comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nominib appellent᷑. Ludat iei: uͭ
& lusus eiꝰ eruditio sit. & ñ solum or¬
dinẽ teneat litt̾aꝵ ⁊ memoria nomi¬
num in canticum teneat transeat :
s ip̃e inter se crebro ordo turbet᷑ ⁊ me¬
diis ultima. pͥmis media misceant᷑:
uͭeas ñ sono tm̃. s ⁊ uisu nouent. sũ
uͦ ceꝑit trem̃ti manu stilũ in ceram
ducere. uel alt̾ius suꝑposita manu
tener ⁊ regant᷑ articuli. uelĩ tabella
ad premiũ: et quib illa etas delecta¬
ii potest munuscłis inuitet᷑. habeat
⁊ in discendo socias quib ĩuid̾ at:
quarum laudib mordeatur.¬
Non est obiurganda. si cardi. &e
sit. sed laudib extitandum ingenium: uł¬
⁊ uicisse se gaudeat. ⁊ iucta doleat. Ca¬
uendum in pͥmis. ne oderit studia:
ne amaritudo eoꝵ ꝑcepta. infantie ul¬
tra rudes annos transeat. Ip̃a nomĩa
ꝑ que consueuit paulatĩ uerba conte¬
xere. ñ sint fortuita. s certa ⁊ coacer¬
series de math̾o luca q descendit:

Expanded text:
nominibus appellentur. ludat in eis, ut nominibus appellentur. ludat in eis, ut et lusus eius eruditio sit, et non solum ordinem teneat litterarum, ut memoria nominum in canticum transeat, sed ipse inter se crebro ordo turbetur et mediis ultima, primis media misceantur, ut eas non sonu tantum, sed et uisu nouerit. cum uero coeperit trementi manu stilum in cera ducere, uel alterius superposita manu teneri regantur articuli uel ad praemium, et, quibus illa aetas delectari potest, munusculis invitetur. Habeat et in discendo socias, quibus invideat, quarum laudibnon est obiurganda, si tardior sit, sed laudibus excitandum ingenium; et uicisse se gaudeat et uictam I doleat. cauendum in primis, ne oderit studia, ne amaritudo eorum I percepta in infantia ultra rudes annos transeat. ipsa nomina, per I quae consuescet paulatim uerba contexere, non sint fortuita, sed ^ certa et coacerseries de Matheo Lucaque descendat,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic natus est samuhel. sic ortꝰ sanson¬
est: sic ioh̾es ꝓpħa ad introitũ marie
etumpe Igitur que de repmissione
nata est: dignam habeat ortu suo insti¬
tutionẽ parentum. Samuhel nutrit᷑ ĩ
templo: Ioħes in solitudĩe p̾parat᷑. Ille
sacro crine uen̾abłis est. uinũ ⁊ sicerã ñ
bibit: adhuc ꝑuulus cum dño sermo¬
cinat᷑. Hic fugit urbes ⁊ zona pellicia
cingitur: locust is alit᷑ ⁊ melle silur̾i:
& in typum pnĩe predicate. tortuosis¬
simi animalis uestit᷑ exuniis. Sic etu¬
cdienda est aĩa: que futura ẽ templũ
dei. Nichil aliud discat audire. nich
loqui: nͥ qd̾ ad timorẽ dei ꝑtinet. Tur
pia ñ intelligat: cantica mundi ig¬
noret: adhuc tenera lingua psalmiᷤᷤ
dulcib imbuat᷑. Procul sit etaᷤ lasci¬
ua pueroꝵ. Ipse puelle ⁊ pedisseque
sclarib consortiis arceant᷑: ne qd̃ ma¬
le didicerint. peiꝰ doceant. fiant ei
littere uel buxee. uel ebutnee: ⁊ sius

Expanded text:
sic natus Samuel, sic ortus est Samsic natus Samuel, sic ortus est Samtur, Ioannes etiam ad introitum Mariæ erumpere. igitur, quae de repromissione nata est, dignam habeat ortu suo institutionem parentum. Samuel nutritur in templo, Iohannes in solitudine praeparatur. ille sacro crine uenerabilis est, uinum et siceram non bibit, adhuc paruulus cum deo sermocinatur; hic fugit urbes, zona pellicia cingitur, lucustis alitur et melle siluestri et in typum paenitentiae praedicat tortuosissimi animalis uestitus exuuiis. Sic erudienda est anima, quae futura est templum domini. nihil aliud discat audire, nihil loqui, nisi quod ad timorem dei pertinet. turpia uerba non intellegat, cantica mundi ignoret, adhuc tenera lingua psalmis dulcibus inbuatur. procul sit aetas lasciua puerorum, ipsae puellae et pedisequae a saecularium consortiis arceantur, ne, quod male didicerint, peius doceant. fiant ei litterae uel buxeae uel eburneae et suis
Abbreviated transcription (Latin):
nas gare luget inclusus: ⁊ eu̾sionem¬
sida. ethiopia: monachoꝵ cotidiet᷑¬
bas suscipimꝰ. Deposuit pharet᷑s arme¬
niꝰ: uani discunt psalt̾ium: scitie fri¬
gora feruent calore fidei. Getaꝵ ruti¬
lus ⁊ flauus ex̾citꝰ. eccl̃iaꝵ circũfert
tẽtoria: ⁊ id̾o forsitan contͣ nos equa
pugnant atie: qr pari religione con¬
fidunt. Pene lapsus sum ad aliã ma¬
teriam: ⁊ currẽte rota. dum urceum
fac̾e cogito. amphorã finxit manus.¬
te sermonẽ dirig̾e ⁊ doc̾e qͦmͦ institue¬
re paulã nr̃am debeas. q̃ pͥus in xp̃o ẽ.
consecrata ꝙͣ genita: qͣm ante uoui¬
sti ꝙͣ ut̾o suscepisti. uidimꝰ aliqͥd tem¬
porib nr̃is de ꝓph̃alib libris. Anna
sterilitatẽ alui fecunditate mutanit:
tu lactuosã fecũditatẽ uitalib lib̾is
cõmutasti. fidens loqͦr accepturãte
filios: q̃ pͥmũ fetũ dño reddidisti. Ista
sunt pͥmogenita: q̃ offerunt᷑ in lege.

Expanded text:
nas Ganas Gaside, Aethiopia, monachorum quotidie turbas suscipimus. Deposuit pharetras Armenius, Hunni discunt Psalterium, Scythiae frigora fervent calore fidei: Getarum rutilus et flavus exercitus, Ecclesiarum circumfert tentoria; et ideo forsitan contra nos aequa pugnant acie, quia pari religione confidunt. 680 3. Pene lapsus sum ad aliam materiam, et currente rota, dum urceum facte, sermonem dirigere et docere, quomodo instruere Paululam nostram debeas, quae prius Christo est consecrata quam genita, quam ante uotis quam utero suscepisti. uidimus aliquid temporibus nostris de prophetalibus libris: Anna sterilitatem alui fecunditate mutauit, tu luctuosam fecunditatem uitalibus liberis conmutasti. fidens loquor accepturam te filios, quae primum foetum domino reddidisti. ista sunt primogenita, quae offeruntur in lege.
Abbreviated transcription (Latin):
sera cõuersio. Latro. de cruce: tͣnsiit
ad ꝑaclysum. Nabuchodonosor rex
babyloniͦ. post efferatõnẽ corporis ⁊
corlis ⁊ beluarũ in heremo cõuictũ:
mentẽ recepit sanam. Ꝙ uͭ omittã
uetera ne apud incredulos nimiᷤᷤ fa¬
bulosa uideant᷑ ⁊ ante paucoᷤ annoᷤ
ꝓpinqꝰ ũr graccus. nobilitatẽ patͥ¬
ciam nomine sonans. cũ p̾fecturã
reg̾et urbanam. ñ ne specum mitre.
⁊ omnia portentuosa simulachra. qͥ¬
bus corax nimphus miles. leo perses.
helyodromꝰ pater innitebantur.
subu̾tit. fregit. excussit ÷ ⁊ hiis qua¬
si obsidib ante premissis. impetͣuit
baptysmum xp̃iͤ Solitudinẽ patit᷑¬
⁊ inurbe gentilitas. Dii cõdempnai onũ
cum bubonib ⁊ noctuis. in solis culmini¬
bus remanserũt. Uexilla militum: cru¬
cis insignia sunt. Regum purpuras.⁊
arclentes dyadematũ geminas: pati¬
buli salutaris pictura conclecorat. Iã
egyptͥus serapis fc̃s est xp̃ianus. Mar¬

