comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq in consumatione mundi
antixp̃i tempꝰ infestum appro¬
pinquare iam cep̃: ad preparandas corrobo¬
randas fr̃m mentes de diuinis scripturis
hortamenta componerem: quib milites
xp̃i ad spũale celeste certam̃ animarẽ.
Ob temꝑandũ fuit desiderio tuo tamne¬
cessario. ut quantum sufficit medio critaᷤᷤ
nr̃a auxilio diumne inspirationis instructa:
quasi arma ac munimenta quedã pugna¬
turis fr̃ib de preceptis dñicis ꝓmerentur
Parum est enim qd dĩ plebem classico nr̃e
uocis erigimus: nisi credentium fidem. & di¬
catam deo deuotamq uirtutẽ. diuina lec¬
tione firmemus. Quid autem pocus aut
maus curȩ nr̃ȩ & sollicitudini congruit. ꝙͣ¬
ut comissum nob̾ diuinitꝰ popłm & exerci¬
tum incelestib castris constitutũ aduersus
diaboli taela & iacula exhortationib assiduis
preparemur: Neq idoneus potest ẽẽ miles
ad bellum. qui non exercitatus prius incampo
fuerit: aut qui agonisticam coronã querit

Expanded text:
adque in consummatione mundi antichristi tempus infestum adpropinquare iam coepit, ad praeparandas et corroborandas fratrum mentes de diuinis scripturis hortamenta conponerem quibus milites Christi ad spiritale et caeleste certamen animarem. obtemperandum fuit desiderio tuo tam necessario, ut quantum sufficit mediocritas nostra auxilio diuinae inspirationis instructa quasi arma ac munimenta quaedam pugnaturis fratribus de praeceptis dominicis promerentur. parum est enim quod Dei plebem classico nostrae uocis erigimus, nisi credentium fidem et dicatam Deo deuotamque uirtutem diuina lectione firmemus. Quid autem potius aut maiae curae nostrae ac sollicitudini congruit quam commissum nobis diuinitus populum et exercitum in castris caelestibus constitutum aduersus diaboli tela et iacula exhortationibus adsiduis praeparare? neque enim idoneus potest esse miles ad bellum qui non exercitatus in campo prius fuerit, aut qui agonisticam coronam quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
hunc si fieri potest sequam̃ omnes: huiꝰ sacͣ¬
mento & signo censeamur. Hic nobis uiam
uite aperit. hic ad paradisũ reduces facit
hic ad celorum regna ꝑducit. Cum ipso sep̃
uiuemus: facti ꝑ ipsum filii dĩ. Cũ ipso ex¬
ultabimus semꝑ ipsius cruore reparati.
patre beati: de ꝑpetua uoluptate letantes
semꝑ inconspectu dĩ: & agentes deo grãs sẽꝑ.
morti fuisset obngxiꝰ: factꝰ ẽ immortalitate

Expanded text:
hunc si fieri potest sequamur omnes, huius sacrhunc si fieri potest sequamur omnes, huius sacramento et signo censeamur. hic nobis uiam uitae aperit, hic ad paradisum reduces facit, hic ad caelorum regna perducit. cum ipso semper uiuemus facti per ipsum filii Dei: cum ipso exultabimus semper ipsius cruore reparati. patre beati, de perpetua uoluptate laetantes semper in conspectu Dei et agentes Deo gratias semper. morti fuisset obnoxius, factus est inmortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
Quando istinc recessum fuerit: nullus iampe¬
nitentie locus ẽ. nullus satisfactionis effectꝰ
hic uita aut amittit᷑: aut tenet᷑. Hic saluti
ȩt̃nȩ cultu dĩ & fructu fidĩ ꝓuidetur. Nec
quisquam aut peccatis retardet᷑ aut annis:
quo minus ueniat ad consequendã salutẽ.
Inisto ad huc mundo manenti: penitentia
nulla sera ẽ. Patet ad indulgentiam dĩ aditꝰ:
& querentib atq intelligentib ueritatem fa¬
cilis accessus ẽ. Tu sub ipso licet exitu & uite
temporalis occasu ꝓ delictis roges. & dñm qui
unus & uerus ẽ. confessione & fide agnitionis
eius implores: uenia confitenti dat᷑. & creden¬
ti indulgentia salutaris de diuina pietate
concedit᷑: Ad immortalitatẽ sub ipsa morte
miscdiȩ suȩ cribuit: subigendo mortem tro¬
pheo crucis. redimendo credentẽ. p̃cio suisan¬
guinis reconciliando hominẽ deo patri. uiui¬
ficando mortalem: regeneratione celesti.

Expanded text:
quando istinc recessum fuerit, nullus iam paequando istinc recessum fuerit, nullus iam paenitentiae locus est, nullus satisfactionis effectus. hic uita aut amittitur aut tenetur: hic saluti aeternae cultu Dei et fructu fidei prouidetur. nec quisquam aut peccatis retardetur aut annis quominus ueniat ad consequendam salutem. in isto adhuc mundo manenti paenitentia nulla sera est. patet ad indulgentiam Dei aditus et quaerentibus adque intellegentibus ueritatem facilis accessus est. tu sub ipso licet exitu et uitae temporalis occasu pro delictis roges et Deum qui unus et uerus est confessione et fide agnitionis eius inplores, uenia confitenti datur et credenti indulgentia salutaris de diuina pietate conceditur et ad inmortalitatem sub ipsa morte misericordiae suae tribuit subigendo mortem trophaeo crucis, redimendo credentem pretio sui sanguinis, reconciliando hominem Deo patri. , uiuificando mortalem regeneratione caelesti.
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatis uia & ꝑditionis. & ambulauimus
solitudines difficiles: uiam autẽ dñi ignoraiumꝰ.
Quid nobis ꝓfuit suꝑbia: aut quid diuiciarũ
iactatio contulit nob̾: Transierunt omnia illa
tanquam umbra. Erit cunc sine fructu peni¬
tentia. & dolor pene. manis ploratio: & in efficar
dep̃catio. Inȩt̾̃nam penam sero credunt: qui
inuitam et̾nam credẽ noluerunt. Securitati
gͥ & uitȩ. dum licet ꝑuidete. Offerimus amimi
uob̾ & consilii nr̃i salutare munus. Et quia o.¬
disse non licet nob̾. & sic deo plus placemus
dum nullam ꝓ iniuriam uicem reddimus:
hortamur dum facultas ad ÷.dum ad huc ali
religionis candidam de profundo tenebrose
suꝑsticionis emergere. Non inuidemus cõmo¬
dis ur̃is: nec beneficia diuina celamus. Odiis
ur̃is beniuolentiam reddimꝰ: & ꝓtormentis ac
suppliciis quȩ nob̃ inferunt᷑. salutis itinera
monstramꝰ. Credite. & uiuite: & qui nos ad
tempꝰ ꝑsequimini: inet̾num gaudete nob̾cũ.

