comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiqui gigantes : qui destruxer̃ considentes suȩ
uirtuti et ñ peꝑcit peregrinationiilloꝵ sed ꝑ¬
cus sit eos et execratus .ẽ illos p̃suꝑbia uesi
illoꝵ. Non misertus ẽ. illis gentẽ totã ꝑdens.
et extollentes se in suis peccatis. It sicut sex¬
centa milia peditũ. qui congregatis duriã cordi
sui. & si unus fuisset ceruicatus mirũ si fuissec
inmunis. Miscđia enĩ et ira .ẽ. cũ illo: potens
ex oratio et effundens irã scđm miscđiam suã¬

Expanded text:
tiqui gigantes, qui destructi sunt, confidentes suae tiqui gigantes, qui destructi sunt, confidentes suae virtuti. Et non pepercit peregrinationi illorum, sed percussit eos, et execratus est illos, prae superbia verbi illorum. Non misertus est illis, totam gentem perdens, et extollentes se in suis peccatis. Et sicut sexcenta millia peditum, qui congregati sunt in duritia cordis sui et si unus fuisset cervicatus mirum si fuisset inmunis misericordia enim et ira est cum illo potens exoratio et effundens iram secundum misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tuam. Ante hominẽ uita et mors bonum
et malũ : qđ placuerit ei dabitur illi. m̃mul-¬
ta sapientia dĩ et fortis inpotentia uidens om̃s
sine in termissione. Oc ulidĩ et timentes eum.
et ipse cognoscit omnẽ oꝑam hominis. Nemi-¬
nimandauit impie agere. et nemini dedit.
spatiũ peccandi. Non enĩ concupisrit multitu¬
dinẽ filioꝵ infidelũ & in utiliũ. Ne iocunderis
infiluis impis: sed multiplicetur ne oblecte¬¬
ris suꝑ ipsos ñ est timordĩ cũ illis. Noncredas
uitȩ illoꝵ : et nerespexeris in labores illoꝵ.
Melior ẽ enĩ unus timens dm̃: quã mille filu
impii. Et utile mori sine filiis: quã relinque¬
re filios impios. Ab uno sensato in habit᷑ pa¬
tria : et a trib: impus deseretur. Multa
alia uidit oculus m̃s. et fortiora hoꝵ audiuit
auris mea. Insinagoga peccantiũ ex arde.¬
bit ignis: ingente in credibili ex ardescet
ira. Hon ex cirauerunt ꝓpeccatis suis an

Expanded text:
num tuam. Ante hominem vita enum tuam. Ante hominem vita eet malum: quod placuerit ei, dabitur illi. quoniam multa sapientia dei et fortis in potentia uidens omnes sine intermissione. oculi dei ad timentes eum, et ipse agnoscet omnem operam hominis. nemini mandauit impie agere et nemini dedit spatium peccandi. non enim concupiscit multitudinem filiorum infidelium et inutilium. Et ne iocunderis in filiis impiis, si multiplicentur: non oblecteris super ipsos si non est timor Dei cum illis non credas vitae illorum et ne respexeris in labores illorum melior est enim unus timens Deum quam mille filii impii et utile mori sine filiis quam relinquere filios impios ab uno sensato inhabitabitur patria et a tribus impiis deseretur multa talia vidit oculus meus et fortiora horum audivit auris mea in synagoga peccantium exardebit ignis et in gente incredibili exardescit i
Abbreviated transcription (Latin):
& intellectus: & stolã głȩ uestet illũ. locun¬
ditatẽ & exultationẽ: thesauritauit suꝑ illũ.
stulti non apprebendent illã : & homines sensati
obuiabunt illi. Homines stulti non uidebunt
illã : longe enĩ ab est a suꝑbia et dolo. Uirim̃¬
daces non erunt illius memores: & uiri ueraces
inuenient᷑ in illa. et successũ habebunt usq ad
insuectionẽ dĩ. Non .ẽ. spetiosa laus in ore
tiȩ enĩ dĩ stabit laus. & in ore sideli habunda¬
bit. et dominator dabit eã illi. Non dixeris
ille in plantauit. non enĩ nec essari sunt illi
homines impii. Om̃e execramentũ erroris
odit ds̃: et ñ erit amabile timentib illum.
Ds̃ ab initio confatuit hominẽ. et reliquit il¬
lũ in manu consiliisui. ad iecit mandata ẽpre¬
cepta sua. Si uolueris mandata conseruabt̃ te.
et inꝑpetuũ fidẽ placitam facere. Apposuit
tibi aquã et ignẽ : ad qđ uolueris porrige ma-¬

Expanded text:
et intellectus et stolam gloriae vestiet illum iucunet intellectus et stolam gloriae vestiet illum iucunditatestulti non adprehendent illam, et homines sensati obuiabunt illi. homines stulti non uidebunt illam: longe enim abest a superbia et dolo. uiri mendaces non erunt illius memores, et uiri ueraces inueniuntur in illa et successum habebunt usque aspectionem dei. non est speciosa laus in ore tiae enim Dei stabit laus, et in ore fideli abundabit, et dominator dabit eam illi. Non dixeris:Ille me implanavit: non enim necessarii sunt illi homines impii. Omne execramentum erroris odit Deus, et non erit amabile timentibus eum. Deus ab initio constituit hominem et reliquit illum in manu consilii sui. Adjecit mandata et praecepta sua. Si volueris mandata , conservabunt te, et in perpetuum fidem placitam facere. Apposuit tibi aquam et ignem: ad quod volueris, porrige ma
Abbreviated transcription (Latin):
iniustitia meditabitur. et insensũ cogitabit
circũ spectionẽ dĩ. Qui ex cogitat uias illius in¬
suo corde et in absconsis illius intelligenserit
Uadens post illã quasi uestigator: et inuus illiꝰ
consitens. Qui respicit ꝑfenestras eius : et in ia¬
nuas illius audiens. Qui requiescit iuxta domũ
illius : et in parietib illius figens palũ. Statuet
casulã suã ad manus illius : et requiescunt in ca-¬
sula illius bona ꝑ ȩuũ. Statuet filios suos sub
Qui timet dñm. faciet illud: et qui continens
ẽ. iustitiȩ apprehendet illã. Et obiuabit illi
quasi mat̃ honorificata : et quasi mulier a uir-¬
ginitate suscipiet illũ. Eybauit illũ pane uitȩ
et in tellectus : et aqua sapientiȩ salutaris po
uit illũ. Et firmabitur in illo et non flectet᷑.
& continebit illũ et non confundetur. It in alta¬
bit illũ apud ꝓximos suos: et in medio eccłȩ
aperiet os illius. & implebit illũ sp̃u sapientiȩ

