comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illud celsi celoꝵ : misi unã diem tm̃. S melior ẽ. dics una ĩ atͥis
tiue suꝑ milia: dierũ ĩferioꝵ celoꝵ. Ham scd̾m ꝓfecto celũ ht̃

Expanded text:
illud coelum coelorum nisi una diem tantum. Sed melior est dies una in atriis illud coelum coelorum nisi una diem tantum. Sed melior est dies una in atriis ejus super millia dierum inferiorum coelorum. Nam secundum profecto coelu
Abbreviated transcription (Latin):
ferent᷑. superceridit ignis ⁊ ñ uidert solẽ. Felices qui fiducialit᷑
de hus diei mane psalłe audent. Mana astabo tibi ⁊ iudebo: qm̃
ñ deu uolẽs iniqͥatẽ tu es. Puto huiꝰ meridiem sig̾casse: sig̾tate
uolinsse᷑ enisq desiderio dui estuasse: qui dicebat. Sperabam
ułꝙ ad mane. Quis ex om̃ib nob̃ exultanit ut uid̾et diẽ istũ.
uidit ⁊ ganisꝰ est: Pfecto magnꝰ est: quic̃ti ille ẽ. Neminem
tũ credo hiuiꝰ diei metidiẽ in hac dum tarat carne corruptibili pꝰ¬
se pertingere: qͣmius negare ñ audeã de mane. Profecto qͥs qͥs
ur̃m ad huiꝰ diei claritatẽ pot̾it ꝓuenire. dũ ortus fu̾it sol.d.
.s. uidebit sententie illuis ĩutatẽ: qͣm absq dubio dulce lum̃ et
delectabile ocuł uidẽ solem. Sol huiꝰ diei ht̃ ortũ. s nescit occasũ:
sicut ⁊ ipe dies caret uespera qͣmius incipit ab aurora. Nõ nouit

Expanded text:
ferentur, supercecidit ignis et non viderunt solem. Felices qui fiducialiter ferentur, supercecidit ignis et non viderunt solem. Felices qui fiducialiter de hujus diei mane psallere audent: Mane astabo tibi et videbo, quoniam non Deus volens iniquitatem tu es . Puto hujus meridiem significasse qui dilevoluisse ejusque desiderio diu aestuasse qui dicebat: Sperabam usque ad mane . Quis ex omnibus vobis exsultavit ut videret diem istum, vidit et gavisus est? Profecto magnus est quicunque ille est. Neminem tamen credo ad hujus diei meridiem in hac duntaxat carne corruptibili posse pertingere, quamvis negare non audeam de mane. Profecto quisquis vestrum ad hujus diei claritatem poterit pervenire, dum ortus fuerit sol de coelo, videbit sententiae illius veritatem, quam absque dubio dulce lumen et delectabile oculis videri solem. Sol hujus diei habet ortum; sed nescit occasum, sicut et ipse dies caret vespera quamvis incipiat ab aurora. Non novit
Abbreviated transcription (Latin):
tem sui. Et si hoc celum atcendimꝰ. qͣmdui in hac uita sumꝰ. quid
aliud qͣm noctem hñis uel hr̃e possumꝰ. donec nox ĩ suo cursu i¬
ter peregerit. ⁊ aurora lucis rutilans noctis tenebras decerpse¬
rit: Uer̃tũ ħ nox ficut dies illummnabit᷑: eo qd quilib ĩ ferioꝵ
celoꝵ dies ab huiꝰ noctis claritate superet᷑. Siqͥdem fecit d̾s limã
⁊ stellas in potestatẽ noctis: ⁊ iccirto ħ nor illumĩatõ mea ĩ deliti¬
is meis. Ht enĩ limã suam. liũare sllud minꝰ qd̃ superiꝰ assigna¬
iumꝰ. Ht̃ et stellas expandentes lum̃ suũ: multiformes utic mo¬
dos diumar᷑ reuelationũ. S qui dormiuĩt nocte dormiũt. uͦ posstꝰ¬
dasti: sicut nec illud. Media nocte surgebã ad ꝯfitẽdũ tibi. Quid
ditã de hinꝰ modi hõie. eo quod frust᷑ expͥtet diẽ. ⁊ ñ undeat᷑. nͨ lucẽ
surgentis aunee: ꝑ fecto qui eiꝰmodi sutt: sic̃ cera q̃ fluit au¬

Expanded text:
attendimus, quandiu in hac vita sumus, quid aliud quam noctem habemus vel habere possumus, donec nox in suo cursu iter peregerit, et aurora lucis rutilans noctis tenebras deterserit. Verumtamen haec nox sicut dies illuminabitur, eo quod quilibet inferiorum coelorum dies ab lluminatio mea in deliciis meis. Habet enim lunam suam, luminare illud minus, quod superius assignavimus, habet et stellas expandentes lumen suum multiformes utique modos divinarum revelationum. Sed qui dormiunt, nocte dormiunt, nec possdasti . Sicut nec illud: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Quid dicam de homine ejusmodi eo quod frustra exspectet diem et non videat, nec lucem surgentis aurorae. Profecto, qui ejusmodi sunt, sicut cera quae fluit au
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnta ãĩ industria satagat p̾t̾ita mala delere. p̃sentia declina¬
re. fut᷑a p̾uenire: cũ qͣnta aĩ ꝯstãtia studeat recuꝑare bona amiᷤ¬
sa. custodire uł multiplicare bona pꝰsessa. Qͣm gratũ qͣm como¬
dũ qͣm iocundũ spectaculũ scd̃m ꝯsid̾atõnẽ pͥmam. tot aĩe qͣlita
tes tot eiꝰ cognitões. tot ip̃ius affc̃õnes ĩ specłatõnem adduce: ⁊ in
eoꝵ ãmiratione aĩũ suspende. Q qͣm miranda specłatio. qͣm stupẽ¬
da delectatõ iuxta ꝯsid̾ationẽ scdam. tot aĩ uirtutes tot eiꝰ ex̾cita¬
tõnes tat eius studia uł merita pꝰ ocuł hr̃e. ⁊ eiꝰ᷑ ꝯtemplatõni

Expanded text:
quanta animi industria satagat praeterita mala delere, praesentia declinaquanta animi industria satagat praeterita mala delere, praesentia declinare, futura praevenire, cum quanta animi constantia studeat recuperare bona amissa, custodire vel multiplicare bona possessa. Quod gratum, quod commodum, quamve jucundum spectaculum secundum considerationem primam tot animae qualitacogitationes, tot ipsius affectiones in speculationem adducere, et in eorum admiratione animum suspendere? O quam miranda speculatio, o quam stupenda delectatio juxta considerationem secundam tot animi virtutes, tot ejus exercitationes, tot ejus studia, vel merita prae oculis habere, et ejusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
tificationis assignanda st̃ eius latitudĩ. Et scimꝰ qr qͥcqͥd ĩ aĩa p̾¬
ter ꝯsensid ÷. hoĩem utiq iustificare ñ potest. Ad pͥmã uiq ꝯside¬
careat. ãd scd̾am uͦ spectat nosse q̃ bona mẽs ex uͥtute iã hãt uel
que nͣdũ hr̃e ualeat. facile ẽ. ut arbitror uidere uł nosse ꝙͣ sit ne¬
cessariũ uł utile utͣmiq har̃ ꝯsid̾atioñ. familiarẽ a hr̃e: ⁊ freqñt᷑
quidem in contempłonẽ adducere. Ex pͥma enĩ ꝯsid̾atõne agnos¬
cit hõ ad ciue bona sit nͣlit̾ prõcior: uł ad q̃ mala ꝓclrmior: q̃bꝰ
studiis debeat uehem̃tiꝰ insist̾e: ꝯtra que mala debeat instantius
uigilare: quib ex̃ciciis ualeat meliꝰ ꝓmoueri. quib uiciis ua¬
leat faciliꝰ corrumpi. Ex scd̃a uũt ꝯsidãtione. intłłigit homo
quibꝰ culpis subiaceat. uł quibꝰ m̾itis emineat: ⁊ quid ꝓ his pe¬
ne uł p̾mii expͤtare debeat. qͣntũ cotidie ꝓficiat uł deficiat: ꝑ

