comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bentib neiãmagister uenir&. Nonlegitur quod ille consenser it
Acꝑ hoc & illud quod eidñs ait. Holitimere crede tantũ. & sal ua
erit. Non diffidentẽ rep̃hendit sed credentẽ robustius confir mauti
Talis quippe millo fideserat qualis & in illo quiait. Credo domine
adiuuat incredulitatẽ meam. Quaecũita sint ꝑhuius modieuan¬
głistaꝵ locutiones uarias sed non contrarias. remplane utilissimã
discimus & ꝑnecessariam. Nihil incuiusq uerbis nos debere inspi¬
cere nisiuo luntatẽ cui debent uerba seruire. Nec m̃tiri quem qũẽ
si aliis uerbis dixerit quid ille uoluerit cuius uerba nondicit. Nemi¬
seri aucupes uocum apicibus quodam modo lit terarũ putent li¬
gundam eẽ ueritatẽ. Cũ utiq non uerbis tantum sed &iã in c&eris
om̃ib signis animorum non sit nisuipse animus inquirendus. Qđ
aũt nõnullicodices habent scđm matheum. Nonͤmor tu ẽ mulier

Expanded text:
bentibus. ne iam magister ueniret, non legitur, quod ille consenserit. bentibus. ne iam magister ueniret, non legitur, quod ille consenserit. ac per hoc et illud quod ei dominus ait: noli timere, crede tantum et salua erit, non diffidentem reprehendit. sed credentem robustius confirmauit. talis quippe in illo fides erat, qualis et in illo qui ait: credo, domine; adiuua incredulitatem meam. Quae cum ita sint, per huiusmodi euangelistarum locutiones uanas, sed non contrarias rem plane utilissimam discimus et pernecessariam, nihil in cuiusque uerbis nos debere inspicere nisi uoluntatem, cui debent uerba seruire, nec mentiri quemquam, si aliis uerbis dixerit quid ille uoluerit cuius uerba non dicit, ne miseri aucupes uocum apicibus quodammodo litterarum putent ligandam esse ueritatem, cum utique non in uerbis tantum, sed etiam in ceteris omnibus signis animorum non sit nisi ipse animus inquirendus. Quod autem nonnulli codices habent secundum Mattheum: non enim mortua est mulier,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ breuitatis causa matheũ hoc potius dicere uoliusse. roga¬
tum ec̃ dnm̃ utfacer& qđ eum fecisse manifestumẽ ut scilic&¬
mortuam suscitar&. Ad tendit enĩ nonuerba patris defilia sua. sed quod
est potissimũ uoluntatẽ. & talia uerbaposuit qualis uoluntas erat. Ita
enĩ desperauerat inpatius eam uell& reuiuiscere. noncredens iuuã
posse inueniriquã morientẽ reliquerat. Duoitaq posuer̃ quid dioce¬
rit iairus. matheus aũt quid uoluerit atq. cognauerit. Utrũq. gͦ
p&&itũ est ad ñõ utuł morientẽ saluã facera&. uł mortuã suscitire
sedcum instituiss& matheus totũbreuit̃ dicere. hoc insinuauit
patrẽ rogantẽ dixxisse. quod & ipsecer tum est uoluisse: & ap̃m fecise
Sane siilli duo uł quisquã eoꝵ patrẽ ipsũ cõme morass& dixxisse.
Quod suidomii uenientes dixcerant ut iã non conuexar &ur iħs
quod puella mortua uidiss&. repugnarent eius cogiationi uerba
quae posuit matheus. Nunc uero &illud sius nuntiantib & prohi¬

Expanded text:
uoluisse rogatum esse dominum, ut faceret quod eum fecisse manifestum est, ut scilicmortuam suscitaret; adtendit enim non uerba patris de filia sua, sed, quod est potissimum, uoluntatem, et talia uerba posuit, qualis uoluntas erat. ita enim desperauerat, ut potius eam uellet reuiuescere, non credens uiuam posse inueniri quam morientem reliquerat. duo itaque posuerunt, quid dixerit Iahirus, Mattheus autem, quid uoluerit adque cogitauerit. utrumque ergo petitum est a domino, ut uel morientem saluam faceret uel mortuam suscitaret; sed cum instituisset Mattheus totum breuiter dicere, hoc insinuauit patrem rogantem dixisse quod et ipsum certum est uoluisse et Christum fecisse. sane si illi duo uel quisquam eorum patrem ipsum commemorasset dixisse quod sui de domo uenientes dixerant, ut iam non conuexaretur Iesus, quod puella mortua fuisset, repugnarent eius cogitationi uerba. quae posuit Mattheus. nunc uero et illud suis nuntiantibus et prohi
Abbreviated transcription (Latin):
& matheus ꝓlicius marco. & lucas ꝓlixius matheoposuer ioit
Lucas aũt non huius rei geste ordinẽ tenuit. sed p̃occupauit. & re¬
cordatũ ante narrauit. Deniq hoc sic int̾ posuit ut solutũ appareat.
ad nexum & superioꝵ & posterioꝵ. Post cõmemoratas eñĩquas¬
p̃turba. Non ex pressit: quando ad eum uenerint. rursus cũ & hĩc
transiuit it aloquit᷑. Factum ẽ aũt inquit inima dierũ. & ipsea scendit
in nauiculã & discipuli eis. & hic utiq cũ dicit. factũ ẽ. inimadierũ
satis indicat. non necesse eẽ uthȩc dies intellegatur inqua hoc gestũẽ.
uł illa quar continuo sequitur. Nihil itaq hab& repugnãtiae cũ c&e¬
ris duobus. quod matheus dematre & fr̃ib dñi narrat. Neq inuer
Sequitur matheus. Illo die exiens iħs dedomo sedebat secus
mare. & congregata sunt ad eum turba multae. Itaut innauiculũ

Expanded text:
et Mattheus prolixius Marco et Lucas prolixius Mattheo posuerunt. et Mattheus prolixius Marco et Lucas prolixius Mattheo posuerunt. Lucas autem non huius rei gestae ordinem tenuit, sed praeoccupauit hoc et recordatum ante narrauit. denique hoc sic interposuit, ut solutum appareat a nexu et superiorum et posteriorum. post commemoratas enim quasprae turba — non expressit, quando ad eum uenerint —, rursus cum et hinc transit, ita loquitur: factum est autem, inquit, in una dierum et ipse ascendit in nauiculam et discipuli eius. et hic utique cum dicit: factum est in una dierum, satis indicat non necesse esse, ut haec dies intellegatur, in qua hoc gestum est, uel illa, quae continuo sequitur. nihil itaque habet repugnantiae cum ceteris duobus quod Mattheus de matre et fratribus domini narrat, neque in ueSequitur Mattheus: in illo die exiens Iesus de domo sedebat secus mare. et congregatae sunt ad eum turbae multae, it
Abbreviated transcription (Latin):
loqueret᷑. Nam si dixiss& cũ haclo quer&. necessario coger&
intellegere hoc ordine nõtantũ asefuisse narrati rerũ. & adño gesta
Sequit̃ gͦ matheus & dicit. Adhuc eo loquente ad turbas. ece del.
mat̃ eius. & fratres stabant foris quaerentes loquiei. & c&era
usq ad illud ubiait. Quicumq. fecerit uoluntatẽ patrismei quim
ccelis est ipse meus. & fr̃. & soror. & mater est. Hoc sine dubio
on sequenter gestum intellere debemus. praemisit enĩ cum ad hoc
narrandũ transir&. Ad huc eoloquente ad turbas. Quid est aũt adhuc
nisi illud qđ loquebatur. Non eni dix̃. & eolo quente ad turbas ecce
mat̃ eiꝰ. & fr̃s. sed adhuc eo loquente cum dicit. cogit intellegi. haec
loquente quae superius indicabat. Nam & marcus post illud qđ
deblasphenia sp̃s scĩ quid dñs dixerit retulit. & ueniũt inqͥdiat̃
eius. & fr̃s. Prȩ t̃missis quibus dã qua in eodẽ textu sermonisdm̃.

