comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e forma fidelitatis aliquid scribere
monitꝰ. hȩc uob̾ q̃ secunt᷑ breuit ex libro
auctoritate notaui. Qui d nõ suo fidelitatĩ
iurat. ista sex in memoria sẽꝑ hab̾e deba.
Incolume. tucum. honestũ. utile. facile. pos¬
sibilȩ. Incolume uidelicet. ne sit in dãnũ
dnõ de corpore suo. Tucũ: ne sit ei in
damnũ de secreto suo. ł de munitionib
ꝑquas tutꝰ eẽ potest. Honestũ: nesit ei in
dãnũ de sua iusticia. ł de aliis causis q̃ ad
honestatẽ eiꝰ ꝑtinere uident᷑ Utilȩ ne sit
ei indãnũ de suis possesuonib: Fil ecea
possibile. ne id bonũ qͦd dñs suus leuit̾ face
pot̾at. facile ei difficile. neue id qͦd possibi¬
le erat. reddat ei impossibile. Ut fideł hec
meret᷑ Non enĩ suffic̃ abstinere amalo.
nͥ fiat qͦd bonũ ẽ. Restat gͦ ut in eisdẽ sex
supdictis c̃siltũ ⁊ auxilium dño suo fidelit᷑
p̾stet. si bñficio dignꝰ uidi uult. ⁊ saluus ec̃
de fidelitate quã iurauit. Dñs qͦq fideli suo

Expanded text:
e forma fidelitatis aliquid scribere monitus, haec vobis quae sequuntur breviter ex librorum auctoritate notavi. Qui domino suo fidelitatem jurat, ista sex in memoria semper habere debet: Incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Incolume, videlicet, ne sit domino in damnum de corpore suo. Tutum, ne sit ei in damnum de secreto suo, vel de munitionibus per quas tutus esse potest. Honestum, ne sit ei in damnum de sua justitia, vel de aliis causis quae ad honestatem ejus pertinere videntei in damnum de suis possessionibus. Facile vel possibile, ne id bonum, quod dominus suus facere leviter poterat, faciat ei difficile, neve id, quod possibile erat, reddat ei impossibile. Ut fidelis haec ia non sufficit abstinere a malo, no fideliter praestet, si beneficio dignus videri vult, et salvus esse de fidelitate quam juravit. Dominus quoque fideli suo
Abbreviated transcription (Latin):
ggͣ ad ioħm cõꝓbat. De ꝑemptorio autẽ
scripto affricanũ c̾cilium monstrat de cre¬
sconio. ut si resipiscere de trectauerit: suo¬
c̃temptu ⁊ c̾tumacia faciente. auctoritate
udiciaria ꝓtinꝰ excludat᷑. Et itẽ bs̃ greg̃.
de sententia in c̾tumace̾ scribens ad maxi
one festines. qͣtinꝰ seruata iusticia hec de
qͥb accusaris. Icognoscere & finire scđm
canonica instituta xpõ reuelante possimꝰ.
ta aut̃ fac. ut adueniendũ ampliꝰ iam moraᷤᷤ
ñ ingeras. ne ipse te magis absentia obnoxi¬
ũ his quȩ dicunt᷑ assignes. & nos in te hȩcres
ñsolũ ꝑpt̾ dicta crimina ꝗ̃ purgare subt᷑¬
fugis. s etiã ꝓpt̾ inobedientię culpã duriꝰ
scilicet ut in ctumacẽ cogat ex concilio

Expanded text:
 comprobant. De peremptorio autem scripto, Africanum concilium monstrat de Cresconio : « Ut si contemptu et contumacia faciente, auctoritate judiciaria protinus excludatur. Et item beatus Gregorius de sententia in contumacem, scribens ad Maximone festines, quatenus servata justitia haec de quibus accusaris et cognoscere et finire secundum canonica instituta Christo revelante possimus. Ita autem fac, ut ad veniendum amplius iam moras non ingeras, ne ipsa te magis absentia obnoxium his, quae dicuntur, assignet, et nos in te haec res non solum propter dicta crimina, quae purgare subterfugis, sed etiam propter inobedienciae culpam durius, scilicet ut in contumacem, cogat ex consilio
Abbreviated transcription (Latin):
aut sororẽ occiderint: ut coto tuts
sue tẽpore ot pꝰ ñ suscipiant dñicũ nͥ sui
cẽporis extuꝑuiatico. Abstincant enĩ se
& a carnis comestione ⁊ potuuini donec
adui xerint. ieiunent scđam ⁊ qͣrtã: sexti
feriã. ut sic possint deflendo diluere
Ui male c̃ceptos ex adultio fetꝰ ł editos
necare studuerint. łin matrũ uen¬
trib potionib aliqͥb collȩserint: in utroq
sexu adult̾is ptͦ septĩ annoꝵ curricula
cõmunio tribuat᷑. ita cam̾ ut omni tp̃t

Expanded text:
aut sororem occiderint ut toto vitae suae tempore corpus non suscipiant Dominicum, nisi sui temporis exitu pro viatico. Abstineant enim se et a carnis comestione et potu vini donec advixerint. Jejunent secundam et quartam et sextam feriam, ut sic possint deflendo diluere qui male conceptos ex adulterio factos vel editos necare studuerint, vel in uteris matrum potionibus aliquibus colliserint, in utroque sexu adulteris post septem annorum curricula communio tribuatur, ita tamen ut omni tempore
Abbreviated transcription (Latin):
possumꝰ temꝑamꝰ. Apłica itaq auctoritate
ab anathematis uincło hos subtrahimus.
uidelicet uxores. lib̾os. filios. seruos ancillas.
seu mancipia. necñ rusticos & seruientes.
& om̃s alios qͥ ñ adeo curiales st̃ ut eoꝵ cõn¬
silio scelera ꝑ petrent᷑. ⁊ eos qui ignorant᷑
excõmunicatis cõmunicant. siue illos¬
qͥ cõmunicant cũ eis qͥ ex cõmunicatis cõ¬
municant. Qͥcunq aut̃ aut arator. siue
ꝑegrinꝰ. aut uiator in t̾ram ex cõmunicator
deuenerit. ubi ñ possit emere ł ñ habeat
unde einat: ab excõmunicatis accipiendi
licentiã damꝰ: ⁊ siqͥs excõmunicatis non ꝑ
sustentationẽ suꝑbie s humilitatis causa

Expanded text:
pus temperamus. Apostolica itaque auctoritate ab anathematis vinculo hos subtrahimus, videlicet uxores, liberos, filios, servos, ancillas, seu mancipia, nec non rusticos et servientes, et omnes alios qui non adeo curiales sunt, ut eorum consilio scelera perpetrentur, et eos qui ignoranter excommunicatis communicant. Quiqui communicant cum eis, qui communicant excommunicatis. Quicunque autem aut arator sive peregrinus aut viator in terram excommunicatorum devenerit, ubi non possit emere, et non habet unde emat, ab excommunicatis accipiendi licentiam damus, et si quis excommunicatis non pro sustentacione superbiae, sed humanitatis causa
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs ꝑ necessitatẽ furatꝰ fuerit cibaria. uł
omessationes & ebrictates ita concessȩ
& licitȩ putant᷑ ut in honore etiã beatoꝵ
martyrũ ñ solũ ꝑ dies sollẽnes. qͦd ipsum
qͥs ñ lugendum uideat qui hȩo ñ carneis
ocłis inspicit. s etiam cotidie celebrentur: c¬
Et piͦ pauca. Non gͦ asꝑe qͣntum existimo. ñ
durit᷑. ñ mͦ imꝑiose ista tollunt᷑. magis
docendo ꝗͣ iubendo. magis monendo ꝗͣ
minando. Sic etũ agendum ẽ cũ multitu¬
dine. seueritas autem exercenda ẽ in pecca¬
ta paucora. ⁊ siqͥd minam᷑: cũ dolore fiat. de
scriptis cõminando uindictã futuram.
ne nos ipsi in nra potestate. s ds̃ in nr̃o
sermone timeat᷑. Ita pͥus mouebunt᷑ spũ¬
ales ł spũalib ꝓximi. qͦrũ auctoritate
& lenissimis quidẽ s instantissimis ad¬
monitionib cȩt̾a multitudo frangatur.

