comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ñ posut itaq alia latius quã ise aliis &iã breuius &plicaui
parẽq in nonnullis &hibui breuitate om̃a moderans sic̃ intentionis
mece ratia postulabat ꝓ inde ille de ostognta heresib separatis
quas ante dñi aduentũ &titisse sic̃ ei uisũ ẽ computauit . hu reli¬
quas pust dñ ascensũ natas sexaginta breuissimis libris quinque
conp̃hendit atqi om̃s s libros totius eĩdẽ sui operis fec̃. Ego aut
quia scđmpectionẽ tuã eas om̃s hereses memorare institui quae
post glorisi cationẽ xp̃i seaduersus dostroi ã xp̃i &iã subuelamine
xp̃iani nominis &tulor̃. quinquaginta osto exephuphanii ipsius ape¬
re inmeũ transtuli duas in unũ referens ubinulla differentia po¬
tui reperire & sursus ubi ille & duab: una facere uoluit subnu¬
merissuis singulas posius s& adhiuo cõmemorare debeo siue quas
apud alios repperi siue quas ipse quas ipse reminis cor:::
patr ẽ filiũ quomodo uics imuiase quasi duo corpora carnalit̃ opinan¬

Expanded text:
ipse posuit: itaque alia latius quam ipse, alia etiam brevius explicavi, paremque in nonnullis exhibui brevitatem, omnia moderans sicut intentionis meae ratio postulabat. Proinde ille de octoginta haeresibus, separatisquas ante Domini adventum exstitisse, sicut ei visum est, computavit; reliquas post Domini ascensum natas sexaginta, brevissimis libris quinque comprehendit, atque omnes sex libros totius ejusdem sui operis fecit. Ego autem, quia secundum petitionem tuam eas haereses memorare institui, quae post glorificationem Christi se adversus doctrinam Christi, etiam sub velamine christiani nominis extulerunt, quinquaginta septem ex Epiphanii ipsius opere in meum transtuli, duas in unam referens, ubi nullam differentiam potui reperire: et rursus ubi ille ex duabus unam facere voluit, sub numeris suis singulas posui. Sed adhuc commemorare debeo, sive quas apud alios reperi, sive quas ipse reminiscor. NunPatre Filium, quomodo vas in vase, quasi duo corpora carnaliter opinan
Abbreviated transcription (Latin):
rectim rebaptit& ecđae qualiter suscipi ad uenicuter & quid
singilis lege austoritate atq ratione respondeat łaecqioma
eũqueris at & ponantur ame munior luculentũ in genium
tuũ thot tantaraq rerũ & sentiri ueritatẽ & fastidiũ iam
tim̃ do poscere breuiratẽ sed iudisti &aiã ip se quid hoc locopos¬
setue uius epłe cogitare & quasi uigilanter occurristi cogita¬
tioni medicens nec me tante beatituda tua credat inepue
ut non inspiciã quantis & quã iugentib uoluminib oppussit ut pos¬
sunt ista dissolui. Verũ hoc egosieri non &pesto aaid enĩ multi¬
pdicit᷑ factũ eẽ ñ dubito & tã quã consiliũ subiciens quo modo

Expanded text:
cipiat venientes; et quid singulis lege, auctoritate, atque ratione respondeat. Haec omnia cum quaeris ut exponantur a me, miror luculentum ingenium tuum, tot tantarumque rerum et sitire veritatem, et fastidium jam timendo poscere brevitatem. Sed vidisti etiam ipse quid hoc loco possem tuae hujus epistolae cogitare; et quasi vigilanter occurristi cogitationi meae, dicens: Nec me tantae Beatitudo tua credat ineptiae, ut non inspiciam quantis et quam ingentibus voluminibus opus sit, ut possint ista dissolvi. Verum hoc ego fieri non exspecto: id enim multipliciter factum esse non dubito. Et tanquam consil
Abbreviated transcription (Latin):
arpocrationi sunt a carpo crate qui docebat omnẽ turpẽ operatio¬
nem omnẽq ad inuontionẽq peccati Necalter euadi atq tran¬
siri principatus & potestates quib haecplatent ut possit ad celum
superius ꝑueniri : hii &iã ihũ omnẽ tantũ modo & de utraq
x unatũ putasse ꝑ hibentur sed accepisse talẽ animã quascirent
eaq suꝑna essent atq nunciar& Resur rectionẽ corporis simul
cum lege aliciunt. Negant ado fastum sed anescio quib: uirtu¬
herentiani acheratũ idemq: marentiani amerento mundum
abiangelis fastum cẽdicentes & carnẽ circũ cidi a portere atq
alialiuius madilegis p̃cepta senuari ihũ homuiẽ tantũ modo
siuisse ne cresur rexisse sed resurresturũ ad seuerantes millȩ
quoq: annos postresur restionẽ in terreno regno xp̃i seđm car
Vnde &iã cilaste sunt appellati: UIIII dexiatopeitae:¬

Expanded text:
RPOCRATIANI sunt a Carpocrate, qui docebat omnem turpem operatioRPOCRATIANI sunt a Carpocrate, qui docebat omnem turpem operationem, omnemque adinventionem peccati: nec aliter evadi atque transiri principatus et potestates, quibus haec placent, ut possit ad coelum superius perveniri. Hic etiam Jesum hominem tantummodo, et de utroque sexu natum putasse perhibetur, sed accepisse talem animam, qua sciret ea quae superna essent, atque nuntiaret. Resurrectionem corporis simul cum Lege abjiciebat. Negabat a Deo factum, sed a nescio quibus virtuHIANI a Cerintho, iidemque Merinthiani a Merintho, mundum ab angelis factum esse dicentes, et carne circumcidi oportere, atque alia hujusmodi Legis praecepta servari. Jesum hominem tantummodo fuisse, nec resurrexisse, sed resurrecturum asseverantes. Mille quoque annos post resurrectionem in terreno regno Christi, secununde etiam Chiliastae sunt appellati . IX. NAZA
Abbreviated transcription (Latin):
debuisse gloniantur cũ sint superiorib onib: uaniures atq
tur piores. Vndenaq cũ aliis aeque alius ꝑ diuersa terrarum
partib: aliter atq nunocupentur. Nontulli eos eiã Larbari cas
uocant quasi cenosos ꝓpt̃ nuniã turpitudinẽ quã sius en ysteriis
& ercere dicuntur aliquieos anicolaitis & hartis putant aliqui
a carpo erate dequo post loquimur. Traduntur aũt dogmata
fabulo sissimis plona figmentis &iam ipsi principem uł angelorum
nominib terrabilib: in firmas animas capiunt & dedõ rerumq
natura fabulosa & as anitate ueritatis alienã multa contȩcunt
Animarũ substantia dĩ dicunt ẽẽ naturã. Earumq aduentũ in hac
corpora & redditum addm̃ eisdem suis fabulis longissimnis &stul¬
tissimis scđm suos errores inserunt &illos quieos credunt fa¬
ciunt non multa ut putant scientia p̃pollere. Sed inulta utdi
xerim fabulositate uanes cere. dicuntur quaq dm̃bonũ & dm̃
malum in suis habere dogmatibus: de carpo cartianustis:¬

