comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uictilib: Habes aurum qđ c̃feras.
ñ it renitentis metalli p̃tiũ
dece ds exigit : s illud aurum qđ iniudicii die nequeat ignis exurere:
N ec dona p̃tiosa deposcit. s odorẽ fidei quẽ altaria tui cordis exalent:
&religiosȩ m̃tis spir& affectus: Ex hoc igͥ thes auro non solũ magorum
tria munera: s &iã duo uiduȩ ęra ꝓmuntur: in quib integia cȩlestis
imago regis effulgeat. splendor gr̃e ciꝰ: &imago substantiȩ: Bona &illa
planȩ labonosa flipendia castitatis. quȩ desuo oꝑe cotidianoque penso
cferat uidua: nocturnis parit̃ acdiurnis iugi exercens labre pensa
tẽporib & pudicitiȩ questuosȩ ꝑuigili oꝑe mercedẽ congregans: ut in¬
temeratũ defuncti coniugis cubile custodiat. alere dules lios possit:
ministrare pauꝑib: Hec est p̃ferenda diuitib. hȩc ẽ quȩ xp̃i iudiciũ
ñtimebit: hae ȩmulamini filiȩ: Bonum ÷ ar emulari. inbono semꝑ:¬

Expanded text:
ictilibus . Habes aurum quod conferas; ictilibus . Habes aurum quod conferas; non enim renitententis metalli pretium de te Deus exigit, sed illud aurum quod in judicii die nequeat ignis exurere. Nec dona pretiosa deposcit, sed odorem fidei, quem altaria tui cordis exhalent, et religiosae mentis spiret affectus. 31. Ex hoc igitur thesauro non solum magorum tria munera, sed etiam duo viduae aera promuntur, in quibus integra coelestis imago regis effulgeat, splendor gloriae ejus, et imago substantiae. Bona et illa plane laboriosa stipendia castitatis, quae de suo opere, quotidianoque penso, conferat vidua, nocturnis pariter ac diurnis jugi exercens labore pensa temporibus, et pudicitiae quaestuosae pervigili opere mercedem congregans; ut intemeratum defuncti conjugis cubile custodiat, alere dulces liberos possit, ministrare pauperibus. Haec est praeferenda divitibus: haec est quae Christi judicium non timebit. 32. Hanc aemulamini, filiae: Bonum est enim aemulari in bono. A
Abbreviated transcription (Latin):
despexeris hanc mulierẽ: ingarophilatio duo era mittentem: Magna
plane fefina: quȩdiuino iudicio meruit omnib ante ferni: Nefoste illa
sit q̃ defide sua adsubsidiũ hominũ duo testam̃ta c̃culerit: &idõ nulla
plus fecit. nec quisꝗ hominũ quantitatẽ potuit collationis ciꝰ ȩqͣre: quȩ
fidẽ cũ miscđia copulauit. Ettu ig quȩ cunq uitã studio uiduitatis
exerces. nedubites adgarophilatiũ duo ęra deferre: uł fidĩ plena uł
gr̃ȩ faelix illa. quȩ dethes auro suo integrã regis imaginc̃ profert: Thes¬
aurus tuus. sapientia thes aurus tuus casticas atque iustitia ẽ: thesaurꝰ
tuus. intellectus bonus: qualis ille thes. aurus fuit. deqͦ maᷤ orũ uiri.aurũ.
dm̃ thure uenerantes: myrra. resurrectionẽ corporis confitentes: Habes
& tuthes aurum huno: sunte requiras: habemꝰ it thes aurũ inuasis
uictilib: habes aurum qđ c̃feras.ñ it renitentis metalli p̃tiũ¬

Expanded text:
despexeris hanc mulierem in gazophylacium duo aera mittentem. Magna despexeris hanc mulierem in gazophylacium duo aera mittentem. Magna plane femina, quae divino judicio meruit omnibus anteferri. Ne forte illa sit quae de fide sua ad subsidium hominum duo testamenta contulerit; et ideo nulla plus fecit. Nec quisquam hominum quantitatem potuit collationis ejus aequare, quae fidem cum misericordia copulavit. Et tu igitur quaecumque vitam studio viduitatis exerces, ne dubites ad gazophylacium duo aera deferre, vel fidei plena, vel gratiae. 30. Felix illa quae de thesauro suo integram Regis imaginem profert. Thesaurus tuus sapientia, thesaurus tuus castitas atque justitia est, thesaurus tuus intellectus bonus: quasi ille thesaurus 194 fuit, de quo magorDeum thure venerantes, myrrha resurrectionem corporis confitentes. Habes et tu thesaurum hunc, si in te requiras: Habemus enim thesaurum in vasis fictilibus . Habes aurum quod conferas; non enim renitententis metalli pretiu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ enim nũmꝰ ep̃aruo. quã thes aurus ẽmaximo. qr ñ qͣntũ det̾.
s qͣmtũ resideat expendit̾: Nemo plus tribuit: quãq̃ sibinichil
p̃tiosã ꝑhumũ tͣhens uestem: qͣsi inferior tuis & parua diuitus
honorari desid̾as. qr iopẽ collatione uicisti: Etflumina suꝑflu¬
tt unt cũ redundant: gratior tam̃ hastus eriuulo est Spumant
& musta dũferuent: neo dãpnũ putat agricola qđ effluxert:
S em̃tib arcis dũ cedit᷑ messis frum̃ta desiliunt deficientibus¬
ur messib ñ defici& hy dria defarma. &plona olei testa desudat.
exmnaniuit tam̃ dolia diuitũ siccitas. cũ uidẽȩ pauxillulum
oleariũ redundarte: Non gͦ quid fastidio expuas: s qͣntũ
deuotione c̃feras estimandũ ẽ: Denique nulla plus tribuit.
iniquã illa que defiliorũ alim̃tis pauit ꝓpħam: Etidõ qr nulla
plus contulto: nulla plus meruto: hȩc moralit̃: Hec mystice tam

Expanded text:
est enim nummus e parvo, quam thesaurus e maximo; quia non quantum detur, est enim nummus e parvo, quam thesaurus e maximo; quia non quantum detur, sed quantum resideat, expenditur. Nemo plus tribuit, quam quae nihil sipretiosam per humum trahens vestem, quasi inferior tuis et parva divitiis, honorari desideras, quia inopem collatione vicisti? Et flumina superfluunt, cum redundant; gratior tamen haustus e rivulo est. Spumant et musta dum fervent, nec damnum putat agricola quod effluxerit. Gementibus areis, dum caeditur messis, frumenta desiliunt: sed deficientibus messibus, non deficit hydria de farina, et plena olei testa desudat. Exinanivit tamen dolia divitum siccitas, cum viduae pauxillulum olearium redundarit . Non ergo quid fastidio exspuas, sed quantum devotione conferas, aestimandum est. Denique nulla plus tribuit, quam illa quae de filiorum alimentis pavit prophetam. Et ideo quia nulla plus contulit, nulla plus meruit. Haec moraliter. 29. Nec mystice tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Quanto gͥ uos magis c̃uenit intentas es studio castitatis. nelocũ sim¬
strȩ relinquatis opinioni: q̃ pudicitiȩ testimonium insolis habetis morib
Uirgo it lic& inea quoq maior sit morũ prerogatiua quamcorporis
calũpnia. tam̃ integritatẽ carnis adiuuat. Uiduaq̃ ꝓbandȩ subsidiũ
uirginitatis amiserit: ñ uoce obstetricis. s insuis moribus hab& castitatis
exam̃: Docuit gͥ scriptura: quã adtentꝰ uiduȩ ec̾ debeat. & religiosus
pes & lib̾alẽ ẽt̃ conueniat: Nec pauꝑtatis deb̾e c̃tẽplationẽ
reuocari : qr liberalitas noncumulo patrimonii: s largitatis definiõ
affectu: Deniq dñica uoceilla uidua omĩb ante fert̾: deqͣdictũ¬
Uidua hȩc plus om̃ib misit: Inqͦ moralit̃ dũs inftituit uniuersos.
nequis acollatione ministerii paꝑtatis pudore reuocet᷑: neosibi
diuites blandiant᷑: quod plus uideant᷑ õferre. quã paupes: Uberia

