comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pccum e dĩsp̃onẽ cmptores quasinõ
num̾acis pecumis mobestari. ł nc̾cita¬
cem husdam emptonb ĩ poni. licec ñ
sollimpnem ꝯsecuti fuint securita¬
tem soluta fuisse p̾cia ꝓbare. sit cu
sit rii arbicrio p̃cia suͦscpientis mi¬
nime depon̾e sese ꝙ ñ acceꝑit suscepi¬
sse contia ꝯuenit uec cmptoies ple¬

Expanded text:
on numeratis pecuniis molestari vel necessitatem isdem emptoribus imponi, licet non sollemnem consecuti fuerint securitatem, soluta fuisse pretia probare. Sed cum sit in arbitrio pretia suscipientis minime deponere sese quod non accepit suscepisse, ita convenit nec emptores ple
Abbreviated transcription (Latin):
alius inalt̾a tunc ut int̾ ab sentes cãm
disceptari ⁊ socum cise .xx. ãnor excep¬
cõni m̃si cnim prohibet sũ ĩ cadẽ proiuĩ¬
cia res consticuce funt sũ inalia fuper
hus controu̾siam iniudicio ꝓuĩciali
moiũ ⁊ multo mag̾ ĩ hac florẽtissĩaa
ciuitate quid enĩ prodeit ĩ illa ꝓuĩcia
esse possõm an ĩ̾illa cum ius uendica

Expanded text:
sentes causam disceptari et locum esse viginti annorum exceptioni. Nihil enim prohibet, sive in eadem provincia res constitutae sint sive in alia, super his controversiam in iudicio provinciali moveri et multo magis in hac florentissima civitate 3a . Quid enim prodest in ipsa provincia e
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃. mnes qui quascom res mo¬
biles ł inmobiles scu somouences ł ĩ
accõnibus aũt̃ quecom. iures consti¬
tutas a sacatusimo crrario conꝑauu̾it
cos quin cĩ quibus q̃ com res mobilei
seu ĩmobiles seu semouences aut ĩ
ficencie pͥncipalis nomine dace fuĩtit
nr̃e pietatis suꝑ c̾tis pacuimoniis
auã oupcores consecnti sunt ppociri¬
bñficus seu puilggus ꝑfiui camquã
si fuꝑ singulis subns scu patrimonus¬

Expanded text:
no . Omnes, qui quascumque res mobiles vel immobiles seu se moventes vel in actionibus aut quocumque iure constitutas a sacratissimo aerario comparaverint, eos quin etiam, quibus quaecumque res mobiles seu immobiles seu se moventes aficentiae principalis nomine datae fuerintnostrae pietatis super certis patrimoniis antea emptores consecuti sunt, perpotirbeneficiis seu privilegiis perfrui, tamquam si super singulis substantiis seu patrimon
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ reu̾s inres uiris cui iniuilse alscũas. te¬
qr obmedũdi circã cõmitatu ut̾o discodẽ
non posse palam sit. p̾fectus p̾ cauo tñ
accersicis his quos cĩ contigĩt int̃ uos
comꝑis diucurnitate p̾soiptõne tibi ñ

Expanded text:
quereris, in res iuris tui inruisse adseveres teque ob medendi curam comitatu nostro discedere non posse palam sit, praefectus praetorio nostro accitis his quos causa contingit inter vos temporis diurnitate praescriptionem t
Abbreviated transcription (Latin):
d. s  ipucium non pro derelicte hĩcũ
sumptibus cuis sicut asscũas lib̾i euti¬
mans curasti lougi comꝑis p̾scupt̃õne
quominus dñs eius osfirens erogata ret¬
ce ueudicit defendi non pot. hc sedet. Reͣͫ¬

Expanded text:
. Si puerum non pro derelicto habitum, sumptibus tuis, sicut adseveras, liberum existimans curasti longi temporis praescriptione, quominus dominus eius offerens erogata recte vindicet, defendi non potes. DIOCL. E
Abbreviated transcription (Latin):
rõne dccursa inquietate uon licoat. cũ
lex constancimana iubeat ab hus possõis
ad possõncm ꝯducto acoodit du alionas
res cocuende ius sibi ꝓpuctatis usurpet
ne cogantur dnĩ aut amict̾e q̃ locanĩt¬

Expanded text:
ione decursa inquietare non liceat, cum lex constantiniana iubeat ab his possessioad possessionem conductor accedit, diu alienas res tenendo ius sibi proprietatis usurpet, ne cogantur domini aut amittere quod loca
Abbreviated transcription (Latin):
post̾ioris cẽꝑis flictus ꝑceptos ab ea iepe¬
tere potestis quos milla racõe sciens deali¬
tum soł maricus tuus indotẽ acceꝑit an
Iropͥctas qudẽ doti data sit᷑ ^ ͣ̃t pactũ in¬
tercessit ut moriente eo tibi cad̾ possõ
rodd̾etur nam usufructuarius cuam
Apͥetatem pignore nõ potuit. Qmaũt

Expanded text:
posterioris temporis fructus perceptos ab ea repetere potestis, quos nulla ratione sciens de alitum solum maritus tuus in dotem acceperit, an proprietas quidem doti data sit, verum pactum intercessit, ut moriente eo tibi eadem possessio redderetur. Nam usufructuarius quidem proprietatem pignorare non potuit: qui
Abbreviated transcription (Latin):
nere usum fr̃m a pd̾ eũ cum eñ possibile
sit usa. ad oẽ uite tempus usufructuarĩ
non ad suam mentẽ uenire furentẽł ꝯdc̃o¬
rit usuftuctuarius añ ꝯpletã ꝯ dc̃one in¬
uł furorem finitũ excinguit᷑ usu frꝰ. ita
humanũ eit exteudieun ĩ usufructua¬
rũ uitam usiaũ decesserit fumosus uł alias

Expanded text:
nere usum fructum apud eum. Cum enim possibile erat usque ad omne vitae tempus usufructuarii non ad suam mentem venire furentem rit usufructuarius ante completam condicionem vel furorem finitum, extinguitur usus fructus, ita humanum est extendi eum in usufructuarii vitam, etsi antea decesserit furiosus
Abbreviated transcription (Latin):
dedisse scͥptus est aliqͣm uero administracõem ͣ¬
in prouineiis oc̃rat ut difficile eẽ uidat᷑ de ñon¬
eĩcõenen eideni nõ num̾ate peccunit mitere
licenciam damꝰ ei qui memorata excepcõe uti
hiꝰ obicit fcãm a se suꝑ nõ uiun̾a̾tam peccuna
querelam ẽẽ Qd̾ si nõ sit alius administrator

Expanded text:
dedisse scriptus est, aliquam vero administrationem in provinciis gerat, ut difficile esse videatur, denuntiationem eidem non numeratae pecuniae mittere, licentiam damus ei qui memorata exceptione uti i objicit, factam a se super non numerata pecunia querelam esse. Quod si non sit alius administrator
Abbreviated transcription (Latin):
eias donacõis tatuenda p̾sentib tam eaꝰ¬
torib de m̃tis qͣm suriosi. nec nõ hiis qui
ex Genere coꝵ nobiliores sunt iͣ tñ ut ntła
ex hẽ cã oriat᷑. uł in hcͣ recia urbe ut in¬
mente capti sod gratis omia procedant ne
tale hõinũ in fortimium eciam expẽ¬

