comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ppriũ patris matris quetuae lic& nobilior natura
q̃ inte ẽ anima scilicet ex illorũ natura ñ eẽt gene¬
rata. sed exnihilo utcis seris crecitai quãẽ haec
abomniratione auersatuaementis caecittis
quundĩ patris unico et propriofilio ẽẽ non posse
contendis quodinte ipso eẽ nullactenus nega re
poteris. Sugitur exccnima et carne totus es pro¬
prius &uerus filius parentum tuorũ. quare
non multomagis credisdm̃ omni potentẽ uerũ
& ꝓpriũ filium ex uirgine natũ induab subsitin¬
tiis dm̃ hominem haberepotuis se. Nũ quid inpo¬
tens ẽds̃ inseperficere quod potens ẽ inunius cu¬
iusq: hominis natiuitate efficere autergo temet¬
ipsum diuide induos filios proprium excartie
ettid optiuum ex anima parentibus tuis ut si hocab¬
surdum tibi fosteuidecitur conced edõ patriecileg
ueletiam potentiore ꝓpriumetuere filiũ ex uirgino
natũ habere potuisse quateuis tuorũ parentum
ꝓpriũ cẽfilium. quãuis nullatenus ad equare pos¬

Expanded text:
prium patris matrisque tuae, licet nobilior natura quae in te est, anima scilicet, ex illorum natura non esset generata, sed ex nihilo, ut asseris, creata. Quae est haec ab omni ratione aversa tuae mentis caecitas, qui in Dei Patris unico et proprio Filio esse non posse contendis, quod in teipso esse nullatenus negare poteris? Si igitur ex anima et carne totus es proprius filius et verus parentum tuorum, quare non multo magis credis Deum omnipotentem verum et proprium Filium, ex Virgine natum in duabus substantiis Deum hominem, habere potuisse? Nunquid impotens est Deus in se perficere quod potens est in uniuscujusque hominis nativitate efficere? Aut ergo temetipsum divide in duos filios, proprium ex carne et adoptivum ex anima parentibus tuis, aut si hoc absurdum tibi forte videatur, concede Deo Patri ea lege, vel etiam potentiore, proprium et vere Filium ex Virgine natum habere potuisse, qua te vis tuorum parentum proprium esse filium; quamvis nullatenus adaequare pos
Abbreviated transcription (Latin):
carne & animo dño soli seruimꝰ. Oleũ adluminaria cõcin¬
nanda: c̃ fructib caritatis o miscdĩe refulgemꝰ. Aromara
unguentũ o tymiama boni odoris. c̃ opinionẽ bone nr̃e
iutoriũ nr̃e fidei ubi opꝰ fuerit adsumimꝰ. Qͥa enim ĩ hu¬
uͦ ĩ pectore cogitacionũ sedes ẽ recte ĩ racionali qd̃ ẽ hab¬
tus recte ĩ racionali pectoris sac̾dotalis. mũde electoꝵ co¬
gitacioẽs ex pͥmunt᷑. Lapides q. onichini q gẽme ornãt
ephod ac racionale. õ eximiis sũmoꝵ patrũ actib q cogi¬
tacionib. q̃ miracłoꝵ insignia ungunt᷑. Neq aliqͥd uetat
ĩ lapidib onchinis qͥ sanguinei ferunt᷑ esse coloris. adi¬
ta boniᷤᷤ oꝑib mart̃ri mĩta ĩ telligi. Deqͥb singlis suo
loco plenus dicendũ opitulente dĩ gr̃a dicendum ẽ. Raci¬

Expanded text:
ad luminaria concinnanda, cum fructibus charitatis et misericordiae refulgemus. Aromata, unguentum et thymiama boni odoris, cum opinionem bonae nostrae jutorium nostrae fidei, ubi opus fuerit, assumimus. Quia enim in huvero in pectore cogitationum sedes est, recte in rationali, qui est habitus pectoris sacerdotalis, mundae electorum cogitationes exprimuntur. Lapidesque onychini et gemmae ornant ephod ac rationale, cum eximiis summorum Patrum actibus et cogitationibus, etiam miraculorum insignia junguntur. Neque aliquid vetat in lapidibus onychiois, qui sanguinei feruntur esse coloris, addita bonis operibus martyrii merita intelligi. De quibus singulis suo loco plenius opitulante Dei gratia dicendum est. Faci
Abbreviated transcription (Latin):
eidificatũ ẽẽ memorat᷑. Trec qpoe ordines st̃ lapidũ politoꝵ fi¬
aes spes. caritas uera. Et recte politoꝵ qr ceite necessaria ẽ dis¬
cedi sollercia. quo qͥs qͣ modoꝰ cͥrede. quid sperate. seu quid dili¬
ge debeat dinoscuit Unꝰ aũt ordo lignoꝵ cedri. tp̃a ẽ bona oꝑa¬
cio. ac sine corrupcione simulacioĩs exhibita.: sine cuꝰ suꝑ adiet¬
tione. fides. spes. caritas. uera ee ñ ualet. Dictum namq ẽ seputꝰ
quod ligna cedri. ꝓpt̾ odons giãm. c impittͥbilem sue nature po¬
tẽciam. ꝑseueranciam. famãq pie designãt actioĩs. Ad hoc atum us

Expanded text:
aedificatum esse memoratur. Tres quippe ordines sunt lapides politorum, fides, spes, charitas. Et recte politorum, quia certa necessaria est dicendi solertia qua quisque quomodo credere, quid sperare sive diligere debeat dignoscat, unus autem ordo lignorum cedri ipsa est bona operatio, ac sine corruptione simulationis exhibita, sine cujus superadjectione, fides, spes, charitas, vera esse non valet. Dictum namque est saepius, quod ligna cedri propter odoris gratiam et imputribilem suae naturae potentiam, perseverantiam famamque pie designant a
Abbreviated transcription (Latin):
Eroe . scam̃ oblacionib uolebãt paiꝑes scõꝵ qui erãt ĩ iherbsol¬
rmes sussentati. quatuiꝰ eie catnalia sua ministaante. spritaliun
eor possert sieri participes. Barnabas uͭ s paulus cum sociis si
Equi ob lacionee eoꝵ accipientes iherosolimã deferibant. ipsi
Qt secdotes qe hostias su scipientes. ad altare dm̃ cõsecrandos ꝑ¬
dicebant. qr dona deuocioĩs eoꝵ sc̃is qͥ pilis orare deberent
ade cuilenuĩt. Acͥum eͦ qd positũ ẽ int̾ loc̃ uulgi. q sac̾cotum
medium erat diupsionẽ significat illam que carniales ĩ sca ee

Expanded text:
orum tamen oblationibus volebant pauperes sanctorum, qui erant in Jerosolymis, sustentari, quatenus eis carnalia sua ministrantes, spiritualium eorum possent fieri participes. Barnabas vero et Paulus cum sociis suis qui oblationes eorum accipientes Jerosolymam deferebant, ipsi sunt sacerdotes, qui oblationes suscipientes ad altare Domini consecrandas perducebant, quia devotionis eorum, sanctis pro illis orare deberent, attulerunt. Atrium ergo quod positum inter locum vulgi et sacerdotum medium erat, divisionem
Abbreviated transcription (Latin):
qĩ ignis ad siuit. c̃ dñs elemosinas diuitum quib mmistͣ¬
uerũt scĩs una c̃ magnis eoꝵdem scõꝵ uͥtutibꝰ suo ĩ tuitu ac
retͥbucione dignas udicat. Multitudo gͦ credenciũ. qͥ relic¬
tis possessionib uno corde. ꝙ anima dño seruiebant: ipsa ẽ
rẽplum ch̃. ꝙ locus intͣ atͥum sac̾dotũ spetialit̾ ill ꝯsectatꝰ Por¬
ro basilica gndis. ⁊ orantes ĩ ea cirta atͥum sac̾dotum ĩgnu
figuram gestint eoꝵ qui eodem tẽꝑe credebãt exgentib insyria q

