comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ uolũtati q ẜuiret. S stusci hõies
et miẜi qd ãt ip̃i fac̾e̾ nõ post̃ aut ĩ
uita sua nũꝙͣ inderũt ⁊ ab oĩpotẽte
deo fieri potuisse nõ credũt.c.xiii.
⁊Lec eos audiamꝰ ꝯͥ ꝓptea nosut cogere
ut ĩt̾ c̾ãt᷑as filiũ deiꝰ num̾emꝰ qr passꝰ ẽ.
dicũt eĩ si passꝰ ẽ mutabil ẽ. Si mutabil

Expanded text:
. sed stulti homines et miseri quod aut ipsi facere non possunt aut in uita sua numquam uiderunt, et ab omnipotente deo fieri potuisse non credunt. Nec eos audiamus, qui propterea uolunt cogere, ut inter creaturas filium dei numeremus, quia passus est. dicunt enim: si passus est, mutabilis est; et si mutabil
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ portabãt sine aĩaꝵ ĩt̾fectõe us morte
sic dei filiũ passũ ⁊ mortuũ dicimus
in sp̃rie quẽ portabat sine diumita¬
tis aliqua cõmutatõe us morte C.xiiii.
Nec eos audiamͦ qͥ negãt case corpus
dm̃ resurrexisse quale positũ ẽ ĩ mo¬
numẽto. Si eĩ tase nõ finsset nõ ip̃e
dixisset post resurrectõem discipul.

Expanded text:
quae portabant, sine animarum interfectione uel morte, sic dei filium passum et mortuum dicimus in homine, quem portabat, sine diuinitatis aliqua commutatione uel morte. Nec eos audiamus, qui negant tale corpus domini resurrexisse, quale positum est in monumento. si enim tale non fuisset, non ipse dixisset post resurrectionem discipulis:
Abbreviated transcription (Latin):
sum et que ꝑ sbus sui cor̾s et que testiõ¬
niis alioꝵ ꝑcepta sit aĩmus hũanus
th̾auro meõrie condita tenet. ex quib
ubum ante oẽm sonum ante oẽm cogita¬
coẽm som. Tunc em̃ est u̾bũ simillimũ
rei note dequa gignitur et ymagoer¬
de re uera. nich de suo hñs sed totũ de ula
sciã de qua nascit᷑. Nec int̾est qñ id didi¬
cerit. qui qd̃ scit loquit: Aliqũ .n. statim
ut discit hoc dĩc ut tñ u̾bum sit uer idest
de notis rebus exortũ¬

Expanded text:
sum, et quae per sensus sui corporis, et quae testimoniis aliorum percepta scit animus humanus, thesauro memoriae condita tenet, ex quibus rbum ante omnem sonum, ante omnem cogitationem soni. Tunc enim est verbum simillimum rei notae, de qua gignitur et imago ejde re vera, nihil de suo habens, sed totum de illa scientia de qua nascitur. Nec interest quando id didicerit; qui quod scit loquitur; aliquando enim statim ut discit, hoc dicit; dum tamen verbum sit verum, id est, de notis rebus exortu
Abbreviated transcription (Latin):
ic non impudentissiẽ dicat forsitan falles
cum ꝓfecto ubicumq fallatur. falli tam̃¬
se nolle non falutur. Et si hoc scire se dicat
dicit. nolo me falli. et ħ me nolle scio.⁊
hoc me scio iam et si nõ cõmode locucõe
pot̃ hic infinitũ numer ostñdere. Et aliͣ
reꝑuint: que adũsus achademicos ua¬
leant qui nichil ab homiẽ scuri posse cõ¬
tẽdunt. Sed modus adhibendus ẽ p̃¬

Expanded text:
ic non impudentissime dicat, Forsitan falleris? ic non impudentissime dicat, Forsitan falleris? cum profecto ubicumque fallatur, falli se tamen nolle non fallitur. Et si hoc scire se dicat,dicit, Nolo me falli et hoc me nolle scio, et hoc me scire scio; jam et si non commoda elocutione, potest hinc infinitum numerum ostendere: et alia reperiuntur, quae adversus Academicos valeant, qui nihil ab homine sciri posse contendunt. Sed modus adhibendus e
Abbreviated transcription (Latin):
nere ita multiplicantur ut nõ solum
pauca non sint U̾meciã reꝑiantur ꝑ ĩ¬
finitũ nũm tendere. Qui .n. dic̃. Sciome
uiu̾e unũ aliquid scire sedicit. Oinde si
dere qͣrtum et quĩtũ et ĩnum̾abiliͣ si suf¬
fic̾iat. sed quia innu̾abilẽ nũm. uł com¬
p̾hend̾e singła addẽdo uł dic̾e ĩnu̾abilit᷑
nõ pot̃. hoc ipm̃ certissiẽ comp̃hendit ac d ͭ
et ueꝵ hoc eẽ et tam m̃num̾abile ut u̾bieiꝰ
infinitũ nũm possit cõprehẽdẽ ac dicere¬
Hoc et inuolũtate certa similit̾ adũti pt̃
Quis est enĩ cui non impudent̾ respõ¬
deatur forte falleris dicenti nolo btũs
eẽ. Et si dicat scio me hoc uelle. et hoc me
scire scio. iam hus duobus et terciũ pt̃
addere qd̾ hec duo sciat et qͣrtum qd̾ hec
duo scire se sciat. et similit̾ in ĩfinitum
nuineꝵ ꝑge̾. Itẽ si quispiã dicat errare no¬
lo. nonne siue erret.siue nõ erret.erra¬
retamẽ eum uolle uexerit. Quis ẽ qui hu¬

Expanded text:
nere ita multiplicantur, ut non solum nere ita multiplicantur, ut non solum pauca non sint, verum etiam reperiantur per infinitum numerum tendere. Qui enim dicit, Scio me vivere, unum aliquid scire se dicit: proinde si dere et quartum, et quintum, et innumerabilia, si sufficiat. Sed quia innumerabilem numerum vel comprehendere singula addendo, vel dicere innumerabiliter non potest, hoc ipsum certissime cc esse, et tam innumerabile, ut vere ejus infinitum numerum non possit comprehendere ac dicereHoc et in voluntate certa similiter adverti potest. Quis est enim cui non impudenter respondeatur, Forte falleris, dicenti, Volo beatus esse? Et si dicat, Scio me hoc velle, et hoc me scire scio; jam his duobus et tertium potest addere, quod haec duo sciat; et quartum, quod haec duo scire se sciat, et similiter in infinitum numerum pergere. Item si quispiam dicat, Errare nolo; nonne sive erret sive non erret, errare tamen eum nolle verum erit? Quis est qui hu
Abbreviated transcription (Latin):
moueri et alie eẽncie que alr sũt quã¬
uident᷑. quia nec ꝑ oculũ carius hoc c̾nit᷑
Intima scĩa est qua nos uiu̾e scimus⁊
ubi ue illd̃ quidẽ achademicus dic̾e põt
fortasse dormis et nescis et in sompnis
uides iusa. Qͥppe sompniãciũ simillimͣ
ẽẽ uisis iugilanciũ quis igͦrat. Sed quic̃
me iugilare. sedsciome uiu̾e. Siue ergo
dormiat siue uigilet uiuit nec mea scĩa
ꝑ sõpnia falli pot̃. quia et dornure et in
sõpnuis uidere iiuẽtus est. Nec illud põt
achademitus adu̾sus istam scĩam drẽ
furis fortassis et nescis quia sanoꝵ ui¬
sis simillima sũt eciã uisa furẽciũ. Sed
qui furit uiuit. nec contͣ achademicus
dicit scio me nõ furere. sed scio me iuiu̾e
Numꝙͣ gͦ falli nec mentiri põt qui se ui¬
ue̾ dix̾it scire. Mille itaq fallaciũ iusoꝵ
gen̾a obiciant᷑ ei qui dicit scio me uiu̾e
nich̾ horum timebit qñ qui et fallit᷑ iu¬
uit. Sed si talia sola ꝑtinẽt ad huanã

