comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ antixpĩ cordis inlumina¬
tione pspex it & periculim agni¬
tudine ꝑterrids magna uocȩ ꝓda¬
mauit. Exsurge dnẽ ñ p̃ualeat
homo. Ipse c̃ enĩ homo pessimus
quẽ humana ñ potest sustinere
conditio. in quotanta erit uersu¬
tia uł potestas. ut soladnĩ uirt̃ eiꝰ
poss& supentre nequitiã. Gentes
&icẽ p&it celerrimo ciduentu iu¬
dicari. quae cũ ipso seuissimo sce¬
lera magna fasturȩsunt. Nã
dũ occulta potes tate h qͥ comnia
dñs cadministr& ibi tunc palã
iudicare p&itur. ubi suꝑbi noce¬
se ulterius ñsinentur : constitue
dnẽ legis latorem suꝑ eos sciant gentes
qm̃ homines sunt
indentius iã deipso dic̃ antixpõ
ut talis princeps d&cur peccatorib
ñ qui eos regat. sed cũ ipsis unade¬
pereud. Deniq sequit᷑. ut sciant
gentes qm̃ homines s̃. hoc aut̃ dic¬
tũ minantis ẽ ut ud conuersioñ
potius inclinentur. quidescele¬
ris sui liberate p̃sumunt. He¬
gis enĩ uerissimꝰ lator solus ẽds̃

Expanded text:
dventum Antichristi cordis illuminatione prospexit, et periculi magnitudine perterritus, magna voce proclamavit: Exsurge, Domine; non praevaleat homo. Ipse est enim homo pessimus, quem humana non potest sustinere conditio: in quo tanta erit versutia vel potestas, ut sola Domini virtus, ejus possit superare nequitiam. Gentes etiam petit celerrimo adventu judicari, quae cum ipso saevissimo scelera magna facturae sunt. Nam dum occulta potestate hic omnia Dominus administret, ibi tamen palam judicare petitur, ubi superbi nocere ulterius nonDomine, legislatorem super eos: ut sciant gentes quoniam homines sunt. Evidentius jam de ipso dicit Antichristo, ut talis princeps detur peccatoribus, non qui eos regat, sed qui cum ipsis una depereat. Denique sequitur, ut sciant gentes quoniam homines sunt. Hoc autem dictum minantis est, ut ad conversionem potius inclinentur, qui de sceleris sui libertate praesumunt. Legis enim verissimus lator solus est Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
usq: ad formã serui fuerit uenire
dignat᷑ ut mors cũ auctore suo
diabolo uincer& quimundũ
suis uinculis tenebat obnoxiũ:
Vndebecct̃ ambrosius hymnũ
natulis dnĩ eloquentiȩ suȩ pul¬
cherrimo flore c̃pinxit ut pius
sac̃dor festiuitatitantȩ dignũ
munꝰ offerr&: Ait enĩ: procedat
d&halamosuo pudoris ccula
regia. gemine gigas substantiȩ
a lacris ut currat uiã & cetera
quae supra humanũ ingeniũ uir
scs̃ ex coluit : Nã &ipse nume¬
rus ogdo adis inscripturis di¬
uinis magnarũ rerũ satram̃ta
c̃tinere dinoscit᷑ Octo &enĩ
animȩ in gressaes̃ in archã noȩ
quae mundo pereunte salua¬
tes: Oc tauus filiusiessed auid
fuit quẽ adnõ constatelectũ :
Octaua &iã die circũ cisio pu¬
rificabathebreos: Octauo id ẽ
dominico diehis surrex̃ a
mortuis: In quo humani gene
ris spes abimpiorũ inferno
in celorũ ẽ eleuata fastigium:
INeccutẽ numerus ẽquẽ arith¬
m&dici actu primũ quad ran¬
tal appellantiquẽ phylolaus

Expanded text:
ad formam servi fuerit venire dignatus, ut mors cum auctore suo diabolo vinceretur, qui mundum suis vinculis tenebat obnoxium? Unde beatus Ambrosius hymnum Natalis Domini eloquentiae suae pulcherrimo flore compinxit , ut pius sacerdos festivitati tantae dignum munus offerret. Ait enim: Procedens de thalamo suo pudoris aula regia, geminae gigas substantiae, alacris ut currat viam, et caetera quae supra humanum ingenium vir sanctus excoluit. Nam et ipse numerus ogdoadis in Scripturis divinis magnarum rerum sacramenta continere dignoscitur. Octo etenim animae ingressae sunt in arcam Noe, quae mundo pereunte salvatae sunt: octavus filius Jesse, David fuit, quem a Domino constat electum; octavo etiam die circumcisio purificabat Hebraeos; octavo, id est dominico die Dominus surrexit a mortuis, in quo humani gris spes ab impiorum inferno in coelorum est elevata fastigium. Iste autem numerus est, quem arithmetici actu primum quadrantal appellant, quem Siolaus
Abbreviated transcription (Latin):
tes quasi plurimis lãpadib
incensis in her&icas cautes
minime ualecmꝰ incidere :
qua ꝓpt̃ tantiben eficii cog
tẽpore natus exmatresub
tempore : prius mundũ crea¬
uit exnihilo : p̃ingenti libera¬
uit exitio: Teclis ẽ enĩdĩ&
hominis facta conexio. ut
utrũq integrũ utrũq: ꝑma¬
neat sine cliqua c̃fusione
distinctũ: Neq enĩ aut diui¬
nitas in passibilis. mutari po¬
tuit : aut humanitas aliud.
nisi ut meliorata sẽꝑ ꝑmane¬
r& auepit : Sic enĩ uerus
atq omp̃s mediator effect e
ut qui in formadĩ patrierat
aequalis. fier& & nob̵ carnis
ud sũptione c̃similis : In se
enĩ ꝑmanere sec̃ iunctaquȩ
uoluit eẽ pacifica. Hoc ẽspei
nrẽs ingulare p̃sidiũ redẽptio¬
nis. Indebitũ muñ. mostis exitiũ.
uita scõrũ: quale enĩ rogo genꝰ

Expanded text:
tes, quasi plurimis lampadibus incensis, in haereticas cautes minime valeamus incidere. Quapropter tanti beneficii cogntempore, natus ex matre sub tempore. Prius mundum creavit ex nihilo, post ingenti liberavit exitio. Talis est enim Dei et hominis facta connexio, ut utrumque integrum, utrumque permaneat sine aliqua confusione distinctum. Neque enim aut divinitas impassibilis mutari potuit, aut humanitas aliud, nisi ut meliorata semper maneret, accepit. Sic enim verus atque omnipotens mediator effectus est, ut qui in forma Dei Patri erat aequalis, fieret et nobis carnis assumptione consimilis. In se enim permanere fecit juncta, quae voluit esse paci fica. Hoc est spei nostrae singulare praesidium, redemptionis indebitum munus, mortis exitium, vita sanctorum. Quale e
Abbreviated transcription (Latin):
liberi eritis. Ñ enĩ ibi secutũ ẽdĩ.
sed tantũ uocabulũ ipsũ purũ
sine cliqua ad iectione suffic̃
poccultis aut̃ positũ ẽnumero
plurali quia ñunũ sed duplex
Hic cognoscit᷑ eẽ mysteriũ Sis¬
nificat enĩ in carnationẽ dñĩ &fi
turum iudiciũ. de quib psalmus
iste dicturus ẽ sed iã huma

