comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ int̃rogante esse responsum: Dixerit
enimprius dr̃as cũ demansionib: loque¬
retur: quas et esse dixit indomo patris sui:
&ire se ut p̃paret etis. Vbi intelleximꝰ et
es se iam mansiones ipscs in p̃destinatione
& p̃partiri etis: cum eorũ quubi mansuris
ꝑfidem corda mundant᷑: qm̃ ipsa dĩ domꝰ
ipsi sunt : Et quid .ẽ. aliud manere indomo
dĩ quam esse inpopulodĩ. cumipse popłs
est indõ et ds̃ in eo: Hoc ut p̃paret dñs abut:
ut credendo in eum qui non uidet᷑ et quae
p̃paret᷑ Propt̃ ea ergo dixerat. Et si habiero

Expanded text:
mae interroganti esse responsum. Dixerat mae interroganti esse responsum. Dixerat enim superius Dominus, cum de mansionibus loqueretur, quas et esse dixit in domo Patris sui, et ire se ut praeparet eas; ubi intelleximus et esse jam mansiones ipsas in praedestinatione, et praeparari eas cum eorum qui ibi mansuri sunt, per fidem corda mundantur, quoniam ipsa Dei domus ipsi sunt; et quid est aliud manere in domo Dei, quam esse in populo Dei, cum idem populus est in Deo, et Deus in eo? hoc ut praepararet, Dominus abiit; ut credendo in eum qui non videtur, ea quae praeparetur: propter hoc ergo dixer
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde qui sunt xp̃i inp̃sentiai eiꝰ. Deinde
finis cumtũ diderit regnũ dõ et patri.
Idest quos redemit sanguine suo: trirdi de¬
rit contẽplando etiã patrisuo. Sed quid. ẽ.¬
qđ ut p̃paret habut: cum ꝓfesto nosipsos
p̃paret qđ non faciet sĩ reliquerit : Agnos
codñe ut possum nimirũ illũ significcis.
quia ut parent᷑ iste mansiones. uiuere
debet iustus exfide. Quienĩ adnopere¬
grinat᷑ opus habet exfideuiuere. quia
debunt. Et fide mundat corda eorũ. Illuo
quam diu peregrinant᷑ cordamundant᷑
Quod non uidet quis credit: Nam siuides
non est fides: Credenti colligit᷑ meritũ
uidenti reddit᷑ p̃mium. Fat ergo dñs.
& paret locum: etit neui decit᷑. Latetit
ut credat᷑. Tunc enĩ locusparat᷑: si exfi¬
de uiuat᷑. Creditus desideret᷑: ut deside¬
ratus habetit᷑. Desi derium dilestionis
simi ut quantũ ualemꝰ intelligamꝰ deuer¬
bis dñi posteriorib priora et consequen¬
tib p̃cedentia in eo qđ cuidistis apło tho¬

Expanded text:
deinde qui sunt Christi in praesentia ejus, deinde finis, cum tradiderit regnum Deo, et Patri ; id est, quos redemit sanguine suo, tradiderit contemplando etiam Patri suo. Ad haequod ut praepararet abiit, cum profecto nos ipsos praepararet, quod non faciet si reliquerit? Agnosco, Domine, ut possum: nimirum illud significas, quia ut parentur istae mansiones, vivere debet justus ex fide . Qui enim a Domino peregrinatur, opus habet ex fide vivere; quia debunt : et, Fide mundat corda eorum . Illudquamdiu peregrinantur, corda mundantur, quod non videt credit: nam si vides, non est fides. Credenti colligitur meritum, videnti redditur praemium. Eat ergo Dominus et paret locum; eat ne videatur, lateat ut credatur. Tunc enim locus paratur, si ex fide vivatur. Creditus desideretur, ut desideratus habeatur: desiderium dilectionis, simi, ut quantum valemus, intelligamus de verbis Domini posterioribus priora, et consequentibus praecedentia, in eo quod audistis apostolo Tho
Abbreviated transcription (Latin):
quor: fi quippe tribuit qđ facit: de quo¬
est ipsẽ qui fticit. Pat̃ enimds non est̃ decili¬
quo: filius autẽ ds̃ est quidem patricie¬
qualis sed depatre dõ. ille ĩdõ ds̃ sed ñ
dedõ & lumen sed non delumine: istȩ uero
ds̃ dedõ. lumen delumine: Deniq adiun¬
git etdicit Non creditis qui ciego in pa¬
tre et pat̃ in me est: Alioquin ꝓpt̃ o ꝑa
ipsa credite. Antet solus phylippus argu¬
ebcitur : Nunc cutẽ non ibi eũ solũ fuisse.¬
& qui esset cirguendus ostendit᷑. Propter
opera ipsa inquit credite : qui egõ in
patre. et pat̃ in me est. Neq enim sĩ sepa¬
rirti essemus: insepartibilit̃ oꝑari ulla
ratione possemus. Sed quid . ẽ. qđ sequit᷑
A men amendico uobis qui credit inme:
oꝑa que ego facio. et ipse ftciet. etma

Expanded text:
quor? Ei quippe tribuit qquor? Ei quippe tribuit qest ipse qui facit. Pater enim Deus non est de aliquo, Filius autem Deus est quidem Patri aequalis, sed de Patre Deo. Ideo ille Deus sed non de Deo, et lumen sed non de lumine. Iste vero Deus de Deo, lumen de lumine. Denique adjungit et ait: Non creditis quia ego in Patre et Pater in me est? Alioqui propter opera ipsa credite. Ante solus Philippus arguebatur; nunc autem non ibi eum solum fuisse qui esset arguendus ostenditur; propter opera ipsa, inquit, credite, quia ego in Patre et Pater in me est. Neque enim si separati essemus inseparabiliter operari ulla ratione possemus, sed quid est quod sequitur: Amen amen dico vobis, qui credit in me, opera quae ego facio et ipse faciet, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant. Et ad hoc ualet qđ postea
phylippo dicit᷑ Qui me uidet. uidet et
patrem. Non qđ ĩpse sit et pat̃. et filius.
qđ insabellianis qui uocant᷑ etiãpatri¬
passiani catholica fides dampnat.: sed
qđ tam similes sint pat̾ etfilius: ut qui
unũ nouerit ambo nouerit. Solemus
enim desimillimis duob utti loqui eis
qui unum illorũ uident: et qualis sit
alius uolunt Nosse ut dicamꝰ. Vidistis
illum: istum uidistis. Sicergodictũ .ẽ.
qui uidet me. uidet et patrẽ. Nonquia
ipse sit pat̾ qui filius: sed qđ ad patris
similitu dinẽ innullo ꝓrsus discrepat
filius. Non credis quia ego inpatre. &
pat̃ in me est̃ : Cur insimillib distan¬
tiam cupis cernere: cur in separtibiles
separttim desidertis nos se: De inde
nonsolum ad phylippum: sed ad eos
& uerba oꝑci sunt: Plane itti est Nam
ꝓfecto qui ꝓximũ loquendo edificat.
bonum opus opcitur. Sed quid .ẽ. a meipso
non loquor. Nisi ameipso nonsum qui lo¬

