comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ est. ⁊ gratulor plurimum intelli¬
grus qd̾ cura tibi ẽ de puero tuo.
cuius tibi mentem mentisq ꝓposi¬
tum. non alius qͣm sp̃c caritatis
apperuit. Et utinam hoc michi cõ
cedat tua clignatio. ut quotiens¬
cumq filios tuos qui hic sunt iu¬
sitau̾is uel semel mithi liceat ce¬
teris remotis tui habere copiam ⁊
estus pectoris mei sine ꝑturbatiõe
ꝓferre. Alfredus. Faciam quidẽ.
⁊ libens. Delictor enim plurimũ
quod te pronum ad hec uana ⁊ o¬
ciosa non usdeo. sed semper aliqͥd
utile ⁊ profectui tuo nec̃arium ꝓ¬
loqui. Loquere ergo seture. ⁊ cum
amico omnes curas tuas cogitati¬
onesq commisce. ut uel discas ali¬
quid uel doceas. des ⁊ accipias. ꝑ¬
fundas ⁊ haurias. I Ego quidem¬
cliscere paratus sum non docere. ri
dare s accipere. haurire. ñ ꝓfunde̾.
sicut michi etas prescribrt. impe¬
ritia cogit. hortatur ꝓfessio. Sed
ne in his tempus ad alia necessa¬

Expanded text:
est, et gratulor plurimum, intelliest, et gratulor plurimum, intelligens quod cura tibi est de puero tuo; cujus tibi mentem, mentisque propositum non alius quam spiritus charitatis aperuit. Et utinam hoc mihi tua concedat dignatio, ut quotiescunque filios tuos, qui hic sunt, visitaveris, vel semel mihi liceat, caeteris remotis tui habere copiam, et aestus pectoris mei sine perturbatione proferre! AELREDUS. Faciam quidem, et libens. Delector enim plurimum, quod te pronum ad haec vana et otiosa non video; sed semper aliquid utile et profectui tuo necessarium proloqui. Loquere ergo secure, et cum amico omnes curas tuas cogitationesque commisce; ut vel discas aliquid vel doceas, des et accipias, profundas et haurias. Ivo. Ego quidem paratus sum, non docere, non dare, sed accipere; haurire non profundere: sicut mihi aetas praescribit, imperitia cogit, hortatur professio. Sed ne in his tempus ad alia necessa
Abbreviated transcription (Latin):
Afredus.
cce ego ⁊ tu ⁊
spero quod ter¬
cius inter noci¬
xp̃e sit. Nonẽ
modo qui ob¬
stripat. non
est qui intercidat amica colloqͥa.
grateq huit sollicitudini nulliꝰ
uox uel tumultus urepit. Age
nunc km̃e. Aperi pectus tuum ⁊
amicis aurib quicquid placet
instilla. nec ingrate accipiamus.
locum. tempus ⁊ ocium. Nam
paulo aute in turba fratrum me
residente. cum omnes uisdiq
circum streperent. ⁊ alius quere¬
ret. alius disputaret. ⁊ iste de scͥp¬
turis. ille de morib. alter de uitiiᷤᷤ
de uirtutib alter questiones in¬
gerent. tu solus tabebas. et nunc
capit erigens parabas aliquid ꝓ¬
ferre in medium. s quasi uox in
ip̃is interciperetur fautib. ite¬
rum demisso capite tacebas. nĩc
paruo int̾uallo secedens a nobts.
⁊ iterum rediens tristem uultum
preferebas. quib omnib michi
dumtaxat dabatur intelligi te
ad ꝓferendum tue mentis con¬
ceptum.⁊ horrere multitudinem ⁊
optare secretum. Iuo Profecto ita

Expanded text:
REDUS. Ecce ego et tu, et spero quod tertius inter nos Christus sit. Non est modo, qui obstrepat; non est, qui intercidat amica colloquia, grataeque huic solitudini nullius vox vel tumultus irrepit. Age nunc, charissime, aperi pectus tuum, et amicis auribus quidquid placet instilla, nec ingrate accipiamus locum, tempus et otium. Nam paulo ante in turba fratrum me residente, cum omnes undique circumstreperent, et alius quaereret, alius disputaret; et iste de Scripturis, ille de moribus, alter de vitiis, de virtutibus alter quaestiones ingererent, tu solus tacebas: et nunc caput erigens, parabas aliquid proferre in medium: sed quasi vox in ipsis interciperetur faucibus, iterum demisso capite tacebas: nunc parvo intervallo secedens a nobis, et iterum rediens tristem vultum praeferebas, quibus omnibus mihi duntaxat dabatur intelligi, te ad proferendum tuae mentis conceptum, et horrere multitudinem, et optare secretum. Ivo. Profecto ita
Abbreviated transcription (Latin):
gradus quidam sit amicitia: pan¬
cis adu̾te. In amicitia quippe ni¬
chil inhonestum est. nichil fictũ
nichil simulatum ⁊ quicquio ẽ:
id sc̃m ⁊ uoluntarium ⁊ uerũ Ẽ.
Et hec ip̃m quoq caritatis ꝓpri¬
um est. In hoc uero amicitia speci¬
ali prerogatiua prelucet. qd̃ int̃
eos qui sibi amuitie glutino co¬
pulantur. omnia iocunda. om¬
nia secura. omnia dulcia. om¬
nia suauia secuntur. Ex caritatiᷤᷤ
igitur ꝑfectione plerosq diligi¬
mus qui nobis oneri sunt ⁊ do¬
lori. quib licet honeste. non ficte.
ñ simulate. s uere uoluntarieq
consulimus. ad secreta tamen eos
amitttie nr̃e non admittimus. Q ͦ¬
circa inamicitia coniunguntur
Lonestas ⁊ suauitas. ueritaᷤᷤ ⁊ io¬
detur nimium grauis uł inna¬
tuualis ascensus. De xp̃o amorem
inspirante quo amicum diligimꝰ.
ad xp̃m semet ip̃m amitum nobig
prebentem quem diligamus. ut su¬
auitas suauitati. dulcedo dulcedi¬
ni affectus succedat affectui. Itaq

Expanded text:
gradus quidam sit amicitia, paucis adverte. In amicitia quippe nihil inhonestum est, nihil fictum, nihil simulatum, et quidquid est, id sanctum et voluntarium, et verum est. Et hoc ipsum quoque charitatis proprium est. In hoc vero amicitia speciali praerogativa praelucet, quod inter eos, qui sibi amicitiae glutino copulantur, omnia jucunda, omnia secura, omnia dulcia, omnia suavia sequuntur. Ex charitatis igitur perfectione plerosque diligimus, qui nobis oneri sunt et dolori; quibus licet honeste, non ficte, non simulate, sed vere voluntarieque consulimus, ad secreta tamen eos amicitiae nostrae non admittimus. Quocirca in amicitia conjunguntur honestas et suavitas, veritas et judetur nimium gravis vel innaturalis ascensus, de Christo amorem inspirante, quo amicum diligimus, ad Christum, semetipsum amicum nobis praebentem, quem diligamus; ut suavitas suavitati, dulcedo dulcedini, affectus succedat affectui. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs rem alienã. Aĩa sua qͣi conce¬
pisse uidet᷑. Si uͦ ꝙ concupiscit̾
natũ filiũ osculari ⁊ nutrire cognoᷤ¬
cit᷑. Uis concupiscendo impregna¬
ri  Concupisce uitã et̾riam. Ip̃e sit
spes tuiiͣs ⁊ certꝰ erit ꝑtꝰ tuus.

