comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciues głam inibi s redẽptoris plene. contuent᷑. Sunt & ue¬
ctes cũm areha in oraculo conditi. quia absconditi st̃¬
nunc ꝑfecti quiq & electi qui nos p̾cesser̃t de mundo
in abdito uultus dei a conturbatione hominũ. Quoꝵ
tamen sũmitates uecdium ñ nunquã aꝑto oraculohisa
appropiant uisunt᷑. cũ ꝑfectiorib quibusq oculos sui
cordis dota indentione purificantibus. diuina gr̃a ali¬
quid extremũ de suꝑnoꝵ ciuiũ gaudio contẽpłandum
donauerit: quia nimirũ contẽplatio iis qui paulo lon¬
gius recesserint. minime conceditur. Quia quanto exteri
mente uaga remanent. tanto minꝰ quȩ st̃ internã gau¬
dia uiden̾t. Factum ẽ. Autem cũ exissent sacerdote
de scũario nebula impleuit domũ diũ. & non pot̾an
sacerdotes stare. & ministrare ꝓpt̾ nebulam. Impleue

Expanded text:
cives gloriam inibi sui Redemptoris plene contuentur. Sunt et vecives gloriam inibi sui Redemptoris plene contuentur. Sunt et vectes cum arnunc perfecti quique electi, qui nos processerunt de mundo, in abdito vultus Dei a conturbatione hominum. Quorum tamen summitates vectium aperto oraculo his qui appropiant visuntur, cum perfectioribus quibusque oculum sui cordis tota intentione purificantibus, divina gratia aliquid extremum de supernorum civium gaudio contemplandum donaverit, quia nimirum contemplatio his qui paulo longius recesserint minime conceditur. Quia quanto exterius mente vaga remanent, tanto minus quae sint interna gaudia vident. « Factum est autem cum exissent sacerdotes de sanctuario, nebula implevit domum Domini, et non poterant sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudo diuinitatis corporaliter. Erat uirga aaro
quȩ excisa denuo floruerat. quia potestas om̃is laqi¬
cand penes cumẽ. cuius iudiciũ in humilitate io¬
sionis iudebatur eẽ. sullatum. Erant & cabulȩ tespa¬
menti quia in illo st̃ om̃s thesauri sapientis abscondi¬
ti a dherebant ei uectes quib portabatur. quia doctou
qui quondã laborabant in uerbo xp̃i. nunc p̾senti uisio
consortib intelligendũ reliquit. Apparebant sũmitats
ũ foris ante oraculũ non semꝑ. sed cũ ostia eiusdem oracul
aperiri contingeret. Neq hoc om̃ibus. sed iis solũmodo
qui ꝓpius accedentes attentius ea quȩ intꝰ erant satage¬
bant intueri. Ipsa autẽ archa qualis et. quomodo esset
posita. solis eis qui oraculũ intrassent uidere licebat
uia nullus scõrum in hac adhuc uita positꝰ. tamecsi mu¬
tum in altitudine. sc mentis adcollens. sed soli illiꝰ pacrie

Expanded text:
plenitudo divinitatis corporaliter. Erat virga Aaron plenitudo divinitatis corporaliter. Erat virga Aaron quae excisa denuo floruerat, quia potestas omnis judicandi penes eum est, cujus judicium in humilitate passionis videbatur esse sublatum. Erant et tabulae testamenti, quia in illo « sunt thesauri sapientiae absconditi . » Adhaerebant ei vectes quibus portabatur, quia doctores qui quondam laborarunt in verbo Christi, nunc praesentconsortibus intelligendum reliquit. Apparebant summitates vectium foris ante oraculum non semper, sed cum ostia ejusdem oraculi aperiri contingeret; neque hoc omnibus, sed his solummodo, qui propius accedentes, attentius ea quae intus erant satagebant intueri. Ipsa autem arca qualis et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum intrassent, videre licebat, quod nullus sanctorum in hac adhuc vita positus, tametsi multum in altitudine se mentis attollens, sed soli illius patriae
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tamen fieri poterat. ut ipsa eoꝵ capita ante. oraculũ
eminerent. Quia nimirũ necesse erat. ut clauso ora¬
culo & appenso ante ostia uelo. ipsi uectes quoq doti cũ
archa & cherubin abducerent᷑ interiꝰ. quod fieri noi
poterat si ꝓminentes ulteriꝰ uectes ꝓducendis ad clau¬
dendum ostuis Locũ non darent. Quoꝵ positionem
llectium seriptura ñ sine causa sed magis intuit u sa¬
cramenti tam diligenter expedire curauit: Constat
enim quia domꝰ dempli exterior ꝑegrinantẽ in terris
eccłam. scã autem scõrum: internam suꝑnȩ patriȩ fe¬
llestatem designant. Itẽ illata inscã sc̃orum archa
assumptam xp̃i humilitatẽ. & intra uelũ regis ql¬
strs inducta : uectesuͦ. quib eadẽ archa portabadur
predicatores uerbi per quos ipse mundo innotulta
pice demonstrant. Erat autẽ in archa urna aure
habens manna. quia in homine. xp̃o habitat. om̃i

Expanded text:
non tamen fieri poterat ut ipsa eorum capita ante oraculum non tamen fieri poterat ut ipsa eorum capita ante oraculum eminerent, quia nimirum necesse erat ut, clauso oraculo et appenso ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca et Cherubin abderentur interius; quod fieri non poterat si prominentes ulterius vectes producendis ad claudendum ostiis locum non darent; quorum positionem vectium Scriptura non sine causa, sed magni intuitu sacramenti tam diligenter expedire curavit: constat enim quia domus templi exterior peregrinantem in terris Ecclesiam, sancta autem sanctorum internam supernae patriae felicitatem designant. Item illata in sancta sanctorum arca, assumptam Christi humanitatem, et intra velum regiae coelestis inductam; vepraedicatores verbi per quos ipse mundo innotuit typice nuntiant. Erat autem in arca urna aurea habens manna, quia in homine Christo habitat omnis
Abbreviated transcription (Latin):
lpse filius sanquine suo liberauit. non cͣstituit salomon
nr̃ seruire. quenquã : quia neminẽ cogit ritu gentili
uiuere. neminẽ cerimonias ueteris legis tẽporib noui
cessamenti seruare: sed uiros bellatores ẽẽ. qui contra
spuales nequitias scuto fidei & gladio sp̃s dimiceNt.

