comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
A die dommus ade¬
marus uir uittutũ
R mimortalis memorie podi¬
enssis epũs. qui apud antiochi¬
am ut prediximus uita decesse¬
rat: a multis in scã uisus est
ciuitate. ita uł multi uiri uene¬
rabiles et fide digni: eum suꝑ
ciuitatis murum primum omĩ¬
um ascendisse et ceteros ammas¬
se ad ingressum oculis corporeis
se uidisse constanter assererent
& postinodum plurimis loca
Uenerabilia circueuntibus ea¬
dem die manifestus apparuit.
Aliiq ꝙͣ plures. qui in toto iti¬
uere diuims obsequiis manci¬
piti. pum in xp̃o dormicionẽ
acceperant: meadem ciuitate ap¬
paruerunt multis. loca sancta
cum aliis ingredientes. In qͦ
mantẽste dabatur intelligi.
quia et si uita decessissent tem¬
porali: ad cterna tñ uocati bea¬
titudinem non sunt fraudati.
adesiderio suo. sed quod pio ex¬
pecierint studio: pleno sunt ef¬
fectu consequiti magnum no¬
bis future resurrectiomis argu¬
mentum precedentes. Dignũ¬
q erat ut sicut resurgente dño

Expanded text:
a die dominus Ademarus, vir virtutum et immortalis memoriae, Podiensis episcopus, qui apud Antiochiam, ut praediximus, vita decesserat, a multis in sancta visus est civitate, ita ut multi viri venerabiles et fide digni eum super civitatis murum, primum omnium ascendisse et caeteros animasse ad ingressum, oculis corporeis se vidisse constanter assererent: et postmodum plurimis, loca venerabilia circumeuntibus, eadem die manifestus apparuit. Aliique quam plures, qui in toto itinere divinis obsequiis mancipati, piam in Christo dormitionem acceperant, in eadem civitate apparuerunt multis, loca sancta cum aliis ingredientes. In quo manifeste dabatur intelligi, quia, etsi vita decessissent temporali, ad aeternam vocati beatitudinem, non sunt fraudati a desiderio suo; sed quod pio expetierant studio, pleno sunt effectu consecuti, magnum nobis futurae resurrectionis argumentum praetendentes. Dignumque erat, ut sicut resurgente Domino
Abbreviated transcription (Latin):
egritudine redocbatur ĩpotẽcior
& ad procuranda regni negocia.
mius minusq fieret ydoneus
mimo uix inse ip̃o potens subsi¬
stere.totus oissolueretur. Uidẽ¬
tes igitur regm maiores ꝑiculũ
quod ex predicto facsto certum erił
imminere. ad reuocandum comitẽ
& eius mitigandam moignationẽ
omnimodam᷑ impendunt operam.
& tandem post multos circuitus &
diuersa consilia. rege minto. sed
tñ permiltente predictum illustrẽ
uirum inuirias s̾ illatas prudẽter
dissimulantem in regnum mtro¬
duxerunt pace inter cum & dum̃
regem plenius reformati Sete

Expanded text:
aegritudine, reddebatur impotentior, aegritudine, reddebatur impotentior, et ad procuranda regni negotia minus minusque fieret idonpotens subsistere, totus dissolveretur. Videntes ergo regni majores periculum, quod ex praedicto facto certum erat imminere, ad revocandum comitem, et ejus mitigandam indignationem, omnimodam impendunt operam: et tandem post multos circuitus et diversa consilia, rege invito, sed tamen permittente, praedictum illustrem virum, injurias sibi illatas prudenter dissimulantem, in regnum introduxerunt, pace inter eum et dominum regem plenius reformat
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Quo ficto comes cui preter
meritum tanti irrogata erat iniuria
confossus. & iusta succensus indi¬
gnatione desistens a proposito licz
muitus sumptibus inumeris
factis mutiliter tripolun reuersus
est. Erat autem predictorum ea i¬
tencio seductorum. Ut absente co¬
mite qui uir industrius erat & ad
omnia circumspectus ip̃i regia ne¬
gocia pro libero tractarent arbitrio
regis infirmititem ad suum tra¬
herent compendium. inter quos
regis mater mulier plane deo o¬
dibilis. & in extorquenco ipor¬
tuna. & eiusdem friter regius se¬
nescalcus cum paucis corum seqͣ¬
cibus uiris impiis. tegem ad hoc
proteriuus impellebant. Quod
factum post ꝙ̃ regni principibus
inotuit. corum qui sensus hẽbãt¬
magis exercitatos maxime corda
molestauit. Timebant enim ne
tanti principis patrocimo regnu
destitutum in preceps irrueret &
uxͣ domini uerbum in se ip̃m di¬
uisum desolarctur. maximeq cũ
rex mualescente singulis dieb

Expanded text:
dixit. Quo facto, comes, cui praeter dixit. Quo facto, comes, cui praeter meritum tanta irrogata erat injuria, confusus et justa succensus indignatione, desistens a proposito, licet invitus, sumptibus innumeris factis inutiliter, Tripolim reversus est. Erat autem praedictorum ea intentio seductorum, ut, absente comite, qui vir industrius erat, et ad omnia circumspectus, ipsi regia negotia pro libero tractarent arbitrio et regis infirmitatem ad suum traherent compendium. Inter quos regis mater, mulier plane Deo odibilis, et in extorquendo importuna; et ejusdem frater, regius senescalcus, cum paucis eorum sequacibus, viris impiis, regem ad hoc protervius impellebant. Quod factum postquam regni principibus innotuit, eorum qui sensus magis habebant exercitatos, maxime corda molestavit; timebant enim ne tanti principis patrocinio regnum destitutum in praeceps rueret, et juxta Domini verbum, in se ipsum divisum desolaretur ; maximeque cum rex, invalescente singulis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
ut prediximus pace
Sad tempus inter dominum regem
& salahadimuim miti. quadam trã¬
quillitate fruerctur. non defuerunt
filii belial. & impictatis alumpi
qui spiũ habentes in quictum tur¬
bis in regno mouerent. & mala
intestina molirentur. Cum enim
comes tripolitanus quasi per con¬
tinuum bienuum circa partes tri¬
politanas multiplicitate negocioꝵ
impeditus moram agens in regnũ
non potiusset ascendere. accidit qd̾
inuitante sollicitudine ꝙͣ pro ur¬
be gerebat tyberiadense que uxo¬
ris erat hereditis. in regnum ire
disposuit. Cumq omnẽ aditer
proscquendum fecisset apparatu
& iam usq biblium peruenisset p̾¬
dicti uiri neꝙͣ̃ regem nnus sim¬
plicem maligna suggestione circũ¬
uencrunt. persuadentes predictũ
conutem sinistri nitencione in re¬
gnum uelle introire uł de eius sup¬
plantacione tractaret occulte. Uñ
factum est quod eorim uerbis se¬
ductoriis. rex aurem minis crude¬
lem prebens missa legatione. regͥ
aditum ei inconsulte nimis inter¬

