comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debeit qeiderus infimis ñ succumbat. quatinꝰ canto ꝑseiea¬
cus aluis fiigienda uideat. quanto hȩc ipse ꝑscientiam et
uitani uerius declinat. Nam nequaquã pure maculam in
membro considerat. ꝯculus quẽ puluis grauat. & super iectas
sordes tergere ñ ualent qͣuȩ lutũ tenent. Unde & dauid iuxta
exteriora bella laboranti dicit᷑. non ti edificabis m domũ qui
uir sanguinũ es. Dei tẽplum edificat. qͥ corrigendis instiditi
ꝓrimorũ mentib uacat. Seduir sanguinũ demplũ dei eclifc¬
re prohibetur. quia qu edhuc actib carnalibus incubat. Ne¬
cesse ẽ. ut instituere spualiter ꝓrimorũ mentes erubescat. Ft
tibi nomen grande. uidelicet ut dicatur ds dauid. Sieut fe e¬
abraham. isaac . & iacob: sic̃ feci moysi & iosue. quoꝵ nomina
famofissima st̃ in terra. sic feci tibi. Et ponã locum popłoma
isrł. Hocũ quem dñs popło suo preparaturũ se pollicetu
non de situ terrarũ neq de quolibet loco. sed de gel esti ierłm

Expanded text:
deriis infimis non succumbat, quatenus tanto perspicacius aliis fugienda praevideat, quanto haec ipse per scientiam et vitam verius declinat. Nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus, quae lutum tenent. Unde et David, qui juxta exteriora bella laboravit, dicitur: « Non tu aedificabis mihi domum, quia vir sanguinum es. » Dei templum aedificat, qui corrigendiimorum mentibus vacat. Sed vir sanguinum templum Dei aedificare prohibetur, quia qui adhuc actibus carnalibus incubat, necesse est ut instituere spiritaliter proximorum mentes erubescat. « Fecique tibi nomen grande. » Videlicet ut dicatur Deus David, sicut Abraham, Isaac et Jacob: sicut feci Moysi et Josue, quorum nomina famosissima sunt in terra, sic feci tibi. « Et ponam locum populo meo Israel. » Locum quem Dominus populo suo praeparaturum se pollicitus est, non de situ terrarum, neque de quolibet loco, sed de coelesti Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ cunctos credentes ac mente. uidentes dm̃ non solũ iudi¬
rum maxime. etiam & gentiũ. de quib rȩꝓmiserat ei pate
dicens. Postula ame. & dabo tͥ gentes hereditatẽ tuam. e
possessionẽ duam derminos derrȩ. Unde & iure sequit᷑. Accot
ergo adhuc dauid concubinas & uxores cde ierłm. Sed forte
querit aliquis si ipse dauid imaginẽ. xp̃i gerebat. quomͦ mi¬
das urores & concubinas habuisse dicaturꝰ. cũ has res xp̃e t
horrescat & damnet. Sed figurate gestũ ẽ. Quod uͭ dauid is¬
res plurimas habuisse dicitur. hoc sine dubio p̾figural
tur qͦdixp̃c tesus ex multarũ gentium nationib per̾ fiden
eccłam sub septenario nume̾ro sacramenti copulaturꝰ era
oncubinȩ uͦ eius iudeorũ seu hereticorũ significant conue¬
tiones. quȩ inseruitutẽ & m̃nlibertatẽ generant. & sub titu
lo nominis xp̃i se manere gloriant᷑. Sed quia ꝓpt̃ carnalil
lucra xp̃m sectantur. ñ immerito ñ coniuges sed concubinꝰ

Expanded text:
srael, id est, super cunctos credentes, ac mente videntes Deum, non solum Judaeorum, maxime etiam et gentium de quibus repromiserat ei Pater dicens: « Postula a me et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . » Unde et jure sequitur: « Accepit ergo adhuc David concubinas et uxores de Hierusalem. » Sed forte quaerit aliquis, Si ipse David imaginem Christi gerebat, quomodo multas uxores et concubinas habuisse dicatur, cum has rex Christus et horrescat et damnet? Sed figurate gestum est. Quod vero David uxores plurimas habuisse dicitur, hoc sine dubio praefigurabatur, quod Christus Jesus ex multarum gentium nationibus, per fidem Ecclesiae, sub septenario numero sacramenti copulaturus erat. Concubinae vero ejus Judaeorum seu haereticorum significant conventiones: quae in servitutem et nsed quia propter carnalia lucra Christum sectantur, non immerito non conjuges, sed concubinae
Abbreviated transcription (Latin):
nimiei. bens ergo diccũ÷ quod dauid eicctis cecis & elaulis
qͥ odiebant animã dauid ceperit arcẽ syon. suãq cuntatem
am uocauerit. quia saluator nr malignos sp̃s eum turba
uitiorum de anima qualibet expulcrit. sibiq eã ꝑ illum¬
nationem lapientiȩ usurpauerit. Merito arx syon id÷ spe¬
culationis & uisio pacis ipsa uocabit᷑. atq de ea recte ꝑ psalis¬
stam dicitur. Notus in iudca ds̃. in isrł magnũ nomen cus
t factus ẽ. in pace locus eiꝰ. & habitatio eiꝰ in syon. Ibi confregit

Expanded text:
nimici . » Bene ergo dictum est quod David, ejectis caecis et claudis, qui odiebant animam David, ceperit arcem Sion, suamque civitatem eam vocaverit, quia Salvator noster malignos spiritus cum turba vitiorum de anima qualibet expulerit, sibique eam per illuminationem sapientiae usurpaverit, merito arx Sion, id est speculatio et visio pacis, ipsa vocabitur. Atque de ea recte per Psalmistam dicitur: « Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus. Et factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
gere aggredimuir qͥd allegorice significet. In hoc eñ quod
ait. cum audieris sonitũ gradientis in cacumine. piyorũ.
cȩtera. aduentũ dnĩ significat suꝑ celsitudinẽ ꝓpħarum a
apłorum uirtutt diumitatis suę gradientt̃. sicut in cantie
canticorũ scriptũ est. Ecce iste. uenit saliens in montib trans¬
liens colles. Pirorũ autẽ cacumina. arborũ significant. sũm¬
tates. Qͥd ꝑ arbores. nisi fullimes patres inteluiguntur: In qͦr
cacuminib dũ sonitus auditur. id ẽ. insullimitate uite sonꝰ
flante. sp̃u sc̃o prȩdicationis intonuit : dauid nr̃ uirtute sus di¬
uinitatis quȩ celsitudinẽ. scõrum transcendit philisteos id. im¬