Expanded text:
vaniores atque turpiores. Denique cum ab aliis atque aliis per diversas terrarum partes aliter atque aliter nuncupentur, nonnulli eos etiam Borboritas vocant, quasi coenosos, propter nimiam turpitudinem quam in suis mysteriis exercere dicuntur. Aliqui eos a Nicolaitis exortos putant: aliqui a Carpocrate, de quo post loquemur. Tradunt autem dogmata fabulosissimis plena figmentis: etiam ipsi principum vel angelorum nominibus terribilibus infirmas animas capiunt; et de Deo rerumque natura, fabulosa et a sanitate veritatis aliena multa contexunt. Animarum substantiam, Dei dicunt esse naturam, earumque adventum in haec corpora et reditum ad Deum iisdem suis fabulis longissimis et stultissimis secundum suos errores inserunt: et illos qui eis credunt faciunt, non multa, ut putant, scientia praepollere, sed multa, ut ita dicam, fabulositate vanescere. Dicuntur quoque bonum deum et malum deum in suis habere dogmatibus. VII. CA
Abbreviated transcription (Latin):
& alioꝵ srm quostibrrahane rem sideles socios potueris inue¬
niresorationib adiuuandũ qđ ut fiat hasipsas primas huius
laboris meipartes ubiẽ ista plocutio cura uide caritati in
aux ilidch̃i adcclerare mittendas utꝓpter ille querestauit
noueritis quantũꝓme orare debeatis quicũq nosse potue¬

Expanded text:
atrum, quos tibi in hanc rem fideles socios potueris invenire, orationibus adjuvandum. Quod ut fiat, has ipsas primas hujus laboris mei partes, ubi est ista praelocutio, curavi tuae Charitati in auxilio Domini accelerare mittendas: ut propter illa quae restant, noveritis quantum pro me orare debeatis, quicumque nosse potue
Abbreviated transcription (Latin):
tes nob̵ qđ queris a nob̃ ꝑ latorem multum cõmendo Subdia¬
&iam adipsum scripsi quace lit teras cum legerit xp̃i anabeni¬
nitastua p&o uteus aput memoratũ uirũ tua intercessiongi
adiuuare digneris. Misiaũt cũ illo &iã hominẽ ecđe ne
atuã sc̃ĩtatẽ difficilis ei e& accossus non enĩ parũ deillo solli¬
citussũ aquame sollicitudine dñs, utspero ꝑtuae caritatis ins¬
tantiã liberabit P &o&ia mihirescribere non negaueris que¬
adinodũ sit infioe catholicã ille theodosius ꝑquẽ manichei
non nulli sunt ꝓditi & ipsi quos ab eoꝓditorputamus ẽecorrep¬
tor. Siquid &iã deꝓfectione sconit ep̃orũ fortassis audisti faqa

Expanded text:
tes nobis, quod quaeris a nobis. 3. Perlatorem multum commendo. Subdiates nobis, quod quaeris a nobis. 3. Perlatorem multum commendo. Subdiaetiam ad ipsum scripsi; quas litteras cum legerit christiana Benignitas tua, peto ut eas apud memoratum virum tua intercessione adjuvare digneris. Misi autem cum illo etiam hominem Ecclesiae, ne ad tuam Sanctitatem difficilis ei esset accessus: non enim parum de illo sollicitus sum, a qua me sollicitudine Dominus, ut spero, per tuae charitatis instantiam liberabit. Peto etiam mihi rescribere non graveris, quead modum sit in fide catholica ille Theodosius. per quem Manichaei nonnulli sunt proditi, et ipsi, quos ab eo proditos putamus esse correctos. si quid etiam de profectione sanctorum episcoporum fortassis audisti, fac,
Abbreviated transcription (Latin):
epiphanius indostrina catholice fidei laudabilit̃ diffãmatus
sedipse utriusq temporir hereier colligens Ixo cõplexus ẽ cũ
ergo ambo id uellent facere qđ amepaus. Quantũ tam̃ in t̃se
diffenit demupiero interam sestarin uider qđ itiq ñ eueniraẽ
nis aliut uni eorũ uider& ur eẽd heresis &aliut alieri. Neq eñ
putundum ẽ aliquas ignorasse epiphaniu cũ et philasor ialong
tuisse plurimas saltum plures ẽõe ille compleus ubi discepa
hoc om̃a desinire difficile ẽ. &ideo cauendũ cũ giñs innumero
redigore conamur Nep̃ termittamus aliquas quãuis hereses
sint aut annumeremus aliquas cũhereses sint. Vide ergone
state librũ scĩ epbiphanii tibi mitere debea ipsũ enĩ arbi¬
tror phuilastrio doctius hinc locutũ quipossir aput car taginẽ
latinã linquã uertifacilius atqi cãmoliꝑuttupotius pres¬

Expanded text:
ece episcopus Cyprius Epiphanius in doctrina catholicae fidei laudabiliter diffamatus. ece episcopus Cyprius Epiphanius in doctrina catholicae fidei laudabiliter diffamatus. sed et ipse utriusque temporis haereses colligens LXXX complexus est. cum ergo ambo id uellent facere, quod a me petis, quantum tamen inter se differant, de numero interim sectarum uides. quod utique non euenisset, nisi aliud uni eorum uideretur esse haeresis et aliud alteri. neque enim putandum est aliquas ignorasse Epiphanium. quas nouerat Philastrius, tuisse plurimas. si tam plures esset ille complexus et iste pauhoc omnino definire difficile est et ideo cauendum, cum omnes in numerum redigere conamur, ne prsint; aut annumeremus aliquas, cum haereses non sint. Vide ergo ne forte librum sancti Epiphanii tibi mittere debeam: ipsum enim arbitror Philastrio doctius hinc locutum; qui possit apud Carthaginem in latinam linguam verti facilius atque commodius, ut tu potius praes
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ potui adliuo auserre supplices amultplicos p̃ces a mecũ
imperitorũ classe sascis cere sed malici iam gaudere dictan¬
tem quam adhuc occupare legentems Ris criptu oi¬
agustin ad quod uult deuor dia conum s
letissimo filio & condiacono qđ uultdõ agustinus ep̃ acceptis
literis caritatistuae ubiame ardentissmostudio postulasti utde
ommibberosib: quae posidñ saluatoris aduentum aduersus eius
do cerinã pullulauer̃ aliqđ breuit scribere. quã sithoc dissi¬
cile continuo repꝑta occasione rescripsi ꝑsiliũm̃m hy pponi¬
entiã primariũ philo calũ. Mox aut̃ &ia sta oblataẽ quanuno.
rescribo &breuiter difficultatẽ cperis ei oston do filastiius qui¬
scripsit hinclibrt̃. Nec illas hereser p̃termittens quae inpopulo
iudaeoꝵ suer antechĩi aduentũ easq: uianti osto cõmemorauit

