comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dulgere. uł aliꝗd cogitare qđ non adedificationẽ fidei ꝑtine
at Mudaliã aliquã utilitatẽ animo spectet. Quantoma¬
quidemhȩo maxime ex diurnis animę motib : & ac tib
indignis &uncongruis. Sienĩ uicet iniudiciis dei : & ex¬
purgetur anima ꝑmeditationẽ legisdiuinȩ &studium
uerbidei : ibiq indesinent̃ curã gerat.: semprequirepis
&scrutans quidsit qđ placeat.  talehabebit &iã insomtua.

Expanded text:
dulgere, vel aliquid cogitare quod non ad aedificationem fidei pertinet, et ad aliquam animae utilitatem spectet: quanto maquidem haec maxime ex diurnis animae motibus et actibus indignis et incongruis. Si enim vacet in judiciis Dei, expurgatur anima ejus per meditationem legis divinae, et studium verbi Dei: ibique si indesinenter curam gerat semper requirens scrutans quid sit quod placeat Deo, talia habebit etiam somnia.
Abbreviated transcription (Latin):
ul amarũ ad curandũ filiũ. Scit utiq filius qđ nec pat̾ in aliqͦ
negleigert potest desalute filii. Nec medicus falli
quis eincrepat qualisest. ⁊ RẼ Necypericulũ
peccati agnouit iste : & maxime addm̃. Neq lucrũ pęniten¬
tiae: neccredidit illeͥ quidi ã : qui a qui diligit. diligent̃ corripit.
Sed & seipsum alienũ facit abilla utilitate dicepitis: corripia
istetalis: ꝑmanet int̾fr̃s. Resoluit eni: &inpedit animos eor
qui possuNit proficere. InTERROGATO
dit illi ut suspendatur mola asinaria in collũeiꝰ. & demergatur¬
in ꝓfuridũ maris: quaut scanidaliz& unũ deminimis istis. Non
conueniat ei quipercantes defendit illud qđ dictũ est. Quia
si ñ ostenderitis fructus dignospenitentiȩ : excedemini & mig
nẽ mittemini. Vt rursũ qd adnõ dic tu̾est. esioculus tuus
dext̃ scanidali ⁊ auerite eicetũ & ꝓroice abste. Expedit enĩ

Expanded text:
vel amarum ad curandum filium, scit utique filius, quod nec pater in aliquo negligere potest de salute filii, nec medicus falli.qui se increpat, qualis est? RESP. Neque periculum peccati agnovit iste, maxime ad Deum, neque lucrum poenitentiae; nec credidit illi qui dixit: Quia qui diligit, diligenter corripit . Sed et seipsum alienum facit ab illa utilitate dicentis: Corripietiste talis permanet inter fratres: resolvit enim et impedit animos eorum qui possunt proficere. INTERROGATIO dit illi, ut suspendatur mola asinaria ad collum ejus, et praecipitetur in mare, quam ut scandalizet unum ex minimis istis . Nonconveniat ei, qui peccantes defendit, illud quod dictum est: Quia si non ostenderitis fructus dignos poenitentiae, excidemini, et in ignem mittemini . Vel rursum quod a Domino dictum est: Quia si oculus tuus dexter scandalizet te, erue eum, et projice abs te. Exp
Abbreviated transcription (Latin):
habet eũ semꝑ aquopascitur dm̃. & siñsolũ anima uerũ &iã
corpore ꝑsigula contesteturse & Slatias agese. & non secusum
manducase : sed quasi operariũdĩ abipso sesici obhoc qdadlaborẽ
uł expletionẽ susficiat maridatoꝵ. I T̃ ROGATIO
Quomꝰ facit decrtera: qđ non cognoscit sinistra. RCĩunten
in manib firecte ⁊ fabre eueniat intucturiIΠ TROGATIO

Expanded text:
habeat eum, a quo pascitur, Deum: et si non solum anima, verum etiam corpore per singula contestetur, se ei gratias agere, et non securum manducare; sed quasi operarium Dei ab ipso refici, ad hoc, ut ad laborem, vel expletionem sufficiat mandatorum. INTERROGATIOQuomodo faciat dextera, quae non cognoscat sinistra? RESP. Cum in manibus, si recte et fabre veniat, intuetur. INTERROGATIO
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝓhibitumẽ: uł p̃terire qđ p̃ceptũ ẽ. Cum ipsedñs ita p̃ceꝑit
dicens. & custodi uerbũ hoc quod ego mando tibi hodie: nõ adicier
ad illud neq auferes abeo. Sed t̾ribilis quȩdã ÷: expectatio
iudicii eignis : Uelus qui consũpturus ẽ aduersarios:
&es qui ausisut᷑ tale aliquid oꝑari. De his uͦ quȩ scriptura reticus
regulã nb apostolus posuit euidentẽ dicens. Omĩa licent: seo nõ
omĩa expediunt: omĩa licent sed nõ om̃ĩa ȩdificant. nemo qđ

Expanded text:
um est: cum ipse Dominus ita praeceperit, dicens: Et custodi verbum hoc, quod ego tibi mando hodie: non adjicies ad illud, neque auferes ab eo . Sed et terribilis quaedam exspectatio est judicii et ignis zelus, qui consumpturus est adversarios, et eos qui ausi sunt tale aliquid operari. De his vero quae Scriptura reticuit, regulam nobis Apostolus posuit evidenter dicens: Omnia licent, sed non omnia expediunt; omnia lic
Abbreviated transcription (Latin):
R Sicertussit deprȩsentiadei  & fixãhabeat sollicitudi¬
nẽdõplacenidi : ⁊ multo desiderio teneatur eaꝵbeatitudinrm
uoꝵ nutibus intuenis. IN TERROGATO¬
demexeo qd semꝑ eaquȩ eminentiora suit quęrit curat᷑
tionis. Sicut in possibilees ⁊ extingni liniguȩ alicuius uł gentis.¬

Expanded text:
 Si certus sit de praesentia Dei, et fixam habeat sollicitudinem Deo placendi; et multo desiderio teneatur earum beatitudinvorum nutibus intuentem. INTERROGATdem ex eo quod ea semper quae eminentiora sunt quaerit. Curatur tionis. Sicut impossibile exstingui linguam alicujus, vel gentis
Abbreviated transcription (Latin):
exoludat᷑ hominũ pessimoꝵ. Ad hib̾e aut̃ eis oportae sũ¬
mã diligentiã : quo possit̃ ad omẽ uirtutis exercitiũ ꝓbabilit̃
institui : taminuerbo quã intellectu &oꝑe. Quic quid
enĩ intenero quis &paruo inseruerit firmius ⁊tenatius
in posteꝵ conseruabat. Inunguenda ẽ gͦ infantũ cura.
his qui ante omĩa in uirtute pacientiȩ docum̃ta suiꝑba¬
bilit̃ docuerut̃. Qui possint ꝓmerito delicira ȩtatis.
singulis quibq axiam correptionis ad hibem̃surã: &t
quiseruent eos Primum omĩ ũ ser monib otiosis. ⁊ ab
racundia atque incitamentis gulae: &acuntis incendib
atque mordiatis morib Siuero cũ etantis agͥmento nullis

