comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abet hoc ꝓpͥum antiqui hostis u¬
tioꝵ actuum ꝑ petrationem deosibi resistẽ¬
tes deciꝑe ñ ualet. opinionẽ eoꝵ falsam ad
p̃sens simulando dilaceret. Qm̃ gͥ q̃dã cont᷑¬
sacerdotale ꝓpositũ de leone fr̃e nr̃o & coe¬
ep̃o nr̃o finister irumor asꝑserat. utrum
uera eẽnt districta dutiꝰ fecimꝰ inqͥsitio¬
ne ꝑquiri. & nullam in eo dehis q̃ fuerãt
dicta culpã inuenimꝰ. S ne qͥd uideretur
omissũ. qd̾ nr̃o potuiss cordi dubiũ rema¬
nere. ad beati petri sacratissimũ corpus
districta eoꝵ ex habundanti fecimꝰ sacra¬
menta p̃bere. Qͥb prestitis magna sumꝰ
exultatione gauisi. qd huiꝰ oemodi inno¬
centia euident̃ enituit. ꝙ qua regłaur̃ã¬
p̃dictũ iurũ cũ om̃i caritate suscipiat¬
& reuerentiam ei equalem sacerdotẽ de¬
cet exhibeat. nec ulla cordib remaneat
de his q̃ iam fc̃ purgata dubietas. s ita
supra scͥpto ep̃o uos deuotissime oportet
in om̃ib adherere. ut congrue decent̃q

Expanded text:
abet hoc proprium antiqui hostis vorum actuum perpetrationem, Deo sibi resistente, decipere non valet, opiniones eorum falsa ad praesens simulando dilaceret. Quoniam igitsacerdotale propositum de Leone fratre et coepiscopo nostro sinister rumor asperserat, utrum vera essent, districta diutius fecimus inquisitione perquiri, et nullam in eo de his quae fuerant dicta culpam invenimus. Sed ne quid videretur omissum nostro potuisse cordi dubium remanere, ad beati Petri sacratissimum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere. Quibus praestitis, magna sumus exsultatione gavisi, quod hujuscemodi innocentia ejus evidenter enituit. Pro qua re gloriadictum virum cum omni charitate suscipiat, reverentiam ei qualem sacerdoti decet exhibeat, nec quaedam cordibus remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita suprascripto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque
Abbreviated transcription (Latin):
Uonsulendũ decernitis utrũ prb̃rũ
re & honorare. an ã uob̃ ꝓicere. In qͦ res¬
pondemꝰ qm̃ licet ipse ualde suit in repre¬
hensibiles. uos tam̃ dm̃ conuenit ĩmitari.
suꝑ bonos &ꝰ malos. & pluit suꝑ iustos
uidicandum ẽ nec de uita eoꝵ quioguã
ciscitantib si ã sacerdote qͥ siue
conp̃hensus in adulterio. siue
De Nde sola fama resꝑsus ẽ debeatis cõ¬
munionem acciꝑe. nec ne respondemꝰ
ñ potest aliqͥs. qͣntũcũq pollutꝰ sit sacra¬
m̃ta diuina polluere. q̃ purgatoria cun¬
ctarum contagionũ existunt. Non potet
solis radiꝰ ꝑdoacas &e latrinas transiens
aliqͥd ex inde contaminationis attrabere.
roide qualiscũq sac̾dos quȩq scã ft̃¬

Expanded text:
onsulendum decernitis utrum presbytere et honorare, an a vobis projicere: quo respondemus, quoniam licet ipsi valde reprehensibiles sint, vos tamen Dominuper bonos et malos, et pluit super iustos iudicandum est, nec de vita ipsorum quippiam ciscitantibus vobis si a sacerdote qui sive deprehensus est in adulterio, sive de hac sola fama respersus est, debeatis communionem suscipere necne, respondemus: Non potest aliquis quantumcunque pollutus sit, sacramenta divina polluere, quae purgatoria cunctarum contagionum existunt. Nec potest solis radius per cloacas et latrinas transiens, aliquid exinde contaminationis attrahere. Proinde qualiscunque sit sacerdos, quae sanct
Abbreviated transcription (Latin):
i uir & uxor una caro st̃.
& religionis causa uir dimiteit. uxo¬
rem. uł mulier uirum. in hoc mundo re¬
manentem. uł forte ad illicita mergentem.
quȩ est ista conuersio in qua eadem earo
ex parte transit ad continentiã. & ex parte
remanet in pollutione.Si uͦ utsq conue¬
mat continentem uttam ducere. hoc quis
audeat accusare : Cum boni coniuiges
aut meritum augere desiderant. aut
ante uicte actȩ culpas delere. ut se ad
continentiam astringant. & meliorẽ utã
appetant licet. Si uͦ continentiã quam
uir appetit mulier recusat. diuidi con¬
iuguim non licet
i tu abstines sine uxoris uolun¬
tate. tribuis ei fornicandi licen¬
tiam. &̾ peccatũ illiꝰ tuȩ amputabitur¬
mpliꝰ sabstinentie.

Expanded text:
i vir et uxor una caro sunt et religionis causa vir dimittit uxorem, vel mulier virum in hoc mundo remanentem, vel forsitan ad illicita migrantem, quae est ista conversio in qua eadem caro ex parte transit ad continentiam et ex parte remanet in pollutione? Si vero utrisque conveniat continentem vitam ducere, hoc quis audeat accusare? Item: Cum boni conjuges aut meritum augere desianteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit mulier recusat, dividi conjugium non licet tu abstines sine uxoris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam, et peccatum illius tuae imputabitur abstinentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuentes qd̾ dam coniugale. qd̾ nec se¬
ꝑat̾io nec cum altero copulatio possit aufer
xp̃i recedens etiam fide ꝑdita sacram̃tũ
fidei ñ amtitit. qd̾ lauachro regeneratio¬
nis accepit. Redderetur enim ꝓculdubio
redeunti si amisisset abscedeus. babet autẽ
hoc qui recesserit ad cumulũ supplicii. ñ
ad meritum premii:
uib uͦ placuerit ex consensu ab
asu carnalis goncupiscentiȩ in ꝑpe.¬
tium continere. absit ut uincłu int̾ illos
conuigale rumpatur. Imo firmꝰ erit qͦ
magis ea pacta secũ ingerunt. q̃ carns
concordiasq seruanda st̃. ñ uoluptariis
corꝑm nexib s uoluntarii animorum
affectib¬

Expanded text:
uiuentes quiddam coniugale, quod nec separatio nec cum altero copulatio possit auferrChristi recedens etiam fide perdita sacramentum fidei non amittit, quod lauacro regenerationis accepit. redderetur enim proculredeunti, si amisisset abscedens. Habet autem hoc qui recesad meritum praemii . Item: Quibus placuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut vinculum inter illos conjugale rumpatur, imo firmius haeret; quo magis ea pacta secum gerunt, quae charius concordiusque servanda sunt, non voluptariis corporum nexibus, sed voluntatis animorum affectib
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenꝰ sine conscientia ep̃i fiat ab eo sin¬
guilarit᷑ ꝓ uiso constituant᷑ loco. Nã uxore
nolente. aut altero eoꝵ etiã ꝓtali re matͥ¬
monim ñ soluitur.
S
le dignitate seu copulatione &
sola priuata uita ẽẽ. contentã ẽdesid̾are.
Qui hoc scͥpsimꝰ ñ hoc aliter fieri posse. nͥ
eamdem uitam conuinxit eiꝰ lothariꝰ ele