Expanded text:
tatem. potui adhuc offerre supplices ac multiplices preces et mecum tatem. potui adhuc offerre supplices ac multiplices preces et mecum inperitorum classes adsciscere, sed malui iam gaudere dictantem quam adhuc occupare legentem. CCXXII. DELEerrores intulerint, inferant, quid aduersus catholicam ecclesiam LECTISSIMO FILIO ET CONDIACONO QVODVULTDEO AUGUSTINUS. Acceptis litteris caritatis tuae, ubi a me ardentissimo studio postulasti, ut de omnibus haeresibus, quae post domini saluatoris aduentum aduersus eius doctrinam pullulauerunt, aliquid breuiter scriberem, quam sit hoc difficile, continuo reperta occasione rescripsi per filium meum Hipponiensium primarium Philocalum. mox autem etiam ista oblata est, qua nunc rescribo et breuiter difficultatem operis eius ostendo. Philastrius quiscripsit hinc librum nec illas haereses praetermittens, quae in populodubito; sed breuiter, perstricte atque summatim et opiniones rogo
Abbreviated transcription (Latin):
laboratum. Sufficiat aũt̃ anmonitio talis aeputia dadis & f
diter recordatur & compendio ignarus in struitur ut nouerit
quidteneat qui ddeuit& quid auerscur nefaciat quidicfaciat
assequator sutassis aut situm qđ arbitror uerum est &iarad¬
uenqus caliipniantiũ malignas mentes & dolorabiba opus hoc
paruũ inter egera miusica testimonio choronetue ñ deerit
ut quibi patat ampus calũ niandi ꝓsiscor ualidis & xominipan¬
te condusis ꝑces limicib coartatio orinibq ueritati telox¬
Igeneraꝑ oetimi multistemi iaculo repente ꝓstrati morti
cinus sp̃s nonaudiant anolatre. Video quã honorasus & is
tam moliora lagitanti &disponendi plaiora ser eñ ideoq ꝓ illũ
rago quite sapientie sue participen sine iniudia eẽ conce¬
sit uthano gram dones indoctis ecłẽ quite cognoscit sapi¬
entb atq: insipientib debitorẽ merito haciure dicturus¬
ꝓ id&e quia non mihi sola laboraui sedomnibs & quirentib ueri¬

Expanded text:
IACONUS. Diu trepidus fui et ausus hos meos aliquotiens distuli. sed me viter recordatur, et compendio ignarus instruitur, ut noverit quid teneat, quid evitet; quid aversetur ne faciat, quid ut faciat assequatur. Fortassis autem, si tamen quod arbitror verum est, etiam adversus calumniantium malignas mentes et dolosa labia opus hoc parvum inter caetera mirifica testimonio coronae tuae non deerit: mentem tuam sanctam. quam possidet Christus, non solum cunctis uolentibus pante conclusis fidei limitibus coarctati, omnibcupationi reuerentiae tuae multiloquio superfluo moram non faciam. sed desiderium obsecrationis meae breuiter indicabo. Nonnullos in clero huiusce etiam amplissimae ciuitatis esse inperitos ex me ipso rticipem sap;entiae suae sine inuidia esse concessit, ut hanc gratiam dones indoctis ecclesiae, qui te agnoscis sapientibus atque insipientibus debitorem merito ac iure dicturus: Videte, quoniam non mihi soli laboraui sed omnibus exquirentibus ueri
Abbreviated transcription (Latin):
feminarũ. Hu nec abeis quae im molantur id olis cibos suos separant
& alios ricurgentiliũ suꝑstitionũ non auersantur Narrant &iam
quadã fabulosa demundo nescio quob arbara principũ nomina
miscentes disputatianibȩ suis quib: terreant auditoresq prudentib:
risũ potius facut quã timorẽ intelleguntur aũt &iã isti non dõ tri¬
buere qeaturã sed quibusdã patestatib quaes mirabili uł firgunt¬

Expanded text:
feminarum. Hi nec ab iis quae idolis immolantur cibos suos separant: feminarum. Hi nec ab iis quae idolis immolantur cibos suos separant: et alios ritus gentilium superstitionum non aversantur. Narrant etiam quaedam fabulosa de mundo, nescio quae barbara principum nomina miscentes disputationibus suis, quibus terreant auditores; quae prudentibus risum potius faciunt, quam timorem. Intelliguntur autem etiam isti non Deo tribuere
Abbreviated transcription (Latin):
imaeginesq & suc̃ & eiisdem her&acis discpulissius pbebat adorandas
quas & rome tãquã deꝵ simulacra austorita te publica constiauerat
Inqua urbe apłs parus eũ uera uirtutedĩ omnipotentis xtunixit:¬
discipulo eius quimundũ ad serebat nanadõ sed ab angelis factum:
aturniani a quodã satur nino qui turpi degaturnia tustis:¬
tudinẽ symonianã in syriã confirmasse ꝑhib&ur qui&iã mun¬
dũ solos angelos septem ꝓpt̃ conscientiã dĩpatris fecisse dicebat:
Sasilidiam aba silide quun hoc distabat depaselaanistis:
simanianis quod trecentos seca ginta quinq: caelos ẽẽ dicobat quo
numero duerũ annus includitur. Vnde &iã quasi sc̃m nam̃ cum¬
idẽ unũ & duo & centũ & unũ &ducentus &unũ & sexaginta quisi¬
unt in sũma tretenti secaginta quinque: derucola itis:¬
turuł ut purgandi secausa ꝑausisse fertur ut eã quae a uoll& uter &ur
qđ eius fastũ insestatur pessima uersũ ert quaplac& usis in different

Expanded text:
imaginesque et suam et Helenae discipulis suis praebebat adorandas, quas et Romae tanquam deorum simulacra auctoritate publica constituerat: in qua urbe apostolus Petrus cum vera virtute Dei omnipotentis exstinxitdiscipulo ejus, qui mundum asserebat non a Deo, sed ab Angelis factum. III. SATURNINIANI a quodam Saturnino, qui turpitudinem Simonianam in Syria confirmasse perhibetur: qui etiam mundum solos angelos septem praeter conscientiam Dei Patris fecisse dicebat. IV. BASILIDIANI a Basilide, qui hoc distabat a Simonianis, quod trecentos sexaginta quinque coelos esse dicebat, quo numero dierum annus includitur. Unde etiam quasi sanctum nomen comducenta, et unum, et sexaginta; quae fiunt in summa trecenta sexaginta quinque. V. Ntur, velut purgandi se causa permisisse fertur, ut ea qui vellet uteretur. Quod ejus factum in sectam turpissimam versum est, qua placet usus indifferens
Abbreviated transcription (Latin):
na ał saluerã regrastatis omnib: liliris neis queꝵ numerum
pesciebã eosq cxxx &duos eẽ cogioui Restabuant epłe deoi¬
de trastatus popularer quos gecihomeliar uocant & plurimas
ium aepłarũ legelã Sedadhac nihilinde distabera cã me&iam
isti iuliani libri occupare caeper quoꝵ nunc qaarco responderẽ
iã ceiquando ergo id e plicauero quartoq ros pondero sitres
ñsiꝑ uenerunit dispona sihĩs uoluerit & qđ possis in cipere sinal
asis. uitrumq & hoo scilic& &illud der&ractatione opusculoꝵ
meoꝵ nosturius &diurnis tẽporib insingula distribitas. hoc
uide infinuaui sor̃ tatituae ut quantũ tibi desideriũ ẽ sum̃di
qđ poscis tanta flagrantius ad ñ amili poscas adiutoriũ quor
seriuũ laudabili stadiotuo atq utilitati eex quib id &istimar
futurũ. dn esinceriter dilestissime frat̃ com̃do iterũ platoꝵ¬
anogo tiũ ꝓpt̃ płeo ꝑrꝙx cũ cognoueris apued quẽ agendunsit
p&co nquoaet adiuuare nerĩ possumus ne cessitater homina

