comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illũ facit humana derisio deo proximũ.
quẽ abhumanis prauitatibus inte inno¬
centia seruat alienum: Sequit᷑ Deridet᷑
enĩ iusti simplicitas Huius mundi fapien.¬
cia ẽ. cor machinationibus tegere. senfũ¬
uerbis uelare. que falsa sunt uera osten¬
dere: que uera sunt fallacia demonstrare:
hec nimirũ prudencia usu atuuenibus scit᷑.
Hec apueris p̾cio discitur: hanc qui sciunt
cet̾os despiciendo suꝑbiunt: Hanc qui nes.¬
ctunt. subiecti et timidi in aliis mirantur.
quia abeis hec eadẽ duplicitas inquitatiᷤᷤ
nomine palliata diligit᷑: dum mentis ꝑ¬
uersitas urbanitas uocatur: Hec sibi obse¬
quentibus p̃cipit. honorũ culmina querere.
adepta temporalis głe uanitate gaudẽ.
irrogata ab aliis mala multiplicius red.
dere. cum uires suppetunt. nullis refisten-¬
tibus cedere. cũ uirtutis possibilitas de ẽ.
quicquid explere ꝑmaliciã non ualet. hoc
inpacifica bonitate simulare: At contͣ ius-
sensũ uerbis aꝑire. uera ut sunt diligere.

Expanded text:
illum facit humana derisio Deo proximum, quem ab humanis pravitatibus vitae innocentia servat alienum. Sequitur: Deridetur enim justi simplicitas. - Hujus mundi sapientia est cor machinationibus tegere, sensuverbis velare, quae falsa sunt, vera ostendere; quae vera, fallHaec nimirum prudentia usu a juvenibus scitur, haec a pueris pretio discitur. Hanc qui sciunt, caeteros despiciendo superbiunt; hanc qui nesciunt, subjecti et timidi in aliis mirantur, quia ab eis haec eadem duplicitas, aequitatis nomine palliata diligitur, dum mentis perversitas urbanitas vocatur; haec sibi obsequentibus praecipit bonorum culmina quaerere, adepta temporalis gloriae vanitate gaudere, irrogata ab aliis mala multipdere, cum vires suppetunt nullis resistentibus cedere, cum virtutis possibilitas deest, quidquid explere per malitiam non valet, hoc in pacifica bonitate simulare. At contra sapisensum verbis aperire, vera ut sunt diligere,
Abbreviated transcription (Latin):
gella atterunt. sed inumꝰ cuiusq iusti
antmo inalignoꝵ quoq spũum tẽptaul¬
ta crassant᷑. ut ext̾us expeussione adoles
et intus aliquatenus extemptacione friges¬
cat Sed nequaqͣm gr̃a deserit: que quo
nos durtus exdispensatione ꝑcutit: eo ãpli
expietate custodit Haincũ tenebrescere
ptemptacionẽ ceꝑit: sese iterũ lux int̾na
sccendit Unde et subditur Et quasi¬

Expanded text:
gella atterunt, sed in uniuscujusque justi gella atterunt, sed in uniuscujusque justi animo malignorum quoque spirituum tentamenta grassantur, ut exterius ex percussione doleat, et intus aliquatenus ex tentatione frigescat. Sed nequaquam gratia deserit, quae quo nos durius ex dispensatione percutit, eo amplius ex pietate custodit. Nam cum tenebrescere per tentationem coeperit, sese iterum lux interna succendit. Unde et subditur: CA
Abbreviated transcription (Latin):
bus cursu labentibus cotidie finitur At si
semel quisq ad et̾na se erigat: atq in his
que in comutabilit̃ ꝑmanent. oculũ cor¬
dis figat: prope nichil ẽẽ hie conspicit. qͥo¬
quid ad finrẽ currit Presentis uite aduer¬
sa tolerat: sed quasi nichil ẽẽ om̃e quod
labit᷑ pensat Quo enim se int̾nis gau¬
diis robusttus inserit: eo minus ext̾ius do.¬
lores sentit: Unde sophar nequaquã ue¬
ritus ausu temerario. docere meliorẽ ex¬
ortat᷑ ad tusticiam: et de monstrat. quam
milla tusti oculis iideat᷑ pena: Acsi aꝑt
dicat Si degustas gaudiũ quod intus
ꝑmanet: leue fit protinus om̃e quod
foris dolet B ene aut̃ p̾sentis uttȩ mise¬
rias aquis p̾tereuntibus cõparat: quia
calamitas transiens. electi mentẽ neqͣ¬
quã ui concussionis subruit. sed tam̃ tac¬
tu meroris infundit Nam madit qͥdẽ
ꝑ cruorẽ uulneris. et si asuȩ certitudis

Expanded text:
bus cursu labentibus quotidie finitur. At si bus cursu labentibus quotidie finitur. At si semel quisque ad aeterna se erigat, atque in his quae incommutabiliter permanent oculum cordis figat, prope nihil esse hic conspicit quidquid ad finem currit. Praesentis vitae adversa tolerat, sed quasi nihil esse omne quod labitur pensat. Quo enim se internis gaudiis robustius inserit, eo minus exterius dolores sentit. Unde Sophar nequaquam veritus ausu temerario docere meliorem, exhortatur ad justitiam, et demonstrat quam nulla justi oculis videatur poena. Ac si aperte dicat: Si degustas gaudium quod intus permanet, leve fit protinus omne quod foris dolet. Bene autem praesentis vitae miserias aquis praetereuntibus comparat, quia calamitas transiens, electi mentem nequaquam vi concussionis obruit, sed tamen tactu moeroris infundit. Nam madet quidem per cruorem vulneris, etsi a suae certitudine
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ actiua uita suspendunt. eunt et re¬
deunt: quia ꝑ hoc quod diu ꝑsistere mini.¬
me incontemplatione sufficiunt. sese ite¬
rum ad oꝑationẽ fundunt Ut in his q̃
sibi iuxta sunt. se exercendo refoueant:
et suꝑ se rursũ singere cõtemplando con¬
ualescant. Sed dum hec eadẽ contẽplactio
more debito ꝑ temporũ int̾ ualla repetiẽ.
indeficientet proculdubio. et in eius soli¬
ditate ꝑsistit᷑: quia et si infirmitatis sue
ponda suꝑata mens deficit: hanc tam̃
iterũ continius conatibus reparata conp̃¬
hendit: Hec stabilitatẽ suã inea ꝑdidisse
dicenda ẽ. aqua et si semꝑ deficit: hanc
et cũ ꝑdid̾it semꝑ inquirit: Sequit᷑. Mise
pensare bonũ quod sequit᷑ negligit: Cũq
non uult p̃mia consid̾are quȩ restant: gra¬
uia estimat ẽẽ quȩ tolerat Unde et cõtͣ
flagelli ictũ cogitacio ceca consequitur.
et quasi infinita calamitas credit᷑. que die.¬