Expanded text:
ipse Filius Dei sanguine suo liberavit, non constituit Salomon noster servire quempiam: quia neminem cogit ritu gentili vivere, neminem caeremonias veteris legis temporibus Novi Testamenti servare; sed viros bellatores esse, qui contra spiritales nequitias scuto fid
Abbreviated transcription (Latin):
utate. cõmedent eũ canes: & qͥ mortuus fuerito epor
nuione comeoent eũ uolucres celi. Quidẽ erto more¬
utem morit qui intra eccłam łei oꝑa prauitotus ex¬
uet suo eñ ors canũ laceratur. cũ sententus scquinde
qotoꝵ increpat᷑ arguitir ato dãnatur. de oidobidet¬
oe uanio in psalmo scriptũ: ut canes cireuirmt
msuam reperire. Ciuitas autẽ illa quã canes istiei¬

Expanded text:
canes, et qui mortuus fuerit ex eo in regione, comedent eum volucres coeli. » Quid est ergo mortergo moritur, qui intra Ecclesiam Dei opera pravitatis exercet. Ille enim ore canum lacera increpatur, arguitur, atque damnatur. De quibus videlicet canibus in psalmo scriptum est: « Ut canes circuibunt moniam reperire. Civitas autem illa, quam canes isti ci
Abbreviated transcription (Latin):
miu founa de non diuersa ẽ. patria illa celestis quae
ntis ꝓmittit᷑ om̃ibus. quanuis sicut stella astella difr¬
res in claritate. ita & resurrectio mortuoꝵ. Aelutrumqꝙ
udex ipso ac distributor premiorũ dñs ura sentiesites

Expanded text:
nt; et una ac non diversa est patria illa coelestis quae nt; et una ac non diversa est patria illa coelestis quae promittitur omnibus; quamvis sicut stella a stella differt in claritate, ita et resurrectio mortuorum; quod utrumque judex ipse ac distributor praemi
Abbreviated transcription (Latin):
rum et uasa. reposuitq in thesauris domus d
Argentũ nanq ad nitorẽ eloquentiȩ. aurũ ad splen¬
dorem sapientie. uasa generalit᷑ ad rationalem ꝑt¬
nent creatura. Sc̃ificat᷑q dauid pater salomonie
argentũ. cum ds̃ pater eloquentes quosq gr̃a suisps
rum. cũ naturali ingenio preditos suo replens spũ a
consideranda in leg e sua mirabilia illum inat. Sci
ficat et uasa. cũ omibus generaliter eccłȩ filiis eiusdẽ
sp̃s gratia largitur ad amanda illos & appetenda pe¬
pet uȩ salutis inflãmat. Hoc autẽ argentum. hoc al¬
rum. hȩc scĩficata uasa salomon infert in demplũ. cũ
cȩlestis introducit. Reponitq uasa diuersi generis¬
siue argentea siue aurea in thȩsauris domꝰ dNl
quando eos qui multitudine dulcedinis eiꝰ frium¬
ruerint abscondit in abscondito uultus sui acot¬
turbatione hõium. Et apte sunt multi thesau
in quib uasa electionis recondunt᷑. sed una doũ
u in qua idem sunt faeti thesauri. quia ceuina eccła

Expanded text:
rum, et vasa reposuit in thesauris domus Domini. Argentum namque ad nitorem eloquentiae, aurum ad splendorem sapientiae, vasa generaliter ad rationabilem pertinent creaturam. Sanctificatque David pater Salomonis argentum, cum Deus pater eloquentes quosque gratia sancrum, cum naturali ingenio praeditos, suo replens spiritu ad consideranda in lege sua mirficat et vasa, cum omnibus generaliter Ecclesiae filiis ejusdem Spiritus gratia largitur, quae ad amanda illos, et appetenda perpetuae salutis dona inflammat. Hoc autem argentum, hoc aurum, haec sanctificata vasa Salomon infert in templum cum Dcoelestis introducit. Reponitque vasa diversi generis, argentea sive aurea in thesauris domus Domini, quando eos qui multitudine dulcedinis ejus frui meruerint abscondit in abdito vultus sui, a conturbatione hominum. Et apte multi sunt thesauri, in quibus vasa electionis reconduntur, sed una domus Domini in qua idem sunt fact
Abbreviated transcription (Latin):
geritur. facit quidem opus domꝰ dñi salomonse
nondum ꝑficit: quia corda electorũ dñs ut bonae
perentur inspirat & adiuuat. nullũ tamen in hao
duntarat. uita cõmorantem absq peccato eẽ. tribi¬
it. Nanq hoc donũ futurȩ uitȩ beatitudini reseri
erficit uͦ om̃e opus tẽplisui. & hoc dedicationi apti
reodit: cũ trans latos de hac uita electos suos eternis

Expanded text:
geritur, facit quidem opus domus Domini Salomon, sed geritur, facit quidem opus domus Domini Salomon, sed nondum perficit, quia corda electorum Dominus, ut bona operentur, inspirat et adjuvat, nullum tamen in hac duntaxat vita commorantem absque peccato esse tribuit, namque hoc donum futurae vitae beatitudini reservatur. Perficit vero omne opus templi sui, et hoc dedicationi aptum reddit, cum translatos de hac vita electo
Abbreviated transcription (Latin):
nisi sensus & corcda sunt eorundem angłorum siue homi¬
num scõrum. quib immobiliter condẽplationi ac dilecti
oni sui conditoris adherent. ut eõ ministeriũ diuinitus
si ddelegatum recte compleant quo a uoluntate. illius cu
mnistrant nunquã oculos auertunt. Aꝑiuntur enĩ
si elaudunt᷑ ostia tempore congruo. sed nullo suũ cardi
lem tempore descrt. Quia & angłi et om̃s sc̃i siue in hac
leras ⁊ cei. seu in illa speciei fideles atq electos suscipiant᷑
sii animũ in radice internȩ dilectionis firum tenent᷑.
los bene idem cardines ex auro ee. facti ꝑhibentur. ꝓpt̃
beselicet uel meritũ ꝓpriȩ claritatis. ueł illius quã ha¬
bent in dm̃ caritatis. Et ꝑfecit om̃e opus qͦd faciebat᷑
falomon in domo dñi. ꝑfecit salomon opusque
faciebat in domo dñi. cum rex pacificus nr̃ inai
nouissima om̃s electos resurrectionis immorca¬
te glorificat. Alioquin quã diustatus huiꝰ seł

Expanded text:
nisi sensus et corda sunt eorumdem angelorum sive hominisi sensus et corda sunt eorumdem angelorum sive hominum sanctorum, quibus immutabiliter contemplationi ac dileconi sui Conditoris adhaerent, ut eo ministerium divinitus sibi delegatum recte compleant, quo a voluntate illius cui ministrant nunquam oculos avertunt? Aperiuntur enim et clauduntur ostia tempornem tempore deserunt: quia et angeli et omnes sancti, sive in hac vita fidei, seu in illa spei fideles atque electos suscipiant, semper animum in radice internae dilectionis fixum tenent. Unde bene iidem cardines ex auro esse facti perhibentur, propter videlicet vel meritum propriae claritatis, vel illius quam habent in eum, charitatis. « Et perfecit omne opus quod faciebat Salomon in domo Domini. » Perficit Salomon opus quod faciebat in domo Domini, cum Rex pacificus noster in die novissima omnes electos resurrectionis immortalitate glorificat. Alioquin quandiu status hujus saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
cescibilem conseruatã in celis. E t bene lilii flores aurei
in candelabro sunt facti domꝰ dñi. quia scriptura diui¬
naspretis demporalib gaudiis ad appetenda nos bona
patriȩ gelestis ꝓuocare consueuit. & quomodo erectum
in altitudine candelabrũ. lilii flores & lucernas habet
aureas in capite. ita electi om̃s qui in eadẽ seriptura sacra
continentur. erecto ad suꝑna sensu cęlestia adño bona
quȩsisse & ꝑcepisse ꝓbantur. Et cardines ostiorũ domus
dempli interioris scĩ scõrum. & ostioꝵ domꝰ dempli ex auro
erant. Ostia enĩ domꝰ interioris scĩ scõrum angłica sunt
ministeria. quȩ nobis de corpore egressis introitũ uitȩ
clestis reserant. Et ostia domꝰ tẽpli. doctores sumt. sci ac
sacerdotes. qui instruendo. baptizando.dnici corporis et
sanguinis mysteria cõmunicando. pͥma nobis eccłe prȩ¬
et is limina pandunt. Qͥd cardines utrorunq ostiorum