Expanded text:
mnibus libris meis, quorum numerum nesciebam eosque CCXXX et duos esse cognoui: restabant epistulae, deinde tractatus populares, quas Graeci homilias uocant. et plurimas iam epistularum legeram, sed adhuc nihil inde dictaueram. cum me etiam isti Iuliani libii occupare coeperunt, quorum nunc quarto respondere iam coepi. quando ergo id explicauero quintoque respondero, si tres non superuenerint, dispono, si dominus uoluerit, et, quod poscis, incipere simul agens utrumque et hoc scilicet et illud de retractatione opusculorum meorum nocturnis et diurnis temporibus in singula distributis. Hoc ideo insinuo sanctitati tuae, ut, quantum tibi desidenum est sumendi, quod poscis, tanto flagrantius a domino mihi poscas adiutorium, quo seruiam laudabili studio tuo atque utilitati eorum, quibus id existimas profuturum, domine sinceriter dilectissime frater. commeudo iterum perlatood eo perrexit. cum cognoueris. apud quem agendum sit, peto, ne pigeat adiuuare; non enim possumus necessitates hominum
Abbreviated transcription (Latin):
te in sticsse puscendo impsatã molestiã instanciatia &iã tuũ
uellẽ confido sime adhuius operis terminũ miseri cordi fauge
ꝑduxerit at ꝑiministerũ linguemee tanta huius rei diffical¬
tas aut ustindatũr tantum odu. autipso &iã plenius adiuian¬
tetollatur quoꝵ ducꝵ qđ prioro lacõposui iamdiuẽ qđ anino
uoluo hacre uoluo & quadam meditatione contueor sđ aut
posteachxi ñme accepis se consiteor & utrũ dũ hõe ogputefficiã
dũpi&s dũquero dũpulso fonfortasse accepturus gnoro. Scio
mea tam̃ nec p&iturũ necquesiturũ hacpulsaturũ quantũ set
ẽ nisi ehunc affestum munere duunae iuspirationis accepero
inhagigitur apere qđ te uehementer urguente indi noliona¬
tẽ sus cepi cartus me utid qđ egã nanta crelescentib adint

Expanded text:
am molesta instantia tua etiam tuum velle confido, si me ad hujus operis terminum misericordi favore perduxerit, ut per ministerium linguae meae tanta hujus rei difficultas aut ostendatur tantummodo, aut ipso etiam plenius adjuvante tollatur. Quorum duorum, quod priore loco posui, jam diu est ut animo volvo ac revolvo, et quadam meditatione contueor: quod autem postea dixi, non me accepisse confiteor; et utrum dum hoc ago, ut efficiam, dum peto, dum quaero, dum pulso, sim fortasse accepturus ignoro: scio me tamen nec petiturum, nec quaesiturum ac pulsaturum quantum sat est, nisi et hunc affectum munere divinae inspirationis accepero. In hoc igitur opere, quod te vehementer urgente in Dei voluntate suscepi, cernis me ut id peragam non tam cre
Abbreviated transcription (Latin):
nes causasq: offitiorum que in cõmuni ab ȩcđa
caele brantiur : exparte aliqua explicuimus
De inceps exordia eorum. quidiuini cul tuiminis¬
teria religionis impendunt ordine ꝑ sequemur:¬

Expanded text:
nes et causas officiorum quae in communi ab Ecclesia celebrantur ex parte aliqua explicuimus, deinceps exordia eorum qui divino cultui ministeria religionis impendunt ordine prosequamur
Abbreviated transcription (Latin):
genenationem illius quis ennar rauit :⁊ Autde
diuinitate eĩ accipiendum ẽ : qđ inpossibi le est di¬
uinȩ natiuitatis nosse misteria. Dequapater loquit᷑
ante luciferum genuite. Aut de partu uirginis quod
disficulter possit &poni. cuius rationem mariȩ quae¬
renti ꝑ angelum dicitur. Sp̃s scs̃ suꝑ ueni& inte: ut uł

Expanded text:
narrabit? Aut de divinitate ejus accipiendum est, quod impossibile sit divinae nativitatis nosse mysteria, de qua Pater loquitur: Ante luciferum genui te . Aut de partu Virginis, quod difficulter possit exponi. Cujus rationem Mariae quaerenti, per angelum dicitur: Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ebulliens ab eadem quagignitur sorb&ur. humo:
apłorum actareferunt in huius uiculi fontẽ eunũ¬
chum aphx lippo fuisre baptizatum : Namẽ & alia
b&htur intribuiuda ille passus distans abhelio tropoli:
etait eunuchus eeceagua quis prohibetore baptita¬
ri : iussit grane curruo. et descenderunt uterq
inaguaor phslippus et eunchus. & baptitauit eũ:
Omira doctoris uirtus erat in ueyculo. Eunuchus
sacraslitteras legebat : sed de quo leger& ignorabat :
Sedtamen eum quem in libro nesciens legebat pura
mente scire cupiebat. Venit phelippus phyloso¬
phus oftendit ei ihm qui clausus latebat in litter &
& scđm aliam traditionem Dixit phylippus eunucho
sicredis ex toto cord&uo saluus eris: &respondit eu¬
& de inceps p̃dicator &gentissuȩ apłr effestus ẽ ¬

Expanded text:
ebulliens ab eadem qua gignitur sorbetur humo. ebulliens ab eadem qua gignitur sorbetur humo. Apostolorum Acta referunt in hujus viculi fonte eunuchum a Philippo fuisse baptizatum. Nam est Helia Bethtur in tribu Juda mille passus distans ab Heliotripoli. Et ait eunuchus: Ecce aqua, quis prohibet me baptizari? Et jussit stare currum; et descenderunt uterque in aquam Philippus et eunuchus, et baptizavit eum. O mira doctoris virtus! Erat in vehiculo eunuchus, sacras litsed tamen eum quem in libro nesciens legebat, pia mente scire cupiebat. Venit Philippus philosophus, ostendit ei Jesum, qui clausus latebat in littera. Et secundum aliam traditionem, dixit Philippus eunucho: Si credis ex toto corde, salvus eris. Et respondit euet deinceps praedicator, et gentis suae apostolus e
Abbreviated transcription (Latin):
enim dediuinitate eĩ accipiendum ẽ. qͦđ in possi¬
bilesit diuine natiuitatis nosse misterii. Dequa ipse lo¬
quitur in ꝓuerbiis. Ante om̃s colles generauit me : Iux¬
ta illud qđ alibi legimus. Quis cogouit sensum dñi.
aut consiliarius eĩ suit idẽ nullus. Autde partu uir¬
ginis qđ difficulter possit exponi. Deniq: cum mariȩ
dicer&ur ab angelo. concipies & paries silium Illa
respondit. Vnde mihi hoc quia uirum non cognoui.
tum natiuitatis huius sacramenta dicantur: cuius
narrator rarissimus ẽ: Apperiens auteo p̃hs lip¬
pus õs siuior. et incipiens ab scruptura ista euance¬
dir: pulcherq: ẽ sensus ẽ fensti qđ os lampadis suum
aperir& os dum obscura ꝓph&iȩ inscientiȩ lucẽ p̃fer¬
r& : quamuis & iuxta historiam possit ista circũ lo¬
cutio designare: aliquanto longiorem futurum tunc
soro uicus in tribu iuda euntib: abihelia chebron
uicesimo lapide ilixta quem fons ad radicem montis

