comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eas fidelit̃ subministrent. &̾ sciant se
ñ suarũ sed dñicarũ rerũ eẽ. dispen¬
satores. ꝓpt̾ra quasi dñicas res fidelit̃
eas conseruare & utilit̃ dispensare
dnĩ sacerdotes oportet. Si & qđ absit
alit̾ fecerint: canonica inuectione
districte feriant᷑
satione uł testimonio aut hu¬
mano udicio penitꝰ ñ audiat᷑: nec
hi accusare quenquã ꝑmittant᷑. Sed
si quis anathematis pͥenam parui
duxerit: aut in insulam religetur.
aut exilio deputet᷑. ne possit ȩccłam
dĩ euisq famulos ꝑturbare¬

Expanded text:
eas fideliter subministrent; et sciant se eas fideliter subministrent; et sciant se non suarum, sed dominicarum rerum esse dispensatores. Propterea quasi dominicas res fideliter eas conservare et utiliter dispensare Domini sacerdotes oportet. Et si, quod absit, aliter fecerint, canonica invectione districte feriantur.satione vel testimonio aut humano iudicio penitus non audiatur, nec hi accusare quemquam permittantur. Sed si quis anathematis poenam parvi duxerit, aut in insulam religetur, aut exilio deputetur, ne possit ecclesiam Dei eiusque famulos perturb re
Abbreviated transcription (Latin):
qr in canonib decretum ẽ. ita placuit
ut prb̃i uł diaconi ñ uendant rẽ eccłȩ
ubi ft̃ constituti nescientib ep̃is suis. &
ne deinceps fiat cauendũ. ẽ. sic̃ a quib¬
dam in aliquib locis impudent̃ factũ
audiuimꝰ. eo qđ quidã sacerdotes ante¬
quam messes mature uł collecte ẽent
eoꝵ decimas uendere causa ebrietatis
temptauert̃. Qđ ne deinceps fiat. parit̃
om̃s inhibemꝰ. s ut pͥꝰ cum grãrũ acti¬
one a sacerdotib recipiant᷑. ⁊ si necessi¬
tas fuerit ꝓ restauratione ȩccłarũ. uł
ꝓ redẽptione captuioꝵ eas uendere
ne occulte & sine testimonio frau¬
dentur oblationes fidelium. & unde
pauꝑes recreari debent uł eccłiȩ re¬
staurari. seu clerici uiuere siue ep̃i
recipi hospites. & ꝑegrini pasci. ac ue¬
nerari prb̃i uł diaconi. aut quilibet
fidelium in suis nimus potationib
uł cõmessationib seu carnalib desi¬
derũs quȩ multis modis agunt infle¬
ctere ñ p̃sumant: sed in p̃dictis reb

Expanded text:
acuit ut presbiteri vel diaconi non vendant rem ecclesiae, ubi sunt constituti, nescientibus episcopis suis. » Et ne deinceps fiat cavendum est, sicut a quibusdam in aliquibus locis impudenter factum audivimus, eo quod quidam sacerdotes, antequam messes maturae vel collectae essent, eorum decimas vendere causa ebrietatis temptaverunt: quod ne deinceps fiat pariter omnes inhibemus, sed ut prius cum gratiarum actione a sacerdotibus recipiantur. Et si necessitas fuerit pro restauratione ecclesiarum vel pro redemptione captivorum eas vendere,ne occulte et sine testimonio fraudentur oblationes fidelium; et unde pauperes recreari debent vel ecclesiae restaurari seu clerici vivere, sive episcopi recipi, hospites et peregrini pasci ac venerari, presbiteri vel diaconi aut quilibet fidelium in suis nimiis potationibus vel comessationibus seu carnalibus desideriis, quae multis modis aguntur, inflectere non praesumant, sed in praedictis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in iudicio cuiꝰ sint conu̾sationis ⁊ fidĩ.
atq suspicionis accusatores. aut qua
intentione hoc faciant. Quia ad hoc
admitti ñ debent. nͥ bonȩ uitȩ conuer¬
sationis ⁊ rectȩ fidei uiri. hi uidelicet
clareant. neq infames existant:

Expanded text:
 in judicio cujus sint conversationis et fidei, atque suspicionis accusatores, aut qua intentione hoc faciant, quia ad hoc admitti non debent, nisi bonae conversationis et rectae fidei viri, hi videlicet clareant, neque infames existant.
Abbreviated transcription (Latin):
qui contra ȩcclasticam regłam
pugnare uidentur. & ꝑ testes redẽp¬
tos putant se ad accusationẽ admit¬
ti debere. Ni om̃ino non admittant᷑.
nisi actis publicis docuerint om̃i se
suspicione carere:¬

Expanded text:
qui contra ecclesiasticam regulam pugnare videntur et per testes redemptos putant se ad accusationem admitti debere. Hi omnino non admittantur, nisi actis publicis docuerint, omni se suspicione carere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nullus qui libet missis lxxiii.¬
nr̃. neq comes neq uidex aut sca¬
binus cuuislibet iusticiam dilagare p̾su¬
iat. si statim adimplet: potuerit. ẽe. scđ̾
rectitudinem. Neq p̾mia ꝓ hoc aqͦlibet ho¬
mine : ꝑ aliqd̃ ingenium malum p̃su¬
mat accipere:
uicũq ꝓpͥa uxore derelicta uł si¬
ie culꝑa int̾fecta aliam duxerit. ar¬
mis dẽpositis publicam agat penitentiã
& si contumax fuerit. comp̃hendat᷑ a co¬
mite. & ferro uinciatur. & in custodiam
mittat᷑. donec res ad nr̃am noticiam de

Expanded text:
 nullus quilibet missus noster neque comes neque iudex aut scabinus cuiuslibet iustitiam dilatare praesumat, si statim adimpleta potuerit esse secundum rectitudinem, neque praemia pro hoc a quolibet homine per aliquod ingenium malum praesumat accipere. uicumque propria uxore derelicta aut sine causa interfecta, aliam duxerit, armis depositis publicam agat poenitentiam. Et si contumax fuerit, comprehendatur a comite et ferro vinciatur, et in custodia mittatur, donec res ad nostram notitiam de
Abbreviated transcription (Latin):
copulart: hos in utraq parte adultos¬
uente. quãuis dissociatum uideatur¬
tẽ. comugium. ad aliam copulam festi¬
nart̃. ñ posst̃ adulteri ñ uideri. in tan¬
tum ut etiam hȩ ꝑsonȩ quib conium¬

Expanded text:
copulaverunt: quos in utraque parte adulvente, quamvis dissociatum esse videatur conjugium, ad aliam copulam festinarunt, neque possunt adulteri non videri, intantum ut haec etiam personae quibu
Abbreviated transcription (Latin):
Ullꝰ sacerdos in alteriꝰ xiii
fiuitate uł diocesi penitentem
uł sub manu positũ sacerdotis uł qui
reconeiliatum se. ẽ. dixerit. sine cõ¬
sensu & litteris ep̃i uł prbi. in par

Expanded text:
ullus sacerdos in alterius civitate, vel dioecesi, poenitentem, vel sub manu positum sacerdotis, vel qui reconciliatum se esse dixerit, sine consensu et litteris episcopi, vel pr
Abbreviated transcription (Latin):
uod ñ oporteat a septua¬
gesima usq in octauis paschȩ &
trib in ebdomadis ante festiuitatẽ. sci
ioh̾is. & ab aduentu dñi. usq pꝰ epiphaniã
nuptias celebrare. qd̾ si factum fuerit: se.
ec uxorem
ducere. nec conuuiua facere in qͣ¬
dragesimali temꝑe conuenire posse nul¬
latenus arbitramur:¬
ubendi licentia quib dã tribuitur.
dinentes ẽe decreuerunt. fornicatio autẽ¬
t nullus fidelis cuiꝰcũq conditiõis
sit. occulte. nuptias faciat. s bene.¬
dic̾tione a sacerdote ꝑcepta publice nu¬
bat in domino

