comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ sensꝰ ludificatoria imagine fal¬
leret᷑. fuit aut̃ inqͥbꝰdã errantibꝰ etiã illa
ꝑsuasio. qua conarent᷑ asserere ex ipsa
uerbi substancia qͥd dã incarnẽ fuisse
conuersũ. natoq iħu demaria uirgi¬
ne. nichil mat̾ne fuisse nature: s & qđł¬

Expanded text:
gentium sensus ludificatoria imagine falgentium sensus ludificatoria imagine fallerentur. Fuit autem in quibusdam errantibus etiam illa persuasio, qua conarentur asserere ex ipsa Verbi substantia quiddam in carnem fuisse conversum, natumque Jesum ex Maria Virgine, nihil mate
Abbreviated transcription (Latin):
tellexerant paratiores docere quam dice
sicut ait apłs circa fidem naufragauert̃.
Quoꝵs pͣuas compugnantesq sentencias
breui significatione ꝑstringam: ut er¬
roꝵ intenebris a u̾tatis luce discretis.
& religiose honorentur beneficia diuina:
& scient̾ caueant᷑ mundana mendacia.
Quidam enĩ ex documentis natiuitatis
hominis filium crediderunt: ñ putantes
illi ad scͥbendã eẽ. d̾itatẽ⁊ quem &e pͥmor¬
dia infantie & increm̃ta corporea. & pas¬
sionum usq: adcrucẽ mortẽq condicio:
ñ dissimilẽ cet̾is mortalib approbasset.
Alii uͦ iuitutũ ammiratiõe ꝑ moti. &
originis nouitatẽ. & dictoꝵ factorũq po¬
tenciam addiuinã intelligentes ꝑtin̾e
naturam. nichil illi putauerunt nr̃e eẽ.
substancie: totumq illud qđ corporee
fuit actioniꝰ: forme. aut de sublimioris
gen̾is ꝓdiisse mat̾ia. aut simulatã carniꝰ
spetiem habuisse: ut uidentium & tan¬

Expanded text:
tellexerant, paratiores docere quam discere, tellexerant, paratiores docere quam discere, sicut ait Apostolus, circa fidem naufragaverunt ; quorum pravas compugnantesque sententias brevi significatione perstringam: ut errorum tenebris a veritatis luce discretis, et religiose honorentur beneficia divina, et scienter caveantur humana mendacia. CAP. II. Quidam enim ex documentis nativitatis hominis filium crediderunt, non putantes ipsi ascribendam esse deitatem, quem et primordia infantiae, et incrementa corporea, et passionum usque ad crucem mortemque conditio, non dissimilem caeteris mortalibus approbassent. Alii vero virtutum admiratione permoti, et originis novitatem, et dictorum factorumque potentiam, ad divinam intelligentes pertinere naturam, nihil illi putaverunt nostrae inesse substantiae, totumque illud quod corporeae fuit actionis et formae, aut de sublimioris generis prodiisse materia, aut simulatam carnis speciem habuisse, ut videntium et tan
Abbreviated transcription (Latin):
epe ut nostis dilectissimi de excelleu¬
tia festiuitatis hodierne officium
uob̾ sermonis salutaris impendimꝰ ⁊ nec
ambigimꝰ ita cordibꝰ ur̃is diuine piecati
resplendiusse uirtutẽ: ut qł uob̾ fide est
insituur. id sit etiam intelligentia cõp̃hen¬
sum. S qi dñi saluatoris ꝙ nr̃i natiuitas.
ñ solum scdm dicatem depatre s etiã se¬
cundũ carnẽ de matre: ita facultatẽ exce¬
dit humani eloquĩ. ut merito ad itrũꝙ¬
referatur qđ dictum ẽ. gen̾ationẽ eiꝰ qͥs e¬
narrabit: in eo ipso qͥ d digne ñ potest
explicari. semꝑ exub̃at ratio disserendi:
non q lib̾um sit diu̾sa sentire s quia dig¬
nitati mat̾ie nulla potest lingua suffice̾.
Magnitudo gͥ satramenti insalutẽ huma¬
ni gen̾is ante scła ȩt̃na dispositi. in scłore
sine reserati⁊ integͥtati sue nec auferri
aliqͥd patit᷑ nec augeri: & sicut ꝓpͥa ñ a¬
mittit᷑ ita aliena ñ recipit. S multi o¬
pinionũ suaꝵ sequaces. & qd ñ dum mn¬

Expanded text:
epe, ut nostis, dilectissimi, de excellentia festivitatis hodiernae officium vobis sermonis salutaris impendimus; nec ambigimus ita cordibus vestris divinae pietatis resplenduisse virtutem, ut quod vobis fide est insitum, id sit etiam intelligentia comprehensum. Sed quia Domini Salvatorisque nostri nativitas, non solum secundum deitatem de Patre, sed etiam secundum carnem de matre, ita facultatem humani excedit eloquii, ut merito ad utrumqreferatur, quod dictum est: Generationem ejus quis enarrabit ? in eo ipso quod digne non potest explicari, semper exuberat ratio disserendi: non quia liberum sit diversa sentire, sed quia dignitati materiae nulla potest lingua sufficere. Magnitudo igitur sacramenti, in salutem humani generis ante saecula aeterna dispositi, in saeculorum fine reserati, integritati suae nec auferri aliquid patitur, nec inferri; et sicut propria non amittit, ita aliena non recipit. Sed multi opinionum suarum sequaces, et quod nondum in
Abbreviated transcription (Latin):
angłista ut ꝓmissionẽ ad abrahã factã. os¬
tendet in xp̃o eẽ. completã generationum
ordinẽ ꝑcucurrit: & in quo oĩb gentib
disposita fuisset benedictio demonstͣuit.
ceret fuisse conexa : omnes ꝙ: ab unttio suc¬
cessionũ gradus. ad eum inqͦ uno erat sa¬
lus omniũ tetendisse. Non ergo dubitan¬

Expanded text:
angelista, ut promissionem ad Abraham factam ostenderet in Christo esse completam, generationum ordinem percurrit, et in quo omnibus gentibus disposita fuisset benedictio, demonstravit. ceret fuisse connexa, omnesque ab initio successionum gradus, ad eum in quo uno erat salus omnium, tetendisse. Non ergo dubitan
Abbreviated transcription (Latin):
diuidentes uisibilẽ ab ĩusibili⁊ corporeũ ab
incorporeo. palpabilem ab inpalpabili
formã serui a forma di: quia & si unũ
manet ab ȩt̾nitate: aliud cepit a tẽꝑe.
Que tam̃ inunitatẽ conuenerunt. nec
separationẽ possunt habere nec finem:
dũ exaltans & exaltatꝰ. glorificans & głi¬
ficatꝰ ita sibimet inheserunt : ut siue in
om̃i potencia. siue incontumelia. nec di¬
uina in xp̃o careant humanis: nec hu¬
mana diumis. Hoc credentes dilectis¬
simi xp̃iani sumꝰ. u̾i isrłite: & in consor¬
tium filioꝵ d̃i ueracit̾ adoptati. Quia
& om̃s sci qui saluatoris nr̃i tempora p̃¬
cessert. ꝑ hanc fidem iustificati. & ꝑ hoc

