comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad uraui salutem scripta est. Et hoc
maxime auribus nr̃is intonat. ⁊ it¬
nu atq it̾iu replicat. quid sit om̃i¬
bonũ cauendũ uel quid sequendu.
Inquibus libris tua dignitas optime¬
ut excresceres mouint quia ꝑ illos
nobis loquitur ip̃e deus et dũs ñr
et pie uoluntatis nobis demonstrat
affectũ. Recognoscamus et recogite¬
mus. quali honore nobis illius le¬
gacõ sit accipienda. Quid si a rege le¬
gacõ aut indiculus ad uos ueniret
nũquid nou mox aliis curis pꝰpositiᷤᷤ
ꝓpt̾ea noluntate et cũ om̃u denocõ¬
ne litt̾as acciꝑemus. et legentes in¬
plere satageremus. Ecce decelo rex
regum et dũs dũanciũ. ĩmo et re¬
demptor nr̃ ꝑ proph̃as et aposto¬
los dignatus est nobis dirigere
litfas suas non ut aliquod serm¬
ciũ sibi necessariũ nobis demandet
aliquid. in hoc scło possidere delecta¬
uius. dñi qui possidet om̃ia. quicre¬
auit onũa expedita mente posside¬

Expanded text:
ad nostram salutem scripta est: et hoc ad nostram salutem scripta est: et hoc maxime nostris auribus intonat, et iterum atque iterum replicat, quid sit homini cavendum, vel quid sequendum. In quibus Libris tua Dignitas optime exercere se novit: quia per illos nobis loquitur ipse Deus et Dominus noster, et piae voluntatis nobis demonstrat affectum. Recognoscamus et recogitemus, quali honore nobis illius legatio sit accipienda. Quid si a rege legatio aut indiculus ad nos veniret, numquid non mox aliis curis postpositis prompta voluntate et cum omni devotione litteras acciperemus, et legentes implere satageremus? Et ecce de coelo Rex regum et Dominus dominantium, imo et Redemptor noster, per Prophetas et Apostolos dignatus est nobis dirigere litteras suas: non ut aliquod servitium sibi necessarium nobis demandet,aliquid in hoc saeculo possidere delectamur, Deum qui possidet omnia, qui creavit omnia, expedita mente posside
Abbreviated transcription (Latin):
odit in om̃ib hom̃ibus. Idest ue¬
glegenciã reuertendi et desꝑacõ¬
nem salutis. Tñi ħ ab sint acogi¬
tacõnibus ꝓtul nr̃is. et ille tuuc
auinus ꝓpe erit nr̃is. Neq̃so de t̾¬
eua felicitate głiantes cõtidamꝰ
set grãs agamus ei qui dũ hoñueᷤᷤ
ẽẽ nõ luit racõnales nou suꝑbia
set humilitate ꝓsequi se rogauit.
Que rogomaior ẽẽ nobis gła potit
uel sublunior honor quͣ eius imꝑa¬
toris eẽ. amicos. qui suꝑ oũs imꝑato¬
res est. Et quanto ille subluuior ẽ
om̃ipotencia in uirtute. tanto uos
maiores debeuius ẽẽ. diligencie in
iusticia et sc̃ĩtate et huuulitate et ob¬
seruacõne maudatorũ illius. Sc̃ita ᷤᷤ¬
uero: e iusticie oꝑibus coustat. Iusti¬
cia uero duobus modis adimpletͦ
ut q̃ prohibita siut ab eo uon facia¬
mus. et que iussa sunt ab eo faciamꝰ
iuxta ꝓph̃ami. Di̾te auialo et fac
bonũ. Om̃is eiũ scõꝵ libroꝵ series.

Expanded text:
odit in omnibus hominibus; id est, neodit in omnibus hominibus; id est, negligentiam revertendi, et desperationem salutis. Tantum haec absint a cogitationibus procul nostris, et ille tunc animis prope erit nostris. Ne, quaeso, de terrena felicitate gloriantes confidamus; sed gratias agamus ei, qui dum homines esse voluit rationales, non superbia, sed humilitate prosequi se rogavit. Quae, rogo, major esse nobis gloria poterit, vel sublimior honor, quam ejus imperatoris esse amicos, qui super omnes imperatores est? Et quanto ille sublimior est omnipotentiae in virtute, tanto nos majoris debemus esse diligentiae in justitia et sanctitate et humilitate et observatione mandatorum illius. CAPUT vero in justitiae operibus constat. Justitia vero duobus modis adimpletur: ut quae prohibita sunt ab eo, non faciamus; et quae jussa sunt ab eo, faciamus, juxta Prophetam: Diverte a malo, et fac bonum . Omnis enim sanctorum Librorum series
Abbreviated transcription (Latin):
et et̾nam nobis tribuet beatitudiuẽ.
Naui redemptor nr̃ ideo dicitur. qr
redemit nos adiaboli captiuitate
et saluator saluaudo nos a pec̃cis
nr̃is adiuitor adiuuando uos ĩopor¬
tuuitatibus ĩtribulacõne. ꝓtector
ꝓtegendo uos ut int̾ inimicos nr̃o ᷤ
maneamꝰ illesi. Susceptor. suscipi¬
endo uos iu eterua taberuacula. Id̾o
caritateu et precepta et amoreu
tanti amci nr̃i totis uiribus adiu¬
pleamius. et nobilitatem imagiuis
illius in nobis seruenius. Reme¬
morenꝰ semꝑ quͣi iuditus. et ual¬
de głosus ẽ imꝑator et amicus ñ.
Ille auobis non almo querit nu¬
nus nͥ spiritale. Caueanus quãtũ
ut solet humane fragilitatis cõdi¬
cio aliquaui neglegencie maculã
malignus sp̃c mn nobis figit. ciciuᷤᷤ¬
mnarũ abluere eam om̃i studio feᷤ¬
tineuius. Ne diu sine amici nr̃i ma¬
neamꝰ amplexu Quia paracior est
daraus dedie uĩdieu reu̾ti ad il¬
lũ hec eiũ duo mala om̃ip̃s deuͤ

Expanded text:
et aeternam nobis tribuet beatitudinem. et aeternam nobis tribuet beatitudinem. Nam redemptor noster ideo dicitur, quia nos redemit a diaboli captivitate; et salvator, salvando noando nos in opportunitatibus, in tribulatione: Protector, protegendo nos, ut inter inimicos nostros maneamus illaesi: susceptor, suscipiendo nos in aeterna tabernacula. Ideo charitatem et praecepta et amorem tanti amici nostri totis viribus adimpleamus, et nobilitatem imaginis illius in nobis servemus. Rememoremus semper quam inclytus et valde gloriosus est imperator et amicus noster. Ille a nobis non aliud quaerit munus, nisi spiritale. Caveamus quantum ut solet humanae fragilitatis conditio, aliquam negligentiae maculam malignus spiritus in nobis marum abluere eam omni studio festinemus: ne diu sine amici nostri maneamus amplexu, quia paratior est tardamus de die in diem reverti ad illum. Haec enim duo mala omnipotens Deus
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ quẽ requiescaui uͥ suꝑ hu¬
nulem et quietũ ⁊ tͤmentem ser¬
mones meos. Sclĩ enĩ amicicia
aũ lucro aut beneficiis aut du̾isi ᷤ
hororibus coustat. Saluatoris
aut̾ ai cicia inse et ꝓximos dili¬
gendo cõsistit. Igitur quocieucũ¬
q bomis actibus mandata xp̃i
faciiuus. tociens xp̃i amici uocami᷑.
Ille nos semꝑ iuitat ad amicici¬
am suam et diabolus inuidens
querit nos mergere ĩ infernum.
Saluator nos auiat et ꝓditor uoᷤ
odit. Ideo non p̾t̾mttanius redẽp̃¬
torem. nec sequam᷑ predouẽ. Cari¬
or nobis sit qui libertati restituit.
quam qui nos captiuauit et serui¬
tuti subdidit. Semꝑ aute oculos
cordis pone qd̃ nec amicorũ tur¬
ba nec famulie multitudo nou au¬
ri argentiq congestio nõ geminacũ
lapilli fulgentes. nõ uindemiarũ
ubertas non de usitas segetũ non
iocunditas non extencitas pͣtorũ
possunt aĩe exenuti de corpore ul¬
lum ad ferre presidiũ. set plus lu¬
gent qui ea diligunt. Ideo diligeu

