comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ulras uariasqi res in molis hiac uita nobis
eustadyi sili natura cõtiliauit. sed nulla not̃
magis quã eore qui ⁊ nobis essẽĩ ꝓcdati
caritato deriuxit. eãqi nrꝙ̃ in l̃s edu¬
tazdis atqr crudiendis curã esse uoluit. ut parẽ¬
tes neq i si io qd̾ operẽt ex sentẽtia caderet bñ
ulla alia ex re uoluptatis . neq / si ꝯtra euemez
tantũ meroris capera possint. hiie ẽ qd mibri
ꝙͣ institucõe ma nichil antiquiꝰ estimat᷑. Ad auꝰ
pfritionẽ compendia longis quifractibꝰ añponenda

Expanded text:
ultas variasque res in hac vita nobis, Eustachi fili, natura conciliavit: sed nulla nos magis quam eorum qui e nobis essent procreati caritate devinxit, eamque nostram in his educandis atque erudiendis curam esse voluit, ut parentes neque, si id quod cuperent ex sententia cederet, tantum ulla alia ex re voluptatis, neque, si contra eveniret, tantum maeroris capere possent. Hinc est quod mihi quoque institutione tua nihil antiquius aestimatur, ad cuius perfectionem compendia
Abbreviated transcription (Latin):
uagant᷑ et flores capiue deide quicy actulere
disponuẽ ac ꝑ fanos deuidũt et sucũ uatũd ĩ unũ
saporẽ mixtura quadã et ꝓpriatata spus sui muitũe.
ordinẽ cadẽ digerẽte coalestat. Nã etĩ aiõ meli
discincta ẜ̾uãt᷑ et ipã distuctio nõ sine quodam
formẽto quo condit᷑ uniusitas in unꝰ saporl usũ
uaria libamẽta ꝯfuedit et el si quid asparuit unde
sup̃tũ sit aliũ tñ esse quã unde sup̃tũ nostetue
aspareat/ cid ni corꝑe nrõ uideꝯ̃ siue ulla opa
nra faco naturã. Aliuẽta q̃ acapiq̃ quãdiũ in
sua q̃litate ꝑseuerat̃ et solida ĩnatae male stõchi
oneri sũt. At cũ ex eo qd̾ crai̾ imutata sũt iñ de¬
mũ in uires et sanguinẽ tñsent̃ idẽ in his quobꝰ
alũt᷑ ingemia postrenꝰ ut q̃cũq hansimꝰ nõ patiane᷑
mergra esse ne aliena suit sed in quãdã digeriẽ

Expanded text:
vagantur et flores carpunt, deinde quicquid attulere vagantur et flores carpunt, deinde quicquid attulere disponunt ac per favos dividunt et sucum varium in unum saporem mixtura quadam et proprietate spiritus sui mutant. judicio digerente, coalescant. Nam et in animo melius distincta servantur, et ipsa distinctio, non sine quodam fermento, quo conditur universitas, in unius saporis usum varia libamenta confundit, ut etiamsi apparuerit unde sumptum sit, aliud tamen esse, quam unde sumptum noscetur, apparnostra facere naturam. Alimenta quae accipimus, quamdiu in sua qualitate perseverant et solida innatant, male stomacho oneri sunt: at cum ex eo quod erant mutata sunt, tum demum in vires et sanguinem transeunt. Idem in his quibus aluntur ingenia praestemus, ut quaecumque hausimus non patiamur integra ess
Abbreviated transcription (Latin):
et quasi de laterars promo si qũ usus coanerit.
ant hystorie que in librorl steue larens clam uulgo
Et aut dicti facti ue memorabilis rem̃stendi faci¬
lo io tibi muẽtie atq in ꝓuitu sit: Nec indigeste
tamꝙpͣ in aceruũ ꝯgossimꝰ digna monoratu. s ua¬
riaꝵ rore disparitas autoribꝰ diu̾sa ꝯsusa tõpo¬
cibꝰ/ ca in qddã digesta corpa ẽ: ut q̃ indistig̃e
atq ꝓuistue ad subsidi memeris annotanamꝰ
ñ oidinẽ iustar mẽbrorĩ colerãtia quenirẽe ¶nec
mihi uicio uertas si res quas exlcõo uaria mu¬
tuabor. ipis sepe uerbis quibꝰ abipis autabus
enarrate sue̾ explicabo. quia pñs̃ opus nõ cloꝙ̃¬
cie ostẽtaco/ sed nostendoro ꝯgeriẽ pollicet᷑. et bod
ꝯsulas oporter. bi notitiã uetustuil mõ nostris
nõ obsture / mõ ipis antiquoꝵ fidelũ uerbis eecogui¬
stas ꝓut queq se uł enarranda uł toĩfferẽda sug¬
gesseemt. Apes end quodãimõ debeꝯ̃ iutat̾ que

Expanded text:
quodam litterarum peno, si quando usus venerit aut historiae quae in librorum strue latens clam vulgo est aut dicti factive memorabilis reminiscendi, facile id tibi inventu atque depromptu sit. Nec indigeste tamquam in acervum congessimus digna memoratu: sed variarum rerum disparilitas, auctoribus diversa confusa temporibus, ita in quoddam digesta corpus est, ut quae indistincte atque promiscue ad subsidium memoriae annotaveramus in ordinem instar membrorum cohaerentia convenirent. Nec mihi vitio vertas, si res quas ex lectione varia mutuabor ipsis saepe verbis quibus ab ipsis auctoribus enarratae sunt explicabo, quia praesens opus non eloquentiae ostentationem sed noscendorum congeriem pollicetur: et boni consulas oportet, si notitiam vetustatis modo nostris non obscure modo ipsis antiquorum fideliter verbis recognoscas, prout quaeque se vel enarranda vel transferenda suggesserint. Apes enim quodammodo debemus imitari, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Compitalia eñd et baclimalia et agonalia ui¬
ualiaq et reliqua lus siliã festore diers noiã
suã nec singula̾i̾t noĩant᷑ Aut si singulai mio
dixeris nõ idẽ significabis. insi adieceeis festũ
ue bachanale fest agouale fest̃ et reliqua
ut iã nõ positm᷑ sit sed adiectiõ qd̾ greri

Expanded text:
Compitalia enim et Bacchanalia et Agonalia Vinaliaque et reliqua his similia festorum dierum nomina sunt, nec singulariter nominantur, aut, si singulari numero dixeris, non idem significabis, nisi adieceris festum, ut Bacchanale festum, Agonale festum et reliqua, ut iam non positivum sit, sed adiectivum, quod Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ sacu̾alioꝵ inquit dies apud grecos q̃q sesti
hĩdare et in eodẽ libro diluade me inquie do con¬
sutucõa sacnalioꝵ steipsisse arbitror i¬
Tem uluis modestꝰ de seriis sot̾naliore
inquit ferie Et ĩ codẽ libro addas ma̾t
agonaliorĩ reꝑtorẽ numã pompiliũ ee¬
fart hec tũd inquies autoritas q̃ro an possie
aliqͣ racõẽ dofendi plane q̃tinꝰ alienũ nõ est
cõmitti grãmanioĩ cũ sua aualogia temptabo
suspicõiba eruere. quid sit qd̾ eos a solita enũttia¬
coẽ detorserit ue mallẽt sac̾naliore ꝙͣ satnaliũ

