comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit scrib̃e. necessariũ duxi repe¬
tere: ut ipse intellectꝰ ueritatis ñ
mee uideat᷑ p̃sup̃tionis. s catholi¬
ce auftoritatis eorũ qui ita credi.¬
dert̃. ⁊ ita saluari meruert̃: qr
fides xpĩana qͦ fit certior. eo ẽ ulti¬
or. Ut gͦ certior sit. aliorũ scõrũ
subdat᷑ auctoritas. Ait augͦ in
pietate adoret᷑ scabellũ eiꝰ. Suscep̃

Expanded text:
fuit scribere, necessarium duxi repetere; ut ipse intellectus, veritatis non meae videatur praesumptionis, sed catholicae auctoritatis, eorum qui ita crediderunt, et ita salvari meruerunt; quia fides Christiana quo fit certior, eo est utilior. Ut ergo certior sit, aliorum sanctorum subdatur auctoritas. Ait Augustinpietate adoretur scabellum pedum ejus. Suscepit
Abbreviated transcription (Latin):
pauca. Corꝑa. carnis st̃ habitã su¬
stantiã. s nullã tarditatẽ. corrupi¬
onẽq carnalẽ spũ uiuificante pas¬
sura. Qđ si tante facilitatis futa
st̃ corꝑa scõrũ. ut ad implendã uo¬
luntatẽ sp̃c. nulla sua tarditate uns
ipse ait. om̃is potestas data ÷ ĩ cȩlo ⁊
I t̾ra. ut cũ do ĩ unitate ꝑsone omĩa
possit: Si corꝑa nr̃a spũalia futa᷑ st̃.

Expanded text:
auca: « Corpora carnis sunt habitura substantiam, sed nullam tarditatem corruptionemque carnalem spiritu vivificante passura. Quod si tantae facilitatis futura sunt corpora sanctorum, ut ad implendam voluntatem spiritus nulla sua tarditate impeipse ait, omnis potestas data est in coelo et in terra, ut cum Deo in unitate personae omnia possit? Si corpora nostra spiritualia futura sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dñs p̃cep̃. ħ facite ĩ meã cõmemora¬
tionẽ. Itẽ ieronimꝰ in omelia suꝑ le¬
uiticũ. Non solũ in uet̾i testam̃to
lutera occidens dep̃hendit᷑ Est ⁊ ĩ no¬
uo testam̃to littera q̃ occidat eũ qͥñ
spualit̾ adũtit. Si eiũ luterã seqͣris.
ħ ipsũ qđ scͥptũ ẽ. nͥ manducaueri¬

Expanded text:
in meam commemorationem . » Item Hieronymus in homilia super Leviticum: « Non solum in Veteri Testamento littera occidens deprehenditur; est et in Novo Testamento littera, quae occidit eum qui non spiritualiter advertit. Si enim litteram sequaris, hoc ipsum quod scriptum est, nisi manduca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ naturã. Qͦd si tantũ ualuit hu¬
mana benedictio. ut nat᷑am cũtẽs
qͥd dicimꝰ de ipsa ꝯsecͣtione diuina.
ubi u̾ba ipsa dñi saluatoris oꝑant᷑
La sacm̃tũ istud qͦd accipitis. xͥ ꝯficc̃¬

Expanded text:
amus. Quod si tantum ualuit humana benedictio ut naturam conuerteret, quid dicimus de ipsa consecratione diuina ubi uerba ipsa domini saluatoris operantur? Nam sacramentum istud quod accipis, Ch
Abbreviated transcription (Latin):
tus ÷ nob̾ de corꝑe ⁊ sanguine suo.
quorũ corpꝰ dix̃ escã. ⁊ sanguinẽ po¬
tũ. Sacͣm̃tũ fideliũ agoscunt fi¬
deles. Cũ gͦ cõm̃dans talẽ escã ⁊ ta¬
lẽ potũ a dixisset. nͥ manducaue¬
ritis carnem m. ⁊ bib̾itis sanguinẽ

Expanded text:
us de corpore et sanguine suo, quorum corpus dixit escam, et sanguinem potum. Sacramentum fidelium agnoscunt fideles. Cum ergo commendans talem escam et talem potum, diceret: Nisi manducaveritis carnem meam, et biberit
Abbreviated transcription (Latin):
petita. hic ÷ sanguis m̃s. Ergo ad nu¬
tũ p̃cipientis. repente ex nichilo substi¬
tert̃ excelsa cęlorũ. ꝓfunda fluctuũ. uaᷤ¬
ta t̾rarũ: pari potentia. ĩ spũalibꝰ sacͣ¬
m̃tis. ubi p̃cipit uirtꝰ. rei seruit effec¬

Expanded text:
bibite; hic est sanguis meus. Ergo ad nutum praecipientis repente ex nihilo substiterunt excelsa coelorum, profunda fluctuum, vasta terrarum; et pari potentia in spiritualibus sacramentis verbis praecipit virtus, et rei servit effec
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis ꝯũtat: A qua p̾suptione euse¬
dũ altare cibis satiandꝰ ascẽdis. sa¬
crũ di tui corpꝰ ⁊ sanguinẽ fide respi¬
ce: mĩte ꝯtinge: honore mirare: cor¬
dis manu suscipe: ⁊ maxime haus¬
tu int̾iori assume. Et pꝰ pauca. Ad
cognoscendũ ⁊ ꝑcipiendũ sacͥfitium
ueri corꝑis ipsiꝰ. te robur ⁊ potentia

Expanded text:
corporis convertit? A qua praesumptione Eusedum altare cibis satiandus accedis, sacrum Dei tui corpus et sanguinem fide respice, mente continge, honora, mirare, cordis manu suscipe, et maxime haustu interiori assume. » Et post pauca: « Ad agnoscendum et percipiendum sacrificium veri corporis, ipsa te roboret potentia
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑsonat᷑. panis uellet fieri. Sua
enĩ ĩꝑsonatio rã ñ hõib singularis.
qr etiã panib facta cõmunis. sic̃ hu¬
manȩ nat᷑ę minueret dignitatẽ
sic etiã di erga homines minꝰ cõ-¬
m̃daret dilectionẽ. Non gͦ moue¬
at quẽꝙͣ qͦd ipse de se ait. Ego sũ
panis uiuus figate: qr si ipse credit᷑ pantꝰ fieri
uere. qͦm eandẽ redep̃tionẽ quã semel
fec̃ ĩ cruce. oꝑari poterit ĩ altari cotidie:
Nã qͥ semel incarnat᷑ paulominꝰ ab
angłis : minorat᷑. qr factꝰ passibilis.
hic totiens inpanatꝰ qͦtiens ĩ altari
ꝯsecͣtur. ipsis hoĩb multo minor fi¬
eret. qr factꝰ irrationał. Sic̃ enĩ in¬

Expanded text:
ri. Sua enim impersonatio jam non hominibus singularis, quia etiam panibus facta communis, sicut humanae naturae minueret dignitatem, sic etiam Dei erga homines minus commendaret dilectionem. Non ergo moveat quemquam quod ipse de se ait: Ego sum panis vivus , figurate, quia, si ipse creditur panis fieri vere, quomodo eamdem redemptionem, quam semel fecit in cruce, operari poterit, etiam in altari quotidie? Nam qui semel incarnatus, paulo minus ab angelis est minoratus, quia factus passibilis, hic toties impanatus, quoties in altari consecratus, ipsis hominibus multo minor fieret, quia factus irrationalis. Sicut enim i
Abbreviated transcription (Latin):
ne ĩ illo facm̃to se ĩcorruptilẽ ⁊ ĩ mor¬
talẽ p̃buisse credendꝰ ÷. ĩ qͦ nec morsibꝰ
attritꝰ corrũpi. nec cõmestione tot ho¬
minũ deuoratꝰ potuit occidi: Sic̃ gͦ
potuisse credenda ÷ eadẽ caro ł idẽ
sanguis ĩ sacͣm̃to. Qd aut̃ seipsũ dis¬
tribuerit discipłis. testat᷑ augͦ ĩ titu
Hoc uere qͦ mͦ fieri possit ĩ homine qͥs
intelligat: Quis enĩ portat᷑ manibꝰ
suis: Qͦmͦ ĩtelligat᷑ ĩ ipso đd̃. ñ inue¬