Expanded text:
cessibilem, conservatcessibilem, conservatin candelabro sunt facti domus Domini, quia Scriptura divina spretis temporalibus gaudiis, ad appetenda nos bona patriae coelestis provocare consuevit. Et quomodo erectum in altitudine candelabrum lilii flores et lucernas habet aureas in capite, ita electi omnes qui in eadem Scriptura sacra continentur, erecto ad superna sensu, coelestia bona a Domino quaesisse et percepisse probantur. « Et cardines ostiorum domus templi interioris Sancti sanctorum, et ostiorum domus templi ex auro erant. » Ostia enim domus interioris, Sancti sanctorum, angelica sunt ministeria, quae nobis de corpore egressis introitum vitae coelestis reserant. Et ostia domus templi doctores sunt sancti ac sacerdotes, qui instruendo, baptizando, Domini corporis et sanguinis mysteria communicando, prima nobis Ecclesiae praesentis limina pandunt. Quid cardines utrorumque ostiorum
Abbreviated transcription (Latin):
enda quȩ ds iubet supponere contendit. Et hoc cã fixa
intentione quasi candelabrũ necesss ÷ firmiter ad sus¬
ora erectũ. impositas sibi lucernas ñ solum absq ruiꝰ
sed etiam absq ulla statꝰ sui motione seruare. Quod l̃
um dixisset. et candelabra aurea qͥnq ad dexterã & qͥnq
a sinistrã contra oraculũ ex auro purissimo. addidit. &
quasi lilii flores. & lucernas desuꝑ aurcas. Didet᷑ iuxta
siteram quia suprema pars candelabroꝵ in modũ sit
sili repandi deformata. quomͦ in candelabro tabernacu¬
u factum eẽ. legimꝰ. cuius stipes medius & calami ex ipso
hcedentes cũ sc̃iphis & sperulis. lilia scribunt᷑ habuisse
holurima. Flores autem lilii ut sepe dictum ẽ. amenitatẽ
semꝑ uirentis t̾rȩ uiuentium designant. de qua dicit
beatus petrus regeneratos nos ad nõ in spem uiuã in he¬
reditatem incorruptibilẽ. & incontaminatã et ĩmar¬

Expanded text:
enda quae Deus jubet, supponere contendit: et hoc tam fixa enda quae Deus jubet, supponere contendit: et hoc tam fixa intentione, quam candelabrum necesse est, firmiter ad superna erectum, impositas sibi lucernas non solum absque ruina, sed etiam absque ulla status sui motione servare. Quod vero cum dixisset: Et candelabra aurea quinque ad dexteram, et quinque ad sinistram contra oraculum ex auro primo, addidit: Et quasi lilii flores et lucernas desuper aureas, videtur, juxta litteram, quia suprema pars candelabrorum in modum sit lilii repandi efformata, quomodo in candelabro tabernaculi factum esse legimus, cujus et stipes medius et calami ex ipso procedentes cum scyphis et sphaerulis lilia scribuntur habuisse perplurima . Flores autem lilii ut saepe dictum est amoenam semper virentis terrae juventutem designant, de qua dicit beatus Petrus: Regeneratos nos a Domino in spem vivam, in haereditatem incorruptibilem et incontaminatam, et immar
Abbreviated transcription (Latin):
nas insullime dollunt ut longe lateq uideri possint
in eccła seripturam eẽ. sacram. quȩ scorum nobis ur¬
tutes & doctrina sua lectione demonstrant. Cuiui¬
delicet interptationi annuit. sermo dñi. quo dicitui
de ioħe. Iue erat lucerna ardens et lucens. Possumus
etiam ita aptissime dicere. quia lucerne diuinasi pe
eloquia. iuxta illud ꝑsalmistȩ qͦd et supra posumus
ucerna pedib meis uerbũ tuum dñe. & liimen semitis
meis. Candelabra autẽ harum lucernarũ sunt sc̃i om̃s
qui sua et corda & corpora ferendis dñi mandati
humili semꝑ intentione supponunt. Quisquis enĩ r
nullo ꝓpriã sequi curat. uoluntatẽ. uerum in om̃ib qu
scriptura sc̃ã dicat atcendit. eiꝰq se subicere mandatis
eius auscultare. satagit. ꝓmissis: quasi candelabrum
domus dĩ aureũ aureas eiꝰ gestat lucernas. quia casta
corporis sui membra. castas mentis cogitationes ad faci¬

Expanded text:
nas in sublime tollunt ut longe lateque videri possint nas in sublime tollunt ut longe lateque videri possint in Ecclesia Scripturam esse sacram, quae sanctorum nobis virtutes et doctrinam sua lectione demonstrant. Cui videlicet interpretationi annuit sermo Domini, quo dicitur de Joanne: « Ille erat lucerna ardens et lucens . » Possumus etiam ita aptissime dicere, quia lucernae divina sunt eloquia, juxta illud Psalmistae, quod et supra posuimus: « Lucerna pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis. » Candelabra autem harum lucernarum sancti sunt omnes, qui sua et corda et corpora ferendis Domini mandatis, humili semper intentione supponunt. Quisquis enim in nullo propriam sequi curat voluntatem, verum in omnibus quae Scriptura sancta dicat, attendit, ejusque se subjicere mandatis, ejus satagit auscultare promissis, quasi candelabrum domus Dei aureum, aureas ejus gestat lucernas, quia casta corporis sui membra, castas mentis cogitationes ad faci
Abbreviated transcription (Latin):
ngurantur: uidelicẽt quia lucẽ sapientiȩ errantib
proferunt. Hinc etenĩ psalmista. Lucerna pedibus
etiam salomon ait. Quia mandatũ lucerna ẽ. et
en iltor. Qutare alitẽ. quinq a dextris & quinq
sunstrit sint posita candel abra. ex his quȩ de mnei¬
sis tractauimri fecillime patet. Cumũ dixinco
quinq a dextris & quinq a sinistris. conuenier
dedidit contra oraculum . Oraculũ nanq leñ
erat archa in: sepedictumẽ aditũ designat pat
sontra oraculũ sunt ꝓosita. quia dunna eloquia
semꝑ adhabitationẽ suꝑne ciuitatis aspeca nuu
hui is agnitione ac desiderui nr̃is cordib infunds
et eos qui orig inẽ carnis et̾nam habent ad appeten¬
dam.ꝓmerendãq incȩlestib sedem ꝑpecus mansio¬
nis accendant. Si aute quȩris quid inter canclel ahra
et lucernas eoꝵ dypice distet. possumꝰ recte intelligero
prȩferunt in lingua. Candelabra autẽ quȩ has lucer¬

