comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esideriꝰ cassiensis albas narrauit
michi. Seruus inquit dei neapo¬
litane regionis in p̾rupta rũpe iuxtaui¬
am publicam solitarius hĩtabat ¶ui
dum nocturno tẽpore pfalleret et fenes¬
tram cellule horaꝵ explorator aperiet
uidit multos ethiopes it̾ carpere. & lou¬
go tractu onustos feno sagniarios cõmi¬
nare. Cũq eos inquireret qui essẽt et
cuiꝰ rei gr̃a. hec uimentoꝵ pabula. uec¬
S fomenta pociꝰ ignium hoĩb cõburẽ¬
dis. Prestolamur enim in ꝑximo pei¬
cipem capue qui iam decõbit et iohẽm
magr̃m militũ neapolitane ciuitatis
qui adhuc uinit incolumis. ¶lico uir
dĩ iohem festinꝰ adiit et que uiderat
uit audierat uarrauit. Per idem tenͥp
otho secũdꝰ contra sarracenos ibat ca¬
labriam. Hiis auditis iohes ait Modo
necesse habeo inperatori occuritre ⁊
de statu t̾re huiꝰ diligent̾ tractare
Dost eiꝰ ab sessum sponteo qr sclm̃ dese¬
ram et mouachus fiam Wtaũ ꝓbaret
utrum uerun esset quod ille narra¬

Expanded text:
esiderius Cassinensis abbas narravit mihi. Servus, inquit, Dei Neapolitanae regionis in praerupta rupe juxta viam publicam solitarius habitabat. Qui dum nocturno tempore psalleret, et fenestram cellulae horarum explorator aperiret, vidit multos Aethiopes iter carpere, et longo tractu onustos feno saginarios comminare: cumque eos inquireret, qui essent, et cujus rei gratia haec jumentorum pabula vecsed fomenta potius ignium hominibus comburendis. Praestolamur enim in proximo principem Capuae, qui jam decumbit, et Joannem magistrum militum Neapolitanae civitatis, qui adhuc vivit incolumis. » Illico vir Dei Joannem festinus adiit, quae viderat et audierat, narravit. Per idem tempus Otto secundus contra Sarracenos ibat Calabriam. His auditis, Joannes ait: « Modo necesse habeo imperatori occurrere, et de statu terrae hujus diligenter tractare. Post ejus abscessum spondeo, quod saeculum deseram et monachus fiam. » Ut autem probaret, utrum verum esset, quod ille narra
Abbreviated transcription (Latin):
ũt acꝰ superbie Sed qui sic stat male
stat. ad ꝓpͥam uoluntatem quasiad ar¬
borem latꝰ inclinat superb ut quietẽ
recipiat qd̾ enĩ per dispositionem ꝓpͥ¬
e uolũtatis agimꝰ hoc quieto suscipi¬
mꝰ animo Si aũ alit̾ ordinet᷑ pro labo¬
re reputabit᷑ Suctidat᷑ igitur arbor
ꝓpͥe uolũtatis ut cadat et occidat᷑ besti

Expanded text:
us, sed qui sic stat, male stat. Ad propriam voluntatem quasi ad arborem latus inclinat superbus, ut quietem recipiat. Quod enim per dispositionem propriae voluntatis agimus, hoc quieto suscipimus animo; si autem aliter ordinetur, pro labore reputatur. Succidatur igitur arbor propriae voluntatis, ut cadat et occidatur bestia
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ pauperi mediocr sufficiẽs tolera¬
bilis diuiti infirmis larga delicatis cõ¬
paciens fortiorib moderata. penitentib
misericors. peru̾sis seuera. bonis opti¬
ma Hec sunt nouẽ bñficiã religionis

Expanded text:
enim religio pauperi, mediocri sufficiens, tolerabilis diviti, infirmis larga, delicatis compatiens. fortioribus moderata, poenitentibus misericors, perversis severa, bonis optima. Haec autem sunt novem beneficia religionis
Abbreviated transcription (Latin):
ecura est gͥ claustri assiduitasꝙͣ
cura familiaris rei nõ turbat ꝙͣ
no sollicitat accessus hõium Ibiuiter
fratres alt̾ins ad alt̾m diligẽs habetur
custodia ibi p̾latoꝵ subiectis diserera
ꝓuidet sollertia ibi silentium cõ falib¬
disciplina ceteros motus corporisser¬
uire cogit mũdicie et sic oĩs oportu¬
nitas que est ad malũ per claustri
assiduitatẽ excluditur. per pauper¬
tatẽ uͦ uoluntariã pecunie effectus
extirpat᷑ Contigit qsñq ut qui minis
terreri nequeũt nec blandimẽtis actͥ¬
escũt ꝓmissis citiꝰ flectant̾ munerib¬

Expanded text:
go claustri assiduitas, cura rei familiaris non turbat, quam non sollicitant accessus hominum. Ibi inter fratres, alterius ad alterum diligens habetur custodia, ibi praelatorum subjectis discreta providet solertia, ibi silentium disciplina caeteros motus cordis servire cogit munditiae, et omnis opportunitas, quae est ad malum, per claustri assiduitatem excluditur. Per paupertatem vero voluntariam pecuniae affectusertut. Contingit quandoque ut qui nimis terreri nequeunt, nec blandimentis acquiescunt, promissis citius flectantur munerib
Abbreviated transcription (Latin):
rigas. nũqͥd pastea dat᷑us es mͥ. cũ tame uictus fuero: Nõ
p̃sñtẽ tm̃ uitã uolo. s fut᷑am ꝓuideo. Nolo gͥ fauces me¬
as pane olaudas. s uͥ recessi̾s. ip̃e ꝯtͣ te latrabo. dñm ac fa¬
Qudã mons ꝑt̾iebat. ⁊gemitꝰ magnos dabat. morib cuinitᷤ¬
Om̃is natio ut audiuit cimuit: cunctisq ꝑtͦbatis ulłus sui me¬
mor erat moris ille tandẽ peꝑit murẽ huiꝰ fama uolat. ⁊ eid
inalũ putabãt ĩ nichilũ oĩb uenit qͦs timor iniaserat. Cont

Expanded text:
tigas, nunquid postea daturus es mihi cum fame victus fuero, non presentem tantum vitam volo, sed futuram provideo, nolo igitur fauces meas pane claudas, sed nisi recesseris, ipse contra te latrabo, dominum ac faQuidam mons parturiebat et gemitus magnos dabat; omnis natio ut audivit, timuit; cunctisque perturbatis nullus sui memor erat, mons ille tandem peperit murem: huius fama volat et quod malum putabant, in nihilum omnibus venit, quos timor invaserat.
Abbreviated transcription (Latin):
Tũo filius ad patrẽait. Renũcia mde eo. si
in egipto. alter ĩ baldac: se ꝙ solo auditu cog¬
nouerãt. ⁊ ꝑ int̾nunc̃ios ꝓsibi ne cessariis
mitrebant. Cõtigit auce̾. ut ãerat baldac ĩ
negͤtiatõnẽ iret in egiptũ. Egiptiaous audito
eius aduentu. occurrit ei. ⁊ suscepit eũ gau¬
dens in domũ suã. ⁊ ĩ oĩbus ei seruiuit sicut
mos est amicoꝵ ꝑ octo dies ⁊ ostendit ei om̃s
manerias cantus quas habebat in domũ suã
finitis ergo octo diebus infirmatꝰ est Quod
ualde graniter dñs domꝰ de amico suo ferẽs.
ascruit om̃is medicos egiptiacos. uͭ amicuii¬
hospitẽ uiderent. Medici nͦ palpato pulsu.