Expanded text:
ibenda sunt ejus latitudini. Et scimus quia quidquid in anima praeter consensum est, hominem utique justificare non potest. Ad primam itaque considecareat. Ad secundam vero spectat nosse quae bona mens ex virtute jam habeat, vel quae necdum habere valeat. Facile est, ut arbitror, videre, vel nosse quam sit necessarium, vel utile utramque harum considerationum familiarem habere, et frequenter quidem in contemplationem adducere. Ex prima enim consideratione agnoscit homo ad quae bona sit naturaliter promptior, vel ad quae mala proclivior, quibus studiis debeat vehementius insistere, contra quae mala debeat instantius vigilare, quibus exercitiis valeat melius promoveri, quibus vitiis valeat facilius corrumpi. Ex secunda autem consideratione intelligit homo quibus culpis subjaceat, vel quibus meritis emineat, et quid pro his poenae vel praemii exspectare debeat, quantum quotidie proficiat vel deficiat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
celestiuĩ ꝯtempłonẽ assinrgit. S cũ ad sũmũ usq ꝑductt᷑. ĩbililẽ¬
ter ĩmoratur: qr mira alic suꝑcelestiũ spectacisioꝵ iocnditate
reficitur. Studiose itaq in eo locorum moras ĩ nectit: isbi cur ss̃
suũ in circulũ flectit. Ea pp̃ irtiꝙ girat per meridiẽ. neq eni
eo dessderio fertur ĩmo flectit᷑ ad aquilonẽ. Iocunda sane adino¬
dum plagameridiana a numetate lucis. et fernore Uue adig
diace sit ualde. ⁊ deloctabile aspectu ꝯtemplari beataꝵ spusi odi¬
nes. halarescentes in claritate ⁊ caritate dĩ. Hichil ꝓcul dubio
tsle ht a culonaris illa plaga. perpetus tenebris addicta. et pa¬
henni frigore dampnata: eo qd̃ talibus in regionib digne teu¬
cientur repboꝵ corda. ⁊ ꝓ malitiam frigida ⁊ per ignorantiã
ceca. Don g ͦ illuc usq percurrit. s tm̃ flectit᷑: nani nuillo desi¬
derio puto ad tam inamabilem regionẽ trahis. fectiu la ãti¬

Expanded text:
. Sed, cum ad summum usque perducitur ibi libenter immoratur, quia mira illic supercoelestium spectaculorum jucunditate reficitur. Studiose itaque in eo locorum moras innectit, ubi cursum suum in circulum flectit. Eapropter utique girat per meridiem, neque eo desiderio fertur, imo flectitur ad aquilonem. Jucunda sane admodum plaga meridiana a nimietate lucis et fervore diei, eo quod dulce sit valde et delectabile aspectu contemplari beatorum spirituum ordines hilarescentes in claritate et charitate Dei. Nihil procul dubio tale habet aquilonaris illa plaga perpetuis tenebris addicta et perenni frigore damnata, eo quod talibus in regionibus digne crucientur reproborum corda, et per malitiam frigida, et per ignorantiam caeca. Non ergo illuc usque percurrit, sed tantum flectitur: nam nullo desiderio puto ad tam inamabilem regionem trahitur; flectitur t
Abbreviated transcription (Latin):
manda idoneꝰ eris. q̃ sunt intra uł supia temet ip̃m. Si sidrĩ
dignus es intrare i tał̾nacłm pͥmum: qua fronte p̃sumis iaͥ¬
grrisue altos ut cũ dño cħu. uł saltem c̾ moyse ascendas ⁊̃ mõ¬
tem extei sum : qͣ p̾sumptione paras uolate in cel̃t prius red̃i
ad de qͣm rimari p̃simas que sunt supͣ te. Inꝰ soł ortus s̃ti
afui a irradio: qͣm ad altiora conscendat. Hinc etiã ꝓ salo mo

Expanded text:
manda idoneus eris quae sunt intra, vel supra temetipsum? Si necdum manda idoneus eris quae sunt intra, vel supra temetipsum? Si necdum dignus es intrare in tabernaculum primum, qua fronte praesumis igressus altos ut cum Domino Jesu, vel saltem cum Moyse ascendas in montem excelsum, qua praesumptione paras volare in coelum? Prius redi ad te quam rimari praesumas quae sunt supra te. Prius sol ortus sui confinia irradiat quam ad altiora consce
Abbreviated transcription (Latin):
meuin ĩ om̃i uita mea. Deniq si et tu cupus implere dũicũ pre¬
eeptũ. om̃i custodia serua cor tuũ. ⁊ quale a te dñs exigit. cepi¬
sti facere ꝓpitiatoriũ. Disce uel exemplo quid fãce expediate An¬
di daind: qͥuom᷑ se ip̃m ĩ exemplũ ꝓponat. Meditatus lum nocte
node cum corde suo: meditare et tu cum aorde tuo. S colebat il¬
le spm̃ suũ: scõbe ⁊ tu sp̃m tuñ. Ex̾te agrũ istũ. attendte¬
met ũm. Abs& dubio insistems huic ex̾citio: inuenies thesau¬
rũ istum absconditum in agro.
U hoc eẜ̃citio crescit airi copia. multiplicat᷑ scĩa: angnitatur
sepia. Ex hoc ex̾cicio cordis. oculis mudat᷑ ᷑ ingeniũ aciuis: in¬
telligentia dilatatur. Nichil recte estinat: qmi se ip̃m ignorat.
Nescit qͣm sub pedil suis om̃ĩs mundana gła iaceat: qui cõditi¬
onis sue dignitatẽ nõ pensat. Hescit omino nestit quid de spũ
cogitat. Si ñ dum ydoneus es int̾re ad te ip̃mͣ quonsi ad flla rt̃¬

Expanded text:
si et tu cupis implere Dominicum praeceptum omni custodia serva cor tuum, et quale a te Dominus exigit coepisti facere propitiatorium. Disce vel exemplo quid facere expediat. Audi David quomodo tibi seipsum in exemplum proponat: Meditatus sum, inqui . Meditabatur ille cum corde suo, meditare et tu cum corde tuo. Scopebat ille spiritum suum, scope et tu spiritum tuum. Exerce agrum istum, attende temetipsum. Absque dubio insistens huic exercitio, invenies thesaurum istum absconditum in agro. hoc exercitio crescit auri copia, multiplicatur scientia, augmentatur sapientia. Ex hoc exercitio cordis oculus mundatur, ingenium acuitur, intelligentia dilatatur. Nihil recte aestimat qui seipsum ignorat. Nescit quam sub pedibus suis omnis mundana gloria jaceat, qui conditionis suae dignitatem non pensat. Nescit omnino, nescit quid de spiritu cogitat. Si nondum idoneus intrare ad teipsum; quomodo ad illa ri
Abbreviated transcription (Latin):
poreum: ⁊ ip̃m quidẽ pͥmũ. ⁊ omĩũ mifimũ. Ꝙ aũ ẽ f̾ra ad ħ
ui libile celum. ħ ÷ sensus corporeꝰ ad illud it̾nũ fantasticiũ et
ẏ maginariũ celuĩ. Nam sicut hoc iusibile celum. om̃iñ q̃ f̾ra
gignit atq nutrit multitudi̾em. sinus sui magnitudĩe cõpre¬
heridit: ꝯic om̃iũ que sensus attingit appetiꝰ suggerit. simłi¬
tudines intia sinũ suum ymaginatõ includit. In pͥmo itaq
celo: ꝯtinent᷑ omĩñ insibiliũ ymagines ⁊ similitudines. Ad se¬