Expanded text:
excludatur hominum pessimorum. Adhiberi autem eis oportet sumexcludatur hominum pessimorum. Adhiberi autem eis oportet summam diligentiam. quo possint institui, tam in verbo quam intellectu et opere. Quidquid in tenero et parvo quis inseruerit, firmius et tenacius in posterum conservabit. Injungenda est ergo infantium cura his qui ante omnia in virtute patientiae documenta sui probabiliter praebuerint, qui possint pro merito delicti et aetatis singulis quibusque etiam correptionis adhibere mensuram, et qui servent eos primo omnium a sermonibus otiosis, et ab iracundia, atque ab incitamentis gulae, et a cunctis indecentibus et inordinatis motibus. Si vero cum aetatis augmento nullus
Abbreviated transcription (Latin):
consilio ac prumpto animosit. tc̃suscipi eũ decoer. Prius aut̃
qͣmcorpori fr̃nitatis inferat᷑ oporta ei iniungi quȩ dam
uare oportoe silibent̃ hȩc ⁊ li̾e acfiducialit̃ expleat. necor¬
fusionem eoꝵ grauit᷑ ferat: uł &iam sun labore impiger
inueniatur. & ꝓmptus. IN TERROGANO
erqua eoate oportoenos moxipsos offerredõ uł uirginitati
ꝓfessionẽ qñ oportoe formã acstabilẽ iudicari RP̃
icente dnõ. Sinite infantes ueni. re adme. Et apło paulo .co
conlaudante eũ quiab infantia sacras litt̾as didicissoꝵ:
oerursũ p̃cipiente educarifilios in doctrina ⁊ correptionẽ dñ.
Ome tẽpus apͥma grate oportunum ꝗdem eẽ docuimus aosus¬
nuptiis aptadeputari ac ꝑfecta. Oportae tͥam̃ in fantes uolan¬
tate & consensu parentũ: immo abipsis parentib oblatos sub
testimonio plurimoꝵ suscipi: ut om̃is occasio maledicti gr̃a

Expanded text:
consilio, ac prompto animo sit, tunc suscipi eum decet. Prius autem consilio, ac prompto animo sit, tunc suscipi eum decet. Prius autem quam corpori fraternitatis inseratur, oportet ei injungi quaedam vari oportet si libenter haec et libere ac fideliter expleat, nec confusionem eorum graviter ferat: vel etiam si in labore impiger inveniatur et promptus. INTERROGATIO VII. Ex qua aetate oportet nosmetipsos offerre Deo: vel virginitatis professionem quando oportet firmam ac stabilem judicari? RESP. Dicente Domino: Sinite infantes venire ad me ; et apostolo Paulo collaudante eum qui ab infantia sacras litteras didicisset, et rursum praecipiente educari filios in doctrina et correptione Domini; omne tempus a prima aetate opportunum quidem esse ducimus ad susnuptiis apta deputari ac perfecta. Oportet tamen infantes, voluntate et consensu parentum, imo ab ipsis parentibus oblatos, sub testimonio plurimorum suscipi; ut omnis occasio maledicti gratia
Abbreviated transcription (Latin):
abicere quẽ piũ uenientẽ ad nos. Ueruntam̃ neq inmundis ut auit
pedib indulgendũ ẽ Introire quẽ quã inscãm doc trinũ. Sed sic̃¬
dñs nr̃ iħs iuuenẽ illũ qui ad se uenerat int̾rogaũ depͥori uita sua: acũ
audissae quia recte trans acta ẽ qd̾ de erat oi p̃cep̃ ad implere: a ita
demũ iussit eũ sequi se. Ita gͦ iũ nos oporta inqͥrere dep̃t̾ita uita
& c̃uersatione : ne forte simulata quis m̃te & fallaci animo accedat
ad nos. Qdita demũ dinos cet᷑ si facile omẽm laborẽ corporis qͥ iniungit᷑
suũ cũ int̾rogatꝰ fuerit nequa quã ꝓnuntiare c̃ fundit᷑ & medelã
delict que ad hibita fuerit gratant᷑ ad sumit & si ad omnẽ humili¬
tatẽ absq ulla uere cundia inclinat᷑ aculiorib abiecꝰtiorib artificiis
sita ratio poposcerit tradise nonaccipit asꝑnant᷑. Eũ gͦ ex his siyi¬
gilis docum̃tiꝰ fuerit comꝓbatus: quia firma m̃te istabili

Expanded text:
abjicere quempiam venientem ad nos. Verumtamen neque immundis ut aiunt pedibus indulgendum est introire quempiam in sanctam doctrinam; sed sics Christus juvenem illum qui ad se venerat interrogavit de priore vita sua, et cum audisset quia recte transacta esset, quod deerat ei praecepit adimplere, et ita demum jussit eum sequi se: ita etiam non oportet inquirere de praeterita vita et conversatione, ne forte simulata quis mente et fallaci animo accedat ad nos. Quod ita demum dignoscitur, si facile omnem laborem corporis qui injungitur suum, cum interrogatus fuerit, nequaquam pronuntiare confunditur, et medelam delicti quae adhibita fuerit gratanter assumit: et si ad omnem humilitatem absque ulla verecundia inclinatur, ac vilioribus et abjectioribus artificiis, si ita ratio poposcerit, tradi se non accipiat aspernanter. Cum ergo ex his singulis documentis fuerit comprobatus quia firma mente, et stabili
Abbreviated transcription (Latin):
sed in dignaꝗonẽ  sed emulagonẽ sed uindictã in om̃ib uos eahi¬
biustis castos ẽe innegotio. Sed &inhis ipsis inquib deliquit.
agens multa contraria. sicut & zacheusfecit. In T RO
sunt peccatoꝰ: istisurit fructꝰ iustiqȩ. quos deb&
afferre ille.: quiuult scđm qđ scriptũ ẽ in om̃io ꝑebone fruc

Expanded text:
 timorem, sed aemulationem, sed vindictam. In omnibus exhibuistis vos castos esse negotio . Sed et ex his ipsis, in quibus delinquit, agens multa contraria, sicut et Zacchaeus fecit . INTERRsunt peccato, isti sunt fructus justitiae; quos debet afferre ille, qui vult, secundum quod scriptum est, in omni opere bono fruc
Abbreviated transcription (Latin):
Upenitere peccatũ autsuu̾ ñem̃dat quidest. a
ADeisto scriptũ est. Site rogauent inimicꝰtuus magnauoce.
ñud quiescasei. Septe̾eñi nequiꝗes in anima eiꝰ. ⁊ alibi uttanis
reu̾tens aduomĩtusuũ odibibilis fit: itahomo quiꝑmalitiam
suã reuertitur ad peccatũ suua I T̃ROGATO
quiblibet aut certis quibqR Clem̃tia dĩgeos
tꝰdignꝰ ostendidebet. ꝑpenitentiã : scłm qđ scriptume.
acite fructꝰ dignos pęnitenti&e. neforte

Expanded text:
poenitere, peccatum autem suum non emendat, quid est? RESP. De isto scriptum est: Si te rogaverit inimicus tuus magna voce, non acquiescas ei: septem enim nequitiae sunt in anima ejus . Et alibi: Sicut canis revertens ad vomitum suum odibilis fit, ita homo qui per malitiam suam revertitur ad peccatum suum . INTERROGAquibuslibet, aut certis quibusque? REStus dignus ostendi debet per poenitentiam secundum quod scriptum est: Facite fructus dignos poenitentiae ; ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
parcere dicens. & iãsinos aut̃ angls decelo euangliza¬
uerit uobis. p̃terquã qd euangłiz auimꝰ ub: anathema
st. E x quo edocemur ut xiã siualdenb̾ carussit aliqͥs: auiã¬
simagnqͥficus habeat᷑. & inadmiratione positus. quiphabae
qđ dñs fieriꝓlubet. exsȩcrabilis debet ẽẽ: quieimodi ẽ

Expanded text:
cens: Etiamsi angelus de coelo evangelizaverit vobis, praeterquam quod evangelizamus vobis, anathema sit . Ex quo edocemur ut etiamsi valde vobis charus sit aliquis, etiamsi magnificus habeatur, et in admiratione sit positus, qui prohibquod Dominus prohibuit, exsecrabilis debet esse qui ejusmodi est
Abbreviated transcription (Latin):
uaL effectu uł quali sensu oportet increpareeũ quiiNi
indicat beatꝰdđ dicens. Vidin̾seruantes pactũ & tabescebã.
quia eloquiatua ñctodier̃. Ad eos aũt quos increpat. hũc debet
affectũ seruare. quẽ pat̃ & medicꝰgͣ egrotantẽ filium seruat.
Etit maxime: cũ qualitas curȩ tristior uidetur & grauior.

