comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
capiti puluerẽ t̾rȩ asꝑgens huiꝰ modi
dabat uoces ad celũ: Ad mortẽ utro ꝓ¬
ficiscentibꝰ fiis uale dicturꝰ adueni.
ut unit̾sa qrȩ afiliis seyulturȩ meȩ̨
ex hibenda parauerã. ego infelix filios
sopul.ꝰ expendã: O filii mei. bacie¬

Expanded text:
usmodi dabat voces ad coelum: Ad mortem ultro proficiscentibus filiis valedicturus adveni, ut universa, quae a filiis sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae bac
Abbreviated transcription (Latin):
ei corona martirii: habeni secum
uirtutũ om̃iũ in marcessibiles f
res. ȩt̃ne uitȩ gaudiis ꝓfuturos
Audiens hec nicostratꝰ p̾miscrinuis.
abiit ad claudiũ cõm̃tarieniẽ. ⁊ ius¬
sit uniu̾sas ꝑsonas ieoꝵ ad domũ
eł adducere dicens. Prcxima sessio¬
cathenaꝵ nexihꝰ. uincti. hoc mͦ eos
uir dĩ policarpꝰ alloqͥtur: Crimina
diaholica diuinis uirtutibꝰ cedant.

Expanded text:
e, corona martyrii, habens secum virtutum omnium flores immarcescibiles, aeternae vitae gaudiis profuturos. Audiens haec Nicostratus primiscrinius, abiit ad Claudium Commentariensem, et jussit universas personas ad domum ejus adducere, dicens: Quoniam proxima sessiocatenarum nexibus vincti, hoc modo eos vir Dei Sebastianus alloquitur: Crimina diabolica si divinis virtutibus cedant,
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ scĩ sebastiani. exclamauit muler
uoce magna dicens: Beatꝰ estu. ⁊ bene¬
dictꝰ sermo oris tui. ⁊ beati qui cre¬
dunt ꝑ te xp̃m filiũ dĩ uiui: Ego enĩ
uidi ocłis meis angłm ad te uenien¬
tẽ de cęlo.  librũ ante ocłos tuos
tenentẽ. excuiꝰ lectione uniu̾sa ser¬
monis tui oracio decurrebat: Bene¬
dicti qͥ in omĩbꝰ quȩ locutꝰ es credt̃.
⁊ maledicti qͥ dubitauerint uel in
uno u̾bo ex his omibꝰ quȩ audierunt:
Qm̃ sic̃ aurora suꝑueniens uniu̾sas
tenebras noctis excludit. ⁊ om̃ium
ocłis lum̃ quod nox ceca negauerat
reddit: ita lux sermonũ tuoꝵ omñe
caliginẽ. omnẽq ignorancię cecitatẽ
tis tenebras exclusit. uerũ ecia ser¬
monis mei ostiũ. qd ꝑ sex annos clau¬
sũ suerat patefec. Uidens aitt nicostra

Expanded text:
vocem S. Sebastiani, exclamavit mulier voce magna, dicens: Beatus es tu, et benedictus sermo oris tui: et beati qui credunt per te Christum Filium Dei vivi. Ego enim vidi oculis meis angelum ad te venientem de coelo, et librum ante oculos tuos tenentem, ex cujus lectione universa sermonis tui oratio decurrebat. Benedicti qui in omnibus quae locutus es credunt, et maledicti qui dubitaverint vel in uno verbo ex his omnibus quae audierunt: quoniam sicut aurora superveniens universas tenebras noctis excludit et omnium oculis lumen, quod nox caeca negaverat reddit; ita lux sermonum tuorum omnem caliginem, omnemque ignorantiae caecitatem tis tenebras exclusit, verum etiam sermonis mei ostium, quod per sex annos clausum erat, patefecit. 25. Videns autem Nicostra
Abbreviated transcription (Latin):
sȩ fuerant de iericho ⁊ secute
saluatorẽ ac discipłos eiꝰ. Postquã
pullũ asine solutũ uiderunt qͥ
ante ligatus fuerat. i apłoꝵ uesti
Cumq oꝑe cuncta fecissent. uocis
quoq tribuunt testimonium:
Et p̃cedentes ac sequentes. ñ bre¬
ui ac silenti confessione. sed cla-¬
more plenissimo resonant. osan¬
na filio dd. benedictꝰ qui uentu¬
rus ẽ in noĩȩ dñi: Quod aut̃ dic̃
turbe quȩ p̃cedebant ⁊ quȩ seque¬
bant᷑. utrumq ostendit ppłm.
x qui ante euagłm. ⁊ qui ꝑost eũ-¬
głm dño crediderunt: cõsona iħm
cõsessionis uoce laudare: Et scd̃m
suꝑioris parabole exemplum:
diuersarum horarum operarios.
unum fidei recipere p̃miũ. Porro
quod sequit᷑ osanna filio dauid.
quid significet. ⁊ ante annos plu¬
rimos inbreui epła ad damasũ
tẽ romane urbis ep̃m dirisse¬
me memini:⁊i nunc ꝑ stringam bre¬
uit̃. Incentesimo septimo decimo

Expanded text:
fuerant de Jericho, et secutae sunt Salvatorem ac discipulos ejus, postquam pullum asinae solutum viderunt qui ante ligatus fuerat et apostolorum vestibCumque opere cuncta fecissent, vocis quoque tribuunt testimonium: et praecedentes atque sequentes non brevi atque silenti confessione, sed clamore plenissimo resonant: Osanna filio David, benedictus qui venit in nomine Domini. Quod autem dicit: Turbae quae praecedebant et qu ostendit populum, et qui ante Evangelium, et qui post Evangelium Domino crediderunt, consona Jesum confessionis voce laudare: et secundum superioris parabolae exemplum diversarum horarum operarios, unum fidei accipere praemium. Porro quod sequitur: Osanna filio David, quid significet, 162 et ante annos plurimos in brevi epistola ad Damasum, tunc Romanae urbis episcopum, dixisse memini; et nunc perstringam breviter. In centesimo
Abbreviated transcription (Latin):
atis abundeq dixisse ep̃i:¬
me credo suꝑiore dñica quẽ¬
admodũ compti uel nitidi na¬
talem dñi suscipere debeamus.
⁊ suꝑ uenientẽ festiuitatẽ eius
ambicione retinere. Hetinere
inquã. ut si dies sollẽpnitatis
transeat. apud nos scĩficationis
eiꝰ beatitudo ꝑmaneat.Hȩc
enĩ gr̃a natalis ẽ dni saluato¬
ris: ut infuturũ p̃destinatos
transeat. imp̃teritũ remaneat
ad deuotos: Oportet gͦ nos ȩ̃ȩ̃
scĩtate puros. mundos pudici¬
cia. nitidos honestate. ut quo
diẽ festũ aduenire ꝓpinquius
cernimꝰ. accuraciꝰ incedamꝰ: Si
enĩ mulierculȩ solent aliquoͣs
suscȩpture maculas uestiũ suaꝵ
aqua diluere. cur ñ magis nos

