comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
UNQUAM eque quicquam tuarum inquisitionum me incogitando te¬
nuit estuantem. atq illud quod recentissimis tuis litteris legi ubi nod
strare uideatur : potius quam kartagini uel etiam inrure ex sententia posse dege-¬
re. quid tecum agam mi nebridi: prorsus incertus sum. Mittatur ne adte accõ-¬
modissimum tibi uehiculum: Nam basterna innoxie tẽ uehi poðe. noster lucini¬
anus auctor est. Ad matrem cogito. ut quȩ absentiam sani non ferebat: imbecilli
lto minus esse laturam. Ueniamne ipse aduos: At hic sunt qui ne
mecum queant. & quos deserere nefas putem. Tu enim potes & apud tuam mentẽ
suauiter habitare. hi uero ut idem possint: satagitur. Lam ne crebro & redeam.
& nunc tecum. nunc cum ipsis sim: At hoc neq simul ex sententia uiuere est. N
enim breuis est uia. sed tanta omnino. cuius peragendȩ negotium sepe suscipere:
non sit adoptatum otium peruenisse. huic accedit infirmitas corporis. qua ego

Expanded text:
umquam aeque quicquam tuarum inquisitionum me in cogitando tenuit aestuantem atque illud, quod recentissimis tuis litteris legi, ubi nostrare uideatur hic nos potius quam Carthagini uel etiam in rure ex sententia posse degere, quid tecum agam, mi Nebridi, prorsus incertus sum. mittaturne ad te accommodissimum tibi uehiculum? nam basterna innoxie te uehi posse noster Lucinianus auctor est. at matrem cogito, ut quae absentiam sani non ferebat, inbecilli multo minus esse laturam. ueniamne ipse ad uos ? at hic sunt, qui neque uenire mecum queant et quos deserere nefas putem. tu enim potes et apud tuam mentem suauiter habitare; hi uero ut idem possint, satagitur. eamne crebro et redeam et nunc tecum, nunc cum ipsis sim ? at hoc neque simul neque ex sententia uiuere est. non enim breuis est uia, sed tanta omnino, cuius peragendae negotium saepe suscipere non sit ad optatum otium peruenisse. - huc accedit infirmitas corporis, qua ego
Abbreviated transcription (Latin):
Africelitus ut audio miles attigit trans marmnꝰ: sedhuiꝰ meriti dux ac atholica ueritate
dissentit. Quid orẽ: sicut oportet ignoro. Abitalia hostis.ẽ. publicus nuntiatus: c̃ta
uictricia signa superbas erigens hastas. Pacẽ int̾uos ficriuellẽ : sisciremplenius qđ
sed dico qđ sentio. Nondabit diuinitate uiuante catholicus heretio terga. Iui cor dis
intentio dirigatur addũm: Non militem timebis. Noꝵ gochũ & h̃u nun

Expanded text:
Africae littus, ut audio, miles attigit transmarinus; sed hujus militis dux a catholica veritate dissentit. Quid orem, sicut oportet, ignoro. Ab Italia hostis est publicus nuntiatus, contra victricia signa superbas erigens hastas. Pacem inter vos fieri vellem, si scirem plenius quod e, Romaniae. Sed dico quod sentio. Non dabit, Divinitate juvante, catholicus haeretico terga. Tui cordis intentio dirigatur ad Deum, non militem timebis, non Gothum, non Hun
Abbreviated transcription (Latin):
amorbo desideriorũ noxiorũ Ipse e. gͦ medicꝰ qͥ clamat. Uenite admeonis qͥ laboratil
fecto amabit᷑ qd iubebit᷑. & ñ erit asperũ nec onerosum. si sub hoc uno iugo quanto
minꝰ tumida : tanto magis libera ceruice seruiat᷑. Ethec ẽ. una sartina: qua eiꝰ bauili
ñ p̃mit᷑ s leuatur. diuĩtiȩ sidiliguntur: ibi seruent᷑ ubi perire ñ possunt: honor
sidiligitur : illichabeat᷑. ubi neno indignꝰ honoratur Salus sidiligitur: ibi adi¬
piscenda desideret᷑. ubi ad eptȩ nichil tundur. Uita sidiligit᷑: ibi adqͥrat᷑: u̾ibi nulla
morte finit᷑ Redde igit᷑ qd uouistis: qr uos ipsiestis: & ei uos redditis aqͦ estis Red

Expanded text:
a morbo desideriorum noxiorum. ipse est ergo medicus, qui clamat: Venite ad me omnes, qui laboratis, a morbo desideriorum noxiorum. ipse est ergo medicus, qui clamat: Venite ad me omnes, qui laboratis, fecto amabitur, quod iubebitur, et non erit asperum nec onerosum, si sub hoc uno iugo quanto minus tumida tanto magis libera ceruice seruiatur. et haec est una sarcina, qua eius baiulus non premitur, sed leuatur. diuitiae si diliguntur, ibi seruentur, ubi perire non possunt; honor si diligitur, illic habeatur, ubi nemo indignus honoratur; salus si diligitur, ibi adipiscenda desideretur, ubi adeptae nihil timetur; uita si diligitur, ibi adquiratur, ubi nulla morte finitur. Reddite igitur, quod uouistis, quia uos ipsi estis et ei uos redditis, a quo estis; red
Abbreviated transcription (Latin):
mab ur̃is. Iugũ enĩ meũ senee: & onus meũ leuee̾. Hȩc disciplina piȩhumilitatis. uen¬
tosam & turbidam cupiditatẽ auidã rerũ extranram potestatẽ constitutarũ pellit
exanimo: & quodã mͦ exspirat. Ibienĩ labor ubi multaquerunt᷑ & diligunt᷑. qͥb
adipiscendis atq r&inendis uoluntas ñsatis ẽ : qr consequentẽ ñ hab& facultatem
Iusta uͦ uita cũ uolumꝰ adest: qr eã ipsam plene uelle iusticia est : nec plus aliquid ꝑfi¬
cienda iusticia quã ꝑfectã uoluntatẽ requirit. Uide silaborest. ubi uelle satis est.
Unde diuinitꝰ dictũ est. Pax int̾ra hominib bonȩ uoluntatis. U̾bi pax: ibi requies
Ubi reqͥes : ibi finis app&endi: & nulla causa laborandi. S hȩc uoluntas ut plenasit:
oporta ut sanasit. Erit aut̃ sana: si medicũ ñ refugiat. cuiꝰ solius gr̃a sanari potest.

