comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
recipta cupiditate pudicitiã perdit. autoptinet metus etanimus dõ subiettus.
cupiditatisimula csuperbiae contradicit. Pleros queenim gula et abundantia
uiniturpiter in luxuriã soluunt : alio siniuriampudicitiae sordide cogitationes
incendunt non nullos deposite tast̃itatis occasiones oblatȩ deiciunt: quosdam sub
inpudicitiae iugo exempla pdit euiuentiũ mittunt: Suntalii quorumuitam
linguaturpis inflat. et turpem conscientiam manifestat: Qui prius inueretun¬
dosꝰ sermones autproferunt libenter aut audiunt acdem depaulatim mor¬
bocrescente ab honestate deficiunt : Cogitatio quippeest̃ quȩ mentem sicuttur¬
pisinquinat itasifuerit honestapuri ficat . Hic est quodille corporis fluxus
qui fitin dormientibus si neculpa interdumui gilantibus contingatexculpa
Aliud est quo dindor mientefit aliud quoduigilans facit Ibinatural
plenitudo humoris expellitur. hicturpiter toncupiscentia publicatur.

Expanded text:
recepta cupiditate pudicitiam perdit; aut obtinet metus, et animus Deo subjectus, cupiditati simul ac superbiae contradicit. Plerosque enim gula et abundantia vini turpiter in luxuriam solvunt: alios, in injuriam pudicitiae sordidae cogitationes incendunt. Nonnullos deposita castitate, occasiones oblatae dejiciunt: quosdam sub impudicitiae jugum exempla perdite viventium mittunt. Sunt alii, quorum vitam vita turpis inflammat, et turpem conscientiam manifestat: qui prius inverecundos sermones aut proferunt libenter, aut audiunt: ac deinde paulatim morbo crescente, ab honestate deficiunt. Cogitatio quippe est, quae mentem sicut turpis inquinat; ita, si fuerit honesta, purificat. Hinc est, quod ille corporis fluxus qui fit in dormientibus, sine culpa, interdum vigilantibus contingat ex culpa. Aliud est quod in dormiente fit: aliud, quod vigilans facit. Ibi naturaliter plenitudo humoris expellitur. Hic turpiter concupiscentia publicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ł sedes a posto lica sep arabiteos a communione catholicorũ. Similiter & mulier post̃¬
quã sedõ uouerit si talescelus commiserit parisententiȩ subiace Siquis lai forni

Expanded text:
 vel apostolica sedes, separabit eos a communione catholicorum: similiter et mulier, postquam se Deo voverit, si tale scelus commiserit, pari sententiae subjacebit. Si quis laicus forni
Abbreviated transcription (Latin):
sueoraedicareq uodaudiãterediturus quius nepraedicatione nullu s eritauditus
Sucutse ptunete÷ quomodo auidient sinepracdicante Vebum fide ipredicio¬
Sndeo suo dect editur adust itu ortautem confessosit ⁊da loten: sua¬

Expanded text:
siae praedicare, quod audiat crediturus: quia sine praedicatione nullus erit auditus, siae praedicare, quod audiat crediturus: quia sine praedicatione nullus erit auditus, scriptum est: Quomodo audient sine praedicante? Verbum fidei praedicanEt ideo, si corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad
Abbreviated transcription (Latin):
rarum in haerere. quinoncorpentotio sedinsitunt perfectionis suae nego¬
tio uerbo dĩinfatigabiliter uacant sapientes uenititerfiunt caelestusa ps¬
unt. terrenadespiciunt oboedientes instruunt sciscurtutibus quibus indies
singulos fiuntdõ propinquiores incumbunt . quaruita perfidem et spem
n inx quaonina procedunt. Ipsanos apetcatisomnibus purgat mentes iris
inliminat dõrietomneiliat. Cimetis participibus nost rarnitur ae consociat spenno¬
bis futune remunetatienis in spmat. Augi ti obis uirtutis scas iorosĩ e rum
possẽ ione confirmat. Ipsa quo que gradus as censionisest perquam gtes susomnis
stainfurtisuruedrigtur uterrores huma neuitaeitrans fugiat & ad caclisa
sse uruspetuenat. Quansa cerdos nos sȩ debet ut ddocrat & pogulus creditetaque
docitor nuellegnis. Dicentrapło V iscre dideritis nom intellegetis. Vnde tietur
ub maodia quis intellegeresfudeat & utintellegattredat debitdoctor Etde¬

Expanded text:
rarum inhaerere. Qui non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio: verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt; terrena despiciunt, obedientes instruunt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt. Quae vita per fidem et spemt, ex quaomnia procedunt. Ipsa nos a peccatis omnibus purgat, mentes nostras illuminat, Deo reconciliat, cunctis participibus nostrae naturae consociat: spem nobis futurae remunerationis inspirat, auget in nobis virtutes sanctas, ac nos in earum professione confirmat. Ipsa quoque gradus ascensionis est, per quam gressus omnis transeuntis vitae dirigitur: ut errores humanae vitae transfugiat, et ad coelestia securus perveniat: quam sacerdos nosse debet, ut doceat: et populus credere, ut ea quae docetur intelligat, dicente Apostolo: Nisi credideritis, non intelligetisut bene agat, quis intelligere studeat, et ut intelligat, credat, debet doctor Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
but seduentri post modum offerenda cus todit Rur sumque a dinonen disur
uitab st inentiã sũam et sẽmpersi neimminutione custodant : et num quanthansr
apud occultum iudicem eximiarurtutis crecant. Nesi fortasemgmesse
meriu credituntor in elatione subleuetur. Hinciohelait Sc̃ ficatrieuniũ
Ieunium quipoe sc̃ificare eist̃ adunctis bonisalis dignumdõ abstinentiam aar¬
nisostendere. quia tun cnobis proderit quod corporant᷑a aut cestecorporũ
mne ntuiarigore districtioris ab stinentiae castigamus: Sicarnalibus de side¬
rus ab solutiscis̃ unstutibus floreamus. cinde siperdilectionẽ etdesiderium
uoluptatis a paradis gaudus cetidimus: opostet ut periciunum acdanta¬
Luxuria quoqued euictum cor quas exrationesolit exhortari cumdicit. curte
inuo luptatetua modo nondilatas cum quidte sẽquatur ignoras: acceptum tempus
indes deriis perdere non debes quia quamcitius pertranseatnesc̃is. Sienim miscerids̃ ho¬