Expanded text:
us solitudines difficiles, uiam autem Domini ignorauimus. quid nobis profuit superbia aut quid diuitiarum iactatio contulit nobis? transierunt omnia illa tamquam umbra. erit tunc sine fructu paenitentiae dolor poenae, inanis ploratio et inefficax deprecatio. in aeternam poenam sero credunt qui in uitam aeternam credere noluerunt. Secnritati igitur et uitae dum licet prouidete. offerimus uobis animi et consilii nostri salutare munus. et quia odisse non licet nobis et sic Deo plus placemus, dum nullam pro iniuria uicem reddimus, hortamur, dum facultas adest, dum adhuc aliqurae religionis candidam lucem de profundo tenebrosae superstitionis emergere. non inuidemus commodis uestris nec beneficia diuina celamus. odiis uestris beniuolentiam reddimus et pro tormentis ac suppliciis quae nobis inferuntur salutis itinera monstramus. credite et uiuite et qui nos ad tempus persequimini in aeternum gaudete nobiscum.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione amplecti: hȩc die ac nocte medi¬
militem: uincere non poterit uirtutẽ ad p̃¬
liũ ꝓptam. Uel si arcessio ante p̃uenerit.
sine p̃mio ñ erit fides quȩ erat ad martiriũ
preparata. Sine dampno temꝑis: merces iu
dice deo reddit᷑. In ꝑsecutione milicia: inpa¬

Expanded text:
cogitatione conplecti, haec die ac nocte medicogitatione conplecti, haec die ac nocte medimilitem, uinci non poterit uirtus ad proelium prompta. uel si arcessitio ante praeuenerit, sine praemio non erit fides quae erat ad martyrium praeparata: sine damno temporis merces Deo iudice redditur: in persecutione militia, in pa
Abbreviated transcription (Latin):
illuc ꝑstrato eo qui ante deceꝑat trophea
uietricia reportare. afferre dño acceptissi¬
mum munus. incorruptam fidẽ. uirtutem
mentis in columen. laudem deuotionis i¬
lustrem. comitari deo cũ uenire ceꝑit uin¬
dictam de inimicis recepturꝰ. Lateri eius
assistere: cum sederit iudicaturꝰ coheredem
xp̃i fieri. angłis ad equari: cum patriarchis.
letari. has cogitationes quȩ ꝑsecutio pocest
uincere: quȩ possunt cormenta suꝑare: Du¬
rat fortis r stabilis. religiosis meditationib
fundata mens: & aduersus omnes diaboli t̾ro¬
res & minas mundi animus immobilis ꝑstat
quem futurorum fides certa & solida corrobo
tur s immortalitas sequit᷑. Occiso mundus eri¬
pitur: s. restituto paradisus exhibetur. Uita
tum. exire inter p̾ssuras & angustias głosum
claud̾e in momento oculos. quib homines
citas: Terris repente sub traheris. ut in reg¬
nis celestib reponaris. Hȩc opportet mente &

Expanded text:
tus est illuc, prostrato eo qui ante deceperat trophaea tus est illuc, prostrato eo qui ante deceperat trophaea uictricia reportare, offerre Domino . acceptissimum munus incorruptam fidem, uirtutem mentis incolumem, laudem deuotionis inlustrem, comitari eum cum uenire coeperit uindictam de inimicis recepturus, lateri eius adsistere cum sederit iudicaturus, coheredem Christi fieri, angelis coaequari, cum patriarchis, laetari. has cogitationes quae persecutio potest uincere, quae possunt tormenta superare? durat fortis et stabilis religiosis meditationibus fundata mens et aduersus omnes diaboli terrores et minas mundi animus inmobilis perstat quem futurorum fides certa et solida corrobortur, sed inmortalitas sequitur: occiso mundus eripitur, sed restituto paradisus exhibetur: uita tum, exire inter pressuras et angustias gloriosum, eludere in momento oculos, quibus hominescitas. terris repente subtraheris, ut in regnis caelestibus reponaris. haec oportet mente et
Abbreviated transcription (Latin):
acceperunt inscriptionẽ infronte sua. aut
inmanu. Quos uniuersos a se in eodẽ loco
simul uisos: coniungit & dicit. Et uixert
i regnauerunt cũ xp̃o. Uiuere omnes dicit
& regnare cum xp̃o: non tantum qui occisi
fuerunt s & quiq infidei suȩ firmitate &
dĩ cimore ꝑstantes imaginem bestie nõ
ad orauerunt. neq ad funesta eiꝰ & sacrile¬
passionis mercede quam qđ hic sustinemus
dignatione diuina usq in terciũ cȩlũ atq
inpara disum raptus. audisse se merrabi
scientiȩ ueritate ꝓfitet᷑. Non sunt inqͥt cõ¬
digne passiones huius temꝑis: ad suꝑuentu¬
ram elaritat̃ẽ quę reuelabitur innob̾. Qͥs
eium non omnib uirib elaboret ad clarita¬
tem tantam ꝑuenire ut amicus dĩ fiat. ut
terraena p̃mia diuina ꝑcipiat: Similitib
scłarib głosum ẽ. ut hoste deuicto redeant
inpatriam triumphantes: quanto pocior
& maior ẽ gła uicto diabolo ad paradisum

Expanded text:
acceperunt inscriptionem in fronte aut acceperunt inscriptionem in fronte aut in manu sua; quos universos a se in eodem loco simul visos conjungit et dicit: et vixerunt et regnaverunt cum Christo . Vivere omnes dicit et regnare cum Christo, non tantum qui occisi fuerint, sed et quicumque, in fidei suae firmitate et Dei timore perstantes, imaginem bestiae non adoraverint, neque ad funesta ejus, et sacrileOS ACCIPERE IN PASSIONIS MERCEDE, QUAM QUOD HIC SUSTINEMUS dignatione diuina usque in tertium caelum adque in paradisum raptus audisse se inenarrabilscientiae ueritate profitetur. non sunt, inquit, condignae passiones huius temporis ad superuenturam claritudinem quae reuelabitur in nobis. quis ergo non omnibus modis elaboret ad claritatem tantam peruenire, ut amicus Dei fiat, ut cterrena praemia diuina percipiat? si militibus saecularibus gloriosum est ut hoste deuicto redeant in patriam triumphantes, quanto potior et maior est gloria uicto diabolo ad paradisum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ambulant in lege dm̃. Beati qui scrutant᷑
testimonia eiꝰ. in toto corde exquirunt eũ. Itẽ
dñs in eũgłio ultor ipse ꝑsecutionis nr̃e. & mu¬
num celorum. Et it̾um. Beati eritis cũ uosodio
habuerint homines. & separauerint uos &
expulerint: & maledixerint nomini ur̃o qͣsi
nequam ꝓpt̃ filium hominis. Ciaudete in illa
die & exultate. Ecce enim merces ur̃a multa
incelis. Et iter̃. Qui ꝑdidit aninã suã ꝓpt̾ me
hic saluabit eam. Nec solos animaduersos &
interfectos diuinę pollicitacionis manent
des integra atq inuicta ꝑstiterit. & contẽp¬
honorat᷑ dicente & pollicente ipso. Nemo ẽ
aut parentes. aut fr̃s. aut uxorem. aut fili¬
os. ꝓpt̃ regnum dĩ: & non recipiat ceirties
tantum in isto tempore. in scło autẽ uent᷑o
uitam et̾nam. Itẽ inapochalipsi id ipsum
loquitur. Et uidi inquit animas occisoꝵ
cum posuisset occisos: addidit dicens. Et qͥ¬
cunq imaginem bestie ñ ad orauerunt. nec