Expanded text:
mabus uestris; iugum enim meum lene est et onus meum leue est. haec disciplina piae humilitatis uenmabus uestris; iugum enim meum lene est et onus meum leue est. haec disciplina piae humilitatis uentosam et turbidam cupiditatem auidam rerum extra nostram potestatem constitutarum pellit ex animo et quodam modo expirat. ibi enim labor, ubi multa quaeruntur et diliguntur, quibus adipiscendis atque retinendis uoluntas non satis est, quia consequentem non habet facultatem. iusta uero uita, cum uolumus, adest, quia eam ipsam plene uelle iustitia est nec plus aliquid perficienda iustitia quam perfectam uoluntatem requirit. uide, si labor est, ubi uelle satis est. unde diuinitus dictum est: Pax in terra hominibus bonae uoluntatis. ubi pax, ibi requies; ubi requies, ibi finis appetendi et nulla causa laborandi. sed haec uoluntas ut plena sit, oportet ut sana sit; erit autem sana, si medicum non refugiat, cuius solius gratia sanari potest
Abbreviated transcription (Latin):
amatã suã ñhaberent: nsi amando inopẽ redddidis sent. nec ei multa conferrent: s cuncta
potius auferrent: ne sibi eã hostis auferr&. Nec eoꝵꝰ rep̃hendo consiliũ. Quis eiũ nesciat pe¬
riturã fuisse ipsam. si ñ ea perissent quȩ recondita fuerant ꝓpt̃ ipsam. Quamuis & quidã
ꝑdiderint prius illa mox ipsã. qͥdã uerolic& paraticunctã ꝑdere ꝓpt̃ ipsam. prius ꝑdide¬
rint ipsam. S hinc ãmonendisumꝰ. quales &ernȩ uitȩ dilectores eẽ.debeamꝰ: ut ꝓpt̃
ĩ contẽpnamꝰ cuncta suꝑflua: cũ ꝓhac transitoria uita contẽpta sint:: q
adipiscendȩ: istamtemporalẽ uelut famulã expeditiorẽ seruire facimꝰ: si eã necorna¬
rũ uanoꝵꝰ uinculis alligemus. nec curarũ noxiarũ sartinis oneremꝰ: aud
tione damantẽ. Uenite adme om̃s qͥ laboratis & oneratiestis & egouos reficiã. Tollite

Expanded text:
amatam suam non haberent, nisi amando inopem reddidissent, nec ei multa conferrent, sed cuncta amatam suam non haberent, nisi amando inopem reddidissent, nec ei multa conferrent, sed cuncta potius auferrent, ne sibi eam hostis auferret. nec eorum reprehendo consilium; quis enim nesciat perituram fuisse ipsam, si non ea perissent, quae recondita fuerant propter ipsam? quamuis et quidam perdiderint prius illa mox ipsam, quidam uero licet parati cuncta perdere propter ipsam prius perdiderint ipsam. sed hinc admonendi sumus, quales aeternae uitae dilectores esse debeamus, ut propter eam contemnamus cuncta superflua, cum pro hac transitoria uita contempta sint, quaadipiscendae istam temporalem uelut famulam expeditiorem seruire facimus, si eam nec ornamentorum uanorum uinculis alligemus nec curarum noxiarum sarcinis oneremus auditione clamantem: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam. tollite
Abbreviated transcription (Latin):
atq breuissimã ꝑduiit bratissimã acsempit̾nã: cũ in hacipsa quã malediligunt. hoc uelint
qb in alter ꝑdunt: qr utiq in ista nec miseriã diligunt . nã beatieẽ uolunt: nec breuitatẽ :
e nolunt . tantũ qi uitae. sic amat᷑. ut sepe ꝓpt̃ eam lic& miserã & breuẽ. be
ã sempit̾na amittat᷑ his consideratis. qͥd magnũ uita &erna uibeat amatorib suis. cũ se
uib& sic amari quẽ ad modũ hȩc amat᷑ asuis: An uͦ dignũ ẽ. uł ferendũ. cũ contẽpnunt᷑
mundus: Modo cũ ipsa roma domiciliũ clarissimi imperii barbarico uastar&ur incursu.
quã multi uitȩ huiꝰ tẽporalis amatores. ut eã uł infelicit̃ ꝓlucendã nudãq redimerent.
deder omt̃ia quȩ illi ñ solũ obledꝰ tandȩ & ornandȩ. uerum&iam sustendandȩ tuendȩ q
seruabant. Solent certe amatores. illis quas amant uteas habeatur multa conferre: isti

Expanded text:
atque breuissimam perdunt beatissimam ac sempiternam, cum in hac ipsa, quam male diligunt, hoc uelint, atque breuissimam perdunt beatissimam ac sempiternam, cum in hac ipsa, quam male diligunt, hoc uelint, quod in altera perdunt, quia utique in ista nec miseriam diligunt, nam beati esse uolunt, nec breuitatem, nam eam finire nolunt; tantum quia uita est, sic amatur, ut saepe propter eam licet miseram et breuem beata et sempiterna amittatur. His consamari, quem ad modum haec amatur a suis? an uero dignum est uel ferendum, cum contemnuntur mundus? modo cum ipsa Roma, domicilium clarissimi imperii, barbarico uastaretur incursu, quam multi uitae huius temporalis amatores, ut eam uel infeliciter producendam nudamque redimerent, dederunt omnia, quae illi non solum oblectandae et ornandae uerum etiam sustentandae tuendaeque seruabant! solent certe amatores illis, quas amant, ut eas habeant, multa conferre; isti
Abbreviated transcription (Latin):
finure ne doleant. s doloͤre nefiniant. accidit eis ut doleant uͭtfiniant. ñ solũ qr & sanat
uitã utiq finiunt post dolores quȩ tantis penis cõparata nec sempit̾na ẽẽ. potest qr
mortalis ẽ.: nec diuturna qr tota breuis est: nec de ipso breui spatio sui secura: ͥquia semꝑ
incertae: uerũ &iã quod aliquando eã dolore fuuer̃. quã ne finirent dolere uoluer̃
hab& &iam hoc magnũ malũ acuehem̃t̃ ex setrandũ & horrendũ nimius amor uitȩ
istius. quod multi dũ uolunt paulo ditius uiuere. grauit̃ offendunt dm̃ apud quem
ẽ. fons uitȩ : atq ita dũ abeis frustra qͥ necessario futurus est:. lutȩ finis m&uit᷑
Illidic phibent᷑ ubi sine fine uiuit᷑ huc accedit. qi uita misera ciam si possa eẽ. ꝑ paua
llo modo beatȩ uitȩ &iã breuissimȩ cõparandaest. Et tam̃ isti amando mus

Expanded text:
finire, ne doleant, sed dolere, ne finiant, accidit eis, ut et doleant et finiant, non solum quia et sanati finire, ne doleant, sed dolere, ne finiant, accidit eis, ut et doleant et finiant, non solum quia et sanati uitam utique finiunt post dolores, quae tantis poenis comparata nec sempiterna esse potest, quia mortalis est, nec diuturna, quia tota breuis est, nec de ipso breui spatio sui secura, quia semper incerta est, uerum etiam quod aliquando eam dolore finierunt, quam ne finirent, dolere uoluerunt. Habet etiam hoc magnum malum ac uehementer execrandum et horrendum nimius amor uitae istius, quod multi, dum uolunt paulo diutius uiuere, grauiter offendunt deum, apud quem est fons uitae, atque ita, dum ab eis frustra, qui necessario futurus est uitae finis, metuitur, illinc prohibentur, ubi sine fine uiuitur. huc accedit, quia uita misera, etiam si posset esse perpetua, nullo modo beatae uitae etiam breuissimae comparanda est. et tamen isti amando miserrimam
Abbreviated transcription (Latin):
accererant. Ueluti siquisꝙ fluuo rapiendus inruat latronẽ bestiã ue: ẜugiendo iacᷤ¬
tant in mare: tẽ pestate seuiente aliquando. & alim̃ta ut uiuant ꝓiciunt unde ui¬
uunt. necito finiatur. qd̃ uł in labore uiuit᷑. Iuantis laborib agit᷑. ut longiore tempore
laboretur. Et mors cũ impendere ceperit. ideo cau&ur: ut diutius timeatur. Nam
int̾ totcasus fragilitatis humanȩ. quã itiultȩ mortes tim̃t᷑. quarũ certe una cũ uenerit
restat ceteras ñ timeri. & tam̃ fugitur una. ut om̃s tuneant᷑. Quib excruciant᷑ dolorib
qui curant᷑ amedicis & setant᷑. Nũqͥd ut ñ moriant᷑  S ut aliquanto serius moriantur
Multi cruciatus suscipiȩuntur certi: ut pauci dies adiciant᷑ incerti: & ñ nũꝙ ipsis doloribus
uicti. continuo moriunt᷑ quos mortis timore suscipiunt. & cũ om̃ino ñ eligant uitam