Expanded text:
eri, et alia sexcenta quae aliter sunt quavidentur; quia nec per oculum carnis hoc cernitur. Intima scientia est qua nos vivere scimus, ubi ne illud quidem Academicus dicere potest: Fortasse dormis, et nescis, et in somnis vides. Visa quippe somniantium simillima esse visis vigilantium quis ignorat? Sed qui ceme vigilare; sed, Scio me vivere: sive ergo dormiat, sive vigilet, vivit. Nec in ea scientia per somnia falli potest; quia et dormire et in somnis videre, viventis est. Nec illud potest Academicus adversus istam scientiam dicere, Furis fortassis et nescis; quia sanorum visis simillima sunt etiam visa furentium: sed qui furit vivit. Nec contra Academicos dicit, Scio me non furere; sed, Scio me vivere. Nunquam ergo falli nec mentiri potest, qui se vivere dixerit scire. Mille itaque fallacium visorum genera objiciantur ei qui dicit, Scio me vivere; nihil horum timebit, quando et qui fallitur vivit. Sed si talia sola pertinent ad humanam
Abbreviated transcription (Latin):
tprẽ scripti. quos qui potu̾it et uolu̾it
lege̾. lectosq intellex̾it. nich eum. ꝓfec¬
toq ab eis contra ꝓcepcõem u̾itatis ar¬
gumenta multa inuenta sũt ꝑmoue¬
bunt. Cum .ii. duo sint generareꝵ que
illi ph̾i garnierũt contra corꝑis sus
Anmi autẽ qͣsdam firmissiãs ꝑ seipĩn
ꝑcepcões reꝵ ueraꝵ. quale illud ẽ qd̾ dixi
scio me uui̾e. nequaꝙͣ indubiũ uocare
potu̾nt. Sed absit a nb̃ ut ea que ꝑ sẜ̃us
corꝑis didicimus uera eẽ dubitemus
Peos quippe didicimus celũ et terram
et ea que in eis sũt nota nb̃ quantũ il¬
le qui et nos et ipã condidit innotesc̾e
nobis uoluit. Absic eciam ut scirenos
negemus que testiõ didicimus alioꝵ
eẽ et terras et urbes quas celeb̾rima fa¬
ma cõmẽdat. nescinius fuisse homiẽs
et oꝑa eorum que hystorica lectõe didici¬
eoꝵ que cottidie undecũq nunciantur
et indicus consonis contestantibusq
firmant᷑ Postremo nescimus ĩ quib

Expanded text:
tuerit et voluerit legere lectosque intellexerit, nihil eum profecto quae ab eis contra perceptionem veritatis argumenta multa inventa sunt, permovebunt. Cum enim duo sint genera rerum quae illi philosophi garrierunt contra corporis sensus; animi autem quasdam firmissimas per se ipsum perceptiones rerum verarum, quale illud est quod dixi, Scio me vivere, nequaquam in dubium vocare potuerunt. Sed absit a nobis ut ea quae per sensus corporis didicimus, vera esse dubitemus: per eos quippe didicimus coelum et terram, et ea qui in eis nota sunt nobis, quantum ille qui et nos et ipsa condidit, innotescere nobis voluit. Absit etiam ut scire nos negemus, quae testimonio didicimus aliorum: esse terras atque urbes, quas celeberrima fama commendat; nescimus fuisse homines et opera eorum, quae historica lectione didicie quotidie undecumque nuntiantur, et indiciis consonis contestantibusque firmantur; postremo nescimus in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
pitissiõ atq doctissiõ. Exceptis .n. que ĩ
am̃n uẽĩunt a sr̃ibus corꝑis. in quibus
tam młta aliter sũt qͣm uident᷑. ut eoꝵ
ueri similitudiẽ niniũ cõstipatus sanꝰ
sibi uideatur qui insanit. Uñ achademi¬
ta ph̾ia sic iualuit ut de omĩbus dubi¬
tans multo miserius insaniret. Hiis
gͦ exceptis que a corꝑis sr̃ĩbus. ĩ amn
ueniũt qͣntũ rexremanet. qd̾ ita sciam̃
sicut nos iu̾e scimus in quo prsus ñ¬

Expanded text:
itissimo atque doctissimo? Exceptis enim quae in animum veniunt a sensibus corporis, in quibus tam multa aliter sunt quam videntur, ut eorum verisimilitudine nimium constipatus, sanus sibi esse videatur qui insanit; unde Academica philosophia sic invaluit, ut de omnibus dubitans multo miserius insaniret: his ergo exceptis quae a corporis sensibus in animum veniunt, quantum rerum remanet quod ita sciamus, sicut nos
Abbreviated transcription (Latin):
in sangume ipũs salui erimus ab ira
ꝑ ipm̃. Iustificati inquit insãgiũe ip̃ius
Iustificati plane in eo qd̃ a pocĩs omĩbus
nobis est dei filius qui ulłm hẽbat occisus
Saluigͦ erimus abira p ipm̃. sib ira utiq
dei que nich aliud est qm̃ iusta uindicta
slõ .n. sicut hoĩs sũ ꝑturbacõ ẽ. ira dei. S
illius ira ẽ cui dicit alio loco scã sc̃ptura. Tu
autẽ dñs u̾tutũ cum tranquillitate uldi¬
cas. Si ergo usta diuina uindcã tale no¬
mẽ accepit eciam recõciliacõ dei que recte
intlłr nisi cũ talis ira finitur. nec ĩmici
eramus deo nisi quẽad mod̾ iustitie sũt
umica pccã. quibus remissis tales ĩimi¬
citie fimuntur et reconciliantur iusto qͣs
ipẽ iustificat. quos tñ ⁊̃ ĩnnicos utiq di¬
lexit qñ quidem filio ꝓprio nõ peꝑcit. s
pro nobis om̃ibus cum adhuc mimici
eẽmus tradidit eum. Recte gͦ apłs secu¬
tus adiunxit si .n. cũ mnimiti eẽmus

Expanded text:
in sanguine ipsius, salvi erimus ab ira in sanguine ipsius, salvi erimus ab ira per ipsum. Justificati, inquit, in sanguine ipsius: justificati plane in eo quod a peccatis omnibus oniam pro nobis est Dei Filius, qui nullum habebat, occisus. Salvi ergo erimus ab ira per ipsum: ab ira utique Dei, quae nihil est aliud quam justa vindicta. Non enim sicut hoillius ira est, cui dicit alio loco sancta Scriptura, Tu autem, Domine virtutum, cum tranquillitate judicas . Si ergo justa divina vindicta tale nomen accepit, etiam reconciliatio Dei quae recte intelligitur, nisi cum talis ira finitur? Nec inimici eramus Deo, nisi quemadmodum justitiae sunt inimica peccata, quibus remis sis tales inimicitiae finiuntur, et reconciliantur justo quos ipse justificat. Quos tamen etiam inimicos utique dilexit: quandoquidem proprio Filio non pepercit, sed pro nobis omnibus, cum adhuc inimici essemus, tradidit eum. Recte ergo Apostolus secutus adjunxit, Si enim cum inimici essemus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ dicemus ad hec᷑ Si deus ꝓ nob
quis cantra nos: Qui filio ꝓprio nõ peꝑ¬
cit. s pro nobis omibus tradidit illũ. Qͦ¬
nussis aliis innumerabilibus modis qͥ¬
bus ad nos liberandos uti posset ompẽ
ipã potissimũ eligeret᷑ ut fieret ubi de¬
nec de dĩnitate eius aliquid ĩminutũ ẽ
aut mutatũ. et de hũartate suscepta tm̃
bñficium collatũ est hoĩbus ut a dei filio
sempit̾no eodẽq hoĩs filio mors tp̃ralis
indebita redderetur qua eos ai sempit̾ua
morte debita liberaret. Pcc̃a nrã dyabłs
tenebat et ꝑ illa nos m̾to figebat ĩ mortẽ
diisit ea ille qui sua nõ hẽbat. et abilloi¬
merito est ꝑductus ad mortẽ. Tanti ua¬
luit sãgius ille ut nemmnẽ xpõ indutũ ĩ
et̾na morte debita tenere debu̾it qui xꝰ
morte indebita uł ad tẽpus occidit Cõ¬
mendat gͦ caritatẽ suã d̾s in ub̃ qm̃ cũ¬
adhuc pocõres ẽẽmus xpẽ ꝓ nobis mor¬
tuus est. Nultomagis iustificati nũc