Expanded text:
buit, sed ventri postmodum offerendo custodit. Rursumque admonendi sunt, ut abstinentiam suam, et semper sine imminutione custodiant, et nunquam hanc apud occultum judicem eximiae virtutis credant: ne, si fortasse magni esse meriti creditur, cor in elatione sublevetur. Hinc Joel ait: Sanctificate jejunium. Jejunium sanctificare est, adjunctis bonis aliis, dignam Deo abstinentiam carnis ostendere: quia tunc nobis proderit, quod corpora nostra aut caetera corporum incentiva, rigore districtioris abstinentiae castigamus, si carnalibus desideriis absoluti, sanctis virtutibus floreamus. Unde, si per delectationem et desiderium voluptatis a paradisi gaudiis cecidimus, oportet ut per jejunium ac laLuxuria quoque devictum cor quasi ex ratione solet exhortari, cum dicit: Cur te in voluptate tua modo non dilatas, cum quid te sequatur ignoras? Acceptum tempus in desideriis perdere non debes: quia quam citius pertranseat nescis. Si enim misceri Deus ho
Abbreviated transcription (Latin):
Praecor dnẽ dementiaetuae & misericordiaem axstatem ut famulotuo .N. peccata &
oae sua confitentiueniã relaxa redigneris &preteritorũ criminũ culpa sindul¬
as quihi meristuis ouem perdittĩ reduxisti qui publicanipr eces confessioneplacatus ex¬
audisti tuetiã huic famulotuo n. placaredñe. tuhuius p̃cibus. benignus aspira: utin c̃¬
sĩoneplacabilis ꝑmaneat. fletus eius & petitio ꝑpetuã dementiã tuã celeriter e
sc̃isq alttiribus et sacrariis restitutus speirursũ aeterne & caelestis gloriae mancipet᷑
cura redignatus es tesupplicesrogamus & petimus nos humilestuis acerdo tes utor ecib:
nr̃is aurẽ tuaepietatis indinare digneris. remittasq omnia crimina & peccatauni uersa
condones desq huic famulotuo dñe prosupplicioueniã : promerorelaetitiam. pro

Expanded text:
Precor Domine clementiae et misericordiae tuae majestatem, ut famulo tuo ill. peccata et facinora sua confitenti, veniam relaxare digneris et praeteritorum criminum culpas indulgeas, qui humeris tuis ovem perditam reduxisti, qui publicani preces confessione placatus exaudisti, tu etiam huic famulo tuo placare Domine; tu hujus precibus benignus aspira, ut in confessione placabilis permaneat fletus ejus, et petitio perpetuam clementiam celeriter exoret, sanctisque altaribus et sacrariis rescurare dignatus es: te supplices rogamus et petimus nos humiles tui sacerdotes, ut precibus nostris aurem tuae pietatis inclinare digneris, remittasque omnia crimina et peccata universa condones, desque huic famulo tuo, Domine, pro suppliciis veniam, pro moerore laetitiam, pro
Abbreviated transcription (Latin):
Ichis quia dexitum ueniunt etiam nunc lexantiqua regulcrisq seruabitur : Itte
ratus et consecutus communionẽ oblationisq particeps factusterum conualueit sit

Expanded text:
e his qui ad exitum veniunt etiam nunc lex antiqua regularisque servabitur, ita ratus et consecutus communionem, oblationisque particeps factus, iterum convaluerit: sit
Abbreviated transcription (Latin):
Ii sautem quinttemporeneessitatis et in periculis urguentis instantue pracsidium peniten¬
tae & noxre concilutionis implonint nec satis factio interdicendiest̃ necr e conalutio
denegindi Quamisericordue diñemensuris posumusponere nettem pora definre Apud
quia apud dnm̃ miser corda est̃ et copiosa apud eũ redemptio. Indispensandisituq dido¬
nis non debenus cẽ dffioles net scaatusantum gemitus lacrimasq negleger etumipsũn
poenitendiaffectionem exdĩcredamus inspratione conceptã . Diaente apło Nforte
detillis ds̃poenitentiũ utresspiscant adiabolꝓlcques a quo captiuitenentur: adipsuis

Expanded text:
is autem, qui tempore necessitatis, et in periculis urgente instantia, praesidium poenitentiae, et mox reconciliationis implorant, nec satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio deneganda, quia misericordiae Domini nec mensuras possumus ponere, nec tempora definire, apud Quia apud Dominum misericordia est, et copiosa apud eum redemptio . In dispensandis itaque Dei donis, non debemus osse difficiles, nec se accusantium gemitus, lacrymasque negligere, cum ipsam poenitenti afflictionem ex Dei credamus inspiratione conceptam, dicente Apostolo: Ne forte det illis Deus poenitentiam, ut resipiscant a diaboli laqueis, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
Iiuero quia citi poenitentica ttamqua matines acsues ad uomitu pristmos etuolutiiba¬
redeuntes etmilitue cingulum edubricas u oluptates et noua coniugiaedibitos denuo
appatiuere concubitus quorum professam in continentiam generatip: dabsolution
filu prodierunt. De quibus quia suffragium non habent poenitendi. id duximus de¬
cernendum ut solcuntra eod esiam fidelibus orationeiun gantur sacremysteriorũ
caelebritati quamuis non mereantur intersint : ad ominica e autem mensa e conuiuio
ẽgregentur ut hac saltim districtione correpti. et ipsiinsẽ su aerrata caftigent
et aliis exempla tribuant Quatenus ab obscenis cupiditatibussetrtihantur : quibus
tamenqm̃ carnalifragilitatecetiderunt uiati comunere cumaddnm coeperit
proficiper tommunionis gratiã uolumus subueniri quã formametcirta mulieres
uaesẽ postpoenitentiã talibus pollutionibus deuixerunt seruandam essẽcensem

Expanded text:
 qui acta poenitentia, tanquam canes ac sues ad vomitus pristinos, et volutaredeuntes, et militiae cingulum, et lubricas voluptates, et nova conjugia, et inhibitos denuo appetivere concubitus, quorum professam incontinentiam, generati post absolutionem filii prodidere. De quibus etiam, quia suffugium non habent poenitendi, id duximus decernendum, ut sola intra Ecclesiam fidelibus oratione jungantur sacrae mysteriorum celebritati, quamvis non mereantur, intersint. A Dominicae autem mensae convivio segregentur, ut hac saltem districtione correpti, et ipsi in se sua errata castigent, et aliis exemplum tribuant, quatenus ab obscenis cupiditatibus retrahantur. Quibus tamen, quia carnali fragilitate cecidere, viatico munere, cum ad Deum coeperint proficisci, per communionis gratiam volumus subveniri. Quam formam, et circa mulieres, quae se post poenitentiam talibus pollutionibus devinxerunt, servandam esse censem
Abbreviated transcription (Latin):
Qualitts ne gotiantem autexcusit. Autarguit quia esthonestus questus. et turpis. Verum¬
ttimen poenitentiutilius est̃ dispendia pati quampericulis negotiationis ad stringi. quia d¬
ficileest inter ementis uendentisq commertium. non interuenire peccatum: QUOO¬
ontrtiriũ est omnino ecdesiasticis regulis postpoenitentiae actionẽ redire admilitiam
liber alcqueis diaboli qui semilitiae mundancie uolueritinplictire. DINIS QVI PAS¬