Expanded text:
accelerant, ueluti si quisquam fluuio rapiendus inruat latronem bestiamue fugiendo. iacaccelerant, ueluti si quisquam fluuio rapiendus inruat latronem bestiamue fugiendo. iactant in mare tempestate saeuiente aliquando et alimenta et, ut uiuant, proiciunt, unde uiuunt, ne cito finiatur, quod uel in labore uiuitur. quantis laboribus agitur, ut longiore tempore laboretur! et mors cum inpendere coeperit, ideo cauetur, ut diutius timeatur. nam inter tot casus fragilitatis humanae quam multae mortes timentur, quarum certe una cum uenerit, restat ceteras non timeri! et tamen fugitur una, ut omnes timeantur. quibus excruciantur doloribus, qui curantur a medicis et secantur! numquid ut non moriantur? sed ut aliquanto serius moriantur. multi cruciatus suscipiuntur certi, ut pauci dies adiciantur incerti, et nonnumquam ipsis doloribus uicti continuo moriuntur, quos mortis timore suscipiunt, et cum omnino non eligant uitam
Abbreviated transcription (Latin):
ee .xp̃m. ut qui uiuunt ñ sibi iã uiuant. s ei qͥ pipsis mortuusẽ. & resurrex̃. Nisi forte ad huc
mundus amandus ẽ tantarerũ labe contritꝰ ut &iã sp&iem seduc̾tionis amisent. Nã quantũ
illi landandi atq p̃dicandi qͥ dignati ñ sunt cũ mundo &iam florente florere: tantił incre¬
pandi & accusandi sunt. quos perire cũ ꝑeunte delec̾tat. Labores & ꝑicula & exicia huiꝰ
transitoriȩ uitȩ. si ꝑ eadem uita quandoq finienda subeunt᷑. ut mors eiꝰ ñ omino auferat᷑
s paululũ differat᷑: quanto magis ꝓ&erna sub eunda sunt. ubi mortẽ nec natura sollicite
cau&: nec ignauia t᷑pit̃ tim&: nec sapientia fortit̾ sustin& Nulli quippeerit: quȩ
ñ erit habeat igit᷑ te uita ȩt̾na in dilectorib sius Nonne ternis hęc uita miserabilis
& egena quã uehem̃tes habeat quantũq. sibi oblig& amatores suos: quitam̃ ꝑiculo eiꝰ
sepe turbati citius eamfiniunt. eo ipso quo finire formidant. & mortẽ dũ declinant

Expanded text:
esse Christum, ut, qui uiuunt, iam non sibi uiuant sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit, nisi forte adhuc mundus amandus est tanta rerum labe contritus, ut etiam speciem seductionis amiserit. nam quantum illi laudandi atque praedicandi, qui dignati non sunt cum mundo etiam florente florere, tantum increpandi et accusandi sunt, quos perire cum pereunte delectat. Labores et pericula et exitia huius transitoriae uitae si pro eadem uita quandoque finienda subeuntur, ut mors eius non omnino auferatur, sed paululum differatur, quanto magis pro aeterna subeunda sunt, ubi mortem nec natura sollicite cauet nec ignauia turpiter timet nec sapientia fortiter sustinet! nulli quippe erit, quae non erit. habeat igitur te uita aeterna in dilectoribus suis. nonne cernis, haec uita miserabilis et egena quam uehementes habeat quantumque sibi obliget amatores suos? qui tamen periculo eius saepe turbati citius eam finiunt eo ipso, quo finire formidant, et mortem dum declinant,
Abbreviated transcription (Latin):
sinit ꝓposita breuitas responsionis meȩ. ut tolligã omia uł certe quã plurima quȩ
sententiã. si tam̃ idualeã uirib m̃tis. &iã si congruũ nanciscar otiũ. Nunc tam̃ arbitror
satis ee. monstratũ ñ eẽ. contrariũ gernitati suppliciõrũ: qd̃ ineadẽ m̃sura reddunt᷑. inqua pecccita

Expanded text:
sinit proposita breuitas responsionis meae, ut colligam omnia uel certe quam plurima, quae sinit proposita breuitas responsionis meae, ut colligam omnia uel certe quam plurima, quae sententiam, si tamen id valeam viribus mentis, etiamsi congruum nanciscar otium. Nunc tamen arbitror satis esse monstratum, non esse contrarium aeternitati suppliciorum, quod in eadem mensura redduntur, in qua peccata
Abbreviated transcription (Latin):
tate facinoris nullomͦ sit cõparanda. Quidgͦ contrariũ e. si er̃ parit̾ longa uł &iam parit᷑
& erna supplicia. s aliis aliamitiora uł acriora ut quib tempus ȩquale est
aspentas: Propt̾m̃surã &iam peccatorũ. ñ in ꝓductione tẽporũ s in uoluntate pec¬
cantiũ Uoluntas qͥppe ipsapunit᷑. siue animi supplicio sue corporis : ut quȩ delectat᷑
in peccatis. ipsa plectatur inpenis: & ut qͥ uidicat sine miscđia. sine mi scđia uidic& ur.
Et in hac quippe sententia ad hoc solũ eadẽ m̃sura e ut quod ñ p̃stitit ñ ei prestetur. atq
ita quod ip̃se iudicat᷑ &ernũ erit : quã uis quodiuditauit &ernũ ẽẽ. neqͥuerit. In eadem
igitur m̃ sura quãuis ñ &ernorũ male factorũ & erna supplicia rem&iunt᷑: ut qr &ernã
uoluit habere peccati ꝑ fructionẽ. ȩt̃nã inueniat uindictȩ seueritatẽ Non autẽ

Expanded text:
tate facinoris nullo modo sit comparanda. quid ergo contrarium est, si erunt pariter longa uel etiam pariter tate facinoris nullo modo sit comparanda. quid ergo contrarium est, si erunt pariter longa uel etiam pariter aeterna supplicia sed aliis alia mitiora uel acriora, ut, quibus tempus aequale esttas, propter mensuram etiam peccatorum, non in productione temporum, sed in voluntate peccantum? 27. Voluntas quippe ipsa punitur, sive animi supplicio sive corporis; ut quae delectatur in peccatis, ipsa pleet in hac quippe sententia ad hoc solum eadem mensura est, ut, quod non praestitit, non ei praestetur atque ita, quod ipse iudicatur, aeternum erit, quamuis, quod iudicauit, aeternum esse nequiuerit. in eadem igitur mensura quamuis non aeternorum malefactorum aeterna supplicia remetiuntur, ut, quia aeternam uoluit habere peccati perfruitionem, aeternam inueniat uindictae seueritatem. non autem
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq maior ñ sentients cecitate grauiore. Ideo cũ dixiss& in qͦ udicio ui¬
ueritis iudi cabimini. secutus adunx̃ & qua m̃ sura m̃si fueritis. m&i&dur uobis. Inuo¬
luntate quippe ꝓpria moiet᷑ boꝰ ħomo bona facta & in ea m&i&ur ei beatitudo:
qm̃ ubi quisq bonus est cũ beneuult. ibi&iã malus cũ male uult. ac ꝑ hoc ibi &iam fit
uł beatus uł iniser. hoce. in ipso suȩ uoluntatis affectu : quȩ om̃iũ fac̾turũ mertorũq.
m̃surae. Ex qualitatib qͥppe uoluntatũ ñ ex tẽporũ spatus. siue recte facta siue pec¬
cata m&imur Alioquini: mauis peccatũ haber&ur arborẽ deicere: quã hominẽ occidere
Illud enĩ fit longamora ictib multis: hoc uno ictu breuissimo tẽpore: ꝓ quo tam̃ exigui
empons tã grandi peccato. si ꝑ p&ua deportatione homo puni r&ur &iã m

