comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et in estu uirides conspicit : quasi uermẽ
ponere ad radicem querit:. Nam dicit:
Numquid frustra iob timet deum: Non¬
ne tu uallasti eum ac domum etus. uniuer.¬
samq substanciam per circuitum : Operi¬
bus manuum eius benedixisti. et possessio
illius creuit in terra Ac si aperte dicat:
Qui tot bona in terra recepit. quid mirũ
est si pro eis sese in nocenter gerit: In no
cens uere esset: si bonus inter aduersa ꝑ¬
sisteret Cur autem magnus dicitur. quẽ
merces sui unius cuiusq operis tanta re-¬
rum multiplicitate comitatur : Astutus
quippe aduersarus cum sc̃m uirum int̃
prospera bene egisse considerat: reproba¬
re apud iudicem ꝑ aduersa festinat:
Unde recte in apocalipsi: uoce angelica
dicitur Proiectus est accusator fratrum
nostrorum: qui accusabat illos ante cõs¬
pectum dm̃i nostri: die ac nocte IN
Mlptura autem sacra. sepe diem
prosperis: noctem autem pro ad¬
uersis ponere consueuit. In die ergo et

Expanded text:
et in aestu virides conspicit, quasi vermem et in aestu virides conspicit, quasi vermem ponere ad radicem quaerit. Nam dicit:Nunquid frustra Job timet Deum? Nonne tu vallasti eum, ac domum ejus, universamque substantiam per circuitum? operibus manuum ejus benedixisti, et possessio ejus crevit in terra? - Ac si patenter dicat: Qui tot bona in terra recipit, quid mirum est si pro eis sese icens vere esset, si bonus inter adversa persisteret. Cur autem magnus dicitur, quem merces sui uniuscujusque operis tanta rerum multiplicitate comitatur? Astutus quippe adversarius, cum sanctum virum inter prospera bene egisse considerat, reprobare apud judicem per adversa festinat. Unde recte in Apocalypsi voce angelica dicitur: Projectus est accusator fratrum nostrorum, qui accusabat illos ante conspectum Dei nostri die ac nocte . iptura autem sacra saepe diem pro prosperis, noctem autem pro adversis ponere consuevit. In die ergo et
Abbreviated transcription (Latin):
mone tractatum est quia diabolus nõ
contra iob. sed contra dnm certam̃
proposuit.. Materia uero certami¬
nis: beatus iob in mediũ fuit: Et si
in sermonibus suis dicimus. iob in
flagella deliquisse. quod sentiͤnefa ᷤᷤ.
est: deum dicimus in sua proposici¬
one perdidisse.. Nam ecce et in hoc
loco intuendum est. quia non pruis
diabolus beatum iob a domino peci¬
it: sed eum dñs in diaboli despectu
laudauit. Et nisi in sua iusticia per¬
mansurum Nosset: non utiq pro il.¬
lo proponeret. nec periturum in
temptacione concederet: de quo an¬
te temptacionem ex dei laudibus in
temptatoris mente in uidie fuerãt
rius. cumque accuset mala non in¬
uenit: ipsa ad malum in flectere bo¬
la querit: Cum de operibus uincit᷑:
ad acusantum uerba nr̃a per scrutatur.
Cum nec in uerbis accusationem reperit:
intentionem cordis fuscare contendit. tã¬
quam bona facta bono animo non fiãt :
et ideirco ꝑpendi audice bona non de¬
beant. Quia enim fructus arboris esse.

Expanded text:
mone tractatum est, quia diabolus non contra Job, sed contra Deum certamen proposuit; materia vero certaminis beatus Job in medio fuit. Et si in sermonibus suis dicimus Job inter flagella deliquisse, quod sentire nefas est, Deum dicimus in sua propositione perdidisse. Nam ecce et in hoc loco intuendum est, quia non prius diabolus beatum Job a Domino petiit, sed eum Dominus in diaboli despectum laudavit. Et nisi in sua justitia permansurum nosset, non utique pro illo proponeret. Nec periturum in tentatione concederet, de quo ante tentationem, ex Dei laudibus, in tentatoris mente invidiae fuerant rius cum quae accuset mala, non invenit, ipsa ad malum inflectere bona quaerit. Cumque de operibus vincitur, ad accusandum verba nostra perscrutatur. Cum nec in verbis accusationem reperit, intentionem cordis fuscare contendit; tanquam bona facta bono animo non fiant, et idcirco perpendi a judice bona non debeant. Quia enim fructus arboris esse
Abbreviated transcription (Latin):
tussum limiama quippe ex aromatibus
compositũ facimꝰ: cum in altari boni
oꝑis. iurtutũ mulciplicitate redolemus:
Qd̾ mixtum & putrũ sit: quia qͥnto uirtꝰ.
uirtuti iungit᷑. tanto incensũ boni oꝑis
puluerem aromata imiuersa conterimꝰ:
cum bona nraͣ quasi mmpilo cordis occulta
iscussione tundimꝰ. & si tieraciter bona
sint subtiliter attrectamꝰ Aromata gͦ in
puluerẽ redigere est. iurtudes recogitando
terere. & usq ad subtilitatẽ occulti exami¬
nis reuocare: Et notandum: qd de eodẽ
puluere dicitur: lones ex eocorã testimo¬
nio tabernaculi Quia tunc nimirum
bona nr̃a ueraciter in conspectu uidicis
placent: cum hȩc mens subtilius recogi¬
tando conterit. & quasi de aromritibus
puluerẽ reddit. Negrossũ durũq sit bo¬
num qd agitur: ne fihoc arta recractatio¬
nis manus. nõ cõminuat: odorem dese

Expanded text:
tutum. Thymiama ex aromatibus compositum facimus, cum in altare boni operis virtutum multiplicitate redolemus: quod mixtum et purum fit, quia quantum virtus virtuti jungitur, tantum incensum boni operis imum pulverem aromata universa conterimus, cum bona nostra quasi in bilo cordis occulta discussione tundimus, et si veraciter bona sint subtiliter retractamus. Aromata ergo in pulverem redigere, est virtutes recogitando terere, et usque ad subtilitatem occultae examinationis revocare. Et notandum quod de eodem pulvere dicitur: « Pones ex eo coram tabernaculo testimonii , » quia tunc nimirum bona nostra veraciter in conspectu judicis placent, cum haec mens subtilius recogitando conterit, et quasi de aromatibus pulverem reddit, ne grossum durumque sit quod agitur: ne etiam si hoc arcta retractationis manus non comminuat, odorem de se
Abbreviated transcription (Latin):
qui nichil nisi permissus ualet.. Sola
ergo us illa timenda est: que cum
hostem se uire per miserit ei ad usũ
iusti uidicii et in iusta illius uoluntal
seruit: Paululum uero manum postu.¬
lat extendi: quia exteriora sunt que
expetit conteri. Neq enim satan facere
se aliquid multum putat. nsi cum in
anima sauciat. ut ab illa patria feri¬
ens reuocet: a qua ipse longe telo suȩ
tibi: nos nempe quod amamus respi¬
cimus. quod uert aduersari uolumꝰ:
ab eo faciem declinamus: Quid itaq
dei facies nisi respectus eius graciȩ p̃¬
betur in telligi: ait ergo. Extende
paululum manum tuam. et tange cũc.¬
ta que possidet: nisi in faciẽ benedixe.¬
rit tibi Ac si aꝑte dicat.. Ea que de¬
disti subtrahe Nam si accepta perdi¬
derit: respectum tue gr̃ȩ ablatis rebus
temporalibus non requirit: Si enim
ea in quibus delectatur non habuerit:
fuorem tuum etiam maledicendo contẽp-¬
nit: Cuius peticione callida nequaquam