Expanded text:
ucri negotiantem aut excusat, aut arguit, quia est honestus quaestus, et turpis. Verumtamen poenitenti utilius est, dispendia pati, quam periculis negotiationis obstringi, quia difficile est inter ementis et vendentis commercium non intervenire peccatum. Contrarium est omnino ecclesiasticis regulis post poenitentiae actionem redire ad militiam liber a laqueis diaboli qui se militiae mundanae voluerit implicare. De ea
Abbreviated transcription (Latin):
s cuusindulgintiu nemononin diget memento dr̃ẽ famulo tuo  quilubria terreni¬
tuamiseratione soluȩtur ꝑ

Expanded text:
 cujus indulgentia nemo non indiget, memento, Domine, famuli tui N., et qui lubrici, terrenitua miseratione salvemur
Abbreviated transcription (Latin):
& si cuudoatitur unummenbrũ compatiuntur omma membrtr Ideo que & nos
suuderimus aliquẽmpeccatis iacentẽ festine muscum ad poenitentiã pnitũn doc
rinã uocare. & quotienscumq: dederisconsiliũ petcanti. simulq daillio oem¬
urmas ab copetcita Illcautẽ forsitaner ubsc& itirum pecitasua confiteri &
nuemeturiam amoliusudicari. Nonenmom̃s dericihancsripturdmusorpar
udegeredebent quinuenunt eum: nisisolilli quibus necesseest̃ hoceseper¬

Expanded text:
Et si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Ideoque et nos, Et si quid patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Ideoque et nos, si viderimus aliquetrinam revocare, et quotiescunque dederis consilium peccanti; simul quoque da illi poenras ab eo peccata. Ille autem forsitan erubescet iterum peccata sua confiteri, et iterum amplius judicari.Non enim omnes clerici hanc scripturam usurpare aut legere debent, qui inveniunt eam, nisi soli illi quibus necesse est, id es
Abbreviated transcription (Latin):
ddidimus etiam huicoperiex cerptinis nrãe poenitentialem romanum alterum
quẽ descrinio romanȩecdesiae adsumpsimus: At tormen a quosi teditusi gnort¬
mus idureo ad nectendum praescriptis canonum sententus detrruimus utsi foste
hae prolatae sententiae alcu suꝑ flue suntuisae aut poenitus quarde sideratibi de
singulorum criminibus nequiueritinuenire in hacs altim breuita te nouissima omniũ
uotiens cumq: xp̃ĩani ad poenitentiã accedunt itiuna damus & noscommunica¬
recumeis debemusiciumo. unã autduas septimantis autquantum possu¬
mus ut nondicatur nobis quodsacerdotibus iudaeorum dictum est ad nõsaluatore
grauia ipsi autem uno digitourõ nonttingitis sarcincisipsas. Nemoenim potett̃ sub¬
leua recadentẽ sub pondere nisundinaueritsẽ ut porrigateimanum nequeullu s int¬
dcorumuulner aifirmantiũ potesiturare nis foetoribus particeps fuerit . Itte quo¬
peccat& auferrenis praestttes ollicitudine &oratione lacrimarum. Necesse

Expanded text:
ddidimus etiam huic operi excerptionis nostrae Poenitentialem Romanum alterum, quem de scrinio Romanae Ecclesiae assumpsimus; attamen a quo sit editus ignoramus: idcirco adnectendum praescriptis canonum sententiis decrevimus, ut si forte hae prolatae sententiae alicui superfluae sint visae, aut penitus quae desiderat, ibi de singulorum criminibus nequiverit invenire, in hac saltem brevitate novissima omnium escunque Christiani ad poenitentiamaccedunt, jejunia damus: et nos communicare cum eis debemus jejunio, unam aut duas septimanas, aut quantum possumus, ut non dicatur nobis quod sacerdotibus Judaeorum dictum est a Domino Salvato gravia et importabilia: ipsi autem uno digito vestro non tangitis sarcinas ipsas. Nemo enim potest sublevare cadentem sub pondere, nisi inclinaverit se, ut porrigat ei manum. Neque ullus medicorum vulnera infirmantium potest curare nisi fetoribus particeps fuerit. Ita quoabus peccata auferre, nisi praestante sollicitudine et oratione lacrymarum. Necesse
Abbreviated transcription (Latin):
llimandatum est̃ a sacerdote uerumetiã postquã compleueritta qua eillius sa sunt : debet
suerdospraeceperit pecca sua remittentur. Siuero postea exsuauoluntate itumn a uerit
mertedemibi ad quirit & regnũ calorum. Qui uero tota sẽptima na iciunat pro
piccatis sabbato & dominica die manducet &bibat quicquideiaptum fuerit Cus¬
todiatitenen se aerapula & ebrictate quiaomnis luxuri adeebrctato  sutrit
laco beutus puulus probibuitdicens Xolitem ebruriumo inquo seluxuru Non
quia muino estlinxuria sed inebrietate. IXPLICIP PRO LOGOS¬
Sinuis fostenom potiurit ieuin are & habuerit undedare adredimendum Sidi

Expanded text:
illi mandatum est a sacerdote, verum etiam postquam compleverit ea quae illi jussa sunt, debet, illi mandatum est a sacerdote, verum etiam postquam compleverit ea quae illi jussa sunt, debet, sacerdos praeceperit, peccata ejus dimittentur; si vero postea ex sua voluntate jejunaverit, mercedem sibi acquirit et regnum coelorum. Qui ergo tota septimana jejunat pro peccatis suis, sabbato et Dominico die manducet et bibat quidquid ei appositum fuerit. Custodiat tamen se a crapula et ebrietate, quia luxuria de ebrietate nascitur. Ideo beatus Paulus prohibuit dicens: Nolite inebriari vino, in quo est luxuria; non quia in vino est luxuria, sed in ebrietate. Si quis forte non potuerit jejunare, et habuerit unde dare possit ad redimendum: si d
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq dominator dñe quiomnes homines uissaluos fier &x ad agnitionẽ ueritatis
iuenire quinonius nostẽ peccatorum sed ui conuestantur &uiuant siscipcortitio¬
nemineã qua fundo ante conspectũ dem̃ti astuae profamuus acfamulabustuis qui
Uidens autemille quiadooemitentiã uenit sa cerdotẽ cristem & lacrimantem prosuis
facmoribus migisi psẽ timore dioculsus ampliustristatur & horrescit peccata sua.
& unum quemq: hominẽ accedentẽ ad poenitentiã siuideris acriter & as sidues
rnpcenitentiũ statim suscipecum. Quiueropotest ieiunare quo dinpositum est̃ ei
noli prohibere sed ꝑmitte : Aligisemin laudandisunt  Hi quicleriter debitum pondispsol¬
qua sucumn uerit & compleuerit quodilli datumest̃ asacerdo tepurificabitur a percatis
quodũ terun ad oristinã consuetudinẽ pecat ireuersũs fuerit. Si cest quomodocanis que
reastitur ad uomitum proprium Omnisitiq poenitens nonhocsolum debeticunare qđ¬