Expanded text:
 illo sacramento se incorruptibilem et immortalem praebuisse credendus est, in quo nec morsibus attritus corrumpi, nec comestione tot hominum devoratus potuit occidi? Sicut ergo potuisse credenda est eadem caro vel idem sanguis in sacramento. Quod autem seipsum distribuerit discipulis, testatur Augustinus in tit. Hoc vero quomodo fieri possit in homine; quis intelligat? Quis enim portatur manibus suis? Quomodo intelligatur in ipso David se
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃toris effecti. ñ ut cõmunẽ carnẽ
cipientes qͦd absit. nec ut uiri scĩfi¬
ati ⁊ u̾bo ꝯiuncti scđm dignitatis u¬
nitatẽ. aut sic̃ diuinã possidentis ha¬
bitationẽ: s uere uiuificatͥtẽ ⁊ ipsiꝰ
ibi ꝓpͥã factã. Uita enĩ nat᷑alit̾ ut
s existens. qͥ eidẽ ꝓpͥe carni unitꝰ

Expanded text:
demptoris effecti. Non ut communem carnem percipientes quod absit, nec ut uiri sanctificati et uerbo coniuncti secundum dignitatis unitatem, aut sicut diuinam possidentis habitationem, sed uere uiuificatricem et ipsius uerbi propriam factam. Vita enim naturaliter ut deus existens quia proprie carni unitus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cẏrilli alexandrini epĩ. qͥb anni¬
tentib celebrata ÷ synodꝰ ephesina.
⁊ destructa heresis q̃ dicebat panẽ &
qo mutari. s ĩ carnẽ & sanguinẽ cuiꝰ¬
ubet filii hõĩs. iusti ⁊ scĩ. qͥ tẽplũ dĩ¬

Expanded text:
 Cyrilli Alexandrini episcopi, quibus adnitentibus celebrata est synodus Ephesina, et destructa est haeresis, quae dicebat panem etdo mutari, sed in carnem et sanguinem cujuslibet filii hominis justi et sancti, qui templum De
Abbreviated transcription (Latin):
s tc̃ tñ differẽs mortalitate ⁊ immor¬
talitatẽ ĩ hõis ⁊ facͣm̃ti forma. nc̃ hõis
tantũ ⁊ sacm̃ti forma. Quã ide̾titatẽ
de identitate sub̃ȩ. ut omnẽ nouitatẽ
ł diu̾sitatẽ excludat. ait ĩ sermone ad
neophitos. Hoc accipite ĩ pane qđ pr¬
pend ĩ cruce. ħ accipite ĩ calice. qͦd et¬
fusũ ÷ de cristi latẽ. Erit mors ñ uita

Expanded text:
tamen differens mortalitate et immortalitate, in hominis et sacramenti forma, nunc hominis tantum et sacramenti forma. Quam identitatem de identitate substantiae, ut omnem novitatem vel diversitatem excludat, ait in serm. ad Neophytos: « Hoc accipite in pane, quod pependit in cruce; hoc accipite in calice, quod effu
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicabile facẽt tanti sui mysterii
miraculũ. Querit᷑ aut̃ cũ dñs añ pas¬
sionẽ discipłis sacͣm̃tũ corꝑis sui de¬
derit. qñ erat nat᷑e passioĩbꝰ obnoriũ.
si tam̃ ita ĩcorruptibile ⁊ ĩmortale de¬
derit illud ĩ sacͣm̃to. sic̃ dat᷑ nob̃ mͦ.¬

Expanded text:
communicabile faceret tanti sui mysterii miraculum. Quaeritur autem, cum Dominus ante passionem discipulis sacramentum corporis sui dederit, quando erat naturae passionibus obnoxium, si ita incorruptibile et immortale dederit illud in sac
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibilẽ. existens ĩ coexistentẽ.
noua ĩ antiꝙͣ. sine illiꝰ ĩnouatioe
ł mutatioe mutet᷑: respondet tibi
pondeo. Mysteriũ fidei ẽ: credi fali¬
brit̾ potest: inuestigari utilit̾ ñ p¬
test. Itẽ idẽ ꝯtͣ felitianũ. Omittam
ĩ do corporał intelligentiȩ legẽ. ni
oꝑib suis similẽ dicamꝰ factorẽ. Et
pꝰ pauca. Hoc fides credat. intelli¬
gentia ñ reqͥrat: ne aut ñ ĩuenti
putet ĩ credibile. aut reꝑtũ ñ cre¬
gr̃ȩ sacͣm̃to excludens. ait. Fõrte di¬
cas aliud uideo. Quomͦ tu mͥ asse¬
ris qͦd corpꝰ xͥ accipiã: Et hoc supĩ
nob̾ ut ꝓbemꝰ. Quantis utimͣ᷑ exẽplꝰ

Expanded text:
ruptibilem, existens in coexistentem, nova in antiquam sine illius innovatione vel mutatione mutetur, respondet tibi pondeo: Mysterium fidei est, credi salubriter potest, investigari utiliter non potest. » Item idem contra Felicianum: « Omittamus in Deo corporalis intelligentiae legem, ne operibus suis similem dicamus esse factorem. » Et post pauca: « Hoc fides credat, intelligentia non requirat, ne aut non inventum putet incredibile, aut repertum non cregratiae sacramento excludens ait: « Forte dicas: Aliud video; quomodo tu mihi asseris, quod corpus Christi accipiam? Et hoc superest nobis ut probemus. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
pus ex uirgine ÷ In p̃senti enĩ qͦ dixit.
c̃ficͥmꝰ. nouitatẽ panis. ĩ corꝑe qđ ex uir¬
gine ẽ. immutabilẽ antiq̃ ueritatis
astrux̃: ut dũ panis manente forma
cõmunicatã c̃suetudinẽ. s nouo ⁊ ĩau¬
dito mͦ ita mutari sub̃am panis ĩ sub¬
stantiã corꝑis xͥ. ut panis ñ sit s appa¬

Expanded text:
senti enim quod dixit, conficimus novitatem panis; in corpore quod ex virgine est immutabilitatem antiquae veritatis astruxit, ut, dum panis manente forma communicatam consuetudinem; sed novo et inaudito modo ita mutari substantiam panis in substantiam corporis Christi, ut panis non sit, sed appa
Abbreviated transcription (Latin):
xpĩ ⁊ sanguis ex panis ⁊ uini substantia
efficit᷑: dẽ ipsis spetid uideamꝰ. Sienĩ
panis ita omnino muttt᷑ in corpꝰ
xpĩ. ut nichil ex eo suꝑ sit. ł appa¬
reat. ut si qđ apparet. ñ uerũ s fan¬
tasticũ fiat: rationi uidet᷑ ꝯtͣrium.
si enĩ pane mutato nichil uisibile
reseruaret᷑. minueret᷑ fidi meritũ.
ł ꝓ euidenti miraculo. qi ĩ ꝯsecͣtione
uione sopita. fid̃i deuotio torp&.
cũ in tanto mysterio signũ aliqđ̃
uñ incmoria ãmoneret᷑ ñ suꝑc̃ẽt.
ĩ meã cõmemorationẽ. sacm̃tũ exhi¬
bens sic̃ uerũ fidĩ. sic uere uisibile.
exitande cõmemorationi: ut qđ cꝰtũ
carnẽ celos oportuit penetͣre. ut
nis sui: ut suȩ passionis meinori¬
a incitati. ꝯstantiꝰ hoc facẽmꝰ. Itẽ
si elem̃ta omĩno mutarent᷑ ĩ xp̃i
carnẽ. nichil ampliꝰ eẽt xꝑĩ caro

Expanded text:
i et sanguis ex panis et vini substantia efficitur, de ipsis speciebus videamus. Si enim panis omnino ita mutetur in corpus Christi, ut nihil ex ipso supersit vel appareat, aut, si quod apparet, non verum, sed phantasticum fiat, rationi videtur contrarium. Si enim pane mutato nihil visibile reservaretur, minueretur fidei meritum, vel pro evidenti miraculo, quia in consecratione vione sopita fidei devotio torperet, cum in tanto mysterio signum aliquod unde memoria admoneretur non superesset. in meam commemorationem , sacramentum exhibens sicut verum fidei, sic vere visibile excitandae commemorationi: ut quod fidecarnem coelos oportuit penetrare, utnis sui, ut suae passionis memoria incitati, constantius hoc faceremus. Item, si elementa omnino mutarentur in Christi carnem, nihil amplius esset Christi caro
Abbreviated transcription (Latin):
cũ irrationalitate sua. ⁊ qr ita mi¬
nor fieret suis redep̃tis. ñ uidẽtur
ȩquũ cẽ ⁊ suffitiẽs p̃tiũ redẽptio¬
nis. Si enĩ neq ĩ cęlo. neq ĩ terra.
neq subtꝰ terrã ĩuentꝰ ÷ dignꝰ qͥ
aꝑiret librũ nr̃ȩ redep̃tionis. ꝙ neq¬
us: qͣntominꝰ aliqͥs infra hominẽ
factus. Absurdũ ÷ gͥ de di fapiẽtia
tã stulte sentire: aliqͣsq script᷑as ad
huiꝰmodi sensus inflectere.