Expanded text:
gere aggredimur, quid allegorice significet. In hoc enim quod gere aggredimur, quid allegorice significet. In hoc enim quod ait: « Cum audieritis sonitum gradientis in cacumine pyrorum. » etc. Adventum Domini significat super celsitudinem orum, virtute divinitatis suae supergradientem, sicut in Canticis canticorum scriptum est: « Ecce iste veniet saliens in montibus, transiliens colles » Pyrorum autem cacumina arborum significant summitates. Quid per arbores, nisi sublimes patres intelliguntur? In quorum cacuminibus dum sonitus auditur, id est, dum in sublimitate vitae sonus flante Spiritu sancto praedicationis intonuit, David noster virtute suae divinitatis, qua celsitudinem sanctorum transcendit, Philisthaeos, id est im
Abbreviated transcription (Latin):
fira post tergũ eorum. & uenies ad eos ex aduerso pirorũ. Et
eliqua. Quanquã nonmilli ut in cuiusdã uolumine legi con¬
endant ñ habere in hebraica ueritate es aduerso pirorum
ed flentiũ. hoc ÷ ut tradunt ex adu̾so idolorũ suoꝵ: ubi sci¬
icet idola erant in quib confidebant. quȩ ut inquiunt ꝓut
traditione hebreorũ didicert iccirco flentiũ uocantur
uia flecu dignast : & eos qui ea colunt. ad fletũ miseriarũ
dducunt. Unde & subiungunt. Et cũ audieris sonitũ gradi¬
tis in cacumine flentium. hoc ẽ ut ferunt cũ audie̾ris a
potestatib anglicis eorũ idola inqͥb om̃ĩs eoiũ fortitudo est
conteri & conculeari: cunc inibis pręliũ. quia dẽ egrediet᷑
añs ante faciem cuã. & reliqͣ. Ergo quia nrãm interp̃tatio¬
iem uerã credo. sicut. in p̃fatione nr̃ interpres intrib lin¬
guis pitus galeatũ ponit exemplũ: de arborib simplicit in¬
iam ꝓpalauimꝰ. deingescopendioso sermone strictun. can¬

Expanded text:
st tergum eorum, et venies ad eos ex adverso pyrorum, » et reliqua. Quanquam nonnulli, ut in cujusdam volumine legi, contendant non habere in Hebraica veritate, « ex adverso pyrorum, » sed « flentium, » hoc est, ut tradunt, ex adverso idolorum suorum, ubi scilicet idola erant in quibus confidebant: quae ut inquiunt, prout ex traditione Hebraeorum didicerunt idcirco flentium vocantur, quia fletu digna sunt: et eos, qui ea colunt, ad fletum miseriarum perducunt. Unde et subjungunt: « Et cum audieris sonitum gradientis in cacumine flentium. » Hoc est, ut ferunt: Cum audieris a potestatibus angelicis, eorum idola, in quibus omnis eorum fortitudo est, conteri et conculcari. « Tunc inibis praelium, quia tunc egredietur Dominus ante faciem tuam, » et reliqua. Ergo quia nostram interpretationem veram credo, sicut in praefatione noster interpres in tribus linguis peritus galeatum ponit exemplum, de arboribus simpliciter inpalavimus, deinceps compendioso sermone strictim tan
Abbreviated transcription (Latin):
ces hostes penetrent foramine neglectȩ cogitationis. Hinc sa¬
lomon ait. Om̃i custodia serua cortuũ. quia ex ipso uita ꝓe¬
dit. Uirtutes quas agimꝰ. dignum ẽ. ut sũmopere ab intentis¬
nis origine pensemꝰ: ne ex malo ortu ꝓdeant etiam recta qui
dicentes. Ecce nos os tuũ. & caro tua sumꝰ. & reliqͣ. Quid con¬
uentus iste tribuũ isrł ad dauid significat nisi conuentum
om̃ium gentium ad xp̃m. quȩ illi quasi blandiendo dieio
ecce nos os cuũ sumꝰ & caro tua. cum in illo incarnationem
quam ex nr̃a natura in uirginis utero suscepit diligum
atq uenerant᷑. eiusq ditioniꝰ subdere se appetunt. eiq ser¬
uire om̃i tempore desiderant: Unde psalmista dicit. Ro¬
miniscentur & conuertent᷑ ad dñm uniuersi fines terre
Eo adorabt. in conspeccu eiꝰ om̃s patriȩ gentiũ. qm̃ dñd¬

Expanded text:
ntes hostes penetrent foramine neglectae cogitationis. Hinc Santes hostes penetrent foramine neglectae cogitationis. Hinc Salomon ait: « Omni custodia serva cor tuum, quia ex ipso vita procedit . » Virtutes ergo quas agimus, dignum est, ut summopere ab intentionis origine pensemus: ne ex malo ortu prodeant, etiam recta quae dicentes: Ecce nos os tuum et caro tua sumus, etc. » Quid conventus iste tribuum Israel ad David significat, nisi conventum omnium gentium ad Christum, quae illi quasi blandiendo dicunt: « Ecce nos os tuum et caro tua sumus, » cum in illo incarnationem, quam ex nostra natura in Virginis utero suscepit, diligunt atque venerantur, ejusque ditioni subdere se appetunt, eique servire omni tempore desiderant. Unde Psalmista dicit: « Reminiscentur et convertentur ad Dominum universae fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus omnes patri
Abbreviated transcription (Latin):
spiritibus iter pandit. Qui ingressi spicas collunti quia mox
bonarũ cogitationũ germina auferunt: atꝙ in inguine feri¬
unso. quia uirtutt̃ cordis delectatione carnis occidut Ut
In inguine qͥppe ferire ẽ: uitã mentis carnis delectatione¬
ꝑforare. Nequaquã uͦ isbosech iste inopinata morte suecũbe¬
reo. sinon ad ingressũ domus mulierẽ. id ÷ ad mentis aditun
mollem custodiã deputasset. Fortis nanq uigilq sensus
prȩponi cordis forib debet. quẽ nec negligentiȩ somnꝰ opĩ¬
mat nec ignorantiȩ error fallat. Unde benẽ & isboseth appe¬
latus ẽ. qu̾i custode femina hostilib gladiis nudatur. Isbi¬
sech qͥppe uir confusionis dicit᷑. Uir autẽ confusionis ẽ. qͥ for¬
timentis custodia munitꝰ non c̃: quia dũ uirtudes se agere
estimat. subintrantia uitia nescientẽ necant. Tota it aq
uirtute muniendus ẽ. aditus mentis. ne quando cã insidia¬

Expanded text:
spiritibus iter pandit. Qui ingressi spicas tollunt, quia mox spiritibus iter pandit. Qui ingressi spicas tollunt, quia mox bonarum cogitationum germina auferunt. Atque in inguine feriunt, quia virtutem cordis delectatione carnis occidunt. In inguine qperforare. Nequaquam vero Isboseth iste inopinata morte succumberet, si non ad ingressum domus mulierem, id est ad mentis aditum mollem custodiam deputasset. Fortis namque vigilque sensus praeponi cordis foribus debet, quem nec negligentiae somnus opprimat, nec ignorantiae error fallat. Unde bene et Isboseth appellatus est, qui custode femina hostilibus gladiis nudatur. Isboseth quippe vir confusionis dicitur: vir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est, quia dum virtutes se agere aestimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota itaque virtute muniendus est aditus mentis: nequando eam insidia
Abbreviated transcription (Latin):
sech & eundẽ iiphibosech c̃stituerent. regẽ: & eiudẽ consilu
delatorem eundẽ iniphibosech exditisse. & iccirco hic idem
niphibosech sub introducitur hoc modo. Erat autẽ. iona¬
thȩ filui saul filiꝰ debilis pedibus. quinquennis enĩ fuit: qͣn¬
dentes uͦ banaia & rechab amiphibosech suũ ꝓditum esse
consiliũ. dmore ꝑterriti fuga lapsi sunt. in gethaim. Fuerq
bi aduenȩ usq ad tempꝰ illud. Tempus illud intelligendũ est
quando inde reuersi domũ isbosech feruente die ingressi
unt. assumentes spicas tritici & ꝑcutientes eum in inguine
bicas tritici quasi causa pͥmitiarum dulęrt̃. ut honorem re
stice autẽ ostiaria triticũ purgat. cũ mentis custodia discer¬
iendo uirtutes auitiis separat. Quȩ si obdormierit. in mor
e ꝓpri dñi insidiatores admittit: quia cũ discrecionis sol¬
icitudo cessauerit. ad intficiendum animũ malignis¬