Expanded text:
ra ad hoc visibile coelum, hoc est sensus corporeus ad illud internum, phantasticum et imaginarium coelum. Nam, sicut hoc visibile coelum omnium quae terra gignit atque nutrit multitudinem, sinus sui magnitudine comprehendit, sic omnium quae sensus attingit, appetitus suggerit, similitudines intra sinum suum imaginatio includit. In primo itaque coelo continentur omnium visibilium imagines et similitudines. Ad se
Abbreviated transcription (Latin):
se ad artiora elenat: ut pꝰmodũ celi siticẽ tangat. Qlttur mauit
sol ⁊ occidit: ⁊ ad locũ snũ resitit᷑. S oł orit . añ uitttis ũte llige̾tia
cordi inspiratur: sdemq sol occidit. cũ intelligentie rada liobtia¬
hit᷑. S post occasum sol ad locũ snsĩ reũtit᷑. ut tẽm renaseto.
Sol huiꝰcemodi locus: ip̃e ÷ aĩs. Ex ip̃o it aĩo intelligentiana¬
sctur: qñ a diuma grã iusitat᷑. Quid̃ s est so lem ad lota siũ
defectus s consideratõ nem m̃tis oculus renberatit. Her hor ca
id diuina gr̃a se ad temp̃ subtrahit: cogit᷑ hõ cognoscere q su
nachił sit. ⁊ qͣm ꝑ se nichil possit. S post loci sui reu̾sionem
it̾m renascatur. qt per ꝯsiderationẽ ꝓprie t̃ firmitatis. anissiei¬
telligentia reparatur.

Expanded text:
em tangat: Oritur, inquit, sol et occidit, et ad locum suum revertitur. Sol oritur quando veritatis intelligentia cordi inspiratur, idemque sol occidit cum intelligentiae radius subtrahitur. Sed post occasum sol ad locum suum revertitur ut iterum renascatur. Solis hujuscemodi locus ipse est animus. Ex ipso enim animo intelligentia nascitur, quando a divina gratia visitatur. Quid ergo est solem ad locum suum defectus sui considerationem mentis oculus reverberatur. Per hoc enim quod divina gratia se ad tempus subtrahit cogitur homo cognoscere quam nihil sit, et quam per se nihil possit. Sed post loci sui reversionem iterum renascitur quia per considerationem propriae infirmitatis amissa intelligentia reparatu
Abbreviated transcription (Latin):
plus fortasse in martyre amoris flãma cõualuit. ⁊ tã acerla pe-¬
na qͣm potuisset ex qualibet. ⁊ qͣntalibet temꝑali gła. U̾de q̃so
tale ꝯsilium: tam mirandũ artificiũ: uides qͦmͦ ille sũmꝰ artifer
peritiã sue artis ostendit: qui in electis suis ꝯtraria ex qtͣriis gig
angulo ut dc̃m̃ est mali puniunt᷑ nec purgant᷑: in isto boni
flagellant᷑. ⁊ corrigunt᷑. Quid queso est. qd̃ easdem culpal. eadem
flagella in hiĩs corrigunt in illus penitꝰ corrig̾e̾ ñ possunt: Imo
simił ꝑ omĩa corruptele rubiginẽ parua pene temporał flãma
in electis ad plenũ extoquit: qͣm ui reꝑbis tot torm̃toꝵ tanta
acerbitas. ⁊ illud gehenne crudele ince̾ndiũ inet̾num excoquere
ñ sufficit. Cur queso dissimdem effc̃m ht̃ ñ dissimił cã. nisi
qd̃ diuine dispõnis rõ cũ sit utrobiq mua. ĩ reꝑbis apparet iꝰ¬

Expanded text:
plus fortasse in martyre amoris flamma convaluit ex tam acerba poeplus fortasse in martyre amoris flamma convaluit ex tam acerba poena, quam potuisse ex qualibet, et quantalibet temporali gloria: unde, consilium, tam mirandum artificium? Vides quomodo ille summus artifex peritiam suae artis ostendit, qui in electis suis contraria ex contrariis gignangulo, ut dictum est, mali puniuntur nec purgantur. In isto boni flagellantur et corriguntur. Quid, quaeso, est quod easdem culpas eadem flagella in his corrigunt, in illis penitus corrigere non possunt, imo similis per omnia corruptelae rubiginem parva pene temporalis flamma in electis ad plenum excoquit, quam in reprobis tot tormentorum tanta acerbitas, et illud gehennae crudele incendium in aeternum excoquere non sufficit? Cur, quaeso, dissimilem effectum habet non dissimilis causa, nisi quod divinae dispositionis ratio cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
In illo mali ꝓsperant᷑: in isto boni flagellant᷑. Ibi ex bonis mali¬
qiue accipiunt erga dm̃ ampliꝰ tepescunt: ut̃i in eius amore actiꝰ
ignescere debuerunt. Hic e ꝯtra in bonis dispensante deo id agi¬
tur. uit unde in eis extingucisdꝰ uidebatur: inde in eis amoris ar¬
dor acriꝰ inflãmetur. Qͣnto tt. mnundi mał arcerbiꝰ urgent᷑ : qnͣto
gͣuior bꝰ flagellis atterunt᷑: tanto ad dei amorẽ uehem̃tiꝰ accen¬
dunt᷑. Mirare obsecto mirare. ⁊ uehem̃tiꝰ obstupesce: uł quomͦ ĩ
mał amor dĩ deficiat ex bñficu: uł qualit̾ in bonis diuma dilec¬
tio crescat ex flagello. Absq dubis plus in laurentio amor dei ꝯ¬
ualuit: ex uicendio: qm in nerone ex imꝑio. Inmo ĩ lauit̃tio ĩ¬
canduit per incendiũ: in nerone penit̾ defecit ꝑ cõcesse potesta¬
tis imperiũ. Et qd̃ adhuc maiꝰ est. ⁊ multo plus muabilius.

Expanded text:
In illo mali prosperantur, in isto boni flagellantur, ibi mali ex bonis In illo mali prosperantur, in isto boni flagellantur, ibi mali ex bonis quae accipiunt erga Deum amplius tepescunt, unde in ejus amore acrius ignoscere debuerunt. Hic econtra in bonis, disponente Deo, id agitur, ut unde in eis exstinguendus videbatur, inde in eis amoris ardor acrius inflammetur. Quanto enim mundi malis acerbius urgentur, quanto gravioribus flagellis atteruntur, tanto ad Dei amorem vehementius accenduntur. Mirare, obsecro, mirare et vehementer obstupesce, vel quomodo in malis amor Dei deficiat ex beneficio, vel qualiter in bonis divina dilectio crescat ex flagello. Absque dubio plus in Laurentio amor Dei convaluit ex incendio, quam in Nerone ex imperio; imo in Laurentio incanduit per incendium, in Nerone penitus defecit per concessae potestatis imperium. Et quod adhuc est majus et multo mirabilius,
Abbreviated transcription (Latin):
hac ꝯsid̾atione dultuis: quid in dĩ p̃destinatione iocundꝰ in¬
ueniri pot̾it: Recte gͦ in eo angulo diuina p̃destinatio p̃mi¬
nere describit᷑: ubi temꝑalis ꝓsperitas electis ad utilitatẽ famu¬
latur. Recte aureꝰ ille atulus fixam illic sedem tenet: isbi
qͣnto clarior tanto nimirũ iocundior apparet.
Tut ad quartũ angłm tandem ueniamꝰ. illũ longe su¬
periꝰ eẽ exposuimꝰ. ubi adũsitas ex adũso occurrens ꝓbita¬
demexercet: nã ip̃e uti ibi dcm̃ est ad bonoꝵ correctionẽ ꝑtinet.
Nam qr nec boni quidem hanc uitam sine macula ꝑtianseunt.
⁊ semꝑ qͣntũ uis perftĩ. quo crescendo ꝓficere possint ĩueniunt:
hñt ex hoc angulo unde purgent᷑. hñt parit᷑ ⁊ ubi ex̃ceantur.
Huic angło circuloꝵ ñorũ ultimus familiariꝰ p̃sidet. qi alias qͦ
sedem singłarem accipiat ñ habet. Hic it̾m si hunc angłm cũ eiꝰ