Expanded text:
ant in luce Domini. beati qui perscrutantur martyria eius, in toto corde inquirunt eum. item Dominus in euangelio, ultor ipse persecutionis nostrae et munum caelorum. et iterum: beati eritis, cum odio uos habuerint homines et separauerint uos et expulerint et maledixerint nomini uestro quasi nequam propter filium hominis. gaudete in illa die et exultate. ecce enim merces uestra multa in caelis. et iterum: qui perdit animam suam propter me hic saluabit illam. nec solos animaduersos et interfectos diuinae pollicitationis manent tamen integra adque inuicta perstiterit et contemphonoratur pollicente ipaut parentes aut fratres, aut uxorem aut filios propter regnum Dei, et non recipiat septies tantum in isto tempore, in saeculo autem venturo vitam aeternam . Item in Apocalypsi hoc idem loquitur: Et vidi, inquit, animas occisoru primo in loco posuisset occisos, addidit, dicens: Et quicumque imaginem bestiae non adoraverunt, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ligit filium aut filiã suꝑme ñ ẽ medignus
Et qui non accipit cruce̾ suam & sequitur me:
non ẽ me dignus. Sic & indenteronomia scrip¬
tum ẽ. Qui dicunt patri aut matri non noui
te. & filios suos non agnouerunt: hii custodi¬
erunt precepta tua. & testamentum tuum
seruauerunt. Itẽ apłs paulus. Quis nos inqͥt
separabit a karitate xp̃i: Pressura an ang̾tia
an ꝑsecutio. anfames annuditas anꝑiculũ
an gladius. C Sic̃ scriptũ ẽ. Quia ꝓpt̾ te occidi¬
mũr tota die. ẽstimati sumus ut oues occisio¬
nis. S in his omnib suꝑ amus ꝓ pt̾ eũ qͥ dilex̃
nos. Et it̾um. Non estis ur̃i. Empti enim estis

Expanded text:
ligit filium aut filiam super me, non est me dignus. Et qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus . Sic et in Deuteronomio scriptum est: Qui dicunt patri et matri, « Non novi te, « et filios suos non agnoverunt, hi custodierunt praecepta tua, et testamentum tuum serseparabit a caritate Christi, pressura an angustia an persecutio an fames an nuditas an periculum an gladius? sicut scriptum est: quia propter te occidimur tota die, aestimati sumus ut oues uictimae. sed in his omnibus superamus pro eo qui dilexit nos. et i
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ: animam autem ñ possunt occid̾e. Ma¬
gis autẽ metuite eum: qui potest animam
⁊ corpꝰ occid̾e in gehennã. Et it̾m. Qui amat
animam suam ꝑdetillã Et qͥ odit animam suã
in isto scło: inuitã et̾nã conseruabit illã xix.
Quod redempti & uiuificati xp̃i sanguine.
nicħ xp̃o p̃ponere debeamus: in euangłio

Expanded text:
corpus, animam autem non possunt occidere. macorpus, animam autem non possunt occidere. magis autem metuite eum qui potest et animam et corpus occidere in gehenna. et iterum: qui amat animam suam perdet illam, et qui odit animam suam in isto saeculo in uitam aeternam conseruabit illam. QVOD REDEMPTI ET VIVIFICATI CHRISTI SANGVINE NIHIL CHRISTO PRAEPONERE DEBEAMVS. In euangelio
Abbreviated transcription (Latin):
dieris uocẽ dñidĩ tui. & obseruaueris p̃cep¬
ta eiꝰ. Cuius p̃cepti & uigoris memor matha¬
thias. interfecit eum qui ad aram sacrificat᷑us
accesserat. Qđ si ante aduentum xp̃i circa
dñm colendum & idola sꝑnenda hec p̃cepta
seruata sunt: quantomagis pꝰ aduentũ xp̃i
seruanda sunt. quando ille ueniens ñ uerbis¬
tantum nos hortatꝰ sit s & factis pꝰ omnes in¬
iurias & contumelias. passus quoq & crucifixꝰ
ut nos pati & mori exemplo suo docẽt. ut nul¬
la sit homini excusatio ꝓse non pati. cum passꝰ¬
catis: multomagis ꝓpeccatis suis unuquẽq
incelis ẽ. Qui autẽ negauerit me corã homi¬
nib: & ego negabo eũ corã patre meo qui ince¬
lis ẽ. Itẽ apłs paulus. Si enim cõmorimur inqͥt:
& conuiuemꝰ. Si toleramꝰ: & cum regnabinꝰ.
Si negabimus: & ipse negabit nos. Itẽ ioħs
nos ad contemptum mortis hortat᷑: corrobo¬
rat dñs dicens. Nolite timere eos qͥ occidunt

Expanded text:
dieris vocem Domini Dei tui, et observaveris praecepdieris vocem Domini Dei tui, et observaveris praecepta ejus. » Cujus praecepti et vigoris memor Matathias interfecit eum, qui ad aram sacrificaturus accesserat. quodsi ante aduentum Christi circa Deum colendum et idola spernenda haec praecepta seruata sunt, quanto magis post aduentum Christi seruanda sunt, quando ille ueniens non uerbis nos hortatus sit sed et factis, post omnes iniurias et contumelias passus quoque et crucifixus, ut nos pati et mori exemplo suo doceret, ut nulla sit homini excusatio pro se non pacatis, multo magis pro peccatis suis pati unumquemque in caelis est; qui autem negaverit me coram hominibus, et ego negabo eum coram Patre meo, qui in caelis est . Item Apostolus Paulus: Si enim commorimur, inquit, et convivemus: si toleramus, et conregnabimus: si negabimus, et ipse negabit nos . Item Joannos ad contemptum mortis hortatur Dorat dicens: nolite, timere eos qui occidunt
Abbreviated transcription (Latin):
querit uir aduersus uirum: orabunt ꝓeo ad
dñm. Si autẽ in dñm peccet homo: quis ora¬
serint: indeuteronomio. Qđ si rogauerit te
fr̃ tuus. aut filius cuus aut filia tua. aut
uxor tua quȩ ẽ insinu tuo. aut amicus tuus
qui equalis ẽ animȩ tuȩ latent̾ dicens. eamꝰ¬
& iudeamꝰ & seruiamus diis alienis. diis gen¬
tium. ñ consenties ei: & ñ exaudies cũ & ñ
parcet ocułs tuus suꝑ eũ: & ñ celabis eum.
Annuntians annuntiabis de illo. Manꝰ tua
cendum: etiã si uniuersa consenserit ad ido¬
latriã. Aut si audieris inuna de cuitatib¬
quas dominus deus tuus dabit tibi dicentes¬
eamus & seruiamus diis alienis quos non nos¬
ti: interficiens necabis eos omnes qui sunt in
ciuitate cȩde gladii & incendes ciuitatẽ ig¬
ni.Et erit sinẽ habitaculo met̾num: & non
reedificabit᷑ etiam nc: ut aueriat᷑ dominus
ab indignatione irȩ suȩ. Et dabit tͥ miscdiã

