comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cretũẽ. te amare. susciꝑe. colere. mirari. tuaq dicta qͣsi mea defen¬
dẽ. Certe ⁊ ĩdialogo quẽ nuꝑ edidibitudinis tue ut dignũ fuerat:
recordat᷑ sum. Mag̃q demꝰ oꝑã ut ꝑniciosissima heresis de eccłia au-¬
ferat᷑. que semꝑ simulat penitentiã : ut docendi ĩeccłiis habeat
facultatẽ. nesi aꝑta se luce ꝑdidit. foras expulsa moriat᷑. Sc̃e hac
uen̾abiles filiȩ tuę heustochiũ ⁊paula. ⁊ gene suo. ⁊exoratione
tua : digne gradiunt᷑. specialit̾q salutant. bitudinẽ tuã. Om̃is qͦ
frat̾nitas que nob̾cũ dño salua. tori selure conat᷑. Scd̾m pb̃rm fir

Expanded text:
cretum est te amare, suscipere, colere, mirari tuaque dicta quasi mea defencretum est te amare, suscipere, colere, mirari tuaque dicta quasi mea defendere. certe et in dialogo, quem nuper edidi, beatitudinis tuae, ut dignum fuerat, recordatus sum magisque demus operam, ut perniciosissima haeresis de ecclesiis auferatur. quae semper simulat paenitentiam, ut docendi in ecclesiis habeat facultatem, ne, si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. Sanctae et uenerabiles filiae tuae, Eustochium et Paula, et genere suo et exhortatione tua digne gradiuntur specialiterque salutant beatitudinem tuam, omnis quoque fraternitas, quae nobiscum domino saluatori seru
Abbreviated transcription (Latin):
ieronimꝰ in xͦ salutẽ. Uirũ honorabilem fr̃ẽm meũ. filiũ
dignationis tue. horosiũ p̃rb̃m. ⁊ sui m̾ito. ⁊ te iubente suscepi:
s incidit tẽpus difficillimũ qđo mͥ tac̾e meliꝰ suit quã loqͥ: ita
ut nr̃a studia cessarent. ⁊ iuxta apiũ canina ex̾ceret᷑ facundia.
Itaq duobꝰ libellis tuis qͦs meo nomini dedicasti : eruditissimiᷤ.
iom̃i eloq̃ntie splendore sulgentibꝰ ad tẽpus responde ñ potui:
nõ quo qͥequã in ilł rep̃ hendendũ putẽ. s qr iuxta b̃m apłm unꝰ¬
qͥsq ĩ suo sensu habundet. alius qͥdem sic: aliꝰ aũ sic. Certe qͥeqͥd
dici potuit ⁊ sublitni ingenio. de seripturar̾ seãr̾ hauriri fonti¬
bus ate positũ. atq disertũẽ. s queso reu̾entiã tuã par̃ꝑ paciaris
me: tuũ laudare ĩgeniũ. Nos enĩ int̾ nos erudicionis causa dis¬
serimꝰ. Ceter̃ emuli ⁊ maxime heretici. sidiu̾sas int̾ nos sentntias
iuduit. de antni calũpniabunt̾ rancore descendẽ. Michi aũ de¬

Expanded text:
SALUTEM. Virum honorabilem fratrem meum filium dignationis tuae Orosium presbyterum et sui merito et te iubente suscepi. sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui, ita ut nostra studia cessarent et iuxta Appium canina exerceretur facundia. itaque duobus libellis tuis. quos meo nomini dedicasti, eruditissimis et omni eloquentiae splendore fulgentibus ad tempus respondere non potui, non quo quicquam in ilque in suo sensu abundet alius quidem sic alius autem sic. certe quicquid dici potuit et tam sublimi ingenio de scripturarum sanctarum hauriri fontibus, a te positum atque dissertum est. sed quaeso reuerentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxime haeretici, si diuersas inter nos sententias uiderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. mihi autem de
Abbreviated transcription (Latin):
paruuloꝵ sola ꝯorpora curret̾ babtitandi. offerent᷑ ⁊ mottu.
Quec̃ itasint: querenda causa atq reddenda ẽ. qͣre dãpnentur
uuli moriant᷑. Dãpnari enĩ sisic decorꝑe exierint. ⁊ scã seriptura.
⁊ sc̃ã eccłia: testis ẽ. Uñ illa de aĩar̃ nouar̃ creatione sent̾ntia. si haẽ
fidẽ fundatissimã ñoppugnat: sit ⁊ mea: sioppugnat : sit ⁊ tua.
nolo mͥ dicat᷑ ꝑhac sent̾ntia deb̾e accipi: qd scriptũẽ. Qui finx̃ spm̃ ho¬

Expanded text:
paruulorum sola corpora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. paruulorum sola corpora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur uuli moriantur. damnari enim eas, si sic de corpore exierint. et sancta scriptura et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum nouarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: Qui finxit sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa ñ recepturas. siue ĩresurrectionẽ uite. siue ĩresurrectionẽ iu-¬
dici: Que sententia pͥusquã refellat᷑: ipsa ñuitate ñdisplicet. Dem̃
qͥsferat sicredat̃ se illi qͥ adbabtismũ cũ siuis paruuł currut᷑ ꝓpt̾
carnes eos ñ ꝓpt̾ aĩas currere: Beatꝰ qͥdẽ cipͥanꝰ nõ aliqd̃ decretũ
ꝯdens nouũ. s eccłie fidem firmissimã sertians: ad corrigendos
eos qͥputabant añ octauũ diẽ natiuitatis ñ eẽ paruulũ babtitan¬
dũ: ñcarnẽ s animã dix̃ ñ eẽ ꝑdendã. ⁊ mox natũ rite babtitari
posse: cũ suis qͥb dã qͦ ep̃is censuit. S ꝯtra cip̾ani aliꝗͣ. oꝑinonem
uͥ qđ uidendũ fuit fortasse ñ p̃uidit sentiet qͥsq qđ lib̾et. Tantũ
ꝯtra apłicã manifestissimã fidẽ sentiat nemo. qu exuniꝰ delicto
õs in ꝯdẽpnationẽ duci p̾dicat: exqua ꝯtlẽpnatione ñlib̾at. nͥ gr̃a
eccłie fundatissimũ morẽ nemo sentiat. uͥ ad babtismũ si ꝓpt̾

Expanded text:
iue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet. deinde quis ferat, si credant se illi, qui ad baptismum cum suis paruulis currunt, propter. carnes eorum non propter animas currere? beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox natum rite baptizari posse cum suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi. quod uidendum fuit. fortasse non uidit, sentiat quisque, quod libet; tantum contra apostolicam manifestissimam fidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci pecclesiae fundatissimum morem nemo sentiat, ubi ad baptismum si propter
Abbreviated transcription (Latin):
conant᷑. S cũ adpenas uentũ est paruuloꝵ: magnis mͥ crede eo ar-¬
tor ang̾tiis. nec qͥd respondeo. ꝓrsus ĩuenio. N õsolũ eas penas dieo.
quas ht̃ pꝰ hac̃ uitã illa dãpnatio: qͦnecesse ẽ. trahant᷑ sidecorpore exi-
sant̾ ante ocłos qͥs enum̾are siuelĩ pͥus tempꝰ quã exẽpla deficient. Lan-¬
guescũt egritudinibꝰ. torquent᷑ doloribꝰ. fame ⁊ siti cruciant᷑: debili

