comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res saliui fac̾e. quos p̃sciuit ⁊
p̃destinauit. ⁊ uocauit. iustifi¬
canit ⁊ glorificauit. Quis gͥ
usq adõ dem̃tissie insaniat. uͭ
ñ agat in effabiles grãs inse qͦs
modo poss culpare iusticiam.
uniu̾sos om̃ino dãpnantis. ħ
si scd̃m scͥptãs sapiamus. nõ co
re. et ea dĩe quib demr̃are co¬
nemur natam hũanã. n ĩ par¬
uulo medico indige q sana ẽ.
et in maiorib sibi ip̃am ad iti¬
ciam si uelit posse sussicere.

Expanded text:
 quos praesciuit et praedestinauit et uocauit et iustificauit et glorificauit? quis igitur usque adeo dementissime insaniat, ut non agat ineffabiles gratias misericmodo posset culpare iustitiam uniuersos omnino damnantis. Hoc si secundum Scripturas sapiamus, non cogre et ea dicere quibus demonstrare conemur, naturam humanam neque in paruulis medico indigere, quia sana est, et in maioribus sibi ipsam ad iustitiam si ueli
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ caritas ĩ cordib nr̃is qͥ int̾¬
pellat gemitib menarrabiłib.
donec in nobis sanitas ꝑficiat᷑.
et deus sicuti ẽ iudendus in e¬
t̾na u̾itate monstret᷑. Qͥsqͥs gͦ
fuisse uł ẽẽ in hac uita aliꝙ̃
hominem. uł asiquos homineᷤ
putat. excepto utio mediatore
fu̾it remissio pcc̃orũ. ꝯtͣrius ẽ
dĩne scͥpture. pͥ apłs ait ꝑ uñ¬

Expanded text:
tur caritas in cordibus nostris, quae interpellat gemitibus inenarrabilibus, donec in nobis sanitas perficiatur et deus, sicuti est, uidendus in aeterna ueritate monstretur. Quisquis ergo fuisse uel esse in hac uita aliquem hominem uel aliquos homines putat excepto uno mediatore fuerit remissio peccatorum, contrarius est diuinae scriptur
Abbreviated transcription (Latin):
uistos. s poc̃ores. Qsq̾s aut̃ di.¬
cit. ptꝰ acceptã remissionẽ poc̃o¬
rũ. ita ꝙ̃ꝙͣ hominẽ uiste iuxis¬
se in hac corne uł uiu̾e. ut nlłm
ħ̾eat omĩo pccm̃ cõtradicit ap̾
ioh̃i. qui ait. Si dix̾imꝰ q pcc̃m¬

Expanded text:
stos, sed peccatores. quisquis autem dicit post acceptam remissionem peccatorum ita quemquam hominem iuste uixisse in hac carne uel uiuere, ut nullum habeat omnino peccatum, contradicit apostolo Iohanni, qui ait: si dixerimus
Abbreviated transcription (Latin):
respondendũ. si nult deus: pͣ.
uult enĩ deus. gͦ põt. Angustinꝰ.
Wedete quẽadm̃ uolu̾it dr̃e. si
deus adimet . p̃. cui dictũ ẽ. ad¬
uitor mens es tu. ne derel̃quaᷤ
me. ũ ntiq ad corꝑalia bona ca¬
pescenda. ⁊ mala cauenda. S
ad gnandã ꝑficiendam q iusti¬

Expanded text:
respondendum est: si uult deus, potest; uult enim deus, ergo potest\'. uidete quemadmodum noluerit dicere: si deus adiuuet, potest, cui dicitur: adiutor meus esto, ne derelinquas me, non utique ad corporalia bona capessenda et mala cauenda, sed ad gerendam perficiendamque iusti
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Aut ob aliud suꝑbis p̃cepta
illa data sint. nͥ q lex p̃uarica¬
cõis grã põita ẽ. donee uenir
uit gr̃a .i. ut acciꝑet homo pre¬
cepta suꝑbe de suis uirib fidẽs.
In qͥb deficiens. et fcñs ⁊̃ p̃nari¬
cator lib̾atorẽ saluatorẽ q reqͥ¬
rerxt. atq ita eũ tutior legis hu¬
milem frm̃ tamqmͣ pedagogus
ad sinẽ gram q ꝑduc̾et. Ita mł¬
ciplicatis infimnitatib pt̾ea ac¬
celerauerũt. qͥb sanandis opor
⁊ iusti antiqͥ c̾diderũt. eadẽ
ipa grã eiꝰ adiuti. ut gaudenteᷤ
eũ p̾nosc̾ent. ⁊ qͥdam etiam p̃¬
ppło isrł. sicut moyses. ⁊ ih̃c
naue. ⁊ samuel ⁊ dauid. ⁊ ce¬
t̾i tales. uł extͣ illũ ppłm. sicut
Iob. uł añ ip̃m ppłm. sicut abͣ¬
ham sicut noe ⁊ qͥcũq alii sũt
quos uł cõmemorat uł tacet dĩ¬
na scͥotura. Unus enim deus ⁊
unus mediator dĩ et hominũhõ¬
xp̃e ihe. sñ cuiꝰ gr̃a nemo a cõ¬
dept̃one ub̾atur. sine qmͣ craxit

Expanded text:
sit: aut ob aliud superbis praecepta ista data sint, nisi quia lex praevaricationis gratia posita est, donec veniret tia: id est ut acciperet homo praecepta superbe de suis uiribus fidens, in quibus deficiens et factus etiam praeuaricator liberatorem saluatoremque requireret atque ita eum timor legis humilem factum tamquam paedagogus ad fidem gratiamque perduceret. ita multiplicatis infirmitatibus postea accelerauerunt, quibus sanandis oport iusti antiqui crediderunt eadem ipsa gratia eius adiuti, ut gaudentes eum praenoscerent et quidam etiam prpopulo Israel, sicut Moyses et Iesus Naue et Samuhel et Dauid et ceteri tales, uel extra ipsum populum, sicut Iob, uel ante ipsum populum, sicut Abraham, sicut Noe et quicumque alii sunt, quos uel commemorat uel tacet scriptura diuina. unus enim deus et unus mediator dei et hominuesus, sine cuius gratia nemo a condemnatione liberatur, siue quam traxit
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ igne ⁊ aqua. quo ułt
qͥdem portigat pnanũ. S alt̾ior
ẽ qui uetat. altiꝰ qmͣ om̃is hũa¬
na cogitatio. qũ qͥdem initium
cornigendicor fides ẽ. sicut scͥpt̃
ẽ. uenies ⁊ ꝑtransies ab initõ
fidĩ. ⁊ qͥsq ita eligit bonicmn
sicut iucq deus ꝑtitus est m̃¬
suram fid̾i. Et nemo põt ad
me uenire ait puͥceps fidi̾. insi
pr̃ qͥ misit me trax̾it eñ. Ꝙ de

Expanded text:
a, quo uult quidem porrigit manum, sed altior est qui uocat altius quam omnis humana cogitatio, quandoquidem initium corrigendi cor fides est, sicut scriptum est: uenies et pertransies ab initio fidei, et quisque ita eligit bonum, sicut unicuique deus partitus est mensuram fidei, et: nemo potest ad me uenire, ait princeps fidei, nisi pater qui misit me traxerit eum. quod de
Abbreviated transcription (Latin):
deẽt elige̾ nitã. nͥ deus elignͣci
caritatẽ inspiraret. ⁊ electam
ira in indignatõe eiꝰ. et nita no
luntate eitis. Aut q dcm̃ est.
Si uoles p̃cepta suabunt te. qiͣñ

