comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conuestam eos deterit aegypti et deassyriis suscipiamillos. et in
guladit̾in et in libanum introducam eos et nullus exeisdeerit: Sig¬
num congregationis suae. uel submacedonibus uel in consummati¬
one mundi ut prius diximus. Meum inquithabebunt sibilum.
ut ex sibilomeo illos congregem. et medoceam . eẽ. pastorem
Ego enimrede mieos. ec libenruide captiuitate extentobchio.
ecego eos multiplicabo qui antemultiplicauenem. et disꝑsio in po¬
pulis non uideatur. eẽ diuisio. sed sementis opertio. Ediberorum
acnepotum sege temultiplicata uiuant cumfiliis suis. et reuertant᷑
non solum detemx aegypti sed etdeassyriis. et exutrrque orbis
paste redeant adiudaeam. et ad temem gulaad eclibaniquam
priui decem possed eb ant tribus. quae appellantur tribus domus
ioseph et ephicim Et tantus erit numerus reductorum: ut
multi tudinem tenir non capiat Secundum Anasoruin

Expanded text:
convertam eos de terra Aegypti, et de Assyriis suscipiam illos, et in convertam eos de terra Aegypti, et de Assyriis suscipiam illos, et in Galaaditin et in Libanum introducam 876 eos, et nullus ex eis deerit. Signum congregationis suae, vel sub Macedonibus, vel in consummatione mundi, ut prius diximus, meum, inquit, habebunt sibilum, ut ex sibilo meo illos congregem, et me doceam esse pastorem. Ego enim redemi eos, et liberavi eos de captivitate, extenso brachio: et ego eos multiplicabo, qui ante multiplicaveram, ut dispersio in populis non videatur esse divisio, sed sementis operatio, et liberorum ac nepotum segete multiplicata, vivant cum filiis suis: et revertantur non solum de terra Aegypti, sed et de Assyriis, et ex utraque orbis parte redeant ad Judaeam, et ad terram Galaad et Libani, quam prius decem possidebant tribus, quae appellantur domus Joseph et Ephraim: et tantus erit numerus reductorum, ut multitudinem terra non capiat. Secundum ἀναγωγὴν
Abbreviated transcription (Latin):
filii quoque eorum. quibus paulus apostolus loquitur : Filiolimei
quos rursum pastyrio. donecxp̃s formetur in uobis : Et petrus
princeps apostolorum : Sicut filii ait oboedientiae non confermati
iux tapriorem conuersationem : Et inpsalmolegimus: Uenite
filii auditeme timorem dnĩ docebouos: Istiigitur eultabunt et
laetabuntur. et cor eorum gaudebit indnõ. Sibi labo eis et con¬
gregabo illos quia redemi eos. et multi plicabo eos sicut ante fue¬
nent multiplicati. et seminabo cos inpopulis. et delongere cor¬
dabuntur mei. et uiuentçum filiis suis. ecreuestentur etredu¬
cam eos detenira egypti. et deas syriis congregabo eos. et ad tentõ
galaad etlibani ad ducam. et non inuenietur eis locus LxX
Si gnificabo eis et suscipiam illos quia redimam eos. et multiplica
gerecordabuntur mei. nutrient filios meos. et conuestentur et

Expanded text:
Filii quoque eorum quibus Paulus apostolus loquitur: Filioli mei, Filii quoque eorum quibus Paulus apostolus loquitur: Filioli mei, quos rursum parturio donec Christus formetur in vobis . Et Petrus princeps apostolorum: Sicut filii, ait, obedientiae, non conformati juxta priorem conversationem . Et in Psalmo legimus: Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos . Isti igitur filii exsultabunt et laetabuntur, et cor eorum gaudebit in Domino. Sibilabo eis, et congregabo illos quia redemi eos, et multiplicabo eos sicut ante fuerant multiplicati. Et seminabo eos in populis, et de longe recordabuntur mei, et vivent cum filiis suis, et revertentur. Et reducam eos de terra Aegypti, de Assyriis congregabo eos, et ad terram Galaad et Libani adducam eos, et non invenietur eis locus. LXX: Significabo eis, et suscipiam illos, quia redimam eos, et multiplicaberant de longe, recordabuntur mei. Nutrient filios suos et convertentur, et
Abbreviated transcription (Latin):
currus et quadrigas. suprr in quattuor perturbationibus inter¬
tatisumus Quinisi frenis bonireguntur aurigae. ad prreci¬
pitia deferuntur. Alius . ẽ. autem auriga dequoloquitur elisaeus
Pater pater. currus is rł et aurigaeius Tuncdñs domum iuda et¬
domum iuda et domum ioseph confostare sedicit. ut qui hi eroboam
regnante diuisi sunt. xpõ im penente socientur. ut sit unus pastor
et unus grex: et iudas enim et io seph diuersis nominibus adunam
in aegypto populis frumenta largitus .ẽ: et dñs famem mundi sua
a Et conuesteteos et miserebitureorum.
et sicerunt unum sicut fuerunt antequam proiceret eos. Haec
uniuersa inpersecutionibus accipe. quando despenrtis omnib:
exaudiuit seruos suos dñs: et erunt quasi fostes ephirim. Qui
primum debiles et infirmi postea fostes erunt. et suo digninom
ne. Ephrx imenim interprecatur ubestus Etlaetabitur
coreorum cumbiberint uinum quod exprressum . ẽ. deuinea sorec:

Expanded text:
currus et quadrigas, supra in quatuor perturbationibus intercurrus et quadrigas, supra in quatuor perturbationibus intersumus, qui nisi frenis boni regantur aurigae, ad praecipitia deferuntur. Alius est autem auriga, de quo loquitur Elisaeus: Pater, pater, currus Israel, et auriga ejus . Tunc Deus dmum Juda et domum Joseph confortare se dicit , ut qui, Jeroboam regnante, divisi sunt, Christo imperante, socientur, et sit unus pastor et unus grex. Et Judas enim et Joseph diversis nominibus, ad unain Aegypto populis frumenta largitus est : et Dominus famem mundi sua t eos, et miserebitur eorum: et sic erunt unum sicut fuerunt antequam projiceret eos. Haec universa in persecutionibus accipe, quando, desperatis omnibus, exaudivit servos suos Dominus. Et erunt quasi fortes Ephraim, qui primum debiles et infirmi, postea fortes erant, et suo nomine digni: Ephraim enim interpretatur ubertas. Et laetabitur cor eorum, cum biberint vinum, quod expressum est de vinea Sorec.
Abbreviated transcription (Latin):
pbente uictoriam consecuti sunt Quaerimus historiam quando
iuda et isrł aduersum grcecos pariterdimicarint uel quotempore
ephririm de captiuitate as srria sit reuersus. Quando iuxta hieze¬
chiel dua euirgue id .ẽ iudas et ephracim sibiiunctae s int et inunum
baculum copulatae: Quodiuxta tropologiam sit explunari potest
Quando uisitauerit dñs omnipotens gregem suum domumiuda.
tunc confundentur ascensores equorum dequibus scriptum. ẽ.
Cante mus dnõ gloriose enim magnificatus. ẽ equum et ascensorẽ
proiecit in mare. De quibus etiam psalmistae uocecantatur
Ab increpatione cuads̃ia cob dormita uerunt quiascenderunt
equos: et sanctorume ongeminat chorus. Hi in curribus ethi
In hoc equitatu confidebatrex a egyptius. et prxecipitatus inmare
quasi plumbum submersus .ẽ. in profundum. Et suo exemplodidi¬
cit uerum. eẽ. quod scriptum .ẽ. Fallax equus insalutem Hos

