comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uicit instãtia que credit inuisse partũ Ideo in
insula delo ad confiemãda fidem fabule cdis
appellãt apta religione celebratr̃ iptc̃a in insula di¬
c̃r nati qd exmari nobis oriti uidentĩ hec in¬
sula idco delos uocatꝰ qr ortus est qͣi partus luminũ
omĩa fecit atila idest aꝑta caresce̾. hic est at
de nece draconis racio natualis ut stribit antipat᷑
stoitꝰ nã t̾re adhuc hicunde exhalacio meanda
insuꝑa uolubili impetii atq indefesse postꝙͣ cale¬
facta est iustar sexpentis motiferi in infera reuol¬
uendo cõrũpebat omĩa ui putreduns que est insi
x calore ot huore gnat⁊ pñ q solem densitatẽ
caliguns obtegendo uidebatꝭ quodãmõ lumẽ eiꝰ
xnuere sed diio fernoe̾ radioꝵ tandẽ uelud pgi¬
itis ꝯtenuata exitata enecta intemp̃ta dratonie¬
ab appollie fabulã fecit. Est et alia racio dracone
ꝑemꝑti. Nã olis meatus luc ab ocliptita linca
nũpͣ rccedat fursũ tamẽ ac deorsũ uentoꝵ ites

Expanded text:
vicit instantia, quae creditur iuvisse partum: ideo in insula Delo ad confirmandam fidem fabulae aedeἀθηνᾶς appellant, apta religione celebratur. Propterea in insula dicuntur nati, quod ex mari nobis oriri videntur. Haec insula ideo Delos vocatur, quia ortus et quasi partus luminum omnia facit δῆλα, id est aperta clarescere. Haec est autem de nece draconis ratio naturalis, ut scribit Antipater Stoicus. Nam terrae adhuc humidae exhalatio meando in supera volubili impetu atque inde sese, postquam calefacta est, instar serpentis mortiferi in infera revolvendo corrumpebat omnia vi putredinis, quae non nisi ex calore et humore generatur, ipsumque solem densitate caliginis obtegendo videbatur quodammodo lumen eius eximere: sed divino fervore radiorum tandem velut sagittis ab Apolline fabulam fecit. Est et alia ratio draconis perempti. Nam solis meatus, licet ab ecliptica linea numquam recedat, sursum tamen ac deorsum ventorum vices
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ quia condicio eiꝰ nũ pret̾itũ futuꝵ ꝙ actu
pũti ualida feruenso est Sed pretitũ tp̃us lup
capite signat᷑i quod incõria reꝵꝭ tñsactaꝵi rapiti
et aufertꝰ Item cais blandientꝭ effigies futur
iꝑis de signat euẽtũ de quo nob̾ spoꝵ licet in c̾ta
blanditꝰ Temꝑa aut̾ cui nisi ꝓprio famularent
auctori: Gnq̃ uertex in signitus calatho et alti¬
tudinẽ sideris moustrat ⁊ potẽtiã capacitatꝭ oñdit
quia in eũ omiã t̾rena redeut dũ ĩmisso calore
rapiũte. Accipe nñt quid de sole uł de se capi
ꝓmicciet ⁊ oraculo Nã serapis quẽ egipcii maxi ͣͥ¬
deũ prodiderut. oratus ainte oceante rege capo

Expanded text:
tempus, quia condicio eius inter praeteritum futurumque actu tempus, quia condicio eius inter praeteritum futurumque actu praesenti valida fervensque est: sed et praeteritum tempus lupi capite signatur, quod memoria rerum transactarum rapitur et aufertur: item canis blandientis effigies futuri temporis designat eventum, de quo nobis spes, licet incerta, blanditur: tempora autem cui nisi proprio famularentur auctori? cuius vertex insignitus calatho et altitudinem sideris monstrat et potentiam capacitatis ostendit, quia in eum omnia terrena redeunt, dum inmisso calore rapiuntur. Accipe nunc quod de sole vel Sarapi pronuntietur oraculo. Nam Sarapis, quem Aegyptii deu
Abbreviated transcription (Latin):
gam uerse sũt regie nanes simulq inmꝑnid igne
corepte conflagrauerũt pancisr̃ qͥ suꝑfuerat hostiũ
capti indicaueri sibi appariuisse lcones proris gadi¬
tane classis suꝑstantes ⁊ subito naues suas ĩmissis
radiis q̃les ĩ solis capite pugĩatt̃ ꝯustas
Idem egipto adiacens cuutas q̃ conditorẽ alexan¬
drũ maccdonẽ głoiãt᷑ serapm atq ism cultũ
pene actonite ueneracoĩs̃ obseruat. onier tamẽ
illã ueneratõ soli se sub illiꝰ noĩe testa᷑ impõdẽ̾
uel dũ calathũ capiti eiꝰ infigñt ud dũ silã¬
cro signũ tricipitꝭ auimãtis adiu̾gũt qdͦ oxp̾mit
medio opdemq maxiõ capite loonis effigiem
dextͣ ꝑte caput camis exorit᷑᷑ mãsueta spẽcie blã¬
dientꝭ. pars uos leua ceruicis rapatꝭ lupi ta¬
pite funt cas q fõmas aĩaliũ draco cõnectit
uoluis suo capite rcdente ad dei dexterã qua tõ¬
pescitꝭ mõstꝵ Ergo loonis capite monstratꝭ p̃seã

Expanded text:
m versae sunt regiae naves simulque improviso igne correptae conflagraverunt. Paucissimi qui superfuerant hostium capti indicaverunt apparuisse sibi leones proris Gaditanae classis superstantes ac subito suas naves immissis radiis, quales in Solis capite pinguntur, exustas. Eidem Aegypto adiacens civitas, quae conditorem Alexandrum Macedopaene attonitae venerationis observat. Omnem tamen illam venerationem soli se sub illius nomine testatur impendere, vel dum calathum capiti eius infigunt vel dum simulacro signum tricipitis animantis adiungunt. Quod exprimit medio eodemque maximo capite leonis effigiem, dextra parte caput canis exoritur mansueta specie blandientis, pars vero laeva cervicis rapacis lupi capite finitur easque formas animalium draco conectit volumine suo, capite redeunte ad dei dexteram qua compescitur monstrum. Ergo leonis capite monstratur praesens
Abbreviated transcription (Latin):
sũt que fuecũt que mox uentnã sequẽtur crd ͦ
alienus est Quiꝓpe hercules ca est salis ptãs
que humano gni uirtutẽ ad sildtudins̃ prestat
dcort. nec estimes alcamena apud thiebas boe.¬
cias natũ solũ uł pͥmũ he̾culem noiatũ ymino
post multos atq postoemus ille hac appellacioẽ
dignatus est honoratus q hoc noiẽ quia nimia
fortitudine meruit nomiẽ dei uictute regentis
Ceterũ deus hercules religiose quidẽ at apᵈ tyron
colitꝭ uerũ saccatissuma ⁊ angustissima egipti
en religione uenexat᷑ ultra q meõriã q̃ apud
illos retro longissima est ut carentẽ mino coliũt
Ipse ꝙ cceditꝭ gigantes int̾e̾misse cũ telo ppug¬
naet᷑ quãi uixtus dooꝵ. Gigantes autẽ q̃d̾ aliud
fuisse ccodendũ est quã hom̃ quandã impiã gẽte
deos negantẽ et idco estimatã deos pellere de te¬
lesti sede uoluisse hort pcdes indraconũ uolinã de¬
siebãt quod sig̾ficat ilul eos rectũ inlul superi