Expanded text:
ccet vir adversus virum, orabunt pro eo ccet vir adversus virum, orabunt pro eo Dominum. Si autem in Deum peccet homo, quis oraSERINT. In Deuteronomio: Quod si rogaverit te frater tuus, aut filius tuus, aut filia tua, aut uxor tua quae est in sinu tuo, aut amicus tuus, qui aequalis est animae tuae, latenter dicens: « Eamus et serviamus diis aliis, diis gentium; » non consenties ei, et non exaudies eum, et non parcet oculus tuus super eum, et non celabis eum, annuntians annuntiabis de illo. Manus tuacendum, etiamsi universa consenserit ad idololatriam: Aut si audieris in una ex civitatibquas Dominus Deus tuus dabit tibi inEamus, et serviamus Diis aliis, quos non novisti, interficiens necabis omnes, qui sunt in civitate, caede gladii, et incendes civitatem igni, et erit sine habitaculo in aeternum: non reaedificabitur etiam nunc, ut avertatur Dominus ab indignatione irae suae. Et dabit misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpopło mexodo rogat: nec impetrat. Pre
de: fecerunt sibi deos aureos. Et nũc si di¬
mittis eis delictum: dimitte. Sin autem si
ne me. & dele de libro quẽ scripsisti. Et dix̃
dominus ad moysen. Siquis delinquit ante
me. delebo eum de libro uite. Itẽ cũ ieremias
ꝓpħa ꝓpopło dep̃caret᷑: dñs ad eũ loquitur
dicens. Et tu noli orare ꝓpopło hoc: & noli po¬
stulare ꝓipsis imprecem & inoratione: quia
non exaudiam intemꝑe quo inuocabunt me
in temꝑe afflctionis suȩ. Iez echiel quoq hanc
eandem de nuntiat indignationẽ de his qui
deo delinquunt. Et fuit inqͥt uerbum dñi
ad me dicens. filii hominis t̾ra q̃cunq pec¬
cauerit ut delinquat delictũ: extendam ma¬
num meã suꝑ eam. & ob teram stabilimentũ
panis & immittam in eã famẽ: & auferam de
ea homanem & peccora. Et si fuerint tres uri
hii inmedio eiꝰ noe. daniel & iob: non libera¬
bunt filios neq filias. ipsi soli salui erũt. Itẽ¬
imprimo libro regnoꝵ. Si delinquendo deli¬

Expanded text:
 populo rogat, nec impetrat. Prececerunt sibi deos aureos. Et nunc si dimittis illis delictum, dimitte. Sin autem, dele me de libro quem scripsisti. Et dixit Dominus ad Moysen: Si quis deliquit ante me, deleam eum de libro meo . Item cum Hieremias pro populo deprecaretur, Dominus ad eum loquitur dicens: Et tu noli orare pro populo hoc, et noli postulare pro ipsis in prece et oratione, quia non exaudiam in tempore quo invocabunt me, in tempore afflictionis suae . Ezechiel quoque hanc eamdem denuntiat indignationem Dei his qui in Deum delinquunt: Et fuit, inquit, verbum Domini ad me dicens: Fili hominis, terra quaecumque peccaverit mihi ut delinquat delictum, extendam manum meam super eam, et obteram stabilimentum panis, et immittam in eam famem, et auferam de ea hominem et pecora. Et si fuerint tres viri hi in medio ejus, Noe, Daniel et Job, non liberabunt filios neque filias, ipsi soli salvi erunt . Item in libro Regnorum primo: Si delinquendo pe
Abbreviated transcription (Latin):
ce ipsa audacia sua tuta inforiluce abruptȩ
cupiditatis arma ꝓstituit. Inde. falsarii.
uenefici. inde in media ciuitate sicarii: tã
ad peccandũ precipites. quã impune peccan¬
tes: A nocente crim̃ admittit᷑: nec in nocens qͥ¬

Expanded text:
et ipsa audacia sua tuta in fori luce abruptae et ipsa audacia sua tuta in fori luce abruptae cupiditatis arma prostituit. inde falsarii, uenefici inde, inde in media ciuitate sicarii tam ad peccandum praecipites quam inpune peccantes. a nocente crimen admittitur, nec innocens q
Abbreviated transcription (Latin):
at. ac rapina. id ÷ ad pietatis obsequiũ tumi¬
di. ad impia lucra temerarii. fugientes mori¬
entium funera. & appetentes spolia mortuoꝵ:
uit appareat inegritudine sua miseros ad hoc
forsitan derelictos eẽ. ne possint dum curan¬
tur euadere. Nã ꝑire egrũ uoluit: qui censũ
ꝑeuntis inuadit. Tantu̾ cladiũ terror dare
Nĩ potest innocentie disciplinã: & int̾ popłin
frequenti strage morientẽ nemo cõsidãt
& se ẽẽ mortalẽ. Passim discurrit᷑. rapit᷑: occu¬
pat᷑ Predandi dissimulatio nulla: nulla cunc¬
tatio. Quasi liceat. qͣsi opporteat. qͣsi ille qͥ ñ
rapit dampnũ & dispendium pͥum sentiat:
sic unusqͥsq raꝑe festinat. In latronib ẽ. ut¬
cunq aliqͣ scelerum uerecundia. Auias fau¬
ces &e desertas solitudines diligunt etiã &¬
sic illic delinquit᷑. ut tam̃ deliquentiũ facinꝰ
tenebris & nocte uelet᷑. Auaricia palã seuit:

Expanded text:
at ac rapina. idem ad pietatis obsequium timiat ac rapina. idem ad pietatis obsequium timidi, ad impia lucra temerarii, fugientes morientium funera et adpetentes spolia mortuorum, ut appareat in aegritudine sua miseros ad hoc forsitan et derelictos esse ne possent dum curantur euadere: nam perire aegrum uoluit qui censum pereuntis inuadit. Tantus cladium terror dare non potest innocentiae disciplinam et inter populum frequenti strage morientem nemo considerat et se esse mortalem. passim discurritur, rapitur, occupatur: praedandi dissimulatio nulla, nulla cunctatio: quasi liceat, quasi oporteat, quasi ille qui non rapit damnum et dispendium proprium sentiat, sic unusquisque rapere festinat. in latronibus est utcumque aliqua scelerum uerecundia, auias fauces et desertas solitudines diligunt, et sic illic delinquitur, ut tamen delinquentium facinus tenebris et nocte ueletur. auaritia palam saeuit
Abbreviated transcription (Latin):
gus. aut uinolentia temulentꝰ. aut liuorͥg ͤ
aut libidine incestus: aut crudelitate iuo¬
lentus. Et miraris inpenas generis humani
iram dĩ crescere. cũ crescat cotidie qđ puni¬
atur: hostẽ quereris exurgere: qͣsi & si ho¬
stis de sit: eẽ pax int̃ ipsas togas possit. hos¬
tem quereris ęxurgere: quasi non & si ex¬
terna de barbaris arma & ꝑicula compri¬
mantur. ferociꝰ. intus & grauius. de calum.¬
niis & iniuriis potentium ciuium domestice
impugnationis tela grassent᷑. De sterilitate
ac fame quereris quasi famẽ maiorẽ siccitas
quam rapacitas faciat. qͣsi ñ de captatis an¬
nonarũ incrementis. & p̃ciorum cumulis.
celum: cum sic horrea cłudant᷑ int̾ris. Quere¬
ris nunc minus nasci: quasi quȩ nata st̃ indi¬
gentib prebeant᷑. Pestẽ & luem criminaris:
cum peste ipsa & lue uł de tecta fint uł auc¬
ta crimina singłorũ dum nec infirmis exhi¬
betur miscdia: & indefunctis auaricia inhi¬