Expanded text:
praebente, victoriam consecuti sunt. Quaeramus historiam quando praebente, victoriam consecuti sunt. Quaeramus historiam quando Judas et Israel adversum Graecos pariter dimicarint, vel quo tempore Ephraim de captivitate Assyria sit reversus, quando, juxta Ezechielem duae virgae, id est, Judas et Ephraim, sibi junctae sint, et in unum baculum copulatae. Quod juxta tropologiam sic explanari potest. Quando visitaverit Dominus omnipotens gregem suum domum Juda, tunc confundentur ascensores equorum, de quibus scriptum est: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est, equum et ascensorem projecit in mare . De quibus etiam Psalmistae voce cantatur: Ab increpatione tua, Deus Jacob, dormitaverunt qui ascenderunt equos . Et sanctorum congeminat chorus: Hi in curribus, et het erecti sumus . In hoc equitatu confidebat rex Aegyptius; et praecipitatus in mare, quasi plumbum submersus est in profundum , et suo exemplo didicit verum esse, quod scriptum est: Fallax 875 equus ad salutem . Hos
Abbreviated transcription (Latin):
uino et filueorum uidebunt ec laetabuntur. et guudebit coreorum
in dño: Ethaeciuxta superiorem sensum dupliciter edisserunt. ut aut
sub maccabaeis triens actaiam dicant. aut subxp̃o inultimos aeculo
triensigenda commemorent. Et .ẽ. sensus Cumpositus fuerit iudas
quasi equus decorus inproelio. et conculcauerit quasilutũ aduersarios:
Etdño secum bellante superarit tuncomnis equitatus grireciae cor¬
ruet et domus iuda et domus isrł. eamenim uocatdomum iosephid. ẽ
decem tribuum pariters aluabuntur. Et conuestam eos decaptiui¬
tate inqua fuenrnt. et erunt sicut eotempore quando non proiece¬
nrm eos. Ego enim sum dñs ds̃ eorum qui illos exaudiuit dep̃cantes:
et ephirim qui nunc captiui retinentur. postealaxabuntur: Et
in tantum uenient gaudii. ut eosuitio madidos arbi treris: Filii quo¬
que eorum cernent patrum trium phos. et indnõ laetabuntur. quo

Expanded text:
vino, et filii eorum videbunt et laetabuntur, et gaudebit cor eorum vino, et filii eorum videbunt et laetabuntur, et gaudebit cor eorum in Domino. Et haec juxta superiorem sensum dupliciter edisserunt, ut aut sub Machabaeis transacta jam dicant, aut sub Christo in ultimo saeculo transigenda commemorent: Et est sensus: Cum positus fuerit Judas quasi equus decorus in praelio, et conculcaverit quasi lutum adversarios, et Domino secum bellante, superarit: tunc omnis equitatus Graeciae corruet, et domus Juda et domus Israel eam enim vocat domum Joseph, id est, decem tribuum pariter salvabuntur, et convertam eos de captivitate in qua fuerant, et erunt sicut eo tempore, quando non projeceram eos: ego enim sum Dominus Deus eorum, qui illos exaudiam deprecantes. Et Ephraim qui nunc captivi detinentur, postea laxabuntur, et in tantum venient gaudii, ut eos vino madidos arbitreris. Filii quoque eorum cernent patrum triumphos, et in Domino laetabuntur, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sistunt aduersum me castrir nontimebit cormeum. si exurgut aduer¬
sum proelium in hoc egosperbo. Quando implebitur illud eloquium:
Vnus exuobis persequi turmille et duo conuestent in fugam multamilia
Et confundentur ascensores equorum ec confostabo domum iuda et domũ
ios ephsaluabo. Et conueltam eos quia mis erebor eorum. eterunt sicut
fuerunt quandonon proiecenm eos ego enim dñs ds̃ eorum Et exaudiã
Seos. eterunt quasi fostes ephiuim. ec laetabiturcoreorum quasia uino.
Sec filii eorum uidebunt et laetabuntur. et exultabit cor eorum ind nõ:
Lxx et confundentur ascensores equorumec confortabo domum iuda et
domumios ephsaluabo. et habitare eos fuciam qui a dilexieos. et eru
sicut quando non eos abieceram. quia ego dñs ds̃ eorum. Et ex audiã
eos. et erunt quasibellatores ephririm. et laetabitur coreorum quasi in

Expanded text:
sistant adversum me castra, non timebit cor meum: Si exsurgat adversistant adversum me castra, non timebit cor meum: Si exsurgat adversum me praelium, in hoc ego sperabo Quando implebitur illud eloquium: Unus ex vobis persequetur mille, et duo convertent in fugam multa millia . Et confundentur ascensores equorum, et confortabo domum Juda, et domum Joseph salvabo: et convertam eos, quia miserebor eorum: et erunt sicut fuerant, quando non projeceram eos: ego enim Dominus Deus eorum, et exaudiam eos. Et erunt quasi fortes Ephraim: et laetabitur cor eorum quasi a vino, et filii eorum videbunt, et laetabuntur: et exsultabit cor eorum in Domino. LXX: Et confundentur ascensores equorum: et confortabo domum Juda et domum Joseph salvabo, et habitare eos faciam, quia dilexi eos. Et erunt sicut 874 quando non eos abjeceram, quia ego Dominus Deus eorum, et exaudiam eos: et erunt quasi bellatores Ephraim, et laetabitur cor eorum quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
bunt quiadñs cum eis ẽ. Nr̃i haec ad persecutionis temponareferunt quod
prouitios acerdo tum. frequenter etiampopulus tradatur aduersariis Et ta
mendñs om̃ps uisi tetpostea gregem suum domumiuda quid m̃ et sermone
et animo conficetur. et ponat eos quasi equum gloriaes uaeinbello. De
quo sanctidicunt. Ascende suꝑ equostuos. et equitatio tua salus. Ipsees¬
et arcus furoris dñi dequoait. In ebriabosagittas meas sanguine.
Dehocarcu et de hissagittis
inpseptimopsalmolegimus. Arcum suum tetendit & parauit illum.
et in ipsopanruit uas amostis. sagittas suas ardentibus effecit. Et concul¬
cabunt aitad uersariossuos inmastrrio coronati et dicent: Dñs in lumina¬
natiomea et salus ineaquemtimebo.. Dns protector uitae meae a quotre¬
pidabo: Dum ad propiant superme nocentes. ut ederent carnes meas.
quitribulant me inimicimei ipsi infirmati s unt ecceciderunt Si con¬

