comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu accipiant. postquam uero in delon¬
gerecesseruit. tu accipant sec đm qđ
insua tracturia continetur. Aiss: uero
nostri &ministerialer quim issi sunt. ubi¬
cum que uenerint comectum accipiant
U÷ uassi nostri & uassi eporũ abbatum abba¬
tis sarum & omnium qui annop̃sente in ostẽ
non fuerint. eribannum reuuadient
exceptis his qui ꝓpt̃ necersarias causas &¬
adoinuo acgenitorenostro  arolo constitutas
domidimnisn fuerunt tõ quia comiteꝓpt
parem conseruandam & ꝓpt̃ coniugem huo
domten eius custodiendum Q ab epoat¬

Expanded text:
iecto accipiant. Postquam vero inde loniecto accipiant. Postquam vero inde longe recesserint, tunc accipiant secundum quod in sua tractoria continetur. Vassi vero nostri et ministeriales, qui missi sunt, ubicumque venerint coniectum accipiant. 27. Ut vassi nostri et vassi episcoporum, abbatum, abbatissarum et comitum, qui anno praesente in hoste non fuerunt, heribannum rewadient; exceptis his qui propter necessarias causas a domno ac genitore nostro Karolo constitutas domi dimissi fuerunt, id est, qui a comite propter pacem conservandam, et propter coniugem ac domum eius custodiendam, et ab ep
Abbreviated transcription (Latin):
neccomer uec abbatisra centens riun coni¬
centenaru quifurere& litroner itceluer¬
ramt quomodosaluesint &x defenie ie qut
conitibus denuntient deforsr estexi
noenoerinstsiaant ex ubi nouiter in sinuta
sinenostra iussione inuenerint dimit terep̃
ciam facere ut nolunt uł ꝑhibent deipsisillo¬
rum rebus uiuant quam diu ir eoloco iusti¬
tias faceredebent. U .÷. mnillis comitis mi¬
nisterio quibene iustitias factas habent. id
missi diutius non morentur neq: illuc mul¬
titudine conuenire faciunt. sed ibimorir
faciunt ubi iustitia utminus. ut neglegen¬
terfactaẽ.  in illius comitis ininisterio
ibidem inissi nostri placium non teneant qui
in aliquod missaticum direstus est donecipse
fuerit reuersus  causa qui ad huc corã
comite non fuit. &is quistredamat ꝓpt̃
suam stulatiam Aut concumatiam comitẽ
inde appella renoluerit iterum comiti cõ¬
mendetur i missi nostri qui uel epĩ
uł abbatis ul comite sunt quamdiuꝓpesu¬
umbenesitium fuerint nihil de aliorũ con¬

Expanded text:
narium comicentenarii qui fures et latrones vel celaverrant, quomodo salvae sint et defensae, et ut comitibus denuntient, ne ullam forestem noviter instituant; et ubi noviter institutas sine nostra iussione invenerint, dimittere pritiam facere vel noluit, vel prohibuit, de ipsius rebus vivant, quandiu in eo loco iustitias facere debent. 24. Ut in illius comitis ministerio qui bene iustitias factas habet, idem missi diutius non morentur, neque illuc multitudinem convenire faciant; sed ibi moras faciant, ubi iustitia vel minus, vel neglegenter facta est. 25. Ut in illius comitis ministerio idem missi nostri placitum non teneant qui in aliquod missaticum directus est, donec ipse fuerit reversus; ut causa quae adhuc coram comite non fuit, et is qui se reclamat, propter suam stultitiam aut contumaciam comitem inde appellare noluit iterum comiti commendetur. 26. Ut missi nostri, qui vel episcopi, vel abbates vel comites sunt, quamdiu prope suum beneficium fuerint, nihil de aliorum con
Abbreviated transcription (Latin):
nostrum soluant. utita castigatus caueat ne
sepius iterando benesitium Amittant
icuius libex mancipia inuillã nostrã consu¬
giumfer Actor eius demuille que rentido¬
mino eanancontradicit. sedstatimei furar
deeadem uilla eiciat. & si seputat ad ecreri¬
tenda iustitiam habere. rep&at & secđm
legem adquirat. Si uero tempore domno ca¬
roli genitoris nostt inuillam illa confugerunt¬
& dominus eaq: rit Actor eiur demuille aut
legitime contineat. Autq renti domiinored¬
dat. & actor ꝓpt̃ uestituram domnicarol ge¬
nitoris nostri eadem mancipia contradicere
nonualeat si illiur ꝓpria eẽ noscuntur

Expanded text:
num nostrum solvat, ut ita castigatus caveat ne saepius iterando beneficium amittatcuiuslibet mancipia in villam nostram confugerint, actor eiusdem villae quaerenti domino ea non contradicat, sed statim ea foras de eadem villa eiciat. Et si se putat ad ea repetenda iustitiam habere, repetat et secundum legem adquirat. Si vero tempore domni Karoli genitoris nostri in villam illam confugerunt, et dominus ea quaerit, actor eiusdem villae aut ea legitime contineat, aut quaerenti domino reddat. Et actor propter vestituram domni Karoli genitoris nostri eadem mancipia contradicere non audeat, si illius propria esse noscuntur
Abbreviated transcription (Latin):
admittantur testes adiuram tum
ante quam discutiantur. Etsialiter
discuti non possint separentur ad in¬
uicem. & sugulariterinquirant᷑.
Etnonsoli accu̾satoriliceat testes eli¬
gere absente suo accusatore. & oin¬
nino nullus nisi ieiunus adiuramentum
tatur dicat ille qui eumi refutat . &. pro¬
bet quare illum recipere nolit. & de
ipso pago aut deuicinis centenis eligant᷑
nisi forte longius extra comitatũ causasit
inquirenda. Et siquis conuistus fuerit
periurii. perdat aut redimat.
DEADUOCATIS UICEDOMINIS¬
eaduocatis uice dominis uicarus & cente¬
nariis prauis ut tollantur. & tales eli¬
gantur. quales & sciant& uelint iuste¬
causas disceruere & terminare. Et sico¬
mes prauus iniestus fuerit nobis nuntiet᷑¬

Expanded text:
admittantur testes ad juramentum antequam discutiantur: et si aliter discuti non possint, separentur ab invicem, et singulariter inquirantur. Et non licet soli accusatori testes eligere absente suo causatore. Et omnino nullus nisi jejunus ad juramentumtatur, dicat ille qui eum refutat, et probet quare illum recipere nolit. Et de ipso pago non de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis convictus fuerit perjurii, perdat manum, aut redimat. De advocatis, vicedominisDe advocatis, vicedominis, vicariis et centenariis pravis, ut tollantur, et tales eligantur quales et sciant et velint iustecausas discernere et terminare. Et si comes pravus inventus fuerit, nobis nuntiet
Abbreviated transcription (Latin):
Iuperius induob: capitulis ecclesiastica
praefatorũ principum dom nikaroli
imperatori & domni acgloriosissimi
nunc autẽ illa admundane augm̃tũ
legis ꝑtinentiaquae domnus karolus
imperator edidit in hoc tertio adu¬
nauibbello Incipiunt canitura

