comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nere celesti. mas sibi demas per au¬
fractus et precipicia condiderunt.
per quam partem plebem incantã
et simplicem ad tenebras mortem¬
qz deducerent. quod qua tinus ac¬
ciderit. exponam: fuerunt quid̾ nos¬
trorum nel minus stabilita fide.¬
cidium facerent mitatis. et ecclĩa¬
dispensare dissiparent. Sed hii qͦ¬
rum fides fint lubrica diu̾ nosse se
et colere sumilarent. a gendis opi¬
bus. et honori studentes. ad fectabãt
maxinium sa cerdo ci. et a pocio¬
ribus incti se cedere cum suffragato¬
ribus sins maluerunt. quam eos
ferre prepositos quibus concupier̃t
ip̃i ante preponi: Quidam uero nõ
satis celestibus litteris eruditi. cũ
neritatis acausatoribus respondere
non possent. obicientibus nel inpos¬
sibile. uel incongruens ẽẽ. ut deus
muterum se mulieris inclnderet.
nec celestem illam maiestatem ad
tantani infirmitatem posse dedu¬
ci. ut hominibus contemptin.deri¬
sui. contumelie. lu dibrioesset. pos¬

Expanded text:
nere coelesti, vias sibi devias per annere coelesti, vias sibi devias per anfractus et praecipitia condiderunt; per quas partem plebis incautam et simplicem, ad tenebras mortemque deducerent: quod quatenus acciderit, exponam. Fuerunt quidam nostrorum vel minus stabilita fidecidium facerent unitatis et ecclesiam dissiparent. sed ii quorum fides fuit lubrica, cum deum nosse se et colere simularent, augendis opibus et honori studentes adfectabant maximum sacerdotium. et a potioribus uicti secedere cum suffragatoribus suis maluerunt quam eos ferre praepositos quibus concupierant ipsi ante praeponi. quidam uero non satis caelestibus litteris eruditi cum ueritatis accusatoribus respondere non possent, obicientibus uel inpossibile uel incongruens esse ut deus in uterum se mulieris includeret nec caelestem illam maiestatem ad tantam infirmitatem potuisse deduci, ut hominibus contemtui derisui contumeliae ludibrio esset, pos
Abbreviated transcription (Latin):
tant reputat. sicut filium rep nõ
colit. ita nec patrem quid. Qui ãt
filium suscipit. et nomen eius ge¬
rit. Is uero cum filio simul et pr̾em
colit. Quomain legatus et nincins
et sa cerdos summi patris est filius:
Hic templi maximi ianua est. hie
lucis ma. ħ dirx salutis. hic hostĩ
intes sed tamen quoniam multe he¬
reses extiterunt. et instinctibus de¬
monum populus dei scissus est. de¬
terminanda est nobis ueritas. et
in suo proprio domicilio collo cãda.
ut si quis aquam inte cupit hauri¬
re. non ad detritos lacus defferatᶜ
qui non habent uenai: Sed uber¬
rigatus perhenui lu ce pociatur au¬
te ominia scire uos conuenit. et ip¬
sum et legatos eius predixisse. ꝙ
ris rumperent. ut summa pruden¬
cia caueremus. nequando in la q̃¬
os et fraudes illius aduersarii nr̃i
cum quo nos luctari deus uolint in¬
cideremus: Tunt certa mandata q̃
in perpetuum custodire debenius. q¬
rum pleriqz in memores. de serto iti¬

Expanded text:
e putat, sicut filium non e putat, sicut filium non colit ita ne patrem quidem. qui autem filium suscipit et nomen eius gerit, is uero cum filio simul et patrem colit, quoniam legatus et nuntius et sacerdos summi patris est filius. hic templi maximi ianua est, hic lucis uia, hic dux salutis, hic ostium uitae. Sed quoniam multae haereses extiterunt et instinctibus daemonum populus dei scissus est, determin suo proprio domicilio collocanda; ut si quis aquam vitae cupiet haurire, non ad detritos lacus deferatur, qui non habent venam, sed uberrigatus perenni luce potiatur. Ante omnia scire nos convenit, et ipsum, et legatos ejus praedixisse, qris rumperent, ac monuisse, ut summa prudentia caveremus, ne quando in laqueos et fraudes illius adversarii nostri, cum quo nos Deus luctari voluit, incideremus. Tum dedisse certa mandata, quae in perpetuum custodire deberemus: quorum plerique immemores, deserto iti
Abbreviated transcription (Latin):
est. et nou est aluis deus preter te:
sed et alio loco similiter ait: sic dic̃
deus rex isrł. et quieruit enui deus
eternus: Ego primus et ego nomis¬
simus. et preter me non est deus:
Cum duas personas proposunsset
post passionem ab inferis excitaiit.
si cut ostendisse dixinus osee prophe¬
taui qui ait. et demanu in ferorum
cruam euu. tamen ad utraiqz per¬
souai referens intulit. et preter
me non est deus. cum posset dicere
preter nos. sed fas nou erat plu¬
rari mumero separacionem tante
neccessitudinis fieri: Unus est eĩ
solus liber deus sũmus careus ori¬
gine quia ipse origo rerum. et ĩ eo
simul et filius et ommia continentͤ
Qua propter cum meus et uoluu¬
tas alterius i altero sit uel pocius
una mmutroq. merito mius deus.
uterqz appellatur. Quia quidꝙͣ est
in patre ad filium tranfluit. et ꝙͣ¬
dit. Nou potest igitur suminus i ͤ
ac singularis deus. inisi per filinz
coli. qui solum patrem se cole repu¬

Expanded text:
est, et non est deus alius praeter te. est, et non est deus alius praeter te. sed et alio loco similiter ait: sic dicit deus rex Israhel et qui eruit eum deus aeternus: ego primus et ego nouissimus et praeter me non est deus. cum duas personas proposuisset,post passionem ab inferis excitauit, sicut ostendisse diximus Osee prophetam qui ait: et de manu inferorum eruam eum, tamen ad utramque personam referens intulit: et praeter me non est deus, cum posset dicere \'praeter nos\': sed fas non erat plurali numero separationem tantae necessitudinis fieri. unus est enim, solus, liber, deus summus, carens origine, quia ipse est origo rerum et in eo simul et filius et omnia continentur. quapropter cum mens et uoluntas alterius in altero sit uel potius una in utroque, merito unus deus uterque appellatur, quia quidquid est in patre, ad filium transfluit et qudit. non potest igitur summus ille ac singularis deus nisi per filium coli. qui solum patrem se coler
Abbreviated transcription (Latin):
potest: Cum igitur aprophetis idez
manus dei etuirtus et sermo dicitur
utiq nulla discrecio est. quia et lĩ¬
gua sermonis ministra. et manus
in qua est nirtus. indinidue sunt
corporis porciones. propriore uti ex¬
emplo libet. cum quis habet fil iuni
quem mucediligat. qui tamen sit
in domo et in manui patrs licet ei
nomen domini potestatemqz conce¬
dat. cun li tamen nire. et domus
una. et inus domiinus nominat᷑
sic muudus una dei domus est. ⁊
filius ac pater. qui unauimes in¬
colunt mundum deus unus. quia
muis est. taiquan duo. et duo
tainquam unus: Neq id inirum
cum et filius sit in patre. quiapat̾
diligit filium. et pater infilio. qr
uoluntati patris fideliter paret. n ͨ
um quam faciat. aut fecerit nisi
quod pater aut uoluit aut iussit:
Demqz unum deuui esse tani patrez
quam filium. u̾saias inillo exemp¬
lo quod superius possuinus osten¬
dit. cum diceret: Adora bunt te et
in te precabuntur. quoniam inte deꝰ

