comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lati ⁊ subditi ita in malo
cõsentiant Ut nullus eoꝵ p̃¬
uitatem arguat. Tunc om̃ib
modis sũt fugiend̾. qr tũc st̾¬
malis uerba dei dicii m. Sa sci¬
untur nõ sũt eis dicenda. qr
proditor ẽ qui eis cũ sint hos¬
tes reserat dei secreta. Uñ
dare canibus. Nec mittatis
margaritas porcis ne incul¬
centꝰ ⁊ irrideant. Ubi aũt
nescultur pp̃ electos qui intͥ
sũt ẜmones dei profen̾di. Sic̃
riseos inde scandalizand̾ cruci
in eccła sũt tollandi. ⁊ nõ imi¬
tandi. quoadusq ille cũ uenti¬
labro ueniat qui grana de
paleis excutiat. ⁊ zizaniis igͥ
traditis. tricicũ in horrea sua re¬
condat. D. Seg̾gatim ab omni
malo collocet te deus bone ma
gr in celesti g̾nio. ameni. E¬

Expanded text:
subditi ita in malo consentiant, ut nullus eorum pravitatem arguat: tunc omnibus modis sunt fugiendi, quia tmalis verba Dei dici?--M. Si sciuntur, non sunt eis dicenda, quia proditor est qui eis, cum sint hostes, reserat Dei secreta; unde dare canibus, nec mittatis porcis margaritas, ne conculcent et irrideant . Ubi autem nesciuntur, propter electos, qui inter sunt sermones Dei proferendi eis; risaeos inde scandalizando cruciain Ecclesia sunt tolerandi, sed non imitandi; quoadusque ille cum ventilabro veniat, qui grana de paleis excutiat, et zizaniis igni traditis triticum in horrea sua recondat. D. Segreget te ab omni malo, et collocet te Deus, magister bone, in coelesti gremio. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
sbiecta sub pedib eiis. Auide¬
ħ adluc blisphemitur. A gẽtib
st̾sanatur. ab heticis dilac̾atur
etiã suis cotidie patitur. Cã
hec omĩa collegerit. tũc ple¬

Expanded text:
ia sub pedibus ejus. A Judam adhuc blasphematur, a gentibus subsannatur, ab haereticis dilaceraturetiam suis quotidie patitur. Cum haec omnia ad se collegerit, tunc gau
Abbreviated transcription (Latin):
Conficiut᷑ cerpus dñi tales .m.
lioratur. Sicut solis radius a
ceno doace nõ sordidatur. nec
ascũario splendifioitur. .
Cum g ͦ bonũ sit quod ꝑ ea cõ¬
ficitur ⁊ accipientib nõ ib eis
etia obest. Si cont̾ int̾ dictũ
boc ab eo accipit a quo nõ deb.
DD. Prola .m. In ꝑadyso nũl¬
lum pomũ erat malum. cũ fe¬
homo bonũ sibi ĩ malsi uertit.
cũ hoc a serpente. ĩmo a dỹa¬
bolo ꝑciꝑe nõ spreuat. D.
Si quis est positus in mortis ar¬
ticulo nõne muniend̾ est ab
hiis uiatico .M. Si quis relo
iusticie ab eis cõmũionẽ acci¬
ꝑe renuerit ⁊ se ꝑ omẽs sac̾¬
dotes ĩ unitate eccłie cotidie
cõicare nõ dubitauĩt: hunc
credo hac fide saluari si obi
hunc edo hac fide saluari. qr
et ioseph corpus ihũ a pilato
ĩgͥssu loca sacͤta cõtaminant.¬
⁊ uestes sicras ⁊ uasa deo di¬
cata suo tactu cõmaculant.
hos abhorret angłoꝵ cõuentꝰꝰ
hos fugit ip̃e domimis. ut dr̃.
Pro uocabũt eũ filii sui. Ĩmo

Expanded text:
Conficiunt corpus Domini tales?--M.lioratur: sicut solis radius a coeno cloacae non sordidatur, nec a sanctuario splendificatur. D. Cum ergo bonum sit quod per eos conficitur, et accipientibus non ab eis, etiam obest. si contra interdictum hoc ab eo accipit, a quo non debet. D. Proba.--M. In paradiso nullum pomum erat malum, cum Dehomo bonum in malum sibi vertit, cum hoc a serpente, imo a diabolo, percipere non sprevit. D. Si quis positus est in mortis periculo, num mundus est, ab hcommunionem recipere renuerit, et se per os sacerdotum in unitate Ecclesiae quotidie communicare non dubitaverit, hunc credo hac fide salvari si obiehunc credo hac fide salvari, quia et Joseph corpus Jesu a Pilato ingressu loca sacrata contaminant, vestes sacras et vasa Deo dicata suo tactu commaculant. Hos abhorret Angelorum conventus, hos fugit ipse Dominus, ut dicitur: Provocaverunt eum filii sui, imo
Abbreviated transcription (Latin):
affricam. Euroꝑam fide oꝑatõe
ad se traħh̾e uoluit. ¶D. Cur ma¬
gis fugit in egyptã ꝙͣ in aliam
terrã . m. Ut ostendet᷑ se uerũ
moysen. Ut sicut moyses ppłmi
dei de pħaone ⁊ de egopto libe¬
rans in t̾ram promissionis duxit.
ita ip̃e ppłm fideliũ de dẏabolo ⁊
ĩferno liban̾s ad regnũ duxit be¬
atitudinis. Unde et post septẽ
annos reu̾titur ad t̾rã isrł. quia
ꝑ septẽ tona sp̃e sc̃ĩ reduxit nos
cuit nec signũ fetit .m. Exem¬
płi grã uenit in mũdũ. Ideo uo¬
quis ante legitimã etatẽ docere
p̃sumat. uẜ pͥus uelit doce̾ ꝙͣ dis¬
cat. ¶O. Cum in eo fuerit
ꝑlenigudo diuinitatis corꝑaliter¬
ignis. Situt in aĩo nra. Ita in
corde cõcupiscencia. Unde ⁊ igne
supplicii punitur. Ut hic ignis
extinguat᷑ in aqua baptizatur.
Et aliud aqua sordes diluit. sic̃
restringit. ymagiẽ dei ꝑ culpã
amissam restituit. B. Cũ scͥp
filiis hominũ. Erat corꝑe pul¬
cher.m. Scd̾m naturã talis fuit.

Expanded text:
Africam et Europam, fide et operatione ad se trahere voluit. D. Cur magis fugit in Aegyptum quam in aliam terram?--M. Ut ostenderet se verum Moysem; ut, sicut Moyses populum Dei de Pharaone et Aegypto liberans, in terram duxit promissionis, ita ipse populum fidelium de diabolo et inferno liberans, ad regnum duxit beatitudinis: unde et post septem annos revertitur ad terram Israel; quia per septem dona Spiritus sancti reduxit nos cuit, nec signa fecit?--M. Exempli gratia venit in mundum; ideo voquis ante legitimam aetatem docere praesumat, vel prius velit docere quam discat. D. Cum in eo fuerit plenitudo divinitatis corporaliterignis? Sicut in animo ira, ita in carne concupiscentia; unde et igne supplicii punitur: ut hic ignis exstinguatur, in aqua baptizatur. Est et aliud: Aqua sordes diluit, sitimrestinguit, imaginem Dei per culpam amissam restituit. 21. De Chrisfiliis hominum , erat corpore pulcher? --M. Secundum naturam talis fuit
Abbreviated transcription (Latin):
D. Quãdiu mansit in celo.m.
Non plenam hormi in uitate
stetit. qr mox ut creatus ẽ cȩcĩ¬
dit . D. Quare nõ diut ius ibi
fuit .M. Ne aliquid de et̾na dul¬
cedine gustaret qui tam mat̾e
sibi tantã maiestatem usurpa¬
ret. D. Quid alii pecrauerũt.
M. Ei consenserũt. P. Quałr¬
.M. ꝑlacuit eis eius extollencia

