comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ma. gña eiꝰ .u. Snix appellata. eoq
hãt in se ꝑmixtũ candorẽ insimi¬
lituduie̾ ungus humane. Greci
enĩ unguẽ onicen dñt. Hanc india
uł arabia gignit. distant aũ in ui¬
cẽ. Nã in dica ignicłos ht̃. albis cin¬
gentib zonis. arabica aũ ngra ẽ.
teriꝰ nigro. mediũ candido. sriꝑiꝰ
niueo. Hȩc sola insignando nicħ
cere euellit. Repꝑit᷑ aũ ap̃ in los
⁊ arabes detecta torrentibꝰ. eiꝰ gn̾a
.uͦ. Ematites rubore sanguineꝰ. ac
sanguis ẽ. Gignit᷑ in ȩthiopia qͥd̾e.
s pͥncipalis in arabia . &. in affrica
inuenit᷑. de qͣ ꝓmittunt magi qͥ¬
d̃a. ad coarguendas barbaroꝵ in¬
sidias. Succinꝰ quẽ appellant g̾ci
arboris eẽ sucus. & obid sucinũ
appellari. Electrũ aũ uocari fabu¬
losa argum̃tatio dedit. Nãq feton-¬
te fulminis ictu int̾empto. sororeᷤ
eiꝰ luctu mutatas in arbores ppłeas
lacͥmis electrũ om̃ibꝰ annis fund̾e.
iuxta eridanũ annẽ. & electrũ

Expanded text:
appellata quod habeat in se permixtum candorem in similitudinem unguis humanae. Graeci enim unguem ὄνυχα dicunt. Hanc India vel Arabia gignit; distant autem invicem; nam Indica igniculos habet albis cingentibus zonis, Arabica autem nigra est terius nigro, medio candido, superius mineo. Haec sola in signando nihil cerae avellit. Reperitur autem apud Indos et Arabes detecta torrentibus. Genera eius quinque. Haematites rubore sanguineus, ac sanguis est. Gignitur in Aethiopia quidem principalis, sed in Arabia et in Africa invenitur. De qua promittunt magi quiddam ad coarguendas barbarorum insidias. Sucinus, quem appellant Graeci arboris sucus esse et ob id sucinum appellari. Electrum autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iamos aura refulsit. Hoc ẽ splendor
auri. Natͣale enĩ ẽ. ut metalloꝵ splẽ¬
dor plꝰ fulgeat luce. alia reꝑcussls.
Hinc ⁊ aurarii dicti. quoꝵ fulgor
splendidos reddit. Abritũ au dictũ
ꝙ obradiet splendore. Est enĩ coloris
uocant. Bractea dr̃ tenuissima lãmi¬
actiñ. lãmina. pecunia. priꝰ de pe¬
cuclibꝰ. & ꝓprietatẽ habebat ⁊ nom̃.
De corio enĩ pecudũ nũmi meide¬
bant᷑.&. signabant᷑. Pca a saturno ereꝰ
nuimus inuentꝰ. Ipse enĩ signare nũ¬
mos .&. seribi ꝯstituit. ꝓpt̾ea & eraruĩ
saturno a gentilibꝰ ꝯsecratũ ẽ. Alii
ut suꝑiꝰ pecuniã a pecudibꝰ appella¬
uerẽ. sic̃ a iuuando rum̾ta fc̃ dicta.

Expanded text:
r ramos aura refulsit, hoc est splendor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum fulgor splendidos reddit. Obryzum aurum dictum quod obradiet splendore; est enim coloris dicunt. Brattea dicitur tenuissima lami†βρατυν† lamina. Pecunia prius de pecudibus et proprietatem habebat et nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea a Saturno aereus nummus inventus; ipse enim signare nummos et scribi constituit. Propterea et aerarium Saturno a gentilibus consecratum est. Alii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellaverunt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta.
Abbreviated transcription (Latin):
rime ardesoeus. Crisolansis exau¬
ro & igne uocata. Aurea ẽ enĩ clie.
ae nocte ignea. Hane .&. ęthiopia
gignte. Ammocrisꝰ arenis auro in¬
t̾imixtis. nc̃ brateaꝵ. nc̃ pulueris
ht̃ quatrulas. gignut᷑ in ꝑsida. Leo¬
crisus colore aureo it̾uemente
candida uena. Me lectrisis dicta qͣ
ueluti ꝑ aurũ sincerũ mel tͣusluce¬

Expanded text:
rime ardescens. 4. Chrysolampis ex aurime ardescens. 4. Chrysolampis ex auro et igne vocata. Aurea est enim die, et noctu ignea: hanc Aethiopia gignit. 5. Ammochrysus arenis auro intermistis, nunc bractearum, nunc pulveris habet quadrulas. Gignitur in Perside. 6. Leucochrysus colore aureo, interveniente candida vena. 281 Melichrysus dicta, quod veluti per aurum sincerum mel, sic
Abbreviated transcription (Latin):
ita sonuo sopitis desecant capita.ꝙ.
gẽnias detrahunt. St̃ aũ candore tnͣs¬
lucido. Usus caꝵ orientis reges p̃cipu¬
e głant᷑. Crisoprasus ȩthiopicꝰ ẽ. quẽ
lapidẽ lux celat. ꝓclit obscuritas. no¬
cte eñ igneꝰ ẽ. die aureus. Flogites
ex ꝑsida ẽ. ostentans int᷑ se qͣsi flam¬
mas estuantes q̃ ñ exeunt. Sirtites
uocata.qm̃ in littore sirtiũ inuen¬
croceꝰ intꝰ stellas ꝯtinens languidas.¬
⁊ sub nubilo renitentes. Ermiscion
init̾ gͣtissimas gẽmas aspicit᷑. ex igneo
colore radians. auro portante secũ in
extre mitatibꝰ candidã luce̾. Ie aure
unt quȩda
gẽ maꝵ gn̾a.ex sp̃e metalloꝵ
uł lapidũ cognoĩata. Prisopisaurũ
tantũ uidet᷑ eẽ. Crisolitꝰ anrosimi¬
lis ẽ. cũ marini coloris similitudine.
Hunc echiopia gignit. Criselectrus
similis auro. s in colorẽ electri u̾gens.
matutino tm̃ aspectu iocundꝰ. rapa¬
cissimꝰ iguiũ. & si iuxta fu̾tt celer¬

Expanded text:
ita somno sopitis capita desecant et ita somno sopitis capita desecant et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido. Usu earum orientis reges praecipue gloriantur. Chrysoprasus Aethiopicus est; quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus est, die aureus. Phlogites ex Persida est, ostentans intra se quasi flammas aestuantes, quae non exeant. Syrtitis vocata quoniam in litore Syrtium invenscroceus, intus stellas continens elanguidas, sub nubilo renitentes. 11. Hormesion inter gratissimas aspicitur, et igneo colore radians auro portante secum in extremitatibus candidam lucem. CAPUT unt quaedam gevel lapidum cognominata. 2. Chrysopis aurum tantum videtur esse. Chrysotythus auro similis est cum marini coloris similitudine, hunc Aethiopia gignit. 3. Chryselectrus similis auro, sed in colorem electri vergens, matutino tantum aspectu jucundus, rapacissimus ignium, et si juxta fuerit celer
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ flagrantia. Gignit᷑ in multislo¬
eis s ꝓbatissima ap̃ indos. Quicła eã
remissiorẽ carbuncłis ẽẽ dixer̃. Huiꝰ
ditplex facies. Una quȩ purp᷑a radi¬
at.alta q̃ cocci rubore a sole excale¬
facta. ac digitoꝵ attritu paleas &.
cartaꝵ fila ad se raꝑe dr̃. Sculpt᷑is
resistit. ac si qñ sculpta ẽ dũ signa
impͥmit. qͣsi qͦdam animali morsu
parte̾ cere recentat. Gn̾a eiꝰ .iiͦiiͦ.
Carcedonia hoc ꝙ ⁊ lignis facere dr.
ap̃ nasamonas. ẏmbre ut fer̃ diri¬
no inuenit᷑ ad reꝑcussũ lunę plenę:
Omĩa aũ eiꝰ gn̾a sculpt᷑e resistunt.
Alabandina dicta. ab alabanda a¬
sie regione. cuiꝰ color ad calcedoni¬
ũ uadit s rarꝰ. Ira contites ex &̾ebro
diaconis erurt᷑. q̃ nͥ uiuenti abscisa
fu̾it ñ inge̾mescit. Un̾ ⁊ eã magi dor¬
imientibꝰ draconibꝰ amputant. Ai¬
daces enĩ uiri explorant draconũ
fpecꝰ. Spargunt ibi gͣmina medicata.
ad incitandũ draconũ soporẽ. atq