Expanded text:
eadem activa vita suspendunt, eunt et reeadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repetitur, indeficienter procul dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inquirit. Sequitur: CAPUTpensare bonum quod sequitur, negligit; et quo non vult praemia considerare quae restant, gravia aestimat esse quae tolerat. Unde et contra flagelli ictum cogitatio caeca conqueritur, et quasi infinita calamitas creditur, quae die
Abbreviated transcription (Latin):
n actiua et enĩ uita sine defectu mens figit᷑.
a contemplatua autẽ infirmitatis sue põ¬
dere uicta lassatur Illa quippe tanto firmi¬
us durat: quanto ad uicina se erga utilita.¬
tẽ proximi dilatat Hec tanto celeriꝰ labit᷑:
quanto et carnis claustra transgrediens.
suꝑ semet ipsam ire conat᷑ Illa ꝑ plana se
dirigit : et idcirco pedẽ oꝑis robustius figit:
hec autẽ quo suꝑ se alta appetit: ad se citiꝰ
fessa descendit: Quod bene acbreuit eze-¬
chiel insinuat: cũ eorũ que uidat motus
animaltum narrat. dicens: Non reuerte.¬
bant᷑ cũ incederent: Ac paulo post subicit
adungens. et animalia ibant. et reuer-¬
tebant᷑. Scã quippe animalia aliquando
uadunt. et minime redeunt: aliquando
uadunt. et protinꝰ reuertunt᷑: quia electo¬
rũ mentes. cũ ꝑ collatã sibi actiuȩ uitȩ
grãm meroris uias deserunt. redire ad
mala mundi nesciunt que reliquerunt:
Cũ uͦ ꝑcontemplationis atiẽ et ab hac se

Expanded text:
n activa etenim vita sine defectu mens figitur, a contemplativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertebantur . Sancta quippe animalia aliquando vadunt, et minime redeunt; aliquando vadunt, et protinus revertuntur, quia electorum mentes cum per collatam sibi activae vitae gratiam erroris vias deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contemplationis aciem ab hac se
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. uera sc̃e eccłiȩ uoce laudatur:
cum ꝑcanͣticoꝵ canticũ dicit᷑. Ualida ẽ
ut mors dilectio Uirtuti et enĩ mortis
dilectio con ꝑatur: quia minirũ mentẽ
quã semel ceꝑit. adelectacione mundi
funditꝰ occidit Et tanto hanc ualentius
mauetoritate erigit: quanto et insensi.¬
endũ ẽ quod praui cum recta p̃dicant:
ualde difficile ẽ. ut adhoc quod taciti
ambiunt. non erumpant: Unde et so.¬
phar protinus adtungit Et dep̃cabunt᷑¬
saciẽ tuã plurimi: Heq enĩ tusti uiri
ileuro se ꝑ innocentie itinera arta
eustodiunt: ut ab aliis exorentur Sed
siue beretici. seu ꝑuersi quilibet. ꝑhoc
quod int̾ homines quasi innocentes un¬
iiuit: uidi pro hominibus int̃cessores
uolunt: Et cũ scã loq̃ntes insinuant:
¶p ipsi appetunt. hoc altis promagno
pollicentur: Dum̃q celestia p̃dicant: insiuis
repente sponsionibꝰ ostendunt: quod amãt:
Sed ne diu t̾rena pollicendo patescant q̃d

Expanded text:
tis vera sanctae Ecclesiae voce laudatur, cum per Canticorum Canticum dicitur: Valida est ut mors dilectio . Virtuti etenim mortis dilectio comparatur, quia sine dubio mentem quam semel coeperit a delectatione mundi funditus occiin auctoritatem erigit, quanto et insensiendum est quod pravi cum recta praedicant, valde difficile est ut ad hoc quod taciti ambiunt non erumpant. Unde et Sophar protinus adjungit: CAPUTfaciem tuam plurimi. - Neque enim justi viri idcirco per innocentiam itinera arcta custodiunt, ut ab aliis exorentur. Sed sive haeretici seu perversi quilibet per hoc quod inter homines quasi innocenter vivunt, videri pro hominibus intercessores volunt; et cum sancta loquentes insinuant, quod ipsi appetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt quod amant. Sed ne diu terrena pollicendo patescant quod
Abbreviated transcription (Latin):
serit᷑. ut post gaudii fructus metat᷑: tan¬
to maior fiducia mentẽ roborat: quãto¬
hanc fortior proueritate afflictio angus.¬
defossus securus dormies Sicut entin malo¬
presens securitas laborẽ. ita bonis p̃sens la¬
bor ꝑpetuam securitatẽ parit: Unde et defs¬
sũ se securumq dormire posse iam nouerat.
qui dicebat: E go enĩ iam delibor: et tem

Expanded text:
seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, quahanc fortior pro veritate afflictio angusdefossus securus dormies. - Sicut enim malpraesens securitas laborem, ita bonis praesens labor perpetuam securitatem parit. Defossum se securum dormire posse jam noverat, qui dicebat: « Ego enim jam de
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dũ latentes motus audatiȩ incogita¬
cione conditor conspicit: se sibi hominẽ
ostendendo derelinquit. ut eius mens dẽlie¬
ta quid sit inueniat. que male inse secura
gaudebat: Unde cũ subuerti omĩa. uł in