Expanded text:
uod non oporteat a Septuagesima usque ad octavas Paschae et tribus hebdomadibus ante festivitatem sancti Joannis, et ab adventu Domini usque post Epiphaniam nuptias celebrare. Quod si factum fueritec uxorem ducere, nec convivia facere in qdragesimali tempore, vel convenire posse nullatenus arbitramurubendi licentia quibusdam tribuitur, tinentes esse decreverunt. » Itet nullus fidelis, cujuscunque conditionis sit, occulte nuptias faciat, sed benedictionem a sacerdote accepta publice nubat in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
rem ꝓ corꝑis diligentia a fucatum
oc̾ domꝰ dĩ honoramꝰ. & conuentus.
qui in his fiunt tanquã scõs &̾ utiles x¬
suscipimꝰ. pietatem in priuatis domi¬
b non claudentes. sed om̃em locum
in nomine dei ȩdificatũ honoramꝰ. &
cong̾gationem in eodem ȩccła factam
ꝓ utilitate cõmuni recipimꝰ. &̾ bona xx

Expanded text:
rporis diligentiam infucatum et domos Dei honoramus, et conventus qui in his fiunt tanquam sanctos et utiles recipimus, pietatem in privatis domibus non concludentes, et omnem locum in nomine Dei aedificatum honoramus, et congregationem in ecclesia factam ad utilitatem communem
Abbreviated transcription (Latin):
Enqͥd ñ erunt admit¬
endi in hereditatis consorcio qͥ ex
ea suscepti fc̃. q̃ ante baptismũ fuit uxor:
Eruntq appellandi uł naturales. uł spurii.
bis illud qd̾ post baptisium assumit᷑.

Expanded text:
nquid non erunt admittendi in haereditatis consortio, qui ex ea suscepti sunt quae ante baptismum fuit uxor, eruntque appellandi vel naturales, vel spurii, si illud ut vo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ in ciuitatib uł in monasteriis degunt.
qui beneficia babent unde uictũ & ue¬
stimentũ habere posst̾: ut his iuxta a¬
płm contenti sint. Et stipendia fr̃m un¬
de pauꝑiores & hi qui assidue in p̃dictis
locis dño famulantes excubant. atq ibi
assiduũ diuinũ explent officiũ: neqͣꝗͣ
assumant: aut in suis usib conu̾tant.
Scimꝰ enim qr absq ꝑiculo atq dispendio
animarum suarũ hoc nullatenꝰ facere
possunt. Si quis hȩc statuta contẽpserit.
utrisq careat. id ÷ &e beneficio ꝓ uenda.
Atq si gradib fruit᷑ eccłasticis: ipsis pͥuetͦ¬
dꝰ habet ȩccła: cum om̃ib AU.
nichil habentib habet cõmune. Nec
aliquid inde eis qui sibi de suo suficũt
conuenit erogare: quando nichil aliud
uolunt. sine grandi peccato suo un¬
ae pauꝑ uicturꝰ erat accipiunt: xxuii.
si quis uiduam uxorem duxerit.
& postea cũ filiastre sua formeat
fuerit: seu duab sororib nupserit. aut

Expanded text:
qui in civitatibus vel in monasteriis degunt, qui in civitatibus vel in monasteriis degunt, qui beneficia habent, unde victum et vestitum habere possunt, ut his iuxta apostolum contenti sint, et stipendia fratrum, unde pauperiores et hi, qui assidue in praedictis locis Domino famulantes excubant atque ibi assiduum divinum explent officium, nequaquam assumant aut in suis usibus convertant: scimus enim, quia absque periculo atque dispendio animarum suarum hoc nullatenus facere possunt. Si quis haec statuta contempserit, utrisque careat, id est et beneficio et praebenda; atque si gradibus fruitur ecclesiasticis, ipsis privetd habet ecclesia, cum omnibus nihil habentibus habet commune; nec aliquid inde eis, qui sibi de suo sufficiunt, convenit erogare, quando nihil aliud volunt, sine grandi peccato suo unde pauper victurus erat accipiunt. 115.Si quis viduam uxorem duxerit, et postea cum filiastra sua fornicatus fuerit, seu duabus sororibus nupserit: aut
Abbreviated transcription (Latin):
& ibidem crucem figat publice. & ante
p̃finiat qui edificare uult qđ ad lumi¬
naria. & ad custodiam. & stipendia cu¬
stodũ sufficiat: & facta donatione. sic do¬
mum edificet:
dmoneant sacerdotes fideles po-¬
płos. ut nouerint magicas artes
Incantãtionesq quib libet infirmita¬
tib hominum nichil posse remedii con¬
ferre. non ammalib languentib clau¬
dicantib ue uł etiam moribundis qͥcꝗͣ
mederi. ñ ligatores ossuum uł herbarũ
cuiquã mortalium adhibitas ꝓdesse: sed
hȩc laqueos & insidias antiqui hostis qͥb
ille ꝑfidus genus humanũ deciꝑe nitit᷑.
Tprb̃i sub sigillo custo xxii.¬
drant cͥsina. &ꝰ nulli sub p̃textu me¬
dicinȩ. uł sub cinꝰ libet rei donare p̃sumãt.
Genus enim sacram̃ti. ẽ. Q ñ ab aliis nͥ a sac̾¬
dotib contingi debet. Qđ si fecerint: ho
p̃cipimꝰ.sic̃ sy nodali atq canonica
auetoritate a pastorib scȩ eccłiȩ sepis¬
sime admoniti sumꝰ ut canoniei lerici

Expanded text:
 ibidem crucem figat publice, et ante praefiniat qui aedificare vult, quid ad luminaria, et ad custodiam, et ad stipendia custodum sufficiat, et facta donatione sic domum aedificet. dmoneant sacerdotes fideles poulos, ut noverint magicas artes incantationesque quibuslibet infirmitatibus hominum nihil remedii posse conferre; non animalibus languentibus, claudicantibusve, vel etiam moribundis quicquam mederi ; non ligaturas: ossium vel herbarum cuiquam mortalium adhibitas prodesse : sed haec esse laqueos et insidias antiqui hostis, quibus ille perfidus genus humanum decipere nititur. teri sub sigillo custodiant chrisma, et nulli sub praetextu medicinae vel cujuslibet rei donare praesumant; genus enim sacramenti est: non ab aliis nisi a sacerdotibus contingi debet; quod si fecerint, hocipimus, sicut sinodali atque canonica auctoritate a pastoribus sanctae ecclesiae saepissime admoniti sumus, ut canonici clerici,
Abbreviated transcription (Latin):
num institutionẽ. aut ꝑ sc̃arũ scͥpt᷑arũ
auctoritatẽ. aut ꝑ eccłasticã consuetudinẽ
sic̃ suꝑiꝰ dictũ ẽ. imponi debet repudiatis
ac penitꝰ eliminatis libellis quos peniten¬
tiales uocant. quoꝵ st̃ certi errores. incer¬
ti auctores. de quib recte dici potest.
Mortificabant animas q̃ ñ moriunt᷑: & ui¬
uificabant animas q̃ ñ uiuunt. Sui dũ¬
ꝓ peccatis grauib leues quosdã & inusi¬

