comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& corpus in aduentũ dm̃ integra conseruentur Alu ex hocloco triplicem uolunt ad firna¬
re substantiam. Sp̃u quosentimus animã quauiuimus corpus quo incedimus sunt qui
exanima tantũ & corpore subsistere hominẽ disserentes sp̃m minorem in eocercium. pon
subst antiamuelint intellegi sedefficientiam : ꝑ quam & mens in nobis & sensus & cogitatio
& animus appellantur & utiq non sunt tot substantiae quod nomina Cumque illud cis
oppositum fuerit benedicite sps & animȩ iustorum dnm scriptura non recipiunt di¬
centes eam in hebraico non haberi. Nos autem in praesenti loco ut supra diximus. spmqui
ure: sedeoratiaseius donationesque accipimus quaenra ueluistute ueluitio & accen¬
duntur & extinguntur in nobis

Expanded text:
et corpus in aduentu domini integra conseruentur. alii ex hoc loco triplicem in homine uolunt adfirmaet corpus in aduentu domini integra conseruentur. alii ex hoc loco triplicem in homine uolunt adfirmare substantiam: spiritus, quo sentimus, animae, qua uiuimus, corporis, quo incedimus. sunt, qui ex anima tantum et corpore subsistere hominem disserentes spiritum in eo tertium, non substantiam uelint intellegi, sed efficientiam, per quam et mens in nobis et sensus et cogitatio et animus appellatur, et utique non sunt tot substantiae, quot nomina. cumque illud eis\' oppositum fuerit: benedicite, spiritus et animae iustorum, dominum, scripturam non recipiunt dicentes eam in Hebraico non haberi. nos autem in praesenti loco, ut supra diximus, spiritum, qui otest interire, sed gratias eius donationesque accipimus, quae nostra uel uirtute uel uitio et accenduntur et extinguntur in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
tibi Triplex in cordenr̃o descriptio & regula scripturarũ e: prima ut incellegamus ea
ux tahistoriã : secunda iuxta tropologiã testia iuxta in tellegentiã spiritalem In his¬
toria ceorũ scriptas quae ordo seruatur intropologia deittera admdiora consurgimus
& quic quid in priori populo carnaliter factum ẽ iuxta moralẽ incerpcamurloca & adanimȩ
nrae entolumenta conuestimus spiłitẽ ecopia ad sublimiora transinustac rrenadimo tim¬
mus ad futuro rum beatitudinẽ detaelestibus disputamus ut presenti suatae medi tociontem¬
brasit futurorum beatitudinis. Quostales xp̃s in uenerit ut & corpore & animae Espuanteg
conseruentur & ꝑfectam habeant triplicis in se scientiae ueritatem hos sua pace sci ficat ia
facit ee ꝑ fostos: maltisim pliciter hunclocum deresorrestione intellegunt: ut &e fps dtanma

Expanded text:
tibi. triplex in corde nostro descriptio et regula scripturarum est: prima, ut intellegamus eas tibi. triplex in corde nostro descriptio et regula scripturarum est: prima, ut intellegamus eas iuxta historiam, secunda iuxta tropologiam, tertia iuxta intellegentiam spiritalem. in historia eorum, quae scripta sunt, ordo seruatur; in tropologia de littera ad maiora consurgimus et, quicquid in priori populo carnaliter factum est, iuxta moralem interpretamur locum et ad animae nostrae emolumenta conuertimus; in spiritali θεωϩία ad sublimiora transimus, terrena dimittimus, de futurorum beatitudine et caelestibus disputamus, ut praesentis uitae meditatio umbra sit futurae beatitudinis. quos tales Christus inuenerit, ut et corpore et anima et spiritu integri conseruentur et perfectam habeant triplicis in se scientiae ueritatem, hos sua pace sanctificabit et faciet esse perfectos. multi simpliciter hunc locum de resurrectione intellegunt, ut et spiritus et anima
Abbreviated transcription (Latin):
conexum atque conpastum accipit augmentũ administratione xp̃i. hoc corpus ecdesia
est. Vt quicumq: huius corporis tenuerit caput & c&era membra seruauerit. habebit
integrum corpus quantũ potest recipere humananatura. Iuxta hunc modu & animȩ
integritas conseruanda e qua e dicere potest. Benedic anima meadnm. quisa natomnes
in firmitates tuas & dequa scriptum est misit uerbumsuum & sa nauiteos Sp̃s quo que
integer in nob conseruatur quando nonerramus inspiritalibus seduiuimus spũ atqui¬
escimus spũi &opera carnis mostificamus in spũ: afferimus que omnes frustus eius cari¬
tatem & gaudium pacem & c&era Aliter p̃cipitur nob̵salomone dicente: Tuautem
describe eatripliciter in consilio &scientia ut respondeas uerbo ueritatis hsquipponunt

Expanded text:
conexum atque conpactum accipiat augmentum in administrationem Christi. hoc corpus ecclesia conexum atque conpactum accipiat augmentum in administrationem Christi. hoc corpus ecclesia est et, quicumque huius corporis tenuerit caput et cetera membra seruauerit, habebit integrum corpus, quantum potest recipere humana natura. iuxta hunc modum et animae integritas conseruanda est, quae dicere potest: benedic, anima mea, dominum, qui sanat omnes infirmitates tuas, et de qua scriptum est: misit uerbum suum et \' sanauit eos. spiritus quoque in nobis integer conseruatur, quando non erramus in spiritalibus, sed uiuimus spiritu, adquiescimus spiritui et opera carnis mortificamus spiritu adferimusque omnes fructus eius: caritatem, gaudium, pacem et cetera. Aliter: Praecipitur nobis Salomone dicente: tu autem describe eatripliciterin consilio et scientia, ut respondeas uerba ueritatis his, qui proponunt
Abbreviated transcription (Latin):
uor sp̃s multiplicat aequitate & caritacis rigore nontepescit : in hoc sp̃s nequaquã extin¬
guitur Dsigitur pacis scĩfic& uos ꝑomnia uel in omnib: siue plenos atq ꝑfectos hoc enĩ
magis õtio teaeic sonat Dsenim appellatur pacis. quia ꝑxp̃m ei reconciliati sumus quie
pax nrã qui facit utraque unũ qui & in alio loco paxdidicitur. superans omnem sensum
officuis uerbi gratia sio per&ur manus. pesambul&. oculus uideat. auris audiat. dentes ci¬
bos molant stomachus quoquat aluus digerat. aut sinullam partem mebrorũ truncatus
um xp̃s corpus inueniat cum omnia corpora moste dissoluta sint. aut sicut quidam uolunT
qui xpĩ nomine uł oculos effossos uel amputatas nares uel abscissas manus habent er¬
go integrũ corpus ẽ de quo diximus in alia questione & tenens caput ex quo omne corpus