Expanded text:
Super quem requiescam, nisi super humilem et quietum et trementem sermones meos ? Saeculi enim amicitia, aut lucro, aut beneficiis, aut diversis honoribus constat: Salvatoris autem amicitia in se et proximos diligendo consistit. Igitur quotiescumque bonis actibus mandata Christi facimus, toties Christi amici vocamur. Ille nos semper invitat ad amicitiam suam, et diabolus invidens quaerit nos mergere in infernum. Salvator nos amat, et proditor nos odit: ideo non praetermittamus Redemptorem, nec sequamur praedonem. Charior nobis sit qui libertati restituit, quam qui nos captivavit, et servituti subdidit. Semper ante oculos cordis pone, quod non amicorum turba, nec familiae multitudo, non auri argentique congestio, non gemmarum lapilli fulgentes, non vindemiarum ubertas, non densitas segetum, non jucunditas extensa pratorum possunt animae exeunti de corpore ullum afferre praesidium; sed plus lugent, qui ea plus diligunt. Ideo diligend
Abbreviated transcription (Latin):
Accedamiꝰ ergo ad enui ut nitan
abeamiꝰ in uobis dileccõ¬
nem oei ⁊ ꝓximi. quia qui
diligit. ꝓxiiiuĩ. legeni ĩpleuit. Qͥ
antem e contrario odit homicida
est. Qni diligit fratrem suũ ĩtrã¬
quillitate est cor eius. fr̃eu uͦ odi¬
eus tempestate circiudatus est.
Tn nutis beniguus. eciam si pa¬
titur mala. ꝓnichilo ducit. inͥquus
antẽ eciani parnũ uerbũ audiẽs
⁊ ꝓximo. ꝯtinueliam arbitratur
Qni caritate plenus est. trauquil¬
⁊lo
lo aĩo ⁊ serenissimo nultu ꝓcedit.
Uir odio plenus. ambulat iracũ¬

Expanded text:
Accedamus ergo ad eum, ut vitam Accedamus ergo ad eum, ut vitam beamus in nobis dilectionem Dei et proximi: quia qui diligit proximum, legem implevit; qui autem e contrario odit, homicida est . Qui diligit fratrem suum, in tranquillitate est cor ejus: fratrem vero odiens, tempestate circumdatus est. Vir mitis et benignus, etiamsi patitur mala, pro nihilo ducit: iniquus autem, etiam parvum verbum audiens a proximo, contumeliam arbitratur. Qui charitate plenus est, tranquilo mo et serenissimo vultu procedit: vir odio plenus ambulat iracun
Abbreviated transcription (Latin):
enuͣgelio. Qui amat patrem aut
matrem. ant filios. aut agros pluᷤ
qui me uon est me dignus. Quau¬
to quisq eñ plus amiat. tanto feli
cior et beacior efficietur. In tñi enĩ
nos amauit. ut eciaui ꝓnobis mo¬
ri dignaret᷑ et manꝰ eius que uir¬
tutes plurimas faciebant clanis
ori mellifluo qͦ salutaris doctrina
ꝓfluxit. fel ꝓcibo ĩpii porrexerũt
Et qui nenuũe lesit. cesus ẽ. Et qͥ
nuillũ maledixit. opprobria ⁊ ma¬
ledicta ꝓ nobis ꝑtulit. Hec omiia
ppessus est ut uobis uitam ef̾uã
donaret et cũ nobis tanta beuefi¬
cia prestet. nichil querit a uobis
uisi ut diliganius einu ⁊ aĩas noᷤᷤ¬
tras ⁊ corpora inpolluta ei serne¬
mins. ut ille semꝑ in nobis habi¬
tet ⁊ nos in illo ꝑmaneamꝰ. Non
eĩ postulat a nobis aurũ neq ar¬
gentũ. neq pallia ueq nestes pre¬
ciosas. neq armillas. neq agros
et ceta huusmodi. Nos ip̃õs que¬
rit. in nobis requiescere cupit.

Expanded text:
Evangelio, Qui amat patrem aut Evangelio, Qui amat patrem aut matrem aut filios aut agros plus quam me, non est me dignus . Quanto quisque eum plus amat, tanto fcior et beatior efficietur. In tantum enim nos amavit, ut etiam pro nobis mori dignatus sit; et manus ejus quae virtutes plurimas faciebant, clavisori mellifluo, quo salutaris doctrina profluxit, fel pro cibo impii porrexerunt; et qui neminem laesit, caesus est; et qui nullum maledixit, opprobria et maledicta pro nobis pertulit. Haec omnia perpessus est, ut nobis vitam aeternam donaret. Et cum nobis tanta beneficia praestet, nihil quaerit a nobis, nisi ut diligamus eum, et animas nostras et corpora impolluta ei servemus, ut ille in nobis semper habitet, et nos in illo permaneamus. Non enim postulat a nobis aurum, neque argentum, neque pallia, neque vestes pretiosas, neque armillas, neque agros, et caetera hujusmodi: sed nos ipsos quaerit: in nobis requiescere cupit.
Abbreviated transcription (Latin):
kĩie. consideremus quid est qui
nos p̾cioso sanguine redennt et
quid ei debeanius qui uos cũ tau¬
ta penuria redemit. Si t̾renos pa¬
reutes cum tanto affectu diligimiꝰ
qui paruo tempore ꝓ nobis sustimi¬
erunt laborem. nõne magis celes
cruci affixns est. Naui quicquid
parentũ nr̃orũ circa nos fuit ob¬
sequiũ eius est. beneficiũ. Qui et
antequi nascerem᷑ in hoc sclo sua
ꝓuidencia parentes nobis pͥpara-¬
uit quorũ osequio nutrirem᷑. et
ubera matris lacte repleit nude
nutrirem. Ergo magis om̃ib dili¬
ganiꝰ redẽptorẽ nr̃m qui et nos ⁊
parentes nrõs ꝓpͥis manibus fĩx¬
it. ⁊ cuucta bona que erge nos gͥ
niribus ad scribamus. Inbet enĩ
scriptura pareutes urõs ut pro¬
pria iuscera diligere. si tamẽ ac¬
cedere nos ad seruiciũ xp̃i non
ꝓhibeant. Si autẽ prohibuerint
nec sepultura a nobis illis debet᷑.
xp̃c diligeudus est suꝑ pareutes
urõs qr non uobis tribuunt parẽ¬
tes ea quia xp̃c. Ip̃e enĩ dixit iu