Expanded text:
conantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coarconantur. sed cum ad poenas uentum est paruulorum, magnis, mihi crede, coartor angustiis nec, quid respondeam, prorsus inuenio, non solum quas habet post hanc vitam illa dampnacio, qua necesse est trahantur, si de corpore exierrsantur ante oculos, quas, enumerare si velim, prius tempus quam exempla deficient. Languescunt egritudinibus, torquentur doloribus, fame cruciantur et si
Abbreviated transcription (Latin):
aĩas ad ult̾iis ꝯceptibꝰ uideant᷑ ĩdignũ: uñ conant᷑ astruere. m̾itis ges¬
te añ carnẽ uite. aĩas qͣsi ad ergastula mundi iuste. posse ꝑduci nõ-
me mouet multa ccogitantẽ. qͥbꝰ ħ possit calũpnia refutari. ł qͥ ip̃e
respondisti. ñ eẽ uiciũ sem̃tis ĩtritico qͥ furto dr̃ ẽẽ sublatũ. s ineo qͥ
frtim̃ta furatꝰ ẽ. nec iccirco t̾rã ñdebusse gremio suo semina ꝯfou̾e:
qr fator ea r̃munda ꝓiecerit manu: elegantissima similitudo ẽ. ꝙͣ ian
ebat angustias: gen̾alit̾ ĩtuenti multa bona d̃m fac̾e. etiã denr̃is
ꝯsidatorẽ. ineffabile laudẽ creatori excitat. qͣnto magis creatio ñcuiꝰ¬
libet aĩał s hominis: Si au̾ causa creandi q̃rit̾. nulla ciciꝰ ⁊ meliꝰ res¬
d̾s. q̃ nemo pot̾ fac̾e nͥ solꝰ ds. ħ ⁊ alia q̃possũ sic̃ possũ dico. ad u̾sus
eos qͥ hac̃ optnionẽ qͣcredunt᷑ aĩe. sic̃ illa uni singłis fieri. labe fact᷑e

Expanded text:
adulterinis conceptibus uideatur indignum, unde conantur adstruere meritis gestae ante carnem uitae animas quasi ad ergastula huius modi iuste posse perduci, non me mouet multa cogitantem, quibus haec possit calumnia refutari. et quod ipse respondisti non esse uitium sementis in tritico,. quod furto dicitur esse sublatum,. sed in eo, qui frumenta . furatus est, nec idcirco terram non debuisse gremio suo semina confouere, quia sator inmunda ea proiecerit manu, elegantissima similitudo est. quam eebat angustias generaliter intuenti multa bona deum facere etiam de nostconsideratorem, ineffabilem laudem creatori excitat, quanto magis creatio non cuiuslibet animalis sed hominis! si autem causa creandi quaeritur, nulla citius et melius resalia, quae possum, sicut possum, dico aduersus eos, qui hanc opinionem, qua creduntur animae sicut illa una singulis fieri, labefactare
Abbreviated transcription (Latin):
labe ac u̾ba ad particłas huiꝰ scł̃i ꝑtinent. ĩ hoc labentiũ rer̃ tãquã mi¬
deposcit. p̾tire ꝑmittit: ħ cũ etiã de arboris filio dix̾um. ⁊ de nr̃oꝵ
num̾o capilloꝵ qͣnto magis de hominis hortu ⁊ occasu: euiꝰ tp̃alis
uita breuiꝰ ꝓductiꝰ ue ꝯtendit̾. ꝙͣ d̾s dispositor tp̃oꝵ nouit uniu̾si¬
tatis modamini ꝯsonare: Id etiã qd auĩt om̃e q intp̃r cepit eẽ. tminor¬
tale ẽẽ m̃posse qr om̃ia orta occidũt. ⁊ auct̾a senescut. ut eo mͦ cre¬
di cogant.  animũ humanũ idõ ẽẽ ĩmortalẽ qͥañ oĩa tp̃ra sit cre-¬
atꝰ: ñ mouet fidẽ nr̃am. Ut enĩ alia taceã : cepit ẽẽ ĩ tp̃r immortalita¬

Expanded text:
labae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam milabae ac uerba ad particulas huius saeculi pertinent, in hoc labentium rerum tamquam mideposcit, praeterire permittit! hoc cum etiam de arboris folio dixerim et de nostrorum numero capillorum, quanto magis de hominis ortu et occasu, cuius temporalis uita breuius productiusue non tenditur, quam deus dispositor temporum nouit uniuersitatis moderamini consonare! Id etiam, quod aiunt omne, quod in tempore coepit esse, inmortale esse non posse, quia omnia orta occidunt et aucta senescunt\', ut eo modo credi cogant animum humanum ideo esse inmortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non mouet fidem nostram; ut enim alia taceam, coepit esse in tempore inmortalita
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ abeo qͥ ub obicit᷑ dereqͥe dĩ ab oꝑibꝰ suis. ne ꝓpt̾ea neredamꝰ.
hĩe pecc̾a uł ꝯuĩci ł flagellari. Possumꝰ etiã recte illiꝰ modãcioni
ista relinquęre: quȩ̃ seimꝰ om̃ibꝰ tp̾ralit̾ transeuntibꝰ reb̾. uͥ sũt
etiã aĩaliũ ortꝰ. ⁊ obitꝰ. cursũ ornatissimũ atq ordinatissimũ dare:
s nos ista sentire ñposse. q̃sisentiremꝰ diłtione ineffabili mulc̾emur.
dõ. Qui ꝓfert num̾ose. scłm. Uñ musica. idẽ. scientia: sensus ue
modulandi. ad ãmonitionẽ magne rei etiã mortalibꝰ rationa¬
les aĩas abentibꝰ dĩ largitate ꝯcessaẽ. Uñ sihõ faciendi artifex
earminis. nouit qł qͥb̾ moras uocibꝰ tribuat. ut illud q̃ canit᷑
decedentibꝰ acsuccedentibꝰ sonis pulcherrime sonet. currat ⁊transeat.
qͣnto magis ds̃ cuiꝰ sapiẽtia ꝑquã om̃ia fec̃. longe om̃ibꝰ artibꝰ p̾feren¬
daẽ. nulla ĩtaturis nascentibꝰ ⁊ occidentib̾ tempoꝵ spact̾a. q̃ tãquã sil¬

Expanded text:
 nobis obicitur de requie dei ab operibus suis, ne propterea non credamus hinc peccata uel conuinci uel flagellari. possumus etiam recte illius moderationi ista relinquere, quem scimus omnibus temporaliter transeuntibus rebus, ubi sunt etiam animalium ortus et obitus, cursum ornatissimum atque ordinatissimum dare, sed nos ista sentire non posse, quae si sentiremus, delectatione ineffabili mulceremur.deo: Qui profert numerose saeculum. unde musica, id est scientia sensusue. modulandi ad admonitionem magnae rei etiam mortalibus rationales habentibus animas dei largitate concessa est. unde si homo faciendi artifex carminis nouit, quas quibus moras uocibus tribuat, ut illud, quod canitur, decedentibus ac succedentibus sonis pulcherrime currat et transeat, quanto magis deus, cuius sapientia, per quam fecit omnia, longe omnibus artibus praeferenda est, nulla in naturis nascentibus et occidentibus temporum spatia, quae tamquam syl
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbem̾ ñsolũ indoctos. qͣnta caritate doceamꝰ : uer̃ adoctis etiã qͣnta
humilitate discamꝰ: Doce gͦ queso qͥ doceã : doce qͥ teneã: ⁊ dic mͥ
si aĩe sigillatĩ singłis. hodieq nascentibꝰ fiũt: uͥ ĩparuuł peccent.
ut ĩdigeans ĩsacͣm̃to xͥ remissione pec̾ei : peccantes ĩ adam: exqͦ
caro ẽ. ꝓpagata pec̾ẽi. Aut si ñpeceant. qͣ iusticia creatoris ita pec̾o
obligant᷑ alieno. cũ exĩde ꝓpagatis membris mortalibꝰ ĩseruntur: ut
creatoris singlẽ singłis nascentibꝰ adheser̃. qͥbꝰ eas animandis ille cre-¬
auit. ⁊ dedit qͥutiq nou̾at. q una queq ear̃. tulla sua culpa sine
una pͥmi hominis fieri õs. s siẽ illa una un. ita singłis singłe: Cauͦ