Expanded text:
culpam plerumque maior non sentientis caecitate grauiore. ideo cum dixisset: In quo iudicio iudiculpam plerumque maior non sentientis caecitate grauiore. ideo cum dixisset: In quo iudicio iudicaueritis, iudicabimini, secutus adiunxit: Et qua mensura mensi fueritis, metietur uobis. in uoluntate quippe propria metietur bonus homo bona facta et in ea metietur ei beatitudo,  miseria, quoniam, ubi quisque bonus est, cum bene uult, ibi etiam malus, cum male uult. ac per hoc ibi etiam fit uel beatus uel miser, hoc est in ipso suae uoluntatis affectu, quae omnium factorum meritorumque mensura est. ex qualitatibus quippe uoluntatum non ex temporum spatiis siue recte facta sine peccata metimur. alioquin maius peccatum haberetur arborem deicere quam hominem occidere; illud enim fit longa mora ictibus multis, hoc uno ictu breuissimo tempore. pro quo tamen exigui temporis tam grandi peccato si perpetua deportatione homo puniretur, etiam m
Abbreviated transcription (Latin):
care. ut ñ iudicemini : in qͦ enĩ iudicio uidicaueritis in eo udicabimini Nũquid si miqͦ
bene feceritis in ipsa liberabimini : uł inqua uoluntate malefeceritis. in ipsa pumemini
uelut siquis piã ad turpem concupiscentiã oculis utens excecari iuberet᷑. recte utiq audi¬
r& in quib oculis peccasti. in eis suppliciũ meriusti Iudicio etũ quisq animi sui seu
bono seu malo utitur: uł adbenefaciendũ uł ad peccandũ Unde ñ iniquũ ẽ. ut in quo u¬
dicat in et iudic&dur: hoce ut impso animi siu udicio penas luat: cũ ea mala patit᷑
quȩ male iudicantẽ animũ secuntur. Alia nãq sunt manifesta torm̃ta quȩ post fu
p̃parant᷑ &iam ipsa ex eodẽ malȩ uoluntatis cardine ad tracta in ipso aitt̃ an
ubi app&itus uoluntatis humanorũ om̃i ũ e. m̃sura factorũ: contimio pena sequitur

Expanded text:
care, ut non iudicemini; in quo enim iudicio iudicaueritis, iudicabimini. numquid si iniquo care, ut non iudicemini; in quo enim iudicio iudicaueritis, iudicabimini. numquid si iniquo benefeceritis, in ipsa liberabimini\', uel: In qua uoluntate malefeceritis, in ipsa puniemini\', uelut, si quispiam ad turpem concupiscentiam oculis utens excaecari iuberetur, recte utique audiret: In quibus oculis peccasti, in eis supplicium meruisti\'. iudicio enim quisque animi sui seu bono seu malo utitur uel ad benefaciendum uel ad peccandum. unde non iniquum est, ut, in quo iudicat, in eo iudicetur, hoc est ut in ipso animi sui iudicio poenas luat, cum ea mala patitur, quae male iudicantem animum consequuntur. Alia namque sunt manifesta tormenta, quae post futura praeparantur, etiam ipsa ex eodem malae uoluntatis cardine adtracta; in ipso autem animo, ubi appetitus uoluntatis humanorum omnium est mensura factorum, continuo poena sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ruobis: fieri poss& ut tantꝰ dolor esset quãuis tẽpore diuturnior. hoce. mar
iii. par. Neq enĩ si deduabus lucernis dicamꝰ. tantũ ignis iste caluit quantũ ille: ideo
falsum erit. qr una earũ forte citius extincꝰtae. Non itaq sialiquid sc̃đm aliud tantũ e.
secundũ aliud ñ ẽ. tantum. qr ñ in om̃ii mͦ tantũ ẽ: ideo falsus e. modus. in qͦ taritũ est
Cũ uͦ dixerit in quam̃sura m̃si fueritis remoĩ&ur uob cũq. manifestũ sit aliudee. m̃¬
surã inqua moit᷑ aliquid aliud ipsã rẽ que mait᷑. iã fieri potest ut in quam̃sura ho¬
mines m̃si essent. uerbi gra modiũ tritici in ea illis mõarent᷑ inilia modiorũ: ut &
tã multũ int̾ ess& in quantitate frum̃ti. & nichil inm̃sura: ut taceã de ipsarũ rerũ di
sit unꝰ modius auri aut̃ quã plurimi Ita cũ sine cõparatione rerũ ipsurũ & genus

Expanded text:
r uobis\\ fieri posset, ut tantus dolor esset quamuis tempore diuturnior, hoc est mor uobis\\ fieri posset, ut tantus dolor esset quamuis tempore diuturnior, hoc est mora maior, ui par. neque enim, si de duabus lucernis dicamus: \'Tantum ignis iste caluit, quantum ille\\ ideo falsum erit, quia una earum forte citius extincta est. non itaque, si aliquid secundum aliud tantum est secundum aliud non est tantum, quia non in omni modo tantum est, ideo falsus est modus, in quo tantum est. > Cum uero dixerit: In qua mensura mensi fueritis, metietur uobis cumque manifestum sit aliud esse mensuram, in qua metitur aliquid, aliud ipsam rem, quae metitur, iam fieri potest, ut, in qua mensura homines mensi essent uerbi gratia modium tritici, in ea illis metirentur milia modiorum, ut et tam multum interesset in quantitate frumenti et nihil in mensura, ut taceam de ipsarum rerum diusit unus modius auri autem quam plurimi. ita cum sine comparatione rerum ipsarum et genus
Abbreviated transcription (Latin):
t& pomũ s lignũ. deterpã aut̃ pomũ magisq lignũ. S illud dicimꝰ scđm arboris genꝰ.
qr ñ ficũ plantat. unde nucẽ decerpat. Ita dici poss& quod feceris pacieris: ñ ut si stuprũ
fecerit stuprũ paciatur. s quo peccato isto fecit legi. hoc ei lex faciat: idest q legẽ talia ꝓ¬
hibentẽ desua uita abstulit. auferat eũ &iam ipsa lex dehominũ uita quã regit. Iteni
si dixiss& quantũ m̃si fueritis tantũ maiaur uob̾: nec sicess& consequens ut omi mͦ ȩquales
peccatis penas intelligere deberemꝰ. Neq enĩ equalia sunt uerbi gra triticũ & hordeũ
& pfecto dici poss& quantũ m̃si fueritis tantũ maietur uob̾: hocẽ. quantũ tritici. tantũ
ordei. Quod sidedoloribus ageret᷑ atq dicer&ur. quantũ dolorẽ ingesseritis tantus in¬

