comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt. Unde ⁊ durisi uocant᷑ apopulo. qi
ꝑiusticiam. Saducei interp̃tantur iusti uin¬
dicant enĩ sibiquod nonsunt. corporis resur¬
rectionem negant. ⁊ animam interire cum
corpote p̃cticant. hii quinq tantum uibros¬
moisi legis recipunt. ꝓphetarũ uaticina
euit illos omẽm abstinentiam. Marbonei
re sub babtizare. Geniste cticti. eo quod de
genere abrahe eẽ se głienttir. Namcũ inba-¬
biloma uenisset ppłs cti pleriq relinquentes
uxores suas babilonicis mulierib adhesert.
Quidam aũ israheliticis tantum conugiis
contenpti uł ex eis geniti. dũ reu̾sieẽnt deba¬
biloma. cdiuiiseriuit᷑ se abonũ ppło. ⁊ adsup¬
serunt sibi hoc nomen iactantie. Meriste ap¬
pellati: eo quod se ꝑeant scͥpturas non ereden¬
tes. omib ꝓpħis dicentes aliis ⁊ aliis sp̃ibus
illos ꝓpħasse. Meris enĩ g̃ce: diuidere dicit᷑.

Expanded text:
ferunt: unde divisi vocantur a populo, quasi per justitiam. Sadducaei interpretantur justi. Vendicant enim sibi quod non sunt; corporum resurrectionem negant, et animam interire cum corpore praedicant. Hi quinque tantum libros legis recipiunt, prophetarum vaticinia  qui docuit illos omnem abstinentiam. Marbonei re sabbatizare. Genistae dicti, eo quod de genere Abrahae se esse glorientur. Nam cum in Babylonia venisset populus Dei, plerique relinquentes uxores suas, Babylonicis mulieribus adhaeserunt. Quidam autem Israeliticis tantum conjugiis contenti, vel ex eis geniti, dum reversi essent de Babylonia, diviserunt se ab omni populo, et assumpserunt sibi hoc nomen jactantiae, scilicet Genistae. Meriste appellati, eo quod separent Scripturas, non credentes omnibus prophetis, dicentes aliis atque aliis spiritibus illos prophetasse. S
Abbreviated transcription (Latin):
nichil possioentes ꝓͥum nequaꝗ. recipiant eos̃
ne quodam nominari qͥ duo contͣria pͥncipta
asseruit. I arcioniste amarcione stoteo
philosopho nominati appellati. qͥcerdonis¬
dogina secuitis. alt̃m bonũ altm̃ iustũ dm̃
asserint. tamquã duo pͥncipia creatoris ⁊ bo¬
uitatis. Arcoterite aboblatione uocati. pa¬
nem enim ⁊ caseum osfercint dicentes pͥmis
hominib oblationẽ afecic̾tib terre. ⁊ afiric¬
tibus ouium fuisse celebratam. Aquarii ap
pellari eo quod aquam solam offerunt in
calice sacramenti. Seuerian aseuero exorti
uinũ non bibunt. uetus destamentũ ⁊ resur¬
rectionẽ non accipiunt. Taciam a taciano qͦ¬
dam uocati. qui ⁊ encratice dictiqr carnes
abhominanttir Alogii uocant᷑ tamquam
euangelium ⁊ apocalipsim. Carafrigiis nomͣ
ꝓuincia frigia dedit. quia ibi extiteront au¬
ctores eoiim montanus. pͥsca. ⁊ maximula
fuerunt. hii aduentũ sp̃s scĩ nonin apłis

Expanded text:
nihil possidentes proprium, nequaquam recipiant eos qnihil possidentes proprium, nequaquam recipiant eos qne quodam nominati, qui duo contraria principia asseruit. 21. Marcionistae a Marcione stoico philosopho appellati, qdogma secutus, alterum bonum, alterum justum Deum asseruit; tanquam duo principia creatoris et bonitatis. Arroteritae ab oblatione vocati; panem enim et caseum offerunt dicentes primis hominibus oblationem a fructibus terrae et a fructibus ovipellati, eo quod aquam solam offerunt in calice sacramenti. Severiani a Severo exorti vinum non bibunt: Vetus Testamentum et resurrectionem non odam vocati, qui et Encratitae dicti, quia carnes abominantur. Alogii vocantur tanquam Evangelium et Apocalypsin. Cataphrygis nomen provincia Phrygis dedit, quia ibi exstiterunt auctores eorum. Montanus, Prisca et Maximilla fuerunt: ii adventum Spiritus sancti non in apos
Abbreviated transcription (Latin):
ti a teudosio ⁊ gaiano. qͥ temporib uistim¬
ani pͥncipis malexantria ppłi ꝑũsi electi¬
one. unodie aiit ord̾mati epĩ. Hii ertores
citicetis ⁊ cdioscori sequentes caleidonen¬
aceudosianis ex ortifũt. ex qͥb goite
ques̃ scͥpta de die ⁊ hora nouissima ñ recor¬

Expanded text:
ti a Theodosio et Gaiano, qui temporibus Justiniani principis in Alexandria, populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychetis et Dioscori sequentes, Chalcedonena Theodosianis exorti sunt, ex quibus Gnoitae quae sunt scripta de die et hora novissima; non recor
Abbreviated transcription (Latin):
no mincupati qui uigilias noctis respurnt
suꝑsticionẽ eẽ dicentesᷤ iura temerari diui¬
na qͥ noctẽ ad reqͥem tribuit. Pelagiani ape¬
lagio monacho exorti. hiilib̃m arbitruimdi¬
nine grẽ ante ponunt dicentes sufficere uo¬
limtatẽ ad implenda uissa diuina. Nestori¬
ani anestorto constantinopolitano epõnum¬
cupati qͥ beatam itirgtnem mariam nondĩ

Expanded text:
no nuncupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes iura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. Pelagiani a Pelagio monacho exorti. Hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad inplenda iussa divina. Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam Virginem Mariam non Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
sine anima suscepisse. Antedicomarite ap¬
iuiro suo fuisse cõmixtam. Metangis monite
dicitur. asserunt enĩ siceẽ inꝰ patre filiũ.
taiquam uas minus
Patciani aquodam pa¬
tricionuncupati
sint. qui sub̃am hu¬
mane carnis ade¬
abolo conctitã dic̃t.
Quolitian aqͦdã
colito nominati qͥ
dict dm̃non facere

Expanded text:
sine anima suscepisse. Antidicomaritae ap natum viro suo fuisse commistam Metangismonitae ς Graece, vas dicitur. Asserunt enim sic esse in patre Filium, tanquam vas minus Patriciani a quodam Patricio nuncupati sunt, qui substantiam humanae carnis a diabolo conditam esse dicunt. Colinthiani a quodam Colintho nominati, qui d
Abbreviated transcription (Latin):
agorum pͥmts ⁊ oroastres rex bri¬
baltͥanorum quẽ nitus rex assi¬
riorum p̃lo int̃fecit. Dequo ari¬
stotiles scibit. quod uicies centum milia
ãsuum ab ipõ conctita: indicii suorlumi
num declirentir. Hanc artem muilta pꝰ
scła democ̾tus ampliauit. qñ ⁊ hi pocratis
medicine disciplina effioruit. Aptit assirios
antem magice artes copiose funt. testante ui¬
cano. quis uocere fibra fcã queat. qͥs ꝓdatanes.
qͥs augura celi sertiet. ⁊ asiria scrcitetur ad er
cura. Itaq hec uanitas magicarũ arciũ ex