Expanded text:
uor spiritus multiplicata iniquitate et caritatis frigore non tepescit, in hoc spiritus nequaquam extinuor spiritus multiplicata iniquitate et caritatis frigore non tepescit, in hoc spiritus nequaquam extinguitur. deus igitur pacis sanctificet uos per omnia uel in omnibus siue plenos atque perfectos; hoc enim magis ὁλοτελει̃ς sonat. deus autem appellatur pacis, quia per Christum ei reconciliati sumus, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum, qui et in alio loco pax dei dicitur superans omnem sensum, officiis, uerbi gratia, si operetur manus, pes ambulet, oculus uideat, auris. audiat, dentes cibos molant, stomachus concoquat, aluus digerat aut si nulla membrorum parte truncatum um Christus corpus inueniat, cum omnium corpora aut morte dissoluta sint aut, si, ut quidam uolunt, um, qui pro Christi nomine uel oculos effossos uel amputatas nares uel abscisas manus habeant? ergo integrum corpus est, de quo diximus in alia quaestione, et non tenens caput, ex quo omne corpus
Abbreviated transcription (Latin):
& hieremia & singulos ꝓph&as dicere poterat. haec dicit dñs & nunc ꝑecdesiam
pagabum dicitur haec dicit sp̃ ses diuisiones autem donorum sunt idemuerosplut
& diuisiones minis teriorũ sunt idem autem dñs. & diuisiones opera tiorum sunt̃
&idem ds̃ quio peratur omnia in omnibus. unicuiq autẽ datur manifestatio sp̃s̃
adid quod expedit alii ꝑspindatur sermo sapientiae. aliisermo scientiae secuna¬
Omnia autẽ haec operatur unus atqueidem : diuidens singulis prout uult. De hoc spũ nea se
auferreur rogabat dauid dicens : Sp̃m scm̃tuum ne auferas ame : qui quando aufestur
non in substantia sui. sed ei aquo aufertur extinguitur. Ego puto unum atqridem signifi¬
care spm̃ nolite extinguere & quodin alio loco scribit spũ feruentes. In quo enim fer¬

Expanded text:
et Hieremiam et singulos prophetas dicere poterat: haec dicit dominus, et nunc in ecclesia et Hieremiam et singulos prophetas dicere poterat: haec dicit dominus, et nunc in ecclesia per Agabum loquitur: haec dicit spiritus sanctus. diuisiones autem donorum sunt, idem uero spiritus, et diuisiones ministeriorum sunt, idem autem dominus, et diuisiones operationumidem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus ad id quod expedit. Alii quidem datur sermo sapientiae, alii sermo scientiae secunomnia autem haec operatur unus atque idem spiritus diuidens singulis, prout uult. de hoc spiritu, ne a se auferretur, rogabat Dauid dicens spiritum sanctum tuum ne auf eras a me. qui quando aufertur, non in substantia sui, sed ei, a quo aufertur, extinguitur. ego puto unum atque idem significare: spiritum nolite exiting uere et, quod in alio loco scribit: spiritu feruentes. in quo enim fer
Abbreviated transcription (Latin):
macedoniã de a postolorum actibus ponam testimonium cum autẽ ꝑtransis s& messiã
descenderunt troade & uisio ꝑ noctẽ paulo ostensa ẽ. uirmacedo quidamerat stans
& de p̃canseum acdicens Transiens in macedoniam adiuu anos : quodcumuidis s&
statim quaesi uimus ꝓficisci inmacedoniã cestifacti qđ uo cass& nos ds̃ euangeli zare eis
Iuid sit quod inepistola scribit ad tesalonicenses prima.
Ipse aucem ds̃ pacis scific& uos ꝑomia & integer spĩ uester & anima corpus sine¬
querela in aduentu dninri ihuxpi seru&ur: famosa questio subbreui sermone tractan¬
da supra dixerat spm nolite extinguere. Quodsi fuerit intellestum: statim sciem
quis istesit sp̃s quicum anima in corpore indie aduentus dñi conseruandđ ẽ. quis enim
possit credere quod instar flammȩ quae extinsta desinit eẽ quod fuerat extingua

Expanded text:
Macedoniam, de apostolorum Actibus ponam testimonium: cum autem pertransissent Mysiam, Macedoniam, de apostolorum Actibus ponam testimonium: cum autem pertransissent Mysiam, descenderunt Troadem et uisio per noctem Paulo ostensa est. uir Macedo quidam erat stans et deprecans eum ac dicens: transiens in Macedoniam adiuua nos. quod cum uidisset, statim quaesiuimus proficisci in Macedoniam certi facti, quod uocasset nos deus euangelizare e i Quid sit, quod scribit in epistula ad Thessalonicenses prima: ipse autem deus pacis sanctificet uos ri I esurr Christi s er uetur. — Famosa quaestio, sed breui sermone tractanda. supra dixerat: spiritum nolite extin g uere, quod si fuerit intellectum, statim sciemus, quis iste sit spiritus, qui cum anima et corpore in die aduentus domini conseruandus est. quis epossit credere, quod instar flammae, quae extincta desinit esse quod fuerat, extinguat
Abbreviated transcription (Latin):
edilla dequa dauid loquitur: crodo uiderobona dm̃ interra uiuentiũ d sentiu uorũ est
& non mostuorum & uita nr̃a abscondita ẽ cumx põ indõ : Cum autem xp̃s apparuerit uita
uant eauita quadicit egosumuita : Nisi enim nos locutiessemus: nec incredulos mors
neccredentes uita sequer&ur : quia difficile dignus p̃co uirtutẽ xp̃i inuenire non potest
quiin a dnuntiandis illis. non suam sedeius quaerit gloriã quem pdicat : Ineo autem quod
senegat non eẽ sicut multos quiuenditent uerbum dĩ ostendit eẽ quam plurimos qui
questũ putant eẽ pi& atẽ : & curpis lucri gratia omnia faciunt: quid euorant domus
uiduarũ se autem ex sinceritate quasimissum adõ &p̃sente eo qui se miserit: omnia in
xpo & proxp̃oloqui ut causa pdicationis dĩ trium phus sit xp̃i eiusquesit gloria & no¬
tantum quod mrsteriũ sit trinitatis in huius capituli finem monstr&ur : Exdõ enim

