comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pulus ephesiorũ rexit aeccłam Ipsũq. subrogato sibi ep̃o romam
adisse & ut compereunt apud gallorum gentẽ gloriosomartyrio
consũmatũ fuisse. Quod & tara sius patriarcha constantino¬
politanus ꝑ legatos suos sollicite in quisiuit. & ita secausã habere
certus eandem atheniensium ciuitatem pallio archi episcopali
quod iã exea diuturno tẽpore orta quadamcontentione sub¬
nactũ fuerait redonauit & si nodali consensu metropolis aucta¬
ritate qua ante functa fuerat honorauit Niama prȩcedentib:
annis usq adillud tẽpus. eiusdẽ ciuitatis ep̃snec suberat alteri
nisi patriarthȩ. nec iuri eius debitarũ sibi epĩ ciui tatrum subde¬
bantur Quod aut̃ dicunt in passione istius beati diony sii scri¬
tũ haberi quia eũ sc̃sclemens epm̃ ordinauerit & gullias mise¬
rit ꝓcul dubio sciant quia aut p̃dictã passionẽ exueris &ẽ

Expanded text:
pulus Ephesiorum rexit Ecclesiam: ipsumque, subrogato sibi episcopo, Romam pulus Ephesiorum rexit Ecclesiam: ipsumque, subrogato sibi episcopo, Romam adiisse, et ut compererunt, apud Gallorum gentem, glorioso martyrio consummatum fuisse. Quod et Tharasius patriarcha Constantinopolitanus per legatos suos sollicite inquisivit, et ita se rem habere certus, eamdem Atheniensium civitatem pallio archiepiscopali, quod jam ex ea diuturno tempore, orta quadam contentione, subtractum fuerat, redonavit, et synodali consensu, Metropolis auctoritate, qua ante functa fuerat, honoravit. Nam a praecedentibus annis usque ad illud tempus, ejusdem civitatis episcopus nec suberat alteri, nisi patriarchae, nec juri ejus debitarum sibi episcopi civitatum subdebantur. XI. Quod autem dicunt, in passione istius beati Dionysii scriptum haberi, quia eum sanctus Clemens episcopum ordinaverit, Galliasque miserit, procul dubio sciant, quod aut praedictam passionem ex veris et
Abbreviated transcription (Latin):
ecuius uidelic& dionysii ario pagitae obitu rulgreci scriptores
dixerunt quia ꝓpter longinquitatẽ terrarũ transitus ipsius peni¬
tus eis mansit in cognitus Habemus tamen grecae auctoritatis
martyr logium de tomo castis. scriniis constantino polita nis ad¬
eptũ quitanta uetustate dissoluitur ut maximã cautelã a se contigen¬
tibu s exigat. In quo diemnatalicueius designatũ & quia atheniensiũ
eps fuerit repperimus ad nota đũ Quod martyr logiũ ut anti¬
quitas eius demostrat. ex eotempore constare posse non in congruere¬
mur. quo constantino ibente nota occasione. martyrias cõrum
dni de toto orbecollecta & cae sartam sunt conuecta Sed & usq. ho¬
die grecorũ maiores & athenae in colȩ ꝑhibent . hystoriarũ scrip¬
tis & suc cessionũ traditionib: docti in eadẽ ciuitate dionysium
tunc tẽporis primũ fuisseepm. quandotimotheus pauli aeq disci¬

Expanded text:
De cujus, videlicet Dionysii Areopagitae, obitu, nil Graeci scriptores De cujus, videlicet Dionysii Areopagitae, obitu, nil Graeci scriptores dixerunt, quia propter longinquitatem terrarum, transitus ipsius penitus eis fuit incognitus. Habemus tamen Graecae auctoritatis Martyrologion de tomo chartiscriniis Constantinopolitanis adeptum, qui tanta vetustate dissolvitur, ut maximam cautelam a se contingentibus exigat: in quo diem natalitii ejus designatam, et quia Atheniensium episcopus fuerit reperimus adnotatum. Quod Martyrologium, ut antiquitas ejus demonstrat, ex eo tempore constare posse non incongrue remur, quo, Constantino jubente, nata occasione martyria Sanctorum Domini de toto orbe collecta, et Caesaream sunt convecta. Sed et usque hodie Graecorum majores, et Athenae incolae perhibent, historiarum scriptis et successionum traditionibus docti, in eadem civitate Dionysium tum temporis primum fuisse episcopum, quando Timothaeus Pauli aeque disci
Abbreviated transcription (Latin):
apłorũ actibus designantur . primus apud athenas ab eodẽ apło
diony suichorinthiorũ epĩ. & eius utiq. quã ad soteru n romanũ ep̃m
miserat. beatus hieronimus in libro deuiris in lustribus facit aꝑtissi¬
me mentionem Undequisq uidens sub quib: imperatoribus quiq
eorũ fuerint. liquido potest colligere. quantae ab surditati ratiosit
ista obnoxia cũ inter hos duos diony syos tã plura discreta sint
tẽpora. Legitur itẽ sic in eadẽ aecclesiastica hystoria capitulo quar¬
to libriterciiꝰ Memorant᷑ aut̃ ex comitibus pauli crescens quidẽ
ad galatias esse ꝓfectus Linus uero & clemens in urberoma
aeceł & p̃fuisse qui comites & adiutores eius fusse abipso paulo
ꝑhibent᷑. Sed & dionysium ario pagiten apud athenas quem
lucas descripsit primũ paulo p̃dicante credidisse. ac inter socios
eius fuisse & a eccłae athenien sium constat sacerdotiũ suscepisse

Expanded text:
ea quae apostolorum Actibus designantur, primus apud Athenas ab eodem Apostea quae apostolorum Actibus designantur, primus apud Athenas ab eodem ApostDionysii Corinthiorum episcopi, et ejus utique, quam ad Soterum episcopum miserat, beatus Hieronymus in libro de Viris illustribus facit apertissime mentionem. Unde quisque videns sub quibus imperatoribus quique eorum fuerint, liquido potest colligere quantae absurditati ratio sit ista obnixa, cum inter hos duos Dionysios tam plura discreta sint tempora. X. Legitur item sic in eadem ecclesiastica historia. cap. 4, lib. III: Memorantur autem ex comitibus Pauli, Crescens quidem ad Galatas esse profectus, Linus vero et Clemens in urbe Roma Ecclesiae praefuisse, qui comites et adjutores ejus fuisse ab ipso Paulo perhibentur: sed et Dionysium Areopagitem apud Athenas, quem Lucas descripsit, primum Paulo praedicante, credidisse, ac inter socios ejus fuisse, et Ecclesiae Atheniensium constat sacerdotium suscepisse.
Abbreviated transcription (Latin):
erunt quando legerunt qđ ꝑ subreptionẽ uenerabilis beda
psbiter in p̃fato opere secus quã debuit dixerat. ubi idem se
rep̃hendit & rep̃ hensorũ suorũ uocẽ p̃ueniens retractationem
scripsit. Erobẽ inqua alter oculus essedebuerat aperiant. & in
a eclesi astica hrstoria discant qui a dionysi uschorinthi orũ ep̃s
dedionysio athenarũ ep̃o in epła sua ad eosdem athenienses
tũ est Extat quoq & aliacius quindion ysi i chorinthiorũ epĩ ad
athenienses epła in qua ad euangelii credulitatem eosinuitat &¬
concitat segniores simul & arguit quosdã uelut penȩ ꝓlapsosa fide
cue pseorũ publius fuissa martyrio consũmatus. Sed & quadratiqui
publio martyri : suc cesserat in sacerdociũ meminit. simul & memorat
qđ labore eius & industria rediuiuus quida in eiscalor fidei repa¬
ratussit. Et illud in eadẽ de signat epła. qđ dionysius ario pa¬