Expanded text:
cum irrationalitate sua: et ita quia minor fieret suis redemptis, non videretur aequum et sufficiens esse pretium redemptionis. Si enim neque in coelo, neque in terra, neque subtus terram inventus est dignus qui aperiret librum nostrae redeus, quanto minus aliquis infra hominem factus. Absurdum est igitur de Dei sapientia tam stulte sentire, aliquasque Scripturas ad hujusmodi sensum inflectere.
Abbreviated transcription (Latin):
libro .ii. de doctrina xp̃iana ait.
ocutio si flaͣtiũ aut fatinꝰ uidet᷑ ui¬
bere. aut utilitatẽ ⁊ benefitientiã
uetare. figurata ẽ. Nisi manduca¬
ueritis inqͥt carnẽ filui hõis. ⁊ bibe

Expanded text:
libro III De doctrina Christiana ait: « Locutio, si flagitium aut facinus videtur jubere, aut utilitatem et beneficentiam vetare, figurata est. Nisi manducaveritis, inquit, carnem Filii hominis, et bibe
Abbreviated transcription (Latin):
m̃torũ sp̃e. ⁊ ĩuisibili xp̃i carne ⁊ san¬
guine: Si falsũ ⁊ friuolũ erat. frust᷑
hoc tantꝰ uir om̃ib mod approbare
ꝯtendebat: frustra ad ꝯfestionẽ sacͣ¬
mentalẽ: ex ueris rebꝰ uerã ostendẽ¬
dã ꝑsonalẽ ꝯfectionẽ xꝑi. ex uero do

Expanded text:
mentorum specie, et invisibili Christi carne et sanguine? Si falsum et frivolum erat, frustra hoc tantus vir omnibus modis approbare contendebat, frustra ad confectionem sacramentalem, veram ex veris rebus ostendendam personalem confectionem Christi, ex vero Deo
Abbreviated transcription (Latin):
diũ: ido apłs huic sacͣm̃to ne et̃¬
nũ uideat᷑. finẽ denuntians ait.
Qtienscũq manducabitis hc̃ panẽ.
⁊ calicẽ bibetis: mortẽ dñi annun¬
tiabitis donec ueniat. Qͦd augͦ
exponens in libro ꝯtͣ faustũ ait.
Significat finẽ scłi. qͣndo erit scorũ
reqͥes. ñ adhuc ĩ sacm̃to spei. qͦ
ĩ ħ tẽpore ꝯsotiat᷑ eccłia. qͣndo bi

Expanded text:
dium, ideo Apostolus huic sacramento, ne aeternum videatur, finem denuntians, ait: Quotiescunque manducabitis hunc panem et calicem bibetis, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . Quod Augustinus exponens in libro contra Faustum ait: « Significat finem saeculi, quando erit sanctorum requies, non adhuc in sacramento spei, quo i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sanguis nuncupat᷑.In qͦ notan¬
ingularis mẏsterii t̾ciũ miraculũ.
duo mirabilia oꝑa dĩ p̃misit. unũ
uitationis qͣ fecit existẽ q̃ ñ erãt. al¬
erũ mutatioĩs. qͣ ea q̃ erat. fierifec̃
id ñ erat̃. quoꝵ qr ab alt̾o qͥeuit. ne
leinceps ex nichilo substãtias creet
ac formas. alt̾ũ nate cõmunicauit.
formã. ut uirga ĩ serpentẽ mirabilit̃.¬

Expanded text:
em sanguis nuncupatur. » In quo notansingularis mysterii tertium miraculum, duo mirabilia opera Dei praemisit; unum creationis, qua fecit existere quae non erant; alterum mutationis, qua ea quae erant fieri fecit quod non erant. Quorum quia ab altero quievit, ne deinceps ex nihilo substantias creet ac formas, alterum naturae communicavit, formam, ut virga serpente
Abbreviated transcription (Latin):
culati agni sanguis emundet:
qͥ licet in patris sit dextera ꝯstitutꝰ.
ĩ eadẽ tñ carne ꝗͣ assũpsit ex uir¬
gine. sacͣm̃tũ ꝓpitiationis exeqͥt᷑.
tẽ leo. Dicente dño. nͥ manducaue
ritis carnẽ filii hõis ⁊ biberitis eiꝰ
sanguinẽ. ñ habebitis uitã ĩ uob̃.
sic sacre msȩ cõmunicare debetis
ut nichil ꝓrsus de ueritate corpis¬
A i sanguinis ãbigatis. Hoc enĩ ore
sumit᷑ qđ fide credit᷑. ⁊ frustra
amñ ab illis respondet᷑. a qͥb contͣ
id qđ accipit᷑. disputat᷑. Itẽ eusebiꝰ
emisenꝰ. Inuisibił sac̾dos uisibiles

Expanded text:
ulati agni sanguis emundet. Qui licet in patris sit dextera constitutus, in eadem tamen carne quam sumpsit ex uirgine sacramentum propitiationis exequitur. Itearnem Filii hominis et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis, sic sacrae mensae communicare debetis, ut nihil prorsus de veritate corp sanguinis ambigatis. Hoc enim ore sumitur, quod fide creditur; et frustra Amen ab illis respondetur, a quibus contra id quod accipitur disputatur. » Item Eusebius Emissenus : « Invisibilis sacerdos, visibiles
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ xꝑi appellat᷑.Quia scĩ dicunt
xp̃i. nichil omnino de pane ĩ sacͣm̃to
remãsisse aliqͥ autumant. s sic̃ uir¬
ga mutata in serpentẽ. iã ñ uirga
s serpens uocat᷑. quãuis ĩ serpente
ñ uirge substantia ex qua factus ẽ.
s tantũ forma ꝑ asse credit᷑: ita in
sac̾mento panis ñ ẽ panis. ꝙͣuis in ea
ñ forma panis s substantia mutari
credat᷑. Cur enĩ ds qͥ utrãq ex nichi¬
lo creauit. ñ possit eq̃ mutare substã¬
tiã. uł et̃ ad nichilũ redigere sic̃ &
generibꝰ potens ẽ sermo xp̃i uniu̾sa

Expanded text:
Christi appellatur. » Quia sancti dicunt Christi, nihil omnino de pane in sacramento remansisse aliqui autumant; sed sicut virga mutata in serpentem, jam non virga, sed, serpens vocatur, quamvis in serpente non virgae substantia, ex qua factus est, sed tantum forma periisse creditur; ita in sacramento panis non est panis, quamvis in eo non forma panis, sed substantia mutari credatur. Cur enim Deus, qui utramque ex nihilo creavit, non possit aeque mutare substantiam, vel etiam ad nihilum redigere sicut et generibus poten
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsfigurauit se ĩ tale corpꝰ. qͣle pꝰ re¬
surrextionẽ habit᷑us erat. ⁊ pꝰ resur¬
rextionẽ suã ostend̃ corpꝰ suũ uulne¬
ratũ ⁊ palpabile qͣle añ passionẽ ha¬
buerat: ita ĩmortale dedit corpꝰ suũ
ĩ sacm̃to. qd erat morit᷑um. sic̃ pꝰ re¬
surrextionẽ idẽ corpꝰ suũ qd̃ erat
ĩuulnerabile ostend uulneratũ. Sic̃ ħ.

