicationis in
illos. et in omnes et ipsorum precatio¬
nem ꝓ uob̃ desicłantium uos ꝓpter ex¬
cellentem graͣm dei in uob̃ gratias
deo suꝑ menarrabili tĩono: Quanta
pinguedinis sancte leticia sit ꝑfusus
apłe dum loquitur de alterne supple¬
nalibus in illos. inde autem de sꝑirita¬
libus in istos: ut erclamaret et tam¬
quam sanctorum gaudiorum ructa

Expanded text:
fessionis vestrae in Evangelium Christi, et simplicitate communicationis in illos et in omnes, et in ipsorum precatione pro vobis, desiderantium vos propter excellentem gratiam Dei in vobis. Gratias Deo super inenarrabili dono ejus . Quanta pinguedine sanctae laetitiae sit perfusus Apostolus, dum loquitur de alterno supplenalibus in illos, inde autem de spiritualibus in istos; ut exclamaret, et tanquam sanctorum gaudiorum sa
Abbreviated transcription (Latin):
autem eis p̾cipiebat tanto magis
plus p̾dicabant: Si enim sciebat
eos sicut illo̾s quinotas ht et p̾sen¬
teset futuras hominum uolun-¬
tates tantomagis plus p̃dicaturos
quanto magis ne p̾dicarent eis
p̾ciebat: ut quid hoc p̾cipiebat
nisi quia pigris uolebat ostend̾e.
quanto studiosius. quantoq
feruentiꝰ eum p̾dicare debeant
quibus iubet ut p̾dicent: qn̾ illi
qui ꝓhibebantur tacere non pote¬
rant: Sequitur in arcꝰ. In illis
diebus ĩtm cum turba multa eẽt¬
cum iħu nec hab̾et qd̾ manducaret

Expanded text:
autem eis praecipiebat, tanto magis autem eis praecipiebat, tanto magis plus praedicabant? si enim sciebat eos sicut ille qui notas habebat et praesentes et futuras hominum uoluntates tanto magis praedicaturos, quanto magis, ne praedicarent, eis praecipiebat, utquid hoc praecipiebat, nisi quia pigris uolebat ostendere, quanto studiosius quantoque feruentius eum praedicare debeant quibus iubet. ut praedicent, quando illi qui prohibebantur tacere non poterant? V. Sequitur Marcus: lin illis diebus iterum ctfm turba multa esset nec haberent quod man
Abbreviated transcription (Latin):
plus p̾dicabant. et eo ampluis am¬
mrabantur dicentes bene omnia
fecit et surdos fecit audire. et mu¬
tos loqui. Inhis cum luca mariꝰ ni¬
chilẽ. qd̾ repugnare uideatur et
suꝑiora omnia iam consid̾auimꝰ
quando eos matħo conferebamꝰ.
S cauendum ẽ: ne quisquam
arbitretur hoc qd̾ mnultimo exe¬
uangelio marci posui. repiignare
omnibus qui eum alus eius plerisq
factis et dictis. ostendunt scisse quid
ageretur inhominibus. idẽ qd̃ eum
cogitationes et uoluntates eoum
latere non potuerant sicut aptissi¬
me ioh̾s dicit. Ipse auttm ihc nonere¬
clebat semet ipsum eis eo quod ip̃e
noss om̃s. et quia opus ei non erat
ut quis testimonium ꝑhiberet de hoĩe
Ipse enim sciebat quid eẽt in homi¬
ne. S quid mirum si p̾sentes ho¬
minum uoluntates uidebat:
quietiam fututã petro prenunti¬
mebat: Que cum ita sint quomͦi
hiue eius tante scientiȩ et p̾scientiȩ
non ẽ contrarium qd̾ marcus dic̃
p̃cepit eis ne cui dicerent. quanto

Expanded text:
lus praedicabant et eo amplius admirabantur dicentes: bene omnia fecit, et surdos fecit audire et mutos loqui; in his cum Luca Marcus nihil est quod repugnare uideatur et superiora omnia iam considerauimus, quando eos Mattheo conferebamus. sed cauendum est, ne quisquam arbitretur hoc quod in ultimo ex euangelio Marci posui repugnare omnibus qui eum aliis eius plerisque factis et dictis ostendunt scisse, quid ageretur in hominibus, id est quod eum cogitationes et uoluntates eorum latere non poterant, sicut apertissime Iohannes dicit: ipse autem Iesus non credebat semet ipsum eis eo quod ipse nosset omnes et quia opus ei non erat, ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat, quid esset in homine. sed quid mirum, si praesentes hominum uoluntates uidebat, qui etiam futuram Petro praenuntimebat? quae cum ita sint. quomodo huic eius tantae scientiae et praescientiae non est contrarium quod Marcus dicit: praecepit illis, ne cui dicerent; quanto
Abbreviated transcription (Latin):
fuaderent: non illud in quocum
illis erat nom̃ scilicet magistri et
dñi eorum in demonioꝵ ex pulsio¬
ne cõm̃dans. Siẽ eccłia catholica
facit non tmpbans inh̾eticis saeͣ¬
m̃ta cõmunib in his entm nobisẽ
sunt. et adu̾sus non sunt: s im¬
ꝓbat et ꝓhibet diuisionem ac se¬
pationem. uel aliquam adu̾sam
paciueritatiq sententiam. In hoc
enim adu̾sus nos sunt: quia in hoc
nobiscum non sunt. et nobis cum
non colligunt: et ideo spargunt
Sequitur martus et dicit. Quis¬
quis enim potum dederit uo¬
bis calicem aquȩ in nomine: meo

