comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uuero dne in aeternũ manes & non inae ternũ irasceris nobis qm̃ miseratus es
erram & cinerem & placuit in conspectutuo reformare deformia mea. asti¬
nulis inter nisagitabas me. ut in patiens essem do nec mihi per interiorem aspectũ
ertus es ses &residebat tumorm̃s ex occulta manu medicinaetuae. aciesq con¬
urbata & contenebrata mentis meae. acricollirio salubrium dolorũ meorũ
dedic indiem sanabatur & primo uolens ostendere mihi quam renstas super
humilibus autẽ des gratiam & quanta miseri cordiatua demonstrata siqͥ
minibus uia humilitatis quod uerbumtuum caro factũ est & habitauit in
homines procurastimibi perquendam hominem ifimanissimo tifoturg
quosdam platonicorũ libros ex graca lingua in latinã uersos & ibi legi no
quidem his uerbis. sed hoc idem omnino multis & multiplicibus suaderi rat¬

Expanded text:
Tu uero, domine, in aeternum manes et non in aeternum irasceris nobis, quoniam miseratus es Tu uero, domine, in aeternum manes et non in aeternum irasceris nobis, quoniam miseratus es terram et cinerem, et placuit in conspectu tuo reformare deformia mea. et stimulis internis agitabus me, ut inpatiens essem, donec mihi per interiorem aspectum certus esses. et residebat tumor meus ex occulta manu medicinae tuae aciesque conturbata et contenebrata mentis meae acri collyrio salubrium dolorum de die in diem sanabatur. Et primo uolens ostendere mihi, quam resistas superbis, humilibus autem des gratiam et quanta misericordia tua demonstrata sit hominibus uia humilitatis, quod uerbum caro factum est et habitauit inter homines, procurasti mihi per quendam hominem inmanissimo tyfo turgidum quosdam Platonicorum libros ex graeca lingua in latinum uersos, et ibi legi non quidem his uerbis, sed hoc idem omnino multis et multiplicibus suaderi rat
Abbreviated transcription (Latin):
u piebant me ista ut dicerem sat est &bene est. nec dimit tebant redire ubi¬
hisatis essetbene superior enimeramistis. te autẽ inferior & tugaudiũ uerũ
hi subdito tibi & tumihi subieceras quae inframe creasti. & hoc erat rectum
nperamentũ & media regio salutis meae . ut manerem adimaginemtuam
tibi seruiens dominarer corpori sed cũ superbe contraqͥtesurgerem. &cur¬
rem aduersus dñm inceruice crassa scutimei. etiam ista infima suprame fac
isunt & praemebant & nusquã erat lax amentũ &respiramentũ ipsa occur¬
ebant undiq: a ceruatim & conglobatim cernenti. cogitanti autẽ imagines
rporũ ipsȩ opponebantur redeunti quasi diceretur. quois indigne & sordide
haec de uulnere meo creuerant quia humiliasti tamquã uulneratũ superbũ
tumore meo separabar abste & nimis inflata facies claudebat oculos meos

Expanded text:
recipiebant me ista, 25 ut dicerem: "at est et bene est," nec dimittebant redire, ubi mirecipiebant me ista, 25 ut dicerem: "at est et bene est," nec dimittebant redire, ubi mihi satis esset bene. superior enim eram istis, te uero inferior, et tu gaudium uerum mihi subdito tibi et tu mihi subieceras quae infra me creasti. et hoc erat rectum temperamentum et media regio salutis meae, ut manerem ad imaginem tuam et tibi seruiens dominarer corpori. sed cum superbe contra te surgerem et currerem aduersus dominum in ceruice crassa scuti mei,. etiam ista infima supra me facta sunt et premebant, et nusquam erat laxa-mentum et respiramentum. ipsa occurrebant undique aceruatim et conglobatim cernenti, cogitanti autem imagines corporum ipsae opponebantur redeunti, quasi diceretur: "quo is, indigne et sordide?" et haec de uulnere meo creuerant, quia humiliasti tamquam uulneratum superbum, et tumore meo separabar abs te et nimis inflata facies claudebat oculos meos.
Abbreviated transcription (Latin):
posuisse salutis humanae. ad eã uitã quae post hanc mortẽ futura est hisitaq
saluis atq: in concusse roboratis in animomeo quaerebã aestuans undesit mali
quae illa tormenta parturientis cor dismei. qui gemitus ds̃ m̃s &ibierant aures
tuae nesciente me. & cũ silentio fortiter quaererem. magnae uoces erant adm¬
sericordiã tuã. tacitae contritiones animi mei tusciebas quid patiebar. & nul¬
lus hominũ quantũ enĩ erat quod inde di gerebatur per linguã meã in aures
nli arissimorum meorũ : numquid totus tumultus animaeieae. cui nec tempo
nec osmeũ sufficiebat sonabat cis totum ta menibat in auditũ tuum quod rugi¬
im a gemitu cordismei. & antetce erat desiderium meum. & lumen oculorũ meo¬
mnon erat iecũ intus enim ẽgo autẽ foris nec in loco illud atego intendebam
a quae locis continentur. & nonibi inueniebam locũ ad requi escendum nec

Expanded text:
posuisse salutis humanae, ad eam vitam, quae post hanc mortem futura est. His itaque posuisse salutis humanae, ad eam vitam, quae post hanc mortem futura est. His itaque salvis, atque inconcusse roboratis in animo meo, quaerebam aestuans unde sit malum. Quae illa tormenta parturientis cordis mei! qui gemitus, Deus meus! Et ibi erant aures tuae, nesciente me. Et cum in silentio fortiter quaererem, magnae voces erant ad misericordiam tuam, tacitae contritiones animi mei. Tu sciebas quid patiebar, et nullus hominum. Quantum enim erat quod inde digerebatur per linguam meam in aures familiarissimorum meorum? Numquid totus tumultus animae meae, cui nec tempora, nec os meum sufficiebat, sonabat eis? Totum tamen ibat in auditum tuum, quod rugim a gemitu cordis mei, et ante te erat desiderium meum et lumen oculorum meorum non erat mecum. intus enim erat, ego autem foris, nec in loco illud. at ego intendebam in ea, quae locis continentur, et non ibi inueniebam locum ad requiescendum, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ras inspiciens eadem debuit dicere de esau &ia cob. sed non eadem utrique a co¬
derunt falsa ergo diceret. autsiuera diceret non eadem diceret aut eadem ins¬
spiceret nonergo arte sed sorte uera diceret tuenĩ dñe iustissime moderator
uniuersitatis consulentibus consultisq: nescientibus. occulto instinctuagis. utd
quisq consulit hoc audiat quod eũ oportet audire. occultis meritis animari
ex abisso iusti iudiciitui. cui nondicat homo quid est hoc. ut quid hoc non dico
nondicat homo est enim iam itaque mea diutor m̃s illis uinculis solueras. &
quaerebam unde malũ . & non erat exitus sed nȩmo non sinebas ullis fluctib
cogitationis auferri ab ea fide qua credebam. & esse te & esse in commutabib
substatiã tuã & esse de hominibus curã &iudiciũtuũ & in xp̃o filiotuo dñõ nr̃o a¬
que scripturis scĩs quas ecclesiae tuae catholicae cõmendaret auctoritas. uiã te