Expanded text:
agorum primus Zoroastres rex Bactrianorum, quem Ninus rex Assyriorum proelio interfecit: de quo Aristoteles scribit quod vicies centum milia versuum ab ipso condita indiciis voluminum eius declarentur. Hanc artem multa post saecula Democritus ampliavit, quando et Hippocrates medicinae disciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt testante Lucano6, 427: Quis noscere fibra facta queat, quis prodat aves, quis fulgura caeli servet, et Assyria scrutetur sidera cura? Itaque haec vanita
Abbreviated transcription (Latin):
naniris. ssdlam ineodiuinã asseruit ẽẽ na¬
turam. Acefali dic̾ti sine capite. quẽ se¬
cuntur heretici. nullus enĩ repit᷑ eoꝵ auc¬
cor aquo exorn sunt. hii tͥum calcidonensiũ
capitulatoꝵ inpugnatores. duarũ im p̃o¬

Expanded text:
naturis, sed solam in eo divinam adseruit esse naturam. Acephali dicti, id est sine capite quem sequuntur haeretici. Nullus enim eorum reperitur auctor, a quo exorti sunt. Hi trium Chalcedonensium capitulorum inpugnatores duarum in
Abbreviated transcription (Latin):
electisunt acd custodiam templi. ut nonin¬
rii quod p̃sint ostiis cempli. ipi enĩ tenen¬
tes clauem. onuã intꝰ extraq custodiunt.
atq int̾ bonos ⁊ malos hñtes uidicium fide¬
les recipiunt. respuunt infideles. De mo
sisolitanus intor p̃tatrir nocabłm monachi. qͥo
facit in turba qͥ souis ẽ: Plum sunt atitẽ gn̾a
tes possumꝰ appellare. cenobuim enm pluri¬
mortinẽ. Anachorite sunt qͥ post cenobiaiẽ
uitam deserta petunt. ⁊ soli habitant ꝑdeser¬
ta. ⁊ ab eo quod ꝓcul ab hominib recesseraunt ta¬
liuoĩe nuncripant᷑. s anachorite heliam ⁊ io¬
hannem cenobite apłos imutinit᷑. heremite¬
remoti. heremum ⁊ deserras solitucdines appe¬
tentes. namheremum dicit᷑ quasi remotum.
abba enim sirum nomen significat in la¬
tinũ pater. quod paulus romanis scͥbens ex-¬
posuit dicens. in quo clamamtis abba pater.
Inuno nomine duab usus linguis. dicit enĩ
abba sirum nomen patrem. ⁊ itirsus lanne

Expanded text:
electi sunt ad custodiam templi, ut non inrii, eo quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem, omnia intus extraque custodiunt, atque inter bonos et malos habentes judicium, fideles recipiunt, respuunt infideles. CAPUT si solitarius interpretatur vocabulum monachi, quid ftes possumus appellare. Coenobium enim plurimorum est. 3. Anachoritae sunt qui post coenobialem vitam deserta petunt, et soli habitant per deserta; et ab eo quod procul ab hominibus recesserunt, tali nomine nuncupantur; sed anachoritae Eliam et Joannem, coenobitae apostolos imitremoti, eremum et desertas solitudines appetentes. Nam eremum dicitur quasi remotum. 5. Abba autem Syrum nomen, significat in Latinum pater, quod Paulus Romanis scribens exposuit, dicens: In quo clamamus: Abba, pater, in uno nomine duabus usus linguis. Dicit enim abba Syro nomine patrem, et rursus Latine
Abbreviated transcription (Latin):
terorũ uidicio sentenciam duuine exami¬
nationis exhibuit dũreꝑta eoꝵ salsitate su¬
sannam abinteriti liberauit. suie ꝗ uisio¬
nes ⁊ sompnia qͥb ꝑsingła quedam ⁊ enig¬
mata futura demonstrabantur. sagaci
mente disc̃nens aꝑuit. Hic ⁊ desiderioꝵ itir
appellatus ẽ. quia panem desiderii ñ man¬
ducauit. ⁊ uinum concupiscentie nonbibit.
ges consecrauerant. templum dĩ purgasse
ac ptrrificasse monstratirr. Iohel dñs deus
suie incipiens dõ uł fuit dĩ. hoc enimeiꝰ

Expanded text:
terorum iudicio sententiam divinae examinationis exhibuit, dum reperta eorum falsitate Susannam ab interitu liberavit; sive quod visiones et somnia, quibus per singula quaedam et aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit. Hic et desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit et vinum concupiscentiae non bibit.ges consecraverant, templum Domini purgasse ac purificasse monstratur. Iohel Dominus Deus, sive incipiens Deo, vel fu
Abbreviated transcription (Latin):
Setiam⁊ ꝓnunciatores tiocant᷑. ꝙ. porro ad¬
nuncianti tanta xnĩ ⁊ tã clara erat eoꝵ uox.
ut quamuis longe positoꝵ aures ad imple¬
ant. Cantor autẽ uocatꝰ qiua uoce modulat᷑
incantu huius duo gn̾a dicuntur marte mu¬
sca sic̃ ea docti homines latine dicere pote¬
iunt. p̃centor ⁊ succentor p̃centor scił qͥuocẽ¬
p̃mitit incantu. suecentor aũqͥ subseq̃nt̃ ca¬
nendo respondet. Concentor aũ dicitur qr
ꝯsonat. qͥ aritẽ non consonat nec concinit. nec
adut sacficiũ offerendũ. tuncenĩ accendiꝰtur
lnminara abeis ⁊ deportant᷑. nonad esfrigan-

Expanded text:
et pronuntiatores vocantur, quod porro adet pronuntiatores vocantur, quod porro adnuntiant. Tanta enim et tam clara erit eorum vox, ut quamvis longe positorum aures adinpleant. Cantor autem vocatus quia voce modulatur in cantu. Huius duo genera dicuntur in arte musica, sicut ea docti homines Latine dicere potuerunt, praecentor et succentor. Praecentor scilicepraemittit in cantu, succentor autem, qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur, quia consonat; qui autem non consonat nec concinit, nec aut sacrificium offerendum; tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deporta
Abbreviated transcription (Latin):
quianec ꝑaclittim spm̃ dant. quod solis ep̃is
deberi lectio actuum apłõꝵ demonstiat.
quia illdꝰ nom̃ tlignitatis ẽ. hoc etatis. le¬
uite ex noiẽ auctoris uocati. delerui eñ leui¬
te exortisunt. aquib intemplo dĩ mistici
sacramenti misteria explebant᷑. hii g̃ce dia-¬
cones. latine ministri. dicunt᷑. qr sic̃ insacer¬
dote consecratio: ita indiacone misteriidis¬
pensatio habetur. Ippodiacones g̃ce: quos sub¬
diacones g̾ce dicimris qui idõ sic appellãtur.
quia subiacent p̃ceptis ⁊ osficiis leuita rum¬
templo dĩ afidelib ipĩ suscipiunt. ⁊ lem¬
tis suꝑponenda altarib deferunt. hii ap̃
hebitos nathinei uocantur. Lectores alegendo.
psaimiste apsalrois canencdis niocati. Illienĩ
pdicant ppłis qͥd seqͣnttir. istq camunt ut exei¬
eit ad compunctionẽ animos ancdientium.
liet ⁊ qdã lectores iramiserant̃ ꝓnunciant. ũ
quosdã aditictũ lamentationẽq compellant.