Expanded text:
Quanto igitur vos magis convenit intentas esse studio castitatis, ne locum sinQuanto igitur vos magis convenit intentas esse studio castitatis, ne locum sinistrae relinquatis opinioni, quae pudicitiae testimonium in solis habetis moribus! Virgo enim, licet in ea quoque major sit morum praerogativa quam corporis, calumniam tamen integritate carnis abjurat; vidua, quae probandae subsidium virginitatis amiserit, non in voce obstetricis, sed in suis moribus habet castitatis examen. Docuit igitur Scriptura quam attentus viduae esse debeat et religiosus peres et liberalem esse conveniat, nec paupertatis debere contemplatione revocari; quia liberalitas non cumulo patrimonii, sed largitatis definitur affectu. Denique Dominica voce illa vidua omnibus antefertur, de qua dictuidua haec plus omnibus misit . In quo moraliter Dominus instituit universos, ne quis a collatione ministerii, paupertatis pudore revocetur: nec sibi divites blandiantur, quod plus videantur conferre quam pauperes. Uberior
Abbreviated transcription (Latin):
& adũsamꝰ quẽ ad modũ singulȩ aptis laudib p̃dicent᷑: &ubi nã cõmo¬
rent᷑: Nupta inparadiso. uidua intẽplo: uirgo insecreto: Sed inillis
tardior fructꝰ inuirgine maturior: Illas senectus ꝓbat: Uirginitas
laus ȩtatis : nec adium̃ta quȩrit annoꝵ. q̃ om̃iũ ÷ fructꝰ ȩtatũ: Ado¬
lescentiã doc&. iuuentutẽ ornat. amplificat senectutẽ : omiq euo
hab& iustitiȩ suȩ canos. maturitatẽ grauitatis. uelam̃ pudoris:
quid euotionẽ ñ impediat. religionẽ augeat: Aduertimꝰ enĩ exse¬
quentib qr quot annis indie solẽpni pasce: sc̃a maria cũ ioseph
hierłm petebat: Ubique impigra deuotio. ubiq assiduus uirgini¬
utut comes pudoris adiungit̾: Nec inflat᷑ dñi mat̃. quasi secura demertis.
Sed quo meritum magis agnouit: eo uotũ uberius ex soluit. officium
copiosius detulit. munꝰ religiosius uex̃. mysticũ tẽpus impleuit:

Expanded text:
et advertamus quemadmodum singulae aptis laudibus praedicentur, et ubinam commoet advertamus quemadmodum singulae aptis laudibus praedicentur, et ubinam commorentur: nupta in paradiso, vidua in templo, virgo in secreto. 25. Sed in illis tardior fructus, in virgine maturior: illas senectus probat, virginitas laus aetatis est; nec adjumenta quaerit annorum, quae omnium est fructus aetatum. Adolescentiam decet, juventutem ornat, amplificat senectutem: omnique aevo habet justitiae suae canos, maturitatem gravitatis, velamen pudoris, quae devotionem non impediat, religionem augeat. Advertimus enim ex sequentibus quia quotannis in die solemni Paschae sancta Maria cum Joseph Hierusalem petebat . Ubique impigra devotio, ubique assiduus Virgini comes pudoris adjungitur. Nec inflatur Domini mater, quasi secura de meritis: sed quo meritum magis agnovit, eo votum uberius exsolvit, officium copiosius detulit, munus religiosius vexit, mysticum tempus implevit. 26.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic instituit᷑ aiuuentute uidua. Sic p̃dicat᷑ insenectute ucterana:
quȩ uiduitatẽ non occasione tẽporis. ñ inbecillitate corporis: s uir¬
tutis magna nimitate seruauerit: Etenĩ cũ dic septẽ annis eã cũ
uiro fuisse auirginitate sua: ab adulesentiae utiq ftudiis inchoata
p̃dicat subsidia senectutis: Docemͣ itaq triplicẽ castitatis ẽẽ uirtutẽ:
Unã comugalẽ. aliã uiduitatis: t̾ciã uirginitatis: Non ⁊t sic aliã p̃dicãm.
ut excudamꝰ alias. Suis qͥbq ꝓfessionib ista c̃ducunt: In hoc ȩccłȩ
reiceremꝰ: Ita uiduas honoramꝰ : ut suus honos c̃iugio reseruet᷑ Non
nr̃a hoc p̃cepta. s diuina testimonia docent: Reminiscam᷑ itaquẽ
ad modũ maria. quẽ ad modum annaquẽ ad modũ susanna laudent᷑:
Sed qm̃ non laudes carũ tantũmͦ p̃dicandȩ sunt. s disciplinȩ &iã
st̾ seq̃ndȩ : reminiscam᷑ ubi susanna. ubi anna. ubi maria sint reꝑtȩ

Expanded text:
 in senectute veterana: quae viduitatem non occasione temporis, non imbecillitate corporis, sed virtutis magnanimitate servaverit. Etenim cum dicit septem annis eam cum viro fuisse a virginitate sua, ab adolescentiae utique studiis inchoata praedicat subsidia senectutis. 23. Docemur itaque triplicem castitatis esse virtutem: unam conjugalem, aliam viduitatis, tertiam virginitatis; non enim aliam sic praedicamus, ut excludamus alias. Suis quibusque professionibus ista conducunt. In hoc Ecclesiae rejiceremus: ita viduas honoramus, ut suus honos conjugio reservetur. Non nostra hoc praecepta, sed divina testimonia docent. 24. Reminiscamur itaque quemadmodum Maria, quemadmodum Anna, quemadmodum Susanna laudentur. Sed quoniam non laudes earum tantummodo praedicandae sunt, sed disciplinae etiam sunt sequendae, reminiscamur ubi Susanna , ubi Anna , ubi Maria sint repertae:
Abbreviated transcription (Latin):
utcorpꝰ & sanguinẽ xp̃i ministrãt: Neq it potest qͥsꝗ peccatis suis
deger minioreq sanꝰ: immostaliũ sanitatum remedia ministrare:
Tlide quidagis sacerdos. ne febrienti manu xp̃i corpꝰ attingas: pͥus
sac̃ dotẽ: Non hab& gͥ qđ moleste ferat illa uidua. qđ sibi non
pe ꝑcerĩ : qͣndo nec mͥ parco: Surrex̃ itaque petri inquit socrus:
& ministrabat illis Etbene surrex̃: Sacurm̃ti it typũ apłica iã
nec sũ ptibus egere uiduas. q̃ donarẽ consueuerint: nec sub sidio
his quoq officia ł a generis ł apximis facile solere parari. esse
&iã meas diuinã miscdiã ꝓmptiorẽ : &idõ cũ supperẽe noniudeat̃
ñ ꝓp̃cepto imꝑamꝰ : Prouocantes potius uiduã. quã ligantes: Neq
it phibemꝰ scdas nuptias: s ñ suademꝰ: Alia ẽ infirinitatis c̃tẽplatio: alia
gã castitatis: Plus dico: ñ ꝓhibemꝰ scdas nuptias: sed non ꝓbamꝰ sȩpe

