comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onei num quid nami solum eiurdeista dilectione mandatũ
est quadilginius inuicem: Non ne est &c aliud mauit ut
ilga mus dm̃: aut uero deiola noburde dilertione mandt¬
ut alia non inquiramꝰ : Tria ceste commendat apli
dicens: Manent autem sider sper caritas TNafulan
nndior autemhorum caritar etsi in caritate lioc t
indilectione concluduntur duo illa praeceptana¬
ior tamen dicta est esse non sola: Deside gicur ne
quam multa mandata sunt quam multa de spes
Quis potest cuncta collgere. quis enumerando sig¬
sicere. Sed intucamur quod ait idem apłur: plenus¬
dolgis caritas: ubiergo caritar est. Quid est quos
possit de esse. Uibi autem non est. quid est quod posit
prodesse : Daemoncredit nec dilgit: nemodilgo
qui non credit: ffustra quiden sed tamen potes
sperare ueniam quinon dilggit: nemo autempo¬
test desperare. qui dilgit: Itaque ubi dilectio est

Expanded text:
mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum mei? Numquidnam solum ejus de ista dilectione mandatum est, qua diligimus invicem? Nonne est et aliud majus, ut diligamus Deum? Aut vero de sola Deus nobis dilectione mandaut alia non requiramus? Tria certe commendat Apostolus dicens: Manent autem fides, spes, charitas, tria haec: major autem horum charitas . Et si in charitate, hoc est in dilectione concluduntur duo illa praecepta; major tamen dicta est esse, non sola. De fide igitur nobis quam multa mandata sunt, quam multa de spe, quis potest cuncta colligere, quis enumerando sufficere? Sed intueamur quod ait idem apostolus, Plenitudo Legis charitas . Ubi ergo charitas est, quid est quod possit deesse? ubi autem non est, quid est quod possit prodesse? Daemon credit , nec diligit: nemo diligit, qui non credit. Frustra quidem, sed tamen potest sperare veniam qui non diligit: nemo autem potest desperare qui diligit. Itaque ubi dilectio est,
Abbreviated transcription (Latin):
uobis : Impleatur autem usm quia beatieritir quod
nondum estis. sicut creatiestir qui non fuistis: Hoc est
in quit psȩceptum meũ ut dilgatir inuicem sicut dilaiuos
Siuedicatur praeceptum siue mandatum : & uno uerbo
greco utrumq inter praetatur quod est ent ole: iam¬
uero istam sententiam & antea dixerata dequa me
uobis ut potui disputasse meminisse debetir: ibienim
stcait : Mandatum nouum do uobir ut dilggatir inuicẽ
sicut dilexiuor ut & uos diligatis inuicem: Huius itaq
mandati repetitio commendatio est : nisi quodibi
mnandatum nouum inquit do uobis:hic autem. hoc
est inquit mandatum meum : ibitam quam non fuerti
ante tale mandatũ: hic tamquam non sit aliudeiur
mandatum : Sedibi dictum ẽ nouum ne in uetustate
nr̃a ꝑ seueremus Hic dictum eit meum. ne contemnen¬
dum putemus: quod autem hio ita dixit hoc estmanda¬
tun ineum uelut non sit aliud. quid pictamur sratre

Expanded text:
vobis. Impleatur autem vestrum: quia beati eritis, quod vobis. Impleatur autem vestrum: quia beati eritis, quod nondum estis; sicut creati estis qui non fuistis. 2. Hoc est, inquit, praeceptum meum, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos. Sive dicatur praeceptum, sive mandatum, ex uno verbo graeco utrumque interpretatur, quod est ἐντολή. Jamvero istam sententiam et antea dixerat, de qua me vobis, ut potui, disputasse meminisse debetis . Ibi enim sic ait, Mandatum novum do vobis, ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, ut et vos diligatis invicem . Hujus itaque mandati repetitio, commendatio est: nisi quod ibi, Mandatum, inquit, novum do vobis; hic autem, Hoc est, inquit, mandatum meum: ibi, tanquam non fuerit ante tale mandatum; hic, tanquam non sit aliud ejus mandatum. Sed ibi dictum est novum, ne in vetustate nostra perseveremus: hic dictum est meum, ne contemnendum putemus. 3. Quod autem hic ita dixit, Hoc est mandatum meum, velut non sit aliud, quid putamus, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
quod se facturum esse praesciebat: Sed neq cumu
cere coepit. quod se facturum esse praesciuit : c audum
eius quobeatus est creuit : Alio quinbeatior factur est
quia nos fecit: absit hoc fratres: di beatitudo quianec
minor fuerat sine nobir non sit maior & nobir.: Caun¬
dium gitur eiurder alute nr̃a quod in illo semper suit
cum praesciuit & praedestinauit nos. Coepit esse in nob
quando uocauit nos. et hoc gaudium merito
nrm dicimur quo & nor beatifutur sumur: Sed hoc gau¬
dium nr̃m esescit & prosicit : & ad suam perfectionem
per seuerando pertendit: ergo inchoatur infide re¬
nascentium implebitur in praemnio resurgentium: Ecce
unde dictum &istimo : Haec locutus sum uobis ut gaudiũ
meum in uobis sit & gaudium usm impleatur: In uobis
sit meum. impleatur ur̃m : Semꝑ enĩ erat meũ plenũ.
& ante quam uocaremini. cum uo candiame psȩscisemi¬
ni: Sed sit & in uobis cum hoc efficimini quod prȩsciuide

Expanded text:
quod se facturum esse praesciebat. Sed neque cum id quod se facturum esse praesciebat. Sed neque cum id facere coepit, quod se facturum esse praescivit, gaudium ejus, quo beatus est, crevit; alioqui beatior factus est, quia nos fecit. Absit hoc, fratres: Dei beatitudo quia nec minor fuerat sine nobis, non fit major ex nobis. Gaudium igitur ejus de salute nostra, quod in illo semper fuit cum praescivit et praedestinavit nos, coepit esse in nobis quando vocavit nos; et hoc gaudium merito nostrum dicimus, quo et nos beati futuri sumus: sed hoc gaudium nostrum crescit et proficit, et ad suam perfectionem perseverando pertendit. Ergo inchoatur in fide renascentium, implebitur in praemio resurgentium. Ecce unde dictum existimo, Haec locutus sum vobis, ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur: in vobis sit meum; impleatur vestrum. Semper enim erat meum plenum, et antequam vocaremini, cum vocandi a me praesciremini; sed fit et in vobis, cum hoc efficimini quod praescivi de
Abbreviated transcription (Latin):
sum uobis ut gaudium meum in uobis sit &gaudiũ ur̃m
impleatur : quod est gaudium xp̃i in nobir nisi quodgna¬
tur gaudere de nobir : et quod est gaudiũ nr̃ m quod dict
implendum nisi eiur habere consorcium: propt̃ quodbo¬
ato petro dixerat. Sinon lauero te non habebis parten
mecum: Caudium ergo eius in nobir: gratia est quam
psestiat nobis.: Ipsa est & gaudiũ nr̃m: sed dehac ille &ic
& acternitate zaudebat: Quando noselegt antemun¬
di constitutionem: Nec recte possumus dicere quod
q̃ audium eiur plenum non erat : Non enim dr̃ u per¬
fecte aliquando gaudebat. Sed illud eius gaudiumin
nobis nonerat. quia nec nor inquibus esse posset ianeri¬
mus. nec quando esse coepimun cumillo esse coepimur
In ipso autem semꝑerat. qui nos suos futuros certissim
suae psescientiae ueritate gaudebat : Proinde gau¬
um iam ipie per fectum denobir habebat quando nos
praesciendo &psȩdestinando gaudebat : Neq enim uls
in illo eius gaudio metus esse poterat. neforte non fiest

