comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nc̃ctates media qͣsi queda arbitra fend̾is
utrũq c̾tis limminb dist̾minat fines istis as¬
signans ⁊ p̾bens ⁊ satis ẽ illis qd minis ẽ de¬
mens ⁊ sic ex alt̾utro t̾cõ formans uͥtutem.
qͣm dñt temꝑanciam. Nempe intemꝑantẽ
ter demit qͣm indulget fuꝑftuis. Non ẽ gͦ
temꝑancia in solis resecandis suꝑfluus est¬
⁊ in admittendis ncͣcͣris. Iam ⁊ de iusticia q̃
una ex quatuor ẽ. Nonue ꝯstat ꝯsi deracõ¬
ne mentẽ p̾ueniri ut se formet in ea. Si
.ni. ncc̃e ẽ pͥus cogitet ut ex se normam du¬
cat iisticie. nec factura utiq alt̾i ꝙ sibi fi¬
eri nolit. nec ꝙ sibi fieri uelit negatura.i
In hiis nempe duob liquet integrũ ee ius¬
tra extendaris in alia te negligo. Qͥdtibi
ꝓdest si uinusũ mũdũ lucreris te unũ ꝑde¬
ris: Et si sapiens sis. deẽ tͥ ad sapĩam sit̾
nõ fu̾is. Quantũ u̾o: ut ego senserim qͥd̃
totũ. Nou̾is l om̃ia mist̾ia. nou̾is lata

Expanded text:
ates media, quasi quaedam arbitra sedens, utrimque certis limitibus disterminat fines, istis assignans et praebens quod sat est; illis quod nimis est demens; et sic ex alterutro tertiam formans virtutem, quam dicunt temperantiam. Nempe intemperantem ter demit, quam qui indulget superfluis. Non est ergo temperantia in solis resecandis superfluis: est et in admittendis necessariis. Hujus sententiae una ex quatuor est, nonne constat consideratione mentem praeveniri, ut se formet in ea? Se enim necesse est prius cogitet, ut ex se normam ducat justitiae, nec factura utique alteri, quod sibi fieri nolit; nec quod sibi velit fieri negatura. In his nempe duobus liquet integrum esse justra extendaris in alia, te neglecto. Quid tibi prodest si universum mundum lucreris, te unum perdens? Etsi sapiens sis, deest tibi ad sapientiam, si tibi non fueris. Quantum vero? Ut quidem senserim ego, totum. Noveris licet omnia mysteria, noveris lata
Abbreviated transcription (Latin):
lux corpoꝵ.: Aulla erit ĩ trsticia nlła an¬
gustia nullus dolor nullus timor :milia¬
imici / nec peccandi uolũtas. nec delinq̃ndi
rit iocunditas infinita. beatitudo sempi¬
t̾na. in qua qd̃ semel adipiscitur semper
tenetur Ibi ẽ requies a laborib. pax ab
hostib. amenitas de nouitate. securitas de
et̾nitate. suauitas atq dulcedo de dei usio¬
re meruerũt: secun in ꝓpͥa patria maneb̾t
semꝑ leti ⁊ semꝑ saciati de insione dei. Et
amabit: tm̃ ꝓpius uidebit qm̃i

Expanded text:
lux corporum? Nulla erit ibi tristitia, nulla angustia, nullus dolor, nullus timor,imici, nec peccandi voluntas, nec delinquendirit jucunditas infinita, beatitudo sempiterna: in qua qui semel suscipitur semper tenetur. Ibi est requies a laboribus, pax est ab hostibus, amoenitas de novitate, securitas de aeternitate, suavitas atque dulcedo de Dei visiore merebuntur, securi in propria patria manebunt, semper laeti, et semper satiati de visione Dei. Et amabit, tanto propius videbit quem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fi̾nit uidebit eũ ad uoliltate abit adi
uoluptatẽ. fuetur ad iocũ ditatẽ met̾inta¬
te uigebit. in i̾ntate fulgebit i uonitategau¬
debit Sic̃ hebit ꝑmanendi et̾intatẽ.: fic ꝯgnos¬
cendi facilitatẽ. ⁊ reqͥescendi felictatẽ. Cinus
siqͥdem erit illnis sc̃e curitatis cinus angeli st̃
cuies. deus pat̾ templũ filius enus splendor.

Expanded text:
voluntatem, habebit ad voluptatem, fruetur ad jucunditatem. In aeternitate vigebit, in veritate fulgebit, in bonitate gaudebit. Sicut habebit permanendi aeternitatem, sic cognoscendi facilitatem et requiescendi felicitatem. Civis siquidem erit illius sanctae civitatis, cujus Angeli cives sunt, Deus Pater templum, Filius ejus splendor,
Abbreviated transcription (Latin):
oritur purificat ꝯsideracõ. Dem̃ regit affec¬
tus. dirigit actus. corrigit excessus. cõponit
mores uitam honestat ⁊ ordinat. ꝯfusa dis¬
t̾minat. hiancia cogit. spsa colligit. secre¬
ta rrmnatur. uera uestigat. ueri sumlia ex¬
ammat ficta ⁊ sucata explorat. agenda
resideat. aut ut correctũ aut correccõne e¬

Expanded text:
oritur, purificat consideratio. Deinde regit affectus, dirigit actus, corrigit excessus, componit mores, vitam honestat et ordinat, posterminat, hiantia cogit, sparsa colligit, secreta rimatur, vera vestigat, verisimilia examinat, ficta et fucata explorat. Haec esresideat aut incorrectum, aut correctione
Abbreviated transcription (Latin):
hũtes. Qͣm głiosa dc̃a sũt de te ciuitas d̾i.: si¬
cut letanciũ oĩm habitacõ ẽ inte Om̃s letã¬
tur in leticia ⁊ exultacõne Om̃s delectantur
de d̾o cunis aspectus puis facies decora eloqͥ¬
um dulce. Selectabilis ẽ ad inidend̾. fiauis ad
haeland̃ dulcis ad ꝑfruend̾ ip̃e ꝑ se placet
⁊ pp̃ se sufficit ad m̾itũ sufficit ad p̾mium
nec exͣ illum qͥcqͥd aliud queritur qr totũ i
illo iuemitur quicqͥo desideratur semꝑ li
ficatur affectus ad cognoscend̾a ⁊ diligẽd̾a

Expanded text:
itas Dei! sicut laetantium omnium habitatio est in te . Omnes laetantur in laetitia et exsultatione: omnes delectantur de Deo, cujus aspectus pulcher, facies decora, eloquium dulce. Delectabilis est ad videndum, suavis ad habendum, dulcis ad perfruendum. Ipse per se placetmeritum, sufficit ad praemium; nec extra illum quidquam quaeritur, quia totum in illo invenitur quidquid desideratur. Semper ficatur affectus ad cognoscendam et diligendam
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uͥtutũ status ⁊ mansiones a minimo
angło usq ad cherubin ⁊ seraphmn tota m̃¬
tis alactate ꝑcurrendo lustrare ꝓut q̃m
sua deuocõ feret apd quos mag̾ afficit᷑ si
uorabili quad̾a pietate nr̃is se uotis liben
in sua nos recipiũt unstera: quociens ad e¬
meditacõ in ꝯspectu dm̃ ẽ semꝑ qͥ in corde
suo delectacões dext̾e dñiusq in finem se¬
ue pot̾it uideri qͥ semꝑmente tractat qd̵
culo nequam cuius oculus semꝑ uid bo¬
na dm̃ in t̾ra inuenciũ. semꝑ uidet et̾na

Expanded text:
rum virtutum status et mansiones a minimo angelo usque ad cherubin et seraphin, tota mentis alacritate percurrendo lustrare, prout quemque sua devotio feret. Apud quos magis afficietur, vorabili quadam pietate nostris se votis libentin sua nos recipiunt viscera, quoties dignmeditatio in conspectu Domini est semper, qui in corde suo delectationes dexterae Domini usque in finem seli poterit videri, qui semper mente tractat quodculo nequam, cujus oculus semper videt bona Domini in terra viventium, semper videt aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
lũ meracissimũ sp̃m susciꝑe nͥ carneis istis
au̾iis tristicia tua ꝯu̾tetur ingaudium. tũc
.n. purgabitur affectus ⁊ uoluntas reno
sibilia indebantur. cũ multa ꝑcurantur
dulcedine ⁊ nõ auiditate. Beati qͥ tales¬