Expanded text:
qui nihil nisi permissus valet. Sola qui nihil nisi permissus valet. Sola ergo vis illa timenda est, quae cum hostem saevire permiserit, ei ad usum justi judicii, et injusta illius voluntas servit. Paululum vero manum postulat extendi; quia exteriora sunt quae expetit conteri. Neque enim Satan facere se aliquid multum putat, nisi cum in anima sauciat, ut ab illa patria feriens revocet, a qua ipse longe, telo suaetibi? Nos nempe quod amamus respicimus; quod vero aversari volumus, ab eo faciem 46 declinamus. Quid itaque Dei facies, nisi respectus ejus gratiae praebetur intelligi? Ait ergo: Extende paululum manum tuam, et tange cuncta quae possidet, nisi in faciem benedixerit tibi. Ac si aperte dicat: Ea quae dedisti subtrahe; nam si accepta perdiderit, respectum tuae gratiae, ablatis rebus temporalibus, non requiret. Si enim ea in quibus delectatur non habuerit, favorem tuum etiam maledicendo contemnet. Cujus petitione callida nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
¶UM sanctum uirum satan temp-¬
Otare appetit. et tamen domino ut
manum suam extendere debeat dicit: ual¬
de notandum est quia feriendi iures nec
ipse sibi tribuit qui contra auetorem om¬
nium singulariter superbit. Sit namq
ficit: quia nec ꝑsemetipsum in eo qđẽ sp̃s
extitit.. Hinc est quod in euuangelio ex¬
pellenda de homine legio dicebat: Si
eicisnos: mute nos in gregem porcorum:
Qui enum persemetipsum tre iporcos
non poterat: quid mirum sisine autoris
manu. sancti uiri domum contingere
a satanc uoluntas. semꝑ iniqua est sed
numquam potestas in iusta : quia a
semetipso uoluntatem habet : sed a dño
potestatem. Quod enim ipse facere
miq appetit : hoc deus fieri non nisi
uste ꝑmitit Unde bene in libris re¬
gum dicitur. spiritus dñi malus: irru¬
ebat in saul. Ecce unus idemq spiritus:
⁊ dm̃ appellatur et malus Dñi indeli¬
cet ꝑlicenciam potestatis iuiste: malus
autem per desiderium uoluntatis in¬
iuste. Formidari igitur non debet :

Expanded text:
Cum sanctum virum Satan tentare appetit, et tamen Deo, ut manum suam extendere debeat, dicit; valde notandum est quia feriendi vires nec ipse sibi tribuit, qui contra auctorem omnium singuficit, quia nec per semetipsum in eo quod est spiritus existit. Hinc est quod in Evangelio expellenda de homine legio dicebat: Si ejicis nos, mitte nos in gregem porcorum . Qui enim per semetipsum ire in porcos non poterat, quid mirum si sine auctoris manu, sancti viri domum contingere a Satanae voluntas semper iniqua est, sed nunquam potestas injusta: quia a semetipso voluntatem habet, sed a Domino potestatem. Quod enim ipse facere inique appetit, hoc Deus fieri nonnisi juste permittit. Unde bene in libris Regum dicitur: Spiritus Domini malus irruebat in Saul . Ecce unus idemque spiritus, et Domini appellatur, et malus: Domini videlicet per licentiam potestatis justae, malus autem per desiderium voluntatis injustae. Formidari ergo non debet,
Abbreviated transcription (Latin):
si ante terminum uirtute deseratur:
Quia & frustra uelocit᷑ currit : qui priꝰ
quã ad metas ueniat deficit hinc est
enĩ qd derȩꝓpbis dicitur Ue his qͥ perdi¬
derunt sustinenciam hinc electis sius
ueritas dicit Uos estis qui ꝑmansis.¬
tis mecũ: intemptacionibꝰ meis Hinc
ioseph qui inder fratres : usq ad finem
iustirs ꝑseuerasse describitur: solus ca¬
larem tunicam habuisse ꝑhibet᷑. Nam
quid est talaris tumica. nisi actio consũ.¬
mata: Quasi enĩ ꝓpensa tunica. talum
corporis oꝑit: cumbonr actio ante dĩ
occulos usq ad uitȩ nos teminũ tegit:
Hinc est qd̵ ꝑ moysen caudam hostrȩ in
altari offerre p̾cipimur : ut uidelicet
omẽ bonũ cum incipimꝰ. & iam ꝓseue¬
ranti fine cõpleamꝰ Bene gͥ centa: cunc¬
tis diebus agenda sunt. ut cũ malũ
pugnando repellitur: ipsa boni uic¬
toria constanciȩ manu teneat᷑ hȩc
itaq sub intellectu triplici aiximus.
at fasticdienti animȩ uaria alimenta

Expanded text:
, si ante terminum vitae deseratur; quia et frustra velociter currit, qui prius quam ad metas veniat deficit. Hinc est enim quod de reprobis dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Hinc electis suis Veritas dicit: Vos estis qui permansistis mecum in tentationibus meis . Hinc Joseph, qui inter fratres usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur . Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hostiae in altari offerre praecipitur ; ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Bene igitur coepta cunctis diebus agenda sunt; ut cum malum pugnando repellitur, ipsa boni victoria constantiae manu teneatur. 56. Haec itaque sub intellectu triplici diximus, ut fastidienti animae varia alimenta
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ sũma cura uigilandũ est. ne uel
bonis oꝑibꝰ seruiens mens. reꝓba inten¬
cione polluat᷑: recte dicitur: Ne forte
peccauerint filiĩ mei. & benedixerint
deo in cordibus suis: Ac si aꝑte diceret᷑.
Nullũ est bonum qd̾ foris agitur: si nõ
ꝓ eo intus ante dĩoculos in noceneiȩ uic¬
tima in ara cordis immolat᷑ lota itaq
cura seruandꝰ est amaliciȩ puluere ocu¬
lus cordis: ne hoc qd in actione rectũ
hominibꝰ ostentat : apud semetipsum
ꝑuiciũ prauȩ intencionis intorqueat:¬
Curandũ itaq est. ne bona nr̃a pauca fit̾:
curandũ ne indiscussa: Ne aut pauca
agentes inueniamur steriles: aut in¬
discussa relinquentes uecordes: Neq
eni unaqueq uere uirtꝰ est: si mixta
aliis uirtutibꝰ nõ ẽ Unde recte ad moy¬
sen dicitur Sume tibi aromata. stacten.
& onica. galbanen boni odoris. & thus