Expanded text:
 nobis, quis contra nos? Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum; qumissis aliis innumerabilibus modis, quibus ad nos liberandos uti posset Omnipotens, ipsa potissimum eligeretur ut fieret; ubi nec de divinitate ejus aliquid imminutum est aut mutatum, et de humanitate suscepta tantum beneficii collatum est hominibus, ut a Dei Filio sempiterno eodemque hominis filio mors temporalis indebita redderetur, qua eos a sempiterna morte debita liberaret? Peccata nostra diabolus tenebat, et per illa nos merito figebat in morte. Dimisit ea ille qui sua non habebat, et ab illo immerito est perductus ad mortem. Tanti valuit sanguis ille, ut neminem Christo indutum in aeterna morte debita detinere debuerit, qui Christum morte indebita vel ad tempus occidit. Commendat ergo charitatem suam Deus in nobis: quobis mortuus est. Multo magis justificati nunc
Abbreviated transcription (Latin):
hoiẽs mors ꝑtransut in quo om̃s pecca¬
unt. ⁊ cet̾a. In quibus ꝓliixius deduob
homĩbus disputat. umo eodemq primo
adam ꝑ cuius pecm̃ et mortẽ tãꝙͣ h̾edita¬
riis malis posteri eius obligati sumus
Alt̾o autẽ scd̾o adam qui nõ hõ tm̃ s eciã
deus est quo pro nobis soluẽte qd̃ nõde¬
bebat a debitis et paternis et ꝓpruis libe-
hunc unũ dimittatom̃es ꝑ ip̃ius ĩma¬
culatam grãm spiritalẽ regen̾atos. De¬

Expanded text:
homines mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt : et caetera, in quibus prolixius de duobus hominibus disputat; uno eodemque primo Adam, per cujus peccatum et mortem tanquam haereditariis malis posteri ejus obligati sumus; altero autem secundo Adam, qui non homo tantum, sed etiam Deus est, quo pro nobis solvente quod non debebat, a debitis et paternis et propriis libehunc unum dimittat omnes per ipsius immaculatam gratiam spiritualem regeneratos.
Abbreviated transcription (Latin):
pugnacõe libidinũ erunt in illa feliciͭ
ut prudẽcie sit ulłm bonum deo p̃ponere
uel equare fortitudĩs ei sirmissiẽ cohere.
temꝑancie nlło defectu noxio delectari.
Nuncautẽ qd̾ agit iusticia in sb̃ueĩendo
miseris qd̾ prudencia in p̃cauẽdis insidi¬
is. qd̾ fortitudo in p̃ferẽdis molestus. qd̃
ius. nõ ibient oĩo uͥ nich oĩo mali erit. Ac
ꝑ hoc ista u̾tutũ oꝑa que huic mortaliui¬
te sũt nccia. sicut fides ad quã referẽdast̃
In p̃tentis hẽbuntur et aliam nũc faciũt
truutatẽ. cum ea pñcia tenemus aspicinsꝰ
amamus aliã tunc fc̃uui sũt. cũ ea nõ eẽ
s fuisse ꝑ quedã eor uestigĩ que p̃tereũdo
in meõria derelinqũt reꝑiemus. quia et
tunctrinitas erit cum illd̾ qualecũq ue¬
stigiũ. et memoriter retinebitur et agsoe¬
tur ueraciter. Et hoc utrũq terria uolun¬
tate iungetur

Expanded text:
pugnatione libidinum erunt in illa felicitate: pugnatione libidinum erunt in illa felicitate: ut prudentiae sit nullum bonum deo praeponere uel aequare, fortitudinis ei firmissime cohaerere, temperantiae nullo defectu noxio delectari. nunc autem quod agit iustitia in subueniendo miseris, quod prudentia in praecauendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod vis, non ibi erit, ubi nihil omnino mali erit. Ac per hoc ista virtutum opera, quae huic mortali vitae sunt necessaria, sicut fides ad quam referenda sunt, in praeteritis habebuntur: et aliam nunc faciunt trinitatem, cum ea praesentia tenemus, aspicimus, amamus; aliam tunc factura sunt, cum ea non esse, sed fuisse per quaedam eorum uestigia, quae praetereundo in memoria derelinquent, reperiemus; quia et tunc trinitas erit cum illud qualecumque uestigium et memoriter retinebitur et agnoscetur ueraciter et hoc utrumque tertia uoluntate iungetur
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ appet̾etur alieni dilcõ ppositobonoꝵ
et maloꝵ. una igitur eẽmus b̃i cognioõe
nature. et scĩa qua sola dõꝵ eciã est uita
laudanda. Ex quo intlł̾igi potest cetera ne¬
cessitatis ẽẽ unũ hoc uolũtatis. Ita ille tã¬
tus orator cum ph̾iam p̃dicaret recolẽs
ea que a ph̾is accepat. et preclare ac sua-¬
tuor necãs dixit ẽẽ u̾tutes. Nllam uero
eaꝵ cum exhac uita emigbimꝰ si liceat ui
uere ubi iuuit᷑ beate. Sed bonos aiõs so¬
la btõs eẽ cognicõe et scĩa. ħ est cõtẽplacõ
nature in qua nich est melius et amabi¬
lius ea natura que creauit om̃s ceteras
instituitq naturas. Cui regẽtiẽẽ sb̾ditũ
si iusticie est ĩmõrlis. est oĩo iusticia nec
milla ẽẽ btĩtudĩe desmet. Sed talis ac tã¬
ta erit. ut ꝑfeĩor et maior ẽẽ nõ possit. For¬
tassis et alie tres u̾tutes prudẽcia sñ ullo
iam ꝑiculoerroris. fortitudo sñ molestĩ
tollerandoꝵ maloꝵ. temꝑancia sine re¬

Expanded text:
posito bonorum et malorum. Una igitur essemus beati cognitione naturae et scientia, qua sola etiam deorum est vita laudanda. Ex quo intelligi potest, caetera necessitatis esse, unum hoc voluntatis. Ita ille tantus orator, cum philosophiam praedicaret, recolens ea quae a philosophis acceperat, et praeclare ac suaatuor necessarias dixit esse virtutes: nullam vero earum, cum ex hac vita emigraverimus, si liceat ibi vivere ubi vivitur beate; sed bonos animos sola beatos esse cognitione et scientia, hoc est contemplatione naturae qua nihil est melius et amabilius: ea est natura, quae creavit omnes caeteras, instituitque naturas. Cui regenti esse subditum, si iustitia est, immortalis est omnino iustitia nec in illa esse beatitudine desinet, sed talis ac tanta erit, ut perfectior et maior esse non possit. fortassis et aliae tres uirtutes, prudentia sine ullo iam periculo erroris, fortitudo sine molestia tolerandorum malorum, temperantia sine re
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ tunc eciam ututes quibus ĩ
hac mortalitate bene uiuitur quia et ipẽ
incipiunt ẽẽ maiõ qui cum sine ilł pociꝰ
eẽt. tñ aĩmus erat. desinant eẽ cũ ad et̾na
ꝑduxerint nõ nlła questio ẽ. Quibusdã
enim uisum est desituras. et de tribus qͥ¬
dem. prudencia. fortitudie tempancia.
Cum hoc d̾r nõ nicħ dici uidetur. Iusticia
in nobis qm eẽ cessabit. De omĩb tñ q̃tu¬
or magnus auctor eloqñtie tullius ĩ hor¬
tensio dyalogo disputãs. Si nb̾ mquit cũ
liceret quid opus ẽẽt eloqñtia. cũ iudici
nulla fierẽt. aut ipĩs eciam u̾tutib. slec
enim fortitudĩe eg̾emus ulło ꝓpoĩto aur
labore. aut ꝑiculo. nec iusticia cũ eẽt nich
qd̃ appeteret aliem. nec tempancia q̃ rege¬
ret eas que nlle eeñt libidines. Nec prudẽ¬