Expanded text:
erunt, quando legerent, quod per subreptionem venerabilis Bedae erunt, quando legerent, quod per subreptionem venerabilis Bedae presbyteri in praefato opere, secus quam debuit, dixerat, ubi idem se reprehendit, et reprehensorum suorum vocem praeveniens, retractationem scripsit: scrobem, in qua oculus alter esse debuerat, aperiant, et in ecclesiastica historia discant, quia Dionysius Corinthiorum episcopus, de Dionysio Athenarum episcopo in epistola sua ad eosdem Athenienses tum est: exstat quoque et alia ejus Dionysii Corinthiorum episcopi ad Athenienses epistola, in qua ad Evangelii credulitatem eos invitat, et concitat segniores, simul et arguit quosdam, velut pene prolapsos a fide, cum episcopus eorum Publius fuisset martyrio consummatus. Sed et Quadrati, qui Publio martyri successerat in sacerdotium, meminit, simul et memorat, quod labore ejus ac industria redivivus quidam in eis calor fidei reparatus sit. Et illud in eadem designat epistola, quod Dionysius Areopa
Abbreviated transcription (Latin):
inteor fectorũ contineant eosdem cdn hoc scissi mouiro haspartes
adisse quod ipse sensatorũ manifestere fellit auditus Et qđ
gregoriusturonensis sicut in passione scĩ saturnini legisse sedixe¬
rat subautumatione memor& istum ipsum tempore ꝑ secutionis
decii subbeato syxto cũ aliis sex epis quorũ uitae uel passiones nequa¬
qua eius dictis in ratione tẽporũ consonant in has regiones fuissedi¬
rectũ Ecce omisminus scientiũ sibi ipsidiscordans auctoritas
uiue lut exsuꝑ fluo ꝓpter satis facionẽ in sipientiu respondemus
cu uerã ex hoc scõpontifice & martyre narrationẽ ueratiũ hysto¬
riarũ p̃manibus habeamus Primo quidem petentes in hoc iure
contentiosi. ab albugine contracta arrogantiae exlirpata sapien¬
tia quauideri scio liuolunt oculos tergant. quo ꝑspicacia ꝑspica¬
citer & uera fideliter relegant Et si non nisi unũ oculũ aperu¬

Expanded text:
interfectorum, contineant eosdem cum hoc sanctissimo viro has partes interfectorum, contineant eosdem cum hoc sanctissimo viro has partes adiisse, quod ipse sensatorum manifeste refellit auditus, et quod Gregorius Turonensis, sicut in passione sancti Saturnini legisse se dixerat, sub autumatione memoret, istum ipsum tempore persecutionis Decii sub beato Sixto cum aliis sex episcopis, quorum vitae vel passiones nequaquam ejus dictis in ratione temporum consonant, in has regiones fuisse directum. IX. Ecce omnis minus scientium, sibi ipsi discordans, auctoritas, cui velut ex superfluo propter satisfactionem insipientium respondemus, cum veram ex hoc sancto pontifice et martyre narrationem veracium historiarum prae manibus habeamus: primo quidem petentes, ut in hoc jure contentiosi, ab albugine contracta arrogantiae, ex usurpata sapientia, quia videri se scioli volunt, oculos tergant, quo perspicacia perspicaciter, et vera fideliter relegant. Et si non nisi unum oculum aperu
Abbreviated transcription (Latin):
habeamus & ucinorũ sapientiũ scriptis exceptis paucis uideamur
carere cũ & haec quae habemus ut ex orata priorũ nr̃orũ uenia
dicamus abdita & neglegenter relicta repererimus & alia nec¬
dũ ꝓpalata quia non adhuc sunt adliquidũ enucleata nos possidere
lȩtemur Ceterũ suꝑ garrulitate leuitatis eorũ mirando de fici¬
mus qui contendentes hunc dioriysium ario pagiten esse nom posse
ad munini men sui haec quae sequuntur in aniter contrahunt
V enerabilẽ uidelica & scm̃bedã p̃s biterũ dixisse in tractati a płorũ
actuum ario pagitendion r̃sium non athenarũ sedchorinthiorũ
fuisse ep̃m. addentes eun demin ibi diem obisse. Et qm̃ libellus pas¬
sionis istius testetur hunc ademente pontifice romanoe pͥmor¬
dinatũ & in hasgalliarũ partes fuisse transmissum Iuia &iã
passiones diuersorũ scorũ martyrũ subuaris imperatoribus

Expanded text:
habemus, et vicinorum sapientium scriptis, exceptis paucis, videamur habemus, et vicinorum sapientium scriptis, exceptis paucis, videamur carere: cum et haec, quae habemus, ut exorata priorum nostrorum venia dicamus, abdita et negligenter relicta reperimus, et alia necdum prolata, quia non adhuc sunt ad liquidum enucleata, nos possidere laetamur. VIII. Caeterum super garrulitate levitatis eorum mirando defecimus, qui contendentes hunc Dionysium Areopagiten esse non posse, ad munimentum sui haec, quae sequuntur, inaniter contrahunt. Venerabilem videlicet et sanctum Bedam presbyterum, dixisse in tractatu apostolorum Actuum, Areopagitem Dionysium non Athenarum, sed Corinthiorum fuisse episcopum: addentes, eumdem inibi diem obiisse. Et quoniam libellus passionis istius testetur, hunc a Clemente pontifice Romano episcopum ordinatum, et in has Galliae partes fuisse transmissum, quia etiam passiones diversorum sanctorum martyrum, sub variis imperatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos demore romano incunctis aecclesiasticae auctoritatis mu¬
nus imitando quibusdatur intellegi ab annis pluribus hucͥmissȩ
ienorem degallica consuetudine recessissẽ & hanc passionis martyrun
is torũ me moriã longe superiori tẽpore hs occidentalib partibus
ꝑ supplicationũ postulationẽ si noleuissẽ : Quibus tanto cercius fide
accommodamus. quanto intepore uicino post consumationẽ eorũ casdẽ
fuissẽ compositas si nedubitatione concredimus Nectamen quisq pũ¬
tabit beatũ diony̧ siũ. eiusq successores ab institutione a postolica
ꝓpter huius modimissac ordinẽ gallicis consuetudinibus in primor¬
dio traditũ discrepasse. siei constiterit ipsorũ apłorũ & apostolicorũ
uirorũ ipsiusq &ia urbi s romae sensus ꝓprii habundantiã nota esse
Necmirariquis poteritcur hrmnũ scĩ eugenii toletani debeato diomꝰsio