Expanded text:
D. Quandiu mansit in coelo?--M. D. Quandiu mansit in coelo?--M. Non plenam horam in veritate stetit, quia mox ut creatus est cecidit. D. Quare diutius ibi non fuit?--M. Ne aliquid de interna dulcedine gustaret, qui tam mature sibi tantam majestatem usurparet. D. Quid alii peccaverunt?--M. Quia ei consenserunt. D. Qualiter?--M. Placuit eis ejus extollentia
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ unitatem. Ut unitas in
trinitate ab angelis ⁊ hõĩb
laudaretur. coleretur adoraret᷑
les creaturas ferit deus.u¬
nam̾ spiritalera. aliam corꝑa¬
lem. Uoluit gͦ ab utraq lauda¬
ri. De spiritali ab angelis. de
corꝑali ab homib. D. Qñ facti
suñt angłi: M. Cum dcĩ est:
Qui facit angelos de flãma
ignis. D. Habent nõĩa angłi:¬
angͥ ut nõ indigeant nomĩb.
Michael. Gabriel. Raphael. Nõ
ĩposita cũ ea nõ hẽant in telis ꝓ¬
pria. Undo et pͥmis angelus ab
accidenti. Sachanas .i. deo ꝯtra
fuit deo ꝯ̃rius .m. Cum uidet¬
se ance om̃ez angłoꝵ ordines gła
⁊ decore excellere spretis õĩb
uoluit deo equał ĩmo maior ex¬
istere. P. Quomodo equalis uł¬
maior: m. Melierem statum ꝙͣ
ei deus dediciet noluit ⁊eo ĩ inito
petrare. D. Quid tunc. m. De
palatio est ꝓpulsu ⁊ ĩ cartere¬
aui pͥus om̃i honore luabilis ꝑtꝰ
om̃i honore execrabilis .D. p̃¬
sciuit casum suũ.m. minime

Expanded text:
 unitatem, ut unitas in Trinitate ab angelis et hominibus laudaretur, coleretur, adoraretules creaturas fecit Deus: unam spiritualem, alteram corporalem. Voluit igitur ab utraque laudari, de spirituali ab angelis, de corporali ab hominibus. D. Quando facti sunt angeli?--M. Cum dictum est: Qui facit angelos suos flammam ignis . D. Habent nomina angangelis, ut non indigeant nominibus. D. Michael, Gabriel, Raphael, non imposita, cum ea non habeant in coelis propria; unde et primus angelus ab accidenti Sathael, id est Deo contrarfuit Deo contrarius?--M. Cum videret se omnes angelorum ordines gloria et decore praecellere, spretis omnibus, voluit Deo aequalis, imo major, existere. D. Quomodo major, valis?--M. Meliorem statum, quam ei Deus dedisset, voluit Deo invito perare. D. Quid tunc?--M. De palatio est propulsus, et in carcerqui prius omni honore laudabilis, post omni horrore execrabilis. D. Praescivit casum suum?--M. Minime.
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ uenisset dicent homĩes
illius feporis nõ fuisse eũ nccẽ
uenisse. cũ ipi a parentib sus
om̃ia bona didicissent. qui nuꝑ
a ꝑadrso cxissent. ⁊ a deo ⁊ ab an¬
Selis eis om̃a edocti essent. Si
aũt post diluiũ uenisset dice̾t
deũ noe et abrabe locutũ fuiste
⁊ om̃la agenda uł uicanda ab
eis didicisse. D. Quare nõ ue¬
nit tẽꝑelegis .M. Si tũc ue¬
nisset dicent iudei se copiose
a lege instructos. Genties uo
⁊philosophis se habunde eiocto.
D. Cur nõ distulit usq finẽ
mũdi cͥca .m. Tũc pauci eum
unitarent᷑. ⁊ electoꝵ numerus
nõ ĩpleretur. Necesse gͦ fuit eũ

Expanded text:
ium venisset, dicerent homines illius temporis non fuisse necesse eum venisse, cum ipsi a parentibus suis omnia bona didicissent, qui nuper de paradiso exiissent, et a Deo et ab angelis ejus omnia edocti essent. Si autem mox post diluvium venisset, dicerent Deum Noe et Abrahae locutum fuisse, et omnia agenda vel vitanda ab eis didicisse. D. Quare non venit tempore legis?--M. Si tunc venisset, dicerent Judaei se copiose a lege instructos, gentiles vero a philosophis se abunde edoctos. D. Cur non distulit usque circa finem mundi?-- M. Tunc pauci eum imitarentur, et electorum numerus non impleretur. Necesse ergo fuit
Abbreviated transcription (Latin):
henores uendunt: ⁊ prauo ex¬
emplo ppłm dei occiderũt. Et ħ¬
omĩa cemie̾ defendũt: hii tales
sunt donuni traditore simul et
causa debent sa c̾dotes missam ce¬
lebrire. O. dei causa soluiz. et
sue salutis atq totius eccł̾ie. S
ip̃i lucri cã celebrant. ut uidel¬

Expanded text:
 pravo exemplo populum Dei occidunt, et omnia haec temere defendunt, hi tale sunt Domini traditores simul et causa debent sacerdotes missam celebrare? --M. Dei solius causa et suae salutis, atque totius Ecclesiae. Sed ipsi lucricausa celebrant
Abbreviated transcription (Latin):
iundo dedit saluatorem. D. E¬
lit̾ genuit eũ.m. Sine sorde.
⁊ sine dolore. elansa em̃ ianua.¬
thalamũ uteri introiuit. huma¬
nã nãm sibi coms̃xit. clausa por
ta ⁊ sponsus de thalamo ꝓcessit.
O. Cur nouem menses fuit
clausus in utero .m. ut hõĩes
qui erast cluisi ĩ uiscibus huiꝰ mũ¬
di siue inferui reducet ad con¬
sortiũ nouẽ ordinũ angłoꝵ. D.

Expanded text:
lvatorem. D. Qualiter genuit eum?--M. Sine sorde, et sine dolore. Clausa enim januthalamum uteri introivit, humanam naturam sibi conjunxit, et clausa porta, ut verus sponsus de thalamo processit. D. Cur novem menses fuit clausus in utero?--M. Ut homines, qui erant clausi in miseriis hujus mundi, sive inferni, reduceret ad consortium novem ordinu
Abbreviated transcription (Latin):
mundũ. D. Mimine. M. Hoc aũt¬
adam fecit coru deo stetit. et
dyabolo inclamante retro aspex¬
omodo mains.M. Cnia
Uii. criminalia flagitia ĩ¬
hoc unõ crimine admisit quibꝰ¬
septem etates suc posti̾tatis mor¬
M. Primũ suꝑbia fuit. cũ deo
equalis ene uoluit. ⁊ ideo est¬
factus om̃iũ infimus. qui fuit
dus est corã deo omĩs qui se exal¬
tat cor suũ. scd̾m mobedienciã
extitit cum mandatũ p̃t̾iuit. et
ideo facta sunt ei om̃ia inobedi¬
encia que pͥus fun̾t sb̾iecta.
De hac dicatur. Quasi scelus ẽ
Quartũ erat sacͥlegiũ. cũ ueti¬
tum in sacro loco quasi ꝑ furtã
sb̃ripuit. ⁊ ideo de sacrario excduꝰ¬
di meruit. De hoc dr̃. Qui pro¬
phanat scã a scĩs ext̾iabitur.
Quintũ fuit sp̃uał fornicatio.
quasi cũ extraneo adiatium cõ¬
misit. ⁊ ideo uł sponsi amiciciã
amisit. De hac dr̃. ꝑdes omnes
qui fornicatur abste. Sextũ ho¬
micidiũ ꝓpetrauit. quo se ⁊ oẽ