Expanded text:
tias donationis statuenda, praesentibus tam curatoribus dementis quam furiosi nec non his, qui ex genere eorum nobiliores sunt, ita tamen, ut nulla ex hac causa oriatur vel in hac regia urbe mente capti, sed gratis omnia procedant, ne tale hominum infortunium etiam expen
Abbreviated transcription (Latin):
fortassis affatus utẽ ꝑompuitatis expectet
exequant᷑ nidices qd̾ induig̾ẽ cõsueuimus¬
uͥ pͥm̃ dies paschar extiti̾t uał̾m tencat carte
inclusum om̃niũ uincia̾ dissoluant᷑. Scoab
hiis sec̾miꝰ cos quib cõtaminari poꝰ. Gaudia
uł supͥ uł incesti reo tp̃e cagstitatis ignos¬
eat. Qͥs nõ raptorẽ uͥguis in sũma qͥete et
neficus malefieꝰ. ad ult̾. uiolatorq mo¬
nete. homicida. Paricida. Qd̾ fecit anꝑ ex
pectat. Rens eciã maiestatis de dño aduer

Expanded text:
fortassis affatus nostrae perennitatis exspectet: exsequantur iudices, quod indulgere consuevimusum dies paschalis exstiterit, nullum teneat carcer inclusum, omnium vincla solvantur. Sed ab his secernimus eos, quibus contaminari potius gaudia vel stupri vel incesti reo tempore castitatis ignoscat? quis non raptorem virginis in summa quiete et neficus, maleficus, adulterator violatorque monetae: homicida et parricida quod fecit semper expectet: reus etiam maiestatis
Abbreviated transcription (Latin):
faciant in ministrari ubelł duob aut tͥb
diurnis uł qd̾ extimauerrut cõmentatiẽ¬
ses dec̃tis otuoꝵ sũptib ꝓficiat alimonie
pauꝑum quos ad lauaerum sb̾ fid̾i cuso¬
dia duci oportet młta iudicib xx. libraꝵ
auri ⁊ officiis eoꝵ eldẽ pond̾is constituta

Expanded text:
 aut tribus diurnis vel quot existimaverint commentariensi decretis, quorum sumptibus proficiant alimoniae pauperum. Quos ad lavacrum sub fida custodia duci oportet: multa iudicibus viginti librarum auri et officiis eorum eiusdem ponderis constituta
Abbreviated transcription (Latin):
h̃ aut̃ ꝓpetue nr̃e legis bñficia eos nolumꝰ
obtin̾e̾ qui in monastĩo uł clicatu ꝑ senaue¬
rint. slam si aui coꝵ de quib p̾sentẽ le¬
gem posuimꝰ scĩmoĩaiẽ uitã elegeriut ad
scłarem aut̃ ꝯu̾sacõem remeauerĩt iubeꝰ
oẽs coꝵ res ad iura eiꝰ eccͤ. uł moĩst̾ii ex quo
recesserint ꝑtin̾e. Chñs aũ iͣ dispoĩs repe¬
tenorem in psũtiam hoc ampliꝰ decre¬
nimus ut si aͥs de cupͣdcĩt iudeis ue paga¬
uis ux h̾eticis m̃ierint s̾u̾os nõd̾ catholic¬

Expanded text:
 autem perpetuae nostrae legis beneficia eos volumus obtinere, qui in monasterio vel clericatu perseveraverint. Nam si qui eorum de quibus praesentem legem posuimus sanctimonialem vitam elegerint, ad saecularem autem conservationem remeaverint, iubemus omnes eorum res ad iura eius ecclesiae vel monasterii a quo recesserint pertinere. His ita dispositis repetenorem. In praesenti autem hoc amplius decernimus, ut si quis ex praedictis Judaeis, vel paganis, aut haereticis habuerit s
Abbreviated transcription (Latin):
aͥ sceda ꝯscripta l licteras unius partis
nendicare adeo ut nec illud in huiꝰ̾m¬
odiuendicõib liceat dicere qd̾ precõ
statuto necessitas uenditori imponi᷑.
postea ꝯficiendis insirĩs quam in huᷤ
que iam scripta non dum aut̃ absolu¬
ta sunt lct̃ hr̃e precipimus insi iam.
Sr̃ hus tͣnsactum sit uł uidicatũ que
retͣctari non possunt. exceptis emptõ¬
cedauł in mundo conscriptis ad qͣm¬

Expanded text:
a scheda conscripta, licet litteras unius partis ctione vindicare: adeo ut nec i llud in huiusmodi venditionibus liceat dicere, quod pretio statuto necessitas venditori imponiturpostea conficiendis instrumentis quam in his, quae iam scripta nondum autem absoluta sunt, locum habere praecipimus, nisi iam super his transactum sit vel iudicatum, quae retractari non possunt: exceptis emptiocheda vel in mundo conscriptis, ad q
Abbreviated transcription (Latin):
rib sins temporalem prescripcõnẽ oppo¬
uere cupientes ad easd̾ inficiacõnes per¬
fatis casib uł alus priuatis similib si.
uoluerit is qui apocam ꝯscripsit łexem¬
plar cum suoscriptõe enuis qui apocam sus¬
cepit ab eo accipere omnis e⁊ licencia
tñ ut si hoc is qui apocham ꝯscribit fac̾e
necglexerit ł non curauerit nullum
erpreindiciũ ex eo qd̾ amarctham nõ
recepit generet᷑ cͥu hcc qd᷑ pͥroquib.¬
damintroductum ÷ inferre eis racturãͥ
fieri ⁊ alus insiris que non sunt pupli¬
ce ꝯfecta satis habundeq ccasionem cri¬
minis falsitatisdare ⁊ in indicus ⁊ in cͣcͣ¬
tib manifestum est. ⁊õq sanccimus.
non licere pparacõnes literaꝵ ex crrogͣ

Expanded text:
ribus suis temporalem praescriptionem opporibus suis temporalem praescriptionem opponere cupientes ad easdem infitiationes perfatis casibus vel aliis privatis similibus , si voluerit is qui apocham conscripsit vel exemplar cum subscriptione eius qui apocham suscepit ab eo acctamen, ut si hoc is qui apocham conscribit facere neglexerit vel non curaverit, nullum ei praeiudicium ex eo, quod antapocham non recepit, generetur, cum hoc, quod pro quibusdam introductum est, inferre eis iacturam fieri et aliis instrumentis, quae non sunt publice confecta, satis abundeque occasionem criminis falsitatis dare et in iudiciis et in contractibus manifestum est. Ideoque sancimus non licere compar
Abbreviated transcription (Latin):
uls̾ ⁊̃ adicientes ut ⁊ in posteꝵ si que
arre super facienda empc̃de crmsc̃q.
rer date sirnt siuie in scriptis Suie sũ
Scriptis lnon sit spetͣiłr adiectum.
quid suꝑ husd̾ arres non ꝓcedente cͣc¬
tu fieri oporteat ⁊ qui uentere poilici¬
tus ÷ uendõnem recusans. in dux¬
lum arns eas reddere cogat᷑ ⁊ qui em̾e
pactus est ab empcõe recedens. datis
a se arris cadat. repetõe eaꝵ tenegñda
d̾ Inoites siuem hac inclita urre sũi
in promutus scd̃ ea que disposiumꝰ.
ut possint si hec prospex̾int ccasioẽ.
testiũ in alus locis degenciũ lingan¬
tes uł ꝓcurtores eoꝵ ibi destrnare ut
adhidere exiguntur ut si poposc̾it ut
Sentenciaut postqͣm in locis oportimus
fites inftr̃odata uł minꝰ decta fuerit re¬
perceptis ꝯi qñ super hus fuerit dubõ.
exorta eas habere negando ins agenciũ
facut uacillare t̃ cõlom aduersus do¬
minum certantes ⁊ sĩbr uiqͣm forte li¬
bertatemuendicantes ł debitores c̃orto¬