Expanded text:
 quale post resurrectionem habiturus erat, et post resurrectionem ostendit corpus suum vulneratum et palpabile, quale ante passionem habuerat: ita immortale dederit corpus suum in sacramento quod erat moriturum, sicut post resurrectionem idem corpus suum quod erat invulnerabile, ostendit vulneratum. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
sub̃am corꝑis xͥ. ita ut nouitate
sua nichil ĩ ipso ĩnouet. mutatiõe
sua nichil immutet. Si enĩ ÷ mu
eget augm̃to. ñ in uirũ ꝑfectũ re¬
surrex̃: si de trim̃to obnoxiꝰ ÷ cor¬
ruptionẽ ñdũ euasit. S ec̃tͣ aug

Expanded text:
s Christi; ita ut novitate sua nihil in ipso innovet, mutatione sua nihil immutet. Si enim est meget augmento, non in virum perfectum resurrexit; si detrimento obnoxius est, corruptionem nondum evasit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
forma. accepit uisibilẽ hõis forma
ñ solũ natꝰ ĩ ea de hõe matre. ue¬
rũ etiã creauit ĩ ea. manducauit.
bibit. dormiuit. occisus ÷ ĩ ea. resurrex̃.
nis tñ forma ĩ sacm̃to remanens. man¬

Expanded text:
ccepit visibilem hominis formam, non solum natus in ea de homine matre, verum etiam crevit in ea, manducavit, bibit, dormivit, occisus est in ea, resurrexit, nis tamen forma in sacramento remanens, man
Abbreviated transcription (Latin):
refectione opꝰ habemꝰ. ĩ fut᷑o autẽ
calibꝰ ñ egebimꝰ subsidus ubi iux¬
ta psalmistȩ uocẽ. qͥcũq apparu¬
bimꝰ sacͣm̃to. qͦd utiq oculꝰ corpo¬
ralit̾ uidit: cũ ds diligentibꝰ se teste

Expanded text:
 in futuro autem talibus non egebimus subsidiis, ubi juxta Psalmistae vocem, quicunque apparubimus sacramento, quod utique oculus corporaliter videt, cum Deus diligentibus se, teste
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ suo mysterio exibeat. ñ tñ ꝯti¬
nere eẽntialit̾. s sig̃at̾e tantũ cre¬
dit᷑ solũ sacͣm̃tũ panis ⁊ uini ita mu¬
tat᷑. ut substantialit̾ ñ sit qđ ante
fuerat. s substãtia eiꝰ corpꝰ xꝑi fiat. for¬
ma uͦ remanens ipsũ significet ⁊ c̃ti¬
ne si duȩ substantiuȩ ueritates. paniᷤ
nis ĩ eodẽ sacm̃to ẽent. errorẽ gigne¬
ret̃ ueritatis: dũ ibi ẽet ⁊ ipse uere

Expanded text:
sterio exhibeat, non tamen continere essentialiter, sed figurative tantum creditur. Solum sacramentum panis et vini ita mutatur, ut substantialiter non sit quod ante fuerat; sed substantia ejus corpus Christi fiat, forma vero remanens ipsum significet et contine, si duae substantive veritates, panis nis in eodem sacramento essent, errorem gignerent veritati
Abbreviated transcription (Latin):
sub̃a. Faciliꝰ enĩ ⁊ certiꝰ credit᷑ corpꝰ
xꝑi ĩ illo sacͣm̃to fieri ⁊ ẽẽ. ubi corpo¬
ralit̾ ñ fuerat. ñ solũ ꝓ sacm̃to. s ⁊ pro
miraculo. dũ ibi panis desiit ẽẽ
qđ fuerat: ⁊ forsitan ne hereses inpa¬
nationis ⁊ fede digestionis huic sin¬
gulari suo sacͣm̃to ascribi posset̃

Expanded text:
a. Facilius enim et certius creditur corpus Christi in illo sacramento fieri et esse, ubi corporaliter non fuerat, non solum pro sacramento, sed et pro miraculo, dum ibi panis desinit esse quod fuerat. Et forsitan, ne haereses impanationis et foedae digestionis huic singulari suo sacramento ascribi possent,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣuis se ꝑ subiectã creat᷑am uisibilit
linguas igneas sit demonstrare
dignatꝰ. nũꝗͣ dictꝰ ÷ minor patre.
Ad horã quippe apparuert̃ illa. q̃ sp̃n
bilit̾ inuisibilẽ: colũba ꝓpt̾ amorẽ
scm̃. ignis autẽ ꝓpt̾ caritatis lum̃
atq feruorẽ. ⁊ ꝑacto significatioĩs
offitio. corporales ille spẽs tͣnsient

Expanded text:
amvis se per subjectam creaturam visibiliter linguas igneas sit demonstrare dignatus, nunquam dictus est minor Patre. Ad horam quippe apparuerunt illa quae Spibiliter invisibilem, columba propter amorem sanctum, ignis autem propter charitatis lumen atque fervorem; et peracto significationis officio corporales illae species trans
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliꝗ̃ spẽs eorũ. ut id fierent
qđ significabãt. ab ħ qđ fuerãt᷑. ut
manna. petra. xꝑc aliqͣtenꝰ mutatȩ
sunt. Aqͣ uͦ baptismatis ⁊ oleũ crĩ¬
matis ĩ sacͣm̃to ab ħ qđ ÷ ñ mutat̃.

Expanded text:
nec aliquae species eorum, ut id fierent quod significabant, ab hoc quod fuerant, ut manna, petra, aliquatenus mutatae sunt. Aqua vero baptismatis, et oleum chrismatis in sacramento ab hoc quod est non mutat
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ modi cõmemoratio. cũ ĩ p̃senti
eiꝰ uisione nulla possit ĩtercide
ad corinthios. Hanc ultimã me¬
moriã nob̾ reliqͥt. quẽ admodũ si qͥs ꝑe¬
gre ꝓficiscens aliqđ pignꝰ ei quẽ dili¬
git relinqͣt. ut qͦtienscũq illud ui¬
cłit. possit ⁊ eiꝰ bñfitia. ⁊ amicitias me¬
morari: quẽ si ille ꝑfecte dilex̃. sine
ingenti illud desidio ł fletu uidẽ
ñ potest. Ido saluator tͣdidit ħ sacͣ¬

Expanded text:
hujusmodi commemoratio, cum in praesente ejus visione, nulla possit intercidere ad Corinthios: « Hanc ultimam memoriam nobis reliquit quemadmodum si quis peregre proficiscens, aliquod pignus ei quem diligit relinquat, ut, quotiescunque illud viderit, possit et ejus beneficia et amicitias memorari; quem si ille perfecte dilexerit, sine ingenti illud desiderio vel fletu videre non potest. » Ideo hoc Salvator tradidit sacr
Abbreviated transcription (Latin):
it̃ nob̾ expetenda. ĩ qͥb ꝑfectio. ĩ qͥb
ueritas ÷. Hic ũbra. hic imago ẽ. illi
ueritas. Umbra ĩ lege. imagõ ĩ eun¬
gelio. ueritas ĩ cęlestibꝰ. Ante agnus
sacerdos. ut peccata dimittat. hic
in unagine. ibi ĩ ueritatȩ. ibi apud
patrẽ. qͣsi aduocatꝰ ꝓ nob̃ int̾uenit
In qͦ notandũ ÷ qr ĩ uet̾i testam̃to
dedit d̃s tantũ fig̃e ũbrã. ĩ nouo

Expanded text:
t nobis expetenda, in quibus perfectio, in quibus veritas est. Hic umbra, hic imago, illic veritas. Umbra in lege, imago in Evangelio, veritas in coelestibus. Ante agnus sacerdos, ut peccata dimittat. Hic in imagine, ibi in veritate, ubi apud Patrem quasi advocatus pro nobis intervenit. » In quo notandum est, quia in Veteri Testamento, dedit Deus tantum figu
Abbreviated transcription (Latin):
oculi uri renuntiat᷑. ocłorũ testimo¬
nio ñ fantasiã s spẽi ueritatẽ appbal
⁊ subdidit. Qd autẽ fides postulat᷑. pa¬
nis ÷ corpꝰ. calix ÷ sanguis. mutatioẽ
tio ñ erit: cũ ex aliqͣ re ⁊ nulla ꝯfec¬
gitur qi uerũ sac̾m̃tũ ex uͦ corꝑe xp̃