Expanded text:
sint, quae fuerint, quae mox ventura sequentur quod coalienus est: quippe Hercules ea est solis potestas quae humano generi virtutem ad similitudinem praestat deorum. Nec aestimes Alcmena apud Thebas Boeotias natum solum vel primum Herculem nuncupatum: immo post multos atque postremus ille hac appellatione dignatus est honoratusque hoc nomine, quia nimia fortitudine meruit nomen dei virtutem regentis. Ceterum deus Hercules religiose quidem et apud Tyron colitur: verum sacratissima et augustissima Aegyptii cum religione venerantur, ultraque memoriam, quae apud illos retro longissima est, ut carentem initio colunt. Ipse creditur et Gigantas interemisse, cum caelo propugnaret quasi virtus deorum. Gigantas autem quid aliud fuisse credendum est quam hominum quandam inpiam gentem deos negantem et ideo aestimatam deos pellere de caelesti sede voluisse? Horum pedes in draconum volumina desinebant: quod significat nihil eos rectum nihil superum
Abbreviated transcription (Latin):
idest uidere : nã ferũt hñc sexpentẽ acie acuti
ssima at ꝑuigili natua sydeas huiꝰ mntari
atq idco ediũ editoꝵ. oraculori et thesancorꝭ
custodiã draconib assignari a escalapiũ uero
eundẽ esse atq appollinẽ nõ solũ huit probati
qd̃ cxillo natus creditꝰ s quod ei et ius diuina¬
cionis aduigit Nã appollodorꝰ inlibris quibꝰ

Expanded text:
id est videre. Nam ferunt huncid est videre. Nam ferunt huncili naturam sideris huius imitari, atque ideo aedium adytorum oraculorum thesaurorum custodiam draconibus adsignari. Aesculapium vero eundem esse atque Apollinem non solum hinc probatur, quod ex illo natus creditur, sed quod ei et vis divinationis adiungitur. Nam Apollodorus in libris quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ngͥficatꝭ ncãtas nodo Cur p penne adiciãte iam
suꝑiꝰ absolutũ est ad hiquioĩ argumẽta draconũ
deris flexuosum
Inc est qd̾ simulachris et esculapii et salutꝭ
draco subiũgit᷑ qd̾ hi ad solis naturã lune¬
ꝙ referũt Et si esculapius ius salubris de subã
solis subueniens animis cõporibusq motaluũ.
Salus aut natue limaris effectus est quo cõꝑa
nantũ inatũ salutifes firmata tẽꝑamẽto.
Ideo ergo simlãthris eor ingũꝭ⁊ fignẽ draconũ
quia prestat ut hũana cõꝑa uelud infremtatꝭ
pelle deposita ad p̾stinũ renirestãt uĩgo ut
reuirestut dracones ꝑ annos singulos pelle fe.¬
nortutis cxuta ipte̾a et ad ipm̃ solen species
draconis referte quia sol semꝑ uelud aquada
nne depreponis senecta ⁊̃ altitudinẽ suã ued
in robiue reuẽtitꝭ uuiẽtutꝭ. Esse aũt dratone
mt̃ precipia solis argumẽta et ĩ noniĩs fiabẽ

Expanded text:
significatur: necessitas nodo. Cur pennae adiciantur, iam significatur: necessitas nodo. Cur pennae adiciantur, iam superius absolutum est. Ad huiusmodi argumenta draconum deris flexuosum. Hinc est quod simulachris et Aesculapii et Salutis draco subiungitur, quod hi ad solis naturam lunaeque referuntur. Et est Aesculapius vis salubris de substantia solis subveniens animis corporibusque mortalium: Salus autem naturae lunaris effectus est quo corpora animantium iuvantur salutifero firmata temperamento. Ideo ergo simulachris eorum iunguntur figurae draconum, quia praestant ut humana corpora velut infirmitatis pelle deposita ad pristinum revirescant vigorem, ut revirescunt dracones per annos singulos pelle senectutis exuta: propterea et ad ipsum solem species draconis refertur, quia sol semper velut a quadam imae depressionis senecta in altitudinem suam ut in robur revertitur iuventutis. Esse autem draconem inter praecipua solis argumenta etiam nominis fictione
Abbreviated transcription (Latin):
s solsticiis zodiaci cracio distincta ost ut liira appo¬
llmuis cordart septẽ celestiũ speraꝵ motus prestat
intelligi quibꝰ polem moderatõ constituit natuã
In mẽcino solem coli eciã excaduceo plat̾et qd̃ egup¬
ch in specie draconũ maĩs et fenñẽ cõuictori figa᷑¬
uerut̃ auẽcurio consecrandũ hi dracones parte
incdia uoli̾s sui mincẽ nodo quẽ uocãt heculis
obligantꝭ p̾me ꝙ partes cori reflexe in c̾ailũ
pressis oculis ambitũ catuli ingut et postinodi
caude reuocãt⁊ ad capłmꝰ caducei ornãtꝭq aliis
excadẽ capuli parte nastẽtibꝰ arguiẽtũ caducei
adgeniturã quoq hoñi que genesis appellatꝭ¬
et egiptii protendũt deos prestites honũ nastẽti
anacktiN et duos priores solem ac lunã intel¬
ligi uolũt ꝙ sol auctor spũs caloris ac lumus hũ¬
maire uite genitor ac custos est et ideo nastentꝭ
est que fortintoꝵ parietate iactant⁊ Amor osclo

Expanded text:
o distincta est: ut lyra Apollini chordarum septem tot caelestium sphaerarum motus praestat intellegi, quibus solem moderatorem natura constituit. In Mercurio solem coli etiam ex caduceo claret, quod Aegyptii in specie draconum maris et feminae coniunctorum figuraverunt Mercurio consecrandum. Hi dracones parte media voluminis sui invicem nodo quem vocant Herculis obligantur, primaeque partes eorum reflexae in circulum pressis osculis ambitum circuli iungunt: et post nodum caudae revocantur ad capulum caducei ornanturque alis ex eadem capuli parte nascentibus. Argumentum caducei ad genituram quoque hominum, quae γένεσις appellatur, Aegyptii protendunt, deos praestites homini nascenti άγκην: et duos priores solem ac lunam intellegi volunt, quod sol auctor spiritus caloris ac luminis humanae vitae genitor et custos est, et ideo nascentis est quae fortuitorum varietate iactantur: amor osculo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria martis nomiã solitꝭ eciã apud lacedemomios
simulaclirũ liberi pators hasta insigne nõ chirio
sed curithic sũ tenet quid aliud quã latens telĩd
gerit. Cinꝰ mutro hedera lambente ꝓtegit᷑. qd
ostendit quodã uinculo paciẽcie ebligandos impetꝰ
belli habet em̃ edera uncendi obligandi ꝙ natłi
net nõ et calor uini cuiꝯ liber pat̾ auctor sepe hoiẽd
tũ uecisq effectus calorẽ martẽ ac liber und̃
enudem q deũ esse uoluerũt. Certe romani utrq
pateis appellacõe uenerant᷑ Alteꝵ libeꝵ pates
alterũ marfpitrẽ idest marte prem̃ cognorantes
hinc eciã liber pat̃ bollort potens ꝓbat. quod eũ
pͥmũ ediderũt auctorẽ trũdpbri. Cum igit pribꝰ
pat̃ idost at sol sit mars uero idest ac liber pat̾
martẽ solem esse quis dubitet: Aquitani eciã
inspana geus simulacꝵ martes uadiis ornatũ
maxiã rcligione celebrãt Netori uocantes et cte
Latio exigit naturalis ut dii caloris celestis ꝑntes

