comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
OEFICIOSUBAOUENDV
OCIITAQUEAD MONITIO
NRADENUNTIAT QUOD
SIQUESERATRUM
contrahaec constitut auenire
tauerit & prohibita fueritausus
admittere asuos enouerit officio
submouendum. Nec communi¬
onis nrc̃ie futurum ẽe consortem
quisocius c̃enoluit disciplince
nequid uero sit quod praeter¬
missum a nobis fortecredatur
om̃a de crecaliai constitut a
Tambeaterecordationis iri no¬
centiquom omnium decessorũ
nr̃orum quedeecdesi asticis
ordinibus & canonum promul¬
grito sunt disciplinis. Ita aurã
dilectione custodiri debereraan¬
damus: Vtsiquis in illem com¬
miseritueni am sibidein cepr
nouerit denegare
DATUR UI IDUS OCTO¬
BRIS MAXIMO ITE RVM
tius constitutas in dños cilutem
in consortium uos nrãesollicitu¬
dinis aduocamus ut uigilantia pcisto¬
alinequid dicibolicalederepossit
astutia commissis ubiquegre¬
rbus diligentius consulatis neis qui
misericordia reuelante ꝑnrãm
curam anr̃is ouibus moribus
abicitur ec dum uobis pruemo¬

Expanded text:
officio submovendus. V. officio submovendus. V. Hoc itaque admonitio nostra denuntiat, quod si quis fratrum ctentaverit, et prohibita fuerit ausus admittere, a suo se noverit officio submovendum, nec communionis nostrae futurum esse consortem, qui socius esse noluit disciplinae. Ne quid vero sit, quod praetermissum a nobis forte credatur, omnia decretalia constituta tam beatae recordationis Innocentii, quam omnium decessorum nostrorum, quae de ecclesiasticis ordinibus et canonum promulgata sunt disciplinis, ita a vestra dilectione custodiri debere mandamus, ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari. Data VI Id. Octobris, Maximo iterum ecias constitutis in Domino salutem. In consortium vos nostrae sollicitudinis advocamus, ut vigilantia pastorali, ne quid diabolicae licere possit astutiae, commissis vobis gregibus diligentius consulatis: ne is qui, Domini misericordia revelante, per nostram curam a nostris ovibus morbus abjicitur, necdum vobis praemo
Abbreviated transcription (Latin):
tium legitimum & segetium fr̃s
radicitus euellantur. &mersemdomi¬
nicam ⁊izania nulla corrumpant
It aenimfructum uberem quaesunt
sincera praestabunt si ea quaena¬
tam sege temenecare consuerunt
diligentius amputentur:
QUODUSURAMNONSO¬
eundum ẽẽduximus quos dam lucri
Hirpis cupi ditate cuptos usurariã
exercerepecunicm & foenore uelledi¬
tescere q uod nos nondi camineos
qui sunt indericaliofficioconsti¬
tutos sed & in loi cos ceuedere qui xp̃i¬
anos sedici cupiunt condolemur
Quodundicari acrius in eos quifu¬
erint confutati decernimus ut om¬
nis peccandi oportunitas adimat
UTCLERICATUS NTESUO
NECALIAENONOMINE
EOE NUS EXERCEAT
LLUDETIAMDUXIMUS
praemonendun: ut sicut non suo
ita non alieno nomine aliquis
clericorum exercresoenus ad temp¬
t& In de consestenim crimensuum
commodis alienis inpendere foe¬
nus autem hocsolum aspicere &
ex erceredebemus ut quod hic
miseri corditertribuimus abeo
DICTA FECERITASUOSIT

Expanded text:
tium, Legitimum et Segetium fratrtium, Legitimum et Segetium fratrradicitus evellantur, et messem dominicam zizania nulla corrumpant. Ita enim fructum uberem, quae sunt sincera, praestabunt, si ea, quae natam segetem enecare consueverunt, diligentius amputentur. Quod usuram non soeundum esse duximus, quosdam, lucri turpis cupiditate captos, usurariam exercere pecuniam, et fenore velle ditescere, quod non dicam in eos qui sunt in clericali officio constitut, sed in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus, quod vindicari acrius in eos qui fuerint confutati decernimus, ut omnis peccandi opportunitas adimatur. Ut clericus nec suo, nec alieno nomine fenus exerceat. IV. Illud etiam duximus praemonendum, ut sicut non suo, ita non alieno nomine aliquis clericorum exercere fenus attentet: indecens enim est crimen suum commodis alienis impendere. Fenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus, ab eo daicta fecerit, suo sit
Abbreviated transcription (Latin):
que fratrum declincisse & poenitus
deuiasse repperimus Nam constat
ad sacerdotium ꝑ uenisse uiducirum
maritos quosdam &iam quibus
fuerintnumerosi coniugio & cidom¬
nem licentia uita liberior ad sacrũ
ordinem passim pate factis a ditibus
fuisse ꝑ missos Contrcullam beati
cipostoliuocem qualitertibus ex da¬
mcitdicens unius uxoris uirum &
contraillud anti quelegis prȩceptum
quodicitur & uacetur
Sacerdos uirginem uxorem accipict
cibec desi asticis officiis & sacerdo¬
teli nominecipostolicae sedis duc¬
toritate iubemus crteri nechoo
enimsibi poterunt uindicare cuius
ccipaices ꝑhoc quodillis obstittrat
non fuerunt Huius discussionis
curam nobis specialiter undican¬
tes utsiqua forsitan dehis commis¬
scs unt corrigantur necliceat
ultra committi & nequa ex¬
cusatio deignorationenciscatur
quom quomignorcirenum quã
licuerit sacerdotem quod canonũ
regulis fuerit definitum huec
ergo aid prouintias uras ꝑ innocen¬

Expanded text:
que fratrum declinasse et penitus que fratrum declinasse et penitus deviasse reperimus. Nam constat ad sacerdotium pervenisse viduarum maritos; quosdam etiam, quibus fuerint numerosa conjugia, et ad omnem licentiam vita liberior, ad sacrum ordinem passim patefactis aditibus fuisse permissos, contra illam beati Apostoli vocem, qua talibus exclamat dicens: Unius uxoris virum ; et contra illud antiquae legis praeceptum, quo dicitur et cavetur: Sacerdos virginem uxorem accipiat,ab ecclesiasticis officiis et a sacerdotali nomine, apostolicae sedis auctoritate jubemus enim sibi poterunt vindicare, cujus capaces per hoc quod illis obsisterat, non fuerunt. Hujus discussionis curam nobis specialiter vindicantes, ut si qua forsitan de his commissa sunt, corrigantur, nec liceat ultra committi. Et ne qua excusatio de ignoratione nascatur: quanquam ignorare nunquam licuerit sacerdotem quid canonum regulis fuerit definitum. Haec ergo ad provincias vestras per Innocen
Abbreviated transcription (Latin):
haridõ possecreditur quidomino suo
icedum probaresepotuit Duplexitriq
ihide parterecitus est. quod & scicrum
miis terium talis consortii uilitate
polluitur & dominorum quantũ ad
inlicitate u surpationis temerita tem
antsacerdotes & non tantum ab his
sed abciliis &iam qui originalicut¬
ut clicui bonditioni obligatis unt
uolumus temperciri Nisiforte
eorum petitio autuoluntas acces¬
serit qui ali quid sibiin eos uindiccant
potestis Deb& enim esseinmunis
abaliis quidiuinaemilitiaefuerit
ud gregundus. Vt ac cstris domini¬
cis quibus nomen eius adscribitur
nullus necessitatis uinculis abstra¬
hatur
UT QUICUMQUAEAD SACIR¬
DOTIUM UELUIDUARUM
MARITI NELHABINTIS NU¬
MEROSACONIUGIAPROMOTI
EUTRINT ABOMNIBUS TC¬
CLAESIISASTICIS OE FICIIS
ARCEANTUR
ique constiterit natalium honestts
& morum eẽdebeaitsaeri altaris
ministerio sociandus. & aposto lo
nos docente & diuin& praeceptio nedi di¬
cimus & canonum regulis aquibus pleros¬