Expanded text:
videbant. Et ad hoc valet quod postea videbant. Et ad hoc valet quod postea Philippo dicitur, Qui videt me, videt et Patrem. Non quod ipse esset Pater et Filius, quod in Sabellianis, qui vocantur etiam Patripassiani, catholica fides damnat: sed quod tam similes sint Pater et Filius, ut qui unum noverit, ambos noverit. Solemus enim de simillimis duobus ita loqui eis qui unum illorum vident, et qualis est alius volunt nosse, ut dicamus: Vidistis istum, illum vidistis. Sic ergo dictum est, Qui me videt, videt et Patrem: non utique ut ipse sit Pater qui Filius, sed quod a Patris similliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos et verba opera sunt? Plane ita est. Nam profecto qui proximum loquendo aedificat, bonum opus operatur. Sed quid est, A me ipso non loquor, nisi, A me ipso non sum qui lo
Abbreviated transcription (Latin):
quo ego uado scitis. & uiam scitis. illis di¬
xisse intelligatur qui sciebant: Nor
phylippo cui dictum. ẽ. Tanco tempore
uobiscum sum. et non cognouistis me.
shylippe Hli sergo qui filiũ iã noue¬
runt: etiã illud depatredistũ est : Et
a modo cognoscetis eũ: et uidistis eũ.
Dictum . ẽ. enim ꝓpt̃ omnimodã similitu¬
dinẽ quȩ illi cum patre. ẽ. & idõ amodo
dicerentur nosse patrẽ. quia NoueraNT
similẽ filium. Ergo iam sciebant filiũ.
& si non om̃s. ceste quidam eorũ quib
dicit᷑ It quo ego uado scitis. et uiãscitis.
Ipse est enim uia. Sed patrẽ nesciebant:
idõ cudiunt. Si cognouissetis me. et patrẽ
meũ cognoscetis. Per me utiq et illum.
Alius enim egosum: alius ille. Sed nepu¬
tarent dissimilẽ : & a modo inquitcog¬
noscetis eum: & uidistiseum. Viderunt
enimeiꝰ simillimũ filium. sed admonen¬
di fuertint. ttilem esse etiã patrem. quẽ
nondum ui debant. qualis. ẽ. filius quem

Expanded text:
quo ego vado scitis, et viam scitis, illis diquo ego vado scitis, et viam scitis, illis dixisse intelligatur qui sciebant; non Philippo cui dictum est, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? His ergo qui Filium jam noverant, etiam illud de Patre dictum est, Et amodo cognoscetis eum, et vidistis eum; dictum est enim propter omnimodam similitudinem quae illi cum Patre est, ut ideo amodo dicerentur nosse Patrem, quia noverant similem Filium. Ergo jam sciebant Filium, etsi non omnes, certe quidam eorum quibus dicitur, Et quo vado scitis, et viam scitis: ipse est enim via. Sed Patrem nesciebant, ideo audiunt, Si cognovistis me, et Patrem meum cognovistis: per me utique et illum. Alius enim ego sum, alius ille. Sed ne putarent dissimilem, Et amodo, inquit, cognoscetis eum, et vidistis eum. Viderunt enim ejus simillimum Filium, sed admonendi fuerant talem esse etiam Patrem quem nondum videbant, qualis est Filius quem
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ. qđ cut Nemo uenit ad patrẽ: nisi ꝑme
Deinde subiungit. Cognoscitis eum: et uidis¬
tis eum. Sed phylippus unꝰ excipłis quid
audienat non intelligens : Dñe inquit osceꝵ¬
de nobis patrẽ: et sufficit nobis. Cuidns
Tanto inquit tempore uobiscum sum etnon
cognouistisme: Phylippe: qui uidet
me. uidet et patrem. Ecce increpat qđ tan¬
to tempore cum ipsis eruit : & non cognosce¬
bat᷑. Nonne ipse dixertit. et quo egouado
scitis. et uiamscitis. et se nescire dicentes.
eos hoc scire conuicerat addendo atque
dicendo egosum uia ueritas et uita : quo¬
modo nunc dicit. tanto tempore uobiscũ
sum et non cognouistis me.cũ ꝓfecto. et quo
iret. & uiam scirent: Non obaliud. Nisi
qđ ipsum utiq scirent. Sed fticile isto soluit᷑
quęstio. sidicamꝰ qđ eum ciliqui eorũ scie¬
bant. aliqui nesciebant. atq in his qui nes¬
ciebant. & phylippus erat. Et quocut &

Expanded text:
Hoc est, quod ait, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Hoc est, quod ait, Nemo venit ad Patrem, nisi per me. Deinde subjungit Et amodo cognoscitis eum, et vidistis eum. Sed Philippus, unus ex apostolis quid audierit non intelligens; Domine, inquit, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Cui Dominus: Tanto, inquit, tempore vobiscum sum, et non cognovistis me, Philippe? Qui videt me, videt et Patrem. Ecce increpat quod tanto tempore cum ipsis erat, et non cognoscebatur. Nonne ipse dixerat, Et quo ego vado scitis, et viam scitis; et se nescire dicentes, eos haec scire convicerat, addendo atque dicendo, Ego sum via, veritas et vita? Quomodo nunc dicit, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? cum profecto, et quo iret, et viam scirent, non ob aliud nisi quod ipsum utique scirent? Sed facile ista solvitur quaestio, si dicamus quod eum aliqui eorum sciebant, aliqui nesciebant, atque in his qui nesciebant et Philippus erat: ut quod ait, Et
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ qđ sciebant uiam: quia sciebant̃ ipsũ
qui .ẽ. uia. Sed uia ẽ. quaitur: Nũquid
uia . ẽ et quoitur : Vtrumq autẽ illos
dixenit scire: et quouadit et uiã Opus
ergo erat ut diceret egosum uia. ut ostender&
eos quia cum scirent uiam scire. quã puttiue¬
rant se nescire. Quid aiutẽ opuserat ut dicer&.
egosum uia. et ueritts. et uitti. cum uia cog¬
nita qua iret. restaret nos se quoiret: nisi
quia ibat ad uerittitem. ibat ciduictim.
I bat ergo ad sẽipsum ꝑseipsum . Et nos quoimꝰ
disi cidipsum. et qudimus risi ꝑ ipsum : Ip¬
seigitur ꝑscipsum cid scipsum. roscidipsũ
ꝑ ipsum. immouero ad patrẽ. ipse et nos
Nametde seipso cilibi dicit. Ad patrẽ ucido
łthoclocoꝓpt̃ nos. Nemoinquit uenit ad
pcitrem: Nisi ꝑme: Ac ꝑ hoc et ipse ꝑseipsũ.
& cid seipsum. et ad patrem: et nos ꝑ ipsum.
& cidipsum et ad patrẽ. Si cognouis setis me¬
inquit: et patrẽ meũ utiq cognosceretis.