Expanded text:
sera conuersio. latro de cruce transiit sera conuersio. latro de cruce transiit ad paradisum; Nabuchodonosor, rex Babylonius, post efferationem et cordis et corporis et beluarum in heremo conuictum mentem recepit humanam. et, ut omittam uetera, ne apud incredulos nimis fabulosa uideantur, ante paucos annos propinquus uester Graccus nobilitatem patriciam nomine sonans, cum praefecturam regeret urbanam, nonne specu Mithrae et omnia portentuosa simulacra, quibus corax, cryphius, miles, leo, Perses, heliodromus, pater initiantur, subuertit, fregit, exussit et his quasi obsidibus ante praemissis inpetrauit baptismum Christi? solitudinem patitur et in urbe gentilitas, dii quondam nationum cum bubonibus et noctuis in solis culminibus remanserunt; uexilla militum crucis insignia sunt, regum purpuras et ardentes diadematum gemmas patibuli salutaris pictura condecorat. lam et Aegyptms Serapis factus est Christianus; Mar
Abbreviated transcription (Latin):
sanctificat infidelem. Iam candida¬
tus est fide: quem filioꝵ ⁊ nepotum¬
credens turba circumdat. Ego puto ẽ
ipsum iuuenem si habuisset talẽ cog¬
nationẽ potuisse in xp̃o credere: despi¬
ciat lic. ⁊ irrideat epłam meã. et me
u̾stultum ⁊ insanum clamet. Hoc et
gener eiꝰ faciebat: anteꝙͣ crecleret.
funt: ñ nascuntur xp̃iani. Aura¬
tum squalet capitoliũ fuligine: et
araneaꝵ telis om̃ia rome templa
cooꝑta sunt. Mouet᷑ urbs sedib suiꝰ:
et inuncdans popłis ante delubra
semiruta. currit ad martyrum tu¬
młos: Si ñ extorquet fidem prudẽtia:
extorqueat salutẽ uerecũdia. hoc
aleta religiosissima ĩ xp̃o filia dc̃m
sit. uͭ non desperes parentis salutẽ ⁊¬
⁊ eadem fide qua eriusti filiã. ⁊ pa¬
trem recipias. totaq domꝰ beatitudi¬
ne ꝑfruat᷑: sciens illd̾ adño repmis¬
sum. Que apd̾ homines ĩpossibilia:
apud dm̃ possibilia sunt. Nunqͣmẽ

Expanded text:
sanctificat infidelem. candidasanctificat infidelem. candidatus est fidei, quem filiorum et nepotumcredens turba circumdat. ego puto etiam ipsum Iouem, si habuisset talem cognationem, potuisse in Christum credere. despuat licet et inrideat epistulam meam et me uel stultum uel insanum clamitet, hoc et gener eius faciebat, antequam crederet. fiunt, non nascuntur Christiani. auratum squalet Capitolium, fuligine et aranearum telis omnia Romae templa cooperta sunt, mouetur urbs sedibus suis et inundans populus ante delubra semiruta currit ad martyrum tumulos. si non extorquet fidem prudentia, extorqueat saltim uerecundia. Hoc Laeta, religiosissima in Christo filia, dictum sit, ut non desperes parentis salutem et eadem fide, qua meruisti filiam, et patrem recipias totaque domus beatitudine perfruaris sciens illud a domino repromissum: quae apud homines inpossibilia, apud deum possibilia sunt. numquam est
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinis: inter cet̾a man¬
mulier habet uirum ĩfidelem ⁊ hic
consentit habitare cum ea: ñ dimit¬
tat uirumsuũ. Sc̃ificatus est enĩ uir
infideł ꝑ mulierẽ fidelem: ⁊ scificata
est mulier infideł in uiro fideli. Ali¬
oquin filii ur̃i ĩmundi eẽnt: nunc
nus uidebant᷑ nimiũ discipline us¬
cula laxata ⁊ p̾ceps indulgentia pre¬
ceptoris: consideret comum prĩs tui
clarissimi qͥdem ⁊ eruditissimi uiri.
s adhuc ambulantis ĩ tenebris÷ et
intelligit consilium apłi illuc ꝓfe¬
cisse uͭ radicis amaritudinẽ dulcedo
fructuum cõpensaret: ⁊ uilis uirgule
balsama pretiosa sudarent. Tu es
nata de impari matͥmonio: sed de
te ⁊ toxotione paula generata ẽ. Quiᷤᷤ
hoc cred̾et. uͭ albin põtificis neptis de
reꝓmissione matͥ filia nasceret᷑ ÷ ut
presente ⁊ gaudente auoꝑuule. ad¬
huc lingua balbutiens. allelua re¬
sonaret ⁊ ⁊ uirginem xp̃i in suo gre
expectauimꝰ. Sc̃a ⁊ fidelis domꝰ: unũ

Expanded text:
ciplinis, inter caetera manmulier habet uirum infidelem, et hic consentit habitare cum illa, non dimittat uirum. sanctificatus est enim uir infidelis in muliere fideli, et sanctificata est mulier infidelis in uiro fideli. alioquin filii uestri inmundi essent, nunc nus uidebantur nimium disciplinae uincula laxata et praeceps indulgentia praeceptoris, consideret domum patris tui, clarissimi quidem et eruditissimi uiri, sed adhuc ambulantis in tenebris, et intelleget consilium apostoli illuc profecisse, ut radicis amaritudinem dulcedo fructuum conpensaret et uiles uirgulae balsama pretiosa sudarent. tu es nata de inpari matrimonio: de te et Toxotio meo Paula generata est. quis hoc crederet, ut Albini pontificis neptis de repromissione matris nasceretur, ut praesente et gaudente auo paruulae adhuc lingua balbuttiens alleluia resonaret et uirginem Christi in suo gremexpectauimus. sancta et fidelis domus unum
Abbreviated transcription (Latin):
t profcĩ cle asmona: castͣ meta¬
ti sunt in maseroth. uicesima .uii.
mansio: iuncula siue disciplinas sonat :
ut festino gradu ꝑgamus ad magistͦs
et eoꝵ teramus limina: et precepta uͥ¬
tutum ac mysteria scͥpturars. uincła
putemꝰ eterna : iuxta illud qd in ysa¬
ia dicitur. & sabaym uiri sublimes
ad te transibunt et tui erunt: post te
ambulabunt uincti manicis. Et pau¬
lus uinctus ihũ xp̃i. Duplicia sunt in
scripturis uincula. Que quam diu

