comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lla quȩ apathia grece dicitur. quȩ si lati¬
ne posset impassibilitas diceretur. suta in¬
telligenda ẽ. in animo quippe ñ incorꝑe
accipitur. ut sine his affectionibus iuuat᷑.
quȩ contra rationẽ accidunt. mentemq ꝑ¬
turbant: bona plane et maxime optandda
hominũ uox ẽ. s maxime piorum multũꝙ
iustorũ atq scõrum: Si dixerimus qm̃
peccatũ ñ habemus nos ipsos seducunus
et ueritas in nobis non ẽ Tunc itaq apa¬
thia ista erit quando peccatũ in homine
nullũ erit: Nunc uͦ satis bene uiuit᷑ sine
crimine: Sine peccato autẽ qui se uiuere
quis hunc stuporẽ non omnibꝰ uitiis ii.¬

Expanded text:
lla quae ἀπάθεια graece dicitur, quae si latine posset, impassibilitas diceretur, si ita intelligenda est in animo quippe, non in corpore accipitur, ut sine his affectionibus vivatur, quae contra rationem accidunt mentemque perturbant, bona plane et maxime optanda hominum vox est, sed maxime piorum multumque justorum atque sanctorum, Si dixerimus quoniam peccatum non habemus, nos ipsos seducimus et ueritas in nobis non est. Tunc itaque andfeia. ista erit, quando peccatum in homine nullum erit. Nunc uero satis bene uiuitur, si sine crimine; sine peccato autem qui se uiuere quis hunc stuporem non omnibus uitiis iu
Abbreviated transcription (Latin):
era ȩternitas. et uera inmortalitas ꝓsꝑi.¬
non ẽ nisi indeitate trinitatis. cui quod ẽ
eẽ ꝑpetuum ẽ. quia natura initio carens.
in cremento non indigens. sicut nullum
finem. ita nullã recipit mutabilitatem:
Creaturȩ autẽ etiam ille quibꝰ ds ȩc̃nita¬
tem dedit. uel daturus ẽ non penitus
omnis finis aliene sunt. quia ñ sunt ex¬
tra cominutationẽ. dum illis finis ẽ et
temporalis institutio. et localis motio.
et ipsa ĩ augmentum sui facta mutatio:¬

Expanded text:
era aeternitas et vera immutabilitas non est nisi in deitate Trinitatis, cui quod est esse, perpetuum est: quia natura initio carens, incremento non indigens, sicut nullum finem, ita nullam recipit mutabilitatem. Creaturae autem, etiam illae quibus Deus aeternitatem dedit vel daturus est, non penitus omnis finis alienae sunt, quia non sunt extra commutationem, dum finis illis est, et temporalis institutio, et localis motio, et ipsa in augmentum sui facta mutatio
Abbreviated transcription (Latin):
apłm scimus ad philippenses: Eadem scri¬
bere uobis. mͥ quidẽ non pigrum. uobis
autẽ tutum ẽ: Idem tamen scribens ad
galathas. cum se satis apud eos egisse ꝑ¬
spiceret. quod illis ꝑ ministeriũ sermonis
sui necessariũ eẽ. cernebat. de cȩtero in¬
quit laborẽ mͥ nemo prestet. uel sicut in
plerisq codicibus legitur. nemo mͥ mo-¬

Expanded text:
pistola ad Philippenses, Eadem scribere vobis, mihi quidem non pigrum, vobis autem tutum est . Idem tamen scribens ad Galatas, cum se satis apud eos egisse perspiceret, quod illis per ministerium sermonis sui necessarium esse cernebat: De caetero, inquit, laborem mihi nemo praestet; vel, sicut in plerisque codicibus legitur, nemo mihi mo
Abbreviated transcription (Latin):
preciperet qualis eẽ debeat uirorũ in uxo¬
res ex anima animantis sumpsit exemplũ:
Qui diligit in quit uxorẽ suam. se ipsũ di¬
ligit: Nemo enĩ inquit carnem suã odio
habet. s nutrit et fouet eam tanquam xꝑc
ȩccłiam: Ecce in conspectu ur̃o ẽ. carnalis
uniuersa substantia Uicdete quemadmno¬
dum in omne animal sibi ad salutẽ concilia¬
tum ꝑtendat naturȩ ista communio. ut
diligat carnẽ suã Neq enĩ hoc in hominibꝰ
tantũ ẽ. qui cum recte uiuunt non solũ con¬
sulunt saluti carnis suȩ. uerũ etiã carnaleᷤᷤ
motus adusum rationis edomant et refre¬
nant. s etiã bestiȩ fugiunt dolorẽ. formi-¬
dant interitũ. et quicquid illã menbrorum
compagẽ copulamq carnis ac sꝑc aconcor.¬
di iunctura discissere ac dirimere potest.
quanta ualent agilitate deuitant. nutri.¬
entes etiã ipse ac fouentes carnem suam:
Cemo enĩ unquã¬

Expanded text:
praeciperet, qualis esse debeat uirorum in uxores, ex anima amantis sumpsit exemplum. qui diligit, inquit, uxorem suam, se ipsum diligit; nemo enim umquam carnem suam odio habet, sed nutrit et fouet eam tamquam Christus ecclesiam. ecce in conspectu uestro est carnalis uniuersa substantia! uidete quemadmodum in omne animal sibi ad salutem conciliatum portendat naturdiligat carnem suam; neque enim hoc in hominibus tantum est, qui cum recte uiuunt, non solum consulunt saluti carnis suae, uerum etiam carnales motus ad usum rationis edomant et refrenant, sed etiam bestiae fugiunt dolorem, formidant interitum; et quicquid illam membrorum conpagem copulamque carnis et spiritus a concordi iunctura disicere ac dirimere potest, quanta ualent agilitate, deuitant nutrientes etiam ipsae ac fouentes carnem suam. nemo enim umqua
Abbreviated transcription (Latin):
indicta enim primi peccati ista uocat᷑
dñs de non credente ait. s ira dei manet
suꝑ eum: Cum ira enim dei. mortales nas¬
primi peccati: S si conuertamus nos. au¬
fertur ira prebetur gratia

Expanded text:
indicta enim primi peccati, et eorum quDominus de non credente ait: Sed ira Dei manet super eum . Cum ira enim Dei mortales nasprimi peccati? Sed si convertamus nos, aufertur ira, praebetur gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ne retenti crediderunt. etiã ꝓhibebatur.
ut ꝑ eos iam inciperet apparere. illa om¬
nia ꝓpter ꝓmittendum xꝑm fuisse insti.¬
tuta. quo ueniente atq hȩc ꝓmissa adim¬
plente iam oportere cessare: Hoc igitur
temperamentũ moderamentumq sꝑc
scĩ ꝑ apłos operantis cum displicuisset qui¬
busdam ex circumcisione credentibꝰ qui
hȩc non intelligebant in ea ꝑuersitate mã.¬
serunt. ut et gentes cogerent iudaitare: hii
sunt quos faustus syminacianorũ uel naza¬
renorum nomine cominemorauit. qͥ usq
ad nr̃a tempora iam quidẽ in exigua. sed
adhuc tamen uel in ipsa paucitate ꝑdu.¬