Expanded text:
 sanguinem Christi ministret. Neque enim potest quisquam peccatis suis aeger, minimeque sanus, immortalium sanitatum remedia ministrare. Vide quid agas, sacerdos, nec febrienti manu corpus Christi attingas. Prius sacerdotem! Non habet igitur quod moleste ferat illa vidua quod sibi non pepercerim, quando nec mihi parco. 66. Surrexit itaque Petri, inquit, socrus, et ministrabat illis . Et bene surrexit; sacramenti enim typum apostolica jam nec sumptibus egere viduas, quae donare consueverint: nec subsidio,iis quoque officia vel a generis, vel a proximis facile solere reparari: esse etiam in eas divinam misericordiam promptiorem; et ideo cum suppetere non videatur pro praecepto imperamus, provocantes potius viduam, quam ligantes; neque enim prohibemus secundas nuptias, sed non suademus. Alia est enim infirmitatis contemplatio, alia gratia castitatis. Plus dico, non prohibemus secundas nuptias, sed non probamus saepe
Abbreviated transcription (Latin):
lata ẽ: gĩa aut̃ electorib rescruata ẽ: Lex ut anaturȩ finib culpę studio
demeantes ad nat̾ȩ obseruantiã poenȩ trore reuocar&: gr̃a autẽ utelectos
atque c̃silii. si illũ recorderis cui ineuangłio ante p̾scribit᷑: ne homi¬
cidiũ fatiat. ne adut̃iũ admittat. nefalsum testimoniũ dicat: Preceptũ
it tͥ ẽ: ubi est pena peccati: Atuͦ cũ se p̃cepta legis memoras sd im¬
p̃ceptiua : alt̃a uoluntaria: Tinde &dñs inalia dic̃. ñ occides: ubi
p̃cipit inaluis. siuis ꝑuectꝰ ctꝰ: uende omnia tua: Eirgo hic lib̾ est ap̃¬
cepto : cui defert᷑ arbitriũ. Itaq qͥ p̃coptũ impleuerino: posst̾ dice
Serui mnutiles sumꝰ qđ debuimꝰ face: fecimꝰ hoc uirgo ñdic̾. nondic̃

Expanded text:
lata est, gratia autem electioribus reservata est. Lex, ut a naturae finibus culpae studio demeantes, ad naturae observantiam poenae terrore revocaret: gratia autem, ut electosatque consilii, si illum recorderis, cui in Evangelio ante praescribitur, ne homicidium faciat, ne adulterium admittat, ne falsum testimonium dicat; praeceptum etenim ibi est, ubi est poena peccati. At vero cum se praecepta legis memorasset impraeceptiva, altera voluntaria. Unde et Dominus in alia dicit: Non occides, ubi praecepit; in alia: Si vis perfectus esse, vende omnia tua. Ergo hic liber est a praecepto, cui defertur arbitrium. 74. Itaque qui praeceptum impleverint, possunt dicere: Servi inutiles sumus: quod debuimus facere
Abbreviated transcription (Latin):
quererot᷑: Nobis gͥ ꝓpharum oracula dimicarunt. nob̃ illa ꝓpħarũ
iudicia &arma uicerunt: Etidõ ñ popłs iudȩorũ. sed &iã iacł
uictoriã dehoste q̃siuit: Infelix gͦ popłs. qui hostẽ quẽfugauit:
ꝑseqͥ fidei uirtute ñ potuit: Itaq illorũ delicto. salus gentibus:

Expanded text:
quaereretur. Nobis igitur prophetarum oracula dimicarunt, nobis illa prophetarum quaereretur. Nobis igitur prophetarum oracula dimicarunt, nobis illa prophetarum judicia et arma vicerunt. Et ideo non populus Judaeorum, sed etiam Jael victoriam persequi fidei virtute non potuit. Itaque illorum delicto salus gentibus:
Abbreviated transcription (Latin):
popło suo iudices extitissent: Tibi uͦ chananci gons ferox p̾lio &afflu¬
entiũ copiarũ opima successu. hostiles inpłm̃ iudȩoꝵ animos
extulcrunt: uicdua p̃cetens bellicos instruit apparatus: Et ut dis¬
cas ñ publicis copiis ddomesticas necessitates fuisse sub nixas. s do¬
mesticis disciplinis munꝰ publicũ gub̾natũ: domo ꝓpria filiũ ducẽ
fostis insticuit: qͣsi pphetissa uictoriȩ certȩ tͣns misit. Denique
inmulieris manu sũmã fuisse uictoriȩ: doc&& balae filiꝰ dicens:
exercitꝰ nͥ cuueneris ñibo: Quanta inqͣm uiduȩ fostitudo. qua
apitulis filiũ nec materno reuocat affectu. ĩmo adiuctoriã
filiũ studio matris hortat᷑ dicens: qđ inmanu mulieris sit sũma
quȩ mysticȩ nob̾ ortũ surrecturȩ exgentibus ȩccłę reuclauit.
cui triumphus desisara sp̾itali. hoc ẽ deaduersariis potestatibus

Expanded text:
populo suo Judices exstitissent. Ubi vero Chananaei, gens ferox praelio, et afflupopulo suo Judices exstitissent. Ubi vero Chananaei, gens ferox praelio, et affluentium copiarum opima successu, hostiles in populum Judaeorum animos extulerunt, vidua prae caeteris bellicos instruit apparatus. Et ut discas non publicis copiis domesticas necessitates fuisse subnixas, sed domesticis disciplinis munus publicum gubernatum, domo propria filium ducem fortis instituit, quasi prophetissa victoriae certae transmisit . 46. Denique in mulieris manu summam fuisse victoriae docet Barach filius dicens: exercitus: nisi tu veneris, non ibo? Quanta, inquam, viduae fortitudo, quae a periculis filium nec materno revocat affectu; immo ad victoriam filium studio matris hortatur, dicens quod in manu mulieris sit summa quae mystice nobis ortum surrecturae ex gentibus Ecclesiae revelavit, cui triumphus de Sisara spiritali, hoc est, de adversariis potestatibus
Abbreviated transcription (Latin):
uiri auxilio uiduas non egere. uerum ȩtiã uins ee subsido: Quenea
infitanitate reuocata: munia uiroꝵ obeunda suscepio: & suscepta cumu¬
laut: Demiq cũ iudei iudicũ regerent̾ arbittio. qt uirli ñpocerant
uel eqͥcãte regi uel iurtute defendi. bellis hinc inde ardentibus.
deborã sibi cũiꝰ regentur iudicio cooptarunt: Itaq multa milia
uiroꝵ una una uidua & inpace rexit: xabhostt̃ defendit:
Multi iudices in isrb: s nulla ante iudich femina Multi iudices
post iħm: s nullus ꝓpħa: Et ido lectũ istiꝰ puto c̃o iudicium
ooesta eiꝰ arbitror os sẽ doscnpta: nemuberes a urtutis officio muli¬
ebris sexus infirmitate reuocent᷑. Uidua popłos regit iuidua ducit
exercitꝰ: Sidua duces cligit uidua bella disponit: mandãtriũphos
sed iurtus facit Etmpace quidẽ nulla querimonia. nullus error
mulieris inuenit᷑: Cũ pleriq ñ mediocrium peccatorum auctores.