Expanded text:
onem, aut per sanctarum scripturarum auctoritatem, aut per ecclesiasticam consuetudinem, sicut superius dictum est, imponi debet, repudiatis ac penitus eliminatis libellis, quos poenitentia es vocant, quorum sunt certi errores, incerti auctores; de quibus rite dici potest: Mortificabant animas, quae non moriebantur, et vivificabant animas quae non vivebant. Qui dum peccatis gravibus le
Abbreviated transcription (Latin):
locis scorti qui se dieunt ȩpõs esse.
Et in multis negligentes absq licentia
aconos ordinant. Quorũ ordinationẽ qr
plerũq in siminoniacã incidit heresim:
&̾ multis heresib subiacet. Modis om̃ib
irritam fieri debere : om̃s uno consen¬
su decreuimꝰ:¬

Expanded text:
locis Scotti, qui se dicunt episcopos esse, et multos neglegentes absque licentia aconos ordinant. Quorum ordinationem, quia plerumque in simoniacam incidit heresem et multis erroribus subiacet, modis omnibus irritam fieri debere, omnes uno consensu decrevimu
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotes quales. ẽẽ. ñ debent:
ñ ẽ. hoc consulere popłis s nocere:
nec prestare regeͥmen s augere discͥ
sacerdotib patrũ statuta ne¬
glexert. & quos refutare debuerunt
ordinauert̃. Unde si qui ep̃i talem or¬
dinauerint sacerdotem qualem esse
ñ liceat. etiã si aliqͦ mͦ. dampnũ ꝓprii
honoris euaserint: ordinationis tam̃
uim ulteriꝰ non habebunt. nec ei sa

Expanded text:
acerdotes, quales esse non debent, non est hoc consulere populis, sed nocere; nec praestare regimen, sed augere discrisanctorum patrum statuta neglexerunt, et quos refutare debuerunt, consecrarunt; unde si qui episcopi talem ordinaverint sacerdotem, qualem esse non liceat, etiamsi aliquo modo dampnum proprii honores evaserint, ordinationis tamen vim ulterius non habebunt, nec ei sa
Abbreviated transcription (Latin):
residens: dixit. Cauendum ẽ in pͥmis
ue ad sacros ordines qui uxorem uͥginẽ
non duxit: aspiret Repellendi st̃
etiam quiq in scd̃ȩ uxoris nuptias cont̾
apłica conuenerint precepta:.

Expanded text:
residens dixit: Cavendum est in primis, ne ad sacros gradus qui uxorem virginem non duxit, aspiret. Repellendi sunt etiam quicunque in secundae uxoris nuptias contra apostolica conveniunt praecepta.
Abbreviated transcription (Latin):
scit: ipse distrugat. quos uͦ emen¬
dare nõ ualet. eoꝵ excessus ad
agnitionem ep̃i deferat. basilica¬
rios ipse constituat. & matricu¬
las ipse disponat. Quando autẽ
primicerius absens ẽ. ea que p̃
dicta st̃ ille exquirat. qui ei aut
lege ẽ ꝓximus. aut eruditione
his exemplis certus. Ad thesaura¬
rium ꝑtinet hostiarii basilicarum
ordinatio. in censi p̃ꝑatio Ex¬

Expanded text:
scit, ipse distringat; quos vero emenscit, ipse distringat; quos vero emendare non valet, eorum excessus ad agnitionem episcopi deferat, basilicarios ipse constituet, et matriculas ipse disponit. Quando autem primicerius absens est, ea quae dicta sunt ipse exquirat qui ei aut lege est proximus, aut eruditione. His exemplis certus ad thesaurarium pertinet ostiarii basilicarum ordinatio, incensi prae
Abbreviated transcription (Latin):
dinatio. & uirgia. ad eiꝰ ꝑtinent curã
ꝓ reꝑandis diocesianis basilicis ipse sug̃¬
geret sacerdoti. Ipse ãbit ꝑ parrochi¬
as cũ ussione ep̃i. ꝙ ornam̃ta ułres
basilicarum parrochiarũ. gesta liber¬
tatũ eccłasticarũ ep̃o idẽ refert. Colle¬
ctam peccuniã de cõmunione ipse¬
accipit. & ep̃o refert. &ꝰ clericis par¬
tes ꝓpͥas isdem distribuit. Ab archidi¬
acono ep̃o nuntiatur excessus dia conoꝵ
publice p̃dicant᷑. Quando uͦ archidia¬
conus absens ẽ: uicem eiꝰ diaconus se¬
quens admplet. Ad pͥnucerumi ꝑtinent
acoliti. exorciste. psalmistȩ. atq lecto¬
tandi. & ꝓagendi sollicite lectiones.
psalmũ. laudes. offertorium. & respõ¬
soria: quis clericoꝵ dicere debeat.
Ordo qͦq & modꝰ psallendi. inchoro ꝓ
sollempnitate. & ipse. ordinatio d̾q
ꝓ luminarib depoetandis. Si qͥd etiã
necessarium ÷ ꝓ reꝑatione basilicarũ
quȩ st̃ in urbe. ipse denuntiet sa

Expanded text:
dinatio, et jurgia ad ejus pertinent curam; dinatio, et jurgia ad ejus pertinent curam; pro reparandis dioecesanis basilicis ipse suggeret sacerdoti. Ipse ambit parochias cum jussione episcopi, et ornamenta et res basilicarum vel parochiarum, gesta libertatum ecclesiasticarum; episcopo item refert collectam pecuniam, ipse de communione accipit et episcopo defert; et clericis partes proprias iisdem distribuit. Ab archidiacono episcopo nuntiantur excessus diaconorumpublice praedicantur. Quando vero archidiaconus absens est, vicem ejus diaconus sequens adimplet. Ad primiscerium pertinent, acolythi, exorcistae, psalmistae, atque lectotandi, et peragendi sollicite lectiones, psalmum, laudes, offertorium, responsorium quis clericorum dicere debeat; ordo quoque et modus psallendi in choro pro solemnitate et tempore; ordinatio quoque o luminariis deportandis; si quid etiam necessarium pro reparatione basilicarum, quae sunt in urbe, ipse denuntiat sac
Abbreviated transcription (Latin):
lectorib uetꝰ testam̃tũ: ita diaconib nouũ
p̃dicare p̃ceptum ẽ. Ad ipsum qͦq ꝑtinet
officiũ p̃cum. & recitatio nominũ. Ipse
re. ipse clamat. & pacẽ ipse annuntiat.
Ad presbiterũ ꝑtinet sacram̃tũ corꝑis
ficere. orationẽs dicere. & benedicere do¬
na dei.¶ Ad ep̃m ꝑtinet basilicarũ con¬
secratio. & unctio. & confectio cͥsinatis
pse p̃dicta officia & ordines ȩccłasticos
distribuit. & ipse sacras uirgines bene
ordines & ministeria clericoꝵ: q̃ tamen
auctoritate pontificali in archidiaconi
cura & pͥmicerii ac thesaurarii sollici¬
tudine diuidunt᷑. Archidiaconꝰ enĩ inꝑat
subdiaconib & leuitis. atq ista ꝑtinent
ministeria. Ordinatio uestiendi altaris
leuitis. cura incensi & sacrificii necessaria
sollieitudo. Qͥs leuitarũ apłm & ęuangłiũ
legat. qͥs p̃ces dicat. seu responsoriũ in
dominicis dieb aut sollẽpnitatem decan-¬
tet: Sollicitudo qͦq parrochiarũ oc or¬