Expanded text:
dividentes visibilem ab invisibili, corporeum ab incorporeo, passibilem ab impassibili, formam servi a forma Dei: quia etsi unum manet ab aeternitate, aliud cepit a tempore: quae tamen in unitatem convenerunt, nec separationem possunt habere, nec finem; dum exaltans et exaltatus, glorificans et glorificatus ita sibimet inhaerent  Edit., inhaeserunt, ut sive in omnipotentia, sive in contumelia; nec divina in Christo careant humanis, nec humana divinis. Hoc credentes, dilectissimi, Christiani sumus, veri Israelitae, et in consortium filiorum Dei veraciter adoptati: quia et omnes sancti, qui Salvatoris nostri tempora praecesserunt, per hanc fidem justificati, et per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
di ͥ & qui audierint uiuent. Sic̃ enim
pat̾ ht̃ uitã in semetipso: sic dedit & filio uitã
hr̃e in semetipso: & potestatẽ dedit ei iudiciũ
face̾: qi filiꝰ hoĩs ẽ. Ergo sub una sentencia
etiam filiꝰ hominis ꝑ assũptionẽ carniᷤ
ẽ. factus: ut moreretur sicut ait apłs

Expanded text:
DDsic dedit et Filio vitam habere in semetipso, et potestatem dedit ei judicium facere, quia Filius hominis est . Ergo sub una sententia etiam Filius hominis per assumptionem carnis est factus, ut moreretur, sicut ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiu̾sitatẽ substancie falsa fu̾it huma¬
nitas : & ꝑdefectum mutabilitatis non
asq: impietates diabolica inspiratione
conceptas. & in multoꝵ noxam ꝑuasa ꝑ¬
dicionis effusas. olim catholica fides cui
ds & magist̾ ẽ. & auxiliator obtͥuit ⁊ ex¬
hortante & instruente spũ scõ ꝑlegis te¬

Expanded text:
diversitatem substantiae falsa fuerit humanitas, et per defectum mutabilitatis non asque impietates diabolica inspiratione conceptas, et in multorum noxam per vasa perditionis effusas, olim catholica fides, cujus Deus et magister est et auxiliator, obtrivit, exhortante et instruente nos Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
nem nrãm. Hec confessio dilectissimi nul¬
las metuit contradictiones: nulł cedit
potuerunt. qͥbꝰ pͥmũ hominẽ. omnẽq:
eiꝰ posteritatẽ male suasꝰ peccati auctor
obstͥnx̾at. & ꝓpaginẽ dediticiam origi¬
nali sͥ p̃iudicio indicabat. Quia gͥ iͦti¬
ficandis hominibꝰ hoc pͥncipalit̾ opitu¬
latur qđ unigenitꝰ dei etiã filiꝰ homĩs

Expanded text:
 VI. Haec confessio, dilectissimi, nullas metuit contradictiones, nullis cedit potuerunt, quibus primum hominem omnemque ejus posteritatem malesuadus peccati auctor obstrinxerat, et propaginem dedititiam originali sibi praejudicio vindicabat. Quia igitur justificandis hominibus hoc principaliter opitulatur, quod Unigenitus Dei etiam filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
stica signa ꝓmisse. denuntiatur ab archã¬
gelo sine dampno pudoris beata fecun¬
ditas: sacram uirginitatẽ nec conceptu
iuolatura nec partu. Suꝑ ueniente qͥp¬
pe in eam spũ scõ & altissimi obumbn¬
de uircute. in commutabile cłi uerbum
de incontaminato corpore habitum ͥ
humane carnis assumpsit: que & nul¬
lum contagium de concupiscentia car¬
nis traheret: & nich eoꝵs qus ad anime
corporisq naturã ꝑtinent ñ hab̾et. Re
ticarum monstra opinionũ. & insanaꝵ
saclegia falsitatum: noᷤ exultans in lau¬
dem łi celestium multitudo. & instruti
ab angłis docuere pastores: ut cognitis

Expanded text:
mystica signa promissae, denuntiatur ab archanmystica signa promissae, denuntiatur ab archangelo sine damno pudoris beata fecunditas, sacram virginitatem nec conceptu violatura nec partu. Superveniente quippe in eam Spiritu sancto, et Altissimi obumbrante virtute , incommutabile Dei Verbum de incontaminato corpore habitum sibi humanae carnis assumpsit: quae et nullum contagium de concupiscentia carnis traheret, et nihil eorum quae ad animae corporisque naturam pertinent, non habereticarum monstra opinionum et insanarum sacrilegia falsitatum: Nos exsultans in laude Dei coelestium multitudo, et instructi ab angelis docuere pastores, ut cognitis
Abbreviated transcription (Latin):
ationis excellit. Nec enim aut a de deli¬
mo t̾re formatio⁊ aut eue de uiri carne
ortui cõparari. Eenuit abraham senex
diuine ꝓ missioĩs heredem: & trans gressa
fecunditatis annos. st̾ilis sacra concep̃.
Iacob dilectus ẽ. adeo antequã natus:
& preueniente grã uoluntarias actio¬
nes. ab hispida congeniti frĩs asꝑitate
discretꝰ. Iheremie dr᷑. pͥusquã te formarẽ
inut̾o noui te: & antequam exires de
uulua scĩficaui te. Anna diu fecundita¬
tis aliena. samuhelẽ ꝓpħam quẽ deo of¬
ferret enixa ẽ: ut & partu clara eẽt &
uoto. Tacharias sacerdos de elisabech
sterili scam̃ suscepit ꝓlem: & p̾cͣsor xp̃i fu
tris acceꝑat: & ñ dum editꝰ puer genitͥcẽ
na miracłis. S hoc ipso mod̾atiꝰ stupen
da. quo plura. Natiuitas autẽ dñi nĩi
cta exempla tͣnscendit: nec potest ullis
eẽ. comꝑabił᷑ que ẽ. int̾ omnia singłaris.
Electe nanq: uirgini de semine abraham
ac de radice iesse ꝑ ꝓpħicas uoces & ꝑmi

Expanded text:
humanae creationis excellit. Nec enim aut Adae de limo terrae formatio, aut Evae de viri carne ortui comparari. Genuit Abraham senex divinae promissionis haeredem, et transgressa fecunditatis annos sterilis Sara concepit . Jacob dilectus est a Deo, antequam natus, et praeveniente gratia voluntarias actiones ab hispida congeniti fratris asperitate discretus . Jeremiae dicitur: Priusquam te formarem in utero, novi te; et antequam exires de vulva, sanctificavi te . Anna diu fecunditatis aliena, Samuelem prophetam, quem Deo offerret, enixa est , ut et partu clara esset et voto. Zacharias sacerdos de Elizabeth sterili sanctam suscepit prolem , et praecutris accepit, et nondum editus puer, genitricem na miraculis; sed hoc ipso moderatus stupenda, 109 quo plura. Nativitas autem Domini noscta exempla transcendit; nec potest ulli esse comparabilis, quae est inter omnia singularis. Electae Virgini, olimque de semine Abrahae ac de radice Jesse per propheticas voces et per
Abbreviated transcription (Latin):
ro factum. ñ habitass innob̾. In nobis
au̾ habitauit. qui nat᷑ã nr̃i corporis suã
fecit: edificante sͥ sapientia domum.
dictum ẽ. Uerbũ caro factum ẽ: & habita¬
uit innob̃̾. Huic aut̃ sacratissime p̃dica¬
tioni. etiã beati pauli apli doctͥna concor¬
dat dicentis. Uidete nequis uos decipiat ꝑ
philosophiam. & in anem fallaciã scdm tra¬
ditionẽ hoĩum. scd̃m elementa mundi & ñ¬
scm xp̃m: qi in ipso habitat omnis plem¬
tudo diuinitatis corporalit̾: & estis repleti
in illo. Totum gͥ corpꝰ implet tota diuinitaᷤ:
& sicut nicħ de ẽ. illiꝰ maiestatis. cuiꝰ habi¬
tacione repletur habitacłm ⁊ sic nicħ deẽ.
corporis. qł ñ suo habitatore sit plenum.
Qd autẽ dictum ẽ. &estis repleti millo.
nr̃a utiq ẽ. significata nat᷑a : adquos illa
repletio ñ ꝑtineret. nͥ dĩ u̾bum nr̃i sͥ ge¬
neris & animã ⁊ corpꝰ unisset. Agnoscendũ¬

