comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sentiant ignoro: ego autẽ cunctis miraculis hoc potiꝰ
existimo eẽ miraculũ. qͦd aduitã mortui redeunt. eoꝵq.
anime ad carnem exoculto reuocant᷑. GREGORIUS.
Quusibilia ad tendimꝰ : itti necesse ẽ ut credamꝰ: S i uero
inuisibilia pensamꝰ: nimirũ constat. quia mauis est
miraculũ p̃dicacionis uerbo atq oraeionis solacio pec¬
catorẽ con uertere: quã carne mortuũ suscitare Inisto¬
& enĩ resuscitat᷑ earo it̃um moritura : in illo uͦ. anima ine¬
ternũ uictura: Cũ enĩ ꝓpono duos inqͦ horũ existimas
maiora facti uirtuti miraculũ : Lazarũ quippe quẽ
lum uͦ. resuscitauit inm̃tẽ Et quidẽ post resurrectionẽ
carnis: delazari uirtutib tacet᷑ Nã post resurrectionẽ
anime. capere nr̃a in firmituis non ualet. quantũ in saero
eloquio depauli uirtutib dicunt᷑. Qđ illiꝰ p̃dicacione
crudelissime cogitaciones adpietatis mollia conuersas

Expanded text:
sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR. Si visibilia attendimus, ita necesse est ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majus est miraculum praedicationis verbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lazarum quippe, quem lum vero resuscitavit mente. Et quidem post resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur; nam post resurrectionem animae capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro eloquio de Pauli virtutibus dicuntur. Quod illius praedicatione crudelissimae nationes ad pietatis mollia conversae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsubdiaconẽ uoluit. sed ipse benedietionem dedit:
rem denebat. sinistra palliũ qͦ facies defuncti uela¬
bat̾ abstulit:. Qđ cũ mulier ficri cerneret: contradi¬
cere uehem̃t̃ cepit. Ad mirans qͥd uellet facere Ablato
itriq pallio: de eo quẽ eo llegerit pulriere. defuNcti
faciẽ fricauit Qui cũ dutius fricaret᷑: recepit animã. oscitauit
oculos aꝑuit. seseq eleucins resedit: quid ergase ageret᷑ miratꝰ e.
hac sidegraui somno fuiss& ex citatꝰ. Qđ dũ mulier lam̃tis fa¬
tigata conspiceret: cepit exgaudio magis flere: uioces ampli
edere: Quã uir dñi modestui ꝓibitione conpeseuit dicens: Iace
tace Sed siqͥs uos reqͥsierit qualit̾ factũ sit: hoc solũ modo
hos picio exut Quadragesimũ subdiciconũ ꝓtinꝰ reliqͥd.
tinloco eodẽ ultra non apparuit Temporalẽ nãq honorẽ
fugiens egit: ut abhis aquib uisus intanta uirtute fuerat.
numquã iã inhac uita uideret᷑: PET RU S Quid alii

Expanded text:
subdiaconum voluit, sed ipse benedictionem dedit, ulverem gestabat, sinistra pallium quo facies defuncti velabatur abstulit. Quod cum mulier fieri cerneret, contradicere vehementer coepit et mirari quid vellet facere. Ablato itaque pallio, diu eo quem collegerat pulvere defuncti faciem fricavit. Qui cum diutius fricaretur, recepit animam, oscitavit, oculos aperuit, seseque elevans resedit, quid erga se ageretur miratus est, ac si de gravissimo somno fuisset excitatus. Quod cum mulier lamentis fatigata conspiceret, coepit ex gaudio magis flere, et voces amplius edere. Quam vir Domini modesta prohibitione compescuit, dicens. Tace, tace; sed 321 si quis vos requisiverit qualiter factum sit, hoc solummodo hospitio exivit, Quadragesimum subdiaconum protinus reliquit, et in loco eodem ultra non apparuit. Temporalem namque honorem fugiens, egit ut ab his a quibus visus in tanta virtute fuerat nunquam jam in hac vita videretur. PETR. Quid alii
Abbreviated transcription (Latin):
Non quia asꝑnabat᷑ sexũ: sed exeon templacione sp&ie
temptacionis in currere metuebat uitiũ. Nđ quedam
mulier audiens : audact̾ ascendit montẽ atq ad
eius specũ ippudent̃ ꝓrupit: At ille paulo longius
intuens ⁊ ueniente ad se muliebri indumta cons piti¬
ens: sese inorationẽ dedit. int̾ram faciẽ der̃ssit. neo
usq ꝓstratꝰ iaeuit. quo inpudens mulier afenestre
cellule illi fatigata receda&e: Que di: eodẽ mo& ut de
monte descendit uitã finiuit: ut ex mortis eius sen¬
tentia daret̾ intelligi. Quia ualde omnipotenti dõ
dis plicuit: qͦd eius famulũ ausa inꝑbo cantristaue

Expanded text:
non quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie non quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie tentationis incurrere metuebat vitium. Quod quaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recederet. Quae die eodem, mox ut de monte descendit, vitam finivit, ut ex mortis ejus sententia daretur intelligi quia valde omnipotenti Deo displicuit, quod ejus famulum ausu i
Abbreviated transcription (Latin):
euis d̾arib inuidens. hunc usitata arte pellere. ex eo specu moli¬
tusẽ: Halamicã sibi bestiã serpentẽ scilic& ingressus hunc a¬
beadẽ hibitacione. eicere facto t̾rore conatus ẽ Cepit & enĩ
ut feriaris: ego m̃ ꝓhib eo Cũq hoc continue ꝑtrienniũ age¬
retur die quadã. antiquus hostis. tanta eiꝰ fortitudine uetꝰ
infremuit. seq ꝑdeuexũ montis latus inp̃cipitiũ serpens
dedit: omniaq arbustai loci illiꝰ flãma exeunte conere¬
mauit: Qui inco qͦd montis latus omne c̾bussit. cogente
omiipotente dõ. monstrare c̃pulsus ẽ: quante uirtutis
fuerat. qͥuictꝰ abscedebat. P erpendo queso iste uir dñi
in quo montis uertice ftetit. qui cũ serpente ꝑtrienniũ iacuit
securus: P⁊ TRUS Audcu paueo. G RESORI Us.
IiR iSTe uite uenerabilis. inclusionis sue tempore
pͥmo decreuerat. ut ultra mulierẽ non iuideret