Expanded text:
mundum? D. Minime.--M. Hoc mundum? D. Minime.--M. Hoc Adam fecit: coram Deo stetit, et diabolo inclamante, retro respexomodo majus?--M. Quia im criminalia flagitia in uno crimine admisit, quibus sex aetates suae posterioritatis morm namque superbia fuit, cum Deoaequalis esse voluit; et ideo factus est omnium infimus, qui fuit dus est coram Deo omnis qui exaltat cor suum. » Secundum inobedientia exstitit, cum mandatum Dei praeterivit, et ideo facta sunt ei omnia inobedientia, quae prius erant subjecta, de hac dicitur: Quasi scelus VuQuartum erat sacrilegium, cum vetitum in sacro loco per furtum subripuit, et ideo de sacrario excludi meruit. De hoc dicitur: « Qui profanat sancta, a sanctis exterminabitur. » Quintum fuit spiritualis fornicatio: quasi cum extraneo adulterium commisit, et ideo veri sponsi amicitiam amisit, de hac dicitur: Perdes omnes qui fornicantur abs te . Sextum: homicidium perpetravit, quo se et omne
Abbreviated transcription (Latin):
cuius stirpe est sech natus. Uo¬
lo te etiã scire ꝙ a temꝑe ade
usq ad hoe nõ pluit. ⁊ iris nõ
fuit. ⁊ homines carne nõ ede¬
lunt. ⁊ uinũ nõ bibebant. Erat¬
q totũ tempus quasi u̾ualis tẽ¬
ꝑies . copiaq om̃iũ reꝵ. Que
hominũ. D. Quid petcauit hõ
ꝙ expulsus est a ꝑadyso .M. Sic̃
deus esse cõcupiuit. ⁊ ideo contͣ
eius p̃ceptũ de int̾dcã arbore co¬
medit. P. Quid fuit magnũ
comedisse pomũ.m. Tam gͣue
piacłin fuit ut toto nũdo redi¬
mi nõ possit. D. hoc ꝓba.M.
Iustũ ne t̾ͥ uidetur ut hõ obedi¬
at diuine uolũtati . P. Nichil
iustius ꝙͣ ut om̃is creatura rati¬
onalis nich̾ om̃ino p̃ponat uolũ¬
tati creatoris .m. Ergo uolũ¬
tas dei maior est ꝙ totus mũ¬
dus. O. Utiq .m. Si gͥ tu sta¬
res corã deo ⁊ aliquis dicet᷑.
respice retro. Aut totus mĩidus
deberes tu dni cõtẽpne̾ qui est
c̾ator om̃is̃ reꝵ. ⁊ gaudiũ oĩm
angłoꝵ: Ut li̾ares tñsitorium

Expanded text:
irpe est Christus natus. Volo te etiam scire quod a tempore Adae usque ad Noe non pluit, et iris non fuit, et homines carnes non edebant, et vinum non bibebant, eratque totum tempus quasi vernalis temperies, copiaque omnium rerum, quae hominum. D. Quid peccavit homo quod expulsus est de paradiso?--M. Sicut Deus esse concupivit, et ideo contra ejus praeceptum de interdicta arbore comedit. D. Quid magni fuit comedisse pomum?--M. Tam grave piaculum fuit, ut toto mundo redimi non posset. D. Hoc proba.--M. Justumne tibi videtur ut homo obediat divinae voluntati? D. Nihil justius, quam ut omnis creatura rationalis nihil omnino praeponat voluntati Creatoris.--M. Ergo voluntas Dei major est quam totus mundus. D. Utique.--M. Si igitur tu stares coram Deo, et aliquis diceret tibi: Respice retro, aut totus mundus ideberes tu Deum contemnere, qui est Creator omnium rerum, et gaudium angelorum, ut liberares transitorium
Abbreviated transcription (Latin):
Angelus aut̃ ⁊ homo assũpse¬
runt sibi sumlitudinẽ dei.
Debuit gͦ ille incarnari cui
¶uali̾ iniuria facta fuerat
ut istũ misericordit̾ saluaret.
illũ iuste dampnaret. Aliud
redep̃tiõ ꝑ eumr. D Cur no¬
luit nasci de uirgine.m
Quatuor modis fecit deus ho¬
mines. Uno modo auiqr pa¬
tre ⁊ matre. S de t̾ra. Ut
adam. Scdo modo de solo ui¬
ro ut euã. Tercio modo de
uiro et femina. Ut cotidie¬
bomines nascuntur. Quar¬
co modo de sola femina. qd¬

Expanded text:
angelus autem et homo assumpseangelus autem et homo assumpserant sibi similitudinem Dei. Debuit ergo ille incarnari, cui specialiter injuria facta fuerat: ut istum misericorditer salvaret, illum juste damnaret. Aliud redemptio per eum. D. Cur voluit nasci de virgine?--M. Quatuor modis facit Deus homines. Uno modo absque patre et matre; sed de terra, ut Adam; secundo modo, de solo viro, ut Evam; tertio modo, de viro et femina, ut quotidie nascuntur omnes; quarto modo de sola femina, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aliũ adiutus tesurget̾. B.
Cur non misit angelũ ut
eũ redime̾t.M. Si angelus
hominẽ redemisset : tisc illius¬
seruus esset. Homo aut̃ sic
restitui debuit ut equał an¬
gelis esset. ⁊ aliud oberat.
angelus in sui nat᷑a ĩualidus
erat hominem redime̾. Si
aũt homo fiet ninus poiset.
Deᷤ suo oñi gñe esse debuit.
qui pro homĩe satisfacet᷑. O.
nati erant. ⁊ ideo humanium¬
genus redim̾e nõ pota̾nt.
Igitur qr angelus redime nõ
naturis factus est una ꝑscã.
Et in illa nat᷑a qua deus erat¬
p̃destinatis celũ apꝑuit et
angelis coequauit. quod solꝰ
deu potuit. In ea aut̃ natura
qua honio fuit: pro iniuria ma¬
ius mũdo soliit cũ mortem
ĩdebitam subiit. quod solus lx̃¬
oris tui qui de celo m̾ deduxit
filiũ dei. S dic cur filius sit
nitate cõputarentur. Unus
filius uirgĩs qui ĩcarnatus eẽt.
alt̾ fllius dei. Et alia causa
erat. filius est dei similitudo.

Expanded text:
r alium adjutus resurgeret. r alium adjutus resurgeret. Cur non misit angelum ut eum redimeret? Si angelus hominem redemisset, tservus esset; homo autem sic restitui debuit, ut aequalis angelis esset. Et aliud oberat: angelus in sua natura invalidus erat hominem redimere; si autem homo fieret, minus posset. De suo enim genere esse debuit qui pro homine satisfaceret. Cunati erant, et ideo genus humanum redimere non poterant. Igitur qnaturis factus est una persona, et in illa natura quae Deus eratdestinatis coelum aperuit, et angelis coaequavit; quod solus Deus facere potuit. In ea autem natura qua homo fuit majus pro injuria mundo solvit, cum mortem indebitam subiit; quod solus oris tui, qui de coelis mihi deduxit Filium Dei. Sed dic mihi cur Filius sit nitate computarentur: unus Filius Virginis, qui esset incarnatus; alter Filius Dei. Et alia causa erat. Filius est similitudo Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
iatͥface .m. Quia pecm̃ mauis
mũdo cõmiserat. aliquid mauis
mũdo deo solue̾ debuit. horũ
it. Ideo ĩ morte ꝑmansit. O.
tutũ dei smutur⁊ nõ potit apo¬
suit eñ ex gn̾e ade elcõꝵ nu¬
merũ cõplere. D. Cnd gͦ .m.
Quia debitũ honorem nõ sol¬
uit deus ab eo inuito accepit
cũ eũ ponis subegit. O. Quo
patris ut filius in głia hẽre
contẽpsit. hunc suũ dñm in
tormentis ut rebellis seruus
ĩꝑiuntũ remanet aliquid in
regno dei ĩordinatũ esset. S
uiri debuit. Qui enĩ genimã
de ceno sb̾latam in thesauros
recondit purgatam. G. ad
m. Qm̃ transfuga serinis cũ
furro dñi sui ad seuissimũ ꝓ¬
fugetat tyraimũ. fliu tegͣis¬
est missus de palacio in carce̾m
post exulem seruũ qui tyian¬
nũ conteret. ⁊ fugitm̃ serisũ
cũ reb in grãm regis reduce¬
ret. 2̾. Quare hõ nõ potuit re¬
sicut nõ ꝑ se s ꝑ aliũ ĩpulsꝰ
cetidit ita dignũ erat cum
ꝑ se nõ posset ⁊ uellet: ut¬