Expanded text:
suaderent; non illud in quo cum suaderent; non illud in quo cum illis erat, nomen scilicet Magistri et Domini eorum in daemoniorum expulsione commendans. Sicut catholicabans in hereticis sacramenta communia; in his enim nobiscum sunt et aduersus nos non sunt; sed inprobat et prohibet diuisionem ac separationem uel aliquam aduersam paci ueritatique sententiam; in hoc enim aduersus nos sunt, quia in hoc nobiscum non sunt et nobiscum non colligunt et ideo spargunt. VI. SequiturMarcus et dicit: °quisquis enim potum dederit uobis calicem aquae in nomine me
Abbreviated transcription (Latin):
uos recipit me recipit et quai¬
do uni ex minimis meis fechẽ
mͥ fecitis: Aut potest etiam nol
eẽ. adtisiis eum qui fuerit adisis
ascipulos eius: Ham uͥerit illud
quiuos sꝑnit me sꝑnit. et quam diy
nͥ fecistis: et saule saule quid me
ssequeris. cum discipulos eiꝰ ꝑseque¬
nur. s nimitum hoc uult intel¬
ligi in tantum cum illo non ẽẽ
aliquem. in quantum est adu̾sus
illum. et intantum adu̾sus illum
nonẽe: inquantum cum illo est.
srempli gr̾a sicut iste. ipse qui in
nomine. ip̃i uirtutes faciebat et
insotietate discipulorum xp̃i. nõ
cat inquantum opabatur uir¬
tites in illiꝰ nomine. in tantũ
cum illis erat. et adu̾fꝰ eos none¬
uat: In quantum uͦ eoꝵ societati
non adherebat. intantum cum
ipsis non erat et adu̾sus eos erat .S
quia illi hoc eum facere ꝓhibuer̾t
inquo cum ipsis erat: dixit eis dñs
Nolite ꝓbibere. Illud enim ꝓhib̾e
debuerunt. qd̃ extra eorum etat
societatem ut illi unitatem eccłiȩ

Expanded text:
cipit, me recipit, et: quando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis? aut potest etiam non esse aduersus eum, qui fuerit aduersus discipulos eius? nam ubi erit illud: qui uos spernit, me spernit, et: quando mihi fecistis ; et, Saule, Saule, quid me persequeris ? cum discipulos ejus persequeretur? Sed nimirum hoc vult intelligi, in tantum cum illo non esse aliquem, in quantum est adversus illum; et in tantum adversus illum non esse, in quantum cum illo est. Exempli gratia, sicut iste ipse qui in nomine Christi virtutes faciebat et in societate discipulorum Christi non erat, in quantum operabatur virtutes in illius nomine, in tantum cum ipsis erat, et adversus eos non erat; in quantum vero eorum societati non adhaerebat, in tantum cum ipsis non erat, et adversus eos erat. Sed quia illi hoc eum facere prohibuerant, in quo cum ipsis erat, dixit eis Dominus, Nolite prohibere. Illud enim prohibere debuerunt, quod extra eorum erat societatem, ut illi unitatem Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
eum Nemo est enim quifaciat in¬
tutem in nomine meo: et possit
cito male loqui deme. Quien̾i
non est adu̾sus uos: ꝓuobis est
hoclucas similiter narrat: ms
qd̃ ipse non dicit. nemo est enim
cuiusquam repugnantiȩ: ẜui
clenclum est ne hoc illi sententie
dñi putetur contrarium uͥatt
Qui mecum non ẽ: adu̾sum mę
est. et qͥ mec̾um non colligit: spar¬
git. Quomͦ enim iste non erat ad¬
uersus eũ qͥ cum illo non erat:
de quo ioħs suggessit quod cum
illis eum non sequebatur si adu̾¬
sus illum ẽ. qui non est cum illo:
aut si adu̾sus illum erat quomͦ
dicit discipulis nolite ꝓhibert
qui enim non ẽ adũsus uol puo¬
cet. quia hic discipulis ait quiñ
est adu̾sus uos ꝓ uobis ẽ. ibi aute.
de: se ipso locutus ẽ. qui mecum
non est adu̾sus me ẽ: Quasiuͦ pos¬
set cum illo non ẽẽ. qui disciplis
eus tamꝗͣ m̃bris eius sociatir.¬

Expanded text:
m qui faciat virtutem in nomine meo, et possit cito male loqui de me; qui enim non est adversum vos, pro vobis est » . Hoc Lucas similiter narrat , nisi quod ipse non dicit, « Nemo est enim cuiusquam repugnantiae. sed uidendum est, ne hoc illi sententiae domini putetur contrarium ubi ait: qui mecum non est, aduersus me est; et qui mecum non colligit, spargit. quomodo enim iste non erat aduersus eum. qui cum illo non erat, de quo Iohannes suggessit, quod cum illis eum non sequebatur, si aduersus illum est qui non est cum illo? aut si aduersus illum erat, quomodo dicit discipulis: nolite prohibere; qui enim non est aduersus uos, pro uocet, quia hic discipulis ait: qui non est aduersus uos, pro uobis est, ibi autem de se ipso locutus est: qui mecum non est, aduersus me est? quasi uero possit cum illo non esse qui discipulis eius tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃toꝵ participatione seꝑanti
Siau̾̃t quibusdam ita noti sunt
pluribꝰ aũt ista eoꝵ est ignota ꝑi̾si¬
tas: ita tołandi sunt sicut antenẽ¬
tilationem palea toleratur in area
ut neq illis ad iniquitatis cõmu¬
nionem consentiatur nec ꝓptir
illos bonorum societas deseratu
Hoc faciunt qui habent in se i¬
sis salem. et pacem habent interse

Expanded text:
cramentorum participatione separantur; cramentorum participatione separantur; si autem quibusdam ita noti sunt, pluribus autem ista eorum est ignota peruersitas, ita tolerandi sunt, sicut ante uentilationem palea toleratur in area, ut neque illis ad iniquitatis communionem consentiatur nec propter illos bonorum societas deseratur. hoc faciunt qui habent in se ipsis salem et pacem habent inter se
Abbreviated transcription (Latin):
quam erga xp̃ianos habent. etiam¬
si xp̃i baptismo non abluantur
nec unitati eius incorporentur.
s quia ita iam dei miscłia guber¬
uantur. ut ad ea quoq ꝑueniant
atq ita securi. de hoc seculo absce¬
cdant. Qui ꝓfecto et priusquam
xp̃ianorum numero socientur
utiliores funt quam hii quicum
iam. xp̃iani appellentut. et xp̃ia¬
nis sacram̃tis imbuti sint. talla
suadent ut eos quib ea ꝑsuaserĩt
secum in et̾nam penam ꝑtrahant
Quos m̾broꝵ corporalium nomine
tanquam manum uł oculum
scandalieantem uibet erui a corpe.
hoc est ab ipsa unitatis societate.
ut sine. his potiꝰ ueniatur adui¬
tam: quam cum eis eatur in ge¬
hennam. Hoc ipso autem sepant᷑
a quibus separantur. qd̃ eis mala
suadentibus. hoc est s candalitan¬
tibus. non consentitur. Et si quid
omnib bonis cum quibꝰ eis non.¬
cia ẽ. etiam de hac ꝑu̾sitate in no¬
tescunt: ab omnium penitus sot¬
etate. atq ab ipsa diinorum si¬