Expanded text:
Superius in duobus capitula ecclesiastica praefatorum principum, domni Karoli imperatoris et domni ac gloriosissimi Nunc autem illa ad mundanae augmentum legis pertinentia, quae domnus Karolus imperator edidit, in hoc tertio adunavi libello. INCIPIUNT CAPITULA
Abbreviated transcription (Latin):
dest partib: saxoniae usque ad
bardenuuuid & admagadoburg
& aderpes surđ & ad alaxstat & ad
foradiem & adbre embregi & adrei¬
& brunias nonducant aduenden dum.
Quodsi inuenti fuerint portantes om¬
nis substantia eorum auferat᷑ ab eis.
dimidia quidempars partib: palatu.
alia uero medietas interiami dictos
iudicium scabineorũ adui escere
necblasphemare uoluiit. antiqua
consuetudo seruetur. Id est ut in
custodia recludantur. donec unũ
eduob: faciant. Et si ad palatiũ pro
hac reclamaueruit & litteras detu
lerint. non quidẽ eis credatur nec
tamen in carcere ponantur. sed
cum custodia & cum ipsis litteris pa¬
iter ad palatiũ nr̃ in remittantur.
ut ibi discutiantur sicut dignũ est.

Expanded text:
id est, partibus Saxoniae usque ad id est, partibus Saxoniae usque ad Bardenwih, et ad Magadoburg, et ad Erphesfurt, et ad Halaxstat, et Forahheim, et ad Breemberg , et ad Reget brunias non ducant ad vendendum. Quod si inventi fuerint portantes, omnem substantiam eorum auferant ab eis; dimidia quidem pars partibus palatii, alia vero medietas inter iamdictos iudicium scabinorum adquiescenec blasphemare volunt, antiqua consuetudo servetur, id est ut in custodia recludantur, donec unum e duobus faciant. Et si ad palatium pro hac re clamaverint et litteras delerint, non quidem eis credatur, nec tamen in carcere ponantur; sed cum custodia et cum ipsis litteris pariter ad palatium nostrum remittantur, ut ibi discutiantu
Abbreviated transcription (Latin):
qui peraliqua scelera rebelles sunt
constringantur. DUUSTITUS ECCĨR
eiustitus ecclesiarũ dĩ uiduarum
orfauiorũ & pupillorũ praecipimꝰ
ut inpublicis iudiciis non dispiciant᷑
clamantes. sed diligenter audi¬
antur . OEIUETITUS RESAUIS:
Seiustitus regalibus ut pleniter
tandis. idẽ scutis & lanceis &
loricis. Si faidosus quissit. discutiatur
tuncquis eduob: contrarius sit paccati
fiant & destringantur ad pacẽ & iã
sinoluerint. Etsi aliter sepacificare
nolunt. adducantur in nr̃am praesen¬
tiam. Etsialiquis post ꝑacificationem
alterũ occiderit. componat illum.
& inanum quam periurauit perdat
& insuꝑ bannum dominicum soluat
BEARMATURAINNOSTEHABENO A
earmatura in exercitu sicut antea
mansis brunam habeat. Qui uero
bruniam habens eam secũ non tulerit.
oinnebene ficiũ cũbrunia parit̃ ꝑdat.
DENESOTIATORIB: QUOUSG POUNT
Denegotiatoribus quipartib: sclauoꝵ
& bauuarioꝵ pergunt. quo usq: pro¬
cedeiee cumsuis negotus debeant.

Expanded text:
qui per aliqua scelera rebelles sunt, constringantur. De pace et iustitiis ecclesiarum Dei, viduarum, orfanorum et pupillorum praecipimus, ut in publicis iudiciis non dispiciantur clamantes, sed diligenter audiantur. 3. De iustitiis regalibus. De iustitiis regalibus, ut pleniter tandis, id est scutis et lanceis et loricis. Si faidosus quis sit, discutiatur tunc, quis e duobus contrarius sit ut pacati fiant, et distringantur ad pacem, etiam si noluerint. Et si aliter se pacificare nolunt, adducantur in nostram praesentiam. Et si aliquis post pacificationem alterum occiderit, conponat illum, et manum quam periuravit perdat, et insuper bannum dominicum solvat. 5. De armatura in hostem habenda. De armatura in exercitu, smansos brunia habeat, qui vero bruniam habet et eam secum non tulerit, omne beneficium cum brunia pariter perdat. 6. De negotiatoribus, quousque procedant. De negotiatoribus, qui partibus Sclavorum et Avarorum pergunt, quousque procedere cum suis negotiis debeant,
Abbreviated transcription (Latin):
imancipia dominos suor
fugerint in alienam pocestatem ut ꝓpt̃
hoc nullum p̃mium accipiat incuiur potesta¬
tefuerint inuenta . peo quodea ut reddiderit
uł foras eiecent :: & non solum hoc sed &iã
si ea necreddere nec foras eicere uoluerit.¬
& legitimo domino ea contradixent & illa
postea in defugerint secundum legemea
tum ad partem nostram exiresolebat ut ad
ecclesiam uł cui lib& alteritra diderit. is qui
eam susciperit . tributum quod in desolueba¬
tur omnimodo Ad partem nostram ꝑsoluat
nisi forte talem firmitatem de parte domimca
habeat ꝑ quem ipsum tributũ sibi ꝑdonatũpor¬
sit ostendere¬
sertum habuent &intra annum postquã
en a comite uł misso nostro notũ fastum fuerit
illud emendatum non habuerit ips n benesi
cium amittat.
rees sui d adaliquam ecclesiam uł aduilli
nostrandiderunt uullatinur eam secdt
legem tenere potest nisulle uolue it ad cu¬
uis potestitem it illa ecdesia uł illa uilla pa¬
nat nisi ferte filiur Aut nepureius si quite

Expanded text:
mancipia dominos suos fugerint in alienam potestatem, ut propter hoc nullum praemium accipiat ille in cuius potestate fuerint inventa, pro eo quod ea vel reddiderit vel foras eiecerit. Et non solum hoc, sed etiam si ea nec reddere nec foras eicere voluerit, et legitimo domino ea contradixerit, et illa inde postea effugerint, secundum legem eatum ad partem nostram exire solebat, vel ad ecclesiam vel cuilibet alteri tradiderit, is qui eam susciperit, tributum quod inde solvebatur, omni modo ad partem nostram persolvat; nisi forte talem firmitatem de parte dominica habeat, per quam ipsum tributum sibi perdonatum possit ostenderesertum habuerit, et intra annum, postquam ei a comite vel misso nostro notum factum fuerit, illud emendatum non habuerit, ipsum beneficium amittat. sores sui vel ad aliquam ecclesiam vel ad villam nostram dederunt, nullatenus eam secundum legem tenere potest, nisi ille voluerit ad cuius potestatem vel illa ecclesia vel illa villa pertinet; nisi forte filius
Abbreviated transcription (Latin):
t non solum beneficia episcoporuin
uel abbatũ abbatissarũ atq: coiitũ
siue uassorũ nr̃orũ sed & iã nr̃i fisci
describantur. ut scire possimus quan¬
tum & iam de nr̃o in uniuscuius que
usque modo ad parte comitũ reman¬
seruiit. quattuor tantũ mnensibus
in anno missi nr̃i legationes suas exer
Ceterisuero mensib: unusquisq: comi¬
tum placitum suum habeat&. iusti¬
tias faciat Missi autem ñri quater in
pnomense & inquattuor locis habia
placitasua cumillis comitib: quib:
congruum fuerit adeum locum
possint conuenirȩ:
satico qualiter factum inuenerit
quã nr̃a sitiussio nonsolum illud¬
emnendare iubeat. sed & iã ad nos
ipsamrem qualiter ab eo inuen
est deferat¬