Expanded text:
viri auxilio viduas non egere, verumetiam viris esse subsidio: quae nec sexus infirmitate revocata, munia virorum obeunda suscepit, et suscepta cumulavit. Denique cum Judaei Judicum regerentur arbitrio, quia virili non poterant vel aequitate regi, vel virtute defendi, bellis hinc inde ardentibus, Debboram sibi cujus regerentur judicio, cooptarunt. Itaque multa millia 198 virorum una vidua et in pace rexit, et ab hoste defendit. Multi Judices in Israel, sed nulla ante judex femina: multi Judices post Jesum, sed nullus propheta. Et ideo lectum istius puto esse judicium, et gesta ejus arbitror esse descripta; ne mulieres a virtutis officio, muliebris sexus infirmitate revocentur. Vidua populos regit, vidua ducit exercitus, vidua duces eligit, vidua bella disponit, mandat triumphossed virtus facit. 45. Et in pace quidem nulla querimonia, nullus error mulieris invenitur: cum plerique non mediocrium peccatorum auctores
Abbreviated transcription (Latin):
qͥante me factꝰ ẽ Etbene c̃iugales pugnatura resũpsit ornatus.
qr̾ monum̃ta c̃iugu. arma st̾ castitatis: Neq it uidua alias aut
casta ꝑmansit: Quid eiꝰ sapientiã p̃dicemꝰ. qđ huiꝰ cemodi est
cõmendata c̃siliũ : Potentẽ elegit. ut intẽꝑanciã ase inferioris
arcer&: occasionẽ parar& uictoriȩ: Abstinentiȩ meritũ pudicitiȩ

Expanded text:
qui ante me factus est . Et bene conjugales pugnatura resumpsit ornatus; qui ante me factus est . Et bene conjugales pugnatura resumpsit ornatus; quia monimenta conjugii arma sunt castitatis: neque enim vidua alias aut casta permansit? Quid ejus sapientiam praedicemus, quod hujuscemodi est commentata consilium? Potentem elegit, ut intemperantiam a se inferioris arceret, occasionem pararet victoriae. Abstinentiae meritum, pudicitiae
Abbreviated transcription (Latin):
S utdiscas mat̾ȩ iuduitatis affectũ: seriẽ ipsã ꝑsequere scriptuarũ:
A dieb it uiri sui qͥb ille defunctꝰ ẽ uestẽ iocunditatis deposuit. me¬
roris assũpsit: Per om̃s dies intenta ioiunio. sabbato tantũ &dnĩca
sacͤtarũq tẽporib feriarũ. ñ refectione indulgesis sedreligione de¬
ferens: hoc̃ onĩ siue manducatis siue bibitis. in noĩe iuu xp̃i agenda
ẽt omĩa: ut &iã ipsa refectio corporalis sacrȩ religionis cultui defe¬
rat᷑ Diutͥnis gͥ merorib & cotidianis roborata ieuinis scã iudith.
quesdi oblectam̃ta ñqrit. ꝑiculi neglegens. mostisq c̃tẽptu fostior.
utẽm̃ta ftruer& doli uestẽ illã iocunditatis quã uiuente uiro uestire
solebat soinduit: qͣsi placitura uiro sipatriã lib̾aret S uirũ aliũ uide¬
bat. cui placere ꝗ̃rebat: Illũ utiq deqͦ dictũ ÷: Post me uenit uir:

Expanded text:
Sed ut discas maturae viduitatis affectum, seriem ipsam persequere Scripturarum. Sed ut discas maturae viduitatis affectum, seriem ipsam persequere Scripturarum. A diebus enim viri sui quibus ille defunctus est, vestem jucunditatis deposuit, moeroris assumpsit: per omnes dies intenta jejunio, sabbato tantum, et dominica sacratarumque temporibus feriarum, non refectioni indulgens, sed religioni deferens. Hoc est enim, sive manducatis, sive bibitis, in nomine Jesu Christi agenda esse omnia ; ut etiam ipsa refectio corporalis sacrae religionis cultui deferatur. Diuturnis igitur moeroribus, et quotidianis roborata jejuniis sancta Judith quae saeculi oblectamenta non quut commenta strueret doli, vestem illam jucunditatis, qua, vivente viro, vestiri solebat, se induit: quasi placitura viro, si patriam liberaret. Sed virum alium videbat, cui placere quaerebat; illum utique, de quo dictum est: Post me venit vir,
Abbreviated transcription (Latin):
lug& : fleat scłm: Adinpnitu sint lacrime redẽptrices dũ impen¬
dunt᷑ mostuis : uiuentib ꝓfuturȩ. Paratus ẽ mestitudini animȩ: fedꝰ
oculoꝵ: Misericordĩa c̃ciliat. laborẽ minuit: dolorẽ alleuat. seruat
pudorẽ: Nesciã misera sibi uideat᷑. quȩ õsolationẽ in lacrimis hab&.
inqͥb st caritatis stipendia. & pietatis officia: Sed nec fostitudo: bonȩ¬
uiduȩ deetꝰ c̃sucuto: Hȩc it uera ẽ fostitudo. q̃ nat᷑ȩ usũ. sexus infir¬
mitatẽ m̃tis deuotione tͣns gredit᷑: qͣlis in illa fuit. cui nom̃ iudith:
q̃ uiros obsidione fractos. ꝑculsos metu tabidos famȩ: sola potuit
a. co lluuione reuocare. ab hoste defende: Ea enĩ ud egimꝰ. cũ olofernes
successu multoꝵ t̾ribilis p̃lioꝵ. intͣ muros innumera uiroꝵ milia coc¬
giss& : armatis pauentib & deextrema iã sorte tractantib extͣ murũ pro¬
cessio: Illo p̃stantior exercitu quẽ lib̃auit. &eo fostior quẽ fugauit:

Expanded text:
lum: ac in promptu sint lacrymae redemptrices, dum impenduntur mortuis, viventibus profuturae. Paratus est moestitudini animae fletus oculorum: misericordiam conciliat, laborem minuit, dolorem ablevat, servat pudorem; nec jam misera sibi videtur, quae consolationem in lacrymis habet, in quibus sunt charitatis stipendia et pietatis officia. t. Haec enim vera est fortitudo, 196 quae naturae usum, sexus infirmitatem, mentis devotione transgreditur: qualis in illa fuit, cui nomen Judith, quae viros obsidione fractos, perculsos metu, tabidos fame, sola potuit a colluvione revocare, ab hoste defendere. Ea enim, ut legimus, cum Holophernes successu multorum terribilis praeliorum, intra muros innumera virorum millia coegisset, armatis paventibus, et de extrema jam sorte tractantibus, extra murum processit: et illo praestantior exercitu, quem liberavit; et eo fortior, quem fugavit . 38.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłam scãm exõnib trarũ partib c̃gregatã : ꝓpħicȩ nubes &salu¬
taris imbꝰ apłicꝰ irrigarent: Hȩc ẽ pluina illa ñ t̾rarũ humido non
nebuloso ẽgregata montiũ: s cęlestiũ scripturarũ salubri ꝑtotũ
orbẽ imbre diffusa: Ostendit᷑ gͥ exẽplo. ñ omiũ ẽẽ diuinȩ meren
miracła potestatis. Sed eo& qͥb religiosȩ deuotionis studia susfa¬
gent᷑: & diuini eos fructuoꝑis abdicari. qͥ reuerentiȩ st̃ cȩlestis
exortes: Ostendit̾ &iã in mysterio. qđ ad instaurandã ȩccl̃am di
filiꝰ human corporis sacͣ susceꝑit abdicato popło iudeoꝵ: Quib