Expanded text:
uali affectu, vel quali sensu oportet increpare eum qui inindicat beatus David, dicens: Vidi non servantes pactum, et tabescebam; quoniam eloquia tua non custodierunt . Ad eos autem quos increpat, hunc debet affectum servare, quem pater et medicus erga aegrotantem filium servat: et tunc maxime, cum qualitas curae tristior videtur et gravior.
Abbreviated transcription (Latin):
ses om̃epeecatũ. Magis gͦ in misericorsẽ quȩ nt̃ mittit cene
gle git lit quaile quiarguit᷑. Sicut isqui inmorsu serperitis pit¬
tit delitescere uenenũ: quaillequieducit &e abstrabut. seo
&caritatẽ destruit ille: quiscđm qd scriptũẽ parcens baculo.
odit filiũsuũ. Quaut̃ diligit: diligent̃ cofripit. In TROGATO.

Expanded text:
sed omne peccatum . Magis ergo immisericors est qui intermittit et negligit quam ille qui arguit: sicut is qui in morsu serpentis permittit delitescere venenum, quam ille qui educit et attrabit. Sed et charitatem destruit ille qui, secundum quod scriptum est, parcens baculo odit filium: qui autem diligit, diligenter corripit . § XII.
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at euenire apͥncipib scłi ꝓeo qđ uectigaliũ rationes in¬
ꝑfectas atq in compositas relinquisso. Scã aut̃ cupiditate
sequendi dñm ductus ÷.: ut innullo prorsus huius uite
respectũ uł cogitationẽ sibimo reseruauerit. Qui¬
aut̃ neq affectus aparentũ si adu̾santur dnicis p̃ceptis.
neq adullam aliquã humanã delectationẽ oporteat
edoco dicens. Siquis gͦ uenit adme ⁊ nõ odit patrẽ suũ
&matrẽ suã nuxorẽ ⁊ filioꝰ. ⁊frs. ⁊ sorores. Insuꝑ ⁊ aĩam¬

Expanded text:
poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas atque incompositas reliquerit. Tanta enim cupiditate sequendi Dominum ductus est, ut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reservaverit, autem neque ad affectus parentum, si adversantur Dominicis praeceptis, neque ad ullam aliquam humanam delectationem oporteat edocet, dicens: Si quis ergo venerit ad me, et non odit patrem suum et matrem suam, et uxorem et filios,
Abbreviated transcription (Latin):
xercitiauͦ humilitatissun it. ssseuiliorib: officiissubdat : & minis¬
eriis indignorib tradat. Itanãq udrogantia oxhumanȩ
głae uitiũ curari poterit: utin consuetudine
humilitats effectus: ultraia nonincidat arpo¬

Expanded text:
Exercitia vero humilitatis sunt, si se vilioribus officiis subdat, et minisExercitia vero humilitatis sunt, si se vilioribus officiis subdat, et miniseriis indignioribus tradat. Ita namque arrogantiae et humanae gloriae vitium curari poterit, ut consuetudine humilitatis affectus ultra
Abbreviated transcription (Latin):
quid faciant. RP̃ squisemel deliguit. ariteꝵ¬
imdempetcatũ incurrit: indicaredese uidet᷑ hoc pͥmũ
quadã pessima eadẽquaantea pullulab̾nt. Sicut enum
quis arboris ramos excidens. siradicẽ relinquat ubi
radiafira ꝑmanet uirgulta. denuoeiꝰ dẽseminis ger¬
murabunit. Ita &iã peccatũ. Qm̃nonomĩs qui dełinquũt
ipsispetcatis initiũ sumunt.: sed ex aliis interdũ delic¬
ti occasio nascitur. Netessariũ ergo eiẽ quise uult om̃i
no purgare ab om̃i peccato : primas ipsas causas culpe
succidere. Uerbigr̃a. sie x contentione uł inuidia fuerit:
ñ asesũpsit exordiũ sedradicẽ habet ex adregantia : &cupidi
tdelumine glȩ uenientẽ. Dum e ñi gloriã quȩ rit unusqͥsq
ab homirib : aut contentionib studce : aut recte agenti
mi nitionẽ haberi. Siquis engosemel notatus fuent. inuidiȩ
uł contentionis uicio : rursum in hoc ipsũ incident. sciat se pͥma
Aacausã de quasuperius diximus. Fxqua inuidia ul conten¬

Expanded text:
quid faciet? Is qui semel deliquit et iterum in peccatum incurrit, indicare de se videtur hoc primum, quadam pessima eadem, quae antea, pullularunt. Sic est enim quasi quis arborum ramos excidens, si radicem relinquit, ubi radix firma permanet, virgulta denuo ejusdem seminis germinabit, ita etiam peccatum. Quoniam non omnes qui delinquunt, ex his peccatis initium sumant, sed ex aliis interdum delicti occasio nascitur. Necessarium ergo ei est, qui vult omni modo purgare se a peccato primas ipsius causas culpae succidere. Verbi gratia, si ex contentione vel ex invidia fuerit, non a se sumit exordium, sed radicem habet ex arrogantia, et cupidiumanae gloriae venientem. Dum enim gloriam quisque quaerit ab hominibus, aut contentionibus studet, aut recte agentibus miratione haberi. Si quis ergo semel notatus fuerit invidiae vel contentionis vitio, et rursum in hoc ipsum inciderit, sciat se primam illam causam, de qua supra diximus, ex qua invidia vel conten
Abbreviated transcription (Latin):
nos deba similitudo nominis risus. Mos nãq ẽ scripturȩ
sic̃ ibi. sarra. risũ inqͥd mͥ fec̃ ds̃. & itͣ um. b eatiquiflent
nũc quia ride bũt. Et miob ꝗꝗ dictũ est. Os enim ueratiũ.
replebitur risu. Hec enĩ omĩa nominu ꝓgaudio aiȩ ac¬
cipiunt᷑. Quigͦ lib ÷ ab omĩpassione ⁊nihil ꝑincitam̃ta
qđ potest lȩderenitit᷑. hic ꝑfectȩ continẽs dicitur.
Qui & sine dubio ꝑhocalienus inuenit᷑ ab omigenere
peccati. Libidonamq ẽ totius mali muscipula: ⁊ phae
om̃s decipim᷑ ad peccatũ. ꝑ qͣm qui nõ resoluit᷑ neq in¬
clinatur abea: omẽ exsepeccatũ pessimũ germ̃ ex¬
cidit.
IN .TROGATIO
uȩ ẽ mensura continentiȩ RESPONSIO.
uantum expectat aduna ad passiones. pę¬
nitus abstinere necumquã suꝑari quantum
adcibos: ꝓ ut usus deposcit uł &as. uł labor.
uł robor corporis: uł in comoditas eius: ita &iã modus