Expanded text:
pria Martis nomina. Colitur etiam apud Lacedaemonios mulachrum Liberi patris hasta insigne, non thyrso: sed cum thyrsum tenet, quid aliud quam latens telum gerit, cuius mucro hedera lambente protegitur? Quod ostendit vinculo quodam patientiae obligandos impetus belli. Habet enim hedera vinciendi obligandi naturam: nec non et calor vini, cuius Liber pater auctor est, saepe homines tum utriusque effectus calorem Martem ac Liberum unum eundemque deum esse voluerunt: certe Romani utrumque patris appellatione venerantur, alterum Liberum patrem, alterum Marspitrem, id est Martem patrem, cognominantes. Hinc etiam Liber pater bellorum potens probatur, quod eum primum ediderunt auctorem triumphi. Cum igitur Liber pater idem ac sol sit, Mars vero idem ac Liber pater: Martem solem esse quis dubitet? Accitani etiam, Hispana gens, simulachrum Martis radiis ornatum maxima religione celebrant, Neton vocantes. Et certe ratio naturalis exigit ut di caloris caelestis parentes
Abbreviated transcription (Latin):
huic et u̾giliq sciens liberi prem̃ solem esse et
cererẽ lunã qui parit᷑ fertilitatibus glebe ot
maturandis fraigibꝰ uł nocturno tempaniẽto ũd
diugno calore moderate yrõ ait si mue̾ tella cha¬
omã piugni glandẽ nutauit arista Solem ues.
trene fecuditatꝭ aucto idest poeta ꝓfanõ mox docuit
Tuers mẽciriꝰ sol prgbet suꝑiꝰ edocta suffra¬
gio sunt : eundẽ eñ esse appollinẽ at me̾¬
curiũ uel hiis aꝑꝑet. iy apud multas gẽtes stel¬
la meciuen ad appolliuis nomẽ refertꝰ Et ꝙ appo¬
lo mũsis presidet mẽcuriꝰ sormo qd̾ est musaꝵ
mimꝰ imꝑtit. ꝓpt̾ hoc quoq mẽcuriũ pro sole
censeri multa docume̾ta funt. p̾ͥmũ ꝙ siuilã¬
chra mẽturii penuatis aliis adornãtr que res
mõstrat solis uelocitat̾e / Nã quia mẽtis potẽtẽ
mẽcuriũ acodimiꝰ̃ appellatũ ꝙ ita intelligius

Expanded text:
Hinc et Virgilius, sciens Liberum patrem solem esse et Cererem lunam, qui pariter fertilitatibus glebae et maturandis frugibus vel nocturno temperamento vel diurno calore moderantur, Vestrosi munere tellus Chaoniam pingui glandem mutavit arista. Solem vero terrenae esse fecunditatis auctorem idem poeta profano mox docuitero Mercurius sol probetur, superius edocta suffragio sunt. Eundem enim esse Apollinem atque Mercurium vel hinc apparet quod apud multas gentes stella Mercurii ad Apollinis nomen refertur, et quod Apollo Musis praesidet, Mercurius sermonem, impertit. Praeter hoc quoque Mercurium pro sole censeri multa documenta sunt. Primum quod simulacra Mercurii pennatis alis adornantur, quae res monstrat solis velocitatem. Nam quia mentis potentem Mercurium credimus appellatumque ita intellegimus
Abbreviated transcription (Latin):
bis implet hore uocãtꝭ Idẽ egnpci uolẽtes ipiq̃
solis nomrẽ dicae simlõtłrꝰ fignãnere raso capite
so dꝯͣt ꝑte crine remanẽte. Seruatus t̾muis docet
olem nature reri nũꝙͣ esse mopto dempti autẽ
capuli ⁊qidente radite mõstrae hoc siidus eciã
compo quo nõ insitꝭ a nobis rursũ eme̾gende
te tapiios hrẽ substãtiã. fodem argunieto sig̃¬
fitatꝭ et temꝑn quo augusta lux est cũ uelut ab¬
rasis inceemetis augusta q manẽte exstancia ad
isñniũ die sol puem̃t saiciũ : quod ucteres
appeuane brumale solstiaũ brumã a brentate
dieri cognoiañtes idest

Expanded text:
bis impletur ὧραι vocantur. Idem Aegyptii volentes ipsius solis nomine dicare simulacrum figuravere raso capite sed dextra parte crine remanente. Servatus crinis docet solem naturae rerum numquam esse in operto, dempti autem capilli residente radice monstrant hoc sidus etiam tempore quo non visitur a nobis rursum emergendi, uti capillos, habere substantiam. Eodem argumento significatur et tempus quo angusta lux est cum velut abrasis incrementis angustaque manente extantia, ad minimum diei sol pervenit spatium, quod veteres appellavere brumale solstitium, brumam a brevitate dierum cognominantes, id est
Abbreviated transcription (Latin):
quã egnpcĩ in heroche yphicis litterꝭ cũo sig̾fitae
uolut ponut boms figurã. Is ergo ambitus celi
stellarꝭ lunibꝰ ornatũ tũc estimafꝰ enectus a
me̾curiõ c̃ sol diueno tꝑe obscurãdo fidea̾ ueluti
enecat ui lumis sui conspectiũ cort anferendo
mo̾talibꝰ. pleraq eciã fimlãctira meciirii qua¬
drato statu figurãt⁊ solo capite insignita et
uirilib erectis que fignã sigficat sole mũdi
osse caput et reri satorẽ ome ꝙ uim eiꝰ nõ in

Expanded text:
quam Aegyptii hieroglyphicis litteris cum significare quam Aegyptii hieroglyphicis litteris cum significare volunt, ponunt bovis figuram. Is ergo ambitus caeli stellarum luminibus ornatus tunc aestimatur enectus a Mercurio, cum sol diurno tempore obscurando sidera veluti enecat, vi luminis sui conspectum eorum auferendo mortalibus. Pleraque etiam simulachra Mercurii quadrato statu figurantur solo capite insignita et virilibus erectis: quae figura significat solem mundi esse caput et rerum satorem, omnemque vim eius no
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo pẽius mẽcurius
quasi ipã natuã solis ornat: hoc argumẽtũ
egipcii lucidius absolunt ipiq solis siuilãctra
pennata fingentes quibꝰ color apud illos nõ
unus est Alteꝵ eĩ cerulea specie alnũ clare
fingnã Ex hiis clart supeꝵ et ceruleũ inferũ
uocant Inferi aut̾ nomẽ soli datꝭ cũ minferiai
emisperio id est hiemalibꝰ signis cursũ suũ per¬
agit Suꝑi aut̃ cũ ꝑtem Sodiaci ambit estiũã
ladem circa mẽcuriũ sub alia fabula ficcio est
cũ int̾ superos et inferos deos adiiust ac nũt¬
cuis estimat Argifontes pretẽa cayuoiata nõ¬
ꝙ argũ ꝑomerit quẽ ferũt ꝑ ambitũ capit
multoꝵ oculoꝵ liuubꝰ ornatũ custodisse iunon
imꝑio machi filiã euis dos pelice̾ cõusam in
bonis formã : sod sub ensmoĩ fabula argus
est celũ stellaꝵ luce discinctũ quibꝰ inest q̃dẽ
species colestiu uide  oculoꝵ Celũ aut̃ argũ
aerron Rłaxsi et uide᷑ t̾rã desuꝑ obseruare