Expanded text:
sed dum latentes motus audaciae in cogitased dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem ostendendo derelinquit, ut ejus mens derelicta quid sit inveniat, quae male in se secura gaudebat. Unde cum subverti omnia, vel in
Abbreviated transcription (Latin):
ad iuua incredulitatẽ meã : Quid itaq ẽ.
quod se et crede asserit. et ad iuuare inse
incredulitatẽ querit: Nisi quod coartari
in suis cogitacionibus terrã cũ mari dep̾hen¬
derat. qui et exorare certus iã ꝑfidẽ ceꝑat.
et adhuc incertus undas ꝑfidie exĩcreduli¬
tate tolerabat: Quod tam̃ occulta fieri
dispensatione ꝑmutit᷑. ut cũ mens iã sur¬
gere adrectitudinẽ ceꝑit. prauitatis sue.
reliquiis inpugnet᷑: quatenꝰ ipsa hec inpug¬
natio aut resistentẽ exerceat. aut delecta¬
cionibus seductã frangat Recte itaq nunc
dicit᷑ Si subuerterit omĩa uel munũ coar.¬
tauerit. quis contͣdicet ei. uel quis dicere
ei potest.cur ita facis: Quia nimirũ di¬
uinũ iudicium nec aduersitate ualet in¬
minui. nec inquisitione cognosei. cũ uel
uirtutes quas tͥbuerat subtrabit. uel has
omĩno nõ adimens uitioꝵ cõcuti inpugna.¬
Dcũ letis successibus inuirtute roborat᷑.

Expanded text:
adjuva incredulitatem meam ? Quid itaque est, adjuva incredulitatem meam ? Quid itaque est, quod et se credere asserit, et adjuvari in se incredulitatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogitationibus terram cum mari deprehenderat, qui et exorare certus jam per fidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae ex incredulitate tolerabat? 19. Cur dispensatione permittitur, ut cum mens jam surgere ad rectitudinem coeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc dicitur: Si subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest: Cur ita facis? quia nimirum divinum judicium nec adversitate valet imminui, nec inquisitione cognosci, cum vel virtutes quas tribuerat subtrahit, vel has omnino non adimens, vitiorum concuti impugnacum laetis successibus in virtute roboratur,
Abbreviated transcription (Latin):
numq co artauerat. qui et uisionis inti.¬
me iã lum̃ acceꝑat. et tam̃ ad huc tene¬
bras de carne tolerabat: Suꝑse uidat
quod letus appeteret: inse cernebat quod
netuens doleret: Iam cȩlestis patͥe luxir¬
radiauerat: ad huc tẽptacionis obscuri¬
us animũ confundebat: Cũ cȩlo gͦ in¬
sernũ ꝑtulit. qͥa et illuminatũ securitaᷤᷤ
hexit. et tẽptatũ gemitus strauit Qđ
Uiugeat. sed tam̃ exparte aliquãtula
siduibietate cõtabeseat: quatenꝰ et certa
se aiuisibilibꝰ eleuet. et ex quibusdã sese ĩcer¬
ta ꝑturbet: Nam plerũq ad et̾na appetenda
se erigit. et subortis cogitacionũ stimulis: agi¬
tata sibi met ips& contͣ dicit: Inunũ gͦ t̾ra¬
mareq coartat᷑: cũ unã eãdẽq mentẽ et
cercitudo solidȩ fidei roborat: et tam̃ exali¬
quantula mutabilitate ꝑfidie aura dubie¬
ri t̾rã mareq cognouerat. qui et ꝑfidẽ sꝑãs.
et ꝑifidelitatẽ fluctuãs dicebat credo dñe

Expanded text:
numque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, et tentatum gemitus stravit. 18.vigeat, sed tamen ex parte aliquantula in dubietate contabescat; quatenus et certa se a visibilibus elevet, et ex quibusdam sese incerta perturbet. Nam plerumque ad aeterna appetenda se erigit, et subortis cogitationum stimulis agitata, sibimet ipsa contradicit.  Vetmareque coarctatur, cum unam eamdemque et certitudo solidae fidei roborat, et tamen ex aliquantula mutabilitate perfidiae aura dubieri terram mareque cognoverat, qui et per fidem sperans, et per infidelitatem fluctuans, dicebat: Credo, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
Incogitacione et enĩ ꝓprii fauoris głał.
sibiq de singularitate sapientiȩ blandĩ
Ipsa faturtas pensat ea quȩ audierit. a¬
ad uerba que profert: et miratur sua.
ridet aliena Qui gͦ solum se sapere esti.¬
mat. quid aliud quã hanc eandẽ secum
oriri sapienciã putat : Hamquã ad ẽẽ
aliis abnuit: soli sibi hanc tͥbuens. profec¬
to intra tempora sue breuitatis claudit:
Pensandum uͦ ẽ: uir sc̃s quanta discre¬
tione utitur. ut amicoꝵ suꝑbientium
arrogancia conpͥmatur. cum protinus ad

Expanded text:
In cogitatione etenim proprii favores oriuntur, sibique de singularitate sapientiae blanditur ipsa fatuitas. Pensat ea quae audierit, ac verba quae profert; et miratur sua, ridet aliena. Qui ergo solum se sapere aestimat, quid aliud quam hanc eamdem secum mori sapientiam putat? Nam quam adesse aliis abnuit, soli sibi hanc tribuens, profecto intra tempora suae brevitatis claudit. Pensandum vero est vir sanctus quanta discretione utitur, ut amicorum superbientium arrogantia comprimatur, cum protinus ad
Abbreviated transcription (Latin):
certaui. cursũ consummaui: fidẽ seruaui
De reliquo reposita ẽ michi corona tusticie.
quã reddet michi dñs in illa die iustus iu¬
dex: Quia enim contͣ mala transeuncia
sine defectu certauerat: de manfuris n¬
mirum gaudiis sine dubietate p̾sumeba
Htransitorus occupati: pensare neglig¬
mus. ꝑ quanta peccamus Sed si reducto
considerationis oculo. asinu cordis t̾rene
cogitacionis ager excutit᷑: quicqͥd irime.¬
te latebat inuenit᷑ Unde scĩ uiri antmor
latebras ꝑscrutari ñ desinunt: sese fubtilit
indagantes: terrenarũ rerũ curas abieuit.
et effossis plene cogitacionibꝰ cũ nullo sere.¬
atu criminis morderi dep̾hendunt. uelrt in
strato cordis apud se securi requiescunt:
Latere quoq ab huius mundi actibus q¬
petunt: semꝑ fua confid̾ant. et cũ loco regi¬
minis minime constringunt᷑: udicare q̃
abiena surit recusant Effossi gͦ securi dormi.¬
unt: qui dũ sua intima uigilant᷑ penetiã.