Expanded text:
probemur, non solum indoctos quanta caritate doceamus, uerum a doctis etiam quanta probemur, non solum indoctos quanta caritate doceamus, uerum a doctis etiam quanta humilitate discamus? - Doce ergo, quaeso, quod doceam, doce, quod teneam, et dic mihi, si animae singillatim sissione peccati peccantes in Adam. ex quo caro est propagata peccati, aut, si non peccant, qua iustitia creatoris ita peccato obligantur alieno, cum exinde propagatis membris mortalibus inseruntur, ut creatoris singulae singulis nascentibus adhaeserunt, quibus eas animandis ille creauit et dedit, qui utique nouerat, quod unaquaeque earum nulla sua culpa sine una primi hominis fieri omnes sed sicut illa una uni ita singulis singulae? Ea
Abbreviated transcription (Latin):
ferri poss nͥ tubreuit̾ scrib̾e. quã respondẽ malusses. credo nesuꝑfluo
laborares. uͥ c̃q ego eẽm quẽ putabas id obtime scire qđ ille q̃siu̾at.
Ecce uolo ut illa sentẽtia etiã mea sit: sñdũ eẽ ꝯfirmo. Misisti ad me
discipłos ut eã rem doceã: quã ñdũ ip̃e didic. Doce gͦ qd doceã. nã
ut doceã: multi ame flagitant. eisq me sic̃ alia multa. ⁊ħ ignora-¬
re ꝯfiteor. ł forsitan ꝙͣ. ius ĩ os meũ u̾ecundent᷑: tñ apũd se dicut̃. Tues
lectabat uocari rabbi. Un̾ etiã aduer̃ magistrũ nocte uen̾at. qr̃ for-¬
tassis erubescebat disc̾e: qͥdoc̾e ꝯsueu̾at. Ne aũ magistrũ potiꝰ audi-¬
re: quã ułut magistrũ delectat audiri. Recolo enĩ qͥd dix̾it eis: qͦs
donante dr̃: qͥẽ. ip̃a u̾itas. Qd̃ si idõ ad huc ista nescimꝰ. ⁊ ea neq orãdo
neq legendo. neq cogitando.: ⁊ ratiocinando ĩuenire potiumꝰ: ut

Expanded text:
et, nisi tu breniter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo. Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum ipse didici. doce ergo, quod doceam; nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis in os meum uerecundentur, tus illorum, quos delectabat uocari rabbi, unde etiam ad uerum magistrum nocte uenerat, quia fortassis erubescebat discere, qui docere consueuerat. me autem magistrum potius audire quam uelut magistrum delectat audiri. recolo enim, quid dixerit eis, quos donante dicitur, qui est ipsa ueritas. quid, si ideo adhuc ista nescimus et ea neque orando neque legendo neque cogitando et ratiocinando inuenire potuimus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ ẽẽ eugłiũ ꝯtrariũ. Uer̃ his qͥ idõ ħdicũt. necredat᷑ mͦ ds̃ sic̃ illã
uirã: nouas aĩas q̃nõ erant fac̾e s exilla una q̃ iã erat. eas creare
uł exfonte aliqͦ. siue thesauro qͦdã quẽ tũc fec̃. eas mitt̾e: facile
respondet᷑ etiã ilł sex diebꝰ multa dm̃ creasse exhis naturis. castũe
creau̾at: sic̃ exaqͥs alites ⁊pisces ert̾ra aũ arbores. fenũ. aĩalia. siq̃ ea¬
q̃ ñerant. tũc̃ fec̾it manifestũẽ. Nulla enĩ erat auis. nullꝰ piscis. nul¬
la arbor. nullũ aĩal. ⁊ bene ĩtelligit᷑ ab his creatis reqͥeuisse. q̃n̾erãt
⁊ creatast̃: idẽ cessasse me ultͣ q̃ ñerant erearent᷑. S nẽ qͥ dr̃: aĩ as¬
ñ inuescio qd fante iã existentes. nutt̾e:⁊ nec dese ipso tãquã suas par-¬
ticłas irrorare:⁊ nec de illa una originalit̾ tͣhere: nec ꝓdelictis an̾̃
carnẽ ꝯmissis. carneis iuĩcłis compedire: s nouas creare singłas sin¬

Expanded text:
ideo dicunt, ne credatur modo deus sicut illam unam nouas animas, quae non erant. facere, sed ex illa una, quae iam erat, eas creare uel ex fonte aliquo siue thesauro quodam, quem tunc fecit, eas mittere, facile respondetur etiam illis sex diebus multa deum creasse ex his naturis, quas iam creauerat, sicut ex aquis alites et pisces, ex terra autem arbores, faenum, animalia. se erant, tunc fecerit, manifestum est; nulla enim erat auis, nullus piscis, nulla arbor, nullum animal et bene intellegitur ab his creatis requieuisse, quae non erant et creata sunt, id est cessasse, ne ultra, quae non erant, crearentur. sed nunc quod din nescio quo fonte iam existentes mittere nec de se ipso tamquam suas particulas inrorare nec de illa una originaliter trahere nec pro delictis ante carnem commissis carneis uinculis compedire sed nouas creare singulas sin
Abbreviated transcription (Latin):
crucifirũ. Prom̃ nelongũ faciamꝰ. ħcerte sentiᷤ qͥ singłas aĩas singłis.
nascentibꝰ etiã mͦ ds̃ faciat. cui sentñtie ne obiciatur. qõs creaturas serto
die ꝯsũmau̾it ds̃. septuno reqͥeu̾it. ad hibes testimontũ ex eu̾głio. Pat̾
m̃s usq nũc̃ oꝑat᷑. Sic enĩ admarcellinũ scripsisti. ĩqua epła etiã meis¬
cõmemorationẽ. beniuolentissime fac̾e dignatꝰ es. qͥ hic me hab̾et ĩafrica.
qͥ ei possem istã faciliꝰ explicare sententiã. Qđ sipotuissẽ. ñ ille abste tã
longe posito ĩquireret. fitñ idtͥ erafrica scͥpsit. Nã qͣndo scripserit nes¬

Expanded text:
crucifixum. Proinde, ne longum faciamus, hoc certe sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo deus faciat. cui sententiae ne obiciatur, quod omnes creaturas sexto die consummauerit deus, septimo requieuerit, adhibes testimonium ex euangelio: Pater meus usque nunc operatur. sic enim ad Marcellinum scripsisti, in qua epistula etiacommemorationem beniuolentissime facere dignatus es, quod hic me haberet in Africa, qui ei possem istam facilius explicare sententiam. quod si potuissem, non ille hoc abs te tam longe posito inquireret, si tamen id tibi ex Africa scripsit. nam, quando scripserit, nes
Abbreviated transcription (Latin):
abste querendũ putarẽ. S qr tenemꝰ de hac re sent̾ntiã tuã ꝯdinentẽ
catholice. fundatissime fidĩ. qͣ uoui ani uaniloqͥa redarguens: adhi-¬
biusti testi motuũ exlibro iob. nemo mundꝰ ĩꝯspec̾tu tuo. nec ĩ¬
fans cuiꝰ ẽ. dixͤi uniꝰ uita suꝑ t̾rã dei̾ ad iuxisti.:⁊ tenem̾q rei
ĩsimilitudine p̾uaricatioĩs ade.⁊ lib̃ tuus ĩionã ꝓpħam satis ħsignit̾
dilucideq declarat: uͥ ieiuinare pariulos ꝓpt̾ ipsũ originale pece̾m