Expanded text:
et eligere uitam, nisi deus eligendi caritatem inspiraret et electam niam ira in indignatione eius et uita in uoluntate eius; aut quia dictum est: si uoles praecepta, seruabit te, quasi non
Abbreviated transcription (Latin):
ruit quid erimꝰ. scimus qm̃ cũ
apparuit siles ei erimus. qm̃ ui¬
debrunis eũ sicutiẽ. tũc pccm̃
ulłm ent. q infirmitas nec in¬
t̾ior nec ext̾ior ulla remanebit.
Et om̃is qui hñt hanc spem ĩ
illũ. qui sc̃ificat sanctos suos
omĩs infirmitatis reliquias ab
de quodam ait. o. uult faciat.
Itẽ inquit ad filomenẽ de one¬
simo. Quẽ ego noluerã apd̾ me
detin̾e. ut ꝓ te mͥ ministraret.
s sñ cõsilio tuo nich̾ uoluit fa¬
s uoluntariũ. Itẽ in deucron̾.
Uitam ⁊ mortẽ dedit añ faci¬
em tuam. bonũ et malũ. elige
uitã ut uiuas. Itẽ apd̾ salomꝰ
Deus ab inicõ cõstituit hominẽ
⁊ reliqͥt eũ in manu consilii
sui. adiecit ei mandata ⁊ p̃cep¬
ca. si uoles p̃cepta suabunt ce.
et inp̾c̾m fidem placitam face̾
apposuit t̾ aquã ⁊ ignẽ. ad qd̾
uis porrige manũ tuã. añ oem̃
hominẽ bonũ ⁊ malũ. tuta ⁊
mors. pauꝑtas ⁊ honestas a do¬
mino deo sunt. Item apud ysa.

Expanded text:
scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. tunc peccatum nullum erit, quia infirmitas nec interior nec exterior ulla remanebit. et omnis qui habet hanc spem in illum qui sanctificat sanctos suos.omnes infirmitatis reliquias ablde quodam ait: quod uult faciat. \'item\', inquit, \'ad Philemonem de Onesimo: quem ego uolueram apud me detinere, ut pro te mihi ministraret; sed sine consilio tuo nihil uolui fased uoluntarium. item in Deuteronomio: uitam et mortem dedit ante faciem tuam, bonum et malum. elige uitam, ut uiuas. item apud Salomonem: deus ab initio constituit hominem et reliquit eum in manu consilii sui. adiecit ei mandata et praecepta: si uoles praecepta, seruabunt te et in posterum fidem placitam facere. apposuit tibi aquam et ignem; ad quod uis porrige manum tuam. ante hominem bonum et malum, uita et mors. paupertas et honestas a domino deo sunt. item apud Esaiam: et
Abbreviated transcription (Latin):
non indit eum. n cognouit eũ.
s intelligendũ arbitror. qd̾
renonatõ ꝑficienda uidet ⁊ cog¬
noscit. infirmitas u̾o ab sum̃d ꝗ
nͨ uidet nec cognoscit eũ. incinꝰ
in qnͣtiscũq reliqͥus uit̾us con¬
sticutis. si dix̾imus q ꝓccm̃ ñ¬

Expanded text:
non uidit eum neque cognouit eum. sed intellegendum arbitror, quia renouatio perficienda uidet et cognoscit, infirmitas uero absumenda nec uidet nec cognoscit eum, in cuius quantiscumque reliquiis interius constitutis si dixerimus quia pe
Abbreviated transcription (Latin):
re tanta. q meliis eam obrit¬
co fideliũ gemitib qmͣ sermoni¬
b mĩs. Uidete tñ obsecro quale
sit. id̾o uolenti et cutrenti mise
dam ait apłs. quod ułt faciat
i ut aibitror sequit᷑. ⁊ dicit. nõ
p̾cat si nubat. qrͣ ꝓ magno hũd̾¬
ꝓuidentia qua gub̾nat omĩa.
marem feminã q coniũgat. Aut
ut nõ quasi ex ex nocĩtate bonũ

Expanded text:
re tanta, quia melius eam committo fidelium gemitibus, quam sermonibus meis. 41. Videte tamen, obsecro, quale sit, ideo volenti et currenti miserdam ait Apostolus, Quod vult faciat: ibi, ut arbitror, ubi sequitur et dicit, Non peccat, si nubat. Quasi pro magno hprouidentia, qua gubernat omnia, marem feminamque coniungat — aut ut non quasi ex nec
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ t̾. uł ne nos interas inxempta¬
cõuẽ. s liba nos a malo. Ut ꝙͥ
enĩ ista orando tanto gemitu pe¬
tumus si uolentis homĩs et cur¬
rentis. ñ miserantis ẽ dĩ. ¶ õ q
hoc sine uoluntate nr̃a agitur.
s q uosuntas nõ implet ꝙ agit
nͥ dĩnitꝰ adiuuetur. ħ ẽ fidĩ sani¬
tas q̃ nos facit q̃t̾e ut inuenia

Expanded text:
terra. uel: ne nos inferas in temptationem, sed libera nos a malo. ut quid enim ista orando tanto gemitu petimus, si uolentis hominis et currentis, non miserentis est dei? non quia hoc sine uoluntate nostra agitur, sed quia uoluntas non implet quod agit, nisi diuinitus adiuuetur. haec est fidei sanitas, quae no
Abbreviated transcription (Latin):
it et non soluit. Qd̃ si diximus
q pccm nõ hẽmꝰ. nos ipõs seduci¬
mus. ⁊ i̾tas in nobis non est.
ac ꝑ hoc scd̾m id ꝙ ex deo noti su¬
mus. in eo qui apparint ut p̾cata

Expanded text:
it et non soluit quod si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et ueritas in nobis non est. ac per hoc secundum id, quod ex deo nati sumus, in eo qui apparuit, ut peccat
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs qͥ p̾cat ñ uidet eum. neq
mo eũ in hac uita uideat. acq
cognoscat. scd̃m uisionem aut̃
et cognitõnẽ q̃ ẽ in fide. multi
stĩt qͥ p̾cant. Certe ip̃i apꝰtate qͥ¬

Expanded text:
omnis qui peccat non uidit eum neque mo eum in hac uita uideat atque cognoscat? secundum uisionem autem et cognitionem quae est in fide multi sunt, qui peccent, certe ip
Abbreviated transcription (Latin):
iustus ex fide iuuit. ⁊ iõ fides eiꝰ
ẽ uita eus. Sitit .n. q ñ hĩtat in
came eius bonũ uͥ hĩtat pccm. S
nõ ei consentiendo uiuit ex side
bonũ nõ adiacet. Nõ fac̾e̾ bonũ
nõ adiacet. s ꝑfic̾e̾. sam in eo ꝙ
nõ consentit bonũ facit. ⁊ in eo
ꝙ odit concupiscentiam suam bo¬
nũ facit. ⁊ in eo cy elemosinas
face̾ nõ cessat: bonũ facit. ⁊ ĩ eo
ꝙ illi qui ĩ eũ peccat. ignoscit: bo¬
nũ facit. ⁊ in eo ꝙ petit dimitti
sibi sua debita. et ueracit̾ dicit

Expanded text:
o fides eius est uita eius. scit enim quia non habitat in carne eius bonum, ubi habitat peccatum; sed non ei consentiendo uiuit ex fide,bonum non adiacet. non facere bonum non adiacet, sed perficere. nam in eo quod non consentit, bonum facit, et in eo quod odit concupiscentiam suam, bonum facit: et in eo quod elemosynas facere non cessat, bonum facit; et in eo quod illi qui in eum peccat ignoscit, bonum facit; et in eo quod petit dimitti sibi debita sua et ueraciter dicit
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ ĩ cõsp̾tu tuo omĩs iunens. Ꝙ.
de hac uita dcm̃ sũ difficili ques¬
tione intelligit᷑. Et ꝙ ait. nõ
iustificabitur. ad illam iustifica¬
cõem iustĩe reculit. q̃ in hac uita
nos seducimus. ⁊ n̾tas in nobi ᷤᷤ