Expanded text:
seth, et eumdem Miphiboseth constituerent regem, et ejusdem consilii seth, et eumdem Miphiboseth constituerent regem, et ejusdem consilii delatorem, eumdem Miphiboseth exstitisse, et idcirco hic idem Miphiboseth subintroducitur modo. « Erat autem Jonathae, filii Saul, filius debilis pedibus; quinquennis enim fuit, quandentes vero Banaa et Rechab a Miphiboseth suum proditum esse consilium, timore perterriti, fuga lapsi sunt in Gethaim, fueruntque ibi advenae usque ad tempus illud. Tempus illud, intelligendum est quando inde reversi domum Isboseth, fervente die ingressi sunt, assumentes spicam tritici et percutientes eum in inguine. Spicas tritici quasi causam primitiarum tulerunt, ut honorem regMystice autem ostiaria triticum purgat, cum mentis custodia discernendo virtutes a vitiis separat. Quae si obdorproprii Domini insidiatores admittit; quia cum discretionis sollicitudo cessaverit, ad interficiendum animum malignis
Abbreviated transcription (Latin):
iusti usq ad sanguinẽ ⁊ achariȩ filui barachiȩ. nec defici¬
et de domo istiꝰ iõab flurũ seminis sustinens id ÷ uaru
desideriis defluens. quia in uoluptatib istiꝰ uitȩ tales totã
spem suam ponunt. ubi & leꝓsi sc̃ denentes fusũ id ẽ. uaruis
erroribus maculati. instabilitatẽ heresis ac mundani luxus
sequentes: qui iuxta desideria cordis sui coaceruabunt sibi
magistros prurientes quidẽ aurib & a ueritate auditũ
auertent. Ibi etiã non deficiet cadens gladio & indigens
pane : qui eũ pane illo qͥ de gelo descendit semꝑ egent.
et non refici ab eo merentur : futurȩ ultionis gladium
ostiaria domꝰ purgans triticũ obdormiuit. Assumen¬
tes spicas tritici. la̾tent̾ ingressi st̃ & ꝑcussert. eum in
Inguine. & reliqua. Duo uiri isti. pͥncipes erant suꝑ ex¬
peditiones isbosech. Mortuo uͦ abner ut hebrei cradunt
consiliati sunt cũ iniphibosech ut una intͬficerent isbo¬

Expanded text:
filii Barachiae . Nec deficiet de domo istius Joab, fluxum seminis sustinens, id est, variis desideriis diffluens, quia in voluptatibus istius vitae, tales totam spem suam ponunt, ubi et leprosi sunt tenentes fusum, id est variis erroribus maculati, instabilitatem haeresum ac mundani luxus sequentes, qui juxta desideria cordis sui, coacervabunt sibi magistros prurientes quidem auribus, et a veritate auditum avertentes. « Ibi etiam non deficiet cadens gladio, et indigens pane, » qui, cum pane illo qui de coelo descendit semper egent, et non refici ab eo merentur, futurae ultionis gladium ostiaria domus purgans triticum obdormivit. Assumentes spicas tritici latenter ingressi sunt, et percusserunt eum in inguine, » et reliqua. Duo viri isti principes erant super expeditiones Isboseth. Mortuo vero Abner ut Hebraei tradunt consiliati sunt cum Miphiboseth ut una interficerent Isbo
Abbreviated transcription (Latin):
amua &e sobab. et nachan. & salomon. et ibaar. ee elisuabes no¬
ubiunximꝰ. ratum duximꝰ int̾pretationes iudcorũ ponere. drc
uiorrintellcetiu spũalis intelligentiȩ iurta peudentiã peu¬
entos lectoris conueniant. Si eñĩ aliquid spũaliter sermo
itoricus innuere nolusset. nequaquã addeis cuxasset quii
hent filui qui natieent. dauid in ierlm. Namsi idem dauid
annficat saluatorẽ. ergo ñ immerito filn eiꝰ credentes signifi¬
ant es utraq eccła. iudeoꝵ scilicet & nationũ. Unde &r me
ralipomenonis libro. iiuiͣ. fuisse ferunt᷑ er bethsabet᷑ uxore
ris ethei. samua uidelicet. sobab. nathan & salomon: quae
pum gessit eccłe gentiũ sicut in sequentib xp̃o duce latius
ieturi sumꝰ. Porro samua interp̃tatur audacia. dobab con¬
iertens. ibaar. elegit. Elisua. dei mei salus. Nefegh. applicani
ri. lafia. illuminat. uel ostendit᷑. Elisama. ds m̃s audiens.
ia. diꝰ m̃s scit. helifelech dim̃s saluans. Quȩ int̾pretati¬

Expanded text:
amua e sobab e nathan e  salomon e jabaar e helisera e nepretationes Judaeorum ponere, ut superiori intellectui spiritales intelligentiae juxta prudentiam prudentis lectoris conveniant. Si enim aliquid spiritaliter sermo historicus innuere noluisset, nequaquam addere curasset qui essent filii, qui nati essent David in Hierusalem. Nam si idem David significat salvatorem, ergo non immerito filii ejus credentes significant, ex utraque Ecclesia, Judaeorum scilicet et nationum. Unde et in Paralipomenon libro quatuor fuisse ex Bethsabee uxoris Uriae Hethaei: Samua videlicet et Sobab, Nathan et Salomon, quae typum gessit Ecclesiae gentium, sicut in sequentibus, Christo duce, latius dicturi sumus. Porro Samua interpretatur audacia: Sobab, convertens: Ibaar, elegit: Elisua, Dei mei salus: Nepheg, applicans ori: Japhia, illuminat vel ostendit: Elisama, Deus meus audiens: Elida, Deus meus scit: Eliphelet, Deus meus salvans: quae interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
numerentur. quod ab hebreis duobus soluitur modi
icunt enim qͦd dauid sex mensib absalon filiũ suũ fugerit.
merito eosdẽ sex menses a sũma regni illiꝰ esse exclusos. Dicunt
etiam alit̃ qͦd sex mensib in chebron dauid quadã infirmi¬
tate corporis laborauerit. & iccirco eosdẽ sex menses non
supputari in regno eiꝰ. Ex eo nanq tẽpore illũ regnasse di¬
tunt inchebron. ex quo deuictis amalechitis. de spoliis eo
misit dona seniorib iuda his qui erant in chebron & iis aͥ
rand in bethel. & reliqͥs qui erant in his locis in quib cõme¬
atus fuęrat dauid ipse & uiri eiꝰ. Mistice autẽ qͦd dauid.xxx.
nnorũ regnare cepit p̃figurabat quod dñs nr̃. xxx. annoꝵ
enit ad baptismũ. & incipiebat. euangłium regni p̾dicare
uiꝰ regnum semꝑit̾num. & potestas eiꝰ alteri ñ dabitur. Qua¬
ragenarius enĩ numerꝰ qui ex quater denis constat. pleni¬
udinem tẽꝑoꝵ & rerũ ꝑfectionem significat. Unxer̃tq dauid