Expanded text:
abitur, et in sensu cogitabit circumspectionem Dei. Qui excogitat vias illius in corde suo, et in absconsis illius intelligens erit, vadens post illam quasi investigator, et in viis illius consistens. Qui respicit per fenestram ejus, et in januam illius, audiens. Qui requiescit juxta domum illius, et in parietibus illius figens palum. Statuet casulam suam ad manus illius, et requiescent in casula illius bona per aevum. Statuet filios suos sub . Qui timet Dominum, faciet illud : et qui continens est justitiae, apprehendet illam: et obviabit illi quasi mater honorificata, et quasi mulier a virginitate suscipiet illum. Cibabit illum pane vitae et intellectus, et aqua sapientabit illum et firmabitur in illo et non flectetur et continebit illum et non confundetur et inaltabit illum apud proximos suos et in medio ecclesiae aperiet os illius adimplebit illum spiritu sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
mus errata uł custodiamus catholica ab apłis
tam̃ eoꝵq successorib: nouimus constitutũ. crimi¬
nationes aduersus doctores non debere suscipere
nec peregrina iudicia fieri. neq: quẽquã alterius
uidicis quã sui sententia debere constringi. Caput
qͥ uice xp̃i legatione funguntur in eccła. Id circo
fr̃s terribilia sunt : & oppido diligent̃ conside¬
randa & cauenda. Et tamen propt̃ eos qui
se ipsos aut cupiditate. aut auaritia. aut inuidia.
ꝑdere moliuntur ne in ꝓfunda labantur in ta¬
lia inciedant mala quã propt̃ ꝑ secutores ecđȩ¬

Expanded text:
mus errata. vel custodiamus catholica: ab apostolis mus errata. vel custodiamus catholica: ab apostolis tamen eorumque successoribus novimus constitutum , criminationes adversus doctores non debere suscipi, nec peregrina judicia fieri , nec quemquam alterius judicis quam sui sententia debere constringi . Caputqui vice Christi legatione funguntur in ecclesia . Idcirco fratres, terribilia sunt, et oppido diligenter consideranda et cavenda, et tam propter eos qui seipsos aut cupiditate, aut avaritia, aut invidia perdere moliuntur, ne in profunda labantur, aut in talia incidant mala, quam propter persecutiones Ec
Abbreviated transcription (Latin):
dulsit . Qui coheremus firmitatẽ sidei: iungam᷑
quoq: uotiua iocunditate colloquii. quo facilius
dũ ꝑ licterarũ ministeria aduos usq ꝑtendimus :
etiã corda ur̃a adreligiosũ cultũ apłicis ad moni¬
tionib: incitemus. Et dũ dilectionis spei nr̃ȩ red-¬
dimus uelut quoddã debitũ: plenũ circa dm̃
monstremꝰ affectũ iungamus igit᷑ dilectissimi
fr̃s continuas et humiles preces & dnm nr̃m
oris et cordis lacrimis supplicantes iugi depre¬
catione poseamus ut institutione et oꝑe illi cuus
eẽ mẽbra cupimus hereamus: nec unquã ab
ab eo iuste quẽ nos impie relinquimꝰ. deseram᷑. Quod
cũ suꝑni fauoris auxilio ea nobis potest ratione con¬
tingere: si apłica dogmata. si patrũ mandata
seruemꝰ. Dicit enĩ dñs nr̃. Qui diligit me sermo¬
nẽ meũ seruabit & pat̃ m̃s diligit eũ : et ad eum
ueniemus et mansionẽ apud eũ faciemus. Et licet
hȩc possint generalit̃ dicta sufficere ut uł decline¬

Expanded text:
dulsit; ut qui cohaeremus firmitate fidei jungeremur quoque votiva jucunditate colloquii; quo facilius dum per litterarum ministeria ad vos usque pertendimus, etiam corda vestra ad religiosum cultum apostolicis admonitionibus incitemus, et dum dispensationis nostrae reddimus velut quoddam debitum, plenum circa Deum monstremus affectum. Jungamus igitur, dilectissimi fratres, continuas et humiles preces et a Domino nostro oris et cordis lacrymis supplicantes jugi deprecatione poscamus, ut et institutione et opere illi, cujus membra esse cupimus, haereamus, nec unquam ab ab eo juste, quem nos impie relinquimus, deseramur. Quod cum superni favoris auxilio ea nobis potest ratione contingere, si apostolica dogmata, si Patrum mandata servemus. Dicit enim Dominus noster: Qui diligit me, sermonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Et licet haec possint generaliter dicta sufficere, ut vel decline
Abbreviated transcription (Latin):
miscđia faciet locũ unicuiq: scđm meritũ oꝑũ
suoꝵ: et scđm intellectũ ꝑegrinationis. Non
dicas adõ abscondar & ex summo quis mei
memorabit᷑. in popło magno non agnoscar.
Quȩ .ẽ. enĩ anima mea in tã in mensam crea¬
turã : Ecce cȩlũ et cęli cȩloꝵ abyssus et uniuer¬
sa terra. et quȩ in eis sunt in conspectu illius
cõmouebuntur montes simul et colles et fun¬
damenta terrȩ . Et cũ conspexerit illa ds̃ tre¬
uias qui intelligit. & procellã quã nec oculus
uidit homims Nam plurima oꝑa illius sunt
in absconsis. sed oꝑ aiustitiȩ eius quis enuntia
bit. aut quis sustinebit: Longe enĩ . ẽ. testa¬
mentũ a quibusdam: et interrogatio hominũ
in consummatione .ẽ. Quiminorat᷑ corde co¬
gitat mala : et uir in prudens et errans
cogitat stulta. Om̃is ergo fr̃s sermo malus
exore ur̃o non procedat. sed siquis bonus c̃
ad edificationẽ oportunitatis: ut det grãm

Expanded text:
ericordia faciet locum unicuique secundum meritum operum suorum et secundum intellectum peregrinationis ipsius non dicas a Deo abscondar et ex summo quis mei memorabitur in populo magno non agnoscar quae est enim anima mea in tam inmensa creatura ecce caelum et caeli caelorum abyssus et universa terra et quae in eis sunt in conspectu illius commovebuntur montes simul et colles et fundamenta terrae et cum conspexerit illa Deus treuis intellegit et procella quam nec oculus videbit hominis nam plurima opera illius sunt in abit, aut quis sustinebit? Longe enim est testamentum a quibusdam, et interrogatio hominum in consummatione est. Qui minoratur corde, cogitat mala . Et vir imprudens et errans cogitat stulta Omnis ergo, fratres, sermo malus de ore vestro non procedat, sed si quis bonus est ad aedificati
Abbreviated transcription (Latin):
patri. Subiecti inuicẽ. intimore xp̃i.
gubernacula scȩ̃ romanȩ eccłȩ tenenti¬
bus quinto non as mai inuenta .ẽ. in prȩ¬
dicto kalendarũ die inuentionis festũ
uobis solemnit̃ celebrane mandamus:
Similiter & hereticos om̃s quicunq dĩ gr̃a
conuertuntur et in scȩ̃ trinitatis nomine
credentes bapetitati sunt: romanȩ
eccłe regulã tenentes ꝑ manus impositio¬
nẽ re conciliari precipimus. Manus impo¬
sitionis sacram̃tũ magna ueneratione
tenendum .ẽ. Quȩ ab aliis ꝑficinon potest
nisi a summis sacerdotib nec tempore¬
apłoꝵ ab aliis quã ab ipsis apłis legitur aut
scitur ꝑ acta eẽ. neq ab aliis sicut iã dictũ
ẽ. quã ab illis qui eoꝵ locũ te̾nent unquã
ꝑfici potest aut fieri debet. Nam si aliter
prȩsũptũ fuerit : irritũ habeatur et ua¬
cuã. nec inter eccłastica unquã reputa¬
lante dño ualeatis. Qrã dñi nr̃i iħu xp̃i