Expanded text:
potest. cum igitur a prophetis idem potest. cum igitur a prophetis idem manus dei et uirtus et sermo dicatur, utique nulla discretio est, quia et lingua, sermonis ministra, et manus, in qua est uirtus, indiuiduae sunt corporis portiones. propiore uti exemplo libet. cum quis habet filium quem unice diligat, qui tamen sit in domo et in manu patris, licet ei nomen domini potestatemque concedat, ciuili tamen iure et domus una et unus dominus nominatur. sic hic mundus una dei domus est et filius ac pater, qui unanimes incolunt mundum, deus unus, quia et unus est tamquam duo et duo tamquam unus. neque id mirum, cum et filius sit in patre, quia pater diligit filium, et pater in filio, quia uoluntati patris fideliter paret, nec umquam faciat aut fecerit nisi quod pater aut uoluit aut iussit. denique unum deum esse tam patrem quam filium Esaias in illo exemplo quod superius posuimus ostendit, cum diceret: adorabunt te et in te precabuntur: quoniam in te deus
Abbreviated transcription (Latin):
Dnos tamen ẽe adseneremus. dñ
patrem. et deum filium. que ad se¬
neracio plerosq inmaximui in¬
pingit errorem. Quibus cum pro¬
babilia indeantur ẽẽ que dicimus.
in hoc nno labare nos arbitrantur
De mortalitate iam dixinus. ñc
de unitate doceannis: Cum dicimꝰ
deum patrem et deum filium. nec
dinersum dicimus nec utrumq
se cernimus. quia nec pater afilio
potest. nec filius a patre se terni. si
quid nec pater sine filio nncupa¬
ri. nec filius potest sine patre gene
rari: Cum igitur et pater filium
faciat. et filius patrem. una utru̾y
mens. unus spiritus. mia substã¬
cia est. sed ille quasi exuberans fõs
est. hic tamquam deffluens exeo
rimuis. Ille tamquam sol. hic qua¬
si radius exsole porrectus. qui qm̃¬
sinumo patri et fidelis et et carus ẽ
non se paratur. uec riuus a fonte. n ͨ
radius asole. quia et aqua fontis
in rino est. et solis lumen inradio.
aq̃ue nec nox a bore se mugi. nec uͥ¬
tus ant manus a corpore diuelli

Expanded text:
duos tamen esse adseueremus, deum duos tamen esse adseueremus, deum patrem et deum filium. quae adseueratio plerosque in maximum inpingit errorem. quibus cum probabilia uideantur esse quae dicimus, in hoc uno labare nos arbitrantDe mortalitate jam diximus: nunc de unitate doceamus. Cum dicimus Deum Patrem, et Deum Filium, non diversum dicimus, nec utrumque secernimus; quia nec Pater sine Filio esse potest, nec Filius a Patre secerni, si quidem nec Pater sine Filio nuncupari, nec Filius porari. cum igitur et pater filium faciat et filius patrem, una utrique mens, unus spiritus, una substantia est: sed ille quasi exuberans fons est, hic tamquam defluens ex eo riuus, ille tamquam sol, hic quasi radius ex sole porrectus. qui quoniam summo patri et fidelis et carus est, non separatur, sicut nec riuus a fonte nec radius a sole, quia et aqua fontis in riuo est et solis lumen in radio; aeque nec uox ab ore seiungi nec uirtus aut manus a corpore diuelli
Abbreviated transcription (Latin):
sibi deus religanerit. et pietate cõs¬
trinxerit. quia sernire uos ei ut do¬
mino. et obsequi ut patri neccesse
est: Eo melius ergo id no men luc̾re¬
cius interpretatus est. qui ait reli¬
gionnn se nodos sol uere. systicõsi
antemi nocantur. non qui filios sr̃sti¬
tes optant. omues enim obtauius.
sed aut hii qui super est superstitez
memoriam deffinictorum colunt. a
qui parentibus suis superstites. y
magines eorum domi tamquam de¬
os penates colelant: uam qui no¬
nos sibi ritus ad sumebant. ut deo¬
rum uice mortuos honorã hoͣs snꝑ
publicos et antiquos deos colerẽt.
religiosos nominabant: Uirgiliꝰ
nana supersticio neterum. qz igna¬
ra deorum. sed cum neteres quoq
deos inueniamus eodem modo cõ¬
secratos ẽẽ post obitum. supersti¬
ciosi ergo qui multos et falsos de¬
os colnut. nos autem religiosi qͥ
uniet et uero deo supplicamus. for¬
tasse querat aliquis. quomodo cñ
deum nos unum colere dicamus:

Expanded text:
sibi Deus religaverit, et pietate conssibi Deus religaverit, et pietate constrinxerit; quia servire nos ei ut domino, et obsequi ut patri necest. eo melius ergo id nomen Lucretius interpretatus est, qui ait religionum se nodos soluere. superstitiosi autem uocantur non qui filios superstites optant — omnes enim optamus —, sed aut ii qui superstitem memoriam defunctorum colunt aut qui parentibus suis superstites colebant imagines eorum domi tamquam deos penates. nam qui nonos sibi ritus adsumebant, ut deorum uice mortuos honorarent quos epublicos et antiquos deos colerent, religiosos nominabant. unde Vergilius: uana superstitio ueterumque ignara deorum. sed cum ueteres quoque deos inueniamus eodem modo consecratos esse post obitum, superstitiosi ergo qui multos ac falsos deos colunt, nos autem religiosi qui uni et uero deo supplicamus. Fortasse quaerat aliquis quomodo, cum deum nos unum colere dicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
nim totos dies precari et inmolare
criminis est. ergo et se mel. si supers¬
titeosi filios subinde optare inciosũ
est. Snpersticiosus igitur est ille qͥ
eciam raroid obsta obtauerit. a cu
nitii nonien sit ex eo contractum. qͦ
nichil honestius. nichil instius opta¬
ri potest. uam quod ait. religiosos
are legendo appellatos. qui retractẽt
ea diligenter que ad cultum deoruz
pertinent. cur ergo et illi qui hoc se¬
ꝑe in die faciunt religio sorum nom̃
amittant. cum multo utiq diligen¬
cius ex ad siduitate ipsa uelegant ea
quibus dii coluntur. Quid ergo est nn¬
uinum ueligio neri cultus est. et sr̃¬
sticio falsi. Et onnino quid colas ĩ¬
terest. nou quem ad modum colas.
aut quid preceteris. sed quia deorũ
cultores religiosos se putant. cum sĩt
supersticiosi. nec religionem possñt
a supersticione discernere. nec signi¬
ficanciam nominum exprimere di¬
xunus nomen ueligionis auinculo-
pietatis ẽe deductum. Quod hoĩe