Expanded text:
ipsos, de more Romano in cunctis ecclesiasticae auctoritatis muipsos, de more Romano in cunctis ecclesiasticae auctoritatis muniis imitando, quibus datur intelligi ab annis pluribus hunc missae tenorem de Gallica consuetudine recessisse, et hanc passionis martyrum istorum memoriam, longo superiori tempore his Occident supplicationum postulationes inolevisse: quibus tanto certius fidem accommodamus, quanto in tempore vicino post consummationem eorum, easdem fuisse compositas sine dubitatione concredimus. VII. Nec tamen quisquam putabit beatum Dionysium ejusque successores, ab institutione apostolica propter hujus modi missae ordinem, Gallicis consuetudinibus in primordio traditum, discrepasse, si ei constiterit, ipsorum apostolorum et apostolicorum virorum, ipsiusque etiam urbis Romae sensus proprii notam esse. Nec mirari quis poterit cur hymnum sancti Eugenii Toletani de beato Dionysio
Abbreviated transcription (Latin):
bus habentur duae missae quae sic inter celebrandũ ad ꝓuocan¬
dã diuinae miserationis clamentiã & corda popłi ad deuotionis stu¬
diũ excitanda tormenta martyris sotiorũq eius succinte comme¬
rant sicut & reliquȩ missae ibidẽ scriptȩ aliorũ apłorũ uel martyrũ
quorũ passiones habentur notissimae decantant. Quarũ missa
rũ sensus & uerba. ad eo passionis eorundem quã uobis misimus seriei
concordari uidentur. ut nulli sit dubiũ ateste illorũ martyrii ago¬
neseorũ fuisse descriptos & ex ipsa ueracihystoria. memoriam
tormentorũ suorũ in p̃fatis p̃cibus fuisse mandatã. Uidetur
porro in hismissarũ obsecratonib: non contemnenda auctoritas de
memorita passione scõrũ cũ extent apud nos epłae in nocentii.
& posteum gelasu nec non & modernius beatipapae gregorii
aliorũq pontificũ adepos urbiũ galliarũ & antistitũ nr̃orũ ad

Expanded text:
bus habentur duae missae, quae sic inter celebrandum ad provocanbus habentur duae missae, quae sic inter celebrandum ad provocandam divinae miserationis clementiam, et corda populi ad devotionis studium excitanda, tormenta martyris sociorumque ejus succincte commemorant, sicut et reliquae missae ibidem scriptae, aliorum Apostolorum vel martyrum, quorum passiones habentur notissimae, decantant. Quarum missarum cantus, sensus et verba, adeo passionis eorumdem, quam vobis misimus, seriei concordare videntur, ut nulli sit dubium, a teste illorum martyrii, agones eorum fuisse descriptos, et ex ipsa veraci historia, memoriam tormentorum suorum in praefatis precibus fuisse mandatam. VI. Videtur porro in his missarum obsecrationibus non contemnenda auctoritas de memorata passione sanctorum, cum exstent apud nos epistolae Innocentii, et post eum Gelasii, nec non et modernius beati papae Gregorii, aliorumque pontificum ad episcopos urbium Galliarum, et antistitum nostrorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
aegrotorũ sanationẽ uariarũ infirmitartũ. ex notissimis & uicinita¬
qua liter ꝑ martyrii palmã diuersissimis & crudelissimis afflic
gelico ductu caelestis militiae incelebratione exequiarũ hono¬
ratis obsequio ad locũ ubi nuncrequiescit deculerit . & quo or¬
dine a catulla quadã matre familias sit sepultus. libellus an¬
tiquissimus passionis eiusdem explanat Praecipue ta mencon¬
scriptio uisbii quae intomosatis suꝑq abdito. parisius diuino
nutu inuenta inter alia memoranda sicut in ea legitis uerba
cunc tis uidentibus apparentis continere dinoscitur Qui a dsti¬
pulari uidentur antiquis simi & nimia pene uetustate consumpti
missales libri continentes missae ordinẽ moregallico qui abinitio
receptae fideiusu in hac occidentali plaga est habitus. usque quo
tenorẽ quonunc utitur romanũ susceperit In quibus uolumini¬

Expanded text:
aegrotorum sanatione variarum infirmitatum, ex notissimis et vicinitaaegrotorum sanatione variarum infirmitatum, ex notissimis et vicinitaqualiter per martyrii palmam diversissimis et crudelissimis afflictgelico ductu coelestis militiae in celebratione exsequiarum honoratus obsequio, ad locum, ubi nunc requiescit, detulerit, et quo ordine a Catulla quadam matrefamilias sit sepultus, libellus antiquissimus passionis ejusdem explanat, praecipue tamen conscriptio Visbii quae in tomo satis superque abdito Parisiis divino nutu inventa, inter alia memoranda, sicut in ea legitis, verbacunctis videntibus apparentis, continere dignoscitur. Cui astipulari videntur antiquissimi, et nimia pene vetustate consumpti, missales libri continentes missae ordinem more Gallico, qui ab initio receptae fidei, usu in hac Occidentali plaga est habitus, usque quo tenorem, quo nunc utitur, Romanum susceperit. In quibus volumini
Abbreviated transcription (Latin):
bras in crucifixione saluatoris nr̃i una cũ a pollo fanio sodali suo
missis ostendit Quia uero cũ omĩ domo & damari uxore sua
crediderit. lectio actuũ apłorũ doc&. & euidentius dialogus
bassilii & io hannis capitulo quinto. libri quarti de monstrat
ed & beatus ambrosius in epła ad uercellenses. eande uxorẽ
eius ex nomine de signans ꝑspicue manifestat. Ceterum¬
denotitia librorũ eius quos patrio sermone conscripsit & quibus
rant satis facit. Autenticosnã q eosdẽ libros greca lingua conbrip¬
tos quando echonomus a eccłae constantino politanae & ceterimissi
michaelis. legatione publica adunrim głam compendio functi sunt
in ipsauigilia sollempnitis scidioni sii ꝓmunere magnosuscepimꝰ
Quod donũ deuotioni nrae ac si caelitus allatũ adeodiuina est gr̃a ꝓse¬
cuta ut in eadẽ noc te decẽ & nouem nominatissimae uirtutes in