Expanded text:
um te posse putas suscipere, nisi carneis istis raveris, tristitia tua convertetur in gaudium. Tunc enim purgabitur affectus et voluntas renovsibilia videbantur. cum multa percurrantur dulcedine et aviditate. Emitte
Abbreviated transcription (Latin):
toris. Tanto illic securior ħito qͣnto ille po¬
tencõr ẽ ad saluand̃. fremit mũdus. p̾mit
corpus. diabolus insidiatur. nõ cado. fiuidatꝰ
.ni. supͣ firmam petram. peccaui petatũ gͣn-¬
de turbabitur ꝯscĩa. s nõ ꝑturbabit᷑ qm̃¬
uuln̾um dñi recordabor. Quid .n. tam effi¬
cax ad curanda ꝯscĩe uuln̾a. necnõ ad pur¬

Expanded text:
toris? Tanto illic securior habito, quanto ille potentior est ad salvandum. Fremit mundus, premit corpus, diabolus insidiatur: non cado; fundatus enim sum supra firmam petram. Peccavi peccatum grande: turbabitur conscientia, sed non pertn ea demorabitur. Quid enim tam efficax ad curanda conscientiae vulnera, nec non ad pur
Abbreviated transcription (Latin):
copia tanta exub̾et: ꝓfecto nec auarus nec
inops e gre distributor. s u̾uacua uasa de¬
nec misceri potuerũt uera uanis. et̾na cadu-¬
cis spiritalia corporalib. sũma imis u̾ ꝑiter
sapias que sursuni sunt ⁊ que suꝑ terram.

Expanded text:
copia tanta exuberet? Profecto nec avarus, nec inops est gratiae distributor; sed ubi vacua vasa denec misceri poterunt vera vanis, aeterna caducis, spiritualia corporalibus, summa imis, ut pariter sapias quae sursum sunt, et quae super terram.
Abbreviated transcription (Latin):
menciã. ⁊ ita ħemus noticiam illius summe
t̾ͥnitatis nc̃ corꝑa ꝑ corpus indemus yma¬
ttatẽ puro mentis intuitu uidebimus. O¬
qͣm beata ufio uidere d̾m in se ip̃o uidere ĩ
nobis ⁊ nos in eo felici iocũditate qͥcqͥd desi

Expanded text:
mae Trinitatis. Nunc corpora per corpus videmus, imainitatem puro mentis intuitu videbimus. O beata visio! videre Deum in seipso, videre in nobis, et nos in eo felici jucunditate et jucunda
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ intelligetur in suo puro ẽẽ sinceradi¬
innitas ꝯphendetur modo incõp̾hensibił
tͥntas patebũt archana d̾iuitatis indebit᷑¬
⁊ amabitur d̾e Et ħ uisio ⁊ delectac̾o to¬
bit ficut sol humanitas glificata qͥeta erͥ

Expanded text:
uro esse sincera divinitas, comprehendetur in ea incomprehensibilis Trinitas. Patebunt arcana divinitatis; videbitur et amabitur Deus: et haec visio et delectatio tobit sicut sol humanitas glorificata: quieta erit
Abbreviated transcription (Latin):
ad angeloꝵ societatẽ ad sollempintatẽ su¬
pne leticie ad iocũditatẽ ꝯtemplatiue ui¬
te u̾ possimus intrare in potencias dñi ⁊
in dere suꝑ habũdantes d̾icias illas bonitatiꝰ¬
eius. Ibi uacabimus ⁊ indebimus qͣm dulcis
ẽ dñs ⁊ qͣm magna multitudo dulcedinis eruᷤ.
uidebimus głie decorẽ scõꝵ splendorẽ ⁊ regie

Expanded text:
 societatem, ad solemnitatem supernae laetitiae, et ad jucunditatem contemplativae vitae, ut possimus intrare in potentias Domini, videre superabundantes divitias illas bonitatis? Ibi vacabimus, et videbimus quam dulcis est Dominus, et quam magna multitudo dulcedinis ejus. Videbi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ affliccõ sp̃c : Comedere appetis qr fames
te cruciat. Utrũq labor ẽ. S qi fames gͣmor
ẽ ꝯmedere nostis eẽ laborem. Demiq postqͣm
fames depulsa fu̾it inde si nõ gͣinis ducis
ꝯmedere qmͣ esurire. Sic se hñt uinu̾sa sub
sole ut nicħ sit in eis u̾e iocũdum. s ab u¬

Expanded text:
 requiem putas. Comedere appetis, quia fames te cruciat. Utrumque labor est; sed quia fames gravior magis, comedere nescis esse laborem. Denique postquam fames depulsa fuerit, vide si non gravius ducis comedere quam esurire. Sic se habent universa sub sole: ut nihil sit in eis vere jucundum, sed ab u
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ: ĩ ẽ felicitas sũma sũna iocũditas.
uera libertas ꝑfecta caritas et̾na secii¬
tas. ⁊ setura etertas. Ibi ẽ uera leticia ple¬
na scĩa om̃is pulcritudo ⁊ om̃is beatitudo
ibi ẽ pax pietas bointas. lux. uͥtus hones¬
tas gaudia leticie. dulcedo uita ꝑhenis.i
glia laus reqͥes: amor ⁊ ꝯcordia dulcis. Qͤ¬

Expanded text:
summa jucunditas, vera libertas, perfecta charitas, aeterna securitas, et secura aeternitas; ibi est vera laetitia, plena scientia, omnis pulchritudo, et omnis beatitudo. Est ibi pax, pietas, bonitas, lux, virtus, honestas, Gaudia, laetitiae, dulcedo, vita perennis. Gloria, laus, requies, amor, et concordia dulcis.
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ib. uñ uos moneo dilectissim pure sꝑ
ac strenues d̾mis interesse laudib. Strene
qͥdem ut sunt reu̾ent᷑ ita ⁊ alacrit᷑ dño assis¬
tes. nõ ꝑcentes uocib. nõ p̾cidentes u̾ba dum¬
dia. nõ integra tͣnsilientes. nõ fractis et re¬
issis uocib muliebre qͥddam balba denare
dũ psallitis qm qd̃ psallitis cogitetis. nec

Expanded text:
ntos. Unde vos moneo, dilectissimi, pure semper ac strenue divinis interesse laudibus. Strenue quidem, ut sicut reverenter, ita et alacriter Domino assistes, non parcentes vocibus, non praecidentes verba dimidia, non integra transilientes, non fractis et remissis vocibus muliebre quiddam balba de nare dum psallitis, quam quod psallitis cogitetis. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
mopinata dignacõ qm̃ stipenda dulcedo. ꝙͣ
mumcta mansuetudo regem głie ꝓ despica
qͣm tale aut qͥs uidit huic simile : uix .ii. ꝓ
iusto qͥs moritur. ip̃e ꝓ immicis ⁊ ꝓ iniustiᷤ
mortuus ẽ. eligens exulare a celis ut nos re¬
portaret ad celos. amicus dulcis. ꝯsiliarius pͥ¬

Expanded text:
inopinata dignatio, quam stupenda dulcedo, quam invicta mansuetudo! Regem gloriae pro despicatquam tale? aut quis vidit huic simile? Vix enim pro justo quis moritur: ipse pro injustis et inimicis mortuus est, eligens exsulare a coelis, ut nos reportaret ad coelos, amicus dulcis, consiliarius pr
Abbreviated transcription (Latin):
it iocũditas nõ reditura ⁊ manet anxietas
nõ relictura. Cet̾m indeas eam qͣm płimos ũ
app̾hendere ꝯtempn̾e ꝑ paucos. Cur hoc. Pro¬
fecto q ncc̾ctas multoꝵ ẽ uͥtus paucoꝵ. Oscłm
neqͣm ꝙ solos tuos us solos beare amicos ut
dei facias iminicos. ꝯseq̃nt̾ ⁊ indignos ꝯsili¬
o beatoꝵ. Plane .n. qͥ amicus uult eẽ tinis