Expanded text:
figurantur, videlicet quia lucem sapientiae errantibus figurantur, videlicet quia lucem sapientiae errantibus proferunt. Hinc etenim Psalmista: « Lucerna, inquietiam Salomon ait: « Quia mandatum lucerna est, et lex lux . » Quare autem quinque a dextris, et quinque a sinistris sint posita candelabra, ex his quae de mensis tractavimus facillime patet. Cum vero dixisset, « quinque a dextris et quinque a sinistris, » convenienter addidit, « contra oraculum. » Oraculum namque ubi erat arca, ut saepe dictum est, aditum designat patrcontra oraculum sunt posita, quia divina eloquia semper ad habitationem supernae civitatis aspectant, ut hujus agnitionem ac desiderium nostris cordibus infundant: et eos qui originem carnis aeternam habent, ad appetendam promerendamque in coelestibus sedem perpetuae mansionis accendant. Si autem quaeris quid inter candelabra et lucernas eorum typice distet? possumus recte intelligere praeferunt in lingua. Candelabra autem quae has lucer
Abbreviated transcription (Latin):
strant p̾figurantur. quoꝵ uidelicet officium ẽ. corpus
et sanguinem diũ credentib distribuere. infidelib
abnegare. de quib in sequentib dicet᷑. Fialȩ nanq
apłi & doctores sunt. pleni uitalib aquis. Mortario¬
la quippe. sc̃orum penitentiũ labor passĩoq toleran¬
dȩ. quib mortificant᷑ membra eoꝵ suꝑ terrã. Thu¬
ribula autẽ figurant uircutes oꝑum uel scilicet ora¬
dones sc̃orum. quib odor suaurtatis ascendit ad dm̃
e conscientia pura & fide ñ ficta. Et candelabra aurca
quinq ad dexterã & quinq ad sinistrã contra oraeu¬
lum ex aurõ purissimo. & quasi lilu flores & lucer¬
nas desuꝑ aureas. Sicut enĩ mensȩ in typo sc̃e scrip¬
turȩ recce ponunt᷑. quia et esurientib iusticiã pa¬
nem uerbi di ministrant. & uasa fuert ministeru
celestis id ÷ iustoꝵ nobis actꝰ in exemplũ ꝓpomiNit.
ia etiam aptissime ꝑcancdelabra eadem diuina eloqͥa

Expanded text:
gurantur: quorum videlicet officium est corpus et sanguinem Domini credentibus distribuere, infidelibus abnegare, de quibus in sequentibus dicetur. Phialae namque apostoli et doctores pleni vitalibus aquis. Mortariola quippe sanctorum poenitentium labor passioque tolerantiae, quibus mortificantur membra eorum super terram. Thuribula autem figurantur virtutes operum, vel scilicet orationes sanctorum, quibus odor suavitatis ascendit ad Deum, ex conscientia pura et fide non ficta. « Et candelabra aurea quinque ad dexteram et quinque ad sinistram contra oraculum ex auro puro et quasi lilii flores, et lucernas desuper aureas. » Sicut enim mensae in typo sanctae Scripturae recte ponuntur, quia et esurientibus justitiam panem verbi Dei ministrant, et vasa fuerunt ministerii coelestis, id est justorum nobis actus in exemplum proponunt: ita etiam aptissime per candelabra eadem divina eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
nonsolũ quia legis lator qͥnq uolumina scripsio. ue¬
nom etiã qͥa tota series testamenti ueteris quimq etates
cłi complectitur. Geminatur uͦ numerus mensarũ
quinarius. & quinq adextris & qͥnq a sinistris po¬
quntur: cũ post incarnationem dñcam eadẽ serip¬
cura siue ͣ triqꝙ dĩ ꝓopło iudeo scilicet & gentili cõmit.¬
citur. sius euangłicis plena figuris ostendit᷑. quȩ qͦn¬
dam antiquo dei ꝑopło iuxta litterã solum intelligen¬
daet. putabatur. Fecit & hydrias & fuscinulas ee
phialas. & mortariola. et thuribula de auro puris¬
simo. Hydriȩ enĩ prȩcordia sc̃orum signant. aqua
sapientiȩ & uino cõpunctionis replec̾a. Fuscinulȩ
quoq quib carnes p̃parantur idem p̃dicatores qͦrũ

Expanded text:
non solum quia legislator quinque volumina scripsit, venon solum quia legislator quinque volumina scripsit, verumetiam quia tota series Testamenti Veteris quinque aetates saeculi complectitur. Geminatur vero numerus mensarum quinarius, et quinque a dextris, quinque a sinistris ponuntur: cum post incarnationem Dominicam eadem Scriptura sive utrique Dei populo, Judaeo scilicet et gentili committitur, sive evangelicis plena figuris ostenditur, quae quondam antiquo Dei populo juxta litteram solum intelligenda esse putabatur. « Fecit et hydrias et fuscinulas et phialas et mortariola de auro purissimo. » Hydriae enim praecordia sanctorum signant, aqua sapientiae et vino compunctionis repleta; fuscinulae quoque quibus carnes praeparantur, iidem praedicatores, q
Abbreviated transcription (Latin):
usur ꝑauer̾ de anathemate. cũ acham solus & ñ plures
filii isrł hoc fecert̃. uel certe quia panes ꝓpositionis sole¬
bant ante sabbatũ coqui. ut sabbato mox poni possent
in mensam ꝓpositionis. potuit fieri ut panes noui nouli
cocti mox illis mensis imponerent᷑. ibidemq nocte illa
seruarentur oꝑti. donec primo mane ablatis ueteribil
suꝑ mensam ꝓpositionis ponerentur calidi. Non al¬
dem hȩȩ mensȩ decẽ afigura uniꝰ mensȩ ꝓpositioni
discrepant. Nam sicut una mensa duodecim panibi
onusta unanimem dotius scripturȩ concordiam. au¬
ctoritate aplica munitã designat. ita ut ñ immer¬
to decẽ mensȩ aureȩ diuinasegis & ꝓpħarumeloqe
figurate denunciant. quȩ uel refectionẽ nobis uers
de quasi panes ꝓpositionis offert̾. uel nobis exempla
qdelium quasi positoru inse uasorũ dñi claxitatem
⁊miracula ꝓponunt. Rȩcte. aut̃ bis quine stͥ mense

Expanded text:
usurpaverunt de anathemate » cum Achar solus et non plures usurpaverunt de anathemate » cum Achar solus et non plures filii Israel hoc fecerunt: vel quia certe panes propositionis solebant ante sabbatum coqui, ut sabbato mox poni possent in mensam propositionis: potuit fieri ut panes novi noviter cocti mox illis mensis imponerentur, ibidemque nocte illa servarentur operti, donec primo mane ablatis uteribus super mensam propositionis ponerentur calidi. Non autem hae mensae decem a figura unius mensae propositionis discrepant. Nam sicut una mensa duodecim panibus onusta, unanimem totius Scripturae concordiam auctoritate apostolica munitam designat: ita ut non immerito decem mensae aureae divinae legis et prophetarum eloquia figurate denuntiant, quae vel refectionem nobis verbi Dei quasi panes propositionis offerunt, vel nobis exempla fidelium quasi positorum in se vasorum Domini, claritatem et miracula proponunt. Recte auem bis quinae sunt mensae,
Abbreviated transcription (Latin):
menti condita ẽ. & instrumenti ueteris donante. dñor
uelata mysteria. Quoꝵ. nimirũ nuimero nontantun
lclem apłi. sed om̃s sunt designati qui uerbũ p̃dican¬
do pabulũ uite fidelib ministrant. quia om̃s utiq
ipsam doctrinȩ formã quam a dño apłi acceperess¬
cuntur. Quod uͦ in uerbis dierũ legimus. quia fecr
salomon mensas decẽ. posuitq eas in teplo quinq
A dextris & quinq a sinistris. fialas quoq aureas cen¬
tum: ñ has mensas tam ad panes ꝓpositionis quã ad
uasa dnĩ portanda factas eẽ. eredibile ẽ. Fialas uide¬
licet quas pariter factas seriptura refert. thimiama¬
teria. thuribula. & cȩ̨tera quȩ in sequentib leguntuis
mystice possumꝰ nonnulla intelligere. Nam quod pa¬
lo post in eodẽ uerboꝵ uolumine̾. sub infertur. fecit
singulari ꝑosuit more scripturis usitatissimo. ut in
lesũ naue : Filii autẽ isrł pręliaricatisunt. Mandatũ es