Expanded text:
nec paraclitum spiritum dant: quod solis episcopis nec paraclitum spiritum dant: quod solis episcopis de beri lectio Actus Apostolorum demonstrat. quia illud nomen dignitatis est, hoc aetatis. Levitae ex nomine auctoris vocati. De Levi enim levitae exorti sunt, a quibus in templo Dei mystici sacramenti ministeria explebantur. Hi Graece diacones, Latine ministri dicuntur, quia sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur. Hypodiacones Graece, quos nos subdiaconos dicimus, qui ideo sic appellantur, quia subiacent praeceptis et officiis levitarumtemplo Dei a fidelibus ipsi suscipiunt, et Levitis superponendas altaribus deferunt. Hii apud Haebraeos Nathinnei vocantur. Lectores a legendo, psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis, quid sequantur: isti canunt, ut excitent ad compunctionem animos audientium. Licet et quidam lectores ita miseranter pronuntient, ut quosdam ad luctum lamentationemque compellant.
Abbreviated transcription (Latin):
disponit. ip̃e ꝙ unꝰqͥsq facere debeat ostũdit.
Ancea enĩ pontifices ⁊ reges erant. Nam ma-¬
ioꝵ hec erat consuettid̃o ut rex etiãeẽt sac̾¬
dos ⁊ pontifex. Unde ⁊ romani imꝑatores.
pontifices uocabantur. Uates: aui mentis ꝙy.¬
etam. Antistes sac̃dos dicttis. quod ante stat
quasi sacrum dans. sic̃ enĩ rex aregͦendo. ita
sacerdos a sanctificando uocatus ẽ. Conseciat
nes uocabant᷑. hi in capite herebant capilleũ.
inqͦerat breuis uirga desuꝑ hñs lane aliquid.
quot cũ ꝑestũ ferre nonpossenit. filo tantũ
penitꝰ incetere nefas erat. Unde a filo quo ute¬
bantur stamines dicuntur quasi fi tamines.
Uerum festis dieb filo deposito pilleũ inpo¬
nebant. ꝓsacerci̾ocii eminencia. presbit̃ gͣce
latine semor int̃p̃tat᷑ non ꝓ etate uł dempta dec̃pr¬
dotes uocant᷑: qr sacrum dant. sic̃ ⁊ epĩ. Qͥli
cet sint sac̃dotes: tamen pontificatꝰ apicem
non hñt. quia nec crismate frontẽ signant.

Expanded text:
disponit: ipse quod unusquisque facere debeat ostendit. Antea autem pontifices et reges erant. Nam maiorum haec erat consuetudo, ut rex esset etiam sacerdos vel pontifex. Unde et Romani imperatores pontifices dicebantur. Vates a vi mentis apt, modo poetam. Antistes sacerdos dictus ab eo quod ante stat. quasi sacrum dans. Quoniam sicut rex a regendo, ita sacerdos a sanctificando vocatus est. Consecrat habebant pilleum, in quo erat brevis virga desuper habens lanae aliquid. Quod cum per aestum ferre non possent, filo tantum capitibus incedere nefas erat. Unde a filo, quo utebantur, flamines dicti sunt, quasi filamines. Verum festis diebus filo deposito pilleum inponebant pro sacerdotii eminentia. Presbyter Graece, Latine senior interpretatur, non pro aetate, verdotes vocantur, quod sacrum dant, sicut et episcopi, qui licet sint sacerdotes, tamen pontificatus apicem non habent: quia nec chrismate frontem signant,
Abbreviated transcription (Latin):
dempnatione sui. isacar enĩ intp̃tat᷑ merces ut
siꝗnificaretur p̃ciumm ꝓditoris quo uendidit
dum̃ sic̃ scͥptumẽ. ⁊ acceꝑunt mercedẽ meã
tͥginta argenta argenteosp̃erum quod adp
ciatus sum abeis. Mathias. qͥ int̾ aplõs siue
cognomine solus habet᷑. in terp̃tatur donatꝰ
ut subancdatur ꝓuida. iste enĩ in loco eiꝰ

Expanded text:
demnationem sui. Issachar enim interpretatur merces, ut demnationem sui. Issachar enim interpretatur merces, ut significaretur pretium proditoris, quo vendidit Dominum, sicut scriptum est: Et acceperunt mercedem meam, triginta aretiatus sum ab eis.' Matthias, qui inter Apostolos sine cognomine solus habetur, interpretatur donatus, ut subaudiatur pro Iuda. Iste enim in locum eius
Abbreviated transcription (Latin):
lia carisa ei nomen mnponens. alpheus at̃
hebreo scrinone in latinũ expͥmit᷑ milesi¬
mus sine doctus. Philippus os lampada¬
rrim uł os manuum. Thomas abissus ut
geminus. Unde ⁊ g̾ce didimris appellat᷑.
bartholomeis filuis suspendentis aquas
ap fluus suspendentisme. suume non hebieũ.
Datheus in hebreo lonatus. expͥmitur idem
appelatus ieri exͥtbuaqͦ orcus fuit. in la
mios̃ ex oꝑe publieani nomaccep̃. qr ex pui¬
uicanis fuit elec̾ttis. ⁊ in apłatũ translatꝰ. Sy¬
mon cananeus addistinc̃tionẽ sunonis petri.
Aeuico gaulee caaua. uͥaquã dñs mutauit
lotes. cagna qͥppe delitmi int̾p̃tat᷑. Iudas ia¬
cobi qui alibi appellatur. lebeus figunicũ no¬
men ht̃ a corele. quod nos diminutiue coreu¬
lum possrimꝰ appellare. ipe in alio euanglista
haderis scͥbitur. quẽ eccłastica tradit histo¬
ut airico inqrio or̾tusẽ ł ex tbii isacar uoca¬
bulum sup̃sit. Quodã p̃sago futuri incon¬

Expanded text:
lia causa ei nomen inponens. Alphaeus autem lia causa ei nomen inponens. Alphaeus autem Hebraeo sermone in Latino exprimitur millesimus, sive doctus. Philippus os lampadarum, vel os manuum. Thomas abyssus, vel geminus, unde et Graece Didymus appellatur. Bartholomeus filius suspendentis aquas, vel filius suspendentis me. Syrum est, non Hebraeum. Matthaeus in Hebraeo donatus exprimitur. Idem et appellatus Levi ex tribu a qua ortus fuit. In Latino autem ex opere publicani nomen accepit, quia ex publicanis fuit electus et in apostolatum translatus. Simon Cananeus ad distinctionem Simonis Petri, de vico Galileae Cana, ubi aquas Dominus mutavit lotes. Cana quippe zelum interpretatur. Iudas Iacobi, qui alibi appellatur Lebbaeus, figuratum nomen habet a corde, quod nos diminutive corculum possumus appellare; ipse in alio evangelista Thaddaeus scribitur, quem ecclesiastica tradit histovel a vico, in quo ortus est, vel ex tribu Issachar vocabulum sumpsit, quodam praesagio futuri in con
Abbreviated transcription (Latin):
tideo quia sũmo honore fcingit᷑: tali nomine
ciis p̃minet. quioꝵ auctoritati ⁊ doctne eũ sac̾¬
dotes sub̃ti sunt. sine qͥb nichil reliquos ep̃o ᷤ
agere licet. sollicittido enĩ tocius ꝓuincie ipĩs
cõmissa ẽ. Om̃s autẽ suꝑuis designati orcli¬
nes. uno eod̾ꝙ uocabulo epĩ nominant᷑. sed
inde pͥuato nomine quidam utunt᷑ pp̃ di¬
stinc̾tionẽ potestatũ quam singłariter acce¬
perunt. patatcha pat̾ pͥncipum. archosenĩ
pͥuceps. archiep̃c pͥnceps ep̃oꝵ metropolita¬