Expanded text:
nim totos dies precari et immolare nim totos dies precari et immolare criminis est; ergo et semel. Si superstites filios subinde optare vitiosum est, superstitiosus igitur est et ille, qui etiam raro id optaverit. Aut cur vitii nomen, si ex eo tractum, quo nihil honestius, nihil justius optari potest? Nam quod, ait religiosos a relegendo appellatos, qui retractent ea diligenter, quae ad cultum deorum pertineant, cur ergo illi, qui hoc saepe in die faciant, religiosorum nomen amittant; cum multo utique diligentius ex assiduitate ipsa relegant ea, quibus dii coluntur? Quid ergo est? Nimirum religio veri cultus est, superstitio falsi. Et omnino quid colas interest, non quemadmodum colas, aut quid precere. Sed quia deorum cultores religiosos se putant, cum sint superstitiosi, nec religionem possunt a superstitione discernere, nec significantiam nominum exprimere, diximus nomen Religionis a vinculo pietatis esse deductum, quod hominem
Abbreviated transcription (Latin):
legendi eadem que in relioso. Ita fac¬
tum est. ut in supersticioso. et religi¬
oso alterum nici nomen. alterum
laudis. hec interpretacio quam in¬
epta sit exre ipsa licet nocere: na
si hiidem diis colendis. et supersticõ
et religio ners atur exigua uel po¬
cius milla distancia est. Quid eĩ
michi ad feret cause. cur precari ꝓ
salute filiorum semel religiosi et
idem deties facere. supersticiosi es¬
se homins arbitretur. Sieuin se¬
mel facere optimun est. quanto mͣ¬
gis sepuis. si hora prima. eigo et
toto die: Si uua placabilis. placa¬
biliores utiqz hostie plures. quia mł¬
tiplicia obsequia demerentin. pocius
quam offendant: Non enim nobis
odiosi indentir hnfamuli. qui adssi¬
dui et frequentes ad ob sequium fu¬
erint: Sed magis: Cur igitur sit
in culpa et nomen repre hensibil e
accpiat. quiant filios suos mag̾
diligit. ant deos magis honorat. lau¬
detur autem quiminus. qd̃ argum̃¬
tum. etiam excontrario nalet. si e¬

Expanded text:
legendi eadem, quae in religioso: ita faclegendi eadem, quae in religioso: ita factum est in superstitioso et religioso, alterum vitii nomen, alterum laudis. » Haec interpretatio quam inepta sit, ex re ipsa licet noscere. Nam si in iisdem diis colendis, et superstitio, et religio versatur, exigua, vel potius nulla distantia est. Quid enim mihi afferet causae, cur precari pro salute filiorum semel, religiosi, et idem decies facere, superstitiosi esse hominis arbitretur? Si enim semel facere optimum est, quanto magis saepius? Si hora prima; ergo et tota die. Si una hostia placabilis, placabiliores utique hostiae plurimae, quia multiplicata obsequia demerentur potius quam offendunt. Non enim nobis odiosi videntur ii famuli, qui assidui et frequentes ad obsequium fuerint, sed magis chari. Cur igitur sit in culpa, et nomen reprehensibile suscipiat, qui aut filios suos magis diligit, aut deos magis honorat, laudetur autem qui minus? Quod argumentum etiam ex contrario valet. Si e
Abbreviated transcription (Latin):
re miserabili. deuni cogno scat. et
deo sermat. insi huic temporali re¬
ninciet nite. ac serudimentis ius¬
ticie ad cultum nere religionis in¬
stitu at. Hac enim condicione gi¬
guimur. ut generantinos deo mus¬
ta et debita obse quia preteaunus:
Hunc solum nouerimus. hunc se¬
quamur hoc ninculo pietatis ob¬
stricti deo et religati sumis. unde
ipsa religio nomen accepit. non
ut ticero interpretatur a relegeu¬
do. qui li bro denatura deorimi secũ¬
do ita dixit. non enim phĩ solum.
uerum et iam maiores nostri suꝑ¬
fictionem a religione separauerũt.
nam qui totos dies precabantur ⁊
inmolabant. ut sibi liberi suꝑstites
essent supersticiosi sunt appellati qͥ
autem omnia que ad cultum deoꝵ
pertinent retractarent. et tamquã
relegerent. hii sunt dicti religiosi ex
relegendo. taiquam exelegendo
elegantes. ex diligeudo diligentes.
ex intelligendo intelligentes. Hiis
enin uerbis omnibus mest. ins re¬

Expanded text:
re miserabili, Deum cognoscat, et re miserabili, Deum cognoscat, et Deo serviat, nisi huic temporali renuntiet vitae, ac se rudimentis justitiae ad cultum verae Religionis instituat. Hac enim conditione gignimur, ut generanti nos Deo justa et debita obsequia praebeamus; hunc solum noverimus, hunc sequamur. Hoc vinculo pietatis obstricti Deo et religati sumus; unde ipsa Religio nomem accepit, non ut Cicero interpretatus est, a relegendo, qui in libro de Natura deorum secundo ita dixit: « Non enim philosophi solum, verum etiam majores nostri superstitionem a religione separaverunt. Nam qui totos dies precabantur, et immolabant, ut sui sibi liberi superstites essent, superstitiosi sunt appellati. Qui autem omnia, quae ad cultum deorum pertinerent, retractarent, et tamquam relegerent, ii dicti sunt religiosi, ex religendo, tamquam ex eligendo elegantes, et ex deligendo diligentes, et intelligendo intelligentes. His enim verbis omnibus inest vis
Abbreviated transcription (Latin):
per se ipsos ad fectare non poterãt.
ad sciuerunt sibi nomina potenciũ
regum. sub quorum titulis hono¬
res sibi deorum uiudicarent: qui
error discuti potest. et in lucem ue¬
ritatis protra hi: Nam siquis stude¬
at. alcins inquirere congreget eos
quibus perita est ciere ab inferis
animas: Euocent iouem. neptu¬
nuim. nilcanum. mercriu. ap¬
polliuem. patremq ouininui satͤ¬
mun. respondebunt abinferis oui¬
nes. et interrogati loquentur. et
de se ac deos fatebuntur post hec
uocent xp̃m. non aderit. non ap¬
parebit illis. quia nou amplius
quam biduo apud inferos funit.¬
Quid hac probacione cercius proft̃¬
proferri potest. Ego nero uon du¬
bito quin ad ueritatem tris megistꝰ
hac aliqua racioue pernenerit. qui
de deo patre ommia de filio lo cutus
est. multaq dininis continentu.
artanis.¶ Que cum ita se habeant. Ut
ostendimus. apparet nullam aliaz
spem inte hominis ẽẽ propositam
nnisi a biectis nauitatibus. et erro¬