Expanded text:
bunt, quia Dominus cum eis est. Nostri haec ad persecutionis tempora referunt, quod bunt, quia Dominus cum eis est. Nostri haec ad persecutionis tempora referunt, quod pro vitio sacerdotum frequenter etiam populus tradatur adversariis: et tamen Dominus omnipotens visitet postea gregem suum domum Juda, qui Deum et sermone et animo confitetur: et ponat eos quasi equum gloriae suae in bello, de quo sancti dicunt: Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . Ipseet arcus furoris Domini, de quo ait: Inebriabo sagittas meas sanguine . De hoc arcu, et de his sagittis in septimo Psalmo legimus: Arcum suum tetendit, et paravit illum; o paravit vasa mortis, sagittas suas ardentibus effecit. Et conculcabunt, ait, adversarios suos in martyrio coronati, et dicent: Dominatio mea, et salus mea, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabo? Dum appropinquarent super me nocentes, ut ederent carnes meas. Qui tribulant me inimici mei, ipsi infirmati sunt, et ceciderunt. Si con
Abbreviated transcription (Latin):
Exipso arcus proelii fortis adbellandum. Exipso etiam omnis exactor
simul quod in hebrri coscriptum .e. Noges et aquila interp̃tatus . ẽ
eĩci paccam ut non solum fostes et boni. sedlalu ex eis fuerint indignige¬
nere suo : Iudas enim maccabaeus. etom̃s quide genereipsius principes fue¬
re in populo et angulus erant quia regia potescate populum continebant.
et paxillus Ipsi ernt sacerdotes : Et arcus proelii. quiauiri exstitere
fostis simi et non solum exercituum aciem que disponerent. sed primiad
proelium prosilirent. Possumus hoc quod sequitur. exipso egredietur
omnis exactorsimul proquos eptuaginta trenstulerunt exipso egredie¬
tur omnis quieducit simul ethocdicere. Nulluerit dignitas in exercitu. quae
non illius arbitriodisponatur. Et erunt uiri fostis simi conculcantes mace¬
donas quasi lutum uiarum in proelio. Eruntautem fostissimi atquebellu¬

Expanded text:
Ex ipso arcus praelii, fortes ab bellandum: ex ipso etiam omnis exactor Ex ipso arcus praelii, fortes ab bellandum: ex ipso etiam omnis exactor simul, quod in Hebraico scriptum est, NOGES  , et Aquila interpretatus est εἰσπράσσων: ut non solum fortes et boni, sed alii ex eis fuerint indigni genere suo. Judas enim Machabaeus et omnes qui de genere ipsius principes fuere in populo, et angulus erant; quia regia potestate populum continebant, et paxillus, ipsi enim erant sacerdotes, et arcus praelii, quia viri exstitere fortissimi, ut non solum 873 exercitum aciemque disponerent; sed primi ad praelium prosilirent. Possumus de hoc quod sequitur: Ex ipso egredietur omnis exactor simul, pro quo LXX transtulerunt: Ex ipso egredietur omnis qui educit simul, et hoc dicere: Nulla erit dignitas in exercitu, quae non illius arbitrio disponatur. Et erunt viri fortissimi, conculcantes Macedonas quasi lutum viarum in praelio: erunt autem fortissimi, atque bella
Abbreviated transcription (Latin):
gistrorum discipuli punirentur. non in iustitia iudicis qui peccata patrũ
reddit infilios. sed quia illis peccantibus populus ad plausit simul
Ettunc quidemuisi tabit dñs hrrcos suos uelagnos pinguissimos. et fecit
iux taseptuaginta ariditate siccari. Poste a uero uisi tauit dñs om̃ps
gregem suum domumiuda. Suscitauit enim iudam maccaba eum et
ceteros exeo contirduces antio chi et posuit illos quasi equum glaesuae
in prelio: Hoc ẽ quideillius stirpegenerrti sunt: Multo enim tempore
macedonas oppresserunt. Quod quesequitur: Exipso angulus exipsopax¬
illus exipso arcus proelii exipso egredietur omnis ex ac corsimul sic ueta¬
oo pileuc intellegunt ut angulum interpriretentur regiam potes tatem
quod parietes ipsa contineant. Et ex ipso inquit paxillus id .ẽ. sacer¬
dotium Legeisaiam in quoheliacim intemplodĩ quasipa xillus figit᷑

Expanded text:
gistrorum discipuli punirentur: non injustitia judicis, qui peccata patrum gistrorum discipuli punirentur: non injustitia judicis, qui peccata patrum reddit in filios; sed quia, illis peccantibus, populus applausit simul: et tunc quidem visitavit Dominus hircos suos, vel agnos pinguissimos, et fecit, juxta Septuaginta, ariditate siccari. Postea vero visitavit Dominus omnipotens gregem suum domum Juda: suscitavit enim Judam Machabaeum, et caeteros ex eo, contra duces Antiochi, et posuit illos quasi equum gloriae suae in praelio, hoc est, qui de illius stirpe generati sunt: multo enim tempore Macedonas oppresserunt. Quodque sequitur: Ex ipso angulus, ex ipso paxillus, ex ipso arcus praelii, ex ipso egredietur omnis exactor simul, sic μεταφορικῶς intelligunt, ut angulum interpretentur regiam potestatem, quod parietes ipsa contineat  Al. continebat. Et ex ipso, inquit, paxillus, id est, sacerdotium. Lege Isaiam, in quo Eliachim in templo Dei quasi paxillus figitur .
Abbreviated transcription (Latin):
omnis exactor simul. Ecerunt quasi fortes conculcantes lutum
uiarum in proelio etbellabuntquia dñs cumeis. Lxx Superpas¬
tores concitatus est furor ineus et superagnos uisitabo. Et uisi tabit
dñs ds̃ omnipotens gregem suum domum iuda. et ponet eos superequũ
decorum suum in proelio. Et ex ipsores pexit. et exipsoposuit. et ex
ipsoarcus in furore egredietur . omnis qui egreditursimul Et erunt
qua sibellatores conculcantes lutum uiarum inproelio. et prirepazir¬
buntur qui a dñs cumeis . ẽ. Et in hocloco duplexiudaeorum expositio
.ẽ. Aluenim arbitantur in aduentux pĩ uniuersa complenda. alii
submacdabȩis um eẽ completa. Est autem eorum qua edñs pollicetur
ista explanatio. Superpastores et principes et sacerdotes iractus . ẽ.
dñs et superhrrcos et populum uisi tabit : Iux illud quod scriptum ẽ
Crexperditus fuctus .ẽ. populus meus pastores eiecerun eos. etuitioma¬