Expanded text:
tet pomum sed lignum, decerpat autem pomum magis quam lignum; sed illud dicimus secundum arboris genus, tet pomum sed lignum, decerpat autem pomum magis quam lignum; sed illud dicimus secundum arboris genus, quia non ficum plantat, nnde nucem decerpat. ita dici posset: \'Quod feceris, patieris,\' non ut, si stuprum fecerit, stuprum patiatur, sed quod peccato isto fecit legi, hoc ei lex faciat, id est quia legem talia prohibentem de sua uita abstulit, auferat eum etiam ipsa lex de hominum uita, quam regit. item si dixisset: \'Quantum mensi fueritis, tantum metietur uobis\\ nec sic esset consequens, ut omni modo aequales peccatis poenas intellegere deberemus; neque enim aequalia sunt uerbi gratia triticum et hordeum et profecto dici posset: \'Quantum mensi fueritis, tantum metietur uobis\', hoc est quantum tritici tantum hordei. quod si de doloribus ageretur atque diceretur: \'Quantum dolorem ingesseritis, tantus ingeretu
Abbreviated transcription (Latin):
sui orbis habere m̃surã qr & si cõp̃hendunt quantus sit m̃surã eiꝰ cõp̃hendunt᷑ : & si hocs
ñ assecunt᷑. m̃surã eiꝰ utiq ñ cõphendunt : nec ideo nulla ẽ. qr homines eã nosse ñ possunt
Potest igit᷑ aliquid & sempit̾nũ eẽ & certã sui modi hobere m̃surã Secundũ ipsos enĩ de
solis &ernitate locutus sũ: ut sua sententia conuinant᷑. atq concedant eẽ. posse aliquid
iñ sura sempit̾nũ acsic ñ ideo putent ñ eẽ. credendĩ de supplicio sempit̾no que¬
tus e xp̃s : qr idem dix̃. inqua m̃ sura m̃si fueritis remai&ur uobis. Si enĩ dixiss& quod m̃si
fueritis hocm̃ti&ur uob̾ &iam sic ñ om̃ino ad eandẽ rẽ exom̃i parte necesse essa refer¬
re sententiã. Possumꝰ enĩ recte dicere. quod plantauens hoc decerpes: quã uis nemo plan¬

Expanded text:
sui orbis habere mensuram. Quia et si comprehendunt quantus sit, mensuram ejus comprehendunt; et si hoc sui orbis habere mensuram. Quia et si comprehendunt quantus sit, mensuram ejus comprehendunt; et si hoc non assequuntur, mensuram ejus utique non comprehendunt: nec ideo nulla est, quia homines eam nosse non possunt. Potest igitur aliquid et sempiternum esse, et certam sui modi habere mensuram. Secundum ipsos enim de solis aeternitate locutus sum, ut sua sententia convincantur, atque concedant esse posse aliquid cum mensura sempiternum. Ac sic non ideo putent non esse credendum de supplicio sempiterno qutus, quia idem dixit: In qua mensura mensi fueritis, remetietur uobis. Si enim dixisset: Quod mensi fueritis, hoc metietur uobis, etiam sic non omnino ad eandem rem ex omni parte necesse esset referre sententiam. possumus enim recte dicere: \'Quod plantaueris, hoc decerpes\', quamuis nemo plan
Abbreviated transcription (Latin):
ior nunc deinde uideamꝰ quale sit quod dem̃sura peccati atq supplicui ꝓp
ait. In qua m̃sura m̃si fueritis: in ea rem&iet᷑ uobis. Satis inqͥt ridicule. Atq contra
Nã si ad m̃surã redditurus ẽ. penã: & om̃is m̃sura circũ scriptae᷑ fine
quid sibi uolunt minȩ infiniti supplicu. Istam questionẽ a qualicũq philosopho
ẽẽ. obiectam atq ppositã difficilee credere. Quippe quiait: om̃is m̃sura circũscri
empore. Iuasi ñ soleat nisi tẽporũ eẽ. m̃sura sicut horarũ a dierũ & annorũ:
sicut dicimꝰ breuẽ sillabã simplũ habere tẽporis. ad sillabã longã. P uto enĩ modios & ra
bones urnas & amphoras: ñ temporũ eȩ. m̃ suras. Quorͦ gͦ om̃is m̃sura circũ scribit᷑ tẽpore:
ine ipsi dicunt solem istũ sempit̾nũ eẽ: qͥtam̃ quantissit ad t̾rã m̃ suris geomas
scrutari audent & renunciare : Quod sine possit siue ñ possit: constat eũ tam̃ ppriam

Expanded text:
Iam nunc deinde uideamus, quale sit, quod de mensura peccati atque supplicii prait: In qua mensura mensi fueritis, in ea remetietur uobis, satis, inquit, ridicule atque contrarie; nam si ad mensuram redditurus est poenam et omnis mensura circumscripta est finequid sibi uolunt minae infiniti supplicii?\' Istam quaestionem a qualicumque philosopho esse obiectam atque propositam difficile est credere, quippe qui ait: <Omnia mensura circumscribitur tempore,1 quasi non soleat nisi temporum esse mensura sicut horarum et dierum et annorum. uel sicut dicimus breuem syllabam simplum habere temporis ad syllabam longam. pubones, urnas et amphoras, non temporum esse mensuras. Quomodo ergo omnis mensura circumscribitur tempore? Nonne ipsi dicunt, solem istum sempiternum esse? qui tamen quantus sit ad terram, mensuris geometricis perscrutari audent et renuntiare. Quod sive possint, sive non possint, constat eum tamen propriam
Abbreviated transcription (Latin):
tractatũ ẽ.: unũ latius alterũ breuius: de p&ri scilic& apłi uerbis. & de anima diũ exemplũ sanelit¬
terarũ tuarũ quȩ continent int̃rogationẽ utrũ dĩ substantia corporalit̃ uelut in loco uideri
possit & apud nos nescio qͦ tũ aberrar : nec inueiri cũ diu querentur potuer̃ iterũ ã moneo
mitere negraueris

Expanded text:
tractatum est, unum latius alterum breuius, de Petri scilicet apostoli uerbis et de anima domini. exemplum sane littractatum est, unum latius alterum breuius, de Petri scilicet apostoli uerbis et de anima domini. exemplum sane litterarum tuarum, quae continent interrogationem, utrum dei substantia corporaliter uelut in loco uideri possit, et apud nos nescio quo modo aberrarunt nec inueniri, cum diu quaererentur, potuerunt, iterum admoneo mittere ne graueris
Abbreviated transcription (Latin):
git apud inferos intelligi. Propt̃ hoc eruĩ in hac uita & mortus ȩuuangłi zatũ ẽ. id
& iniquis. ut cũ crediderint uidicent᷑ quidem scđm homines incarne: hoc e. indiu̾sis tribulati¬
onib & ipsa morte carnis. Unde idem apłs alio locodiat tempus ẽẽ: ut uidiciũ incipiat a domo
ũ uiuant aut̃ scđi dm̃ spũ. qr & in ipso fuerant mortificati: cũ morte infidelit
ea scđm inferos intelligere. Qui si ualuerit illa quib: me moueri supͣ cõmemora ui ita soluere.
ut eorũ auferat dubitationẽ : ii ꝑtiat &mͥ. Quodsi factũ fuerit. poter̃ illa u̾ba utroq mͦ intelligi
Ista sententia : denulla falsitate conuincit᷑: adillas autẽ questiones quas ante misisti exceptadĩ
uisione ꝑ corpus. unde mnaiꝰ opus moliendũ ẽ : ut potui respondi & ꝑ asellũ cliaconũ misi : quod te
accepis se iã pnto: in recenti aut̃ cõmonitoriotuo au nunc respondi duo quesieras. quorũ utrũq