Expanded text:
 habitasset in nobis. In nobis autem habitavit, quia naturam nostri corporis suam fecit, aedificante sibi Sapientia domum , dictum est: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Huic autem sacratissimae praedicationi etiam beati Pauli apostoli doctrina concordat, dicentis: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallaciam secundum traditionem hominum, sstum: quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, et estis repleti in illo . Totum igitur corpus implet tota divinitas; et sicut nihil deest illius majestatis, cujus habitatione repletur habitaculum, sic nihil deest corporis, quod non suo habitatore sit plenum. Quod autem dictum est, Et estis repleti in illo, nostra utique est significata natura, ad quos illa repletio non pertineret, nisi Dei Verbum nostri sibi generis et animam et corpus unisset. C
Abbreviated transcription (Latin):
lige: ⁊ apd̃ quẽ opes tuas colloces. ꝑspica¬
tius ficłi ocłis seturꝰ agnosce. Non dubitet
de receptione: cui xp̃c ẽ. debitor. Non sit an¬
xia lib̾alitas nͨ tͥste ieiuniũ ⁊ hilarẽ enĩ
datorẽ diligit ds̃. qͥ fideł ẽ. inu̾b̃ siuis:⁊
habundant̾ largita retͥbuit. qͥ benigne

Expanded text:
lige; et apud quem opes tuas colloces, perspicalige; et apud quem opes tuas colloces, perspicacibus fidei oculis securus agnosce. Non dubitet de receptione, cui Christus debitor est. Non sit anxia liberalitas, nec triste jejunium: hilarem enim datorem diligit Deus , qui fidelis est in verbis suis, et abunda
Abbreviated transcription (Latin):
ab epularũ delectacioẽ se continent. fructꝰ
sibi debent miscdie comparare: ut qͥ habun¬
dantiꝰ seminauerint. copiosiꝰ metant. Non
enim unqͣm agͥcole suo seges ista mentit᷑:
aut incertã spem ht̃ oꝑis cultura pietatis.
Quicqͥd hoc mͦ serentis manu spargitur:
ñ estꝰ urit. ñ torrens tͣhit: ñ gͣndo ꝓst̾nit.
Incolumes semꝑ sunt om̃s pietatis expense:
nec solũ integre manent: s & mͦ augentur.
& qualitate miti ant᷑. Det̾renis celestia pro¬
deunt: de parius magna gignunt᷑: & tẽ¬
porale donũ inp̃miũ transit et̾nũ Qsq
igit᷑ diuitias amas. qͥsq multiplicari qͦ
possides ꝯcupiscis: in hec lucͣ accencde. in
hec rerũ tuarũ augm̃ta suspira: de qͥb
nich fur arripit. nichil tinea corrũpit: ni¬
chil rubigo ꝯsumit. Noli desꝑare de feno¬
re: noli de accipiente difficde. Qđ uni eox
fecistis. mͥ fecistis. mͥ fecistis. quis dicat intel¬

Expanded text:
ab epularum delectatione se continent, fructus ab epularum delectatione se continent, fructus sibi debent misericordiae comparare, ut quod abundantius seminaverint, copiosius metant. Non enim umquam agricolae suo seges ista mentitur, aut incertam spem habet operis cultura pietatis. Quidquid hoc modo serentis manu spargitur, non aestus urit, non torrens trahit, non grando prosternit. Incolumes semper sunt omnes pietatis expensae; nec solum integrae manent, sed et modo augentur, et qualitate mutantur. De terrenis coelestia prodeunt, de parvis magna gignuntur, et temporale donum in praemium transit aeternum. Quisquis igitur divitias amas, quisquis multiplicari quae possides concupiscis, in haec lucra accendere, in haec rerum tuarum augmenta suspira, de quibus nihil fur abripit, nihil tinea corrumpit, nihil rubigo consumit . Noli desperare de fenore, noli de accipiente diffidere. Quod uni horum fecistis, mihi fecistis , quis dicat, intel
Abbreviated transcription (Latin):
tos ⁊ si qͥ tam̃ st̃ quoꝵ uoluntati aliqͥ ob¬
sistat infirmitas: laborẽ qui supͣ uires ẽ.
corpoꝵ. redimant impendiis facultatũ.
Multa enĩ st̃ oꝑa pietatis. que ipsam¬
edendi necessitatẽ merito ampliore cõm̃dente :¬
si ieiunantiũ pͣificationẽ studio benignitatis
acquirunt. Nancũ hii qͥ nichil omittunt
de humiliatiõe ieiuniĩ. sub st̾ili fatigatione
desudent. nͥ se elemosinarũ quã possunt ero¬
gatione scĩficent: dignũ: uinalimoniam pa¬
uꝑum habundantior sit eoꝵ largitio⁊ quoꝵ
ad abstinendũ minor ẽ. fortitudo. Qđ gͦ in
libent̾ impendat: ⁊ ꝓpͥam necessitatẽ faciat
sͥ cum indigente commiẽ. Non culpatur
infirmꝰ ieiuniũ soluens. a quo cibos accipit
pauꝑ esuriens ⁊ nec escam sum̃do polluit᷑
qui elemosinã imꝑtiendo mundat᷑: dicente
dño. date elemosinã. & ecce omĩa munda
sunt uob̃. In qͦ oꝑe dilectissimi etiã hii qͥ

Expanded text:
tos, si qui tamen sunt quorum voluntati aliqua obtos, si qui tamen sunt quorum voluntati aliqua obsistat infirmitas, laborem qui supra vires est corporum, redimant impendiis facultatum. Multa enim sunt opera pietatis quae ipsamedendi necessitatem merito ampliore commendent, si jejunantium purificationem studio benignitatis 343 acquirunt. Nam cum ii qui nihil omittunt de humiliatione jejunii sub sterili fatigatione desudent, nisi se eleemosynarum, qua possunt, erogatione sanctificent, dignum est ut in alimoniam pauperum abundantior sit eorum largitio, quorum ad abstinendum minor est fortitudo. Quod ergolibenter impendat, et propriam necessitatem faciat sibi cum indigente communem. Non culpatur infirmus jejunium solvens, a quo cibum accipit pauper esuriens; nec escam sumendo polluitur, qui eleemosynam impertiendo mundatur, dicente Domino: Date eleemosynam, et ecce omnia munda s
Abbreviated transcription (Latin):
um. Nec enĩ de ẽ. nob̃ adhũc ordinẽ ꝯser¬
uandũ. misccłissimi regis auxiliũ. qͥ noᷤ sa¬
lub̾rime obseruantie ratioẽ formauit ÷ p̃fi
tissimi etiã in isto qͥ septimꝰ ẽ. m̃ se dispositũ
est qd noᷤ ꝓmpta ꝯuenit alacͥtate susciꝑe:
ut p̃t̾ abstinentiã qͣ quisq se petuliarit̾ atq
pͥuatim scdm modũ sue possibilitatis ex̾¬
cet: ħ que om̃ibꝰ simul indicit᷑ animosiꝰ
cele bretur. Nã in oĩ agone certaminis xͥ¬
ani utilitaᷤ ꝯtinentie płimũ ualet᷑: ita ut
seuissimoꝵ demonũ sp̃c. qͥ ab obsessis cor¬
poribꝰ nulł exorcizantiũ fugant᷑ imꝑiis.
sola ieiunioꝵ ⁊ orationũ untute pellant᷑.
dicente dño hoc genꝰ demonioꝵ ñ eictt᷑. nͥ
inieiunio & oratioẽ. Girata ẽ. gͦ do & t̾ribił
diabolo. ieuinantis oratio: nec latet qͣntum
Inhac sane obseruantia dilectissimi. quã¬
uis õs nos unanimiter oporteat eẽ. deuo¬