Expanded text:
sed illa, de qua Dauid loquitur: credo uidere bona domini in terra uiuentium. deus enim uiuorum est sed illa, de qua Dauid loquitur: credo uidere bona domini in terra uiuentium. deus enim uiuorum est et non mortuorum et uita nostra absconuant ea uita, quae dicit: ego sum uita. nisi enim nos locuti essemus, nec incredulos mors nec credentes uita sequeretur, quia difficile dignus praeco uirtutum Christi inueniri potest, qui in adnuntiandis illis non suam, sed eius quaerat gloriam, quem praedicat. in eo autem, quod negat non se esse sicut multos, qui uenditent uerbum dei, ostendit esse quam plurimos, qui quaestum putant esse pietatem et turpis lucri gratia omnia faciunt, qui deuorant domos uiduarum, se autem ex sinceritate quasi missum a deo et praesente eo, qui se miserit, omnia in Christo et pro Christo loqui, ut causa praedicationis dei triumphus Christi eiusque sit gloria. et notandum, quod mysterium trinitatis in huius capituli fine monstretur: ex deo enim
Abbreviated transcription (Latin):
tate ut credentes coronam accipiant in creduli supplicis mancipentur ideo odor nr
quiꝑse bonus ẽ uistute eorum &uitio quisus cipiunt : siue non suscipiunt. inuitã transit
aut mortem ut qui crediderint salufiant quiuero non crediderint pereant Nechoc
mirandum deapło cum &iam dedño legerimus: Et ecce hicpositus ẽ in ruinam &ino
re surrectionẽ multorũ & in signũ cui contra dic&ur solis que radius tam mundalo ca
accipiat quam in munda & sic̃in floribus quomodo instercore luceat. Nectamen solis sadui
pollu antur sio et xpĩ bonis odor quinuiquã mutari potest nec suam naturã amit¬
aetumentis sedilla dequa seriptum est: Anima quae peccauerit ipsa mortleis iorino
uita non haec arbittanda ẽ qua spiramus & in cȩdimus & huc illuoque discurrimus

Expanded text:
tate, ut credentes coronam accipiant, increduli suppliciis mancipentur —, ideo odor noster, tate, ut credentes coronam accipiant, increduli suppliciis mancipentur —, ideo odor noster, qui per se bonus est, uirtute eorum et uitio, qui suscipiunt siue non suscipiunt, in uitam transit aut mortem, ut, qui crediderint, salui fiant, qui non crediderint, pereant. nec hoc mirandum de apostolo, cum etiam de domino legerimus: ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum et in signum, cui contradicetur, solisque radios tam munda loca excipiant quam inmunda et sic in floribus quomodo in stercore luceant nec tamen solis radii polluantur. sic et Christi bonus odor, qui numquam mutari potest nec suam naturam amitet iumentis, sed illa, de qua scriptum est: anima, quae peccauerit, ipsa moriet u r. ergo et uita non haec arbitranda est, qua spiramus et incedimus et huc illucque discurrimus,
Abbreviated transcription (Latin):
rantia stare mastrres at que torqueri & in suis cruciatibus gloriari odor notitiaedidis¬
seminatur ingentes & subit tacita cogitatio quo dnisi uerum e&̃ cuangelium put quã
sanguine deffender&ur Ne que enim delicata & diuitus studens acsecura confessio e
sed incarceribus inplagis in ꝑsecutionib: in fame &nuditate & siti: hic trium phus diẽ
a postolorumq uictoria sed pocerat audiens respondere: quomodo ergo non om̃s
credider Priusergo quam inter roges soluit aneyno gosan & iuxta morem suũ quio¬
quid alius obicere potest: antequam obiciatur edis serit & e sensus Nominixp̃i in omni
loco bonus odor sumusdo & praedicationis nrãe longe lateque spirat flagientia se d
quia homines suo arbitrio derelicti sunt neque enimbonũ necessitate faciunt seduolun¬

Expanded text:
rantia stare martyres atque torqueri et in suis cruciatibus gloriari, odor notitiae dei disrantia stare martyres atque torqueri et in suis cruciatibus gloriari, odor notitiae dei disseminatur in gentes et subit tacita cogitatio, quod, nisi uerum esset euangelium, numquam sanguine defenderetur. neque enim delicata et diuitiis studens ac secura confessio est, sed in carceribus, in plagis, in persecutionibus, in fame et nuditate et siti. hic triumphus est dei apostolorumque uictoria. sed poterat audiens respondere: \'quomodo ergo non omnes crediderunt?\' prius ergo, quam interroget, soluit avdvnocpOQav et iuxta morem suum, quicquid alius obicere potest, antequam obiciatur, edisserit. et est sensus: nominis Christi in omni loco bonus odor sumus deo et praedicationis nostrae longe lateque spirat flagrantia. sed quia homines suo arbitrio derelicti sunt - neque enim bonum necessitate faciunt, sed uolun
Abbreviated transcription (Latin):
suentt ium ohun suum agit ꝑnos euimalio loco dixerat specta culũ facti sumes
mundo angelis & hominibus deniq narrat in consequentibus namcumuenis semus macedomiã
nullã requiem habuit caronrã sedomnẽ tribulationẽ passi foris pugne intus timoris sed qui
consolatur humiles consolatus ẽ nos ds̃ in aduentutiti. Non solum autem in aduentueius
sedaiam insolatio: Ergo ꝓpterea ualefaciens troianis siue troadensib ꝓfectus ẽ macedo¬
niam ut inuenir& ibititũ & haber& interp̃tationis eu angelii que solatiũ que intellegimꝰ
nonibi reptum sed oost tribulationes & ꝑsecutiones a płi suꝑuenis se. prius ergo quam uenir&
titus multa perpessus agit gratias omni potenti dõ inxpoihũ quem gentibus p̃dicabat qđ
dignum seelegerit intrium phum filuisui : Trium phusdĩ ẽ passio passiomastyrũ ꝓxpi
nomine cruoris effusio & intertormenta la&itia : Cumenim quis uiderit tanta ꝑseue¬

Expanded text:
agit per nos\' —, qui in alio loco dixerat: spectaculum facti sumus mundo et angelis et hominibus. denique narrat in consequentibus: nam cum uenissemus Macedoniam, nullam requiem habuit caro nostra, sed omnem tribulationem passi. foris pugnae, intus timores. sed, qui consolatur humiles, consolatus est nos deus in aduentu Titi, non solum autem in aduentu eius, sed etiam in solacio. ergo propterea ualefaciens Troianis siue Troadensibus profectus est Macedoniam, ut inueniret ibi Titum et haberet interpretationis euangeliique solacium, quem intellegimus non ibi repertum, sed post tribulationes et persecutiones apostoli superuenisse. prius ergo, quam ueniret Titus, multa perpessus agit gratias omnipotenti deo in Christo Iesu, quem gentibus praedicabat, quod dignum se elegerit, innomine cruoris effusio et inter tormenta laetitia. cum enim quis uiderit tanta perseue
Abbreviated transcription (Latin):
ures ueniubitiadeum: quodicto liuorem significant designort̃ magnitudimne
muide mor dacitate uenientem cirbabti catus uiohanne ipseaudeat baberes
& multo amplior ad eum turba concurrat . quam prius uenerat adiohannem : & ne for¬
sitanplebs nesciens hocdisto iohannem suggillari arbitrar&ur in illius laudes ꝑorat
&coepit deiohanne ad turbas dicere circumstantes. Quidexistis ad desertum uidere
harundinem uento agitatam & quid existis in solitudinẽ uidere homine mollib
r&is hominem instar harundinis uentorum flatu in pastes uarias incdinartdt
quem antea lauda ueratdo nunc dubit& & de quo prius dixerat ecce agnusdi
ubum ampendia ad serit eum camelorum uestitum pilis nulli posse adulations
subrumbere. t quilocustis cesciat acmellẽ siluestri õpes nonquerert̃ rigidam que
intust quiindomi pulas uitar ẽ palati quasquorunt quibi oo serico Ri nollii duost