Expanded text:
Quia ergo summa cura vigilandum est, ne vel Quia ergo summa cura vigilandum est, ne vel bonis operibus serviens mens, reproba intentione polluatur, recte dicitur: Ne forte peccaverint filii mei, et benedixerint Deo in cordibus suis. Ac si aperte diceretur: Nullum est bonum, quod foris agitur, si non pro eo intus ante Dei oculos innocentiae victima in ara cordis immolatur.  Vet. XXXcura servandus est a malitiae pulvere oculus cordis; ne hoc, quod in actione rectum hominibus ostentat, apud semetipsum per vitium pravae intentionis intorqueatCurandum itaque est ne bona nostra pauca sint; curandum ne indiscussa; ne aut pauca agentes, inveniamur steriles; aut indiscussa relinquentes, vecordes. Neque enim unaquaeque vere virtus est, si mista aliis virtutibus non est. Unde recte ad Moysen dicitur: Sume tibi aromata, stacten et onycha, galbanum boni odoris, et thus
Abbreviated transcription (Latin):
nis intercipit. duriores infine laqueoᷤᷤ
tendit: Quẽ tanto ne quiuis obsidet
qͥnto solũ sibi remansisse ad decipiendũ
uidet: Hos namq fini suo appositos la¬
queos. ꝓpħa conspexerat: cũ dicebat:
psi calcaneũ meum obseruabunt: Quia
enĩ incalcaneo finis est corporis. quid
ꝑhunc nisi terminꝰ signat᷑ actionis:
Siue gͦ malignisp̃s̃. seupraui quiq homi¬
nes. illoꝵ suꝑbiȩ sequaces. calcaneum
obseruant: cum accionis bone sinem
uiciare desiderant: Unde & ei dem
sespenti dicit᷑. Ipsa cuũ obseruabit
capiit: & tu eiꝰ calcaneũ: Caput qͥppe
serpentis obseruare ẽ: micta suggestio¬
quia & si suggestione prima inintencio¬
ne nõ ꝑcutit. deciꝑe infinem tendit
Si aut̃ semel cor inintencione corrũpit᷑.
sequentis accionis medietas. & terminus
ab hoste callido secure possidetur. Qm̃ to¬
tam sibi arborẽ fructus ferre conspicit:
quã ueneni dente in radice uiciauit.

Expanded text:
nis intercipit, duriores in fine laqueos nis intercipit, duriores in fine laqueos tendit. Quem tanto nequius obsidet, quanto solum sibi remansisse ad decipiendum videt. Hos namque fini suo appositos laqueos Propheta conspexerat, cum dicebat: Ipsi calcaneum meum observabunt . Quia enim in calcaneo finis est corporis, quid per hunc nisi terminus signatur actionis? Sive ergo maligni spiritus, sive pravi quique homines, illorum superbiae sequaces, calcaneum observant, cum actionis bonae finem vitiare desiderant. Unde et eidem serpenti dicitur: Ipsa tuum observabit caput, et tu calcaneum ejus . Caput quippe serpentis observare, est initia suggestioquia etsi suggestione prima intentionem non percutit, decipere in finem tendit. Si autem semel cor in intentione corrumpitur, sequentis actionis medietas, et terminus ab hoste callido secure possidetur; quoniam totam sibi arborum fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit.
Abbreviated transcription (Latin):
et dixisse ꝑhibetur: Uenite ad godoliã
filium aicham: Atq dum maiora ꝓmit.¬
tit: & iam minima subtrahit Unde&
recte dictum est Qui cum uenissent
ad medium ciuitatis interfecit eos
Uiros gͦ ad offerenda dõ munera uenien¬
tes. in medio ciuitatis interficit: quia
diuiniꝰ dedite oꝑibꝰ mentes nisi mag.¬
na se circumspectione custodiant sub¬
rpiente hoste. dũ deuocionis portant
hostiam: in ipso itinere ꝑdunt uitam
Decuiꝰ hostis manu nõ euadit᷑: insi ciciꝰ
ad penitenciam recurratur: Unde il¬
lic apte subiungitur: Decem auͣt uiri
reꝑti sunt inter eos qui dixerunt ad
is mahel: Noli occidere nos: quia ha¬
bemꝰ thesauros in agro. frumenti. & or.¬
dei. & olei. & mellis. & non occidit
eos: Ihesuirus qͥppe inagro ẽ: spes in
penitencia: Quȩ quia non cernitur:
qͥsi in terra cordis suffosa continetur:
Qui enĩ thesauros in agro habuere seruã.¬
Cũ uero antiquus hostis neq in exordio
intencionis ferit. neq initinere accio¬

Expanded text:
et dixisse perhibetur: Venite ad Godoliam filium Aicham; et dum majora promittit, etiam minima subtrahit. Unde recte dictum est: Qui cum venissent ad medium civitatis, interfecit eos. Viros ergo ad offerenda Domino munera venientes in medio civitatis interficit, quia divinis deditae operibus mentes, nisi magna se circumspectione custodiant, subripiente hoste, dum devotionis portant hostiam, in ipso itinere perdunt vitam: de cujus hostis manu non evaditur, nisi intus ad poenitentiam recurratur. Unde lic apte subjungitur: Decem autem viri reperti sunt inter eos qui dixerunt ad Ismael: Noli occidere nos, quia habemus thesauros in agro frumenti et hordei, et olei, et mellis; et non occidit eos . Thesaurus quippe in agro est spes in poenitentia, quae quia non cernitur, quasi in terra cordis suffossa continetur. Qui ergo thesauros in agro habuere, servaCum vero antiquus hostis neque in exordio intentionis ferit, neque in itinere actio
Abbreviated transcription (Latin):
unde ueniant: ut corã dño adsistant: De
his quippe uoce ueritatis dicit᷑: Angeliẽoꝵ
incelis semper uident faciem pat̾ris mei
qui incelis est: De his ꝓpħa ait: Milia mi¬
liũ ministrabant ei : & decies milies cen¬
tena milia adsistebant ei: Si gͥ semper
uident. & semꝑ assistunt: uigilanti cu¬
ra querendum est. unde ueniunt. qui
numquã recedunt: Sed eum de illis per
paulum dicitur. Nonne oms funt ad mi¬
nistratorii sp̃s inministeriũ missi. ꝓpter
eos qui hereditatem capiunt salucis: ꝑ