Expanded text:
Patri: subjecti invicem in timore Christi . gubernacula sanctae romanae Ecclesiae tenentibus, quinto nonas maii inventa est, in praedicto Kalendarum die inventionis festum vobis solemniter celebrare mandamus. Similiter et haereticos omnes, quicumque Dei gratia convertuntur, et in sanctae Trinitatis nomine credentes baptizati sunt, romanae Ecclesiae regulam tenentes, per manus impositionem reconciliari praecipimus. Manus quoque impositionis sacramentum, magna veneratione tenendum est, quod ab aliis perfici non potest, nisi a summis sacerdotibapostolorum ab aliis quam ab ipsis apostolis legitur aut scitur peracta esse. Neque ab aliis, sicut iam dictum est, quam ab illis qui eorum locum tenent unquam perfid potest aut fieri debet. Nam si aliter presumptum fuerit, irritum habeatur et vacuum, nec inter aeclesiastica unquam reputalante Domino valeatis. Gratia Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
petrus et suꝑ hanc petrã ȩdificabo eccłam
meã. Et hȩc quȩ dicta sunt rerũ ꝓbant᷑ affe¬
ctib: quia in sede apłica extra maculã semꝑẽ
declinare. et patrũ regulis imbui: sicut scrip¬
lationes offer. Memor esto qm̃ mors ñtar¬
dat: et testam̃tũ inferoꝵ quia de monstratũ
ẽ.tibi: Testamentũ enĩ huius mundi: morte
moriet᷑. Ante bene fac amico tuo: et scđm
uies tuas exporrigens da pauꝑi. Non de frau¬
deris adiebona : et particula bonidoni non
te prȩterat. Nonne aliis relinquens dolo¬
res &. labores tuos indiuisione sortis : Da o
accipe et iustifica animã tuã. ante obitũ tuũ
operare iustitiã qm̃ non .ẽ. apđ inferos inue¬
nire cibũ. Om̃is caro sicut fȩnũ ueterescit :¬
& sicut foliũ fructificans in arbore uiridi. alia

Expanded text:
Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Et haec, quae dicta sunt, rerum probantur effectibus, quia in sede apostolica extra maculam semper est declinare et patrum regulis imbui, sicut scriplationes offer. Memor esto quoniam mors non tardat, et testamentum inferorum quod demonstratum est tibi. Testamentum enim hujus mundi morte morietur ante mortem benefac amico tuo et secundum vires tuas exporrigens da pauperi non defrauderis a die bono et particula boni doni non te praetereat nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis da et accipe et iustifica animam tuam ante obitum tuum operare iustitiam quoniam non est apud inferos invenire cibum omnis caro sicut faenum veterescit et sicut foliu
Abbreviated transcription (Latin):
audiunt̃ nec intelligunt quȩ placent dõ seqͥen
eccłȩ adõ dicti sunt. & ceteroꝵ ueroꝵ sacerdo¬
tũ firmantes canona patrũ statuta constituimꝰ
iterũ cũ om̃ib: qui nobiscũ sunt ep̃is sicut du¬
dũ decretũ reperimus ut homicide malesici
fures sãcrileg raptores ad ulteri. incesti. uene¬
fici. suspecti criminosi domestici. ꝑiuri et qui
raptũ fecerint uł falsũ testimoniũ dixerint
seu quia sortilogos diuinosq: concurrerint. si¬
milesq: eoꝵ nullatenus. ad accusationẽ uł ad
testimoniũ erunt admittendi quia in fames
sunt et uiste repellendi: quia funesta ẽ. uox
eoꝵ. Nocẽ enĩ fune stũ inom̃ib: inteidi potius
quã audiri oportet Periculũ ergo qd doctori¬
de clinandũ & illi sunt acunctis portanicdi et cu¬
sto diendi dicente dño. Quod umi exeminimis
meis fecistis: michi fecistis. Prima enĩ salus:
iectȩ sidei regulas custo dire: et a constitutis pa-¬
trũ nullatenus deuiare. Nec potest dñi nr̃i

Expanded text:
nec intelligunt quae placent Deo. SequenEcclesiae a Deo dicti sunt et coeterorum verorum sacerdotum, firmantes cana patrum statuta; statuimus iterum cum omnibus qui nobiscum sunt episcopis, sicut dudum decretum reperimus, ut homicidae, malefici, fures, sacrilegi, raptores , adulteri, incesti, venefici, suspecti, criminosi, domestici, perjuri, et qui raptum fecerunt, vel falsum testimonium dixerunt, seu qui ad sacrilegos divinosque concurrerunt, similesque eorum, nullatenus ad accusationem, vel ad testimonium sint admittendi, quia infames sunt et juste repellendi, quia funesta est vox eorum. Vocem enim funestam in omnibus interdici potius quam audiri oportet. Periculum ergo, quod doctorideclinandum, et illi sunt a cunctis portandi et custodiendi, dicente Domino: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Prima enim salus est rectae fidei regulas custodire, et a constitutis patrum nullatenus deviare. Nec potest Domini nos
Abbreviated transcription (Latin):
ptarẽ semꝑ fr̃s Rmĩ dilectionis
& pacis ur̃ȩ sinceritatif guidi anim¬
tiare ita ut uicissim discurrentib litteris
ab incursatione sua udcare hostis anti¬
quus sineretꝰ Abinitio qui m̃ daxinimicus
ueritatis. emulus hominis quẽ ut deciper&.
se ante decepit. pudicitiȩ aduersarius.
luxuriȩ magister crudelitatib pascit᷑¬
abstinentia punit᷑. odit ieiunia. ministris
suis p̃dicantib dũ dtẽ eẽ suꝑfluã. spem
ñ habens de futuris apłi sententia reꝑcus¬
sus dicens. manducemꝰ & bibamꝰ. cras enĩ mo-¬
riemur Oinfelix audacia. o desperata m̃¬
tis astutia. Iã in cognitꝰ sermo hereticoꝵ
intra eccłam anacrimore sere sꝑnebat:

Expanded text:
tres charissimi, dilectionis et pacis vestrae sinceritati gaudia nuntiare, ita ut vicissim discurrentibus litteris ab incursatione sua vacare hostis antiquus, ab initio mendax, inimicus veritatis, aemulus hominis, quem ut deciperet se ante decepit, pudicitiae adversarius, luxuriae magister, crudelitatibus pascitabstinentia puniendus, odit jejunia ministris suis praedicantibus dum dicit esse superflua, spem non habens de futuris, Apostoli sententia repercussus dicentis: Manducemus et bibamus, cras enim moriemur. O infelix audacia! O desperata mentis astutia! Jam incognitus sermo haereticorum intra Ecclesiam cancri more serpebat
Abbreviated transcription (Latin):
romȩ dixit. Ad clamationes ur̃as sy¬
nodiq udicia. prȩsentia suscipiant ge¬
sta. Ad iecitq et dixit. Ea quȩ ad susci¬
piendos uet̃ nose prȩsũptionis errores
uł infensȩ̃ pontificib prȩsũptionis mor.¬
bos quibus status affligi solet eccłe
firmitatẽ. ut annuente dño quẽ cu-¬
lis ordinatio uigeat. atq om̃is qui sine
ꝑsonȩ alicuius distinctione uenire¬
presũpserit. imposita suꝑius distri¬
ctione plectetur. Uniuersa synodus
dixit. Ut siat rogamus dictum .ẽ.
decies. Ut scandala amputentur
et insidiȩ atq detractiones erga epõs
uitentur. rogamus. Dictum. ẽ. xii. Et
facto silentio uniuersi in scã sy nodo
congregati. clamantes dixerunt. Exau¬
di xp̃e sr macho uita. Dictũ e. octies
Hic pax cũ symacho. dictũ est .uiii. Cuius sedẽ¬