Expanded text:
loqueretur. Nam si dixisset, Cum haec loqueretur, necessario cogeret loqueretur. Nam si dixisset, Cum haec loqueretur, necessario cogeret intelligere hoc ordine non tantum a se fuisse narrata, verum et a Domino gestate ad turbas ecce mater eius et fratres stabant foris quaerentes loqui ei, et cetera usque ad illud ubi ait: quicumque enim fecerit uoluntatem patris mei qui in caelis est, ipse meus et frater et soror et mater est. hoc sine dubio consequenter gestum intellegere debemus. praemisit enim, cum ad hoc narrandum transiret, adhuc eo loquente ad turbas. quid est autem adhuc nisi illud quod loquebatur? non enim dixit \'et eo loquente ad turbas ecce mater eius et fratres. sed adhuc eo loquente cum dicit, cogit intellegi \'haec loquente quae superius indicabat. nam et Marcus post illud quod de blasphemia spiritus sancti quid dominus dixerit rettulit: et ueniunt, inquit, mater eius et fratres praetermissis quibusdam, quae in eodem textu sermonis domini
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ deregina austri. & denine uitis. itu aliquid potius cõme¬
morauit qđ matheus tacuit. quã aliquid prȩt̃misit eoꝵ quae
hoc loco ipse narrauit. Quis cũt non uidecit suꝑ fluo quaeri
quo illa ordine dicerit. Cum & hoc discere debeamus per
euangłistaꝵ exccellentissimã auctoritatẽ non eẽm̃datiũ
siquis quã non hoc ordine cuius quã sermonẽ digesserit. quo
ille aquo ꝓcessit. Cum ipsius ordinis nihil int̃sit ad rẽ siue
itasit. Et ad huc lucas ꝓductionẽ hunc ser monẽ dñi indicat. &
meo quaedam cõmęmorat qui alia matheus insermone illo
quiest habitus inmonte quaebis dicta intellegimus. & ibi scili¬
c&. & hic. Terminato aũt isto sermone in aliud ꝑgit lucas. in qͦ
utrũ osdinẽ rerum gestarum seruauerit. incertũ ẽ it a enim
conecti. Etcũ loquer&ur. rogtuit eum quidam pharisce us
utpram deret apud se. Non aũt ait . cũ haec loquer&ur sedcum

Expanded text:
dictum de regina Austri et de Nineuitis. ita aliquid potius commedictum de regina Austri et de Nineuitis. ita aliquid potius commemorauit quod Mattheus tacuit quam aliquid praetermisit eorum quae hoc loco ille narrauit. quis autem non uideat superfluo quaeri, quo illa ordine dominus dixerit, cum et hoc discere debeamus per euangelistarum excellentissimam auctoritatem non esse mendacium, si quisquam non hoc ordine cuiusquam sermonem digesserit quo ille a quo processit, cum ipsius ordinis nihil intersit ad rem, siue ita siue ita sit? et adhuc Lucas productiorem hunc domini sermonem indicat et in eo quaedam commemorat, qualia Mattheus in sermone illo, qui est habitus in monte, quae bis dicta intellegimus, et ibi scilicet et hic. terminato autem isto sermone in aliud pergit Lucas, in quo utrum ordinem rerum gestarum seruarit incertum est. ita enim conectit: et cum loqueretur, rogauiut pranderet apud se. Non autem ait, Cum haec loqueretur; sed, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nũ uidere. & c&era usq ad illud ubiait. Sicerit & genera¬
tioni huic pessimae. Haec &iam & lucas narrat eo ꝗdem
loco. sed aliquanto dispari ordine. Nã illud qđ p&ierunt
signũ adñõd eccelo. supra cõmemoraiuit post illud demuto
miraculũ & non retulit quid eis ad hoc dñs respondiss&
sed post ea cum tur bae concurrissent dicit hoc fiusse rẽspon¬
sũ eis. Quosdat intellegit superius a secom memoratos quod
decaelo signũ quae rebant. & hoc adnectit postea quã int̾posu¬
it demuliere quaedi deit dño. Beatusuent̃ quitepor tauit. Hãc
aũt mulierẽ int̃ponit cũ desermone dñi commemorass&&:
quod sp̃s in mundus exiens abhomine redit & inuenit mundu¬
tã domum. Post mulierẽ gillã cũ dicer& & responsũ e&̃ t̃bis
designo qđ deccelo quaerebant. int̃posita similitudine deiohan
ne ꝓph&a Deinde continuato sermone ipsius dñi cõmemorat

Expanded text:
num uidere, et cetera usque ad illud ubi ait sic erit et generanum uidere, et cetera usque ad illud ubi ait sic erit et generationi huic pessimae. haec etiam Lucas narrat eo quidem loco, sed aliquanto dispari ordine. nam illud quod petierunt signum a domino de caelo supra commemorauit post illud de muto miraculum et non ibi rettulit, quid eis ad hoc dominus respondisset, sed postea cum turbae concurrissent, dicit hoc fuisse responsum eis quos dat intellegi superius a se commemoratos, quod de caelo signum quaerebant; et hoc adnectit, posteaquam interposuit de muliere, quae dixit domino: beatus uenter, qui te portauit. hanc autem mulierem interponit, cum de sermone domini commemorasset, quod spiritus inmundus exiens ab homine redit et inuenit mundatam domum. post mulierem ergo illam, cum diceret responsum esse turbis de signo, quod de caelo quaerebant, interposita similitudine Ionae prophetae. deinde continuato sermone ipsius domini, commemorat
Abbreviated transcription (Latin):
sciens cogitationes eoꝵ diãc eis. Om̃e regnũ diuisũ contrase
desolabitur. & cetera usq ad illud ubiait. Ex uerbistuisius¬
tificaberis & ex uerbistius condemnaberis. Mlarcꝰ. nõ ea
occasione illius muti sub iecit dictũ deiħu qđ inbelzebubeian
demones. sed post aliaquaedam quae solus commemorat. hoc
quoq sub nectit siue alio loco id recolens & ad iungens. siue
aliquid p̃termittens. & deinde adhũc ordinẽ rediens. Lucas
aũt pene tot idem uerbis hocdicit: qđ matheus. & qđ digitũ
dĩ apellat sp̃mdĩ ab eadem sententia non recedit quã potius
& aliquid doc& ut noueni mus quẽ ad modũ intellegamꝰ. ubi¬
cũq scriptũ legerimus digitum dĩ. In aliis aũt quae nõ dicũt
marcꝰ. & lucas nulla contra uersiaẽ: Nec in his que aliquato
alit̃ dicunt quae eudem sententia est. xxxuiiii.¬
Sequitur matheus & dicit. Tumnc responder̃ ei quidã
describis. & pharisais dicentes. Mlagister uolumus a tesig¬