Expanded text:
charissime, consideremus quis est qui nos pretioso sanguine redemit, et quid ei debeamus, qui nos cum tanta penuria redemit. Si terrenos parentes cum tanto affectu diligimus, qui parvo tempore pro nobis sustinuerunt laborem: nonne magis nobis cruci affixus est? Nam quidquid parentum nostrorum circa nos fuit obsequium, ejus est beneficium: qui et antequam nasceremur in hoc saeculo, sua providentia parentes nobis praeparavit, quorum obsequio nutriremur, et ubera matris lacte implevit, unde nutriremur. Ergo magis omnibus diligamus Redemptorem nostrum, qui et nos et parentes nostros propriis manibus finxit; et cuncta bona viribus adscribamus. Jubet enim Scriptura parentes nostros ut propria viscera diligere, si tamen accedere nos ad servitium Christi non prohibeant; si autem prohibuerint, nec sepultura a nobis illis debetur . Christus diligendus est super parentes nostros; quia non nobis tribuunt parentes ea quae Christus. Ipse enim dixit in
Abbreviated transcription (Latin):
escã ⁊ talem potũ diceret nͥ man¬
oucau̾itis carnem meam ⁊ bileritis
sangͥnẽ meũ ñ halebitis urtam in
nobis. ⁊ hͦ diceret de uita quis alius
qm ip̃a uita: Erit autẽ illi honuui
mors uou uita qui mendacẽ puta¬
uerit uitã. Scandalizati sunt disa¬
puli eius. nõ quidem om̃s set plu¬
rimi dicentes aput semetipõs. Du¬
rus ẽ hͥ sermo. Quis eũ p̃t audi¬
re: Cum aut̾ hoc doiiuꝰ apd̾ se¬
metipm̃ cognomiss. ⁊ muriur co¬
gitacõnis audiss: cogitautib nͦ
sonantib uoce respondit ut se au

Expanded text:
manducaveritis carnem meam, et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis et hoc diceret de vita, quis alius quam ipsa vita? Erit autem illi homini mors, non vita, qui mendacem putaverit vitam; scandalizati sunt discipuli ejus, non quidem omnes, sed plurimi, dicentes apud se ipsos, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Cum autem hoc Dominus apud semetipsum cognovisset, et murmura cogitationis audisset, cogitantibus, nec voce sonantib
Abbreviated transcription (Latin):
reniãt ħ̃ ꝙ ab sit ad ꝑuiciẽ ⁊ ad dãp¬
nacõuis cumulũ. que tradita sũt
ĩreꝑ acõuẽ cũ tanto desiderio et ẽ sa¬
lutis. Ad ultimũ queso ne sequaris
luerũt u aliud qͥd adicias nͨ subtͣ¬
has s totuui ut xͦ iustituit itaeẽ
credas ⁊ intelligas quatinꝰ ꝑ hꝰ ille
in nob̾ꝰ concorporatus maneat si¬
cut ⁊ uos ĩ illo ꝑ hõmemi deũ quẽ
assinup sit cui iuirauit deꝰ p̃r tu es

Expanded text:
it ad perniciem, et ad damnationis cumulum, quae tradita sunt in reparationem cum tanto desiderio aeternae salutis. Ad ultimum quaeso ne sequaris luerunt, nec aliud adjicias, nec subtrahas, sed totum ut Christus instituit, ita esse credas et intelligas; quatenus per hoc ille in nobis concorporatus maneat, sicut et nos in illo per hominem Deum quem assumpsit, cui juravit Deus Pater: Tu es
Abbreviated transcription (Latin):
mat tenã ad manducandũ. Soꝵ
itaq fides. eoꝵ ĩstituta seruãda. O
ab hoĩuib nre comunicantib u¬
ua ex gͥ fides. studiũ ⁊ folicitudo cõ¬
siderator. Facta querũt᷑ ut sẽꝑhinc
nos festiui x ͫ sequẽtes ꝑ caritatẽ et
ꝑ desideriũ eterue uite trauseauꝰ ad
eteruam ⁊ ꝑpetuã uitã. Uale bm̃ie.

Expanded text:
ad manducandum. Eorum itaque fides, eorum instituta sunt servanda. Quia ab omibus vere communicantibus una exigitur fides, studium et sollicitudo consideratur, facta quaeruntur, ut semper hinc nos festini sequentes per charitatem, et per desiderium aeternae vitae, transeamus ad aeternam et perpetuam vitam. Val
Abbreviated transcription (Latin):
fregit. Inqͣmiiuirũ bñdiccõne ac frac¬
cõue noua creatura efficit᷑. ut paĩs ĩ
cõmemioracõne mortis xͥ dõ fide obla¬
tꝰ caro eiꝰ u̾e dicatur. Similitꝰ ⁊ ca¬
egit creat᷑. ut uere sang̾s credatur.
qui effusus ẽ ꝓ młtis ĩ remissionẽ

Expanded text:
fregit; in qua nimirum benedictione ac fractione nova creatura efficitur, ut panis in commemoratione mortis Christi Deo fide oblatus caro ejus jure credatur. Similiter et saegit, creatur, ut vere sanguis credatur qui effusus est pro multis in remissionem
Abbreviated transcription (Latin):
abuegat uisi ex euuangelio
et affirmart uere uiuificatricẽ
carueni xp̃i in hoc sacramento
et ipsius uerbi propriaui fac¬
taui. Nita eniui naturaliter
inquiunt ut deus existeus qͥa
proprie caruis uintas. Aude nes
cio si aꝑaius de hiis dici possit aut
si manifestius ubitotum quod est
xp̃c predicatur. Non infigura s
ni re. et inproprietate atquein na¬
tura que uita naturaliter ut deꝰ
existit. Et ĩo uon uirtus tantum
set proprietas nature uire credit᷑
Ac pec hͦ isti qui uegant hoc ui¬
sibile esse uusteriuni atque pal¬
pabile. non ob aliud agunt nͥ
ne credant ⁊ ue sit quod ueritas
ait. Hoc est corpus uieuru.
et hic est s̃augus uieus. Es¬
cendaut ergo hii ubi xp̃c ẽ iudex¬

Expanded text:
abnegat, nisi ex Evangelio, abnegat, nisi ex Evangelio, et affirmare vere vivificatricem carnem Christi in hoc sacramento et ipsius tam. Vita enim naturaliter est, ut Deus existens, quia proprie carni unitus essi apertius de his dici possit nescio, aut si manifestius, ubi totum quod est Christus praedicatur, non in figura, sed in re et in proprietate atque in natura, quae vita naturaliter ut Deus existit, et ideo non virtus tantum, sed proprietas naturae jure creditur. Ac per hoc isti qui negant hoc visibile esse mysterium atque palpabile, non ob aliud, nisi ne credant, et ne sit quod Veritas ait: Hoc est corpus meum, et hic est sanguis meus. Ascendant ergo hi ubi Christus est in dex
Abbreviated transcription (Latin):
uia ⁊ ueritas atq uita. Sed quidã
loquacissimi magis quam docti
dum hec credere refugiunt. quecũz
possunt ne credant que ueritas re¬
pronuctit opponũt et dicunt nil¬
luui corpus ẽẽ quod nou sunt ui¬
sibile atq palpabile. Hec au temi
niquiunt quia nusteria sunt ui¬
deri uequeunt nec palpari ⁊ ideo
corpus uou sunt. Et si corpus
non sunt infigura carius ⁊ saugͥ¬
uis hec diciuitur. ⁊ nõ in ꝓpͥetate
ĩ cruce et nata de beata uirgine.
Ecte quaui beue disputant contͣ
fideui siue fide ne credant. quia
fides nou eoꝵ est teste aplõ que
udentur set que non uidentur.
¶u de quia nou indentur miste¬
ria sunt et satramenta. Et iõ iu
fide hoc sunit quod diciutur ⁊ u̾i¬
tas testatur. Propterea quia s¬
perandorumi sunt non aliud in¬
re quaui caro et sauguis xp̃i cre¬
diuitur. Allio quin prefata sauc¬
ta syuodus ephesma cui contra¬
dicere nulli fas est plusqmͣ euuã¬
gelio. quicquid ĩ ea sancitũ est.
nũquani auderet abnegare qd̃