Expanded text:
Graecos quoque festi habentur, et in eodem libro: Dilucide me, inquit, de constitutione Saturnaliorum scripsisse arbitror. Item Iulius Modestus de feriis: Saturnaliorum, inquit, feriae, et in eodem libro: Antias, inquit, Agonaliorum repertorem Numam Pompilium refert. Haec tamen, inquies, auctoritas quaero an possit aliqua ratione defendi. Plane, quatenus alienum non est committi grammaticum cum sua analogia, temptabo suspicionibus eruere, quid sit quod eos a solita enuntiatione detorserit, ut mallent Saturnaliorum quam Saturnalium
Abbreviated transcription (Latin):
afferre nrobilitate u̾tu ᷤ cũ diuicis ꝯiuĩctas Ergo
u̾tꝰ absq bodnorũ fortiutoꝵ copia nobilitate
tarebit ꝙ nulliꝯ me diotest doctus concedet
aĩsiotiles nom̃e et auttoritate rem̃o Waleti
publiale sabricii corũcam nasice et asiatice
stipienum extali familia ex cã tlaĩs ꝓntibꝯ
quotũ alter ꝑp pauꝑtatẽ publica fimẽ elatis
est altiꝯ filie ex erai̾e impserũt. multorũ¬
ꝙ p̃terea excellenciũ uiõꝵ qui cũ sumis ⁊
Stẽtatũ qͣ orbẽ ⁊ebus abse gestie illustra ent̃
silii nepotesq pr̃ nã u̾tutẽ et pauꝑten imita
plicipes athemenses equalẽ themisodi qui

Expanded text:
afferre nobilitatem virtutes cum divitiis coniunctas. Ergo virtus absque bonorum fortuitorum copia nobilitate carebit, quod nullus vel mediocriter doctus concedat, Aristotelis nomine et auctoritate remota. Valerii Publicole, Fabritii Coruncani, Nasice et Asiatici Scipionum, ex tali familia, ex tam claris parentibus, quorum alter propter paupertatem publico funere elatus est, alterius filie ex erario nupserunt, multorumque preterea excellentium virorum, qui cum summis in terrarum quoque orbem rebus ab se gestis illustrarunt, filii nepotesque paternam virtutem et paupertatem imitatprincipes Athenienses equalem Themistocli, qui
Abbreviated transcription (Latin):
gła acqui sceniꝰ S ip̃i eĩgem᷑ ad nobiliͭͤ
insignia ꝑuestiganda. Licet uide̾ illos q̃ba
diuiciẽ absq laboe̾ suo obtigerũt mertioes at
negligentiões mearũ custodia ꝙ̃ in suo sudoe̾
acq̾site ꝓuenissent. Eod̾ pacto q̃ si hẽditaio
ueꝰ nobilitatẽ elict̃o arbitũ tardioes ad
q̃ rendã laudẽ lentescũt qͦdã mõ at totpe¬

Expanded text:
sed ipsi erigemur ad nobilitatis insignia pervestiganda. 86 Licet videre illos quibus divitie absque labore suo obtigerunt inertiores ac negligentiores in earum custodia quam si suo sudore acquisite pervenissent. Eodem pacto qui sibi hereditario nomine nobilitatem relictam arbitrantur, tardiores ad querendam laudem lentescunt q
Abbreviated transcription (Latin):
oĩba eque iucet. Illi aut exceletissi uĩ nõ
mage fi ͥ ͥ ᷤᷤ ꝙ̃ cetiẽ sui mutãdi cestigia r̾li¬
quẽ. Lumẽ quilẽ qd̾ ẽ in publico licet pa
cror/. Ita qui illoꝵ laudi magre hẽbit no.¬
bilior euadet ꝙ̃ qui alonge r̾spiciet/. Etem̃
sicat płoie et aĩstotel non filus magie ꝙͣ a ͥ ͥ ᷤᷤ
plus filios ꝙͣ me nobilitabͭ si illiꝰ sucn̾m mur¬
tator Quare plus aĩstotelice nobilitat indi¬
o participasse theophrastũ q̃ illi in scola et
doch̃ia successit qm̃ nichoniachũ filiũ qͦ lõge

Expanded text:
 excellentissimi viri non magis filiis quam ceteris sui imitandi vestigia reliquere. Lumen quidem quod est in publico, licet pat quam qui remotior. Ita qui illorum laudi magis herebit nobilior evadet quam qui a longe respiciet. Et enim sicut Platonis et Aristotelis non filiis magis quam aliis plus filios quam me nobilitabit, si illius fuerim imitator. Quare plus aristotelice nobilitatis iudico participasse Theophrastum, qui illi in scola et doctrina successit, quam Nichomacum filium, qui longe
Abbreviated transcription (Latin):
q cetis p̃stant ꝯtẽta est neq aliquo indiget
opitula ͭ ͦ qd̾ exͣ cã poĩtũ existat egeꝰ em̃
defectus eẽ uide̾ Aut ̾tus cũ mea sit satis
p̃sidii ad bñ btẽq uiuẽdũ noq aquo egrat
stoia q̃ u̾tuti nulla re epͣ se poĩtã opꝰ eẽ in¬
dicauerũt exq ea sola uoluetũt ꝓcreaiꝰ no¬
bilicatẽ et q̃ secus tenet᷑ nõ tã uei̾tatẽ q̃¬

Expanded text:
ceteris prestant, contenta est, neque aliquo indiget opitulamento quod extra eam positum existat. Egere enim defectus esse videtur. At virtus, cum in ea sit satis presidii ad bene beateque vivendum neque aliquo extStoici, qui virtuti nulla re extra se posita opus esse iudicaverunt exque ei sola voluerunt prodire nobilitatem; et qui secus tene
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitatem stoicoꝵ pauti querũt pauciores
ad ipiscũ Ego aut̃ illã appeto illã ꝓbo quã
ꝯsuetudo mortaliũ iã dudũ ꝯfm̾auit eq
tũ gt̃os cũ glatinos arbitror ita iuscios e̾ꝵ
fuisse ut hͦ noͫ et tari młtis ulmparuit qͥs
ad quidem ꝙ̃ uirtutẽ sticoꝵ redde̾ nobileꝵ ce¬
diderũt UTon inficiabor incolaus inquit
ciuẽ egugiũ in sua ciuitate hõtibꝰ et digniͭ
p̃ditũ si idem fuerit seruator honste nobilẽ
else. Illũ quoq adiũgam qui ꝓcul arei
pubͨͤ negocns u̾tuti detitꝰ sibi macat et bone
menti M eq miꝰ fortẽ appellabo qui cũ uicis¬
ꝙ tũ hostibꝰ bellũ geãt neq in prudentioe
eũ qui uite lui cursuĩ adhonestatẽ dĩgĩt
quiq que appetenda que ue fugiẽda sint di/¬
diccit᷑ ꝙͣ qui rei publice cue intẽtꝰ debello ac

Expanded text:
nobilitatem Stoicorum pauci querunt, pauciores nobilitatem Stoicorum pauci querunt, pauciores adipiscuntur. Ego autem illam appeto, illam probo, quam consuetudo mortalium iamdudum confirmavit neque tum Grecos tum Latinos arbitror ita inscios rerum fuisse, ut hoc nomem in tam multis usurparint, quos aliud quiddam quam virtutem Stoicorum reddere nobiles crediderunt». 81 «Non inficiabor» Nicolaus inquit «civem egregium in sua civitate honoribus et dignitate preditum, si idem fuerit servator honesti, nobilem esse. Illum quoque adiungam, qui procul a rei publice negotiis virtuti deditus sibi vacat et bone menti; neque minus fortem appellabo eum qui cneque imprudentiorem eum qui vite sue cursum ad honestatem dirigit quique que appetenda queve fugienda sint didicerit, quam qui rei publice cure intentus de bello ac
Abbreviated transcription (Latin):
plũno hꝑe młto labore oꝑa diligenti eget ad
am plitudine et laudem exqua uenit nobili
consequendam. Isca uõ incolae tila scoitã
tutẽ nudam egentem et pene molestam q̃ nõ
ingreditur ciuitaͤ s deserta coidẽ et selitaria
licet multi laudauerũt tñ qui appetant pauti
reꝑiũtur Et ꝙͣiuis asoꝰ u̾cute duci nobilitatẽ
ueluit fateant᷑ tñ oportet insi ciuilem uitã
refugiant młtis illi opus eẽ p̃sidiis ualitudiẽ
opibus patĩa celiquisq ubus in quibus fortĩã
dña quibus si p̾uatas cĩt uita mortaliũ al¬
gebit ꝓfecto uirtus nr̃a ueluti sola atq egc̃o
ea nata uidea᷑ nobilitas qued̾ sub rustica oĩ
qui suis studiis ꝯtenitꝰ latebit ĩ biblio thetula
sibnsĩ pene ignotus uel ei qͦ sobtie pieca¬
ste sapiẽter uiuens abditus degit mĩ uillula
nullis hot̃ hmõdbꝰ celebris nullo noĩe illisti
Huic u̾tutẽ ꝯcellerim hiullã adẽe noblitat
Scudiosum Mirtute nõ nobilem appellebo. Istã