Expanded text:
per seipsos affectare non poterant, per seipsos affectare non poterant, adsciverunt sibi nomina potentium regum, sub quorum titulis honores sibi deorum vindicarent. Qui error discuti potest, et in lucem veritatis protrahi. Nam si quis studet altius inquirere, congreget eos, quibus peritia est ciere ab inferis animas. Evocent Jovem, Neptunum, Vulcanum, Mercurium, Appollinem, patremque omnium Saturnum. Respondebunt ab inferis omnes, et interrogati loquentur, et de se ac Deo fatebuntur. Post haec evocent Christum, non aderit, non apparebit; quia non amplius quam biduo apud inferos fuquid hac probatione certius proferri potest? ego uero non dubito quin ad ueritatem Trismegistus hac aliqua ratione peruenerit, qui de deo patre omnia, de filio locutus est multa quae diuinis continentur arcanis. Quae cum ita se habeant ut osspem vitae homini esse propositam, nisi ut abjectis vanitatibus, et erro
Abbreviated transcription (Latin):
perpeti. et delfici appollinis uates e¬
o dem modo dei nomen horrebunt. ⁊
tam sceleriter excedet de nate suo
appollo quam ex homine spitus il¬
le demonis demonicus. et adiurato
fugato q deo suo nates inperpetuuz
contiscescet: Ergo idem sunt dẽones¬
es
quos fatentur execrandos eẽ. idem
dii quibus supplicant. si nobis credẽ¬
dum ẽẽ non putant. credant homero
qui sunimum illum᷑ nomen demo¬
nbus ad gregauit. sed et aliis poe¬
tis ac phĩs. qui eosdem modo demo¬
ne .s. modo deos nuincupant. quoꝵ¬
alterũ nerum. alterum falsum est.
Illi enim ne quissum spintus. nbi ad¬
irantur. ibi se demones confitent᷑
ubi coluntur. ibi se deos mentiuut᷑.
ut errores hominibus inmittant. et
auocent a neri dei nocione. per quã
colai potest mors eterna nitar.
dem sunt quid eiciendi hominis cã
narios sibi cultus per diuersas re¬
giones condiderunt. mentitis ta¬
men assumptis qz nominibus ut
fallerent. nam quia diuinita tem

Expanded text:
perpeti et Delphici Apollinis uates, eperpeti et Delphici Apollinis uates, eodem modo dei nomen horrebunt et tam celeriter excedet de uate suo Apollo quam ex homine spiritus ille daemonicus et adiurato fugatoque deo suo uates in perpetuum conticescet. ergo idem sunt daemones quos fatentur execrandos esse, idem dii, quibus supplicant. si nobis credendum esse non putant, credant Homero, qui summum illum Iouem daemonibus adgregauit, sed et aliis poetis ac philosophis, qui eosdem modo daemonas, modo deos nualterum verum, alterum falsum est. Illi enim nequissimi spiritus, ubi adjurantur, ibi se daemonas confitentur; ubi coluntur, ibi se deos mentiuntur, ut errores hominibus immittant, et avocent a veri Dei notione, per quam solam potest mors aeterna vitari. Iidem sunt, qui dejiciendi hominis causa, varios sibi cultus per diversa regionum condiderunt, mentitis tamen assumptisque nominibus, ut fallerent. Nam quia divinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
beant ueinte se aliquod consorcinm.
au nero inimici. si sunt aliqua neces¬
situdine copulati. quatinus eos dis¬
ceruenns aut quo modo utriusq ge¬
neris honorem cultum qz miscebimiꝰ.
Si autem sunt inunici. cur aut de¬
mones deos nou timent. aut dudẽo¬
ne s fugare nou possent: Ecce aliqͥs
instinctu demonis percitus demen¬
t.it. effertur. in sanit. du cannus hũc
mionis obtimi maximum temp¬
lum. nel quia sa uare homines inp¬
piter nescit. mesculapii uel appol¬
linis fanum. inbeat utriusq libet
s acerdos dei sui uomine. ut no cens
ille spiritus excedat ex homine: nl¬
lo id pacto fieri potest. Qne igitur
nis deorum est. si subiectos sibi de¬
moues non habent. ac nero idem de¬
moues ad iurati per nomen dei neri.
protinus fueruat fugnunt. que ra¬
cio est. ut xp̃m timeant. iouem nõ
timeant. nisi quod idem sunt demo¬
nes. quos nullgus deos ẽẽ opinans
Deiqz siconstituantur inmedio. ⁊
is quem constat incursum demoĩs

Expanded text:
beantne inter se aliquod consortium beantne inter se aliquod consortium an uero inimici sint. si sunt aliqua necessitudine copulati, quatenus eos discernemus aut quomodo utriusque generis honorem cultumque non miscebimus? si autem sunt inimici, cur aut daemones deos non timent aut dii daemonas fugare non possunt? ecce aliquis instinctu daemonis percitus dementit effertur insanit: ducamus hunc in Iouis Optimi Maximi templum uel, quia sanare homines Iuppiter nescit, in Aesculapi uel Apollinis fanum. iubeat utriuslibet sacerdos dei sui nomine ut nocens ille spiritus excedat ex homine: nullo id pacto fieri potest. quae igitur uis deorum est, si subiectos sibi daemonas non habent? at uero idem daemones adiurati per nomen dei ueri protinus. fugiunt. quae ratio est ut Christum timeant, Iouem non timeant, nisi quod idem sunt daemones quos uulgus deos esse opinatur? denique si constituantur in medio et is quem constat incursum daemonis
Abbreviated transcription (Latin):
metu uerum odio facere. qua si quis¬
quam possit odisse. nsi eum qui ã
noceat aut possit nocere: Inimo ue¬
ro congruens maiestati fuit. ut eos
quos oderant presentibus penis ad¬
ficerent. pocius quam fugerent: s
quoniain neqz accelere ad eos pos¬
sunt. inquib celestem notam inide¬
rinit. nec hiis nocere quos signinu
in mortale muuierit. tamquam ĩ¬
expugnabiles muros la cessunt eos
per homines manibus persequñtͤ
aliens. quos profecto si ẽe confitẽ¬
tur ucumis: neccesse est enim hñc
nem deio mun nouit. et astnciam
intellegit. et uim retundit. et eos spi¬
ritalibus arimis domitos ac subactos¬
sibi cedere cogit. si negant testimo¬
niis poetarim ac ph̾o̾rum refellentꝭ
¶Quod si esse et malos ẽẽ inficiari no
uerunt. quid superest nisi ut alios
esse dicant deos. alios demones: ex¬
ponant igitur nobis differencia in
generis ntriusq. ut sciamus quid
colendum. quid execrandum sit: Ha¬