Expanded text:
Tunc filius: « Renuncia mihi de eo, si in Aegypto, alter Baldach, seque solo auditu cognoverant et per internuncios pro sibi necessariis mittebant. Contigit autem ut qui erat Baldach in negotiationem iret in Aegyptum. Aegyptiacus, audito ejus adventu, occurrit ei et suscepit eum gaudens in domum suam. In omnibus ei servivit sicut mos est amicorum per octo dies, et ostendit ei omnes manerias cantus quas habebat in domo sua. Finitis octo diebus infirmatus est, quod valde graviter dominus de amico suo ferens, accivit omnes medicos Aegyptiacos ut amicum viderent. Medici vero, palpato pulsu
Abbreviated transcription (Latin):
nͭ ar murs cogitat: iũdicte qd cẽt̃. ĩ cali si eũ occidet  ciẽc
illi nõi gła laudis eẽt. Iͥgnouit gͥ ⁊ dimisct̃. Post paucos dies
ip̃e in foueã cecidit: qͥ ut captũ agnouit magno dolore rigire ce¬
pit Mus aũst agnouit. ad est cucurrit. Et re ꝯgnta:. nõ est ĩqͥt ĩ.
Nđͣ tineas. parẽ gram reddã tͥ ñ ĩmemor bñficii. Qũc om̃s ar¬
tis illiꝰ ligat᷑as sutre cepit. ⁊ loca rodando cognoscens i̾uos seca¬
redentib ⁊ artis illiꝰ ĩgenia laxare cepit sicq leonẽ captũ.

Expanded text:
esset in tali, si eum occideret, crimenque illi, non gloria laudis esset: ignovit igitur et dimisit. Post paucos dies ipse in foveam cecidit, qui ut se captivum agnovit, magno dolore rugire cepit. Mus autem ut agnovit, ad eum cucurrit et re cognita; non est, inquit, iam quod timeas, parem gratiam reddam tibi, non immemor beneficii. Tunc omnes artis illius ligaturas lustrare cepit et loca rodenda cognoscens, nervos secare dentibus et artis illius ingenia laxare cepit: sicque leonem captum
Abbreviated transcription (Latin):
tuisse testat᷑. q̃ carnis quidẽ cotmentiam habuit :
sed lingue ꝓ oacitatẽ atq stultilaqͥum nõ declinauit:
Het g defũcta atꝙ ĩ eccłia serulta est. Nocte aũ
dit qͥr educta añ facrũ altare per mediũ socaba¬
tur. ⁊ pars una illius igni cremabat᷑. pars aut̃
altera intacta remanebat. Cũq hoc surgens
mane fu̾ibus narraret. ⁊ locũ uellet ostendere¬
in qua fuerat igni cõsũpra: ip̃a flãme cõbustio
ita ante altare in marmoribus apparuit. ac
si illic eadẽ femina corporeo fuisset igne cõcre¬
mata. Ex qua re aperte dat᷑ intelligi. qͥa hii abꝰ¬

Expanded text:
uisse testatur, quae carnis quidem continentiam habuit, sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta, atque in ecclesia sepulta est. Nocte autem dit quia deducta ante sacrum altare per medium secabatur, et pars una illius igne cremabatur, et pars altera intacta remanebat. Cumque hoc surgens mane fin qua fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare in marmoribus apparuit, ac si illic eadem femina corpore fuisset igne concremata. Ex qua re aperte datur intelligi, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
suuios o zumlles añ se anduci ⁊ dextã leuaq astare. sibiꝙ sedem gc̃
ꝑari. sicut iud̾at imꝑatorẽ aliqñ fac̾e Iubent᷑ gͦ hõies illi in me¬
diũ adduci. Dixitq maior ille simius. Q uid sũ ego. E allax¬
hõ ait. Tu es imꝑator. Itm ille. Et isti qͦs añ me uides starẽ e¬
tus est. ⁊ om̃s illos fefellit. Ille aũ uerax hõ: ħ apd̾ se aiebat. Si
iste qͥ mendax est sic est acceptꝰ ⁊ mun̾atꝰ ego qͥd si uerũ dix̃o
Int̾rogatꝰ gͦ ab illo simio: dic cu qͥd sũ ego. ⁊ hiĩ qͦs añ me uide s.
ille qͥ u̾itatẽ amabat. respondit. Cu sumiꝰ es. ⁊ hii om̃is simis st
similes tͥu¶ontinuo iubec᷑ lac̾ari dñtib ⁊ unguib: q qd ue¬
rũ est dixit. Hoc mͦ sĩ solet a malis hõib: ut fallacia ⁊ maliçia
asc̾ndamꝰ in cacum̃ mõtis: ⁊ osfe̾dã tͥ qr ⁊ młti metimẽt. Leo ridens
ait. Eamꝰ. Cũq uenirẽt ad locũ: stans a sellus ĩ edito loco uoce di¬

Expanded text:
 dextra levaque stare, sibique sedem contra parari, sicut viderat imperatorem aliquando facere. Iubentur igitur homines illi in medium adduci: dixitque maior ille simius: quid sum ego? Fallax ait: tu es imperator. Iterum ille: et isti quos ante me vides stare? Qtus est; et omnes illos fefellit. Ille autem verax homo hec apud se aiebat: si iste qui mendax est, sic est acceptus et muneratus: ego quid si vetum dixero? Interrogatus ergo ab illo simio; dic tu quid sum ego et hi quos ante me vides? Ille qui veritatem amabat, respondit. Tu simius es et hi omnes simii sunt similes tibi. Continuo iubetur lacerari dentibus et unguibus, quia quod verum est dixit. Hoc modo fieri solet a malis hominibus, ut fallacia et malitia ascendamus in cacumen montis et ostendam tibi quia et multi me timent. Leo ridens ait: eamus. Cumque venirent ad locum, stans asellus in edito loco, voce di
Abbreviated transcription (Latin):
Simiꝰ uulpẽ roganit. ut de magnitudine. diam ⁊ auariciam¬
caude sͥ donaret. uñ natos suas t̾pissimas teget. Qͥd .n. inqͥt utile
ut sit pondus sñ causa cante lõgitudinis caude ꝙͣ ꝑ tra trabis.
Qui uulpes ait. Lõgior fiet ⁊ maior ut ꝑ t̾rã alã tham. siue s
petͣs. ⁊ spinas. ⁊ lutũ: ne cumeo tegmine pulcor iudearis. Lo¬
cples inquit. ⁊ auare. te nc̃ fabula inc̾pat: qͥ nõ das qd cͥ suꝑat
ut uemret cia᷑ ad nũdinas luc causa. Asellus aũ more orta¬
bat ꝑuitans se post ẽẽ secum. ł assatꝰ ⁊ qͣssatꝰ. det illĩ pelle fuĩt

Expanded text:
simia vulpem rogavit, ut de magnitudine caude sibi daret, unde nates suas turpissimas tegeret; quid enim, inquit, utile, ut sit pondus sine causa tante longitudinis caude quam per terram trahis. Cui vulpes ait, longior fiat et maior, ut per terram illam traham, sive per petras et spinas et lutum, ne tu meo tegmine pulchrior videaris. Locuples, inquit, et avare, te tunc fabulam increpat, qui non das quod titius venire ad nundinas lucri causa: asellus autem mortem optabat, putans se post esse securum, lassatus et quassatus: de ipsius t
Abbreviated transcription (Latin):
sua cornua magna ut uidit. nimiũ laudare tepit. cͥra tenua ui¬
tuꝑare a d̾ cũ face̾t. uenatoꝵ uoces. ac repñte latͣre canes audiens
fuga ꝑ cãpũ euasit. At uͥ eũ silua suscepit. magnxudo cor miũ
uenantib eũ recinuit. Tut̃ mortẽ suã uidẽs ait. Que mͥ erant
utilia uituꝑaui: ⁊ deceptuosa laudani. Cont᷑ illos qͥ ꝯtẽsiose¬
Musca ait. s ũqͥd te nr̃is poces ꝯꝑare laudib. ubi immolat᷑ esc ae
pͥna gusto. In capite regis sedeo. ⁊ õib mat᷑nis oscula dulcia figo
de qͥb reb tu ñ formita ait. Contͣ te ħ tu dixis. ĩ ꝑba pestis. Rau¬
das iportiitatẽ tuã. Numqͥd optata uenis: Beges ⁊ mat̾nas¬
qͦs nõinas. tu ĩportuna addis. ⁊ tua om̃ia eẽ dicis. cũ uͥ accedis
Eugaris ũdiq ⁊ qͣi ĩiuriosa abigeris. Estate uales. bruma nõ
appares. Rgo uͦ deliciosa hyeme sũ secꝰa. nie ꝙ seqũtur gaudia. Uu
si rugosa mnlcreta ient it pollã. ⁊ melans se: natos suos int̾ rogiũ