Expanded text:
ne retenti crediderant, etiam prohibebatur, ne retenti crediderant, etiam prohibebatur, ut per eos iam inciperet adparere illa omnia propter promittendum Christum fuisse instituta, quo ueniente atque haec promissa adinplente iam oportere cessare. hoc igitur temperamentum moderamentumque spiritus sancti per apostolos operantis cum displicuisset quibusdam ex circumcisione credentibus, qui haec non intellegebant, in ea peruersitate manserunt, ut et gentes cogerent iudaizare. hi sunt, quos Faustus Symmachianorum uel Nazaraeorum nomine commemorauit, qui usque ad nostra tempora iam quidem in exigua, sed adhuc tamen uel in ipsa paucitate perdu
Abbreviated transcription (Latin):
fides quȩ reuelata ẽ his iam imbu tos
inuenerat. ut in eis iam consummaretur
ipsa actio ꝓphȩtica. quos ante ad imple.¬
tionem ꝓphetiȩ iam tenuerat. ne si & ab
ipsis remoueret᷑. imꝓbata potius quam
terminata uideretur. si autẽ et gentibus
imponeret᷑ aut non xꝑi ꝓmittendi causa
instituta eẽ. aut ad huc xꝑm ꝓmittere pu.¬
taretur: Primus itaq populus dei antequã
xꝑc ueniret legem ꝓpħasq adimplere. illa
omnia quȩ hunc ꝓmittebant obseruare
uidebatur. liber in eis qui hȩc quo ꝑtinere
intelligebant. seruus autem in eis qui hoc
non intelligebant: Posterior gͦ populus ac.¬
cedens ad fidem. qua iam xꝑc uenisse. passus
eẽ. ac resurrexisse predicabat᷑. in his quidẽ
hominibus quos iam talibus sacramentis in¬
stitutos eadem fides inuenerat nec cogeba.¬
tur ista obseruare nec ꝓhibebatur In his au¬
tem qui talibus uacui. nulla generis. nulla
consuetudinis uel congruentiȩ necessitudi.¬

Expanded text:
fides, quae reuelata est, his iam inbutos fides, quae reuelata est, his iam inbutos inuenerat, ut in eis iam consummaretur ipsa actio prophetica, quos ante adinpletionem prophetiae iam tenuerat, ne si et ab ipsis remoueretur, inprobata potius quam terminata uideretur, si autem et gentibus inponeretur, aut non Christi promittendi causa instituta esse, aut adhuc Christum promittere putaretur. primus itaque populus dei, antequam Christus ueniret legem prophetasque adinplere, illa omnia, quae hunc promittebant, obseruare iubebatur: liber in eis, qui haec quo pertinerent intellegebant. seruus autem in eis, qui hoc non intellegebant. posterior ergo populus accedens ad fidem, qua iam Christus uenisse, passus esse ac resurrexisse praedicabatur, in his quidem hominibus, quos iam talibus sacramentis institutos eadem fides inuenerat, nec co ebatur ista obseruare nec prohibebatur; in his autem, qui tal bus uacui nulla generis, nulla consuetudinis uel congruentiae necessitudi
Abbreviated transcription (Latin):
promitteretur. cum gͦ sic uenirent ad fi¬
dem ut iam ex gentibus uenire oportebat
non intelligentes qui ex circumcisione ue.¬
nerant cur sibi illa ꝑmissa eẽnt et cur
gentibus imponenda non eeñt. quibusdã
carnalibus seditionibus ceperant ȩcele.¬
siam ꝑturbare. quod gentiles ad dei popu¬
lum accedentes. non sollempniter ꝓseliti
fierent in carnis circumcisione. et ceteris
huius modi obseruationibus legis. atq in
his erant qui hoc ideo fieri magnopere
insistebant. quia timebant iudȩos int̾ qͦs
uersabantur Contra hos paulus apłs mul¬
ta scripsit: Nam in horum simulationem
etiam petrum adductum. frat̃na obiur-¬
gatione correxit: S postea quã in unum
apłi congregati etiam concilio suo censu¬
erunt. gentes adhuius modi opera legis ñ
ẽẽ cogendas. displicuit quibusdã ex circũ¬
cisione xꝑianis non ualentibus mente
discernere. illos solos abhuiꝰ modi obser¬
uationibus non fuisse ꝓhibendos. quos

Expanded text:
promitteretur — cum ergo sic uenirent ad fipromitteretur — cum ergo sic uenirent ad fidem, ut iam ex gentibus uenire oportebat, non intellegentes qui ex circumcisione uenerant, cur sibi illa permissa essent. et cur gentibus inponenda non essent, quibusdam carnalibus seditionibus coeperant ecclesiam perturbare, quod gentiles ad dei populum accedentes non sollemniter proselyti fierent in carnis circumcisione et ceteris huiuscemodi obseruationibus legis. atque in his erant, qui hoc ideo fieri magnopere insistebant, quia timebant Iudaeos, inter quos uersabantur. contra hos apostolus Paulus multa scripsit; nam in horum simulationem etiam Petrum adductum fraterna obiurgatione correxit. sed posteaquam in unum apostoli congregati etiam concilio suo censuerunt gentes ad huiusmodi opera legis non esse cogendas, displicuit quibusdam ex circumcisione christianis non ualentibus mente discernere illos solos ab huiusmodi obseruationibus non fuisse prohibendos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ his qui excircumcisione uenerant ta¬
libusq sacramentis ad adhuc dediti erait.
ultro uellent sicut tymotheus conferre
congruentiã. non ꝓhiberentur Uerum
si in huius modi legis operibꝰ putarent suã
spem salutemq contineri tanquã acerta
ꝑnicie uetarentur. Unde ẽ illud apostoli:
Ecce ego paulus dico uobis quia si circũ¬
cidamini. x ꝑc uobis nichil ꝓderit. circum¬
cidamini scilicet sicut ipsi uolebant. sicut
eis aquibusdã deprauatis ꝑsuasum erat qͦd
sine his legis operibus salui eẽ non possen:
Nam cum gentes ad xꝑi fidem ita uenire.
maxime ꝑ pauli apłi predicationẽ sicut
uenire debuerunt. ut nullis eius modi obser.¬
uationibus onerarent᷑ quia et insolita ista
maxime circumcisione grandes etatȩ re-¬
formidantes de terrerent᷑ afide. et non
ita nati ut talibus sacramentis imbueren¬
tur. si more pristino ꝓseliti fierent. tan
quã xꝑc ꝑ illa mysteria uenturus adhuc