Expanded text:
sum vobis, ut gaudium meum in vobis sit, et gaudium vestrum impleatur. Quod est gaudium Christi in nobis, nisi quo dignatur gaudere de nobis? Et quod est gaudium nostrum, quod dicit implendum, nisi ejus habere consortium? propter quod beato Petro dixerat, Si non lavero te, non habebis partem mecum. Gaudium ergo ejus in nobis, gratia est quam praestitit nobis: ipsa est ut gaudium nostrum; sed de hac ille etiam ex aeternitate gaudebat, quando nos elegit ante mundi constitutionem . Nec recte possumus dicere quod gaudium ejus plenum non erat. Non enim Deus imperfecte aliquando gaudebat; sed illud ejus nobis non erat: quia nec nos in quibus esse posset jam eramus; nec quando esse coepimus, cum illo esse coepimus. In ipso autem semper erat, qui nos suos futuros certissima suae praescientiae veritate gaudebat. Poinde gaudium jam ipse perfectum de nobis habebat, quando nos praesciendo et praedestinando gaudebat: neque enim ullus in illo ejus gaudio metus esse poterat, ne forte non fieret
Abbreviated transcription (Latin):
testantibur argelis. Sic ueni& quem ad modum cum
uidistis euntem incaelum. nec aliud credimur quã
illum in eodem corpore adiudicium uiuonĩ & mostu¬
osum esse uentu drum: Procul dubio tunc eum uide¬
bit mundur. quo nomine sgnificati sunt a regnoeius ali¬
eni. Acꝑ hoc longe meliur intellegitur illudiam. tempꝰ
signisicare uoluisse. in eo quod ait. Ad huc modicum
& mundus me iam non uidet quando insine saeculi
auferetur ab oculis damnatorum. uit illieum dece¬
tero uideant apud quor dilgenter eum facit pater
atq ipse mansionem: Modicum autem dixit. quia &¬
id quod prolixum uidetur hominibur. breuissimum
est anteio culos dĩ. De hoc quippe modico iste ipse io¬
hanner euangelista. faliol inquit nouissima hora
est nequis porno eistimet patrem tantumino do
& silium sine spũscõ apud dilectostr suor facere in ansi¬
onem Necolat quod superiur despũ sco dictum est.
qiuem mundus nom potest accipere quia non uidet eũ

Expanded text:
testantibus angelis, sic veniet quemadmodum eum testantibus angelis, sic veniet quemadmodum eum vidistis euntem in coelum : nec aliud credimus quam illum in eodem corpore ad judicium vivorum et mortuorum esse venturum: procul dubio tunc eum videbit mundus, quo nomine significati sunt a regno ejus alieni. Ac per hoc longe melius intelligitur aliud jam tempus significare voluisse in eo quod ait, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, quando in fine saeculi auferetur ab oculis damnatorum, ut illi eum de caetero videant apud quos diligentes eum facit Pater atque ipse mansionem. Modicum autem dixit, quia id quod prolixum videtur hominibus, brevissimum est ante oculos Dei: de hoc quippe modico iste ipse Joannes evangelista, Filioli, inquit, novissima hora est . 4. Ne quis porro existimet Patrem tantummodo et Filium sine Spiritu sancto apud dilectores suos facere mansionem, recolat quod superius de Spiritu sancto dictum est, Quem mundus non potest accipere, quia non videt eum,
Abbreviated transcription (Latin):
Dequa discipulus interrogauit magistsum ut non solur
illi qui tunc audiebant peros eius. sed &iam nos per
euangelium eius hoc nosse possemus: Quaesi uerat enim
dexp̃imanifestatione & audiuit dedilectione atq mus¬
sione: est ergo quaedam dĩ manifestatio interior quan
pror sus impii non nouerunt: Quibus dĩ patrir & spĩ
scĩ manifestatio nulla est. siliiuero esse potuit sed incar¬
ne. Quae nec talis est qualis illa. nec semper illis ad esse
potest qualiscumq sit sed ad modicum tempur. & hoc
ad iudicium non adzaudium. ad supplicium non ad
piymium: Nunc est ergo ut intellegamus quantum
aperire ipse dignatur . quomododictum sit ad huc mo¬
dicum & mundus me non uidet. uos autem uidetis me:
Verum est quidem quod post paululum &iam corpur
suum in quo eum poterant &impii uidere oculis eosum
fuerat subtracturus : quando quidem post resurrecti¬
onem nemo eum uidit illorum :: Sed qm̃dictum est