Expanded text:
atis abundeque dixisse me credo superiore Dominica quemadmodum compti vel nitidi natalem Domini suscipere debeamus, et supervenientem festivitatem ejus omni ambitione retinere. Retinere, inquam, ut et si dies solemnitatis ejus transeat, apud nos tamen sanctificationis ipsius beatitudo permaneat; haec enim gratia natalis est Domini Salvatoris, ut in futurum ad praedestinatos transeat, in praeteritum remaneat ad devotos. Oportet ergo esse nos sanctitate puros, mundos pudicitia, nitidos honestate; ut quo diem festum advenire propinquius cernimus, eo accuratius incedamus. Si enim mulierculae solent aliquas ferias suscepturae, maculas vestium suarum aqua di
Abbreviated transcription (Latin):
nõsint insubstantia terrena con-¬
sortes: Nec extranei sint alimo¬
niis. qui fũs sunt sacram̃tis: Ni¬
si quod rectius apud dm̃ ꝑ ipsos
mus sumptibꝰ quibꝰ illi grãs aga¬
dicit. illi ꝓficit quo faciente dñs
benedicitur Et sic̃ scriptũ ẽ de
illo. ue illi homini ꝑ quẽ nom̃
dnĩ blasphemat᷑. ita ⁊ de isto scͥp
dñi benedicit᷑ saluatoris: Quale
aut̃ ẽ meritũ largientis. ut solꝰ
tere de diuinitate ñ audeat. plu¬
rimoꝵ interpellantiũ orationibꝰ
ȩtiã quod ñ sꝑabat accipiat: Qͦe
referat᷑ ꝓnobis: Et iteruo. ut fiat
oblatio uĩa accepta. sc̃ificata in

Expanded text:
non sint in substantia terrena connon sint in substantia terrena consortes? Nec extranei sunt alimoniis, qui 5 fratres sunt sacramentis, nisi quod rectius apud Deum per ipsos mus sumptibus, qui illi gratiam agadicit, illi proficit, quo faciente Domino benedicit. Et sicut scriptum est de illo: Vae illi homini, per quem nomen Domini blasphematur; itaDomini benedicitur Salvatoris. 6 Quale est autem meritum largientis, ut solustere de Divinitate non audeat, plurimorum interpellantium orationibus, etiam quod non sperabat accipiat? Quodreferatur pro nobis . Et iterum: Ut fiat oblatio nostra accepta sanctificata in
Abbreviated transcription (Latin):
si inconsortio iustoꝵ minime
se dedisset: Propterea gͦ subla¬
tus manibꝰ ⁊ pedibꝰ intenebras
exteriores expellit᷑. ñ solũ qͦd
peccator erat. sed quia cũ pec¬
cator esset sc̃ĩtatis sibi meritũ
uendicabat: Igit᷑ fr̃s susceptu¬
ri natalem dñi ab omĩnos de¬
lictoꝵ fece purgemꝰ: Repleamꝰ
thesauros eiꝰ diuersoꝵ munerũ
donis. ut indie sc̃a sit unde ꝑe¬
grini accipiant. reficiant᷑ uiduȩ
pauꝑes uestiantur. Dam quale
erit. si inuna eademq domo
in terseruulos unius domini.
alt̃ exultet modo sericis. alter
cõsumat᷑ in parmis. alius estuet
cybo. alius famem frigusq su¬
stineat: Ille eructet esternam
in digestionis crapulam. hic ester¬
nam ieiunii inediam ñ resol¬
uat. Qut quis erit nr̃ȩ ora¬
tionis effectꝰ. Petimꝰ ut liberem᷑
ab inimico. qui ñ sumꝰ liberales
in fr̃s: Simus imitatores dñi nr̃i
Si enim ille pauꝑes incȩlesti gła
uoluit nobis ẽẽ cõ sortes. cur nob̾

Expanded text:
si in consortium justorum minime si in consortium justorum minime se dedisset. Propterea ergo sublatus manibus et pedibus, in tenebras exteriores expellitur, non solum quod peccator erat, sed quia cum peccator esset, sanctitatis sibi meritum vindicabat. Igitur, fratres, suscepturi natalem Domini, ab omni nos delictorum faece purgemus, repleamus thesauros ejus diversorum munerum donis, ut in die sancta sit, unde peregrini accipiant, reficiantur viduae, pauperes vestiantur. Nam quale erit, si in una eademque domo inter servulos unius domini alter exsultet in holosericis, alter consumetur in pannis; alius aestuet cibo, alius famem frigusque sustineat; ille eructet hesternam indigestionis crapulam, hic hesternam jejunii inediam non resolvat? Aut quis erit nostrae orationis effectus? Petimus ut liberemur ab inimico, qui non sumus liberales in fratres. Simus imitatores Domini nostri. Si enim ille pauperes in coelesti gratia voluit nobis esse consortes, cur nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Ut cu ius natiuitas ꝑ immacłatã
uirginẽ cõstitit. eiꝰ natalis ꝑ in¬
maculatos seruulos ꝓcuret᷑ Es¬
q enĩ in illa die sordidus fue-¬
rit ac pollutus. natalẽ xp̃i uo
tumq nõ curat. intersit licet
dominicȩ festiuitati corpore m̃¬
te tamen longius asaluatore
separat᷑ Nec societatẽ habere po¬
terunt immundus ⁊ sc̃s. auarus
⁊ misericors. corruptus ⁊ iuirgo:
Nisi quod magis ingerendo se
indignus offensionẽ cõtrahit.
cum minime se cognoscit: Dũ
enim uult officiosus esse inui-¬
riosus eristit. Sicut ille in euã¬
głio qui incęru scõꝵ inuitatus
ad nuptias uenire ausus ẽ. ue-¬
stem nõ habens nuptialẽ Et
cum alius niteret iusticia aliꝰ
tate. ille solus cõscientiȩ feditate
pollutuꝰ cunctis splendentibus
de formi horrore sordebat: Et
quanto plus simul discũben-¬
tium beatoꝵ candebat scĩtas.
tantd magis peccatoꝵ illuis ap¬
parebat imꝑditis: Qui potue¬
rat displicuisse minus for sitã.

Expanded text:
nativitas per immaculatam virginem constitit, ejus natalis per immaculatos servos procuretur. Quisquis enim in illa die sordidus 4 fuerit, ac pollutus, natalem Christi, votumque non curat. Intersit licet dominicae festivitati corpore, mente tamen longius a Salvatore separatur. Nec societatem habere poterunt immundus et sanctus, avarus et misericors, corruptus et virgo, nisi quod magis ingerendo se indignus offensionem contrahit, cum minime se cognoscit. Dum enim vult officiosus esse, injuriosus existit: sicut ille in Evangelio qui, in coetu sanctorum invitatus, ad nuptias venire ausus est vestem non habens nuptialem ; et cum alius niteret justitia, alius ret, ille solus conscientiae foeditate pollutus, cunctis splendentibus deformi horrore sordebat: et quando plus simul discumbentium beatorum candebat sanctitas, tanto magis peccatorum illius apparebat improbitas, qui potuerat minus displicuisse forsitan,
Abbreviated transcription (Latin):
głam seo etsim: Nec uerren
honoris amministrationẽ dalui
qui̧ successore finit᷑. sed cęletis
imperii dignitatẽ que ñ habet
successorem. Qualis aut nr̃a itai
neratio sit futura. dicit ꝓpha:
Quȩ oculus nõ uidit. nec auris
audiuit. nec incor hominis as cẽ¬
dit. quȩ pparauit ds̃ diligentibꝰ
se: Quibꝰ indumentis. nos exorna¬
ri oportet: Quod aũt diximꝰ nos.
hoc est animas uras. quia rex
quam animarũ requirit affec¬
tum: Nec inspicit ornamenta
corpoꝵ. sed considerat corda me¬
ritoꝵ: Nec fragilis cinguli p̃cingẽ¬
tis lumbos oꝑositatẽ mirat᷑. sed
fortis castimoniȩ restringentis
libidinem. ac pudiciciã plus mi¬
ratur: Ambiamꝰ gͦ inueniri ante
ipsũ ꝓbati fide. compti miscdia.
moribꝰ accurati. ⁊ qui fidelius
xp̃m diligit. nitidius se manda¬
toꝵ eiꝰ obseruatione cõponat. Ut
uere nos inse credere uideat. cum
ita in eiꝰ sollẽpnitate fulgemus:
Et magis letus sit. quo nos ꝑspere¬
rit puriores: Atq idõ ante com¬