Expanded text:
autem his, qui ex circumcisione uenerant taautem his, qui ex circumcisione uenerant talibusque sacramentis adhuc dediti erant. ultro uellent, sicut Timotheus, conferre congruentiam, non prohiberentur, uerum si in huiusmodi legis operibus putarent suam spem salutemque contineri, tamquam a certa pernicie uetarentur. unde est illud apostoli: ecce ego Paulus dico uobis, quia si circumcidamini, Christus uobis nihil proderit, circumcidamini scilicet, sicut ipsi uolebant, sicut eis a quibusdam deprauatis persuasum erat, quod sine his legis operibus salui esse non possent. nam cum gentes ad Christi fidem ita uenirent, maxime per Pauli apostoli praedicationem, sicut uenire debuerunt, ut nullis eiusmodi obseruationibus onerarentur — quia et insolita ista, maxime circumcisionem, grandes aetate reformidantes deterrerentur a fide, et non ita nati, ut talibus sacramentis inbuerentur, si more pristino proselyti fierent, tamquam Christus per illa mysteria uenturus adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
crediderant donec contra tam diuturnã
consuetudinẽ paulatim ꝑsuaderet᷑. atq
ad intellectũ ꝑfectum ꝑduceret᷑. & quia
ita nati erant atq instituti: siuierunt eos
apłi patrum ritum. tradicionemq serua¬
re. et eos quibus hoc opus erat ut congru¬
erent illorum tarditati moribusq monu¬
erunt: Inde ẽ. quod timotheum iudea
matre et greco patre natum. ꝓpt̃ illos at
quos tales cum eo uenerat. etiam circum
cidit apłs.atq ipse inter eos morem huiꝰ.¬
modi custodiuit. non simulatione falla.¬
ci. s consilio prudenti Neq enim ita na¬
tis et ita institutis noxia erant ista qͣm.¬
us iam non eẽnt significandis futuris ne¬
cessaria: Magis quippe noxium erat ea
tanquã noxia ꝓhibere. in his hominibꝰ usq
adquos durare debuerunt qm̃ xꝑc qui
eos miciatos mnuenerat. ut iam de cȩdero
qui nulla tali necessitudine tenerentur.
s ex diuerso ueluti pariete id ẽ ex p̃putio
uenirent. ad nulla talia cogerentur: Si qui¬

Expanded text:
crediderant, donec contra tam diuturnam consuetudinem paulatim persuaderetur atque ad intellectum perfectum perduceretur, et quia ita nati erant atque instituti, siuerunt eos apostoli patrium ritum traditionemque seruare et eos, quibus hoc opus erat, ut congruerent illorum tarditati moribusque. monuerunt. inde est quod Timotheum iudaea matre et graeco patre natum propter illos, ad quos tales cum eo uenerat, etiam circidit Apostolus , atque ipse inter eos morem hujusmodi custodivit, non simulatione fallaci, sed consilio prudenti. Neque enim ita natis, et ita institutis noxia erant ista, quamvis jam non essent significandis futuris necessaria. magis quippe noxium erat ea tamquam noxia prohibere in his hominibus, usque ad quos durare debuerunt, quoniam Chreos initiatos inuenerat, ut iam de cetero, qui nulla tali necessitudine tenerentur, sed ex diuerso ueluti pariete, id est ex praeputio, st, conuenirent, ad nulla talia cogerentur. si
Abbreviated transcription (Latin):
aliari. neq rapaces. regnũ dei possidebũt:
Auariciam quippe idolorũ seruituti cõ
rum seruitus: Quẽ sensum beatus cypri¬
anus sic exaggerauit in epła ad antoniũ
ut eorum peccato qui tempore ꝑsecuti¬
onis ꝑ libellos se thurificaturos ꝓfessi
erant. auaros comparare non dubitaue.

Expanded text:
auari neque rapaces regnum dei possidebunt. auaritiam quippe idolorum seruituti aliorum seruitus. quem sensum idem Cyprianus sic exaggerauit in epistula ad Antonianum, ut eorum peccato, qui tempore persecutionis per libellos se turificaturos professi erant, auaritiam conparare non dubitaret.
Abbreviated transcription (Latin):
deum si non ds ad seipsum cor illius uiri
suȩ gr̃ȩ bonitate conuerterat quando ut
ipse confitet᷑ miseri cordiã consecutus ẽ ut
fidelis eẽt. ea fide quam aliquando uasta¬
bat. Ipsum etiã uerbum quod posuit. quẽ
nis deum hoc tam magnum bonum fecise
declarat: Quid ẽ enim in me magnificabañ
deũ nisi in me dm̃ magnificum predicabant:
Quomodo autẽ eum magnificum predicabans¬
si magnum.¬

Expanded text:
deum, si non deus ad se ipsum cor illius uiri suae gratiae bonitate conuerterat quando, ut ipse confitetur, misericordiam consecutus est, ut fidelis esset ea fide, quam aliquando uastabat? ipsum etiam uerbum, quod posuit, quem nisi deum hoc tam magnum bonum fecisse declarat? quid est enim \'in me magnificabant deum\', nisi in me deum magnificum praedicabant\'? quo modo autem eum magnificum praedicabansi magnum
Abbreviated transcription (Latin):
corporis conspici pot̃. in loco aliqͦ sit ne-¬
cesse ẽ nec ubiq sit totum. s minore
sui parte minorẽ locũ occupet. et maiore
maiorẽ: Non ita ẽ d̾s inuisibilis et incor¬
ruptibilis. qui solus habet in mortalitatẽ
et lucẽ habitat in accessibilẽ. quẽ nemo
hominũ uidit. nec uidere pot̃. P hoc enĩ
uideri abhomine non pot̃. ꝑ quod uidet
homo corpore corpora: Nam si et mentibꝰ
piorũ eẽt in accessibilis non diceretur.
accedite ad eum et illuminamini Eł si
mentibus piorũ esset inuisibilis. non di¬
ceretur uidebimꝰ eum sicuti ẽ¬

Expanded text:
corporis conspici potest. in loco aliquo sit necesse est nec ubique sit totum, sed minore sui parte minorem locum occupet et maiore maiorem. non ita est deus inuisibilis et incorruptibilis, qui solus habet inmortalitatem et lucem habitat inaccessibilem, quem nemo hominum uidit nec uidere potest. per hoc enim uideri ab homine non potest, per quod uidet homo corpore corpora. nam si et mentibus piorum esset inaccessibilis, non diceretur: Accedite ad eum et inluminamini, et si mentibus piorum esset inuisibilis, non diceretur: Videbimus eum, sicuti e
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt homines qui cum audierint. quia
humiles eẽ debent. dimittunt se nichil uo¬
lunt discere. putantes quia si aliquid didi¬
cerint suꝑbi erunt. et remanent in solo
lacte Quos rep̃hendit scriptura dicens:
& facti estis opus habentes lacte ñ soli¬
do cibo Sic enim uult d̾s nos nutriri
lacte. ut ñ ibi remaneamꝰ. s crescendo
ꝑlac. ad solidũ cibũ ꝑueniamꝰ Non gͦ¬
sic tibi dicit᷑. humilis esto ut ñ sapias
humilis esto ꝓpt̃ suꝑbiã. altus esto ꝓpt̃
sapientiã: Audi euidentẽ sententiã de
hac re: Nolite pueri effici mentibus s
malitia infantes estote ut mentibꝰ ꝑfec¬
ti sitis Certe explicatum ẽ fr̃s mei. ubi
nos tłs uoluit eẽ humiles. ubi altos. humi¬
les ꝓpt̾ cauendã suꝑbiã: altos ꝓpt̃ ca¬
piendã sapientiã Lactare ut nutriaris.
sic nutrire ut crescas Sic cresce ut panẽ
manduces Cum enĩ cȩꝑis panẽ mandu.¬
care ablactaberis. id ẽ iam ñ tibi opus e.¬