Expanded text:
itur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissiorem carbunculum esse dixerunt. Huius duplex facies; una quae purpura radiat, alia quae cocci rubore. A sole excalefacta aut digitorum adtritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur; sculpturis resistit, ac si quando sculpta est, dum signa inprimit, quasi quodam animali morsu partem cerae retentat. Genera eius quattuor. Carchedonia hoc quod et lychnis facere diciapud Nasamonas imbre, ut ferunt, divino: invenitur ad repercussum lunae plenae. Omnia autem genera sculpturae resistunt. Alabandina dicta ab Alabanda Asiae regione, cuius color ad carchedoniam vadit, sed rarus. Dracontites ex cerebro draconis eruitur. Quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque
Abbreviated transcription (Latin):
sus. colore uiriclis ⁊ maxime ru¬
bens. bacce eiꝰ candidȩ sub aqͣ ⁊ mol¬
les. detractȩ ꝯfestĩ durant᷑ ⁊ rubes¬
cunt. tactuq ꝓtinꝰ lapidesct̃. Ita¬
q oceripari euelliq retibꝰ solet.
aut acri ferram̃to p̃cili. qͣ de cau¬
sa coralliꝰ uocitat᷑. Quantũ aũ ap̃
nos margaritũ indicũ p̃ciosũ est.
tm̃ ap̃ indos coralliũ. Hunc magis
fulminibꝰ resist̾e affirmant si cre¬
dit᷑ Sardꝰ dicta. eo ꝙ reꝑta sit pͥmũ
a sardis. Hec rubrũ ht̃ colorẽ mar

Expanded text:
sus, colore viridi sed maxime rusus, colore viridi sed maxime rubens. Bacae eius candidae sub aqua et molles; detractae confestim durantur et rubescunt, tactuque protinus lapidescunt. Itaque occupari evellique retibus solet, aut acri ferramento praecidi, qua de causa corallius vocitatus. Quantum autem apud nos margaritum Indicum pretiosum est, tantum apud Indos corallium. Hunc magi fulminibus resistere adfirmant, si creditur. Sardius dicta eo quod reperta sit primum a Sardis:
Abbreviated transcription (Latin):
ctu lapidis ẽ. Nã deiecta in labris e¬
neis radios soł mutat sangnineo re¬
ꝑcussu. extͣaquã aũ fpeculi. mͦ so¬
lẽ accipit. dep̃henditq de fectꝰ eiꝰ sub¬
eiuitẽ lunã ostendens. Magoꝵ ĩpu
tͦpia. qͥb da additis p̃cantationibꝰ
gerentẽ confpici negant. Gignit᷑ in
cipro ⁊ affrica. s melior in ethiopia.
Sagda gẽma prassini coloris ap̃ chal¬
deos. cuiꝰ tanta uis ẽ. ut ꝑmeantes
naues ẽ ꝓfundo petat. & carinis ita
tenacit᷑ adhereat. ut nͥ abrasa par-¬
te ligni uix separet᷑. Mirrites dic¬
ta ẽ. ꝙ in eo mirrȩ color ẽ. Comp̃ssꝰ
aũ usq ad calorẽ nardi fpirat sua¬
uitatẽ ardmatidis. Reꝑꝑit᷑ in ecra¬
bia uł egypto. mirrȩ coloris ⁊ odo¬
ris. uñ ⁊ nom̃ ht̃. Melecros bicolor.
ex una parte uiridis. ex alt̾a melli
si muł. Co aspitis a flumine ꝑsaꝵ
dicta ẽ. ex uiridi fulgoris aurei Le
gignit᷑ in mari. forma ramo¬

Expanded text:
ctu lapidis est; nam deiecta in labris aectu lapidis est; nam deiecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu; extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defectus eieuntem lunam ostendens. Magorum inptropio, quibusdam additis precationibus, gerentem conspici negent. Gignitur in Cypro et Africa, sed melior in Aethiopia. Sagda gemma prasini coloris apud Chaldaeos. Cuius tanta vis est ut permeantes naves e profundo petat, et carinis ita tenaciter adhaereat ut nisi abrasa parte ligni vix separetur. Myrrhites dicta est quod in ea myrrhae color est. Conpressus autem usque ad calorem nardi spirat suavitatem. Aromatitis rebia vel Aegypto, myrrhae coloris et odoris; unde et nomen habet. Melichros bicolor ex una parte viridis, ex altera melli similis. Choaspitis a flumine Persarum dicta est, ex viridi fulgoris aurei. § gignitur in mari, forma ramo
Abbreviated transcription (Latin):
ti gn̾e ẽ. omĩq colore resplendens.
inuenta pͥmũ in arabiȩ insula. in
qͣ trogoditȩ p̃dones fame ⁊ tẽpesta¬
te fessi. cũ herbaꝵ radices effod̾e̾nt
eruert̃. q̃ insula pꝰea quesita nebuł
cooꝑta. tande a nauigantibꝰ inuen
ta. s ab hoc locꝰ ⁊ gẽma nom̃ ex causa
accepit. Nã toparm trogoditaꝵ lin¬
gua. sig̾cationẽ ht̃ querentis. Est aũ
amplissima gẽmaꝵ. eađe sola nobili¬
ũ limã sentit. Gña eiꝰ duo. Callaica co¬
lore uiridis ⁊ pallens & nimis crassa.
nicħ iocundiꝰ aurũ decens. un ⁊ appel¬
lata. Hascit᷑ in india. uł germania. in
rupibꝰ gelidis. oculi mͦ extubans. Molo¬
cites spissiꝰ uirens ⁊ crassiꝰ ꝙͣ. smarago.
a colore maluȩ nom̃ accepit. in red¬
dendis laudata signis. nascit᷑ in ara¬
bia. E liotropia uiridi colore ⁊ nubi¬
lo stellis puniceis suꝑ sparsa. eũ san¬
guineis uenis. causa nomini de effe-¬