Expanded text:
t profecti de Asmona castra metati sunt in Museroth. Vicesima septima mansio \'uincula\' siue \'disciplinas\' sonat, ut festino gradu pergamus ad magistros et eorum teramus limina et praecepta uirtutum ac mysteria scripturarum uincula putemus aeterna iuxta illud, quod in Esaia dicitur: et Sabaim, uiri sublimes, ad te transibunt et tui erunt; post te ambulabunt uincti manicis et:Paulus, uinctus Iesu Christi. duplicia sunt in scripturis uincula, quae quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
clemẽtia mortis: nichil in te medigire
contemptus sum. Totum summũ. totũ
est ut ipsius uerbis qͣm meis cli̾cas lit¬
teris. Qui cur tam cito a nob̾ ꝓfectus
sit. & nos reliquerit: nõ possum dic̾e.
ne ledere quempiam uiclear. Tamen
quasi pret̾euntem. et festinantẽ pau¬
lulum tenui: et gustum ei nr̃e amici¬
cie cdedi ⁊ ut ꝑ eum discas quid in no¬
bis nõ desideres. Sc̃ãm conseruam tu¬
am. ⁊ tecum in clño militantem: ꝑte
salutari uolo. Am̃¬

Expanded text:
clementia mortis.\' nihil in te mediocre clementia mortis.\' nihil in te mediocre contentus sum: totum summum, totum rim, melius est, ut ipsius uerbis quam meis discas litteris; qui cur tam cito profectus sit et nos reliquerit, non possum dicere, ne laedere quempiam uidear. tamen quasi praetereuntem et festinantem paululum tenui et gustum ei nostrae amicitiae dedi, ut per eum discas, quid in nobis non desideres. sanctam conseruam tuam et tecum in domino militantem per te salutari uolo.
Abbreviated transcription (Latin):
post nos alii uidicabunt. Ad te ue
precabor te ne assentationẽ in necessi¬
tudinem suspiceris : qͥn pocius uel
errare me estimato. uel amore la¬
bi: qͣm amicum adulatione deciꝑe.
Magnum habes ingenium. et infi¬
nitam sermonis suppellectilem. et
facile loqueris et pure. facilitas q
ip̃a et puritas: mixta prudencie ÷.
Capite quippe sano: om̃s sensus ui¬
gent. Huic prudencie & eloquencie
si accederet uel studiũ uel intelligẽ¬
cia scripturarum: uiderem te breui¬
in arcem tenere nomen. ⁊ ascenden¬
tem cum ia cob tecta syon canere
in domatibus: qd̾ in cubiculis cog¬
nouisses. Accingere queso te accin¬
gere: nichil sine magno uita labo¬
re dedit mortalib. Nobilem te eccle¬
sia habeat: ut pͥus senatus habu¬
it. Preꝑa tͥ diuicias. quas cotidie
eroges: et nunqͣm deficiant. Dum
urget etas. dum ad huc canis spar¬
gitur caput: anteqͣm subeant. norbi tͥ¬
stisq senectus. & labor. et dure rapit in¬

Expanded text:
post nos alii indicabunt. Ad te ipspost nos alii indicabunt. Ad te ipsprecabor, ne adsentationem in necessitudine suspiceris; quin potius uel errare me aestimato uel amore labi quam amicum adulatione decipere. magnum habes ingenium, infinitam sermonis supellectilem: et facile loqueris et pure, facilitasque ipsa et puritas mixta prudentiae est. capite quippe sano omnes sensus uigent. huic prudentiae et eloquentiae si accederet uel studium uel intellegentia scripturarum, uiderem te breui arcem tenere nostrorum et ascendentem cura Ioab tecta Sion canere in domatibus, quod in cubiculis cognouisses. accingere, quaeso te, accingere. nil sine magno uita labore dedit mortalibus. nobilem te ecclesia habeat, ut prius senatus habuit. praepara tibi diuitias, quas cotidie eroges et numquam deficiant, dum uiget aetas, dum adhuc canis spargitur caput, antequam \'subeant morbi tristisque senectus et labor et durae rapiat in
Abbreviated transcription (Latin):
duceret᷑: nichil pulchriꝰ. nichil doctꝰ.
nichilq latinius tius haberemꝰ uo¬
luminib. Tertullianus creber ẽ. in
sentencus: s difficilis in loquendo.
Beatus cyprianus instar fontis pu¬
rissimi: dulcis in cedit. ⁊ placidus ÷.¬
& cum totus sit in exhortatione uir¬
tutum. occupatus ꝑsetutionis an¬
gustiis: scripturas diuinas nequaꝙͣ
disseruit. Indito uictorinus mar¬
tyrio coronatus: qd̾ intelligit eloqͥ
non potest. Lactancius qͣsi quidam flu¬
uius eloquencie tulliane. utinam tam
tam nr̃a affirmare potuisset: qͣm fa¬
cile aliena clestruxit. Arnobuis in eqͣ¬
lis. et nimius est: et absq oꝑis sui ꝑ¬
titione confusus. Sc̃s hylarius gal¬
licano coturno attollitur : et cum
grecie florib adornet᷑: longis int̾dũ
periodis inuoluit᷑. et alectione sim¬
pliciorum fr̃m procul est. Ta ceo de
ceteris. uel defunctis uel eciã adhuc
uiuentib. suꝑ quib in utramq ꝑtẽ

Expanded text:
duceretur, nihil pulchrius, nihil doctius duceretur, nihil pulchrius, nihil doctius nihilque Latinius tuis haberemus uoluminibus. Tertullianus creber est in sententiis, sed difficilis in loquendo. beatus Cyprianus instar fontis purissimi dulcis incedit et placidus et, cum totus sit in exhortatione uirtutum, occupatus persecutionis angustiis scripturas diuinas nequaquam disseruit. inclito Uictorinus martyrio coronatus, quod intellegit, eloqui non potest. Lactantius, quasi quidam fluuius eloquentiae Tullianae, utinam tam nostra adfirmare potuisset, quam facile aliena destruxit! Arnobius inaequalis et nimius est et absque operis sui partitione confusus. sanctus Hilarius Gallicano coturno adtollitur et, cum Graeciae floribus adornetur, longis interdum periodis inuoluitur et a lectione simpliciorum fratrum procul est. taceo de ceteris uel defunctis uel adhuc uiuentibus, super quibus in utramque partem
Abbreviated transcription (Latin):
cdocta gretia ñ haberet. Audi gͦ me
conserue. amice. germane. absculta
paulisꝑ. quo in scripturis scĩs calle gͣ¬
cdliaris. Totum qd̾ legimꝰ indiuinis
libris. nitet qͥdem et fulget etiam in
cortice: sed dulcius in medulla÷. Qͥ
edere uult nucleum: frangit nucẽ.
Reuela inqͥt. dł. oculos meos: et cõ¬
siderabo mirabilia de legetua. Si
tantus ꝓpħa tenebras ignorancie
confitetur ⁊ qͣ nos putas ꝑuulos.⁊
pene lactantes insciencie nocte circũ¬
cdari: Hoc aũt uelamen ñ solum ĩ
facie moysi: s in euͣngelistis ⁊ apłis
positum ÷. Turbis saluator in ꝑa¬
bolis loquebatur: et contestans my-¬
sticum ẽẽ qd̾ dicebat᷑. aicbat. Qͥ ht̃¬
aures audiendi: audiat. Nisi aꝑta
fuerint uniu̾sa que scripta sunt ab
eo qͥ habet clauem dauid. qͥ aperit
⁊ nemo claudit. claudit ⁊ nemo a¬
perit: nullo alio reserante pandent᷑.
Si haberes hoc fundamentũ. immo
si qͣsi extrema manus in tuo oꝑe re-