Expanded text:
hac consideratione dulcius, quid in Dei praedestinatione jucundius inhac consideratione dulcius, quid in Dei praedestinatione jucundius inveniri poterit? Recte ergo in eo angulo divina praedestinatio praeeminere describitur, ubi temporalis prosperitas electis ad utilitatem famulatur. Recte aureus ille circulus fixam illic sedem tenet, ubi quanto clarior, tanto nimirum jucundior apparet. Et, ut ad quartum tandem angulum veniamus illum longe superius esse exposuimus, ubi adversitas ex adverso occurrens probitatem exercet. Nam ipse, uti ibi dictum est, ad bonorum correctionem pertinet. Nam, quia nec boni quidem hanc vitam sine macula pertranseunt, et semper quantumvis perfecti quo crescendo proficere possint inveniunt, habeat ex hoc angulo unde purgentur, habent pariter et ubi exerceantur. Huic angulo circulorum nostrorum ultimus familiarius praesidet, quia alias quo sedem singularem accipiat non habet. Hic iterum, si hunc angulum cum ei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯꝓbatur. Hinc ñc q̃io ab ħ angulo ad diagonalem eiꝰ angulum.
respice. ⁊ nc̃ hunc. nũ illũ diligent̃ attende: ut põnis rõnẽ qͣ m
q̃ris possis ciciꝰ inuenire. ꝑspicatiꝰ penetͣre. In hoc angulo boni
mundi huiꝰ ꝓsperis fouentur: in illo mali mũdana adũsitate fla¬
gellantur. Attende diligentiꝰ. eramina freqñtiꝰ hinc dĩ pietatẽ.
illĩt eius seueritatem: pietatẽ in bonis. seueritatẽ in mał. Qm
seũm eẽ putanimꝰ. qd̃ illis nec in p̾senti ꝑcit. qd temporalẽ ui¬
tam sũ pena tͣnsire ñ ꝑmittit: quos et̾ius penis addixit: iud
autẽ ꝙͣ piũ erit. qͦd bonos quidẽ qnͣtum eis expedit bonis tẽ¬
poralib fou̾e non desinit: quos tñ ad uera ⁊ et̾na bona pre¬
ordinauit: Discute si potes. quale qͣm magnũ ꝙͣ piũ possit
ẽẽ gratito quidẽ istos illis reiettis ad et̾̃na uona ꝓredestinare :
et tñ temporalia bona ad usũ. ĩmo ad utiluatẽ non negare. Qͥ

Expanded text:
batur. Hinc nunc, quaeso, ab hoc angulo ad oppositum ei angulum respice, et nunc hunc, illum diligenter attende, ut positionis rationem quam quaeris possis citius invenire, perspicacius penetrare. In hoc angulo boni mundi hujus prosperis foventur, in illo mali mundana adversitate flagellantur. Attende diligentius, examina frequentius hinc Dei pietatem, illinc ejus severitatem, pietatem in bonis, severitatem in malis. Quam severum esse putamus quod illis nec in praesenti parcit, quod temporalem vitam sine poena transire non permittit, quos aeternis poenis addicit? Illud autem quam pium erit quod bonos quidem, quantum eis expedit, bonis temporalibus fovere non desistit, quos tamen ad vera et aeterna bona praeordinavit. Discute, si potes, quale, quam magnum, quam pium possit esse gratuito quidem istos, illis rejectis, ad aeterna bona praedestinare, et tamen temporalia bona ad usum, imo ad utilitatem non negare. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc latus ꝑtinere uidetur ut pene de sola p̃ordinatione ad ui¬
tam dici soleat. ⁊ ad aliam parcem non nisi abusiue. ⁊ ĩꝓprie
referat᷑. Diuina uͦ dispõ qͣmius ad utralibet pertineat. eo qͣriod
nusucł aliquid inordinatũ relinquat: soli tñ electoꝵ saluri oĩs
el ordiuatio mulitat. Ẽcce iam diximꝰ quos in quo latere circu¬
los ordinare debeamus.
Orte adhuc hoc añun pulsat. in qͦ quisq angło poni debeat.
Attende ne forte quadã suꝑeminentie singłaritate spetia¬
liui ꝓtineant. cutusłꝰ prescĩe ad angulũ pͥmũ. s circłs sc̃ie ad¬

Expanded text:
ad hoc latus pertinere videtur ut pene de sola praeordinatione ad viad hoc latus pertinere videtur ut pene de sola praeordinatione ad vitam dici soleat, et ad aliam partem nonnisi abusive et improprie referatur. Divina vero dispositio quamvis ad utralibet pertineat, eo quod nusquam aliquid inordinatum relinquat, soli tamen electorum saluti omnis ejus ordinatio militat. Ecce jam diximus quos in quo latere circulos ordinare debeamus. orte adhuc hoc animum pulsat in quo quisque angulo poni debeat. Attende ne forte quadam supereminentiae singularitate specialius pertineant, circulus praescientiae ad angulum primum, circulus sc
Abbreviated transcription (Latin):
ris ãmiratio: qd eũ nichil om̃ino latere possit ĩ cordiũ malorũ
tam ꝓfunda ⁊ tam tenebrosa abysso. Ecce tur ꝓuidentie ⁊ sc̃ie
circuli. ĩ ꝑmissionẽie latere sedem accipiũt: a isbi aperta rat̃o
ꝑdocuit. nr̃e ꝯsid̾ationi mirabiliores occurͣt seteros autẽ prede¬
stinationis uidelicet ⁊ dispõnis diuine curulos latus aliud ha¬
bere debet. ⁊ cur ħ sit. multa ut arbitror expõne non indiget
Ut enim tateamus eos in hac parte apparere mirabiliores.
quis eos neget in hiis que electorũ saluti militant q̃ sola
ad hoc latus spectant apparere iocundiores: Diime siquidẽ
predestimtionis ⁊ dispõnis rõnem in saluãdoꝵ repatatione. ꝓ¬
motione. głificatione: ꝙͣ ĩ maloꝵ uista reꝓbatione: deiectione.¬
dampnatione: cariꝰ amplectim̃. iocũdiꝰ uenam᷑. arde̾ttus diligimꝰ
honorificentiꝰ magnificamꝰ. In tm̃ enĩ predestinatio spetialit ⁊ ꝓpͥe

Expanded text:
ris admiratio, quod nihil eum omnino latere possit in cordium malorum ris admiratio, quod nihil eum omnino latere possit in cordium malorum tam profunda et tam tenebrosa abysso. Ecce cur providentiae et scientiae circuli in permissionis latere sedem accipiunt, ubi, uti aperta ratio perdocuit, nostrae considerationi mirabiliores occurrunt. Caeteros autem praedestinationis videlicet, et dispositionis divinae circulos latus aliud habere debet; et cur hoc sit, multa, ut arbitror, expositione non indiget. Ut enim taceamus eos in hac parte apparere mirabiliores, quis eos neget in his quae electorum saluti militant quae sola ad hoc latus spectant apparere jucundiores? Divinae siquidem praedestinationis et dispositionis rationem in salvandorum reparatione, promotione, glorificationecharius amplectimur, jucundius veneramur, ardentius diligimus, honorificentius magnificamus. In tantum enim praedestinatio specialiter et proprie
Abbreviated transcription (Latin):
penda. Si autẽ q̃ris ubi mirabilior nr̃e ꝯsiderationi appare¬
at. quẽ nere ubiq est mirabilis. qͥs eam ñ uideat inuabiliorẽ
uideri in reb occultis qͣm in rẽbus manifestis: Quale q̃so est
occulta homiñ. secreta uidelicet cogitationũ. affectionũ. uolũ¬
tatum. ⁊ intentionũ. indesiuẽter aspic̾e. ⁊ quẽlibet cordis motũ
ante diuine scĩe ꝯspectũ ñ posse latere. Quotiens nͦ bonas ho¬
minũ cogitatõnes ⁊ uoluntates attendit. qd ꝓ hiĩs om̃ib in cor¬
diñ archano aliud aspicit. qm qd̾ ibidem ip̃emet reposuit. Do¬
nos siquudẽ cordiũ motus qͣs libet ⁊ absq ꝯtradictione ip̃e ope¬
ratur: ip̃isq cooperatur. Illud u̾e p̃ omĩbus mirũ. qd nichil
omium ignorare ualeat: eoꝵ etiã que cordib humanis ip̃e ñ u¬
spirat. Hec est illa in diuine scĩe ꝓpicatia sĩe sũma ⁊ sĩgula¬