Expanded text:
denuntiant, oculorum testimonio non phantasiam, sed speciei veritatem approbans. » Et subdidit: « Quod autem fides postulat, panis est corpus, calix est sanguis, mutatione tio non erit quam ex aliqua re et nulla confeccitur
Abbreviated transcription (Latin):
s hodie. Tc̃ uocat᷑ cotidie qͣndo
tnͣsit dies. ⁊ uenit aliꝰ dies. Nu̾qͥd
uocabit᷑ cotidie. qͣndo erit et̾nꝰ unꝰ
dies: Sane duob mođ̾ intelligen¬
da ÷ ista petitro de pane cotidiano.
siue ꝓ necessitate carnał uictꝰ. siue
ꝓ necessitate spũalis alimonie.
Lorut̃ spũalẽ alimoniã fideles: qm̃

Expanded text:
vocatur quotidie, quando transit dies, et venit alius dies. Nunquid vogabitur quotidie quando erit aeternus unus dies? Sane duobus modis intelligenda est ista petitio de pane quotidiano, sive pro necessitate carnalis victus, sive pro necessitate spiritualis alimoniae. Norunt spiritualem alimoniam fid
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ꝑ sacͤm̃tũ eiꝰ corporis ⁊ sanguinis
nec significantes sonos lingua editoᷤ.
nec signa litterarũ cõscripta pellitulis.
corpꝰ xpĩ ⁊ sanguinẽ dicimꝰ. s illud tan¬
tũ qd ex fructib t̾re acceptũ ⁊ p̃ce mys¬
mirũ si etiã ĩ creat᷑a cęli ⁊ t̾rȩ maris
⁊ aeris facit ds̃ q̃ uult sensibilia &
inuisibilia. ad se ipsũ in eis sic̃ oportẽ
nouit significandũ ⁊ demonstrandũ:¬

Expanded text:
liter per sacramentum corporis et sanguinis ejus, nec significantes sonos lingua editos, nec signa litterarum conscripta pelliculis, corpus Christi et sanguinem dicimus; sed illud tantum, quod ex fructibus terrae acceptum, et prece mysmirum si etiam in creatura coeli et terrae, maris et aeris facit Deus quae vult, sensibilia atque insensibilia ad seipsum in eis, sicut oportere ipse novit, significandum et demonstrandu
Abbreviated transcription (Latin):
orpꝰ xp̃i ueritas ẽ ⁊ figa. qͣsi de uero
hõĩe & picto diceret᷑. homo dr̃. homo
uerꝰ ⁊ pictura. quã quã familiarior
sit figa panis cũ ueritate corporisxͥ.
quã pictura cũ homine. cũ ñ solũ re¬
p̃sentet ut sacͣm̃tũ. s ipsũ et̃ ꝯtine¬
at. ⁊ substantialit̾. ꝯu̾sus sit in ipsũ.
tẽ ñ omĩ faria similitudo accipien¬
da ẽ. qͣ dic̃ augͥ. sacrifitiũ eccłiȩ ita
cũ ñ utrobiq ꝑsonalis unitatis ꝯtu¬
mere spẽm uł formã panis ĩ alta¬
ri. sic̃ u̾bũ di spẽm uł formã car¬
nis in ut̃o uirginali. ⁊ sic̃ u̾bũ
fit caro. sic panis fit eadẽ caro.
S nũqͥd uł sic uincẽt. qͥ c̃fusione
similitudinũ ꝑuertere q̃rt̃ d̃i ue¬
ritatẽ: Reuera enĩ u̾bũ fit caro. ⁊ pa¬
nis fit eadẽ caro. s longe diu̾so mͦ.

Expanded text:
risti veritas et figura, quasi de vero homine et picto diceretur, homo dicitur homo verus et pictura, quanquam familiarior sit figura panis cum veritate corporis Christi, quam pictura cum homine: cum non solum repraesentet ut sacramentum, sed ipsum etiam contineat, et substantialiter conversus sit in ipsum. Item non omnifaria similitudo accipienda est, qua dicit Augustinus sacrificium Ecclesiae ita cum non utrobique personalis unitatis contumere speciem vel formam panis in altari, sicut Verbum Dei speciem vel formam carnis in utero virginali; et sicut Verbum fit caro, sic panis fit eadem caro. Sed nunquid vel sic vincent, qui confusione similitudinum pervertere quaerunt Dei veritatem? Revera enim Verbum fit caro, et panis fit eadem caro; sed lo
Abbreviated transcription (Latin):
lũba ł linguis igneis qͦtiẽs apparuisse
legunt᷑. ñ fantastica s uera corpora in
aere assumere astruant᷑. ⁊ ĩ cȩtis om̃ib
sacͣm̃tis noui testam̃ti ac uet̾is nichil
fantasiȩ. s omĩa uera ĩueniant᷑. Ab¬
surdũ enĩ reuera ẽ. ut qđ ñ uere :
ueritatẽ approbet ⁊ qͦd de se fallit
estinationẽ. de alio uerã exibeat fidẽ.
Fantastica enĩ illusio magicis ꝯgruit.
⁊ diabolicis fraudib: ueritatis autẽ
assertio diuinis sanctionibꝰ. Ne gͦ fan¬
noũ fallere: ꝙͣ ueritatẽ astruẽ: qͦmͦ id
ñ solũ roĩ s ⁊ auctoritati sit ꝯtͣriũ ui¬

Expanded text:
lumba vel linguis igneis, quoties apparuisse leguntur, non phantastica, sed vera corpora in aere assumere astruantur; et in caeteris omnibus sacramentis Novi Testamenti et Veteris, nihil phantasiae, sed omnia vera inveniantur. Absurdum enim revera est, ut quod non vere est, veritatem approbet; et quod de se fallit aestimationem, de alio veram exhibeat fidem. Phantastica enim illusio, magicis congruit et diabolicis fraudibus: veritatis autem assertio, divinis sanctionibus. Ne ergo phannovit fallere quam veritatem astruere, quomodo id non solum rationi, sed et auctoritati sit contrariu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ante ꝯsecrationẽ. post consecratio¬
mandauit ⁊ creatũ ẽ. Ergo didicisti qd̾
ex pane fiat corpꝰ xp̃i. ⁊ qͦd uinũ ⁊ aqua
in calicẽ mittit᷑. s fit sanguis consecͣ¬
tione uerbi cęlestis. In quo notandũ
ẽ beatũ ambrosiũ cõꝑatione a maiori
ita usũ. ut qͣndoqͥdẽ đs de nichilo
fecit substantiã ⁊ formã: multomagis
altera manente. in meliꝰ mutare pos¬

Expanded text:
secrationem, post consecratiomandavit et creatum est. » Ergo didicisti, quod ex pane fiat corpus Christi, et quod vinum et aqua in calicem mittitur, sed fit sanguis consecratione verbi coelestis. In quo notandum est B. Ambrosium comparatione a majori ita usum, ut quandoquidem Deus de nihilo fecit substantiam et formam, multo magis altera manente, in melius mutare pos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe. ut panis ⁊ uinũ sint q̃ erat᷑. ⁊ in
meliꝰ cõmutent᷑. uident᷑ astruere ut
sint substantialit̾ q̃ erat ⁊ in aliud
mutent᷑. Quod tam̃ tollerabilit̃ dictũ
ẽ: nͥ a pͣuo interp̃te intollerabilit̾ expo¬
nat᷑. si enĩ intelligat᷑ ut panis ⁊ ui