Expanded text:
docta Graecia non haberet. Audi ergo, mi docta Graecia non haberet. Audi ergo, mi conserue, amice, germane, ausculta paulisper, quo in scripturis sanctis calle gradiaris. totum, quod legimus in diuinis libris, nitet quidem et fulget etiam in cortice, sed dulcius in medulla est. qui esse uult nuculeum, frangit nucem. reuela, inquit Dauid, oculos meos et considerabo mirabilia de lege tua. si tantus propheta tenebras ignorantiae confitetur, qua nos putas paruulos et paene lactantes inscitiae nocte circumdari? hoc autem uelamen non solum in facie Moysi, sed et in euangelistis et in apostolis positum est. turbis saluator in parabolis loquebatur et contestans mysticum esse, quod dicebatur, aiebat: qui habetaures audiendi, audiat. nisi aperta fuerint uniuersa, quae scripta sunt, ab eo, qui habet clauem Dauid, qui aperit et nemo eludit, eludit et nemo aperit, nullo alio reserante pandentur. si haberes hoc fundamentum, immo quasi extrema manus in tuo opere
Abbreviated transcription (Latin):
um h primis partib iuncas alios: in penul¬
e ciuatimis teipsum suꝑas. S et ip̃m genus¬
tis al eloquii pressum est et nitidũ. & cum¬
insidi tulliana luceat puritate: crebrum est¬
ldecq in sentencus. Iacet enĩ ut ait qͥdam ora¬
nstio: in qua tm̃ uerba laudant᷑. Preter¬
ea magna est rerum consequencia:
et alterum pendet ex alt̾o. Quicqͥd as¬
sumpseris. nec finis suꝑioꝵ uel iniciũ
sequentium ÷. Felix theodosuis: qͥa ta¬
li xp̃i oratore defenditur. Illustrasti
purpuras eiꝰ: & utilitatem legum fut᷑ͦs
seculi consecrasti. Macte uirtute qui
talia habes rudim̃ta ÷ qualis exercitatꝰ
miles eris: Osi mͥ liceret istuis modi in¬
genium. ñ ꝑ aonios montes et eliconeᷤᷤ
uertices ut poete canunt: s ꝑ syon. ⁊
in thabirium ⁊ syna. et excelsa duc̾e
scripturarum. si contingeret locere
que didici ⁊ quasi ꝑ manus mysteria tͣde¬
re ꝓpharum: nasceret᷑ nobis aliqͥd qd̃

Expanded text:
 primis partibus uincas alios, in paenul primis partibus uincas alios, in paenultimis te ipsum superas. sed et ipsum genus eloquii pressum est et nitidum et, cum Tulliana luceat puritate, crebrum est in sententiis. iacet enim, ut ait quidam, oratio, in qua tantum uerba laudantur. praeterea magna est rerum consequentia et alterum pendet ex altero. quidquid adsumpseris, uel finis superiorum uel initium sequentium est. felix Theodosius, qui a tali Christi oratore defenditur. illustrasti purpuras eius et utilitatem legum futuris saeculis consecrasti. macte uirtute: qui talia habes rudimenta, qualis exercitatus miles eris! o si mihi liceret istius modi ingenium non per Aonios montes et Heliconis uertices, ut poetae canunt, sed per Sion et Itabyrium et Sina et excelsa ducere scripturarum, si contingeret docere, quae didici, et quasi per manus mysteria tradere prophetarum, nasceretur nobis aliquid, quod
Abbreviated transcription (Latin):
canes comedant. Uerum xp̃i templũ
anima credentis÷. Illam exorna. illã
uesti. illi offer donaria: in illa xp̃m
suscipe. Que utilitas ꝑ ietes fulgere
creditaz. Memento ananie et saphi
Iui sua timide seruauerunt: tu consid̾a ne
rp̃i substanciam imprudent̾ effundas.
Id est. ne immod̾ato uidicio rem pauꝑm
tribuas ñ pauꝑib. & scd̾m clictum pru¬
cdentissimi uiri. liberalitate liberalitas
pereat. Noli respicere ad faleras ⁊ nomi¬
na uana catonum. Ego te in qͥt intus
ñ uideri. & nescio quomͦ plus plac mũ¬
do. qͥ xp̃o clisplicet. Hec non sicut aiũt¬
mineruam. s ingredientẽ pelagus a¬
mite amicus monui. malens a te facł¬
tatem meam queri qͣm uoluptatẽ. ut
in quo ego lapsus sum: tu firmo ꝑg̾es¬
gradu. librum tuum quẽ ꝓ theodosio
principe prudent̾. ornateq compõĩtũ.
transmisisti. libenter legi. et precipue
Dedt mͥ meo sub cliuisio placuit. Cum q in¬

Expanded text:
canes comedant. 7. Verum Christi templum canes comedant. 7. Verum Christi templum anima credentis est: illam exorna, illam vesti, illi offer donaria, in illa Christum suscipe. QUAE UTILAS est parietes fulgere credita est. Memento Ananiae et Sapphirae. Illi sua timide servaverunt: tu considera, ne Christi substantiam imprudenter effundas, id est, ne immoderato judicio rem pauperum tribuas non pauperibus, et secundum dictum prudentissimi viri liberalitate liberalitas pereat. Noli Respicere ad phaleras, et nomina vana Catonum. . Ego te, inquit, intusnon videri. Et nescio quomodo plus placent mundo, qui Christo displicent: Haec non sicut aiuMineruam, sed ingredientem pelagus amicum amicus monui malens a te facultatem meam quaeri quam uoluntatem, ut, in quo ego lapsus sum, tu firmo pergeresgradu. Librum tuum, quem pro Theodosio principe prudenter ornateque conpositum transmisisti, libenter legi. et praecipue mihi in eo subdiuisio placuit; cumque in
Abbreviated transcription (Latin):
maxime podentium: consorcia de uita.
Qͥa tͥ necesse ÷ ea uidere crebriꝰ: quoꝵ
cõtemptu monachus ẽẽ cepisti So¬
ror p̾cipue tua. matronaꝵ declinet
circum sedencium feminaꝵ se sordida¬
tam aut cloleat aut miret᷑ qr alt̾ũ
ꝓpositi penidencia. alt̾um iactancie
seminarũ. Caue ne qͣsi fidelis et fa¬
mosus tuoꝵ quondã clispensator. ali¬
enam pecuniam distribuendã accipi¬
as. Intelligis quid loqͣr. Dedit enĩ tibi
dñs in om̃ibus intellectum. Habeto sĩ¬
plicitatem columbe: ne cuiquam ma¬
chineris dolos. & serpentis astuciam:
ne alioꝵ supplanteris insidus. Nõ ml¬
tum clistat in uitio. uel deciꝑe posse: uł
decipi xp̃ianum. Quem senseris tibi
aut semꝑ aut crebro de nũmis loqͤntẽ.
excepta elemosina. q̃ indifferenter
omnib patet: institorem pocꝰ habeto
qͣm monachum. Pret̾ uictum. et ue¬
stitum. & manifestas necessitates: ni¬
chil cuiqͣm tribuas. ne filioꝵ panẽ