Expanded text:
plures ueniunt ad e u m. quo dicto liuorem significant de signorum magnitudine et plures ueniunt ad e u m. quo dicto liuorem significant de signorum magnitudine et inuidiae mordacitate uenientem, cur baptizatus a Iohanne ipse audeat baptizare et multo amplior ad eum turba concurrat, quam prius uenerat ad Iohannem. et ne forsitan plebs nesciens hoc dicto Iohannem suggillari arbitraretur, in illius laudes perorat et coepit de Iohanne ad turbas dicere circumstantes: quid existis ad desertum uidere? harundinem uento agitatam? et quid existis in solitudinem uidere? hominem mollibretis hominem instar harundinis uentorum flatu in partes uarias inclinari? ut, quem ante laudauerat, de eo nunc dubitet et, de quo prius dixerat: ecce agnus dcantur conpendia, adserit eum camelorum uestitum pilis nulli posse adulationi succumbere et, qui lucustis uescitur ac melle siluestri, opes non quaerere rigidamque et austeram uitam aulas uitare palatii, quas quaerunt, qui bysso et serico et mollibus
Abbreviated transcription (Latin):
in terrogo utrum & lluc ipse descendas anipsum sit hocdedi filo credero alium¬
ꝗ missurumsis ho autem scire desidero ũt quite in terris hominibus nuntaaeas
Qam in inseris nuntiem si foste uenturus es Tuenim es quiuenisti dimittereao
operibus imauis quam sermone respond &iohanni precepit nutiari uidere cetos
ambulare daudos tepsos mundari surdos audire mostuos surgere & quo d ius ine
imo pauperes eu angelitare Pauperes ul humilitatt ueldiuitis ut nulla int̃
pauperem diuitemqie distantia sit salutis sed omnes uocentur aequaliter
Pauperoq uitiste  acus qui non fuerit scandalitatus inme Noniohannem sed
discipuloscius ꝑcutit quiprius a ccesserant ad eumdicentes quarenos &pharis¬
n sciunamus frequenter discpuli a utem tui nonie runanto &adiolia Mnt
inunu sbuisti cestimoniũ iuxta iordane eccediscipulieius pabtirapu dn

Expanded text:
interrogo, utrum et illuc ipse descendas an inpium sit hoc de filio dei credere aliuminterrogo, utrum et illuc ipse descendas an inpium sit hoc de filio dei credere aliumque missurus sis. hoc autem scire desidero, ut, qui te in terris hominibus nuntiaui, etiam in inferis nuntiem, si forte uenturus es. tu enim es, qui uenisti dimittere caoperibus magis quam sermone respondit et Iohanni praecipit nuntiari, uidere caecos, ambulare claudos, leprosos mundari, surdos audire, mortuos surgere et — quod his maius est — pauperes euangelizari, pauperes uel humilitate uel diuitiis, ut nulla inter pauperem diuitemque distantia sit salutis, sed omnes uocentur aequaliter. quodque infert: beatus, qui non fuerit scandalizatus in me, non Iohannem, sed discipulos eius percutit, qui prius accesserant ad eum dicentes: quare nos et pharisaei ieiunamus frequenter, discipuli autem tui non ieiunant ? etbuisti testimonium iuxta Iordanen, ecce discipuli eius baptizant et
Abbreviated transcription (Latin):
remedia Ita que nram amaritudinem illius nestareomelle curato & mitte in merra lignĩ
orucis senilem que uitam luuenili austori tate compesce ut postis lae aeseitalos mitam
dulcia gutturi neo eloquiatua su ꝑ melorimeo n Quar cobannes discumi dos im itet
addum ut in terrogarent eũ cues quiuenturus es analiu gebestames tions on comon
de sodem dicerit Edeagnusdi qui tollit pecta ta munda Debaequaestose uodumen¬
dasos omachei plenius diximus Undea ppar& quae haec interrogas apsate uoluminan
nonssabert i&menstringendum e breuiter neomnino tacuisse uid eamur. Ioliam̃
mit trbat discipulos suos in uinculis constitutus. ut sibiquaerens illis discer& & capite
eruintanđ illum doceree ce. sectandum quem interrogationesua magistru momniũ
fatebatur Neq enim poterat ignorare quem ignorantib ante de monstrauerat
encuru s esanaluum expectamus hunc quoq sensum habere potest scio qđ ipsesss
qui collere uenisti peccatummundi sed quia adinferos descensurus sum &iamho

Expanded text:
remedia. itaque nostram amaritudinem illius nectareo melle curato et mitte in Merram lignum crucis senilemque pituitam iuuenili austeritate conpesce, ut possis laeta cantare: quam dulcia gutturi meo eloquia tua, super mel ori meo. Cur Iohannes discipulos suos mittit ad dominum, ut interrogent eum: tu ese agnus dei, ecce, qui tollit peccata mundi? — De hac quaestione in commentariis Matthei plenius diximus — unde apparet, quae haec interrogas, ipsa te uolumina non habere —, tamen stringendum est breuiter, ne omnino tacuisse uideamur.. Iohannes mittebat discipulos suos in uinculis constitutus, ut sibi quaerens illis disceret et capite truncandus illum doceret esse sectandum, quem interrogatione sua magistrum omnium fatebatur. neque enim poterat ignorare, quem ignorantibus demonstrauerat uenturus es, an alium expectamus ? hunc quoque sensum habere potest: scio, quod ipse sis, qui tollere uenisti peccata mundi, sed, quia ad inferos descensurus sum, etiam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
al pedes gamasaui hel quia postolorũ accibus concionatun edit & muenea uie babe¬
as cams eminbus istis s eñim ado ẽ stabit si ex hominibus detrat arueum quebobs¬