Expanded text:
 homines, qui cum audierint quia humiles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri lacte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum perveniamus. sic tibi dicitur, Humilis esto, ut non sapias. Humilis esto, propter superbiam; altus esto, propter sapientiam. Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altos: humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, id est, jam tibi non opus e
Abbreviated transcription (Latin):
bitationis gloriȩ domini mei fabricatoris
et possessoris tui Tibi suspiret peregrinatio
mea: et dicam ei qui fecit te ut possideat
et me inte: quia fecit et me Erraui sicut
ouis ꝑdita: sed in humeris pastoris mei struc¬
toris tui spero me reportari tibi Estne ista
domus dei non quidem deo coȩt̾ena: sed tam̃
scđm̃ modum suum ȩterna in cęlis: ubi uices
temporum frustra queruntur. quia non inue¬
niuntur: Suꝑ greditur enim distensionem
et omne spacium ȩtatis uolubile: cui sẽꝑ in¬
herere deo bonum ẽ¬

Expanded text:
bitationis gloriae Domini mei fabricatoris bitationis gloriae Domini mei fabricatoris et possessoris tui ! Tibi suspiret peregrinatio mea; et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. Erravi sicut ovis perdita ; sed in humeris pastoris mei, structoris tui, spero me reportari tibi . 22. domus dei, non quidem deo coaeterna, sed tamen secundum modum suum aeterna in caelis, ubi uices temporum frustra quaeritis, quia non inuenitis? supergreditur enim omnem distentionem et omne spatium aetatis uolubile, cui semper inhaerere deo bonum e
Abbreviated transcription (Latin):
creata ẽ quȩdam sapientia: quia creata cimo.¬
ẽ mens rationalis. et intellectualis castȩ ciui¬
tatis tuȩ matris nr̃ȩ quȩ sursum ẽ et libera :
et ȩterna ẽ in cęlis: Quibus cęlis. nisi qui te lau¬
dant cęli cęloꝵ: Quia hoc ẽ et cęlũ cęli dño:
& si non inuenimus tempus ante illam. quia
et creaturã temporis antecedit quȩ prior õiũ
creata ẽ: ante illam tamen ẽ ipsius creatoris
ȩternitas aqͦ facta sũpsit ex ordium. quãuiᷤ
non temporis quia nondum erat tempus:
ipsius tamen conditionis suȩ Unde ita ẽ
abste deo nr̃o: ut aliud plane sit quam tu.
in illa inuenimus tẽpus. quia ẽ idonea faci-¬
em tuam semꝑ uidere. nec uspiam deflecti¬
tur ab ea: quo fit ut nulla temptatiõe uarie¬
tur: inẽ ei tamen ipsa mutabilitas unde
tenebresceret et frigesceret: nisi amore gͣn¬
di tibi herens tanquam semꝑ meridies luce¬
ret et ferueret ex te: O domus luminosa et
speciosa dilexi decorem tuum: et locum ha-¬

Expanded text:
creata est quaedam sapientia quae creata est, mens rationalis et intellectualis castae civitatis tuae, matris nostrae quae sursum est, et libera est et aeterna in coelis, quibus coelis, nisi qui te laudant coeli coelorum ; quia hoc est et coelum coeli Domino?; etsi non invenimus tempus ante illam, quia et creaturam temporis antecedit, quae prior omnium creata est; ante illam tamen est ipsius creatoris aeternitas, a quo facta sumpsit exordium, quamvis non temporis quia nondum erat tempus, ipsius tamen conditionis suae. 21. Unde ita est abs te Deo nostro, ut aliud sit plane quam tu, in illa invenimus tempus, quia est idonea faciem tuam semper videre nec uspiam deflectitur ab ea, quo fit ut nulla mutatione varietur; inest ei tamen ipsa mutabilitas unde tenebresceret et frigesceret, nisi amore grandi tibi cohaerens tanquam semper meridies luceret et ferveret ex te. O domus luminosa et speciosa, dilexi decorem tuum, et locum ha
Abbreviated transcription (Latin):
tione enĩ dicitur xꝑc Chrisma. unctio ẽ:
grecȩ: Ergo xꝑc unctus: Ille singularit̃
unctus p̃cipue unctus unde om̃s xꝑiani
unguntur: Ille p̃cipue: Quomͦ in psalmo
dicit audi. ꝓ pterea unxit te d̾s tuus oleo
exultationis p̃participibus tuis: Partici¬
pes enĩ eius omnes sci S ille singulari¬
ter sc̃s scõrum. singulariter unctus. singu.¬
lariter .xꝑc:¬

Expanded text:
tione enim dicitur Christus. Χρῖσμα unctio est graece; ergo Christus, unctus. Ille singulariter unctus, praecipue unctus; unde omnes Christiani unguntur, ille praecipue. Quomodo in Psalmo dicit, audi: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus oleo exsultationis, prae participibus tuis . Participes enim ejus omnes sancti; sed ille singulariter Sanctus sanctorum, singulariter unctus, singulariter C
Abbreviated transcription (Latin):
tellige Qł enĩ xꝑc a crismate Hõc nom̃
qđ appellatur xꝑc unctionis ẽ Nec in
aliquo alibi ungebantur reges et sacer¬
dotes nisi in illo regno. Unctus gͦ ds ad̾o
Quo oleo nisi spiritali: Oleum enĩ uisibi¬
le in signo ẽ: Oleum inuisibile. in sacramẽ¬
to ẽ Oleum spiritale intus ẽ. Unctus ẽ
nobis ds. et missus ẽ nobis Q ipse ds ut
ungueretur. homo erat: s ita homo erat
ut d̃s eẽt Ita ds erat. ut homo eẽ non de¬
tuit aꝑtius dici nomen .xꝑi. quam ut di¬
ceretur unctus d̾s: Quomodo speciosus
forma p̃ filiis hominũ. sic unctus oleo ex¬
ultationis p̃ participibus tuis. Qui enim
participes eus: Fiłii hominũ. quia et ipse
filius hominis: Particeps factus mortalita¬
tios illorũ. ut faceret participes in mortali¬
tatis suȩ¬