Expanded text:
autem tunc etiam virtutes, quibus in hac mortalitate bene vivitur, quia et ipsae incipiunt esse in animo, qui cum sine illis prius esset, tamen animus erat, desinant esse cum ad aeterna perduxerint, nonnulla quaestio est. Quibusdam enim visum est desituras: et de tribus quidem, prudentia, fortitudine, temperantia, cum hoc dicitur, non nihil dici videtur; justitia in nobis, quam esse cessabit. De omnibus tamen quatuor magnus auctor eloquentiae Tullius in Hortensio dialogo disputans: Si nobis, inquit,liceret, quid opus esset eloquentia, cum judicia nulla fierent; aut ipsis etiam virtutibus? Nec enim fortitudine egeremus, nullo proposito aut labore aut periculo; nec justitia, cum esset nihil quod appeteretur alieni; nec temperantia, quae regeret eas quae nullae essent libidines; nec pruden
Abbreviated transcription (Latin):
tãta ĩpietate armat᷑ ut audeat dic̃e
õs ppsos gẽciũ qͥ mͦ adhuc accedunt
eccͣe dei et ĩ dei filiũ festinãt᷑ credũt
ĩaint̾ fac̾e qr nõ eos asiqͥs donatista
baptizat. Sine dubio ista excec̃rẽt᷑
sõies ⁊ eos sine disatõe relĩquerent
si xp̃m q̃rerẽt.si ecc̃am diligerẽt.Si sibi¬

Expanded text:
tanta impietate rapiatur, ut audeat dicere omnes populos gentium, qui modo adhuc accedunt Ecclesiae Dei, et in Dei Filium festinanter credunt, inaniter facere, quia non eos aliquis donatista baptizat? Sine dubio ista exsecrarentur homines, et eos sine dilatione relinquerent, si Christum quaererent, si Ecclesiam diligerent, si lib
Abbreviated transcription (Latin):
gsadio moriet᷑. gͦ ille ꝑcussit ec̃cam
lingua sicigiosa qua nũc ip̃e ꝯciditur
ut oĩo disꝑeat atq moriat᷑. Et tñ isłd
carnasi tñ amore dñi fec̾at utiq ad¬
mõitꝰ recõcidit gladiũ. Iste ãt nͨ uictͦ
hoc fecit si quid̾ cũ ep̃o ceciliano cãm
bare ⁊ sic remãsit ĩ scismate ut suo
gladio moreret᷑. ꝑpłs ãc ip̃iꝯ qñ non¬

Expanded text:
gladio morietur. Ergo ille percussit Ecclesiam lingua litigiosa, qua nunc ipse conciditur, ut omnino dispereat atque moriatur. Et tamen illud carnali, tamen amore domini fecerat. itaque admonitus recondit gladium; iste autem nec uictus hoc fecit, siquidem cum episcopo Caeciliano causabare; et sic remansit in schismate, ut suo gladio moreretur. populus autem ipsius,
Abbreviated transcription (Latin):
que semꝑ eod̾e mͦ manet concupiscit:
scĩa ex mutabiliũ tempaliũ que experi¬
mento inflat non edificat. ita p̃graua¬
tus aĩmus qͣi pondere suo abfitudine
expellitur et ꝑ illd̃ sue medietatis ex¬
ꝑmmentum pena sua discit qui intersit
inter bonum desertũ malumq cõmissũ
nec redire potest effusis ac ꝑditis uirib
nisi grã conditoris sui ad pnĩam uocã¬
tis et pocã donantis. Quis .n. infelicẽ
aĩam liberabat a corꝑe mortis huiꝰ nisi

Expanded text:
quae semper eodem modo manet, concupiscitur quae semper eodem modo manet, concupiscitur scientia ex mutabilium temporaliumque experimento, infiat, non aedificat : ita praegravatus animus quasi pondere suo a beatitudine expellitur, et per illud suae medietatis experimentum poena sua discit, quid intersit inter bonum desertum malumque commissum, nec redire potest effusis ac perditis viribus, nisi gratia Conditoris sui ad poenitentiam vocantis et peccata donantis. Quis enim infelicem animam liberabit a corpore mortis hujus, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
non aꝑtis passibus. sed squamaꝵ
mimitissimis uisibus repit. sic lubricꝰ
deficiendi motus negligẽtes minuta¬
tim occupat. et incipiẽs a ꝑu̾so appetitu
similitudĩs dei pueĩt ad siłitudiẽ peco¬
ꝵ. Inde est ꝙ nudati stola p̾ma tunicas
pelliceas mortalitate meruerũt. Hõr.n.
homĩs uerus est ymago et sił itudo dei
que non custoditur. nisi ab ipõ a quo im¬
primitur. Tanto magis itaq mheretͤ
deo qͣnto minus diligr᷑ ppriũ. Cuꝑidi¬
tate uero exꝑiende potestatis sue qͦdã
nutu suo ad seipm̃ tamꝙͣ ad medium
pruit. Ita cum uult eẽ sic̃ ille sb̃ nullo. et
ab ip̃a sui medietate penałr ad yma ꝓ¬
pellitur .i. ad ea quibus pecora letantur
Atq ita. cum sit hor eius simulitudo dei
ddedecus autẽ eius similitudo pecoris. ho
in honore positus non intellexit. com¬
patus est iumentis insipiẽtib et silis
fc̃s est illis. Qua igitur tam longe tu¬
siret a summis ad infima nisi ꝑ medi¬
um sui. Cum .n. neglecta caritate sapie

Expanded text:
non apertis passibus, sed squamarum minutissimis nisibus repit; sic lubricus deficiendi motus negligentes minutatim occupat, et incipiens a perverso appetitu similitudinis Dei, pervenit ad similitudinem pecorum. Inde est quod nudati stola prima, pelliceas tunicas mortalitate meruerunt. . Honor enim hominis verus est imago et similitudo Dei, quae non custoditur nisi ad ipsum a quo imprimitur. Tanto magis itaque inhaeretur Deo, quanto minus diligitur proprium. Cupiditate vero experiendae potestatis suae, quodam nutu suo ad se ipsum tanquam ad medium proruit. Ita cum vult esse sicut ille sub nullo, et ab ipsa sui medietate poenaliter ad ima propellitur, id est, ad ea quibus pecora laetantur: atque ita cum sit honor ejus similitudo Dei, dedecus autem ejus similitudo pecoris, homo in honore positus non intellexit; comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est eis . Qua igitur tam longe transiret a summis ad infima, nisi per medium sui? Cum enim neglecta charitate sapientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ca nascit corpus qd formosũ uocat᷑ et
a sins disectoribꝰ amat᷑ ac̾rime nõ tñ in
eo płꝯ placet forma q̃ mouet᷑ ꝙͣ uita q̃
mouet. Nã illud aĩal si nos amet assi¬
cit molẽciꝰ si oderit ãt succẽsemꝰ ⁊ ferre
nõ possumꝰ ⁊ si formã ip̃am prebeat fru¬
enti. hoc totũ ẽ uoluptatis regnum et
ua puscritudo subiacet eĩ corruptõem.
Que si nõ eẽt sina putaret᷑.C.lxxi.
S adest diuina ꝓuidẽcia que hãc