Expanded text:
us Testamentum, ita diaconibus Novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum quoque pertinet officium precum et recitatio nominum. Ipse re, ipse clamat, et pacem ipse annuntiat. Ad presbyterum pertinet sacramentum corporis ficere, orationes dicere, et benedicere dona Dei. Ad episcopum pertinet basilicarum consecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos distrordines et ministeria clericorum, quae tantum auctoritate pontificali in archidiaconi cura, et primicerii ac thesaurarii sollicitudine dividuntur. Archidiaconus enim imperat subdiaconibus et levitis; ad quem ista pertinent ministeria: ordinatio vestiendi altari, a levitis cura incensi et sacrificii necessaria sollicitudo. Quis levitarum Apostolum et Evangelium legat; quis preces dicat, seu responsorium in Dominicis diebus aut solemnitatem decantet? Sollicitudo quoque parochiarum et or
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatem a dñis ita ꝑcipiunt. ut
nullum sibimet in eis obsequiũ patro
nꝰ retentet. isti si sine cͥmine capitali
st̃. ad clericat᷑ ordinem liberi suscipi¬
antur. qͥd directa manu missione ab¬
soluta ẽẽ dinoscunt᷑. Qui uͦ retento obses¬
quio manu in issi st̃: ꝓ eo qd̵ ad huo patro¬
ni seruitute teuent᷑ obnoxii. nullatenus
ad ȩccłasticum ordinem st̃ ꝓmouendi. ne
quando uoluerint eoꝵ dnĩ ÷ fiant eccłiis
officiis. &̾ uiciosum nichil deo ꝓrsus
offerri legalia p̃cepta sanxerunt. Simi¬
lit̾ qui se ipsos abscidunt. Ex concilio¬

Expanded text:
libertatem a dominis ita percipiunt, ut nullum sibimet obsequium patronus in eis retentet, isti, si sine crimine capitali sunt, ad clericatus ordinem liberi suscipiantur qui directa manumissione absoluti esse noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc patroni servitute tenentur obnoxii, nullatenus ad ecclesiasticum ordinem sunt promovendi, ne quando voluerint eorum Domini, fiant ex officiis, et vitiosum Deo nihil prorsus offerre legalia praecepta. Sanxerunt, similiter, qui seipsos abscindunt. C
Abbreviated transcription (Latin):
nauerunt popłis dei predicare:
¶ad subdiaconũ ꝑtinet calicem &̾ pate¬
nam ad altare xp̃i deferre. & leuttis
tradere. eisq ministrare. Uroeolum qͦq
& aqua manile. & manut̾giũ tenere

Expanded text:
naverunt populis praedicare. Ad subdiaconum pertinet calicem et patenam ad altare Christi deferre, et levititradere, eisque administrare; urceolum quoque, et aquamanilem, et manutergium tenere
Abbreviated transcription (Latin):
aici uͦ qui habentes uxores bapti¬
tati st̃. ac sic se instituert̃ ut opinio
eoꝵ in nullo uacillet. qui aut cleri¬
cis iuncti ft̃. aut monasterus ex quo
baptizati st̃. heserint. si ñ concubi
di ad clericatus sortem assumi. ita sane
seruentur. ne cito quilibet lector. ñ cito
a colitꝰ. cito diaconꝰ. fiat ñ cito sacerdos.¬

Expanded text:
aici vero qui habentes uxores baptizati sunt, ac sic se instituerunt, ut opinio illorum in nullo vacillet; qui autem clerici juncti sunt aut monasteriis, ex quo baptizati sunt, haeserint, si non concubidi ad clericatus sortem assumi, ita sane constituta, ne cito quilibet lector, non cito acolythus, cito diaconus, cito sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdoacri regis usq ad temꝑa theodorici
regis. Itẽ. Gelasius natione affer. ex par¬
te ualerio ep̃o. sedit annos .iiii. m̃ses.
UIII.dies.xxx. Item. Agapitꝰ natione ro¬
manꝰ ex parte gordiano p̾rbo. sedit m̃ses
xi. dies.xx. Item. Silueriꝰ natione cãpa¬
nꝰ ep̃c romanꝰ ex tẽꝑe ormisda sedit an¬
num unũ. m̃ses.ii. dies. ix. Item. Ds̃¬
dedit natione romanꝰ ex patre stepħo
subdiacono sedit annos tres. & dies .xxiii.
Itẽ. Ioħs quartꝰ uatione dalmatica ex
patre uenantio scolastico. sedit .i. antũ.
menses .ix. dies decẽ. Theodorus natione
grecus. ex parte theodoro ep̃o. de ciuui¬
electum ꝓ eo qd̵ filiꝰ sacerdotis
meritis patient̃ suscipimꝰ. Non tam̃ ut
post regła in posterum assumatur. S

Expanded text:
Odoacri regis usque ad tempora Theodorici regis. Item, Gelasius natione Afer, ex patre Valerio episcopo, sedit annos quatuor, menses VIII, dies XXIX. Item, Agapitus natione Romanus ex patre Gordiano presbytero, sedit menses XI, dies XXIII. Item, Silverius natione Campanus, episcopus Romanus ex patre Ormisda, sedit annum unum, menses V, dies IX. Item, Deusdedit natione Romanus ex patre Stephano subdiacono, sedit annos III et dies XXII. Item, Joannes IV, natione Dalmatica, ex patre Venantio scholastico, sedit annum unum menses novem, dies XIX. Item, Theodorus natione Grecus, ex patre Theodoro episcopo de civielectum, eo quod filius sacerdotis gantibus meritis patienter suscipimus, non tamen ut pro regula in posterum assumatur sed
Abbreviated transcription (Latin):
eRlectis scĩtatis tuę litteris ga¬
uisus sum: qd̾ obtatã salutẽ tuã
ex eoꝵ relatu cognoui. de his aut̃ q̃ in
consequentib insinuare eloquii tui ser¬
mo studuit. grãs ago dõ meo. qd̾ sollicitu¬
dinẽ officii pastoralis tͥ inpendit. qͣlit̾̃
ȩccłastica officia ordinent᷑ ꝑquiris. Alicet
om̃ia prudentiȩ ur̃ȩ sint cognita. tam̃
qr affectu fr̃no me consulis. ex parte qua
ualeam expediam. & de om̃ib eccłie gͣdib
qͥd ad quenquã ꝑtineat eloquar. Ad ho¬
stiarium nanq ꝑtinent claues eccłiȩ ut
claudat & aꝑiat templũ dĩ. & om̃ia quȩ
st̃ intꝰ extraq custodiat. fideles recipiat
excõm unicatos & infideles excipiat.
Ad exorcistam ꝑtinet exorcismos memorit̃
retinere. mauꝰq suꝑ energum inos & ca¬
thecuminos in exorcizando inponere¬

Expanded text:
erlectis sanctitatis tuae litteris, gavisus sum quod optatam salutem tuam earum relatu cognovi. De his autem quae in sequentibus insinuare eloquii tui sermo studuit, gratias ago Deo, quod sollicitudinem officii pastoralis tibi impendis, qualiterque ecclesiastica officia oromnia prudentiae vestrae sint cognita, tamen quia affectu fraterno me consulis, ex qua parte qua valeo expediam, et de omnibus Ecclesiae gradibus, quid ad quem pertineat, eloquar. Ad ostiarium namque pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excludat. Ad exorcistam namque pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere
Abbreviated transcription (Latin):
t nulli de seruili conditione ad
ꝓpriis legitimam priꝰ libertatem conse¬
quant᷑. Cuiꝰ lib̾tatis carta ante ordina¬
tionem in ãbone publice legat᷑. & si
uullus contradixerit. rite consecrabun¬
tur. Porro seruus ñ canoniee conseẽ¬
tus. postquã de gradu deciderit. eiꝰ con¬
qͥltionis sit. cui fuerat ante gradũ.