Expanded text:
git apud inferos intelligi. Propter hoc enim in hac vita et mortuis evangelizatum est, id est infidelibus et iniquis; ut cum crediderint, judicentur quidem secundum homines in carne, hoc est in diversis tribulationibus, et ipsa morte carnis; unde idem apostolus alio loco dicit, Tempus esse ut judicium incipiat a domoum deum spiritu, quia et in ipso fuerant mortificati, cum morte infidelitaea secundum inferos intellegere. qui si ualuerit illa, quibus me moueri supra commemoraui, ita soluere, ut eorum auferat dubitationem, impertiat et mihi. quod si factum fuerit, poterunt illa uerba utroque modo intellegi; ista sententia de nulla falsitate conuincitur. ad illas autem quaestiones, quas ante misisti, excepta dei uisione per corpus, unde maius opus moliendum est, ut potui, respondi et per Asellum diaconum misi, quod te accepisse iam puto. in recenti autem commonitorio tuo, cui nunc respondi, duo quaesieras, quorum utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
dici potuit xp̃s uiuificatus spũ. Inea re quippe uiuificatus ẽ : inqua fuerat mortificatus Ergo de
carne dictũ ẽ. Ipsa enĩ reuix̃ anima redeunte : qr ipsa erat mortua anima recedente. Mortifi¬
&iã illud quod postea dictũ e de incredulis qͥ reddent rationẽ ei qͥ paratus e iudicare uiuos &
ut mortuos dixerit in fideles. hoc e. in anima mortuos : dequalib: dr̃ : dimitte mortuos. sepeliant
mortuos suos Uiuos ant̃ qͥ credunt in eũ ñ frustra audientes: surge qͥ dormis. & exurge amor

Expanded text:
dici potuit Christus uiuificatus spiritu. in ea re quippe uiuificatus est, in qua fuerat mortificatus. ergo de dici potuit Christus uiuificatus spiritu. in ea re quippe uiuificatus est, in qua fuerat mortificatus. ergo de carne dictum est; ipsa enim reuixit anima redeunte, quia ipsa erat mortua anima recedente. mortifietiam illud, quod postea dictum est de incredulis: Qui reddent eri enim potest ut mortuos dixerit infideles; hoc est in anima mortuos, de qualibus dicitur, Dimitte mortuos, ut sepeliant mortuos suos : vivos autem qui credunt in eum, non trustra audientes, Surge qui dormis, et exsurge a mor
Abbreviated transcription (Latin):
trahit originale peccatũ : ita sibi creauit animã dĩ filius ut c&eris c̾reat. qui
peccati miscuit s similitudini carnis peccati. Sũ psit enĩ ex uirgine uerã qͥdem carnis substan¬
tiã : ñ tam̃ peccati carnẽ. qr ñ ex carnali concupiscentia siue seminatã siue conceptã. mortalẽ
sane ac ꝑ ȩtates mutabilem tãq tarni peccati sine peccato simillimã. ac ꝑ hoc quȩ cũq deanim.
opinio uerasit quarũ nullũ temere affirmare ad hucaudeo isitantũ illã repudiare qua
credunt᷑ animȩ ꝓ meritis nescͥo qͦrũ supenorũ actuũ suorũ singulȩ insingula corpora tãꝗ in
carcerestrudi. Certe anima xp̃i ñ solũ ĩ mortalis scđm c&erarũ naturã. sed eo iam nullo mortificat
peccato uł dã pnatione punita e. qͥb luab causis mors animȩ intelligi potest. & ideo ñ scđm ipsã

Expanded text:
trahit originale peccatum, ita sibi creauit animam dei filius, ut ceteris creat, quam non tamen carni trahit originale peccatum, ita sibi creauit animam dei filius, ut ceteris creat, quam non tamen carni peccati miscuit sed similitudini carnis peccati. sumpsit enim ex uirgine ueram quidem carnis substantiam, non tamen peccati carnem, quia non ex carnali concupiscentia siue seminatam siue conceptam, mortalem sane ac per aetates mutabilem tamquam carni peccati sine peccato simillimam. Ac per hoc, quaecumque de anima opinio uera sit, quarum nullam temere adfirmare adhuc audeo nisi tantum illam repudiare, qua creduntur animae pro meritis nescio quorum superiorum actuum suorum singulae in singula corpora tamquam in carceres trudi, certe anima Christi non solum inmortalis secundum ceterarum naturam sed etiam nullo mortificata peccato uel damnatione punita est, quibus duabus causis mors animae intellegi potest, et ideo non secundum ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Sepe antea ueniebut in spu ad quos uolebat: isis eos ãmonens sic̃ uolebat utiq in spũ quo spũ & uiu¬
ficatus e cũ in passione ess& carne mortificatus Quid ẽ enĩ quod uiuificatus e. spu. nisi quod eade m
quasola fuerat mortificatus. iiiificante spii resurrex̃: Nam quod fuerit ani
ficatus iħ s hoc ẽ. eo spũ qͥ homitus e. qͥs audeat dicere cũ mors animȩ t̃ sit nisi peccatũ. aqͦ ille omino
ĩmunis fuit cũ ꝓ nob̾ carne mortificar&ur: Sienĩ om̃iũ hominũ amiinȩ ex illa una sunt quȩ
suffiatae. pͥmo homini ꝑquẽ peccatũ intrauit inmundũ. & ꝑ peccatũ mors & ita
quod ei mors debita uideretur. Pronob eã quippe quã ñ debebat ex soluit: inquo princeps mundi
tisq p̃positus nichil inuenit. Neq enĩ absurdũ ẽ. ut qͥ primo homini animã cre
ducto ad nosueruens de uirgine nascer&ur. Siaut̃ animȩ ñ ex illa una ꝓpagant᷑. & sola exadã

Expanded text:
fecit, saepe antea ueniebat in spiritu, ad quos uolebat, uisis eos admonens, sicut uolebat, utique in spiritu, quo spiritu et uiuificatus est, cum in passione esset carne mortificatus. quid est enim, quod uiuificatus est spiritu, nisi quod eadem caro, qua sola fuerat mortificatus, uiuificante spiritu resurrexit? Nam quod fuerit anima mortificatus Iesus, hoc est eo spiritu, qui hominis est, quis audeat dicere, cum mors animae non sit nisi peccatum, a quo ille omnino immunis fuit, cum pro nobis carne mortificaretur? si enim omnium hominum animae ex illa una sunt, quae sufflata est primo homini, per quem peccatum intrauit in mundum et per peccatum mors et itaquod ei mors debita uideretur — pro nobis eam quippe, quam non debebat, exoluit, in quo princeps mundi mortisque praepositus nihil inuenit; neque enim absurdum est, ut, qui primo homini animam creaducto ad nos ueniens de uirgine nasceretur. si autem animae non ex illa una propagantur et sola ex Adam caro
Abbreviated transcription (Latin):
& iocundati sumꝰ in om̃ib dieb nr̃is Iocundati sumꝰ ꝓdieb quib nos huitaliasti: Annis qͥb uidimꝰ mala
Anteꝙ gͦ ista consolatio ueniat: quantacũq tẽporaliũ bonorũ felicitate circũ fluas. ut ꝑ sistas in orati¬
onib nocte acdie desolatã te eẽ. memineris Nonetũ a płs qualicũq uiduȩ tribuit hoc inunꝰ. s quȩ¬