Expanded text:
ut praediximus, pace ad tempus inter dominum regem et Salahadinum inita, quadam tranquillitate frueretur, non defuerunt filii Belial et impietatis alumni, qui spiritum habentes inquietum, turbas in regno moverent et mala intestina molirentur. Cum etiam comes Tripolitanus, quasi per continuum biennium circa partes Tripolitanas multiplicitate negotiorum impeditus, moram agens, in regnum non potuisset ascendere, accidit quod invitante sollicitudine, quam pro urbe gerebat Tiberiadense, quae uxoris erat haereditas, redire disposuit; cumque omnem ad iter prosequendum fecisset apparatum, et jam usque Biblium pervenisset, praedicti viri nequam regem nimis simplicem, maligna suggestione circumvenerunt, persuadentes praedictum comitem sinistra intentione in regnum velle introire, ut de ejus supplantatione tractaret occulte; unde factum est, quod eorum verbis seductoriis, rex aurem nimis credulam praebens, missa legatione, regni aditum ei inconsulte nimis inter
Abbreviated transcription (Latin):
duximus annuendum. uł qͥ a
pro ierosolimitane eccͣe subli¬
matione personam tuam extͤ¬
mis periculis exponere deuo¬
iusti: quascumq in fidelium
urbes ceperis. uel cepisti. euis¬
dem eccliẽ regnum dignitati¬
q subiaceant. E odemꝰ sensu
ila ctiam uerbi discucienda st̃
que felicis memorie gibelino
ierosolimitano patriarche de
ciuitatibus ałq prouĩciis sqͥp¬
simus. que supradicti regis.
B̾. prucencia exercituũ eum̾ se¬
quencium sanguĩe per dei grã¬
ad quisite sunt. Si quidẽ ec̾cãs
illis quib certi fines assigͣri
possunt quarum termim ac pos¬
sessiones dutina possessione
ac tyramude confusi non sunt.
& ipĩrum eccłi̾arum urbes.
illi uolumus eccliẽ subiacere
ad ꝙͣ exantiquã sciuntur iusti¬
cia pertinere. Non enim uolu¬
mus aut pro principũ poten¬
cia ecclesiasticam minui digni¬
tatem: auł pro ecclesiastica digͥ¬
tate principum potenciam nui¬
tilari. Data beneuenti .xu. kła¬

Expanded text:
precibus duximus annuendum ut, quia precibus duximus annuendum ut, quia pro Hierosolymitanae ecclesiae sublimatione personam tuam extremis periculis devovisti, quascunque infidelium urbes ceperis vel cepisti, ejusdem ecclesiae regimini dignitatique subjaceant. » Eodem sensu illa etiam verba discutienda sunt, quae felicis memoriae Gibelino Hierosolymitano patriarchae de civitatibus atque provinciis scripsimus, quae supradicti Balduini regis prudentia et exercituum eum sequentium sanguine per Dei gratiam acquisitae sunt. Siquidem ecclesias illas, quibus certi fines assignari possunt, quarum termini ac possessiones diutina possessione ac tyrannide confusi non sunt, et ipsarum ecclesiarum urbes, illi volumus ecclesiae subjacere, ad quam ex antiqua sciuntur justitia pertinere. Non enim volumus aut propter principum potentiam, ecclesiasticam minui dignitatem; aut pro ecclesiastica dignitate, principum potentiam mutilari. Data Beneventi,
Abbreviated transcription (Latin):
Olens autem dñs
papa mentem suã
tari. et qui intẽcione
id concesserat: quod in eius res¬
criptis continebatur eidem pa¬
tuarche. Bernardo in hunc mo¬
antiocheno patriarche . Salt
& apostolicam benedictionem:
dicut aliis lilteris frateritati
sue scripsimus. nos et personã
tuam et eccłiam tibi cõmissã
plena caritate diligimus. nec
ullo modo uolumus honorẽ
nostre dignitatis in minui
quin antiocheni patriarchatꝰ
prelatio: sicuł preteritis tem¬
porib conseruata est: ita eti¬
am infuturum integ̃ prestante
domino conseruetur. Illud autẽ
rum regi per nuncios suos int̾¬
cedenti concessimus caritatem
tuam omnino conturbire non
debet si litterarum nr̃aꝵ sensũ
interius perscruteris. Sic enm
meis scriptum est. Eccli̾arum
q illis in partibus fuerant uel
sunt terminos atq possessioes:
dutina infidelium possessio.
tyramus q confudit. Cum iti¬
qz certos eis fines assignare p̾¬
senti deliberatiõe nequeamus:
tius precibus non in merito

Expanded text:
olens autem dominus papa mentem suam interpretari, et qua intentione lymorum id concesserat, quod in ejus rescriptis continebatur, eidem patriarchae Bernardo in hunc moAntiocheno patriarchae, salutem et apostolicam benedictionem. Sicut aliis litteris fraternitati tuae scripsimus, nos et personam tuam, et ecclesiam tibi commissam, plena charitate diligimus: nec ullo modo volumus honorem vestrae dignitatis imminui, quin Antiocheni patriarchatus praelatio, sicut praeteritis temporibus conservata est, ita etiam in futurum integra, praestante Domino, conservetur. Illud autem, rum regi per nuntios suos intercedenti concessimus, charitatem vestram omnino conturbare non debet, si litterarum nostrarum sensum interius perscruteris. Sic enim in eis scriptum est: « Ecclesiarum, quae illis in partibus fuerunt vel sunt, terminos atque possessiones diutina infidelium possessio tyrannisque confudit. Cum itaque certos eis fines assignari praesenti deliberatione nequeamus, tuis non immerito
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat constructum. uiͦ kł uimi
obsidet crebrisq insultib. & dẽso
sagittarum nmbo. fatigare cepit
uiolenter mclusos. cumi ecce unus
de interioribus cii nomen erat
uł dicitur. ramerius de marũ. unũ
deditioribus admiratis sagiłta sau¬
cium interemit. Pro cuius obitu
omnes ita consternati sunt. ut
infecto negocio soluta obsidione
discederent᷑.

Expanded text:
fuerat constructum, VI Kal. Jun. fuerat constructum, VI Kal. Jun. obsidet; crebrisque insultibus, et denso sagittarum nimbo fatigare coepit violenter inclusos; cum ecce unus de interioribus, cui nomen erat, ut dicitur, Raynerius de Marum, unum de ditioribus admiratis sagitta saucium interemit; pro cujus obitu omnes ita consternati sunt, ut infecto negotio, soluta obsidione discederent.
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis & diues habraham de na¬
zareth & godescalcus deturolt. qͥ
etiam bonãm siui reliquit existima¬
tionem & alii pauci inferioris ma¬
nus. Ftis ita se habentibus de ca¬
su tam periculoso dommus rex
suorum ereptus opera ad castra
Unde exierant reuersus est. uͥ suos
qui ad uaria in ordinate dispersi
fuerant: recepit. Dominus uero
henfredus regis constabularius
ingrauescentib dolorib ad cas¬
tessum nouum quod ip̃e ad huc
edificabat. delatus est. Factum est
autem hoc. mii ͦ idus aprilis. Decu¬
bans ergo ibi & per oies quasi de¬
cem cum dolore uitam protrahẽs
supremo iudicio memoriter &x pru¬
denter ordinato uir per omma cõ¬
mendabilis. xͦ. kł. maii. prĩe per¬
petuo lugendus: iuuendi fecit finẽ
& in eccłiã beate dei genitricis &
semper uirginis. apud nobile &
famosum castrum eius toronum
uidelicet debita magnificencia se¬
pultus est. Quo defuncto: statĩ
infra eundem. mensem. salahadinꝰ
predictum castrum quoo de nouo