Expanded text:
pore, multo labore, opera diligenti eget ad amplitudinem et laudem, ex qua venit nobilitas, consequendam. 79 Istam vero, Nicolae, tuam Stoicam virtutem nudam, egentem et pene molestam, que non ingreditur civitates, sed deserta videtur et solitaria, licet multi laudaverint, tamen qui appetant pauci reperiuntur et, quamvis a sola virtute duci nobilitatem velint, fateantur tamen oportet, nisi civilem vitam refugiant, multis illi opus esse presidiis, valitudine, opibus, patria reliquisque rebus, in quibus fortuna dominatur, quibus si privata erit vita mortalium, algebit profecto virtus vestra veluti sola atque egensea nata videatur nobilitas quedam subrustica omni qui suis studiis contentus latebit in biblioteca sibi ipsi pene ignotus, vel ei qui sobrie, pie, caste, sapienter vivens abditus degit in villula, nullis hominum sermonibus celebris, nullo nomine illustris? Huic virtutem concesserim, sed nullam adesse nobilitatem: studiosum virtutis, non nobilem appellabo. Istam
Abbreviated transcription (Latin):
ornatꝰ ꝙͣ qͦ obsciũs maiolbus extiteit om̃i u̾tutũ
gñe excelles Pori pateftũs ost aditꝰ ad lucẽ
ꝯm̃daciõo maiorũ q̃ illos notissimõs in uulgꝰ
fecit ut ꝑuula q̃dã ututis luxmeo płiniũ
refulgeat ꝑꝑ suꝑiorũ splendorem. Huit aũt
cui nullꝰ p̃cessit aditꝰ ad hom̃ famã magno
luic̃ opus cit ad illustñdũ in qua natus ẽ ob¬
sciu̾tatẽ maioĩ em̃ quadã difficultate ꝑ ignosũ
iter cogrtur ꝓficisci Alter ꝑ tani głam ꝑuo

Expanded text:
aioribus extiterit omni virtutum genere excellens. Priori patefactus est aditus ad lucem commendatione maiorum, que illos notissimos in vulgus fecit, ut parvula quedam virtutis lux in eo plurimum refulgeat propter superiorum splendorem; huic autem, cui nullus precessit aditus ad hominum famam, magno lumine opus erit ad illustrandam, in qua natus est, obscuritatem. Maiori enim quadam difficultate per ignotum iter cogimur proficisci
Abbreviated transcription (Latin):
cbantem cũ uidet nõ p̃ceptorẽ sed testẽ
u̾tutis ac ueitatis dicit ⁊ lobiliores qeride
et thenustocle ardiderim quoq magis prĩe
decꝰ et imꝑiũ ꝙͣ sua uirtus nobilitauit nã
rerũ gestarũ głi̾e młti epistũt ꝑticipes so¬
mĩ milites fortuã siue quibꝰ nꝰ claret corũ
prudenit᷑ sapient̃q uiuẽs̃ nõ aliũde sed ascipo
bona uict refert accepta eius sunt ꝓpd laudes
nõ abaliͦ unituati qͦ u̾tutũ ex̾citio functas est
is solus nullo externo adiumẽto sibi głar̃ prrit
exqua p̃clã elicit nobilitatẽ
Tũ laurenciꝯ Et si adcã inq̃t arbitrer spectaẽ
uietutẽ magnũq hr̃e pondus tñ nõ i ipã

Expanded text:
cum videt non preceptorem, sed testem virtutis ac veritatis dicit, nobiliores Pericle et Themistocle crediderim, quos magis patrie decus et imperium quam sua virtus nobilitavit. Nam rerum gestarum glorie multi existunt participes: sotii, milites, fortuna, sine quibus nulla clareret eorum prudenter sapienterque vivens non aliunde, sed a se ipso bona vite refert accepta: eius sunt proprie laudes, non ab alio mutuate. Qui virtutum exercitio functus est, is solus nullo externo adiumento sibi gloriam parit, ex qua preclaram elicit nobilitatem». 76 Tum Laurentius: «Et si ad eam» inquit «arbitrer spectare virtutem magnumque habere pondus, tamen non in i
Abbreviated transcription (Latin):
hes eñi claros et oto hoĩm̃ celebres p̃stant at
nobles efficiũt.⁊ iã sicut gła u̾tutis et rctẽ
sitõtũ C comes ita exhiis ꝓgreditur splendor
quidã hͦ est nomen et fama nõ uulgaris q̃
nobilegis appellatur Hant maiorũ quoqi

Expanded text:
Hec enim claros et in ore hominum celebres prestant ac nobiles efficiunt. Nam sicut gloria et virtutis et recte factorum est comes, ita ex his progreditur splendor quidam, hoc est nomen et fama non vulgaris, que nobilitas appellatur. 77 Hanc maiorum quoque
Abbreviated transcription (Latin):
et ptate ⁊ Iam qui maiorũ u̾tud et pat̾moniũ
huait nobilitate rñdebͭ suꝑioibus q̃ detri̾ori¬
bus scudiis deditꝰ uiciis et flagrois uitam
maculai̾t ꝓfligabit nobilitatẽ ꝑtam nou
secue ac pat̾moniũ si ꝓdigꝰ fuei̾t et sump¬
tibus ꝓfusus. Nullo aũt pacto negandũ ẽ
pẽnam nobilitateu migrare infilios et rem
maiorũ uiõrũ mutatõ excitabo uult sapiẽ¬
cissimꝰ citeo etiã illos nobiles cẽ qͦ nõ dũ ꝑ etatẽ
pr̃narũ u̾tutũ mutatoẽs ẽẽ potuerũt Atqui
loquar eĩ quod sentio Citiꝯ appellabo nobilẽ excel

Expanded text:
t patrimonium servarit, nobilitate respondebit superioribus. Qui deterioribus studiis deditus vitiis et flagitiis vitam macularit profligabit nobilitatem partam non secus ac patrimonium, si prodigus fuerit et sumptibus profusus. 78 Nullo enim pacto negandum est paternam nobilitatem migrare in filios et esse maiorum vestrorum imitationem excitabo!’. Vult sapientissimus Cicero etiam illos nobiles esse, qui nondum per etatem paternarum virtutum imitatores esse potuerunt. Atqui - loquar enim quod sentio - citius appellabo nobilem qui excel
Abbreviated transcription (Latin):
sapiẽt ᷤ nobiles ẽẽ uolunt Hoc et ciceo nr̃ e̾tet
bus patet Om̃s ad hoc sumꝰ nobiles. patriciꝰ
soc̾tes nõ fuit. Plonẽ nõ accepit phiã nõ bilẽ
tus hͦ unũ ẽ intuẽd̾ alamsi ad ueteã nos
ad p ͫ oigniẽ u̾uocentur adiis sunt. a pͥmo
mundi ortu usq ad hͦ tempus produxit nos
exsplendidis sordadisq altͬna scĩes. Plato ait
nennẽ regemi nõ exhuis oriũdum nennie
nõ huũ epr̾gibꝰ non facit nobilem at̾imii fa¬
mosis ymaginibus plenũ nemo ã ura gła
cuixit ainiꝰ facit nobilem cui ex quatũ cõ¬
nis oa̾culo nichil areĩꝯ excogitae̾ aut dice̾ po¬
tuisse ꝙͣ illã uerã nobilitatẽ ꝙͣ u̾tus p̃beat
et saprã cosq solos esse nobiles quibus u̾tutũ