Expanded text:
em servavi; de reliquo reposita mihi est corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in die illa justus judex . Quia enim contra mala transeuntia sine defectu certaverat, de mansuris nimirum gaudiis sine dubietate praesumeboccupati, pensare negligimus per quanta peccamus; sed si, reducto considerationis oculo, a sinu cordis terrenae cogitationis agger excutitur, quidquid in mente latebat invenitur. Unde sancti viri animorum latebras perscrutari non desinunt, sese subtiliter indagantes, terrenarum rerum curas abjiciunt, et, effossis plene cogitationibus, cum nullo se reatu criminis morderi deprehendunt, velut in strato cordis apud se securi requiescunt. Latere quoque ab hujus mundi actibus appetunt, semper sua considerant, et cum loro regiminis minime constringuntur, judicare quae aliena sunt recusant. Effossi ergo securi dormiunt, quia dum sua intima vigilanter penetrant,
Abbreviated transcription (Latin):
mpomi salutis medicamina nequeunt: nifi
ferrũ auulnere ante subthraat᷑. Hinc ẽ enĩ
quod ꝑsemet ipsã ueritas dicit Hisi remise.¬
remittet uob̃ peccata ur̃a. hinc ammonet
dicens Cũ stabitis ad orandũ: dimiitite siqͥd
habetis aduersus alterum Hinc rursũ ait
Date et dabit᷑ uobis: dimittite et dumiitet᷑
uobis: Hinc in constitucione postulationis.
conditionẽ posunt pietatis dicens Duit¬
te nobis debita nr̃a: sicut et nos dimittinꝰ
debitoribꝰ nr̃is. ut profecto bonũ quod adõ
conpuncti petimꝰ: hoc pͥmũ cum proximo
conu̾si faciamꝰ. Tunc gͦ uere sine macula
faciẽ leuamus: cum nec nos prohibita mala
commitimꝰ. nec ea que innob̾ cominissa sũt.
ex propͥo zelo retinemus Qđ graui mẽs nr̃a

Expanded text:
imponi salutis medicamina 353 nequeunt, nisi imponi salutis medicamina 353 nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nisi remisettet vobis peccata vestra . Hinc admonet, dicens: Cum stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus alterum . Hinc rursum ait: Date et dabitur vobis, dimittite et dimittetur vobis . Hinc in constitutione postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc igitur vere sine macula faciem levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi na
Abbreviated transcription (Latin):
cogitacionis infime luto maculatur: Hon¬
numquã uͦ cor acunctis excutimꝰ. et inlicitis
motibus etiã cũ aprece uaccat obuiamus: sed
tamen quia nos culpas rarius committimus:
aliena pͥgrius delicta laxamus Et quo pecca¬
re nr̃ animus solliticius metuit: eo districtiꝰ
hoc quod in se ab alio delinquit᷑. ab horrescit:
Unde fit ut eo inueniat᷑ quisq tardus adue¬
mã: quo proficiendo factus ẽ cautꝰ ad culpã.
Et quo ipse excedere in alterũ metuit: hoc
quod inse excedit᷑ puniti durius exquirit:
Sed quid hac doloris macula repperiri det̾tus
potest. que in conspectu uidicis caritatẽ ñ
inquinat sed necat: Uitã quippe anime
quelibet culpa polluit: seruatꝰ uͦ contͣ proxi¬
mum dolor occidit. Menti namq ut gladiꝰ
figitur: et mucrone illius ipsa uiscerũ occul¬
ta ꝑforant᷑. Qui scilicet a transfixo corde
si priuis non educit᷑: nichil inp̃cibus diuine
opis obtinet᷑. quia et uulneratis membris

Expanded text:
cogitationis infimae luto maculatur. cogitationis infimae luto maculatur. nunquam vero cor a cunctis excutimus, et illicitis motibus, etiam cum a prece vacat, obviamus; sed tamen quia nos culpas rarius committimus, aliena pigrius delicta relaxamus; et quo peccare noster animus sollicitius metuit, eo districtius hoc quod in se ab alio delinquitur abhorrescit. Unde fit ut eo inveniatur quisque tardus ad veniam, quo proficiendo factus est cautus ad culpam; et quo ipse excedere in alterum metuit, hoc quod in se exceditur punire durius exquirit. Sed quid hac doloris macula reperiri deterius potest, quae in conspectu judicis charitatem non inquinat, sed necat? Vitam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilicet a transfixo corde, si prius non educitur, nihil in precibus divinae opis obtinetur, quia et vulneratis membris
Abbreviated transcription (Latin):
male gesta defleueris. nequaquam rursus
facias quod inp̃cibus iterum plangas:
ante orationis semꝑ tempora. debet solli¬
cite conspici quicqͥd potest moratione re¬
probari Talẽ quippe se mens et cum abora¬
tione cessat exhibere festinet: qualis appa¬
rere udici. inipso orationis tempore ex¬
optat Sepe namq inmunda quedã uel
illicita in animo uertimus: quotiens ap̃cibꝰ
uacamus: Sed cũ se mens ad studia orati.¬
onis erexerit: earũ rerũ imagines reuer.¬
berata patitur: quibus libent prius ocio.¬
sa p̃mebatur Et quasi iã faciẽ anima
ad dm̃ leuare non sufficit: quia inse ni¬
mrũ inquinata mente maculas pollute
iogitacionis erubescit Sepe curis mun¬
di libent̃ occupamͣ: cũq post hec studio
orationis intendimus. nequaqͣm se mẽs
ad cȩlestia erigit: quia pondus hanc t̾re¬
ne sollicitucdinis inpro fundis mersit. et
mp̾e facies munda nõ ostenditur: quia