Expanded text:
maxime potentium consortia devita. maxime potentium consortia devita. Quid tibi necesse est ea videre crebrius, quorum comtemptu Monachus esse coepisti? Soror praecipue tua matronarum declinet circumsedentium feminarum se sordidatam, aut doleat, aut miretur: QUIA ALTERUM propositi poenitentiam, alterum jactantiae seminarium est. Cave ne quasi fidelis et famosus tuorum quondam dispensator, alienam pecuniam distribuendam accipias. Intelligis quid loquar; dedit enim tibi Dominus in omnibus intellectum. Habeto simplicitatem columbae, ne cuiquam machineris dolos: et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. NON MULTUM distat in vitio, vel decipere posse, vel decipi Christianum. Quem senseris tibi aut semper, aut crebro de numnis loquentem, excepta eleemosyna, quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto, quam Monachum. Praeter victum et vestitum, et manifestas necessitates, nihil cuiquam tribuas: ne filiorum panem
Abbreviated transcription (Latin):
num. ⁊ officia ⁊ salutationes. et cõ¬
uiuia. ueluti qͣsdam cathenas fugi¬
as uoluptatis. Sit uilis ⁊ uesꝑtinꝰ
cibus. olera et legumina. int̾dum q
pisciculos ꝓsummis ducas delicus.
Qͥ xp̃m clesiderat ⁊ illo ꝑane uescit᷑:
ñ querit magnoꝑe de qͣm pretiosis
cibis stercus conficiat. Quicqͥd post
gulam ñ sentit᷑: idem tͥ sit qd̾ panis
et legumina. Habes adu̾sus iouini¬
anum libros de cõtemptu uentris ⁊
guituris plenius disserentes. Semꝑ
in manu tua sacra sit lectio. Frequen
ter orandum. et flexo corpore mens
erigenda ad dñm. Crebre uigilie. ⁊
uentre uacuo sepiꝰ dormiendũ. Ru¬
musculos & gloriolas. et palpantes
adulatores: quasi hostes ama. Pauꝑib
et fr̃ĩb refrigeria sumptiiũ manu ꝓ¬
pria distribue. Rara est in hominib
fides. Si ñ credis uerum eẽ qd̾ dico: cogi¬
ta iude loculos. Humilitatẽ uestium:
tumenti aĩo non appetas. Setulariũ ⁊

Expanded text:
num et officia et salutationes et connum et officia et salutationes et conuiuia ueluti quasdam catenas fugias uoluptatum. sit nilis et uespertinus cibus holera et legumina interdumque pisciculos pro summis ducas deliciis. qui Christum desiderat et illo pane uescitur, non quaerit magnopere, quam de pretiosis cibis stercus conficiat. quicquid post gulam non sentitur, idem tibi sit, quod panis et legumina. habes aduersus Iouinianum libros de contemptu uentris et gutturis plenius disserentes. semper in manu tua sacra sit lectio, freqter orandum, et flexo corpore, mens erigenda ad Dominum. Crebrae vigiliae: et ventre vacuo saepius dormiendum. Rumusculos et gloriolas et palpantes adulatores, quasi hostes fuge. Pauperibus et fratribus refrigeria sumptuum manu propria distribue. Rara est in hominibus fides. Non credis verum esse quod dico? Cogita Judae loculos. Humilitatem vestium tumenti animo non appetas. Saecularium, et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i duces filui ꝓpħarum. qͥ habita¬
bant ĩ agris ⁊ solitudine ⁊ facie¬
bant sibi tabernacła ꝓpe fluenta
iordanis. De hus sunt et illi filii
Rechab. qui uinum et siceram ñ bibebãt.
qui morabant᷑ in tentorus. qͥ dĩ per
iheremiam uoce laudant᷑: et ꝓmit¬
titur eis qd̾ ñ deficiat de stirpe eoꝵ uir
stans coram clño. Hoc reor ⁊ septuage¬
simi psalmi titulum significare fili¬
oꝵ ionacdab: et eoꝵ qͥ primi in capti¬
uitatem ducti sunt. Iste ÷ ion adab
filiꝰ rechab. qͥ in regnoꝵ libro scribit᷑
currum ascendisse cum hieu. & huiꝰ
filii sunt. qͥ in tabernacłis semꝑ hĩ¬
tantes. ad extremum ꝓpt̾ irruptionẽ
chaldaici exercitus iherosolimã intͣ¬
re compulsi. hanc pͥmam captiuita¬
tem sustinuisse dicunt᷑: qd̾ post so¬
litudinis libertatẽ. urbe quasi carce¬
re sunt reclusi. Obsecro itaq te ut
& nõ penitus expedito ꝑgis gradu:
siue hic. siue ibi multitudines hõi¬

Expanded text:
nostri duces filii prophetarum, qui habitanostri duces filii prophetarum, qui habitabant in agris et solitudine et faciebant sibi tabernacula propter fluenta Iordanis. de his sunt et illi filii Rechab, qui uinum et siceram non bibebant, qui morabantur in tentoriis, qui dei per Hieremiam uoce laudantur, et promittitur eis, quod non deficiat de stirpe eorum uir stans coram domino. hoc reor et septuagesimi psalmi titulum significare: filiorum Ionadab et eorum, qui primi in captiuitatem ducti sunt. iste est Ionadab, filius Rechab, qui in Regnorum libro scribitur currum ascendisse cum Hieu; et huius filii sunt, qui in tabernaculis semper habitantes ad extremum propter inruptionem Chaldaici exercitus Hierosolymam intrare conpulsi hanc primam captiuitatem sustinuisse dicuntur, quod post solitudinis libertatem urbe quasi carcere sunt reclnsi. Obsecro itaque te, uet non penitus expedito pergis gradu, siue hic siue ibi multitudines homi
Abbreviated transcription (Latin):
fugiebas. hic totum sustin̾e cogaris.
Qͥa gͥ fraterne int̾rogas ꝑ quam
uiam incedere cdebeas: reuelata tecũ
facie loquar. Si officium uis exhit̾e
presbiterii. si ep̃atus. te uel opus. uł
honor forte clelectat: uiue in urbib
& castellis. et alioꝵ salutem fac lu¬
crum anime tue. Sin autẽ cupis ẽẽ
qd̾ diceris. monachus. id÷ solus ⁊ qͥd
facis in urbib. que utiq ñ sunt so¬
lorum habitacula. s multoꝵ: Ha¬
bet unũ qd̾q ꝓpõĩtum pͥncipes suos.
Romani duces imitent᷑ camillos.
fabricios. regulos. scipiones. Phylo¬
sophi ꝓponant sibi phytagoram. so¬
cratẽ. platonem: arystotilem. Poete
emulentur homerũ. uirgiliũ. me¬
tores. lysiam. graccos. demostenem.
tullium. Et ut ad nr̃a ueniamꝰ: ep̃i
et pbr̃i habeant ad exemplũ apłos
dentes: habere nitantur ⁊ meritũ.
Nos autẽ habeamus ꝓpositi nostri
pͥncipes. paulos. antonios. Iuliano.
hylarionos. macharios. Et ut ad

Expanded text:
fugiebas, hic totum sustinere cogaris. fugiebas, hic totum sustinere cogaris. Quia igitur fraterne interrogas. per quam uiam incedere debeas, reuelata tecum facie loquar. si officium uis exercere presbyteri, si episcopatus te uel opus uel honos forte delectat, uiue in urbibus et castellis et aliorum salutem fac lucrum animae tuae. sin autem cupis esse, quod diceris, monachus, id est solus, quid facis in urbibus, quae utique non sunt solorum habitacula, sed multorum? habet unumquodque propositum principes suos: Romani duces imitentur Camillos, Fabricios, Regulos, Scipiones; philosophi proponant sibi Pythagoram, Socraten, Platonem, Aristotelen; poetae aemulentur Homerum, Uergilium, Metores Lysiam, Gracchos, Demosthenen, Tullium; et ut ad nostra ueniamus, epieri habeant ad exemplum apostores possidentes habere nitantur et meritum. Nos autem habeamus propositi nostri principes Paulos, Antonios, Iulianos, Hilarionas, Macarios; et ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
un clerelicta. in agello habites ⁊ xp̃m
ueras in solitudine. & ores solus in
is: et ꝓpositum monachi ñ amittas.
ẽ calcanclam: ut humilit̾ ⁊ secreto
puictitans. semꝑ cõtempnat qd̾ semel¬
isuri cõtempserat. Si crucis ⁊ resurrectiõis
in crum loca. ñ essent in urbe celeberrima. in¬
meris qua curia. in qͣ aula militum. in qͣ¬
timan scorta. mimi. scurra.⁊ omnia suÑ
sd̾ tollrq̃ solent in ceteris urbib: uel si mõ¬
s et cr nachoꝵ solum modo turbis frequen¬
issent starentur: expetendum reuera huiꝰce¬
stissm modi cunctis monachis esset habita¬
cani iculum. Nunc uero summe stulticie
ĩuntis÷. renunciare scło. dimitt̾e patriam.¬
dins urbes deserere.⁊ monachũ ꝓfiteri:⁊¬
s uag inter maiores pplos pegre uiuere: ꝙͣ
eras incturus in prĩa. De toto huc orbe
cõcurritur: plena est ciuitas uniu̾si
generis hominũ. & tanta utriusq
sexus constipatio: ut qd alibi ex ꝑte