Expanded text:
menti condita est, et Instrumenti Veteris, donante Domino, menti condita est, et Instrumenti Veteris, donante Domino, revelata mysteria. Quo nimirum numero non tantum iidem apostoli, sed omnes sunt designati, qui, verbum praedicando, pabulum vitae fidelibus ministrant: quia omnes utique ipsam doctrinae formam, quam in Domino Apostoli accepere, sequuntur. Quod vero in Verbis Dierum legimus, quia « fecit Salomon mensas decem, posuitque eas intemplo, quinque a dextris, et quinque a sinistris, phialas quoque aureas centum vasa Domini portanda factas esse credibile est, phialas videlicet quas pariter factas Scriptura refert, thymiamateria, thuribula, et caetera quae in sequentibus leguntur: mystice possumus nonnulla intelligere. Nam quod paulo post in eodem verborum volumine subinfertur: Fecit singulari posuit, more Scripturae usitatissimo, ut in Jesu Nave: « Filii autem Israel praevaricati sunt mandatum, et
Abbreviated transcription (Latin):
esse destatur. & idem altare. qͦd in figura factũ ÷ eleccoꝵ
ob significandam eoꝵ uitam ꝑpetuam decẽ erat cubitis
altum. Cum uͦ dictum ẽ. quia fecit salomon altare au
reum.addicum ÷ continuo & mensam suꝑ quã poneren¬
dir panes ꝓpositionis aureã. Mensa autẽ Aurea scriptu¬
rae. sacra. spũalis intelligentiae elaritate fecunda. De &ͣ
psalmista dño. Parasti inquit in conspeccu meo mensam.
deillersus eos qui tribulant me. Ne enĩ nos adu̾sar ii
cribulantes aderrorẽ flectant. mensã nobis conditor
mur parauit. Panes nanꝙ ꝓpositionis sc̃ĩsunt ̃¬
etores. quoꝵ uel oꝑa nobis uel uerba salutaria Ado
emaplum uuitȩ ꝓposita. semꝑ in diuinis ꝑaginis qe
bene ꝯuerit inuenit. Unde apte idem panes in exõas
dirodecim fieri prȩcepti sunt. uidelicet ꝓpt̃ apłos du¬
decim. ꝑ quoꝵ ministeriũ & nobis scriptura noui et¬

Expanded text:
esse testatur. Et idem altare quod in figura factum est electorum, esse testatur. Et idem altare quod in figura factum est electorum, ob significandam eorum vitam perpetuam, decem erat cubitis altum. Cum vero dictum est, quia fecireum, additum est continuo: Et mensam, super quam ponerentur panes propositionis, auream. Mensa autem aurea Scriptura est sacra spiritualis intelligentiae claritate fecunda; de qua Psalmista Domino: Parasti inquit in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Ne enim nos adversarii tribulantes ad errorem inflectant, mensam nobis Conditor emur, paravit. Panes namque propositionis sancti sunt doctores; quorum vel opera nobis, vel verba salutaria ad exemplum vitae proposita, semper in divinis paginis, quisquis bene quaerit, invenit. Unde apte iidem panes in Exodo duodecim fieri praecepti sunt: videlicet propter apostolos duodecim, quorum ministerio nobis Scriptura Tes
Abbreviated transcription (Latin):
iltaris. amplitudo incaritate. di & ꝓximi ꝑ latitudinẽ
es in expectatione diumȩ uisionis ꝑaltitudinẽ figura¬
cur. Quod autẽ longitudo & latitudo altaris uicenorũ
erat cubitorũ. magnã utiq ꝑfectionẽ designat eiusdẽ
indefessȩ longanimitatis ac sincerȩ dilȩctionis. quaȩ
yutriusq destamenti nobis obseruantiã tribuitur.
uater enim quini. uicenariũ numerum cõplent. Enq
strarite euangłu grã ꝑuenimꝰ. uicenariũ ꝓfecto Nu
et latitudine altaris. cũ corda electorũ docente utroq
testamento & aduuiante ipso uno utriꝰq testamenti aucco¬
re & ꝑseuerantiam boni opis etiam in ꝑsecutione seruant
in hylaritate dilectionis. & eam in eos qui ꝑsecuntur
erhibent. Denario autẽ numero spes cȩlestiũ prȩmiorũ
solet designari dño affirmante cũ eos qui in uinea ma¬
gni patris famillas laborauerant denario remuneratos

Expanded text:
altaris, amplitudo in charitate Dei et proximi per latitudinem, altaris, amplitudo in charitate Dei et proximi per latitudinem, spes in spectatione divinae visionis per altitudinem figuratur. Quod vero longitudo et latitudo altaris vicenorum erat cubitorum, magnam utique perfectionem designat ejusdem indefessae longanimitatis ac sincerae dilectionis, quae per utriusque Testamenti nobis observantiam tribuitur. Quater enim quini vicenarium numerum complent. Quinque strante Evangelii gratia pervenimus, vicenarium profecto num longitudine et latitudine altaris, cum corda electorum, docente utroque Testamento, et adjuvante ipso uno utriusque Testamenti auctore, et perseverantiam boni operis etiam in persecutionibus servant, et hilaritatem dilectiexhibent. Denario autem numero, spes coelestium praemiorum solet designari, Domino affirmante, cum eos qui in vinea magni patris familias laborant, denario remuneratos
Abbreviated transcription (Latin):
latitudine factum eẽt. totam tẽpli latitudinem impleres
uanto gͥ exterius erat positũ altare holocausti quã incen
quantũq generȩ oblationis ac iulitate metalli ignobilus
fuit. tant u̾m qͣntitate mensurȩ & hostiarũ frequent ia
reestabat. Quia nimirũ plures sunt multo quib dicatur
iuis aduitã ingredi serua mandata. quã qiuos audire de¬
cetet si uis ꝑfectꝰ esse uade uende quȩ habes & da pauꝑibꝰ.
e camen huiꝰ mensura altaris. mystice ratione caretͥ. et
uimero. Habet enĩ uiginti cubitos longitudinis. & doci¬
dem cubitos latitudinis: & decẽ cubitos altitudiruis.
cquo quidẽ mimero. supra in expositione templi & ue¬
stibuli eiꝰ diximus. Sed & nunc dicendũ breuiter. quia
saltare holocausti illorum in eccła dypum denet quisuũ
corpus & animã dño consecrare ꝑignem amoris illiꝰ que¬
runt. ꝑseuerantia horũ in bona oꝑatione ꝑ longitudinẽ

