comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃es uicõꝵ. Alia .n. sũt que nocent no¬
bis. alia q̃ ꝓximis. Illa flagicia. ista uorant᷑
facmora. ⁊ ħ onna dicũtur uallis lacͥnaꝵ.
qr oĩm̃ fletus fluuio plangenda ẽ uita pec¬
catoꝵ. De ualle flagicõꝵ ascenditur ad mõ¬
tẽ castitatis triplici ꝯtinẽcia membroꝵ. sen¬
suũ cogitacõnũ. In pͥma ꝯtinẽcia cohibetur
actus. In scd̾a nitatur aspectus. In t̾cia rese¬
ratur affectus. Itẽ de ualle facinoꝵ ascendit᷑
in montẽ inocencie. ħ exigitur scala. ꝙ tͥ
nõ ins fieri ali ne facias ⁊ ponitur m ea tri¬
reddat talionẽ. uł suꝑioris põtatis ne inf̾at
ulcõnẽ uł int̾m iudicis qͥ reddit uniciriq ẜ¬

Expanded text:
sorum vitiorum. Alia enim sunt quae nocent nobis, alia quae proximis; illa flagitia, ista vocantur facinora: et haec omnia dicuntur vallis lacrymarum, quia omni fletus fluvio plangenda est vita peccatorum. De valle flagitiorum ascenditur ad montem castitatis triplici continentia, membrorum, sensuum, cogitationum. In prima continentia cohibetur actus, in secunda vitatur aspectus, in tertia resecatur affectus. Item de valle facinorum ascenditur in montem innocentiae. Hic erigitur scala: Quod tibi non vis fieri, alii ne facias : et ponitur in ea trireddat talionem; vel superioris potestatis, ne inferat ultionem; vel interni judicis qui reddit unicuiq
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in futuro iuidc̃o. Heuuobis q̃ iram pot̾it rod¬
di rõ de ocio. Alioqͥn ocium nõ ẽ si nõ oĩs rõne
uacuũ ẽ. Et tñ quis nesciat unũ detraccõnis
ad delictũ m̾itũ q dampnacõis. Qͥd ita : uide¬
licet qr discrecõ ẽ in mandatis ꝯseq̃nter et ĩ
culpis u̾ maior grauior q minor censeatur¬

Expanded text:
. Heu nobis! quaenam poterit reddi ratio de otio? Alioquin otium non est, si non omnino ratione vacuum est. Et tamen quis nesciat unum detractionis ad delictum meritumque damnationis? Quid ita? Videlicet quia discretio est in mandatis, consequenter et in culpis
Abbreviated transcription (Latin):
languor in h̾cie ẽ. Contemptus u̾o suꝑbie ti¬
mor. Porro ꝯtemptus in om̃i spe mandator
pari pond̾e grauis ⁊ cõit̾ dampnabilis ẽ. Neg¬
lectus aũt infixis gramor tollerabilior ĩ mo¬
bilib mandatis. Si quid̾e ad ultimũ quocũ:¬

Expanded text:
languor inertiae est, contemptus vero superbiae tumor. Porro contemptus in omni specie mandatorum pari pondere gravis, et communiter damnabilis est: neglectus autem in fixis gravior, tolerabilior in mobilibus mandatis. Siquidem adulterium quocu
Abbreviated transcription (Latin):
detur offensa ac maioris cuius mandatit
tͣgressio dampnabilior estimetur. meliꝰ
siquid̃ ẽ obedire do qͣm hoĩb ⁊ in ip̃is meli¬
us magr̃is qͣm cũ discipulis. Porro in ma¬
gistris melius mĩs qͣm extraneis. qͥb aũt
melius ꝯftat obedire: ip̃is ꝓculdubio ⁊ nou
obedire detestabilius ẽ. Et de mandatis siłi¬
ter. Maiorib qͥppe maior. iinorib minoro¬

Expanded text:
idetur offensio, ac majoris cujusque mandati transgressio, damnabilior aestimetur. Melius siquidem est obedire Deo, quam hominibus; et in ipsis melius magistris, quam condiscipulis; porro in magistris, melius nostris, quam extraneis. Quibus autem melius constat obedire, ipsis procul dubio et non obedire detestabilius est. 14. Et de mandatis similiter. Majoribus quippe major, minoribus minor o
Abbreviated transcription (Latin):
RIo hoĩes sũt uetus ⁊ nouus. adam
uetus. xp̃c nouus. ille t̾renus iste celeᷤᷤ¬
tis. Illius ymago uetustas. istius ymago
nouitas. Est aũt triplex uetustas. ⁊ eꝯtra¬
rio triplex noutas. Est .n. uetustas in cor¬
de. in ore. in corꝑe. in quib trib modis pecca¬
mus cogita c̃e. locucõe ⁊ oꝑe. In corde sunt

Expanded text:
o homines sunt, vetus et novus: Adam vetus, Christus novus. Ille terrenus, iste coelestis; illius imago vetustas, istius imago novitas. Est autem triplex vetustas, et econtrario triplex novitas. Est enim vetustas in corde, in ore, in corpore: in quibus tribus modis peccavimus, cogitatione, locutione et opere. In corde sunt
Abbreviated transcription (Latin):
lat. repellens ꝓinde a se indulgencie me¬
dicinam. ⁊ sic uttam sibi ore ꝓprio inter
mari in salutẽ ⁊ lingne tue temet ip̃m
ut ꝯfitearis in spe de indulgencia peni¬
tus nõ diffidens ne tuo te ore nõ tam nͤ¬

Expanded text:
sat, repellens proinde a se indulgentiae medicinam, et sic vitam sibi proprio ore intercmari in salutem, et linguae tuae temetipsum ut confitearis in spe, de indulgentia penitus non diflidens, ne tuo te ore non tam ju
Abbreviated transcription (Latin):
Ni uult uenire post me. ꝑ me. ad
a sum̃. ad me qr unta sum. Q nult uem¬
re post me abneget semet ip̃m ⁊ tollat
crucem suam ⁊ sequatur me. tria ꝓpofu¬
it xp̃e. dei uͥtus ⁊ dei sapĩa angelus mag¬
in ꝯsilii. aĩe rõnali ad ymaginem trim
tem in abnegacõne fui. serintus intolle¬
rancie crucis inlitas. In imitac̃ee xp̃i i de
signatur asꝑitas. u que ꝑ obedĩam refu¬
gat. Ceciderat .ii. a se ip̃a a societate ange¬
loꝵ. aunisione dei.r a libertate. adignitats
a beatitudine. Audiat gͦ ꝯfilium. u̾ abne
nem fuam cũ uiciis ⁊ ꝯupistenciis crucifi¬
gendo. ꝑ ꝯtinencie bonũ recuꝑet societatẽ¬

Expanded text:
i vult, veniat post me, per me, ad a sum; ad me, quia vita sum. Qui vult venire post me, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me. Tria proposuit Christus, Dei virtus et Dei sapientia, angelus magni consilii, animae rationali ad imaginem Trinitem. In abnegatione sui servitus; in toleratione crucis vilitas; in imitatione Christi de signatur asperitas: ut, quae per inobediegat. Ceciderat enim a se ipsa, a societate angelorum, a visione Dei; id est, a libertate, a dignitate, a beatitudine. Audiat ergo consilium, ut abnegnem suam cum vitiis et concupiscentiis crucifigendo, per continentiae bonum recuperet societate
Abbreviated transcription (Latin):
Irt sangumũ ⁊ dolon nõ dimidiabũt
dies suos ꝑseu̾antes in sua uetustate
usq ad mortem. Et ħ qr nõ timent deũ. ue¬
rũ qr timore dei nunciatur ad sapĩam nõ cõ¬
timio dimdiat dies suos. exclanans p̾timo¬
reuadam ad portas inferi. Cuius utiq fie¬
ri in metu cũ ceꝑit quiescere a malis. Incipit
de bonis querere ꝯsolacõnem. qi ncc̃e est mal¬
t̾utro ꝯsolari ẽ a bona ꝯsolacõ de spe salutiꝰ
et̾ne in qͣm tñilatis pec̃eis que seꝑabat int̾
ip̃m ⁊ d̾m ꝑ dei gr̃am reminiscit ⁊ hyllares
atur. u recens gaudium u̾tatur in merorem.
⁊ dulcedo bom iux fũmis ut ita dicam labi¬
is attacta in amaritudinẽ ꝯtrutatur. ꝑlo¬
fleuerat amissam pecc̃oꝵ amaritudinem.
⁊ ħ tam diu facit donec do miserante ꝯso¬
lacõ redit. Qͫ denuo redeunte ꝯgnostit eã