Expanded text:
ras inspiciens eadem debuit dicere de Esau et Iacob; sed non eadem utrique acciras inspiciens eadem debuit dicere de Esau et Iacob; sed non eadem utrique acciderunt. falsa ergo diceret aut, si uera diceret, non eadem diceret: at eadem inspiceret. non ergo arte, sed sorte uera diceret. tu enim, -domine, iustissime moderator uniuersitatis, consulentibus consultisque nescientibus occulto instinctu agis, ut, dum quisque consulit, hoc audiat, quod eum oportet audire occultis meritis animarum ex abysso iusti iudicii tui. cui non dicat homo: "quid est hoc?" "ut quid hoc?" non dicat, non dicat; homo est enim. Iam itaque me, adiutor meus, illis uinculis solueras, et quaerebam, unde malum, et non erat exitus. sed me non sinebas ullis fluctibus cogitationis auferri ab ea fide, qua credebam et esse te et esse inconmutabilem substantiam tuam no nostro; atque in Scripturis sanctis quas Ecclesiae tuae catholicae commendaret auctoritas, viam te
Abbreviated transcription (Latin):
ciens diuersa dicerem si uera dicerem. si autẽ eadem dicerem falsa dicerẽ
ide certissime colligiea quȩ uera consideratis constellationibus dicerentur.
onarte diei sed sorte . quae autẽ falsa non artis imperitia sed sortis menda¬
.io hinc autẽ accepto aditusmin a nde nequis eorundem delirorum quitalẽ
uestum sequerentur. quosiam iamq: inuadere atque irrisos refellere cupie¬
am. mibiita resisteret quasi aut firminus mihi aut illi pater falsa narra¬
erit intendi considerationem in eos qui gemini nascuntur. quorũ plerique¬
ita post inuicem funduntur exutero ut paruum ipsum temporis inter uallum
quantã libet uim in rerũ natura habere contendant colligita men human
obseruatione non possit. lit terisq: signari omnino nonualeat quas mathen¬
ticus inspecturus est ut uera pronuntiet & non erunt uera quia easdem litte¬

Expanded text:
ciens diuersa dicerem, si uera dicerem — si autem eadem dicerem, falsa dicerem - ciens diuersa dicerem, si uera dicerem — si autem eadem dicerem, falsa dicerem - inde certissime colligi ea, quae uera consideratis constellationibus dicerentur, non arte dici, sed sorte, quae autem falsa, non artis inperitia, sed sortis mendacio. Hinc autem accepto aditu ipse mecum talia ruminando, ne quis eorundem deiirorum, qui talem quaestum sequerentur, quos iam iamque inuadere atque inrisos refellere cupiebam, mihi ita resisteret, quasi aut Firminus mihi aut illi pater falsa narrauerit, intendi considerationem in eos qui gemini nascuntur, quorum pleriquita post inuicem funduntur ex utero, ut paruum ipsum temporis interuallum, quantamlibet uim in rerum natura habere contendant, colligi tamen humana obseruatione non possit litterisque signari omnino non ualeat, quas mathematicus inspecturus est, ut uera pronuntiet. et non erunt uera, quia easdem litte
Abbreviated transcription (Latin):
irsitabat. augebatur diuitus. sublimabatur honoribus seruus autẽ ille con¬
cionis iugo nullatenus relaxato dominis seruiebat. ipso indicante qui no¬
erat eum his itaq: auditis & creditis. talis quippe narrauerat. omnis illa re¬
ctatiomea resoluta concidit & primo firminũ ipsum conatus sum ab illa
iriositate reuocare. cũ dicerẽ constellationibus eius inspectis. ut uera pro¬
untiarem debuisseme utique uidere ibi parentes intersuos esse primarios.
obilem familiam propriae ciuitatis. natales ingenuos. honestam educatio¬
em. liberalesque doctrinas : atsime ille seruus ex eis dem constellationibus quia
& illius ipse essent consuluis set . ut eidem quoque uera proferrem. debuisse
erursus ibi uidere abiectissimã familiã. condicionem seruilem. & cetera
ongea prioribus aliena. longe que distantia: unde autẽ fieret ut eadem ins¬

Expanded text:
cursitabat, augebatur diuitiis, sublimabatur honoribus, seruus autem ille concursitabat, augebatur diuitiis, sublimabatur honoribus, seruus autem ille conditionis iugo nullatenus relaxato dominis seruiebat ipso indicante, qui nouerat eum. His itaque auditis et creditis-talis quippe narrauerat—omnis illa reluctatio mea soluta concidit, et primo Firminum ipsum conatus sum ab illa curiositate reuocare, cum dicerem, constellationibus eius inspectis ut uera pronuntiarem, debuisse me utique uidere ibi parentes inter suos esse primarios, nobilem familiam propriae ciuitatis, natales ingenuos, honestam educationem liberalesque doctrinas; at si me ille seruus ex eisdem constellationibus — quia et illius ipsae essent — consuluisset, ut eidem quoque uera proferrem, debuisse me rursus ibi uidere abiectissimam familiam, conditionem seruilem et cetera longe a prioribus aliena longeque distantia. unde autem fieret, ut eadem inspi
Abbreviated transcription (Latin):
tuit dniqui etiam canum suarũ partus ex aminatissima diligentia no¬
se curabat. atq ita factũ esse ut cũ iste coniugis ille autẽ ancillae dies & ho¬
ras minutioresque horarũ articulos cautissima obseruatione numera¬
rent. enixȩ essent ambȩ simul. ita ut easdem constellationes usq ad easdẽ
minutias utrique nascenti facere cogerentur iste filio. ille seruulo. nã cum
mulieres parturire coepissent indicauerunt sibi ambo quid sua cuiusque dom
a geretur. & parauerunt quos adse inuicem mitterent simulut natũ quod pas¬
turiebatur esset ciuque nuntiatũ. quod tamen ut continuo nuntiaretur. tõ¬
quam in regnosuo facile effecerant atque ita qui ab alterutro mis si sunt
im exparibus domorũ interuallis sibi obuiam factos esse dicebat. ut aliam
nsitionẽ siderum aliasq particulas momentorũ neuter eorũ notare sinere¬
neretur & ta menfirminus amplo apud suos loconatus. de albatiores uias scłi