Expanded text:
male gesta defleveris, nequaquam rursus male gesta defleveris, nequaquam rursus facias, quod in precibus iterum plangas. ante orationis semper tempora debet sollicite conspici quidquid potest in oratione reprobari; talemque se mens et cum ab oratione cessat exhibere festinet, qualis apparere judici in ipso orationis tempore exoptat. Saepe namque immunda quaedam vel illicita in animo versamus, quoties a precibus vacamus. Sed cum se mens ad studia orationis erexerit, earum rerum imagines reverberata patitur, quibus libenter prius otiosa premebatur; et quasi jam faciem anima ad Deum levare non sufficit, quia in se nimirum inquinata mente maculas pollutae cogitationis erubescit. Saepe curis mundi libenter occupamur. Cumque post haec studio orationis intendimus, nequaquam se mens ad coelestia erigit, quia pondus hanc terrenae sollicitudinis in profundum mersit; et in prece facies munda non ostenditur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. et quicqͥd petierimꝰ abeo accipiemu
Hinc salomonait Qui au̾tit aurẽ suan
ne audiat legẽ: oratio eius erit execia¬
bilis Cor quippe nos uipeticione rephen¬
dit: cũ resistere se p̃ceptis etus quẽ postu¬
lat meminit Et oratio enis erit execra¬
bilis: cũ acensura auertit legis: Q ma
diginum profecto ẽ. ut ab etus beneficiis
sit quisq extraneus: cuniusitmtrũ ussionibꝰ
non uult ẽẽ subiectus. Qua inre hocest
salubre remediũ. ut cum se mens ex me¬
noria culpe rep̾hendit. Hoc pͥus moratioẽ
lfleat quod errauit. quatenus erroris
macula cũ fletibus t̃gitur: inpeticione
sia cordis facies ab auctore munda uide.¬
itur Qđ curandũ nimis ẽ. ne adpeccata¬
ntur. in conspectu tudicis iusti. ipsa etiã la¬
menta leiugentir Sollerter quippe debemꝰ
neminisse quod dicit᷑. ne iteres uerbũ inora¬
tone tua Quo uidelicet dicto. uir sapiẽs
nequaquã nos prohibet sepe ueniã petere.
sid culpas iterare: Aesi aꝑte dicat Cum

Expanded text:
ierimus ab eo, accipiemus . Hinc Salomon ait: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit, cum resistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit exsecrabilis, cum a censura avertitur legis, quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisquenon vult esse subiectus. Qsalubre remedium, ut cum se mens ex memoria culpae reprehendit, hoc prius in oratione defleat, quod erravit; quatenus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab auctore munda videatur. Sed curandum nimis est ne ad hoc ruitur, in conspectu justi judicis ipsa etiam lamenta levigentur. Solerter quippe debemus meminisse quod dicitur: Ne iteres verbum in oratione tua . Quo videlicet dicto vir sapiens nequaquam nos prohibet saepe veniam petere, sed culpas iterare. Ac si aperte dicat: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
ram namq mens nr̃a orationis suȩ tpr̃e
cõfusione depͥmit᷑: sihanc aut sua oꝑacio
inquinat. aut aliene malitiȩ. seruatꝰ dolor
accusat: que duo quisq dũ t̾serit. ad ea quȩ
sub nixa sunt protinus liber exsurgit: Et
eris stabilis et non timebis. quia nimirum
tantominus ad̾ iudice trepidat: quanto in
bonis actibus solidius stat Tunorẽ quippe
suꝑat. qui stabilitatẽ seruat: quia dũ solli¬
citius studet ꝑagere. quod mansuete condi¬
tor imꝑat. securus cogitat. iam qͦd t̾ribilit
intentat Sciendum p̾terea ẽ: qm̃ non nulla
bona s̃. adque in defessi ꝑfistimus Et rur¬
sum nãnilla s̃ aquibus continuo deficientes
labimur: atq adhec magͣis conatibus ꝑ int̾.¬
ualla temporũ reformamur: Qđ in hac uita¬

Expanded text:
ravi namque mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut alienae malitiae servatus dolor accusat. Quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnexa sunt protinus liber exsurgit. Et eris stabminus quisque ante judicem trepidat, quanto in bonis actibus solidius stat. Timorem quippe superat, qui stabilitatem servat, quia dum sollicitus studet peragere quod mansuete conditor imperat, securus cogitat etiam quod terribiliter nseatur. --Sciendum praeterea est quod nonnulla bona sunt ad quae indefessi persistimus, et rursum nonnulla sunt a quibus continue deficientes labimur, atque ad haec magnis conatibus per intervalla temporum reformamur.  Vet. XI
Abbreviated transcription (Latin):
retͥbuciõis gaudiũ de ęt̾nitate colligit᷑:
quod non hic prius pia tͥbulacione semi-¬
nat᷑. Hinc enĩ ꝑ psalmistã dicit᷑: Euntes
ibant et flebant muttentes semina sua:
et conuiuemꝰ : si sustinemꝰ et conregna.¬

Expanded text:
retributionis gaudium de aeternitate colligitur, quod non hic prius pia tribulatione seminatur. Hinc per Psalmistam dicitur: « Euntes ibant et fiebant, mittentes semina suet convivemus: si sustinemus, et conregna
Abbreviated transcription (Latin):
lli correptionis adiutoriũ uitȩ suȩ pat᷑.¬
cintũ deputant. ꝑ quod dũ p̾sentis uicu
culpa corripit᷑. uenturi uidicis ira tẽꝑat᷑:
isti cũ se impeti redargutione conspicũt.
gladiũ ꝑcussionis credunt. quia dũ ꝑ cor¬
reptionis uocẽ culpa detegit᷑: p̃sentis
głȩ opimio fedat᷑ Hinc quippe in laude
tũ: et festinabit acciꝑe Hinc prauoꝵ
contumaciã despicit dicens Qũi erudit
derisorẽ: ipse sibi facit iniuriã Nã fit
plerũq ut cũ correpta inse mala defende
nequeunt: exuerecundia peiores fiant:
Ac sic in sua defensione suꝑbiant: ut que¬
dã uitia contͣ uitã corripientis exqͥrant.
ut eo se criminoso s nõ estiment: ficri¬
mina et aliis mponant. Qui cũ uera in¬
uenire nequeunt: fingunt ut ipsi quoq
habeant. quod nõ inpari iusticia increpa.¬
re uideant᷑ Unde et sophar quia quasi
irridi se ꝑ increpationẽ doluit: ꝓtinꝰ
mentiendo subiungit dixisti enĩ purꝰ¬