Expanded text:
copus dixit: Acclamationes vestras synodique judicium praesentia suscipient gesta. Adjecitque et dixit: Ea quae ad suscipiendos veternosae praesumptionis errores vel infensae 255 pontificibus praesumptionis morbos quibus status affligi solet Ecclesfirmitate, ut annuente Domino quem culis ordinatio vigeat atque omnes sine personae alicuius distinctione conpraesumpserit, imposita superius districtione plectetur, universa synodus dixit: Ut fiat rogamus, dictum est decies; ut scandala amputentur et insidiae atque detractiones erga episcopos vitentur rogamus, dictum est duodecies. Et facto silentio universi in sancta synodo congregati clamantes dixerunt: Exaudi, Christe, Symmacho vita, dictum est octies; est pax cum Symmacho, dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
dissent. facto silentio uniuersa synodus dix̃
Quis quis clericoꝵ aut monachoꝵ uł laicoꝵ
tam maioris ordinis quã etiã inferioris
post hanc formã a nobis ꝓlatã his decretis
contraire prȩsũpserit. statutis canonicis
uelut scismaticus ꝑcellatur. ex elicit.u.

Expanded text:
universa synodus dixit: Quisquis clericorum aut monachorum, aut laicorum tam majoris ordinis quam etiam inferioris, post hanc formam nobis prolatam his decretis contraire praesumpserit, statutis canonicis velut schismaticus percellatur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Illuc dirigere sapientiores et austeriores necesse
habemꝰ. Qui cotidiẽ ñ cessent diuina seminare
semina et multos xp̃õlucrarł. et ad rectã fidẽ
etuiã ueritatis ꝑducere . ut plures manipulos dño
ualeant p̃sentare : In illi s uero ciuitatib: inqͥb: olim
apud ethnicos primi flamines eorũ atq primilegis¬
doctores erant: ep̃orum primatas poni uel patriar¬
chas qui reliquorũ ep̃oꝵ iuditia & maiora quotiens
necesse for& negotia insidie agitarent: ex scđm dñi
periditaretur definirent : In illis aut̃ cuitatib: inquib:
dudũ apud p̃dictos erant ethncos eorũ archiflamines
quos tam̃ minores tenebant quã me moratos primates
ardĩ ep̃os institui p̃cepit. Quiñ tam̃ primatũ sed ardỹ

Expanded text:
illuc dirigere sapientiores et austeriores necesse habemus. Qui quotidie non cessant divina seminare semina, et multos Christo lucrari, et ad rectam fidem, et viam veritatis perducere, ut plures manipulos Domino valeant praesentare. In illis vero civitatibus, in quibus olim apud ethnicos archiflamines eorum atqdoctores erant, episcoporum primates poni vel patriarchas, qui reliquorum episcoporum judicia et majora quoties necesse foret negotia in fide agitarent, et secundum Dpericlitaretur, diffinirent. In illis autem civitatibus, in quibus dudum apud praedictos erant ethnicos eorum archiflamines, quos tamen minores tenebant quam memoratos primates, archiepiscopos institui praecepit, qui non tamen primatum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
docebat. Om̃s ergo legum diuinarũ libent̃ uio¬
latores et sacrarcũ institutionũ uoluntarie ꝑtͣ¬
batores ed astica in dignos regula et scã c̃munione
iudicabat. Operatores uero earundem eisq: obe¬
dientes utrarũq: acceterarũ bonarũ dignos eẽ
dicebat. Unde et ꝓpħas intestimoniũ sumebat

Expanded text:
dicebat. Omnes ergo legum divinarum libenter viodicebat. Omnes ergo legum divinarum libenter violatores, et sacrarum institutionum voluntarie perturbatores, ecclesiastica indignos regula, et sancta communione judicabat. Operatores vero earumdem, eisque obedientes utrarumque ac caeterarum bonarum dignos esse dicebat, unde et prophetas in testimonium sumebat.
Abbreviated transcription (Latin):
et neminẽ ab ad uitorio fratris sesubtrahere instru¬
ebat. Homicidas uero etadulteros acunctos
criminalib: nexib: alligatos et qui eis coȩquales
ñerant ab eorũ uexatione et accusatione docente
dño ꝓhibebat . ẽtñ nisi ab coequalib: aliquid sibi in¬
ferre dõcebat debere : Quia discipulũ suꝑ magistrũ
eẽ. aut ullã eniuriã inferre nulla tenꝰ deberȩ oporte:
n fames nãq om̃s et quos primates leges scłi ñ suscipiun
sedetlaicos ab eorũ accusatione etuexatione semꝑ
repellerȩ debere rogabat ecunctos sibi subditos eẽ
p̃cipiebat: Cunctorũ sac̃ dotũ uitã superiorẽ
sanctiorẽq: acdiscretam a secularib: ⁊laicis hominͥib:
eẽ. espiritales atq sac̃ dotes suꝑ carnales aclaicos
semꝑ c̃stituerȩ etfore debere docebat. Qm̃ ꝓmini
accusarine iudicari ulla tenꝰ posse dicebat
Qm̃ nonsolũ hoc diuinas. sed e leges scłi in hibere

Expanded text:
et neminem ab adjutorio fratris se subtrahere instruet neminem ab adjutorio fratris se subtrahere instruebat. Homicidas veros, et adulteros ac cunctos criminalibus nexibus alligatos, et qui eis coaequales non erant, ab eorum vexatione, et accusatione dicente Domino prohibebat, et non nisi a coaequalibus, aliquid sibi inferre debere, docebat. « Quia discipulum supra magistrum esse , » aut ullam ei injuriam inferre, nullatenus debere oportet. Infames namque omnes, et quos primates legis saeculi, non recipiunt, sed et laicos ab eorum accusatione, et vexatione semper repellere debere rogabat, et cunctos sibi subditos esse, praecipiebat. Cunctorum sacerdotum vitam superiorem, sanctioremque ac discretam a saecularibus et laicis hominibus esse, et spirituales, atque sacerdotes super carnales ac laicos semper constituere, et fore debere docebat. « Quoniam accusari, nec judicari, ullatenus posse dicebat. Quoniam non solum hoc divinas, sed leges saeculi inhibere
Abbreviated transcription (Latin):
perius memoratũ esset maiora ecłarũ negotia supsire¬
cdamauerint. aut aliquẽ timorẽ aut istos aut alios
suspectos habuerint : adiam dictos primates. uel pa¬
tri archas nealiquis nocenter perir&. trans ferreͥ
ꝑdocuit in singulis uero reliquis cuutatib: singulos
et non binos. ł ternos. aut plures ep̃os c̃stituii p̃cepit.
dii ep̃orũ. aut metropolitanorũ nomine quia ma¬
tresciuitatũ ñ tenent. sed ep̃orũ tantũ uocabulo poti¬
rent᷑. Qm̃ nec int̃ ipsos apłos par institutio fuit.
sedunus om̃ib: p̃fuit. Hoc tamen p̃uidendũ insti¬
tuit : ne inuillis. aut castellis. ł modicis ciuitatib¬
instituerentur ep̃i. neuile eorũ nom̃ fiere t. ł p̃os
ergo uicem apłorũ gerere dñm dociusse dicebat
etreliquorũ discipłoꝵ uicẽ tenere debere prbos
insinuabat. Itsiqͥs aliquẽ ex his scandalitar& :
grauissimã sibipenã inferreͥ debere p̃dicat᷑.
Cunctosse inuicẽ diligere et adiuuare debere.