Expanded text:
nt. De his quippe voce Veritatis dicitur: Angeli eorum in coelis semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est . De his propheta ait: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Si igitur semper vident, et semper assistunt, vigilanti cura quaerendum est unde veniunt, qui nunquam recedunt. Sed cum de illis per Paulum dicitur: Nonne omnes sunt administratorii spiritus in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis ?
Abbreviated transcription (Latin):
uirgula fiummi exaromatibꝰ mirrȩ & thu¬
ris & uniuersi pulueris pigmentarii:
Scã qͥppe ȩccła. sic̃ fumi uirgula exaromi¬
tibus ascendit: quia ex uitȩ suȩ uirtu¬
tibus ininterni cotidie incensi rectitu¬
dinem proficit Nec sparsa ꝑ cogitacionẽ
diͦffluit: sed sese intra archana cordis.
in rigoris uirga nstringit: Quȩ ea quȩ
agit. dum recogitare semꝑ ac retractare
non desmit: myrrã quidẽ. & chus ha¬
bet in oꝑe. sed puluerẽ incogitacione:
Hinc ẽ qu̾ deoblatoribꝰ hostix: ad moysen
iterum dicitur Stib tracla pelle hostiȩ
artus infrufi a concidant: Peu̾em naniq¬
hostis subte.ihamus. erma amentis nrȩ
oculis suꝑficiem uttutis amouemꝰ: cuiꝰ
artus infrusta concidimꝰ. cũ distinguen-¬
tes subtiliter eiꝰ intima membratimq
cogitamꝰ Cũrandũ gͦ est. ne cum mala
uincimꝰ : bonis lasciuientibꝰ subplante¬
mur: Ne fortasse fluxa ꝓdeant ne incr¬
cum specta capiant᷑ Ne ꝑ errorem uiã

Expanded text:
fumi ex aromatibus myrrhae et thuris, et universi pulveris pigmentarii ? Sancta quippe Ecclesia sicut fumi virgula ex aromatibus ascendit; quia ex vitae suae virtutibus in interni quotidie incensi rectitudinem proficit, nec sparsa per cogitationes defluit, sed sese intra arcana cordis in rigoris virga constringit. Quae ea quae agit, dum recogitare semper ac retractare non desinit, myrrham quidem et thus habet in opere, sed pulverem in cogitatione. Hinc est, quod de oblatoribus hostiae ad Moysen iterum dicitur: Detracta pelle hostiae, artus in frusta concidant . imus, cum a mentis nostrae oculis superficiem virtutis amovemus. Cujus artus in frusta concidimus, cum distinguentes subtiliter ejus intima membratimque cogitamus. Curandum ergo est, ne cum mala vincimus, bonis lascivientibus supplantemur, ne fortasse fluxa prodeant, ne incircumspecta capiantur, ne per errorum viam
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾dam speculũ opponit᷑ : ut interna
nti facies in psa uideatur Ibi et¬
infirmoꝵ Dumq illoꝵ uictricia fac¬
ta cõmemorat: contra uicioꝵ prelia
hebilia nr̃a confirmat: Fitq uerbis
Alius. ut eo minꝰ mens incertamine
trepidet : quo ante se positos tot ui¬
roꝵ sorcium trium phos uidet: Non¬
numquã uero non solũ nobis eorum
uirtutes asserit: sed & iam casus in notes¬
cit. Ut et inuictoria forciũ. qd̾ immi¬
tando arripere: & rursus uideantus
bitur tẽptacione actũs: sed dd cep̃ta¬
cione prostratꝰ. Ut & maiorũ uirtus
spem nram̃ foueat : & maiorũ casus
ad cautelam nos humilitatis accin¬
gat: Quaienꝰ dum illa gaudentes sub¬
leuant: ista metuentes p̾mant. & audi¬
entis. mnimꝰ. illinc spei fiducia. hinc hiuni¬
litatie timoris eruditus: nec temeritate
suꝑbiat. quia formidine p̃mit᷑: nec pres¬
sus timore desperet. quia ad spei fiduciam
urtittis exemplo roborat᷑ Quadam die¬

Expanded text:
quoddam speculum opponitur, ut interna nostra facies in eo videatur. Ibi etinfirmorum. Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia, debilia nostra confirmat; fitque verbis illius, ut eo mens minus inter certamina trepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eorum virtutes asserit, sed etiam casus innotescit; ut et in victoria fortium quod imitando arripere, et rursum videamus bitur tentatione auctus, sed David tentatione prostratus; ut et majorum virtus spem nostram foveat, et majorum casus ad cautelam nos humilitatis accingat; quatenus dum illa gaudentes sublevant, ista metuentes premant; et audientis animus illinc spei fiducia, hinc humilitate timoris eruditus, nec temeritate superbiat, quia formidine premitur, nec pressus timore desperet, quia ad spei fiduciam virtutis exemplo roboratur. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
cione diuinȩ sciencie angusta: Sicut
cione sũmi & incircum scripti sp̃s.
corpus: Et mittunt᷑ gͥ & assistunt :
quia & ꝑ hoc qd̾ circum scripti sunt.
exeunt: & ꝑ hoc qd intus quoq pͣsen¬
tes sunt numquã recedunt: Et faciẽ
gͦ patris semꝑ uident. & tam̃ ad nos
ueniunt : quia & ad nos spiritali prȩ¬
sencia foras exeunt : & tam̃ ibi se unde
recesserant : per internam contempla¬

Expanded text:
ratione divinae scientiae angusta, sicut ratione divinae scientiae angusta, sicut tione summi et incircumscripti spiritus, corpus. Et mittuntur igitur et assistunt, quia et per hoc quod circumscripti sunt exeunt, et per hoc quod intus quoque praesentes sunt nunquam recedunt. Et faciem ergo Patris semper vident, et tamen ad nos veniunt: quia et ad nos spirituali praesentia foras exeunt, et tamen ibi se unde recesserant per internam contempla
Abbreviated transcription (Latin):
patris posfunt. si ad ministeruini exte¬
rius pro nr̃a salute mictuntur: quod
tamen citius soluimꝰ. si quantȩ subtilita¬
tis sit angelica natura pensamꝰ: Neq em̃
sic adiuina uisione foras exeunt: ut in¬
ternȩ contemplacionis gaudiis priuen-¬
tur: Quia si conditoris aspectũ exeun¬
tes ammitterent: nec iacentes erigere.
nec ignorantibꝰ uera nunciare potus.¬
sent fontemq lucis que egredientes
ipsi ꝑderent: cecis nullã tenus ꝓpinarẽt:
Inhoc itaq est nunc natura angelica. a
natura nr̃e condicionis distincta: qđ nos
& loco circuiscribimur: & cecitatis igno.¬
rantia coartamur: De angeloꝵ sp̃ibus
quidem circum scripti sunt : sed tam̃
coꝵscientia longe suꝑ nos in com¬
parabiliter dilatatur: Iterius qͥppe
exteriusq sciendo distenti sunt:
quia ipsum fontem scienciȩ contem¬
plantur: Quid enĩ de his quȩ scienda
sunt nesciunt: qui scientẽ omĩa sci
unt : eoꝵ itaq sciencia cõparatione
nr̃a ualde dilatata est: sed tam̃ compa¬