Expanded text:
ium. Nec enim deest nobis ad hunc ordinem conserium. Nec enim deest nobis ad hunc ordinem conservandum, misericordissimi Regis auxilium, qui nos saluberrimae observantiae ratione informavit, praefintissimi, etiam in isto qui septimus est mense dispositum est, quod nos prompta convenit alacritate susinentiam, qua quisque se peculiariter atque privatim secundum modum suae possibilitatis exercet, haec quae omnibus simul indicitur animosius celebretur. Nam in omni agone certaminis Christiani, utilitas continentiae plurimum valet, ita utspiritus daemonum qui ab obsessis corporibus nullis exorcizantium fugantur imperiis, sola jejuniorum et orationum virtute pellantur, dicente Domino: Hoc genus daemoniorum non ejicitur, nisi in jejunio et oratione . Grata ergo est Deo et terribilis diabolo jejunantis oratio, nec latet quantum enae. CAP. III. In hac sane observantia, dilectissimi, quamvis omnes nos unanimiter oporteat esse devo
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ nichil paciant᷑ obstacłi. adp̃sentiᷤᷤfesti
ꝑtinet dignitatẽ : & u̾a ÷ infantia saluatoriꝰ.
declaratio ditatis. qͣndo carnis sensꝰ abhu¬
manis ao diuina tͣnsfert᷑: ut qͦs depͥmunt
exꝑim̃ta infirmitatũ. erigant signa iurtu¬
tumi qr tali auxilio & nat᷑a nr̃a indigebat¬
& causa: ut reꝑare humanũ genꝰ. nec si¬
ne maiestate poss humilitas: nec sine hu¬

Expanded text:
 obstaculi, ad praesentis festi pertinet dignitatem. et vera est infantia Salvatoris declaratio deitatis, quando carnis sensus ab humanis ad divina transfertur; ut quos deprimunt experimenta infirmitatum, erigant signa virtutum: quia tali auxilio et natura nostra indigebat et causa, ut reparare humanum genus nec sine majestate posset humilitas, nec sine hu
Abbreviated transcription (Latin):
multaᷤ obliuisci iniuriaᷤᷤ. qͣm imaginẽ &
similitudinẽ sui ꝯditoris amitt̾e. qͥõs
ad cognitionẽ. sui gen̾alib incitans domiꝰ.
tis laboret sollicite discretioĩs inspectio.
ipsã matrẽ oĩũ iurtutũ caritatẽ insectiꝰ
sue mentis ĩqͥrat ⁊ & simea dilectionẽ cłi
& ꝓximi toto corde intente reppit. ita ut
etiam inimicis suis eadem uelit tͥbtu q̃
tanto magnificentiꝰ recipit. qͣntomagiᷤ
regunt᷑ imꝑio. Scientes gͥ dilectissimi
sectamini caritatẽ: ita ut inunũ caste
dilectioĩs affectum. uniu̾sors fideliũ cor¬
da concurrant. Transeuntia noᷤ & uana
ñ occupent: constanti desidio adea qͦ st̃
semꝑ mansura tendamꝰ. Sacͣm̃tũ enĩ
p̾sentis festi oportet in nob̾ eẽ ꝑpetuũ:
qđ utiq: sine fine celebͣbit᷑. si moĩbꝰ actibꝰ¬

Expanded text:
inultas oblivisci injurias, quam imaginem et inultas oblivisci injurias, quam imaginem et similitudinem sui Conditoris amittere, qui omnes ad cognitionem sui generalibus incitans donis, tis laboret sollicitae discretionis inspectio, ipsam matrem virtutum omnium charitatem in secretis suae mentis inquirat, et si eam dilectioni Dei et proximi toto corde intentam repererit, ita ut etiam inimicis suis eadem velit tribui quae tanto magnificentius recipit, quanto magis io. Scientes igitur, dilectissimi, sectamini charitatem, ita ut in unum castae dilectionis affectum universorum fidelium corda concurrant. Transeuntia nos et vana non occupent; constanti desiderio ad ea quae sunt semper mansura tendamus. Sacramentum enim praesentis festi oportet in nobis esse perpetuum; quod utique sine fine celebrabitur, si in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
lic ñ p̃sentẽ intelligat maiestatẽ. uͥ u̾am ui¬
det apparere uͥtutẽ : q̃ utiq sine deo nul¬
la ẽ. nec ꝓpͥetatẽ optinet d̾itatis. nͥ sp̃c sui
uegetetur auctoris: Dicente enĩ dicipłis su¬
is dño sine me nicħ potestis face̾: dubiũ
ñ ẽ. hoĩe bona agentẽ ex deo habere & ef¬
fectũ oꝑis. & inicium uoluntatis. Ynde &
apłs copiosissimus fideliũ cohortator: cũ
timore inqͥt & tremore urãm salutẽ oꝑ a¬
mini. Dẽ ẽ enĩ qͥ oꝑat᷑ in nob̃ & uelle & o
pari ꝓbona uoluntate. Et ħ scĩs causa ẽ.
trem̃di atq metuendi: ne ipsis oꝑibꝰ pie¬
tatis elati. deserant᷑ oꝑe gr̃e ÷ & remane¬
ant ininfirmitate nature. Qui autẽ ex¬
ꝑiri cupit an in ipso ds habitet de qͦ dictoͦ
mirabił ds inscĩs scĩs: sincero examine
cordis sui int̾iora discutiat. & sagacit᷑ q̃uio
qua humilitate resistat suꝑbie⁊ qͤ beniuo¬
an ꝓ malo ñ cupiat malũ reddẽ: malitq

Expanded text:
lic non praesentem intelligat deitatem, ubi veram videt apparere virtutem? quae utique sine Deo nulla est, nec proprietatem obtinet deitatis, nisi Spiritu sui vegetetur auctoris. Dicente enim discipulis suis Domino, Sine me nihil potestis facere , dubium non est hominem bona agentem, ex Deo habere et effectum operis, et initium voluntatis. Unde et Apostolus copiosissimus fidelium cohortator, Cum timore, inquit, et tremore vestram salutem operamini: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et operari pro bona voluntate . Et haec sanctis causa est tremendi atque metuendi ne ipsis operibus pietatis elati deserantur ope gratiae et ramaneant in infirmitate naturae. Qui autem experiri cupit an in ipso Deus habitet, de quo dicitur: Mirabilis Deus in sanctis suis , sincero examine cordis sui interiora discutiat et sagaciter quaerat qua humilitate resistat superbiae, qua benevoan pro malo non cupiat malum reddere, malitque
Abbreviated transcription (Latin):
lectissimi & rationẽ sollẽpnita¬
tis hodierne sepe uob & euangłica nar¬
ratio. & obseruantie consuetudo patefec̃:
nͨ necesse ẽ. ita nc̃ q̃ int̾ saluatoris nr̃i hu¬
mana pͥmordia gesta st̃ replicari. ut de
infantiũ ddisseramꝰ: cũ sic̃ nostis & instelle
fulgore dłi grã. & intͥb uiris uocatio gen