Expanded text:
ta, nascitur corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo; subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur. 75. Sed adest divina
Abbreviated transcription (Latin):
qñ de ip̃is sins uiciis pot̾. Ita eĩ sapĩa dei
ꝑtendit a fine usq ĩ finẽ fortit̾. Ita per
hãc sũmꝰ ille artifer oꝑa sua ĩ unũ fi¬
nẽ decoris ordinata ꝯtexũ. Ita illa bom¬
tas a sũmo ad extremũ usłi puscritudi¬
in q̃ ab̾ illo soso ẽẽ posset ĩuidit. ut ne¬
mo ab ip̃a ĩntate deiciat᷑ qͥ nõ exapiat᷑
ab asiqͣ effigie ĩntatis. Quere ĩ corporis
uoluptate qͥd teneat nicħ aliud ĩuẽies
ꝙͣ ꝯam. Nã si resistẽcia ꝑiũc dolorem.
ꝯͥencia pariũt uosuptatẽ. Recognos¬
ce igitur que sit sũma ꝯͥencia. E¬
Noli foras ire ĩte ip̃m redi ĩ mt̾iore
bõie hicat ĩnitas. st si cuã naturã mu¬
tabisẽ ĩueñis tnͣscẽde et te ip̃m. S me

Expanded text:
a Dei pertendit a fine usque ad finem fortiter . Ita per hanc summus ille artifex opera sua in unum finem decoris ordinata contexuit: ita illa bonitas a summo ad extremum nulli pulchritudini quae ab ipso solo esse posset invidit, ut nemo ab ipsa veritate dejiciatur, qui non excipiatur ab aliqua effigie veritatis. Quare in corporis voluptate quid tam: nam si resistentia pariant dolorem, convenientia pariunt voluptatem. Recognosce igitur quae sit summa convenientia. Noli foras ire, in teipsum redi; in interiore homine habitat veritas; et si tuam naturam mutabilem inveneris, transcende et
Abbreviated transcription (Latin):
rõms accẽdit᷑. Quo eĩ ꝑuẽit oĩs bonꝯ
rõcinator nͥ ad ĩntatẽ. Cñ ad se ip̃a intas
tes appetũt ip̃a sit. uide ibi ꝯͥenciã qua
suꝑior ẽẽ nõ possit ⁊ ip̃e ꝯuẽit cum ea.
Confic̾e te nõ ẽẽ qd̾ ip̃a ẽ. Si quidẽ se ip̃a
nõ q̃rit tu ãt ad eã q̃rẽdo uenisti non
locoꝵ spacio s mẽtis affc̃u ut ip̃e ĩt̾ior
ho cũ suo ĩhitatore nõ ĩfima et carnali
dut si nõ c̃ius qͥ dico et an u̾a sit drbi¬
tas c̾ne sastĩ utrũ ce dehiis dubitare
nõ dubites. Et si c̾tũ ẽ te eẽ nõ dubitã¬
tẽ q̃re unde sit c̾tũ. ⁊ lõ ilsic tͥ oĩo sol huꝰ¬

Expanded text:
it omnis bonus ratiocinator, nisi ad veritatem? cum ad seipsam veritas tes appetunt, ipsa sit. Vide ibi convenientiam qua superior esse non possit, et ipse conveni cum ea. Confitere te non esse quod ipsa est: siquidem se ipsa non quaerit; tu autem ad ipsam quaerendo venisti, non locorum spatio, sed mentis affectu, ut ipse interior homo cum suo inhabitatore, non infima et carnali, Aut si non cernis quae dico, et an vera sint dubitas, cerne saltem utrum te de iis dubitare non dubites; et si certum est te esse dubitantem, quaere unde sit certum: non illic tibi, non
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ apta sũt assumãt᷑. nõ apta u̾o ꝑ con¬
gruos meatus eiciãtur quoꝵ aliud fe¬
culẽtissimũ reddit᷑ t̾re ad alias formas
tali aliquo fãtasmate cõmotũ ꝑ geni¬
tases mas ab ip̃o u̾tice defłuit ĩfĩma
uosuptate.iã u̾o ĩ mr̃e ꝑ certos nũos
tẽpoꝵ ĩ socoꝵ nũm coaptat᷑ ut suas re

Expanded text:
 apta sunt assumantur, non apta vero per congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur terrae ad alias formas tali aliquo phantasmate commotum, per genitales vias ab ipso vertice defluit in infima voluptate. Jamvero in matre per certos numeros temp
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ nũs et extremã tñ ẽẽ miscẽs ei
dosores et morbos ⁊ distortões mem¬
bror et tenebras ocsor et aĩoꝵ simłca¬
tes ac dissensiones ut ex hiis admo¬
facit ꝑ ĩfima mĩst̾ia qͥbꝰ id ag̾e uolup¬
tatis ẽ quos extĩatores et ãgłos ira

Expanded text:
non est numerus; et extremam tamen esse, miscens ei dolores et morbos et distortiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum simultates ac dissensiones, ut ex his admofacit per infima ministeria, quibus id agere voluptatis est; quos
Abbreviated transcription (Latin):
atq specõsus dr. Quid enim potẽtius
et speciosius sapĩa que tingit a fine us¬
q ad finẽ fortiter et disponit omĩa sua¬
luter. Gonitas eciã atq iusticia nũqͥd¬
inter se in dei natura sicut meius oꝑi¬
bus distant tamꝙͣ due du̾se sint qͣlita¬
tes dei. una bonitas. alia iusticia. Nõ
utiq s que iustitia. ipã bonitas. ⁊ que
bonitas ipã btĩtudo. In corꝑalis autẽ
uł incorꝑeus ideo dr̾ deus ut spc̃ credat᷑
uł intlłigat᷑ ẽẽ nõ corpus. ꝓm̃ si dicam

Expanded text:
atque speciosus dicitur. Quid enim potentius et speciosius sapientia, quae attingit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ? Bonitas etiam atque justiinter se in natura Dei, sicut in eius operibus distant, tanquam duae diversae sint qualitates Dei ·, una, bonitas; alia, iustitia? Non utique: sed quae iustitia, ipsa bonitas; et quae bonitas, ipsa beatitudo. Incorporalis autem vel incorporeus ideo dicitur Deus, ut spiritus credatur vel intelligatur esse, non c
Abbreviated transcription (Latin):
puenire. Et quid potẽcius quã resurg̾e
a mortuis. et in celũ tum ipã carne ĩq̃ ẽ
occisus ascẽdere. Et iusticia gͦ prius et po
tencia postea dyabolum uncit. Iusticia s.
ẽ occisus. potencia u̾o quia reuixit mor¬
tuus nũꝙͣ postea morit᷑us. s poteñ dra¬
bolum uicisset ⁊̃ si ab illo nõ potuiss ecci