Expanded text:
Ecclesiam sanctam ex omnibus terrarum partibus congregatam propheticae nubes et saluEcclesiam sanctam ex omnibus terrarum partibus congregatam propheticae nubes et salutaris imber apostolicus irrigarent. Haec est illa pluvia non terrarum humido, non nebuloso concreta montium, sed coelestium Scripturarum salubri per totum orbem imbre diffusa. 20. Ostenditur igitur exemplo non omnium esse divinae mereri miracula potestatis, sed eorum quibus religiosae devotionis studia suffragentur: et divini eos fructu operis abdicari, qui reverentiae sunt coelestis exsortes. Ostenditur etiam in mysterio, quod ad instaurandam Ecclesiam, Dei Filius humani corporis sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
pluuiã suꝑt̾rã. Nisi qr descend& sic̾ pluuia inuellus. & sic̾ ftillici¬
dia stillantia suꝑ t̾rã : Inqͦ ueteris mysteriũ reserat᷑ hystorie. qͦ sc̃s
gedeon mystici cestaminis p̃liator. futurȩ capiens insigne uictoriȩ.
sp̾uale sacm̃tũ : uigore m̃tis agnouit pluuiã illã u̾bi rorc̃ ẽẽ diuini.
Quepͥmo pluit inuellus cumt̾ra õnis ꝑpetuis siccitatib estuar&:
scđo uͦ indicio uniu̾sȩ t̾rȩ arcã fuso imbre made fecit. cũ siccitas
ẽẽt inuellere. Aduertit it uir p̾sagus: futurȩ ȩccłȩ crescentis
insigne. Nã pͥmo intͣ iudȩã diuini coepit ros sermonis humescere
notꝰ enĩ iniudȩa ds̃. Cũ arda fidei totiꝰ orb uniũsa t̾ra maner&:
s& ubi ioseph greges dm̃ negare cocper̃. &ausu uario in magũ de¬
lictoꝵ c̃t here diuinitatis offensa : tunc ꝑ om̃s t̾ras fuso imbris
rore cȩlestis popłs iudȩoꝵ ȩstu ꝑfidiȩ suȩ coepit arescere. cũ

Expanded text:
 quia et descendet sicut pluvia in vellus, et sicut stillicidia stillantia super terram ? In quo veteris mysterium reseratur historiae quo sanctus Gedeon mystici certaminis praeliator, futurae capiens insigne victoriae, spiritale sacramentum vigore mentis agnovit, pluviam illam Verbi rorem esse divini: quae primo pluit in vellus, cum terra omnis perpetuis siccitatibus aestuaret: secundo vero indicio universae terrae aream fuso imbre madefecit, cum siccitas esset in vellere . 19. Advertit enim vir praesagus futurae Ecclesiae crescentis insigne. Nam primo intra Judaeam 191 divini coepit ros sermonis humescere  notus enim in Judaea Deus  cum arida fidei totius orbis universa terra maneret. Sed ubi Joseph greges Deum negare coeperunt, et ausu vario immanium delictorum contrahere divinitatis offensam, tunc per omnes terras fuso imbris rore coelestis, populus Judaeorum aestu perfidiae suae coepit arescere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura quantũ sit &iã munꝰ diuinȩ benedictionis inuiduis: Quib
q̃m honorificentia adeo tanta c̃fert᷑. est adũtere qͣlis debeat uita
copeter&: Doc& it anna qͣles deceat eẽ uiduas. que ĩmaturo martdi
obitu destituta. maturȩ tam̃ adoreã laudis inuenit: ñ minꝰ religions
officio. quã studio castitatis intenta: Uidua inqͥt octoginta & quattuor

Expanded text:
iam, quantum etiam sit munus divinae benedictionis in viduis. Quibus quoniam honorificentia a Deo tanta confertur, est advertere qualis debeat vita competere; docet enim Anna quales deceat esse viduas, quae immaturo mariti obitu destituta, maturae tamen adoream laudis invenit: non minus religionis officio, quam studio castitatis intenta
Abbreviated transcription (Latin):
defloratȩ pignꝰ uirginitatis. & plena scĩ pudoris & gr̃ȩ ętas pͥma
cõmendat: Ybi offensa gͣuior. suspectior insolentia: concordia infre¬
quentior. Quã ñ tẽporib molitꝰ amor: ñ uigens annis forna c̃ciliat:
discordiȩ : unde sol& mutuos mulcere affectus parentũ: Generare
liberos uis. ñ fr̃s futos tuoꝵ: s aduersarios filiorũ: Quid ẽ gͦ generare
alios li̾os. nͥspoliare qos habes lib̾os. Quib pant̃ auferunt᷑ & pie¬
tatis officia. & cõpendia facultatũ: Lex diuina cęlesti int̾se c̃iuges
auctoritatẽ c̃strinx̃ : &difficile man& mutuus amor: Tulit it costã
deuiro & formauit feminã: utsibi eos inuicẽ copularet dicens:
Eter̃ duo incarne una: N hoc descđis: s pͥmis nuptus dix̃: Neque
it ȩua scđm accepit uirũ: neq sc̾a ȩccła scđm agnouit uirum¬

Expanded text:
defloratae pignus virginitatis, et plena sancti pudoris et gratiae aetas prima defloratae pignus virginitatis, et plena sancti pudoris et gratiae aetas prima commendat: ubi offensa gravior, suspectior insolentia, concordia infrequentior, quam non temporibus inolitus amor, non vigens annis forma conciliat. discordiae, unde solet mutuus amor mulcere affectus parentum. Generare liberos vis, non fratres futuros tuorum, sed adversarios filiorum. Quid est ergo generare alios liberos, nisi spoliare quos habes liberos: quibus pariter auferuntur et pietatis officia, et compendia facultatum? 89. Lex divina coelesti inter se conjuges auctoritate constrinxit, et difficile manet mutuus amor. Tulit enim costam de viro, et formavit feminam; ut sibi eos invicem copularet, dicens: Et erunt duo in carne una . Non hoc de secundis, sed primis nuptiis dixit; neque enim Eva secundum accepit virum, n
Abbreviated transcription (Latin):
orbitatõ : Hȩc it iterandi causa ẽ filiosnon habentib Orgo
illa q̃ liberos suscepit & ꝑdidit. cũipsa it maior contentio que
ne iterũ passura qđ repotit. & adipsos uotorũ tumulos exces¬
tarũ orbitatũ imagines lam̃torũ strepitus ꝑhorrescio: Helã¬
accensis funalibus nox ducitur. nonne põpȩ funebris ex equias magis
pritat quã thalamũ p̃parari: Cur gͥ filia dolores magis quos times
repetis. quã filios qͦs ñ iã sꝑas reqͥris: Sigrauis ẽ dolor: supt̃ fugien¬
da causa eiꝰ ẽ ñ petenda: Nã tͥ qͥd consilii tribuã quȩ lib̾os habes:
Quȩt causa nubendi : Foste leuitatis error & intẽperantiȩ usus:
remediũ : honesta consiliũ: Tu inquã filia qͥd molieis : Cur heredes
quȩris extͣncos. cũ habeas tuos: Non filios desidãs quos habes: sed uir¬
tutẽ quã ñ habes: Hȩc ẽ it uera seruitꝰ inqͣ infnrctior amor. quem non