Expanded text:
is per necessitatem furatus fuerit cibaria, velomissationes enim et ebrietates ita concessae et licitae putantur, ut in honore etiam beatissimorum martyrum non solum per dies sollemnes, quod ipsum quis non lugendum uideat, qui haec non carneis oculis inspicit, sed etiam cotidie celebrentur.  conloqui. non ergo aspere, quantum existimo, non duriter, non modo imperioso ista tolluntur, magis docendo quam iubendo, magis monendo quam minando. sic enim agendum est cum multitudine, seueritas autem exercenda est in peccata paucorum. et si quid minamur, cum dolore fiat de scripturis comminando uindictam futuram, ne nos ipsi in nostra potestate, sed deus in nostro sermone timeatur. ita prius mouebuntur spiritales uel spiritalibus proximi, quorum auctoritate et lenissimis quidem sed instantissimis admonitionibus cetera multitudo frangatur.
Abbreviated transcription (Latin):
in iuria c̾sulendum ẽ. Non ẽ m̃tiendũ
qͣrto gn̾e ꝓpt̾ mͣdacu libidiniẽ. quȩ ꝑ se
ipsam uiciosa ẽ. Non ẽ m̃tiendum qͥnto
gn̾e. qr nec ipsa ueritas fine placendi hõibꝰ
enuncianda ẽ qͣntominus mendacium
qͦd ꝑ se ipsum qi m̾dacium ẽ. utiq tͣpe ẽ
Non u̾ m̃tiendum sexto gne. neq enum
recte etiam testimonii ueritas ꝓ cuiꝰq cõ¬
porali cõmodo acsaluto corrũpit᷑. Ad sg̃i¬
t̾nam uͦ salutẽ nullus dicendꝰ ẽ opitul ite
ñ eniꝰ cuiꝰquã cõmoditas aut salus cẽporał
ꝑficiendȩ fidĩ p̃ferenda ẽ. nec se qͥsquam
in recce factis nrĩs tã male mouet᷑. ut fiat
ctũ animo det̾ior. longeq a pietate remotioꝵ¬
Nec octauo gn̾e m̃tiendum ẽ. quia ⁊ in bonꝰ
castitas animi. pudicitia corporis. ⁊ in
peccat cum m̃titur. quanto emergit ad
octauũ. tanto ampliꝰ qͣnto mergi ad pͥmũ
Qͥsquis autẽ eẽ aliquod genꝰ mendacũ quod
peccatũ ñ sit putauerit. decipiet se ipsũ

Expanded text:
ndum quarto genere propter mendacii libidinem, quae per se ipsam uitiosa est. non est mentiendum quinto genere, quia nec ipsa ueritas fine placendi hominibus enuntianda est, quanto minus mendacium, quod per se ipsum, quia mendacium est, utique turpe est! non est mentiendum sexto genere; neque enim recte etiam testimonii ueritas pro cuiusquam temporali commodo ac salute corrumpitur. ad sempiternam uero salutem nullus ducendus est opitulante non enim cujusque commoditas aut salus temporalis perficiendae fidei praeferenda est, nec se quisquam in recte factis nostris tam male movetur, ut fiat etiam animo deterior longeque a pietate remotionec octauo genere mentiendum est, quia et in bonis castitas animi pudicitia corporis et in peccat, cum mentitur, quanto emergit ad octauum; tanto amplius, quanto emergit ad primum. quisquis autem esse aliquod genus mendacii, quod peccatum non sit, putauerit, decipiet se ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
Ionstatim debemꝰ sub exemplo ionȩ sor¬
tib credẽ. ł illud de accib apłoꝵ huic testi¬
monio copulare. ubi sorte in apłatum
mathias eligit᷑. cũ pͥuilegia singulorũ
ñ possint legem facere cõmunẽ. lsidorus
nis ꝑ quasdam quas scoꝵ uocant sortes.
diuinationis sententiã ꝓfitent᷑. aut qͣrũ¬
cunq scripturarum inspectione futura
ꝓmittunt. Aug̃ ad inquisitiones ianua¬
Si qui de paginis euangłicis sortes legt̃.¬
& si optandum ẽ ut id potius faciant᷑
quã ad demonia c̾sulenda c̃currant.
tia scłaria. ⁊ ad uitę huiꝰ uanitatem

Expanded text:
on statim debemus sub exemplo Jonae sortibus credere, vel illud de Actibus apostolorum huic testimonio copulare, ubi sorte in apostolatum Mathias eligitur, cum privilegia singulorum non possint legem facere communem. CAP. r quasdam quas sanctorum vocant sortes, divinationis scientiam profitentur, aut quaruncumque Scripturarum inspectione futura inus ad inquisitiones JanuaHi, qui de paginis evangelicis sortes legunt, etsi optandum est, ut id potius faciant, quam ad daemonia consulenda concurrant, tia saecularia et ad vitae hujus vanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
mictat inhonestũ. ac si ꝓmiserit. tolera¬
biliꝰ ÷ ꝓmissum ñ facere : quã facere qͦd
turpe sit. Sepe pleriq constringunt se
iusisiurandoͥ sacram̃to. & cũ ipsi cognoue¬
rint ꝓmittendũ ñ fuisse: sacramti tam̃
contemplatione faciunt qͦd spoponderin.
sic̃ de herode supra scripsimꝰ. qͥ saltatrici
p̾miũ turpit̾ ꝓmisie. crudeliter soluit.
gione donat᷑. Qnto colerabiliꝰ tale fuisset
dici. qͦd ebriꝰ int̾ uina uirauerat. qͦd etu-¬
ratꝰ int᷑ psaltanitiũ choros promiserat:
nfert᷑ dilco ꝓpħȩ caput. & hoc estimatũ ẽ
fidĩeẽ qͦd amicitie fuit. Item. Non semꝑ
ꝓmissa omã soluenda st̃. Beniq ipse dñs
frequent᷑ mutat suã sententiã. sic̾ script᷑a
indicat. Ieronimꝰ suꝑ icremiã. Qd ussiuri

Expanded text:
romittat inhonestum, ac si promiserit, tolerabilius est promissum non facere quam facere quod turpe sit. Saepe plerique constringunt se jurisjurandi sacramento, et cum ipsi cognoverint promittendum non fuisse, sacramenti tamen contemplatione faciunt quod spoponderint; sicut de Herode supra scripsimus, qui saltatrici praemium turpiter promisit, crudeliter solvit, gione donatur. Quanto tolerabilius tale fuisset dici, quod ebrius inter vina juraverat, quod eviratus inter saltantium choros promiserat. Infertur disco prophetae caput, et hoc aestimatum est fidei esse, quod amicitiae fuit. Item. Non semper promissa omnia solvenda sunt. Denique ipse Dominus frequenter suam mutat sententiam, sicut Scriptura indic
Abbreviated transcription (Latin):
uincant. Qͥb duab reb qͥntũ ad acrur
corpꝰ attinet p̾diti. hoc ÷ acrimonia
sensus & celeritate motꝰ. multo anit
cogitata pꝰ nunciant. ł nunciant que
homines ꝓ sensus t̾reni tarditate micetit᷑
Acessit etiã demonib ꝑtã longũ temp
quo cor uita ꝓtendit᷑ rerũ longe maor
exꝑientia ꝙͣ potest hoĩb ꝓpt̾ breuitatem
uite ꝓuenire. Per has efficacias qͥs aeru
corporis nat᷑a sortita ẽ ñ solũ multa fut᷑a
p̃dicunt demones: uerũ etiã mira multa
faciunt. Quȩ qm̃ hoẽs dicere ao fic̾e ñ posst̃.
eos dignos quidã quib seruiant ⁊ quibus
honores diuinos deferant arbitrant᷑. inue¬
stigante maxime uicio curiositatis ꝓpter
amorẽ felicitatis falsȩ atq t̾rene x excel¬