Expanded text:
et ideo, quia summo honore fungitur, tali nomine ciis praeeminent, quorum auctoritati et doctrinae caeteri sacerdotes subjecti sunt, sine quibus nihil reliquos episcopos agere licet, sollicitudo enim totius provinciae ipsis commissa est. 8. Omnes autem superius designati ordines uno eodemquideo privato nomine quidam utuntur propter distinctionem potestatum, quam singulariter acceperunt. Patriarcha pater principum. Archon enim princeps. Archiepiscopus princeps episcopo
Abbreviated transcription (Latin):
uoluisset. hii cdicunt creatiram non ad eo s
arurtute quadam suꝑna creatam. Menan-¬
driani amenandro mago discipło simonis nũ¬
cupati. quimundũ ñadõ. s ab angłis fcm̃
asseruit. Basilidiani. ab asilide appellati.
qͥuit᷑ reliqͣs blasphennas. passũ iħ̃m abne¬
gant. Nicholaite dicti anichola ͦ diacono
ecłe iherosolimoꝵ qͥ cũstepbano ⁊ ceteris con¬

Expanded text:
voluisset. Hi dicunt creaturam non a Deo, sed a virtute quadam superna creatam. Menandriani a Menandro mago, discipulo Simonis nuncupati, qui mundum non a Deo, sed ab angelis factum esse asserunt. Basilidiani a Basilide appellati, qui inter reliquas blasphemias, passum Jesum abnegant. Nicolaitae dicti a Nicolao diacono Ecclesiae Hierosolymorum, qui cum Stephano et caeteris con
Abbreviated transcription (Latin):
men inpetro sytimẽ. Si on bariona. in
lius. iona hebraice columba. Utroq sermone
dicitur bariana. alii simplicit̃ accipiunt qo
simon .i petrus filus sit iohannis. iuxtaillã
iohannẽ. hocẽ filiũ iohannis barione scͥp¬
tumsit. una detracta sillaba. Ioħs aũ int̾p̃ta¬
tur dnĩgiã. ⁊ fuiise petiũ tͥomiũ. petrcim.
cephan. ⁊ simon bariona. sẏmon aũ hebraice
int̾ptatur audiens. Saulus hebreo sermone
temptatio dictus. eoq pͥus intemptatione
nomine de saulo factus ẽ paulus. quodim¬
terp̃tat᷑ mirabilis siue electus. mimbilis ⁊
quia multa signa fecit. uł qͥa ab orcente
usq ad occasum euangłim xͥ momĩbus
npaulumad opus quod elegi eos. Latino aui
sermone paiuus amodico dictus. Unidc ipe

Expanded text:
men in Petro Syrum est. Simon Bar-iona in lius, Iona Hebraice columba; utroque sermone dicitur Bariona. Alii simpliciter accipiunt, quod Simon, id est Petrus, filius sit Iohannis, iuxta illamIohannem, hoc est filium Iohannis, Barione scriptum sit, una detracta syllaba. Iohanna autem interpretatur Domini gratia. Et fuisse Petrum trinomium: Petrum, Cephan, et Simon Bariona: Simon autem Hebraice interpretatur audiens. tentatio dictus, eo quod prius in tentatione nomine, de Saulo factus est Paulus, quod interpretatur mirabilis, sive electus. Mirabilis, vel quia multa signa fecit, vel quia ab Oriente usque ad Occasum Evangelium Chriset Paulum ad opus, quod elegi eos.' Latino autem sermone Paulus a modico dictus, unde e
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ hebreo seruione inĩp̃tat᷑ norma. quod pͥorfri¬
it inmarcirio ad imitationẽ fidelium. Id̾ atitẽ
⁊ g̃co sermone inlatinũ ut̾at᷑ coronatꝰ. ⁊ hoc pro¬
phetice ut ꝙ. sequeret᷑ in re uaticimo qͦdam
futuri pͥus inuocabulo resonaret. Passus ẽ¬

Expanded text:
qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuequi Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem et Graeco sermone in Latinum vertitur, coronatus: et hoc prophetice: ut quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus e
Abbreviated transcription (Latin):
herodes pellicuis gloriosus. Carphas inuesti¬
gattis aut sagax. aut uomens ore. imq enĩ
ore suo uistum condẽp̃nauit. quãrus hoc mi¬
sterio ꝓpħali adnuinciasset. Pontitis. decli¬
nans consilium utiq uideoꝵ. acceptaenĩ aqͣ
lauit manus siias dicens. innocens ego sũ asan¬
guine huius usti. Pilatus os malleatoris. qui
dum xp̃m ore suo iustificat ⁊ condep̃nat: more
maueatoris utroq feret. Barraba filius magi¬
stri eoꝵ absq dubio itideoꝵ magistri quiẽ di¬
abolus homieidioꝵ atictor qͥusq hodie regnat
Unde ⁊ testimonia: g̾ce marciria ddñR.
Testesaũ ideo dicuntur uocatisunt: qr
pp̃ testimonium xͥ paisiones sustinuert̃. usꝙ at
mortem. ꝓuerctate certauerunt. quod uͦ non tes¬
tes quodlatine utiꝙ: possumꝰ. s g̃ce martires ap¬
peliamus. familiatib eccłe aurib hocgcũ u̾bt̃
sonat. sic̃ ⁊ multa g̃ca noiã qͥb ꝓlatinis utunur
Martirũ pͥmꝰ in nouo testam̃tostefantis ftut.¬

Expanded text:
Herodes pellicius, gloriosus. Caiphas investigator, aut sagax, aut vomens ore. Inique enim ore suo iustum condemnavit, quamvis hoc mysterio prophetali adnuntiasset. Pontius declinans consilium, utique Iudaeorum. Accepta enim aqua lavit manus suas, dicens: Innocens ego sum a sanguine hujus Justi . 9. PILATUS, os malleatoris, quia dum Christum ore suo, et justificat, et condemnat, more malleatoris utraque ferit. 10. BARRABA, filius magistri, eorum absque dubio Judaeorum magistri, qui est diabolus, homicidiorum auctor, qui usque hodie regnat unde, et testimonia Graece martyria nuncupantur. Testes autem ideo vocati sunt, quia propter testimonium Christi passiones sustinuerunt, et usque ad mortem pro veritate certaverunt. 2. Quod vero non testes quod Latine utique possemus, sed Graece martyres appellamus, familiarius Ecclesiae auribus hoc Graecum verbum sonat, sicut multa Graeca nomina, quae pro Latinis utimur. 3. Martyrum p
Abbreviated transcription (Latin):
scđm spm̃ quo imaginam᷑ ea que ꝑcorpꝰ sentimꝰ.
sic̃ uidit petrus discum illum sũmiti de celo
cĩiuaris animalib. ⁊ sicut isaias dnm̃ inse¬
de altissima non corꝑalit̃ s. spiritalit̾ uidit.
Donenĩ forma corꝑaa dm̃ circtĩ terminat.
s quẽ admod̾ figurate uł non pͥe młta dicun¬
Tercium autẽ geniis uisionis ẽq neq corpo-¬
reis sensib. neq ilia parte anime qua corpo¬
ralium rerum imagines capuintur. s ꝑ m-
tuitum mentis quo intellecta conspicitui
ueritas. sic̃ daniel p̃ditus mente uicdit quod
baltasar uicderat corpore. sine quogne uia
duo uł infrcictuosa stint. uł etiã mertorem