Expanded text:
tellige. Etenim Christus a chrismate: hoc nomen tellige. Etenim Christus a chrismate: hoc nomen quod appellatur Christus, unctionis est. Nec in aliquo alibi ungebantur reges et sacerdotes, nisi in iquo oleo, nisi spirituali? Oleum enim visibile in signo est, oleum invisibile in sacramento est, oleum spirituale intus est. Unctus est nobis Deus, et missus est nobis: et ipse Deus, ut ungeretur, homo erat: sed ita homo erat, ut Deus esset; ita Deus erat, ut homo esse non detuit apertius dici nomen Christi, quam ut diceretur unctus Deus. Quomodo speciosus forma prae filiis hominum; sic unctus, oleo exsultationis prae participibus suis. Qui enim participes ejus? Filii hominum: qFilius hominis particeps factus est mortalitatis illorum, ut faceret participes immortalitatis su
Abbreviated transcription (Latin):
accede ad istam uirgam: Quid in ista times:
hȩc ẽ recta uirga Dilexisti iusticiam et
odisti iniquitatem: Quid times: S forte
iniquus eras: Audis enĩ regẽ tuũ: quia odis¬
ti iniquitatẽ. et times Est quod facias: Qui
odit iniquitatẽ. nunquid te: S inte ẽ ini¬
quitas:. Odit illam d̾s. oderis et tii Q si unã
rem ambo oderitis. eris deo amicus. si odis¬
ti qđ odit: Ita et si amabis qđ amat ꝓpterea
unxit te d̃s ds tuus: ꝓpterea unxit te ut
diligeres usticiã. et odires iniquitatẽ: El
uide quomͦ ait: ꝓꝑterea unxit te d̾s ds
tuus: Otu d̾̃s. unxit te ds tuus Deus un¬
gitur adeo Q enĩ in latino putatur idem
casus repetitus Ingreco autẽ euidentis¬
sima distinctio est. quia unũ nomen ẽ qđ
compellatur. et alterum abeo qui com¬
pellat Unxit te d̾s. O tu ds. unxit te ds
nobis uidei: Scripturȩ iste communes st̃.
Unctus ds adeo. Unctũ audis xꝑm in¬

Expanded text:
accede ad istam virgam. Quid in ea times? accede ad istam virgam. Quid in ea times? aec est tota virga: Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem. Quid times? Sed forte iniquus eras: audis enim regem tuum, quia odit iniquitatem, et times. Est quod facias. Quid odit? Iniquitatem: numquid te? Sed in te est iniquitas? Odit illam Deus, oderis et tu: ut unam rem ambo oderitis. Eris enim Deo amicus, si odisti quod odit. Ita et amabis quod amat. Displiceaunxit te, Deus, Deus tuus. Propterea unxit te, ut diligeres justitiam, et odires iniquitatem. Et vide quomodo ait: Propterea unxit te, Deus, Deus tuus. O tu Deus, unxit te Deus tuus. Deus ungitur a Deo. Etenim in latino putatur idem casus nominis repetitus: in graeco autem evidentissima distinctio est, quia unum nomen est quod compellatur, et alterum ab eo qui compellat, Unxit te, Deus. O tu Deus, unxit te Deus nobis Judaei. Scripturae istae communes sunt. Unctus est Deus a Deo: unctum audis, Christum in
Abbreviated transcription (Latin):
rat sedes regni iudicis temporalis. ꝑti.¬
ut lib eraret eos qui sublege erant. & sub
gr̃a constitueret Sedes eius inscłm scłi¬
Dȩt̾nitatis diuinitas: Non enĩ posset cłs se¬
homines: Curui erant distorti erant Sibi
regnare cupiebant. se amabant. facta sua
multũ diligebant: Non uoluntatẽ suam
deo subdebant. s uoluntatẽ dei ad suas
c̃cupiscentias. flectere uolebant: Prgo cłi uo
non potes Dirige ad illam te et noli illã
uelle curuari adte. quia ñ pot̃ frustra co¬
naris. illa semꝑ directa ẽ Uis illi herere:
Corrige te et̾ erit uirga ipsius qui te di.¬
rigit uirga directionis Dilexisti iustici.
am et odisti iniquitatẽ: Accede ad istã uir¬
gam: Sit tibi rex xꝑc Regat te uirga is¬
ta. ne frangat te Uirga ista ferrea ẽ. illa
inflexibilis E quid dictum ẽ: Reges eos
in uirga ferrea. et tanquã uas figuli con¬
fringes eos: Alios regit alios conterit:
Regit spiritales conterit carnales Ergo

Expanded text:
 sedes regni judaici temporalis, pertiut liberaret eos qui sub Lege erant, et sub Gratia constitueret. Sedes ejus in sernitatis divinitas! Non enim posset Deus sehomines. Curvi erant, distorti erant: sibi regnare cupiebant, se amabant, facta sua mala diligebant; non voluntatem suam Deo subdebant, sed voluntatem Dei ad suas concupiscentias flectere volebant. Irascitur non potes: dirige ad illam te, ne illam velis curvare ad te; quia non potes, frustra conaris: illa semper directa est. Vis illi haerere? Corrigere. Erit virga ipsius qui te regit, virga directam, et odisti iniquitatem. Accede ad istam virgam, sit tibi rex Christus: regat te virga ista, ne frangat te. Virga enim ferrea est illa, inflexibilis. Et quid dictum est? Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Alios regit, alios conterit: regit spirituales, conterit carnales. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
atitudo mandati caritas ẽ: quia ubi caritas :
non sunt angustiȩ In ipsa latitudine erat apłs:
cum diceret: Os nr̃m patet ad uos o corinthii:
cor nr̃m dilatatum ẽ: non angustiamini in nob̾
Ideo gͦ latum mandatum tuum ualde: Quod
est latum mandatum: Mandatum nouum
douobis: ut uos inuicem diligatis Caritas gͦ
non angustatur: Uis non angustari in terra:
In lato habita: Quic quid enim tibi fecerit hõ
non te angustat: quia illud diligis quod non
nocet homo: Eandem autem habentes remu-¬
nerationem tanquam filiis dico: dilatamini
et uos:¬

Expanded text:
atitudo mandati charitas est, quia ubi charitas manet, non sunt angustiae. In ipsa latitudine erat Apostolus cum diceret: « Os nostrum patet ad vos, o Corinthii, cor nostrum dilatatum est: non angustamini in nobis . Ideo ergo latum mandatum tuum valde. Quod est latum mandatum? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita. Quidquid enim tibi fecerit homo, non te angustat; quia illud diligis quonocet homo. Eamdem autem habentes remunerationem, tanquam filiis dico dilatamini et vos
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ mortalẽ peccato opprimit hominem.
ideoq scriptum ẽ E nos aliquando fuimꝰ
natura filuĩ irȩ. id ẽ uindictȩ. ꝑquã factum
ẽ ut seruiamus legi peccati Est autẽ ani¬
mȩ natura ꝑfecta cum sꝑui suo subditur. &
eum sequitur sequentẽ dm: Ideo animalis
homo non ꝑcipit quȩ sunt sꝑc dei: S non
tẽ. s aliquando tardius eius impetus quo
in carnalla et temporalia defluit. refrena.¬
tur: S qm̃ et ipsa mundatur recipiens sta.¬
bilitatem naturȩ suȩ. dominante sꝑu quod
sibi caput ẽ. cui eius capiti caput est.xꝑc
turȩ ꝓpriȩ s utiq non tam cito quã anima.
sicut nec anima tam cito quã sꝑc. s temꝑe
oportuno in nouissima tuba. cum mortui
resurgent incorrupti. et nos inmutabim᷑¬