Expanded text:
ut vidit, nimium laudare cepit, crura tenuia vituperavit; quod cum faceret, venatorum voces ac repente latrare canes audiens, fuga per campum evasit. At ubi eum sylva suscepit, magnitudo illa cornuum venantibus eum retinuit tunc mortem suam videns, ait; que mihi erant utilia vituperavi musica ait, nunquid te nostris potes comparare laudibus, ubi immolantur exta prima gusto, in capite regum sedeo et omnibus matronis oscula dulcia figo; de quibus rebus tu nihil. Formica, ait. Contra te hoc tu dixeris improba testis, laudas importunitatem tuam. Nunqquas nominas, tu importuna adis; et tua omnia esse dicis, cum ubi accedis fugaris, undique quasi iniuriosa abigeris. Estate vales bruma non appares: ego vero deliciosa hyeme sum secura, meque sequuntur gaudia: tu si rugosam impleret pellem. Et inflans se, natos suos interrogavit
Abbreviated transcription (Latin):
se esse deceptũ inqͥt Omulier fallax ⁊ plena arte
dyaboli. ꝑ micte me intͣre. ⁊ qͥcqͥd mn forefecisti.
me cõdonaturũ tibi crede. At illa eũ iucrepãs.
int̾itũ ꝙ domꝰ om̃i mͦ facto atq sac᷑mento dene¬
gans ait. Oseductor. tuũ esse. at ꝙtuũ facuiꝰ. pa¬
rentibus tuis ostendã: quia unaꝙͣ nocte es solitꝰ
ita furtim a me exire. ⁊ meretͥtes a dire. Et.
ita egit. Parentes uͦ hec audientes. atꝙuerũ¬
esse existimantes iucrepauerũt eũ. Et it a mu¬
lier aia liberata est arte sua. flagitiũ ꝙ quod
meruerat. in uirũ suũ retrusit. oui nichil a¬
sͦuit. ĩmo obfuit mulierem eustodisse. Sxempli¬

Expanded text:
se esse deceptum, inquit: O mulier fallax, plena arte se esse deceptum, inquit: O mulier fallax, plena arte dyaboli, permitte me intrare, et quidquid mihi foris fecisti me condonaturum tibi crede. At illa eum increpans introitumque domus omnino et sacramento denegans ait: O seductor, tuum esse atque tuum facinus parentibus tuis ostendam, quia unaquaque nocte es sollicitus ita furtim a me exire et meretrices adire; et ita egit. Parentes vero haec audientes atque verum existimantes increpaverunt eum, et ita mulier illa liberatae arte sua flagitium quod meruerat in virum detrusit, cui nihil profuit immo offuit mulierem custodisse.
Abbreviated transcription (Latin):
niã petens. ⁊ nũꝙͣ amplius hoc se facturã pro¬
mictens. nichil ꝓfecit. sed uir iratꝰ ait quod eã
intrare nõ ꝑmitteret. sed esse suũ suis paren¬
tibus ostenderet. Illa magis ac in agis clamans
dixit. quod nisi ostium domus recluderet: in pu¬
teũ qͥ iuxta domũ erat. saliret. ⁊ ita uitã fi¬
niret. sicq de morte sua amicis ⁊ ꝓpinquis suis
ratõnẽ redderet. Spretis minis dñs sue mulie¬
ris: intͣre nõ ꝑmisit: Mulier uͦ plena arce. ⁊ cal¬
liditate sũpsit lapidem quẽ ꝓiecit in puteum.
hac ĩtentione ut uir suus audito sonitu lapidis
in puteũ ruentis. putaret eã in puceũ cetidisse:
Et hoc ꝑacto: mulier post puteũ se abscõdit.
Bir aũ simplex atq ĩsipiens. audito sonitu lapi¬
dis in puteũ ruentis: mox de domo egrediens.
celeri cur su ad puteũ uenit. putans mulierem
tum. ⁊ uõ oblita sue artis. intͣuit domũ. fir¬
matoꝙ ostio ascendit fenestrã. Ille autẽ uidẽs

Expanded text:
uam amplius se hoc facturum promittens nihil profecit, sed vir iratus ait quod eam non intrare permitteret, sed esse suum suis parentibus ostenderet. At ipsa magis et magis clamans dixit quod nisi ostium recluderet, in puteum qui juxta domum erat saliret et ita vitam finiret, sicque de morte sua amicis et propinquis rationem redderet. Spretis minis dommus suae mulieris, intrare non permisit. Mulier vero plena arte et calliditate sumpsit lapidem quem projecit in puteum, hac intentione ut vir suus audito sonitu lapidis in puteum ruentis putaret sese in puteum cecidisse, et hoc peracto mulier post puteum se abscondit. Vir simplex atque insipiens, audito sonitu lapidis in puteum ruentis, mox de domo egrediens, celeri cursu ad puteum venit, putans verum essrtum, et non oblita est suae artis, intravit domum, firmatoque ostio ascendit fenestram. Ille autem videns
Abbreviated transcription (Latin):
facuitant ĩgemuit mis̃ asellus. N młto post eqꝰ eͦrendo ruptꝰ. ac
mat est cus : iusu dñi sui ad uillã ductꝰ est ut adͥ e pontarsiie¬
Hiais acceptis qꝙ rusticis ornam̃tis: ꝑ semitã ibat onuserd ue
cã i fdlce ⁊̃ prato pascãs alle cognouit asellus: taliq seric. uo
cans ũt ⁊ tu nr̃is utere nobçũ rustitus officius. Cent slos¬

Expanded text:
do ruptus ac miser effectus, iussu domini sui ad villam ductus est, ut agris portaret stercus. Acceptisque rusticis ornamentis, per semitam ibat onustus, quem iam infelicem in prato pascens ille cognovit asellus, talique sono incrciam? nunc et tu nostris utere nobiscum rusticis officiis. ITEM CO
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ꝓũi arcet᷑ epũt ꝯominĩa Si c̃i repat᷑are
Ase mataltis sdli dulcedine irretitus: ꝑtẽ tocius
si dbsrantre qũa es obtulerat recepit. sic ꝙ repa¬
eraust ħr̃s icaq relatĩs. inqͥt filius ad patrẽ
Uixpoterit talis repperiri amicus.