Expanded text:
itis . Non enim ibi secutum est, Dei, sed tantum vocabulum ipsum purum sine aliqua adjectione sufficit. Pro occultis autem positum est numero plurali, quia non unum, sed duplex hic cognoscitur esse mysterium; significat enim incarnationem Domini et futurum judicium, de quibus psalmus iste
Abbreviated transcription (Latin):
pius nom̃ eorũ delisti iet̃nũ
et in saeculũ saeculi:
incicc̃ sacratissimꝰ dñi secun¬
Idus aduentus exponitur.
quando increpabunt᷑ gentes in¬
credulȩ. & diabolus cũ machina¬
tionib: suis peribit in a&num.
Tunc enĩ ñ remanebit ei tẽpestu¬
os a ꝑ uersitas. quando er
diab olũ nomin& aut eiꝰ sequats
cũ dominicã ciuitatẽ. nec adue¬
sitas concutiat. nec ullus hosti
inuadat quid sit quoq &nũd¬

Expanded text:
pius: nomen eorum delesti in aeternum et in saeculum saeculi. Hinc jam sacratissimus Domini secundus adventus exponitur, quando increpabuntur gentes incredulae, et diabolus cum machinationibus suis peribit in aeternum. Tunc enim non remanebit ejus tempestuosa perversitas, quando erudiabolum nominet, aut ejus sequaces, cum Dominicam civitatem nec adversitas concutiat, nec ullus hostis invadat? Quid sit quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
Linis iste quid signific& sȩpeiã
dictũ ẽ ñ in quo deficit᷑. sed in
quo crescit᷑. Ex quo uere repara¬
unt. ꝓoccultis silii ꝑsonã significat
dĩi saluatoris Nã cũ nom̃ aliqđ
adquẽ ꝑtineat ñ ponitur. neces¬
sec̃ ut hocdictũ desumitate ali¬
qua sentiat᷑ supra en ĩ ubi uoluit
ab salon intellegi ꝓnuntiauit
filii sui. hic uero qđ ad unigeniti
uerbi referri desiderauit excel¬
lentissimã sumitatẽ filii tantũ
dix̃ qui ẽ omp̃s atq inenncrrabi¬
lit̃ filius quo&nus patrifaciens

Expanded text:
inis iste quid significet saepe jam dictum est, non in quo deficit, sed in quo crescitur, ex quo vere reparaunt. 37 Pro occultis filii, personam significat Domini Salvatoris. Nam cum nomen aliquod ad quem pertineat non ponitur, necesse est ut hoc dictum de summitate aliqua sentiatur. Supra enim ubi voluit Absalom intelligi, pronuntiavit filii sui; hic vero quod ad unigeniti Verbi referri desideravit excellentissimam summitatem, Filii tantum dixit, qui est omnipotens atque inerrabiliter Filius, co
Abbreviated transcription (Latin):
quasimellifluus imb̵ inrorat : sed com¬
sideremꝰ quã capte : quã miseri corditer :¬
ap̃sintroductꝰ ẽ loquens ut ipso iudicȩ ꝓ¬
mitente spespenitentib: certior appa¬
rer&: sed qui dic̃ : in primis intellectũ da¬
botbi: uidesquia peccatores ñ habent in¬
utllectũ. nisi quando eũ dñs conuersis
qptiat᷑ indulg&: Intellegereẽ enĩbene¬
y scẽ enĩ intellect᷑ quẽ trtuli ueritas in di¬
iust quẽ penitentib: potestas dnĩ clem̃t̃
usundit: Addidit. & instruãte Quasi
nesaientem̃ docett̃ quasi mhermẽ gladio
uitȩ sulutaris accingam: Anteenĩ cũ
dnõculpas taccer& fuerat c̃silio distitut᷑:
N uncaut̃ instruit᷑ quando contrase
ꝓnuntiare p̃stante dño cõmon&:¬

Expanded text:
asi mellifluus imber irrorat. Sed consideremus quam apte, quam misericorditer Christus introductus est loquens; ut ipso judice promittente, spes poenitentibus certior appareret. Sed quid dicit imprimis? Intellectum dabo tibi. Vides quia peccatores non habent intellectum, nisi quando eum Dominus conversis propitiatus indulget. Intelligere est eniIpse enim intellectus est, quem tituli veritas indicavit, quem poenitentibus potestas Domini clementer infundit. Addidit: Et instruam te, quasi nescientem docebo, quasi inermem gladio vitae salutaris 105 accingam. Ante enim, cum Domino culpas taceret, fuerat consilio destitutus; nunc autem instruitur, quando contra se pronuntiare, praestante Domino, common
Abbreviated transcription (Latin):
& uiu&: Eben edixc̃ ircũ dabit ut ñsi
locus relictꝰ unde possit ad eos diaboli
ut astis dialecticȩ regule in qđ d ãdo¬
narx scripturaꝵx seruitiũ quasi fugati
mancipia reuocentur: Omnisiusts

Expanded text:
 Et bene dixit, circumdabit, ut non sit locus relictus unde possit ad eos diaboli ut artis dialecticae regulae in quoddam divinarum Scripturarum servitium, quasi fugacia manci
Abbreviated transcription (Latin):
iur: Lari ẽ enĩ : tacitem̃tis suauitate
mulceri. Exultare ẽ comcitati animi
seuoregiudere : sequit᷑ : & gloriami
seuitiũ quia ipsius litatẽ urãm credi¬
teuł honorẽ dũ uos inde noueritis ad&

Expanded text:
entis suavitate mulceri. Exsultare est concitati animi fervore gaudere. Sequitur, et gloriamini, servitioque ipsius libertatem vestram credite vel honorem: dum vos inde noveriti
Abbreviated transcription (Latin):
tionis prauitate dc̃enata : Vuaquȩ ñ ha¬
b& errorẽ nisicũ ab ea recedit᷑ : Via pacis
& ueritatis quãbecteuistutes cõmeaNT
ubi nulla facies ꝑuersitatis accedit :
sequit᷑ : firmabo suꝑteoculos meos:
Idẽ dirigã intelum̃ intellegentiȩ m eȩ:
Nãqui secte sapiens ẽ &mandatadni
sincerom̃te ꝑfecerit: Iustȩciꝰoculos
suꝑ sehabere ꝑhib&ur: qua ꝓpt̃ aduer¬
tacmꝰ quali gloria penitentiũ exaltet᷑
humilitas : ut dnĩ oculos suprasefir¬
matos audiant : cũ eis satis facere uel
cammo maxillas corũ confiringe :¬
iciã generalit̃ humanũ genꝰ cõmon&
neuagis subda t̃ errorib: : sed ꝑscru¬
temur quareistȩ c̃parationes sint po¬
sitȩ : Equus sine discretione. sessoris
seruit arbitrio : & a quocũq fuerit as¬
census excurrit: Mulus aut̃ patient̃
accipit sarcin as quib: fuerit oneratꝰ :
Et ꝓhoc utriq intellectũ ñhabent
quia nec illedigit cui obodiat : nec is¬
te quib onerib in grau&ur intellegit:

Expanded text:
nata; via quae non habet errorem, nisi cum ab ipsa receditur; via pacis et veritatis, quam beatae virtutes commeant, ubi nulla facies perversitatis accedit. Sequitur, firmabo super te oculos meos, id est dirigam in te lumen intelligentiae meae. Nam qui recte sapiens est, et mandata Domini sincera mente perfecerit, juste ejus oculos super se habere perhibetur. Quapropter advertamus quali gloria poenitentium exaltetur humilitas, ut Domini oculos supra se firmatos audiant, cum ei satisfacere vellcamo maxillas eorum constringe. Hic jam generaliter humanum genus commo net ne vagis subdatur erroribus. Sed perscrutemur quare istae comparat ones sint positae? Equus sine discretione sessoris servit arbitrio, et a quocunque fuerit ascensus excurrit. Mulus autem patienter accipit sarcinas quibus fuerit oneratus; et pro hoc utrique intellectum non habent, quia nec ille eligit cui obediat, nec iste quibus oneribus ingravetur intelligit.
Abbreviated transcription (Latin):
iucusa uari&atis : eisdẽ uerbis frequent̃
geminata rep&itio: Consideremꝰ autẽ
qud penitens istem eruerit : utipse illi
manifestac uoceres ponder& cui totis
urib supplicauit: Ille paulo ante ꝓs¬
rã Ilequi peccatoꝵ fuerat mole con¬
pressus int̃iustos adnumerat᷑ int̃rectos
urde recipit᷑ : ut quanto prius satis fa¬
ciendo fuerat humiliat᷑ : tanto p̃uemiã¬

Expanded text:
im satietatis, eisdem verbis frequenter geminata repetitio. Consideremus autem quid poenitens iste meruerit, ut ipse illi manifesta voce responderet, cui totis viribus supplicavit. Ille paulo ante prostratus, ille qui peccatorum fuerat mole compressus, inter justos annumeratur, inter rectos corde recipitur; ut quanto prius satisfaciendo fuerat humiliatus, tanto post ven
Abbreviated transcription (Latin):
uideat᷑ excelsus: qua propt iã ipsebeatus ẽ
qui hic sententia pissimi iudicis noscit᷑
absolutus: CONCLUSIO

Expanded text:
ideatur excelsus. Quapropter jam ipse beatus est qui hic sententia piissimi judicis noscitur absolutus. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
seitenitiã principis ñsalutẽ hominis im¬
aeo sed potius pelcata dãnare: Ista s̃
gibuonalia quȩ nullus redim&: Ista sen¬
antia quȩ nihil sub ambiguitate decernit
Tudi potius modo causas urãs defendite
nnib c̃suistis delicta urã miscere:
sonuestite ordinẽ seculariũ iudicior ora¬
aonẽ urãm ab epilogis incipite ꝑuersas
flebilit narrate miserias correctionem
gtinꝰ ueracit̃ intimate : & tunc meremini
quudentes condudere qđ flentes felicit̃
ncoastis : hinc enĩ intelligitis quid diffe¬
i ordo istesulutaris quando nihil po¬
is sustinere contrariũ qđ terminatur
ngaudiũ : Nunc uideccmꝰ in parte finiti¬
naquid eidñs ipse respondect :¬

Expanded text:
sententiam principis non salutem hominis impetere, sed potius peccata damnare. Ista sunt tribunalia, quae nullus redimit, ista sententia quae nihil sub ambiguitate decernit. Tali modo potius causas vestras defendite, nibus consuestis delicta vestra miscere. Convertite ordinem saecularium judiciorum, orationem vestram ab epilogis incipite, perversas flebiliter narrate miserias, correctionem protinus veraciter intimate, et nunc meremini gaudentes concludere quod flentes feliciter inchoastis. Hinc enim intelligetis quid differat ordo iste salutaris, quando nihil potest sustinere contrarium, quod terminatur in gaudium. Nunc videamus in parte finitima, quid ei Dominus ipse respondeat
Abbreviated transcription (Latin):
tiant᷑ donec recto tramite uiã car¬
pere consuescant: Ordo aut uerboꝵ
tidis ẽ: multa flugella speccator qui
ñ pximant adte : sed dicendo qui ñ px¬
mant ostendit quosdã peccatores dĩ
ꝓpinquare : quilic& delinquant
secedunt tãquã pauescent esobiecta
nec uolentẽsirȩ ꝑsemitas rectas. mula
flugella sustinent ut qđ ñ faciunt fo¬
te plugis. ad hibitis cogaent᷑ implere
Sed istu flagella s̃ quȩ noscelert̃sanã
quȩ nos uel ocit̃ liberant : & inuiã uen¬

Expanded text:
tiantur, donec recto tramite viam cartiantur, donec recto tramite viam carpere consuescant. Ordo autem verborum talis est: Multa flagella sunt peccatorum, qui non proximant ad te. Sed dicendo: Qui non proximant, ostendit quosdam peccatores Domino propinquare, qui licet delinquant u a Domino secedunt, tanquam pavescentes objecta, nec volentes ire per semitas rectas, multa flagella sustinent; ut quod non faciunt sponte, plagis adhibitis cogantur implere. Sed ista flagella sunt quae nos celeriter sanant, quae nos velociter liberant, et in viam ve
Abbreviated transcription (Latin):
gis pastib: ad dicant᷑ : uessuistis talib:
quid dic̃ cẽ faciendũ scilic& qđ amimali¬
b: in prudentib: His enĩ cõparationib:
stultos homines ueritati sub didit in¬
uitos: Nã qđ ait Infreno adȩquũ ꝑti¬
n&: Frenuenĩ a fero retinendo dictũ
ẽ : Ferũ quippe antiqui caballũ dixcr̃
Incamo ad mulũ respicit: Ergo bȩc
duo animalia su pradieta colbent is¬
ta r&in acula ut ud arbitriũ iubentis
incedant : nesuis uoluntatib efferant᷑ :
maxllȩ uero : adminicula s̃ animali¬
um quib: esca manditur : & corporis
uita ꝓcur& : Ipsasergo maxillas ꝑfigu¬
rã cillegoriã dic̃: in oboedientib debe¬
reconstringi. Idẽ copias uetuales par¬
tius dari : ut ieiunioꝵ nec essitate con¬
clusi creatoris subdant᷑ imperio:¬
Allegoria ẽ enĩ : sic̃ iã sepedictũ ẽquan¬
do aliud dicit᷑ & aliud sigficatur:
trinitatis unũ uelle una potestas una
fact Necesseẽ en ĩ ut animalia indo¬
mita & frenũ accipiant & flagellupa¬

Expanded text:
istis talibus quid dicit esse faciendum? Scilicet quod animalibus imprudentibus. His enim comparationibus stultos homines veritati subdidit invitos. Nam quod ait, in freno, ad equum pertinet. Frenum enim a fero retinendo dictum est; ferum quippe antiqui caballum dixerunt. In camo ad mulum respicit. Ergo haec duo animalia supradicta cohibent ista retinacula, ut ad arbitrium jubentis incedant, ne suis voluntatibus efferantur. Maxillae vero adminicula sunt animalium, quibus esca manditur, ut corporis vita procuretur. Ipsas ergo maxillas per figuram allegoricam dicit inobedientibus debere constringi, id est copias victuales parcius dari, ut jejuniorum necessitate conclusi, Creatoris subdantAllegoria est enim, sicut saepe dictum est, quando aliud dicitur, et aliud significatur. Trinitatis unum velle, una potestas, una rat. Necesse est enim ut animalia indomita frenum accipiant et flagella pa
Abbreviated transcription (Latin):
Refugiũ ẽ ad qđ confugit᷑ ut pencul
declinentur: sediste ñ ad solitudins
uias ñ ad monita castroꝵ : ñ ad homins
auxilia conuolauit : sed ad chñ quiam̃¬
euntes sp̃itades in imicos poterat disqt
Deinde gicudiũ suũ dic̃ dnm̃ a quosbia
uerat eẽ parcendum : Nã qđ ait rebone
me. nũquid illeaurũ dat utliber& a
dedit sanguinem p̃tiosũ : Nullis duc
nullis opib conferendum: sed puli
sollicitius indigemꝰ quid nob̵ uelisi
denuntient: Nãcũ dic̃exultatima
acceptibeneficii uid&ur eẽ ꝓfeios
dũ subiungit redimeme adhupto¬
ditantis indicat timort̃ sed que uon
gccudebat inspe & ad huc timebat is
Congrue utraq: c̃iuncta s̃: possun
enĩ animogicudere cũ mala p̃stĩt
nouimꝰ fine cellerrimo t̃minanda
Addidit acircũdantib me : siueus
carnalib: siuespit lib inmunds¬