Expanded text:
nnumerentur? Quod ab Hebraeis duobus solvitur modis. Dicunt enim quia David sex mensibus Absalon filium suum fugerit: merito eosdem sex menses a summa regni illius esse exclusos. Dicunt etiam aliter quod sex mensibus in Hebron David quadam infirmitate corporis laboraverit, et idcirco eosdem sex menses non supputari in regno ejus. Ex eo namque tempore illum regnasse dicunt in Hebron, ex quo, devictis Amalecitis, de spoliis eorum misit dona senioribus Juda, his qui erant in Hebron, et his qui erant in Bethel, et reliquis qui erant in his locis in quibus commoratus fuerat David ipse et viri ejus. Mystice autem quod David triginta annorum regnaregni praedicare, cujus regnum sempiternum, et potestas ejus alteri non dabitur. Quadragenarius enim numerus, qui ex quaterdenis constat, plenitudinem temporum et rerum perfectionem significat. « Unxeruntque David
Abbreviated transcription (Latin):
mqdoiteb miliare eũ ficut abinitio. alrebius quie: consti¬
unqiuidices suꝑ popłm meum isrł. hoc cã magna seubonium
quis quas ces hor seło & inbae terrasperat rsipient̃ sapic aant
quuspuain p etabit in pace sal omonisideẽ complecũaut
uesnus regũ. Nam teporib iudicũ himiliait eub diliut
liquitatis. Hoc ẽ. hostis alienigena pintualla temporui abu
mcnuantur illic pacis tempora ꝓlixiora quã salomon habel
pgui quadraginta annos regnauit Nã subeo iudice qͥ appel¬
lituss ahod: octoginta anniꝰ pacis fuert̃. Absit gͦ. ut salomo¬
Sites ũpora in hac ꝓͥmissione ꝓmissa eẽ. eredantur ł octis gͦ¬

Expanded text:
us constitui judices super populum meum Israel. » Hoc tam magnum bonum quisquis in hoc saeculo et in hac terra sperat, insipienter sapit. Ante quispiam putabit in pace Salomonis id esse completerius regno. Nam temporibus judicum humiliavit eum filius iniquitatis, hoc est hostis alienigena, per intervalla temporum, et inveniuntur illic pacis tempora prolixiora, quam Salomon habuit, qui quadraginta annos regnavit. Nam sub eo judice, qui est appellatus Ahod, octoginta anni pacis fuerunt. Absit ergo ut Salomoni haec tempora, in hac promissione, promissa esse credantur.
Abbreviated transcription (Latin):
non habet tuus. An ignoras quia ꝑiculosa sit desperatio:
ebreo ita habet᷑. An ignoras quod amarus erit finis: Et ẽ
siisus. Nunquid ignoras qͦd ad amaritudinẽ tibi ꝓueniat
& semꝑ inse ipso robustior. domꝰ audẽ saul decrescens cotidie.
Domus gͦ dauid quȩ c̃. alia quã ciuitas di ierłm uidelicet
glestis. quȩ parcim adhuc ꝑegrinat᷑ in cerris. partim cux
dño iam regnat in cȩlis: Et quȩ ÷ domꝰ saul suꝑbi & ĩpi
regis. nisi babilon illa c̃fusionis plena. quȩ seducit & forn¬
carifacit om̃s gentes in ꝓstitutione sua: Longagͦ concert¬
tio inter domũ saul & domũ dauid ẽ. quia ꝑsequit᷑ il

Expanded text:
non habet tuus. « An ignoras quod periculosa sit desperatio? » In non habet tuus. « An ignoras quod periculosa sit desperatio? » In Hebraeo ita habetur: « An ignoras quod amarus erit finis? » Et est sensus: Nunquid ignoras quod ad amaritudinem tibi proveniat,  proficiens, et semper in seipso robustior, domus autem Saul decrescens quotidie. » Domus ergo David, quae est alia quam civitas Dei? Hierusalem videlicet coelestis, quae partim adhuc peregrinatur in teDomino regnat in coelis? Et quae est lomus Saul, superbi et impii regis, nisi Babylon illa confusionis plena, quae seducit et fornicari facit omnes gentes in prostitutione sua? . Longa ergo concertatio inter domum Saul et domum David est, quia persequitur illa
Abbreviated transcription (Latin):
cessant: necesse ÷ ut ii qui furentes reprimere. conant᷑ nequaꝗͣ
sin furorẽ erigant. sed quicqͥd ẽ. tranquillitatis ostendant
diedam uͦ subtiliter ꝓferant : in quib e obliquofurentis anim
irgent. Unde & abner contra ꝑsequentẽ substitit. & ñ eum
ita sed auersa hasta transforauit. Ex mucrone quippe ꝑcu
x÷. impetu aꝑtȩ increpationis obuiare. Auersauͦ hasta
equentem ferłre ẽ. furentẽ tranquille ex quibusdam tan¬
re. & quasi parcendo suꝑare. Asahel autẽ ꝓtinꝰ occũbit.
ia cõmotȩ mentes dũ et pͥarci sibi sentiunt. &dẽ responsoꝵ
tione in intiinis sub tranquillitate tangunt᷑: ab eo qͦd sẽ
exerant statĩ cadunt. Qui gͦ afuroris sũi impetu sub le¬
atis ꝑcussione resiliunt. quasi sine ferro moriunt ur.
lamauit abner ad ioab & ait. Num usq ad int̾nicionem
us mucro deseuiet: Hebreus ut legi in cuiusdã disputatio

Expanded text:
cessant, necesse est ut hi qui furentes reprimere conantur nequaquam cessant, necesse est ut hi qui furentes reprimere conantur nequaquam se in furore erigant, sed quidquid est tranquillitatis ostendant, quaedam vero subtiliter proferant, in quibus ex obliquo furentis animum pungant. Unde et Abner cum contra persequentem subsistit, non eum recta, sed aversa hasta transforavit. Ex mucrone quippe percutere, est impetu apertae increpationis obviare: aversa vero hasta persequentem ferire, est furentem tranquille ex quibusdam tangere et quasi parcendo superare. Asael autem protinus occubuit, quia commotae mentes, dum et parci sibi sentiunt, et tamen responsorum ratione in intimis sub tranquillitate tanguntur, ab eo quo se erexerant, statim cadunt. Qui ergo a fervoris sui impetu sub lenitatis percussioEt exclamavit Abner ad Joab, et ait: Num usque ad internecionem tuus mucro desaeviet. » Hebraeus, ut legi in cujusdam disputatione,
Abbreviated transcription (Latin):
aulis pueros dauid qui erant cũ idab pͥneipe exercitꝰ iudȩ ad
praiũ lefitit ꝓuocasse. & asahelem frẽm ioab ꝑcussum it
nauine intfecisse: sic quidã intelligi uolunt. Saulus inqͥun
hans. Ceterũ quod locutꝰ ÷ abnȩr ad asahel dicens recede
oli me sequi. ne compellar confodere int̾ram: qui contẽpsit
noluit declinare. ꝑcussit ergo eũ abner auersa hast a in
sahel cypũ tenuit. nisi eoꝵ qͦs uehementer arripit furor & in
reccps ruit: Qͥ in eodẽ furoris impetu tanto cautiꝰ declinandi
unt. quanto & insane rapiunt᷑. Vnde & abner qͥ sermone nrto
tris lucerna dicit ᷑ fugit: quia doctrrũ lingua quȩ suꝑnũ dei
dimen indicat. cũ ꝑ abrupta furoris mentẽ cuiuspiã ferri con¬
ieit: cũq contra irascentẽ dissimulas uerborũ iacula reddere.
quasi ꝑsequentẽ non uult ferire. Ded cũ iracundi nulla con¬
sideratione se mitigant quasi asahel ꝑsequi & insanire. non