Expanded text:
bras in crucifixione Salvatoris nostri una cum Apollophanio sodali suo bras in crucifixione Salvatoris nostri una cum Apollophanio sodali suo missis, ostendit. Quia vero cum omni domo et Damari uxore sua crediderit, lectio Actuum apostolorum docet, et evidentius dialogus Basilii et Joannis, capitulo 5 libri quarti, demonstrat. Sed et beatus Ambrosius in epistola ad Vercellenses, eamdem uxorem ejus ex nomine designans, perspicue manifestat. de notitia librorum ejus, quos patrio sermone conscripsit, et quibus runt, satisfacit. Authenticos autem eosdem libros Graeca lingua conscriptos, quando oeconomus ecclesiae Constantinopolitanae, et caeteri missi Michaelis legatione publica ad vestram gloriam Compendio functi sunt, in ipsa vigilia solemnitatis sancti Dionysii pro munere magno suscepimus, quod donum devotioni nostrae ac si coelitus allatum, adeo divina est gratia prosecuta, ut in eadem nocte decem et novem nominatissimae virtutes in
Abbreviated transcription (Latin):
ueracibus dictis declarant : Genere si quidem eũ nobilissimũ &
philo sophiae magisterio in signẽ apud athenasclaruisse. & alia¬
rũ historiarũ & apostolorũ actuũ testimonio. scła prisca seu in¬
stantia cognouerunt Maxime aut̃ ex instoria aristargigreco¬
rũ chronogra fi. qui in epistola ad onesi forũ primiceriũ desitũ
athenaeciuitatis & gestis ibidem a płorũ tẽporibus scribens or¬
tũ ꝓsapiae & doctrinã eius atq conuersionis ordinẽ siue aetatis
tẽpus. Nec non & ordinationẽ ipsius ac p̃dicationẽ. subrogationẽ
&iã epi in locosuo & aduentũ illius romã ordinabiliter narrat :¬
uã epistolã urae dominationi dirigimus & quisq studiosus apud
nos p̃ual& inuenire :. Curiosus aut̃ exgrecorũ funtibus un¬
de & nos illã sumpsimus poterit mutuare. Quod enĩ ante con¬
uersionẽ suã iliopolim astrologiae grã migrauerit. ubi & tene¬

Expanded text:
veracibus dictis declarant. III. Genere si quidem eum nobilissimum, et veracibus dictis declarant. III. Genere si quidem eum nobilissimum, et philosophiae magisterio insignem apud Athenas claruisse, et aliarum historiarum, et Actuum apostolorum testimonio, saecula prisca seu instantia cognoverunt: maxime autem ex historia Aristarchi Graechorum cronographi, qui in epistola ad Onesiphorum primicerium, de Athenae civitatis, et gestis ibidem apostolorum temporibus scribens, ortum prosapiae, et doctrinam ejus, atque conversationis ordinem, sive aetatis tempus, nec non et ordinationem ipsius, ac praedicationem, subrogationem etiam episcopi loco suo, et adventum illius Romam, ordinabiliter narrat. Quam epistolam vestrae dominationi dirigimus, et quisque studiosus apud nos praevalet invenire. Curiosus autem ex Graecorum fontibus, unde et nos illam sumpsimus, poterit mutuare. Quod enim ante conversionem suam Heliopolim astrologiae gratia migraverit, ubi et tene
Abbreviated transcription (Latin):
torũ scđm artẽ gramaticã positione nolite . quia non id studendũ
sed nraẽ deseruitionis obsequiũ ac commepidationis urae offi¬
ciũ accele randũ suscepimus. Maxime cũ haec quae ab ali¬
ena lingua ex p̃ssimus. intenoris serie sicut deprelo sunt eliqua¬
tate xemus. Quae lic& in interp̃tatione non redoleant suppa¬
rẽ sermonis odorẽ . sapidũ tamen referunt ueritatis & intel¬
lectus sui saporẽ Ordinemigit᷑ historiae sicut ur̃a ussit domi¬
natioinunũ congestũ & singillatim postea plenitudinẽ eius discreta.
cunctis legentibus atq audientib: pandemus. Na diuinaee¬
rit inspirationis & executionis id qđ de sideramus fideli animoꝓ
palare uerũ atq ꝓbabile demonstrare : Ex quonos laborandũ
non magno pere aestimamus quia quid tenendũ de hoc scissi¬
momartỹrexp̃i sit quid credendũ. Notae & ꝓbatissimȩ ꝑsonae

Expanded text:
torum secundum artem grammaticam positione, nolite: quia non id studendum, torum secundum artem grammaticam positione, nolite: quia non id studendum, sed nostrae deservitionis obsequium, ac commendationis vestrae officium, accelerandum suscepimus: maxime cum haec, quae ab aliena lingua expressimus, in tenoris serie, sicut de praelo sunt eliquata, texemus: quae licet in interpretatione non redoleant supparem sermonis odorem, sapidum tamen referunt veritatis et intellectus sui saporem. Ordinem igitur historiae, sicut vestra jussit dominatio, in unum congestum, et singulatim postea plenitudinem ejus discretam, cunctis legentibus atque audientibus pandemus. Nam divina erit inspirationis et exsecutionis, id quod desideramus fideli animo propalare, verum atque probabile demonstrare. Ex quo nos laborandum non magnopere aestimamus, quia quid tenendum de hoc sanctissimo martyre Christi sit, quid credendum, notae et probatissimae personae
Abbreviated transcription (Latin):
cis qua in latinis codicibus exdomno & patrono nr̃o dionysio quae
hactenus minus cognouimus uobis ocius in unũ collecta mittire
poscitis & in congruũ ducimus auctoritatis uraẽ pio desiderio
differri qđ ex debito seruitutem nr̃am constat debere largiri.
quantũ conib& breuitas tẽporis. quic quid ori suggesserit memoria
citiȩ recordamonis. fauente dño uelo citer scribentiũ commit temus
notariorũ articulis. De pra ecantes uram humiliter sipientiã nein
hnsquaere uerentia & amore scissimi martyris : & ꝓpter iussionis
uiae oboedientia scribenda aggredimur uerborũ pomposi¬
tatẽ aut dictationis leporẽ. sed purissimae ueritatis sicut ab
antiquorũ dictis sumpsimus quaerere studeatis sinceritatẽ
Vosq rep̃ hendere decasuum & ꝓpositionũ atq. coniunctionum
uirtute. seu litterarũ in subsequentes inmutatione. uel punc¬

Expanded text:
cis quam in Latinis codicibus, ex domino et patrono nostro Dionysio, quae cis quam in Latinis codicibus, ex domino et patrono nostro Dionysio, quae hactenus minus cognovimus, vobis ocius in unum collecta mittere poscitis, et incongruum ducimus, auctoritatis vestrae pio desiderio differri, quod ex debito servitutem nostram constat debere largiri, quantum connivet brevitas temporis, quidquid ori suggesserit memoria citae recordationis, favente Domino, velociter scribentium committemus notariorum articulis: deprecantes vestram humiliter sapientiam, ne in his, quae reverentia et amore sanctissimi martyris, et propter jussionis vestrae obedientiam scribenda aggredimur, verborum pompositatem, aut dictationis leporem, sed purissimae veritatis, sicut ab antiquorum dictis, sumpsimus, quaerere studeatis sinceritatem: nosque reprehendere de casuum, praepositionum atque conjunctionum virtute, seu litterarum in subsequentes immutatione, vel punc
Abbreviated transcription (Latin):
auctores pugnabit. quatenus martyrũ exempla sec tando quuuriliter
certauerunt & fideliter satis uicerunt. ad palmã qua illi mune¬
rati sunt. & ipsa ꝑtingat. Huc accedit aduoti & sollicitudinis urae
incitamentũ quiae ⁊ ras scãe scripturȩ reparator. magnũ remune¬
ntionis donũ exinde apuddm̃ ꝓmeruit & laudabile sibi no¬
men apud homines ad quisiuit. Quo circa & ur̃ae sedulitatis in stan¬
na cũ ꝓmagna antiquitate huiusscis simi patris nr̃ĩ quantũ ad
regenerationẽ terrenã & conuersionẽ seuobitũ adtin& Nã
ipsius paucis nr̃orũ cognita. plurimi sadhuc man& in cognita. cũ
ꝑurm studiũ patuerit & meritũ ut melius ipsiscitis grande uobis
conciliabitis. & memoriale ꝑpetuum adquiretis. Iaciat autẽ
nibus oboedimus quanto illa rogatis seduli exactores. quae ex hi¬
bemus uoluntarii exequuto res : Id crcoquia reꝑta quaeq. tã ingre¬