Expanded text:
sciens cogitationes eorum dixit eis: omne regnum diuisum contra se desolabitur, et cetera usque ad illud ubi ait: ex uerbis tuis iustificaberis et ex uerbis tuis condemnaberis. Marcus non ex occasione illius muti subicit dictum de Iesu quod in Belzebul eicit demonia, sed post alia quaedam quae solus commemorat hoc quoque subnectit, siue alio loco id recolens et adiungens, siue aliquid praetermittens et deinde ad hunc ordinem rediens. Lucas autem paene totidem uerbis hoc dicit quod Mattheus, et quod digitum dei appellat spiritum dei, ab eadem sententia non recedit, quin potius et aliquid docet, ut nouerimus, quemadmodum intellegamus ubicumque scripturarum legerimus digitum dei. in aliis autem quae non hic dicunt Marcus et Lucas nulla contrauersia est, nec in his quae aliquanto aliter dicunt, quia eadem sententia est. SequiturMattheus et dicide scribis et Pharisaeis dicentes: magister, uolumus a te sig
Abbreviated transcription (Latin):
nalibus circa corpus occupatis. & obhoc ueterem adhuc sensim
duo sientibus hoc genus ie umii congruat quassimilitudines. & ali
duo similt ceplicauer. Iam enĩ sctis in ꝓmption est: Nihilec contro¬
reuni siquid alius dicit. quod alius prxermittit. seu uerbi seu
rei dum uł cabe adem sententia non ꝓsedatir. uł quae forte ciliaponit᷑.
alie nõ aduer se tur

Expanded text:
nalibus circa corpus occupatis et ob hoc ueterem adhuc sensum nalibus circa corpus occupatis et ob hoc ueterem adhuc sensum trahentibus hoc genus ieiunii non congruat. quas similitudines et alii duo similiter explicarunt. iam enim satis in promtu est nihil esse contrarium, si quid alius dicit quod alius praetermittit seu uerbi seu rei, dum uel ab eadem sententia non recedatur uel quae forte alia ponitur aliae non aduersetur
Abbreviated transcription (Latin):
aũt non ait. numquid possunt fili sponsi ieiunare. Sedcit. Numquid
potestis filios sponsi quam diucum illis est sponsus facere ieiumare.
Inquo & ipse ad aliud quiddam insinu andem eandẽ sententiam
degunt̃ aperuit. Sic enĩ intelligitur eosdem ipsos quilo quebantur
fuise fticturos ut lugentes ieumarent fili sponsi qm̃ ipsieent spon¬
sum occi suri. Quod cũt diteit matheus lugere. hoc marcus. & lucas
ieunare. quia & ille posteci. Tuc ieumabunt ait. nontũc lugebunt
lerum illo uerbo significauit detali ieuimio dñm locirtũ quod ꝑtina
ad humilitatẽ tribulationis ut illud alterum quod ꝑtin& ad gtudiũ
meuis inspiritalia suspensȩ citq ob hoc alienatȩ quodã modo a corpo¬
palouis cibis poste rioribus simili tudinibus dñs significcasse intel lgit᷑
Deptino nouo & umonouo idostendẽns quod anim a libus atq car¬

Expanded text:
autem non ait \'numquid possunt filii sponsi ieiunare?\' sed ait: numquid autem non ait \'numquid possunt filii sponsi ieiunare?\' sed ait: numquid potestis filios sponsi, quamdiu cum illis est sponsus, facere ieiunare? in quo et ipse ad aliud quiddam insinuandum eandem sententiam eleganter aperuit. sic enim intellegitur eosdem ipsos qui loquebantur fuisse facturos, ut lugentes ieiunarent filii sponsi, quoniam ipsi essent sponsum occisuri. quod autem dixit Mattheus lugere, hoc Marcus et Lucas ieiunare, quia et ille postea tunc ieiunabunt ait, non \'tunc lugebunt\'. uerum illo uerbo significauit de tali ieiunio dominum locutum, quod pertinet ad humilitatem tribulationis, ut illud alterum, quod pertinet ad gaudium mentis in spiritalia suspensae adque ob hoc alienatae quodammodo a corporalibus cibis, posterioribus similitudinibus dominus significasse intellegitur de panno nouo et uino nouo id ostendens, quod animalibus adque car
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Quod lucas euidentius ex pręssit. itu hoc idem intimans
cum dixiss& quid ei responderint dñs. deuocanone petcatoꝵ tamquã
agrotorum. At illi inquit dixer̃ adeum. Quare discipili iohannis
ieuinant frequent̃ & obsecritiones faciunt. Similit̃ & phariscror̃i. tiu
aũt adint & bibunt. Ergo & hic sicut marcus alios decilus hoc dixis¬
se nar rauit. Vnde ergo matheus. Tunc accesser̃ discipuli iohamis¬
addeum dicentes. Quare nos &pharis ȩi ieumamus. Nisiquia & ipsi
aderant & om̃s cer tatim ꝓ ut quisq poterat & hoc obiecer̃ quorum
sententicã diuerso loquendi modo sedtam̃ aueritate non alieno atrib
sponsus. Similit̃ posuer̃ matheus & marcus. Nisi quod marcus
filios nuptiarum apellauit quods illisponsi quod adrem nihil int̃ est.
filios quippe nuptiarum non tantum sponsi. sed &iam sponsȩ intelle¬
gimus. Eaidem gͦest aperta sententia non alteri ciduersa. Lucas

Expanded text:
nant? quod Lucas euidentius expressit ita hoc idem intimans, nant? quod Lucas euidentius expressit ita hoc idem intimans, cum dixisset, quid eis responderit dominus de uocatione peccatorum tamquam aegrotorum: at illi, inquit, dixerunt ad eum: quare discipuli Iohannis ieiunant frequenter et obsecrationes faciunt, similiter et Pharisaeorum, tui autem edunt et bibunt? ergo et hic sicut Marcus alios de aliis hoc dixisse narrauit. unde ergo Mattheus: tunc accesserunt ad eum discipuli Iohannis dicentes: quare nos et Pharisaei ieiunamus? nisi quia et ipsi aderant et omnes certatim, ut quisque poterat, hoc obiecerunt, quorum sententia diuerso loquendi modo, sed tamen a ueritate non alieno, a tribus sponsus, similiter interposuerunt Mattheus et Marcus, nisi quod Marcus filios nuptiarum appellauit quos ille sponsi, quod ad rem nihil interest. filios quippe nuptiarum non tantum sponsi, sed etiam sponsae intellegimus. eadem ergo est aperta sententia, non altera aduersa. Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
dis cumbentes. mani festum ẽ uaq incui domo ista gerebantur
lam ipsau̾ba udeamus uł quȩd ño dicta uł quȩ ab illo responsa :¬
omẽs istitres euãgłistȩ posuer̃. Maths & uidentes inqui ð
pharisȩidi cebant discipulis eus. Quare cumpuplicamnis. & peccato

