comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nocentia÷ quia difficile est. pressum
malis. in ĩnocentia ñ dolere: ⁊ ħ ipso
fide ꝑiclitari. qͦ se uidet iniuste su¬
stinere qd̾ patitur. Ad que respondẽs
diabolus. dño ait. Corium ꝓ corio
sua. S extende manum tuã ⁊ tan
inueteratus dierum maloꝵ. nouit
alia ẽẽ que extrinsecus sunt: ⁊ aphy¬
hoc est indifferentia uocantur ⁊ in
eoꝵꝙ amissione atq contemptu
ꝑfectam ñ esse uirtutem: alia que intͥn¬
setus ⁊ desiderata cogant dolere ꝑden¬
tem. Inde auclacter dei renuit precli¬
cationem: ⁊ dicit. nequaꝙͣ eum cleb̾e
laudan. qͥ nichil de se sed totum extͣse
dederit: qͥ pro corio suo coria obtule¬
rit filioꝵ. cleposuerit marsupium. uͭ
fruatur corꝑis sanitate. uñ intellig̃
prudentia tua usq ad hunc terminũ
ꝑuenisse temptat̾ones cuas. uͭ dediss
corium ꝓ corio. pellem ꝓpelle: omnia
dei. nͨ tactas carnes. nͨ ossa confracta
eo qd est maleclicere. uñ ⁊ nabutha

Expanded text:
nocentia, quia difficile est pressam nocentia, quia difficile est pressam malis innocentiam non dolere et in hoc ipso fide periclitari, quod se uideat iniuste sustinere, quod patitur. ad quae respondens diabolus domino ait: corium pro corio ende manum tuam et tansarius et inueteratus dierum malorum nouit alia esse, quae extrinsecus sint et a phihoc est indifferentia, nominentur, in eorumque amissione atque contemptu rfectam non esse uirtutem, alia, quae intrinsecus et de se data cogunt dolere perdentem. unde audacter dei rennuit praedicationi et dicit , nequaquam eum debere laudari, qui nihil de se, sed totum extra I se dederit, qui pro corio suo coria obtulerit filiorum, deposuerit marsuppium et fruatur corporis sanitatem. unde intellegit prudentia tua usque ad hunc terminum peruenisse temptationes tuas et dedisse te corium pro corio, pellem pro pelle omniaqudei nec tactas carnes nec ossa confracta, eo, quod est maledicere. unde et Nabutha
Abbreviated transcription (Latin):
men dñi benedictũ. Tu ut ꝑcissime
dicam. inter multoꝵ offitia ꝓpin¬
quorum ⁊ consolantes amicos: tuorum
exequnias ꝓsequntus es. ꝑdidit ille si¬
mul omnes diuitias ⁊ et succedentib
sibi maloꝵ nuntiis. ad singulas plaga̾
ferebatur immobilis: complens illud
cdesapiente preconium. Si fractus illa¬
batur orbis: inpaiidum ferient tui¬
ne. Tibi maior ꝑs sub̾e derelicta ẽ: ut
tm̃ tempters. qͣntum ferre potes. Necd̾
ad eum ꝑuenisti gradum: uͭ cotis ad¬
uersum te cuneis limicet᷑. Diues qͦndã
dñs ⁊ ditior pater: subito orbus ⁊ nudꝰ.
loquutus eẽt insipiens: exultans dñs
in uictoriam famuli sui ⁊ filii pacĩam
suum ducens triumphum. dicit di
abolo. Animadu̾tisti famulum me¬
um iob. quia ñ sit quisꝙͣ similis illi sr̃
terram⁊ homo innocens. uerus dei
cultor. abstinens se ab om̃i malo. &.
alhuc ꝑseuerans ĩ innocentia: Pul¬
chre addidit ⁊ adhuc ꝑseuerans inĩ¬