Expanded text:
lectissimi, et rationem solemnitatis hodiernae, saepe vobis et evangelica narratio, et observantiae consuetudo patefecit: nec necesse est ita nunc quae inter Salvatoris nostri humana primordia sunt gesta, replicari ut de infantium disseramus; cum, sicut nostis, et in stellae fulgore Dei gratia, et i
Abbreviated transcription (Latin):
fidei rudim̃tis. oporteat unũqũeq aosub¬
limiora ꝓfice̾: necesse ẽ. tam̃ infirmitatẽ
de ipsa nat᷑e nr̃e cõmuniõe trepidare ⁊ &
ꝑinitia uł ĩcrem̃ta corporea. ad agnitioẽm
uniꝰ cũ patre ditatis difficult̾atis accede.
S uͥ int̾ caligantes cogitacioẽs. radiꝰ suꝑne
lucis refulserit. cunctantes fidei moras
splendor u̾itatis abrũpat:. ut cor lib̾um
& anisibilib absolutũ. lum̃ intelligentie
tanꝙͣ ducẽ stellã sequat᷑: qi sic̃ apłs ait.¬

Expanded text:
que ad sublimiora proficere; necesse est tamen infirmitatem de ipsa naturae nostrae communione trepidare, et per initia vel incrementa corporea ad agnitionem unius cum Patre deitatis difficulter accedere. Sed ubi inter caligantes cogitationes radius supernae lucis refulserit, cunctantis fidei moras splendor veritatis abrumpat: ut cor liberum et a visibilibus absolutum, lumen intelligentiae tanquam ducem stellam sequatur; quia, sicut Apost
Abbreviated transcription (Latin):
dum expectacioni ur̃e ẽ. sac̾dotał sermo¬
nis officiũ: nitam᷑ ut possumꝰ adiuiuan¬
te spũ dĩ. eo ꝑ intelligentie semitaᷤ ꝑue¬
nire. ut cognoscamꝰ sacram̃tũ p̃sentis fe¬
sti. ad oĩũ fideliũ tẽpora ꝑtinere: nec ullo
mͦ habeat᷑ insolitũ: qd indispensationũ

Expanded text:
sacerdotalis sermonis officium, nitamur ut possumus adjuvante Spiritu Dei, et per intelligentiae semitas pervenire, ut cognoscamus sacramentum praesentis festi ad omnium fidelium tempora pertinere; nec ullo modo habeatur insolitum, quod in dispensationum
Abbreviated transcription (Latin):
te ñ posset: & exemplo dñi in hoc uocaret᷑
credentiũ fides ÷ ut licet ñ oporteret de
beatitudinis ꝓmissio̾ibꝰ dubitari: intel¬
ligeremꝰ tam̃ int̾ temptationes istiꝰ uite
priꝰ nob̃ tolerantiã postulandã eẽ. qͣm

Expanded text:
te non posset, et exemplo Domini in hoc vocaretur credentium fides, ut licet non oporteret de beatitudinis promissionibus dubitari, intelligeremus tamen inter tentationes 196 hujus vitae prius nobis tolerantiam postulandam esse quam
Abbreviated transcription (Latin):
gła. Confirmandis uͦ apłis. & ad omnẽ
scientiã ꝓuehendis: alia quoq in illo
miracło accessit instructio. Moyses enĩ
I helyas. lex scilicet & ꝓpħe apparuerunt
cum dño loquentes: ut uerissime in illa
quinq: uiroꝵs p̾sentia compleretur qđ
dictũ ẽ. in duobꝰ uł tͥb testibꝰ stabit om̃e
uerbum. Quid hoc stabiliꝰ. qͥd firmiꝰ u̾bo
in cuius predicatione uet̾is ac noui testa¬
menti concinit tuba ⁊ & cum euangłica
doctrina antiquars ꝓtestacionum instru¬
menta concurrunt: Astipulant᷑ enu
sͥ inuicẽ utriusq: fecłis pagine. & quem
subuelamine myst̾ioꝵ p̃cedentia signa
ꝓmiserant manifestũ atq ꝑspicuum᷑.
p̃sentis głe splendor ostendit. Qiia sicut
ait beatus iohannes. lex ꝑ moysen data
Ilegalium ratio p̃ceptoꝵ: dũ & ueram
docet ꝓphiam ꝑsui p̾̃sentiã. & possibilia
dana sꝑnens. ⁊ t̾rena fastidienf. inet̾noꝵ
desidium qͦdam mentis rapiebatur exces¬
su: & gaudio tociꝰ uisionis impletus. ibi

Expanded text:
. Confirmandis vero apostolis et ad omnem scientiam provehendis, alia quoque in illo miraculo accessit instructio. Moses enim et Elias, lex scilicet et prophetae, apparuerunt cum Domino loquentes: ut verissime in illa quinque virorum praesentia compleretur quod dictum est: In duobus vel tribus testibus stat omne verbum . Quid hoc stabilius, quid firmius verbo, in cujus praedicatione veteris et novi Testamenti concinit tuba, et cum evangelica doctrina, antiquarum protestationum instrumenta concurrunt? Astipulantur enim sibi invicem utriusque foederis paginae; et quem sub velamine mysteriorum praecedentia signa promiserant, manifestum atque perspicuum praesentis gloriae splendor ostendit: quia, sicut ait beatus Joannes, lex per Mosen data legalium ratio praeceptorum, dum et veram docet prophetiam per sui praesentiam, et possibilia dana spernens et terrena fastidiens, in aeternorum desiderium quodam mentis rapiebatur excessu; et gaudio totius visionis impletus, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
opprobriũ religioso ut putabat & libero
fastidio respuisset: benigna ab ihu incre¬
pacione correptꝰ & adcupiditatẽ partici¬
pande cum eo passioĩs animatꝰ ẽ. Sub-¬
sequens enĩ exhorta cio saluatoris hoc
inspirauit. hoc docu it. ut uolentes eũ
sequi. negarent se sͥ⁊ & ꝓ spe et̾norum
leuissimũ ducerent temporaliũ detri
felicis constancie fortitudinẽ toto apłi cor¬
de conciperent. & nicħ desuscipiende Etis
asꝑitate trepidarent : ut de supplicio xp̃i
ñ erubescerent. nec pudendã sͥ eã pacien¬
tiam cred̾ent. q̃ sic subitura erat seuiciã
passioĩs. ut ñ amitte̾t glam potestatis:

Expanded text:
opprobrium religioso, ut putabat, et libero opprobrium religioso, ut putabat, et libero fastidio respuisset, benigna a Jesu increpatione correptus, et ad cupiditatem participandae cum eo passionis animatus est. Subsequens enim exhortatio Salvatoris hoc inspiravit, hoc docuit, ut volentes eum sequi, negarent se sibi, et pro spe aeternorum levissimum ducerent temporalium detrimfelicis constantiae fortitudinem toto apostoli corde conciperent, et nihil de suscipiendae crucis asperitate trepidarent, ut de supplicio Christi non erubescerent, nec pudendam sibi eam patientiam crederent, quae sic subitura erat saevitiam passionis, ut non amitteret gloriam potesta
Abbreviated transcription (Latin):
felicitate donatꝰ. sacrã inuiolabił petre ac¬
cuꝑet firmitatem: supͣ qͣm fundata ȩccłia
portis inferni. & mortis legib p̾ualeret: ñ
insoluendis. aut ligandis quoꝵq causis
aliud ratum eẽt in celo. quã qđ pet sedisset
telligentie celsitudo. instruenda erat dde
inferioris substancie sacramento: ne a¬
plica fides ad głam confitende in xp̃o
deitatis euecta. infirmitatis nr̃e receptio¬
nem indignã impassibili deo atq incon¬
gruam iudicaret. & ita iam inipso huma¬
nam crederet głificatam eẽ. naturam: ut
nec supplicio posset affici. nec morte dissol¬
ui. Et ideo dicente dño. qđ oporteret eũ
ire ierosolimam & multa pati ã semoribꝰ
& scͥbis. ac pͥncipib sacerdotũ. & occidi. et
tercia die resurgere: cum beatus petrus
qui suꝑno illustratꝰ lumine. de ardentis¬
sima filii dei confessione fernebat. contu¬
melias illusionum. & crudelissime mortis

Expanded text:
felicitate donatus sacram inviolabilis petrae acfelicitate donatus sacram inviolabilis petrae acciperet firmitatem, super quam fundata Ecclesia portis inferi et mortis legibus praevaleret, nec in solvendis aut ligandis quorumcumque causis aliud ratum esset in coelis quam quod Petri sedisset telligentiae celsitudo instruenda erat de inferioris substantiae sacramento, ne apostolica fides ad gloriam confitendae in Christo Deitatis evecta, infirmitatis nostrae receptionem indignam impassibili Deo atque incongruam judicaret, et ita jam in ipso humanam crederet glorificatam esse naturam, ut nec supplicio posset affici, nec morte dissolvi. Et ideo dicente Domino quod oporteret eum ire Jerosolymam, et multa pati a senioribus et scribis ac principibus sacerdotum, et occidi, et tertia die resurgere , cum beatus Petrus, qui superno illustratus lumine, de ardentissima Filii Dei confessione fervebat, contumelias 194 illusionum et crudelissimae mortis
Abbreviated transcription (Latin):
mi que ꝑ aures corporis int̾iorem m̃¬
tium nrãrum pulsauit auditũ: ad mag¬
ni sacramenti nos intelligentiã uocat.
Quã aspirante grã dei faciliꝰ assequemur:
si considationẽ nr̃am ad ea que paulo su¬
ꝑius sunt narrata referamꝰ. Saluator e
doctͥne monitis. & oꝑum miracłis imbu
ñ ꝓderat ad salutem. &eqͣł erat ꝑicłi
dnm ih̃m xp̃m. aut d̃m tantũmͦ sine
hoĩe. aut sine deo solũ hominẽ credidiᷤ¬
se: cũ utrumq eẽt pariter confitendũ.
Quia sicut deo uera humanitas: ita hõi
in erat uera diuinitas. Ad confirmandã
gͦ huiꝰ fidei salub̃rimã cognitionẽ. int̾¬
rogauerat discipłos suos dñs int̾ diu̾saᷤ
alioꝵs opiniones. quid ipsi de eo crecłent:
tionem sũmi patͥs corporea suꝑ ans &
humana transcendens: udit mentis
ocłis filiũ d̃ĩ uiui. & ꝯfessus ẽ. głam
ditatis: qr ñ ad solam respexit substanciã
carnis & sanguinis. Tantumq in hac fid̾i
sublimitate complacuit. ut beatitudinis

Expanded text:
mi, quae per aures corporis interiorem mentium nostrarum 193 pulsavit auditum, ad magni sacramenti nos intelligentiam vocat: quam aspirante gratia Dei facilius assequemur, si considerationem nostram ad ea quae paulo superius sunt narrata, referamus. Salvator endoctrinae monitis et operum miraculis imbuenon proderat ad salutem, et aequalim Christum, aut Deum tantummodo sine homine, aut sine Deo solum hominem credidisse, cum utrumque esset pariter confitendum: quia sicut Deo vera humanitas, ita homini inerat vera Divinitas. Ad confirmandam ergo hujus fidei saluberrimam cognitionem interrogaverat discipulos suos Dominus, inter diversas altionem summi Patris, corporea superans et humana transcendens, vidit mentis oculis Filium Dei vivi, et confessus est gloriam Deitatis, quia non ad solam respexit substantiam carnis et sanguinis. Tantumque in hac fidei sublimitate complacuit, ut beatitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. hic ẽ. filiꝰ m̃s̃ cui ex me & mecũ
esse sine tempore ẽ: Quia nec genitor ge¬
nito pͥor:. nec genitꝰ ẽ. genitore pꝰt̾ior. Hic
est filiꝰ m̃s quẽ ame ñ separat d̾itatis. ñ
diuidit potestas: ñ discernit et̾nitas. Hic
est filiꝰ m̃s. ñ adoptiuꝰ s ꝓpͥus ⁊ ñ aliunde
creatꝰ. s ex me genitus: nec de alia nat᷑a
mͥ factꝰ cõparabił ⁊ s de mea essentia mͥ nat̾
equał. Hic ẽ. filius m̃s ꝑquem omĩa fcã
sunt. & sine quo factũ ẽ. nichil: quia oĩa
que facio similit̾ facit: & qͥcqͥd oꝑor inse¬
parabilit̾ mecũ atq indifferent̾ oꝑatur.
In patre enim ẽ.filius: & infilio pat̾: nec
unqͣm unitas nr̃a diuidit᷑. Et cũ alius
ego sim qͥ genui. aliꝰ ille quẽ genui: non
aliud tam̃ de illo uob̃ cogitare fasẽ. qͣm de
me sentire possibile ẽ. Hic ẽ. filiꝰm̃s ⁊ qui
eam qͣm metum habet equalitatẽ ñ rapi¬

Expanded text:
tum est: Hic est Filius meus, cui ex me et mecum tum est: Hic est Filius meus, cui ex me et mecum esse, sine tempore est? Quia nec Genitor Genito prior, nec Genitus est Genitore posterior. Hic est Filius meus, quem a me non separat Deitas, non dividit potestas, non discernit aeternitas. Hic est Filius meus, non adoptivus, sed proprius; non aliunde creatus, sed ex me genitus; nec de alia natura mihi factus comparabilis, sed de mea essentia mihi natus aequalis. Hic est Filius meus, per quem omnia facta sunt, et sine quo factum est nihil : quia omnia quae facio similiter facit, et quidquid operor, inseparabiliter mecum atque indifferenter operatur. In Patre enim est Filius, et in Filio Pater , nec umquam unitas nostra dividitur. Et cum alius ego sim qui genui, alius ille quem genui, non aliud tamen de illo vobis cogitare fas est, quam de me sentire possibile est. Hic est Filius meus, qui eam quam mecum habet aequalitatem non rapi
Abbreviated transcription (Latin):
te eo. ecce nubes lucida obumbrauit eoᷤ.
et ecce uox de nube dicens. Hic ẽ. filius
meus dilectus. inquo mͥ bene compla-¬
cui: ipsum audite. Presens qͥdẽ erat in
filio pat̾ : & in illa dñi claritate quam
ad discipł̃oꝵ temꝑarat aspectum. ñ sepa-¬
rabatur ab unigenito genitoris eeñtia:
s ad cõm̃dandã ꝓpͥetatem utͥusq ꝑsone.
sicut uisui significauit filium splendor
ex corpore⁊ sic auditui patrẽ uox nunti¬
auit ex nube. Qua uoce excepta discipłi.
qd infaciem cecicłunt & timuerunt ual¬
de: ñ de patͥs tm̃. s & de filii maiestate
tremuerunt. Altiore enim sensu unã
utͥusq intellexerunt d̃itatem. Et quia
infide ñ erat hesitacio: ñ fuit intimore
discretio. Latũ gͦ illd̾ ⁊ multiplex testi¬
moniũ fuit: ⁊ plus inu̾boꝵ iurtute.
qͣm sono uocis auditũ ẽ. Dicente enun
patre. hic ẽ.filiꝰ m̃s dilectꝰ. inqͦ mͥ bene cõ¬
platui ipsũ audite ⁊ ñne euident̾. audi¬