Expanded text:
vimus quod sciebant viam, quia sciebant ipsum vimus quod sciebant viam, quia sciebant ipsum qui est via: sed via est qua itur; numquid via est et quo itur? Utrumque autem illos dixerat scire, et quo vadit, et viam. Opus ergo erat ut diceret: Ego sum via: ut ostenderet, eos, quia scirent eum viam scire, quam putaverant se nescire. Quid autem opus erat ut diceret: Ego sum via et veritas, et vita: cum via cognita qua iret, restaret nosse quo iret? nisi quia ibat ad veritatem, ibat ad vitam? Ibat ergo ad seipsum per seipsum; et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum, nos ad ipsum per ipsum: imo vero ad Patrem et ipse ad nos. Nam et de seipso alibi dicit: Ad Patrem vado, et hoc loco propter nos. Nemo, inquit, venit ad Patrem, nisi per me. Ac per hoc et ipse per seipsum, et ad seipsum, et ad Patrem; et nos per ipsum, et ad ipsum, et ad Patrem. Dicinquit, et Patrem meum utique cognovissetis.
Abbreviated transcription (Latin):
Adhȩc dicit eithomas. Dñe non scimꝰ quoua¬
dis. et quomodo possumꝰ uiam scire : Utrũq
illos dr̃is dixercit scire. Vtrumq dixit iste
nescire: etlocũ quoitur : et uiamquaitur
Sed nescit ille mentiri. Ergo isti sciebant.
usq nescire. Dicit eiiħs Egosum uia et ue¬
ritos et uita. Quid.ẽ. fr̃s : Ecce cuidiuimꝰ
discipulum int̾rogantem. audiuimꝰ et ma¬
gistrũ docentem : et nondum capimꝰ etiam
post uocem sonantem. sententialatitantẽ
Sed quid non possumꝰ capere: Numquid po¬
terint ei dicere apłi eius cum quib loque¬
bat᷑ nescimꝰ te : Proinde si eum sciebant. &
uia ipse. ẽ : uiam sciebant. Sieũ sciebant. &
ueritas ipse est : uerittitẽ sciebant. Si eũ sci¬
ebant. et uitti ipse. ẽ: uitã sciebant: Ecce sci¬
re coniunctisunt: qđ se scire nesciebant
Quidigit᷑ et nos in isto sermone noncepimꝰ:
Quid puttitis fr̃s mei: Nisi quia dix̃ etquo
uado scitis. et uiam scitis : Et ecce cogno¬

Expanded text:
Ad haec dicit ei Thomas, Domine, nescimus quo vadis, quomodo possumus viam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire: utrumque dixit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille mentiri: ergo isti sciebant, usque nescire. Dicit ei Jesus: Ego sum via, et veritas, et vita. Quid est, fratres? Ecce audivimus discipulum interrogantem, audivimus et magistrum docentem, et nondum capimus, etiam post vocem sonantem, sententiam latitantem. Sed quid non possumus capere? Numquid poterant ei dicere Apostoli ejus cum quibus loquebatur, Nescimus te? Proinde si eum sciebant, et via ipse est, viam sciebant: si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant: si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Quid igitur et nos in isto sermone non cepimus? Quid putatis, fratres mei, nisi quia dixit, Et quo vado scitis, et viam scitis? Et ecce cogno
Abbreviated transcription (Latin):
S ed quid.ẽ. qđ sequit᷑ indomo patris mei¬
multe mansiones sunt. Nisi quia et sibi
metuebant unde gcudere debuerunt :
Non turbet᷑ cornrm: Quis enim eorũ non me¬
tueret cum petro dictumesset fidentiori
atq ꝓmptiori. Non cantabit gallus donec
ter me neges: Tanquã ergo essent abillo
perituri : merito turbabant᷑. Sed cum au¬
diunt indomo patris mei mansiones multe s̃.
si quominꝰ dixissem uobis. quiciuado panrre
uobis locum : a ꝑturbatione recreant᷑ cesti
acfidentes etiam post periculi temptacionũ
se apud dm̃ cum xp̃o esse mansuros. Quia &
si alius ẽ alio fortior. alius alio scipientior.
alius alio iustior. alius ciliosantior. indo¬
mo patris mei multȩ mansiones sunt. Nullꝰ
corum alienabit᷑ abillai domo ubi mansionẽ
ꝓsuo quis que accepturus . ẽ. merito. Viqm̃¬
ds̃ caritts. ẽ: ꝑ carittitẽ fiat ut qd ħabeN
singuli. cõmune sit omnibus. Sic enim
quisq etiã habet ipse : cum amat in al¬
tero quod ipse non hab& Nonerit ittiq

Expanded text:
Sed quid est quod sequitur: In domo Patris mei mansiones multae sunt? nisi quia et sibi metuebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt, Si quominus dixissem vobis quia vado parare vobis locum, a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros: quia et si alius alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior, in domo Patris mei multae mansiones sunt. Nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. s Charitas est , per charitatem fiat ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit itaque
Abbreviated transcription (Latin):
uado & qđ cumq pecieritis in nomine
meo hoc faciam: Vt glorificet᷑ pat̃ infilio
Si quid petieritis me in nomine meo: hoc
faciam. Ergo et illa maiora oꝑa: se¬
ipsum facturum. cẽ ꝓmisit. Non se excol¬
lat seruus suꝑ dñm: nec discipulus
suꝑ magistrum. Maiora quam ipse
fecit. dixit eos facturos : sed in eis ułꝑeos
sefaciente. Non ipsis ttnquã exsẽmet¬
ipsis. Ei quippe cantat᷑. Diligamte dñie
uistus meti. Sed que sunt tandem is ta
maiora: anfoste qđ egros ipsis triense¬
Veruntam̃ quando istti dicebat: uerboum
suorum oꝑai cõmendabat. Sic enim diee¬
rat. Verba que egoloquor uobis: ameipso
non loquor. Pat̃ cutẽ in memanens. facit
oꝑti ipse. Qucie oꝑa tunc dicebat. Nisi uer¬
ba que
loquebat᷑ Audie¬
bant et credebant illi: et eorundam uerbor
fructus erat fides illorum. Verunttimer
euangeliz antib discipulis: Nonttm pau¬
ci quam illi eunt: sed gentes etiã credi¬
derunt. Eł aet sunt sine dubitatione maiora