Expanded text:
latitudine factum esset, totam templi latitudinem impleret. latitudine factum esset, totam templi latitudinem impleret. Quanto igitur exterius erat positum altare holocausti quam incensi, quantumque genere oblationis, ac vilitate metalli ignobilius fuit, tantum quantitate mensurae et hostiarum frequentia praestabat. Quia nimirum plures sunt multo quibus dicatur : « Si vis ad vitam ingredi, serva mandata: » quam quos audire delectet, « Si vis perfectus esse, vade, vende quae habes et da pauperibus. » Nec tamen hujus mensura altaris mystica ratione caret et numero. Habet enim viginti cubitos longitudinis, et totidem cubitos latitudinis, et decem cubitos altitudinis. De quo quidem numero supra in expositione templi et vestibuli ejus diximus. Sed et nunc dicendum breviter: Quia si altare holocausti illorum in Ecclesia typum tenet, qui suum corpus et animam Domino consecrare per ignem amoris illius quaerunt, perseverantia horum in bona operatione per longitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
intra sc̃a scõrum. ubi ẽ. archa recondita. cũ orationes sc̃ns
flãma caritatis excitatȩ adglũ usq ꝑueniunt: ubi xp̃c ẽ.
in dextera dĩ sedens. Non enĩ in hoc altari sanguis hostiar
sed thimiamatantũ incenditur. quia tales iuri ñ habent
oꝑa carnis & sanguinis quȩ in ara sui cordis ĩmolantes dño
mactent. sed solum modo lacrimarũ & orationis ei uoca
ꝓ desiderio regni cȩlestis offerunt. fecit quoq altare eneũ
uiginti cubitoꝵ longitudinis. & uiginti cubitoꝵ latitudi¬
nis. & decẽ cubitorum altitudinis. & quidẽ altare chimi¬
amatis moyses fecit. in heremo habens eubitũ longitudi¬
nis & alterũ latitudinis. & duos eubitos in altitudine
uantȩ autẽ magnitudinis hoc suꝑius dictũ altare salom
fecerit scriptura ñ dicit. sed tantũ quod altare aureũ fere¬
rit dicit. Constat autẽ quia tantũ facȩre non potuit qͣntũ
fecit holocausti. quiasi uiginti cubitoꝵ in longitudine

Expanded text:
dita, cum orationes sanctorum flamma charitatis excitatae, ad coelum usque perveniunt: ubi Christus est in dextera Dei sedens. Non enim in hoc altari sanguis hostiarum, sed thymiama tantum incenditur, quia tales viri non habent opera carnis et sanguinis, quae in ara sui cordis immolantes Domino mactent. sed solummodo lacrymarum et orationis ei vota, pro desiderio regni coelestis offerunt. « Fecit quoque altare aeneum viginti cubitorum longitudinis, et viginti cubitorum latitudinis, et decem cubitorum altitudinis. » Et quidem altare thymiamatis Moses fecit in eremo, habens cubitum longitudinis, et alterum latitudinis, et duos cubitos in altitudine. Quantae autem magnitudinis hoc superius dictum altare Salomon fecerit Scriptura praedicit, sed tamen quod altare aureum fecerit, dicit. Constat autem quia tantum facere non potuit, quantum fecit holocausti, quia si viginti cubitorum in longitudine et
Abbreviated transcription (Latin):
appellari uolunt. eũ nichil inse ꝓrsus firmȩ fidei e
ad contẽpnendas scłi pompas ac desideranda bona in¬
iusibilia nichil habeant roboris ad corrigendos. na
dustriȩ salte̾ ad intelligendos corũ quib prȩlati sunt ex¬
rores. Fecit qͦ mare fusile decẽ cubitoꝵ alabio usq adia¬
um. rotundũ in cireũitu. Mare hoc fusile infigura laua¬
cri salutaris quo in remissionẽ peccatoꝵ emundamur fa¬
ctum ẽ. Nanq sacerdotes in eo lauabant᷑. ut uerba diera
aꝑte testantur. Sacerdotes autẽ constat. om̃s electos dypi¬
ctͣ inscripturis uocari. eoqͦd sint mebra sũmi sacerdor¬
dñi nr̃i iesu xp̃i. Et recte. huic uasi scriptura mare nom
indidit. in memoriã uidelicet maris rubri inqͦ pruus
ꝑ extinctionẽ egyptioꝵ & popłi dei liberationẽ baptis¬
mi forma p̾cessit. Exponente apło acdicente. Qm̃ patres¬

Expanded text:
appellari volunt: cum nihil in se prorsus firmae fidei et appellari volunt: cum nihil in se prorsus firmae fidei et ad contemnendas saeculi pompas, ac desideranda bona invisibilia, nihil habeant roboris, ad corrigendos, nihil industriae, saltem ad intelligendos, eorum quibus praelati sunt, errores. « Fecit quoque mare fusile decem cubitorum, a labio usque ad labium rotundum in circuitu. » Mare hoc fusile in figuram lavacri salutaris quo in remissionem peccatorum emundamur factum est. Namque sacerdotes in ea lavabantur, ut Verba dierum aperte testantur. Sacerdotes autem constat omnes electos typice in Scripturis vocari, eo quod sint membra summi sacerdonostri Jesu Christi. Et recte huic vasi Scriptura mare nomen indidit, in memoriam videlicet maris Rubri, in quo prius per exstinctionem Aegyptiorum, et populi Dei liberationem baptismi forma praecessit. Exponente Apostolo ac dicente: «
Abbreviated transcription (Latin):
tamenti popłs adunandus in xp̃o. atq ad ȩt̾nȩ uitȩ sit
ntroducendus coronã. Et statuit duas colũnas in porti¬
eu tẽpli. Cũq statuisset colũnam dextram. uocauit eam
it colũnam scdam. & uocauit nomen eiꝰ booz hoc ẽ. in
obore.Dextra colũna ut supra diximꝰ. illorũ exprimis
iguram doctorũ. qui pͥmitiuam in ierosolima insti¬
uerunt eccłam. Scd̾a. eorum qui ad p̃dicandum gen¬
ibus destinati st̃. Uel certe dextra colũna eos significat
puiuenturũ in carne dñm ꝓphetando p̃dixerant.
ccła. illos qͥ hunc iam uenisse & mundũ suo sanguine
edemisse testant᷑. & apte simili uocabulo ambe cense¬
antur colũnȩ. cũ una firmitas. altera in robore dicta
ut unafidĩ & oꝑis forcitudo cimctis inesse doctorib
honstraret᷑: nr̃iq demporis mnertia notaret᷑. ubise non¬
sulli doctores sacerdotes & columas domꝰ dei uideri atq