Expanded text:
 adicientes, ut et in posterum, si quae arrae super facienda emptione cuiuscumque rei datae sunt sive in scriptis sive sine scriptis, licet non sit specialiter adiectum, quid super isdem arris non procedente contractu fieri oporteat, tamen et qui vendere pollicitus est, venditionem recusans in duplum eas reddere cogatur, et qui emere pactus est, ab emptione recedens datis a se arris cadat, repetitione earum deneganda Iudices sive in hac inclita urbe sive in provinciis ea quae disposuimus ut possint, si hoc perspexerint, occasione testium in aliis locis degentium litigantes vel procuratores eorum ibi destinare, utadhibere exiguntur, ut, si poposcerintsententia, ut, postquam in locis opportunis fides instrumento data vel minus data fuerit, reperceptis, si quando super his fuerit dubitatio exorta, eas habere negando ius agentium faciunt vacillare, cum coloni ad dominum certantes et sibi iniquam forte libertatem vindicantes vel debitores credito
Abbreviated transcription (Latin):
d Or sollempnid supendus honesto
sacramento sõlutus es hicet super hi
si allus eintentib procõid ueritas os¬
tondi pot̃ ueteranoꝵ prmmilegia ⁊ te
nͥsur pare posse dubiũ non est
sessionis de quaagitur apd̃ uos osse
prouidebit iutex ex persona usufru¬
ciuaru nullum premditiũ dnõ ⁊pa¬

Expanded text:
 Si sollemnibus stipendiis honeste sacramento solutus es, licet super huisi aliis evidentibus probationibus veritas ostendi potest, veteranorum privilegia eusurpare posse dubium non est.sessionis de qua agitur apud vos esse, providebit iudex ex persona fructuarii nullum praeiudicium do
Abbreviated transcription (Latin):
mat̾mons̃i tẽꝑe uxorẽtuam ꝑ cax passus es
eos q uxor tua ꝯsũpsit. restitu tibi post diuor¬
cium oport̾e nulla racõe ꝯcendis gm̃ aũtab
hiĩs locupletior fcã est. in tantũ pot̃ ꝯueni
d̾. Et si detua pecunsa mancipia sri¬
uxori tue ꝯparata sunt tũ si eisint tͣsita
eoꝵ dñium non adtes ad eam ꝑtinet. pecu¬

Expanded text:
matrimonii tempore uxorem tuam percipere passus es eosque uxor tua absumpsit, restitui tibi post divortium oportere nulla ratione contendis. Sin autem ab his locupletior facta est, in tantum potest . Etsi de tua pecunia mancipia uxori tuae comparata sunt, tamen, si ei sunt tradita, eorum dominium non ad te, sed ad eam pertinet, pecu
Abbreviated transcription (Latin):
eꝑꝑsona ur̃a cũ ĩpotestate patͥs ꝯstitituci
nõ eẽtis legitunamiĩ ĩ d̾eosserit. defũcta
ea in mat̾moniõ actõem uob querere nou
potuit.s si obligacõe u̾boꝵ rite int̾cedente
dotis cepetitõem hab̾e potiusti maximesi ad
fu mes dotali ĩstr̃o pact̾ intͥpositũ eẽ uice
testĩ ut post mortem mulieus bona eiꝰ at te
ꝑuennent q̃ docistituło tibi non sunt obliga¬
ta intelligis te ulła accõe posse ꝯuenire h̾edes
sensueceisores eiꝰ ut tibi restituautur q̃ uullo

Expanded text:
ersona vestra, cum in potestate patris constituti non essetis, legitima minus intercessit, defuncta ea in matrimonio actionem vobis quaerere non potuit. Sed si obligatione verborum rite intercedente dotis petitionem habere potuisti, maxime si ad adfirmes dotali instrumento pactum interpositum esse vice testamenti, ut post mortem mulieris bona eius ad te pertinerent, quae dotis titulo tibi non sunt obligata, intellegis te nulla actione posse convenire heredes seu successores eius, ut tibi restituantur, quae nullo
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓponss pat̾ tuus incꝰ finsti po¬
testate marito tuo gen̾o suo instrũm de¬
bitoris donacõis causa dedit. isq tͦ
res que tui uiris fuerint de posite suꝑ
cansa ꝓ ropͥetatis ea iacõe mutari non
potuit ⁊ si donasse te uxori res cuas ex
fcã pͥus mortua ea que lib̾alitatem oxce¬
pit irrita sit nec est ignotum ꝙ ẽ ꝓbari
honeste q̃sierit de manti bonis cam hũisse
uet̾es uins actores m̾ito credidisseut
d̾. Siexuoluntate patͥs tui filio tuto¬
ris niuptaes collata in m̃aritũ donacio
ip̃o ure irrita est. s si m̾t̾ urrenõ ualuit lice¬

Expanded text:
ut proponis, pater tuus, in cuius potestate fuisti, marito tuo genero suo instrumentum debitoris donationis causa dedit isque matres quae tui iuris fuerunt depositae sunt, causa proprietatis ea ratione mutari non potuit, etsi donasse te uxori res tuas ex monio facta prius mortua ea quae liberalitatem excepit irrita sit. Nec est ignotum, quod, cum honeste quaesierit, de mariti bonis eam habuisse veteres iuris auctores merito credidissent. Si ex voluntate patris tui filio tutoris nupta es, collata in maritum donatio ipso iure irrita est. Sed si matrimonium i
Abbreviated transcription (Latin):
fund̾ alienare uoluerit¶ S ne ex ꝯsensu
nuilieris ipocece eiꝰ minuãtꝰ necessanũ
est ⁊ ĩ hac ꝑte mulierib subuenir̃e hoc tr̃¬
it̾ addito ut fũdũ dotalem uousoł ipete¬
ce titulo dare nec nõ ꝯsenciente muliere
muliens: ł suo uiri renũciantibeis loqͥt᷑

Expanded text:
sensu mulieris hypothecae eius minuantur, necessarium est et in hac parte mulieribus subvenire hoc tantummodo addito, ut fundum dotalem non solum hypothecae titulo dare nec consentiente muliere mulieribus vel suo iuri renuntiantibus loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ꝓetebat᷑ si quid̾ rei uorie fuerat actõ
nou pot̾at salus pat̾ sine ꝯsensu filie suc
agece ⁊ sinoc dum actõe mota ab hac luce
fuerat sub tctus ⁊sitis ꝯtestata eẽt ad
filiam qͣi ad ꝓpͥum patͥmomũ dos reu̾te¬

Expanded text:
si quidem rei uxoriae fuerat actio, non poterat solus pater sine consensu filiae suae agere : et si necdum actione mota ab hac luce fuerat subtractus et si lis contestata esset, ad filiam quasi proprium patrimonium dos reverte
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ oĩa exstipłatu accd̃ arei iuorie actõe
accepit saccedit ei ⁊ alia spẽs arerupo¬
rie actr̃e si qñ ⁊ eñĩ exneus docem dbat
nulla stipłacõe ł pacto ꝓrestitucde enis
ĩ sua ꝑsona fc̃o. Quis qͥs is fuerat muli¬
erhabehat rei uxoue actõem & aña