Expanded text:
de qua discipulus interrogavit magistrum, ut non solum de qua discipulus interrogavit magistrum, ut non solum illi qui tunc audiebant per os ejus, sed etiam nos per Evangelium ejus hoc nosse possemus. Quaesiverat enim de Christi manifestatione, et audivit de dilectione et mansione. Est ergo quaedam Dei manifestatio interior, quam prorsus impii non noverunt, quibus Dei Patris et Spiritus sancti manifestatio nulla est, Filii vero esse potuit, sed in carne: quae nec talis est qualis illa; nec semper illis adesse potest, qualiscunque sit, sed ad modicum tempus, et hoc ad judicium, non ad gaudium; ad supplicium, non ad praemium. Nunc est ergo ut intelligamus, quantum aperire ipse dignatur, quo modo dictum sit: Adhuc modicum, et mundus me non videt; vos autem videtis me. Verum est quidem quod post paululum etiam corpus suum, in quo eum poterant et impii videre, oculis eorum fuerat subtracturus, quandoquidem post resurrectionem nemo eum vidit illorum. Sed quoniam dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
& pater meur dilgit eũ. &ad eum ueniemus. & mansionem
apud eum faciemus. Qui ñ dilgit me sermoner meos ñ seruat:¬
Ecce &posita est causa quare suis se manifestaturur est
non alienis quos mundi nomine appellat : et ipsa causae
quod hi dilgant. illi nondilgant : ipsa causa est dequa
sacer insonat psalmus. Iudicame dr̃ & discer ne causam
meam degente non scã Quienim dilguntur. quia dib¬
gunt eliguntur : Qui uero non dilgunt si linguis hominũ
loquantur & angelorum siunt aeramentum sonans &
crmbalum tinniens : & si habuerint prophetiam & scie¬
rint omnia sacramenta & ominem scientiam. & habue
rint omnem fidem ut monter transferant: ni hil sunt
& si distribuerint omnem substantiam suam & tradi¬
derint corpus suum ut ardeant. ni hil eis prodest . di¬
lectio scor discer nit amundo. Quae facit unianimer
habitare indomo : inqua domofacit pater & silius
mansionem quidonant & ipsam dilectionem: Quibus
donent insine &iam ipsam suam manifestationem:

Expanded text:
d eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui non diligit me, sermones meos non servatEcce exposita est causa quare se suis manifestaturus est, non alienis, quos mundi nomine appellat; et ipsa est causa quod hi diligant, illi non diligant. Ipsa causa est de qua sacer insonat Psalmus, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Qui enim diligunt, quia diligunt, eliguntur: qui vero non diligunt, si linguis hominum loquantur et Angelorum, fiunt aeramentum sonans et cymbalum tinniens; et si habuerint prophetiam, et scierint omnia sacramenta, et omnem scientiam, et hrint omnem fidem, ut montes transferant, nihil sunt: et si distribuerint omnem substantiam suam, et tradiderint corpus suum ut ardeant, nihil eis prodest . Dilectio sanctos discernit a mundo, quae facit unanimes habitare in domo . In qua domo facit Pater et Filius mansionem, qui donant et ipsam dilectionem, quibus donent in fide etiam suam manifestationem;
Abbreviated transcription (Latin):
audistir non est meus : & fortasse propt̃  aliquam distines¬
tionem ubi suos dixit pluraliter dixit hoc est sermonert
Vbi autem sermonem. hoc est uerbum. non suum dixit
esse sedpatris. Seipsum intellegi uoluit: In principio
utique suum sed patris est uerbum. Quomodo nec sua
imago sed patris. nec suus siliur idem ipse sed patris : Necte
itur auctori tribuit quicquid facit aequalis :  quo
habet hoc ipsum quod illiest in differenter aequalis.

Expanded text:
audistis, non est meus? Et fortasse propter aliquam distincaudistis, non est meus? Et fortasse propter aliquam distinctionem ubi suos dixit, pluraliter dixit hoc est sermones. Ubi autem sermonem, hoc est verbum, non suum dixit esse, sed Patris, seipsum intelligi voluit. In principio utique suum, sed Patris est Verbum: quomodo nec sua imago, sed Patris, nec suus Filius idem ipse, sed Patris. Recte igitur actori tribuit quidquid facit aequalis, a quo habet hoc ipsum quod illi est indifferenter aequalis.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt adnor dum uenimur adeor: ueniunt subuen¬
endo uenimus oboediendo : ueniunt in luminando
ueumus intuendo. ueniunt implendo. uenimus capi¬
endo : ut sit nobis eosum non & traria uisio sed interno
& in nobis eosum nontransitoria mansio sed ae terna
Sic mundo non se filius manifestat: Mundus enim estdie¬
tus hoc loco dequibur continuo subiunxit atque ait.
non ut beati ficentur. sed ut iudicentur ad modcum ui¬
deit: Nec ipsum in formadĩ ubi est cum patse & spũ scõ
pariter in uisibilis. sed in forma hominis ubiesse uolut
Mundo patiendo contemptibilis. iudicando terribilis
Quod uero adiungit. Et sermoquem audistis non est
meur sedeiur qui misit me patrir: non miremur: non
paueamus. non est minor patri. sed non est nisi a padi
Non est impar ipso. sed non est a seipso: Neque enim me¬
titus est dicendo: qui non dilgit me ser moer meos nos
seruat. Eccesuas dixit esse ser moner : Num quid sibi
est ipse contrarius ubinur susdixit. Q e sermoquem

Expanded text:
veniunt ad nos, dum venimus ad eos. Veniunt subveniendo, venimus obediendo. Veniunt illuminando, venimus intuendo. Veniunt implendo, venimus capiendo: ut sit nobis eorum non extraria visio, sed interna, et in nobis non transitoria mansio, sed aeterna. Sic mundo non se Filius manifestat. Mundus enim est dictus hoc loco, de quibus continuo subjunxit atque ait: non ut beatificentur, sed ut judicentur, ad modicum vident: nec ipsum in forma Dei, ubi est cum Patre et Spiritu sancto invisibilis, sed in forma hominis, ubi esse in mundo voluit patiendo contemptibilis, judicando terribilis. Quod vero adjunxit: Et sermo quem audistis, non est meus, sed ejus qui misit me, Patris, non miremur, non paveamus: non est minor Patre, sed non est nisi a Patre; non est impar ipso, sed non est a seipso. Neque enim mentitus est dicendo, Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce suos dixit esse sermones. Nunquid sibi est ipse contrarius ubi rursus dixit: Et sermo quem
Abbreviated transcription (Latin):
sedhocerat ire ad eum & recedere a nobis Mutare
at que immortale facere quod mortale suscepit
& nobis: Et leuare in caelum per quod fuit in terra ꝓ
nobir: quis non hinc gaudeat qui sicdiligit xp̃m ut &¬
suam naturam iam inmortalem gratuletur in xp̃o
atq id se speset futurumesse ꝑ xp̃m.: aneN¬