Expanded text:
gus aut uinolentia temulentus aut liuore inuidus gus aut uinolentia temulentus aut liuore inuidus aut libidine incestus aut crudelitate uiolentus: et miraris in poenas generis humani iram Dei crescere, cum crescat cottidie quod puniatur? hostem quereris exurgere, quasi etsi hostis desit esse pax inter ipsas togas possit hostem quereris exurgere, quasi non, etsi externa de barbaris arma et pericula conprimantur, ferocius intus et grauius de calumniis et iniuriis potentium ciuium domesticae inpugnationis tela grassentur: de sterilitate ac fame quereris, quasi famem maiorem siccitas quam rapacitas faciat, quasi non de captatis annonarum incrementis et pretiorum cumulis fcaelum, cum sic horrea eludantur in terris: quereris minus nasci, quasi quae nata sunt indigentibus praebeantur: pestem et luem criminaris, cum peste ipsa et lue uel detecta sint uel aucta crimina singulorum, dum nec infirmis exhibetur misericordia et defunctis auaritia inhi
Abbreviated transcription (Latin):
metur. Delicta mendaciorum. libidinũ. fraudi¬
um. erudelitatis. impietatis. furoris. deus incre¬
pat. & ineusat: & ad innocentiam nemo conuet¬
tit᷑. fiunt ecce quȩ uerbis dĩ ante predicta st̃.
nec quisꝗͣ fide p̃sentium ut infuturum cõsu¬
lat ã monet᷑. Inter ipsa ad uersa quib uix co¬
artata &e conclusa anima respirat. uacat maloᷤ
ẽẽ: & inꝑiculis tantis non de se magis s de
altero iudicare. Indignamini indignari dm̃:
quasi aliquid bom male uiuendo mereamini:
quasi non omnia ista quȩ accidunt minora
adhuc sint & leuiora peccatis ur̃is. Qui alios
iudicas: aliquando & tu esto tui iudex. con¬
scientie tue latebras intuere. Immo quia nul¬
lus iam delinquendi uł pudor ẽ. & sic peccat᷑
qͣsimagis pipsa peccata placeat᷑: qui ꝑspicu¬
us &e nudus a cunctis uideris. & ipse te respi¬
cere. Aut enim suꝑbia inflatꝰ es aut auaricia
rapar es. aut iracundia seuus. aut alea ꝑdi¬

Expanded text:
metur. delicta mendaciorum, libidinum, fraudimetur. delicta mendaciorum, libidinum, fraudium, crudelitatis, impietatis, furoris Deus increpat et incusat, et ad innocentiam nemo conuertitur. fiunt ecce quae uerbis Dei ante praedicta sunt, nec quisquam fide praesentium ut in futurum consulat admonetur. inter ipsa aduersa quibus uix coartata et conclusa anima respirat uacat malos esse et in periculis tantis non de se magis sed de altero iudicare. indignamini indignari Deum, quasi aliquid boni male uiuendo mereamini, quasi non omnia ista quae accidunt minora adhuc sint et leuiora peccatis uestris. Qni alios iudicas aliquando esto et tui iudex, conscientiae tuae latebras intuere, immo, quia nullus iam delinquendi uel pudor est et sic peccatur quasi magis per ipsa peccata placeatur, qui perspicuus et nudus a cunctis uideris et ipse te respice. aut enim superbia inflatus es aut auaritia rapax es aut iracundia saeuus aut alea prodi
Abbreviated transcription (Latin):
exerceas ipse dominatũ : Merito gͦ incursan¬
tib plagis ñ de sunt dei fiagella. nec uerb̾a:
qͥuȩ cum nichil istic ꝓmoueant. nec ad dm̃
singulos tanto cladium terrore conuertant:
manet postmodum carcer eternus. & iugis
flamma & pena ꝑpetua. Nec audiet᷑ illic ro¬
gantium gemitus: quia nec hic dei indignã¬
tis terror auditus ẽ. qui ꝑ ꝓpħam clamat &
dicit. Audi ͤsermonem dñi filii isrł: quia u¬
dicium ẽ dñi aduersus incolas terre. qđ neq
miscdia neq ueritas. neq agratio dei sit suꝑ
cerram. sed execratio. & mendacium. & cedes.
& furtum. & ad ulterium diffusum ẽ suꝑ t̾rã:
sanguiẽ sanguini suꝑmicent. Iccirco terra
lugebit cũ uniuersis incolis suis. cum bestiis
agri cum serpentib terrȩ. cum uolucrib celi.
&̃ deficient pisces maris: ut nemo iudicet ne¬
mo reuincat. Indignari se deus dicit qđ agni¬
tio dĩ non sit interis: & deus ñ agnoscit᷑ nec ti¬

Expanded text:
exerceas ipse dominatum? Merito ergo incursanexerceas ipse dominatum? Merito ergo incursantibus plagis non desunt Dei flagella nec uerbera. quae cum nihil istic promoueant nec ad Deum singulos tanto cladium terrore conuertant, manet postmodum carcer aeternus et iugis flamma et poena perpetua, nec audietur illic rogantium gemitus, quia nec hic Dei indignantis terror auditus est qui per prophetam clamat et dicit: audite sermonem Domini, filii Israel, quia iudicium est Domini aduersus incolas terrae, quod neque misericordia neque ueritas neque agnitio Dei sit super terram: execratio et mendacium et caedes et furtum et adulterium diffusum est super terram, sanguinem sanguini supermiscent. idcirco terra lugebit cum uniuersis incolis suis, cum bestiis agri, cum serpentibus terrae, cum uolucribus caeli, et deficient pisces maris, ut nemo iudicet, nemo reuincat. indignari se Deus dicit quod agnitio Dei non sit in terris, et Deus non agnoscitur nec ti
Abbreviated transcription (Latin):
maior in hominib eẽt audacia facinorum
impunitate secura:. Quereris qđ minꝰ nc̃ tͥ
uberes fontes & aure salubres. & frequens
pluuia & fertilis t̾ra obsequiũ prebeant:
qđ non ita utilitatib tius & uoluptatib
elementa deseruiant. Iu enim deo seruis ꝑ
quẽ tibi cuncta deseruiunt: Famularis illi
cuiꝰ nutu tͥ uniuersa famulant᷑. Ipse de ser¬
uo tuo exigis seruitutem: & homo hominẽ
parere tibi & obedire compellis: & cum fsit¬
sit uobis eadem sors nascendi. condicio una
moriendi corporũ mat̾ia consimilis. animar̃
ratio cõmunis: equali iure & pari lege uel
ueniat᷑ in istũ mundum uł de mundo pꝰ¬
modum recedat᷑: tam̃ nisi tͥ ꝑ arbitrio tuo
seruiat᷑ nisi ad uoluntatis obsequiũ pare¬
at᷑. imꝑiosus & ninius seruitutis exactor es¬
Flagellas & uerberas. fame. siti nuditate.
& ferro frequent̃ & carc̃e affugis ⁊ cruci¬
as: & non agnoscis dñm dm̃ tuũ cũ sic