Expanded text:
omnis exactor simul et erunt quasi fortes conculcantes lutum omnis exactor simul et erunt quasi fortes conculcantes lutum viarum in proelio et bellabunt quia Dtores concitatus est furor meus, 872 et super agnos visitabo: et visitabit Dominus Deus omnipotens gregem suum domum Juda, et ponet eos sicut equum decorem suum in praelio, et ex ipso respexit, et ex ipso posuit, et ex ipso arcus in furore, egredietur omnis qui educit simul, et erunt quasi bellatores conculcantes lutum viarum in praelio, et praeparabuntur, quia Dominus cum eis est. Et in hoc loco duplex Judaeorum expositio est. Alii enim arbitrantur in adventu Christi universa complenda: alii sub Machabaeis jam esse completa. Est autem eorum quae Dominus pollicetur, ista explanatio: Super pastores et principes ac sacerdotes iratus est Dominus, et super hircos, et populum visitavit, juxta illud quod scriptum est: Grex perditus factus est populus meus, pastores ejecerunt eos , ut vitio ma
Abbreviated transcription (Latin):
mecon locabiit. suꝑ aquam refectionis educauit me. Omnia enimsi¬
mula crc et diuini et somniatores frus tralocuti sunt. et uane consola¬
bantur. Quaedehereticis loquitur. qui sub nomine xpĩano. non in¬
tellegunt. Nec dequibus dicant nec dequibus ad firment. et attendunt
spiritibus erroneis et magistris daemoniorum inhipocrisi mendacia
loquentium et cauteriatam habentes conscientiam. ut nequaquã
credentes eorum consolationibus abducantur quia uana promictunt:
Et propterea tirditis unt satanaeniterum carnis. et abducti incaptiui¬
tate m regis babylonu et ad fligentur quia xpm̃pascorem non habeNt.
quem sibi fulso nomine repromittunt. Suꝑpastores inrcus . ẽ. furor
meus et superhyrcos uisi taboquiauisi tauit dñs exercituum gregemsuũ
domum iuda et posuit eos quasiequum gloriae suae in bello : Exipso
angulus ex ipsopaxillus exipso arcus proelu. Exipso egrediecur

Expanded text:
me collocavit: super aquas refectionis educavit me . Omnia enim sime collocavit: super aquas refectionis educavit me . Omnia enim simulacra, et divini et somniatores frustra locuti sunt, et vane consolabantur. Quae de haereticis loquitur, qui sub nomine Christiano non intelligunt, nec de quibus dicant, nec de quibus affirment, et attendunt spiritibus erroneis, et magistris daemoniorum in hypocrisi mendacia loquentium, et cauteriatam habentes conscientiam : ut nequaquam credentes eorum consolationibus abducantur qui vana promittunt, et propterea traditi sunt Satanae in interitum carnis , et abducti in captivitatem regis Babylonii, et affligentur, quia Christum pastorem non habent, quem sibi falso nomine repromittunt. Super pastores iratus est furor meus, et super hircos visitabo, quia visitavit Dominus exercituum gregem suum domum Iuda et posuit eos quasi equum gloriae suae in bello ex ipso angulus ex ipso paxillus ex ipso arcus proelii ex ipso egredietur
Abbreviated transcription (Latin):
plebuntur. Vt postquam in xpõ crediderint nationes. intellegant
uana eẽ qua e ante coluerunt. Siue ipseis rhel intellegat. qui
quondam deceptus idolatriae erroribus tenebatur. frus tircoluis se
simulacnt et diuinorum audisse mendacia. et adqui euis se somnus
quibus scriptum prrecipit non credendum. et obhanccausam duc¬
ti sunt qua si grex in captiuitatem. et ad flicti absque pastore. quia
legis notitiam non habebant: Omnis hic locus obscurus et dubius
est et debet nobis lector ignoscere si in his quac ambigua sunt. et
nospendulo incedimus grardu: Possumus autem iuxtaspiritalem
intellegentiam dicere. quod credentes in xp̃o. dñs adhortetur. ut pe¬
tant sero tinam pluuiam in consum matione mundi quando plenitu¬
do donanda ẽ gnrtiae et singulis ingrosuo herba succrescet.
itaut pos sint dicere. dñs regiame & Nihilmihideerit in locopascuȩibi

Expanded text:
plebuntur, ut postquam in Christo crediderint nationes, intelligant plebuntur, ut postquam in Christo crediderint nationes, intelligant vana esse quae ante coluerunt. Sive ipse Israel intelligat, qui quondam deceptus idololatriae erroribus tenebatur, frustra se coluisse simulacra, et divinorum audisse mendacia, et acquievisse somniis, quibus Scriptura praecipit non credendum . Et ob hanc causam ducti sunt quasi grex in captivitatem, et afflicti absque pastore Deo, quia Legis notitiam non habebant. Omnis hic locus obscurus et dubius est, et debet nobis lector ignoscere, si in his quae ambigua sunt, et nos pendulo incedimus gradu. Possumus autem juxta spiritualem intelligentiam dicere, quod credentes in Christo Dominus adhortetur ut petant serotinam pluviam in consummatione mundi, quando plenitudo donanda est gratiae, et singulis in agro suo herba succrescet, ut possint dicere: Dominus regit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae ibi
Abbreviated transcription (Latin):
rum tempore promissa .ẽ: quando sancti lapides eleuati sunt super
tenrm. et res is rehelitica creuit in maius. intantum utrursum fru¬
mento legis populi uescerentur : Et uino s anctisp̃s inebriarentur
uirgines unte : expaste promittitur Ceterum quiaiam extremum
tempus ẽ prophetarum et munus declinat ad finem. etomnia
quae prredicta sunt sui terminum prrestolantur. pecite adño ut
d& uobis pluuiam serotinam. ut xp̃s qui promissus .e. ueniat. et tri¬
buatuobis rores et niues. Pro quibus scriptum .ẽ in ebreo azazim :
et nescio quid uolentes sep tuagintaphantasias interprxetati sunt:
nisi foste magnitudinem gratiae adminrtionem quedonorum. No¬
minephantasiae uoluere describere. Onsergo qui facturus .ẽ. Niues
et siccitatem omnis tenre. euangelicae prredicationis inrigutu¬
rus est pluuiis i psed abit imbres credentibus et ubestute omnia com¬

Expanded text:
rum tempore promissa est, quando sancti lapides elevati sunt super rum tempore promissa est, quando sancti lapides elevati sunt super terram, et res Israelitica crevit in majus, intantum ut rursum frumento Legis populi vescerentur, et vino sancti Spiritus inebriarentur virgines vestrae, ex parte promittitur. Caeterum quia jam extremum tempus est prophetarum, et mundus declinat ad finem, et omnia quae praedicta sunt, sui terminum praestolantur: Petite a Domino ut det vobis pluviam serotinam: ut Christus qui promissus est, veniat et tribuat vobis rores et nives, pro quibus scriptum est in Hebraeo AZIZIM  . Et nescio quid volentes LXX phantasias interpretati sunt, nisi forte magnitudinem gratiae admirationemque donorum, nomine phantasiae voluere describere. Dominus ergo qui facturus 871 est nives et siccitatem omnis terrae, evangelicae praedicationis irrigaturus est pluviis: ipse dabit imbres credentibus, et ubertate omnia com
Abbreviated transcription (Latin):
inuirgines. et audent dicere  Introduciteme incellamuini.
conforcateme inungentis. Vinum hoc boniodoris . ẽ. Vnde
in eodem carminedicitur. Potabis me uino unguentarii. de
sequuntur agnumdĩ quocum queuadit. uestiti candidis uestib
quia secum muli eribus nonco inquinauerunt. uirgines enim
permanserunt. Petite adñõ pluuiam tempore serotino et
dñs faciet niues et pluuiam imbris. dabit eis singulis herbamin
agro quia simulacha locuta sunt inutile. et diuiniuiderunt
non .ẽ. eis pastor. Ixx Petite pluuiam ad nõ oportunam
temporaneam et serotinam:. Dñs fecit phanatasias. et pluuiam hie¬
malem dabit cis unicui que herbam in agro. quoniam hiquiloque¬
bantur locuti sunt labores et diuiniuisiones falsas: et somnia fidsa
locuti sunt: Vane consolabantur id eo arefacti sunt sicutoues. et ad¬
flicti sunt quia noneret quisanaret Ista felicitas qua e in mac cabeos¬