Expanded text:
bari Deo posse creditur, qui domino suo bari Deo posse creditur, qui domino suo necdum probare se potuit. Duplex itaque in hac parte reatus est, quod et sacrum ministerium talis consortii vilitate polluitur, et dominorum, quantum ad illicitae usurpationis temeritatem ant sacerdotes, et non tantum ab his, sed ab aliis etiam, qui originali aut alicui conditioni obligati sunt, volumus temperari: nisi forte eorum petitio aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos vindicant potestatis. Debet enim esse immunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus: ut a castris dominicis, quibus nomen ejus ascribitur, nullis necessitatis vinculis abstrahatur. Ut quicunque ad sacerdotium, vel viduarum mariti vel habentes numerosa conjugia, promoti fuerint, ab omnibus ecclesiasticis officiis arceantur. ique constiterit natalium honestas, et morum esse debeat sacri altaris ministerio sociandus, et Apostolo nos docente, et divina praeceptione didicimus , et canonum 614 regulis, a quibus pleros
Abbreviated transcription (Latin):
rectoribus carent ecdesi as
uolumus in notescat. ut nullus sibi
TIOETDIONUSIOCONSS¬
uniuersis ep̃is ꝑ campani ampicenũ
tusticm & ꝑ uniuersas prouintias
constituti s indño salutem. ut nobis
gratulationem facit ecdesi arum
status salubri dispositione conpositus
it a non leui nos merore contristat quo¬
ties cliqua contraconstituta canonũ
&ecdesiasticum disciplinam prae¬
sumpta uel commissa cognoscimus
quesi non quadebemus uigilantia
corpus edesiae quod ab omnim a¬
culata purum custodire debemus
Ambien dum in proba contagionae
foedari : cumipsa sibimembrorum
pisdissimulationem conpagoe non
congruat
UtL
UTNULLUS EPÕRUMISER¬
UUMALTIRIUSADCLERHCA¬
TUSOEFICIUMPROMO UERI
PRAESUMAT
NAD MITTUNTUR
passim ad ord inemscicrum quibus
nulla natalium nullamorum dig¬
nitus suffragatur & quia domi¬
nissuis libertatem consequimini¬
notupotuerunt ad sastigium sacerdo
ftam quam sorui lis uilitus huncho¬
noremccipiat prouehuntur. & pro¬

Expanded text:
rectoribus carent, ecclesias rectoribus carent, ecclesias volumus innotescat, ut nullus sibi tio et Dionysio consuniversis episcopis per Campaniam, Picenum, Tusciam et universas provincias constitutis, in Domino salutem. Ut nobis gratulatiostatus salubri dispositione compositus, ita non levi nos moerore contristat, quoties aliqua contra constituta canonum ecclesiasticamque disciplinam praesumpta vel commissa cognoscimus: quae si non qua debemus vigilantia corpus Ecclesiae, quod ab omni macula purum custodire ambientum improba contagione foedari: cum ipsa sibi membrorum per dissimulationem compago non congruat. Ut nullus episcoporum servum alterius ad clericatus officium promovere praesumat. I. Admittuntur passim ad ordinem sacrum, quibus nulla natalium, nulla morum dignitas suffragatur, et qui a dominis suis libertatem consequi minime potuerunt, ad fastigium sacerdotii, tanquam servilis vilitas hunc honorem capiat, provehuntur, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
proderit ꝑsingula dericos
dominicis castris uotatem si qͥhis
prtfuturi sunt ex laicis requirunt᷑
quiuacantes saeculo & omnem ec¬
desi asticum ordinemn escientes scl¬
tu praepropero in alienum honorem
ambiunt in moderata cupiditate
treinscendere & inaliuduit ae
genus calcata reuerentia ecdesi¬
asticae disciplinae tronssigere
custodimus necesse est: Obiuiemꝰ
his que fraternitatem tuam cepis¬
tolis commonemus Nequis laicũ
adordinem dericatus admittat
& ancitfieri unde& illum deci
picit & sibi causas gener&: quib:
reus constitutis decretalibus ficit
QUODDOCEN DUSSIT
POPULUMNONSEQUEN
OCENDUSESTPOPULUS
NONSEQUEN DUS
Nos ques inesciunt. eos quid lice¬
at ꝗuidue non liceat commo¬
nere. Non his consensum prue¬
beredebemus Quis uero cona¬
tus fuerit temptare prohibita
sentiat censuram sedis aposto¬
lica e minimae defuturam
Quce enim sola ad monitionis
auctoritate non corrigimus
necesseest perseuerit atem con¬
gruentem regulis uindicemus

Expanded text:
proderit per singula clericos proderit per singula clericos Dominicis castris aetatem, si qui his praefuturi sunt, ex laicis requiruntur, qui vacantes saeculo et omnem ecclesiasticum ordinem nescientes, saltu praepropero in alienum honorem ambiunt immoderata cupiditate transcendere, et in aliud vitae genus, calcata reverentia ecclesiasticae disciplinae, transire?custodimus, necesse est obviemus: hisque fraternitatem vestram epistolis commonemus, ne quis laicum ad ordinem clericatus admittat; et sinat fieri unde piat, et sibi causas generet quibus reus constitutis decretalibus fiat. III. Quod docendus sit populus, non sequendus. Docendus est populus, non sequendus: nosque, si nesciunt, eos quid liceat quidve non liceat commonere, non his consensum praebere debemus. Quisquis vero conatus fuerit tentare prohibita, sentiet censuram sedis apostolicae minime defuturam. Quae enim sola admonitionis auctoritate non corrigimus necesse est per severitatem congruentem regulis vindicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
DATUR UIIRL AŨG ETLICAE
ITIAUROCOÑS QUOD
NULLI SACER DOTI CANO¬
NES LICEATIG NORARE
PERAPULIAMET CALABRIAM
constitutis Nullis acerdotis uos lice¬
at canonesignorare Nec quicquã
facereq uod patrum possitregulis
obuiare. Qua eenim a nobis resdig¬
na seruabitursi decretaliumnor¬
ma constitutorum prociliquorum
libitolicentia populis ꝑmissa fran¬
gatur
QUODNONCONUENIAT
CONTIMPTIS CLERICIS
proprus destitutas rectoribus
ciuitates epõs sibi petere uellede
laicis Tantum ꝗuefastigium
tam ui le credere ut hoc his ꝗuinon
dõsed saeculomilitauerunt aesti¬
mentnos posse conferre. Nonso¬
lum maledesuis dericisinquorũ
contemptu hoc faciunt iudican¬
tes sed denobis pessimae quos
credunt hocpossefaceresentientes
Quodnum quam auderunt
si non quorundam illic hic con¬
senti enssententia cohiber&
itanihilque frequentius sunt de¬
creca proficiunt. Uthocquas
num quam dehacpartes crip¬
tum fuerit ignoretur. Quid