Expanded text:
. ideoque scriptum est: et nos aliquando fuimus natura filii irae, id est uindictae, per quam factum est, ut seruiamus legi peccati. est autem animae natura perfecta, cum spiritui suo subditur et cum sequitur sequentem deum. ideo animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei. sed non tem: sed aliquando tardius ejus impetus, quo in carnalia et temporalia defluit, refrenatur. Sed quoniam et ipsa mundatur, recipiens stabilitatem naturae suae dominante spiritu, quod sibi caput est, cui ejus capiti caput est Chriturae propriae: sed utique non tam cito quam anima, sicut neque anima tam cito quam spiritus; sed tempore opportuno in novissima tuba, cum mortui resurgent incorrupti, et nos immutabimur
Abbreviated transcription (Latin):
ria sunt quibus homo constat sꝑe. ani-¬
ma. et corpus: Quȩ rursus duo dicuntur.
quia sepe anima simul cum sꝑu nominat᷑.
Pars enim quedã eius dẽ rationalis qua ca
anima dicit᷑. postremo ipsum corpus qm̃ ui¬
sibile ẽ. ultimũ nr̃m ẽ: Hȩc autẽ omnis cre¬
atura ingemiscit et parturit usq adhuc:
et bonȩ iam uoluntatis ẽ Hinc enĩ sꝑc etiã
mens uocatur: de quo dicit apłs. mente ser¬
cum carnalia bona adhuc appetit. caro

Expanded text:
ria sunt, quibus homo constat: spiritus. anima et corpus, quae rursus duo dicuntur, quia saepe anima simul cum spiritu nominatur — pars enim quaedam eiusdem rationalis, qua caranima dicitur; postremo ipsum corpus, quoniam uisibile est, ultimum nostrum est. haec autem omnis creatura ingemescit et parturit usquet bonae jam voluntatis est. Hic spiritus etiam vocatur meus, de quo dicit Apostolus, Mente ser. Anima vero cum carnalia bona adhuc appetit, caro
Abbreviated transcription (Latin):
estis ꝑfidem. et hoc non exuobis s dei do.¬
num ẽ. non ex operibus neforte dicas pro¬
merui. et ideo accepi: Non putes te ꝓmerẽ.¬
do accepisse. qui non ꝓmerereris nisi acce¬
pisses Grã precessit meritũ tuũ: Non gr̃a
ex merito. s meritũ ex gra: Plam si gratia
ex merito. emisti non gratis accepisti Pro
nichilo inquit saluos facies eos: Quit ẽ
pro nichilo inquit saluos facies eos: Nichil
ineis inuenis unde salues. et tamen saluas.
Gratis las. gratis saluas: Omnia merita p̃¬
ceclis ut dona tua consequantur merita
mea: Prorsus gratis das gratis saluas. qui
nichil inuenis unde salues. et multũ inue¬
nis unde clampnes:¬

Expanded text:
estis per fidem; et hoc non ex vobis, sed Dei donum est: non ex operibus . Ne forte dicas, Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse, qui non promerereris, nisi accepisses. Gratia praecessit meritum tuum: non gratia ex merito, sed meritum ex gratia. Nam si gratia ex merito; emisti, non gratis accepisti. Pro nihilo, inquit, salvos facies eos . Quid est, Pro nihilo salvos facies eos? Nihil in eis invenis unde salves, et tamen salvas. Gratis das, gratis salvas. Omnia merita praecedis, ut dona tua consequantur merita mea. Prorsus gratis das, gratis salvas, qui nihil invenis unde salves, et multum invenis unde damnes
Abbreviated transcription (Latin):
cce distentio ẽ. uita mea. et confessionũ.¬
me suscepit dextera tua. in dño meo medi¬
atore filio hominis. interte unũ et noᷤ mul¬
tos. in multis ꝑmulta ut ꝑ eum apprehen¬
dam in quo et apprehensus sum. et auete¬
ribus diebus colligar. sequens unũ p̃terita
oblitus. non in ea quȩ futura et transitura
sunt. s in ea quȩ ante sunt non distentus.
s ex tensus non sccłm clistentionẽ. s sccłm
intentionẽ sequor ad palmã suꝑnȩ uocati¬
onis. ubi audiam uocem laudis. et contem¬
pler delectationẽ tuã. nec uenientem nec

Expanded text:
cce distentio est uita mea, et me suscepit dextera tua in domino meo, mediatore filio hominis inter te unum et nos multos, in multis per multa, ut per eum adprehendam, in quo et adprehensus sum, et a ueteribus diebus colligar sequens unum, praeterita oblitus, non in ea, quae futura et transitura sunt, sed in ea quae ante sunt non distentus, sed extentus, non secundum distentionem, sed secundum intentionem sequor ad palmam supernae uocationis, ubi audiam uocem laudis et contempler delectationem tuam nec uenientem nec
Abbreviated transcription (Latin):
homines. ideo saulus factus ẽ. ex ꝑsecutore
apłs. quia quo uenit medicus quęrit ali¬
quẽ ibi desperatũ. et ipsũ sanat E si pauꝑ¬
rimũ inueniat. tamen desꝑatum inueni¬
at. non ibi querit mercedẽ. s commnendat
natũ. nec dixit maneã in peccato. quia
propt̃ me uenit. xꝑc non propt̃ iustum.
ita tu qui audieras quia .rꝑc ꝓpt̃ pecca¬
tores uenit. noli tibi dormire in dulci-
strato. s audi ipsũ paulũ dicentẽ. surge qͥ
dormis et exurge amortius. et illuminabit

Expanded text:
homines, ideo Saulus factus est ex persecutore homines, ideo Saulus factus est ex persecutore apostolus . Quia quo venit medicus, quaerit aliquem ibi desperatum, et ipsum sanat: et si pauperrimum inveniat, tamen desperatum inveniat; non ibi quaerit mercedem, sed commendat natum, nec dixit, Maneam in peccato, quia propter me venit Christus, non propter justum: ita etiam tu, qui audieras quia Christus propter peccatores venit, noli tibi dormire in dulci stratu; sed audi ipsum Paulum dicentem, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit
Abbreviated transcription (Latin):
lum: Attenditis ad pastorem. obliti estis
lupum: Nonne ẽ ille cui ad lapidandum
stephanũ manus una non sufficiebat. &
ne ipse ẽ. qui litteras acceꝑat apͥncipib
sacerdotum. quia parum illi erat ꝑsequi
xꝑianos qui erant in ihrłm. s uolebat
ad alia loca uenire. ubi eos inueniret et
ligaret. et puniendos adduceret: Non¬
ne cum iter agens spirat et anhelat cȩ¬
des. de cęlo ꝑcussus ẽ et uocẽ dñi ad sa¬
lutem fulminatus audiuit. dũ ambulat
prostratus. ut uideat excecatus: Ipse est
gͦ qui primus erat ꝑsecutor. illo peior. non
fuit: Ipse saulus postea paulus gratulatur
se ad dei ꝑtinuisse miscđiam. qui primꝰ hoc
ẽ excellens in peccatis inuentus ẽ. et tamen
nam. ut dicant sibi om̃s Si paulus sanatꝰ
ẽ ego quare desꝑo: Si atanto medico tam
desꝑatus eger sanatus ẽ. ego cum uulne.¬
ribus meis illas manus non optabo. ad il¬
las manus non festinabo: Ut hoc diceren