Expanded text:
tu tuo omnis uiuens, quod de hac uita dictum sine difficili quaestione intellegitur. et quod ait: non iustificabitur, ad illam perfectionem iustitiae retulit, quae in hac uita nos seducimus. et ueritas in no
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃e. ⁊ fiduciam petendi amit
it cestimoniũ scͥptarum ꝙ eis
dici sol. q nõ ẽ homo uistus ĩ
t̾ra qui faciat bonũ. ⁊ nõ peccet.
⁊ qi respond aliis cestimoniis
q dñs de scõ iob ait. Il anꝙ cõ

Expanded text:
et fiduciam petendi amittit testimonium Scripturarum, quod eis dici solet, Quia non est homo justus in terra qui faciat bonum, et non peccet . Et quasi respondit aliis testimoniis, q
Abbreviated transcription (Latin):
dit eũ cor eius. qñ rep̃hendit pͨ¬
catũ ꝙ hĩtat in menbris elꝰ. ⁊ nõ
ht̃ qͣm rep̃henndat ĩfidelitatẽ eius.
ita nec in uita sua .i. in fide sua a
corde suꝯ rep̃hñdit᷑. ⁊ sine pcc̃o ñ
ẽẽ conuincitur. ꝙ et ip̃e iob de se
conficet᷑ uͥ dicit. Nicħ ce latuit
poc̃orũ meorũ. Signasti iniquica
modũ sint accipienda mon̾traui
moia apud eos qͥ ñ intelligũt sãc¬
tam scͥptãm dĩna eloqͥa in lice di¬

Expanded text:
cor eius, quando reprehendit peccatum quod habitat in membris eius et non habet quam reprehendat infidelitatem eius. ita nec in uita sua, id est in fide sua a corde suo reprehenditur et sine peccato non esse conuincitur. quod et ipse Iob de se confitetur, ubi dicit: nihil te latuit peccatorum meorum. signasti iniquitatmodum sint accipienda monstrauimmonia apud eos qui non intellegunt sanctam scripturam diuina eloquia in lite di
Abbreviated transcription (Latin):
qcꝙ et iubemur fac̾e ad ħ ꝓphi¬
bemur et iubemur. ut duo ista
compleamuis. ⁊ forte gñał ꝓhi¬
bitõ ẽ. nõ concupisces. ⁊ gen̾ał
iusis. diliges : uñ b̾uit̾ ⁊ apłs
paulus quodam loco utrũq ꝯ¬
plexus ẽ. ꝓhibitõ ẽ enim. noli
teꝯforncar huic scło. Inssio at̾
s reformamini in nouitate sen¬
sus uri. illud ꝑtinet ad nõ cõ¬
cupisc̾e̾. hoc ao disigere. t̾ ad ꝯ
tinentiam. hoc ad iusticiam.
iad declinand̾ a malo. ħ ad fa¬
ciendũ bonũ. ¶on concupiscendo
enm necustate sposiamͣ. et noui¬
uitate induimͣ diligendo. S nec

Expanded text:
quid iubemur facere, ad hoc prohibemur et iubemur, ut duo ista compleamus. et forte generalis prohibitio est: non concupisces, et generalis iussio: diliges. unde breuiter et aposPaulus quodam loco utrumque complexus est. prohibitio est enim: nolite conformari huic saeculo, iussio autem: sed reformamini in nouitate mentis uestrae. illud pertinet ad non concupiscere, hoc ad diligere; illud ad continentiam, hoc ad iustitiam; illud ad declinandum a malo, hoc ad faciendum bonum. non concupiscendo enim uetustate expoliamur et nouitate induimur diligendo. sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
cor nr̃m nos ñ rep̃hendat. fidu¬
erimus accipiemus ab eo. hoc
enim agit᷑. uolũtate. c̾dendo. spe¬
rando. diligendo. cõpꝰ castigando.
elemosinas faciendo. miurias
ignoscendo. iustant̾ orando ⁊ ꝑ¬
ficiendi iires p̃cando. ueracit̾ q
dicendo. dimute nobis sicut et

Expanded text:
cor nostrum nos non reprehendat. fiduerimus accipiemus ab eo. hoc enim agitur uoluntate, credendo, sperando, diligendo, corpus castigando, elemosynas faciendo, iniurias ignoscendo, instanter orando et proficiendi uires precando ueraciterque dicendo: dimitte nobis, sicut et
Abbreviated transcription (Latin):
ee hominem bonũ. dixit̾ enim
ẽẽ respõdendũ ꝙ idem dñs alibi
ait. Sonus homo de bono che¬
sauro sui cordis. ꝓfert bona. Et
it̾m. qͥ solem suum orir facit᷑ sr̃
bonos ⁊ malos. Et alibi scͥptũ
ẽ inqͥt. bona bonis c̾ata sñt ab
mitõ. Et it̾m qui sunt boni er̃t
habitores terre. Augustinus.¬
Cm respondendũ ẽ sic. ut ⁊ illud
intelligat᷑ quõ dcm̃ sit. Nemo
bonus nͥ mius deus. siue q om¬

Expanded text:
um. dixit enim esse respondendum quod idem dominus alibi ait: bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bona, et iterum: qui solem suum oriri facit super bonos et malos. <et alibi scriptum est\', inquit, <bona bonis creata sunt ab initio, et iterum: qui sunt boni, erunt habitatores terrae\'. cui sic respondendum est, ut et illud inteliegatur quomodo dictum sit: nemo bonus nisi unus deus. siue quia om
Abbreviated transcription (Latin):
tror. Eoce eitõ demonia. ⁊ sa¬
nitares fatõ. ⁊ hodie ⁊ cras ⁊¬
cit enim hoc ex ꝑsona corꝑis sn¬
i qd̾ ẽ ecc̃a dĩ. ponens ꝑdistinctis
ordinatisq tp̃orib. Qd̃ et in su¬
a resurrectõe sigãuit intriduo.
puto aut̃ int̾eẽ. int̾ rectũ corde
et mũdũ corde. sam ⁊ f̾cus
corde in ea q̃ añ sunt extendit᷑.
ea q̃ retro sunt obluiscens ut rͦ¬
co cursu .i. rectͥa fide atq intẽ¬
tõe ꝑueniat nͥ hĩtat mundus
corde. sicut illa singła reddenda
sunt singulis uͥ dc̃m est. Quis
ascendet in montẽ dñi: aut qͥs
stabit in loco scõ eiꝰ. Innocens ma¬
nib ⁊ mundo corde. Innocẽs
manib ascend. et mũdus cor

Expanded text:
tror: ecce eicio daemonia et sanitates perficio hodie et cras exit enim hoc ex persona corporis sui, quod est ecclesia, dies ponens pro distinctis ordinatisque temporibus, quod et in sua resurrectione significauit in triduo. Puto autem interesse inter rectum corde et mundum corde. nam et rectus corde in ea quae ante sunt extenditur. ea quae retro sunt obliuiscens, ut recto cursu, id est recta fide atque intentione perueniat, ubi habitet mundus corde. sicut illa singula reddenda sunt singulis, ubi dictum est: quis ascendet in montem domini? aut quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus et mundus corde — innocens ma
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ enĩ modo intantis malis. ĩ
tantis scandalis. in tanta ꝑmix¬
tione hominũ pessimorũ. in tã¬
tis obprob̾is impiorũ dicendũ ẽ
eam eẽ głosam. q reges sum̃t.