Expanded text:
Refugium est ad quod confugitur, ut pericula Refugium est ad quod confugitur, ut pericula declinentur. Sed iste non ad solitudines invias, non ad munita castrorum, non ad hominis auxilia convolavit: sed ad Deum, qui circumeuntes spirituales inimicos poterat dissipare. Deinde gaudium suum dicit Dominum, a quo sibi noverat esse parcendum. Nam quod ait, redime me, nunquid ille aurum dat ut liberet? Sed dedit sanguinem pretiosum, nullis divitiis, nullis opibus conferendum. Sed paulo sollicitius indagemus, quid nobis verba ista denuntient? Nam cum dicit, exsultatio mea, accepti beneficii videtur esse professio. Dum subjunxit, redime me, adhuc periclitantis indicat timorem. Sed quia jam gaudebat in spe, et adhuc timebat in re, congrue utraque conjuncta sunt. Possumus enim animo gaudere, cum mala praesentia novimus fine celerrimo terminanda. Addidit, a circumdantibus me, sive vitiis carnalibus, sive spiritibus immund
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃is omnib: dicat eẽ cõmunẽ: Merito
qm̃ qui ñ ẽ apeccatis alienꝰ insupplicati¬
onib: deb& tẽ ꝑmixtus: Omedicina sa¬
lutaris contra morbos omniũ pecca¬
torx diuersa remedia presttnt᷑ egrotis :
Hoc unũ antidotũ si puramente sumit᷑ :
delictorxomniũ uenena uincuntur:
Addidit intempro portuno: Inista sci¬
lic& mundiuita ubi c̃uesti fus est: Nã
in inferno sic̃ superius insexto psalmo
dictũ ẽ : nemo proficue confit&ur:
riuss cõsiugit̃ orare test& nunc pi&atẽ
istã negat diuersis suꝑstitionib conce¬
dendã : diluuiũ enĩ multax aquarx ẽ:¬
error hominũ pessimoꝵ qui uariis pra¬
uitatib fluctu cotes multiplices sibi
doctrinas constituunt : quas a uero ma¬
gistro nullateñ acceper̃: quaesenten¬
tiȩ maxime her&icos arguit qui indi¬
luuio ꝑuersitatis suȩ tempestuosas
ra idẽ translatio : cũmutatur nom̃
aut uerbumexeo loco in quo proprũt
in cũ in quo aut propriũ deẽ aut oronde

Expanded text:
is omnibus dicat esse communem: merito, quoniam qui non est a peccatis alienus, in supplicationibus debet esse permistus. O medicina salutaris! Contra morbos omnium peccatorum, diversa remedia praestantur aegrotis; hoc unum antidotum, si pura mente sumitur, delictorum omnium venena vincuntur. Addidit, in tempore opportuno, in ista scilicet mundi vita, ubi converti fas est; nam in inferno, sicut superius in sexto psalmo dictum est, nemo proficue Domino confrius sanctos jugiter orare testetur, nunc pietatem istam negat diversis superstitionibus concedendaerror hominum pessimorum, qui variis pravitatibus fluctuantes, multiplices sibi doctrinas constituunt, quas a vero magistro nullatenus acceperunt. Quae sententia maxime haereticos arguit, qui in diluvio perversitatis suae tempestuosas ra, id est translatio, cum mutatur nomen aut verbum ex eo loco ubi proprium est, in eum in quo aut proprium deest, aut trans
Abbreviated transcription (Latin):
en piesmedec̃ tradictionib: ppłi cons¬
tiuesme in caputgentiũ. populus
que ñ cognoui seruiuit mihi:
reptus ẽ plane de contradic¬
tonib ppłi quando explosis
ꝑfidis iudȩis ad gentiũ fidẽ deuoti¬
onẽq trunslatꝰ ẽ. Contradictio¬
nes uero illas dic̃ quas ei scelerata
trba multiplicit̃ ingerebat : Nã
tegentiũ crucis habuer uixilla ra¬
dare . populũ quẽ ñ cognoui id ẽ
ad quẽ ñ ueni nouũ rudem atq
antea ñ receptũ: Seruiuit aut̃ cre¬

Expanded text:
contradictionibus populi, constitues me in caput gentium: populus quem non cognovi servivit mihi. Ereptus est plane de contradictionibus populi: quando explosis perfidis Judaeis ad gentium fidem devotionemque translatus est. Contradictiones vero illas dicit, quas ei scelerata turba multipliciter ingerebat. Nam qte gentium, crucis habuerunt vexilla radiare. Populum quem non cognovi, id est ad quem non veni, novum, rudem, atque antea non receptu
Abbreviated transcription (Latin):
fecere: qđ idem p̃dic̃ esaias ex¬
ceta corpopuli huius & aures eiꝰ
ad graua. & oculos eiꝰ claude ne
forte uidecnt oculissuis aut aurib
suis audiant uł cordesuo intellegiẽT¬
scñe & c̃uestunt᷑ & sanẽ eos. quȩ figura
dicit᷑ a posi opesis id est dictiocuiꝰ
finis r&ic&ur ut aut terrecctur
autꝰd desideriũ prouoc& auditor
filii alieni filii diaboli quib: ipse
in eugło dic̃. uos expatrediabolo
estis mentiti s̃ mihi quando dice¬
bant magist scimꝰ quia ad õuenis¬
ti & inueritate uiã dĩdoces. Men¬
tiri enĩ ẽ contra m̃te loqui &illud
tat in animo ñ habere :

Expanded text:
dicit Isaias: Excaeca cor populi hujus, et aures ejus aggrava, et oculos ejus claude: ne forte videant oculis suis, aut auribus suis audiant, vel corde suo intelligant, et convertantur, et sanem eos . Quae figura dicitur aposiopesis, id est dictio cujus finis reticetur; ut aut terreatur, aut ad desiderium provocetur auditor. Filii alieni, filii diaboli, quibus ipse in Evangelio dicit: Vos ex patre diabolo estis , mentiti sbant: Magister, scimus quia a Deo venisti, et in veritate viam Dei doces . Mentiri est enim contra mentem loqui, et illud tat in animo non habere.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qđ factũ ẽ agentib: quȩ ñ fueranT
apõ carnalit̃ in quisitȩ nã quid ẽ
qđille ñ cognoscat . qui renes homi
dialienimentiti sunt mihi:
aus istagentiũ ex probratio ẽ
imugna iudȩorũ ut seruirent
nuñ uider̃ ut audirent quib: ex
erteiꝰ sacratissimaminime uerba
nuerunt. sic̃ scriptũ ẽ quib ñ ẽ.¬