Expanded text:
orbitatem? Haec enim iterandi causa est filios non habentibus. 87. Ergo orbitatem? Haec enim iterandi causa est filios non habentibus. 87. Ergo illa quae liberos suscepit et perdidit cum ipsa enim major contentio, quae ne iterum passura quod repetit, et ad ipsos votorum tumulos, exceptarum orbitatum imagines, lamentorum strepitus perhorrescit? Velaccensis funalibus nox ducitur, nonne pompae funebris exsequias magis putat, quam thalamum praeparari? Cur igitur, filia, dolores magis quos times, repetis; quam filios quos jam non speras, requiris? Si gravis est dolor, subterfugienda causa ejus est, non petenda. 88. Nam tibi quid consilii tribuam, quae liberos habes? Quae tibi causa nubendi? Forte levitatis error, et intemperantiae usus, remedium, honesta consilium. Tu, inquam, filia, quid moliris? Cur haeredes quaeris extraneos, cum habeas tuos? Non filios desideras, quos habes: sed servitutem, quam non habes. Haec est enim vera servitus, in qua infractior amor, quem non
Abbreviated transcription (Latin):
falce sufcidat: partoꝵ qͣndã partuũ castitatẽ docens &iã
inuitib expet endã: similis huic uidua uelut emeritis uete¬
rana stipendiis castitatis. & si coniugui arma deponat: doni
tam̃ totiꝰ ꝑ aẽ gub̾nat. Esi uehendis onerib otiosa. martan¬
dis tam̃ iuniorib ꝓuida: Ubi cultꝰ utilior ubi fructꝰ uberior
sit quoꝵ copula aptior: senili grauitate disponit: Itaque
simaturiorib potiꝰ qͣm iuniorib cõmittit᷑ ager. curputes
utiliorẽ nuptã c̾ẽ quã uiduã: Qđsi ꝑsecut᷑ores fidĩ ꝑsecu¬
tores fuer̃ &iã uiduitatis: utiq fidẽ seq̃ntib uiduitas non
psupplicio fugienda ẽ : s tenenda ꝓp̃mio: S foltasse:¬
aliquib ꝑ suscipiendos lib̾os coniugia iteranda uideart̃.
đ si filio studiũ causa nubendi ẽ: utique ubi fructꝰ est
filioꝵ causa ñ suppetit Quãquã cuiꝰ c̃silu sit iterũ experin
uelle frustra tẽptatã fecunditatẽ. aut subire quã ꝑtulens

Expanded text:
ce succidat, parcorum quamdam partuum castitatem docens etiam in vitibus expetendam. 85. Similis huic vidua velut emeritis veterana stipendiis castitatis, etsi conjugii arma deponat; domus tamen totius pacem gubernat: etsi vehendis oneribus otiosa, maritandis tamen junioribus provida: ubi cultus utilior, ubi fructus uberior sit, quarum copula aptior, senili gravitate disponit. Itaque si maturioribus potius quam junioribus committitur ager, cur putes utiliorem nuptam esse quam viduam? Quod si persecutores fidei, persecutores fuerunt etiam viduitatis: utique fidem sequentibus viduitas non pro supplicio fugienda est, sed tenenda pro praealiquibus propter suscipiendos liberos conjugia iteranda videantur. Quod si filiorum studium causa nubendi est, utique ubi est fructus filiorum, causa non suppetit. Quamquam cujusce consilii sit iterum experiri velle frustra tentatam fecunditatem, aut subire, quam pertuleris,
Abbreviated transcription (Latin):
gaude &exultara licebat iure uictoriȩ. induitatis reliqͥt officiũ
sed contẽptis omnib qui eiꝰ nuptias ãbiebant. uestc̃ iocundieatis
deposuit : uiduitatis resũpsit: Nec triũphoꝵ suoꝵ amauit ornatꝰ
illos estimans c̾ẽ ineliores quib uitia corporis: quã quib hostium
uideat᷑ implesse: plures alias uł parilis uł ꝓximȩ fuisse uirtutis
nequaqͣm dubitandũ uidetur: Bona it seges plurimas spicas
fructu refertas ferre c̃sueuit: Nec dubites illã ueterẽ segetem

Expanded text:
gaudere et exsultare licebat jure victoriae, viduitatis reliquit officium: gaudere et exsultare licebat jure victoriae, viduitatis reliquit officium: sed contemptis omnibus qui ejus nuptias ambiebant, vestem jucunditatis deposuit, viduitatis resumpsit: nec triumphorum suorum amavit ornatus, illos existimans esse meliores quibus vitia corporis, quam quibus hostium videatur implesse, plures alias, vel parilis, vel proximae fuisse virtutis nequaquam dubitandum videtur; bona enim seges plurimas spicas fructu refertas ferre consuevit. Nec dubites illam, veterum segetem
Abbreviated transcription (Latin):
Quid sobnetatẽ loq̃r᷑ Temꝑantia .it. uirtus ẽ feminarũ: In ebriatis
uino uiris & sonno sepultis. abstulit iuidua gladiũ ex serius manũ:
bellatoris abscidit caput. ꝑmedias hostiũ acies intemcrata ꝓcessit:
Adĩtitis igit᷑ quantũ noc̃e mulierib possit ebrictas. qͣndo uitosuina
sic soluunt. utuncant᷑ afeminis: Esto igͥ uidua tẽpcrans. casta
pͥmũ uino: ut possis casta ec ab adult̾io: Neq̃ꝗ te illo tẽptabit.
siuina ñtẽptent Nã suudith bibiss&. dormisse cũ adultero: sed
q ñ bibit. haut difficile ebrios excitatos. uniꝰ sobrietas &uinc̃e
potuit : & lude: Nec dexterȩ tantũ hoc opꝰ: s multo maiora tro
hostiũ uicit exercitũ: Suspenso i olofernis capite. qđ uiroꝵ c̃silio
ñ potuit excogitari: suoꝵ exex̃ animos. hostiũ fregit: suos pudore
cacitans. hostẽs qͦq t̾rort ꝑcellens: eõq ce si sunt & fugati Ita uni
fecit uiros &iã fostiores: Nec his tam̃ clata successibus. cui utiq

Expanded text:
Quid sobrietatem loquar? Temperantia enim virtus est feminarum. Inebriatis vino viris et somno sepultis abstulit vidua gladium, exeruit manum, bellatoris abscidit caput, per medias hostium acies intemerata processit Advertitis igitur quantum nocere mulieribus possit ebrietas, quando viros vina sic solvunt, ut vincantur a feminis? Esto igitur, vidua, temperans: casta primum a vino, ut possis casta esse ab adulterio. Nequaquam te ille tentabit, si vina non tentent. Nam si Judith bibisset, dormisset cum adultero. Sed quia non bibit; haud difficile ebrios exercitus, unius sobrietas et vincere potuit, et eludere. 41. Nec dexterae tantum hoc opus, sed multo major trohostium vicit exercitum . Suspenso enim Holophernis capite, quod virorum non potuit excogitari consilio, suorum erexit animos, hostium fregit: suos pudore excitans, hostes quoque terrore percellens; eoque caesi sunt et fugati. Ita unius viduae fecit viros etiam fortiores . 42. Nec his tamen elata successibus, cui utique
Abbreviated transcription (Latin):
mercedẽ cupiant suȩ cõm̃dationis adqͥreret: Plus it uiduȩ repen¬
dunt merita: Nã cybos quęxtt sũptꝰ impendit: Sed tristes uidet̾
duc̾o dies & lacrimis tẽpus exigere: hoc beatior qđ ꝑpetua sibi gaudia
exsuus fletib emit. paniq mom̃tis tẽpora adqͥnt ȩt̾na: Quib benedẽ¬
Bectt tnsies. ipse it ridebitis: Quis gͥ falsas p̃sentiũ imagines gaudioꝵ
futurȩ sccuntatis p̃serat uoluptatis: Andespicabilis nob̾ autor uidet̃
ille dñici corporis auctor electus. qͥcinerẽ sic panc̃ manducabac
& potum cũ fletu miscebat. & uesꝑtinis lacrimis matutinȩ sibi