Expanded text:
ideo pennis Mercurius quasi ipsa natura solis ornatur. Hoc argumentum Aegyptii lucidius absolvunt ipsius solis simulachra pennata fingentes, quibus color apud illos non unus est. Alterum enim caerulea specie alterum clara fingunt. Ex his clarum superum et caeruleum inferum vocant: inferi autem nomen soli datur, cum in inferiore hemisphaerio, id est hiemalibus signis, cursum suum peragit: superi, cum partem zodiaci ambit aestivam. Eadem circa Mercurium sub alia fabula fictio est, cum inter superos et inferos deos administer ac nuntius aestimatur. Argiphontes praeterea cogno Argum peremerit, quem ferunt per ambitum capitis multorum oculorum luminibus ornatum, custodisse Iunonis imperio Inachi filiam, eius deae pellicem, conversam in bovis formam: sed sub huiusmodi fabula Argus est caelum stellarum luce distinctum, quibus inesse quaedam species caelestium videtur oculorum. Caelum autem Argum am desuper observare:
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ oraculi xim niminis nominisq in t̾p̃tatio
qua liber par̾ et sol significat executo ẽ
cornelius labeo in libro cui titulus de oraculo apo¬
lluus clarii Item orpheus liberũ atq solem
unũ esse deũ eindẽ q demõstras de ornati uesti¬
tuq eiꝰ insacris liberalitiꝰ ita scribit
epemplo cũ ait sepe eciã steriles intẽde̾ ꝓfuit agͣs
et reliqua Si eni lroni cõmẽto ignis adhibitꝰ mẽtꝰ
prestat auxiliũ quid ascribendũ est echerco solis
calori
ue delibero patre dicta sut̃ ħ martẽ ac solem
eundẽ esse demõstiat Si quidẽ plexiq libe¬
rũ cũ marte cõiũgũt unũ esse deũ monsteante¬

Expanded text:
us oraculi vim, numeris nominisque interpretationem, qua Liber pater et sol Ἰαὼ significatur, executus est Cornelius Labeo in libro cui titulus est: De oraculo Apollinis Clarii. Item Orpheus Liberum atque Solem unum esse deum eundemque demonstrans de ornatu vestituque eius in sacris Liberalibus ita scribitexemplo, cum ait, saepe etiam steriles incendere profuit agros, et reliqua. Si enim hominum commento ignis adhibitus multiplex praestat auxilium, quid adscribendum est aetherio solis calori? Quae de Libero patre dicta sunt, haec Martem eundem ac solem esse demonstrant: siquidem plerique Liberum cum Marte coniungunt, unum
Abbreviated transcription (Latin):
ilis maiestas Nam cũ ludi rome appollin
celebrarent⁊ exuaticimo marcii uatis ca̾miẽ¬
ꝙ sibillino repentino hostis aduẽtu plebs ad
arma excitata occirerit hosti ẜo quoq tomꝑe
mibes sagittariũ in adũios yisa ferr. ethosten
fugauit et uictores romanos ad spectaculũ d̾i
sospitalis reduxit. huic intelligitr prchi causa
nõ pestilencie pcut quidc̃ estimãt ludor insti¬
tutos. hec est aut huiꝰ estimaciõꝭ racio qd̾ tũt¬
sol supͣ nostre hĩtacionis uerticẽ fulget. Nan
cancer in estuo tropico est in quo meante sole
radii temꝑatã nrañ nõ eminꝰ sed saperne
demissi rectꝭ fulgoribi lustrat uñ estimatũ est
a nõnullidi ad ppiciandi tũt maxiie dũ ca.¬
loris appolimaribꝰ litari S i̾uenio ĩlitt̾is
bello enũ piinico hi ludi ex libris sibillims
p̾mũ sũt iustauti suadente ca̾uelio iufo de.¬
cẽuro qui ꝓpte̾a sibilla cognonnãtus est et¬

Expanded text:
ntiae maiestas. Nam cum ludi Romae Apollini celebrarentur ex vaticinio Marcii vatis carmineque Sibyllino, repentino hostis adventu plebs ad arma excitata occurrit hosti, eoque tempore nubes sagittarum in adversos visa ferri et hostem fugavit et victores Romanos ad spectacula dei sospitalis reduxit: hinc intellegitur praelii causa, non pestilentiae, sicut quidam aestimant, ludos institutos. Haec est autsum nostrae habitationis verticem fulget. Nam Cancer in aestivo tropico est, in quo meante sole radii temperatam nostram non eminus sed superne demissi rectis fulgoribus lustrant: unde aestimatum est a nonnullis ad propitiandum tunc maxime deum caloris Apollinaribus litari. Sed invenio in litteris Bello enim Punico hi ludi ex libris Sibyllinis primum sunt instituti, suadente Cornelio Rufo decemviro, qui propterea Sibylla cogno
Abbreviated transcription (Latin):
suũ computae̾ ceperũt Sod hoc p̃lo discpiatĩa
quod mẽses unde trigenũ t̾genũq mĩo alt̾na.¬
uerũt : paulopost nuima in honore imparis
numneri secrcetũ hoc et ante pitagorã ꝑturi¬
ente natura unũ adiect diem quẽ iamario
dedit ut tã in anno quã ĩmẽibus singuis
singulis pret̾ unũ febrnariũ imꝑat mimerq
seruaret ⁊ Nam quia duodeti menses si singli
aut pari aut imꝑari nimo putarenti con.¬
suãtor parem facent̾ unus pari mĩo instĩ¬
tutꝰ uiiusa putacioirẽ imparẽ fecit. Iami¬
arius igitt. aprilis iumus sextilis. septẽber¬
nouemiber decẽber unde trigenis censebantr
diebus. et quĩtanas nonas hebebant. ac¬
et october dies tugenos singulos possidebant
quẽtes bal putabant᷑. S solus februarius
xx et octo retinuit dies qͣiͣ inferis et dĩnixõ
et parͥ nuimerus conuemiet Quom ergo ieoͣm
ex hac dist̾oncione pompilii ad lune iesũ

Expanded text:
suum computare coeperunt; sed hoc solo discrepabant, suum computare coeperunt; sed hoc solo discrepabant, quod menses undetricenum tricenumque numero alternaverunt. Paulo post Numa in honorem imparis numeri, secretum hoc et ante Pythagoram parturiente natura, unum adiecit diem quem Ianuario dedit, ut tam in anno quam in mensibus singulis praeter unum Februarium impar numerus servaretur. Nam quia duodecim menses, si singuli aut pari aut impari numero putarentur, consummationem parem facerent, unus pari numero institutus universam putationem imparem fecit. Ianuarius igitur Aprilis IuNovember, December, viginti novem censebantur diebus, et quintanas Nonas het October dies tricenos singulos possidebant.quentes Kalendas putabantur: sed solus Februarius viginti et octo retinuit dies, quasi inferis et deminutio et par numerus conveniret. Cum ergo Romani ex hac distributione Pompilii ad lunae cursum
Abbreviated transcription (Latin):
noq solis curfui neq lune raciomibꝰ cõueniret
nõimquã usu ueniebat ut seigus anni esti¬
uis mensibus et c̃t᷑ calor hiemalib ꝓuemiẽ
lauod ubi contigisset tantũ dieri sine ullo mẽ¬
is noiẽ paciebant abfumi qntũ ad id ãni
tempꝰ addiceret quo celi habitus instanti mẽsi
aptus inueniret᷑r D secutus muina quãtũ
sub celo rudi et scło ad huc impolito solo inge¬
nio magistro comphendẽ potuit. nel quia gcor
obseruatione forsan instructuose. L dies addi
Atq hiis .I. diebus a se additis adiecit alios
ac de duobus priorẽ iamiarũ nũtupauit
primũq anni esse poluit tamꝙͣ bicipitis dei
mensem respicientẽ et ꝓspicientẽ tansacti
anni sinẽ futuri q pñcipiũ. Scdm̃ ditauit
februo deo qui lustracionũ potens ocedit
lustrari eo mẽse cui̾tatem necesse erat quo sta¬
tuit ut iusta diis manbꝰ soluerent ꝭ nuime
ordinatõ sitimi mox secuti totidem diebus
totidem q mẽsibus ut pompilio placuit anniũ