Expanded text:
inus eleemosynas divitum, quibus ministraverunt sanctis, una cum magnis eorumdem sanctorum virtutibus suo intuitu ac retributione dignas judicat. Multitudo ergo credentium, qui, relictis possessionibus, uno corde et anima Domino serviebant, ipsa est templum Dei, et locus intra atrium sacerdotum specialiter illi consecratus. Porro basilica grandis, et orantes in ea circa atrium sacerdotum in gyro, figuram gestant eorum qui eodem tempore credebant ex
Abbreviated transcription (Latin):
ciun ⁊̃ sequentibꝰ legat᷑. mense septimo. ꝑfectionẽ q dedicacionẽ
nd̃e conpletã Neq aũt credibile ẽ quod uñ qudẽ annic tẽ¬
Undi poqꝰ ueri simile uidet᷑. domũ uii annis. ac uii mẽsib
olifirtã. ita ut eodẽ m̃e se septimo dedicacioĩs sit celebrata
sollepiuas. accd̃ie uice ac simo t̾cio ipsius mẽsis. at u̾ba
duerũ nariant. pplm Sulo salomon ad tabuacła sua dimiserit.
Dot pꝰ unã septimanã y ad ueniente m̃se octauo ꝑfecta in¬
est. pꝰ dedicatũ templũ aliqͥd acihuc utensilioꝵ inmynstia
mino m̃ese septimo qui erat totꝰ sollempnts templum dedi¬
catet᷑. at q ita uerũ reperiat᷑ utrũq m templũ uidelicet
octauo mese. ĩ om̃i oꝑe suo. atq utensilib ꝑfectum. & ip̃m
septino mẽse dedicatum fuisse. Misit qͦ tex salomon. q tu¬
lit hỹram de tyro filiũ nulieris uid̾e̾ de tͥbu neptalim pa¬
tie d̾rio. artisem erarium. ꝙ plenũ sapiencia. q intelligen

Expanded text:
ctionem et dedicationem ejus esse completam. Neque autem incredibile est quod septem quidem annis temUnde potius verisimile videtur domum septem annis ac septem mensibus aedificatam, ita ut eodem mense septimo dedicationis sit celebrata solemnitas, ac die vicesimo tertio ipsius mensis, ut verba dierum narrant , populum Salomon ad tabernacula sua dimiserit, sicque post unam septimanam, adveniente mense octavo, perfecta inest post dedicatum templum aliquid adhuc utensiliorum in minisnino mense septimo, qui totus erat solemnis, templum dedicaretur; atque ita verum reperiatur utrumque, et templum videlicet octavo mense in omni opere suo atque utensilibus perfectum, et ipsum septimo mense dedicatum fuisse. Misit quoque rex Salomon, et tulit Hiram de Tyro filium mulieris viduae, de tribu Nephthalim patre Tyrio, art
Abbreviated transcription (Latin):
spiritaliũ. Scimꝰ enĩ u̾tutes de uͥtutib nasci. ⁊ scõs ambulare deu̾¬
tute ⁊̃ u̾tutẽ. donec udeat᷑ aẽ deoꝵ ĩ syon. Qua uͥtute nulla uͥrus

Expanded text:
spiritualium. Scimus enim virtutes de virtutibus nasci, et sanctos ambulare de vspiritualium. Scimus enim virtutes de virtutibus nasci, et sanctos ambulare de virtute in virtutem, donec videatur De
Abbreviated transcription (Latin):
parĩ. que innumoe ꝑorbem ppĩos ĩ inam ficli catholice regłam cohibet.
el cte mirabilis reciaculoꝵ ꝯcathenacio manifestam om̃uam. ficletũ
so cordiam demonsteat: malog̃natoꝵ uͦ posicio. ĩ t̾nas antni uͥtuter. qͥ
ab aliis nequaqmͣ uid̾ queunt expͥmit pacienciuã uidelicet. hnuinili¬
fat̃ẽ benignitatẽ. modestiam. ꝙ ceta huiꝰ modi. sy quasi puilcherrima¬
foris pomoꝵ suꝑficies apparet. s inclusa intꝰ ganoꝵ copia apparet.
c ꝑia scõꝵ oꝑacio palam cuncte ostendit᷑ s ea que ĩt᷑ ẽ fich̃ spei accdi¬
lectiors ceteroꝵ q antini bonoꝵ gr̃a ñ enit᷑. Cumꝰ dictũ sit dereciacu¬
capitelle parte ĩferiori. at q exeisdem malogͣnatis orirent᷑ recia¬
cula. quib capitella exparte aligua tegerent᷑. Patet q figura mys¬
terti. quare reciacula suꝑsũmitatẽ fuerint malogͣnatoꝵ adnexa.
que ddunam pene significacionẽ siue ꝑsonaꝵ seu u̾tutũ ꝑtinent

Expanded text:
 orbem populos, in una fidei catholicae regula cohibet. Vel certe mirabilis retiaculorum concatenatio manifestam omnium fidelium concordiam demonstrat. Malogranatorum vero positio internas animi virtutes, quae ab aliis nequaquam videri queunt, exprimit, patientiam videlicet, humilitatem, benignitatem, modestiam et caetera huforis pomorum superficies apparet, sed inclusa intus granorum copia non paret, cum pia sanctorum operatio palam cunctis ostenditur, sed ea quae intus est, fidei, spei ac dilectionis, caeterorumque animi bonorum, gratia non ccapitellorum, a parte inferiori, atque ex eisdem malis granatis orirentur retiacula, quibus capitella ex parte aliqua tegerentur. Patetque figura mysterii, quia retiacula super summitatem fuerint malorum granatorum adnexa, quae ad unam pene significationem sive personarum seu virtutum pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
sedulus hortat᷑ etemplis. ut nec ꝓsperis. delectati nec frati aspͥe¬
rir. aregia uia uite. qua ad ꝓmissam nobis hereditatẽ pate celes¬
te.i g adiendũ ẽ ulla in parte declinemꝰ. Notancdum sane i hac ẽ¬
tencia parasỹ pomenon qmͣ posit. qͥd eadem porticꝰ tẽpli ⁊̃ uesti¬
bulum templi uocabat᷑. ⁊ q̃d in ꝓpħis legimꝰ ĩ t̃ uestibulũ ⁊ alta¬
ee or abãt sacdotes. int̾ portic̃ ⁊ altare lebete intelligi. Sñe aũt

Expanded text:
ti asperis, a regia vitae via, qua ad promissam nobis haereditatem patriae coelestis gradiendum est, ulla in parte declinemus . Notandum sane in hac sententia Paralipomenon, quam posui, quod eadem porticus templi etiam vestibulum templi vocabatur; et quod in prophetis legimus: Inter vestibulum et altare orabant
Abbreviated transcription (Latin):
inuement es sanauerũt. ac setum ingatc̃entes interiꝰ cdoan¬
au drerent. Inbis orabat om̃is imultitudo ppl̃ qnaso ucẽ¬
sum ponenti ⁊ acharte. anglo ad altate thymmiamat is at arit¬
ia. epan adep̃cut soris dit̃ nat autatt ᷑ clocuit. Non aut hec
ara c̃ porticib siue aspectũ tẽpli delonge spectantibꝰ absconse
potuerũt. quia locꝰ inquo templum erat situm. mmulto sab