Expanded text:
uod factum est a gentibus, quae non fuerant a Christo carnaliter inquisitae. Nam quid est quod ille non cognoscat, qui renes hominfilii alieni mentiti sunt mihi. Laus ista gentium, exprobratio est magna Judaeorum; ut servirent qui non viderunt; ut audirent quibus ex ore ejus sacratissima minime verba sonuerunt; sicut scriptum est: Quibus non e
Abbreviated transcription (Latin):
quis aluos facer& ad dnm̃ necex¬
diuit eos.
lamores dic̃irritos quos impi
in illaiudicatione missuri sum
Sic̃ in eugło dedã nandisait. Ibi
erit fletus etstridordentiũ. Cla¬
mores enĩ isti saluũ facere nequas
qui salutis auctorẽ. hic c̃temnei¬
dũ eẽ decreuer̃. Nec erat quis alis

Expanded text:
qui salvos faceret, ad Dominum, nec exaudivit eos. Clamores dicit irritos, quos impii in illa judicatione missuri sunt; sicut in Evangelio de damnandis ait: Ibi erit fletus et stridor dentium . Clamores enim isti salvos facere nequeunt, qui salutis auctorem hic temnendum esse decreverunt. Nec erat qui sal
Abbreviated transcription (Latin):
ociã despiritib: inmundis di¬
cit᷑ qui ei ꝑ contradictiones
iud ȩorũ iniquacertamina cõmouer̃
p̃cinct̾ ẽ enĩ uirtute quando pati¬
entiȩ fortitudine. iniquorũ aduer¬
sa superauit. Ipsitunc qui c̃tra
eũ insana conspiratione tumuer̃
eĩ s̃ iudicio sinedubitatione sub den¬
di. ut cũ suo instigatore pereant
qui auctori suo crederenoluer̃:
dorsũ et odientes me disꝑdedisti:
uplicia legissa cram̃ta uersus
iste complexus ẽ primũ ẽ qd
dorsũ conuersionẽ eorũ significat
qui exresistentib eĩ nomini in sa¬
lutiferã uistoriã fugati emerser̃
subitoxp̃iani ut paulus apłr deꝑ
secutore seuissimo. p̃dnĩ increpa¬
tionẽ apparuit repente discipulus
Secundũ c̃ qđ odientes sedisꝑden¬
dos cẽdenuntiat. qui in ꝑfidiȩ suȩ
obstinationẽ manseñ sic̃ deiudȩis

Expanded text:
oc jam de spiritibus immundis dicitur, qui ei per contradictiones Judaeorum iniqua certamina commoverunt. Praecinctus est enim virtute, quando patientiae fortitudine iniquorum adversa superavit. Ipsi tamen qui contra eum insana conspiratione tumuerunt, ejus sunt judicio sine dubitatione subdendi, ut cum suo instigatore pereant, qui auctori suo credere noluerundorsum, et odientes me disperdidisti. Duplicia legis sacramenta versus iste complexus est. Primum est quod dorsum conversionem eorum significat qui ex resistentibus ejus nomini, in salutiferam victoriam fugati, emerserunt subito Christiani, ut Paulus apostolus de persecutore saevissimo, post Domini increpationem apparuit repente discipulus. Secundum est quod odientes se disperdendos esse denuntiat, qui in perfidiae suae obstinatione manserunt; sicut de Jud
Abbreviated transcription (Latin):
facturus ẽ saluos cũ instigator
& princep s eorũ sit primꝰ ipstd̃¬
nandos. Sed hii cũ uiderint spĩ
suã in diabolo corrusse: cluni
poenitudo ubiiã ẽ iustadame¬

Expanded text:
 salvos, cum instigator et princeps eorum sit primus ipse damnandus? Sed hi cum viderint spem suam in diabolo corruisse, clamapoenitudo, ubi jam est justa dam
Abbreviated transcription (Latin):
se cõminuendos intellegant qs
dnõ prauis m̃tib: c̃tra dicerem¬
untur & neput & se quã uis deri
posse quiescere : ad didit ana
faciẽ uenti : ut quiescere ñ posl
cũ fuerint inminuti. bene ui
luto platearũ cõparat peraꝰ
qd fetidissimis sordib inqui
nec excipit᷑ a concultationess

Expanded text:
minuendos intelligant, qui Domino pravis mentibus contradicere moliuntur. Et ne putent se quamvis detritos posse quiescere, addidit, ante faciem venti; ut quiescere non possint, cum fuerint imminuti. Bene autem luto platearum comparat peccatores, quod fetidissimis sordibus inquinatur, nec excipitur a conculcatione
Abbreviated transcription (Latin):
saluata ẽ : Itase in hoc psalmo
pdĩt peccatis ppriis ꝓph&ali¬
berari. ꝑhunc calculũ signisi¬
uns tẽp aptissimũ. in quo &iste
dñi saluti fera beneficiamere¬
amquȩ tituli uerba nota s̃
detextu psalmi aliquid dis¬
seramꝰ utgratius possit accipi
quando breuit̃ eĩ intentio p¬
đ agnosci: futurorũ igitur
fliminatione ꝓph& a cõpletus
pbtatiuũ modũ euenire pros¬
s duentũ dni cestis si me pio¬
nouerat eẽuentura &nimia cari¬
tate complalus illi optat ꝓspera
cuĩ se membrũ eẽnoscebat ta¬
liasi quidem desideriabeati semꝑ
app&unt ut bona sua ib posita
iudicent. ubibene meritorũ
uota congecudent:
Di uiSIO Psal.mi

Expanded text:
salvata est : ita se in hoc psalmo salvata est : ita se in hoc psalmo petiit peccatis propriis propheta liberari, per hunc calculum significans tempus aptissimum in quo et iste Domini salutifera beneficia mereJam quia tituli verba nota sunt, de textu psalmi aliquid disseramus: ut gratius possit accipi, quando breviter ejus intentio probatur agnosci. Futurorum igitur illuminatione propheta completus, per optativum modum evenire prosper adventum Domini certissime noverat esse ventura; et nimia charitate completus, illi optat prospera, cujus se membrum esse noscebat. Talia siquidem desideria beati semper appetunt, ut bona sua ibi posita indicent, ubi bene meritorum vota congaudent. Divisio psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃ quando eloquia oris eĩdĩ
placere p̃ualent uidelic& siau
tus quȩ superius chx̃reddatur
alienus : propt̃ illud qđ dicitus
peccatoriquare tuen narras ul¬
titias meas: quȩ ẽ aut̃ media¬
tio cordis quȩ potest ad dnm̃pue¬
nire : spes caritas & fides quȩ
utiq dignas̃do : Illa enĩ mertũ
inconspectu eiꝰ a scendere quȩ
ipse agnoscit᷑ ad pbare: Adiuo¬
rẽ uero suũ dic̃ in bon is reden¬
torem amalis. ut nemosus
meritis aplic& qđ cad esti lan¬
tate suscepit:ConcluSio
uam mirabili ordine
tõ psalmũ gloriosis s̃itil
ꝓpb&a cantauit᷑ laudauit dñĩ p̃¬
dicatores. ipse quoq aduentũs a¬
iratissimȩ incarnationis ed ocuit:
magnalia eiꝰuaria definitionũ
qualitate cõmendans. Reuersusq
in memoriã fragilitatis suȩ ade¬
lictis sep&iit deberemundari:
uttantorũ sacram̃torũ relator
dgĩ exister& quidocint seriptu¬
ras dñi apurissima conscientia
debere narran inumerus quoq:
p̃sens uirtutẽ psalmi declarare