Expanded text:
quam erga Christianos habent, etiamquam erga Christianos habent, etiamsi Christi baptismo non abluantur nec unitati eius incorporentur, sed quia ita iam dei misericordia gubernantur, ut ad ea quoque perueniant adque ita securi de hoc saeculo abscedant. qui profecto, et priusquam Christianorum numero socientur, utiliores sunt quam hi qui, cum iam Christiani appellentur et christianis sacramentis inbuti sint, talia suadent, ut quibus ea persuaserint secum in aeternam poenam pertrahant. quos membrorum corporalium nomine tamquam manum uel oculum scandalizantem iubet erui a corpore, hoc est ab ipsa unitatis societate. ut sine his potius ueniatur ad uitam, quam cum eis eatur in gehennam. hoc ipso autem separantur, a quibus separantur, quod eis mala suadentibus, hoc est scandalizantibus, non consentitur. et si quidem omnibus bonis, cum quibus eis notitia est, etiam de hac peruersitate innotescunt, ab omnium penitus societate adque ab ipsa diuinorum sa
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur etiam hoc loco dñs scõm
marci fidem ideo dixisse quȩ alus
etiam locis dix̾. quia satis ꝑtinebant
ad hrnc eiꝰ ipsam sententiam qua
metuit ꝓhiberi uirtutes in nomine
suo fieri etiam ab illo quicum disci¬
pulis eum non sequebatur. Sie e¬
num conterit.Qui enim non
est adu̾isum uos ꝓuobis est. Quis¬
quis enim pottum ded̾it uobis cali¬
cem aquȩ in nomine meo quia
xp̃i estis: am̃ dico uobis non ꝑdet
mercedem suam. Unde ostendit
etiam illum de quo ioħs sugges¬
serat. et unde iste eiꝰ sermo exor¬
tus ẽ. qd̾ non ita seꝑabatur a so¬
cietate discipulorum. ut eam
tanquam hereticus imꝓbaret:
s sicut soleut homines nondum
audere: xp̃i suscipere sacram̃ta
et tñ nomini fauere.xp̃iano. ita
ut.xp̾ĩanos etiam suscipiant. et
non ob aliud eis nisi quia. xp̃iani
sunt obsequantur. De qualibus
dicit qd̃ non ꝑdunt m̾cedem suam
Non quia iam tuti atq securi sibi
debent uider ex hac beniuolentia

Expanded text:
uidetur etiam hoc loco dominus secundum uidetur etiam hoc loco dominus secundum Marci fidem ideo dixisse quae aliis etiam locis dixit, quia satis pertinebant ad hanc ipsam eius sententiam, qua uetuit prohiberi uirtutes in nomine suo fieri, etiam ab illo qui cum discpulis eum non sequebatur. sic enim contexit: qui enim non est aduersum uos, pro uobis est. quisquis enim potum dederit uobis calicem aquae in nomine meo, quia Christi estis, amen dico uobis, non perdet mercedem suam. unde ostendit etiam illum, de quo Iohannes suggesserat et unde iste eius sermo exortus est, quod non ita separabatur a societate discipulorum, ut eam tamquam hereticus inprobaret, sed sicut solent homines nondum audere Christi suscipere sacramenta et tamen nomini fauere christiano, ita ut Christianos etiam suscipiant et non ob aliud eis, nisi quia Christiani sunt, obsequantur, de qualibus dicit, quod non perdunt mercedem suam, non quia iam tuti adque securi sibi debent uideri ex hac beniuolentia,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdet m̃cedem fuam. Et quisquis
scandalrauerit unum ex his pusil¬
lis credentib inme. bonum ẽ ei ma¬
gis si cireumdaretur mola asmaria
collo etus. et in mare mitteretur.
et siscandalirauerit te manꝰ tua:abs¬
cide illam. Bonumẽ. tͥ debilem in¬
troire in uitam: quam duas man̾ꝰ
habentem ire ingehennam u ign̾e
iextingitibilem. uͥu̾mis eoꝵ nonmo¬
ritur. et ignis non extinguitur. Et
cetera usq ad illud uͥait habete in
uobis salem. et pacem habete inter
uos. Hec marcus dnm̃ locutum p̾ea¬
ꝗͣ illum qui in nomine euis ei¬
ciebat demonia et eum discipu¬
lis non eum sequebatur.uetuit
ꝓhiberi. contertim commemorat
aliquaponens que nullus alius
euangelistarum pofuit aliqua
uͦ quȩ matħ̾s quoq posuit. et aliqͣ
itidem quȩ et matheus et lucas
S illi et aluis occasionib et in ulio
rerum ordine non hoc loco uͭ de illo
suggestum ẽ. qui cum discipulis
xp̃i non eum sequebatur: et demo¬
nia euis nomine eiciebat. Undemͥ

Expanded text:
m suam. et quisquis scandalizauerit unum ex his pusillis credentibus in me, bonum est ei magis, si circumdaretur mola asinaria collo eius et in mare mitteretur. et si scandalizauerit te manus tua, abscide illam; bonum est tibi debilem introire in uitam quam duas manus habentem ire in gehennam, ignem inextinguibilem, ubi uermis eorum non moritur et ignis non extinguitur, et cetera usque ad illud ubi ait: habete in uobis salem et pacem habete inter uos. haec Marcus dominum locutum, posteaquam illum qui in nomine eius eiciebat demonia et cum discipulis non eum sequebatur uetuit prohiberi, contextim commemorat aliqua ponens, quae nullus alius euangelistarum posuit, aliqua uero, quae Mattheus quoque posuit, et aliqua itidem, quae et Mattheus et Lucas, sed et illi ex aliis occasionibus et in alio rerum ordine, non hoc loco, ubi de illo suggestum est, qui cum discipulis Christi non eum sequebatur et demonia in eius nomine eiciebat. unde mihi
Abbreviated transcription (Latin):
et ait dñs ad illum. Nitnc uos
pharisei quod deforis est cali¬
cis et catini mundatis. atq hĩc
iam cetera in eosdem pharise¬
os et scribas et legis doctores
talia dicit: qualia matheus-
hoc loco: quem nunc conside¬
randum suscepimꝰ. Quamqu̾a