Expanded text:
rius memoratum est, et majora ecclesiarum negotia, si ipsi reclamaverint, aut aliquem timorem, aut istos vel alios suspectos habuerint, ad jam dictos primates vel patriarchas, ne aliquis innocenter periret, transferri perdocuit. In singulis vero reliquis civitatibus, singulos, et non binos vel ternos aut plures, episcopos constitui praecepit, chiepiscoporum, aut metropolitanorum nomine, quia matres civitatum non tenent, sed episcoporum tantum vocabulo potirentur, quoniam nec inter ipsos apostolos par institutio fuit, sed unus omnibus praefuit. Hoc tamen praevidendum instituit, ne ininstituerentur episcopi, ne vile eorum nomen fieret. Episcopos ergo vicem apostolorum gerere Dominum docuisse dicebat, et reliquorum discipulorum vicem tenere presbyteros debere insinuabat. Et si quis aliquem ex his scandalizaret, gravissimam sibi poenam inferri debere praedicabat. Cunctos se invicem diligere, et adjuvare debere,
Abbreviated transcription (Latin):
uos ultra. addentes p̃uaricationẽ : Omne caput
languidum &omne cormerens aplanta pedis usq
aduerticẽ nonẽ in eo sanitas: Vulnus & liuor
et planga tumens . ñ ẽ. circũ ligata. necurata medi¬
camine. neq fota oleo. Terra ur̃a deserta: ciuitates
ur̃ȩ succensȩ igni : regionẽ ur̃am corã uob¬

Expanded text:
dentes prevaricationem? Omne caput languidum et omne cor merens. A planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas. Vulnus et livor et plaga tumens non est circumligata neque curata medicamine neque fota oleo. Terra vestra deserta, civitates vestre succense ign, regionem vestram cora
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cũ dãnato clerico ueluti cũ clerico ñ dãnato¬
simul orauerit. iste dã netur
VTNULLUS FIDELIŨ
G̃TER CÕMENDATITIAS SUSCIPIATUR EPEAS

Expanded text:
quis cum damnato clerico, veluti cum clerico, simul oraverit, iste damnetur. Ut nullus fidelium praeter commendatitias suscipiatur epis
Abbreviated transcription (Latin):
quib in qualib& necessitate opꝰ
fuerit sacri unda baptismatis. om̃i
uolumꝰ celeritate succurri: ne ad
nrãrũ ꝑniciem tendat animarũ.
si e negato desiderantibus fonte
salutari. exiens unusquisq de scło
& regnũ ꝑdat & uitã. Quicũq etiã¬
ha discrimen naufragii. hostilitatis
incur sũ. obsidioNis ambiguũ.
uł cuius lib& corporalis egritudinẽ
desperationis inderint. & sibi
unico credulitatis auxilio
poposcerint subueniri eodem
quo poscunt mom̃to tẽporis expe¬
titȩ regenerationis p̃mia c̃sequant᷑
Hactenꝰ erratũ in hac parte sufficiat:
nunc p̃fatã regulã om̃s teneant sacer¬
dotes. qui nolunt ab apłicȩ petrȩ.
c̃struxit eccłami
.solidi¬
tate diuelli
De apostatis

Expanded text:
quibus in qualibet necessitate opus quibus in qualibet necessitate opus fuerit sacri unda baptismatis, omni volumus celeritate succurri: ne ad nostrarum perniciem tendat animarum, si negato desiderantibus fonte salutari exiens unusquisque de saeculo et regnum perdat, et vitam. Quicunque etim discrimen naufragii, hostilitatis incursum, obsidionis ambiguum, vel cujuslibet corporalis aegritudinis desperationem inciderint, et sibi unico credulitatis auxilio poposcerint subveniri: eodem, quo poscunt, momento temporis expetitae regenerationis praemia consequantur. Hactenus erratum in hac parte sufficiat, nunc praefatam regulam omnes teneant sacerdotes, qui nolunt ab apostolicae petrae, construxit Ecclesiam, soliditate divelli . De apostatis
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ de diũ sis baptiz andoꝵ tẽporib
ꝓut unicuiq libitũ fuerit in ꝓbrat¬
bolis & em̃danda confusio. quȩ a nr̃is
c̃sac̃dotib qđ cõmoti dicimus. non
ratione auctoritatis alicuius. sed
sola temeritate p̃sumit᷑: ut passim
ac libere natalitiis xpĩ seu appa-¬
festiuitatib. innumerae ut asserif
plebes baptismi mysteriũ c̃sequant᷑
Cum hoc sibi priuilegiũ & apud nos
& apud om̃s ecclesias dominicũ spe¬
cialit̃ cũ pente costeꝵa suo pascha
defendat : quib solis ꝑ annũ dieb
adfidẽ confluentib: generalia
baptismatis tradi conuenit sacra¬
menta His dũ taxat electis. qui
dederint & exorcismis cotidianisq
orationib atq ieiuniis fuerint
expiati : quatinꝰ a płica illa
impleat᷑ p̃ceptio. ut expurgatõ
ferm̃to ueteri. Noua incipiat
esse conspersio. Sieut gͦ sacram
paschalem. reuerentiã ir pullo¬
dicimus eẽ minuendã : itainfantib
qͥ nec dũ loqͥ pot̾erint ꝑ ȩtatẽ . uł his

Expanded text:
equitur de diversis baptizandorum temporibus, prout unicuique libitum fuerit, improbabilis et emendanda confusio, quae a nostris consacerdotibus quod commoti dicimus non ratione auctoritatis alicujus, sed sola temeritate praesumitur, ut passim ac libere natalitiis Christi, seu appafestivitatibus innumerae, ut asseris, plebes baptismi mysterium consequantur, cum hoc sibi privilegium et apud nos, et apud omnes Ecclesias dominicum specialiter cum Pentecoste sua Pascha defendat, quibus solis per annum diebus ad fidem confluentibus generalia baptismatis tradi convenit sacramenta. His duntaxat electis, qui dederint, et exorcismis, quotidianisque orationibus atque jejuniis fuerint expiati, quatenus apostolica illa impleatur praeceptio, ut expurgato fermento veteri, nova incipiat esse conspersio . Sicut ergo Paschalem reverentiam in nullodicimus esse minuendam, ita infantibus, qui necdum loqui poterunt per aetatem, vel his
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpete socient᷑. Ut p̃stante dñõ quẽ rerũ ẽstat¬
bonorũ si nodalis ordinatio uigeat. atq om̃s¬
qͥsine ꝑsonȩ alicuiꝰ distinctione uenire p̃sũp¬
serit. indita suꝑiꝰ districtione plectet᷑: & sub scripser̃:¬