Expanded text:
isfacere?--M. Quia peccatum majus mundo commisit, aliquid majus mundo Deo solvere debuit. Horum re. Ideo in morte permansit. D. tutum Dei immutari non potuit: proposuit enim ex genere Adae electorum numerum complere. D. Quid ergo?--M. Quia debitum honorem Deo non solvit, Deus ab eo invito accepit, cum eum poenis subegit. D. Quomem, ut filius, in gloria habere contempsit, hunc suum Dominum in tormentis, ut rebellis servus,impunitum remaneret, aliquid in regno Dei inordinatum esset; sedniri debuit. Quis enim gemmam de coeno sublatam in thesauros suos recondat non purgatam? D. Ad --M. Quoniam transfuga servus cum furto domini sui ad saevissimum profugerat tyrannum, filius regis missus est de palatio in carpost exsulem servum, qui tyrannum contereret, et fugitivum servum cum rebus in gratiam regis reduceret. Quare homo non potuit resicut non per se, sed per alium impulsus cecidit, ita dignum erat, cum per se non posset et vellet, pe
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑ uitam aduenit: Ita tunc
parentes ĩ meliorẽ statũ assũe
post esum ligni uite suis pos
teris cedent. ⁊ ad extremũ oẽs
parit̾ angelis in celis coequa¬
rent᷑. D. Erant nudi. a. fu¬
di erant. ⁊ nõ plus de illis me¬
bris ꝙͣ de oculis eruboscelt᷑.
dr̃ Post pccm̃ uiderũt se
nudos. qi ante hoc nõ uiderũt.¬
M. Post peccatũ mox ꝑ cõcu¬
piscenciã inuicem exarcerũt.
⁊ inde illo mẽbro exorta ẽ cõfu¬
sio unde humana ꝓpago ꝓcedit.
D. Cur in illo men̾bro plus ꝙͣ
in aliis .m. Ut stirent ꝙ tota
postitas illoꝵ eodem tͥmine obno¬
xia ceneretur. D. Uiderũt deũ
mã ut abraham ⁊ alii ꝓpħe.
O. Quare seduxit eos dyabolꝰ¬
m. Propt̾ inuidiam. Inuidit
eñi illis ut ad honorẽ illum ꝑue¬
nirent de quo ille suꝑbus cecidiss¬
Suꝑari .m. Quia p̾sciuit qnͣta bo¬
na de eius pocõ esset facturus.

Expanded text:
do, advenit, ita tunc parentes in meliorem statum assumerpost esum ligni vitteris cederent, et ad extremum omnes pariter in coelis angelis coaequarentur. D. Erant nudi?--M. Nudi erant, et non plus de illis membris quam de oculis erubescebant. D. r: Post peccatum viderunt se esse nudos , quasi ante hoc non viderint?--M. Post peccatum mox per concupiscentiam in invicem exarserunt; et in illo membro exorta est confusio, unde humana procedit propago. D. Cur in illo membro plus quam in aliis?--M. Ut scirent quod tota posteritas illorum eodem crimine obnoxia teneretur. D. Quomodo viderunt Deum mam, ut Abraham et alii prophetae. D. Quare seduxit eos diabolus?--M. Propter invidiam: invidit enim illis, ne ad honorem illum pervenirent de quo ipse superbus cecidissari?--M. Quia praescivit quanta bona de ejus peccato esset facturus.
Abbreviated transcription (Latin):
mo ⁊ mendacissimo sp̃u erat
traret ei foueam ne intus
caderet de qua surge̾ nõ pꝰ¬
te in toueam cade̾t ⁊ inuic¬
tũ opus ĩactũ ꝑmane̾t nõne
reus esset. D. Inmo dupli¬
ci culpa esset astrictus. Una
qua cõtẽpsit. Alia ana se ad in¬
iuctũ opus ĩpocentẽ fetit.¬
m. Ita fecit adam. deũ cõtẽp¬
sit. opiis obediẽ deseruit. to¬
ueam mortis incidit. D. Qͣ
honorẽ quem a deo abstulit
iustũ ẽ ut qui aliis sua abstu¬
lerit ⁊ ablata rescituat ⁊
pro iniuria illata sat̾faciat.
P. Quid abstulit hõ deo .m.
lr debuit ablatũ honorẽ redde̾.¬
M. Dyabolũ ita uinc̾e ut ip̃e
uictus est ab eo ⁊ se ip̃m oẽs¬
qͥ ẜdestinatos ad uit̾am ta

Expanded text:
 mendacissimo erat traret ei foveam ne intus caderet, de qua surgere non pote in foveam caderet, et injunctum opus inactum remaneret, non esset reus? D. Imo duplici culpa esset obstrictus: una qua Dominum contempsit, alia qua se ad injunctum opus impotem fecit.--M. Ita fecit Adam: Deum contempsit, opus obedientiae deseruit, foveam mortis incidit. 16. DeHonorem, quem Deo abstulit im justum est ut qui aliis sua abstulit, et ablata restituat, et pro injuria illata satisfaciat. D. Quid abstulit Adam Deo?--M.re. D. Qualiter debuit ablatum honorem reddere?--M. Diabolum ita vincere ut ipse victus est ab eo, et seipsum omnesque praedestinatos ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scinifes affluxerunt. formice
aut̃ siue aranee uł talia que ĩ¬
stant oꝑib ideo sũt c̾ata ut de
eis studii ⁊ pii laboris exempla
sumamus. Om̃is ita dei catio
considanti magna est delectatõ.
dum in aliquib sic detor ut ĩ
florib in aliquib medicina.
ut in h̾bis. In quibusdã pastus
ut in frugibus. In quibusdam
significatio. ut in u̾mib uel
creatus .m. In ebron. ubi etiã¬
gen̾is contͣ uarios defectus erãt
consite. U̾bi grã. Ut si homo
congruo temꝑe de uno come¬
dit nũꝙͣ amplius esuriet. Cõ¬
gruo t̾emꝑe de alio ⁊ nũꝙͣ si¬

Expanded text:
 ciniphes afflixerunt. Formicae autem, sive araneae, vel talia quae instant operibus, ideo sunt creata, ut de eis studii et pii laboris exempla sumamus. Omnis itaque Dei creatio consideranti magna est delectatio, dum in quibusdam sit decor, ut in floribus; in aliquibus medicina, ut in herbis; in quibusdam pastus, ut in frugibus; in quibusdam significatio, ut in vermibus et creatus?--M. In Hebron, ubi etiageneris contra varios defectus erant consitae: verbi gratia, ut si homo congruo tempore de una comederet, nunquam amplius esuriret, congruo tempore de alia, nu
Abbreviated transcription (Latin):
pest om̃ib in t̾ra. D. Cur cͤauit
deus aĩalia cũ hiis nõ indigeret.
m. Presciuit enĩ deus pectaturũ.
et hiis om̃ib indigiturũ. D. Cre
auit deus muscae ⁊ culices ⁊ alia
talia que sunt om̃ib nociua .M.
Tantam diligenciã exhibuit deꝰ
dem glorie sue. Musce quidẽ ⁊ cu¬
lices ⁊ hiis similia pp̃suꝑbiã ho¬
minis sunt cõdita. Ut cũ eimi
pungũt quid sit cogitet. que nͨ
minutis u̾miculis resiste̾ ualet.
Tnde et pħaonem nõ ursi nͨ¬