Expanded text:
Patris possunt, si ad ministerium exterius pro nostra salute mittuntur? Quod tamen citius solvimus, si quantae subtilitatis sit angelica natura pensamus. Neque enim sic a divina visione foras exeunt, ut internae contemplationis gaudiis priventur; quia si Conditoris aspectum exeuntes amitterent, nec jacentes erigere, nec ignorantibus vera nuntiare possent, fontemque lucis quem egredientes ipsi perderent, caecis nullatenus propinarent. In hoc est itaque nunc natura angelica a naturae nostrae conditione distincta, quia nos et loco circumscribimur, et caecitatis ignorantia coarctamur; Angelorum quidem circumscripti sunt, sed tamen eorum scientiae longe super nos incomparabiliter dilatantur. Interius quippe exteriusque scquia ipsum fontem scientiae contemplantur. Quid enim de his quae scienda sunt nescunt? Eorum itaque scientia comparatione nostrae valde dilatata est, sed tamen compa
Abbreviated transcription (Latin):
nos deserit ut custodiat. siccustodit ut
tamen per misso temptacionis articulo:
statum nobis nr̃ȩ in firmitatis ostendat:
Qui mox a facie dñi eriit. atq aplanta
pedis usq ad uerticem acceptum ferien-¬
do uulnerauit : quia nimirum cum li.¬
centiam ꝑcipit : Aminimis incipiens atq
usq ad maiora ꝑueniens. quasi omne
corpis menti illatis temptacionibus: la¬
cerando trans figit: Sedtamen ad ani.¬
mam feriendo non ꝑuenit: quia cuc¬
tis cogitacionibus interior. inter ipsa
uulnera delectacionum que suscipit.
archani propositi intentio ressistit ait
quam uis delectacio mentem mordeat:
deliberacionem tamen sc̃e rectitudinis.
usq ad consensus molliciem non ĩflectat:
debemus tamen ꝑ asperitatem penitencis
ipsa delectacionum uulnera tergere: et¬
cenfura districtionis rigidȩ. siquid flurũ
emanat in cogitacionȩ. mundarȩ:. Vndȩ¬

Expanded text:
nos deserit, ut custodiat; sic custodit, ut nos deserit, ut custodiat; sic custodit, ut tamen permisso tentationis articulo 96 statum nobis nostrae infirmitatis ostendat. Qui mox a facie Domini exiit, atque a planta pedis usque ad verticem acceptum feriendo vulneravit, quia nimirum cum licentiam percipit, a minimis incipiens, atque usque ad majora perveniens, quasi omne corpus mentis illatis tentationibus lacerando transfigit. Sed tamen ad animam feriendo non pervenit, quia cunctis cogitationibus interior, inter ipsa vulnera delectationum quae suscipit, arcani propositi intentio resistit; ut quamvis delectatio mentem mordeat, deliberationem tamen sanctae rectitudinis usque ad consensus mollitiem non inflectat. Debemus tamen per asperitatem poenitentiae ipsa delectationum censura districtionis rigidae si quis fluxus emanat in cogitatione mundare.
Abbreviated transcription (Latin):
le abhereticis gerenda signantur : dũ
uirtus sacri eloquii sic trans acta nar.¬
rat : ut uentura exprimat. sic in facto
rem ad ꝓbat. ut ei in misterio contra¬
dicat. sic gesta dampnat: ut hec misti¬
es gerenda ꝑ suadeat:¬
IGIT UR quia allegoriȩ misteria mem¬
bratim enodantes expleuimus : nunc
morastatis intellegentiam. raptim tangen.¬
tes ex sequamur.. Ad qͥscuriora guippe dis¬
serenda mens ꝓ perat. et si aꝑtis diu in¬
uoluitur : clausa ut dignum est pulsare
prepeditur. Sepę antiquus hostis post
quam menti nr̃e temptationum certam̃
in flixerit : ab ipso suo certaminȩ ad
tempus recedit. non ut illatȩ maliciȩ fi¬
nem pͣbeat : sed ut corda quȩ ꝑquiȩtem
secura reddiderit. repentȩ rediens faci-
lius inopinatus irrumpat. Hlinc est
quod ad temptandum beatum uirum
iterum redit. euisq cruciatus expetit:
quem tamen ei suꝑna pietas retinendo
tum anunam illtus serua: Sic quippę¬

Expanded text:
le ab haereticis gerenda signantur, dum le ab haereticis gerenda signantur, dum virtus sacri eloquii sic transacta narrat, ut ventura exprimat; sic in facto rem approbat, ut ei in mysterio contradicat; sic gesta damnat, ut haec mystice gerenda persuadeatIgitur quia allegoriae mysteria membratim enodantes explevimus, nunc moralitatis intelligentiam raptim tangentes exsequamur. Ad obscuriora quippe disserenda mens properat; et si apertis diu involvitur, clausa, ut dignum est, pulsare praepeditur. Squam menti nostrae tentationum certamen inflixerit, ab ipso suo certamine ad tempus recedit, non ut illatae malitiae finem praebeat, sed ut corda quae per quietem secura reddiderit, repente rediens flius inopinatus irrumpat. Hinc est quod ad tentandum beatum virum iterum redit, ejusque cruciatus expetit, quem tamen ei superna pietas retinendo tum animam illius serva. 57. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
iudaicus populus. ad conscientiam reuer-¬
ti contempnat: ei tamen redemptor ueni¬
ens. mandata spiritalia p̃dicat dicens si
crederetis moisi : crederetis forsitan et mͥ:
deme enim ille scripsit. Legem itaq iu-¬
daicus populus tenet. quȩ euis diuinitatẽ
loquitur : sui idem populus credere de¬
dignatur: Unde turias ad ioab cum epis¬
tolis ex quibus occidebͤat mittitur: quia
idem ipsȩ uidaicus populus legem por¬
tat : qua conuincentȩ moriatur: Dum
enim mandata legis retinens implere ^nͤiti¬
tur: ipse nimirum defert iudicium undȩ
dampnetur:. Quid ergo ꝑfactum istud
dauit scelestius. quid uria mundius di.¬
ci potest : Sed rursum ꝑmist̾ium
quid dauid sanctius. quid uria infeli¬
cius inuenitur. quando et ille ꝑuitȩ cul-¬
pam. prophetͥe signat in nocentiam. et
istę ꝑuitȩ in nocentiam in prophetia ex¬
primit culpam: Non ergo incongruȩ
ꝑea quȩ benȩ ab amicis gesta sunt: ma-¬