Expanded text:
lum: attenditis ad pastorem, obliti estis lum: attenditis ad pastorem, obliti estis lupum. Nonne ille est cui ad lapidandum Stephanum manus una non sufficiebat, etne ipse est qui litteras acceperat a principibus sacerdotum? Quia parum illi erat persequi Christianos, qui erant in Jerusalem; sed volebat ad alia loca venire, ubi eos inveniret, et ligaret, et puniendos adduceret. Nonne cum iter agens spirat et anhelat caedes, de coelo percussus est, et vocem Domini ad salutem fulminatus audivit? Dum ambulat, prosternitur; ut videat, excaecatur. Ipse est ergo qui primus erat persecutor, illo pejor non fuit. se ad Dei pervenisse misericordiam, quia primus, hoc est excellens in peccatis inventus est: Et tamen nam: ut dicant sibi omnes, Si Paulus sanatus est, ego quare despero? Si a tanto medico tam desperatus aeger sanatus est, ego cur vulneribus meis illas manus non aptabo? ad illas manus non festinabo? Ut hoc dicerent
Abbreviated transcription (Latin):
uos facere quorũ primꝰ ego sum Quomͦ
erat primus: Ante illũ non fuerunt pec¬
catores tot iudei: Ante illũ non fuerunt
peccatores in genere humano: Ante illũ
in omnibꝰ hominibꝰ non peccato tenebatur
adam: Non ante illũ fuit qui primꝰ pecca¬
uit. et nos om̃s in morte p̃cipitauit: Quid
ẽ quorũ primꝰ ego sum: Ad quos uenit. pͥ¬
mus sum ego: S nec hoc uerum ẽ: Primus
electus ẽ petrus. pͥmus andreas. pͥmi alii
Quorũ primus ego sum. quia omnibꝰ peior
sum: Ergo peiorem uoluit intelligi pri¬
mũ. quomͦ in artificibus quicumq uult
ȩdificare quid dicit: Quis ẽ hic primus
structor. quis ẽ hic primus faber: Aut
si curari uult. quis ẽ hic primꝰ medicus:
Non utiq int̾rogat quis prior. sit ętate.
aut quis prior sit ꝓfessione. s quis pͥor
sit arte: Quomodo illi in arte primi sic
iste miniquitate pͥmus:. Quare paulus mi
niquitate pͥmus: Recolite saulũ. et inue.¬
nietis: Attenditis paulũ: obliti estis sau-¬

Expanded text:
um. Dixit, quorum primus ego sum. Quomodo erat primus? Ante illum non fuerunt peccatores tot Judaei? Ante illum non fuerunt peccatores in genere humano? Ante illum in omnibus hominibus nemo peccato tenebatur? Adam non ante illum fuit, qui primus peccavit, et nos omnes in mortem praecipitavit? Quid est, Quorum primus ego sum? Ad quos venit, primus ego sum? Sed nec hoc verum est. Primus electus est Petrus, primus Andreas , primi aliQuorum primus ego sum. Quia omnibus prior sum, ergo pejorem voluit intelligi primum. Quomodo in artificibus, quicumque vult aedificare, quid dicit? Quis est hic primus structor? quis est primus faber? Aut si curari vult, Quis est hic primus medicus? Non utique interrogat quis prior sit aetate, aut quis prior sit professione; sed quis prior sit arte. Quomodo illi in arte primi, sic iste in iniquitate primus. Quare Paulus in iniquitate primus? Recolite Saulum, et invenietis. Attenditis Paulum, obliti estis Sau
Abbreviated transcription (Latin):
Uulla causa fuit ueniendi. xꝑo u̾b̾ apłi.¬
dño. nisi peccatores saluos facere Tolle
morbos. tolle uulnera. et nulla causa ẽ. me¬
dicinȩ: Siuenit de cȩlo magnus medicus.
magnus ꝑtotũ orbem t̃rȩ iacebat egrotꝰ
Ipse egrotus. genus humanũ ẽ: S non
omniũ ẽ fides: Nouit dñs qui sunt eius:¬
Uenit gͦ ut ipse alio loco dicit: Uenit fi¬
lius hominis querere et saluare qđ peri¬
erat: Cotũ enĩ pierat. ex quo peccauit unꝰ¬
inquo erat totum: Perut totũ. s uenit unꝰ
sine peccato qui saluos faceret apeecato:¬

Expanded text:
ulla causa fuit veniendi Christo Domino, nisi peccatores salvos facere. Tolle morbos, tolle vulnera, et nulla causa est medicinae. Si venit de coelo magnus medicus, magnus per totum orbem terrae jacebat aegrotus. Ipse aegrotus genus humanum est. Sed non omnium est fides . Novit Dominus qui sunt ejusenit ergo, ut ipse alio loco dicit, Venit Filius hominis quaerere et salvare quod perierat . Totum enim perierat: ex quo peccavit unus, ubi erat totum periit totum. Sed venit unus sine peccato, qui salvos faceret a peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Sec tibi regula ꝓponit᷑. Nonne manifestũ ẽ
eum minime offendendũ. qui maior ẽ. cȩ¬
teris: Discute nunc maiores tuos: Primi
tibi sunt mater et pater Si recte educan-¬
tes.si in xꝑm nutrientes. audiendi in om¬
nibꝰ obtemperandũ eis in omni uissione
contra maiorẽ si nichil iubeant. et seruia¬
tur illis Quis ẽ. inquit maior. eo qui me ge¬
nerauit: An ille qui te ipsum creauit:
Generat enĩ homo: creat ds. Unde generat
homo nescit: quid generaturus sit nescit:
Ille qui te uidit ut faceret. antequã eẽt
quẽ fecit: certe maior ẽ. patre tuo: Ma¬
ior sit patria et ipsis parentibꝰ tuis. ut qͥcqͥd
iusseris parenteᷤ cont᷑ pat̾ã ñ audiat᷑: E qͥc qͥo
uisserit pat̾a cont᷑ łm: ñ audiat᷑¬

Expanded text:
ec tibi regula proponitur. Nonne manifestum est, eum minime offendendum, qui major est caeteris? Discute nunc majores tuos. Primi tibi sunt pater et mater: si recte educantes, si in Christum nutrientes; audiendi in omnibus, obtemperandum eis in omni jussione; contra majorem nihil jubeant, et serviatur illis. Quis est, inquis, major eo qui me generavit? Ille qui te ipsum creavit. Generat enim homo, creat Deus. Unde generat homo, nescit: quid generaturus sit, nescit. Ille qui te vidit ut faceret, antequam esset quem fecit, certe major est patre tuo. Major sit patria et ipsis parentibus tuis; ut quidquid jusserint parentes contra patriam, non audiantur. Et quidquid jusserit patria cont
Abbreviated transcription (Latin):
ce ꝑcussi et deieci. alia erexi et elegi. ter¬
cia impleui et misi. quarta liberaui et co¬
ronaui: Uade dic egrotis. clama desꝑatis
trepidatis: Quorũ primꝰ ego sum: Ego
inquit uobis loquor. sanus egrotantibus
stans iacentibꝰ securus desperantibꝰ: Ideo
tem: Morbum meũ dui ꝑtulit. et sic abs.¬
tulit Tanquã bonus medicus freneticũ
patient᷑ tolerauit. sustinuit ine ferientẽ
s donauit mͥ feriri ꝓse Omnẽ inquit lon¬
perare Egrotiestis accedite ad eũ & sanamini:
Ceci estis. accedite ad eũ & illuminamini Eł qͥ sa¬
nati estis ei grãs agite. & qͥ egrotatis ad eũ sanã¬