Expanded text:
auctores pugnabit, quatenus martyrum exempla sectando, qui viriliter auctores pugnabit, quatenus martyrum exempla sectando, qui viriliter certavere, et fideliter satis vicere, ad palmam, qua illi munerati sunt, et ipse pertingat. Huc accedit ad voti et sollicitudinis vestrae incitamentum, quia Esras, sanctae Scripturae reparator, magnum remunerationis donum exinde apud Deum promeruit, et laudabile sibi nomen apud homines acquisivit. Quocirca et vestrae sedulitatis instantia, cum pro magna antiquitate hujus sanctissimi Patris nostri, quantum ad generationem terrenam et conversionem seu obitum attinet, ipsius paucis nostrorum cognita, plurimis adhuc manens incognita, cum per vestrum studium patuerit, et meritum, ut melius ipsi scitis, grande vobis conciliabitis, et memoriale perpetuum acquiretis. Faciat autem nibus obedimus, quanto illa rogatis seduli exactores, quae exhibemus voluntarii exsecutores. Idcirco quia reperta quaeque, tam in Grae
Abbreviated transcription (Latin):
rebonorũ operũ & spiritaliũ omniũ studiorũ. illũ auctorem
ẽẽ non dibiu est . qui quorũ incitat mentes. quo sibi plac& inge¬
salutarimeo qm̃ xp̃ianus animusur sic euidentissime ergase
diuinae bonitatis beneficia & scõrũ cognoscit solatia. & tam
promptissime se accensũ ostendit circa auctoris & reparatorissui
seu specialiũ suffragatorũ suorũ uenerationẽ atq. obsequȩũ
Non enĩ sic ab intimis pia anima urã diuina confiteretur uera & ius¬
ta uidicia. nisi seipsã scõ inluminata cognoscer& spũ Necita
deuotissime amicidĩ benegesta & dicta maxime sagacitatisurãẽ
prudentia ꝑquirer&. nisi sũ mũbonũ a quo & ꝑquẽ omia sunt
bona diliger&. Cuius amore religiosa deuotio urã accensa eẽ.
dinoscit᷑ ut xp̃imilitũ gloriosostriumphos inquirer&. Quos
cũ nouerit ꝑ eorũ adiutoriũ robustius contra uitia. uitiorũq

Expanded text:
re bonorum operum et spiritualium omnium studiorum illum auctorem re bonorum operum et spiritualium omnium studiorum illum auctorem esse non dubium est, qui quorum incitat mentes, quo sibi placet ingequoniam Christianus animus vester sic evidentissime erga se divinae bonitatis beneficia, et sanctorum cognoscit solatia, et tam promptissime se accensum ostendit circa auctoris et reparatoris sui seu specialium suffragatorum suorum venerationem atque obsequium. Non enim sic ab intimis pia anima vestra divina confiteretur vera et jusjudicia, nisi se ipsam sancto illuminatam cognosceret Spiritu, nec ita devotissime amici Dei bene gesta et dicta maximae sagacitatis vestrae prudentia perquireret, nisi summum bonum, a quo et per quem omnia sunt bona, diligeret. Cujus amore religiosa devotio vestra accensa esse dignoscitur, ut Christi militum gloriosos triumphos inquireret. Quos cum noverit, per eorum adjutorium robustius contra vitia vitiorumque
Abbreviated transcription (Latin):
OMINOBeNGNITATE AMA¬
BILIET AUCTORITATAS RE¬
uerentia honorabi lichludo¬
ui copiose ꝑ augusto
Hil duuinus humilis xp̃ĩ
famulus: & dominimei
dio nysii p̃tiosi ac sotiorũ
eius matricularius. uraeq
imperiali dominationi in omib: deuotissim s. p̃sentẽ in xp̃o
ꝓsperitataem. atq. aeternae felicitatis benedictionẽ
tat & gloriam
xultauit cormeum indño & exultatũ est cornumeũ in dõ meo
Di latatũ est osmeũ & gaudebunt labia mea. ut ad nuntiem
praeconia d ominimei gloriosis simi martyris dionysii ab eximio impe¬
ratore dño meo iussus. quae reticere non poterã & iã sia quoqua fu¬
issẽ forte ꝓhibitus Et reuera magna mihi est ratio gratulandi qͥmꝰ
cumulatius mihi effectũ desi derumei prestare uoluit diuina dig¬
natio ut mentis meae conceptũ ei placere cognoscerẽ. cũ quod
agere spontanee disponebat meahumilitas in agendo data manu
auctoritatis cooperaretur ur̃a dõ placens sublimitas. Quade

Expanded text:
omino benignitate admirabili et auctoritatis reverentia honorabili, Ludovico Pio semper Augusto, Hilduinus humilis Christi famulus, et domini mei Dionysii pretiosi ac sociorum ejus matricularius, vestraeque imperiali dominationi in omnibus devotissimus, praesentem in Christo prosperitatem atque aeternae felicitatis benedictionem optat et gloriam. Exsultavit cor meum in Domino, et exaltatum est cornu meum in Deo meo. Dilatatum espraeconia domini mei gloriosissimi martyris Dionysii, ab eximio imperatore domino meo jussus, quae reticere non poteram, etiamsi a quoquam fuissem forte prohibitus, et revera magna mihi est ratio gratulandi, quoniam cumulatius mihi effectum desiderii mei praestare voluit divina dignatio, ut mentis meae conceptum ei placere cognoscerem, cum quod agere spontanee disponebat mea humilitas, in agendo data manu auctoritatis, cooperaretur vestra Deo placens sublimitas. Qua de
Abbreviated transcription (Latin):
epĩ & subreptione bedae scĩ presbiteri. atq. aliorũ quorũq sine
auctoritate iactatur. quicuriosius hoc scire uoluerit. ut demul¬
tis quaedam de signemus ex nomine. eusebii caesariensis hestoriã.
& aristarchi gregorũ chronographi ad onesi forũ primiceriũ epłam
& iusbii conscriptionẽ ꝑ quirat & relegat. ibiq discere poterit
quis iste dionysius fuerit . & qualiter ꝑmar tyrii palmã ad xp̃m
ꝑrexerit. si hic eis in sui conexione manus dare fidei detraecta¬
acplacitũ fuerit. a libi ea inuenire nequi uerit. lit terarũ nrae
paruitatis ex hoc ad serenissimũ augustũ affatim instrui¬
lectione ualebit Nã & si eis credere dignatus non fuerit
illȩ sibi tamensine quo lib& suꝑcilio ꝓdent. ubi haec uniuersa
& qualiter. ac quo ordine dicta mani feste repperiat
p̃sorũq librorũ plenitudinẽ si in diguerit. mutuare ab archi¬
dño cũ pietate & gratia memor nostri