Expanded text:
et ait dominus ad illum: nunc uos et ait dominus ad illum: nunc uos Pharisaei quod de foris est calicis et catini mundatis. adque hinc iam cetera in eosdem Pharisaeos et scribas et legis doctores talia dicit qualia Mattheus hoc loco, quem nunc considerandum suscepimus. quamqua
Abbreviated transcription (Latin):
et cetera usq ad illud ubit
Non me uidebitis amͦ clona
dicatis benedictus quiuan
in nomine domini. Sumilct
sermonem habuisse domiũ
aduersus phariseos et sccibes
legisq doctores lucas quoq
cominemorat: s in domoc¬
iuscdam pharisei qui eum u¬
cauerat adconuiuium.
ut narraret: digressus crat
amatheo circa illum locut
ubi ambo cominemorauet
quoddictum ẽ. a dominot
signo ione trium clietume
noctium et de regina austa
et cle niniuitis. et de spũ m
mundo quirecdit. et uncit
mundatam indomum At
quem sermonem dicit ma¬
theus Adhuc eo loquente.
turbas: ecce matet eius et fa¬
tres stabant foris querentes
loquiꝰ lucas autem inserro¬
ne dñi commemoratis etũ
quibusdam quȩ mathcu
dixisse dominum p̃termi
abordine quem cum matheo
tenuerat. ita digreditur.¬
et cum loqueretur inquit.
rogauit ulum quidam pha¬
riseus ut pranderet apudse
et ingressus: recubuit. Pna¬
rseus autem cepit intrase
reputans dicere: quare non
baptiratus eẽt ante. prandium

Expanded text:
illud ubi ait: non me uidebitis amodo, donec dicatis: benedictus qui uenit in nomine domini. similem sermonem habuisse dominum aduersus Pharisaeos et scribas legisque doctores Lucas quoque commemorat, sed in domo cuiusdam Pharisaei, qui eum uocauerat ad conuiuium. quod ut narraret, digressus erat a Mattheo circa illum locum, ubi ambo commemorauerant quod dictum est a domino de signo Ionae trium dierum et noctium et de regina Austri et de Nineuitis et de spiritu inmundo, qui redit et inuenit mundatam domum. post quem sermonem dicit Mattheus: adhuc eo loquente ad turbas ecce mater eius et fratres stabant foris quaerentes loqui ei. Lucas autem in eo sermone domini commemoratis etiam quibusdam quae Mattheus dixisse dominum praetermisit ab ordine, quem cum Mattheo tenuerat, ita digreditur: cum loqueretur, inquit, rogauit illum quidam Pharisaeus, ut pranderet aput se, et ingressus recubuit. Pharisaeus autem coepit intra see non baptizatus esset ante prandium.
Abbreviated transcription (Latin):
studus augebantur: Propter hec
uenerabilis senex aurelius. ecclesie
ipsius ciuitatis ep̃s. ut hinc aliqͥd
scriberem uissit: et feci: Hic liber
sic incipit: uissiomi tue sancce fr̃

Expanded text:
studiis augebantur. Propter haec venerabilis senex Aurelius, Ecclesiae ipsius civitatis episcopus, ut hinc aliquid scriberem jussit; et feci. Hic liber sic incipit: Jussioni tuae, sancte frater
Abbreviated transcription (Latin):
modum ostendit: s scd̾m illam in¬
effabilem lucem qua illuminat om¬
nem hominem uenientem in hu̾c
mundum scd̃m quam lucet intene¬
bris: et tenebrȩ eam non conp̃hender̾t.
Illuc nos p̾cessit. unde et adnos ue¬
niens non recessit: et quo nos p̾ce¬
dens non deseruit. Iua erit reuelatio
tanꝗ reuera galilea cumsimiles
cierimꝰ. Ibieum uidebimꝰ: sicuti ẽ
Ipsa erit hetiam beatior transmi¬
gratio ex isto scło in illam eterm¬
tatem si eiꝰ p̾cepta sic amplectamur.
ut adeius dexteram segregari me¬
reamur. Tunc enim ibunt sinis¬
tri in conbustionem et̾nam: iusti
sutem inuitam et̾nam. hinc illuc
trans migrabunt et ibi eum uideb̾e̾.
quomͦ non uident impu. Tolletur
enim impiꝰ. ut non uideat clarita

Expanded text:
stmodum ostendit; sed secundum illam instmodum ostendit; sed secundum illam ineffabilem lucem, qua inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, secundum quam lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehendunt. illuc nos praecessit, unde ad nos ueniens non recessit et quo nos praecedens non deseruit. illa erit reuelatio tamquam uera Galilaea, cum similes ei erimus; ibi eum uidebimus sicuti est. ipsa erit etiam beatior transmigratio ex isto saeculo in illam aeternitatem, si eius praecepta sic amplectamur, ut ad eius dextram segregari mereamur. tunc enim ibunt sinistri in combustionem aeternam, iusti autem in uitam aeternam. hinc illuc transmigrabunt et ibi eum uidebunt, quomodo non uident impii. tolletur enim impius, ut non uideat clarita
Abbreviated transcription (Latin):
tionis significationem quidalud
occurrit intelligendum precedit
uos ingalileam. ibi eum udebi¬
tis: nisi quia xp̃i gr̃a de populo ifrł
transimigratuta ad gentes: Quib
apłi p̃dicantes euangłm nullo
mͦ crederentur. nͥ eis ipse dñs uiã
incordib hominum preparet. Et
hoc intelligitur p̃cedit uos inga-¬
lileam. Quod aũt gaudentes mira-¬
rentur. diruptis et uictis cunctis
difficultatibus. appiri sibi hostiũ
in dño ꝑ illuminationem fideliũ
hoc intelligitur ibi eum uidebi¬
tis. Idẽ. ibi m̾bra eiꝰ inuenietis ibi
uiuum corpꝰ eiꝰ in his qui uossus-¬
qd galilea interp̾tatur reuelatio. ñ
iam informa serui intelligendus ẽ.
s in illa in qͣ eqͣlis ẽ patri qu̾a ꝓmi¬
sit aput ioħ̾m dilectoribus cum sius
diceret. Et go diligam eum: et ostẽ
dam me ipsum illi. Hon utiq scd̃m
id oid̾ iam uidebant. et quod etram
resurgens cum cicatricibꝰ non solũ
uidendum s etiam tangendum pꝰ¬