Expanded text:
Judaicus populus ad conscientiam reverJudaicus populus ad conscientiam reverti contemnat, ei tamen Redemptor veniens mandata spiritalia praedicat, dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me enim ille scripsit . Legem itaque Judaicus populus tenet, quae ejus divinitatem loquitur, cui isdem populus credere dedignatur. Unde et Urias ad Joab cum epistolis, ex quibus occidi debeat, mittitur, quia idem ipse Judaicus populus legem portat, qua convincente moriatur. Dum enim mandata legis retinens implere renititur, ipse nimirum defert judicium unde damnetur. Quid ergo per factum istud David scelestius? quid Uria mundius dici potest? Sed rursus, per mysterium, quid David sanctius, quid Uria infidelius invenitur, quando et ille, per vitae culpam, in prophetia signat innocentiam; et iste, per vitae innocentiam, in prophetia exprimit culpam? Non ergo incongrue per ea quae bene ab amicis Job gesta sunt, ma
Abbreviated transcription (Latin):
hanc aiudaico populo extraneam demons.¬
trauit : sibiq coniuncxit : quia se ꝑ illam
p̃dicari declarauit Uriam tamen. ad
domum clauid admonet pedes lauare:
quia in carnatus dominus ueniens. iudaico
populo precepit. ut ad conscienciam redeat.
et sordes oꝑum fletibus tergat. ut spirita¬
liter mandata legis intelligat : et post
tantam duriciam preceptorũ. fontem bab¬
tismatis iaieniens. ad aquam post la¬
borem recurrat. Sed urias qui archam
domini essȩ sitbpellibus memunt: res.¬
pondit quod domumi: suam intrare non
posset. Ac si uidaicus populus dicat Ego
mandata dei in sacrificiis carnalibus uid̾o:
et redirȩ ad conscientiam ꝑ spiritalem i¬
tellegentiam non requiro Quasi enĩ
arcam esse subpellibus dicit : qui p̃cep¬
ta dei non nisi ad exhibendum ministeri¬
um sacrificiis carnalibꝰ intelligit: Hunc
tamen etiam redirȩ ad domum nolentẽ.
dauid ad mensam uocat. quia quam uis

Expanded text:
hanc a Judaico populo extraneam demonshanc a Judaico populo extraneam demonstravit; sibique conjunxit, quia se per illam praedicari declaravit. Uriam tamen ad domum ire David admonet pedes lavare, quia incarnatus Dominus veniens Judaico populo praecepit ut ad conscientiam redeat, et sordes operum fletibus tergat; ut spiritaliter mandata legis intelligat, et post tantam duritiam praeceptorum, fontem baptismatis inveniens, ad aquam post laborem recurrat. Sed Urias, qui arcam Domini esse sub pellibus meminit, respondit quod domum suam intrare non possit. Ac si Judaicus populus dicat: Ego mandata Dei in sacrificiis carnalibus video, et redire ad conscientiam per spiritalem intelligentiam non requiro. Quasi enim arcam esse sub pellibus dicit, qui praecepta Dei non nisi ad exhibendum ministerium sacrificii carnalis intelligit. Hunc tamen etiam redire ad domum nolentem David ad mensam vocat; quia quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
escam. Quem dauid ad mensam propri¬
am suscipit : eiq epistolas ꝑquas mori
debeat tradit. Cuius autem dauid in so¬
larium de ambulans typum tenet. nisi eiꝰ
de quo scriptum est: in solȩ posuit taber¬
naculum suum : Et quid est bethsabeȩ̃
ad se ꝑducerȩ. nisi legem li terę carnali po.¬
pulo. conunctam spiritali sibi intellectu sõ¬
ciarȩ  Bethsabȩȩ enim puteus septimus
dicitur. quia nimirum ꝑcognicionem le.¬
gis. infusionȩ spiritalis graciȩ. ꝑfecta nobis
sapientia mustratur. Quem uero urias.
nisi udaicum populum signat : suius no¬
men int̃p̃tatũ dicitur lux mea dei: Iudai.¬
cus autem populus quia de accepta legis sci.¬
encia extollitur : quasi de dei luce gloriatur:.
Sed huic uriȩ dauid uxorem abstulit. sibiq
conuncxit : quia uidelicet manu fortis qđ
dauid dicitur. in carne redemptor apparens
dum de se spiritaliter loqui legem in notu¬
it. per oͥc quod uixta litteram tenebatur.

Expanded text:
escam ? Quem David ad mensam propriescam ? Quem David ad mensam propriam suscepit, eique epistolas, per quas mori debeat, tradit. Cujus autem David in solario deambulans typum tenet, nisi ejus de quo scriptum est: In sole posuit tabernaculum suum ? Et quid est Bersabee ad se perducere, nisi legem litterae, carnali populo conjunctam, spiritali sibi intellectu sociare? Bersabee enim puteus septimus dicitur, quia nimirum per cognitionem legis, infusione spiritalis gratiae, perfecta nobis sapientia ministratur. Quem vero Urias, nisi Judaicum populum signat? Cujus nomen interpretatum dicitur, lux mea Dei. Judaicus 95 autem populus, quia de accepta legis scientia extollitur, quasi de Dei luce gloriatur. Sed huic Uriae David uxorem abstulit, sibique conjunxit: quia videlicet manu fortis, quod David dicitur, in carne Redemptor apparens, dum de se spiritaliter loqui legem innotuit, per hoc, quod juxta litteram tenebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enim amoris dei dolor uehemens.
corda nr̃a transfigit. passim praua lo.¬
qui aduersarius metuit : quia uidet
quod intentam mentem lacesciens. non
solum ad ꝑuersitatem trhaerȩ non ua.¬
let: sed ꝑexcitatam forsitan et quos te¬
nos hec ita dixisse. quod que benȩ ab a¬
micis gesta sunt : male ab hereticis ge¬
renda. significent. Sed sic plerumq
res quelibet perhistoriam uirtus est:
per significacionem culpa: Sicut ali.¬
quando res gesta. in facto causa damp¬
nationis est : in scripto autem ꝓpecia
uirtutis Quod uerum cicus ostendi¬
mus : si unum sacre scripturę testi¬
monium adutraquȩ ad probanda pro¬
feramus:
uiS namquȩ audiens non solũ
fidelium sed ipsorum quoq in fi.¬
lilum: non omnimodo de cestatur.
¶OD daiiͥd in solarium de ambu.¬
lans. bethsabeȩ uriȩ concupiscit io¬
rem. quem tamen aprelio reuertentem ire
ad domum ammon et pedes lauarȩ : qui
ꝓtinus respondit dicens: acha domini
subpellibus est: et ego in domo mea requi¬