Expanded text:
uincant. quibus duabus rebus, quantum ad aerium uincant. quibus duabus rebus, quantum ad aerium corpus attinet, praediti, hoc est acrimonia sensus et celeritate motus, multo ante cognita praenuntiant uel nuntiant, quae homines pro sensus terreni tarditate mirentur. accessit etiam daemonibus per tam longum tempus. quo eorum uita protenditur, rerum longe maior experientivitae provenire. Per has efficacias quas aerii corporis natura sortita est, non solum multa futura praedicunt daemones, verum etiam mira multa f facere, eos dignos quidam quibus serviant et quibus honores divinos deferant arbitrantur instigante maxime vitio curiositatis propter amorem felicitatis false atque terrene et excel
Abbreviated transcription (Latin):
stellarũ interp̾tes magi nuncupantur.
Sic̾ de his legitur. qui in euangło natũ
xpm̾annunciauer᷑. Postea hoc nomine
soli mathematici dicti st᷑: cuiꝰ artis scien¬
tia usq ad eugłm fuit c̾cessa. ut xpõ edito.
nemo ex inde natiuitatẽ alicuiꝰ decelo int̾¬
p̾tet᷑. Oroscopi dicti st̃ qͦdhoras natiuitatiᷤᷤ
hominũ specularent᷑ dissimili ⁊ diu̾so
fato. Sortilegi st̃ qui sub nominȩ fictȩ
religionis ꝑ quasdam qͥsscõrũ sortes
uocant. diuinationis sententiã ꝓfitent᷑.
aut qͣrũcunq script᷑arũ sententiȩ in¬
spectione futura ꝓmittunt. Salisatores
uocati st̃. qr dũ eis m̃broꝵ quęcunq parteᷤᷤ
salierint. aliqͥd sibi exinde ꝓsꝑm siue¬
ut aerii corporis sensu t̾renoꝵ corpõꝵ
sensũ facile p̾cedant. celeritate ętiam
ꝓpt̃aerii corporis suꝑiorẽ mobilitatẽ.
ñ solũ cursus qͦru̾libet houm ł ferarũ.
uerũ etiã uolatꝰ auiũ in comꝑabiliter

Expanded text:
stellarum interpretes magi nuncupabantur, stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum annunciaverunt. Postea hoc nomine soli mathematici dicti sunt, cujus artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut, Christo edito, nemo exinde nativitatem alicujus de coelo interpretetur. Horoscopi dicti sunt, quod horas nativitatis hominum specularentur, dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt, qui sub nomine fictae religionis, per quasdam quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiaaut quarumcunque scripturarum scientiae inspectione, futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecunque salierint, aliqut aerii corporis sensu terrenorum corporum sensum facile praecedant; celeritate etiamsuperiorem mobilitatem non solum cursus quorumlibet hominum uel ferarum, uerum etiam uolatus auium inconparabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
st q̃ it̃ faciente obseruant. Dicta aut̃ sunt
auspicia. qua auium aspicia. & auguria.
qͥsi auiũ garta. hoc ÷ auiũ uoces linguȩ.
tẽ auguriũ ciasi aingeriũ. q̃ aues gerunt᷑
uo aucem sus grĩa auspiciorum. unumo
ad ocłos. alt ad aures ꝑtinens. adoculos
tilicet uol e ad auresuex auiũ. Ehiconisse
apcio apolline dicte. qͦd is auctor fuerit
diuinandi. Astrologi dicti st̃. eoqͦd in astriᷤᷤ
auiguriant᷑. Genechliaci appellati sunt.
ꝓpt᷑ natalicioꝵ c̃sid̾ationes dierũ. Gene¬
ses etũ hominũ ꝑ .xii. cęli signa describt̃.
sẏderũq cursus. nascentiũ mores. actus.
& euentꝰ p̾dicere conant᷑ id .ẽ. quis quali
signo fuerit natꝰ.aut quẽ effectũ habeat
uitȩ qui nascit᷑. int̾pretantur. hi st̃ qui
uulgo mathematici uocant᷑. cuiꝰ suꝑsti¬
cionis genꝰ constellationes latini uocant.
id ÷ notationes syderũ quomͦ se habeant
cum quisq nascitur. Primum aut̃ id ẽ

Expanded text:
sunt quae iter facientes observant; dicta autem sunt sunt quae iter facientes observant; dicta autem sunt auspicia quasi avium aspicia; et auguria quasi avium garria, hoc est avium voces et linguae. Item augurium quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo autem sunt genera auspiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus, ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti sunt eo quod in astris augurantur. Genethliaci appellati sunt propter natalitiorum considerationes dierum; geneses enim hominum per duodecim coeli signa describunt, siderumque cursus, nascentium mores, actus et eventus praedicere conantur, id est quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur interpretantur. Hi sunt qui vulgo mathematici vocantur, cujus superstitionis genus constellationes Latini vocant, id est, notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ genꝰ diuinatunis. aꝑlis fertur allatũ.
irro autẽ dic̃ diunationiis .iiiͦi. ec̃ genera.
tram.aquã. aerem. & ignẽ. hinc geoman¬
tiã. idromantiã. eomantiã. pẏroman¬
ciã dictam autunat. Diuini dicti st̃ qͥsi
ulant. astutia qlam fraudulenta hõibꝰ¬
futura c̾iectant. Dio autem st̃ genera di¬
unationis. ars. & sfutor. In catitatores
dicti st̃. qui artem uerb ꝑagunt. Arioli
uocati st̃ ꝓpt̾ea qͦl circa aras idolorũ
nefarias p̃ces emttunt. & funesta sacrifi¬
cia offert̃. hisq olebritatib demonum
accipiunt respoisa. Aruspices nuncu¬
pant᷑ quasi horaũ inspectatores. dies
cnĩ & horas in agtidis negociis oꝑibꝰq
custodiunt. Et qud ꝑ singula tempora
ibseruare debeachomo intendunt. hi
tũ exta pecudimn inspiciunt. & ex eis
fitura p̃dicunt Augures st̃ qui uolatꝰ
auiũ ꝯuoces intidunt. aliaq signarerũ
ł obseruationes nꝓuisas hominib oc¬
currentes fer̃. Iem & auspices. Nã auspicia

Expanded text:
gitur genus divinationis a Persis fertur allatum. Varro autem dicit divinationis quatuor esse genera, terram, aquam, acrem et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromantiam, pyromantiam, dictam autumant. Divini dicti sunt, quasi ulant, astutia quadam fraudulenta ectant. Duo autem sunt genera divinationis, ars et furor. Incantatores vero dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Arioli vocati sunt, propter quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, hisque celebritatibus daemonum accipiunt responsa. Aruspices nuncupantur, quasi horarum inspectores. Dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt, et quid per singula tempora observare debeat homo intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes improvisas hominibus occurrentes ferunt. Iidem et auspices. Nam auspicia
Abbreviated transcription (Latin):
Lerũq c̃tingit. ut iudicis
locũ teneat. cuiꝰ ad locum
uita minime c̾cordat. acsepe
agit᷑. ut ł dãnet immeritos.
uł alios ipse ligatꝰ soluat. Sepe