Expanded text:
spiritum, quo imaginamur ea quae per corpus sentimus; sicut vidit Petrus discum illum submitti de coelo cum variis animalibus; et sicut Isaias Dominum in sede altissima non corporaliter, sed spiritaliter vidit. Non enim Deum forma corporea circumterminat, sed quemadmodum figurate Tertium autem genus visionis est, quod neque corporeis sensibus, neque illa parte animae, qua corporalium rerum imagines capiuntur, sed per intuitum mentis, quo intellecta conspicitur veritas, sicut Daniel hoc praeditus mente vidit, quod Balthasar viderat corpore, sine quo genere illa duo, vel infructuosa sunt, vel etiam in errorem
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mutanit. filium dextere nominans.
Manassem dictus abeo quod sit pater eiꝰ¬
oblitus laboꝵ suoꝵ. ittienũ hebraice uo¬
catur obliuio. Essinim. eo quod auxerit
eum cdñs. ⁊ ex hoc uocabtilo in uingnam
nrãm transfertur atigmentum. De pro-
uates appellat. hos nr̃i ꝓ
phetas uocant. qiͣ p̃fatores
qr porro fanttir
⁊ de futuris uera p̃dicunt. qui atĩ anob̾
ꝓ phete. innet̾i testametito udentes ap-¬
pellabant᷑. quia uidebant ea que ceteri
tum ẽ insamuele. eamus aduidentẽ. hĩc
yͥsaias. Uidi inqͥt dñn sedentẽ siꝑ tro¬
num excelsum ⁊ eleuatũ. Ꝙ eechiel. aꝑ¬

Expanded text:
hoc mutavit, filium dexterae nominans. hoc mutavit, filium dexterae nominans. Manasses dictus aboblitus laborum suorum. Ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus; et ex hoc vocabulo in linguam nostram transfertur augmentum. De prophetis . vates appellant,a hos nostri prophetas vocant, quasi praefatores, quia porro fande futuris vera praedicunt. Qui autem a nobis prophetae, in Veteri Testamento videntes appellabantur: quia videbant ea quae caetertum est in Samuele: Eamus ad videntem . Hinc Isaias: Vidi, inquit, Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum . Ezechieli a
Abbreviated transcription (Latin):
lium. causam nominis exp̃ssit. ut ab eo
quod indicasset se dñs filio ancille iudicii
somen itponeret. Gath. ab euentu sicie
ꝓeineti uoeatus ẽ. quando em̃ peꝑit eum
t elfa dixit dña eius lia. infortuma idẽ quod
dicitur inꝓcinctu uł etientu. Aser beatus di¬
ꝙ beatã dicatur: ex ethimologia nominis be¬
atumtiocauit. Ioseph. ab eo ꝙ. sͥ alium acdi
mater optauerat. uocauit arigmentũ hunc
phario saphan T appellauit. quod hebraice
abicondicoꝵ reꝑtorem sonat ꝓeo quod obscͥa
somnia retielauit. ⁊ sterilitatem p̃dixit. tañ
qr ħ nomen abegiptio ponitur. ipsitis lingue
debet hre rationem interp̃tat᷑ cͦ saphauet e¬
giptio sermone saltiator mundi. eo quod or¬
bem terre ab inminenti famis excidio libera¬
ret. Beniamin int̃p̃catur filius dextere. quod
ẽ iurctuis. dextra enim appellatur ianũ.
mater qͥppe eutis moriens uocauerat nom̃
euis benonim i. filius doloris mei. Pater

Expanded text:
lium.' Causam nominis expressit, ut ab eo lium.' Causam nominis expressit, ut ab eo quod judicasset Dominus, filio ancillae judicii nomen imponeret. Gad ab eventu sive procinctu vocatus est. Quando enim peperit eum Zelfa, dixit ddicitur, in procinctu vel eventu. Aser beatus diquod beata dicatur, ex etymologia nominis beatum vocavit. Ioseph ab eo, quod sibi alium addi mater optaverat, vocavit augmentum. Hunc Pharao Zaphanath appellavit, quod Hebraice absconditorum repertorem sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit et sterilitatem praedixit. Tamen, quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo Zaphanath Aegyptio sermone salvator mundi, eo quod orbem terrae ab inminenti famis excidio liberarit. Beniamin interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Dextera enim appellatur iamin. Mater quippe eius moriens vocaverat nomen eius Benoni, id est filius doloris mei. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
nomeri accepit. quando tota nocte uuctatus
ucit inc̃tamine angłm. ⁊ oriente lucifero be¬
ẽ anima mea. Ruben. intp̃tat᷑ itisionis fi¬
lius. sic enĩ qñ eũ peꝑit lia. uocauit nom̃
etus ruben dicens. qr uidit cͥtñs humilita¬
tem meam. Simeon int̃p̃tat᷑ auc̃itio. sic
eiñ dixit ua quando peꝑit eum. qr exuidi¬
ut me dñs. Leui additiis. dixit enim lia
qñ pepit eum non ambigens de amore ui
erĩ peꝑit lia: larudem dõ retulit dicets.
nc̃ suꝑ hoc confitebor dnõ. ⁊ ob id uocatus
ẽ iuda. a confessione itaq nom̃ eius ẽ dic¬
tum. quodẽ graciarcm actio. Isacarꝰ int̾¬
pretatur merces. Iis quippe dicit᷑. sacar
merces. hoc autem ideo quia mandrago
ris filipmi ruben introitum uiri. qͥr rache¬
li debebattir. ad se emerit lia. Unde et
sextum enini huuc filium genuerat lia.
taculum. Neptalim. de conu̾sione suie cõ-¬
paratione caua nominis euis ẽ. Unde ⁊
sorore mea. Dan int̾p̃tatur uidiciũ. bala

Expanded text:
nomen accepit, quando tota nocte luctatus vicit in certamine angelum, et oriente lucifero beest anima mea. 7. Ruben, interpretatur visionis filius. Sic enim quando eum peperit Lia vocavit nomen ejus Ruben dicens: Quia vidit Deus humilitatem meam. 8. Simeon, interpretatur auditio. Sic enim dixit Lia quando peperit eumt me Deus.' Levi additus. Dixit enim Lia, quando peperit eum, non ambigens de amore virpeperit eum Lia, laudem Domino retulit, dicens: Nunc super hoc confitebor Domino. Et ob id vocatus est Juda. A confessione itaque nomen ejus est dictum, quod est gratiarum actio. Isachar interpretatus est merces. Is quippe dicitur: est merces. Hoc auteris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. Unde et Sextum enim hunc filium genuerat Lia: taculum. Nephtalim. De conversione, sive conparatione causa nominis eius est. Unde et sorore mea.' Dan interpretatur iudicium. Bala
Abbreviated transcription (Latin):
tus dicitur. humilit̾ lapidatꝰ s sublimit̾ co¬
ronatus. Duosunt autẽ marcirii gña. Unũ
Nammulti hostis insidias tolerantes. cim-¬
ctis carnalib desideriis resistentes. ꝑ hoc qõ
se omnipotenti deo incorde mactauerunt
etiam pacis tpr̃e martires facti sunt. Qui
etiam siꝑsecutionis ipr̃e tp̃s exitẽr: martire ᷤᷤ¬
eẽ pot̾erunt. De clericis.
lexos ⁊ clericos hinc appellatos.
qr mathias sorte electris ẽ. quem
pͥmum ꝑapsos leginus dẽ ordima¬