Expanded text:
perpete socientur, ut praestante Deo quem custperpete socientur, ut praestante Deo quem custbonarum, synodalis ordinatio vigeat, atque omnes, sine personae alicujus distinctione venire praesumpserit, indita superius districtione plectetur. Et subscripser
Abbreviated transcription (Latin):
secretas insidias quas huiꝰ sententia distric¬
tionis c̃seqͥt᷑. Si qͥs ad ecclesi asticã ꝑtulerit
noticiã c̃silia eoꝵ. qͥc̃trahanc sinodũ de
pontificali egerint ambitu & rationabili
ꝓbatione c̃ uicerit Participes actionis huiꝰ¬
modi. ñ solũ purgatꝰ ab om̃i culpasit. sed etiã
remuneratione quȩ ñ in dignasit subleuet᷑:
uniuersa sinodus surgens ad clamauit.
placent om̃a. & ad iecit. Ex audi xp̃e simaco
uita. dictũ . ẽ.xxx. Ut ita seruent᷑. rogamꝰ.
dictũ. ẽ. xii. Ut nullus alit̾ adepiscopatum
romanũ deinceps ueniat: Precam᷑. dictũ. ẽ .x.
Ut decreta nr̃a c̃firmes rogamꝰ: dictũ. ẽ .x.¬
d clamationes urãs sinodiq iuditiũ p̃sentia
gesta suscipient. & ad iecit: eaquȩ ad sopi¬
endos uet̃nosȩ p̃sũptionis errores. uł infensȩ
reb ȩcclesiasticis egritudinis morbos. qͥbus
uniuersalis afficiebat᷑ eccła. deliberatio¬
rebigioni ẽgrua paciq ẽsticuit firmitate

Expanded text:
secretas insidias, quas hujus sententia districtionis consequitur, si quis ad ecclesiasticam pertulerit notitiam, consilia eorum qui contra hanc synodum de pontificali egerint ambitu, et rationabili probatione convicerit, particeps actionis hujusmodi, non solum purgatus ab omni culpa sit, sed etiam remuneratione, quae non indigna sit, sublevetur. Universa synodus surgens acclamavit: Placent omnia; et adjecit: Exaudi, Christe, Symmacho vita, dictum est tredecies. Ut ita serventur rogamus, dictum est decies. Ut nullus aliter ad episcopatum Romanum deinceps veniat, precamur, dictum est decies. Ut decreta nostra confirmes, rogamus, dictum est decdclamationes vestras synhodique iudicium praesentia gesta suscipient. et adiecit: Ea quae ad sopiendos veternosae praesumptionis errores vel infensae rebus ecclesiasticis aegritudinis morbos. quibus unireligioni congrua pacique constituit firmitate
Abbreviated transcription (Latin):
reũtenit pͥma scđa mulier deb& excludi.
xnocentius probo: Conturbatio ꝓcellȩ barbaricȩ :¬
facultatilegis intulit casum: Nã bene cõstituto matrimonio
int̃ fortumum &ursã captiuitatis incurs fecerat neuum :
nisi scã religionis statuta ꝓuiderent: Cũ eñ in captuntate
p̃dicta ursamulier tener&ur: aliud coniugiũ cũ restituta
fortundus memoratꝰ inisse cognioscit᷑ : Sed sauore dñi reuersa
ursa nos adiit : & nullo diffitente uxorẽ se eẽ meniorati.
ꝑdocuit: Quadere domine fili merito illusris. statumꝰ fide
catholica suffragante illud eẽ coniugiũ : qđ erat primitꝰ
gã diuina fundatũ : Conuentũq scđȩ mulioris. priore suꝑstite
nec diuortio eiecte: nullo pacto posse eẽ legitimũ:¬
germani compr̃i illo recurs. uacuus offitionño eẽ ñ debuit
ꝑcaros eñĩ salutare carissimos : naturale quodã modo nob̵
udet᷑ & consequens: Gaudere igit᷑ indño uram germa¬

Expanded text:
rtente prima, secunda mulier debet excludi. INNOCENTIUS PROBO. Conturbatio procellae barbaricae facultati legum intulit casum. Nam bene constituto matrimonio inter Fortunium et Ursam captivitatis incursus fecerat naevum, nisi sancta religionis statuta providerenpraedicta Ursa mulier teneretur, aliud conjugium cum Restituta Fortunius memoratus iniisse cognoscitur. Sed favore Domini reversa Ursa nos adiit, et nullo diffitente uxorem se memorati esse perdocuit. Qua de re, domine fili merito illustris, statuimus fide catholica suffragante illud esse conjugium quod erat primitus gratia divina fundatum, conventumque secundae mulieris, priore superstite, nec divortio ejectae, nullo pacto posse esse legitimugermani compresbyteri, illo recursus vacuus officio nostro esse non debuit. Percharos enim salutare charissimos naturale quodammodo nobis videtur, et consequens. Gaudere igitur in Domino vestram germa
Abbreviated transcription (Latin):
& euangłicas atq apłicas scripturas
xp̃ssit. scã tam̃ romana catholica & apłica
ȩccła nullis sinodicis c̃stitutis cȩteris ȩccłis
p̃lata . ẽ. Sed euanglica uoce dnĩ saluatoris
nr̃i pͥmatũ obtinuit. Iues petrus inquiens
& suꝑ hanc petrã ȩdificabo ȩccłam meã. & tͥ¬

Expanded text:
 evangelicas atque apostolicas Scripturas, sint, sancta tamen Romana, catholica et apostolica Ecclesia nullis synodicis constitutis ceteris ecclesiis praelata est, sed evangelica voce Domini et salvatoris nostri primatum obtinuit. Tu es Petrus inquiens et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ipseq apetro apło inegiptũ direitus uerbũ
ueritatis p̃dicauit. & gloriosũ consũmauit
martiriũ Tertia uͦ sedes apud antiochiã ieist
beatissimi petri habet᷑ honorabilis. eoqđ illic
pusquã romã ueniss& habitauit. & illic pri¬
mũ nom̃ xp̃ianoꝵ nouellȩ gentis exortũ. ẽ.
Et quã uis aliud fundam̃tũ nemo possit pone¬

Expanded text:
o in Aegyptum directus, verbum veritatis praedicavit, et gloriosum consummavit martyrium. Tertia vero sedes apud Antiochiam ejusdem beatissimi Petri nomine habetur honorabilis, eo quod illic, priusquam Romam venisset, habitavit, et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est. Et quamvis aliud fundamentum nemo possit pone
Abbreviated transcription (Latin):
ueris suꝑ trã. er̃ soluta & incȩlis. Cui data ẽ
etiã sotietas beatissimi pauli apłi uas. electi¬
onis. qͥ ñ diuerso sicut heretici garriunt. sed
uno tẽpore uno eodẽq die gloriosa morte
cũ petro inurbe roma subcesare nerone
agonit̾ans coronatꝰ ẽ & parit̃ supͣ dictã

Expanded text:
eris super terram, erit solutum et in coelis . Cui data est etiam societas beatissimi Pauli, vasis electionis, qui non diverso sicut haeretici garriunt sed uno tempore, uno eodemque die, gloriosa morte cum Petro in urbe Roma sub Caesare Nerone agonizans coronatus est, et pariter supradictam
Abbreviated transcription (Latin):
secretũ. Nãq & ꝓ̃ decesior nr̃ papa felix. & etiam
acatiꝰ illic ꝓcul dubios. ubi ionus qͥsq sub tanto iudice
ñ potest ꝑdẽ sui meriti qualitatẽ
Qd nonsit te¬
mere iodi candũ dehis qͥ iã ad dm̃ migrauer̃.

