comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sublumꝰ nich  dignius libero arbitrio nch
carnali desiderio Quid queso in homme sublimiꝰ
quid dignius inueniri pt̃ ꝙͣ illud in quo ad yma¬
gnem dei creatus est. H̃t sane libertas arbitrn
ymaginem non solum eterintatis. Sz et diuine
maiescatis. Quãtũ putanus in hoc in cõmutabli
eterintati pre ceteris ommibz in se expressuis gerit
ꝙ nilla utiꝙͣ culpa. nuilla demũ misĩa non dicã
destrui sz nec minui poterit. uultis et maiestatis
similitudinem in ip̃a prospicere et quõ eius ymagĩe
impressã sit euidenter agnostere. Teus sr̃iorem.
net creatorem decet nec creatura potest. Totus
celestis ex̾citus in unũ concurrat. in ħunũ cõ¬
iuret uns ex libero arbitris consensus inqͣlicõqz
yeimto extorqueri nõ ualet/ De utilitate ꝯ¬
Deutilitate ꝯsilii

Expanded text:
sublimius, nihil dignius libero arbitrio, nihsublimius, nihil dignius libero arbitrio, nihcarnali desiderio. Quid, quaeso, in homine sublimius, quid dignius inveniri potest, quam illud in quo ad imaginem Dei creatus est? Habet sane libertas arbitrii imaginem non solum aeternitatis, sed et divinae majestatis. Quantum putamus in hoc incommutabili aeternitati prae caeteris omnibus liberum arbit culpa, nulla demum miseria non dicam destrui, sed nec minui poterit? Vultis et majestatis similitudinem in ipsa perspicere, et quomodo ejus imagine impressa sit evidenter agnoscere? Deus superiorem noam inferre ei nec Creatorem decet, nec creatura potest. Totus coelestis exercitus in unum concurrat, in hoc unum conjuret, unus ex libero arbitrio consensus in qualicunque re invito extorqueri non valet. CAPUT IV. De utilitate consilii
Abbreviated transcription (Latin):
tenet sũmum locam. pes ymũ cor mediũ
it intĩũ Capud lib̃m arbitum. cor consilium pes
carnale desiderum. Caput toti cõi sr̃eminet
et lib̾m arbitoum oĩ acc̃om presidet. Cor mediũ
ẽt intinum locam tenet et salubre consilium uix
de occulto etm et in secreto ĩuẽui pt̃. Pes in rmo i¬
sidet et carnale desiderium per appetitum infunis
ih̾et. Liberum arbitrium presidet omi accõm. ymo
et appetitii. quia ⁊ cum male eg̾is cũ iam infori¬
b pcc̃m affu̾it. subt̾ te tñ erit appetitus tuus et
tu dñabis illus. Quid est erit subt̾ te nͥ sub te sub
arbitrio tro. es ꝙ quinis appetitus prius in accum
non prodeat sine mitu spontanco ⁊ ꝯsẜ ͬ uoluntario
Consilium que in secreto eiuit᷑ ab intimo. eo quod
sapiencia tralntur de occulto. In ymo iacet ꝯcupĩa
quandiu ad heresit pauimento anima nr̃a ꝙͣ diu
congluctinatus fuerit in terra uent᷑ nr̃¬
De dignitate liberi arbitrii
iter omma creaciomis bona. nichꝰ in hoĩe

Expanded text:
summum locum, pes imum, cor medium et intimum. Caput liberum arbitrium, cor consilium, pes carnale desiderium. Caput toti corpori supereminet, et liberum arbitrium omni actioni praesidet. Cor medium et intimum locum tenet, et salubre consilium vix de occulto erui, et in secreto inveniri valet. Pes in imo jacet, et carnale desiderium per appetitum infimis inhaeret. Liberum arbitrium praesidet omni actioni, imo est appetitui, quia etiam cum male egeris, cum jam foribus peccatum adfuerit, subter te tamen erit appetitus ejus, et tu dominaberis illius. Quid est, erit subter te, nisi sub arbitrio tuo, eo quod quivis appetitus in actum non prodeat sine nutu spontaneo et consensu voluntario? Consilium quaeritur in secreto, et eruitur ab intimo, eo quod sapientia trahitur de occulto. In imo jacet carnis concupiscentia, quandiu adhaeserit pavimento anima mea, quandiu conglutinatus est in terra venterDe dignitate liberi arbitrii. Inter omnia creationis bona, nihil in homine
Abbreviated transcription (Latin):
Iuartam itidẽ apud petrum petram ĩuemo
ui dictum est non dubitamus a domino. Tu
es petrus et super hanc ꝑetram edifficabo eccĩam.
meam eo ꝙ diligeret xp̃m dm̃ ex toto corde suo et ex
tota amma fua et ex tota mente sua ueraciter agne¬
scens ꝙ ip̃e esset xpũs filius dei uiui uliobsecio
iuenitur caritatis integritas si eam axud petrũ
non reperias qui coram cordur̃ in spectore audet pio¬
fiteri et ditere dñe tu scis qr amot

Expanded text:
uartam itidem apud Petrum petram invenio, cui dictum esse non dubitamus a Domino: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam , eo quod diligeret Christum Domini ex toto corde suo, et emente sua, veraciter agnoscens quod ipse esset Christus Filius Dei vivi. Ubi, obsecro, invenitur charitatis integritas si eam apud Petrum non reperias, qui coram cordium inspectore audet profiteri et dicere: Domine, tu scis quia amo
Abbreviated transcription (Latin):
et pey morarum internala sicillatĩ intelligat.
Eete quid inuemunt qui in uoc la pide obdorimũt
Felices quibz uertitur in stalla quod alus solet esse
in nunã Felites quibus exteriorum sciã fit stala
astenscionis non ruina destenisiones. ffelices quib
stiã illa que inflat non est ad inflacionem s ad
inflãmacionem eius qui edifficat. Felices quib
temporalium pulcritudo fit eternitatis in uesti¬
ganio. Oportet ergo ut aĩaduertis caput in laxi¬
de reclinare et in eus speculationis desiderio am̃i
obdurare et huic studio ꝑtinaciter insistere qui
cuꝑit hãt astensioiis stalain muenrre

Expanded text:
et per morarum intervalla sigillatim intelligat. et per morarum intervalla sigillatim intelligat. Ecce quid inveniunt, qui in hoc lapide obdormiunt. Felices quibus vertitur in scalam, quod aliis solet esse in ruinam. Felices quibus exteriorum scientia fit scala ascensionis, non ruina dejectionis. Felices quibus scientia illa quae inflat, non est ad inflationem, sed ad inflammationem ejus quae aedificat. Felices quibus temporalium pulchritudo fit aeternitatis instigatio. Oportet ergo, ut animadvertis, caput in lapide reclinare, et in hujus speculationis desiderio animum obdurare, et huic studio pertinaciter insistere, qui cupit hanc ascensionis scalam invenire
Abbreviated transcription (Latin):
uit ut humane inuestigatiomi dina reuelacione
occurrat. Itaqz uidentur augeli in hac stala nũc
astendere nunc uero destendere et nunc ad sũma
munt ad imia aĩmi erudire ut in diuinis et humanis
multa que ꝑ se ip̃m non pot̾at ex diuina reuelacõe
cognostat Et possent quid̃ angeli sine stale mi¬
sterio pro desiderni suo arbitrio sine in ima astendeᷤᷤ
sine ad sũma euolare. Nec opus essẽt diuine in¬
spiracioni in nulla reuelacionum suarum. mani¬
festatione nulliꝰ corporee similitudinis instamẽ¬
tum querere. insi uellet nos pͦ. per speculum et ĩ
engniate. et non statĩ facie ad faciem uidere. As¬
cendunt itaq angeli in hac sumlitrdinm stala
atq descendunt. atq alii post alios mõ accedunt
modo discedunt. ut dũ multiplicium reuelacionu
alia ingeritur alia subtrahitur speculantis ãmꝰ
multifforunter illummetur ut que sil pro intellu¬
gentie sue exiguitate capere non pot̾at succedent᷑