Expanded text:
enim de divinitate ejus accipiendum est, quod impossienim de divinitate ejus accipiendum est, quod impossibile sit divinae nativitatis nosse mysteria. De qua ipse loquitur in Proverbiis: Ante omnes colles generavit me . Juxta illud quod alibi legimus: Quis cognovit sensum Domini, aut consiliarius ejus fuit , id est, nullus, aut de partu virginis quod difficulter possit exponi, denique cum Mariae diceretur ab angelo: Concipies et paries filium, illa respondit: Unde mihi hoc, quia virum non cognovi, tum nativitatis hujus sacramenta dicantur, cujus narrator rarissimus est. Aperiens autem Philippus os suum et incipiens ab Scriptura ista, edis, pulcherque est sensus, quod os lampadis suum aperirret. Quamvis et juxta historiam possit ista circumlocutio designare aliquanto longiorem futurum tunc soro vicus in tribu Juda, euntibus ab Eliae Chebron in vigesimo lapide. Juxta quem fons ad radi
Abbreviated transcription (Latin):
cum passus est uoluntate ut destruer& eum qui habe¬
bat mortis imperium humilians seusq: ad mortem¬
mortem autem crucis. Hic agnus ẽ in cuius t xpo
immolabatur agnus cuius eruor litus in postib & ter¬
minatorem fu gabat aegepti : qui non solum sanguine
suo nas sedemit : sed & lanis operuit ut algentes infide¬
litatesua ueste cale facer&. Qaudi remus apłm lo¬
quentem nob̵: quot quot inxp̃o baptizati estis xp̃mindu¬
Deangustia & deiuiditio sublatus est: siue ut septuagin¬
Illud significat qđ d& ribulatione atq iuditio al patrẽ
iustor ascender&: siue qđ iud& omnium iudicii non
reperit ueritatem: sed absque ulla culpa seditione
udaeorum &pilati uocȩ dampnatus sit: ut ad mir&ur
ꝓph&a qđ omnium dr̃ setradiderit passioni dequo
paulus loquitur. Sienim credidissent : numquã dñm
glorie crucifixissent: Sequitur Conerationẽ illius
quis ennar rabuit⁊ qđ dupliciter intelligitur. dut

Expanded text:
 passus est voluntate ut destrueret eum qui habe passus est voluntate ut destrueret eum qui habebat mortis imperium, humilians se usque ad mortem, et mortem crucis. Hic agnus est in cujus typo immolabatur agnus, cujus cruor litus in postibus exterminatorem fugabat Aegypti, qui non solum sanguine suo nos redemit, sed et lanis operuit ut algentes in fidelitate sua veste calefaceret. Et audiremus Apostolum loquentem nobis: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induDe angustia et de judicio sublatus est, sive ut Septuaginillud significat quod de tribulatione atque judicio ad Patrem victor ascenderit, sive quod judex omnium judicii non reperit veritatemi, sed absque ulla culpa seditione Judaeorum et Pilati voce damnatus sit, ut admiretur propheta quod omnium Deus se tradiderit passioni; de quo Paulus loquitgloriae crucifixissent . Sequitur: Generationem illius quis enarrabit? Quod dupliciter intelligitur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
rabia regio intersinum maris rubri qui ꝑsicus & eũ qui
arabi cus uocatur hab& gentes multas. moabitas amma¬
nites idu meos sarra cenos alias quam plures hanc sacrã
uitepp̃ tari dicitre eo quodqres cre& odor ie feras :¬
ntiochia cuutas ẽ syriȩ in quabar nabas & paulur
apłi sunt ordinati. est& alia in asia inquaidem p̃¬
dicanter iudȩis dixerunt uobis oportebat primum lo¬
qui uerlium dĩ sed qm̃ reppulistis illud. ecce conuertimur
marci euangelistȩ tumulus hodiȩ in ecclesia ueneratur:
mphis pholis est ciuitas macedoniȩ est & altera
eiusdem nominis insyria:
ppollonia ciuitas est macedoniȩ
thenȩ ciuitas est acharã phylosophiȩ studiis dicata: cu

Expanded text:
Arabia regio inter sinum maris Rubri, qui Persicus, et eum, qui Arabia regio inter sinum maris Rubri, qui Persicus, et eum, qui Arabicus vocatur, habet gentes multas, Moabitas, Ammonitas, Idumaeos, Saracenos, aliasque quam plures: haec sacra interpretari dicitur, eo quod odores creet odoriferosntiochia civitas est Syriae, in qua Barnabas et Paulus apostoli sunt ordinati. Est et alia in Asia, in qua idem praedicantes Judaeis dixerunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei. Sed quoniam repulistis illud, ecce convertimur Marci evangelistae tumulus hodie in Ecclesia veneratur. Amphipolis est civitas Macedoniae. Est et altera ejusdem nominis in Syria. Apollonia civitas est Macedoniae.Athenae civitas est Achaiae, philosophiae studiis dedita, cu
Abbreviated transcription (Latin):
cui &iam templum in ea marmore albo construx̃ in
qua nepus eius heredes ab angelo ꝑcussus. Cornelius
centurio baptizatur & agabus ꝓph&a zona pauli liga¬
tus est: Atera uero cȩsa rła phy lippi cuius euan¬
gelium meminit eẽ thetrachia aradices montis
libani facta & in honore caesaris cognominata ẽ. Sed
& tertia cȩsarea capadiciȩ m&ropolis est cuius lucas
itameminit: Descendens caesaream & salutauit eccłam¬
sed quia in hoc loco deciuitatibus mentio facta est
necessarium duximus ut de pluribus istius libri ciuita¬
tibus locis ꝓuincis sue mentionem in hoc loco faciamus:
chaldemach ẽ in helias ad australem plagam montis
syon que aistenus uixta iudȩorum consilium mortuor
ignobiles. alios terra tegit. alius subdiuo putre facit
sia regio quaeminor cognominatur undique circũ¬
data est mari cuius prouinciȩ sunt. phrigia & pham¬
philia eglicia chaonia. galatia. & aliȩ multae.