Expanded text:
sapientes nobiles esse volunt. Hoc et Cicero noster refert bus patet, omnes ad hoc sumus nobiles. Patricius Socrates non fuit, Platonem non accepit philosophia nobilem, tus. Hoc unum intuendum est. Nam si ad vetera noad primam originem revocentur, a diis sunt: a primo mundi ortu usque ad hoc tempus produxit nos ex splendidis sordidisque alterna series. Plato ait neminem regem non ex servis oriundum, neminem non servum ex regibus. Non facit nobilem atrium famosis imaginibus plenum. Nemo in nostram gloriam vixit. Animus facit nobilem, cui ex quacumque connis oracolo nihil verius excogitare aut dicere potuisse quam illam veram nobilitatem, quam virtus prebet e
Abbreviated transcription (Latin):
ctutẽ sequũt᷑ ueluti c̾tiã uiuendi ducẽ ac
igrãm illã cecr̾s p̾esse r̾bꝰ ac modũ ferre¬
⁊qua reliqua ei subẽe et abea r̾gi uoluer̃t
Hy bonoꝵ suiẽ inhonesto posuerũt ciuꝰ sta¬
bilis ac manens nr̃iq uiris possessio.
Qui oͥ subicũ᷑ fortune labũtur mõe̾ fluĩs
nulla ĩ ꝑte fina om̃ĩbꝰ inf̾ida. Hii ut alia
multa ita et hͦ ueĩssime uidẽ᷑ dixisse no¬
bilitatẽ epsola nasci u̾tute.At qui huiꝰ
linẽ auctorẽ ac pͥncipẽ uidẽt᷑ habuisse/
płonẽ. ciuꝰ sapiã singulai̾s et pene dĩna oibꝰ
inrebꝰ fuisse putatur. Hic cũ q̃dritaiam ꝑ¬
ciat᷑ nobilitatẽ ut ĩ ciꝰ uita refert laertiꝰ
diogenes atq conã carũ asscat̾ quibꝰ clad
res fama et r̾bus bello gesas nł poublicis cta¬
ĩbꝰ ꝑta corona claruer̃t. Iã cãq p̃stantis¬
simã omi sc̃bit eoꝵ q̃bus nõ alienea s sed sua
uirtus maĩ ing̾tudo nobilitatẽ donatit quos

Expanded text:
tutem secuntur veluti certam recte vivendi ducem ac magistram. Illam ceteris preesse rebus ac modum ferre, reliqua ei subesse et ab ea regi voluerunt. Hi bonorum finem in honesto posuerunt, cuius stabilis ac manens nostrique est iuris possessio. Que vero subiciuntur fortune labuntur more fluminis, nulla in parte firma, omnibus infida. Hi ut alia multa ita et hoc verissime videntur dixisse, nobilitatem ex sola nasci virtute. 70 Atqui huius sententie auctorem ac principem videntur habuisse Platonem, cuius sapientia singularis et pene divina omnibus in rebus fuisse putatur. Hic cum quadrifariam partiatur nobilitatem, ut in eius vita refert Laertius Diogenes, atque unam eorum asserat quibus clari, res fama ac rebus bello gestis vel publicis certaminibus parta corona claruerunt, quartam eamque prestantissimam omnium scribit eorum quibus non aliena, sed sua virtus et animi magnitudo nobi
Abbreviated transcription (Latin):
mentes frꝯsis ymogrnibꝰ satis exagitatint ma
na reddũtur excitatis. Scomachor aut̃ per¬
sepe cũ in aliquis p̃dicatores sui nobilitatis
ĩ curro uiõs meptos tudes ocisios quos nõ plu¬
ris facio ꝙͣ quempĩa exhys cautoibꝰ qui i
t̾niis heroum gesta decantant ap̃i nulliꝯrai
usu p̃t̾ quã r̾censendis alioꝵ laudibꝰ accdmo¬
dati. Sed iam satis ꝯfabulati sumꝰ et tpõ
apes abibis aculeo r̾licto. s feres equo onño
pautulũ rõdentẽ insi uelis esse minud mo¬
iosus qd̾ idẽ huic menitueũs intuens itd¬
ligo uidel. Equidẽ nõ mitor intolae qs tuus
uis esse nobilitatem neq eãq est ni usũ
genciũ neq quã describut sapienᷤ. Nich
locutus. Tm̃ dixi adũsos opĩo uulgac̃n
et iactãã horum nobilium mentibus
infixam qui nulla preter quam maniiro¬
mpa populari leuitate suffrlti nos coti ͤ no-
aut quibus artibus paret᷑. Si inquit lau¬

Expanded text:
mientes falsis imaginibus satis exagitmientes falsis imaginibus satis exagit persepe, cum in aliquos predicatores sue nobilitatis incurro, viros ineptos, rudes, otiosos, quos nil pluris facio quam quempiam ex his cantoribus qui in triviis heroum gesta decantant, ipsi nullius rei usui preter quam recensendis aliorum laudibus accomodati. Sed iam satis confabulati sumus et tempus ius inquit «tanquam apes abibis aculeo relicto, sed feres equo animo paulo respondentern, nisi velis esse nimium morosus, quod idem huic - me intuens - intelligo videri. Equidem non miror, Nicholae, qui tuus  nullam vis esse nobilitatem neque eam que est in usu gentium neque quam describunt sapientes». locutus. Tantum dixi adversus opinionem vulgarem et iactantiam horum nobilium mentibus infixam, qui nulla preterquam inani pompa et populari levitate suffulti nos quotidie noaut quibus artibus paretur». 45 «Si» inquit Lau
Abbreviated transcription (Latin):
collocabitur inhonnẽ aut nã aut acqͥsicõe.
si naͣ om̃e similit nascentur nobiles ꝙ nlło
uł mediocter doctꝰ ꝯtedet. si acqͦritur id agẽdo
uł ꝯꝑando ꝯtingrt At ex actronibus opacioni¬
bus q boni mali prudeut docti industri et
siłia redduntur non nobiles / neq est aliquod
opus ꝓximũ ex quo coeluti exofficina aqͣ
nobilitas excedatar. In rbus coõ si esset po¬
sitam at absq studio nr̃o ĩ quẽcũq intidẽt
nobilem ueluti diuicie diuĩtẽ redderent
hiis absentibus ignobiles fre̾mꝯ. que ꝑte se¬
piꝰ cũ ipĩs rebus auobis ung̃ret nõbilis et
Ex quibꝰ appet nichil esse hat̃ p̃ter iactaniciã
qñdã q̃ nos deliros efficiat Ec̃õ absq ullo
affectione cogitane nõ uioco cui hec Tanis fa¬
bella adeo exoleuit aquid boni uel xtilitate ha¬
ad uite honestatẽ umibra nescio q̃ sub obscũa mẽ¬
tes nrãs u̾sat somprnis similuna q̃cũ dat¬