Expanded text:
rit, ut humanae investigationi divina revelatio rit, ut humanae investigationi divina revelatio occurrat? Itaque videntur angeli in hac scala nunc ascendere, nunc vero descendere, et nunc ad summa, nunc ad ima animum erudire, ut in divinis et humanis multa, quae per seipsum non poterat, ex divina revelatione cognoscat. Et possent quidem angeli sine scalae ministerio pro desiderii sui arbitrio, sive in ima descendere, sive ad summa evolare, nec opus esset divinae inspirationi in ulla revelationum suarum manifestatione ullius corporeae similitudinis instrumentum quaerere, nisi vellet nos primo per speculum, et in aenigmate, et non statim facie ad faciem videre. Ascendunt itaque angeli in hac similitudinum scala atque descendunt, atque alii post alios modo accedunt, modo discedunt, ut dum multiplicium revelationum alia ingeritur, alia subtrahitur, speculantis animus multiformiter illuminetur, ut quae simul pro intelligentiae suae exiguitate capere non poterat, succedenter
Abbreviated transcription (Latin):
intelligibilium intelligenciam speculantis
aminus sublenetur ffelix cui uisibilium scia
sit stala ad iniuisibilia cognoscenda pulchrũ
Spectatulum uidere huius stale stalaria modo
congrno proporcionalr̃ qz locata et usq̃ in
sũmum ordinate distinctionis contumatione
producta. ut per multrplicem treaturarum
differenciam digytatum qz decxidationem
ordinati distinctam distmnete oddmatã paulat̃i.
se amꝰ ad suxeriora ꝓmoueat prouectionis qz
gradibus semper ad alciora conscendat donec in¬
uisibilia dei a treatura mundi per ea que fitã
sunt intellecta conspicientur et dñs ĩuixus stale
uideatur. Quis queso hec nsi in hoc reclinatorio
dormens uidere tur. quis hoc euigilans efficeret
ut astensionis sue stalam usq̃ in celum protendet
et uisibilium speculacioni speculacionẽ muisibi¬
lium contimuaret Qd̃ qd̾ in hoc astensionis tra¬
mite angelice occursionis alludiũ sponte se inge¬

Expanded text:
intellectibilium intelligentiam, speculantis intellectibilium intelligentiam, speculantis animus sublevetur. Felix cui visibilium scientia fit scala ad invisibilia cognoscenda. Pulchrum spectaculum videre hujus scalae scalaria modo congruo, proportionabiliterque locata, et usque in summum ordinatae distinctionis continuatione producta, ut per multiplicem creaturarum differentiam, dignitatumque degradationem ordinate distinctam, distincteque ordinatam, paulatim se animus ad superiora promoveat, provectionisque gradibus semper ad altiora conscendat, donec invisibilia Dei a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciantur, et Dominus innixus scalae videatur. Quis, quaeso, hoc, nisi in hoc reclinatorio dormiens videret, quis hoc evigilans efficeret, ut ascensionis suae scalam usque in coelum protenderet, et visibilium speculationi speculationem invisibilium continuaret? Quid quod in hoc ascensionis tramite angelicae occursionis alludium sponte se inge
Abbreviated transcription (Latin):
ixius lapis dictus est assiduitas spe-¬
culationis Iacob declinans a malo dans q
locum ire dum peregre proficistitur festmãs
ne fuga sua fieret hyemeant sabbõ. uint la¬
pidem in ĩtmriere iuenit. inuentum q capi-¬
ti sue supposuit ne non hẽret ubi caput suũ
reclinaret. dum in uia obdormiret. Inhoc la¬
pide in pace in id ipsum obdoruntet re quiescit
et in itinere requiem inueint. quam neq ĩ
cubitulis stratisqz purpureis inuemre pos¬
sunt qui mollibz uestiuntur et in domib re¬
gũ sunt Reclinato itaq capite iacobin hoc la¬
pide. claususqz occulis concupistencie quos
apertos legunus in pͦ parente du in hoc re¬
amatoria alta quiete sopitur. dum exterio¬
rum omm libenter obluuscitur ãmꝰ eius.
ad interiora eiugilat uidetqz que prius ui¬
gilans et uidens uidere non poterat Scala
usqz ad celum porrecta ante eius oculos erigr
dominus qz ninxiꝰ stale conspicitus. ut pex
uisibilem formam uisibiliumq figurã in

Expanded text:
imus lapis dictus est assiduitas speculationis. Jacob declinans a malo, dansque locum irae, dum peregre proficiscitur festinans, ne fuga sua fieret hieme aut Sabbato, hunc lapidem in itinere invenit, inventumque capiti suo supposuit, ne non haberet ubi caput suum reclinaret, dum in via obdormiret . In hoc lapide in pace, in idipsum obdormit et requiescit, et in itinere requiem invenit, quam nec in cubiculis stratisque purpureis invenire possunt qui mollibus vestiuntur, et in domibus regum sunt. Reclinato itaque capite, Jacob in hoc lapide, clausisque oculis concupiscentiae quos apertos legimus in primo parente, dum in hoc reclinatorio alta quiete sopitur, dum exteriorum omnium libenter obliviscitur, animus ejus ad interiora evigilat, videtque quae prius vigilans et videns videre non poterat. Scala usque in coelum porrecta, ante ejus oculos erigitur, Dominusque innixus scalae conspicitur, ut per invisibilem formam, invisibiliumque figuram, in
Abbreviated transcription (Latin):
onam petram inuemio apud spegionis¬
ezechiam inuenio eam et apud annaspon¬
sam sponsi amicam cui dr̃ in tanticis surge amita
mea speciosa mea et ueni. et columba mea infora¬
nimibus petre in cauerna marcerie Sic et
ezechias ad sponsẽ similitudinem quietem eligẽs
dabit michi pẽnas sicut columbe et uolabo et
requiestam. si forte euo lare possi in id loci ubi
passer muenit sibi domum et tuirtrr indũ sibi¬
ubi reponat pullos suos. Ubi quess ꝙͥꝙͣ tuti
reperietur si inforammmibus huius mõi petie
non muemetur nnisi studiosa p̃me ditacio que¬
cunqz pericula ante ꝙͣ euemant p̾udet et
uentura p̃ueniens es preteritis futura colli¬
git et de dubiis rebus non du bios euentus
se pe p̾nostit. Quid enm est alud cricũspec¬
cõ nisi cruonstaricium malorum retract acõ
pnciũ consideracio futurorum p̾meditatio
ut secundum nomen suum ueraciter sit critũ¬
spectio. huius assiduitas hominem tantũ
efie et ꝓptun possioie est tutun edie