Expanded text:
penda! Si autem quaeris ubi mirabilior nostrae considerationi apparependa! Si autem quaeris ubi mirabilior nostrae considerationi appareat, quae vere ubique est mirabilis, quis eam non videat mirabiliorem in Dei rebus occultis quam in rebus manifestis? Quale, quaeso, est occulta hominum, secreta videlicet cogitationum, affectionum, voluntatum et intentionum indesinenter aspicere, et quemlibet cordis motum ante divinae scientiae conspectum non posse latere? Quoties vero bonas hominum cogitationes et voluntates attendit, quid pro his omnibus in cordium arcano aliud aspicit quam quod ibidem ipsemet reposuit? Bonos siquidem cordium motus quoslibet absque contradictione ipse operatur, ipsisque cooperatur. Illud vero prae omnibus mirum, quod nihil omnium ignorare valeat eorum etiam quae cordibus humanis ipse non inspirat. Haec est illa in divinae scientiae perspicacia vere summa et singula
Abbreviated transcription (Latin):
p̃scire ab eterno: quoꝵ est tam ĩnumera multitudo. ⁊ tam muł¬
tiplex uariatio. S hec eius ꝑ rescĩa cũ sit in utrisq mirabi¬
lis : mirabilio tñ apꝑaret in reb malis qͣm bonis. Que enim
mala sunt qr mite fainit: sola utiq eius scimus fieri ꝑmis¬
sione: nũqͣm aut̃ eius operatione. Cogita gͦ si potes qͣnta am¬
miratione dignũ fit. qd̾ illa etiã p̾scire potuit. q̃ aliene uo
luntati reliquit: ⁊ uoluntati quidem que ñdũ fuerat. ⁊ ꝙͣ
num qͣm fcũrus erat. Uoluntatẽ enĩ malã nũꝙͣ facit: qͣniusᷤ
eam cẽ ꝑmittat. Certe minꝰ miram᷑ ea ip̃m posse ab et̃no pꝰ¬
scire. q̃ ab ip̃o erant facienda: qͣmuis sint tam multa ⁊ pe¬
ne ĩfinita. qͣm ea q̃ posut sub potestate aliena. ⁊ uolunta¬
te ꝯtraria. Quid antẽ de eiꝰ scĩa dicturi sumꝰ. qͣm om̃iũ q̃ st̃
qͣlitatem. modũ. ordinem ⁊ locũ ⁊ mĩm. sub mno simplicis
uisiomis radio ꝯprehende scimꝰ: O uere miranda: o uere stu¬

Expanded text:
re ab aeterno quorum est tam innumera multitudo et tam multiplex variatio. Sed haec ejus praescientia cum sit in utrisque mirabilis, mirabilior tamen apparet in rebus malis quam bonis. Quae enim mala sunt quia injuste fiunt sola utique ejus scimus fieri permissione, nunquam autem ejus operatione. Cogita etiam, si potes, quanta admiratione dignum sit quod ilem quae nondum fuerat, et quam nunquam facturus erat. Voluntatem enim malam nunquam facit, quamvis eam esse permittat. Certe minus miramur ea ipsum posse ab aeterno praescire quae ab ipso erant facienda, quamvis sint tam multa, et pene infinita, quam ea quae posuit sub potestate aliena et voluntate contraria. Quid autem de ejus scientia dicturi sumus, quam omnium quae sunt qualitatem, modum, ordinem et locum, et numerum sub uno simplicis visionis radio comprehendere scimus? O vere miranda! o vere stu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quendã m̃tis excessum humana ĩtelligentia attingit: huiꝰ t̾ri¬
ẽ qfid̾ationis specula p̃ numia exignitatii sue angustia minime ca¬
pit. Demiq ad alud nõ autẽ ai hoc ꝯtẽpłonis genꝰ ꝑtuset: quicdd
humana experiẽtia per m̃tis excessum raptim iudet. Quid d mõ
tione. ubi ad ea crue ĩ uestiganda sunt magna sensus inopia labo¬
rat: Quicquid enĩ de rerum ĩuisibiliũ cognitione uł rõcinando
colliget. uł per rer̾ młbiliũ siłitudinẽ ĩueuit: in ueriatis cõpa¬
ratõne pene nichil eẽ dep̾hendit. uñ est qd̾ corone ulla m̃ sura p̃¬
scrboit᷑: que ĩ ꝓpitiatorii descͥptione tan diligent᷑ expͥmit᷑. Puro
qr ex hiis patent̾ datur intelugi: cur ui ħ adhuc opere tanta sit
inopia auri.
tioni ̃ sisterer ⁊ in ꝓpitiatorio fabricando fortit̃ desudare. ꝑlacet
enĩ masstũ ꝑ omẽm modum huiꝰ modi opus: ⁊ offert in id operis
sronte fua om̃is ultroneꝰ. A dicã qͣntũ satis est s pene sẽp̃ płꝰꝙͣ¬

Expanded text:
per quemdam mentis excessum, humana intelligentia attingit, hujus tertiae considerationis specula, prae nimia exiguitatis suae angustia minime capit. Denique ad aliud non autem ad hoc contemplationis genus pertinet, quidquid humana experientia, per mentis excessum raptim videt. Quid ergo mtione, ubi ad ea, quae investiganda sunt, magna sensus inopia laborat? Quidquid enim de rerum invisibilium cognitione, vel ratiocinando colligit, vel per rerum visiratione, pene nihil esse deprehendit. Unde est quod coronae nulla mensura praescribitur, quae in propitiatorii descriptione, tam diligenter exprimitur. Puto quia ex his patenter datur intelligi, cur in hoc adhuc opere tanta sit inopia auri. tioni insistere, et in propitiatorio fabricando fortiter desudare. Placet enim multum per omnem modum hujusmodi opus, et offert in id operis sponte sua omnis ultroneus, non dicam quantum satis est, sed pene semper p
Abbreviated transcription (Latin):
opere omĩno nicħ facimꝰ: frustͣ eiꝰ aduitoriũ ĩ ploramꝰ. falsoq eũ
adutorẽ uocamꝰ. Aluid ÷ enĩ face̾: atq aliud adiuuare. Quid it.
est auxiliari: nisi operanti cooperari: Ad uitorẽ eũ hr̃e. ⁊ in bono
coõperantẽ intellexit. qui dixit. Aduitor meꝰ ⁊ lib̾ator meꝰ esto:
dñe ne moreris. Cotidie eius adiutoriũ q̃rimꝰ. cũ ei ĩ codianis¬