Expanded text:
Datum VII cal. Aug., Felice Datum VII cal. Aug., Felice et Tauro conss. Quod nulli sacerdoti canones liceat ignorare.per Apuleiam et Calabriam constitutis. Nulli sacerdotum suos liceat canones ignorare, nec quidquam facere, quod Patrum possit regulis obviare. Quae enim a nobis res digna servabitur, si decretalium norma constitutorum pro aliquorum libitu, licentia populis permissa, frangatur? Quod non conveniat, contemptis clericis propriis destitutas rectoribus civitates, episcopos sibi petere velle de laicis, tantumque fastigium tam vile credere, ut hoc his, qui non Deo, sed saeculo militaverunt, aestiment nos posse conferre: non solum male de suis clericis, in quorum contemptum hoc faciunt, judicantes, sed de nobis pessime, quos credunt hoc posse facere, sentienQuod numquam auderent, si non quorumdam illic his consentiens sententia conniveret. Ita nihil quae frequentius sunt decreta proficiunt, ut hoc, quasi numquam de hac parte scriptum fuerit, ignoretur. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
locutus spũ Vnius uxoris uirum debere
qpm consecrari Ad hancergo eligant᷑
formulam sacerdotes. Et siꝗ uaefcic¬
tesunt ordinationes in licit eremoue¬
antur qm̃sta re non possunt
Nec discussionem nostram subter¬
fugerepoterunt quamuis latere
sce ciestimant quali terperuen erꝰ
Vinulla religionis reuerenti a ob¬
scuritate fuscetur Nonsituana
glori atio pallecitis ep is copalem
morem ꝗ ui ep̃i sunt sequantur
anihel ut diximus qui accus citionẽ
pontificcilihonore subterfugere
sepossecredidit. & ad fastigium
accus scitoressuos latendo perue¬
nit ascĩtatis urae coetu. Interim
senouerit segregatum Quis enr̃o
iudiciodeb & obi ceresi conscienti¬
aesu enouit confidentiam obti¬
nere Maxili ensis uero ecdesi ue
scicerdotem ꝗuidicitur quod dic¬
tunefcis est in necem fratris taliter
gratulatus. Ut huic qui eius sun¬
guinecruentat us ciduenerat por¬
tionem cum eodem habiturus
occurrer& exurõ eum cudiendũ
collegiodelegamus

Expanded text:
locutus spiritu, unius uxoris virum debere locutus spiritu, unius uxoris virum debere episcopum consecrari. Ad hanc ergo eligantur formulam sacerdotes, et si quae factae sunt ordinationes illicitae, removeantur, quoniam stare non possunt, nec discussionem nostram subterfugere poterunt: quamvis latere se aestiment, qualiter pervenerunt, ut nulla religionis reverentia obscgloriatio palliatis: episcopalem morem qui episcopi sunt sequantur. Daniel, ut diximus, qui accusationem pontificati honore subterfugere se posse credidit, et ad fastigium tantum accusatores suos latendo pervenit, a sanctitatis vestrae coetu interim se noverit segregatum, qui se nostro judicio debet objicere si conscientiae suae novit confidentiam obtinere. Massiliensis vero Ecclesiae sacerdotem, qui dicitur quod dictu nefas est in necem fratris taliter gratulatus, ut huic, qui ejus sanguine cruentatus advenerat, portionem cum eodem habiturus occurreret, ex vestro eum audiendum collegio delegamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃sordinandus nullus dignus quod
euenirenon credimus poterit in ue¬
niri Primum enim illi reproban¬
disunt ut aliqui deali enis ecde¬
susmerito praeferantur Habe¬
fructum militiie in ecdesia in qua
suam peromã officia trans aegit¬
cegit uetatem. In alicien & sfipen¬
dicienimali tero brepcit. Nec alii
debitam altersibi aut decit uindi¬
caremercedem. sit facultuis dericis
reniten disis euiderint praegrauari
& quossibi ingeri extrans uerso cog¬
nouerint nontim cantrefutare
Qui cisi non debitum precemium
uelli berum de eo ꝗuieos recturus
est debeant habere iudicium.
QUOD ABIN LIGIIS SIHOR¬
DINATIONIBUSABSTU¬
N ENDUM
BSTI NI ATURITIAMAB
in licitis ordinationibus nullus
ex laicis nullus digamus nullussit
uiducuemaritus cuut fuerit ordi¬
netur. Si in praehensibilis & quo¬
lemelegit apostulus ficit
permosendñs praecaepit uirginem
accipiat sac erdos uxorem:Sub¬
sequitur& suppleta postolus codẽ

Expanded text:
episcopus ordinandus, nullus dignus quod episcopus ordinandus, nullus dignus quod evenire non credimus potuerit inveniri; primum enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de alienis Ecclesiis merito praeferantur. Habefructum militiae in Ecclesia, in qua sua per omnia officia transegit aetatem. In aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii debitam alter sibi audeat vindicare mercedem. Sit facultas clericis renitendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri ex transverso cognoverint, non timeant refutare. Qui si non debitum praemium, vel liberum de eo, qui eos recturus est, debent habere judicium. Quod ab illicitis sit ordinationibus abstinendum. XIX. Abstineatur etiam ab illicitis ordinationibus: nullus ex laicis, nullus digamus, nullus qui sit viduae maritus aut fuerit, ordinetur, sed irreprehensibilis, et qualem elegit Apostolus , fiat. Per Moysen Dominus praecepit, virginem accipiat sacerdos uxorem, subsequitur et supplet Apostolus eodem
Abbreviated transcription (Latin):
tempore aliquanto uersocti ad
disciplinae normam nr̃is con¬
uenta adortationibus om̃a fra¬
ternitas ur̃a euocarefestin &
QUOD UNAQUE QUAE
PRO UINTIASUO ME¬
TROPOLITANO DEBEAT
ESSECONTENTA
RIMUM UT IUXTADECRE¬
tacanonum una quae quepro¬
uintia suometropolitano con¬
tenta situt decessoris nñdata.
adnarbonensem ep̃m continent
constituta necusurpationelo¬
cus aalicui sacerdoti in alterius con¬
cedaturiniuria sit concessissibi
contentus unus quis quelimitibus¬
alterin alterius prouintia nihil
pruesumat nec aemeriti in suis
ecclesiis peregrini & extranei
& qui ante ignoratisunt ad
ex dusionem eorum quibene
desuorum ciuium merentur
testimonio preponantur
neno uum quod dam dequo
epifiant institutum uidectur
eẽ collegium
QUOO NOLINTIBUS
CLERICIS UIL POPU¬
CLERIPLEBISET ORDINIS
consensus & desi derium requirat
Tuncalter de altera eligatur ecdesi¬
a si deciuitatis ipsius cleri cis ciuest