Expanded text:
ncepisse videtur. Si vero quod concupiscit, natum filium osculari et nutrire cognoscitur. Vis concupiscentia impraegnari? Concupisce vitam aeternam. Ipsa sit spes tua et certus erit partus tuus.
Abbreviated transcription (Latin):
Gestus est modus ⁊ figuratio m̃¬
mooũ. Hic sex modis rephensi¬
bił inuenit᷑. scilicet si ẽ aũ moll
aut dissolutus. aut tardus. an
citatus. aut procax. aut turbidꝰ.
Mollis signat lasciuam. disso¬
lictus negligentiam. tardus pi¬
gritiam. utatus inconstantiam.
ꝓcax suꝑbiam. turbidus iracun¬
modestificanda in gestu suo. tta
ut nec prot̾ue exasperetur nec
molliter dissoluatur s semper
habeat ⁊ rigidam dulcedinem
⁊ dulcẽ rigorem

Expanded text:
Gestus est motus et figuratio memodum; hic sex modis reprehensibilis invenitur, scilicet, si est aut mollis, aut dissolutus, aut tardus, aut citatus, aut procax, aut turbidus. Mollis significat lasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, citatus inconstantiam, procax superbiam, turbidus iracunmortificanda in gestu suo, ita ut nec proterve exasperetur, nec molliter dissolvatur, sed semper habeat et rigidam dulcedinem, et dulcem rigorem
Abbreviated transcription (Latin):
uidam amicitia aĩe:u¬
mo carnem suam odio habuit.
Amat carcerem suum ⁊ ideo
libera ẽẽ non potest. Bolorib
eus uehementer afficitur.
formidat inti̾tum que moriñ
potest. tunet defectũ. que per
sonoris delectatur auditib. su¬
auissimis iocundatur odorib.
larga epulatione reficttur.⁊ li¬
cet his reb nullatenus ip̃auta¬
tur. graui tamen merore affici¬
tur si subtrahantur. Hinc etiã
nunnũquã subrepunt uitia
contraria rationi. dum anima
cum noscitur prebere poc̃o. Mi¬
miraculo. quod tam diuersa
gi. Nec minus mirabile fuit
quod limo nr̃o deus seipsum
rentur deus ⁊ limus. tanta sb̾¬
limitas. ⁊ tanta uilitas. Nichib
enim d̾o sublimius. nichil limo
uilius. Mirabilis fuit conũc¬
tio prima. mirabilis ⁊ scd̾a: nec
minus mirabilis erit ⁊ tercia.
cum homo. angelus ⁊ deus uuꝰ
erit sp̃c.¬

Expanded text:
uadam amicitia mo carnem suam odio habet. t illud; amat carcerem suum, et ideo libera esse non potest. Doloribus ejus vehementer afficitur. Formidat interitum, quae mori non potest. Timet defectum quae per sonoris delectatur auditibus, suavissimis jucundatur odoribus, larga epulatione reficitur. Et licet his rebus nullatenus ipsa utatur, gravi tamen moerore affligitur, si subtrahantur. Hinc etiam nonnunquam subrepunt vitia contraria rationi, dum anima cum noscitur praebere peccato. Pemiraculo, quod tam diversa gi. Nec minus mirabile fuit quod limo nostro Deus se ipsum rentur Deus et limus, tanta sublimitas, tanta vilitas. Nihil enim est Deo sublimius, et nihil limo vilius. Mirabilis fuit conjunctio prima, mirabilis et secunda, nec minus mirabilis erit tertia, cum homo et angelus et Deus, unus erit sp
Abbreviated transcription (Latin):
Ibenter in eo sermone demo¬
ror quo ammonetur anima ne
se ultra qͣm nc̃citas cogit. refũ¬
dat in sensus. s ab his se potius
ad seip̃am colligat. ⁊ repuerescat
do. quod est nouũ hominẽ fieri.
uetere exuto. a quo incipere per
neglectam dei legem certa est
necessitas quo neq uerius neq
turis continetur. Uellem autẽ¬
hinc plura licere. ac me ip̃m cõ
maxime debeo. atq ita deo fieri
qd̃ ait oratius. amicum manci¬
pium domino. Quod omnino
fieri non potest. nisi ad euis re¬
formetur imaginem. quam no¬
bis ut p̃ciosissimũ quiddam ⁊
carissimum custodiendamꝰ dedit.
dum nos ip̃os nobis tales dedit.
qualibet nichil possit preter̾ ip̃m
anteponi. Hac autem actione ni¬
chil michi uidetur operosius ⁊ ni¬
chil est cessationi similius. Neq
tamen eam suscipere aut implere
animus potest. nisi eo aduiuan¬
te cui reddimur. Uisde fit ut ho¬
mo eius clementia reformandus
sit. cuius bonitate at potestate
formatus est.

Expanded text:
en in eo sermone demoror, quo admonetur anima, ne se ultra quam necessitas cogit, refundat in sensus; sed ab his potius ad seipsam colligat, et repuerascat Deo: quod est novum hominem fieri, vetere exuto; a quo incipere propter neglectam Dei legem certa est necessitas, quo neque verius neque vinis continetur. Vellem hinc plura dicere, ac meipsum consmaxime debeo : atque ita Deo fieri, quod ait Horatius, Amicum mancipium domino . Quod omnino fieri non potest, nisi ad ejus reformemur imaginem, quam nobis ut pretiosissimum quiddam et charissimum custodiendam dedit, dum nos ipsos nobis tales dedit, qualibus nihil possit praeter ipsum anteponi. Hac autem actione nihil mihi videtur operosius, et nihil est cessationi similius: neque tamen eam suscipere aut implere animus potest, nisi eo ipso adjuvante cui redditur. Unde fit ut homo ejus clementia reformandus sit, cujus bonitate ac potestate formatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
quom crescit corpꝰ uł qͣlit̃ eiꝰdẽ
corporis spes in senectutẽ cõmutatꝰ
sic ⁊ mens nr̃a nob̾ nescientib ab
statu rectitudinis freq̃nt̃ incuruat᷑
⁊ a forma religioĩs dũ nescit senescit.
iuxͣ illud. traxer̃t me s ñ sensi. ⁊ itẽ.
Cani effusi st̃ in eũ: ⁊ ip̃e ñ sensit.

Expanded text:
escit corpus, vel qualiter eiusdem corporis species in senectutem commutatur. Sic & mens nostra nobis nescientibus ab statu rectitudinis frequenter incuruatur, & a forma religionis, dum nescit, senescit, iuxta illud, Traxerunt me, & non sensi: & iterum: cani effusi sunt in eum, & ipse non sensit.
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus. Et sicut primũ in potesta¬
te ppłi est facere sͥ regẽ quẽ uult.
fcm aũ de regno repellere iam ñ ẽ
in potestate eius. ⁊ ita uoluntas
ppłi in nccitatẽ cõnu̾tit᷑. sic hõ pꝰꝙͣ¬
peccet liberũ ht̃ arbitͥum utrũ ue¬
lit ẽẽ sub regno diaboli. Cum aũ

Expanded text:
diabolus. Et sicut primum in potestate populi est facere sibi regem quem vult, factum autem de regno repellere, jam non est in potestate ejus, et ita voluntas populi in necessitatem convertitur; sic homo ppeccet, liberum habet arbitrium, utrum velit sub regno esse dyaboli. Cum aute
Abbreviated transcription (Latin):
Euugłista ioħes in consuetudine ht̃
geminare amen. in confirmafõe diui¬
Sit sermo ur̃. est. est. hoc ẽ ꝑ duplicita¬
tẽ nich dicatis. s sicut ꝓfertis ore. cͤ¬
datis corde. Tale ẽ gͦ am̃ am̃. ac si di¬
c̾et. Gemina io u̾itate tam oris qͣm