Expanded text:
ad pedes Gamalielis , qui in Apostolorum Actibus concionatur, et dicit: Et nunc quid habead pedes Gamalielis , qui in Apostolorum Actibus concionatur, et dicit: Et nunc quid habetis cum hominibus istis? Si enim a Deo est, stabit, si ex hominibus, destruetur . Cumque habe
Abbreviated transcription (Latin):
quisus quidoneus ÷ dionenim sumus si cut plurimi uenditantes uerbumd̃ sed egsin ceno¬
tato seasicut exdo coramdo in xpoloquimur : Narrat corinthuis quae fecera qua
passus sit & quo modo incunstis do agat gratias & subexem plosiu illas prouoc& adese
tandum Veniinquit troade quaeprius troia appellabatur ut euangel iuomx puinosia
odicarem Cumquemih bostium apestum e& in dño hocestolurimi ereddis sent. siueplio
na at queuurtutes quae in me operabatur ds̃. spes ẽ& nascentis ecelesiae fidei &andño
sibcrescentis Non habui requiem spũ meo hoc est speratam consola cionẽ inuenire uenpotu
eoquodcitum fratremim eu non inuenerĩ siue quem ibi repperiendu putaba siueiueri
sbs audiera degere uel qui illuc uenturum ce sedixerat: quas autem fuit taota cossola¬
tio aquaerequies sout̃ in psentia titi quem quia non inuenenit uale fioiensicis ꝓfeetus
est in macedoniam: Aliquotiens diximus apłmpaulũ uirum fuisse distis imã &erudtõ

Expanded text:
quis tam idoneus? non enim sumus sicut plurimi uenditantes uerbum dei, sed ex sinceritate, sed sicut ex deo coram deo in Christo loquim ur. narrat Corinthiis, quae fecerit, quae passus sit et qtandum. Veni, inquit, Troadem, quae prius Troja appellabatur, ut Evangelium Christi in Asia praedicarem. Cumque mihi ostium apertum esset in Domino, hoc est, plurimi credidissent, sive per signa atque virtutes quae in me operabatur Deus, et spes esset nascentis fidei, et in Domino succrescentis, non habui requiem spiritui meo, hoc est, speratam consolationem invenire non potui, eo quod Titum fratrem meum non invenerim, sive quem ibi reperiendum putabam, sive quem ibi audieram degere, vel qui venturum esse illuc se dixerat. Quae autem fuit tanta consolatio, et quae requies spiritui in praesentia Titi, quem quia non invenit, valefaciens eis, profectus est in Macedoniam? Aliquoties diximus Apostolum Paulum virum fuisse doctissimum, et eruditum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ & quic quid loquitur aliud referimus addiuinam eius gloriã aliud ad nram
salutem ꝓquibus rapinam arbitratus ẽ esse seaequalemdõ sed seipsum exinani¬
uit formã serui accipiens faccus oboediens patriusque ad mortem mortem aut̃ crucis
& uerbum caro factum est & habi tabit in nobis: miror autem montanũ & insanas
feminas: eius abortiuos ꝓph& as. dño ꝓmittente atquedicente . Vado & alium pa¬
ra drtum mitto uob & postea lucas euangelista narrat: qđ apłi acceperint quod
priscillam & maximillã : & illis ait quorum dimiseritis peccata dimit tuntur eis¬
& quorum d&inueritis d&enta sunt: A postolis inquã p̃cepit nerederent ab hreroso¬
irmis : sed expectarent ꝓmissionẽ patris & postea qđ ꝓmissum ẽ expl&um legimus¬
ostendit eẽ para dytum quiappellatur consolator : Vnde & dñs pater hoccens & ur

Expanded text:
est et, quicquid loquitur, aliud referimus ad diuinam eius gloriam, aliud ad nostram est et, quicquid loquitur, aliud referimus ad diuinam eius gloriam, aliud ad nostram salutem. pro quibus non rapinam arbitratus est esse se aequalem deo, sed se ipsum exinaniuiet uerbum caro factum est et habitauit in nobis. miror autem Montanum et insanas feminas eius, abortiuos prophetas, domino promittente atque dicente: uado et alium paracletum mittam uobis et postea Luca euangelista narrante, quod apostoli acceperint, quodPriscillae et Maximillae — et illis ait: quorum dimiseritis peccata, dimittentur et, quorum retinueritis, retenta erunt. apostolis, inquam, praecepit, ne recederent de Hierosolymis, sed expectarent promissionem spiritus. et postea, quod promissum est, explostendit esse Paracletum, qui appellatur Consolator. Unde et Deus Pater hoc censetur
Abbreviated transcription (Latin):
nescire seiurant: postquam autem babtitantur in spũscõ & effunditur in eis sp̃s sc̃igratia
tunclibere loquuntur ad principes iudacorum: Oboe direoportet dõ magis quã homi¬
ritales : quia dñs necdum fuerat glorificatus : Quaesit autemgloria: ipse in euangelio
loquitur : Paterglori ficame : Cloria quam apud te habui prius quam mundus e&
Gloria saluatoris. patibulum trium phantis ẽ. Crucifigitur ut homo glorificatur
ut ds̃ : Deniq solfugit lunamutatur insanguine & terre motus insolitomore con¬
tremescunt: Aperiuntur inferi mortui ambulant saxarum puntur : Haec est
gloria dequalo quebatur in psalmo: exurge gloria mea exurge psalterium &
ut impleatur uice simi primi psalmi. titulus ꝓad sumptionem atutina: Haec dicimus
non quod alium dm̃ & alium hominem eẽ credamus &duas ꝑsonas faciamus in uno
filio dĩ sicut nouaheresis calum pniatur : sed unus atq idem filius dĩ & filius hominis

Expanded text:
nescire jurant. Postquam autem baptizantur in Spiritu Sancto, et infunditur in eos Spiritus Sancti gratia, tunc libere loquuntur ad principes Judaeorum: Obedire magis Deo oportet, quam homiritales, quia Dominus necdum fuerat glorificatus. Quae sit autem gloria, ipse in Evangelio loquitur: Pater glorifica me gloria, quam apud te habui prius quam mundus esset. Gloria Salvatoris, patibulum triumphantis est. Crucifigitur ut homo; glorificatur ut Deus. Denique sol fugit, luna mutatur in sanguinem, terraemotu insolito contremiscit: aperiuntur inferi, mortui ambulant, saxa rumpuntur. Haec est gloria, de qua loquebatur in Psalmo: Exurge gloria mea, exurge psalterium, et ut impleatur vigesimi primi Psalmi titulus, pro assumptione matutina. Haec dicimunon quod alium deum et alium hominem esse credamus et duas personas faciamus in uno filio dei, sicut noua heresis calumniatur, sed unus atque idem filius dei et filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
enton soneperunt sos scigratiam qua peccata dimit terent & babtirarent & filios di face¬
gesimo septimo psalmo legimus Dns dabit uerbum euangelit antibus uistutemulta
uebaberent operationem uistutũ & gratiam sanita tũ & pdica turi multis gentibus acci¬
surena genera linguarum ut iam tunc cognoscer&ur qui a płor quibus deberent gentib
promia eideniq a postolus paulus quid ehierus alem usquea dibiricum pdicauit &inde
Quumina ddip ausee lfeseiat: Sittias agit do quod cunstis aplis magis linguis loquat᷑.
Quiamop manstis geirtibus led nuntia turus erat multarum linguarũ acceperat gr ac am
s psit Cumque complerentur dies pente costes erant omnes paniter in codemloto qui¬