Expanded text:
tempore aliquanto versati, ad tempore aliquanto versati, ad disciplinae normam, nostris conventa adhortationibus, omnia fraternitas vestra evocare festinet. Quod unaquaeque provincia suo metropolitano debeat esse contenta. XVII. Primum, ut juxta decreta canonum unaquaeque provincia suo metropolitano contenta sit, ut decessoris nostri data ad Narbonensem episcopum continent constituta, nec usurpationis locus alicui sacerdoti in alterius concedatur injuriam. Sit concessis sibi contentus unusquisquealter in alterius provincia nihil praesumat, nec emeritis in suis ecclesiis peregrini et extranei, et qui ante ignorati sunt ad exclusionem eorum, qui bene de suorum civium merentur testimonio, praeponantur, ne novum quoddam, de quo episcopi fiant, institutum videatur esse collegium. Quod notentibus clericis vel popucleri, plebis et ordinis consensus, et desiderium requiratur. Tunc alter de altera eligatur Ecclesia, si de civitatis ipsius clericis, cui est
Abbreviated transcription (Latin):
nefaris est obiectionibus ac¬
cuscitus Multa demultis ob¬
iecta flagitia in quanam la¬
ter& terrarum parte quoesi¬
tus est Vt si suae in nocentice
confider& contrase iudicium
postolatum mini medecli¬
nor& Misi ad a ralę tensem
epm ꝑforcunatum subdicico¬
num nr̃m prȩceptiones ut cid
uidicium distinaretur epis¬
copale Tantis grauatus
testimoniis tanta facinorũ
accusatione pulsatus. Sa¬
crarum ut dicitur uirginum
tinentur. Quorum ad uos
quoque exemplaria di roxi¬
mus in pontifioi digni tatem
hoc tempore quod ad cau¬
sam dicendam missis anobis
litteris uocabatur obrepsit
scicronomini absit iniuria
facilius ut hano digni tatem
talidando amiserit ordina¬
turquam eam obtineat
ordinatus Cui conuicto
sociabitur qui eum sibi credidit lar¬
giendo pontificium sociandum
qualis enimipsesit quisquistales
ordinarit ostendit. Hisergo in
medium nunc eeductis cum pleri¬
que urm sint quiaposto licae
sedis statuta cognouerint nobiscũ

Expanded text:
nefariis est objectionibus acnefariis est objectionibus accusatus, multa de multis objecta flagitia. In quanam lateret terrarum parte quaesitus est, ut si suae innocentiae confideret, contra se judicium postulatum minime declinaret, missae ad Arelatensem episcopum per Fortunatum subdiaconum nostrum praeceptiones, ut ad judicium destinaretur episcopale. Tantis gravatus testimoniis, tanta facinorum accusatione pulsatus, sacrarum ut dicitur virginum tinentur, quorum ad vos quoque exemplaria direximus. In pontificii dignitatem hoc tempore, quo ad causam dicendam missis a nobis litteris vocabatur, obrepsit. Sacro nomini absit injuria, facilius est ut hanc dignitatem tali dando ipse amiserit ordinator, quam eam obtineat ordinatus, cui convicto sociabitur, qui eum sibi credidit largiendo pontificium sociandum; qualis enim ipse sit, quisquis tales ordinarit, ostendit. His ergo in medium nunc deductis, cum plerique vestrum sint, qui apostolicae sedis statuta cognoverint nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
tante dignitatis fastigium fu¬
erint instituti contrap atrum
decreca huiususurpatione
Quischocrecognoscit fecisse didi¬
cimuscumađ epis copum his gra¬
dibus quibus frequentissimae
cautum est debect ꝑ uenire ut mi¬
noribus initiati officus adma¬
iora firmentur Deb& enim
ante eẽ discipulus quis quis doc¬
tor eẽ desi derat ut possit docere
quod didicit Om̃suite institu¬
tio hacaditi quotendit screcti¬
onc confirmat Quiminime
lit teris operam dederit praie¬
ceptorẽe non potest litterarum
Qui non persingula stipendia
crcucrit cidem eritum stipen¬
du ordine non potest perueni¬
re Solum sacerdotium inter
istarogo uilius est quod faci¬
lius tribuitur cum difficilius
impletur Sediam nonsatis
est lcucos ordinare quos nullus
ficriordo pormittit. Sed &iam quo¬
rum crimina longelatequeper
om̃s poenes unt nota prouintias
ordinantur. Dani helenimnũ ꝑ
missa relatione ex orienta libus
adnos partibus ab omni quod
tenuercit uirginum monasterio

Expanded text:
tantae dignitatis fastigium futantae dignitatis fastigium fuerint instituti, contra Patrum decreta, hujus usurpatione, qui se hoc recognoscit fecisse, didicimus, cum ad episcopatum his gradibus, quibus frequentissime cautum est, debeat perveniri, ut minoribus initiati officiis ad majora firmentur. Debet enim ante esse discipulus, quisquis doctor esse desiderat, ut possit docere quod didicit. Omnis vitae institutio hac ad id quo tendit se ratione confirmat. Qui minime litteris operam dederit, praeceptor esse non potest litterarum. Qui non per singula stipendia creverit, ad emeritum stipendii ordinem non potest pervenire: solum sacerdotium inter ista, rogo, vilius est, quod facilius tribuitur, cum difficilius impleatur? Sed jam non satis est laicos ordinare, quos nullus fieri ordo permittit, sed etiam quorum crimina longe lateque per omnes pene sunt nota provincias, ordinantur. Daniel enim nuper missa relatione ex Orientalibus ad nos partibus, ab omni, quod tenuerat, virginum monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
liberari Quid hocrogo aliudqs
quam morientimortem cad dere eus¬
que cinimam suam crudelitatenu
absolutaes se possit occidere. Cun
ds̃ ad sub ueniendum paratissimi
inuit cins ad poenitentiam sicpra
mittat peccatori. In quacumque
die conuersus fuerit peccata eius
non reputabunturei. Etiterun
nolomortem peccatoris sed tantumn
conuertatur & uiuat Salutem
ergo homini adimit quis quis mor¬
tis preterea tempore paeni tenuiꝰ¬
am denegarit & desperabit
declem enticidĩ qui eum ad sub¬
ueniendum morienti suffice¬
reuel momento possenon credi
denssullum unius hore paeniten¬
tia non iubiss& Cum ẽẽt in pę¬
na penituit & perunius sermo¬
nis promissionem habita culũ
pora disi dõ promittente pro¬
meruit. Uercergo addm̃
conuersio inultimis posito¬
rum mente potius est aesti¬
manda quamtem pore
roblig & iudiciciu occulta omã
nouerit reuelari
OGD PEREERGRADVSEC¬
LESIASTICOSADEPIS¬
COPATUS DEBEATOEEI
lisec desi cisticis ordinibus ad