Expanded text:
nobilis et dives, Abraham de Nanobilis et dives, Abraham de Nazareth, et Godescalcus de Turolte, qui etiam bonam sui reliquit existimationem; et alii pauci inferioris manus. His ita se habentibus, de casu tam periculoso dominus rex suorum ereptus opera, ad castra unde exierat, reversus est; ubi suos qui ad varia inordinate dispersi fuerant recepit. Dominus vero Henfridus regius constabularius, ingravescentibus doloribus, ad Castellum novum quod ipse adhuc aedificabat, delatus est. Factum est autem hoc, IV Idus Aprilis. Decubans ergo ibi et per dies quasi decem, cum dolore vitam protrahens, supremo judicio memoriter et prudenter ordinato, vir per omnia commendabilis, X Kal. Maii, patriae perpetuo lugendus, vivendi fecit finem; et in ecclesia Beatae Dei Genitricis et semper Virginis, apud nobile et famosum castrum ejus, Toronum videlicet, debita magnificentia sepultus est. Quo defuncto, statim intra eumdem mensem, Salahadinus praedictum castrum, quod de novo
Abbreviated transcription (Latin):
luti. eo modo possent consulere. Ui¬
dentes nostros super eos irruisse m¬
cautius. licet muiti. & de uita desꝑ¬
antes facti sunt ipã necessitate ur̃¬
gente fortiores. Et subito exiliẽtes
uidentes nostros ĩter angustias in¬
stant ammosius & quibus satis
fuerat prius latendo posse declina¬
re aduersarium intertectis equis
sagittis eminus missis nrõs com¬
primunt uiolenter. Uidens itaq
dommus constabularius. hostẽ
ex improuiso emersisse. eis cum
multo impetu se ingerit mediũ
Dumq de more uiriliter dimicat
dominum q regem in arto positu
ne ni cum periculosius irruatur
fideliter protegat. & ab niuirus
uendicat potenter. crebris & uio¬
lentis ic tibus lacessitus. & leta¬
libus confossus uulncribus.Fã¬
dem sius eum eripientibus uix ĩ
equo reuocatus est. Ceciderunt
porro mea congressione uiri me¬
morabiles & pia recordatione di¬
gni uiuenis quidam elegantis for¬
me qe honestis pollens moribus

Expanded text:
luti eo modo possent consulere. Viluti eo modo possent consulere. Videntes nostros super eos irruisse incautius, licet inviti et de vita desperantes, facti sunt, ipsa necessitate urgente, fortiores; et subito exsilientes, videntes nostros inter angustias, instant animosius; et quibus satis fuerat prius latendo posse declinare adversarium, interfectis equis, sagittis eminus missis, nostros comprimunt violenter. Videns itaque dominus constabularius hostem ex improviso emersisse, eis cum multo impetu se ingerit medium; dum de more viriliter dimicat, dominumque regem in arcto positum, ne in eum periculosius irruatur, fideliter protegit, et ab injuriis vindicat potenter, crebris et violentis ictibus lacessitus, et lethalibus confossus vulneribus, tandem suis eum eripientibus, vix in equo revocatus est. Ceciderunt porro in ea congressione viri memorabiles et pia recordatione digni: juvenis quidam elegantis formae et honestis pollens moribus,
Abbreviated transcription (Latin):
Onstructo igitur ca¬
stro. & partib sius
absoluto. niuiciatũ
est domino regi quod in eam sil¬
uam que paneadensi adiacet cuu¬
tati. hostes in caute pascua sequẽ¬
tes greges mimiserant qe armen¬
ta non habentes secum illas mi¬
litum copias. quibus freti nostris
irruentibus possent resistere. Ar¬
bitrantur ergo nostri quod mimu¬
mitos eos sicut nunciatum fuerat
&̾ preliaribus auxilus destitutos
facile possent opprimere illuc oc¬
culte tendunt. & ut latenter oe ex
iprouiso celato q eorum aduen¬
tu hostibus possent irruerẽ. de noc¬
te iter aggrediuntur ⁊ de nocte ac¬
celerant. Mane igitur facto ad
locum destinatum perueniunt ubi
aluis ad alia preliandi gratia pro¬
perantibus loca. aliis lente minis
& de remoto sequentib ea acies
in qua rex erat imprucenter ni¬
nus quibusdam septis lapideis se
ĩmergit. ubi ex hostib latebant
non nulli. Audito enim nrõrum
aduentu latere disposuerant. Ut de¬
dimato nr̃oꝵ impetu. propue sa¬

Expanded text:
onstructo igitur castro et ex partibus suis absoluto, nuntiatum est domino regi, quod in eam silvam, quae Paneadensi adjacet civitati, hostes incaute pascua sequentes, greges immiserant et armenta, non habentes secum illas militum copias, quibus freti nostris irruentibus possent resistere. Arbitrantur ergo nostri quod immunitos eos, sicut nuntiatum fuerat et praeliaribus auxiliis destitutos, facile possent opprimere, illuc occulte tendunt; et ut latenter et ex improviso, celatoque eorum adventu possent irruere, de nocte iter aggrediuntur et de nocte accelerant. Mane igitur facto ad locum destinatum perveniunt; ubi aliis ad alia praeliandi gratia properantibus loca, aliis lente nimis et de remoto subsequentibus, ea acies in qua rex erat, imprudenter nimis quibusdam septis lapideis se immergit, ubi ex hostibus latebant nonnulli; audito enim nostrorum adventu, latere disposuerant ut, declinato nostrorum impetu, propriae sa
Abbreviated transcription (Latin):
rerente ex eadem machina mo¬
laris inmissus. utramq illarũ
cum tribus puellis que illarũ
gressum fuerant comitite. ob¬
trut. et excussis ammabus de
muro inferius deiecit ex aminos
Unde in castris factus est plau¬
sus et nigens exultacio. Ciub
autem ingens ex iduerso acreuit
mestici

Expanded text:
repente ex eadem machina morepente ex eadem machina molaris immissus utramque illarum cum tribus puellis, quae illarum gressum fuerant comitatae, obtrivit, et excussis animabus, de muro inferius dejecit exanimes: unde in castris factus est plausus et ingens exsultatio; civibus autem ingens ex adverso accrevit moestitia.
Abbreviated transcription (Latin):
rum multiplicitatẽ confossi: su¬
bito deficiebant corruentes. Alii
pugilliribus manu missis uel
funda. cuitibus elisi. aut morie¬
bantur protins.aut attritis mẽ¬
bris per multos dies aut imper¬
petuum reddebantur mutiles. Nec
tũ his omnibus periculis. abo¬
pere deterrebantur icepto. nec
congrediendi feruor. his om̃ib
in eis poterat mitigiri. Nec crat
facile discernere. utrum cum ma¬
iore studio decertaret populus.
Sed nec silencio pretereundum
credimus. quod eadem dic rela¬
tione oignum dicitur accidisse.
Erat sane nostuis exterius una
inter ceteras machina. que saxa
miri ponderis in urbem multa
uiolencia et impetu. niminste¬
bit horribili. que stragem in
populo cuuum operabatur mul¬
tiplicem. Contra ꝙͣ cum nulla
arte possent proficere. duas ad¬
duxerunt maleficas. Uł eam fas¬
cinarent et magicis carimimb
redderent in potentem. Q̾ dũ
sius prestigiis instarent super
murum. et in cantacionibus