Expanded text:
it jucunditas non reditura, et manet anxietas non relictura. Caeterum videas eam quamplurimos non apprehendere, contemnere perpaucos. Cur hoc? Profecto quia necessitas multorum est, virtus paucorumquod solos tuos sic soles beare amicos, ut Dei facias inimicos, consequenter et indignos consilio beatorum! Plane enim qui amicus vult esse tuus,
Abbreviated transcription (Latin):
in adusis. in ꝓsꝑis reprimũt ⁊ int̾ leta tris¬
ticia ꝙ irte pͥsentis uia regia ioedenti tutũ
p̾bent utrobiq ducatũ. hinc inde malae
iiuencia ꝓpulsando. ħ mͥ ꝯfiliant mundi
iudicem dũ tremend̃ põtatib mitẽ humi¬
lemq figurant dũ placabilem mutabilẽ¬

Expanded text:
in adversis, in prosperis reprimunt, et inter laeta tristiaque vitae praesentis via regia incedenti tutum praebent utrobique ducatum, hinc inde mala imminentia propulsando. Haec mihi conciliant mundi judicem, dum tremendum potestatibus mitem humilemque figurant; dum non solum placabile
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ sp̃c. Solus es si continua cogites si non
affectes p̾sencia. si despicias qd̃ multi suspici¬
ũt. si fastidias ꝙ om̃s desiderant. si iurgia dĩ¬
tes. si dampna nõ sencias si nõ recorderis in¬
lus es in qͣntacũq hoĩem uesceris freq̃ncia. cã¬
tu caue aliene ꝯu̾sacõnis ee. aut curiosus ex¬
plorator añ tem̾arius iudex ⁊̃ si ꝑperam ac¬
puta ignoranciã. puta sb̾repcõem. puta ca
ap̃ temet ip̃m. uehemens fuit minis tẽpta¬
cõ. Qͥd de me illa feciss si accepiss in me si¬
milit̾ põtatem: de

Expanded text:
do. Solus es, si non communia cogites, si non affectes praesentia, si despicias quod multi suspiciunt, si fastidias quod omnes desiderant, si jurgia devites, si damna non sentias, si non recorderis inlus es in quantacunque hominum verseris frequentia: tantum cave alienae conversationis esse aut curiosus explorator, aut temerarius judex. Etiamsi perperam acputa ignorantiam, puta subreptionem, puta casapud temetipsum: Vehemens fuit nimis tentatio, quid de me illa fecisset, si accepisset in me similiter potestatem? E
Abbreviated transcription (Latin):
due res ꝯsolantur. De p̾t̾ito qͥde memo¬
ria passionis xͥ. De futuro aũt ꝙ se in sortẽ
sc̃oꝵ cogitat ⁊ ꝯfidit recipiendam. ambo hec
neluti añ ⁊ retro. occulta insaciabili desiderio
ꝯtuetur. Et ut̾q illi intuitus ad modũ gra¬
tus. ⁊ ut̾cꝙ ẽ illi refugiũ a tribule cõe maloꝵ
⁊ dolore. Integra ꝯsolacõ cũ nõ solum q̃m si¬
bi expectandum. s ⁊ unde sit id p̾sumendũ
nou̾it. Expectacõ leta nec dubia q̃ xͥ morte
firmata est. Cur paueat ad magintudinẽ
immnisit foramina ꝑ q̃ sibi sacrosacri sangͥ¬
multe q diu̾se in quib ħt collocare filios s¬

Expanded text:
solentur; de praeterito quidem, memoria passionis Christi; de futuro autem, quod se in sortem sanctorum cogitat et confidit recipiendam. Ambo haec, veluti ante et retro oculata, insatiabili desiderio contuetur; et uterque illi intuitus admodum gratus, uterque est illi refugium a tribulatione malorum et dolore. Integra consolatio, cum non solum quid exspectandum, sed et unde id sit praesumendum noverit. Exspectatio laeta nec dubia, quae Christi morte firmata est. Cur paveat ad praemii magniinvisit foramina, per quae sibi sacrosancti sangumultae atque diversae, in quibus habet collocare filios
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ rõ sepissime iniudiciis fallitur ⁊ uolun
ci oblunone ꝯfunditur. Triplici huic uam¬
tati nobilis creatura subiecta ẽ nõ uolens in
spe tñ. Nam qͥ replet in bonis desideriũ aĩe.
ip̃e rõni futurus ẽ plenitudo lucis. ip̃e uo¬
luntati multitudo pacis. ip̃e memorie cõti¬
tate pacem in ꝑturbabilem ꝯseq̃nte memo¬
ria fonti indeficienti et̾nalit̾ inherente. ħ de
redemꝓcõnis fructu. in modo quoq q̃m dei
modica illa extinuacõ fuit s semet ip̃m ex¬
inamuit usq ad carnẽ. ad mortẽ ad crucẽ.
Qͥs digne penset qͣnte fu̾it humilitatis.
mansuetudinis. dignacõnis dñm maiesta¬
tis cartie mnoui. multari morte. turpari cru¬
ce ͤ Sicut dicit aliquis. Nũ ualuit opus su¬
um reꝑare creator abs ista difficultate: ua
luit. s maluit cũ in iuria sui. quo multe
dilecc̃onis hoĩem debitorem teneret ꝯmoue¬
ret q gr̃aꝵ accõnes. difficultas redempcõnis.
q̃m nunꝰ eẽ deuotũ fecerat ꝯicdnis facilitas.

Expanded text:
et ratio saepissime in judiciis fallitur, et voluci oblivione confunditur. Triplici huic vanitati nobilis creatura subjecta est non volens, in spe tamen. Nam qui repelet in bonis desiderium animae, ipse rationi futurus est plenitudo lucis, ipse voluntati multitudo pacis, ipse memoriae contitate pacem imperturbabilem consequente, memoria fonti indeficienti aeternaliter inhaerente. Videredemptionis fructu. 7. In modo quoque, quem, modica illa exinanitio fuit; sed semetipsum exinanivit usque ad carnem, ad mortem, ad crucem . Quis digne penset, quantae fuerit humilitatis, mansuetudinis, dignationis, Dominum majestatis carne indui, multari morte, turpari cruce? Sed dicit aliquis: Non valuit opus suum reparare Creator absque ista difficultate? 1297 Valuit, sed maluit cum injuria sui, ne pedilectionis hominem debitorem teneret; commoneretque gratiarum actionis difficultas redemptionis, quem minus esse devotum fecerat conditionis facilitas.
Abbreviated transcription (Latin):
onem s¬
o aĩa ꝙͥ impendas corpori tuo ⁊ muemes
sñ dubio ꝙ uitam ei senssi q mmĩstras. Et
uitã qͥdem toto in cor ͤ inuenies uinformẽ.¬
u̾bi gr̃a. Neq .n. alit̾ uint oculus qͣm arti¬
admod̾ ⁊ ea sñ sensu q̃ nec dũ ht dilecc̃om.
Est gͦ amine uita. u̾itas. sensus. caritas.