Expanded text:
am, sed aeternam; nec terreni honoris administrationem dabit, quae successore finitur, sed coelestis imperii dignitatem, quae non habet successorem? Qualis autem remuneratio nostra sit futura, dicit propheta: Quia oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae preparavit D Quibus indumentis nos exornari oportet. Quod autem diximus nos, hoc est animas nostras, quia rex quam animarum requirit affectum, nec inspicit ornamenta corporum, sed considerat corda meritorum; nec fragilis cinguli praecingentis lumbos operositatem miratur, sed fortis castimoniae restringentis libidinem ad pudicitiam plus miratur. Ambiamus ergo inveniri ante ipsum probati fide, compti misericordia, moribus accurati: et qui fidelius Christum diligit, nitidius se mandatorum ejus observatione componat, ut vere nos in se credere videat, cum ita in ejus solemnitate fulgemus, et eo magis laetus sit quo nos perspexerit puriores. Atque ideo ante com
Abbreviated transcription (Latin):
quanta sit quantusq cõ cur¬
sus cum imꝑatis mundi
istuis naialis cęlebradus est
bene nostis. quemadiodum
uices eiꝰ ⁊ principes. om̃s ęti¬
am militantes accurati seri¬
CII uestibꝰ accincti oposis cin¬
glis. auro fulgente eiosis.
imbiant solito uitudi is inco¬
spectu regis incedere uraut
enini maius eȩ̃ impatas
uilim. si uiderit maiorẽ suȩ
apparationis oratu. tantõ
to ipsi fuerint io iuita
tanquam homo corda ñ cõspi¬
cit. affectum coꝵ circa se ꝓbet
uel habitũ cõtuendo Ita fit
ut splendidius se acuret. qͥsq
regem fidelius diligit Deinde
quia indienatalis sui sciunt euꝰ
largum futurum ac donatisũ
plurima. uel i mistris suis uel
his qui in domo eiꝰ abiecti putan¬
tiur ꝙ uiles. tanca prius thesau¬
ros eiꝰ replere diuiciatrũ uariet¬
te festinant. ut inquantũ ꝓrtga¬
re uoluerit. in tantu ꝓrogatio
copiisñ desit: Et ante uolun¬
tas donan dẽ deficiat. quam sub¬
stantia largiendi. Hȩc aũt idõ

Expanded text:
quanta sit, quantusque concursus, cum imperatoris mundi istius natalis celebrandus est, bene nostis, quemadmodum duces ejus et principes omnes, etiam militantes accurati sericis vestibus, accincti operosis cingulis, auro fulgente pretiosis, ambiant solito nitidius in conspectu regis incedere. Credunt enim majus esse imperatoris gaudium, si viderit majorem suae apparitionis ornatum, tantoque to ipsi fuerint in ejus stanquam homo corda non conspicit, affectum eorum erga se probet vel habitum contuendo: ita fit, ut splendidius se accuret, quisquis regem fidelius diligit. Deinde quia in die natalis sui sciunt eum largum futurum, ac donaturum plurima vel ministris suis, vel his, qui in domo ejus abjecti putantur, et viles, tanta prius thesauros ejus replere divitiarum varietate festinant; ut in quantum praerogativa voluerit, in tantum praerogatio copiosa 3 non desit, et ante voluntas donandi deficiat, quam substantia largiendi. Haec autem ideo
Abbreviated transcription (Latin):
hebreo legimꝰ anna adonay osan¬
na. quod manifestius interp̃tatꝰ ẽ
symacus dicens: Obsecro dñe
saluum me fac. obsecro Nemo
gͦ putet ex duobꝰ uerbis greco
ui delicet ⁊ hebreo sermone ẽẽ
cõpositum. sed totũ hebraicum.
⁊ significare quod aduentꝰ xp̃i
salus mundi sit. Unde ⁊ sequit᷑.
Benedictꝰ qui uenturus es in nõiȩ

Expanded text:
Hebraeo legimus: ANNA ADONAI OSIANNA  , quod manifestius interpretatus est Symmachus dicens: Obsecro, Domine, salvum, fac, obsecro. Nemo ergo putet ex duobus verbis, Graeco videlicet, et Hebraeo, sermonem esse compositum, sed totum Hebraicum: et significare quod adventus Christi salus mundi sit. Unde et sequitur: Benedictus qui venit in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
intus audierat aure cordis intende¬
ret. sca illa aĩa carne soluta ẽ. Sed
exeunte illa. tanta illic flagrantia
in estimabili suauitate reple rent᷑.
ita ut ꝑ hoc patent̃ agnoscerent. qͦd
eũ laudes incȩlo suscepis ent. Cui
rei monachus nr̃ int̾fuit. qͥ nunc
usq uiuit. n cũ magno fletu at¬
testari solet.qͥa quousq corpꝰ eiꝰ
sepulture traderet᷑. ab eoꝵ naribꝰ
odoris flagrantia ñ recessit. Cece¬
ctũ ꝑpacientiã reddidit. quę̧
exarata discipline uomere. ad re¬
munerationis segetẽ ꝑuenit. S

Expanded text:
intus audierat aurem cordis intendeintus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoseam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet, quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. Eccectum per patientiam reddidit, quae, exarata disciplinae vomere, ad remunerationis segetem pervenit. S
Abbreviated transcription (Latin):
manibꝰ pauperibꝰ erogabat. Nequa¬
quã literas nouerat. sed seripturę
sacre codioes emerat. ⁊ religiosos qͦsq
inhospitalitate suscipiens. hos corã
se legere sine intermissione faciebat.
factũq ẽ. ut quantũ ad m̃surã ꝓpͥã¬
attinet. plene sacr̃ã script᷑am dis¬
ceret. cũ sic̃ dixi litteras funditus.
agere. hẏmnis deo n laudibꝰ dieb̃
ac noctibꝰ uacare. S cũ iam tẽpꝰ
ẽẽt. ut tanta eiꝰ pacientia remune¬
rari debuisset: m̃broꝵ dolor ad
uitalia rediit. Cũq se iam morti
ꝓrimũ agnouit. peregrinos uros
atq in hospitalitate susceptos am¬
monuit ut surgerent.⁊ cũ eo psal¬
mos ꝓ expectatione sui exitꝰ decan¬
tarent. Cũq cũ eis ⁊ ipse moriens
psalleret. uoces psallentiũ repen¬
te cõpescuit. cũ t̾rore magni cla¬
moris dicens. Tacete: Nũquid nõ
auditis quantȩ resonant laudes
in cȩlo : Cũq ad easdẽ laudes quas