Expanded text:
nos debet similitudo nominis risus. Mos namque est Scripturanos debet similitudo nominis risus. Mos namque est ScripturaSicut ibi Sara, Risum, inquit, mihi fecit Deus . Et iterum: Beati qui flent nunc, quia ridebunt . Et in Job quoque dictum est: Os autem veracium replebitur risu . Haec enim omnia nomina pro gaudio animae accipiuntur. Qui ergo liber est ab omni passione, et nihil per incitamenta quod potest laedere, nititur, hic perfecte continens dicitur, qui et sine dubio per hoc alienus invenitur ab omni genere peccati. Libido namque est totius mali muscipula; et per hanc omnes decipimur ad peccatum. per quam qui non resolvitur, neque inclinatur ab ea, omni ex se peccati pessimum germen excidit. INTERROGATIO IX. Quae est mensura continentiae? RESP. Quantum spectat ad vitia vel passiones, penitus abstinere, nec unquam superari: quantum autem ad cibos, prout usus deposcit, vel aetas, vel labor, vel robur co
Abbreviated transcription (Latin):
oculi uis & auris auditꝰ & linguȩ intẽ ꝑantiã: aliud quũ c̃tinentia moderat᷑
& cohibae.sed & in tẽperatos ris. c̃ tinentia cohere&. Sic̃ in c̃tinentia
risus ẽ in ordinatis & incõpositis motib agere mrisu: cũ utiq sub¬
ridñ do tantũmͦ leticiũ m̃tis opor teat indicari: inde coꝵ aũt sit
crepitantẽ cũ sonitu eleuare risũ qd̃ certũ ẽ ꝑ incontinentiũ  m̃tis
accedere. Solere xiã inuitis: que res grauitatẽ  c̃tinentiã animi
emollire ac resoluere sola. Unde asalomon risui dixiam̃tiã.
tat uocẽ suũ. uir at sapiens uix tacite ridebit. Ostendit aũt
a dñs insemar ipso necessarias quidẽ se habuisse carnis passio¬
nes : idt̃ que uirtute testimoniũ ferret᷑ uł ut laborẽ ꝓfletũ
ac tristiciũ : nusquã at̃ inuenit᷑ &tiũ risu usꝰ qͣntũ ad hysto¬
riã ꝑtinareuugłuĩ. sed & deflere magis muenitꝰ eos ꝗridẽt
dicens. Ne ub qui nõridetis : quia flebitis. nec sane seducere

Expanded text:
oculi visus, et auris auditus, et linguae intemperantiam aliud quam continentia moderatur et cohibet? Sed et intemperatos risus continentia coercet: sicut incontinentiae signum est, inordinatis et incompositis motibus agere in risu: cum utique subridendo tantummodo laetitiam mentis oporteat indicari; indecorum autem sit crepitantem cum sonitu elevare risum: quod certum est per incontinentiam mentis accidere solere etiam invitis; quae res gravitatem et constantiam animi emollire ac resolvere solet. Unde et Salomon: Risum, inquit, dixtat vocem suam: vir autem sapiens vix tacite ridebit . Ostendit autem et Dominus in semetipso necessarias quidem carnis se habuisse passiones, id est, quae virtuti testimonium ferrent, velut laborem et fletum ac tristitiam; nusquam autem invenitur etiam risu usus, quantum ad historiam pertinet Evangelii. Sed et deflere magis invenitur eos qui rident, dicens: Vae vobis qui nunc ridetis, quia flebitis . Nec sane seducere
Abbreviated transcription (Latin):
eius acdecore iactari. Que utiq post modũ introduc¬
tasunt humanȩ uite artificiis luxuriȩ ingenie conqusita
Sed crrpͥmus ille indum̃ti usus hȩceadem indicat: cumdhr̃
dr̃ fecisse pͥmũ ho n minib pellicias tumcas suffi¬
ciebat enim ad c̃̾fusionẽ c̃tegendã : iuius cemodi us indum̃ti

Expanded text:
ejus ac decore jactari. Quae utique postmodum introducejus ac decore jactari. Quae utique postmodum introducta sunt, humanae vitae artificiis et luxuriae ingenio conquisita. Sed et primus ille indumenti usus haec eadem indicat, cum dicitur Deus fecisse primis hominibus pellicias tunicas . Sufficiebat enim ad confusionem contegendam hujuscemodi indumenti
Abbreviated transcription (Latin):
nb maioꝵ occupationũ minime fiãt. ħ gͦ nũ: in obseruutio¬
ne indum̃ toꝵ cꝰtodiendũ puto. Sienĩ studiũ nb habendũ ȩẽ om¬
niũ eẽ minimos: & omniũ nouissimos. certũ ẽ quiu  in i¬
dim̃tis om̃iũ nouissimo nos deputare debemur. Nã sigłam sibi
ex indum̃toꝵ splendore conquirut᷑. satis agut̃ quomͦ magni
qͥ deultimis & nouissimis id ÷ ꝑnimiã humilitatẽ placere
stud& elegere deberehoc: in quo omĩum ultimus ⁊ nouissimi
ꝑsuã habundantiã confundut̃ eos quinõ habent. Certũ ÷
quia in hoc simplici ⁊ cõmuni omĩum indum̃to quia ad comu¬
nionẽ habitũ uł usum ꝑtin&&: si alt̃ altero differat habitus
uł p̃ciosior inueniatur ex ipsa cõparatione cõfundi mus
nõ habentes. Sufficient̃ quoq &iam apłs huius cemodi usib
breuisermone regulã posuit dicens: habentes aut̃ uictũ aut
uesti tum his contentisumus. Ostendens indum̃to solo quote¬
gam᷑ in digerenos. & nõuari&ate aliquauestis ⁊ or nam̃to

Expanded text:
ione indumen torum custodiendum puto. Si enim studium nobis habendum est omnium esse minimos et omnium novissimos; certum est quia et idumentis omnium nos novissimos deputare debemus. Nam si hi qui gloriam sibi ex indumentorum splendore conquirunt, satis agunt quomodo pretqui de ultimis et novissimis, id est, per nimiam humilitatem placere studet, eligere debere hoc in quo omnium et ultimus et novissimus per suam abundantiam confundant eos qui non habent , certum est quia et in hoc simplici et communi omnium indumento quod ad communem habitum vel usum pertinet, si alter altero differat habitus, vel pretiosior inveniatur, ex ipsa comparatione confundimus non habentes. Sufficienter quoque Apostoli hujuscemodi usibus brevi sermone regulam posuit, dicens: Habentes autem victum et vestitum, his contenti simus . Ostendens indumento solo quo contegamur indigere nos, et non varietate aliqua vestis et ornamento
Abbreviated transcription (Latin):
exquo p̃cipuȩ intellegitur: uł iste qđ senator uł ille qđmiles ẽ.
ita oeriam xp̃ianus hab̾e aliꝗd ꝓpͥum: &iam exordinatione in¬
dum̃ti ipsius debor. Sed & decaluam̃tis eademratio obseruabit᷑.
ut qđ simplex ẽ xparatius & aptius ꝓposito & usib sufficiens: &¬
id adsumatur. Sonȩ quoq usum ostendut necessariũ ẽẽ : &iã
qui p̃cesserut᷑ nosscĩ. nam ibħes zonapellicia constringere lũ¬
bos suos hicitur. & helias antea . Iamquã enĩ ꝓpͥus quidam
habitus ipsius designat᷑. cũ dicit᷑ uir hirsurus. & ronã pelliciuã
habens circalum bosuos. Sed &parus z onausus ostenditur
sicut ex uerbis angłi quȩ adeũ dictasut̃. recognoscimus accin