Expanded text:
Evangelista Joannes in consuetudine habet geminare amen in confirmatione diviSit sermo vester, Est, est , hoc est, per duplicitatem nihil dicatis, sed sicut profertis ore, credatis corde. Tale est ergo, amen, amen, ac si diceret: Gemina id veritate tam oris quam
Abbreviated transcription (Latin):
nam incurrat. Non enĩ caro s aĩa
sentire pot̾ uł puniri. nec penel
ꝓcc̃i remittit᷑ nͥ ei ꝙ pot̃ ꝙ pot̾ pu¬
hoĩs qui est in celo. Sensus ẽ. Ne
descendit ut in illo atq cũ illo unũ
eẽnt qui ꝑ illũ ascensuri erant. Io¬
minꝰ ascendit. corpꝰ aũ ñ ascendit̾
s leuatũ est in celũ illo leuante qͥ
ascendit. Alit̃. Nemo ascendit .i.¬

Expanded text:
nam incurrat. Non enim caro, sed anima sentire potest vel puniri, nec poena peccati remittitur nisi ei quod potest puonem fuisse in coelo. Sensus ergo est: descendit, ut in illo et cum illo unum essent, qui per illum ascensuri erant. Dominus ascendit, corpus autem non ascendit, sed levatum est in coelum, illo levante qui ascendit.
Abbreviated transcription (Latin):
Acute ĩtuendũ ẽ qr non possim pec
genti. Primũ ẽ gͦ peccantẽ in tre¬
pare ut postea penitenti possimꝰ
uidet ⁊ tacet sicut qͥ penitenti ñ
indulget. Nam qui dỹc̃ si penitu¬
erit climitte. p̾msit si peccau̾it
increpa. ut neq difficilis sit uenia
nec remissa indulgentia. Ergo ut¬

Expanded text:
Acute intuendum est, quia non passim peccgenti. Primum ergo est peccantem increpare, ut postea poenitenti possimusvidet et tacet, sicut qui poenitenti non indulget. Nam qui dixit: Si poenituerit, dimitte, praemisit, si peccaverit, increpa, ut neque difficilis sit venia, nec remissa indulgentia.
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ. ⁊ fat quitqͣd uis. Si cor¬
ripit corripe eum caritate. Si par¬
cis parce cum caritate. Qñ me au¬
diente frĩ meo quisq facit ĩiuriã.
absit ut illã iniuriã ame poytẽ a¬

Expanded text:
aritatem, et fac quidquid vis. Si corripis, corripe cum charitate. Si parcis, parce cum charitate. » diente, fratri meo quisque facit injuriam, absit ut illam injuriam a me putem a
Abbreviated transcription (Latin):
solũ peccauit. Qͥd ẽ in te peccauit.
cauit in te: secreto corripe nam si
solus nosti. ⁊ eũ uis coram omnib
arguere. ñ es correptor s ꝓditor.
Forte qd̃ scis ego scio. s ñ corã te cor¬
ripio. qr curare uolo ñ actusare. No¬

Expanded text:
 peccavit? Tu scis quia peccavit. cavit, secrete corrige. Nam si solus nosti, et eum vis coram omnibus arguere, non es corrector, sed proditor: forte quod scis ego scio, sed non coram te corripio, quia curare volo, non accusare.
Abbreviated transcription (Latin):
ei obedire: Mouent᷑ discipłi qͥd gͦ
ĩmiti: Ecce uentilat᷑ tͥcicũ. s secretũ
dei intentos debet face̾ si aduersos.
Uerba qͥdem dñi ita st̃ ꝓfunda ut
om̃s ꝑu̾sos turbent. om̃s rectos au¬
ditores exc̾ceant. Sp̃e est qui ui¬

Expanded text:
ei obedire? Moventur discipuli; quid ergo inimici? Ecce ventilatur triticum, sed secretum Dei intentos debet facere, non aversos. Verba quidem Domini ita sunt profunda, ut omnes perversos perturbent, omnes rectos auditores exerceant. Sic apud
Abbreviated transcription (Latin):
ñ. quare illũ tͣhat qͣre illũ non. nol
uelle iuditare. si ñ ius errare. Nec ista
tͣctio ht̃ iuolentia. s uoluntati ex¬
⁊ this illã. Nuces monstͣntꝰ puero ⁊
luptas. Nos gͦ non ui s cordis uin¬
culo a deo trahim᷑. Et ego resuscita¬
ꝙ credit. manducat ꝙ esurit. habeat
c desid̾at dũ trahit᷑. Amen dico¬

Expanded text:
non; quare illum trahat, quare illum non; noli velle indicare, si non vis errare. Nec ista tractio habet violentiam, sed voluntatis exet trahis illam. Nuces monstrantur puero, et luptas. Non ergo vi, sed cordis vinculo a Deo tranimur. Resuscita credit, manducet quod esurit, habeat quod desiderat, dum trahitur. Est sc
Abbreviated transcription (Latin):
gis se extenderit in io quod et̃¬
num est tantomagis formatͦ
ad imaginẽ dei ⁊ ideo non est
cohibenda. ut inde se contineat ac
temperet. Quando uero ea agit
uel cogitat que sunt temporalia.
mulier appellatur. ⁊ tunc non ẽ
dicenda imago dei. ꝓpterea debet
uelare caput suum. nenimium
ne cum licita agit illicita concu¬
piscat.

Expanded text:
nque se extenderit in id quod aeternum est, tanto magis inde formatur ad imaginem Dei; et ideo non est cohibenda, ut se inde contineat ac temperet. Quando vero ea agit vel cogitat quae sunt temporalia, mulier appellatur, tunc non est dicenda imago Dei, et propterea debet velare caput suum, ne nimium ne cum licita agit, illicita concupiscat.
Abbreviated transcription (Latin):
Carttas ẽ uia dei ad homines.
⁊ uia hominũ ad deum. Per ca¬
ritatẽ namq uenit deus ad ho¬
mines. uenit in homines. Fe̾s
est homo. ꝑ caritatẽ homine¬
Dm̃ diligunt. Deum eligunt.
ad dm̃ currunt.⁊ ad deum ꝑ¬

Expanded text:
Charitas est via Dei ad homines, et via hominum ad Deum. Per charitatem enim venit Deus ad homines, venit in homines, factus est homo. Per charitatem homines diligunt Deum, eligunt Deum, ad Deum currunt, ad Deum p
Abbreviated transcription (French):
qui legib roĩs ordinat. totam fa-¬
miliã motuũ int̾ioꝵ ⁊ ext̾ioꝵ. Si
tur ꝑ patientiã. Si petulantia
hirti ꝑ abstiuentiã. Si ferocitaᷤᷤ
apri: ꝑ mansuetudinẽ. Si suꝑ¬
bia unicornis: ꝑ humilitatẽ.