Expanded text:
episcopi, et subreptione Bedae sancti presbyteri, atque aliorum quorumque sine episcopi, et subreptione Bedae sancti presbyteri, atque aliorum quorumque sine auctoritate jactatur: qui curiosius hoc scire voluerit, ut de multis quaedam designemus ex nomine, Eusebii Caesariensis historiam, et Aristarchi Graecorum chronographi ad Onesiphorum primicerium epistolam, et Visbii conscriptionem perquirat et relegat. Ibique discere poterit quis iste Dionysius fuerit, et qualiter per martyrii palmam ad Christum pervenerit, si hic eis in sui connexione manus dare fidei detrectaac placitum fuerit, et alibi ea invenire nequiverit, litterarum nostrae parvitatis ex hoc ad serenissimum Augustum affatim illustratione valebit. Nam et si eis credere dignatus non fuerit, illae sibi tamen sine quolibet supercilio prodent, ubi haec universa, et qualiter et quo ordine dicta manifeste reperiat, ipsorumque librorum plenitudinem, si indiguerit, ab archiDomino, cum pietate et gratia memor nostri
Abbreviated transcription (Latin):
nis manifestioribus indimus Ceterũ neminẽ sanicapitis haecmi¬
nus acceptariputamus quia anteriori tẽpore reꝑta non fuerant.
cũ liquido noscat . quod is qui creauit om̃a simul. Noluit reue lari
cuncta uel cunctis in semel Multaq manifesta iterũ eẽ tẽpore
occultata. Ad mentem enim deb& redire . qđ in litteris diuinitꝰ
in spiratis legatur delegis libro diu latenti. & denuo sub admiratio¬
ne inuento. Et cũ daniheldicat ꝑ transibunt plurimi. & mul¬
tiplex erit scientia. quanto magis nullus ab iurare debebit. qđ
multis comitibus aliorsũ intuentib: signis quisq aut tardus post
gradiens. ꝑditionẽ in uia quã p̃cedentes triuerant inuenire
non possit Abiecta deniq omĩ ambiguitate qđ iste ipse dyorr sius
cuius hic gesta scribuntur nonsit a rio pagites & athenarũ eps¬
quid quisq dixerit ueluti de autumatione gregorii turonensis

Expanded text:
nis manifestioribus indimus. II. Caeterum neminem sani capitis haec minis manifestioribus indimus. II. Caeterum neminem sani capitis haec minus acceptare putamus, quia anteriori tempore repetita non fuerant, cum liquido noscat quod is qui creavit omnia simul , noluit revelari cuncta, vel cunctis simul: multaque manifesta iterum esse tempore occultata. Ad mentem enim debet redire, quod in litteris divinitus inspiratis legitur , de legis libro diu latente, et denuo sub admiratione invento. Et cum Daniel dicat: Pertransibunt plurimi, et multiplex erit scientia : quanto magis nullus abjurare debebit, quod multis comitibus aliorsum intuentibus, segnis quique aut tardus post gradiens, perditionem in via, quam procedentes triverant, invenire non possit. Abjecta denique omni ambiguitate, quod iste ipse Dionysius, cujus hic gesta scribuntur, non sit Areopagites et Athenarum episquid quisque dixerit, veluti de autumatione Gregorii Turonensis
Abbreviated transcription (Latin):
sona ueritas despicitur. cui nihil p̃ferri debuisset. suppliciter
oms in quorũ manus haec uenerint dep̃cor. Ne in his nra ẽ ꝑsonȩ
humilitatẽ & agrestae orationis in disciplinationem attentdant.
cũ ꝑsonarũ acceptorẽ in hac dũ taxat paste non. eẽ. dm̃ sciant
nqua lic& me imperitũ sermone. Non tamen scientia fateor
uinpotius hunc dequoresagitur in drtũ & uerũ xp̃ĩ militem an¬
teoculos ponant. cui humanae uocis dignitate impar omne erit.
quicquid in laude eius aliquis nunc mortaliũ dixerit. Qm
Ab eo solo digne potest laudari. aquo & ꝑquẽ talis meruit fieri¬
U era itaq aueracibus deeo scripta. & simpliciter in unum collecta
& si nrae imperitiae fuerint
indignati ad ueterum monimenta recurrant quia nos non
nr̃a riec noua cudimus. sed antiquorũ antiqua dicta de abditis
ad modum tomiseruimus. & ueritatis sincetate seruata . pagi¬

Expanded text:
sona despicitur veritas, cui nihil praeferri debuisset, suppliciter sona despicitur veritas, cui nihil praeferri debuisset, suppliciter omnes, in quorum manus haec venerint, deprecor, ne in his nostrae personae humilitatem et agrestis orationis indisciplinationem attendant, cum personarum acceptatorem in hac duntaxat parte non esse Dominum sciant. In qua scilicet me imperitum sermone, non tamen scientia, fateor. Quin potius hunc, de quo res agitur, inclytum et verum Christi militem ante oculos ponant, cui humanae vocis dignitate impar omne erit, quidquid in laude ejus aliquis nunc mortalium dixerit, quoniam ab eo solo digne potest laudari, a quo et per quem talis meruit fieri. Vera itaque a veracibus de eo scripta, et simpliciter in unum collecta mperitiae fuerint indignati, ad veterum monumenta recurrant: quia nos non nostra, nec nova cudimus, sed antiquorum antiqua dicta, de abditis admodum tomis eruimus, et veritatis sinceritate servata, pagi
Abbreviated transcription (Latin):
um nos scriptura generali diffinitione admoneat
dicens. quod cumq potest manus tua instanter
operare. & pii augusti. simulq pluri morum ad hoc¬
desideria cognoscerẽ anhelare. uisũ est mihi &iã in ac parte quid¬
tissimidionr sii quaemaxime grecorũ continent᷑ hystoriis. &
quasi sepulta antiquorũ scriniis apudlatinos non modica porti¬
one seruabatur obtecta. in lucẽ xp̃oiuuante reducerem
uatenus deuotis ex inde erga dĩ & excellentis simi martyris
suicultũ deuotio cumulata suc crescer&. & debitae seruitu¬
studuimus in teruentio gloriosa diuinã miscđam impetrar&
Ut enĩ ante nos dictũ est gesta beneuiuentiũ. elementa sunt uita
uolentiũ: Et exempla martyrũ exortationes sunt martyriorũ
Qua ꝓpter sequentia relegens poculo debriatus p̃claro. fidẽ
pietatis eruct& & non obsequiũ nrm nomini temeritatis ad signa&
uia uero ut ꝑ quendã sapientem dicitur multoties inuili per¬