Expanded text:
lli correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude tum, et festinabit accipere . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoque habeant quod non impari justitia increpare videantur. Unde et Sophar, quia quasi irrideri se per increpationem doluit, protinus mentiendo subjungit: CAPUT IV. VER
Abbreviated transcription (Latin):
et eum Sepe infirma mens cũ debonis
actibus aura humani fauoris excipit᷑.
ad gaudia ext̃iora diruat᷑: ut post po¬
nat quod intus appetit. et in hoc libent̃
resoluta iaceat. q̃d foris audit. Ita ut beatã
notã fieri quã dici se gaudeat Cumq
laudis sue uocibus ihiat: quod ẽẽ ceꝑat
relinquit. Inde gͦ adeo disiungit᷑. unde in
deo laudanda uidebat᷑ Non numquam
uͦ recto oꝑi animus constant̃ innititur.
et tam̃ humanis irrisionibus urgetur Mi.¬
randa agit: et obprobria recipit Et qui
exire foras ꝑlaudes potuit: repulsus con¬
tumeliis ad semet ipsum redit Et eo se ip¬
sum robustus in dõ solidat: quo foris nõ in¬
uenit quo requiescat Tota et enĩ spes in
auctore figitur: et int̾ irrisionũ cõuitia
solus uit̾ior testis imploratur: Atq afflic̃.¬
ti animus fit dõ tanto proximus: quanto
et agrã humani fauoris alienus Inp̃cem
protinus funditur: et p̃ssus ext̾uis adpe.¬
netranda quȩ intus s̃ mundus liquatur:¬

Expanded text:
tum. --Saepe infirma mens, cum de bonis actibus aura humani favoris excipitur, ad gaudia exteriora derivatur, ut postponat quod intus appetit, et in hoc libenter resoluta jaceat, quod foris audit; ita ut beatam non tam fieri quam dici se gaudeat. Cumque laudis suae vocibus inhiat, quod esse coeperat relinquit. Inde ergo a Deo disjungitur, unde in Deo laudanda videbatur. Nonnunquam vero recto operi animus constanter innititur, et tamen humanis irrisionibus urgetur: miranda agit, et opprobria recipit; et qui exire foras per laudes potuit, repulsus contumeliis, ad semetipsum redit; et eo se intus robustius in Deo solidat, quo foris non invenit quo requiescat. Tota etenim spes in auctore figitur, et inter irrisionum convicia solus interior testis imploratur; atque afflicti animus fit Det a gratia humani favoris alienus. In precem protinus funditur, et pressus exterius ad penetranda quae intus sunt mundius loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
patefaciendo subiungeret dicens: Quia¬
tolerando succrescere uitia conspicit: ui¬
dicando dona cõfundit Rectus uero ĩdis.¬
criptione ordo seruat᷑: cũ prius nosci ua¬
intas. et post consid̾ari unqͥtas ꝑhibetur:
mĩs quippe inquitas iniquitas:
uanitas: ũ tam̃ omĩs uanitas eẽ ini.¬
quitas solet Uana namq agimus. qͣtiẽs
transitoria cogitamꝰ: Unde et euanesce¬
re dicitur: quod repente ab intuenctũ
oculis aufert᷑ Hinc psalmista ait Uni.¬
uersa uanitas omĩs homo uiuens Quomã
ꝑ hoc quod uiuendo ad int̾itũ tendit. rec.¬
te quidẽ uanitas dicit᷑: sed nequaꝗͣ recte
etiã imqͥtas appellat᷑. qͥa et si de pena ẽ
culpe quod deficit. nõ tam̃ hoc ipsũ culpa

Expanded text:
patefaciendo subjungeret, dicens: Quiatolerando succrescere vitia conspicit, judicando dona confundit. Rectus vero in descriptione ordo servatur, cum prius nosci vanitas, et post considerari iniquitas perhibetur. is quippe iniquitas, vanitas, non tamen omnis vanitas esse iniquitas solet. Vana namque agimus quoties transitoria cogitamus. Unde et evanescere dicitur quod repente ab intuentium oculis aufertur. Hinc Psalmista ait: Universa vanitas omnis homo vivens ; quoniam per hoc quod vivendo ad interitum tendit, recte quidem vanitas dicitur, sed nequaquam recte etiam iniquitas appellatur, quia etsi de poena est culpae quod
Abbreviated transcription (Latin):
plicit̃ impleuit: Per hanc hierenias ne
inegiptũ populus descendẽt restitit: sed
tam̃ et in obedientes diligens quo descẽ¬
de prohibuit. et ipse descendit Hec iezechi¬
elẽ qͥa pͥus at̾renis defidis sustulit: post
ꝑcisicinnũ capitiᷤ in aerẽ librauit: Hecĩ
d amele quia aregis dapibꝰ gulã compescu.¬
it: ei et efurientiũ ora leonũ clausit:
Hec tribus pueris quia intranquillitate
positis incendia uicioꝵ subdidit: tͥbula¬
tionis tempore. et flamias infornace
temperauit: Hec inpet᷑ et mninis t̾renti¬
um pͥncipũ fortit̾ restitit: et meurũ ci¬
sione fubmouenda minorũ uerba humilit̃
audiuit Hec in paulo et manus ꝑsequẽtiũ hu¬
milit̃ ꝑtulit: et tam̃ ĩcircũcisionis negocio lon¬
ge se inparis pͥoris sensũ audẽt̃ ĩcrepauit Mul

Expanded text:
dupliciter implevit . Per hanc Jeremias ne dupliciter implevit . Per hanc Jeremias ne in Aegyptum populus descenderet restitit, sed tamen et inobedientes diligens quo descendere prohibuit et ipse descendit . Haec Ezechielem, quem prius e terrenis desideriis sustulit post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clausit . Haec tribus pueris, quia in tranquillitate positis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et flammas in fornace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Paulo et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio longe se imparis prioris sensum audenter increpavit . Mul
Abbreviated transcription (Latin):
cdio contͣ hostes alligaret: Hec simuel et
inpͥncipatu humilẽ p̃buit: et integrĩ
indeiectione seruauit. Qui cũ ꝑseque¬
tem se plebẽ diligeret. ipse sibi testimoni¬
um extitit: quia culinen ex quo deiectis
ẽ non amaiit: hec daind ante mniqul¬
regem et bumiltare cõmouit ad fugam:
et pietate repleuit adueniã Qui ꝑsecuto¬
rem suũ et timendo fugit ut dñm: et ta.¬
men cũ potestatẽ feriendi repperit. nõ
agnouit inimicũ Hec natan et contra
peccantẽ regẽ in auctoritate libere incre¬
pacionis sustulit: et cum regis culpa
de ẽet inpeticionẽ humilit̃ strauit. Hec
ꝑisaiam nuditatẽ carnis inp̃dicat̃iõe
non erubuit: et subducto carnali uela¬
mine misteria suꝑna penetrauit: Hec
eliã quia feruoris zelo uiuere spũ aliter
docuit: ad uitã quoq et cor poralit̃ abs¬
taxit Hec heliseũ quia magistrũ dilige¬
re simplicit̃ instituit: magistri spũ du