Expanded text:
nat tatam familiam motuum interiorum et exteriorum. Si tur per patientiam: si petulantia hirci, per abstinentiam: si ferocitas apri, per mansuetudinem: si superbia unicornis, per humilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
in memoria. Semꝑ in illo inueni¬
es quid mireris. ⁊ unde delecteris.
Nusꝙͣ est copiosior mat̾ia ad mirã¬
di. ⁊ nusꝙͣ utilior causa delectandi.
In eo gͦ sit semꝑ tua ãmiratio ⁊ de¬
lectatio. nec ncce erit alia ꝓ alus q̃¬
rere ⁊ ꝑ uana huc ⁊ illuc cogitatõum
euagatõe discurrere. Frust᷑ aũ ocu

Expanded text:
inaris. Semper in illis invenies quod mireris, et unde delecteris. Nusquam est copiosior materia admirandi, et nusquam utilior causa delectandi. In his ergo semper sit tua admiratio et delectatio. Nec necesse erit alia pro aliis quaerere, et per vanam huc illucque cogitationum evagationem discurrere. Deum namque c
Abbreviated transcription (Latin):
ex tͣpet uitia. ordinet cogita¬
tiories. Canet affectiories. mo¬
res componat. Dilige illum¬
toto corde. tota aĩa. tota m̃te.
idest toto intellectu. tota uo¬
luntate.
luntate. tota memoria. hoc ẽ to¬
to affectu. sine defectu. cum discre

Expanded text:
Exstirpet vitia, ordinet cogitationes, sanet affectiones, mores componat. Nullutoto corde, tota anima, tota mente: id est, toto intellectu, tota voluntate, et tota memoria; hoc est, toto affectu, sine defectu, cum discre
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat. Prius sol ortꝰ sui ꝯfinia
irradiat. qͣm ad altiora conscẽ¬
dat. Prim̃ gͦ ẽ ut redeas ad te ip¬
sum. intres ad cor tuũ. discas
estimare sp̃m tuũ. Discute qͥd
sis quid fũis. quid ẽẽ debius. qͥc
quid eẽ pot̾is. Quid fu̾is ꝑ natu¬
ram. qͥd mͦ sis ꝑ culpã. qͥd ẽẽ de

Expanded text:
te. Prius sol ortus sui confinia irradiat, quam ad altiora conscendat. Primum ergo est ut redeas ad te ipsum; intres ad cor tuum; discas aestimare spiritum tuum. Discute quid sis, quid fueris, quid esse debueris, quid esse poteris: quid fueris per naturam; quid modo sis per culpam, quid esse
Abbreviated transcription (Latin):
sisti. Metis uͥ ñ seminasti p̃cidẽa
falce uiditii gentiles quib scͥpturã
legis ñ cõmisisti. Congregas ⁊
in regno tuo de gentib uͥ semen
p̾dicatõis ñ sparsifti. Hint intelli¬
gimus etiã gentiliũ ⁊ philosophe¬
rum bonã uitã recipere ddm̃ ⁊ ad

Expanded text:
it, ubi non seminasti, praecidens falce judicii gentiles, quibus Scripturam legis non commisisti. Congregas etiam in regno tuo de gentibus, ubi semen praedicationis non sparsisti. Hinc intelligimus etiam gentilium et philosophorum bonam
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. Tunt dicet rex his qui a
dextris eius erunt. uenite benedie¬
ti patris mei. possitlite paratũ
uob̾ regnum a constitutõe mun¬
di. Rex regum sine strepitu u̾boꝵ

Expanded text:
qui a dextris ejus erunt: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Rex regum sine strepitu verbor
Abbreviated transcription (Latin):
hec sententia si tota de ore corporis
accipiat᷑ absurda ẽ. Neq enĩ ꝙ̃ ñ
coinqͥnat cib: comqͥnat uomitꝰ
Cib quippe in os uitrat: uomitꝰ ex
uͥ ait. s ꝙ ꝓcedit ex ore coinqͥnat

Expanded text:
ec sententia si tota de ore corporis accipiatur absurda est. Neque enim quem non coinquinat cibus, coinquinat vomitus. Cibus quippe in os intrat, vomitus exubi ait: Sed quod procedit ex ore, coinquinat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in congrue secessus intelligit᷑. Ele¬
Enittit᷑ imꝑsonale u̾bũ accipiamꝰ.
ut sit sensus. Totũ quidẽ uadit ĩ
uentrẽ ꝙ ꝑ os intt. ⁊ postea in secessũ
emittit᷑. idest emissio fit.

Expanded text:
telligitur. EffEmittitur impersonale verbum accipiamus, ut si sensus: Totum quidem vadit in ventrem, quod per os intrat; postea in secessum emittitur, id est, emissio fit.
Abbreviated transcription (Latin):
enis fu̾it ortus uel causa comiẽ¬
dantes inscd̾o eius fructum excellẽ¬
tiamq ꝓponentes : in tercio quo¬
modo ⁊ inter quos possit usq in fi¬
nem indirupta seruari: pront
potusimus euodantes. In huius
igitur lectione si quis ꝓfecerit. dõ
gr̃as agat. ⁊ pro peccatis meis a¬
pud xp̃i miscd̃iam int̾redat. Si qͥs
autem suꝑfluum aut mutile pu¬
tat ẽẽ quid scripsimus. parcat
unfelicitat mee. que fluxum co¬
gitationum mearum. huius me¬
ditationis me compulit occupati¬
one restringere.

Expanded text:
ejus fuerit ortus vel causa commenejus fuerit ortus vel causa commendantes; in secundo, ejus fructum excellentiamque proponentes; in tertio, quomodo et inter quos possit usque in finem indirupta servari, prout potuimus, enodantes. In hujus igitur lectione si quis profecerit, Deo gratias agat, et pro peccatis meis apud Christi misericordiam intercedat. Si quis autem superfluum aut inutile putat esse, quod scripsimus, parcat infelicitati meae, quae fluxum cogitationum mearum hujus meditationis me compulit occupatione restringere.
Abbreviated transcription (Latin):
nec ad ip̃ani earum suꝑficiem ocu¬
lus lippiens ⁊ carnalib tenebris
assuetus suffic̾e̾t. Igitur cum sa¬
tra seriptura dulcesc̾et ⁊ parũ
illud scientie quod michi mund̾
tradiderat. earum comparatõne
uilesceret. octurrebant animo q̃
de amicitia in p̃fato libello leg̾am
⁊ iam mirabar qd̃ non michi mo¬
re solito sapiebant. Iam tunt e¬
num nichil qd̃ non dulcissunt
iħu fuisset melle mellitum. nichł
quod ñ scãꝵ scripturarum fuis¬
set sale conditum: meum sͥ exto¬
to rapiebat affectum. ⁊iterum
atq iterum ea ip̃a reuoluens q̃¬
rebam. si forte possent scriptura¬
rum auctoritate fulciri. Cum aũ
in scõꝵ patrum litteris de amicrtia
plura legissem. uolens sp̃nalit
amare nec ualens. institui de spi¬
xituli amicitia scribere. ⁊ regulas
michi caste sancteq dilectionis
prescribere. O posculum igitur¬
istud in trib distinximus libellis.
in primo quid sit anuettit ⁊ quis

Expanded text:
nec ad ipsam earum superficiem ocunec ad ipsam earum superficiem oculus lippiens et carnalibus tenebris assuetus sufficeret. Igitur cum sacra Scriptura dulcesceret, et parum illud scientiae quod mihi mundus tradiderat, earum comparatione vilesceret; occurrebant animo, quae de amicitia in praefato libello legeram: et jam mirabar, quod non mihi more solito sapiebant. Jam tunc enim nihil, quod non dulcissimi Jesu fuisset melle mellitum, nihil quod non sanctarum Scripturarum fuisset sale conditum, meum sibi ex toto rapiebat affectum. Et iterum atque iterum ea ipsa revolvens quaerebam, si forte possent Scripturarum auctoritate fulciri. Cum autem in sanctorum litteris de amicitia plura legissem, volens spiritualiter amare, nec valens, institui de spirituali amicitia scribere, et regulas mihi castae sanctaeque dilectionis praescribere. Opusculum igitur in tribus distinximus libellis: in primo, quid sit amicitia, et quis
Abbreviated transcription (Latin):
puer essem
in scolis. ⁊ sociornm
meorum me gratia plurimum de¬
mea mens dedit affectui. ⁊de¬
uouit amori. tta ut michi ni¬
chil clultius. nichil iocundius
nichil utilius quam amari ⁊ a¬
mare usderetur. Itaq inter di¬
uersos amores ⁊ amicttias flu¬
ctuans rapiebatur animus huc
atq illuc ⁊ uere amicitie legem
ignorans. eius sepe sim ilitudine
fallebatur. Tanclem aliquando
michi uenit in manus liber ille
quem de amititia tullius scrip¬
sit. qui statim mithi ⁊ sñarꝵ
grauitate utilis ⁊ eloquentie
suauitate dulcis apparebat. ⁊¬
licet nec ad illud amititie genu
me uiderẽ idoneum. gratulabat
tamen quandam me amiettie for¬
mulam repperisse. ad quam amo¬
rum meoꝵ ⁊ affectionũ ualerẽ
reuocare. discursus. Cum uͦ
placuit bono domino meo corri¬
gere deuiũ. elisum erig̾e. salub
contactu mundare leprosum. re¬
licta spe seculi. ingressus sum mo¬
nast̾ium. Et statu legendis sa¬
cris litt̾is operam dedi. cum priuis