Expanded text:
it quando eloquia oris ejus Domino placere praevaleant; videlicet, si a vitiis quae superius dixit, reddatur alienus; propter illud quod dicitur peccatori: Quare tu enarras justitias meas ? Quae est autem meditatio cordis, quae potest ad Dominum pervenire? Spes, charitas, et fides, quae utique digna sunt Deo. Illa enim merentur in conspectu ejus ascendere, quae ipse cognoscitur approbare. Adjutorem vero suum dicit in bonis, redemptorem a malis, ut nemo suis meritis applicet quod coelesti largitate susceperit. Conclusio Quam mirabili ordine totum psalmum gloriosissimus propheta cantavit! Laudavit Domini praedicatores; ipse quoque adventum sacratissimae incarnationis edocuit, magnalia ejus varia definitionum qualitate commendans. Reversusque in memoriam fragilitatis suae, a delictis petiit debere se mundari; ut tantorum sacramentorum relator dignus existeret, qui docuit Scripturas Domini a purissima conscientia debere narrari. Numerus quoque praesens, virtutem psalmi declarare
Abbreviated transcription (Latin):
traxit: quantũ enĩ inmalomg¬
nasit hincdatur intellegiqͥa
angelo diabolũ fecit qͥa homin
mostẽ intulit & cocessabeatitu¬
dine uacuauit. Omniũ malorũ
mat̃. scelerũ fonsuena nequitȩ
Scriptũ ẽ enĩ. in itiũ peccati om¬
nis suꝑbia . quã tam̃ dñ s̃ ueniens
sua humilitate deiecit:¬

Expanded text:
travit. Quantum enim in malo magna sit, hinc datur intelligi, quae ex angelo diabolum fecit, quae homini mortem intulit, et concessa beatitudine vacuavit. Omnium malorum mater, scelerum fons, vena nequitiae; scriptum est enim: Initium peccati omnis superbia , quam tamen Dominus veniens sua humilitate dejecit
Abbreviated transcription (Latin):
Iositũ ẽ superiore uersuoccul¬
tũ qđ originade diximꝰ Nunc dicen¬
dũ ẽ quidsit alienũ: alienũ ẽqđ
milis hominib: siuediabo losua¬
denit cõmittit᷑ sed sit ꝓpriũ quia
consensus plectibilis adhib&ur:
Ex illa enĩ trecducemostaliũ mas¬
sacorrupta abhoste spitalisine
diuina gratia uelo cit̃ subuertitur
quȩ in primo homine ꝑ in hoboedi¬
entiã uiciata monstratur : Nã
quã facileẽ antiquo insidiatori
infectis uetita suadere. qui potuit
liberos atq incorruptos sua calli¬
ditate decipere: Qua ppt̃ ab
originali peccato undeusq ad
seculi finẽ uiuens nullus excipit᷑
pph&amundare sep&it quasi
adhuc carnalib uitiis ñ omnino
purgatꝰ: Sedcũ dic̃ seruo tuo
iã seostendit legi dominicae iu¬
refamulare : Dominant᷑ aut̃
errores cũ in eis fallaci uoluntate
p̃sumitur: Tuncuero imperiũ
ꝑdunt quando ab ipsis homines
ꝑđi ercctiã subtrahuntur: Iure
ergo seproph&a in maculatũ con¬
fidit fieri cũ eũ iã cantigerit

Expanded text:
ositum est superiore versu, occultum, quod originale dicimus; nunc dicendum est quid sit alienum. Alienum est, quod malis hominibus, sive diabolo suadente committitur, sed fit proprium, quia consensus plectibilis adhibetur. Ex illa enim traduce mortalium massa corrupta, ab hoste spirituali sine divina gratia velociter subvertitur, quia in primo homine per inobedientiam vitiata monstratur. Nam quam facile est antiquo insidiatori infectis vetita suadere, qui potuit liberos atque incorruptos sua calliditate decipere! Quapropter ab originali peccato, unde usque ad saeculi finem vivens nullus excipitur, propheta mundari se petit, quasi adhuc carnalibus vitiis non omnino purgatus. Sed cum dicit, servo tuo, jam se ostendit legi dominicae jure famulari. Dominantur autem errores, cum in eis fallaci voluntate praesumitur: tunc vero imperium perdunt, quando ab ipsis homines per Dei gratiam subtrahuntur. Jure ergo propheta immaculatum se confidit fieri, cum eum jam contigeri
Abbreviated transcription (Latin):
prap̃t miserim in opũ & gemitũ paupenx
nunc ex surgam dicit dñs
Inhis duob uersib: subtilit̃ pa¬
tris & filii inspiciendȩ ꝑsonȩ
sunt. ut nob̾in telligentiȩ canfu¬
sio possit auferri. &iã p̾quã ar¬
guit eos. quide dnĩ fundendo
sanguine tractauer̃. Uenit ad
secundã pastẽ in qua ꝓph&auo¬
uepatris resurrectionẽ ꝓmit
u dñi saluatoris: Aliena
eñi uerba referre possumꝰ. Cum

Expanded text:
miseriam inopum, et gemitum pauperum, nunc exsurgam, dicit Dominus. In his duobus versibus subtiliter Patris et Filii inspiciendae personae sunt, ut nobis intelligentiae confusio possit auferri. Nam postquam arguit eos qui de Domini fundendo sanguine tractaverunt, venit ad secundam partem, in qua propheta voce Patris resurrectionem promittit Domini Salvatoris. Aliena enim verba referre possumus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
colligenint. Hingua uero magnis¬
loqua ẽ quȩ sibi aliquid magnȩ
potestatis ad sumit. Nec intelli¬
git acreatoredatũ. dũ euentus
rerũ sibi putant eẽ subiectos
Sic̃ apocalypsis deuntix põdic̃
uidi incornu illo qđ eratexcel¬
sius. Os loquens magna & c&era
& nembono linguã magnilo¬
quã potuisses accipere. p̃misit
labia dolosa. Considerauen
pi&atẽ dicentis qđ ñ hominib
quia multi exipsis conuestendi
erant sed ipsis uitiis in p̃cauo:¬
qui dixerunt linguã nram̃ magus¬
cabimꝰ labia nrã a nob sunt quis
Inost er db̃s est
Illos exponi qui in prosperis rd
nimia loquadtate urguents
Gloriã suã exaltare p̃sumunt
Et ponunt in propria potestat
qđ sedementes a dõ ñ intelliga
accepisse. hos paulis ꝑ int̾rogi
Quare ñsunt gecrruli cũ suꝑ¬
uenientib: curis. stupidata¬
citurnitate constricti s̃ desi¬
gentes enĩ uultus int̃ram. dao¬
dunt hostia labiorũ & tã qua
linguã ꝑdiderint. Sic confuss