Expanded text:
et, erunt communia; si vero repatriare ille natalis soli dulcedine irretitus, partem totius substantiae quam ei obtulerat recepit, sicque repatriavit. His itaque relatis, inquit filius ad patrem: Vix poterit repperiri amicus.
Abbreviated transcription (Latin):
Prmnita hyeme f̾rum̃tũ ex cau̾tia tͣhens siccabat: qd estate col¬
ligens coagłau̾at. Citada aũ rogabat eã esuriens. ut daret. ad
illi de cio ut uiue̾t . Formica. Qͥd faciebas inqͥt ĩ estate: Ait
illa. Nõ mͥ uacabat ꝑ sepes oberrabã cantando. formica gͥ
ndens. ⁊ frum̃tũ ĩcludensait. Si estate cantasti. hyeme salta
Hec fabula pigrũ dicet. ut c̾co temꝑe laboret. ne dũ minꝰ huit
nõ accipiat cũ petierit. Sentñtie diu̾soꝵ pħoꝵ cellẽ seu ludiera¬

Expanded text:
Formica hyeme frumentum ex caverna trahens siccabat, quod estate colligens coagulaverat. Cicada autem eam rogabat esuriens, ut daret aliquid illi de cibo, ut viveret. Cui formica: quid faciebas, inquit, in estate? At illa, quando mihi vacabat, per sepes oberrabam cantando. Formica igitur ridens, frumentum includens, ait: si estate cantasti, hyeme salta. Hec fabula pigrum docet, ut certo tempore laboret, ne dum minus habuerit, non accipiat cum petierit. ITEM EIUSDEM CO
Abbreviated transcription (Latin):
geli aperiebãt portas celi. ⁊ me sumenter
rabile est hoc sompniũ quod udisti: At
ego sompniaui quod ego duobus angelis
ducentibus. ⁊ terrã scindentibias ducerer¬
in infernũ. Rusticus uͦ hoc totũ audiebat. ⁊. tñ se

Expanded text:
geli aperiebant portas coeli et me sumentes geli aperiebant portas coeli et me sumentes rabile est hoc somnium quod vidisti; at ego somniavi quod a duobus angelis me ducentibus et terram findentibus in infernum ducerer. Rusticus hoc totum audiebat et s
Abbreviated transcription (Latin):
mech. ⁊ cũc defecit eis cilius. ita quod nõ reenã¬
sit eis qͥeꝙͣ. nisi tantũ farine quod solũ panem
it paruum facerent: burgenses uͦ hoc uidon¬
tes dixerũt adinuicẽ. Parũ panis habemꝰ: et
noster multũ comedit socius. Qua ipter opa¬
tet nos habere cõsilium. qͦmodo sibi ꝑtem panis au¬
ferre possimus. ⁊ quad nobiscũ debet comed̾e. so¬
li comedamꝰ. Peinde acceperũt cͥãsiliũ huiꝰcemo¬
di. quod facerent panem. ⁊ coquerent. ⁊ dũ co
ando uideret: solus panem comede̾t: Hoc arti¬
ficiose dicebant. qͥa rusticũ simplicem ad huius¬
modi ficticia putabaut. Et feterũt panem mi¬
rent. At rusticus ꝑcerta eom astucia. dormi¬
encibus sociis de igne traxit panẽ semicactũ.¬
⁊ comedit. ⁊ itẽ iacuit. Sed unꝰ de burgen¬
sibus. sicut sompno ꝑterritꝰ esset. euigilauit:
sociũꝙ uocauit: Cui alter de burgensibus ait:
Quid habesiꝰ At ille inquid mirabile somp¬
nũ uidi. Nam uisum erat mͥ quod duo an¬

Expanded text:
defecit illis cibus ita quod non remansit eis quicquam nisi tantum farinae qua solum panem et parvum facerent. Burgenses vero hoc videntes dixerunt ad invicem: Parum panis habemus et noster multum comedit socius, quapropter opotet nos habere consilium quomodo sibi partem panis auferre possimus, et quod nobiscum debet soli comedamus. Deinde acceperunt hujuscemodi quod facerent panem et coquerent, et dum coando videret, solus panem comederet. Haec artificiose dicebant quia simplicem rusticum ad hujusmodi fictitia deputabant. Et fecerunt panem qrent. At rusticus, percepta eorum astutia, dormientibus sociis, traxit panem semicoctum, comedit et iterum jacuit. Unus de burgensibus sicut somno perterritus esset evigilavit sociumque vocavit, cui alter de burgensibus ait: Quid habes? At ille inquit: Mirabile somnium vidi, nam mihi visum fuit quod duo an
Abbreviated transcription (Latin):
nes aff̃tur m panis dat dñs ossa. amat me tota familia. Qsqͥs
ni cibũ porrigit. aqua nõ drest. Sub tectis cubo. ⁊ sic ociosus us
sus sat᷑arer cibo ⁊ melior uiue̾m sd̾ tecto. ẽ anis ait lupo. Si
uis eẽ ⁊ uñ: ueni mecũ noli tiniꝰe. Cũ simł ambularẽt: iudit
lupꝰ canq̃ collũ cachena tͥtũ. Et ait. Quid hoc est frat᷑ qd uigũ
acͥuit collũ cuũ : et canis. Quia sũ accͥor inqͥt int̾ dũ ligor
nocte soluor int̾ domos uagor: ⁊ uͥ uolo illic dormio. Qui lupus.
No est ait opus mr istis fruere q̃ laudasti. uine uolo lib̾: nd eid̾cũct

Expanded text:
ones affertur mihi panis, dat dominus ossa, amat me tota familia, quisque ones affertur mihi panis, dat dominus ossa, amat me tota familia, quisque mihi cibum porrigit, aqua non deest, sub tectis cubo et ociosus vitam gsus satiater cibo et melior viverem sub recto. Canis ait lupo; si vis esse tibi bene, veni mecum, noli timere. Cumque simul ambularent, vidit lupus canis collum catena tritum et ait: quid hoc est frater, quod iugum atrivit collum tuum? Et canis: quia sum, inquit, acrior interdiu ligor, nocte solvor, inter duas domos vagor et ubi volo illic dormio. Cui lupus: non est opus mihi istis frui, que laudasti: vivere volo liber, quodcumque
Abbreviated transcription (Latin):
piuenit. ⁊ rogabat eñ ꝑc̾e pullis suis. Faciam inqit qd ues e di
bu mn cantau̾is Acilla c̃uis aĩmꝰ excid̾it tanto netiu coac a
pauens ⁊ dolore plena cantanit. E ccipit̾ dͥ ẽ dam ĩuena ce nõ
pa antasti inquit. Prendit q unũ de pullienł deuorare axĩi
e d iuiso aũ auceps qͥdam uenit. ⁊ calamo lenco leuaus accpi¬
tͤm isco cotctũ ĩ t̾ram st̾uit. Sic qͥ ali insidiat᷑. t im̾e debet
S ecuris dũ sẽa eẽc: hõ postulabat ab arborib ut illi maimibiã da¬
rent de ligno qd̾ firmũ cẽt. Qͦ sc̃o. hõ manub̾um sũpsit. ⁊ aꝑcata
secͥi ramos ac robora magna ⁊ oĩa q̃ uoluit incidit. Tũc Exio
quertus ait digne ⁊ bñ patim᷑. qͥ roganci hosti nr̃o. ut cecimanu¬
bria dedimꝰ Ieo qͥs añ cogitet ne hosti aliqͣ ꝑstet. Ad cõmendat̃onẽ¬
Canis ⁊ lupus in silua dũ quenirẽt. ait lupꝰ cani. Unde fr̃ lib̾tatis
sic nitidus. ⁊ pinguis es: Qͥ respondit. q domi custos sũ concͣ latͦ¬