Expanded text:
ieritis in nomine meo, haec faciam. Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. » Ergo et illa majora opera seipsum facturum esse promisit. Non se extollat servus supra Dominum, et discipulus supra magistrum : majora quam ipse facit, dicit eos esse facturos; sed in eis vel per eos se faciente, non ipsis tanquam ex seipsis. Ei quippe cantatur, Diligam te, Domine, virtus mea . Sed quae sunt tandem ista majora? An forte quod aegros ipsis transeVerumtamen quando ista dicebat, verborum suorum opera commendabat: sic enim dixerat, Verba quae ego loquor vobis, a meipso non loquor; Pater autem in me manens, ipse facit opera. Quae opera tunc dicebat, nisi verba quae loquebatur? Audiebant et credebant illi, et eorumdem verborum fructus erat fides illorum: verumtamen evangelizantibus discipulis, non tam pauci quam illi erant, sed gentes etiam crediderunt; haec sunt sine dubitatione majora.
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s addm̃ maior inten¬
tio: ut uerba scĩ euan¬
gelu que modo in nr̃is
aurib sonuerunt et iã
mente capere ut cumq possimus.
Ait enim dñs ihs xp̃s. Non turbet᷑ corur̃m:
creditis indm̃ et in me credite. Nemortẽ
tanquam homines timerent: et idõtur¬
barent᷑. consolat᷑ eos etiam dm̃esse se con¬
tescans. Creditis inquit indm̃: et in me

Expanded text:
res, ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et
Abbreviated transcription (Latin):
estopando Sicut discipulos quando ele¬
gerit scitis indicat euangłium: tuncutiq
quando eos uocauit. Et ttim̃ cuit apostoluz
Eleit nos antt mundi constitutionẽ : p̃des¬
tinando utiq non uocando. Quos autem
p̃destinciuit: illos et uocauit Flegit p̃des¬
tinando ance mundi consticutionem: ele¬
git uocando ante mundi consũmationẽ
Sic et mansiones p̃partiuit et p̃parat. ñ
ailias sed quas p̃partiuit has p̃parait.
Qui fecit quę futurir sunt: quas p̃partiuit
p̃destincindo: p̃parat oꝑando. Quid

Expanded text:
est operando. Sicut discipulos quando eleest operando. Sicut discipulos quando elegerit, satis indicat Evangelium; tunc utique quando eos vocavit : et tamen ait Apostolus, Elegit nos ante mundi constitutionem : praedestinando utique, non vocando. Quos autem praedestinavit, illos et vocavit : elegit praedestinando ante mundi constitutionem, elegit vocando ante mundi consummationem. Sic et mansiones praeparavit et praeparat; nec alias, sed quas praeparavit, has praeparat, qui fecit quae futura sunt: quas praeparavit praedestinando, praeparat operand
Abbreviated transcription (Latin):
locum: iterum uenio. et accipiã uos ad
meipsum. ut ubi ego sum. et uossitis.¬
modo uadit et parait locum si iam mul¬
te mansiones sunt: Si quominus dixis¬
set: uado panire.aut si ad huc paran¬
dus ẽ. cur non merito dixisset uado
partire : Aniste mansiones et sunt. et pa¬
ninde sunt: Si cominus essent: dixiss&
Uado panire : et cam̃quia itti sunt ut
paninde sint : non etis uadit panaresic̃
sunt. Sed si habierit et panruerit sicut
futurȩ sunt: iterum ueniens accipit eos
ad seipsum. ut ubi. ẽ. ipse : sint etiã ipsi
Quomodo ergo mansiones indomo patris
non aliȩ sed ipse : et sine dubio iam sunt
sicut paninde non sunt. & nondum sunt
sicut pcinnde sunt : Quomodo puttimꝰ
Nisi quomodo etiã ꝓpħa p̃dicat dm̃. quia
facit que futurii sunc: Nonenĩ cut qui¬
fasturus. ẽ. que futuni sunt: ergo etfaicit
et etstisturus .ẽ eti. Nam neq factti sunt
si ipse nonfecit: Neq futurii sunt supse ñ
fecerit Fecitergoea p̃destinando fuc̃tur

Expanded text:
ccipiam vos ad me ipsum, ut ubi ego sum et vomodo vadit, et parat locum, si jam multae mansiones sunt? Si quo minus, dixisset, Vado parare. Aut si adhuc parandus est, cur non merito dixisset, Vado parare? An istae mansiones et sunt, et parandae sunt? Si quo minus enim essent, dixisset, Vado parare. Et tamen quia ita sunt ut parandae sint, non eas vadit parare sicut sunt: sed si abierit et paraverit sicut futurae sunt, iterum veniens accipiet suos ad seipsum, ut ubi est ipse, sint etiam ipsi. Quomodo ergo mansiones in domo Patris non aliae, sed ipsae, et sine dubio jam sunt sicut parandae non sunt, et nondum sunt sicut parandae sunt? Quomodo putamus, nisi quomodo etiam propheta praedicat Deum, quia fecit quae futura sunrgo et fecit ea, et facturus est ea. Nam neque facta sunt, si ipse non fecit: neque futura sunt, si ipse non fecerit. Fecit ergo ea praedestinando, facturus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ factũ. ꝑ qđ factti sunt om̃ia Si fac¬
tũ esset uerbũ: scriptuni diceret an
principio fecit ds̃ uerbũ: Q uomodo dix̃
ingenesi: In principio fecit ds̃celũett̃rã
N onergo in principio fecit ds̃ uerbũ: quia
in principio erut uerbũ. Hoc uerbũ qđ
in principio enit. ubi erct: Sequere:
Et uerbũ enit apud dm̃. Sed solemꝰ audi¬
endo cotidie humana uerba. uile ha¬
bere nom̃ uerbi. Hic noli habere uile
nom̃ uerbi ⁊ ds̃ enit uerbũ hoc Iđ e
uerbũ enit in principio apud dm̃om̃ia
ꝑ ipsum facta s̃: & sine ipsõ factum est
ruichil. Extendite corda ur̃a adiuua¬
te pauꝑtatẽ sermonis nr̃i. Qđ dicere
potuero audite: qđ non potuero cogi¬
tate. Quis comp̃hendat uerbũ manens:
O m̃ia uerba nñi sonant. & trenseunt Quis
comp̃hendat uerbũ manens Nisi inip¬
so manetit: Uis comp̃hendere uerbum
manens: noli sequi flum̃ carnis Gato
quippe ista. fluuius ese . Nonenuma

Expanded text:
sunt omnia: si factum esset Verbum, Scriptura diceret, In principio fecit Deus Verbum; quomodo dixit in Genesi, In principio fecit Deus coelum et terram . Non ergo in principio fecit Deus Verbum: quia, In principio erat Verbum. Hoc Verbum quod in principio erat, ubi erat? Sequere: Et Verbum erat apud Deum. Sed solemus, audiendo quotidie humana verba, vile habere nomen hoc Verbi. Hic noli habere vile nomen verbi: Deus erat Verbum. Hoc, id est Verbum, erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta ibile. Extendite corda vestra, adjuvate paupertatem sermonis nostri. Quod dicere potuero, audite: quod non potuero, cogitate. Quis comprehendat Verbum manens? Omnia verba nostra sonant et transeunt. Quis comprehendat Verbum manens, nisi qui in ipso manet? Vis comprehendere Verbum manens? Noli sequi flumen carnis. Caro quippe ista fluvius est: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
est. Hoc enĩ qđ in cõmuttibilis. ẽ: mo¬
do nos ammonuit euangliccapi¬
tuli magnũ diuinũ que sec retum.
hoc enĩ principiũ euangłii scs iohan¬
nes erustuauit: quia depestore dni
bibit. Recordamini enĩ eflestũ. ẽ.
uobis Nuperrime: quomodo ipsẽ sc̃s
ioħs euangelisto insinu dñi discũ bebat:
qđ aꝑte exponere uolensuit. supri
pectus dñi : ut intelligeremꝰ quid dixe