Expanded text:
Sed hoc erat ire ad eum, et recedere a nobis, mutare Sed hoc erat ire ad eum, et recedere a nobis, mutare atque immortale facere quod mortale suscepit ex nobis, et levare in coelum per quod fuit in terra pro nobis. Quis non hinc gaudeat, qui sic diligit Christum, ut suam naturam jam immortalem gratuletur in Christo, atque id speret futurum esse pe
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet qua aequalir est patri. humanam qua maion
est pater : Vtrumq autem simul nonduo sed unus xp̃s
Mesit quaternitas non trinitas dr̃ Sicut enim unis
est homo animarationalis &caro. sic unus est xp̃r
ih̃ sed in formadĩ. Iuis est subpontio pilato esicisi¬
xus: xp̃t ihit̃. sed informa serui: Item de singulis quibus
nomo constat: Quis non est derelictus in inferno xp̃r
ihr̃. sed in anima sola : Quis resussecturur triduo iacun
in his singulis xp̃r : uerum haec omnia non duo uelder
sed unus est xp̃r. Ideo ergo dixit: Si dilgesetis me gaude¬
retis utique quia uado ad patrem : Qm̃ naturae huma¬
nae gratulandum est eo quod sic ad sumpta est a uerbo
unggenito ut inmortalis constitueretur in caelo. atq
ita sier & terra sublimis ut incorrup tibilis puluis se¬
dere᷑ ad dexteram patris: hoc enim modo se itasum docit
ad patsem: nam profecto ad illumibat. quicum illo erat:

Expanded text:
scilicet qua aequalis est Patri, humanam qua major scilicet qua aequalis est Patri, humanam qua major est Pater. Utrumque autem simul non duo, sed unus est Christus; ne sit quaternitas, non Trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro, sic unus est Christus Jesus, sed in forma Dei. Quis est sub Pontio Pilato crucifixus? Christus Jesus, sed in forma servi. Item de singulis quibus homo constat. Quis non est derelictus in inferno? Christus Jesus, sed in anima sola. Quis resurrecturus triduo jacuit in his singulis Christus Jesus: verum haec omnia non duo vel tres, sed unus est Christus. Ideo ergo dixit: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem; quoniam naturae humanae gratulandum est, eo quod sic assumpta est a Verbo unigenito, ut immortalis constitueretur in coelo: atque ita fieret terra sublimis, ut incorruptibilis pulvis sederet ad dexteram Patris. Hoc enim modo se iturum dixit ad Patrem: nam profecto ad illum ibat, qui cum illo erat.
Abbreviated transcription (Latin):
maior meest. & secundum dĩ formam loquenr ait idem
ipsedĩfilius. ego & pater unum sumus : Unum sunt enim
secundum id qđ dr̃ erat uerbum. & maior est pater secu¬
dum id quod uerbum caro factum est : Dicam &iam qđ
arriani & eunomiani negare non possunt : Secundum
nor erat : quando paruur maioribus sicut scriptum
est subditus erat : Quid igitur heretice cum xp̃r sit dr̃
insenaturam commendat humanam. tu in illo auder
deformare diuinam: Infidelis ingrate. Ideo ne tuminu¬
is eum qui fecit te. quiadicit ille quid factus sit propter
aequalis enim patrifilius per quem factus est homo ut
minor esset patre factus est homo quod nisi siese quiaͥ
esset homo: Dicat plane dñr & magister noster. Si duge¬
retisme. gauderatis utique quia uado ad patseni quis
pater maior me est: cum discipulir audiamur uerbi
doctoris: noncum alienir sequamur astutiam deco¬
toris agnoscamus geminam substantiam xp̃i: Diuinõ

Expanded text:
major me est; et secundum Dei formam loquens, ait idem major me est; et secundum Dei formam loquens, ait idem ipse Dei Filius, Ego et Pater unum sumus? Unum sunt enim, secundum id quod Deus erat Verbum: major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et Eunomiani negare non possunt: secundum hnor erat, quando parvus majoribus, sicut scriptum est, subditus erat . Quid igitur, haeretice, cum Christus Deuin se naturam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinam? Infidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Filius per quem factus est homo, ut minor esset Patre, factus est homo: quod nisi fieret, quid esset homo? 3. Dicat plane Dominus et Magister noster, Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Cum discipulis audiamus verba doctoris, non cum alienis sequamur astutiam deceptoris. Agnoscamus geminam substantiam Christi; divinam
Abbreviated transcription (Latin):
in qua d silius minor est: non patre solo. sed & iamspũ
sco Neq id tantum. sed &iam seipso: quia idemipse in for¬
ma dĩ maior est seipso: Neque enim homo xp̃r non dicitur
filius dĩ. Quod &iam sola caro eius insepulcͥro meruit
appellari : nam quid aliud consitemur cumdicimur cre¬
derenor in ungenitum filium dĩ. qui sub pontiopilato
crucisixus est & sepultus: & quid eius nisi caro sepulta est
sine anima : Acꝑ hoc cumeredimus indĩ filium qui sepul¬
tus est: profecto filium di dicimur & carnem quae sola
sepulta est: ipse ergo xp̃r siliur dĩ aequalis patri informa
dĩ quia sem& ipsum & inaniuit nonformadĩ amit¬
tens sed forma serui accipiens: Maior est &seipso. quia
maior est formadĩ quae amissa non est. quam serui quȩ
accepta est: Quid itaq mirum uel quid indignũ. sisecun¬
dum hanc formam serui loquens aait dĩfilius pater

Expanded text:
in qua Dei Filius minor est, non Patre solo, sed etiam Spiritu in qua Dei Filius minor est, non Patre solo, sed etiam Spiritu sancto: neque id tantum, sed etiam seipso; quia idem ipse in forma Dei major est seipso. Neque enim homo Christus non dicitur Filius Dei, quod etiam sola caro ejus in sepulcro meruit appellari. Nam quid aliud confitemur, cum dicimus credere nos in unigenitum Dei Filium, qui sub Pontio Pilato crucifixus est et sepultus? Et quid ejus nisi caro sepulta est sine anima? Ac per hoc cum credimus in Dei Filium qui sepultus est, profecto Filium Dei dicimus et carnem quae sola sepulta est. Ipse ergo Christus Filius Dei, aequalis Patri in forma Dei, quia semetipsum exinanivit, non formam Dei amittens, sed formam servi accipiens, major est et seipso; quia major est forma Dei quae amissa non est, quam servi quae accepta est. Quid itaque mirum, vel quid indignum, si secundum hanc formam servi loquens, ait Dei Filius, Pater
Abbreviated transcription (Latin):
aequalis patri: per hocerat itururadpatrem a quo&
uenturus est uiuos iudicaturur & mortuos: ꝑ illud au¬
tem in quo est aequalis ggnenti ungenitur. num quã
recedit apatre : sed cum illo est ubiq: totur paridiuinita¬
te. Quan nullur continet locur: Cum enĩ informadĩ
esset sic̃ aplus loquitur. non rapinã arbitratus est
esse aequalis dõ. quomo do enim rapina posset esse ni¬
tura quae non erat usurpata sednata : Sem& ipsũ
autem einaniuit formam serui accipiens : Noner¬
g̃o amittenr illam sed accipienr istam : eo modo se &ina¬
niens quo hic minor apparebat quam apud patrem
manebat : Forma quippe serui accessit non forma
dĩ recessit: haec est ad sũpta non illa consũpta. prop¬
ter hanc dicit ƿater maior me est : propt̃ illam uesd̃
go & pater unum sumus : Hoc attendat arrianur¬
& hac attentione sit sanur: ne contentione sit uanus
Aut quod est peius in sanus: haec est enim forma seru¬