Expanded text:
pervenit et rogabat eum parcere pullis suis: faciam inquit quod vis, si bene mihi cantaveris. At illa, quamvis animus exciderit tanto metu coacta, pavens et dolore plena cantavit. Accipiter qui predam invenerat: non bene cantasti inquit; prenditque unum de pullis et devorare cepit. E diverso enim auceps quidam venit et calamo lento levans, accipitrem visco contractum in terram stravit. Sic qui alii insidiatur, timere debeat securis cum facta esset, homo postulabat ab arboribus, ut illi manubrium darent de ligno, quod firmum esset: quo facto, homo manubrium sumpsit et aptata securi, ramos, ac robora magna et omnia que voluit incidit. Tunc fraxino quercus ait. Digne et bene patimur, qui roganti hosti nostro, ut ceci manubria dedimus. Ideoque ante cogitent, ne hosti aliqua prestent. DE FIGMENTIS Ecanis et lupus in sylva dum convenirent, ait lupus cani: unde frater sic nitidus et pinguis es? Qui respondit; quia domi custos sum contra latr
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ mͥ defñdo: ꝙ plus uob̃ cucurri. Eẽtã aũ qͥ tetigi̾t: inimicũ
me habebit. sicq totã p̃dã illã: sela inꝓbitas abstulit. Contra
exilis tns u̾sũ. sͣ uit̾ ĩ faucib suis hesit. Lupꝰ magno ẜ̾cio qͥ hoc
malũ extͣheret ĩuitauit. Nog abat᷑ grus longo collo: ut me¬
dicinã p̃staret lupo. Id egit ut caput mitt̾e̾t: ⁊ malũ de fau¬
cibus exheret. Sanato lopo. grisreddi sibi ꝓmissa petiit ⁊
lupꝰ ait. O iniuria meis iłtucib. Iugͣ ta ÷ illa grus. q̃ caput in¬
Cum de fenest᷑ couius occasione caseũ raꝑet altã arborẽ suꝑse¬
dit. Ulpes ut hñc uidit deꝯt᷑. sic ait. D corue qͥs similis dͥ. ⁊ pen

Expanded text:
 defendo, quia plus vobis cucurri: quartam autem qui tetigerit inimicum me habebit: sicque totam predam illam, sola improbitas abstulit. Item in faucibus hesit; lupus magno pretio, qui hoc malum extraheret, invitavit. Rogabatur grus collo longo, ut medicinam prestaret lupo. Id egit, ut caput mitteret et malum de faucibus extraheret. Sanato lupo, grus reddi promissa premia petiit: et lupus ait: o iniuria, meis virtutibus ingrata est illa grus, que caput inCum de fenestra corvus occasione caseum raperet, altam arborem supersedit. Vulpes ut hunc vidit, de contra sic ait; o corve, quis similis tibi et pen
Abbreviated transcription (Latin):
ño parũ añimirantes. hũc alio a morte absoluto
ligauerũt. Iamꝙ de iuditio dubitantes hunc
cũ reliq̃s pͥus lid̾atis ante regẽ aduxerũt. ei ꝙ
omĩaeꝵ ordiñe referentes: ipm̃ etiã hesitare cõpu¬
lĩrũt. Cõmuni itaq cõsilio rex om̃e tͥuien quod
sibi i posuerãt c̃o donauit: es pacto tñ ut᷑ ẽ minis si¬
si ĩ politi tausas pͥatef acerent: At illi reruenitatẽ
Dr possierũt. Coͣmuni aut̃ cõsensu omũbus absolu¬
tis im digẽndaẽ q̃ pro amico iñori decreuerat. ip̃m¬

Expanded text:
non parum ammirantes, hunc, alio a morte absoluto, non parum ammirantes, hunc, alio a morte absoluto, ligaverunt, jamque de judicio dubitantes, hunc cum reliquis prius liberatis ante regem adduxerunt eique omnia ex ordine referentes ipsum etiam hesitare compulerunt. Communi itaque consilio rex eis omne crimen quod sibi imposuerant condonavit, eo tamen pacto ut criminis sibi impositi causas patefacerent, at illi rei veritatem ei exposuerunt; communi autem consensu omnibus absolutis, indigena qui pro amico
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quẽ in egipto reliquerat. Reminiscẽs
ita ꝙ bonoꝵ q̃ sibi ĩ egipto fecerat. cogitans¬
etiam quia post mortẽ retribuere illi nõ
pocenat᷑. mortem̃ ꝓ illo subire se decreuit. ⁊ uo¬
ce magtiã ex olamauit. Quid innocentẽ cõ¬
demnastis. quoue eũ ducitis ᷤ Non mortũ
meruit ip̃e: ego uirũ int̾ feci. At illi in¬
iecerũt in eũ m̃anꝰ. acꝙ ligatũ. secũ ad cruõẽ
traxenũt: aliũꝙ a pena mortis absoluunt. ho¬
micida uͦ ĩ eodem agmine hec intueus gradi¬
ebatur. atꝙ secũ uoluebat. Hũc int̾feti. ⁊
iste damꝑnat᷑.s Hic innocens. supplicio depu¬
tatur ego uero nocenł libertate fruor ⁊
Quenam causa est huiꝰ iniusticie. Nescdo
nisi sit sola dei pacientia. Uerũ deus iudet¬
est iustus. Impunicũ scelus nullũ dimittit.
Ne gͥ in me posterius durius uindiceturs
huiꝰ me ꝓdam criminis esse reñ. Sic q eosa
terficite. dunictite m̃oxiũ. Indices autẽ

Expanded text:
cum quem in Aegypto reliquerat; reminiscens cum quem in Aegypto reliquerat; reminiscens itaque bonorum quae sibi in Aegypto fecerat, cogitans quia post mortem retribuere illi non poterat, mortem pro illo se subire decrevit, voce ergo magna clamavit. Quid innocentem condempnastis, quove eum ducitis? non mortem meruit, ego virum interfeci. At illi injecerunt manus in eum, atque ligatum secum ad crucem traxerunt, aliumque a poena mortis absolverunt. Homicida vero in eodem agmine hoc intuens gradiebatur atque secum dicebat: Hunc interfeci et iste dampnatur. Hic innocens supplicio deputatur, ego vero nocens libertate fruor. Quaenam causa est hujus injustitiae? Nescio, nisi sola Dei patientia sit. Verum Deus judex justus impunitum nullum scelus dimittit. Ne igitur posterius in me durius vindicet, hujus me prodam criminis esse reum, sicque eos istum dimittite innoxium. Judices autem
Abbreviated transcription (Latin):
baldac ĩ tempeste noctis saentio ꝑuenit. Pudor
et obstabat ne donũ amici intrans. forte ĩ cog¬
ntus talitẽporea domo expelleret᷑. Templũ gͦ
quoddã uit᷑uit. ut ibidem pernoctaret. Sed cũ¬
abi ĩbi anxius młt̾a secũ diu uolue̾t. occurrũt sibi
dũo iũri ꝓre̾ tc̃plum ĩ ciuitate. quoꝵ unus ali¬
cĩues ꝓ strepitu deturrentes ĩ terfectũ reiteri¬
t u̾it ⁊⁊ querentes qͥsnã homiaidiũ apetͣsset:
intͣuerũt tẽplũ. sperantes homicidã ibidem
Qreiperire: egiciũ uero illio repperiunt. ⁊ soi¬
satantes ab eo qͥsuã uirũ intersecisset Audie¬
ipũt al ip̃o qr ego illũ ĩ terfeci. Paupertatem
e. em̃ siã morte saltem finire cupiebat. Saptꝰ
ĩtaꝙ ⁊ intarceratꝰ est mane autẽ facto ꝓ du¬
citꝰ ante udicis. ⁊ ncite cõdemnat᷑. ⁊ ducit᷑
ad crucẽ. Mulci g̾ de more incarrerũt. quon
Et acutius eũ intuens. dep̾hendit esse ami¬