Expanded text:
esse, ut panis et vinum sint quae erant, et in esse, ut panis et vinum sint quae erant, et in melius commutentur, videntur astruere ut sint substantialiter quae erant, et in aliud mutentur. Quod tamen tolerabiliter dictum est, nisi a pravo interprete intolerabiliter exponatur. Si eni
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ uidetis in altari. panis ⁊ calix ẽ. qd
etiã uob̃ oculi ur̃i renuntiat᷑. testimo¬
nio oculorũ ueritatẽ panis astruere
conant᷑. qđ autẽ sub seq̃nt̃ ait. panis
ẽ corpꝰ. calix ÷ sanguis. unitatẽ ꝑsona¬
lẽ m̃tiunt᷑: ꝙ̃ uis ipsis sensibꝰ corpore¬
is ꝑ omĩa credendũ ñ sit: ut cũ oculi
in aqͣ remũ fractũ putant. ł longiqͥ¬
tate uicti qđ magnũ ẽ paruũ renun¬
tiant. ł obscuritate aliũ ꝙͣ sit. ut ma¬
ria in tenebris iħm hortolanũ. ⁊ dis¬
cipuli nocte suꝑ mare ambulantẽ fan¬
tasma estimant. S quȩ ꝑfectio possit
ẽẽ humani uisꝰ. cũ ad ea penetͣnda
q̃ suꝑfitietenꝰ uidet. linceis oculis ñ
equet᷑: Quis gͦ dubitet de ueritate
credit᷑. qͥcqͥd sensꝰ corporei de ipso. ł
forma ł odore ł sapore extrinseco m̃ti¬
ria putaret hortolanũ. quã cũ recog¬
nouit eum.
ed iterũ teste beato ambrosio.
ubi ait sermonẽ xꝑi oꝑatoriũ

Expanded text:
 videtis in altari calix et panis est, quod etiam vobis oculi vestri renuntiant, testimonio oculorum veritatem panis astruere conantur. » Quod autem subsequenter ait: Panis est corpus, calix est sanguis, unitatem personalem mentiuntur, quamvis ipsis sensibus corporeis per omnia credendum non sit: ut cum oculi in aqua ramum fractum putant, vel longinquitate victi, quod magnum est parvum renuntiant, vel obscuritate aliud quam sit, ut Maria in tenebris Jesum hortulanum, et discipuli nocte super mare ambulantem phantasma aestimant. Sed quae perfectio possit esse humani visus, cum ad ea penetranda, quae superficie tenus videt, lynceis oculis non aequetur? Quis ergo dcreditur: quidquid sensus corporei de ipso vel forma, vel odore vel sapore extrinsecus mentiria putaret hortulanum, quam cum recognovit eum.Sed iterum, teste beato Ambrosio, ubi ait sermonem Christi operatorium
Abbreviated transcription (Latin):
creare. u̾bo possit creata ꝯuertere:
I mmo iã minoris uidet᷑ ẽẽ miraculi
si id qđ ex nichilo agnoscit᷑ ꝯdidisse.
iã ꝯditũ in meliꝰ ualeat cõmutare.
Reqͥre qͥd ei possit ẽẽ difficele. cui faci¬
le fuit uisibilia ⁊ inuisibilia uolun¬
tatis imꝑio suscitare: cui facile fuit
hominẽ de limi mat̾ia figatũ imna¬
gine et̃ suȩ diuinitatis induere. cor¬

Expanded text:
creare, verbo possit creata convertere? Imo jam minoris videtur esse miraculi, si id quod ex nihilo agnoscitur condidisse, jam conditum in melius valeat commutare. Require quid ei possit esse difficile, cui facile fuit visibilia et invisibilia voluntatis imperio suscitare; cui facile fuit hominem de limi materia figurare, imagine etiam suae divinitatis induere; c
Abbreviated transcription (Latin):
calix ẽ uini ⁊ aquę plenꝰ. ubi u̾ba xp̃i
oꝑata fuerint᷑. ibi sanguis efficit᷑. qui
plebẽ redemit. Ergo uide qͣntis gene¬
ribꝰ potens ẽ sermo xp̃i uniu̾sa ꝯuertẽ.
Deinde ipse dñs iħc testificat᷑ nob̃. qđ
corpꝰ suũ accipiamꝰ ⁊ sanguinẽ. Nũqͥd
debemꝰ de eiꝰ fide ⁊ testificatione du
hominẽ uideat artifitio cęlestis mi¬
seruordie xp̃i corpꝰ effectũ.  sic̃ aut̃
mi adhuc in uinculo ẽ ueteris debi¬
ti. his uͦ cõinemoratis. mox exuit᷑ om¬
ni fece peccati. ita benedicende. uerb̃
cęlestib creat᷑e sacris altaribꝰ imponunt᷑.
⁊ ante ꝗͣ inuocatione sũmi nominis

Expanded text:
calix est uini et aque plenus. Vbi uerba Christi operata fuerint, ibi sanguis efficitur qui plebem redemit. Ergo uidete quantis generibus potens est sermo Christi uniuersa conuertere. Deinde ipse dominus Iesus testificatur nobis, quod corpus suum accipiamus et sanguinem. Nunquid debemus de eius fide et testifihominem videat artificio coelestis misericordiae Christi corpus effectum. XII. Sicut autem mi adhuc in vinculo est veteris debiti, his vero commemoratis, mox exuitur omni faece peccati; ita benedicendae verbis coelestibus creaturae, sacris altaribus imponuntur, et antequam invocatione summi nominis
Abbreviated transcription (Latin):
in panẽ ꝯueitat᷑. nec aliq̃tenꝰ panis fi¬
neat:. Non enĩ ita sumere dicend̾ẽ in al¬
tari spẽm ł formã panis. sic̃ in utero
uirginali spem̃ ł formã carnis: cũ ĩ ute¬
ro sup̃serit spem̃ ł forniã cũ substan¬
tra: in altari uͭ spẽm ł formã panis. mu¬

Expanded text:
 convertatur, nec aliquatenus panis fineat? Non enim ita sumere dicendus est in altari speciem vel formam panis, sicut in utero virginali speciem vel formam carnis: cum in utero sumpserit speciem vel formam cum substantia, in altari vero speciem
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ÷ ex pane ꝯficit᷑ uł qr intuentiũ
oculis cũ sit caro panis uidet᷑. ł ea simi¬
litudine qi sic̃ panis materialis carnẽ.
sic ipse spũalis alit mentẽ. S opponit᷑.
q sic̃ ũbũ assũpsit uerã spẽm carniscũ
substantia. sic xp̃c in altari ueram

Expanded text:
dictum est, ex pane conficitur, vel quia intuentium oculis, cum sit caro panis videtur; vel ea similitudine qua sicut panis materialis carnem, sic ipse spiritualis alit mentem. Sed opponunt, quia, sicut Verbum assumpsit veram speciem carnis cum substantia, sic Christus in altari veram
Abbreviated transcription (Latin):
posst̃ creare nouã ꝑsonã. in qͦ nec anti¬
quã suã retinent substantiã: uñ notan
dũ÷ cũ diuina pagina corpꝰ dñi panẽ
uocat. nͣ subitaugralit̃ s mystice ⁊ figu¬
las retinet qͣlitates. ł qm̃ animã pascit.
eiq uite eternȩ ministrat substantrã. ł̃
qm̃ panis ẽ angłoꝵ. Solent enĩ script᷑e
nere factꝰ. seu q̃ putant᷑ eẽ ⁊ ñ sunt. ut
cũ legit᷑ abrahã uidisse tres uiros cũ
ẽẽnt angłi: seu qͥb similes aliqͦmͦ ex¬

Expanded text:
possunt creare novam personam, in quo nec antiquam suam retinent substantiam? Unde notandum est, cum divina pagina corporis Domini panem vocat, non substantialiter, sed mystice et figulas retinet qualitates, vel quoniam animam pascit, eique vitae aeternae ministrat substantiam, vel quoniam panis est angelorum. Solent enim Scripturae nere factus; seu quae putantur esse et non sunt, ut cum legitur Abraham vidisse tres viros, cum essent angeli ; seu q
Abbreviated transcription (Latin):
tari in meliꝰ. qđ priꝰ ñ fuerat: ut ui¬
deamꝰ beatũ ambrosiũ sibi uł aliis
scis ñ ẽẽ ꝯtrariũ. uerba sua ordine
suo ponamꝰ. Ait enĩ in libro de sac᷑¬
mentis. Tu forte dicis. Meꝰ ÷ panis
usitat᷑. S panis iste. panis ÷ ante
uerba sacͤm̃torũ. ubi accesserit con¬
secͣtio. de pane fit caro xꝑi. Consecͣ¬