Expanded text:
ideoque dominator Domine, qui omnes homines vis salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire; qui non vis mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat, suscipe orationem meam, quam fundo ante clementiam tuam pro famulis atque famulabus tuis, quiostrum. Videns autem ille qui ad poenitentiam venit sacerdotem tristem et lacrymantem pro suis facinoribus, magis ipse in timore Dei perculsus, amplius tristatur, et exhorrescit peccata sua. Et unumquemque hominem, accedentem ad poenitentiam, si videris acriter et assidue stare in poenitentia, suscipe illum. Qui vero potest jejunare, quod imposnoli prohibere, sed permitte. Magis enim laudandi sunt hi qui celeriter debitum pondus persolquia si jejunaverit et compleverit quod illi mandatum est a sacerdote, purificabitur a peccatis. Quod si iterum ad pristinam consuetudinem peccati reversus fuerit, sic est quomodo canis, qui revertitur ad vomitum proprium . Omnis itaq
Abbreviated transcription (Latin):
soriencors dsdemens b secundum multitudinem iiserationumtuarum
dat prententium deles ei preieritorum criminum culpas uena remis sarius
iuei cu s ire picc sũ ꝑhune famulumtuum & remissionem sibi oronium pecc atoaũ sa
d cordis canfxs nꝰ e rosaentem deprecatus exindi renoua iucopussine pato
quicquidterren uenigilitatt corrruptum. uelquic quid diabolica frtude iuo latũ

Expanded text:
sericors, Deus clemens, qui secundum multitudinem miserationum tuarum peccata poenitentium deles, et praeteritorum criminum culpas venia remissionis evacuas, respice super hunc famulum tuum, et remissionem sibi omnium peccatorum suorum tota cordis confessione poscentem deprecatus exaudi. Renova in eo piissime Pater, qui
Abbreviated transcription (Latin):
octototius impietatis duces cũ exercitibus suis & fortissimi contra
humanũ genus diabolicae fraudis bellatores quidõ auxiliame
Vna gloriam ꝑ caritatem dĩ. Igitur & his thristianae religionis
dueioribus quos opposuimus diabolicȩ impietatis bellãtorib
quattuor p̃sunt duces gloriosissummi quorũ nomina haeesunt
prudentia iustitia fortitudo temperantia Cał XXXU
DE UIRTUTIBUS QUAT IUO R
rimo sciendum est quid sit uirtus. Virtus animihabitus naturas
decus uitae: ratio: morũ pi& is cultus diuinitatis honor hominis
saet̃ nae beatitudinis merium Cuius partessunt ut diximꝰ. quat¬
cauendum sit hommi uel quid faciendum & hocest qđ g
psalmolegitur Deuerte amalo & facbonum Iustitiaest¬
animi nabilitas. unicuiq rei propriam ⁊ribuens dignitatem
nhac diuinitaus cultus & humanitatis iura &iustaiudi¬
cia dequitas totius uitae conseruatur. fortitudo ist magna¬

Expanded text:
octo totius impietatis duces cum exercitibus suis, et fortissimi contra octo totius impietatis duces cum exercitibus suis, et fortissimi contra humanum genus diabolicae fraudis bellatores, qui, Deo auxiliante, ntiam vincitur. Igitur ex his Christianae religionis ductoribus, quos opposuimus diabolicae impietatis bellatoribus, quatuor praesunt duces gloriosissimi, quorum nomina haec sunt: prudentia, justitia, fortitudo, temperantia. CAPUT XXXV. De virtutibus quatuor. Primo sciendum est quid sit virtus. Virtus est animi habitus, naturae decus, vitae ratio, morum pietas, cultus divinitatis, honor hominis, aeternae beatitudinis meritum. Cujus partes sunt, ut diximus, quatcavendum sit homini, vel quid faciendum: et hoc est, quod in Psalmo legitur: 145 Diverte a malo, et fac bonum animi nobilitas, unicuique rei propriam, tribuens dignitatem. In hac, Divinitatis cultus, et humanitatis jura, et justa judicia, et aequitas totius vitae conservatur. Quid en
Abbreviated transcription (Latin):
sed quasi exsehabrat uel sęcularis dignitatem honoris uel spiri¬
talis decorem sapientiae. Dum homonihi labsq dĩgratia uł adiu¬
torio haberepoterit boni sicut ipsa ueritas in euangelio discipu¬
lis suis ait. Sineme Nihil potestis facere. Qua prepter quigleriit
indnoglonietur quianihulsinedonantedo bonihabere potent
Ex cuius uitiira dice multimalitiae germinare uident ramusculi
inde iactantia arrogantia in dignatio discordia in anis gloriae
cupido & hrpochrisis id est simulatio bonioperis cũ dese homouuli
laudari qđ se agere nescit immo om̃abona quae facit eotenore
ut ab hominibus laudetur. De quibus ipse dñs ait: Am̃dico uob
tio diuinae ponitatis ꝑ quã omni ab ona nob̵ consolata s uN
quae habere uidemus: &iam & ꝑpetua ipsiusdĩ caritas in cuius laudi
om̃a agere debemus. quicauidboni in hoc seculo operamur & ma¬
gis desiderare adõ laudari indieretributionis a&en ae quã ab ho¬
mine quo lib& in huius transitoriae uitae conuersatione. hist̃¬

Expanded text:
sed quasi ex se habeat vel saecularis dignitatem honoris, vel spiritualis decorem sapientiae, dum homo nihil absque Dei gratia vel adjutorio habere possit boni, sicut ipsa Veritas in Evangelio discipulis suis ait: Sine me nihil potestis facere . Quapropter qui gloriatur, in Domino glorietur: quia nihil sine Deo donante 144 boni habere poterit. Ex cujus vitii radice multi malitiae germinare videntur ramusculi: inde jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis, id est, simulatio boni operis, cum de se homo vult laudari, quod se agere nescit. Imo pene omnia quae facit, eo tenore agit, ut ab hominibustio divinae bonitatis, per quam omnia bona nobis collata sunt, quae habere videmur; etiam et perpetua ipsius Dei charitas, in cujus laude omnia agere debemus, quidquid boni in hoc saeculo operemur, et magis desiderare a Deo laudari in die retributionis aeternae, quam ab homine quolibet in hujus transitoriae vitae conversatione. I
Abbreviated transcription (Latin):
eluicteria contraomnia uitiorũ genera. Temperantia estt
tonus uitae modus nequidnimis henio uł am& uł odiohabeat
sedomnis uitȩ huius uarietates considerata temper& diligentiu
aecuero infide & caritate ab seruamibus aecernae gloriae abipi
ueriate xp̃o ihũ p̃mia pollicentur: Nulla melior est sapien