Expanded text:
mbravit eos, et ecce vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui, ipsum audite . Praesens quidem erat in Filio Pater, et in illa Domini claritate, quam ad discipulorum temperarat aspectum, non separabatur ab Unigenito Genitoris essentia; sed ad commendandam proprietatem utriusque personae, sicut visui significavit Filium splendor ex corpore, sic auditui Patrem vox nuntiavit ex nube. Qua voce accepta, discipuli quod in faciem ceciderunt et timuerunt valde, non de Patris tantum, sed et de Filii majestate tremuerunt: altiori enim sensu unam utriusque intellexerunt Deitatem: et quia in fide non erat haesitatio, non fuit in timore discretio. Latum ergo illud et multiplex testimonium fuit, et plus in verborum virtute quam in sono vocis auditum est. Dicente enim Patre: Hic est Filiplacui, ipsum audite; nonne evidenter audi
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptꝰ ẽ. erubescat. Nec ideo qͥsꝙͣ aut pati
ꝓuisticia timeat. aut de ꝓmissoꝵ rẽtbuti¬
one diffidat: quia ꝑlaborẽ ad requiem
et ꝑ mortẽ tͣnsit᷑ aduitã ⁊cum omnẽ humi¬
litatis nr̃e infirmitatẽ ille susceꝑit: in quo
si inconfessione & dilectiõe ipsiꝰ ꝑmaneamꝰ ⁊
& qd uicit uincimꝰ & qđ ꝓmisit accipimꝰ.
Quia sie ad facienda mandata. siue ad
toleranda adu̾sa: p̃missa patͥs uox. sẽꝑ
debet aurib nr̃is insonare dicentis. Hic ẽ.¬

Expanded text:
redemptus est, erubescat. Nec ideo quisquam aut pati pro justitia timeat, aut de promissorum retributione diffidat, quia per laborem ad requiem, et per mortem transitur ad vitam: cum omnem humilitatis nostrae infirmitatem ille susceperit, in quo si in confessione et in dilectione ipsius permaneamus, et quod vicit vincimus, et quod promisit accipimus. Quia sive ad facienda mandata, sive ad toleranda adversa, praemissa Patris vox debet semper auribus n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ oĩa bene cõplaceo. & cuiꝰ p̃dicatiõe mani¬
festor. cuiꝰ humilitate clarificor. incunc¬
tant̾ audite: qr ipse ẽ. u̾itas & uita ⁊ ipse
uutꝰ mea atq sapientia. Ipsũ audite. qͦ
legis myft̾ia p̃nuntiauert̾. quẽ ꝓpħarũ
ora cetinert̃. Ipsum audite. qui mundũ¬
sanguine suo redemit. qͥ diabolũ ligat.
& uasa eiꝰ rapit: qui peccati cy rographũ.
& p̃uaricatioĩs pacta dirumpit. Ipsum
audite. qͥ uiam aꝑit adcelũ: & ꝑcrucis sup¬
pliciũ gradus uob ascensionis parat ad
regnum. Qd trepidatis redimi. qͥd paue¬
tis scĩ lib̾ari: fiat qđ me uolente uult xp̃ci
abicite carnalẽ formidinẽ: & fideli uos
armate constancia. Indignũ ẽ. ut insal¬
uatoris passiõe timeatis: qd ipsiꝰ munere.
qui ea ꝓpͥis auribꝰ audierunt: s mitł tͥb¬

Expanded text:
 197 bene complaceo, et cujus praedicatione manifestor, cujus humilitate clarificor, incunctanter audite: quia ipse est veritas et vita, ipse virtus mea atque sapientia. Ipsum audite, quem legis mysteria praenuntiaverunt, quem prophetarum ora cecinerunt. Ipsum audite, qui sanguine suo mundum redimit, qui diabolum ligat, et vasa ejus rapit, qui peccati chirographum et praevaricationis pacta dirumpit. Ipsum audite, qui viam aperit ad coelum, et per crucis supplicium gradus vobis ascensionis parat ad regnum. Quid trepidatis redimi? quid pavetis saucii liberari? Fiat quod me volente vult Christus. Abjicite carnalem formidinem, et fideli vos armate constantia: indignum est enim, ut in Salvatoris passione timeatis, quod ipsius munere qui ea propriis auribus audierunt, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
tolleretur: nec ꝯtͣbaret eoꝵs fidẽ uoluntarie
humilitas passioĩs: qͥb reuelata eẽt abs¬
condite excellentia dignitatis. S ñ mi¬
nore ꝓuidentia spes scẽ ȩccłie fundabat᷑
ut totũ xp̃i corpꝰ agnosceret: qͣli eẽt cõ¬
mutacione donandũ: & eiꝰ sͥ honoris con¬
sortium membͣ ꝓmitterent. qui incapite
p̃fulsisset. Deqͦ idẽ dñs dix̾at. cũ deaduen¬
tus sui maiestate loqueret᷑ ⁊ tc̃ iusti ful¬
gebunt sicut sol in regno patͥssui: ꝓte¬
stante hoc ipsũ beato paulo apło & ddi¬
cente. Existimo enim qđ ñ sunt ꝯdigne
passiones huiꝰ temporis ad futurã głam
que reuelabitur inuob̃. Et iterum. Mor

Expanded text:
ntariae humilitas passionis, quibus revelata esset absconditae excellentia dignitatis. Sed non minore providentia spes sanctae Ecclesiae fundabatur, ut totum corpus Christi agnosceret quali esset commutatione donandum, et ejus sibi honoris consortium 195 membra promitterent, qui in capite praefulsisset. De quo idem Dominus dixerat, cum de adventus sui majestate loqueretur: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui ; protestante hoc ipsum beato Paulo apostolo, et dicente: Existimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis ; et iter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯscenso cũ eis seorsũ monte p̾celso: clarita¬
tem ilł sue głe demonstrauit. Quia licet
intellexissent in eo maiestatẽ di: ipsiꝰ tam̃
corporis qͦ diuinitas tegebatur. potenciã
nesciebant. Et ideo ꝓpͥe signant̾q: ꝓmiserat
qͦsdam de astantibꝰ discipłis ñ pͥꝰ gͦtare mor¬
tem. quam uiderent filiũ hoĩs uenientẽ
in regno suo id ẽ.in regia claritate: qͣm
specialit̾ ad naturã suscepti hoĩs ꝑtinen¬
tem. his tͥbꝰ uiris uoluit eẽ. conspicuam.
Nam illam ipsiꝰ d̃itatis in effabilem et
in accessibilem uisionem.q̃ inet̾nam ui¬
tam mundis corde seruatur: nullo mͦ
mortali adhuc carne circundati intueri
tis testibꝰ głam suam. & cõmunẽ illã cũ
cet̾is corporis formã tanto splendore cla:¬
rificat: ut & facies eiꝰ solis fulgori similis