Expanded text:
rsui neque lunae rationibus conveniret, nonnumquam usu veniebat ut frigus anni aestivis mensibus et contra calor hiemalibus proveniret, quod ubi contigisset, tantum dierum sine ullo mensis nomine patiebantur absumi quantum ad id anni tempus adduceret quo caeli habitus instanti mensi aptus inveniretur. Sed secutus Numa, quantum saeculo rudi et adhuc impolito solo ingenio magistro comprehendere potuit, vel quia Graecorum observatione forsan instructus est, quinquaginta dies addidur. Atque his quinquaginta diebus a se additis adiecit alios Ac de duobus priorem Ianuarium nuncupavit primumque anni esse voluit, tamquam bicipitis dei mensem, respicientem ac prospicientem transacti anni finem futurique principia; secundum dicavit Februo deo, qui lustrationum potens creditur. Lustrari autem eo mense civitatem necesse erat, quo statuit ut iusta dis Manibus solverentur. Numae ordinationem finitimi mox secuti totidem diebus totidemque mensibus ut Pompilio placuit annum
Abbreviated transcription (Latin):
quibꝰ ornãtꝭ sig̾sicãtes multiplicẽ prestãciã duplo¬
cis mimis Ipã aũt argumẽta solis ⁊atõ loquũtꝭ
Naq simlãchri ad adinsigne ceruiti radius ad adincli¬
natis quibꝰ mõstratꝭ iũ celi in raduo esse plis qui
demittuotꝭ in t̾rã ad argidis siuilãchꝵ suesũ uersũ
reclinatꝭ ⁊ adiis insigne est monstrãdo radioꝵ ui fu.¬
perne missoꝵ enasa quecũq t̾ra ꝓgenerat Sub
eod̃ sumlãchro species lconũ suẽ cadem raciõe t̾rã
esse mõstrãtes qua phriges finxere mrez d̾m id est
terã leonibus uchi postremo potẽtiã solis ad om̃i
ptãtũ sũmitatẽ referi iudicat theologi qui in sacris
hoc brenissia p̾dicacõe d̾mõstrãt dicẽtes tiaie ssati.¬

Expanded text:
s multiplicem praestantiam duplicis numinis. Ipsa autem argumenta solis rationem locuntur. Namque simulachrum Adad insigne cernitur radiis inclinatis, quibus monstratur vim caeli in radiis esse solis qui demittuntur in terram. Adargatidis simulachrum sursum versum reclinatis radiis insigne est monstrando radiorum vi superne missorum enasci quaecunque terra progenerat. Sub eodem simulachro species leonum sunt, eadem ratione terram esse monstrantes qua Phryges finxere Matrem Deum, id est terram, leonibus vehi. Postremo potentiam solis ad omnium potestatum summitatem referri indicant theologi, qui in sacris hoc brevissima precatione demonstrant dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
accipunꝰ solis urctus sit Sic̃ et porpl̾iꝯ̾ testatr
mine̾nã esse u̾tutẽ solis q̃ huãnis mentibꝰ pra¬
dencĩa submistrat nã idco S̃ dea ioius capite pro¬
ynata memoratꝭ idest de sũma otheris ꝑte edita
unde origo solis est
Et que de appolline diximꝰ possũt eciã
de libero cxistimaĩ Nã aristotelis ꝙͥ cheblogu¬
mẽta scripsit appollinẽ ⁊ libeꝵ pre xnũ eude q
deũ esse cũ alns multꝭ argumẽtꝭ asseit Ecia apus
lgiercos ait intracia esse additũ libero consecratũ
exqͦ ⁊ cadluẜ᷑ oracła d inhͦ aditu baticinaturi plu.¬
duno mero sumpto uti apud clariũ a qua pota
effatꝭ oracula. apud lacedomomos eciã ⁊ sacris
q̃ appollomi celebrabat iacuithia uocãtes hedera
coronãsꝵ bachito ritũ Item bohecii parnasũ mõtẽ
appollim sacratũ dẽ meorãtes. simul tñ in codẽ
et oracliũ delficĩ et spelũtas bachitas ideo
consecratas calũt unde et appollin et libero

Expanded text:
 testatur Minervam esse virtutem solis quae humanis mentibus prudentiam subministrat. Nam ideam haec dea Iovis capite prognata memoratur, id est de summa aetheris parte edita, unde origo solis est. Haec quae de Apolline diximus possunt etiam de Libero dicta existimari. Nam Aristoteles, qui Theologumena scripsit, Apollinem et Liberum patrem unum eundemque deum esse cum multis aliis argumentis adserat, etiam apud Ligyreos ait in Thracia esse adytum Libero consecratum ex quo redduntur oracula: sed in hoc adyto vaticinaturi plurimo mero sumpto, uti apud Clarium aqua pota, effantur oracula. Apud Lacedaemonios etiam in sacris quae Apollini celebrant, Hyacinthia vocantes, hedera coronantur Bacchico ritu. Item Boeotii Parnasum montem Apollini sacratum esse memorantes simul tamen in eodem et oraculum Delphicum et speluncas Bacchiconsecratas colunt; unde et Apollini et Libero
Abbreviated transcription (Latin):
dnde et frat̾ inqt ad eadoe dicitr quasi iõ nõ unꝰ
hieropolitam protẽa qui sũt gentis asẜyriort omẽs
solis effctũs atq u̾tutes ad unius simulachri ba̾ba.¬
ri speciem redigut. eumq appollme̾ appellãt. hui
fanies prolixa in acutũ barba fignata est exinẽte
suꝑ capit calatho symulatrt torate munitũ est
dextra erectã tenet hastam suꝑstante uictorie puulo
signo. sinistra floris porigit speñ sũmisq ab huẽ.¬
ris gorgoneũ uelamẽtũ rodimitũ anguibꝰ terit
scapulas aquile ꝓpt̾ exp̾mẽta instar uolatus ante
pedesꝰ imago fennẽa est. Cuiꝰ dext leua ꝙ sũt
signa femiaꝵ. Canicingit fluctuoso uoliuẽ draco.
radios in t̾rã su ꝑne iace̾ uerba dimissa signifitat
calathus aurem surgenes in altũ mõserat etheris
sumã. unde solis creditẽ esse substatia. haste atq
lorice argumẽto ymago adiũgit᷑ Martis Queni
eudem at solon qse procedens. sermo patefaciet
uictoĩa testa cucta subimiti huiꝰ syderis ptãti.