Expanded text:
aequalis Patri, per hoc iturus erat ad Patrem, a quo aequalis Patri, per hoc iturus erat ad Patrem, a quo venturus est vivos judicaturus et mortuos: per illud autem in quo aequalis est gignenti Unigenitus, nunquam recedit a Patre; sed cum illo est ubique totus pari divinitate, quam nullus continet locus. Cum enim in forma Dei esset, sicut Apostolus loquitur, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Quomodo enim rapina posset esse natura quae non erat usurpata, sed nata? Semetipsum autem exinanivit, formam servi accipiens : non ergo amittens illam, sed accipiens istam. Eo modo se exinaniens, quo hic minor apparebat quam apud Patrem manebat. Forma quippe servi accessit, non forma Dei recessit: haec est assumpta, non illa consumpta. Propter hanc dicit, Pater major me est: propter illam vero, Ego et Pater unum sumus . 2. Hoc attendat arianus, et attentione sit sanus: ne contentione sit vanus, aut, quod est pejus, insanus. Haec est enim forma serv
Abbreviated transcription (Latin):
quia ego dixi uobis uado & uenio aduos: Sidilgeritir
me gauderitis utiq quia uado ad patrem quia pat̃ maior me ẽ
hinc ergo turbari & formidare poterat cor illorum
quodibat abeis: Quam uis uenturur ideosine forsitan
degeni lupus hac inter uallo inuader& pastoris absentia
Sed a quibus homo abscedebat dr̃ non relinquebat: & idem
nebat ꝑ id quod dr̃ erat: Ibat ꝑ id quod uno loco erat
manebat ꝑ id quodubiq erãt : curitaq turbaretur
&e sormida set cor. quandosic deserebat oculor it nondi¬
sereaet cor. Quamiuis dr̃ &iam qui nullo contineterlo¬
condicedat ab eorum cordibur qui eum relinqunt nor¬
bus nom pedibur. &ueniat ad illor qui conuertenturas
eum non facie sed side. Et accedunt adcum mente non
carne. Uit autem intellegerent secundum id quod hons
erat eum dixisse : uado & uenio aduos : adiecitatq ait
Sidilgeritir me gauderitis utiq: quia uado ad patrem
quia pater maior me est: Per quodergo filius non est

Expanded text:
obis, Vado et venio ad vos. Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Hinc ergo turbari et formidare poterat cor illorum, quod ibat ab eis, quamvis venturus ad eos, ne forsitan gregem lupus hoc intervallo invaderet pastoris absentia. Sed a quibus homo abscedebat, Deus non relinquebat: idem ipnebat per id quod Deus erat. Ibat per id quod uno loco erat, manebat per id quod ubique erat. Cur itaque turbarentur et formidarent, quando sic deserebat oculos, ut non desereret cor? quamvis Deus etiam qui nullo continetur loco, discedat ab eorum cordibus qui eum relinquunt moribus, non pedibus, et veniat ad illos qui convertuntur ad eum non facie, sed fide, et accedunt ad eum mente, non carne. Ut autem intelligerent secundum id quod homo erat, cum dixisset: Vado et venio ad vos, adjecit atque ait: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia ego vado ad Patrem; quia Pater major me est. Per quod ergo Filius non est
Abbreviated transcription (Latin):
egressus est & in quo a nobir regressus est corpus. noni
meur elapsus est sonur. Sed manet ubiiam non mon¬
tur & moss ei ultra non dominabitur : multa de
hir euantelicis uerbir ad huc dicifor tasse poterant¬
& debebant: Sed non sunt corda uestra spirita lilius
cibis quamlibet sua uibur omeranda: m agxime quia
spr̃ promptus est caro autem in sirma: FIVIT¬
de eoquod dicit sicocpouisi. is me er pa

Expanded text:
nos egressus est, et in quo a nobis regressus est, corpus, non sicut nos egressus est, et in quo a nobis regressus est, corpus, non sicut meus elapsus est sonus, sed manet ubi jam non moritur, et mors ei ultra non dominabitur ? Multa de his evangelicis verbis adhuc dici fortasse poterant et debebant: sed non sunt corda vestra spiritualibus cibis quamlibet suavibus oneranda; maxime quia spiritus promptus est, caro autem infirma . TDe eo quod Dominus ait, Si cognovissetis me
Abbreviated transcription (Latin):
carnem dr̃ ad hominer. ueritas ad mendacer : dr̃ enĩ
ne .axx. omnis autem homomendax : cumitaq: ab homi¬
ubur abstulit atq illuc ubi nemo mentitur carnem
uam leuauit : Idem ipse quia uerbum caro factum est
er se ipsum. Id est per carnem adueritatem quod est
pse remeauit : Quam quidem ueritatem quamuis in t̃
mendacer & in morte seruauit : aliquando enim xp̃r
fuit mostuus. sed numquam fuit falsus: Accipite quam¬
uis diuersum orlonge inpar xemplum : tamen ut cũq
ad intellegendum dm̃ ex hir quae propius subiecta sin
dõ ecce goipse quantum attinetad animum ma¬
sum: Siautem loquor uobir quod intellegatir quodan¬
do ad uos procedo nec merelinquo sed & aduor acca
& non recedo unde procedo: Cum autem ta cueros
dam modo ad me redeo & quodammodo uobiscumn
neo : Sitenueritis quod audistis in sermone quem dicis
si hoc potest indogo quam fecit ds̃. quid potest non as
facta sed eedõ nata imago dĩdĩ cuius illud quo ad