Expanded text:
torium imploramus, falsoque eum adjutorem vocamus. Aliud est enim facere, atque aliud adjuvare. Quid enim est auxiliari, nisi operanti cooperari? Adjutorem eum habere, et in bono cooperatorem intellexit, qui dixit: Adjutor meus, et liberator meus es tu, Domine, ne moreris . Quotidie ejus adjutorium quaerimus, cum ei in
Abbreviated transcription (Latin):
gisterio diffinit᷑. De illiꝰ autẽ maguitudĩe omini tacet᷑: nͭ ulla
cius m̃sina describit᷑. Ac si diuinꝰ sermo de corone fabricatõne ta¬
eite ĩnuat: q qui pot᷑ capere capiat. ⁊̃ imnꝰqͥsq qͣntũ potest fac̾e
faciat. Puto qi si euis altitudo uł usq ad diuinũ cubitũ seex¬
tendere potuisset: qd̾ diuiꝰ sermo ħ omĩo tacite ñ p̃t̾iret. S
nouit dñs figm̃tũ siuĩ. ⁊ eum qui docet hoĩem scĩam. omĩno
latere ñ potuit qͣntã adhuc ĩ ħ opere humana ꝑauꝑtas auri ino¬
piam sustincat. et qͦm eam ĩ huiꝰ ꝯtẽpłonis specula. sensus sui
eriguitas angustet. Quonã enĩ mͦ eo loci sapĩe auro habũdet:
ubiꝰ ad ea que intelligenda sunt omũ ĩstrum̃to caret. uł si ht̾
hebet: Quale q̃so hõ ĩueniet ĩstrum̃tũ ad qp̃hendendã eam pa¬
cẽ que exsuperat omnẽ sensũ: Quo q̃so sensu cõprehendat. qd

Expanded text:
gisterio diffinitur. De illius autem magnitudine omnino tacetur, nec ulla gisterio diffinitur. De illius autem magnitudine omnino tacetur, nec ulla ejus mensura describitur, ac si divinus sermo de coronae fabricatione tacite innuat, quia, qui potest capere capiat, et unusquisque quantum potest facere faciat. Puto quia, si ejus altitudo, vel usque ad dimidium cubitum se extendere potuisset, quod divinus sermo hoc omnino tacite non praeteriret. Sed novit Dominus figmentum suum, et eum qui docet hominem scientiam omnino latere non potuit, quantam adhuc in hoc opere humana paupertas auri inopiniam sustineat et quomodo eam in hujus contemplationis specula, sensus sui exiguitas augustet. Quoniam enim modo eo loci sapientiae auro abundet, ubi ea quae intelligenda sunt omni instrumento caret, vel, si habet, hebet. Quale, quaeso, homo inveniet instrumentum ad comprehendendam eam pacem, quae exsuperat omnem sensum? Quo, quaeso, sens
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ expandit. eoqd̃ in huiꝰ ꝯtempłois dulci suanitate. ⁊ sua¬
ui dulcedine. aĩis sibi magne securitatis locũ ⁊ muande tͣnqllita¬
tis secretu pͥmo ĩueniat: ⁊ tam ĩ solita in expertaq iocunditas.
cordis desideris̃ ad quietẽ colligat. ⁊ ad pacẽ cõponat. S ut̾ͥuscs
magnitidinẽ attendo: ⁊ eoꝵ in hac parte differentiã sñ diligẽ¬
ti ꝯsidetatione ñ tͣnseo. Ecce enĩ qd̵ negare ñ ualeo. uͥl differunt ĩ
mat̾ie qͣltate: s multũ est ꝑ omẽm modũ qd̵ ab inuicẽ diftant
ĩ mat̾ie qͣntitate. utr̃q ex auro format᷑: qr utr̃q ĩ rõcinafone
sisatur. E ꝑeriguũ ualde est illud tantillũ auri uñ corona pro¬
ducctur: si ad ꝓpiciatorii magnitunẽ ꝯꝑatet᷑. Deniq hmꝰ m̃sua
cũ magna diligentia tam ĩ longitudĩe qͣm ĩ latitidĩe: duuno ma¬

Expanded text:
tudinem expandit, eo quod in hujus contemplationis dulci suavitate, et suatudinem expandit, eo quod in hujus contemplationis dulci suavitate, et suavi dulcedine animus sibi magnae securitatis locum, et mirandae tranquillitatis secretum primo inveniat, et tam insolita, inexpertaque jucunditas, cordis desiderium ad quietem colligat, et ad pacem componat. Sed utriusque magnitudinem attendo, et eorum in hac parte differentiam sine diligenti consideratione non transeo. Ecce enim quod negare non valeo, nihil differunt in materiae qualitate, sed multum est per omnem modum, quod abinvicem distant in materiae quantitate. Utrumque ex auro formatur, quia utrumque in ratiocinatione versatur. Sed perexiguum valde est illud tantillum auri unde corona producitur, si ad propitiatorii magnitudinem comparetur. Denique, hujus mensura cum magna diligentia, tam in longitudine, quam in latitudine, divino ma
Abbreviated transcription (Latin):
illectus. post concupiscentias suas eat et fiat uaguis et profugꝰ
super terram.
Omparauimꝰ iam ꝯtẽpłonis gradũ cũ primo
et scd̾o: conferatur adhuc si placet etiam cũ t̾cio. S hoc forte
melius facimus: si in utriusq figurã intendimꝰ. Intendẽs itach
ĩ arboꝵ figurã. aureũ indelicet ꝓpiciatoriũ. aurcãqs coronam:
multiplitẽ eoꝵ ĩuenio diffrãm. Taceo illud qdꝰ corona ligno affi¬
gitur: nam t̾tius cõtempłonis gradus ut suꝑius monstratũ est
ymaginatiom initit᷑. Quartus uers hic de quo mͦ lociumur
om̃em ymaginationẽ sue ĩuestigationis altitudine calcare con¬
tendit: uñ põ siłitudĩs exp̃ssionẽ ꝓpitiatoriũ nr̃m nͨ ligno adħ¬
ere. nec ligno affigi debuit. Transeo ⁊ illuo qd̃ corona stans in
altum surgit. ꝓpiciatoriũ u̾o iacens in magnã se cirtũ qͣa ãpli¬

Expanded text:
illectus post concupiscentias suas eat, et fiat vagus et profugus illectus post concupiscentias suas eat, et fiat vagus et profugus super terram.quartum contemplationis gradum cum primo et secundo, conferatur adhuc, si placet, etiam cum tertio. Sed hoc forte melius facimus, si in utriusque figuram intendimus. Intendens itaque in amborum figuram, aureum videlicet propitiatorium, aureamque coronam, multiplicem eorum invenio differentiam. Taceo illud quod corona ligno affigitur, nam tertius contemplationis gradus, ut superius monstratum est imaginationi innititur. Quartus vero hic de quo modo loquimur omnem imaginationem suae investigationis altitudine calcare contendit. Unde propter similitudinis expressionem propitiatorium nostrum nec ligno adhaerere, nec ligno affigi debuit. Transeo et illud quod corona stans in altum surgit, propitiatorium vero jacens, in magnam se circumquaque ampli
Abbreviated transcription (Latin):
rata seruat᷑. Uides certe qͣm recte ħ opus arce oꝑculũ dm̃s:
per qd intimoꝵ m̃ditiã mimimꝰ. Utiq si arca tiia cũ deau¬
S norut᷑ ea uti meliꝰ nr̃i theologi: qͣm mũdi phiłõpbi. Deni¬
q audi quid nob̾ in nr̃o opere placeat: uł quid tibi ĩ arce
nr̃e deauratione iuste placere debeat. Primo qd̃ ligno su¬
ꝑponit᷑. scdo qd̃ ꝓpitiatorio suppõit᷑. f̾cio qd utriq ĩterponit᷑.
Lagno suꝑponitur ut emineat: ⁊ ꝯcupiscentiã ocłoꝵ tibi ab¬
scoudat: ⁊ sit tͥ in uelam̃ ocłoꝵ tuoꝵ. ne forte aperiantur
occuli tui. ⁊ iudeant uanitatẽ. Propitiatorio suppontp᷑ ut
ĩ alta attollat. ut ĩ ferioꝵ sc̃ia suꝑiori subseruiat: ⁊ ssltis o¬
culũ mł̾to ef̾cicio ad altiora capienda exacuat. ꝓpitiatirio
⁊ ligno int̃ponit᷑ ut abĩuicẽ diuidat. ⁊ aĩum humanĩ
ab inferioꝵ amore suspendat: ne forte de sublimibꝰ deiei¬
tus. ⁊ de loco uoluptatis a xpͥa ꝯcupiscentia ab stractus et