Expanded text:
liberari. Quid hoc, rogo, aliud est, liberari. Quid hoc, rogo, aliud est, quam morienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta esse possit, occidere, cum Deus ad subveniendum paratissimus, invitans ad poenitmittat: Peccator, inquit, quacumque die conversus fuerit, peccata ejus non imputabuntur ei . Et iterum: Nolo mortem peccatoris, sed tantum convertatur, et vivat . Salutem ergo homini adimit, quisquis mortis praeteriti tempore poenitentiam denegarit. Et desperavit de clementia Dei, qui eum ad subveniendum morienti sufficere vel momento posse non crdens, si illum unius horae poenitentia non juvisset. Cum esset in poena, poenituit: et per unius sermonis promissionem, habitaculum paradisi, Deo promittente, promeruit. Vera ergo ad Dominum conversio in ultimis positorum, mente potius est aestimanda, quam tempore, obliget judici, cui occulta omnia noverit revelari. Quod per gradus ecclesiasticos ad episcopatus debeat offilis ecclesiasticis ordinibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
tatur discernendi aplebe uel ceteris
sumus doctrina non ueste con uerscr¬
tionen on habitumentis puritate
nonculta namsistudere in cipi a¬
mus nouitatitreditum nobis apa¬
tribus ordinem calcabi mus ut
locum superuacuis superstitionib:
fticicimus. Rudesergo fidelium
mentes aidtalia non debemus in¬
ducere  Docendienim sunt poti¬
us quam ledendi nec inponen¬
dum eorum est oculis sed mentib:
infundendat praecepta sunt
Erant quidem multaque
prodisciplina ec lesi cistica
uel ipsius reidicere eratione
possemus sed abhis abaliauo¬
camur
QUODNULLI SIT
ULTIMAPAENIT INTIA
DENEGANOA
ꝓcienitentiam morientibus
denegcri Nec illorum desi¬
deriis annui quiobitus su
temporehocanimae sucie
cupiunt remedio sub ueniri
Horrescimus fateor tantrimpi¬
& atis ali quem repperiri ut
dedipi & ate disper& Qucisi
non possit ad sequouis tempo¬
re concurrenti succurrere
& periclitantem sub honere
peccatorum hominom perdere
quo scille ex pedi re desi derat &

Expanded text:
tatur? Discernendi a plebe vel caeteris tatur? Discernendi a plebe vel caeteris sumus doctrina, non veste, conversatione, non habitu, mentis puritate, non cultu. Nam si studere incipiamus novitati, traditum nobis a Patribus ordinem calcabimus, ut locum supervacuis superstitionibus faciamus. Rudes ergo fidelium mentes ad talia non debemus inducere. Docendi enim sunt potius quam ludendi, nec imponendum eorum est oculis, sed mentibus infundenda praecepta sunt. Erant quidem multa, quae pro disciplina ecclesiastica, vel ipsius rei dicere ratione possemus, sed ab his ad alia devocamur. Quod nulli sit ultima poenitentia deneganda. poenitentiam morientibus denegari, nec illorum desideriis abnui, qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus fateor tantae impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet: quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onere peccatorum hominem perdere, quo se ille expediri desiderat, et
Abbreviated transcription (Latin):
RICIA MICTI PALLEIS
cultui in serui requã mentis uel fi¬
deipuritati. Sed nonmirumsi con¬
traecdesi asticum morem faciunt
qui in ec desiai noncreuerunt
Sed alio uenienti itineres ecum haec
in ecclesiam ꝗ uaeinalia con
uersaitione habuerant intulerunt
Amictipallio & lumbos praecincti
credunt sescãescriptur efidem
turos Namsi adhoc ista precep¬
tasunt uttaliterseru cirentur
curnon fiunt pariterquaesecunt᷑
bcculoteneantur. Habent suũ
istam ysterium & in tellegentibus
it ciclarasunt. Ut ecimagis qua
dec& significationes eruentur
Naminlum borum praecino¬
tione castitatis In baculo regi¬
menpastorale. Inlucernis arden¬
tis bonifulgor operis De quodicit᷑¬
Sio pertui rciluceant indicatur
Habentiam en istum forsi tancultũ
morem potius quam rationem
sequentes Qui remotioribus
habitant locis & procul acaete¬
risdegunt undehichabitus
inecdesus gallicanis ut totan¬
norum tantorum que pontificũ
in clterum habitum consuctudo uer¬

Expanded text:
rici amicti palleis rici amicti palleis cultui inservire quam mentis vel fidei puritati. Sed non mirum, si contra ecclesiasticum morem faciunt, qui in ecclesia non creverunt, sed alio venientes itinere secum haec in ecclesiam, versatione habuerant, intulerunt, amicti pallio et lumbos praecincti credunt se sanctae Scripturae fidem,turos. Nam si ad hoc ista praecepta sunt, ut taliter servarentur, cur non fiunt pariter quae sequunbaculo teneantur? Habent suum ista mysterium, et intelligentibus ita clara sunt, ut ea magis, qua decet, significatione serventur. Nam in lumborum praecinctione castitas, in baculo regimen pastorale, in lucernis ardentibus boni fulgor operis de quo dicitur, opera vestra luceant indicatur. Habent tamen istum forsitan cultum morem potius quam rationem sequentes, qui remotioribus habitant locis, et procul a caeteris degunt, unde hic habitus in Ecclesiis Gallicanis, ut tot annorum, tantorumque pontificum in alterum habitum consuetudo ver
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus non opinemurcatholi¬
cum quodo portu erit praefixis
sententis eẽ contrarium
INTATISARBITRIO
NELESTINUSUNIUIR
siscp̃is perbiennen sem & narbo¬
nensem pro uintiam constitutis¬
quidemdcurã rum eodesi arum
uaordinationegaudere ut con¬
gratulciremur potius deprofec¬
toquam aliquid commissum
contradisciplinam ecdesi asticã
doleremus: Ad nrc̃im enim lacti¬
tiam & benefacta ꝑ ueniunt. &
meroris aculeis nos quefuerint
malefacta conpungunt necsi le¬
repossum uscum hocut ab in licitis
reuocemus aliquos officuinr̃i
prouocemur instinctum inspecu¬
uscidõ constituti ut iugilantice
nostrciediligentiam conproban¬
tes & quae cohercendo sunt
recesemus & que obseruandasunt
scntiamus. & quam uis circa
longin qua spiritalis curanon
deficit: Sed seꝑ om̃a quanomen
dĩ praediccitur extendit nec no¬
titiam nr̃cim subterfugiunt
que in euersionem regularum
nouelle preruptionis ciucto¬
ritae temptantur
QUODNON DEBEANT
SACERDOTESAUT̃ CLE¬