Expanded text:
onam petram invenio apud Ezechiam, invenio eam et apud amici sponsam, sponsique amicam, cui dicitur in Canticis: Surge, amica mea, speciosa mea, et veni, columba mea, in foraminibus petrae, in caverna maceriae . Sic et Ezechias ad sponsae similitudinem quietem eligens, mihi dabit pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam, si forte possim evolare in id loci, ubi passer invenit sibi domum, et turtur nidum ubi reponat pullos suos! Ubi, quaeso, quidquam tuti reperietur, si in foraminibus hujusmodi petrae non invenietur, ubi studiosa praemeditatio quaecunque pericula, antequam eveniant, praevidet, et ventura praeveniens, ex praeteritis futura colligit, et de dubiis rebus non dubios eventus saepe praenoscit? Quid enim est aliud circumspectio, nisi circumstantium praesentium consideratio, futurorum praemeditatio, ut secundum nomen suum veraciter sit circumspectio. Hujus assiduitas hominem cautum efficit, et quantum possibile est, tutum re
Abbreviated transcription (Latin):
mee caligmiẽ declinare uolo non ualeo
dit sic dum me diligenter inspicio tos¬
leraye mne ipm̃ non possum Non est emĩ
hora diei nec momẽtĩs temporis quo ciea¬
torem meũ in aliquo nõ offendã et ymia¬
gnẽ suã in me aliquo modo nõ obfustem.
Uitam antẽ meam cum diligẽter exploro¬
cotidiaua confessione confiteri non possũ
Pessima iutiorũ gerniuua que in me coit¬
die pululant Ette audisti pater ab honi¬
natiõẽs meas malas et pessiãs et adħut̃
stias multo peiora et iniꝯmiora in augu¬
lis cordis mei latere. que ad lucẽ uere con¬
fessionis uenire erubesto. Uerũptanẽ fidei
consiliũ habes. consule quidagendũ sit
um per prauas meptaz Re bbas..¬

Expanded text:
meae caliginem declinare volo, non valeo. meae caliginem declinare volo, non valeo. Sic, sic dum me diligenter inspicio, tolerare me ipsum non possum. Non est enim hora diei, nec momentum temporis, quo Creatorem meum in aliquo non offendam, et imaginem suam in me aliquo modo non obfuscem. Vitam meam cum diligenter explorootidiana confessione confiteri non possum pessima vitiorum germina, quae in me quotidie repullulant. Ecce audisti, pater, abominationes meas malas et pessimas; et adhuc scias multo pejora et iniquiora in angulis cordis mei latere, quae ad lucem verae confessionis venire erubesco. Verumtamen si Dei consilium habes, consule quid agendum sit. 63. Cum per pravas ineptasque
Abbreviated transcription (Latin):
olus solitudinẽ cordis mei in¬
grediaꝵ. et cũ corde meo pan¬
lisper confabulabor. ab ip̃o
querent de ip̃o et de hus que
circa ip̃m sunt Cor meñ cos
pram̃i. uanũ et nagũ omni
uolubilitate uolubiliꝰ de uno in aliud uats
in cessu transsit. querẽe ⁊equiẽ ubi non est
In om̃ibus enĩ que indent᷑ requiẽ quẽsuen
et ueram requiem in eis ĩuenire nõ potiar
Dende iedienz ad me. consistere in meip
non possum. qui mens mea ualde lemis
multũ q instabilis naga et profuga u¬
biqz se uariat undiq fluctuat quia nultx
et non quilt. pigra consilia muitat uolũ.¬
tates alteruat similis folio quod uento mo¬
uetur et cirtũfertur. Inde est ꝙ cogitacoes
mee uane sũt et importime me trahurit
et ducunt medo ad forum modo ad litigia
altercantiũ Nne ad cõniuia pingurum.
uñt ad ĩmũda libidinũ modo sordida titil¬
laciõe caro inflãmatur Uune uero feda co¬
gitacõe ammiꝰ sordidat᷑ et cũ corifusioĩ

Expanded text:
olus solitudinem cordis mei ingredior, et cum corde meo paulisper confabulor, ab ipso quaerens de ipso et de his quae circa ipsum sunt. Cor meum, cor pravum, vanum et vagum, omni volubilitate volubilius: de uno in aliud vago incessu transit, quaerens requiem ubi non est. In omnibus enim quae videntur, requiem quaesivi, et veram requiem in eis invenire non potui. Deinde rediens ad me, consistere in me ipso non possum: quoniam mens mea valde levis, multumque instabilis, vaga et profuga, ubique se variat, undique fluctuat; quia vult et non vult pigra, consilia mutat, voluntates alternat, similis folio quod a vento movetur et circumfertur. Inde est quod cogitationes meae vanae et importunae me trahunt, et ducunt modo ad forum, modo ad litigia altercantium, nunc ad convivia pinquium, nunc ad immunda libidinum Modo sordida titillatione caro inflammatur; nunc vero foeda cogitatione animus sordidatur: et cum confusionis
Abbreviated transcription (Latin):
et salubrimũ ẽẽ debuit qd̾ exore dĩ sonuit qd̾ de
dĩo oraclõ manauit set si contempint᷑ humana
nonꝙͣ saltem ꝑmpendenda ẽ doctrina diuina Cũ
uero in ea legis multa que reprehendenda in-¬
ueneris facile michi apud te ueniam impetra¬
bis Namn si insipiens factus sum tu me coegisti
da uemain lcor nõ ego docere p̾sumpxi sz petẽti
amico satiffac̾e uolui

Expanded text:
et saluberrimum esse debuit, quod ex ore Dei sonuit, quod de et saluberrimum esse debuit, quod ex ore Dei sonuit, quod de divino oraculo manavit. Si contemnitur humana, nunquid saltem parvipendenda est doctrina divina? Cum vero mea legeris, multaque reprehendenda inveneris, facile mihi apud te veniam impetrabis. Nam, si insipiens factus sum, tu me coegisti. Da veniam, lector; non ego docere praesumpsi, sed petenti amico satisfacere volui
Abbreviated transcription (Latin):
curiosa ociositate et ociosa curiositate ꝑlustnͣs. sił es
admirans. Cus .n. muito nõ miretur uetustatis nr̃e
statum sub tam compendiosa uerborum breuitate ple¬
ne comphensum. perpende obsetro ꝙͣ congruo ordĩe
ꝙͣ miranda rõne. prius uitia. postea pcc̃a mistice des¬
crilantur ubi et remediorum contemptus anne ctitur
in quib trib totius spͣulis corruptionis sũma comp̾¬
nus pectatorum. Alia namqz sunt pĩta que per in¬
firmitatem. alia que per errorem contrahimus alia
uero ex sola peruersa uoluntate ultro cõmictimus
Tripplex remedium intelligimus in diuinis insa¬
tuciomibus in diuinis cõminationibus in diuinis
promissiombus. hec itaqz nouẽ in pautis ysaie
uerbis heod̾ ordine sub sũma breuitate comprehen¬
duntur et miranda rõe ex mistica destripcõe desi¬
qͣntur que suis in locis plemꝰ expouentur uere
aliquid magnũ uere aliquid profundum ymo.