Expanded text:
via, veritas et vita. Sed quidam loquacissimi magis quam docti, dum haec credere refugiunt, quaecunque possunt, ne credant quae veritas repromittit, opponunt, et dicunt nullum corpus esse quod non sit palpabile et visibile. Haec autem, inquiunt, quia mysteria sunt, videri nequeunt nec palpari, et ideo corpus non sunt; et si corpus non sunt, in figura carnis et sanguinis haec dicuntur, et non in proprietate in cruce, et nata de Maria Virgine. Ecce quam bene disputant contra fidem sine fide, ne credant, quia fides non eorum est, teste Apostolo, quae videntur, sed quae non videntur. Unde quia non videntur mysteria sunt et sacramenta. Et ideo in fide hoc sunt quod dicuntur, ut Veritas testatur. Propterea quia sperandorum sunt, non aliud jure quam caro et sanguis Christi creduntur. Alioquin praefata sancta Synodus Ephesina, cui contradicere nulli fas est plus quam Evangelio, quidquid in ea sancitum est, nunquam auderet abnegare quod
Abbreviated transcription (Latin):
non noui eũ. ero sinł nobis iẽdax.
Set noui eũ et mandata eius seruo.
Diabolus suꝑbus et cupidus dicit
mea sunt flumiua et ego feci ea. xp̃c
tumi hiuilitatedicit. non possũ ego
fime ip̃o facere quicquͣi. set p̃r iuenᷤ
in me maneus ip̃e facit oꝑa. Diabo¬
lus suꝑbus et cupidus dicit. mea sũt¬

Expanded text:
novi eum, ero similis vobis mendax; sed novi eum, et mandata ejus servo . Diabolus superbus et cupidus dicit, Mea sunt flumina, et ego feci ea : Christus cum humilitate dicit, Non possum a me ipso facere quidquam; sed Pater meus in me manens, ipse facit opera . Diabolus su
Abbreviated transcription (Latin):
rõnẽ nature pocioris ⁊ ĩ mẽse ñ capit
nͨ ĩtelligit. Et ĩo de tlĩb rebq diui¬
na uͥtus oꝑatur dubietas auferenda
potestate causa ĩ rolũtate. Ita ut ni¬
chil hẽat hõ qͥd cõquerat᷑ de sĩguł
q̃ deꝰ dixit ⁊ ioluit. Qm̃ ip̃e dixit ⁊ scc̃a

Expanded text:
onem naturae potioris et immensae non capit nec intelligit. Et ideo de talibus rebus, quae divina virtus operatur, dubietas auferenda potestate; causa in voluntate. Ita ut nihil habeat homo quid conqueratur de singulis quae Deus dixit et voluit: Quoniam ipse dix
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ĩtellectu spiritali ñ capit. neq uult
credere q̃ ñ ĩtelligit. Hẽs ad p̾sens
quẽ olĩ te legisse dicis. ⁊ si quid ĩ eo
repꝰ hẽderis aut dubitai̾ns reniãda¬
re nõ pigeat. Qͥ ⁊ si nil ĩ eo egẽtib
dignũ scͥpsi. quẽ cuilibet pu̾o dedica¬
ui. tamẽ ad ĩ telligẽciã huiꝰ musterii
ligant digne cogitare de xͦ. Cuiꝰ oũ coi¬

Expanded text:
quod intellectu spiritali non capit, neque vult credere quae non intelligit. Habes ad praesens,quem olim te legisse dicis, et si quid in eo reprehenderis, aut dubitaveris, relegere non pigeat. Quia etsi nil in eo legentibus dignum scripsi, quem cuilibet puero dedicavi, tamen ad intelligentiam hujus mysterii ligant digne cogitare de Christo, cuj
Abbreviated transcription (Latin):
bibatur. Qͥa sicut dicit aplũs. caro
ficat. ħ̃ iccirco ꝓlirius dixerim ⁊ ex¬
pressꝰ quia audiui qͦscã repꝰ hẽ dẽdẽ¬
mequasi ego ĩ eo liͦ quẽ de sacram̃
tis ediderã xp̃i aliquid hiis dictis plꝰ
tribue uoliũ aut aliud qmͣ ip̃a ueri¬
tas reꝓmittit. Timẽtes forte qd̃ ip̃i
tũc timuerũt qͥbus loqͤbat᷑ ꝑtes face̾¬

Expanded text:
o ficat. Haec idcirco prolixius dixerim et expressius, quia audivi quosdam me reprehendere, quasi ego in eo libro quem de Sacramentis Christi edideram, aliquid his dictis plus tribuere voluerim, aut aliud quam ipsa Veritas repromittit; timentes forte hoc quod ipsi tunc timuerunt quibus loquebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
raliter manere in nobis existi¬
mandus est qui naturam car¬
is nr̃e iau inseꝑabilẽ sibi lio¬
mo natus assumpsit et na tu¬
rami caruis sue ad naturaui etꝰ¬
nitatis sub sacͬmẽto nob̃ coĩcã¬

Expanded text:
raliter manere in nobis existimandus est, qui et naturam carnis nostrae jam inseparabilem sibi homo natus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento 223 no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tuibint digne accipiẽtib se. Et¬
si uita in eo ẽ. caro u̾e uiuẽtis ⁊
sangͥs ẽ in quo u̾e uita eterna ẽ.
Qua propt᷑ discite sic antea credi¬
disse ⁊ ĩ libello meo quẽ de sacramẽ¬
cio inqͥs qualr̃ illdꝰ sumi̾e debeã.
De ĩde addis. Et si credis ip̃m ẽẽ
qdꝰ assũpsit ex maria pͥ gme geĩt᷑¬
ce sua. econtrario et ia m ip̃e egre¬
giꝰ doctor hͦ magnũ facinꝰ ẽẽ ꝓcla¬
mat. Qdꝰ s ane dictũ horrorem ꝑ¬
cipientib nunũ uidetur ĩ cutere

Expanded text:
 se, et vita in eo est caro vere viventis, et sanguis in quo vere vita aeterna est. Quod dicis te sic antea credidisse, et in libello meo quem de sacramencio, inquis, qualiter illud sumere debeam. Deinde addis: Et si credam ipsum esse quod assumpsit ex Maria virgine genitrice sua, e contrario etiam ipse egregius doctor hoc magnum facinus esse proclamat. Quod sane dictum, horrore percipientibus
Abbreviated transcription (Latin):
it. Sublimia qͥdẽ sitnt ⁊ diuina ĩ hu¬
iꝰmodi reb saciuẽta q̃ ꝓ salute huiui¬
ni gei̾s agũt᷑ ⁊ cotidie nuistice ĩ hͦ
misterio ut tradita sũt aplĩs celebrã¬
t᷑. Et iõ ĩcenͣlõ hͦ pascha agit᷑ qr nͥ qͥ as¬
cẽder̃t ista non capiũt. ut comedãt
⁊ bibãt qdꝰ effusũ ẽ ĩ remissionẽ ꝑcc̃oꝵ¬
⁊ tñ ĩ tegͫ man. hũc qͦq ip̃a u̾itas.
tis effũdetur ĩ remissionẽ pcc̃oꝵ oũn.
Odꝰ si effusus ẽ iã. qͦmͦ nũc rurs effũ¬
¶dit᷑. Et si caro cõsũpta ẽ qͦmͦ adhuc
man ĩ tegra ⁊ roratur. Et ce qdꝰ bibit᷑
cotidie ⁊ effũdit᷑ ⁊ qdꝰ semel ĩuiolatũ