Expanded text:
secretum. Namque et praedecessor noster papa Felix, et etiam Acacius illic procul dubio sunt, ubi unusquisque sub tanto judice non potest perdere sui meriti qualitatem. II. Quod non sit temere judicandum de his qui jam ad Dominum migraver
Abbreviated transcription (Latin):
si silentio faueamꝰ errori. Ergo corripiantur
huiꝰmodi : ñ sit his liberũ habere ꝓuoluntate
sermonẽ. Desqnat si ita res s̃: incessere nouitas
uetustatẽ. Desinat ȩccłarũ qui& ẽ. in quietudo
turbare. Conantur sȩpe naufragio mergere:
qͦs intra portũ stantes statio facit fida securos.
Fida quippe. ẽ. om̃ium statio: quoꝵ perfectis
gressib uestigia ñ mouent᷑ Recurrerunt

Expanded text:
si silentio foveamus errorem. Ergo corripiantur si silentio foveamus errorem. Ergo corripiantur hujusmodi. Non sit his liberum habere pro voluntate sermonem. Desinat, si ita res sunt, incessere novitas vetustatem; desinat Ecclesiarum quietem inquietudo turbare. Conantur saepe naufragio mergere quos intra portum stantes statio facit fida securos. Fida quippe est omnium statio, quorum perfectis gressibus vestigia non moventur. Recurrerunt
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ circa dm̃ nrm sollicitudo laudanda ẽ.
tantũ nescio quib: prb̃is illic licere. quidis¬
sensioni ȩccłarũ studeant. Sunt apud nos
ꝓsecuti : ut in disciplinatas questiones uocantes
in mediũ. ꝑtinacit̾ eos dicant p̃dicae aduersan¬
tia ueritati: sedurãe dilectioni iustius imputamꝰ:
quando illi supra uos habent copiam disputandi.
Legimꝰ. supͣ magistrũ non esse discipłm: hoc. ẽ. non sibi
debere quẽquã ad in iuriã doctoꝵ iundicare
doctrinã. Nã & hos ipsos adõ pͣositos nouimus ad
docendũ : cũ sit docente apło eis tertius locus
intra ȩccłam deputandus Qcuid illic specier ẽ.
ubi magistris tacentib hi loquunt᷑: Quisiita est:
eoꝵ discipuli ñ fuer̃. Timeo ne cok hibere sit
hoc tacere : timeo magis ipsi loquant᷑. qͥ ꝑmatufł
illis talit̃ loqui Intalib causis ñ car& suspitione
taciturnitas: qr occurrer& ueritas. si falsitas
displiceret. Merito nãq n causa nos respicit.

Expanded text:
um circa Deum nostrum sollicitudo laudanda est, tantum nescio quibus presbyteris illic licere qui dissensioni Ecclesiarum studeant, sunt apud nos prosecuti, ut indisciplinatas quaestiones vocantes in medium, pertinaciter eos dicant praedicare adversantia veritati. Sed vestrae dilectioni justius imputamus, quando illi supra vos habent copiam disputandi. Legimus supra magistrum non esse discipulum , hoc est, non sibi debere quem quam in injuriam doctorum vindicare doctrinam. Nam et hos ipsos a Deo nostro positos novimus ad docendum; cum sit, dicente Apostolo , eis tertius locus intra Ecclesiam deputandus. Quid illic spei est, ubi, magistris tacentibus, ii loquuntur qui, si ita est, eorum discipuli non fuerunt? Timeo ne connivere sit, hoc tacere. Timeo ne magis ipsi loquantur, qui permittunt illis taliter loqui. In talibus causis non caret suspicione taciturnitas, quia occurreret veritas, si falsitas displiceret. Merito namque causa nos respicit,
Abbreviated transcription (Latin):
icander ep̃s: om̃ib diuno sac̃dotio fungentib
pax & miscđia multiplic&ur & sapientia atq:
pona uoluntas in om̃ib: augeat᷑ & fructific&ur in dño:¬
&o ppido decertandũ : ne inea uacui inueniam̃. sed
eadem nob̵ cooꝑante grã fructũ dño plurimũ
reportemꝰ: qđ alit̃ fieri ñ potest. nisi sapientia scru¬
tando eiusq p̃cepta lectionib: & hẏmnis meditando
atq eoam minicu lante implendo. orando uigilan¬
do & uoluntatẽ eiꝰ inquantũ ipse largitꝰ fuerit ꝑfi¬
cere studeamꝰ: Nec eadem neglegendã gr̃am nob

Expanded text:
ANDER episcopus omnibus divino sacerdotio fungentibus pax et misericordia multiplicetur, et sapientia atque bona voluntas in omnibus augeatur et fructificetur in Doet oppido decertandum, ne in ea vacui inveniamur, sed eadem nobis cooperante gratia, fructum Domino plurimum reportemus. Quod aliter fieri non potest, nisi sapientiam scrutando, ejusque praecepta lectionibus et hymnis meditando, atque eo adminiculante implendo, orando, vigilando, voluntatem ejus, in quantum ipse largitus fuerit, perficere studeamus. Nec enim negligend
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare fr̃s inuicem : sed hoc iudicate magis nepo
cent om̃s quia mei estis discipłi : sidilectionẽ habueri¬
tis adinucẽ : Etsalomonait: Sacrificiũ salutare ẽ
ad tendere mandatis : & discedere ab omĩ iniqͥ tate :
Sũma enĩ inqͥtas ÷ fr̃s detrahere & accusare : Vnde
scriptũ ÷ Om̃is qͥde trahit fratrẽ suũ: homicida ÷
Etomis homicida: ñ hab& partẽ aut heredicatẽ in reg¬
amini. qđ absit. malis eorũ : Etñ solũ uoscau&e atalib::
sed& alios cauere abeis & auertere doc&e: Dehis¬

Expanded text:
hoc judicate magis, ne pcent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem . Et Salomon ait: Sacrificium salutare est attendere mandatis, et discedere ab omni iniquitate . Summa enim iniquitas est fratres detrahere et accusare. Unde scriptum est: Omnis qui detrahit fratrem suum homicida est, et omnis homicida non habet partem aut haereditatem in regamini, quod absit, malis eorum: et non solum vos cavete ab omnibus, sed et alios cavere ab eis et avertere docete
Abbreviated transcription (Latin):
diat archy diaconꝰ. erigite uos: Confestim
om̃s surgant & cũ om̃i timore dĩ & disciplina
tã ep̃i quã prb̃i sedeant: Sicq omnib: in suis
locis insilentio consedentib: diaconus alba
indutus codicẽ canonũ in medio ꝓferens
capitula deconciliis agendis ꝓnunti&. Idẽ¬
de concilio toletano .iiII. aera xuiii. It̃ ex con¬
cilio taletano .iiii. aera .iii. ltẽ ex capitulis
orientalium patrũ quae martinus ep̃s degrerco
inltinũ uertit acra. xuiii. desrnodo facienda
exortatione ita dicens ¶ Ecce sc̃is simo sacedotes
p̃missis dõ p̃cib fr̃nitatẽ uram cũpia exorãtione