Expanded text:
nullatenus sine conscientia episcopi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituantur loco: nam uxore nolente, aut altero eorum, etiam pro tali re matrimonium non solvatur. se velle dignitate seu copula exui, et solam privata vita fore contentam desiderare. Cui nos scripsimus non hoc aliter fieri posse, nisi eamdem vitam conjux ejus Lotharius ele
Abbreviated transcription (Latin):
aut p̃dicta suspicione remaneat cum tͥb
aut qͥnq uł septem bonis ac uicinis sac̃¬
dotib exemplo leonis papȩ. uł eo ampliꝰ.
si suo ep̃o uisum fuerit. aut necesse ꝓpt̃
tumultum popłi ineẽ. ꝑspexerit. & cum
aliis boiris & iustis hominib se sacram̃¬
to coram popło suꝑ .iiiͦiͦ. euangłia datũ.
purgatum eccłiȩ reddat. Si quis aut̃
scire desid̾at quales testes ad accusationẽ
sacerdotum recipi debeant. & quicqͥd
de accusatore faciendum sit plenit̾ in
canonib reperire poterit:
mine qui indulto &e delegato iudi¬
cio p̃urgandi se occasione ñ utit᷑. Nicħ
enim int̾. ẽ. utrũ in p̾senti examine oĩa
tia ꝓ confessione constat:

Expanded text:
aut in praedicta suspicione remaneat, cum tribus aut in praedicta suspicione remaneat, cum tribus aut quinque vel septem bonis ac vicinis sacerdotibus exemplo Leonis papae, vel eo amplius, si suo episcopo visum fuerit, aut necesse propter tumultum populi inesse perspexerit, et cum aliis bonis et iustis hominibus se sacramento coram populo super quatuor evangelia dato purgatum ecclesiae reddat. Si quis autem scire desiderat, quales testes ad accusationem sacerdotum recipi debeant, et quid de accusatore faciendum sit, pleniter in canonibus reperire poterit. mine, qui indulto et toties delegato judicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest utrum in praesenti examine omnia e pro confessione procurata
Abbreviated transcription (Latin):
consiliarioꝵ nr̃oꝵ consultu definitum
ẽ. uobis om̃ib utriꝰq ordiuis ministris
scire uolumꝰ. Statutũ ẽ. nanq ratione
&̃ necessitate auctoritate p̾dicta. con¬
sultu om̃iũ. ut quotienscũq cuiquã
sacerdoti crim̃ imponit᷑.si ipse accusa¬
tor talis fuerit ut recipi debeat. quia qͦ¬
les ad accusationẽ sacerdotũ admitti de¬
beant in canonib plenit̾ exp̃ssuum ẽ.
Si aut̃ ut dic̾tum ẽ. ille accusator qui¬
canonice ẽ. recipiendus. eũ cũ legitimo
uero ueroꝵ & bonoꝵ testium approbore
in conspectu ep̃oꝵ poterit tc̃ canonice
diiudicet᷑. & si culpabilis inuentꝰ fuerit.
ca nonice dampnetur. Si uͦ cũ supͣscͥpto
p̾textu approbare ipse accufator mimi
me poterit. &e̾ hoc canoniee defimat᷑. Ip̃
se gͦ sacerdos si suspiciosus aut mneredibi¬
lis ep̃o suo aut reliquis sins consacerdo¬
tib siue bonis & iustis de suo popło uł de
sua plebe hominib fuerit. ne in crimine

Expanded text:
consiliariorum, nostrorum consultu definitum consiliariorum, nostrorum consultu definitum est, vobis omnibus utriusque ordinis ministris scire volumus. Statutum est namque ratione et necessitate ac auctoritate praedicta, consultu omnium, ut quotienscunque cuiquam sacerdoti crimen imponitur, si ipse accusator talis fuerit, ut recipi debeat; quia quales ad accusationem sacerdotum admitti debeant, in canonibus pleniter expressum est: si autem, ut dictum est illecanonice est recipiendus, eum cum legitimo virorum numero et bonorum testium, approbare in conspectu episcoporum poterit, tunc canonice dijudicetur, et si culpabilis invenitur, canonice damnetur. Si vero cum supra scripto praetextu approbare ipse accusator minime poterit, et hoc canonice definiatur. Ipse ergo sacerdos, si suspiciosus aut incredibilis suo episcopo aut reliquis suis consacerdotibus sive bonis et iustis de suo populo vel de sua plebe hominibus fuerit, ne in crimine
Abbreviated transcription (Latin):
AINiBus uobis uisu aut auditu notũ
ẽe ñ dubitamꝰ. qđ sepissime suadente
antiquo hoste. sac̾dotib cͥmina diu̾sa obi¬
ciant᷑. S qm̃ qualit̾ ex eis abhis rationabi¬
lis examinatio & satisfactio fiat. licet tẽꝑc
bonȩ memorię domni genitoris nr̃i pipi¬
ni. suie pͥseis temꝑib a sc̃is patrib & re¬
liquis bonȩ deuotionis hominib sepissi¬
me uentilatum fuerit: nos plenit̾ &̾ ad
liquidũ definitũ reꝑire mimime qͥuimꝰ.
Nr̃is qͥppe temꝑib id ipsũ a scĩs ep̃is & re¬
liquis sacerdotib & ceteris eccłasticȩ dig-¬
nitatis ministris. nr̃is in regnis seu in
aliis dõ degentib nobĩq una cũ eis
agentib sepissime ꝓpt̃ multas &̾ nimi¬
as reclamationes quȩ ex hoc ad nos ex
diuersis partib uenert̃ uentilatũ ẽ.
sed qualit̾ consultu domni & patris
nr̃i leonis aplici ceteroruunq sacerdo¬
tum ac leuitarũ auctoritate & consen¬
su. atq reli quoꝵ fidelium & cunctoꝵ

Expanded text:
nibus vobis visu aut auditu notum esse non dubitamus, quod saepissime suadente antiquo hoste sacerdotibus crimina diversa obiciantur. Sed quoniam qualiter ex eis ab his rationabilis examinatio et satisfactio fiat, licet tempore bonae memoriae domni genitoris nostri Pippini, sive priscis temporibus a sanctis patribus et a reliquis bonae devotionis hominibus saepissime ventilatum fuerit, nos tamen pleniter et ad liquidum definitum reperire minime quivimus. Nostris quippe temporibus idipsum a sliquis sacerdotibus, et ceteris ecclesiasticae dignitatis ministris, vestris in regnis, seu in aliis Deo degentibus, nobisque una cum eis agentibus, saepissime propter multas et nimias reclamationes, quae ex hoc ad nos ex diversis partibus venerunt, ventilatum est. Sed qualiter consultu domni et patris nostri Leonis Apostolici, ceterorumqtum ac levitarum auctoritate et consensu atque reliquorum fidelium et cunctorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad metropolitanum ep̃m uenire.
ut ibidem scdm canonicã institu¬
tionem uidicet᷑. & int̾ suã ex com¬
in unicationẽ custodiat. Qđ si aliqͥs
ista om̃ia contempserit. & ep̃s in
hoc minime emendare potuerit.
regis iudicio exilio condẽpnet᷑:¬
capitula insfantis niceni
concilii legere potestis. seu in aliis
sc̃oꝵ patrum s nodalib edictis.
&̾ in antioceno concilio qđ hi qui
dam pnati st̃ a concilio uł a suo
ep̃o & postea mministrare p̃sumũt.
p̃cipit᷑ ut nullus audeat eis cõmu
nicare. Si quis uͦ eis cõmunicat:
simili sententia subiaceat. sicut q̾¬
concilio. ut nec clerici. neo mona¬
sidias contra pastorem suũ faciant:¬
tem in eodẽ de his qui xuiiii.
in ꝑiculo constituti sunt &̾ con¬
uertunt se ad dm̃ ut canonice in
tem in eodem ut illi qui ñ sunt¬
bone conu̾sationis. & eoꝵ uita ẽ.
accusabilis. ñ audeant ep̃os uel
maiores natu accusare.x.
T nuillꝰ prb̃t p̃sumat in alia¬