Expanded text:
manibus pauperibus erogabat. Nequamanibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine intermissione faciebat. Factumque est ut, quantum ad mensuram propriam, plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas
Abbreviated transcription (Latin):
porẽ liquat᷑. Sic oliua cõtusioni¬
bꝰ expressa. amurcã suã deserit.¬
⁊ inolei liquorem piguescit. Sic
ꝑtriturã areȩ grana apaleis sepa¬
rant᷑. ⁊ ad orreũ purgata ꝑueniunt
Quisqͥs gͦ appetit pline uicia uincere.
studeat humilit̾ purgationis suę
flagella tolerare. Ut tanto post ad
iudiciũ mũdior ueniat. quanto
nunc eiꝰ rubiginẽ ignis tribulatio¬
nis purgat. In ea porticu quȩ eun¬
tibꝰ ad eccłam beati clem̃tis ẽ ꝑuia.
fuit quidã seruulus nomine. quẽ
multi ur̃m mecũ nouerunt. heb̾
pauꝑ. meritis diues: quẽ longa egri¬
tudo dissoluerat. Nam aprimeua
ętate usq ad finẽ uite. ꝓ ara liticus
iacebat. Quid dicã: Quia fare non
poterat. nuquã lectulo surgere. u¬
aidsedendũ ualebat. niquã manĩi
ad os ducere. nr̃. quã se poruit inla¬
ties aliud declinare. hu ic adserui¬
endũ mat̾ cũ fr̃e aderat. ⁊ qͥcqͥd ex
elemosina potuisset accipere. hoc eo

Expanded text:
porem liquatur. Sic oliva contusioniporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia fuit quidam Servulus nomine, quem multi vestrum mecum noverunt, rebus pauper, meritis dives, quem longa aegritudo dissolverat . Nam a primaeva aetate usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum
Abbreviated transcription (Latin):
dedi. Et dũ bona quȩ ꝑ eos ds̃ fec̃
sibi assignant. ꝑuanitatẽ ꝑdunt.
qd̾ ꝑhelemosinã ad quirere uiden¬
tur. e si ante tribunal xp̃i ꝑdi¬
tis bonis quȩ ante se habeant.
peccata quȩ post dorsũ proiecerant
ante faciem eoꝵ reuocant᷑. ⁊ sine
ullo termino sustinebunt suppli¬
cium. qui sͥ dũ uixert̃ noluerũt
prouidere remediũ. Nec quidẽ
faciunt᷑ q̃ plus diligunt p̃ientia
quã futã. Qui uͦ de anime salu¬
te attentius cogitant. e cõtrario
ut dũ de ipsis inp̃senti scło eru¬
be scunt. ⁊ uulnerata curare. et
mortua resuscitare. ⁊ sordida
abluere tota fidei deuocione
cõtendunt. cũ indie iudicis
ante tribunal xp̃i uenerint.
mala quȩ ante faciem posue¬
rant. ⁊ bonis oꝑibꝰ redepta st̃
auferent᷑. bona quȩ ꝓpt̾ uani¬
tatẽ post dorsũ ꝓiecerant anͣ

Expanded text:
dedi. Et dum bona quae per illos Deus fecit, dedi. Et dum bona quae per illos Deus fecit, sibi assignant, per vanitatem perdunt, quod per eleemosynam acquirere videntur. Ac sic ante tribunal Christi perditis bonis, quae ante se habebant, peccata quae post dorsum projecerant, ante faciem eorum revocantur: et sine ullo termino sustinebunt supplicium, qui sibi, dum viverent, noluerunt providere remedium. Et haec quidem faciunt illi, qui plus diligunt praesentia quam futura. Qui vero de animae suae salute attentius cogitant, e contrario et dum de ipsis in praesenti saeculo erubescunt; et vulnerata curare, et mortua resuscitare, et sordida abluere tota fidei devotione contendunt: ut cum in die judicii ante tribunal Christi venerint, mala quae ante faciem suam posuerant, et bonis operibus redempta sunt, auferantur; bona quae propter vanitatem post do
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ero tui similis. Parũ ẽ qͥa ma¬
lefacta tua placent tͥ. placere putas ⁊
mͥ. Dt̃nqͥa ñ statim pateris ultorẽ.
uis tenere participẽ.⁊ tanquã
corruptũ iudicẽ p̃de sociũ uis
habere: Demultis que rapiusti par¬
uas elemosinas faciens. ⁊ ad huc
peccata ñ deserens. qͣsi corruptum
iudicem putas te posse redimere.
cũ si ȩtiã totũ dares ⁊ peccata nõ
desereres. te ipsũ deciperes peccu¬
niam ꝑdendo ⁊ peccata ñ redim̃¬
do. Suspicatꝰ es iniq qd̾ ero tui
am te: Et qͥd faciatu arguendo te:
enĩ tͥ faciã inquit : Cõstituam te
ante faciem tuã. Qđ enĩ uis latere
te ipsũ indorso tuo tͥ ẽ. Nõ te uicies.¬
facio ut uideas te: Quod tu posi
dorsũ posiusti. ego ante faciem
tuam ponã. Uidebis feditatẽ tuã.
ñ ut corrigas.s ut erubescas. Mo¬
⁊ qͥ cũ delectatione faciunt iniqͥ¬
tatẽ: peccata post dorsũ ꝓiciunt.
Si uͦ aliqͥd boni casu aliquo feco
ego illi benefeci. ego illi tantũ de¬

Expanded text:
quod ero tibi similis. Parum est quia mala facta tua placent tibi, placere putas et mihi. Deum quia non statim pateris ultorem, vis tenere participem, et tanquam corruptum judicem praedae socium vis habere. De multis quae rapuisti parvas eleemosynas faciens, et adhuc peccata non deserens, quasi corruptum judicem putas te posse redimere: cum, si etiam totum dares, et peccata ipsa non deserens, te ipsum deciperes, pecuniam perdendo, et peccata non redimendo. Suspicatus es inique, quod ero tibi am te. Et quid faciam arguendo te? enim tibi faciam, inquit? Constituam te ante faciem tuam. Quid enim vis latere teipsufacio ut videas te; quod tu post dorsum tuum posuisti, ego ante faciem tuam ponam. Videbis foeditatem tuam, non ut corrigas, sed ut erubescas. Moet qui cum delectatione faciunt iniquitatem, peccata sua post dorsum projiciunt: si vero aliquid boni casu aliquo vel pego illi benefeci, ego illi tantum
Abbreviated transcription (Latin):
securitate decipiat. s
puter ante tribunal xp̃i nõ
ẽẽ uenturũ. nec redditurũ de
iii. se ueritatẽ meã distuli. pa¬
cientiã tͥ ꝓ longaui. penitentiã
tuã du expectaui: Cũ aũt ad

Expanded text:
securitate se decipiat, et putet se ante tribunal Christi non esse venturum, nec redditurum de vi, severitatem meam distuli, patientiam tibi prolongavi, poenitentiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ silebit. ⁊ tc̃ arguet. quãdo
correptionis locus null us erit.
Statuã te inquit cõtra faciem
lis es. fac qd̾ tͥ minat᷑ dñs face¬
re. Tolle te adorso tuo. ubi te
uidere ñ uis dissimulans arac¬
tis tuis. ⁊ cõstitue te ante te.
Ascende tribunal m̃tis tue. esto
tͥ iudex. torqueat te timor. erũ¬
pat cõfessio dic dõ tuo: Qm̃
iniqͥtatẽ meã ego cognosco.
⁊ delictũ meũ ante me ẽ sẽꝑ.
Quod erat post te. fiat ante te.
Cũ factũ fuerit ante te puniat᷑
ate. ne tu ipse post ea adeo iudi¬
ce fias ante te: ⁊ nõ sit quo fu¬
de uia tua mala. Intellige qͥ
oblitus es dm̃. nequando rapiat
sic̃ leo. ⁊ ñ sit qui eruat. Quid
est sicut leo: Sicut potens. sic̃
fortis. sic̃ ille cui resistere ne
ore suo dm̃ laudare uidentur.
s longe aliud oꝑibꝰ exercere