Expanded text:
non enim modo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum, in tantis obprobriis inpiorum dicendum est eam esse gloriosam, quia reges ei
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. sic dictũ ẽ. nemo bonus nͥ
unus dens. Quẽadiodum de
ioh̃e dcm̃ ẽ. nõ erat ille lux.
cũ dñs eũ dicat luc̾nam. Sicut
discipulos qͥb dixit. uos es¬
cis lum̃ mũdi. Nemo accend̾
iucͥ̾nam ⁊ ponit eam sub modio
men u̾m illuminãs omnẽ hõi¬

Expanded text:
 nemo bonus nisi unus deus, quemadmodum de Iohanne dictum est: non erat ille lumen, cum dominus eum dicat esse lucernam sicut discipulos, quibus dixit: uos estis lumen mundi; nemo accendit lucernam et ponit eam sub modio; men uerum inluminans omne
Abbreviated transcription (Latin):
culpat. in quo nec imus erat qͥ
face̾t bonũ. dũ uolũt reman̾e
filii hominũ ⁊ nõ ẽẽ filii dei.
cuiꝰ grã homo fit bonus. ut fa¬
ciat bonũ. de illo .ii. bono dcm̃
hic debemus acciꝑe ꝙ ibi ait.
Deus de celo respex̃ suꝑ filios ho¬
minũ. ut iudeat si ẽ inteligẽs
aut requirens deũ. hoc gͦ bonũ

Expanded text:
culpat, in quo nec unus erat qui faceret bonum, dum uolunt remanere filii hominum et non esse filii dei, cuius gratia homo fit bonus, ut faciat bonum? de illo enim bono dictum hic debemus accipere, quod ibi ait: deus de caelo respexit super filios hominum. ut uideat si est intellegens aut require
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait. Ut simus sc̃ ⁊ imma¬
cłoti in cõspͨtu eiꝰ. hic agitur utͣ
ħ sunꝰ. si in macłati intelligendi
sunt qui om̃ino sñ pcc̃o sunt. Si
aut̃ immacłati sunt qͥ sunt sñ cͥ¬
mĩe. ⁊̃ in hac uita fuisse atq ẽẽ
negare ñ possumꝰ. qr nõ idõ sñ

Expanded text:
maculati in conspectu eius\'. hoc agitur, ut hoc simus, si inmaculati intellegendi sunt qui omnino sine peccato sunt; si autem inmaculati sunt qui sunt sine crimine, etiam in hac uita fuisse atque esse negare non possumus, quia non ideo sine
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ sanctũ qͥ datus ẽ nobis.
N ec aliam ob cam̃ scͥptaᷤ cõme¬
morat ñ ẽẽ grauia p̃cepta dĩna
nͥ ut anima q̃ illa grauia sencit.¬
et incelligat nõ se accepisse ui¬
res qͥb talia sint p̃cepta dñi. qͣ¬
lia cõm̃dant᷑. leuia scil atq sua¬
uia. ⁊ oret gemitu uolũtatis.
ut impetret donũ facultatis. Qͥn
dicit fiat cor meũ imacłatũ. ⁊
itin̾a mea dirige scm u̾bũ tuũ
⁊ nõ dũetur mͥ omĩs iniqui¬
cas. ⁊ fiat uoluntas tua sicut

Expanded text:
m sanctum qui datus est nobis. nec aliam ob causam scriptura commemorat non esse grauia praecepta diuina, nisi ut anima quae illa grauia sentit intellegat nondum se accepisse uires, quibus talia sint praecepta domini qualia commendantur, leuia scilicet atque suauia, et oret gemitu uoluntatis, ut impetret donum facilitatis. qui enim dicit: fiat cor meum inmaculatum, et: itinera mea dirige secundum uerbum tuum, et ne dominetur mihi omnis iniquitas, et: fiat uolunt
Abbreviated transcription (Latin):
hõ nerax. Et de scõ iob legit᷑ ita.
Erat uir hĩtans in regione ansi¬
tide. nõe iob. uerax. sñ cͥmĩe. in ᷤ
tus cultor dĩ. abstinens se ab omi
sus ẽ pon̾e hoc testimoniũ ubi¬

Expanded text:
o uerax; et de sancto lob legitur ita: erat uir habitans in regione Ausitide nomine Iob uerax, sine crimine, iustus, dei cultor, abstinens se ab omni sus est pon
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ apłs paulus cõmemorau̾it
ut corde credatur ad iusticiam.
ore aut̃ cõfessio fiat ad salutem.
q nõ ẽ opus sanis medicus. s
male hñtib. Isto c̾ce ioħis apłi

Expanded text:
olus Paulus commemorauerit, ut corde credatur ad iustitiam, ore autem confessio fiat ad salutem, quia non est opus sanis medicus, sed male habentibus. isto certe Iohanni
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ qiͣ respond huic testuiõ
aliis cestimoniis. ꝙ ip̃e iob dix̾it.
Iustus .ii. uir et sinc q̃rela: fac¬
cus sũ in derisũ nõ incesligens
posse dici hominẽ iustũ. qui ꝑ¬
foõi iustĩe płi̾mũ accessit. ita ut
nita potuisse in qua ex fide ui¬
uit᷑. nõ negamus. ħ et illo testi¬
monis cõfirmat᷑. ꝙ iste conseqũ¬
t̾ adiimxis ab eodẽ iob dc̃m.
ecce ego ꝓximus sũ iudicõ m̃o.
et scio q ustus inueniar. hoc
ẽ enĩ iudiciũ de quo alibi dr᷑.
et educet qiͣ lum̃ iusticiam .t. ⁊
fine iudicandus ẽ. Iusti in illo
iudicõ ĩuenient᷑ om̃s qui non
fallacit̾ dñt. dimicte nobis de¬

Expanded text:
ndet huic testimonio aliis testimoniis, quod ipse Iob dixerit: iustus enim uir et sine querella factus sum in derisu, non intellegens posse dici hominem iustum, qui perfectioni iustitiae plurimum accessit, ita ut am in hac uita potuisse, in qua ex fide uiuitur, non negamus. Hoc et illo testimonio confirmatur, quod iste consequenter adiunxit ab eodem Iob dictum: ecce ego proximus sum iudicio meo, et scio quia iustus inueniar. hoc enim est iudicium, de quo alibi dicitur: et educet uelut lumen iustitiam tuam et fine iudicandus est, iusti in illo iudicio inuenientur omnes qui non fallaciter dicunt: dimitte nobis de
Abbreviated transcription (Latin):
dendo subiecit ꝙ saluator ait ĩ
ewangłio. Beati mudo corde:
qm̃ ip̃i dm̃ uidebunt. Et qd̾
dd̾ dicit. Quis ascend in mon¬
tem dñi: aut quis stabit in loco
sc̃o eius. Innocens manib ⁊ mũ¬
do corde. ⁊ alibi. Bñfac dñe bo¬

Expanded text:
dendo subiecit, quod saluator ait in euangelio: beati mundicordes. quoniam ipsi deum uidebunt, et quod Dauid dicit: quis ascendet in montem domini? aut quis stabit in loco sancto eius? innocens manibus et mundus corde; et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
incõmutabilit̾ bonꝰ: nõ põt om̃io
inqͥt. Qͥs głabit᷑ castum se hr̃e cor
Et ad hoc respondit. multis testi¬
moniis uolens ostend̾e posse ẽẽ ĩ
homĩe castũ cor. nec tñ dicit qͦ¬
modo accipiendũ sic ꝙ ꝓposuit
contͣ se dici. quis głabitꝰ castũ se
hr̃e cor: ne scpta diuina in hoc
cest monio ⁊ in hiis ꝑ q̃ respõ¬
det: sibi ip̃i adu̾saria uideant᷑.¬
august̾. Nos aut̃ huic respon¬
dentes dicimꝰ Iõ secntũ ẽe. qui ᷤ
głabit᷑ castũ se hrẽ cor. qm̃ p̃ces¬