Expanded text:
t non solum beneficia episcoporum vel abbatum, abbatissarum atque comitum, sive vassorum nostrorum, sed etiam nostri fisci describantur; ut scire possimus quantum etiam de nostro in uniuscuiusque lusque modo de parte comitum remanserunt, quattuor tantum mensibus in anno missi nostri legationes suas exercCaeteris vero mensibus unusquisque comitum placitum suum habeat et iustitias faciat. Missi autem nostri quater in uno mense et in quattuor locis habeant placita sua cum illis comitibus, quibus congruum fuerit ut ad eum locum possint convenire. 8ssatico aliter factum invenerit quam nostra sit iussio, non solum emendare iubeat, sed etiam ad nos ipsam rem, qualiter ab eo inventa est, deferat
Abbreviated transcription (Latin):
udo fuit telaneum dare ibi & infiturumde¬
turo Na mubinauiter inceptum est ultere¬
usnonagatur &ubinecessenon est fluiuium
ali quemꝰ ponte crans meare id ubin auerꝑine¬
diam aquam Aut sub pontem ierint  TI
pamnona depin quauerint ne queibidem al¬
quideriptum uduenundatum suerit ulteriur
teloneum non detur. & necogat alium ad
pantem ire ubiiuxta pontem a quastrans¬
mearepotest: E quiulterius intalibus locis
utdeis qui d palatium seu in ostem ꝑgunt
teloneum ex atauerit cuni sualege ipsum

Expanded text:
udo fuit teloneum dare, ibi et in futurum deudo fuit teloneum dare, ibi et in futurum detur; nam ubi noviter inceptum est, ulterius non agatur. Et ubi necesse non est fluvium aliquem ponte transmeare, vel ubi navis per mediam aquam aut sub pontem ierit, et ad ripam non adpropinquaverit, neque ibidem aliquid emptum vel venundatum fuerit, ulterius teloneum non detur. Et nemo cogat alium ad pontem ire, ubi iuxta pontem aquam transmeare potest. Et qui ulterius in talibus locis, vel de his qui ad palatium seu in hostem pergunt, teloneum exactaverit, cum sua lege ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
iliber homodefurtu accusatus fuerit
& resꝓprias habuerit. inmallum au
tiam comitis se adhramiat. &sires n
& in placitum adducifaciant. & liceat
ei primauice ꝑsacramentum secundũ ła
idoneare si potuerit. &sialiauice duo
ultres eum defurtu accusauerint. liceat
e contra unum ex hir cum scuto & fusta
in campocantendere. Quod siseruus de
furtu accusatus suerit dominus eius pro
emendat. Auttum sacramento exciret:
nisitalesur tum ꝑp&ratum habeat ꝓpt̃
quod ad suppliciumtra didebeat
q: ꝓpt̃ misres recipiendor dirigitur. Aucho¬
norer quor habent amitant. Aut in eoloco
ubi pdictormissos susciperedebuit tam diune¬
sedrat & desuis rebur legationes illucuenien¬
tessuscipiat quousque aniinonrõ satis fastũ
habeat
Qauerõ ep̃istolam nostram quocum quemodo dis¬
pexentiissanostro ad palatiumueniat &ius¬
tiuaburateim nostram cangruam stuliatisi
ualis comitir hoc fecenit honoruenquu:¬

Expanded text:
liber homo de furto accusatus fuerit, et res proprias habuerit, in mallo ad praesentiam comitis se adhramiat. Et si reset in placitum adduci faciant. Et liceat ei prima vice per sacramentum se secundum legem idoneare, si potuerit. At si alia vice duo vel tres eum de furto accusaverint, liceat ei contra unum ex his cum scuto et fuste in campo contendere. Quod si servus de furto accusatus fuerit, dominus eius pro eo emendet, aut eum sacramento excuset, nisi tale furtum perpetratum habeat, propter quod ad subplicium tradi debeat.quae propter missos recipiendos dirigitur, aud honores quos habet amittat, aud in eo loco ubi praedictos missos suscipere debuit, tamdiu resideat et de suis rebus legationes illuc venientes suscipiat, quousque animo nostro satisfactum habeat. Qui vero epistolam nostram quocumque modo dispexerit, iussu nostro ad palatium veniat, et iuxta voluntatem nostram congruam stulticiae ministerialis comitis hoc fecerit, honorem, qual
Abbreviated transcription (Latin):
iq̃ puerum inuitis parentibus totundent
Aut puellamue lauerit. legem suã intripla
componat. Autipsiuero ut puelle suamsue
potestatis sunt. Autille incuius potestate
suerint: Illiuero potestatem habeant ca¬
pitis sui ut in taleh abitu ꝑmaneant qualer

Expanded text:
is puerum, invitis parentibus, totonderit, aut puellam velaverit, legem suam in triplo conponat, aut ipsi puero vel puellae, si iam suae potestatis sunt, aut illi in cuius potestate fuerint. Illi vero potestatem habeant capitis sui, ut in tali habitu permanean
Abbreviated transcription (Latin):
illa ex pendatur: si autem homoille non dũ
cumisuns coberediliut ꝓprium suum diuis unh abu
conuo c& en comer &cumiis legiosin anai
diuisionem faciat. E tunc sicut iam dictũ ẽ
partem eius sirconro abdicat. & conpositio¬
onem deea iuxtamodum superius superiur¬
conp̃liensum his adquos illa legibur ꝑtin&
ex soluat : Quods inondealiare seddeip¬
sa ꝓpri&ate quembannamissa fuit Ac ꝑ hoc
innostram potestatem redactaest fuerat inter¬
pellatus : comes incuiur ministerio eameẽ cons¬
titerit hoc ad notitiam nram ꝑferre cur&
ut nos eadem ꝓpri&atate que secundũ supra¬
dictum modum in nrin dominicum redacta est
ꝑp̃ceptinostri Austoritatemunius & potestatẽ
te compellandus est. iuxta legir constitutionẽ
maniatur dec& eris uero causir undequis
rationem estredditurus non maniatur sed ꝑ
comitembanniatur. &si postunam & alte¬
ram comitis ad monitionem aliquis ad inallũ