Expanded text:
curiosa otiositate, et otiosa curiositate per lustrans simul et curiosa otiositate, et otiosa curiositate per lustrans simul et admirans. Quis enim merito non miretur vetustatis nostrae statum, sub tam compendiosa verborum brevitate plene comprehensum? Perpendite, obsecro, quam congruo ordine, quam miranda ratione prius vitia, postea peccata mystice describantur, ubi et remediorum contemptus adnectitur, in quibus tribus totius spiritualis corrutionis summa comprenus peccatorum. Alia namque sunt peccata quae per infirmitatem, alia quae per errorem contrahimus, alia vero quae ex sola perversa voluntate ultro committimus. Triplex remedium intelligimus in divinis institutionibus, in divinis comminationibus, in divinis promissionibus. Haec itaque novem in paucis Isaiae verbis hoc eodem ordine, sub summa brevitate comprehenduntur, et miranda ratione ex mystica descriptione designantur, quae suis in locis plenius exponentur. Vere aliquid magnum, vere aliquid profundum, imo
Abbreviated transcription (Latin):
ero quidem misi qd̾ petenti promisi.
S nctĩtatis non uoluitatis uir aman¬
tissime fuit qd pͥus non feci qd̃ pͥus
quid uolui. Sed multis occasionibus int̾currentib
propositumqz p̃pedientib. iussionem tuam explĩ
non potui. unde quod michi post tam multam pro¬
missionis mee procrastinationem udelutur. Sr̃¬
esse. statui diuturne dilacionis dispendia saltem
ubiore debiti fenore recompensare. Inter h amice
amiti annũ libeat ꝑpendere cui dulce fuit dultis
annei obsequiis in h̾ere et ut suus labor illiꝰ uolan¬
tati. non autro dicere utilitati diucius militaret com¬
pendiosum opiis ex industria in longum protrahe
Sumpta g̾ occasione scribendi seu et ulã dicendi ex
illius ysaiẽ uerbis que meo tibi munere expõi postu¬
lasti quedam de interioris hominis statu diffusiꝰ diges¬
si De amblãntis itaq nõ itm̾antis more breuis itiu̾s
compendia multiplici euagatione protraxi. nõ locoꝵ

Expanded text:
ero quidem misi quod petenti promisi. Sed necessitatis, non voluntatis, vir amantissime, fuit quod prius non feci quod prius quidem volui, sed multis occasionibus intercurrentibus, propositumque praepedientibus jussionem tuam explere non potui. Unum quod mihi post tam multam promissionis meae procrastinationem videbatur superesse, statui diuturnae dilationis dispendia, saltem uberiore debiti fenore recompensare. Inter haec, amice, amici animum libeat perpendere: cui dulce fuit dulcis amici obsequiis diutius inhaerere, et, ut suus labor illius voluntati non audeo dicere utilitati diutius militaret, compendiosum opus ex industria in longum protrahere. Sumpta igitur occasione scribendi, seu etiam regula dicendi ex illis Isaiae verbis, quae meo tibi munere exponi postulasti, quaedam de interioris hominis statu diffusius digessi. Deambulantis itaque, non itinerantis more brevis itineris compendia multiplici evagatione protraxi, non locorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ed ta cum locum confidencie te ip̃m̃ tene¬
re presenseris et meritis tuis alciora
presumere prespexeris memento statĩ quid alũ
et ad malorum laprdum congeriẽ oculos reflet¬
tens te ipsum in humilitate custodis. Bonum
est sant presumere non de tua tñ fortitudine.
se de dñi pietate. Ad hoc malorum lapidum in
loto bone congregacio cuiqz ualeat ut per maloꝵ
suorum memoriam nnꝙͣ de suis uiribz pre¬
sumat ut ergo distat uniusquisqz presumere.
non de se ipso sz de dommo semxer sibi in p̾sumx¬
cionis loco occurrat sibi malorum suorum recor¬
dacio. Illa sane presumptionis fiducia dñm pla¬
cat et magna impetrat ꝙͣ humilitas cõmendat
Qui en confidunt in domino sicut mons syon
Se contrario ab hominabilis est illa presumxcio¬
num. fiducia ꝙͣ generat superbia. No enm
saluatar rex pes multam iuireutem suam. et. g.¬
n .s.i. in .u. s. apeledittus ergo homo qui conf.
et non saturabr. cum uenerit estas Qm̃ utilis
ergo putamus erit in huius moĩ loco illa quam

Expanded text:
et tu cum locum confidentiae teipsum tenere praesenseris, et meritis tuis altiora praesumere perspexeris, memento statim quid aliquando fueris, et ad malorum lapidum congeriem oculos reflectens teipsum in humilitate custodis. Bonum est sane praesumere, non de tua tamen fortitudine, sed de Domini pietate. Ad hoc malorum lapidum in loco bono congregatio cuique valeat, ut per malorum suorum memoriam nunquam de suis viribus praesumat. Ut ergo discat unusquisque praesumere, non de seipso, sed de Domino, semper sibi in praesumptionis loco occurrat malorum suorum recordatio: illa sane praesumptionis fiducia Dominum placat, et magnalia impetrat, quam humilitas commendat. Qui confidunt in Domino sicut mons Sion. Sic econtrario abominabilis est illa praesumptionum fiducia quam generat superbia. Non enim salvatur rex per multam virtutem suam, et girtutis suae. Maledictus ergo homo qui confidet non saturabitur cum venerit aestas, quam utilis ergo, putamus, erit in hujusmodi loco illa quam
Abbreviated transcription (Latin):
chi auxilium de sancto desiderium anme uite
et libera me de ore leons, deduc me per semitas
iusticie tue ut possim ascendere in monte sc̃o
tuo et stare in loco sancto tuo innocens ma-¬
nbus et mundo corde/. Quia ad te do¬
tutis mee et ignorantias meas ne memme

Expanded text:
m de sancto, et desiderium animae meae e de ore leonis, et deduc me per semitas justitiae tuae: ut possim ascendere in montem sanctum tuum, et stare in loco sancto tuo, innocens manibus et mundo corde. Delicta e, et ignoranti
Abbreviated transcription (Latin):
atq spiritu sancto ex te eidem q filio pro¬
continentur uisibilia et in uifibilia crea¬
sti te adoro laudo benedico, atq glorifico
esto queso propicius michi pectatori, et ne
de spicias me opus manuum tuarum sed
salua me et adiuua me ꝓpter nomentiui¬