Expanded text:
metu, uerum odio facere: quasi quismetu, uerum odio facere: quasi quisquam possit odisse nisi eum qui aut noceat aut possit nocere. immo uero congruens maiestati fuit ut eos quos oderant, praesentibus poenis adficerent potius quam fugerent. sed quoniam neque accedere ad eos possunt in quibus caelestem notam uiderint nec iis nocere quos signum immortale munierit tamquam inexpugnabilis murus, lacessunt eos per homines et manibus persecuntur alienis. quos profecto si esse conStentur, uicimus. necesse est enim ueram nem daemonum nouit et astutiam intellegit et uim retundit et eos spiritalibus armis domitos ac subactos cedere sibi cogit. si negant, testimoniis poetarum ac philosophorum refellentur. quodsi esse et malos esse infitias non eunt, quid superest nisi ut alios esse dicant deos, alios daemonas? exponant igitur nobis differentiam generis utriusque, ut sciamus quid colendum, quid exsecrandum sit, ha
Abbreviated transcription (Latin):
probacio. nam cum diis sis muno¬
lant. si talis existat aliquis signa¬
tai frontem gerens. Ca cra nuillo
modo litant. nec respousa potest cõ¬
sultus reddere nates. et hec semper
causa precipna insticiam perse quẽ¬
di malis religibus fuit: Cumquid̾
nuinistrorum nostri sa crificantib
dominis adsisterent. inposito fonti¬
bus suis signo deos illorum fuga¬
nerunt: ne possent in insceribus hos¬
tiarum futura depingere. quod cum
intelligerent haruspices instiganti¬
bus. hus dem demonibus quib pro¬
secrant de conquerentes prophauos
homines sacros interesse: Coegerñt
principes suos infurorem ut expu¬
gnarent dei templum: seqz nero sa¬
crilegio contaminarent. quod gra¬
inssums persequencium penis ex¬
piaretu. nec tamen ex hoc ipse ce¬
ci homines intellegere possunt. ant
hanc ẽẽ ueram religionem. cui ad m̃¬
cendum tanta᷑m siͥ est. aut illa in
falsainqz subsistere aut congredi
non potest. sed a inut hoc deos nou

Expanded text:
probatio. Nam cum diis suis immoprobatio. Nam cum diis suis immolant, si assistat aliquis signatam frontem gerens, sacra nullo modo litant. Nec responsa potest consultus reddere vates. Et haec saepe causa praecipua justitiam persequendi malis regibus fuit. Cum enim quidam ministrorum nostri sacrificantibus dominis assisterent, imposito frontibus signo, deos illorum fugaverunt, ne possent in visceribus hostiarum futura depingere. Quod cum intelligerent aruspices, instigantibus iisdem daemonibus, quibus prosecant, conquerentes profanos homines sacris interesse, egerunt principes suos in furorem, ut expugnarent Dei templum, seque vero sacrilegio contaminarent, quod gravissimis persequentium poenis expiaretur. Nec tamen ex hoc ipso caeci homines intelligere possunt, aut hanc esse veram religionem, cui ad vincendum tanta vis inest, aut illam falsam, quae subsistere, aut congredi non p
Abbreviated transcription (Latin):
ab hiis ipsis qui faciunt pascha no
ois figura est. quam deus prescius
futurorum tradidit per moysen po¬
pulo suo celebrandam. sed tunc figu¬
ra maluit inpresentia ad depellen¬
dui periculum ut appareret quã¬
tum neritas ipsa nalitura sit ad
plebem dei protegandam inextrema
tocius orbis neccessitate. quomodo
autem nel inqua pla ga tuti omẽs
sint futuri. qui signum hoc neri ⁊
dinim sangius in summo corpo¬
⁊is sin uotauerit. in uouissimo
signi potenciai quantum ualeat
expouere. quanto terrori sit demoĩb
hoc signum. sciet qui inderit qua¬
tinus adiurati per xpĩ de corporib
que obsederuit fũgunt: nam sic̾
ipse cum inter hommes ageret uui¬
uersos demones uerbo fugabat.
hominumqz mentes motas et ma¬
lis incursibus fucriatas in sensus
pristinos reponebat. Ita ninc sec¬
tatores enis eodem spurtus inqui¬
natos de honinibus et nomine ma¬
gistri sui. et signo passiouis enis:
excludunt. Cnus rei uon difficillis ẽ

Expanded text:
ab iis ipsis, qui faciunt, pascha nomab iis ipsis, qui faciunt, pascha nomsionis figura est, quam Deus praescius futurorum tradidit per Mosen populo suo celebrandam. Sed tum figura valuit in praesenti ad depellendum periculum; ut appareat, quantum veritas ipsa valitura sit, ad plebem Dei protegendam in extrema totius orbis necessitate. Quomodo autem, vel in qua plaga tuti omnes sint futuri, qui signum hoc veri et divini sanguinis in summo corporis sui notaverint, in novissimo signi potentia quantum valeat, exponere. Quanto terrori sit daemonibus hoc signum, sciet qui viderit quatenus adjurati per Christum de corporibus, quae obsederint, fugiant. Nam sicut ipse, cum inter homines ageret, universos daemones verbo fugabat; hominumque mentes emotas, et malis incursibus furiatas, in sensus pristinos reponebat: ita nunc sectatores ejus eosdem spiritus inquinatos de hominibus, et nomine magistri sui, et signo passionis excludunt. Cujus rei non difficilis est
Abbreviated transcription (Latin):
lingnis et tribus congregatum sub
a las suas esse uentirum: Signũ¬
qr illud maximum atq sublime frõ¬
tibus sins suscepturum: Emus rei
figuram indei eciam mnuis exhibẽt.
Itum luuma decruore agni notant.
Deus eum pertussurus egipcios nt
ab ea plaga numines faceret heb̾¬
os: preceperat eis ut agnum candi¬
dum sine macula mimolarent. ac
signum lummbus sins de sangnĩe
enis imponereñt: Itaqr aumi egiptior
primogenita mia uocte interissent.
hebrei soli signo sanguinis tuti fue¬
rant. non qma cruor peccudis tantã
inse min gerebat ut hominibus sa¬
luti esset. sed y̾mago fuerat uerum
futuraru: Aguns enim candidus
s me macula xpũs fuit .i. innocens.
et iustus et sauctus: Qui abisdez
indeis in molatus saluti est omĩb
qui signum sãgninis. id est crucis
qua sangm̃em fu dit in sua fronte
conscripserunt. fons eumi summũ
limen est honnins. et lignum san¬
gninis delibutum crucis significaci¬
o est. Deuiqz nmolacio peccudis