Expanded text:
ncommutabiliter bonus non potest omnino inquit, quis gloriabitur castum se habere co r?\' et ad hoc respondit multis testimoniis uolens ostendere posse esse in homine castum cor nec tamen dicit quomodo accipiendum sit, quod proposuit contra se dici: quis gloriabitur castum se habere cor? ne scriptura diuina in hoc testimonio et in his per quae respondit sibi ipsa aduersaria uideatur. nos autem huic respondentes dicimus ideo secutum esse: quis gloriabitur castum se habere cor
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ recte enrrit᷑. si quo currend̾
ẽ nesciat᷑. Q uõ aut̃ sciret᷑. si
ulłis p̃ceptis ostend̾e̾tur. Sic gͥ
curramus ut comp̃hendamus.
om̃s .n. qui recte curr̃t̃ compre¬
hñdr̃. Nõ sic in agone teat̾to õs
qͥ dẽcurrũt. s unus accipit pal¬
mam. Curramus credendo. sꝑan¬
do. desid̾ando. curramus corpus
castigando. ⁊ elemosinas inbo¬
nis dandis. malis q ignoscendiᷤᷤ.
hilarit̾ et ex corde faciendo. ⁊ cͣ¬
reatiũ uires ut adiunent᷑ orando.
et sic audiamus p̃cepta ꝑfroĩs.
ne curre negligamus ad plenitu¬
diem caritatis / hiis p̃missis ea tes¬
tĩa que posuit iste cui responde¬
mus. tamqmͣ nos ea ꝑtułimus
diligñr audiamꝰ. In deuc̾nomio.
tu aut̃ ꝓfc̃s eris coram dño deo
tuo. It̾m illic ⁊ nõ erit ĩcõsũ¬
matꝰ in filiis isrł. Item saluator
in ewangłio. estote ꝑfcĩ. qͥa pat̾

Expanded text:
e curritur, si quo currendum est nesciatur. quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis ostenderetur? sic ergo curramus, ut conprehendamus. omnes enim qui recte currunt, conprehendent, non sicut in agone theatrico omnes quidem currunt, sed unus accipit palmam. curramus credendo, sperando, desiderando; curramus corpus castigando et elemosynas in bonis dandis malisque ignoscendis hilariter et ex corde faciendo et currentium uires ut adiuuentur orando et sic audiamus praecepta perfectionis, ne currere neglegamus ad plenitudinem caritatis. His praemissis ea testimonia quae posuit iste cui respondemus, tamquam nos ea protulerimus, diligenter audiamus. \'in Deuteronomio: tu autem perfectus eris coram domino deo tuo; item illic: et non erit inconsummatus in filiis Israel; item saluator in euangelio: estote perfecti, quia pater
Abbreviated transcription (Latin):
sũ rep̾hñcõne. hoc ẽ sine ma¬
cula. nr̃ ad ꝑfc̃onẽ cursus hẽa¬
tur. ĩ qua ꝑfc̃one cũ ad eam ue¬
nimus iam ñ sit om̃io ꝙ ig¬
noscendo mũdet᷑. Bem̃ iste
adhibet testimonia. qͥb osten¬
ta. Quis aut̃ nescias cũ p̃cep¬
cũ gũale sit caritas. qr finis p̃¬
cepti caritas et ꝓlenitudo legis
sit ñ tim̃do. laborant ant̃ iud̾i¬
p̃ceptis qͥ ca tumendo conant̾
implere. S ꝑfcã caritas foras
micrit timorẽ. ⁊ facit p̃cepti
sarcinã leuem. Nõ solũ ñ p̾m̃tẽ
hon̾e ponderũ. uerũ ⁊̃ subleuã¬
mortis huiꝰ hr̃i põt. parũ ẽ nr̃e
uoluntatis aibitum nͥ adiuuz¬

Expanded text:
macula noster ad perfectionem cursus habeatur, in qua perfectione, cum ad eam uenerimus, iam non sit omnino quod ignoscendo mundetur. Deinde iste adhibet testimonia, quibus ostenta. quis autem nesciat, cum praeceptum generale sit caritas — quia finis praecepti est caritas et plenitudo legis fit, non timendopraeceptis, qui ea timendo conantur implere: sed perfecta charitas foras mittit timorem , et facit praecepti sarcinam, non solum non prementem onere ponderum, verum etiam sublevanmortis hujus haberi potest, parum est nostrae voluntatis arbitrium, nisi adju
Abbreviated transcription (Latin):
Uerissiime tunc eyt homimi mł¬
ta bona cũ recessĩt ab om̃i pcc̃o.
tencõne ꝓficiens. recedat ab om¬
ni p̾cato. ⁊ tanto m̃ sit longĩ¬
qͥor. qnͣto plenitudim iusticie¬

Expanded text:
erissime tunc erunt homini multa bona, cum recesserit ab omni peccato. tentione proficiens, recedit ab omni peccato, et tanto inde longinquior, quanto plenitudini justiti
Abbreviated transcription (Latin):
sus eius in oꝑib mał. nunc
autẽ reconciliati ui corꝑe car¬
nis eius ꝑ mortem eius exhibe¬
te uos sanctos ⁊ ĩmacusatos
et irrep̃hñsibiles. It̃ ad ephe¬
sios. ut exhib̾et ipẽ sibi gło¬
aut rugã. aũt aliꝙ hiꝰ. ut s̾¬

Expanded text:
sus eius in operibus malis, nunc autem reconciliati in corpore carnis eius per mortem eius, exhibete uos sanctos et inmaculatos et inreprehensibiles; item ad Ephesios: ut exhiberet ipse sibi gloaut rugam aut aliquid huius
Abbreviated transcription (Latin):
qua plenitudĩe caritatis p̃ceptũ
illud cõplebit᷑. diliges dñm dm̃i
tuũ ex toto corde tuo. ex ex to¬
ta aĩa tua. et ex tota mente tua
net᷑. nõ om̃im᷑ ex tota aĩa dili¬
git᷑ deus. Non enu caro sine
anima concupiscit. ꝙͣuis caro
cõcupisc̾e dicat᷑ q carnalit̾ a¬
nima concupiscit. Tunc erit
iustus sine ullo om̃imodo pec¬
cato. qm̃ nulla lex erit in m̃¬
bris eius repugnans legi men¬
tis eius. S ꝓrsus toco corde. to¬
ta aia. toia mente dilig deũ.¬

Expanded text:
ceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua.netur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. tunc erit iustus sine ullo omnino peccato, quia nulla lex erit in membris eius repugnans legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota anima, tota mente diliget deu
Abbreviated transcription (Latin):
tis. saluã fecisti de ncc̃itatib aui¬
mam incum. Ip̃ã .n. sanitas ẽ:
u̾a lib̾tas que nõ ꝑisset si bona ꝑ¬
mansiss uoluntas. Quia u̾o pec¬
cauit uoluntas. secuta ẽ peccã¬
tem. pccm hñdi dura ucc̃itas. do¬
nec tanta sanet᷑ infirmitas. ⁊
accipiat᷑ tanta lib̾tas. in qua si¬
cut ncc̃e ẽ ꝑmaneat beate uiuẽ¬
di uoluntas. Ita sit eriam bñ
uinendi. et nũꝙͣ p̾candi uolũ¬
fecit. ⁊ p̃t̾ qmͣ illũ bonũ fecit.
bonũ ei insuꝑ ut face̾t imꝑauit.
Qmͣ impiũ ut conficeamur ho¬
ntm malũ eẽ. ꝙ nec factus est
nec ei p̃ceptũ est. Si negamus
eum bonũ posse eẽ. ꝙ fc̃s est. ⁊¬

Expanded text:
tis, Salvam fecisti de necessitatibus animam meam . Ipsa enim sanitas est vera libertas, quae non perisset, si bona permansisset voluntas. Quia vero peccavit voluntas, secuta est peccantem peccatum habendi dura necessitas, donec tota sanetur infirmitas, et accipiatur tanta libertas, in qua sicut necesse est permaneat beate vivendi voluntas, ita ut sit etiam bene vivendi et nunquam peccandi volunfecit, et praeterquam illum bonum fecit, bonum ei insuper ut faceret imperauit. quam inpium, ut confiteamur hominem malum esse, quod nec factus est nec ei praeceptum est, si negemus eum bonum posse esse, quod factus est
Abbreviated transcription (Latin):
itruis .n. de consuetudine canalis ui¬
ce ua ipõs quoq int̾iores oculos t̾ba
fantasmatũ in siłitudinib corꝑmn ẽ
resist̾e conatꝰ saitim auctontate di¬
uina exclamaui. dolens in illa b̾ui
epła ⁊ dixi. Audiet caro camalibre¬