Expanded text:
invenientes, sanaverunt, ac secum ingrediente interius ad orandum duxerunt. In his orabat omnis multitudo populi, quando incensum ponenti Zachariae, angelus ad altare thymiamatis apparuit, eumque de praecursoris Domini nativitate perdocuit. Non autem haec atria cum porticibus suis aspectum templi de longe aspectantibus abscondere potuerunt, quia locus in qu
Abbreviated transcription (Latin):
uel̃t płima uno cortie qͣna c̃cũplecdes multa agitaiõnũ ututuꝙ sci¬
tualiũ isignia ne foete diffiuãt firma ficd̃i ⁊ humiltatis auat ual¬
sate. tistoedia. Et apto ꝓesus inỹstio capita colĩmaꝵ malo ganatis erat ĩ
goro curtumdlata: q doctores scõs necesse ÷ pͥor uitam tiaelũ dnemo¬
te comunirẽ nes alt̃ fati ꝗ̃ illor habet regula uixerint ac c̃ocurtit et¬
c entus cẽ ᷤͦ deculculoꝵ ad mitatda ꝯmexio unitatẽ dͥesignat fceliũ que

Expanded text:
elut plurima uno cortice grana circumplectens, multa cogitationum virtutumque spiritualium insignia, ne forte diffluant, firma fidei et humilitatis curat vallare custodia. Et apte prorsus mysterio capita columnarum malis granatis erant in gyro circumdata, quia doctores sanctos necesse est vitam fidelium ad memoe communire; ne si aliter forte quam illorum habet regula vixerint aut docuerint, errent. Sicut ergo retiaculorum admiranda connexio unitatem designat fidelium, qu
Abbreviated transcription (Latin):
iuitenennt im ittatis aꝑ umi iunt. quos intꝰ illus¬
trando ip̃e ad n irtã p̃ordmauit et̾nã.
Ego inqͥd plantaui apollo rigauit. ds
aũt in crem̃tum dedit. Fecit aũt opꝰ ex
ere. qr illis ꝯmatt̾e u̾bum querit. doc¬
nuuenn tter stremuus. qui pie susciꝑe acꝑse¬

Expanded text:
illustrando intus ipse ad vitam praeordinavit aeternam. Ego inquit plantavi, Apollo rigavit, Deus autem incrementum dedit . Fecit autem opus ex aere, quia illis committere verbum quaerit doctor strenuus, qui pie suscipere ac perse
Abbreviated transcription (Latin):
anno q in octauo nꝰ mense ꝑfecta ẽ domꝰ ãm ĩ om̃i oꝑe suo
ĩ uniu̾sis utẽsilib adfuturũ scł̃m diem iuidicii ꝑtinet. qͣn¬
do adtantam iam ꝑfectionẽ sca ecclĩa ꝑueniet. ut qd ei am¬
plius adc̃i possit. inueniti ñ possit. Habebit eñi t̃c quod pi¬
us ille desiderator. supplex adno querebat dicens. Dñe estẽ¬
le nobis patr̃e ꝙ sufficit nobis. Constat eñ qr dies itcdicii.
sepe inscͥpturis octonario numo. tẏpice expͥmit᷑. eo quod hoc
poctaua imposuit. quem obmetũ eiusdẽ distẽti iudicis. canta¬
ut ita ĩ cipiens. Dñe ne ua tua arguas me. neq ĩ furore tuo. ⁊

Expanded text:
fecta est domus Domini in omni opere suo, et in universis utensilibus, ad futurum saeculum diemque judicii pertinet, quando ad tantam jam perfectionem sancta Ecclesia perveniet, ut quid ei amplius addi possit inveniri non possit. Habebit enim tunc, quod pius ille desiderator supplex a Domino quaerebat, dicens: Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis . Constat enim quia dies judicii saepe in Scripturis octonario numero typice exprimitur, eo quod hoc pro octava imposuit, quem ob metum ejusdem districti Judicis cantavit, ita incipiens: Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo,
Abbreviated transcription (Latin):
tiles ꝙ iudei. qui nmꝑ uenerant exgentibꝰ. usq ad fextũ puri¬
ficaciois diem. Hec ut ĩ pictura cassiodori distincta reperimꝰ.
neq inrũ tam eruditũ uoluisse inexemplum legendi ꝓponere.
qo ñ ip̃e pus ueta e̾e̾ cognouiss Hec st̃ loca quoꝵ meminit
sup̃mꝰ gdiũ psalmꝰ qui ita ĩcipit. Ecce nc̃ bñdicite dño. om̃s
serui drã. qͥ statis ĩ domo dm̃ ĩ atis domꝰ ch̃ nr̃i. Inhio poeticibꝰ¬

Expanded text:
tiles et Judaei qui nuper venerant ex gentibus, usque ad sextum puritiles et Judaei qui nuper venerant ex gentibus, usque ad sextum purificationis diem. Haec, ut in pictura Cassiodori reperimus distincta,neque virum tam eruditum voluisse in exemplum legendi proponere, quod non ipse prius verum esse cognovisset. Haec sunt loca quorum meminit supremus graduum Psalmus, qui ita incipit: Ecce nunc benedicite Dominum, omnes servi Domini, cui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri . In his porticib
Abbreviated transcription (Latin):
ticꝰ undiq u̾sum ĩ gxrum. extremũ similit̾ ex om̃s late̾ pͥoꝵ porti¬
cũ ĩcurtuitu. Sicq tẽplũ tͥformi edificioꝵ p̃sidio ab om̃ erat par¬
te munitũ. facto pauim̃to subdiuo int̃ elificia fingła demorar¬
more. ꝙ patietib domoꝵ interioribꝰ. hoc ẽ tis qui ad templum re¬
spiciebãt factis int̾ colũpniis. exterioribꝰ uͦ solidis. Sicq fiebat
ut om̃is structura templi ꝓgͣduum eẽt uarietate racionabilt̃
distincta. Nam quando ĩ sc̃a scõr ingrediebat᷑ pontifex. inip̃m
templũ sac̾dotes erant purificati. Inatͥum sac̾clotũ. sac̾dotes ñ
purificati una c̃ leuitis ꝙ cantorib ĩ intimũ atͥ um basilice ma¬
ioris uiti uidei purificati stantes & orantes sub diuo siserenũ
eẽt si tempestas inporticꝰ ꝓximas sese recipientes. in exterius
aũt atuni. mulieres iudee purificate. ĩ extremũ atͥum. gen¬

Expanded text:
ticus, undique vero in gyrum extremum, similiter ex omni latere priorum portiticus, undique vero in gyrum extremum, similiter ex omni latere priorum porticum in circuitu; sicque templum triformi aedificiorum praesidio ab om facto pavimento sub divo inter aedificia singula de marmore, et parietibus domorum interioribus; hoc est, eis qui ad templum respiciebant, factis inter columnis, exterioribus vero solidis. Sicque fiebat ut omnis structura templi pro graduum esset varietate rationabiliter distincta. Nam quando in sancta sanctorum ingrediebatur pontifex, in ipsum templum sacerdotes erant purificati; in atrium sacerdotum sacerdotes non purificati una cum levitis et cantoribus in intimum atrium basilicae majoris, viri Judaei purificati stantes et orantes sub divo, si serenum esset; si tempestas, in porticus proximas sese recipientes; in exterius autem atrium mulieres Judaeae purificatae; in extremum vero atrium gen
Abbreviated transcription (Latin):
talem plagam. ad qmͣ usq ppłs hostias suas. & sacͥficia ĩ fere¬
bat: inde suscipienda a sacerdotibꝰ atq ad altare ꝑferenda. De
⁊ teriore uͦ atͥo qd u̾ba dierũ balicam grandem uocant: ita scͥp¬
sit iosephus. Ext̾nsecꝰ aũt̃ huiꝰ templi. aliam edificauit aulam
quadrananguli scemate factam erigens maximas porticꝰ atq
latas. & portas excelsas. ⁊ amplas ꝑ quatuor mũdi partes
meo constituens. quarum singlẽ ad inũ quẽq uentum. inͣii angu¬
lis adtendebant ubi ereas ianuas collocauit. Et paulo post. Inhoc
sacͥtium om̃s ppħ̃. quib purgacio. & obseruacio legitimoꝵ inerat
int̾ibant. Has uͭ portitꝰ cassiolorus senator inpictuta templ. qmͣ
ĩ pandecte posuit. ut ip̃e inpsalmoꝵ exposicione cõmeniorat tͥplic
ordine distinxit. Primũ uidelicet ordiñe ponens extͣ atum sac̾¬
dotũ exomñi parte ꝑ quadrũ scd̃m eodem modo extͣ intimas por¬