Expanded text:
 diebus nostris. iucundati sumus pro diebus, quibus nos humiliasti, annis, quibus uidimus mala.  diebus nostris. iucundati sumus pro diebus, quibus nos humiliasti, annis, quibus uidimus mala. Antequam ergo ista consolatio ueniat, quantacumque temporalium bonorum felicitate circumfluas, ut persistas in orationibus nocte ac die, desolatam te esse memineris. non enim apostolus qualicumque uiduae tribuit hoc munus, se
Abbreviated transcription (Latin):
desolata &iã quȩ filios & ne potes hab&. & clomũ suã pie tractat agens cũ om̃ib suis ut ponant indõ
spemsuã: dicit tam̃ in oratione: sitiuit tͥ anima mea quã multiplicit̃ tͥ & caro mea : in t̾ra deserta
& sine uia & sine aqua. quod ẽ. ista moribunda uita: quib: lib& mortalib: solaciis frequentetur:
qͥb: lib& itinerantib: comitet᷑: quantalib& rerũ copia cumulet᷑. Nosti qui ppe ista om̃ia quã
ta sint : & in illius ꝓmissȩ felictatis cõparatione quid essent &iã si incerta ñ eso¬
dixi qm̃ sermonẽ meũ uidua diues & nobilis & tantȩ familiȩ mat̾ de oratione quesisti. ut &iã tecũ
in hac uita ꝑmanentib & obsequentib. tius tesentias desolatã: Nondũ utiq app̃hensa illa uita ubi est
uerũ certũq solatiũ. ubi implebit᷑ quod in ꝓph&ia dictũ ẽ. Saciati sumꝰ mane miscđiatua: & exultauir

Expanded text:
desolata, etiam quae filios et nepotes habet et domum suam pie tractat, agens cum omnibus suis, ut ponant in deo desolata, etiam quae filios et nepotes habet et domum suam pie tractat, agens cum omnibus suis, ut ponant in deo spem suam, dicit tamen in oratione: Sitiuit tibi anima mea, quam multipliciter tibi caro mea in terra deserta et sine uia et sine aqua, quod est ista moribunda uita, quibuslibet mortalibus solaciis frequentetur, quibuslibet itinerantibus comitetur. quanta libet rerum copia cumuletur. nosti quippe ista omnia, quam incerta sint; et in illius promissae felicitatis comparatione quid essent, etiamsi incerta non estantae familiae mater de oratione quaesisti, ut etiam tecum in hac uita permanentibus et obsequentibus tuis te sentias desolatam nondum utique adprehensa illa uita, ubi est uerum certumque solacium, ubi implebitur, quod in prophetia dictum est: Satiati sumus mane misericordia tua et exult
Abbreviated transcription (Latin):
incordib nr̃is. Hiuꝰ enĩ luceruȩ quidã fons ineffabilis lum̃ illude: quod sicluc& intenebris. ut ñ cõpre¬
bendat᷑ atenebis : ci uidendo fide corda mundanda s̃ B eati enĩ mundo corde: ꝙ ipsi dm̃ uidebunt.
Et scimꝰ qr cũ apparuerit similes eierunꝰ : qm̃ uidebimꝰ eũ sicutie . Tuncerit uera uita postmortẽ uerũq
solaciũ post desolationẽ: illauita exim̃it animã nram de morte : & illud solaciũ oculos nr̃os a lacrimis:
& qm̃ ibiã nonerit ulla temptatio : idõ sequit᷑ in eodem psalmo. pedes meos alapsu. Porro si nullatemp¬
tatio iã nulla oratio: Nonenĩ ad hũo ꝓmissiboni expectatio : s redditi contẽplatio. Unde placebo inqͥt
dno in regione uiuorũ ubi tunc erimꝰ ñ inde serto mortuorũ ubi nuno sumꝰ. Mortuienĩ estisait apłs.¬
Hȩc e. uerauita quã ubent᷑ boitis oꝑib app̃hendere diuites: &ibi ẽ. uerũ solaciũ. qͦ solacio nunc uidua

Expanded text:
in cordibus nostris. huius enim lucernae quidam fons ineffabilis lumen illud est, quod sic lucet in tenebris, ut non comprehendatur a tenebris, cui uidendo fide corda mun. danda sunt. beati enim mundicordes, quia ipsi deum uidebunt, et: Scimus, quia, cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum, sicuti est. tunc erit uera uita post mortem uerumque solacium post desolationem. illa uita eximet animam nostram de morte et illud solacium oculos nostros a lacrimis et, quoniam ibi iam non erit ulla temptatio, ideo sequitur in eodem psalmo: Pedes meos a lapsu. porro si nulla temptatio, iam nulla oratio; non enim adhuc promissi boni expectatio sed redditi contemplatio. unde: Placebo, inquit, domino in regione uiuorum, ubi tunc erimus, non in deserto mortuorum, ubi nunc sumus. mortui enim estis, ait aposec est uera uita, quam iubentur bonis operibus adprehendere diuites, et ibi est uerum solacium, quo solacio nunc uidua
Abbreviated transcription (Latin):
ttatione cordis her& atq habitat: uiuens mortua e̾. Multi scĩ & scȩ om̃i modo ca
condider̃: Quod situ deuincta aliquo pi&atis officio ñ facis : tuscis quã de his rationẽ reddas deo

Expanded text:
delectatione cordis haeret atque habitat, uiuens mortua est, multi sancti et sanctae omni modo cauentes delectatione cordis haeret atque habitat, uiuens mortua est, multi sancti et sanctae omni modo cauentes is potius condiderunt. quod si tu deuincta aliquo pietatis officio non facis, tu scis, quam de his rationem reddas deo
Abbreviated transcription (Latin):
tissime caue : quȩ aut̃ in deliciis agit: uiuens mortuaeꝰ. Agitetũ homo in his quȩ diligit quȩ pro
magno appait. qͥb beatũ eẽ. se credit : Qua propt̃ quod scriptura dix̃ dediuicus. diuitiȩ si affluant
ne apponatis cor : Hoc &iã dedelicus tͥ dico delitie si affluant neapponascor: Nion ideo te magni pendas
quod ñ des. qd̵ affacĩ supp&unt. quod uelut ex fonte largissimo t̃renȩ felictatis fluunt. Om̃i hȩc inte
mitate psisteus &erna in corruptione uegetat᷑ Nã & ipse apłs carnis inqͥt ꝓuidentiã nefeceritis in
concupiscentus. qi gerimꝰ curã caruis s ad necessitatẽ salutis nemo enĩ unꝗ carnẽ suã odio habuit sicut
ipse itidem dicit. Hinc e quod & timotheũ numiũ sic̃ appar& corporis castigatorẽ ã mon&. ut modico
uinoutat᷑ propt̃ stomachũ : & frequentas suas infirmitates. Has gͦ delicias inqͥb uidua si agit hoc est