Expanded text:
pervenire? et quid potentius, quam resurgere pervenire? et quid potentius, quam resurgere a mortuis, et in coelum cum ipsa carne in qua est occisus ascendere? Et justitia ergo prius, et potentia postea diabolum vicit: justitia sciest occisus; potentia vero, quia revixit mortuus, nunquam postea moriturus . Sed potentia diabolum vicisset, etiamsi ab illo no
Abbreviated transcription (Latin):
et in mne incħ inueniet .i. nullũ pcc̃m. S
ut sciant om̃s inquit. quia uolũtatem
pr̃is mei facio. Surgite eamus hĩc. Et
ꝑgit inde ad passioẽm ut pro debitori¬
bus nobis ꝙ ipẽ non debebat exsolu̾et
Numquid isto uire equissiõ dyctꝰ uinc̾e¬
tur. Si poteñ xp̃c̃ cum illo ag̾e nõ iustic̃
uoluiss s postposuit qd̃ potuit ut pͥ¬
us ageret qd̃ oꝑtuit iõ autẽ illũ eẽ opꝰ
erat et hoĩem et deum. nisi enĩ hõ eẽt
nõ posset occidi nisi et deus ẽẽt nõ cre¬
deretur noluisse qd̾ potuit. S nõ potu¬
putaremus. Nunc g̾ hũana ꝓ nobis
passus est quia homo erat. S si uoluis-¬
set eciam hoc non pati potuisset quia d̾s
erat. Ideo gracior frã est inhũilitatem
sticia quia posser si uoluisset isticiam¬
ĩpotentibus cõmendata ẽ iustic̃ et ꝓmis¬
sa potencia. Horum .n. duoꝵ. unũ fecit
moriendo. alter resurgñdo. Quid .n. iu¬
stius qͣm usq ad mortẽ crutis ꝓ iusticia

Expanded text:
 nullum peccatum: sed ut sciant omnes, inquit, quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc . Et pergit inde ad passionem, ut pro debitoribus nobis quod ipse non debebat exsolveret. Numquid isto jure aequissimo diabolus vinceretur, si potentia Christus cum illo agere, non justitia voluisset? Sed postposuit quod potuit, ut prius ageret quod oportuit. Ideo autem illum esse opus erat, et hominem, et Deum. Nisi enim homo esset, non posset occidi: nisi Deus esset, non crederetur noluisse quod potuit, sed non potuputaremus. Nunc vero humana pro nobis passus est, quia homo erat; sed si noluisset, etiam hoc non pati potuisset, quia et Deus erat. Ideo gratior facta est in humilitate justitia, quia posset si noluisset humimpotentibus, et commendata est justitia, et promissa potentia. Horum enim duorum unum fecit moriendo, alterum resurgendo. Quid enim justius, quam usque ad mortem crucis pro justitia
Abbreviated transcription (Latin):
S alud est pp̃ qd̃ iustificamur in xp̃i sã¬
guie cum pp̃ remissicem pocõꝵ eruim᷑
de dyaboli potestate. hoc ad id ꝑtinet qd̾ a
xpõ iusticia dyabłs uincitur nõ potẽcia.
Ex infirmitate quippe qm̃ suscepit ĩ car¬
ne morͣli non ex ĩmortali poͣ. crucifixus
ẽ xp̃c̃ de qua tñ infirmitate ait apłs. qd̾

Expanded text:
Sed aliud est propter quod justificamur in Christi sanguine, cum per remissionem peccatorum eruimur a diaboli potestate: hoc ad id pertinet, quod a Christo justitia diabolus vincitur, non potentia. Ex infirmitate quippe quam suscepit in carne mortali, non ex immortali potentia crucifixus est Christus: de qua tamen infirmitate a
Abbreviated transcription (Latin):
sticia xpĩ. Et quõ uictus ẽ. qr cũ in eo in¬
chil morte dignum inueĩret. occidit eũ
tamen. Et utiq iustum est ut debitores
quos tenebat liberi dimittant᷑ meũ cre¬
dentes qm̃ sũ ullo debito occidit. hoc ẽ qd̃
iustificari dicim᷑ inxp̃i sãguiẽ. Sic qͥppe

Expanded text:
sti? Et quomodo victus est? Quia cum in eo nihil morte dignum inveniret, occidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Hoc est quod justificari dicimur in Christi sanguine . Sic quippe
Abbreviated transcription (Latin):
corpe quia nõ mole diffundit᷑ ꝑ spacium
loci. sed inunoqͣ corꝑe et in toto tota est
et in qualibet ꝑte eius tota est. Et id̾o cũ
fit aliqͥd in qͣuis exigua ꝑticũla cor̃s qd
sentiat aĩa ꝙͣius nõ fiat in toto corͤ ila tũ
tota sentit quia totam nõ latet. s tam̃
eciam maiã cum aliud sit artificõsum
eẽ. aliud inercem. aliudacutũ. aliud me¬
morẽ. aliud cupiditas. aliud tiõr. aliud
leticia. aliud tristitia. possintq alia sñ
aliis. et alia mag̃ alia minus ĩnum̾abi¬
lia et ĩnum̾abłr in aĩe natura inuẽti
manifestũ est nõ simplicẽ. s multiplicẽ¬

Expanded text:
corpore, quia non mole diffunditur per spatium corpore, quia non mole diffunditur per spatium loci, sed in unoquoque corpore, et in toto tota est, et in qualibet ejus parte tota est; et ideo cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corpore, illa tamen tota sentit, quia totam non latet: sed tamen etiam in anima cum aliud sit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliud tristitia, possintque et alia sine aliis, et alia magis, alia minus, innumerabilia et innumerabiliter in animae natura inveniri; manifestum est non simplicem, s
Abbreviated transcription (Latin):
quõ simplex et multiplex sit illa
sb̃a sic aĩadu̾tenda est pͥmo creat᷑a qͣre
sit multiplex. nlło autẽ mͦ uere simplex
Et prius corpus unuu̾sum utiq ꝑtibus
constat. Ita ut sit ibi alia ꝑs maior. ali
aut qͣntalz. Nam et celũ et t̾ui ꝑtes st̃
unuise mundane molis et sola t̾ra. uel
solum celum innu̾abilibr ꝑtibus cõstat
q corꝑe aliud est magnitudo. Aliud color
aliud figura. Pot̃ .n. diminuta magni¬
tudiẽ man̾e. Idẽ color. eadem figura. et
colore mututo man̾e eadem figura ⁊ esi¬
dem magnitudo. figura eadem nõ ma¬
nente tam magnũ esse et eodem mͦ colo¬
uitum. et quecũq alia simuldicunt᷑ de
corꝑe possunt et siml̾ et pl̾a sine cetens
cõmutari. Ac ꝑhoc multiplex ẽẽ cõuincit᷑
natura cor̾s. simplex autẽ nlło mͦ. Crea¬
tura quippe spuitar sic̃ est aĩmus uł aĩa
est quidẽ in corꝑis comꝑacõe. simplicior sñ
comꝑacõe autẽ corpis multiplex est eciã
ipã non simplex. Nam ideo simpliciorĩ

Expanded text:
o simplex et multiplex sit illa substantia; animadvertenda est primo creatura quare sit multiplex, nullo autem modo vere simplex. Et prius corpus universum utique partibus constat; ita ut sit ibi alia pars major, alia aut quantalibet. Nam et coelum et terra partes sunt universae mundanae molis: et sola terra, et solum coelum innumerabilibus partibus constat,que corpore aliud est magnitudo, aliud color, aliud figura. Potest enim et diminuta magnitudine manere idem color et eadem figura, et colore mutato manere eadem figura et eadem magnitudo, et figura eadem non manente tam magnum esse et eodem modo coloratum: et quaecumque alia simul dicuntur de corpore, possunt et simul et plura sine caeteris commutari. Ac per hoc multiplex esse convincitur natura corporis, simplex autem nullo modo. Creatura quoque spiritualis, sicut est anima, est quidem in corporis comparatione simplicior: sine comparatione autem corporis multiplex est, etiam ipsa non simplex. Nam ideo simplicior est
Abbreviated transcription (Latin):
ligẽtiã meã nõ suam quitq̃t intiłigent̾
amat intll̾igit. Qd breuiter dici põt
ego diligo. qui nec meõria sum. nec ĩtlłn
cia. nec dil̃cio. s hec hẽo. Ista gͦ dici possũt
ab una ꝑ sõa que ht̃ hec tria. non ipã ẽ hec
tua. In illius uero sũme simplicitate.
nature que deus est. ꝙͣuis unus sit d̾s
gotunitatis in re alia pp̃ quam ymagĩe
simul. et illud in quo sunt hec tria yma¬
go d̾r sicut ymago dicitur. simul et tabła
et qd̃ est m ea pictũ est. sod pp̃ piturã q̃ ĩ
ea est simul et tabula nomẽ ymaginis
appellatur.
unitas. et quam uera in eiusdem unitate¬