Expanded text:
t divina in hujusmodi rebus sacramenta, quae salute humani generis aguntur, et quotidie mystice in hoc mysterio ut tradita sunt apostolis celebrantur. Et ideo in coenaculo hoc pascha agitur, quia nisi qui ascenderint, ista non capiunt, ut bibant et comedant quod effusum est, in remissionem pecn integrum manet. Hinc quoque ipsa Veritas: ltis effundetur in remissionem peccatorum. Quod si effusus est, jam quomodo nunc rursus effunditur? et si caro consumpta est, quomodo adhuc manet integra et comeditur? Ecce quod bibitur quotidie et effunditur, et quod semel i
Abbreviated transcription (Latin):
uet utrũ ue duos calices lucas no¬
luerit significare ihni accepisse an
unũ eũtẽ ꝙ qr auticipau̾at de eo dr̃e
rursus recapitulando bis eũ cõmo¬
neret. It a quidẽ ñ nulli senciũt nõ
duos ẽẽ calices. s unũ qui ⁊ antea di¬
udendꝰ ⁊ postea bibendus cõmenio¬
rat᷑ datũ ẽ discipulis. S alii meliꝰ ut
p̾missi duos porrectos affirmãt dis¬
nẽ suam uolu̾it expreui̾e ĩ alio uͦ fi¬
deliũ suoꝵ passionẽ p̾figurare. Riuir¬
sꝯ alii cõtẽdũt ĩ utͦq calice illudos¬
tẽde̾ qdꝰ ĩuet̾i testamẽto p̾ceptũ ẽ ut
qui pascha pͥmo mẽse agnũ come
mestione ꝑageret ac propt̾ea duos
calices discipuł duĩu tͣdidisse. Et as¬
telligi debeat testamẽtũ. ac ꝑ hoc
bnꝰ eoꝵ ꝑtineat ad aguũ. aliꝰ uero
quis senciat. nllꝰ tñ eoꝵ a u̾a. fide

Expanded text:
vet, utrumne duos calices Lucas vovet, utrumne duos calices Lucas voluerit significare Jesum accepisse, an unum eumdemque, quia anticipaverat de eo dicere, rursus recapitulando bis eum commemoret. Ita quidem nonnulli sentiunt non duos esse calices, sed unum qui et ante dividendus, et postea bibendus commemoratur, datum esse discipulis. Sed alii melius, ut praemisi, duos porrectos affirmant disoluerit exprimere, in alio vero fidelium suorum passionem praefigurare. Rursus alii contendunt in utroque calice illud ostendere, quod in Veteri Testamento praeceptum est, ut qui pascha, primo mense agnum comedmestione perageret, ac propterea duos calices discipulis Dominum tradidisse. Et astelligi debeat Testamentum, ac per hoc unum eorum pertineat ad agnum, aliud vero quisque sentiat, nullus tamen eorum a vera fide
Abbreviated transcription (Latin):
care robiscũ antequͣ paciar. Qdꝰ si
nichil ampliꝰ h̃t hͦ mist̾iũ p̾tꝰ figu¬
rã corporis ac sanguinis xͥ ⁊ nõ hoc
ẽ quod ip̃e dixit. quid necesse hũit
iterare ĩ facto quia iam hͦ totũ pꝰ fi¬
guratũ erat in agno. Uñ ⁊ lucas du¬
os calices datos ẽẽ di scipulis ĩ eadẽ
cena cõmemorauit. Nnũ prius pꝰ
agni cõmestionẽ añqmͣi panẽ accipe¬
ret aliũ uero postqmͣ benedixit ip̃m
panẽ ac fregit et de dit discipulis suis
Sinulit niquit postquͣi ceuauit oi¬
cens. hͥ calix eiũ nronũ testamẽtũ ẽ
ĩ sangͥne meo qͥ ꝓ uobis fundetur. uͥ
datur ĩtelligi. quia aguus ille legͣ¬
lis cum suo calice ĩ figura p̾cessit pas¬
lionis xͥ. Deĩde corpꝰ ⁊ sãgͥs ĩ calicead
explecõnẽ factũ ẽ u̾itatis ut qd̾ in
melchisedech p̾cesserat. totũ cõple¬
retur ĩ xͦ. Nã qdꝰ calix passionẽ xp̃i
demõstret. neno qui hꝭ euuã geli¬
u̾ legit ambigit. Et iõ aliquos mo¬

Expanded text:
d si nihil amplius habet hoc mysterium praeter figuram corporis et sanguinis Christi, et non hoc est quod ipse dixit: quid necesse fuit iterare in facto, quia hoc totum praefiguratum erat in agno? Unde et Lucas duos calices datos esse discipulis in eadem coena commemorat: unum prius post agni comestionem, antequam panem acciperet; alium vero, postquam benedixit ipsum panem ac fregit, et dedit discipulis suis. Similiter, inquit, postquam coenavit dicens: Hic calix Novum Testamentum est in meo sanguine qui pro vobis effundetur. Ubi datur intelligi quod agnus ille legalis cum suo calice in figura praecessit passionis Christi. Deinde corpus et sanguis in calice ad expletionem factum est veritatis, ut quod in Melchisedech praecesserat, totum compleretur in Christo. Nam quod calix passionem Christi demonstret, nemo qui hoc Evangelium legit, ambigit. Et ideo aliquos mo
Abbreviated transcription (Latin):
tis iudiciũ det̾miuauͭ addidi aũ
huic responsioni nr̃e expoĩtũ. qd̾ de
cena ex hͦ mist̾io ĩ matheo exposue¬
rã. ut ⁊ exip̃o cõsiderare queas qd̃ ĩtel¬
ligibiliꝰ credẽdũ sit uł qͥd ĩ me cũ ca¬

Expanded text:
tis judicium determinavit. Addidi autem huic responsioni nostrae expositum, quod de coena ex hoc mysterio in Matthaeum exposueram, ut ex ipso considerare queas, quid intelligibilius credendum sit, vel quid in me
Abbreviated transcription (Latin):
maxime haustu ĩteriori assiuue.¬
lc deĩde. nͨ dubitet qͥsq pͥmarias
creaturas mitu potẽde pͥsencia q̃ mͣ¬
uestatis ĩ d̾oci corꝑis trausire posse
naturã. cũ ip̃m hoĩnẽ uideat artifi¬

Expanded text:
maxime haustu iAc deinde: « Nec dubitet quisquam primarias creaturas nutu potentiae, praesentia majestatis, in Dominici corporis transire posse naturam, cum ipsum hominem videat, artifi
Abbreviated transcription (Latin):
libelli huiꝰ seutẽcias catholi¬
coꝵ pr̃m breuitatis cõpendio ãno¬
ratas ex qͥbus ad dicere possis nõ
mee temeritatis a fatu talia olĩ
posuisse. Nũc autẽ ex inde qr cla¬
ruit qdꝰ nou om̃ ẽ fides discant
queso cum talibus credere. si ad¬
huc nequesit ĩtellig̾e̾. qd̾ deo ui¬
chil ẽ in possibile. Discaut ⁊ u̾bis
diuinis in omnib ad quiescere
⁊ ĩ nullo de hiis dubitare. Qͥa
usq ad presens nemo in hiis¬
uerũt qmͣuis plurimi dubita¬
ti unsterii sacramenta. Quĩ po¬
cius admiremꝰ pro fun dissimũ
dei consiliũ qd magni cõcilii
angelus instituit. qui uult õs¬
homines saluos fien. Numi