Expanded text:
um, qui etiam canum suarum partus examinatissima diligentia nosse curabat; atque ita factum esse, ut cum iste coniugis, ille autem ancillae dies et horas minutioresque horarum articulos cautissima obseruatione numerarent, enixae essejit ambae simul, ita ut easdem constellationes usque ad easdem minutias utrique nascenti facere cogerentur, iste filio, ille seruulo. nam cum mulieres parturire coepissent, indicauerunt sibi ambo, quid sua cuiusque domo ageretur, et parauerunt quos ad se inuicem mitterent, simul ut natum quod parturiebatur esset cuique nuntiatum: quod tamen ut continuo nuntiaretur, tamquam in regno suo facile effecerant. atque ita qui ab alterutro missi sunt, tam ex paribus domorum interuallis sibi obuiam factos esse dicebat, ut aliam positionem siderum aliasque particulas momentorum neuter eorum notare sineretur: et tamen Firminus amplo apud suos loco natus dealbatiores uias saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
bulans &non reuertens : iam utiq: meliores quia certiores erant primae
illȩ litterae. quibus fiebat in me & factum est & abeo illud. ut & legam
siquid scriptum inuenio & scribam ipse siquid uolo. quam illȩ quibus te¬
nere cogebar aeneae nescio cuius errores. oblitus errorum meorũ. &
plorare didonem mostuam quia se occidit ab amore. cum inter ea meipsum
in is a temorientem ds̃ uita mea siccis oculis ferrem miserrimus quid enim
miserius misero non miserante se ipsum. & flente didonis mor tem quae fie¬
bat amando aenean non flente autem mortem suam quae fiebat non a

Expanded text:
bulans et non reuertens? nam utique meliores, quia certiores, erant primae bulans et non reuertens? nam utique meliores, quia certiores, erant primae illae litterae, quibus fiebat in me et factum est et habeo illud, ut et legam, si quid scriptum inuenio, et scribam ipse, si quid uolo, quam illae, quibus tenere cogebar Aeneae nescio cuius errores oblitus errorum meorum et plorare Didonem mortuam, quia se occidit ab amore, cum interea me ipsum in his a te morientem, deus uita mea, siccis oculis ferrem miserrimus. Quid enim miserius misero non miserante se ipsum et flente Didonis mortem, quae fiebat amando Aenean, non flente autem mortem suam, quae fiebat non a
Abbreviated transcription (Latin):
praeter quam ad satiandas insatiabiles cupiditates. copiosae ino¬
piae & ignominio sae gloriae tu uero mnumerati sunt & capilli capi¬
tis nr̃i errore omnium qui mihi instabant ut discerem utebaris
adutilitatem meam. meo autẽ quidiscere nolebam utebaris ad poe¬
nam meam qua plecti non eram indignus tantillus puer & tantus¬
peccator ita non debenefacientibus tubene faciebas mihi & depeccante me ip¬
so iuste retribuebas mihi ius sisti enim & sic est . ut poena sua sibi sit omnis in¬
ordinatus animus quid autẽ erat causae cur grȩcas litteras oderam qui¬
bus puerulus inbuebar. nenunc quidem mihi satis exploratum est ad ama¬
ueram enim latinas nonquas primi magistri sed quas docent qui grãmati¬
ci uocantur nam illas primas ubilegere &scribere & numerare discitur.
non minus honerosas poenales qu& ehabebam quam om̃s grȩcas unde
tamen & hoc. nisi depeccato & uanitate uitae. qua caro eram & sp̃sam¬

Expanded text:
praeterquam ad satiandas insatiabiles cupiditates copiosae inopraeterquam ad satiandas insatiabiles cupiditates copiosae inopiae et ignominiosae gloriae. tu uero, cui numerati. sunt capilli nostri, errore omnium, qui mihi instabant ut discerem, utebaris ad utilitatem meam, meo autem, qui discere nolebam, utebaris ad poenam meam, qua plecti non eram indignus tantillus puer et tantuspeccator. ita non de bene facientibus tu bene faciebas mihi et de peccante me ipso iuste rettibuebus mihi. iussisti enim et sic est, ut poena sua sibi sit omnis inordinatus animus. Quid autem erat causae, cur graecas litteras oderam, quibus puerulus imbuebar, ne nunc quidem mihi satis exploratum est. adamaueram enim latinas, non quas primi magistri, sed quas docent qui grammatici uocantur. nam illas primas, ubi legere et scribere et numerare discitur, non minus onerosas poenalesque habebam quam omnes graecas. unde tamen et hoc nisi de peccato et uanitate uitae, qua caro eram et spiritus am
Abbreviated transcription (Latin):
dumenim baptizatus est : & ta men in salute corporis nondicimus. sine
uul neretur amplius. non dumenim sanatus est quanto ergo melius &
cito sanarer &idagae retur mecũ meorũ mea quae diligentia. & recep¬
pta salus animae meae. tuta esset tutelatua qui dedisses eam: melius ue¬
ro sed quot & quanti fluctus impendere temptationum post pueritiã
uidebantur : nouerat eos iam illa mater . & terram per eos unde pos¬
tea formarer quam ipsã iam effigiem committere uolebat: in ipsa
tamen pueritia dequa mihi minus quam de adulescentia metuebat᷑.
non amabam lit teras & me in eas urguerioderam & urguebar tam̃
& bene mihi fiebat. nec faciebam egobene non enim discerem. nisi coge¬
rer nemo autem in uitus benefacit. etiambonum est quod facit nec
quime urguebant bene faciebant. sed benemihi fiebat abste ds̃ meus
illi enim non intuebantur quo referrem quod me discere cogebant.