Expanded text:
rei uxoriae actione accipit Accedit ei et alia species a rei uxoriae actione. Si quando etenim extraneus dotem dabat nulla stipulatione vel pacto pro restitutione eius in suam personam facto, quisquis is fuerat, mulier habebat rei uxoriae actionem: quod antea
Abbreviated transcription (Latin):
lum annonarũ oi alũs q̃ sunt cis simisba
parti mulieris restituendis gͥ inseq̃ti ea
ut simulier amarito fuerait Reres posi¬
ta ⁊ legis falcidie racõ emersert totis
debitũliceat eisicuti alia debita exsħa

Expanded text:
um annonarum et aliis quae sunt eis similia parti mulieris restituendis. Igitur et in sut, si mulier a marito fuerit heres instituta et legis falcidiae ratio emerserit, etiam dotis debitum liceat ei sicuti alia debit
Abbreviated transcription (Latin):
ciones. imuuerem docem suã ipam halle
cũ fortuitus casus hoc lucrũ ei addid̾it
⁊ firmit̾ hoc ad eam ꝑmau̾e ubi ip̃e qui ꝑtiu̾i
⁊ necessaria moniuũta ad hibuerit cum
accesserit nõ ħ cedit donatoris ĩ lucrũ¬

Expanded text:
tiones et mulierem dotem suam ipsam habere, cum fortuitus casus hoc lucrum ei addiderit, et firmiter hoc apud eam permanere, nisi ipse, qui ab et necessaria monumenta adhibuerit, cumaccesserit, non hoc cedat donatori, sed in suu
Abbreviated transcription (Latin):
oẽ dissolutũ spẽs estimate doti date sub¬
p̃cus quib estimte siuit reddent ᷑ ma¬
infestum est non p̃cia sp̃oꝵ dari set tp̃as spẽs
debere restitui cum ĩ placitis ꝙẽ ꝑ reddẽ¬
daꝵ id curto p̃dcõꝵ nomen rudeatur ad¬
nexum ne si spẽs aliqua dimimita fuiss¬

Expanded text:
doti datae pretiis quibus aestimatae sunt redderentur, manifestum est non pretia specierum dari, sed ipsas species debere restitui, cum in placido specierum reddendarum idcirco pretiorum nomen videatur adnexum, ne, si species aliqua deminuta fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
uł ip̃e łalie ꝑ sone ineam cui done re
non poterant itafirmas eẽ ꝑsilen¬
cium douators ⁊ donatͥcis sanctimꝰ si
usq̃ ad quãtitatem legitiuam ł eam
excedentes actis fuerint intunate. nã
amplioris qͣtitatis donacõem minune

Expanded text:
vel ipsae aliae personae in eam cui donare non poterant, ita firmas esse per silentium donatoris vel donatricis sancimus, si usque ad quantitatem legitimam vel eam excedentes actis fuerint intimatae. Nam amplioris quantitatis donationem minime
Abbreviated transcription (Latin):
ñstratõnĩ p̾stiti temporis curncila tͣns¬
fluxint uulla uox admultatõtus cm̃oat
set ip̃os ꝓcuratores p̃põitos colo nos ł tabu¬
lanos susceptores obnoxios ad solõnẽ uo¬
lumus coattari

Expanded text:
nis praestituti temporis curricula transfluxerint, nulla vox advocationis emergat, sed ipsos procuratores praepositos colonos tabularios susceptores obnoxios ad solutionem iubemus artari.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. i nulłis locis uut cuntaabtu s ncbit¬
mulcuosis ciamotib cuiusquã ĩ c̾piłaco cõ¬
tunieliosa ꝓcidat nec ad solam cuiꝰ ĩ uidiã.
potulencia ũba iacdentur. scituns hus qui
hui uoces cmisetint. mouennt q cumult᷑
sequid̾ fiuitꝰ ghus q̃ postulant nuilatemis
hĩturos subeendos autẽ penis hus quas de
sedicõnum et cumultꝰ ĩctonb uetustaiti¬
ssima decrera saux̾int qñ¬

Expanded text:
. In nullis locis aut civitatibus tumultuosis clamoribus cuiusquam interpellatio contumeliosa procedat nec ad solam cuiusquam invidiam petulantia verba iactentur : scituris his, qui huiusmodi voces emiserint moverintque tumultus, se quidem fructum ex his quae postulant nullatenus habituros, subdendos autem poenis his, quas de seditionum et tumultus auctoribus vetustissima decreta sanxerun
Abbreviated transcription (Latin):
na sua retrahir ablata pocius ad mo¬
bilia mouencia q quã ad sundos ꝑĩumri¬
am occupatos sp̾tare exploratiuir est¬
inp̾.Ptes mobiles quar̾ ĩ te fũat dñ¬
um ꝑfca donacõne trausiacã uołent᷑

Expanded text:
na sua retrahit ablata, potius ad mobilia moventiaque quam ad fundos per iniuriam occupatos spectare explorati iuris esna sua retrahit ablata, potius ad mobilia moventiaque quam ad fundos per iniuriam occupatos spectare explorati iuris est
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃.i udices qui t̃ꝑe admimistrac̃ois d¬
obnoxi siuit et capitali adcnnansione
eos subdi uibenꝰ husq nichilomiñ qui
minustrauit eis ad ħ ad hibuert᷑ s qui sub¬
tractas ab huis scientes susceꝑunt eade̾ pe¬

Expanded text:
. Iudices, qui tempore administrationis obnoxii sunt et capitali animadversioni eos subdi iubemus: his nihilo minus, qui ministerium eis ad hoc adhibuerunt vel qui subtracta ab his scientes susceperunt, eadem poe
Abbreviated transcription (Latin):
ris hr̃dem .pi. tuũ honeres. crai lau¬
datus ꝑ ce defendi dereat õ añ ꝯpen¬
sacõis rõnem hab̾e aut ꝯͣrio tutele
udicio eyperiri possis set ne tuũ is
si ꝙ habes impediatur ad eam rem defẽ¬
deudam que adu̾cus uendicantem a¬
genda erit tu pupillopecant:¬

Expanded text:
ris heredem pupillum tuum oneres, qui laudatus per te defendi debeat, cum aut compensationis rationem habere aut contrario tutelae iudicio experiri possis. Sed ne tuum ius, si quod habes, impediatur, ad eam rem defendendam, quae adversus te vindicantem agenda erit, curatores pupillo petunt
Abbreviated transcription (Latin):
mes fieri maĩfestũ estin
tuos habes dirig̾e cas potes assistẽtibus
cãm q derendentib otuturib tius
cũsi i alios tutores non haberent ad hoc
genus ltis defendende curatoiẽ accixe

Expanded text:
mes fieri manifestum est. tuos habes, dirigere eas potes, adsistentibus causamque defendentibus contutoribus tuis, cum et, si alios tutores non haberent, ad hoc genus litis defendendae curatores accipe
Abbreviated transcription (Latin):
tiu cifrandiaent᷑ receiꝰ admistͣsse existi¬
mas s uspectum fac̾e potes mͦ si officiimi
ciꝰ pub̾tate pupilli finitũ non est. nam
sicoune tutor eẽ desũt is iudicõ tutele¬
suoꝑicio quãto tai duis ad eostutela tͦus¬
fertur cessaut. ꝙ si infraudem fcm̃ esssti¬
mas suspectos eos postula qui si submoue¬
ni ineruerint inloc̃ eoꝵ alios accipies¶¬