Expanded text:
Saulis, pueros David qui erant cum Joab principe exercitus Juda, ad Saulis, pueros David qui erant cum Joab principe exercitus Juda, ad praelium scribitur provocasse, et Asaelem fratrem Joab percussum in inguine interfecisse, sic quidem intelligi volunt, Saulus, inquiu. Locutusque est Abner ad Asael, dicens: Recede; noli me sequi, ne compellar confodere te in terram. Qui contempsit et noluit declinare. Percussit ergo eum Abner aversa hasta in sael typum tenuit, nisi eorum quos vehementer arripiens furor in praeceps ducit? qui in eodem furoris impetu tanto caute declinandi sunt, quanto et insane rapiuntur. Unde et Abner, qui sermone nostro patris lucerna dicitur, fugit, quia doctorum lingua, quae supernum Dei lumen indicat, cum per abrupta furoris mentem cujuspiam ferri conspicit, cumque contra irascentem dissimulat verborum jacula reddere, quasi persequentem non vult ferire, sed cum iracundi nulla consideratione se mitigant, et quasi Asael persequi et insanire non
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ex uno c̃stituto ꝑimerent᷑. His autẽ cadentib etiam i¬
liquus dircptꝰ exercitus. & dimicatione fortissima ꝓcedente
dendo deficerent. Cuiꝰ etiam fr̃s decertati st̃ ꝓnissime. int̾q
clarior fuit p̾cipue iunior asahel qui tantã głam habuns
pedũ uelocitate ut ñ solum hoĩes sed etiam equos ad curreno¬
in certamine suꝑaret. Is gͥ ꝑsequebat᷑ principẽ abner recti
gressu. in neutrã partem declinans. Cũq respexisset abno
et considerasset impetũ sequentis & dixisset. ut uniꝰ militi
arma sumens ab eiꝰ ꝑsecutione qͥesceret: & rursus ille neque
a suo conamine penitꝰ abstineret. monente illo denuo ut
recederet: ne coactꝰ eum ꝑcuteret. & ante. eiꝰ frẽm ulteriꝰ fidus
non haberet: uerba eiꝰ illo despiciente: fugiens post tergus
lanccã emisit coactus. eũq repente mortali uulnere pene¬
uit. Mystice abner de tribu beniamin pͥnceps exercitꝰ resi

Expanded text:
quasi ex uno constituto periment. His autem cadentibus, etiam rquasi ex uno constituto periment. His autem cadentibus, etiam reliquus direptus est exercitus dimicatione fortissima procedente,ccidendo deficerent. Cujus etiam fratres decertati sunt pronissime, inter quos clarior fuit praecipue junior Asael. Qui tantam gloriam habuit in pedum velocitate, ut non solum homines, sed etiam equos ad currendum certamine superaret. Is igitur persequebatur principem Abner, recto gressu in neutra parte det considerasset impetum sequentis et dixisset, ut unius militis arma sumens ab ejus persecutione quiesceret, et rursus ille nequaquam a suo conamine penitus abstineret, monente illo denuo ut recederet, ne coactus eum percuteret, et ante ejus fratrem ulterius fiduciam non haberet. Verba ejus illo despiciente, fugiens post tergum lanceam emisit coactus, eumque repente mortali vulnere penetravit. Mystice, Abner de tribu Benjamin, princeps exercitus regis
Abbreviated transcription (Latin):
ludant cor̃ã nobis. & respondit ioab. urgant. Durrexq
ergo & transiert̃ numero .xii. de beniamin ex parte isboses
filii saul. & .xii. de pueris dauid App̃hensoq unꝰquisq ea¬
pite comparis sui defixit gladiũ in latus contrarii & ceci¬
derunt simul. & reliqua. Hunc locũ iosephus ita exponit
Abner autẽ ꝓmouit electũ nimis exercitũ. ut congrederetur a
tribu iuda. Trascebat᷑ enim aduersus eos a quib rex dauid¬
fuerat ordinatꝰ. Huic autẽ occurrit missus ad auid ioabs
saruiȩ sororis eiꝰ. de patre sarnatꝰ. hic autẽ erat contra abna
constitutꝰ militiȩ pͥnceps. cum qͦ etiã fuerunt & sui fr̃s abisa
asahel & om̃s armatidauid. ltaq ueniens ad quendã fontos
in ciuitate gabaa. aciem c̃stituit ad pugnandũ. Dicente uͦ
abner ad eum uelle se ꝓbare qͥs eorũ robustiorẽ exercitum
haberet: conuenit inter utrosq ut duodeci uiros pugnados
mitterent. & ꝓcedentes int̾ medias acies qui ex utraq p̾arte ꝓe

Expanded text:
ab: Surgant. Surrexerunt ergo et transierunt numero duodecim de Benjamin ex parte Isboseth filii Saul, et duodecim de pueris David. Apprehensoque unusquisque capite comparis sui, defixit gladium in latus contrarii, et ceciderunt simul, » etc. Hunc locum Josephus ita exponit: « Abner autem promovit electum nimis exercitum, ut congrederetur cum tribu Juda. Irascebatur enim adfuerat ordinatus. Huic autem occurrit missus a David Joab, filius Sarviae sororis ejus, de patre Sarnatus. Hic autem erat contra Abner, constitutus militiae princeps. Cum quo etiam fuerunt sui fratres, Abisai, Asael, et omnes armati David. Itaque veniens ad quemdam fontem in civitate Gabaa, aciem constituit ad pugnandum. Dicente vero Abner ad eum, velle se probare quis eorum robustiorem exercitum haberet, convenit inter utrosque, ut duodecim viros pugnatores mitterent, et procedentes inter medias acies, qui ex utraque parte procul
Abbreviated transcription (Latin):
conscencderet eamq caperet. pͥncipatũ militiȩ dotiꝰ populs
possideret. Cunctis itaq conscendere festinantib et nullo
labore ꝓ muneris ꝓmissi retributione. tardantibus. sari
filius ioab p̃uenit uniuersos: & ascendit in cacumine  ell¬
mauit ad regẽ exigens militiş pͥncipatum. Expulsis ttas
rex de sũma arce. iebuseis. & reedificans ciuitatẽ ierosolie
Ded quia in hoc uolumine hic pͥmum ierusalẽ csuitas i¬
buseorũ legitur quȩ ingenesi salem ut tradunt hebre
et. inuolum ine iudicũ sebus legit᷑. & in multis scripturis
maxime in nouo testamento ierosolima appellatur: req¬
rendum ẽ. quare ierus alem legatur. Sed dicamus quid
in dictis doctoꝵ inuenimꝰ. Iudei inquiunt asserunt sen
filium noe quẽ dicunt melchisedech. primũ post diluuil
insyria condidisse urbẽ salem in qua regnũ fuit eiusden
melchisedech. Hanc postea denuer̃ iebusei. e quib & sortis¬