Expanded text:
um nos Scriptura generali definitione admoneat, dicens: Quodcunque potest manus tua, instanter operare , et pii Augusti simulque plurimorum ad hocdesideria cognoscerem anhelare, visum est mihi, etiam in hac parte quidtissimi Dionysii, quae maxime Graecorum continetur historiis, et quasi sepulta, antiquorum scriniis apud Latinos non modica portione servabatur obtecta, in lucem Christo juvante reducerem: quatenus devotis exinde erga Dei et excellentissimi martyris sui cultum devotio cumulata succresceret, et debitae servitustuduimus, interventio gloriosa divinam misericordiam impetraret. Ut enim et ante nos dictum est, gesta bene viventium, elementa sunt vitam volentium: et exempla martyrum, exhortationes sunt martyriorum. Quapropter sequentia relegens, poculo debriatus praeclaro, fidem pietatis eructet, et non obsequium nostrum nomini temeritatis assignet. Quia vero, ut per quemdam sapientem dicitur, multoties in vili per
Abbreviated transcription (Latin):
tu ut patrem. reuerentia ut a postolum sublima¬
bat. Auxi liaris &iam regebat tũ pergallias
apicem p̃fecturȩ. qui p̃sentiam sacerdotis duplica¬
ta gratulatione suscepit. Quoo & signẽ urtutiba
uirũ desiderabat agnoscere. et quod uxor eiuso ẽ
longo iam tẽpore quartano tabescebat in cõmo¬
do: In gredienti longissimo p̃ter consu&udinem
famulatur occursu. simulq ad miratione defigi¬
tur. Ita enim dignitas uultus. sermonis crudi¬
tio. p̃dicationis auctoritas. stupentis animum
cõpleuerunt. ut merito fama. eum minore fuisse
cognosceret. Inuentus enim est rebus maior
et̃ quã nuntius. Offert munera. ingerit be¬
neficia. ambiturq ab eatissimo uiro ut digna¬
retur accipere quod tradebat. In cõmodum
&iam confitetur uxoris. Qua uisitata ita
uis passionis extincta st. ut tremor p̃cedens &
febris subsequens delerentur Redditaq pristine
sanitati fid elis matrona remedium cdeste susce¬

Expanded text:
tu ut patrem, reverentia ut apostolum sublimatu ut patrem, reverentia ut apostolum sublimabat. 24. Auxiliaris etiam regebat tum per Gallias apicem praefecturae. Qui praesentiam sacerdotis duplicata gratulatione suscepit, quod et insignem virtutibus virum desiderabat agnoscere, et quod uxor eiusdem longo iam tempere quartano tabescebat incommodo. Ingrediente longissimo praeter consuetudinem famulatur occursu simulque admiratione defigitur. Ita enim dignitas vultus, sermonis eruditio, praedicationis auctoritas stupentis animum conpleverunt, ut merito fama eum minorem fuisse cognosceret; inventus est enim rebus maior esse quam nuntiis. Offert munera, ingerit beneficia, ambiturque a beatissimo viro, ut dignaretur accipere, quod querebat. Incommodum etiam confitetur uxoris; qua visitata, ita vis passionis extincta est, ut tremor praecedens et febris subsequens delerentur, redditaque pristinae sanitati, fidelis matrona remedium caeleste susce
Abbreviated transcription (Latin):
taq sc̃s germanus arelatũ petens: adlugdunen¬
sium urbẽ arari famulante deuectus est . Ubi cer¬
tantib poplĩ studiis. indiser&a actas & sexus. uno
occurrit officio Om̃s benedictionẽ flagitant.
tactũ requirunt. Et quod super est multitudini.
releuat uel uidisse. Duersȩ infirmitates passim
benedictione sanantur: p̃dicationib ciuitas recre¬
atur. Et licet festinus abscesserit. sicientẽ tam̃
poplm̃ doctrinae fontibus irrigauit. Sutenera
eius cuncta percurram. si uniuersa cõmemorẽ.
parabit. plixitas congesta fastidium. sed dabit
dñs ueniam: quod sciens plura p̃terco. Itaque
ad uenientẽ beatissimũ uirũ urbs arelatensis
reͥgi osa gratulatione suscepit. apostolicũ instar
sui temporis sacerdotẽ suscipiens. Illustrabatur
eo tẽpore ciuitas hilario sacerdote. multimoda
uirtute p̾cioso Erat enim fioe igneus. torrens
celestis eloquii. & p̃ceptionis diuine operarius
in oefessus. Qui uenerabilem scm̃ pontificẽ. affec¬

Expanded text:
taque Arelatum petens, ad Lugdunensem urbem, Arare. famulante, devectus est, ubi, certantibus populi studiis, indiscreta aetas et sexus uno occurrit officio. Omnes benedictionem flagitant, tactum requirunt et, quod superest multitudine, relevat vel vidisse. Diversae infirmitates passim benedictione sanantur, praedicationibus civitas recreatur, et licet festinus abscesserit, sitientem populum doctrinae fontibus inrigavit. Si itinera eius cuncta percurram, si universa commemorem, parabit prolixitas congesta fastidium; sed dabit Deus veniam, quod sciens plura praetereo. Itaque advenientem beatissimum virum urbs Arelatensis relegiosa gratulatione suscepit, apostolicum instar sui temporis sacerdotem suscipiens. Inlustrabatur eo tempore civitas Hilario sacerdote multimoda virtute pretioso; erat enim fide igneus torrens caelestis eloquiiet praeceptionis divinae operarius indefessus. Qui venerabilem sanctum affec
Abbreviated transcription (Latin):
siore iacet. inqua & ego ipse postta defuni ł
applicitussum. Mea autẽ uxor ethna habens no¬
men. & sedemias primo genitus filius meus. quia
noluerunt eẽ fidei xpĩ cultores. in alia uilla ma¬
tris suȩ sepulti sunt. hoc ẽ in caphare melia. In¬
terrogaui igitur ego humilis lutianus pbrt di¬
cens. Ubi uos quȩremus quidixit mihi. In

Expanded text:
siori, in qua et ego ipse postea defunctus, applicitus sum. Mea vero uxor Ethna habens nomen, et Selemias primogenitus meus, quia noluerunt esse fidei Christi cultores, in alia villa matris suae sepulti sunt, hoc est in Capharsemelia. Interrogavi autem ego humilis Lucianus presbyter dicens: Et ubi vos quaeremus? Qui dixit mihi: In
Abbreviated transcription (Latin):
numentũ in eo quasi neglectũ & ruinosũ. ubiui dissex
tres lectos aureos stratos & unũ ex eis altiorem cexe¬
ris in quo erant duo iacentes unus senex & unus
iuuenis. & in aliis duob: lectis erant singuli & re
positus est: & hȩc audiens amonacho glorificaui
dñm. qm̃ inuentus ẽ alius testis in reuelatione.
Nos igitur uumus adaceruũ. & fodientes nihil in¬
uenimus. Euertimus aũt̃ nos admonum̃tũ illud ubi
monacho ipsa nocte apparuerat & fodientes in ueni¬
mus tres thecas. scđm quod apparuerat mihi in
tipo calathorũ. Inuenimus igitur altissimis litte
hannes. sicut & ipse audiui ab ipso scõ ep̃o. Statĩ er¬
go renuntia ui ep̃o. cũ esset in lidda. quȩ ẽ diospolis¬
insinodo agens. Qui ussupsit secũ duos alios ep̃os.
cirthinium desabaste & eleutheriũ de hiericho &
uenerunt ad locũ. Qui cum aperuissent domni ste¬
phant thecã. statim ter remotus factus ẽ & tant
suauitas & flagrantia odoris in de egressaẽ quantũ