Expanded text:
ti genere est omnique colore resplendens, ti genere est omnique colore resplendens, inventa primum in Arabiae insula, in qua Troglodytae praedones fame, et tempestate fessi, cum herbarum radices effoderent, eruerunt. Quae insula post ea quaesita, nebulis cooperta, tandem a navigantibus inventa est. Sed ob hoc locus, et gemma nomen ex causa accepit. Nam τοπάξειν Troglodytarum lingua significationem habet quaerendi. Est autem amplissima gemmarum, eadem sola nobilium limam sentit. Genera ejus duo. 10. Callaica colore viridis, sed pallens, et nimis crassa, nihil jucundius 267 aurum decet, unde et appellata. Nascitur in India, vel Germania, in rupibchites spissius virens et crassior quam smaragdus a colore malvae nomen accepit, in reddendis laudata signis. Nascitur in Arabia. Heliotropia viridi colore et nubilo, stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effe
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. ꝓ uiridis sit ⁊ turbida ere¬
is uenis. Hec in egẏpto uł cipis in¬
sula nascit᷑. Prassius ꝓ uiridante
colore dictꝰ s uilis. Cuiꝰ alt̾m genꝰ san¬
guineis punctis abhorret. Tercium
listinctũ uirguł tͥb candidis. Bera¬
lus in india signit᷑. gentis sue lingͣ¬
nom̃ hñs. a uiriditate simił sinarag¬
do. s cũ pallore. Polit᷑ aũ ab indis insex¬
angulas formas. ut hebitudo coloris
reꝑcussu anguloꝵ excitet᷑. alit̾ politꝰ
ñ ht̃ fulgorẽ. Gn̾a eiꝰ nouẽ. Crisoberil¬
lus dictꝰ. eo ꝙ pallida eiꝰ iuriditas in
aureũ coloreui resplendeat.&. hunc
india mutit. Crisoprass indicꝰ ẽ co¬
lore. porri succũ referens. aureis int̾¬
uenientibꝰ guitis. uñ ⁊ nom̃ accepit.
Quẽ quida berilloꝵ gn̾is iudicauer᷑.
Iaspis de geo in latinũ uiridis gẽma
int̾pr. Ias qͥppe uiride. pinnasu gẽ¬
madr Est aũ smaragdo subsimilis.
s suꝑsticionis ẽ. Topation ex iuren¬

Expanded text:
dicta quod viridis sit et turbida aeredicta quod viridis sit et turbida aereis venis. Haec in Aegypto vel Cypro insula nascitur. Prasius pro viridanti colore dictus, sed vilis. Cuius alterum genus sanguineis punctis abhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. Beryllus in India gignitur, ventis suae lingunomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur; aliter politus non habet fulgorem. Genera eius novem. Chrysoberyllus dictus eo quod pallida eius viriditas in aureum colorem resplendeat. Et hunc India mittit. Chrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, aureis intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt. Iaspis de Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo subsimilis, sed superstitionis est. Topazion ex viren
Abbreviated transcription (Latin):
ciã pꝰ margaritas & uniones tͥbiu̾t
dignitatẽ. Smaragdꝰ a nimia uiridi¬
tate uocatꝰ. Om̃e enĩ satis uiride. a¬
marũ dr̃. Nullꝰ enĩ gemimis uł herb̾
maior ꝗͣ hiuic aust̾itas ẽ. Nã herbas
uuirentes frondesq exuꝑat. infici¬
ens cirea se uiriditate reꝑcussũ ae¬
rẽ. Sculpentibꝰ qͦ gẽ mas nulla gͣti¬
or ocłoꝵ refectio ẽ. Cuiꝰ corpꝰ si exten¬
tũ ẽ sic̃ specłm. ita unagines reddit.
Qppe nero cesar gladiatoꝵ pugnas
in smaragdo spectabat. Gna eiꝰ.xii.
te repꝑiunt᷑. Scd̾m locũ tenent
bactriani. Colligunt᷑ enĩ in ꝯmis¬
suris saxoꝵ flante aqͥlone. Teꝰ enĩ
tellure de oꝑta int̾micant. qr his
uentis arenȩ maxime mouentur.
Tertiũ egyptii hñt. reliqͥ in metal¬
lis eraris inueniunt᷑ s uiciosi. Nã
aut re aut plũbo uł lapillam̃tis uł
salis similes notas hñt. S̾maragdi
aũ mero ⁊ uiridi ꝓficiunt oleo. ꝗͣ.¬
ius nata imbuant᷑. Calcosmaragdꝰ

Expanded text:
 margaritas et uniones tribuunt dignitatem. Smaragdus a nimia viriditate vocatus; omne enim satis viride amarum dicitur. Nullis enim gemmis vel herbis maior huic austeritas est; nam herbas virentes frondesque exsuperat, inficiens circa se viriditate repercussum aerem. Sculpentibus quoque gemmas nulla gratior oculorum refectio est. Cuius corpus si extentum est, sicut speculum ita imagines reddit. Quippe Nero Caesar gladiatorum pugnas in smaragdo spectabat. Genera eius dte reperiuntur. Secundum locum tenent Bactriani: colliguntur enim in commissuris saxorum flante Aquilone; tunc enim tellure deoperta intermicant, quia his ventis arenae maxime moventur. Tertium Aegyptii habent. Reliqui in metallis aerariis inveniuntur, sed vitiosi; nam aut aeri, aut plumbo, vel capillamentis, vel salis similes notas habent. Smaragdi autem mero et viridi proficiunt oleo, quamvis natura inbuantur. Chalcosmaragdus
Abbreviated transcription (Latin):
didus atq tͣns lucens. ex qͦ quond̾a
tẽplũ ꝯstructũ ẽ a quoda rege foribꝰ
Mtreis. qͥb clausis claritas intꝰ diur¬
na erat. Emntes eborissimilis. in quo
dariũ ꝯditũ ferunt. parioq simił
candore &. duricia. ininꝰ tñ ponde¬
rosus qͥ porus uocat᷑. Ostracites uo¬
cat᷑. qsimilitudinẽ teste ħ̾at. usꝰ
eiꝰ ꝓ pumice. Melanites lapis dictꝰẽ.
eo ꝙ melleũ & dulcẽ fuocũ emittat.
Hismiris lapis asꝑ ⁊ indomitꝰ ⁊ oĩa
atterens. ex qͦ lapide gẽ me terun¬
t᷑. srisites colore simił ocreȩ in ueni¬
tͣ in egypto. Amnites simił nitro.
s durior gignit᷑ in egẏpto uł arabi

Expanded text:
didus atque translucens; ex quo quondam didus atque translucens; ex quo quondam templum constructum est a quodam rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Ostracites vocatus quod similitudinem testae habeat: usus eius pro pumice. Melanites lapis dictus est eo quod melleum et dulcem sucum emittat. Smyris lapis asper et indomitus et omnia adterens, ex quo lapide gemmae teruntur. Chrysites colore similis ochrae invenitur in Aegypto. Hammites similis nitro, sed durior, gignitur in Aegypto vel in Arabi
Abbreviated transcription (Latin):
cepto nitescat. & ẽ sciscia lumrni
similis. ueneficiis resistens om̃ibus
specialit᷑ magoꝵ. Batracitessimi¬
lis teste laminose scissibilis. Galac¬
tites colore cire neꝰ. gustu suattis. s
icło sic uocat᷑. q̃ qͥddã de se lacteñ
atͥtus dimitat. Obsiꝰ lapis niger
ẽ tnͣs lucidus & uitri similitudi¬
nẽ hñs. ponit᷑ in speculis parietũ.
imaginũ umbras reddendas. Gem¬
mas multi faciunt ex eo. Nascit᷑
in india. & insamo italiȩ. M itridaᷤᷤ
lapis eufiaitis. sole reꝑcussus. colo¬
ribꝰ micat uariis. Etites lapides re¬
pꝑiunt᷑ in nidis aqͥlarũ. Munt
bi nos inueniri. marẽ ⁊ feminam.
nec sine his parere aqͥlas. Hoꝵ mas¬
culꝰ durꝰ similis gallȩ. suib rutił. fe¬
muneꝰ uͦ pusillꝰ ac mollis. Alligati
partꝰ celeritatẽ faciunt. &̃. aliqͥbꝰ
aliqͥd uuluȩ exeidt᷑. nͥ cito parturi¬
entibꝰ auferant᷑. fingites capado¬
cie lapis duriciȩ marmioris. candi¬