Expanded text:
rationis significationem quid aliud rationis significationem quid aliud occurrit intellegendum praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, nisi quia Christi gratia de populo Israhel transmigratura erat ad gentes? quibus apostoli praedicantes euangelium nullo modo crederentur, nisi eis ipse dominus uiam in cordibus hominum praepararet; et hoc intellegitur: praecedit uos in Galilaeam. quod autem gaudentes mirarentur disruptis et euictis difficultatibus aperiri sibi ostium in domino per inluminationem fidelium, hoc intellegitur: ibi eum uidebitis, id est ibi membra eius inuenietis, ibi uiuum corpus eius in his qui uos susquod Galilaea interpretatur :\'reuelatio\' non iam in forma serui intellegendum est, sed in illa in qua aequalis est patri, quam promisit aput Iohannem dilectoribus suis, cum diceret: et ego dildam me ipsum illi , non utique secundum id, quod jam videbant, et quod jam resurgens cum cicatricibus non solum videndum, sed etiam tangendum po
Abbreviated transcription (Latin):
autem ptimo acciꝑe debemus:
ulsum ẽe. iacobo s aliqua ꝓpͥa ma¬
nifestatione singularit̾. Ueinde
aplis omnib Necillis tunc pͥmum
s iamut familiariꝰ conu̾saretur
eumeis: usq ad diem ascensionis
sue. Nouissimo autem omnium
inquit quasi ab ortiuo: apparu¬
it et inͥ. S hoc iam de celo non pꝰ
paruum tempꝰ ascensionis suȩ
Iunc iam uideamꝰ quoddi¬
stuleramꝰ euiꝰ misterii gr̃a
scd̾m mathm et marcum resur¬
gens ita mandauerit dñs p̾cedã
uos ingalileam ibi me uidebitis
Quod et si conpletum ẽ tam̃ pꝰmul¬
ta conpletum ẽ. cum sic mandatũ
sit. quanquam sine p̃ iudicione¬
cessitatis ut haut hoc solum. aut
hoc primum expectaretur fieri
debuisse. Proculdubio gͦ qm̃ uox
est ista non euangeliste narrantis
qd̾ ita factum sit. s angłi ex man-¬
dato dñi. et ipsiꝰ pꝰea dm̃i. euangelis¬
te aũt narrantis.s qd̾ ita ab angło
et adño dictum sit ꝓpħetice dictũ
accipiendum ẽ. halilea namq uł

Expanded text:
 accipere debemus uisum esse Iacobo, sed aliqua propria manifestatione singulariter. deinde apostolis omnibus; nec illis tunc primum, sed iam ut familiarius conuersaretur cum eis usque ad diem ascensionis suae. nouissime autem omnium, inquit, quasi abortiuo apparuit et mihi, sed hoc iam de caelo post non paruum tempus ascensionis suae. Nunc iam uideamus, quod distuleramus, cuius mysterii gratia secundum Matthaeum et Marcum resurgens ita mandauerit: praecedam uos in Galilaeam, ibi me uidebitis. quod etsi completum est, tamen post multa completum est, cum sic mandatum sit, quamquam sine praeiudicio necessitatis, ut aut hoc solum aut hoc proximum exspectaretur fieri debuisse. procul dubio ergo, quoniam uox est ista non euangelistae narrantis, quod ita factum, sed angeli ex mandato domini et ipsius postea domini, euangelistae autem narrantis, sed quod ita ab angelo et a domino dictum sit, prophetice dictum accipiendum est. Galilaea namque
Abbreviated transcription (Latin):
illos autem. quid me dicis bonu̾.
Nam quio me tnit᷑rogas de bono
adilluo magis referti potest qd̃
ait ille querens quio bomi faciã

Expanded text:
illos autem: quid me dicis bonum? nam quid me interrogas de bono? ad illud magis referri potest quod ait ille quaerens: quid boni facia
Abbreviated transcription (Latin):
seut nuius eorum inuemat᷑
qui alterum coli ꝓhibeat cum
eos indiuersis offitus muneridꝰ¬
ꝙ constituant. et rebus adunã
quemq ꝓprie ꝑtinentitꝰ p̾sides
uelint. Si enim iupit non ꝓhibi¬
bet saturmu coli quia nonest
ule homo quiatum homineim
patrem de regno expult:s aut ce¬
li corpus.aut sp̃s implens cȩlum
et t̾ram: et ideo non potest ꝓhibere
couimentem suꝑnam exqua diͣ
emanasse: siea ratione nec satur¬
nus iouem coli ꝓhibet quia nõ
abeo rebellante suꝑatus est. sic̃
ille a ioue nescio quo cuius ar¬
ma fugiens uenit inn taliam
se fauet primainens anune a
se gemite.saitem uulcanus ꝓ¬
biberet coli martem uioris.a¬
ulterum. ereules tunonem ꝑ¬