Expanded text:
numentum in eo quasi neglectum et ruinosum, ubi vidisset tres lectos aureos stratos, et unum ex eis altiorem caeteris in quo erant duo jacentes, unus senex et unus juvenis, et in aliis duobus lectis erant singuli. Et repositus est. Et haec audiens a monacho, glorificavi Dominum, quoniam inventus est alius testis in revelatione. 8. Nos igitur ivimus ad acervum, et fodientes nihil invenimus. Convertimus autem nos ad monumentum illud, ubi monacho ipsa nocte apparuerat, et fodientes invenimus tres thecas, secundum quod apparuerat mihi in typo calathorum. Invenimus igitur altissimis litterannes, sicut et ipse audivi ab ipso sancto episcopo. Statim ergo renuntiavi episcopo, cum esset in Lidda, quae est Diospolis, synodum agens. Qui assumpsit secum duos alios episcopos, Eleutherium de Sebaste, et Eleutherium de Jericho, et venerunt ad locum. Qui cum apparuissent domni Stephani thecam, statim terrae motus factus est, et tanta suavitas et fragrantia odoris inde ingressa est, qua
Abbreviated transcription (Latin):
rosas. ipse ẽ domnus stephanus. qui addextris
positus est ad orientẽ ab introrsum monumenti.
Scđs calathus. domnus ni cho demus ẽ positus contra
ostium. Tertius calathus ille argente us. ab ibas
est filius m̃s deutero testimonii id ÷ recursorsiue
iterator legis. inmaculatus ex utero matrissue
excessit emundo: ꝓpterea insimilitu dinem argenti
mundissimi apparuit. Num quid non uides cro¬
cum qui in ipso est suauis simi et̃ odoris . & ipse c̃¬
iunctus ẽ meo calatho in excelso loco. ubi ambo po¬
siti sumus quasi gemini. & cum hȩo dixisset. denuo
exoculis meis euanuit. Cumq exꝑge factus fuis¬
sem. gr̃as egidño omnipotenti. & consu&is¬

Expanded text:
rosas, ipse est domnus Stephanus, qui a dextris rosas, ipse est domnus Stephanus, qui a dextris positus est ad orientem ab introitu monumenti. Secundus calathus, domnus Nicodemus est, positus contra ostium. Unus vero calathus argenteus, Abibas est filius meus, de utero testimonii, id est iteratus in lege, immaculatus ex utero matris suae excessit e mundo, propterea in similitudinem argenti mundissimi apparuit. Numquid non vides crocum, qui in ipso est, suavissimi esse odoris? Et ipse conjunctus est meo calatho in excelso loco, ubi ambo positi sumus quasi gemini. Et cum haec dixisset, denuo ex oculis meis evanuit. 5. Cumque expergefactus fuissem, gra
Abbreviated transcription (Latin):
reat: quando uis. & quomodo uis. Corpi ergo
ieuinare. & siceas ȩstas sumere. usq ad aliã parasce¬
uen. Et iterũ dom̃ nus gamaliel: eadem simili¬
tutͥ ine eodẽq scemate apparuit mihi sicut in
prima uisione dicens. Quare neglexisti ire & di¬
tere scõ ep̃o iohanni .&. Et ego respondi. Timui
dnẽ mox primã uisionẽ han nuntiare.
ne uiderer seductor esse. De p̃catus sum aũt ut si a d ño
missus fuisses adme denuo appareres mihi. Dixit
dixit mihi. Qm̃ requisisti derelinqu̾is singuloꝵ
qualđt & ubi sint positȩ appone sensum. & uide di¬
ligent̃ quȩ ostundunt᷑ tibi. & dixi: etiam dñe.
& statim attulit quat tuor calathos. tres aure os.
& unũ argenteum. Tres eorũ pleni erant rosis.
duo albas rosas. tertius rubicundas habebat colo¬
ris sanguinei. Quartus uero calathus quierat¬
argenteus. plenus erat croco bene olenti. & posuit
eos ante me. & ego dixi ei. Auisunt isti dnẽ :¬
& dixit mihi. Lipsana nr̃a sunt. Qui rubras hab&

Expanded text:
omodo vis. Coepi ergo jejunare, et siccas escas ducere usque ad aliam Parasceven. Et iterum domnus Gamaliel eadem similitudine, eodemque schemate apparuit mihi, sicut in prima visione, dicens: Quare neglexisti ire, et dicere sancto episcopo Joanni? Et ego respondi: Timui, domine, mox ad primam visionem haec nuntiare, ne viderer seductor esse. Deprecatus sum autem, ut si a Domino missus fuisses ad me, denuo ac tertio appareres mihi. Dixit ait mihi: Quoniam requisisti de reliquiis singulorum quomodo et ubi sint positae; appone sensum, et vide diligenter quae ostenduntur tibi. Et dixi: Etiam, domine. Et statim attulit quatuor calathos, tres aureos, et unum argenteum. Tres eorum pleni erant rosis: duo habebant albas rosas, et tertius rubicundas coloris sanguinei: quartus vero calathus argenteus plenus erat croco bene olente. Et posuit eos ante me. Et ego dixi ei: Quid sunt isti, domne? Et dixit mihi: Lipsana nostra sunt. Qui rubras habet
Abbreviated transcription (Latin):
& tu negle gent᷑ agis. num qiđ non uides quia multi
meliores te sunt ꝑheremũ scĩ uiri . quos p̃ter eus¬
tes ꝑte uoluimus in notesci ideo nãq te ex alia
in hac uilla uoluimus esse sacerdotẽ. ut ꝑte mani¬
festaremur.: Exurge igitur & uade & dic illiut
aperiat nobis & fatiat locum orationis. ut int̃ces¬
sione nr̃a misereat᷑ dñs populosuo. Et cum ad uerba
eius intremuissem. dixi. Non neglegens fuidomine
mi sed p̃stolabar tertium aduentũ tuṽ. Nunc
uero sine: crastina die ꝑ gam. om̃a quȩ mihi man¬
dasti dicturus. & cum indignans aduersum me
staret. uidebar mihi quasi in altero mentis exces¬
su deue nisse hierusolimis. & quasi in conspectu asta
t& me colligere de possessione illabouem illum
maximũ aratorem. qui & carro & aratro aptus ẽ¬
& dimittere tibi possessionem cum c&eris om

Expanded text:
a multi meliores te sunt per eremum sancti viri, quos praetereuntes, per te voluimus innotesci? Ideo namque te ex alia in hac villa voluimus esse sacerdotem, ut per te manifestaremur. Exsurge igitur, et vade, et dic illi, ut aperiat nobis, et faciat locum orationis, ut intercessione nostra misereatur Dominus populo suo. Et cum ad verba ejus intremuissem, dixi: Non negligens fui, domne mi, sed praestolabar tertium adventum tuum. Nunc vero sine crastina die pergam, omnia quae mihi mandasti dicturus. Et cum indignans adversum me staret, videbar mihi quasi in altero mentis excessu devenisse Jerosolymam, et quasi in conspectu adstatemporibus nostris, oportet me colligere de possessione illa bovem illum maximum aratorem, qui et carro et aratro aptus est, dimittere tibi possessio