Expanded text:
inruit enim de consuetudine carnalis uiinruit enim de consuetudine carnalis uitae in ipsos quoque interiores oculos turba phantasmatum in similitudinibus coi-porum, cui resistere conatus saltem auctoritate diuina exclamaui dolens in illa breui epistula et dixi: \'Audiat caro carnalib
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ int̾iore mudices sint ext̾iorũ ocłorũ.
isti  tam̃ uł quodam officio uumici
illi uideant. ũ non illi tanqmͣ p̃side
iudicent : quis nõ illos istis inconꝑa
de negociũ cũ ab et̾iorib int̾iora dis¬
tinguis. atq ilta istis meffabilit̾ ante¬
ponis. cũq istis foris relictis. ⁊ illis
intͥusecus demoratis. ⁊ ea suis qͥbuis¬
dam incorꝑalib fiuib meciendo diii¬
dicas. in ulła te putas an aliqua lu¬
ce u̾sari ¶ego enĩ existimo ꝙ tanca ibi
⁊ talia. tam uera. tam elata. sã e̾ta ui¬
di sĩ luce nõ possũt. Ipãm gͥlucẽ ĩ
qua illa cuncta ꝑspicis incuere. ⁊ iñ
utiũ ad eam possit acced̾e uiius corꝑe¬
orũ radius oculorũ ꝓfc̃o non pot̾/ at¬
tende etiam ucrum in ea indeas ulla
locorũ spacia uł inualia. respondo.
nich̾ ibi tale ut arbitror inm̃is. si ii¬
gilant ambigis ab asp̾cu intimo. qe¬
qͥd ymaginũ corꝑaliũ ext̾ioris homis
sensus inuexit/ d fortasse difficue:

Expanded text:
 oculi iudices sint exteriorum oculorum, isti autem illis quodam officio nuntianil isti uideant, unde non illi tamquam praesides iudicent, quis non illos istis incomparde negotium, cum ab exterioribus interiora distinguis atque illa istis ineffabiliter anteponis cumque istis foris relictis in illis intrinsecus demoraris et ea suis quibusdam incorporalibus finibus metiendo diiudicas, in nulla te putas an in aliqua luce uersari? ego enim existimo, quod tanta ibi et talia tam uera, tam clara, tam certa uideri sine luce non possunt. ipsam igitur lucem, in qua illa cuncta perspicis, intuere et uide, utrum ad eam possit accedere ullus corporeorum radius oculorum. profecto non potest adtende etiam et, utrum in ea uideas ulla locorum spatia uel interualla, responde. nihil ibi tale, ut arbitror, inuenis, si uigilanter abigis ab aspectu intimo, quicquid imaginum corporalium exterioris hominis sensus inuexit. sed forte difficile est;
Abbreviated transcription (Latin):
Si nc̃citatis ẽ. pcm non ẽ. Si uolun¬
tatis ẽ. uitar põt. august᷑ Respõde¬
mus qd̃ supͣ. et ut sanem innocemꝰ
eum cui dicit᷑ in psalmo. de nocita
an accidens. Si nat᷑ale: ꝑccm̃ nõ ẽ
Si aut̃ accidens ẽ. ⁊ reced̾e põt
et ꝙ reced̾e põt. ⁊ ꝙ uitari põt
nat᷑re p̃sertim uitiate unde fc̃i
sumꝰ nara filũ ire ꝑarũ q ẽẽ ad ñ
p̾candũ uolũtatis arbitͥum nͥ ad¬

Expanded text:
eccatum non est; si uoluntatis est, uitari potest\'. respondemus quod supra et, ut sanemur, inuocamus eum, cui dicitur in psalmo: de necessian accidens. si naturale, peccatum non est; si autem accidens est, et recedere potest; et quod recedere potest, uitari potnaturae, praesertim uitiatae — unde facti sumus natura filii irae — parum esse ad non peccandum uoluntatis arbitrium, nisi ad
Abbreviated transcription (Latin):
pimꝰ in colimiba. ⁊ id̾o dm̃ nemo
uidit unqm q eam que in d̾o hĩ¬
tat plenitudinem diuinitatis nemo
conspexit. nemo mence aut oculis
comp̃hendit. uid .n. ad utrũq refe¬
rendũ ẽẽ. demq cum addit᷑ unigẽi¬
tus filiꝰ ip̃e narrauit. mentiũ mag̃
qmͣ oculorũ uisio declarat᷑. Sp̃es .ñ.
undetur. uͥtus n̾o uarrat᷑. ilia ocłiᷤ.
ħ m̃te comp̃hendit᷑. Si quid de tͥnita¬
te dicam. Seraphyn qũ uoluit ap¬
ꝑuit. ⁊ uocem eiꝰ ysaias solus au-¬
diuit. apparuit angłs ⁊ nc̃ p̃sto est.
S non uidet᷑. neq .n. in potestate nr̃a
est uidere. s in pocestate iuꝰ apparere.
ꝓm̾endi ut uid̾e possimꝰ ⁊ id̾o qui ha¬
buit grãm ꝓmeruit copiam. Nos co¬
piam nõ m̾emur. q dm̃ indñdi grãm
non habemus. ⁊ quid mirũ si in p̃sen¬

Expanded text:
pimus in columba. et ideo deum nemo uidit umquam, quia eam quae in deo habitat plenitudinem diuinitatis nemo conspexit, nemo mente aut oculis conprehendit; uidit enim ad utrumque referendum est. denique cum additur: unigenitus filo declaratur. species enim uidetur, uirtus uero narratur; illa oculis, haec mente comprehenditur. sed quid de trinitate dicam? Seraphin, quando uoluit, apparuit et uocem eius Esaias solus audiuit. apparuit angelus et nunc praesto est, sed non uidetur; neque enim in potestate nostra est uidere, sed in potestate illius apparere. promerendi, ut uidere possimus. et ideo qui habuit gratiam meruit copiam; nos copiam non meremur, quia deum uidendi gratiam non habemus. et quid mirum si in praesen
Abbreviated transcription (Latin):
cũ penał timor omĩs abcessit. ꝑt̾
eos dici solent. nec ea soluit. s
cõmemorando qiͣ contͣna. q̃stio¬
nes artius alligauit. ait enim
testimonia scͥptarũ. q̃ e diu̾so po¬
uenda sunt. hiis qͥ arbit̾i lib̾tatẽ
uł ñ p̾candi possibilitatẽ imꝑi

Expanded text:
cum poenalis timor omnis abscesserit. Post eos dici solent, nec ea soluit, sed commemorando quasi contraria quaestiones artius inligauit. ait enim: \'testimonia scripturarum, quae e diuerso ponenda sunt his qui arbitrii libertatem uel non peccandi possibilitate
Abbreviated transcription (Latin):
s deus bonũ hoĩem fecit: denᷤ
eum. nõ ip̃e se. ut sit benus
refecit. dñ uolentem. c̾dentem
inuocantem lib̾at a malo ꝙ sibi
pit̾nã nõ penã. s uicam resur¬
duob ii fallor. Si aut̃ illa fi¬
ant q̃ ꝑhibent᷑. aut illa non
fiant que iubentur. tam c̾te
omĩa illa q̃ ꝓhibita sunt uitari
possunt. quam q̃ p̃cepta sũt ꝓ¬
fici. Nam frustra aut ꝓhib̾et᷑.
aut iuberet᷑. ꝙ uł cauerĩ uł im¬
plen nõ poss Et quomodo
negabimus posse ẽẽ hominẽ
sñ pccõ cũ confici nocẽ sit. eñ
tam omia illa q̃ uicantur cã¬
posse cauere. qm q̃ imꝑant¬