Expanded text:
dicat archidiaconus: Erigite vos. Confestim dicat archidiaconus: Erigite vos. Confestim omnes surgantam presbyteres sedeant, sicque omnibus in suis locis in silentio consedentibus diaconus alba indutus Codicem canonum in medium proferens, capitula de conciliis agendis pronuntie concilio Toletano tertio aera 18. Item ex concilio Toletano quarto aera 3. Item ex capitulis Orientalium Patrum, quae Martinus episcopus num vertit aera 18. De synodo facienda.ium alloquatur exhortatione ita dicens: « Ecce, sanctissimi sacerdotes, praemissis Deo precibus fraternitatem vestram cum pia exhortatione
Abbreviated transcription (Latin):
accusandi licentia non ꝓgrediatur : sed om̃is
accusatio intra ꝓuintiam audiatur. & a con
ꝓuintialibus terminetur. Nisi ad sedem apłicã
Fuerit tantum appellatum : It negandaẽ accu¬
s&tiblicentia criminandi : pͥusquam secrimine¬
quo p̃munt᷑ exuexint. Quia ñẽ credendũ contra
alios eorum confessioni qui criminib: inplicatis.
Nisi seprius ꝓbauerint innocentes : qm̃ periculo sa ÷
et admitti ñ deb& rei aduersus quem cũq:  ꝓfessio.
Iamiliares uͦ et sponte confessi atq scelerib: In reti¬
tinon debent admitti : Mec hi qui ext̾nadie aut
ꝑendie autante fuer̃ in imici. Clericus gͦ
qͥ ep̃m suũ accus auerit aut ei insidiator extiterit
ñ ẽ. recipiendus. quia in famis effectus est : & a gradu

Expanded text:
accusandi licentia non progrediatur, sed omnis accusandi licentia non progrediatur, sed omnis accprovincialibus terminetur, nisi ad apostolicam sedem fuerit tantum appellatum. » Et: « Neganda est accusantibus licentia criminandi, pquo premuntur exuerint, quia non est credendum contra alios eorum confessioni qui criminibus implicati sunt, nisi se prius probaverint innocentes quoniam periculosa est, et admitti non debetur rei adversus quemcunque professio. Familiares vero et sponte confessi atque sceleribus irretiti non debent admitti, nec hi qui hesterna die, aut pridie, aut ante fuerunt inimici. Clericus ergo qui episcopum suum accusaverit, aut ei insidiator exstiterit, non est recipiendus, quia infamis effectus est, et a gradu
Abbreviated transcription (Latin):
aut alii ep̃i appellaentur pͥmates. Nisi hi qͥpma
sedes tenent : & quoꝵ ciuitates antiqui pͥmates esse
censuerunt: Reliqui uͦ quiceteras i&ropolitanas
ciuirates adeptis : Norimates. sed aut ardii ep̃i.
aut m&ro politani uocentur : Vrbes enim & loca
quibus pͥmates prae sidere debent : n an modernis
sed &iam multis antẽ aduentũ xp̃i sunt statite
posuerunt : ad quos ep̃oꝵ negotia salua in omib: apłica
auctoritate & maiores causȩ post apłicã sedem sunt
ñ debeant accusationes exerceri : siphiberi ñ po¬
trint accusationes ep̃oꝵ. admemoratos pmates
debent ab accusatorib: deferri: studendũ est
tam̃ ep̃is . ut dissidentes fr̃s magis ad pacem. quã
tialium & ab om̃ib: conprouintialibus ep̃is. quia
ipsi sab̃sentib: nec deb&. nec potest: Quae uͦ ꝑsonȩ
ad accusationem eorum ñ sint admittende : Et suꝑiuꝰ
exparte dictum est : Itlatius tam hi quã & infa¬

Expanded text:
aut alii episcopi appellentur primates, nisi hi quis primas sedes tenent et quorum civitates antiqui primates esse censuerunt. Reliqui vero, qui caeteras metropolitanas civitates adepti sunt, non primates, sed aut archiepiscopi, aut metropolitani vocentur. Urbes enim et loca quibus primates praesidere debent nona modernis, sed etiam multis ante adventum, Christi sunt statutae posuerunt, ad quos episcoporum negotia, salva in omnibus apostolica auctoritate, et majores causae, post apostolicam Sedem sunt non debeant accusationes exerceri, sed si prohiberi non poterint, accusationes episcoporum ad memoratos primates debent ab accusatoribus deferri studendum est tamen episcopis, ut dissidentes fratres magis ad pacem, quam cialium, et ab omnibus comprovincialibus episcopis, quia, ipsis absentibus, nec debet nec potest. Quae vero personae ad accusationem eorum non sunt admittendae, et superius ex parte jam dictum est, et latius tam hi quam et infa
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt se in hoc p̃cipitiũ sua obseruatione
deduci. ut nec inpassionis dñicae. Nec in
resurrectionis ueritate consistant: quia
utrũq insaluatore uacuat᷑. simeo nr̃i
generis caro ñ credit᷑ In quib isti igno¬
rantiȩ tenebris. inquaꝰ actenꝰ i acuerunt
desidiȩ torpore. ut nec auditu discerent.
ł lectione cognoscerent: qđ in ȩccła dei
in om̃iũ ore tã consonũ ÷ ut nec ab in¬
fantiũ linguis ueritas corporis & san¬
guinis xp̃i int̃ cõmunionis sacramenta taceri¬
doceat᷑. qͣr in illa mystica distributione
spĩtalis alimonie hoc imꝑtit᷑. hoc sumitꝰ:
ut accipientes uirtutẽ cęlestis cibi. in
carnẽ ipsius qͥ caro nar̃a factus est
transeamꝰ: Onde & ad confirmationẽ
caritatis uraẽ. quȩ laudabili fide inimi-
affectuq apłi utitũr & dica ꝓpterea

Expanded text:
tiunt se in hoc praeruptum sua obcaecatione deduci, ut nec in passionis Dominicae, nec in resurrectionis veritate consistant: quia utrumque in Salvatore vacuatur, si in eo nostri generis caro non creditur. In quibus isti ignorantiae tenebris, in quo hactenus desidiae torpore jacuere? ut nec auditu discerent, vel lectione cognoscerent, quod in Ecclesia Dei in omnium ore tam consonum est, ut nec ab infantium linguis veritas corporis et sanguinis Christi inter communionis sacramenta taceatur. Quia in illa mystica distributione spiritalis alimoniae hoc impartitur, hoc sumitur: ut accipientes virtutem coelestis cibi, in carnem ipsius qui caro nostra factus est transeamus. Unde et ad confirmationem charitatis vestrae, quae laffectuque apostoli utar et dicam. Propterea
Abbreviated transcription (Latin):
Inquirat pacẽ. & sequat᷑ eã. Quia oculidñi
super
iustos: & aures eiꝰ inp̃ces eorũ
Ultus aut̃ dñi suꝑ faciaentes
mala:
nocum̃to omniũ xpĩanoꝵ alieni debent

Expanded text:
 sequatur eam, quia oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum, vultus autem Domini super facientes mala .nocumento omnium Christianorum alieni debent
Abbreviated transcription (Latin):
ditum. Uerba uero dicere non possũ:
ne magis prodepe uidear quã ad con¬
sultationem respondere.
Qđrite omni sabbato i eiune tur

Expanded text:
tum. Verba vero dicere non possum, ne magis prodere videar, quam ad consultationem respondere. Quod rite omni sabbato jejunetur