Expanded text:
ejus viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu moliejus viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem scilicet, ingressus, hunc ab eadem habitatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim ut ferias, ego non prohibeo. Cumque hoc continue per triennium gereretur, die quadam antiquus hostis tanta hac ejus fortitudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium jacuit securus. PETR. Auditu paveo. GREGOR. Vir iste vitae venerabilis, inclusionis suae tempore primo, decreverat ut ultra mulierem non videret,
Abbreviated transcription (Latin):
uidere potussent S quia hec quã suꝑius dixi paulini uirtis
ualde est intima: nunc siplacet ad miracula exteriora ue¬
niamus. quę ⁊ multis iam nota sunt. et ego tã religiosorum
uirorũ relacione didici. ut dehis omnimodo ambigere
otho R u̾ tempore dũ iohannes uir baitissimus huiꝰ
romane ȩccłiȩ pontifex adiustinianũ seniorẽ principe
ꝑgeret incorinti p̃artib ad uenit: Cui necesse fuit: ut initi¬
nere ad sedendũ equus requiri debuisset: Quod illie qͥdam
uir nobilis audiens equum quẽ ꝓmagna mansuetudine
cius coniux sedere consueuerat: ita ei obtulit: ut cũ ad loca
alia ꝑuenienti aptus equus potuisset inueniri deberet ille
que dederat. ꝓpt̾ suã conuigẽ retrans miti: P actũque est
ut usq ad certum locũ prẽdictus uir: equo eodẽ subuo
expette duricia ministraret Sed antiquus hostis humani generis

Expanded text:
videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intima, nunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo ambigere othorum tempore dum Iohannis vir beatissimus huius Romanae ecclesiae pontifex ad Iustinum seniorem principem pergeret, in Chorinti partibus adnere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum, quem pro magna mansuetudine ejus conjux sedere consueverat, ita ei obtulit, ut cum ad loca alia pervenienti aptus equus inveniri potuisset, deberet ille quem dederat propter suam conjugem retransmitti. Factumque est, et usque ad certum locum praedictus viex petrae duritia ministraret 316 Sed antiquus hostis humani generis,
Abbreviated transcription (Latin):
omnipotentis dĩ famulus paulinus uera p̃diceret: et quise in seriu¬
tio solũ tradiderat: cũ multis a seruitio ad lib̾tatẽ rediret: Illũ
uidelicet imitatus: qui formã serui assumpsit. nenos essemus serui
peccati: Cuius sequens uestigia paulinus. ad tempus uoluntariȩ
seruus factus ẽ solus. ut esset post modũ liber cum multis: Petrꝰ
Cum me audire contigit qͦd imittiri non ualeo. flere magis libꝙ
quã aliquid dicere: EI RC G ORIUS¬
e cuius etiam morte: apud eiꝰ eccłiam scriptũ est. qͥa cũ do¬
lore esset lateris tactus. ad extrema ꝑductus est: Dum que
eiꝰ omnis domus in sua soliditate ꝑsisteret: cubiculũ quo iacebat
aeger. facto terre motii contremuit. ominesq qui illie aderint.
nimio terrore concussit Sic que sc̃a anima. carne solutaest:
Tactumq ẽ ut magnus pauor inuaderet cos. qui paulini mortẽ

Expanded text:
omnipotentis Dei famulus Paulinus vera praediceret, et qui se in serviomnipotentis Dei famulus Paulinus vera praediceret, et qui se in servitium solum tradiderat, cum multis a servitio ad libertatem rediret, illum videlicet imitatus qui formam servi assumpsit, ne nos essemus servi peccati. Cujus sequens vestigia Paulinus, ad tempus voluntarie servus factus est solus, ut esset postmodum liber cum multis. PETR. Dum me audire contingit quod imitari non valeo, flere magis libet quam aliquid dicere. GREGOR. De cujus etiam morte apud ejus Ecclesiam scriptum est, quia cum dolore esset lateris tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfilio uiduę uicariũ suscepisti: Cumque inftant̃ ille inqͥreret.
ut non quis esset sed quid in terra fuisset indicaret: atq hoc
habeo iteratione frequentis inquisitione exigeret: uir dñi
constrictus magnis coniurationib iam non ualens negare
qͥd esset: ep̃m se fuisse testatus ẽ: Q uod possessor eiꝰ audiens.
ualde ꝑtimuit. atq humilit̾ obtulit dicens: Pete quod uis
quatinus ad terrã tuã. ame eũ magno munere reuertaris:
Cui uir dñi paulinis ait Unum est qͦd michi inpendi¬
beneficiũ potes: ut omnes cuntatis meę captiuos relaxes:
Qui cuncti ꝓtinus inaifricana regionẽ requisiti cũ onustis
frum̃to nauib ꝓuenerandi uiri ꝓulini satis factione.
ineius comitatũ laxati sunt: Post̾ non multus uero dies.
uuandalorũ rex ocubuit. et flagellũ qͦd ad suã ꝑniciẽ dispensante
dõ ꝓfiliorum disciplina acceperat. amisit Sic que ftictum est ut