Expanded text:
sed Deus bonum hominem fecit; Deus eum, non se ipse, ut sit bonus reficit, dum volentem, credentem, invocantem liberat a malo, quod sibi ipse piternam, non poenam, sed vitam resurduobus, ni fallor; si aut illa fiant quae prohibentur, aut illa non fiant quae iubentur. tam certe omnia illa quae prohibita sunt uitari possunt quam quae praecepta sunt perfici. nam frustra aut prohiberetur aut iuberetur, quod uel caueri uel impleri non posset. et quomodo negabimus posse esse hominem sine peccato, cum confiteri necesse sit eum tam omnia illa quae uetantur posse cauere quam qua
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓficientib agitur. et om̃imo¬
do implebitur concentõne mor¬
tis ab sũpta. ⁊ cantate q̃ creden¬
do et spando nutͥur. iidendo et
optinendo ꝑfc̃a. deiũ insticult di¬
niius cestumoniis age̾ ꝙ intendꝭ¬

Expanded text:
in proficientibus agitur et omni modo implebitur contentione mortis absumpta et caritate quae credendo et sperando nutritur uidendo et obtinendo perfecta. Deinceps instituit diuinis testimoniis agere quod intend
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatem arbit̾᷑ acceꝑit. ꝓcul dubio
num ꝓnũ ẽ. mag̃ .n. ad malum
ꝙͣ ad bonũ ꝑnum ẽ. si hõ põt ꝑuͦ
tatem fcm̃. ut eẽt homo cũ pcc̃o.
S iam penasis uinositas subsecu¬
ta. ex lib̾tate fecit ncc̃itatem. Uñ
ad eum fides clamat. de nec̃ita¬
cib meis educ me. Sb̾ quib poĩ¬
ti. uł ñ possius ꝙ nolumꝰ intel¬
lig̾e̾. uł ꝙ intellexi̾mus uolumus
nec nalemꝰ implere. slam ẽ et ip
sa lib̾tas credentib a lib̾atore ꝓm¬
tit̾. Si uos inqͥt filius lib̾aut.
tũc u̾e lb̾i eritis. Uicta .n. uitio
in quo decidit. uoluntate. caruit
libtate natẽ. hinc alia sc̾ptã dicꝰ.
a quo enim quis luctus: huie
et sinis addictus ẽ. Sicit gͦ nõ
opus sanis medicas. s male hñ¬

Expanded text:
libertatem acceperit. procul dubio num pronum est? magis enim ad malum quam ad bonum pronum est, si homo per rtatem factum, ut esset homo cum peccato; sed iam poenalis uitiositas subsecuta ex libertate fecit necessitatem. unde ad deum fides clamat: de necessitatibus meis educ me. sub quibus positi uel non possumus quod uolumus intellegere uel quod intellexerimus uolumus nec ualemus inpsa libertas credentibus a liberatore promittitur. si uos, inquit, filius liberauerit, tunc uere liberi eritis. uicta enim uitio in quod cecidit uoluntate caruit libertate natura. hinc alia scriptura dicit: a quo enim quis deuictus est, huic et seruus addictus est. sicut ergo non est opus sanis medicus, s
Abbreviated transcription (Latin):
anctis frib et coe¬
piscopis eut̾pio et
paulo: augustns. Co¬
ritas ura que in uo¬
bis tanta ẽ ⁊ tam
sancta. ut ⁊ ibñti siure delectet.
petiuit ut dẽfinit̃õnib q̃ dicunt᷑
celestii eẽ respodeã. Sic enĩ p̃nota¬
ta ẽ eadẽ cartula qm̃ dedisti diffini¬
tõnes ut dr᷑ celestũ. Que p̃notatõ¬
ut credo. non illiꝰ. s eorũ sit qui h
acculerunt de sicilia u celestius ñ
ẽẽ ꝓhibet᷑. S młti talia garientes.
et nos possumus arbitrarei. Lam i
toẽs ab illius abhorrent ingenio.
istos fratres qui ħ acculer̃t insici¬
lia existimo audisse existimo ꝙ ip̃e
docuit ista uł scͥpłit. Uelem autẽ
quib cespond̃o. quis pot̾it ꝙ̃ad¬
modũ respond̃im indicare. Cona¬
bor tñ qnͣtũ ualuero adiuuantib

Expanded text:
anctis fratribus et coepiscopis Eutropio et Paulo Augustinus. Caritas uestra, quae in uobis tanta est et tam sancta, ut etiam iubenti seruire delectet, petiuit, ut definitionibus quae dicuntur Caelestii esse respondeam. sic enim praenotata est eadem chartula quam dedistis: definitiones, ut dicitur, Caelestii. quae praenotatio credo quod non illius, sed eorum sit, qui hoc attulerunt de Sicilia, ubi Caelestius non esse perhibetur, sed multi talia garrientes eet nos possumus arbitrari. nam nequs ratiocinationes ab illius abhorrent ingenio, n frustra istos fratres qui haec attulerunt in Sicilia existimo audisse, quod ipse docuerit ista uel scripserit. uellem autem, quibus respondeo, quis poterit quemadmodum responderim iudicare? conabor tamen, quantum ualuero, adiuuantibus
Abbreviated transcription (Latin):
it pr̃m ñ etit. Si illud haberi de¬
b̾e constit̾it. aut si hos ⁊̃ dici ab
R espondet᷑ auẽ eadẽ ułitudĩe qͣ
supius iã respondimus. cñ enĩ ui¬
demꝰ clandũ qui sonari põt recle
utiq dicimus d eẽ hõ iste sine
elaudicatõe. ⁊ si d. põt. nec tñ c̃

Expanded text:
tum non erit, si illud haberi constiterit. aut si hoc etiam dici absrespondetur eadem similitudine, qua superius iam respondimus. cum enim uidemus claudum, qui sanari potest, recte utique dicimus: debet esse homo iste sine claudicatione; et s
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ facie cogniti sumꝰ. tunc enimm
cognoscam inqͥt sicut ⁊ ego cognit
sumi. Uñ quis eum nõ intlligat
luisse de qua dicit alio. Nos aũ
reuelata facie głam dm̃ speculan¬
tes in eand̾ ymaginẽ tnͣsformam̃
formatõ qua int̾ior homo renoua¬
tur de de in diem. de qua ⁊ apꝰ¬

Expanded text:
nunc facie cogniti sumus: Tunc enim cognoscam, inquit, sicut et cognitus sum. Unde quis eum non intelligat luisse, de qua dicit alio loco, Nos autem revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur transformatio, qua interior homo renouatur de die in diem, de quo et ap
Abbreviated transcription (Latin):
forme corꝑr głe sue ut possit sibi
filiũ. ⁊ filius prẽm ꝓcul dubio non
sũt audiendi. qͥ uisionem nolunt tͥ¬
buere nͥ corꝑib. Neq .n. dice fas est
ꝙ filiũ pat non uideat. aut ⁊ ip̃e ut
esset ulla forma sui suscepta. indit
d̾s lucem q bona est. ⁊ firmam̃tũ
⁊ mare. ⁊ audam ⁊ om̃e fenũ. acq
om̃e lignũ. solem luã. stellas. rep¬
cilia. animarũ uiuarũ. uolatilia
celi. aiãm uiuam. postremo uidit d̾s
omĩa q̃ fecit ⁊ ecce bona ualde ꝙ cũ
ꝑ quasq craturas tociens scͥpta fepe¬
tisset miror unde uata fu̾it illa opi
orta sit: scͥpture cũ scĩe non sic loqͥ
ia uissent. qui nõ corpere sed spũ
etiã futa uiderunt ¶ Sed cogitandũ÷
neqd insolent audiamus. Si dix̾imuᷤ
corpus non solũ mortalitatem ⁊
corruptibilitatẽ. uerũ ⁊̃ ħ ip̃m ꝙ cor¬