Expanded text:
te eodemque Filio protunt visibilia atque invisibilia creasti, te adoro, te laudo, teque glorifico. Esto, quaeso, propitius mihi peccatori, et ne despicias me opus manuum tuarum, sed salva, et adjuva me propter nomen san
Abbreviated transcription (Latin):
atq euanestere incipit et constiã pariter
ad patem et transquillitatem se ip̃am paula¬
tĩ componere futuri iudicii metum magis
maiisqz deponere et illos preterire indigna¬
cioins et auxietatis estuaniones aunctere ad
mortui similitudinem trepidacionis motũ
tatis pro flumiũ exhaustũ atq excitatũ.
penitus q assumptum facit mare in ualidũ
et infirmum et transquillum ꝙ iuire debeat
dici mortuum. Uides certe ut arbitror ꝙ̃ recte
mare suum nomen mutarut mortuum qz no¬
men accepit in quo inferiorum de cur fus a¬
quarum decidit atq defecit

Expanded text:
atque evanescere, incipit et conscientia pariter atque evanescere, incipit et conscientia pariter ad pacem et tranquillitatem seipsam paulatim componere, futuri judicii metum magis magisque deponere, et illas praeteritae indignationis et anxietatis aestuationes amittere, ad mortui similitudinem trepidationis et pertatis profluvium exhaustum atque exsiccatum, penitusque absumptum facit mare invalidum, et infirmum, et tranquillum, et quod jure debeat dici, mortuum. Vides certe, ut arbitror, quam recte mare suum nomen mutavit, mortuisque nomen concepit, in quo inferiorum decursus aquarum decidit atque defecit
Abbreviated transcription (Latin):
deficere et cõmocionis cã pure ce pit et ixm̃.
estere. et qua si mortum motum prestine inquie¬
tationis amictem et nomẽ mutare. Sit mimuĩ
sit torrens uoluptatis carnalis et uehemens
impetus carins ꝙͣdui uiget solet esse causa ta¬
moris et indignationis solet sane constientiã
totam turbare amaritudinis fluctus exagi¬
tare et profundissimam illam humani cordis
abissum. a ymo euertere et magnum illud ma¬
re magnis tempestatibus agitare. Meus si¬
quid̃ celesti desiderio feruens putritati stu-¬
dens et ad perfectionem tendens ꝙͣ diui delet
taciones ex carnis. impetu sentire cogitur
nctẽ est ĩfunis desideriis et ad yma stuẽtib
reluctetur. hinc est ꝙ sibi irascitur. Ee sibi
detur. Puto quot huue mõi perturbatio et
tuatis non facit mare mortuum. s uniũ s
ualidum sz inguietum s postꝙͣ cepeñt in¬
feriores aque decurrere atqz de ficere et infir¬
marum delertationum fluxus laiinesters

Expanded text:
deficere, et commotionis causa perire, coepit et ipsum deficere, et commotionis causa perire, coepit et ipsum scere, et quasi mortuum motum pristinae inquietationis amittere, et nomen mutare. Sic nimirum, sic torrens voluptatis carnalis et vehemens impetus carnis, quandiu viget, solet esse causa tumoris et indignationis. Solet sane conscientiam totam turbare, amaritudinis fluctus exagitare, et profundissimam illam humani cordis abyssum ab imo evertere, et magnum illud mare magnis tempestatibus agitare. Mens siquidem coelesti desiderio fervens, puritati studens, et ad perfectionem tendens, quandiu turpes delectationes ex carnis impetu sentire cogitur, necesse est infimis desideriis, et ad ima fluentibus reluctetur. Hinc est quod sibi irascitur, quod sibi detur, puto quia hujusmodi perturbatio et tuatio non facit mare mortuum, sed vivum, sed validum, sed inquietum. Sed postquam coeperint inferiores aquae decurrere atque deficere, et infimarum delectationum fluxus languescere
Abbreviated transcription (Latin):
Ed quid queso hoc sibi uult ꝙ uocatur
mare mortuũ in que contingit tam ce¬
lebre fcm̃. quid queso tale nomen acepit. nã
ꝙ prius non huit ex eo scriptura satis ĩnuit
omis amaritudo desolationis mio hoc ipiñ
mare de quo modo loquitu. aut digne tali nomĩt
cense tur nec debet dici mortuum insi forte in
ills contingat predc̃m miraculum. Sennius
quod mortuum est oñno se monere non potest
forte hor mare poꝰ ꝙͣ incidens unda de fecit post¬
ꝙͣ influentem et impellentem gurgitem nou
huĩt a suo feruore defecit et tumentes illas atz
ebullientes fluguationum fuarum procellas
amisit. Impetus si quidem affluentis iordanis
cursus que rapidissimus illapfu. suo uehemen¬
tissimo ip̃m impellebat itaq exagitabat et
transquillum et quietum esse penitus nõ fine¬
bat. Ibat g tunt temporis tumens et spumẽs
et multum exestuens et qͣi ad cõmocionis et
inquietacionis sue muriã uehementeo indig¬
nãs. Sed post ꝙͣ incepit influens mundatio

Expanded text:
ed quid, quaeso, hoc sibi vult quod vocatur mare Mortuum, in quo contigit tam celebre factum? Quid, quaeso, tale nomen accepit? Nam, quod prius non habuerit ex eo Scriptura satis innuit, omnis amaritudo desolationis, imo hoc ipsum mare de quo modo loquimur haud digne tali nomine censetur; nec debet dici mortuum nisi forte in illo contingat praedictum miraculum. Scimus quod mortuum est omnino se movere non potest, forte hoc mare postquam incidens unda defecit, postquam influentem et impellentem gurgitem non habuit, a suo fervore defecit, et tumentes illas atque ebullientes fluctuationum suarum procellas amisit. Impetus siquidem influentes Jordanis cursusque rapidissimus illapsu suo vehementissimo ipsum impellebat atque exagitabat, et tranquillum, et quietum esse penitus non sinebat. Ibat ergo tunc temporis tumens et spumans et multum exaestuans, et quasi ad commotionis et inquietationis suae injuriam vehementer indignans. Sed postquam coepit influens inundatio
Abbreviated transcription (Latin):
sapĩa traluitur de occulto. Sed quod est ħ occultum
ael quem dicimus hunc esse agrum qui occultat
hunt thesaurium. Sapĩa .ii. ubi muenitur ⁊ quis
est locus intelligencie. Queranius ꝯbtõ iob locum
in quit hĩto in confilio et eruditis int̾iũ cogitatõib
Queramus ergo eam que hĩtat in confilio aput
cor nr̃m quod ĩam diximus esse consilium. Onri
ergo custodia custodi cor tuum quisquis cõcupiscis
huric tam desiderabilem thesaurum. ne si uolueris
custodire cogare ꝯ prophã plangere ⁊ dr̃e cormeũ
derelmnꝙͥ me. dolere ⁊ defflẽ ꝙ int̾im non hãs ubi-
debeas. hunc thesaurum querere uel ubi ualeas
inuenire. Illos ut arbitror cor suum relinquerat
et om̃e eis consilium excidãt quibz dñs per intre¬
pationem dicebat. Effraym columba seducta nõ
hñs cor Recte ergo ipĩs dicitur. Uons absq
cor custodiendũ est in quo ille therausus iuenitur
quo nich̾ ditius nich tucius possidetus. Si .ni. in¬