Expanded text:
lerumque contingit ut hic judicis locum teneat, qui ad locum vita minime concordat, et saepe agitur ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
i furiosus filius ł quęcunq ꝑsona liborũ
sit in furone: eadẽ ceneant᷑ quȩ suꝑiꝰ de¬
n iudiciis istiusmodi uoluntarios reos ñ
ex necessitate cõpulsos culpa stringit. pen
c̃dẽnat. Neq enĩ si furore aliqͥs in noc̃tẽ
ꝑt̾merit obnoxiꝰ morti ẽ qͥnetiã ipsius
diuinȩ legis oracula siqͥs ꝑ imprudentiã
intulerit necem. accipit impunitatis spẽ
refugu facultatẽ. ut possit euađẽ. Hocgͥ
de eo qͦd ꝓpͥc malũ uidet᷑. dictũ sit. Mala

Expanded text:
i furiosus filius vel quaecunque persona liberorum sit in furore, eadem teneantur quae superius deJudiciis istiusmodi voluntarios reos non ex necessitate compulsos culpa stringit, poena condemnat. Neque enim si furore aliquis innocentem peremerit, obnoxius morti est; quin etiam ipsius divinae legis oraculo, si quis per imprudentiam intulerit necem, accipit impunitatis spem, refugii facultatem, ut possit evadere. Hoc igitur de eo quod proprie malum videtur, dictum sit. Mala
Abbreviated transcription (Latin):
& aliqͥndo ꝑuestigent. tam᷑ qͦd inde conant᷑
Pactiones nrãs. ł actionũ euenta ꝓducere:
ca sic det̾ruit animã. ut ꝓptea talia negaret
ẽ sectanda. qr falsa dicunt᷑ aꝑfessionibus
cor. s etiam si dixerint uobis inqͥt & ita
cuenerit. ne credatis eis. Non enĩ qr imago
sentata ẽ minꝰ execranda st̃. aut qͥa in actibꝰ

Expanded text:
 etiam pervestigent, tamen quod inde conantur vel actiones nostras, vel actionum eventa praedicere, ea sic deterruit animam, ut propterea talia negaret esse sectanda quia falsa dicuntur a professoribus eorum, sed etiam si dixerint vobis, inquit, et ita evenerit, ne credatis eis . Non enim quia imago sentata est, minus exsecranda sunt: aut quia in Actibus
Abbreviated transcription (Latin):
uid ꝓdest ieuinare uiscerib ⁊ luxuriari
Quenatibꝰ abstinere cib̾. errare peccatis. cꝰ
diluculo ñ ad ȩccłam uigilat. ñ beatorũ
martyrũ scã loca ꝑquirit. s surgens con¬
gregat seruulos. disponit retia. canes pro¬
ducit. saltꝰ. siluasq ꝑlustrat: Seruulos
inquã secũ ꝑtrahit fortasse magis ad ec
ta accumulat aliena. nesciens reum se fu¬
turũ tã de suo delicto quã de ꝑditioẽ seruoꝵ.¬

Expanded text:
uit, jejunare visceribus, et luxuriari venatibus; abstinere cibis, et errare peccatis; casdiluculo non ad ecclesiam vigilat, non beatorum martyrum loca sancta perquirit; sed surgens congregat servulos, disponit retia, canes producit, saltus, silvasque perlustrat, servulos, inquam, secum pertrahit, fortasse magis ad eccta accumulat aliena, nesciens, reum se futurum tam de suo delicto, quam de perditione servo
Abbreviated transcription (Latin):
ui eñ sine saluatore salutem uult
hab̾e. ⁊ sine uera sapientia estimat se
prudente̾ ficriposse: ñ saluus s eger.
ñ prudens s stultꝰ in egritudine assi¬
dua laborabit. ⁊ in cecitate noxia stultꝰ
& demens ꝑmanebit. Ac ꝓinde omnis
inquisitio ⁊ omnis curatio quȩ a diui¬
nis & magis uł ab ipsis demoniis in
idoloꝵ cułtura expetit᷑. mors potius
dicenda ẽ quã uita. Et qͥ ea sectant᷑ si se no
correxerint. ad et̾nam ꝑditionẽ tendun
qͥ ꝑ deceptos homines alios deciꝑe cotidu
gestiunt. ut ꝑditionis suȩ faciant eos cõ
participes. Itaq hȩc uanitas magicarut
artiũ extraditione angłoꝵ maloꝵ in tote
t̾rarũ plurimis scłis ualuit ꝑ qͣndã scies¬
tiã futuroꝵ ⁊ infernoꝵ. ⁊ ꝑ inuentiones¬

Expanded text:
ui enim sine Salvatore salutem vult habere, et sine vera sapientia aestimat se prudentem fieri posse, non salvus sed aeger, non prudens sed stultus, in aegritudine assidua laborabit: et in caecitate noxia stultus et demens permanebit: ac proinde omnis inquisitio et omnis curatio, quae a divinis et magis, vel ab ipsis daemoniis in idolorum cultura expetitur, mors potius dicenda est, quam vita: et qui ea sectantur, si se non correxerint, ad aeternam perditionem te deceptos homines alios decipere quotidie gestiunt, ut perditionis suae faciant eos esse participes. Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum in toto orbe terrarum plurimis saeculis invaluit per quandam scientiam futurorum et infernorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
libro de m̃dacio. Demendacio & ꝑiurus¬
RiMIMẽ capitale m̃da¬
ciũ longeq fugiendum.
quod fit in doctrina religi¬
onis. ad qͦd m̃daciũ nulla
conditione quisquã debet ad duci. Scđm.
ut aliquẽ ledat iniuste. qͦd tale ẽ ut nulli
prosit. & obsit alicui. Terciũ. qͦd ita ꝓdest
alti. ut obsit alt̾i. qͦnuis ñ ad ĩmundiciato
obsit corporalẽ. Quartũ. sola mentiendi
fallendiq libidine. qͦd mirũ m̃daciũ ẽ.
Quintũ. quod fit placendi cupiditate
suauiloquio. his omnib penitus euitatiᷤᷤ
atq reiectis sextum genus. qͦd &̃ nulli
obest.  ꝓdest alicui. uelut si qͥspiã pecu¬
niam alicuiꝰ iniuste tollendam sciens ubi
sit nescire se m̃tiat᷑. Septimũ. qͦd ⁊ nulli
obest. ⁊ ꝓdest alicui. uelut si noletis hoe̾m
ad mortem quesitũ ꝓdere mentiatur.
Octauũ ÷ genꝰ mendacu. qͦd ⁊ nulli obest.
& ad hoc ꝓdest. ut ab immundicia corpo¬
rali aliquem tueat᷑. Non gͥ m̾tiendum