Expanded text:
ad metropolitanum episcopum venire, ad metropolitanum episcopum venire, ut ibidem secundum canonicam institutionem diiudicetur; et interim suam excommunicationem custodiat. Quod si aliquis ista omnia contempserit et episcopus hoc minime emendare potuerit, regis iudicio exilio condemnetcapitula in statutis Niceni concilii legere potestis, seu in aliis sanctorum patrum synodalibus edictis et in Antioceno concilio, quod hi, qui damnati sunt a synodo vel a suo episcopo, et postea ministrare praesumunt, praecipitur ut nulnicare. Si quis vero eis communicat, simili sententia subjaceat, sicut concilio, ut nec clerici nec monasidias contra pastorem suum facianttem in eodem, de his qui in periculo constituti sunt, et convertunt se ad Deum, ut canonice inq. Item in eodem, ut illi qui non suntbonae conversationis, et eorum vita est accusabilis, ut non audeant episcopos vel maiores natu accusare.t nullus presbiter praesumat in alia
Abbreviated transcription (Latin):
prbt in domiciliis agenda celebra¬
uerit sine licentia & consilio sui ep̃i.
honore sacerdotali priuetur aui.¬
uł ex cõmunicatꝰ fuerit. & ipse ꝑ
contemptũ pꝰea aliquid de suo officio
sine comeatu facere presumpserit.
& postea ab ep̃o correptꝰ & excõmuni¬
catus fuerit. qͥ cũ ipso cõmunic aue
rit scient᷑. seiat se eẽ. ex cõmunicatũ
similiter. Quicũq clericus uł laicus
aut femina incestũ cõmiserit. ⁊ ab
ep̃o suo correptꝰ se emendare nolue¬
rit. & ab ipso ex cõmunicatꝰ fuerit.
qui pꝰea cũ ipso cõmuncauerit. simi¬
liter excõmunicet᷑. Et ut sciatis qͣlis
sit modus ists excõmunicationis
in eccłiam ñ debet intrare nec eũ
illo xp̃iano cibũ uł potũ sumere.
nec eiꝰ munera quisquã acciꝑe de¬
bet uł osculum porrigere. nec in õ¬
rationẽ se iungere. nec salutare
antequã ab ep̃o suo sit reconeiliatꝰ.
Qd̃ si aliqͥs se reclamauerit qd̾ ĩ tꝰte
sit excõmunicatꝰ. licentiã habeat

Expanded text:
er in domiciliis agenda celebraverit sine licentia et consilio sui episcopi, honore sacerdotali privetur. 56.vel excommunicatus fuerit, et ipse per contemptum postea aliquid de suo officio sine commeatu facere praesumpserit, et postea ab episcopo correptus et excommunicatus fuerit, qui cum rit scienter, sciat se esse excommunicatum. Similiter quicumque clericus vel laicus aut femina, incestum comiserit, et ab episcopo suo correptus se emendare noluerit, et ab ipso excommunicatus fuerit, qui cum ipso communicat similiter excommunicetur. Et ut sciatis, qualis sit modus istius excommunicationis, in ecclesiam non debet intrare, nec cum ullo christiano cibum nec potum sumere; nec eius munera quisquam accipere debet, vel osculum porrigere, nec in oratione se iungere, nec salutare, antequam ab episcopo suo sit reconciliatus. Quod si aliquis se reclamaverit, quod iniuste sit excommunicatus, licentiam habeat
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ abbatisse credi. quȩ se & subditũ gre¬
gem cũ magna religione & sc̃itate cus¬
todire nouerint.  his quib p̃sunt ꝓ¬
desse non desinant. s & se & illas ita ob¬
seruent. ut pote uasa sc̃a in ministeriũ
dñi p̃ꝑata. Talem enĩ se debet exhibere
subditis in habitu. in ueste. & in omin
conuictu. ut eis ad cęlestia regna ꝑgen¬
tib ducatum prebeat. Sciat etiam se ꝓ
his quas in regimine accepit: in conspe¬
ctu dñi rationem reddituram. ui.
homines in anno cõmumeent. nisi
eos quos de fonte lauacri suscipiũt.
erudire sũmoꝑe studeant. Illi qr eos ge¬
nuert̃. & eis a dño dati sunt. Isti uͦ: q̃r¬
ꝓ eis fide uissores existunt:¬

Expanded text:
subditum gregem cum magna religione et sanctitate custodire noverint, et his quibus praesunt, prodesse non desinant, sed et se et illas ita observent, utpote vasa sancta in ministerio Domini praeparata. Talem enim se debet exhibere subditis in habitu, in veste, in omni convictu, ut eis ad coelestia regna pergentibus ducatum praebeat. Sciat etiam, se pro his quas in regimine accepit, in conspectu Domini rationem reddituram. 13. hoeos quos de fonte lavacri suscipiunt, erudire summopere studeant ; illi, quia eos genuerunt et eis a Domino dati sunt; isti, quia pro eis fideiussores existunt
Abbreviated transcription (Latin):
I is ad quẽ ancillȩ ꝑtinet usus
fructꝰ partũ suũ ese credens
uendiderit: aut donauerit. furtũ non
cõmittt. Furtum eiũ sine affectuᷤᷤ fu¬
randi: p̃ conmtititur:

Expanded text:
i is ad quem ancillae pertinet usus fructus, partum suum esse credens vendiderit, aut donaverit, furtum non committit. Furtum enim sine affectu furandi non committitur.
Abbreviated transcription (Latin):
d non oporteat in quadragesima:
martyrum natalicia celebrari.
sed eoꝵ sca cõmmemoratio in diebus
sabatorũ & dñicoꝵ fieri conueniat:¬
p̃ianos cuntes ad nuptias plaude¬
re uł saltare. ied uenerabilit̾ cenare
uł prandere. sicut xp̃ianos decet̃: liui.
d̾ non oporteat sacerdotes aitt
clerieos quib cumq spectacłis
incenis aut in nuptiis intereẽ. sed
antequam thimelici ingrediant᷑ exur¬
gere eos conuenit. atq inde discedẽ:¬
ł non oporteat sacerdotes lu.¬
utt cdericos excollatis uł cõmes¬
satĩonib cõnuiuia cȩlebrare hoc aut̃
nec laicis posse congruere: lui.
d̾ non oporteat prbos ante ꝓcessi¬
onem ep̃i introire sacrarium &
sedere. sed cum ep̃o debent ingredi uł
in subsellus sedere. nͥ forsitan infirmi¬
tate detineat᷑ aut ꝓficiscat᷑ ep̃s: Luii.
d̾ non oporteat in uillulis aut in
gris ep̃os constitui. s uisitatores.
Neruntam̃ iam pridem constituti: ni¬
ꝑsalmos in ȩccła cantari nec libros