Expanded text:
est, ut nullus eorum inueniatur est, ut nullus eorum inueniatur qui alterum coli prohibeat, cum eos in diuersis officiis muneribusque constituant et rebus ad quemque proprie pertinentibus praesides uelint. si enim Iuppiter non prohibet Saturnum coli, quia non est ille homo, qui illum hominem patrem de regno expulit, sed aut caeli corpus aut spiritus implens caelum et terram, et ideo non potest prohibere coli mentem supernam, ei qua dicitur emanasse, si ea ratione nec Saturnus Iouem coli prohibet, quia non ab eo rebellante superatus est sicut ille a loue nescio quo, cuius arma fugiens uenit in Italiam, sed fauet prima mens animae a se genitae, saltem Vulcanus prohiberet coli Martem uxoris adulterum, Hercules Iunonem
Abbreviated transcription (Latin):
ut gens uidea merito debellata
et dispsa ꝑ t̾ras. ne a nob̾ hec cõ¬
posita putatentur codices pro¬
phiatum nr̃arum ubi ꝙ por¬
taret et tintimca fidei ut̃e. tes¬
tis fieret ueritatis nr̃e. Quomͦ
gͦ discipuli. xp̃i clocuerunt:
qd a xp̃o non didicerunt. sic̃
stulti desipiendo iactitant.
pamuntur futura p̃duit. Siue e¬
num angeli ad ilos ꝓphas mmissi
sunt. Nui eisꝰ deumꝰ omnium
crrtorem unum uerum deum
rui untuersa subiecta sunt:. et
ꝑ sensibilium rerum congrutn
fpeciem figurate ostenderent.
et quemadinodum secoli p̃ci¬
peret indicarent: siue. aliquorũ
quo ⁊ipsi angeli uident. cons¬
tat tam̃ eos iui deo seruisse: qui
alios coli deos ꝓhibuit.ueriuise
aiccem fide pictatis in regno et
saceriotio rei pliblicȩ suȩ. et. ip̃m
uenturum uerum regem acia¬
cerdotem significantitꝰ sacris
porro autem indus genttum
quos isti dum colere uolunt utũ
qui cum istis coli non potest
colere nolunt: dicant quio cau

Expanded text:
ut gens Iudaea merito debellata ut gens Iudaea merito debellata et dispersa per terras, ne a nobis haec conposita putarentur, codices prophetarum nostrorum ubique portaret et inimica fidei nostrae testis fieret ueritatis nostrae. quomodo ergo discipuli Christi docuerunt quod a Christo non didicerunt, sicut stulti desipiendo iactitant, patiuntur, futura praedixit. siue enim angeli ad illos prophetas missi sint, qui eis deum omnium creatorem unum uerum deum, cui uniuersa subiecta sunt, et per sensibilium rerum congruam speciem figurate ostenderent et quemadmodum se coli praeciperet indicarent, siue aliquorum quo et ipsi angeli uident, constat tamen eos illi deo seruisse, qui alios deos coli prohibuit, seruisse autem fide pietatis in regno et sacerdotio reipublicae suae et Christum uenturum regem ac sacerdotem significantibus sacris. Porro autem in dis gentium, quos isti dum colere nolunt illum qui cum istis coli non potest colere nolunt, dicant, quid causae
Abbreviated transcription (Latin):
bu iuda erortos. Qui uidas unus
fuit .ex duodecim fuius isrł ne¬
potis abrabe: atq inde iudei cog¬
nominati. Multa ipso deo adiu¬
uante fecerint. inuita pro pec¬
catis suis ipso flagellante ꝑ pes¬
si sunt: donec ueniret semen in
cui ꝓmissum ẽ. in quo undiceren¬
tur omnes g̾s et patrum suoru
sunulacra sponte. confr̃igerent.
Neq enim temporibus. rp̃ianis
s tanto ante p̾dictum ẽ. quod ꝑ
xp̾ianos impletur. Isti iudei qui
remanserunt tnmici nominis.aͥ.
de quorum etiam futura ꝑfidia
in illis ꝓphicis littis tacitum nõ
ẽ: ipsi habent. et legunt ꝓpħ̾am
clicentem. Uñe deus meus et re¬
fugrum meum indie malorum
ad te g̃s uement ab extremo t̾re:
et dicent. uere mendatia colue¬
runt patres nr̃i simulacra: et
non inuus ueritas utilitas. Ec¬
ce nẽ fit. Ecce nunc g̾s abextremo
t̾re ueniunt ad.xp̃m ista dicen¬
des et srmulachra frangẽtes et
hoc entm magnum ẽ qd deus
p̾stiuit eccłie suȩ ubiq diffuse:

Expanded text:
bu Iuda exortos. qui ludas unus bu Iuda exortos. qui ludas unus fuit ex duodecim filiis Israhel nepotis Abrahae. adque inde Iudaei cognominati multa ipso deo adiuuante fecerunt, multa pro peccatis suis ipso flagellante perpessi sunt, donec ueniret semen, cui promissum est, in quo benedicerentur omnes gentes et patrum suorum simulacra sponte confringerent. Neque enim temporibus christianis, sed tanto ante praedictum est quod per Christianos impletur. ipsi Iudaei qui remanserunt inimici nominis Christi, de quorum etiam futura perfidia in illis propheticis litteris tacitum non est, ipsi habent et legunt prophetam dicentem: domine deus meus et refugium meum in die malorum, ad te gentes uenient ab extremo terrae et dicent: uere mendacia coluerunt patres nostri simulacra et non est in illis utilitas. ecce nunc fit, ecce nunc gentes ab extremo terrae ueniunt ad Christum ista dicentes et simulacra frangentes. et hoc enim magnum est, quod deus praestitit ecclesiae suae ubique diffusae.
Abbreviated transcription (Latin):
uibauit. abraham in hominibus
facta eius erordior. huic enim
facta est ꝑ eueinglicum oraculũ
manifesta ꝓmissio: quam nu̾c
uidemus impleri huic quippe
dictum ẽ. In semine tuo: be¬
neclicentur omnes gentes Ex
cuius semine popułus ifrł: un¬
de iurgo maria que peperit.
.xp̃m. In quo benedici omnes gͣs
audeant iam negare. sipossunt
hec ꝓmissio facta ẽ. etiam ad isaac
fium abrahe. Nec et ad iacob
nepotem abrahe: qui etiam ifri
appellatus est. Ex quo unuersus¬
ille populus. et ꝓpagatus et nomi¬
natus ẽ: ut huius populi deus
appellaretur deus ifri. Non quos
ipse nonsit ds omnium genti¬
um siue nescientium. siue. iam
scientium: s quia in isto populo
uoluit inanifestius apparere
uirtutem ꝓmissorum suoru
lue enu populus. pruo u e¬
gypto multiplicatus. et de illa
seruitute ꝑ moxsẽ in multis
signis portentis q lib̾atus: de¬
bellatis plicrunis gentibus t̃¬
rimi etiam ꝓmissionis accepit.
in qua regnauit ꝑ reges suos. de tri¬