Expanded text:
illam expendatur. Si autem homo ille nondum illam expendatur. Si autem homo ille nondum cum suis coheredibus proprium suum divisum habuit, convocet eos comes, et cum eis legitimam divisionem faciat; et tunc, sicut iam dictum est, partem eius fisco nostro addicat, et conpositionem de ea, iuxta modum superius conpraehensum, his ad quos illa legibus pertinet, exsolvat. Quod si non de alia re, sed de ipsa proprietate quae in bannum missa fuit, ac per hoc in nostram potestatem redacta est, fuerat interpellatus, comes in cuius ministerio eam esse constiterit, hoc ad notitiam nostram perferre curet, ut nos eandem proprietatem, quae secundum supradictum modum in nostrum dominium redacta est, per praecepti nostri auctoritatem in ius et potestatem te conpellendus est, iuxta legis constitutionem manniatur. De ceteris vero causis, unde quis rationem est redditurus, non manniatur, sed per comitem banniatur. Et si post unam et alteram comitis admonitionem aliquis ad mallum
Abbreviated transcription (Latin):
testati sunt dentur tertia fredasoluatur
&insȩculari quidam caura huiurcemaditesi¬
um diuersitar campo conpbaur Anecde¬
suasticis Autem causis ulũ deuna parto smet¬
se de altera uero eeden asticum negetium est
dem et desiarum sises tiibariter pacifi dtie
pontiam cõmitir ueniant oribiletitanut
terminur eorum contemptionibur in panat᷑
querantur nisi deipro comitatu in quo ere
undecaura agitur positaesuntquianon est
credibile utił destatuta hominis uł deposser¬
sione cuius lib&& ꝑ alior meliurre iueritis
simoduo coutecoquunte eor ex ortinst non¬
fmoduorun eomitatum fuerieo hc esten
leuisma centena adisdcerts comitatus id cau¬
stilla receonita neuistiian sacittuenir tistu¬
Ibi el ounsuentarum quanttar ad compontobilm̃
non suiritieit ed enmobilr subpleatur & quad
suꝑsuerit sic ut dictum est fircurnt̃ posideat
iulil su ꝑconpositionem remanere potuerit tatũ

Expanded text:
testati sunt, dentur, tertia pro fredo solvatur. testati sunt, dentur, tertia pro fredo solvatur. Et in seculari quidem causa huiuscemodi testium diversitas in campo conprobetur. In ecclesiasticis autem causis, ubi de una parte seculare, de altera vero ecclesiasticum negotium est,dem ecclesiarum si se familiariter pacificare esentiam comitis veniant, et ibi legitimus terminus eorum contentionibus inponatur. querantur, nisi de ipsum comitatum in quo res unde causa agitur posite sunt, quia non est credevilem, ut vel de statum hominis vel de possessionem cuiuslibet per alios melios rei veritas ter eos exhorta est, in confinio duorum comitatuum fuerit, liceat eis de vicina centena adiacentis comitatus ad cauet ille re cognita, ne iustitiam faciat, venire distuibidem inventarum quantitas ad compositionem non sufficerit, de inmobilibus suppleatur; et quod superfuerit, sicut dictum est, fiscus noster possideat. Si nihil super conpositionem remanere potuerit, totum in
Abbreviated transcription (Latin):
& quicquid cum eatulerit semotim unam¬
quam querem secundum legem reddat: &si
hoc defensoreiur ꝑp&rari consens erit. & ideo
raptori nihil querere uoluerit comes singula¬
riter deunaquaquere fredanrã ab eo exac¬
tare faciat. sponso uero legenisuam̃ conpo
ciat. & quanto tempore nob̵ placuerit in ex¬
erit. & testes contraeum ꝑ iuditium ꝓducti su¬
erint. si ille falsas eor suspicatur: Iliceat e
Aliostestos quor meliorer potuerit contra eos ap¬
ponere utueralium testimonium falsoiũ test¬
um ꝑuersitas superetur: Quodsiam beparter
testium interse dir senserint ut nulla tenus una
pars altericedereuelit eligantur duo exip¬
sis. tõ exutra queparteunur qui cum scutis & fust¬
bur in campo decertent. utra pars falsitatẽ
ut raueritatem suotestimonio sequatur.
ntepisi & eriuero eurdem parti stester
quifalsi apparuerunt manussuu redimat
quius compositionis dueparterei contraque

Expanded text:
et quicquid cum ea tulerit, semotim unamet quicquid cum ea tulerit, semotim unamquamque rem secundum legem reddat. Et si hoc defensor eius perpetrari consenserit, et ideo raptori nihil quaerere voluerit, comes singulariter de unaquaque re freda nostra ab eo exactare faciat. Sponso vero legem suam conponaciat, et quanto tempore nobis placuerit in exerit, et testes contra eum per iudicium producti fuerint, si ille falsos eos esse suspicatur, liceat ei alios testes, quos meliores potuerit, contra eos opponere, ut veratium testimonio falsorum testium perversitas superetur. Quod si ambae partes testium ita inter se dissenserint, ut nullatenus una pars alteri cedere velit, eligantur duo ex ipsis, id est ex utraque parte unus, qui cum scutis et fustibus in campo decertent, utra pars falsitatem, utra veritatem suo testimonio sequatur. utetur; caeteri vero eiusdem partis testes, qui falsi apparuerint, manus suas redimant; cuius compositionis duae partes ei, contra quem
Abbreviated transcription (Latin):
non ei hocsit in pedimento sed quo heres eiur
sis ponte noluerint Aitꝑ comitem aut ꝑmir¬
sumeiur distrungatur ut diuisionem cũ illo fe¬
ciat
Adquem desunctus hereditatem suam uolu
i ꝑuenire: & sicuilib&: ecdesiȩ eaitra¬
derero gauit coheres eius eain legem cumilla
ecclesia dep̃ dista hereditate habeat quamcũ
Alio quo heredesuo habere debebat: Ehoc
abseruetur erga patren & filium &nepatẽ
us que adanior legitimos: postea ipsarer
adinmnunita tem ipsius ecdesiȩ redeant
democinicidi is piro hiperidi.
cum que hominem Autex leuicaura Aut
sine causa interfecent: Vuir gildum eius
his adquos illeꝑtinet conponat : Ipse uero ꝓpt̃
talem p̃sumptionem in exilium mittatur ad
quantum tempus no ib placuerit. res tamen
tur que in lege continetur. excepto accipi¬
tre. & spata quia ꝑ illaduo Aliquotiens ꝑ¬
iurium committitur. quando maiorir p̃tui
soreẽ deb&. cum sua lege eam reddat