Expanded text:
d non oporteat in Quadragesima martyrum natalitia celebrari, sed eorum sancta commemoratio in diebus sabbatorum et dominicorum fieri conveniatstianos euntes ad nuptias plaudere vel saltare, sed venerabiliter coenare vel prandere, sicut Christianos decet. CAP.d non oporteat sacerdotes, aut clericos, quibuscunque spectaculis in scenis, aut in nuptiis interesse: sed antequam thymelici ingrediantur, exsurgere eos convenit, atque inde discedere. Nec oporteat sacerdotes, aut clericos, ex collatis vel comessationibus convivia celebrare. Hoc autem nec laicis posse congruere.d non oporteat presbyteros ante processionem episcopi introire sacrarium et sedere, sed cum episcopo debent ingredi, vel in subselliis sedere, nisi forsitan infirmitate detineatur, aut proficiscatur episcopus.d non oporteat in villulis aut in agris episcopos constitui, sed visitatores. Verumtamen jampridem constituti nisalmos in ecclesia cantare, nec libros,
Abbreviated transcription (Latin):
E maximo cinico & eius iii¬
inordinata constitutione q̃ constan¬
tinopoli facta ẽ. placuit neq maxi¬
mum ep̃m. eẽ. uł fuisse. nec eos qͥ ab ip¬
so. in quolibet gradu cleri ft̃ ordinati.
cum om̃ia quȩ ab eodem ꝑpetrata st̃
inixritum deducta eẽ. uideant᷑.¬

Expanded text:
e Maximo Cynico et ejus inordinata constitutione, quae Constantinopoli facta est, placuit, neque Maximum episcopum esse vel fuisse, nec eos qui ab ipso in quolibet gradu clerici sunt ordinati; cum omnia, 330 quae ab eodem perpetrata sunt, in irritum deducta esse videant
Abbreviated transcription (Latin):
celebrare: &̾ cõmunicare prauita¬
tib eorum qui sine deo sunt: xl
uocatos om̃ino contempnere. sed
ꝓtinus ire. &̾ docere uł discere ea quȩ
ad correptionem eccłiȩ uł reliquarũ
ꝑtinentiũ rerum. Se ipsum uͦ qͥ con¬
tempserit accusauit: nisi forte ꝑ egͥ¬
tudinem ire non possit: Ali¬
icum. preter uissionem sui ꝓ¬
ficisci pontifieis:
ꝑaululum ianuas deserere: &e ora
quẽquã pꝰ duas quadragesimȩ eb¬
domadas admitti:
eniunt fidem discere: & qͥnta
fat septimatiȩ maioris ep̃o aut prbis

Expanded text:
celebrare, et communicare pravitatibus eorum qui sine Deo sunt. De vocatos omnino contemnere, sed protinus ire, et docere, vel discere ea quae ad correctionem Ecclesiae vel reliquarum pertinent rerum. Seipsum vero, qui contempserit, accusabit, nisi forte per aegritudinem ire non possit. Quoricum, praeter jussionem sui proficisci pontificis. paululum, januas deserere, et oratquemquam post duas Quadragesimae hebdomadas admitti. veniunt fidem discere, et quinta feria septimanae majoris episcopo aut pres
Abbreviated transcription (Latin):
tani sub theodosio piissimo imꝑatore
apud constantinopolim expositi st̃ cano¬
giita. qui in id ipsũ apud constantino¬
polim conuenert̃: quando beatꝰ nectariꝰ
ep̃s est ordinatus:¬
idem non uiolandam patrũ trecen¬
torum decem &e octo qui apud nice¬
am bythinię conuenert̃ sed manere eã
firmam & stabilem &̃ anathemati⁊ andã
om̃em heresem & specialiter eunomani¬
eudoxianorũ. & macedonianoꝵ. uł sp̃u¬

Expanded text:
TANAE. Sub Theodosio piissimo imperatore apud Constantinopolim expositi sunt cano150, qui in idipsum apud Constantinopolim convenerunt, quando beatus Nectarius episcopus est ordinatusidem non violandam Patrum trecentorum decem et octo, qui apud Nicaeam Bithyniae convenerunt, sed manere eam firmam et stabilem; et anathematizandam omnem haeresim, et specialiter EunomianEudoxianorum, et Macedonianorum
Abbreviated transcription (Latin):
÷ syrit suꝑ diocesim ep̃i. .ii.
equaquã ad eccłas quȩ ft̃ extra
prefixos sibi ter̾minos accedant. nec eats
hac p̃sumptione confundant. s iuxta ca¬
nones alexandrinꝰ antistes quȩ ft̃ in e¬
gypto regat solumͦ. & orientis ep̃i orien¬
tem tantum gubnant: seruatis pͥuile¬
gris quȩ nicenis canonib eccłiȩ antio¬
chene tributa ft̃ Asianae quoq dioce¬
seos episcopi: ea solum quȩ ft̃ in asia di¬
ocesim dispensent. Necnon &̾ ponti ep̃i
ea tantũ quȩ ft̃ in ponto. &ẽ thratiarũ
quȩ in thratiis ft̃ gubnent. Non uo¬
cati autẽ ep̃i ultra suã diocesim non
accedant ꝓpt̾ ordinationes faciendas.
uł ꝓpt̾ alias dispensationes eccłasticas.
seruata uͦ quę scripta. ẽ. regła de gu¬
bernationib manifestũ. ẽ. qd illa qͥue
tiȩ synodus dispenset. sicut niceno con¬
stat decretum ẽe: concilio. Fccłas autem
dĩ in barbaricis gentib constitutas gu¬
bernari conuenit: uixta consuetudinẽ

Expanded text:
 sunt super dioecesim episcopi, nequaquam ad ecclesias quae sunt extra praefixos tibi terminos accedant, nec eas hac praesumptione confundant; sed juxta canones Alexandrinus antistes quae sunt in Aegypto regat solummodo. Et Orientis episcopi Orientem tantum gubernent, servatis privilegiis quae Nicaenis canonibus Ecclesiae Antiochenae tributa sunt. Asianae quoque dioeceseos episcopi ea solum quae sunt in Asiana dioecesi dispensent: nec non et Ponti episcopi ea tantum quae sunt in Ponto; et Thraciarum, quae in Thraciis sunt gubernent. Non vocati autem episcopi ultra suam dioecesim non accedant propter ordinationes faciendas, vel propter alias dispensationes ecclesiasticas, Servata vero quae scripta est de gubernationibus regula, manifestum est quod illa quae ciae synodus dispenset, sicut Nicaeno constat decretum esse concilio. Ecclesias autem Dei in barbaricis gentibus constitutas gubernari convenit juxta consuetudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
catoꝵ ñ solũ his dieb s etiã om̃i tẽꝑe fuge.¬
Tericos scurriles & uerbis turpib
iocundatores. ab officio detrahendos:
ui uere & pure eligt̃ solitariã ui
tã. digni st̃ conuenienti honore. qͥa
tam st̃ quidã monachi habitantes indiffe¬
rent̃ ꝑ ciuitates nec ñ & ꝑ monasteria se¬
ipsos p̃sũptione ꝓpͥa cõm̃dantes. placuit ne¬
minẽ aut edificare aut constituere. mona¬
steria. aut oratorii domũ sine conscientia
ipsius ciuitatis ep̃i. Eos uͦ qui ꝑfingłas ciui-¬
ctos ẽe debere ep̃o & quieti oꝑam dare. at¬
q obseruare ieiunia. & orationes in locis
in qͥb semel deo se deuouert ꝑmanentes.
ꝙ neq cõmunicare. neq eccłastiois neq
scłares. aliquas attractare actiones. relin¬
quentes ꝓpͥa monasteria. nͥ forte iubeatur
ꝓpter urgentes necessitates ab ipsiꝰ ciuitatis
ep̃o. Ꝙ neminẽ seruoꝵ suscipi in monaste¬
rio ut sit cũ eis monachꝰ. nͥ cũ dñi ꝓpria