Expanded text:
collocabitur. In homine, aut natura aut acquisitione. collocabitur. In homine, aut natura aut acquisitione. Si natura, omnes similiter nascentur nobiles, quod nullus vel mediocriter doctus concedat. Si acquiritur, id agendo vel operando continget. At ex actionibus operationibusque boni, mali, prudentes, docti, industrii et similia reddimur, non nobiles. Neque est aliquod opus proprium ex quo veluti ex officina aliqua nobilitas excudatur. In rebus vero si esset posita, ee absque studio nostro in quemcumque inciderent: nobilem veluti divitie divitem redderent; his absentibus, ignobiles fieremus. Quo pacto sepius cum ipsis rebus a nobis migraret nobilitas et Ex quibus apparet nihil esse hanc preter iactantiam quandam, que nos deliros efficiat. Et enim absque ulla affectione cogitans non video cur hec inanis fabella adeo exoleverit aut quid boni vel utilitatis haad vite honestatem, umbra nescio que suboscura mentes nostras vexat, somniis simillima, que cum dor
Abbreviated transcription (Latin):
dẽtur esse. In hiis que media dicũtur cũ
si nobilitas sita eẽt/ ea et bona et mala hr̃e
Ex quo seque̾tur cot boni maliq ꝑiter nobi¬
litate potirentur/ qd cã sit ab suedislim̃ ui¬
detur ex huis nicħ nobilitatis ꝯꝑaĩ posse. hͦ
est alia rõne uideͬ esse ꝓbabile Nam si quid
ea est id aut t̃ expetendis aut fugiendre
rebꝰ ꝯsiset In huis sitã ridiculã dice sane
uidet᷑ cũ nullꝰ sane mentis appetat sugiẽda
honesta et q̃aĩq nos btõs ac felices p̃stant S no¬
bilitas nĩ neq u̾tu ͤ aquas neq bonũ quid affe¬
tat nobis quo meliores diciores aut beatiores
efficiamur cir appetenda sit nõ intelligo Ergo
malis nulla mẽst nobilitas ut młto miꝰ in
reliquis. Laudabile em̃ om̃i a u̾tute ꝓg̃ditur
Si quidẽ bñ hͦ est u̾tuose age̾ laudabile est
nobilitate laus aliquã ciuepiã honesti opie
qua est nobilitas ea aut ni hoiẽ aut ni re

Expanded text:
detur esse. In his que media dicuntur, cum detur esse. In his que media dicuntur, cum si nobilitas sita esset, ea et bona et mala haberetur. Ex quo sequeretur ut boni malique pariter nobilitate potirentur, quod cum sit absurdissimum, videtur ex his nichil nobilitatis comparari posse. 39 Hoc et alia ratione videtur esse probabile. Nam si quid ea est, id aut in expetendis aut fugiendis rebus consistit. In his sitam dicere ridiculum sane videtur, cum nullus sane mentis appetat fugienda.honesta et quecunque nos beatos et felices prestant. Sed nobilitas, cum neque virtutes aliquas neque bonum quid afferat nobis, quo meliores, doctiores aut beatiores efficiamur, cur appetenda sit non intelligo. Ergo illis nulla est nobilitas. At multo minus in reliquis: laudabile enim omne a virtute progreditur, si quidem bene - hoc est virtuose - agere laudabile est nobilitate laus aliqua cuiuspiam honesti operiqua est nobilitas, ea aut in homine aut in re
Abbreviated transcription (Latin):
Id quã obtem ii ꝑsuadeã accipe Ea q̃ sũt
greci appellant dicuntur. In mał eã nullꝰ
umꝙͣ posuit Absuedũ emi esset rẽ adeo lau¬
datã atq appeticã malã censeĩ. Sin cã bonũ
quid dixcis / P uel ĩ aĩ bonẽ uel exteriꝰ aut
corpore situm eit, infortune bonis mĩme ꝯsislit
et qui adipiscunt᷑ non nobilos h diuites appel¬
lant᷑. S ne torpoĩs quidẽ bona q̃ sunt ua litu¬
do et forma egregia illã largiũͬ sã si qua
i ullo horũ bonoꝵ uiessent deficientibꝰ opibꝰ
forma ualitudine et nobilitas queq tessaret
ita exignobili nobił ⁊ ursꝰ ernobili ignoł
reddẽtur. In bonis aĩ que u̾tu ᵈ dicũ᷑ eas aũt
intelltua libꝰ et moralibꝰ distinguit anulla
exreliquis u̾tuosũ noñ nobilem fioi c̾tuu
est suilla quippe ẽ una u̾tus que exse nobi¬
litatẽ ꝓducat neq oñs quoq illã gnãbũt
ħ felicitatẽ. Ita net uirtus ea nec aoiciũ ui¬

Expanded text:
Id quamobrem michi persuadeam accipe. Ea que sunt Id quamobrem michi persuadeam accipe. Ea que sunt Greci appellant, dicuntur. In malis eam nullus unquam posuit. Absurdum enim esset rem adeo laudatam atque appetitam malam censeri. Sin eam bonum quid dixeris, id vel in animi bonis vel externis aut corporis situm erit. In fortune bonis minime consistit, que qui adipiscuntur non nobiles, sed divites appellantur. Sed ne corporis quidem bona, que sunt valitudo et forma egregia, illam largiuntur. Nam si qua in ullo horum bonorum inesset, deficientibus opibus, forma, valitudine et nobilitas quoque cessaret; ita et ex ignobili nobilis, rursus ex nobili ignobilis redderetur. In bonis animi, que virtutes dicuntur eas autem intellectualibus et moralibus distinguunt, an ulla ex reliquis virtuosum, non nobilem fieri certum est. Nulla est quippe una virtus, que ex se nobilitatem producat, neque omnes quoque illam generabunt, sed felicitatem. Ira nec virtus ea nec vitium vi
Abbreviated transcription (Latin):
ocio ignaua uł opũ magni ͥ ͤᷤ sed uirtutis scu¬
dic ꝯꝑandã sapiẽᷤ censent quã magis ĩ urbibꝰ
et honi cetu ex̃cẽi possumus ꝙͣ inter leãs in
solitudine et agrestiũ ꝯuĩcio. Illud uẽo absur¬
dissim̃ ẽ habẽdũ. dona aut ꝯcessiones pncipũ
nobilitatẽ largie aut nobiles ẽẽ qͦ in imꝑato
dĩtes redde̾ aut ertollere aquo pͥncipatu no¬
bilẽ uo̾ nichilo mage qͣ prudentẽ houestũ
sapientem posseĩt effice. Si qd̾ nõ ext̾̃setus
nobilitas ꝓueĩt s exꝓpria dñdit u̾tute q̃ int̾
p̾ncipũ muncã nõ ad miscet᷑. Hoc igitur
tanta tamq ꝓuagata ⁊ erũ uai̾etas michi
ꝑsuadet nichil hant nr̃a nobilitateui eẽ
p̃ter pompã qnͣdã at ĩ quẽ fastũ absculticia
hom̃ et uanitate confictũ. Uñ ut inissas
paulũ faciaꝯ̃ uulgares ꝓ opiniones me qd¬
rõ ipa rctẽ ꝯsidatem Mortuĩ atq ad mouere
uide̾ nullam ẽẽ hanc decautatã nobilitatẽ

Expanded text:
io ignavo vel opum magnitudine, sed virtutis studio comparandam sapientes censent, quam magis in urbibus et hominum cetu exercere possumus quam inter feras in solitudine et agrestium commercio. Illud vero absurdissimum est habendum dona aut concessiones principum nobilitatem largiri aut nobiles esse, qui imperatodivites reddere aut extollere aliquo principatu, nobilem vero nihilomagis quam prudentem, honestum, sapientem possunt efficere, si quidem non extrinsecus nobilitprincipum munera non admiscetur. Hec igitur tanta tamque pervagata rerum varietas mihi persuadet nichil hanc vestram nobilitatem esse preter pompam quandam ac inanem fastum ab stultitia hominum et vanitate confictum. Verum, ut missas paulum faciamus vulgares opiniones, me qe videtur nullam esse hanc decantatam nobilitatem. 38
Abbreviated transcription (Latin):
tam. tanto p̃stabiliꝰ ẽ atq excellontiꝰ abse
partã nobilitatẽ posside̾ q̃ huac̾ ab aliis acce¬
ptaui cũ alter sius ui̾bꝰ et liuẽ fspoleudeat
alter pre se frat aleuam Qua̾e soli co̾tuti pal¬
ma nobilitatis t̾buenda ẽ At̾a uo̾ maiotum
ymaginibꝰ x̾farta porticꝰ signis ac tabulis
ornati magnifrce uille templa ꝯstructa uaia
doꝰ ornum̃ta plus adnuãcoĩs aspicrentibus ꝙ̃
nobilitatis secũ fuerũt. Hũc antestenes