Expanded text:
s catholicorum Patrum, brevitatis compendio adnotatas, ex quibus addiscere possis, non me temeritatis afflatu talia olim posuisse. Nunc autem exinde quia claruit quod non omnium est fides, discant, quaeso, cum talibus credere, si adhuc nequeunt intelligere quod Deo nihil est impossibile; discant et verbis divinis in omnibus acquiescere, et in nullo de his dubitare. Quia usque ad praesens nemo verunt; quamvis plurimi dubitati mysterii sacramenta. Quin potius admiremur profundissimum Dei consilium, quod magni consilii Angelus instituit, qui vult omnes salvos fieri homi
Abbreviated transcription (Latin):
sacre oblacõnis ĩmolat᷑. Giꝰ qͥppe
ibi corpus sumitͤ eiꝰ caro ĩ pplĩ sa¬
lute ꝑtitur. eius sangͥs nõ iaui ĩ¬
manꝰ ĩ fideliũ. s ĩ hora fideliũ fũoi¬
t᷑. Nũc gͥ pẽsemꝰ quale sit ꝓ nobis

Expanded text:
sacrae oblationis immolatur. Eius quippe ibi corpus sumitur, eius caro in populi salutem partitur, eius sanguis non in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus, quale sit pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nichil fictũ fuit. nichil uacuũ a re¬
utate sicut nec caracteres uel figu¬
ras uacuas ẽẽ diciuꝰ litterarũ. a
ui et potestate earũ cũ eas dẽ figuras
tropice lict̾as rocamus. De quo sa¬
ne iutellectu ĩ eodẽ libello quẽ te le¬
gisse testaris propͥũ caplm̃ edidi suꝑ

Expanded text:
nihil vacuum a veritate, sicut nec characteres vel figuras vacuas esse dicimus litterarum a vi et potestate earum, cum easdem figuras tropice litteras vocemus. De quo sane intellectu in eodem libello meo, quem te legisse testaris, proprium capitulum edidi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas ẽẽ testatur ĩ aꝑto ⁊ si credide¬
rint hͦ ita ẽẽ ut quidã credũt. nichilo¬
so credunt. Quia nõ sic dictũ ẽ ut fas
sit eum dentib uorari. Nñ facmꝰ
ẽẽ sic credat. quis sicut illi tũc cre¬
didem̃t quib dicebat. Nisi mandu¬
cau̾itis carnẽ filii homũs ⁊ ñ potue¬
rũt feire qͥa male sapuerũt. Et ĩo
siquis dicit hauc carnẽ et hũc sã¬
guiuẽ sic ip̃am ẽẽ absq mist̾ia ⁊ sa¬
se diceret ut recolo insermoĩb adueo¬
phitos. Hͦ accipite ĩquit ĩ pane qd pe¬
pendit in ligno. Et de calice. Hͦ acapi¬
te ait incalice quod mauauit ex la
tere. Nõ credo qd̃ aliud pependent
ĩ cruce qrͣa caro. Neq aliud ꝓfluxe
caruẽ ⁊ sangͥuẽ cui amiscetur a qua
ĩ qͥb reuati sũt sacramentis ⁊ iõ h̃
duo miscentur ĩ calite. alqua ĩ qua
reuati sũt ⁊ sangͥs in quo redẽpti sũt
fideles. Et sicut sc̃s testat᷑ aprianus
pulus ablutus unda baptismi signi

Expanded text:
Et si crediderint hoc ita esse ut quidam credunt, nihiloso credunt, quia sic dictum est ut fas sit eum dentibus vorari. Unde facinus esse si credat quis, sicut illi tunc crediderunt quibus dicebat: Nisi manducaveritis carnem filii hominis; et non potuerunt ferre, quia male sapuerunt. Et ideo si quis dicit hanc carnem et hunc sanguinem sic ipsa esse absque mysterio et sase diceret, ut recolo, in sermonibus ad Neophytos. Hoc accipite, inquit, in pane, quod pependit in ligno; et de calice: Hoc accipite, ait in calice, quod manavit ex Christi latere. Non credo quod aliud pependerit in cruce, quam caro; neque aliud profluxercarnem et sanguinem cui admiscetur aqua, in quibus renati sunt sacramentis, et ideo haec duo miscentur in calice. Aqua, in qua renati; sanguis quoque, in quo redempti sunt fideles. Et sicut sanctus testatur Cyprianus, pulus ablutus unda baptismatis sig
Abbreviated transcription (Latin):
am patris fide plenissima ⁊ spe serta.
nec non caritate non ficta festinus
transeat. de agni carnib iure nõ con¬
medit. quia legem in hoc iulentis
uiolat. ꝓpt̾ea quociens ea percipimꝰ¬
dignũ est ut tollamus mentes de si¬
derunui. et perariorem fidei festinemꝰ
ad tantam sacietatem uisionis. nͥa
minirum hic gustus est illic sacie¬
tas. Saciabor in quit ꝓphetã. dumi
manifestabitur glia tua. Transit
ergo xp̃c in nobis de hoc seculo ad
patrem. transeannus et nos in illo.
quia curu illo simul ommnes si eiꝰ
membra coniumeramn᷑. uia perso¬
na et unũ corpus sumus. Qui a
ad huc resudut per desideam superol¬
las carmum et negligenciam: nõ
mum illo hinc transaunt. neq festi¬
uant ad patriam. Icarto pascha nũ¬
qmͣ rite celebrant quia pascha a trã¬
situ celebratur. ⁊ inde uotoꝵ fili trã¬
seamus hinic festinantes succinctis menti¬
bus et calciatis in p̾paracõne eunͣgelii pacis

Expanded text:
in dexteram Patris, fide plenissima et spe certa, in dexteram Patris, fide plenissima et spe certa, necnon charitate non ficta, festinus transeat, de Agni carnibus jure non comedit, quia legem in hoc jubentis violat. Propterea quoties ea percipimus, attollamus mentes in desiderium, et per ardorem fidei festinemus ad tantam satietatem visionis, quia nimirum hic gustus est, illic autem satietas. Satiabimur, inquit Propheta, dum manifestabitur gloria tua . Transit ergo Christus in nobis de hoc saeculo ad Patrem, transeamus et nos in illo, quia cum illo simul omnes, si ejus membra connumeramur, una persona et unum corpus sumus. Qui autem adhuc resident per desidiam super ollas carnium et negligentiam, non cum illo hinc transeunt neque festinant ad patriam. Idcirco Pascha nunquam rite celebrant, quia Pascha a transitu nominatur. Unde, votorum fili, transeamus hinc festinantes succinctis mentibus et calceatis in praeparatione Evangelii pacis
Abbreviated transcription (Latin):
morteamini. Et haculum iumanibꝰ.
Dequo legitur inspalmo. ⁊ iuga
tua ⁊ baculus tuus ip̃a mecõsolata
sunt. O uib ita premissi s : sic ait a
Qomecẽtis illũ festmantes. est emim
phaseid ẽ transinis comim. Pio qui
tesidia torpentes ⁊ hic in seaili acib
remorantes: non digne comedũt pas¬
tha. indelicetꝰ agͦni. Et ideo satis tim¬
dum talib. necum egipciis nocte
perimantur. duni sopore pettati pͥ¬
muntur. Mastantur ab angelo¬
enni. quoꝵ mentes agni sangui¬
ne non sunt resperse tam ext̾nis
in carne. quam intus inconsciẽ¬
cia. Saluantur nero lumbis sui¬
cincti ⁊ calciati pedib. baculo xp̃i sustẽ¬
tati. ad patriam hunc quantocius sũ¬
mo mentis ariore uel desuerio festinã¬
tes est pliase id est transitus domini
Putas ergo kĩne quod lateat dm̃ ulliꝰ
consciencia. non dico si criminib est
obuoluta. uerum ignania si torpeat.
Patet igitur quod nisi desiderio celes¬