Expanded text:
ium  Ms., omnia vitiorum genera. Temperantia est totius vitae modus, ne quid nimis homo vel amet, vel odio habeat; sed omnes vitae hujus varietates considerata temperet diligentia. Haec vero in fide et charitate observantibus aeternae gloriae ab ipsa Veritate Christo Jesu praemia pollicentur. Nulla melior est sapien
Abbreviated transcription (Latin):
suiuio lauerit . urañ poeñt. abstineat seacibis luculentior ibus &a propriauxore dars
mento fornicauerit an .i. poenĩt. Siuxorem non habuerit dimidiũ anñ poeniteat
iquir̃gueluiduã rapuer̃ .iii. anñ poenit̃. Si quis sponsã habens sororieius fo
uicium in tulerit & coheserit tã quã suae . hanc autẽ uxorẽ duxerit idesedis ponsacti
Illa uero quaeuiciũ passa est si fostenecem sibuntulerit : omnes hi quihuius facti consen
sunt .x. añ in pañ & aqua redigantur. secundũ statuta cornonũ. Siqua demulieri¬
bus quae fornicatae sunt int̃fecerque nascuntur autfestinat a uostiuos facere. primam

Expanded text:
s annis poeniteat, abstinens se a cibis succulentioribus, et a propria uxore, dans mento fornicaverit, I annum poeniteat. Si uxorem non habuerit, dimidium annum poeniteatinem vel viduam rapuerit, III annos poeniteat. Si quis sponsam habens, sorori ejus forsitan vitium intulerit, et cohaeserit tanquam suae: hanc autem uxorem duxerit, id est, desponsatam; illa vero quae vitium passa est, si forte necem sibi intulerit, omnes qui hujus facti consentanei fuerint, X annis in pane et aqua redigantur, secundum statuta canonum. Si quis de mulieribus quae fornicatae sunt interfecerit quae nascuntur, aut festinet abortivos facere, primum
Abbreviated transcription (Latin):
ciusi it setundum mortm eodesue agatur plerumqin firmitate nonagtur quia et
pudor dinorest displicendi dumplus delectithominem existimatio quanustitia
quasequs que huiniliat pdenitendo. Nemimeritille qui cumque eft. quia ds suebis
eusistit huimr ilibus autem datgratiũ. Quidenimest peruersius quiduc in felicius
quit  deipsouiliere quodlater enom potest̃ nonerubes cereaudeligtura plus eru¬
quson cisioi do urbit aiue gropterta seconslum salubrehunis poronentue de¬
bere conteni onere quia duertit fortenouitq adiltaris sagramertu ne rdleto
quorum nenignonit taliacrimina apudȩ retinere ecororeuurtaure dum mlco¬

Expanded text:
causa ut secundum morem Ecclesiae agatur, plerumque infirmitate non agitur: quia et causa ut secundum morem Ecclesiae agatur, plerumque infirmitate non agitur: quia et pudor timor est displicendi, dum plus delectat hominem existimatio quam justitia qua se quisque humiliat poenitendo. Meminerit ille, quicunque est, quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Quid enim est perversius, quidve infelicius, quam de ipso vulnere, quod latere non potest, non erubescere, et de ligatura plus erubescere? Nemo arbitretur propterea se consilium salubre hujus poenitentiae debere contemnere; quia advertit forte novitque ad altaris sacramenta accedere, quorum non ignorat talia crimina apud se retinere. Corriguntur
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas in nobis non est. Vnumtamen pro altero consueuit ponere scriptura. Inactione
autem plenitentiae ubitale commis sumestcrimen. ut is acorpore p̃i qui commisit
separetur nontam consideranda es c̃ mensurat temporis quamdoloris. Corautemcontri¬
tum & humiliutum ds̃nonspernit Saneplerumq dolor alterius cordis occultu s estalte
netieconstituuntur temporapenitentiue ab his qui pre sunt ecdesis utsatis fuecetũ
eedes ue in quaremittuntur peccata. ergocumttanti est pligapeeciti utmedica¬
meneta conporis a singumis sintdñ differendo auctoritate antisfitis deb& se
quis que ab altar io temnouete a dagendam penitentiam & tadenauet orotere
ptconcilia ÷ Hocestenim corpus et sanguinem dñi indigneaccipero sieo temp¬
rtaccioat qr opententium debetagere Namipsipenitentia quando digaae

Expanded text:
veritas in nobis non est. Unum tamen pro altero consuevit ponere Scriptura. In actione veritas in nobis non est. Unum tamen pro altero consuevit ponere Scriptura. In actione autem poenitentiae, ubi tale commissum est crimen, ut is a Christi corpore, qui commisit, separetur, non tam consideranda est mensura temporis quam doloris, Cor autem contritum et humiliatum Deus non spernit. Sane quia plerumque dolor alterius cordis occultus est alteri, recte constituuntur tempora poenitentiae ab his qui praesunt Ecclesiis, ut satisfiat etiam Ecclesiae, in qua remittuntur peccata. Ergo, cum tanta est plaga peccati, ut medicamenta corporis et sanguinis Domini sint differenda, auctoritate antistitis debet se quisque ab altario removere ad agendam poenitentiam, et eadem auctoritate reconciliari; hoc est enim corpus et sanguinem Domini indigne accipere, si eo tempore accipiat quo poenitentiam debet agere. Nam ipsa poenitentia. quando digna est
Abbreviated transcription (Latin):
omnum etiuam bocmulummiserabiliterrepperitur. Ideoque sobriisimus atq intellegimus hanc
uitam depeccatõ illonimis nefario quodin pantdisõꝑpetratum est. factam nobises sepoenilem. totũq
quo d nobiscamagitur nomn ꝑtinere nisi adnouis aeculi heredititem nouam uth icpignore accepto
illud cuius hocpignus est suotempore consequamur. Sed qm̃ filuidĩquamdiu mortaliter
uiunt: cum mosteconfligunt: & sic spũdiexcitantur : et tamquam filidiproficiunt ad
humanis motibus deficiuant ad sẽipsos & ideopeccent. interest quidem quantum. Neque
enimomne peccatum crimenest. sedomne crimen peccatumest: Sc̃ orumitaq hominum
uuitam quam diu in hacmorteuiuitur sinecrimine inuenirie posse. sine peccato auten
numquam ututapłs . Si dixerimus quia peccatum non habemus nosipsos seducimus a