Expanded text:
rum multiplicitate confossi, surum multiplicitate confossi, subito deficiebant corruentes; alii pugillaribus, manu missis vel funda, cautibus elisi, aut moriebantur protinus, aut attritis membris, per multos dies, aut in perpetuum reddebantur inutiles. Nec tamen his omnibus periculis ab opere deterrebantur incepto, nec congrediendi fervor his omnibus in eis poterat mitigari: nec erat facile discernere uter cum majore studio decertaret populus Sed nec silentio praetereundum credimus, quod eadem die relatione dignum dicitur accidisse. Erat sane nostris exterius una inter caeteras machina, quae saxa miri ponderis in urbem multa violentia et impetu immittebat horribili, quae stragem in populo civium operabatur multiplicem: contra quam cum nulla arte possent proficere, duas adduxerunt maleficas, ut eam fascinarent et magicis carminibus redderent impotentem; quae dum suis praestigiis instarent super murum, et incantationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
china desudabant: imnistraret᷑
impedimentum. Ciues autem
quo maiorem nr̃orum uidebãt
instanciam: eo diligencius in
contraria se attolebant argumẽ¬
ta. uł et uimi uiribus et artem
simili repellerent artificio. Nã
eł impugnantibus cqui pollẽ¬
ter ⁊ ella remiftebant et lapides
et his qui castellum promone̾
satagebant. ad mirabili stremu¬
tate prestabant impedimentũ.
et ut semel omina nrõrum elu¬
derent molimĩa. ignem inces¬
santer mollis fragilibus et qui¬
buscumq modis poterant. cũ
sulphure. et pice a riuna. et adi¬
de. stupa.cera. lignis aridis et
stipula. et quecumq solent ĩ¬
cendium iriitire. et ignibus
ministrare fomitem: iaculabã¬
tur. fiebat igitur i utroq po¬
pulo strages maxima. & ceu¬
traq elasse uariis casibus. et
euentibus mopmatis plurum
sternebantur. Alii enni machi¬
narum iactu infrustra conterebã¬
tur munitissima. Alii enm trans
loricas et clipeos sagittis et telo¬

Expanded text:
china desudabant, ministraretur china desudabant, ministraretur impedimentum. Cives autem, quo majorem nostrorum videbant instantiam, eo diligentius in contraria se attollebant argumenta, ut et vim viribus, et artem simili repellerent artificio. Nam et impugnantibus aequipollenter tela remittebant et lapides; et his qui castellum promovere satagebant, admirabili strenuitate praestabant impedimentum. Et, ut semel omnium nostrorum eluderent molimina, ignem incessanter in ollis fragilibus, et quibuscunque modis poterant, cum sulphure et pice, arvina et adipe, stupa,, cera, lignis aridis et stipula, et quaecunque solent incendium irritare, et ignibus ministrare fomitem, jaculabantur. Fiebat igitur in utroque populo strages maxima, et de utraque classe, variis casibus et eventibus inopinatis plurimi sternebantur. Alii enim machinarum jactu in frusta conterebantur munitissima; alii trans loricas et clypeos, sagittis et telo
Abbreviated transcription (Latin):
Octe igitur circa di¬
em pro cliuiore: cũ
Cum aspirantis dici aurora nũ¬
ciaret exortum. excitus est cũ
omm auiditate populus. iteꝵ
ad certimen. Reuertebatur por¬
ro quisq ad officium: cui ester¬
na die fuerat deputatus. Qui¬
dam enm nnfri machinas posili
iculatorias ingentis molares
magnitudns. et solidibatis
ex quisite: in menia torquebãt.
Alii in castello inferius positi ad
ipm̃ promouendum.⁊am arbe qͣ
uiribus operam dabant omni¬
modam. Alii insupremo consti¬
tuti cenaculo. arcubus et balis¬
tis. & quolibeł missillium gne
eos qui erant in turribus laces¬
centes. quanto poterant studio.
& in detẽssa instancia uł nec ma¬
num auderent exerere. infra pro¬
pugnacula cohercebant. Alii uo
ut uillo cum planata et effracto
ante murali castellum menb
propius. posseł applicari. omnẽ
adhibebant sollicitudinem. Alii
porro quorum erat turba pluri¬
ma sagittis et iactu lapid̾.ciues
arcebant a propugnaculis. ne ꝑ
cos his qui in prooucenda ma¬

Expanded text:
octe igitur circa diem procliviore, cum jam aspirantis diei aurora nuntiaret exortum, excitus est cum omni aviditate populus iterum ad certamen. Revertebatur porro quisque ad officium, cui hesterna die fuerat deputatus. Quidam enim infra machinas positi jaculatorias, ingentis molares magnitudinis et soliditatis exquisitae in moenia contorquebant; alii in castello inferius positi, ad ipsum promovendum tam arte quam viribus operam dabant omnimodam; alii in supremo constituti coenaculo, arcubus et balistis, et quolibet missilium genere eos qui erant in turribus lacessentes, quanto poterant studio et indefessa instantia, ut nec manum auderent exerere, infra propugnacula coercebant; alii vero, ut vallo complanata, et effracto antemurali, castellum moenibus propius posset applicari, omnem habebant sollicitudinem. Alii porro, quorum erat turba plurima, sagittis et jactu lapidum cives arcebant a propugnaculis, ne per eos his qui in producenda ma
Abbreviated transcription (Latin):
latõm receper̃. Non tñ cessabant ad¬
mue ẽt augariar nona gn̾a spita
colaphi uineula carceres. ad ultimũ
supplicioꝵ oẽ genus quib dei pplũs
incellanter affugebatur. Nec lolũ is
qui incadẽ Urbe erant. sed ct̾ is quiã
bethlee et thecua u̾ soli habitabant
fideles idẽ cauteriũ imprimebatur.
Quociẽs ciim nouus accedebat p̾les.
et missus a callippha recẽs dirigebat᷑
struebantur calũpnie. et uiria exłor¬
quo casu coꝵ differebitur postul.icio.
statim minabãtur ecc̃am dicere. Idꝙ
pene annis piciebantur lingulis.
cõfingentibs prelidibus le huuis¬
modi rescriptũ a regia directũ celsi¬
tudine. hrẽ p̾manibus. Ut si aliꝙͣ dif¬
ficultatẽ uel morã inp̾standis tribu¬
tis aut uestigalibus presum̃ent ãnec¬
tere: eoꝵ stitim usqy ad solũ dirute
deponerẽtur ecclie. Qͣdu tñ egipłoꝵ