Expanded text:
pro filio viduae vicarium suscipisti'. Cumque instanter ille requireret, pro filio viduae vicarium suscipisti'. Cumque instanter ille requireret, ut non quid esset, sed quid in sua terra fuisset indicaret, atque hoc ab eo iteratione frequentis inquisitionis exigeret, vir Domini, constrictus magnis coniurationibus, iam non valens negare quid esset, episcopum se fuisse testatus est. Quod possessor eius audiens, valde pertimuit atque humiliter obtulit, dicens: 'Pete quod vis, quatinus ad terram tuam a me cum magno munere revertaris'. Cui vir Domini Paulinbeneficium potes, ut omnes civitatis meae captivos relaxes. Qui cuncti protinus in Africana regione requisiti, cum onustis frumento navibus pro venerandi viri Paulini satisfactione, in ejus comitatu laxati sunt. Post non multos vero dies Vandalorum rex occubuit, et flagellum quod ad suam perniciem, dispensante Deo, pro fidelium disciplina acceperat amisit. Sicque factum est ut
Abbreviated transcription (Latin):
nichi ad prandiũ deferre consueuit Has ittiq huc admensã eum
leportare fticio: ut quisit qͥ michi hȩcest locutus agnoscas ꝥ ac tumque ẽ
et cum rex ad prandendũ discubuit: paulinus exsuo oꝑe. holera queq
nurentia delciturus. uenit Cumq hunc rex subito conspexisset. in¬
tremuit: aique accito eiꝰ domino sibi ꝑfiliũ ꝓpinquo. ei secretum qđ
prius absconderat in dicauit dicens. Uerum est qͦd audisti Nam
nocte hac in somnio sedentes ꝓ tribunalib contrame uidices uidi:
inter quos iste etiã simul sedebat. & flagellũ qͦd aliquando ac¬
ceperam eorum michi uidicio tollebat᷑: Sed ꝑcunctare qͥs nãsit.
Nam ego hunc tainti meriti uirũ. popłarẽ ut conspicitur ẽẽ
non suspieor: Tunc regis gener. secreto paulinũ tulit: quis nã
esset inqͥsiuit: Cui uir dñi respondit: Seruus tuus sum: quem

Expanded text:
mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque huc? ad mensam eum mihi ad prandium deferre consuevit; has itaque huc? ad mensam eum deportare facio, ut, qui sit qui haec mihi est locutus, agnoscas'. Factumque est. Et cum rex ad prandendum discubuit, Paulinus ex suo opere odora quaeque et virentia delaturus venit. Cumque hunc rex subito conspexisset, intremuit, atque accito eius domino sibi per filiam propinquo, ei secretum, quod prius absconderat, indicavit, dicens: 'Verum est quod audisti; nam nocte hac in somnio sedentes in tribunalibus contra me iudices vidi, inter quos iste etiam simul sedebat; et flagellum, quod aliquando acciperam, eorum mihi iudicio tollebatur. Sed percunctare, quisnam sit; nam ego hunc tanti meriti virum popularem, ut conspicitur, esse non suspicor'. Tunc regis gener secreto Paulinum tulit, quidnam esset inquisivit. Cui vir Domini respondit: 'Servus tuus sum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ingrederet᷑ hortũ suũ. ⁊ hor bolanũ quędã requireret. sapi¬
entẽ ualde esse hominẽ uideret: amicos coepit faimiliares
deserere. et sepius suo ortolano conloqui. atq eius sermonib
delectari: Cui paulinus: cotidiȩ adm̃sã holera. uirentesq
herbas deferre consueuerat: et accepto pane. ad curã horti
remeare: Cumq hoc duitius ageret᷑: quadã die suo dño
secũ secretius loquenti ait Uide quid agas: & gaudaloꝵ
regnũ qualit̃ disponi debecis ꝓude: quia rex citius
a subomni est celeritate moriturus Quod ille audiens qͥabeodem rige
p̃ceteris diligebat᷑: ei minime tacuit. sed quid asuo ortolano sapienti
scilicet uro agnouisset: indicauit. Quod dũ rex audissẽt: ilico respor¬
dit. Ego: uelim hunc dequo loqueris hominẽ uidere: Cur gener eiꝰ
uenerabili paulini temporalis dñs. respondit dicens Uirentes herbas.

Expanded text:
ingrederetur hortum suumque hortolanum quaedam requireret, sapiingrederetur hortum suumque hortolanum quaedam requireret, sapientem valde esse hominem videret, amicos coepit familiares deserere et saepius cum suo hortolano conloqui atque eius sermonibus delectari. Cui Paulinus cottidie ad mensam odoras virentesque herbas deferre consueverat, et accepto pane, ad cura horti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: 'Vide, quid agas, et Wandalorum regnum qualiter disponi debeat, provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus'. Quod ille audiens, qui ab eodem rege prae ceteris diligebatur, ei minime tacuit; sed quid a suo hortolano, sapiente scilicet viro, agnovisset, indicavit. Quod dum rex audisset, ilico respondit: 'Ego vellim hunc, de quo loqueris, hominem videre'. Cui gener eius, venerabilis Paulini temporalis dominus, respondit, dicens: 'Virentes herbas
Abbreviated transcription (Latin):
regis genero. qui eiꝰ filiũ habebat: iudua rogatura se obtulit. ac pͥꝰ
petut ut ei donare debuisset Quod cum uir barbarus trpo suꝑbie
turgidus. gaudio transitoriȩ ꝓsperitatis inflatus non solum fa¬
cere. sed etiam aidire despiceret: uidua sub unxit dicens: Ecce
hunc hominẽ ꝓ eo uicariũ prebeo. ⁊ solum modo pietaitẽ in me
exibe. michiq unicũ filiũ redde: Cumq ille uenusto uultu-
hominẽ conspexisset: quã artẽ nosset in quisiuit: Cui uir dñi
paulinus: respondit dicens: Artẽ quidẽ aliquã nescio.
sed ortũ bene excolere scio: Qđ uir gentilis ualde libent̃
accepit: cũ in nutriendis holerib qui aperitus esset audiũ.
Suscepit ittq seruũ: et roganti uidue. reddidit filiũ: Quo
accepto uidua: ab africana regione discessit: Paulinus uero
ex colendi orti suscepit curã: Cũq isdẽ regis gener. crebro