Expanded text:
mordeamur; et baculum in manibus; mordeamur; et baculum in manibus; de quo legitur in Psalmo: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Quibus ita praemissis, sic ait: Comedetis illum estinanter. Est enim phase, id est transitus Domini. Alioquin desidia torpentes, et hic in saeculi actibus remorantes non digne comedunt Pascha, videlicet carnes Agni; et ideo satis timendum talibus, ne cum Aegyptiis nocte perimuntur, sopore peccati premantur. Vastantur enim ab angelo, quorum mentes Agni sanguine non sunt respersae tam exterius in carne, quam intus in conscientia. Salvantur vero lumbis succincti, et calceati pedibus, baculo Christi sustentati, ad patriam hinc quantocius summo mentis ardore vel desiderio festinantes. Est enim phase, id est transitus Domini. 4. Putas ergo, charissime, quod lateat Deum ullius conscientia, non dico si criminibus est obvoluta, verum ignavia si torpeat. Patet igitur, quod nisi desiderio coeles
Abbreviated transcription (Latin):
tib absque fermento. id est mazimis
scinceritatis et ueritatis eas comedamꝰ
absque fermento corrupcõnis. Deinde
prolet se unusquisq et ut pꝰcipitur sic
se agat. Eenes nros in quid acingens.
quia hec sunt in te semina. quib uir¬
gines generantur. ⁊ Inde constat. qd
milli periculosius ea contingunt: qiͣ
luxuriosi et incesti. ꝓpt̾ea pͥmũ hoc
loco et lex castitatis inreuib quoꝵ scru¬
tator est deus. per se ip̃m asfligitur.
Nam si qui uxorib debitũ reddunt
in lege. non possunt ad deu neꝙ ad pa¬
nes ꝓpositõnonn nez ad ulla legis cou¬
secrata. nisi pͥus saltem triduo ueleo
amplius sanctificentim accedere. quã¬
to magis si uolunꝰ panem illu qui de
celo descendit. et agui dei carues dig¬
ne comedero: necesse est ab oumibus
peccati opeubus nacare. purificacõ¬
q mentis ad deũ dirigere. Et calcia¬
menta in quid hẽbitis inpedib. nedũ
simiꝰ n uia isius seculi. aserpente

Expanded text:
tibus absque fermento, id est, ut in azymis tibus absque fermento, id est, ut in azymis sinceritatis et veritatis eas comedamus absque fermento corruptionis. Deinde probet se unusquisque, et ut praecipitur, sic se agat. Renes vestros, inquit, accingetis , quia haec sunt vitae semina quibus virgines generantur. Unde constat quod nulli periculosius ea contingunt quam luxuriosi et incesti. Propterea primum hoc loco et lex castitatis in renibus, quorum scrutator est Deus, per seipsum affigitur. Nam si qui uxoribus debitum reddunt in lege, non possunt ad Deum, neque ad panes propositionum, neque ad ulla legis consecrata, nisi prius saltem triduo vel eo amplius sanctificentur, accedere; quanto magis si volumus panem illum, qui de coelo descendit, et Agni Dei carnes digne comedere, necesse est ab omnibus peccati operibus vacare, purificationemque mentis ad Deum dirigere. Et calceamenta, inquit, habebitis in pedibus; ne dum sumus in via istius saeculi, a serpente
Abbreviated transcription (Latin):
mis qui exlege multociens p̾figura la¬
tur. et ueramentis innocencia pereũ
cunctis patesteret. Qeterini quam ins
hedus dicatur michi pro qualitate mͦiti
⁊ obfuscatione delicti. tanti est ommino
pͥci pro mundi uita. quauti est ⁊ caro
xp̃i. Nimirum:: qua nchil aliud ẽ
michi. quam raro xp̃i. Sedideo rur¬
sus hedus fit penitenti ꝓmisterio: ut
maledicta faciuorũ ⁊ peccata expiet.
sicuti ⁊ aguus leuiora queꝙ. Hinc
⁊ pͥus cauitur aginis dei quam cõme¬
catirq̃: quatius per hoc fides ĩ cales¬
cat. quia ip̃nis est caro inmolata pronobꝰ
nt tolłat rursus pecrata mũdi. Implet
autem hõc sacramentum ad expiacionẽ
propecͣtis nr̃is ea que demũ contraximus
si nos cessenus ab hiis et ita comedimꝰ
ut młemun in una salicet domo que sc̃a¬
est dei iiui eccĩa. ex tra quam nulli fas
estͤ dere agni carnes. Neq crudũ quid ex
his aut coctum aqua. set assum tĩn
igni passionis xp̃i cum lactucis agres¬

Expanded text:
nus, qui ex lege multoties praefigurabanus, qui ex lege multoties praefigurabatur, et vera mentis innocentia per eum cunctis patesceret. Caeterum quamvis haedus dicatur mihi pro qualitate meriti et obfuscatione delicti, tanti est omnino pretii pro mundi vita, quanti est et caro Christi; nimirum quia nihil aliud est mihi quam caro Christi. Sed ideo rursus haedus fit poenitenti pro mysterio, ut maledicta facinorum et peccata expiet, sicut et agnus leviora quaeque. Hinc et prius canitur Agnus Dei quam comedatur, quatenus per hoc fides incalescat, quia ipsius est caro immolata pro nobis, ut tollat rursus peccata mundi. Implet autem hoc sacramentum ad expiationem pro peccatis nostris, quae demum contraximus, si nos cessemus ab his, et ita comedimus ut jubemur, in una scilicet domo, quae est sancta Dei vivi Ecclesia, extra quam nulli fas est edere agni carnes; neque crudum quid ex his aut coctum aqua, sed assas tantum igni passionis Christi cum lactucis agres
Abbreviated transcription (Latin):
torib hedus: quatinus per hoc et ip̃i
iusti constituantur. ut nemo a carne
xͥ et sanguie extraireus deputetur.
Nisi qui se ip̃m culpis exigentib ab¬
scident. Ecre qualis ẽ ordo. Nam qui
non manducat carnem xp̃i. neq bibit
eius sanguinem protuldubio nec initã
het inse manentem. Et quicũq ĩ dig¬
ne cõmederit: nou iuurtritem cars. ẜ
pectare de siit: licet hedus ei. tamen ca
ro xͥ sacramentũ effict᷑. ut per hoc et
ip̃e ad ueram ĩnocenciam redeat. et ĩt
agnos adextus cõmuneret᷑. Illi uero
qui sempen deiceps post lauacrũ pro¬
tegente deo incorrupti manserunt: uul¬
lis obuoluti ciminib digne acapiũt
agni carnes et potantur sanguine. N e¬
rũptamen et si ita loquiuͤͤ nõ estim¬
andũ ẽ quod his aut ille aliud acupi
at qmͣ xͥ camem ⁊ sanguinẽ: q sicut
nͨ hedus dr̃ nͥ dispensamie ob imistica
significacõnem: ita nec agnus insi
nt ille intelligatu uerus ad uenisse ag¬