Expanded text:
lationem receperunt. Non tamen cessabant adlationem receperunt. Non tamen cessabant adinjuriae et angariarum nova genera; sputa, colaphi, vincula, carceres; ad ultimum, suppliciorum omne genus, quibus populus Dei incessanter affligebatur. Nec solum iis qui in eadem urbe erant, sed etiam iis qui in Bethlehem et Thecua, ubi soli habitabant fideles, idem cauterium imprimebatur. Quoties enim novus accedebat praeses, et missus a calipha recens dirigebatur ae struebantur calumniae, et varia extorquo casu eorum differebatur postulatio, statim minabantur ecclesiam dejicere. Idque pene annis patiebantur singulis, confingentibus praesidibus se hujusmodi rescriptum a regia directum celsitudine habere prae manibus, ut si aliquam difficultatem vel moram in praestandis tributis aut vectigalibus praesumerent adnectere, eorum statim usque ad solum dirutae deponerentur ecclesiae. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
moribus multo nobilior. Hic p̾po¬
sita selĩ dignitate xpm̃ sequutus re¬
ligionis. assumpto habitu. iccłimis
debita instancia et sollitudine nõ pigͣ.
apud eũdẽ diñ imꝑatorẽ fideliter
elaborans: obtinuit. Ut ad opꝰ p̾dicti
edificii. de propo fisco idẽ deo amabi¬
lis augustus. lũptꝰ necc̃ĩos et suffi¬
cientes: ministrari precipet. Impetͣ¬
ta ergo pro uoto fidel pplĩ postulicõe
letus icilimam reuersus est. U̾nũcia¬
to itmeris luccessu. et p̾cũ porrectaꝵ
exauditione: uinuersum clerum et po¬
pulun. qͣi de gͣui egritudine conuales¬
centes: recreauit. Preerat aut cidẽ et¬
lesie tunc: uenerabilis uir incheforꝰ
patriarcha Sic ergo obtenta licencia
et sumptib de imperiali eratio mim¬
Anno ab incarnatione dm̃. Mͦ. xlͦ
Uii᷑. añ urbis liberationẽ. annis. li.i.
tricesimo uero leptio pꝰꝙͣ diruta fue¬
rat. Qͥ cõstructa cõtra iinmẽcia ꝑi¬
cula. et nulle mortis discrimĩa cõso¬

Expanded text:
moribus multo nobilior. Hic postpomoribus multo nobilior. Hic postposita saeculi dignitate, Christum secutus, religionis assumpto habitu, Hierosolydebita instantia, sollicitudine non pigra, apud eumdem dominum imperatorem fideliter elaborans, obtinuit, ut ad opus praedicti aedificii de proprio fisco, idem Deo amabilis Augustus, sumptus necessarios et sufficientes ministrari praeciperet. Impetrata ergo pro voto fidelis populi postulatione, laetus Hierosolymam reversus est. Ubi nuntiato itineris successu, et precum porrectarum exauditione, universum clerum et populum, quasi de gravi aegritudine convalescentes recreavit. Praeerat autem eidem ecclesiae tunc vir venerabilis, Nicephorus patriarcha. Sic ergo obtenta licentia, et sumptibus de imperiali aerario minianno ab Incarnatione Domini 1048, ante urbis liberationem annis LI, tricesimo vero septimo postquam diruta fuerat. Qua constructa, contra imminentia pericula, et mille mortis discrimina conso
Abbreviated transcription (Latin):
ffuit tandẽ diuina demẽ¬
cia.et afflictorum miser¬
ta consolacionẽ intulit.
non modicum rebus crhꝑatis. Pre¬
dicto enim prĩcipẽ neꝙͣ reb hũmis
exempto. cessauit ex parte qͣssacio. fi¬
lio cius diber noie regñ obtinẽte
cicus contraxerat amicitiã. predic¬
tam eccliam recdificandi fidelibus
concessit ptãte. Q̾ concessi: cõgno¬
scens plebs fidelium q̃ iecłĩmis hĩta¬
bat. ꝙ a tanti oꝑis restauratõm. coꝵ
uires nõ sufficerẽt: missis nũciis. ad
predicti romani suctessorẽ dmñ cõ¬
stantimĩ monomachũ quitũc lige¬
bit insceptris. precibus porrectis
hiũiliter: sig̾cant in quãto metore.
et in quãta desolatione pꝰ ecclia di¬
rutã pplũs cõsedisset: orans affectuo¬
sissime ut ad reedificationẽ ecclic̃
impialis munificencie liberalẽ por¬
rigeret manũ. Procuribat aut coꝵ
legationẽ. quidã. iohc̃s cognomẽto.
cariantis. constantinopolitanus na¬
tione. nobilis quidẽ sedm̃ carnẽ. sed

Expanded text:
fuit tandem divina clementia, et afflictorum miserta, consolationem intulit non modicam rebus desperatis. Praedicto enim principe nequam rebus humanis exempto, cessavit ex parte quassatio, filio ejus Daher regnum obtinente.ciens, contraxerat amicitiam praedictam ecclesiam reaedificandi fidelibus concessit potestatem. Qua concessa, cognoscens plebs fidelium, quae Hierosolymis habitabat, quod ad tanti operis restaurationem eorum vires non sufficerent, missis nuntiis ad praedicti Romani successorem, dominum Constantinum monomachum, qui tunc agebat in sceptris, precibus porrectis, humiliter significant in quanto moerore et in quanta desolatione post ecclesiam dirutam populus consedisset: orant affectuosissime, ut ad reaedificationem ecclesiae, imperialis munificentiae liberalem porrigeret manum. Procurabat autem eorum legationem quidam Joannes cognomento Carianitis, Constantinopolitanus natione, nobilis quidem secundum carnem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ceperunt igitur gratanter u̾bum. et
ꝙ ille pecierat. ultro concedũt et ut
in ramis palmarũ ad ꝑhemñe cius
memoriã contribules cius oluam
q̃ dñi nr̃i ihũ xp̃i sig̃catiua ẽ: intro¬
ducant nciuitatẽ in processione so¬
lempni cõfurmãt. quo fctõ predictꝰ
adolescens p̃matib se offert ciuitati
reũ se confitctur. et om̃s alios astruit
innocentes. Quod audientes uidices
aliis ab solutis illum gladiis exposuer.
et ita profrĩb ammã ponẽs. cũ pieta¬
te dormitionẽ accep̃ optimã in dnõ¬