Expanded text:
limiter coronatus. Duo sunt autem martyrii genera, unum Nam multi hostis insidias tolerantes, et cunctis carnalibus desideriis resistentes per hoc, quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti sunt, qui etiam si persecutionis tempus existeret, martyres esse potuerunt. De clericis leros et clericos hinc appellatos, quia Matthias sorte electus est, quem primum per Apostolos legimus ordina
Abbreviated transcription (Latin):
interp̃tantitr. hocem̃ nom̃ eoꝵ indi¬
Ipõs enim misit xp̃c euangłizare ꝑuniũsũ
mundũ. ita ut qͥdam ꝑsas indosq penetͣrẽt
docentes gentes ⁊ facientes in noĩe xp̃i magna
⁊ increctibilia miracula. ut attestantib fig¬
nis ⁊ ꝓdigũs crederet᷑ illis in his quie dicebãt
uocabuloꝵ. Petrus apetra nom̃ accep̃ .i axp̃o

Expanded text:
terpretantur. Hoc enim eorum nomen indiIpsos enim misit Christus evangelizare per universum mundum, ita ut quidam Persas Indosque penetrarent docentes gentes, et facientes in nomine Christi magna et incredibilia miracula, ut adtestantibus signis et prodigiis crederetur illis in his quae dicebant vocabulorum. Petrus a petra nomen accepit, ho
Abbreviated transcription (Latin):
decelo tienit sp̃c sc̃s ⁊ implerut uno loco se¬
dentes. ꝓ pereͥnatione aritem p̃senti eccla
sion dicitur. eoꝰꝙ ab hiiuis peregͥuationis
longitudine posita. ꝓmissionẽ rerũ celestrũ
specitletur. ⁊ id cͥco sion appellatur .i. spe

Expanded text:
de coelo Spiritus sanctus, et implevit uno loco sedentes. 5. Pro peregrinatione autem praesenti Ecclesia Sion dicitur, eo quod ab hujus peregrinationis longitudine promissionem rerum coelestium speculatur; et idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
consolationis. De reliquis in euangelio no
siue stella maris. genuit emm
lumen mundi. sermone autem
syro malia dña nuncupatit&r
et pulchre. qr dnm̃ gentut. Elisabeth. dĩ
mei saturuas. ł dĩ mei uiramentum. Mag-
mone aũ siro int̃p̃tat᷑ dñans. Nathanael

Expanded text:
filius consolationis. De reliquis in evangelio nomive stella maris. Genuit enim lumen mundi. Sermone autem Syro Maria domina nuncupatur; et pulchre; quia Dominum genuit. Elisabeth Dei mei saturitas, vel Dei mei iuramone autem Syro interpretatur dominans. Nathanael
Abbreviated transcription (Latin):
sis. quodẽ mentis excessus. sicut uidit pe¬
tris uasitit̾ sũmissum de celo instupore m̃¬
tis cũuariis animalib. Scd̾m genus tusio.
sicut aptid isaiam dicentem. Uidi dnm se¬
dentẽ suꝑ sotiũ excelsum. Tercium genus sõ¬
mum. sic̃ iacob subnixam incelo sealam dor-¬
miens uidit. Quarcumgenus ꝑmibem sicut
ad moẏsem ⁊ ad iob post plagam loquit᷑ dõ.
dicens. ne inicias manum ttiam suꝑ puerum.
nemin ꝓũbiis. ⁊ ap̃ balaam. eũ euocaret᷑ bala¬
ac. Septimum genus repletio sc̃ĩ sp̃c. sic̃ pe¬

Expanded text:
sis, quod est mentis excessus, sicut vidit Petrus vas illud submissum de coelo in stupore mentis cum variis animalibus. 34. Secundum genus, visio sicut apud Isaiam dicentem: Vidi Dominum sedentem super solium excelsum . Tertium genus, somnium, sicut Jacob subnixam in coelo scalam dormiens vidit. Quartum genus, per nubem, sicut ad Moysen, et ad Job post plagam loquitur Deusdicens: Ne injicias manum tuam in puerum, . nem in Proverbiis, et apud Balaam, cum evocaretur a Balac. Septimum genus, repletio sancti Spiritus, sicut pe
Abbreviated transcription (Latin):
tioũbi dñi suꝑ isrł iumanu angłi eius. Es¬
dras acdiutor: Neemias consolator actño. qͦ¬
damenĩ p̃sagio futuri nomina ista sortiti
cunt. fuerunt en im in aduitorium ⁊ conso¬
lationem omĩilli ppło redeunti ad pat̾am.
Nam⁊ templum dm̃ id̾ reedificauerunt. et
murorum aut turriũ opus ip̃i recdificatie¬
⁊ sidrac lingua caldea. quod intp̃tat᷑ decorꝰ
meus. Araria. auxilium dñi. id̾ ⁊ abdena¬
go. quod in latinum u̾titur seruiens taceo.
Misael. qͥ ppłs dñi ipẽ ⁊ misac. quod inter¬
p̾ratur risus uł gaudium. Acia fr̾ meris.
Semeta. auctiens dñm. Asaph. Ethan. Idi¬
enim inherentes humo. euruatos int̾ram.⁊
ea que in imo sunt cogitantes. ⁊ in reb tͣn¬
senntib spem ponentib potientes tran¬
siliit canendo iste quiriocatur transsli¬
ens. Ethan. accipiens ⁊ fortitudo eorum.
Emam robustus. Garachia. benelic̃tus
dm̃ ł benedic̾tus añs. Olda distctio sitie
diu̾ticulum. Iudith. unũ laudans uł con-¬

Expanded text:
omini super Israel in manu angeli eius.' Esdras adiutor. Nehemias consolator a Domino. Quodam enim praesagio futuri nomina ista sortiti sunt. Fuerunt enim in adiutorium et consolationem omni illius populo redeunti ad patriam. Nam et templum Domini iidem reaedificaverunt, et murorum ac turrium opus ipsi restauraveet Sidrac lingua Chaldaea, quod interpretatur decorus meus. Azarias auxilium Domini. Idem et Abdenago, quod in Latinum vertitur serviens taceo. Misahel, qui populus Domini. Ipse et Misac, quod interpretatur risus vel gaudium. Ahia frater meus. Semeia audiens Dominum. Asaph congregaenim inhaerentes humo, curvatos in terram, et ea quae in imo sunt cogitantes, et in rebus transeuntibus spem ponentes transilivit canendo iste, qui vocatur transiliens. Eman accipiens, vel formido eorum. Ethan robustus. Barachia benedictus Domini, vel benedictus Dominus. Olda districtio, sive diverticulum. Iudith laudans, vel con
Abbreviated transcription (Latin):
me ille ẽ xp̃ianus quia se factis ostendit xͥanũ.
ambulans sicut ⁊ ille ambulauit aquio nom̃
traxit. Catholicus uniũsalis suie generalis
int̾p̾tatur. Namg̃ci uniũsaie: catholicon
uocant. Oithodorus ẽ recte credens. ⁊ ut cre
g̾ce : latine nouellus. ⁊ nidis fidelis uł nuꝑ
renatus in t̃p̃taripot᷑. Catheciumminꝰ dictꝰ¬
ꝓ eo quod adhuc doctͥnam fidet audit. nec
petens uocatitr quia pꝰ instructionẽ fidei
cõpet ⁊ grãm xp̃ĩ inde ⁊ appetendo: com¬
petentes uocan. Laicus. ꝑ płars. laos enim
essus. qͥ miscebattir ppło dĩ grocum est. De¬