Expanded text:
on silebit, et tunc arguet, quando correctionis locus nullus erit. Statuam te, inquit, ante faciem lis es, fac quod tibi minatur Dominus facere: tolle te a dorso tuo, ubi te videre non vis, dissimulans a factis tuis; et constitue te ante te. Ascende tribunal mentis tuae, esto tibi judex, torqueat te timor, erumpat confessio, dic Deo tuo: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et delictum meum ante me est semper . Quod erat post te, fiat ante te; et cum factum fuerit ante te, puniatur a te: ne tu ipse postea a Deo judice fias ante te, et non sit quo fude vita tua mala: intellige te, qui oblitus es Dominum. Ne quando rapiat sicut leo, et non sit qui eruat. Quid est, sicut leo? Sicut potens, sicut fortis, sicut ille cui resistere nemore suo Deum laudare videntur; sed longe aliud operibus exercere
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ meũ ꝑ os tuũ : Tanquã
diceret. Nichil tͥ ꝓdest qd̾ lau¬
das dm̃. Illis aũt qͥ bene uiuũt.
ꝓdest qd̃ laudant. Tũ aũt si lau-¬
uiuis ⁊ bona dicis. ñ dũ laudas:

Expanded text:
er os tuum? Tanquam diceret ei, Nihil tibi prodest quod laudas Deum. Illis enim qui bene vivunt, prodest quod laudant; tu autem si lauvivis, et bona dicis, nondum laudas:
Abbreviated transcription (Latin):
deret dñs tmorẽ t̾renũ habuisti.
mͦ aũt amorẽ celestẽ obtinens. pro
quanta intra te gaudia habeas: qͥn¬
gaudens uenio ad te: ita ut ⁊ tu
exultans suscipias me discipłm eiꝰ

Expanded text:
er, timorem terrenum habuisti; modo vero amorem coelestem obtinens pro quanta intra te gaudia habeas, gaudens venio ad te, ita ut et tu exaltans suscipias me disci
Abbreviated transcription (Latin):
ut mulieres ȩtiã saluarent᷑. uenit
ꝓphissa mulier. de qua scribitur.
⁊ erat anna ꝓpħissa filia phanuel.
de tribu aser. Qũã pulcher ordo.
Nõ uenit ante uirũ mulier. cuius
ñ sunt quidẽ u̾ba digesta. sed dic
qͥa longa castitate longisq ieuini¬
is ad hoc culm̃ ascenderat. Uidete
mulieres testimoniũ annȩ. ⁊ imi¬
tamini illud. si quando uobis eue¬
nerit. ut ꝑdatis uiros. Septẽ inqͥt¬

Expanded text:
ut mulieres etiam salvarentur, venit ut mulieres etiam salvarentur, venit prophetissa mulier, de qua scribitur: Et erat Anna prophetissa filia Phanuel de tribu Aser. Quam pulcher ordo! non venit ante virum mulier, snon sunt quidem verba digesta, sed genequia longa castitate longisque jejuniis ad hoc culmen ascenderat. Videte, mulieres, testimonium Annae, et imitamini illud, si quando vobis evenerit ut perdatis viros. Con
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ dolorem dñicȩ passionis eiꝰ.
utpote dei filiũ sponte ꝓpria
mori morte. quã ipsũ dubitaret
ẽẽ deuicturum. ut sua tam̃ car¬
ne procreatũ. ñ sine doloris af-¬
fectu potuit uidere crucifigi:
se canit᷑. nullũ melius qua du¬
ra tribulatio m̃tis intelligitur
Ut reuelent᷑ ex multis cordibꝰ co¬
gitationes. Logitationes male
uelate sunt. ut prolate in medi¬
um ꝑderent᷑. ⁊ int̾fectȩ atq e¬
mortuȩ eẽ desinerent. et occi¬
dertet eas ille qui pronobis mor¬
tuus est. Quã du enĩ abscõdi¬
te erant cogitationes nec ꝓlate
inmediũ. impossibile erat eas
penitꝰ intfici Unde i nos sipec¬
cauerimꝰ. debemꝰ dicere peccatũ
meũ notũ feci. ⁊ iniqͥtatẽ meã
ñ abscondi: Pixri. annuntiabo
in iusticiã meã dño. Si enim
peccata nr̃a nõ solũ dm̃. sed his qui
posst̃ mederi uulneribꝰ nr̃is atq¬
peccatis. delebunt᷑ peccata nr̃a: Post
symeonis ꝓpħiam qͥa necesse erat

Expanded text:
hoc est dolorem dominicae passionis, ejus ut pote Dei Filium sponte propria mori, mortemque ipsam non dubitaret esse devitaturum, ut sua tamen carne procreatum non sine doloris affectu potuit videre crucifigi. se canitur, nullum melius quam dura tribulatio mentis intelligitur. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Cogitationes erant velatae sunt, ut prolatae in medium perderentur, et interfectae atque emortuae esse desinerent, et occideret 301-302 eas ille qui pro nobis mortuus est: quamdiu enim absconditae erant cogitationes, nec prolatae in medium, impossibile erat eas penitus interfici. Unde et nos, si peccaverimus, debemus dicere: Peccatum meum notum feci tibi, et iniquitatem meam non abscondi. Dixi, Annuntiabo ipeccata nostra non solum Deo, sed his qui possunt mederi uulneribus nostris, delebuntur peccata nostSimeonis prophetiam, quia necesse erat
Abbreviated transcription (Latin):
dulis breuibꝰ longisq uat iat᷑. nec
uouiuꝰ terit᷑. nec suentie deu uetͦ
potuit ⁊ tale matris uterũ assũpto
corpore fecundare. ⁊ de sinu patris
nõ enuigrare. Hino adoculos huma¬
nos exire. inde mentes anglicas
illustrare. Hinc ad terras ꝓcedere.
inde cęlos excelis excede: Hinc hõ fteri. in de

Expanded text:
rulis brevibus longisque variatur, nec rulis brevibus longisque variatur, nec vocibus texitur, nec silentipotuit matris uterum assumpto corpore fecundare, et de sinu Patris non emigrare? hinc ad oculos humanos exire, inde mentes angelicas illustrare? hinc ad terras procedere, inde coelos extendere? hinc homo fieri, inde
Abbreviated transcription (Latin):
de u̾bo dĩ. cũ sermo iste quem
pro mimus ita lib̾ sensibꝰ iuflu¬
at. ut eum recipiat ⁊ ñ includat
auditorꝰ Nam si ñ reciperet᷑. nemi¬
nẽ instrueret. Si includeret᷑. ad
alios nõ inueiret. Et utiq sermo¬
iste uerbis sillabisq diuit᷑. nec tm̃
ex eo tanquã excibo uen tris singlãs
particłas tollitis. sed om̃s totũ au¬
ditis. totũ singłi capitis. Nec time¬
mus dũ loqͥmͣ. ne totũ audiendo
unus assumat. nec alt̾ possit habe¬
re quod sumat. Sed ita uos attentos
uolumꝰ. nulliꝰ aurẽ mentẽq fraudan¬
res. ut ⁊ totũ singlĩ audiatis. ⁊ totũ
audiendo ceteris relinquatis. Neq
hoc fit alternis temporibꝰ ut cũ ser¬
mo qui dicit᷑ adte pͥmũ intrauerit
exeat ate ut ad aliũ possit in trare.
s simul ad om̃i uenit. ⁊ totꝰ adsin¬
gulos ꝑuenit. ut sic totus memoria
teneri debuisset. sicut ad totum audi¬
endũ uenistis. ita ut cũ toto singłi
cõcludit᷑ nec tp̃ribꝰ anłit᷑. nec mo¬