Expanded text:
cui etiam templum in ea marmore albo construxit, in cui etiam templum in ea marmore albo construxit, in qua nepos ejus Herodes ab angelo percussus, Cornelius centurio baptizatus, et Agabus propheta zona Pauli ligatus est. Altera vero Caesarea Philippi, cujus Evangelium meminit esse tetrarchiam ad radices montis Libani facta, et in honore Caesaris cognominata est. Sed et tertia Caesarea Cappadociae metropolis est, cujus Lucas ita meminit: Descendens Caesaream salutavit EccleSed quia in hoc loco de civitatibus mentio facta est, necessarium duximus, ut de pluribus istius libri civitatibus, locis, provinciisve mentionem in hoc loco faciamus. Acheldemach est in Helia, ad australem plagam montis Sion, quae hactenus juxta Judaeorum consilium mortuos ignobiles terra tegit, alios sub divo putrefacit. Asia regio quae Minor cognominatur, undique circumdata est mari, cujus provinciae sunt, Phrygia, Pamphylia, Cilicia, Lycaonia, Galatia, et aliae multae.
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt quidem qui hȩcangelum inspũ sco fecisse testant᷑
ut hieronimus ꝓdit: Nam & similiter fastum legit᷑
de alia chuc portanti prandium daniheli p̃hulip¬
pus auteo ite uentus eet inatoto: Aotus oppi¬
dunest insignȩ palestinȩ qđ hebraicȩ uocatur isdot¬
& est una dequinq: olimciuitatibus allophy loꝵ
interp̃tatur enim atotus ignis generationis seu
igniis patruelis: et pertransieus euaucelita¬
uit ciuitatibus ciuctis donec ueninet cae¬
daueao: Cesarea palestine dicitur ubiin fradomũ
habuisse des cribitur phiş lippus quȩ usq: hodue
demonstratur. Nec non & cubicolum quattuor siliarũ eius
urginum ꝓph&antium Caesare ciuitates duaȩ sunt inter¬
ra rȩꝓmissionis una cȩsarea palestinȩ in littoremaris
magnis itaque quondam pyrgos idẽ turris stratonis
dista est sed abhero de rege iudee nobilius &pulchri¬
us & contrauim maris multo utilius & tructa in ho¬
norem caesaris agusti. Caesarea cognominata est:

Expanded text:
itu sancto fecisse testantur. Ut Hieronymus prodit; nam et similiter factum legitur de Habacuc portante prandium Daniel: Philippus autem inventus est in Azoto. Azotus oppidum insigne Palaestinae quod Hebraice vocatur Isdoth, et est una de quinque olim civitatibus Allophylorum. Interpretatur enim Azotus ignis generationis seu ignis patruelis. Et pertransiens evangelizabat civitatibus cunctis, donec veniret Caesaream. Caesarea Palaestinae dicitur, ubi infra domum habuisse describitur Philippus quae usque hodie demonstratur, nec non et cubiculum quatuor filiarum ejus virginum prophetantium. Caesareae civitates duae sunt in terra repromissionis. Una Caesarea Palaestinae in littore maris Magni sita, quae quondam Pirgos, id est Turris Stratonis dicta est; sed ab Herode rege Judaeae nobilis et pulchrius, et contra vim maris multo utilius exstructa in honorem Caesaris Augusti Caesarea cognominata est,
Abbreviated transcription (Latin):
laturum sed & nominis a& himolo giã conuenit: Po¬
test enim candacis &hebrȩo commutata interp̃tari:
ipsa quippe ẽ cui inpsalmo ꝓhis qui commutabunt᷑
inscriptura dicitur. Audifilia & uide & inclina au¬
remtuam & obliuiscere populum tuum & domũ pa¬
tristui. &c&̃. Dixit autem sp̃s phylippo. accede

Expanded text:
laturam. Sed et nominis etymologia convenit. Polaturam. Sed et nominis etymologia convenit. Potest enim Candacis ex Hebraeo commutata interpretari. Ipsa quippe est, cui in Psalmo pro his qui commutabuntur in Scriptura dicitur: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, et obliviscere populum tuum et domum patris tui. Dixit autem
Abbreviated transcription (Latin):
et ecce uir a&hiops eunuchus potens. ꝓuirtu¬
te & integritate mentis uir appellatur: nec inmerito
qui tantum studium inscripturis habebat ut eas &iam
inuia legere noncessabat: Tantumq: amoris in reli¬
gione gerebat . ut aula regia derelicta deultimis
mundi partib uenir& ad templum dñi Unde iux¬
ta mercedem dumquerit interp̃tẽ lectionis xp̃m
quaem querebat inuenit : plusq ut hieronimus ait
nde serto fonte eccłȩ quam in aurato synagoge tem¬
plorepperit: Ibi enim qđ hieremias ad mirando ꝓlo¬
quitur : Mutauit a &d nops pellem suam idẽ sorte
peccatorum abluta delauachro ihũ dealbatus ascen¬
dit: candacis reqiȩ a&hiopuor:. & in regum
libro legimus quia regina austriuenit afinibus t̾rȩ
audire sapientiam salomonis: Moris quippe fuit illi
nationi semꝑ afeminis regieasq: candaces appella¬
re: Quierat super ooĩs cazas eius. et cetera:
Regina a&hiopum thesaurarium p̃matens in hierł.
gentium designat ecđam uirtutum fidȩiq dño dona

Expanded text:
elevit. Ecce vir Aethiops eunuchus potens. Pro virtute et integritate mentis vir appellatur; nec immerito, qui tantum studium in Scripturis habebat, ut eas etiam in via legere non cessaret, tantumque amoris in religione gerebat ut aula regia derelicta de ultimis mundi partibus veniret ad templum Domini. Unde juxta mercedem dum quaerit interpretem lectionis, Christum quem quaerebat invenit, plusque, ut Hieronymus ait, in deserto fonte Ecclesiae quam in aurato Synagogae templo reperit. Ibi enim quod Jeremias admirando proloquitur: Mutavit Aethiops pellem suam: id est sorde peccatorum abluta de lavacro Jesu dealbatus ascendit. Candacis reginae Aethiopum. Et in Regum libro leaudire sapientiam Salomonis. Moris quippe fuit illi nationi semper a feminis regi, easque Candaces appellari. Qui erat super omnes Gazas ejus, etc. Regina Aethiopum thesaurarium praemittens in Hierusalem, gentium designat Ecclesiam, virtutum fideique Domino dona
Abbreviated transcription (Latin):
re consueuit. Accedit ad eucarstã mtrepidus & securis. Sed hoc de
illi dico quẽ capitalia & mortalia peccita nongauant po conqei di¬
talia postbaptis inx̃ crimina comimnissa p̃munt : Hortoa prius publiar
penitentia satis facere &ita sacordotis iudicio reconciliatũ cõmuni¬
oni sociuri Siuuilt non adiudicium & condepnatione sui eucaristiã

Expanded text:
re consuevit, accedat ad eucharistiam intrepidus et securus. Sed hoc de illo dico, quem capitalia et mortalia peccata non gravant. Nam quem mortalia post baptismum crimina commissa premunt, hortor prius publica poenitentia satisfacere, et ita sacerdotis judicio reconciliatum communioni sociari, si vult non ad judicium et condemnationem sui eucharistiam
Abbreviated transcription (Latin):
cucurrit. quocumq radiauerit mundare potest. ipse
pollui non potest : Stulte unde sordes in uirgine matre ubi
non ẽ concubitus cum homine patre : Vnde sordes in ea
rem Vnde sordes indomo ad quã nullus hospis accessit
bebat iduxit ꝓcessitdeea quã sic̃ inuenit clausam.¬
integũ dereliquid. Sicut ille natus folus ẽ in mortuis liber
ic istius & quanatus ẽ matris pudor. solus in teger: E uac¬
ꝑ inoboedientiã meruit poenam. Maria ꝑ oboedientiã
consecuta ẽ grãm Illae gustando ꝓibitũ maledicta. hȩc ere¬
dendo angelabene dista ẽ illa nobis mortem contulit. haec