Expanded text:
men domini benedictum. tu, ut parcissime men domini benedictum. tu, ut parcissime dicam, inter multorum officia propinquorum et consolantes amicos tuorum exequias prosecutus es. perdidit ille simul omnes diuitias et succedentibus sibi malorum nuntiis ad singulas plagas feriebatur inmobilis conplens in se illud de sapiente praeconium: si fractus in inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. tibi maior pars substantiae derelicta est et tantum temptaris, quantum ferre potes. necdum enim ad eum peruenisti gradum, ut totis aduersum te cuneis dimicetur. Diues quondam dominus et ditior pater subito orbus et nuduslocutus esset insipiens, exultans deus in uictoria famuli sui et illius patientiam suum ducens triumphum dixit ad diabolum: animaduertisti famulum meum Iob, quia non est quisquam similis illi super terram? homo innocens, uerax dei cultor, abstinens se ab omni malo et adhuc perseuerat in innocentia. pulchre addidit: et adhucperseuerat in in
Abbreviated transcription (Latin):
pecorum greges. uictos. occisos q ser¬
uulos: et unice filie qͣm tͥ tam crebra
orbitas fecerat cariorem. electum no¬
bilissimum generum. ex qͦut omnia
taceam plus meroris qͣm gaudii susce¬
pisti. hic est cathaloguis temptationũ
tuarum: ⁊ cum iuliano tyrunculo
xp̃i. pugna hostis antiqui. Que si ad
te respitias. gaudia sunt: si ad pug¬
natorem fortissimum. ludus ⁊ umbͣ
certaminis. Beato Iob post malorum
examina. uxor pessima reseruata est.
ut ꝑ eam disceret blasphemare: tibi
sublata est optima. ut miseriarum
solatium ꝑderes. Alud autẽ. ẽ. susti¬
nere quam nolis: aliud desiderare
qͣm cliligas. Ille in tot mortib filio¬
rum. domus sue ruinam. unum ha¬
buit sepulchrum: ⁊ scissis uestib u
ꝑentis monstraret affectum. ꝓcidens
in terram adorauit. ⁊ clixit. Nudus
exiui de uentre matris mee: nudus
⁊ recleam. Dñs cledit. dñs abstulit ⁊
sicut dño placuit ita fcm̃ est: sit no¬

Expanded text:
pecorum greges: vinctos occisosque serpecorum greges: vinctos occisosque servulos; et in unica filia, quam tibi tam crebrae orbitates fecerant cariorem, electum nobilissimum generum, ex quo ut omnia taceam, plus moeroris, quam gaudii suscepisti. Hic est catalogus tentationum tuarum, haec cum Juliano tyrunculo Christi, pugna hostis antiqui. Quae si ad te respicias, grandia sunt; si ad bellatorem fortissimum, ludus et umbra certaminis. Beato Job post malorum examina, uxor pessima reservata est, ut per eam disceret blasphemare. Tibi sublata est optima, ut miseriarum solatium perderes. Aliud 793 est sustinere quam nolis, aliud desiderare quam diligas. Ille in tot mortibus filiorum domus suae ruinam unum habuit sepulcrum, et scissis vestibus, ut parentis monstraret affectum, procidens in terram adoravit, et dixit: Nudus exivi de utero matris meae, nudus et redeam, Dominus dedit, Dominus abstulit: sicut domino placuit, ita factum est. sit no
Abbreviated transcription (Latin):
porem artis rechorice ꝯtempnentes.
et puerilis atq pausabilis eloquii
uenustatẽ ÷ ad sc̃ãrum scripturarum
grauitatẽ confugimus. nͥ uulnerũ
uera. nedicina est: uͥ dolorum certa
remedia ⁊ in quib recipit unicum fi¬
lium mater inferetro: uͥ turbe dicit᷑
circumstanti. ñ est mortua puella s
cdormit ÷ uͥ quatriduanꝰ mortiuis ad
uocem inclamantis dñi ligatꝰ egre¬
ditur. Audio de in breui demꝑe duas
uirgunculas filias iunctis pene extu¬
lisse funerib: et pudicissimam ac fi¬
delissimã conuigem tuã faustinam.
nimo fidei calore germanam. in qͣsola
post amissos liberos ad quiescebas. subita
tibi dormitione subtractã. Quasi naufͣ¬
gus in lutore latrones repperiat: ⁊ iuxͣ¬
eloquia ppharum fugiens ursum: ex
bro morcleatur: consequuta rei fami¬
liaris clampna. uastationem tocius
barbaro hoste ꝓuintie ⁊ ĩ communi
depopulatõe priuatas tuarũ possessi
onum ruinas ÷ abactos armentoꝵ ac