Expanded text:
est, hoc est, incommutabilis est. Modo nos admonuit evangelicum capitulum, magnum divinumque secretum. Hoc enim principium Evangelii sanctus Joannes ructuavit, quia de pectore Domini bibit. Recordamini enim, et lectum est vobis nuperrime, quomodo ipse sanctus Joannes evangelista in sinu Domini discumbebat. Quod aperte exponere volens, ait, Super pectus Domini : ut
Abbreviated transcription (Latin):
beciti iohannis diem
caelebrantes: oportet
ut non solũ constanti¬
am passionis illius pia de uotione
recolamꝰ sed et eorũ aquibus
passus est malitiã nobis in arma
uertomus salutis. Tunc et enĩ
scripcuris scĩs utilic̃ animũ iN¬
tendimus: cũ ñ solas in eis uirtu¬
tes ac p̃mia iustorũ. uerũ aetiã
uitia uindictamq reꝓborũ. ad inci¬
tamenta nob̾ bene aigendi ꝓ ponimꝰ.
Hoc si quidẽ et ipsius dnĩ docemur
exemplo : qui ut humaincie suꝑbie
ceruicẽ frangat ac sublime nob̾
humilitatis iugũ imponcit. non
suae tantũ humilitatis formam
quã sequamꝰ insinuat dicens:
Discite a me quia mittis sũ echumilis
corde. sed aetiã angłicae suꝑbicie¬

Expanded text:
beati Joannis diem celebrantes, oportet ut non solum constantiam passionis illius pia devotione recolamus, sed et eorum a quibus passus est malitiam nobis in arma vertamus salutis. Tunc etenim Scripturis sanctis utiliter animum intendimus, cum non solum in eis am vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat dicens: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde
Abbreviated transcription (Latin):
Non licet tibi habere eã. Implecũ
uides in iohonne. quod de illo
angelus ⁊ achariae prius quã
nas ceretur p̃dixit: quia p̃ce¬
deret ante dnm̃ in spũ et uir¬
tute helicie. Ambonam que
continent̃ uiuentes ambo abi¬
tu inculti ambo in solitudine
degentes. ambo p̃cones uerita¬
tis. ambo regis et reginae ꝑ se¬
cutionẽ ꝓpt̾ iusticiã ꝑ pessisunT.
Ille haabaihezabel: iste herodis
et herodiadis. Ille ne đmpiis oc¬
cideretur. igneo curru est rap¬
tus in caelũ : iste neoib impiis
uinceretur. ꝑ fecto martirii
certamine spũ caelestia regna
petiuit. Angłorũ utiq sub uet¬
tus ciuixilio: de quib seriptũ est.
Currus dei decẽ milici multi plex
milia. lactantiũ dns in illis
Et iterũ. Qui facit angłos suos
sp̃s : et ministros suos ignẽ urentẽ

Expanded text:
Non licet tibi habere eam. Impletum Non licet tibi habere eam. Impletum videmus in Joanne quod de illo angelus Zachariae priusquam nasceretur, praedixit: quia praecederet ante Dominum in spiritu et virtute Eliae. Ambo namque continenter viventes, ambo habitu inculti, ambo in solitudine degentes, ambo praecones veritatis, ambo regis et reginae persecutionem propter justitiam perpessi sunt: ille Achab et Jezabel, iste Herodis et Herodiadis. Ille ne ab impiis occideretur, igneo curru est raptus in coelum; iste ne ab impiis vinceretur, perfecto martyrii certamine spiritu coelestia regna petivit, angelorum utique subvectus auxilio, de quibus scriptum est: Currus Dei decem millia multiplex millia laetantium, Dominus in illis . Et iterum: Qui facit angelos suos spiritus, et ministros suos ignem urente
Abbreviated transcription (Latin):
nos suȩ bonitatis. sed et demoniacȩ
prauitatis exemplo : ad obseruan¬
tiã sum mae uir tutis accendat.
Audiuic igitur herodes tetrarcha ł .x.¬
famã ihũ : et cut pucrissuis
Hic est iohannes babtista: ipse sur¬
rexit amortuis: et ideo uirtutes
oꝑantur ineo. Quibene intellex̃
mortuũ posse hominẽ resuscitari
aduitã: bene deresurrectionis.
eẽ ꝑ spexit: sed misere de sipuit.
qui quod de homine puro sponte cre¬
dere potuit: hoc dedeo homine cre¬
dere tot miraculis attestantibus.
tantis p̃dicatorũ p̃conis conso¬
nantibus nulla ratione consensit.
in tellegamus ñ in credibile resur¬
rectionis miraculũ. sed prauorũ
animos acredendi grãmpeccatis
obstantib esse pre pe di tos.
Mto resq illigrãs referamus:
qui nr̃is cordib ab lato erroris
uela mine. lucẽ ueritatis ape¬
rire dignacus est. Herodes
enĩ tenuit iohannem: et alli¬
gauit eum et posuit in carce¬
rem: propt̃ hero diadem uxo¬
rem fr̃is sui. Dicebat enĩ illi ioħs.

Expanded text:
nae bonitatis, sed et daemoniacae pravitatis exemplo ad observantiam summae virtutis accendat. Audivit ergo Herodes tetrarcha famam Jesu, et ait pueris suis: Hic est Joannes Baptista, ipse surrexit a mortuis, et ideo virtutes operantur in eo. Qui bene intellexit mortuum posse hominem resuscitari ad vitam, bene de resurrectionis esse perspexit: sed misere desipuit, qui quod de homine puro sponte credere potuit, hoc de Deo homine credere tot miraculis attestantibus, tantis praedicatorum praeconiis consonantibus, nulla ratione consensit. intelligamus, non incredibile resurrectionis miraculum, sed pravorum animos a credendi gratia peccatis obstantibus esse praepeditos, majoresque illi gratias referamus, qui nostris cordibus, ablato erroris velamine, lucem veritatis aperire dignatus est. Herodes enim tenuit Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcerem, propter Herodiadem uxorem fratris sui. Dicebat enim illi Joannes:
Abbreviated transcription (Latin):
gelio ioħis plenus: & hic quoq breuiter inti¬
matur cum sequitur. Uos autẽ sedece inci¬
uitate: quousq induamini uirtute exalto.
De qua uirtute id est spũ scõ: & marię dicit
angłs. & uirtus altissimi: obumbrabit
tibi. Et ipse dñs alibi. Nã & ego noui uir¬
tutem de me exisse. Sed & ip̃se lucas
alto suꝑuentura pollicet᷑: quia quãuis &
antea spin scm̃ habuerint. plenius tunc hunc