Expanded text:
Cum enim amoris Dei dolor vehemens corda nostra transfigit, passim prava loqui adversarius metuit, quia videt quod intentam mentem lacessens, non solum ad perversitatem trahere non valet, sed per excitatam forsitan et quos tenos haec ita dixisse, quod quae bene ab amicis gesta sunt, male ab haereticis gerenda significent. Sed sic plerumque res quaelibet per historiam virtus est, per significationem culpa: sicut aliquando res gesta, in facto causa damnationis est; in scripto autem prophetia virtutis. Quod verum citius ostendemus, si unum sacrae Scripturae testimonium ad utraque probanda proferamus. Quis namque audiens, non solum fidelium, sed ipsorum quoque infidelium, non omni modo detestetur uod David, in solario deambulans, Bersabee Uriae concupiscit uxorem? Quem tamen a praelio revertentem ire ad domum admonet pedes lavare. Qui protinus respondit, dicens: Arca Domini sub pellibus est, et ego in domo mea resqui
Abbreviated transcription (Latin):
accusatricẽ conscienciã non haberẽ: Ua.¬
cens enĩ consumit᷑: qui intus inse iuenit:
dar Hoc loco quid dei faciem. nisi arim¬
aduersionẽ debemꝰ acciꝑe: Inqua dum
peccata respicit punit. aqua nullus uide¬
licet etiã iustus absconditur. si duo que
bus quid alud ꝑ propħe uocẽ quã tẽpꝰ
gr̃e et redẽptionis inquirit᷑: Lex nas
sub ꝑcussione ulcionis populũ terut. it
quisquis sub illa peccaret. protmꝰ morte
pumiretur: Hec plebs ifrahelitica exe
re dño. sed extimore seruiebat: Huml
uͦ impleri iusticia ꝑtimorẽ potest. qua
iuxta ioħ̃is uocẽ: ꝑfecta caritas forsi
mittit timorẽ Paulus ad obtiuos filos

Expanded text:
accusatricem conscientiam non haberem! Taaccusatricem conscientiam non haberem! Tacens enim consumitur, qui intus in se invenit dar. - Hoc loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae bus, quid aliud prophetiae vocem, quam tempus gratiae et redemptionis inquirit? Lex namque sub percussionis ultione populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret, protinus morte puniretur. Nec enim plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore serviebat. Nunquam vero impleri justitia per timorem potest, quia juxta Joannis vocem: « Perfecta charitas foras m
Abbreviated transcription (Latin):
uiri ita se i oꝑibus suis dõ auctore cus¬
todiunt. ut om̃ino unde accusentur ex
ut si fieri ualeat. semꝑ irrep̃hensibiles
interm tudicis occulis assistant: S qͣntũ¬
agere possunt ne ext̾ius labant᷑ ĩope.
tantũ intui ag̾e nẽquaꝗ posst̃: ut nũq̃
labant᷑ in cogitacione. Humana enĩ
consciencia eo ipso quo ab intimis ce¬
cidit: semꝑ inlubrico ẽ Unde fit ut
etiam sci uiri freq̃nter labant᷑ in cor¬
de. Beatus gͦ iob tam uoce sua quam
ex uoce electoꝵ loquens dicat. Quis ẽ
qͥ uidicet᷑: Mecum ueniat᷑ Quia enĩ
in ext̾ioribꝰ actibus unde rep̃hendat᷑
non habet: libere accusatorẽ querit.
Quia uͦ etiam iustoꝵ corda semet ip̃a
non numquã de stulta cogitacionen.¬
p̃hendunt: propt̾ hoc fortasse subditu.¬
consumitur: qui de stulta se cogitacione
rep̃hendens. ap̃d semet ipsum deute consei¬
encie mordetur Aesi aꝑte dicat: Sieut
uixi ut accusatorẽ ext̾ius nullũ timerẽ:
utinã sic uixissem. ut intra memet ipsum

Expanded text:
iri ita se in operibus suis, Deo auctore, custodiunt, ut omnino unde accusentur extut, si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantuagere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judicetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subdituconsumitur qui, de stulta se cogitatione reprehendens, apud semetipsum dente conscientiae mordetur. Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius nullum timerem, utinam sic vixissem ut intra memetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Atq inde colligat. quia ex sua uͥtute
non habet mundiciã uiuendi: cui de
minundicia factum ẽ inicium subsis¬
tendi. Potest uͦ hoc in loco intelligi. qͥa
beatus iob incarnacionẽ redemptoris
intuitus. solum uidit inmundo homi¬
nẽ. de inmundo semme non ẽẽ concep.¬
tũ. qui sic nimundũ uenit exugine:¬
ut nil haberet de inmunda concepn¬
one: Heq enĩ exiuro et femina sedex
ergo incarne sua uere mundus extitit
qui delectacione carnis tangi non po¬
tuit. quia nec ꝑcarnalẽ huc delectaci¬

Expanded text:
atque inde colligat quia ex sua virtute atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim ex viro et femina, sed eergo in carne sua vere mundus exstitit, qui delectatione carnis tangi non potuit, quia nec per carnalem huc delectati
Abbreviated transcription (Latin):
es: His qui ꝑse solus ẽ mundus. mun.¬
dare preualet inmunda homo enim
in corruptibili carne uiuens. habet tẽp¬
tacionũ imundicias mpressas inse.¬
met ipso. quia nimirũ eas traxit ab ori¬
gine Ipsa quippe propt̃ delectacionẽ
carnis eius conceptio. mmundicia ẽ:
Unde et psalmista ait Ecce enĩ mini¬
quitatibis conceptus sum. et in delictiᷤ
peꝑit me mat̾ mea Hi gͦ est quod ple¬
rumq temptat᷑ et nolens: Hĩcest quod
minunda quedã inmente patit᷑. quã ui
ex iudicio reluctet᷑. quia conceptus de
in mundicia dum ad inmundiciã tendit.
hoc conat᷑ iuncere quod ẽ Quisquis
autẽ occulte tẽptacionũ motus atq
inmundiciã cogitacionis euicerit: ne.¬
quaquã sibi suã mundiciã tͥbuat. qͥa
de inmundo conceptũ semine nullus
facere mundum potest. nisi his qui mu̾.¬
dus ꝑsemet ipsũ solus ẽ Qui gͦ iã ad
locũ mundicie mente ꝑuenit. concep¬
cionis sue uiã respiciat ꝑquã uenit:

Expanded text:
 Is qui per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est: unde et Psalmista ait: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Hinc est ergo quod plerumque tentatur et nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceptionis suae viam respiciat, per quam venit,
Abbreviated transcription (Latin):
anima semꝑ adima reuoeatur Quia
igit᷑ homo uelut flos nascitur et cont̾it᷑.
quia sicut umbra fugit. atq instatu
suo numquam ꝑmanet. quid in hac cõ-¬
sid̾acione subiungat: audiamꝰ. Seqͥt᷑.¬
Et dignũ ducis suꝑ huniscemodi aꝑire
occulos tuos. et ad ducere eũ tecũ ĩui¬
dicium: Consid̾auit quippe suꝑius et
om̾ipotentis dei potenciã. et infirmi.¬
tatẽ suam. deduxit ante oculos se et
dm̃ Pensauit quis cum quo ad iudici.¬
um ueniat U idit hinc hominẽ. inde
conditorẽ. idẽ puluerẽ ⁊ dm̃. et recte
ait Et dignũ ducis suꝑ huiꝰcemodi aꝑire
oculos tuos: Omipotenti dõ occulos
aꝑire ẽ: iudicia exerere. que feriat ui¬
dẽ: Ham quasi clausis occulis nõ uult
aspicere. quod non uult ferire: Unde
mox quoq de ipso iudicio ad iungitur
Et ad ducere eum tecũ in tudiciũ: S
quia contemplatus ẽ ad iudiciũ uenien¬
tẽ dm̃. rursum considat infirmitatem