Expanded text:
forme corpori gloriae suae, ut possit sibi filium et filius patrem, procul dubio non sunt audiendi, qui uisionem nolunt tribuere nisi corporibus. neque enim dici fas est, quod filium . pater non uideat, aut, et ipse ut esset ulla forma serui suscepta, uidit deus lucem, quia bona est, et firmamentum et mare et aridam et omne faenum atque omne lignum, solem, lunam, stellas, reptilia animarum uiuarum, uolatilia caeli, animam uiuam? postremo uidit deus omnia, quae fecit, et ecce bona ualde. quod cum per quasque creaturas totiens scriptura repetisset, miror, unde nata fuerit illa opinorta sit, scripturae tamen sanctae non sic loqui appellauissent, qui non corpore sed spiritu etiam futura uiderunt. Sed cogitandum est, ne quid insolenter audeamus. si dixerimus corpus non solum mortalitatem et corruptibilitatem uerum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ma u̾ba in fide recipis. de nobis .n.
t᷑ sb̾est fortasse aliquis scrupulus ne
in huis diuinis eloquiis ad minꝰ di-¬
uicide intlłigamꝰ. ⁊ nõ sicut dc̃a sũt.
s sicut suspicam᷑ exponant᷑ a nobis.
Forte enĩ dicis apũd cem ipãm. qͥd
si ⁊ mundo corde uidet deus. ⁊ in lo¬
co tam̃ non uidet᷑. Aut quid si ⁊̃ ocu
lis corꝑalib dm̃i uidebunt qui mun¬
do sunt corde cũ corruptibile hoc ĩ¬
du̾it incorruptõnem. qnͣdo erimꝰ
equales angłis d̾i. quant᷑ gͦ nob̃ cre¬
d̾e debeas uł nõ debeas forcassis igno

Expanded text:
uina uerba in fide recipis. de nobis enim tibi subest fortasse aliquis scrupulus, ne in his diuinis eloquiis aliquid minus dilucide intellegamus et, non sicut dicta sunt, sed sicut suspicamur, exponantur a nForte enim dicis apud teipsam: Quid. si et mundo corde videtur Deus, et in loco tamen videtur? aut, Quid, si oculis etiam corporalibus Deum videbunt qui mundo sunt corde, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, quando erimus aequales Angelis Dei? Quantum ergo nobis crede
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nõ carnalia s sp̃ualia sut iñ
qnͣtũ inclligis ⁊ uera eẽ. nõ quia ip̃¬
se dixit. s qr m̾tas sine sonitu cla¬
mat agnoscit. ut tm̃ intlłigis isn
adhereas d̾o. re ip̃a int̾nsecus ĩp̃a¬
ras incormptibilem locum mansio¬
uidebunt. nõ cũ eis sicut corpus ex
aliquo loci int̾nauo apparebit. s cã
uesit ad eos et mansionẽ fecĩt apd̃
eos. qm̃ sic implebunt in õnem ple¬
intudinẽ dĩ. nõ cũ fu̾int ⁊ ip̃i plen̾
deus. s cũ ꝑfã fu̾int plemi do Si a ᷤ¬

Expanded text:
arnalia sed spiritualia sunt, in quantum intelligis, et vera esse, non quia ipse dixit, sed quia veritas sine strepitu clamat, agnoscis; in tantum intelligis unde adhaereas Domino, teque ipsam intrinsecus praeparas incorporalem locum mansiovidebunt. Non cum eis, sicut corpus, ex aliquo loci intervallo apparebit; sed cum venerit ad eos, et mansionem fecerit apud eos: quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem Dei, non cum fuerint et ipsi plenus Deus, sed cum perfecte fuerint pleni Deo. Si a
Abbreviated transcription (Latin):
tionem q ꝑdamꝰ. siue qua uemo po¬
dib nris. ut ea sue cõtemplacõm mũ¬
da reddat atq cnstodiat ¶uud aut̃
qd̾ nõ dubito nõ reqͥto. ꝙ dĩ natura
nũqm iudeat in loco. iam utrũ possie
huiꝰ corꝑis ocłis uid̾i aliqͥd qd̃ in lo¬
co nõ uidet ab eis qui hoc ualent dis¬
screndo ministare. dñ pace dilectonis
audire ꝑ acus sum et qd̾ me mouet
in cõmume ꝓf̾re / Sũt .n. qͥdam qͥ dm̃

Expanded text:
e qua nemo podibus nostris, ut ea suae contemplationi munda reddat atque custodiat. illud tamen quia non dubito, non requiro, quod dei natura numquam uideatur in loco. iam utrum possit huius corporis oculis uideri aliquid, quod in loco non uidetur, ab eis, qui hoc ualent disserendo monstrare. cum pace dilectionis audire paratus sum et, quod me monet, in commune conferre. sunt en
Abbreviated transcription (Latin):
sus cẽ spb̾am. istos om̃ino au̾sando
censes ¶unt aũ alii dm̃ qͥdem ip̃m
corpus nõ esse minime deͬbiitantes.
qm̃ tasen sꝑant sp̃alis corꝑis qͣlitatem
ut ⁊̃ ip̃a que caro fu̾at sp̃c fiat/ Qd
si ita est qnͣt distat a suꝑiore opinio¬
ne. ⁊ qmͣ ħ sit tolłabiliꝰ etiã si u̾m nõ
sit puto facillime indicaris pͥmo qͥa
quia conatꝰ m̃sis ut cũq fe̾ndus est
illa eputola m̾a dixi. de istis nr̃e carni
oculis/ quia neq nũe possũt neq tũc
pocerũt dm̃i uidere. ⁊̃ si u̾m est. non
.I. dem̃ est ibi de ocłis corꝑalib. ꝙ tr̃¬

Expanded text:
am. istos omni modo auersandos censeo. sunt autem alii deum quidem ipsum corpus non esse minime dubitantes, quoniam talem sperant spiritalis corporis qualitatem, ut etiam ipsa, quae caro fuerat, spiritus fiat. quod si ita est, quantum distet a superiore opinione et quam hoc sit tolerabilius, etiam si uerum non sit, puto facillime iudicari: primo, ququia conatus mentis\'� utcumque ferendus est illa epistula mea dixi de istis nostrae carnis oculis, quia neque nunc possunt neque tunc poterunt deum uidere, etiam sic uerum est; non enim dictum est nisi de oculis cor
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis errorem. scio ⁊ tͦte facis. S quomͦ
inteligtnda sic ista plenitudo qua dcm̃
est iinplendos nos essem omnem ple¬
candum difficile uidebat uttũ expli¬
cicum sit diligent̾ atende recolendo
que deã sunt. Si enĩ querifutrum
possit deus ind̾i: nespond̾o pocest.
Si queris unde sciam. respondeo.
quia in ueracissima scͥptã legitur.¬

Expanded text:
mentis errorem, scio; recte facis. sed quo modo intellegenda sit ista plenitudo, qua dictum est implendos nos esse in omnem plecandum difficile uidebatur, utrum explicatum sit, diligenter adtende recolendo, quae dicta sunt. si enim quaeris, utrum possit deus uideri, respondeo: potest. si quaeris, unde sciam, respondeo: quia in ueracissima scriptura legitur
Abbreviated transcription (Latin):
Cur g ũta concupescentia non
mutata ẽ in uolintate. qił no¬
licatem satis eudent̾ exp̃slit
apłs dicetis. ut non ei que uĩtis
faciatis. si facae p̃ nolinitas uo¬
naturã sine aĩe siũ ocepors qmͣ
deus creauit. et q̃ totabona ẽ. ac

Expanded text:
cur ergo ista concupiscentia non mutata est ea uoluntate, quam uoluntatem satis euidenter expressit apostolus dicens: ut non ea quae uultis faciatis, si facile potest uoluntas uonaturam siue animae siue corporis, quam deus creaui