Expanded text:
nt Spiritus Sancti gratiam, qua peccata dimitterent, et baptizarent, et filios Dei faceexagesimo septimo psalmo legimus: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa, ut haberent operationem uirtutum et gratiam sanitatum et praedicaturi multis gentibus acciperent genera linguarum, ut iam tunc cognosceretur, qui apostolorum quibus deberent gentibus nuntiare. denique apostolus Paulus, qui de Hierusalem usque in Illyricum praedicauit et indem ire festinat , gratias agit Deo, quod cunctis Apostolis magis linguis loquatur . Qui enim multis gentibus annuntiaturus erat, multarum linguarum acceperat gratiam. scripsit; Cum complerentur dies Pentecostes, erant omnes pariter in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥuaenulli mostalium cognita ẽ indicas se quod factum .e. & sepuleriun ndenum
reuolutione lapidis & sui ostendissepsentiam: qua comnia uidebantur splendentis
facieipsius & horrorem tenebrarum fulguris cdaritate uincenter&s ut otederan¬
quomodomaticos sorbit &e martus qd manda tumsit aołis emuliere s re pe decent la¬
postosis uisam ee cominemorent. Aliude undecim seofferrediscipulis quuppcea
m& iiudacorum absconditierant quando a deos dausisingressus est la rras& putan¬
nbus qa ddiider abr anidu manus & latus obtulit dauis & lancea uulneratio adons¬
quando secunđ lucam obuit secis inmultis argumentis ꝑdiesquada garde apea sens
cis &edo quens deregnodi & conuescens pcepit eis abuero solius nedbccdes enicbatar¬

Expanded text:
et quae nulli mortalium cognita est, indicasse, quod factum est, et sepulchrum uacuum et quae nulli mortalium cognita est, indicasse, quod factum est, et sepulchrum uacuum reuolutione lapidis et sui ostendisse praesentiam. quae omnia uidebantur splendente facie ipsius et horrorem tenebrarum fulgoris claritate uincente. Quomodo Matheus scribit et Marcus, quod mandatum sit aab illis visum esse perhibeant. Aliud est undecim se offerre discipulis, qui propter metum Judaeorum absconditi erant, quando ad eos clausis ingressus est januis, et putantibus quod videretur in spiritu, manus, et latus obtulitapparens eis et loquens de regno Dei: et convescens praecepit eis, ab Jerosolymis ne discederent . In al
Abbreviated transcription (Latin):
tanto timore ꝑterriti ut mostui puta rentur Aut dimis se sepulchrum & fugisse creden¬
disunt autita & animo & corpore obtorpuisse ut nondicam uiros sed necmulierculas
quidem sepulchrũ intrarecupientes auderent ꝓhibere magnus enintinor eosexe¬
terruerat uidentes lapidem reuolutum & terremotũ factum non ex more solito
sed magnum quaecunsta concuter&. & euersionem terrae funditus mina rauolu
Angolum quo que descendis se decaelo tamclaro uultu n onut lam padem hum aolu¬
mine arte succensam sed fulgur imitar &ur cacli quo in lustrantienima unde gda
temebris uidere sotuerunt᷑ . Itaq libere introeunt. uenerat enĩ merto ee sabla¬
lene quacis nunciauerat lapidem reuolutum & corpus demonumento eb̃ subla¬
ium Adgelũ autem nom putemus id cirtouenisse ut aperir& sepulchrũ dnore¬
surgentẽ ut reuoluer& lapidem sed postquã dñs resurrex̃ hora qua ipse uolui

Expanded text:
tanto timore perterriti, ut mortui putarentur, aut dimisisse sepulchrum et fugisse credendi sunt aut ita et corpore et animo obtorpuisse, ut non dicam uiros, sed nec mulierculas quidem sepulchrum intrare cupientes auderent prohibere. magnus enim timor eos exterruerat uidentes lapidem reuolutum et terrae motum factum non ex more solito, sed magnum, qui cuncta concuteret et euersionem terrae funditus minaretur, angelum quoque dei descendisse de caelo tam claro uultu, ut non lampadas et 1 humana lumen arte succensum, sed fulgur imitaretur caeli, quo inlustrantur omnia. unde et in tenebris uidere potuerunt. itaque libere introeunt; uenerat enim Maria Magdalene, quae eis nuntiauerat lapidem reuolutum et corpus domini de monumento esse sublatum. angelum autem non putemus idcirco uenisse, ut aperiret sepulchrum domino resurgenti et reuolueret lapidem, sed, postquam dominus resurrexerit hora, qua ipse uoluerat
Abbreviated transcription (Latin):
dicito ubi posueris eum & ego cum lam hic dnm non deconfissione uere side
ostonora nt di quemeusto diebat cohorsmilitum cuius sepulcro angeli p̃sidebant ab uno
ostolano anbitratur ablatum & ignorans in becillitatem femineam tantarũ se&atis¬
nulorteosae poceam centum libris nirre arcum litum erat estim are abuna pauda
non a ri s oesepordemtcumq ihs appella si& eam atq dicis s& maria ut quem facie
nondo noscebat uoceintelleger& Ila merrore persistens nequa quam dnm se drabbo
nuncia parat: Di filium pesur gnitem magistrũ uocat. Itaqadeam que querebat
uiuentem cunpus tais quac errore femineo & inbetillitate mliebr que qluit quet
asretat oluor pus quaerobat ocesi cuus oedes uiuentis tenuche bori pui illus que¬
su bomiia fraule sublacũ meotactumn dignaes hoc autem dicebat nont seudum

Expanded text:
si tu sustulisti eum, dicito, ubi posueris eum, et ego illum tollam. hic dominum\' non de confessione uerae fidei si tu sustulisti eum, dicito, ubi posueris eum, et ego illum tollam. hic dominum\' non de confessione uerae fidei uide, quanta ignorantia! quem custodiebat cohors militum, cuius sepulchro angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum et ignorans inbecillitatem femineam tantarum se uircumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere posse portari. cumque Iesus appellasset eam atque dixisset: \'Maria\', ut, quem facie non agnoscebat, uoce intellegeret, illa in errore persistens nequaquam dominum, sed \'\'rnuncuparat, dei filium resurgentem magistrum uocat. itaque ad eam, quae quaerebat uiuentem cum mortuis, quae errore femineo et inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quaerebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loqused hominum fraude subtatum, meo tactu indigna es. Hoc autem dicebat, non ut studium
Abbreviated transcription (Latin):
gelis seruabatur. Dicunt que ei angeli quos cernebat. mulier quid ploras. secundũ illud
quod dñs loquitur admatrẽ quid mihi & tibi est mulier nondumuenit horamea: ut ex
eo quod appellarent mulierem arguerent frustra plorantem &dicerent. quid ploras
Intantum autem maria magdalene stupe facta topuerat & fidem miraculis territa
quasi caligine possidebat ut nean gelorum quidem psentiu sentir& aspectũ. sed mulie¬
briter responder& &dicer&. Id eo ploro quia tullerunt dnmmeũ & nescio ubi
nibus ee sublatum: Nescio inquit ubi posuerunt eũ. quomodo nescis quem pau
huc illucq faciem circumferebat nihil aliud nisi dnm uidere desiderans. conuersaque
&ro uidit ihm stantẽ & nesciebat qui aihserat. Nonquo iuxa manicheu & alios
her&icos formam dñs uultumq mucauit ut ꝓuoluntati diuisus auariu u¬