Expanded text:
occurrit? Quocunque radiauerit, mundare poccurrit? Quocunque radiauerit, mundare ppollui non potest. Stulte, unde sordes in Virgine, ubi non est concubitus cum homine patre? Unde sordes in eamrem? Unde sordes in domo ad quam nullus hospes accessit?bebat induit, eamque sicut invenit clausam reliquit. Sicut ille natus est solus inter mortuos liber, sic istius ex qua natus est matris pudor solus permansit integer. Eva inobediens meruit poenam, Maria obediens consecuta est gratiam. Illa gustans prohibitum maledicta fuit. Haec credens angelo est benedicta. Illa nobis mortem contulit, haec
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. quierat fastus ẽ quid erat : quidẽ factus : Verbũ
erat. caro factum ẽ. filius di erat filius hominis factus est
Ds̃ erat homo fastus ẽ. Suscepit humanitatẽ non amisit
diuinitatẽ fastus ẽ humilis mansit sublimis Matus ẽ ho¬
mo non destiat ẽẽ ds̃. Natus ẽ pariulus. latens magnus. ꝗui
libenter am plectitur dm̃ natũ non orr& uirginis partũ.
Dicit tibi creator hominis filius hominis quidẽ qđ te ꝑ mo¬
u& in meã natiuitatẽ : Ohomo non sũ libidinis conceptus
cupiditate. Ego matrem quanascereł feci. egouiã meo iti¬
neri p̃paraui atq: mundaui. hanc quam dispicis mani¬
cheȩ. Mater ẽ mea sed manu fabricata ẽ mea Si potui in¬
quinari cumillam facerem potui in quinari in illa cũ nas¬
cerer: Sic̃ transitumeo illius non ẽ corrupta uirginitas :
sic in carne non maculata maiestas. Si s olis radius cloaca¬
rum sordes sic care nouit. suisq inquinari non nouit
Quantomagis splendor lucis & ne. in quonihul inqui nam̃tũ

Expanded text:
verunt, qui erat, factus est; qui erat, quid factus est? Verbum erat, caro factus est; Filius Dei erat, filius hominis factus est; Deus erat, homo factus est. Suscepit humanitatem, non amisit deitatem. Factus humilis, mansit sublimis. Natus est homo, non destitit esse Deus. Natus est paruulus, latens magnus. Qui libenter amplectitur Deum natum, non horret Virginis partum. Dicit Deus creator hominis, filius hominis. Quid est quod te permouet in mea Natiuitate? Non sum libidinis conceptus cupiditate, ego Matrem de qua nascerer, feci: ego viam meo itineri præparaui atque mundaui. Hanc quam despicis Manichæe, mater est mea, sed manu fabricata est mea. Si potui inquinari cum eā facerem: potui inquinari cum ex ea nascerer. Sicut trāsitu meo illius non est corrupta virginitas, sic & mea non est ibi maculata maiestas. Si solis radius cloacæ sordes exsiccare nouit, inquinari non nouit, quantomagis splendor lucis æternæ, in quo nihil inquinatū
Abbreviated transcription (Latin):
tempore inquid uobus cumsum & non cogno uistis me phylippȩ
Egoueni patrimeo tecdplicare. Tunolime fepacrare quid que
ris alterum p̃terme. Quime uidit uidit& patrem Tanta est
in nob̵ humilitas tantã similitudo tanta Raritas ut ego in pa¬
trensim & pater in me. Sentio sabelliane quid musitas aut

Expanded text:
tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, ego veni Patri meo te adjungere, tu noli me separare. Quid quaeris quasi alterum praeter me? Qui me videt, videt et Patrem . Tanta est in nobis similitudo, tanta unitas, tanta charitas, ut ego in Patre sim, et Pater in me. Per quam un
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ dico quia unũ dualitas in pleunitas ẽ inditate . alterutrũ
facit unius natiuitatis sed unũ ostendit g̃ȩ diuinitas dũ dico
est quia dr̃ est : Erubescite arriani. Tunicã hominis iam iu¬
dicati incruce pendentes carnifices pylati non sunt ausi
conscendere & uos conamini caritatem dĩ incaelo sedentis immo
caritatẽ d̃i diuidere sed conimini quantũ potestis conami¬

Expanded text:
Deus, dico quia unum sunt, 452 dualitas in prole, unitas in deitate: alterum facit unius nativitas, sed unum ostendit divinitas: cum dico us est. Erubescite, Ariani. Tunicam hominis jam judicati in cruce pendentis carnifices Pilati non sunt ausi conscindere, et vos conamini charitatem Dei in coelo sedentis, imo ipsam charitatem Deum dividere. Sed conamini, quantum potestis, conami
Abbreviated transcription (Latin):
quid dixit. date illipuerũ & nolite diuidere eum ecce & ego
dico totum posside & noli diuidore dm̃. Non inquid sed
suis habere pacem diuide hereditatẽ sine p̃iudicio dico
tem quia non diuido pacem. Sienĩ fralta fuerit pax iam
nonẽ pax. sed quo modo apud tepax in libata eẽ potest
apud quem fides integranon ẽ. Vnde quia mecũ nonuis pos

Expanded text:
Quod dicit, Date illi puerum, et nolite dividere; ecce et ego dico, Totum posside, et noli dividere Deum. Non, inquit; sed si vis habere pacem, divide haereditatem. Sine praejudicio dico. tem; quia divido pacem. Si enim fracta fuerit pax, jam non est pax. Sed quomodo apud te pax illibata est, apud quem fides integra non est? Unde quia mecum vis posside
Abbreviated transcription (Latin):
angelus moysi inflãmainis derubo & uidit qm̃ rubus arder&
Rubus aũt cũ non cremar &ur. Dixit mosses. Transiens ui¬
debohoc grande uisum. Curutiq non crem&ur rubus
Cum uidiss& aut d̃s qm̃ accedit uidere uocabat eũ dñs derubo¬
dixit quis es dñe : Dixitadeum dñs Neaccesseris huc nisi sol¬
ueris calcia mentum depedib: tius. locus enim inquostas terra

Expanded text:
angelus Domini in flamma ignis de rubo: et uidit, quoniam rubus ardebat igni, rubus autem non cremabatur. et dixit Moyses: transiens uidebo hoc grande uisum, cur utique non crematur rubus. ut uidit autem, quoniam accedit uidere, uocauit eum Dodixit: quid est? et dixit: ne accesseris huc nisi solueris calciamentum de pedibus tuis. locus enim, in quo stas, terra
Abbreviated transcription (Latin):
sed homnib: bone uoluntatis ipse ẽ hereditas ipse testator
ipsum quaeris quid paertiris unum siunũ diuiseris in tegrũ
erubesce iudicante salomone. an mer&rix neunũ uiuũ:
neunde cumq: conceptũ iamq pccratum ꝑder& non ꝑmi¬
sit diuidifilium suum & tudiuidis dm̃tuum. Ilba & si me¬
r&rix tam̃ pia quiamatur. Tumer& rix &impia quia
erunt illius tremuer̃ quid dixit. date puerum illi & nolite