Expanded text:
conscenderet, eamque caperet, principatum militiae totius populi conscenderet, eamque caperet, principatum militiae totius populi possideret. Cunctis itaque conscendere festinantibus, et nullo labore pro muneris retributione tardantibus, Sarviae filius Joab praevenit universos. Et ascendens in cacumine, clamavit ad regem, exigens militiae principatum. Expulsis itaque rex de summa arce Jebusaeis, et reaedificans civitatem Hierosolymmperii. Sed quia in hoc volumine, hic primum Hierusalem civitas Jebusaeorum legitur, quae in Genesi Salem ut tradunt Hebraei et in volumine Judicum Jebus legitur, et in multis scripturis, maxime in Novo Testamento, Hierosolymam appellatur, requirendum est quare Hierusalem legatur. Sed dicamus quid in dictis doctorum invenimus. Judaei, inquiunt, asserunt Sem filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sorti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hus apte. describit. Exurgens inquit dauid cũ om̃ib uenit
in ierosolimã. iebuseis habitantib ciuitatẽ qui erant. ex
genere. chananeorũ & claudentib eis portas. & cecos aspe¬
ccu & claudos. om̃sq lepsos ad derisionẽ regis c̃stituentib
suꝑ murũ dicentibus quia ꝓhiberent eũ ceci ingredi cius¬
tatem quȩ camen agebant despicientes eũ ꝓ maxima mu¬
nitione murorũ. Iratus rex ierosolimã obsidere cepit et
multo studio & labore conari ut eam caperet. quatinus in
ipso pͥncipatus initio suã fortitudinem demoristraret.
nterminatꝰ itaq & ipsis et aliis si qui forte haberent. adis¬
sus eũ resistendi conamen. inferiorẽ ciuitatem magna
uirtute. cepit. Cũq adhuc arcẽ obtinere ñ posset. cepit hi¬
nores & munera ꝓmittendo rex ꝓnus ad opus belli com¬
militones ꝓuocare: ut quicunq ꝑsubtus colles in arcem

Expanded text:
phus aperte describit: Exsurgens, inquit, David cum omnibus, venit phus aperte describit: Exsurgens, inquit, David cum omnibus, venit in Hierosolymam, Jebusaeis habitantibus civitatem qui erant ex genere Chananaeorum, et claudentibus eis portas et caecos aspectu et claudos, omnesque leprosos, ad derisionem regis constituentibus super murum dicentibus, quia prohiberent eum caeci ingredi in civitatem, quae tamen agebant despicientes eum pro maxima munitione murorum. Iratus rex Hierosolymam obsidere coepit, et multo studio et labore conari ut eam caperet, quatenus in ipso principatus initio suam fortitudinem demonstraret. Interminatus itaque et ipsis et alii si qui forte haberent adversus eum resistendi conamen inferiorem civitatem, magna virtute cepit. Cumque adhuc arcem obtinere non posset, coepit, honores et munera promittendo, rex pronus ad opus belli commilitones provocare, ut quicunque per subtus colles in arcem
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. Non ingredieris huc nsi abstuleris cȩcos & claudod.
cȩtera. Acsi clicatur ab eis. Non ingrediet᷑ huc dauid donec
os hinc auferat. qͦs inermes & imbecilles sicut cecos & clau¬
os ẽẽ. arbitratur÷ & quos bello aggressurus sic̃ claudos
cecos se criumphaturũ ꝑutat. Iccireo dicit᷑ in ꝓuerbio
laudorũ & cecorũ quam diu cecus & claudus introfuerit
oposuerat enĩ in die illa dauid p̾mium qui ꝑcississet ic¬
uscum & tetigisset domatũ fistulas & cecos et claudos odi
ites animã dauid. In hebreo ita habet᷑. Et dixit dauid
in die illa. Qui ꝑcusserit iebuscũ & tetiger it fistulas domꝰ.
erit primus. Et in paralipomenon. Om̃ĩs qͥ ꝑcusserit iebuseũ
in primiserit pͥnceps & dux. Idẽ. qui tantȩ fuerit audaei
et forcitudinis ut. ad murũ ciuitatis usq ueniat & hast a
sua fistulã quȩ in muro ẽ. tangat: ipse pͥnceps erit. Ascendi
q primus ioab filius saruiȩ. & factus ÷ princeps. Hinc iose¬

Expanded text:
enim: « Non ingredieris huc, nisi abstuleris caecos et claudos, » etc. Ac si dicatur ab eis: Non ingredietur huc David, donec nos hinc auferat, quos inermes et imbecilles sicut caecos et claudos esse arbitratur, et quos bello aggressurus, sicut claudos et caecos se triumphaturum putat. « Idcirco dicitur in proverbio: claudorum et caecorum, quandiu caecus et claudus intro fuerit. « Proposuerat enim David in die illa praemium, qui percussisset Jebusaeum, tetigisset domatum fistulas; eentes animam David. » In Hebraeo ita habetur: « Et dixit David in die illa. Qui percusserit Jebusaeum, et tetigerit fistulas domus, erit primus. » Et in Paralipomenon: « Omnis qui percusserit Jebusaeum in primis erit princeps et dux, » id est, qui tantae fuerit audaciae, et fortitudinis, ut ad murum civitatis usque veniat, et hasta sua fistulam quae in muro est tangat, ipse princeps. Ascendit igitur primus Joab filius Sarviae, et factus est princeps. Hinc Jose
Abbreviated transcription (Latin):
te sua dabescĩ. & ad extremũ scdm merita sua simul cum
capite suo in ꝓfindit̃ abissi mergetur. Natiq sunt filii daui
in chebron. Fuitq pͥmogenitus eiꝰ ammon de achinoem u¬
trahelite. & posteum eliab de abigail uxore nabal carma
Porro tercius absalon filius maacha filiȩ tholomaireris
iessur. Quartus autt̃ adonias filiꝰ aggith: & qͥntus sapha¬
et non dicantur uxores dauid: eur hic sola egla uxor
dicatur dauid. Egla enĩ ipsa est michol. quȩ idõ urs
eius hic sola uocatur. eoquod in adolescentia primi
ipsam sortitꝰ fuerat in uxorẽ. quȩ etiam partu occuss¬
isse elicitir. Unde & in sequentibus scriptũ est. Igiur
snichol filie saul non ÷ natus filuis usq ad diẽ morcs
sue. quia inipso partu occubuit. Et quid septem filii q¬
uid qui ei nati st̃ in chebron nisi ꝑfectionẽ scõrum in fici
strmone & oꝑe significat. qui ab eccła matre sponsos¬
uatori iudelieet nr̃o cotidie generantur : Ex coniugios¬