Expanded text:
dio contra hostes allegaret. Haec Samuel et dio contra hostes allegaret. Haec Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonium exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit . Haec David ante iniquregem et humilitate commovit ad fugam, et pietate replevit ad veniam, qui persecutorem suum et timendo fugit ut Dominum, et tamen cum potestatem feriendi reperit non agnovit inimicum . Haec Nathan et contra peccantem regem in auctoritate liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deesset in petitionem humiliter stravit . Haec per Isaiam nuditatem carnis in praedicatione non erubuit, et subducto carnali velamine mysteria superna penetravit. Haec Eliam, qui fervoris zelo vivere spiritaliter docuit ad vitam quoque et corporaliter abstraxit . Haec Eliseum, quia magistrum diligere simpliciter instituit, magistri spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ fecit: Hec isaac mentẽ quia semꝑ
ad munditiã tenuit. caligantibus ȩtate
oculis ad iudenda longe post uentura
dilatauit: hec iacob cõpulit. et amissum
bonũ filiũ medullitꝰ gemere. et prauoꝵ
filioꝵ p̃sentiã sub equanimitate tolerare
hec ioseph docuit afr̃ibus uenundatũ.
et lib̾tate animȩ infracta seruitiũ ꝑpeti:
et eisdẽ post fr̃ibus mente non elata pͥnci.¬
pari. Hec moisen delinquente populo. et
usq adpeticionẽ mortis inp̃cibꝰ strauit:
et usq ad int̾fectionẽ ppłi zeli studiũ ere.¬
xit Ut et ꝓpereunte plebe sese morti obi¬
ceret. et contͣ peccantẽ protinꝰ uice dñ
irascentis seutret Hec finees brachium n
ultionẽ peccantiũ erexit: ut arrepto gla¬
dio coeuntes transfigeret: et irã dñi iratiui
placaret. Hȩc iosuȩ exploratorẽ docuit.
ut et prius contͣ falsiloqͦs ciues uerita
uerbo defendet: et hanc postmodũ gla¬

Expanded text:
patrem fecit . Haec Isaac mentem quia semper patrem fecit . Haec Isaac mentem quia semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit . Haec Jacob compulit, et amissum bonum filium medullitus gemere et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare . Haec Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta servitium perpeti, et eisdem post fratribus mente non elata principari . Haec Moysen delinquente populo, et usque ad petitionem suae mortis in precibus prostravit , et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, et ut pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret : haec Phinees brachium in ultionem peccantium erexit, ut arrepto gladio coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret . Haec Jesu exploratorem docuit , ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum gla
Abbreviated transcription (Latin):
attendat He cũ t̾rena largitur: suã plusꝗͣ
necesse ẽ inopiã cogitet. et in oblationẽ
muneris. hilaritatis lum̃ tristicia obscu¬
ret Bene gͦ lex dei multiplex dicitur: qͥa
nimirũ cũ una eadẽq sit caritas. si mentẽ
plene cȩꝑit: hanc ad innumera oꝑa multi¬
formit̾ accendit Cuius diuersitatẽ breuit̃
expͥmemꝰ. si in electis singulis bona illus
reluctando tolerauit: Hȩc ȩnoc et tnt ho¬
mines uiuere sp̃aliter docuit: et ad subli¬
mem uitã ab hominibꝰ etiã corporalit̃ ab¬
straxit Hȩc noȩ despectis om̃ibus solũ dõ
placabilẽ ostendit. atq in arce fabricã
studio longi laboris exereuit: et mundũ
suꝑstitẽ pia oꝑa exercendo seruauit:
hec ꝑsem et iaphet humilit̾ uerecunda
patris erubuit: et suꝑiecto dorsis pallio.
quo non uident abscondit Hec abrahȩ
dexterã quia ad mortẽ filii obediendo
extulit: hunc prolis innumere gentium

Expanded text:
attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plena coeperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius reluctando toleravit . Haec Enoch et inter homines vivere spiritaliter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit. Haec Noe despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabrica studio longi laboris exercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem et Japhet humiliter verecunda patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram qui ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis innumerae gentium
Abbreviated transcription (Latin):
tentibus opponat pacientiã: ut intꝰ suꝑbien.¬
tibus exhibeat cũ paciencia disciplinã: Ut
erga errata subditoꝵ sic mansuetudo zelũ
temꝑet. quatenus aiusticie studio nõ eneruet
Sic adultionẽ zelus ferueat: ne tam̃ pieta.¬
tis limitẽ feruendo tͣnscendat Ut ingratoᷤ
beneficiis ad amorẽ prouocet: ut gratos
quosq ministeriis in amorẽ seruet Ut ꝓrxi¬
moꝵ mala cũ corrigere non ualet taceat:
usq cũ corrigi loquendo posfint. silentium
consensũ ẽẽ ꝑtimescat Ut sic ea que tacet
toleret: ne tam̃ ĩ animo uirus doloris oc¬
cultet. Ut sic maliuolis munus benignita¬
tis exhibeat: ne tam̃ ꝑ grãm auire rectitu.¬
dinis excedat: ut cuncta proximis que pre¬
ualet mpendat: sedhec inpendendo nõ
timeat Ut sic inbonis que exhibet tumo¬
ris p̃tipitium paueat: ne tam̃ aboni exer¬
cicio torpescat. Ut sic que possidet tͥbuat:
quatenus quanta sit largitas remunerantiᷤ

Expanded text:
tentibus opponat patientiam; ut intus superbiententibus opponat patientiam; ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet: sic ad ultionem zelus ferveat, nec tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat; utque cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, nec tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis, quae praevalet, impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia mordeat: et alienis felicitatibꝰ emu¬
lã sua se face consumat: Ne in mod̾ate lin.¬
guã loquacitas ꝑtrahat: eãq usq ad las¬
cuiã obtrectationis extendat He odium
malitia excitet: et os usq ad iaculũ ma¬
ledictionis irritet. Et rursũ: Cũ cogitat
ut ea alti faciat: que ipsa sibi fieri ab altero
expectat: pensat nuirũ ut malis bona. ut
bonis meliora respondeat. Ut erga procaces
mansuetudinẽ longanimitatis exhibeat:
ut malitiȩ peste languentibus. grãm benig
nitatis mmpendat Ut discordes pace muni¬
at: ut concordes ad concupiscentiã uere pa-¬
cis accendat Ut indigentibꝰ necessaria tri.¬
buat: ut errantibꝰ uiã rectitudinis osten.¬
dat Ut afflictos uerbo ⁊ conpassione mulce¬
at: ut accensos inhuius mundi desidiis in¬
crepatione restringat Ut minas potenciũ
ratiocinatione mitiget: ut op̃ssoꝵ angusti¬
as quanta p̃ualet ope leuet Ut foris resis¬