Expanded text:
unde et frater, inquit, ἀδελφὸς dicitur, quasi iam non unus. Hieropolitani praeterea, qui sunt gentis Assyriorum, omnes solis effectus atque virtutes ad unius simulachri barbati speciem redigunt, eumque Apollinem appellant. Huius facies prolixa in acutum barba figurata est, eminente super caput calatho: simulachrum thorace munitum est, dextera erectam tenet hastam superstante Victoriae parvulo signo, sinistra floris porrigit speciem, summisque ab humeris Gorgoneum velamentum redimitum anguibus tegit scapulas. Aquilae propter exprimunt instar volatus: ante pedes imago feminea est, cuius dextera laevaque sunt signa feminarum: ea cingit flexuoso volumine draco. Radios in terram superne iaci barba demissa significat: calathus aureus surgens in altum monstrat aetheris summam, unde solis creditur esse substantia: hastae atque loricae argumento imago adiungitur Martis, quem eundem ac solem esse procedens sermo patefaciet: Victoria testatur cuncta submitti huius sideris potestati:
Abbreviated transcription (Latin):
natuã celi est cuiꝰ ambitũ aex continet q̃rehit
t̾rã Solem uco sub noie actimis ornat fistula et
uirga : sistula ordinẽ spus mequalis ostendit
quia uenti in quibꝰ nulla oqualitas est ꝓpriã
sũmũt de sole substãtiã. Unega potestatẽ solis
asserit qui cũcta moderati/ p̃cipuã aut̃ salis
in hiis ceremoniis uorti rac̃õ huic etꝭ pt̃ colligi qd¬

Expanded text:
natura caeli est cuius ambitu aer continetur qui vehit natura caeli est cuius ambitu aer continetur qui vehit terram. Solem vero sub nomine Attinis ornant fistula et virga. Fistula ordinem spiritus inaequalis ostendit, quia venti, in quibus nulla aequalitas est, propriam sumunt de sole substantiam: virga potestatem solis adserit qui cuncta moderatur. Praecipuam autem solis in his cerimoniis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hiemali fructu pasatr glande Ego hienus
ueluti uolis est solis que ot lucẽ eiꝰ nobis
minuit et calorẽ quod utrũq aiañtibꝰ accidit
mote Simulachꝵ huiq des in monte libano fui¬
gitꝭ capite obuupto specie ueisti f tristi facie
maru leua intra amictũ sustinẽs. lac̾me uisione
conspiciẽtiũ manae̾ credũt ⁊ que imago pret̾
est. quo tꝑe obiupta nuibibꝰ sole uiduata stup
fontes ꝙ ueluti t̾re oculis uberius manat Agri¬
ꝙ interĩ suo cultu uidui mestã faciẽ sui mõstrat̾
equinoccii transgicedit᷑r fines augendo diem tũc
tut̃ est uenus leta et pulchra uirẽt arua segen¬
bus prata herbis arbores folns ideo maioes ne
aprilõ mẽsem ueneri dicanerent Silie phuges
fabulis et saccori ãmustratõibꝰ ĩmutatꝭ crta
mabcẽ dnuĩ ⁊ actmẽ cade̾ intelligi prestat Quis
enĩ ambigat matrẽ dnuĩ trã haberi: hec dea
lconibꝰ uchit ualidis impetu atq fe̾noe̾ aiadlib¬

Expanded text:
que hiemali fructu pascitur, glande: ergo hiems que hiemali fructu pascitur, glande: ergo hiems veluti vulnus est solis, quae et lucem eius nobis minuit et calorem: quod utrumque animantibus accidit morte. Simulachrum huius deae in monte Libano fingitur capite obnupto, specie tristi, faciem manu laeva intra amictum sustinens, lacrimae visione conspicientium manare creduntur: quae imago, praeter est, quo tempore obnupta nubibus sole viduata stupet, fontesque veluti terrae oculi uberius manant, agrique interim suo cultu vidui maestam faciem sui monstrant. aequinoctii transgreditur fines augendo diem: tunc est Venus laeta, et pulchra virent arva segetibus, prata herbis, arbores foliis. Ideo maiores nostri Aprilem mensem Veneri dicaverunt. Similiter Phryges fabulis et sacrorum administrationibus inmutatis circa Matrem Deum et Attinem eadem intellegi praestant. Quis enim ambigat Matrem Deum terram haberi? Haec dea leonibus vehitur, validis impetu atque fervore animalib
Abbreviated transcription (Latin):
quia ud t̾re ud reꝵ natue altu nut̾tar unu̾sitas
Donni quoq solem osse nõ dubita᷑ inspecta
architidis ⁊ a doms maxĩã olim ueneãao uiguit
ꝙͣ nũc phenices tenẽt Nã plugici t̾re suꝑus
homisperiũ cuiꝰ partẽ incolimꝰ uener̾s appellatoẽ
rũt Ergo apud assirios siue plemicas lugens
ingreditꝰ quia duodecĩ signis zodiaci sex suꝑioã
sex infeiora censentr. Et cũ est in inferioĩbꝰ̃ et
idco dies bremores facit lugere ocedit᷑ dea tãtp̃
sole raptu mõtis temporalis amisso et a ꝓsexpina
recento quã nimẽ t̾re infioris cocculi et antipodũ
dixiinꝰ Rauesũq adom̃ rodditũ uenei ocedi nõ¬
lut. cũ sol enictis septem signis infeioris ordis
incipit nri creculi lustrae hemisperiũ cũ int¬
mẽto lumis et dieꝵ Ab apro autẽ tradũt inter¬
emptũ adoniu hienis imaginẽ in he anmali
fingẽtes quod aper hnspidus et asper gaudet
locis huumdis lutoris prumaq contectis pp̾e¬

Expanded text:
tur universitas. Adonin quoque solem esse non dubitabitur inspecta Architidis et Adonis maxima olim veneratio viguit, quam nunc Phoenices tenent. Nam physici terrae superius hemisphaerium, cuius partem incolimus, Veneris appellatione runt. Ergo apud Assyrios sive Phoenicas lugens ingreditur, quia de duodecim signis zodiaci sex superiora sex inferiora censentur. Et cum est in inferioribus et ideo dies breviores facit, lugere creditur dea, tamquam sole raptu mortis temporalis amisso et a Proserpina retento, quam numen terrae inferioris circuli et antipodum diximus: rursumque Adonin redditum Veneri credi volunt, cum sol evictis sex signis inferioris ordinis incipit nostri circuli lustrare hemisphaerium cum incremento luminis et dierum. Ab apro autem tradunt interemptum Adonin, hiemis imaginem in hoc animali fingentes, quod aper hispidus et asper gaudet locis humidis lutosis pruinaque contectis, proprie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nũꝙͣ sine ui caloris efficctiir
hinic ergo Nreiot dictũ estimãt lici lꝭ noͣ
ex nece draconis inditũ deo greci fabalẽti
Que tamẽ fabula nõ ab horcet ab intellitũ
natieralis archani quod apparebit si ꝑcũrase
ordo qui de appolline nastente narratur
Sicut paluo suꝑiꝰ enaratur me esse ꝓ mi¬
si latone appolluis dianamq pariturẽ inno
dicite obsiaisse Sed ubi qũq porties effusꝰ
est dracone ferũt qui rroeuit Wocctabatur¬
se iuasisse cunas duori appolliẽ q in p̾ma
infancia sagittis confecisse beluã Quod ita
intelligend naturalis racro demoustrat
Naniq post chaos ubi p̾mũ cepit cõsusa diffomtas
in rert formas ut ĩclemẽta enĩtescere t̾ra q ad hũc
humnda substancia molłi atq instabilt sede mitaet̃