Expanded text:
ceperunt igitur gratanter verbum, et ceperunt igitur gratanter verbum, et quod ille petierat, ultro concedunt. Et ut in Ramis palmarum ad perennem ejus memoriam, contribules ejus olivamintroducant in civitatem, in processione solemni, confirmant. Quo facto, praedictus adolescens primatibus se offert civitatis, reum se confitetur, et omnes alios astruit innocentes. Quod audientes judices, aliis absolutis, illum gladio exposuerunt. Et ita pro fratribus animam ponens, cum pietate dormitionem accepit, optimam in Do
Abbreviated transcription (Latin):
ad mortem moliretur. morticinũ
canis clam proiecit ĩ atrium templi.
incuius mundicia conseruanda. cis
custodes et unuiersa ciuitas omnem
impendebint sollicitudiñẽ. Mane fco
qui or̃onis gralia accesserunt ad tẽplũ
reꝑientes in mundum cadauer. & fe¬
tens pene adinsamã uersi. uiuersam
urbem repleuerũt clamoribus. Con¬
currit subito pplũs uiniuersꝰ et om̃s
Quid plurai : deccinitur intecitus uni¬
uersis. et tam piaculare flagiciũ mor¬
te piandũ iudicatur. fideles porro de
sua confidentes iinocencia. mortẽ ꝓ
spiculatores educti gladiis ut ppłz
nłimerẽt. obtulit se adolescc̃s plenꝰ
spũ dicẽs. ꝑiculosum est frẽs si iti
ꝑit oĩs ħ eccliã. expedit magis ut
Unus moriatur proppło et nõ tota
gens ꝑeat. Concedite michi uł mei
bãtis annuã in benedictioe incõriã
eł generi meo honor imperpetuum
debitus cõscructur. ego uero auctore
dño hanc a uobis stragt᷑ depello. Sus¬

Expanded text:
ad mortem moliretur, morticinum ad mortem moliretur, morticinum canis clam projecit in atrium templi, in cujus munditia conservanda, ejus custodes et universa civitas omnem impendebant sollicitudinem. Mane facto, qui orationis gratia accesserunt ad templum, reperientes immundum cadaver et fetens, pene ad insaniam versi, universam urbem repleverunt clamoribus. Concurrit subito populus universus, et omnes Quid plura? Decernitur interitus universis, et tam piaculare flagitium morte piandum judicatur. Fideles porro de sua confidentes innocentia, mortem prspiculatores eductis gladiis ut populum interimerent, obtulit se adolescens plenus spiritu, dicens: Periculosum est, fratres, si ita perit omnis haec ecclesia. Expedit magis ut unus moriatur pro populo, et non tota gens pereat. Concedite mihi, ut mei habeatis annuam in benedictione memoriam, et generi meo honor in perpetuum debitus conservetur; ego vero, auctore Domino, hanc a vobis stragem depello. Sus
Abbreviated transcription (Latin):
de domib parc̃tum. flagellis aliqñ
nõ niniꝙͣ blandimẽtis et promis¬
siomb apostatirẽ cogebantur. aut
patibulis affigi. Qui autẽ protpẽ
erat illis patriarcha.is p̃mũ muiri¬
as excipiebat et obprop̾a. tñ eos et
publice et sccreciꝰ ad longaminitatẽ
inuitans: pro temꝑalibus q̃ paciebũ¬
tur malis coronas promuftebat sẽ¬
piternas. Cuius u̾b̾ et exẽplo cõmo¬
nti. tranlitorias pro xp̃o cõtempñe¬
tes inuirias. se nuicẽ mutua carita¬
te consolabantur. Referre ꝑ singula
longum eẽt quanta ĩ prop̾iis corpo¬
ribus predicti serui dei ꝑtulerũt
tormẽta. Ut heredes fierẽt in domo
dm̃ et uł leges emularentur pat̾nas.
unũ tamẽ de tot milibus exempli
gratia producamus in medium. Ut
ꝑ h dephendat ura dilectio. ꝙͣ ex fri¬
uolis causis. ad ultima supplicia
rapiebantur. Quidã ciuis &x infide¬
libus nr̃os odio ꝑsequens in saciabi¬
li. Uir ꝑfidus et neꝙͣ ut eis aliqͥd

Expanded text:
de domibus parentum, flagellis aliquando, de domibus parentum, flagellis aliquando, nonnunquam blandimentis et promissionibus apostatare cogebantur, aut patibulis affigi. Qui autem pro tempore erat illis patriarcha, is primum injurias excipiebat et opprobria; tum eos et publice et secretius ad longanimitatem invitans, pro temporalibus quae patiebantur malis, coronas promittebat sempiternas. Cujus verbis et exemplo commoniti, transitorias pro Christo contemnentes injurias, se invicem mutua charitate consolabantur. Referre per singula longum esset, quanta in propriis corporibus praedicti servi Dei pertulerint tormenta, ut haeredes fierent in domo Domini, et ut leges aemularentur paternas. Unum tamen de tot millibus, exempli gratia, producamus in medium, ut per haec deprehendat vestra dilectio, quam ex frivolis causis ad ultima supplicia rapiebantur. Quidam civis ex infidelibus nostros odio persequens insatiabili, vir perfidus et nequam, ut eis aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Bea die cepit fidelũ
meadem ciuitate mul¬
to deterior ẽẽ conditõ
Tũ ex dolore iustissimo quẽ ex casu
sancte resurrectioms eclĩe cõceꝑat
tũ ex multiplicatis angariis. gemi¬
nati molestia. Nam preter enormi¬
tatem tributoꝵ. et uectigiliũ. q̃ ab
eis preter morẽ et cõtra p̾uilegia a
lius predecessorib indulta exige¬
bantur: sollempnitates ctiam inter¬
dixerat. quasusq ad illum diẽ sub
aliis principibus. et mocculto et
palam satis libere celebriuerant.
Quotq dies crał celebrior: co arcius
domiciliorum suoꝵ septis cohibebãt᷑.
nec inpublicũ audebant coꝑerẽ. Do¬
mi ctiam tutum nõ dabatur eis ha¬
bere refugium. sed iactu lapidum.
et sordiũ nmissione eł iuolẽtis
irtuptionb quanto dies erat sollẽ¬
mor:tanto amplius molestabatur.
Ad h et pro quolibet u̾bo leui ad
sfonẽ. sine cause cognitionẽ: rapie¬
bantur ad cruces et supplicia bona
confiscabantur. aufferebantur pos¬
sessiones. filiis ꝙ eoꝵ et filiẽ rapti

Expanded text:
ea die coepit fidelium in eadem civitate multo deterior esse conditio, tum ex dolore justissimo, quem ex casu sanctae Resurrectionis ecclesiae conceperant; tum ex multiplicatis angariis geminata molestia. Nam praeter enormitatem tributorum et vectigalium, quae ab eis praeter morem et contra privilegia a suis praedecessoribus indulta exigebantur, solemnitates etiam interdixerat, quas usque ad illum diem sub aliis principibus, et in occulto et palam satis libere celebraverant. Quoque dies erat celebrior, eo arctius domiciliorum suorum septis cohibebantur, nec in publicum audebant comparere, domi etiam non tutum dabatur eis habere refugium, sed jactu lapidum et sordium immissione, et violentis irruptionibus, quanto dies erat solemnior, tanto amplius molestabantur. Ad haec et pro quolibet verbo levi, ad stionem, sine causae cognitione rapiebantur ad cruces et supplicia, bona confiscabantur, auferebantur possessiones, filiique eorum et filiae rapti
Abbreviated transcription (Latin):
uiribus. & de subsidio presumẽtes
nostris rediuua ceperunt hostes ĩ¬
ferre certamina. solito proberuius
&e frequencius conflictus appetẽtes.
nota erant negocia. Rudes uero &
qui recenter uenerant. glorie cupidi
Uł uires ostentarent &e audaciam.
dum in caute negociantur occũbũt
frequencius. quousq &̾ ip̃i nr̃orũ
experti constincum didicerũt par¬
cuis irrucie. & modestius inuẽciũ