Expanded text:
tissime caue: Quae autem in deliciis agit, uiuens mortua est; agit enim homo in his, quae diligit, quae pro magno appetit, quibus beatum esse se credit. quapropter quod scriptura dixit de diuitiis: Diuitiae si adfluant, ne adponatis cor, hoc etiam de deliciis tibi dico: Deliciae si adfluant, ne adponas cor. non ideo te magni pendas, quod non desunt, quod affatim suppetunt, quod uelut ex fonte largissimo terrenae felicitatis fluunt. omnino haec in te mitate persistens aeterna incorruptibilitate uegetatur. nam et ipse apostolus: Carnis, inquit, prouidentiam ne feceritis in concupiscentiis, quia gerimus curam carnis sed ad necessitatem salutis. nemo enim umquam carnem suam odio habuit, sicut ipse itidem dicit. hinc est, quod et Timotheum nimium, sicut apparet, corporis castigatorem admonet, ut modico uino utatur propter stomachum et frequentes suas infirmitates. Has ergo delicias, in quibus uidua si agit, hoc est si
Abbreviated transcription (Latin):
Habent etũ aliquid quod ñ dec& uelle: s alia ñ habent maiora atq meliora & utilitatis decorisq pleniora
potestates ͫ Sane sic̃ ꝑ heo consulant eis qͥuiuunt sub eis: Non ꝓpt̃ hȩc ipsa s ꝓpt̃ alind quodiude
fit bonũ dec& ea uelle: Si aut̃ ꝓpt᷑ inanẽ fastũ elationis põpãq suꝑfluã. uł &iã nox ã uanitatis.
ñ deca: quo circa si optant sibi ac suis &iã sufficientiã rerũ necessariarũ dequa sic apłs loquitur
t autꝰ questus magnꝰ pi&as cũ sufficientia nichiletũ intulimꝰ inbunc mundũ : S¬
aliquid possimꝰ uuetũ & tegum̃tũ habentes his contẽntti simꝰ. Nã qͥ uolunt diuites ferrincidunt intẽp¬
tationẽ & laqueũ & desideria multa stulta & noxia quȩ inergunt ininteritũ & ꝑditionẽ. Radix¬

Expanded text:
habent enim aliquid, quod non dedecet uelle; sed si alia non habent maiora atque meliora et utilitatis decorisque pleniora, habent enim aliquid, quod non dedecet uelle; sed si alia non habent maiora atque meliora et utilitatis decorisque pleniora, potestates? sane, si, ut per haec consulant eis, qui uiuunt sub eis, non propter haec ipsa sed propter aliud, quod inde fit bonum, decet ea uelle; si autem propter inanem fastum elationis pompamque superfluam uel etiam noxiam uanitatis, non decet. quocirca si optant sibi ac suis etiam sufficientiam rerum necessariarum, de qua sic apostolus loquitur: Est autem quaestus magnus pietas cum sufficientia; nihil enim intulimus in hunc mundum saliquid possumus; uictum et tegumentum habentes his contenti sumus. nam qui uolunt diuites fieri, incidunt in temptationem et laqueum et desideria multa stulta et noxia, quae mergunt homines in i
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ omia quȩ uult hab& nec aliquid uult quod ñ dec&. Quodsi ita ẽ : uideiã quȩ homines ñ indecent᷑
uelint : alius uult coniugari: alius coniugio uiduatus deinceps continent̃ eligit iuiuere: Alius uul¬
lĩ concubitũ necitipsis nuptis experiri: &si aliud hic alio melius repperit᷑. nullũ tam̃ istorũ possum us
dicere indetent̃ aliquid uelle: sic & obtare filios nuptiarũ scilic& fructũ. & eis qͥ suscepti fuerint
uitã acsalute: qͦ uoto plerũq occupat᷑ &iã continentia uidualis  Nã & si spreto coniugio ĩ ñ optant
&iã filios pcreare : Obtauit tam̃ quos ꝓcreauer̃ inclumes uiuere : Ab hac ottũ cura ĩmunis est
uirginalis ittegritas Habent tam̃ oitis caros & cars qͥb: ñ indecent̃ optent &iã tẽ poralẽ salutẽ : si cũ
tã salutẽ in seipsis & ineis quos diligiuit adepti homiues fuerint: nũ poterimꝰ eos dice

Expanded text:
qui omnia, quae uult, habet nec aliquid uult, quod non decet. quod si ita est, uide iam, quae homines non indecenter qui omnia, quae uult, habet nec aliquid uult, quod non decet. quod si ita est, uide iam, quae homines non indecenter uelint. alius uult coniugari, alius coniugio uiduatus deinceps continenter eligit uiuere, alius nullum concubitum nec in ipsis nuptiis experiri. et si aliud hic alio melius reperitur, nullum tamen istorum possumus dicere indecenter aliquid uelle; sic et optare filios nuptiarum scilicet fructum et eis, qui suscepti fuerint, uitam ac salutem, quo uoto plerumque occupatur etiam continentia uidualis; nam etsi spreto coniugio iam non optant etiam filios procreare, optant tamen, quos procreauerunt, incolumes uiuere. ab hac omni cura immunis est uirginalis integritas; habent tamen omnes caros et caras, quibus non indecenter optent etiam temporalem salutem. sed cum istam salutem in se
Abbreviated transcription (Latin):
ad quiescendũ sit eis qͥ dicunt eũ beatũ ẽẽ. qͥ scđm sua uiuit uoluntatẽ: s ab sit . ut hoc uerũ ẽ e
credamꝰ. Quid si etũ neqͥter uelit uiuere : ñ ne tanto miserior eẽ. conuncit᷑. quanto facilius
nala uoluntas eiꝰ impl&ur  merito hatic sententiã &iã ipsi qui sine dĩ cultu philoso
disputandũ : om̾is aiunt eẽ beatos qͥuiuadit ut ipsi ueluit : falsũ id quidẽ. Uelle enĩ quod ñ deceat
id est ipsũ ituserrunũ : nec tãmiserũ ẽ. ñ adipisci quoduelis. quã adipisci uelle quodũ oporteat. Quidtͥ
udenit᷑ hȩc ũba᷑ nonne abipsa ueritate ꝑ quẽ lib& hominẽ dictas possumꝰ gͦ hicdicere quod apłs ait
Dequodã ꝓphaacretensi: cũ enĩ illi sententia placuiss& testimoniũ hocuerũ ẽ. Ille igit᷑ beatus est :

Expanded text:
adquiescendum sit eis, qui dicunt eum beatum esse, qui secundum suam uiuit uoluntatem. sed absit, ut hoc uerum esse adquiescendum sit eis, qui dicunt eum beatum esse, qui secundum suam uiuit uoluntatem. sed absit, ut hoc uerum esse credamus. quid, si enim nequiter uelit uiuere? nonne tanto miserior esse conuincitur, quanto facilius mala uoluntas eius impletur? merito hanc sententiam etiam ipsi, qui sine dei cultu philosopdisputandum omnes aiunt esse beatos, qui uiuunt, ut ipsi uelint. falsum id quidem; uelle enim, quod non deceat, id est ipsum miserrimum nec tam miserum est non adipisci, quod uelis, quam adipisci uelle, quod non oporteat.\' quid tibi uidentur haec uerba? nonne ab ipsa ueritate per quemlibet hominem dicta sunt? possumus ergo hic dicere, quod apostolus ait de quodam propheta Cretensi, cum eius illi sententia placuisset: Testimonium hoc uerum est. Ille igitur beatus est,