Expanded text:
t nulli de servili conditione ad us a dominis propriis legitimam libertatem consequantur. Cujus libertatis charta ante ordinationem in ambone publice legatur, et si nullus contradixerit, rite consecrabuntur. Porro servus non canonice consecratus, postquam de gradu deciderit, ejus sit conditionis, cujus fuerat ante gradum.
Abbreviated transcription (Latin):
sis. ꝗͣ uiuente ꝓpͥa urore pat̃ tuus cog¬
nouisse cognoscit᷑. nos apłice mansue¬
tudinis grã ĩmunem te ã ceteris quę
sacerdotem inpediunt cͥminib tam tiu
sam audientes: ab huiꝰ te peccati iuncło
ab solutum. in suscepti sacerdotii officio

Expanded text:
is, quam vivente propria uxore pater tuus cognovisse dignoscitur, nos apostolicae mansuetudinis gratia admonente a ceteris quae sacerdotium impediunt criminibus tam tui sam audientes, ab hujus te peccati vinculo absolutum in suscepto sacerdotali officio
Abbreviated transcription (Latin):
uo ft̾ genera mendacioꝵ in qͥb
timur. Illud pͥmum in iocando idõ ñ ẽ
ꝑniciosum. qr ñ fallit. Nouit enĩ ille oui
dicit᷑ ioci causa eẽ dictum. Scd̃m autẽ
lentiã. Illud uͦ qd̾ ñ habet duplex cor: nec
m̃dacium qͥdẽ dicendũ ẽ. tanquã uerbi gr̃a
si cui gladiꝰ cõmittet᷑. ⁊ ꝓiniteat se red¬
diturũ. cũ ille qͥ cõm̃dauit poposcerit.¬
& si forte gladium suum repetat furenᷤ.
manifestum ẽ ñ eẽ reddendũ ne uł se
occidat uł alios. donec ei sanitas :estitua¬
tur. hoc idõ ñ habet duplex cor: qr illecui
cõmendatꝰ ÷ gladiꝰ cũ ꝓmittebat se red:¬
diturũ poscenti. ñ oogitabat furentem
posse repetere. Manifestum ẽ ñ ẽẽ cul¬
pandum. aliquando uerũ cauere. fal.¬
sũ autẽ dicere. ñ inuenitur ꝯcessũ sci̾s¬

Expanded text:
unt genera mendaciorum, in quibus timur. Illud primum in jocando, ideo non est perniciosum, quia non fallit. Novit enim ille, cui dicitur, joci causa esse diclentiam. Illud vero quod non habet duplex cor, nec mendacium quidem dicendum est: tanquam verbi gratia, si cui gladius commendetur, et promittat se redditurum cum ille qui commendavit poposcerit: si forte gladium suum repetat furens, manifestum est non esse reddendum, ne vel se occidat vel alios, donec ei sanitas restituatur. Hoc ideo non habet duplex cor, quia ille cui commodatus est gladius, cum promittebat se redditurum poscenti, non cogitabat furentem posse repetere. Manifestum est non esse culpandum aliquando verum tacere, falsum autem dicere non invenitur concessum s
Abbreviated transcription (Latin):
dicandum aliis idẽ. donũ. qͦd ipse in bap¬
tisinate consecutus ẽ ꝑ grãm uitȩ donatꝰ
ȩternȩ. Signat᷑ enĩ baptitatꝰ cum cͥsinate ꝑ
sac̾dotem in capitis sũmitate. ꝑ pontificẽ
uͦ in fronte. ut pͥori unctione significet᷑

Expanded text:
baptismate consecutus est, per gratiam vitae donatus aeternae. Signatur enim baptizatus cum chrismate per sacerdotem in capitis summitate, per pontificem vero in fronte, ut priori unctione significetur
Abbreviated transcription (Latin):
T ieiuni ad confirmationẽ ueni¬
ant ꝑfectȩ ȩtatis. ut moneantur
contessionem facere priꝰ. ut mundi do¬
erit xp̃ianꝰ nͥ in confirmatione ep̃ali
fuerit crismatis:¬

Expanded text:
t jejuni ad confirmationem veniant perfectae aetatis, ut moneantur confessionem facere prius, ut mundi doerit Christianus, nisi confirmatione episcopali fuerit chrismatus
Abbreviated transcription (Latin):
aploꝵ ab aliis quã ab ipsis apłis legit᷑ aut
scit᷑ ꝑactum ẽẽ. nec ab alũs quã qui eorũ
locum tenent iinquam ꝑfici pot̃. aut fie¬
ri debet. Nam si altt̃ p̃sumptũ fuerit.: ir¬
ritum habeat᷑ & uacuũ nec inter ecclastiei
unquam reputabit᷑ sac ram̃ta:¬
Ão fuerit consecratum. ñ tam̃ frondel
exeodem oleo signare licet. qd solis debet᷑
ep̃is. cum tradunt ꝑ aclitum:¬

Expanded text:
ipsis apostolis legitur ac scitur peractum esse, nec ab aliis quam qui eorum locum tenent nunquam perfici potest, aut fieri debet. Nam si alterum praesumptum fuerit, irritum habeatur et vacuum, nec inter ecclesiastica unquam reputabitur sacramo fuerit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare, quod solis debetur episcopis, cum tradunt Spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
głia. Cos autẽ qui contra hanc fidem ue¬
nerint: eum dogiatib & sectatorib su¬
is ȩterno anathemate dignos ẽe ꝓnun¬
tio. Qđ si ego ipse aliqnͣ aliquidꝰ contra
hec sentire aut predicare p̃sumpsero.
canonum seueritati subiaceam. lecto &
ꝑ lecto: sponte scripsi.
anc confessionem suȩ fidei de cor
tredecim ep̃is factam: misit papa ni¬
cholaus. ꝑ urbes italiȩ. gallie. germaniȩ.
oꝰ ad queciunq loca fama pͣuitatis eiꝰ
antea ꝑuenire potuit. ut eccłiȩ q̃ priꝰ
doluerant de aũso atq adu̾so. postea
gauderent de reu̾so atq conuerso:¬

Expanded text:
ia, eos qui contra hanc fidem venerunt, cum dogmatibus et sectatoribus suis aeterno anathemate dignos esse pronuntio. Quod si ego ipse aliquando aliquod contra haec praesentire aut praedicare praesumpsero, canonum severitati subjaceam, lecto et perlecto sponte scripsi. Hanc confessionem suae fidei de corptredecim episcopis factam, misit papa Nicolaus per urbes Italiae, Galliae, Germaniae, et ad quaecunque loca fama pravitatis ejus ante pervenire potuit, ut Ecclesiae quae prius doluerant de adverso atque perverso, postea gauderent de reverso atque convers
Abbreviated transcription (Latin):
ictum ẽ nobis qd̾ o
quidam de plebe bis. uł ter aut
eõ amplł ep̃is ignorantib tam̃ ab eisdem
ep̃is confirment᷑ Unde nob uisum est
eandem confirinationẽ. sic̃ nec baptismũ
iterari minime debere. quia bis uł
scło s soli dõ sub habitu regłari uł ele¬
ricali. religiosissue famulari decretii ẽ.