Expanded text:
viribus et de subsidio praesumentes, viribus et de subsidio praesumentes, nostris rediviva coeperunt hostes inferre certamina, solito protervius et frequentius conflictus appetentes; nota erant negotia; rudes vero, et qui recenter venerant, gloriae cupidi, ut vires ostentarent et audaciam, dum incaute negotiantur, occumbunt frequentius, quousque et ipsi nostrorum experti constantiam, didicerunt parcius irru
Abbreviated transcription (Latin):
Um igitur per quinq
mensẽs continuos nr̃i
principes in obsidione perseueras¬
sent hostiumq uires attrite uide¬
rentur aliquatenus. nr̃os autẽ spes
solito amplior obtinendi ciuitatẽ
foueret. ecce lubito egypcioꝵ clas¬
sis flatibus acta prosperis cõpa¬
ruit. Qm uidentes ascalonite uoces
cum manibus tendunt ad syderã.
&̾e magnis intonant clamoribus
pro cundum. Girardus uero sydo¬
mensis qui nr̃e classi preerat ui¬
dens hostium exercitum ad urbem
accedere: cum paucis quas hẽbit
galeis temptans occurre &̾ ĩpedire
accessum. multitudinẽ ueritus
terga uertit. fuga uite consulẽs
& saluti. At uero classis hostium
ad uibem accessit intrepida cuubus
optitim deferens consolacionem.
Erant porro meadem classe gailee ut
dicitur septuaginta et alie naues
iuris. armms & uic tualibus usq ad
summum honerate ꝯ̾e mire et ingẽ¬
tis magnitudinis que õs in subsi¬
dium urbi predicte princeps mise¬
rat egypcius. hi denuo tanꝙͣ roꝑaitis

Expanded text:
um igitur per quinque menses continuos nostri principes in obsidione perseverassent, hostiumque vires attritae viderentur aliquatenus, nostros autem spes solito amplior obtinendi civitatem foveret, ecce subito Aegyptiorum classis flatibus acta prosperis, comparuit. Quam videntes Ascalonitae, voces cum manibus tendunt ad sidera et magnis intonant clamoribus,imo pereundum. Girardus vero Sidoniensis, qui nostrae classi praeerat, videns hostium exercitum ad urbem accedere, cum paucis quas habebat galeis, tentans occurrere et impedire accessum, multitudinem veritus, terga vertit, fuga vitae consulens et saluti. At vero classis hostium ad urbem accessit intrepida, civibus optatam deferens consolationem. Erant porro in eadem classe, galeae, ut dicitur, septuaginta et aliae naves viris, armis et victualibus usque ad summum oneratae, mirae et ingentis magnitudinis, quas omnes in subsidium urbi praedictae princeps miserat Aegyptius. Hi denuo tanquam reparatis
Abbreviated transcription (Latin):
domino frederico romanoꝵ impitore
qui parti opposite auxiliũ suggere¬
bat qe consiliui. & dno ailexindro pa¬
pe. plena cantate reconsiliato. reddita
est pax ecclie dei. ꝯe depulsis crroꝵ
tenebris resplenduit tranquillitas
quasi stella matutina in medio ne¬

Expanded text:
domino Frederico Romanorum imperatore, domino Frederico Romanorum imperatore, qui parti oppositae auxilium suggerebat, et consilium; et domino Alexandro papae plena charitate reconciliato, reddita est pax Ecclesiae, et depulsis errorum tenebris, resplenduit tranquillitas, quasi stella matutina in medio ne
Abbreviated transcription (Latin):
Eridem tempus dnõ ad̾a¬
no papa.apud anagmam
urbem campame. morbo squinancie
defunc to corporeq eius romam trãs¬
lato: & inbasilica beati petri apłõꝵ
principis. honorifice sepulto. dum
de substituendo pastore inter cardiã¬
les haberctur tractatus sicuł intali¬
bus solet frequenter contingere di¬
iusa sunt eligencium desidena ita uł
pars eligeret᷑ dum̃ rollandum eiisd̃
eccliẽ presbiterum cardinalem tituli
beati marci. qui idem erat apostolice¬
sedis cancellarius cui manus ĩponẽ¬
tes. & ordiuantes epm alexandrũ
appelsauerunt. Alii uero dinũ octa¬
uianum uirum scdm̃ carnẽ nobilem
ciusdem eccliẽ presbiteꝵ cardinalẽ
tituli sanote cecilie transyberim cu
ctiam nchilominus manus impo¬
uentes epnĩ constituerunt uocantes
eum uictorem. Cuius scismatis occa¬
sqarari maiorib orbis principib
certatim pirtib gram suam & fauo¬
rem ministrantib. Tandem. anno no¬
no docimo redcunte ad unibatẽ eccliẽ

Expanded text:
er idem tempus, domino Adriano papa apud Anagniam, urbem Campaniae, morbo squinanciae defuncto, corporeque ejus Romam translato et in basilica Beati Petri apostolorum principis honorifice sepulto, dum de substituendo pastore inter cardinales haberetur tractatus, sicut in talibus solet frequenter contingere, divisa sunt eligentium desideria; ita ut pars eligeret dominum Rolandum ejusdem ecclesiae presbyterum cardinalem, tituli Beati Marci, qui idem erat sedis apostolicae cancellarius, cui manus imponentes et ordinantes episcopum, Alexandrum appellaverunt. Alii vero dominum Octavianum, virum secundum carnem nobilem, ejusdem Ecclesiae presbyterum cardinalem tituli Sanctae Ceciliae trans Tiberim; cui etiam nihilominus manus imponentes, episcopum constituerunt, vocantes eum Victorem. Cujus schismatis occaseparari, majoribus orbis principibus certatim partibus gratiam suam et favorem ministrantibus. Tandem anno nono decimo, redeunte ad unitatem Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
Nno igitur ab incarna¬
inditione quarta. Regnante dño
henrico quarto theutonicoꝵ rege:
et codẽ romanoꝵ imꝑatore. Anno
regni cius quadragesimo tercio.
Imꝑii uero duodecimo. Iuustri qͦ
francoꝵ rege. dño philippo henri¬
ci filio regnante infrancia: predictꝰ
dñs urbanus uidens hominũ ma¬
liciam modum excessisse: et cũcta
ferri deorsum qͣi admalũ prona pꝰ
conciliũ ꝙ exuinu̾sa italia ad cor¬
rigendos excessus hominũ nec̃ciũ
tum celebrauerat. Imperatores p̾¬
dicti indignationẽ fugiens disce¬
dens abitalia alpoes transcendit:
regnum francoꝵ ingressus. Uui
dens sic̃ et prius audierat diuma
passim conculc̾i monita doc trinã
cuangelii sordere. fidẽ ꝑisse. carita¬
tẽ et omnẽ ꝑiclitari urtutẽ: cꝯͣrio
autẽ aduerse ptãtis. et principis
tenebraꝵ longe lateq minis pa