Expanded text:
gelio Joannis plenius et hic quoque breviter intimatur cum sequitur: Vos autem sedete in civitate, quoad usque induamini virtute ex alto. De qua virtute, id est Spiritu sancto, et Mariae dicit angelus: Et virtus altissimi obumbrabit tibi . Et ipse Dominus alibi: Nam et ego novi virtutem de me exisse . Sed et ipse Lucas alto superventuram pollicetur, quia quamvis et antea Spiritum sanctum habuerint, plenius tamen hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Uos autẽ cur ꝑtimescitis. quȩuros con¬
ciues uidetis : Unde et matheus
angłm apparuisse describens. ait. Erat
as pectus eius sicut fulgur: & uestim̃¬
ta eiꝰ sicutnix Infulgure et enĩ terror
timoris. ẽ: inniue autẽ blandim̃tum
candoris. Quia uero omp̃s ds̃ et ter¬
ribilis. ẽ. peccatorib et blandus iustis.
recte testis resurrestionis eiꝰ angłs &
infulgare uultus & incandore habit
demonstrirt᷑: ut de ipsa sua specie &
terreret reꝓbos et mulcer& pios
Unde reste quoq populũ ꝑ deserta gni¬
dientẽ columpna ignis in nocte & co¬
lumpna nubis p̃ibat indie. Inigne¬
a enim terror ẽ: in nube autẽ uisio¬
nis lene blandim̃cũ Dies uero
uita iusci: et Nox accipit᷑ uitti pec¬
catoris. Vnde etconuersis peccaa¬
torib pciulu dicit Fuistis cliquari¬
do tenebrȩ : Nunc autẽ lux indño
bilis apparebit iniustis. Istos iniudi¬
cium ueniens ꝑlenititis mansuetu¬

Expanded text:
Vos autem cur pertimescitis, quae vestros conVos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus et terribilis peccatoribus, et blandus est justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Unde recte quoque populum per deserta gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die . In igne enim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum; dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunbilis apparebit injustis. Justos in judicio veniens per lenitatis mansuetu
Abbreviated transcription (Latin):
cor rup̾tionẽ trinsierat : reste cingłs
qui Nunciare pͥennem eiꝰ uittm
uenerirt. indextris sed ebat. Qui
scola candida cooꝑtꝰ apparuit: quia
festiuittitis nñre gaudia Nunciauit.
Gandor & enĩ uestis: splendorẽ ñ e
denuntiat sollempnitatis Nnr̃e
dicamꝰ ansuȩ : Sed ut faceam ue¬
rius: & suȩ diccimꝰ et nrãre. Illaquip¬
pe redemptoris nr̃i resurrestio:
& nr̃ festiuitts fuit. quia nosadim¬
mortulitatẽ reduxit: et angłorum
festiuittis extitit. qui nos reuocan¬
do ad celestia. eorũ numerũ imple¬
uit Insua ergo ac nr̃ti festiuittice
angłs albis uestib apparuit: quia
dum nos ꝑ resurrestionẽ dominicã
ad suꝑna reducim᷑ cȩlestis patriȩ
dampna repanint᷑. Sed quid ue¬
nientes femincs ciffat᷑: audiamus
Nolite expaiuescere: Acsi aꝑte diccit.
Pauetint illi qui non amant aduentũ
suꝑ noiũ ciuium: ꝑti mescantqui
carnalib desideriis pressi. ad eorũ
se societatẽ ꝑtingere posse desꝑcint.

Expanded text:
te angelus qui nuntiare perennem ejus gloriam venerat, in dextra sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivitatis nostrae gaudia nuntiavit. Candor etenim vestis, splendorem nostrae denuntiat solemnitatis: Nostrae dicamus an suae? sed ut fateamur verius, et suae dicamus et nostrae: illa quippe Redemptoris nostri resurrectio, et nostra festivitas fuit, quia nos ad immortalitatem reduxit, et angelorum festivitas exstitit, quia nos revocando ad coelestia, eorum numerum implevit. In sua ergo ac nostra festivitate angelus in niveis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. 3. Sed quid advenientes feminas affatur audiamus: 1527 Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant.
Abbreviated transcription (Latin):
sueui : sed quia lassescente
sto macho. eti que disttuero legere psa
Non possum : quosdam ur̃m minus
libent̃ audientes in tueor Unde
Nunc a memet ipso exigere concru
morẽ uolo: ut int̾sciera mis sarũ sol¬
lempnia. lectionẽ scĩ eugłii non dic¬
tando sed eollo quendo edissenm:
Sicq excipicit᷑ ut loquim᷑: quia collo¬
cutionis uox corda torpentia. plusquã
sermo lectionis excitat: & quasi qua¬
dã manu sollicitudini ut euigilent
pulsat: Et quidem adhoc opus ine
sufficere posse non uideo: sed tamer
uires quas inpericia denegat: caruti
minis grat: Scionamque quidix:
Aperi oscuum et ego ad impleboil¬
lud: Bonũ ergo opus fr̃s Rii No¬
bis in uolunitite sic nam ex diuino
adiutorio erit inꝑfestione Dat
loquendi ausum. etic̃ resurrecti¬
orus dominicȩ tuntti sollẽpnittis.
quic & indignũ ualde ẽ. ut eo die
lcuides debitos ttcetit linguacarnis.

Expanded text:
suevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes
Abbreviated transcription (Latin):
INgratꝰ sit dõ ec dño mundatori suo.
quiei elcitꝰ suꝑbic gratiarũ agen¬
darũ pichumilitate ñ sternicur.
similisq efficitur eis dequibus dicit
apłs. qui cũ cogno uissent dm̃. non
ut dm̃ magnificauer̃. aut gr̃as
egerunt. Qđ enĩ dicit eod dm̃ cog¬
nouisse. ostendic quidẽ alepra fu¬
isse mundacos. sed tam̃ statim ac¬
cusat INgratos. Et ait illi. Surge
uade : qm̃ sides tua te saluũ fecit
Qui deuotꝰ ante dnm caecidic sur¬
gere et ire p̃cipit᷑. quia qui infirmi¬
tuit̃ suc̃ subtilit̃ cognios ceris
humilit̾ iacet: ꝑ diuini uerb con¬
solationẽ surgere ad fortia oꝑa et
cresceratibus cotidie meritis. ad
ꝑ fectiora passim ꝓficere iubetur.
iutẽ sides saluũ fecit eũ quẽ ad
gendas saluatori et emundatori
qui de ac ceptis beneficiis. dõ głam
dcre Neglexerurit. Qua ꝓpt̃ hȩc
lectio saꝑiori etirctione coN iungi
tus quod ibisidem ꝑ humilitatem
ugeri debere parabola data decer¬