Expanded text:
carnem Deus ad homines, veritas ad mendaces: Deus enim carnem Deus ad homines, veritas ad mendaces: Deus enim verax, omnis autem homo mendax . Cum itaque ab hominibus abstulit, atque illuc ubi nemo mentitur, carnem suam levavit; idem ipse, quia Verbum caro factum est, per seipsum, id est per carnem, ad veritatem, quod est ipse, remeavit. Quam quidem veritatem, quamvis inter mendaces, et in fuit mortuus, sed nunquam fuit falsus. Accipite quamvis diversum et longe impar exemplum, tamen utcumque ad intelligendum Deum ex his quae proprius subjecta sunt Deo. Ecce ego ipse quantum attinet ad animum md meipsum sum. Si autem loquor vobis quod intelligatis, quodammodo ad vos procedo, nec me relinquo, sed et ad vos accedo, et non recedo unde procedo. Cum autem tacuero, quodammodo ad me redeo, et quodammodo vobiscum maneo si tenueritis quod audistis in sermone quem dico. Si hoc potest imago quam fecit Deus, quid potest non a Deo facta, sed ex Deo nata imago Dei Deus? Cujus illud quo ad
Abbreviated transcription (Latin):
non soluniusque ad carnales oculos uerum &iam usq
manus hominum peruenisti: quomodo nisi in carne :
hanc uenisti manens ubieras: Per hanc redisti non re¬
quens quo ueneras : Siergo ꝑ hanc uenisti & redisti. per
c procul dubio non solum nobus es qua ueniremus adte
um &iam tibi qua uenirer & redires uia fuisti: Cum
to aduitam quod es ipse isti eandem profecto carnem
am aduitam demorte duxisti : aliud quippe uerbũ
est. aliud homo: Sed uerbum caro factum est . id. est ho¬
.o: Nonitaq alia uerbi alia est hominir persona
ñ utrumq est xp̃s una persona: Ac ꝑ hoc quemad modi¬
ro cum mostua est xp̃r est mostuus. & cum caro sepulta
E xp̃r sepultus est : Sic enim corde sedimus adiustitiam
core confessionem facimur ad salutem Itacum
effabilimodo quinumquam dimisit uel amisit sep¬
um uienit ad seipsum . uenerat autem ut dictum est

Expanded text:
non solum usque ad carnales oculos, verum etiam usque ad non solum usque ad carnales oculos, verum etiam usque ad manus hominum pervenisti: quomodo, nisi in carne? Per hanc venisti, manens ubi eras. Per hanc redisti, non relinquens quo veneras. Si ergo per hanc venisti, et redisti, per hanc procul dubio, non solum nobis qua veniremus ad te, verum etiam tibi qua venires et redires, via fuisti. Cum vero ad vitam, quod es ipse, isti, eamdem profecto carnem tuam ad vitam de morte duxisti. Aliud quippe Verbum est, aliud homo, sed Verbum caro factum est, id est, homo, non itaque alia Verbi, alia est hominis persona, quoniam utrumque est Christus una persona. Ac per hoc quemadmodum caro mortua est, Christus est mortuus, et cum caro sepulta est, Christus sepultus est, sic enim corde credimus ad justitiam, sic ore profitemur ad salutem. Ita cum ineffabili modo, qui nunquam demisit vel amisit seipsum, venit ad seipsum. Venerat autem, ut dictum est, per
Abbreviated transcription (Latin):
meam qui habitar in caelo : Sed sub tanto ponder
ingemescimus grauati. quomodo leuabo animamna
nisi mecum leuet quiposuit prome suam: Dicamer
possum capiat uestsum quipotest : quodonante dicis
donante capit qui capit : & eodonante credit quiros
capit nisi enim credideritir in quit propheta nons¬
leitis : Dic mihi dñe meur quid dicam seruirtiuir cons
meis : thomar apostolus ut te interrogar& habuit as
se: nec tamen intelleger& te nisi habeset in se. Ego ie¬
gote quia de scio esse superme : In terrogo autem inqu¬
tumpossum suꝑ me effundere animani meam. aibi nos
nantem & tamendocentem audiam te : Dic mihi obsen
quomodo uadis adte : Numquidnam ut ueniser ad nos
reliqueras te. Maxime quia non ate ipio uenirti sed pat
te misit: Scio quidem quod te &xin anisti: sed quia fori
serui accepisti non quia formam dĩ uel adquam relis
dimisist: uel quam reciperer amisisti : & tamen uonsu

Expanded text:
meam, qui habitas in coelo ? Sed sub tanto pondere ubi meam, qui habitas in coelo ? Sed sub tanto pondere ubi ingemiscimus gravati, quomodo levabo animam meam, nisi mecum levet qui posuit pro me suam? Dicam ergo quod possum, capiat vestrum qui potest. Quo donante dico, eo donante capit qui capit, et eo donante credit qui nondum capit. Nisi enim credideritis, inquit propheta, nonetis . 3. Dic mihi, Domine meus, quid dicam servis tuis conservis meis? Thomas apostolus ut te interrogaret, habuit te ante se; nec tamen intelligeret te, nisi haberet in se: ego interrogo te, quia te scio esse super me; interrogo autem inquantum possum super me effundere animam meam, ubi non sonantem et tamen docentem audiam te. quomodo vadis ad te? Nunquidnam ut venires ad nos, reliqueras te, maxime quia non a te ipso venisti, sed Pater te misit? Scio quidem quod te exinanisti, sed quia formam servi accepisti, non quia formam Dei vel ad quam redires dimisisti, vel quam reciperes amisisti; et tamen venisti, et
Abbreviated transcription (Latin):
s. et ecce cognouiur quod sciebant uiam : quia
bant ipsum qui est uia. Sed uia est quaitur: num¬
luia est & quo itur: Vtrumq autem illos dixerat
um uia : ut ostender & eor quia eum scirent uiam
re quam putauerant se nescire : Quid autem opus
se ipsum: & nos quo imus nisi ad ipsum. & qua imur
per ipsum: Ipse gitur ad seipsum per seipsum : nor
psum per ipsum Immouero & ad patrem && ipse
ior. nam &i de se ipio alibi dicit. ad patrem uado
& hoe loco propter nos: nemo inquit uenit adpa
Iuis haec capit nisi qui spirita lit̃ sapit : ex quantus
quod hic capit &iam qui spiritaliter sapit : p ratres
ame ista uobis uultir exponi. Cogitate quam & celsas
uudetis quid sim: uideo quid sitis: In ominibus nobir q¬
pus quod corrumpiutur ad grauat animama
primit terrena in habitatio sensum multa cogitas
Putamus ne possumus dicere: adte leuauianiman