Expanded text:
gelis seruabatur. dicuntque ei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? secundum illud, gelis seruabatur. dicuntque ei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? secundum illud, quod dominus loquitur ad matrem: quid mihi et tibi est, mulier? nondum uenit hora mea, ut ex eo, quod appellauerunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent: quid ploras? in tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat et fidem miraculis territa quasi in caligine possidebat, ut ne angelorum quidem praesentium sentiret aspectum, sed muliebriter responderet et diceret: ideo ploro, quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi inibus esse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem paulo rita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius u
Abbreviated transcription (Latin):
gentem cum alteramaria & eius pedibus fuerat aduoluta: postea reuersa ꝑ nostẽ :
domienim obsiderio eius manere non poterat uenit ad sepulchrum. Cumq lapidem¬
cum quomonumentũ clausum fuerat uidiss& ablatum cucurrit ad simonem p&rũ
& ad alterũ discipulum quem ihs amabat plurimum & dicit eis. Tulerunt dnm̃ demo¬
numento & nescimus ubi posuer̃ eum. Error mulieris cumpi&ate sociatus ẽ pi&as in eo
erat quod desiderabat eum cuius nouerat maiestatẽ. Error in eo quodicebat. Tulerunt
uidissent linteamina separata & sud arium quocapud dñĩ fuerat in uolutũ seor su
positum ut resurrexisse crederent cuius corpus non in uenerant in sepulcro ma¬
riastabat admonumentũ foris plorans. Cumque seindinass& uidit duos angelos in
albis sedentes in loco munumenti ad capud & pedes ubi positum fuerat corpus ihũ & sub
tanta custo die dignitate non creder& ab hominib: potuisse furari quiaministris an¬

Expanded text:
gentem cum altera Maria et eius pedibus fuerat aduoluta, postea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non poterat-uenit ad sepulchrum, cumque lapidem, quo monumentum clausum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. error mulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius nouerat maiestatem, error in illo, quod dicebat: tulerunt uidissent linteamina separata et sudarium, quo caput domini fuerat inuolutum, seorsum positum et resurrexisse crederent, cuius corpus non inuenerant in sepulchro, Maria stabat ad monumentum foris plorans. cumque se inclinasset, uidit duos angelos in albis sedentes in loco monumenti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris an
Abbreviated transcription (Latin):
cumen fas ionistrotot dicens Ecceagnusdi qui tollit peccatumunde. Sresrun
cumad fastagium propbi&alem babtiste accesserit priuilegium ut cuidigerateg
dis uobeo bab mtare er pise ẽum babti auerit non psumptione maiori se d obȩdientia
ustipoliex tamore seruli Cumque internatos mulierũ ullum asserat i hiane
sinne cis semaiere sed quide uirginȩ pereatus e m aiorem ee comme orao siuue
omin angelum quuncaclis minimus ẽ interris cunstos homines anteire Nos
emo orangele ꝓficimus & non angelimnos sicut quidam stertentos soporegrauis¬
simo somnaris quec si fficit hociniohannis laudibus nisipse pdicans b abtismũ poe¬
caclorum priusd x siepefesduir paenitentiam agite ad ꝓropinquabit etis mnui por¬

Expanded text:
trauit dicens: ecce agnus dei, qui tollit peccata mundi, praesertim cum ad fastigium prophetale baptistae accesserit; priuilegium, ut, cui dixerat: ego a te debeo baptizari, ipse eum baptizauerit non praesumptione maioris, sed oboedientia discipuli ac timore seruili. cumque inter natos mulierum nullum adserat lohanne surrexisse maiorem, se, qui de uirgine procreatus est, maiorem esse commemorat siue omnem angelum, qui in caelis minimus est, in terris cunctos homines anteire. nos enim in angelos proficimus et non angeli in nos, sicut quidam stertentes sopore grauissimo somniant. nec sufficit hoc in Iohannis laudibus, nisi ipse praedicans baptismum paenitentiae primus dixisse referatur: paenitentiam agite, adpropinqua
Abbreviated transcription (Latin):
nalimenta delestant Alus dultia placent Nonnullos subamara delutanto nbrunseo¬
mnenuirs cida genouant illorum salla sustentant uidiego nauscam & capitis uestigine
mendoto quoda ppellatur. ni lepa sepe sanari & uxta sppo raton arancst terẽ¬

Expanded text:
te alimenta delectant. aliis dulcia placent, nonnullos subamara delectant, horum stote alimenta delectant. aliis dulcia placent, nonnullos subamara delectant, horum stomachum acida renouant, illorum salsa sustentant. uidi ego nauseam et capitis uertiginem antidoto, quae appellatur πικρά, saepe sanari et iuxta Hippocraten contr
Abbreviated transcription (Latin):
ausineuis aoo demiues quunten o tationt namini su longa ad nos ueniens nauigation signa
uediones quasate daras n iiq tradendis dicer& a quarũ letione intellex stadiu ine
Csabba intece comol&um qua edefinibus terrae uenit sapientia audire salomen¬
mont aopolando es faie incuiis mnostali corpore non tegnat peccatũ & quac a d dnm
ntun a de apło posite indicantte u&erem scriptura aut non satis legere aut nonsatis
on degere Oi d e ants obscuritatibus futurorum tipis in uoluta e ut ominis interpta¬
nemo d aude r ed aidti & nemo aperit ut illo reserante introcas cubi culumeius & dicas
sirco dixtme rex in cubiculum suu. Preerea satis miratus sum quarpurissimofonte u
ancore tam peil riuoli fuenta qua esieris. & omissis aquis silo qua cuadunt cum silentio
oesideres aeuas sior quae turbi dissactub huius uitis sordidantur⁊ habesibisemunr si lentibia
ns fonceperd orias mertedes desideras & puari &ate gustus inorum quoq condimentorã