Expanded text:
onem so anima, quid impendas corpori tuo, et invenies sine dubio, quod vitam ei sensumque ministras: et vitam quidem in toto corpore invenies uniformebi gratia, aliter vivit oculus quam artiemadmodum et ea sine sensu, quae necdum habet dilectionem. Est ergo animae vita, veritas; sens
Abbreviated transcription (Latin):
ambulate .i. sollicitudinẽ ut̾am quomꝰ mo¬
lestias carmis eintẽs deponite. In hac uia sp̃c
duo gradus fułt suꝑior ⁊ inferior. In ĩfiori
gradu ho in sp̃u ambulat. In inferiori gra
du sriori dei. In inferiori gradu ambulat ħo
qñ reu̾sus ad cor ccͣ affecc̃des suas sollicitus

Expanded text:
ambulate: id est, sollicitudinem vestram, quomodo molestias carnis evitetis, deponite. In hac vita spiritus duo gradus sunt, superior, et inferior. In inferiori gradu homo in suo spiritu ambulat; in superiori gradu in spiritu Dei. In inferiori gradu ambulat homo, quando reversus ad cor, circa affectiones suas sollicitus,
Abbreviated transcription (Latin):
mexcus abilis negligencia nr̃a qͥ cogita¬
cõnb suis ociosis uacantes tempus antitimꝰ
quib nimirũ nec penetͣnda nubes. nec mari¬
a tͣnͣffretanda. uͥ salubres inueniamꝰ cogi¬
ũ cogitacõnũ occ̃ones ⁊ seminaria possumꝰ
nuenire. Demq si tam inerudita ⁊ negli¬
gens fl̾it aĩa ut nec int̾iora sua sufficiat
ꝑscrutari attendat ea q̃ foris agit palam
imanifesto ⁊ in ip̃is quoq si diligenter

Expanded text:
inexcusabilis negligentia nostra, qui, cogitationibus otiosis vacantes, tempus amittimus: quibus nimirum nec penetrandae nubes, nec maria transfretanda, ut salubres inveniamus cogium cogitationum occasiones et seminaria possumus invenire. Denique si tam inerudita et negligens fuerit anima, ut nec interiora sua sufficiat perscrutari, attendat vel ea quae foris agit palam et manifeste: et in ipsis quoque, si diligenter
Abbreviated transcription (Latin):
Nde ꝯfidimus ꝙ xp̃c mortẽ abstulit.
hinc plane ꝙ eam ip̃e qͥ nõ n̾nut ꝑtu¬
lit. Qua .n. rõne iterũ exigeretur a nobis ꝙ
ꝓ nobis ille iam nõ soluit: Qͥ pecc̃i ni̾ntũ tu¬
lit suam nob̾ donando iusticiam. ip̃e mortis
Sic naam mortua morte reutitur uita. q̃mi¬
admed ablato pecẽo redit iusticia. porro morᷤ
in x morte fugatur ⁊ xͥ nobis iusticia ĩ pu¬
tatur. u̾m qͦmodo mori potuit qͥ d̾ erat. qm̃
iinrũ ⁊ homo erat. s quo pacto mors hois
illnus ꝓ alt̾o ualuit. Quia ⁊ iustus erat. P¬
fcõ nam cũ homo eẽt potuit mori cũ iustꝰ
debint nõ gratis. Non qͥde pecc̾oꝵ mortis fuf¬
fint solu̾e debitũ ꝓ alt̾o pecc̾ore cũ quis mo¬
riatur ꝓ se. Qͥ aũt mori ꝓ se nõ ħt. nũquid
ꝓ quo frustra d: Qͣnto sane nidignius mo

Expanded text:
nfidimus quod mortem abstulit? Hinc plane, quod eam ipse qui non meruit, pertulit. Qua enim ratione iterum exigeretur a nobis, quod pro nobis ille jam solvit? Qui peccati meritum tulit, suam nobis donando justitiam; ipse mortis Sic namque mortua morte revertitur vita, quemadmodum ablato peccato redit justitia. Porro mors in Christi morte fugatur, et Christi nobis justitia imputatur. Verum quomodo mori potuit qui Deus erat? Quoniam nimirum et homo erat. Sed quo pacto mors hominis illius pro altero valuit? Quia et justus erat. Profecto namque cum homo esset, potuit mori; cum justus, non debuit gratis. Non quidem peccator mortis sufficit solvere debitum pro altero peccatore, cum quisque moriatur pro se. Qui autem mori pro se non habet, nunquid pro alio frustra debet? Quanto sane indignius mor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯussit. s ⁊ illa enis iusticia ꝑ qͣm ei placu¬
it salnũ facere mũdũ ũ mũdi ꝯfutaret sa¬
pienciam ꝯfunderet sapientes ꝙ indeb cum
in forma dei eẽt d̾o equalis semet ip̃m exma¬
mint formam seri accipiens. ⁊ diues cũ eẽt
pp̃nos egernus sts ẽ. de magno ꝑuus. de cerso¬

Expanded text:
bus. Sed et illa ejus stultitia, per quam ei placuit salvum facere mundum, ut mundi confutaret sapientiam, confunderet sapientes; quod videlicet cum in forma Dei esset, Deo aequalis, semetipsum exinanivit formam servi accipiens; quod dives cum esset, propter nos egenus factus est, de magno parvus, de ce
Abbreviated transcription (Latin):
amuserat recepit. uita u̾o ꝙ ad se ꝑtinuint
ꝑ sapĩam adimpleuit. q̃ nobis uite ⁊ disci¬
pline documentum ac speculum extitat. por
tis. q ille mortuus ẽ ut ego inu̾em. Qͦ pac¬
to n. iam nõ inuat. ꝓ quo moritur inta: si
ge pecẽi ⁊ mortis. utq̃d adhuc morimur ⁊ nõ
statim inmortalitate uestimur ᷤ Sane ut
dei u̾itas impleatur. Qͥa .ni. mĩam ⁊ u̾itatẽ¬

Expanded text:
amiserat recepit. Vita vero quod ad se pertinuit, per sapientiam adimplevit, quae nobis vitae et disciplinae documentum ac speculum exstitit. Portis: quia ille mortuus est, ut ego viverem. Quo pacto enim jam non vivat, pro quo moge peccati et mortis, utquid adhuc morimur, et non statim immortalitate vestimur? Sane ut Dei veritas impleatur. Quia enim misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
poris sensus quinq ꝑtitã pot̾is inuenire.
Est .n. amor pns quo ꝑentes diligimus.
est amor iocundus quo socios diligimꝰ. est
⁊ erga om̃s hoies amor iustus. erga mimu¬
cos amor molentus. erga d̾m sc̃ su deuotꝰ.
In hiis om̃ib si diligenter attendis ꝓpͥum
erga singulos ⁊ om̃io diu̾sul ab aliis modũ

Expanded text:
poris quinquepartitam poteris invenire. Est enim amor pius, quo parentes diligimus; est amor jucundus, quo socios diligimus; est et erga omnes homines amor justus; erga inimicos amor violentus; erga Deum sanctus sive devotus. In his omnibus, si diligenter attendis, proprium erga singulos et omnino diversum ab aliis modum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ umiisa. Sic beneficiũ creacõnis attenuãs
humana impietas ingratitudinis mat̾iã
unde fumebat. unde amoris cãm hr̃e debu̾at.¬
patet qͣntũ modo ꝓ te o h̃o dispendiũ fecit. De
dño seruus. de diuite pauꝑ. caro de u̾bo. ⁊ de
dei filio hõis fieri filius nõ despexit. memen¬
to iam te ⁊ si de nichilo fẽm nõ tñ de nichilo
redemptũ. Sex dieb ꝯdidit ontia ⁊ te int̾ oĩa.
Atu̾o ꝑ totos tͥginta annos oꝑatus ẽ salutẽ
tuam in medio terre. O qͣntũ laborauit fes¬
tinẽs carnis ncc̃itates. hostis temptacões sibi¬

Expanded text:
is? Sic beneficium creationis attenuans humana impietas, ingratitudinis materiam inde sumebat, unde amoris causam habere debueratpatet, quantum modo pro te, o homo, dispendium fecit; de Domino servus, de divite pauper, caro de Verbo, et de Dei Filio hominis filius fieri non despexit. Memento jam te, etsi de nihilo factum, non tamen de nihilo redemptum. Sex diebus condidit omnia, et te inter omnia. At vero per totos triginta annos operatus est salutem tuam in medio terrae, O quantum laboravit sustinens! Carnis necessitates, hostis te
Abbreviated transcription (Latin):
a plnis mouet ad pietatẽ mors xͥ ꝙͣ uite
recordacõ. puto ꝙ illa aust̾ior. ħ dulcior
unideatur mag̃ q infĩrim ͭͥ blandiatur hu¬
mane qͥes dormicõnis qͣm labor ꝯu̾sacõis. mor
Ila uitam instruit. mortẽ illa destruxit. uita
quid̾e laboriosa: s mors p̾ciosa. utͣmq u̾o ad¬