Expanded text:
tui, si fraudulenter res eius administrare existimas, suspectum facere potes, modo si officium eius pubertate pupilli finitum non est. nam si eo iure tutor esse desiit, iudicio tutelculo, quanto tardius ad eos tutela transfertur, cessant. quod si id fraude factum existimas, suspectos eos postula: qui si submoveri meruerint, in locum eorum alios accipies
Abbreviated transcription (Latin):
i presente ł abscute creditores eiꝰ possint
tes ab huis qui debita eius exignͣt cui
ꝯpetit hi excepcio r docis alterius cause
noie siue q̃ alios possidentes aliqm᷑ actdem
ip̃i moueant possuit examinãdo nego¬
principalis debitor ea minꝙͣ usus est
ica tñ ut n principali debitori ir. fide¬

Expanded text:
sente vel absente, creditores eius possint tes, ab his qui debita eius exigunt, cui competit huiusmodi exceptio vel dotis vel alterius causae nomine, sive contra alios possidentes aliquam actionem ipsi moveant possint in examinando negoprincipalis debitor ea numquam usus est: ita tamen, ut neque principali debitori neque fide
Abbreviated transcription (Latin):
factus est ꝯcingͥit in hac quidẽ ai¬
ma urbe apd̾ quemilibet ordinariũ
rissimos rectores eaꝵ ł de fensores locoꝵ
eaudem querelam maĩfestare eoa:
inodo ꝑretuam sibi exceptõem effi¬
as numerasse balias res dedisse scriptꝰ
est aliqm̃ iͦ adimĩstracõem ł in hac
tere licenciamdamꝰ ei qui memorata
excepcõe ut uelit alios iudices adire¬

Expanded text:
est contigerit, in hac quidem alma urbe apud quemlibet ordinarium rissimos rectores earum vel defensores locorum eandem querellam manifestare eoque modo perpetuam sibi exceptionem effias numerasse vel alias res dedisse scriptus est, aliquam vero administrationem vel in hac tere, licentiam damus ei qui memorata exceptione uti velit, alios judices adire
Abbreviated transcription (Latin):
rarum spẽꝵ sc̾pta est securitas si¬
ritas auidicantib mod̾ oĩb admit¬
tatur. uec liceat ei qui securitatẽ
exposunit post excessũ memorataꝵ
dierũ non eẽ osbi solutas pecunias
ł alias res dr̃e ilo indelicet obfuõ¬
inhũs nec iusiurand̾ oferriliceat
taxatum est licebit ei cui tał exxep¬
ciõ ꝯpetit ẜ denuncõib scriptos mis

Expanded text:
tarum specierum scripta est, securitas siritas ab iudicantibus omnibus modis admittatur, nec liceat ei qui securitatem exposuit post excessum memoratorum dierum non esse sibi solutas vel pecunias vel alias res dicere. Illo videlicet observanin his nec iusiurandum offerri liceattaxatum est, licebit ei, cui talis exceptio competit, vel denuntiationibus scripto mis
Abbreviated transcription (Latin):
securitatib i instr̾is depositaꝵ rer̃
i pecuniaꝵ talem excepcõem oppon̾e
casib prorsus amputare in aliis e
breui temꝑe ꝯclud̾e i deoq sc̃mus
instr̃o quidem depõis c̾tar᷑ rer ł c̾de
fuucõmĩ siue nisolid̾ sine exꝑte solu¬
te ẽẽ ꝯscribantur silł ⁊̃ securitatib
que post ꝯfectõem dotalium ĩ str̃oꝵ
desoluta doce exꝑte ł insolidum ex¬
ponũtur nullam excepcõem non
num̾ate. pe. penitus opponi uuꝑ
ceteris uͨ securitatib que suꝑ pͥua¬
tis debitis a creditore ꝯscribunt᷑
ꝑtem debiti sortis uł usaraꝵ noĩe
ł ad huic feneraticia caucione a pd̾
cieditorem manente solidi tũ debi¬
ei sołonem frãm esse de monstiãces

Expanded text:
securitatibus et instrumentis depositarum rerum vel pecuniarum talem exceptionem opponere  quidem casibus prorsus amputare, in aliis vero brevi tempore concludere. Ideoque sancimus instrumento quidem depositionis certarum rerum vel functionum, sive in solidum sive ex parte solutae esse conscribantur, illis etiam securitatibus, quae post confectionem dotalium instrumentorum de soluta dote ex parte vel in solidum exponuntur, nullam exceptionem non numeratae pecuniae penitus opponi Super ceteris vero securitatibus, quae super privatis debitis a creditore conscribuntur partem debiti sortis vel usurarum nomine vel adhuc feneraticia cautione apud creditorem manente, solidi tamen debiti solutionem factam esse demonstrantes
Abbreviated transcription (Latin):
Si quasi accepturi mu tuo pecuni¬
am aduers ano cauistis que uum̾iata
uon est ꝑ ꝯdicionem obligacõem ꝑotes¬
tis repetere. ⁊ siactor non petat uł ex¬
cepcõe uon num̾ate peccunie ad u̾sus
agentem uti pocestis.

Expanded text:
 pecuniam adversario cavistis, quae numerata non est, per condictionem obligationem repetere, etsi actor non petat, vel exceptione non numeratae pecuniae adversus agentem uti potestis.
Abbreviated transcription (Latin):
solutum ꝯcendentis temꝑis diuitrin¬
cate non excludici/ nec huic obloqͣ
& excepcõ non num̾ate pecunie cegra
tem num̾acõem cuĩ naturali rõno
ꝓbacio nulla eit ⁊ ob hec adpecitorẽ
eiꝰ rei necessitatem crãfferentẽmagna

Expanded text:
solutum contendentis temporis diuturnitate non excluditur. nec huic obloquitur, quod exceptio non numeratae pecuniae certa tem numerationem, cuius naturali ratione probatio nulla est, et ob hoc ad petitorem eius rei necessitatem transferent
Abbreviated transcription (Latin):
duersus peticõefaduersarii si
quid uris habes uci eopotes ignorare
aut̃ non debes non num̾ate peccunie
excepcõem ibi locum habere urbiq̃i cre¬
dita pecimia petitur cum aut̃ exp̃ce¬
deuti causa debiti incingͤfum quãtitas
redigitur non requintur antc̃ cum da

Expanded text:
dversus petitiones adversarii si quid iuris habes, uti eo potes. Ignorare autem non debes non numeratae pecuniae exceptionem ibi locum habere, ubi quasi credita pecunia petitur, cum autem ex praecedenti causa debiti in chirographum quantitas redigitur, non requiri, an tunc cum ca
Abbreviated transcription (Latin):
nomine silu adut. modiomĩb e̾lli¬
gamꝰ qͣr enĩ tatẽ hr̃dicatẽ̾ adiciit
qualem net ip̃e. nec filius y doneam
sibi esse cxistinat ñ aut̃ silio damus
licenciansi ĩ intogr̾ñ reititutõnẽ pe¬
tat respuende̾ns credens esse ħrditate̾
ad hiec minoũb cuniculis instancib¬
itm palium preilicuco̾m adire pfaiã¬

Expanded text:
nomine filii adiit, modis omnibus illigamus: quare enim talem hereditatem adiit, qualem nec ipse nunc nec filius idoneam sibi esse existimat? Non autem filio damus licentiam, si in integrum restitutionem petat respuendam esse credens hereditatem, adhuc minoribus curriculis instantibuiterum per aliam restitutionem adire pra
Abbreviated transcription (Latin):
nec cita uoluntatẽ cor quor ĩ pocesta¬
te  nulla licencia ꝯcedẽda dñuni rei
adcos ꝑtinentis alienare. ł ypochete
cicło dare ł pionore assignare. me¬
lius eit añ corartare uiuemles cało¬
nos. ne cupidini dediti tustẽ eitũ sẽ¬
c̾iantqͥ eos pꝰ dĩsposst̾ũ ꝯpectãt pr̃i¬
moniu cum enĩ sic̃ dcm̃ est ꝑences
ałe̾ cos.ẜ loo es. inaturã cõplłunt᷑