Expanded text:
linguis et tribubus congregatum, sub linguis et tribubus congregatum, sub alas suas esse venturum, signumque illud maximnm, atque sublime, frontibus suis suscepturum. Cujus rei figuram Judaei etiamnunc exhibent, cum limina sua de, cruore agni notant. Deus enim percussurus Aegyptios, ut ab ea plaga immunes faceret Hebraeos, praeceperat his, ut agnum candidum sine macula immolarent, ac signum liminibus suis de sanguine ejus imponerent. Itaque cum Aegyptiorum primogenita una nocte interissent, Hebraei soli signo sanguinis tuti fuerunt; non quia cruor pecudis tantam in se vim gerebat, ut hominibus saluti esset: sed imago fuerat rerum futurarum. Agnus enim candidus sine macula Christus fuit, id est innocens, et justus, et sanctus, qui ab iisdem Judaeis immolatus, saluti est omnibus qui signum sanguinis, id est crucis qua sanguinem fudit, in sua fronte conscripserint. Frons enim summum limen est hominis; et lignum sanguine delibutum crucis significatio est. Denique immolatio pecudis
Abbreviated transcription (Latin):
sponte deposuerat. neccessarnu car¬
infices putanerunt ossa enis suffrĩ¬
gere. si cut mos eorum ferebat. sed tã¬
tum modo latus eius perforanerunt.
sic integram corpus patibulo detrac¬
tum est. et sepulcro digi diligenter
inclusum. que omnia id cuco facta
sunt. ne lesum ac demimitum corpꝰ
ad resurgendum in habile redderetur.
Illa quoq precipua fint causa. cur deꝰ
crucem maluerit. quod illa ex altan
eum fuit neccesse omnibus q gentib¬
qz gentibus passionem dei notescere.
nam quomam is qui patibulo pen¬
ditur et conspicuns est omnibus ⁊
ceteris alcior. crirx potinsse lecta est.
que significaret illum tam conspi¬
cuum. taniquam sublimem futuꝵ.
nt ad eum cognoscendum pariter
et coleudum. cuncte naciones et ex
onun orbe conaurerent: Demqz nul¬
la gens tamn humana est nulla re
ergo in passione manus suas. ortẽ¬
qr dimensus est. Ut eciam tunc ostẽ¬
deret abortu solis ortu usq ad oca¬
sum magnum populum ex omĩb

Expanded text:
spiritum deposuerat, necessarium carspiritum deposuerat, necessarium carnifices non putauerunt ossa eius suffringere, sicut mos eorum ferebat, sed tantummodo latus eius perforauerunt. sic integrum corpus patibulo detractum est et sepulchro diligenter inclusum. quae omnia idcirco facta sunt, ne laesum ac deminutum corpus ad resurgendum inhabile redderetur. illa quoque praecipua fuit causa cur deus crucem maluerit, quod illa exaltari eum fuit necesse omnibusque gentibus passionem dei notescere. nam quoniam is qui patibulo suspenditur, et conspicuus est omnibus et ceteris altior, crux potius electa est, quae significaret illum tam conspicuum tamque sublimem futurum, ut ad eum cognet colendum, cunctae nationes ex omni orbe concurrerent. Denique nulla gens tam inhumana est, nulla regergo in passione manus suas, orbemque dimensus est, ut jam tunc ostenderet, ab ortu solis usque ad occasum, magnum populum ex omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
recusaint. ut homo illo duce subac¬
tam et canͣatam mortem cni suis
terroribus trrumpharet.Cur antez¬
sunimus pater id potissimum geꝰ
mortis elegerit quo adfici eum sine¬
ret. hec racio est: Dicat enim fortas¬
se aliquis. cur si deus fint. et mori
uoluit. non saltim honesto aliquo
mortis genere ad fectus est: Cur po¬
tissimu̾trnce. tur infami genere sup¬
plicii. quod eciam homini libero ꝙͣ¬
nis nocente indeatur indigiini:
Prium quod is qui humilis adue¬
nerat. ut humilibus et infius opẽ
fer̾et. et omnbus spem salutis ostẽ¬
deret. eo genere ad ficiendus funt qͦ
humles et infirmi solent ne quis es¬
set ounumo quieum non posset mmu¬
tari: Deinde ut integrum corpus
enis obsernaretur. Quod die tercio
surgere abinferis oportebat: nehoc
enm cuiquam ignorandũs est. qd̃
ipse ante de sua passioue predicaus
et iam id notum fecerit habere se potes¬
tatem cum nellet deponendi spiritũ
et resumendi. subfreus itaqz cum sp̃z

Expanded text:
recusavit, ut homo illo duce subacrecusavit, ut homo illo duce subactam et catenatam mortem cum suis terroribus trsummus pater id potissimum genus mortis elegerit quo adfici eum sineret, haec ratio est dicat enim fortasse aliquis: \'cur si deus fuit et mori uoluit, non saltem honesto aliquo mortis genere adfectus est? cur potissimum cruce? cur infami genere supplicii, quod etiam homine libero quamuis nocente uideatur indignum?\' primum, quod is qui humilis aduenerat, ut humilibus et infimis opem ferret et omnibus spem salutis ostenderet, eo genere adficiendus fuit quo humiles et infimi solent, ne quis esset omnino qui eum non posset imitari. deinde, ut integrum corpus eius consernaretnr, quem die tertio resurgere ab inferis oportebat. nec hoc enim cuiquam ignorandum est, quod ipse ante de sua passione praedicans etiam id notum fecerit habere se potestatem cum uellet deponendi spiritum et resumendi. subfixus itaque quia
Abbreviated transcription (Latin):
mus. regemq illum unindi et õ¬
mium inuencum dominum coro¬
naunis. Quod uero ad crucem spec¬
tat. magna mea uis ac racio est. ꝙͣ
nunc conabor ostendere: Deus nã¬
q sicut superius exposu cum statu¬
isset hominem li berare magi strum
mitutis leganit in terra qui et preceptis
salutaribus formaret homines ad in¬
nocenciam. et operibus factis q pre¬
sentibus insticie main panderet. qua
gradiens homo et doctorem suum se
Igitur corporatus est. ut ueste carius
indutus homini ad quem docendum
neuerat nitus exempla et incitam̃¬
ta preberet. Cum in omnibus nnte
officiis iusticie specimen prebuisset.¬
et ut doloris quoq pacienciam mor¬
tis q contemptum quibus perfecta
et consuminata niitus traderet hoĩ.
nent inmanus impie uacionis. cũ
et intare potunsset sciencia futuri ꝙͣ
gerebat et repellere eadem nirtute qua
mirabilia faciebat. Sustiuuit ergo
crnciatus et nerbera et spinas. pos¬
tremo eciam mortem suscipere nõ