Expanded text:
ce percussi et dejeci, alia erexi et elegi, terce percussi et dejeci, alia erexi et elegi, tertia implevi et misi, quarta liberavi et coronavi . Vade, dic aegrotis, clama desperatitrepidatis? Quorum primus ego sum. Ego, inquit, vobis loquor, sanus aegrotantibus, stans jacentibus, securus desperantibus. Ideotem. Morbum meum diu pertulit, et sic abstulit; tanquam bonus medicus phreneticum patienter toleravit, sustinuit me ferientem se, donavit mihi feriri pro perare. Aegroti estis, accedite ad eum, et sanamini: caeci estis, accedite ad eum, et illuminamini. Et qui sani estis, ei gratias agite: et qui aegrotatis, ad eum sanan
Abbreviated transcription (Latin):
unde primus sit peccatorum: Ego in quit
sum nouissimus apłorum. qui non sum dig¬
nus uocari apłs. quia ꝑsecutus sũ ȩccłiam
dei: Nemo acrior inter ꝑsecutores. gͦ nemo
prior. inter peccatores: S misccłiam in qͥt¬
consecutus sum E quare sit misccłiam con¬
secutus. exponit causas: Ut in me inquit
ueniã conuersis ad se peccatoribus usq
ad inimicos suos. me primo elegit acrio¬
rem inimicũ quẽ cum sanaret nemo in
cȩteris desperaret: fãcunt hoc medici.
quando ad ea loca ueniunt ubi ignoti ft̃
Quos curent pͥmitus eligunt desperatos
ut in eis et beniuolentiã exerceant. et cõ¬
mendent doctrinã. ut unus quisq in illo
loco dicat ꝓximo suo Uade ad illũ medi¬
cum. securus esto sanat te: Q ille: Me sa¬
nat: Non uides quid patiar. Ego noui
se uolenti desperare: Qui curauit me mi¬
sit me ad te. et dixit mͥ: Illi desꝑanti ua¬
de et dic quid habiusti. quid inte sanaui.
quã cito sanaui: De cȩlo uocaui. una uo¬

Expanded text:
unde primus sit peccatorum: Ego, inquit, sum novissimus Apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Nemo acrior inter persecutores: ergo nemo prior inter peccatores. CAPUT IV. 4. In consecutus sum. Et quare sit misericordiam consecutus, exponit causam: Ut in me, inquitveniam conversis ad se peccatoribus usque ad inimicos suos, me primo elegit acriorem inimicum; quem cum sanaret, nemo in caeteris desperaret. Faciunt hoc medici: quando ad ea loca veniunt ubi ignoti sunt, quos curent primitus eligunt desperatos; ut in eis et benevolentiam exerceant, et commendent doctrinam; ut unusquisque in illo loco dicat proximo suo, Vade ad illum medicum, securus esto, sanat te. Et ille, Me sanat? Non vides quid patiar? Ego novi se volenti desperare: Qui curavit me, misit me ad te, et dixit mihi, Illi desperanti vade, et dic quid habuisti, quid in te sanavi, quam cito sanavi. De coelo vocavi, una vo
Abbreviated transcription (Latin):
eus temptat ut doceat. diabolus temptat
ut clecipiat: Cui tamen nisi ille qui temp¬
tatur dederit locum. in anis temptatio et
irridenda repellitur: Ideo apłs. neq detis
nes diabolo. ex concupiscentus suis: Non enĩ
nant. s facile habent remedium: Se ipsos
interius uincant. et de illo foris triunphats¬

Expanded text:
eus tentat, ut doceat; diabolus tentat, ut decipiat. Cui tamen nisi ille qui tentatur dederit locum, inanis tentatio et irridenda repellitur. Ideo Apostolus: Neque nes diabolo ex concupiscentiis suis. Non enim nant: sed facile habent remedium. Se ipsos interius vincant, et de illo foris triumpha
Abbreviated transcription (Latin):
Ieq enim melius potest intelligi qł dic¬
tum ẽ. deo. apprehende arma et scutum &
exurge in adiutoriũ mͥ. quã loco illo ubi le
ti nos. nectamen ita ut iam ubicumq scu¬
tum ꝓaliquo munimento positũ legerimꝰ.
non accipiamus nisi bonã uoluntatẽ dei
Dictum ẽ. enĩ et scutũ fidei in quo possitis
inquit om̃s sagittas maligni ignitas ex¬
tinguere: Nec rursus ideo debemus in ar-¬
mis hiuius cemodi spiritalibus scuto tan¬
tuimm fidẽ tribuere. cum alio loco etiam
lorica dicta sit fider: In duti in qͥt loͥricam
fidei et caritatis

Expanded text:
e enim melius potest intelligi quod dictum est Deo: Apprehende arma et scutum, et exsurge in adjutorium mihi, quam ex loco illo ubi legti nos. Nec tamen ita ut jam ubicunque scutum pro aliquo munimento positum legerimus, non accipiamus nisi bonam voluntatem Dei. Dictum est enim, Et scutum fidei, in quo possitis, inquit, omnes sagittas maligni ignitas exstinguere. Nec rursus ideo debemus in armis hujuscemodi spiritalibus scuto tantummodo fidem tribuere, cum alio loco etiam lorica dicta sit fidei: Induti, inquit, loricam fidei et charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃receptor bonus. ut afiliis piis impenda¬
tur cura parentibus tanquã lignum illud
ubi erant fixa menbra morientis. etiam
cathedra fuerit magistri docentis: Ex
hac doctrina sana didicerat paulus apłs
quod docebat quando dicebat: Siquis au¬
tem suis et maxime domesticis non ꝓui-¬
det.fidem negat. et ẽ infideli deterior:
Quid autẽ cuiq tam domesticũ quã pa-¬
rentes filiis. aut parentibus filii: Huius
itaq saluberrimi p̃cepti. ipse magister
scõrum dese ipso constituebat exemplũ.
quando non ut famulȩ d̾s quã creauerat
et regebat. s ut matri homo dequa crea¬
tus fuerat et quã relinquebat. alterum
prose quodammꝰ filiũ ꝓuidebat:¬

Expanded text:
Praeceptor bonus, ut a filiis piis impendatur cura parentibus, tanquam lignum illud ubi erant fixa membra morientis, etiam cathedra fuerit Magistri docentis. Ex hac doctrina sua didicerat Paulus apostolus, quod docebat quando dicebat: Si quis autem suis, et maxime domesticis non providet, fidem negat, et est infideli deterior . Quid autem cuique tam domesticum quam parentes filiis, aut parentibus filii? Hujus itaque saluberrimi praecepti, ipse magister sanctorum, de seipso constituebat exemplum, quando non ut famulae Deus, quam creaverat et regebat, sed ut matri homo de qua creatus fuerat, et quam relinquebat, alterum pro se quodammodo filium providebat