Expanded text:
scenso cum eis seorsum monte praecelso, claritatem illis suae gloriae demonstravit: quia licet intellexissent in eo majestatem Dei, ipsius tamen corporis, quo Divinitas tegebatur, potentiam nesciebant. Et ideo proprie signanterque promiserat quosdam de astantibus discipulis non prius gustare mortem, quam viderent Filium hominis venientem in regno suo , id est in regia claritate, quam specialiter ad naturam suscepti hominis pertinentem, his tribus viris voluit esse conspicuam. Nam illam ipsius Deitatis ineffabilem et inaccessibilem visionem, quae in aeternam vitam mundis corde servatur, nullo modo mortali adhuc carne circumdati intueri tis testibus gloriam suam, et communem illam cum caeteris corporis formam tanto splendore clarificat, ut et fac
Abbreviated transcription (Latin):
poris blandiunt᷑. temꝑantie. sectandã esse
uirtutẽ: ꝑ qͣm dũ ext̾ioris hoĩs uoluntas
minuit᷑ sapientia int̾ioris augetur. Non e¬
nim idẽ cordis uigor ẽ. sub onere cibi. qui
sub leuitate ieiunii ⁊ nec eundẽ sensũ pot̾
sacietas generare quẽ parcitas: qi cũ caro
ꝯcupiscens adu̾sũ sp̃m. spũali cupiditate
suꝑatur. lib̾a optinet᷑ sanitas. ⁊ sana lib̾tas:
ut & caro m̃tis ꝯcupiscei iudicio. & mens dĩ

Expanded text:
iuntur, temperantiae sectandam esse virtutem, per quam, dum exterioris hominis voluptas minuitur, sapientia interioris augetur. Non enim idem vigor cordis est sub onere cibi, qui sub levitate jejunii; nec eumdem sensum potest satietas generare quem parcitas. QUIA CUM caro concupiscens adversus spiritum spiritali cupiditate superatur , libera obtinetur sanitas et sana libertas: ut et caro mentis ju
Abbreviated transcription (Latin):
tatis exegimꝰ. adieiunioꝵ remedia recͤramꝰ:
ne forte ꝑ occasionẽ licentie blandioris. aliqͥs
negligentie culpas delectabiliũ usus inci¬
derit. Terra enĩ carnis nr̃e nͥ assidus fu¬
erit subiecta cult᷑is.cito de segni ocio spi¬
nas tͥbuloᷤq: ꝓducit᷑ ⁊ & partu degeneri
dabit fructũ ñ horreis inferendũ. s ig
agͥcole plantacione concepimꝰ: & uigili
sollicitudine ꝓuidendũ. nec dĩ munera
aliqͣ inuidentis inimici fraude iuolent᷑: & in
paradiso uirtutum concrescat silua uiciors.¬
Aadeclinandũ aut̃ hoc malũ nich ẽ. potentiꝰ
elemosinis atq ieiuniis: dum & carnales cu¬
piditates continentia necat᷑. Idesicłiorũ spũa-¬
lium fructꝰ miscdie cura multiplicat. Uñ
caritatẽ urãm sollẽpnit̾ ãmonemꝰ. ut ꝑ casti¬
gationẽ corporis ⁊ ꝑ oꝑa pietatis mundari
abomniũ peccatoꝵ sorde cupientes. quarta ⁊
sexta feria ieiunemꝰ⁊ sabbato autẽ apd̃ bea¬
tissimũ petrũ apłm uigilias celebremꝰ: cuiꝰ

Expanded text:
atis exegimus, ad jejuniorum remedia recurramus: ne forte per occasionem licentiae blandioris aliquas negligentiae culpas delectabilium usus inciderit. Terra enim carnis nostrae, nisi assiduis fuerit subacta culturis, cito de segni otio spinas tribulosque producit, et partu degeneri dabit fructum non horreis inferendum, sed igAgricolae plantatione concepimus, et vigili sollicitudine providendum ne Dei munera aliqua invidentis inimici fraude violentur, et in paradiso virtutum concrescat silva vitiorAd declinandum autem hoc malum, nihil est potentius eleemosynis atque jejuniis, dum et carnales cupiditates continentia necat, et desideriorum spiritalium fructus misericordiae cura multiplicat. Unde charitatem vestram solemniter admo nemus ut per castigationem corporis et per opera pietatis mundari ab omnium peccatorum sorde cupientes, quarta et sexta feria jejunemus; sabbato autem apud beatissimum Petrum apostolum vigilias celebremus:
Abbreviated transcription (Latin):
Nter omnia
dilectissimi apłice instituta doctrine que
ex diuine eruditioĩs fonte manarunt ⁊
dubium ñ ẽ. influente eccl̃ie pͥncipibꝰ sp̃u
scõ. hanc pͥmũ ab eis obseruantiã fuisse
conceptã. ut scĩ obseruatiõe ieiunii oĩum
uirtutũ regulas inchoarent: quia multũ
ad p̃cepta dĩ exeq̃nda ꝓdeẽt. si xp̃iana mi
brã cibi irrepserit pͥma causa peccati: qͦ
salubͥore cłi mun̾e utitur redẽpta lib̾tas.
quã ut nouerit abstinere aconcessis. qͦ
frenare se nesciuit auetitis: Om̃is qͥdem
creat᷑a d̃ĩ bona ẽ. ⁊ nichil ẽ. abiciendum
qđ cũ gr̃arũ accioẽ ꝑcipit᷑: s ñ ad hoc cre¬
ati sumꝰ. ut feda & impudenti auiditate õs
mundi copias expetamꝰ: tanquã qđ licet
usui tam multa donauit: s agnoscat ratio¬
nał aĩmꝰ maiores delicias menti datas eẽ.
quã carni. Et cũ audit sͥ ꝑ spm̃ scm̃ dici. ꝓꝰ¬

Expanded text:
nter omnia, dilectissimi, apostolicae instituta doctrinae, quae ex divinae eruditionis fonte manarunt, dubium non est, influente in Ecclesiae principes Spiritu sancto, hanc primum ab eis observantiam fuisse conceptam, ut sancti observatione jejunii, omnium virtutum regulas inchoarent: quia multum ad praecepta Dei exsequenda prodesset, si Christiana milbram cibi irrepserit prima causa peccati, quo salubriore Dei munere utitur redempta libertas, quam ut noverit abstinere concessis, quae frenare se nescivit a vetitis? Omnis quidem creatura Dei bona est, et nihil est abjiciendum quod cum gratiarum actione percipitur ; sed non ad hoc creati sumus ut foeda et impudenti aviditate omnes mundi copias expetamus, tamquam quod licet usui tam 320 multa donavit; sed AGNOSCAT rationalis animus majores delicias menti datas esse quam carni. Et cum audit sibi per Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
gine fosse tortores: iudex nr̃ hodie ab
inferis laureatꝰ exiuit. Nec candidatũ
officium defuit: s leta cum pͥncipe suo
omnis beatorum toga ꝓcessit. Repetat.¬
gͥ ad stadium suum tͥumphator iterũ
uiuus: ut nouerit oĩs mundꝰ. qr rediit
plaudant manibꝰ om̃s gentes ⁊ q rex ñr¬

Expanded text:
gine fossa tortores judex noster hodie de gine fossa tortores judex noster hodie de inferis laureatus exivit. Nec canditatum officium defuit; sed laeta cum principe suo omnis beatorum toga processit. Repedat ad stadium suum triumphator iterum vivus, ut noverit omnis mundus quia redivit plaudant manibus omnes gentes, quia rex n