Expanded text:
mus, regemque illum mundi et ommus, regemque illum mundi et omnium viventium Dominum coronamus. Quod vero ad crucem spectat, magna in ea vis ac ratio est, quam nunc conabor ostendere. Deus namque sicut superius exposui cum statuisset hominem liberare, magistrum virtutis legavit in terram, qui et praeceptis salutaribus formaret homines ad innocentiam, et operibus factisque praesentibus justitiae viam panderet, qua gradiens homo, et doctorem suum seq Is igitur corporatus est, et veste carnis indutus, ut homini, ad quem docendum venerat, virtutis et exempla, et incitamenta praeberet. Sed cum in omnibus vitae officiis justitiae specimen praebuisset, ut doloris quoque patientiam mortisque contemptum, quibus perfecta et consummata sit virtus, traderet homini, venit in manus impiae nationis, cum et vitare potuisset scientia futuri quam gerebat, et repellere eadem virtute, qua mirabilia faciebat. Sustinuit ergo cruciatus, et verbera, et spinas. Postremo etiam mortem suscipere non
Abbreviated transcription (Latin):
bat. que morantibus in hoc seculo ñ¬
tus ipsa proponit. tamen illius moĩ
potus et cibus mos doctoris nostri ue¬
niens: presurarum nobis et la boꝵ
ac miseriarum nobis prebebat exẽp¬
lum: Que ommia tollerare. as per¬
peti neccesse est. eos qui ueritatem se¬
cuntur. quoniam ueritas acerba ẽ.
et inuisa omnibus qui nirtutis ex¬
pertes nitam suam mortiferis uolup¬
tatibus dedunt.: nam corona spĩea.
capiti eius inposita. id declarabat fo¬
re. nt dininam sibi plebem denocen¬
tibus congregaret: Corona enim dr
circunstans morbe populus: nos ã
qui ante cognicionem dei fumu̾s in¬
iustis spine .i. mali ac nocentes er¬
ramus. ignorantes quid est bonuz.
et aiusticie nocione atq operibus a¬
lieni. omni scelere ac libidine pollu¬
ebantur polluebanuir. Electi ergo
ex dumis et sentibus sauctum dĩ ca¬
put cinginus. quia conuocati ab
ipso. et cirami fu si undiq ad domi¬
num magistro ac doctori deo ad sisti¬

Expanded text:
bat, quae morantibus in hoc saeculo virbat, quae morantibus in hoc saeculo virtus ipsa proponit; tamen illius modi potus, et cibus in os doctoris nostri veniens, pressurarum nobis, ac laborum et miseriarum praebebat exemplum. Quae omnia tolerare ac perpeti necesse est eos, qui veritatem sequuntur; quoniam veritas acerba est, et invisa omnibus, qui virtutis expertes, vitam suam mortiferis voluptatibus dedunt. Nam corona spinea capiti ejus imposita id declarabat, fore ut divinam sibi plebem de nocentibus congregaret. Corona enim dicitur, circumstans in orbem populus. Nos autem, qui ante cognitionem Dei fuimus injusti, spinae, id est mali et nocentes eramus, ignorantes quid esset bonum; et a justitiae notione atque operibus alieni, omnia scelere ac libidine polluebamus. Electi ergo ex dumis et sentibus sanctum Dei caput cingimus; quia convocati ab ipso, et circumfusi undique ad eum, magistro ac doctori Deo, assisti
Abbreviated transcription (Latin):
a pernenirent: Eos enin mortuos
estimaneris. quid̃ actorem nite de¬
um nescientes. atq animas suas
de celo interra deprimentes. in laq̃¬
um eterne mortis incurrunt. Que
igitur tum faciebat in presens.
ymagines erant futurorum. que
inlesis ad fectis q corporibus exhi¬
bebat. Ea spiritulium figuram ge¬
rebant. ut et inpresenti nobis ter¬
rena opera ope monstraret. et in
futurum potestatem celestis sue
maiestatis ostenderet. Ergo sicut
opera eins significanciam quo q
maioris potestatis habuerunt. ⁊ ta
eciam passio non simplex. nec superua¬
cua. nec fortuita processit. sed ut illa q̃
fecit magnam urtutem ac potestatẽ
doctrine eis significabant. sic ea que
passus est. odio futuram ẽẽ sapienci¬
am nunciabant: Ac et ienni potus
ac fellis cibus. acerbitates et ama¬
ritudines in hac nita sectatoribus ne¬
ritatis pollicebatur. Et quaniqua
passio perse acerba et a mara specimẽ
nobis futurorum tormentorum da¬

Expanded text:
a pervenirent. Eos enim recte mortuos a pervenirent. Eos enim recte mortuos existimaveris, qui datorem vitae Deum nescientes, atque animas suas a coelo in terram deprimentes, in laqueos aeternae mortis incurrunt. Quae igitur tum faciebat in praesens, imagines erant futurorum; quae in laesis affectisque corporibus exhibebat, ea spiritalium figuram gerebant, ut et in praesenti virtutis non terrena opera monstraret, et in futurum potestatem coelestis suae majestatis ostenderet. Ergo sicut opera ejus significantiam quoque majoris potestatis habuerunt, ita etiam passio non simplex, nec supervacua, nec fortuita praecessit. Sed ut illa, quae fecit, magnam virtutem ac potestatem doctrinae ejus significabant: sic ea, quae passus est, odio futuram esse sapientiam nuntiabant. Aceti enim potus, ac fellis cibus, acerbitates et amaritudines in hac vita sectatoribus veritatis pollicebatur. Et quamquam passio ipsa per se acerba et amara specimen nobis futurorum tormentorum da
Abbreviated transcription (Latin):
gressibus per inam mortis incedit.
Item labes et maculas in quinatoꝵ
corporum repurganit. Non ex igna
in mortalitatis potencie opera. ue¬
rum id ꝑtendebat hec uis. quod pec¬
catorum labibus ac niciorum ma¬
culis inquinatos doctrina eius pu¬
rificatura esset celestis eru dicione
iusticie. leprosi enim uere atqz ele¬
fanciaci debent habere haberi. quos
nel infiuite cupiditates ac scelera.
nel insaciabiles noluptates ad fla¬
gicia compellunt. et de decorum ma¬
culis multos labe ad ficiunt sem¬
piterna. iacencia mortuorum corpo
ra erexit. eos q nominibus suis ĩ¬
clamatos amorte reuocanit. quid
congruencius deo. quid uiculo di¬
ginis omnium seculorum: quã
decursam uitam regnasse comple
hec menarrabilis potestas. yma¬
go nirtutis maioris fuit. que dem̾os¬
trabat tantam niui habitura in ẽe
doctrinam suam. et gentes ut mor¬
be toto que aliene a deo subiecte mor¬
ti fuerant. coguicione ueri lum̃is
animate ad immortalitatis premi¬