Expanded text:
ictum est nobis, quod quidam de plebe bis, vel ter, vel eo amplius, episcopis ignorantibus tamen, ab eisdem episcopis confirmentur. Unde visum est nobis, eandem confirmationem, sicut nec baptisma, iterari minime debere, quia bis, vesaeculo, sed soli Deo sub habitu regulari vel clericali religiosissime famulari decretum est.
Abbreviated transcription (Latin):
i quis uituꝑat nuptias & dormi.¬
entem cũ uiro suo fidelẽ ac religi¬
osam detestantur. aut culpabiles estiꝰ¬
mat. uelut qui in regnum dei introire
non possint: anachema sit: .ii.¬
i quis carnem edentem pret̃ san-
focatum cum religione & fide condẽp̃¬
iauis seruum pre textu
duum cultꝰ doceat dum contẽp¬
uere ꝓpͥum. ut discedat ab eiꝰ obsequio
nec ei cum beniuolentia & om̃i honore de¬
seruiat: anathema sit:
rem habuit qđ ñ oporteat eo mini¬
strante de oblatione ꝑciꝑe: anathema

Expanded text:
i quis vituperat nuptias, et dormientem cum viro suo fidelem ac religiosam detestatur, aut culpabiles aestimat, velut qui in regnum Dei introire non possint: anathema sit. De his qfocatum, cum religione et fide condemquis servum, praetextu divini cultus, doceat dominum contemnere proprium: ut discedat ab ejus obsequio, nec ei cum benevolentia et omni honore deserviat: anathema sit. rem habuit, quod non oporteat, eo ministrante, de oblatione percipere: anathema
Abbreviated transcription (Latin):
ochiam maculauit. Achatiꝰ constantino¬
politanꝰ. cũ consortib suis. nec ñ & om̃s
hereses quas ipsi eorumq discipłi. siuie sci¬
smatici docuert̃ uł conscͣpserunt. quoꝵ
nominima minime retineinꝰ. ñ solũ re¬
pudiata. uerũ etiam ab om̃i catholica o¬
romana eccłia eliminata. atq cũ siuis
auctorib auctorũq sequacib. sub anathe¬
matis indissolubili uinculo inȩt̃nũ confi¬
temur ẽẽ. dãpnata:¬

Expanded text:
ochiam maculavit, Achatius Constantinoochiam maculavit, Achatius Constantinopolitanus cum consortibus suis, necnon et omnes haereses, quas ipsi eorumque discipuli, sive schismatici docuerunt vel scripserunt: quorum nomina minime retinemus, non solum repudiata, verum etiam ab omni Romana Ecclesia eliminata, atque cum suis auctoribus auctorumque sequacibus, sub anathematis indissolubili vinculo in aeternum confitemur esse damnata
Abbreviated transcription (Latin):
eum auctorem scribendo errasse aliquid
firmissime credam. Aut si aliqͥd in eis of¬
fendero. qd̃ uideat᷑ contrarium ueritati.
bigam. Alios aut̃ ita lego: ut quantaliba
auctores & canonicas uł ꝓbabiles ratiões.
qd̃ a uero ñ abhorreat. ꝑsuadere potuert:¬
oli meis litteris quasi scripturis
canonicis inseruire. s in illis&̾ qd̾
non credebas. cum inuen̾is. incunctant᷑
credere. In istis aut̃ & qd̾ certum ñ habe¬
bas. nͥ certum intellexeris. noli firme
di aliqͥd in sacris libris ẽe. m̃¬
dacium .i. eos homines ꝑ quos nobis¬
silla script᷑a ministrata ẽ atq conscͥpta
aliqͥd in suis libris fuisse mentitos.
Alia q̃stio ẽ. utrũ scͥptorem sc̃ãrũ scͥpt᷑a¬
rum mentiri oportuerit. ĩmo ñ alia
s illa questio ẽ.¬
Ergũ papȩ temꝑib¬
iustinanꝰ inꝑacor conciliũ in
regia urbe iussit fieri. in quo & le¬
gati sedis apłicȩ conuenert̃. q̾ decep¬
ti subscͥpser̃t. Conpellebat autem

Expanded text:
eorum auctorem scribendo errasse aliquid eorum auctorem scribendo errasse aliquid firmissime credam, aut si aliquid in eis offendero quod videatur contrarium veritati, bigam. alios autem ita lego, ut, quantalibeauctores canonicos uel probabili ratione, quod a uero non abhorreatoli meis litteris quasi Scripturis canonicis inservire, sed in illis et quod non credebas cum inveneris, incunctanter crede. In istis autem et quod ante certum non habebas nisi certum intellexeris, noli firmumdi aliquid in sacris libris esse mendacium, id est eos homines per quos nobis illa scriptura ministrata est, aut conscripta, aliquid in suis libris fuisse mentitos. Alia quaestio est utrum scriptorem sacrarum Scripturarum mentiri oportuerit: imo non alia, sed nulla quaestio eergii papae temporibuJustinianus imperator concilium in regia urbe fieri jussit. In quo et legati sedis apostolicae convenerunt, et decepti subscripserunt. Compellebat autem
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolim celebrata ẽ.
x g̾co sermone conscͥpta temꝑib papę aga¬
thonis. exsequente ac refidente pussimo ac¬
dementissimo pͥncipe constantino intra pa¬
regia urbe cęlebrata ẽ. greco eloquio ex
sequente scripta. ac residente p̃iissimo &̾
dem̃tissimo magno pͥncipe constantino:
ufficere arbitror ad p̃coniũ theo¬
phonũ chonographi qd̾ a sede appro¬
batus apłica. quando scilicet uicaruĩ eius

Expanded text:
Constantinopoli celebrata est et Graeco nomine ascripta temporibus papae Agathonis, exsequente ac residente piissimo principe Constantino intra pauper in regia urbe celebrata est Graeco eloquio scripta, exsequente ac residente piissimo et clementissimo Magno principe Constantino. ufficere arbitror ad praeconium Theophani chronographi, quod a sede approbatus sit apostolica, quando scilicet vicarii ejus
Abbreviated transcription (Latin):
morie qui int̃ ep̃os affricanos splenduit di¬
nerse epłe recitatȩ sc̃: significantes qd̾ etiã
oportet ħeticos pꝰ morten anathematir ari.
Talem aut̃ eccłasticam tradicionem. & alii
affricani reuerentissimi ep̃i seruauerẽ.
S et rom ana scã ȩccła qͦsdam ep̃os.⁊ post

Expanded text:
moriae, qui inter episcopos Africanos splenduit, diversae epistolae recitatae sunt significantes quod oportet et haereticos post mortem anathematizari. Talem autem ecclesiasticam traditionem et alii Africani reverendissimi episcopi servaverunt, sed et Romana sanc
Abbreviated transcription (Latin):
ulti ep̃i congregati
oe̾ quedam de diuersis causis ad
eccłasticũ statum ꝑtinentib disponen.¬
tes. de ep̃is statuert̃ defunctis. qͥ suas fa¬
cultates hereticis relinquunt. ut post
mortem anatheiati subiciant᷑. St̃ aut̃¬
si qui in uita sua ñ recte sapuer̾t. licet nõ
condempnati ft̃ adhuc uiuentes ut demõ¬
strato peccato isti & pꝰ mortem anathemati¬
st̃. quȩ ceciliano obiecta st̃. & nob̃
aliquando possent monstrari ĩpiu̾ mor¬
tuum anathematiz aremꝰ:
in sacerdotib resplenduit. theodorũ in ops
paucos annos diosoorũ qui fuit papa eiꝰdẽ
uec in fide peccasset. &ꝰ hoc sciunt om̃s. qͥ
tib existunt. qͥ etiã eidem dioscoro cõmu
Ctiam origenes si ad temꝑa theophili sc̃ȩ me¬
morie uł suꝑiꝰ aliqͥd occurrerit. pꝰ mor¬
tem inueniet anathematiratũ qͦd qͦd etiam
ñ untto fecit & ur̃a sc̃itas & uirgiliꝰ religi¬
osissimꝰ papa ant̾ioris . R. Sc̃a