Expanded text:
cepto nitescat; et est scissi aluminis cepto nitescat; et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. Batrachites similis est testae laminis scissibilis. Galactites colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis niger est translucidus et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras reddendas. Gemmas multi ex eo faciunt: nascitur in India et in Samnio Italiae. Mithridax lapis Euphratis sole repercussus coloribus micat variis. Aetites lapides reperiuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aliquibus aliquid vulvae excidunt, niso cito parturientibus auferantur. Phengites Cappadociae lapis, duritia marmoris, can
Abbreviated transcription (Latin):
facit corpꝰ. ut ñ sentiat cruciatũ. So¬
rofagꝰ lapis dictꝰ. eo ꝙ corꝑa defune¬
toꝵ ꝯclita in eo. infra .xl. dies absu
comedere. Nasert᷑. ai in troade. fissiliq
uena sciudit᷑. St̾ ⁊ eiꝰde gen̾is in ori¬
ente saxa. quȩ .& iiuentibꝰ alligata
erddunt corꝑa. M itioris añ seruandis
corꝑib nec absumendis. E matites ap¬
pellatꝰ. eo ꝙ cote resolutꝰ in colorẽ ueni¬
at sanglunis. Est aũ ad modũ liuiclꝰ. c̃
.s. ferriigineꝰ. Nascit᷑ in ultima egyp¬
ti babilonia. &. hispania. Androman¬
tiis colore niger. ponłe & duricia
insignis. uñ ⁊ nom̃ traxit. p̾cipuꝰ
reppit᷑ in affrica. Trahere aũ inse
matites in colorẽ redigit᷑ sangu¬
nis. Iscistos inuenit᷑ in ultima hispa¬
nia crocosimilis. cũ leui fulgore fa¬
cile fricabilis. Amiantos appellatus
a uet̾ib eo qsi ex ipso uestis fu̾it
contexta ꝯtra ignẽ resistat. & igni
imposita ñ ardeat. s fplendore ac¬

Expanded text:
facit corpus ut non sentiat cruciatum. Safacit corpus ut non sentiat cruciatum. Sarcophagus lapis dictus eo quod corpora defunctorum condita in eo infra quadraginta dies absumαγεῖν comedere. Nascitur autem in Troade, fissilique vena scinditur. Sunt et eiusdem generis in oriente saxa, quae etiam viventibus alligata erodunt corpora. Mitiores autem servandis corporibus nec absumendis haematites appellatus, eo quod cote resolutus in colorem veniat sanguinis. Est autem ammodum lividus; est et ferrugineus. Nascitur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispania. Androdamantus colore niger, pondere et duritia insignis, unde et nomen traxit, praecipuus reperitur in Africa. Trahere autem in sematites, in colorem redigitur sanguinis. Schistos invenitur in ultima Hispania, croco similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amiantos appellatus a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit contexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore ac
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝙ in illo mirũ ẽ ebrietati resistit.
Traciꝰ niger ⁊ sonorꝰ nascit᷑ influiniẽ
cuiꝰ nom̃ pontꝰ ẽ. in equitia. Friguis
lapis ex loco traxit nõcabulũ. Nascit᷑
in frigia. colore pallidꝰ. mediocrit᷑ gra¬
ius. Est aũ gleba pumidosa. urit᷑ antea
Iiino ꝑfusꝰ flatq follibꝰ donee rubes¬
cat. ac rursus dulei uino extinguit᷑
t̾nis uicibꝰ tinguendis uestibꝰ tantũ
utilis. Siriꝰ lapis a syria uͥ reꝑit᷑ appel¬
latꝰ. hic intͤͣger fluctuari tͣdit᷑. ꝯmi¬
nutꝰ mergi. Arabicꝰ simił ẽ ebori
sine ulla macula. Hic defricatꝰ ad cotẽ.
succũ dimgitit croto similẽ. Iuda icꝰ
lapis albꝰ ẽ. atq in soeniate glandis.
scͥpturis suib iniuẽe modulatꝰ. qͣs gͣci
la uͥ reppit᷑ uocatꝰ.&. ẽ grauis ⁊ candi
dꝰ. poliendi aurͣ utił. Mensitis uocatꝰ
a loco egẏpti. & ẽ gẽmantis nat᷑e. Hic
tritꝰ atq in his q̃ urenda ft̃ ⁊ secan¬
da ex accto illinitꝰ. ita obstupescere

Expanded text:
ebrietati resistit. Thracius niger et sonorus; nascitur in flumine cuius nomen est Pontus in Equitia. Phrygius lapis ex loco traxit vocabulum; nascitur enim in Phrygia, colore pallidus, mediocriter gravis. Est autem gleba pumicosa. Uritur antea vino perfusus flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulce vino extinguitur ternis vicibus, tinguendis vestibus tantum utilis. Syrius lapis a Syria, ubi reperitur, appellatus; hic integer fluctuari traditur, comminutus mergi. Arabicus similis est eboris sine ulla macula. Hic defricatus ad cotem sucum dimittit croco similem. Iudaicus lapis albus est atque in schemate glandis, scripturis subinvicem modulatus, quas Graeci la, ubi reperitur, voca auro utilis. Memphitis vocatus a loco Aegypti; et est gemmantis naturae. Hic tritus atque in his quae urenda sunt et secanda ex aceto inlinitus ita obstupescere
Abbreviated transcription (Latin):
Lesbiꝰ liuidior ẽ paulo huic. s ⁊ ipse
diu̾si coloris macłas hñs. Corinteus
ãmoniacȩ guttȩ sinuł cũ uarietate
diu̾soꝵ coloꝵ. corintho pͥmũ reꝑtꝰ.
ex eo colũpnȩ ingentes liminaq fi¬
unt. ac t̾bes. saristeũ uride optimũ
nom̃ ab aspectu hñs. eo ꝙ gratꝰ sit hisqͥ
gẽmas sculpũt. Eiꝰ enĩ uiriditas refic̃
oculos. Numn idicũ marmor. numidia

Expanded text:
Lesbius lividior est paulo huic, sed et ipse Lesbius lividior est paulo huic, sed et ipse diversi coloris maculas habens. Corintheus ammoniacae guttae similis cum varietate diversorum colorum. Corintho primum repertus. Ex eo columnae ingentes liminaque fiunt ac trabes. Caristeum viride, optimum; nomen ab aspectu habens, eo quod gratus sit his qui gemmas sculpunt; eius enim viriditas reficit oculos. Num
Abbreviated transcription (Latin):
as & damascũ sẏriȩ cet̾is candidior.
ꝓbatissimꝰ uͦ in india. Pariꝰ candoris
eximii. ligdinꝰ cognom̃to. hic ap̃ pa¬
ron insulã nascit᷑. Uñ ⁊ pariꝰ nuncu¬
patꝰ. Maguitudo eiꝰ qͣ lances crateras¬
q ñ excedat. unguentis ⁊ ipse aptꝰ.
Coraliticꝰ inasia reꝑtꝰ m̃surȩ ñ ultra
cubita bina. candore ꝓximo eboris
ad quandã similitudinẽ ediu̾so nig̾.
Alabaduꝰ t̾re suȩ noĩe nuncupatꝰ.
purpurȩ aspectu simił. Iste in orien¬
te igni liquat᷑. atq ad usũ uitrifun¬
dit᷑. Thebaicꝰ int̾tinctꝰ aureis qut¬
tis. inuenit᷑ in parte egẏptia scͥpta
cuticulis ad terenda colliria. qͣdam
utilitate nat᷑ali ꝯueniens. Si enites
circa sienẽ uł thebas nascit᷑. trabes
ex eo fecere reges. Marmora aũ quȩ
in officinis rupibq gignunt᷑. ex qͥbꝰ
itasiꝰ diu̾si coloris macłis distinctꝰ.
cuiꝰ pͥmũ usũ insulȩ ciclades deder̃.