Expanded text:
quam recte hoc opus arcae operculum dicimus, per quod intimorum munditiam munimus. Utique, si arca tua cum deauSed norunt ea uti melius nostri theologi, quam mundi philosophi. Denique, audi quid nobis in nostro opere placeat, vel quid tibi in arcae nostrae deauratione juste placere debeat. Primo quod ligno superponitur, secundo quod propitiatorio supponitur, tertio quod utrique interponitur. Ligno superponitur ut emineat, et concupiscentiam oculorum tibi abscondat, et sit tibi in velamen oculorum tuorum, ne forte aperiantur oculi tui, et videant vanitatem. Propitiatorio supponitur, ut in alta attollat, ut inferiorum scientia superiori subserviat, et mentis oculum multo exercitio, ad altiora capienda exacuat. Propitiatorio et ligno interponitur, ut ab invicem dividat, et animum humanum ab inferiorum amore suspendat, ne forte de sublimibus dejectus, et de loco voluptatis a propria concupiscentia abstractus, et
Abbreviated transcription (Latin):
dño. Illumina oculos meos. ꝑfecto si cirus que eiꝰmodi sũt in
hac corruptibili carne usdere potuit. ꝑ m̃tis excessũ supͣ seinz¬
ip̃m ductus fuit: ⁊ in eo cid̃ uidit rntesiectꝰ humani metaᷤᷤ. nõ
ꝓp̾a industria. s ex rerielatõne diuina tͣnscendit. S quicquid
ui hũc modũ humana exꝑientia potuit attĩge. cõstat nimixũ¬

Expanded text:
clamare: Illumina oculos meos . Profecto, si quis quae hujusmodi sunt in clamare: Illumina oculos meos . Profecto, si quis quae hujusmodi sunt in hac corruptibili carne videre potuit, per mentis excessum supra semetipsum ductus fuit, et in eo quod vidit intellectus humani metas, non propria industria, sed ex revelatione divina transcendit. Sed quidquid in hunc modum humana ex
Abbreviated transcription (Latin):
potes. ubi tr. ad id qd sciri oportet ĩstruñtũ ydoneũ habes. ibi
ꝑcisi dubio ciͣrate certitudĩs cribitũ tenes: eo qd̃ rei cognoscen¬
de notitiã per experiẽtiã capere ualeas. Quasi enĩ ad plenũ cubi¬
tũ scĩa tua excrescit: cũ ad certitudĩs firmitatẽ per exꝑim̃itũ
attingit. S quẽ q̃so nõ doceat ꝓpria exꝑicntia. quid sit uelle
uł quid sit scire: Honne legit hot uñciuisq qͥciens uolu̾it ĩ
ꝓprio cordet Nũquidnã ignoras qͣm ĩfinita ueł. qͣm ĩ finita no¬
lis. qͣm ĩnũa scias. qͣm ĩnum̃a nescias: S nũquid iudes qͦ¬
mͦ uoluntatẽ tuã. qnomͦ tu nosti cogitationẽ tuã : poteset̃i
uid̾e uel nosfe aĩe tue sub̾am: Quis ĩqͣm in hac adhuc car¬
ne poĩtus aĩam suã. uł qͣialibet spũalem sub̾am in sua ꝓpͥe¬
tute uidit. nł etiã uide potuit: Procul dubio ĩ hac ꝑte hu¬
manꝰ intellectꝰ cetus est a natitate: ⁊ uecẽẽ ht̃ cotidie clamare

Expanded text:
d sciri oportet instrumentum idoneum habes, ibi procul dubio, quasi rarae certitudinis cubitum tenes, eo quod rei cognoscendae notitiam, per experientiam capere valeas. Quasi enim ad plenum cubitum scientia tua excrescit, cum ad certitudinis firmitatem, per experimentum attingit. Sed quem, quaeso, non doceat propria experientia quid sit velle, vel quid sit scire? Nonne legit hoc unusquisque, quoties voluerit in proprio corde? Nunquidnam ignoras quam infinita velis, quam infinita nolis, quam innumera scias, quam innumera nescias? Sed nunquid quomodo vides voluntatem tuam, quomodo nosti cogitationem tuam, potes aeque videre, vel nosse animae tuae substantiam? Quis, inquam, in hac adhuc carne positus, animam suam, vel quamlibet spiritualem substantiam in sua puritate vidit, vel etiam videre potuit? Procul dubio in hac parte humanus intellectus caecus est a nativitate, et necesse habet quotidie Domino
Abbreviated transcription (Latin):
rõne. eiꝰq ꝯtẽpłone. qͣnto anpluis ãmirando delectaris. ⁊ delectando
ãmiraris: tanto libentiꝰ ĩmoraris. tanto diligentiꝰ ꝑscrutaris. ꝓfundiꝰq
illuminaris. Qtiens ex ãmiratione tua aũis tuꝰ per dũsa rapitur. ⁊
ad singła delectabilr̃ afficit᷑: tociẽs arra tua circ̃tert᷑. qr ꝯtẽplatõ tu¬
a dilatat᷑. Si te ãmiratio tua ad altiora ⁊ ꝓfundiora rapit. ⁊ te ĩ eoꝵ
ĩuestigatione delectabiłr suspendit: nimir̃ arca tua in altũ sur-¬
git. qr intelligentia tua sub tiliora capit. Qnͣdo decrescit seu etiam
deficit speculatõnis ãmiratio. ⁊ ãmirationis delectatio. arca depo¬
nit᷑ ad uma: q cessat reuelatio diuina. In hunc itaq modũ scd̾m
qͣlitatem ⁊ qͣntitatẽ nr̃e ãmiratõnis ⁊ exultatõis arca nr̃a nũc in
girum flectitur. nc̃ ad alta sustollit᷑. nunc ad una deponit᷑ : qr scd̾m

Expanded text:
ontemplatione, quanto amplius admirando delectaris et delectando ontemplatione, quanto amplius admirando delectaris et delectando admiraris, tanto libentius immoraris, tanto diligentius perscrutaris, profundiusque illuminaris. Quoties ex admiratione tua animus tuus per diversa rapitur, et ad singula delectabiliter afficitur, toties arca tua circumfertur quia contemplatio tua dilatatur. Si te admiratio tua ad altiora et profundiora rapit, et te in eorum investigatione delectabiliter suspendit, nimirum arca tua in altum surgit, quia intelligentia tua subtiliora capit. Quando decrescit, seu etiam deficit speculationis admiratio et admirationis delectatio, arca deponitur ad ima, quia cessat revelatio divina. In hunc itaque modum secundum qualitatem et quantitatem nostrae admirationis et exsultationis arca nunc in gyrum flectitur, nunc ad alta sustollitur, nunc ad ima deponitur, quia secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ammiratio tua intia spectacuslũ diuine prescĩe. ⁊ diuine scĩe.¬
semper sit delectatio tua in ꝯsid̾atione p̃destinatõis. ⁊ dispõnis diui-¬
ne. Semꝑ in ilł inuenies qd̃ mireris: semꝑ in istis repperies unde
delecteris. Quid gͥ necesse erit alia ꝓ aliis querere : ⁊ ꝓuana huc.
illucq cogitationũ euagatione discurrere. Nũqͣm copiosior mat̾ia
ãmirandi: nusqͣm utilior cã gratulandi. Sane ⁊ in hiis. ⁊ iłł inue¬
mies: uñ mireris: ⁊ in quo delecteris. Nam ut̃q uectis qͣmius uno
lat̃i uiciniꝰ inhereat: neut̾ tñ a neuito multũ se elongat. In hiis gͦ
semper sit ãmiratio tua: in istis semꝑ sit delectatio tua. Sint gͦ hꝰi
uectes in hunc modũ inserti semꝑ in circuł aureis: ⁊ dñicũ p̾ceptũ
te ĩplesse gandebis.
sustollitur: hiĩs it̾m ad ima deponit᷑. ꝑfecto in diumoꝵ oꝑũ¬