Expanded text:
ndum putarem. sed quia tenemus de hac re sententiam tuam concinentem catholicae fundatissimae fidei, qua et Iouiniani uaniloquia redarguens adhibuisti testimonium ex libro Iob: Nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adiunxisti: 'Tenemurque rei in similitudinem praeuaricationis Adae\\ et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque
Abbreviated transcription (Latin):
nã corruptibił carnis. ⁊ supplicia pendenda redeundũ sit qͣopin¬
one qͥd horribiliꝰ cogitari possit ignoro. Deiñ qͥs tandẽ iustus defuẽ-¬
tus ẽ. deqͦ ñ si isti u̾a dicut̃ solliciti ẽẽ debeamꝰ. ne ĩsinu habrahe
apłs. ĩ quo õs peccauer̃: ⁊ aliud ẽ. extra adã nescio uͥ peccasse: udõ
ĩadã idẽ. ĩ carne q̃ exadam ꝓpagataẽ.tãquã tucarc̾em trudi. Illã
uͦ opinionẽ qd exuna frant õs aĩe. nec discut̾e uolo: nͥ necesse sit.
Atq utinã ista deq̃ nũc agimꝰ siu̾ẽ. sic abste defendat᷑: ut hoc
necesse iã ñsit. Quã uis aũ desidẽm. rogẽ: uotis ardentibus
ex optẽ. expectẽ. ut ꝑte mͥ dñs huiꝰ rei auferat ignorantiã. ⁊ñ
siq̃ absit minime meruero. patientiã mͥ petã adño dõ nr̃o. ĩ
quẽ sicredimꝰ ut aliqͣ nob̾ ñ aꝑiri etiã pulsantibꝰ. nullo mͦ adu̾sꝰ¬

Expanded text:
nam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opininam corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic credimus, ut aliqua nobis non aperiri etiam pulsantibus nullo m
Abbreviated transcription (Latin):
dñm aqͦ illi datꝰẽ. Uer̃ qr ħtestimoniũ ita ꝓistis sonat. ut ñ om̃i
admonendã tantũ credidi prudentiã tuã. ne talib̾ testimoniis. ex his
angustĩs me coneris eruere. Nã licet nemo faciat obtando. ut
hec ã difficultas etiã illos seqͥr. qͥiã existentes alibi aĩas ⁊ abĩcio
diuinoꝵ oꝑũ p̃paratas. adõ mitti opinant᷑ ĩcorpora. Nã ⁊ ab his
ħ idẽ querit᷑ siaĩe ĩculpate obedient̾ ueniut̃ qͦ mittunt᷑. cur ĩ
paruuł siñbabtizati uitã istã finierint puniunt᷑ : Eadẽ ꝓrsus in
implicari. hoc enĩ putant ẽẽ ĩadam mori: incarne scił que ꝓpaga-¬
taest exadam: supplicia pendẽ. aqͦ reatuĩqͥũt gr̃a xͥ lib̾at pus illos
scũ magnis: s ĩ alia suꝑiore uita peccare aĩas. ⁊inde p̾cipitari ĩ carc̾es
carneos. ñcredo. ñ adqͥ esco. ñ ꝯsentio. Primo qm̃ ꝑnescio quos eireuitꝰ
idagunt isti. ut pꝰ nescio qͣnta uolumina scłoꝵ. it̾ũ adistã sarci-¬

Expanded text:
m quia hoc testimonium ita pro istis sonat. ut non omni monendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut Haec autem difficultas etiam illos sequitur, qui iam existentes alibi animas et ab initio diuinorum operum praeparatas a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in parngulis corporibus implicari. hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam, supplicia pendere, a quo reatu, inquiunt, gratia Chriscum magnis. sed in alia superiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarci
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣ dãpnatorẽ. Nãuł tantũdẽ ualet. uł plus ẽ. fortasse creare quã
fing̾e: ⁊ tam̃ scriptũẽ. cor mundũ trea ĩme ds̃. Nec idõ putari po¬
test aĩa. ħ loco optare sefieri: pͥusquã aliqͥd eẽt. Sic̃ gͦ tã existens
creat᷑ innouacione iusticie: sic iã existens fingit᷑ ꝯfirmatione
doetͥne. Nec illud qͥ meccłiaste scriptũẽ. tuc̃ ꝯu̾tet᷑ int̾rã puluis
sic̃ fuit: ⁊ sp̃s reu̾tet᷑ ad dñm. qͥdedit illũ : istã ꝯfirmat sentẽtiã.¬

Expanded text:
ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: Cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in ecclesiaste scriptum est: Tunc conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam
Abbreviated transcription (Latin):
añ aliqͦt anuos cũ libros qͦsdã scrib̾em delibo arbitrio. qͥ ĩmultoꝵ ma¬
nus exier̃: ⁊ abent̾ aplurimis: iiiͦiͦ. opiniones. de aĩe ĩcarnatione utrũ
exilla una q̃ pͥmo homini dataẽ. certẽ. ꝓpagent᷑: ansingłis qͥb̃q no-¬
ue etiã mͦ fiant an alicubi iã existentes. uł mittant᷑ diuinit̾. uł spon¬
te labant̾ ĩcorpora: ita putaui ẽẽ tͣctandas: ut q̃libet ear̃ u̾a eẽt.
nõ impediret ĩtentionẽ meã. qͣtuẽ adu̾sus eos qͣntũ pot̾am uiribꝰ
agebã : qͥnat̾am mali. suo pͥncipio p̾ditã : adu̾sus dm̃ conant᷑ in
duc̾e. idẽ ꝯtͣ manicheos. Nã de priscillianistis. ad huc nicħ audierã.
qͥ ñ młtũ abistis dissimiles blasphemias fabulant̾. Ido qͥntã opino-

Expanded text:
um libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est, ceterae propagentur, an singulis quibusque nouae etiam modo fiant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel sponte labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera esset, non impediret intentionem meam, qua tunc aduersus eos quantis poteram uiribus ageducere, id est contra Manicheos. nam de Priscillianistis adhuc nihil audieram, qui non multum ab istis dissimiles blasphemias fabulantur. ideo quintam opin
Abbreviated transcription (Latin):
iã ibi nullꝰ locꝰ sit. qͥ ñ aut ȩccłiis freqͣntissimis aut monasteriis
sit repletꝰ. Nã uͥ fana destruxerat: statĩ ibi aut eccłias aut monas¬
teria cõstruebat.xiN
ec minorẽ sub idẽ fere tẽpore. eodẽ in
oꝑe uirtutẽ edidit. Nã cũ in uico qͦdã. fano antiqͥssimo ⁊ celeb̾rimo
ignẽ ĩmisisset: in ꝓaimã ĩmo adherentẽ domũ agente uento flã¬
marũ globi ferebant᷑. Qd̃ uͥ martinꝰ adu̾tit: rapido cursu tectũ
domꝰ scandit. obuiũ se aduenientibꝰ flãmis inferens. Tũuͦ mirum
inmodũ cern̾es contͣ uĩ uenti ignẽ retorq̃ri: ⁊ cõpugnantiũ int̾
se elem̃toꝵ qͥdã cõflictꝰ uid̃ct᷑. Ita uirtute martini ibi tm ignis :