Expanded text:
in virgines, et audent dicere: Introducite me in cellulam vini, in virgines, et audent dicere: Introducite me in cellulam vini, confortate me in unguentis ? Vinum hoc boni odoris est, unde in eodem carmine dicitur: Potabis me de vino unguentarii, de  sunt qui sequuntur Agnum Dei quocumque vadit, vestiti candidis vestibus; quia se cum mulieribus non coinquinaverunt: virgines enim permanserunt . Petite a Domino pluviam in tempore serotino, et Dominus faciet nives, et pluviam imbris dabit eis, singulis herbam in agro. Quia simulacra locuta sunt inutile, et divini viderunt non est eis pastor. LXX: Petite pluviam a Domino opportunam, temporaneam et serotinam: Dominus fecit phantasias, et pluviam hiemalem dabit eis, unicuique herbam in agro: quoniam hi qui loquebantur, locuti sunt labores: et divini visiones falsas, et somnia falsa locuti sunt, vane consolabantur: ideo arefacti sunt sicut oves, et afflicti sunt, quia non erat qui sanaret. Ita felicitas quae in Machabaeo
Abbreviated transcription (Latin):
mentum electorum siueiuuenum. et uinum germinans uirgines.
siue uinum boniodoris aduirgines intellegimus dnm̃ saluatorem.
quiloquitur in euangelio : Nisigranum tritici cadens intenx̃
mostuum fuerit. ipsum solum permanet. S in autem moriutur.
maiores fructus ad fert. De hoc tritico efficitur ille panis quide
caelo descendit. et qui confirmat cor hominis: Huncpanem
comedunt qui in xp̃o robustisunt. et ad quos iohannes euangelis¬
fortes estis ecuicistis malignum. Qui frumentum .ẽ. electorum
siueiuuenum : ipse .ẽ. ec uinum quod laetificat corhominis. et bibi¬
turab his uirginibus quae sunt sanctae et corpore et spũ ut in ebri¬
atae atquegaude tesequantur ecclesiam. et dicaturdeeis Addu¬
centur regiuirgines posteam proximaeeius adferenturtibi. ad¬
ferentur inlaetitia et exultatione: Quomodo enim laetitiam
Non habebunt quae in ebriatae poculo saluatoris genenentur

Expanded text:
mentum electorum, sive juvenum, et vinum germinans virgines, mentum electorum, sive juvenum, et vinum germinans virgines, sive vinum boni odoris ad virgines, intelligimus Dominum Salvatorem, qui loquitur in Evangelio: Nisi granum tritici cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum permanet: sin autem moriatur, majores fructus affert . De hoc tritico efficitur ille panis, qui de coelo descendit, et qui confirmat cor hominis . Hunc panem comedunt, qui in Christo robusti sunt, et ad quos Joannes Evangelisfortes estis, et vicistis malignum . Qui frumentum est electorum, sive juvenum, ipse est et vinum quod laetificat 870 cor hominis, et bibitur ab his virginibus, quae sunt sanctae et corpore et spiritu, ut inebriatae atque gaudentes, sequantur Ecclesiam, et dicatur de eis: Adducentur regi virgines post eam, proximae ejus afferentur tibi: afferentur in laetitia et exsultatione . Quomodo enim laetitiam non habebunt, quae inebriatae poculo Salvatoris generantur
Abbreviated transcription (Latin):
enimbonum eius .ẽ. et quid pulchrum eius. nisi frumentum decto¬
rum ecuinum germinas uirginesn Quiasiquid optimum illius¬
est et siquid bonum ab eo : Frumentum iuuenibus. et uinum boniodo¬
ris aduirgines. Ideo in quintum maccaba ei huc illucque fugien¬
tes dnõ auxiliante sperebunt. et eiectis macedonibus deteniris rł
mundetur templum. legis prirecepta seruentur. et eruditioscriptu¬
perum rursum germinet uirgines id .ẽ. populos credentium in unũ
dm̃ quiprius idolutriae fuenent cultibus constupnti. In frum̃to
eleccorum id .ẽ. baurim non iuuenes ut septuaginta taenstule¬
runt. sed electos eceruditos uiros intellegiuolunt qui frumentũ¬
id .ẽ legemdĩ. comederemertantur. Proumo quod hebrateicedicitur
thĩros aquila onĩan interptatus .ẽ. quod et ipsum adubertatem
uindemiae referri potest. Haec iuda ei ȩstimant: Cȩterum nos fru¬

Expanded text:
enim bonum ejus est, et quid pulchrum ejus, nisi frumentum electoenim bonum ejus est, et quid pulchrum ejus, nisi frumentum electorum, et vinum germinans virgines? LXX: Quia si quid optimum illius, et si quid bonum ab eo, frumentum juvenibus et vinum boni odoris ad virgines. Ideo, inquiunt, Machabaei huc illucque fugientes, Domino auxiliante, superabunt, ut, ejectis Macedonibus de terra Israel, mundetur templum, Legis praecepta serventur, et eruditio Scripturarum rursum germinet virgines, id est, populos credentium in unum Deum, qui prius idololatriae fuerant cultibus constuprati. In frumento electorum, id est, BAURIM  , non juvenes, ut Septuaginta transtulerunt; sed electos et eruditos viros intelligi volunt, qui frumentuid est. Legem Dei comedere mereantur. Pro vino, quod Hebraice dicitur THIROS  , Aquila οἰνίαν interpretatus est: quod et ipsum ad ubertatem vindemiae referri potest. Haec Judaei aestimant. Caeterum nos fru
Abbreviated transcription (Latin):
suiquia lapides sancti uoluentur suꝑ tenirm eius. Qui tantum eruN
leues ec in sublimenitentes ut non prrestolentur aedificantiũ ma¬
nus. sed ipsi festinent in poni superfundamentum xpĩ. et conti¬
neri angulari lapide. De quibus et petrus a postolus loquitur: Sicut
lapides uiui suꝑ aedificamini indomũ spiritalem et sacerdotium
sanctum offerre spiritales uictimas. placentes dõ. IstisuN lapido
quiclamabunt si tacuerit populus iudaeorum. et uoluentur quam¬
diu in corpore fuerint supertemrm. quia ad griruat terrenahabi¬
tatio sensum multa cunentem. Et in carnepositus sanctus loquit᷑
Quis dabit mihi pennas sicut columbae: Qui quantum inse .ẽ conat᷑
etuoluitur. et erigitur ad summa. sed carnis fragilitate recinetur
Lenirautem illa .ẽ superquam uoluuntur lapides. dequalegimus
Cantated nõ omnis temr: ec omnis tera ad orecte et psallattibi Quid