Expanded text:
non ei hoc sit inpedimento; sed coheres eius, non ei hoc sit inpedimento; sed coheres eius, si sponte noluerit, aut per comitem aut per missum eius distringatur, ut divisionem cum illo faciat, ad quem defunctus hereditatem suam voluit pervenire. Et si cuilibet ecclesiae eam tradere rogavit, coheres eius eam legem cum illa ecclesia de praedicta hereditate habeat, quam cum alio coherede suo habere debebat. Et hoc observetur erga patrem et filium et nepotem usque ad annos legitimos. Postea ipsae res ad inmunitatem ipsius ecclesiae redeant. 7. De homicidiis prohibendis. Quicumque hominem aut ex levi causa aut sine causa interfecerit, wirgildum eius his ad quos ille pertinet conponat. Ipse vero propter talem praesumptionem in exilium mittatur, ad quantum tempus nobis placuerit: res tamen tur quae in lege continentur, excepto accipitre et spata, quia propter illa duo aliquoties periurium conmittitur, quando maioris pretii sor esse debet, cum sua lege eam reddat;
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ressuas ꝓsalute animesuȩ uł adaliquẽ
uen erabilem locum uł ꝓpinquosuo uł cuilib&
alteri tradere uoluerit. & eo tem pore intra
ipsum comitatum fuerit inquorer ille posi¬
tesunt legitimamtraditionem facero sti¬
dent quod si eo dem tempore quo ilas tra¬
dercuult extra eundem comitatum fuerit:
io siue inexercitu siue in palatio siuem
adio quolibe loquo Adhbeat sibi uł desin
pa pensibus utdealio quieadem legemuiuar
quni pseuiuit testes idoncos ut si illir habirꝗ
non patuerit tuncdealiir quales sibimelo¬
res inuemrepossit & corameis rerum suirũ
traditioneni fatiit. & fid eius sorer uestaura
don& quie qui illamtraditionem accipuit
uestiturdin faciat Ex postquam haectra¬
ditota fasta fuerit herer illiur nullamdep̃¬
uestiturae neheredi ulla occasione rema¬
neat hans traditionem inmutandi sẽd pati¬
us necerssitas incumbat illam ꝑficiendi & si ĩ¬
dumsuas cun co here dibursuir diuis ar habuit

Expanded text:
Si quis res suas pro salute animae suae, vel ad aliquem venerabilem locum, vel propinquo suo, vel cuilibet alteri tradere voluerit, et eo tempore intra ipsum comitatum fuerit in quo res illae positae sunt, legitimam traditionem facere studeat. Quod si eodem tempore quo illas tradere vult extra eundem comitatum fuerit, id est sive in exercitu, sive in palatio, sive in alio quolibet loco, adhibeat sibi vel de suis pagensibus, vel de aliis qui eadem lege vivant qua ipse vivit, testes idoneos; vel si illos habere non potuerit, tunc de aliis quales ibi meliores inveniri possint; et coram eis rerum suarum traditionem faciat, et fideiussores vestiturae donet, qui ei qui illam traditionem accipit vestituram faciat. Et postquam haec traditio ita facta fuerit, heres illius nullam de prvestiturae, ne heredi ulla occasio remaneat hanc traditionem inmutandi, sed potius necessitas incumbat illam perficiendi. Et si nondum res suas cum coheredibus suis divisas habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
te ecdesie non esiconsecrata eomado conpo¬
naturquadinatrio committitur sc̃ut con¬
panideb && quod in munitate iuolata conimit¬
titur.
angius esfusione in ec deniae factacum
fuste. si prb suerit triplo conponatur
duas partes eidempbo tertia ꝓfredo ad¬
ecłsiam in suꝑ bannus noster: sinilit̃
dedudiono iurta conpositionem eius intriplo
cumbanno nostro componatur : Desubdicono
similiter trillo secđm suam conpositionen
e deunius cuius que ordinis dercorum scđm¬
dinis dericorum secundum sũ am canpositionẽ
triplo &bannum nt. & quinon hab& unde
ecdesia ꝑ soluat. tradatse in seruitium eidẽ
ecclesie us quedum totum debitum ꝑ soluat.
ue ruit primo e orum causa audiatur &
definiatur: & sitestes ꝑse ad causas suasq¬
rendas. haberenon potuerint id legemnes¬
cierint comes illos id illar ad iuu& dando
eistalem hominem quirationem eorum teneit
terfecent bannum nrm̃ intriplo conponat:

Expanded text:
ta ecclesiae non est consecrata, eo modo compota ecclesiae non est consecrata, eo modo componatur quod in atrio committitur, sicut componi debet quod emunitate violata committitur.nis effusio in ecclesia facta cum fuste, si presbyter fuerit, triplo componatur, duas partes eidem presbytero tertia pro ecclesiam, insuper bannus noster. Similiter de diacono iuxta conpositionem eius in triplo cum banno nostro conponatur. De subdiacono similiter triplo secundum suam conpositionee de uniuscujuscunque ordinis clerico in trdinis clerico secundum suam conpositionem triplo, et bannus noster. Et qui non habet unde ad ecclesiam persolvat, tradat se in servitium eidem ecclesiae, usque dum totum debitum persolvat.venerint, primo eorum causa audiatur et definiatur. Et si testes per se ad causas suas quaerendas habere non potuerint, vel legem nescierint, comes illos vel illas adiuvet, dando eis talem hominem qui rationem eorum teneat, terfecerit, bannum nostrum in triplo conponat,
Abbreviated transcription (Latin):
pnterfeceni si huiis facti tester nonhabua¬
rit. cumxu iura toribur lggitimuir ꝑ sibra¬
mentum adfirm& sedefendendo eum in¬
terfecirse. & pasthȩc dc soł ad partẽ
ec desiie quam illo homicidio polluerat.
& insuꝑbannum nr̃m soluere cogatur. Is
uero qui int̃ festus est abs que conpositione
iaceat. Li aec deinde interfector secundũ
iudicium canonicum congruam fatinori
quod amisit penitentiam accipiat: sĩppri¬
urseruur hoc commiserit iuditia a quȩ
feruentis examinecur utrum hocsponte
Ansedefendendo fecirs&. &simanureius ex¬
usta fuerit interfitiatur si autem non sue¬
ansoluat. Aut eum si uoluerit ei deme cł
cradat. Deecdes astico & fiscalino & bene
supplicium traditir. Hereditastamen libe¬
rihominis qui ꝓp̃t talefacinus ad mortrm sue¬
rit iudicatur ad legitimor hereder illiur
ꝑueniat: sĩ inatrium ecdesiȩ cuiur porta
reliquiis scõim consecrataest huiuscemodi
homicidium ꝑpectatum fuerit similimodo
emendetur ud componatur : Siuero por¬