Expanded text:
maior in hominibus esset audacia facinorum maior in hominibus esset audacia facinorum inpunitate secura? Quereris quod minus nunc tibi uberes fontes et aurae salubres et frequens pluuia et fertilis terra obsequium praebeant, quod non ita utilitatibus tuis et uoluptatibus elementa deseruiant. tu enim Deo semis per quem tibi cuncta deseruiunt: famularis illi cuius nutu tibi uniuersa famulantur. ipse de seruo tuo exigis seruitutem et homo hominem parere tibi et oboedire compellis, et cum sit uobis eadem sors nascendi, condicio una moriendi, corporum materia consimilis, animarum ratio communis, aequali iure et pari lege uel ueniatur in istum mundum uel de mundo postmodum recedatur, tamen nisi tibi pro arbitrio tuo seruiatur, nisi ad uoluntatis obsequium pareatur, inperiosus et nimius seruitutis exactor flagellas, uerberas, fame, siti, nuditate et ferro frequenter et carcere adfligis et crucias. et non agnoscis Dominum Deum tuum, cum sic
Abbreviated transcription (Latin):
siuix ieiunas & pallidas herbas sterilis gleba
ꝓducat. si uineam debilitet grando cedens.
si oleam detruncet turbo subuertens. si fon¬
tem siccitas statuat. aerem pestilens aura cor¬
rumpat. hominẽ inorbida ualitudo con-¬
sumat: cum omnia ista peccatis ꝓuocanti¬
b ueniant. & plus exacerbet᷑ ds̃: quando
nichil talia &e tanta ꝓficiant: Fieri enim ista
uł ad disciplinam contumatium. uł ad pe¬
nam malorum. declarat inscripturis scĩs
idem deus dicens. Sine causa ꝑcussi filios
ur̃õs disciplinam ñ exceperunt. Et ꝓpħa de¬
uotus ac dicatus did. ad hec eadẽ respondet
dicens. Uerberasti eos nec doluerunt: fiagel¬
lasti eos nec uoluer̃t credere nec accipere
disciplinam. Ecce irrogant᷑ diuinitatis pla¬
gȩ & nullus dei metus ẽ. Ecce uerbera desuꝑ
& flagella ñ de sunt: & trepidatio nulla.
nulla forundo ẽ. quid siñ intendẽt reb
humanis uł ista censura: Quanto ad huc

Expanded text:
si uix ieiunas et pallidas herbas sterilis gleba si uix ieiunas et pallidas herbas sterilis gleba producat, si uineam debilitet grando caedens, si oleam detruncet turbo subuertens, si fontem siccitas statuat, aerem pestilens aura corrumpat, hominem morbida ualitudo consumat, cum omnia ista peccatis prouocantibus ueniant et plus exacerbetur Deus quando nihil talia et tanta proficiant. fieri enim ista uel ad disciplinam contumacium uel ad poenam malorum, declarat in scripturis sanctis idem Deus dicens: sine causa percussi filios uestros, disciplinam non exceperunt. et propheta deuotus ac dicatus Deo ad haec eadem respondit et dicit: uerberasti eos nec doluerunt: flagellasti eos nec uoluerunt accipere disciplinam. ecce inrogantur diuinitus plagae et nullus Dei metus est: ecce uerbera desuper et flagella non desunt et trepidatio nulla, nulla formido est. quid si non intercederet rebus humanis uel ista censura ? quanto adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
soli seruies Et it̾m. Non ert̃ tͥ dii alii absq
me. Et itũ. Nolite ambulare pꝰ deos alienos
ut seruiatis eis & ne ad oretis eos: & ne in¬
citetis me in oꝑib manuũ ur̃arum addis¬
uos autẽ sectamini unusquisq domũ suã:
ꝓpt̾ea abstinebit celum arore. & tra subtͣ¬
het ꝓcreationes fuas. Et inducam gladiũ
suꝑ terram. & suꝑ frum̃tũ. & suꝑ uinum.
&r suꝑ oleum. & suꝑ homines. & suꝑ pecora:¬
tit & dicit. Et pluã suꝑ unã ciuitatẽ: & suꝑ
aliã ñ pluã. Pars una cõpluet᷑: &e pars suꝑ qͣ¬
ñ cõpluero arefiet. Et congregabunt᷑ due
&e tres ciuitates munam ciuitatẽ potande
aquȩ causa nec saciabunt᷑: & conuertimini
adme dicit dñs. Indignat᷑ ecadñs & irascit᷑
& qd ad eũ ñ conuertimini cõminat᷑: & tu
miraris aut quereris in hac obstinatione
&e contemptu nr̃o sirara desuꝑ pluuia des¬
cendat. si terra. situ pulueris sq̃leat

Expanded text:
s et illi soli seruies, et iterum: non erunt tibi dii alii absque s et illi soli seruies, et iterum: non erunt tibi dii alii absque me, et iterum: nolite ambulare post deos alienos ut seruiatis eis et ne adoraueritis eos: et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disuos autem sectamini unusquisque in domum suam, propterea abstinebit caelum a rore et terra subtrahet procreationes suas, et inducam gladium super terram et super frumentum et super uinum et super oleum et super homines et super pecoratit et dicit: Et pluam super unam civitatem, et super aliam non pluam. Pars una compluetur, et pars super quam non pluero arefiet. Et congregabuntur duae et tres civitates in unam civitatem potandae aquae causa, nec satiabuntur; et non convertimini ad me, dicit Dominus. Indignatur ecce Dominus et irascitur et quod ad eum non conuertamini comminatur: et tu miraris aut quereris in hac obstinatione et contemptu uestro, si rara desuper pluuia descendat, si terra situ pulueris squaleat,
Abbreviated transcription (Latin):
innouissimis temꝑib multiplicari mala.
& aduersa uariari. & appropinquante iã
iudicĩ die magis ac magis in plagas gen̾is¬
humani censuram dĩ indignantis accendi.
Non enim sic̃ tua falsa querimonia & imꝑi¬
tia ueritatis ignara iactat & clamitat. ista
accidunt qđ dii ur̃i a nobis ñ colant᷑. set
qđ auobis ñ colatur deus. Nam cumipse
sit mundi dñs & rector. & cuncta arbitrio
eiꝰ & nutu gerant᷑ nec qͥcꝗͣ fieri possit nisi
qd aut fecerit aut fieri ipse ꝑ miserit: uti¬
q quando ea fiunt quȩ iram dĩ indignã¬
tis ostendunt. non ꝓpt̾ fiunt a quib ds
colit᷑: s delictis & meritis ur̃is irrogant᷑.
a quib deus omnino nec q̃rit᷑. nec timetur.
nec relictis uanis suꝑsticionib religio uera
cognoscit᷑: ut qui deus unꝰ ẽ omnib unꝰ cola¬
t᷑ ab omnib & roget᷑. Ipsum deniq audi di-¬
centẽ: ipsum uoce diuina instruentẽ & mo

Expanded text:
in novissimis temporibus multiplicari mala in novissimis temporibus multiplicari mala et adversa variari, et appropinquante jam judicii die magis ac magis in plagas genhumani censuram Dei indignantis accendi. non enim, sicut tua falsa querimonia et inperitia ueritatis ignara iactat et clamitat, ista accidunt, quod dii uestri a nobis non colantur, sed quod a uobis non colatur Deus. nam cum ipse sit mundi dominus et rector et cuncta arbitrio eius et nutu gerantur nec quicquam fieri possit nisi quod aut fecerit aut fieri ipse permiserit, utique quando ea fiunt quae iram Dei indignantis ostendunt non propter nos fiunt a quibus Deus colitur, sed delictis et meritis uestris inrogantur, a quibus Deus omnino nec quaeritur nec timetur nec relictis uanis superstitionibus religio uera cognoscitur, ut qui Deus unus est omnibus unus colatur ab omnibus et rogetur. Ipsum denique audi loquentem, ipsum uoce diuina instruentem nos e
Abbreviated transcription (Latin):
putas: qđ minuãt᷑ omnia mundo senescẽ¬
te. Quid si & senes imputent xp̃ianis qđ minꝰ
ualeant insenectute qđ non ꝑinde ut pͥus
ingeant auditu anrium. cursu pedum: ocłoꝵ
acie. uirium robore. succo uiscerũ. mole m̃bro¬
rum: & cumolim ult octingentos & nongen¬
tos annos uita hominum longeua ꝓcedet.
uix nẽ possit ad centenariũ numerũ ꝑueni¬
re. Canos uidemus in pueris. capilli deficiũt
anteꝗͣ crescant: nec etas insencetute desinit.
s incipit a seneccute. Sic in ortu adhuc suo
ad finem natiuitas ꝓperat. sic qđ cunq nẽ
nascit᷑ mnundi ipsius senectute degenerat:
ut nemo mirari debeat singła inmundo
cepisse deficere. quando totus ipse mundus
in defectione sit & infine. Qđ autẽ cribrus
bella continuant. qđ sterilitates & fames
sollicitudinẽ cumulant qđ seuientib mor¬
bis ualitudo frangit᷑ qđ humanũ genꝰ luis
popłatione uastat᷑: & hoc scias ẽẽ p̃dictum