Expanded text:
Sapientia trahitur de occulto . Sed quod est hoc occultum, vel quem dicimus hunc esse agrum qui occultat hunc thesaurum? Sapientia enim ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? Quaeramus cum beato Job locum inquit, habito in consilio, et eruditis intersum cogitationibus . Quaeramus ergo eam quae habitat consilio apud cor nostrum, quod jam diximus esse consilium. Omni ergo custodia custodi cor tuum, quisquis concupisces hunc tam desiderabilem thesaurum, ne si nolueris custodire, cogaris cum Propheta plangere et dicere: Cor meum dereliquit me , dolens et deflens, quod interim non habeas ubi debeas thesaurum hunc quaerere, vel ubi valeas invenire. Illos, ut arbitror, cor suum reliquerat, et omne eis consilium exciderat, quibus Dominus per increpationem dicebat: Ephraim columba seducta non habens cor . Recte ergo ipsis dicitur: gens absquecor custodiendum est in quo ille thesaurus invenitur, quo nihil ditius, nihil tutius possidetur! Si enim in
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut hac arbitrii libertate in homine nch
est excellentius sic et prudenti consilio cõsul¬
taqz prudencia nnth̾ salubrius. Beatus .n. homo
qui inuẽĩt sapĩãm et qui affluit prudentia. Melior
est .ii. acquisicio eius negonacione argenti ⁊ auri

Expanded text:
 sicut hac arbitrii libertate in homine nihil est excellentius, sic et prudenti consilio consultaque prudentia nihil salubrius. Beatus enim homo qui invenit sapientiam, et qui affluit prudentia. Melior est acquisitio ejus negoti
Abbreviated transcription (Latin):
fet̾int et exultant in rebus pessĩs. Luior ẽ
ubi con trutio pelle obtenditur. ⁊ ne sames
profluat ead̃ qua tegitur pelle prohibetur
Eit inorantie pectatum ne maptũ prodeat
sub ambiguitatis sue obũbracło se uelat. ⁊ ne
per confessiomis a ꝑturam corrupcionis sue
Cuismodi tñ mens sepe que suo errori ce dit fle¬
q opinioni acquiescit. nͨ sic quid̃ in suis tenebris
quiestere funtur ur secura sibi ẽẽ udeatur. s
uariarũ fiñarũ alternacio multiplicisqz am¬
biguitatis fluctuatõ mentẽ mͦ huc modo illuc
impellit eamqz quietam eẽ non sunt sicqz
ad liuoris silĩtudinem trepidã conscĩam ⁊⁊
per sollicitudinem exquoquit ⁊ in formidinis
ingredinem uertit Recte aut per plagain.

Expanded text:
fecerint, et exsultant in rebus pessimis . Livor est ubi contritio pelle obtenditur, et ne sanies profluat, eadem qua tegitur pelle prohibetur. Sic ignorantiae peccatum, ne in apertum prodeat, sub ambiguitatis suae obumbraculo se velat, et ne per confessionis aperturam corruptionis suae Ejusmodi tamen mens saepe quae suo errori cedit falsaeque opinioni acquiescit, nec sic quidem in suis tenebris quiescere sinitur, ut secura sibi esse videatur. Sed variarum sententiarum alternatio, multiplicisque ambiguitatis fluctuatio mentem modo huc, modo illuc impellit, et eam quietam esse non sinit, sicque ad livoris similitudinem trepidam conscientiam et per sollicitudinem excoquit, et in formidinis nigredinem vertit. Recte autem per plag
Abbreviated transcription (Latin):
ranciam. sz sola mala uoluntate ꝯmnctunt
Quid itaqz ẽ tumor in percussure ꝯ toutõe
nͥ cõtumacia in culpe ꝯmissione. dm̃ q cõtẽp̃¬
tus in precepti transgressione. Recte eigo nt
diximus per riuluus qd̾ in tumorẽ nõ uertit᷑. ex¬
primitur pccͫ infixiitatis ꝑ liuorẽ qui pelle¬

Expanded text:
rmitatem, sed sola mala voluntate committuntur. Quid itaque est tumor in percussurae contritione, nisi contumacia in culpae commissione, Deique contemptus in praecepti transgressione? Recte ergo, ut diximus, per vulnus quod in tumorem non vertitur, exprimitur peccatum infirmitatis, recte
Abbreviated transcription (Latin):
ms ⁊ luior et plaga tumens Per uulmis itaq
intellitimus illud pectatum. qd̾ cõmictitur ꝑ
solam infirmitatem. per luorem illud quod
contrahitur per solum errorum per plagain
tumentem illud quod consũmatur ꝑ iniquita¬
tem. Si. n per uulis illam contrictõem ĩtel¬
ligninuis que quid̃ exterius aꝑitur int̾nsecus
aut̃ in tumorem minime uertitur. iude ꝙͣ recte
per ipm̃ peccatum infirmitatis designetur. Qd
.n. est contrutõ exterius aꝑta nͥ culpa mani-¬
festa sũ silatione aliqͣ ⁊ cõntoadcõe Quid ẽ
contrutio sũ tumore uͥ culxa sñ elatõe culpa
ꝯ huliacione et confusione. Talia utiq sunt
peccata que per infirmitatem et .q. inuicti cõ¬
mictimus. Nulla .ii. amplius erubestimus
nllã amplius dampnanus. Nam pectata igno¬
rancie mag̾ solemus negare ꝙͣ accusare. ⁊
pectata malicie mag̾ consueuimus uel per
imxudenciã iactare uel per contumaciã deffen-

Expanded text:
 livor, et plaga tumens. Per vulnus itaque intelligimus illud peccatum quod committitur per solam infirmitatem; per livorem, illud quod contrahitur per solum errorem; per plagam tumentem, illud quod consummatur per iniquitatem. Si enim per vulnus illam contritionem intelligimus, quae quidem exterius aperitur, intrinsecus autem in tumorem minime vertitur, vide quam recte per ipsum peccatum infirmitatis designetur. Quid enim est contritio exterius aperta, nisi culpa manifesta sine simulatione, et contradictione alilpa cum humiliatione et confusione? Talia utique sunt peccata quae per infirmitatem, et quasi inviti, committimus: nulla enim amplius erubescimus, nulla amplius damnamus. Nam peccata ignorantiae magis solemus negare quam accusare, et peccata malitiae magis consuevimus vel per impudentiam jactitare, vel contumaciam de
Abbreviated transcription (Latin):
spondeo Congregabinitur peccatores in lacũ
⁊ claudentur in carcere stilicet in inferno in quo
sine corporibus usq ad diem indien torq̃bitur
et post multos dies postꝙ uidelicet Resurgent
sed ad uindictam et post diem iudien grauius
pugnientur sicut ⁊ a libi dicitin. uisitabo in
uirga iiquitates et in uerberibus pettata eorum
predestinaatis deus irastitin temporaliter.
quia flagellat omm̃e pisium quem Recipit de
quibus illud a ccipitur non in finem hastetur deus
Reprobas autem irastetur deus eternaliter quia
iustum est. Ut quod Impius in suo preuaricat᷑¬
tempore eterno deus ulcistatur. Nam licet
pectandi facultas illum dimictat. ip̃e tamen
non dimitit uoluntatem peccandi Scuiptum
est cm̃. Enperbia eornmn qui oderunt eum astẽ¬
amiserit potestatis effectum semper tamẽ habet
boluntatis affectum et ipã erit in inferno suppliciũ
habebit in se reatum ex culxa. semper senciet se
cruciatum ex pena. quia quod ipse per peniten¬