Expanded text:
sui, quia lapides sancti volventur super terram ejus, qui tantum erunt sui, quia lapides sancti volventur super terram ejus, qui tantum erunt leves et in sublime nitentes, ut non praestolentur aedificantium manus, sed ipsi festinent imponi super fundamentum Christi, et contineri angulari lapide, de quibus et Petrus apostolus 869 loquitur: Sicut lapides vivi superaedificamini in domum spiritualem, et sacerdotium sanctum, offerentes spirituales victimas, placentes Deo . Isti sunt lapides qui clamabunt, si tacuerit populus Judaeorum , et volventur quamdiu in corpore fuerint super terram, quia aggravat terrena habitatio sensum multa curantem , et in carne positus Sanctus loquitur: Quis dabit mihi pennas sicut columbae ? qui quantum in se est, conatur et volvitur; et erigitur ad summa, sed carnis fragilitate retinetur. Terra autem illa est super quam volvuntur lapides, de qua legimus: Cantate Domino, omnis terra . Et: Omnis terra adoret te, et psallat tibi . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
des sanctieius degenere sacerdotidi perdiuersa fugientes. illo
tribuente uictoriam consequentur. Dicamus et iuxta anago
Dicamus et iuxta anago¬
gen. immo explanemus prophetiam multis obscuritatibus
inuolutam. Filiision proiecti ad nõ. suode uorebunt aduersarios
suos quos intellegimus filios gnreciae. et subicient lapidibus fuxi¬
dae comminationibus scripturrrum dead uersaris suis subiectos
humiles que facientes
Nihilenim a percutit ut exemplum descriptu¬
ris scis et testimonium rotatuoris emissum : Quod autem inseptuc
ginta dicitur. et bibent sanguinem eorum quasiuinum in haebreo
uonita legimus sedbibentes in ebriabuntur quasiuino. ut audiaNT
illud decantico canticorum. Bibi teamici et in ebriamini. Etita
placebit eorum ebrietas quasi altaris sacrificium. et quasi cornua
siueanguli altaris. Saluabit quoque cos dñs. quasi gregem populi

Expanded text:
des sancti ejus de genere sacerdotali per diversa fugientes, illo des sancti ejus de genere sacerdotali per diversa fugientes, illo tribuente victoriam consequentur, dicamus et juxta anagodicamus et juxta anagogen, immo explanemus prophetiam multis obscuritatibus involutam. Filii Sion protecti a Domino suo, devorabunt adversarios suos, quos intelligimus filios Graeciae. Et subjicient lapidibus fundae, comminationibus Scripturarum, de adversariis suis subjectos humilesque facientes: nihil enim ita percutit, ut exemplum de Scripturis sanctis, et testimonium rotatu oris emissum. Quod autem in LXX dicitur: Et bibent sanguinem eorum quasi vinum, in Hebraeo non ita legimus; sed bibentes inebriabuntur quasi vino, ut audiant illud de Cantico canticorum: Bibite, amici, et inebriamini . Et ita placebit eorum ebrietas, quasi altaris sacrificium; et quasi cornua, sive anguli altaris. Salvabit quoque eos Dominus, quasi gregem populi
Abbreviated transcription (Latin):
te et uadente in turbine contrir aduersarios eorum. tanta eritrui¬
nagnrecorum ut nondicam gladiis. sed iactu lapidum et fundarũ
rotatibus opprimantur. itaut prcedȩ sint et deumirtioni inimicis
suis Tuncbibentes in ebriabuntur quasiuino. Non hi quicae¬
cisunt ebrii erunt sanguinesuo. sed hi quiuicerint quasi ebriicum
desperrtione pugnabunt et placebunt dnõ quasi altaris cornua.
eius quelibatio . Hoc enim intellegitur infialis. quibus super
altare liba fundantur. Saluabit quoqued ñs eos sicutoues. et
gregem populisui: Non enim ut armatus exercitus. et instruc¬
tus artebellandi aduersum macedonas dimicabit. sed ueniet qua¬
si grex panctus ad mortem. et dnõ auxiliante sperrbit. Et lapi¬
dessancti qui oppressi fuerint: lapides autem uocat propter
duritiam tribulationum ec animi fortitudinem. eleuabuntur
dehumilitatesua. et erunt intenir illius gloriosi. Aliter lapi¬

Expanded text:
te, et vadente in turbine contra adversarios eorum, tanta erit ruite, et vadente in turbine contra adversarios eorum, tanta erit ruina Graecorum, ut non dicam gladiis, sed jactu lapidum et fundarum rotatibus opprimantur, ita ut praedae sint et devorationi inimicis suis. Tunc bibentes inebriabuntur quasi vino. Non hi qui caesi sunt, ebrii erunt sanguine suo; sed hi qui vicerint quasi ebrii cum desperatione pugnabunt, et placebunt Domino quasi altaris cornua, ejusque libatio. Hoc enim intelligitur in phialis, quibus super altare liba funduntur. Salvabit quoque Dominus eos sicut oves et gregem populi sui: non enim ut armatus exercitus et instructus arte bellandi adversum Macedones dimicabit; sed veniet quasi grex paratus ad mortem, et Domino auxiliante, superabit. Et lapides sancti qui oppressi fuerint lapides autem vocat, propter duritiam tribulationum et animi fortitudinem elevabuntur de humilitate sua, et erunt in terra illius gloriosi. Aliter: Lapi
Abbreviated transcription (Latin):
clangor. Vt cum sc̃s clamor in sonuerit : dicat quiprius sur¬
dis auribus fuerxt. Disciplinadnĩ aperit mihi aures. et dedit
mihi aurem ad audiendum. Quod que sequitur. et uadet intur¬
bine austri. siue uadet in motu comminationis suae. ideo cõ¬
minatur et dicitse in laturum essesupplicia. ut paenitentiũ
misereatur: Denique iungit ecdicit Dñs omni potens pro¬
tegeteos quos prius sua comminatione terruenet. Legumꝰ
fialae et quasi cornua altatis. et saluabit eos dñs ds̃ eorum indieilla
ut gregem populisui quia lapides sancti eleuabuntur supertenem
meth nos a soth. pocest interp̃tariuaguntes siue fugientes. lxx:
et consument eos. et obruent in lapidibus fundae. et bibent sangui¬
nem eorum sicut uinum & inplebunt sicut fialus altare. et saluabit
eos dñs indieilla sicut saluabit populum suum. quia lapides sancti
uoluebantur supertenim eius. Protectis filiission. et dnõ canen