Expanded text:
cipue intelligitur, vel iste qui senator est, vel ille qui miles est; ita etiam Christianus habere aliquid proprium etiam ex ordinatione indumenti ipsius debet. Sed et de calceamentis eadem ratio observabitur: ut quod simplicius est et paratius, et aptum proposito, et usibus sufficiens, id assumatur. Zonae quoque usum ostendunt necessarium esse etiam qui praecesserunt nos sancti. Nam Joannes zona pellicea constringere lumbos suos dicitur , et Elias antea: tanquam enim proprius habitus quidam ipsius designatur, cum dicitur: Vir hirsutus, et zonam pelliceam habens circa lumbos suos . Sed et Petrus zona usus ostenditur, sicut ex verbis angeli, quae ad eum dicta sunt, recognoscimus: A
Abbreviated transcription (Latin):
unũ illud ipsudtale eẽ inlum̃tũ qd nb sufficere possit ad
omiu : aeut indie honestũ uide atur in dum tũ : & in noc¬
ipsadesignũ. Eaenuĩ quȩ uno ꝓspectu ac ꝓposito geruntꝰ. sim¬
tar uestis  habitꝰ intelligi unũ quẽq x ꝓfessione eiꝰ agnosci:
mea uita quu scđm dm uiuit. Ut sciat sibixiã uctꝰ consimi¬
les eẽ debere : & ad eos qͥ nos uidñt scđm hubitũ nrm ȩquales

Expanded text:
et illud ipsum tale esse indumentum, quod nobis sufficere possit ad omnia: ut et in die honestum videatur indumentum, et in nocipsa designet. Ea enim quae uno prospectu ac proposito geruntur, simtus et habitus intelligi unumquemque, et professionem ejus agnosci in ea vita qua secundum Deum vivit, ut sciat sibi etiam actus consimiles esse debere; et ad eos qui nos vident secundum habitum nostrum, aequales
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ c̃tinentiȩ iurtꝰ agnoscit : sed cũ ab oĩb inꝗb delecta¬
m᷑ ꝗde : sed in aĩu ledimꝰ abstinemꝰ. Uerꝰ gͦ c̃tinens nec głam
huma nã desid̾at : sed & auitiis sec̃tin& : & ab ira atristicia :
xabõib quȩ occupatas tenere c̃suer̃t meruditas aĩus a in cau
ipsa continentiu dep̾henditur : qm̃ quidẽ humilis ille uidicat᷑ ꝗ¬

Expanded text:
e virtus agnoscitur, sed cum ab omnibus, in quibus delectamur quidem, sed in anima laedimur, abstinemus. Verus ergo continens nec gloriam humanam desiderat, sed a vitiis se continet, et ab ira, et a tristitia, et omnibus quae occupatas tenere consueverunt ineruditas animas et incautipsa continentia deprehenditur, quoniam quidem humilis ille d
Abbreviated transcription (Latin):
maior int̃uos fiat omĩũ nouissimus eomĩumseruus.
Qđutiq quiimplere uult: sine dubio propriasibi ampu¬
tat uoluntates scđm imitationẽ ipsius dnĩ dicentis. Des¬
cendi decęlo nõ ut faciam uoluntatem meam: seduo luntate
eius quime misit patris. Et it̃um p̃cepit dñs. Siquis te
angari auerit millepassus: uadecũ eo alia duo. In T R
nõ deb& impedire oboedientiũ ꝓ posito: quianeq
moyses intemꝑans extitit socerosuo iethro: cum utili amo¬
nerae ac iuxta. Commonitionũ sanȩ non parua ẽ diuersi¬
tas alie namq contrariȩ uidentur eẽ mandatis dĩ: aliȩ uͦ¬
uł interrumꝑe illud uidentur. Alia uͦ ad explendũ eaq

Expanded text:
major esse, fiat omnium novissimus, et omnium servus . Quod utique qui implere vult, sine dubio proprias sibi amputat voluntates, secundum imitationem ipsius Domini dicentis: Descendi de coelo, non ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit, Patris . Et iterum praecepit Dominus: Si quis te angariaverit mille passus, vade cum illo alia duo . INTERRnon debet impedire obedientium propositum: quia neque Moyses intemperans exstitit cognato suo Jethro, cum utilia moneret et justa . Commonitionum sane non parva est diversitas: aliae namque contrariae videntur esse mandatis Dei, aliae vero interr
Abbreviated transcription (Latin):
nflãmare deb& mentis arta na p̾cipuȩ sisit ab om̃ĩ pollutione
purgata. Sisit munda anima & que uero affectu dicat. Qm̃
uulnerata caritatis egosum. In effabilẽ ꝓrs egosentio dĩ amorẽ.
& qui sentiri magis quũ dici possit. Inennarrabilis quedã luxẽ.
&iũ si fulgura sicorus cũ adhibeat uł cõpar sermo: non pa
tiet᷑ auditus. Siluciferi fulgores. si lunȩ splendores. sups ud
soł lum̃ adsumas ad cõparationisn głȩ illius obscurasũt
omĩa: & multo tetriora quã sicecanex & obscuritate ꝓfun¬
de caligins mersalimpidissimo meridianisolis lumine
cõparetur. Decor iste corporeis occułs ñuidet᷑ aĩu sola
&m̃te c̃spicit᷑. Ꝙ decor sicuiꝰ forte scõꝵ mentẽ aĩumq¬

Expanded text:
inflammare debet mentis arcana? praecipue si sit ab omni pollutione purgata; si sit munda anima, et quae vero affectu dicat: Quoniam vulnerata charitate ego sum . Ineffabilem prorsus ego sentio amorem Dei, et qui sentiri magis quam dici possit. Inenarrabilis quaedam lux est: etiam si fulgura, si coruscum adhibeat, vel comparet sermo, non patietur, non recipiet auditus. Si luciferi fulgores, si Lunae splendores, si ipsum solis lumen assumas, ad comparationem gloriae illius obscura sunt omnia, et multo tetriora, quam si caeca nox et obscuritate profundae caliginis mersa limpidissimo meridiani solis lumini comparetur. Decor iste corporeis oculis non videtur, anima sola et mente conspicitur. Qui decor si cujus forte sanctorum mentem animamq
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ueñ. Ioħus aũt : om̃is uita c̃tinentia fuit. Ab hac cenã dñs.
manifestationis suȩ indicia pͥma pate fecit. Continentiã at᷑ di¬
cimꝰ : ñ qͦ ac ibo penitꝰ absti nendũsit: henĩ ẽ uiolent̃ uitã dis¬
soluere : sed eã quȩ uite usꝰ n suꝑfluus : sed necessarius c̃stat :
cũ refugimꝰ qd̾ suuue ẽ. & explemꝰ qͣsola corporis necessitas pos¬
cit. o ut breuit᷑ dicã oĩu ꝗͣ ꝑ passibilẽ c̃cupiscentiã reqͥrunt.

Expanded text:
t. Joannis autem omnis vita continentia fuit. Ab hac etiam Dominus manifestationis suae initia prima patefecit. Continentiam autem dicimus, non quod a cibo penitus abstinendum sit, hoc est enim violenter vitam dissolvere, sed eam qua vitae usus non superfluus, sed necessarius constat: cum refugimus quod suave est, explemus ea quae sola corporis necessitas exposcit: et, ut b
Abbreviated transcription (Latin):
poscit ad hibebt᷑. Neque g̃ tẽpus reficiendi om̃ĩb idc̃ statui potest:
uulde inutile ẽ eiũ corpori ad omne opus. Iũdeinde quiu argra¬
uat᷑ in sonnnũ: & quia aiã lȩdi exhis facile potẽ: sedne su uia
qͥdẽ q̃q infine ciboꝵ sectandas: sed suffic̃ usũ explere uidendi : refuta¬
ti alixuria. Siãt libidim ser uiamꝰ: nichil aliud ẽ: quũ dm̃facere
uentrẽ nr̃m. Qm quidẽ corpꝰ humanũ seꝑ exoles cit. & deffluit:
que ex manita fuerĩt  adsũpta : tã aridi quũ iũ humili elem̃ti.
Siꝗdꝰ gͦ illud ẽ qd̾ potest uł bre uius uł facilius explere hac̃ neressitatẽ
corporis : id potius incibis eligendũ ẽ. sed x dñs ħ opinor ostendit:
cũ esurientes refec̃ indeserto. Qrcũ utiq possit maiore miraculo
copiosiores eis cibos parare nichil eoꝵ fac̃: sed si plicẽ eis exhiba¬
uictũ: a scđm ioħm ꝗd ẽ panes orde acios. episciculos duos appo