Expanded text:
as et Damascum Syriae, ceteris candidior, as et Damascum Syriae, ceteris candidior, probatissimus vero in India. Parius candoris eximii, lygdinus cognomento: hic apud Paron insulam nascitur, unde et Parius nuncupatus. Magnitudo eius, qua lances craterasque non excedat; unguentis et ipse aptus. Coralliticus in Asia repertus, mensurae non ultra cubita bina, candore proximo eboris et quadam similitudine. E diverso niger Alabandicus terrae suae nomine nuncupatus, purpurae aspectu similis. Iste in oriente igni liquatur atque ad usum vitri funditur. Thebaicus interstinctus aureis guttis invenitur in parte Aegypti adscripta, coticulis ad terenda collyria quadam utilitate naturali conveniens. Syenites circa Syenem vel Thebas nascitur. Trabes ex eo fecere reges. Marmora autem, quae in officinis rupibusque gignuntur: ex quibus Thasius diversi coloris maculis distinctus, cuius primum usum insulae Cyclades dederunt.
Abbreviated transcription (Latin):
gñis. sic̃ lacede moniũ miride cũe¬
tisq hylariꝰ. reꝑtũ priꝰ ap̃ lacede¬
monios. uñ ⁊ nocabulũ traxit. O¬
phites serpentiũ macuł similis¬
ẽ. Uĩi ⁊ uocabulũ sũpsit. Duo eiꝰ
gn̾a. molle candidũ. ingrũ durum.
Augusteũ ⁊ tyberiũ in egẏpto. au¬
gusti ⁊ tyb̃ii pͥmũ pͥncipatu reꝑta
ft̃. Hiffẽntia eoꝵ ẽ ab hophite. cũ il¬
lud ut p̾diximꝰ serpentiũ maculis
sit simił. hȩc macłas diu̾so mͦ colligt.
Nã augusteũ undatĩ est crispũ in n̾¬
tices. tyb̾iũ sparsa ñ ꝯuoluta canitie.
Purpuritis ex egẏpto ẽ rubeus. can¬
didis int̾uenientibꝰ punctis. nõis eiꝰ
causa q rubeat ut purpura. Basani¬
tes ferrei coloris ẽ siue duricia. uñ
noñ ei datũ ẽ. inuentꝰ in egypto &
lapis canclidꝰ. int̾stinctꝰ uariis colori¬
uꝰ ex qͦ eugłici illiꝰ unguenti uascu¬
lũ fuit. Cauant enĩ hunc ad uasa un¬
guentaria. qͣm optime seruare incor¬
rupta dr. Nascit᷑ circa thebas egypti¬

Expanded text:
is, sicut Lacedaemonium viride cunctisque hilarius, repertum prius apud Lacedaemonios, unde et vocabulum traxit. Ophites serpentium maculis simile, unde et vocabulum sumpsit. Duo eius genera: molle candidum, nigrum durum. Augusteum et Tiberium in Aegypto Augusti ac Tiberii primum principatu reperta sunt. Differentia eorum est ab ophite, quum illud, ut praediximus, serpent haec maculas diverso modo colligunt. Nam Augusteum undatim est crispum in vertices; Tiberium sparsa, non convoluta, canitie. Porphyrites in Aegypto est rubens, candidis intervenientibus punctis. Nominis eius causa quod rubeat ut purpura. Basanites ferrei coloris sive duritiae; unde et nomen ei datum est: inventus in Aegypto et tertinctus variis coloribus, ex quo Evangelici illius unguenti vasculum fuit. Cavant enim hunc ad vasa unguentaria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegypti
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ excipiunt᷑ sulphure uł aliis spon¬
giis uł foliis .&. dicto celeriꝰ p̃bet ig¬
nẽ. Hunc uulgꝰ focarẽ petra uocat.
na crescere atq deficere anint. gig¬
nit᷑ in ꝑsida. Hionisiꝰ lapis fuscꝰ.&. ru¬
bentib̾ notis sparsus. uocat᷑ ita. qr si¬

Expanded text:
quae excipiuntur sulpure vel aliis funquae excipiuntur sulpure vel aliis fungis vel foliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus focarem petram vocant. na crescere atque deficere aiunt, gignitur in Persida. Dionysius lapis fuscus et rubentibus notis sparsus. Vocat
Abbreviated transcription (Latin):
britannia sit plurimꝰ. Est aũ inger
plaitꝰ leuis .i arcdens. igni adiotꝰ. fic¬
tilia ex eo scͥpta ũ cleleut᷑. Incensꝰ ser¬
pentes fugat. demoniacos ꝓcdit. uir¬
ginitatẽ dep̃heudit. Mirũ ꝙ accen¬
dit᷑ a qua oleo restinguit᷑. Ab eston
archadiȩ lapis ferrei coloris. ab igne
nom̃ sortit᷑. eo q accensꝰ semel nũqͣn
extinguit᷑. Ie qͦ lapide mecani cũ ali¬
sacrilegio mirarent᷑. Deniq in tẽplo
qͦdam fuisse uen̾is fam̃. ibiq cande¬
labrũ .&. in eo lucernã sub diuo sic
ardentẽ. ut eã nulla tẽpestas. tirillꝰ
imb̾ extingueret. Peritis ꝑsicꝰ lapis
fuliius aeris similans qͣlitatẽ. cunꝰ plu¬
rimꝰ iguis. si quid̾e facile scittillas
euittit. Hic tenentis manũ si uehe¬
m̃tiꝰ p̃mat᷑ adurit. ꝓpt᷑ q ab igne no¬
nĩ accepit. Est ⁊ aliꝰ ꝑͥctis uulgaris
quẽ uiuũ lapide appellant. qͥ ferro
uł lapide ꝑcussꝰ scuitillas enintit.

Expanded text:
Britannia sit plurimus. Est autem niger, Britannia sit plurimus. Est autem niger, planus, lenis, et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur, incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit: mirum quia accenditur aqua, oleo restinguitur. 4. Asbestos Arcadiae lapis, ferrei coloris, ab igne nomen sortitus, eo quod accensus semel nunquam exstinguitur. De quo lapide mechanicum aliles capti sacrilegio mirarentur. Denique in templo quodam fuisse Veneris fanum dicun sub divo sic ardentem ut eam nulla tempestas, nullus imber extingueret. Pyrites Persicus lapis fulvus, aeris simulans qualitatem, cuius plurimus ignis, siquidem facile scintillas emittit: hic tenentis manum, si vehementius prematur, adurit, propter quod ab igne nomen accepit. Est alius pyrites vulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro vel lapide percussus scintillas emittit,
Abbreviated transcription (Latin):
lapis uidicꝰ ab innen aiii.¬
tore uocat᷑. Fuit aũ in india pri¬
mũ reꝑtꝰ. c lauis crepidaꝵ bacu¬
liq euspidi herens. eũ arnt̃ta
ide magnes pasceret. pꝰea ⁊ passĩ
inuentꝰ ẽ. Est aũ colore ferregineꝰ
s ꝓbat᷑ cũ ferro adiunctꝰ ciꝰ fec̾it
raptũ. Nã ad eo app̃hendit ferrũ.
ut cathenã faciat anuloꝵ. Uñi ꝙ.
cũ uulgꝰ ferrũ iiruũ appellat. li¬
qͦrẽ qͦ uitri ut ferrũ trahere ere¬
dit᷑. Cuiꝰ tanta uis ut refert be
magnete̾ lapidẽ tenuerit sub ua¬
se argenteo ferrũq suꝑ argentũ
posuerit. dem̾i subt̾ mouente ma¬
nu cũ lapide. ferrũ cursim clesiꝑ
monebat᷑. Unde factũ ẽ. ut in qͦđa
tẽ plo simulacrũ ex ferro pendere
in aere uidet᷑. Est qͥppe. ialiꝰ u ethi¬
opia magnes. qͥ ferrũ ñ ambit refpu¬
ttq. Anĩis aũ magues tanto melior
ẽ. qntomagis ceruleus ẽ. Gagates la
pis pͥmũ niuentus ẽ inficilia. gaga
tis fluore reiectꝰ uñ ⁊ uoĩatꝰ. licet in