Expanded text:
clangor, ut cum sanctus clamor  Al. clangor insonuerit, dicat qui prius surclangor, ut cum sanctus clamor  Al. clangor insonuerit, dicat qui prius surdis auribus fuerat: Disciplina Domini aperuit mihi aures, et dedit mihi aurem ad audiendum. Quodque sequitur: Et vadet in turbine Austri, sive vadet in motu comminationis suae. Ideo comminatur, et dicit, se illaturum esse supplicia, ut poenitentium misereatur. Denique jungit et dicit: Dominus omnipotens proteget eos, quos prius sua comminatione terruerat. Legamus phialae, et quasi cornua altaris, et salvabit eos Dominus Deus eorum in die illa ut gregem populi sui, quia lapides sancti elevabuntur super terram METHNOSASOTH  , potest interpretari 868 vagantes, sive fugienteEt consument eos, et obruent in lapidibus fundae, et bibent sanguinem eorum sicut vinum, et implebunt sicut phialas altare, et salvabit eos Dominus in die illa sicut oves populum suum, quia lapides sancti volventur super terram eju
Abbreviated transcription (Latin):
Et dñs ds̃ sonabit in tuba etibit in commotione terroris sui. dñs om¬
nipotens proteget cos: Et hunclocum ad macchabeorum refe¬
runt tempont quod illis contt antiochum dimicantibus atque
uincentibus. dnĩ fuerit pugna atqueuictoria. quiegressussit for¬
tis ad proelium. Et inscarfulgoris illius potentia apparuerit.
Victis que aduersariis. et turbinis moredis persis. protexerit popu¬
lum iudaeorum Nos autem referemus cuncta ad intellegentiã
saluatoris. dequosu praadictum .ẽ. Extendimihi iudam quasi
arcum. Quo extento et hereticis atquegentilibus asion filiis
interfectis. appa rebit gloria dnĩ. et egredietur ut fulguriacu¬
lum eius. De quo fulgore et in ab acuc legimus In luce sagit¬
tarum tuarum ibunt insplendore fulgonentis hastaetua e
Quod fulgur et splendor. alio uocabulo tuba appellantur et

Expanded text:
 et Dominus Deus omnipotens sonabit in tuba, et ibit in commotione terroris sui. Dominus om et Dominus Deus omnipotens sonabit in tuba, et ibit in commotione terroris sui. Dominus omnipotens proteget eos. Et hunc locum ad Machabaeorum referunt tempora quod illis contra Antiochum dimicantibus atque vincentibus, Domini fuerit pugna atque victoria, qui egressus sit fortis ad praelium, et instar fulguris illius potentia apparuerit victisque adversariis, et turbinis morte dispersis, protexerit populum Judaeorum. Nos autem referemus cuncta ad intelligentiam Salvatoris, de quo supra dictum est: Extendi mihi Judam quasi arcum. Quo extenso, et haereticis atque gentilibus a Sion filiis interfectis, apparebit gloria Domini, et egredietur ut fulgur jaculum ejus, de quo fulgure et in Abacuc legimus: In luce sagittarum tuarum ibunt in splendore fulgurantis hastae tuae . Quod fulgur et splendor alio vocabulo tuba appellatur et
Abbreviated transcription (Latin):
magistri. et philos ophorum omnis ad sestio atque argumenta
gentilium destruentur quia ipsedñs gladius fortium .ẽ. De
quodicitur Accingere gladiotuo superfemurtuum potexitis¬
sime: Specietua et pulchritudinecua. et intende et prospe
et iustitiam et deducette minebiliter dextenrtua. Hoc gladio
et hiopes uulnerentur de quibus scriptum est : et uos ethiopes. uul¬
nenrtigladio meo eritis Qui post quam xp̃i gladiofuerint uulnenrti.
deponenttae trum colorem. et exultantes loquentur. Eritsplendor
dnĩdinrĩ supernos Quod etdauid sibi perpaenitentiam repromictit:
Lauabis me et superniuem dealbabor. Iste .ẽ. gladius de quos cribit
a postolus Vi uensser modi et efficax. et penetirbilior omnigladio
debitur et exibit ut fulgumaculum eius. Ecdñs ds̃ intuba canet.
ec uad et inturbine austri dñs exercitium protegets: Lxx et dñs
ds̃ superipsos apparebit. et egredietur sicut fulgur sagitta eius

Expanded text:
magistri, et philosophorum omnis assertio, atque argumenta magistri, et philosophorum omnis assertio, atque argumenta gentilium destruentur, quia ipse Dominus gladius fortium est, de ibitur: accingere gladium super femur tuum, potentissime. specie tua et decore tuo et intende eitiam, et deducet te mirabiliter dextrethiopes vulnerantur, de quibus scriptum est: Et vos, Aethiopes, vulnerati meo gladio eritis , qui postquam Christi gladio fuerint vulnerati, deponent tetrum colorem, et exsultantes loquentur: Erit splendor Domini Dei nostri super nos : quod et David sibi post poenitentiam repromittit: Lavabis me, et super nivem dealbabor . Iste est gladius de quo scribit Apostolus: Vivens sermo Dei et efficax, et penetrabilior omni gladio debitur, 867 et exibit ut fulgur jaculum ejus, et Dominus Deus in tuba canet, et vadet in turbine Austri. Dominus exercituum proteget eos. LXX: Et Dominus Deus super ipsos apparebit; et egredietur sicut fulgur sagitta ejus:
Abbreviated transcription (Latin):
locus sic explanari potest : Extendituriudas in arcum. dñs atque
saluator apatre inhunc mundum mittitur . qui a ipse .ẽ. et arcus.
et sagittarius. et sagitta. Arcus . ut in prresentiloco: Sagictarius
inqua chirgesimo quasto psalmo. Sagittae tuae acutaepotentis¬
egosum. Sagictauene ipse .ẽ. quiloquitur perisaiam. Posuit me
sicut sagittam electam et inpharecasua abscondit me: Sagit¬
taelecta dĩ uerbum est. Pharegir inqua s agicta absconditur.
dispensatio carnis ad sumptae. Hacinpletur ephricim : Vt cũ
armatus fuerit ec parrtus adbellum et ipsecum gentibus sagit¬
tis dñi uulneretur. Excuius tribu primus populum scidit hiero¬
boam quemin hereticorum persona accipi osee plenius prophe¬
ta demonstrat: Et quod suprediximus. filui ephnrim intenden¬
tes et mittentes arcum. conuersi sunt in diebelli : Suscitant erũ
dnõ filiossion hoc est filios eccłae et congirriorum dogmatum