Expanded text:
talem plagam, ad quam usque populus hostias suas et sacrificia inferetalem plagam, ad quam usque populus hostias suas et sacrificia inferebat, inde suscipienda a sacerdotibus atque ad altare perferenda. De exteriori vero atrio, quod Verba Dierum basilicam grandem vocant, ita scribit Josephus: « Extrinsecus autem hujus templi aliam aedificavit aulam quadrangulo schemate factam, erigens maximas porticus atque latas, et portas excelsas et amplas per quatuor mundi partes in eo constituens, quarum singulae ad unumquemque ventum quatuor angulis attendebant, ubi aureas, anuas collocavit. » Et paulo post: « In hoc sacrarium omnes populi, quibus purgatio et observatio legitimorum inerant, introibant. » Has vero porticus Cassiodorus senator in pictura templi quam in pariete posuit, ut ipse in psalmorum expositione commemorat, triplici ordine distinxit: primum videlicet ordinem ponens extra atrium sacerdotum ex omni parte quadrum, secundum eodem modo extra intimas por
Abbreviated transcription (Latin):
dificauit atͥum inteciꝰ tͥb ordinib lapidum politoꝵ. ꝙ uno
ordine lignor cedii. De interiore atͥo breuit loquit᷑. de exteri
u ẜesus tace̾ iudet᷑. Uerum ĩ u̾bis dierum ut̾usq fit mecio:
uͥ ita scͥptum est. Fecit atͥum sac̾c̾otum. os basilicam granceni.
ꝙ ostia inbasilica que texit ere. atͥum gͦ interiꝰ quod uocatut sa¬
cdotũ. eo q̃d sac̾d̾otes ⁊ leuite ueo nunistrarent. exom̃i partee¬
rat tẽplo eicumdatũ. s aboriente uucle templi erat ingressus
multo longiꝰ erat a templo ꝗͣ acet̾is tͥbuᷤ. plagᷤᷤ secretum qi ni¬
mirum inea plaga id ẽ infacie templ.fiebant ⁊ misti̾a
scoꝵr. Ibi altare eneum acdhostias dño offerendas. ibi.x
rat positum. ad lauandas manus pedes q sac̾ dotũ cũ adnimis¬
rrandũ intrarent. Habebat aũt hoc atͥum tres cubitos altitu¬
dmis. ut iosephus narrat quatinꝰ ab ingtessu templi cet̾os ꝓ¬
hibe̾t ꝯ solum sac̾dotibꝰ lice significaret. Erat q ianua adorien¬

Expanded text:
dificavit atrium interius tribus ordinibus lapidum politorum, etc. De interiore atrio breviter loquitur, de exteriore prorsus tacere videtur. Verum in Verbis dierum utriusque fit mentio, ubi ita scriptum est: Fecit etiam atrium sacerdotum et basilicam grandem, et ostia in basilica quae texit aere . Atrium ergo interius, quod vocatur sacerdotum, eo quod sacerdotes et Levitae in eo ministrarent, ex omni parte erat templo circumdatum, sed ab Oriente, unde templi erat ingressus, multo longius erat a templo, quam a caeteris tribus plagis secretum, quia nimirum in ea plaga, id est, in facie templi, fiebant ministeria sanctorum. Ibi altare aeneum ad hostias Domino offerendas, ibi rat positum ad lavandas manus pedesque sacerdotum, cum ad ministrandum intrarent. Habebat autem hoc atrium tres cubitos altitudinis, ut Josephus narrat, quatenus et ab ingressu templi caeteros prohiberet, et solis sacerdotibus hoc licere significaret. Eratque ei janua ad Orien
Abbreviated transcription (Latin):
turo r⁊ . eoi uidelicet. qui ꝯ excellencia iurtitũ dño a tpropni¬
tes ꝙi alis u̾bo atq oꝑe ducatã solent ostende salit. Tacdox
namoibeo latine nom̃ accepit quod sacrum p̾bere aiatia
mnorib debeat. Quo nomine ĩ scͥpturie mỹstice ñ soli alta¬
rla nunist᷑. ep̃i uidelicet ꝙ p̃sbiteri. s om̃s utiq cersent᷑. qͣ
altiudine tecte conu̾sacioĩs ac doctiine saluitatis eminent. nͥ

Expanded text:
rorum, eorum videlicet qui et excellentia virtutum Domino appropinquare, et aliis verbo atque opere ducatum solent ostendere salutis. Sacerdos namque ab eo Latine nomen accepit, quod sacrum praebere ducatum minoribus debeat. Quo nomine in Scripturis mystice non soli altaris ministri, episcopi videlicet et presbyteri, sed omnes utique censentur, qui altitudine rectae conversationis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeos dño cõmendandas. c̃ sc̃is quibꝰq egentibꝰ necessaria mũ¬
di huiꝰ quibꝰ ip̃i habundant sũme mercedis ĩ tuitu t̾biunt
dño ammonẽte ac dicente. facite uobis anticos demãmona
ĩiquitatis: ut c̃ defeceritis recipiant uos inet̾na tab̾nacia.
Et quic̃q ĩquid potum dederit uni exminum ᷤᷤ meis. calicẽ

Expanded text:
eos Domino commendandas, cum sanctis quibusque egentibus necessaria muneos Domino commendandas, cum sanctis quibusque egentibus necessaria mundi hujus, quibus ipsi abundant, summae mercedis intuitu tribuunt, Domino admonente ac dicente: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Et q
Abbreviated transcription (Latin):
ticie. Accebat quidẽ uulgꝰ usq ad atͥ um sac̾dotum. ⁊ hostias
suas ad huiꝰ usq ianuiam deferebat susceptas asac̾dotibꝰ atq
ialtari oblatas ocłis ꝓsequebat᷑. In ip̃m os templum cum aꝑi
dotum intrandi facultat̾ẽ habebat uẽr̾un de inferioribꝰ clama¬
bat ad dum. quia nͨ carnalium inecch̃a simplicitas adũo de¬
spicit᷑. qnͣdo fidelit̾ ea que ualent uota pietatis offerũt. Diri¬
gũt onĩ uisus alonge ĩ templum ch̃: cũ uitã sublimiũ discere¬
rad mitati sedulo gaudent: ꝙ quos u̾tutis imitacione sequ
nequeũt. pie ueneracioĩs amplectunt᷑ affectu uident hostias
tias adaͥum sac̾dotũ. offerendas dño ꝑillos: dũ bona que p̃ua¬
lẽt oꝑantes maioꝵ. ac doctoꝵ. o firmant᷑ ex hortaciõe q int̾cessĩ¬
one conũidant᷑. Offerunt ꝙ̃ t̃ẽ hostias suas sac̾dotibꝰ ꝑ uos dlñt