Expanded text:
de Verbo Dei, cum sermo iste quem promimus ita liber sensibus influat, ut eum et recipiat, et non includat auditor? Nam nisi reciperetur, neminem instrueret: si includeretur, ad alios non veniret. Et utique sermoiste verbis syllabisque dividitur: nec tamen ex eo tanquam ex cibo ventris singulas particulas tollitis; sed omnes totum auditis, totum singuli capitis. Nec timemus dum loquimur, ne totum audiendo unus absumat, nec alter possit habere quod sumat: sed ita vos attentos esse volumus, nullius aurem mentemque fraudantes, ut et totum singuli audiatis, et totum ad audiendum caeteris relinquatis. Neque hoc fit alternis temporibus, ut cum sermo qui dicitur ad te primum intraverit, exeat a te, ut ad alium possit intrare: sed simul ad omnes venit, et totus ad singulos pervenit. Et si totus memoria teneri valuisset, sicut ad totum audiendum omnes venistis, ita cum toto singuli concluditur, nec temporibus tenditur, nec mo
Abbreviated transcription (Latin):
Scẽ quippe matri omĩps filiꝰ nullo
mͦ uirginitatẽ natus abstulit. qͣm
nasciturus elegit. Bonũ ẽ enĩ fecũ¬
ditas in cõiugio. sed melior inte
ret meliꝰ ꝓpt̾ quod uirgines ma¬
tres eẽ cõtep̃nunt. Uirgo itaq
scã ȩccła cęlebrat hodie uirginis
partũ. cui dicit apłs: Ab taui¬

Expanded text:
Sanctae quippe Matri omnipotens Filius nullo modo virginitatem natus abstulit, quam nasciturus elegit. Bona est enim fecunditas in conjugio: sed melior integret melius propter quod virgines matres esse contemnunt. Virgo itaque sancta Ecclesia celebrat hodie Virginis partum. Huic enim dicit Apost
Abbreviated transcription (Latin):
tus est mundus. Conditor mariȩ.
natꝰ ex maria. Filiꝰ dauid. dñs dd̃
Sem̃ habraȩ. qͥ ẽ ante abraham: Hac̃¬
tor terre. factꝰ in t̾ra. Creator cęli.
creatus sub cęlo. Ipse est dies quã
fecit dñs. ⁊ dies cordis nr̃i est ip¬

Expanded text:
tus est mundus. Conditor Mariae, natus ex Maria: filius David, Dominus David: semen Abrahae, qui est ante Abraham: factor terrae, factus in terra: creator coeli, creatus sub coelo. Ipse est dies quem fecit Dominus, et dies cordis nostri ip
Abbreviated transcription (Latin):
co eternꝰ. in quo cõdita sunt
omia in cęlo ⁊ in t̾ra. uisibilia⁊
in uisibilia uerbũ dei ⁊ dm̃ .iii¬
tam ⁊ lucem hominũ. si laudare
in eo quod nulla humana coga¬
cio. nullus sermo sufficiat cõplere
Quomodo gͦ laudare digne laude¬
didit quo possit uidere si purge¬
mur iniquitas. si sanet᷑ infirmi¬
tas.⁊ fiant beati mundo corde.
qm̃ ipsi dm̃ uidebunt. Nõ mirũ
inquã nos nõ inuenire quibꝰ uer¬
bis unũ uerbũ dicamus. in quo
dignũ est ut eẽmꝰ. qu de illo ali¬
quid diceremꝰ. Hec enĩ uerba co¬
gitata atq prolata mens nr̃a for¬
mat. illo aũt uerbo ipse format᷑.
Nec eo modo facit homo uerba. quo
mͦ genuit pat̾ unicũ uerbũ. quomͦ
facit cuncta ꝑ uerbũ. Dm̃ qͥppe ge¬
nuit deus. sed simul gigens ⁊ ge¬
nitus unus ẽ ds̃. Mundũ aũt fe¬
cit ds̃. sed mundus transit. ⁊ per¬
manet ds̃. Et sic̃ ea quȩ facta st̃
se ipsa utiq ñ fecerunt. Sic anul¬
runt. Nõ gͥ ẽ mirum si homo fac¬

Expanded text:
 in quo condita sunt omnia in coelo et in terra, visibilia et invisibilia, Verbum Dei et Deum, vitam et lucem hominum, si laudare est quod nulla humana cogitatio, nullus sermo sufficiat. Quomodo enim laudare digne vdidit quo possit videri, si purgetur iniquitas, si sanetur infirmitas, et fiant beati mundo corde, quia ipsi Deum videbunt ? Non mirum est, inquam, nos non invenire, quibus verbis unum Verbum dicamus, in quo dictum est ut essemus, qui de illo aliquid diceremus. Haec enim verba cogitata atque prolata mens nostra format, illo autem Verbo ipsa formatur. Nec eo modo facit homo verba, quo modo genuit Pater unicum Verbum, quo modo fecit cuncta per Verbum. Deum quippe genuit Deus; sed simul gignens et genitus unus est Deus. Mundum autem fecit Deus; mundus transit, et permanet Deus. Et sicut ea quae facta sunt, se ipsa utique non fecerunt: sic a nulrunt. Non igitur mirum, si homo fac
Abbreviated transcription (Latin):
seruauit incorpore. Humano qp¬
pe cõiugio sponso femina tradit᷑.
ut uirgo iam ñ sit. Eccłã uͦ uirgo
ẽẽ ñ posset. nͥ sponsũ cui traderet᷑
⁊filium uirginis inuenisset. iħm¬

Expanded text:
servavit in corpore. Humano quippe conjugio sponso femina traditur, ut virgo jam non sit: Ecclesia vero virgo esse non posset, nisi sponsum cui traderetur, filium virginis invenisset.
Abbreviated transcription (Latin):
rendam uiam. Qui cũ informa
di cẽt. ñ rapinã arbitratꝰ ẽ ẽẽ¬
se equalem deo. sed ut ꝓpt̾ nos fi¬
eret quod ñ erat semet ipsũ ex¬
inaniuit non formã dei ꝑdens.
sed formã serui accipiens Et ꝑ
hanc insimilitudinẽ hominũ fac¬
.us. nec ꝓptia substantia. sed ha¬
bitu inuentus ut homo. Hoc eui
totum qd̃ sumus in anima uł
incorpore. m̃a nata est. illius ha¬
Ille si hoc nõ eẽt. eẽt utiq ds̃. Et
cũ ẽẽ cepit quod nõ erat. homo
factꝰ est ꝑmanens ds̃. ut ñunum
hoꝵ sed utrũq uerissime diceret.
⁊ ꝓpt̾ mansit ds̃. ego ⁊ pat̾ unũ
sumus.Nam siuerbũ incarnem
hoc est ds̃ in hominẽ mutatus
cõuerteret᷑ nõ eẽt uerum. nisi pa¬
ter maior me est.qͥa hoĩe maior
est ds̃. Illud aũt falsum eẽt ego
⁊ pat̾ unu sumꝰ. qr nõ sunt unũ

Expanded text:
rendam viam . Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo: sed ut propter nos fieret quod non erat, semetipsum exinanivit; non formam Dei perdens, sed formam servi accipiens: et per hanc in similitudinem hominum factus; nec propria substantia; sed habitu inventus ut homo . Hoc enim totum quod sumus vel in anima vel in corpore, nostra natura est, illius haemus; ille si hoc non esset, esset utique Deus. Et cum hoc esse coepit quod non erat, homo factus est permanens Deus: ut non unum ho permansit Deus, Ego et Pater unum sumus . Nam si Verbum in carnem, hoc est, Deus in hominem mutatus converteretur, non esset verum, nisi, Pater major me est; quia homine major est Deus: illud autem falsum esset, Ego et Pater unum sumus; quia non sunt unum
Abbreviated transcription (Latin):
uiro ⁊cȩtã. Leq enĩ utilibet ⁊ for¬
tuitu sp̃c sc̃s habitauit in ea: Bo¬
nũ est ut pͥmũ. si qua potest uir¬
ginitatis grãm possidere. Si aũt
hoc ñ poterit. ⁊ euenerit ut ꝑdat
uirũ. uidua ꝑseueret. Quod qͥdẽ
ñ solũ post mortẽ uiri: sed ȩtiam¬