Expanded text:
me ille est Christianus, quia se factis ostendit Christianum: ambulans, sicut et ille ambulavit, a quo et nomen traxit. Catholicus, universalis, sive generalis, interpretatur. Nam Graeci universale catholicon vocant. Orthodoxus est recte credens: et ut credit, Graece, Latine novellus et rudis fidelis, vel nuper renatus, interpretari potest. Catechumenus pro eo, quod adhuc doctrinam fidei audit, necdpetens vocatur, quia post instructionem fidei competit gratiam Christi. Inde et a petendo competentes vocati. Laicus, popularis. Laos enim cisus, qui miscebatur populo Dei, Graecum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ia leguntur figuralit ueteris ⁊ noui testa¬
menti significationem ostendunt. Quodu
faciunt faciem ⁊ pedes dĩ oꝑiunt. quia p̃¬
cerita ante mundum ⁊ futura post iniui¬
dum scire non possumtis. s mecdia tantũ
eoꝵ testimonio contemplantur. singuli senaᷤ
alas hnĩt. quiade fabrica tantũ mundi que
insex cteb facta sunt. in p̃senti scło noumꝰ.
Qͦd clamant ter sanctus alt̾ ad alt̾m tͥni¬
titis nuna aiunitate demonstrant mis
terra. De hominib qui quodam p̃sagio no.¬
mina acceperunt.ui.¬
leriq pͥmorum hominum noĩa
ex ꝓpͥis causis originẽ nominũ
hnt. quib ita prophetice indita
sunt uocabula. ut aut frituris aut p̃ceden¬
tib eoꝵ causis conuemant. in quib pnmen
manente spiritali sacramento. nunc tamen
ad uitteram intlłm historie ꝑsequem. uͥ tñ
aũ ethimologie inĩpͣtationẽ non attingimꝰ

Expanded text:
ris, et novi Testamenti significationem ostendunt. Quod vero faciem et pedes Dei operiunt, quia praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum, eorum testimonio contemplamur. 33. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamant ter Sanctus alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate demonstrant mysm. § 6 De hominibus qui quodam praesagio nomen acceperunt. Plerique primorum hominum ex propriis causis originem nominum habent. Quibus ita prophetice indita sunt vocabula, ut aut futuris aut praecedentibus eorum causis conveniant. In quibus tamen manente spiritali sacramento, nunc tantum ad litteram intellectum historiae persequimur. Ubi autem etymologiae interpretationem non at
Abbreviated transcription (Latin):
germen siue consolator. mẽpat enĩcuita¬
tem sanguinum. ⁊ post eũsionẽ illam conso¬
lauir sioncticens. Ecce suꝑ montes uecles ẽ¬
uangelizantis ⁊ annunciantis pacem. Aba¬
cue. amplexans qͥ uł exeo quod amabiuis
dnõ fuit uocatur amplexatio. uł quod in
c̃tamine cũdõ congreditur amplexantis
tam audaci uoce ausiisẽ dm̃ addiscepiati¬
onem uusticie ꝓuocare. cur in rebi huma¬
nis.⁊ muncu huius tanta rerũ riersat᷑
iniquitas. Micheas. quis hic uł qͥs iste.
Sofomas. specłm uł archanum dñi in¬
terp̾tat᷑. utrumq ad ꝓpħam conuenit.
ipẽ enĩ sciuit misteriaũ. Und̃ ezechieli¬

Expanded text:
gemens, sive consolator. Increpat enim civitatem sanguinum, et post eversionem illius consolatur Sion dicens: Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem . 14. HABACUC amplexans, quia, vel ex eo quod amabilis Domini fuit, vocatur amplexatio, vel quod in certamen cum Deo congreditur, amplexantis, tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem iustitiae provocare, cur in rebus humanis et mundi istius tanta rerum versatur iniquitas. Micheas, quis hic, vel quis iste? Sophonias speculum, vel arcanum Domini interpretatur. Utrumque ad prophetam convenit; ipsi eni
Abbreviated transcription (Latin):
uł pp̃ quod achab adũsitatẽ tolenuit.
Heliseus dñĩ salus interp̃tat᷑. uocabulum
autem ⁊ id̾ ex futuri p̃sagio suscepit. deniꝙ
⁊ multas uirtuces fecit. ⁊ famen pellens po¬
pulum amorte saluauit. Natham: ce¬
dit siue dantis. Y̾saias int̾p̃tat᷑ saluatos
dnĩ. ⁊ merito. saluatorẽ enim uniu̾sarum

Expanded text:
vel propter quod Achab adversitatem toleravit. 6. ELISAEUS Domini salus interpretatur, vocabulum autem idem ex futuri praesagio accepit. Denique et multas virtutes fecit, et famem pellens populum a morte salvavit. 7. NATHAN, dedit, sive dantis. Isaias interpretatur Salvator Domini. Et merito; Salvatorem enim uni
Abbreviated transcription (Latin):
tria festirarut transire in terrã istł cdicens
postremo c̃ grã fecundataẽ. Eli. ds m̃s. Ofni.
discalciatus. filius enĩ fuit eli. electꝰ inmini¬
sterium sac̃docii. cuiꝰ amissionẽ stio exp̃ssit
uocabulo. apłc enĩ ait. calciati pecdes inp̃pa¬
peties qͥ annuntiant pacem. iste discaiciatꝰ
int̾p̾tatur. Ut eius nomine uet̾is testamti
sac̃dociumm auer̃i ppło significaret᷑ ablatũ.
finees fr̾ ofui. os mutũ int̃p̃tat᷑. quo signi¬
ficatur sacerdoei ueteris ⁊ doctͥne silentiũ.
d amuel. nomen eius deus. Gessai. in sole sa¬
erificium uł incensum. Satib peticio in¬
terp̃iat᷑. notũ ẽ enĩ quomodo hebreorum
ppłs eũ s̃ regem pecient. ⁊ accep̃ nom non

Expanded text:
tria festinavit transire in terram Israel, dicens tria festinavit transire in terram Israel, dicens postremo Dei gratia fecundata est. Heli Deus meus. Ophni discalciatus. Filius enim fuit Heli electus in ministerium sacerdotii, cuius amissionem suo expressit vocabulo. Appedes qui adnuntiant pacem!' Iste ergo discalciatus interpretatur, ut eius nomine Veteris Testamenti sacerdotium a veteri populo significaretur ablatum. Phinees frater Ophni os mutum interpretatur, quo significatur sacerdotii veteris et doctrinae silentium. Samuel nomen eius Deus. Iessai insulae sacrificium, vel incensum. Saul petitio interpretatur. Notum est enim quomodo Hebraeorum populus eum sibi regem petierit, et accepit non
Abbreviated transcription (Latin):
duxit. Caleph. qiͣ cor aut canis. Othomel. tp̃s
cus dc̃ ł responsio dĩ. Aoth gloriosus. Barach
fulgurans. Debbora. apex ł loquax. apex: qͥa
fuit adbellum ꝓmptissima. dimicans adu̾sus
fisarani. quo tpr cecinit canticũ. inde loquax.
Iael ascensio. Gedeon. exꝑimentũ iniqͥtatiscoꝵ.
frequentib enĩ docunentis informatus ẽ. qͣli
p̃sagio contra hostes futͣam uictoriã expediret.
ex quo futuro exꝑimento: ethimologiã noĩs
sumpsit. Abimalech. pat̾ ms rex. Tola. ũmi¬
culum. ł coctinum. Iair. illiumnans. Gep¬
te apiens ł aptꝰ. Esebon. cogitatio siue uin¬
eulum meroris. Abdo seutus euis. Sanson
soleoꝵ uł sous fortitudo. fuit enĩ uirtute
claruis. ⁊ liberauit isrł de hostib. Daula
paupercuia rit sicula. Boor. infortitudiẽ
cousolatũ. eo ꝙ marito ⁊ li beris ꝑ egre mor¬
trus. socram nurcim moabitidem inconsola¬
tione sua tenuit. Riich int̃p̃tat᷑ festinans.