Expanded text:
. Cur creavit Deus animalia, cum his non indigeret homo?--M. Praescivit eum Deus peccaturum, et his omnibus indigiturum. D. Cur creavit Deus muscas et culices, et alia quae sunt homini nociva?--M. Tantam diligentiam exhibuit Deusdem gloriae suae. Muscae quidem et culices, et his similia propter superbiam hominis sunt condita; ut cum eum pungunt, quid sit cogitet, qui nec vermiculis minutis resistere valet. Unde et Pha
Abbreviated transcription (Latin):
retolit. Babet intellectũ quo
p̃sencia ⁊ innisibilia intestigit.
habet uoluntitẽ qua mlla re¬
spuit. ⁊ bona eligit. In deo cõ¬
sistunt omnes ułtutes. huius
similitudinẽ habet ãa q̃ ca¬
pax est om̃ium uirtutũ. Et
sicut cõphendi deus nõ porest
ab om̃i creatura. cũ ip̃e comp̃¬
hendat om̃ĩa. Ita aĩa a milla
uisibili c̾atura potest c̃p̃hen¬
di. cũ ip̃ã omia uisibilia cõp̃¬
hendat. Non eñi potest ei celũ
obsistere. quin celestia tractet.
Non abẏssus quin infernslia
cogitet. Hec est sbã spiritalis.
D. Formauit eam manib. M.
Iussu tantũ. ꝑ hec u̾ba inuitur
nob̾ eius fragnitas nacure. P.
Quare de tam uili mar̾ia chuit
eum.m. ad dedetus draboli. ut
nomẽ accepit:M. Cum esset
minor mũdus accepit nomẽ

Expanded text:
meminit, habet intellectum quo praesentia et invisibilia intelligit, habet voluntatem qua mala respuit et bona eligit. In Deo consistunt omnes virtutes: hujus similitudinem habet anima, quae capax est omnium virtutum. Et sicut Deus comprehendi non potest ab omni creatura, cum ipse comprehendat omnia, ita anima a nulla visibili creatura potest comprehendi, cum ipsa omnia visibilia comprehendat: non enim potest coelum ei obsistere quin coelestia tractet, non abyssus quin infernalia cogitet: haec est substantia spiritualis. D. Formavit eum Deus manibus?--M. Jussu tantum. Per haec verba innuitur nobis ejus fragilis natura. D. Quare de tam vili materia creavit eum?--M. Ad dedecus diaboli, ut nomen accepit?--M. Cum esset minor mundus, accepit nomen
Abbreviated transcription (Latin):
narent. B. Quare mag̾ ꝑ ser¬
serpens est tortuosuis ⁊ lubricus.
S in tnͣsgressione ante peccatum
Post petcatũ aut̃ sciuit malũ
D. Nasce̾ntur mali in padyso.
tos ut exerceantur ꝑ illos. D.¬
Quãdiu fuerũt in ꝑadyso .m.
Septem horas . S. Cur nõ diu¬
cius.M. Quia mox ut mulier
fuit c̾ata cõfestim etiã est p̃ua¬
ricata. Tertia hora uir creat᷑ ẽ.
Imposuit nomina aĩalib. hora
sexta mulier formata cõtinuo
de uetidoto pomo p̃sup̃sit. Ui¬
ro qr mortem porrexit. qui ob
eius amoromi comedit. ⁊ mox
hora nona dominus de ꝑadyso e¬
os eiecit. D. Quid est cheru¬
bin uł flãmeus gladius.m. gli¬
dius fuit igneus murꝰ. quo ptꝰ
rubin uo angłica custodia ut¬
⁊ ignis corꝑã arcet᷑. Angłica¬

Expanded text:
nt. D. Quare magis per serserpens tortuosus est et lubricosus, sed in transgressione. Ante peccatum post peccatum autem scivit malum D. Nascerentur mali in paradisotos, ut exerceantur per illos. Quandiu fuerunt in Paradiso?--M. septem horas. D. Cur non diutius?--M. Quia mox ut mulier eata est, confestim etiam est praevaricata: tertia hora vir creatus imposuit nomina animalibus; hora sexta mulier formata continuo de vetito pomo praesumpsit, viroque suo mortem porrexit, qui ob ejus amorem comedit; et mox hora nona Deus de paradiso eos ejecit. D. Quid fuit cherubim, vel flammeus gladius?--M. Gladius fuit igneus murus, quo posrubim vero angelica custodia, ut ignis corpora arderet, angelic
Abbreviated transcription (Latin):
demptõnẽ remaneret. Net illũ
solũ redimẽt cũ mori nõ poss.
Deus eñi pro sat̾factõne nisi
mortem uoluit. Angeli autẽ
imortales sunt. Ideo irretuꝑabi¬
les ꝑmanserũt. O. Quare non
cauit cos deus tales ne pettare
possent.M. Propt̾ iusticiam.
ut aliquod meritũ illoꝵ esset qd̾
iuste remunare de buisset. Si .n.
creati fuissent ut petcare non
possent quasi ligati essent. Et
peccare possent. D. Cum eos de¬
psciret tales futuros quare cre¬
auit eos deus:M. Propt̾ orna¬
mentũ sui corporis operis. Ut
enĩ pictor nigrũ colorem sb̾st̾¬
nit ut albus uł rubeus p̃ciosi¬
or sit. Sic collatõne maloꝵ iusti
clariores fiunt. D. Cur nõ c̾auit
alios angelos pro eis.m. alii an
si ꝑmansissent. nõ uisa ulla pena
pectantiũ. quod erat eis ĩpossibile.

Expanded text:
nem remanerent; nec illum solum redimeret, cum mori non posset. Deus enim pro satisfactione non nisi mortem voluit; angeli autem immortales sunt, ideo irreparabiles permanserunt. D. Quare non creavit eos Deus tales, ne peccare possent?--M. Propter justitiam, ut aliquod meritum illorum esset, quod juste remunerari debuisset. Si enim ita creati fuissent, ut peccare non possent, quasi ligati essent, et peccare possent. D. Cum Deus praesciret eos tales futuros, quare creavit eos?--M. Propter ornamentum sui operis. Ut enim pictor nigrum colorem substernit, ut albus vel rubeus pretiosior sit, sic collatione malorum justi clariores fiunt. D. Cur non creavit alios angelos pro eis?--M. Alii angsi permansissent, non visa ulla poena peccantium: quod erat impossibile,
Abbreviated transcription (Latin):
ad infans .M. Omĩa plene ut
D. Contigit᷑ aliquod miraculum
eo nascente.m. Septẽ miracula
sp̃alia . D. Que fuerũt illa. Stel¬
la nimis p̃fulgida apparuit. Cir¬
culus aureus us purpureus cͥca
solem apparuit. Fons olci t̾ra eri¬
pirit. Pax maxima fuit. Unu̾¬
sus orbis ad censũ est descriptus.
qui dominiũ retusarũt. in una
die occisi sũt. Et aĩal brutũ loque
batur. D. Uellem hoꝵ mistica au¬
dire.M. Stelle Significant scõs.
qqr sol iusticie ecclesiã auro sue
um agt nũam. fons olei de terca
eriput: qr fons mricordic de uir¬
gine manauit. Pax ingens exti¬
duis ad censũ ẽ desci iptus: q ad su¬
ꝑnũ regnũ cͥsmate est siguatũ¬

Expanded text:
 infans?--M. Omnia plane, ut D. Contigit aliquid miri eo nascente?--M. Septem specialia miracula. D. Quae fuerunt illa?--M. Stella nimis praefulgida apparuit. Circulus aureus, vel purpureus, circa solem claruit. Fons olei de terra erupit. Pax maxima fuit. Universus orbis ad censum est descriptus. qui Dominum recusarunt, est una die occisus; et animal brutum locutum est. D. Vellem horum mysticum audire.--M. Stellae significant sanctos; quia Sol justitiae auro suae ricordiam. Fons olei de terra fluxit, quia fons misericordiae de Virgine emanavit. Pax ingens exstidus ad censum est descriptus, quia ad supernum regnum c
Abbreviated transcription (Latin):
.m. In ꝑadyso. de late̾ uiri
dormientis. O. Qiare de ui¬
ro.m. Ut sint in carne una.¬
P. Ita ꝑ delectatõnem esset cũ
eo in mente una. D. Cur nõ
sũt om̃es electi parit̾ creati
dinem. ut sicut ab ip̃o omĩa.
Ita om̃es homines nascen̾tur
magͥ meritũ. Si enĩ tempta¬
ti nõ dissenssent. mox ita firma
essent. ut nec ip̃i nec posteri
eoꝵ uinqmͣ pectare possent.
Uoluit gͦ deus ut bonũ eli¬
gent libere. et istud accipe¬
rent in remunatõne. D. Cͣ¬
lit̾ gignerent si in ꝑadyso
ꝑ mansissent: M. Quemad̾
manus manu ita sine cõcu¬
piscencia iungen̾tur. Et siõ
oculus se leuat ad uidendũ:
R. Esset infans ita debilis
et nõ loquens ita ut nunc:¬
M. Mox ut nasce̾tur ambu¬
laret. ⁊ absolute loqueretur.
ctiã contra singulos defectus
de legnis ibi positis ut̾ef. Et
p̃fixo a deo tempore de ligno uite
ederet ⁊ sic in uno statũ post¬
modsi ꝑmanet. D. Quãdiu de¬
buerunt esse in ꝑadr̃so. m
¶Usquequo ipleretut mĩs ange¬