Expanded text:
omnium, et jam hoc malum miserabiliter reperitur. Ideoque sobrii simus, atque intelligamus hanc omnium, et jam hoc malum miserabiliter reperitur. Ideoque sobrii simus, atque intelligamus hanc vitam de peccato illo nimis nefario quod in paradiso perpetratum est, factam nobis esse poenalem; totumque quod nobiscum agitur, non pertinere nisi ad novi saeculi haereditatem novam: ut hic pignore accepto, illud, cujus hoc pignus est, suo tempore consequamur. Sed quomodo filii Dei, quandiu mortaliter vivunt, cum morte confligunt: et sic, spiritu Dei excitantur, et tanquam filii Dei proficiunt ad humanis motibus deficiant ad seipsos, et ideo peccent. Interest quidem quantum, neque enim omne peccatum crimen est, sed omne crimen peccatum est. Sanctorum itaque hominum vitam, qua in hac morte vivitur, sine crimine inveniri posse, sine peccato autem nunquam, ut ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
sorgnalia in baptis matis munere. gratia mediatoris cuntiaboleri ueracitertredan¬
cirpeccata quia sufficit illa sola spitalis tegeneratio: At tamencumuentum fuerit
adictatem quae praeceptumiam capit & subdipotest̃ legisimperio: suscipiendumestbellum coma
uicia &gerendum acriter. neiterum reducatur addamnabilia peccata : Pauccissimautem se
tanta filictatis ut abipsa incuete adile cenrtia nulladan mabilu peccata cominttunt ud i fla¬
rtissueun faciorbus uel in homiidis ud imefiriae cuiusqua im pietati serrore: Sedn¬
sp̃s lar gtate neces srum est opprimere. qu i quid ineis potest aut potuit carnalis delectatic̃
de urari: luncitaq uicta uicia deput anda sunt. cumdĩa moreuincuntur: Quemintisi ds
pseuendenit necalternis ꝑmedia toremdi &b ami num ihmxp̃m qui fictus est pasticeps
oliditan siruẽ utnos paticipes ficer et dium aatissiae: Veruntamen ingauiugo
quod positumest suꝑfiliosadim adicexitus deuentrematris eorum. usqueindiem sepultunte inmutre

Expanded text:
originalia, in baptismatis munere, gratia Mediatoris cuncta aboleri veraciter credantur peccata: quia sufficit illa sola spiritalis regeneratio; attamen cum ventum fuerit ad aetatem quae praeceptum jam capit, et subdi potest legis imperio, suscipiendum est bellum contra vitia, et gerendum acriter, ne iterum reducatur ad damnabilia peccata. Paucissimi autem sunt tantae felicitatis, ut ab ipsa ineunte adulescentia nulla damnabilia peccata committant uel in flagitiis uel in facinoribus uel in nefariae cuiusquam inpietatis errore, seds largitate necessarium est opprimere quidquid in eis potest aut potuit carnalis delectatio dominari. Tunc itaque dicta vitia deputanda sunt, cum Dei amore vincuntur, quem nisi Dqui factus est particeps mortalitatis nostrae, ut nos participes faceret divinitatis suae. Verumtamen, in gravi jugo quod positum est super filios Adam, a die exitus de ventre matris eorum usque in diem sepulturae in matrem
Abbreviated transcription (Latin):
remsas sunuoluntatiumie nonuelut prociater durus sed propria in firmitate aimnonitus. hiceenim
curaso licitus necessariundixi ut aliquindiame a scriben ditemeritate suspenderem. Se quu si
ꝑpindimuintioperis difficultitem. ita & iniungentis auctoritatem necuoliu net debuius que¬
quaque resstere: Cestus quia ibecilliti tem meum mu tõamplius urã adiuua r& prȩcipiemis
dignitas quam grauaret ineae ignorintiae difficultas. UALITI

Expanded text:
renisus sum voluntati vestrae, non velut procaciter durus, sed propriae infirmitatis admonitus. Hac etenim renisus sum voluntati vestrae, non velut procaciter durus, sed propriae infirmitatis admonitus. Hac etenim cura sollicitus necessarium duxi, ut aliquandiu me a scribendi temeritate suspenderem. Sed quia sicut perpendi injuncti operis difficultatem, ita et injungentis auctoritatem; nec volui, nec debui usquequaque resistere: certus quia imbecillitatem meam multo amplius vestra adjuvaret praecipientis dignitas, quam a
Abbreviated transcription (Latin):
necadmen sonmagnitorũ. pauperiunturłam posse accedere. Nolitiue deuationis nobis subtra¬
herescientiam Noli accensam inte sub modio ponerelucernam sed praecelso eam sugponec andela¬
bro uduceit orinibus quimdomodi sunt fratribustuis. et profernabis uelutis criba doctus quod
accepistiadño Aderittibihiuus laborisitinere illius gratia: quiduolius discipalis eurtibus testiun
se socium adendit inuia. &aperuit illis sensis et sai ssntelligerent seriptunis Sp̃s pant drtus omni
Pe siqum a enenindo puiter dderetas bentudim sutã exicepilat eras. quibus me hostar idignati
esus nements acumen in esti torpentq: ocio summiterem sed cogintioti acmeditationi cortidis
simescripturae meiuigilanter enderem. & in supexsãt um patrum canomumq: sententuis pe¬
nitentialem inino ulimim aggregaren. Duriur eui denmibn &iuldedis ficile tremendumq