Expanded text:
um derelicta in agello habites et Christum um derelicta in agello habites et Christum quaeras in solitudine et ores solus in as et propositum monachi non amittas. esse calcandam, ut humiliter et secreto uictitans semper contemnat, quod semel contempserat. si crucis et resurrectionis loca non essent in urbe celeberrima, in qua curia, in qua ala militum, in qua scorta, mimi, scurrae et omnia sunt, quae solent esse in ceteris urbibus, uel si monachorum solummodo turbis frequentaretur, expetendum reuera huiusce modi cunctis monachis esset habitaculum; nunc uero summae stultitiae est renuntiare saeculo, dimittere patriam, urbes deserere, monachum profiteri et inter maiores populos peregre uiuere, \'quam eras uicturus in patria. de toto huc orbe concurritur; plena est ciuitas uniuersi generis hominibus et tanta utriusque sexus constipatio, ut, quod alibi ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
niam. nͨ rursus clñm loco claud̾e ui¬
deretur. Ab adriani temꝑib usq
mulachrum iouis. in crucis rupe sta¬
tua ex marmore ueneris a gentilib
poĩta colebatur. estimantib perse¬
cutionis auctorib. qd̾ tollerent nob̃
fidem resurrectionis et crucis: si lo¬
ca sc̃a ꝑ ydola polluissent. Bechlẽẽ
nunc nr̃am ⁊ angustissimũ urbis
locũ. de qͣ psalmista canit. ueritas de
t̾ra orta est: lucus ĩumbrabat tha-¬
mot. id ẽ adonidis. Et in specu ubi
lmasuis plangebatur. Cur inquies¬
ec tam longo repetita principio: hide¬
icet. ne qͥcqͣm fidei tue deesse putes. qr
herososimam ñ uiclisti. Nec nos itcir¬
to meliores estimes. qd̾ huiꝰ loci habita¬
lulo fruim᷑: s siue hic siue alibi. eqͣ
mercedem. Reuera ut simpliciter
notus m̃tis mee fatear. considerans
& ꝓpositum tuum et ardorem qͦ sclo
benunciasti᷑ differencias in locis ar¬
itror: si urbib. et frequencia urbi¬

Expanded text:
niam nec rursus deum loco eludere uiniam nec rursus deum loco eludere uideretur. ab Adriani temporibus usmulacrum Iouis, in crucis rupe statua ex marmore Ueneris a gentilibus posita colebatur aestimantibus persecutionis auctoribus, quod tollerent nobis fidem resurrectionis et crucis, si loca sancta per idola polluissent. Bethleem nunc nostram et augustissimum orbis locum, de quo psalmista canit: ueritas de terra orta est, lucus inumbrabat Thamuz, id est Adonidis, et in specu, ubiamasius plangebatur. \'Quec tam longo repetita priucipio?\' uidelicet ne quicquam fidei tuae deesse putes, quia Hierosolymam non uidisti, nec nos idcirco meliores aestimes, quod huius loci habitaculo fruimur, sed siue hic siue alibi aequa nostrum haber6 mercedem. reuera, ut simpliciter motum mentis meae fatear, considerans et propositum tuum et ardorem, quo saeculo renuntiasti, differentias in locis arbitror, si urbibus et frequentia urbi
Abbreviated transcription (Latin):
de oriente ⁊ occidente uenientes re¬
cubuerunt in sinu abrahe: desti¬
tit notus esse tantum in uidea d̾s.
& in isrł magnum nom̃ eius. S¬
& in omẽm derram exiuit apłoꝵ
ba eoꝵ. Saluator ad disçipulos
suos loquens cum esset ĩ templo
surgite inquit. abeamus hinc. Et ad
uideos. Relinquet᷑ uobis docꝰ  estra
derelicta. Si celum et t̾ra tran sibũt:
utiq transibunt om̃ia qu t̾rena
sunt. Et crucis gͥ et resurrectionis
loca. hus ꝓsunt. qͥ portant crucem
suam ÷ et cum xp̃o resurgunt cotidie:
qͥ dignos se tanto exhibent habita¬
Regnum enĩ dei intra nos est. Anto¬
nuis ⁊ cuncta egypti. et mesopotha¬
mie. ponti. et capadocie. ⁊ armenie.
examina monachoꝵ non uidere iheroso¬
limam: & patet illis absq hac urbe
paradysi ianua. Beatus hylarioN
cum palestinus eẽt: et in palestina ui¬
ueret: uno tm̃ die uidit iherosolimã
ut ñ cõtempneret sc̃a loca ꝓpter uici¬

Expanded text:
de oriente et de occidente uenientes rede oriente et de occidente uenientes recubuerunt in sinu Abraham, desiit notus esse tantum in Iudaea deus et in Israhel magnum nomen eius, sed in omnem terram exiit sonus ba eorum . Salvator ad discipulos suos loquens, cum esset in templo: Surgite, inquit, abeamus hinc : et ad Judaeos: Relinquetur vobis domus vestra deserta. si caelum et terra pertransibunt, utique transibunt omnia, quae terrena sunt. et crucis igitur et resurrectionis loca his prosunt, qui portant crucem suam et cum Christo resurgunt cotidie, qui dignos se tanto exhibent habitaregnum enim dei intra nos est. Antonius et cuncta Aegypti et Mesopotamiae, Ponti, Cappadociae et Armeniae examina monachorum non uidere Hierosolymam, et patet illis absque hac urbe paradisi ianua. beatus Hilarion, cum Palaestinus esset, in Palaestina uiueret, uno tantum die uidit Hierosolymam, ut nec contemneret sancta loca propter uici
Abbreviated transcription (Latin):
sub p̾cextu elemosine pristinis
opibus incubantes ÷ quomͦ possumꝰ ali¬
ena fidelit̾ distribuere. qͥ nr̃a timide
reseruamus: Plenus uenter facile
de ieiuniis disputat. Nõ iherosolime
fuisse. s iherosolimis bene uixisse
clamitat: in qua se municipatũ
cum uistis hr̃e letatur. Neq uero
hoc dicens memet ip̃m in constãcie
redarguo. clampͥno q qd̾ facio: ut
frustra uidear ad exemplũ abrahã
et meos. ⁊ prĩam reliquisse. S nõ
audeo clei om̃ipotenciam angusto
fine conclud̾e: et arctare ꝑuo terre
loco quem ñ capit celum. Singłi
quiq credencium. nõ locoꝵ diuer¬
sitatibus: s fidei m̾ito pond̾antur.
E ueri adoratores neq iherosoli¬
mis. neq in monte garrin adorãt
prẽm. qr deus sp̃c est: & adoratores
eiꝰ in spũ et ueritate adorare eum
oꝑtet. Sp̃c autẽ spirat ubi uult.
Dm̃ ÷ terra: ⁊ plenitudo eiꝰ. Postꝙͣ
siccato uidee uellere. uniu̾sus or¬
bis celesti rore ꝑfusus ÷: et multi