Expanded text:
ulti episcopi congregati sunt. Et quaedam de diversis causis ad ecclesiasticum statum pertinentibus disponentes de ipsis statuerunt defunctis qui facultates suas haereticis relinquunt, ita ut et post mortem anathemati subjiciantur. » Sud, si in vita sua non recte sapuerunt, licet non condemnati fuissent adhuc viventes, tamen demonstrato peccato isti et post mortem anathematisunt quae Ceciliano objecta sunt, et nobis aliquando possent monstrari, ipsum mortuum anathematizaremus. in sacerdotibus resplenduit, Theodorum Mosothepaucos annos Dioscorum qui fuit papa ejusdem, cum nec in fide peccasset, et hoc sciunt omnes homtibus existunt, qui etiam ejusdem Dioscori communem. » Item: « Etiam Origenes si ad tempora Theophili sanctae memoriae vel superius aliquis recurrit, post mortem inveniet anathematizatum. Quod etiam nunc in isto fecit et vestra sanctitas, et Vigilius religiosissimus papa antiquioris R
Abbreviated transcription (Latin):
pẽs nanq &̾ similitu¬
do illarum rerum uocabula ft̃.
continent ut qđ nc̃ sp̃e gerimꝰ. rexũ
u̾itate capiamꝰ. Postulat quippe sac̾dos.
ut corpꝰ xp̃i. qđ sub sp̃e panis ꝙ uini
nc̃ geritur: manifesta uisione sicum
reuera est qñq capiatur. De qua uisio¬
me. diligit᷑ a patre meo. & ego diligã
eũ. &̾ manifestabo ei me ipsum. Quis
non inꝓbabilit̃ quidam exponunt hoc
loco carnis &̾ sanguinis ueritatẽ ip¬
sam eoꝵdaem efficicientiã .i. pecoatorũ
remissionem.

Expanded text:
es namque et similitudo illarum rerum uocabula sunt qucontinent, ut quod nunc specie gerimus rerum veritate capiamus. Postulat quippe sacerdos, ut corpus Christi, quod sub specie panis et vini nunc geritur, manifesta visione, sicut revera est, quandoque capiatur. De qua visiome, diligitur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Quamvis non improbabiliter quidam exponant hoc loco carnis et sanguinis veritatem ipsam eorum efficientiam id est peccatorum remissionem.
Abbreviated transcription (Latin):
oN hoc
corpꝰ qd̾ uidetis manducatiᷤ
tis. &̃ bibiti᷑ illũ sangͥnẽ. quem
fusuri ft̃ illi qui me crucifigent:
Ipsum qͥd ẽ. &̾ non ipsum. Ipsum inusibi

Expanded text:
on hoc corpus, quod videtis, manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt illi, qui me crucifigent; ipsum quidem, et non ipsum, ipsum invisibi
Abbreviated transcription (Latin):
erat pꝰ. Qͥd hoc ÷: hinc soluit qd̾ eos
mouerat. hinc aꝑuit unde fuerant
scandalizati. hinc plane: si intellige¬
rent. Illi aut̃ putabant erogaturũ
corpꝰ suum. Ille dix̃ se ascensurũ in
cȩlum. Utiq integrũ. Cũ uiditis filiũ
hoĩs ascendentem uͥ erat pͥꝰ. Certe .i.

Expanded text:
erat? Quid est hoc? Hinc solvit, quod illos moverat; hinc aperuit, unde fuerant scandalizati; hinc plane, si intelligerent. Illi autem putabant erogaturum corpus suum; ille dixit se ascensurum in coelum integrum. Cum videritis filium hominis ascendentem ubi erat prius, cert
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s o̾ uita st̾.i. spualit̾ intelligenda st̃.
lexistis carnalit̃ &e sic illa. sp̃e & uita st̃.
sum. non hoc corpꝰ qd̾ uidetis manduea¬
turi estis. & bibituri illum sanguinẽ
quem fusuri st̃ qui me crucifigent.
intellectũ uinificabis uos. Caro autem
ñ ꝓdest qͥcquã. S qͦmͦ illi intellexert̃:
Carnem quippe sic intellexert̃. quomͦ
in cad auere uendit᷑ aut in macello di¬

Expanded text:
s et vita sunt? spiritualiter intelligenda sunt. unt. Intellexistis carnaliter? Etiam sic illa spiritus sum. Non hoc corpus quod videtis manducaturi estis, et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt qui me crucifigent. intellectum vivificabit vos, caro autem non prodest quidquam. Sed quomodo illi intellexerunt. Carnem quippe sic intellexerunt, quomodo in cadavere venditur, aut in macello di
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Cũ enĩ diceret. nͥ qͥs manducauerit
carnẽ med. & bibit sangͥnẽ meum:
non habebit uitam ȩt̾nam. Il¬
li non intelligentes. dixert̃ ad inuicem.
Durus ÷ hic sermo. quis potest eum audi¬
re: Dicentes quia durus ẽ hic sermo:
seꝑ auert̃ se ab illo. & remansit cũ .xii.
Discedentib ilł: instruxit illos qͥ reman¬

Expanded text:
enim diceret: Nisi quis manducaverit carnem meam, et biberit sanguinem meum, non habebit vitam aeternam : illi non intelligentes, dixerunt ad invicem: Durus est hic sermo, quis potest eum audire? Dicentes quia durus est hic sermo, separaverunt se ab illo, remansit cum duodecim; discedentibus illis, instruxit eos qui reman
Abbreviated transcription (Latin):
acum legentium & oeficere cogit qͥ
eõs a legengis sclarib litcexis om̃imodis
estimat ꝓhibendos. qͥb uͥlibet inuenta
¶itilia. quasi sua sumere licet. Alioqͥn
moyses & daniel sapientia uł litteris
uant. nec ipse magister. gentilium aliqͦt
uersus poetarum suis uł scripturis in.¬
d̃idisset uł dictis:

Expanded text:
acumen legentium, et deficere cogit, qui eos a legendis saecularibus litteris omnimode aestimat prohibendos, quibus ubilibet inventa utilia quasi sua sumere licet. Alioquin nec Moyses et Daniel sapientia vel litterisbant. Nec ipse magister gentium aliquot versus poetarum suis vel scriptis indidisset, vel dictis:
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotes dei omissis euangliis &e
apħis uidemꝰ comedias legere. &e al.¬
matoria bncolicorum uersuũ uerba can¬
tare tenere uirgilium. &̾ id qd̾ in pue¬
ris necessitatis ẽ c̾men in se facere uolup¬
tatis:¬

Expanded text:
acerdotes dei omissis euangeliis et prophetis uidemus comoedias legere, amatoria bucolicorum uersuum uerba cantare, tenere Vergilium et id, quod in pueris necessitatis est, crimen in se facere uoluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
tis atq inp̃cantis. canis ñisis intulit. in
quib ipse discumbebat apłs:
habuerit extbu leui sacdotem quen¬
dam nomine ioachim. canonicũ non est
q̃ ad dogniatum ueritatẽ. ẜ ad sig¬
norum reuerentia legere uoluerit. sciat
ñ eoꝵ ẽẽ quoꝵ tituli p̃notantͦ. multe q¬
in his admixta uiciosa &e grandis ẽẽ pru.¬
dentiȩ aurum in luto querere:¬