Expanded text:
nec citra voluntatem eorum, quorum in potestate sunt, ulla licentia concedenda dominium rei ad eos pertinentis alienare vel hypothecae titulo dare vel pignori adsignare. melius enim est coartare iuveniles calores, ne cupidini dediti tristem exitum sentiant, qui eos post dispersum expectat patrimonium. cum enim, sicut dictum est, parentes ale
Abbreviated transcription (Latin):
exteptis unħ casu caltiẽsibus .i quasi
castrensib tm̃nodo petulus quibus
nicħ uet exhac cã diminuitur. sicem̾
nec lib̾is ciuusconx serus aliquid do¬
minii aufertur. u pt̾ib amplior pad¬
crimonir ususi assignabitur n optr¬
nente. isi s emancipat̾oe sibi ꝑentes:¬

Expanded text:
et in hoc casu castrensibus et quasi castrensibus tantummodo peculiis, quibus nihil nec ex hac causa diminuitur. sic enim nec liberis cuiuscumque sexus aliquid dominii auferetur et patribus amplioris patrimonii usus fructus adsignabitur. Hoc obtinente et si in emancipatione sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tempus ex quo male aliquid fuĩt gat
doñonibus iam p̾stita sunt dignũ ĩcre¬
meptum ⁊ hus offeire nr̃a dignata ẽ
clem̃cia. siquis igitur asc̾misimo pͥncipe
ł apnisima augusta. sũ masculus sũ fe¬
mina doũonen coͣnsetutus. ł ꝯsecuta
iͣ. oꝑcit i pͥncipeales lib̾alitates. culm̃¬

Expanded text:
tempus, ex quo male aliquid fuerit ionibus iam praestita sunt, dignum incet his offerre nostra dignata est clementia. Si quis igitur a serenissimo principe vel a piissima Augusta sive masculus sive femina donationem sit consecutus vel consecuta ita oportet et principales liberalitates culm
Abbreviated transcription (Latin):
quid s pͣłene cratis est filtus qui pat᷑¬
otate ad huc filius est ⁊i ħĩoitacẽ ci de¬
latã pr̃ ꝯsentire ad euniti ħ̾rditatẽ
uolũit. ł prẽ uolente ipẽ reclamau̾it
siquid̾ recusaiĩt filius lu̾iã damꝰ pr̃¬

Expanded text:
quidem, si plenae aetatis filius est, qui pateaetate adhuc filius est et hereditate ei delata pater consentire adeunti hereditatem noluerit vel patre volente ipse reclamaverit, si quidem recusaverit filius, licentiam damus p
Abbreviated transcription (Latin):
ex cõi ꝯsonsu uit̾ ꝯtrahentes de cad̾ qͣdrn¬
pli racõe placuerit᷑ ex̃ diffõnen autẽ
hꝰ legis si caucio penam stipulacõis ꝯtine̾s
fu̾it int̾ posita ex utraq ꝑte uullas iures
habebit cum ĩ ꝯtͣhendis nuꝑcũs lib̾a poꝵ¬
rib aut curatorb aut ip̃is que m̃ n̾¬

Expanded text:
 consensu inter contrahentes de eadem quadrupli ratione placuit. Extra definitionem autem huius legis si cautio poenam stipulationis continens fuerit interposita, ex utraque parte nullas vires habebit, cum in contrahendis nuptiis libera poribus aut curatoribus aut ipsis, quae m
Abbreviated transcription (Latin):
mutau̾int uoliuitatem noui iuris laq̃is
lib̾antur peneq statute oxpertes sint
s extrinsecus data pignora lucratiua
habeant sica non putent eẽ reddenda
ꝙ ita lacepit̾e uolumꝰ ut nonsolun cõtꝰ᷑
aduĩstrantẽs s ñ ꝯͣ ad m̃istrantis filios
nepotes ac ꝓpuiquos pai ticipes ⁊ ꝯsilia¬
rios domesticos ꝙͣlocum habeat quib
tm̃ ad nũstrator oꝑamded̾it simpłi aũt̃¬

Expanded text:
mutaverint voluntatem, non modo iuris laqueis liberentur poenaeque statutae expertes sint, sed extrinsecus data pignora lucrativa habeant, si ea non putent esse reddenda. Quod ita late patere volumus, ut non solum circa administrantes, sed et circa administrantium filios nepotes ac propinquos, participes id est consiliarios domesticosque locum habeat, quibus tamen administrator operam dederit. Impleri aut
Abbreviated transcription (Latin):
d. Piis qui puellam suis uup¬
cũs pactus est itra bienuiũ exadͥ
nupcias inead̾ ꝓuĩcia degens suꝑ¬
sed̾it eiꝰs spacũ fine decurso ĩ alti
postea ꝯuencionem puella ꝑ uene¬
rorit n fraudiseifit que nupaasꝰ
maturando uotasua diucius

Expanded text:
. Si is, qui puellam suis nuptiis pactus est, intra biennium exsequi nuptias in eadem provincia degens supersederit, eiusque spatii fine decurso in alterius postea coniunctionem puella pervenerit, nihil fraudis ei sit, quae nuptias maturando vota sua diutius
Abbreviated transcription (Latin):
celebr̃at ¶t ne auaricia tenti dñi
magnam molem pecuniaꝵ pp̃ hoc e¬
eflagioent quousq ad p̃sens tẽpus
ꝑpettari ꝯgnouimꝰ nou auplius
cienis lociqui ad aliam ꝑsonam tñs¬
fertur accꝙe Sinaut̃ uouũ emphi¬
ꝯsencientib dũis ad alios iussuũ
ł empouemata transferre sinaut

Expanded text:
celebrandam. Et ne avaritia tenti domini magnam molem pecuniarum propter hoc efflagitent, quod usque ad praesens tempus perpetrari cognovimus, non amplius tionis loci, qui ad aliam personam transfertur, accipere. Sin autem novum emphyconsentientibus dominis ad alios ius suum vel emponemata transferre. Sin au
Abbreviated transcription (Latin):
lege uĩi nõis gen̾ałr cautum est ne
añ ex hac causa dñis facłtas oriatur
emphiotitas suos repeile ⁊ redditum mi
phrceosim suscepit cadat licẽtiam ei
ꝯcedimus a testacõe premissa pecu¬
niam oferre hacq obsignata et scd̾
legem deposita minime reiectõis ⁊ me¬

Expanded text:
numinis generaliter cautum est. Ne autem ex hac causa dominis facultas oriatur emphyteutas suos repellere et reditum minphyteusin suscepit cadat, licentiam ei concedimus attestatione praemissa pecunias offerre hisque obsignatis et secundum legem deposit
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulo emponemata dicuntur a li¬
enare ł ius emphiteoticum maliũ
traufere an eiꝰ expectare ꝯsensun scĩ¬
nus siquidem emphiteotitũ instrm̃a
suꝑ hoc caũ aliquas pactões habeat
eas obẜuaris in aũt uullo modo hi
pactio posita est ł forte instrm̃ emphi¬
teoseos ꝑditum est minime lic̾e emphi¬
aliiuend̾e łiis emphiteoticiun trãs¬
ferress neac acc̃õne accepta diũ mi
mĩne ꝯcedant emphiteocas suos acci¬
peit p̃cia melioracõnũ que ĩ uen̾int
s eos deludant uex hec comod̾ eiphi¬
teote deꝑcat disponimꝰ adstestacd̾em
dño transinitti ⁊ p̃dic̾e quant̃ p̃ciũ
aballo reuera reciꝑe pot̾ ⁊ si quid̾ dñs¬