Expanded text:
scitis? Et ecce cognovimus quod sciebant viam, quia scitis? Et ecce cognovimus quod sciebant viam, quia sciebant ipsum qui est via: sed via est qua itur; numquid via est et quo itur? Utrumque autem illos dixerat sum via, ut ostenderet eos qui eum scirent, viam scire quam putaverant se nescire: quid autem opus per seipsum. Et nos quo imus, nisi ad ipsum? et qua imus, nisi per ipsum? Ipse igitur ad seipsum per seipsum; nos ad ipsum per ipsum: imo vero et ad Patrem et ipse et nos. Nam et de seipso alibi dicit, Ad Patrem vado t hoc loco propter nos, Nemo, inquit, venit ad Patrem, Quis haec capit, nisi qui spiritualiter sapit? Et quantum est quod hic capit, etiamsi spiritualiter sapit? Fratres, quid a me ista vobis vultis exponi? Cogitate quam excelsa sint. Videtis quid sim, video quid sitis: in omnibus nobis corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Putamusne possumus dicere, Ad te levavi animam
Abbreviated transcription (Latin):
scitir: ad haec dicit ei thomar. Dñe non scimus quo
uadis.: & quo modo possumus uiam scire: Vtrumqil
dñs doxerat scire. utrumq dix̃ iste nescire : &loes
itur . & uiam quaitur: sed nescit ille mentiri: ergo
uebant. & se scire nesciebant : conuincat eor iam scise.
seputant ad huc usque nescire: Dicit ei ihr ego sũ
eritas. & uita : Quid est fratres ecce audiuimus disci¬
mi interrozantem. audiuimus & magistium docentẽ :
pndum capimus &iam post uocem sonantem sententiã
antem: Sed quid non possumus capere : numquid po¬
it eidicere a postolieius cum quibur loquebatur nesci
te : pro inde sieum sciebant & uia ipse est : uam sie¬
e Sieum sciebant & ueritas ipse est: ueritatem scie¬
: Sieum sciebant & uita ipse est : uitam sciebant:
scire conuicti sunt quod se scire nesciebant. Quid
r & nos in isto sermone noncepimus : quid puta
fratses mei nisi quia dixit. & quo uado scitis & uiam

Expanded text:
suo. Ad haec dicit ei Thomas, Domine, nescimus quo vadis, quomodo possumus viam scire? Utrumque illos Dominus dixerat scire: utrumque dixit iste nescire, et locum quo itur, et viam qua itur. Sed nescit ille mentiri: ergo isti sciebant, et se scire nesciebant. Convincat eos jam scire quod se putant adhuc usque nescire. Dicit ei Jesus: Ego sum eritas, et vita. Quid est, fratres? Ecce audivimus discipulum interrogantem, audivimus et magistrum docentem, et nondum capimus, etiam post vocem sonantem, sententiam latitantem. Sed quid non possumus capere? Numquid poterant ei dicere Apostoli ejus cum quibus loquebatur, Nescimus te? Proinde si eum sciebant, et via ipse est, viam sciebant: si eum sciebant, et veritas ipse est, veritatem sciebant: si eum sciebant, et vita ipse est, vitam sciebant. Ecce scire convicti sunt quod se scire nesciebant. 2. Quid igitur et nos in isto sermone non cepimus? Quid putatis, fratres mei, nisi quia dixit, Et quo vado scitis, et viam
Abbreviated transcription (Latin):
Quando autem ait iohanner baptista. nonenim admen¬
suram dat dr̃ sp̃m. De ipsodĩsilio loquebatur. cui non est
datus spr admensuram : Quia in illo in habitat omnis
plenitudo diuinitatis: Neque enim sine gratia sp̃s scĩ est

Expanded text:
3. Quando autem ait Joannes Baptista, Non enim ad men3. Quando autem ait Joannes Baptista, Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum , de ipso Dei Filio loquebatur, cui non est datus Spiritus ad mensuram; quia in illo inhabitat omnis plenitudo divinitatis . Neque enim sine gratia Spiritus sancti est
Abbreviated transcription (Latin):
&iam postea quem promisit : aut nonidem ipse est scr̃¬
spr qui & tunc est insufflatus &x ipso. & post ab ipso missus
ecaelo Qua propt̃ cur ipsa quae facta est euidenter
donatio eiur. Hisfacta fuerit: alia questio est: fortas¬
sis eum propter duo psȩcepta dilectionis. hoc est prox¬
mie dĩ ut commendaretur ad sp̃m scm̃ pertinese dilec¬
tio. haec eius gemina est in manifestatione factadonatio
& si alia causa quaerenda est : nonnunc eius inquisitio¬
ne in longiorem quamopor t& modum. Sermo istemit¬
atque egere tanto minus quanto illum percipimus
minus c̃t anto autem amplius quanto illum percipimus
amplius. Prd inde non solum non habenti uerum & iã
habentinon incassum promittitur: Non habenti quidẽ
ut habeatur : habenti autem ut amplius habeatur Nã
nisi ab alio minus abalio amplius habesetur. scĩ helise¬
us scõ heliae non dicer &. Sp̃r qui est inte duplosit inme

Expanded text:
etiam postea quem promisit? Aut non idem ipse est Setiam postea quem promisit? Aut non idem ipse est Ss, qui et tunc est insufflatus ab ipso, et postea ab ipso missus e coelo ? Quapropter cur ipsa quae facta est evidenter donatio ejus, bis facta fuerit, alia quaestio est: fortassis enim propter duo praecepta dilectionis, hoc est proximi et Dei, ut commendaretur ad Spiritum sanctum pertinere dilectio, haec ejus gemina est in manifestatione facta donatio. Et si alia causa quaerenda est, non nunc ejus inquisitione in longiorem quam oportet modum sermo isto mitatque agere tanto minus, quanto illum percipimus minus; tanto autem amplius, quanto illum percipimus amplius. Proinde non solum non habenti, verum etiam habenti, non incassum promittitur: non habenti quidem, ut habeatur; habenti autem, ut amplius habeatur. Nam nisi ab alio minus, ab alio amplius haberetur, sanctus Elisaeus sancto Eliae non diceret: Spiritus qui est in te, duplo sit in me .
Abbreviated transcription (Latin):
dñr iht̃ animo, uerbo facto corde ore opere: ne
modo dicebant ut non ficte dicerent ore consitei¬
tes. Corde & ficctis negantes: prorsus siue racitꝰ
hoc dicebant. procul dubio diligebant : Quono¬
do igitur diligebant nisi in spũ sc̃o : Et tamen eir
prius imperatur ut diligant eum & eius manda¬
nectamen eum ad huc habebant. sicut eum dñr pro¬
mittebat. Et habebant ergo & non habebant : qui
quantum habendus fuerat nondum habebant ha¬
bebant itaq minur: dander eiserat amplus. habis¬
bant occulte. acceptura fuerant manifeste : Quia &
hoc adima iurdonũ sci spr̃ pertinebat ut eu inucta¬
esetr q uod hiabebant. de quo munere a postolu lo
quem aut. nos autem non spm huius enundi accepi¬
mui sed spm̃ qui & dõ est. ut sciamur quae adõ dona
ta sunt nobir : nan &ipsam manifestam imperatio¬
nem spr̃ sc̃i. non semel sed bis numero dñs egit: mox ut¬
enim resurrexit amortuis in sufflans ait. accipite spm