Expanded text:
llegentiam meam, non suam quidquid intellegenter llegentiam meam, non suam quidquid intellegenter amat intellegit. quod breuiter dici potest: ego diligo, qui nec metia, nec dilectio, sed haec habeo. Ista ergo dici possunt ab una persona quae habet haec tria, non ipsa est haec tria. In illius vero summae simplicitate naturae, quae Deus est quamvis unus sit Deusgo Trinitatis in re alia; propter quam imaginem, simul et illud in quo sunt haec tria imago dicitur; sicut imago dicitur simul et tabula et quod in ea pictum est; sed propter picturam quae in ea est, simul et tabula nomine imaginis appellatur. unitas, et quam vera in ejusdem unitate
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ẽ hõ potest nb̃ quispiã dicere
Tua ista meoria. intlłes. et amor meast̃
non sua. nec sibi. sed michi agunt qđ a¬
gunt.Imo ego ꝑ illa. Ego .n. menũ ꝑ me¬
et qñ ad meõriam meã aciẽ cogitacõnis
aduto. Ac sicin corde meo dico qd̃ scio uer¬
bumq uerũ de sciã mea gignit᷑. utrũq
meũ est. et scĩa utiq et u̾bum. Ego .n.
scio. ego dico. in meo corde qd̃ scio. Et
qũ in meõria mea cogitando inuenio
iain me intlł̾ire iam me amare ailiquid
qui intll̾es et amoribi erat et anteqͣm
inde cogitarẽ intlłcm meũ et amorẽ me¬
um iueĩo in meõria mea quo ego intł¬
ligo. ego amo nõ ipã. Itẽ qñ cogitacõ mã
iemor est et uult redire ad ea que ĩ me¬
moria relinq̃rat. eaq intlłca conspicere
atq intus dicere mea memoria meõr ẽ
et mea ułt uoluntate nõ sua. Ipẽ quoq a¬
mor meus cum menũt atq intlligit.
quid appet̾e debeat. quid uutare ꝑ meã
non ꝑ suam meõriam menũt. et ꝑ intł¬

Expanded text:
sicut est homo, potest nobis quispiam dicere: Tria ista, memoria, intellectus, et amor, mea sunt, non sua; nec sibi, sed mihi agunt quod agunt, imo ego per illa. Ego enim memini per meet quando ad memoriam meam aciem cogitationis aduerto ac sic in corde meo dico quod scio uerbumque uerum de scientia mea gignitur, utrumque meum est, et scientia utique et uerbum. ego enim scio, ego dico in corde meo quod scio. et quando in memoria mea cogitando inuenio iam me intellegere, iam me amare aliquid, qui intellectus et amor ibi erant et antequam inde cogitarem, intellectum meum et amorem meum inuenio in memoria mea, quo ego intellego, ego amo, non ipsa. item quando cogitatio mea memor est et uult redire ad ea quae in memoria reliquerat eaque intellecta conspicere atque intus dicere, mea memoria memor est et mea uult uoluntate, non sua. ipse quoque amor meus cum meminit atque intellegit quid appetere debeat, quid uitare, per meam, non per suam memoriam meminit, et per inte
Abbreviated transcription (Latin):
go creatura ẜuiẽte creatori fcã s̃ illa oĩ
et huaĩs sẜ̃ibus ꝓ dispẽsacõe cõgrua p̃¬
sentata. nisi forte quia dem̃ ẽ moyses
autẽ intrauit in nebulã ubi erat ds hoc
arbitrabat᷑ carnalis oꝑacõ. cogitacõ a
ppͦ quid̃ nebulã uisã. Intra nẽbulã nõ
oculis carneis iudisse filiũ dei quẽ deli¬
rantes hr̃tici in sua sb̃a iusũ uolunt
Sane uidit eum moyses ocuł carneis
si cculis carneis põt uideri nõ mõ dei¬
ẽ de senioribus isrł quia uiderũt locũ
ubi steterat d̾s isrł. et quia sb̃pedibus
eius tãꝙͣ opus lapidis saphiri. ⁊ tãꝙͣ
aspõs firmamẽti celi pp̃ea credẽdũ estũ

Expanded text:
go creatura serviente Creatori facta sunt illa omnia, et humanis sensibus pro dispensatione congrua praesentata: nisi forte, quia dictum est, Moyses autem intravit in nebulam ubi erat Deus, hoc arbitrabitur carnalis cogitatio, a populo quidem nebulam visam, intra nebulam vero Moysen oculis carneis vidisse Filium Dei, quem delirantes haeretici in sua substantia visum volunt. Sane viderit eum Moyses oculis carneis, si oculis carneis potest videri, non modest de senioribus Israel, quia viderunt locum ubi steterat Deus Israel, et quia sub pedibus ejus tanquam opus lapidis sapphiri, et tanquam aspectus firmamenti coeli ,
Abbreviated transcription (French):
Amũo de nubibus et uocibus et fulgorib
ec tuba et fumo inmonte syna. Cũ drẽtͤ
syna autẽ mõs fumabat totus ppẽa qd̃
descẽdit deus meum ĩ igne. et ascẽdebat
fumus qͣi fumus fornacis et mẽte cõfu
uoces tube ꝓdeuntes fortit̾ ualde moy ses

Expanded text:
o de nubibus, et vocibus, et fulguribus, et tuba, et fumo in monte Sina, cum diceretur: Sina autem mons fumabat totus, propterea quod descendisset Deus in eum in igne, et ascendebat fumus tanquam fumus fornacis; fiebant voces tubae prodeuntes fortiter valde: Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
q ad finẽ fortit̾. ⁊ disponit oĩa suauit̾
⁊ ita eẽ mutabile u̾bum dei ꝑ qd̾ fc̃a st̃
onia ut mõ se contrãhat mõ distẽdat
mũdet dñs a talibus cogitacõnbus
corda fideliũ suoꝵ. s ꝑ sb̃iectã ut sepe
diximus creaturã exhibent: Hecoĩ
uisibilia et sẜibilia ad sigͥficãdũ ĩuisi¬
bilẽ atq itlłigibilẽ deũ nõ solũ prẽ

Expanded text:
que ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter ; et ita esse mutabile Verbum Dei, per quod facta sunt omnia , ut modo se contrahat, modo distendat mundet Dominus a talibus cogitationibus corda fidelium suorum: sed per subjectam, ut saepe diximus, creaturam exhibentur haec omnia visibilia et sensibilia, ad significandum invisibilem atque intelligibilem Deum, non solum Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
ista masiuosẽcia bonoꝵ libatõe torq̃ntͣ.
Ita ordinãt᷑ om̃s officiis ⁊ finibꝰC lxxiii.
sius ĩpuscritudinẽ imiusitatis ut qͥd
horremꝰ ĩ ꝑte si cũ toto ꝯsideremꝰ psu-¬
riniũ placeat qr nͨ ĩ edifitõ uidicando.
unũ tm̃ angłm ꝯsiderare debemꝰ. nec
ĩ sõie puscro sosos capillos nec in bn
cursu aliq̃s cridui tm̃ figas. Ista emĩ