Expanded text:
ab se partam nobilitatem possidere quam servare ab aliis acceptam, cum alter suis viribus et lumine resplendeat, alter pre se ferat alienum. 72 Quare soli virtuti palma nobilitatis tribuenda est. Atria vero maiorum imaginibus refercta, porticus signis ac tabulis ornate, magnifice ville, tempia constructa, varia domus ornamenta plus admirationis aspicientibus quam nobilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
claĩ euadet pr̃na scelcã obstitẽ/ Itaq cũ neq
in uiciorũ neq in u̾ntẽ hẽditatem filiy suc¬
cedant pentibus ne in splendorẽ quidem sub¬
eunt nobilitatꝭ S sicut uirtutis ita et
nobilitate sibi quisq exiscit auctor et opiftx
Si em̃ nobilitas successioe t̃dentur seruuꝯ
nequissimus ascitus maliquã ãplã goitẽ
hesq inscitutus bonorũ nobilis euaderet qd
turpis aut obscena fuit ut pote adultriõ in-¬
cestu scupro q̃sita nequaquã turpi meͦ nobi¬
litas descendet adfilios In eo enĩ qd̾ fit miq̃
nulla pt̃ admisceĩ u̾tꝰ neq quitꝙͣ qd̾ fit lau¬
dabili Per imiquitatẽ igitur nulla eit gngs

Expanded text:
aterna scelera obstitere. Itaque cum neque in vitiorum neque in virtutem hereditatem filii succedant parentibus, ne in splendorem quidem subeunt nobilitatis, sed sicut virtutis ita et nobilitatis sibi quisque existit auctor et opifex. Si enim nobilitas successione traderetur, servus nequissimus ascitus in aliquam amplam gentem heresque institutus bonorum nobilis evaderet, quturpis aut obscura fuerit, ut pote adulterio, incestu, stupro quesita, nequaquam turpi medio nobilitas descendet ad filios. In eo enim quod fit inique nulla potest admisceri virtus neque quicquam quod sit laudabile. Per iniquitatem igitur nul
Abbreviated transcription (Latin):
Mloms hͨ dĩsio illã am germanãq et suo ro¬
boẽ iuxã nobilitatẽ indicat quã ꝯ̾tꝯ ꝓducat.
est em̃ nobilitas qĩ splendor quidã ẽx u̾tute
ꝓgrediens q̃ suos possellores illustrat ex qͣcũ¬
głia c̾taminũ et rerũ gestarũ illorũ bona.

Expanded text:
o illam veram germanamque et suo robore nixam nobilitatem indicat, quam virtus producat. 71 Est enim nobilitas quasi splendor quidam ex virtute progrediens, qui suos possessores illustrat ex quacumgloria certaminum et gestarum rerum illorum bo
Abbreviated transcription (Latin):
meliori uocabło ut coideͬ qm greci appel¬
lauerũt ⁊ Los arebus gestis recteq et ob
gn̾e ẽẽ cuolũt Non eiñ ab alus s a nobilmet
ipĩe nobilitatem tͣhere uidemur ut ille
putetur nobilie quẽ illustre et ꝑuagatũ ã¬
quod insigne et laude dignũ facimue no¬
bilitauit. Ut libet de ui uoĩs sencias
Laurencius ait Ego aĩsto ᷝ ͥ hene ad nobilita¬
bẽ comꝑandam non solũ u̾tutemi spectat̃
arbitior sed diuicrae geꝰ priãm. et corporie
et fortune adiumenta. Nam duuens li¬
beralitas grata oĩbꝰ u̾tus in usuni deduci
Nalet bello quoq et pace in quibꝰ peciũatũ
sumptꝰ maxime sunt nãtrii gła acquitur
a qua descendit nobilitas magnificencia.
quoq exqua nomẽ uriu et fama admodũ
neq se siciphiũ nobilem euadeꝰ potuisse neq illũ
athemẽsem clarũ aut nobilem ũꝙ fiusse fu¬
nirũ. Neq em̃ ex aliquo oppidulo ꝓfectus calẽ
ierũ utiꝰ facultate ad gła ꝯseqndã qͣ florentiq̃

Expanded text:
«meliori vocabulo, ut videtur, quam Greci appellaverunt. Nos a rebus gestis recteque factis ob genere esse volunt. Non enim ab aliis, sed a nobismet ipsis nobilitatem trahere videmur, ut ille putetur nobilis quem illustre et pervagatum aliquod insigne et laude dignum facinus nobilitavit». 61 «Ut libet de vi nominis sentias,» Laurentius ait «ego Aristoteli herens ad nobilitatem comparandam non solum virtutem spectare arbitror, sed divitias, genus, patriam, corporis et fortune adiumenta. Nam divitiis liberalitas, grata omnibus virtus, in usum deduci valet. Bello quoque et pace, in quibus pecuniarum sumptus maxime sunt necessaria, gloria acquiritur, a qua descendit nobilitas. Magnificentia quoque, ex qua nomen nostrum ac fama admodum neque se Siriphium nobilem evadere potuisse neque illum Atheniensem clarum aut nobilem unquam fuisse futurum. Neque enim ex aliquo oppidulo profectus eadem rerum utetur facultate ad gloriam consequendam qua Florentinus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ diuicias ficĩ hoĩe det̾iotos / quare cũ rarã
sencietata habeant cũ u̾tute ⁊ ariꝰ gignẽt
nobilitatẽ Hͦ et ip̃e ĩ politicis fatet᷑ dicẽs
Nobilitatõ et u̾tutẽ in paucis esse nõ addẽs̃
diuicras q si qͥd̾ nobilitatẽt archa et sacculꝯ
nobilioc̾s eeñt possessoc. Illud insuꝑ asse

Expanded text:
deteriores. Quare cum raram societatem habeant cum virtute, rarius gignunt nobilitatem. Hoc et ipse in Politicis fatetur dicens nobilitatem et virtutem in paucis esse, non addens divitias, que, si quid nobilitarent, arca et sacculus nobiliores essent possessore. 66 Illud insu
Abbreviated transcription (Latin):
nulli aut pauci erũt et hii ex int̾uallo nobi¬
los. Cũ em̃ ꝑraro accidat ut cũ iurtute diui¬
cie contrahant socretatem. cũq u̾tꝰ rata sit
ac difficilis et qui u̾tuosi fuerũt postmodũ
aliquo turpi uidicio aut infanua aut ofla¬
gicio notari possunt coidetur uittus ĩ ignonnã
uersa caitra partam admittẽ nobilitatem.
Themistoclie q̃ g̃torũ om̃i pate et bello ftde¬
habitus est pñceps p̾orem etatĩ adco flagiore
eãt ex hẽdactur. Hoc temꝑe disciscens a
prĩs uirtute thenustoclis nobilitatẽ amisit
Ad meliorõ deinde uitam uuersus obres p̃¬
clarissime gestus et ꝯsectus opos nobilitate
potitus est h nõ mtrgͣ cui pr̃ne opes de¬
fuerũt. Hũc rursus nobilitas deseruit cũ
amissis opibus dampnatꝰ prodicionis epul
aprĩa ꝑtã glam̃ et laudẽ ꝯspiracionem ĩ
prĩam inqͥnauit. Quid dicemꝰ de hamba¬
le duce om̃i p̃stantissimo q̃ ortꝯ extali faĩlia
tã insigni ꝑente adeo claruit r̾bꝰ gestis