Expanded text:
discumbentes. manifestum est itaque, in cuius domo ista gerebantur. discumbentes. manifestum est itaque, in cuius domo ista gerebantur. Iam ipsa uerba uideamus, uel quae domino dicta uel quae ab illo responsa omnes isti tres euangelistae posuerunt. Mattheus: et uidentes, inquit, Pharisaei dicebant discipulis eius:qua
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur itaq matheus & dicit. Et factum est discumbente eo indo
mo. Ecce multi piplicani & pecaito res uenientes discumbebant cumihu
& discipulis eius. & c&erausq ad illud ubiait. Sedunum nouũ iniares
nouos mitunt. & ambo conseruentur. Hic matheus non ex prȩssit.
in cuius domo discumbebat iħs cũpuplicanis & peccatoribus. Uinde
possae uideri. non hoc exordimne subum xisse. sed qđ alio tẽpore factũẽ
recordatus int̃posuisse . Nisi marcus & lucas qui hoc omnino similit̃¬
narrant mani festtirent indomoleui. Hoc est mathei. discubuis se iłm.
seruans. & stictum ẽ cum accũber& indomo illius multipupliami
& peccatores. simul discumbebant cũ iħu. Cumgͦ dicit in domo illius
exprimit utiq illum de quosuperius loquebatur. idẽ. leui. Sic &
lucas cundiociss& ait illi sequereme . & relictis om̃ib surgens sequutꝰ
est eum. Continuo subiecit. & fecit eileui conuiuum magnũ indo¬

Expanded text:
Sequitur itaque Mattheus et dicit: et factum est discumbente eSequitur itaque Mattheus et dicit: et factum est discumbente ece multi publicani et peccatores venientes, discumbebant cum Jesu, et discipulis ejus, etc., usque ad illud ubi ait, Sed vinum novum in utres novos mittunt, et ambo conservantur . Hic Matthaeus non expressit in cujus domo discumbebat Jesus cum publicanis et peccatoribus: unde posset videri non hoc ex ordine subjunxisse, sed quod alio tempore factum est recordatus intnarrant, manifestarent in domo Leui, hoc est Matthei, discubuisse Iesum seruans: et factum est, cum accumberet in domo illius, multi publicani et peccatores simul disuebatur, id est Leui. sic et Lucas cum dixisset: ait illi: sequere me, et relictis omnibus surgens secutus est eum, continuo subiecit: et fecit ei Leui conuiuium magnum in do
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ sedentẽ intheloneo matheum nomine. & ait illi. seque reme.
Et surgens setutus est eum. Hoc marcus itanarrat. eundem &iã ipseor¬
dinẽ tenens. post illius paralitici sanitatẽ. Et egressus est inquid amare
om̃isq. turbaueniebat ad eum & docebat eos. E tcũ p̃terir &. uidit leuin
alphei sedentẽ ad teloneũ. Et ait illi sequere me. & surgens sequutꝰ ẽ eũ
Nihil hicrepugnat. Ipse est enĩ matheus. & quileui. Lucas &iam hoc
post eundem paraliticum sanatum. ita sub iungit. Et past haec exi uit
& uidit puplicanũ nomineleui. sedentẽ ad theloneũ. & ait illi. sequere
me. & relictis omĩbus surgens sequitus est eum. Hinc aũt ꝓbabilius
uidetur . quod haec p̃t̃ missa matheus. recordanda commemorat. quiu
utiq ante illum sermonẽ habitum in montẽ credendum uocatũ eẽ
matheum: In eo quippe mante tunc lucas cõmemorat. om̃s duodec̃i
ex plurimis discipulis electos. quos & a postolos nomincuit .XXUII.

Expanded text:
minem sedentem in telonio, Matthaeum nomine, et ait illi, Sequere me: et surgens secutus est eum . Hoc Marcus ita narrat, eumdem etiam ipse ordinem tenens post illius paralytici sanitatem: Et egressus est, inquit, ad mare, omnisque turba ueniebat ad eum et docebat eos. ue t cum praeteriret, uidit Leuin Alphei sedentem ad telonium et ait illi: sequere me. et surgens secutus est eum. nihil hic repugnat; ipse est enim Mattheus qui et Leui. Lucas etiam hoc post eundem paralyticum sanatum ita subiungit: et post haec exiit et uidit publicanum nomine Leui sedentem ad telonium et ait illi: sequere me. et relictis omnibus surgens secutus est eum. hinc autem probabilius uidetur, quod haec praetermissa recordando Mattheus commemorat, quia utique ante illum sermonem habitum in monte credendum uocatum esse Mattheum. in eo quippe monte tunc Lucas commemorat omnes duodecim ex plurimis discipulis electos, quos et apostolos nominauit.
Abbreviated transcription (Latin):
& uenit inciuitatẽ suam. Etecce offerebant ei paraliticum iacentẽ in lecto.
Mlarcus aũt non hoc in eusciunate factumdicit. quae utiq natar& huocit᷑.
Sedincapharnaum quod nti narrat. & i terum intrauit incapharnaũ
post dies. & auditum est. quod indomo e&̃. & conuener̃ multi ittiut non
caperent neq ad ianuam & loquebatur eis uerbum. & uener̃ ferentes pa
raliticum qui aquattuor portabatur. Et cum non possent offerreeũ
illiprȩ turba. nud auer̃ tectũ ubierat. Et pate facientes sũmi ser̃ graba¬
tũ in quo paraliticus iacebat. Cum uidiss&& aũt iħs fidemilloꝵ. &c&a.

Expanded text:
ciuitatem suam. et ecce offerebant ei paralyticum iacentem in lecto, ciuitatem suam. et ecce offerebant ei paralyticum iacentem in lecto, Marcus autem non hoc in eius ciuitate factum dicit, quae utique Nazareth uocatur, sed Capharnaum, quod ita narrat: et iterum intrauit in Capharnaum post dies, et auditum est quod in domo esset et conuenerunt multi, ita ut non caperet neque ad ianuam, et loquebatur eis uerbum. et uenerunt ferentes ad eum paralyticum, qui a quattuor portabatur. et cum non possent offerre eum illi prae turba, nudauerunt tectum ubi erat et patefacientes summiserunt grabatum, in quo paralyticus iacebat. cum uid
Abbreviated transcription (Latin):
uenit inciuitatẽ suam. Et ecce offerebant ei parali ticum iacentem
in lecto & c&era usq ad illud quod ait. uidentes aũt turbae timuer̃
& glorificauer̃ dm̃ quidedit talem potestatem hominibus. De hoc
paralitico diocer̃ &iam marcus. & lucas. Quod gͦ matheus dicitdnm
diccisse. Confide fi dimit tunt᷑ tibi peccatic. Lucas aũt non dix̃ fili:
sed homo ad sententiã dni ex pressius insinuandam ual&. qui a ho¬
mini dimit tebantur peccata. qui hoc ipso quod homo eratͥ nõ possoe
dicere nom percaui. simul&iam ut ille qui homini dimit tebat intelle¬
gatur ds̃. Marcus uero hoc dixit qđ & matheus. sed non diõe coñfide.
potuit quidẽ & itadict. Confide homo dimittuntur tibi peceata
fili. cut confide filidimitimtur tibi peccata homoi autͥquolib&
uerboꝵ ordine congruenti. Illud sane potest mouere. quod de ifto
paralitico matheus ita narrat. ẜtascendens in nauiculã transs Caut