Expanded text:
tis atque imprecantis, canis intulit mensis, in tis atque imprecantis, canis intulit mensis, in quibus discumbebat apostohabuerit ex tribu Levi, sacerdotem quemdam nomine Joachim, canonicum non estn ad dogmatum ueritatem, sed ad signorum reuerentiam legere uoluerit, sciat non eorum esse, quorum titulis praenotantur, multaque his admixta uitiosa et grandis esse prudentiae aurum in luto quaerere
Abbreviated transcription (Latin):
itȩ patrum sine ꝓbabilib auc¬
torib minime in eccłia legant᷑.
Nam ce ille ab orthodoxis titulatȩ. &
suscipunt᷑ & legunt᷑. magis enĩ passi¬
ones scõꝵ mr̃m sacri canones censent.
ut liceat eas etiam in eccłiam legi.
cum anniu̾sarii dies eoꝵ cȩlebrant᷑.¬
eGUNT
scͥptitras apocͥfas manichei. nescio qͥb¬
scͥptorib fabularum. sub apłoꝵ nomi¬
ne scͥptas. ut quȩ suoꝵ scͥptoꝵ temꝑib
in auctore sc̃ȩ ecclie recipi merentur.
si sci homines &e̾ iusti c̾ docti qui tc̃
in hac uita erant examinare talia po¬
terant eos locutos ẽẽ cognoscerent.
Ibi tam̃ legunt apłm thomã cũ esset
in qͦdam nuptiarũ conuiuio ꝑ egͥnꝰ
&e ꝓrsus in oogultꝰ a quodam ministͦ
palma ꝑcussum. in p̃catũ fiusse hõĩ
continuã seuamq uindictã. Nam
cũ egressus fuisset ad fontem ut
leo rugiens int̾emit. Manumq ei quaea¬
put apłi leui ictu ꝑcusserat: a corpe en
uulsam scđm uocem eiꝰdem apłi id optan¬

Expanded text:
im Patrum sine probabilibus auctoribus minime in Ecclesia leguntur. Nam ab orthodoxis titulatae et suscipiuntur et leguntur. Magis enim passiones sanctorum martyrum sacri canones censuerunt, ut liceat eas etiam in ecclesia legi, cum anniversarii dies eorum celebrantegunt scripturas apocryphas Manichaei nescio quibus sutoribus fabularum, sub apostolorum nomine scriptas, quae suorum scriptorum temporibus in auctoritate sanctae Ecclesiae recipi mererentur, si sancti homines et justi et docti qui tunc in vita erant, et examinare talia poterant, eos vera locutos esse cognoscerent. Ibi tamen legunt apostolum Thomam, cum esset in quodam nuptiarum convivio peregrinus, et prorsus incognitus, a quodam ministro palma percussum, imprecatum fuisse homini continuam saevamque vindictam. Nam, dum egressus fuisset ad fontem, utleo rugiens interemit, manumque ejus, qua caput apostoli levi ictu percusserat, a corpore evulsam, secundum vocem ejusdem apostoli id optan
Abbreviated transcription (Latin):
Sid orus
mercator seruus xͥ lectori conseruo suo.
p̃posuimꝰ. canones qui dicunt᷑ apłoꝵ licet
a quib dam apocͥfi dicant᷑. qm̃ plures eos
recipiunt. & sc̃i patres eaꝵ sententias sy¬
nod ali aucforitate roborauert̃. &̾ in cano¬
nicas posuert̃ constitutiones. Itẽ primꝰ
ordo ut p̃dictum ẽ de celebrando conci¬
lio insertꝰ habet᷑. & pꝰmodũ canonum

Expanded text:
sidorus servus Christi, lectori conservo suo: praeposuimus canones qui dicuntur apostolorum, licet a quibusdam apocriphi dicantur, quoniam plures eos recipiunt, et sancti Patres eorum sententias synodali auctoritate roboraverunt, et inter canonicas posuerunt constitutiones. » Item, primus ordo, ut praedictum est, de celebrando concilio insertus habetur, et post modum canonum
Abbreviated transcription (Latin):
uł dialecticam. ut recte loquendi
tica. & musica habent in sua scientia ue¬
nitatem. s ñ ẽ scientia illa pietatis. Scien
r ammaticorũ aut̃ doctrina po¬
test eciã ꝓsfic̾e ad uitam. dũ fu¬
erit in meliores usus assũpta¬
deo ꝓhibetur xp̃ianis
legere sigm̃ta poetarũ. q ꝑ oblectan¬
ta inanium fabularum. entem gbetã
ad incentiua libidinis. Non enim solum
thura esferendo demonib immolatur.s
etiam eoꝵ dic̾ta libentiꝰ capiendo:¬
contiouersiis utendum esta p̾sertim eui
ex inꝑatorũ non ẽ supra legem dĩ
s subtus:¬
cccłia contra hereticos utitur sepe contese
tiraunos atq contra prauos quosq defen¬
ditur dicamus penitꝰ renuendas. s eas
cretis quib pꝰ ponende st̃ nullũ posse in.¬
ferre iudicium asscramꝰ:¬

Expanded text:
loquendi t arismetica et musica habent in sua sciencia veritatem, sed non est sciencia illa pietatis. Seiencramaticorum autem doctrina potest eciam proficere ad vitam, dum fuerit in meliores usus assumptadeo prohibetur Christianis legere figmenta poetarum, quia per oblectamenta inanium fabularum excitant mentem ad incentiva libidinum. Non enim solum thura offerendo daemonibus immolatur, sed etiam eorum dicta libentius capiendocontroversiis utendum est, praesertim cuLex imperatorum non est supra legem Dei, sed subtusEcclesia circa haereticos utitur, saepe circa tyrannos, atque circa pravos quosque defenditur, dicamus penitus renuendas: sed quocretis, quibus postponendae sunt, nullum posse inferre praejudicium asseram
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotes & leuite cũ uxorib suis ñ misce¬
antur. q in ministerii cotidiani necessita
zacharia legitur. nec domũ suam om̃ins tan¬
gebat. Quib utiꝙ ꝓpder sobolis successionẽ
usus fuerat relaxatꝰ. quia exalia tribu &̃
apt̃ ex semine aaron. ad sacerdotiũ nullus
fuerat p̃ceptꝰ accedere. Quantomagis hii
sac̾dotes uł leuitȩ pudicitiam ex die ordi¬
nationis suȩ seruare debent. quib uł sa¬
cerdotum uł ministeriũ sine succesfione
ẽ nec preterit dies. qua uł a sacͥficuis di¬
uinis. uł abaptis matis officio uacent. In
iquis laicus & quicũq fidelis orare
non potest nisi careat officio conui

Expanded text:
cerdotes et Levitae cum uxoribus suis non coeunt, quia ministerii quotidiani necessitatZacharia legimus: nec domum suam omnino tangebant, quibus utique propter sobolis successionem, uxoris usus fuerat relaxatus, qpropter semen Aaron ad sacerdotium nullus fuerat permissus accedere. Quanto magis hi sacerdotes vel levitae pudicitiam ex die ordinationis suae servare debent, quibus sacerdotium vel ministerium sine successione est, nec praeterit dies qua vel a sacrificiis divinis aut baptismatis officio vacent? NSi laicus et quicunque fidelis orare non potest, nisi careat  G. R. vacet
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotib ut semꝑ queant alta¬
ri assistere. semꝑ ab uxorib con¬
tinendũ. semꝑ castitas obseruanda p̃ci¬
põs. diaconos. prb̃os. ita placu¬
sit ut decet sacro scõs antistites
aut dĩ sacerdotes. aut leuitas. nł qui
sacram̃tis diuinis inseruiuit. contĩ¬
nentes in om̃ib esse Iunocentiꝰ uicto¬

Expanded text:
acerdotibus ut semper queant altari assistere, semper ab uxoribus abstinendum est, castitas observanda praecipos, diaconos, presbyteros, ita ut placuit, ut decet, sacrosanctos antistites, aut Dei sacerdotes et levitas, vel qui sacramentis divinis inserviunt, continentes in omnibus esse decet. C