Expanded text:
ponemata dicuntur, alienare vel ius emphyteuticum in alium transferre, an eius expectare consensum, sancimus, si quidem emphyteuticum instrumentum super hoc casu aliquas pactiones habeat, eas observari : sin autem nullo modo huiusmodi pactio posita est vel forte instrumentum emphyteuseos perditum est, minime licere emphaliis vendere vel ius emphyteuticum transferre. Sed ne hac occasione accepta domini minime concedant emphyteutas suos accipere pretia meliorationum quae invenerint, sed eos deludant et ex hoc commodum emphyteutae depereat, disponimus attestationem domino transmitti et praedicere, quantum pretium ab alio re vera accipit. Et si quidem d
Abbreviated transcription (Latin):
uend̾e melioracões hiis tñ ꝑsouis que nõ
solent ĩ omphiteoticis ꝯtractib ueta¬
ri ad h̾i neuire empcõem. uecessitatẽ
aut̃ hab̾e dñossi aliis meloracio scdm̾
p̃fatum mod̾ uendita sit acciꝑe em¬
phiceotam ł iusem phiceotecarium

Expanded text:
quae non solent in emphyteuticis contractibus vetari ad huiusmodi venire emptionem : necessitatem autem habere dominos, si aliis melioratio secundum praefatum modum vendita sit, accipere emphyteutam vel, ius emphyteuticum
Abbreviated transcription (Latin):
dicõis racõne datum restituere sicut
nonpareatur piosariptis uerbis nĩc̾tã
ciulem dandam actõnem iuris auctori
grumenti cer tam madiacõem calmiaco et
camatote de disse ut ti bue piesendent olĩ
designatum pondus assen̾as siplacitis cit᷑ͣ
stiꝑulacõiss llempnitatem non oyx beãt
fidem quantura de disti causa nonsoqu
d̾. Ea tege irbus donatis acandido
ut quod placuerat menstruimi an
nudi pacti noĩe ceuseatur set reb pro¬

Expanded text:
ionis ratione datum restituere, sicutnon pareatur, praescriptis verbis incertam civilem dandam actionem iuris auctoritrumenti certam modiationem Callimacho et Acamato te dedisse, ut tibi repraesentent olei designatum pondus adseveres, si placitis citra stipulationis sollemnitatem non exhibeant fidem, quantum dedisti, causa non secu. Ea lege rebus donatis candido, ut quod placuerat menstruum seu ventio non nudi pacti nomine censeatur, sed rebus pro
Abbreviated transcription (Latin):
obsuacio q ꝑtineit. nec putẽt homiue ab¬
uectũ atꝙ mlẽ obiciend̾ esse iudici siteus
modo aliquo fure̾ elapsus nã ipia uolun
enismodi pona ꝯsumi qua obnoxiꝰ dotebit᷑
faisse quifuꝯ̃ it ꝯmẽtatiensis nc̾titatẽ aliꝗͣ¬

Expanded text:
observatioque pertineat, nec putet hominem abiectum atque vilem obiciendum esse iudici, si reus modo aliquo fuerit elapsus. Nam ipsum volumus eiusmodi poena consumi, cui obnoxius docebitur fuisse qui
Abbreviated transcription (Latin):
cucomn uocatur quicquam direptũ
csse memoietur unũsa ꝙ constiaãt q̃
ablata iͣ reddi dem̃ ꝯuenit ei qui sir¬
uus cire concendicur simodo ro¬
saluam fucuram ꝑ .y. doneos fideuis¬
sores promisit nam si tales ñ potu̾it
daretunc ea conuenit doquib uidĩ¬
cio iuccabitur sãstrati si̾ cum die¬
cit in quo controũsia sopiatur ita
ut exfusdem si aliqua facultas eẽ

Expanded text:
rvitutem vocatur quicquam direptum esse memoretur, universa quae constiterit ablata ita demum reddi convenit ei, qui servus esse contenditur , si modo salvam rem futuram per idoneos fideiussores promiserit. Nam si tales non potuerit dare, tunc ea convenit, de quibus in iudicio tractabitur, sequestrari in eum diem, in quo controversia sopietur, ita ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
ferotitate concra natuulom lib̾caton
inductum cit. ħ ad libidinem nequissi¬
moe hominum inferri. claudiamim
soiatus consultum. iomnem ciis ob¬
alio quocon: modo contra natalium suor
ingemutatem doducatut ĩ suitutẽi sic
pessim̃ dedetus cognacõnis sue sulgore
ncq̃ forsican decoratos dignitatibiis

Expanded text:
ferocitate contra naturalem libertatem inductum est, hoc a libidine nequissimorum hominum inferri, claudianum senatus consultum et omnem eius obalio quocumque modo contra natalium suorum ingenuitatem deducatur in servitutem et sit pessimum dedecus cognationis suae fulgori, ut, quae forsitan decoratos dignitatibus h
Abbreviated transcription (Latin):
sit p̾scripcõni locus ccũnc es̃ queni
de stacu possit ngu nisi de condicõne
mr̃is recentetur. ħoc ita siquam dn᷑
inxt sũ int̾pllacone ut ciuis roma¬
na egit

Expanded text:
sit, praescriptioni locus erit, cum quaeri de statu non possit, nisi de condicione matris retractaretur. Haec ita, si, quamdiu vixit, sine interpellatione ut civis Romana egit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ubenus om̃s qui scͥpturas suspec¬
tas ꝯiinscunt᷑ tũ quidm iudicõ proi¬
misexint nisi ip̃i astrueit u̾itatem
ut nefarie scr ipture mos qͣi fałarios eẽ
os eam se rem deferre tebere i puplicã
nccõnem que minita sit idoneis testibꝰ
uł instra apertissimis docientis ł indi¬
ciis ad probõnem indubitatis et luce cls¬
d̾ Si tibi ⁊trou̾sia ingenuitatis fiitef¬
onde cãm instr̃is ⁊ argumentis quib po¬
tes soli ⁊ .n. testes ad ingerintatis pro¬
bõnem non sufficiũt

Expanded text:
deinceps, qui scripturas suspectas comminiscuntur, cum quid in iudicio prompserint, nisi ipsi adstruxerint veritatem, ut nefariae scripturae reos et quasi falsarios esse es, eam se rem deferre in publicam notionem, quae munita sit idoneis testibus, vel instructa apertissimis documentis, vel indiciis ad probationem indubitatis et luce cla Si tibi controversia ingenuitatis fiet, defende causam instrumentis et argumentis, quibus putas: soli etenim testes ad ingenuitatis probationem non sufficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ T estiiũ facilitatẽ ꝑer quos multa
facile audientur si dicant omnus deb
cestes supor humsmõi sołonem prod
me atq integre opimonĩ presto.
suerut solucõi cesebrate hũ q cum
sacramenti rebgione deposuerint.
ita ea statuta eẽ non ałr debitũ euis¬
ꝑ parcem euis persoluant insi ułs
ecuritatem in scriptis capiant uł ob¬
seruauerint prefatam testium ꝑrotõ
nł partem eius per soluerint presẽ¬
ti sanccõne merito excipiendis. Sinu̾.¬
nero facca quid̃ securitas sit fortiuto
casu uł incendnuł naufragur alteriꝰ
infortunii perẽpta tunc licet hus qͥ
hoc perpessi sunt causam perempcõis
d̾ Si qñ inuitos testes in pecumarus
cansis ex nm̃ lege aliquis maluerit
Si quid̾ sua sponte fidenissiorie sue ꝑ
custodiadetrudi s sacramento eos cõ¬
muticensemus Si .n. pro toto litis
certamine inriiuaando crederid̃ eẽ te¬
strumputauerind hu cimeos produ