Expanded text:
regis genero, qui ejus filium habebat, vidua rogatura se obtulit, ac priuregis genero, qui ejus filium habebat, vidua rogatura se obtulit, ac prius petiit ut ei filium donare debuisset. Quod cum vir barbarus typho superbiae turgidus, gaudio transitoriae prosperitatis inflatus, non solum facere, sed etiam audire despiceret, vidua subjunxit, dicens: Ecce hunc hominem pro eo vicarium praebeo, solummodo pietatem in me exhibe, mihique unicum filium redde. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, quam artem nosset inquisivit. Cui vir Dei Paulinus respondised hortum bene excolere scio'. Quod vir gentilis valde libenter accipit, cum, in nutriendis holeribus quia peritus esset, audivit. Suscipit itaque servum et roganti viduae reddedit filium. Quo accepto, vidua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti suscepit curam. Cumque isdem regis gener crebro
Abbreviated transcription (Latin):
nit. que aregis guandalorũ genero: suum filiũ
incaptiuitate fuisse ductũ peribuit atq aunr̾o dĩ eius p̃cium
postulauit. si forte illius dñs hoc dignaret̾ accipere. et hunc
concederet ad ꝓpria remeare: Sed uir dĩ magnõpere petenti
feniię quid ðare potiusset inquirens. nichil apudse aliud
nisi se inuenit. petentique feminȩ respondit dicens: Mulier qͥo
possum dare non habeo. sed memet ipsum tolle¬
me seruũ iuris stui esse ꝓfitẽore: atq
ut filium tuũ recipias. me uice illius in seruiciũ trade
Quod illa exore tanti uiri audiens: irrisionẽ potius credidit. quam
compassionẽ: Atille ut erat uir eloquentissimus. atq ad prime ex¬
terioribus quoq studiis erudĩtus: dubitanti femine citius ꝑsuasit.
ut audita crederet. ⁊ proreceptione filii se inseruiciũ ep̃m tradere
non dubitaret: Perrexere igitur utriq ad africã: Procedente autẽ

Expanded text:
nit, quae a regis Wandalorum nit, quae a regis Wandalorum in captivitatem fuisse ductum perhibuit, atque a viro Dei ejus pretium postulavit, si forte illius dominus hoc dignaretur accipere, et hunc concederet ad propria remeare. Sed vir Dei magnopere petenti feminae quid dare potuisset inquirens, nihil apud se aliud nisi se invenit, petentique feminae respondit, dicens: Mulier, 280 quod possim dare non habeo, sed memetipsum tolle, servum me juris tui esse profitere, atque ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade. Quod illa ex ore tanti viri audiens, irrisionem potius credidit quam compassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus, atque apprime exterioribus quoque studiis eruditus, dubitanti feminae citius persuasit ut audita crederet, et pro receptione filii sui in servitium episcopum tradere non dubitaret. Perrexere igitur utrique ad Africam. Procedenti autem
Abbreviated transcription (Latin):
UM UICINIS UALDE PARTIb
intendo: maiorũ faicta reliquerã ita ut pau¬
lini miraculũ nolane urbis ep̃i qͥ multos
quorũ memini uir tute et tempore p̾cessit.
memorie defuisse uideat᷑ S ad priora nunc
redõ. eaq quanta ualeo breuitorce ꝑstrin¬
N. Sic̃ enĩ bonorũ facta in notescere crcuis
similibus solent. seniorib ñris: ꝑ iustorũ exempla gradientib. p̃dieti
uenerabilis uiri celebre nom̃ in notuit. eiusq opus ad mirabile ad eoꝵ
se instruenda studia tetendit: Quorũ me necesse fuit grandeui¬
tati tũ certe credere: acsi ea que dicerent meis oculis uidissem:¬
IUMS EUIE NCIUO Guand alorũ tempore. fiuss&
italia in campaniȩ partib depopłata multique cẽnt
de hac terra in affricana regione trans ducti
uir dñi pauluus cuncta que ad episcopii usum
habere potuit: captiuis indigentibusq largitusẽ:
Cũq iam nichil omnimodo suꝑ eẽt. qđ petentib
dare potiusset. quadã die quedã uidua adue¬

Expanded text:
um vicinis valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissemDum saevientium Wandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africana regione transducti, vir Domini Paulinus cuncta quae ad episcopii usum habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumque iam nihil omnimodo superesset quod petentibus dare potuisset, quodam die quaedam vidua adve
Abbreviated transcription (Latin):
te qͥ argentarius uocat᷑ uenerabilis uite. qͥhabitũ monachi
quẽ p̃tendebat spetie. morib explebat His itaq ad eccłiam
beati petri apłoꝵ principis ab eodẽ monte argentario an¬
nis singulis uenire consueuerat: atq ad hunc que p̾dixi.
quadragesimũ subdiaconũ. sic̃ ip̃se narrauit. ospitalita¬
tis gr̃a declincibat. Quadã uͦ diȩ dum eiꝰ hospitium
qͦd non longe a bęccłia haberat intrass&: cuiꝰ dã pauꝑcule
mulieris maritꝰ. iuixta defunctꝰ ẽ Quẽ exmore lotũ
uestim̃tis indutũ. & sabano constrictũ: suꝑ uenieirce
uiduata mulier sedit: que in magnis flaeib noctem
ducens. continuis lam̃toꝵ uocib. scitis faciebat dolori
Cumq hoc diutius fieret. & flere mulier nullomodo cessa¬
ret. uur dĩ qui receptus hospitio fuerat. quad ragesimo
subdicicono conpunc tꝰ ait: Dolore huiꝰ mulieris. anima