Expanded text:
dum enim baptizatus est." et tamen in salute corporis non dicimus: sine dum enim baptizatus est." et tamen in salute corporis non dicimus: sine uulneretur amplius; nondum enim sanatus est. quanto ergo melius et cito sanarer et id ageretur mecum meorum meaque diligentia, ut recepta salus animae meae tuta esset tutela tua, qui dedisses eam. melius uero. sed quot et quanti fluctus inpendere temptationum post pueritiam uidebantur, nouerat eos iam illa mater et terram potius, unde postea formarer, quam ipsam iam effigiem conmittere nolebat. In ipsa tamen pueritia, de qua mihi minus quam de adulescentia metuebatur, non amabam litteras et me in eas urgeri oderam; et urgebar tamen et bene mihi fiebat nec faciebam ego bene: non enim discerem, nisi cogerer. nemo enim inuitus bene facit, etiamsi bonum est quod facit. nec qui me urgebant, bene faciebant, sed bene mihi fiebat abs te, deus meus. illi enim non intuebantur, quo referrem quod me discere cogebant,
Abbreviated transcription (Latin):
missionem peccatorum nisi statim recreatus essem dilata est ita que
mudatiomea . quasi necesse esset ut adhuc sordidarer siuiuerẽ. quia
uidelicet post lauacrum illud maior &periculosior insordib delic¬
torum reatus foret itaiam credebam & illa & omnis domus. nisi
pater solus quita men non euicit in me ius maternae pietatis. quo¬
minus in xp̃m crederem sicut ille nondum crediderat. nam illa sata¬
gebat ut mihi pater esses ds̃ meus potius quam ille. & in hoc adiuuabas
eam ut superaretuirum cui melior seruiebat. quia & ĩhoctibi utique¬
quaȩ id iubenti seruiebat rogote ds̃ meus. uellem scire situetiã uelles
quo consilio dilatus sum ne tunc baptizarer utrum bono meo mihi quasi
laxata sint lora peccandi annon laxata sunt unde ergo etiam nunc de
aliis atque aliis sonat undique in auribus nostris. sine illum faciat. non¬

Expanded text:
missionem peccatorum, nisi statim recreatus essem. dilata est itaque missionem peccatorum, nisi statim recreatus essem. dilata est itaque mundatio mea, quasi necesse esset, ut adhuc sordidarer, si uiuerem, quia uidelicet post lauacrum illud maior et periculosior in sordibus delictorum reatus foret. ita iam credebam et illa et omnis domus, nisi pater solus, qui tamen non euicit in me ius maternae pietatis, quominus in Christum crederem, sicut ille nondum crediderat. nam illa satagebat, ut tu mihi pater esses, deus meus, potius quam ille, et in hoc adiuuabus eam, ut superaret uirum, cui melior seruiebat, quia et in hoc tibi utique id iubenti seruiebat. Rogo te, deus meus, uellem scire, si tu etiam uelles, quo consilio dilatus sum, ne tunc baptizarer, utrum bono meo mihi quasi laxata sint lora peccandi an non laxata sint. unde ergo etiam nunc de aliis atque aliis sonat undique in auribus nostris: "sine illum, faciat; non
Abbreviated transcription (Latin):
diter. &libera nos iam in uocanteste. libera etiam eos qui nondumte in uo¬
cant. ut in uocentte & liberes eos. Audieramenim ego adhuc puer
deuita aeter promissa nobis perhumilitatem dñi dĩ nr̃i descendentis
ad su perbiam nr̃am & signabariam signo crucis eius & condiebar eius
sale iam inde abutero matris meae . quae multũ sperauit inte uidisti
dñe cũ adhuc puer essem & quodam die praessu stomaci repente a estu¬
a rem poene moriturus. uidistids̃ m̃s quoniam custosmeus iameras. quo
motu animi & qua fide baptismum xp̃itui dĩ &dñi mei flagitaui a pie¬
tate matris meae. & matris omnium nostrum a ecclesiae tuae. & contur¬
bata mater carnis meae quoniam & sempiternã salutem meam carius
pasturiebat corde casto infide tua. iamcuraret festinabunda ut sa¬
cramentis salutaribus initiarer & abluerer. tedñẽ ihũ confitens in re¬

Expanded text:
diter et libera nos iam inuocantes te, libera etiam eos qui nondum te inuoditer et libera nos iam inuocantes te, libera etiam eos qui nondum te inuocant, ut inuocent te et liberes eos. Audieram enim ego adhuc puer de uita aeterna promissa nobis per humilitatem domini dei nostri descendentis ad superbiam nostram et signabar iam signo crucis eius et condiebar eius sale iam inde ab utero matris meae, quae multum sperauit in te. uidisti, domine, cum adhuc puer essem et quodam die pressu stomachi repente aestuarem paene moriturus, uidisti, deus meus, quoniam custos meus iam eras, quo motu animi et qua fide baptismum Christi tui, dei et domini mei, flagitaui a pietate matris meae et matris omnium nostrum, ecclesiae tuae. et conturbata mater carnis meae, quoniam et sempiternam salutem meam carius parturibat corde casto in fide tua, iam curaret festinabunda, ut sacramentis salutaribus initiarer et abluerer, te, domine Iesu, confitens in re
Abbreviated transcription (Latin):
in aliqua quȩstiuncula a condoctore suo uictus es sec magis bile atq: inuidia
tor quereretur quamego cum incertamine pilae a conlusore meo supera¬
ralium. peccatorũ autẽ tantũ ordinator dñe ds̃m̃s. peccabam faciendo
contra praecepta parentũ. & magistrorum illorũ poteram enim postea
bene uti litteris. quas uolebant ut discerem quo cumq animo illi mei¬
non enim meliora eligens in oboediens eram. sed amore ludendi. amans
incertaminibus superbas uictorias. & scalpi aures meas salsis fabellis
quo prurirent ardentius. eadem curiositate magis magis que pericu¬
lose micante inspectacula ludosq maiorum. quos tamen quiedunt. ea dig¬
nitate prȩditi excellunt. ut hoc poene omnes optent par uulis suis. quos
tamen caedi libenter patiuntur sispectaculis talibus inpediantur abs¬
tudio quo eos ad talia edenda cupiunt peruenire uide ista dñe misericor¬

Expanded text:
in aliqua quaestiuncula a condoctore suo uictus esset, magis bile atque inuidia in aliqua quaestiuncula a condoctore suo uictus esset, magis bile atque inuidia torqueretur quam ego, cum in certamine pilae a conlusore meo superaralium, peccatorum autem tantum ordinator, domine deus meus, peccabam faciendo contra praecepta parentum et magistrorum illorum. poteram enim postea bene uti litteris, quas uolebant ut discerem quocumque animo illi mnon enim meliora eligens inoboediens eram, sed amore ludendi, amans in certaminibus superbas uictorias et scalpi aures meas falsis fabellis, quo prurirent ardentius, eadem curiositate magis magisque per oculos emicante in spectacula, ludos maiorum; quos tamen qui edunt, ea dignitate praediti excellunt, ut hoc paene omnes optent paruulis suis, quos tamen caedi libenter patiuntur, si spectaculis talibus inpediantur ab studio, quo eos ad talia edenda cupiunt peruenire. uide ista, domine, misericor
Abbreviated transcription (Latin):
ur. ia parui ȩstimet diligens eos quihaec aceruissime formidant. quẽ¬
dmodum parentes nr̃i ridebant tormenta quibus pueri a magistris af¬
ligebamur : nonenim aut minus ea metuebamus: aut minuste dehis eua¬
dendis deprecabamur. & peccabamus tamen minus scribendo aut legen¬
gendo aut cogitando delitteris. quam exigebatur a nobis nonenim de erat
dñe memoria uel ingenium. quae nos habere uoluisti proilla aetate satis.
sed delectabat ludere. & uindicabatur in nos ab eis quitalia utique agebant
sed maiorum nugȩ ne gotia uocantur. puerorum autem talia cumsint. pu¬
nituntur amaioribus . & nemo miseratur pueros. uel illos uel utrosque nisi
uero a& probat quisquam bonus rerũ arbiter. uapulas seme quia ludebã pila
puer. &eo ludo inpediebar quominus celeriter discerem lit teras. quibus ma¬
ior deformius luderem: aut aliud faciebat idem ipse a quouapulabam quisi