Expanded text:
ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, ingratus sit Deo et Domino mundatori suo, quia, elatus superbia, gratiarum agendarum pia humilitate non sternitur, similisque efficitur eis, de quibus dicit Apostolus: Qui cum cognovissent Deum, non ut Deum magnificaverunt, aut gratias egerunt. Quod enim dicit eos Deum cognovisse, ostendit quidem a lepra fuisse mundatos, sed tamen statim accusat ingratos. Et ait illi: Surge, vade, quia fides tua te salvum fecit. Qui devotus ante Dominum cecidit, surgere et ire praecipitur, quia qui, infirmitatem suam subtiliter cognoscens, humiliter jacet, per divini verbi consolationem surgere ad fortia opera, et crescentibus quotidie meritis ad perfectiora passim proficere jubetur. Si autem fides salvum fecit eum quem ad agendas Salvatori et emundatori qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Quapropter et haec lectio superiori ea ratione conjungitur, quod ibi fidem per humilitatem augeri debere parabola data decer
Abbreviated transcription (Latin):
gras ciegit unicae aeccłae signisi¬
ectione apꝓbatus atque lauda¬
tus est: itt illi nouẽ qui grt̃s non
egerunt. reꝓbi effecti: a consortio
unitatis exclusi sunt. Ideoq tales:
inno uenario numero tãquã im¬
ꝑfecti remanebunt. Et merito eos
salucitor : quasi ignotos. ubi sint
inquirit. Scire enĩ dĩ eligere est:
nescire reꝓbare est. N on est iN¬
uenitus qui rediret et daret głam
dõ. nisihic aligeni genai. Secundũ
corpꝰ quidẽ facie est uidere posse
hominẽ ñ habe leprã : ectam̃ animi
eẽ ñ boni. Scđm signisi cationẽ cutẽ
huius miraculi: conturbat c̃sideran¬
tĩq omodo mundus dici possit ingra¬
tus. Sediã facile est actiã illud ui¬
deri fieri posse : ut quis quis in aeccłȩ
societate doctrinã i tegrã ue¬
rtmq assequat᷑ et omĩa secundũ
ccitholicae regulã disserat. disun¬
gut acreutor: creciturã : eo qd
manifestetur uerietate m lati.¬
sũ. ttimquã leprao earuisse.  com̃

Expanded text:
gratias egit unicae Ecclesiae signifigratias egit unicae Ecclesiae significatione approbatus atque laudatus est, ita illi novem qui gratias non egerunt, reprobi effecti, a consortio unitatis exclusi sunt. Ideoque tales in novenario numero tanquam imperfecti remanebunt. Et merito eos Salvator quasi ignotos, ubi sunt inquirit. Scire enim Dei, eligere; nescire, reprobare est. Non est inventus, qui rediret et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena. Secundum corpus quidem facile hominem non habere lepram, et tamen animi esse non boni. Secundum significationem autem hujus miraculi conturbat considerantem, quomodo mundus dici potest ingratus. Sed etiam facile est etiam illud videre fieri posse, ut quisque in ecclesiae societate doctrinam integram veramque assequatur, et omnia secundum catholicae regulam disserat, distinguat a creatore creaturam, eoque manifestetur varietate mendaciorum tanquam lepra caruisse, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
torib dnĩ scriptũ est. Abierunt
retrorsum: ec cecider̃ in terrã.
Quidest hoc qđ electi in faciem.
et reprobiretrorsũ cadunt. nisi
cidit ubi uidet. Ini qui ergo quia
in in uisibilibus cadunt pꝰse cadere
dicuntur. qui ibi corruunt.
ubi quideos tunc sequet᷑ modo
uidere non possurit. Iustiuero
quia istis uisibilib semet ipsos
sponte deiciunt : ut in in uisibilib
eriguntur. quasi in faciẽ cadunt.
quia timore cõpunicti uidentes
humiliantur. R esponders
cutem ihs̃. dixit. Non ne mun¬
lati sunt decẽ. et nouẽ ubi sunt:
U nũ siaddatur ad Nouẽ: quedã
ffigies unitatis implecur. quo
sic tanta cõplexio. ut ultra ñ
ꝓgrediatꝰ numerus. nisi rursus
adunũ redectur. et haec ꝑ infi¬
nitatẽ numeri regula cũsto di¬
atus. Nouẽ utiq indigent
uno ut quadã unitatis for maco¬
agulentur et decẽ sint: unum
n᷑ ei ineuget. ue custo diae unita¬
tem. Auc̃ obrem ut unꝰ ille quia

Expanded text:
toribus Domini scriptum est: Abierunt toribus Domini scriptum est: Abierunt retrorsum, et ceciderunt in terram . Quid est hoc, quod electi in faciem et reprobi retrorsum cadunt, nisi cidit ubi videt? Iniqui ergo, quia in invisibilibus cadunt, post se cadere dicuntur, quia ibi corruunt, ubi quid eos tunc sequatur modo videre non possunt. Justi vero, quia istis visibilibus semetipsos sponte dejiciunt, ut in invisibilibus erigantur, quasi in faciem cadunt, quia timore compuncti videntes, humiliantur. Respondens autem Jesus, dixit: Nonne decem mundati sunt, et novem ubi sunt? Unum si addatur ad novem, quaedam effigies unitatis impletur. Quo fit tanta complectio, ut ultra non progrediatur numerus, nisi rursus ad unum redeatur, ut haec per infinitatem numeri regula custodiatur. Novem itaque indigent, uno, ut quadam unitatis forma coagulentur, et decem sint. Unum autem non eis indiget, ut custodiat unitatem. Quamobrem ut unus ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
U Nius iste qͥ magnificans dm̃ regres¬
caderis cinite pedes dñi grãs egit.
lle enĩ ueredõ grc̃is agic: qͥ rẽpres¬
sis p̃sũptionis suae cogittationib
quã in semet ipso infirmꝰ sic humilic̃
uidet. qͥ nichił sibi uirtutis tribuit.
qͥ bonai quae aegit eẽ demiscđa con¬
dicoris cognoscit. UNde et recte.
sub iungitur. Echic erat.
scimaritanꝰ Samaritanus
qui ppe: int̃p̃tat᷑ custos. Quo
nomine: ille popłs aptissimae sig¬
nificat᷑. qͥ grãs agenido deo
a quo accepit. tribuit omẽ qđ
accepit: quodã modo caritans
illud depsalmo. Fortitudinem
mec̃ ad te custodiã: quia tues
quia ex malis quae se ꝑ petrasse
meminit erubescit. Ibi cadichomo
ubi c̃fundit. Unde et paulus.
quasi quibus dã in facie iacen¬
tibus dicebat. Quẽ ergo fructũ
habuistis tunc iN illis. in quib
NuNc erubescitis: At contra
deascensore aequi. idesc de eo
qui in huius mundi gła elatus
est dicitur. uecadat ascensor
eiꝰ reto. Rursumque : de ꝑsecu¬