Expanded text:
Accedebat quidem vulgus usque ad atrium sacerdotum, hostias Accedebat quidem vulgus usque ad atrium sacerdotum, hostias suas usque ad hujus januam deferebat, susceptas a sacerdote atque in altari oblatas oculis prosequebatur; in ipsum etiam templum, cum apeacerdotum intrandi facultatem habebat, verum de inferioribus clamabat ad Dominum; quia nec carnalium in Ecclesia simplicitas a Domino despicitur, quando fideliter ea quae valent vota pietatis offerunt; dirigunt et admirari sedulo gaudent: et quos virtutis imitatione sequi nequeunt, piae venerationis complectuntur affectu. Vident hostias tias ad atrium sacerdotum offerendas Domino pro illis, dum bona quae praevalent operantes, majorum ac doctorum, et confirmantone commendantur. Offerunt etiam tunc hostias suas sacerdotibus per
Abbreviated transcription (Latin):
uos eritis mͥ regnum sac̾dotale: gens scã. Basilica uͦ gͣncdis
que erat extͣ atͥum sac̾dotum. ĩ qua ont̃is ppłi multitudo
adorare siue adu̾bum audiendũ ꝯfluere solebat. carnaliũ in
scã ecch̃a uitam moreoq scl̃ariũ figuralit̾ ĩ simiat. quibus
dicit aple. Et ego fr̃es ñ potui uobis loqui quasi sꝑalib.¬
S quasi carnalib tamqm̃ paruulis ĩ xp̃o lac uobis potum
dedi ũ escam. Qͥ bñe ꝑbasilicam gͣndem designant᷑ qr absq
Sonde apte basilica hec gͣndis. ꝙ si plurimos capit: ñ eos tam̃¬
tum inĩ teriora templi aurati. ñ adaltaris officium. ñ in
ip̃m saltẽ atͥum sac̾dotum ĩ tͦmitit. qi caruales qͥ atq in
fum ad huc ieccłiis. ꝙ si obia̾tũ caste ficdi ac pretatis ddõ
deuoti ad electoꝵ. sortem ꝑtinent. longe iam̃ ab est. ut il¬
lis equent᷑. qui cum fiducia ꝓloqunt᷑. Non eñs audeo al¬
ꝯsiũmaui fidem seruaui. de cetero reposita ẽ mͥ corona nis

Expanded text:
num sacerdotale et gens sancta. Basilica vero grandis, quae erat extra atrium sacerdotum, in quo omnis populi multitudo adorare, sive ad verbum audiendum confluere solebat, carnalium in sancta Ecclesia vitam, moresque saecularium figuraliter insinuat, quibus dicit Apostolus: Et ego, frsed quasi carnalibus, tanquam parvulis in Christo lac potum vobis dedi, non escam . Qui bene per basilicam grandem designatur, quia absque Unde apte basilica haec grandis, etsi plurimos capit, non eos tamen in interiora templi deaurati, non ad altaris officium, non in ipsum saltem atrium sacerdotfirmi in Ecclesia, etsi ob meritum castae fidei ac pietatis Deo devoti ad electorum sortem pertinent, longe tamen abest ut illis aequentur, qui cum fiducia dicere possunt: Non enim audeo ali fidem servavi; de caetero reposita est mihi corona .
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ꝙ saluatoris nr̃i donata ẽ. IInde ꝙ baptirato eo celiaꝑ¬
ti st̃. ut ostenderet᷑ qr ꝑbaptisma qd̃ nobis ip̃e cõsectauit
ianuam patͥe colestis deb̾e̾mꝰ ingredi. Et moriente illo ĩ
cruce idem uelũ scissum ẽ: mediũ asitmo usq deorsum
ut aꝑte doceret᷑. qr figure legales um tẽ adfinẽ uenis¬
sent. ac uitas eyangłi. at chana q celestia. q ip̃e celi ingressỹ

Expanded text:
 baptizato eo, coeli aperti sunt, ut ostenderetur quia per baptisma quod nobis ipse consecravit, januam patriae coelestis deberemus ingredi; et moriente illo in cruce, idem velum scissum est medium a summo usque deorsum, ut aperte doceret quia figurae legales jam tunc ad finem venissent, ac veritas Evangelii arcanaque coelestia, et ipse coeli
Abbreviated transcription (Latin):
s loboe opum uecessarꝰ u mertede ꝑperia. eoꝵ que hic laboramꝰ do¬
mumsicentia beniguitatis n nemo ĩ diget quod op e. Hee aeos¬
fiori igura ꝓmodũs nt̃o sequentes patrũ uestigia at ssertins. Ue¬

Expanded text:
 labor operum necessarius, ubi mercede perpetua eorum quae hic laboramus do labor operum necessarius, ubi mercede perpetua eorum quae hic laboramus domunificentia benignitatis, ubi nemo indiget quod opus est. Haec de ostiorum figura pro modulo nostro, sequentes Patrum vestigia, disseruimus; ve
Abbreviated transcription (Latin):
Que tam̃ utͥq asua nequeunt ꝯnexiõe sepatari. quantũ dis¬
tet int̾ se ꝓximoꝵ mala tolerare. ꝙ eis nr̃a bona cõm̃dare. cũ
mane̾. Notandũ sane qd̃ ĩ ingressũ oracul duo quidẽ ostia fuiꝰ¬
se dicuntur. s hec duplicia fuisse ñ dicunt᷑. intempli uͦ. id ẽ
domꝰ pͥ̾oris ĩ tͦitu ita erant duo ostia ut duplex ess utrũq
qr nimirũ inp̃senti eccħ̃a. talem nos ingredi ac duce uitam
necẽe̾ ẽ inqua dilectionẽ d̃ ⁊ ꝓximi ꝑfidẽ q oꝑacionẽ ꝑ paci¬
enciã ꝯ benignitatẽ seruemꝰ. Infutura aũt uita ubid̃m m ꝓxi
mos ĩ luce et̾ne beatitudinis. mdebimꝰ tũ eadem utiq dilectiõẽ
uintuna abe ullo posus labore immo ĩ magna multitudine di¬
uione qulcedents feuer̃ nde apte int̾itꝰ interices domtu. qͣ¬
slem oste se dee siplicia habebat. Non eni ibifidee necessitia eꝰ.
uͥ ar que nẽ cti eelinꝰ acs petamtꝰ. om̃ia manifesta luce uidebimꝰ. ̃

Expanded text:
quae tamen utraque a sua nequeunt connexione separari; quantum distet inter se proximorum mala tolerare, et eis nostra bona commendare, cum ermanere. Notandum sane, quod in ingressu oraculi duo quidem ostia fuisse dicuntur, sed haec duplicia fuisse non dicuntur; in templi vero, id est, domus prioris introitu ita erant duo ostia, ut duplex esset utrumque, quia nimirum in praesenti ecclesia talem nos ingredi ac ducere vitam necesse est, in qua dilectionem Dei et proximi per fidem et operationem, per patientiam et benignitatem, semos in luce internae beatitudinis videbimus, eadem utique gemina dilectione absque ullo prorsus labore, immo in magna multitudine divinae dulcedinis perfruemur. Unde apte introitus interioris domus duo quidem ostia, sed haec simplicia habebat: non enim fides ibi necessaria est, ubi ea quae nunc credimus ac speramus, omnia manifesta luce vide
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs adm. qͣndo inp̃sentẽ ecclĩam ingredimꝰ typice demõs¬
trat. Iste ĩ gressum nr̃m adfidẽ : ille designat adspeciem.
Nude apte postes huiꝰ ĩ tͦitꝰ qͣ dranangulatist̃ fc̃i: ꝓpt̾ ui¬
sancti exangłis libros. quoꝵ doctͥna infide ui̾tatis erudinur
seu ꝓpt̾ totidem iri. uͥtutes pͥncipales. prudenciã fortitudi¬
nem. tẽꝑanciam iusticiã. quarũ ueluti fundamine qͦdam
firmissimo. omĩs bonoꝵ acticũ structura innitit᷑ Pruden¬
cia namiq ẽ. qua discim̃us ꝗͥd nos ag̾e̾. qualit̾ uiue̾ doceat
no u̾siclõ uͥtutes. ꝓpha brbuit̾ complectit᷑ dicens. Dñs illu¬
minacio mã ꝙ salus mã. Illuminacio uidelicet. ut que ag̾e
debeamꝰ edoceat. salus uͦ: ut ad hec nos ꝑ agenda ꝯfirmet
Temꝑancia qua discernimꝰ ne plus aut minꝰ iusto pru¬
dencie siue forritudim oꝑam dare ĩ ueniam. Et qũo qͥsq
prudencia fertitudimne temꝑancia utit᷑. absq ulla ꝯtͣlictiõe