Expanded text:
uam sine vi caloris efficitur. Hinc ergo Πύθιον dictum aestimant: licet hoc nomen ex nece draconis inditum deo Graeci fabulentur, quae tamen fabula non abhorret ab intellectu naturalis archani: quod apparebit, si percurratur ordo qui de Apolline nascente narratur, sicut paulo superius enarraturum me esse promisi. Latonae Apollinem Dianamque pariturae Iuno dicitur obstitisse, sed, ubi quandoque partus effusus est, draconem ferunt, qui Πύθων vocitabatur, invasisse cunas deorum, Apollinemque in prima infantia sagittis beluam confecisse. Quod ita intellegendum naturalis ratio demonstrat. Namque post chaos, ubi primum coepit confusa deformitas in rerum formas et in elementa enitescere, terraque adhuc humida subs
Abbreviated transcription (Latin):
quod exoriens homiẽs conducit in cetũ appollo
chrisocomas cognoiãtues a fulgore radiorũ
quos uocãt thomas aureas solis unde et
euelli. Item argirtoxus qd̾ enascens per
sumũ orbis ambitũ uelud arcus quidam
figuratus alba et argentea spẽ. ex qͦ arcu
radii ĩ modũ emuicãt sagittarũ¬

Expanded text:
quod exoriens homines conducit in coetum. Apollo Χρυσοκόμας cognominatur a fulgore radiorum, quas vocant comas aureas solis: unde etavelli: item ἀργυρότοξος, quod enascens per summum orbis ambitum velut arcus quidam figuratur alba et argentea specie, ex quo arcu radii in modum emicant sagittaru
Abbreviated transcription (Latin):
tem q deus Rouitte colitꝭ et apud lobios
narraios et multa fũt cognonnã ꝑ diuersas
tuitates ad dei pastoris officiũ tendencia
qua ꝓpt̾ uniũsi pecoris antistes et uere pa¬
stor aguostitꝭ a pollo

Expanded text:
temque deus ἀρνοκόμης colitur, et apud Lesbios Ναπαῖος: et multa sunt cognomina per diversas civitates ad dei pastoris officium tendentia. Quapropter universi pecoris antistes et vere pastor agnoscitur. Apollo
Abbreviated transcription (Latin):
uoca. cciã lycopolitana chobaidos cuitas te.¬
stimonio est que pari roligione appollinem
Itemq iupũ hoc est Arłioti colit in utroq so.¬
lem uenerantes quod hoc aial rapit ⁊ cõsuit
omĩã ĩ modũ plis ac pluriiũ oculoꝵ acis cer.¬
nẽs tenebras noctis eur̃cit ipõs quoq Aikge
a luce idost a p̾ͥma luce appellatos quidã putãt
quia hee fere maxne id tempus aptu rapiẽdo
pecori obpuãt quod aute lucanũ post nott̾na
famẽ ad pastũ stabulis expellit appoltinẽ
ssasouot cognomiauierut nõ propria gents
unnꝰ aut cuutatꝭ religione sed ut aucto ꝓ gene¬
randaꝵ on rer quod sol humoĩm exsiccatis
ad progenerand omibꝰ prebuit causã ut ait

Expanded text:
ocari etiam Lycopolitana Thebaidos civitas testimonio est: quae pari religione Apollinem itemque lupum, hoc est λύκον, colit, in utroque solem venerans, quod hoc animal rapit et consumit omnia in modum solis ac plurimum oculorum acie cernens tenebras noctis evincit. Ipsos quoque λύκους a λύκῆ, id est a prima luce, appellatos quidem putant, quia hae ferae maxime id tempus aptum rapiendo pecori observant, quod antelucanum post nocturnam famem ad pastum stabulis expellitur. Apollinem Πατρῷον cognominaverunt, non propria gentis unius aut civitatis religione, sed ut auctorem progenerandarum omnium rerum, quod sol humoribus exiccatis ad progenerandum omnibus praebuit causam, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cligendi facultas nõ fuꝑsit dies aut̃
post terduanos ad omiã maioes nri cauẽdos
putarut quos eciã atros uelut infausta
appellacoe dap̃narũt bosdem tũ nõnulli tõ¬
muẽs uelut ad emẽdacõ nõĩs uocitauerũt
hori causã gellius anualiũ libra u ͭ ͦ. xmͦ.

Expanded text:
cum eligendi facultas non supersit? Dies autem cum eligendi facultas non supersit? Dies autem postriduanos ad omnia maiores nostri cavendos putarunt, quos etiam atros velut infausta appellatione damnarunt: eosdem tamen nonnulli communes velut ad emendationem nominis vocitaverunt. Horum causam
Abbreviated transcription (Latin):
ne concipit Item diebꝰ satnalioꝵ soo. et
qui sine ullo tumultu bellico credite imꝑasse
nec patente indõ qͦd saccũ dici pat̾ ot
proserpine dicatũ est meliꝯq occlusa plu¬
toms faute eũ dũ adpreliũ putauerũt
unde et uarro ita socibit mũdꝰ cũ pr dcor
tristiũ tristiũ atq inferũ quasi iamia pn.
propte̾a nõmõ preliũ cõmitti uor cciã delectũ
rei militais causa habe ac militẽ ꝓficisti
nauẽ solue̾ yxorẽ liber q̃rendõtausa duce᷑
religiosũ est uitabãt uetes adiuros uocãdos
eciã dies qui essent notati rebus aduersis
uitabãt ocꝭ feriis sicat ua̾ro ĩ auguꝵ libe
Si yacauit piaclmñ esto. scend̃i est iñ oligẽdi
ad pugnãdũ diem rõnis tũc fuisse licenciã si
ipsi inferrẽt bollũ at cũ ꝯcipent̾ nullũ obsti¬
tisse diem quo mi̾ꝰ nel salutẽ suã uł ꝑublicã
defendẽt̃ dignitate Quis eĩ obẜuatoi locuos

Expanded text:
ne, concipitur, item diebus Saturnaliorum, sed et ne, concipitur, item diebus Saturnaliorum, sed et qui sine ullo tumultu bellico creditur imperasse, nec patente Mundo, quod sacrum Diti patri et Proserpinae dicatum est: meliusque occlusa Plutonis fauce eundum ad praelium putaverunt. Unde et Varro ita scribit: Mundus cum patet, deorum tristium atque inferum quasi ianua patet: propterea non modo praelium committi, verum etiam dilectum rei militaris causa habere, ac militem proficisci, navem solvere, uxorem liberum quaerendorum causa ducere, religiosum est. Vitabant veteres ad viros vocandos etiam dies qui essent notati rebus adversis: vitabant etiam feriis, sicut Varro in Augurum libris si vocavit, piaculum esto. Sciendum est tamen eligendi ad pugnandum diem Romanis tunc fuisse licentiam, si ipsi inferrent bellum: at cum exciperent, nullum obstitisse diem, quo minus vel salutem suam vel publicam defenderent dignitatem. Quis enim observationi locus,
Abbreviated transcription (Latin):
merari si hoc remedii causa fieret balantioq
gregẽ flumo mersare salubri Sidiciendo enĩ
luꝵ pupgande lane causa fieri cõcessid hec de
festis ot q inde nascũ qui ecꝭ̃ ne festi uocante
Nũt de profestis et qui ex his ꝓcdũt loqͥmue
id ẽ fastis cõmitialib. comperendinis statis
p̃lialibꝰ festi sũt quibꝰ lic fari ptori tria
uerba salemmna do dico addico his contrarii
sut̃ nefasti Cõmitiales sũt quibꝰ cũ popła
agi licet Et fastis quide̾ lege agi pt̃ cũ ppłõ
cũ ꝑ egrino institu T ut plautꝰ ĩ turgulioe
status condictus cũ hoste nĩcessit dies. ho¬
stem nũt more uete sig̾ficat ꝑog̾nũ pliares
aiustis nõ segreganerĩ si quidẽ iusti sũt tõti¬
nuui xxx dies quibꝰ exercui imꝑato uexillo
russi coloris marce positũ est p̃liares ãt
om̃es sũt quibꝰ fas est res repete̾ uł hostẽ
lacessere Nã cũ latiar hͦ est latmart solẽ¬