Expanded text:
stamenti populus adunandus in Christo, atque ad aeternam vitae sit stamenti populus adunandus in Christo, atque ad aeternam vitae sit introducendus coronam. « Et statuit duas columnas in porticu templi. Cum statuisset columnam dexteram, vocavit eam xit columnam secundam et vocavit nomen ejus Booz, » hoc est in robore. Dextra columna, ut supra diximus, illorum exprimit figuram doctorum qui primitivam in Hierosolymis instituerunt Ecclesiam, secunda eorum qui ad praedicandum gentibus destinati sunt. Vel certe dextra columna eos significat qui venturum in carne Dominum prophetando praedixerant, secunda eos qui hunc jam venisse et mundum suo redemisse testantur. Et apte simili vocabulo ambae censebantur columnae, cum una, firmitas: altera in robore, dicta est: ut una fidei et operis fortitudo cunctis inesse doctoribus monstraretur, nostrique temporis inertia notaretur: ubi se nonnulli doctores, sacerdotes, et columnas domus Dei videri atque
Abbreviated transcription (Latin):
^& colũna erat: cuiꝰ tamen altitudo quanta fuerit.
minime narratur. Hȩc autẽ capitella qualiacumq
quantacunq fuerint. non eni mensuram earũ aꝑte
criptura designat. more lilioꝵ uident᷑ esse apposita.
quoꝵ factura siquid mysticũ inquirere delectat. illã
resni pennis sullimitate potest ñ incongrue designa¬
u quam nec oculus uidit. nec auris audiuit. nec in
tor hominis ascendit: quae p̾parauit ds diligentib
. Quȩ. nimirũ quia eadẽ suꝑnoꝵ societas ciuium. utriq
opłi fidelib tribuitur. recte subiungitur. Malogra¬
natorũ autem ducenti ordines erant. in circũitu capi¬
telli scđi. Diximꝰ eni malogranata uel dotiꝰ sc̃ȩ eccłas
el singulorũ quorumq fideliũ &pum denere. Centena¬
ius uero numerus qui ad dexterã manum primꝰ ꝑue¬
ll̃. nonnunquã in eternȩ beatitudinis figura pomi con¬
ueuit. Duplicatur autẽ hic numerꝰ malo granatoꝵ in
ircu̾itu capitelli scd̃i. ut insinuet᷑ mystice qͦd utriusq de¬

Expanded text:
 columna, cujus tamen altitudo, quanta fuerit minime narratur. Haec autem capitella, qualiacunque et quantacunque fuerint non enim mensuram earum aperte Scriptura designat in ore liliorum videntur esse apposita. De quorum factura, si quid mysticum inquirere delectat, illam regni perennis sublimitatem potest non incongrue designare, quam nec oculus vidit, nec auris acor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Quae nimirum, quia eadem supernorum societas civium utriusque populi fidelibus tribuitur, recte subjungitur. « Malogranatorum autem ducenti ordines erant, in circuitu capitelli secundi. » Diximus enim malogranata, vel totius sanctae Ecclesel singulorum quorumque fidelium typum tenere. Centenarius vero numerus, qui ad dexteram manum primus pervenit, nonnunquam in aeternae beatitudinis figura poni consuevit. Duplicatur autem hic numerus malogranatorum in circuitu capitelli secundi, ut insinuetur mystice quod utriusque te
Abbreviated transcription (Latin):
uitam fideliũ ad memoriã reuocare. eorũq semꝑ exemu
Aetus suos ac sermones om̃i ex parte muniri. ne si alieo
forte. quã illorum habet regula uixer int aut docuerint ⁊¬
rent. Cum uͦ dictũ sit de retiaculis ut tegerent capitella
quȩ erant suꝑsũmitatem malo granatorũ. uidet᷑ iuxta or¬
dinem oꝑis iͥsius. quia malogranata fuerint. facta in ors¬
cũitu capitellorũ a parte inferiori. atq ex eisdem maloqra¬
natis orirent᷑ retiacula quib capitellã ex parte aliquau
gerentur. Patetq figura mysterii quare retiacula supsue¬
mitatem fuerint malogranatorũ annexa. quȩ adimã pens
significationẽ siue ꝑsonarũ seu uirtutũ ꝑtinent. spũalum
cĩmus enĩ uirtutes de uirtutib nasci. & scõs ambulare de

Expanded text:
vitam fidelium ad memoriam revocare, eorumque semper exemplis vitam fidelium ad memoriam revocare, eorumque semper exemplis actus suos ac sermones omni ex parte communire, ne si aliter forte quam illorum habet regula vixerint aut docuerint, errent. Cum vero dictum sit de retiaculis ut tegerent capitella, quae erant super summitatem malogranatorum, videtur juxta ordinem operis ipsius quia malogranata fuerint facta in circuitu capitellorum a parte inferiori, atque ex eisdem malogranatis orirentur retiacula, quibus capitella ex parte aliqua tegerentur. Patetque figura mysterii, quare retiacula super summitatem fuerint malogranatorum adnexa, quae ad unam pene significationem sive personarum seu virtutum pertinent spiritalium. Scimus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sacra eloquia ut ita dixerim dono caritatis undiq pro¬
bantur eẽ uestita. Nam &̃ in eis quȩ in scriꝑturis ñ intelli¬
gimus caritas latet. & in eis quȩ intelligimꝰ caritas late pa
tit. Bene autẽ de eisdem reciaculis suie capitellis adiungi¬
tur. Quȩ erant. suꝑ sũmitatem malo granatoꝵ. Malo gr̃a¬
nata nanq quoꝵ natura ÷ uno foris cortice multa interius
grana circundare. apte in figura sc̃e ponuntur eccłx. quae
eatholico uniꝰ fidei munim ine innumera electorũ solet in¬
ludere. Potest autẽ & uniuscuiꝰq iusti uitã moresq designa¬
W. qui uelut plurima uno cortioe circũplectens. multa co¬
qltationũ uirtutumq sp̃ualiu insignia. ne forte deflu¬
ant firma fidei & humilitatis curat. uelut custodia. Et
aͥto ꝓrsus ministerio capita colũnarum malogranatis erant.
in gro circundata. quia doctores scõs necesse ẽ. priorũ

Expanded text:
cum sacra eloquia, ut ita dixerim, dono charitatis undique procum sacra eloquia, ut ita dixerim, dono charitatis undique probantur esse vestita. Nam et in eis, quae in Scripturis non intelligimus, charitet. Bene autem de eisdem retiaculis sive capitellis adjungitur: « Quae erant super summitatem malogranatorum. » Malogranata namque quorum natura est uno foris cortice multa interius grana circumdare apte in figura sanctae ponuntur Ecclesiae, quae catholico unius fidei munimine innumera electorum agmina solet includere. Potest autem et unusquisque justi vitam moresque designare, qui, velut plurima uno cortice grana, circumplectens multa cogitationum virtutumque spiritalium insignia, ne forte diffluant, firma fidei et humilitatis curat vallare custodia. Et apto prorsus mysterio capita columnarum malogranatis erant in gyro circumdata, quia doctores sanctos necesse est priorum
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Et fecit colu̾nas & duos ordines ꝑ circu̾itum reti¬
aculorum singulorũ. ut tegerent capitella. Duo quidẽ
ordines ȩrant retia culorũ in gyro capitelli. sed uterq or¬
do septẽplici uersuum numero currebat. donec circũ¬
aeto capitello rursũ inse ipsum quasi circulo facto re¬
diret᷑. Nec figura sacram̃ti in abscondito ẽ. quare. duo or¬
dines sint retiaculorũ. cum constet geminȩ discretionis eẽ
uirtutẽ dilectionis. qͦd uidelicet. dm̃ ex toto corde. tota aĩa
tota uirtute. & ꝓximũ tanquã nosmet ipsos amare p᷑cipim᷑
ed ut̃q ordo ille. septẽ habet uersuũ retiacula. quia nec dĩ
tiacula hȩc ut degerent. capitella. hoc ẽ. undiq ingyro
circundarent. quia om̃is scripturȩ sc̃ę pagina cũ recte
intelligitur. grãm ꝑ om̃ia caritatis sonat. ac̃ pacis. Capi¬
tella etenĩ uołumina diuinoꝵ eloquiorũ. retiacula st̃
uineula mutuȩ dilectionis. & recia culis tegunt᷑ capitella