Expanded text:
interfecerit et si huius facti testes non habuerit, cum duodecim iuratoribus legitimis per sacramentum adfirmet se defendendo eum interfecisse, et post hec DC solidos ad partem ecclesie quam illo homicidio polluerat et insuper bannum nostrum solvere cogatur. Is vero qui interfectus est absque compositione iaceat, ac deinde interfector secundum iudicium canonicum congruam facinori quod amisit penitentia accipiat. Si proprius servus hoc commiserit, iudicio aque ferventis examinetur utrum hoc sponte an se defendendo fecisset, et si manu eius exusta fuerit, interficiatur. Si autem non fuesolvat; aut eum si voluerit eidem ecclesiae tradat. De ecclesiastico et fiscalino beneficsupplicium tradatur. Haereditas tamen liberi hominis, qui propter tale facinus ad mortem fuerit judicatus, ad legitimos haeredes illius perveniat. Si in atrio ecclesiae, cujus porta reliquiis sanctorum consecrata est, hujuscemodi homicidium perpetratum fuerit, siemendetur vel componatur. Si vero por
Abbreviated transcription (Latin):
duas diligenter instruant quomodo &ia
secunđm a postolicam auctoritatẽ conuen¬
saridebeant edoceant. & ut suꝑstitutionir
quas quibur dam locis inex quus mortuort
non nulli faciunt eradicent & ut exem¬
plosue in nocentie alior ad beneui uendũ
ꝓuocent. & cunctis eedesi a stcis negotur
quantum dñriuua uerit totis uiribur consu¬
lore satagunt diligenter admonꝰuimur
& ut libẽriut exsequi ualeant nos in quan¬
tum dñs pos siderit opemferre modisors¬
nibus optamur+
Nonnulli uero capitula sicut de in cestir
nuptiis. Vit nou& de ecclesur qui inten
cohereder diuidentur & tal occasione
prio honore carent. si uedehir ecclesiis
quienim inirum rebus ꝓprus sunt acdra¬
nuate conbedlee dehis rebur qui nuꝑnece

Expanded text:
duas diligenter instruant; quomodo etiam duas diligenter instruant; quomodo etiam secundum apostolicam auctoritatem conversari debeant, edoceant; et ut superstitiones quas quibusdam locis in exequiis mortuorum nonnulli faciunt, eradicent; et ut exemplo suae innocentiae alios ad bene vivendum provocent, et cunctis ecclesiasticis negotiis, quantum Dominus iuvaverit, totis viribus consulere satagant, diligenter admonuimus; et ut id liberius exsequi valeant, nos, in quantum Dominus posse dederit, opem ferre modis omnibus optamus. 29. Nonnulla vero capitula, sicut de incestis nuptiis, necnon et de ecclesiis quae inter coheredes dividuntur, et tali occasione proprio honore carent, sive de his ecclesiis quae nimium rebus propriis sunt adtenuatae, vel certe de his rebus quae n
Abbreviated transcription (Latin):
conpuncta fuerit non enim uelata morianus
Autexientibus parentibꝰ Authis ad quor un
curam ꝑtinentur uela uerit uirginem seq
uelauit anten annor &atis non eiob
concilium quod deista annorum numero cas¬
tutum estuinde colligitur qui iuxta pri
sanctionem uirginis xa &atis annosit
consecrandesint: quod si p̃misisse neco¬
tater anteid fieri conple uerint. nullũ po
epõ ad ferre p̃iuditium consecranti.¬
meritate obcentui habeatur.
uerbi diuini sedlle populis ad nunciet
quia ut ait beatus gregouus. iram conti
occulti iudicis exitatꝰ sacerdos. si sinei¬
tionis sonitu incedit. & utderum sib
missum in sobrieate & castitate
cent diuinis que ofsiciis inbuerent. que rite
ad racros scõs ecdesi asticorordiner ꝓmoueri
misralem & lestionarium suec&eros libel¬
los sibi necessanos bene correctos habeant.
& qualit̃ eclesias destructas sibi ꝑtinenter
iut tauirer emendent. qualiter &iamui¬

Expanded text:
compuncta fuerit ne non velata moriatur, compuncta fuerit ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus aut his ad quorum curam pertinet, velaverit virginem seu velavit ante 25 annos aetatis, non ei obsit concilium, quod de isto annorum numero constitutum est. Unde colligitur, quia iuxta priorem sanctionem virgines 25 aetatis suae anno rite consecrandae sint; quod si praemissae necessitates ante id fieri compellant, nullum possit episcopo adferre praeiudicium consecratitemeritate contemptui habeatur. verbi divini sedulo populis adnuntient: quia, ut ait beatus Gregorius, iram contra se occulti iudicis excitat sacerdos, si sine praedicationis sonitus incedit. Et ut clerum sibi commissum in sobrietate et castitate nutrirent, divinisque officiis imbuerent, qui rite ad sacrosanctos ecclesiasticos ordinemissalem et lectionarium sive ceteros libellos sibi necessarios bene correctos habeant; et qualiter ecclesias destructas sibi pertinentes iuxta vires emendent. Qualiter etiam vi
Abbreviated transcription (Latin):
gere p̃sum pserint utrumquẽ anathema¬
cognouimur & postdicatum dõ ꝓpositum in¬
cesta federa. sacrilegaque miscere quos pti¬
nus aequum a racro corimunione detrudi
anisi publicam ꝓbicamque egerint peniten¬
tiam omninõ non recipi Authircerte uiati¬
cm deseculo transeuntibur si tamen penitue¬
unt nonnegetur  si uero decopu lationesa¬
crirum uirginum tam seuere feriuntur quanto
seuerius feriendisunt quiear rapiunt Ided si
up̃mis sum est. Necerse est ut abom nib in xp̃ia
delegione consistentibur rigore auad irit
diuine᷑ ullumane hoc nalũ radicitu ampitetur
placuitoleuero puelle in dis crede ielen¬
ur placuit nobaiam deracrir ca nonibur
alite obseru andum sit hic infenne Detr¬
te uelandaruim puellirum in cartaginenra
pnibur uelandir ita continrtur
Itemplacuit utquicumque ep̃orum necesttare
perelitanter pudititiȩ uirginalis it petito
potens uł raptor aliquis formidatur. ut ra
entiam Aliquomortis periculoro scrupula

Expanded text:
gere praesumpserint, uterque anathemacognovimus, et post dicatum Deo propositum incesta foedera sacrilegaque miscere; quos protinus aequum est a sacra communione detrudi, et nisi publicam probatamque egerint poenitentiam, omnino non recipi; aut his certe viaticum de sedulo transeuntibus, si tamen poenituerint, non negetur. Si vero de copulatione sacrarum virginum tam severe feriuntur, quanto severius feriendi sunt qui eas rapiunt? Ideo sicut praemissum est, necesse est ut ab omnibus in christiana religione consistentibus, rigore auctoritatis divinae vel humanae, hoc malum radicitus amputetuur. Ne vero puellae indiscrete velentur, placuit nobis etiam de sacris canonibus, qualiter observandum sit, hic inferre de tempore velandarum puellarum. In Africano nibus velandis ita continetur: Item placuit, ut quicumque episcoporum necessitate periclitantis pudicitiae virginalis, cum vel petitor potens vel raptor aliquis formidatur, vel si etiam aliquo mortis periculoso scrupulo
Abbreviated transcription (Latin):
iq̃ ꝓprium nostrum inuestitura genitoris nostri
suit alicui querenti reddiderit᷑ sinenostra
iussione. Aliud tantum nob̵ de suo pprio cũ
sualege conponat. & quicum que illud sci¬
euter ꝑmalum ingenium ad quirere tempta¬
pinsi dele teneatur quias acram̃tum sidelita¬
tis quad nab ꝓmisit inritum fecit &e ideo