Expanded text:
mercedem cupiant suae commendationis acquirere; plus enim viduae repenmercedem cupiant suae commendationis acquirere; plus enim viduae rependunt merita. Nam cibos quaerit, sumptus impendit. 35. Sed tristes videtur ducere dies, et lacrymis tempus exigere. Hoc beatior, quod perpetua sibi gaudia exiguis fletibus emit, parvisque momentis tempora acquirit aeterna. Quibus beneBeatae tristes, ipsae enim ridebitis . Quis igitur falsas praesentium imagines gaudiorum, futurae securitatis praeferat voluptati? An despicabilis nobis auctor videtur, ille Dominici corporis auctor electus, qui cinerem sicut panem manducabat, et potum cum fletu miscebat, et vespertinis lacrymis matutinae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
iuiduarum ꝓficit. ut ita instituant nurꝰ suas. qͦ possint inhis maturȩ
hab̾ȩ subsidium senectutis: &qͣsi stipendiũ magistonii. mercedẽ qͦq
suȩ caꝑe disciplinȩ: Etenĩ qͥbene instituent. bene crudiertt nurum
suã: ruthei de ct̾ ñ potent. q̃uiduitatẽ socrus pat̾nȩ domui p̃ferat:
Etsiuir qͦq eiꝰ mostuus fuent ñ relinq̃t tam̃: alat mnopẽ solet merentẽ.
nec dimissa discedat: Nescit it egerẽ optima disciplina: Sic illa noemi
duob destituta filuis & marto. quȩ fructꝰ fecunditatis amiscrat.
pietatis emolum̃ta ñꝑdidit: Nã & solatiũ meroris. &subsidiũ pau-¬
meritoꝵq suoꝵ sobole quãquęri ñ possit: Bona gͥ uidua: egere non
nouit: Etsi fessȩ fuerit ȩtatis. & supp̃mȩ pauꝑtatis: eruditionis tam̃
suȩ sol& hab& mercedẽ: Etsipximi defuerint: inuento tam̃ extͣneos.
qͥmatrẽ colant. reuereant᷑ parentẽ : pariusq alim̃toꝵ sũptib

Expanded text:
iduarum, ut ita instituant nurus suas, quo possint in his maturae habere subsidium senectutis; et quasi stipendium magisterii, mercedem quoque suae capere disciplinae. 195 Etenim quae bene instituerit, bpaternae domui praeferat: et si vir quoque ejus mortuus fuerit, non relinquat tamen, alat inopem, soletur moerentem, nec dimissa discedat: nescit enim egere optima disciplina. Sic illa Noemi duobus destituta filiis et marito, quae fructus fecunditatis amiserat, pietatis emolumenta non perdidit; nam et solatium moeroris, et subsidium paupmeritorumque suorum sobole, quae perire non possit. Bona igitur vidua egere non novit: et si fessae fuerit aetatis, et supremae paupertatis, eruditionis tamen suae solet habere mercede parentem, parvisque alimentorum sumptibus
Abbreviated transcription (Latin):
renatꝰ int̾roga. Dudũ alienꝰ auita pegrinꝰ amiscdĩa. a salutis uia intrmm-¬
secꝰ mortiuus exulabas subito initiat᷑ xp̃i legib ce salutarib misterus
innouatꝰ. in corpꝰ ȩccłȩ nonuidendo sed credendo tͣnsisti. Et defilio ꝑditionis
adoptiuus di filiꝰ fieri occulta puritate meruisti. Inm̃sura uisibili ꝑmanens
maior factꝰ es te ipso inuisibilit̾ sine qͣntitatis argum̃to. Cũ ipse atq idem

Expanded text:
ratus interroga. Dudum alienus a vita, peregrinus a misericordia, a salutis via, intrinsecus mortuus, exsulabas: subito initiatus Christi legibus, et salutaribus mysteriis innovatus, in corpus Ecclesiae non videndo, sed credendo transisti: et de filio perditionis adoptivus Dei fieri occulta puritate meruisti. In mensura visibili permanens, major factus es te ipso invisibiliter, sine quantitatis augmento. Cum idem atque
Abbreviated transcription (Latin):
postauit: Uirgo quȩ genuit. uirgo que ꝓpͥo lacte nutriuit: Deqͣ legimꝰ
Qra fecit uirgo herłm: Nondeficiant depetͣ ubera. neq nix alibano:
aut declinauit aqua ualido uentoꝗ̃ postat̾: Qualis est hec uirgo. quȩ
trinitatis fontib irrigat᷑. cui depetra fluunt aquȩ : Nondeficiunt ubeta.
ubera Claritas ado. flum̃ aspũ: Hȩc enim trinitas ẽ : quȩ ȩccłã suam
potest imꝑari uirginitas. sed optari: Nãnq supͣ nos sunt: inuoto magis
ꝗin magistero fõ: S uolo uos inquit sine sollicitudine ẽẽ. Nãqͥsine
uxore esb. sollicitꝰ ẽ quȩ dñi sunt: qͦmͦ placcat dõ: Et uirgo cogitat

Expanded text:
 virgo quae proprio lacte nutrivit, de qua legimus: Quanta fecit virgo Hierusalem! Non deficient de petra ubera, neque nix a Libano, aut declinabit aqua valido vento quae portatur . Qualis est haec virgo quae Trinitatis fontibus irrigatur: cui de petra fluunt aquae, non deficiunt ubera, ubera, claritas a Deo, flumen ab Spiritu. Haec est Trinitas quae Ecclesiam suam enim imperari potest virginitas, sed optari; nam quae supra nos sunt, in voto magis quam in magisterio sunt. Sed volo vos, inquit, sine sollicitudine esse. Nam qui sine uxore est, sollicitus est quae Domini sunt, quomodo placeat Deo . . . et virgo cogit
Abbreviated transcription (Latin):
c̃paro: qͦfacilius quid p̃st&. Eluceat: Neque meã ullã sentenciã affero sed eam
sacris se fatcant᷑ ẽẽ uirginib. quib solis contingio dicere. Speciosus forma p̃filiis
hominũ: diffusa ẽ gr̃a inlabiis tuis: Quis ẽ iste sponsus ñ uilibus addictus
obsequiis. noncaducis suꝑb diuiciis. s cuiꝰ sedes inscłm scł̃i. filiȩ regum
inhonore eiꝰ : Atitit regina adextris tuis inuestitu deaurato. uanetate

Expanded text:
comparo, quo facilius quid praestet, eluceat. Neque meam ullam sententiam affero, sed eam comparo, quo facilius quid praestet, eluceat. Neque meam ullam sententiam affero, sed eam sacris se fateantur esse virginibus, quibus solis contingit dicere: Speciosus forma prae filiis hominum, diffusa est gratia in labiis tuis . Quis est iste sponsus? Non vilibus addictus obsequiis, non caducis superbus divitiis: sed cujus sedes in saeculum saeculi. Filiae regum in honore ejus. Astitit regina a dextris tuis i
Abbreviated transcription (Latin):
acrebecce. & rachel. cȩterarũq ueterũ coniugia feminarũ. ꝓdocum̃tis singu-¬
lariũ uirtutũ recensere solcã: Quienĩ culpã dãnat. dãnat &filios. &ductã
psucceissionc̃ scnẽ generis: societatẽ dãnat humanã: Nãquẽ ad modũ
duratura in sołm etas succedẽ possit etati. nͥgr̃a nupciarũ ꝓcreandȩ
studiũ sobolis incitareo: Aut qͦmͦ p̃dicari potest. qđ in molatꝰ isaac
ad altana dei uictima pat̃nȩ pietatis accessit: Qđ isrł humano sitꝰ
incorpore dm̃ uidit. & religiosũ ppło dedit nom̃. quoꝵ originẽ dãn&:¬
pbet̾. qđ coniugia dãnando ꝓfitent᷑ se ñ debuisse nasci: Nitaque dissu¬
adeo nuptias: sifiuctꝰ sacratȩ uirginitatis numero: Paucarũ quippe hoc munꝰ::
illud om̃iũ: Nec potest ẽc̃ uirginitas: nisi habeat unde nascat᷑: Bona cũ bonis