Expanded text:
Baldach intempeste noctis silentio pervenit, pudor Baldach intempeste noctis silentio pervenit, pudor autem ei obstabat ne domum amici adiret, ne forte incognitus tali tempore expelleretur, templum vero quoddam intravit ut ibidem pernoctaret. Sed, cum ibi anxius multa diu secum volveret, occurrunt sibi duo viri prope templum in civitate, quorum unus aliurrentes, interfectum repperiunt et quaerentes quisnam homicidium perpetrasset, intraverunt templum sperantes homicidam reperire. Aegyptium vero reppererunt ibi, et sciscitantes ab eo quisnam virum interfecisset, audierunt ab ipso quia ego interfeci eum, paupertatem enim suam morte saltem finire cupiebat: Captus itaque incarceratus est. Mane autem facto producitur ante judices, et morte condempnatus ducitur ad crucem. Multi ergo de more occurrunt, quorum Hic acutius eum intuens deprehendit esse ami
Abbreviated transcription (Latin):
esset in domo sua quã dilige̾t. Ad hoc egtr. Oitẽ¬
de mͥ om̃s domꝰ tue mulieres: ⁊ si forte int̾ eas hãc
uidero. tͥ ostendã. Quo audito: ostendit ei om̃s¬
oantatͥces ⁊ pedissequas. quarũ ei nulla cõpla¬
l ouit. Post hoc ostendit ei om̃s filias suas: Hasꝙ
sicut n pͥores omĩno reppulit atq uẽg lexit
sua ꝙͣ iã diu educauãt. uͭ eam acciperet ĩ upo¬
rem. ꝙͣ ⁊ ostendit ei Eger uero hac uisa ait
Ex hac est mͥ̾ morsa ⁊ ĩ hac est uita mea. Quo
que erat cũ ea accepturus. ⁊ p̾terea dedit ei ea¬
que erat daturus puelle si eã acciperet in uxo¬
rem. hiis cõpletis accepta uxore. ⁊ hiis q̃ cum
uxore acceperat. ⁊ negociatõne facta: rediit
in patͥam suã. Contigit autẽ post hec quod¬
egiptiacus omĩa sua multis modis amitẽst.
⁊ paup effectus cogitauit apud se. quod iret
baldac ad aticũ suũ aueͣ ħ abebat ãit sui miserere¬
tur. Iter ergo nudus ⁊ famelicus arripuit. acq

Expanded text:
t. Ad hoc aeger: Ostende mihi omnes domus tuae mulieres, et si forte inter eas hanc videro, tibi ostendam. Quo audito, ostendit ei cantatrices et pedisequas quarum nulla ei placuit. Post hoc, ostendit omnes filias, has quoque sicut et caeteras omnino repulit atque negglexit. sua quam jamdiu educaverat ut eam acciperet in uxorem, quam et ostendit ei. Aeger vero, aspecta hac, ait: Ex hac est mihi mori, et in hac mea vita. Quo quae erat cum ea accepturus, et praeterea dedit ei quae erat daturus puellae si eam acciperet in uxorem. His completis, accepta uxore et his quae cum uxore acceperat, et negotiatione facta, rediit in patriam. Contigit autem post hoc Aegyptiacus omnia sua multis modis amitteret, et pauper effectus cogitavit apud se quod iret Baldach ad amicum suum quem ibi habebat ut sui misereretur. Iter ergo nudus et famelius arripuit, atque
Abbreviated transcription (Latin):
Graculus pẽnas pauonũ q̃ cecidant sustulit. se iactãt
⁊ in se ornauit. suosq ꝯtẽpn̾e cepit. ⁊ gͦgi pauonũ se mis¬
cuit. At illi ignoto ⁊ ĩpudñti p̃enas ĩ uiriose eripiũt: calci¬
bus eũ ac morsib fatigãt. miser q semiuius ab eis relictꝰ ad
ꝓpͥũ genꝰ radire timuit: uͥ cũ eẽt ornatꝰ młtos iniurios⁊ t̾ rliit
Tut unꝰ ex eis ait illi: Ei uestes tuas qͣs nat᷑n dedic amasses. ħ
tibi suffice̾nt nec ab illis inuiriã passus nͨ a nob̃ pussus fuisses

Expanded text:
graculus pennas pavonum que ceciderant sustulit et inde se ornavit; suosque contemnere cepit et gregi pavonum se miscuit. At illi ignoto et impudenti pennas iniuriose eripiunt, calcibus ac morsibus eum fatigant, miserque semivivus ab eis relictus, ad proprium genus redire timuit: ubi cum esset ornatus, multos iniuriose terruit. Tunc unus ex his ait illi. Si vestes tuas, quas natura dedit tibi, amasses, he tibi sufficerent, nec ab illis iniuriam passus, nec a nobis pulsus fuisses
Abbreviated transcription (Latin):
pere uolentes. uͭ iugilaret. rusticũ uocauerũt.
Rusticus uͥ callde. ⁊ sicut tentus esset somuo res¬
pondit: Qui sũt qui me uocant ᷤ at illi dixerũt
Socĩ tui sunius. Et rusticus. Redistis iam ꝰ at illi
responderũt. Quo ꝑrexim᷑ unde redire debea¬
mus  Ad hec rusticus. Nũc iusum erat in quod
duo angeli unũ ex uobis accipiebãt. ⁊ apeniebãt
portas portat celi ducebant q ante deũ. Deinde
aliũ accipiebant duo angeli alii: ⁊ aꝑta t̾ra du¬
cebant in infernũ. Et hiis iusis: putaui nenu¬
pem iam ampdius rediturũ ⁊ surrexi ⁊ panẽ

Expanded text:
re volentes ut evigilarent rusticum vocaverunt. Rusticus vero callide et ut territus esset respondit: Qui sunt qui me vocant? At illi: Socii tui sumus. Et rusticus: Redistis jam? At ipsi contra: Quo perreximus unde redire debeamus? Ad hoc rusticus: Nunc visum erat mihi quod duo angeli unum ex vobis accipiebant et aperiebant portas coeli, ducebantque illum ante Deum; deinde alium accipiebant duo alii angeli, et aperta terra ducebant in infernum, et his visis putavi neminem jam amplius rediturum, et surrexi et panem
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ꝓsirens codicem horrende uisionis ⁊ magni¬
tudinis enorinis. ⁊ ponderis pene ĩportabal. ius¬
sit uni ex satellitibꝰ suis mͥ ad legendũ deferre:
Quẽ cũ legissem. inueni omĩa scelera. nõ solũ
q̃ opere uł u̾ho. sed etiã q̃ tenuissima cogitatõ
albatos ⁊ p̾claros. Quid hic sedetis: scientes cer¬
tissime qr noster est iste  Responderũt. uerũ
dicitis. Accipite eũ ⁊ in cumulo ur̃e dãpnato
nis ducite. Quo dicto. statim disparuerũt.
Surgentesꝙ duo ne quissimi spiritus habentes
pite. ⁊ alius in pede. Qui uidelicet uome¬
res modo cũ magno tormento difrunpunt
interiora corporis mei: moxꝙ ut ad se in¬
uitem ꝑuenerint moriar. ⁊ paratis ad
rapiendũ me demonibus in ĩferni olaustͣ
ꝓtrahar: Sic loqͣbatur miser desperans.
Et nõ multo post defu̾ctus. penitentiã
quã ad breue tempꝰ cũ fructu uenie fa