Expanded text:
am omni tempore fuge.ericos scurriles, et verbis turpibus joculatores ab officio detrahendos ui vere et pure solitariam eligunt vitam, digni sunt convenienti honore. Quia tamen sunt quidam monachi habitantes indifferenter per civitates, nec non et per monasteria seipsos praesumptione propria commendantes, placuit nominem aut aedificare, aut construere monasteria, aut oratorii domum, sine conscientia ipsius civitatis episcopi. Eos vero qui per singuctos esse debere episcopo et quieti operam dare, atque observare jejunia et orationes in locis in quibus semel Deo se devoverunt permanentes, et neque communicare ecclesiasticas neque saeculares aliquas attrectare actiones relinquentes propria monasteria, nisi forte jubeantur propter urgentes necessitates ab ipsius civitatis episcopo; et neminem servorum suscipi in monasterium ut sit cum eis monachus, nisi cum Domini proprii
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. uidelicet ut te ñ. audiam. si uideã. ut
tuo furore ñ mouear. ut tua bella ñ patiar.
Neme capiat ocłs merȩtricis. ne forma pul¬
cherrima ad illicitos ducat am plexus. Res¬
ponde his. hoc ñ ÷ pugnare s fugere. Sta
in acie ad u̾sariss armnatꝰ. obsiste ut pꝰquã
uinceris coroneris. Fateor inbecillitatem
meam. nolo spe purgariȩ uctoriȩ. ne ꝑdã
ichil opidum cancer & solitudo ꝑadisꝰ¬
ẽ qͥd desid̾amꝰ urbium frequentiam.
qui de singlaritate censemur. Moyses ut p̃
mo. pastor ouium. hominũ factꝰ ẽ pastor:
Apłi de piscatione lacus genesareth. ad pis¬
cationũ hominum transiert̃. Lime habelĩt
patrẽ rete nauiculam secuti dñm ꝓtinꝰ
om̃ia reli quert̃. portantes cotidie crueẽ
suam. & nec uirgam quidẽ in manu ha¬

Expanded text:
mum? videlicet ut te non videam, non audiam, in mum? videlicet ut te non videam, non audiam, in tuo furore non movear, ut tua bella ne me capiat oculus meretricis; ne forma pulcherrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebis: hoc non est pugnare, sed fugere. Sta in acie, adversariis armatus obsiste: ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne perdam ihi oppidum carcer est et solitudo paradisus. quid desideramus urbium frequentiam, qui de singularitate censemur? Moyses, ut prmo, pastor ouium hominum factus est pastor; apostoli de piscatione lacus Genesar ad piscationem hominum transierunt. tunc habebant patrem, rete, nauiculam: secuti dominum protinus omnia reliquerunt portantes cotidie crucem suam et ne uirgam quidem m manu ha
Abbreviated transcription (Latin):
honorem possidentes. habere intant᷑ & meritũ.
hos aut̃ habemꝰ ꝓpositi nr̃i pͥncipes. paulos¬
& antonios. iulianos. hilaricos. macharios. ha¬
bere simplicitatẽ colũbe nec cuiquã machi¬
neris dolos. & serpentis astuciam. ne aliorum
sub planteris insidiis. ñ multũ distat in uicio
uł deciꝑe posse uł decipi xp̃ianuim. quẽ sense¬
ris tͥ aut sẽꝑ aut crebro de minums loquen.¬
tem. excepta elemosina. q̃ indifferent̃ om̃ib
patet institorem potiꝰ hab̾to quam monachũ.
Pret̃ uictum & uestitum & manifestas necessi¬
tates. nicħ cuiquã tribuas. ne filioꝵ panem
habet officium. qui uł se uł mun¬
Pum lugeat. & dñi pauidus prestolet᷑ aduen¬
tum qui sciens inbecillitatẽ suam & uas fra¬
gile qd̾ portat. timet offendere ne inpingͣt¬
& corruat atq frangatur. Unde & mulierũ
maximeq adolescentularum uitat aspectũ.
&̾ in tantũ castigitor sui sit. ut etiã quȩ
tuta st̃ ꝑtimescat. Cur inqͥt ꝑgis ad here¬

Expanded text:
ros, quorum honorem possidentes habere nitantur et meritum, nos autem habeamus propositi nostri principes Paulos, Antonios, Julianos, Hilariones, Macharios. Habeto simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetis dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. Non multum distat in vitio vel decipere posse, vel decipi Christianum. Quem senseris tibi aut semper, aut crebro de numnis loquentem, excepta eleemosyna, quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto, quam Monachum. Praeter victum et vestitum, et manifestas necessitates, nihil cuiquam tribuas: ne filiorum panem  officium, qui vel se vel mundum lugeat et Domini pavidus prestoletur adventum, qui sciens imbecillitatem suam et vas fragile, quod portat, timeat offendere, ne impingat et corruat atque fmaximeque adolescentularum vitet aspectum, et in tantum castigator sui sit, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis in ere
Abbreviated transcription (Latin):
gesta sc̃. & ea quib sola cogitatione delinqͥ¬
tur. Instruendus ÷. itaq peccatorũ suoꝵ con¬
fessor ut de octo pͥncipalib uitiis sine quibꝰ
in hac uita difficile uiuitꝰ confessionẽ faciat.
qr aut cogitatione. aut qđ ÷ grauiꝰ. oꝑe eoꝵ¬
instinctu peccauit. Odium & enĩ inuidia.
suꝑbia. uł certe huiꝰcemodi ammȩ pestes
tanto ꝑiclosius ledunt quanto subtilius
onfiteri debere dicunt peccata. qͥdã
uͥ sacerdotib conũtenda ẽẽ: ꝑcensent. Qd̾
utrũq ñ sine magno fructũ intra sc̃am
fit eccłam: ita dũ taxat. ut &e dõ qui. ẽ.
remissio peccatorũ confiteam᷑ peccata nr̃a¬

