comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
artẽ & artificẽ. Hinc orit̾ om̃is ĩpietas. ñ mͦ peccantiũ sed etiã
lãnatoꝵ ꝓ peccatis suis. Mon enĩ tantũ scrutari creaturã con¬
tra pceptũ dĩ.&. ea frui potius quã ipsa lege & ueritate uo¬
lunt. Rđ primi hominis peccatũ dep̃henditur male utentis
ubero arbitrio. Sed hoc quoq in ipsa dãnatione addunt. ut ñ
ia diligant. sed etiã seruiant creaturae potiꝰ qua creatori. &.
eã colant ꝑ partes eiꝰ a sũmis usq ad ima uenientes. Sed aliqui.
se in hoc tenent. ut ꝓ sũmo dõ animã colant.&. primã intel¬
seetualẽ creaturã. quã ꝑ ueritatẽ pat̾ fabricauit. ad ipsã ueri¬
tate᷑ semꝑ intuendã. &. se ꝑ ipsã quia om̃im ei simillima est.
Seinde ueniunt ad uttã genitalẽ. ꝑ quã creaturã uisibilia &.
tẽporalia gignentia. ds̃ aet̾nus &. in cõmutabilis operat᷑. Iio
ad animalia .&. inde ad ipsa corpora colenda delabunt᷑. X. in
his primo eligunt pulchriora. in qͥb caelestia maxime excel¬

Expanded text:
. Hinc oritur omnis impietas, non modo peccantium, sed etiam damnatorum pro peccatis suis. Non enim tantum scrutari creaturam contra praeceptum Dei, et ea frui potius quam ipsa lege et veritate volunt, quod primi hominis peccatum deprehenditur, male utentis libero arbitrio; sed hoc quoque in ipsa damnatione addunt, ut non modo diligant, sed etiam serviant creaturae potius quam Creatori , et eam colant per partes ejus, a summis usque ad ima venientes. Sed aliqui se in hoc tenent, ut pro summo Deo animam colant, et primam intellectualem creaturam, quam per Veritatem Pater fabricavit, ad ipsam Veritatem semper intuendam, et se per ipsam, quia omni modo ei simillima est. Deinde veniunt ad vitam genitalem, per quam creaturam visibilia et temporalia gignentia Deus aeternus et incommutabilis operatur. Hinc ad animalia, et inde ad ipsa corpora colenda dilabuntur; et in his primo eligunt pulchriora, in quibus coelestia maxime excel
Abbreviated transcription (Latin):
ritas iudicat. De ipsa uero nec pat̾. Non enĩ minꝰ ẽ quã ipse.
& idõ quae pat᷑ iudicat. ꝑ ipsam iudicat. Oma enĩ quae appe¬
tunt unitatẽ. hanc habent regulã ł formã ł exẽplũ. ł si o
alio uerbo dici se sinit. qm̃ sola eius similitudinẽ a quo eẽ acce¬
pit ĩpleuit. si tam̃ accepit. ñ in congrue dicit᷑ ꝓ ea significati¬
one. qua filius appellat᷑. quia ñ de se ipso ẽ. sed de primo sũ moq
principio. qͥ pat̃ dicit᷑. Ex qͦ om̃is pat̾nitas in caelo & in t᷑ra
nominat᷑. Pat̾ ergo ñ iudicat quenquã. sed omẽ iudiciũ dedit¬

Expanded text:
ipsa vero nec Pater, non enim minor est quam ipse, ipsa vero nec Pater, non enim minor est quam ipse, et ideo quae Pater judicat, per ipsam judicat. Omnia enim quae appetunt unitatem, hanc habent regulam, vel formam, vel exemplum, vel si quo alio verbo dici se sinit; quoniam sola ejus similitudinem a quo esse accepit, implevit: si tamen, accepit, non incongrue dicitur, pro ea significatione, qua Filius appellatur, quia non de seipso est, sed de primo summoque principio, qui Pater dicitur; ex quo omnis paternitas in coelo et in terra nominatur . Pater ergo n
Abbreviated transcription (Latin):
lm̃ eẽ. &. ibi eẽ primã uitã &. primã essentiã. ubi ẽ pri
sapientia. Nã haec ẽ illa in cõmitabilis ueritas. quae lex
om̃iũ artiũ recte dicit᷑ . &. ars om̃ipotentis artificis. Itaq
cũ se anima sentiat. nec corpoꝵ speciẽ motũq iudicaner
scđ̃m se ipsam simul oport&e agnoscat. p̾stare suã naturã
ei naturae de qua iudicat. Praestare autẽ sibi cã naturã scđm ꝗ
re similia sibi ex utraq parte respondere m̃bra cuiusq corpori
debeant. quia sũma aequalitate delector. quã ñ oculis sed m̃te
contueor. Quaꝓpt᷑ tanto meliora eẽ iudico. quae oculis cerno
quanto ꝓ sua natura uiciniora sunt his quae animo intelligo.
Quare autẽ illa ita sint: nullus potest dicere. nec ita eẽ debere.
ne id quidẽ quisquã si ea rite intelligit. dicere audebit. t enĩ
nos &. om̃s animae rationales scđm ueritatẽ de inferiorib
recte iudicamꝰ. sic de nob̾ quando eidẽ coheremꝰ sola ipsa ue

Expanded text:
ibi esse primam vitam et primam essentiam, ubi est prima sapientia. Nam haec est illa incommutabilis veritas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars omnipotentis artificis. Itaque cum se anima sentiat nec corporum speciem motumque judicare secundum seipsam, simul oportet agnoscat praestare suam naturam ei naturae de qua judicat; praestare autem sibi eam naturam, secundre similia sibi ex utraque parte respondere membra cujusque corporis debeant; quia summa aequalitate delector, quam non oculis corporis, sed mentis contueor: quapropter tanto meliora esse judico quae oculis cerno, quanto pro sua natura viciniora sunt iis quae animo intelligo. Quare autem illa ita sint, nullus potest dicere: nec ita debere esse ne id quidem quisquam, si ea rite intelligit, dicere audebit. Ut enim nos et omnes animae rationales, secundum veritatem de inferioribus recte judicamus; sic de nobis, quando eidem cohaeremus, sola ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
dendã grãm. utitur inimico ad patientiã. utit᷑ qͥb potest
ad beneficientiã.utitur om̃ib ad beniuolentiã. X quã ꝗ
tẽporalia ñ diligat. ipse reete utitͥ tẽporalib &. pro eoꝵ
sorre hominib consulit. si ae qualit̾ ñ potest om̃ib: Quare
si aliquẽ familiariũ suoꝵ proͣptius quã quelib&. alloquit᷑.
ñ eũ magis diligit. sed ad eũ hab&. maiorẽ fiduciã. &. aꝑti¬
orẽ tẽporis ianuã. Tractat enĩ tẽpori deditos tanto
melius: quanto ipse minꝰ obligatꝰ ẽ tẽpore.: Cũ itaqui
om̃ib quos parit̾ diligit ꝓdesse ñ possit. nisi coniunctio¬
rib prodesse malit: in iustꝰ ẽ. Animi autẽ coniunetio
maior ẽ quã locoꝵ aut tẽpoꝵ. qͥb in hoc corpore gigni¬
uit nec sibi perire qđ dõ ñ perit. Ds̃ autẽ dñs e.&̾ uiuoꝵ

Expanded text:
dendam gratiam, utitur inimico ad patientiam, utitur quibus potest dendam gratiam, utitur inimico ad patientiam, utitur quibus potest ad beneficientiam, utitur omnibus ad beniuolentiam. et quamquam temporalia non diligat, ipse recte utitur temporalibus et pro eorum sorte hominibus consulit, si aequaliter non potest omnibus. quare si aliquem familiarium suorum promtius quam quemlibet alloquitur, non eum magis diligit, sed ad eum habet maiorem fiduciam et apertiorem temporis ianuam. tractat enim tempori deditos tanto meliomnibus quos pariter diligit prodesse non possit, nisi conjunctioribus prodesse malit, injustus est. Animi autem conjunctio major est, quam locorum aut temporum quibus in hoc corpore gignivit nec sibi perire quod Deo non perit. Deus autem dominus est et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniunt bene uiuentes. tantundẽ ẽ om̃ib nec minꝰ fit.
cũ plures habuerint. & potest eẽ tẽpus qͦ bonꝰ cantator can¬
tare ñ decent᷑ queat. &. indigeat uoce alteriꝰ. qua sibi exib
Sed deceat audire cantantẽ. bene uiuere autẽ semꝑ decet:
Quare quisqͥs hoc & diligit &. facit. ñ solũ ñ inuid&. imitantib
A & his se p̃b&. libentissime atq humanissime quantũ potes
nec eis tam̃ indig&. Nã qđ in illis diligit. in seipso hab& to¬
tũ atq ꝑfectũ. It a cũ diligat proximũ tanquã seipsũ: non
inuid&. ei. quia nec sibi ipsi praestat ei qđ potest. quia &
sibi ipsi. Non eo indig&: quia nec seipso. Tantũ dõ indiget.
cui adhaerendo beatꝰ ẽ. Nemo autẽ illi cripit dm̃. Alle er¬
go uerissime atq certissime in uictꝰ homo ẽ: qͥ coher&. do̾.
ut ab eo aliqͥd boni extra mereat᷑. sed cui nichil aliud quã

Expanded text:
perueniunt bene uiuentes, tantundem est omnibus nec minus fit, perueniunt bene uiuentes, tantundem est omnibus nec minus fit, cum plures habuerint. et potest esse tempus, quo bonus cantator cantare non decenter queat et indigeat uoce alterius, qua sibi exhised deceat audire cantantem. bene uiuere autem semper decet. quare quisquis hoc diligit et facit, non solum non inuidet imitantibus, sed eis se praebet libentissime atque humanissime, quantum potest; nec eis tamen indiget. nam quod in illis diligit, in se ipso habet totum atque perfectum. ita cum diligat proximum tamquam se ipsum, non inuidet ei, quia nec sibi ipsi; praestat ei quod potest, quia et sibi ipsi; non eo indiget, quia nec se ipso; tantum deo indiget, cui adhaerendo beatus est. nemo autem illi eripit deum. ille ergo uerissime atque certissime inuictus homo est qui cohaeret deo, non ut ab eo aliquid boni extra mereatur, sed cui nihil aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
ad unã hereditatẽ uocat. Quaꝓpt̾ cur iste ñ inuietꝰ sit ho¬
minẽ diligendo. cũ in eo nichil praet̾ hominẽ diligat. id .eͣ.
creaturã dĩ ad eiꝰ imaginẽ factã. nec ei possit de esse ꝑfecta
natura. quã diligit. cũ ipse ꝑfectꝰ eͣ. Sicut enĩ uerbi
grã si quis quã diligat bene cantantẽ. ñ hunc aut illũ sed tantũ
bene cantantẽ quẽ lib&. cũ sit cantator ipse ꝑfectꝰ ita uiant
om̃s tales eẽ. ut tam̃ ñ ei desit qđ diligit. quia ipse bene cantat.
Nã si cuiquã inuid&e. bene cantanti: ñ iã illus diligit. sed lau¬
dẽ aut aliqͥd aliud qͦ bene cantando uult ꝑuenire. & potel
ei minui ł auferri. si &. alius bene cantauerit. Qui ergo in¬
uid&. bene cantanti. ñ amat bene cantantẽ. Sed rur suc
qͥ eo indig& ñ cantat bene. Qđ multo ac cõmodatiꝰ de be
uiuente dici potest. quia inuidere nulli potest. Quo enĩ

Expanded text:
ad unam haereditatem vocat. Quapropter cur iste non sit invictus hoad unam haereditatem vocat. Quapropter cur iste non sit invictus hominem diligendo, cum in eo nihil praeter hominem diligat, id est, creaturam Dei, ad ejus imaginem factam, nec ei possit deesse perfecta natura quam diligit cum ipse perfectus est? Sicut enim, verbi gratia, si quisquam diligat bene cantantem, bene cantantem quemlibet, cum sit cantator ipse perfectus, ita uult omnes tales esse, ut tamen non ei desit quod diligit, quia ipse bene cantat. nam si cuiquam inuidet bene cantanti, non iam illud diligit, sed laudem aut aliquid aliud quo bene cantando uult peruenire, et potest ei minui uel auferri, si et alius bene oantauerit. qui ergo inuidet bene cantanti, non amat bene cantantem; sed rursus qui eo indiget, non cantat bene. quod multo accommodatius de bene uiuente dici potest, quia et inuidere nulli potest; quo enim
Abbreviated transcription (Latin):
tis caritate fraglamꝰ. Diligat homo ꝓximũ tanquã se ipsũ
Gerte enĩ sibi ipse nemo ẽ pat̾ aut filius. aut affinis. aut aliqͥd
huiꝰmodi. sed tantũ homo. Qui ergo diligit aliquẽ tanꝗ
se ipsũ: hoc in eo deb& diligere. qđ sibi ipse ẽ. Corpora uero.
ñ sunt qđ nossumꝰ. Ñ ergo in homine corpus ẽ expetend
aut desiderandũ. Ual&. enĩ adhoc etiã qđ p̃ceptũ ẽ. Ne con¬
cupiscas rẽ proximi tui.: Quaꝓpt̃ quisquis in proximo ali
ud diligit quã sibi ipse ẽ: ñ eũ diligit tanquã se ipsũ.: Ipsa
igit᷑ natura humana sine carnali conditione diligenda ẽ
siue sit ꝑficienda siue ꝑfecta. Om̃s sub uno dõ patre cogna¬
ti sunt. qͥ eũ diligunt. & faciunt uoluntatẽ ipsius. &. inui¬
cẽ sibi sunt & patres cũ sibi consulunt. & filii cũ sibi obtem¬
perant .&. fratres maxime. quia eos unꝰ pat̾ testam̃to suo

Expanded text:
tis charitate flagramus. Diligat homo proximum tanquam seipsum. tis charitate flagramus. Diligat homo proximum tanquam seipsum. Certe enim sibi ipsi nemo est pater, aut filius, aut affinis, aut aliquid hujusmodi, sed tantum homo: qui ergo diligit aliquem tanquam seipsum, hoc in eo debet diligere, quod sibi ipse est. Corpora vero non sunt quod nos sumus: non ergo in homine corpus est expetendum aut desiderandum. Valet enim ad hoc etiam quod praeceptum est: Ne concupiscas rem proximi tui . Quapropter quud diligit quam sibi ipse est, non eum diligit tamquam se ipsum. ipsa igitur natura humana sine carnali condicione diligenda est, siue sit perficienda siue perfecta. omnes sub uno deo patre cognati sunt qui eum diligunt et faciunt uoluntatem ipsius, et inuicem sibi sunt et patres, cum sibi consulunt, et filii, cum sibi obtempera
Abbreviated transcription (Latin):
q naturã nos ipsa ueritas uocans p̃cipit ut carnali consuetudi¬
ni resistamꝰ. docens neminẽ aptũ eẽ regno dĩ. qͥñ istas carna¬
is necessitudines oderit Neq hoc cuiquã in humanũ ui¬
deri dec&. Magis enĩ ẽ inhumanũ ñ amare in homine qđ
homo ẽ. sed amare qđ filius ẽ. Hoc ẽenĩ ñ in eo amare illud
mirũ si ad regnũ ñ ꝑuenit. qͥ ñ cõmunẽ sed priuatã re dili¬
gri lnmo utrunq ait quispiã ĩmo illud unũ dicit ds̃. dicit
enĩ uerissime ueritas. Nemo potest duob dñis seruire. Nemo
enĩ potest ꝑfecte diligere qͦ uocam. nisi oderit unde reuo¬
am̾. Uocam̃ autẽ ad ꝑfectã naturã humanã qualẽ ante
peccatũ nr̃m ds̃ fecit. Reuoeam᷑ autẽ ab eiꝰ dilectione. quã
peccando meruimꝰ. Quare oderimꝰ oportae. unde ut libere¬
m̾ optamꝰ Oderimꝰ ergo tẽporales necessitudines. si aet̾nita

Expanded text:
que naturam nos ipsa Veritas vocans, praecipit ut carnali consuetudique naturam nos ipsa Veritas vocans, praecipit ut carnali consuetudini resistamles necessitudines oderit. neque hoc cuiquam inhumanum uideri debet. magis enim est inhumanum non amare in homine quod homo est, sed amare quod filius est; hoc est enim non in eo amare illud mirum, si ad regnum non peruenit qui non communem, sed priuatam rem diligit? immo utrumque, . ait quispiam; immo illud unum, dicit deus. dicit enim uerissime ueritas: nemo potest duobus dominis seruire; nemo enim potest perfecte diligere quo uocamur, nisi oderit unde reuocamur. uocamur autem ad perfectam naturam. humanam, qualem ante peccatum nostrum deus fecit; reuocamur autem ab eius dilectione, quam peccando meruimus. quare oderimus oportet, unde ut liberemur optamus. oderimus ergo temporales necessi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potest. Quae res una in uictos facit &. ꝑfectos uiros.
Nam si ł ipsũ hominẽ homo dilexerit ñ tanquã se ipsum
sed tanquã ium̃tũ. aut balneas. aut auiculã pictã uel
garrulã. id est ut ex eo aliqͥd tẽporalis uoluptatis aut cõ¬
modi capiat. seruiat necesse ẽ ñ homini. sed qđ ẽ turpiꝰ
tã foedo &. de testabili uitio. quo ñ amat hominẽ. sicut
homo amandus ẽ. Luo uitio añante. usq ad extremã uitã ⁊¬
hom ortẽ ꝑ duertͣ. Sed nec siquidẽ ab homine homo diligend̾
po tt diigunt᷑ carnales fratres ł filii ł coniuges ł quiq cog¬
nati autꝰ affines. aut ciues. nã &. ista dilectio tẽporalis ẽ. Non
onĩ ullas tales necessitudines haberemͦ. quae nascendo & mori¬
endo contingunt si natura nrã in p̃ceptis &. imagine dĩ ma¬
neas in istã corruptionẽ ñ relegaret᷑. Itaq ad pristinã ꝑfectã¬

Expanded text:
non potest: quae res una invictos facit et perfectos viros. non potest: quae res una invictos facit et perfectos viros. Nam si vel ipsum hominem homo dilexerit, non tanquam seipsum, sed tanquam jumentum, aut balneas, aut aviculam pictam vel garrulam, id est, ut ex eo aliquid temporalis voluptatis aut commodi capiat; serviat necesse est, non homini, sed, quod est turpius, tam foedo et detestabili vitio, quo non amat hominem sicut homo amandus est. Quo vitio dominante, usque ad extremam vitamortem perducitur. 88. Sed nec sic quidem ab homine homo diligendus est, ut diliguntur carnales fratres, vel filii, vel conjuges, vel quique cognati, vel affines aut cives. Nam et dilectio ista temporalis est. Non enim ullas tales necessitudines haberemus, quae nascendo et moriendo contingunt, si natura nostra in praeceptis, et imagine Dei manens, in istam corruptionem non relegaretur. Itaque ad pristinam perfectam
Abbreviated transcription (Latin):
Diligit enĩ dñi ex toto corde. ex tota anima. ex tota m̃te.
& diligit ꝓximũ tanquã se ipsũ. Nĩ illi ergo inuid&. ut sit qđ
ipse ẽ. ĩmo adiuuat etiã quantũ potest. Nec potest amitte¬
re proximũ quẽ diligit tanquã seipsum. quia neq in seipso¬
ea diligit. quae oculis subiacent. aut ullis aliis corporis sen¬
sib Ergo apud se ipsũ hab&. quẽ diligit tanquã scipsum.
Eaẽ autẽ regula dilectionis. ut quae sibi uult bona ꝓue¬
nire . & illi uel it. quae accidere sibi mala ñ uult . &. illi
nolit. Hanc uoluntatẽ erga om̃s homines seruat. Nam
erga neminẽ operandũ ẽ malũ. & dilectio proximi malũ
ñ operat᷑. Diliganꝰ ergo ut p̾ceptũ ẽ etiã inimicos nr̃os.
si uere inuicti eẽ uolumꝰ. Non enĩ ꝑse ipsũ quisquã homi¬
nũ inuictus ẽ. sed ꝑ illã in cõmutabilẽ legẽ. cui qͥcunque
seruiunt: soli sunt liberi. Sic enĩ eis qđ diligunt auferri

Expanded text:
diligit enim deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente; diligit enim deum ex toto corde et ex tota anima et ex tota mente; et diligit proximum tamquam se ipsum. non illi ergo inuidet ut sit quod ipse est; immo adiuuat etiam quantum potest. nec potest amittere proximum, quem diligit tamquam se ipsum, quia neqea diligit quae oculis subjacent, aut ullis aliis corporis sensibus. Ergo apud seipsum habet quem diligit tanquam seipsum. 87. Ea autem est regula dilectionis, ut quae sibi vult bona provenire, et illi velit; et quae accidere sibi mala non vult, et illi nolit : hanc voluntatem erga omnes homines servat. Nam erga neminem operandum est malum: et dilectio proximi malum non operatur . Diligamus ergo, ut praeceptum est, etiam inn enim per seipsum quisquam hominum invictus est; sed per illam incommutabilem legem, cui quicumque serviunt, soli sunt liberi. Sic enim eis quod diligunt auferri
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ab om̃ib quae nos cõmouere ac ꝑturbare potuerint. Itaq
nolunꝰi ab hominib uinci.&. irã ñ possumꝰ uincere. Quatur¬
pitudine qͥd execrabilius dici potest : Patem hominẽ hoc ẽ
qđ nos sumꝰ. Qui tã & si habeat uitia: ñ ẽ tam̃ ipse uitium.
Quanto igit᷑ honestius homo nos uincit. quã uttiũ. Qiuis autẽ
dubit&. ĩmane uitiũ eẽ inuidentiã. qua necesse ẽ torqueat᷑
& subiciat᷑. qͥ ñ uult in reb tẽporalib uinci: Melius ẽ ergo
ut homo nos uincat. quã inuidentia. ł qđlib& aliud uitiũ.
Sed nec ab homine uinci potest. qͥ uitia sua uicerit. Ñ enim
uincit᷑ nisi cũ eripit᷑ ab aduersario qđ amat. Qui ergo id a¬
mat solũ qđ amanti eripi ñ potest. ille indubitant̃ inuict
nec ulla cruciat᷑ inuidia. Ia enĩ diligit ad qđ diligendũ &.
ꝑcipiendũ quanto plures uenerint : tanto eis uberiꝰ gratulat᷑

Expanded text:
 ab omnibus quae nos commouere ac perturbare potuerint. itaque  ab omnibus quae nos commouere ac perturbare potuerint. itaque nolumus ab hominibus uinci et iram non possumus uinoere. qua turpitudine quid execrabilius dici potest? fatemur hominem hoc esse quod nos sumus, qui tametsi habeat uitia non est tamen ipse uitium. quanto igitur honestius homo nos uincit quam uitium? quis autem dubitet immane uitium esse inuidentiam? qua necesse est torqueatur et subiciatur qui non uult in rebus temporalibus uinci. melius est ergo ut homo nos uincat quam inuidentia uel quodlibet aliud uitium. Sed nec ab homine uinci potest qui uitia sua uicerit. non enim uincitur nisi cui eripitur ab aduersario quod amat. qui ergo id amat solum quod amanti eripi non potest, ille indubitanter inuictus est nec ulla cruciatur inuidia. id enim diligit ad quod diligendum et percipiendum quanto plures uenerint, tanto eis uberius gratulatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa uisibilis carnis imbecillitate. ubi beata uita eẽ ñ potest
inuenit᷑ admonitio beatae uitae ꝓpt speciẽ de sũmo usq
ad ima uenientẽ: quanto magis in appetitione nobilita¬
tis &. excellentiae.&. in om̃i suꝑbia uanaq põpa huiꝰ mũdi.
Quid enĩ aliud in ea homo appetit. nisi solus eẽ si fieri possit.
cui cuncta subiecta sint ꝑuersa scilic& imitatione om̃ipo¬
tentis dĩ: Quẽ si subditꝰ imitar&̾. scđ̾m eius pͣcepta uiuen¬
do ꝑ eũ habera. sub dita cetera. nec ad tantã deformitatẽ
uenir&: ut bestiolã timeat qͥ uult hominib ĩperare.
Nab& ergo &. suꝑbia quendã appetitũ unitatis. &. om̃ipo¬
tentiae. sed in rerũ tẽporaliũ principatu. quae omnia
transeunt tanquã umbra: inuicti ẽe uolumꝰ & recte. Iab&
Nunc uero dũ ipsa cuiꝰ uerb̾ turpit᷑ consensimus domat᷑ dolore
pariendi .X. nos in t̾ra laboramꝰ .&. cũ magno dedecore supera¬

Expanded text:
ipsa visibilis carnis imbecillitate, ubi beata vita esse non potest, ipsa visibilis carnis imbecillitate, ubi beata vita esse non potest, invenitur admonitio beatae vitae propter speciem de summo usque ad ima venientem; quanto magis in appetitione nobilitatis et excellentiae, et in omni superbia vanaque pompa hujus mundi? Quid enim aliud in ea homo appetit, nisi solus esse, si fieri possit, cui cuncta subjecta sint, perversa scilicet imitatione omnipotentis Dei? Quem si subditus imitaretu eum haberet subdita caetera, nec ad tantam deformitatem veniret, ut bestiolam timeret, qui vult hominibus imperare. Habet ergo et superbia quemdam appetitum unitatis et omnipotentiae; sed in rerum temporalium principatu, quae omnia transeunt tanquam umbra. 85. Invicti esse volumus, et recte; habet Nunc vero, dum ipsa cujus verbis turpiter consensimus, domatur dolore pariendi, et nos in terra laboramus, et cum magno dedecore supera
Abbreviated transcription (Latin):
appt᷑ etiã in ista corporis uoluptate inuenimꝰ unde cõme¬
moremꝰ eã contẽnere. ñ quia malũ ẽ natura corporis: sed
quiã in extremi boni dilectione turpit uolutat᷑. cui pri¬
inis inherere fruiq concessũ ẽ. Cũ trahit᷑ auriga & suae
temeritatis dat poenas: quicqͥd illud ẽ quo utebat᷑ accusat.
sed ĩplora auxiliũ. iubeat dñs rerũ: obsistat᷑ equis. alia iã
spectacula de illius p̃cipitatione facientib. &. nisi subueni¬
atur: de morte facturis. Restituat᷑ in locũ. suꝑ rotas collo¬
cet᷑. habenaꝵ iura reddant᷑. regat cautius obtẽperanter
&. ed omitas bestias. Tunc senti&. quã bene currꝰ &. tota
illa iunctio fabricata sit. quae ruina eiꝰ &. ipsũ affligebat.
& cursũ decentissimae moderationis amiserat. quia &.
huic corpori ĩbecillitatẽ peperit animae male utentis
auiditas. in paradiso usurpans uetitũ cibũ. contra medi¬
ci disciplinã. qua sempitna continet᷑ salus. Si ergo in ista

Expanded text:
 etiam in ista corporis voluptate invenimus unde commoneamur eam contemnere; non quia malum est natura corporis, sed quia in extremi boni dilectione turpiter volutatur, cui primis inhaerere fruique concessum est. Cum trahitur auriga, et suae temeritatis dat poenas, quidquid illud est quo utebatur, accusat: sed imploret auxilium, jubeat Dominus rerum, obsistatur equis, alia jam spectacula de illius praecipitatione facientibus, et nisi subveniatur de morte facturis, restituatur in locum, super rotas collocetur, habenarum jura reddantur, regat cautius obtemperantes, et edomitas bestias; tunc sentiet quam bene currus, et tota illa junctio fabricata sit, quae ruina ejus, et ipsum affligebat, et cursum decentissimae moderationis amiserat: quia et huic corpori imbecillitatem peperit animae male utentis aviditas in paradiso, usurpans vetitum cibum contra medici disciplinam, qua sempiterna continetur salus. 84. Si ergo in ista
Abbreviated transcription (Latin):
ess&: ñ scđm totã udicaremꝰ minora. Si autẽ minor ess&:
ñ scđ̾m eã uidicaremꝰ maiora. Nunc uero cũ scđm totã qua¬
draturae legẽ iudicet᷑ & forũ quadratũ. &. lapis quadratus.
& tabella & gẽma quadrata: rursus scđm totã aequalitatiᷤ
gẽ idicent̾ conuenire sibi motꝰ pedũ currentis formicae. &¬
t scd̾m eã gradientis elephanti: qͥs eã dubita locoꝵ int̾uallis
ac tẽpoꝵ nec matorẽ eẽ nec minorẽ cũ potentia superet
om̃a : loaec autẽ lex omiũ artiũ cũ sit om̃ino in cõmutabi¬
lis. mens uero humana cui talẽ legẽ uidere concessũ est
mutabilitatẽ pati possit erroris: satis appar &. supra m̃tẽ

Expanded text:
esset, non secundum totam judicaremus minora; si autem minor esset, esset, non secundum totam judicaremus minora; si autem minor esset, non secundum eam judicaremus majora. Nunc vero cum secundum totam quadraturae legem judicetur et forum quadratum, et lapis quadratus, et tabella et gemma quadrata; rursus secundum totam aequalitatis legem judicentur convenire sibi motus pedum currentis formicae, et secundum eam gradientis elephanti: quis eam dubitet locorum intervallis ac temporum, nec majorem esse, nec minorem, cum potentia superet omnia? Haec autem lex omnium artium cum sit omnino incommutabilis, mens vero humana cui talem legem videre concessum est, mutabilitatem pati possit erroris, satis apparet supra mentem
Abbreviated transcription (Latin):
dine sensu int̾nuntio iudicat᷑ : nec loco tumida ẽ. nec insta¬
bilis tẽpore. Nͣ enĩ recle dici potest. scđm eã iudicari rotun¬
dũ canthũ. &. ñ scđ̾m eã rotundũ uasculũ. aut scđm eã rotun¬
dũ uasculũ. &. ñ scđm eã rotundũ denariũ. Similit̾ in tẽ¬
porib atq in motib corpoꝵ ridicule dicitur. scđ̾m eã iudica
iequales annos. &. ñ scđm eã aequales m̃ses. aut scđm eam
aequales m̃ses: & ñ scđm eã aequales dies. Sed siue ꝑ haec spa¬
tia siue ꝑ horas. siue ꝑ breuiora mom̃ta conuenient᷑ mouea¬
tur aliqͥd: eadẽ una &. incõmutabili aequalitate iudicatur.
d si minora & maiora spatia figuraꝵ atq motionũ scđm
eandẽ legẽ parilitatis ł similitudinis. ł congruentiae iudi¬
cant᷑: ipsa lex maior ẽ his om̃ib. sed potentia. Ceterũ spatio.
e loco aut tẽpore: nec maior nec minor. Quia si maior

Expanded text:
dine sensu internuntio judicatur, nec loco tumida est, nec instadine sensu internuntio judicatur, nec loco tumida est, nec instabilis tempore. Non enim recte dici potest secundum eam judicari rotundum canthum, et non secundum eam rotundum vasculum; aut secundum eam rotundum vasculum, et non secundum eam rotundum denarium. Similiter in temporibus atque in motibus corporum, ridicule dicitur secundum eam judicari aequales annos, et non secundum eam aequales menses; aut secundum eam aequales menses, et non secundum eam aequales dies. Sed sive per haec spatia, sive per horas, sive per breviora momenta convenienter moveatur aliquid, eadem una et incommutabili aequalitate judicatur. Quod si minora et majora spatia figurarum atque motionum secundum eamdem legem parilitatis, vel similitudinis, vel congruentiae judicantur, ipsa lex major est his omnibus, sed potentia. Caeterum spatio aut loci aut temporis, nec major nec minor: quia si major
Abbreviated transcription (Latin):
niat. audeatq dicere cũ diligent᷑ considerauerit qđ libet
corpus uere ac simplicit᷑ unũ eẽ cũ oma ł de specie in
speciẽ. ł de loco in locũ transeundo mitent᷑ .&. partib
onstent sua loca obtinentib ꝑ quae in spatia diuer
diuidunt᷑: Porro ipsa uera aequalitas ac similitudo
atq ipsa uera &. prima unitas: ñ oculis carneis. neque ullo tali
sensũ sedm̃te uttellecta conspieit᷑. Unde enĩ qualiscũq in corpo¬
b appeter&̾. acqualitas. aut unde conuinceret᷑ longe plur¬
mũ differre a ꝑfecta: nisi ea quae ꝑfecta ẽ m̃te uideret᷑. si tam̃
quae facta ñ ẽ ꝑfacta dicenda ẽ : & cũ om̃a quae sensibilit̃ pul¬
Aa sunt: siue natura edita siue artib elaborata. locis &. tẽpo
tib pulcͥra sint. ut corpus & corporis motꝰ. illa aequalitas &.
unitas m̃ti tantũ mͦ cognita. scđm quã de corporea pulchritu¬

Expanded text:
niat, audeatque dicere, cum diligenter consideraverit quodlibet niat, audeatque dicere, cum diligenter consideraverit quodlibet corpus vere ac simpliciter unum esse; cum omnia vel de specie in speciem, vel de loco in locum transeundo mutentur, et partibus constent sua loca obtinentibus, per quae in spatia diversa dividuntur? Porro ipsa vera aequalitas ac similitudo, atque ipsa vera et prima unitas, non oculis carneis, neque ullo tali sensu, sed mente intellecta conspicitur. Unde enim qualiscumque in corporibus appeteretur aequalitas, aut unde convinceretur, longe plurimum differre a perfecta, nisi ea quae perfecta est, mente videretur? si tamen quae facta non est, perfecta dicenda est. 56. Et cum omnia quae sensibiliter pulchra sunt, sive natura edita, sive artibus elaborata, locis et temporibus sint pulchra, ut corpus et corporis motus; illa aequalitas et unitas menti tantummodo cognita, secundum quam de corporea pulchritu
Abbreviated transcription (Latin):
ior aut minor quia duae sunt. In trib autẽ sensus ipse uidꝙ̾.
expetere. ut aut ĩpares ñ sint. aut int̾ maximã & minimã
ita sit media. ut tanto p̃cedat minorẽ quanto a maiore p̾ce¬
dit᷑. Eta enĩ primo quasi natura ipsa consulit̾. quid probe
Ubi potissimũ not andũ ẽ. quẽ admodũ qđ solũ inspectũ minꝰ
displicuerit. in melioris cõparatione respuat᷑: ita repertiur
nichil eẽ aliuͦ artem
uulgare nisi rerũ exꝑtaꝵ placita¬
rũq memoriã. usu qdã¬
iuncto. Quo si careas. iu¬
dicare de operib possis.
Qđ multo ẽ excellentius: quauis
operari artifitiosa ñ possis. Sed cum
in om̃ĩb artib conuenientia placeat: qua una salua & pul¬
chra sunt onĩa. ipsa uero conuenientia aequaltratẽ unitatẽq
appetat : ł similitudine pariũ partiũ. ł gradatione dispariũ.
is ẽ qͥ sũmã aequalitatẽ ł similitudinẽ in corp̾orib inue¬

Expanded text:
jor aut minor, quia duae sunt. In tribus autem sensus ipse videtur jor aut minor, quia duae sunt. In tribus autem sensus ipse videtur expetere ut aut impares non sint, aut inter maximam et minimam ita sit media, ut tanto praecedat minorem, quanto a majore praeceditur. Ita enim primo quasi natura ipsa consulitur quid probet. Ubi potissimum notandum est, quemadmodum quod solum inspectum minus displicuerit, in melioris comparatione respuatur. Ita reperitur nihil esse aliud artem vulgarem, nisi rerum expertarum placitarumque memoriam, usu juncto: quo si careas, judicare de operibus possis, quod multo est excellentius, quamvis operari artificiosa non possis. 55. Sed cum in omnibus artibus convenientia placeat, qua una salva et pulchra sunt omnia; ipsa vero convenientia aequalitatem unitatemque appetat, vel similitudine parium partium, vel gradatione disparium: quis est qui summam aequalitatem vel similitudinem in corporibus inve
Abbreviated transcription (Latin):
nulla iã c̃ natura p̃stantior. Sed quia clarũ ẽ eã c̃ẽ mittabilẽ
autas t. disciplinae ł sapientiae particepsẽ: ipsilis artis natuis
quaerenda ẽ. Neq nunc artẽ intelligi uolo quae notat᷑ expe¬
riundo: sed quae ratiocinando indagat᷑. Quid enĩ p̃clarum
nouit. qͥ nouit ea ĩpensa quae calce & harena confit. tenacius
lapides coherere. quã lito : Aut qͥ tã elegant̃ aedificat. ut quȩ
plura sunt paria parib respondeant. quae autẽ singła mediui
locũ teneant: Quanquã iste sensus iã sit rationi ueritatiq
uicinior. Sed certe quaerendũ ẽ. cur nos offendat. si duab fe¬
estris ñ suꝑ inuicẽ sed iuxta in uicẽ locatis una earũ mai
minorue sit. cũ aequales eẽ potuerint. Si uero suꝑ inuicẽ fue¬
rint. ãbaeq de medio. quãuis ĩpares: ñ ita offendat illa m ae¬
qualitas. Et cur ñ multũ curemꝰ quanto sit una earũ aut ma¬

Expanded text:
nulla jam est natura praestantior. Sed quia clarum est eam esse mutabilem, nulla jam est natura praestantior. Sed quia clarum est eam esse mutabilem, artis vel disciplinae vel sapientiae particeps est: ipsius artis natura quaerenda est. Neque nunc artem intelligi volo, quae notatur experiendo, sed quae ratiocinando indagatur. Quid enim praeclarum novit, qui novit ea impensa quae calce et arena confit, tenacius lapides cohaerere, quam luto? aut qui tam eleganter aedificat, ut quae plura sunt, paria paribus respondeant; quae autem singula, medium locum teneant? quanquam iste sensus jam sit rationi veritatique vicinior. Sed certe quaerendum est cur nos offendat, si duabus fenestris non super invicem, sed juxta invicem locatis, una earum major minorve sit, cum aequales esse potuerint: si vero super invicem fuerint, ambaeque dimidio quamvis impares, non ita offendat illa inaequalitas; et cur non multum curemus, quanto sit una earum aut ma
Abbreviated transcription (Latin):
naturae lege praeponitur.
Sed quia irrationalia quoq ani¬
urtiauiuere atq sentire nemo abigit. illud in a¬
nimo humano praestantissimũ ẽ ñ quo sentit uisibilia: sed
quo uidicat de sensib Mã &. uident acutius . &. ceteris corporis
sensib acriorib corpora attingunt pleraeq bestiae quã homi¬
nes sed udicare de corporib ñ sentientis tantũ uitae. sed etiã
ratiocinantis ẽ. qua illae carent: nos excellimꝰ. lã uero illud ui¬
dere facillimũ ẽ. praestantiorẽ eẽ iudicantẽ quã illa res ẽ de
qua iudicat᷑. Ñ solũ autc̃ rationalis uita de sensibilib sed de
ipsis quoq sensib uidicat. cur in aqua remũ infractũ oporte¬
at apparere. cũ rectꝰ sit. & curita ꝑoculos sentiri necesse sit.¬
Ma̾ ipse aspect oculoꝵ renuntiare id potest. udicare autẽ nullo
mͦ. Quare manifestũ ẽ. ut sensualẽ uitã corpori ita rationale

Expanded text:
naturae lege praeponitur. 53. naturae lege praeponitur. 53. Sed quia irrationalia quoque animantia vivere atque sentire nemo ambigit, illud in animo humano praestantissimum est, non quo sentit sensibilia, sed quo judicat de sensibilibus. Nam et vident acutius, et caeteris corporis sensibus acrius corpora attingunt pleraeque bestiae quam homines: sed judicare de corporibus non sentientis tantum vitae, sed etiam ratiocinantis est; qua illae carent, nos excellimus. Jam vero illud videre facillimum est, praestantiorem esse judicantem, quam illa res est de qua judicatur. Non solum autem rationalis vita de sensibilibus, sed de ipsis quoque sensibus judicat; cur in aqua remum infractum oporteat apparere cum rectus sit, et cur ita per oculos sentiri necesse sitnam ipse aspectus oculorum renuntiare id potest, judicare autem nullo modo. Quare manifestum est, ut sensualem vitam corpori, ita rationalem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgredi a uisibilib ad inuisibilia. & a tẽporalib ad actͣna. conscẽ¬
dens. N enĩ frustra & inanit̾ intueri oport&. pulchritudi¬
ae cadi. ordinẽ siderũ. candore̾ lucis. dierũ & noctiũ uicissi¬
tudines. lunae m̃strua curricula. anni quadrifariã tẽperati
quadriꝑtitis elem̃tis congruentẽ. tantã uĩ seminũ speci¬
es numerosq gignentiũ. &. om̃a in suo genere modũ ꝓprium
naturãq seruantia. In quoꝵ consideratione ñ uana &. peritu¬
ra curiositas exerenda ẽ: sed gradus ad ĩmortalia &. sẽꝑ manen¬
tia faciendus. Proximũ ẽ enĩ attendere. quae ista sit natura
uitalis: quae cuncta ista sentit. Quae ꝓfecto qm̃ uitã dat cor¬
pori: praestantior eo sit necesse ẽ. Ni enĩ qualiscũq moles. quã¬
quã ista uisibili luce p̾fulgeat. si uita car& . nragni aest
quã ista uisibili luce p̾fulgeat.
si uita car&: nragni aesti¬
manda ẽ. Quaeliba nãq
uiua substantia cuilib&
ñ uiuae substantiae

Expanded text:
nscendens. Non enim frustra et inaniter intueri oportet pulchritudinem coeli, ordinem siderum, candorem lucis, dierum et noctium vicissitudines, lunae menstrua curricula, anni quadrifariam temperationem, quadripartitis elementis congruentem, tantam vim seminum species numerosque gignentium, et omnia in suo genere modum proprium naturamque servantia. In quorum consideratione non vana et peritura curiositas exercenda est, sed gradus ad immortalia et semper manentia faciendus. Proximum enim est, attendere quae ista sit natura vitalis, quae cuncta ista sentit: quae profecto quoniam vitam dat corpori, praestantior eo sit necesse est. Non enim qualiscumque moles, quanquam ista visibili luce praefulgeat, si vita caret, magni aequam ista visibili luce praefulgeat, si vita caret, magni aestimanda est. Quaelibet namque viva substantia cuilibet non vivae substantiae,
Abbreviated transcription (Latin):
subiectꝰ ẽ subiecta hab&. cetera. rͣl ergo laborabit. Ñ enĩ re¬
sistit qđ subiectũ ẽ. Sed miseri amici huiꝰ mundi. cuiꝰ dñi er̃
si filii dĩ eẽ uoluerint. qm̃ dedit eis potestate̾ filios dĩ fieri.
Amici ergo huiꝰ mundi. tã timent ab eiꝰ ãplexu separari. ut
uchil eis sit laberiosius quã ñ laborare. Sed cui saltẽ illud
manifestũ ẽ. falsitatẽ eẽ qua id putat᷑ eẽ qđ ñ ẽ. intelligit
eã eẽ ueritatẽ quae ostendit hoc qđ ẽ. At si corpora inͦ
tantũ fallunt. in quantũ ñ implent illud unũ qđ uinẽt¬

Expanded text:
qui subjectus est, subjecta habet caetera. Non ergo laborabit; non enim requi subjectus est, subjecta habet caetera. Non ergo laborabit; non enim resistit quod subjectum est. Sed miseri amici hujus mundi, cujus domini erunt, si filii Dei esse voluerint, quoniam dedit eis potestatem filios Dei fieri ; amici ergo hujus mundi tam timent ab ejus amplexu separari, ut nihil eis sit laboriosius, quam non laborare. manifestum est, falsitatem esse, qua id putatur esse quod non est, intelligit eam esse veritatem, quae ostendit id quod est. At si corpora in tantum fallunt, in quantum non implent illud unum qu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis aspectꝰ. qͥ escite. nolite certare. nisi cũ cansuetudine
corpoꝵ. ipsã uincite: uicta erunt om̃a. Unũ certe quae¬
rimus. qͦ simplicius nichil ẽ. Ergo in sĩplicitate cordis quȩ¬
ramꝰ illũ. Agite otiũ inquit.&. agnoscetis quia ego sum.
dñs. Ñ otiũ desidiae. sed otiũ cogitationis. ut alocis ac
tẽporib uac&. haec enĩ phantasmatis tumoris &. uolu¬
bilitatis constantẽ unitatẽ uidere ñ sinunt. Loca offer
qđ amemꝰ. tẽpora surripiunt. qđ amemꝰ .&. relinquunt
in anima turbas phantasmatũ. qͥb in aliud atq aliud
cupiditas incitetur. Ita fit inqͥetꝰ & erũnosus animus¬
frustra tenere a qͥb tenet᷑ exoptans. Uocat᷑ ergo ad ociũ idest ut
ista ñ diligat. quae diligi sine labore ñ possunt. Sic enĩ eis dñabit̾.
sic ñ tenebit̾ sed tenebit. lugũ inquit meũ leue ẽ. Iꝯ uic iugo

Expanded text:
mentis aspectus, quiescite; nolite certare, nisi cum consuetudine mentis aspectus, quiescite; nolite certare, nisi cum consuetudine corporum: ipsam vincite, et victa erunt omnia. Unum certe quaerimus, quo simplicius nihil est. Ergo in simplicitate cordis quaeramus illum. Agite otium, inquit, et agnocis et temporibus vacet. Haec enim phantasmata tumoris et volubilitatis, constantem unitatem videre non sinunt. Loca offerunt quod amemus, tempora surripiunt quod amamus, et relinquunt in anima turbas phantasmatum, quibus in aliud atque aliud cupiditas incitetur. Ita fit inquietus et aerumnosus animusfrustra tenere a quibus tenetur, exoptans. Vocatur ergo ad otium, id est, ut ista non diligat, quae diligi sine labore non possunt. Sic enim eis dominabitur, sic non tenebitur, sed tenebit. Jugum meum, inquit, leve est . Huic jugo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑagit. Istũ ego ubi uolo. &. quando uolo constituo. Siunus
eͣ ille amieꝰ meus. falsus ẽ iste quẽ cogitans fingo. riã ille
ubi sit nescio. Iste ibi fingit᷑ ubi uolo. Ego ipse certe unꝰ sum.
&. hoc loco eẽ sentio corpus meũ. & tam̃ figm̃to cogitatio¬
nis. ꝑgo quo lib&. loquor cũ qͦlib&. falsa sunt haec. nec qͥsquã
intelligit falsa. rã ergo intelligo cũ ista contẽplor . &. istis
credo. quia uerũ eẽ oport&. qđ intellectu contẽplor. Hũ qͥd
forte ista sunt quae phantasmata dicisolent: Unde ergo
ĩpleta ẽ anima mea illusionib : Ubi ẽ uerũ qđ m̃te con¬
spicit᷑ : Ita cogitanti: iã dici potest. Illa lux uera ẽ qua
haec ñ eẽ uera cognoscis. Per hanc illud unũ uides. qͦ
iudicas unũ eẽ: quicqͥd aliud uides. Nec tam̃ hoc eẽ quod
illud ẽ. qͥc qͥd mutabile uides. Qđ si haec intueri palpitat

Expanded text:
peragit; istum ego ubi volo, et quando volo constituo. Si unus peragit; istum ego ubi volo, et quando volo constituo. Si unus est ille amicus meus, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille ubi sit nescio; iste ibi fingitur, ubi volo. Ego ipse certe unus sum, et hoc loco esse sentio corpus meum; et tamen figmento cogitationis pergo quo libet, loquor cum quo libet. Falsa sunt haec; nec quisquam intelligit falsa. Non ergo intelligo, cum ista contemplor, et istis credo; quia verum esse oportet quod intellectu contemplor: numquid forte sunt ista quae phantasmata dici solent? Unde ergo impleta est anima mea illusionibus? Ubi est verum, quod mente conspicitur? Ita cogitanti jam dici potest: Illa lux vera est qua haec non esse vera cognoscis. Per hanc illud unum vides, quo judicas unum esse quidquid aliud vides, nec tamen hoc esse quod illud est, quidquid mutabil
Abbreviated transcription (Latin):
id haber&. O animae ꝑui caces. Date mͥ qͥ uideat. sine ulla
imaginatione uisoꝵ carnaliũ. Sate michi qui uideat. om̃is
unius principiũ ñ eẽ.nisi unũ solũ a quo sit om̃e unũ. siue
id ĩpleat siue non ĩpleat. Qui uideat: date. ñ qui litig&. ñ
qͥ uideri uelit. se uidere. qđ ñ uid&. Date qͥ resistat sensib
carnis &. plagis. qͥb ꝑ illos in anima uapulauit. Qui resistat
consuetudini hominũ. resistat laudib hominũ. qͥ cõpungat᷑
in cubili suo. qͥ resculpat sp̃m suũ. qͥ ñ foris diligat uanitateᷤᷤ.
.e quaerat m̃dacia. Qui iã sibi nouerit dicere. si una roma ẽ
quã circa tiberĩ nescio quis romulus dicit᷑ condidisse. falsa
ẽ ista qu̾a cogitans fingo. rã enĩ ẽ ipsa. nec ibi sũ animo.
rã qͥd ibi agat᷑ mͦ utiq scirẽ. Si unꝰ ẽ sol. falsus ẽ iste quẽ
cogitans fingo. Nã ille curricula sua certis locis &. tẽporib

Expanded text:
id haberet. 64. O animae pervicaces, date mihi qui videat sine ulla id haberet. 64. O animae pervicaces, date mihi qui videat sine ulla imaginatione visorum carnalium. Date mihi qui videat omnis unius principium non esse, nisi unum solum a quo sit omne unum, sive illud impleat, sive non impleat. Qui videat date, non qui litiget, non qui videri velit se videre quod non videt. Date qui resistat sensibus carnis, et plagis quibus per illos in anima vapulavit: qui resistat consuetudini hominum, resistat laudibus hominum, qui compungatur in cubili suo, qui resculpat suum spiritum, qui non foris diligat vanitates, et quaerat mendacia ; qui jam sibi noverit dicere: Si una Roma est, quam circa Tiberim nescio quis Romulus dicitur condidisse, falsa est ista quam cogitans fingo: non enim est ipsa, nec ibi sum animo; nam quid ibi agatur modo, utique scirem. Si unus est sol, falsus est iste quem cogitans fingo: nam ille curricula sua certis locis et temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sursũ ẽ deorsũ. &. qđ deorsũ ẽ sursũ. regno caeloꝵ aptus
ñ erit. Nã ergo sũma quaeramꝰ in infimis. nec ipsis ufimis
inuideamꝰ. Audicemꝰ ea ne cũ ipsis iudicem̾. id est tantũ eis
tribuamꝰ quantũ species meret᷑ extrema. ne cũ in nouissi¬
mis prima quaerimꝰ. a primis inter nouissima numerem᷑.
Qđ nichil ipsis nouissimis obest. sed nob̾ plurimũ. Net idõ di¬
uinae ꝓuidentiae administratio minꝰ decora fit. quia &.
iniusti iuste. &. foedi pulchre ordinant᷑. X si ꝓpt̾ea nossi¬
&. ñ ĩpl& unitatẽ: intelligamꝰ si possumꝰ ñ ex eo qđ ẽ nos
falli sed ex eo qđ ñ ẽ. Omẽ quippe corpus uerũ corpus ẽ.
sed falsa unttas. Ñ enĩ sũme unũ ẽ. aut in tantum id
imitat᷑ ut ĩpleat. & tam̃ nec corpus ipsũ ess&: nisi ut cũq unum
ess&. Porro ut cũq unu̾ eẽ ñ poss&: nisi ab eo qđ sũme unu̾ ẽ

Expanded text:
 sursum est deorsum, et quod deorsum est sursum, regno coelorum aptus  sursum est deorsum, et quod deorsum est sursum, regno coelorum aptus non erit. Non ergo summa quaeramus in infimis, nec ipsis infimis inhaereamus. Judicemus ea, ne cum ipsis judicemur; id est, tantum eis tribuamus, quantum species meretur extrema, ne cum in novissimis prima quaerimus, a primis inter novissima numeremur. Quod nihil ipsis novissimis obest, sed nobis plurimum. Nec ideo divinae providentiae administratio minus decora fit; quia et injusti juste, et foedi pulchre ordinantur. Et si propterea nos fet non implet unitatem; intelligamus, si possumus, non ex eo quod est nos falli, sed ex eo quod non est. Omne quippe corpus verum corpus est, sed falsa unitas. Non enim summe unum est, aut in tantum id imitatur ut impleat: et tamen nec corpus ipsum esset, nisi utcumque unum esset. Porro utcumque unum esse non posset, nisi ab eo quod summe unum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ oculi fallunt. Ñ enĩ renuntiare possunt animo. nisi affecł¬
onẽ suã. Qđ si ñ solũ ipsi. sed om̃s corporis sensus ita nuntiant
ut afficiunt᷑. qͥd ab eis ãplius exigere debeamꝰ. ignoro. Tolle
itaq uanitantes. &. nulla erit nanitas. Si qͥs remũ in aqua
frangi opinat᷑. &. cũ inde aufert᷑. integrari. ñ malũ hab& i.¬
t̃nuntiũ sed malus ẽ iudex. Mã ille ꝓ sua natura ñ potuit
alit᷑ in aqua sentire. nec alit̾ debuit. Si enĩ aliud ẽ aer. aliud
aqua. iustũ ẽ ut alitͣ in aere. alit̃ in aqua sentiat᷑. Quare ocul
recte. adhoc enĩ factus ẽ ut tantũ ualeat. sed animꝰ ꝑ se cui
ad contẽplandã sũmã pulchritudinẽ mens ñ oculus factꝰ est.
Ille autẽ uult m̃tẽ conuertere ad corpora. oculos ad dm̃. Quae
rit enĩ intelligere carnalia. & uidere spiritalia. qđ fieri ñ
potest. Quare ista ꝑuersitas corrigenda ẽ. Quia nisi fecerit

Expanded text:
idem oculi fallunt; non enim renuntiare possunt animo nisi affectidem oculi fallunt; non enim renuntiare possunt animo nisi affectionem suam. Quod si non solum ipsi, sed etiam omnes corporis sensus ita renuntiant ut afficiuntur; quid ab eis amplius exigere debeamus ignoro. Tolle itaque vanitantes, et nulla erit vanitas. Si quis remum frangi in aqua opinatur, et cum inde aufertur integrari; non malum habet internuntium, sed malus est judex. Nam ille pro sua natura non potuit aliter in aqua sentire, nec aliter debuit: si enim aliud est aer, aliud aqua, justum est ut aliter in aere, aliter in aqua sentiatur. Quare oculus recte; ad hoc enim factus est ut tantum videat: sed animus perverse, cui ad contemplandam summam pulchritudinem mens, non oculus factus est. Ille autem vult mentem convertere ad corpora, oculos ad Drit enim intelligere carnalia, et videre spiritalia: quod fieri non potest. Quare ista perversitas corrigenda est, quia nisi fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
pura uideat᷑. utrũ in tantũ nr̃tiant᷑ in quantũ ei similia sunt
an in quantũ eã ñ assequunt᷑. Nã si assequerent᷑: qđ imitant᷑
ĩplerent. Si autẽ ĩplerent. om̃imꝰ essent similia. Si om̃imͦ esseũ
similia: nichil int̾ illã naturã &. istã int̾ ess&.. Qđ si ita ess&.
ñ eã m̃tirent᷑. Id enĩ essent. qđ illa ẽ. Mec m̃tiunt᷑ tañ. dilige
tius considerantib Quia ille m̃tit᷑. qui uult uideri qđ non est.
Qđ autẽ ñ uolens aliud putat᷑ quã ẽ: ñ nĩtit᷑. sed fallit tamen.
nlã ita discernit᷑ m̃tiens a fallente: qđ in est om̃ĩ m̃tienti uo¬
luntas fallendi. etiã si ñ ei credat᷑. Fallens autẽ eẽ ñ potest.
qͥ ñ fallit. Ergo corporea species quia nullã uoluntatẽ hab&. ñ
m̃tit᷑. Si uero etiã ñ putet᷑ eẽ qđ ñ ẽ. nec fallit. Sed ne ipsi qͥ¬

Expanded text:
pura videatur, utrum in tantum mentiantur, in quantum ei similia sunt, pura videatur, utrum in tantum mentiantur, in quantum ei similia sunt, an in quantum eam non assequuntur. Nam si assequerentur, quod imitantur implerent. Si autem implerent, omnino essent similia. Si omnino essent similia, nihil inter illam naturam et istam interesset. Quod si ita esset, non eam mentirentius considerantibus: quia ille mentitur qui vult videri id quod non est; quod autem non volens aliud putatur quam est, non mentitur, sed fallit tantum. Nam ita discernitur mentiens a fallente, quod inest omni mentienti voluntas fallendi, etiamsi non ei credatur: fallens autem esse non potest, qui non fallit. Ergo corporea species, quia nullam voluntatem habet, non mentitur: si vero etiam non putetur esse quod non est, nec fallit. 62. Sed ne ipsi qu
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ uider&: unde cognoscera. &. qͥd imitaret᷑ corpoꝵ speciees.
& qͥd ĩplere ñ poss&: Munc uero cũ dicit corporib uos quidom
nisi aliqua unitas continera. nichil essetis. sed rursus si uos es¬
setis ipsa unitas corpora ñ essetis. recte illi dicit᷑. Unde istã no¬
sti unitatẽ scđm quã uidicas corpora. qu̾a nisi uideres: iudica¬
re ñ posses. qđ eã ñ impleant : Si autẽ his corporeis oculis eã
uidere ñ uere diceres: quanquã eius uestigio teneant᷑. longe
corpus nrm̃ ẽ. ñ eã uider&. qͥ hoc mͦ in oriente de corporil
iudicat. Non ergo ista contin&. loco. &. cũ ad est ubiẽq
iudicanti. nusquã ẽ ꝑ spatia locoꝵ. &. ꝑ potentiã nus quã
tib ne incidamꝰ in uanitates uanitantiũ. sed quaerendũ potiꝰ cũ
idõ m̃tiant᷑. quia eã uident᷑ ostendere oculis carneis. cũ illa ĩnte

Expanded text:
si non videret, unde cognosceret et quid imitaretur corporum species, si non videret, unde cognosceret et quid imitaretur corporum species, et quid implere non posset? Nunc vero cum dicit corporibus, Vos quidem nisi aliqua unitas contineret, nihil essetis, sed rursus si vos essetis ipsa unitas, corpora non essetis; recte illi dicitur, Unde illam nosti unitatem, secundum quam judicas corpora, quam nisi videres, judicare non posses quod eam non impleant: si autem his corporeis oculis eam videres, non vere diceres, quanquam ejus vestigio teneantur, longecorpus nostrum est, non eam videret qui hoc modo in Oriente de corporibus judicat. Non ergo ista continetur loco; et cum adest ubicumque judicanti, nusquam est per spatia locorum, et per potentiam nusquam  ne incidamus in vanitates vanitantium: sed quaerendum potius est, cum ideo mentiantur, quia eam videntur ostendere oculis carneis, cum illa mente