Expanded text:
iam ibi nullus locus sit, qui non aut ecclesiis frequentissimis aut monaiam ibi nullus locus sit, qui non aut ecclesiis frequentissimis aut monasit repletus. Nam ubi fana destruxerat, statim ibi aut ecclesias aut monasteria construebat. XIV. Nec minorem sub idem fere tempus eodem in opere virtutem edidit: nam cum in vico quodam fano antiqignem inmisisset, in proximam, immo adhaerentem domum agente uento flammarum globi ferebantur. quod ubi Martinus aduertit., rapido cursu tectum domus scandit, obuium se aduenientibus flammis inferens. tum uero mirum in modum cerneres contra uim uenti ignem retorqueri, ut compugnantium inter se elementorum quidam
Abbreviated transcription (Latin):
leticiaq ceper̃. Ad erat eminꝰ turba mirantiũ. Iãq paͣlarĩ nuta¬
re pinꝰ ⁊ runã suã casura minitari. Pallebant ẽminꝰ monachi.
⁊ ꝑicło iã ꝓpiore ꝑt̾riti. spẽ omnẽ fidẽq ꝑdid̾ant: solã martini
mortẽ expectantes. At ille cõfisꝰ in dño. ĩ trepidꝰ oꝑiens. cũ iã fra¬
gorẽ sui pinꝰco̾cidens edidisset: iã cadenti. iã suꝑse ruenti: eleuat
obuiã manũ: signũ salutis opponit. Tũ uͦ turbinis mͦ retro
actã putares diu̾sã in partẽ ruit. ad eo ut rusticos qͥ tuto ĩ loco
stet̾ant. pene ꝓstrauerit. Tũ uͦ in celũ clamore sublato. gẽtiles
stuꝑe miracło: monachi flere pͣgaudio. xp̃i nom̃ ĩ cõmune ab
õĩbꝰ p̾dicari. Satisq cõstitit eo die salutẽ illi uenisse regioni. Nã
Et uere añ martinũ pauci ad modũ. ĩmo pene nulli: ⁊̃ illis regio¬
nibꝰ ap̃i nom̃ receꝑant. Qd̃ adeo uirtutibꝰ illiꝰ exẽploq cõualuit: ut

Expanded text:
etitiaque coeperunt. aderat eminus turba mirantium. iamque paulatim nutare pinus et ruinam suam casura minitari. pallebant eminus monachi et periculo iam propiore conterriti spem omnem fidemque perdiderant, solam Martini mortem expectantes. at ille confisus in Domino intrepidus opperiens, cum iam fragorem sui pinus concidens edidisset , iam cadenti, iam super se ruenti, eleuata obuiam manu, signum salutis opponit. tum uero — uelut turbinis modo retro actam putares — diuersam in partem ruit, adeo ut rusticos, qui tuto in loco steterant, paene prostrauerit. tum uero in caelum clamore sublato gentiles stupere miraculo, monachi flere prae gaudio, Christi nomen in commune ab omnibus praedicari: satisque constitit eo die salutem illi uenisse regioni. nam et uere ante Martinum pauci admodum, immo paene nulli in illis regionibus Christi nomen receperant: quod adeo uirtutibus illius exemploque conualuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Tuc̃ illi stupe facti. parit̾ ⁊ ad mirantes: diem ⁊ tẽpus notant. solli¬
cite reqͥrentes. Qui ipsã diẽ tp̃sq reꝑuĩt: qͦ beat᷑ ꝯfessor dix̾at.
se eiꝰ ereqͥis deseruisse. Ob eatũ iurũ incuiꝰ transitu sc̃õꝵ eanit
num̃us. angłoꝵ exultat ehorꝰ: oĩũq celestiũ uirtutũ occurrit
ex̾cit᷑ diabolus p̃sũptione ꝯfundit̾: eccłia uͥtute roborat᷑. sac̾¬
dotes reuelatione glificant᷑. Quẽ michael assũpsit cũ angłis. ma¬
ria suscep̾ eũ uirginũ choris: paradisus retinet lecũ eũ scĩs:
S qͥd nos ĩ laudẽ eĩ tẽptamꝰ: q̃ nõ sufficimꝰ adimplere: Ip̃e ẽ. enĩ laus

Expanded text:
Tunc illi stupefacti pariter et admirantes, diem et tempus notant, solliTunc illi stupefacti pariter et admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsa die tempusque repperiunt, quod beatus confessor dixerat, se eius exsequiis deservisse. O beatum virum, in cuius transitu sanctorum canit numerus, angelorum exultat chorus, omniumque caelestium virtutum occfunditur, Ecclesia virtute roboratur, sacerdotes revelatione glorificantur; quem Michael assumpsit cum angelis, Maria suscepit cum virginum choris, paradisus retinet laetum cum sanctis! Sed quid nos in laudem ejus tentamus, quod non sufficimus adimplere? Ipse est enim laus
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiã redolent: medio lanensi ciuitati p̾ erat ep̃c. Cui cele¬
branti festa dñice diei. ista erat ꝯsuetudo: ut ueniens lector cũ
libro ñ antea leg̾e. psum̾et. quã sc̃s nutu uississ Factũ ẽ. aut̃ ut
illa die dnica. ꝓpħica lectione iã lecta: añ altare stante. qͥlectio¬
nem bĩ pauli ꝓferret: beatissimꝰ antistites ambrosiꝰ suꝑ sc̃m altare
obdormiret. Quod uidentes multi cũ nullus penit̾ eũ exeitare p̃¬
sum̾et: transactis fere luar̃ aut triũ horar̃ spaciĩs. excitauer̃
dicentes. Iã hora p̾t̾it: iubeat domnꝰ lectorẽ leg̾e lectionẽ. Ex pec¬
tat enĩ ppłs: ualde iã lassus. Respondens aũ beatus ambrosiꝰ: no¬
lite ĩqͥt turbari. Multũ eñ mͥ ualet sic obdormisse: cui tale miradło
dñs ostendisse dignatꝰ sit. Nã nou̾itis fr̃em meũ martinũ sac̾do-¬
to exmore seruicio: capitellũ tantũ uob̃ excitantibꝰ ñexpleu

Expanded text:
eclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopus. Cui celebranti festa dominici diei ista erat consuetudo, veniens lector cum libro non antea legere praesumeret, quam sanctus nutu iussisset. Factum est autem, ut illa die dominica, prophetica lectione iam lecta, ante altare stante qui lectionem beati Pauli proferret, beatissimus antistis Ambrosius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes multi, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere duarum aut trium horarum spatiis, excitaverunt, dicentes: 'Iam hora praeterit. Iubeat domnus lectori lectionem legere; spectat enim populus valde iam lassus'. Respondens autem beatus Ambrosius: 'Nolite', inquid, 'turbari. Multum enim mini valet obdormisse, cui tale miraculum Dominus ostendisse dignatus sit. Nam noveritis, fratrem meum Martinum sacerdotoque ex more servitio, capitellum tantum, vobis excitantibus, non explevi'.
Abbreviated transcription (Latin):
es tas atpR   ex p̃fecto. udisse se martini manũ. sacͥ¬
ficiũ offerentis uestitã qͦdã mͦ nobilissimis gẽmis. luce
micare purpurea ⁊ ad motũ dext̾e collisar̃ int̾ se fragorẽ
audisse gem marũ:

Expanded text:
estatur Arborius ex praefecto, vidisse se Martini manum sacrificium offerentis, vestitam quodammodo nobilissimis gemmis, luce micare purpurea, et ad motum dextrae collisarum inter se fragorem audisse gemmarum.
Abbreviated transcription (Latin):
uid ⁊̃ in pago eduoꝵ gestũ sit referã.
Ubi dũ tẽplũ itidẽ euert̾et. furens gentiliũ rusticoꝵ ĩ eũ irruit mul¬
titudo. Cũq unꝰ audatior cet̃is stricto eũ gladio pet̾et: reiecto pal¬
lio nudã ceruicẽ ꝑcusfuro p̾buit. Nec cunctatꝰ ferire gentilis.S cũ
dexterã altiꝰ extulisset: resupinꝰ ruit. Cõsternatꝰq diuino ietu: ueniã¬
dissimile fuit huic illud. cũ eũ idola destruentẽ. X IIII precabat᷑.¬
cultro qͥdã ftrire uoluisset: ĩ ipso ictu ferrũ ei de manibꝰ excussũ ñ cõꝑa¬
sruit.
Plerũq aũ cõtradicentibꝰ s̃ rusticis ne eoꝵ fana destrueret. ita
pͣdicatione scã gentiliũ animos mitigabat : ut luce eis uerita¬
tis ostensa. ipsa sua tẽpla subuterent. Curationũ uͦ tã potens
ĩ eo gr̃a erat: ut nullꝰ fere ad cũ egrotꝰ accesserit: qͥñ cõtinuo
rȩceꝑit sanitatẽ. Qd̃ uł excõseq̃nti liquebit exemplo. Au¬

Expanded text:
iam in pago Aeduorum gestum sit, referam. ubi dum templum itidem euerteret, furens gentilium rusticorum in eum inruit multitudo. cumque unus audacior ceteris stricto eum gladio peteret, reiecto pallio nudam ceruicem percussuro praebuit. nec cunctatus ferire gentilis, sed cum dexteram altius extulisset, resupinus ruit, consternatusque diuino metu ueniaile huic fuit illud. cum eum idola destruentem cultro quidam ferire uoluisset, in ipso ictu ferrum ei de manibus excussum non conparuit. plerumque autem contra dicentibus sibi rusticis, ne eorum fana destrueret, ita praedicatione sancta gentiles animos mitigabat, ut luce eis ueritatis ostensa ipsi sua templa subuerterent. Curationum uero tam potens in eo gratia erat, ut nullus fere ad eum aegrotus accesserit, qui non continuo receperit sanitatem: quod uel ex consequenti liquebit exemplo. T
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmundũ ab eo spm̃ eiec̃. Quo uiso tetradiꝰ dnm nr̃m iħm xp̃m cre-¬
didit : statĩq cathecuminꝰ factꝰ. nec multũ pꝰ babtizatꝰ ẽ: semꝑq
martinũ salutis suȩ auctorẽ. miro coluit affectu. x uii

Expanded text:
immundum ab eo spiritum ejecit: quo viso Tetradius Dominum Jesum creimmundum ab eo spiritum ejecit: quo viso Tetradius Dominum Jesum credidit; statimque catechumenus factus, nec multo post baptizatus est, semperque Mar
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ erant illiꝰ familiaria ĩ istiꝰmodi rebꝰ arma: solo ꝓstratꝰ orauit.
Dein̾ egrã intuens: dari s̃ olcũ postulauit. Qd̃ cũ benedixisset: in
Lodem qͦ tẽpore tetradii cuiꝰdã ꝓco̾sularis uri un seruus demonio
correptꝰ dolendo exitu cruciabat᷑. Rogatꝰ gͦ martinꝰ ut ei manũ
ĩpoñet: deduci eũ ad se ibet. S neꝗͣ sp̃s. nullo ꝓftrri mͦ ex cella
in qua erat potuit: ita ĩaduenientes rabidis dentibꝰ seiuebat.
Tũ tetradiꝰ ad genua beati uiri aduoluit᷑: orans ut ad domũ ĩ
qua demoniacꝰ habebat᷑ ipse descend̃et. Tũ uͦ martinꝰ negare se
ꝓfani ⁊ gentilis domũ adire ñ posse. Nã tetradiꝰ eodẽ tẽꝑe. adhuc
gentilitatis errore ĩplicitꝰ tenebat᷑. Spondet gͦ se si depuero de¬
mon fuisset eiectꝰ apianũ fore. Ita martinꝰ ĩposita mranu puero

Expanded text:
quae erant illius familiaria in iquae erant illius familiaria in ideinde aegram intuens dari sibi oleum postulat; quod cum benedixisset, in Eodem tempore Tetradii cujusdam proconsularis viri servus daemonio correptus dolendo exitu cruciabatur. Rogatus ergo Martinus, ut ei manum imponeret, deduci eum ad se jubet; sed nequam spiritus nullo proferri modo ex cella in qua erat potuit: ita in advenientes rabidis dentibus saeviebat. Tum Tetradius ad genua beati viri advolvitur orans, ut ad domum, in qua daemoniacus habebatur, ipse descenderet. Tum vero Martinus negare, se profani et gentilis domum adire posse nam Tetradius eo tempore adhuc gentilitatis errore implicitus tenebatur. Spondet igitur se, si de puero daemon fuisset exactus, christianum fore. Ita Martinus imposita manu puero,
Abbreviated transcription (Latin):
Tristes ad solã funcris expectationẽ assistebant ꝓpinqͥ: cũ subito
nunciat᷑ ad ciuitatẽ illã uenisse martinũ. Qd̃ uͥ pat̾ puelle cõ¬
ꝑit : currit ex animis ꝓfilia rogaturꝰ. Et forte iã martinus
eccłiã fuerat ingressꝰ. Ibi inspectante ppło. multisq aliis ep̾is
p̾sentibꝰ: eulans senex genua eiꝰ ãplectit᷑ dicens. Filia mea mo-¬
rit᷑ misero genere langoris. ⁊ qd ipsa ÷ morte crudeliꝰ. solo sp̃u ui¬
uit.: iã carne p̃mortua. Nogo ut ad eã uenias: atq benedicas.
Cõfido enĩ: qͥ ꝑ te reddenda sit sanitati. Qua ille uoce cõfusus:
obstupuit ⁊ refugit dicens. hoc suȩ ñ eẽ. uirtutis: senẽ errare
iudicio : ñ eẽ se dignũ ꝑ quẽ dñs signũ uirtutis ostend̾et. Peresta
a circũ stantibꝰ ep̃is ire cõpuls: descendit ad domũ puellȩ. Ingens
turba ꝓforibꝰ expectans qͥdnã dĩ seruus e̾e̾t. acturꝰ. Ac primũ