Expanded text:
uenit in ciuitatem suam. et ecce offerebant ei paralyticum iacentem in lecto, et cetera usque ad illud quod ait: uidentes autem turbae timuerunt et glorificauerunt deum qui dedit potestatem talem hominibus. de hoc paralytico dixerunt etiam Marcus et Lucas. quod ergo Mattheus dicit dominum dixisse: confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua, Lucas autem non dixit fili, sed homo, ad sententiam domini expressius insinuandam ualet, quia homini dimittebantur peccata, qui hoc ipso quod homo erat non posset dicere \'non peccaui\', simul etiam ut ille qui homini dimittebat intellegeretur deus. Marcus uero hoc dixit, quod et Mattheus, sed non dixit confide. potuit quidem et ita dici \'confide, homo, dimittuntur tibi peccata, fili ? , aut confide, fili, dimittuntur tibi peccata, homo\', aut quolibet uerborum ordine congruenti. Illud sane potest mouere quod de isto paralytico Mattheus ita narrat: et ascendens in nauiculam transfret
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aũt matheus tũc istud gestũẽe. quando iussit ire transfr&ũ.
Lucas cũt. Ambulantib illis inuia non est aomtrarium. quia uiam
utiq ambulabant. utuenirent ad fr&um. & deillo qui p&uut pri¬
mo sepelire patrem suum. Mlatheus & lucas omnino consentiunt
Quod enĩ matheus primo eiusdẽ uerba posuit. Hoc ꝓpt̃ patrẽ suũ
petentis. & deinde dñidicentis. sequereme. Lucas aũt primo
dñi dicentis sequereme. & de inde illius petentis. hoc ad senten¬
tiam nihil int̃ẽ. Cõmemorauit lucas. & alium dixisse sequerrte
dñe. sed primum ꝑmitte mͥrenuntiare his quid õmi sunt. Deqͦ
tac& matheus. Inde iamlucas in aliud ꝑredit. non in illud qua
or dinẽ temporis sequebatur. Post haec aũt inquid designauitdñs
& alios septu aginta duos. Post haet quidẽ manifestȩ sed quanto
tẽ poris int̃ uallo posthaec fecerit illud dñs. non appar&:. In ipso

Expanded text:
quod autem Mattheus dicit tunc istud gestum esse, quando iussit, ut irent trans fretum, quod autem Mattheus dicit tunc istud gestum esse, quando iussit, ut irent trans fretum, Lucas uero ambulantibus illis in uia, non est contrarium, quia in uia utique ambulabant, ut uenirent ad fretum. et de illo qui petit primo sepelire patrem suum Mattheus et Lucas omnino consentiunt. quod enim Mattheus primo eiusdem uerba posuit hoc propter patrem suum petentis et deinde domini dicentis sequere me, Lucas autem primo domini dicentis sequere me et deinde illius hoc petentis, ad sententiam nihil interest commemorauit Lucas et alium dixisse: sequar te, domine, sed primum permitte mihi renuntiare his qui domi sunt, de quo tacet Mattheus. inde iam Lucas in aliud perrexit, non in illud quod ordine temporis sequebatur. post haec autem, inquit, designauit dominus et alios septuaginta duo. post haec quidem manifeste, sed quanto temporis interuallo post haec fecerit illud dominus, non apparet. in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
Videns aũt iħs turbas multas circum sc ussit iretrans fr&um: Iam
hoc aliud est. non illud quod marcus & lucas. conteoxe̾nt. qui post
uesperum diluculumponunt. Quod ergo hic dictumest: uidens aũt
iħis turbas multas circum se. iussit ire trans sr&um. ciliudeum recor¬
datũ inter posuisse debemus accipere quod die quodam cumiudis¬
s& iħs turbas multas circumse iussit ire transsr&um. .XXIII.¬
einde quod sub iungit. & accedens unusscriba aitilli. Mlagis¬
ter sequarte quocũq ieris usq ad illud ubiait. Dimittemortuos
sepeliremor tuossuos Hoc similiter narrat & lucas. sed ille post
plura. nec ipse sane ex p̃sso ordine temporum. sed recordatis mo¬
do utrum quod prius omisit. An quod posterius &iã fac tũ quã sunt
ea quae se cuntur p̃occupauit incer tumest. Itaenĩdicit. Factumẽ
aũt ambulantib illis iniua. dixẽquidã ad illum. sequarte qͦcũq
ieris. & respondit ei prorsus eadem quae matheus commemorat.

Expanded text:
idens autem Iesus turbas multas circum se iussit ire trans fretum. iam hoc aliud est, non illud quod Marcus et Lucas contexunt, qui post uesperum diluculum ponunt. quod ergo hic dictum est uidens autem Iesus turbas multas circum se iussit ire trans fretum, aliud eum recordatum interposuisse debemus accipere, quod die quodam, cum uidisset Iesus turbas multas circum se, iussit ire trans fretum. Deindequodsubiungit: et accedens unusscriba ait illi: magister, sequar te, quocumque ieris, usque ad illud ubi ait: dimitte mortuos sepelire mortuos suos, hoc similiter narrat et Lucas. sed ille post plura nec ipse sane expresso ordine temporum, sed recordantis modo, utrum quod prius omisit an quod posterius etiam factum quam sunt ea quae sequuntur praeoccupauit, incertum est. ita enim dicit: factum est autem ambulantibus illis in uia, dixit quidam ad illum: sequar te, quocumque ieris. et respondit ei prorsus eadem quae Mattheus commemorat.
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ uero matheus duos dica fuisse qulegionẽ illa de monũpatiecbant᷑
quaȩ inporcosire ꝑmissaẽ. Mlarcus aut & lucas unum commemorint : In¬
tellegis imumeorũ fuisse ꝑ sone. alicuius clarioris & ftmcͦsioris que rego
illamaxime dolebat. & ꝓcuius salute plurimum satagebant. hoc uolentes
significare duo euangłistae solum cõmemorm dum iudiauier̃. Dequo facti
huius fama. latius p̃clariusq flagauerit. Nec quod uerba dȩ monũ diuer¬
sce ab euangłistis dictai sunt. hab& aliquid scrupili cũ uł ad inã redigi sen¬
tentiam uł omã dictt possint intellegi. nec quic pluralit᷑ apud matheum
apud illos aũt singulariter loquitur. Cũ & ipse narrent quod int̃ro¬
gatus qui uocar&ur legionẽ seẽe. respondit. eo quod multa eẽnt dae¬
monia. Nequod marcus diaẽ circamontẽ fuisse gregem porcorum. Luas
aũt in monte quicquam repugnat. Grex enim porcoꝵ tũ magnꝰ. fuit