Expanded text:
poscit, adhibebunt. Neque ergo tempus reficiendi omnibus idem statui potest, valde inutile est, etiam corpori ad omne opus. Tunc deinde quia et gravatur in somno, et quia etiam laedi ex his facile potest. Sed nec suavia quaeque ad finem ciborum sectanda sunt, sed sufficit usum explere vivendi refutata luxuria. Si enim libidini serviamus, nihil aliud est quam Deum facere ventrem nostrum. Quoniam quidem corpus humanum semper exolescit et defluit, quae exinanita fuerint et absumpta, tam aridi quam etiam humidi alimenti. Si quid ergo illud est quod potest vel brevius, vel facilius explere hanc necessitatem corporis in cibis, id potius eligendum est. Sed et Dominus, hoc opinor, ostendit, cum esurientes refecit in deserto: qui utique possit majore miraculo copiosiores eis cibos parare, nihil horum fecit, sed simplicem eis exhibum Joannem quinque panes hordeaceos et pisciculos duos appon
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ uł uite. Renuntiat aut̃ ceiã moribus suis uł de¬
lectatione scłi huius sed & cõsanguinitate corporali
illi maximȩ quȩ impedire eius ꝓpositũ potest: ⁊ parext¬
magis putabit frr̃ aut̃ eos qͥ eundẽ aðoptionis spm̃sus¬
ceꝑut̃ possessiones uͦ om̃s simul aseducit alienas. ⁊ ut
breuit̃ dicã huic ciuꝑxp̃o omĩs mundus crucifixus ÷
⁊ ipsemundo. quomodo potest fuus effici cogitationũ &
sollicitudinũ mundi cũ dñs iubeat &iã animã ipsã negandã
eẽ ꝓse :: ꝑ fecta itaq abrenunciatio in eo ẽ ut passionibus
penitus careat dũ adhuc incorpore est sed hec incipis agere
nos docuerut̃ apłi iacob &iohannes. quire linquentes patrẽ
suũ sebedeũ ⁊ auẽ ipsã in quaerat᷑. Sed & matheus relin

Expanded text:
suae vel vitae renuntiet, aut etiam moribus suis, vel delectationibus saeculi hujus, sed et consanguinitati corporali; illi maxime quae impedire ejus propositum potest: et parentmagis putabit; fratres autem eos qui eumdem adoptionis spiritum susceperunt: possessiones vero omnes simul a se ducit alienas. Et ut breviter dicam, hic cui pro Christo mundus omnis crucifixus est, et ipse mundo, quomodo potest servus effici cogitationum et sollicitudinum mundi; cum Dominus jubeat etiam animam ipsam abnegandam esse pro se? Perfecta itaque est abnegatio in eo, ut passionibus penitus careat, dum adhuc in corpore est. Sed haec incipit agere nos docuerunt apostoli Jacobus et Joannes, qui reliquerunt patrem suum Zebedaeum, et navem ipsam in q
Abbreviated transcription (Latin):
opor tos inꝗrere ut diximꝰ qualitatẽ uitȩ p̃t̃itȩ : cosuffice
reiã ħ ipso sisatis instant̾ ħ expetũt &esiuerũ xardens deside¬
riũ ẽ eoꝵ g̃ opꝰ dĩ. Huiꝰ cemodiũ fieridocum̃ta ab his oporta
qui ualde pͥ dñt de his discut̃e pot̾ ũt ae ꝓbare. Cũ at fuerit sꝰ¬
cepti. si forte ꝓpositu suũ trans gressifuerĩt : nec uidi eos opor

Expanded text:
eportet inquirere, ut diximus, qualitatem vitae praeteritae, et sufficere etiam hoc ipsum, si satis instanter hoc expetunt, et si verum et ardens desiderium est eorum erga opus Dei. Hujusmodi vero fieri documenta ab his oportet qui valde prudenter de his discutere potuerint et probare. Cum autem fuerint suscepti, si forte propositum transgressi fuerint, nec videri eos opor
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ italoquor. Qs potẽ intantũ temeritatis ꝓgrediut audiat
ase quic quũ uł loqui uł cogitare immo uͦ sciendũ ẽ quiu om̃s
duce itineris indigemꝰ spu scõ : ut ipse nos inuiu dirigat ue¬
ritatis  incogitatione. & inuerbis inactib Cecꝰ ẽ enĩ O
Mandatũ enĩ inqͥd dñi lucidũ : illuminuns oculos. Ꝙagͦ inõib

Expanded text:
Pater, ita loquor . Quis potest in tantum temeritatis progredi, ut audeat a se quidquam vel loqui, vel cogitare? Imo vero sciendum est quia omnes duce itineris indigemus Spiritu sancto, ut ipse nos in viam dirigat veritatis, et in cogitatione, et in verbis, et in actibus. Caecus est enim et Mandatum enim, inquit, Domini lucidum est, illuminans oculos . Quia
Abbreviated transcription (Latin):
to oeanimȩ expediat. & hocnb̾ ab aliquo fuerit im¬
accipere : &implere qd scriptũẽ. Obtẽperantes in iucem¬
incaritatexp̃i. Sinaut̃ contrariũ aliꝗd mandatis dĩ. uel
qđea corrũpere uideatur: autcontaminare fac̃e
iubemur abaliquo: tẽpusest nosdic̃ẽ obȩdire opor¬
todõ magisquãhominib. & rursũ memunisse debemꝰ¬

Expanded text:
to Dei et animae expediat, et hoc nobis ab aliquo fuerit imaccipere, et explere quod dictum est: Obtemperantes in charitate Christi . Sin autem contrarium aliquid mandatis Dei, vel quod ea corrumpere videatur aut contaminare, facere jubemur ab aliquo, tempus est nos dicere: Obtemperare Deo magis quam hominibus . Et rursum meminisse Dom
Abbreviated transcription (Latin):
& eaipsa quũ ipsa pͥe ipse sꝰ cepit. o multiplicat᷑ in eodũ cõmu¬
nicat᷑ a cae̾is : &e ipseni chilhominus ꝑfruitꝰ grãreliquoꝵ. ł lab&
nc̃ possibile oĩu denumerare. Int᷑imut diximꝰ ad c̃seruunda
sc̃i spus donu cõmodior ẽ multo: quũ sidegemꝰ insolitudine
sed & adu̾s insidius mimici q̃ ex trins ecꝰ inferunt᷑ : multo
cautior ẽ aer ualior societas plurimoꝵ ut facilius s̾citet᷑
esõno siqͥs forte obdor mierit sõnũ illũ qͥ duc̃ ad mortẽ. Sed
de linqͣnti delictũ suũ facilius apparebit cũ aplurib uł arguit᷑¬