Expanded text:
te, qui Argentarius vocatur, venerabilis vitae, qui habitum monachi, te, qui Argentarius vocatur, venerabilis vitae, qui habitum monachi, quem praetendebat specie, moribus explebat. Hic itaque ad Ecclesiam beati Petri apostolorum principis ab eodem monte Argentario annis singulis venire consueverat, atque ad hunc, quem praedixi, Quadragesimum subdiaconum, sicut ipse narravit, hospitalitatis gratia declinabat. Quadam vero die, dum ejus hospitium, quod non longe ab Ecclesia aberat, intrasset, cujusdam pauperculae mulieris maritus juxta defunctus est: quem ex more lotum, vestimentis indutum, et sabano constrictum, superveniente orpus viduata mulier sedit, quae in magnis fletibus noctem ducens, continuis lamentorum vocibus satisfaciebat dolori. Cumque hoc diutius fieret et flere mulier nullo modo cessaret, vir Dei, qui receptus hospitio fuerat, Quadragesimo subdiacono compunctus ait: Dolori hujus mulieris anima
Abbreviated transcription (Latin):
&iam discipłos habere. qͥ ab eiꝰ specu seorsũ habitantes. adusũ
uite aquã deputeo aurire c̃ sueuerant. S funis inqͦ ad aurien
ut eandẽ cathenã quã expede suo. uir dñi soluerat. eiꝰ
discipłi p&erent eãq fune ad iungerent. atq in illã situlã li¬
garent: E & qͦ iã tempore contigit: ut isdẽ funib & cotidiȩ̨
traheret᷑ aqua. & nullomodo rumperet̃ Quia enĩ catena uiri
dĩ funis ille contigit: ipse qͦq ad tolerandã aquã. ferri ĩse
fortitudinẽ traxit: Petrꝰ Facta hȩc placent. qͥa mira.
quidã quadragesimꝰ nomine baxentine eccłȩ subdiaconꝰ
fuit : qͥouiũ suarũ gregẽ pascere ineius dẽ aureliȩ partib
solebat: Cuiꝰ ualde ueracis uiri narracione res mira inno¬
tuit: quȩ secreto fuerat gesta Namq. ut p̃di ximꝰ duni
gregis sui in aurelia curam gereret: indieb. euisdẽ uir fuit emon¬

Expanded text:
etiam discipulos habere, qui ab ejus specu seorsum habitantes, ad usum etiam discipulos habere, qui ab ejus specu seorsum habitantes, ad usum vitae aquam de puteut eamdem catenam quam ex pede suo vir Domini solverat ejus discipuli peterent, eamque funi adjungerent, atque in illa situlam ligarent. Ex quo jam tempore contigit ut idem funis et quotidie tingeretur aqua, et nullo modo rumperetur. Quia enim catenam viri Dei funis ille contigit, ipse quoque ad tolerandam aquam, ferri in se fortitudinem traxit. PETR. Facta haec placent, quia mira; vir, Quadragesimus nomine, Buxentinae Ecclesiae subdiaconus fuit qui ovium suarum gregem pascere in ejusdem Aureliae partibus solebat. Cujus valde veracis viri narratione res mira innotuit, quae secreto fuerat gesta. Is namque, ut praediximus, dum gregis sui in Aurelia curam gereret, in diebus ejusdem vir fuit e mon
Abbreviated transcription (Latin):
abeisdẽ laborantib auulsa. nespeluncę martini tectũ tanger&. saldũ
dedit. & quasi serui dĩ lesionẽ fugiens. longuis cecidit: Qđ ad uitꝰ¬
sum om̃ipotentis dĩ angłico mifterio actũ intelligit᷑. qͥduuna ꝓuden¬
cia disponi om̃ia fidelit̾ credit: Hic cũ prius in eodẽ monte se cox¬
culit. Nec dũ clauso specu habitans: catenã sibi ferreã ad pedẽ
ligauit. eãq. saxo exparte alt̾a ad fix̃. ne ei ultra licẽret ꝓ¬
gredi. quã catene eiusdẽ quati tas tendebat᷑ Qđ uir uite
uenerabilis benedictꝰ audiens cuiꝰ suꝑiꝰ mȩmoriã feci: ei ꝑdis¬
cipłm suũ mandare curauit. Siseruus dĩes nonte teneat ca
pedẽ ultra locũ. qđ hunc tendere ligatũ consueuerat Atq intanto
spacio sine cathena cohereuit: inquanto & antoaligatꝰ mansit
Qui dũ se post modũ. ineiusdẽ loci specu conclusit Coepit

Expanded text:
ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. Quod ad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum intelligit, qui divina providentia disponi omnia fideliter credit. Hic cum primum se in eumdem montem contulit, necdum clauso specu habitans, catena sibi ferrea pedem ligavit, eamque saxo ex parte altera affixit, ne ei ultra liceret progredi, quam catenae ejusdem quantitas tendebatur. Quod vir vitae venerabilis Benedictus audiens, cujus superius memoriam feci, ei per discipulum suum mandpedem ultra locum quo ligatum hunc tendere consueverat, atque in tanto se spatio sine catena coercuit, in quanto et antea ligatis mansit. Qui dum se postmodum in ejusdem loci specu conclusisset, coepit
Abbreviated transcription (Latin):
ad fixa martini cella ꝓminens. casum suũ cotidiȩ & illiꝰ
uit̾itũ ruitura minabat᷑ Ad hoc mtscator in lustris uiri
arm̃tarii nepos cũ magna rusticoꝵ mubtitudine ue¬
niens : preeabat᷑ ut uir dĩ despecu eodẽ dignaret᷑ ex ire.
quatinꝰ ipse ruiturã rupem ex monte potiuss& euellere:
atq. inspecu suo dĩ fcimulꝰ iã securꝰ habitaret Cumq¬
ad hoc uir dĩ nequa quã ad qͥesceret: eiqđ poss& ut fa¬
ceret p̃cepit. et ipse incelle sue remotiori parte se¬
contulit S sitũ ingens moles rueret : dubiũ nonerat
qđ simuł &̾ specũ destrueret & martinũ necaret. Itaq
dũ ea que uenerat multitudo conaret᷑ si possit sine ꝑi¬
culo uiri dĩ. ingens illud qͦd desuꝑ incubuerat saxũ
leuare: cunctis uidentib. repente res ualde aminirabil
contigit. quia moles ipsa quã conabant᷑ euellere: subito