Expanded text:
uit. Neque enim ut libet et fortuito Spiritus sanctus habitavit in ea. Bonum est ut primum, si qua potest virginitatis gratiam possidere; si autem hoc non potuerit, sed evenerit ei ut perdat virum, vidua perseveret. Quod quidem non solum post mortem viri
Abbreviated transcription (Latin):
iħe xp̃c in co quod puer erat idẽ
habitũ humane fragilitat: s̃ indu¬
erat. crescere ⁊ cõfortarighab ebat.
In co uͦ quod eciam uerbũ dĩ ⁊i ds̃¬
erat eternus. nec cõfortari indi¬
gebat. nec sabebat augeri. Unde
qͥa in ipĩo habitat omĩs plenitudo
diuinitatis corporalit̃. Gr̃a aũt
qͥa eidem mediatorẽ dei ⁊ hõiũ
natũ est: ut ex quo homo fieri ce¬

Expanded text:
istus in eo, quod puer erat, id est, habitum humanae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat. In eo vero, quod etiam verbum Dei, et Deus aeternus erat, nec confortari indigebat, nec habebat augeri. Unde quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Gratia autem, quia eidem mediatori Dei et hominum, natum est, ut ex quo homo fieri coe
Abbreviated transcription (Latin):
linguaꝵ dasi t̃ rei ipsa quę
dicenda est adhuc incubili cordis
quodãmͦ nuda ẽ intelligenti.
quȩ ut ude ꝓcedat loquentis
uoce uestit᷑. uerumtam̃ utrũq
hõc ⁊ quod cogitat᷑ intelligendo.
i quod sonat loquendo. mutabi¬
le atq dissimile ẽ. neq illuo ma¬
nebit cũ oblitꝰ fueris. neq hoc
cũ si lueris. Uerbũ aut dñi ma¬

Expanded text:
linguarum diversitatem res ipsa quae dicenda est, adhuc in cubili cordis quodam modo nuda est intelligenti, quae ut inde procedat loquentis voce vestitur. Verumtamen utrumque hoc, et quod cogitatur intelligendo, et quod sonat loquendo, mutabile atque dissimile est: neque illud manebit, cum oblitus fueris; neque hoc, cum silueris: Verbum aut
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ dicemꝰ. quas grãs agemꝰ. qͥ nos
ita dilexit ut ꝓpt̾ nos fieret in
tp̃r. ꝑ quẽ facta sunt tp̃ra. Et
multis seruis suis inmundo
minor etate eẽt. ipso mundo an¬
tiquior. Et sine uetustate homo
fieret qui hominẽ fecit᷑. Crearet᷑
exmatre : quã creauit: Portaret᷑
manibꝰ quas formauit: Suggeret
ubera. quȩ unpleuit: In p̃sepe mu¬
ta uagiret infantia. uerbũ sine
quo muta est humana eloquen
tus est ds̃. Poctrine tante humi¬
litatis agnosce.ȩtiã in hoc loquen¬
te doctore. Tu quondã in paradiso
tam fecundus fiusti. quod om̃i
animȩ uiuenti nomina impo¬
suisti. Propt̃ te aũt creator tuus
infani iacebat. ⁊ nomine suo nec
matrem uocabat. Tu in latissimo
sti obedientiã negligendo. ille
obediens in angustissimo diuer¬
sorio mortalis uenit. ut mortuũ
quereret moriendo. Tu cũ esses
homo ds̃ ẽẽ uoluisti ut perires
ille cum eẽt ds̃ homo ẽẽ uoluit. ut
quod perierat inueniret. Tantũ te

Expanded text:
Dei dicamus, quas gratias agamus? Qui nos Dei dicamus, quas gratias agamus? Qui nos ita dilexit, ut propter nos fieret in tempore, per quem facta sunt tempora; et multis servis suis in mundo minor esset aetate, ipso mundo antiquior aeternitate; homo fieret qui hominem fecit, crearetur ex matre quam creavit, portaretur manibus quas formavit, sugeret ubera quae implevit, in praesepi muta vagiret infantia Verbum, sine quo muta est humana eloquenttus est Deus: doctrinam tantae humilitatis agnosce, etiam in nondum loquente doctore. Tu quondam in paradiso tam facundus fuisti, ut omni animae vivae nomina imponeres : propter te autem Creator tuus infans jacebat, et nomine suo nec matrem vocabat. Tu in latissimo sti, obedientiam negligendo: ille obediens in angustissimum diversorium mortalis venit, ut mortuum quaereret moriendo. Tu cum esses homo, Deus esse voluisti, ut perires : ille cum esset Deus, homo esse voluit, ut quod perierat inveniret. Tantum te
Abbreviated transcription (Latin):
erat ap̃ dm̃.⁊ ds̃ erat u̾bũ: sed ex
eo quod uerbũ caro factũ ẽ. Si
forte dicat᷑ anobis ꝑ quod habita¬
uit innobis. si forte ibi possit ẽẽ
docibilis. ubi uoluit eẽ usibilis.
Propt̃ hoc enĩ ⁊istũ cȩlebramus
diem. quo nasci dignatꝰ est ex uir-¬
gine. ⁊ in quo generationẽ suam
fecitꝰ ab omĩbꝰ ut cũq narrari:
In illa uͦ ȩt̾̃nitate in qua ds̃ de
deo. natus ẽ. generationẽ eiꝰ quis
ennarrabit: Ibi talis dies nõ
ẽ. qui sollẽpnit̃ gelebret᷑. H eq
enĩ transit anniuersario uolu¬
mine rediturus. sed ꝑmanet sine
occasu. qͥa ñ cepit exortu. Est gͦ
illud dĩ uerbũ. illa uzta. illa lur
hominũ. ȩt̃nus quidem dies:
Iste aũt in quo humane carni co¬
pulatus ẽ.⁊ inquo tanquã spon¬
sus ꝓcessit de thalamo suo. nunc
nodiernꝰ cras fit ęt̾nus Uerunta¬
men hodiernꝰ natũ exuirgine
com̃dat et̃nũ. quia et̾nus natꝰ
exuirgine consecrauit hodier-¬
nũ. Quas itaq laudes claritati

Expanded text:
s erat Verbum: sed ex eo quod Verbum caro factum est: si forte dicatur a nobis per quod habitavit in nobis ; si forte ibi possit esse dicibilis, ubi voluit esse visibilis. Propter hoc enim et istum celebramus diem, quo nasci est dignatus ex virgine: quam generationem suam fecit ab hominibus utcumque narrari. In illa vero aeternitate, in qua Deus de Deo natus est, Generationem ejus quis enarrabit ? Ibi talis dies non est, qui solemniter celebretur. Neque enim transit anniversario volumine rediturus; sed manet sine occasu, quia non coepit exortu. Est ergo illud unicum Dei Verbum, illa vita, illa lux hominum, aeternus quidem dies: iste autem in quo humanae carni copulatus, factus est tanquam sponsus procedens de thalamo suo, nunc hodiernus est, cras fit hesternus. Verumtamen hodiernus natum ex virgine commendat aeternum, quia aeternus natus ex virgine consecravit hodiernum. Quas itaque laudes charitati
Abbreviated transcription (Latin):
nũ fuimꝰ. Quod enĩ erat
et eẽ destitit. nõ est uriq quod
pater maior me est ⁊ ppt ueram
formã dei inqua ꝑmanebat. ue¬
rũ cuxit ego nipat̃ uñ sumus.
Crinanunt 4ͦ se apud homines
ñ ita factꝰ qd̾ ñ erat ut nõ eẽt
quod erat. s& cccultans quod
erat. ⁊ de monstrans qd̾ factus
erat. Proinde qͥa uirgo cõcepit
⁊ neperit filium. ꝓpt̾ inanifestam ser¬
ui formã puernatus ẽ nobis. Quia
uͦ dei uerbũ quod manet in eter¬
nũ caro factũ ẽ. ut habitaret in no