Expanded text:
collegerant. Lingua vero magnicollegerant. Lingua vero magniloqua est quae sibi aliquid magnae potestatis assumit; nec intelligit a Creatore datum, dum eventus rerum sibi putat esse subjectos; sicut Apocalypsis de Antichristo dicit: Vidi in cornu illo quod erat excelsius, os loquens magna , etc. Et ne in bono linguam magniloquam potuisses accipere, praemisit, labia dolosa. Considera vero pietatem dicentis, quod non hominibus, quia multi ex ipsis convertendi erant, sed ipsis vitiis imprecaQui dixerunt: Linguam nostram magnificabimus, labia nostra a nobis sunt: quis noster Dominus est? Illos exponit qui in prosperis rebus nimia loquacitate turgentes, gloriam suam exaltare praesumunt, et ponunt in propria potestate, quod se dementes a Deo non intelligunt accepisse. Hos paulisper interrogo, quare non sunt garruli, cum supervenientibus curis stupida taciturnitate constricti sunt? Defigentes enim vultus in terram, claudunt ostia labiorum; et tanquam linguam perdiderint, sic confusis
Abbreviated transcription (Latin):
timonia quaerebant. Et sem& ip¬
sos prauis susurrationib excita¬
bant: Proximus aut̃ significat
ñ tam cognatione generis. quã
sceleris pasticipatione sotiatos.
Nã qđ dic̃ incorde & corde
quotiens uolumꝰ dolosos expri¬
mere. duplicia eorũ corda de¬
duplex animo in consitins in om¬
nib uiissuis. Quando aut̃ sup¬
plices cupimꝰ indicare unũ cori
eis eẽ testicmur. Sic̃ mactib
apłorũ legit᷑. multitudinis
aut̃ credentiũ erat coranima
una. Sic & bilingues dicimꝰ qui in
una sententia minim e ꝑseuerqł
Et respice p̃dictas res qualis fuerit
secuta sententia locuti s̃ malac
Necesse ẽ enĩut mala loquerent᷑
qui duplicia corda gestabant:¬
dis perdat qͥñ runi uersa labia dolosa
& linguã magnilo quam:
equitur sententia generelis.
sicut sol& leges ancciri quando
unus peccatꝰ & uniuersale malũ
seueritas promulgata condem¬
nat. Disꝑdat contrac adunati¬
onẽ dicitur iudȩorũ ut passim
pereant: qui muna seprauitate

Expanded text:
timonia quaerebant, et semetipsos pravis susurrationibus excitabant. Proximos autem significat, non tam cognatione generis quam sceleris participatione sociates. Nam quod dicit, in corde, et corde: quoties volumus dolosos exprimere, duplicia eorum corda deduplex animo inconstans est in omnibus viis suis . Quando autem simplices cupimus indicare, unum cor in eis esse testamur, sicut in Actibus apostolorum legitur: Multitudinis autem credentium erat cor unum et anima una . Sic et bilingues dicimus, qui in una sententia minime perseverant. Et respice praedictas res, qualis fuerit secuta sententia: Locuti sunt mala. Necesse est enim ut mala loquerentur, qui duplicia corda gestabantDisperdat Dominus universa labia dolosa, et linguam magniloquam. Sequitur sententia generalis; sicut solet lege sanciri, quando unus peccat, et universale malum severitas promulgata condemnat. Disperdat, contra adunationem dicitur Judaeorum; ut passim pereant, qui in una se pravitate
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. ne ciꝰ fideles diutinatri¬
bulatione grciuarentur. III¬
ex surgũ methphoricos dic¬
ũ ẽ illũ exsurgere qui nescit
humana inbecilli tate recubare
manifesto infilio. Vna lenĩuirt᷑
& in discr&cmaiestas .ẽ. Ap¬
pr& enĩ & munifestatur pat

Expanded text:
s: ne ejus fideles diutina tribulatione gravarentur. Exsurgam, metaphorice dictum est illum exsurgere qui nescit humana imbecillitate recubare. manifestabor in Filio. Una enim virtus, et indiscreta majestas est. Apparet enim et manife
Abbreviated transcription (Latin):
tare. qui dicebant. si rex isrł est.
descendat decruce & tredimꝰ ei :
Conteruisti. hoc ẽ adnibilum
ꝑduxisti. Nam reuera contri¬
ti sunt qucndo ipsũ cognouer̃
ingloria resurrexisse quẽ nisi
sunt humanitate dispecta tru
Ifestur quorũ dentes superuis
dix̃ ẽẽ contritos. pronuntian¬
do enĩ. dni ẽsalus . Illos confun¬
dit. qui putauer̃ salutem xp̃o
tã quã terreno homini contemp¬
tibili p̃sũptione decerpere.
quid inaniter impii laboratis
quomodo potest aut a&nauita
interimi. aut saluatori salus ul¬
lictenus amputcris suꝑ populũ
tuum benedictio tua. Una sen¬
tentic & quid debeant credere
hominib p̃cipit. & quid ab ipso
possint recipere conpromisit :
CONCLUSIO
Preuis quidem psalmus. sed

Expanded text:
tari, qui dicebant: Si rex Israel est, tari, qui dicebant: Si rex Israel est, descendat de cruce, et credimus ei . Contrivisti, hoc est ad nihilum perduxisti. Nam revera contriti sunt, quando ipsum cognoverunt in gloriam resurrexisse, quem nisi sunt, humanitate despecta, trurofertur, quorum dentes superius dixit esse contritos. Pronuntiando enim, Domini est salus, illos confundit qui putaverunt, salutem Christo, tanquam terreno homini, contemptibili praesumptione decerpere. Quid inaniter, impii, laboratis? Quomodo potest aut aeterna vita interimi, aut Salvatori salus ullatenus amputari? Super populum tuum benedictio tua. Una sententia, et quid debeant credere, hominibus praecipit, et quid ab ipso possint recipere compromisit. Conclusio psalmi. Brevis quidem psalmus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
recubans excitatur. sed
scripturis diuinis mos ẽ ad ex¬
primendã causã ꝑtrophologiam.
ex nr̃a consu& udine aliquid de
dõdicere. tropus autẽ ẽ dictio
habeo loco in quo propria est
trans lata. in eũ locũ. inquo pro¬
pria non ẽ: saluũ mefacdr̃ms̃
hoc deresurrectione dicitur:
Non enĩ declinare patiebatur
uitȩ huius occasus. qui erot hu¬
mano genere ꝓfuturus. aduer¬
santes autẽ ñ solũ ad mostẽ ꝑtin&
sed &iã adher&icas qua estiones
qui sine ueritatis studio catho¬
licas regulas prauis dogmatib
insecuntur. Et meritotales
cecitate: mentis ꝑ cutiunt᷑. qui
se ꝑuersis desiderus miscuer:
dentes peccatorum contriuisti:
d est d&rahentiũ uerba mor¬
datia qui potestati diuinȩ ne¬
fandis dogmatib: oblocuntur
Dentes enĩdictis̃ ad emendo. &
ideo pulchre nimis linguȩ de¬
trahentium Dentes uocantur
quaesic̃ illi ciborũ pastes demunt.¬
ita &iste opimones hominũ adhi¬
bita d&ractione corrodunt.
quãc uis hoc adiuda eos possit ap¬

Expanded text:
recubans excitatur, sed Scripturis divinis mos est ad eximendam causam per tropologiam ex nostra consuetudine aliquid de Deo dicere. Tropus autem est dictio ab eo loco in quo propria est, translata in eum locum in quo propria non est. Salvum me fac, Deus meus. Hoc de resurrectione dicitur; non enim declinare vitae hujus patiebatur occasum, qui erat humano generi profuturus. Adversantes autem, non solum ad mortem pertinet, sed etiam ad haereticas quaestiones, qui sine veritatis studio catholicas regulas pravis dogmatibus insequuntur. Et merito tales caecitate mentis percutiuntur, qui se perversis desideriis miDentes peccatorum contrivisti , id est, detrahentium verba mordacia, qui potestati divinae nefandis dogmatibus obloquuntur. Dentes enim dicti sunt a demendo: et ideo pulchre nimis linguae detrahentium dentes vocantur: quia sicut illi ciborum paita et isti opiniones hominum adhibita detractione corrodunt. Quamvis hoc et ad Judaeos possit ap
Abbreviated transcription (Latin):
oto pscilmo p̃figurã & opo¬
ei admirabili supplicatione
dep̃cat᷑ eccła. ne ante conspectu
dnĩ contẽptibilis appureat in i¬
micis: primo membro deposcit ut
instituta dniuiasq: cognoscat
quȩ sectio contin& supramemo¬
rati alfab&i literasquinq : se¬
cundo mẽbro beneficia eiꝰ postulat
quȩ scĩs patrib: asđo condonauit :
Hoc &i cc̃ contin& sequentes lit te¬
rassex testio locodic̃ custodienter¬
re ꝓtestans se in eudẽ uoluntate
iugit᷑ ꝑmanere ubi reliquas ha¬
b& litteras nouẽ : Sic totus psal¬
mͦ memoratarũ litterarũ cons¬
criptione depictus est :¬