Expanded text:
56. Quod vero Matthaeus duos dicit fuisse, qui legionem illam daemonum patiebantur, 56. Quod vero Matthaeus duos dicit fuisse, qui legionem illam daemonum patiebantur, quae in porcos ire permissa est, Marcus autem et Lucas unum commemorant: intelligas unum eorum fuisse personae alicujus clarioris et famosioris, quem regio illa maxime dolebat, et pro cujus salute plurimum satagebat. Hoc volentes significare duo Evangelistae, solum commemorandum judicaverunt, de quo facti hujus fama latius praeclariusque fragraverat. Nec quod verba daemonum diverse ab Evangelistis dicta sunt, habet aliquid scrupuli; cum vel ad unam redigi sententiam, vel omnia dicta possint intelligi. Nec quia pluraliter apud Matthaeum, apud illos autem singulariter loquitur; cum et ipsi narrent quod interrogatus quid vocaretur, legionem se esse respondit, eo quod multa essent daemonia. Nec quod Marcus dixit circa montem fuisse gregem porcorum, Lucas autem in monte, quidquam repugnat. Grex enim porcorum tam magnus fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
non adte ꝑtin& qui a perimus. Lucas praeceptos perimus Cina
eadẽq sententi ⁊ est. excitantium dñm. uolentiumq. saluari. nec
opus est quȩrere quid hoꝵ potius tp̃odictum sit. Siue enĩ aliquid
hor trium dixerint siue caliac uerba quȩ nullus eu angłistaꝵ cõmemo¬
rauit tantim dem tam̃ ualentia ad eandem sententiae ueritatẽ qͥd
adrem int̃ est. Qũaquã & hoc fieri potuit ut plurib cũ excitantibus
omã haec aliud ab alio dicerentur. Item quod sedata tẽ pefiate
dieer̃ scđm matheum. Qualis est hic qui auenti & mare obȩdiũtei
Scam marcũ quis pincis est. iste quiauentts & mare oboediũ ti
Scđm lucũł uis putas hicest. quiauentis imperat. & mari. &
oboediunt ei. Quis non uideat unã eẽ sententiã : Tan tundẽ enĩ
pror sus uala. quisputs est. iste. & qualis esthic. & ubi nõ ẽ dictũ
imperit: utiq consequent̃ intelligit᷑. quic imperanti obeditur¬

Expanded text:
non ad te pertinet, quia perimus? Lucas: praeceptor, perimus, una non ad te pertinet, quia perimus? Lucas: praeceptor, perimus, una eademque sententia est excitantium dominum uolentiumque saluari, nec opus est quaerere, quid horum potius Christo dictum sit. siue enim aliquid horum trium dixerint, siue alia uerba quae nullus euangelistarum commemorauit, tantundem tamen ualentia ad eandem sententiae ueritatem, quid ad rem interest? quamquam et hoc fieri potuit, ut pluribus eum simul excitantibus omnia haec, aliud ab alio, dicerentur. item quod sedata tempestate dixerunt secundum Mattheum: qualis est hic, quia uenti et mare oboediunt ei? secundum Marcum: quis putas est iste, quia uentus et mare oboediunt ei? secundum Lucam: quis putas hic est, quia et uentis imperat et mari et oboediunt ei? quis non uideat unam esse sententiam? tantundem enim prorsus ualet quis putas est? et qualis est hic? et ubi non est dictum imperat, utique consequenter intellegit
Abbreviated transcription (Latin):
Et ascendente eo in nauiculã secuti sunt eumdiscipulieius. Et ec ce
motus magnus factus est inmari : usq ad illũ ubiait. Etuenit inciui¬
tatẽ suam. Ittduo facta continuatimq. narrat matheus de tiemquil¬
lato mari. Posteti quã uentis impertiuit iłis asom no excitatꝰ. & de illis
qui habebant sȩuumd aemonium ruptisq uingulis agebantur inde¬
sertum. Similit̃ narrant matheus & luais uerbis alis dictte sunt
ab alio atq alio. quaedã sententiae non tamenalia. uelut illud qđ eum
dicit dixisse matheus. Quid timidiestis modigȩ fidei : Alarcus itadicit
Quid timidi estis : Nec dim habetis fidem: Idest illã ꝑfectã uelurgri¬
num sincpis. hoc gͦ & illeuit. modicȩfidei. Lucas aũt ubi ẽ fide surã
& totum quidẽ dici potuit. quid timidiestis: Ubiẽ fides ur̃a modicefi
deis Cinde ailiudhic aliud ille commemorit. & illud qđ excutintes
eundixer̃ matheussic. Dnc̃ saluanos perimus. Marcus magister

Expanded text:
Et ascendente eo in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus: et ecce motus magnus factus est in mari; usque ad illud ubi ait: Et venit in civitatem suam. Ista duo facta continuatim quae narrat Matthaeus de tranquillato mari, posteaquam ventis imperavit Jesus a somno excitatus, et de illis qui habebant saevum daemonium, ruptisque vinculis agebantur in desertum, similiter narrant Marcus et Lucas : verbis aliis dictae sunt ab alio atque alio quaedam sententiae, non tamen aliae, velut illud quod eum dicit dixisse Matthaeus, Quid timidi estis, modicae fidei? Marcus ita dicit, Quid timidi estis? necdum habetis fidem? id est, illam perfectam, velut granum sinapis: hoc ergo et ille ait, modicae fidei. Lucas autem, Ubi est fides vestra? Et totum quidem dici potuit, Quid tidei. unde aliud hic, aliud ille commemorat. et illud quod excitantes eum dixerunt Mattheus sic: domine, salua nos, perimus, Marcus: magister,
Abbreviated transcription (Latin):
cer& al t̃ alterius oneraportate. posteu dixit unusquisq ꝓpriũ
onus por tabit. Sed aliasunt onera participandae infirmita¬
tis. alia reddendȩ rationis dõ deactib: mortis. Illacũ fr̃ib sus¬
tentanda cõmimicãt᷑. Haec ꝓpria abuno quoq. por iantur. Ita
& unr ga intelligitur spiritalit̃ dequadicebat apłs. In uirgaue¬
niam aduos. & corporaliter quautimur. siue ad equum. siue ad aliqͥd
aliud opus fuerit ut interim omittam. & alias huiis nominis figuratis
significationes utrũq ergo accipiendum est. ad ño aplis dictũ. & ut nec
uirgam ferrent. & ut non nisi uirgam ferrent. Cumenĩ scđ matheũ

Expanded text:
ceret: Alter alterius onera portate, postea dixit: Unusquisque proprium ceret: Alter alterius onera portate, postea dixit: Unusquisque proprium onus portabit. Sed alia sunt onera participandae infirmitatis, alia reddendae rationis Deo de actionibus nostris. Illa cum fratribus sustentanda communicantur, haec propria ab unoquoque portantur: ita et virga intelligitur spiritaliter, de qua dicebat Apostolus, In virga veniam ad vos; et corporaliter qua utimur, sive ad equum, sive ad aliquid aliud opus fuerit, ut interim omittam et alias hujus nominis figuratas significationes. Utrumque ergo accipiendum est a Domino Apostolis dictum, et ut nec virgam ferrent
Abbreviated transcription (Latin):
expositione dicuntur ut est illud. Nolite pueri effici sensib sed mu¬
litia par iuiliestote. ut sensibus ꝑfectisitis Hoc enĩ p uit clausa
sententia dicipotuit. Nolite ẽẽ pueri sed estote pueri. & illud.
Siquis putat sesapientẽ eẽ. in uobis in hoc scło. stultus fiat ut sit
sapiens. Quid eñĩ alud dix̃. quã non sit sapiens. ut sit sapiens
Aliquanto claus e ita dicuntur. ut exerceant inquirentẽ. ut est
qd ait ad galatas. Inuicem oneraur̃a potate. & sicadim plebi¬
tis legem dep̃i. Qui eñĩputat seͤ aliquid cũ nihilsit. seipsũ seducit.
Opus cũt suũ ꝓb& unus quisq & tunc in sem& ipso głam habe
bit & non in altero. Unus quisq eñi ꝓpriũ onus poriabit. Nisi
oneris nom̃ sub diuersis significationibus acceperis procul¬
dubio putabis eundem sibi in loquendo eẽ contrariũ. Ethoc
inuna sententia tã uicinae positis uerbis. quicũ paulo antedi¬