Expanded text:
lapis Indicus ab inventore vocatus. Fuit autem in India primum repertus, clavis crepidarum baculique cuspide haerens, cum armenta idem Magnes pasceret; postea et passim inventus. Est autem colore ferrugineus, sed probatur cum ferro adiunctus eius fecerit raptum. Nam adeo adprehendit ferrum ut catenam faciat anulorum: unde et cum vulgus ferrum vivum appellat. Liquorem quoque vitri ut ferrum trahere creditur; cuius tanta vis est, ut refert beamagneten lapidem tenuerit sub vase argenteo, ferrumque super argentum posuerit, deinde subtermovente manu cum lapide ferrum cursim desuper movebatur. Unde factum est ut in quodam templo simulacrum e ferro pendere in aere videretur. Est quippe et alius in Aethiopia magnes qui ferrum omne abigit respuitque. Omnis autem magnes tanto melior est quanto magis caeruleus est. Gagpis primum inventus est in Cilicia, Gagatis fluminis fluore rejectus. Unde et nominatus, licet in
Abbreviated transcription (Latin):
ueniemꝰ ad marmora. Nam
iit̃ lapides ⁊ marmora differen¬
tia ẽ. Nã marmora dñr eximii
lapides. qͥ macnlis ⁊ coloribꝰ ꝯm̃¬
dant᷑. Marmor sermo g̾cꝰ ẽ. a iiri¬
diritate uocatꝰ. Et qͣmuis pꝰ ea &.
alii colores inueniant᷑. nom̃ tñ pͥsti¬
nũ a mriditate retinuert᷑. Mar¬

Expanded text:
veniemus ad marmora. Nam inter lapides et marmora differentia est. Nam marmora dicuntur eximii lapides, qui maculis et coloribus commendantur. Marmor sermo Graecus est a viriditate vocatus, et quamvis postea et alii coloris inveniantur, nomen tamen pristinum a
Abbreviated transcription (Latin):
Caleulꝰ ẽ lapiliꝰ t̾rȩ admixtꝰ rotiĩ¬
dus atq durissimꝰ. & onĩi purua¬
te leuissimꝰ. Nictꝰ aũ caleulꝰ ꝙͥ sine
molestia b̾uitate sui calcet᷑.si ꝯ
Qͥ si mneidĩt in calciam̃tũ nocet.i
molestia ẽ animo. unĩ ⁊ animi mo¬
lestiã scrupulũ dñis. hinc iscrupea
sara .i. asꝑa. Cotͥis nom̃ accepit. q
ferrũ adincidendũ acuat. Cotis
enĩ g̾co sermone incisio noĩatur.
Ex his aliȩ aqͣrie ft̃. aliȩ oleo udi¬
gent inacuendo. s oleu̾ lene̾. aquę
aciẽ acerrunã reddunt. Puine x
uocat᷑. eo q spumȩ clensitate ꝯcretꝰ.
fiat.&. e̾ aridꝰ candore parnis. gantã¬

Expanded text:
Calculus est lapillus terrae admixtus, rotunCalculus est lapillus terrae admixtus, rotundus atque durissimus, et omni puritate lenissimus. Dictus autem calculus quod sine molestia brevitate sui calcetur: cuiqui si inciderit in calciamentum, nocet et molestia est animo; unde et animi molestiam scrupulum dicimus: hinc et scrupea saxa, id est aspera. Cotis nomen accepit quod ferrum ad incidendum acuat; †cotis† enim Graeco sermone incisio nominatur. Ex his aliae aquariae sunt, aliae oleo indigent in acuendo, sed oleum lenem; aquae aciem acerrimam reddunt. Pumex vocatur eo quod spumae densitate concretus fiat
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ e lat̾ibꝰ decidentes guttȩ eoales¬
cunt. Fit ⁊ sał mͦ ex flagrantissimo
sole.. Ideo aũ ꝯstrict̾e uirtutis est.
ut in leonũ ⁊ ursoꝵ ora sparsũ tan¬
tã uini hãt ad striugendũ. ut ñ uale¬
ant mordere: Ne lapidibꝰ uulgaribꝰ.
apis a t̾ra tanꝗͣ densior .&. iii¬
iam uulgo discerint᷑. Lapis aũ
dictꝰ ꝙ ledat pede. lapis mollis ẽ.
sparse Sa ra herent ⁊ a montibus
excidumi᷑. Petra geu̾ ẽ. Silex ẽ du¬
Scopulꝰ a saxo eminenti. qͣsi aspe¬
lunca latine. Est aũ rupis canata.
Crepido ext̾mitas saxi abrupta.
nũ ⁊ crepido uocata. ꝙsit abrim¬
ti saxi altitudo. sic̃ heret pede.
re fimiles iuuricis uiuis. acutis¬
ẽ. q humanȩ uocis sonũ captans.
.&. u̾ba loquentiũ imitat᷑. Ieon aũ
g̃ce. latine imago uooat᷑. eo qͣ ad no¬
oẽ re spondens alien efficit᷑ ina¬
go serinonis. licet hoc qͥdem ⁊ locoꝵ
nataͣ euenit. ac plerũq ꝯualliũ.

Expanded text:
quorum e lateribus decadentes guttae coalesquorum e lateribus decadentes guttae coalescunt: fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virtutis est ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat adstringendi ut non valeant mordere. De lapidibus vulgaribus . Lapis a terra tamquam densior etiam vulgo discernitur. Lapis autem dictus quod laedat pedem. Lapis mollis est et sparsus; saxa haerent et a montibus exciduntur; petra Graecum est; silex est duScopulus a saxo eminenti, quasi ab spe speluncae Latine. Est autem rupis cavata. Crepido extremitas saxi abrupta; unde et crepido vocata quod sit abrupti saxi altitudo, sicut 'haeret pede pre similes muricis vivis, acutisest, qui humanae vocis sonum captans, etiam verba loquentium imitatur: icon autem Graece, Latine imago vocatur, eo quod ad vocem respondens alieni efficitur imago sermonis; licet hoc quidem et locorum natura evenit, ac plerumque convallium.
Abbreviated transcription (Latin):
oue egypti intria. ex qͦ i medicinę
fiuint .&. sordes corꝑin uestĩq lanan.
Huiꝰ nat᷑a ñ multũ a sale distat. Ht̃
enĩ uirtutẽ salis. & similit̾ ortt᷑ caues¬
centibꝰ siccitate litoribꝰ. Afronitũ g̾¬
spuma uocor nitri g̃cus ẽ afronitru.
Colligr̃ aũ in asia inspeluncis listil¬
laiis. De hinc siccat᷑ sole. Optimũ pu¬
tat᷑ si numuine fu̾it pondosũ. & maxi¬
me friabile colore pene purpureo.
Calcantũ dictũ. qr calcitis ẽ .tiimꝰ. is
flos. uñ ⁊ apd̃ latuios ęris flos appel¬
lat . fit aũ nõ multis ui regionibꝰ. olim
in hispaniȩ puteis uł stagnis. id ge nꝰ
aqͤ hñtib. quã decoqͥbant.&. in pisci¬
nas ligneas fundebant. appendentes
suꝑ ereas restes lapillis extentas. qͥbꝰ
limꝰ in similitudinẽ utreis acinis ad¬
herebant. Sicq eiectũ sicoabat᷑ cliebꝰ
.xxx. fit aũ nẽ alibi in speluncis. ꝙ liqͥ¬
de collectũ. de hine defusũ in qͦsda
botros solidat᷑. Fit ⁊ scrobibꝰ canatis.