Expanded text:
iri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos , perseverantes in sua vetustate usque ad mortem; et hoc quia non timent Dominum. Verum qui timore Dei initiatur ad sapientiam, is continuo dimidiat dies suos, exclamans prae timore: Vadam ad portas inferi. Cujus utique inferi metu cum coeperit quiescere a malis, incipit de bonis quaerere consolationem, quia necesse est in alterutro consolari. Est autem bona consolatio de spe salutis aeternae, in quam, sublatis peccatis quae separabant inter ipsum et Deum, per Dei gratiam reviviscit et hilaresrecens gaudium vertatur in moerorem, et dulcedo boni, vix summis, ut ita dicam, labiis attacta, in amaritudinem commutetur, ifleverat admissam peccatorum amaritudinem: et hoc tandiu facit, donec, Deo miserante, consolatio redit. Qua denuo redeunte, cognoscit eam,
Abbreviated transcription (Latin):
aut eẽ ⁊ simplicert nõ intencõem forte qui¬
a latet hoĩes. exrusare delectet si sit rea. nec
leuigare culpam q̃ grauis ẽ. nec alieno adũ¬
brare fuasu cũ inuitum nemo coeg̾it. Pͥmũ
islud nõ ꝯfessio ẽ s defennio ẽ. nec placat s
ꝓuocat. Seq̃ns monstrat ingratitudinẽ.
⁊ quo mimis reputatur beneficiũ culpa
eo ꝙ miniutur głia indultoris. s .n. mi¬

Expanded text:
 et simplicem. Non intentionem forte quia latet homines excusare delectet, si sit rea; nec levigare culpam, quae gravis est; nec alieno adumbrare suasu, cum invitum nemo coegerit. Primum illud non confessio est, sed defensio; nec placat, sed provocat. Sequens monstrat ingratitudinem; et quo minor reputatur culpa, eo minuitur et gloria indultoris. Sed enim mi
Abbreviated transcription (Latin):
gunt s seip̃os illudũt. Nam d̾s nõ midetͤ¬
stus noxia. quo subtiluis uana. cũ ipsa
⁊̃ in honesta ⁊ turpia de nobis detͥgere nõ
ueremur. nõ qi humnles suus. s ut esse
putennis. Aꝓpet̾e aũt de humilitate laudẽ
hummlitatis ẽ nõ u̾tus s subu̾sio. uerus hu¬
milis inlis milt reputari. Non hunł pre
dicari gaudet ꝯtemptus an ħ solo sane su
uderis detior. Mirabile iactancie genus ut
nõ possis putari sc̃s si nõ apparens sceleiatꝰ
ac talis ꝯfessio sp̃em hñs humilitatis nõ u̾¬
tutẽ. nõ solũ ueniam nõ meretur s ⁊ ꝓuocat

Expanded text:
uunt, sed seipsos illudunt: nam Deus non isius noxia, quo subtilius vana, cum ipsa etiam inhonesta et turpia de nobis detegere non veremur, non quia humiles sumus, sed ut esse putemur. Appetere autem de humilitate laudem, humilitatis est, non virtus, sed subversio. Verus humilis vilisdicari. Gaudet contemptu sui, hoc solo sane supvideris deterior? Mirabile jactantiae genus, ut non possis putari sanctus, si non appareas sceleratus. At talis confessio speciem habens humilitatis, non virtutem; non solum veni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtemptu presenciũ ꝯmodoꝵ in desiderioi
futuroꝵ p̾mioꝵ. Inuenisti plarie sapi¬
euciam. si pͥoris uite pecc̃a defleas ⁊ hꝰ se¬
culi desiderabilia ꝑuipendas. si et̾nã be¬
atitudinem toto desiderio ꝯupisdas: mue¬
insti sapienciam. Si t̾ hoꝵ fingula sapiũt
ꝓut sũt. u̾ ħ quid̃ amara ⁊ onñio fugiẽ¬
da. Ista quo uelut caduca ⁊ tnsitoriaꝯ
appetenda desideriis intum quo dani aĩ sa-¬
pore diiudices ⁊ disdernas. Sane in hiis trib¬

Expanded text:
 in desiderio futurorum praemiorum. Invenisti plane sapientiam, si prioris vitae peccata defleas, si hujus saeculi desiderabilia parvipendas, si aeternam beatitudinem toto desiderio concupiscas. Invenisti sapientiam, si tibi horum singula sapiunt prout sunt, ut haec quidem amara et omnino fugienda, ista quoque velut caduca et transitoria appetenda desideriis, intimo quodam animi sapore dijudices et discernas. Atque haec qui
Abbreviated transcription (Latin):
tali ex̾cicio mũdano oculo int̾ioꝵ statu adẽ
lux cͥ fideliter in herere cupiens. s corꝑe preᷤ¬
sus nõ p̾ualens ad se ip̃m uolens eolens q
lato saporem retinet quo fit ut iam ip̃m
tas nõ querens que sua fũt. ħ facit nõ q̃¬
tentem sua s patrem diligentẽ. Timor
qͥppe faceret seruũ sua incomoda declinã¬
tem spes m̾crnarii ut sua lucra sectantẽ.
Non reuelatur seruo u̾itas. qr seruus nes¬
ciat ꝙͥ faciat dñs eius. s nec mercenarius
rapitur ad ꝯtemplandũ nͥitatẽ. qr ꝓpͥam
querit utilitatẽ. filio aũt pater notami
dei potestas. m̾cenario felicitas. filio u̾tas.
Non ꝙ in do̾ ista discreta sunt cͥ id̾e posse
ꝙ felicem ⁊ ueracẽ ẽẽ. s ꝙ a creatura crea¬
tor ꝓdiu̾sis eiuisd̾e creature affectib diuer

Expanded text:
 exercitio mundato oculo interiori, statim adest lux, cui fideliter inhaerere cupiens, sed corpore pressus non praevalens, ad se ipsum nolens dolensque lato saporem retinet: quo fit ut jam ipsum, tas non quaerens quae sua sunt; haec facit entem sua, sed Patrem diligentem. Timor quippe faceret servum in sua commoda declinantem, spes mercenarium sua lucra sectantem.Non revelatur servo veritas, quia servus nescit quid faciat dominus ejus . Sed nec mercenarius rapitur ad contemplandam veritatem, qui propriam quaerit utilitatem. Filio autem pater notam Dei potestas; mercenario felicitas, filio veritas. Non quod in Deo ista discreta sint, cui idem posse, quod felicem et veracem esse: sed quod a creatura Creator pro diversis ejusdem creat
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ om̃io sꝑnenda nec inlis estimanda hꝰce
cõnem inuitat. S ẽ unguentũ tanto isto
tis humano gener beneficus. selix qͥ ipsa
sibi studiose collig̾e̾ ⁊ añ mentis sue ocłos
digna cũ gr̃aꝵ accõne reducere curat. ꝓfc̃o
cum fu̾int in uasculo pectoris pistillo crebͤ
meditacõnis contina atq ꝯt̾ͥta. Demq igne
sc̃ĩ desiderii siml detorta omña ⁊ demũ im¬
pinguata oleo letiçie erit unccõ longe p̾ci

Expanded text:
est omnino spernenda, nec vilis aestimanda hujustionem invitat. 7. Sed est unguentum tanto isto tis humano generi beneficiis. Felix qui ipsa sibi studiose colligere, et ante mentis suae oculos digna cum gratiarum actione reducere curat. Profecto cum fuerint in vasculo pectoris pistillo crebrae meditationis contusa atque contrita, deinde igne sancti desiderii simul decocta omnia, et demum impingua
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. diligens ficut dilecta est. ¶Ergo si ꝑfͦ¬
te diligit nupsit. Qͥ d hac ꝯformitate ĩo¬
cundnis. qͥd oblectabilius caritate qͣ fiti
stant᷑ adhereas. uͥbum familiarit̾ ꝑturrẽs¬
de om̃i re qͣntũ intlłcu capax tm̃
andax defiderio uere spiritalis scĩq ꝯmibii
contractus est iste. ꝓdaꝵ dio dixi ꝯtractus
ꝯplexiis est. complexus plane uͥ id̾e uelle
⁊ nolleidem unũ facit spm e duob. De
Ecesse ẽ aĩam crescere
ac dilatari ut sit capax dei. Poero
latitudo eius dileccõ eius. Nam ⁊ si aĩai
titatẽ. cũ ꝯfert illi gr̃a qd̾ negatũ ẽ a na¬
tura. Erescit quippe ⁊ extenditur s sp̃ua¬

Expanded text:
tatem, diligens sicut dilecta est. Ergo, si perfecte diligit, nupsit. Quid hac conformitate jucundius? quid optabilius charitate, qua fit stanter inhaereas, Verbum familiariterde omni re, quantum intellectu capax, tantum audax desiderio? Vere spiritualis, sanctique connubii contractus est iste. Parum dixi, contractus: complexus est. Complexus plane, ubi idem velle, et nolle idem, unum facit spiritum denecesse est eam crescere ac dilatari, ut sit capax Dei. Porro latitudo ejus, dilectio ejus, sicut ditamen confert illi gratia quod negatum est a natura. Crescit quidem et extenditur, sed spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
tis similitudo ꝑseuerans dignant̾ admit¬
tit in societatem sp̃c similem in natura.
Et certe de rõne nature simił similẽ q̃rit.
Qͥ .n. nõ tute p̾sumat apud eũ cuiꝰ se in¬
signem cerint ymaginẽ illustrẽ similitu¬
dine nouit. Qͥ inqͣm uereat᷑ de maiestate
cͥ de origine fiducia datur. Gm̃ ẽ ut curet
nͨ ingemntatẽ uite honestate seruare mi¬
no celeste decus qd̾ sibi originalit̾ in est.
dignis quibdam studeat moꝵ affectuq
uerustate ⁊ decolorare colorib.u̾ quid. ir
dormitet industͥa : Grande ꝓfecto in nobiᷤ
donũ n ͨ ip̃a est. q̃ si minus exequatur par¬
tes nõne qd̾ reliquũ ħt natura in nob̾ tot̾
tupabitur. totũ qĩ quad̾a uetustatis oꝑi¬
etur rubigine: Id quid̾e imuria auctor
⁊ utiq ad hec auctor ip̃e d. d̾ie insigne
genostatis ꝑpetuo uoluit in aĩa ꝯseruari
ut semꝑ ħ in sese ex u̾bo hat quo admoue¬

Expanded text:
tis similitudo perseverans. Dignanter admittit in societatem Spiritus similem in natura. Et certe de ratione naturae, similis similem quaerit.m non tute audeat apud eum, cujus se insignem cernit imagine, illustrem similitudine novit? quid, inquam, vereatur de majestate, cui de origine fiducia datur? Tantum est ut curet naturae ingenuitatem vitae honestate servare, imo caeleste decus, quod sibi originaliter inest, dignis quibusdam studeat morum affectuumque venustare et decorare coloribus. 2. Utquid enim dormitet industria? Grande profecto in nobis donum naturae ipsa est: quae si minus suas exsequatur partes, nonne quod reliquum habet natura in nobis, totum turbabitur, totum quasi quadam vetustatis operietur rubigine? Id quidem injuria auctori. Et utique ad hoc auctor ipse Deus divinae insigne nerositatis perpetuo voluit in anima conservari, ut sem
Abbreviated transcription (Latin):
ħt celos suos hoĩes spiritales uita ⁊ opi¬
mone ꝯspicuos. fide puros. spe firmos. la¬
tos caritate. ꝯtemplacõe suspensos. Et hii
pluentes plinuam u̾bi salutarẽ. tonãt
in oronib. coruscant miraculis. hii enar¬
rant głiam dei. hii extenti sicut pelles
suꝑ omnẽ terram: legẽ uite ⁊ discipline
digito quid dei scriptam in semet ip̃is ostẽ¬
dunt ad dandam scĩam salutis plebi eus.¬

Expanded text:
t coelos suos, homines spirituales, vita et opinione conspicuos, fide puros, spe firmos, latos charitate, contemplatione suspensos. Et hi pluentes pluviam verbi salutarem, tonant increpationibus, coruscant miraculis. Hi enarrant gloriam Dei, hi extenti sicut pelles super omnem terram, legem vitae et disciplinae digito quidem Dei scriptam in semetipsis ostendunt, ad dandam scientiam salutis plebi ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcorꝑales statuet ⁊ coħ̾edes. om̃iq cre¬
ature iubebit. ut ĩ om̃i qd̾ uolemꝯ no¬
bis obediat. uocatosq noĩe suo deos fa¬
ciet. Ip̃ẽ enĩ dĩc. Ego dixi dii estis ⁊ filii
excelsi om̃s. Sec ip̃e deꝯ deificãs ẽ. tu ͥ¬
u̾o d̾s d̾ificato ¶At fortassis ais. Hec rõ
tua ĩ illis qͥdem magnis apłis seu mar¬
tyribꝰ pot̾it exist̾e rata. In me aũt qui
utinã int̃ illos uł minimꝰ ẽẽ merear
nõ intlłigo quo nã pacto ꝯstare queat.
Ad hec. Intende queso ⁊ intlłige. qr nlł
istoꝵ ab ista d̾itate excepit d̾s ubiait.

Expanded text:
concorporales statuet et cohaeredes, omnique creconcorporales statuet et cohaeredes, omnique creaturae jubebit ut in omni quod volemus nobis obediat, vocatosque nos nomine suo deos faciet. Ipse enim dicit: Ego dixi Dii estis, et filii Excelsi omnes . Sed ipse Deus deificans est, tu vero deus deificatus. At fortasse ais: Haec ratio tua in illis quidem magnis apostolis, seu martyribus, potest existere rata, in me autem qui utinam inter illos vel minimus esse merear! non intelligo quonam pacto constare queat. Ad hoc intende, quaeso, et intellige quia nullum justorum ab ista deitate excepit Deus, ubi ait
Abbreviated transcription (Latin):
ñibꝰ mederi iuberet. curatũq sius regͣ¬
lib ornamẽtis ĩdutũ sibi p̃sentari p̾ciꝑet.
⁊ adductũ ĩ filiũ optaret. ac deinde p̃ci¬
pet ut ĩ regno suo filiꝯ suus acũctis hr̃e¬
tur. Atq ĩ nlło qd̾ imꝑaret a quoꝙͣ ꝯtra¬
dicẽtur. heredeq suũ filiiq sui ꝓprii
coħedem cõstitũet. ⁊ eñ suo noĩe uoca¬
ri uellet. Nõne dicẽs hũc magnifice ⁊
in opinate honoratũ. Et certe d̾s ħ oĩa
nob̾ faciet. Nati eĩ de putredĩe carnis re¬
plemͣ młtis miẜiis. ĩ quib mib̾iis ꝯstitutoᷤᷤ
⁊ om̃i solacio destitutos. oĩumq ĩ firmita¬
tum passionib obnoxios. ac pccõꝵ icor¬
ruptibilicatis ulceribꝯ plenos. sola mi¬
ẜicordia ducto accipies ⁊ curabit nos
⁊ sanitati restitutos ornamẽtis ꝑft̃e iꝰ¬
ticie ⁊ in corruptibilitatis ornabit ad
ꝯsortes efficiet ⁊ ħedes. fu̾ioq suo uni¬
genito sibi ꝑ omĩa equali. ⁊ co oĩ potẽti

Expanded text:
eribus mederi juberet, curatumque suis regalibus ornamentis indutum sibi praesentari praeciperet, et adductum in filium adoptaret, ac deinde praeciperet ut in regno suo filius suus a cunctis haberetur, atque in nullo quod imperaret a quoquam contradiceretur, haeredem suum filiique sui proprii cohaeredem constitueret et eum suo nomine vocari vellet, nonne diceres hunc magnifice et inopinate honoratum? Et certe Deus nobis haec omnia faciet. Nati enim de putredine carnis replemur multis miseriis , in quibus miseriis constitutos, et omni solatio destitutos, omniumque infirmitatum passionibus obnoxios, ac peccatorum et corruptibilitatis ulceribus plenos sola misericordia ductus accipiet et curabit nos, et sanitati restitutos ornamentis perfectae justitiae et incorruptibilitatis ornabit addconsortes efficiet et haeredes, Filioque suo unigenito, sibi per omnia aequali et coomnipotenti,
Abbreviated transcription (Latin):
modo sit. ad ꝙͥ sit ꝯstitutus. ⁊ meẽ quid̃ re¬
rsi ineffabilis potencia ꝯmendatur ꝙ tam
multa tam magna tam multipłr. tãmag¬
nifice sũt creata. Sane in modo ip̃o sapĩa
cata. Si u̾o ad ꝙͥ fr̃s fit mediteris: occur¬
rit tam utilis benignntas. tam beingna
utilitas q̃ ⁊̃ ingratissimos quos multitu¬
dine ⁊ magnitudine bñficium possit ob-¬
ruere potentissime. siqͥd̾e ex nichilo om̃a
sapientissime. pulcra: benignissime sũt

Expanded text:
modo sit, ad quid constitutus. Et inesse quidem rerum inaestimabilis potentia commendatur, quod tam multa, tam magna, tam multipliciter, tam magnifice sunt creata. Sane in modo ipso sapientia cata. Si vero ad quid factus sit mediteris, occurrit tam utilis benignitas, tam benigna utilitas, quae etiam ingratissimos quosque multitudine et magnitudine beneficiorum possit obruere. Potentissime siquidem ex nihilo omnia, sapientissime pulchra, benignissime ut
Abbreviated transcription (Latin):
cie ignẽ. Iam u̾o si ꝓficere potes usꝙ ad de¬
fons aque salientis in intã et̾nam. Et me¬
mento hanc eẽ aqͣm q̃ ꝓcedit a lect̾ẽ dormm¬
entis. ⁊ sñ oñi molestia fluit. O .n. iam
mortuũ eẽ nuldo qͥ in hac uolu̾it gͣ delec¬
tan. gͦ ut breuit᷑ repetam: pͥma quidẽ a

Expanded text:
tiae ignem. Jam vero si proficere potes usque ad defons aquae salientis in vitam aeternam. Et memento hanc esse aquam, quae procedit de latere dormientis, et sine omni molestia fluit. Oportet enim jam mortuum esse mundo, qui in hac voluerit gratia delectari. Ergo, ut breviter repetam, prima quidem a
Abbreviated transcription (Latin):
dia ꝯiͥsionis. Scd̾a ẽ pietas qͣ respiramuᷤ
in luce mnseracõnũ dei. t̾cia dies ẽ rõms in
qua u̾itas ninotescit. u̾ tamqͣm ex debito
quodam nature sine alia ꝯfideracd̃e crea¬
tori sb̃iecta sit creatura seruus sermat
nobis nob̾ nosse l exꝑimento. Int̾dũ .n. ẽ
in nobis spiritał intencõnis oculus simp᷑.
uolũtas nr̃a aliam minus castam impor¬
time iugerit intencõem. S ħemus iam sr̃
ħ sabubre ꝯsilium saluatoris. Qͥd .n. arti¬
abs te. ħ aũt fiet sinõ ꝯsencias. si abicias.
si resistas. Simili modo de maii ac pede ẽ
intelligend̃. Eũ .ii. bonis oꝑib intentos
ad alia oꝑa trahere uolsitas ꝓpͥ̃a conatᷤ
maruis nr̃a ẽ q̃ standalirat nos. s absci
płs ft. sepe scandalũ patimir a pede qͦ¬
dam pusillammnitatis ⁊ negligencie nr̃e.
qͥ nimirũ defendere mag̾ ac remissius
irececͥatur. s abstidi eũ ncd̾e ẽ: ut pesgͣ¬
cie qͥ stat in directo currere possit sũ offẽ¬

Expanded text:
ies, qua respiramus in luce miserationum Dei. Tertia dies est rationis, in qua veritas innotescit, ut tanquam ex debito quodam naturae sine aliqua contradictione Creatori subjecta sit creatura, servus serviat nobis nosse licet experimento. Interdum enim est in nobis spiritualis intentionis oculus simplexvoluntas nostra aliam minus castam importune ingerit intentionem. Sed habemus jam super hoc salubre consilium Salvatoris: Erabs te. Hoc autem fiet, si non consentias, si abjicias si resistas. Simili modo de manu ac pede est intelligendum. Cum enim bonis operibus intentos, ad alia opera trahere voluntas propria conatur, manus nostra est quae scandalizat nos; sed abscipius scandalum patimur a pede quodam pusillanimitatis et negligentiae nostrae, qui nimirum descendere magis ac remissius ire conatur; sed abscindi eum necesse est, ut pes gratiae, qui stat in directo, currere possit sine offen
Abbreviated transcription (Latin):
do sbiecta ała ur̃a. nec iam abicere ncc̃e
sit oculum nr̃m. uempe q̃ simplici ad¬
iam nõ alt̃ ẽ cculus: s unus cũ eo. Et deo¬
do ẽ intelligend̾. Euiiis ẽ uolu̾tas ex affec¬
cõne ⁊ cũ desiderio gre coheret. u̾ nõ xupiscat
mala agere. nec bona minora noc nimis be¬
ne qͣm gr̃a suggerit. ħ plane ꝑfectusẽ uir.
s pax ista poctus ẽ felicitatis. abscisio u̾o
scandaloꝵ ⁊ temptacõnĩ uictoria fortitu¬

Expanded text:
 anima nostra; nec jam abjicere necesse sit oculum nostrum, nempe qui simplici adjam non alter est oculus, sed unus cum eo, Apostodo est intelligendum. Cujus enim voluntas ex affectione et cum desiderio gratiae cohaeret, ut nec concupiscat mala agere, nec bona minora, nec minus bene, quam gratia suggerit; hic plane perfectus est vir. Sed pax ista potius est felicitatis: abscissio vero scandalorum, et dentationum victoria, fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
naturalia bona magna. sp̃ualia maiora. ĩ¬
s maxima sũt et̾na. In pͥmis reꝑiamur. d¬
in scd̃is: ex̾citamur extendimur ⁊ beatifi¬
camur in t̾ciis si nõ potes oculũ medita¬
u̾sari in castitate ⁊ caritate. in paciẽcia
⁊ himmlitate. cet̾is q uͥtutib q̃ amabile
dõ placabilẽ ⁊ nuitabilem hõib reodunt.

Expanded text:
naturalia bona magna, spiritualia majora, sed maxima sunt aeterna. In primis reparamur, in secundis exercitamur, extendimur et beatificamur in tertiis. Si non potes oculum meditaversari in castitate et charitate, in patientia et humilitate, caeterisque virtutibus, quae amabilem Deo, placabilem et imitabil
Abbreviated transcription (Latin):
ultra dand̃ ẽ uł querend̾. s ħ t̾miuoligan¬
dũ ⁊ suand̃ ẽ. cũ fructus eius millus sit ⁊¬
mors sit finis illius. s ħ fouea ẽ q̃ nolo uos
lateat. Insidiatur .n. uolup sanitati.
⁊ tam subtili malignitate ꝓseqͥtur u̾uix
luptati suitur nõ sanitati. ħ iam nõ de¬

Expanded text:
ultra dandum est vel quaerendum, sed hoc termino ligandum et frenandum est, cum fructus ejus nullus sit, et mors sit finis illius. Sed hic fovea est, quae nolo vos lateat. Insidiatur enim voluptas sanitati, et tam subtili malignitate prosequitur, ut vix luptati servitur, non sanitati, hoc jam
Abbreviated transcription (Latin):
ad corpus. quõ rectitudo se h ad sigiu¬
ficacõm. U̾Paracõr nunc sum ꝓbare
quia ualde dissimiliter. M Puto qr
iam tibinotum est quid deuoluntate
⁊ eius rectitudine ⁊ de alus que retribu¬
tõmi rectitudiẽm debent sciendum sit.

Expanded text:
ad corpus, quomodo rectitudo se habet ad signiad corpus, quomodo rectitudo se habet ad significationem? DISC. Paratior nunc sum probare quia valde dissimiliter. MAG. Puto quia jam tibi notum est quid de voluntate et ejus rectitudine, et de aliis quae rectitudinem habere debent, sentiendum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Putas ne cũ significatur ꝙ siguifica
mo non possum aliter putare. Si emm
alia rectitudine recta est significacõ pei¬
te ista nicħ ꝓhibet rectam ẽe significacõ¬
nem. Set nulla ẽ recta significacõ que
significat ꝙ non ẽ rectumt significari
aut ꝙ non exigit rectitudo. M Nulla
gͥ significacio est recta rectitudine alia ꝙͣ
illa pmanet peunte significacõne U
Palam est. M Augͦ nonuides quia
uł nouẽe ꝙ non est: set quia significa¬
cotunc fit ẜm reccitudiuem que semper
ẽnecob ha ab est asiguificacõne quia pit
cum non sicut d. aut cum nlla fit sigͥ¬
ficacõ. s qm̃ tunc significacõ deficit ante
deficientẽ irctitudiuem. B̾ Sic uideoi
ut nõ possim non iudere.M Rectitudo
igitur qua significacio recta dicitur. nõ
b ẽcaut aliquem motum ꝑsignificacõ
quomodocuniq ip̃a moueatur significa¬
to. U. Nich michi iam clarius. Ma
Potes ne ꝓbare colorem sehr̃e sinuliter

Expanded text:
Putasne, cum significatur quod significari Putasne, cum significatur quod significari Imo non possum aliter cogitare. Si enim alia rectitudine recta est significatio; pereunte ista, nihil prohibet rectam esse significationem. Sed nulla est recta significatio, quae significat quod non est rectum significari, aut quod non exigit rectitudo. MAG. Nulla igitur significatio est recta alia rectitudine, quam illa quae permanet pereunte significatione. DISC. Palam est. MAG. An itaque  sed quia significatio tunc fit secundum rectitudinem, quae semper est: nec ob hoc abest a significatione, quia perit, cum non sic ut debet, aut cum nulla sit significatio; sed quoniam tunc significatio deficit a non deficiente rectitudine? DISC. Sic video, ut non possim non videre. MAG. Rectitudo ergo, qua significatio recta dicitur, non habet esse, aut aliquem motum, per significationem: quomodocunque moveatur ipsa significatio. DISC. Mihi nihil jam clarius. MAG. Potesne probare colorem similiter se habere
Abbreviated transcription (Latin):
cerestitudĩem sine qua significacõ recta
neqrit ẽe. Si uerosignificetur ẽẽ ꝙ nõ
est uel non ẽẽ ꝙ est aut si uich om̃o sigui¬
sicetur nulla erit rectitudo significacio¬
nis que non nisi insignificatione est.
nutatur cius rectitudo. q̃ ad modiun
color ꝓcorpus h ẽẽ ⁊ non ẽẽ. Existen¬
renamq corpore colorem eus ẽẽ urt̃e est.
⁊ peunte corpore colorem eius mauere
iupossibse est. A Non siłr se hñt color
adcorpus ⁊ rectitudo ad significacõnẽ
U  Oscende dissiłitudinem. M̾ Si uł
insuelit aliquo significare signo ꝙ sig¬
nificandum est: erit ulla ꝑsigna sigui¬
fcacio. S̾ Nulla. M cln ideo nouerit
rectum ut significetur ꝙ significari d:
uͥ Non ⁊dcirco iniuns erit rectum aut
nuiꝰ ħ exiget rectitudoͣ g ͦ nõ existente
liguificacõne non ꝑit rectitudo qua ret¬
nuui ẽ ⁊ qua exigitur ut ꝙ significãd
ẽ sigificetur. Di Si iuterisset nou
cẽt ho rectum uec ip̃a ħ exigeret. Ma

Expanded text:
o recta nequit esse. Si vero significetur esse quod non est, aut non esse quod est, aut si nihil omnino significetur, nulla erit rectitudo significationis, quae nonnisi in significatione est. mutatur ejus rectitudo: quemadmodum color per corpus habet esse, et non esse. Existente namque corpore, colorem ejus necesse est esse; et pereunte corpore, colorem ejus manere impossibile est. MAG. Non similiter se habent color ad corpus et rectitudo ad significationem. DISC. Ostende dissimilitudinem. MAG. Si nullus aliquo significare velit signo quod significandum est, erit ulla per signa significatio? DISC. Nulla. MAG. An ideo non erit rectum ut significetur quod significari debet? DISC. Non idcirco minus erit rectum, aut minus hoc exiget rectitudo. MAG. Ergo non existente significatione, non perit rectitudo, qua rectum est, et qua exigitur, ut quod significandum est, significetur. DISC. Si interiisset, non esset rectum hoc, nec ipsa hoc exigeret. MAG.
Abbreviated transcription (Latin):
Idest ꝙ dum studuit ⁊ legit ⁊ didicit nõ¬
insi cum cogitur docet. M Bene igint
dirimus iusticiam ẽẽ rectitudinem uo¬
ille qui rectau h uoluntatemr. ut est illd
⁊ głamimomĩs recti corde. Et uidebutr
ad alia. M Redeanius ad rectitudĩc
scu ueritatem quib duob uoniibul
quoniami de rectitudine mente sola pay¬
tas in onũbus illis in quibus uertar
diciinus eẽ. an ista sint ueritates plurcs
Constat quia in quacumque resit uen¬
tas: non est aliud quam recatuto elu
Non hic dubito. M Si ergo plurrd lu
ueritates emplures res: plures ꝯuoi
suut rectitudines. P̾ ħ quorue nou
minus certum est. M Sifindieil
rates rerum necesse est c̃ẽ diuersas rtidl¬

Expanded text:
id est quod dum studuit et legit, didicit, nonid est quod dum studuit et legit, didicit, nonnisi cum cogitur docet. MAG. Bene ergo diximus justitiam esse rectitudinem voisi qui rectam habet voluntatem: ut est illud: Gloriamini omnes recti corde . Et illud: . MAG. Redeamus ad rectitudinem seu veritatem: quibus duobus nominibus quoniam de rectitudine mente sola perritas in omnibus istis, in quibus veritatem dicimus esse: an ita sint veritates plures, Constat quia in quacunque re sit veritas, non est aliud quam rectitudo. DISC. Non hinc dubito. MAG. Si ergo plures sunt veritates, secundum plures res, plures quoque sunt rectitudines. DISC. Hoc quoque non minus certum est. MAG. Si secundum diversitates rerum, necesse est esse diversas rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t dicitur. Mi. Licet non ibi sit aliudu
uoluntatis aliud rectitudo: tamensicut
dicunus potestatem diuinitatis aut di¬
uiuam pitatem siue potentem diuini ͭͤ
cum indiuinitate non sit aliud ptt̃as qͣ
diuinitas. Ita uon inconuement̾ dici¬
mus ibi rectitudinem uoluntatis. ant
uoluntariam rectitudiuem seu rectar
uoluntatem. Si uero illam rectitudĩe
dicimꝰ pp̃ se ẜuari: de iilla alia rectitu¬
dinem sic conuemienter dici posse uidetur¬
.Sicut .n. non aliudillam. s ipa sefuat
nec ꝑ aliud set ꝑse ita non pp̃aliud quam
pp̃se. M Indubitanter igitur possums¬
passiuũ presentis temporis: ꝓ p̾senti pos¬
sumꝰ uti passiuo pret̾ito ꝑticipio eiusdem
uerbi. D̾ Hunc usum hẽmus notissi¬
mũ ut pret̾itis ꝑticipus passius utam
ꝓpresentib que latiuitas nonu. sicut
tris ⁊ ꝓprefitis quenon h utitur p̾senti¬
bus ũt si dicam de aliguo hic ꝙ studens ⁊
logens didicit non nõ uisi coactus deret

Expanded text:
t dici? DISC. Licet nonnisi tibi aliud voluntas, aliud rectitudo: tamen sicut dicimus potestatem divinitatis, aut divinam potestatem, sive potentem divinitatem cum in divinitate non sit aliud potestas quam divinitas; ita non inconvenienter dicimus ibi rectitudinem voluntatis, aut voluntariam rectitudinem, seu rectam voluntatem. Si vero illam rectitudinem dicimus propter se servari, de nulla alia rectitudine tam convenienter dici posse videtur. Sicut enim non aliud illam, sed ipsa se servat, nec per aliud sed per se, ita non propter aliud quam propter se. MAG. Indubitanter itaque possumpassivum praesentis temporis, pro praesenti, possumus uti passivo praeterito participio ejusdem verbi. DISC. Hunc usum habemus notissimum, ut praeteritis 115 participiis passivis utamur pro praesentibus, quae latinitas non habet; sicut ro praeteritis, quae non habet, utitur praesentibus: ut si dicatur de aliquo: Hic quod studens et legens didicit, nonnisi coactus docet,
Abbreviated transcription (Latin):
inter ueritatem uoluntatis i eam que
dicitur accionis aut alicinꝯ aliorumi
a Impprie huiꝯ uł illius reiẽẽdicit᷑
quoniam illa non imp̃ĩs rebus aut ex
ip̃is aut ꝑ ipãs in quib ẽẽ dicitur b su¬
um ẽe. S cum res ip̃e ẜmillam sunt que
semper presco esthus que sunt sicut debẽt
tunc dicitur hunes uel illius reiueritas
que in eodem tempore simul sunt ⁊ si
non eẽt ħ uel illares: non minus eẽt
pus est in ip̃is rebus. S et quia ip̃e st̃
in tempore ⁊ sicut ꝑse consideratũ non

Expanded text:
oluntatis, et eam quae oluntatis, et eam quae dicitur actionis, aut alicujus aliorum. MAG. Improprie hujus, vel illius rei esse dicitur; quoniam illa non in ipsis rebus, aut ex ipsis, aut per ipsas, in quibus esse dicitur, habet suum esse: sed cum res ipsae secundum illam sunt, quae semper praesto est his quae sunt sicut debent, tunc dicitur hujus vel illius rei veritasquae sunt in eodem tempore simul. Et si non esset haec vel illa res, non minus esset ipus est in ipsis rebus; sed quia ipsae sunt in tempore. Et sicut tempus per se con
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a sint: rectitudinem inintabilẽ pina¬
nere. M Quid ergoconsequi existias
de ipĩs rectitudiub. Sunt alie ab iuiu¬
cem aut ẽ uua ⁊cadem oĩum rectitudoi
pi Supra concessi quia sideo plures
sunt plures rectitudines quia plures st̃
res inquibus sunt. M̾ clu hẽs aliqua
aliam rõnem. cur tibi płes ẽẽ iudeanturi
p̾t̾ipãm rerum płalitatem. D. Sicuti
istam nullam ẽe cognosco itauullama¬
liam inueniri posse considero. M una
igitur ⁊ eadem ẽ oĩum rectitudo. P S
nuchi faterinctẽ ẽ. M̾ Almplius si
rectitudo nõ est in rebus illis que debẽt
rectitudinem insi cum sunt ẜm qd̃ debẽt
⁊ hec solum est illis reitas ẽẽ in aiifestũ
est carumonũum unam solam ẽe res
U̾ Et hoc negari impossile est. Set
tamen oũde michicurdicimꝰ huiꝰ uel
illius rer ueritatem uelut ad distinguẽ¬
das ueritatum diffr̃as si ulłam ab ip̃is
reb assumũt diuersitatem. Multi eñ
uix concedunt nullam ẽẽ differenciam

Expanded text:
ipsa sint, rectitudinem immutabilem permanere. MAG. Quid itaque consequi existimas de ipsis rectitudinibus. Sunt aliae ab invicem; aut est una et eadem omnium rectitudo. DISC. Supra concessi quia si ideo sunt sunt plures rectitudines, quia plures sunt res, in quibus sunt. MAG. An habes aliquam aliam rationem, cur tibi plures esse videantur? praeter ipsam rerum pluralitatem? DISC. Sicut istam nullam esse cognosco; ita nullam aliam inveniri posse considero. MAG. Una igitur et eadem est omnium rectitudo. DISC. Sic me fateri necesse est. MAG. Amplius: Si rectitudo non est in rebus illis, quae debent rectitudinem, nisi cum sunt secundum quod debent, et hoc solum est illis rectas esse, manifestum est earum omnium unam solam esse recst veritas. DISC. Et hoc negari impossibile est: sed tamen ostende mihi cur dicimus hujus vel illius rei veritatem, velut ad distinguendas veritatum differentias, si nullam ab ipsis rebus assumunt diversitatem? Multi namque vix concedent nullam esse differentiam
Abbreviated transcription (Latin):
aliterẽe. M. Ubi igicur tibi uidetur ista
iustĩa in homine qui racionał ẽ: Discipꝰ
Ronẽ nisiant in noluitate aut inscieu¬
ca aut iopere. Magister. Qud̃ siquis
roite intelligit aut recteopatur non autẽ
recte uelit laudabit eum quisquam de iusti
tas eum recte uelle ⁊ hr̃e rectitudiẽm uolũ¬
tatis: P Si quis nesciens uult ꝙ d ut
ipo nesciente uult in domo alium crcidere:
Magist. Qiud dicis de illo qui sat se de¬
bere uelleꝙ uult. ꝑt P̾ Potest contingere
ut iutelligens uelitꝙ d.⁊nolit se debere.
Nam cum latro cegiturablatam reddere pͤ¬
ciuuai palam est quia non uult se debere
quoniam ideo cogitur uelle reddere: quia
d. Set hic nullatenus laudandus ẽ hac
uult facere ꝙ d. Quid itaq deisto iu¬
dicas. P̾. Non est huius rectitudo lau¬
danda ⁊ iõ non sufficit ad iusticiam quã
queruuꝰ. S oñde iam que sufficiat. M̾
Om̃is uoluntas sicut uult aliquid: ita n¬
ułt pp̃ aliquid. Nam quẽad modũ est¬

Expanded text:
e. MAG. Ubi igitur tibi videtur ista justitia in homine, quia rationalis est? DISC. Non est nisi aut in voluntate, aut in scientia, aut in opere. MAG. Quid, si quis recte intelligit, aut recte operatur, non autem recte velit; laudabit eum quisquam de justittas eum recte velle et habere rectitudinem voluntatis? DISC. Si quis nesciens vult quod debipso nesciente, vult in domo alium occidere; MAG. Quid dicis de illo qui scit se debere velle quod vult? DISC. Potest contingere ut intelligens velit quod debet, et nolit se debere. Nam cum latro cogitur ablatam reddere pecuniam, palam est quia non vult se debere; quoniam ideo cogitur velle reddere, quia debet: sed hic nullatenus laudandus est hac vult facere quod debet: quid itaque de isto judicas? DISC. Non est hujus rectitudo laudanda; et ideo non sufficit ad justitiam quam quaerimus. Sed ostende jam quae sufficiat. MAG. Omnis voluntas sicut vult aliquid, ita vult propter aliquid. Nam quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
quia d. Set dic an sufficiant. D. Cur
non. M̾. Cum aliquis uult ꝙ d quia
cogitur. ⁊ ideo cogitur quia ħ uelle d. nõne
possum negare. S alio modo iste nult. a ͦ
modo iustus. Ma. Distingue istos mo
inquantum iustus dicendus est quã pp̃
ipam rectitudinẽ. Qui autem non nisi
coactus aut extranea mercede conductus
ista aut uulla uoluntas iusta ẽ. Magr̃
Iusticia igitur ẽ rectitudo uoluntatis pp̃se¬
querebam. Ma uide tamen ne forte ad
iea debeat corrigi. Dis. Ego nicħ mea
corrigendum c̃ẽ uideo. Ma. Rec ego. Nul¬
la namq ẽ iusticia que nõ ẽrectitudo nec
alia quam rectitudo uoluntatis: iusticia
dicitur ꝑse. Dicitur .i. rectitudo iusticia¬

Expanded text:
quia debet. Sed dic an sufficiant. DISC. Cur non? MAG. Cum aliquis vult quod debet, quia cogitur; et ideo cogitur, quia hoc velle debet: nonne possum negare; sed alio modo vult iste, alio modo vult justus. MAG. Distingue istos modinquantum justus est, quam propter ipsam rectitudinem. Qui autem nonnisi coactus, aut extranea mercede conductus,ista, aut nulla voluntas justa est. MAG. Justitia igitur est rectitudo voluntatis pquaerebam. MAG. Vide tamen ne forte aliquid in ea debeat corrigi. DISC. Ego nihil in ea corrigendum. MAG. Nec ego. Nulla namque justitia est, quae non est rectitudo; nec alia, quam rectitudo voluntatis, justitia dicitur per se. Dicitur enim rectitudo actioni
Abbreviated transcription (Latin):
quero. Magr̃ C onstat ꝙ illa iusticia nõ
c̃iuulla natura que rectitudĩem uon cog¬
noscit. Quicquid .n. non nult rectitudĩem
cuam si cam tenet: non meretur laudari
quia tenet rectitudinem. Uelle autem illã
non ualet qui nescit illam. Discipulus
Uerum ẽ. magĩ Rectitudo igitur que
tenenti se laudem ad quirit non est nisi ĩ
rõnali natura quesola rectitudinem deqͣ
lonumur pcipit. U Ita sequitur: M̾
Eigo qm̃ oĩs iusticia est rectitudo milla te¬
nus est iusticia que ẜuantem se facit lau

Expanded text:
 Constat quia illa justitia non est in ulla natura, quae rectitudinem non agnoscit. Quidquid enim non vult rectitudinem, etiamsi eam tenet, non meretur laudem, quia tenet rectitudinem; velle autem illam non valet, qui nescit eam. DISC. verum est. MAG. Rectitudo igitur, quae tenenti se laudem acquirit, non est nisi in rationali natura, quae sola rectitudinem, de qua loquimur, percipit. DISC. Ita sequitur MAG. ergo quoniam omnis justitia est rectitudo, nullatenus est
Abbreviated transcription (Latin):
rebus corporeis que multum est ali¬
ena ab istis ut rectitudo uirge. Magister
In quo illa tibi intelligitur differre abi
istis. M̾. Quia illa nisu corporcotaos¬
uosci p̃t istas rõius capit contemplacio m
Nonne rectitudo illa corporum rõne intella¬
gitur p̾tersubiectum ⁊ cognoscitur: autsi
de alituiꝰ corporis absentis liuca dubitet
au recta sit ⁊ moustrari p̃t quia in mullã
ptem flectitur nõuerõne colligitur quia
cadem que sic rõne intelligitur insu scuas
insubiecto. Ille uero uon insi sola mẽte
pcipipossunt. M Possumꝰ igituru
fallor diffuure quia ueritas est rectitu
mente sola pceptibilis. P. Nullo mi
ħ dicentemi falliuideo. Nempe nec plus
nec numꝰ continet ista diffinicõ ueritata
quan exspediat quouiam nouie rettitu¬
dis diuidit eam ab onui re que rectitu¬
do non ucaturꝙ uero sola mente paꝑ
dicitur sepat eam rectitudĩe nisibili Se¬

Expanded text:
rebus corporeis, quae multum est aliena ab istis, ut rectitudo virgae. MAG. In quo tibi illa videtur differre ab istis. DISC. Quia illa visu corporeo cognosci potest; istas rationis capit contemplatio. MAG. Nonne rectitudo illa corporum ratione intelligitur, praeter subjectum, et cognoscitur? Aut si alicujus corporis absentis linea dubitetur an recta sit, et monstrari potest quia in nullam partem flectitur, nonne ratione colligitur quia eadem quae sic ratione intelligitur, visu sentitur, in subjecto; illae vero nonnisi sola mente percipi possunt. MAG. Possumus igitur, nisi fallor, diffinire quia veritas est rectitudo sola mente perceptibilis. DISC. Nullo modo hoc dicentem falli video. Nempe nec plus, nec minus continet ista diffinitio veritatis quam expediat, quoniam nomen rectitudinis dividit eam ab omni re, quae rectitudo non vocatur. Quod vero sola mente percipi dicitur, separat eam a rectitudine visibili
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ⁊ uelle ⁊ seruareillam ⁊ ex nct̃itate
suiuil accipimꝰ ⁊ hr̃c illam et suare ⁊ sicus
neratur inconueniencia. Quippe sicut
eiusdem rectitudims acceptio natura pͥꝰ
ẽ quã hr̃e aut uelle illam. qm̃ illa inhr̃e

Expanded text:
et servare eam; ex necessitate simul accipimus et habere illam, et servare: et sicut s generatur inconvenientia. Quippe sicut ejusdem rectitudinis acceptio natura prius est quam habere, aut velle illam: quoniam habe
Abbreviated transcription (Latin):
ittitudo ⁊ iusticiaut quiunam carum noue
t ualias nescierit ꝑ notam ad iguotarum
ncutiam ptingere possit inmo qui nouerit
mam: alias nescur nou possit. Discipł̾s
Qudgꝰ an dicemus lapidem iustum cum
asupiorib uiferiora petit quia ha facit ꝙ d¬
homomistus quam laꝑis iustus ẽ si uterã
uste sfacit. magist̾. Tu ip̃e au non putaᷤᷤ
facert hõĩnis a facere lapidis aliquo mo
differre. Piscipłs Scio quia homo spõtela¬
pis natura ᷑ ⁊ non sponte facit. Magister¬
Pocuto lapis non dr̃ iustꝰ quia nonẽ iustꝰ
qui facit qd̾ d si non uult qd facit. Discipłs
Uicemus gͦ iustum ẽẽ equum cũ uulti
pascere quia noleus facit ꝙ d. Magister.

Expanded text:
ctitudo, et justitia: ut qui unam earum noverit, et alias nescierit, per notam ad ignotarum scientiam pertingere possit; imo qui noverit unam, alias nescire non possit. DISC. Quid ergo? An dicemus lapidem justum, cum a superioribus inferiora petit; quia hoc facit, homo quam lapis justus est, si uterque juste facit? MAG. Tu ipse an non putas facere hominis, a facere lapidis aliquo modo differre? DISC. Scio quia homo sponte, lapis naturaliter et non sponte facit. MAG. Idcirco lapis non dicitur justus, quia non est justus qui facit quod debet, si non vult quod facit. DISC. Dicemus ergo justum esse equum, cum vult pascere, quia volens facit quod debet? MAG.
Abbreviated transcription (Latin):
igneni calidum c̃e ⁊ unũquemq hoĩd
diligentem sediligere. Nam si quicqd
iuscicia quam rectitudo. In sũma nas
⁊ simplicinatura quãus nõ ĩo sit uisaa
rectitudine mente sola pieptibililau¬
mur uintem sese diffiuũt uenlab

Expanded text:
ignem calidum esse; et unumquemque hominem, diligentem se diligere. Nam si quidquid justitia quam rectitudo. In summa namque et simplici natura, quamvis non ideo sit recta rectitudine sola mente perceptibili loquimur, invicem sese diffiniunt
Abbreviated transcription (Latin):
moriendo. Nil ꝓfc̃o ꝯgruencius qͣm ut mors
ꝯꝑta sit mortẽ. sp̃ualis corꝑalem. culpabił
corporali ⁊ nccͣia. uterq d̾s hõ una sua coͣrli
ac uolũtaria benigne ⁊ potent̾ occunit. illa¬
q una sua nrãm utramq dampnauit. mx¬
rito qͥdem. nam ex duab mortib nr̃is. tñ al¬
t̾a nobis inculpe u̾ntum. alt̾a in pena debitũ
reputaretur suscipiens penam ⁊ nesciens cul¬
pam. dũ sponte ⁊ tm̃ in corꝑe moritur ⁊ uitã
uł ⁊ iusticiam ꝓmeretur. Alioqͥn si corporali¬
ter nõ pateretur: debitil nõ soluiss. si nõ uo¬
lũtarie moreretur: m̾itũ mors illa nõ hũiss.
aũẽ aũt sicut dẽm ẽ mortis im̃tum ẽ peccatũ

Expanded text:
ofecto congruentius, quam ut mors operata sit mortem, spiritualis corporalem, culpabilicorporali et necessaria; utrique Deus homo una sua corporali ac voluntaria benigne et potenter occurrit, illaque una sua nostram utramque damnavit. Merito quidem: nam ex duabus mortibus nostris, cum altera nobis in culpae meritum, altera in poenae debitum reputaretur; suscipiens poenam, et nesciens culpam, dum sponte et tantum in corpore moritur et vitam nobis, et justitiam promeretur. Alioquin si corporaliter non pateretur, debitum non solvisset: si non voluntarie moreretur, meritum mors illa non habuisset. Nunc autem si, ut dictum est, mortis meritum est peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
Eccatum p̾cessit ut sequeretur mors. ꝙ
asane si cauisset h̃o mortẽ nõ gustasset
fc̃o erat ut si peccaret hõ moreretur. Qͥd nã
iustꝰ pot̾at qͣm reciꝑe talionẽ : uita siquidẽ a
nime d̾s ẽ ip̃a corꝑis peccando uolũtarie nolẽs
ꝑdidit inu̾e uolens ꝑdat ⁊ unficare. sponte
am dare cͥ uł quatinus uolu̾it. Nolinit regi a de¬
o. nõ queat reg̾e corpus si nõ paret suꝑiori. ĩ¬
ferioricur imꝑeret: Inuemat conditor suam
sibi rebellem creaturam. Inueriat aĩam su¬
am sibi rebellem pedissecam. Nõ potint duu¬

Expanded text:
aecessit, ut sequeretur mors: quod sane si cavisset homo, mortem non gustasset t justum profecto erat, ut si peccaret homo, moreretur. Quid namque justius poterat quam recipere talionem? Vita siquidem Deus animae est, ipsa corporis. Peccando voluntarie, volens perdidit vivere: nolens perdat et vivificare. Sponte am dare cui, vel quatenus voluerit. Noluit anima regi a Deo: non queat regere corpus. Si non paret superiori, inferiori cur imperet? Invenit Conditor suam sibi rebellem creaturam: inveniat anima suam sibi rebellem pedissequam. Tran
Abbreviated transcription (Latin):
do transit ad pr̃em. hac ascensione nicħ sub¬
linus ħ honore nnch̾ głiosius dici põt aut ex¬
cogitari. sic ꝑ incarniacõnis sue mĩst̾ium des¬
cendit ⁊ ascendit doꝰ relinq̃ns nobis exẽplũ
ut sequamur uestigia eius. de descẽsiõe

Expanded text:
do transit ad Patrem. Hac ascensione nihil sublimius, hoc honore nihil gloriosius dici potest aut cogitari. Sic per incarnationis suae mysterium descendit et ascendit Dominus, relinquens nobis exemplum, ut sequamur ves
Abbreviated transcription (Latin):
nos docere quomodo in celũ ascenderemꝰ:
ascendere no paciebatur dninitatis sue simpli¬
citas. qͥppe q̃ nec minui põt nec augeri aut ali¬
quo modo uariari. assumpsit inunitatẽ sue
ꝑsone naturã nr̃am .i. humanã in qua descẽ¬
deret ⁊ ascenderet. uiam q nobis qͣ ⁊ nos ⁊ ascẽ¬

Expanded text:
nos docere quomodo in coelum ascenderemus, ascendere 1192 non patiebatur divinitatis suae simplicitas, quippe quae nec minui potest, nec augeri, aut aliquo modo variari: assumpsit in unitatem suae personae naturam nostram, id est humanam, in qua descenderet et ascenderet; viamque nobis, qua et nos
Abbreviated transcription (Latin):
Atinigens minnũ a fine usq ad finẽ fortit̾
⁊ disponens om̃ia suauit̾. decendit siqͥd̾e quo
inferius nõ decint. ascendit quo celsuis non
potuit. ip̃m q descensũ egit fortit̾ qr uͥtus
erat ascensũ disposuit suauit̾ ⁊ sapĩa erat.¬

Expanded text:
attingens nimirum a fine usque ad finem fortiter, et disponens omnia suaviter . Descendit siquidem quo inferius non decuit; ascendit quo celsius non potuit: ipsumque descensum egit fortiter, quia virtus erat; ascensum disposuit suaviter, quia sap
Abbreviated transcription (Latin):
dimus descensũ: uideamus ⁊ ascaisũ. S ⁊ ille
quoq tuiplex ẽ. ⁊ enis pͥmus gradus głia re¬
surreccõnis. scd̃s põtas uidicii. t̾cius ꝯscensus
ad dexteram prĩs. ⁊ de morte ꝙͥ meruit suri ͤ¬
cõnẽ. de cruce iudicis põtatẽ. u̾ qm̃ in illa inius¬
te iudicatus ẽ. de illa iustami optineret inudi-

Expanded text:
dimus descensum, videamus et ascensum. Sed et ille quoque triplex est, et ejus primus gradus gloria resurrectionis; secundus, potestas judicii; tertius, consessus ad dexteram Patris. Et de morte quidem meruit resurrectionem; de cruce judicii, potestatem: ut, quoniam in illa injuste