Expanded text:
expositione dicuntur, ut est illud: nolite pueri effici sensibus, sed maexpositione dicuntur, ut est illud: nolite pueri effici sensibus, sed malitia paruuli estote, ut sensibus perfecti sitis. hoc enim breuiter clausa sententia dici potuit nolite esse pueri, sed estote pueri\'. et illud: si quis putat se sapientem esse in uobis in hoc saeculo, stultus fiat, ut sit sapiens. quid enim aliud dixit quam non sit sapiens, ut sit sapiens\'? aliquando autem clause ita dicuntur, ut exerceant inquirentem, ut est quod ait ad Galatas: inuicem onera uestra portate et sic adimplebitis legem Christi. qui enim putat se esse aliquid, cum nihil sit, se ipsum seducit. opus autem suum probet unusquisque et tunc in semet ipso habebit gloriam et non in altero. unoneris nomen sub diversis significationibus acceperis, proculdubio putabis, eumdem sibi in loquendo esse contrarium, et hoc in una sententia, tam vicine positis verbis, qui cum paulo ante di
Abbreviated transcription (Latin):
dixis se dñm discipulis ut nec uirgam ferrent. cum dicat marcus
& pracepit eis. nequid tollent inuiu. nisi uisgã tantũ. & sequatu
& ĩa ipse non peram. Nom panẽ. neq in ģona ces. ut ostendit in eo¬
dẽ loco uersari narrationẽ suam. Inquo & illoꝵ quiditcer
nec uirgam ferendam. Quod iti soluitur ut intellegmus
sub alia significatione dictam uirgam quae scđm mar cionife¬
sicut ab alia significatione intellegitur temptatio dequadictionẽ.
uditiũ alit̃ accipitur. dequo dictũ est. Quibene fecer̃ in resurret¬
tionẽ uitae. quimale fecer̃ in resurrectionẽ iuditu. & alit̃ de quo
dictũ est. Iudicame ds̃ & discerne causã meam. degente non sc̃a
Illud eñi iuiditiũ damnationis est. hoc discretionis. & multi alia s̃
uerba quae non habent unã significationẽ sed diuersis locis con¬
guent̃ posita diuer somodo intelleguntur. & aliquando cum

Expanded text:
dixisse dominum discipulis, ut nec uirgam ferrent, cum dicat Marcus: dixisse dominum discipulis, ut nec uirgam ferrent, cum dicat Marcus: et praecepit eis, ne quid tollerent in uia nisi uirgam tantum, et sequatur etiam ipse: non peram, non panem, neque in zona aes, ut ostendat in eodem loco uersari narrationem suam, in quo et illorum qui dixerunt nec uirgam ferendam. quod ita soluitur, ut intellegamus sub alia significatione dictam uirgam, quae secundum Marcum fesicut sub alia significatione intellegitur temtatio, de qua dictum est: iudicium aliter accipitur, de quo dictum est: qui bene fecerunt, in resurrectionem uitae; qui male fecerunt, in resurrectionem iudicii, et aliter, de quo dictum est: iudica me, deus, et discerne causam meam de gente non sancta. illud enim iudicium damnationis est, hoc discretionis. Et multa alia sunt uerba, quae non habent unam significationem, sed diuersis locis congruenter posita diuerso modo intelleguntur et aliquando cum
Abbreviated transcription (Latin):
inpatria sua mirabantur Unde illie&̃ tantu sapientia & uir¬
tutes. cum eius cognationẽ nossent. Quod matheus postammo¬
nitionẽ istam discipuloꝵ. & post alic multa comme morit. Ita
incertũẽ. utrũ hoc quod agitur ineius patria matheus omis¬
sũ reuocauerit. anmarcus recordatũ ante coeperit. Qiuis nam
eoꝵ ordinẽ reigestȩ. & quis recordationis suae tenuerit. Lucas
aũt continuo post resurrectionẽ filiae iairi. subiungit hunc locum
de potestate & admonitione discipuloꝵ tambreuit̃ sane quã marcus
neq ipse itauthoc sequi &iã inrerũ gestaꝵ ordine appareat. In nomi
inmonte. Amatheo non discrepat nis iin nomine iudae iacobi. quem
matheus thaddeum apellat. Non nulli aũt codices habent. lebdeũ
Quis aũt iom quã ꝓhibuerit duob uł trib nominib hominẽ unum
uocari. sol& &ĩa quaeri quomodo matheus & lucas cõmemorauerã

Expanded text:
in patria sua mirabantur, unde illi esset tanta sapientia et uirin patria sua mirabantur, unde illi esset tanta sapientia et uirtutes, cum eius cognationem nossent, quod Mattheus post admonitionem istam discipulorum et post alia multa commemorat. itaque incertum est, utrum hoc, quod agitur in eius patria, Mattheus omissum reuocauerit, an Marcus recordatum anteceperit, quisnam eorum ordinem rei gestae et quis recordationis suae tenuerit. Lucas autem continuo post resurrectionem filiae Iahiri subiungit hunc locum de potestate et admonitione discipulorum. tam breuiter sane quam Marcus, neque ipse ita, ut hoc sequi etiam in rerum gestarum ordine appareat. in nominin monte, a Mattheo non discrepat nisi in nomine Iudae Iacobi, quem Mattheus Thaddeum appellat, nonnulli autem codices habent Lebdeum. quis autem umquam prohibuerit duobus uel tribus nominibus hominem unum uocari? Solet item quaeri, quomodo Mattheus et Lucas commemorauerint
Abbreviated transcription (Latin):
sicut oces non habentes pastorem. Timc dii dixit discipulis suis
Alessis quidẽmulta operarii aũt pauci. Rogate gͦ dñm messis ut ei¬
Qidt operarios in messem suam. Et conuocatis duodecim discipulis
dedit illis potestatẽ. spirituum in mundoꝵ. & e&era usq ad illud ubi
uit. Am̃ dico uobis non ꝑd& mercedẽ suam. In hoc totũ loco quẽ ninc
cõmemor auimus multu moniuit discipulos suos sedinrũq exordine
matheus subiunxerit. aneiordo narrundi recordatio a fuerit
sicut dictum est non appar&. Hunc locũ breuit̃ uidetur per¬
strinocisse marcus. & eumsic ingressus est dicens. & circiubatras¬
tella incircuitu docens. & conuocauit duo decim. & coepit mitte¬
rebinos. & dabat eis potestatẽ spirituũ in mundoꝵ. & c&era
usq adillud ubiait. Excutite puluerẽ depedibus uris intesti¬
moniũ illis. Sed ante quã hoc narrar&. marcus prius post
resuscitatã filiã archi sinagogi illud narrtuit. ubi dominũ