Expanded text:
ebant propinqui, cum subito nuntiatur ad civitatem illam venisse Martinum. Quod ubi pater puellae comperit, cucurrit exanimis, pro filia rogaturus. Et forte Martinus jam Ecclesiam fuerat ingressus. Ibi inspectante populo multisque aliis episcopis praesentibus, ejulans senex genua ejus amplectitur, dicens: Filia mea moritur misero genere languoris, et quod ipsa est morte crudelius, solo spiritu viuit, iam carne praemortua. rogo ut eam adeas adque benedicas: confido enim quod per te reddenda sit sanitati. qua ille uoce confusus obstipuit et refugit dicens, hoc suae non esse uirtutis: senem errare iudicio, non esse se dignum, per quem Dominus signum uirtutis ostenderet. perstara circumstantibus episcopis ire conpulsus descendit ad domum puellae. ingens turba pro foribus expectabat, ; quidnam Dei seruus esset facturus. ac primum
Abbreviated transcription (Latin):
da mordatiꝰ bõ uiro teronimo relinqͣmꝰ: ad ꝓpositũ reu̾tam̃. Tuuͦ ĩqͥd
gallus m̃s: nescio qͥd ieronimo relinq̃ris disputandũ. Ita breuit̾ uni
u̾sa nr̃oꝵ ĩstituta. ꝯplexus ẽs: ut pauca ħ tua u̾ba sieqͣminit̾ acce¬
ꝑuit.: ⁊ patient̾ expendint. multũ eis arbitrer ꝓfut̾a: ut ñ indigeãt

Expanded text:
da mordacius beato uiro Hieronymo relinquamus: ad propositum reuertamur. Tu uero, inquit da mordacius beato uiro Hieronymo relinquamus: ad propositum reuertamur. Tu uero, inquit Gallus meus, nescio quid Hieronymo versa nostrorum instituta complexus es, ut pauca haec tua verba, si aequanimiter acceperint et patienter expenderint, multum eis arbitrer profutura, ut non indigeant
Abbreviated transcription (Latin):
stultoꝵ ad ulatione aut fortassis errore sc̃s ẽẽ dicat᷑. scĩssimũ se pu¬
tabit: Iã uͦ siei mun̾a crebra mittant᷑: dĩ semagnificentia asse-¬
rit honorari: cui dormienti atq resoluto necessaria ꝯferantur.
Qđ siuł demodico ei aliqͣ uͥtutis signa succedent: angłm se puta¬
ret. Cetũ cũ neq oꝑe. neq uͥtute ꝯspicuus sit: siqͥs eł ericꝰ fuerit
effect᷑. dilatat ꝯtinuo fimbrias suas. gaudet salutatioibꝰ ĩflat᷑ oc¬
cursionibꝰ. Ipse etiã uͥq discurrit: ⁊ qͥ ante pedib̾ aut asello ire
tus habitare: erigit celsa laq̃aria: ꝯstruit multa ꝯclauia. sculpit
hostia. pinguit armaria. Uestẽ respuit. grossiorẽ: indum̃tũ molle
desidãt. Atq ħ lraris uiduis. hac familiaribꝰ mandat tributa: iurgi-¬
nibꝰ. Illa ut byrrũ rigentẽ: ħ ut fluentẽ texat lac̾nã. Uer̃ ħ describen¬

Expanded text:
stultorum adulatione aut fortasse errore sanctus esse dicatur, sanctissimum se pustultorum adulatione aut fortasse errore sanctus esse dicatur, sanctissimum se putabit! iam uero si ei munera crebra mittantur, Dei se magnificentia adseret honorari, cui dormienti adque resoluto necessaria conferantur. quodsi uel de modico ei aliqua uirtutis alicuius signa succederent, angelum se putaret. ceterum cum neque opere neque uirtute conspicuus sit, i ei quis clericus fuerit effectus, dilatat continuo fimbrias suas, gaudet salutationibus, inflatur occursibus, ipse etiam ubique dis currit: et qui antea pedibus aut asello ire tus habitare erigit celsa laquearia, construit multa conclauia, sculpit ostia, pingit armaria, uestem respuit grossiorem, indumentum molle desiderat, adque haec caris uiduis ac familiaribus mandat tributa uirginibus, illa ut byrrum rigentem, haec ut fluentem texat lacernam. uerum haec describen
Abbreviated transcription (Latin):
penit᷑ uł tacita ꝯscientia uanitas ꝑseu̾ante uͥtute ñ potuit. Ubiq
nom̃ eiꝰ demones fatebant᷑. Excludẽ ase ꝯfluentiũ ppłos ñualebat.
Uirꝰ int̾im latẽs serpebat ĩpectore. Ecuiꝰ nutu exalioꝵ corporibus
Quid multis morer: Ille p̃potens. ille signis atq uͥtutibꝰ toto oriente
uulgat᷑. ille adcuiꝰ limina ppłi añ ꝯfluxͥant. ad cuiꝰ fores sũme istiꝰ¬
illa q̃ merguiim solent ferre ꝑpessus. Quinto demũ m̃se purga¬
tus ẽ. ñ tm̃ demone. s qd illi erat utiliꝰ atq obtatiꝰ uanitate. S mͥ ista
replicanti: nr̃a ĩfelicitas. nr̃a occurrit infirmitas. Quis eñ nr̃m:
quẽ si unꝰ homunełs humił salutau̾it. ut fatius. atq ad ulantibꝰ
uerb̃. femina una laudau̾it: ñ ꝯtinuo elatꝰ sit suꝑbia. ñ statĩ in¬
flat̾. sit uanitate: ut etiã siñ habeat ꝯscientiã scĩtatis. tñ qr uł

Expanded text:
penitus uel tacita conscientia uanitatis perseuerante uirtute non potuit. ubique penitus uel tacita conscientia uanitatis perseuerante uirtute non potuit. ubique nomen eius daemones fatebantur: excludere a se confluentium populos non ualebat. uirus interim latens serpebat in pectore, et cuius nutu ex aliorum corporibus quid multis morer? ille praepotens, ille signis adque uirtutibus toto Oriente uulgatus, ille ad cuius limina populi ante confluxerant, ad cuius fores summae istiuilla, quae energumeni solent ferre, perpessus quinto mense purgatus est non tantum daemone, sed, quod illi erat utilius adque optatius, uanitate. Sed mihi ista replicanti nostra infelicitas, nostra occurrit infirmitas. quis enim nostrum est, quem si unus homunculus humilis salutauerit aut fatuis adque adulantibus uerbis femina una laudauerit, non continuo elatus sit superbia, non statim inflatus sit uanitate? ut, etiamsi non habeat conscientiam sanctitatis, tamen, quia uel
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiã ñ medioere docum̃tũ. Quidã gͦ sc̃s. fugandoꝵ decorꝑibꝰ ob-¬
sessis demonũ. ĩcredibili p̃dit᷑ potestate: inaudita ꝑsinglos dies signa
faciebat. Nlõ solũ enĩ p̃sens. neq u̾bo tantũ: s absens quoq ĩt̾dũ. cilicii
sui fimbrizs. aut epłis missis. corꝑa obsessa curabat. Hic gͦ mir̃ ĩmo-¬
dũ freq̃ntabat᷑ appłis: extoto ad eũ orbe uenientibꝰ. Taceo deminoribꝰ
Prefecti comitesq aediu̾sar̃ uidices potestatũ : ꝓforibꝰ illi̾ sepe iacuer̃.¬
Ep̃i qͦ scĩssimi. sac̾ dotali auctoritate deposita ꝯtingi se ab eo atq be-¬
nedici humilit̾ postulantes: scĩficatos se acdiuino mun̾e illustratos.
qͦtiens manũ eiꝰ uestẽq ꝯtig̾ant. ñ inm̾ito credider̃. hic ferebat᷑ oĩ potu
nor: ita ex honore uanitas cepit obreꝑe. Qd malũ ille uͥ pͥmũ po¬
tuit ĩse sentire grassari: dui multũq discut̾e conat̾ẽ.: s repelli