Expanded text:
is ad Deum, quando in praesentem Ecclesiam ingredimur, typice demonstrat. Iste ingressum nostrum ad fidem, ille designat ad speciem. Unde apte postes hujus introitus quadrangulati sunt facti, psancti Evangelii libros, quorum doctrina in fide veritatis erudimur; seu propter totidem quatuor virtutes principales, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, quarum veluti fundamini quodam firmissimo omnis bonorum actuum structura innititur. Prudentia namque est qua discimus quid nos agere, qualiter vivere deceat.  complectitur, dicens: Dominus illuminatio mea et salus mea . Illuminatio videlicet, ut quae agere debeamus edoceat; salus vero, ut ad haec nos peragenda confirmet. Temperantia, qua discernimus ne plus aut minus justo prudentiae sive fortitudini, operam dare inveniamur. Et quoniam quisque prudentia, fortitudine, temperantia utitur, abs
Abbreviated transcription (Latin):
meciũ ppħ d̃. Sculpunt᷑ idẽ parietes ⁊ torno: c̃ ꝓmpto
pollent ammo fideles ad faciendũ cuncta que añs p̃cepit.
no: c̃ intantũ u̾ͥtutib oꝑam impendũt. ut abharum tͣmi¬
te nullis citcũstanciũ rerũ ꝯtͣrietibꝰ nullis possint blan¬
dim̃tis au̾ti. Qa enĩ ꝙ tornatura & ceti̾s artibꝰ uelocitate
p̃cellit. & ip̃a s regl̃am. qua sine erore opꝰ ꝑficiat sistit: ap¬
tes apte phanc pia scõꝵ uita signat᷑: que o parata ẽ semꝑ ad
obsequium diuine uoluntaris. ⁊ hoc absq diu̾ticulo erranch
conplese. longo uͥtutũ usu exercitata didicit. Unde ꝙ scã ec¬
cl̃a ĩ canticis cantor. sponsi acredemproris sui uͥtutes ad¬
mrara dicebat. Manꝰ eius tornatiles auree plene hẏacinctis.
Tarnatiles qͥpbi st̃ manꝰ eiꝰ. qr apparens ĩ carne sanitaree. ꝙ
muacula que c̃q uoluit. absq om̃i morarũ tatditate absq

Expanded text:
mentium populi Dei. Sculpuntur et iidem parietes torno, cum prompto pollent animo fideles ad faciendum cuncta quae Dominus praecno, cum in tantum virtutibus operam impendunt, ut ab harum tramite nullis circumstantium rerum contrarietatibus, nullis possint blandimentis averti: quia enim tornatura caeteris artibus velocitate praecellit, et ipsa sibi regulam, qua sine errore opus perficiat, servat, apte per hanc pia sanctorum vita signatur, quia et parata est semper ab obsequium divinae voluntatis, et hoc absque diverticulo errandi complere longo virtutum usu exercitata didicit. Unde et sancta Ecclesia in Canticis canticorum, Sponsi ac Redemptoris sui virtutes admirata, dicebat, Manus ejus tornatiles, aureae plenae hyacinthis . Tornatiles quippe sunt manus ejus, quia apparens in carne sanitates et miracula quaecumque voluit, absque omni morarum tarditate, absque
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ int̾p̃tari ualeat. cunctis se se intuentibꝰ ostendũt. Et bec
om̃a oꝑa st̃ aurois laminis oꝑ. ta: c̃ sic̃ sepe dictũ ẽ. q sẽꝑ
dicendũ. cet̾is uirtutũ florib specialitis in magnis ecche m̾e
bris fulgor suꝑeminet amoris. Tis ostiolis õ uelũ fuisse adi¬
tum u̾ba dierum narrant. Ficit qͦ uelum inquid exhyacincto
purpͣta. cocco. ꝙ bysso. ꝙ integuit ei cherubim. Quod decoris
quidem. giacia fc̃m ẽ: ut int̾ parietes de auratos q̃ olosericũ
fulget. S ĩ eiꝰdem mysterii significaciõe. cuiꝰ õstiola ante aochã
atq ingressum oraculi ẽ pensum. ut sic̃ ostiola cõgruis horiꝰ
apiebant᷑ : sic & uelum reuelaret᷑. quociens aduenirent. qͥb¬

Expanded text:
artem interpretari valeat, cunctis sese intuentibus ostendunt. Et haec artem interpretari valeat, cunctis sese intuentibus ostendunt. Et haec omnia opera aureis sunt laminis operta, cum, sicut saepe dictum est et semper dicendum, caeteris virtutum floribus specialius in magnis Ecclesiae membris fulgor supereminet amoris. His ostiolis etiam velum fuisse additum, Verba dierum narrant. Fecit quoque velum, inquit, ex hyacintho, purpura, cocco, et bysso, et intexuit ei cherubin. Quod decoris quidem gratia factum est, ut inter parietes deauratos etiam holosericum fulgeret. Sed in ejusdem mysterii significatione, cujus et ostiola ante arcam atque ingressum oraculi appensum est; ut sicut ostiola congruis horis aperiebantur, sic et velum re
Abbreviated transcription (Latin):
sobrie ꝙ iuste.o pie cogitãt. de eis que ꝑ ipos corꝑis sensus ag̾e
ce: latine dr̃ celatura. Cuncta aũt hec supͣ id ẽ cũ cherubim
mornatu parietũ templ posita. & ꝑcaptu nr̃o exposita sc̃.
orbem ecch̃a insuis scĩs ac ꝑfectis exercet : illi p̃cipue quib
fideliũ cura cõmissa. ꝙ claues regni celoꝵ st̃ date. om̃i debeãt
sollettia ĩ sast̾e̾. ut quantũ gͣdu p̃minent ceti̾s. tantũ ꝙ mi̾tt¬
p̃cellant bone actioĩs. Habent namq ĩ se picturã cherubim
scuptam: cũ anglĩcam int̾ris uitã. quantũ mortalibꝰ possibi¬
le ẽ. o mẽte inutant᷑ ꝙ oꝑe.N abent palmꝙ species. c̃ dona
suꝑne retbuciois fira semꝑ ĩ tencione meditant᷑. Palma nãq
mauꝰ uictricis ornatꝰ ẽ. Habent a nagłyfa ualde ꝓminẽcia: c̃
c̾tissima bonoꝵ oꝑum docum̃ta. q que nemo insinistram p¬

Expanded text:
sobrie, et juste, et pie cogitant de eis quae per ipsos corporis sensus agsobrie, et juste, et pie cogitant de eis quae per ipsos corporis sensus agce, Latine dicitur caelatura. Cuncta autem haec supra idem cum cherubin in ornatu parietum templi posita, et pro captu nostro exposita sunt. orbem Ecclesia in suis sanctis ac perfectis exercet, illi praecipue, quibus fidelium cura commissa, et claves regni coelorum sunt datae, omni debeant solertia inspraecellant bonae actionis. Habent namque in se picturam cherubim sculptam, cum angelicam in terris vitam quantum mortalibus possibile est et mente imitantur et opere. Habent supernae retributionis fixa semper intentione meditantur. Palma namque manus victricis ornatus est. Habent anaglypha valde prominentia, cum certissima bonorum operum documenta, et quae nemo in sinistram p
Abbreviated transcription (Latin):
sie aũr ficnt primũ deo. Concupiscencia it aci apiencer le¬
ducit ad regiũ ꝑpetiuũ. Qribꝰ om̃ib apte ogtit. qd cad̃ẽ
ostiola delignis fiunt oliuarum: quia iumitũ. q angħ. ⁊ homi¬
bent immo om̃s electi ꝑ arma lucis. ⁊ pietatis aditum. ÷ͥ pat̾e
celestis apiunt. Duo aũt st̃ ostiola. siue qr dm̃ & ꝓximos cdili¬
dilectionẽ possunt intͣre seu qi utͥsq pplis fidelib. q iudeis ut¬
delicet. o gentib eadem uite ianua reserat᷑. Postes habent qñ
corꝑib inmortal gl̃a p̃ditis ĩ uidicio suas fores aꝑiet. Qͥnq¬
ninm st̃ sensus corꝑis nr̃i quoꝵ ꝙ supͣ meminimꝰ. ussus. au¬
ditꝰ. gustꝰ. olfactꝰ. tactꝰ. Uel certe postis ut᷑q oraculi qͥnq factꝰ
ẽ cubitoꝵ. quia solis illis suꝑne pat̾e intͦ itꝰ paudit᷑. qu om̃¬
b sui corpis ꝙ cordis sensib dño seriure studuerint corpio u¬
delicet. cum ꝑeos dem sensus aliquid ꝓillo agũt. cordis uͭ. cum