Expanded text:
affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam securus habitaret. Cumque hoc vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecepit, et ipse in cellae suae remotiori se parte contulit. Si tamen ingens moles rueret, dubium non erat quod simul et specum destrueret, et Martinum necaret. Itaque dum ea quae venerat multitudo conaretur, si posset, sine periculo viri Dei, ingens illud, quod desuper incubuerat, saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito
Abbreviated transcription (Latin):
Erent atq ad cellulã ꝓparent: puer parpulꝰ incaute gradiens.
ex codẽ monte escidit. ⁊usq aduallẽ corruit: Quę subnionde
eode silua quasi in ꝑfundo conspicit᷑. Inloco quippe eodema
tantã mons in se altitudinẽ exereuit: ut arbusta ingertia quȩ ex
cadẽ ualle ꝓdeunt. ex monte aspitientib: quasi frutec ta
ceẽ uideant᷑. Pert̾bati itaq s̃ cuncti qͥueniebant. sũmaq
cura quesitũ ẽ. sic ubi corpꝰ lapsi ꝓueri potuisset inueniri
Duis eni alud nisi ex tinctũ crederet: quis uelud corpꝰ at̾rã
integrũ ꝑuenisse suspicaret᷑. dũ int̾ positis ubiq seapulis
inpartib discerpi potuisset: Sed reqͥsitus puer inualle in¬
uentus ẽ: non solũ uiuus. sed &iam in columes Tunc cunc¬
tis patent̃ innotuit: qđ idõ ledi ñpotuit. qͥa hunc incasu
suo. martini oracio portauit. Inspecu uͦ illiꝰ magna desuꝑ
rupis eminebat : qua ex parte exigua montiũ uideretur

Expanded text:
erantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesitum est sicubi corpus elapsi pueri potuisset inveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur
Abbreviated transcription (Latin):
Iiitã. ex ort̾a aguandalis arriana ꝑsecutio in affrica uehe¬
ment̃ insciniret: quidã indefensione ueritatis ep̃i fortiter
ꝑsistentes. ad mediũ sunt deducti: Quos uuandalorum
roc uerbis ac munerib flectere. ad ꝑfidiã non ualers toemtis sram¬
get se pose credidit: Nã cum eis mipsa defensiene ueetatendo
sontiu indiceret. nec tam ipsi contra ꝑfidiã tacerent ineticendo
forsittm corsensise uident raptus n furore cetse ineb qui al¬

Expanded text:
exhorta a Wandalis Arriana persecutio in Africa vehementer insaniret, quidam in defensione veritatis episcopi fortiter persistentes, ad medium sunt deducti. Quos Wandalorum rex verbis ac muneribus flectere ad perfidiam non valens, tormentis frangere posse se credidit. Nam cum eis in ipsa defensione veritatis silentium indiceret, nec tamen ipsi contra perfidiam tacerent, ne tacendo forsitan consensisse viderentur, raptus in furore, eorum linguas ab
Abbreviated transcription (Latin):
longe lateq feruescerent. ⁊ secularẽ uitã multi relinquerent.
et sub leni redẽptoris iugo ceruicẽ cordis edomarent. sicut mos prauo¬
rũẽ. inuidere aliis uirtutis bonũ qͦd ipsi habere non appetunt: ui
anti qui hostis malicia ꝑculsus. sc̃ĩ uiri studiis cępit emulari. eiꝰqͣq
c̃ uersacioni derogare: quosq etiã possit abilliꝰ uisitacione conpes¬
cere: Cũq iã se conspiceret eiꝰ ꝓfectib obuiare nposse :⁊ conuer¬
sacionis illiꝰ opinionẽ crescere. atq multos ad statũ uite melioris
ipso qͦq opinionis eiꝰ p̃conio indesinent̃ uocari. in uidicͤᷤ facib magis
magisq succensus deterior fiebat. qͥa conuersacionis illiꝰ opinignẽ
ten ebat laudẽ sed hab̾e laudabilẽ uitã nolebat: qͥ eiꝰ dẽ in ui¬

Expanded text:
longe lateque fervescerent, saecularem vitam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicantiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversationis illius appetebat habere laudem, sed habere laudabilem vitam nolebat. Qui e
Abbreviated transcription (Latin):
qł adeius dẽ arriane heresẽos dãpnationẽ. in hae
quoq urbe ante bienniũ pietas demonstrauit: E xhis quippe qͦnarro:
alia popłs agnouit. alia autẽ sacerdotos ⁊ custodes ȩcłȩ. se audisse.
se uidisse testant᷑: Arrianorũ eccłam ĩ regione urbis illiꝰ. que subora dr̃
cũ clausa usq ante bienniũ. remansiss&: placuit ut infide ca¬
tholiea in troductis illic beati sebastiani. ⁊ sc̃ȩ agathe martirũ
reliquias dedicare debuissent: Qđ factũ e Nã cũ magna pͦpłi
multitudine uenientes. ⁊ omni potenti dño laudes eanen tes.

Expanded text:
 ad ejusdem Arianae haereseos damnationem in hac quoque urbe ante biennium pietas superna monstravit. Ex his quippe quae narro alia populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes Ecclesiae se audisse se vidisse testantur. Arrianorum ecclesia in regione urbis huius que Subora dicitur cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit, ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martirum reliquiis, dedicari debuisset. Quod factum est. Nam cum magna populi mu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊sc̃issimũ uirũ. adhuc tam̃ in hac carne corrubtibili degentẽ: potuis¬
se animas soluere. in illo iã iniusibili iudicio eostitutas: GR
Qumquid nc̃ petre in hac ad huc carne ñerat qͥ audiebat. qđ¬
cumq ligcuieris suꝑ t̾ram. erit ligatũ incelis. & que solueris sugnaor
soluta erunt ⁊ incełis. Cuiꝰ ming uicẽ ⁊ ligando ⁊ soluendo optuent¬
qͣͥ locũ sc̃i regiminis fide ⁊ morib tenent: S ut tanta ualeat home
deterra cęli ⁊ terre conditor: int̾ra uenit ecelo. atq ut uiddicares
caro etiã despiritalibꝰ possit hoc ei largire dignatꝰ. ẽ. faetꝰ ꝓhondis