Expanded text:
gesta sunt, et ea, quibus in sola cogitatione delinqugesta sunt, et ea, quibus in sola cogitatione delinquitur. Instruendus est itaque peccatorum suorum confessor, ut de octo principalibus vitiis, sine quibus in hac vita difficile vivitur, confessionem faciat; quia aut cogitatione, aut, quod est gravius, opereinstinctu peccavit. Odium etenim, invidia, superbia, et caeterae hujusmodi animae pestes tanto periculosius laedunt quanto subtiliusonfiteri debere dicunt peccata, quidam vero sacerdotibus confitenda esse percensent. Quod utrumque non sine magno fructu intra sanctam fit ecclesiam, ita duntaxat ut et Deo, a quo remissio est peccatorum, confiteamur peccata n
Abbreviated transcription (Latin):
dem confiriñt᷑. Unde nobis usum. ẽ. ean¬
dem confirmationem sic̃ nec baptismum
iterare minime debere. quia qui bis uel
ampliꝰ baptizat᷑ uł confirmat᷑ non scło sed
soli dño sub habitu regulari uł clericali
religiosissime famulari decretum. ẽ.
ul spectaculis attendit. ꝑ tres annos
Aiaero ministerio ꝓhibeat᷑. & si dignã pęni¬
tentiam fecerit. reconciliet᷑.
dentes illud ȩuangłicũ. qđ ds coniuuxit
homo nõ separet. Unde nob̾ uisum. ẽ. ut
conuigia seruoꝵ ñ dirimant᷑. etiã si diuer¬
sos anos habeant. sed in uno coniugio ꝑ¬
manentes. dñis suis seruiant. & hõc in illis
obseruandũ ẽ. ubi legalis coniunctio fuit.
Qaua gͦ constat hominẽ ex duab eẽ. sub¬
stantiis anima uidelicet & corꝑe. &x intadũ¬
animi motus. int̾dum carnis fragilitate pec¬
catur. sollerti indagatione debent inquiri
ipsa peccata. ut ex utrisq plena sit confes¬
sio. scilicet ut & ea confiteant᷑ quȩ ꝑ corpꝰ

Expanded text:
 confirmentur. Unde nobis visum est, eandem confirmationem sicut nec baptismum iterari minime debere; quia hos, qui bis vel amplius baptizantur aut confirmantur, non seculo, sed soli Domino sub habitu regulari vel clericali religiosissime famulari decretum est. el spectaculis attendat, per tres annos a sacro ministerio prohibeatur. Et si dignam poenitentiam fecerit, reconcilietur.dentes illud euangelicum: Quod Deus coniunxit, homo non separet. Unde nobis visum est, ut coniugia servorum non dirimantur, etiamsi diversos dominos habeant; sed in uno coniugio permanentes dominis suis serviant. Et hoc in illis observandum est, ubi legalis coniunctio fuit eQuia ergo constat hominem ex duabus esse substantiis, anima videl cet et corpore, et interduanimi motu, interdum carnis fragilitate peccatur: sollerti indagatione debent inquiri ipsa peccata, ut ex utrisque plena fiat confessio: scilicet ut ea confiteantur, quae per corpus
Abbreviated transcription (Latin):
elemositis redintant᷑: nequaquã eis
redimi posst̃. qr qui hoc ꝓpetr. ut e¬
uident᷑ am̃ mercede conducere uto eis
ipune peccare liceat. Non eͦs ideco tͥs
peccare debet ut elemosinam faeirt.
 idõ clemosinam facere debet.ꝙ pec¬
cauit &e non peccet. Alentem enĩ & corpꝰ
qđ libido traxerit ad culpam afflictio &

Expanded text:
eleemosynis redimantur, nequaquam eis eleemosynis redimantur, nequaquam eis redimi possunt: quia qui hoc perpetrant videntur Deum mercede conducere, ut eis impune peccare liceat. Non ergo idcirco quis peccare debet ut eleemosynam faciat: sed ideo eleemosynam facere debet, quia peccavit. Mentem enim et corpus quae libido traxit ad culpam, afflictio
Abbreviated transcription (Latin):
tam peccati remissionem quã temꝑis
constituti expectant ex plecionem. & si
carnium & iuni usus eis interdictus
ẽ. in utata ñ uoluntate sed eiꝰdem ei¬
bi aut potꝰ ꝑceptione. in tantũ delii¬
cus sius indulgent. ut deliciosus his
unrt̃dictis aliorum eiborũ uł potionum
appetitu uiuere eognoscant᷑. Spũalis aitĩ
abstinentia in penitentib potissimũ
ugere debet. & quoriundã ciborum
aut potiom̃ ꝑceptiones & desiderius
fugere. debet. Ille inquã. ille magis
parsimoniȩ seruire cemsendus ẽ. qui
sibi non solum quarundã rerum ꝓ¬
E industria peccantes ꝓpt̾ elemosinarũ
largitionẽ qͣndam sibi ꝓmittunt ĩpu¬
nitatem. Elemosina enim extingunte
peccatum: iuxta illud. Iguẽ ardertẽ
extinguit aqua: & elemosina extin¬
ꝯuit peccata. S ea q̃ ex necessirate¬
aut casu. aut qualibes fiunt fi agili¬
tate. Ea uero q̃ ex industria ad suam
libidinem explendant idcirco fiuint uit

Expanded text:
tam peccati remissionem, quam temporis tam peccati remissionem, quam temporis constituti expectant expletionem, et si carnium et vini usus eis interdictus est, mutata non voluntate, sed ejusdem cibi aut potus perceptione, in tantum deliciis suis indulgent, ut deliciosius his interdictis, aliorum ciborum vel potionum appetitu vivere cognoscantur. Spiritalis autem abstinentia, quae in poenitentibus potissimum vigere debet, quorumdam ciborum ac potionum perceptiones et desiderium fugere debet. Ille inquam, ille magis parcimoniae servire censendus est, qui sibi non solum quarumdam rerum m industria peccantes propter elimosinarum largitionem quandam sibi promittunt inpunitatem. Elimosina enim extinguit peccata, iuxta illud: Ignem ardentem extinguit aqua, et elimosina extinguit peccata, sed ea, quae aut necessiaut casu, aut qualibet fiunt fragilitate. Ea vero quae ex industria ad cujuslibet libidinem explendam idcirco fiunt ut
Abbreviated transcription (Latin):
onem̃. confiteam᷑ alterutrũ peccata nr̃a
& oremꝰ ꝓ inuicẽ ut saluem᷑. Confessio
itaq quȩ dõ fit purgat peccata. Sapu
que sacerdoti fit: docet qualtt̃ ipsa pur¬
q medicorum oꝑatione:¬
Uia igitur apło testante. nẽ. ꝑso
iuddicus cauendum ÷. multomag̃ in hoc
nullus sacerdotum unquã aut gr̃a. autt
odio. alicuꝰ ꝑsone secus udicet qo qd i
canonib saeris inuenerit. aut qd ate se¬
cãm scarum scripturarũ auctori. suer
eeclasticã consuetudinẽ reccꝰ uisũ suent.
Sig medici qui corꝑib medicĩ inferre
conantui: noqua quã ꝓpt̃ ꝑsone cuillibet
acceptionem his quos sanare cupiunt cau¬
terio aut ferro aut duris aliis quib liba
reb parcunt. multomagis his obseruan¬
dum ẽ. qui ñ corꝑm s animarum inedici
ex istiuit. Neq enim pensanda: penie¬
tentia quantitate temꝑis. sed ardore
mentis. & mortificatione corꝑis. Cor
autem contritũ &̾ humiliatũ ds̃ non
dolore dicendũ ÷ inpenitentia nõ