Expanded text:
M. In paradiso, de latere viri dormientis. D. Quare de viro?--M. Ut sicut in carne una, ita per dilectionem esset cum eo in mente una. D. Cur non sunt omnes electi simul creati,militudinem, ut sicut ab ipso omnia, ita omnes homines nascerentur majus meritum. Si enim tentati non consensissent, mox ita firmati essent, ut nec ipsi nec posteri eorum unquam peccare possent. Voluit ergo Deus ut bonum eligerent libere, et istud acciperent in remuneratione. 14.  gignerent, si in paradiso permansissent? Quemadmodum manus manui, ita sine concupiscentia jungerentur; et sicut oculus se levat ad videndum, set infans ita debilis et non loquens, ut nunc? Mox ut nasceretur ambularet, et absoet contra singulos defectus de lignis ibi positis uteretur, et praefixo a Deo tempore de ligno vitae ederet, et sic in uno statu postmodum permaneret. D. Quandiu debuerunt esse in paradiso?--M. Usquequo impleretur numerus ange
Abbreviated transcription (Latin):
dicis de bonis angelis:M.
Post lapsun ip̃oꝵ mox ita con
cauerunt. D. Nõne casus illiꝰ
fuit causa confirmatõnis iustoꝵ.¬
oñi uidẽnt illos malum suꝑbien¬
do eligere indignati sunt. Et
sũmo bono fortit᷑ in heserunt.
Unde continuo in renumatõne
confirmatõnẽ acceperũt. Et
prius de sua b̾itudine erant¬
icerti. tũc facti sunt certi .D.
Qualem formã habent angeli.¬
M. Quodamõ dei. Ut erã yma¬
go cere impͥmitur signacido
Sic exp̾ssa est in eis similitudo.
P. Que similitudo. M. In es ꝙ sẜ¬

Expanded text:
dicis de bonis angelis?--M. Post lapsum illorum mox ita confctaverunt. D. Num casus illorum fuit causa confirmationis istoruenim viderent illos malum superbiendo eligere, indignati sunt, et summo bono fortiter inhaeserunt: unde continuo in remuneratione confirmationem acceperunt; et qui prius de sua beatitudine incerti erant, tunc facti sunt certi. D. Qualem formam habent angeli?--M. Quodammodo Dei. Ut enim imago cerae imprimitur signaculo, sic expressa est in eis Dei similitudo. D. Quae similitudo?--M. In eo
Abbreviated transcription (Latin):
D. Quare nõ om̃es in inf̾nũ:¬
M. Ut electi ꝑ eos probentur.
⁊ magis coronentur. Reprobi
aut̃ ꝑ eoꝰ seducantur ⁊ in ex¬
trenuĩo examine cũ eis et̾no
incendio tradantur. P. Qua¬
lo adiuuante surge debuerũt.
quod erat eis impossibile. ⁊ alius
eis oberat. Et quia sua sponte ma¬
lum egerunt. Iuste ablata ẽ eis
uoluntas totius bom. Et ideo no
lunt. Et qr nolunt nũꝙ̃ redire
poterũt. O. Cur nõ redemit
eo xp̃e sicut homines. M. An¬
geli sũt omẽ paritͥ c̾ati. nõ
al uno angelo sicut homines
ab uno homine nati. Ideo si tẽpꝰ¬

Expanded text:
D. Quare non omnes in infernum?--M. Ut electi per eos probentur, et magis coronentur; reprobi autem per eos seducantur, et in extremo examine cum eis aeterno incendio tradantur. 8. Culo adjuvante resurgere debuerunt: quod erat eis impossibile. Et aliud eis oberat, quia sua sponte malum elegerunt, juste ablata est eis voluntas totius boni: et ideo non volunt; et quia nolunt, nunquam redire poterunt. D. Cur non redemit eos Christus, sicut homines? --M. Angeli sunt omnes pariter creati, non ab uno angelo, sicut homines ab uno homine nati. Ideo si
Abbreviated transcription (Latin):
nialoꝵ minuit numerũ bonorũ:
merus homo decimus est cͤatus.
P. Unde .M. De spiritali ⁊ co¬
M. de quatuor elementis. Unde
et inicrocosmus .i. minor nr̃dus
dr̃. Habet namq de t̾ra carne̾.
ex aqua sangͥnem. ex aore fla¬
tum. ex igne calorem. Caput
eii rotundũ in celestis spere
modsi. In quo duo oculi ut duo
luminatia in celo micant. Q
etiã seꝑtem foramina Ut. Usi
celi armonie ornant pectus in
quo flatus ⁊ tussis uersatur.
Similat aerem. in quo uenti.
⁊ tonitrua concitatur. Uent̾
om̃es liquores. ut mare om̃ia
flumina recipit. pedes totum
corporis pondus ut t̾ra cũcta
sustinet. Ex celesti igne ui¬
sum. Ex suꝑiore aere auditũ.
ex inferiori olfrm̃. Ex aqua gꝰ¬
t̾um. Ox t̾ra habet tactum.
participiũ duricẽ. lapidũ habet
guib. decorem graminũ. In cͥ¬
minib sensus cum aĩalib. hec
est sub̾a corꝑalis . P. Unde spi¬
ritalii:M. Ex spiritali igne.

Expanded text:
malorum minuit numerum bonorum? ectorum numerus, homo decimus est creatus. D. Unde?--M. De spirituali et coM. De quatuor elementis: unde et microcosmus, id est minor mundus dicitur: habet namque ex terra carnem, ex aqua sanguinem, ex aere flatum, ex igne calorem. Caput ejus est rotundum, in coelestis sphaerae modum: in quo duo oculi ut duo luminaria in coelo micant; quod etiam septem foramina, ut septem coelum harmoniae ornant. Pectus, in quo flatus et tussis versantur, simulat aerem, in quo venti et tonitrua concitantur. Venter omnes liquores, ut mare omnia flumina recipit. Pedes totum corporis pondus, ut terra cuncta, sustinent. Ex coelesti igne visum, ex superiore aere auditum, ex inferiore olfactum, ex aqua gustum, ex terra habet tactum. Participium duritiae lapidum habet guibus, decorem graminum in crinibus, sensum cum animalibus: haec est substantia corporalis. D. Unde spiritalis?--M. Ex spirituali i
Abbreviated transcription (Latin):
nati oꝑis. Mane aũt inci¬
pientis. uł potius ordinati
dissẽ. m. Pimo gͥ deus ut
ꝓpotens Rex constituit sͥ
p̃clarũ palaciũ. quod dicit᷑
regnũ celoꝵ. Deinde hunc
mundũ. In quo exicialẽ la¬
palaciũ p̃destinauit quẽdã
c̾tũ num electoꝵ militum.
quẽ nec liceret excedi. Et
quẽ necesse esset compleri.
¶Morro hunc numerũ uo¬
luit constare ex angłis hõi¬
bus. Ipm̃ aũt numerũ det̾mina¬