Expanded text:
sub praetexto elemosynae pristinis sub praetexto elemosynae pristinis opibus incubantes quomodo possumus aliena fideliter distribuere, qui nostra timide reseruamus? plenus \'uenter facile de ieiuniis disputat. non Hierosolymis fuisse, sed Hierosolymis bene uixisse clamitat, in qua se municipatum cum iustis habere laetatur. < Neque uero hoc dicens memet ipsum inconstantiae redarguo damnoque, quod facio, ut frustra uidear ad exemplum Abraham et meos et patriam reliquisse, sed non audeo dei omnipotentiam angusto fine concludere et artare paruo terrae loco, quem non capit caelum. singuli quique credentium non locorum diuersitatibus, sed fidei merito ponderantur; et ueri adoratores neque Hierosolymis neque in monte Garizin adorant patrem, quia deus spiritus est et adoratores eius in spiritu et ueritate adorare eum oportet. spiritus autem spirat, ubi uult. domini est terra et plenitudo eius. postquam siccato Iudaeae uellere uniuersus orbis caelesti rore perfusus est et multi
Abbreviated transcription (Latin):
aita. E contrio latronem crux mu¬
tat ꝑadyso. et fecit homicidii pena
martyrium. Quanti hodie cliu ui
uenclo portant funera sua: et quasi
sepulchra cdealbata. plena sunt ossi¬
bus mortuors. Subitus calor longũ
uincit teporem. Deniq ⁊ tu audita
sentẽcia saluatoris. Si uis ꝑfectus ẽẽ.
uacle. uende om̃ia q̃ habes. et da pau¬
perib. & ueni sequere me: uerba u̾¬
tis in oꝑa. ⁊ nudã crucem nudus se¬
quens. expedicior et leuior ascendis sca¬
lam iacob. Tunicam mutas cum a¬
nimo. nͨ pleno marsupio głosas sor¬
des appetis. s puris manib ⁊ candido
facie uł simłare uł ostentare ieiu¬
na: possessionũ redditib abunda¬
re. uile iactare palliolum. Crates
ille thebanꝰ. ⁊ homo qͦndã ditissimus.
cũ ad phylosophand̃ athenas ꝑg̾et:
magnum auri pondꝰ abiecit. nec
putauit se posse ⁊ uirtutes si mul
& cliuicias possidere. Nos sub sarci¬
nati auro xp̃m pauꝑem sequim᷑ ⁊

Expanded text:
alta. at e contrario latro crucem mualta. at e contrario latro crucem mutat paradiso et facit homicidii poena mavendo portant funera sua, et quasi sepulcra dealbata, plena sunt ossibus mortuorum? Subitus calor longum uincit teporem. Denique et tu audita sententia saluatoris: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me, uerba uertis in opera et nudam crucem nudus sequens expeditior et leuior scandis scalam Iacob. tunicam mutas cum animo nec pleno marsuppio gloriosas sordes adpetis, sed puris manibus et candido facie uel simulare uel ostentare ieiunia, possessionum reditibus abundare et uile iactare palliolum. Crates ille Thebanus, homo quondam ditissimus, cum ad philosophandum Athenas pergeret, magnum auri pondus abiecit nec putauit se posse et uirtutes simul et diuitias possidere. nos suffarcinati auro Christum pauperem sequimur et
Abbreviated transcription (Latin):
bona sunt: & ex fructib
arbor cognoscit᷑. Metiris
ndus os uirtutib tuis. & ꝑuos magnꝰ ex¬
ori mollis. ultimam q ꝑtem cõuiuii occu¬
suborbas: ut patris familias uditio ꝓmo¬
lenussiearis. Qͥd enĩ in nob̾ aut qͣntulũ ÷¬
seruamit docte uocis meream᷑ preconiũ. ut¬
insam illo ore quo religiosissimus princeps¬
i tuis canos sapĩam. salomone testante.
odit Cani hominis: pruclencia eiꝰ. Nam ⁊¬
huc puer longeuos uidicat. atq
impudicos senes etas lasciua condẽp¬
nat. Noli inqͣm fidẽ pensare temꝑib.
net me iccirto meliorẽ putes: qd̾ pͥor
na xp̃i exercitu ceperim militare. Pau¬
lus apłs uas electionis de ꝑsecutore
mutatus. nouissimus in orcdine. pͥmus
in meritis est: qr extremus licet. pluᷤ
omnib laborauit. Iuclas qͥ quondã
auclierat. tu aũt homo clux meus
& notus m̃s. in domo dñi ambulaui¬
mus cõ consensu: ꝓlitor amici ma¬
gistri. saluatoris arguit᷑ uoce. ⁊ no¬
dum informis leti trabe nectit ab

Expanded text:
bona sunt , et ex fructibus arbor cognoscitur . Metiris nos virtutibus tuis, et parvos magnus extollis: ultimamque partem convivii occupas, ut patrisfamilias judicio proveharis. Quid enim in nobis, aut quantulum est, ut doctae vocis mereamur praeconium? ut illo ore, quo religiosissimus Princep, sed canos sapientiam, Salomone testante: « Cani hominis prudentia ejus » . Nam huc puer et longaeuos iudicat, atque inpudicos senes aetas lasciua condemnat. noli, inquam, fidem pensare temporibus nec me idcirco meliorem putes, quod prior in Christi exercitu coeperim militare. Paulus apostolus in uas electionis de persecutore mutatus nouissimus in ordine, primus in meritis est, quia, extremus licet, plus omnibus laborauit. ludas, qui quondam audierat: tu autem, homo, dux meus et notus meus; in domo dei ambulauimus cum consensu, proditor amici, magistri, saluatoris arguitur et nodum informis leti trabe nectit ab
Abbreviated transcription (Latin):
pecles lauit : qͥ baptiratus a ioħe est:
licet baptirandum se ioh̾es a clño pro¬
clamaret. Propt̾ea scribo ut si prete¬
riti temꝑis error ñ potest reuocari.
uel presens in eccliis seruetur hu¬
militas. ut hoc prb̃ri in eccliis suis faciañ
d̾ rome. siue qd in oriente. qd̾ in ytalia ꝙ
in creta. qd̾ in cypro. qd̾ in affrica. qd̾ in
ẏllirico. qd̾ in hẏspania. qd̃ in britãnia
qd̾ etiam ex parte ꝑ gallias. qd̾ in om̃ib
positas. ut t̾rena cõtemꝑnas: ut tͥ nichil
de mundi istiꝰ tonu̾satione presumas.
Respice iherłm matrem omniũ scõrs
sacram̃ta custodi. Nichil sit tͥ ꝯmune
cum cet̾is. qͥ errorem suũ illicita p̾sump¬
tione defendunt: & consuetudĩs dicuis
ẽẽ qd̾ uoti est. Nam si aliqͥs nr̃m p̾t̾iti tẽ¬
ꝑis cõsuetudinẽ posset agnosc̾e: ꝓbaret
tͥ hoc qd̾ loquor: ab initio semꝑ cũ apłi
pꝰ modum odio singłoꝵ uiciata aliqͣ
aliqͣntis p̾sumptis. S nemo dãpnandꝰ