Expanded text:
pulis suis messis quidem multa operarii autem pauci rogate ergo dominum messis ut eiciat operarios in messem suam et convocatis duodecim discipulis suis dedit illis potestatem spirituum inmundorum ut eiait: amen dico uobis, non perdet mercedem suam. in hoc toto loco, quem nunc commemorauimus, multa monuit discipulos suos, sed utrum ex ordine Mattheus subiunxerit, an ei ordo narrandi recordatio sua fuerit, sicut dictum est, non apparet. hunc locum breuiter uidetur perstrinxisse Marcus et eum sic ingressus est dicens: et circuibat castella in circuitu docens. et conuocauit duodecim et coepit eos mittere binos, et dabat illis potestatem spirituum inmundorum, et cetera usque ad illud ubi ait: excutite puluerem de pedibus uestris in testimonium illis. sed antequam hoc narraret Marcus, prius post resuscitatam filiam archisynagogi illud narrauit ubi dominum
Abbreviated transcription (Latin):
luculo ualde surgens quamuis nec illud necesseest ubicds Vesipere
facto eiusdem diei. Vespere accipere. Nec ubidicitur diluculo eiusdẽ noc¬
tis diluculum. tam̃ ut cumq uideri potest. hic rerum gestarum ordo
seruatus. ꝓpt̃ digestum ordinẽ temporũ. lucas quoq cumde soru paeri
narrass&. non ait ipse. uespere cũt fticto sedtam̃ qđ idem significaret.
adum dxit dicens. Cum aũt soloe idiss& om̃s quihabebant infir mos

Expanded text:
luculo ualde surgens. quamuis nec illud necesse sit, ubi dicitur \'uespere facto\', eiusdem diei uesperum accipere, nec ubi dicitur \'diluculo\', eiusdem noctis diluculum, tamen utcumque uideri potest hic rerum gestarum ordo seruatus propter digestum ordinem temporum. Lucas quoque, cum de socru Petri narrasset, non ait ipse \'uespere autem facto\', sed tamen quod idem significaret adiunxit dicens: cum sol autem occidisset, omnes qui habeban
Abbreviated transcription (Latin):
centia quiqtues filius dei. & increpans non sinebat ealoqui. quia
sciebant ipsum ẽẽ xp̃m. F acta aũt die egressus ibat indesertum
locum. Et hio uidẽmus eundem presus ordinem tempoꝵ custoditũ
quemcomperimus apud marcum. Mlatheus aũt qui uidexur nõor¬
dinem quo gestum ẽ. sed quo praeter missum secolit hec desocru
peeri cõme morasse. postea quã narrauit quid die ipso facto etiã
ue spereꝰ gestũ sit. iam nõ subiungit diluculum sediti. narrat.¬

Expanded text:
increpans, non sinebat ea loqui, quia sciebant ipsum esse Christum. Facta autem die, egressus ibat in desertum locum . Et hic videmus eumdem prorsus ordinem temporum custoditum, quem comperimus apud Marcum. Matthaeus autem qui videtur non ordine quo gestum est, sed quo praetermissum recolit, hoc de socru Petri commemorasse, posteaquam narravit quid ipso die, facto etiam vespere, gestum sit, jam non subjungit diluculum, sed ita narrat
Abbreviated transcription (Latin):
epr. Et multas turbas capere poterat. atq ibiste tisse donecadeũ
tr bie congregtirentur. acpostea cum sedisset accessisse ꝓpin¬
quius discipulos enis atq utaillis ceterisq turbis presentib unũ
habiusse sermonẽ qũ matheus. luccasq narrar̃ diuerso narn¬
dmodo sed eadem ueritate rerum acsententiarum quasam¬
bodiecerunt. Iam enĩ premonuit mus quod & nullo premonente
inicuq sponte uidendũ fuit. Siquis prȩtermittat ciliquid quod
aius dicit non ẽ contrarium. Nec si alius aliomodo aliquid daat
dimi eudẽrerũ sententiarumq ueritis ex plicetur intquodma¬
tneus at. cum aũt descendiss&e demonte simil &iãdeillo cãpes

Expanded text:
erat et multas turbas capere poterat, adque ibi stetisse, donec ad eum erat et multas turbas capere poterat, adque ibi stetisse, donec ad eum turbae congregarentur, ac postea cum sedisset, accessisse propinquius discipulos eius adque ita illis ceterisque turbis praesentibus unum habuisse sermonem, quem Mattheus Lucasque narrarunt diuerso narrandi modo, sed eadem ueritate rerum et sententiarum, quas ambo dixerunt. iam enim praemonuimus, quod et nullo praemonente unicuique sponte uidendum fuit, si quis praetermittat aliquid quod alius dicat, non esse contrarium, nec si alius alio modo aliquid dicat, dum eadem rerum sententiarumque ueritas explicetur, ut quod Mattheus ait cum autem des
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Cum aũt descendisse demonte secutae sunt eũ tur ba multa
Et ecce lepsus ueniens adorabat eum. Potest intellegi. Post ut rumq
sermonẽ factiom fuisse. Non solum quẽmatheus uerum or iã qũe
lucas int̃ponit. Neq enĩ appar& post descen sionẽ deninit quantũ
temporis inter fuerit positum sed hoc solum uoluit significare mathe us
post illas descensiones multis turbas fuisse cumdño quan do lepro¬
sumundauit. non quantum temporis inter fuerit. preserticinn
cundem leꝓ sum. lucas ũ in cuitate posito dño dicit ẽẽ mundatũ.:
qđ matheus dicere noncuruit qua qua &iã illud possit occurre¬
re inaliqua excelsiore parte montis primo cũ solis discipulis
dñm fuisse quando exeis illos duo decim eleͥgit. De inde cumeis
descendisse nondemonte sed de ipsa montis celsitudine incam¬
pestremlocion id est in aliquam aequalitate quat in latere moniis

Expanded text:
ait: cum autem descendisset de monte, secutae sunt eum turbae multae, ait: cum autem descendisset de monte, secutae sunt eum turbae multae, et ecce leprosus ueniens adorabat eum, potest intellegi post utrumque sermonem factum fuisse, non solum quem Mattheus, uerum etiam quem Lucas interponit. neque enim apparet post descensionem de monte quantum temporis fuerit interpositum, sed hoc solum uoluit significare Mattheus post illam descensionem multas turbas fuisse cum domino, quando leprosum mundauit, non quantum temporis interfuerit, praesertim cum eundem leprosum Lucas iam in ciuitate posito domino dicat esse mundatum, quod Mattheus dicere non curauit. Quamquam etiam illud possit occurrere, in aliqua excelsiore parte montis primo cum solis discipulis dominum fuisse, quando ex eis illos duodecim elegit, deinde cum eis descendisse, non de monte, sed de ipsa montis celsitudine in campestrem locum, id est in aliquam aequalitatem, quae in latere montis