Expanded text:
ominibus facta eius exordior. huic enim facta est per angelicum oraculum manifesta promissio, quam nunc uidemus impleri. huic quippe dictum est: in semine tuo benedicentur omnes gentes, ex cuius semine populus Israhel, unde uirgo Maria, quae peperit Christum, in quo benedici omnes gentes audeant iam negare, si possunt. haec promissio facta est etiam ad Isaac filium Abrahae, haec et ad Iacob nepotem Abrahae, qui etiam Israhel appellatus est, ex quo uniuersus populus et propagatus et nominatus est, uthuius populi deus appellaretur deus Israhel, non quod ipse non sit deus omnium gentium siue nescientium siue iam scientium, sed quia in isto populo uoluit manifestius apparere uirtutem promissorum suorum. ille enim populus primo in Aegypto multiplicatus et de illa seruitute per Moysen in multis signis portentisque liberatus debellatis plurimis gentibus terram etiam promissionis accepit, in qua regnauit per reges suos de tri
Abbreviated transcription (Latin):
s interp̾tentur dianam itir¬
tutem quam uolunt. int̃pre¬
tentur priapitin fecunditati
deum ita sane ut infetandis
feminis pudeat uinonem ta¬
lem habere adiutorem. dicãt
quod placet. im̃pretentur quoa
sapiunt: ditm tamen omnia ẽ¬
orum argum̃ta ꝑturbet deus
ustael gui cum illos om̃s coli ꝓ¬
hibuerit. et iuillo eorian coliꝰ
ꝓbibitus sit: eorum simulacuis

Expanded text:
sed interpretentur Dianam uirtutem quam uolunt, interpretentur et Priapum fecunditatis deum, ita sane ut in fetandis feminis pudeat Iunonem talem habere adiutorem, dicant quod placet, interpretentur quod sapiunt, dum tamen omnia eorum argumenta perturbet deus Israhel. qui cum illos omnes coli prohibuerit et a nullo eorum coli prohibitus sit
Abbreviated transcription (Latin):
dicam uenerem s priapum enã
si unus homo. et uenator et agͣ¬
cola eẽ uoluerit seruuserit am¬
borum: quibus tam̃ uel uicina
templa fabricare erubescit
S interp̾tentur dianam uir¬
tutem quam uolunt. int̾pre¬
tentur priapitin fecunditans
deum ita sane ut infetanis
feminis pudeat utnonem ia¬
lem habere adiutorem. Sicãt
quod placet. iñpretentur quoa
sapiunt: dum tamen omnia e¬
orum arguita ꝑturbet deus
istael Eui cum illos om̃s coli ꝓ¬
hibuerit. et mullo eorian coliꝰ
clixerit fecerit satis ostendit
illos falsos atq fauaces. ⁊ se eẽ
uerum acueracem deum. Istos
autem iam paucos deorum.
multorum falsorum q culto¬
res quis non miretur: noue ob¬
temperare illi de quo cum ab
eis queritur: quis nam sit as
quodlibet opinando respon¬
deant. deum tam̃ ẽe negare nõ
audent: quia si negent᷑ oꝑib
eius et p̃dicts atꝙ completis
faciume conuncuntur. Neq
enim ea dico. que liberum sibi
putant ẽẽ non credere quia
ipse in principio fecit celum

Expanded text:
sed Priapum? nam si unus homo et uenator et agricola esseuoluerit, seruus erit amborum, quibus tamen uel uicina templa fabricare erubescit. sed interpretentur Dianam uirtutem quam uolunt, interpretentur et Priapum fecunditatis deum, ita sane ut in fetandis feminis pudeat Iunonem talem habere adiutorem, dicant quod placet, interpretentur quod sapiunt, dum tamen omnia eorum argumenta perturbet deus Israhel. qui cum illos omnes coli prohibuerit et a nullo eorum coli praedixerit, fecerit, satis ostendit illos falsos adque fallaces et se esse uerum ac ueracem deum. . Istos autem iam paucos deorum multorum falsorumque cultores quia non miretur nolle obtemperare illi, de quo cum ab eis quaeritur quisnam deus sit, quodlibet opinando respondeant, deum tamen esse negare non audent, quia si negent, operibus eius et praedictis adque conpletis facillime conuincuntur? neque enim ea dico, quae liberum sibi putant esse non credere, quia ipse in principio fecit caelum
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ ordo iste mathei neqͣꝙ
putandus e̾. in aliudeiliquis
ẽẽ digressus. S lucas magis
intelligendus ẽ. uel p̾oceu¬
passe quȩ gesta sunt inieru¬
salem. et recordando intpo¬
suisse ante quam eius nar¬
ratio dominum ꝑduceret
ierłm̃: aut eidem ciuitati iã
aꝓpinquantem talia respon¬
disse monentibus ut caue¬
ret herodem. qualia inatħs
eum dicit turbis etiam locu¬
tum cum iam ꝑueniss ierłm.¬

Expanded text:
propter ordo iste Matthei nequaquam propter ordo iste Matthei nequaquam putandus est in aliud aliquid esse digressus; sed Lucas magis intellegendus est uel praeoccupasse quae gesta sunt in Hierusalem et recordando interposuisse, antequam eius narratio dominum perduceret Hierusalem, aut eidem ciuitati iam propinquantem talia respondisse monentibus ut caueret Herodem, qualia Mattheus eum dicit etiam turbis locutum, cum iam peruenisse
Abbreviated transcription (Latin):
et sanitates ꝑficio hodie et cras.
et t̾cia die consum mor misti¬
ce ab illo et figurate dicta in¬
telliguntur: neq enim eodie
passis ẽ qui ẽ ab hoc die terciꝰ
cum continuo dicat. oportet
me hodie: et cras sequenti am¬
bulare: cogit ꝓfecto etiam il¬
luo miltice intelligi quodait
non uidebitis me donec ueni¬
at cum dicets benedicetus qͥ
uenit in nomine domini:
de illo suo aduentu quo in
claritate uenturus ẽ. hoc
significans ut ulud quoda¬
it eitio cdemonia. et sanita¬
tes ꝓfitio hodie et cras. et t̃¬
cia cdie consummor. referat᷑
ad corpus eius quodẽ ęccłia.
Erpeluntur enm demonia.
cum relictis paterins suꝑstici¬
onibus credunt in eum g̾o.
Et ꝑficiuntur sanitates: cum
scdm eius p̃cepta uiuitur. p¬
ea quam fuerit diabolo et hus¬
ic scdo remuntiatum usq in
sinem resurrectionis qua t̾ã¬
quam t̾cia comsummabitur
hoc ẽ ad plenitudinem angłi¬
cam ꝑ corꝑis etiam immorta¬
utatem ꝑfitietur eccłia. Qua¬