Expanded text:
nulli aut pauci erunt, et ii ex intervallis, nobiles. Cum enim perraro accidat ut cum virtute divitie contrahant societatem cumque virtus rara sit ac difficilis et qui virtuosi fuerunt postmodum aliquo turpi iudicio aut infamia aut flagitio notari possint, videtur virtus in ignominiam versa antea partam amittere nobilitatem. 56 Themistoclis, qui Grecorutatem adeo flagitiis erat, exheredaretur: hoc tempore desciscens a patris virtute Themistocles nobilitatem amisit. Ad meliorem deinde vitam reversus ob res preclarissime gestas et consecutas opes nobilitate potitus est. Sed non integra: cum paterne opes defuerunt hunc rursus nobilitas deseruit, cum amissis opibus damnatus proditionis, exul a patria partam gloriam et laudem conspiratione in patriam inquinavit. 57 Quid dicemus de Hannibale, duce omnium prestantissimo, qui ortus ex tali familia, tam insigni parente, adeo claruit rebus gestis?
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. quã certe indico claiorẽ eꝰ qͥ suapte
notuã et oꝑe cultuq u̾tuti fuit nobilicatuas
ꝙ qͥ ĩiam ꝑta succodit. Colenda est̾ igrt̃
laurenci pre ceteris crebus uirtus q̃ nos
nõ tm̃ nobiles efficit fi ecrã btõs reddit q
fama et mẽ ͣ loim ĩmortales Abhac
nobilitas ab hac gloria abhat uite cursus
petẽdus est̃ ab hat oĩe ictẽ uiuẽdi rõ ex¬
petenda. Sz iam satie collocuti sumus
Dirtus aut̃ ueriot sit sm̃ã hꝰ uidemĩt quibus est
acriue ingeͫ ad disputãdũ. Liberũ est om̃ibue
srtĩe quid uelint. Nñt aut̃ quom̃a uie estue
Panlũ declinauit deãbulandũ ex̃ oppidũ censco

Expanded text:
rte iudico clariorem eius qui suapte natura et opere cultuque virtutis fuerit nobilitatus quam qui in iam parta succedit. Colenda est igitur, Laurenti, pre ceteris rebus virtus, que nos non tantum nobiles efficit, sed etiam beatos, redditque fama et memoria hominum immortales. Ab hac nobilitas, ab hac gloria, ab hac vite cursus petendus est, ab hac omnis recte vivendi ratio expetenda. 87 Sed iam satis collocuti sumus. Utrius autem verior sit sententia hi viderint, quibus est acrius ingenium ad disputandum. Liberum est omnibus sentire quid velint. Nunc autem, quoniam vis estus paulum
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitauit genꝰ athin sius filus si pat̾nã
bilitatem relinquere Nos contra ephoc otdiẽ
nobilitatẽ eahimꝰ iactariq maxime uidẽs
cos qui longa serie maiores suos equest
dignitate fũctos ferant assentirent sorsan
aliquẽ eos nobilitatis gradũ adeptos si
quod bellis in mixti quod susceptũ nomen
requerrs p̃clarũ facimꝰ edidissent Ociosis
õ ac ꝓcul aboĩ equestri munẽ ꝯstitutis nichil au¬
reũ calcar magis qm̃ areũ aut aureꝯ baltheꝯ
magre ꝙͣ argẽtiꝰ nobilitatie impor̃t. Ea si q̃dẽ
magre diuitũ ꝙͣ nobiliũ uidentꝰ insignia nã

Expanded text:
nobilitavit genus, at hi suis filiis, si paternam nobilitavit genus, at hi suis filiis, si paternam bilitatem reliquere. 36 Nos e contra ex hoc ordine nobilitatem trahimus iactarique maxime videmus eos qui longa serie maiores suos equestri dignitate functos ferant. Assentirer forsan aliquem eos nobilitatis gradum adeptos, si quod bellis immixti, quod susceptum nomen requirit, egregium facinus edidissent. Otiosis vero ac procul ab oriri equestri munere constitutis nihil aureum calcar magis quam eneum aut aureus baltheus magis quam argenteus nobilitatis importat, ea si quidem magis divitum quam nob
Abbreviated transcription (Latin):
lo mags nobilitaẽ deffẽntẽ pt̃ qm̃ timdũ ⁊
marcatuã questũ facẽ cantari ab nobilitatt᷑
splendõe r̾moti qñtũ obstiũtate pͥex̾tiai pro¬
piuqui non nulli tñ iactantes auorũ ꝓ auo.¬
tũq equestiẽ init̃m suam nobilitatem hus¬
mõi cõmemoratõe excollũt meñ quã ꝑui ea
sit nobilitas escimanda nũ quã eñ is ordo
apud priscos locũ nobilitatis tenuit aut nõ
ut ad modũ mirer uos tãtũ ħabeorũ opme¬
one differre equester opine nãq ordo apuit
tomanos non censenbatur inter nobiles q̃ ppe
q̃ maiori exꝑte publicam emendis exigendis¬
que uettigalibꝰ uili officio ex̾cebant᷑. No¬
biles dicebantur patricioꝵ failie et que er
tũphalibꝰ ꝯsulaĩbꝯ senatoriisq uiris sõga
stiepe otigiẽ t̾hebant Equestea ordo habe¬
bã pp̃łariũ loco młt tñ exeo obtes uel pace
litandi aiceronũ marcũ et marcũ tuliũ nõ

Expanded text:
lomagis nobilitare deferentelomagis nobilitare deferentemercatura questum facere, tantum ab nobilitatis splendore remotos quantum obscuritati exercitii propinquos. 35 Nonnulli tamen iactantes avorum proavorumque equestrem numerum suam nobilitatem eiusmodi commemoratione extollunt, inscii quam parvi ea sic nobilitas extimanda. Numquam enim is ordo apud priscos locum nobilitatis aut nomen tenuit, ut admodum mirer nos tantum ab eorum opinione differre. Equester namque ordo apud Romanos non censebatur inter nobiles, quippe qui ex maiori parte publicani emendis exigendisque vectigalibus vili officio exercebantur. Nobiles dicebantur patriciorum familie et que ex triumphalibus, consularibus senatoriisque viris longa stirpe originem trahebant. Equester ordo habebatur popularium loco: multi tamen ex eo ob res vel pace litandi. C. Marium et Marcum Tullium non
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt maiorũ tãtũ auctoi̾tatẽ et gnĩs insig¬
ma cõmemorantes / s hec ocrõsorũ at meroũ
studia aues aut feras sectandi non mage
nobilitatem ⁊ edolent quã q oleant ferarũ
quibꝯ oblectant᷑ cubilia. prestaret cette opꝰ
custicũ facẽ mõe p̾storum quorũdam atq
optimoꝵ uiroꝵ quã uelud an sanos has
fanaticos discurrere ꝑuemora et saltus lera¬
cũ ritu nõ sũt hec cittuperanda nobilibus
si laxandi anmi causa nõ dissoluendi uiãt
S meis ut pluree uidemꝰ curã omnẽ-
uitam q absumẽ nõ nobilitate iudicia ex¬
tant que multis uelut officina quedã at
theatrũ nobilitate uidet quid ad cã decotꝭ
et otnamenti ꝯferat ignoro aureã grstãt
fibulaui togati nõ nulli imbelles que cãꝙ̃
equestris ordinis notã st ip̃i sñ equo qñ
atque oĩs milicre munerise exꝑtre horũ
opera cũ suit longe abornatu uestiũ diu̾la
factictã qd̾ t̃o et ab ĩ aui põpa ꝓficiscẽs nichi¬