Expanded text:
putas quod minuantur singula, mundo senescenputas quod minuantur singula, mundo senescente. Quid si et senes imputent Christianis quod minus valeant in senectute, quod non perinde ut prius vigeant auditu aurium, cursu pedum, oculorum acie, virium robore, succo viscerum, mole membrorum; et cum olim ultra octingentos et nongentos annos vita hominum longaeva procederet, vix nunc possit ad centenarium numerum perveniri? Canos videmus in pueris, capilli deficiunt antequam crescant; nec aetas in senectute desinit, sed incipit a senectute. Sic in ortu adhuc suo ad finem nativitas properat; sic quodcumque nunc nascitur, mundi ipsius senectute degenerat: ut nemo mirari debeat singula in mundo coepisse deficere, quando totus ipse jam mundus in defectione sit et in fine. V. Quod autem crebrius bella continuant, quod sterilitas et fames sollicitudinem cumulant, quod, saevientibus morbis, valetudo frangitur, quod humanum genus luis populatione vastatur, et hoc scias esse praedictum,
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ. Breuiat᷑ in dies singulos & decrescit ac
deficit inarus agricola. in marinauta. mi¬
les in castris innocentia inforo. iusticia inui¬
Nlicio. in amicis concordia. inartib ꝑicia:
in morib disciplina. Putasne tu tantã posse
substantiam rei senescentis existẽ: quanta
prius potuit nouella ad huc & uegeta iuuen¬
ta pollere: Minuat᷑ necesse ẽ quicquid fine
iam ꝓximo in occidua & extrema deuergit.
Sic sol moccasu suo radios minus claro ĩg
neo splendore iaculat᷑: sic declinante iam
cursu exolentis cornb luna tenuat᷑. Et ar¬
bor quȩ fuerat ante uiridis & fertilis: ares¬
centib ramis fit pꝰmodum sterili senectute
deformis. Et fons qui exundantib prius ue¬
nis largit̾ ꝓfluebat: senectute deficiens uix
modico sudore distillat. Hȩc sententia mun¬
do data ẽ. hȩc dĩ lex ẽ: ut omnia orta occi¬
dant. & aucta senescant: ut infirment᷑ for¬
cia & magna minuant᷑. ut cum infirmata

Expanded text:
uenae breuiantur in dies singulos. et decrescit ac uenae breuiantur in dies singulos. et decrescit ac deficit in aruis agricola, in mari nauta, miles in castris, innocentia in foro, iustitia in iudicio, in amicitiis concordia, in artibus peritia, in moribus disciplina. putasne tu tantam posse substantiam rei senescentis existere, quantum prius potuit nouella adhuc et uegeta iuuenta pollere? minuatur necesse est quicquid fine iam proximo in occidua et extrema deuergit. sic sol in occasu suo radios minus claro neo splendore jaculatur; sic, declinante jam cursu, exoletis cornibus luna tenuatur, et arbor quae fuerat ante viridis et fertilis, arescentibus ramis fit postmodum sterili senectute deformis; et fons qui, exundantibus prius venis, largiter profluebat, senectute deficiens, vix modico sudore distillat. Haec sententia mundo data est, haec Dei lex est, ut omnia orta occidant et aucta senescant, et infirmentur fortia, et magna minuantur, et cum infirmata
Abbreviated transcription (Latin):
inouebit᷑. ueritate cogente. Dixisti ꝑnos fieri
& qđ nob̾ debeant imputari omnia ista qͥb
nunc mundus qͣtitur & urget᷑: qđ dii uñi a
nob non colant᷑. Qua in parte quia ignarꝰ di¬
uine cognitionis & ueritatis alienus es: illud
primo inloco scire debes senuisse iam mundũ.
ñ illis uirib stare quib lam steterat. nec ui¬
gore & robore eo ualere quo antea p̃ualebat
hoc etiam nob̾ tacentib & nulla de script̾is
sci. predicationib diuinis documenta ꝓm̃tib
mundus ipse iam loquit᷑: & occasum sin rerũ
labentium ꝓbatione testat᷑. N on hieme nutͥ¬
endis seminib tanta imbrium copia ẽ: non
frugib estate torrendis solita fragrantia. Hec
sic uerna de temꝑie sata lȩta st̃: nec adeo ar¬
bou̾s fetib autumna fecunda st̃. Omus de
esfossis & fatigatis montib eruunt᷑ in ar¬
morũ cruste: minꝰ auri & argenti opes sug¬
gerunt exhausta iã metalla & pauꝑesue

Expanded text:
movebitur veritate cogente. III. Dixisti per nos fieri movebitur veritate cogente. III. Dixisti per nos fieri et quod nobis debeant imputari omnia ista quibus nunc mundus quatitur et urgetur, quod dii vestri a nobis non colantur. Qua in parte, quia ignarus divinae cognitionis et veritatis alienus es, illud primo in loco scire debes, senuisse jam mundum, non illis uiribus stare quibus prius steterat nec uigore et robore ipso ualere quo antea praeualebat. hoc etiam nobis tacentibus et nulla de scripturis sanctis praedicationibusque diuinis documenta promentibus mundus ipse iam loquitur et occasum sui rerum labentium probatione testatur. non hieme nutriendis seminibus tanta imbrium copia est, non frugibus aestate torrendis solita flagrantia est nec sic uerna de temperie sua laeta sunt nec adeo arboreis fetibus autumna fecunda sunt. minus de ecfossis et fatigatis montibus eruuntur marmorum crustae, minus argenti et auri opes suggerunt exhausta iam metalla et pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
effectus. offerre lum̃ ceco. sermonẽ surdo. sapi¬
entiã bruto: cum nec scire brutꝰ possit. nec
cecus lumen ad mittẽ. nec surdus audire.
Nec considans sepe conticiu: & impacientem pa¬
cientia uici: cum nec docere indocilẽ possem.
ilec impium religione compͥmẽ: nec furentẽ
lenitate cohibere.S enim dicas plurimos cõ¬
queri. & qđ bella cri̾brius surgant. qđ lues.
qđ fames seuiant. qđq imbres & pluuias se¬
rena longa suspendant nobis imputari: tacẽ
ult᷑ non opportet. ne iam uerecundie sed diffi¬
dentie ẽẽ incipiat qđ tacemꝰ: & cũ criminatio¬
nes falsas contẽpnimꝰ refutare. uideam̃ crimen
& cet̾is quos tu forsitan concitasti: & aduersũ
nos odia tius maledicis uocib seminando. co¬
mites tͥ plures radicis atq originis cuȩ pul¬
lulatione fecisti. Quos tam̃ sermonis nr̃i ad¬
mittere rationẽ credo. Nam qui ad malũ mot̾
ẽ mendatio fallente: multomagis ad bonum