Expanded text:
admiratio tua intra spectaculum divinae praescientiae, et divinae scieadmiratio tua intra spectaculum divinae praescientiae, et divinae scieSemper sit delectatio tua in consideratione praedestinationis et dispositionis divinae. Semper in illis invenies quod mireris, semper in istis reperies unde delecteris. Quid ergo necesse erit alia pro aliis quaerere, et per vana huc illucque cogitationum evagatione discurrere. Nusquam copiosior materia admirandi, nusquam utilior causa gratulandi. Sane et in his et illis invenies unde mireris, et in quo delecteris. Nam uterque vectis quamvis uno lateri vicinius inhaereat, neuter tamen a neutro multum se elongat. In his ergo semper sit admiratio tua, in istis semper sit delectatio tua. Sint ergo hujusmodi vectes in hunc modum inserti semper circulis aureis et Dominicum praeceptum te implesse gaudebis. sustollitur, his iterum ad ima deponitur. Profecto in divinoru
Abbreviated transcription (Latin):
mã iusticie᷑ operiant᷑ amba de auro sapientie: ut suit ambe
⁊ ꝑfortitudine̾ uatide. ⁊ per equitatẽ directe: ⁊ ꝑ disccetõnẽ splẽ.¬
dide. Multum per omnẽ modum placet in hiis uectibꝰ hͦmi
deauratio: qr multũ in om̃ib ualet prudens. ⁊ ꝓuida discretio.
stra. ut nichil predestinatõne uł dispõne diuina. uenerem᷑ qd̃
uanũ sit. Scit utiq utraq illar̃ eẽ mirabilis. sñ patrocinio
falsitatis. Scit quidẽ ⁊ utraq istarum ẽẽ dulcis: sñ ꝯdim̃do
uanitatis. Nichil gͦ in dĩ p̃scĩa. nichil in ip̃iꝰ scĩa mirem᷑ quod
sit falsũ: nichil in dei p̾destinatione. nichil in eiꝰ dispõne ue¬
ueremͣ qd sit uanũ: ⁊ sapĩe auro quo debuimꝰ uectes nt̃os ope¬
riumꝰ. Huiꝰ modi gͣ uectes curculis aureis inserant᷑. ⁊ scd̾m do¬
minic̃ docum̃tum uł preceptũ nũꝙͣ foris extrahant᷑. Sit sẽꝑ

Expanded text:
mam justitiae, operiantur ambae de auro sapientiae, ut sint ambae mam justitiae, operiantur ambae de auro sapientiae, ut sint ambae et per fortitudinem validae, et per aequitatem directae, et per discretionem splendidae. Multum per omnem modum placet in his vectibus hujusmodi deauratio, quia multum in omnibus valet prudens et provida discretio. stra ut nihil in praedestinatione vel dispositione divina veneremur quod vanum sit. Scit utique utraque illarum esse mirabilis, sine patrocinio falsitatis. Scit quidem et utraque istarum esse dulcis sine condimento vanitatis. Nihil ergo in Dei praescientia, nihil in ipsius scientia miremur quod sit falsum, nihil in Dei praedestinatione, nihil in ejus dispositione veneremur quod sit vanum, e sapientiae auro quo debuimus vectes nostros operuimus. Hujusmodi ergo vectes circulis aureis inserantur, et secundum Dominicum documentum, vel praeceptum nunquam foris extranantur. Semper sit
Abbreviated transcription (Latin):
nre cuiꝰ modi uectes huiꝰmi circuli debeant hr̃e: uł quem
in quo lat̾e deleamꝰ ponere. In hiĩs siquidẽ q̃ magis miranda
miratio. sit uehemens nr̃a exultatio: ⁊ quales exigit diuinoꝵ
operũ ꝯtẽplatio. Sit utraq magna. sit utraq fortis. sint ambe
robuste in modũ uectis: et q̃ sufficere pꝰsint ad euectionẽ tanti
oneris. fãciam gͦ de utraq uectẽ ligneũ: nõ baculũ arundine¬
um. Debet autem non de quolibet ligno fieri. s de sechim lig¬
no uidelicet forti. ⁊ incorruptibili. ut sitit ⁊ per fortitudiẽm ĩ¬
flexibiles. ⁊ per longanimitatẽ in corruptibileg. Boni sane
huiꝰmodi uectes ambo. magna .s. ⁊ duiturna ãminitio. ingens
⁊ ꝑsenerãt exultatio. Ut autẽ formam hlbeant ad uectis mod̃
⁊ possint uectiũ explere offiũ: sit utraq robusta. sit aut̃ et
utraq deaurata. fĩant ꝙͦ. de robore ꝯstantie⁊ dirigant᷑ ad nor¬

Expanded text:
ire cujusmodi vectes hujusmodi circuli debeant habere, vel quem ire cujusmodi vectes hujusmodi circuli debeant habere, vel quem in quo latere debeamus ponere. In his siquidem quae magis miranda miratio, sit vehemens nostra exsultatio et quales exigit divinorum operum contemplatio. Sit utraque magna, sit utraque fortis, sint ambae robustae in modum vectis, et quae sufficere possint ad evectionem tanti oneris. Faciamus ergo de utraque vectem ligneum non baculum arundineum. Debet autem non de quolibet ligno fieri, sed de setim ligno videlicet forti et incorruptibili, ut sint et per fortitudinem inflexibiles, et per longanimitatem incorruptibiles. Boni sane hujusmodi vectes ambo, magna scilicet et diuturna admiratio, ingens et perseverans exsultatio. Ut autem formam habeant ad vectis modum, et possint vectium explere officium, sint utraque robusta, sint autem et utraque deaurata. Fiant ergo de robore constantiae, dirigantur ad nor
Abbreviated transcription (Latin):
dam qiͣ studio exorgitare: cum multo qͣi ex̾citio satagere. cũ mi¬
ro quodam artificio qñ in electis perfic̾e̾: ut fiant ex reis usti.
ex serius liberi. ex miseris debitoribꝰ m̾itus diuites. ⁊ regni celestiᷤ
heredes. Hec est ut arbitror sufficiẽs rõ: cur diuine dispõnis cir¬
culus anitꝰ ille singłarit̾ p̾sideat huic angulo: ubi ꝑ modicoꝵ
laboꝵ c̾camina subletiat homĩen ad p̾mia et̾na. Hoc ÷ illud in
qͦ huĩm᷑i circulus aureꝰ respͥendet ãplius: rutilat clariꝰ. Hoc est
inqͣm in quo diuina disposctõ in tribulatõne gaudentib ⁊ sibi
ĩ ꝯtu meliis placentib appare głosio: eoq iocundior. Ex hiisi¬
taq q̃ de anguł siue de latib arce iam diximꝰ. satis ut arbiti.
ant mirabiliores : uł qͦmͦ in latere alio circuli p̾destinatõnis.
⁊ dispõnis appareant iocundiores.
uto quia laboriosumi iam ñ erit inue-¬

Expanded text:
odam quasi studio excogitare, cum multo quasi exercitio satagere, cum miodam quasi studio excogitare, cum multo quasi exercitio satagere, cum miro quodam artificio quandoque in electis perficere, ut fiant ex reis justi, ex servis liberi, ex miseris debitoribus meritis divites, et regni coelestis haeredes. Haec est, ut arbitror, sufficiens ratio cur divinae dispositionis circulus ille aureus singulariter praesideat huic angulo, ubi per modicorum laborum certamina sublevat hominem ad praemia aeterna. Hoc est illud in quo hujusmodi circulus aureus resplendet amplius, rutilat clarius. Hoc est, inquam, in quo divina dispositio in tribulatione gaudentibus, et sibi in contumeliis placentibus apparet gloriosior eoque jucundior. Ex his itaque quae de angulis, sive de lateribus arcae jam diximus, satis, ut arbitror, ant mirabiliores, vel quomodo in latere alio circuli praedestinationis, et dispositionis appareant jucundiores.uto quia jam laboriosum non erit inven