Expanded text:
 prius non fuerat, ut videamus B. Ambrosium sibi vel aliis sanctis non esse contrarium, verba sua in ordine suo ponamus. Ait enim in libro De sacramentis : « Tu forte dicis: Meus est panis usitatus. verba sacramentorum; ubi accesserit consecratio, de pane fit caro C
Abbreviated transcription (Latin):
eũ facit anima corpori sibi unito:
Confert ei participiũ nominis & na¬
ture quã ħt: ut ab anima anima¬
tũ uiuat & sentiat. qđ ex se ñ habe¬
bat. S & ignis ferrũ trãsũb̾ans ignitũ
reddit: candorẽq suũ & calorẽ confe¬
rẽs. ipsũ scntillare. flãmasce̾ & urere
ꝯtͣ suã nat᷑am fac̃ Cũ gͦ ignis igniat.
aĩa animet: qͥd ds nͥ hominẽ sibi
unitũ dificet. & suꝑ omnẽ creaturã
exaltatũ. puritatis omĩpotẽtiȩ & dita¬
tis et̃ p̃rogatiua secũ głificet:¬

Expanded text:
eum facit anima corpori sibi unito? eum facit anima corpori sibi unito? Confert enim participium nominis et naturae quam habet, ut ab anima animatum vivat et sentiat, quod ex se non habebat. Sed et ignis ferrum transverberans, ignitum reddit; candoremque suum et calorem conferens, ipsum scintillare, flammescere et urere contra suam naturam facit. Cum ergo ignis igniat, anima animet, quid Deus nisi hominem sibi unitum deificet, et super omnem creaturam exaltatum, puritatis, omnipotentiae, et Deitatis etiam praerogativa secum glorificet
Abbreviated transcription (Latin):
in eodẽ. Homini gͦ donauit ista. ñ
d̾o. Neq enĩ cũ in forma d̃i ẽẽt ñ ex¬
celsus erat: aut ñ ei genua flectebãt
paret ꝓpt̾ qͥd illũ exaltauent. In qͦ
gͦ forma crucifixus ẽ. ipsa exaltata
ẽ. ipsi donatũ ẽ nom̃ qđd ẽ suꝑ om̃e
nom̃: ut cũ ipsa forma serui nominet᷑
mi octaui. Et ꝯstituisti eũ suꝑ oꝑa
manuũ tuarũ. Endoqͥdẽ & angłi¬
ꝯstitutũ accipimꝰ unigenitũ filiũ:
quẽ minutũ paulominꝰ ab angłis. ꝑ
humilitatẽ carnał generationis & pas¬
& ne alit̾ liceat intelligi. sic apłs credi iu¬
bet. cũ dic̃: excepto eo. qͥ ei subiecit oĩa.
Nec mirũ si filiꝰ hõis filio di in u¬
na ꝑsona unitꝰ. sic̃ participiũ
diuini nominis. sic etiã diuina
gła asseqͦt᷑ : ut exaltatꝰ suꝑ omnẽ
creaturã flexione genuũ ab om̃ib
adoret᷑. & unigenitꝰ di ꝑ ipsũ cui unitꝰ
ẽ nominet᷑. Cur enĩ minꝰ hoc d̾s face¬
ret hoĩ sibi ꝑsonalit̾ iuncto: quã ꝑ

Expanded text:
in eodem: « Homini ergo donavit ista, non Deo. » Neque enim cum in forma Dei esset, non excelsus erat, aut non ei genua flectebant,paret propter quid illum exaltaverit. In qua ergo forma crucifixus est, ipsa exaltata est, ipsi donatum est nomen quod est super omne nomen: ut cum ipsa forma servi nomineturmi octavi : « Et constituisti eum super opera manuum tuarum. Quandoquidem et opipimus unigenitum Filium, quem minutum paulo minus ab angelis per humilitatem carnalis generationis et pasEt ne aliter liceat intelligi, sic Apostolus credi jubet, cum dicit: Excepto eo qui ei subjecit omnia. . Nec mirum si filius hominis Filio Dei in una persona unitus, sicut participium divini nominis, sic etiam divinae gloriae assequatur: ut exaltatus super omnem creaturam, flexione genuum ab omnibus adoretur, et Unigenitus Dei per ipsum cui unitus est nominetur. Cur enim hoc minus Deus faceret homini sibi personaliter unito, quam per
Abbreviated transcription (Latin):
sione dñs in eungłio. scđm iohem. Qui
diligit me diliget᷑ a patre meo. ⁊ ego
diligã eũ. ⁊ manifestabo ei meipsum
Et de hoc eod sacͣm̃to legit᷑ ĩ passione
Quod tͥ domͦ in uiatico. ñ mutabo in
p̃mio. ut dẽ aliud: s id ipsũ cõplebo
se ꝯtinere. nec et̃ ipsiꝰ corporis uerã for¬
mã. s tantũmͦ similitudinariã speciẽ.
⁊ figuratiuã illiꝰ. qđ in rerũ ueritate.

Expanded text:
nus in Evangelio secundum Joannem: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Et de hoc eodem sacramento legitur in passione Quod tibi do modo in viatico, non mutabo in praemio, ut dem aliud; sed id ipsum complebo, n se continere, nec etiam ipsius corporis veram formam, sed tantummodo similitudinariam speciem et figurativam illius quod in r
Abbreviated transcription (Latin):
Qa gͥm hanc grãm nos adoptareuo¬
lit: ut qͥ nec digni serui fueramꝰ.
ret: ipsũ quẽ pͥmogenitũ in multis
frĩb. & sibi unigenitũ ẽe uoluit. ⁊̃
qͦ erat plenitudo diuimtatis corpo

Expanded text:
 in hanc gratiam nos adoptare voluit, ut qui nec digni servi fueramus,ret: ipsum quem primogenitum in multis fratribus et sibi unigenitum esse voluit, in quo erat plenitudo divinitati
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ nrm̃ socictatẽ scił ecclesiasti¬
cã eoddẽ sac̾m̃to assup̃serit: qr sic̃ caput
ñ ẽ uitale sine corpore: sic ap̃c nulli
uitã ꝯfert sine unitate corporis eccł̃iȩ:
s nec mẏsteriũ nr̃m ullatenꝰ in sa¬
cͣm̃to corporis xꝑi fit sine suo: ut
aug̃ ĩ sermone de facmto. Apłm au¬
di dicentẽ. uos estis corpꝰ xpĩ ⁊ m̃bra.
Si gͦ uos estis corpꝰ xꝑi. ⁊ m̃brã: miste¬
teriũ urm̃ accipitis: ad id qđ estis.
am̃ respondetis. Esto m̃brũ corporis
api: ut uerũ sit am̃. Quare gͦ ĩ pane:
Recolite qr panis ñ fit de uno gͣno:
h de multis. Qndo exortizabamini.
qͣs molebamini. qͣndo baptizati es¬
tis. qͣsi ꝯsꝑsi estis. qndo sp̃c sc̃ificatio¬
nẽ accepistis: qͣsi cocti estis. Estote qđ
uidetis: ⁊ accipite qđ estis. Sic ⁊ de ui¬
no fr̃s recolite. Grana multa pendet̃
ĩbotro s li quor gͣnorũ ĩ unitatẽ fun¬

Expanded text:
mysterium nostrum, societatem scilicet ecclesiasticam eodem sacramento assumpserit; quia, sicut caput non est vitale sine corpore, sic Christus nulli vitam confert sine unitate corporis Ecclesiae. » Sed nec mysterium nostrum ullatenus in sacramento corporis Christi sit sine suo, ut Augustinus in sermone De sacrambra . Si ergo vos estis corpus Christi et membra, mystesterium vestrum accipitis: ad id quod estis, Amen respondetis. Esto membrum corporis Christi, ut verum sit Amen tuum. Quare ergo in pane? Recolite quia panis non sit de uno grano, sed de multis. Quando exorcizabamini, quasi molebamini. Quando baptizati estis, quasi conspersi estis. Quando Spiritus sanctificationem accepistis, quasi cocti estis. Estote quod videtis, et accipite quod estis. Sic et de vino fratres recolite. Grana multa pendent in botro, sed liquor granorum in unitatem confun
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcũq eiꝰ particeps fuerit. I nutꝰ eni
⁊ res sac̾mtiẽ: ut inuicẽ se diligenas
de unitate corporis ȩccłie stͫ qͥcũq de
eo participant᷑: qͦd nulli ad exitiũ. s
om̃i credenti ad salutẽ ẽ: qͥcũq can¬
te sotietatis. ꝯformante ⁊ uniente. tpꝰ
uere particeps eẽ potuerit. Uñ itẽ
aug̃ ĩ sermone de sacͣm̃tis fideliũ.¬