Expanded text:
prorsus non opinemur catholiprorsus non opinemur catholicum quod apparuerit praefixis sententiis esse contrarium. untatis arbitrioELESTINUS universis episcopis per Viennensem et Narbonensem provincias constitutquidem de vestrarum Ecclesiarum ita ordinatione gaudere, ut congratularemur potius de profectu quam aliquid admissum contra disciplinam ecclesiasticam doleremus. Ad nostram enim laetitiam et bene facta perveniunt, et moeroris aculeis nos quae fuerint male facta compungunt. Nec, silere possumus, cum hoc, ut ab illicitis revocemus aliquos, officii nostri provocemur instinctu; in speculis a Deo constituti, ut vigilantiae nostrae diligentiam comprobantes, et quae coercenda sresecemus, et quae observanda sunt sanciamus. Et quamvis circa longinqua specialis cura non deficit, sed se per omnia, qua nomen Dei praedicatur, extendit, nec notitiam nostram subterfugiunt, quae in eversionem regularum novellae praesumptionis auctoritate tentantur. I. Quod non debeant sacerdotes aut cle
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius dona Et prohis qui lar¬
gitus est aeterna praemia sic
donaturus agit quippein nobis
ut quod uultꝰ & uelimus & agimꝰ
Necotiostiẽẽ in nobis patitur quaeg
ercenda non neglegenda dona urt
ut & nos cooperatores simus gratia
di Acsiquid in nobis exnrc̃i
ui derimus remissione langues¬
cere cid illum solicitaterecurro¬
mus quiscinat om̃s languores
nostros & redimit de interituui
tamnr̃um Et ciucotidiaedici¬
mus neinduccisnos in temptacti¬
onem sed liberanos hamalo
QUOD PROEUNDIORES
QUESTIONES NECCON¬
TEMP NESINT N ECPAE¬
NITUSASSEREN DAI
RO FUN DIOROS
Siuero difficilliores quepartes in¬
currentium queiestionum ꝗuas
latius pertractarunt quiher&i¬
cis restiterunt. Sicut non audemꝰ
contempnere it a non necesse ha¬
bemus astruere Qui aad confi¬
tendam gratiam dĩ cuius operi
ac dignationinihil poenitus sub¬
trahendum est. Scitissufficere
credimus quicꝗ uid secundum
prcedictas regulas apostolicae
sedisnosscripta docuerunt Ut

Expanded text:
ipsius dona, et pro his quae laripsius dona, et pro his quae largitus est, aeterna praemia sit donaturus. Agit quippe in nobis, ut quod vult, et velimus, et agamus, nec otiosa esse in nobis patitur, quae exercenda, non negligenda donavit, ut et nos cooperatores simus gratiae Dei , ac si quid in nobis ex nostra viderimus remissione languescere, ad illum sollicite recurramus, qui sanat omnes languores nostros , et redimit de interitu tam nostram, et cui quotidie dicimus: Ne inducas nos in tentationem, sed libera nos a malo. XIII. Quod profundiores quaestiones nec contemnendae sint, nec penitus asserendae. Profundiores vero, difficilioresque partes occurrentium quaestionum, quas latius pertractarunt qui haereticis restiterunt, sicut non audemus contemnere, ita non necesse habemus astruere; quia ad confitendum gratiam Dei, cujus operi ac dignationi nihil penitus subtrahendum est, satis sufficere credimus quidquid secundum praedictas regulas apostolicae sedis nos scripta docuerunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
chismis & ex sufflationibus clericorũ
sp̃s ab eis inmundus abigatur. Vt
tuncuere appareat quomodo prin¬
cepsmundihuius mittaturfo¬
ras. & quomodo prius alligetur
fortis & de incepsua sccius diripian¬
turin possessionemtrans late
uictoris qui captiuam ducit cap¬
tiuitatem & dat dona hominibur
hisergo ecdesiasticis regulis & exdiui¬
nasumptis auctoritate documentis
It aadiuuantedño conformatisu¬
mus ut omnium bonorum affectus
at queo perum & omnium studio¬
rum omnium que uirtutum
Quibus abinitiofidei addm̃tendit᷑
dm̃ profitecimurciuctorem & non
dubitemus ab ipsius gratic omnia
hominis merita praeueniri: Per
quemfit ut aliquid boni & uelle
incipiamus & facere. Quoduti que
auxilio & muneredño non aufertꝰ
liberum arbitrium sed liberatur
Vt de tenebrosolucidum deprouio
rectum de languido sanum de
in prudentesit prouidum. tanto
enimest ergaom̃s homines bonitas
dĩ utnr̃a uelit eẽ merita quce sunt

Expanded text:
cismis et exsufflationibus clericorum cismis et exsufflationibus clericorum spiritus ab eis immundus abigatur, ut tunc vere appareat, quomodo princeps mundi hujus mittatur foras, et quomodo prius alligetur fortis , et deinceps vasa ejus diripiantur in possessionem translata victoris, qui captivam ducit captivitatem, et dat dona hominibus . His ergo ecclesiasticis regulis, et ex divina sumptis auctoritate documentis, ita, adjuvante Domino, conformati sumus, ut omnium bonorum affectuum, atque operum et omnium studiorum, omniumque virtutum, quibus ab initio fidei ad Deum tenditur, Deum profiteamur auctorem, et non dubitemus ab ipsius gratia omnia hominis merita praeveniri, per quem fit, ut aliquid boni et velle incipiamus, et facere. Quo utique auxilio et munere Dei non aufertur liberum arbitrium, sed liberatur, ut de tenebroso lucidum, de pravo rectum, de languido sanum, de imprudente sit providum. Tanta enim est erga omnes homines bonitas Dei, ut nostra velit esse merita, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
matici s p̃mrediuiuae caritatis. acci¬
picnt ut lopsis paenitentiaereme
diciconferantur. Vt deniquecor¬
thecuminis adregenerationis sacra¬
menta ꝑductis cuelestis miseri cordice
ciula reser&ur haec autem non ꝑ¬
fictoriaeneque in aniter ad ñõ peti
rtrum ipsarum monstrat effectus
Quomodo quidem ex omnierrorum
genere pluri mosds̃ dignatur adtra¬
here quoscrutos depotestate tenebra¬
rum transferat in regnum filii da¬
ritatis sucie & exuasis irefecior
uas cmi seri cordicie. quod edõtotum
diuinioperis eẽ sentitur. ut haec
efficientidõ gratiarum semꝑactio
laudisque confessio proinlumi¬
nectionetaliumud correctione rese¬
raintur
QUODGRATIADI ETIAM
BAPTITANDORUMIS¬
TETURIN STITUTA PVR¬
GATIOCUMIXORCSMIS
EASUELATIONIB US
SPSABEIS ABIGUNTUR
dosinuniuersomundoscã ecdesi a
uni formiteragit non otioso
contemplamur intuitu: cumsiue
paruuli siueiuuenes adregenerationis
ueniunt sacramentum. Namprius
fontem uitce adeunt quam ex or¬