Expanded text:
nno igitur ab Incarnaictione IV, regnante domino Henrico quarto, Teutonicorum rege, et eodem Romanorum imperatore, anno regni ejus quadragesimo tertio, imperii vero duodecimo: illustri quoque Francorum rege domino Philippo, Henrici filio, regnante in Francia, praedictus dominus Urbanus, videns hominum malitiam modum excessisse, et cuncta ferri deorsum, quasi ad malum prona, post concilium quod ex universa Italia, ad corrigendos excessus hominum necessarium m celebraverat, imperatoris praedicti indignationem fugiens, discedens ab Italia, Alpes transcendit, regnum Francorum ingressus. Ubi videns, sicut et prius audierat, divina passim conculcari monita, doctrinam Evangelii sordere, fidem periisse, charitatem et omnem periclitari virtutem; econtrario autem adversae potestatis et principis tenebra
Abbreviated transcription (Latin):
ficni debito tenebatur quõ tot bi¬
cioꝵ monstris bot pecc̾or prodigis
posset occurrere qui ita miserabili¬
ter pullulabant. et orbem iuol¬
uerant uinuersum: conciliũ gene¬
ralc prius apud iugilat. dem̃ apd̃
podium comiocare disposuit. sed
nouissime apud clarũ montẽ alu̾me
ciuitatẽ. diuina comite gr̃a. exuinu̾¬
sis transalpmarũ partibus proiũcia¬
rum. mense nouembre. epõꝵ. abbi
tum. cõuen. sacer cõuentus ĩ noĩe
dm̃.presentibus ctiã p̾dictarũ par¬
cium non millis principib. Uordi¬
natis deprelatoꝵ eccliẽ & uiroꝵ
dĩ timenciũ consilio instituciõib
que ad crigendum labentis eccliẽ
statum uidebantur respicere. et pro¬
mulgatis canonbus qui admorũ
edificationẽ. et corrigendim delicto
rent. qui u̾bo sibi municto debitã
gerebit sollicitudinẽ nouissime ad
hanc ex ortacionem se conuertit
dicens.¬

Expanded text:
cii debito tenebatur, quomodo tot vitiorum monstris, tot peccatorum prodigiis posset occurrere, quae ita miserabiliter pullulabant, et orbem involverant universum concilium generale, prius apud Vigiliacum, deinde apud Podium, convocare disposuit. Sed novissime apud Clarummontem Alverniae civitatem, divina comite gratia, ex universis transalpinarum partibus provinciarum, mense Novembre, epionvenit sacer conventus, in nomine Domini, praesentibus etiam praedictarum partium nonnullis principibus. Ubi, ordinatis de praelatorum Ecclesiae et virorum Deum timentium consilio institutionibus, quae ad erigendum labentis Ecclesiae statum videbantur respicere; et promulgatis canonibus, qui ad morum aedificationem et corrigendam delictorrent, qui verbo sibi injuncto debitam gerebat sollicitudinem; novissime ad hanc exhortationem se convertit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
stiterunt. Interea salahadinus de
subito regis aduentu aliquantulum
perterritus. timiens sius excursori¬
bus quos quasi a se &e sius uidebat
exclusos. timens item ne in castra
uruerunt. impedimenta sarcinas.
& omnem superlectilem. inter
murum & añmuralem uicine ur¬
bis comportari precipit uł ad ꝙͣ¬
libet belli euentum expeoitior in¬
uematur. Succintus ergo & dubi¬
us plurimum rei exitum prestola¬
batur. Uerum excursores qui pre¬
datum ierant. audito nr̃oꝵ aduẽ¬
tu perterrti post positis aliis opti¬
mum ducunt si suorum agminib¬
se possent aggregare. Transmisso
ergo flumine quod medium diui¬
dit sydomensium agros & predi¬
ctam planiciem. in qua diximꝰ
nros eẽ: occurriuit nostris. Ubi
mito cominus prelio. nr̃i statum
propicio dommo fiuint suꝑiores
multisq interfectis & ad terra
deiectis pluribus infugam uer¬
si hostes. ad castra suorum se cõ

Expanded text:
stiterunt. Interea Salahadinus de stiterunt. Interea Salahadinus de subito regis adventu aliquantulum perterritus, timens suis excursoribus, quos quasi a se et suis videbat exclusos; timens item ne in castra irruerent, impedimenta, sarcinas et omnem supellectilem inter murum et antemurale vicinae urbis comportari praecipit, ut ad quemlibet belli eventum expeditior inveniatur. Succinctus ergo, et dubius plurimum, rei exitum praestolabatur. Verum excursores qui praedatum ierant, audito nostrorum adventu, perterriti, postpositis aliis optimum ducunt, si suorum agminibus possint aggregari. Transmisso ergo flumine, quod per medium dividit Sidoniensium agros et praedictam planitiem, in qua diximus nostros esse, occurrunt nostris: ubi inito cominus praelio, nostri statim, propitio Domino, fiunt superiores; multisque interfectis et ad terram dejectis, pluribus in fugam versis, hostes ad castra suorum se co
Abbreviated transcription (Latin):
qui premissi fuerant. agros sydom¬
ensium. hostiliter de populari. ce¬
des.incendia.predas exercere.
Habita itaq deliberatione. placuͭ
omnibus: hostibus obuiam ire.
Ende ergo iuxta condictum. cõtra
paneadem exercitum dirigentes
peruemunt aduicum qui dr̃ me¬
saphar. Unde quia in sunms mõ¬
tibus situm est prospicere erat.
totam subiectam regionem usq
ad radices libam castra quoq ho¬
stium.dabatur eminus intueri.
Patebant quoq ichilominus
prospectibus singulorum. mi¬
micorum. discursus & incendia
Descendentes igitur nr̃i per mon¬
tis decliuium cum festinatione
turmas peditum secum trahere
non poterant. fessi enim erant op¬
pido. uie longinquitate. nec po¬
terant equites passibus adequare
Unde cum paucis peditib qui
agiliores iuenti sunt in planici¬
emq statim montib subieota
est deuenerunt in eum locum qui
uulgo mergum appellatur. Per ali¬
quot ergo horas ut plenius delibera¬
retur quid facto opus eẽt.ibi sub¬

Expanded text:
qui praemissi fuerant, agros Sidoniqui praemissi fuerant, agros Sidoniensium hostiliter depopulari, caedes, incendia, praedas exercere. Habita itaque deliberatione, placuit omnibus, hostibus obviam ire. Inde ergo, juxta condictum contra Paneadem exercitum dirigentes, perveniunt ad vicum qui dicitur Mesaphar; unde quia in summis montibus situm est, prospicere erat totam subjectam regionem usque ad radices Libani; castra quoque hostium dabatur eminus intueri. Patebant quoque nihilominus prospectibus singulorum, inimicorum discursus et incendia. Descendentes igitur nostri per montis declivum cum festinatione, turmas peditum secum trahere non poterant; fessi enim erant oppido viae longinquitate, nec poterant equites passibus adaequare. Unde cum paucis peditibus, qui agiliores inventi sunt, in planitiem quae statim montibus subjecta est, devenerunt in eum locum, qui vulgo Mergium appellatur. Per aliquot igitur horas, ut plenius deliberaretur quid facto opus esset, ibi sub