Expanded text:
tur, ita parui aestimet, diligens eos, qui haec acerbissime formidant, quematur, ita parui aestimet, diligens eos, qui haec acerbissime formidant, quemadmodum parentes nostri ridebant tormenta, quibus pueri a magistris affligebamur? non enim aut minus ea metuebamus aut minus te de his euadendis deprecabamur, et peccabamus tamen minus scribendo aut legendo aut cogitando de litteris, quam exigebatur a nobis. non enim deerat, domine, memoria uel ingenium, quae nos habere noluisti pro illa aetate satis, sed delectabat ludere et uindicabatur in nos ab eis qui talia utique agebant. sed maiorum nugae negotia uocabantur, puerorum autem talia cum sint, puniuntur a maioribus, et nemo miseratur pueros uel illos uel utrosque. nisi uero adprobat quisquam bonus rerum arbiter uapulasse me, quia ludebam pila puer et eo ludo inpediebar, quominus celeriter discerem litteras, quibus maior . deformius luderem. aut aliud faciebat idem ipse, a quo uapulabam, qui si
Abbreviated transcription (Latin):
labore &dolore filiis adam inuenimus autem dñe homines rogantes te.
et didicimus ab eis sentientes te ut poteramus esse magnũ aliquem quipos¬
ses etiam non apparens sensibus nr̃is ex audirenos & subuenire nobis
nam puer coepirogarete auxilium & refugium meũ . & in tuã inuocatio¬
nem rum pebam nodos linguae meae . & rogabamte paruus non par¬
uo affectu. ne in scola bapularem & cumme non ex audiebas quod non
erat ad insipientiam mihi ridebantur ama ioribus hominibus usq: aͥ
ipsis parentibus qui mihi accidere mali nibil uolebant platae meae mag¬
gnum tunc & graue malum meũ est nequis quam dñe tam magnus animꝰ
prae grandi affectu tibi cohȩrens est ne inquam quisquam: facit enĩ hoc
quaedam etiam stoliditas: est ergo quitibi pie cohȩrendo ita sit affectus
granditer ut eculeos & ungulas atq huiuscemodi uaria tormenta pro
iuibus effugiendis tibi per uniuersas terras cumtimore magno supplica¬

Expanded text:
labore et dolore filiis Adam. inuenimus autem, domine, homines rogantes te labore et dolore filiis Adam. inuenimus autem, domine, homines rogantes te et didicimus ab eis, sentientes te, ut poteramus, esse magnum aliquem, qui posses etiam non adparens sensibus nostris exaudire nos et subuenire nobis. nam puer coepi rogare te, auxilium et refugium meum, et in tuam inuocationem rumpebam nodos linguae meae et rogabam te paruus non paruo affectu, ne in schola uapularem. et cum me non exaudiebas, quod non erat ad insipieipsis parentibus, qui mihi accidere mali nihil volebant, plagae meae, magnum tunc et grave malum meum. 15. Estne quisquam, Domine, tam magnus animus, praegrandi affectu tibi cohaerens? estne, inquam, quisquam? facit enim hoc quaedam etiam stoliditas: est ergo, qui tibi pie cohgranditer, ut eculeos et ungulas atque huiuscemodi uaria tormenta, pro quibus effugiendis tibi per uniuersas terras cum timore magno supplica
Abbreviated transcription (Latin):
dis habendis. reiciendis fugiendis uerebus ita uerba inuaris senten¬
tus locissuis posita & crebro audita. quarum rerũ signa essent paula¬
tim colligebam. meas qu eiam uoluntates edomito in eis signis
ore
perhac enuntiabant sic cũ his inter quos eram uoluntatum enuntian¬
darum signa communicaui . & uitae humanae procellosam societatem
altius ingressus sum.pendens exparentũ auctoritate. nutuque ma¬
iorum hominũ ds̃ ds̃ meus qua sibi miserias expertus sum & ludificati¬
ones quando quidem recte mihi uiuere puero id proponebatur. obtẽ¬
perare monentibus ut in hoc saeculo florerem et excellerem linguo¬
sis artibus ad honorem hominum falsas diuitias famulantibus
inde in scolam datus sum. ut discerem litteras in quibus quid utilitatis esset
ignorabam miser & tamensis egnis indiscendo essem bapulabam : lauda¬
batur enimhoc amaioribus & multi antenos uitam istam agentes: prae¬
struxerant erum nosas uias. perquas transire cogebamur. multiplicato

Expanded text:
dis, habendis, reiciendis fugiendisue rebus. ita uerba in uariis sententiis locis suis posita et crebro audita, quarum rerum signa essent, paulatim colligebam measque iam uoluntates edomito in eis signis ore per haec enuntiabam. sic cum his, inter quos eram, uoluntatum enuntiandarum signa conmunicaui et uitae humanae procellosam societatem altius ingressus sum pendens ex parentum auctoritate nutuque maiorum hominum. Deus, deus meus, quas ibi miserias expertus sum et ludificationes, quandoquidem recte mihi uiuere puero id proponebatur, obtemperare monentibus, ut in hoc saeculo florerem et excellerem linguosis artibus ad honorem hominum et falsas diuitias famulantibus. inde in scholam datus sum, ut discerem litteras, in quibus quid utilitatis esset ignorabam miser. et tamen, si segnis in discendo essem, uapulabam. laudabatur enim hoc a maioribus, et multi ante nos uitam istam agentes praestrtfxerant aerumnosas uias, per quas transire cogebamur multiplicato
Abbreviated transcription (Latin):
ationis efferebat. ut diceres filio uiduae. iuuenis tibidico surge & reuiuis¬
ceret & inciperet loqui. & traderes illũ matrisuae . nulla ergo turbulen¬
ta exultatione trepidauit cor eius cum audisset & extanta parte iam
factum quod tibi cotidie plangebat ut fieret. ueritate menondum adep¬
tum sed falsitatiiam ereptũ. immo uero quia certaerat & quod restabat
tedaturũ qui totũ promiseras. placidissime & pectore pleno fiduciae.
res pondit mihi crederese in xp̃o quod prius quã deacuita emigraret mȩ¬