Expanded text:
pietatem mortis, quam vitae recordatio. Puto quod illa austerior, haec dulcior videatur: magisque infirmitati blandiatur humanae quies dormitionis, quam labor conversationis; mortIlla vitam instruxit, mortem ista destruxit. Vita quidem laboriosa, sed mors pretiosa; utraque vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est aliꝙͥ ẽẽ. Quare mala ẽẽ nẽ e̾ ulli esse¬
indubitant̾ ꝙ est ĩ iusticia dixi. ¶In com¬
moditas eĩ est malu̾. uñ ĩ cominoda ma¬
la dicuntur que aliqño nichil est ut ceti¬
ras ⁊ surditas. aliq̃ndo uidetur ẽẽ aliꝙͥ nr
ut dolor ⁊t̾sticia. ¶ Q d̾ au̾t iusticia sit reca¬

Expanded text:
e, non est ulli esseindubitanter quod est injustitia, dixi. Incommoditas enim est malum unde incommoda, mala dicuntur quae aliquando nihil est ut surditas et caecitas; aliquando videtur esse aliquid; ut dolor, et tri
Abbreviated transcription (Latin):
fac̃ ĩ uista uoluntas uocemo pcc̃a. qr ĩ uolĩ¬
tate qua fiũt ẽ pc̃cm. ¶ Dantur. ⁊ quibodã
noĩa quibꝰ sigͥficatur eas ĩ iuste fieri.ut
fornicatõ mendaciũ. ¶ S aliud intlłigit᷑
cum ip̃a actõ uł ꝓlat̾o aliud cum utrum
iste aut ĩ iuste fiat ꝯsideratur.¬

Expanded text:
facit injusta voluntas, vocemus peccata; quia in volunfacit injusta voluntas, vocemus peccata; quia in voluntate, qua fiunt, est peccatum. Dantur etiam quibusdam nomina, quibus significatur eas injuste fieri, ut fornicatio, mendacium. Sed aliud intelligitur, cum ipsa actio, vel prolatio; aliud, cum utrum, juste vel injuste fiat, consideratur.
Abbreviated transcription (Latin):
est sbiecit uolu̾tat ut ad ĩrium eiꝯ nõ
possimo nõ mouere nos ⁊ facere ꝙ uult.
Immo illa mouet nos uelut instrumẽta
sua. ⁊ facit opa que uidemͣ facere. nec nos
possumꝯ illi ꝑ nos resistere nec oꝑa que
ro illi obedimꝯ. deo qui hanc legem nobis
dedit obedimꝯ. gͦ ꝙͥ peccãt me̾bra uł sensꝯ
uel opera que d̾s sic sbiecit uolu̾tati. si
unt totum ĩ putandum est uolu̾tati. ¶ꝙ
cũ ita sit miratur forsitan aliqͥs cur ꝓ cul¬
ꝑa uoluntatis menbra puniunt᷑ ⁊ sensus¬
uerum no ẽ ita est. Non .n. pum̃t nisi uolu̾
luntate. ⁊ nulla res penã sentit. nisi quẽ ħt
uoluitatem. Menbra au̾t ⁊ sensus ꝑ se nichl
uolunt. ¶ Si cut igitur uoluntas ĩ mẽbris
⁊ sensili oꝑatur ita ĩ illis ip̃a torquetur aut
celectatur. ¶ O d̾ si quis nõ accipit.sciat ĩ sen¬
sitꝰ ⁊ menbris nõ nisi oĩa ĩ qua est uolun¬
tas sentur ⁊ oꝑari ⁊ id̾o ĩ illis torqueri aut
delectari. ¶habet tñ usus ut acc̾ones quas

Expanded text:
bjecit voluntati; ut ad imperium ejus non possimus non movere nos, et facere quod vult; imo illa movet nos, velut instrumenta sua, et facit opera quae videmur facere; nec nos possumus illi per nos resistere; nec opera, quae obedire; quando illi obedimus, Deo qui hanc legem nobis dedit, obedimus. Ergo quid peccant membra, vel sensus, vel opera, quae Deus sic subjecit voluntatis, si unt, totum imputandum est voluntati. Quod cum ita sit, miratur forsitan quis cur pro culpa voluntatis membra puniantur et sensuVerum non ita est, non enim puluntatem; et nulla res poenam sentit, nisi quae habet voluntatem: membra autem et sensus per se nihil volunt. Sicut igitur voluntas in membris et sensibus operatur; ita in illis ipsa torquetur aut delectatur. Quod si quis non accipit; sciat in sensibus et membris non nisi animam, in qua est voluntas, sentire et operari; et ideo in illis torqueri aut delectari: habet tamen usus ut actiones, quas
Abbreviated transcription (Latin):
est sicut ceciras. N on eĩ est aliud cecitas
ꝙͣ ab sencia uisus ũbi d ẽẽ que nẽ mag̾
est aliꝙͥ ĩ oculo ubi d ẽẽ uisus. ꝙͣ ĩ ligno
ubi nõ d ed̃. Non eĩ est ĩ iusticia talis res
qua ĩ ficiatur ⁊ corrũ pat᷑ aĩa uelut corpo
ueneno ⁊ que faciat aliquid sic̾ uidetur
qño maliçiosus homo mala facir operan¬
¶ N am̃ ꝙ̃ admodum cũ ĩ domita fera ruptis
uinculis discurrendo seuit. ¶ Et cum
nauis si gub̾nator dimisso gub nacisio
gatur ⁊ ĩ uehit᷑ in quelib ꝑicła. dicimo
q hoc facit absencia cathene auit gubna¬
lus homo seuit ⁊ in quelib aĩe siue picula
que sũt mala oꝑa impellitur. clamamꝰ qr l
oꝑatur ĩ iusticia nõ ꝙ ip̃a ulla e̾encia sit aut
faciat aliꝙͥ s qm̃ uoluntas tui sb̾ diti ssit õs
uolũrarii moto tocio ħois absente iusticia di

Expanded text:
 caecitas, quam absentia visus ubi debet esse; quae non magis est aliquid in oculo ubi debet esse visus, quam in ligno ubi non debet esse. Non enim est injustitia talis res qua inficiatur et corrumpatur anima, velut corpus veneno; et quae faciat aliquid, sicut videtur quando malitiosus homo mala facit opera. Nam quemadmodum cum indomita fera ruptis vinculis discurrendo saevit, et cum navis si gubernator dimisso gubernaculo gatur et vehitur in quaelibet pericula: dicimus quia hoc facit absentia catenae aut gubernalus homo saevit et in quaelibet animae suae pericula, quae sunt mala opera, impellitur, clamamus quia hic operatur injustitia, non quod ipsa ulla essentia sit aut faciat aliquid, sed quod voluntas cui subditi sunt omnes voluntarii motus totius hominis, absente justitia si
Abbreviated transcription (Latin):
On illis uero que nũꝙͣ niuĩ ĩ iuste possũt ẽẽ
ut ẽ ꝑuirium ⁊ qued̾a alia que nec nomi¬
nanda sũt nõ ita facile intłłigitur. ¶ Set
si aliqͣ actio qua fit aliꝙͥ. que nõ eit. nisi
dun fit iliqͥ ⁊ es pato trãsit ut iã nõ sit.
¶Aut opus ꝙ fir ⁊ remanz uerbi gr̃a cum
inscͥbende ꝙ scͥbi nõ d trãssit scͥpr̃o qua fi¬
accõne ut iã nõ sit. trãsurt similit̾ pcc̃m. nͨ
iam c̃ẽt. aut ꝙͣ diu remaneret quod fit.
nũ qͣm deleretur pcõn s uidemo pc̃cata sepe
mnõ celeri accõne deleta.⁊ deleri epe nõ de¬
lero. Quare nec acc̃õ que transit. nec opo
ꝙ remanet e̾ aliqño pco. ¶Deniq si ac
cioniba uoluntariis que ĩ iuste fusait ar-¬
guu̾t᷑ menbra ⁊ sensus quibi fiunt respo