Expanded text:
o. Congregabuntur ergo peccatores in lacum, et claudentur in carcerem, scilicet in inferno, in quo sine corporibus usque in diem judicii torquebuntur, et post multos dies, postquam videlicet resurgent sed ad vindictam: quia post diem judicii gravius punientur. Sic et alibi dicitur: « Visitabo in virga iniquitates eorum, et in verberibus peccata eorum3 Predestinatis ergo Deus irascitur temporaliter, quia «flagellat omnem filium quem recipit». De quibus illud accipitur: «Non in finem irascetur». Reprobis autem Deus irascitur eternaliter, quia iustum est ut quod impius in suo prevaricatur eterno, Deus ulciscatur in suo. Nam licet peccandi facultas illum dimittat, ipse tamen non dimittit voluntatem peccandi. Scriptum est enim: «Superbia eorum, qui te oderunt ascenamiserit potestatis effectum, semper tamen habebit malignitatis affectum, et ipsa erit in inferno supplicium,habebat in se reatum ex culpa, semper sentiet se esse cruciatum ex pena, quia quod ipse per peniten
Abbreviated transcription (Latin):
rem coiitationis. per plagam tumentem con¬
suetudinem. ductũ. Pccm̃ ergo per actõem
mamfestum quid aliud est ꝙͣ uulnus aꝑtũ¬
uel cadaũ elarum Et quid a ẽ pctm̃ ad huc
in cogitatione latens nͥ lior sub pelle putres¬
cens uel cadau̾ domus sue latebras necd̾ desẽno
Uel quid ad ẽ consuetudo mala et iam ꝑ infamiã
putda ꝙͣ plaga ex putͣdiẽ iam tuida uel
fetẽtis cadau̾is membra iam tabida. Neminẽ
moueat ꝙ prius ponitur contrictõ ulm̾s ꝙͣ
gradibus ordinari et distingui corruptronis.
nr̃e modus cuꝙͣ uidẽtur si primo loco liuor so
uulius nouissimo plaga tumens poneretur
et post malum cogitationis malum actionis.
et post utͣqͣz hec malum confuetudinis destri¬
ꝑiclõsius. Nam peccatum actõis ꝙͣuis forte
mauis sit ad reatum. pctm̃ tñ cogitacionis
uide ne forte difficilius sit ad sanandum.
Pectatum .ii. manfestum. quo mag̾ eru-¬
bestimus. eo sepe maturuis corrigimus
Sexe .n. culpa per actõem maifestata uel

Expanded text:
m cogitationis, per plagam tumentem peccasuetudinem ductum, peccatum ergo per actionem manifestum, quid aliud est quam vulnus apertum, cadaver elatum? Et quid aliud est peccatum adhuc in cogitatione latens, nisi livor sub pelle putrescens, vel cadaver domus suae latebras necdum deserens? Vel quid aliud est consuetudo mala, et jam per infamiam putrida, quam plaga ex putredine jam tumida, vel fetentis cadaveris membra jam tabida? Neminem moveat quod prius ponitur contritio vulneris quam gradibus ordinari, et distingui corruptionis nostrae modus cuiquam videretur, si primo loco livor, secundo vuinus, novissimo plaga tumens poneretur, ut post malum cogitationis, malum actionis, et post utraque haec malum consuetudinis descripericulosius. Nam peccatum actionis quamvis forte majus sit ad reatum, peccatum tamen cogitationis vide ne forte difficilius sit ad sanandum. Peccatum enim manifestum quo magis erubescimus, eo saepe maturius corrigimus. Saepe etiam culpa per actionem manifesta, vel
Abbreviated transcription (Latin):
lorum corrumpit et cicius caligare facit. Recte
in uita sua mo dierum ꝑegrinacionis sue ⁊ tpͣr
qͦ uelut umbra preterit. Nisi .ii. interior ille ocłs
caligaret tociens procul dubio inueritatis iudu¬
cio mĩme erraret. Unde queso contraria consilia
Sz de uno eod̾qz corde ⁊ pene sub eod̃ tpͤr unde in¬
ꝙͣ insi de cordis caligine et ueritatis ambignitate

Expanded text:
lacrymae oculos caligare faciunt. Recte in vita sua numero dierum peregrinationis suae, et tempore quod velut umbra praeterit. Nisi enim interior ille oculus caligaret, toties procul dubio in veritatis judicio minime erraret. Unde, quaeso, contraria consilia sed de uno eodemque corde, et pene sub eodem tempore? Unde, inquam, nisi de cordis caligine, et veritatis ambiguitate
Abbreviated transcription (Latin):
tis est sufficiens causa doloris. Si gͥ cor hẽmus
si oĩo ex cordes non existimus. uͥ om̃i confilio desti¬
triti sumus. tm̃ malum dissimulare non possimus
ualet. qr malum quod inse uidet sñ dolore non sus¬
tinet. Immo ꝙͣto melus agnoscit ꝙͣto consulcuis
agit tanto amplius plangit Qui .i. appõit scã
appoĩt et dolorein. Debet aut dolor nrõ et atruis
nos urc̾e interius et appar̾e exterius. intus ad
remedium foris ad exemplum. Nam uti iam dem
est meror est dolor intus acruis seuiens ⁊ per. la¬
tonnas foras erumpens. Si gͦ columba seducta
et non hñs cor oĩo non sumus. si absz consilio et
sine prudencia non existimus probemus in oꝑe
ꝙͣ u̾e dolemus in corde ⁊ appareat exterius quid̃
paciamur intresecus. Ut autem inde dicam qd̾
sentio in hiis uerbis cãm pro esscũ positã existimo
In eo .ii. ꝙ dicitur omne cor met effc̃s ex cã ut

Expanded text:
tis est sufficiens causa doloris. Si igitur cor habemus, si omnino excordes non existimus, nisi omni consilio destituti simus, tantum malum dissimulare nec possumus, valet, quia malum quod in se videt, sine dolore non sustinet, imo quanto melius agnoscit, quanto consultius agit, tanto amplius plangit. Qui enim apponit scientiam, apponit et dolorem. Debet autem dolor noster et acrius nos urgere intus, et apparere exterius. Intus ad remedium, foris ad exemplum. Nam, uti jam dictum est, moeror est dolor intus acrius saeviens, et per lacrymas foras erumpens. Si ergo columba seducta et non habens cor omnino non sumus, si absque consilio et sine prudentia non existimus, probemus in opere quam vere dolemus in corde, et appareat exterius quid patiamur intrinsecus. Ut autem inde dicam quod sentio, in his verbis causam pro effectu positam existimo. In eo enim quod dicitur omne cor moeret, effectus ex causa, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ritum augetur. Que .ii. in omnib sũmum
gͣdum obtinet. sicut nec crest̾e. sicut nec decre¬
scere ht̃. Sz sicut est miranda arbitrii libertas
al alio cogi non posse. Sic miseranda prorsus
infirmitas in seip̃o ad omne bonum corp̾e̾. Ee
g in hommne illo interiori inter nͣlia bona nich
h ͭ libertate dignius inclꝰ sublumus muenit ͬ
rette per capud designatur. Et qz cum assigͣ ta
infirmitate omnis homo uiuit et non moritur
tongrue sane languori tomparatur