Expanded text:
tationis offerebat, ut diceres filio uiduae: iuuenis, tibi dico, surge, et reuiuestationis offerebat, ut diceres filio uiduae: iuuenis, tibi dico, surge, et reuiuesceret et inciperet loqui et traderes illum matri suae. nulla ergo turbulenta exultatione trepidauit cor eius, cum audisset ex tanta parte iam factum, quod tibi cotidie plangebat ut fieret, ueritatem me nondum adeptum, sed falsitati iam ereptum: inmo uero quia certa erat, quod restabat te daturum, qui totum promiseras, placidissime et pectore pleno fiduciae respondit mihi credere se in Christo, quod, priusquam de hac uita emigraret, me
Abbreviated transcription (Latin):
smea auiuentu te mea ubi mihi eras. & quorecesseras anuero nontu fece¬
s me & discreueras mea qua drupedibus . & auolatilibus caeli: sapientiorem
efeceras & ambulabam per tenebras & lubricũ &quaerebamte foris ame
non inueniebam dm̃ cordismei & ueneram in profundũ maris. & diffidebã
desperabam deinuentioneueri iam uenerat adme mater pietate fortis.
rra marique mesequens. & inpericulis omnibus dete secura nam & per
arina dis crimina ipsos nautas consolabatur: aquibus rudes abyssiuiato¬
es cum perturbantur consolarisolent. pollicens eis peruentionem cũ salu¬
.e. quia hoc ei tuperuisum pollicitus eras & inuenitme periditantẽ quidẽ
rauiter desperatione indagan dae ueritatis sed tamen cum ei indicas sema
icheum sed neque catholicum xp̃ianum. non quasi in opinatũ aliquid au¬
ierit exsiliuit laetitia. cumiai secura fieret ex eaparte miseriae meae
qua me tam quã mostuum sed resuscitandũ metbi flebat. & fere tro cogi¬

Expanded text:
mea a iuuentute mea, ubi mihi eras et quo recesseras? an uero non tu feceras me et discreueras me a quadrupedibus et uolatilibus caeli? sapientiorem feceras, et ambulabam per tenebras et lubricum et quaerebam te foris a me et non inueniebam deum cordis mei; et ueneram in profundum maris et diffidebam et desperabam de inuentione ueri. iam uenerat ad me mater pietate fortis, rra marique me sequens et in periculis omnibus de te secura. nam et per marina discrimina ipsos nautas consolabatur, a quibus rudes abyssi uiatores, cum perturbantur, consolari solent, pollicens eis peruentionem cum salute, quia hoc ei tu per uisum pollicitus eras. et inuenit me periclitantem quidem grauiter desperatione indagandae ueritatis, sed tamen ei cum indicassem non me quidem iam esse manichaeum, sed neque catholicum christianum, non, quasi inopinatum aliquid audierit, exiluit laetitia, cum iam secura fieret ex ea parte miseriae meae, in qua me tamquam mortuum resuscitandum tibi flebat et feretro cogi
Abbreviated transcription (Latin):
gae sillabae aliae breues nisi quia illȩ longiore tempore sonussent istae bre¬
uiore ds̃dona hominib: uidere in paruo cõmunes notitias paruarũ atq mag

Expanded text:
gae syllabae, aliae breues, nisi quia illae longiore tempore sonuissent, istae bregae syllabae, aliae breues, nisi quia illae longiore tempore sonuissent, istae breuiore? deus, dona hominibus uidere in paruo communes notitias rerum paruarum atque mag
Abbreviated transcription (Latin):
est spesmea adhancuiuo ut contempler delectationẽ dñi ecceue teres posuistidi¬
quam diu dixit hoc ille: quã diufecit hoc ille: & quã longo tempore illud ñ uidi
& duplum temporis habet haecsillaba ad illam simplam breuem dicimus haec
& audimus haec & intellegimur & intellegimus manifestissima & uisitatis si¬
ma sunt & ea demrursus nimis latent & noua est inuentio eorũ audiui a quo¬
damhomine docto quod solis & lunae acsiderũ motus ipsa sint tempora. &
non anni cur enim non potius omniũ corporũ motus sint tempora: anuero
si cessarent cali lumina & moueretur rotafiguli nones set tempus quo meti¬
remur eos grros & diceremus aut aequalib: morulis agi aut aliastar dius
alias uel ocius moueretur. alios magis diuturnos esse aliosminus aut cũ hoc
diceremus non & nos intempore loqueremur aut essent in uerbis nr̃is aliaelon¬

Expanded text:
est spes mea; ad hanc uiuo, ut contempler delectationem domini. ecce ueteres posuisti diest spes mea; ad hanc uiuo, ut contempler delectationem domini. ecce ueteres posuisti dimpora:. ,,quamdiu dixit hoc ille", "quamdiu fecit hoc ille" et: "quam longo tempore illud non uidi" et: "duplum temporis habet haec syllaba ad illam simplam breuem." dicimus haec et audiuimus haec et intellegimur et intellegimus. manifestissima et usitatissima sunt, et eadem rursus nimis latent et noua est inuentio eorum. Audiui a quodam homine docto, quod solis et lunae ac siderum motus ipsa sint tempora, et non adnui. cur enim non potius omnium corporum motus sint tempora? an uero, si cessarent caeli lumina et moueretur rota figuli, non esset tempus, quo metiremur eos gyros et diceremus aut aequalibus moralis agi, aut si alias tardius, alias uelocius moueretur, alios magis diuturnos esse, alios minus? aut cum haec diceremus, non et nos in tempore loqueremur aut essent in uerbis nostris aliae lon
Abbreviated transcription (Latin):
nondum est non metimur an in praesenti qua praeterit: sed nullũ spatiũ non me¬
timur anin praecerito quo praeterit : sed quodiam non est non metitur ex arsit
animus meus nos seistud implicatis simnũ enigma noliclaudere dñe ds̃m̃s bone
pater perxpm̃ obsecro noliclaudere desideriomeo ista &usitata & abdita quo¬
minus in ea peteret & dilucescant allucente miseri cordiatua dñe quem ꝑ¬
contabor dehis &cui fructuosius confitear imperitiã meã. nisi tibi cui non sunt mo¬
lesta studia mea flammantia uehementer inscripturas tuas daquodamo a mo
enim & hoctu de disti dapater qui uere nosti databona darefilustuis. daquoniã
suscepi cognoscere & labor estanteme. donec aperias per xp̃m obsecro innnomi¬
ne eius scĩ scõrũ ne momihi obstrepat & ego credidi propter quod & loquor haec