Expanded text:
ressibus per uiam mortis incedit. ressibus per uiam mortis incedit. item labes et maculas inquinatorum corporum repurgauit. non exigua immortalis potentiae opera: uerum id portendebat haec uis, quod peccatorum labibus ac uitiorum maculis inquinatos doctrina eius purificatura esset eruditione iustitiae. leprosi enim uere atque elephantiaci debent haberi quos uel infinitae cupiditates ad scelera uel insatiabiles uoluptates ad flagitia conpellunt et dedecorum maculis inustos labe adficiunt sempiterna. iacentia mortuorura erexit, eosque nominibus suis inclinatos a morte revocavit. Quid congruentius Deo? Quid miraculo dignius omnium saeculorum, quam decursam vitam resignasse, complehaec inenarrabilis potestas imago virtutis majoris fuit, quae demonstrabat tantam vim habituram esse doctrinam suam, ut gentes in orbe toto, quae alienae a Deo, subjectae morti fuerunt, cognitione veri luminis animatae, ad immortalitatis praemi
Abbreviated transcription (Latin):
ic nirtuti alia significacio quo os¬
tenderet mox futurum. ut rerum
celestium nuper ignari percepta sa¬
piencie disciplina de deo et ueritate
dissererent. Nam quiracionem di¬
niuitatis ignorat. Is uere lingnis
et uuitus. licet sit omnium diser¬
tissimus: Lingua enim cum uerũ
loqui ceperit .i. uirtutem maiesta¬
tem que dei singularis interpretari.
Tunc demuni officio nature sue fũ¬
getur. Quain die diu autem falsa
loquetur musu suo non est. ideo in¬
fans sit necresse est. qui diuina pro¬
lo qui non potest. pedes quoqz clau¬
dorum ad officium gradiendi refor¬
maint. Laudabilis dinini operis for¬
titudo. sed fignra hec continebat. qͦͦ
cohibitis erroribus. nnte secularis
ac denie iter neritatis aperiretur.
per quod graderentur homines ad
dei graciam consequendam. Is em̃
nere claudus existimandus est. q̃ͥ
taligine ac tenebris insipiencie ĩ¬
plicatus est quo tendat iguarus.
Offensibilibus et caducis gregib¬

Expanded text:
ic uirtuti alia significatio, quae osic uirtuti alia significatio, quae ostenderet mox futurum ut rerum caelestium nuper ignari percepta sapientiae disciplina de deo et ueritate dissererent. nam qui rationem diuinitatis ignorat, is uere elinguis et mutus est, licet sit omnium disertissimus. lingua enim cum uerum loqui coeperit id est uirtutem maiestatemque dei singularis interpretari, tum demum officio naturae suae fungitur, quamdiu autem falsa loquitur, in usu suo non est: et ideo infans sit necesse est qui diuina proloqui non potest. pedes quoque claudorum ad officium gradiendi reformauit. laudabilis diuini operis fortitudo: sed figura id continebat, quod cohibitis erroribus uitae saecularis ac deuiae iter ueritatis aperiretur, per quod graderentur homines ad dei gratiam consequendam. is enim uere claudus existimandus est qui caligine ac tenebris insipientiae inplicatus et quo tendat ignarus offensibilibus et caducis g
Abbreviated transcription (Latin):
passus est. non fuerunt in ama. sed
habuerunt figuram et significan¬
ciam magnan. si cut eciam diuina
opera illa que fecit: Quorum potẽ¬
cia ualebat quid̃ inpresens. sed de¬
clarabat a liquid infuturum: Ape¬
rint cecorum lumina. celestis mitꝰ
lucem non indentibus reddidit: S
hoc facto significabat fore ut comu̾
sus ad gentes que deuni nesciebant.
Insipiencium pectora inlimaret lu¬
ce sapiencie. et adueritatem contep̾¬
landã incordis occulos aperiret. ue¬
rienim ceci sunt. qui celestia non
indentes tenebris ignorancie circũ¬
fuxi terrena et fragilia neuerantͤ
patefecit aures surdoru. non uti¬
qz ac tenus nis illa celestis opera¬
ta est. sed declarabat brenis fore. ut
qui erant neritatis exptes. et au¬
dirent et intelligerent diniuas dĩ
noces. Uere enim surdos dixeris.
qui celesteia nera et facienda non
au diunt mutorum lingnas in elo¬
quium soluit. admirabilis eciam
cum fieret potencia. sed in herat hu¬

Expanded text:
passus est, non fuerunt inania, sed passus est, non fuerunt inania, sed habuerunt figuram et significantiam magnam, sicut etiam divina illa opera, quae fecit: quorum vis et potentia valebat quidem in praesens, sed declarabat aliquid in futurum. Aperuit caecorum lumina coelestis virtus, et lucem non videntibus reddidit. Et hoc facto signsus ad gentes quae deum nesciebant insipientium pectora inluminaret luce sapientiae et ad ueritatem contemplandam oculos cordis aperiret. uere enim caeci sunt qui caelestia non uidentes et tenebris ignorantiae circumfusi terrena et fragilia uenerantur. patefecit aures surdorum. non utique hactenus uis illa caelestis operata est: sed declarabat breui fore ut qui erant ueritatis expertes, et audirent et intellegerent diuinas dei uoces. uere enim surdos dixeris qui caelestia et uera et facienda non audiunt. mutorum linguas in eloquium soluit. admirabilis, etiam cum hoc tantum fieret, potentia: sed inerat hu
Abbreviated transcription (Latin):
ut caro euni sequi posset. et eupet¬
hominem morte morti cuius est do¬
imnacio incarne: Ideo carne se in¬
duit. ut desideriis carnis edomitis.
doceret non neccessitatis esse pecca¬
re. sed propositi sic uoluntatis: una
igitur. nobis et magna et precipu¬
a cum carue luctatio: Cuius infini¬
te cupiditates p̾munt animam. nͨ
dominum retiuere paciuntur. se de¬
ani uo luptatibus et in lecebris su¬
ambus mancipata in morte ad fici¬
unt sempiterua: Quibus nt repu¬
gnare possemus. deus nobis maz
superande carnis et aperunt. et ostẽ¬
dit. que uirtus perfecta. et omnib
mimeris absoluta. coronam uin¬
centibus. et merçedem in mortali
luerit mĩc ipsius crucis racio reddẽ¬
da est. et uis enarranda: Quid sũ¬
mus pater aprincipio disposuerit.
et quemad modum cuncta que ges¬
ta sunt ordinanit. uon tantum di¬
uinacio prophetarum que in xp̃m
nera processit. sed eciam racio ipi¬
us passionis docet. quecumq enĩ

Expanded text:
ut caro eum sequi posset, et eripeut caro eum sequi posset, et eriperet morti hominem, cujus est dominatio in carnem. Ideo carne se induit, ut desideriis carnis edomitis, doceret non necessitatis esse peccare, sed propositi ac voluntatis. Una enim nobis et magna et praecipua cum carne luctatio est, cuius infinitae cupiditates premunt animam nec dominium retinere patiuntur, sed eam uoluptatibus et inlecebris suauibus mancipatam morte adficiunt sempiterna. quibus ut repugnare possemus, deus nobis uiam superandae carnis et aperuit et ostendit. quae uirtus perfecta et omnibus numeris absoluta coronam uincentibus et mercedem inmortalitaluerit: nunc ipsius crucis ratio reddenda est et uis enarranda. quid summus pater a principio disposuerit et quemadmodum cuncta quae gesta sunt ordinarit, non tantum diuinatio prophetarum, quae in Christum uera praecessit, sed etiam ratio ipsius pas