Expanded text:
porem artis rhetoricae contemnentes porem artis rhetoricae contemnentes et puerilis atque plausibilis eloquii uenustatem ad sanctarum scripturarum grauitatem confugimus, ubi uulnerum uera medicina est, ubi dolorum certa remedia, in quibus recipit unicum filium mater in feretro, turbae dicitur circumstanti: non est mortua puella, sed dormit, et quadriduanus mortuus ad uocem inclamantis domini ligatus egreditur. Audio te in breui tempore duas uirgunculas filias iunctis paene, extulisse funeribus et pudicissimam ac fidissimam coniugem tuam Faustinam, immo fidei calore germanam, in qua sola post amissos liberos adquiescebas, subita tibi dormitione subtractam, quasi si naufragus in leloquia Prophetarum fugiens ursum, incbro mordeatur. Consecuta rei familiaris damna, vastationem totius barbaro hoste provinciae, et in communi depopulatione privatas possessionum tuarum ruinas: abactos armentorum ac
Abbreviated transcription (Latin):
Iluis meus fr̃ tuus ausoniꝰ
in ipsoiam ꝓfectõis articło
cum mͥ presentiam sui tarde dedissit. ⁊¬
cito abstulisset. atq inpuncto temporiᷤ.
salue ꝑiter ualeq dixisset: uacuum se
redire arbitratꝰ est. nͥ mearum ad te a¬
liquid migarum tu multuario sermo¬
ne portaret. Iam dimisso syntemate e¬
quus publicus sternebatur: ⁊ nobilẽ
iuuenem puniceã indutum tunicã
balcheus ambiebat. & tñ ille apposito
notario cogebat loqͥ que uelociter
edita uelox consequeret᷑ manus: et
lingue celeritate frend̾ent signauer¬
borum. Itaq ñ scribentis diligentia.
sed dictantis demeritate longum ad
te silentiũ rumpo: offerens tͥ nudam
offitii uoluntatẽ. At temꝑalis ẽ. epła
absq ordine sensuum. sine lenocinio.
⁊ compositione uerboꝵ: uͭ totum in
illa amicum. nichil de oratore reppe¬
rias. In ꝓcinctu effusam putes: ⁊ abi¬
re cupienti ingestum uiaticũ. Loqͥt᷑
scriptura diuina. Musica in luctu:
intempestiua narrato. Unde nos le¬

Expanded text:
ius meus, frater tuus Ausonius in ipso iam profectionis articulo, cum mihi praesentiam sui tarde dedisset, cito abstulisset atque in puncto temporis salue pariter ualeque dixisset, uacuum se redire arbitratus est, nisi mearum ad te aliquid nugarum tumultuario sermone portaret. iam dimisso synthemate equus publicus sternebatur et nobilem iuuenem punicea indutum tunica balteus ambiebat et tamen ille apposito notario cogebat loqui, quae uelociter edita uelox consequeretur manus et linguae celeritatem prenderent signa uerborum. itaque non scribentis diligentia, sed dictantis temeritate longum ad te silentium rumpo offerens tibi nudam officii uoluntatem. extemporalis est epistula absque ordine sensuum, sine lenocinio et conpositione sermonum, ut totum in illa amicum, nihil de oratore repperias. in procinctu effusam putes et abire cupienti ingestum uiaticum. diuina scriptura loquitur: musica in luctu intempestiua narratio. unde et nos le
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. & enim sc̃i corruunt si fuerint
negligentes: ⁊ pcc̃ores pristinũ recipi
hoc ideo dico uͭ ñ te terreant descendẽ¬
tes: s prouocent ascendentes. Nunꝙ
epłaris breuitatis: plura dicere ci
et ad meritum persone tue: parum
cura uͭ in xp̃o ualeas ⁊ atq ut cetera
taceam domestica. sancte uere exͣ.
sectare. que uere xp̃m sequuta. peregͥna¬
tionis molestias sustinet: et sit tͥ tan¬
ti dux femina fc̃i.

Expanded text:
ditur. Etenim sancti corruunt si fuerint ditur. Etenim sancti corruunt si fuerint negligentes, et peccatores pristinum recipiuHoc ideo dico, non ut deterream descendentes, sed ut provocem ascendentes. Nunquepistolaris brevitatis, plura dicere ad et ad meritum personae tuae parum cura, ut in Christo ualeas, atque, ut cetera taceam, domestica sanctae Uerae exempla sectare, quae uere secuta Christum peregrinationis molestiam sustinet, et sit tibi tanti dux femina facti.
Abbreviated transcription (Latin):
glociosus. Qd̃ si tacita tͥ cogitatio scru¬
pulum mouerit. cur monitor ip̃e ñ ta¬
lis sim qͣlem te ẽẽ cdesidero. ⁊ non nullos
uideris in medio itin̾e corruisse: illd̾bre¬
uiter responcdebo. ñ m̃a ẽẽ que dico. sed
dñi saluatoris ⁊ ñ monere qͥd ip̃e possim:
s quid debeat uelle uel facere. qui sen¬
uus futurꝰ est xp̃i. R athlete suis dlocto¬
rib fortiores sunt: & tñ monet clebi¬
lior. uͭ pugnet ille qui fortior ẽ. Noli¬
respic̾e uidam negantem: s paulum
respice confitentẽ. Iacob. ditissimi pa¬
tris filius. solus ⁊ nudus in bacło suo
ꝑgit mesopothamiã: iacet lassus in
itinere. & qui delicatissime a rebecca
matre fuerat educatꝰ: lapide ad capd
ꝓpuluillo utit᷑. uidit scalam de t̾ra
usq ad celum⁊ ⁊ ascendẽtes ꝑ eã ange¬
los ⁊ descendẽtes. ⁊ desuꝑ innitentem
cendentes suo adlaborẽ ꝓuocaret aspͤ¬
tu. uñ ⁊ uocat᷑ locus ille betheb. id do¬
mus dei: in qͣ cotidie ascendit᷑ ⁊ descen¬