Expanded text:
Unus iste qui magnificans Deum, regrescadens ante pedes Domini, gratias agit, ille vere Deo gratias agit, qui repressis praesumptionis suae cogitationibus, quam a semetipso infirmus sit, humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia Conditoris agnoscit. Unde et recte subjungitur: Et hic erat Samaritanus. Samaritanus quippe interpretatur custos. Quo nomine ille populus aptissime significatur, qui gratias agendo ei a quo accepit, tribuit omne quod accepit, quodammodo cantans illud de psalmo: Fortitudinem meam ad te custodiam, quia tu, Dquia ex malis quae se perpetrasse meminit erubescit; ibi enim cadit homo, ubi confunditur. Unde et Paulus quasi quibusdam in facie jacentibus dicebat: Quem ergo fructum habuistis tunc in illis, in quibus nunc erubescitis ? At contra de ascensore equi, id est, de eo qui in hujus mundi gloria elatus est, dicitur: Ut cadet ascensor ejus retro . Rursumque de persecu
Abbreviated transcription (Latin):
possũ sub breuitatetrans¬
currere : ut infine eiꝰ ualeam cid
loquendũ largius uocar. Sedque¬
rendũ prius est:  haec apud
matheu ipsasit lectio quae apud
lucc̃ sub appellacione caene de¬
seribitur. Et quidem sunt ñ nulla
quae sibi dissona eẽ uideantur.:
quia hic prandiũ. illic coena
memoratur. Hic qui adnupticis
NON dignis uestibus intrauit
Repulsus est: illic nullus qui
Atrasse dicitus repulsus eẽ
ꝑ hibetur. Ex quare rocte colli¬
gitur : quod ethic ꝑnuptias p̃senis
aeccła. et illic ꝑ coenã cec̃nũ et
ultimũ c̃uiuium designcit᷑: Quic
et hanc ñ nulli exituri intrant:
et ad illud quisquis semel intraue¬
ric ulteriuꝰ ñ exibit. Qđ siquis forte
c̃tendat hanc eandẽ eẽ lectionem.
ego melius puto salua fide intellec

Expanded text:
revitate transcurrere, ut in fine ejus valeam ad loquendum largius vacare. Sed quaerendum prius est an haec apud Matthaeum ipsa sit lectio quae apud Lucam sub appellatione coenae describitur . Et quidem sunt nonnulla quae sibi dissona esse videntur, quia hic prandium, illic coena memoratur; hic qui ad nuptias non dignis vestibus intravit repulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod et hic per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alie
Abbreviated transcription (Latin):
adcuruã mulierẽ signat. Sexto
enĩ die homo faictꝰ est: atq eodem
sex to die oꝑ adnĩ cuncta ꝑfectasunt.
Senarius autẽ numerꝰ intrigonũ ductꝰ.
decẽ etocto facit. Quia ergo homo
qui sexto dieftictꝰ est ꝑfrctaoꝑa habe
noluit: sed ante legem. sub lege at¬
que in exordio in choantið grãe infir
er curua fuit. Et erat inclinatti. nec
omnino poterat sursũ respicere.
Omnis p̾eccator. t̃rena cogictins. ore¬
lestia ñ requirens. sursu respicere ñ
ualens. quia dũ desideria inferiora
sequitur. o mentis sue recticu dine cur¬
uatur et hoc semꝑ uidet qđ sine inc̃¬
redite : quidhoris omnib: in cogictia
dehonorib alius depercuniis. aliusde
inimo sunc. Et quando mens talibus im¬
plicatur abstatus sui rectitudine flec¬
titur. Et quia ad caeleste desideriũ
ñ asurgit : quasi mulier inclinci¬
ta sursũ respicere nequaquam
potest. Sequitur. Hanc cũ uide¬
Mulier dimissaes ab infirmi tate

Expanded text:
ad curvam mulierem signat. Sexto ad curvam mulierem signat. Sexto enim die homo factus est , atque eodem sexto die opera Domini cuncta perfecta sunt. Senarius autem numerus in trigonum ductus decem et octo facit. Quia ergo homo, qui sexta die factus est, perfecta opera habere noluit, sed ante legem, sub lege, atque in eer curva omnino poterat sursum respicere. Omnis peccator terrena cogitans, coelestia non requirens, 1585 sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine ceredite, quid horis omnibus in cogitatide honoribus, alius de pecuniis, alius de in imo sunt, et quando mens talibus implicatur, a status sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste desiderium non assurgit, quasi mulier inclinata sursum respicere nequaquam potest. 7. Sequitur: Hanc cum vidiMulier, dimissa es ab infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
lem suisse se recolit. Intentionẽ contra
sedirigit: atque ad meliora animũ ac¬
cendit. Exfoctore igit ad fructum
reuiuescit arbor: quia de considerati¬
one petcati. ad bona seoꝑa resuscitat¬
rsat animus. Et sunc pleriq qui
increpationes audiunt. et cam̃ ad poe¬
nitentiã redire c̃tẽpnunt. et infruc¬
tuosidõ. in hoc scło uirides stonit
Ded audicimꝰ. quid ficulnetie cultor adiun¬
gac. Si quide fecerit fructũ. sin au¬
tẽ infuturo succides etĩ. quia pro¬
fecto qui hic ñ uult ad foecundita¬
tẽ pinguescere. ꝑ increpationem:
illic cadit unde iã resus gere ꝑpoe¬
nicentia ñ ualet. Et infuturo succi¬
detur: quamuis hic sine fructu ui¬
ridis stare uideatur. E rat autem
docend insinagoga sabbatis et ec¬
ce mulier quae habebat spm̃ in fir¬
mitatis annis decẽ et octo. Paulo
Ante iã diximꝰ quia hoc erat trinꝰ
aduentꝰ dnĩ ad infructuosã ficulne¬
am: qđ decẽ et octo annorũ numerus

Expanded text:
lem fuisse se recolit: intentionem contra lem fuisse se recolit: intentionem contra se dirigit, atque ad meliora animum accendit. Ex fetore ergo ad fructum reviviscit arbor, quia de consideratione peccati ad bona se opera resuscitat animus. Et sunt plerique qui increpationes audiunt, et tamen ad poenitentiam redire centemnunt, et, infructuosi Deo, in hoc saeculo virides stant. Sed audiamus quid ficulneae cultor adjungat: Si quidem fecerit fructum: sin autem, in futuro succides eam. Quia profecto qui hic non vult ad fecunditatem pinguescere per increpationem, illic cadet unde jam resurgere per poenitentiam non valet; et in futuro succidetur, quamvis hic sine fructu viridis stare videatur. 6. Erat autem docens in synagoga eorum sabbatis. Et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo. Paulo ante jam diximus, quia hoc erat trinus adventus domini ad infructuosam ficulneam, quod decem et octo annorum numerus