Expanded text:
effectus, offerre lumen caeco, sermonem surdo, sapieffectus, offerre lumen caeco, sermonem surdo, sapientiam bruto; cum nec sentire brutus possit, nec caecus lumen admittere, nec surdus audire. II. Haec considerans, saepe conticui, et impatientem patientia vici, cum nec docere indocilem possem, nec impium religione comprimere, nec furentem lenitate cohibere. Sed enim, cum dicas plurimos conqueri quod bella crebrius surgant, quod lues, quod fames saeviant, quodque imbres et pluvias serena longa suspendant nobis imputari, tacere ultra non oportet; ne jam non verecundiae sed diffidentiae esse incipiat quod tacemus, et dum criminationes falsas contemnimus refutare, videamur crimen pariter et caeteris quos tu forsitan concitasti, et adversum nos odia tuis maledicis vocibus seminando, comites tibi plures radicis atque originis tuae pullulatione fecisti; quos tamen sermonis nostri admittere credo rationem: nam qui ad malum motus est mendacio fallente, multo magis ad bonum
Abbreviated transcription (Latin):
blaRan Tem te & ad uersus dñm
qui unus & uerꝰ ẽ. ore sacrilego &
uerbis impiis obstrepentẽ frequẽ¬
ter demetrinȩ contempserã: uere¬
cundius & melius existimans errantis imꝑiciã
silentio sꝑnere. quã loquendo dem̃tis insamã
ꝓuocare. Hec hoc sine magisterii diuni aue¬
toritate faciebã: cum scriptũ sit. inaures in¬
prudentis noli quicquã dicẽ ne qͣndo audi¬
erit irrideat sensatos sermones tuos: & ite¬
rũ: noli responde imprudenti adimpruden¬
Ne dederitis scm̃ canib neq miseritis marga¬
titas ur̃as ante porcos: ne inculcent eas pedib
& conuersi elidant uos. Nam cum ad me sepe
studio magis contradicendi quam uoto discen¬
di uenires: & clamosis uocib insonans malles
tua impudent̃ ingerere. quã nr̃a patient̃
audire: meptum uidebat᷑ congredi tecũ: qͣn¬
do facilius ẽẽt & leuiꝰ turbulaiti maris concitoᷤ
fluctus clamorib retundere: quam tuã rabiem
tractatib cohercere. Certe & labor irritꝰ & nullꝰ

Expanded text:
BLATRANTEM te et adversus Deum, qui unus et verus est, ore sacrilego et verbis impiis obstrepentem frequenter, Demetriane, contempseram, verecundius ac melius existimans errantis imperitiam silentio spernere, quam loquendo dementis insaniam provocare. Nec hoc sine magisterii divini auctoritate faciebam, cum scriptum sit: In aures imprudentis noli quicquam dicere, ne, quando audierit, irrideat sensatos sermones tuos . Et iterum: Noli respondere imprudenti ad imprudenNe dederitis sanctum canibus, neque miseritis margaritas vestras ante porcos, ne inculcent eas pedibus, et conversi elidant vos . Nam, cum ad me saepe, studio magis contradicendi quam voto discendi, venires, et, clamosis vocibus personans, malles tua impudenter ingerere quam nostra patienter audire, ineptum videbatur congredi tecum, quando facilius esset et levius turbulenti maris concitos fluctus clamoribus retundere quam tuam rabiem tractatibus coercere. Certe et labor irritus et nullus
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ꝑsecutionib tuis desine: quos lesos ultio
diuina defendit. Inde ÷ enĩ qđ nemo nr̃m
quando ap̃henditur. ñ reluctat᷑: nec se adũs
in iustam uiolentiam ur̃am quamuis nimiꝰ &e
copiosus nr̃ popłs ulciscit᷑. Pacientes facit de
secutura ultione securitas. Innocentes nocen¬
tib cedunt. insontes penis & cruciatib adqͥ¬
escunt: certi & fidentes qđ multum ñ rema

Expanded text:
esos ultio diuina defendit. Inde est enim quod nemo nostrum quando adprehenditur reluctatur nec se aduersus iniustam uiolentiam uestram quamuis nimius et copiosus noster populus ulciscitur. patientes facit de secutura ultione securitas. innocentes nocentibus cedunt, insontes poenis et cruciatibus acquiescunt cert
Abbreviated transcription (Latin):
cati xp̃i sanguine. nichil xp̃o preponere debea¬
mus: quia uec ille nob̾ quicquam p̃posuerit.
& ille ꝓpter nos mali bonis p̃tulerit. pauꝑtatẽ
diuiciis. seruitutẽ dñationi: mortẽ immorcali¬
tati. Nos contra inpassionib nr̃is pauꝑtati
scłari paradisi paradise diuicias & delicias p̃fe.¬
ramus. dñatum & regnum et̾num temporali
seruituti: immortalitatẽ morti: dm̃ xp̃m dia
nsinuandum quoq ne erepti de faucib
điaboli & de laqueis scłi lib̾ati. si in angustiis
& pressuris eẽ. ceꝑint: regredi denuo ad scłm
uelint & ꝑdant qđ euaserĩt.U i11.
ut ad palmã & coronã possit ꝑueniri.i.x.
Ad hoc enim pressuras & ꝑsecutiones fieri
ut probemur .X.¬
Nec timendas eẽ. iniurias & pugnas ꝑsecu¬
tionum: quia maior ẽ. dñs ad ꝓtegendum.
quã diabolus ad impugnandũ .
Ac ne expauescat quis & turbet᷑ ad p̃ssuras.
excitaret: ut ex hoc ipso qđ hȩc fiant mani¬
festa sit fides diumȩ pollicitationis in mer¬

Expanded text:
ti sanguine nihil Christo praeponere debeamus, quia nec ille quicquam nobis praeposuerit et ille propter nos mala bonis praetulerit, paupertatem diuitiis, seruitutem dominationi, mortem inmortalitati, nos contra in passionibus nostris paupertati saeculari paradisi diuitias et delicias praeferamus, dominatum et regnum aeternum temporariae seruituti, immortalitatem morti, Deum et ChrisInsinuandum quoque ne erepti de faucibus diaboli et laqueis saeculi liberati, si in angustiis et pressuris esse coeperint, regredi denuo ad saeculum uelint et perdant quod euaserint. VIII. ut ad palmam et coronam possit perueniri. VIIII. Ad hoc enim pressuras et persecutiones fieri ut probemur. X.Nec timendas esse iniurias et poenas persecutionum, quia maior est Dominus ad protegendum quam diabolus ad inpugnandum. XI. Ac ne expauescat quis et conturbetur ad pressuras et ones aduersum nos excitaret, ut ex hoc ipso quod haec fiant manifesta sit fides diuinae pollicitationis in mer
Abbreviated transcription (Latin):
curis rerũ & opũ. dispendio militũ. diminu¬
tione castrorum. Hec hoc casu accidisse aliqͥs
existimet aut fuisse fortuitũ pucet: cum
pͥdẽ scriptura diuina posuerit & dixerit
ulciscar me de inimico meo: s expecta dñm
ut t̾ au̾cilio sit. Unde clarũ ẽ atq manifestũ:

Expanded text:
turis opum, dispendio militum, diminutione castrorum. Nec hoc casu accidisse aliquis existimet aut fuisse fortuitum putet, cum jam pridem Scriptura divina posuerit et dixerit: MUlciscar me de inimico meo; sed exspecta Dominum, ut tibi auxilio sit . Unde clarum est atque manifestum