Expanded text:
nec ad mensam magnatorum, pauperum turbam posse accedere. Noli tuae devotionis nobis subtranec ad mensam magnatorum, pauperum turbam posse accedere. Noli tuae devotionis nobis subtrahere scientiam. Noli accensam in te sub modio ponere lucernam, sed praecelso eam superponere candelabro, ut luceat omnibus, qui in domo Dei sunt fratribus tuis, et profer nobis veluti scriba doctus, quod accepisti a Domino. Aderit tibi hujus laboris itinere illius gratia, qui duobus discipulis euntibus, tertium se socium addidit in via, et aperuit illis sensum, ut sanctas intelligerent Scripturas. Spiritus paraclitus, omniPostquam, venerande Pater, directas beatitudinis vestrae accepi litteras, quibus me hortari dignati estis, ne mentis acumen inerti torpentique otio submitterem, sed cognitioni ac meditationi quotidie sacrae Scripturae me vigilanter traderem, et insuper, ex sanctorum Patrum, canonumque sententiis, Poenitentialem in uno volumine aggregarem: durum quippe mihi et valde difficile, tremendumqu
Abbreviated transcription (Latin):
deerua titun tontuli expitrumn ditis canonum que sententus ad opus consacer dotum nrerur
ecui perepͦententu lem mmime uali Quia anmuscui diditur ꝑmulta. fitminor adsu¬
ir intorum opusculis. atq ita diuensa & inte sediserẽpantia & mullius auctoritate suffulta
u uxpropt̃ dissoruntiã possint discerni: undefit urtancurrectes adremedium penitentiae
te ÷̃ prolbrorum amsussome: quametum pro ingemii tarditate nulla tenus eisiileant subuenire
icp aptercirissime frater molite psim negare nob eni sẽm ꝑ indiuinis ardenti a mmodisciplins
a csollesticura scripritarum mediciti onibus ꝓfatis simo ocio floruisti Arripe quaesõ sincextu¬
satienis uebo hiuius sartina epondus Ve quidem tibiimpositum. sedadño cuiusonus leueest leuigin¬
edum. Nolitimere neque formides hamusoperis mnagnitudinemi sed fidenter accede. quiaaderit
tibi quidiat÷ Ape iostunm eregnadem plebo illud Scis enim optime paruis parua sufficert

Expanded text:
ut tecum contuli, ex Patrum dictis, canonumque sententiis ad opus consacerdotum nostrorum excerpere Poenitentialem minime valui, quia animus cum dividitur per multa, fit minor ad singuium in presbyterorum nostrorum opusculis, atque diversa, et inter se discrepantia, et nullius auctoritate suffulta, ut vix propter dissonantiam possint discerni. Unde fit ut concurrentibus ad remedium poenitentiae, tam pro librorum confusione, quam etiam pro ingenii tarditate, nullatenus valeant subvenire. Quapropter, charissime frater, noli te ipsum nobis negare, qui semper in divinis ardenti animo disciplinis, ac solerti cura Scripturarum meditationibus, perfectissimo otio floruisti. Arripe, quaeso, sine excusationis verbo hujus sarcinae pondus, a me quidem tibi impositum, sed a Domino, cujus onus leve est, levigandum. Noli timere, neque formides hujus operis magnitudinem, sed fidenter accede; quia aderit tibi, qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud. Scis enim optime parvis parva sufficere,
Abbreviated transcription (Latin):
mutas undete omnino auferet sisa narenollet Oportet igtur ad poenitinta
accederetumomnifiducia &ex fidecreder ein dubi tanterpoenientia aboleripos¬
sepet cataetium simulti mouitaespũ commissã poenitrat: & publicalamentatione
otcitaprodantur: qua propositumdĩ quo detreuit saluare quod perierat statim¬
mobile et ideo quia uoluntas ẽius nom mutatur siuee mendatione uitae sitem pus
conceditur siuesas pliciconfessiones continuo uita exceditur ũenua pet caturum
fididite presumatur abillo quinonuultmortempeccatoris seduttmueratt
apen ditione poenitendo & saluatus mserationedĩuiuat Certisuime sunt & fidȩ¬
ulli nued aues etdessae quibus quod cumq in terra solutur etumincado solutũ
primttiur Haetdicta sint depublicisitis factione qua qui quehumiliuandose
non solum coradõ sedetiam coram et dessa quehab& regnicaelorum inquafit remis

Expanded text:
 unde te omnino auferret, si sanare nollet. Oportet igitur ad poenitentiam accedere cum omni fiducia, et ex fide credere indubitanter poenitentia aboleri posse peccata, etiamsi in ultimo vitae spiritu commissa poeniteat, et publica lamentatione peccata prodantur: quia propositum Dei, quo decrevit salvare quod perierat, stat immobile, et ideo, quia voluntas ejus non mutatur, sive emendatione vitae, si tempus conceditur, sive supplici confessione, si continuo vita excuditur, venia peccatorum fideliter praesumatur ab illo, qui non vult mortem peccatoris, sed ut convertatur a perditione poenitendo, et salvatus miseratione Dei vivat. Certissimae sunt et fidelissimae claves Ecclesiae, quibus quodcunque in terra solvitur, etiam in coelo solutum promittitur. Haec dicta sunt de publica satisfactione, qua quisque humiliando se, non solum coram Ecclesia, quae habet clavem regni coelorum, in qua fit remis
Abbreviated transcription (French):
quuon a oontiunione orohibere non possũmusquamus hace prohibitio nond
st iortalis sedmidicialis misiaut s p̃onte confessum autinaliquosuesecula
unuete simnom anousausas amentis que pertospopulis minifrtentur omiseros
uonines quibusintuendo xõmobliuis cuntur qu atirito antepraudx atdn
auoit aulsnditore sium toleransuis quemnfine etia adenicon elitl nduoo cumeo¬
tums must dadiquis soree iospsratusdicat. Egorambaptitatu s impo a quio
oris mpet catapteterita mihidimis sasunt. Vilis factus iumnidut eonsur

Expanded text:
o a communione prohibere quemquam non possumus quamvis haec prohibitio nondum sit mortalis, sed medicinalis nisi aut sponte confessum, aut in aliquo sive saeculari, vivere sermonibus et sacramentis, quae per eos populis ministrantur. O miseros homines, quibusintuendo Christum obliviscuntur: qui et tanto ante praedixit, et traditorem suum tolerans usque in finem, etiam ad evangelizandum cum caeteris misit. Aliquis forte desperatus dicat: Ego jam baptizatus in Christo, a quo omnia peccata praeterita mihi dimissa sunt, vilis factus sum, nimis itera
Abbreviated transcription (Latin):
non accedant.¬
NACHIIS NONMANEN LIBUS INSUO PAOPOSITO.
uise mel in dero deputati sunt autmonachorũ uitã expetiuerunt statuimus
ne quea dmiliciã neque ad dignitatẽ aliquã uenire mundanã authoca
tantes & non a gentes poenitentiã quominus redeant ad hocquod propter dm̃
primitus elegerunt anathematitentur. DEMONACHIS VILUIAGINIBUS¬
U irginem quae s ed ño consecrauit similiter & monachum non licerenuptiali iu
contrabere quodĩi hocinuenti fuerint perpetrante sex communcentur : Con¬
fitentibus autem decrtuimus ut habetit auctoritatem eiusdem loci ep̃siisericor¬
tum ut feminȩ sacris altaribus ministrare firmentur cuncta quae nonmsi uiro¬
rum famula tui deputata sexum cui non conpetit exhiberenisi quodomnũ
delictorum qua singillatim praestrinximus noxiorum reatus omnis & trim̃
eosrespieit sacer dotes quiuelista committunt uel commitentes minime pub