Expanded text:
nondum est, non metimur. an in praesenti, qua praeterit? sed nullum spatium non menondum est, non metimur. an in praesenti, qua praeterit? sed nullum spatium non metimur. an in praeterito, quo praeterit? sed quod iam non est, non metimur. Exarsit animus meus nosse istuc inplicatissimum aenigma. noli claudere, domine deus meus, bone pater, per Christum obsecro, noli claudere desiderio meo ista et usitata et abdita, quominus in ea penetret et dilucescant allucente misericordia tua, domine. quem percontabor de his? et cui fructuosius confitebor inperitiam meam nisi tibi, cui non sunt molesta studia mea flammantia uehementer in scripturas tuas? da quod amo: amo enim, et hoc tu dedisti. da, pater, qui uere nosti data bona dare filiis tuis, da, quoniam suscepi cognoscere et labor est ante me, donec aperias. per Christum obsecro, in nomine eius sancti sanctorum nemo mihi obstrepat. et ego credidi, propter quod et loquor. haec
Abbreviated transcription (Latin):
pastibus temporum possumus renuntiare metiendo quocirca. ut dicebã prae¬
tereunti a metimur tempora & siquis mihi dicat unde scis respondeam scioq
ametimur. nec metiriquae non possunt possumus . & non sunt praeterita
uel futura prae sens uero tempus quomodo metimur. quando non habet spa¬
tium metitur ergo cum praeterit. cũ autẽ praeterierit non metitur quid
enim metiatur nonerit sedunde &qua & quo praeterit cum metitur unde
nisi ex futuro : qua nisi perpraesens quo nisi in prae teritũ ex illo ergo qđ
nondum est per illud quod spatio caret. in illud qđ iam non est quid autem
metimur nisi tempus in aliquospatio neq: enim dicimus simpla & dupla & tripla
raequalia & siquid hoc modo in tempore dicimus nisi spatia temporũ in quoer¬
gospatio metimur tempus praeteriens utrũ in futuro unde praeterit : sed quod

Expanded text:
partibus temporum possumus renuntiare metiendo. quocirca., ut dicebam, praepartibus temporum possumus renuntiare metiendo. quocirca., ut dicebam, praetereuntia metimur tempora, et si quis mihi dicat: "unde scis?" respondeam: scio, ia metimur, nec metiri quae non sunt possumus, et non sunt praeterita uel futura. praesens uero tempus quomodo metimur, quando non habet spatium? metitur ergo cum praeterit, cum autem praeterierit, non metitur; quid enim metiatur, non erit. sed unde et qua et quo praeterit, cum metitur? unde nisi ex futuro? qua nisi per praesens? quo nisi in praeteritum? ex illo ergo, quod nondum est, per illud, quod spatio caret, in illud, quod iam non est. quid autem metimur nisi tempus in aliquo spatio? neque enim dicimus simpla et dupla et tripla et aequalia et si quid hoc modo in tempore dicimus nisi spatia temporum. in quo ergo spatio metimur tempus praeteriens? utrum in futuro, unde praeterit? sed quod
Abbreviated transcription (Latin):
tasse propriae diceretur. tempora sunc tria praesens de praeteritis praesens
de praesentibus praesens defuturis sunt enĩ haec in anima tria quaedam &
alibi ea non uideo praesens de praeteritis memoria praesens de prae sentibus
contuitus praesens defuturis expectatio si hacc permittimur dicere tria
tempora uideo fateor quaetria sunt dicatur etiam tempora sunt tria prae¬
teritũ praesens & futurũ sicut abutitur consuetudo dicatur ec ce noncuro
nec resisto nec reprehendo dumtamen intellegatur qđ dicitur. neque id quod
futurũ est esseiam neq: id quod praeteritũ ẽ pauca sunt enim quae proprie
loquimur plura non propriae sed agnoscitur qui uelimus dixiergo paulo an¬
tequod praetereunti a tempora metimur. ut possimus dicere duplum es se
hoc temporis ad illud simplum. aut tantũ hoc quantũ illud & siquid aliud de

Expanded text:
tasse proprie diceretur: tempora sunt tria, praesens de praeteritis, praesens tasse proprie diceretur: tempora sunt tria, praesens de praeteritis, praesens de praesentibus, praesens de futuris. sunt enim haec in anima tria quaedam et alibi ea non uideo, praesens de praeteritis memoria, praesens de praesentibus contuitus, praesens de futuris expectatio. si haec permittimur dicere, tria tempora uideo fateorque, tria sunt. dicatur etiam: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et futurum, sicut abutitur consuetudo; dicatur. ecce non curo nec resisto nec reprehendo, dum tamen intellegatur quod dicitur, neque id, quod futurum est, esse iam, neque id, quod praeteritum est. pauca sunt enim, quae proprie loquimur, plura non proprie, sed agnoscitur quid uelimus. Dixi ergo paulo ante, quod praetereuntia tempora metimur, ut possimus dicere duplum esse hoc temporis ad illud simplum aut tantum hoc quantum illud et si quid aliud de
Abbreviated transcription (Latin):
in caelo uideo solis ostus est quãuis eũ praecedat. nec illa imaginatio in animo
meo quae duo praesentia cernuntur. ut futurus ille ante dicatur. futura ergo
nondum sunt & si nondũ sunt non sunt & non sunt uideriomnino non possunt.
sed praedicipossunt ex praesentibus quaeiam sunt & uidentur tuitaquȩ reg¬
gnator creaturae tuae. quis est modus quoces animas ea quae fucuras docuis ci
enim prophetastuos quis nam ille modus est quodoces futura ciui futurũ quic¬
quã non est uel potius de futuris doces praesentia nam quod non est nec doce¬
ri utique potest nimis longe est modus iste ab aciemea inualuit ex menon
potero adillum. potero autẽ exte cũ dederis. tudulce lumen occultorũ oculo¬
rũ meorũ quod autẽ nunc liquet & claret nec futura sunt nec praeterita
nec propriae dicitur. tempora sunt tria praeteritũ praesens & futurũ sed for¬