Expanded text:
one Aegypti Nitria, ex quo et medicinae fiunt et sordes corporum vestiumque lavantur. Huius natura non multum a sale distat; habet enim virtutem salis et similiter oritur canescentibus siccitate litoribus. Aphronitrum Grspuma vocor nitri. Graecus es? aphronitrum. Colligitur autem in Asia in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur si minime fuerit ponderosum et maxime friabile, colore pene purpureo. Chalcantum dictum quia chalcitis est thymum, id est flos; unde et apud Latinos aeris flos appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis vel stagnis id genus aquae habentibus, quam decoquebant et in piscinas ligneas fundebant, adpendentes super eas restes lapillis extentas, quibus limus in similitudinem vitreis acinis adhaerebat, sicque eiectum siccabatur diebus triginta. Fit autem nunc alibi in speluncis, quod liquide collectum dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis,
Abbreviated transcription (Latin):
in parte qͣdã siciliȩ uͥ echua ẽ. Pur¬
pureꝰ itẽ in eade̾ sicilia. In pachi¬
nũ ad eo splendidꝰ ⁊ lucidꝰ. ut nna¬
gues redelat. In capadocia croci¬
nꝰ effodit᷑. Sał nat᷑a necessaria ẽ ad
ominẽ escã. Pulnitis enĩ saporẽ dat.
excitat auiditatẽ: ⁊ appetitũ in¬

Expanded text:
in parte quadam Siciliae, ubi Aetna est, purin parte quadam Siciliae, ubi Aetna est, purpureus; item in eadem Sicilia in Pachyno adeo splendidus et lucidus ut imagines reddat; in Cappadocia crocinus effoditur. Salis natura necessaria est ad omnem escam. Pulmentis enim saporem dat, excitat aviditate
Abbreviated transcription (Latin):
muca ft̃. Alii sala salo ⁊ sole uoca¬
tũ existimant. Nam aqͥs maris
sponte. gignit᷑. spuma in extremis
litoribꝰ uł scopuł derelicta ⁊ sole
decocta. St̃ ⁊ lacus .&. flumina. &
putei. a qͥb haurit᷑. Heme insaliuiᷤ
ingestꝰ. sole siceat᷑. S ⁊ flumina den¬
sant᷑ in sale. amine reliqͦ sub gelu
fluente. Alibi qͦ decͥcta hareuis
colligit᷑. creseens cũ lunę noctibꝰ.
Nã in cirmea. amomacꝰ fubare¬
nis iiuenit᷑. St̃ ⁊ montes natui
salis. in qͥb ferro cedit᷑ ut lapisre¬
uascens maiꝰ. Tante alicubi duri¬
cie. ut mnuros doniosq massis salis
faciant. sic̃ in arabia. In nat᷑a qͦ sa
sał differentie st̃. Nã alibi suaui
alibi salsissimꝰ. Cõmune sal in igne
crepitat. Tra gaseũ. nec crepitat
in igne nec exilit. Agͥgentinũ
sicilie fłamis patiens. in aqͣ exilit.
in igne fluit ꝯtͣnat᷑am. St̃ ⁊ colo¬
rũ differentie. Meufiticꝰ rufusẽ.

Expanded text:
mica sunt. Alii sal a salo et sole vocamica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum luna noctibus; nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros domosque massis salis faciant, sicut in Arabia. In natura quoque salis differentiae sunt. Nam alibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis patiens in aqua exilit, in igne fluit contra naturam. Sunt et colorum differentiae. Memphiticus rufus est;
Abbreviated transcription (Latin):
Terciũ liquor ẽ. usꝰ eiꝰ ad lauassuf
p̃stat. Quartũ. ad licuna maxime
ꝯficienda aptũ. Sulphuris tanta
ius ẽ ut morbos comitiales depre¬
hendat initore suo. impositꝰ igni¬
bꝰ arde seeiis. in calice uin pruna¬
q subdita circũ ferens. exarcdesoe¬
tis reꝑcusso. ardorẽ uł pallorẽ dirũ
ueliit defunctoꝵ effiidit Ne gle
iudeę lacu. asfaltite emergit.
Cuiꝰ glebas suꝑ natantes. naute sca¬
fis approqͥntantes colligunt. In siri¬
a aũ limꝰ ẽ. passim a t̾ra exestuans.
spissant᷑ aũ utraq ⁊ clensitate coe¬
appellant. Nat᷑a eiꝰ ardens ⁊ iquiu̾
cognata. i neq aqͣ neq ferro rũ¬
pit᷑. nͥ solis muliebribꝰ inqͥnam̾tis.
efficit᷑q hyeme ex. aqͣ ilimo .q. esti¬
uis solibꝰ maturat᷑. H uiꝰ spẽs due
ft̃. liquidũ ⁊ spissũ. Sal qͥdam dic¬
tũ pictant. ꝙ in igne exiliat. fugit
eĩ igne dũ sit igneũ. s natam
seqr. qr ignis ⁊ aqͣ semꝑ int̾ se iui¬

Expanded text:
Tercium liquor, cuius usus ad lanas prestat. Quartum ad licinia maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vis est ut morbos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ardescens. In calice vini prunaque subdita circumferens exardescentis repercussu pallorem dirum velut defunctorum effundit. De glee lacu Asphaltite emergit, cujus glebas supernatantes nautae scaphis appropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim a terra exaestuans. Spissantur autem utraque, et densitate coeappellant. Natura ejus ardens, et igni cognata, et nequaquam ferro rumpitur, nisi solis muliebribus inquinamentis, efficiturque hyeme ex aqua, 248 etvis solibus maturatur. Huius species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum putant quod in igne exiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneum, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se ini
Abbreviated transcription (Latin):
est. ne aqͣ in fragilitatẽ durent᷑. Afer
ro sangiis humanꝰ sese ulctscit᷑. ꝯtac¬
tũ namq celeriꝰ rubigitie trahit. Cũ
ferro magnes lapis ꝯcordiã ht̃. Sola
enĩ hec mat̾ia uĩ ab hoc lapide accipit.
retinetq longo tꝑr. Ex eode lapide
architectꝰ quida alexandriȩ tẽplũ
concamerauit. ut in eo simulachrũ
ferro u aere pendere uid̾et᷑. ferrũ
accensũ igni. nͥ duret᷑ ictibꝰ corrũpit᷑.
Ruibens ñ ẽ habile ad tundendũ. neq
anteꝗͣ albescere incipiat. aceto uł a¬
lumine illitũ ferrũ fit ęris simile. Pur¬
gam̃ta ferri rubigo ⁊ scoria. Rubigo
ẽ uitiũ rodens ferrũ uł segetes. qͣsi ro¬
digo. mutata una litt̾a. hȩc ⁊ erugo ab
e rodendo. Nã ⁊ erugo uitiũ ẽ ferri ab
erodendo dicta. ñ ab eram̃to. Scoria
uͦ purgum̃ta ⁊ sordes st̃. quȩ igne exco¬
quunt᷑. & dicta scoria qr de ferro excu¬
tit᷑. Rubigine aũ caret ferrũ. si cerus¬