Expanded text:
sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuissanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super soluta erunt et in celis»? Cuius nunc vicem in ligando et solvendo obtinentqui locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeathomo de terra, celi et terre conditor in terram venit e celo atque, ut iudicare caro etiam de spiritibus possit, hoc ei largiri dignatus est, factuspro hom
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeis oblacionẽ dño deferre consueuerat. eas de sepulcris suis ꝓgredi exire deeccłan
uidebat : Nđ dũ sepius cerneret qui aduocẽ diaconi clamantis exibant foras
atq intra eccłam ꝑmanere non poterant: ad memoriã rediit Que uir di
illũ ad huc uiuentib mandauit: Gas qͥppe se cõmunioni priuare dexerat
nisi mores suos et uerba corrigerent: Tunc seruodĩ cũ graiui merore i¬
Aictũ ẽ: Quimanu sua ꝓtinꝰ oblacionẽ dedit dicen Ite ihene obla¬
cionẽ ꝓcis offerri dño fticite: ⁊ ulteriꝰ ex cõmunicate non er̃. Quedũ
oblacio ꝓeis fuisset immolata: et adicieono iuxta morẽ elamationẽ
non sunt. Qua ex rẽ indubitant̃ patuit.: qͥa dũ int̃ eos qͥ cõmuntone
pruati sunt minime recederent. cõmunionẽ adño ꝑseruũ dñ¬
prcepissent:  ex Rus. Giũ ualde quã iuis uenerabil ent

Expanded text:
pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite etionem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est,  visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per ssent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et
Abbreviated transcription (Latin):
sol& nobilitais generis. parere ignobilitatẽ m̃tis: ut minꝰ se in hoc mundo des¬
piciant: qͥ plꝰ se ceteris aliqͥd fuisse memineriͥnt. nec dũ p̃dicte scẽ moniales
urũ qͥ adexteriora necessaria eis obseqͥum p̾bebat: in cautis sepe sermonibꝰ
adiracundiã ꝓuocabant. Quicũ ista diu toleraret perrex̃ ad dĩ hominẽ
quantasq pateret uerborũ contumelias: enarrauit. Uir autẽ dĩ hacc
deillis audiens: eis ꝓtinꝰ mandauit dicens Corrigite linguã ur̃am: qͥa
sinonem̃daueritis. ex cõmunicouos: Iuã uidelic& ex cõmimicaicionis
sententiã : non ꝓferendo intulit: sed intentando Ille autẽ apristinis
morib nichil mutate: intra paucos dies defuncte sunt: atq in eccłiã
sepulte: Cumq in eãdẽ eccłia missarũ sollẽpnia celebrarent᷑. atq ex
more diaconꝰ clamaret: siqͥs ñ cõmunicat det locũ: nutrix ecirũ que

Expanded text:
solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo dessolet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae
Abbreviated transcription (Latin):
spiritalib necessaria narraret. Ut sicut ille ad cibũ corporis corporalit̃ perrexit.
ita iste ad institucionẽ spiritailis uit& spiritalit̾ ꝑgeret: PET RUS.
Minus tuę loquutionis ter̾sit ame fateor dubietatẽ m̃tis. sed uelĩ nosse
incõmuni loquutione qualis iste uir fuerit: Deancillis dĩ. qͦ pꝰmortẽ¬
iꝰ loquutio. a uirtutis erat. pondere uacua: qͥa cuiꝰ cor sese in alta suspenđat.
nequaqͥm uerba deore illiꝰ in ccissũ cadebant Si qͥd . uͦ. ũquã ñ iam decernendo
sedminando diceret: tantas uires sermo illiꝰ nabebat. hac si hoc nondubie atq
suspense sed ic̃ ꝑfententiã ꝓtulisset Nã non longe ab eiꝰ monasterio. due qͦdã
scimoniales femine. nobiliori genere exorte: in loco ꝓprio conuersabant᷑: Q bꝰ
qͥdã religiosus uir: ad eexterioris uite usum p̾bebat obseqͥum S sic̃ ñ nullis

Expanded text:
 quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit,  quiescentium spiritibus necessaria narraret, ut sicut ille ad cibum corporis corporaliter perrexit, ita iste ad institutionem spiritalis vitae spiritaliter pergeret? Petr. Manus tuae locutionis tersit a me, fateor, dubietatem mentis; sed velim nosse in communi locutione qualis iste vir fuerit. CAPUT XXIII. locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliorquidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis
Abbreviated transcription (Latin):
quane ista dicitis. Nunqͥd sic̃ ꝓmisi non ueni: Eui cũ ipsie dice¬
rent quando uenisti: Respondit Nũqͥd utrisq uob dorm¬
centib non apparui. ⁊ loca singula designaui: Ite. isc̃ puisio¬
nẽ audistis. om̃e habuticulũ monasterii ita constitute. orsi
hec audientes uehemt ãmirati. ad p̃dictũ p̃diũ sunt trers
⁊ cuncta habitacula sic̃ ex reuelacione didicerant constonxor¬
PeT Rus . Doceri uelĩ quo fieri ordine potuit: dit longt
iret responsũ dormientibꝰ diceret: qđ ipsi ꝑuisionẽ audirent. et
recognoscerent IESORC S RXXXX¬
id est qđ ꝑscrutans rei geste ordinẽ ambigis petre: liquet ꝓfecto. quia
Imobiliorqs natur& est sp̃s. quã corpus corpus Et certe scriptura teste
depositus Quo uidelicet prandio ꝓpħam reficit: seque repente in uidea iterũ
iuenit Si igitur tc̃ longe abacuc potuit submom̃to corporalit̃ ire. et pran