Expanded text:
prium nostrum, quod in vestitura genitoris nostri fuit, alicui quaerenti reddiderit sine nostra iussione, aliud tantum nobis de suo proprio cum sua lege conponat. Et quicumque illud scienter per malum ingenium adquirere temptainfidele teneatur, quia sacramentum fidelitatis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
& qdimꝑracramentum pacificare ficut
hit allior positionem sus ciperedeb&. fiti¬
quo dnobplacuerit in exilium mittam̃ur
dinreibi cast euur ut comitisuo inobe¬
be antequitus consuetudo fuit deliłtate
sacrmentum adhramiro ut iurtr ibi
mallum habeatu & ibi ra cramenta iura¬
siur halieatur : Uninor auero placuta comer

Expanded text:
 sacramentum pacificare faciatis qui compositionem suscipere debet, faciquod nobis placuerit in exsilium mittamus, donec ibi castigetur, ut comiti suo inobeUbi antiquitus consuetudo fuit de libertate sacramenta adhramire vel iurare, ibi mallum habeatur, et ibi sacramenta iureeius habeatur. Minora vero pla
Abbreviated transcription (Latin):
Siseruur hominem ingenuum occiderit ipse
homicida ꝓmedietate conpositionir homi¬
nis occisi parentibur tradatur. & alia me¬
dietate dñs serui senouerit soluiturum.
autrilegem in tellexerit potuerit seobmala¬
re ut leudem non soluat. Ic p̃.XUN¬

Expanded text:
s servus hominem ingenuum occiserit, ipse homicida pro medietate conpositionis parentibus hominis occisi tradatur, et aliam medietatem dominus servi se noverit solviturum. Aut si legem intellexerit, poterit se obmalare ut leodem non solvat Qu
Abbreviated transcription (Latin):
calligis sent Istaomnia alii trestester iura¬
t diceredebent quodini allo legitimo ut ante
regem ille
qui accepit in laisum suum
furtunam  in mallo publico hac estante

Expanded text:
ca tit. 48. Ista omnia alii tres testes jurati dicere debent, quoniam in mallo legitimo, vel ante Regem, ille qui accepit in laisum suum fortunam in mallo publico, hoc est ante
Abbreviated transcription (Latin):
q homo
mortuur fuerit & filios non dimise¬
.rit. si pat Aut mat̃ suꝑ fuerit
ipsi in hereditate succedant: sipat̃ autma
rit. ips in here ditatem obtineant: Quods
nec istisuerint sorores patris in hereditata
sucedant siuero sororis patris nõeistiten d
sorores matris eius in hereditatem sibiuindi¬
cent: si autem nulli herum fuerint qui¬
cumque ꝑximiorer fuerint depat̃ nagenerat¬
one ipsi in hereditate succedant᷑¬

Expanded text:
 homo mortuus fuerit et filius non dimiserit, si pater aut mater superfuerit, ipsi in hereditate succedant; si pater aut matrint, ipsi hereditatem optineant. Quod si nec isti fuerint, sorores patris in hereditatem eius succedant. Si vero sorores patris non extiterint, sorores matris eius hereditatem sibi vindicent. Si autem nulli eorum fuerint, quicumque proximiores fuerint de paterna generationem, ipse in hereditate succedant
Abbreviated transcription (Latin):
quio perantes & cõhibentes raptoribur. De¬
creuit scã sinodur si quidem clerici sunt decida p
graduꝓprio siuero laici Anathematix int̃
quibus uerbira ꝑtodatur intellei. qualit̃ hu¬
ius mali auctorer clamda sunt quando parti¬
ceps & conibenter tanto anathemate feri¬
untur & quod iuxta canonum auctorita¬
tem ad coniugia legitima raptas sibi iureum¬
dicare nullatenus possunt
Dedir ponsatir puellir & ab aliis raptis ita in
tas puellas & postea abalur raptir placuit ei
& eos reddi quibur ante fuerint dirponrate
&iamsicis Araptoribur suir inlata constiteriq
Pinde statutum est a sacroconuentu ut rapti
publica penitentia multertur. Rapteue
sis ponsur recipere noluerit. &ipsa eiuro
crimini consentiens non fuit. licentia nub
non negenur Quodsi ipsa consensir sin
sententia subiacẽat Quodiiposth&o

Expanded text:
cooperantes et conhibentes raptoribus, decooperantes et conhibentes raptoribus, decrevit sancta synodus, si quidem clerici sunt, decidant gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis aperte datur intellegi, qualiter huius mali auctores damnandi sunt, quando participes et conhibentes tanto anathemate feriuntur, et quod iuxta canonicam auctoritatem ad coniugia legitima raptas sibi iure vindicare nullatenus possunt. 24. De desponsatis puellis et ab aliis raptis ita in atas puellas et post ab aliis raptas placuit erui et eis reddi, quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis inlata constiterit. Proinde statutum est a sacro conventu, ut raptor publica poenitentia multetur. Raptam vero si sponsus recipere noluerit et ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et ipsa consensit, simili sententia subiaceat. Quod si post
Abbreviated transcription (Latin):
bitumest. & qui hoc facere tempta uerit multa
que in capitulis legirmundane a nob constitu¬
ar continetur ꝑ soluere cogatur. ep xxi.
eseminis quiuirus ammittunt placet nesi
cut astenus indiscrete. uelont. sediit axdi
er postdis cessum uiri sui expestent. E post
cerdotum suorum quepir entum Adque amico¬
rum id quod eleredebent eligant. & quia
a racro conaentuꝰ ragati uthiqui publi camge¬
rebant penitentiam. & feminȩ qui uiros amit¬
tebant nostra Austoritate donec deliberent
quid agant tuerentur: specialiter ꝓhir capi¬
tulasieri & legis mundine capitulis inseren¬
dadecreuimus CP̃ XXII.
eraptis uero & deraptoribur ꝗ ꝗ specialiter
decreuis semus quid patidebeant qui hoc nesar
di inceps facere temptauerit: quid tam̃ suꝑ
hir sacri canonir p̃cipiant. hicinserendũ ne¬
eessarium duximur quatenur omnibus pateat
Deouellis raptis necdum disponsatis ita in con¬
cilio calcidonense ubidexx patrer ad sue¬
piunt puellar sub nomine simul habitandi

Expanded text:
bitum est; et qui hoc facere temptaverit, multam quae in capitulis legis mundanae a nobis constitutis continetur, persolvere cogatur. 21. De feminis quae viros amittunt, placet, ne se sicut hactenus indiscrete velent, sed ut triginta dies post decessum viri sui expectent, et post cerdotum, suorumque parentum atque amicorum, id quod eligere debent eligant. Et quia a sacro conventu rogati sumus, ut hi qui publicam gerebant poenitentiam, et feminae quae viros amittebant, nostra auctoritate, donec deliberent quid agant, tuerentur, specialiter pro his capitula fieri et legis mundanae capitulis inserenda decrevimus. 22. De raptis vero et de raptoribus, quamquam specialiter decrevissemus quid pati debeant qui hoc nefas deinceps facere temptaverint, quid tamen super his sacri canones praecipiant, hic inserendum necessarium duximus; quatenus omnibus pateat 23. De puellis raptis necdum desponsatis ita in concilio Calcidonensi, ubi 630 Patres adfuepiunt puellas sub nomine simul habitandi
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentiam nonhabuit & ut alii agnos¬
cant. quod siaatimor dĩ inxp̃ianis & ho¬
norem ecclesiis inpendant
squis liber liberum infraianu as ecđde¬
occi derit cognoscat secontra dm̃ in iuste
feciss et & eccłam dĩ polluiss& ipse ecđae