Expanded text:
eorum, proferens codicem horrendę visionis et magnieorum, proferens codicem horrendę visionis et magnitudinis enormis et ponderis pene inportabilis, iussit unum ex satellitibus suis mihi ad legendum deferre. Quem cum legissem, inveni omnia scelera, non solum quę opere vel verbo, sed etiam quę tenuissima cogitation viros albos et preclaros: 'Quid hic sedetis, scientes certissime, quia noster est iste?' Responderunt: 'Verum / dicitis. Accipite et in cumulum damnationis vestrę ducite.' Quo facto statim disparuerunt. Surgentesque duo nequissimi spiritus, habentes capite et alius in pede. Qui videlicet modo cum magno tormento inrepunt in interiora corporis mei, moxque, ut ad se invicem perveniunt, moriar et paratis ad rapiendum me demonibus in inferni claustra pertrahar.' Sicque loquebatur miser desperans, et non multo post defunctus penitentiam, quam ad breve tempus cum fructu venie fac
Abbreviated transcription (Latin):
de deceptꝰ est. Cũꝙ morbo ingͣuescente denuo
ad iusitandũ eũ ac docendũ rex intͣret: da¬
mabat statim miserabili uoce: Quid uis
mado: quid huc uenistuͦ Non enĩ mͥ ali qͥd uti¬
litatis ac salutis potes ultͣ oõferre: At ille¬
ait. Noli maͥt italoqͥ: uide ut sanũ sapias.
Nõ inqͥt insanio: sed pessimã mͥ cõscientiã
certus pͥ oouł habeo Et quid in quid hoc est i
P̾aulo ante inquit intͣuerũt domũ hanc
duo pulcerrimi iuuones ⁊ sederunt circa me:
unus ad caput. ⁊ unꝰ ad pedes. Protulit q unus
libellũ ꝑpulcrũ s uehem̃ter modicũ: ac mͥ ad le¬
gendũ dedit. in quo omĩa que unꝙͣ boni fecerã
intuens scripta reipperi. ⁊ hec quidem nimium
pauca ⁊ modica: Receperũt autẽ codicem: nͨ mͥ
ali quid dicebant: Tunc subito supuenit exercitus
tes inpleuerũt: Tunc ille qui obscuritate tene¬
brose faciei. ⁊ pͥmatu sedis maior ẽẽ uidebatur

Expanded text:
de seductus. Cumque morbo ingravescente denuo de seductus. Cumque morbo ingravescente denuo ad eum visitandum ac docendum rex intraret, clamabat statim miserabili / voce: 'Quid vis modo? Quid huc venisti? Non enim mihi aliquid utilitatis aut salutis potes ultra conferre.' At ille: 'Noli' inquit 'ita loqui; vide, ut sanum sapias.' 'Non' inquit 'insanio, sed pessimam mihi conscientiam certus pre oculis habeo.' 'Et quid' inquit 'hoc est?' 'Paulo ante' inquit 'intraverunt domum hanc duo pulcherrimi iuvenes et sederunt circa me, unus ad caput et unus ad pedes. Et protulit unus libellum pulchrum, sed vehementer modicum, ac mihi ad legendum dedit. In quo omnia, quę umquam bona feceram, intuens scripta repperi, et hęc erant nimium pauca et modica. Receperunt codicem, nec aliquid mihi dicebant. Tum subito supervenit exercitus s implevit. Tunc ille, qui et obscuritate tenebrosę faciei et primatu sedis maior videbatur
Abbreviated transcription (Latin):
ficio militari positus sed ꝙͣtũ ꝓ ĩdustͥ a ext̾iori
regi placens tantũ ꝓ ĩterna suimet negligen¬
tia displicens. Admonebat gͦ illũ sedulo ut oon¬
fiteretur ⁊ emendaret ac relinqueret scelera
sua: pͥus quã subito mortis suꝑuent u tompus
onnne penitendi ⁊ emendandi ꝓderet. Uerũ ille
frequenter licet admonitꝰ. spernebat u̾ba salutis.
seseq te᷑ ꝑt sequenti penitentiã act urũ esse ꝓ¬
mite ebat: Int̾ hec tactus ĩ firmitate. decidit
in lectũ: atq acri cepit dolore torqueri: Ad
quẽ ingressus rex diligebat enĩ multũ eũ. horta¬
batur ut uel tũc anͣ ꝙͣ mdreret᷑ penitentiam
ageret cõmissoꝵ. At ille respondit nõ se tũc uelle
cõficeri pectata sua. sod cũ ab ĩ firmitate resur¬
geret. ne exꝓbrarent sibi sodales quod timo¬
re mortis ageret ea qͥ saspes fac̾e noluerat.
Fortiter quidem ut sibi uide bat᷑ locutꝰ sed
miserabilit̾ ut post patuit demonica frau¬

Expanded text:
ficio militari positus; sed quantum pro industria exteriori regi placens, tantum pro interna suimet negligentia displicens. Admonebat ergo illum sedulo ut confiteretur, et emendaret ac relinqueret scelera sua, priusquam subito mortis superventu tempus omne poenitendi et emendandi perderet. Verum ille, frequenter licet admonitus, spernebat verba salutis, seseque tempore sequente poenitentiam acturum esse promittebat. Hic interim tactus infirmitate decidit in lectum atque acri cepit dolore torqueri. Ad quem ingressus rex – diligebat enim eum multum – hortabatur, ut vel tunc, antequam moreretur, penitentiam ageret commissorum. At ille respondit, non se tunc velle confiteri peccata sua, sed cum ab infirmitate resurgeret, ne exprobrarent sibi sodales, quod timore mortis faceret ea, quę sospes facere noluerat; fortiter quidem, ut sibi videbatur, locutus, sed miserabiliter, ut post patuit, demonica frau
Abbreviated transcription (Latin):
uir ualde lub̾cus. ⁊ cũctis leuitatibus occu¬
ris sepultũ est. Hocte aut̃ media in eadem ecclia¬
facte sũt uoces. ac si qͥs iuolenter ex ea expelleretur
atꝙ traheret᷑ faras: Ad quas nimirũ uoces oucurre¬
rũt oustodes: ⁊ uideru̾t duos quosdã teterrimos
spiritus qͥ eiꝰdem ualentini pedes quadam ligat᷑a
strm perũt. ⁊ ab eccłia clamantẽ ac nimiũ uociferã¬
tom foras trahebant. Qui uidelicet exterriti ad
sua strata reu̾si sunt. Mane aut̃ facto aperi¬
entes supulcrũ in qͦ isdem ualentinus positꝰ fue¬
rat. eiꝰ copꝰ nõ inuenerũt. Cũq extͣ eecłiam
quererent ubi ꝓiect ũ esset. inuenerũt hocĩ
sepulcro alio positũ. ligatis ad huc pedibus sid̾
de ecclia fuerat abstractũ. Ex qua re colligitur
quia quos peccata grauia depͥmũt. si in sacro lo¬
co sepeliri sepeliri se faciant. restat ut etiam de
sua p̾sũptione iudicent᷑. quatinus eos sacra lo ca
nõ liberent. sed etiam culpa temeritatis accuset.

Expanded text:
itatibus occuyri sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesiafactae sunt voces, ac si quis violenter ex ea expelleretur atque traheretur foras. Ad quas nimirum voces cucurrerunt custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesia clamantem ac nimium vociferantem foras trahebant, qui videlicet exterriti ad sua strata reversi sunt. Mane autem facto aperientes sepulcrum in quo idem Valentinus positus fuerat, ejus corpus non invenerunt. Cumque extra ecclesiam quaererent ubi projectum esset, invenerunt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus, sicut ab ecclesia fuerat abstractum. Ex qua re, Petre, collige quia hi quos peccata gravia deprimunt, si in sacro loco sepeliri se faciant, restat ut etiam de sua praesumptione judicentur, quatenus eos sacra loca non liberent, sed etiam culpa temeritatis accuset.
Abbreviated transcription (Latin):
uidentibus de sepulero illius flãma exiit.
⁊ tam diu eiꝰ ossa cõcremauit. quousq om¬
ne sepulcrũ oõsumeret. ⁊ terra q̃ in tu¬
mulo collocta fuerat defossa uide̾t᷑. Quod
udelicet om̃i potens deus faciens ostendit
quid eꝰ aĩa ĩ occulto ꝑtulit. ouiꝰ etiã corpꝰ
ance humanos ocłos flãma cõ sũpsit.

