comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cellulas coaptare. Sunt qui putant hunc uersũ decallimacho cyri¬
nensi poeta sũptũ. & aliqua exparte ñ errant. Si quidẽ &ipse
in laudib touis aduersũ crecenses scriptitans. qui sepulchrũ se os¬
tendere głabantur: ait. Crecenses sep̃ mendaces qui & sepulchrum
eiꝰ sacrilega mente fabricati sunt. Uerum ut sup̃ diximꝰ integer
uersus de epr menide poeta ab apło sup̃tꝰ. ẽ. et eiꝰ callimacͥus in
suo poemate .ẽ. usus exordio siue uulgare ꝓuerbiũ quo cretenses
fallaces appellabantur siue furto alieni oꝑis in metrũ reculit.
Putant quidã apłm rep̃hendendũ: quod in prudent᷑ lapsus sit
Et dũ falsos doctores arguit. illũ uersiculũ cõꝓbarit quo p̃terea
cretenses dicunt᷑. eẽ. fallaces. quod iouis sepulchrũ in ane cons¬
truxerint. Si enĩ in quiunt epr menides siue callimachus ꝓpt̃ẽa
cretenses fallaces & malas bestias arguunt & uentres pigros qđ

Expanded text:
cellulas coaptare. Sunt qui putent hunc versum de Callimacho Cyrecellulas coaptare. Sunt qui putent hunc versum de Callimacho Cyrenensi poeta sumptum, et aliqua ex parte non errant. Siquidem et ipse in laudibus Jovis adversus Cretenses scriptitans, qui sepulcrum ejus se ostendere gloriabantur, ait: Cretenses semper mendaces: qui et sepulcrum ejus sacrilega mente fabricati sunt. Verum, ut supra diximus, integer versus de Epimenide poeta ab Apostolo sumptus est; et ejus Callimachus in suo poemate est usus exordio. Sive vulgare proverbium, quo Cretenses fallaces appellabantur, sine furto 708 alieni operis in metrum retulit. Putant quidam Apostolum reprehendendum, quod imprudenter lapsus sit; et  Al. ut dum falsos doctores arguit, illum versiculum comprobarit: quod propterea Cretenses dicuntur  Al. dicunt esse fallaces, quod Jovis sepulcrum inane construxerint. Si enim, inquiunt Epimenides sive Callimachus, propterea Cretenses fallaces, et malas bestias arguunt, et ventres pigros, quod
Abbreviated transcription (Latin):
colloquia mala. Nec mirũ si ꝓ oportunitate tẽporis gentiliũ poe¬
tarũ uersib abutatur cũ etiã de inscrip tione arȩ aliquo cõmur¬
tans ad athenienses locutu̾sit ꝑttoisiens inquit enĩ et conteplars
culturas urãs: inueni & arã in qua supra scriptũ ẽ ignoto do sđ
itaq ignorantes colitis. hoc ego annuntio uobis Inseriptio aut̃
arȩ non ita erat ut paulus asseruit ignoto dõ. sed itadus asyȩ
& europȩ & africȩ diisignotis & ꝑegrinis. Uerũ quia paulus ñ
plurib diis indigebat ignotis sed uno tantũ ignotodo ungula¬
ri uerbo usus ẽ. ut doceret illũ suũ eẽ. dm̃ quẽ atheniensẽs ua
arȩ ciculo p̃notassent: ł t recte eũ scientes colerent quẽ ignoran¬
tes uenerabantur. & nescire non poterant. hoc aut paulus
faciebat raro. & ut loci potius quã ostentationis exigebat. in
morẽ apum qude diuersis florib solent mella cõponere. & fauoꝵ

Expanded text:
colloquia mala Nec mirum si pro opportunitate temporis, gentilium poecolloquia mala Nec mirum si pro opportunitate temporis, gentilium poetarum versibus abutatur: cum etiam de inscriptione arae aliqua commutans, ad Athenienses locutus sit: pertransiens enim, inquit, et contemplans culturas vestras, inveni et aram itaque ignorantes vos colitis, hoc ego annuntio vobis . Scriptio autem arae non ita erat ut Paulus asseruit: Ignoto deo, sed ita: Diis Asiis, et Europae, et Africae, diis ignotis et peregrinis. Verum quia Paulus non pluribus diis indigebat ignotis, sed uno tantum ignoto Deo, singulari verbo usus est: ut doceret illum suum esse Deum, quem Athenienses in arae titulo praenotassent: et recte eum scientes colere deberent, quem ignorantes venerabantur, et nescire non poterant. Hoc autem Paulus faciebat raro, et ut loci potius quam ostentationis opportunitas exigebat, in morem apium, quae de diversis floribus solent mella componere, et favorum
Abbreviated transcription (Latin):
siue uere quia de craculis scripserat. atq responsis quȩ &l ipsa fut̃a
p̃nuntient & ea quȩ uencura sunt multo ante p̃dicant. Deniq ipse
gentiliũ diuiiatio polliceret᷑ & in tẽpore abusum. eẽ. uersiculo
cribentsm ad titũ quia erat cretȩ ut falsos cretensiũ doctores
ꝓprio ins le auctore contereret. Hoc aut̃ paulus non solum
in hoc loco sedeciã in aliis fecisse dep̃henditur. In actib quippe
apłoꝵ cũ concionaretur ad popłm & in abio pago quȩ est curia
atheniensiũ disputaret: int̾ cȩcera ait. sicut & quidã de urĩs poe¬
tis dixerunt . Ipsiuis enĩ & genꝰ sumus quod emis tichiũ infenome¬
nis arati legitur : Quẽ cicero inlatinũ sermonẽ transtulit &
germanaticus cesar & nuꝑ auienus. & multi quos enumerare ꝑ¬
Tongũ est. Adcernthios quoq qui & ipsi attica facundia expoliti
dri comoedia uersum sũp̃sit iambicũ: Corrumpunt mores bonos

Expanded text:
sive vere, quia de Oraculis scripserit atque responsis, quae et ipsa futura sive vere, quia de Oraculis scripserit atque responsis, quae et ipsa futura praenuntient, et ea quae ventura sunt multo ante praedicant. Denique ipse gentilium divinatio polliceretur: et in tempore abusum esse versiculo, scribentem ad Titum qui erat Cretae: ut falsos Cretensium doctores proprio insulae doctore conviceret. Hoc autem Paulus non solum in hoc loco, sed etiam in aliis fecisse deprehenditur. In Actibus quippe apostolorum, cum concionaretur ad populum, et in Areopago, quae est curia Atheniensium, disputaret, inter caetera ait: Sicut et quidam de vestris poetis dixerunt: Ipsius enim et genus sumus , quod hemistichium in Phoenomenis Arati legitur: quem Cicero in Latinum sermonem transtulit; et Germanicus Caesar, et nuper Avienus, et multi, quos enumerare perlongum est. Ad Corinthios quoque , qui et ipsi Attica facundia expoliti;dri comoedia versum sumpsit iambicum: Corrumpunt mores bonos
Abbreviated transcription (Latin):
id est cretensium. Sed quia multi in medio sunt & hoc ab surdum
uidecur. & forte nemo recipiat ꝓpt̾ea cũ supiorib quȩ magis
uicina sunt. alit̃ aptandũ est ut legamus. sunt enĩ multi & non
subditi. uani loqui & mentiũ deceptores maxime aut̃ quidẽtuan¬
cuncisione sunt quos multos & non subditos. uani loquos. & men:¬
tũ deceptores. cũ his qui detircuncisione sunt oportet refrena¬
ri qui uniuersas domos subuertunt : docentes quȩ non oportet
turpis lucri grã. Dx̃ quidã exillis ꝓpͥus eoꝵ ꝓpha : ut id qđ
ait eoꝵ ꝓpħa non specialit ad iudȩos & eosqui maxime de
circuncisione sunt: sed ad multos referatur qui non sub ditist᷑.
& uaniloqui & mentiũ deceptores. qui utiq quia increta erant
cretenses fuisse credendi sunt. Dicitur aũ iste uersiculus in epr¬
menidis crecensis poetȩ oraculis reperiri. quẽ in p̃sentiarũ suue
& alii offensionum & quoscumq ociosos ꝓph̃as scriptura cõmemorat.

Expanded text:
id est, Cretensium. Sed quia multa in medio sunt, et hoc absurdum videtur, et forte nemo recipiat: propterea cum superioribus, quae magis vicina sunt, aliter aptandum est, ut legamus: Sunt enim multi et 706 non subditi, vaniloqui, et mentium deceptores, maxime autem qui de circumcisione sunt; quos multos et non subditos, vaniloquos, et mentium deceptores, cum his qui de circumcisione sunt, oportet refrenari, qui universas domos subvertunt, docentes quae non oportet turpis lucri gratia: dixit quid est, Cretensium. Sed quia multa in medio sunt, et hoc absurdum a, non specialiter ad Judaeos, et eos maxime qui de circumcisione sunt, sed ad multos referatur, qui non subditi sunt, et vaniloqui, et mentium deceptores, qui utique quia in Creta erant, Cretenses fuisse credendi sunt. Dicitur autem iste versiculus in Epimenidis Cretensis poetae oraculis reperiri; quem in praesentiarum sivet alii offensionum; et quoscumque vitiosos prophetas Scriptura commemorat:
Abbreviated transcription (Latin):
usq suecreuit. ab eo quoq qui posut cuscodiã orisuo et ostiũ
munitũ labus suis. Qui idcirco forsitan tacuit : qr ad modicũ
apłm dereliquerat. et ad extremũ ab eo qui pse ipse consun¬
gens quotidie augtatur ꝓcessusq habeat : dũ euangelio eius¬
obis impleatur. et totiens crescit quotiens auditur : Ixeliẽ¬

Expanded text:
usque succreverit, ab eo quoque qui posuit custodiam ori suo, et ostium usque succreverit, ab eo quoque qui posuit custodiam ori suo, et ostium munitum labiis suis: qui idcirco forsitan siluit, quia ad modicum stolum dereliquerat. Et ad extremum ab eo qui per se ipse consurgens quotidie augeatur, procesusque habeat: dum ejus Evangelio orbis impletur, et toties crescit, quoties auditus et le
Abbreviated transcription (Latin):
numerat᷑ popłs isrł dicente scriptura. scłm capita eoꝵ: ita
ma non uincatur a carne. et redacta simul in sub stantiã spĩta¬
ficus philemon mire donatus sime os panis abore non abosse
Appia continens aut libertas. archippus longitudo opis onesi¬
mus respondens. epaphars fugifer. et uidens ñue suecrescens
aareus sublimis mandato aristharcꝰ mons opis amplioris. de¬
mas silens Lucas ipse consurgens. Quȩ nõa si iueta int̾prȩtatio¬
nẽ suam uolueris intelligere ñ est difficile admirabilẽ atq be¬
neficium prȩcipue ad eũ scribere cui uniũsa concessa sint uitia
aut oseiꝰ pateat ad cȩlestẽ panẽ deinde ad continentẽ et libam
et ad longitudinẽ quod nunquã a scõ labore desistamꝰ .ori. Ue
re aũ ꝓeo qui respondeat testimonio suo. nec non eũ eui specia
tus ẽ. ꝓmandata sublimior: illoq qui ꝑmaiora oꝑa in montẽ

Expanded text:
numeratur populus Israel, dicente Scriptura, secundum capita 764 eorum : ita numeratur populus Israel, dicente Scriptura, secundum capita 764 eorum : ita ma non vincatur a carne et redacta simul in substantiam spirituaficus. Philemon, mire donatus, sive os panis, ab ore, non ab osse. Apphia, continens, aut libertas. Archippus, longitudo operis. Onesimus, respondens. Epaphras, frugifer, et videns, sive succrescens. Marcus, sublimis mandato. Aristarchus, mons operis amplioris. Demas, silens. Lucas, ipse consurgens. Quae si nomina juxta interpretationem suam volueritis intelligere, non est difficile admirabilem atque beneficum praecipue ad eum scribere, cui universa concessa sint vitia et os ejus pateat ad coelestem panem. Deinde ad continentem, et liberam, et ad longitudinem operis: quod numquam a sancto labore desistat. Scribere autem pro eo qui respondeat testimonio suo, nec non ei  Al. eum, tus sit per mandata sublimior, illoque qui per majora opera in montem
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis et ipse sit in apłis ut andronicꝰ et iulia : de quibus
natos et concaptiuos meos qui sunt nobiles in apłis : qui &
ante me fuerunt in xp̃o ihũ: Hȩc de epaphra: Cȩcerum co¬
oꝑatores euangelii et uinculoꝵ suoꝵ cũ ad philemonẽ epłam
scriberet marcũ ponit: quẽ puto euangelii conditorẽ : et a-¬
ristharcum cuiꝰ supra fecimꝰ mentionẽ. et d&man. de quo in
alio loco queritur. Demas me dereliquit diligens prȩsens
scłm et ab ut thessalonicã : et lucã medicũ qui euangeliũ
et actus apłoꝵ ȩccłiis derelinquens. quomꝰ apłi depiscato¬
ribus piscium piscatores hominũ facti sunt. ita de medico cor¬
poꝵ in medicũ est uersus animarũ. De quo et in alio loco. Misi
inquĩcũ illo frm cuiꝰ laus est in euangelio ꝑom̃s eccłas. Cuiꝰ liber
quotienscunq legit᷑ in aeccłis. totiens eiꝰ medicina ñ cessat. Grã

Expanded text:
nobilis et ipse sit in apostolis, ut Andronicus et Julia, de quibus nobilis et ipse sit in apostolis, ut Andronicus et Julia, de quibus natos, et concaptivos meos, qui sunt nobiles in apostolis, qui et ante me fuerunt in Christo Jesu . Haec de Epaphra. Caeterum cooperatores Evangelii et vinculorum suorum, cum ad Philemonem epistolam scriberet, Marcum ponit, quem puto Evangelii conditorem, et Aristarchum cujus supra fecimus mentionem, et Demam, de quo in alio loco queritur: Demas me dereliquit, diligens praesens saeculum, et abiit Thessalonicam. Et Lucam medicum, qui Evangelium et Actus Apostolorum Ecclesiis derelinquens, quomodo Apostoli de piscatoribus piscium, piscatores hominum facti sunt : ita de medico corporum, in medicum est versus animarum, de quo et in alio loco: Misi, inquit, cum illo fratrem, cujus laus est in Evangelio per omnes Ecclesias : cujus liber quotiescumque legitur in Ecclesiis, toties ejus medicina non cessat. Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
impaulũ secutum : et sic posse stare illud quod de se ipse testat᷑
Hebrei sunt. et ego Isra helitȩ sunt. et ego. Semen abrahȩ
sunt et ego Et rursum alibi Hebreus ex hebreis. & cȩcera
quȩ illum uidȩũ magis indicant quã tharsensẽ . Quod si
ita est : possumus et ẽpaphram illo tempore captum suspi¬
cari quo captus est paulus. et eum parentib: suis in colosis
urbe asiȩ collocatum xp̃i postea recepisse sermonẽ. Unde
ad colosenses ut supra diximus scribitur. Salutat uos epa¬
phras qui est ex uobis seruus xp̃i. semꝑ sollicitus ꝓuobis
inorationib Hoc si se ita habet et aristharcus qui concap
uallẽ hanc adducti sint lacrimarũ. Quod sine utrũ recipit᷑
ex eoquod hic additũ est inxp̃o ihũ. possumus suspicari eadẽ
eũ romȩ ꝓapõ uincula sustinuisse quȩ paulũ : et ut uinc¬
tũ xp̃i ita captiuũ quoq eiꝰ potuisse dici. aut certe ita qđ

Expanded text:
m Paulum secutum. Et sic posse stare illud quod de se ipse testatur: m Paulum secutum. Et sic posse stare illud quod de se ipse testatur: Hebraei sunt, et ego: Israelitae sunt, et ego: semen Abrahae sunt, et ego . Et rursum alibi: Hebraeus ex Hebraeis : et caetera quae illum Judaeum magis indicant quam Tharsensem. Quod si ita est, possumus et Epaphram illo tempore captum suspicari, quo captus est Paulus: et cum parentibus suis in Colossis urbe Asiae collocatum, Christi postea recipere sermonem. 763 Unde ad Colossenses, ut supra diximus, scribitur: Salutat vos Epaphras qui est ex vobis, servus Christi, semper sollicitus pro vobis in orationibus . Hoc si se ita habeat, et Aristarchus qui concaptvallem hanc adducti  Al. deducti sint lacrymarum. Quod si neutrum recipitur, ex eo quod hic additum est in Christo Jesu, possumus suspicari eadem cum Romae pro Christo vincula sustinuisse quae Paulum: et ut vinctum Christi, ita captivum quoque ejus potuisse dici. Aut certe ita, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tum est etiã coꝵ qui salutantes inducantur nom una docens
Nã et in ipsa ita sub scribitur. Salutat uos aristharcus
concaptiuus meus. et marcus consobrinus barnabȩ et epa¬
phras : qui est ex uobis seruus xp̃i. Et paulo inferius Sa¬
lutatuos lucas medicus karissimus et demas et dicite
archippo. Uide ministerium quod accepisti indomino ut
illud impleas. Et memores estote uinculoꝵ meoꝵ. Si aut̃
exeo aliquis non putat parit̃ scriptas quod ad colosenses
pauca sint nomina quȩ hic ñ ferantur ascripta sciat ñ
om̃ s omnib aut amicos. et̃. aut notos et aliud ẽẽ priua¬
tã adunũ hominẽ aliud publicã aduniuersã ȩccłã epłam
fieri. Salutat te gͦ inquit epaphras concaptiuus meus in
xpõo ihũ Qui sit epaphras concaptiuus pauli. talẽ sabu¬
la accepimus: Aiunt parentes apłi pauli de glischalis
regione fuisse uideȩ et eos cũ tota ꝓuincia romana uasta¬

Expanded text:
tum est, etiam eorum qui salutantes inducuntur nomina docent. tum est, etiam eorum qui salutantes inducuntur nomina docent. Nam et in ipsa ita scribitur: Salutat vos Aristarchus concaptivus meus, et Marcus, consobrinus Barnabae, et Epaphras, qui ex vobis servus Christi ; et paulo inferius: Salutat vos Lucas medicus charissimus, et Demas; et dicite Archippo: Vide ministerium quod accepisti in Domino, ut illud impleas ; et: Memores estote vinculorum meorum . Si autem ex eo aliquis non putat pariter scriptas, quod ad Colossenses pauca sint nomina quae hic non ferantur ascripta: sciat non omnes omnibus aut amicos esse, aut notos, et aliud esse privatam ad unum hominem, aliud publicam ad universam Ecclesiam epistolam fieri. Salutat te, inquit, Epaphras concaptivus meus in Christo Jesu. Quis sit Epaphras concaptivus Pauli, talem fabulam accepimus: Aiunt parentes apostoli Pauli de Gyscalis regione fuisse Judaeae; et eos, cum tota provincia, Romana vasta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnouitate p̃licationis siue aiudeis inuidentib: siue ab his
qui sua uidebant idola destrui ad furor ꝑpopłis concitatis
missi incarcerem rursũ impetu et furore deposito laxaban¬
tur et hoc ita eẽ ut dicimus apłoꝵ acta testantur in quib
et felix loquitur ad agrippã potuisse dimitti paulũ. si non
appellasset cȩsarem: et quia nullã inuenerit causã prȩt̃
quȩstiones quasdã de religione ꝓpͥa de quodã iħũ quem
paulus uiuere prȩdicaret. Ex quo adimaduertimus et a
cȩteris udicib similit eos potuisse dimitti id agente dño
ut in toto orbe noua p̃dicatio disseminaret᷑. Salutat te epa¬
phras concaptiuus meus in xp̃o ihũ : marcus aristharcus
demas lucas cooꝑatores mei. Id quod in principio diceba¬
mus : qm̃ ad colosenses pła eodẽ intempore et ꝑeundẽ. eẽc
scripta bauilũ litterarũ quoladphilemonẽ quoq scrip¬

Expanded text:
pro novitate praedicationis, sive a Judaeis invidentibus, sive ab his pro novitate praedicationis, sive a Judaeis invidentibus, sive ab his qui sua videbant idola destrui, ad furorem populis concitatis, missi in carcerem, rursum impetu et furore deposito, 762 laxabantur. Et hoc ita esse ut dicimus, Apostolorum Acta testantur, in quibus et Felix loquitur ad Agrippam: potuisse dimitti Paulum, si non appellasset Caesarem . Et quia nullam invenerit causam praeter quaestiones quasdam de religione propria, et de quodam Jesu, quem Paulus vivero praedicabat. Ex quo animadvertimus, et a caeteris judicibus similiter eos potuisse dimitti, id agente Domino, ut toto orbe nova praedicatio disseminaretur. Salutat te Epaphras concaptivus meus in Christo Jesu: Marcus, Aristarchus, Demas, Lucas cooperatores mei. Id quod in principio dicebamus, quoniam ad Colossenses Epistola eodem in tempore, et per eumdem esset scripta bajulum litterarum, quo ad Philemonem quoque scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ut domus incȩlebri eẽt. urbis loco ad quam facile conueniretur
Deinde ut abomĩ importunitate uacua aut ampla quȩ plurimos
caperet audientũ : ne pxima spectaculoꝵ locis. ne turpi uicinia
detestabilis. Postremo ut in plano potius eẽt sita quã incȩnaculo
Quã ob causam eũ ȩstimo etiã romȩ in conducto mansisse biennio:
fluebant . Spero enĩ ꝑ orationes urãs donari me uobis. filium
sunt utilitatem Et hoc donũ non tam in eũ dicit᷑. eẽ. qui differt᷑
mittitur. Quod aut̃ crebro paulus in carcere fuerit ecde
uinculis liberatus sit ipsȩ in alio loco dicit. Incarcerib fre¬
quent̃. De quib: non nunquã dni auxilio crebro ipsis ꝑsecu¬
torib nihil dignũ in eo morte inuenientib dimittebatur
Nec dũ enĩ suꝑ nomine xpĩano senatus consulta ꝓcessertant.
nec dũ xp̃ianũ sanguinẽ neronis gladius dedicarat: sed

Expanded text:
ut domus in celebri esset urbis loco, ad quam facile conveniretur. ut domus in celebri esset urbis loco, ad quam facile conveniretur. Deinde, ut ab omni importunitate vacua: ut ampla, quae plurimos caperet audientium: ne proxima spectaculorum locis: ne turpi vicinia detestabilis: postremo ut in plano potius esset sita quam in coenaculo. Quam ob causam eum existimo etiam Romae in conducto mansisse biennium fluebant. Spero enim per orationes vestras donari me vobis. Filium sunt utilitatem. Et hoc donum, non tam in eum dicitur esse qui defertur mittitur. Quod autem crebro Paulus in carcere fuerit, et de vinculis liberatus sit, ipse in alio loco dicit: In carceribus frequenter , de quibus nonnumquam Domini auxilio, crebro ipsis persecutoribus nihil dignum in eo morte invenientibus dimittebatur. Necdum enim super nomine Christiano senatusconsulta praecesserant: necdum Christianum sanguinem Neronis gladius dedicarat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
philemon hoc ad hominis fceptum facit quanto magis faciet
tantũ modo imꝑata fecerunt. et iubentur loqui serui inutiles su¬
mus quod debuimus facere fecimus Uirginitas quoq ꝓptẽa mai¬
ori p̃mio coronatur. quia p̃ceptũ dñi ñ habet : et ultra imꝑata
se cendit. Simul aut̃ et p̃para mihi hospitiũ. Nonputo tã diuitẽ
fiusse apłm et tantis sarcinis occupatum : ut p̃parato egeret hos¬
pitio. et ñ una contentus cellula breue corporis sui spatium ȩcles¬
am plissimas aestimaret: Sed ut dũ eum expectat philemon ad se
et̃ uenturum : magis facit quod rogatus est. Siaut̃ hoc ñ dispen¬
satoriȩ sed uere quis ȩstimat imꝑatum ut sibi hospitiũ p̃ paret:
apło magis quam paulo hospitium p̃parandũ est : Uenturus ad
nouã ciuitatem p̃dicaturus crucifixũ. et in audita dogmata dela¬
turus : scebati ad se plurimos concursdros. et necesse erat primũ

Expanded text:
Philemon hoc ob hominis praeceptum facit, quanto magis faciet Philemon hoc ob hominis praeceptum facit, quanto magis faciet ntummodo imperata fecerunt, et jubentur dicere: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere, 761 fecimus . Virginitas quoque propterea majori praemio coronatur: quia praeceptum Domini non habet, et ultra imperata se tendit. Simul autem et praepara mihi hospitium. Non puto tam divitem fuisse Apostolum, et tantis sarcinis occupatum, ut praeparato egeret hospitio, et non una contentus cellula, breves corporis sui spatio aedesmplissimas existimaret: sed ut dum eum exspectat  Al. spectat Philemon ad se esse venturum, magis faciat quod rogatus est. Si autem hoc non dispensatorie, sed vere quis existimat imperatum, ut sibi hospitium praeparet, apostolo magis quam Paulo hospitium praeparandum est. Venturus ad novam civitatem, praedicaturus Crucifixum, et inaudita dogmata delaturus, sciebat ad se plurimos concursuros; et necesse erat primum,
Abbreviated transcription (Latin):
retur et alia. eẽ. fruitio qua quis absq dño ꝑfruatur. Refice
uiscera mea in xp̃o. Sic̃ ipse frui uult philemone in dño: ita
uiscera sua onesimũ quẽ et suꝑius eodẽ nomine appellarat.
refici uult ꝑphilemonem. Etambigue dictum. utrũ uiscera
pauli in xp̃o onesimus sit. anuiscera pauli onesimus ꝑphilemo¬
nem in xp̃o reficienda sint. Si suꝑius accipere uolueris recte pau¬
li in xp̃o uiscera dicentur onesimus. quẽ in iunculis. xp̃i genuit.
Si posterius. in xp̃o reficiendus est onesimꝰ aphilemone dũ eiꝰ
in xpõ sermonib eruditur. Confidens obȩdientia tua scripsi tͥ.
sciens qm̃ suꝑ id quod dico facies. Iui p̃sumit de eo quẽ rogatu¬
rus .ẽ. ipsã quodãmͦ p̃sumptione p̃ iudicat ne ei negare lice¬
cit quod rogatur. Porro siscit ille qui postulat plus quam
rogauit rogatũ. eẽ. facturũ ideo minora petit ut habeat

Expanded text:
retur, et alia esse fruitio, qua quis absque Domino perfruatur. Refice retur, et alia esse fruitio, qua quis absque Domino perfruatur. Refice viscera mea in Christo. Sicut ipse frui vult Philemone in Domino: ita viscera sua Onesimum, quem et superius eodem nomine appellavit, refici vult per Philemonem, et ambigue dictum: utrum viscera Pauli in Christo Onesimus sit: an viscera Pauli Onesimus per Philemonem in Christo reficienda sint. Si superius accipere volueris, recte Pauli in Christo viscera dicentur Onesimus, quem in vinculis Christo genuit. Si posterius: in Christo reficiendus est Onesimus a Philemone, dum ejus in Christo sermonibus eruditur. Confidens de obedientia tua scripsi tibi: sciens quoniam super id quod dico facies. Qui praesumit de eo quem rogaturus est, ipsa quodammodo praesumptione praejudicat, ne ei negare liceat quod rogatur. Porro si scit ille qui rogavit, rogatum esse facturum, in Deo majora petit, ut habeat
Abbreviated transcription (Latin):
eã q̃ e . quoddã quasi ad uerbũ blandientis est. Nos aut̃ int̾pre¬
tantes ita fr̃. aquatius. et dilutius. Nescio quid magis aliud
quã id quod est scriptum sonamus. Sicut enĩ anna illud hebra¬
icum ꝓ quo frequent̃ septuaginta int̾pretes ũ AH. transtule¬
runt in lingua sua. significat dep̃cantis affectum. Unde non¬
nunquam si machus ꝓ anna aẽoNCAi hoc est obsecro transtu-¬
lit : ita et nos eandẽ in g̃ca lingua uim patimur. quam greci
sustinent in hebrea. Quod aut̃ ait egote fruar in dno: aliud multo
in telligitur quã putatur. Apłs non fruitur nisi eo qui multas in
se habet continentesq uirtutes. et totũ quod xp̃c dicit᷑ ꝓuarietate
abundauerit ipse eo ꝑfruens impleatur. Et neputes illam fruiti¬
onẽ dici quam nos sȩpe nr̃i int̃nos p̃sentia delectamur et fruim᷑.¬
addidit in dño : ut ex eo quod dni nomen ad iunctũ est intellige¬

Expanded text:
δελφέ: ναὶ quoddam quasi adverbium blandientis est. Nos autem interpreδελφέ: ναὶ quoddam quasi adverbium blandientis est. Nos autem interpretantes, ita, frater, aquatius et dilutius nescio quid magis aliud quam id quod est scriptum, sonamus. Sicut enim ANNA   illud Hebraicum, pro quo frequenter 760 Septuaginta interpretes ὦ δὴ transtulerunt, in lingua sua significat deprecantis affectum: unde nonnumquam Symmachus pro ANNA, δέομαι, hoc est, obsecro, transtulit: ita et nos eamdem in Graeca lingua vim patimur, quam Graeci sustinent in Hebraea. Quod autem ait: Ego te fruar in Domino, aliud multo intelligitur quam putatur. Apostolus non fruitur nisi eo qui multas in se habet concinentesque virtutes, et totum quod Christus dicitur pro vaabundaverit, ipse eo perfruens impleatur. Et ne putes illam fruitionem dici, qua nos saepe nostri inter nos praesentia delectamur, addidit, in Domino: ut ex eo quod Domini nomen adjunctum est, intellige
Abbreviated transcription (Latin):
to et ꝑluxuriã ꝑdito non poterat absolui. quod philemon
ꝑdita fratrẽ Harissimum et fratrẽ recipere ȩc̃num. et ꝑ eum
sibiapłm faceret debitorem. Ego paulus scripsi manu mea ego
reddam ut non dicam tibi quia et ipsum te mihi debes Quod dic̃
tale est. quod onesimus furco rapuit. ego me spondeo reddicu¬
rum. huius sponsionis epła hȩc et manus testis est ꝓpria quã
non solito more dictaui : sed mea manu ipse conscripsi. crede
igitur mihi ponesimo pollicenti. Hoc aut̃ dico quasi ad ex¬
traneum loquens. Cȩterum si adius meũ redeã ꝓpt̃ sermonẽ
xp̃i quem tͥ euangelitaui et xp̃ianus effectus es. temͥ ipsũ
debes: Quod si tu meus es ec tua omĩa mea sunt. Si aut̃ tua
omĩa meã sunt. onesi mus quoq quituus est meus est . poterã igit᷑¬
eo uti ut meo: sed uolutati tuȩ relinquo ut mercedem habeas ignos¬
prietatẽ grecã. latinuis sermo non ex plicat. Quod enĩ ait Naia a¬

Expanded text:
to, et per luxuriam perditum, non poterat absolvi: quod Philemon to, et per luxuriam perditum, non poterat absolvi: quod Philemon perdita, et fratrem charissimum, et fratrem reciperet aeternum, et per eum sibi Apostolum faceret debitorem. Ego Paulus scripsi manu mea. Ego reddam, ut non dicam tibi, quia et ipsum te mihi debes. Quod dicit tale est: Quod Onesimus furto rapuit, ego me spondeo redditurum: cujus sponsionis, Epistola haec et manus testis est propria: quam non solito more dictavi, sed mea manu ipse conscripsi. Crede igitur mihi pro Onesimo pollicenti. Hoc auttraneum loquens. Caeterum si ad jus meum redeam, propter sermonem Christi, quem evangelizavi, et Christianus effectus es, te mihi ipsum debes: quod si tu meus es, et tua omnia mea sunt; si autem tua omnia mea sunt, Onesimus quoqeo uti ut meo; sed voluntati tuae relinquo, ut mercedem habeas ignosprietatem Graecam Latinus sermo non explicat. Quod enim ait, ναὶ, ἀ
Abbreviated transcription (Latin):
sicut me. phileman paulũ socium habere cupiebat. et inxp̃m
credens tales utiq uolebat habere ꝓfectus ut paulo similis
fieret . et ei cõmunicet in uinculis. Consideremus g quantũ hic
laudatur onesimus quantum ꝓfecisse dicatur cũ ita recipien¬
dus sit ut apłs et sic dominꝰ eiꝰ ut pauli debeat desiderare con¬
sorcium. Breuit̃ quod dicit tale est. Sime uis habere consor¬
tem : habeto et onesimũ. quem ego consortẽ et filiũ et uiscera
mea habeo. Quẽ si non susceꝑis. nec hab̾e uolueris : et ipse in¬
telliges quod me habere non possis. Si aut̃ aliquid nocuit
aut debet hoc mihi ꝰẽputa: Imitator dñi sui et xp̃m in se
loquentem habens. ea iuxta uires suas debet facere quȩx pc
Sienĩ ille in firmitates nrãs portauit et plaga nrã doluit.
iuste apłs ponesimo se opponit: et spondet quȩ ille debe-¬
bat. Vt aut̃ supra diximus totũ illud ẽ. quod ablato fur¬

Expanded text:
sicut me. Philemon Paulum socium habere cupiebat, et in Christum sicut me. Philemon Paulum socium habere cupiebat, et in Christum credens, tales utique volebat habere profectus, ut Paulo similis fieret, et ei 759 communicaret in vinculis. Consideremus ergo quantum hic laudetur Onesimus, quantum profecisse dicatur: cum ita recipiendus sit ut Apostolus et sic ejus dominus ut Pauli debeat desiderare consortium. Breviter quod dicit tale est: Si me vis habere consortem, habeto et Onesimum, quem ego consortem, et filium meum, et viscera mea habeo: quem si non susceperis, nec habere volueris, et ipse intelligis quod me habere non possis. Si autem aliquid nocuit tibi, aut debet, hoc mihi imputa. Imitator Domini sui, et Christum in se loquentem habens, ea juxta vires suas debet facere quae Christus. Si enim ille infirmitates nostras portavit, et plagas nostras doluit, juste Apostolus pro Onesimo se opponit, et spondet quae ille debebat. Ut autem supra diximus, totum illud est, quod ablatum fur
Abbreviated transcription (Latin):
dto set timerinũ & t quasi decerto ꝓnunciare qđ duldam este
tore stan un quit ideo duscessit. Caute. timiclr scepidmit: set
omẽ tempus breue est: Vt ȩc̃nũ illũ reciperes Nullus ae¬
ternus dñs serui sui. potestas quippe eius ec utriusq con¬
ditio. morte finitur. Onesimus uͦ qui ex fide xp̃i factus
ȩc̃nus est ȩc̃no philemoni quia in xp̃m et ipse crediderat.
spũ libeitatis accepto iã non seruus sed fr̃ cepit. eẽ. deseruo.
fr̃ karissimus fr̃ȩternus at̃no et ipsi apło dominoq suo
cui onesimũ ut carnis ante conditio. ita postea sp̃s copulabat
Et tunc quidẽ quando erat ei sub isttus in carne. non erat ei
iunctus in dño : nunc aut̃ et in carne ei iunct᷑ est et in domino:
Ex quo intelligimꝰ seruum qui crediderit xpõ duplici dnõ suo
lege conscringi. ut ei et carnis necessitate ungatur ad tempus
et in ȩc̃nũ spũ copuletur. Si gͦ habes me socium. suscipe illũ

Expanded text:
Dei, et temerarium est quasi de certo pronuntiare quod dubium est. Forsitan, inquit, ideo discessit. Caute, timide, trepidando, et omne tempus breve est. Ut aeternum illum reciperes. Nullus aeternus dominus servi sui: potestas quippe ejus, et utriusque conditio, morte finitur. Onesimus vero qui ex fide Christi factus aeternus est, aeterno Philemoni, quia in Christum et ipse crediderat, spiritu libertatis accepto, jam non servus, sed frater coepit esse de servo, frater charissimus, frater aeternus: aeterno et ipsi Apostolo dominoque suo, cui Onesimum ut carnis ante conditio: ita postea spiritus copulat. Et tunc quidem quando erat ei subjectus in carne, non erat ei junctus in Domino; nunc autem ei et in carne junctus est, et in Domino. Ex quo intelligimus servum qui crediderit Christo, duplici domino suo lege constringi, ut ei et carnis necessitate jungatur ad tempus, et in aeternum spiritu copuletur. Si ergo habes me socium, suscipe illum
Abbreviated transcription (Latin):
in eit assumit testimoniũ a plerisq reicitur . Ta ñ auctori¬
tatem uetustate etiã et usu meruit. et inter scãs scriptu ras
numerum duodecĩ apłoꝵ. de tribubenianin et oppido
iudextiscals fuit Quo a romanis capto cũ parentib siuis
ubarium cilicie commigrauit. Aquib obscudia legis missus
hierusolimam : a gamaliele uiro doctissimo cuiꝰ memunit eru¬
olerus est ̃ auit᷑ int fuisset neci martris stephani. et accep¬
disapontifice tẽpli epłis ad ꝑsequendos eos qui xp̃o credide¬
rant damascũ ꝑgeret reuelatione cõpulsus ad fidẽ quȩ
iacus est ũq primũ ad p̃dicationẽ eiꝰ sergius paulus pro¬
consulcrpri credidisset : ab eo quod eũ xp̃i fide subegerat
soricus est nomen: et uincto sibi barnaba multis urbib ea¬
gratis euercensq. hierusolumã apecro ia cobo e poha suin
genciũ apts ondinatur ⁊ tquia in actus apłeriel eposĩpa

Expanded text:
in ea assumit testimonium, 835 a plerisque rejicitur, tamen auctoritatem vetustate jam et usu meruit, et inter sanctas Scripturasnumerum duodecim Apostolorum, de tribu Benjamin et oppido Judaeae Giscalis fuit, quo a Romanis capto, cum parentibus suis Tarsum Ciliciae commigravit , a quibus ob studia Legis missus Hierosolymam, a Gamaliele viro doctissimo, cujus Lucas meminit, eruditus est. Cum autem interfuisset neci martyris Stephani, et acceptis a pontifice templi epistolis, ad persequendos eos, qui Christo crediderant, Damascum pergeret, revelatione compulsus ad fidem, quaelatus est. Cumque primum ad praedicationem ejus Sergius Paulus proconsul Cypri credidisset, ab eo quod eum Christi fidei subegerat, sortitus est nomen Paulus, et juncto sibi Barnaba, multis urbibus peragratis, revertensque Hierosolymam, a Petro, Jacobo et Joanne Gentium Apostolus ordinatur. Et quia in
Abbreviated transcription (Latin):
polunaris laopicenꝰ syriȩ ep̃s patre prbo magis gram¬
maticis in adolescentiã oꝑam dedit et postea in scãs
scripturas innumerabilia scribens aduersus porfiriũ xxx.
RERORIUS BOETICOS heliberri ep̃s usq ad extremã senec¬
tutẽ diuersos medioeri sermone tractatꝰ cõposuit. et de
fide elegantẽ librũ : hodieq suꝑ eẽ dicitur
AtIΛΝΩS INΡERINEI Iugis barcelone ep̃s cagtigatȩ
eloquentie. et tã uita quã sermone clarus: scripsit uaria
opuscula de quib est ceruus. et contra nouatidnos. sub theo¬
dosio principe iam ultima senectute mortuus est
otunquobe&allo &Reoia marcelli discipłs. et sermio
ep̃s ordinatus: hebionis heresim instaurare conacꝰe.
et postea a ualentiniano principe pulsus aeccła. plura serip¬
sit uolumina. Inquib uel p̃cipui sunt contͣgentes. et ad

Expanded text:
pollinaris Laodicenus Syriae episcopus, patre Probo, magis grammaticis in adolescentia operam dedit, et postea in sacras Scripturas innumerabilia scribens volumina, sub Theodosio regorius, Baeticus, Eliberi Episcopus, usque ad extremam senectutem diversos mediocri sermone tractatus composuit, et de Fide elegantem librum, qui hodieque superesse dicituracianus, in Pyrenaei jugis Barcilonae episcopus, castitate et eloquentia, et tam vita, quam sermone clarus, scripsit varia opuscula, de quibus est Cervus, et contra Novatianos. Sub Theodosio principe, jam ultima senectute, mortuus estotinus, de Gallograecia, Marcelli discipulus, Sirmii episcopus ordinatus, Hebionis haeresim instaurare conatus est, postea a Valentiniano principe pulsus Ecclesia, plura scripsit volumina, in quibus vel
Abbreviated transcription (Latin):
ouatIANUS Rooare urbis prbt̃ aduersũ cornelium
suscipere penitentes. Huiꝰ auctor nouati. cyprianus prb̃t
fuit Scripsit aut̃ de pascha de sabbato de circuntisione
tria crdote De dratone. Decibis iudaicis de instant au
deacoto multaq alia et de crinate grande uolumñ qua¬
si ptom en aꝑis tertulliani faciens & đ plurimi nescientes
cypriani estim̃dnt:¬
pe q⁊ in eadie᷑ urbe rechoricã florentisime docu treatt
aduersũ paeulluẽ samosatents. qui antiochene ete lio fuerat¬
eps ao gne artemonis in staurartit. excipientib notariis

Expanded text:
ovatianus, Romanae urbis presbyter, adversus Cornelium suscipere poenitentes. Hujus auctor Novatus, Cypriani presbyter, fuit. Scripsit autem de Pascha, de Sabbato, de Circumcisione, de Sacerdote, de Oratione, de Cibis Judaicis, de Instantia, de Attalo multaque alia, et de Trinitate grande volumen, quasi ἐπιτομὴν operis Tertulliani faciens, quod plerique nescientes, Cypriani existimantpe qui in eadem urbe rhetoricam florentissime docuerat, adversum Paulum Samosatenum, qui Antiochenae Ecclesiae episcopus dogma Artemonis instaurarat, excipientibus notariis
Abbreviated transcription (Latin):
de buit fieri. qui necessitate bonus esset et non uoluntate
Qđ sitalis fuisset effectꝰ qui bonum non uoluntate sed ne¬
cessitate ꝑ ficeret : ñ. eẽt. dõ similis qui idõ bonus est quia
uult ñ quia cogitur. Ex quo manifescũ est rem eos intise
posculare contrariã. Nã ex eo quod dicunt debuit homos
ao siilis fieri. illud pecunt ut liberi fieret arbitr. sic̃
illues pol unit fut homo dõ similis fieret Pocuit itaquec apołs
paulus absq uoluntate philemonis onesimũ sibi in ministe
pautetinere sed u hoc sine philemonis uoluntate sec metu
bonũ quidẽ erat sed ñ uol uectariũ. Quod aũ non eruo uebor¬
conũ calio enere arguebatur ñ ec̃. bonũ. Nibil quipge bonũ
dicipolest enis quođ ultroneũ est Exquo apłi consideran¬
de prudentia. qui idcirco fugitiuũ seruũ rematit i ib mon¬
minut ut gusit domuno suo: qui ꝓdesse ñ poterat si domino

Expanded text:
debuit fieri qui necessitate bonus esset, et non voluntate. debuit fieri qui necessitate bonus esset, et non voluntate. Quod si talis fuisset effectus, qui bonum non voluntate, sed necessitate perficeret, non esset Deo similis: qui ideo bonus est, quia vult, non quia cogitur. Ex quo manifestum est, rem eos inter se postulare contrariam. Nam ex eo quod dicunt, Debuit homo Deo similis fieri, illud petunt, ut liberi fieret arbitrii, sicut illud volunt, ut homo Deo similis non fieret. Potuit itaque et apostolus Paulus absqurium retinere; sed si hoc sine Philemonis voluntate fecisset, bonum quidem erat, sed non voluntarium. Quod autem non erat voluntarium, alio genere arguebatur non esse bonum. Nihil quippe bonum dici potest, nisi quod ultroneum est. Ex quo Apostoli consideranda prudentia est: qui idcirco fugitivum servum remittit ad dominum, ut prosit domino suo: qui prodesse non poterat, si domino
Abbreviated transcription (Latin):
cata replicat. ut philemon ille prudenter et dispensa¬
toriȩ tantũ inp̃fatione laudatus ñ auderet negare
id est mea uiscera: hoc est spaulo ante dixi uiscera sign¬
ficare int̃nũ cordis affectũ et plenã ex animo uoluntatẽ
cũ totũ quicquid in nobis est suscipitur arogato Alias aut̃
om̃s liberi uiscera sunt parentũ. Sine consilio aut̃ tuo ni hil
uolui facere: ut non quasi exnecessitate bonũ tuũ. eẽtsed
uoluntariẽ. Hoc quod aplerisq quȩrit᷑ et sȩpissime retrac¬
tatur quare ds̃ hominẽ faciens ñ eũ honũ rectũq condide¬
rit de pͥsenti loco solui potest Si enĩ dĩ uoluntarie et ñ
ex necessitate bonus est debuit hominẽ faciens ad suam
imaginẽ et similitudinẽ facere. hoc ẽ ut ipse uoluntarie
et non exnecessitate bonus. eẽt Qui aut̃ asserunt ita eum
debuisse fieri ut malũ reciꝑe ñ posset: hoc dicunt. Talis

Expanded text:
cat ac replicat, ut Philemon illo prudenter et dispensacat ac replicat, ut Philemon illo prudenter et dispensatorie tantum in praefatione laudatus, non auderet negare, iscera suscipe, hoc est, quod paulo ante dixi: viscera significare internum cordis affectum, et plenam ex animo voluntatem, cum totum quidquid in nobis est, suscipitur a rogato. Alias autem omnes liberi viscera sunt parentum. Sine consilio autem tuo nihil volui facere: ut non quasi ex necessitate bonum tuum esset, sed voluntarium. Hoc quod a plerisque quaeritur, et saepissime retractatur: quare Deus hominem faciens, non eum bonum rectumque condiderit, de 757 praesenti loco solvi potest. Si enim Deus voluntarie, et non ex necessitate bonus est, debuit hominem faciens, ad suam imaginem et similitudinem facere, hoc est, ut et ipse voluntarie, et non ex necessitate bonus esset. Qui autem asserunt ita cum debuisse fieri, ut malum recipere non posset, hoc dicunt: talis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑxpi euanglio sustricbat. Quicũ ante mutilis dorount nisidũ
fuerat mets oii serius fur atq fugitiuis alteri nocuit nisidio
suor nunc e tontrario utilitatis compensatione quant ipsidĩo
ec pauio utilis est sȩt̃isq ꝑ paulũ plus caritatis merecur i¬
qua odiante meruerat. Vnde ait. Qui t aliquanido inutilis
fuitꝰ sibsi inquit soliñcȩteris. Nunc aut̃ tibi et mihi utilis. Ntilis
dnõ in eo quia posset paulo seriure ꝓ dño suo paulouincet
utiuis quia ille incarcere uinculisq detento. posset ei ineuan
for ingitur squalore corporis. caroꝵ separatione penalibus
tenebris coartatur et non sentit inuiriam non dolore grucba¬
tur nihil nouit aliud nisi de xp̃i euangelio eogitare. Sclebat
seruum sciebat fugitiuum. scȩbat aliquando raptorẽ acł
Aẽpi fidem. eẽ. conuersum. Grandis laboris est talẽ hominẽ
in eo ꝑseuerare quod cepit. Idcirco filiũ suũ et filiũ uincu
lorum et ministrum euangelii inuinculis constituti incul¬

Expanded text:
i Evangelio sustinebat; qui cum antea inutilis domino tantum fuerat neque enim servus fur atque fugitivus alteri nocuit, nisi domino suo, nunc e contrario utilitatis compensatione, qua et ipse doet Paulo utilis est, caeterisque per Paulum, plus charitatis meretur quam odii ante meruerat. Unde ait: Qui tibi aliquando inutilis fuit. Tibi, inquit, soli, non caeteris, nunc autem tibi et mihi utilis. Utilis domino suo, quia posset Paulo servire pro domino suo. Paulo vero in eo utilis, quia illo in carcere vinculisque detento, posset in Evangelstringitur, squalore corporis, charorum separatione, poenalibus tenebris coarctatur, et non sentit injuriam, non dolore cruciatur, nihil novit aliud nisi de Christi Evangelio cogitare. Sciebat servum, sciebat fugitivum, sciebat aliquando raptorem ad Christi fidem esse conversum. Grandis laboris est, talem hominem in eo perseverare quod coepit. Idcirco filium suum et filium vinculorum suorum et ministrum Evangelii in vinculis constituti incul
Abbreviated transcription (Latin):
Torutonios uir ad prime cruditus bethlcem ad huc
puer et nuꝑ de sub uersione serapidis in signẽ librã
cõposuit. De urginitate quoq ad eustochiũ et uitã brldi¬
rionis monachi opuscula mea ingrecũ sermonẽ eleganti
sermone transtulit. psalterium quoq et ꝓpħas. quostios
de hebreo in latinũ uertimus.

Expanded text:
ronius vir apprime eruditus, laudes Bethlehem adhuc puer, et nuper de subversione Serapis insignem librum composuit: de virginitate quoque ad Eustochium, et Vitam Hilarionis monachi, opuscula mea, in Graecum eleganti sermone transtulit: Psalterium quoque et Prophetas, quos nos de Hebraeo in Latinum vertimus.
Abbreviated transcription (Latin):
nouum testamentũ grecȩ reddidi uetus iuxta hebraicã dans-¬
tit Epłarũ aut̃ ad paulam et eustochiũ. quia quotidie scri-¬
buntur incertus rest numerus. Scripsi p̃terea in michea expla¬
duos in sophoniã librũ unũ in aggeũ librũ unũ multaq:
alia de ope ꝓpħali quȩ nunc habeo inmanib et nec dum
expleta sunt. Aduersũ ioiunianũ libros duos et ad pam¬
machiũ apologeticum et epita fium:¬

Expanded text:
Nouum testamentum Gręcę fidei reddidi. Vetus iuxta Hebraicam transtNouum testamentum Gręcę fidei reddidi. Vetus iuxta Hebraicam transtuli. Epistolarum autem ad Paulam et Eustochium, quia quotidie scribuntur, incertus est numerus. Scripsi pręterea in Micheam explaunum, in Habacuc libros duos, in Aggaeum librum unum. Multaque alia de opere prophetali, quae nunc habeo in manibus, et necdum expleta sunt. Adversus Jovinianum libros duos, et ad Pammachium Apologeticum et Epitaphium
Abbreviated transcription (Latin):
odosii principis quarcũ decimũ. hȩc scripsi. Nitã pauli
monachi epłarũad diuersos librũ unũ. adheliodorũ
exhortatoriam alt̃cationẽ luci feriani et eatho doxi
chroni con om̃ĩmodȩ hiscoriȩ inhieremia & in hie de chiele
omelias ax octo quas degreco inlatinũ uerti Desera¬
phim et osanna. de frugi et luxurioso filiis de tribus
questionib: legis ueceris. omelias in cantico canticoꝵ du¬
as : Aduersus heluidiũ de mariȩ iuirginitae ꝑpetua.
Adcusco chnũ de uirginitate seruanda . ad marcellam¬
eplarũ librum unũ consolatoriã de morte filiȩ ad paulã
adtitum librũ unum. in epła adphilemonem librũ unũ
in ecclesiasten cõmentarios. quȩstionũ hebraicarum ingenesi li¬
brum unum . de locis librũ unũ. hebraicoꝵ nominũ librũ unũ
de spũ scõ didimi quẽ in latinũ cranstuli librũ unũ in lucã
omelias .XX. nouem in psalmos adecimo usq ad sextũ decimũ
tractatus septẽ. captiui monachi uitã ec beati hylarionis.

Expanded text:
odosij principis decimum quartum hęc scripsi: Vitam Pauli monachi. Epistolarum ad diuersos librum I.Ad Heliodorum exhortatoriam. Altercationem Luciferiani et Orthodoxi. Chronicon omnimodę historię. In Hieremiam et in Ezechielem homilias XXVIII quas de Gręco in Latinum uerti. De Seraphim et Osanna. De frugi et luxurioso filio. De tribus quęstionibus legis ueteris. Homilias in Cantica canticorum duas. Aduersus Helvidium de uirginitate Marię perpetua. Ad Eustochium de uirginitate seruanda. Ad Marcellam lib. I. Consolatoriam de morte filię ad Paulam. ad Titum librum unum, in Epistolam ad Philemonem librum unum, in Ecclesiasten commentarios, Quaestionum hebraicarum in Genesim librum unum, de Locis librum unum, hebraicorum nominum 955 librum unum; de Spiritu sancto Didymi, quem in Latinum transtuli, librum unum; in Lucam homilias triginta novem; in Psalmos, a decimo usque ad decimum sextum, tractatus septem;
Abbreviated transcription (Latin):
terq uniuersa difficilia ingerere conatus. ẽ. et quasi
contraundas maris nauigari non potest. uel contra
impetum torrentis ualidi natare non ualet: ita cunc¬
taquȩ scripsit. contra scripturas scãs stare non pote.¬
ra it Ideo quasi umþra secus hominẽ sunt :

Expanded text:
terque universa difficillima ingerere conatus est, et quasi qui terque universa difficillima ingerere conatus est, et quasi qui contra undas maris navigare non potest, vel contra impetum torrentis aquae natare non valet, ita cuncta, quae scripsit contra Scripturas sanctas, obstare non poterant: Ideo quasi umbra secus hominem sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
multa imposibilia de scripturis cũ fiducia loquitte
discipes : et fructũ sine radice oriri fierid tẽptana¬
uerit. ideo eiꝰ conscriptiones scriptore et carta ñ indigenT
mihi grauius causa disputationis uerboꝵ pene in to-¬
to orbe annunciata est quẽ om̃s ȩecłae quasi lupũ de
silua cõmirant. aureũ colorẽ suꝑnigrũ uenenum cõpo-¬
nens. fontẽ dulcẽ primi mellis amaritudinis malitiȩ cõ
potu dulcissimo felle cõmixto multos potauit : et¬
& contrias sententias ꝑodiũ occasionẽ xpĩanis ꝓferens
cõmposuit. et me quoq in om̃ib: laboriosũ assiduȩ quȩs¬
tionib: infinitis afficit ac uexat
lesq diligent̃ unanimit̃q indanihelis ebdomadibus
inuestigant. Vniuersa tẽporũ spatia cũ om̃i peritia ui¬
giq sermone construxit. et nulla om̃ib quȩ sunt ꝑ eũ in
toto orbe unquã data est contradictio.
ANINONUS AOubtis culpabilis dura sententia ferti¬

Expanded text:
multa impossibilia de Scripturis cum fiducia loquitur.multa impossibilia de Scripturis cum fiducia loquitur.discipulus, et fructum sine radice oriri fierique tentavit. Ideo ejus conscriptiones, Scriptore et charta non indigenmihi gravis causa disputationis ejus verborum pene in toto orbe annuntiata est, quem omnes Ecclesiae quasi lupum de silva mirantur, aureum colorem super nigrum venenum componens, fontem dulcem primi mellis, amaritudinis malitiae commpotu dulcissimo felle commixto, multos potavit, et contrarias sententias per odium occasionum Christianis proferens composuit, et me quanquam in omnibus laboriosum assidue quaestionibus infinitis afficit et vexat.lesque diligenter unanimiterque in Danielis hebdomadibus investigant, universa temporum spatia cum omni peritia jugique sermone construxit, et nulla ab omnibus, quae dicta sunt per eum, in toto orbe unquam data est contradictio. XII. Favonius a multis culpabilis, dura sententia forti
Abbreviated transcription (Latin):
NSeuIOSCΕARIONsis clauis scripturarũ custosq no-¬
ui testamenti multis maior in conscriptione: ẽẽ agre¬
tur. Canones quattuor euangłoꝵ et undecĩ historiȩ ȩccłas¬
ticȩ quȩ nouũ testamentũ narrant atq custodiunt: et
chronicon. idest tempoꝵ breuiarũ & ꝑ omiã eiꝰ uestigia qͦ
iterare potuisset. nunquã reperimus
Lioponus prespit domũ amplissimã ꝑ modicũ sera¬
men respiciens. tẽptans quod ostia conclusa lauemq
non habens iux pauca adlucẽ ꝓdere conualuit. sed quȩ
potuit narrare fidelit̃ narrauit
aarrosius frater ꝓfundoꝵ pinnae raptus et aeris
uolucer quã diu in ꝓfundũ ingreditur. fructam
de alto carpere uidecur: et om̃s eiꝰ sententiȩ fidei ȩccła
et om̃iũ uirtutũ firmȩ sunt columnȩ¬
Abaniꝰ &uoeȩ multas quȩstiones arripiens ꝑ mentis
astutionẽ. nucẽq circa nucleum non confringens:

Expanded text:
Eusebius Caesariensis, clavis Scripturarum, custosque NoEusebius Caesariensis, clavis Scripturarum, custosque Novi Testamenti multis major in conscriptione esse a Graetur: Canones quatuor Evangeliorum, et decem historiae Ecclesiasticae, quae Novum Testamentum narrant atque custodiunt; et chronicon, id est, temporum breviarium, et per omnia ejus vestigia, quod iterare potuisset nunquam reperimus. Heliodorus pater domum amplissimam per modicum foramen respiciens, tentans quae ostia conclusa: clavemque non habens, vix pauca in lucem prodere valuit: sed quae potuit narrare, fideliter narravitVI. Ambrosius frater, profundorum pinna raptus, et aeris volucer, quamdiu in profundum ingreditur, fructum de alto carpere videtur. Et omnes ejus sententiae, fidei Ecclesiae, et omnium virtutum firmae sunt columnanus multas quaestiones arripiens per mentis astutiam, nucemque circa nucleum non confringens,