Expanded text:
duxit. Caleph quasi cor, aut canis. Othoniel tempus duxit. Caleph quasi cor, aut canis. Othoniel tempus eius Deus, vel responsio Dei. Aoth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum; inde loquax. Iahel ascensio. Gedeon experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est quali praesagio contra hostes futuram victoriam expediret, ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit. Abimelech pater meus rex. Tola vermiculum, vel coccinum. Iair inluminans. Iephte aperiens, vel apertus. Esebon cogitatio, sive vinculum maeroris. Abdo servus eius. Samson sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudine, consolatam, eo quod marito et liberis peregre mortuis, nurum Moabitidem in consolatione sua tenuit. Ruth interpretatur festinans.
Abbreviated transcription (Latin):
cum suas nominis etimologiam p̃figuraute.
pharao nomenẽ non hominis s honoris. sic̃
iapudnos augusti appellantur reges eum
ꝓps nominib censeantur. expͥmitir autẽ
manium pharno denegans. euim utiq dm̃stue
aisipator eius ppłi enim dĩ fuit afflictor.
anmes marinus. siuie ubiẽ signum cessit enim¬
⁊ defecit signum eius coram signo eius. moy si.
eum adripam fluminis expositũ filia phara¬
oms. quẽ colligens ad optauit sibi. uocauit¬
q nomen eus moyses. eo quod de aqua stimp
⁊ intemptoꝵ obuiam stetit. ⁊ itunã mortas qͣi
quidã mons fortis exclusit. Cleaiar. dĩaduto¬
tum. Balaas p̃cipitans. siie ddeuiorans. Bala
enim ꝓtigione zanbri cũ scorto madianitide.
idnĩ furorẽ placauitut parceret. Lambri. iste
lacessiens uł amaricans. ꝓͥe enĩ nom̃ amaritu¬
dine figuratũ. quod peccanido amaticau̾it ppłm.
adeserto saluauit. ⁊ int̾ram reꝑmissionis in¬

Expanded text:
enim suas nominis etymologia praefiguravit. 43. enim suas nominis etymologia praefiguravit. 43. Pharao nomen est non hominis, sed honoris; sic enim et apud nos Augusti appellantur reges cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latinum PHARAO denudans eum, utique Deum, sive dissipator ejus, populi enim Dei fuit afflictor. 44. JANNES marinus, sive ubi est signum. Cessit et defecit signum ejus coram signis Moysi: eum ad ripam fluminis expositum filia Pharaonis, quem colligens 322 adoptavit sibi; vocavitque nomen ejus Moyses, eo quod de aqua sumpsiet interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. 48. ELEAZAR, Dei adjutorium. BALAC, praecipitans, sive devorans. BALAAenim pugione Zambri, cum scorto Madianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. 50. ZAMBRI, iste lacessens, vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine praefiguratum, quod peccando amaricaverit populum. ti populum a deserto salvavit, et in terram repromissionis in
Abbreviated transcription (Latin):
causis uarie numcripattis. dicitur eñ esau
.i. rufus obcoctione scił rfe lentis ita appł
sanguineus dicitur. Seir uͦ quod fu̾t his¬
pidtis ⁊ pilosus. Quando enĩ natisẽ. totus
ir .i. pilosus. qr noti huit lenitatẽ. Rebecca.
pacientia. siue que multum acceꝑat. Liala¬
boriosa utiq gn̾ando. płĩmos enim labores¬
dolores. quam rachel fecunditate parien¬
di exꝑtaẽ. Rachel: intp̃tatur ouis. ꝓ ea enĩ
iacob pauit oues laban. Telfa. os hians Ba¬
tius. ead̃ ⁊ cõmutans. mutauit enim se in ha¬
bitum meretͥcis. quando cũ socero suo concu¬
iustos appło separbant. diuisi appellaban¬
cur. Taran fr̃ eius. incuiuis manu erat coe¬
tinum. int̾p̃tatur oriens. sirie qr pͥmꝰ ap¬
paruuit: suie quod uidei plurimi exeouis¬
ti natisunt. ut in libro paralipomenon con¬
tinetur. ⁊ara .i. oriens A appellattsẽ. Iobin
latinum ũtitur dolens. ⁊ recte pp̃ ꝑeussio¬
nencirnis ⁊ passiones coloiuim. calantitateᷤ

Expanded text:
causis varie nuncupatur. Dicitur enim Esau, id est rufus, ob coctionem scilicet rufae lentis ita appelsanguineus dicitur. Seir vero quod fuerit hispidus et pilosus. Quando enim natus est, totus id est pilosus, quia non habuit lenitatem. Rebecca patientia, sive quae multum acceperit. Lia laboriosa, utique generando. Plurimos enim dolores quam Rachel fecunditate pariendi experta est. Rachel interpretatur ovis. Pro ea enim Iacob pavit oves Laban. Zelpha os hians. Batuis. Eadem, et commutans. Mutavit enim se in habitum meretricis, quando cum socero suo concuiustos a populo separabant, divisi appellabantur. Zara frater eius, in cuius manu erat coccinum, interpretatur oriens; sive quia primus apparuit, sive quod plurimi ex eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, Zara, id est oriens, appellatus est. Iob in Latinum vertitur dolens; et recte dolens, pnem carnis et passiones dolorum. Calamitates
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ portam templi eclificauit excelsam. Achit¬
rias. adp̃hendens. Eechias forus dñi. ma¬
nasses obluiosus ꝑmulta enim scelem ⁊ sacͥ¬
legia reliquerat. ⁊ oblitus fuerat dm̃.
censum dñi. ꝓpͥa ethimologia nominis.
iste ẽ enĩ qͥ simulacia conbussit. Ioachar
robustus. Ioachin. ⁊ibi ẽ p̃paratio. Plia¬
chim: dĩ refurrectio. Ieconia. p̃paratio diũ.
Sed chias. iustus dñi. Ieroboam iudicatio
siue causa ppłi. uł ut quidam auint dun¬
ũo intp̃tatur. ꝓ eo quod in regno eius di
damd. Diuisionis enim ppłi causa iste ex¬
titit. Tamri. psalmus ut canticũ meum.
Omri. cͥspans meus. achab fr̃ patiis. Ie¬
rabel. fuxis sanguinis ꝙ fluens sangͥnẽ
s metius ubiẽ sterquilinium. p̃cipita ta
enim deorsum. comederant carnes eus
canes. sicut p̃ctirerat helias. ⁊ erunt inqͥt¬

Expanded text:
et portam templi aedificavit excelsam. Achet portam templi aedificavit excelsam. Achaz adprehendens. Ezechias fortis Dominus. Manasse obliviosus. Per multa enim scelera et sacrilegia reliquerat et oblitus fuerat Deum.censum Domini, propria etymologia nominis. Iste est enim qui simulacra conbussit. Ioachaz robustus. Ioachim, ubi est praeparatio. Eliachim Dei resurrectio. Ieconias praeparatio Domini. Sedechias iustus Domini. Ieroboam iudicatio sive causa populi, vel, ut quidam aiunt, divisio interpretatur, pro eo quod in regno eius divDavid. Divisionis enim populi causa iste extitit. Zambri psalmus vel canticum meum. Omri crispans meus. Achab frater patris. Iezabel fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem: sed melius, ubi est sterquilinium. Praecipitata enim deorsum comederunt carnes eius canes, sicut praedixerat Helias4 Reg.