Expanded text:
te sua tabescet, et ad extremum secundum merita sua simul cum capite suo in profundum abyssi mergetur. « Natique sunt filii David in Hebron: fuitque primogenitus ejus Ammon de Achinoam Jezraelitide, et post eum Cheleab de Abigail, uxore Nabal Carmeli. Porro tertius Absalon, filius MaachaGessur. Quartus autem Adonias, filius Aggith, et quintus Saphaet non dicantur uxores David, cur hic sola Egla uxor dicatur David? Egla enim ipsa est Michol, quae ideo uxor ejus hic sola voratur, eo quod in adolescentia primum ipsam sortitus fuerat in uxorem, quae etiam partu occubuisse dicitur. Unde et in sequentibus scriptum est: Igitur Michol filiae Saul non est natus filius, usque ad diem mortis suae, quia in ipso partu occubuit. Et quid septem filii David qui ei nati sunt in Hebron, nisi perfectionem sanctorum in fide, sermone, et opere significant? quae ab Ecclesia matre, sponso Salvatori videlicet nostro, quotidie generantur, et conjugio
Abbreviated transcription (Latin):
Alentes ad gentes transire compulert. dermonẽ quoq
ierebatis dauid ut regnaret suꝑ uos. nc̃ gͦ facite qͦd dñs¬
cutus ÷ d dauid dicens. In manu serui mei dauid salua
popłm meũ isrł de manu philistum & om̃ium inimi¬
rum eiꝰ. & cętera. Qͥd ÷ gͦ quod abner popłm uniuersũ
ł exortatur. ut relicto isbosech filio saul ad dauid
np̃to ac deuoto animo conueniat. nͥ quod doctores scĩ
u patris lucerna merito dicunt᷑. lumine. fidei & scien¬
e plenissimi in uniuersis gentib nomen dñi p̃dicant
exortantur. quatinꝰ spreta idoloꝵ cultura & relict derrore
nfusionis cũ auctore suo diabolo ad dauid nr̃m qui uere
anu fortis & desiderabilis ẽ. qui desideratꝰ cunctis gentib¬

Expanded text:
pellentes, ad gentes transire compulerunt . « Sermonem qpellentes, ad gentes transire compulerunt . « Sermonem qaerebatis David ut regnaret super vos. Nunc ergo facite quonservi mei David, salvabo populum meum Israel de manu Philisthiim et omnium inimicorum ejus, » etc. Quid est ergo quod Abner populum universum Israel exhortatur, ut, relicto Isboseth filio Saul, ad David, prompto ac devoto animo, conveniat? nisi quod doctores sancti, qui patris lucerna merito dicuntur, lumine fidei, et scientiae plenissimi, in universis gentibus nomen Domini praedicant, et exhortantur, quatenus, spreta idolorum cultura, et relicto errore confusionis, cum auctore suo diabolo, ad David nostrum, qui vero manu fortis, et desiderabilis est, qui desideratus cunctis gentib
Abbreviated transcription (Latin):
canis ego sum: & reliqua. Acsi diceret Propter te & ꝓpis
mum patris tui dicor caput canis eẽ. contra uidam e
non reduco domũ isrł ad dauid. quẽ scio unctũ eẽ. m
cit ec̃. id÷ iulem. eoqͥd̃ a domo iuda sic haberet᷑ sicus
tratus canis: eo quod pͥnceps eẽt. canũ id ÷ stultorũ hom¬
num. ft̃ dixit abner ad dauid. Surgã ut congrege ae
isrł regno ipsiꝰ sociaret. ab ioab ignorante dauid in do
occisus c̃. De quib lacius insequentibꝰ. & alit dictur¬
cut quidã intelligunt. Abner inquiunt ueniens ad dauid
t uiniuer sũ isrł regno ipsiꝰ sociaret. sed ab ioab in dolo
ccisusõ. Et paulus egrediens ad gentes ut p̃dicatione sua
fidem conuerteret xp̃i. grauissimas iudeoꝵ ꝑtulisse
itur ꝑsecutiones. Sicut enĩ ioab filius saruis emulus ab¬
er usꝙ ad nec̃e mortis insidiatus ẽ. sic nimirũ iude
li uidelicet synagoge paulo apło ex eadẽ tribubenia¬
in genito tam diu insidiati st̃ : doneç eũ de iudea ex¬

Expanded text:
ie? » et reliqua. Ac si diceret: Propter te, et propter domum patris tui, dicor caput canis esse contra Judam, eo quod non reduco domum Israel ad David, quem scio unctum esse regem,icit esse, id est vilem, eo quod a domo Juda sic haberetur, sicut latratus canis, et eo quod princeos esset canum, id est stultorum hominum. « Et dixit Abner ad David: Surgam ut congregem ad Israel, regno ipsius sociaret ab Joab ignorante David, in dolo occisus est. De quibus latius in sequentibus, et aliter dicturus sum. Sic intelligunt: Abner, inquiunt, veniens ad David, ut universum Israel regno ipsius sociaret, sed a Joab in dolo occisus est. Et Paulus egrediens ad gentes, ut praedicatione suaissimas Judaeorum pertulisse legitur persecutiones. Sicut enim Joab filius Sarviae, aemulus Abner, usque ad necem mortis insidiatus est, sic nimirum Judaei filii videlicet Synagogae Paulo apostolo ex eadem tribu Benjamin genito, tandiu insidiati sunt, donec eum de Judaea ex
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi prius in eodẽ gladio impietatis suş moriunt᷑. Et qͥa
se ex mendacio suo pascunt: a pane uerbi dĩ uacui ien¬
nant. Unde in sequentib dicemꝰ. quid mystice. signetur
etiam aliter. Plangensq rex abner ait. Hequaqͣm ut mon
solent ignaui mortuus es abner: id ÷ ñ peristi in tuastu¬
ticia sic̾ut ignaui ꝑire solent quia fraude deceptꝰ es. Man
capi solent. Dolo g non uirib ꝑemptꝰ es. Qͦd autẽ daue
se excus ans de nece insontis dixit. mundus ego sũ & regi
m̾eum apud dm̃ usq in sẽpiternũ asanguine abnerhil
ner & ueniat suꝑ caput ioab. & suꝑ omnẽ domũ patri

Expanded text:
ipsi prius in eodem gladio impietatis suae moriuntur. Et quia ipsi prius in eodem gladio impietatis suae moriuntur. Et quia se ex mendacio suo pascunt, a pane verbi Dei vacui jejunant. Unde in sequentibus dicemus, quid mystice signetur; et jam aliter: « Plangensque rex Israel Abner, ait: Nequaquam, ut mori solent ignavi, mortuus es, Abner. » Id est, non periisti in tua stultitia, sicut ignavi perire solent: quia fraude deceptus es. « Manus capi solent, dolo igitur non viribus peremptus es. Quod autem David se excusans de nece insontis, dixit: « Mundus ego sum, et regnum meum apud Deum, usque in sempiternum, a sanguine Abner filii Ner, et veniat super caput Joab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecuti st̃. et dõ non placuer̃ & om̃ib hominib aduer¬
santur. ꝓhibentes nos loqui gentib ut saluȩ fiant ut
impleant peccata sua semper. Peruenit enĩ ira dei super
illos usq infinẽ. Aliter. Et ꝑcussit ioab abner inultioñe
Ioab abner dolo in porta occidit. quia & inimici fide
hoc ÷ iudei & heretici qͦsdam p̾sules eccłȩ ob defensione
fidei usq ad necẽ mortis ꝑsecuti st̃. Pro quare de domopatͥ
ioab. ꝑ quã signat᷑ impia plebs ñ deficit fluxũ seminis sũ¬
tinens. hoc ẽ. immundis cogitationib atq sordidis actib
pollutus. Similit̾ quoq & lępsus sustinens fluxũ. ꝑ quod
designantur heretici mendacii sui contagione corrupti.
ui herecici clũ fallaciã suam defendere nituntur. ꝑ ambi¬
tum uerborũ rotantur: uelut. infusa locutionis suȩ me¬
dacia inuoluendo concludunt᷑. Et dũ litigiosa lingua
infirma eccłȩ membra uelut gladio oris sui confodium¬