Expanded text:
ac Rebeccae et Rachel, caeterarumque veterum conjugia feminarum pro documentis singuac Rebeccae et Rachel, caeterarumque veterum conjugia feminarum pro documentis singularium virtutum recensere soleam. Qui enim copulam damnat, damnat et filios: et ductam per successionum seriem generis societatem damnat humani. Nam quemadmodum duratura in saeculum aetas succedere posset aetati, nisi gratia nuptiarum procreandae studium sobolis incitaret? Aut quomodo praedicari potest quod immaculatus Isaac ad altaria Dei victima paternae pietatis accessit , quod Israel humano situs in corpore Deum vidit , et religiosum pprobetur; quia conjugia damnando, profitentur se non debuisse nasci. 35. Non itaque dissuadeo nuptias, sed fructus sacratae virginitatis enumero. Paucarum quippe hoc munus est, illud omnium. Nec potest esse virginitas, nisi habeat unde nascatur. Bona cum bonis
Abbreviated transcription (Latin):
donũ est. munꝰ parentis. sacerdociũ castitatis: Uitgo. matris hostia ẽ.
cuiꝰ cotidiano sacrificio uis diuina placat᷑: Tirgo indiuiduũ pignꝰ parentũ.
quȩ nondote sollicit&. non emigracione destituat. non offendat iniurus:
Sed ne potes aliqͥs habe desid̾at: &aui nom̃ adqͥrere: Primũ suos tͣdit:
dũ quęnto alicnos: Deinde certis defraudari incipit: dũ sꝑat incertos Con¬
fert opes ꝓpͥas: &adhuc poscit᷑: N dotẽ soluat: exgͥ: Sidiu uiuat:
honerosus c̃: ꝑmere istud ẽ generũ. ñ ad qͥrere qͥ parentib filiȩ uendit̃ aspee
deo ne cot mensib gestat᷑ uteto. ut in alienã tͣnscat potestatẽ : Ideo com̃dȩ
uirginis cura suscipit᷑. utciciꝰ parentib auferat᷑ : Dicit aliquis: Eͦ dis suades
nupcias. Ego uͦ sua deo. &eos dãno qͥdissuadere consuert̃: utpote. quisarrȩ.

Expanded text:
donum est, munus parentis, sacerdotium castitatis. Virgo matris hostia est, donum est, munus parentis, sacerdotium castitatis. Virgo matris hostia est, cujus quotidiano sacrificio vis divina placatur. Virgo individuum pignus parentum, quae non dote sollicitet, non emigratione destituat, non offendat injuriis. 155 33. Sed nepotes aliquis habere desiderat, et avi nomen acquirere. Primum suos tradit, dum quaerit alienos: deinde certis defraudari incipit, dum sperat incertos: confert opes proprias, et adhuc poscitur; nisi dotem solvat, exigitur: si diu vivat, onerosus est. Emere istud est generum, non acquirere, qui parentibus filiae vendat aspectus. Ideone tot mensibus gestatur utero, ut in alienum transeat potestatem? Ideo commendandae virginis cura suscipitur, ut citius parentibus auferatur? 34. Dicet aliquis: Ergo dissuades nuptias? Ego vero suadeo, et eos damno qui dissuadere consuerunt; ut pote qui Sarae
Abbreviated transcription (Latin):
petat᷑ ds̃: qui&iã incorpore minus pulchro. diligat animas pulchnores:
N uteri onus notũ. non dolor partus: Etam̃ numerosior soboles piȩ m̃tis: q̃ om̃s
Partunt itaq nos uirgo non corponis lacte: S apł̃i. qͦ infirmã. adhuc crescentis¬
l. populi lactauit ȩtatẽ: Quȩ gͥ nupta plures lib̾os hab& quã sc̃a eccła. quȩ
uirgo est sacram̃tis. mater. ẽ popłis: Quiꝰ fȩcunditatẽ &iã scriptura testatur
dicens: Qm̃ multi filii descitȩ: magis quã eiꝰ quȩ hab& iirũ: Nostur uirum
non hab&: s hab& sponsũ eoqđ siue ȩccła inpopłis. siue anima insingulis:
dei uerbo sine ullo flexu pudoris quasi sponso innubit ȩt̾no. Effeta iniuna.
fȩta racionis: Audistis parentes qͥb crudire uirtutib. quib instituere disciplinis¬
filias debeatis: ut ab̾e possitis. qͣrũ mentis ur̃a delicta redimant᷑: Uugo. dei

Expanded text:
petatur Deus, qui etiam in corpore minus pulchro diligat animas pulchriores. petatur Deus, qui etiam in corpore minus pulchro diligat animas pulchriores. Non uteri onus notum, non dolor partus; et tamen numerosior soboles piae mentis, quae omnes Parturit itaque nos  populi lactavit aetatem. Quae igitur nupta plures liberos habet quam sancta Ecclesia, quae virgo est sacramentis, mater est populis, cujus fecunditatem etiam Scriptura testatur dicens: Quoniam plures filii desertnon habet, sed habet sponsum; eo quod sive Ecclesia in populis, sive anima in singulis, Dei verbo, sine ullo flexu pudoris, quasi sponso innubit aeterno, effeta injuriae, feta rationis. filias debeatis; ut habere possitis quarum meritis vestra delicta redimantur. Virgo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
mulier. ñ alteri tam̃ s sibi peccat: tolerabiliora que ꝓpe modũ in altero
ormina sunt: Ibi enim pudicia. hic natura adulterat᷑: lã quanto
p̃cio opꝰ est. ne ctiã pulchra displiccat: Hinc p̃ciosa collo dependent mo¬
nilia. inde ꝑhumũ uestis tͣhit᷑ aurata: Emit᷑ gͥ hȩc species. anhabetur e
Quid qđ etã adodorẽ uariȩ adhibentur ille celebrȩ : Hc̃mis onerantur aures.
oculis color alt̃ infundit᷑: Quid ibi reman& suũ. ubi tam multa mutantur:
quȩ talia torm̃ta pociꝰ ꝗornam̃ta nescitis: Quibus pudor sc̾s uerecunda
suffusus ora. &bona castitas est decori. N humanis addictȩ ocub: alieno
errort merita uĩa pensatis: Habetis sanc &uos uit̃ miliciã pulchitudinis.¬
quib cuiꝰq uirtutis militat forma noncorporis. ꝗđ nulla extinguit ȩcas.:
nulla eriꝑe mors potest. nulla ȩgntudo corrt̃pere: Solus formȩ arbit̃

Expanded text:
mulier, non alteri tamen, sed sibi peccat. Toleramulier, non alteri tamen, sed sibi peccat. Toleracrimina sunt; ibi enim pudicitia, hic natura adulteratur. 29. Jam quanto pretio opus est, ne etiam pulchra displiceat! Hinc pretiosa collo dependent monilia, inde per humum vestis trahitur aurata. Emitur igitur haec species, an habetur? Quid, quod etiam ad odorem variae adhibentur illecebrae! 154 Gemmis onerantur aures, oculis color alter infunditur. Quid ibi remanet suum, ubi tam multa mutantur?  virgines, quae talia tormenta potius quam ornamenta nescitis: quibus pudor sanctus verecunda suffusus ora, et bona castitas est decori: non humanis addictae oculis, alieno errore merita vestra pensatis. Habetis sane et vos vestrae militiam pulchritudinis, cui virtutis militat forma, non corporis: quam nulla exstinguit aetas, nulla eripere mors potest, nulla aegritudo corrumpere. Solus formae arbiter