Expanded text:
onem confiteamur alterutrum peccata nostra, et oremus pro invicem, ut salvemur. Confessio itaque, quae Deo fit, purgat peccata; ea vero, quae sacerdoti fit, docet qualitue medicorum operationeo judiciis cavenda est , multo magis in hoc nullus sacerdotum unquam aut gratia, aut odio alicujus personae secus judicet quam quod in canonibus sacris invenerit, aut quod illi sectarum scripturarum auctoritatem et ecclesiasticam consuetudinem rectius visum fuerit. Si ergo medici, qui corporibus medicinam inferre conantur, nequaquam propter personae cuiuslibet acceptionem his, quos sanare cupiunt, cauterio aut ferro aut duris aliis quibuslibet rebus parcunt; multo magis his observandum est, qui non corporum, sed animarum medici existunt. Neque pensanda est poenitentia quantitate temporis, sed ardore mentis et mortificatione corporis. Cor autem contritum et humiliatum Deus nondolore dicendum est, in poenitentia, non
Abbreviated transcription (Latin):
ecretum ÷ ut uxor legitime uiro iun¬
gat᷑. Alit̃ enimlegitimũ ut a patb
tum inuenimꝰ ñ fit comugum uisi abhis
qͥ suꝑ ipsam fentnam dominatio. rẽ habe
uidentur. &e a quib eustodit᷑ uxor petatur
&e a parentib ꝓpinquiorib sponset᷑. & legib
aotetur & suo tẽꝑe sacerdotalit̾ ut mos
ẽ. cum p̃eib & oblationib a sacerdote
uenedicat᷑. & a param̃phis ut consuetudo
docet eustodita & sociata a ꝓximsq te¬
ꝑe congruo petita legib decur. & solẽpa¬
nit᷑ accipiat᷑. & biduo uł triduo odioni¬
b uacent & castitatem custodiant. A b&¬

Expanded text:
ecretum est, ut uxor legitime viro coniungatur. Aliter enim legitimum, ut a patribus um non fit conjugium, nisi ab his qui super ipsam feminam dominationem habere videntur, et a quibus custoditur, uxor petatur, et a parentibus propinquioribus sponsetur, et legibus dotetur, et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et sociata a proximis tempore congruo petita legibus detur, et solemniter accipiatur, et biduo vel triduo orationibus vacent et castitatem custodiant,
Abbreviated transcription (Latin):
ium euisdem sacram̃ti. & quro ꝓalus syo¬
pom dearint. i uł quo fide usseres eemouer
uos tam̃ specialit̃ ab his officus remoner¬
dos iudicamꝰ. ne alios de sacro sei fonus
aptismate suieipiant. nec etiami ad
pcipiendum sc̃i sos dom̃i aliorũ pateoii

Expanded text:
eiusdem sacramenti, et quod pro aliis spoponderint vel per quos fideiussores extiterint. Illos tamen specialiter ab his officiis removendos indicamus, ne alios de sacrosancto fontis baptismate suscipiant, nec etiam ad percipiendum sancti Spiritus donum aliorum patroni
Abbreviated transcription (Latin):
i forte aliquis clerum regłam disci¬
plinȩ eccłasticȩ sub t̾fugiens fuerit
euagatꝰ. quic̃q eum susceꝑit &c illi ponti¬
fici suo ñ reconciliauerit. s magis defen¬
sare ꝑ resumpserit: eccłiȩ cõmunione pri-¬
natꝰ ñ liccat eũ siue ab eccłiis quib
p̃fuerat. siue a quolibet hominẽ de¬
fensari. int̾posita pena dampni pecu¬
me atq honoris. quo nec ȩtatem nec
serum ex cus audum. eẽ. p̃cipimꝰ. cxlu.¬
x epła scĩ clem̃tis utilia quȩ
p̃senti temꝑe eccłiis necessaria
st̃ honorifice ꝓferenda. ⁊ cũ reueren¬
tia ab om̃ib fidelib ac p̃cipue clericis
recipienda. Ex quib qđ specialit̾ pla¬
cuit ꝓpt̾ uenerandã antiquitatẽ sta¬
tutis p̃cisentib roboramꝰ. Qđ supͣ scͥptꝰ

Expanded text:
i forte aliquis clericorum regulam disciplinae ecclesiasticae subterfugiens fuerit evagatus, quicumque eum susceperit et illum pontifici suo non reconciliaverit, sed magis defensare praesumpserit, Ecclesiae communione prinatus, non liceat eum sive ab ecclesiis quibus praefuit, sive a quolibet homine defensari, interposita poena damni pecuniae atque honoris, quo nec aetatem, nec sexum excusandum e sancti Clementis utilia, quae praesenti tempore ecclesiis necessaria sunt, honorifice proferenda et cum reverentia ab omnibus fidelibus ac praecipue clericis recipienda; ex quibus quod specialiter placuit propter venerandam antiquitatem, statutis praesentibus roboremus, quod suprasc
Abbreviated transcription (Latin):
suam recipiant exeusationẽ.Si aut̃ sic
egerint. ab ipsis & ab aliis communone
temptores. de quib ait ꝓpħa. frunt quasi
ñ sint: & peribunt uiri qui contradict̃a
uod nosse oporteat¬
laicos. saçerdotib ligandi atq soluen¬
di potestatem a deo eẽ. collatã. & qđ eorũ.
monitis parere atq excõmunicationi
humilit̾ succumbere debeant ui.
pia facere ñ ꝑmittant. sed pauꝑes &
indigentes secũ ad m̃sã habeant. & lec¬
in laudem dĩ facite:

Expanded text:
iustam recipiant excusacionem. Si autem secus iustam recipiant excusacionem. Si autem secus egerint, ab ipsis et ab aliis communione temptores, de quibus ait propheta: Erunt quasi non sint, et peribunt viri, qui contradicunt uod nosse oporteatlaicos, sacerdotibus ligandi atque solvendi potestatem a Domino esse collatam, et quod eorum monitis parere atque excommunicationi humiliter succumbere debeant. 24.pia facere non permittant, sed pauperes et indigentes secum ad mensam habeant, et lecin laudem Dei facite.
Abbreviated transcription (Latin):
luminibꝰ e a castris militarib ne euina
unt popli sequestrat. multo nagro his
Ir so etiam instruendoi fideles neces¬
sario p̃uidimꝰ. ut intelligant pactum qđ
eum dõ in baptismate fecert̃. Pactũ qđ
cũ dõ in baptisiate sit. ã multis ex coto.
a multis ex parte tranꝰgredit᷑. Ex toto qͥp¬
pe transgredit᷑. quando quis pꝰ acceptam
baptismatis gr̃am. aut ad insidelitatẽ aut
heresem. aut̃ certe ad scisma ꝓlabit᷑. E x
parte uͦ quando quis aut ad suꝑbiam.
aut ad inuidiam. aut ad cetera uitia
spũalia quȩ ex radice suꝑbiȩ ꝓdeunt
mate quam de illo nouo qđ ꝓprii
ep̃i largitione uł concessione accipit
baptrrare: nͥ p̃occupante morte tempta¬
uerit. ꝓ temeritatis ausu ipse in se suȩ
dampnationis ꝓtulisse sententiã mani
uctores eccłiȩ quamlibet q̃relam
habere iustam crediderint. ñ pͥmates
aut alios adeant uidices priꝰquã ipsos
conueniant familiarit̃. ñ semel s sepis¬
sime. ut ab eis aut suam iusticiã. aut