Expanded text:
est, ne aqua in fragilitatem durentur. est, ne aqua in fragilitatem durentur. ro sanguis humanus sese ulciscitur. Contactum namque celerius rubiginem trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam habet. Sola enim haec materia vim ab hoc lapide accipit, retinetque longo tempore. Ex eodem lapide architectus quidam Alexandriae templum concameravit, ut in eo simulacrum ferro in aere pendere videretur. Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, corrumpitur. Rubens non est habile ad tundendum, neque antequam albescere incipiat. Aceto, vel alumine illitum ferrum fit aeris simile. 5. 294 Purgamenta ferri rubigo et scoria. Rubigo est vitium rodens ferrum ipsum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera: haec et aerugo ab erodendo. Nam aerugo vitium est ferri, ab erodendo dicta, non ab aeramento. 6. Scoria vero purgamenta et sordes sunt, quae igne excoquuntur. Et dicta scoria, quia de ferro excutitur. 7. Rubigine autem caret ferrum, si cerus
Abbreviated transcription (Latin):
uñ pͥilem tellꝰ tractabat᷑. iñ modo
cruoᷤ effidit᷑. Nullũ aũ corpꝰ tam
deusis int̾ se coherentibꝰ ⁊ umplici¬
tis elem̃itis ꝗͣ ferrũ. Uñ inẽ illidu¬
ricia eũ frigore. Ferri aũ metallũ
pene ubiq repꝑit᷑. s ex om̃ib gu̾i¬
bꝰ palma serico ferro dat᷑. Serese¬
iũ hoc cũ uestibꝰ suis pellibꝰq mit¬
tinnt. Seła partico. neq alia gni̾a
ferri ex mera acie tẽꝑant᷑. s et̾ise
iuĩ admiscet᷑ mollior ꝯplexꝰ. Nifferen¬
tia serri pluriuia. iuxta genꝰ t̾rȩ.
Nã aliud molle plũboq uicinũ. ro¬
taꝵe ⁊ clauoꝵ usibꝰ aptũ. Aliud fra
caligariis. Alud rubiginẽ celeruis
ꝓñ in aliis metallis astringende.
apte uocabulo imposito. aquaꝵ uͦ
sũma differentia ẽ. qͥbꝰ ferrũ can¬
dens ĩmerait᷑. qͦ utilior fiat. Si c̃
birbiles in hispania .&. thiras sona
comꝰ in ttalia. In acuendo ferro oleo
delectabilior fit acies. Uñ ⁊ tenu¬
iora ferram̃ta oleo restingni mos

Expanded text:
ius tellus tractabatur, inde 293 modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et implicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico, neque alia genera ferri ex mera acie temperantur. Caeteris enim admiscetur mollior conplexus. Differentia ferri plurima iuxta terrae genus. Nam aliud molle plumboque vicinum, rotarum ut clavorum usibus aptum; aliud fragcaligariis; aliud rubiginem celerius , quod non in aliis metallis, ab stringendo apte vocabulo inposito. Aquarum vero summa differentia est, quibus ferrum candens inmergitur quo utilior fiat, sicut Bilbilis in Hispania et Tirassona, Comus in Italia. In acuendo ferro oleo delectatior fit acies; unde et tenuiora ferramenta oleo restingui mos
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Terra sanua a samo insula
teolanis italie colligit᷑ collibu ͤ
opponit᷑q ad sustine nela maria
Fluct᷑q frangendos. Nam mers
effectꝰ. in saxũ mutat᷑ sic̃ argilla in¬
igne in lapide u̾tit᷑. Sulphur uo¬
uocatũ. qr igne accendit᷑. Ur enĩ¬
iguis ẽ. Nã uis eiꝰ ⁊ in aqͥs feruen¬
tibꝰ sentit᷑. neq ulla res faciliꝰ accen¬
dit᷑. Nascit᷑ in insulis eolus inter
siciliã⁊ italiã qͣs ardere dñt. In¬
uenit᷑ i in aliis locis effossũ. Huiꝰ¬

Expanded text:
dat. 7 Terra Samia a Samo insula dat. 7 Terra Samia a Samo insula teolanis Italiae colligitur collibus, opponiturque ad sustinenda maria, fluctusque frangendos. Nam mersueffectus in saxum mutatur, sicut argilla igne in lapidem vertitur. 9. Sulphur vocatum, quia igne accendit vis eius et in aquis ferventibus sentitur, neque alia res facilius accenditur. Nascitur in insulis Aeoliis inter Siciliam et Italiam, quas ardere dicunt. Invenitur et in aliis locis effossum. Hui
Abbreviated transcription (Latin):
pellat᷑. Tollit᷑ enĩ eiꝰ flatu. nec
re sistit. nec stare nouit. sic̃ ait ꝓpħa.¬
ꝯTamꝗͣ pulus quẽ ꝓicit uentꝰ a facie
t̾rȩ. Limꝰ uocatꝰ ẽ. q lenis sit. Cenũ ẽ
uorago litti. Cinis ex incendio dr̃.
ab eo enĩ fit fauilla q ꝑ igne̾ effecta
⁊ in uno glomere adunat᷑. Cerra aũ
ligata gleba ẽ. solitta puluis. Labina
eo d ambnilantibꝰ lapsũ inferat. die¬
ta ꝑ diriuatione̾ a labe. Lutñ uoca¬
dũ. Na onĩe lotũ inuudũ ẽ. Uoluta¬
bra appellata. ꝙ ibi apͥ uolutent᷑. Uli¬
go sordes lum uł aquę st̃. Sabulũ le¬
iussimũ t̾re genꝰ. Argilla ab aigis
uocata. apd̃ qͦs pͥmũ ex ea uasa ꝯsec¬
ta st̃. Creta ab iusula erete uͥ melior
ẽ. Creta cimolea candila ẽ. aeime¬
aitalię insula dicta. quaꝵ alt̾a nesti¬
mĩtoꝵ p̃ciosos colores emollit .&.
ꝯfricatos sulphure qͦdam intore ex¬
hilarat. alta ge̾nus uitore̾ p̃stat.
Creta argentaria .s. ipsa candida
appellata. eo ꝙ uttore argento red¬

Expanded text:
pellatur. Tollitur enim eius flatu nec resistit nec stare novit, sicut ait pam pulvis, quem proicit ventus a facie terrae.' Limus vocatus quod lenis sit. Caenum est vorago luti. Cinis ex incendio dicitur; ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta gitur et in uno glomere adunatur. Terra autem ligata gleba est, soluta pulvis. Labina, eo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derivationem a labe. Lutum vocadum, nam omne lotum mundum est. 5. Volutabra appellata, quod ibi apri volutentur. Uligo sordes 246 limi, vel aquae sunt. Sabulum levissimum terrae genus. 6. Argilla ab Argis vocata, apud quos primum ex ea vasa confecta sunt. Creta ab insula Creta, ubi melior est. Creta cimolia candida est, a Cimaea Italiae insula dicta, quarum altera vestimentorum pretiosos colores emollit, et contristatos sulphure quodam nitore exhilarat, altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candida appellata, eo quod nitorem argento red
Abbreviated transcription (Latin):
uia. Compita. qr plures in eo ꝯpetũt
uiȩ. qͣsi triuiȩ quatriuiȩ. Ambitꝰ int̾
uicinoꝵ edificia. locꝰ duoꝵ pedũ ⁊
se mipedis. ad circũ eundi facultatẽ
relictꝰ.&. ab ambulando dictꝰ. Orbita
uestigiũ carri. ab orbe rotȩ dicta. Por¬
ro actꝰ qͦ pecus agi solet. Eliuosũ. it̃
flexuosũ. Uestigia st̃ petũ signa pri¬
mis plantis exp̾ssa. uocata ꝙ his iuę

Expanded text:
plures in ea conpetunt viae, quasi triviae, quadriviae. Ambitus inter vicinorum aedificia locus, duorum pedum et semipedis ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus, quo pecus agi solet. Clivosum iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod his viae