Expanded text:
LIBRO DE MENDACIO. DE MENDACH GENERPrimum est capitale mendacium longeque fugiendum, quod fit in doctrina religionis; ad quod mendacium nulla debet condicione quisque adduci. secundum, ut aliquem laedat iniuste: quod tale est, ut et nulli prosit et obsit alicui. tertium, quod ita prodest alteri, ut obsit alteri, quamuis non ad inmunditiam obsit corporalem. quartum, quod fit sola mentiendi fallendique libidine, quod merum mendacium est. quintum, quod fit placendi cupiditate de suauiloquio. his omnibus penitus euitatis atque reiectis sequitur sextum genus, quod et nulli obest et prodest alicui: uelut si quispiam pecuniam alicuius iniuste tsit, nescire se mentitur. Septimum, quod nulli obest et prodest alicui, velut si nolens hominem ad mortem quaesitum prodere, mentiatur. Octavum est genus mendacii, quod et nulli obest et ad hoc prodest ut ab immunditia corporali aliquem tueatur. Non ergo mentiendum
Abbreviated transcription (Latin):
onputes tt̃ te amare seruũ tuum. qͥnd
eũ ñ cedis: aut tẽ amare filiũ tuũ qͥndo nꝰ
das disciplinã. aut tc̃ amare uicinũ tuũ
languor. ferueat caritas ad em̃dandum
ad corrigendum. s si st̃ boni mores dele¬
malũ grauiꝰ incidat᷑. Pertinet gͦ adinis¬
centis officiũ non solũ nemini mnalũ i¬
ferre: uerũ etiã cohib̾e apeccato. ł punim
peccatũ. ut aut ipse qͥ pͥus odit᷑ corrigat
exꝑim̃to: aut alii terreantur exemple.
Uiuicis nutriendis parcit & fouet n
contristet peccantiũ uoluntatẽ. tã ñĩ
miscricors. qͣm qͥ ñ uult cultrum raꝑi
puero ne audiat plorantẽ. & ñ timet n
uulneratũ doleat uł extinctum. Aug¬

Expanded text:
on putes tunc te amare servum tuum, quando eum non caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam; aut tunc te amare vicinum tuum, languor; ferveat charitas ad emendandum, ad corrigendum; sed si sunt boni mores, delemalum gravius incidatur. Pertinet ergo ad innocentis officium non solum nemini malum inferre, verum etiapeccatum, ut aut ipse, qui plectitur, corrigatur experimento, aut alii terreantur exemplo.vitiis nutriendis parcit et favet, nec contristet peccantium voluntatem, non tam est misericors, quam qui non vult cultrum rapere puero, ne audiat plorantem, et non timet, ne vulneratum doleat vel extinctum.
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ fons ds̃ occidi iubet. qͥsqͥs hominẽ
uł se ipsũ ł quẽlibet occidit: homicidu cri¬
mꝰ hoc modis omnib apꝓbamꝰ. neminem
spontaneã mortẽ sibi inferre deb̾e. uelut¬
fugiendo molestias tẽꝑales. ne incidat in
ꝑpetuas. neminẽ ꝓpt̾ aliena peccata ne hoc
ipso incipiat habere grauissimũ ꝓpͥum.¬

Expanded text:
iter occidi iubet, quisquis hominem uel se ipsum uel quemlibet occiderit, homicidii crimus, hoc modis omnibus approbamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debfugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere grauissimum p
Abbreviated transcription (Latin):
uod ait sodomitis loch. St̃ mͥ duȩ filie
Que tidum nouer̾ uiros. ꝓducam illas
ad uos: utimini ilł sic̃ placuerit uobis.
tantũ in uiros istos ne faciatis iniquũ.
qũ ꝓstituere uolebat suas hac cõpen¬
satione ut uiri hospites eiꝰ nichil asodo¬
mitis tale paterentur: utrũ ad mitten¬
da sit cõpensatio. flagitioꝵ quorũcunq
peccatoꝵ ut nos faciamus mali aliquid
bationi loth ñ c̃silio tribuendũ sit. qͥhoc
dixerit merito querit᷑. inimirũ ꝑicło¬
sissime admititur hȩc cõpensatio. Si
aũ ꝑturbationi humanȩ tribcut᷑. ⁊ mti
tanto malo ꝑmotȩ. nullo mͦ imitanda ẽ.
secreto peccant: aliquando  amaritoꝵ¬
salutẽ querentib. nos ñ ꝓdimꝰ palam.
s in secreto arguimꝰ. Ubi c̃tigit malũ.
ibi moriat᷑ malũ. Non tamꝰ uulnꝰ illud
Si dicet uir cfinere iã uolo uolo uxorẽ ĩã
ñ pot᷑. Quid tuuus ⁊ illa ñ uult: Nunqͥd xxxiii
ꝑ cͣtinentiã tuã debet illa fieri fornica .xxxiuii¬

Expanded text:
uod ait Sodomitis Lot: sunt mihi duae filiae quae nondum nouerunt uiros; producam illas ad uos, utimini illis quomodo placuerit uobis; tantum in uiros istos ne faciatis iniquum. quoniam prostituere uolebat filias suas hac conpensatione, ut uiri hospites eius nihil a Sodomitis tale paterentur, utrum admittenda sit conpensatio flagitiorum uel quorumque peccatorum, ut nos faciamus mali aliquid, bationi Lot, non consilio tribuendum sit quia hoc dixerit, merito quaeritur. et nimirum periculosissime admittitur haec conpensatio. si autem perturbationi humanae tribuitur et menti tanto malo permotae, nullo modo imitanda est. secreto peccant, aliquando nosalutem quaerentibus; nos non prodimus palam, sed in secreto arguimus. Ubi contigit malum, ibi moriatur malum; non tamen vulnus illud s n potest. Quid si tu vis et illa non vult? Nunquid per continentiam tuam debet illa fieri fornica
Abbreviated transcription (Latin):
Legẽ quã pussimus imꝑator dedit.
fortasse hi qui militiȩ ł rationib sui
publicis obligati.dũ causarũ suarum
ꝑicłm fugiunt ad eccłasticum habitũ
ueniant. uł in monasterus conu̾tantus
urę studui frat̾ntati transmittere. Hoc
miaxime excitant. qͦd hi qui scłi actioni
implicati st in dero eccłe ꝓpe suscipitd¬
ñ st̃ qr dũ in ȩccłastico habitu ñ dissimilit̾
si mutare. Qͦd si etiam tales qͥq monasteri¬
ũ petunt. suscipiendi nullomͦ st̃. nͥ prius
arationib publicis fuerint absoluti. Si qͥ
uͦ ex militaribꝰ numeris in monasterium
conuti festinant: ñ st̃ temere suscipiendi
nͥ coꝵ uita subtilit fuerit inquisita. ⁊ iuxta
normã regularem debent in suo habitu
ꝑtriennium ꝓbari. tẽ monacbicũ habitũ

Expanded text:
Legem quam piissimus imperator dedit , ne fortasse hi qui militiae vel rationibus sunt publicis obligati, dum causarum suarum periculum fugiunt, ad ecclesiasticum habitum veniant, vel in monasteriis convertantur, vestrae studui fraternitati transmittere: hoc maxime exhortans, quod hi qui saeculi actionibus implicati sunt in clero Ecclesiae pnon sunt, quia dum in ecclesiastico habitu non dissimiliter sed mutare. Quod si etiam tales quoque monasterium petunt, suscipiendi nullo modo sunt, nisi prius actionibus publicis fuerint absoluti. Si qui vero ex militaribus numeris , in monasteriis converti festinant, non sunt temere suscipiendi, nisi eorum vita subtiliter fuerit inquisita. Et juxta normam regularem debent in suo habitu per triennium probari, et tunc monachicum habitum
Abbreviated transcription (Latin):
i homicidiũ ÷ hominẽ occidẽ. potest
occicłe aliqͣndo sine peccato. Nam ⁊ miles
hostem. & iudex ł minister eiꝰ nocentem.
& cui forte inuito atq imprudenti telum
pellari ñ solent. Aug̃ questionum in¬