Expanded text:
ntiam non habuit, et ut alii cognoscant quid sit timor Dei in Christianis et honorem ecclesiis impendant. Siquis liber liberum infra ianuas eccleocciderit, cognoscat se contra Deum iniuste fecisse, ecclesiam Dei polluisse, ad ipsam eccle
Abbreviated transcription (Latin):
iquis liber ressuas uel sem& ipsum ad
ecclesiam tradere uoluerit nullus habeat.
icenciam conura dicere ei non dux nont
comes nec nullã ꝑsona sed spontanea uo¬
luntate liceat xp̃i ano homini dõ seruige
& deꝓpriis rebus suissem &ipsum redi
suis ad ecclesiam ubi dare uoluerit
firmitatẽ faciat & testes yi. uł uii. ad¬
Phibeat & nomina eorũ in ipsa casta con¬
Si quis homo
aliquẽ ꝑsequens fugitiuum aut liberum
auseruum & ipse interianuas ecđae. cor¬
fugerit. nullus habeat potestatem ꝑuim
as eccłae. occiden dised extimore dĩ hotio¬
re. eccłae. inpendat & sacer dotem ecđae.
int̾pell& et ꝓseruo suo roget. sibi eum red¬
dere & don& legitimum uua dium ut illã
culpam illis eruo concesem habeat.
aut contradixerit illũ seruum aput
se illum conteneat & curã deillo habeat.
ut ex in defugitiuus non euadat & si eua¬
serit ille prbt sine ulla dilatione ꝑ qui¬
rat & domino restituat. & sipsum iN¬

Expanded text:
iquis liber res suas vel semet ipsum ad ecclesiam Dei tradere voluerit, nullus habeat licentiam contra dicere, non dux, non comes nec ulla persona, sed spontanea voluntate liceat Christiano hominem Deo servire et de propriis suis semet ipsum redimsuis ad ęcclesiam ubi dare voluerit firmitatem faciat, et testes VI vel septem adhibeat, et nomina ipsorum ipsa carta conSiquis homo aliquem persequens fugitivum, aut liberum aut servum, et ipse inter ianuas ecclesię confugerit, nullus habeat potestatem per vim  ecclesię occidendi, sed ex timore Dei honorem ecclesie impendat et sacerdotem ecclesie interpellat pro servo suo, roget sibi eum reddere et donet legitimum vvadium, ut illam culpam illo servo concessam habeat. Tunaut contra dixerit illum servum, apud se illum contineat et curam de illo habeat, ut exinde fugitivus non evadat. Et si evaserit, ille presbyter sine ulla dilatione perquirat et domino restituat. Et si ipsum in
Abbreviated transcription (Latin):
oe quaque iubemus ut uidices supra¬
nominatus siue fiscales dequacum que¬
lib& causa freda non exigant prius quã
facinus conponatur. Si quisautt̃ ꝑ cupidi¬
tatt istastrans gressus fuer legibus
carporltur fredum. Aut non Iliiudicũ

Expanded text:
oc quoque iubemus, ut iudices supranominati sive fiscales de quacumquelibet causa freda non exigant prius quam facinus componatur. Si quis autem per cupiditatem ista transgressus fuerit, legibus componat. Fredum autem non illi iudici
Abbreviated transcription (Latin):
norum possessio data ⁊ restituers debeat. ꝓhede autem possid̾e uidet᷑. qͥ
putat ĩe ħeclem ẽẽ. Pro possessore his possidet qui nullo iure iem heditar iã
uel etiã totã ħecltratem sciens ad se ñ ꝑtinere possidet. Ido aũ ad ipiscendͤ
natur ad ipisci rei possessionem. Itaꝙ si quis a deptus poscessi onemã
possessionis cã ꝯꝑat̾ est. eoꝙ utitur dñs fundi de reb eoloni. quas ꝓm̾cedibus
fundi pignori futuras pepigisset. Retmende possessionis eã sꝑata sũt inter¬
uilis ⁊ natialis rõ facit. Ut aliꝰ possideat apos Siclente petat. Eit qr longe
ꝯmodiꝰ est possid̾e potiꝰ qm pet̾e. ĩo pleꝵ ꝙ. ⁊ fere semꝑ ingens ex istat.

Expanded text:
ssessio data est restituere debeat. pro herede autem possidere videtur qui putat se heredem esse: pro possessore is possidet qui nullo iure rem hereditariam, vel etiam totam hereditatem, sciens ad se non pertinere, possidet. ideo autem adipiscendae natur adipisci rei possessionem; itaque si quis adeptus possessionem onis causa comparatum est, eoque utitur dominus fundi de rebus coloni quas is pro mercedibus fundi pignori futuras pepigisset. Retinendae possessionis causa comparata sunt intercivilis et naturalis ratio facit ut alius possideat, alius a possidente petat. et quia longe commodius est possidere potius quam petere, ideo plerumque et fere semper ingens existit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nu̾m ẽ. Cũ aũ ungenuꝰ aliqͥs natꝰ sit ñ offic̃ illi inseruitute fuisse. ⁊ pꝰea manu missũ¬
tꝑertinii sũt. qͥ ex iusta seruitute manu missi st̃. Manu missio auꝰ ẽ ⁊dat̾o lib̾tatis.
Nam qͣm du qͥs inseruitute ẽ ⁊ mami missus lib̾atur apotestate. Que res a uire genti¬
um origine in sumpiit ut pote c̃ uire nat᷑ali om̃s lib̾i nasce̾nt᷑ nͨ eẽt nota manumissio ẽ
seruitus eẽt incognita. S postea cũ uire gentuꝰ seruitꝰ inuasit.: secut᷑ ÷ bñficiũ manu¬
missionis: ⁊ c̃ uno ꝯmuni noĩe om̃s ħoies appellarem᷑. iure gentũ tͥa gn̾a ho̾iu ẽẽ cepunt¬

Expanded text:
quod et verum est. Cum autem ingenuus aliquis natus sit, non officit illi inquod et verum est. Cum autem ingenuus aliquis natus sit, non officit illi innt qui ex iusta servitute manumissi sunt Manumissio autem est datio libertatis. ati suppositus est, manumissus liberatur potestate. quae res a iure gentium originem sumpsit, utpote cum iure naturali omnes liberi nascerentur nec esset nota manumissio, cum seruitus esset incognita: sed posteaquam iure gentium seruitus inuasit, secutum est beneficium manumissionis. et cum uno naturali nomine homines appellaremur, iure gentium tria genera