Expanded text:
liminibus et a castris militaribus, ne ruina sint populi, sequestrat, multo magis ab hDe eo etiam instruendo fideles necessarium praevidimus, ut intellegant pactum quod cum Deo in baptismate fecerunt. Pactum quod cum Deo in baptismate fit, a multis ex toto, a multis ex parte transgreditur. Ex toto quippe transgreditur, quando quis post acceptam baptismatis gratiam aut ad infidelitatem aut ad heresim aut certe ad schisma prolabitur; ex parte vero, quando quis aut ad superbiam aut ad invidiam aut ad caetera vitia spiritualia, quae ex radice superbiae prodeuntmate, quam de illo novo, quod proprii episcopi largitione vel concessione accipit, baptizare nisi praeoccupante morte, temptaverit, pro temeritatis ausu ipse in se suae damnationis protulisse sententiam manictores ecclesiae quamlibet querelam habere iustam crediderint, non primates aut alios adeant iudices, priusquam ipsos conveniant familiariter, non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam iustitiam aut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pꝰ multũ ab officio archidiacona¬
tin ꝓpt̃ aliqͣs incantationes ⁊ loculos qͦs
colebat. uł sortes qͦs cũ aliis respe¬
ceorib tractabat dei. beatiq
gio in monasterio retrus¬
est. P ost qͥnquennium p̃cordis duricia.
ippenitens defunctus est:

Expanded text:
 temporis ab officio archidiaconatus, propter aliquas incantationes et luculos quos colebat, vel sortes quas cum aliis respectoribus tractabat Dei beatique gio in monasterio retrusus post quinquennium prae cordis duritia impoenitens defunctus est
Abbreviated transcription (Latin):
se habet posicio sidm̃ ñ agã hoc inm̃se
cõmerciũ. qr ista stella mͥ agit m̃sẽ. ł agã
qr suscepit m̃sẽ. Non plantabo uineam¬
meã in hoc anno: qr bissextꝰ ẽ. Non aut̃
sapiens quisꝗͣ arbitratur obseruatores
tẽꝑ̃m rep̃hendendos qͥ dicunt ñ ꝓficiscar
gem. qr hib̃ne st̃ reliqͥe. aut tẽpꝰ semi¬
nandi qr ĩbrib autũnalib t̾ra sociata
ẽ. uł si qͥ forte alii nataͣles affectꝰ cirea mo¬
tũ aeris &̾ humoris ad uariandas temꝑm
qͣlitates. in siderũ ordinatissima conu̾siõe¬

Expanded text:
se habet positio siderum, non agam in hoc mense commercium, quia ista stella mihi ait mensem, vel agam quia suscepit mensem. Non plantabo vineam in hoc anno quia bissextus est. » Non autem quispiam sapiens arbitratur observatores temporum reprehendendos qui dicunt: « Non proficiscar gem, quia hybernae sunt reliquiae; aut: Tempus seminandi, quia imbribus autumnalibus terra satiata est; vel si qui forte alii naturales effectus circa motum aeris et humoris ad variandas temporum qualitates in siderum ordinatissima conversione
Abbreviated transcription (Latin):
infirmi homines curant᷑. Brephothro phi¬
um idd÷ locus uenerabilis. in qͦ infantes¬
ꝑnstat in eccła diuersarũ conditi¬
onũ homines ee ut sint nobiles & ig¬
nobiles. serui. coloni. inquilini. & cete¬
ri huiꝰcemodi. oportet ut quicumq ei
prelati st̃ clerici siue laici clem̃t̃ erga
cos agant. & iniscdit eos tractent. siue
in exigendis ab eis oꝑib siue in acoipien¬
dis tributis & quib dam debitis. Sciant¬
q eos fr̃es suos ẽẽ & unum patrẽ seha¬
bere dm̃. qui clamant pat̾ nr̃ qui es in
celis. & unam matrem ȩcołiam sc̃am
quȩ cos intemerato sacri fontis utero gig¬
nit. Disciplina igit᷑ eis miscdissima os
gubnatio oportuna adhibenda ẽ. Disci
plina. ne indisciplinate uuendo aucto¬
rem suii offendant. Gub̾natio. ne in
quotidians uitȩ commeatib prelatoꝵ
adminicło destituti fatescant. L¬

Expanded text:
infirmi homines curantur; brephothrophiinfirmi homines curantur; brephothrophium, id est, locus venerabilis in quo infantesnstat in Ecclesia diversarum conditionum homines esse, ut sunt nobiles, et ignobiles, servi, coloni, inquilini, et caetera hujusmodi nomina, oportet, ut quicunque eis praelati sunt, clerici, sive laici, clementer erga eos agant, et misericorditer eos tractent, sive in exigendis ab eis operibus, sive in accipiendis tributis, et quibusdam debitis, sciantque eos fratres suos esse, et unum patrem habere Deum, cui sic clamant: Pater noster qui es in coelis, unam matrem sanctam Ecclesiam, quae eos intemerato sacri fontis utero gignit. Disciplina igitur eis misericordissima, et gubernatio opportuna adhibenda est. Displina, ne indisciplinate vivendo auctorem suum offendant; gubernatio, ne in cotidianis vitae commeatibus praelatorum adminiculo destituti fatescant.
Abbreviated transcription (Latin):
luit aut non potuit. ut nr̃am iussionẽ
seruaret. & insuꝑ in regno nr̃o predas fa¬
cere non tunuerit. ꝓ illius negligentia si
antea eum de his non admonuerit. & pos¬
quam negligentia contemptoris ad eiꝰ noti¬
ciam uenerit eum corrigere sicut decet ne¬
glȩxerit honore suo priuet᷑. ut scilicet
ne uter illoꝵ sine uista uindicta remaneat.
emittit aut̃ constitutio LXUIII.¬
ea quȩ in p̃terito tẽꝑe acta st̃. exci¬
pit autẽ quosdam contractꝰ qͦs inconse¬
quentib exponit capitulis. ꝑ quos eccła¬
rum im inobiles res alienari non possunt.
Tenodochiũ id÷ locus uenerabilis in qͦ ꝑegͥ¬
i suscipiunt᷑. Throchothrophium. idest
locus uenerabilis in quo pauꝑes & infire¬
mi homines pascuntur. Nosochomiũ id÷
locus uenerabiles in quo egroti homined
in quo parentib orbati pueri pasc untur.
Gero contomyum id÷ locus uenerabilis
in quo pauꝑes & ꝓpt̾ senectutem solam

Expanded text:
luit, aut non potuit, ut nostram jussionem luit, aut non potuit, ut nostram jussionem servaret, et insuper in regno nostro praedas facere non timeret, pro illius negligentia, si ante eum de his non admonuerit, et postquam negligentia contemptoris ad ejus notitiam pervenerit, eum corrigere sicut decet neglexerit, honore suo privetur, ut scilicet neuter illorum sine justa vindicta remaneat.Remittit autem constitutio ea quae in praeterito tempore acta sunt. Excipit autem quosdam contractus, quos in sequentibus exponit capitulis, per quos ecclesiarum immobiles res alienari possunt. Xenodochium, id est, locus venerabilis, in quo peregrini suscipiuntur; ptochotrophium, id est, locus venerabilis, in quo pauperes et infirmi homines pascuntur; nosocomium, id est, locus venerabilis, in quo aegroti homines venerabilis, in quo parentibus orbati pueri pascuntur; gerontocomium, id est, locus venerabilis, in quo pauperes, et propter senectutem solam