Expanded text:
rum tantum auctoritatem et generis insignia commemorantes. Sed hec otiosorum atque inertum studia aves et feras sectandi non magis nobilitatem redolent quam bene oleant ferarum quibus oblectantur cubilia. 33 Prestat certe opus rusticum facere more priscorum quorundam atque optimorum virorum quam velut insanos ac fanaticos discurrere per nemora et saltus ferarum ritu. Non sunt hec vituperanda nobilibus, si laxandi animi causa, non dissolvendi fiant: sed in eis ut plures videmus curam omnem vitamque absumere, non nobilitatis inditia excant, que multis veluti officina quedam ac theatrum nobilitatis videtur, quid ad eam decoris aut ornamenti conferat ignoro. 34 Auream gestant fibulam togati nonnulli imbellesque tanquam equestris ordinis notam, ipsi sine equo quandoque atque omnis militie muneris expertes: horum opera cum sint longe ab ornato vestium diversa, fictitia quedam res et ab inani pompa proficiscens nihi
Abbreviated transcription (Latin):
q aristoteł si uii u̾bi greci ꝯsidee̾ ꝯtendo
esse uerissimã ⁊cam quã latini nobilitatẽ
greti eugemã appellãt. Hãt u̾bo nr̃o ⁊cẽ
gnõsitatẽ dicemꝰ Qui eñ prisco et ob.
u̾tutẽ ac res gestas p̃c las̾ gn̾e nascebãt᷑¬

Expanded text:
que Aristotelis, si vim verbi greci consideres, contendo que Aristotelis, si vim verbi greci consideres, contendo esse verissimam. Nam quam Latini nobilitatem, Greci eugeniam appellant. Hanc verbo nostro recte generositatem dicemus. Qui enim prisco et ob virtutem ac res gestas preclaro genere nascebant
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitas posset S sic opulentus cũ sbute
aliquis dũ uirit hic ꝑtr̃ nobilitatis diuitas
uidel uirtus c̃ĩ xsidebit penes patẽt̃ po¬
teĩt ad filios tũsferre qͥ si neq pt̃uã u̾tutẽ
sequent̾ et opes dissipabunt ignobilo uiuẽt
Si ueo infortunami et mirtutes succedent
ut nepotes fortũẽ donie spoliati longe discẽt
auita supiorum ad hos nulla daĩdet nobili¬
tas Iterum ꝓnepotos si proauotũ auotũ¬
ꝙ uirtutes et diuitias repñtẽt nobilitate
gaudebũt igitur longa ꝓgenie excitabunt
exead farrilia ꝯiũt nobiles nũt ignobilos
nulla terta serie nullo ordine p̃stituto incħ¬
qr adcã gnĩs nomiẽ opitulante. Itaq facess¬
aut anobilitate hona fortuita cres instabi¬
lis et arbitrii alieni Nos ãquid ẽã essẽ ar¬
bitremur quod sitũ existat inr̃o iudicio et
ptate nez nobis muita ꝯcedi aut cipi queat
quit nitolae cũ multis uerbis usus fuciẽ
nichil te docto uio dignũ dixille puto sũam¬

Expanded text:
nobilitas posset. Sed sit opulentus cum virtute aliquis, dum vixit: hic partem nobilitatis, divitias videlicet, virtus enim residebit penes parentem, poterit ad filios transferre, qui, si neque paternam virtutem sequentur et opes dissipabunt, ignobiles vivent. Sin vero in fortunam et virtutes succedent,ut nepotes, fortune donis spoliati, longe distent a vita superiorum. Ad hos nulla descendet nobilitas. Rerum pronepotes, si proavorum avorumque virtutes et divitias representent, nobilitate gaudebunt. Igitur longa progenie excitabuntur ex eadem familia nunc nobiles nunc ignobiles, nulla certa serie, nullo ordine prestituto, nihilque ad eam generis nomine opitulante. Itaque facessant a nobilitate fortune, res instabilis et arbitrii alieni! Nos aliquid eam esse arbitremur quod situm existat in nostro iuditio et potestate neque nobis invitis concedi aut eripi queat.inquit «Nicolae, cum multis verbis usus fueris, nihil te docto viro dignum dixisse puro sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ fortunas quibus crirtute p̃ditꝰ prudent
Uat᷑ Haud in mei̾to existimał ad nobilitã¬
dũ hõ diucias debsꝰ cũ cõtute esse cõiunttas
tate laude ꝙͣ diuitiis caremaluisse Hoc
inq̃t incolaus nõ illiꝯ culpa l uicio hom
contingit. q̃ tũ doct̾na aistoteł de pͣuati diuitias
laudant̾ tñ nẽ nubrcilli ͭ ͤ corrupti pauꝑ¬
tatẽ ĩ extrenus ponũt malis et cũ plus equo
diuicras appetãt nullã sine eis ad uirtũtẽ et
bñ uiuẽdũ ulã credũt. Sed nos hͦ
leͦ non quod corrupta opĩo loqua queimꝰ

Expanded text:
bus virtute preditus prudenter utitur, haud immerito exstimavit ad nobilitandum hominem divitias debere cum virtute esse coniunctas. ertatis laude quam divitiis carere maluisse». 65 «Hoc» inquit Nicolaus «non illius culpa, sed vitio hominum contingit, qui cum doctrina Aristotelis depravati divitias laudantis, tum nature imbecillitate corrupti, paupertatem in extremis ponunt malis et, cum plus equo divitias appetant, nullam sine eis ad virtutem et bene vivendum viam credunt. Sed nos hoc loco non quid
Abbreviated transcription (Latin):
gͣdu eruẽdani arcũ cathonẽ p̾scũ nõ pati
nõ sc̃o nõ diuiciẽ tustuli eĩ natus ẽ obsaio
ignotꝰ ꝑue stipẽdio militãs a u̾tute sola et
ybus gestis nobilitatẽ cepit. Sertorlũ quo
uitũ asiũ pluẽs co̾tu ͤ insignẽ ac nobi¬
lẽ affecetũt uides igitur et hiis pliũbꝰ
laurencius hic nr̃ inquit mõe suo om̃ba ꝯͣ¬
ducendi at detrahendi artẽ ꝓfessus singulor
sĩas dampnat. Ipõe nichil affert quo quid
seiciar noscat᷑. At id tua cuipa incolas¬
facil ẽ explica᷑. Non enĩ diogenes sũ ule
ciuitus qui nobilitatẽ irridens dicebat illã

Expanded text:
gradu eruendam. 67 M. Catonem priscum non patria, non genus, non divitie Tusculi enim natus est, obscuro ignotus, parvo stipendio militans a virtute sola et rebus gestis nobilitatem cepit. Sertorium quoque virum Nursinum plures virtutes insignem ac nobilem effecerunt. Vides igitur et his et Laurentius: «Hic noster» inquit «more suo omnibus contradicendi ac detrahendi artem professus singulorum sententias damnat, ipse nihil affert quo quid sentiat noscatur». 69 «At id tua culpa acciditfacilis est explicatio. Non enim Diogenes sum ille Cinicus, qui nobilitatem irridens dicebat illam
Abbreviated transcription (Latin):
filios aũt nullo ͤ. Si quidẽ sapĩctis suuã est
q̃ añ nos suerũt nichil ad nos spectaẽ sicut
neq post nos futuã. neq eñ magl ad nos ꝑ¬
entũ u̾tus qm̃ nra ad ꝑentes r̾dundat.
ego aũt̃ nõ credo aĩ̾stotelẽ uoluisse nobilitate

Expanded text:
filios autem nullo modo, si quidem sapientis sententia est filios autem nullo modo, si quidem sapientis sententia est que ante nos fuerunt nihil ad nos spectare, sicut neque post nos futura. Neque enim magis ad nos parentum virtus quam nostra ad parentes redundat. E