Expanded text:
licere mersari, si hoc remedii causa fieret: Balantumque licere mersari, si hoc remedii causa fieret: Balantumque gregem fluvio mersare salubri. Adiciendo enim lucrum purgandae lanae causa, fieri concessum. Haec de festis et qui inde nascuntur, qui etiam nefasti vocantur. Nunc de profestis et qui ex his procedunt loquamur, id est fastis comitialibus conperendinis statis praeliaribus. Fasti sunt quibus licet fari praetori tria verba sollemnia, do dico addico; his contrarii sunt nefasti: comitiales sunt quibus cum populo agi licet; et fastis quidem lege agi potest, cum populo cum peregrino instituuntur, ut Plautus in Gurgulione: — Status condictus cum hoste intercessit dies. Hostem nunc more vetere significat peregrinum. Praeliares ab iustis non segregaverim, siquidem iusti sunt continui triginta dies quibus exercitui imperato vexillum russi coloris in arce positum est, praeliares autem omnes quibus fas est res repetere vel hostem lacessere. Nam cum Latiar, hoc est Latinarum sollem
Abbreviated transcription (Latin):
serias si indictis conceptisq opris aliqͦd fie̾t̾
prete̾a regẽ saccort flaminesq nõ licebat uide̾
ferus opus fieri et ideo ꝑ p̃tonẽ denuctiabuãt
ne quid tale agẽtꝭ et p̃cepti negligens multa¬
bate pret̾ multã uero affirmabatr eũ qͥ talib
diebꝰ inprudes aliꝙ ogisset porro piacliñ dae̾
delere prudẽtẽ expiae nõ posse Sceuola põ
aise  osseuerabat d umbro negat eũ poseuũ
qui opus ud ad deos ꝑtnẽs sacior ue tausa
fecisset uel aliquid adurgentẽ inte utilitatẽ
refonrens acticasset Steuola demq cõsultus
quid secis agi licet rcespondit qd̾ pt̾iuissũ
nocẽt Quaꝓpt̾ si bos inspecũ decidisret eũq
patfamilias ad hbitis oꝑis liberasiet nõ esp
uisus feuas polluisse. nec ille qͥ habẽ tecti
Ractũ fulciendo ab nmminẽti uindicauit cuma
ande t maro om̃ distiplina ⁊ ꝑitu stiemꝵ
lanad ouẽ aut lane piregande aut stabie i cu

Expanded text:
ferias, si indictis conceptisque opus aliquod fieret. ferias, si indictis conceptisque opus aliquod fieret. Praeterea regem sacrorum flaminesque non licebat videre feriis opus fieri: et ideo per praeconem denuntiabant, ne quid tale ageretur, et praecepti neglegens multabatur. Praeter multam vero addfirmabatur eum qui talibus diebus inprudens aliquid egisset porco piaculum dare debetifex adseverabat, sed Vmbro negat eum pollui qui opus vel ad deos pertinens sacrorumve causa fecisset vel aliquid ad urgentem vitae utilitatem respiciens actitasset. Scaevola denique consultus quid feriis agi liceret, respondit quod praetermissum noceret. Quapropter si bos in specum decidisset eumque pater familias adhibitis operis liberasset, non est visus ferias polluisse, nec ille qui trabem tecti fractam fulciendo ab imminenti vindicavit ruina. Unde et Maro omnium disciplinarum peritus, sciens lavari ovem aut lanae purgandae aut scabiei cura
Abbreviated transcription (Latin):
sũt aut conceptine aut imꝑatiue aut nũdine
Et sũi statiue uniu̾sa ppłi cõmues et cẽtis
et constitutis mẽsibus ac diebus et infastis
statis obẜuacoĩbii annotate in qͥbus p̃cipue ẜuãd̾
agonalia cãmẽtalia luꝑcalia Conceptine sũt
indies nł inc̃tos nel ocꝭ certos / ut sũt latine
semitine. paganalia compitalia Imꝑatiue sũt
quas consules uel p̃tores ꝓ arbitrio potestat
indicũt Nundine sũt paganoꝵ itẽ rusticoꝵ qͥbꝰ
Sũt prete̾a ferie proprie familiaꝵ ut familie
claudie, nel enulie seu mlie sine cornelie et
si quas ferias pprias queq familia exusu do¬
mestice celebritatis obẜuat . Sñt singulorũ
uti nataliũ. fulguri q suscepciones. Item
funert atq expiationũ apud uetes quoq qͥ
nomt̾asset salutẽ. semoniã. seiã. sagenam
rutiluã ferias obsnabat. Item flaminita
quociens tonitria audisset feriata erat donec
placasset deos affremabãt aũt sac̾dotes pollui

Expanded text:
t imperativae aut nundinae. Et sunt stativae universi populi communes certis et constitutis diebus ac mensibus et in fastis statis observationibus annotatae, in quibus praecipue servantur Agonalia Carmentalia Lupercalia: conceptivae sunt in dies vel certos vel etiam incertos, ut sunt Latinae Sementivae Paganalia Compitalia: imperativae sunt quas consules vel praetores pro arbitrio potestatis indicunt: nundinae sunt paganorum itemque rusticSunt praeterea feriae propriae familiarum, ut familiae Claudiae vel Aemiliae seu Iuliae sive Corneliae, et si quas ferias proprias quaeque familia ex usu domesticae celebritatis observat. Sunt singulorum, uti natalium fulgurumque susceptiones, item funerum atque expiationum: apud veteres quoque qui nominasset Salutem Semoniam Seiam Segetiam Tutilinam ferias observabat: item flaminica quotiens tonitrua audisset feriata erat, donec placasset deos. Adfirmabat autem sacerdotes pollui
Abbreviated transcription (Latin):
narkati id est qui generat ex oitu solis lucem.
radioꝵ eñ splendor ꝓpinquitatem solem longe
late q precedens ãtq caligine paulatim exte¬
nuans teiebraꝵ parit lucẽ neq minꝰ romaĩ
ut pleraq alia ex greto ita ot lucẽ uidentur
aluce sigurasse. Annũ quoq uerustissimm gͦt

Expanded text:
 id est qui generat exortu suo lucem: radiorum enim splendor propinquantem solem longe lateque praecedens, atque caliginem paulatim extenuans tenebrarum, parit lucem. Neque minus Romani, ut pleraque alia ex Graeco, ita et lucem videntur a λύκῆ figurasse
Abbreviated transcription (Latin):
hoc equidẽ mecĩ multũ ac frequẽt agitani
quid sit hot quod salem modo appollinẽ modo lib̃um
modo subaliart appellacionũ uai̾etate uene̾mꝵ
et quia sacroꝵt om̃i presulem esse te o ueti pre¬
textate diuiã uoluerũt perge queso racionẽ
nhi tante fub uno nouie̾ ⁊ om̃ibus diũ.¬

Expanded text:
Hoc equidem mecum multum ac frequenter agitavi, Hoc equidem mecum multum ac frequenter agitavi, quid sit quod solem modo Apollinem modo Liberum modo sub aliarum appellationum varietate veneremur. Et quia sacrorum omnium praesulem esse te, Vetti Praetextate, divina voluerunt, perge, quaeso, rationem mihi tantae sub uno nomine in nominibus di