Expanded text:
oncupiscentia itaque sapientiae deducet ad regnum perpetuum . » Quibus omnibus apte congruit, quod eadem ostiola de lignis fiunt olivarum, quia nimirum et angeli et homibent: imo omnes electi per arma lucis et pietatis aditum sibi patriae coelestis aperiunt. Duo autem sunt ostiola, sive quia Deum ac proximos dilidilectionem poterit intrare: seu quia utriusque populi fidelibus et Judaei scilicet et gentilis eadem vitae janua reseratur. Postes habent angucorporibus immortali gloria praeditis in judicio suas fores aperit. Inenim sunt sensus corporis nostri, quorum et supra meminimus: visus, auditus, gustus, olfactus, et tactus. Vel certe postis uterque tabernaculi quinque factus est cubitorum, quia solis illis supernae patriae introitus panditur, qui omnibus sui corporis et cordis sensibus Domino servire studuerint; corporis videlicet cum per eosdem sensus aliquid pro illo agunt; cordis vero, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tedant suiitates eoꝵ. foras scũarium ante oraculũ. ñ appa¬
rebant ult̾ etcu̾seꝰ. Ubi patent᷑ ostendit᷑ ni fallor quod uĩ
ia ĩ gress oracub. & bic eregione factꝰ arcbe que iat ũre¬
dio enꝰ dleni cr acuh. Cuꝰ ingressus ostiola ꝑsignificacionẽ mul¬
ta aide possũt acepi Nlam ꝙ anglicos sp̃c. quoꝵ inuinistio ĩhabi¬
tocione pate celestis uitroducim̃ aptissime designantꝰ.  ꝓo

Expanded text:
itates eorum foris sanctuarium ante oraculum, non apparebant ultra extrinsecus . Ubi patenter ostenditur, ni fallor, quod unus erat ingressus oraculi, et hic e regione factus arcae, quae erat in medio ejusdem oraculi; cujus ingressus ostiola, per significationem multifarie possunt accipi. Nam et angelicos spiritus, quorum ministerio in habitationem pa
Abbreviated transcription (Latin):
queunt diuidi. Nam neq fides sine oꝑibꝰ. neq sine fide cõ pos¬
sũt oꝑa bona place̾. Neq itẽ inuirias ferre sufficit. qui ei qũe
tolerat. q̃ ea que necesse habet c̃ poss ministͣre cõtẽpsit neq
ei qͥ substanciã mũdi habuerit. sat ẽ dehac egenti ꝓximo dare.
si non ꝙ̃ eas quas sͥ forte ierogauit molestias sincero ex corde r̾e¬
mittit. Qyod enĩ deutꝰq illo ostio dr᷑. qr se ĩ uicẽ tenens aꝑiebat᷑.
ñ hec aꝑcio sepatationẽ ab inuicẽ sꝑualium designat uͥtutum.
s hoc potius ĩdicat. ut quo his amplꝰ qd̃ ꝑharũ ꝯiunctionẽ.
ingressus nobis sc̃ẽ eccłie magis magisq patescit. ut qͥ his am¬

Expanded text:
queunt dividi. Nam neque fides sine operibus, neque sine fide possunt opera bona placere. Neque item injurias ferre sufficit, qui ei quem tolerat etiam quae necesse habet, cum posset, ministrare contempsit; neque ei qui substantiam mundi habuerit, sat est de hac egenti proximo dare, si non eas quas sibi forte irrogaverit molestias sincero ex corde remittit. Quod enim de utroque illo ostio dicitur, quia se invicem tenens aperiebatur, non haec apertio separationem ab invicem spiritualium designat virtutum; sed hoc potius indicat, quod per harum conjunctionem ingressus nobis sanctae Ecclesiae magis patescit, ut quo his am
Abbreviated transcription (Latin):
ima colũpne abit᷑ q late̾ coram posite circĩstant. cũ mimstͥ sermoni
ut q pplo int̾itum regni celestis ostendũt. ut siue aluce sciencie le¬
galis qͥs q seu ex rigore gentilitatis adfidem eranglĩi uenerit habe¬
at paratos eos qui aͥ iter salutis. m u̾bo demionstrent. ꝙ exempło.
sl certe. qr deeis colũpns i libro paralypomenon it a scͥptũ ÷. p̃as

Expanded text:
 sermonis utrique populo introitum regni coelestis ostendunt, ut sive a luce scientiae legalis quisque, seu ex rigore gentilitatis ad fidem Evangelii venerit, habeat paratos eos qui iter sibi salutis et verbo monstrent et exemplo. Vel certe quia de eis columnis in libro Paralipomen
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet uͥtutes. c̃ intantam electis cõsuetudinẽ uenerint
rata semꝑ abintimis cordis que st̃ agenda siue docenda
ꝑferũt.Sedo pauim̃tum domꝰ texit auro intͥnsecꝰ & extͥn¬
sec Intinsecꝰ o extͥnsecꝰ: inoraculo ⁊ ĩ tẽplo significat. Diximꝰ aũt
sup̃ quod paiumenti equalitas humilem cõcordiam clesig¬
staret sc̃ẽ fr̾ñitatis. ubi cum sint uidei. ꝙ gentes. barbari. ⁊
scyte. liberi & serui. nobiles ꝙ ignobiles. cuncti ĩ se ĩ xp̃o esse
fratres uniu̾si eundem se habe̾ patrem qu ẽ incelis głant̃i
Neq eñ de cõcordissima humilitate suꝑnoꝵ ciuum. cuiꝗͣ
lubitare fas est. Texit gͦ salomon pauimentũ domꝰ aueo in tͥn¬
seeꝰ. qi rex pacificꝰ ⁊ angl̃os. at q animas iustoꝵ ĩ celis ꝑfecte ac
plenarie dono dilectioĩs impleuit. ꝯ ꝑegͥnanteᷤ inhoc scł̃o ciues
nꝰdem pat̾e celestis. signacio dilectioĩs aceteroꝵ mortaliũ u¬
litate secreuit. in hoc cognoscent ĩ quiens homines qi disci

Expanded text:
suetudinem venerint,rata semper ab intimis cordis, quae sunt agenda sive docenda, proferunt. Sed et pavimentum domus texit auro intrinsecus et extrinsecus. Intrinsecus et extrinsecus, in oraculo et in ipso templo significat. Diximus autem supra quod pavimenti aequalitas humilem concordiam designaret sanctae fraternitatis; ubi cum sint Judaei et gentes, barbari et Scythae, liberi et servi, nobiles et ignobiles, cuncti se in Christo esse fratres, universi eumdem se habere Patrem, qui est in coelis, gloriantur. Neque enim de concordissima humilitate supernorum civium dubitare cuiquam fas est. Texit ergo Salomon pavimentum domus auro intster pacificus et angelos et animas justorum in coelis perfecte ac plenarie dono dilectionis implevit, et peregrinantes in hoc saeculo cives ejusdem patriae coelestis signaculo dilectionis a caeterorum mortalium vilitate secrevit: In hoc cognoscent, inquiens, omnes, qui
Abbreviated transcription (Latin):
recte cõpatam᷑. quibꝰ post frigora. ac tenebras ydolat̾e lucẽ
uitatis cognosc̾e datũ est. Nam ꝙ si pͥmitiua ecclia maxie
de uideis esfloruit. ꝙ omĩs isrł circa finẽ scli saluandꝰ esse¬
gant᷑ ad exanglii suscipienda sacͣmenta. Quib hoc ꝙ̃ di¬
uinitꝰ donatum ẽ: ut reuelatis odĩs sui cordis manifeste
cognoscãt. luteram uetis testamenti exangelice gr̃e plenã
esse im̃steriis. u̾sas habent facies cherlibim ad extetixeẽ
loniũ qu acdnos qui ad huc fous stamnꝰ. nec re ip̃a. s spe salui fcĩ