Expanded text:
ia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem universitatis, ut quod horremus in parte, si cum toto consideremus, plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene cursu aliquas tridui tantum figuras. Ista enim,
Abbreviated transcription (Latin):
rissiẽ disputant et docum̃tis certissĩs
psuadent et̾ius rõnibus omĩa tpr̃aliͣ
gen̾a que semĩa sinsuloꝵ in exordiis
qui modus in incremẽtis. qui nunu̾
ꝑ conceptus. ꝑ ortus. ꝑ etates. ꝑ occãs.
qui motus in appetendis que scd̾z na¬
turã sunt fugiẽdisq etrariis. Nõne ista

Expanded text:
rissime disputant, et documentis certissimis persuadent, aeternis rationibus omnia temporalia genera, quae semina singulorum in exordiis, qui modus in incrementis, qui numeri per conceptus, per ortus, per aetates, per occasus, qui motus in appetendis quae secundum naturam sunt, fugiendisque contrariis? Nonne ista
Abbreviated transcription (Latin):
de natura mẽtis huãe deuna qua¬
dam re disẜmius nec eam in hec duo q̃
cõmemoraui nisi ꝑ officia gemĩamus
Itaq cum mea q̃rimus trinitatẽ ĩ tota
q̃rimus nõ seꝑances accõem rõnalem
s in tota natura mẽtis ita trinitatẽ re¬
pire opus est. ut si desit actõ tẽꝑaliũ cui
ora admĩstranda d̾met᷑ aliquid mẽtis ĩ
una misꝙͣ disꝑtita mẽte crintas ĩueĩat᷑
natũ est. mactõe tpr̃alium etiã si trinitã
possit. nõ tũ ymago dei possit inuenui

Expanded text:
de natura mentis humanae, de una quadam re disserimus, nec eam in haec duo quae commemoravi, nisi per officia geminamus. Itaque cum in ea quaerimus trinitatem, in tota quaerimus, non separantes actionem rationalem Sed in tota natura mentis ita trinitatem reperiri opus est, ut si desit actio temporalium, cora administranda derivetur aliquid mentis, in una nusquam dispertita mente trinitas inveniatur: ivatum est in actione temporalium, etiamsi trinitas possit, non tamen imago Dei possit inveni
Abbreviated transcription (Latin):
S ħ orod̾m cordis nũ ut nich exhiis
figmẽtis ꝑ solido u̾o eructuem in has
lrãs. S in de ueniat in eas quitꝙͣ ꝑ me
ueĩre potuit. Uñ michi qͣmius piecto
a facie oculoꝵ suoꝵ ⁊ delongĩqͦ redire co¬
nati ꝑ uiam qͣm strauit hũanitati dĩ¬
pibus et nulla uł ymagiẽ locoꝵ sicut
in et̾nitate nec inu̾itate. nec in uolũ ͭ ͤ
quia et̾na ibi ẽ u̾itas. et̾na caritas et
uera ibi est caritas u̾a et̾nitas. ⁊ cara ibi
ẽ et̾nitas ⁊ cara iu̾tas

Expanded text:
Sed hoc oro Deum cordis mei, ut nihil ex eis figmentis pro solido vero eructuem in has litteras, sed inde veniat in eas quidquid per me venire potuerit, unde mihi, quamvis projecto a facie oculorum suorum , et de longinquo redire conanti, per viam quam stravit humanitate diviporibus, et nulla vel imagine locorum, sicut in aeternitate, nec in veritate, nec in voluntate; quia aeterna ibi est veritas, et vera ibi est charitas, vera aeternitas, et chara ibi est aeternitas, chara veritas
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ magni estimare solet ge¬
nus hũanum in quo ꝓfecto⁊
meliores sunt qui huic sciẽ p̃pont̃ nosse
se metipõs. laudabiliorq ẽ aĩmus cui
nota est uł infirmitas sua qui ea non
aut qui iam cognitas tenet. Igͦrans ip̃e
qua ing̾diatur ad salutẽ ac firmitatẽ
recoram se iuluit. Ad eumq intrareuo¬
lẽs nec ualẽs eoq sibilucente attendit
in se. Inueĩtq se suamq egͥtudĩe illiꝰ
mundicie contemꝑari nõ posse cotuit
et precari cũ fiducia iam gͣtuito pigno¬
re salutis accepto ꝑ eius unicũ salua¬
torẽ homĩs et illuĩatorẽ. Hũc ita egẽ¬
tẽ et dolentẽ scĩa nõ inflat quia caritã
it scire ĩ firmitatẽ suã magis ꝙͣ scire m̃¬
di menia. fundam̃ta t̾raꝵ et fastigiͣ ce¬
loꝵ. Et hanc apponẽdo scĩam apposuit
dolorẽ dolorẽ ꝑeg̾nacõis sue ex desid̾io
pr̃ie sue et conditoris eius btĩ dei sur. In
meus si int̾ pauꝑes tuos gemo. da mi¬
chi de panetuo respond̾e hõibus qui nõ

Expanded text:
rerum magni aestimare solet genus humanum: in quo profecto meliores sunt qui huic scientiae praeponunt nosse semetipsos; laudabiliorque est animus cui nota est vel infirmitas sua, quam qui ea non aut qui jam cognitas tenet, ignorans ipse qua ingrediatur ad salutem ad firmitatem re coram se viluit, ad eumque intrare volens nec valens, eoque sibi lucente attendit in se, invenitque se, suamque aegritudinem illius munditiae contemperari non posse cognovit;et precari cum fiducia, jam accepto gratuito pignore salotis, per ejus unicum Salvatorem hominis et illuminatorem: hunc ita agentem et dolentem it scire infirmitatem suam, magis quam scire mundi maenia, fundamenta terrarum et fastigia coelorum; et hanc apponendo scientiam apposuit dolorem, dolorem peregrinationis suae ex desiderio patriae suae, et Conditoris ejus beati Dei sui. In meus, si inter pauperes tuos gemo, da mihi de pane tuo respondere hominibus qui non
Abbreviated transcription (Latin):
ses ẽẽ ut cũ nõ ei desit qd diligit
qr ip̃e bn cãtat. Nq̃ã si cuꝙͣ ĩndet
bñ cãtanti nõ iã illud diligit s san¬
dẽ aut aliqͥd aliud quo bñ cantando
uust ꝑuẽire et pot̾ ei minin uł aufer¬
ri si et aliꝰ bñ cãtai̾t. Quigͦ mut¬
tet bñ cãtãti nõ amat bñ cãtantẽ. S
rursa qͥ eo ĩdiget nõ cãtar bñ. Que

Expanded text:
e, ut tamen non ei desit quod diligit, quia ipse bene cantat. nam si cuiquam inuidet bene cantanti, non iam illud diligit, sed laudem aut aliquid aliud quo bene cantando uult peruenire, et potest ei minui uel auferri, si et alius bene oantauerit. qui ergo inuidet bene cantanti, non amat bene cantantem; sed rursus qui eo indiget, non ca
Abbreviated transcription (Latin):
nos ip̃a u̾itas uocãs p̾cipit ut carnasi
ꝯsuerudim resistamꝰ docẽs neminem
aptũ ẽẽ regno dei qͥ nõ istas carnase
nccͣitudines oderit neq ħ cuiꝙͣ ĩ hũa¬
nũ uid̾i deb. Mag̾ eĩ ẽ nõ hũanũ nõ
amare ĩ hoie qd hõ ẽ. S amare qd fili¬

Expanded text:
nos ipsa ueritas uocans praecipit ut carnali consuetudini resistamus, docens neminem aptum esse regno dei qui non istas carnales necessitudines oderit. neque hoc cuiquam inhumanum uideri debet. magis enim est inhumanum non amare in homine quod homo est, sed amare q