Expanded text:
vero quae nunquam nisi injuste possunt esse, ut est perjurium, et quaedam alia, quae nec sunt nominanda, non ita facile intelligitur. Sed si aliqua actio, qua fit aliquid: quae non est, nisi dum fit aliquid et peracto eo transit, ut 99 jam non sit; aut opus, quod sit et remanet verbi gratia: cum in scribendo quod scribi non debet, transit scriptio, qua fiactione, ut jam non sit; transiret similiter peccatum, nec jam esset; aut quandiu remaneret quod fit, nunquam deleretur peccatum: sed videmus peccata saepe et non deleri, actione delata; et deleri opere non deleto. Quare nec actio, quae transit; nec opus, quod remanet, est aliquando peccatum. Denique si de actionibus voluntariis quae injuste fiunt, arguuentur memb
Abbreviated transcription (Latin):
Quare om̃e poc̃m ẽ ĩ iusticia. ⁊ originale
naa. Atem. Sideus nõ dampnat hominc̃ nisi
ꝑpt̾ ĩ iusticiã. dampnat aũt aliquẽ ppt̾ origi¬
nale pcc̃m gͦ nõ est aliud originale pocm̃ qmͣ
ĩiusticia. ¶Qd̾ suta est ũ iusticia nõ est a¬
luid qm ab sencia debite iusticie nõ eĩ uidet᷑

Expanded text:
are omne peccatum est injustitia, et originale titia. Item si Deus non damnat nisi propter injustitiam, damnat autem aliquem propter originale peccatum: ergo non est aliud originale peccatum quam injustitia. Quod si ita est, et injustitia non est aliud quam absentia debitae justitiae: non
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticiã eĩ quã lex iubet ilege̾ dei dicit qr¬
adeo est ⁊ legem mẽtis qr ꝑ mẽtem intsłigi¬
tur. ¶Sicut ler ueto lex dei d̾r qi ad̾o est. ⁊
lex moysi. qr ꝑ moysen ministrata est. ¶Qd̾
quide̾ diri nulła accõner ꝑ se ĩ iustam dici.
s ppt̾ ĩ iustam uoluntate ĩ illis planũ est

Expanded text:
Justitiam enim, quam lex jubet, et legem Dei dicit, qJustitiam enim, quam lex jubet, et legem Dei dicit, q legem mentis, quia per mentem intelligitur: sicut lex vetus lex Dei dicitur, quia a Deo est; et lex Moysi, quia per Moysen ministrata est. Quod quidem dixi nullam actionem per se injustam dici, sed propter injustam voluntatem; in illis planum est,
Abbreviated transcription (Latin):
mentum uolendi põt dici sicut ius iustr¬
uinẽtũ uidendi ꝙͣ uelu̾tate noĩamus ⁊
aliud est iũsticia quã ħndo iusta uolu̾tas
lqua carendo iniustauocatur. ¶Dicũt᷑
ĩuolu̾tates eiꝯdẽ instrum̃ti affectõnes
iusus̾ ꝙ hic longum est in serere. Nec
cionis eẽ hiis qui sũt ĩ xp̃o iħu qui nõ est¬
fin carnem ambulant .i. qͥ nõ carni uolũ¬
date ꝯsenciunt. ¶Nam si senciente sine
osensu in iustum facerent. sequeret᷑ dãpnatõ
iusti e̾ent. quociens illis ꝯsentiret᷑ ĩ iustu
facerent. ¶S qnͣto bruta animalia illis cõ¬
senciunt. nõ dicũt᷑ ĩ iusta. ¶Item. Si pcc̃ata
ee̾nt. auferentur ĩ baptismo cũ om̃e ptc̃m
abscergitur. ꝙ neq̃ꝙͣ fieri palam est. Quare
nõ ẽ ĩ cor ẽe̾ncia illla ĩusticia. s ĩ uolũtate
rõnali illos ĩ ordinate seq̃ñte. ¶Cum enĩ
illis resistit uolũtas ꝯ delectando legi dei
ẜm in teriorez hominẽ. tũc est iusta uoluntas

Expanded text:
t visus instrumentum videndi quam voluntatem nominamus: et aliud est justitia: quam habendo, justa voluntas; et qua carendo, injusta vocatur: dicuntur etiam voluntates ejusdem instrumenti, affectiones et usus: quod hic longum est inserere. Nec tionis esse his qui sunt in Christo Jesu, qui non secundum carnem ambulant , id est, qui non carnis voluntate consentiunt. Nam si sentientem sine consensu, injustum facerent, sequeretur damnatio. justi essent, quoties illis consentiretur, injustum facerent. Sed quando bruta animalia illis consentiunt, non dicuntur injusta. Item: si peccata essent, auferrentur in baptismo, cum omne peccatum abstergitur: quod nequaquam fieri palam est. Quare non est in eorum essentia ulla injustitia; sed in voluntate rationali illos inordinate sequente. Cum enim illis resistit voluntas, condelectando legi Dei secundum interiorem hominem; tunc est justa voluntas.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Trum siue hoc tetũ sit originale pc̃tm
sine alispͥ minꝯ puto nullateno illico
eret homo rõnalis. ¶Namsi adam ⁊ eua
genͣ assent sine p̾ocdenti pcc̃o nõ tñ e̾e̾t ĩ semi¬
ne iusticia nec ẽe possi pͥusꝙͣ formaret᷑ inui

Expanded text:
Verum sive hoc totum sit originale peccatum, sive aliquid minus: puto nullatenus illud eret homo rationalis. Nam si Adam et Eva generassent sine praecedenti peccato, non tamen esset in semine justitia, nec esse posset priusquam forma
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. ꝙ udetur ĩ credibile. ¶Si uero d̾i en
ginale ptc̃m uo e̾ absolute dicendũ pt̃m.
s cum additamẽto originale pc̃cm. sicut
nullũ ħt pccm nisi originale mundo est
apt̃c̃o. nec fuit solus in t̾ hõines filio uͥgĩs
ĩ uttro mrĩs ⁊ nascens d̾ matre sine pct̃o.¬
¶ Et aut nõ dãpnat᷑ infans qui moritur siue

Expanded text:
tiam: quod videtur incredibile. Si vero dicitur originale peccatum non esse absolute dicendum peccatum, sed cum additamento, originale peccatum; sicut nullum habet peccatum nisi originale, mundus est a peccato: nec fuit solus inter homines filius Virginis in utero matris, et nascens de matre, sine peccato: et aut non damnatur infa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ab imit̾o humane nat̾e descendat. nõ uidet᷑
.qm̃ origo illiꝯ uista fuit qñ pͥmi parentes
iusti stĩ sit sĩne oĩ pcc̃o. ¶ uidetur itaq dici ori¬
ginale ab ip̃a origine uniꝰ cusꝰq ꝑsone bũanc
¶Quãnis siqͥs dicat pccm̃ uocari originale eo
ꝙ ab illis descendat ĩ singłos aquibo bnt ori¬
ginẽ nature nõ ꝯtra dicam si tñ nõ negetur
originale pccm̃ cum ip̃a unio cus q rsone ori¬
ginc tribi. ¶lic eĩ ĩ unc qͦq hoĩe simł sint
⁊ natura quae̾ ħo. sic̃ sũt om̃s alii ⁊ ꝑ sona