Expanded text:
non accedant.nachis non manentibus in suo proposito. Qui semel in clero deputati sunt, aut monachorum vitam expetiverunt, statuimus neque ad militiam, neque ad dignitatem aliquam venire mundanam: aut hoc tentantes, et non agentes poenitentiam, quominus redeant ad hoc quod propter Deum primitus elegerunt, anathematizantur. CAPUT XIII 16, ita continetur: Virginem quae se Deo consecraverit , similiter et monachum non licere nuptialia jura contrahere. Quod si hoc inventi fuerint perpetrantes, excommunicentur. Confitentibus autem decrevimus ut habeat auctoritatem ejusdem loci episcotum, ut feminae sacris altaribus ministrare firmentur, cunctaque nonnisi virorum famulatui deputata sexum cui non competit exhibere. Nisi quod omnium delictorum quae singillatim perstrinximus, noxiorum reatus omnis et crimen eos respicit sacerdotes, qui vel ista committunt, vel committentes minime pub
Abbreviated transcription (Latin):
adultima gehennae tormenta perducat. Vnde o portet ut diuinori¬
factauidiciorum semper in discussa uenerentur. quia iniuista esse nequa¬
quam possunt. Rationem quoque de occulto eius consilio quaerere
nibilest aliud quam contra eius consilium superbire Qm̃ homo perhoc¬
quod dehumo sumptus est. iudicia superna discutere dignus non est.

Expanded text:
ad ultima gehennae tormenta perducat. Quia inter divinad ultima gehennae tormenta perducat. Quia inter divinfacta judiciorum semper indiscussa veneranda sunt, quia injusta esse nequaquam possunt. Rationem quippe de occulto ejus consilio quaerere, nihil est aliud quam contra ejus consilium superbire. Cum quod de humo sumptus est, judicia superna discutere dignus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
DEDIUINIS IUDICIIS IN CIDIT
umualde occulti sint diuina iudicia quibus in hacuita non num quam
bonis malesit. malis bene. tunc occultiora sunt cum &bonis hiebeneest
et malis male. Namncum bonis male est. malis bene hoc fostasse de prehen¬
ditur quia & bonisi qua deliquerunt. hicrecipiunt. ut ab aeterna plenis
damnatione liberentur. Et malibona quae prohac uita faciunt. hic inue¬
niunt. ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Vnde & ardenti
in inferno diuiti dicitur. Memento fili quia recepistibona inuitatua. & lata
imiliter mala. Cumbonis in praesenti saeculo bene est. & malis in
Incertũ ualdefit. utrũ boni idcirco bonit accipiant. ut prouocati ad aliqͥd
melius crescant. An iusto latentique iudicio hic suorum operum remune¬
rationem recipiant. ut a praemiis uitae sequentis in anescant
Et utrum malos idcirco aduersa feriant ut ab aeternis suppliciis corriget¬
tia defendañ An hic eorum poena incipiat. ut quandoque comolenda eos

Expanded text:
De diviniis judiciis. Cum valde occulta sint divina judicia, quibus in hac vita nonnunquam bonis male sit, malis bene, tunc occultiora sunt, cum et bonis hic bene est, et malis male . Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur, quia et boni si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur, et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . Cum bonis in praesens saeculum bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem recipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant. Ut utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hinc eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos
Abbreviated transcription (Latin):
gregorius dicita Constat ergo quia amando debe
odis se proximun. quisieum odit sicut sem&ipsũ. Tuncꝰ enimbenqnrãor
animmans odimus cum eiꝰ carnalibus desiderus non adquies cimus. cumeius
ppecitum fratigimus eius uo luptatib reluctamur.Qua
contempta ad melius ducitur quasi peredium. amatur¬

Expanded text:
ostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenit̾ statutũ inc̃cilio liptiniensi. cap̃uii. sub zachari apapa. sub prin¬
cipr bcarlomanno h mͦ Siqͥs filiastrũ aut filiastrẽsuã ante ep̃m ad ẽfirma¬
tionẽ tenuerit: separet᷑ abuxore. & alt̾am ñ accipiat: Si milimͦ & mulier.
alt̾um ñ accipiat: Itẽ in eodẽ: Nullꝰ ꝓpͥum filiũ. ł filiã defonte baptis¬
matis suscipiat nec filiolã. nec cõmatrẽ ducat uxorem. nec illã euris
filiũ ł filiã ad c̃firmationẽ tenuerit: Ubi autẽ factũ fuerit̾: sepa¬
rentur Credo ista sufficere pauca: sapienti to¬

Expanded text:
ergo statutum in concilio Leptinensi, cap. 7, sub Zacharia papa sub principe Carolo Magno hoc modo: Si quis filiastrum aut filiastram suam ante episcopum ad confirmationem tenuerit, separetur ab uxore, et alteram non accipiat. Simili modo et mulier alterum non accipiat. Item in eodem: Nullus proprium filium vel filiam de fonte baptismatis suscipiat, nec filiolam nec commatrem ducat uxorem, nec illam cujus filium vel filiam ad confirmationem tenuerit. Ubi autem factum fuerit, separentur. Credo ista tibi sufficere, pauca sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
nȩgyptũ fugeret ꝑ sominiũ angelus aminontrri & nisi alindo cogitatione simulexra¬
uelatione ꝓcederent. ne quaquã danib el ꝓpheta nabuchodonosor uisionẽ edisserens ara le
logitationis inhoasset dicens : Turex cepisticogita re instratdituo quideẽ suturĩ pͥh. & qͥre
Sednimirũ cũ somnia totrerũ qualititib: altneñ. tanto eis credidifficilus deb&. quarto exqua
inpulsuuenia ñ facliu s ñ elucet. Sci aut̃ uiriint̃ illusiones atq reuelationes ipsasuis itnã
multisse uanitatib: inmerge. Quiñ nũ quã sole uierte p̃dicere. ut ad extremũ ualet

Expanded text:
um Angelus admoneret. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et revelatione procederent, nequaquam Daniel propheta, Nabuchodonosor visionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex coepisti cogitare in stratu tuo quid esset futurum post haecSed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternentur tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant facilius non elucet. Sancti autem viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum multis se vanitatibus immergit, qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat
Abbreviated transcription (Latin):
turiestis & bibi turiillum e sanguinem quem fusuni sunt
uime crucifigent. Sa cramentum aliquod uobis cõmendaui
spirita liter intellectũ uiuificabit uos łtsine ces seest illud

Expanded text:
turi estis; et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt turi estis; et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod vobis commendavi; spiritualiter intellectum vivificabit vos. Etsi necesse est illud