Expanded text:
mane autem incipientis vel potius ordinandi edissere.--M. Primo igitur Deus, ut praepotens rex, constituit sibi praeclarum palatium, quod dicitur regnum coelorum, deinde hunc mundum, in quo exitialem lapalatium praedestinavit quemdam certum numerum electorum militum, quem nec liceret excedi, et quem necesse esset compleri. Porro hunc numerum voluit constare ex angelis et hominibus. Ipsum autem numerum determina
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit nũꝙͣ credendũ est ꝙ añ
creatum inũdũ qiͣ solitariam
uitam duxerit. Scriptũ est.
Quod̾ factũ est in ip̃o uita e¬
rat. In quo patet omnẽ cre¬
aturam semꝑ fuisse uisibi¬
lem in dei pdestinatõne. aue
postea uisbilis ĩp̃i creature
appiruit in creatõne. ¶Ut
artifex qui uult domũ con¬
struere prius tractat quomi
que post surgit in edificio:
dr̃ deus nõ esse antiquior sue
mundꝰ M. Bonitas dei. Ut¬
esset quib grãm suã ĩpartiret.
O. Qualiter est factusM.
Ip̃e dixit et facta sũt omnia.
O. Dixit souo uerboꝵ.M.
Dei dict̾ est u̾bo .i. in filio
omĩa creare. ut dr̃. Omnia

Expanded text:
dum est quod ante creatum mundum quasi solitariam vitam duxerit?--M. Scriptum est: Quod factum est, in ipso vita erat . In quo patet omnem creaturam semper fuisse visibilem in Dei praedestinatione, quae postea visibilis ipsi creaturae apparuit in creatione: ut artifex, qui vult construere domum, prius tractat quomodquae post surgit in aedificio,Deus dicitur non esse antiquior sua mundessent quibus gratiam suam impertiret. D. Qualiter est factus?--M. Ipse dixit et facta sunt omnia . D. Dixit sono verborum?--M. Dei dicere, est Verbo, id est in Filio, omnia crear
Abbreviated transcription (Latin):
nisi qnͣtum ex tramactis colli¬
Porro cogicatõnes. ⁊ uolũtates
nemo scit nͥ deus ⁊ cui ipse
uoluerit reuclire . O. Possũt
quidẽ nec uolunt. nec om̃ino¬
nõ pot̾ũt. Ad malũ quid̃ ualde
efficaces sunt. nõ tñ tantsi ꝙͣ¬
gelis ꝑmittunt᷑. de bonis¬

Expanded text:
nisi quantum ex transactis colliPorro cogitationes et voluntates nemo scit nisi Deus, et cui ipse voluerit revelare. D. Saepe quidem nec volunt, nec omnino poterunt. Ad malum vero valde efficaces sunt; non tamen quantum gelis permittuntur. 10. De bon
Abbreviated transcription (Latin):
M. augꝰ. Omĩa simul et se¬
mel ferit ut dr̃. Qui ma¬
net in et̾nũ creauit insimł
omĩa. Distinxit aũt̃ omĩa
ꝑ partes Sex dieb. Trib
elementa. Et trib ea que
sunt infra elem̃ta. Pͥmaq
die focit diem et̾nitatis .s.
mento quod est ignis. Scd̾a
die in medio elemenco qd̾
est aqua pisces ⁊ uolucrex
Et pisces quidẽ in crassiori ꝑ¬
te aquereliquit. Uolucres
aũt in tenuiorẽ ꝑteni aque
quod̾ est aer. sustulit. Ter¬
cia die bestias. ⁊ hominem
de ultimo elemco .i. de t̾ra. cõ¬
Entiunt elem̃ta deum¬
fecit quod insensibile sit.
Que enĩ sunt maĩata nob̃¬
quid̾ sunt insensibilia ⁊ mor¬
tua. deo aũt omĩa uiuũt. et
om̃ia c̾atorẽ sentiunt. Celũ
quippe eũ sentit: qr ob eius
iussum incessabili reuolutõ
lima ⁊ stelle eum sentiunt.
qr loca sui cursus inenarrabi¬
lit̾ seruando reꝑiunt. Ter¬
ra eum sentit. qr semꝑ c̾to
temꝑe fructus ⁊ g̾mina
producit. Nlumina eum sẽ
escendo obediunt. Mortui

Expanded text:
?--M. Omnia simul et semel fecit, ut dicitur: Qui manet in aeternum, creavit omnia simul . Distinxit autem omnia per partes sex diebus; tribus elementa, et tribus ea quae sunt infra elementa. Prima itaque die fecit diem aeternitatis, mento, quod est ignis. Secunda die in medio elemento, quod est aqua, pisces et volucres. Et pisces quidem in crassiori parte aquae reliquit; volucres autem in tenulorem partem aquae, quod est aer, sustulit. Tertia die bestias et hominem de ultimo elemento, id est de terra, conentiunt elementa Deumfecit quod insensibile ei sit. Quae enim sunt inanimata, nobquidem sunt insensibilia et mortua; Deo autem omnia vivunt, et omnia creatorem suum sentiunt. Coelum quippe eum sentit, quia ob ejus jussum incessabili semper revluna, et stellae eum sentiunt, quia loca sui cursus invariabiliter servando repetunt. Terra eum sentit, quia semper certo tempore fructus et germina producit. Flumina eum sentescendo obediunt. Mortui
Abbreviated transcription (Latin):
tis facie ad faciem contẽplat᷑.
E Quomõ dr̃ deus in om̃lo¬
co totus esse ⁊ simul ⁊ semꝑ
et su nullo loco esse.m. In om̃i
loco impotentior est ꝙͣ ĩ alio.
Ut .ni. in celo. Sie potens est¬
et in inferno. ¶Simul esse
ds: qr eodem momẽto quo ĩ
oriente: eodem cuncta dispo¬
nit in occidente. ¶ Sẽꝑ aũ
in om̃i loco esse ẜdicitur: qr in
om̃i tp̃re cancti moda̾tur.
In nullo loco esse dicitur qr
locꝰ est corporens. deus autem
incorporens. ⁊ ideo illocalis. Id¬
tirco in millo loco continetur
cũ ipẽ continet omĩa in quo
iniunnis mouemur et sumꝰ

Expanded text:
tis facie ad faciem contemplatur. D. Quomodo dicitur Deus in omni loco totus esse, et simul et semper, et in nullo loco esse?-- M. In omloco impotentior est quam in alio; ut enim in coelo, sic potens est in inferno. Simul esse dicitur, quia eodem momento, quo in Oriente, eodem cuncta disponit in Occidente. Semper autem in omni loco esse praedicatur, quia in omni tempore cuncta moderatur. In nullo loco esse dicitur, quia locus est corporeus: Deus autem incorporeus, et ideo illocalis. Idcirco nullo loco continetur, cum ipse contineat omnia: in quo vivimus, movemur, et sumus
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ. omĩa. In spũ scõ om̃ra.
Fat̾ memoria. filius intelligẽ¬
cia. Sp̃c scũs uoluntas intel¬
ligitur. D. Cum onĩpoten¬
cia uł sũma de clemencia de
patre p̃dicetur. quare nõ uo¬
catur mat̾:m. Quia genatio
plcipałr a patre procedit. P.
lio dicatur cur nõ filia applła¬
or est patri ꝙͣ filia. D. Cur
Ut unus esset pat̾ ⁊ alter
inater: M. Quia sinul et
equalit᷑ ab utroq procedit.
et ip̃e est uinculũ totius diui
M. Augꝰ. Qmͣuis ubiq potẽ¬
cialit̾: tamẽ in intellectuali ce¬
lo subãlit̃. D. Quid est hoc¬
M. Tres enĩ celi dicuntur. u¬
us̃ corꝑale. quod a nob̾ uidet᷑.
Aliud spiritale. quod spirita¬