Expanded text:
eo dum communicatur et caeteris, et ipse nihilominus perfruitur gratia reliquorum. Habet n est nunc possibile omnia dinumerare. Interim, ut diximus, ad conservanda sancti Spiritus dona commodior est multo quam si degamus in solitudine. Sed adversus insidias inimici, quae extrinsecus inferuntur, multo cautior est et utilior societas plurimorum; ut facilius suscitetur e somno si quis forte obdormierit somnum illorum qui ducit ad mortem. Sed et delinquenti delictum suum facilius apparebit, cum a pluribus vel arguit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥstrucꝰtoꝵ artẽ sẽꝑ docent᷑: nũquã tam̃ ȩdifficande domui opã dab̃t
Ecce enĩ  dñs ñ estimaũ sufficere solã uerbi doc trinã sed & opeipso
uoluit nb tradere humilitatis exẽ plu: cũ p̃cinctꝰ linteo laũ pedes
uinoꝵ mandatoꝵ effulgae amplius & clares c̃: a comunis int̃se
unanimoꝵ fr̃m habitatio habens inse illũ similitudinẽ uł exẽplũ
qd in actib apłoꝵ refert desc̃is script᷑a diuina dicens. Qa om̃s
credentes erãt inu nũ : & abebat oĩa comunia. INTERROGATO
Sio portae pͥmo renuntiare omĩb centa uenire ad hãc uitã uł

Expanded text:
 docentur, nunquam tamen aedificandae domus operam dabunt. Ecce enim et Dominus non existimavit sufficere sibi solam verbi doctrinam, sed et opere ipso voluit nobis tradere humilitatis exempla, cum praecinctus linteo lavit pedes vinorum mandatorum effulget amplius et clarescit, haec communis inter se unanimorum fratrum habitatio: habens in se illam similitudinem et exemplum, quod in Actibus apostolorum refert de sanctis Scriptura divina, dicens: Quia omnes credentes erant in unum, et habebant omnia communia . INTERROGATIO IV. Oportet primum renuntiare om
Abbreviated transcription (Latin):
de trudere uł ut deloco inferiore conet᷑: uuldeẽ in ꝑbabile:
Causaenĩ ex ħ ꝑt᷑bationis. & in quie tudinis nascit᷑: suncipiat
nemo alteri cedere aesiꝑħ certamina mouent᷑ : simile erit
tã quã sidepͥmatib cont̾endatur: ꝓpt᷑ qd̾ oportae ariã in ħ c̃si¬
deratius ꝑ uidere : uł qͥd uni cuiq nr̃m cõ patat ułcer te indul¬
& optẽ ꝑare ei ut impleat᷑ in nb ilłd qd̵ dictũ ẽ: om̃ĩa ur̃a honesti
& scđm or dinẽ fiãt. II T̃ROGATIO

Expanded text:
detrudere velut de loco inferiori conetur, valde est improbabile. detrudere velut de loco inferiori conetur, valde est improbabile. Causa enim ex hoc perturbationis et inquietudinis nascitur, si incipiat nemo alteri cedere; et si pro hoc certamina moveantur, simile erit tanquam si de primatibus contendatur. Propter quod oportet etiam in hoc considerantius pervidere, vel quid unicuique nostrum competat; vel certe indulet obtemperare ei, ut impleatur in nobis illud quod dictum est: Omnia vestra honeste et secundum ordinem fiant . INTERROGATIO
Abbreviated transcription (Latin):
nifestã infer̃t naxiũ corpori: deuitandas. Absurdũ enͣi uide¬
tur ꝓpt̃ substantiũ corporis cibosumere: xrurs ꝑ ipsos cibos
corpori in ferre ꝑniciẽ : te mutile illud reddere ad ob sequiũ man¬
datoꝵꝵ. Opor ta tam̃ omnimꝰ illis uti cibis: qui & facilius & uilius
difficiliora sectari: dũ suc uitate c̃ dim̃ toꝵ uilis nat᷑e cr̃bos in
sũmũ edelicatũ saporẽ conam̃ ex tollerȩ. Sedsiꝗd ẽ qd muna¬
t̃ habetur. hoc adusus nr̃os oporta& ad sumi. Et tantũ mͦꝰ infere¬
tes: quȩ ad uitã ꝑ necessariã sut̃ id est oleũ &alia huiuscemod
cum tempus poposcerit. RESEONSIO
m̃ p̃ceptũ dnĩ habemus quonos momĩb instruit ad
humilitatẽ in quo&iam dehoc ꝓnunciat ut si ad
conuiuiũ eamus: discũ bendi locũ nouissimũ requiramus:
nõ occupemus locũ pͥorẽ. illud nos scire oport& quia ubi
om̃s eodẽ ꝓspectu: ac ꝓposito conuenimus. maximȩ si in mulis

Expanded text:
nifestam inferunt noxam corpori, devitanda sunt. Absurdum enim videtur propter substantiam corporis cibos sumere, et rursus per ipsos cibos corpori inferre perniciem et inutile illud reddere ad ministerium mandatorum. Oportet tamen omnimode illis uti cibis qui et facilius et vilius que et difficiliora sectari, dum suavitate condimentorum viles naturae cibos in summum ac delicatum saporem extollere abetur, hoc ad usus nostros oportet assumi, et ea tantummodo requiri quae ad vitam pernecessaria sunt, id est, oleum, et alia hujuscemodi, cum tempus poposcerit. RESP. m Domini habemus quod nos in omnibus instruit ad humilitatem, in quo etiam de hoc pronuntiat , ut cum ad convivium eamus, discumbendi locum novissimum requiramus, et non occupemus locum priorem; illud nos scire oportet, quia ubi omnes eodem prospectu ac proposito convenimus, maxime si in multis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃as accepit Megrotationes nr̃as por tauit: o ꝓnb uulnera¬
tus ÷ ut liuore illius sanarem᷑. ut amaledicto nosredime¬
ra&. factus ꝓnb maledictũ : & morte t᷑pissima condemp¬
natus ÷ ut nos reuocar & aduitã. Nec sufficit uiuificarenos¬

Expanded text:
nostras accepit, et aegritudines nostras portavit, et pro nobis vulneranostras accepit, et aegritudines nostras portavit, et pro nobis vulneratus est, ut livore illius sanaremur . Et a maledicto nos redemit, factus pro nobis maledictum . Et morte turpissima condemnatus est, ut nos re
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ inpossibilius ut dignit ẽ & ut cõpait ꝓloqui. Hoc
inquũ quantũ ẽ qd scientiã sui donauit homini ds &
rationale animal eẽ fec̃ int̾ris x meffabilis parady¬
si abuti uoluntate &decore concessit : quẽ q
ser pentis arte deceptũ o in peccatis lapsũ ac ꝑ
peccatũ inmortẽ ꝗꝗ de uolutũ neꝗͣ qua ides pex̃
sed legẽ mad uitoriũ dedit. Prȩfec̃ angłos desti¬
nauit ꝓpħas conatꝰ malitiȩ com minationũ seueritate cõpeseuit
oi inmalis nr̃is  m incredulitatib durare mus: ñ ẽ auersanec
dereliquid nos pii dñi bonitas neq cũ beneficiis eiꝰ eẽmꝰ ingriti
auertere potumꝰ &excludere miscdiã eiꝰ anb sedreo cam¬
amor te. &tr̃ umuiuificam᷑ ꝑdñm nr̃ in iħm xp̃m quie ũin for¬
madie⁊ nõrapinã arbitratus ẽ eẽ se ȩqualemdõ: sed se¬
m.ipsũ exinaniuit formam f u accipiens & infirmitate