Expanded text:
 mediocre documentum. quidam ergo sanctus, fugandorum de corporibus obsessis daemonum incredibili praeditus potestate, inaudita per singulos dies signa faciebat. non solum enim praesens, neque uerbo tantum, sed absens quoque interdum cilicii sui fimbriis aut epistulis missis corpora obsessa curabat. hic ergo mirum in modum frequentabatur a populis ex toto ad eum orbe uenientibus. taceo de minoribus: praefecti comitesque ac diuersarum iudices potestatum pro foribus illius saepe iacuere sanctissimi, sacerdotali auctoritate deposita, contingi se ab eo adque benedici humiliter postulantes, sanctificatos se ac diuino munere inlustratos, quotiens manum illius uestemque contigerant, non inmerito crediderunt. hic ferebatur omni potnor, ita ex honore uanitas coepit obrepere. quod malum ille ubi primum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere conatus est, sed repelli
Abbreviated transcription (Latin):
sine rancore u̾sari. sime ledẽ paras: aut siñparas. qͦmͦ ego te ñledẽte.
abste lesus erpostularẽ iuste. qd ꝓbare ante debuisses meũ ẽẽ sermonẽ

Expanded text:
sine rancore uersari, si me laedere paras? aut, si non paras, quomodo ego te non laedente sine rancore uersari, si me laedere paras? aut, si non paras, quomodo ego te non laedente abs te laesus iuste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ: Quã ius existimem an̾ꝗͣ. isfas sumeres uenisse ĩ manꝰ tuas
litt̾as meas qͣs ꝑdm̃ seruũ filiũ nr̃m cipͥanũ diaconũ misi. qͥb̾
memorasti: Un̾ iã arbitror me rescriptis tiuis uelud entellinis gͣndib̾
atq acribꝰ cestibꝰ tanꝗͣ audacẽ dare tã cepisse pulsari atq u̾sari
mitt̾e dignatꝰ es ĩqͥb multa ĩme comꝑi. tue beni uolentissime ca-¬
ritatis. ⁊ rursus quedã ñ nulliꝰ. ame tue offensioĩs uĩdicta. Itaq uͥ
mulcebar legens. ibi ꝯtinuo feriebar: ħsane maxime admirans qͥcũ
te dicas exẽplaribꝰ litt̾ar̃ mear̃ idõ tem̾e ñputasse credendũ. ne-
forte te respondebo lesus iuste expostularẽ qđ ꝓbare añ debuisses
meũ sermonẽ eẽ. ⁊ sic rescrib̾e pꝰea iubeas simeaẽ. epła aꝑte me sebe
aut mitt̾e erẽplaria ueriora. ut absq ullo rancore stomachi ĩscͥp¬
turar̃ disputatione u̾sem̃. Quopacto enĩ possumꝰ inhac disputatiõ e

Expanded text:
ALUTEM. Quamuis existimem, antequam istas sumeres, uenisse in manus tuas litteras meas, quas per dei seruum filium nostrum Cyprianum diaconum misi, quibus memorasti, unde iam me arbitror rescriptis tuis uelut Entellinis grandibus atque acribus caestibus tamquam audacem Dareta coepisse pulsari atque uersari, e beniuolentissimae caritatis et rursus quaedam nonnullius a me tuae offensionis indicia. itaque, ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar hoc sane uel maxime admirans, quod, cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo temere non putasse credendum, ne forte te respondente laesus iuste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, postea iuaut mittere exemplaria ueriora, ut absque ullo rancore stomachi in scripturarum disputatione uersemur. quo pacto enim possumus in hac disputatione
Abbreviated transcription (Latin):
caritatẽ fateor facile me totũ ꝓitio: p̾sertĩ fatigatũ scandał scli
⁊ĩea sine ulla sollicitudine reqͥesco. nec ĩ hac mea securitate
crastinũ. illud humane fragilitatis ĩcertũ: deqͦ suꝑiꝰ gemui om¬
niuo formido. Cũ enĩ hominẽ xͥana caritate flãgrantẽ. eũq mͥ
fidelẽ amicũ factũ ẽẽ sentio: qͥcqͥd ei ꝯsilioꝵ meoꝵ cogitationũq
ꝯmitto. ñ homini ꝯmitto: s illi ĩqͦ manet ut tał sit. ds̃ enĩ cari¬
tas ẽ. ⁊ qͥ manet ĩcaritate. ĩdõ manet. Quẽ si deseruerit. tantũ
faciat neccesse dolorẽ: qͣntũ manens fecerat gaudiũ. Uer̃ptam̃

Expanded text:
caritatem, fateor, facile me totum proicio praesertim fatigatum scandalis saeculi caritatem, fateor, facile me totum proicio praesertim fatigatum scandalis saeculi et in ea sine ulla sollicitudine requiesco. deum crastinum illud humanae fragilitatis incertum, de quo superius gemui, omnino formido. cum enim hominem Christiana caritate flagrantem eaque mihi fidelem amicum factam esse sentio, quicquid ei itto, sed illi, in quo manet, ut talis sit. deus enim caritas est et, qui manet in caritate, in deo manet; quem si deseruerit, tantum faciat necesse est dolorem, quantum manens fecerat gaudium. uerum tam
Abbreviated transcription (Latin):
tũẽ. Siqͥs inu̾bo ñoffendit: hic ꝑfectꝰẽ. uir. S plane ĩdĩ mi¬
scdia puto me posse facile abste pet̾e ueniã siqͥd offendi. qͥ mͥ
aꝑtre debes. ut cũte audiero: lucreris frẽm tuũ. Neq enĩ qr
hoc ꝓpt̾ longinqͥtatẽ t̾rar̃: nõ potes fac̾e int̾ me ite. ꝓpt̾ea d̾e¬
bes sinie errare me. Prorsus qd̃ ad ipsas res qͣs nosse uolumꝰ ati-¬
met. siqͥd u̾i metisn̾e. uł scio. ułcredo. łputo ĩquo tu alit̾ sentiꝰ:
quãtũ dat dñs. sine tua ĩuidia conabor asserere. Qd̃ aut̃ ꝑtinet¬
ad offensionẽ tuã. cũte ĩ dignatũ sensero: nicħ aliud ꝙͣ. ueniã
dep̾cabor. Nlec o̾ino arbitror te succenseri potuisse. nͥ ad hoc dic̾em
qd̾ ñ debui. aut ñsic dic̾em ut debui: qr nec miror minꝰ nos scire¬
inuicẽ ꝙͣ scim̾. ac ꝯiuntissimis ⁊ familiarissimis nr̃is. ĩquoꝵ ego

Expanded text:
tum est: si quis in uerbo non offendit, hic perfectus est uir. sed plane in dei mitum est: si quis in uerbo non offendit, hic perfectus est uir. sed plane in dei misericordia puto me posse facile abs te petere ueniam. si quid offendi, quod mihi aperire debes, ut, cum te audiero. lucreris fratrem tuum. neque enim, quia hoc propter longinquitatem terrarum non potes facere inter me et te, propterea debes sinere errare me. prorsus, quod ad ipsas res; quas nosse uolumus, adtinet, si quid ueri me tenere uel scio uel credo uel puto, in quo tu aliter sentis, quaad offensionem tuam, cum te indignatum sensero, nihil aliud quam veniam deprecabor. 10. Nec omnino arbitror te succensere potuisse, nisi aut hoc dicerem quod non debui, aut non sic dicerem ut debui; quia nec miror mininuicem, quam scimur a coniunctissimis et familiarissimis nostris. in quorum ego