Expanded text:
lacuerunt, et omnibus hominibus adversantur: prohibentes nos gentibus loqui, ut salvae fiant: ut impleant peccata sua semper. Pervenit enim ira Dei super illos, usque in finem . » Aliter: « Et percussit Joab Abner in ultionem Joab, Abner in porta dolo occidit? quia et inimici fidei, hoc est Judaei et haeretici, quosdam praesules Ecclesiae ob defensionem fidei, usque ad necem mortis persecuti sunt. Pro qua re de domo patris Joab, per quam signatur impia plebs, non deficit fluxum seminis sustinens, hoc est, immundis cogitationibus atque sordidis actibus pollutus. Similiter quoque et leprosus sustinens fusum: per quod designantur haeretici, mendacii sui cogitatione corrupti. Qui haeretici, dum fallaciam suam defendere nituntur, per ambitum verborum rotantur: et velut in confuso locutionis suae mendacia involvendo concluduntur. Et dum litigiosa lingua, infirma Ecclesiae membra velut gladio oris sui confodiu
Abbreviated transcription (Latin):
is ꝑpetuo imꝑlo studeant ꝑmanere: Nã & io ab qͥ ab ne
lo loquens & ꝑcutiens in inguine intͣfecit. ñ aliũ qͣm
stem antiquũ significat: qui fictis suasionib cotidie fi¬
les subuertere sadagit. & ꝑ libidinis noxiȩ cogitationem
ficere molitur. Ioab eñi inimicus uł idem frat᷑. inter¬
etatur. Om̃ium inimicorũ diabolus ẽ. caput. unde &

Expanded text:
petuo studeant permanere. Nam et Joab, qui Abner dolo loquens, et percutiens in inguine, interfecit, non alium quam hostem antiquum significat, qui fictis suasionibus quotidie fideles subvertere satagit, et per libidinis noxiae cogitationes, interficere molitur. Joab enim inimicus, vel idem frater interpretatur. Omnium inimicorum d
Abbreviated transcription (Latin):
e suꝑ isrł uniuersum. In hebreo habet᷑ transdixit cũ in ma¬
pam quȩ int̾pretatur castra. Transduxit cũ intelligendũ⁊
udera iordanen. & in manaim regẽ eũ constitiusse suꝑ galaadd
a sup gessuri. Hebreus habet assuri idẽ. suꝑ tribũ aser ola
usu: omꝰ luda sequebat᷑ dauid. Qͥd autẽ: qͦd filius saril isr¬
osech qui intpretatur uir confusionis. abner auxiliante qͥ int̃¬
hoctatur patris lucerna rex constituit᷑ suꝑ isrł umiuersura
rdomꝰ iuda sola sequebat᷑ dauid: n quod solis credentib et
ero dñ cfitentib ex priori popło dauid nrm̃ dm̃n uide¬
ieeo & saluatorẽ sequentib inceceris adhuc error confusi o¬
usy ꝗnat diabolo instigante: qͥ sepe se transfigurat ita
Ingłm lucis: Et fuit numerus dierũ quos cõmoratus: a¬

Expanded text:
et super Israel universum. » In Hebraeo habetur, « transduxit eum in Maet super Israel universum. » In Hebraeo habetur, « transduxit eum in Manaim, » quae interpretatur castra. Transduxit eum, intelligendum est, ultra Jordanem: et in Manaim regem eum constituisse, super Galaad, et super Gessuri. Hebraeis Assuri, id est super tribum Aser. « Sola autem domus Juda sequebatur David. » Quid autem est quod filius Saul Isboseth, qui interpretatur vir confusionis: Abner auxiliante, qui interpretatur patris lucerna, rex constituitur super Israel universum: et domus Juda sola sequebatur David? nisi quod solis credentibus, et vere Deum confitentibus, ex priori populo, David nostrum Dominum videlicet et Salvatorem sequentibus, in caeteris adhuc error confusionis regnat, diabolo instigante, qui saepe se transfigurat in angelum lucis. « Et fuit numerus dierum quos commoratus
Abbreviated transcription (Latin):
atculeruntq ea in iabes & sepelier̃t ossa eorũ subter quere
quȩ erat in iabes. & ieiunauert̃ septem diebus. Mortiuis.
ergo saul ꝓpt̾ iniquitates suas eo qͦd p̃uaricatus sit mandi¬
tum dñi quod p̃ceperat & ñ custodierit illud. sed insupe
etiam phitonissam consuluerit nec sꝑauerit in dño. ꝓpto
quod et int̾fecit. eum: & transtulit regͥnum eiꝰ ad dauid fil¬
um isai. Quid ẽ. quod uiris iabes galaad dauid gr̃as refer
eo quod sepelierunt ossa saul & filiorũ eius. nisi quod redo¬
ptori nr̃o multum placet quando quis praua opera malorũ
qui inpeccatis suis mortui st̃ obliuioni dãnando tradit
nec ca actione imitat᷑ quȩ scit dõ displicuisse. sed magis ea d¬
git facienda quȩ recordatur dnm̃m in mandatis dedisse: Abno
autem filius ner pͥnceps exercitꝰ saul culit isbosech filium lau
et circũduxit eũ ꝑ castra. regẽq constituit suꝑ gala ad. & su
gessuri. et suꝑ iezraed & suꝑ epbraim. et super beniamin

Expanded text:
attuleruntque ea in Jabes, et sepelierunt ossa eorum subter quercum quae erat in Jabes, et jejunaverunt septem diebus . » Mortuus est ergo Saul propter iniquitates suas eo quod praevaricatus sit mandatum Domini quod praeceperat, et non custodierit illud: sed insuper etiam pythonissam consuluerit, nec speraverat in Domino: propter quod et interfecit eum, et transtulit regnum ejus ad David filium Isai. Quid est quod viris Jabes Galaad David gratia refert, eo quod sepelierunt ossa Saul et filiorum ejus? nisi quod Redemptori nostro multum placet, quando quis prava opera malorum qui in peccatis suis mortui sunt, oblivioni damnando tradit, nec ea actione imitatur, quae scit Deo displicuisse; sed magis ea elegit facienda, quae recordatur Dominum in mandatis dedisse. « Abner autem filius Ner princeps exercitus Saul, tulit Isboseth filium Saul, et circumduxit eum per castra, regemque constituit super Galaad, et super Gessuri, et super Jezrael, et super Ephraim, et super Benjamin,
Abbreviated transcription (Latin):
nde incipit ȩccła & ꝑuenit usq ad speciem. ut cũ credit ea quȩ
non uidet mercat᷑ perfrui cũ eum uidere facie ad faciẽ ceperi
Qͦ denĩ in illo quasi furore saliuȩ defluebant suꝑ barbam eiꝰ. apłs
hȩc aperit dicens. Iudci signa petunt. & greci sapientiã quert̃
Nos autẽ predicamꝰ xp̃m crucifixum. iudcis quidẽ scandalum

Expanded text:
nde incipit Ecclesia, et pervenit usque ad speciem: ut cum credit ea, quae non videt, mereatur perfrui, cum eum videre facie ad faciem coeperit. Quod vero in illo quasi furore salivae decurrebant super barbam ejus, apostolus haec aperit dicens: Judaei signa petunt, et Graeci sapientiam quaerunt: nos autem praedicamus Christum crucifixum: Judaeis qui