Expanded text:
men impossibilius est ut dignum est et ut competit proloqui: hoc, men impossibilius est ut dignum est et ut competit proloqui: hoc, inquam, quantum est, quod scientiam sui donavit homini Deus, et rationabile animal esse fecit in terris, et ineffabilis paradisi abuti voluptate ac decore concessit? quemque serpentis arte deceptum, et in peccatum lapsum, ac per peccatum in mortem devolutum, nequaquam despexit; sed legem in adjutorium dedit, praefecit angelos, destinavit prophetas; conatus malitiae comminationum severitate compescuit; omnia in malis nostris incredulitatibus duraremus, non est aversus, nec dereliquit nos pii Domini bonitas; neque cum beneficiis ejus essemus ingrati, avertere potuimus et excludere misericordiam ejus ain forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo: sed semetipsum exinanivit, formam servi accipiens . Infirmitates
Abbreviated transcription (Latin):
cos quibene ficii aliqͥd c̃tulerũt nullo dicente diligimus x
omĩ studio quuntũ fieri potest referre gr̃am nitimur. quomꝰ
sufficiemꝰ rerferre gr̃am beneficiis dĩ quȩ tantas̃ ut effugi¬
at numerum  talia ut suffitiat unũ aliqd exomib ꝑtoᷤ
tã uitã nr̃am efficere nos obnexios largitori. Nam omit
liorib ułut stellȩ quȩdã splendentiorib solis radiis obtegunꝰ.
qͣm quidẽ nec tẽpꝰ nb ẽ amplius dilatare sermonẽ ut possimus
odiã deminimis diuia erganos en umerare beneficia: Sile
uniuer sũmundũ : sileamꝰ lunȩ circuitꝰ aeris ꝑmutationes
uicissitudinesq : imbres ex nubib fluminu fontesq de
terra : latitudines atq altitudines maris : uniuersi ta¬
tẽ terre ac nati uitates eiꝰ animantiũ quȩ in aquis gignunt
os quȩ coalesct̃ ł oriunt᷑ int̾ris nr̃is ministeriis. ł usi b
ħ solũ qd ne uolenti qͥdẽ p̃terire possibile ẽ silere non
possumꝰ e quã uis reticere gram ñsit possibile multota¬

Expanded text:
eos qui beneficii aliquid nobis contulerunt, nullo docente diligimus, et omni studio, quantum fieri potest, referre gratias nitimur; quomodo sufficiemus gratiam referre beneficiis Dei, quae tanta sunt, ut effugiant numerum; et talia, ut sufficiat unum aliquod ex omnibus per totam vitam nostram efficere nos obnoxios largitori? Nam omitlioribus, velut stellae quaedam splendidioribus solis radiis obteguntur; quoniam quidem nec tempus nobis est amplius dilatare sermonem, ut possimus etiam de minimis divina erga nos enumerare beneficia. Sileauniversum mundum. Silcamus lunae circuitus, aeris permutationes vicissitudinesque; imbres ex nubibus, flumina fontesque de terra; latitudines atque altitudines maris: universitatem terrae, ac nativitates eorum animantium quae in aquis gignuntur, et quae coalescunt vel oriuntur in terris, nostris ministeriis vel usibus hoc solum, quod ne volenti quidem praeterire possibile est, silere non possumus: et quamvis reticere gratiam non sit possibile, multo ta
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quã ds. idõ debitũ qd dam ex soluimꝰ hãc quũ ab eo
ire nos in ex cusabili obnoxios facit. Et ꝗd dico ire obno¬
xios : quȩ enĩ pot᷑ it ẽẽ maior ira quȩ ultro grauior
uã hoc ipsũ siaccidat nb alienos effici acaritatedei : qđ
si paren tibus inst naturalis affectus erga eos quos genuerũt &
non solum hoc in hominib uerũ xiã inmutis animalib inuenit᷑.
Uidete ne inueniamur uł peccorib hebaiores uł feris beluis
immanior es sinullo erga genitorẽ constringam᷑ affectu. Quẽ
&iũ si qualis .& quantus sit scire non possumus ex ħ tam solo
qd ex ipso sumꝰ uenerari & diligere parentis debeamꝰ affec¬
tu: atq in desinent̃ erga eius pendere memoriam.
sio ut erga genitrices suas paruulifaciũt. Sed &multo ampli¬
us multoq ꝓnitius. quanto & inm̃soꝵ nos benefioꝵ obnari¬

Expanded text:
to quodam exsolvimus hanc quam ab eo irae nos inexcusabiliter obnoxios facit. Et quid dico irae obnoxios? Quae enim poterit esse major ira, quae ultio gravior, quam hoc ipsum si accidat nobis, alienos effici nos a charitate Dei? Quod si parentibus inest naturalis affectus erga eos quos genuerunt; et non solum hoc in hominibus, verum etiam in mutis animalibus invenitur: videte ne inveniamur vel pecudibus hebetiores, vel belluis feris immaniores, si nullo erga Genitorem constringamur affectu. Quem etiamsi quantus et qualis sit scire non possumus, ex hoc tamen solo quod ex ipso sumus, venerari et diligere parentis debemus affectu, atque indesinenter erga ejus memoriam sicut erga genitrices suas faciunt parvuli. Sed multo amplius multoque promptius; quanto et immensorum nos beneficior
Abbreviated transcription (Latin):
oia p̃t̾itȩ c̃ sue tudinis oblitiuoluntates ꝓpͥas abnegem
aeitañ solũ ab hominib nec recte agentib uerũ &eiã
a nr̃is ipsis iordinatis & in cõpositis morib recedamꝰ
lio qͥn ut in eadẽ qͥs c̃suetudinẽ atq inpͥore c̃uersatione
mixtio eoꝵ ꝗ uita dissimili iuũt. Nã paratũ eẽ ad mor¬

Expanded text:
abnegemus; et ita non solum ab hominibus non recte agentibus, verum etiam a nostris ipsis inordinatis et incompositis moribus secedamus. Alioqui ut in eadem quis consuetudine atque in priore conversatione permixtio eorum qui vitam dissimilem ducunt. Nam paratum esse ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
credentib ułdiligentib se p̃parat qđ oculus nonuidit necauri
audunt necincor hominis ascendit. Quid gͦ tribuemus
ut ꝓhis om̃ib quȩ lirgitus ẽ diligat᷑. Quis gͦ tã in remedia¬
bilit᷑ ingratus ÷ ut post tanta &taliabeneficia nõ diligat
largitore: Et decaritate quidemdĩ ista sufficiãt. ꝓpositum
nãq ẽ ut suꝑius diximꝰ nõ omĩa dicere. In possibile enĩ ÷ sed
breuit᷑ isuccincte cõmȩ morare ea quȩ amorẽ dĩ inserere
aĩẽ ⁊suscitare sufficiãt. Conseques iãnc̃ ÷ c&iam de eoman¬
dato qđ or dine ⁊ uirtute scđ̾m diximꝰ explicare. ⁊ꝗdem
qs potĩt si ꝑuariaꝰ ⁊diu̾sas occupatione animꝰ oberreꝵ. Ded
neq artificiũ ullũ uł ullius industriȩ disciplinã ad ipisci
possibile ẽ eos qͥ frequent̾ exaliis ad alia ferunt᷑. Om̃ĩ gͦcusto¬
dia oporta nos Euare cor nr̃m ne forte de sideriũdi. Mala
de sioeria ⁊ sor dide cogitationẽ depellat̃ nr̃is amimiꝰ acdetrudat᷑

Expanded text:
 diligentibus se praeparat, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Quid ergo retribuemus ut pro his omnibus quae largitus est diligatur. Quis ergo ita irremediaba sufficiant: propositum namque est, ut superius diximus, non omnia dicere, impossibile enim est; sed breviter et succincte commemorare ea quae amorem Dei inserere animae et suscitare sufficiant. Consequens jam nunc est, etiam de eo mandato, quod ordine et virtute secundum diximus, explicare. Et  per varias et diversas occupationes animus aberret. Sed neque artificium ullum, vel ullius industriae disciplinam possibile est adipisci eos qui frequenter ex aliis ad alia transferuntur. Omni ergo custodia oportet nos servare cor nostrum, ne forte desiderium Dei mala desideria et sordidae cogitationes depellant nostris animis ac detrudant ;