Expanded text:
us meus Apodemius, qui interpretationem nominis sui longa ad nos ueniens nauigatione signaquaestiones, quas a te datas mihique tradendas diceret. ad quarum lectionem intellexi studium reginae Saba in te esse conplregina appellanda es Saba, in cuius mortali corpore non regnat peccatum et quae ad dominum tantum et de apostolo positae indicant te ueterem scripturam aut non satis legere aut non satis intellegere, quae tantis obscuritatibus et futurorum typis inuoluta est, ut omnis interpretanemo claudit, claudit et nemo aperit, ut illo reserante introeas cubiculum eius et dicas: introduxit me rex in cubiculum s u u m. praeterea satis miratus sum, cur purissimo fonte uicmo nostri tam procul riuuli fluenta quaesieris et omissis aquis Siloe, quae uadunt cum silentio, desideres aquas Sior, quae turbidis saeculi huius uitiis sordidantur. habes ibi sanctum uirum Alenisi forte peregrinas merces desideras et pro uarietate gustus nostrorum quoque condimentorum
Abbreviated transcription (Latin):
gnosce eis quodenim faciunt nesciunt. It aq imp&rauit quae p&ierat multa que statim
deiuda eis milia crediderunt & usque ad quad ragesimũ secundum annũ datum est tem¬
pus penitentiae. postquos ꝑseuerantibus illis in blas phemiã : Egressi sunt duo ursi desiluis
gentium romanorum uespassianus & titus & blas phemantes pueros. ascendenti uero
heliseo intemplum di hocenim interptatur b&hel uoce consona in ludentes iterfecerun
pristinũ nomen amittens. spiritaliteruocatur sodoma & aegyptus ut aedific&ur
qui totius orbis amaritudine mitigauit ut miserabilis hierusalem riunas templi nd¬
tis plangat lacertis. & in xp̃m turba credentium noua cotidie uideat ecdesiae testa
Iuomodo saluator secundum iohannem insufflat spm̃ scm in apłos & secđm lucam post
ascensionem missurum eẽ dicit. Huius quȩstionis ꝑfacilis solutio ẽ sidocente apło

Expanded text:
ignosce eis; quod enim faciunt. nesciunt n t. itaque impetrauit, quod petierat, multaque statim ignosce eis; quod enim faciunt. nesciunt n t. itaque impetrauit, quod petierat, multaque statim de Iudaeis milia crediderunt et usque ad quadragesimum secundum annum datum est tempus paenitentiae, post quos perseuerantibus illis in blasphemia egressi sunt duo ursi de siluis gentium Romanorum, Uespasianus et Titus, et blasphemantes pueros ascendentique uero Heliseo in domum dei — hoc enim interpretatur Bethel — uoce consona inludentes interfecerunt sanctitatem et pristinum nomen amittens spiritaliter uocatur Sodoma et Aegyptus, ut aedificetur qui totius orbis amaritudinem mitigauit, ut miserabilis Israhel ruinas templi nudatis plangat lacertis et in Christum turba credentium noua cotidie uideat ecclesiae tecta i Quomodo saluator secundum Iohascensionem missurum e
Abbreviated transcription (Latin):
mine claudebatur scissum pater& gentibus : Monumenta quoq: dequibus scriptum est:
uos estis sepulcra extrinsecus dealbata quaeintus plena sunt ossibus mostuorũ. Ideo sunt a pesta
ut egrederentur dehis qui prius infidelitate mortuierant. &cum resurgente xp̃o atque uiuen¬
te uiuerent & in grederentur caelestem hierus ałm & haberent municipatum nequaquã in
terra sed incaelo morientesque cum terreno adam resurgerent cum adam caelesti. Porro
secundũ litteram : Nulli uiolentum eẽ uideatur mostuo saluatore appellari hierus alem
scam ciuitatem : cumusq ad destrustionẽ eius semꝑ apłi templum ingressi sint. & obscanda¬
lum eorũ quide iudaeis crediderunt & legis exercuere cerimonias : In tantum autẽ hie
rusalem amauit dñs ut fler& eam & planger& &pendens incruce loquer&ur : Pater

Expanded text:
mine . claudebatur, scissum pateret gentibus. monumenta quoque, de quibus scriptum est: mine . claudebatur, scissum pateret gentibus. monumenta quoque, de quibus scriptum est: uos estis sepulchra extrinsecus dealbata, quae intus plena sunt ossibus mortuorum, ideo sunt aperta, ut egrederentur de his, qui prius in fidelitate mortui erant, et cum resurgente Christo atque uiuente uiuerent et ingrederentur caelestem Hierusalem et haberent municipatum nequaquam in terra, sed in caelo, morientesque cum terreno Adam resurgerent cum Adam caelesti. porro secundum litteram nulli uiolentum esse uideatur mortuo saluatore appellari Hierusalem sanctam ciuitatem, cum usque ad destructionem eius semper apostoli templum ingressi sint et ob scandalum eorum, qui de Iudaeis crediderant, legis exercuerint caerimonias. in tantum autem amauit Hierusalem dominus, ut fleret eam et plangeret et pendens in cruce loqueretur: pater,
Abbreviated transcription (Latin):
um oeoduinut omnia quaenuncnobis abs condita sunt domusdi sacram enta uideamus
suid oberubin. quidora culum quiduas aureum in quom anna reconditum fuit . Nunc
nim ꝑsoeculum uidemus inenigmatẽ & cumhistoriae nobis uelum scissum sit ut in¬
gediamur atriumdĩ tamensetr& acius &uniueriamis teria quao inlierusał acdestẽ
clausar&in endur scre non possumus : Igitur in passi onedñi terra commota ẽ iuxta illud quod
scriptum ẽ in aggeo : adhuc ego semelmouebo calum & terrã & ueni& desideratus cunctis
gentibus ut aboriente & occidente ueniant & recumbant cum abra ham &isaac. &ia cob: &
p&re scisse sunt dura corda gentilium : siue p&re uniuersa uaticinia proph&arum quae &
ipsi a p&ra hocest axp̃ocum apłis p&reuocabulum susceper ut quicquidin eis duro legis uela¬

Expanded text:
srumpendum, ut omnia, quae nunc nobis abscondita sunt, domus dei sacramenta uideamus:srumpendum, ut omnia, quae nunc nobis abscondita sunt, domus dei sacramenta uideamus: quid significent duo cherubin, quid oraculum, quid uas aureum, in quo manna reconditum fuit. nunc enim per speculum uidemus in imagine et, cum historiae nobis uelum scissum sit, ut ingrediamur atrium dei, tamen secreta eius et uniuersa mysteria, quae in caelesti Hierusalem clausa retinentur, scire non possumus. igitur in passione domini terra commota est iuxta illud, quod scriptum est in Aggeo: adhuc ego semel mouebo caelum et terram et ueniet desideratus cunctis gentibus, ut ab oriente et occidente ueniant et recumbant cum Abraham, Isaac et Iacob. et petrae scissae sunt: dura corda gentilium; siue petrae uniuersa uaticinia prophetarum, qui et ipsi a petra Christo cum apostolis petrae uocabulum susceperunt, ut, quicquid in eis duro legis uela