Expanded text:
in caelo uideo, solis ortus est, quamuis eum praecedat, nec illa imaginatio in animo in caelo uideo, solis ortus est, quamuis eum praecedat, nec illa imaginatio in animo meo: quae duo praesentia cernuntur, ut futurus ille ante dicatur. futura ergo nondum sunt, et si nondum sunt, non sunt, et si non sunt, uideri omnino non possunt; sed praedici possunt ex praesentibus, quae iam sunt et uidentur. Tu itaque, regnator creaturae tuae, quis est modus, quo doces animas ea quae futura sunt? docuisti enim prophetas tuos. quisnam ille modus est, quo doces futura, cui futurorum quicquam non est? uel potius de futuris doces praesentia? nam quod non est, nec doceri utique potest. nimis longe est modus iste ab acie mea; inualuit ex me, nec potero ad illum; potero autem ex te, cum dederis tu, dulce lumen occultorum oculorum meorum. Quod autem nunc liquet et claret, nee futura sunt nec praeterita, nec proprie dicitur: tempora sunt tria, praeteritum, praesens et futurum. sed for
Abbreviated transcription (Latin):
coeperimus. tuncerit illa actio quia tunc non futura sed pracsenserit. quo quo mo¬
do seitaque habeat archana praecessio futurorũ uiderinisi quod est non potest
quod autẽ iam est non futurũ sed praesens est cũ ergo uideri dicuntur futura ñ
ipsa quae nondum sunt id est quae futura sunt sedeorũ causae uel signa forsitan
uidentur quaeiam sunt ideo non futura sed pracsentia sunt iamuidentibus ex
quib: futura praedicantur animo concepta quae rursus conceptionesiam sunt. &¬
eas praesentes apud se intuentur qui illa praedicunt loquatur mihi aliquod
exemplũ tantarerũ riumerositas intueor auroram oriturũ solem praenuntio
quod in tueor praesens est. quod praenuntio futurũ non sol futurus quiiam est
sedostus eius qui nondum est tamen etiam ostum ipsum nisi animo imaginarer
sicut modo cumidloquor non eum possẽ praedicere sed nec illa aurora quam

Expanded text:
coeperimus, tunc erit illa actio, quia tunc non futura, sed praesens erit. Quoquo mocoeperimus, tunc erit illa actio, quia tunc non futura, sed praesens erit. Quoquo modo se itaque habeat arcana praesensio futurorum, uideri nisi quod est non potest. quod autem iam est, non futurum sed praesens est. cum ergo uideri dicuntur futura, non ipsa, quae nondum sunt, id est quae futura sunt, sed eorum causae uel signa forsitan uidentur, quae iam sunt: ideo non futura, sed praesentia sunt iam uidentibus, ex quibus futura praedicantur animo concepta. quae rursus conceptiones iam sunt, et eas praesentes apud se intuentur qui illa praedicunt. loquatur mihi aliquod exemplum tanta rerum numerositas. intueor auroram: oriturum solem praenuntio. quod intueor, praesens est, quod praenuntio, futurum: non sol futurus, qui iam est, sed ortus eius, qui nondum est: tamen etiam ortum ipsum nisi animo imaginarer, sicut modo cum id loquor, non eum possem praedicere. sed nec illa aurora, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ibi sunt ubicumque ergo sunt quae cũq sunt. non sunt nisi praesentia quã quã praete¬
rita cũ uera en arrentur ex memoria proferuntur. non resipsae quae praeterieruNT.
seduerba concepta ex imatinibus carũ quac inanimo uelut uestigia persensus õ¬
tereundo fixerunt pueritia quippemea quaeiam non est. intempore praeterito ẽ
quodiam non est imaginem uero eius cũ eam recolo & narro in praesenti tempore
intueor. quia est adhuc in memoria mea utrum similis sit causa etiam praegidorũ
futurorũ utrerũ quae nondũ sunt iam ex sistentes praesententur imagines. confi¬
teor dsm̃s nescio illud sanescio nos plerumque praemeditaris futuras actiones nr̃as
eamque praemeditationẽ eẽ praesentẽ. actionẽ autẽ quã praemeditamur nondũ
esse quia fucura est quã cũ aggressi fuerimus & quod praemedita mur a gere

Expanded text:
ibi sunt. ubicumque ergo sunt, quaecumque sunt, non sunt nisi praesentia. quamquam praeteibi sunt. ubicumque ergo sunt, quaecumque sunt, non sunt nisi praesentia. quamquam praeterita cum uera narrantur, ex memoria proferuntur non res ipsae, quae praeterierunt, sed uerba concepta ex imaginibus earum, quae in animo uelut uestigia per tereundo fixerunt. pueritia quippe mea, quae iam non est, in tempore praeterito est, quod iam non est; imaginem uero eius, cum eam recolo et narro, in praesenti tempore intueor, quia est adhuc in memoria mea. utrum similis sit causa etiam praedicendorum futurorum, ut rerum, quae nondum sunt, iam exsistentes praesentiantur imagines, confiteor, deus meus, nescio. illud sane scio, nos plerumque praemeditari futuras actiones nostras eamque praemeditationem esse praesentem, actionem autem, quam praemeditamur, nondum esse, quia futura est; quam cum aggressi fuerimus et quod praemeditabamur agere
Abbreviated transcription (Latin):
dicat mihi non esse tria tempora sicut pueri didicimus pueros que docuimus prȩ¬
teritũ praesens & futurũ sedtantũ praesens qm̃ illa duo non sunt an&ipsa sunt
sed ex aliquo procedit occulto cũ exfuturo fit praesens & in aliquod recedit occul¬
tũ cũ expraens enti fit prae teritũ : namubi ea uiderunt qui futura cecinerunt.
si nondum sunt : neq enĩ potest uideri id qđ non ẽ & quin arrant practerita non
utique narrarent si animoilla non cernerent quae sinulla essent cern ominino
iompossent sunt ergo & futura & praeterita sine medñe amplius quaerere. spesmea
nion conturbetur intentiomea sienĩ sunt futura & practerita. uoloscire ubisinit quod
ĩ nondum ualeo scio tamen ubicumq: sunt non ibiea futura esse aut praeterita sed
praesentia nam si& ibi futura sunt nondum ibi sunt si c tibi praeterita sunt iam ñ

Expanded text:
dicat mihi non esse tria tempora, sicut pueri didicimus puerosque docuimus, praedicat mihi non esse tria tempora, sicut pueri didicimus puerosque docuimus, praeteritum, praesens et futurum, sed tantum praesens, quoniam illa duo non sunt? an et ipsa sunt, sed ex aliquo procedit occulto, cum ex futuro fit praesens, et in aliquod recedit occultum, cum ex praesenti fit praeteritum? nam ubi ea uiderunt qui futura cecinerunt, si nondum sunt? neque enim potest uideri id quod non est. et qui narrant praeterita, non utique uera narrarent, si animo illa non cernerent: quae si nulla essent, cerni omnino non possent. sunt ergo et futura et praeterita. Sine me, domine, amplius quaerere, spes mea; non conturbetur intentio mea. si enim sunt futura et praeterita, uolo scire, ubi sint. quod si nondum ualeo, scio tamen, ubicumque sunt, non ibi ea futura esse aut praeterita, sed praesentia. nam et si ibi futura sunt, nondum ibi sunt, si et ibi praeterita sunt, iam non