Expanded text:
videntibus, de sepulcro illius flamma exiit, videntibus, de sepulcro illius flamma exiit, et tandiu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulcrum consumeret, et terra quae in tumulo collecta fuerat defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens, ostenderet quid ejus anima in occulto pertulit, cujus etiam corpus ante humanos oculos flamma consumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
pulc̾or añis fuisset. At ille dũ plac̾e uoluit.: ⁊ uocẽ suã ualidiuꝰ
ostũd̾e. sursũ clamauit. ⁊ ore patefc̃o caseũ oblitꝰ deiecit. Quẽ
cełit᷑ dolosa uulpes auidiꝰ rapuit. Tũt stupens coruus ĩgeni¬
it: ac deceptꝰ penituit. Contͣ suꝑbos¬
turẽ iũdicauit. Taurꝰ eciã cornib. hostibe corpꝰ leonis con¬
fodit. Asinꝰ ꝙ ferã ut sic uidit. całcib illi frõtẽ aꝑuit. Et ille
qͥ gemitu suspiratꝰ: sic dixisse f̾cur. Cũ eẽt uͥtus mea fuit
honor fuit timor ut om̃s uisione mea fugent. ⁊ opĩs ip̃a
t̾reret płos. Qc sũ beniuolus nõ lesi. qͥb ⁊ auxiliater fui
ip̃i malignant᷑ m̾i. ⁊ qr sũ sñ uirib nlłiis ÷ honor pͥstinus¬
smꝰ cotidie iudebat catello blandiri dñm. ⁊ de m̃sa eiꝰ sat᷑ari.
⁊ familiã ili largiri pła. Sic q dixisse stur Siaĩalãenũ¬

Expanded text:
e dum placere voluit et vocem suam validius ostendere, sursum clamavit et ore patefacto caseum oblitus deiecit; quem celeriter dolosa vulpes avidius rapuit; tunc stupens corvus ingemuit ac deceptus penituit. Finterem vindicavit: taurus etiam cornibus, hostile corpus leonis confodit: asinus quoque feram ut sic vidit, calcibus illi frontem aperuit: et ille cum gemitu suspirans, sic dixisse fertur. Cum esset virtus mea, fuit honor fuit timor, ut omnes visione mea fugerent et opinio ipsa terreret plures. Quos autem non lesi quibus et auxiliator fui ipsi modo malignantur ms quotidie videbat catellum blandiri domino et de mensa saturari et familiam illi largiri plura: sic que dixisse asinu
Abbreviated transcription (Latin):
in domũ meã Non est sec̾tũ quod uioinis de¬
beat ꝓpalari. Emissa gͦ uxore cũ om̃i fami¬
lia sua: sepulturã fodit Cũ aut̃ ille omĩa
parata uideret: yem ꝓ ut erat disseruit
gratias agens. Beinde patri retulit que fe¬

Expanded text:
 domum, non est hoc secretum quod vicinis de domum, non est hoc secretum quod vicinis debeat propalari. » Emissa ergo uxore cum omni familia sua, sepulturam fodit. Cum autem ille omnia videret parata, rem prout erat disseruit gratias agens. Demum retulit patri quae fe
Abbreviated transcription (Latin):
abs moriturus uocato filiosuo dixit. Dic fili
oaios tibi dũ iui ac quisieris amicos. Nespo¬
amicũ: donec ꝓbau̾is illũ. Ego quidem pͥor
natus sum: ⁊ unius dimidietatem uix ra
acq̾sui. Tu gͦ centũ quomͦ tibi acasisti
om̃ium tͥ perfectus erit amicus. Dicit ei¬
filius. Q uomodo ꝓbare cosulis: Diit pat᷑
Uitulũ interfectũ ⁊ frustatim cõmiuitũ
in sacco repone. ita uͭ saccus forinsecus sangui¬
ne infectus sit. Et cũ ad amicũ uenerisi dic
ei. Hominẽ oare mi forte interfeci: rogo te
uͭ cũ secreto sepelias. nemo enĩ suspectũ te¬
habebit. sic q me saluare poteris. fecit filius
sicut pater ĩperauit. Primꝰ autẽ ad quẽ uenit.
dixit ei. fer tecũ mortuũ suꝑ collũ tuũ: sicut
fetisti malũ patere satiffactõnem. In domũ
meã nõ intrabis. Cũ autͤ ꝑ singulos sic fecisset..
tate pauci. Uade ad dimidiũ amicũ meum
quẽ habeo. ⁊ uide quid dicat tibi uenit ⁊
sicut aliis dixa̾t. huic ait:. Qui dixit. Intra¬

Expanded text:
abs moriturus, vocato filio suo, dixit: « Dic, fili, quot tibi, dum vixisti, acquisieris amicos? » Respoamicum donec probaveris eum. Ego quidem prior natus sum, et unius dimidietatem vix mihi acquisivi; tu ergo centuominum tibi perfectus erit amicus. » Dicit filius: « Quomodo consulis? » Dicit pater: « Vitulum interfectum et frustatim comminutum in sacco repone, ita ut saccus forinsecus sanguine infectus sit, et cum ad amicum veneris, dic ei: Hominem, chare mi, forte interfeci, rogo te ut eum secreto sepelias, nemo enim te suspectum habebit, sicque me salvare poteris. » Filius fecit sicut pater imperavit. Primus amicus ad quem venit, dixit: « Fer tecum mortuum super collum tuum; sicut fecisti malum, patere satisfactionem, in domum meam non introibis. » Cum autem per singulos sic fecisset, tate pauci. Vade ad dimidium amicum quem habeo, et vide quid dicat tibi. Venit, et sicut aliis dixerat huic dixit, qui ait: « Intra
Abbreviated transcription (Latin):
iret ad forũ. mulier sua ut erat solita facere:
ascendit ad fenestrã. ⁊ euntes ⁊ redeuntes in¬
tente aspexit. hec̾una die cũ ad fenestras staret.
uidit quendã iuuenẽ for̃mosum corpore atq facie.
Quo iuso staciin illius amore sue censa est. Mulier
oustodita copit cogĩtare quomͣ. it qua arte
posot loqͥ cũ amato iuuene. at ip̃a plena ingenio
ao dolisitate. artẽ cogitauit. auod claues dñi sui
unaꝙ̃ noct᷑  ebriare. uͭ securius ad amicũ suim
posset ẽxire. ⁊ suã uoluptatẽ explere. Dñs uͦ
illus philosophicis iam edoctus montis: sine delo
nullos esse muliebres actus. cepit ex cogitare quid
sua cõuint strueret frequenti it cotidiana ꝑ ꝯ¬
tatõne. qͥut sub oculo poue̾t se sinpit ebriũ esse
Cuius rei mulier iuscia. delecto nocte cõ surgẽs:
ꝑrexit ad ostium domus: ⁊ aperto ostio exiut
ad amicũ suũ. Uir auce̾ suus in silentio noctis
sit. firmauit. fenestrã ascendit. stetitu

Expanded text:
iret ad forum, mulier, ut erat solita facere, iret ad forum, mulier, ut erat solita facere, ascendit fenestram et euntes et redeuntes intente aspexit. Hac una die cum ad fenestram staret, vidit quemdam juvenem formosum corpore atque facie, quo viso statim illius amore succensa fuit, custodita coepit cogitare quomodo et qua arte posset loqui cum adamato juvene. At ipsa plena ingenio ac dolositatis arte cogitavit quod claves domini sui unaquaque nocte inebriare vino ut securius ad amicum suum posset exire et suam voluntatem explere. Dominus vero illius philosophicis jam edoctus monitis sine dolo nullos esse muliebres actus, coepit cogitare quid sua conjux strueret frequenti et cotidiana potatione, quod ut sub occulto poneret se finxit ebrium esse. Cujus rei mulier inscia de lecto nocte consurgens, perrexit ad ostium domus, et aperto exivit ad amicum. Vir autem suus in silentio noctis sit, firmavit, fenestram ascendit, stetitque