Expanded text:
puer essem in scholis, et sociorum meorum me gratia plurimum demens mea dedit affectui et devovit amori; ita ut nihil mihi dulcius, nihil jucundius, nihil utilius quam amari et amare videretur. Itaque inter diversos amores et amicitias fluctuans, rapiebatur animus huc atque illuc: et verae amicitiae legem ignorans, ejus saepe similitudine fallebatur. Tandem venit mihi in manus liber, quem de amicitia Tullius scripsit, qui statim mihi et sententiarum gravitate utilis, et eloquentiae suavitate dulcis apparebat. Et licet nec ad illud amicitiae genus me viderem idoneum, gratulabar tamen quamdam me amicitiae formulam reperisse, ad quam amorum meorum et affectionum valerem revocare discursus. Cum vero placuit bono domino meo corrigere devium, elisum erigere, salubri contactu mundare leprosum; relicta spe saeculi, ingressus sum monasterium; et statim legendis sacris litteris operam dedi, cum prius
Abbreviated transcription (Latin):
uͥtutis usu ĩnouata indebat᷑. Citiꝰ
enĩ sp̃c̃ uirnite nudat᷑. nisi aut ꝑfla¬
gella. aut ꝑ cõpunctõrs uisitatõem
ab ip̃ius uirtutis largitore custodi¬
at᷑. Net mirũ si spẽ amaritudine q̃
carni contͣria ẽ. custodiat᷑. qñquidẽ
sͥ inuitẽ adu̾sant᷑. Ut enĩ illa mol¬
li delectatõe pastit᷑. sic iste amari¬
cline uegetatꝰ. Et sicut illã dura
sauliant. sic istũ mollia necãt. Et
nos suꝑnoꝵ bonoꝵ obluusci cadutis
inhiate secutura supplicia. aut pa¬
rũ aut nichil fecundare. qͦs gratui¬
ta bonitate respirere dignatͤ eos u¬
tiq flagello int̾ueniente corripit.
⁊ respitiens t̾ram facit eã tremere. Dũ
enĩ trescente flagelło amaritudinẽ
⁊ districtõem et̾ni exanunȩ cogimꝰ cõsi¬
d̾are. ⁊ ad cor nr̃m redusti de satiffatõe
cogitare. tunc lingua reatũ loquit᷑ ⁊
ut illi fr̃es ioseph. ꝙ ille ñ liscerido.s
argum̃tando sic a dõ ꝯstringebat. ut

Expanded text:
t: citius enim spiritus virtute nudatur, nisi aut per flagella, aut per compunctionis visitationem ab ipsius virtutis largitore custodiatur. Nec mirum si spiritus amaritudine, quae carni contraria est custodiatur, quando quidem sibi invicem adversantur. Ut enim illa molli delectatione pascitur, sic iste amaritudine vegetatur: et sicut illam dura sauciant, sic istum mollia necant. Et nos supernorum bonorum oblivisci, caducis inhiare, secutura supplicia aut parum aut nihil formidare, quos gratuita bonitate respicere dignatur, eos utique flagello interveniente corripit, et respiciens terram facit eam tremere. Dehinc vero crescente flagello amaritudinem et districtionem aeterni examinis cogimur considerare, et ad cor reducti de satisfactione cogitare. Tum vero lingua reatum loquitur, ut illi fratres Joseph, quos illi non ludendo, sed argumentando sic adeo constringebat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq si horrescit caro disciplinã. ꝑ¬
suadet rõ constantiã. Sic enĩ cũ mor¬
bos pellere cupimꝰ. tristes qͥdẽ amar̃ pͦ¬
gatõis poculũ sumimꝰ. s c̾ti de sub seq̃n¬
ħ salute gausdemꝰ. Qͥa enĩ aid salutẽ
ꝑuenire corpꝰ alit̃ ñ ualet: ĩ potu

Expanded text:
i. Si horrescit caro disciplinam, persuadeat constantiam. Sic enim cum morbos pellere cupimus, tristes quidem amarum poculum sumimus, sed certi de subsequenti salute gaudemus. Quia enim ad salutem rvenire corpus aliter non valet, in potu
Abbreviated transcription (Latin):
it autem motus amoris ad
luo uel int̾ius ad desideriũ.
uel ext̾ius ad actum. Ad desideri¬
um cum eso so quo fruendum iu¬
dicau̾is. aminꝰ se motu quodam
tum. cum mentẽ ad id etiam ex¬
tius agendum amoris ip̃ius uis
q̃dam occulta compellit. Suide
inuestigandum arbitror. q̃ nam
sint illa quib quasi incentiuus
amor ip̃e ad ħ duo excitetur ac
moueatur queq ei cursum suũ
ordinent quodam modo atq pre¬
scribant. Deinde quid eoꝵ sequi
debent. uł qnͣtum sequi debeat.
quid respuere. quid admittereᷤ.
quid minuere. quid augere opor¬
teat. ut ip̃e motus competens
sit subtilius inquirendum. Sũt
autem duo ut michi uidetur qͥb
animus ad duo illa que p̾misimnꝰ
mouetur ⁊ ex̾citatur. id est affectꝰ
⁊ ratio. Aliquando enim affectu
tantum. aliq̃n tantum rõne amor
ns uel ext̾ius ad actum uel in oc¬
tultum succenditur appetitum.
Ut gͣ deomnib motib quib a¬
mor nr̃ multipliciter uariatur
quis maxime sequendus sit utdea¬

Expanded text:
it autem motus amoris ad duo, vel interius ad desiderium, vel exterius ad actum: ad desiderium, cum ad id quo fruendum judicaverit animus, se motu quodam tum, cum mentem ad id etiam exterius agendum, amoris ipsius vis quaedam occulta compellit. Proinde investigandum arbitror, quaenam sint illa, quibus quasi incentivis amor ipse ad haec duo excitetur ac moveatur: quaeque ei cursum suum ordinent quodam modo, atque praescribant. Deinde quid eorum sequi debeat, vel quantum sequi debeat; quid respuere, quid admittere, quid minuere, quid augere oporteat, ut ipse motus competens sit, subtilius inquirendum. Sunt autem duo, ut mihi videtur, quibus animus duo illa, quae praemisimus, movetur ac excitatur, id est affectus et ratio. Aliquando enim affectu tantum, aliquando tantum ratione amor noster vel exterius ad actum, vel in occultum succenditur appetitum. Ut igitur de omnibus motibus, quibus amor noster multipliciter variatur, quis maxime sequendus sit, videa
Abbreviated transcription (Latin):
onde illd̾. Ue qͥ cogitatis in utile. S
ignoscit᷑. Sceleratiꝰ uͦ ꝙ male cogi¬
tau̾is uelle ꝑfice̾. S ⁊ hoc ignosett᷑.
Iam sane sceleratissimũ ẽ oꝑe pec̃m
dex manũ porrigit.⁊ ad penitẽtiã
exhortat᷑. Qd̃ si pcc̃or penit̾e uolu̾it
iã dñs cogit᷑ ad u̾sari. ⁊ ꝑ magnapena
sue pocõrem dimitt̾e uolũtati. Ut occa¬