Expanded text:
quod ab initio humanae naturae descendat, non videtur; quoniam origo illius justa fuit, quando primi parentes justi facti sunt sine omni peccato. Videtur itaque dici originale ab ipsa origine uniuscujusque personae humanae: quamvis si quis dicat peccatum vocari originale, eo quod ab illis descendat in singulos, a quibus habent originem naturae, non contradicam: si tamen non negetur originale peccatum cum ipsa uniuscujusque personae trahi origine. Licet enim in uno quoque homine simul sint et natur
Abbreviated transcription (Latin):
um ĩ oĩbꝯ religio se tue uolimtati ue¬
lim si possim obsequi fratei ⁊ filii hea¬
xissime boso. tunc utiq marime de¬
bitorem iue iudico. cum eam ame inte excita¬
xiitłłigo. ¶ Certo aũt sum cum ĩ libro cur
deus homo quẽ ut ederem tu maxime iute
auos me inpulsti ĩ quo te mecum disputantẽ
assũpsi legis aliã p̃ter illama ꝙͣ ibi posui posse
uideri rat̃em qͦmͦ deus accepit hĩne d̾ massa
peccat̾ce humani gn̾is siue pectaro. ¶ Qͥa stu¬
diosa mens tua ad querendum que nam illa¬
sit nõ parum ꝓuocatur. Qua pͥ iniuito tĩbi
uideri timeo si ꝙ in de mͥ uidetur diłctẽni tue
abscondo. ¶Dicom gͥ sic breuit̾ d̾ boc ꝙ sencio
ut iulliꝯ d̾ eadem re fidelem inꝓbem senten
eiꝯdem rei rarõm qm ĩ eodem opuscło posui
omnino ratam ⁊ sufficieurẽ si b̾ne ꝯsideretur
eristimo. ¶ Nichil enĩ ꝓbiber eiꝯdem rei rõ¬
nes plures ẽẽ qͣr unaq̾q sola põt suffioere.

Expanded text:
um in omnibus religiosae tuae voluntati velim, si possim, obsequi, et frater et fili charissime Boso, tunc utique maxime debitorem me judico, cum eam a me in te excitari intelligo. Certus autem sum cum in libro: Cur Deus Homo quem ut ederem tu maxime inter alios me impulisti, in quo te mecum disputantem assumpsi legis aliam prae illam quam ibi posui, posse videri rationem, quomodo Deus accepit hominem de massa peccatrice humani generis sine peccato: quia studiosa mens tua ad quaerendum quaenam sit illa non parum provocatur. Quapropter injustus tibi videri timeo; si quid inde mihi videtur, dilectioni tuae abscondo. Dicam igitur sic breviter de hoc quod sentio, ut nullius de eadem re fidelem improbem senteejusdem rei rationem, quam in eodem opusculo posui, omnino ratam et sufficientem si bene consideretur existimo: nihil enim prohibet ejusdem rei rationes plures esse, quarum unaquaeque sola potest sufficere.
Abbreviated transcription (Latin):
inciuitate una. unus diues ⁊ alter pauper
diues habebat oues ⁊ boues plurimos ualde
pauper autem nichil hebat om̃o preter ouez
unam pariulam quã emerat ⁊ nutrierat. egꝙͣ.
creuerat apud eum cum cum filiis eius suul de
pane illiꝰ comedens. ⁊ de calice eiꝰ bibens ⁊ insimu
illius dormiens eratq illi sicrit filia. Cum auter
pegriuus quidam ueiss ad diuitem ꝑcens ille su¬
nere de ouibus ⁊ de bobꝯ suis. ut ex hiberet co

Expanded text:
in civitate una unus dives et alter pauper dives habebat oves et boves plurimos valde pauper autem nihil habebat omnino praeter ovem unam parvulam quam emerat et nutrierat et quae creverat apud eum cum filiis eius simul de pane illius comedens et de calice eius bibens et in sinu illius dormiens eratque illi sicut filia cum autem peregrinus quidam venisset ad divitem parcens ille sumere de ovibus et de bubus suis ut exhiberet co
Abbreviated transcription (Latin):
tes bonũ. adhentes malo ꝑati sint gratis
ꝯsentire pecc̃o. fouere maliciam. fauere ĩ¬
iquitati. qm̃ odibiles dõ ⁊ mũdo excrabileᷤ
ẽẽ ꝯstat. melius est silere qͣm loqui. Sane
nemo repente sit turpissimus: ⁊ uir aliqͥs
in hũc affectũ neqͥcie si prua ꝯsuetudine

Expanded text:
tes bonum, adhaerentes malo, parati sint gratis tes bonum, adhaerentes malo, parati sint gratis consentire peccato, fovere malitiam, favere iniquitati; quoniam odibiles Deo, et mundo exsecrabiles esse constat, melius est silere quam loqui. 292 18. Sane nemo repente fit turpissimus: et vix aliquis in hunc affectum nequitiae nisi prava consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
estam: axus in quid cibus ẽ: ut faciamuo¬
luntatẽ patris mei. Amnrũ in uoluntate
inta enis. qua qͥd̾e nec pasci ip̃e nec alios
pascere pot̾it insi sit fidelis ⁊ prudeus il¬
⁊ cam intelligat ⁊ diligat. Siligat aũ for¬
faciet. faciet q ignorari. Qͥ d. N ꝑiculi sit¬
uͥ pastor nõ inuenit pascua. ignorat dux i¬
tin̾is uiam. uicarius nescit dñi uoluntatẽ:
ect̃ia cotidie multip᷑ ⁊ miserabilit̾ exꝑit᷑.
Est .i. ut sacratissima sit ⁊ secretissima
utilis ꝓide lecc̃o. utił erudicõ est. S mul¬
to magis unccõ uccͣia qͥppe q̃ sola docet de
om̃ib. uñ aũ scire uidebitur que sit uolũ¬
tas dei bona ⁊ bñplacens ⁊ ꝑfc̃a. qͥ nec pul¬
sare nec querere nec petere ꝯsueuit: qͥ donͤ
alienaꝵ curam susciꝑet aĩaꝵ nũqͣm suam
telligũt dm̃ uolũtatẽ negligũt tm̃ ⁊ qͣn¬
tũ p̾ualent: adu̾santur ei. qͣ dederint ma¬
nus morti ⁊ cũ inferno fedus. uͥ odien¬

Expanded text:
m? Meus, inquit, cibus est ut faciam voluntatem Patris mei . Nimirum vita in voluntate ejus , qua quidem nec pasci ipse, nec alios pascere poterit, nisi fidelis sit et prudens, ut eam et intelligat, et diligat: diligat autem forfaciet et ignorari. Quid enim periculi sit, ubi non invenit pastor pascua, ignorat dux itineris viam, vicarius nescit domini voluntatem; Ecclesia quotidie multipliciter et miserabiliter experitur. Est enim ut sacratissima, sic et secretUtilis proinde lectio, utilis eruditio est, sed multo magis unctio necessaria; quippe quae sola docet de omnibus . Unde autem scire videbitur quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta, qui nec pulsare, nec quaerere, nec petere consuevit; qui donec alienarum curam susciperet animarum, nunquam suae telligunt Domini voluntatem, negligunt tamen, et quantum praevalent adversantur ei; qui dederunt manus morti, et cum inferno iniere foedus, ut odien
Abbreviated transcription (Latin):
goris ẽẽ dinoscitur. nequaqͣm credere tribu¬
lacõe s ꝓ iusticia ꝑ secucõem mmriliter susti¬
nere sic feruori ur̃ attribuend̾ milł caꝑi
uoluptatib nullis illecebris enn̾ari. Que
nc̃cia. ne forte in ꝑuiciẽ õĩm errare ꝯtĩgat.
Qͥd .ni. refert qͣ octone uiam deserant ueri¬
tatis. Deducantur ignari. seq̃ntur sponta¬
nei. ꝯpellantur muiti. seu attrahant᷑ illec¬
ti. qͥd interest dũmodo eant in ꝑdicõne: gͤ
uͥtutis quadrifarie ꝑfecc̃dem ⁊ cathedram
sc̃itatis om̃io diis exigit mĩst̾ium ħ de quo
loquimur. u̾ hac dote carens frustra sibi