Expanded text:
toribus haedus, quatenus per hoc et ipsi toribus haedus, quatenus per hoc et ipsi justi constituantur, ut nemo a carne Christi et sanguine extraneus deputetur, nisi qui seipsum culpis exigentibus absciderit. 3. Ecce qualis est ordo: nam qui non manducat carnem Christi, neque bibit ejus sanguinem, procul dubio nec vitam habet in se manentem; et quicunque indigne comederit, non virtutem carnis, sed  et jam peccare desiit, licet haedus, ei tamen caro Christi sacramentum efficitur, ut per hoc et ipse ad veram innocentiam redeat, et inter agnos a dextris connumeretur. Illi vero qui semper deinceps post lavacrum, protegente Deo, in corpore manserunt, nullis obvoluti criminibus, digne accipiunt agni carnes et potantur sanguine. Verumtamen si ita loquimur, non aestimandum quod hic aut ille aliud accisti carnem et sanguinem; quia sicut nec haedus dicitur nisi dispensative, ob mysticam significationem, ita nec agnus nisi ut ille intelligatur verus advenisse ag
Abbreviated transcription (Latin):
interagnos quos a dextris locabit peccator
nema recepta oms centesima restituetun
insi gracia unitus xp̃i iam meo unũ cor¬
pus inuematun: ⁊ ierumptamen nec
sepe sub figura hirtus imolatur. Dinde
uens acapitur quem emissarm̃ lex nocat.
⁊ super enis capudoumes iniqui taces
filioꝵ israel confitebantun et unuersa de¬
licta atq pectata eoꝵ in p̾cabantin: ⁊ sic
ad heremũ mittebatur. portans omnia
pecrata filioꝵ israel interram solitudi¬
nis. Ex quo profecto liquet. quod xͦ in
similitudine carnis pectati octubuit ꝓ
nobis̾: ⁊ omina maleduta legis ⁊ pecra¬
ta nr̃a super se tulit. et adherennũ ubi
nonagnnta et nouem o ues in deserto
reliquerat festinꝰ reuolauit. Non qdꝰ
illic hircus aut hic hedus iure credat
set quia pro nobis figuram carins pec¬
rati assũpsit. et depectato campnaint ĩ
carne peccatum. ut qui erant hedi a¬
simstus nire locandi. sint oues in dey
idem qui agnus est iustis fit et pecca¬

Expanded text:
inter agnos, quos a dextris locabit, peccator, inter agnos, quos a dextris locabit, peccator, venia recepta, ovis centesima restituetur, nisi gratia unitus Christi jam in eo unum corpus inveniatur? Verumtamen nec saepe sub figura hircus immolatur; unde,vens assumitur, quem emissarium lex vocat, et super ejus caput omnes iniquitates filiorum Israel coufitendo universa delicta atque peccata eorum imprecabantur, et sic ad eremum mittebatur, portans omnia peccata filiorum Israel in terram solitudinis. Ex quo profecto liquet quod Christus in similitudine carnis peccati occubuit pro nobis, et omnia maledicta legis et peccata nostra super se tulit, et ad eremum ubi nonaginta et novem oves in deserto reliquerat, festinus revolavit. Non quod illinc hircus aut hic haedus jure credatur, sed quia pro nobis figuram carnis peccati assumpsit, et de peccato damnavit in carne peccatum, ut qui erant haedi aris jure locandi, sint oves in dextt lavacrum idem qui agnus est justis, fit et pecca
Abbreviated transcription (Latin):
re intus. nec corde repenitere. iccirco
prorsus ex omnib boms patͥins. uͨ
hedũ indulgaciaꝵ meruit ad qͥrere.
dum nitulus repenitenti filio nni¬
ori tenernꝰ imniolatur.E quod
grauius ẽ contumaci animo in pa¬
trem refert. iniurias quas ille ex
subtraxerat. Quii ꝓp̃ post naufra¬
gnim quia secunda tabula est. fer¬
uenti fiuimo penitenciam aganius
Nimirum quia melius est sal¬
tem hedum mifaice infra cõnui.¬
um xp̃i ubi agnus ĩmolatur xp̃c cum
fratrib epulari dun taxat: quia sumꝰ
rei et noxii. quam cum irgͥo contrapiũ
patrem insolescere et ob muidiam de dig¬
nari. ne adineffabile patris gaudium
saltem rogati ueniamus. Rec dubĩ
quin diuinitus reconciliati quantocius
per hanc humilitatis inam. nsq ad pios
paternos amplexus reascendentes in hoc
celesti connimo pro nobis non solum he
diuinitate saginatus. pro gaudio ñre sa¬
lutis mistice mactabitur. Nioquin. qͦmiͦ

Expanded text:
re intus, nec corde repoenitere. Ideo re intus, nec corde repoenitere. Ideo prorsus ex omnibus bonis paternis, nec haedum indulgentiarum meruit acquirere, dum vitulis repoenitenti filio juniori tenerrimus immolatur; et, quod gravius est, contumaci animo in patrem refert injurias, quas ille ex contraxerat. 2. Quapropter post naufragium, quia secunda tabula est, ferventi animo poenitentiam agamus, nimirum quia melius est, saltem haedum mystice infra convivium Christi, ubi agnus immolatur Christus, cum fratribus epulari duntaxat; quia sumus rei et noxii, quam cum jurgio contra pium Patrem insolescere, et ob invidiam dedignari, ne ad ineffabile Patris gaudium saltem rogati veniamus. Nec dubium quin divinitus reconciliati quantocius per hanc humilitatis viam usque ad pios paternos amplexus reascendentes, in hoc coelesti convivio, pro nobis non solum haes, Verbi divinitate saginatus, pro gaudio nostrae salutis mystice mactabitur; alioquin quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
qui fuent inmũ dus super mani¬
ma siue mina proail ingente nuiali¬
faciat phase domino meule setũdo.
AAliter autem. Si autem iniũdꝰ
in amina non fuerit. aut procul ꝓ¬
torpore ignanie a templo sp̃c saucti
non recesserit. et phase domino nõ
fecerit. exterminabitur amma il¬
la de pplis sinis quia omniio nisi
manducauerit carnem filii homi¬
is: nitam nequibit eternam hẽre
quoniam sacificium domino non
optulit tempore suo. Et ne puta¬
res. quod de his forte diceret qui sũt
cõne reputantur. Numilius est
sane cum penitenti hedun: qmͣ
cum perfectõrib ⁊ sanctis xp̃m ag¬
uũ cõmedere. Quod beue intelligẽs
semor ille filius de a gro reuersus. s
male contra dulcissimũ patrem in¬
india permotus obiurgat dicens.
Tot anuis seruio tibi numqm mã¬
datum tuũ p̾teriens. et non dedifti
michi saltem hedum. ut cum ami¬
tis meis epularer. Et quã iuste. Qͥa
profecto ceratus mente. noliit intͥ¬

Expanded text:
qui fuerit immundus super aniqui fuerit immundus super animam sive in via procul in gente vestrafaciat phase Domino mense secundo . Aliter autem si aut immundus in anima non fuerit, aut procul torpore ignaviae a templo sancti Spiritus non recesserit, et phase Domino non fecerit, exterminabitur anima illa de populis suis omnino ; quia nisi manducaverit carnem filii hominis, vitam nequibit aeternam habere, quoniam sacrificium Domino non obtulit tempore suo. Et ne putares quod de his forte diceret qui sunt tione reputantur. Humilius est sane cum poenitentibus haedum, quam cum perfectioribus et sanctis Christum agnum comedere. Quod bene intelligens senior ille filius, de agro reversus, sed male contra dulcissimum patrem invidia permotus, objurgat dicens: Tot annis servio tibi, nunquam mandatum tuum praeteriens, et non dedisti mihi haedum saltem, ut cum amicis meis epularer . Et quam juste! quia pro peccato caecatus, mente noluit intra