Expanded text:
ritum augetur. Quae enim in omnibus summum ritum augetur. Quae enim in omnibus summum gradum obtinet, sicut nec crescere, sic nec decrescere habet. Sed, sicut est miranda arbitrii libertas ab alia cogi non posse, sic miseranda prorsus infirmitas in seipso ad omne bonum torpere. Quia igitur in homine illo interiori inter naturalia bona nihil hac libertate dignius, nihil sublimius invenitur, recte per caput designatur. Et quia, cum assignata infirmitate omnis homo vivit et moritur, congrue sane languori comparatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ed si diligenter actendimus puto quia
in ueminus hominem non modo libertate
non car̾e. set magnam ymo sũmam libertatẽ
possidere. Driius si qd libertatis gͣdiis est
uilli coactõi subiat̾e. Secundus aut̃ mlli̾ subia
debere. Tercius u̾o et ip̃e sũmus. nlħ penitus
subici posse Qũo ergo arbitoim hominis
uere ymo sũme li berum non est. quod sue liber¬
ta nulla in nlla ptãte pͥuari pt. Nam hoc nec
ereatura ualet nec creatorem decet. Sed qũo
uel ereator ħ̃ pt̃ qui nicħ̾ quod non decet fac̾e
uari libertate constat illud sũmam libertatem
nc̃ illa captinatrr. Sed in hꝰ congressionis
c̾tamme. sicut uoluntas est que oppugnat. et
uoluntas que oppugnatur. sic uoluntas est
que sr̃at et uoluntas que sr̃atur. Ced m
hus ommibus manet libertatis integritas qr
sꝑ trumphat uoluntas. Hec itaq arbitrii
libertas nec in boms m̃ior nec in malis minor
que nec per pectatum minuitur. nec per me¬

Expanded text:
ed si diligenter attendimus, puto quia inveniemus hominem non modom libertate non carere, sed magnam imo summam libertatem possidere. Primus siquidem libertatis gradus est nulli coactioni subjacere. Secundus autem nulli subjici debere. Tertius vero et ipse summus nulli penitus subjici posse. Quomodo ergo arbitrium hominis mo summe liberum non est, quod sua libertate nulla vi, nulla potestate privari potest. Nam hoc, nec creatura valet, nec Creatorem decet. Sed quomodo vel Creator hoc potest qui nihil quod non decet facereprivare libertate, constat illud summam libertatem c haec, nunc illa captivatur. Sed in hujus congressionis certamine, sicut voluntas est quae oppugnat et voluntas quae oppugnatur, sic voluntas est quae superat et voluntas quae superatur. Sed in his omnibus manet libertatis integritas quia semper triumphat voluntas. Haec itaque arbitrii libertas nec in bonis major, nec in malis est minor, quae nec per peccatum minuitur, nec per me
Abbreviated transcription (Latin):
ad mensam tuam sedit cibum de manu
tua sumpsit in sinu tuo dorminit cum
uoluit, tecum colloquinm habuit. hic
Iure hereditario smis tuus est. Sed
quia a iuuenili etate delicate mit̾isti
eum ⁊ birge pexerasti contumax essectꝰ est¬
et leuauit calcanenm super capus tuũ ⁊ te
in suitutem Reduxit et cui iamn crudelicer
concultat sprritum tuũ qmi pro nchilo ha¬
bet terrain desiderabilem qui sola que carius

Expanded text:
ad mensam tuam sedit, cibum de manu tua sumpsit, in sinu tuo dormivit, cum voluit tecum colloquium habuit: hic jure haereditario servus tuus est. Sed quia ab ineunte aetate delicate nutristi eum, et virgae pepercisti, contumax effectus est: levavit calcaneum suum super caput tuum, et te in servitutem redegit, et tui crudeliter conculcat spiritum tuum, qui pro nihilo habet terram desiderabilem, qui sola quae carnis
Abbreviated transcription (Latin):
tollere ⁊ desupei terrain au ferre. Et tu
tantam nimiciciam non uindicas sed diss¬
mulas. Nec et durum berbũ loqueris nec
bultum watum estendis ued blandianti
tibi arrides. Ludis cum irrisore. Nestis
quia cum hysmael est qm cecum ludit. lu¬
dus iste non est puricie scu simplicitatis
⁊ innocencie sed illusio est amme iain te

Expanded text:
tollere, et desuper terram auferre: et tu tantam injuriam non vindicas, sed dissimulas, nec ei verbum durum loqueris, nec vultum iratum ostendis, sed blandienti tibi arrides? Ludis cum 335 illusore: nescis quia Ismael est qui tecum ludit? Ludus iste non est pueritiae, nec simplicitatis, vel innocentiae; sed illusio est animae, se
Abbreviated transcription (Latin):
rauseamus ex egipto corpore tran¬
seanus et corde. Sz neqz hoc putemꝰ
nobis posse fatere Grandis eĩ nobis ad huc
resta uĩa. si ad su miraculi uisionem uolumꝰ
pertingere Procul dubio non est eiusd̾ facul¬
tatis seu facilitatis egrptum exire et heremũ
per transire. mundum relinquere et se ip̃m un¬
cere. et post se ip̃m prohitere. Illud quasi mo¬
dicum quid modico tempore proficitur. hec post
multos labores post multas temptationes iux
tandem alũ et pancis consũmatur. Illud uinꝰ
diei est opus ħ nx post multa tempora explemꝰ
durũ difficile grande. se ipm relinquere. se ip̃m¬
bene inspitere. et plene despicere ꝑftẽ probare
et penitus improbare. hc labor hic genitus.
Pranũ est cor hommis et ĩstrutabile. et quis
cognoscet illud. filii hom̃i usqz quo graui cor¬
de dura ceruice et in domabili corde. et quis ur̃¬
et illud.¬

Expanded text:
ranseamus ex Aegypto corpore, transeamus et corde. Sed neque hoc putemus nobis posse sufficere. Grandis enim adhuc nobis restat via, si ad secundi miraculi visionem volumus pertingere. Procul dubio non est ejusdem facultatis, seu facilitatis Aegyptum exire et eremum pertransire, mundum relinquere, et seipsum vincere, et post seipsum projicere. Illud quasi modicum, quod modico tempore perficitur, hoc post multos labores, per multas tentationes vix tandem aliquando et a paucis consummatur. Illud unius diei est opus, hoc vix post multa tempora explemus. Durum, difficile, grande, seipsum relinquere bene inspicere et plene despicere, perfecto probare et penitus improbare. Hic labor, hic gemitus. Pravum est cor hominis et inscrutabile, et quis cognoscet illud? Filii hominum, usquequo gravi corde, dura cervice et indomabili corde, et quis vincet illud