Expanded text:
pedes lavit, qui baptizatus est a Joanne, licet baptizandum se Joannes a Domino proclamaret. Propterea haec scribo, ut, si praeteriti temporis error non potest jam revocari, vel ad praesens in ecclesiis servetur humilitas, ut presbyteri hoc in ecclesiis suis faciant, quod Romae, sive quod in oriente, quod in Italia, quod in Creta, quod in Cypro, quod in Africa, quod in Illyrico, quod in Hispania, quod in Britannia, quod etiam ex parte per Gallias, quod in omnibus positas, ut terrena contemnas, ut nihil tibi de mundi istius conversatione praesumas. Respice Jerusalem matrem omnium sanctorsacramenta custodi. Nihil tibi sit commune cum caeteris, qui errorem suum illicita praesumptione defendunt, et consuetudinis dicunt esse quod voti est. Nam si aliquis nostrum praeteriti temporis consuetudinem possit agnoscere, probarem tibi hoc quod loquor, ab initio semper, cum appostmodum odio singulorum vitiata aliqua, aliqua praesumpta. Sed nemo damnandus
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi qͦndam reges: nudo lat̾e palpi¬
tabunt. Exhibebitur cum ꝓle sua uen̾e
tunc ignitus iupit̾. adducet᷑. ⁊ cum suis
stultus plato discipulis. Arystotilis ar¬
gumenta ñ ꝓderunt. Tunc tu rustica¬
nus ⁊ pauꝑ: exultabis. ⁊ gaudebis. ac di¬
ces. Ecce crucifixus deus m̃s. ecce iudex
qͥ obuolutus pannis. in p̾sepio uagiit.
hie est isle oparii ⁊ questuarit filus.
hic qͥ matris gestatus sini. hominem d̾s
fugit ĩ egyptum. hic uestitus coccino. hͥ
sentib coronatus: hic magus. demoniũ
fix̾as: cerne latus romane qd̾ foderas.
Nidete corpus an idem sit: qd̾ dicebatis
clam nocte substulisse discipulos. Di¬
lectio tua me compulit ut ħ tibi fr̾
dicerem: ⁊ ut his interesse contingat.
qͥb nunc labor durus est.

Expanded text:
tissimi quondam reges nudo latere palpitissimi quondam reges nudo latere palpitabunt; exhibebitur cum prole sua uere tunc ignitus Iuppiter; adducetur et cum suis stultus Plato discipulis; Aristoteli argumenta non proderunt. tunc tu rusticanus et pauper exultabis, ridebis et dices: \'ecce crucifixus deus meus, ecce iudex, qui obuolutus pannis in praesepio uagiit. hic est ille operarii et quaestuariae filius, hic, qui matris gestatus sinu hominem deus fugit in Aegyptum, hic uestitus coccino, hic sentibus coronatus, hic magus daemonium fixeras: cerne latus, Romane, quod foderas. Videte corpus, an idem sit, quod dicebatis clam nocte sustulisse discipulos. Dilectio tua me compulit, ut haec tibi frater 38 dicerem; ut his interesse contingat, cui nunc labor durus est.
Abbreviated transcription (Latin):
mo athleta sine sudore coronat᷑. De cibo co¬
gitas: sed fides famem ñ timet. Supra nu¬
dam metius humũ exesa ieuiniis menbra
collid̾e s dñs tecum iacet. Squalida capitis
horret inculta cesaries: s caput tuum xͦ.
est. Infinita heremi uastitas terret: s tu
ꝑadysum mente deambula. Qͦcienscum
ñ eris. Scabra sine balneis attrahitur
tutis: s qͥ in xp̃o semel lotus ÷. ñ habet ne¬
cesse lauare it̾m. Et ut breuit̾ ad cuncta
audias apłm respondentẽ. non sunt
ꝑuenturam głam q̃ reuelabit᷑ in nob̃.
Delicatus es fr̾. si et hͥ uis gaud̾e in sclo:
⁊ postea regnare cum xp̃o. Ueniet. ue¬
niet dies illa qͣ corruptiuum hoc et
mortale induat ĩ corruptionẽ ⁊ inmor¬
talitatẽ. Beatꝰ seruus: qͣm dñs inuen̾it
uigilantẽ. Tunc ad uocem tube: paue¬
bit terra cum populis. Iudicaturo mũ
domino lugubre mundꝰ inmugiet: it¬
trib ad tribum pectora ferient. Poten¬

Expanded text:
mo athleta sine sudore coronatur. De cibo como athleta sine sudore coronatur. De cibo cogitas? Sed fides famem non timet. Supra nudam metuis humum exesa ieiuniis membra collidere? Sed Dominus tecum iacet. Squalida horret inculta caesaries? Sed caput tuum Christus est. Infinita eremi vastitas terret? Sed tu paradisum mente deambula. Quotiescunqun eris. Scabra sine balneis attrahitur cutis? Sed qui in Christo semel lotus est, non habet necesse iterum lavari. Et breviter ad cuncta audias Apostolum respondentem: « Non sunt peruenturam gloriam, quae reuelabitur in uobis. delicatus es, carissime, si et hic uis gaudere cum saeculo et postea regnare cum Christo. Ueniet, ueniet illa dies, qua corruptiuum hoc et mortale incorruptionem induat et inmortalitatem. beatus seruus, quem dominus inuenerit uigilantem. tunc ad uocem tubae pauebit terra cum populis, tu gaudebis. indicaturo domino lugubre mundus inmugiet; tribus ad tribum ferient pectora; poten
Abbreviated transcription (Latin):
sceptumo rationem in die uidicii: cum eciam ho¬
at rscifacile stare loco pauli. petri tenere gradum.
esponsiiam cum xp̃o regnancium. ne forte ueniat¬
ieqͣm. qAngłs qͥ scindat uelum templi tui ⁊ cande
i admen abrum tuum de loco suo moueat. Edifica¬
egissus t᷑rim: futuri oꝑis sumptꝰ supputa. In¬
osis locis enanigauit oratio ⁊ int̾ cauas
pumis fluctuantib cautes fragił in al¬
iium cymba ꝓcessit: pandenda uela sunt
ientis. ⁊ questionum scopulis tͣnsuada¬
is. letantium more nautaꝵ. epylogi ce¬
p̃i uernans. o solitudo in qͣ illi nascun
ur lapides. de quib in a pocalypsi ciui¬
as magni regis construit᷑. O heremus
amiliarius dõ gaudens. Quid agis fr̃
n seculo. qͥ maior es munto: Qͣmdui
e tectoꝵ umbre pͥmunt: Quamdiu
fumosari in urbium carcer includit: Tres
mͥ nescio qͥd plus lucis aspitio. Libet sarcina
corꝑis abiecta. ad purum etheris uolare
fulgorem. Pauꝑtatem times. s beatos¬
pauꝑes xp̃c appellat. Labore terreris: ne¬

Expanded text:
tionem in die judicii : cum etiam cost facile stare loco Pauli, tenere gradum Petri, jam cum Christo regnantium: ne forte veniat angelus, qui scindat velum templi tui, qui candelabrum tuum de loco moveat . Aedificaturus turrim, futuri operis sumptus supputa . Inoniam e scopulosis locis enavigavit oratio, et inter cavas spumeis fluctibus cautes, fragilis in altum cimba processit, expandenda vela sunt ventis, et quaestionum scopulis transvadatis, laetantium more nautarum, epilogi celi floribus vernans! O solitudo, in qua illi nascunur lapides, de quibus in Apocalypsi ciuitas magni regis extruitur! o heremus familiari deo gaudens! quid agis, frater, in saeculo, qui maior es mundo? quam diu te tectorum umbrae premunt? quam diu fumeus harum urbium carcer includit? crede mihi, nescio quid plus lucis aspicio. libet sarcina carnis abiecta ad purum aetheris uolare fulgorem. paupauperes Christus appellat. Labore terreris? Ne