Expanded text:
Dominus Jesus, animo, verbo, facto, corde, ore, opere, nemDominus Jesus, animo, verbo, facto, corde, ore, opere, nemmodo dicebant, ut non ficte dicerent, ore confitentes, corde et factis negantes; prorsus si veraciter hoc dicebant, procul dubio diligebant. Quomodo igitur diligebant, nisi in Spiritu sancto? Et tamen eis prius imperatur ut diligant eum, et ejus mandanec tamen eum adhuc habebant, sicut eum Dominus promittebat. Et habebant ergo, et non habebant, qui quantum habendus fuerat, nondum habebant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius. Habebant occulte, accepturi fuerant manifeste; quia et hoc ad majus donum sancti Spiritus pertinebat, ut eis innotesceret quod habebant. De quo munere loquens Apostolus ait: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, utta sunt nobis . Nam et ipsam manifestam impertitionem Spiritus sancti, non semel, sed bis Dominus numero egit. Mox enim ut resurrexit a mortuis, insufflans ait: Accipite Spir
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: si diligitis me mandata mea seruate. & ego roga¬
bo patrem & alium paracletum dabit uobis. Cum
hoc dicat despũ scõ quen nisi habeamus nec dilggeredm̃
possumus nec eius mandata seruare : Quomodo dilgimur
ut eum accipiamus Quem nisi habeamus dilgese non uale¬
mus : Quomodo mandata seruabimus ut eum accipiamus
quem nisi habeamus mandata seruare non possumus :
Anforte psȩcedit in nobis caritas quaͣdiligimus xp̃m ut
se silium dibgese credit & patrem non dilgit. profecto nec
silium dilgit. Sed quod sibi ipse consinxit. De inde apostoli¬
cauox est. Nemo dicit dñs ilis̃ nisi in spõ scõ. Et quis dñm
ilim nisi qui eum dilgit dicit: Sieamodo dicit quo intelle
gi apostolus uoluit : multienim uoce dicunt. corde autem
& factirnezant. Sicut detalibus ait. consitentur em̃
se nossedm̃ factir autemnegant. Sinegatur factisu
proculdubio &iam dicitur factis : nemo itaq dicit

Expanded text:
dicit, Si diligitis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata servare? Quomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? An forte praecedit in nobis charitas, qua diligimus Christum, ut se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibi ipse confinxit. Deinde apostolica vox est, Nemo dicit, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto : et quis Dominum Jesum, nisi qui eum diligit, dicit, si eo modo dicit quo Apostolus intelligi voluit? Multi enim voce dicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, procul dubio etiam dicitur factis. Nemo itaque dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
rum at que mundorum dic cipulorum significauerit
prepter huma nos quibur intꝗrec uersamur affectus
fenepcecato non esse: quod sub inde abluit inte pdlando
obis cumgramus paipem qui in calit ẽ. ut debita nostra
oouosti det nobir. si cut & nosdimitamus delitorbus nofris.

Expanded text:
lotorum atque mundorum discipulorum, significaverit lotorum atque mundorum discipulorum, significaverit Dominus propter humanos quibus in terra versamur affectus, ut s nos sine peccato non esse: quod subinde abluit interpellando pro nobis, cum oramus Patrem qui in coelis est, ut debita nostra dimittat nobis, sicut et nos dim
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tibi postea sciendum promisit: quando ut sine
terruit magistertuus &dñr tuur. lauans pedes -tus
Didicimus fraties humilitatem ab &celso. faciamus
inuicem humiles quod humilit̃ fecit excelsus.: Magnis
uicem fĩr &iam opere ipso uisibili cumse inuicem los¬
cio suscipiunt: Est enim apud plerosque consuetuae
ur humilitatis usque ad factum quod cernatur &psessa:
de & aplur cum bene meritam uiduam commendase:
ospicio inquid recepit. Siscõsum pedes lauit : & apud scõs
cumque haec consuetudo non est. Quod manu non faci
Ecorde faciunt : si in illo sum numero sunt quibus dicitur
emno beatorum trium uirorum : benedicite sc̃ĩ & hu¬
s corde dñm.: multo ẽ autem mȩliur & sine contso¬
corpus: &icẽ incorde ipro uel & citactur uel siiam in
confirmatus ipsiur humilitictir affectus. Sed & cepto
morali intellectu. Ita nos huius dominici facti abatu¬
em commendas se memini mus: quod lauando pederiam

Expanded text:
Hoc tibi postea sciendum promisit, quando ut sineres terruit te Magister tuus et Dominus tuus, lavans pedes tuos. Didicimus, fratres, humilitatem ab Excelso; faciamus invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna est nvicem fratres, etiam opere ipso visibili, cum se invicem hospitio recipiunt; eshujus humilitatis, usque ad factum quod cernatur expressa. Unde et Apostolus cum bene meritam viduam commendaret: Si hospitio, inquit, recepit, si sanctorum pedes lavit . Et apud sanctos ubicunque haec consuetudo non est, quod manu non faciunt, corde faciunt, si in illorum numero sunt quibus dicitur in hymno beatorum trium virorum: Benedicite, sancti et humiles corde, Dominum . Multo autem melius, et sine controversicorpus, etiam in corde ipso vel excitatur, vel si jam inerat, confirmatur ipsius humilitatis affectus. 5. Sed excepto isto morali intellectu, ita nos hujus dominici facti altitudinem commendasse meminimus, quod lavando pedes jam
Abbreviated transcription (Latin):
Interrogantibus discipulis. & eis magistro respondente :¬
ilũ &iamnos tam quam cum illis discimus quando sc̃m
euargelium uel legimur uel audimus : Quia ergo dixe
rat dñr. ad huc modicum &mundus me iam non uidet.
uos autem uidetis me : In terrogauit eum de hoc ipso iudas.
non ille traditor eius qui scariotlus cognominatus est
sed cuius & epistula inter scripturas cananicas legtur :
Dñe quid factumest quia nobis manifestaturus es te ipsũ
& non mundo. Simus cumipsis tamquam interroganter
discipuli communemque magistsum audiamus & nor:
Iudas enim scr̃ non inmundus. nec insectator dñi. sed sec¬
tator . Causam quaesiuit quare se non mundo sed suis
manisestaturus esset iht̃: Quare ad huc modicum & mun¬

Expanded text:
Interrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Qrat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videtis me: interrogavit eum de hoc ipso Judas, non ille traditor ejus qui Iscariotes cognominatus est, sed cujus Epistola inter Scripturas canonicas legitur. Domine, quid factum est quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec insectator Domini, sed sectator, causam quaesivit quare se non mundo, sed suis manifestaturus esset Jesus? quare adhuc modicum, et mun