Expanded text:
fuerit. Virtus enim et res sacramenti est ut invicem se diligendo, de unitate corporis Ecclesiae sint quicunque de eo participantur, quod nulli est ad exitium, sed omni credenti ad salutem: quicunque tantae societatis, conformante et uniente Christo, vere particeps esse potuerit. Unde idem Augustinus in sermone De sacramentis fideliu
Abbreviated transcription (Latin):
in sacris codicib ñ sey ꝓ sacro signoi
ẜ sacmentũ. aliqͣndo iusiuarandã ali¬
quando res sacta accipit᷑. Uni ambros
inoubio aod gratianũ. appariide dros
hominib umgenitũ pats ꝑ sacramti¬

Expanded text:
in sacris codicibus non semper pro sacro signo, sed sacramentum aliquando jusjurandum, aliquando res sacrata accipitur. Unde Ambrosius in libro ad Gratianum apparuisse dicit hominibus unigenitum Patris per sacram
Abbreviated transcription (Latin):
Si manet ⁊ manet᷑: si habitat rĩ habita¬
bit᷑: si heret. ut ñ deserat᷑. Hoc gͦ nos
docuit ⁊ ammonuit mysticis u̾bis.
ut simꝰ in eiꝰ corpore sub ipso capite:
in m̃bris eiꝰ edentes carnẽ eiꝰ: ñ relin¬
quentes unitatẽ eiꝰ. & uȩ unitas. uera
d̃ĩ dilectione seruat᷑: ut corpꝰ suũ cor¬
pori suo. id est nobis uniatur.

Expanded text:
si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret et non deseritur. » Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Quae unitas vera Dei dilectione servatur, ut corpus suum corpori suo, id est nobis uniatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mur. cũ ipse diligit᷑ totꝰ. id ẽ caput
& corpꝰ: Iddo subiunxit. ⁊ ego ĩ ipsis. tãꝙͣ
diceret. qm̃ ego sũ ⁊ ĩ ipsis. Aliter enĩ ẽ
ĩ nob̾. taꝙͣ in tẽplo suo: alit̾ autẽ. qr &
nos ipse sumꝰ: cũ scđm id qͦd ut caput
nete hoc. & fixũ omnino mandate in e¬
morȩ: ut agnoscatis xp̃m caput ⁊ corpꝰ:

Expanded text:
diligitur totus, id est, caput et corpus? Ideo subjunxit: Et ego in ipso, tanquam diceret: Quoniam ego sum et in ipsis. Aliter enim est in nobis tanquam in templo suo, aliter autem quia et nos ipse sumus, cum, secundum id quod, ut caput nete hoc, et fixum omnino mandate memoriae, ut agnoscatis Christum caput et corpus,
Abbreviated transcription (Latin):
ritis carnẽ filii hominis: ñ habebitis
uitã in uobis. Alii autẽ gr̃ẽ đi derogi¬
tes dicunt. sacerdotũ malis meritis ita
inuocationẽ diumi noĩs annulla¬
ri: ut eorũ indigna consecratione ñ
debeat panis in xp̃i carnẽ conuerti
Alii uero mutari qͥdẽ in carnẽ xp̃i.
s malis meritis sum̃tiũ ñ ꝑmanere
carnẽ xp̃i s iterũ reuerti in purum
sacram̃tũ panis & uini. Alii qͥd ẽ
deteriꝰ: dia. nt ꝑ comestionẽ in fede

Expanded text:
ritis carnem Filii hominis, non habebitis vitam in vobis . Alii autem gratiae Dei derogantes, dicunt sacerdotum malis meritis ita invocationem divini nominis annullari, ut eorum indigna consecratione non debeat panis in Christi carnem converti. Alii vero mutari quidem in carnem Christi, sed malis meritis sumentium non permanere carnem Christi, sed iterum reverti in purum sacramentum panis et vini. Alii, quod est deterius, dicunt per comestion
Abbreviated transcription (Latin):
endoa ti luens. patͥs irã ꝓ nob satis fato¬
dedo ꝓlacaret: penãq sine fine nob
debita relaparet. lin q ipsi pat nos
ab origue mundi plena obedret sa
uss. ad mortẽ seruando. de hoste
so triũphauit hoc singulari sico
merato. ã ipio hõe qͥ morte ꝓtulie
sup omĩa ut supditũ e eraltat nos
pauis giẽ reconcibatos. de seruis caro

Expanded text:
poterat, luens, Patris iram pro nobis satisfaciendo placaret, poenamque sine fine nobis debitam relaxaret: et quia ipsi Patri solus ab origine mundi plenam obedientiam usque ad mortem servando de hoste suo triumphavit, hoc singulari suo merito, in ipso homine, quo mortem pertulit, super omnia, ut dictum est, exaltatus, nos Patris gratiae reco
Abbreviated transcription (Latin):
ist imandẽ qͥ & natam carnis nrȩ
iã inseparabilẽ sibi ħonat anũp¬
sit. & nat̃am carnis suȩ ad natamn
et̾nitatis. sub sacm̃to nob̾ cõmunican¬
de carnis ãmiscuit: Ita enĩ om̃s unũ¬

Expanded text:
et naturam carnis nostrae jam inseparabilem sibi homo natus assumpsit, et naturam carnis suae ad naturam aeternitatis sub sacramento nobis communicandae carnis admiscuit? Ita enim omnes unu
Abbreviated transcription (Latin):
untꝰ pͥncipał ⁊ res sacͣm̃ti sit substan¬
tialiter ⁊ uere: societas uͦ ⁊ unitas ec¬
diastica. figurate. Non gͥ erroiẽ gene¬
ret. qđ sci aliqͣndo de corpore axp̃i. ali¬
qͣndo ꝑ se loqunt᷑ de corpore ȩccłie in
codẽ sacm̃to: qͥa ⁊ si ĩ unitatt ⁊ effectu
salutis. utriꝰq corporis ẽ similitudo: in
eminentia dignitatis. ĩ ueritate sub¬
tatis nr̃e. et̃ ĩ hac uita ꝯfiguratũ cor¬
pori claritatis suȩ: ñ tam̃ nos usq ad¬
eo suꝑ extende debemꝰ: ut qͣntũ cũq

Expanded text:
us principalis et res sacramenti sit substantialiter et vere, societas vero et unitas ecclesiastica, figurate. Non igitur errorem generet quod sancti aliquando de corpore Christi, aliquando per se loquuntur de corpore Ecclesiae in eodem sacramento; quia, etsi in unitate et effectu salutis utriusque corporis est similitudo in eminentia dignitatis, in veritate subtatis nostrae, etiam in hac vita configuratum corpori claritatis suae, non tamen non usque adeo su
Abbreviated transcription (Latin):
assum̃do carnẽ. ñ mutatũ in carnẽ:
sic factũ qd ñ fuerat. nͣ desisteret ẽẽ
qd erat. ꝑanis autẽ fit eadẽ caro.
ñ nascit᷑ caro. nec. assumit carnẽ. s
mutat᷑ in carnẽ. sic factus qđ ñ e¬
rat ut desistat ẽẽ qđ fuerat. pul¬
chra spe ur̃a. pulchroq mysterio.
ẽẽ qd ex se male fuerat. ut sit in xp̃o
ticus: fit nob̃. ñ nascit᷑. ꝓ inde qͥd ita ñ
fit. quãuis sit panis ⁊ calix. aliiñtũ ẽ
refectionis. ñ sacram̃tũ religionis: nͥ qđ

Expanded text:
carnem: sic factum quod non fuerat, ut non desisteret esse quod erat. Panis autem fit eadem caro, non nascitur caro, nec assumit carnem, sed mutatur in carnem; sic factus quod non erat, ut desistat esse quod fuerat: pulchra spe nostra pulchroque mysterio, esse quod ex se male fuerat, et sit in Christicus fit nobis, non nascitur. » Proinde quod ita non sit, quamvis sit panis et calix, alimentum est refec