Expanded text:
matici spiritum redivivae charitatis accimatici spiritum redivivae charitatis accipiant, ut lapsis pdia conferantur, ut denique catechumenis ad regenerationis sacramenta perductis coelestis misericordiae aula reseretur. Haec autem non perfunctorie, neque inaniter a Domino peti rerum ipsarum monstrat effectus, quandoquidem ex omni errorum genere plurimos Deus dignatur attrahere, quos erutos de potestate tenebrarum transferat in regnum filii charitatis suae , et ex vasis irae faciat vasa misericordiae , quod adeo totum divini operis esse sentitur, ut haec efficienti Deo gratiarum semper actio laudisque confessio pro illuminatione talium vel correctione referatur. Quod gratiam Dei etiam baptizandorum testetur instituta purgatio, cum exorcismis et exsufflationibus spiritus ab eis abiguntur dos in universo mundo sancta Ecclesia uniformiter agit, non otioso contemplamur intuitu. Cum sive parvuli, sive juvenes ad regenerationis veniunt sacramentum, non prius fontem vitae adeunt, quam exor
Abbreviated transcription (Latin):
uit Sine medifficilius potestis
ICAEOMNIS ORAT¬
ONES XPIGRATI A M¬
AESONANT QUAGI¬
AB AETERNA DA MP
& cipostolicae sedis inuio labiles
sanctiones quibus nospussimi
patres pestifere nouitatis celatio¬
ne deiecta & bonauo luntatis
ex ordia & incrementa probabiliũ
studiorum & in eisus quein finem
perseuerantia adxpĩgratiam
referredocuerunt.Obsecrati
onum quo quesa cerdotalium
sacramenta respiciamus quae
ab apostolis tradita intotomundo
at quein omni catholica et desia
uniformitercaelebrantur Vt
legem credendi lex statuat suppli¬
candi Cu menim scãrum plebiũ
presules mandata sibim & legati¬
onefungantur. Apud diuinam
clementiam hum anigeneris agant
causam & tota secum ecclesic
congemes cente postolant & prȩcant᷑
ut in fidelibus donetur fides ut ido latrȩ
cibimpi&atis suce liberentur erroribus
ut udaris ablato cordis uelamine lux
ueritatis aippareat ut heretici catho¬
licae fidei ꝑceptioneresipis cant ut scis¬

Expanded text:
ait: Sine me difficilius potestis ait: Sine me difficilius potestis licae omnes orationes Christi gratia resonent, qua geab aeterna damnatet apostolicae sedis inviolabiles sanctiones, quibus nos piissimi patres, pestiferae novitatis elatione dejecta, et bonae voluntatis exordia, et incrementa probabilium studiorum, et in eis usque in finem perseverantiam, ad Christi gratiam referre docuerunt. Obseonum quoque sacerdotalium sacramenta respiciamus, quae ab apostolis tradita, in toto mundo atque in omni catholica Ecclesia uniformiter celebrantur, ut legem credendi lex statuat supplicandi. Cum enim sanctarum plebium praesules mandata sibimet legatione fungantur apud divinam clementiam, humani generis agunt causam, et tota secum Ecclesia congemiscente, postulant et precantur ut infidelibus donetur fides, ut idololatrae ab impietatis suae liberentur erroribus, ut Judaeis, ablato cordis velamine, lux veritatis appareat, ut haeretici catholicae fidei perceptione resipiscant, ut schis
Abbreviated transcription (Latin):
peccandum quiciꝑ ipsum
nobis reuelatꝰ & iperitur
intellegentice mandaitorũ¬
dĩ Vtscicimus quodap¬
p&ere & quiduitare debeam
oncutem ꝑ illam nobis praes¬
tariut quodfaciendum cog¬
nouimus &icim facerediliꝰ¬
gcimus cidqueu cileamus
ancithemcisit. Cumenim
diccitapłs scientia inflat
carita suero aedificat
Ualdeimpium est ut credcm
adecim queieinflat nos ha¬
quaeaedificat non habere
Cumsitutrum quele donum dĩ
& scire quid feicere debecimus
& diligereut fcicicmus ut
cedificante caritaitescientia
non possit inflare Sicut
cuitem de dõscriptum est
quidoc& homin emscienticm
Ito&i cmscriptum est Cari¬
ta sex dõ est ltem quinto capi¬
tulo ut quis quis dixerit: ideo
nobis graticim iustificaitionis
dariut quod facere ꝑ liberum
iubecimur arbitrium facilius
poscimu simplere ꝑ gratiam
tam quam & si gratiamnon
dar&ur. Nonquidȩmfcicile
sedt amennon possemus &icimsin eilla
mnplerediuina mandata: a nathe¬
masit. De fructibus enimmanda¬
torum dñs loquebatur ub inon

Expanded text:
peccandum, quia per ipsam nobis revelatur et aperitur intelligentia mandatorum. ut sciamus quod apere, quid vitare debeamus; non autem per illam nobis praestari ut quod faciendum cognoverimus, etiam facere diligamus atque valeamus; anathema sit. Cum enim dicat Apostolus: Scientia inflat, charitas vero aedificatvalde impium est, ut credamus ad eam quae inflat, nos haquae aedificat non habere, cum sit utrumque donum Dei, et scire quid facere debeamus, et diligere ut faciamus, ut aedificante charitate, scientia non possit inflare. Sicut autem de Deo scriptum est: Qui docet hominem scientiam; ita etiam scriptum est: Charitas ex Deo est. Item quinto capitulo: Ut quisquis dixerit, ideo nobis gratiam justificationis dari, ut quod facere jubemur per liberum arbitrium, facilius possimus implere per gratiam, tanquam etsi gratia non daretur, non quidem facile, sed tamen possimus etiam sine illa implere divina mandata, anathema sit. De fructibus enim mandatorum Dominus loquebatur, ubi non
Abbreviated transcription (Latin):
lationcieloquer&ur. Quo dergo
cut Tempus interuenit quo eiꝰ
non egeam cuxilio In omnib:
igiturtactibus causisq cogitationi¬
bus motibus aduitor & ꝓtec¬
tororandusest Suꝑbur est
enim  ut quicquam sibi hu¬
manamnetura presum at da¬
mantea postolo Non est nobis
conluctatio aduersus carnem
& sanguinem sed contraprinci¬
pes & potes tates aeris huius contra