Expanded text:
num fuimus. Quod enim erat et esse destitit, non est utique, sed Pater major me est; et propter veram formam Dei, in qua permanebat, verum dixit, Ego et Pater unum sumus. Exinanivit ergo se apud homines, non ita factus quod non erat, ut non esset quod erat: sed occultans quod erat, et demonstrans quod factus erat. Proinde quia Virgo concepit et peperit filium, propter manifestam servi formam, Puer natus est nobis . Quia vero Dei Verbum quod manet in aeternum, caro factum est, ut habitar
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. sic ubũ caro factũ ẽ. ut eẽ desineret. deut
quando in ipsa carne quod uerhũ curo
factum est. hemmanuhel natus est
nob̾cũ dẽ. sicut uerbum quod
corde gestamꝰ. fit uox cũ in ore pro¬
ferimꝰ. nec tam̃ illud in hanc con¬
mutat᷑. sed illo integro ista inqua
ꝓcedat assumit᷑. ut ⁊ intus mane¬
at quod intelligat᷑. nfaris sonet
quod audiat᷑ Idem tam̃ profert᷑
insono quod ante sonũ erat insilen¬
tio: Atq ita u̾bũ cũ fit uer pon
mutat᷑ in uoce. s manens umitis
luce. assuĩta carni̾s uoce ꝓcedit¬

Expanded text:
est ; sic Verbum caro factum est, ut esse desineret Deus: quando in ipsa carne quod Verbum caro factum est, Emmanue, natum est, nobiscum Deus . Sicut verbum quod corde gestamus, fit vox cum id ore proferimus, non tamen illud in hanc commutatur, sed illo integro ista in qua procedat assumitur, ut et intus maneat quod intelligatur, et foris sonet quod audiatur: hoc idem tamen profertur in sono, quod ante sonuerat in silentio; atque ita verbum cum fit vox, non mutatur in vocem; sed manens in mentis luce, et assumpta carnis voce
Abbreviated transcription (Latin):
uelator. mat̾s crator: Filiꝰ dei
de patre sine matre filiꝰ hoĩs
de matre sine patre. Mignus dies
Uerbũ ds̃ ante omia tp̃ra. u̾bũ
caro oportun ͦ tp̃re. Conditus
sub sole. cõditor solis. Cuncta scła¬
ordinans de sinu patͥs. hodiẽr¬
nũ diem esecrans deutero matͥs.
Ibi manens. hinc ꝓcedens: Effector
cęli ⁊ t̾rę. sub cęlo ortus in terra.
In effabilit̾ sapiens. sapient̾ infans.
Mundũ inplens. in p̃sepe iacens:
Sidera regens: ubera lambens:
Ita magnus informa dĩ: breuis
informa serui. ut nec ista breui¬
tate magnitudo illa minueret᷑.
nec illa magnitudine ista breui¬
tas premeret᷑.Neq enĩ quando
menbra humana suscepit. oꝑa di¬
uina deseruit. nec attingere asi¬
ne usq adfinẽ fortit. disponere
omĩa suauit̃ destitit. quanão in¬
firmitate carnis indutus. uirgi

Expanded text:
velator, matris creator: Filius Dei de Patre sine matre, filius hominis de matre sine patre: magnus dies Verbum Deus ante omnia tempora verbum caro opportuno in tempore conditus. Sub sole coordinans de sinu Patris, hodiernum diem consecrans de utero matris: ibi manens, hinc procedens: effector coeli et terrae, sub coelo exortus in terra: ineffabiliter sapiens, sapienter infans: mundum implens, in praesepio jacens: sidera regens, ubera lambens: ita magnus in forma Dei, brevis in forma servi; ut nec ista brevitate magnitudo illa minueretur, nec illa magnitudine ista brevitas premeretur. Neque enim quando membra humana suscepit, opera divina deseruit: nec attingere a fine usque ad finem fortiter, et disponere omnia suaviter destitit ; quando infirmitate carnis indutus
Abbreviated transcription (Latin):
testatẽ suscipiunt. qͥ gradũ regimi¬
nis sorciunt᷑. Grandis honor. sed graue
pondus istiꝰ ẽ honoris. Durũ qͥppe est.
ut qͥ nescit tenere moderamina uitȩ
suȩ. iudex uitȩ fiat aliene. Et plerũq
cõting̃ ut hunc iudicii locũ teneat. cu

Expanded text:
ctoritatem suscipiunt, qui gradum regimictoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris: durum quippe est, ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex vitae fiat alienae. Et plerumque conti
Abbreviated transcription (Latin):
ibi lib̾tas.Sciendũ uͦ ẽ. quod qͥ pͥus
centes uiuerent. ⁊ inp̃dicatione qͥbꝰ¬
dam ꝓdessent. id cireo hunc pꝰt rescir¬
rectionẽ dñi patent acceꝑuet. ut
ꝓdesse ñ paucis s pluribꝰ possent:¬
Quoꝵ remiseritis peccata remittunt᷑
eis. ⁊ quoꝵ retinueritis retenta st̃.
Ubet intueri. illi discipłi ad tanta
honera humilitatis uocati. ad qͥntũ culm̃
gle̾ sint ꝑducti. Eoce ñ solũ de semet¬
ipsis securi fiuint. sed eciã alienȩ ob¬
ligacionis potestatẽ relaxacionis ac¬
cipiunt. Principatũ suꝑni iudicis
sorciunt᷑. ut uice dĩ qͥbꝰdã peccata
retineant. qͥbꝰdã relaxant. Sic sic
adeo decebat erigi. qͥ tantũ ꝓ deo
cõsenserant humiliari. Ecce qui di¬
strictũ dĩ iudiciũ metuunt anima¬
rũ iudices fiunt. Et alios dapnant
uel lib̾ant. qͥ semet ipsos dannani
metuebant. Hoꝵ ꝓfecto nc ȩccła ep̃i
locũ tenent. soluendi ac ligandi po¬

Expanded text:
ibi libertas . Sciendum vero est quod hi qui ibi libertas . Sciendum vero est quod hi qui center viverent, et in praedicatione quibusdam prodessent, idcirco hunc post resurrectionem Domini patenter acceperunt, ut prodesse non paucis, sed pluribus possentQuorum remiseritis peccata, remittuntur eis, et quorum retinueritis retenta sunt , lubet intueri, illi discipuli ad tanta onera humilitatis vocati, ad quantum culmen gloriae sint perducti. Ecce non solum de semetipsis securi fiunt, sed etiam alienae obligationis potestatem relaxationisque accipiunt. Principatum superni judicii sortiuntur, ut vice Dei quibusdam peccata retineant, quibusdam relaxent. Sic eos a Deo decebat erigi, quia tantum pro Deo concesserant humiliari. Ecce qui districtum Dei judicium metuunt, animarum judices fiunt; et alios damnant vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. Horum profecto nunc ilocum tenent. Solvendi ac ligandi au