Expanded text:
invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemuinvidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Rursum cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat; ut malitinitatis impendat; ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis perducat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione restringat; ut minas potentium ratiocinatione mitiget; ut oppressorum angustias quantum praevalet, ope levet; ut foris resis
Abbreviated transcription (Latin):
pescitur. ꝑ aliud benignitas p̃rogat᷑ Ut
malũ quod pati non uult quisq non faci¬
ens cesset anocendi oꝑe Et rursũ bonũ q̃d
fieri sibi appetit mpenditis. erga utilitatẽ
se proximi exerceat exbenignitate: Sed hec
minirũ duo. dũ sollicita intencione cogitã.¬
tur: cor ad innumera uirtutũ ministeria
tendit᷑. ne uel ad inferenda que nõ debet
desidiis inquietata mens ferueat: uel erga
exhibenda que debet otio resoluta torpes¬
cat Ham cũcauet alt̾i facere quod nequa¬
quã uult ab alt̾o ipsa tolerare: sollicita se in¬
tencione circũ cõspicit. ne suꝑbia eleuet. et
usq ad despectũ proximi animũ deiciens
exaltet: He ambitio cogitacionẽ laniet. cũq
hanc ad appetenda aliena dilatat angustet
Ne cor luxuria polluat: et subiectũ desidiis
ꝑ illicita corrumpat Ne ira ex asꝑet: et usq
ad proferendã contumeliã in flammet. He

Expanded text:
pescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut pescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum quod pati non vult quisque non faciens; cesset a nocendi opere; et rursum bonum quod sibi fieri appetit, 341 impendens, erga utilitatem se proximi exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur, ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipsa tolerare, sollicita se intentione circumspicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet, cumque hanc ad appetenda aliena dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne
Abbreviated transcription (Latin):
s quã caritas potest: Quã tunc uere
ꝑficimꝰ: cũ frat̃na onera ex amore tole.¬
ur: quia studiosa sollicitudine caritas
ad cuncta uirtutũ facta dilatat᷑. Quȩ
iluobꝰ quidẽ p̃ceptis incipit: sed se ad
innumera extendit huius namiq legis
initiũ: dilectio dei ẽ acdilectio proxum
Sed dei dilectio ꝑtria distinguit᷑: quia extoto
corde et ex tota anima. et ex tota fortitudi¬
ne diligi conditor ubet᷑ Quamre notandũ¬
ẽ. quod dumus sermo cũ dm̃ diligere p̃cipit.
non solum narrat ex quo: sed etiã informat
ex quanto cũ subiungit. ex toto Ut uide¬
licet qui ꝑfecte dõ placere desid̾at: sibi dese
nichil relinquat Proximi autẽ dilectio ad
Quod ab alio tibi odis fieri: uide ne tu alti
facias Et ꝑ semet ipsã ueritas dicit Que
uultis ut faciant uobis homines: ita et
uos facite illis: Quibꝰ duobꝰ scilicet utriusq
testamenti mandatis: ꝑ unũ malicia con¬

Expanded text:
potest, quam charitas? quam tunc vere potest, quam charitas? quam tunc vere perficimus, cum fraterna onera ex amore toletur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur, quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit; hujus namque legis initium dilectio Dei est, ac dilectio proximi: sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, et tota anima et ex tota fortitudine diligi conditor jubetur. Qua in re notandum, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit ex toto, ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat, sibi de se nihil relinquat: proximi autem dilectio ad um dicitur, « quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias; » et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, haec et vos facite Testamenti mandatis, per unum malitia com
Abbreviated transcription (Latin):
ad erudicionẽ se propͥam deficiendo
reuocauit. ut ita dicã secreta sapienciȩ
ĩ inueniens inuenit: quia cũ adsuꝑ¬
na consilia requirenda lassesceret: di¬
discit ut humilius tieret. et quẽ sua
infirmitas a cognitione intima rep¬
pulit: hunc ei ueriꝰ humilitas iunxit.
Sophar itaq et ꝑscientię studiũ ꝑitus.
et ꝑ audaciã tumide locutionis ignaruꝰ.
quia ipse grauitatẽ nõ habet meliori
optat. quod habet dicens Atq utinam
d̾s loqueret᷑ tecũ. et aꝑiret labia sua tibi.
ut ostendet tͥ secreta sapientie Qui eã
quoq quã suꝑ amicũ pollere estimat.
obtando sapienciã ostendit: cũ ꝓtinus
subdit: Et quod multiplex sit lexenus:
Quid hoc loco dei lex accipi. nͥ caritas
debet: ꝑ quã semꝑ ninente legit᷑. p̃cep¬
ta uitȩ qualit̃ in actione teneant᷑. De
hac et enĩ lege: ueritatis uoce dicit᷑.
Hoc ẽ p̃ceptũ meũ: ut diligatis inuicẽ
Dehac paulus ait Plenitudo legis dilec

Expanded text:
am deficiendo revocavit, ut ita dicam, secreta sapientiae non inveniens invenit, quia cum ad superna consilia requirenda lassesceret, didicit ut humilius timeret; et quem sua infirmitas a cognitione intima repulit, hunc ei verius humilitas junxit. Sophar itaque et per scientiae studium peritus, et per audaciam tumidae locutionis ignarus, quia ipse gravitatem non habet, meliori optat quod habet, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum, et aperiret labia sua tibi, ut ostenderet tibi secreta sapientiae! Qui eam quoque, qua se super amicum pollere aestimat, optando sapientiam ostentat, cum protinus subdit: Et quod multiplex sit lex ejus. Quid hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam semper in mente legitur praecepta vitae qualiter in actione teneantur? hac etenim lege Veritatis voce dicitur: « Hoc est praeceptum meum ut diligatis invicem . » De hac Paulus ait: « Plenitudo legis dilec