Expanded text:
sed hominibus bonae voluntatis. Ipse est haereditas, ipse testator; ipsum quaeris dividere? Quid partiris unum? Si unum diviseris, integrum erubesce! Judicante Salomone, meretrix ne unum vivum, ne undecumque conceptum etiam natum proderet, non dimisit dividi filium suum; et tu dividis Deum tuum? Illa etsi meretrix, tamen pia; quia mater: tu, haeresis, impia; quia erunt; illius tremuerunt. Quid dicit illa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Santi zatis tantũ iter ẽẽ salutis nullu fcati cuminũ quã uis in honis ope¬
Qnib: defunstũ uitã & nã habere craedamus &cepto martyrio ubitota
baptis mi sacram̃ta conplentur. baptizandus enĩ confitetur fidẽ suã
arã sacerdotẽ & in terrogatis respondit. hoc & martyr quorã ꝑse
uł oanguitur gne. Illemanis in positione pontificis accipit spmn sem̃¬
Hiclacus at efficitur spr scĩ dumnone ipse quilo quitur sed sps̃ patuss
quilo quatur inillo Ille cõmuniaat encaristiȩ in cõmomoratione mor¬
tis dĩi hicipso xpõ cõmoritur Illo conficetur semundi hastib: renun¬
ut quidã sobri&atis causa falluntun sediunũ eũ aqua mextã quia
& uinũ fuit in redemptionis nite is.steriũ cumdicit Nonbubã amodo
tere eius qđ lan cer ꝑfessumẽ aqua cũ sanguine egressai uinum douera

Expanded text:
aptizatis tantum iter esse salutis. Nullum catechumenum, quamvis in bonis operibus defunctum, vitam aeternam habere credamus, excepto martyrio, ubi tota baptismi sacramenta complentur. Baptizandus confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respondit. Hoc et martyr coram vel contingitur igne. Ille manus impositione pontificis accipit Spiritumicitur Spiritus sancti, dum non est ipse qui loquitur, sed Spiritus Patris qui loquitur in illo. Ille communicat Eucharistiae in commemoratione mortis Domini; hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renunut quidam sobrietet vinum fuit in redemptionis nostrae mysterio, cutere ejus quod lancea perfossum est, aqua cum sanguine egressa, vinum de vera
Abbreviated transcription (Latin):
tiz ati ueniunt adnos. recipiantur quidem quasi bapti tati. ne
scã trinitatis in uocatio ł confessio adnulletur sed do ce¬
antur ante &instituantur quosen su sce trinitatis misteriũ ineđã
teneatur & si consentiunt credere uł ad quies cunt confiteri pur¬
gati icmsidei puritate confirmentur ꝑmanus inpositionis. Si uero
paruuli sunt uł ebetes quido drinã non capiuntrespondeant ꝓ
trinitatis inuocatione apud her&icosbaptizatisunt & ueniunt
acinos baptitari debere p̃nunciamus rebaptitarineq enĩ credei

Expanded text:
tizant, et veniunt ad nos: recipiantur quidem, quasi baptizati, ne tizant, et veniunt ad nos: recipiantur quidem, quasi baptizati, ne sanctae Trinitatis invocatio vel confessio annulletur; sed doceantur ante et instruantur: quo sensu sanctae Trinitatis mysterium in ecclesia teneatur. Et sicut sentiunt credere, vel acquiescunt confiteri: purgati jam fidei integritate confirmentur manus impositione. Si vero parvuli sunt vel hebetes, qui doctrinam non capiant: respondeant pro Trinitatis invocatione apud haereticos baptizati sunt, et veniunt ad nos, baptizari debe
Abbreviated transcription (Latin):
moritur qua neccum carne utsuperius diximus seminat̃ gedfer
trus comis sus ẽ homo statim in prima conditione iuscła uigilantia
mentis adnitente &iã p̃cepti custodia ꝑseuerar& siuell& in id quod
creatus suerat postquã uero sedustione serpentis ꝑ euã cecidit a na¬
turae bono ꝑdidit pccriter uigorẽ arbitrii. nontam̃ elestionẽ. ne
utuł eligat uł sequatur uł agat occasionẽ salutis hoc ẽ in spiratione
dĩ. ut uit consequatur qđ elisgf. uł qđ sequitur uł qđ occasione agit
dĩ eẽ libere confitemur In iciumergo salutis nr̃e miserante ha¬
bemus in nob̵. Vt aũt ad qui es camus salutifere inspirationinr̃e po¬
testatis ẽ. Vtadipis camur qđ ad quiescendo ad monitione cupimus
citudinis nr̃ae ẽ & caelestis ꝓccriter adiutorii &cũ lalimur potesta¬
ubi in nomine patr̃is &filii & sp̃r scĩ datur. &ideo siqui apud
illos her& icos baptiz ati sunt qui inscã trinitatis confessione bap¬

Expanded text:
moritur, quia non cum carne, ut superius diximus, seminatur, sed ui commissus est homo statim in prima conditione, ut sola vigilantia mentis adnitente, etiam perfecta custodia perseveraret, si vellet, in id quod creatus fuerat. Postquam vero seductione serpentis per Evam cecidit a naturae bono , perdidit pariter vigorem arbitrii, non tamen electionem, nut vel eligat, vel sequatur, vel agat occasionem salutis, hoc est inspirationem Dei. Ut autem consequatur quod eligit, vel quod sequitur, vel quod occasione agit, Dei esse, libere confitemur. Initium ergo salutis nostrae, Deo miserante, habemus, ut acquiescamus salutiferae inspirationi, nostrae potestatis est. Ut adipiscamur quod acquiescendo admonitioni cupimus citudinis nostrae est, et coelestis pariter adjutorii; ut labamur, potestaubi in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti datur. Et ideo siqui apud illos haereticos baptizati sunt, qui in sanctae Trinitatis confessione bap
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ uxtaregulã adtĩo positã tinsti suntꝰ pauli anite ꝓcliani bor¬
borite spuri fotiniaci quinunc uocantur bonosiani montani
& manichei. Varia impi&atis germina uł coere istorũ origines
siuȩ ordinis pestes quaȩ duo principia sibi in cognita introducunt
quirendũ habeis ÷ utrũ baptitatisunt annon. sed hoctantũ si credant
ecđe fidem &baptitentur ecđastico baptismnate. Et neunũ tri
nitatis baptisma qđ nefas ẽ iter&ur neq ꝓ diuersitate tradentiũ
uideris spm descendentem &manentẽ suꝑ eũ. Hic ẽ quibaptizat in

Expanded text:
i, juxta regulam a Domino positam, tincti sunt, ut Paulini, Procliani, Borboritae, Siphori, qui nunc vocantur Bonosiani, Photiniani, Montani, et Manichaei, variaque impietatis germina, vel caeterae istorum originis, sive ordinis pestes, quae duo principia sibi ignota introducunt, quirendum ab eis utrum baptizati sint, an non; sed hoc tandem: si credant Ecclesiae fidem, et baptizentur ecclesiastico baptismate. CAP. LInitatis baptisma, quod nefas est, iteretur, neque pro diversitate tradentium videris Spiritum descendentem, et manentem super eum, hic est qui baptizat in
Abbreviated transcription (Latin):
taut manicheus blasphemat. Sed cumsit creationebona. arbitrio ani¬
me esficitur nobis uł bona uł mala noninmutatione substantie se
& secutionis mercede ÷ Ipsaenim ẽs que stabi ante tribunal xp̃i. in

Expanded text:
ut Manichaeus blasphemat. Sed cum sit creatione bona, arbitrio animae efficitur nobis vel bona vel mala, non immutatione substantiae, sed exsecutionis mercede. Ipsa enim est quae stabit ante tribunal Christi