Expanded text:
i homicidium est hominem occidere, potest tamen occidere aliquando sine peccato. Nam et miles hostem, et judex vel minister ejus nocentem, et cui forte invito atque imprudenti telum pellari non solent. Idem in quaestioni
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾ep̃cepit. Itẽ. Doli existimre neminẽ
dõ placere posse qͥ in armis Ellicis mili¬
tat. In his erat sc̃s dauid: cuilns cam
magnũ ꝓhibuit testimoniuetiã in his
plurimi illi temporis iusti. Iphis erat¬
& ille centurio qui dnõ dix̃. ñsũ dignꝰ
ut intres sub tectũ meũ Ex ccił guarma¬
ciensi. cap̃.V. be illis qui in oꝑe neces¬
sario casu homicidium ꝑpetrauerint.
Insistens arborẽ incidat. ⁊ aliquis subtꝰ
ipsam ueniens depͥmat᷑. ⁊iccirco si uolun¬
tate ł negligentia incidentis arborem
factũ ẽ: ut homicidi penitentię debet
omnino sũmitti. Qͦdsi ñ uoto s incuria
illiꝰ. ñ deniq hȩc sententia eũ c̾tingit.
s dũ ille oꝑi necessario fortassis incugo¬
beret. iste insꝑatꝰ occurrit sub arbot ͥ e.¬
& sub ipsa oppressus ÷. incisor arboris
Si duo fr̃s in silua arbores succiderint.
& apꝓpinqͣnte casura uniꝰ arboris fr̃
frĩ dixerit. caue. ⁊ ille fugiens in p̃ssurã

Expanded text:
dat palmam. Item: Noli existimare neminem Deo placere posse qui armis bellicis ministrat. In his erat sanctus David, cui Dominus tam magnum perhibuit testimonium; in his etiam plurimi illius temporis viri; in his erat ille centurio, qui Domino dixit: 'Non sum dignus, ut intres sub tectum meum'. Hoc erCAP. 150. - De illis qui in opere necessario casu homicidium perpetraverintinsistens arborem incidit, aliquis subtus ipsam veniens deprimatur; et idcirco si voluntate vel negligentia incidentis arborem factum est, ut homicida poenitentiae debet omnino submitti. Quod si non voto, nec incuria illius, non denique hoc cum scientia contingit, sed dum ille operi necessario fortassis incumberet, iste insperatus occurrit sub arbore, et sub ipsa oppressus, incisor arboris Si duo fratres in silva arbores succiderint, et appropinquante casura unius arboris, frater fratri dixerit: Cave, et ille fugiens in pressuram
Abbreviated transcription (Latin):
& c̃iugẽ de marito. ⁊ seruũ de dnõ. & colo¬
nũ de possessore. ⁊ reũ de iudice.⁊ militem
ł ꝓuincialẽ deduce ł rege. cum illi plerũq
ordinatissima potestate sibi homines sub¬
ditos ꝑ terrores leuium penarũ a grauiori
mał ꝓhibeant atq compescant. plerũq
aũ abonauita naboniᷤ factis minando &
seuiendo det̾reant. S cũ amalo ⁊ illicito
phibent: correctores. c̾solatores st̃. Cũ ai
abono ⁊ licito ꝑsecutores & opp̾ssores sum
Culpant᷑ etiã qui ꝓhibent amalo. si modũ¬

Expanded text:
arito, et servum de domino, et colonum de possessore, et reum de judice, et militem vel provincialem de duce vel rege, cum illi plerumque ordinatissima potestate sibi homines subditos per terrores levium poenarum a gravioribus malis prohibeant atque compescant, plerumque autem a bona vita et a bonis factis, minando et saeviendo deterreant. Sed cum a malo et illicito prohibent, correctores et consultores sunt; cum autem a bono et licito, persecutores et oppressores sunt. Culpantur etiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate. Cum aliqͥd ad u̾sus uos reges
c̃sticuunt. ad moneri uos credite. ut
cogitetis qr̃ ista uos patiamini. S ꝓpt̾
insticiã reuera illi ꝑsecutores ur̃i st̃. uos
autẽ beati. qͥ ꝑsequutione passi ꝓpt̃ iusti¬

Expanded text:
voluntate. Cum aliquid adversus vos reges voluntate. Cum aliquid adversus vos reges constituunt, admoneri vos credite, ut cogitetis quare ista vos patiamini. Si propter justitiam, re vera illi persecutores vestri sunt, vos autem beati qui persecutionem passi p
Abbreviated transcription (Latin):
Qui peccat. ñ peccat legis auctoritate. s c̃tra
legis auctoritatẽ. Qͥa uͦ int̾rogas quȩ sit
ratio ꝑ seq̃ndi. uicissim de interrogo cuiꝰ
sit uox in psalio dicentis. Betrahentẽ
secreto ꝑximo suo. occulte hunc ꝑseq̃bar.
Quere itaq ꝑsecutionis ł causamuł modũ.
& noli tanta imꝑia gn̾alit̾ maloꝵ ꝑsecti¬
tiones rep̾hendere. Item. Qͦd autem etiã¬
templo flagellando expulit: iã supra
diximꝰ. Item. Nec ꝑsequim᷑ uos nͥ quem¬
admodum ꝑ sequitur falsitatem tieritas.
Itẽ. Ad fidem nullus ÷ cogendꝰ. s ꝑ seueri
nũ flagelł solet ꝑfidia castigari. Nũqͥd
q mores optimi lib̾tate uoluntatis eli¬
gunt᷑. idõ mores pessuni ñ legis in tegri¬
tate p̾munt᷑. c̾ S tam̃ mala uiuendi
ultrix disciplina p̾postera c̃. nͥcura
p̃cedetis beneuitiendi doctrina c̾tendit᷑.
ñ eis benefacere cogimini. s male fac̾e
ꝓhibemini. Nam bene facere nemo
pot̾ nͥ elegerit. nͥ amauerit. qͦd. ẽ. in lib̾a

Expanded text:
Qui peccat, non peccat legis auctoritate, sed contra legis auctoritatem. quia uero interrogas, quae sit ratio persequendi, uicissim te interrogo, cuius sit uox in psalmo dicentis: detrahentem secreto proximo suo occulte, hunc persequebar. quaere itaque persecutionis uel causam uel modum et noli tanta imperitia generaliter malorum persecutores reptemplo flagellando expulit , jam supra diximus. Item . Nec persequimur vos, nisi quemadmodum persequitur veritas falsitatem. Item . Anum flagellis solet perfidia castigari. Nunquid quia mores optimi libertate voluntatis eliguntur, ideo mores pessimi non legis integritate puniuntur? Sed tamen male vivendi ultrix disciplina praepostera est, nisi cum praecedens bene vivendi doctrina contemnitur. non eis benefacere cogimini, sed male facere prohibemini. Nam benefacere nemo potest nisi elegerit, nisi amaverit, quod est in libera
Abbreviated transcription (Latin):
alienũ : Itẽ. In scĩs canonicisq libris
nusꝙͣ nob̾ diuinitꝰ p̾ceptum ꝑmissũue
repꝑiri potest. ut uł ipsiꝰ adipiscendȩ
causa nob̾ met ipsis necẽ inferamꝰ. Nam &
ꝓhibitos nos eẽ intelligendũ ẽ ubi lexait.
ñ occides. p̾sertĩ qi ñ addit ꝓ rimũ tuũ
sic̃ falsũ cestimoniũ cũ uetaret. falsũ inqͥt
testimoniũ ñ dices adu̾sus ꝓximũ tuum.
Ne idõ tam̃ si ad u̾sus se ipsũ qͥsquã falsum
testimoniũ dixerit. ob hoc crimine se
putauerit alienũ. qm̃ regulã diligendi dm̃¬
ñ minꝰ reus ẽ. qͥ de se ipso falsum fatetur:
ꝙͣ si adusus ꝑximũ hoc faceret. cũ in eo
p̃cepto quo falsũ testimoniũ ꝓhibetur
adusus ꝓximũ ꝓhibeat᷑. possitq ñ recte
intelligentib uidi. ñ eẽ ꝓhibitũ ut ad