Expanded text:
anima semper ad ima revocatur. Quia anima semper ad ima revocatur. Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia sicut umbra fugit, atque in statu suo nunquam permanet, quid in hac consideratione subjungat audiamus. SeqEt dignum aucis super hujuscemodi aperire oculos tuos, et adducere tecum in judicium? - Consideravit quippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam deduxit ante oculos. Se et Dominum pensavit, quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde Conditorem, id est pulverem et Deum. Et recte ait: Et dignum ducis super hujuscemodi aperire oculos tuos? Omnipotenti Deo oculos aperire 392 est judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad judicium venientem Deum, rursum considerat infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
bere non potuit. quia tpr̃a eostante trã¬
siebat: Sed postquã deliquit. in quodã
se quasi lubrico temporalitatis posuit. et
quia cibũ comedit uetitũ: status sui pro¬
tinus inuenit defectũ: Quã tam̃ mutabi
litatẽ non solum ext̾ius sed utuis quoq
homo patit᷑. dũ admeliora exsurgere oꝑa¬
conatur Mens et enĩ mutabilitatiᷤᷤ sue
pondẽ ad aliud semꝑ mpellitur quã ẽ.
et nisi instatu fuo arta custodie discipli.¬
na teneatur : semꝑ in det̾iora dilabitur
Que enĩ semꝑ stantẽ deseruit. statum
quẽ habere potuit amisit: Unde nunc
cum admeliora nitit᷑. quasi contͣ ictũ
fluminis conat᷑ Cum uͦ ab intencione
decensu ocium: intraturos ꝑ angustam
portam dñs ãmonet dicens Contendite
intrare ꝑangustam portam: Dicturus
quippe anguste porte introitũ. p̃misit cõ¬
tendite. quia nͥ mentis contencio ferue¬
at. unda mundi non uincitur: ꝑ quam

Expanded text:
bere non potuit, quia tempora eo stante tranbere non potuit, quia tempora eo stante transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. Et vocavilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora opera exsurgere conatur. Mens etenim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora dilabitur. Quae enim semper stantem deseruit, statum quem habere potuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur. Cum vero ab intentione descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite, quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
hominis umbre pocius quã soli cõpara¬
tur. nisi quia amisso amore conditoris
calorẽ cordis ꝑdidit. et in solo iniquitatiᷤᷤ
sue frigore remansit: Quia iuxta ueri¬
tatis uocẽ habundabit iniquitas. et re¬
frigescet caritas multoꝵ: Qui igitur
nec tamen uitã quã diligit tenet: sci¬
licet. uelut umbra fugit Unde recte
quoq de illo scriptũ ẽ: quia secutus ẽ
umbrã Bene autẽ dicit᷑ Et numꝗͣ
in eodẽ statu ꝑmanet. quia dũ infan
cia ad puericiã. puericia ad olescenciã.
dolescencia ad iuuentutẽ. iuuentꝰ aͦse¬
iectutẽ. senectus transit admortẽ: in
cursu uite p̾sentis ipsis suis augm̃tiᷤ
ad detrimenta mpellit᷑. et inde semꝑ
deficit. unde se proficere in spacium
uite credit. Fixum et enĩ statũ hic
hab̾e non possumꝰ. ubi transituri ueni.¬
mus. atq hoc ipsum nr̃m uiuere co¬
lidie auita transire ẽ. Quẽ uidelicet
lapsum primus homo ante culpam ha.¬

Expanded text:
hominis umbrae potius quam soli comparahominis umbrae potius quam soli comparatur, nisi quia, amisso amore conditoris, calorem cordis perdidit, et in solo iniquitatis suae frigore remansit? Quia juxta Veritatis vocem: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Qui igitur nec tamen vitam quam diligit, tenet, scilicet velut umbra fugit. Unde recte quoque de illo scriptum est: Quia secutus est umbram. Bene autem dicitur: Et nunquam in eodem statu tia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis ipsis suis augmentis ad detrimenta impellitur; et inde semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit. Fixum etenim statum hic habere non possumus, ubi transituri venimus: atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vitlapsum primus homo ante culpam ha
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ flos egredit᷑. quia intet incarne al
cont̾itur: quia redigitur inputredine
Quid enĩ sunt nati homines inmundas
nisi quidã flores in campo: Tendanꝰ
occulos cordis in hac latitudine mundi
psentis. et ecce quasi tot floribus quõt¬
hominibus plenus ẽ Uita incarne. itaq
flos infeno ẽ: Unde bene ꝑ psalmistam
dicitur: Homo sicut fenum dies eius.
et quasi flos agri ita florebit hisaias
quoq ait Omĩs caro fenum. ⁊ omĩs gła
euis sicut flos agri Homo et enim mo-¬
re floris procedit ex occulto. et subito
apparet in publico. Qui statĩ expubli.
oꝑmortẽ retrahitur ad occultũ: Car¬
nis nos uiriditas ostendit. sed ariditas
pulueris ab aspectibus retrabit Quasi
flos apparuimꝰ qui nõ eramꝰ. quasi flos
arescimus. qui temporalit̃ apparebamꝰ.¬
Et quia ꝑmomenta homo cotidie con¬
pellitur ad mortẽ: recte aduingitur:
Et fugit uelut umbra. ⁊ numquã in
eodẽ statu ꝑmanet: Sed cũ sol quoq

Expanded text:
enim egreditur, quia nitet in carne; sed conteritur, quia redigitur in putredinem. Quid enim sunt nati homines in mundo, nisi quidam flores in campo? Tendamus oculos cordis in hanc latitudinem mundi praesentis, et ecce quasi tot floribus quothominibus plenus est. Vita itaque in carne, flos in feno est. Unde bene per Psalmistam dicitur: Homo, sicut fenum dies ejus; et sicut flos agri, ita florebit . Isaias quoque ait: Omnis caro fenum, et omnis gloria ejus sicut flos agri . Homo etenim more floris procedit ex occulto, et subito apparet in publico, qui statim ex publico per mortem retrahitur ad occultum. Carnis nos viriditas ostendit, sed ariditas pulveris ab aspectibus retrahit. Quasi flos apparuimus, qui non eramus; quasi flos arescimus, qui temporaliter apparebamEt quia per momenta homo quotidie compellitur ad mortem, recte adjungitur: Et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet. Sed cum sol quoque