Expanded text:
ogitat inutile. Sed ignoscitur. Sceleratius vero, quod male cogitaueris, velle perficere. Sed & hoc ignoscitur. Iam sane sceleratissimum est, opere pedex manū porrigit, & ad pœnitētiam exhortatur. Quod si peccator pœnitere noluerit, iam Dominus cogitur aduersari, & pro magna pœna su
Abbreviated transcription (Latin):
os ex cordis habundãtia loquit᷑. sic
extͣioris hoĩs motꝰ ex qͣlitate int̾io¬
ris formant᷑. Hinc enĩ script̃ ẽ. A¬
mictꝰ corporis. ⁊ risus dentiũ. ⁊ in
nil fucatũ placet. Gregoriꝰ nazan

Expanded text:
 ex cordis abundantia loquitur, sic exterioris hominis motus ex qualitate Interioris formantur. Hinc enim scriptum est: Amictus corporis, et risus dentium, et incnil fucatum placet, sed potius quan
Abbreviated transcription (Latin):
domino. Cum gͥͦ hec duo ratio
eligenda ꝑspexerit. ⁊ ceteris oĩ¬
b horum contemplatione con¬
temptis mentis consensus ele¬
g̾it inchoata est ꝑfecto dei ꝓ¬
ximiq dilectio. qr ad id qd̾ de¬
bet fit ip̃ius amoris conu̾sio.

Expanded text:
Domino . Cum igitur haec duo ratio Domino . Cum igitur haec duo ratio eligenda perspexerit, et caeteris omnibus horum contemplatione contemptis, mentis consensus elegerit, inchoata est profecto Dei proximique dilectio, quia in quod debet, fit ipsius amoris conversio.
Abbreviated transcription (Latin):
licet ⁊ maloꝵ origines qñqͥdẽ
radix omniũ maloꝵ ẽ cupiditaᷤ.
⁊ radix omniũ bonoꝵ caritas.
Hoc sane dicendum quia ñ om̃e
qd̃ in usum nr̃m eligimus. dili¬
gere dicendi sumꝰ. s solum so
qd̃ ad fruendum eligimus. D̾s
igitur nobis pre omnib eligen¬
dus est ut eo fruamur qd̾ est
amoris inchoatio. ip̃e pre omĩb
desicdandus qd̃ est ip̃ius amoriᷤᷤ
qi cursus quidam atq ꝓmotio.
ut cuius adeptione. qr ꝑ fecti bo¬
ni ꝑfecta erit dilectio. ꝑfecta e¬
rit ⁊ beatitudo. Sater igitur duo
nobis eligenda ao diligendum.
deum scilicet ⁊ ꝓximũ. qͣm qͣm
dissimilit. Nam deus diligen¬
dus ut eo fiuamur in se ip̃o. ⁊
ꝓpter se ip̃m ꝓximus ut ipso
fruamur in deo. ĩmo ⁊ deo frua¬
mur in illo. Nam licet u̾bum
hoc frui districtius soleat accipi.
ut urdelicet nulla re alia s solo
deo fruendum ẽẽ dicatur. esd ho¬
minẽ tamen loquens paulus.
ita frater inqͥt ego te fiuaar in

Expanded text:
licet et malorum origines, quando quidem licet et malorum origines, quando quidem radix omnium malorum est cupiditas , et radix omnium bonorum charitas. Hoc sane dicendum, quia non omne quod in usum nostrum eligimus, diligere dicendi suum, sed solum id quod ad fruendum eligimus. Deus igitur nobis prae omnibus eligendus est, ut eo fruamur, quod est amoris inchoatio; ipse prae omnibus desiderandus, quod est ipsius amoris quasi cursus quidam, atque promotio; in cujus adeptione, quia perfecti boni perfecta erit dilectio, perfecta erit et beatitudo. Pater igitur duo nobis eligenda ad diligendum, Deum scilicet et proximum quanquam dissimiliter. Nam Deus diligendus ut eo fruamur in se ipso, et propter se ipsum proximus, ut ipso fruamur in Deo, imo et Deo fruamur in illo. Nam, licet verbum hoc frui districtius soleat accipi, ut videlicet nulla re alia, sed solo Deo fruendum esse dicatur, ad hominem tamen loquens Paulus: Ita, frater, inquit, ego te fruar in
Abbreviated transcription (Latin):
rem quamt ad fruendũ elegerit.
electam desiderau̾it ꝓ uoto ad¬
eptus fu̾it in illius mox usu cũ
gaudio. ac delectatione quielcit.
quẽ usunt fructum uocamus. In
his gͥ trib caritas siue cupidi¬
tas constare uidetur it animi sci¬
sicet electione. in motu ini fruc¬
tu. Sed electio amoris. suie bo¬
ni siue mali est inchoatio. motͦ
amoris ip̃ius cursus. fructus
amoris ip̃ĩus ẽ finis. Si itaq
mens ad fruendum eligat qd̃
oportet. si ad id sic moueaturꝰ ut
debet. uel eo fruatur ut decet ⁊¬
tam salubris electio. ⁊ tam com¬
petens motus. ⁊ tam ittilis fruc¬
tus. ñ imm̾tto caritatis censeri
uocabulo udicatur. S in hac
electione caritas inchoatur. mo¬
tu extenlitur. qui fructu uero ꝑ¬
ficitur. At si animus eligat insi¬
pienter ꝑ desicłium moueatur
indecenter turpiter abutatur.
his quasi gradib cupiditatẽ
consũmari. facile aduerti potest.
Hii sunt duo fontes. bonoꝵ sci¬

Expanded text:
rem, quam ad fruendum elegerit, rem, quam ad fruendum elegerit, electam desideraverit, pro voto adeptus fuerit, in illius mox usu cum gaudio ac delectatione quiescit, quem usum fructum vocamus. In his igitur tribus charitas, sive cupiditas constare videtur; in animi scilicet electione, in motu, in fructu. Sed electio, amoris sive boni, sive mali est inchoatio; motus amoris ipsius cursus; fructus amoris ipsius est finis. Si itaque mens ad fruendum eligat quod oportet, si ad id sic moveatur ut debet, vel eo fruatur ut decet: et tam salubris electio, et tam competens motus, et tam utilis fructus, non immerito charitatis censeri vocabulo judicatur. Sed in hac electione charitas inchoatur, motu extenditur, in fructu vero perficitur. At si animus eligat insipienter, per desiderium moveatur indecenter, turpiter abutatur; his quasi gradibus cupiditatem consummari facile adverti potest. Hi sunt duo fontes, bonorum sci
Abbreviated transcription (Latin):
onstat autẽ amor iste in tri¬
bus. in electione. in motu. ⁊̃
fructu. Est autẽ electio ex ratiõe
motus in desid̾io ⁊ actu. frustus ⁊
fine. Ht̃ irempe amor semper co¬
mitem rõnem. non qua semper
rõnabiliter amet. s qua ea que
eligit ab his que reprobat uiua-¬
ci circumspectione cliscernat. De¬
niq rõnis est uit̃ creatorẽ ⁊ creatu¬
ram. inter temporalia ⁊ et̃na. int̾
amara ⁊ dulcia. int̾ asꝑa ⁊ dul¬
cia ⁊ delectabilia discernere. amo¬
ris autẽ quod uolu̾it ad fruen¬
dum eligere. Nam si exꝑientia
cuiuslibet delectationis illecta.
uel certe quolibet errore decep¬
ta mens. ea quib minime fruẽ¬
dum est. eligat ad fruendũ ꝓfecto
infeliciter amat. Frui autẽ dicimꝰ
cum delectatione ⁊ gaudio it
Ipãm sane electionem statum se¬
quiturꝰ uł etiam comitaturꝰ ip¬
sius amoris motus occultus. ex¬
citans quodam modo ⁊ mouens
animum in illius rei clesidu
qͣm eligendam putauit. At si eã