Expanded text:
 in sanctis canonicis libris  in sanctis canonicis libris nusquam nobis divinitus preceptum premissumve reperiri potest, ut vel ipsius adipiscende icausa nobismprohibitos nos esse intelligendum est, ubi Lex ait, Non occides: praesertim quia non addidit, proximum tuum: sicut falsum testimonium cum vetaret, Falsum, inquit, testimonium non dices adversus proximum tuum . Nec ideo tamen si adversus se ipsum quisquam falsumtestimonium dixerit, ab hoc crimine se putaverit alienum, quoniam regulam diligendi non minus reus est, qui de ipso falsum fatetur, quam si adversus proximum hoc faceret, cum in eo praecepto quo falsum testimonium prohibetur, adversus proximum prohibeatur, possitque non recte intelligentibus videri non esse prohibi
Abbreviated transcription (Latin):
iñ licet pͥuata potestate alicui hominem
acidẽ. ł nocentẽ cuiꝰ occidendi licentiam
lex nulla c̃çedit. ꝓfecto etiã qͥ se ipsũ occidit
homiçida ẽ. Et tanto fit nocentior cum se
occidit: qͣnto innocentior in eo causa fuit.
qͥ se occidendũ putauit. Nam si uide factũ
merito detestam᷑. eũq ueritas iudicat. cũ
se laqueo suspendit scelerate illiꝰ traditioĩs
auxisse potiꝰ quã expiasse cõmissũ. qm̃ de
nullũ sibi salubris penitentię locũ reliqͥt.
qͥnto magis asua cede abstinere se debet. qͥ
tili sup plicio qͥd in se puniat ñ ht̃ Iudas
cũ cum se occidit: sceleratũ homine̾ occi¬
dit. ⁊ tam̃ ñ solũ xp̃i uerũ etiã suȩ moraiᷤᷤ
alio suo scelere occisus ÷. Cur autẽ homo
qͥ nichil mali fec̾ sibi male faciat. ⁊ se
ipsũ int̃ficiendo hominẽ int̾ficiat inno¬
centẽ ne aliũ patiat᷑ nocentẽ atq in se
ꝑpetret peccatũ ꝓpͥũ. ne in eo ꝑ pecrłtr

Expanded text:
n licet privata potestate alicui hominem occidere vel nocentem, cujus occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui seipsum occidit, homicida est. Et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in ea causa fuit, qua se occidendum putavit. Nam si Judae factum merito detestamur, eumque veritas judicat, cum se laqueo suspendit, sceleratae illius traditionis auxisse potius quam expiasse commissum, quoniamnullum sibi salubris paenitentiae locum reliquit: quanto magis a sua nece se abstinere debet, qui tali supplicio quod in se puniat non habet. Iudas enim cum se occidit, sceleratum hominem occidit, et tamen non solum Christi., uerum etiam suae mortis alio suo scelere occisus est. Quur autem homo, qui mali nihil fecit, sibi malefaciat et se ipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, adque in se perpetret peccatum proprium, ne in eo perpetr
Abbreviated transcription (Latin):
Onsuliusti etiã de infantibꝰ qͥ in uno
Alecto cum parentib dormientes mor¬
tui inueniunt᷑. utrũ ferro candente an
aqua feruente seu alio quolibet examia
pirentes se purificare debeant cos ñ opp̾s¬
sisse. Monendi nanq st̃ i ꝓ testandi paren¬
tes. ne tã tenellos secum in uno collocent
lecto. ne negligentia ł qͣlibet ꝓueniente
suffocent᷑ uł oppͥmꝰtut: unde ipsi homi¬
cidii rei inueniant᷑. Nam ferri canidentiᷤᷤ
łaquȩ feruentis examinatione c̃fessionẽ
extorqueri aquolibet sacri non cessent
canones. ⁊ qͦd scõr patrũ docum̃to sancitũ
ñ ẽ. suꝑsticiosa adinuentione ñ ẽ p̾sum̃dũ.
publicata delicta habito p̾ocłis dĩ timore
cõmissa st̃ regimini iudicare. occulta uͦ¬
tua eos castiget modatio. Qͥa si c̃ceptum
in ut̃o qui abortũ deleuerit homicida
ĩ qͣntomagis qui uniꝰ saltem diei paruu¬
lũ puerũ ꝑemerit. homicidam se esse

Expanded text:
onsuluisti etiam de infantibus, qui in uno lecto cum parentibus dormientes mortui reperiuntur, utrum ferro candente, an aqua fervente, seu alio quolibet examine parentes se purificare debeant eos non oppressisse. Monendi namque sunt et protestandi parentes, ne tam tenellos secum in uno collocent lecto, ne negligentia qualibet proveniente suffocentur vel opprimantur, unde ipsi homicidii rei inveniantur. Nam ferri candentis vel aquae feruentis examinatione confessionem extorqueri a quolibet sacri non censent canones, & quod sanctorum patrum documento sancitum non est, superstitiosa adinuentione non est praesumendum. publica delicta, habito pre oculis dei timore, commissa sunt nostro regimini iudicare, occulta tua eos castiget moderatio, quia si conceptum in utero qui per abortum deleverit, homicida est, quanto magis qui unius saltem diei puerulum peremerit homicidam se esse
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓmiserat misit. ñ defuer̾ tales uindictȩ
quanuis multo rarius ꝙͣ in uet̾i testam̃to.
bi c̾nĩ ex maiori part̾e seruientestimo¬
re p̃mebant᷑. hinc autẽ maxime dile¬
ctione lib̾i nutriebant᷑. Nam & uerb
scitati sunt. s sepulti. Augustinꝰ ẽtra¬

Expanded text:
ut promiserat, misit , non defuerunt tales vindictae ut promiserat, misit , non defuerunt tales vindictae quamvis multo rarius quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majori parte servientes timore premebantur, hic autem maxime dilectione liberi nutriebantur. Nam et verbis scitati sunt, sed sepulti. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
hercendi. siue ͥ hãt. Magni aut̃ ꝯ scĩ uiri
qͥ iam obtine scirent mortẽ istam
quȩ animã dissolut acorpore ñ ẽẽ for¬
midandã. scđm eoꝵ tam̃ animũ qͥ illã
timerent ñnulla peccata morte punier̃.
qͦ ⁊ uiuentib utił metꝰ inciteret᷑. & illis
qui morte puniebant᷑. ñ ipsa mors no¬
ceret. s peccatũ qͦd augeri posset. si uice¬
rent. Non temere illi uidicabant. quibꝰ
tale iudicium donauerat dt̃. Inde ẽ qͦd
helias multos morte affec ⁊ ꝓpͥa manu
& igne diuinitꝰ impetrato. Quod & ali
multi magni ⁊ diuim uiri eodem spũ
c̃sulendo reb humanis ñ temere fecer̃.
De qͦ helia cũ exemplũ dedissent discipłi¬
cõmemorantes qđ ab eo factũ sit ut etiã
ipsis potestatem petendi de cęlo ignem
ad consum łndum eos qͥ sibi hospitium
qͥd eẽt diligere ꝓximũ tanqͣm se ipsũ.
infuso etiam spũ scõ. quẽ decem diebꝰ
completis ꝑtͦ ascensionem suã desuper