Expanded text:
locus explanari sic potest: Extenditur Judas in arcu, cum Dominus atque locus explanari sic potest: Extenditur Judas in arcu, cum Dominus atque Salvator a Patre in hunc mundum mittitur, qui ipse est et arcus, et sagittarius et sagitta. Arcus, ut in praesenti loco. Sagittarius, ut in quadragesimo quarto psalmo: Sagittae tuae acutae potentisego sum . Sagitta vero, ipse est qui loquitur per Isaiam: Posuit me sicut sagittam electam, et in pharetra sua abscondit me . Sagitta electa, verbum Dei est; pharetra in qua sagitta absconditur, dispensatio carnis assumptae. Hac impletur Ephraim, ut cum armatus fuerit et paratus ad bellum, et ipse cum gentibus sagitis Domini vulneretur, ex cujus tribu primus populum scidit Jeroboam , quem in haereticorum persona accipi, Osce propheta plenius demonstrat , et quod supra diximus: Filii Ephraim, intendentes et mittentes arcum, conversi sunt in die belli . Suscitante enim Domino filios Sion, hoc est, filios Ecclesiae, et contrariorum dogmatum
Abbreviated transcription (Latin):
annorum spatium mundauerun: quod quesequitur. quasi arcum im¬
pleui ephnrim. eos significari a estimant quidedecem tribubus quae
appella ur isrł uenenaent suhezechia. quibus etiam iosias regnas¬
se memoratur. Itadũxtaxat ut prius testimonium aliter quã
nos explanauimus interpretentur. et dicant. Oxpẽ quem sperrmꝰ
netestamentitui. quo conspersam hieru salem iuxta hie zechiel in suo
sanguine repperisti. et in istipactum cum abrirham in diuisionibus
uitulietarietis ethircidimisistipopulum tuum isyahel decaptiui¬
tate et camino chaldeorum in quibus nulla erat miseri cordia. Prop¬
terea etuos oissłitae quiuincti enatis. et spenrbatis in dnõ reuer¬
timini ad munitissimam hierus alem quoniam hodie uobis habetis
dñm pollicentem quod probreui captiuitatis iniuria. duplicata om̃a
recipiatis. sicut recepisse legimus etiob:. Iuxta tropologiam. hic

Expanded text:
annorum spatium mundaverunt. Quodque sequitur: Quasi arcum imannorum spatium mundaverunt. Quodque sequitur: Quasi arcum implevi Ephraim, eos significari aestimant, qui de decem tribubus quae appellantur Israel, venerant sub Ezechia, quibus etiam Josias regnasse memoratur: ita dumtaxat ut prius testimonium aliter quam nos explanavimus, interpretentur, et dicant: O Christe, quem spene testamenti tui quo conspersam Jerusalem, juxta Ezechielem , in suo sanguine reperisti, et inisti pactum cum Abraham in divisionibus vituli et arietis et hirci; dimisisti populum tuum Israel de captivitate et camino Chaldaeorum, in quibus 866 nulla erat misericordia . Propterea et vos, o Israelitae, qui vincti eratis, et sperabatis in Domino, revertimini ad minitissimam Jerusalem: quoniam hodie vobis habetis Dominum pollicentem, quod pro brevi captivitatis injuria, duplicata omnia recipiatis, sicut recepisse legimus et Job . Juxta tropologiam hic
Abbreviated transcription (Latin):
dieperegrinationis tuae. dupplicia reddamtibi Ad comparrtionẽ
enim aeternitatis. omne quod patiinur inmundo una dies appellan¬
da .ẽ. Non habitationis sed peregrinationis quia aduenaesumus et
peregrini sicut omnes patres nrĩ. Namin p̃senti momentaneum
et leue tribulationis nace. suprir modum in sublimitatem ae terriue
gloriae pondus openttur in nobis. non contemplantibus qua e uiden¬
tur sed quae non uidentur: Qua e enim uidentur temporelia sunt.
quae autẽ non uidentur aeterna. Quoniam extendimihi iudam. qua¬
si arcum impleui ephnrim. Et suscitabo filios tuos sion suꝑfilios tuos
gnrecia. ec ponamte qua sigladium fortium. Ixx quia tetendite
iud a mihi quasi arcum impleui ephririm. Et suscitabo filios tuos
sioN superfilios gnrecorum. et at trectabo tequa sigladium pugna¬
toris Hociuda ei ad macchabeorum temporreferuN. quiuicere
macedonas. et sordidatum templum idolatria. posttrium et semis

Expanded text:
die peregrinationis tuae, duplicia reddam tibi. Ad comparationem die peregrinationis tuae, duplicia reddam tibi. Ad comparationem enim aeternitatis, omne quod patimur in mundo una dies appellanda est, non habitationis, sed peregrinationis: quia advenae sumus et peregrini sicut omnes patres nostri. Nam in praesenti momentaneum bulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternae gloriae pondus operatur in nobis, non contemplantibus quae videntur, sed quae non videntur . Quae enim videntur, temporalia sunt; quae autem non videntur, aeterna. Quoniam extendi mihi Judam, quasi arcum implevi Ephraim, et suscitabo filios tuos, Sion, super filios tuos, Graecia, et ponam te quasi gladium fortium. LXX: Quoniam tetendi te, Juda, mihi quasi arcum: implevi Ephraim, et suscitabo filios tuos, Sion. super filios Graecorum, et attrectabo te quasi gladium pugnatoris. Hoc Judaei ad Machabaeorum tempora referunt. qui vicere Macedonas, et sordidatum templum idololatria post trium et semis
Abbreviated transcription (Latin):
Seria ut extremidigiti pauperis tinctique in aquam restigerium
postularet : Rursumque adipsos quiuinctienent et xp̃imisericor¬
dia libenendi sermo dirigitur: conuestimini ad munitionem uinctispei
Et ẽ. sensus Quinuncuinctiestis et inmiti atque terribili inferno
tenemini quisolutionem uinculorum in xp̃isperatis aduentu. conuesti¬
mini ad munitionem siuesedebitis in munitione. Dequascriptum . ẽ:
Munimentum sanctitimordñĩ. Vt possicisdicere. Es tomihi indm̃ pro¬
rum et antem unirlem hancautem munitionem ad quamds̃ cohostat᷑
uinctos dĩ siue uinctos spenentes ecclesiae. non aliam debemus accipe¬
retusi habitationem paqud ysi in quam primus cumd ñõ latro ingres¬
sus .ẽ. Et idcircoperzachariam prouocantur admunitionem. quia
iam tunc et exillo tempore dñs promittebat ut probreui tribulatione
aeterna reciperent prremia. Siueut inseptua gintalegitur. prouna

Expanded text:
geria, ut extremi digiti pauperis tincti in aqua refrigerium geria, ut extremi digiti pauperis tincti in aqua refrigerium postularet . Rursumque ad ipsos qui vincti erant, et Christi misericordia liberandi sermo dirigitur: Convertimini ad munitionem, vincti spei. Et est sensus: Qui nunc vincti estis et immiti atque terribili inferno tenemini, qui solutionem vinculorum in Christi speratis adventu, convertimini ad munitionem, sive sedebitis in munitione, de qua scriptum est: Munimentum sancti timor Domini; 865 ut possitis discere: Esto mihi in Deum prorum et antemurale . Hanc autem munitionem ad quam Deus cohortatur vinctos spei, sive vinctos sperantes Ecclesiae, non aliam debemus accipere nisi habitationem paradisi, in quam primus cum Domino latro ingressus est : et idcirco per Zachariam provocantur ad munitionem, quia jam tunc et ex illo tempore Dominus promittebat, ut pro brevi tribulatione, aeterna reciperent praemia. Sive, ut in LXX legitur: pro una