Expanded text:
onstat autem amor iste in tribus, in electione, in motu, in fructu. Est autem electio ex ratione, motus in desiderio et actu, fructus in fine Habet nempe amor semper comitem rationem, non qua semper rationabiliter amet, sed qua ea, quae eligit, ab his quae reprobat, vivaci circumspectione discernat. Denique rationis est, inter Creatorem et creaturam, inter temporalia et aeterna, inter amara et dulcia, inter aspera et delectabilia discernere; amoris autem, quod voluerit ad fruendum eligere. Nam si experientia cujuslibet delectationis illecta, vel certe quolibet errore decepta mens, ea, quibus minime fruendum est, eligat ad fruendum, profecto infeliciter amat. Frui autem dicimus, cum delectatione ac gaudio uti. Ipsam sane electionem statim sequitur vel etiam comitatur ipsius amoris motus occultus, excitans quodammodo et movens animum in illius rei desiderium, quam eligendam putavit; at si eam
Abbreviated transcription (Latin):
enu mentis oculumt. in id od̃
uscendum est dirig̾e: aluid ĩ
fixum tenere. Primũ gradum
commune habemus cum arbu¬
stis. scł̃m cum bestiis: t̾cium
cum doctis. ⁊ indoctis. In hoc t̾¬
cio gradu deus animam innec¬
tiz. ⁊ duc̾e incipit. Purgat in
quarto. conformat in quinto.
introducit in sexto. pascit in sep¬
timo. In contemplanda autem
u̾itate que sit uoluptas. que sol¬
lempnitas sine fine uisionis dei.
que leticia sine defectu qui amo¬
ris arcor non crutians: sed delec
onis dei cum societate. ⁊ qͣnta
societas cum desid̾io qui fructꝰ¬
ueri summiq boni que serenitaᷤᷤ.
que amenitas. que iotunditas.
qsd ego dicamͣ Dixcerunt. hec¬
lec magne quedam at sc̃e anime
qͣ ista uidisse at usdere credimus.
Nos uero si cursum uite quem
dum suscepimus contestantissi¬
me tenuerimus. ꝑ dei gr̃am ad
illud uerum ⁊ summũ bonũ
ꝑueniemus. Implendis gͦ dei
quoniam non est alia fuga de
tantis malis ad tantum bonũ

Expanded text:
enim mentis oculum in id quod enim mentis oculum in id quod videndum est dirigere, aliud est infixum tenere. Primum gradum communem habemus cum arbustis; secundum, cum bestiis; tertium cum doctis et indoctis. In hoc tertio gradu Deus animam innectit, id est, ducere incipit, purgat in quarto, confirmat in quinto, introducit in sexto, pascit in septimo. In contemplanda autem veritate quae sit voluptas, quae solemnitas sine fine viquae laetitia sine defectu, qui amoris ardor non crucians sed delectonis Dei cum satietate, et quanta satietas cum desidveri et summi boni, quae serenitas, quae amoenitas, quae jucunditas, quid ego dicam? Dixerunt magnae quaedam et sanctae animae, quas ista vidisse ac videre credimus. Nos vero si cursum vitae, quem dum suscepimus, constantissime tenuerimus, per Dei gratiam ad illud verum et summum bonum perveniemus. Implendis ergo maquoniam non est alia fuga de tantis malis ad tantum bonum.
Abbreviated transcription (Latin):
est simplex in officus ml
tiplex: Habet enini septem ac¬
tionis gradus. quib uires su¬
as atq potentiam ostendit.
Primus gradus est iuuificatio.
scd̾s sensus. tercius ars. quartꝰ
correptio. quintus tranquillitaᷤᷤ
siue puritas. sextus contẽpla¬
tio. septimus quies. In primo
gradu siue actu anima p̾sen¬
tia sua corpus uiuificat. colli¬
git in unum. atq in uno tenet.
In scd̾o per sensus ad ista ext̾io¬
ra dispensanda se extendit. In
t̾cio duc̾sas artes comp̾hendit.
In quarto ex quo bonitas inci¬
pit atq omĩs uera laudatio se
inquinatam mundat atq ad
puretatẽ p̃parat. In quinto cũ
iam fu̾it ab omni labe munda¬
ta maculisq diluta. puritatẽ
tenet. Aluid est enim purctatẽ
efficere. aliud tenere. Tunc ueͦ
ingenti quadam ⁊ incredibili fi
dutia ꝑgit in dm̃. id est in ip̃a
contemplationẽ u̾itatis. ⁊ iste
est sextus gradus. Iam uero ĩ
illa uisione seu contemplatio
net anima ⁊ gaudet. letatur. de¬
lectatur. delectatur. Aluid est

Expanded text:
est simplex, in officiis est multiplex. Habet enim septem actionis gradus, quibus vires suas atque potentiam ostendit. Primus est vivificatio; secundus, sensus; tertius, ars; quartus, correctio; quintus, tranquillitas seu puritas; sextus, contemplatio; septimus, quies. In primo gradu sive actu anima praesentia sua corpus vivificat, colligit in unum, atque in unum tenet. In secundo per sensus ad ista exteriora disponenda se extendit. In tertio diversas artes comprehendit. In quarto, ex quo bonitas incipit atque omnis vera laudatio, se inquinatam mundat, atque ad puritatem praeparat. Inde, cum jam fuerit ab omni labe mundata maculisque diluta, puritatem tenet. Aliud est enim puritatem efficere, aliud tenere. Tunc vero inducia pergit in Deum, id est in ipsam contemplationem veritatis, et ille est gradus sextus. Jamvero in illa visione seu contemplationnet anima, gaudet et laetatur et delectatur. Aliud est
Abbreviated transcription (Latin):
unc enim dominꝰ aquas in sã¬
gunẽ conu̾tit. cum de rerum
causis aliquis carnalit sentit. Tra
plucit ranas tum in aliquo gar
Cinomia ⁊ ciniphes sunt in portu
ĩtis ĩpetus ⁊ animi mores. Mors
pecoꝵ mortẽ desigriat cogitationũ.
q̃ pecorib assimi lari possunt. qñ
rõnali intellestu carent.Sic enĩ hõ
comꝑatus ẽ ium̃tis insipientib ⁊
similis fc̃s ẽ illis. Sexta plaga ẽ cũ
tument uesice. corrumpuntur uis¬
cera. ꝙ fit dum int̾iora m̃tis tum̃t
ocdioz ob ussiunt ira. Plaga gͣrĩdiniᷤᷤ
in fructib. iniquitutẽ manifestã
designat in oꝑib. Plaga locuste
instabilitas ẽ anime q̃ ore ledit dũ
detrahit. dat saltus dũ ad car¬
nales se extendit affectus. Pla
nat animarũ q̃ palpabiles eẽ cõ¬
ꝓbantꝰ. dum ꝑu̾sa q̃ mens cogitat
oꝑe ꝑpetͣntur. Hoc enĩ palpabile ẽ¬
cy manu tangi potest. Nota qd
int̾ plagam gnͣdiꝰ ⁊ plagam
tenebraꝵ media ponit᷑ plaga lo¬