Expanded text:
ercendi, sive non habeat. Magni autem et sancti viri, ercendi, sive non habeat. Magni autem et sancti viri, qui jam optime scirent mortem istam quae animam dissolvit a corpore, non esse formidandam, secundum eorum tamen animum qui illam timerent, nonnulla peccata morte punierunt, quod et viventibus utilis metus incuteretur, et illis qui morte puniebantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri posset, si viverent. Non temere illi judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu , et igne divinitus impetrato : quod et alii multi magni et divini viri eodem spiritu consulendi rebus humanis non temere fecerunt. De quo Elia cum exemplum dedissent discipcommemorantes quid ab eo factum sit, ut etiam ipsis daret potestatem petendi de coelo ignem, ad consumendum eos qui sibi hospitium quid esset diligere proximum tanquam seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, quem decem diebus completis post ascensionem suam desuper,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo quẽ correptum eẽ uult plura ꝑferre.
S huic uindicte referende ne idoneus. nͥ
qui odiũ quo solent flagrare qͥ se uindi¬
care desiderant. dilectionis mansuetudi¬
ne suꝑauerint. Non enĩ metuendũ ẽ
ne odisse paruulũ filiũ parentes uideant᷑.
cũ ab eis uapulat peccans. ne peccet ult̾iꝰ.
filium quẽ diligit. Dic̃ ⁊ dñs. Seruus qui
nescit uoluntate᷑ dni sui. ⁊ fac̾ digna plagiᷤᷤ
uapulabit pauca. Seruus aũ qui scit
uoluntatẽ dni sui. & facit digna plagis.
dicet. cui rerũ ordine potestas data ẽ &
ea uolintate uidelicet qͣ pat̾ filium par
uulũ ꝑ etatẽ odisse ñdum potest. Hinc
enĩ aꝑtissimũ exẽplũ dr̃. quo satis appa¬
reat posse peccatum amore potiꝰ uindi¬
cari. quã impunitũ relinqͥ. ut illũ quẽ
uindicat ñ petia miserũ. s correptios
beatũ uelit. paratꝰ cam̃ si opꝰ sit eqͦ animo
plura tolerare ab eo illicita quẽ uult eẽ
correptũ. sice in cum hat̾ potestatẽ co¬

Expanded text:
ab eo quem correptum esse vult, plura perferre. Sed huic vindictae referendae non est idoneus, nisi qui odium quo solent flagrare qui se vindicare desiderant, dilectionis mansuetudine superaverit. Non enim metuendum est, ne odisse parvulum filium parentes videantur, cum ab eis vapulat peccans, ne peccet ulteriusfilium quem recipit . Dicit et Dominus: Servus qui nescit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, vapulabit pauca; servus autem qui scit voluntatem domini sui, et facit digna plagis, dicet, cui rerum ordine potestas data est; et ea voluntate vindicet, qua pater in par aetatem odisse nondum potest. Hinc enim apertissimum exemplum datur, quo satis appareat posse peccatum amore potius vindicari quam impunitum relinqui, ut illum quem vindicat, non poena miserum, sed correctione beatum velit, paratus tamen si opus sit aequo animo plura tolerare ab eo illicita , quem vult esse correptum; sive in eum habeat potestatem co
Abbreviated transcription (Latin):
xcõmunicator int̾fectorib ꝓut morẽ
romane eccłẽ nosti scđm ipsoꝵ inten¬
tionẽ modum c̃gruę satisfactioĩs iniun¬
ge. Non enĩ eos homicidas arbitramur.
quos adu̾sus ex cõmunicatos ⁊elo catholi¬
ce matris ardentes eoꝵ qͦslibet trucidasse
c̃tigerit. Ne tam̃ eiꝰdem eccłe matris di¬
sciplina deseuiat. tenore quẽ diximus
penitentiã eis indicito c̃gruentẽ. qͣ diui¬
ne simplicitatis ocłos adu̾sus se cõplaca¬
re ꝑualeant. si forte qͥd duplicitatis ꝓ
humana fragilitate in eodem flagitio
gunt aut fundunt.

Expanded text:
interfectoribus, prout morem Ramanae Ecclesiae nosti, secundum ipsorum intentionem modum congruae satisfactionis injunge. Non enim eos homicidas arbitramur, quod adversus excommunicatos zelo catholicae matris ardentes, eorum quoslibet trucidasse contigerit. Ne tamen ejusdem Ecclesiae matris disciplina desaeviat, tenore quem diximus poenitentiam eis indicito congruentem, qua divinae simplicitatis oculos adversus se complacare pervaleant, si forte quid duplicitatis pro humana fragilitate in eodem flagitio dunt. Augu
Abbreviated transcription (Latin):
uidã desponsauit uxorẽ & dotauit.
cũ ea coire ñ potuit. Quã fr̃ eiꝰ clanculo
corrupit. & grauidã reddidit. Decretũ ẽ
ut qͣnuis nupta eẽ nꝰ potuerit legitimo
uindictã sustineant. Licita uͦ eis c̃iugia
lagitia quę st̃ c̾tra naturã ubiq ac sẽꝑ
repudianda atq punienda st̃ qualia
eodẽ criminis reatu diuina lege tenerent᷑.
que ñ sic fec̾ homines ut se illo uterent᷑
modo. Uiolatur quippe ipsa societas. quȩ
cũ dõ nob̾ eẽ debet. cũ eadẽ natura cuius
ipse auctor ⁊ libidinis ꝑu̾sitate polluit᷑.
illicitꝰ sic̃ in adult̾io. Contra nat᷑am
uͦ semꝑ illicitꝰ ⁊ ꝓculdubio flagiciosior
& masculis arguebat. dãnabiliores uolens
intelligi. quã si in usu naturali uł adul¬
terando uł fornicando peccarent. Questio¬

Expanded text:
Quidam desponsavit uxorem, et dotavit, cum ea coire non potuit. Quam frater ejus clanculo corrupit, et gravidam reddidit. Decretum est, ut quamvis nupta esse non potuerit legitimo vindictam sustineant, licita vero eis conjugia lagitia que sunt contra naturam, ubique ac semper repudianda ac punienda sunt. Qualia erent, eodem criminis reatu divina lege tenerentur, que non sic fecit homines, ut se illo uterentur modo. Violatur quippe ipsa societas que cum deo nobis esse debet, cum eadem natura, cuius ipse actor est, libidinis perversitate polluitur. filicitus in adulterio. Contra naturam vero semper illicitus et procul dubio flagitiosior n feminis et in masculis arguebat , damnabiliores volens intelligi, quam si in usu naturali vel adulterando vel fornicando peccarent.
Abbreviated transcription (Latin):
euxorẽ ᷑ acciꝑe. usq dũ gn̾atio recorda
cognoscit᷑. aut̃ memoria retinetur.
e his qui se incesta copulatione cõma¬
culantur placuit ut qͦusq in ipso detes¬
undo ⁊ illicito carnis cͣturbnio ꝑseuerant.
sq ad missã tantũ caticuminoꝵ in ec¬
sa admittant᷑. Cũ qͥb etiã nec cibũ sume¬

Expanded text:
generatio recordatur, cognoscitur, aut memoria retinetur. De his qui se incesta pollutione commaculant, placuit ut quousque in ipso detestando et illicito carnis contubernio perseverant, usque ad missam tantum catechumenorum in ecclesia admittantur. Cum quibus etiam nec cibu