Expanded text:
Filium omnia, in Spiritu sancto omnia. Filium omnia, in Spiritu sancto omnia. Pater memoria, Filius intelligentia, Spiritus sanctus voluntas intelligitur. D. Cum omnipotentia et summa clementia de Patre praedicetur, quare non mater vocatur?--M. Quia generatio principaliter a Patre procedit. D. lio dicatur, cur non filia appellaor est Patri quam Filia. D. Cur ut unus esset Pater, et alter, mater?--M. Quia simul et aequaliter ab utroque procedit, et ipse est vinculum totius Divin--M. Quamvis ubique potentialiter, tamen in intellectuali coelo substantialiter. D. Quid est hoc?--M. Tres coeli dicuntur: unum corporale, quod a nobis videtur; aliud spirituale, eo quod spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
qutũ uire: ix̃e dibit. net me
labor iste grauabit. ¶ D. ¶ Dr̃
ꝙ nemo sciat quid sit deus.
rare quod nescimus. ab ip̃o gͥ
exordiũ suiamus. Et in pͥmis
die nͥ quid sit deus. ¶M. Beda.¬
¶ Qntũ homini licet scire. deus
septuplo solem sua uincunt
pulc̾tudine iugit̾ desident in
eum insaciabiłr prospicere.
¶D. ¶Quomõ intellgitur
trinitas unus deus. ¶N. Peti.¬
aspice solem. in quo sũt tria.¬
Ignea subñ. Splendor. ⁊ cllor
que in tisi sunt inseꝑibilia:
ut si ueł inde splendorem segre¬
gare: pͥnes mundũ sole. Et
si itm̾ calorem temꝑtes seim¬
dore filiũ. In calore spm̃ scm̃
¶n. ¶Quia ipẽ est fons ⁊ o¬
rigo a quo om̃ia procedũt. cuiꝰ
sapĩa filius appellatur. Gi
Quare filiusM. ¶Quia ut
splendor a sole ita a patre ge
etͥ nalitͥ procedens quass ab eis
spiratur. ¶ Ia itaq uis diuiniꝰ¬
tatis que omĩa creando patrat
pat᷑ uocatur ¶Illa ant q̃ omĩa
continet ne i nichilũ dissolũã¬
ꝑatur. ¶Ex patre om̃ia. ꝑ

Expanded text:
mihi Vires ipse dabit; nec me labor iste gravabit. D. Dicitur quod nemo sciat quid sit Deus, rare quod nesciamus. Ab ipso ergo exordium sumamus, et in primis dic mihi quid sit Deus?--M. Quantum homini licet scire, Deus septuplo solem sua vincunt pulchritudine, jugiter desiderent in eum insatiabiliter prospicere. D. Quomodo intelligitur Trinitas unus Deus?--M. Aspice solem, in quo sunt triaignea substantia, splendor et calor: quae in tantum sunt inseparabilia, ut si velis inde splendorem segregare, prives mundum sole; et si iterum calorem tentes sejudore Filium, in calore Spiritum s?--M. Quia ipse est fons et origo, a quo omnia procedunt, cujus sapientia Filius appellatur. D. Quare Filius?--M. Quia ut splendor a sole, ita a Patre genaeternaliter procedens, quasi ab eis spiratur. Illa itaque vis Divinitatis, quae omnia creando patrat, Pater vocatur; illa autem quae omnia continet ne in nihilum dissolvanpatur. Ex Patre omnia, per
Abbreviated transcription (Latin):
a cõdiscipulis meis tꝰ¬
quasdã questiũtuslas e¬
nodare. importunita¬
⁊⁊ iloꝵ nõ fuit facultas negãdo
obutare. p̃sertim metue̾s illo
clogio mulctari Si creditũ ta¬
lentũ mallem in t̾ra silendo occł
patiente. ¶ Et ut labor meus nõ
solũ p̃senti proficiat etati. dispu¬
tata curaui cũ scilo tnͣsmitrere
postitati. Rogans ut quicũq hiys
studuerit legendo incũbe̾ pro
me satagat deo p̃ces infundere.¬
¶ Titulus itaq oꝑi si placet.
elucidariũ p̃figãtur. qr mn eo ob¬
scuritas diu̾saꝵ reꝵ elucidatur.
Nomen aut̃ meuni ideo uolui si¬
lendo contegi ne inuidia tabes¬
cens iuberet utile opus cõtẽp¬
nendo negligi. ¶ Quod tñ lector
postulet ut in celo conseͥbatur.
ne aliañ de libro uiuenciũ delea¬
cur. Fundam̃tũ gͥ opusculi sup̃
china quatuor firmis colũpnis
fulciatur. Primã colup̃nã eri¬
gat ꝓpħica auctoritas. Scd̾am
stabulat apłica dignitas. Ter¬
ciam mouet expositoꝵ sagaci

Expanded text:
a condiscipulis quasdam quaestiunculas enodare, importunitati illorum non fuit facultas negando obviare praesertim metuenti illo elogio multari, si creditum talentum mallem in terra silendo occulpatiente. Et ut labor meus non solum praesenti proficiat aetati, disputata curavi stylo transmittere posteritati, rogans ut quicunque studuerit his legendo incumbere, pro me satagat Deo preces effundere. Titulus itaque operi, si placet, Elucidarium praefigatur, quia in eo obscuritas diversarum rerum elucidatur. Nomen autem meum ideo volui silentio contegi, ne invidia tabescens suis juberet utile opus contemnendo negligi: quod tamen lector postulet ut in coelo conscribatur nec aliquando de libro viventium deleatur. Fundamentum igitur opusculi suprachina quatuor firmis columnis fulciatur. Primam columnam erigat prophetica auctoritas; secundam stabiliat apostolica dignitas; tertiam roboret exp
Abbreviated transcription (Latin):
negligatis. senis in seꝑtĩmana
nob̾ legatur. Et ubi ng nue¬
m̃tis en que scmpta sut fatĩ¬
entes: agite grãs deo dnõ
bonoꝵ om̃i largitori. Ubi ã

Expanded text:
negligatis, semel in septimana vobis legatur: et ubi vos inveneritis ea quae scripta sunt facientes, agite gratias Domino bonorum omnium largitori; ubi a
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudm̃. m. Sicut ĩꝑatori ĩgres
signia p̃feruntur postꝙͣ aduẽ¬
tus eius cognoscitur. Ita xpõ
in ea forma qua ascendit cũ oĩ
mortuosa ⁊ tuba ⁊ uoce ĩ occͣ¬
sum eius suscitabist. Omĩa ele¬
menta turbabunt᷑ tempestate.
ignis ⁊ frigoris mixtim undiq
furente ut dr̃. Ignis añ ip̃m
p̃cedet. ⁊ in cͥcuitu eiꝰ tẽpestis
ualida. ⁊ alibi. Pugnabit orbis
pre eo cont᷑ insensatos. Mo¬
in ualle Iosaphat.m. dr̃ñ.
Uallis Iosaphat dr̃ uallis iudi¬
uallis est hic mundꝰ. Mons Ẽ
celum. In ualle gͥ fiet iudiciũ.
.i. in isto mñdo. scil ĩ aere. Ubi
entur. Impii aũt ut hedi ad
sinistrum ponentur: B. Quotͦi
ad dextam uł ad sinistram:¬
M. ad dexta̾m. scil sursũ in
gła. ad sinistrã. scil deorsũ in
t̾ra. iusti enĩ geminis alis ca¬
dous.m. Electis ea forma qua¬
in modũ crucis splendidior so¬
le P. Quare faciet filius iu¬
ditium .M. filius est similitu¬
do dei. Angelus aut̃ ⁊ homo

Expanded text:
rus signia praeferuntur, per quae adventus ejus cognoscitur; ita Christus in ea forma qua ascendit, cum ordmortuos tuba et voce in occursum ejus excitabunt, omnia elementa turbabuntur, tempestate ignis et frigoris mixtim undique furente; ut dicitur: Ignis ante ipsum praecedet, et in circuitu ejus tempestas valida ; et alibi: Pugnabit orbis terrarum pro eo contra insensatos Sin valle Josaphat?--M. Vallis Josaphat dicitur vallis judiVallis est hic mundus, mons est coelum. In valle ergo fit judicium, id est in isto mundo, scilicet in aere, ubi entur; impii autem, ut haedi, ad sinistram ponentur. D. Quomodo ad dexteram vel sinistram?--M. Ad dexteram, scilicet, sursum in gloria; ad sinistram, deorsum in terra. Justi enim geminis alis chaDominus?--M. Electis in ea forma quain modum crucis splendidior sole. D. Quare faciet Filius judicium?--M. Filius similitudo Dei est; angelus autem et homo