Expanded text:
et sanitates perficio hodie et cras et tertia consummor, mystice ab illo et figurate dicta intelleguntur — neque enim eo die passus est, qui est ab hoc die tertius, cum continuo dicat: oportet me hodie et cras et sequenti ambulare —, cogit profecto etiam illud mystice intellegi quod ait: non uidebitis me, donec ueniat, cum dicetis: benedictus qui uenit in nomine domini, de illo suo aduentu, quo in claritate uenturus est, hoc significans, ut illud quod ait: eicio demonia et sanitates perficio hodie et cras et tertia consummor, referatur ad corpus eius, quod est ecclesia. expelluntur enim demonia, cum relictis paternis superstitionibus credunt in eum gentes, et perficiuntur sanitates, cum secundum eius praecepta uiuitur, posteaquam fuerit diabolo et huic saeculo renuntiatum, usque in finem resurrectionis, qua tamquam tertia consummabitur, hoc est ad plenitudinem angelicam per corporis etiam inmortalitatem perficietur ecclesia. qua
Abbreviated transcription (Latin):
seruatus: ꝓpter digestum ordi¬
nem temporum. lucas quoq cũ
de sociu petri narrasset: non a¬
it ipe uesꝑe autem facto: seo
tamen quod idem significaret
ad iunrit dicens. cum sol aũt.
occidisset: omnes qui habeliant
infirmos uarus longoribus. au¬
cebant illos ad eum. At ille sin

Expanded text:
seruatus propter digestum ordiseruatus propter digestum ordinem temporum. Lucas quoque, cum de socru Petri narrasset, non ait ipse \'uespere autem facto\', sed tamen quod idem significaret adiunxit dicens: cum sol autem occidisset, omnes qui habebant infirmos uariis languoribus ducebant illos ad eum: at ille s
Abbreviated transcription (Latin):
equitur ergo mateus di¬
cens. Uespere autem facto
obtulerunt ei multos demonia
habentes. Et eitiebat sp̃e uerbo.
et omnes male habentes cuiauit
ut adimpleretur quoo dictum
ẽ ꝑisaiam ꝓpham dicentem. Ip̃e
infirmitates nr̃as accepit: et egro¬
tationes portauit. hoc ad eiuso
diei tempus ꝑtinere satis indi¬
cat: cum conungit: uesꝑe aũt
facto. Sic et marcus cum de ip̃a
socru petu sanata dixisset. et mi¬
nistrabat eis: hoc idem subiun¬
git. Uesꝑe autem facto cum occi
tas congregata ad ianuiam: et
curauit multos qui uerabant᷑¬
a uarus langoribꝰ et demonia
de sur gens: egeressus ẽ. et abut in
in desertum locum. Uidetur. hic or¬
dinem tenuisse. marcus. ut post
ulus quod dictum ẽ uespere. au¬
tem facto. deinde. diceret. Et dilu¬
culo ualde furgens. Quanuis nec
illud neccesse sit ubi dicitur ues¬
pere autem facto etusdem dici
uesperum acciꝑe: nec ubi dicit᷑¬
diluculo. eusdem noctis diui¬
culum: tamen ut cumq uideri
potest hic rerum gestarum ordo

Expanded text:
equitur ergo Mattheus dicens: uespere autem facto optulerunt ei multos demonia habentes et eiciebat spiritus uerbo et omnes male habentes curauit, ut adimpleretur quod dictum est per Esaiam prophetam dicentem: ipse infirmitates nostras accepit et aegrotationes portauit. hoc ad eiusdem diei tempus pertinere satis indicat, cum coniungit uespere autem facto. sic et Marcus, cum de ipsa socru Petri sanata dixisset et ministrabat eis, hoc idem subiecit: uespere autem facto cum occidtas congregata ad ianuam. et curauit multos qui uexabantur uariis languoribus et demonia de surgens egressus est et abiit in desertum locum . Videtur hic ordinem tenuisse Marcus, ut post illud quod dictum est, Vespere autem facto, deinde diceret, Et diluculo valde surgens. Quamvis nec illud necesse sit, ubi dicitur, Vespere autem facto, ejusdem diei vesperum acci\'diluculo\', eiusdem noctis diluculum, tamen utcumque uideri potest hic rerum gestarum ordo
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum eẽ. xp̃m. facta autem die
egressus ibat indesertum locium
Et hic uidemus eumdem ordi¬
nem prorsus temporum custo¬
ditiun: quem comperimus. a¬
puo marcum. Matheus autem
qui iudetur non ordine quo
gestutin ẽ. s quo p̃terinissum re¬
colit. hoc de socui petri comine¬
morasse. post ea quam narrauit
quio ipso die facto etiam ues¬
pere.gestum sit: iam non sub
quemadinodum eum accessisse.
direrit alius qui mentin non
potuit. Sic entm et illa mulier q̃
flurum sanguinis patiebatur.
quanius fimbriam uestimenti
eius tenuerit: magis tamen te¬
tigit dominum quam turbȩ n¬
lȩ aquibus premebatur. et enu
in hoc capitulo quȩ alter dicit.
et alter p̃termutit. defuꝑfluo ꝑ¬
tractantur: cum ex ilia regula
primitus commendata nichil
inueniantur habere contrari
um. Sequitur matheus et clicit

Expanded text:
Christum. facta autem die egressus ibat in desertum locum. et hic uidemus eundem prorsus ordinem temporum custoditum, quem conperimus aput Marcum. Mattheus autem, qui uidetur non ordine, quo gestum est, sed quo praetermissum recolit, hoc de socru Petri commemorasse, posteaquam narrauit, quid ipso die facto etiam uespere gestum sit, iam non subquemadmodum eum accessisse dixerit alius qui mentiri non potuit. sic enim et illa mulier, quae fluxum sanguinis patiebatur, quamuis fimbriam uestimenti eius tenuerit, magis tamen tetigit dominum quam illae turbae, a quibus premebatur. ut enim in hoc capitulo quae alter dicit et alter praetermittit superfluo pertractantur, cum ex illa regula primitus commendata nihil inueniantur habere contrarium. XXI. Sequitur Mattheus et dicit