Expanded text:
. Testium facilitatem, per quos multa facile audientur, si dicant omnis debitestes super huiusmodi solutione prode atque integrae opinionis praesto fuerint solutioni celebratae hique cum sacramenti religione deposuerint sita ea statuta esse non aliter debitum vel partem eius persolvant, nisi vel securitatem in scriptis capiant vel observaverint praefatam testium probativel partem eius solverunt, praesenti sancvero facta quidem securitas sit, fortuito vero casu vel incendii vel naufragii vel alterius infortunii perempta, tunc liceat his qui hoc perpessi sunt causam peremptionis  Si quando invitos testes in pecuniariis causis ex nostra lege aliquis trahere maluerit, si quidem sua sponte fideiussionem suae pcustodia detrudi, sed sacramento eos committi censemus. Si enim pro toto litis certamine iuriiurando credendum esse testium putaverunt hi qui e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̾ Eln precib tus significes ĩgnor¬
aante te prednim eũ cinus meministi
sibi ueluo a te donatũ instr̃s miseri fe¬
tisse si uera sunt que ipisti nec ad no¬
men fcẽ donacõis fundus iste perueñ¬
iiride adito uidice ꝯpetenti prõbare te
oportet ⁊ ꝯͣ uoluntatẽ tuam hunc fim¬
dum instr̃o adu̾sarium tuũ fibi asscͥbr
labonisse ut secundum tenorem Ru¬

Expanded text:
 Cum precibus tuis significes ignor Cum precibus tuis significes ignorante te praedium eum cuius meministi sibi velut a te donatum instrumentis inseri fecisse, si vera sunt quae indidisti, nec ad nomen factae donationis fundus iste pervenit. Unde adito iudice competenti probare te oportet contra tuam voluntatem hunc fundum instrumento adversarium tuum sibi adscribi laborasse, ut secundum tenorem r
Abbreviated transcription (Latin):
d.  on midrs asseueracõib nec ex men¬
tita piofessione lic utriq ꝯsenciant sec
matrimomo legitimo concepti uładop
mim ẽẽ confidis per te uł per procura¬
torem affirmacõnem eius falam detege
d̾ Uñ eis qui se dñm ꝯtend̾ ad impoñ¬
dumi honiis probõis serno minime pro¬
dest cumgͥ affugisse te de domo seueri
proftearis ueruin nec ab illo instoin¬
icio S per molentiam asseneres eẽ decẽ¬
tuminquisito prius an in possõnemli¬
bertatis sine malodolo ꝯstitutus sis tc̃ ⁊̃
homuis probõnis quidebeat subire per
huius modi euentum declambitur
sibi fr̃es emancipan donata ꝯtendentes.
uendicant ip̃is intiibit fci probõms
necessitas. Siue ip̃is eã predia qͣi a pa¬
tre ur̃o sibi donatatenentib uos here¬
des constituti pr̃is petias ut intencõẽ
nr̃am non ꝯsticisse detegant iinde dñi
s̾ ¶ Patrem tuam ꝯ secntã lbertatem
ac te post editani ut ingenua probrari
possis ostendi ꝯuenit qd̾ .n. frĩb tuis

Expanded text:
. Non nudis adseverationibus nec ementita professione, licet utrique consentiant, sed matrimonio legitimo concepti vel adonum esse confidis, per te vel per procuratorem adfirmationem eius falsam detege Vis eius, qui se dominum contendit, ad imponendum onus probationis servo minime prodest. cum igitur aufugisse te de domo Severi profitearis, verum nec ab illo iusto initio, sed per violentiam adseveres esse detentum, inquisito prius, an in possessionem libertatis sine dolo malo constitutus sis, tunc etiam, onus probationis qui debeat subire, per huiusmodi eventum declarabitursibi fratres emancipati donata contendentes vindicant, ipsis incumbit facti probationis necessitas, sive ipsis ea praedia, quasi a patre vestro sibi donata, tenentibus vos heredes constituti patris petitis, ut intentionem vestram non constitisse detegant, unde domis . Matrem tuam consecutam libertatem ac te post editam, ut ingenua probari possis, ostendi convenit. Quod enim fratribus tuis
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahentes inftr̃a mimiine possut
quippe t̃ hoꝵ leccõ non recitatorem set
quem tenor stripture designat aduiu¬
at cum ĩqcetera protõnum indicia re
pertiuere nam resnendrcantem abem¬
ptore suos numeratos mĩmos asseuẽ¬
rantem gͣꝓbõnem laborare uon comi¬
enit tur ñ quid̾ husmõi licet probet᷑¬
d̾ Ao probõnẽ seruitutis glicõis ma¬
trem eius ac frẽm seruilia fecisse min¬
isteria non sufficit c̃ n ingennoꝵ ꝯm

Expanded text:
subtrahentes instrumenta his minime possunt, quippe cum horum lectio non recitantem, sed quem tenor scripturae designat, adiuvat. Cum itaque nec cetera probationum indicia reppertinere. nam res vindicantem ab emptore suos numeratos nummos adseverantem erga probationem laborare non convenit, si quidem huiusmodi, licet probet. Ad probationem servitutis glyconis matrem eius ac fratrem servilia fecisse ministeria non sufficit, cum neque ingenuorum
Abbreviated transcription (Latin):
di quis testib usus fuerit ⁊d̾q test¬
es aduersus eũ inalia lite producant᷑.
non liceb̾er personas eoꝵ excipere nsi
osterierit iniuncicias inter se ⁊ illos
postea emersas fuisse ex quib destes re¬
pelli leges precipiunt. non admienda
nib dacõe e ꝓmissione pecuiaꝵ eos.¬

Expanded text:
i quis testibus usus fuerit idemque testes adversus eum in alia lite producantur, non licebit ei personas eorum excipere, nisi ostenderit inimicitias inter se et ilpostea emersisse, ex quibus testes repelli leges praecipiunt, non adimenda nibus datione vel promissione pecuniarum eos
Abbreviated transcription (Latin):
Igtioraatia creditons tui res pd̾e
ap̃ alios obligate pignoris seu ypotte¬
ce nire obligantar ũ sine ꝑiculo capi
ꝯ sueuit et enĩ ħ fraudes ad exta or¬
omaniã cminis exexuc̃onẽ. Spͣcare

Expanded text:
Ignorantia creditoris, cui res pridem apud alios obligatae pignoris seu hypothecae iure obligantur, non sine periculo capi consuevit. Etenim eiusmodi fraudes ad extraordinariam criminis exsecutionem spectare
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ꝯ Quod sãtis puoribus ꝯtinetur nec
a filia quam poccitate est cenõn̾e̾ est ance
nuptias pr̾i nec a filio docẽ ad quiri co adice
ꝯ firmamus ut de functis hus ad huc ĩ pocis¬
tate pr̃is silib̾is eytantib mouanturt ad
lib̾os cor hecd̾ resiure ħ rditatis ñ ad prc̾m

Expanded text:
 . Quod scitis prioribus continetur nec a filia quae in potestate est donationem ante nuptias patri nec a filio dotem adquiri, eo addito confirmamus, ut, defunctis his adhuc in potestate patris, si liberis extantibus moriantur, ad liberos eorum eaedem res iure