Expanded text:
goris esse dignoscitur, nequaquam cedere tribulationi, sed pro justitia persecutionem utiliter sustinere: sic fervori videtur attribuendum, nullis capi voluptatibus, nullis illecebris enervari. Quae necessaria, ne forte in perniciem omnium errare contingat. Quid enim refert qua occasione viam deserant veritatis, seducantur ignari, sequantur spontanei, compellantur inviti, seu attrahantur illecti? quid interest, dummodo eant in perditionem? virtutis quadrifariae perfectionem et cathedram sanctitatis omnimodis exigit ministerium hoc de quo loquimur: ut hac dote carens, frustra sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ im qũo tu uerax. ⁊ id̾cnco ẽ ip̃a u̾itas sicut tu.
non alia qmͣ tu. ⁊ sic es tu simpser ut de te non
possit nassti aluid̾ qmͣ tues. hoc ip̃m ẽ amortuus
ant filio tuo. quia tm̃ amas te ⁊ issum. ⁊ isse te
⁊ scĩpm. qnͣtus es tu ⁊ ilłe. nec ẽ aliud̾ate. ⁊ ab
illo quod d̾ispar non ẽ tibi ⁊ ilłi. nec de sm̃na sĩ¬
plicitate pot proced̾ere asuid qmͣ quod̾ ẽ de quo
procedit. Quod̾ autem ẽ singulus quisq ħec ẽ

Expanded text:
odo tu es verax. Et idcirco est ipsa veritas sicut tu; non alia quam tu; et sic es tu simplex, ut de te non possit nasci aliud quam quod tu es. Hoc ipsum est amor unus aut filio tuo; quia tantum amas te et illum, et ille te et seipsum, quantus es tu et ille; nec est aliud a te et ab illo quod dispar non est tibi et illi; nec de summa simplicitate potest procedere aliud quam quod est de quo procedit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
suspnainnis esurie. ille hundabat. nos mẽdica¬
nus. ille felicit᷑ tenebat ⁊ misere deseruit. no
infelicit᷑ egennus. ⁊ miscrabilr desideramus.⁊
heu uacui remanemus. cur nõ nob custoriu
cum faciłe posset quo tam guit̾ caremus. Qal¬
re sie nob̾ obserauit sucem ⁊ obdirit nos tencdo
obruti. a pr̃ia iexilum: a uisione dei ĩ nittitã
m̃am: a iocund̾itate ĩ mortalitatis ĩ amandu¬
toiem ⁊ bortorem mortis. misera muitacõ da s¬
tobono inqͣntum masum. graue damonãr si
dolos gianie totum. S beu me miseium unm
de asus misens fisuo eue esongtis ado. sn

Expanded text:
suspiramus esurie. Ille abundabat, nos mendicasuspiramus esurie. Ille abundabat, nos mendicamus. Ille feliciter tenebat, et misere deseruit; nos infeliciter egemus, et miserabiliter desideramus; et heu! vacui remanemus! Cur non nobis custodivit, cum facile posset, quo tam graviter careremus? Quare sic nobis obseravit lucem, et obduxit nos tenebris? obruti? A patria in exsilium, a visione Dei in caecitatem nostram, a jucunditate immortalitatis in amaritudinem et horrorem mortis. Misera mutatio de quanto bono in quantum malum! Grave damnum, gravis dolor, grave totum. Sed heu me miserum, unum de
Abbreviated transcription (Latin):
quid faciet iste tuus songinqus exul. Quid fa¬
ciet seruus tuus anxius amore tui longe pro¬
iectus a facie tua ⁊ anelat uidere te. ⁊ ninus ab¬
est illi facies tua. Accedere ad te desiderat. ⁊ in¬
accessibilis est hĩtacõ tua. In uenire te cupit. ⁊¬
nescit locum tuum. querere te affectat ⁊igno
na michi contulisti.⁊ nũd̾ noui te. Deniq a
te uidendum factus sum. ⁊ nondum feci pp̃e
faccus sum. O misera sors hominis cum beꝑ
didit ad quod faccus est. O d̾urus ⁊ dirus cosus
ilłło. heu quid̾ ꝑd̾id̾it ⁊ quidꝰ niuenit: quid̾ abcis¬
sit ⁊ quid reniansit : ꝑdidit bitudinem ad qmͣ
factus ẽ. abcessit smo quo nicħ felix est. ⁊ ꝑmẽ¬
sit quod̾ ꝑ se non nisi miserum ẽ. manducate
tunc panem angłoꝵ homo quem nue esint
Manducat minc pauem dosoꝵ quem tunc nes¬
ciebat. heu pubłicus suctus homimi. Uniu̾sal
planctus fiłioꝵ ade. iłle nictab̾at satinitate. nos

Expanded text:
quid faciet iste tuus longinquus exsul? Quid faquid faciet iste tuus longinquus exsul? Quid faciet servus tuus anxius amore tui et longe proiectus " a facie tua "? Anhelat videre te, et nimis abest illi facies tua. Accedere ad te desiderat, et inaccessibilis est habitatio tua. Invenire te cupit, et nescit locum tuum. Quaerere te affectat, et igtu mihi contulisti, et nondum novi te. Denique ad te videndum factus sum, et nondum feci propter quod factus sum. O misera sors hominis, cum hoc perdidit ad quod factus est. O durus et dirus casus ille! Heu, quid perdidit et quid invenit, quid abscessit et quid remansit! Perdidit beatitudinem ad quam factus non est: abscessit, sine quo nihil felix est, et remansit, quod per se nonnisi miserum est. Manducabat tunc homo panem angelorum, quem nunc esurit; manducat nunc panem dolorum, quem tunc nesciebat. Heu! publicus luctus hominum, universalis planctus filiorum Adae! Ille ructabat saturitate, nos
Abbreviated transcription (Latin):
ya minc homũcio fuge paululum oc¬
cupacõnes tuas absconde te modicum a
timmiltuosis cogitatõnib tuis abice minc bo¬
n̾osas curas. ⁊ pyone labonosas distensiones
tuas: uaca aliqnͣtłm d̾to. ⁊ re quiesce asiquan¬
cułum i eo. Intra cubicłm mentis tue. Eecłu
te onm̃ia pt deum. ⁊ q̃ te iuuent at̃ q̃rendũ
eum. ⁊ clauso ostio q̃re cum. dic inine totum
cor meũ. dic minc deo. Quero nultũ tuũ. ims¬
tum tuũ domine requiro. Eya mine gͦ ti so¬
miue deus meus doce cor meum ubi ⁊ quo te q̃¬
rat. Ub̃i ⁊ quomio te inueuiat. Dñe si fe non
es ubi te q̃ram absentem. Si autẽ ubiqi es e
non uid̾co p̾sentem. S cte hĩtas lucem mac¬
cessibłem. Et ubi ẽ domine lur maccessibibs
aut quomõ accedam ad fucem maccessibsem:
aut quis me ducet ⁊ inducet ni illam ut iudeã
te i illa. Demde quib signis: qua facie te
q̃ram: mĩquit te uidi domine deus meus: ñ
noui faciem tuam. Quid faciet altissime dñe.

Expanded text:
a nunc homuncio, fuge paululum occupationes tuas, absconde te modicum a tumultuosis cogitationibus tuis. Abjice nunc onerosas curas, et postpone laboriosas distensiones tuas. Vaca aliquantulum Deo, et requiesce aliquantulum in eo. Intra in cubiculum mentis tuae; exclude omnia praeter deum et quee te invent ad quaerendum eum, et " clauso ostio " quaere eum. Dic nunc, totum " cor meum ", dic nunc deo: " Quaero vultum tuum; vultum tuum, domine, requiro ". Eia nunc ergo tu, domine deus meus, doce cor meum ubi et quomodo te quaerat, ubi et quomodo te inveniat. Domine, si hic non es, ubi te quaeram absentem? Si autem ubique es, cur non video praesentem? Sed certe habitas " lucem inaccessibilem ". Et ubi est lux inaccessibilis? Aut quomodo accedam ad lucem inaccessibilem? Aut quis me ducet et inducet in illam, ut videam te in illa? Deinde quibus signis, qua facie te quaeram? Numquam te vidi, domine deus meus, non novi faciem tuam. Quid faciet, altissime domine,