Expanded text:
recte comparamur, quibus post frigora, ac tenebras idololatriae lucem recte comparamur, quibus post frigora, ac tenebras idololatriae lucem veritatis cognoscere datum est. Nam etsi primitiva Ecclesia maxime de Judaeis effloruitgantur ad Evangelii suscipienda sacramenta; quibus etiam divinitus hoc datum est, ut revelatis oculis sui cordis, manifeste cognoscant litteram Veteris Testamenti evangelicae gratiae plenam esse mysteriis. Versas habent facies cherubin ad exteriorem domum, quia ad nos qui adhuc foris stamus, nec re ipsa, sed spe salvi facti
Abbreviated transcription (Latin):
tes labii iniquitatem siuam nec in lingua sua stulticiã ꝑsonan¬
ter. Sic ꝙ ꝑarma iusticie a dextris ⁊ asiistris incedentes adꝑ
cepcionem̃ celestis denarii quem sũmꝰ pat̾ familias cultoribꝰ
⁊. carltatis deuociõe cdõ seriuebant. una ⁊ ꝯsona dm̃ uoce ac
fide p̃cdieant. Que q nouũ testamentũ de dñica ĩ carnacione
passione resurectione. ascensione genciũ uocatiõe. uideoꝵ ex¬
pulsione. multimoda eccħ̃e tͥbulacione facta nartat. hec ea¬
dem uetꝰ testamentũ si recte intelligit᷑ ueracit̾ fuenda p̃dice¬
bait. ad uentũ uͦ anti xꝑi funĩe scl̃ ex trem discrimen uidi
cham se ĩ uicẽ contingebant: qr utͣq testam̃ta pari de dño
aitestacione ꝯsenciunt. Itẽ alis exterioribꝰ iste unũ parietẽ
ille alterũ cõtingebant. qi uetꝰ testam̃tum ꝓpͥe antiquo
cd̃ ꝑplõ scͥptum est. nouũ uͦ nobiᷤ. qui post̾ ĩ carnacionẽ
dĩticam adfidem uenimꝰ. ⁊ scd̃o parieti. id ẽ septentonal

Expanded text:
tes labiis iniquitatem, nec in lingua sua stultitiam personantes. Sicque per arma justitiae a dextris et a sinistris incedentes, ad perceptionem coelestis denarii, quem summus paterfamilias cultoribuset charitatis devotione Deo serviebant, una et consona Domini voce ac fide praedicant. Et quidem Novum Testamentum de dominica incarnatione, passione, resurrectione, ascensione, gentium vocatione, Judaeorum expulsione, multimoda Ecclesiae tribulatione facta narrat; haec eadem Vetus Testamentum, si recte intelligitur, veraciter fienda praedicabat. Adventum ergo Ancam se invicem contingebant, quia Testamenta pari de Domino attestatione consentiunt. Intiquo Dei populo scriptum est, Novum vero nobis, qui post Incarnationem dominicam ad fidem venimus: et secundo parieti, id est, septentrionali
Abbreviated transcription (Latin):
rim uita exparte maximea electoꝵ illusteat mentes. s ĩ illa
pat̾a cessantib aharum uͥtutũ oꝑib sola ꝑpetuo regnat. Por¬
ro xl. cubitoꝵ erat ip̃m templum ꝓforib oracul. Diximꝰ ipsũ
te fuit xlcubitoꝵ. Q numerus sepe insignificacionẽ pouit᷑ p̃¬
sentis fideliũ laboris. quomͦ quinquagenarꝰ insignificacionẽ¬
ponit᷑ future quietis m pacis. Denario nãq numo̾ contuient᷑ p̃¬
cpta: qͣuo obseruaciõe aduitã ꝑuenit᷑. Denario eque significat᷑
ipã qmͣ desideramꝰ. q ꝑ qua laboramꝰ itita ꝑhemus. Quactratꝰ
uͥ est m̃udꝰ. in quo ꝓ ad quirenda eacdem uita c̾tamꝰ. Unde q psal¬
mista congregandam de gentib eccħam p̃indenꝰ aiebat. De
regiõibꝰ congregauit eos. asolis ortu  occasuꝰ aqͥlone ꝙ mari.
ribus exercebat᷑. simul o pane celesti reficiebat᷑. ac sic tandem ad
ut labores ecch̃e. quib totum ꝑorbem ĩ obseruanda d̾i lege de¬

Expanded text:
ex parte maxima electorum illustrat mentes, sed in illa patria, cessantibus aliarum virtutum operibus, sola perpetuo regnat. Porro XL cubitorum erat ipsum templum, pro foribus oraculi. Diximus ipsum te fuit XL cubitorum: qui numerus saepe in significationem ponitur praesentis fidelium laboris, quomodo quinquagenarius in significatione futurae quietis et pacis. Denario namque numero continentur praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur ipsa, quam desideramus, et pro qua laboramus, vita perennis. Quadratus vero est mundus, in quo pro acquirenda eadem vita certamus. Unde et Psalmista congregandam de gentibus Ecclesiam praevidens aiebat: De regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari . ribus exercebatur, simul et pane coelesti reficiebatur; ac sic tandem ad nta annis, ut labores Ecclesiae, quibus totum per orbem in observanda Dei lege de
Abbreviated transcription (Latin):
locatie doec ꝰ amibitum orbis tepleuit. ceptum q ficl̃ edifi¬
siũ quadie uoua menbroꝵ suoꝵ ꝓgenie. quasi lapidũ p̃ci¬
osere. ad posicione siꝑ augmentate ñ desistit. Q nimirum pa¬
rierier uariis celaturis sculpunt᷑. c̃ alĩ dͥat᷑ ꝑ sp̃m secmo
sapiencie. alĩ sermo sciencie scd̃m eundẽ sp̃m. alteri fides

Expanded text:
locatis, totius ambitum orbis replevit, coeptumque fidei aedificium, quotidie nova membrorum suorum progenie, quasi lapidum pretiosorum appositione superaugmentare non desistit. Qui nimirum parietes variis caelaturis sculpuntur, cum alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae, secundum eumdem Spiritum; alteri fides
Abbreviated transcription (Latin):
s d onauit piasemper instancia clones aꝑiant᷑. ꝙ int̾reli¬
pear ꝓ ulsamꝰ. U ꝙ si n̾ dum. ante solucionẽ crpor uit᷑e ꝑiit¬
tumur. aptanie tniũ habemꝰ ianuã liuine pietatis qua ori¬
mata p̃uit iamꝰ. Nĩc ẽ enĩ quod paries cecltinia dori in¬
cerioris ianuam habebat insuꝑiorib ꝑ totũ uͥ fumꝰ ĩ ceu¬
sore imauret. q ocl̃ dm̃ apti sũt suꝑ domũ euis nocte ac

Expanded text:
s donaverit, pia semper instantia, donec aperiantur, et intrare liceat, pulsamus: ubi etsi necdum ante solutionem corporum intrare permittimur, apertam tamen habemus januam divinae pietatis, qua oramata praemittamus. Hinc est enim quod paries cedrinus domus interioris januam habebat in superioribus per totum, ubi fumus incensorum intraret; quia oculi Domini aperti sunt super domum ejus, nocte ac