Expanded text:
unc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum causis aliquis carnaliter sentit. Terra producit ranas, cum in aliquo garrCynomyia quidem et ciniphes sunt in portum mentis impetus et canini mores. Mors pecorum mortem designat cogitationum, quae pecoribus assimilari solent, quando rationabili intellectu carent; sicut enim homo comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Sexta plaga est cum tument vesicae, corrumpuntur viscera; quod fit, dum interiora mentis tument odio, et ebulliunt ira. Plaga grandinis in fructibus iniquitatem designat in operibus. Plaga locustae, est instabilitas animae, quae ore laedit, cum detrahit; dat saltus, dum ad carnales se extendit affectus. Plagnat animarum, quae palpabiles comprobantur, dum perversa, quae mens cogitat, opere perpetrantur, hoc enim palpabile equod manu tangi potest. Nota quod inter plagam grandinis et plagam tenebrarum media ponitur plaga lo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximus. Quid enĩ fatilius ẽ ama¬
re. spẽs pulchras. dulces saperes.
sonos suaues. odores fraglantes.
tastus iocundos. honores ⁊ felici¬
tates scl̃i. q̃ uelut uolatilis umbra
recedunt. an deũ nr̃m amare. qͥ ẽ¬
et̃na fraglantia. et̾na iocunditas.
ꝑpetiuis honor. indeficiens felicitas.
norat. Iugũ inquit meũ suaue ẽ.
⁊ onus meũ leue. Laboriosior ẽ enĩ
tatẽ et et̾nitatẽ. qm̃ hec infima
pulchritudo tͣnͣsit ⁊ recedit. uel a¬
mantẽ deserit uł ab amante dese¬
ritur. Teneat gͥ anima ordinem
suũ. ut diligat qd̾ suꝑius ẽ idest
exon̾ata aĩa ab hac laboriosa uita

Expanded text:
proximus. Quid enim facilius est amare species pulchras, dulces sapores, sonos suaves, odores fragrantes, tactus jucundos, honores et felicitates saeculi, quae, velut volatilis umbra, recedunt, aut Deum amare, qui eerna fragrantia, aeterna jucunditas, perpetuus honor, indeficiens felicitas: norat: Jugum, inquit, meum suave est, et onus meum leve . Laboriosior est enim tatem et aeternitatem: quoniam haec infima pulchritudo transit et recedit, vel amantem deserit, vel ab amante deseritur. Teneat ergo anima ordinem suum, ut diligat quod superius est, id est, exonerata anima ab hac laboriosa et ae
Abbreviated transcription (Latin):
affectus inest cuilibet ad
carnem suam. matri ad filium.
homini ad domesticum seminis
sui. Nemo enim carnem suam
odio habuit.⁊ non potest mat̃
obluusci infantis sui. ⁊ qui do¬
mesticoꝵ suoꝵ curam ñ habet.
fidem non negauit. ⁊ ẽ infideli de

Expanded text:
affectus inest cuilibet ad carnem suam, matri ad filium, homini ad domesticum seminis sui. Nemo enim carnem suam odio habuit , et: Non potest mater oblivisci infantis sui , et: Qui domesticorum suorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli d
Abbreviated transcription (Latin):
decor. ppłm demonstrat nationũ.
qͦndam ꝑfidie lepͣ matulosũ. s ꝑ sa¬
craintũ baptismatis ab omni fedi
is male seruantib gentes rapuere
ꝑ salute ab heliseo septies lauari
iubet᷑. qr solũ baptisma saluat. ꝙ
septiformi sp̃u regenerat. Uñ caro
eius post lauachrũ uelut caro piũ¬
appariusse memorat᷑. Nue quia cip̃t¬
tos in xp̃o baptizatos in unã parit
tota credentiũ soboles adunatꝰ. Par¬
tem sc̃e t̾re secũ tulisse clẽ. q oportet
baptratos dñici corporis ꝑticipatẽe
confirmari.

Expanded text:
aecor. populum demonstrat nationum, quondam perfidiae lepra maculosum, sed per sacramentum baptismatis ab omni foediis male servantibus gentes rapuere pro salute, ab Eliseo septies lavari jubet; quia solum baptisma salvat, quod septiformi Spiritu regenerat. Unde caro ejus post lavacrum velut caro puapparuisse memoratur, sive quia cunctos in Christo baptizatos in unam parit baptismum tota credentium soboles adunatur. Partem sanctae terrae secum tulisse dicitur, quia oportet baptizatos Dominici corporis participatione confirmari.
Abbreviated transcription (Latin):
isciplina est conu̾sa¬
tio bona ⁊ honesta. cui plina.¬
parum est malum non facere:
s stuclet etiam in his que bene
agit. ꝑ cuncta irrep̾hensibilis ap¬
parere. Item disciplina est mem¬
broꝵ omniũ motus ordinatus.
⁊ dispositio docens in omni habi¬
cupiclitatis maloꝵ desid̾ioꝵ
carcer. frenum lascuue. elatõis
uigum. uinculum iracundie. q̃
domat intemꝑantiam. leuita¬
tem ligat. ⁊ omnes mordinatoᷤ
motus mentis atq illicitos ap¬

Expanded text:
isciplina est conversatio bona et honesta, cui parum est mala non facere, sed studet etiam in iis quae bene agit per cuncta irreprehensibilis apparere. Item disciplina est membrorum omnium motus ordinatus, et dispositio decens in omni habicupiditatis, malorum desideriorum carcer, frenum lasciviae, elationis jugum, vinculum iracundiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et omnes inordinatos motus mentis atque illicitos ap
Abbreviated transcription (Latin):
que ad institutionẽ recte ⁊ hone¬
ste uiuendi ꝑtinet multis modiᷤᷤ
hominẽ colligere. ⁊ comparare
sibi oportet. partim rõne. ꝑtim
doctrina. ꝑtim exemplo. ꝑtimi
meditatione scãrum scriptura¬
rum. ꝑtim assidua inspectione
operum ac morum suorum. Usꝰ¬
discipline ad uirtutẽ animum
dirigat. uirtus aũ ad beatitu¬
dinem ꝑducit. Propterea exerci¬
tum discipline ẽẽ debet nr̃a in¬
choatio uirtus ꝑfectio premiũ

Expanded text:
quae ad institutionem recte et honeste vivendi pertinet multis modis hominem colligere et comparare sibi oportet, partim ratione, partim doctrina, partim exemplo, partim meditatione sanctarum Scripturarum, partim assidua inspectione operum ac morum suorum. disciplinae ad virtutem animum dirigit, virtus autem ad beatitudinem perducit. Ac per hoc exercitium disciplinae esse debet vestra inchoatio, virtus perfectio, praemium
Abbreviated transcription (Latin):
sensus carnalis bono suo
utitur int̾ior sensus mentis qͣiͣ
obdormit. Non enim cognos¬
cit bona int̾ioris sensus: qui
iocunditate bonoꝵ ext̾iorum
sensus anime quo uiutt in
carne. tunt uiuctitari intipi
et sensus ille quo sentiet semet¬
sua. tanto grauius. qͣnto ꝓpiꝰ.¬

Expanded text:
sensus carnalis bono suo utitur, interior sensus mentis quasi obdormit. Non enim cognoscit bona interioris sensus, qui jucunditate bonorum exteriorum sensus animae, quo vivit in carne, tunc vivificari incipiet ille sensus, quo sentiet semetsuos tanto gravius, quanto p
Abbreviated transcription (Latin):
bonum facere net in bono perse¬
uerare potest sine gr̃a dei. Idcir¬
co maximas grates deo re ferre
debemus. qui ⁊ multa bona
nobis concessit.⁊ multa mala
que fecimus condonauit. ⁊ a mł¬
tis malis seruauit. que facere
potiumꝰ sicut alia multa fece
ramus. Quicquid enim mali
non fecimus. eo miserante nõ
fecimus.

Expanded text:
bonum facere, nec in aliquo bono perseverare sine gratia Dei potest. Idcirco maximas grates Deo referre debemus, quia et multa bona nobis concessit, et multa mala quae fecimus, nobis condonavit, et a multis malis servavit, quae facere potuimus, sicut alia multa quae fecimus. Quidquid enim mali non fecimus, eo miserante non fecimus.