Expanded text:
latione loqueretur, quod ergo, latione loqueretur, quod ergo, ait, tempus intervenit, quo ejus non eigitur actibus causisque, cogitationibus, motibus, adjutor et protector orandus est. Superbum est enim, ut quicquam sibi humana natura praesumat, clamante Apostolo: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed contra principes et potestates aeris hujus, contra
Abbreviated transcription (Latin):
instinctudĩ & c&era sic acco epimus
dictumut illos qui contradĩ adiu¬
torium extollunt humani cirbitrii
libertatem descriptogladiouerita¬
tis ud ut cursum transim amputa¬
res . Quidenimtam libero fecistis
arbitrioquam quoduniuersa in
nr̃ae humilitatis conscientice
r&ulistis &tamen in stinctu
dĩ factum eẽfideliterscipienter¬
quacuidistis ueraciterfidenter¬
quaeduxistis ldeoutiquequi ei
preparatur uoluntascidño &
utbonieliquid agant paternis
inspirationibus suorum ipse tan¬
gatcorda filiorum quod quodenim
Vtnec nr̃in decẽsenticimus cirbitriũ
&mnbonis quibus queuoluntatis
humane singulis motibus meigis
illiusuc lere non dubitemus
AIUOLUNTATIS IX
UODITADSIN COR¬
AD UE IAIPSOL¬
SEROOPERSTUR
ARBITRIA UT SCACO¬
GITATIOPIUMCON SI¬
LI UMOMNIS QUE
MOTUSBENEUOLVN¬
TATISEXDOSI
Quici ꝑ illum aliquid boni possim
sine quod nibil possumus Ad hanc
enimno s professionemidem doctor
instituit Quicum adtotius

Expanded text:
instinctu Dei, etc., sic accepimus instinctu Dei, etc., sic accepimus dictum, ut illos, qui contra Dei adjutorium extollunt humani arbitrii libertatem, districto gladio veritatis, velut cursim transiens, amputares. Quid enim tam libero fecistis arbitrio, quam quod universa in nostrae humilitatis conscientiam retulistis? Et tamen instinctu Dei factum esse fideliter sapienterque vidistis, veraciter fidenterque dixistis. Ideo utique, quia praeparatur voluntas a Domino, et ut boni aliquid agant, paternis inspirationibus suorum ipse tangat corda filiorum. Quotquot enim nec nostrum deesse sentiamus arbitrium, et in bonis quibusque 274 voluntatis humanae singulis motibus, magis illius valere non dubitemus ae voluntatis ex uod ita Deus in coraut in ipso libero operetur arbitrio, ut sancta cogitatio, pium consilium omnisque motus bonae voluntatis ex Deo sit, quia per illum aliquid boni possumus, sine quo nihil possumus. Ad hanc enim nos professionem idem doctor instituit, qui, cum ad totius
Abbreviated transcription (Latin):
IDEM MA GLSTER
IN EPISTULA AD MI¬
leuit cinum concilium data pre¬
dicctdicens Aduertetandem
opercuis issimarum mentium
ꝑuersa doctrina Quod primum
hominemitalibert cis ipsci decoe¬
pit Vtdumin dulgentius frenis
eiusutitur in preua ricationem
prcie sumptione concider& nec ex
hac potuiteruinisi ei prouidentia
regenerationis stoitum pristine
libertatis xp̃idñi reformass& ad¬
uentus
QUODO MNIA SCÕ RUI
DIAETOM N. A OPERI
aemerita scõrũ aid diglori am lciudem¬
quereferenda sint quicine mo
qliundcei placetitnisi ex eo quod
iosedona uerit inquam nossententi¬
andirigitbea terecordationis pa¬
oeriosim iregulas cuctoritascumscri¬
bens ad totius urbiseposcut Nosciui¬
tem instinctudĩ om̃ a enim bona
ad ciuctorem suum referenda sunt
sincerissime ueritatis luceradian¬
tetanto friep̃i honore uenerati s̃
Vtita cideundem uirũ scriberent
illud ucro quodinlitteris quos ad
uni uersis ꝓuincias curastieẽ mit¬
tendes posuistidicens Nostam̃

Expanded text:
idem magister idem magister in epistola ad Milevitanum concilium data praedicat, dicens: Adverte tandem, o provissimarum mentium perversa doctrina, quod primum hominem ita libertas ipsa decepit, ut dum indulgentius frenis ejus utitur, in praevaricationem praesumptione concideret, nec ex hac potuit erui, nisi ei providentia regenerationis statum pristinae libertatis Christi Domini reformasset adventus. Quod omnia sanctorum dia, et omnia opera, ac merita sanctorum ad Dei gloriam laudemque referenda sint, quia nemo aliunde ei placet, nisi ex eo quod ipse donaverit. In quam nos sententiam dirigit beatae recordationis papae Zosimi regularis auctoritas, cum scribens ad totius orbis episcopos ait: Nos autem instinctu Dei, omnia enim bona ad auctorem suum referenda sunt,sincerissimae veritatis luce radiantem tanto Afri episcopi honore venerati sunt, ut ita ad eumdem virum scriberent: Illud vero, quod in litteris, quas in universas provincias curasti esse mittendas, posuisti dicens, Nos tamen
Abbreviated transcription (Latin):
nos deorum posthaec rectum men¬
tibus aest memus quisibiseputant¬
deberi quodbonis: Necillum
considerant cuuꝰ cotidicie grati am
consecunturquis ineillotantum se
cid sequi posseconfidunt
QUOB NISGRATLA
DICONTINUA IUBE¬
MURINSIDIAS DI¬
ABOLI SU PERARE
E I NEMETI A D
BAPTEG MATISORA¬
TIAR ENOUATU M
IDONEUMESSEAD
SUPERAMDAS
diciboli insidicis & adeuicendes
curnis concupiscentias nisipco
tidicinum adiutorium dĩ pseue¬
rantiam bone conuersationis
ciccoe perit quod eius demantisti¬
tis inhis dempaginis doctrinei con¬
firmeit dicens Nam quam¬
uis hominem redimer& & preteri¬
tis ille peccatistomensciensiterum
possepeccare. Ad reparationemsib
quem cidmodumposs& illum
& postista corrigeremult oserua¬
bit cottidicina praestat ille reme¬
diciquibus nisi fr&i confisiqueni¬
tantur Nulla tenus humcinos
uncerepoterimu serrores. Neceo¬
seestenimut quociuxilicnteiun¬
cimus eoiterum non aduiuante
uincamur
RO BE NE UTA MUR
UTATUR AR BITRIO

Expanded text:
nos de eorum posthac rectum mennos de eorum posthac rectum mentibus aestdeberi, quod boni sunt, nec illum considerant, cujus quotidie gratiam consequuntur, qui sine illo tantum se assequi posse confidunt. Quod nisi gratia Dei continuo juvemur, insidias diaboli superare Neminem etiam baptismatis gratia renovatum, idoneum esse ad superandas diaboli insidias, et ad evincendas carnis concupiscentias, nisi per quotidianum adjutorium Dei perseverantiam bonae conversationis acceperit: quod ejusdem antistitis in iisdem paginis doctrina confirmat, dicens: Nam quamvis hominem redimeret a praeteritis ille peccatis, tamen sciens iterum posse peccare, ad reparationem sibi, quemadmodum posset illum et post ista corrigere, multa servavit. Quotidiana praestat ille remedia, quibus nisi freti confisique nitamur, nullatenus humanos vincere poterimus errores. Necesse est enim ut quo auxiliante vincimus, eo iterum non adjuvante vincamur. ro bene utamur ro bene utatur arbitrio,