Expanded text:
unt. « Et fecit columnas et duos ordines per circuitum retiaculorum singulorum, ut tegerent capitella. » Duo quidem ordines erant retiaculorum in gyro capitelli, sed uterque ordo septemplici versuum numero currebat, donec, circumacto capitello, rursum in se ipsum, quasi circulo facto, rediret. Nec figura sacramenti in abscondito est, quare duo ordines sint retiaculorum, cum constet geminae discretionis esse virtutem dilectionis, quando videlicet Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute, proximum tanquam nosipsos amare praecipimur . Sed uterque ordo ille septem habet versuum retiacula, quia nec Deustiacula haec, ut tegerent capitella, hoc est, undique in gyro circumdarent, quia omnis Scripturae sanctae pagina, cum recte intelligitur, gratiam per omnia charitatis sonat ac pacis. Capitella etenim volumina divinorum eloquiorum, retiacula sunt vincula mutuae dilectionis. Et retiaculis teguntur capitella,
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩs enim circulus quantũ habet sꝑadii in diametro.
tantũ habet ter ingyro. Deniq mare ȩneũ quia dia¬
metrum habebat decẽ. cubitorum ut in sequentibis
legitur. consequent̃. habebat triginta cubitos in gyro
Perum quia opus dicit᷑ uilii quattuor fuisse eubitorum
siue latitudinẽ scu altitudinẽ designet. nichilominis¬

Expanded text:
Omnis enim circulus quantum habet spatii in diametro, Omnis enim circulus quantum habet spatii in diametro, tantum habet ter in gyro. Denique mare aeneum, quia diametrum habebat decem cubitorum, ut in sequentibus legitur, consequenter habebat triginta cubitos in gyro. Verum quod dicitur, opus lilii quatuor fuisse cubitorum, sive latitudinem, seu desi
Abbreviated transcription (Latin):
quit qͥa tribulatio patientiã oꝑatur. patientia aute
ꝓbationem. probatio uͦ spem. Capitella autc quȩ erant
suꝑ capita colũnarum quasi oꝑe. lilu fabricata erant in
porticu. quattuor cubitorũ. Quid eni᷑ ꝑlilia nisi suꝑnȩ̨
claritatis patriȩ atq ĩmortalitatis florib redolens para¬
disi designat᷑ amenitas. Quid ꝑ quattuor cubitos. nisi
euangłicus sermo. qͥ introitũ nobis et̃nȩ illius beatitudi¬
nis ꝓmiccit. & iter auo ad hanc ꝑueniatur ostendit: Cũ
ergo scĩ doctores ꝓmissa nob̾ limina regni cȩlestis in .iii.
inse lilui quattuor cubitoꝵ exhibent. Ubi notandũ uixa
litterã. quia cũ opus lilii in capidellis quattuor. cubitoꝵ
esse memorat᷑. neq additͣ latitudinis aut altitudinis. leco¬
ris utiq iudicio utrũ in altitudine aut in latitudine il¬
telligi debeat relictũ est. Constat autẽ absq ulla ꝓrsu
dubietate. qͥa colũna quam duodecĩ cubitorum restis
ambiebat. quactuor cubitos habebat grossitudits

Expanded text:
quit, quia tribulatio patientiam operatur, patientia autem probationem, probatio vero spem . » « Capitella autem, quae erant super capita columnarum, quasi opere lilii fabricata erant, in porticu quatuor cubitorum. » Quid enim per lilia, nisi supernae claritas patriae atque immortalitatis floribus redolens, paradisi designatur amoenitas? Quid per quatuor cubitos, nisi evangelicus sermo, qui introitum nobis aeternae illius beatitudinis promittit, et iter quo ad hanc perveniatur ostendit? Cum ergo sancti doctores promissa nobis limina regni coelestis in quatuoin se lilii quatuor cubitorum exhibent. Ubi notandum, juxta litteram, quia cum opus lilii in capitellis quatuor cubitorum esse memoratur, neque additur, latitudinis aut altitudinis, lectoris utique judicio, utrum in altitudine, an in latitudine intelligi debeat, relictum est. Constat autem absque ulla prorsus dubietate: quia columna, quam duodecim cubitorum restis ambiebat, quatuor cubitos habebat grossitudinis.
Abbreviated transcription (Latin):
considentibus ep̃is extitisse. matri quẽ sibi usur parata
maritum filix eporum iudicio ablatũ fuisse. silie recdol¬
cum fuisse. & quidem uenerande pater idem uenerand
antistes fecit qͦd debuit. sed non ꝑfecit quod decuit. Qua
enim questa erat filia de rapina matris. de fraude auerat
dictante iusticia merito & raptrix rapina priuanda erat.
et qͦd suum erat. uidelicet fraudulentus ei quȩ fraudem
passa fuerat restituendũ erat. Quȩ dũ iure debito reꝑara¬
uio. fecit quod debuit. Quia uͦ quantitadem patrati faci
trinam insinuauit. non ꝑfecit quod decpit. Decuerat
eium eũ ꝓpter excellentẽ peritiam ne posteritati dubieta¬
tem relinqueret. ea terminassẽ. sed querela ter minata
maluit ea intminata relinquere. ne iura ep̃i cuius iđ
incererat iucderetur usurpare. Nlouerit głosa beaiudo
urta rios de hae sententia cũ domno arehiego n menora¬
sermonẽ habuisse. & ꝓ amanda eiꝰ humilitate pueneran¬

Expanded text:
confidentibus episcopis exstitisse, matri quem sibi usurparat confidentibus episcopis exstitisse, matri quem sibi usurparat maritum filiae episcoporum judicio ablatum fuisse, filiae redditum fuisse. Et quidem, venerande Pater, idem venerandus antistes fecit quod debuit, sed non perfecit quod decuit. Quia enim questa erat filia de rapina matris, de fraude viri, dictante justitia, merito et raptrix rapina privanda erat, et quod suum erat, videlicet fraudulentus ei, quae fraudem passa fuerat, restituendum erat. Quae dum jure debito reparavit, fecit quod debuit. Quia vero quantitatem patrati facintrinam insinuavit, non perfecit quod decuit. Decuerat enim eum propter excellentem peritiam, ne posteritati dubietatem relinqueret, ea terminasse, sed, querela terminata, maluit ea interminata relinquere, ne jura episcopi, cujus id intererat, videretur usurpare. Noverit gloriosa beatitudo vestra nos de hac sententia cum domno archiepiscosermonem habuisse, et pro amanda ejus humilitate, pro veneran