Expanded text:
oto psalmo per figuram ethopoeian, mirabili supplicatione deprecatur Ecclesia, ne ante conspectum Domini contemptibilis appareat inimicis. Primo membro deposcit ut instituta Domini viasque cognoscat. Quae sectio continet supra memorati alphabeti litteras quinque. Secundo membro beneficia ejus postulat, quae sanctis Patribus a saeculo condonavit; hoc etiam continet sequentes litteras sex. Teri, protestans se in eadem voluntate jugiter permanere; ubi reliquas habet litteras novem. Sic totus psalmus memoratarum litterarum conscriptione depictus est
Abbreviated transcription (Latin):
uero pauperẽ significat subitũ pe¬
riculũ animȩ ad quodille nesten¬
dissimꝰ trahere nitit᷑ innocentes.
Deinde ad exposition ẽ priorum.
sequit᷑. decora repetitio. Nã ut
ñ putares pccuperẽ raptũ aut fisci
debito aut int̃pellationẽ cause
ciuilis geminauit rapere paupe¬
rẽ & mox causã ꝑsecutionis ad nec¬
tit. dũ ad trahit eũ id ẽ dũ illũ
aueritate culturae ad numinis
sui uenerationẽ molit̾ adducere
& necedhuc istud adtrahit eũ du¬
biũ habere potuisses addidit.

Expanded text:
vero pauperem significat subitum pevero pauperem significat subitum periculum animae, ad quod ille nefandissimus trahere nititur innocentes. Deinde ad expositionem priorum sequitur decora repetitio; nam ut non putares pauperem raptum aut fisci debito, aut interpellatione causae civilis, geminavit rapere pauperem; et mox causam persecutionis annectit, dum attrahit eum, id est, dum illum a veritate culturae ad nominis sui venerationem molitur adducere. Et ne adhuc istud, attrahit eum, dubium habere potuisses, addidit:
Abbreviated transcription (Latin):
inscripturis diuinis diuites in
mado accipiunt᷑ sic̃ pauperes in
bono Int̃ficese uero in nocentẽ
c̃ dereligioso facere sacrilegũ
ausq: an imã ꝑp&ua morte dãna¬
re. Nã cũ dic̃ oculos eius in pau¬
perem respicere ñ respic̃ ut pros¬
sicut leo incubili suo.
eonẽ in cubilisuo antefatũ
& dolose laceneturus ẽ popu
bsxp̃i. Int̃ initia enĩ ꝑsecutio
fiece uiolenta tantũ fuit cũ
apaginis ꝓscriptionib: torm̃tis cedi
b xp̃ĩani ad idolorũ sacrificia coge
bantur. Alterc fradulenta quȩ
riculosius qm̃ erit uiolentanimis
expotestateregni singuluris. & de
ceptiosa mireculis. Vt sic̃ dñs in
eugło dic̃. seducat sifieri potest
qđ positũ ẽ leo ad dolos qđ ait. In
cubili suo sic utraq iniquitates eĩ
singulis sermonib: intimantur:¬
Insidiat᷑ ut rcpiat pauperẽ raperepau¬
perem dũ cedtrahit eũ In luqueo suo hu¬
Smili auit eum:
tenatio insidiccrũ nimi& atẽ cal¬
Ilidi ꝑsecutoris ostendit : Rapere

Expanded text:
in Scripturis divinis divites in malo accipiuntur, sicut pauperes in bono. Interficere vero innocentem est de religioso facere sacrilegum, ejusque animam perpetua morte damnare. Nam cum dicit, oculos ejus in pauperem respicere, non respicit, ut prossicut leo in cubili suo. Leonem in cubili suo antefatum  dolose laceraturus est populum Christi. Inter initia enim persecutio Ecclesiae violenta tantum fuit, ut a paganis, proscriptionibus, tormentis, caedibus, Christiani ad idolorum sacrentur. Altera fraudulenta, quae riculosius, quoniam erit violenta nimis ex potestate regni singularis, et dceptiosa miraculis; ut, sicut Dominus in Evangelio dicit, seducat, si fieri potest, quod positum est, leo; ad dolos, cubili suo: sic utraeque iniquitates ejus singulis sermonibus intimanturInsidiatur ut rapiat pauperem: rapere pauperem, dum attrahit eum. In laqueo suo humiliabit eum. Iteratio insidiarum, nimietatem callidi persecutoris ostendit. Rapere
Abbreviated transcription (Latin):
ad orare haec habebit in ose
quelocuturuse publice subs
gua uero qđ ait. designat cũ es¬
tationes habere seuissi mas d
cũ ipsesit ꝑditus ꝑ derecunco
festinat quarũ rerũ definio
lubor & dolor ẽ. Labor cũd¬
uersis cladib: ad flig& in nos
dolor cũ maestyres fac̃ qm̃ sinꝰ
lubore & dolore corporises¬
sumariñ potest coronamas tyrii
sic uniuersa quȩ lo quit᷑ uł quȩ co¬
ꝯtat parisice polluta sunit:
ixpĩ litronũ consu&udinis
conparauit qui occultas uias
insident ut int̃ficiant in nocentes
quȩ figurte dicit᷑ phcntasia. quo¬
tins in concipiendis futuris uisi¬
onib: animꝰ ꝑducit᷑ audientis:
qđ ad mastrrũ coronã & infide

Expanded text:
adorare. Haec habebit in ore quae locuturus est publice. Sub lingua vero, quod ait, designat eum cogitationes habere saevissimas; ut cum ipse sit perditus, perdere cuncta festinet. Quarum rerum definitio labor et dolor est: labor cum diversis cladibus affligit innoxios; dolor cum martyres facit, quoniam sine labore et dolore corporis consummari non potest corona martyrii. Sic universa quae loquitur vel cogitat, pari faece polluta sunt. Vchristi latronum consuetudini comparavit, qui occultas vias insident, ut interficiant innocentes. Quae figura dicitur phantasia, quoties in concipiendis futuris visionibus animus perducitur audientis. quod ad martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
designat centixp̃i uł eorũ qui eiꝰ
sumulantur arbitrio qm̃so
iptũ ẽ. Imitaant ergo illũ ꝙ
sunt expaste ipsius. qui sibi
ipsi malitia faciente dicure
ẽ Nullũ gentẽ in tactã reln¬
quocmꝰ sed deista natioñ ne
ulciscens ad uliã gentemio
trocns ferar uindicandus ut
om̃s studio procuo possit adsi¬
gere qui eiꝰ uisi s̃ nisib: obuun
actus uero suos uno uerbo dii¬
niuit quando se sine malon¬
hil dic̃ eẽ facturum

Expanded text:
designat, vel eorum qui ejus famulantur arbitrio, quoniam scriptum est: Imitantur ergo illum, qui sunt ex parte ipsius . Qui sibi ipsi malitia faciente dicturus est, nullam gentem intactam relinquam: sed de ista natione me ulciscens, ad aliam gentem iterum transferar vindicandus; ut omnes studio pravo possit affligere, qui ejus visi sunt nisibus obviare. Actus vero suos uno verbo definivit, quando se sine malo nihil dicit esse facturum