Expanded text:
quare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicequare ista dicitis? Nunquid sicut promisi, non veni? Cui cum ipsi dicerent: Quando venisti? respondit: Nunquid utrisque vobis dormientibus non apparui, et loca singula designavi? Ite, et sicut per visionem audistis, omne habitaculum monasterii ita construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. Gregor. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub momento corporaliter ire et prandi
Abbreviated transcription (Latin):
susceptionẽ ospitũ. uelqueq erunt necessaria aedificare debeatis:
Qui benedictione ꝑcepta: ilico perrexerunt: Et constitutũ diẽ mag¬
noꝑe p̃stolantes parauer̃ om̃ia quȩ his qͥcũ tanto patre uenire po¬
tuissent: uidebant᷑ eẽ necessaria Nocte uero eadẽ qua ꝓmissus
in lucescebat dies: eidẽ seruo dĩ quẽ illic patrẽ constituerat atq
eiꝰ ꝓposito uir. dñi in sompnis appariit: ⁊i loca singula ubi &ͥ dadoe¬
ficare debuissent subtilit̃ designauit: Cũq utriq. asomno surge¬
rent. sibi inuicẽ qđ uiderant retuler̃: non tam̃ uisioni illi omnino
fidẽ dantes iurũ di sicut uenire ꝓmiserat expectaibant. Cunq
uir dĩ constituto die minime uenisset ad eũ cũ merore reuersisunt:
dicentes: E xpectanumꝰ pat᷑ ut uenires sic̃ ꝓmiserat: ⁊ nob ostende¬
res ubi qͥd edificare deberemꝰ ⁊̃ nuenisti: Quibꝰ ipse au Quaae fr̃s

Expanded text:
susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexerunt, et constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero eadem qua promissus illucescebat dies, eidem servo Dei quem illic Patrem constituerat, atque ejus praeposito vir Domini in somnis apparuit, et loca singula ubi quid aedificare debuissent subtiliter designavit. Cumque utrique a somno surgerent, sibi invicem quod viderant, retulerunt. Non tamen visioni illi omnimodo fidem dantes, virum Dei sicut se venire promiserat, exspectabant. Cumque vir Dei constituto die minime venisset, ad eum cum moerore reversi sunt, dicentes: Exspectavimus, Pater, ut venires sicut promiseras, et nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, et non venisti. Quibus ipse ait: Quare, fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
ciret. ad ꝓibentẽ hane puerũ dicit Dunitte eã qͥa anima eiꝰ mama¬
ds̃ ex magna pietatis dispenscicione disposuit: qͥa dũ ꝓphetie sp̃m
aliquando dat aliquando subtrait. ꝓphetantiũ m̃tes et eleuat incel¬
situdinẽ ⁊ custodit inhumilitate: ut ⁊ capientes sp̃m inueniant
qͥd de dosint: et rursit̃ ꝓphetie sp̃u non habentes cognoscant qͥd suit.
desem& ipsis: Petr Ita hoc esse ut asseris.: magna ratio elamat
S ed queso deuenabili patre benedicto. qͥe quid adhuc asmo occurrit ex¬
fideli uiro fuerat rogatꝰ. ut ineius p̃dio uixta terracinensem urbẽst
missis discipulis suis construere monasteriũ debusset: Qui rogante
consentiens : deputatis fratrib patrẽ constituit. ⁊ qui ei scds esset
ordinauit: Quib euntib spopondit dicens: Ite: ⁊die illo ego uenio.
et ostendẽ uobis in quo loco oratoriũ: in quo refectoriũ fratrũ in qͦ

Expanded text:
cisset, ad prohibentem hanc puerum dicit: Dimitte eam, quia anima ejus in amacisset, ad prohibentem hanc puerum dicit: Dimitte eam, quia anima ejus in amasatione disponit: quia dum prophetiae spiritum aliquando dat, et aliquando subtrahit, prophetantium mente et elevat in celsitudine, et custodit in humilitate; ut et accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rursum prophetiae spiritum non habentes cognoscant quid sint de semetipsis. Petr. Ita hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, exfideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
omis horã frib inueniri potuisent. Cũq eos uenerabilis pat̾ contris¬
taitos cerneret. eorũ pusillinimitatẽ studuit modesta increpacione
corrigere irursum ꝓmissionẽ subleuare dicens. Quare depanis inopia
uester animus contristat᷑: hodie qͥdem minꝰ est: sed die crastina habun¬
danter habebitis: Sequenti autẽ die ducenti farine modii ante fores
celle in saccis inuenti sunt: quos cim̃ips dĩ qͥbus deferentib transmisisset.
ninc usq manet in cognitũ: Qđ cũ fr̃s cernerent.: dño grãs referen¬
tes. didicerunt iã deh ibundantia nec inegestate dubitare: Pe T R.S.
iplebat: GREG ORIUS. Prophetie sp̃s petre ꝓphetarũ
mentes nonsemꝑ irradiat. qͥa sicut desco sp̃u scriptũ ẽ: ubi uult
spirat. ita sciendũ est: qͥa ⁊ quando uult ad spirat Hinc ẽ. enĩ qđ na¬
tan arege reqͥsitꝰ. si construere templũ possit: priꝰ consensit ⁊ post modũ
ꝓibuit H inc est qͦd heliseus cũ flentẽ mulierẽ cerneret. causam̃q nes¬

Expanded text:
onis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic,e spiritus implebat? Gregor. Prophetiae spiritus, Petre, prophetarum mentes non semper irradiat: quia sicut de sancto Spiritu scriptum est: Ubi vult spirat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere templum posset, prius consensit et postmodum prohibuit. Hinc est quod Elisaeus cum flentem mulierem cerneret, causamque nes
Abbreviated transcription (Latin):
S A neq hoc silendũ. puto. qͦd illustri uiro aptonio narrante
Scognoui: Quiagebat patris sui puerũ morbo eleftnrino fui¬
se eo reptũ. uti ut iã pilis cadentib cutis intumesceret. atq in¬
erscentẽ sanic̃ occultare nonpossit: Qui adurũ dĩ abeodẽ pa¬
treliꝰ missus ẽ : isciluti pristine sub omni celeriate restte pt:

Expanded text:
Sed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante Sed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti