comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ alteriꝰ. Et qͥs . ẽ. qͥ alteriꝰ iudicet serũ : Nãsi ista ñ patiunt᷑
homines: nec ds̃ deoꝵs & dñs dominantiũ hȩc ullatenꝰ patit᷑. Unde
& ꝓpħas sibi testes ẽẽ dicebat. ꝑ qͦs dñs loqͥtur dicens. Ecce ex coxi
tẽ sed ñ quasi argentũ. elegi te in camino pauꝑtatis Propter me
faciã ut ñ blasphemer. & głam meã alteri ñ dabo. Audi me iacob
& isrł que ego uoco. Ego ipse primꝰ. & ego Nouissimꝰ. Manꝰ quoq
mea fundauĩt t̾rã: & dextera mea mensa est cę̧los Ego uocabo

Expanded text:
si ista non patiuntur homines, nec Deus deorum et Dominus dominantium haec ullatenus patitur, unde et prophetas sibi testes esse dicebat, per quos Dominus loquitur, dicens: « Ecce excoxi te, sed non quasi argentum elegi te in camino paupertatis, propter me faciam, ut non blasphemer, et gloriam meam alteri non dabo. Audi me, Jacob, et Israel quem ego voco. Ego ipse ego primus: et ego novissimus. Manus quoque mea fundavit terram: et dextera mea mensa est celos. Ego voco
Abbreviated transcription (Latin):
facta sc̃ morticina eoꝵs quasister us in medio platearũ. In his om̃ibꝰ
ñ est auersus furor eiꝰ. sed adhuc manꝰ eiꝰ extenta. Nullũ enĩ prb̃rũ.
in alicuiꝰ ep̃i parochia aliqͥd agere debere absq eiꝰ ꝑmissu docebat
unctos prb̃ros ꝓpriis epĩs in om̃ib absq mora obȩdientes. institu.¬
ente dño ẽẽ debere docebat. Nullũ aliena concupiscere aut pͣsume¬
re eoꝵs. sed unũquenq suis sibiq cõmissis contentos ẽẽ docebat. Ne-¬
minẽ etiã alicui aliqͥd facere nisi qͦd sibi uellet fieri. instruebat

Expanded text:
na eorum, quasi stercus in medio platearum. In omnibus his, non est aversus furor ejus, sed adhuc manus ejus extenta . » Nullum enim presbyterum, in alicujus episcopi parochia, aliquid agere debere, absque ejus permissu docebat, cunctos presbyteros, propriis episcopis in omnibus, absque mora obedientes, instituente Domino, esse debere. docebat. Nullum enim aliena concupiscere, aut praesumere eorum, sed unumquemque suis, sibique commissis, contentos esse docebat. « Neminem etiam alicui aliquid facere, nisi quod sibi vellet fieri , » instruebat
Abbreviated transcription (Latin):
ant adme insulȩ. & gentes mutent fortitudinẽ: Accedant &
tunc loquant᷑: simul ad iudiciũ ꝓpinquemꝰ. Hos autẽ qui eos
bat. ubi ait. Talia elegert̃ in uiis suis. & in abominationibꝰ suis
anima eoꝵs delectataest. Unde & ego eligã illusiones eoꝵs. &
damnationẽ adducã eis. qͥa locutꝰ sũ eis & non audiert̃. fecert̃q¬

Expanded text:
dinem, accedant et tunc loquentur, simul ad judicium propinquemus . » Hos autem qui eos bat, ubi ait: « Talia elegerunt in viis suis, et in abominationibus suis anima eorum delectata est, unde et ego eligam illusiones eorum, et damnationem adducam eis, quia locutus sum eis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ hoc diuinas sed & leges scłi in hibere docebat. Om̃s gͦ legum
diuinarũ libent̃ uiolatores. & sacrarũ institutionũ uoluntarie
ꝑturbatores. eccłastica indignos regula & scã cõmunione iudicaba
Oꝑatores uͦ earudẽ eisq obȩdientes. utrarunq ac cȩteroꝵ bonorũ
dignos eẽ dicebat. Vnde & ꝓpħas incestimoniũ sumebat Audite cȩli

Expanded text:
non solum hoc divinas, sed leges saeculi inhibere dicebat. Omnes ergo legum non solum hoc divinas, sed leges saeculi inhibere dicebat. Omnes ergo legum divinarum libenter violatores, et sacrarum institutionum voluntarie perturbatores, ecclesiastica indignos regula, et sancta communione judicabat. Operatores vero earumdem, eisque obedientes utrarumque ac caeterarum bonarum dignos esse dicebat, unde et prophetas in testimonium sumebat. Audite, coeli,
Abbreviated transcription (Latin):
discipłoꝵs uicẽ cenere debere prbros insinuabat. Et siqͥs aliquẽ ex
Tunctos se inuicẽ diligere & adiuuare debere. & neminẽ ab adiutorio¬
criminalib nexibꝰ alligatos. & qͥ eis coȩquales ñ erant. ab eorum
uexatione & accusatione docente dño ꝓhibebat. & ñ nisi a coȩqͣlib
aliqͥd sibi inferri debere docebat. qͥa discipłm suꝑ magistrũ ee. aut
ullã ei iniuriã inferre nullatenꝰ oportet. Infames nanq om̃s & qͦs
pͥmates leges scłi ñ suscipiunt. sed & laicos. ab eoꝵ accusatione & ue
xatione semꝑ repelli debere rogabat. & cunctos sibi subditos eẽ p̾ci¬
piebat. Cunctoꝵ sacerdotũ uĩtã suꝑiorẽ sanctiorẽq ac discretã
a scłaribꝰ & laicis hõinib esse. & sp̃uales atq sacerdotes suꝑ carnales
uͦ a minorib nec accusari nec iudicari ullatenꝰ posse dicebat. qm̃

Expanded text:
discipulorum vicem tenere presbyteros debere insinuabat, et si quis aliquem ex discipulorum vicem tenere presbyteros debere insinuabat, et si quis aliquem ex Cunctos se invicem diligere et adjuvare debere, et neminem ab adjutoriocriminalibus nexibus alligatos, et qui eis coaequales non erant, ab eorum vexatione, et accusatione dicente Domino prohibebat, et non nisi a coaequalibus, aliquid sibi inferre debere, docebat. « Quia discipulum supra magistrum esse , » aut ullam ei injuriam inferre, nullatenus debere oportet. Infames namque omnes, et quos primates legis saeculi, non recipiunt, sed xatione semper repelli debere rogabat, et cunctos illis subditos esse praecipiebat, cunctorum sacerdotum vitam superiorem sanctioremque, ac discretam a saecularibus et laicis hominibus esse, et spirituales, atque sacerdotes super carnales vero a minoribus, nec accusari, nec judicari, ullatenus posse dicebat. Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
apłi ita ut nequĩs iniuste ꝑiclitaret᷑ definirent. in illis aũt ciui¬
titib inqͥb dudũ apud prȩdictos erant ethnicos eoꝵs archiflamines.
qͦs tam̃ minores tenebant qu̾ã memoratos primates: archiep̃os insti¬
tui p̾cepit. qͥ ñ tam̃ pͥmatũ sed archiep̃ors nomine fruerent᷑. Ep̃ors¬
qͦq iudria ut suꝑius memoratũ. ẽ. & maiora ȩccłarũ negotia. si ipsi
reclamauerint. aut aliqũe timorẽ. aut istosuł alios suspectos habu¬
erint. ad iã dictos pͥmates uł patriarchas ne aliqͥs in nocent̃ ꝑiret
transferri ꝑdocuit. In singulis uͦ reliqͥs ciuitatibꝰ fingulos & ñ binos
uocabulo potirent᷑:. qm̃ nec int̾ ipsos apłos par institutio fuit. sed
unꝰ om̃ib prȩfuit. Hoctam̃ p̃uidendũ instituit.: ne in uillis aut
castellis aut modicis ciuitatibꝰ insticuerent᷑ ep̃i. ne uile eors nom̃

Expanded text:
 sancti apostoli, ita ut ne quis injuste periclitaretur, definirent, in illis autem civi sancti apostoli, ita ut ne quis injuste periclitaretur, definirent, in illis autem civitatibus, in quibus dudum apud praedictos erant archiflamines quos tamen minores tenebant quam memoratos primates, archiepiscopos institui praecepit, qui non tantum primatum, sed archiepiscoporum fruerentur noquoque judicia, ut superius memoratum est, et majora ecclesiarum negotia, si ipsi reclamaverint, aut aliquem timorem, aut istos vel alios suspectos habuerint, ad jam dictos primates vel patriarchas, ne aliquis innocenter periret, transferri perdocuit. In singulis vero reliquis civitatibus, singulos, et non binos vocabulo potirentur, quoniam nec inter ipsos apostolos par institutio fuit, sed unus omnibus praefuit. Hoc tamen praevidendum instituit, ne in villis, aut castellis, vel modicis civitatibus instituerentur episcopi, ne vile eorum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
tria genera ẽẽ dicebat. & poenã eoꝵs parilẽ fore docebat. Sicut enĩ
homicidas int̾fectores fr̃m: ita & detractores eoꝵs eosq odientes.
homicidas e̾ẽ manifestabat. Quia & qͥ occidit. & qͥ odit frẽm suũ
& qͥ detrahit : parit̃ homicidȩ ee monstrant᷑. Om̃s enĩ a carnalib¬
desideriis quȩ militant aduersus animã abstinere. & bonã eorum
conuersationẽ ac innocentẽ om̃ib monstrare rogabat. Ex corde eni
cunctos attentiꝰ inuicẽ diligere insinuabat. & uerã fr̃nitatẽ int̾
se habere docebat. Cotidiana enĩ illiꝰ pͣdicatio. int̾ cȩtera diuina
hȩc erat mandata. quã in eiꝰ exemplũ etiã tͥ fr̃ Km̃e significare cu¬
raui. Bonor inqͥt oꝑũ int̾cȩtera semina ac negotia st̃. qͣntũ unꝰqͥsq
sapit & potest. totis intimi cordis ut prȩlibatũ. ẽ uisceribꝰ dm̃ di¬

Expanded text:
tria genera esse dicebat, et poenam eorum parilem fore docebat. Sicut enim tria genera esse dicebat, et poenam eorum parilem fore docebat. Sicut enim homicidas interfectores fratrum, ita et detractores eorum, eosque odientes, homicidas esse manifestabat. Quia occidit, qui odit fratrem suum: et qui detrahit, pariter homicidideriis quae militant adversus animam abstinere, et bonam eorum conversationem ac innocentem omnibus monstrare rogabat. Ex corde enim cunctos attentius invicem diligere insinuabat, et veram fraternitatem inter se habere docebat. Quotidiana enim illius praedicatio, inter caetera divina, haec erat, mandata, quam in ejus exemplum etiam tibi, frater crum inquit operum inter caetera semina ac negotia sunt quantum unusquisque sapit, et potest totis intimi cordis ut praelibatum est, visceribus Deum di
Abbreviated transcription (Latin):
ant᷑ aut ꝑturbent᷑ aiebat: qm qͥ eos ledit: eũ ledit cuiꝰ legatione
fungunt᷑. Prȩdicare eos assidue. & mandata dñi sine int̾missione
annunciare rogabat. Oꝑa eos bona corã hominib monstrare: & con¬
scientiã bonã corã dõ habere insinuabat. Om̃s pͥncipes t̾rȩ & cun¬
ctos homines eis obȩdire & capita sua sũmittere. eorũq adiutores
existere p̾cipiebat. ut om̃s parit̃ fideles & cooꝑatores legis dĩ mon¬
strarent᷑: ne de eisdicat᷑. Confundent᷑ & erubescent om̃s qͥ pugnaNT
aduersũ te. & ert̃ quasi ñ sint. & ꝑibt̃ uiri qͥ contradicunt tͥ. Quȩres
eos. & ñ inuenies uiros rebelles tuos Erunt quasi ñ sint. & ueluti
consũptio hõinis. bellantes aduersũ te. Om̃s gͦ qͥ eis contraeunt.
ita dãnatos & infames usq ad satis factionẽ e̾e monstrabat. & nisi con
uerterent᷑ a liminib eccłȩ alienos e̾ẽ pͣcipiebat. Homicidioꝵs uero

Expanded text:
antur, aut perturbentur, aiebat, quoniam qui eos laedit, eum laedit cujus legatione funguntur . Praedicare eos assidue et mandata Domini sine intermissione annuntiare rogabat. Opera eorum bona coram hominibus monstrare, et conscientiam bonam coram Deo habere insinuabat, omnes principes terrae et cunctos homines eis obedire, et capita sua submittere, eorumque adjutores existere praecipiebat, ut omnes pariter fideles et cooperatores legis Domini monstrarentur, ne de eis dicatur. « Confundantur, et erubescant erunt quasi non sint, et peribunt viri qui contradicunt tibi. Quaeres eos, et non invenies, viros rebelles tuos: erunt quasi non sint, et veluti consumptio homines bellantes adversum te. Omnes ergo qui eis contraeunt, ita damnatos verterentur a liminibus Ecclesiae alienos esse praecipiebat. Homicidioru
Abbreviated transcription (Latin):
ment̃ dic̃ dñs. O intolerabilẽ malignitatẽ. o linguã iniqͥcatẽ
loquentẽ contra dm̃. & mentẽ in altitudinẽ cornũ extollentem
Et iterũ Impone homo tuȩ linguȩ ostiũ & serã. cessa cornu in al¬
titudinẽ extollens. & loquens iniqͥtatẽ aduersus dm̃ & ꝓximũ¬
tuũ. Quousq insultas patienti xẽo & fr̃ibus. Sic aũt peccantes¬
peccatis. & rei iudicio effecti infames efficiemini. & iuste repel¬
lemini. Et iterũ ꝑ ꝓpħam loquit᷑ dicens. Uos aut̃ sacerdotes dñi
uocabimini ministri dĩ nr̃i. Dicet᷑ uob̃ Fortitudinẽ gentiũ

Expanded text:
lerabilem malignitatem, o linguam loquentem iniquitatem contra Deum, et in altitudinem cornu extollentem! » Et iterum: « Impone, homo, tuae linguae ostium et seram, cessa cornu in altitudinem extollens, et loquens iniquitatem adversus Deum. Quousque insultas patienti iter peccatis, et rei judicio effecti, infames efficiemini, et juste repellemini. Et iterum per Prophetam loquitur, dicens: « Vos autem, sacerdotes Domini, vocabimini ministri Dei nostri, dicetur vobis, fort
Abbreviated transcription (Latin):
spem qu tͥ apud dm̃ patientiȩ prȩparat coronã. Ded & illud cupio tẽ
mecũ iusta ratione ꝑspicere. Quando maxunc oꝑa tua indiget xx̃c.
nunc ciinimicus aduersus sponsã ciꝰ cõmouet bellũ. an in futuro
tẽpore qͥndo iã. xĩo post uictoriã triũphabit. nec ultra ullius oꝑa
indigebt: Quis non etiã parui sensus intelligat. qͦd istud est tẽporis
oꝑamtiã. & auxiliĩ in proliis exhibe regi ꝓptimo. remuncrationes
magniscas post uictoriã reddituro. Dibent̃ gͦ suscipe episcopatꝰ officiũ.
eo maxime qͦ eccłasticas elispositiones a me ꝓbabilit̾ didicisti: ut salus
eoꝵ qͥ ꝑnos confugert̃ a .i. dm̃ riequaqua uacillet. Ueruntam̃ & breuit᷑¬

Expanded text:
spem quae tibi apud Deum patientiae praeparat coronam. Sed et illud cupio, te spem quae tibi apud Deum patientiae praeparat coronam. Sed et illud cupio, te mecum justa ratione, perspicere, quando maxime opera tua indiget Christus, nunc cum inimicus adversus sponsam ejus commovet bellum, an futuro in tempore, quando jam Christus post victoriam triumphabit, nec ultra ullius opera indigebit? Quis non etiam parvi sensus intelligat, quod istud est tempus operam tuam, et auxilium in praeliis exhibe 457 regi optimo, remunerationes magnificas post victoriam reddituro. Libenter ergo suscipe episcopatus officium, eo maxime quod ecclesiasticas dispositiones a me probabiliter didicisti, ut salus eorum qui per nos confugerunt ad Deum, nequaquam vacillet. Verumtamen et brevit
Abbreviated transcription (Latin):
quere ie: cũ primicias coꝵs qͥ exgentibꝰ ꝑme saluant᷑ & prȩciput
biuuis urbis. te primũ obtulerim dõ. Sed & aliud intuere. qͥi si peri¬
culũ peccati timens. susciꝑe refugis ȩcclłe gubemiula. certus esto
du amplius peccas. qͥ poꝑłm dĩ uelut influctib positũ ee ꝑielitant̃
cũ possis uiuare subterfugis. tui tantũ modo habens onsiderat onẽ.
& ñ qͦd incõmune om̃ibꝰ expedit. ꝓuidens. Sed certꝰ esid qđ necesie E
te suscipe om̃e ꝑiculũ. quia nec ego ꝓsalute omiũ obsec amlo cessa¬
bo Quanto gͦ michi citius adquiẽueris: tanto me citius labori x.
tristice meȩ merore releuabis. Noui etiã hoc o clemens. qͥd tͥ tecu
& molesias. ꝑicula eciã & opprobria ineruditi uulgi indocibilisꝙ
concilien. quȩ tutam̃ scio qͦd constant̃ & forcit̾ feres. respiciens ad illã

Expanded text:
quaerere, cum primitias eorum qui ex gentibus per me salvantur, et praecipue quaerere, cum primitias eorum qui ex gentibus per me salvantur, et praecipue hujus urbis, te primum obtulerim Deo. Sed et aliud intuere, quia si periculum peccati timens, suscipere refugis Ecclesiae gubernacula, certus esto quia amplius peccas, qui populum Dei velut in fluctibus positum et periclitantem, cum juvare possis, subterfugis: tui tantummodo habens considerationem, et non quod in commune omnibus expedit providens. Sed certus esto quod necesse est te suscipere omne periculum, quia nec ego pro salute omnium ab obsecrando cessabo. Quanto ergo mihi citius acquieveris, tanto me citius laboris et tristitiae meae moerore relevabis. Novi etiam hoc, o Clemens, quod tibi taedia et molestias, pericula etiam et opprobria ineruditi vulgi indocilisque conciliem; quae tu tamen, scio quod constanter et fortiter feres, respiciens ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
operit gari solut qđ expedit solui.  qui adliquidũ ȩecłe
regidã nouerit Ipsũ gͦ audite. scientes qͥi qumnq contristauerit o¬
ccorem ueritalis. peceit inxx̃m. & patr̃t omniũ exacerbat dm̃ Fopt̃
nl e uita carebit. Ipsũ aut qui prȩ est oȩteris. oporcet medici uice
agere & ñ fere bestie furore cõmoueri. Hȩc eo dicenie: ego ꝓcidens
ad pedes eiꝰ rogabã excusans me. & declinans honorẽ cathedrȩ uel
potestate. At ille respondens. ꝓhoc inqͥt ne me rogaueris: hoc eni
fieri statutũ est mͥ. & eo magis quo excusas. qͥa hȩc cathedra eũ qui
cupit eã & audacter expec̾it ñ requirit. sed ornatũ moribꝰ & it
uerbis eruditũ. Quod si esset alius melior. siqͥs mͥ alius adiutor tã
secduilus astitisset. siqͥs tã piene doctrine meȩ rationẽ cepisset. sca
& eccłasticas dispositiones a me tãplene didicisset: habenis alium
calẽ. non tẽ cogerẽ bonũ opus susciꝑt nolenit̃. Duꝑfluũ est gͦ aliũ

Expanded text:
ri, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Ipsum ergo audite, scientes quia quicunque contristaverit doctorem veritatis, peccat in Christum, et Patrem omnium exacerbat Deum, pici vicem agere, et non ferae bestiae furore commoveri. Haec eo dicente, ego procidens ad pedes ejus, rogabam, excusans me et declinans honorem cathedrae vel potestatem. At ille respondens: Pro hoc, inquit, ne me rogaveris. Hoc enim fieri statutum est mihi, et eo magis quod excusas; quia haec cathedra eum qui cupit eam, et audacter expetit, non requirit, sed ornatum moribus et in verbis eruditum. Quod si esset alius melior, si quis mihi alius adjutor tam sedulus astitisset, si quis tam plene doctrinae meae rationem cepisset, sed et ecclesiasticas dispositiones a me tam plene didicisset; habens alium talem, non te cogerem opus bonum suscipere nolentem. Superfluum est ergo alium
Abbreviated transcription (Latin):
studoonus de stogite. Si enĩ mundialib eurs fuer aoccupe ꝯ anic̃t
spuã desipi es a cosqͥ te auduntNonem̃ poteris quȩ ad salitẽ pomeit
plenius pns lis quibꝙ astinguere. & ex eosauit &e tucana qͥrondo¬
cueri.s lnad salutt̃ hominũ ꝑtinent deponaris. it dnro. ꝓnt oe¬
sit intmissione doceas uerbũ dĩ ꝑ qđ̾ salutẽ consequi possent
lliũ cũ canta reucrentia tua uerba susciprant: ut sciant legatũ t

Expanded text:
us dicit: Si enim mundialibus curis fueris occupatus, et te ipsum decipies, et eos qui te audiunt. Non enim poteris, quae ad salutem pertinent, plenius singulis quibusque distinguere: et ex eo fit ut tu, tanquam non docueris ea quae ad salutem hominum sine intermissione doceas verbum Dei, per quod salutem consequi possint, illi vero cum tanta reverenti
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩdã etiã ex uob̾ ipsis intelligere debetis. siqua st̃ quȩ ipsȩ ꝓpter
insidias hominũ maloꝵ ñ potest euidentius & manifestius ꝓloqͥ
Ierbi gr̃ã. si inimicus. ẽ. alicui ꝓ actib suis: Nolite expectare ut ipse¬

Expanded text:
Quaedam etiam ex vobis ipsis intelligere debetis, si qua sunt quae ipse propter Quaedam etiam ex vobis ipsis intelligere debetis, si qua sunt quae ipse propter insidias hominum malorum non potest evidentius et manifestius proloqui. Verbi gra
Abbreviated transcription (Latin):
dã in om̃ib oboedite. scientes qͦd siquis hunc contristauerit : xẽm
suscepisse iudicabit᷑. & idõ nec ipse suscipiet᷑ in regnocȩlors. Propt̃
qͦd satis agite ad omnẽ collectã & congregationẽ semꝑ c̃uenire. ut ñ
uelut neglegentes & desides a iudice. xẽo condemnemini. Conuenien¬
tes uͦ semꝑ ad clementẽ date om̃s oꝑam ꝓipso sentire. & sũmostudio
fauorẽ ur̃m erga ipsũ dependere. scientes qđ ꝓpt̃ singulos uos. ipsi
magis soli infestat inimicus. & in ipsũ maiora suscitat bella: O portet
gͦ uos sũmo studio niti. ut om̃i erga illũ uinculo amoris innexi.
plenissimo erga eũ inhereatis affectu. Sed uos qͦq ipsi unanimes
in om̃i concordia ꝑdurate. qͦ faciliꝰ etiã illi oboedire om̃s pari consen.¬
su & unanimitate possitis. ꝓpt̾ qđ & uos salutẽ conseqͥ. & ille possit
obtẽperantib sibi uob̾ promptius impositi oneris pondꝰ euehere

Expanded text:
dam in omnibus obedite. Scientes quod si quis hunc contristaverit, Christdam in omnibus obedite. Scientes quod si quis hunc contristaverit, Christsuscepisse judicabitur . Et ideo nec ipse suscipietur in regno coelorum. Propter quod satis agite, ad omnem collectam congregationem semper convenite, ut non velut negligentes et desides a judice Christo condemnemini. Convenientes vero semper ad Clementem, date omnes operam pro ipso sentire, et summo studio favorem vestrum erga ipsum ostendere; 463 scientes quia propter singulos vestrum, ipsi magis soli infestat inimicus, et in ipsum majora suscitat bella. Oportet ergo vos summo studio niti ut, omni erga illum vinculo amoris innexi, plenissimo erga eum inhaereatis affectu. Sed et vos quoque ipsi unanimes in omni concordia perdurate, quo facilius etiam illi obedire omnes pari et consensu et unanimitate possitis. Propter quod et vos salutem consequi, et ille possit, obtemperantibus sibi vobis, promptius impositi oneris pondus evehere.
Abbreviated transcription (Latin):
lorũ onꝰ ac sollicitudinẽ portas. Vnde & ego ñc̃ hanc tͥ iniungens
dispensationẽ. scio qͥa accipio gr̃am magis quã prȩsto. Sed esto confi¬
dens & fortit̃ ferens. certꝰ qͥa laboris tui meritũ recipies cũ ad por¬
tũ quietis incolumem hanc ꝓuexeris nauẽ. ubi mercedes & prȩmia
ꝓom̃iũ salute recipies. si hic ꝓ om̃iũ incolumitate uigilaueris
taq si temulti ex frĩb ꝓpt̾ rigorẽ iusticiȩ odio habuerint: ex hoc
qͥdem ñ lȩderis. sed ex huiꝰcemodi odiis amor tͥ conciliabit᷑ dĩ. Et
idõ satage magis & refuge ne lauderis ab iniqͥs. & ne a pessime
agentib diligaris. sed potius ꝓpt̃̾ iusticiȩ dispensationẽ & ȩquissi¬
mã regulã disciplinȩ a xẽo collaudari merearis Hȩccũ dixisset
& hissimilia quã plurima: rursũ respiciens ad popłm. dix̃. Sed &¬
uos Nm̃i. fr̃s & conserui mei. huic qͥ pͣsidet uob adueritatẽ docen¬

Expanded text:
lorum onus et sollicitudinem portas. Unde et ego nunc hanc tibi injungens lorum onus et sollicitudinem portas. Unde et ego nunc hanc tibi injungens dispensationem, scio quia accipio gratiam magis quam praesto. Sed esto confidens et fortiter ferens; certus quia laboris tui meritum recipies, cum ad portum quietis incolumem hanc provexeris navem. Ibi mercedes et praemia pro omnium salute suscipies, si hic pro omnium incolumitate vigilaveris. Itaque si te multi e fratribus propter rigorem justitiae odio habuerint, ex hoc quidem non laederis, sed ex hujuscemodi odiis amor tibi conciliabitur Dei. Et ideo satage magis et refuge ne lauderis ab iniquis, et ne a pessime agentibus diligaris; sed potius propter justam dispensationem et aequissimam regulam disciplinae a Christo collaudari merearis. Haec cum dixisset, et his similia quamplurima, rursum respiciens ad populum, dixit: Sed simi fratres, et conservi mei, huic qui praesidet vobis ad veritatem docen
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗ inmari ꝓfundo mundi istiꝰ & uitȩ humanȩ pelago laborantes.
in qͦ esuriendũ sit & sitiendũ. Nuditatẽ qͦq ferendũ. morbos etiam
corporis & ȩgritudines tolerandũ. insuꝑ & hominũ insidiis ac dolis
sepe laborandũ. qͥppe qͥ disꝑgendos se nonnunꝗ nouerint s aliqͣndo
etiã congregandos. uomitꝰ quoq & sugillationes ferendũ. cũ excor¬
fusione peccatoꝵs & reiectione crimĩnũ uelut male congregati in
uiscerib fellis iactura facienda est. & abicienda ꝓrsus e corde om̃is
intrinsecus quȩ latet amaritudo peccati. siqua forte ex desideriis
iniqͥs uelut ex cibis noxiis congregata est. Qũã utiq cũ euomuerit
qͥs & abiecerit: ingentis egritudinis libabit᷑ morbo. si tam̃ post uomi¬
tũ quȩ ad sanitatẽ ꝑtinent sumat. Ueruntam̃ scitote cuncti qͦd supͣ
& suũ & singuloꝵs. Propt̃ qͦd o clemens tanꝗ qͥ om̃ib prȩesse te
Noueris. singulos ꝓut potueris uiua. & singulos releua. qͥ & singu¬

Expanded text:
istius et vitae humanae pelagus navigantes, in quo esuriendum sit et sitiendum; 462 nuditatem quoque ferendam, morbos etiam corporis et aegritudines tolerandas. Insuper et hominum insidiis ac dolo saepe laborandum, quippe qui dispergendos se nonnunquam noverint, sed aliquando etiam congregandos; vomitus quoque et sugillationes ferendas, cum ex confusione peccatorum et rejectione criminum, velut male congregati in visceribus fellis, jactura facienda est, et abjicienda prorsus e corde omnis intrinsecus quae latet amaritudo peccati, si qua forte ex desideriis iniquis, velut ex cibis noxiis, congregata est. Quam utique cum evomuerit quis et abjecerit, ingentis aegritudinis liberabitur morbo; si tamen post vomitum, quae ad sanitatem pertinent sumat. Verumtamen scitote cuncti quod supra et suum et singulorum. Propter quod, o Clemens, tanquam qui omnibus praeesse te noveris, singulos prout potueris juva, et singulos releva, qui et singu
Abbreviated transcription (Latin):
apud cognitores scłi ñ uidicent᷑. sed apud prb̃ros ȩccłȩ quicqͥd illud est
dirimatur & om̃im oboediant statutis eoꝵs. Suꝑ om̃a aut̃ auariciã fu¬
qite. quȩ homines occasione p̾sentis lucri ab ȩc̃nis separat bonis Pondera.
mensuras. stateras. prolocis quibusq ȩquissima custodite. deposita fide¬
liter restituite. Quȩ onĩa & siqua sunt his similia. ita demũ sollicite
& diligent̃ implebitis: si futurũ dĩ iudiciũ sine int̾missione in ur̃o
corde uoluatis. Quis enĩ peccare poterit si semꝑ ante ocłos suos dĩ iu-¬
diciũ ponat. qd infine mundi certũ. ẽ. agitandũ. ut tandẽ qui bene
in hac uita egert̃ conseqͣnt᷑ reposica bona. peccatores aut̃ conseqͣnt᷑

Expanded text:
apud cognitores saeculi non judicentur, sed apud presbyteros Ecclesiae, quidquid illud est apud cognitores saeculi non judicentur, sed apud presbyteros Ecclesiae, quidquid illud est dirimatur; et omni modo obediant statutis eorum. Super omnia autem avaritiam fugite, quae homines occasione praesentis lucri ab aeternis separat bonis. Pondera, mensuras, stateras, pro locis quibusque aequissima custodite; deposita fideliter restituite. Quae omnia, et si qua sunt similia his, ita demum sollicite et diligenter implebitis, si futurum Dei judicium sine intermissione in vestro corde volvatis. Quis enim peccare poterit, si semper ante oculos suos Dei judicium ponat? Quod in fine mundi certum est agitandum, ut tandem qui bene in hac vita egerunt, consequantur bona reposita; peccatores autem ut consequantur
Abbreviated transcription (Latin):
facite. Scio aũt hȩc om̃a facturos uos: si caritatẽ prȩ cȩteris & ante
om̃a in ur̃o corde figatis. Cuiꝰ caritatis & recipiendȩ & habendȩ maxi¬
mũ erit fomentũ : si frequent̾ int̾ uosmetipsos cõmunẽ cibũ ur̃m
mensãq faciatis. & in qͣntũ unꝰqͥsq pͣualet crebrius panes ac salessuos
boni in huiꝰcemodi cõmimione consistit. Ubi aut̃ pax & bonitas: ibi
rebimini. Multo aut̃ sollicitius esurientes reficite. & sitientibꝰ potũ
date. Nudis uestim̃tũ. Egros uisitate. & eos qͥ incarcere st̃ ꝓut possi¬
bile. ẽ. iuuate. ꝑ egrinos satis prompte in domib ur̃is suscipite
Et ne om̃a nunc singulatim dicã: om̃e bonũ ipsa ꝑse si in uob̾ fuerit
caritas facere uos docebit. sicut e contrario eos qui a salute alieni suN:
om̃e malũ facere odiumłocet Diqui exfr̃ib negotia habent ant̾ sede

Expanded text:
facite. Scio autem haec omnia facturos vos, si charitatem prae caeteris et ante facite. Scio autem haec omnia facturos vos, si charitatem prae caeteris et ante omnia in vestro corde figatis. Cujus charitatis, et recipiendae, et habendae, maximum erit fomentum, si frequenter inter vosmetipsos communem cibum vestrum mensamque faciatis, et in quantum unusquisque praevalet, crebrius panes ac sales suosboni in hujusmodi communione consistit. Ubi autem pax et bonitas, ibi rebimini. Multo autem sollicitius esurientes reficite, et sitientibus potum date, nudis vestimentum; aegros visitate, et eos qui in carcere sunt, prout possibile est, juvate; peregrinos satis prompte in domibus vestris suscipite. Et ne omnia nunc singulatim dicam, omne bonum ipsa per se si in vobis fuerit charitas vos facere docebit, sicut et e contrario eos qui a salute alieni sunt, omne malum facere odium docet. Si qui ex fratribus negotia habent inter se,
Abbreviated transcription (Latin):
eñi ante dm̃ grande crim̃ dicit᷑ fornicatio. Cuiꝰ species sunt quidẽ
plures. sicuti uob̾ & ipse clemens diligent̃ exponet. Veruntam̃ pͥma
species adulterii est. uirũ ꝓpͥa uxore tantũ ñ esse contentũ: & mulie¬
rem ñ ꝓprio tantũ seruare se uiro. Si gͦ castꝰ fuerit quis: potest &
Sane sicut adulterii uenenũ cunctis malis ꝑniciosius est: ita amor
fraternꝰ & caritas. totius boni fastigiũ tenet. Et ideo diligite om̃s fr̃s
uros. & cũ religione ac miscđia respicite ad om̃s. Orphanis exhibete
uosmet ipsos parentes. uiduis uiroꝵs curã impendite. cũ om̃i castitate
quȩ necessaria st̃ prȩbentes : Iuniores tam̃ uiduas nuptus copulate.
Iis qui ignorant artificia. exqͥrite honestas aliquas occasiones: qͥbꝰ uictũ
necessariũ quȩrant. Araficibꝰ uͦ oꝑam pͣuidete: debilib miscđiam

Expanded text:
enim apud Deum grave crimen ducitur fornicatio, cujus species sunt quidem enim apud Deum grave crimen ducitur fornicatio, cujus species sunt quidem plures, sicut vobis et ipse Clemens diligenter exponet. Verumtamen prima species adulterii est, virum propria uxore solummodo non esse contentum, et mulierem non proprio tantum servare se viro. Si ergo castus fuerit quis, potest et  consequatur. Sane sicut adulterii venenum cunctis malis perniciosius est, ita amor fraternus et charitas totius boni fastigium tenet. Et ideo diligite omnes fratres vestros, et cum religione ac misericordia respicite ad omnes. Orphanis exhibete vosmetipsos parentes. Viduis virorum curam impendite, cum omni castitate, quae necessaria sunt praebentes. Juniores tamen viduas nuptiis copulate. His qui ignorant artificia, exquirite honestas aliquas occasiones quibus victum necessarium quaerant; artificibus vero operam providete, debilibus misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
accepta. tanꝗ uenenũ pessimũ serpat in uob̾: cauere & ante uenire
Necessariũ est. neqͦd in uob̾ adulterii occultũ calescat incendum.
Et qͥd in om̃ib peccatis adiaterio grauius: Sed̃m nanq in poenis
obtinet locũ. Qm̃gindẽ. primũ illi habent Merrant a dõ. etiam si
sobrie uixerint : Propt̃ qͦd uos o prbri eoclam ex cosite: & adornate sponsa
xp̃i ad pudiciciã. Sponsã aut̃ dico. omnẽ eccłe congregationẽ. Quȩ
si pudica fuerit inuenta ab sponso suo: ingentibꝰ ab eo donis & mimeribꝰ
honorabit᷑ & uos uelut ministri sponse & amici sporisi. ingenti gaudio
& lȩticia ꝑfruemini. Si uͦ sponsa hȩc reꝑta fuerit cõmaculata petcatis.
ipsa qͥdem tanꝗ indigna trudet᷑ a regalib thoris. uos aũt pęnã dabitis.
si forte ꝑ ur̃am neglegentiã uł deñ.diã obrepserit contagio seua peccati
Iccirco gͥ ante om̃a sobrietatis & pudiciciȩ sollicitudinẽ gerite. Ualde

Expanded text:
accepta tanquam venenum pessimum serpat in nobis, cavere et antevenire necessarium est, ne quod in nobis adulterii occultum calescat incendium. Et quid in omnibus peccatis adulterio gravius? Secundum namque in poenis obtinet locum, quoniam quidem primum illi habent qui aberrant a Deo, etiam si sobrie vixerint. Propter quod vos presbyteri Ecclesiam excolite et adornate sponsam Christi ad pudicitiam, sponsam autem dico, omnem Ecclesiae congregationem, quae si pudica fuerit inventa a sponso suo, ingentibus ab eo donis et muneribus honorabitur, et vos velut ministri sponsae, et amici sponsi ingenti gaudio et laetitia perfruemini. Si vero sponsa haec reperta fuerit commaculata peccatis, ipsa quidem tanquam indigna non tradetur regalibus thoris, vos autem poenas dabitis, si forte per vestram negligentiam vel desidiam, obrepserit contagio saeva peccati. Idcirco ante omnia sobrietatis et pudicitiae sollicitudinem gerite. Valde
Abbreviated transcription (Latin):
Arei quȩ oportet ligabis. & quȩ expedit solues. Et adte qͥlem qui
prȩes usta sint monita : & his similia Ad pibros uͦ sint estes unte
om̃a ut pudiciciã studentes ad olescentes nuptus ungant. quo calo¬
rẽ feruentis ȩtatis coniugali lege p̾ueniant. Sed nec in puctioribꝰ
qͥdẽ curã habere huiꝰmodi neglegant. qͥa inmultis etiã cũ seruerit

Expanded text:
dixi, quae oportet ligabis, et quae expedit solves. Et ad te quidem qui praees, ista sint monita, et his similia. Ad presbyteros vero sint ista: Ante omnia, 458 ut pudicitiae studentes, adolescentes nuptiis jungant, quo calorem ferventis aetatis conjugali lege praeveniant. Sed ne in provectioribus quidem curam habere hujuscemodi negligant, quia in multis, etiam cum senu
Abbreviated transcription (Latin):
ante om̃ia usus est: & nunc eã inqͥbꝰdã hoĩnibꝰ ponit infine uirtutũ. Ht
qͥ aliquatenꝰ bonis uitȩ studiis uidebant᷑ crudelissimas eiꝰ manꝰ effugere:

Expanded text:
ante omnia usus est, et nunc eam in quibusdam hominibus ponit in fine virtutum; et ante omnia usus est, et nunc eam in quibusdam hominibus ponit in fine virtutum; et qui aliquatenus bonis vitae st
Abbreviated transcription (Latin):
cũ alteri honorẽ offert indebitũ. Aduersariꝰ nanq nr̃ diabolꝰ qͥ contͣ
humiles seuiens. sic̃ leo rugiens circũit quęrens quẽ deuoret: ñ iã
ꝓuida pastoꝵ turba c̃currat: om̃e absit citius ouile dilaniet. Perpen
despicit: eũ ꝑ elationẽ p̾currere conat᷑ in nomine. Urȩ aũt beatitudi¬
ni indicet om̃ps ds̃ qu̾a graui huiꝰ c̃siderationis gemitu torqueor.
qđ ille quondã mͥ notissimꝰ. ille om̃ibꝰ dilectꝰ. ille qͥ in elemosinis. orationibꝰ
atq ieiuniis uidebat᷑ occupatꝰ. ex eo qͦ fecebat cinere. ex ea quã p̾tende¬
bat humilitate iactantiã supsit. ita ut uniuersa sibi tẽptet ascribere &
omĩa quȩ soli uni capiti cohȩrent uidelicet xx̃o. ꝑ elationẽ pompatici
sermonis eiꝰdẽ xẽi sibi studeat membra subiugare. Nec mirũ qđ ille
tẽptator qͥ initiũ om̃is peccati scit e̾e̾ suꝑbiã. & tunc ea in pͥmo homine

Expanded text:
cum alteri honorem offert indubitum. Adversarius namque noster diabolus, qui contra cum alteri honorem offert indubitum. Adversarius namque noster diabolus, qui contra humiles saeviens, sicut leo rugiens circuit quaerens quem devoret , non jam, provida pastorum turba concurrat, omne, quod absit, citius ovile dilaniet. Perpenddespiciens, eum per elationem percurrere conatur in nomine. Vestrae autem beatitudini indicet omnipotens Deus quam gravi considerationis hujus gemitu torqueor, quod ille quondam mihi notissimus, ille omnibus dilectus, orationibus atque jejuniis videbatur occupatus, et ex eo quo foetebat cinere, ex ea quam praetendebat humilitate jactantiam tantam sumpsit, ita ut universa sibi tentet adscribere, et omnia, quae soli uni capiti cohaerent, videlicet Christo, per electionem pompatici sermonis ejusdem Christi sibi studeat membra subjugare. Nec mirum, quod ille tentator qui initium omnis peccati scit esse superbiam, et tunc ea in primo homine
Abbreviated transcription (Latin):
alteriꝰ ep̃i sedẽ quicquã aduersi quoqͦ mͦ e̾e̾nt moliti. Iccirco eos ñ est
necesse excõmunicari aut anathematizari. qͥa ipsi se anathematis uin-¬
culo ꝓpͥis manibꝰ ꝓfessiones suas suaq scripta roborando c̃strinxert̃
Sciat se tam̃ & ipse ioħs nisi errorẽ suũ cito correxerit. a nob̾ ex cõmuni
ad sẏnodũ absq auctoritate sedis apłicȩ unquã uenite. si apłicȩ sedis¬
& cȩteroꝵ ep̃oꝵ cõmunione uultis frui. Nullus enĩ patriarcharũ
hoc tã ꝓphano uocabulo unquã utat᷑. qͥa si unꝰ patriarcha uniuersalis
dr̃: patriarcharũ nom̃ cȩteris derogat᷑. Sed absit hoc. absit a fidelis
cuiquã mente hoc sibi uelle quẽ piã arriꝑe: unde honorẽ fr̃m suor
imminuere ex quantulacunq parte uideat᷑. Qua ꝓpt̾ caritas ur̃a nemi¬
nẽ unquã suis in epłis uniuersalẽ nominet. ne sibi debitũ subtrahat

Expanded text:
alterius episcopi sedem, quidquam adversi quoquo modo essent moliti. Idcirco eos non est alterius episcopi sedem, quidquam adversi quoquo modo essent moliti. Idcirco eos non est necesse excommunicare, aut anathematizare; quia ipsi anathematis vinculo, propriis manibus professiones suas suaque scripta roborando, constrinxerunt. Sciat se tamen et ipse Joannes, nisi errorem suum cito correxerit, a nobis excommunicad synodum, absque auctoritate sedis apostolicae, unquam venite, si aposcoporum communione vultis frui; nullus enim patriarcharum hoc tam profano vocabulo unquam utatur, quia si unus patriarcha universalis dicitur, patriarcharum nomen caeteris derogatur. Sed absit hoc a ficujusquam mente, hoc sibi vel velle quempiam arripere, unde honorem fratrum suorum imminuere ex quantulacunque parte videatur. Quapropter charitas vestra neminem unquam suis in epistolis universalem nominet, ne sibi debitum subtrahat,
Abbreviated transcription (Latin):
etiã anathematiratꝰ ab ȩccła pellat᷑. Et dñs in euangł̃io alias aut. Bea¬
ti qͥ ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iusticiã. Si eos dñs beatos dic̃ qͥ ꝑsecu
tionẽ patiunt᷑ ꝓpt̾ iusticiã. qͥs eos dãnare potest : Et si ipse de ci¬
uitate ad ciuitatẽ ꝓpt̾ ꝑsecutionẽ fugere p̃cipit. qͥs eos de traher
aut dãnare ꝓptea audet uł potest. qͦd pͣceptis dñicis obtẽperant:
Profeccto qͥ his ẽtradicit aut resistit: se ipsũ dãnat. qͥa ori dñi concu¬
max & in oboediens existit. Unde & ipsa ꝑse ueritas dicit. Quis
ex uob̾ arguet me de peccato : Si ueritatẽ dico. qͣre uos ñ creditis

Expanded text:
etiam anathematizatus ab ecclesia pellatur. Et Dominus in Evangelio alias dicit: Beaetiam anathematizatus ab ecclesia pellatur. Et Dominus in Evangelio alias dicit: Beati qui persecutionem patiunttionem patiuntur propter justitiam, quis eos damnare potest? Et si ipse de civitate ad civitatem propter persecutionem fugere praecipit, quis eos detrahere, aut damnare propterea audet vel potest, quod verbis dominicis obtemperant? Profecto is qui contradicit aut resistit, seipsum damnat, quia ori Domini contumax et inobediens existit. Unde et ipsa per se Veritas dicit: Quis ex vobis arguet me de peccato? Si veritatem dico, quare vos non creditis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥde cirico trans latꝰ & constantinopoli intronitatꝰ est: Nongͦ bene
intelligunt ȩccłasticas regulas. qͥ hoc putant causautilitatis aut neces-¬
sitatis fieri ñ posse. qͦtiens cõmunis necessitas seu utilitas ꝑsuaserit:¬
ullũ eñĩ ex iis aut aliis qͥ meliori c̃silio mutauert̃ ciuitates necessitate
quadã uł utilitate. ȩccłastica aut laica cõmunione carere repꝑimꝰ.
nec ullatenꝰ unꝗ fieri debet. Sententia uͦ quȩ in antio cheno c̃cilio
habet᷑. ut ep̃s ab alia parochia nequaquã migret ad aliã. tota atq
om̃s sententiȩ de eadẽ re uĩ superiꝰ cõp̃hensã retinent. & nichil
bur eis hac dñi saluatoris quȩ om̃s canonicos suꝑ exaltat libros auctori-¬
tate p̾stant: Tales enĩ quȩstiones magis ex inuidia quã excaritate
unquã contͥdicere potest. quȩ ñ alteriꝰ sed ipsius ꝓpͥo dñi ore ꝓlata &e
firmata ẽẽ dinoscitur. Cui si aliqͥs ẽtradixerit: ñ solũ extorris sed

Expanded text:
de Cyzico translatus, et Constantinopolim inthronizatus est? Non ergo bene intelligunt ecclesiasticas regulas, qui hoc negant causa utilitatis aut necessitatis fieri non posse, quoties communis utilitas aut necessitenim ex his, aut ex aliis, qui meliori consilio mutaverunt civitates necessitate quadam, vel utilitate ecclesiastica, aut laica communione carere reperimus, nec ullatenus unquam fieri debet. Sententia vero quae in Antiocheno concilio habetur , ut episcopus ab alia parochia nequaquam migret ad aliam, tota, atque omnes sententiae de ea eadem re vim superius comprehensam retinent, et nihibur eis ac Domini Salvatoris quae omnes canonicos superexaltat libros, auctoritatem praestant. Tales autem quaestiones magis ex invidia quam ex charitate usquam contradicere potest, quae non alterius, sed ipsius proprio Domini ore prolata, et firmata esse dignoscitur. Cui si aliquis contradixerit, non solum extorris, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sumouemꝰ. Similit̃ & om̃s qͦs diuinȩ leges mortuos appellant.
sũmouendos e̾ẽ abeadẽ accusatione. & publicȩ poenitentiȩ sumit¬
tendos iudicamꝰ. Neq dũ ȩccła alicuiꝰ ep̃i aut possessiones & res
ab emulis eiꝰ uł quibꝰcunq aliis ñ sua sponte detinent᷑: aliqͥd illi
debet aut pocest aquoquã ante redintegrationẽ om̃iũ rerũ suarũ
obici. Sed priꝰ illi legibꝰ redincegranda sc̃ omĩa. & postea tẽpore a pa-¬
tribꝰ p̃finito st̃ negotia uentilanda. Refutandi st̃ etiã raptores. fures
sacrilegi. adulteri. & hoꝵ similes. Manifestũ. ẽ enĩ. qđ sẽꝑ tales
arripiat. nec scłaria aut ȩccłastica negotia turbare p̃sumat. quia
mortua in talibꝰ .ẽ. uox eoꝵ. Immobiles enĩ dñs suos sumos semꝑ
uult manere pͣdicatores. & non a quibꝰdã temerari. sed sibi libere

Expanded text:
submovemus. Similiter et omnes, quos divinae leges mortuos appellant, submovemus. Similiter et omnes, quos divinae leges mortuos appellant, submovendos esse ab eadem accusatione, et publicae poenitentiae submittendos judicamus. Neab aemulis ejus, vel a quibuscunque aliis non sua sponte detinentur, aliquid illi debet, aut potest a quoquam ante redintegrationem omnium rerum suarum objici: sed prius illi legibus redintegranda sunt omnia, et postea tempore a Patribus praefinito sunt negotia ventilanda. Refutandi sunt etiam raptores, fures, sacrilegi, adulteri, et horum similes. Manifestum est enim quod semper tales arripiat, nec saecularia aut ecclesiastica negotia perturbare praesumat, quia mortua in talibus vox est eorum. Immobiles enim Dominus suos summos semper vult manere praedicatores, et non a quibusdam temerari, sed sibi libere
Abbreviated transcription (Latin):
&e dissimilibꝰ patiant᷑ op ꝓbria. & despiciant᷑ tanꝗstulti & insani. qͥ¬
ideo p̾sentia bona ꝑdunt: ut in uisibilia ac sibi ꝓfutura adquirant.
Sed hȩc despectio & irrisio in ipsos retorquebit᷑. dũ & abundantia eoꝵ
in egestatẽ. & suꝑbia transierit in c̾fusionẽ. Iusto enidĩ iudiciodat᷑¬
plerunq peccatoribꝰ potestas qua scõs eiꝰ ꝑsequant᷑. ut qͥ spũ dĩ iuuan¬
tur & agunt᷑: fiant ꝑ laboꝵs exercitia clariores. Et quanquã fr̃s
hȩc ita se habeant: non tam̃ st̃ consentiendi sed reꝓbandi. qui pasto-¬
res & seniores suos rep̃hendunt uł accusant. Unde cana sc̃oꝵ patrũ
statuta ne colũnȩ scẽ ȩccłȩ uacillent sequentes ac roborantes.
om̃s infames cunctosq suspectos uł inimicos. & eos qui ñ st̃ eoꝵ gen¬
tis. uł qͦrũ fides. uita & libertas nescit᷑. & qͥ ñ st̃ bonȩ c̃uersationis
uł quoꝵs uita. ẽ. accusabilis: ab om̃i accusatione ep̃oꝵ funditus

Expanded text:
 stulti et insani, qui praesentia bona perdant, et invisibilia sibi ac futura promittant. Sed haec despectio et haec irrisio in ipsos retorquebitur, cum et abundantia eorum in egestatem, et superbia transierit in confusionem. Impia pars mundi pa peccatoribus , qua sanctos ejus persequantur, ut qui spiritu Dei juvantur et aguntur, fiant per laborum exercitia clariores. Et quanquam, fratres, haec ita se habeant, non tamen sunt consentiendi, sed reprobandi, qui praelatos suos reprehendunt, vel accusant. Unde canonica sanctorum Patrum statuta, ne columnae sanctae ecclesiae vacillent, sequentes ac roborantes, omnes infames, cunctosque suspectos vel inimicos, et eos qui non sunt eorum gentis, vel quorum fides, vita et libertas nescitur, et qui non sunt bonae conversationis, vel quorum vita est accusabilis, ab omni accusatione episcoporum funditus
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo enĩ mitẽ fugit aliqͣndo. sed ferocẽ simul & callidũ. Omis en
qͥ gemebat & uexabat᷑ a saul: fugiebat & ueniebat ad dauid
Si gͦ rex pussimꝰ atq iustissimꝰ dauid sciret peccatũ e̾e. ꝑsecutio¬
nẽ fugientes transire deloco ad locũ. & de ciuitate ad ciuita¬
tẽ : tales nequaquã reciꝑet. nec secũ teneret. neq in aliisciu¬
ꝓtomartyr Stephanꝰ lapidabat᷑. sediłic suscipiebat plagas. Ideo uni¬
cuiq ꝓuidendũ ẽ. ne aliquẽ in iuste ꝑsequat᷑. iudicet uł puniat: ne

Expanded text:
Nemo enim mitem fugit aliquando, sed magis ferocem simul et callidum. Omnis enim Nemo enim mitem fugit aliquando, sed magis ferocem simul et callidum. Omnis enim qui gemebat et vexabatur a Saul, fugiebat et veniebat ad David . Si ergo piissimus atque justissimus David sciret peccatum esse, persecutionem fugientes, et transeuntes de loco ad locum, et de civitate ad civitatem, tales nequaquam reciperet, nec secum teneret, nec in aliis civprotomartyr Stephanus lapidabatur, sed Jesus suscipiebat plagas. Ideoque unicuique praevidendum est ne aliquem injuste persequatur, judicet, vel puniat, ne
Abbreviated transcription (Latin):
qđ dẽc oboedimꝰ & de ciuitate ad ciuitatẽ ipso p̃cipiente ꝑsecutions
causa id. ẽ. necessitatis aut utilitatis transimꝰ. dãnandi sumꝰ Non
dĩ ordinationi resistit. & est infideli deterior. Quia melius. ẽ ñ
cognoscere uiã ueritatis: quã post agnitionẽ retrorsũ abire
Nã &e ipse dñs de loco ad locũ secessit idest transiuit. uideis illũ que¬
rentibꝰ. Fugiens ille querentes & ꝑsequentes se: dedit nob exem¬
plũ fugere nos ꝑseqͦntes. & de ciuitate ad ciuitatẽ transire dicens
Siuos ꝑsecuti fuerint inciuitate ista: fugite in aliã. Et cȩt̾a talia &¬
hissimilia. Nã si fugere malũ est: ꝑsequi multo deteriꝰ. Hic qͥdẽ
ne moriat᷑ abscondit᷑. hic aut ꝑsequit᷑ ut occidat. Et ut fugiat᷑
pͣcipit᷑. qͥ aut̃ quȩrit occidere prȩuaricat᷑ legẽ & magis fugiendi
prȩbet occasionẽ. Si fugã imꝓperant ꝑsequentes: erubescant
potiꝰ semetipsos & qͥescant insidiari. & qͥescent c̃tinuo fugientes

Expanded text:
bedimus, et de civitate ad civitatem ipso praecipiente persecutionis causa, id est, necessitatis aut utilitatis transimus, damnandi sumus? Non Dei ordinationi resistit, et est infideli deterior: quia melius est non cognoscere viam veritatis, quam post agnitionem retrorsum abire. Nam et ipse Dominus de loco ad locum secessit, id est, transivit, Judaeis illum quaerentibus. Fugiens ille quaerentes et persequentes se, dedit nobis exemplum fugere non persequentes, et de civitate ad civitatem transire, dicens: Si vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam , et caetera his similia. Nam si fugere, malum est , persequi, multo deterius. Hic quidem ne moriatur absconditur; hic autem persequitur ut occidat; et ut fugiatur, praecipitur: quia qui quaerit occidere praevaricatur legem, et magis fugiendi praebet occasionem. Si fugam improperant persequentes, erubescant potius semetipsos, et quiescant insidiari, et quiescent continuo fugientes.
Abbreviated transcription (Latin):
habentibꝰ ꝓpriũ ep̃m qͥ eos instruat᷑. causa utilitatis aut necessita¬
tis negat ex alia ciuitate licet minor sit. in eã quȩ ñ habet ep̃m
doctiorẽ uł utiliorẽ meliori c̃silio ñ sponte transeuntẽ sed maioꝵ
differentia de ciuitate ad alterã migrabat ep̃s. dũ utilitas aut ne¬
cessitas euocaret. Qua ꝓpt̾ ipsã etiã regulã huic epłȩ placuit insere¬

Expanded text:
ium episcopum, qui eos instruat causa utilitatis atque necessitatis, aut ex alia civitate, licet minor sit, in eam quae non habet episcopum, doctiorem vel utiliorem, meliori consilio non sponte transeuntem, sed majorum differentia de una civitate ad alteram migrabat episcopus, dum utilitas aut necessitas evocaret. Quapropter ipsam etiam regulam huic epistolae placuit inser
Abbreviated transcription (Latin):
aut necessitatis habes & mutare. ac de ticulo ad citulũ transferre
dũ est. ne causa arrogantiȩ aut auariciȩ unqua fiat. Quiahi a p̃dictis
canonibꝰ dãnant᷑: ñ illi qͥ necessitate aut utilitate. maioꝵ ẽsilio & sana
ac pura & dõ placita intentione hoc faciunt. Tu fr̃ s̃ꝑ sectare iusticiã
pietatẽ. fidẽ. caritatẽ. patientiã & mansuetudinẽ. Certa etiã bonũ¬

Expanded text:
aut utilitatis habes et mutare, ac de titulo ad titulum translatareaut utilitatis habes et mutare, ac de titulo ad titulum translataredum est, ne causa arrogantiae aut avaritiae unquam fiat: quia hi a praedictis canonibus damnantur, non illi qui necessitate aut utilitate, majorum consilio, et sana ac pura, et Deo placita intentione hoc faciunt. Tu, frater, semper sectare justitiam, pietatem, fidem, charitatem, patientiam et mansuetudinem . Certa etiam bonu
Abbreviated transcription (Latin):
memoratu: Profunda gͦ. ẽ nimis imꝑitia eoꝵ. & sepulcħrũ patens gut¬
tur eoꝵ. qr linguis suis dolose agunt. Non. ẽ. enĩ in ore eoꝵ. rectũ. in¬
aliis certant ascribere. Nobilitatẽ gͦ dat facinoribꝰ: qͥ intalibꝰ uenti¬
lationẽ ipsoꝵ in exẽplũ sumit. aut ad aures posteras indigna relacione
transmictit. Tibi aut̃ ñ sit cura taliũ questionũ. sed sequere sententia
beati Pauli apłi. qͥ monet ꝑdiscipłm cunctos & clamat dicens. Inanes
ta. & age qđ meliori c̃silio ñ auariciȩ uł temeritatis sed utilitatisa
necessitatis ut sepe dictũ. ẽ. causa faciendũ utilit̾ ꝓspexeris Qua ꝓpt̃
cessitas aut utilitas cõpulerit. agere doce. Quia hoc qđ tͥ soli scribimꝰ.
generalit̾ om̃ibꝰ tenere mandamꝰ. Quia sic̃ potestatẽ habes ep̃os & saces¬
dotes regularit̾ titulare & ordinare.: ita ut pdictũ.ẽ. causa utilitats

Expanded text:
memoratu. Profunda est ergo nimis imperitia eorum, et sepulcrum patens gutmemoratu. Profunda est ergo nimis imperitia eorum, et sepulcrum patens guttur eorum, quia linguis suis dolose agunt . Non est enim in ore eorum rectum, inaliis certant ascribere. Nobilitatem ergo dat facinoribus, qui in talibus ventilationem ipsorum in exemplum sumit, aut ad aures posteras digna relatione transmittit. Tibi autem non sit cura talium quaestionum, sed sequere sententiam beati Pauli apostoli, qui monet per discipulum cunctos, et clamat, dicens: Inanes ta, et age quod meliori consilio, non avaritiae vel temeritatis, sed utilitatis et necessitatis ut saepe dictum est causa faciendum utiliter perspexeris. Quaproptaciendum necessitas aut utilitas compulerit, agere doce: quia hoc quod tibi soli scribimus, generaliter omnibus tenere mandamus. Quia sicut potestatem habemus episcopos et sacerdotes regulariter titulare et ordinare, ita ut praedictum est causam necessitatis