Expanded text:
gloriosus. Quodsi tibi tacita cogitatio scrupulum mouerit, cur monitor ipse non talis sim, qualem te esse desidero, et nonnullos uideris in medio itinere conruisse, illud breuiter respondebo: non mea esse, quae dico, sed domini saluatoris, non monere, quid ipse possim, sed, quid debeat uelle uel facere, qui seruus futurus est Christi. et athletae suis unctoribus fortiores sunt et tamen monet debiliorrespicere Judam negantem, sed Paulum respice confitentem. Jacob ditissimi patris filius, solus et nudus in baculo suo pergit Mesopotamiam, jacet lassus in itinere, et qui delicatissime a Rebecca matre fuerat educatus, lapide ad caput pro pulvillo utitur. Vidit scalam de terra usque ad coelum, et ascendentes per eam Angelos et descendentes, et desuper innitentem cendentes suo ad laborem provocaret exemplo, unde et vocatur locus ille Bethel, id est domus Dei, in qua quotidie ascenditur et descen
Abbreviated transcription (Latin):
subita morte finiri. Octo ⁊ sex annoꝵ
intra.xxͣ. dies duas filias amisisti⁊ &
arbitraris senem dui posse uiu̾e: Cuiꝰ
Felix ⁊ omni dignꝰ b̃itudine. queni se¬
nectus xp̃o occupat seruientẽ. quem ex¬
trema dies saluatori inuenit mili¬
tantem⁊ qͥ ñ confundet᷑ cum loquetur
inimicis meis suis in porta: cuim intͦ¬
itu paradysi dicetur. Recepisti ma¬
la inuita tua: nunc aũt hic letare.
Nec enim ulciscetur bis dñs in eadem
re. Diuitẽ purp᷑atũ gehenne flãma
suscepit ⁊ lazarus pauꝑ ⁊ plenꝰ ulceri
bus. cuiꝰ carnes putridas lambebãt
canes. ⁊ uix de micis mense locupletis
miseram sustentabat animam. in
sinu abrahe recipit᷑: ⁊ tanto patri
archa parente letat᷑. Difficile. immo
quis fruatur bonis ⁊ ut ⁊ uentrẽ hic.¬
⁊ ibi mentẽ impleat. uͭ de cdeliciis tͣn¬
seat ad delitias: uͭ in utroq seculo
pͥmus sit. ut ⁊ in terra ⁊ in celo appa

Expanded text:
subita morte finiri. Octo et sex annorum, subita morte finiri. Octo et sex annorum, intra viginti dies, duas filias amisisti, et arbitraris senem diu posse vivere? Cujus Felix et omni dignus beatitudine, quem senectus Christo occupet servientem, quem extrema dies Salvatori invenerit militantem, qui non confundetur, cum loquetur inimicis suis in porta ; cui in introitu paradisi dicetur: Recepisti mala in vita tua, nunc autem hic laetare . Nec enim ulciscetur bis Dominus in eadem re. Divitem purpuratum gehennae flamma suscepit; Lazarus pauper et ulceribus plenus, cujus carnes putridas lambebant canes, et vix de micis mensae locupletis miserabilem sustentabat animam, in sinu Abrahae recipitur, et tanto Patarcha parente laetatur. difficile, immo futuris fruatur bonis, ut et hic uentrem et ibi mentem inpleat, ut de deliciis transeat ad delicias, ut in utroque saeculo primus sit, ut et in terra et in caelo appa
Abbreviated transcription (Latin):
nib seriuire ꝑfacile est: quos nemo
potat. nemo nutrit succo corporis sui.
Foueatur itaq parentum senectusꝰ:
et factis eorum uicissitudo reddatur.
habet enĩ qͣmdam senectꝰ infantiã.
hideant liberi ur̃ quid faciant: uice̾
uobis similem reddituri. Imitamini
filium machabeu᷑ qui matri mortẽ
suadenti seruiuit: et durũ imperium
gratanter aggressus ẽ: ne offenderet
genitricẽ. Maluit fratrum sotiari fu¬
nerib: qͣm uoluntati matris obsist̾e̾.
Ita enim matͥs suadentis uoluntas ꝑ¬
fecta est: ut dõ filium faceret marty¬
rem ⁊ fratrum coronis cõparticipem.
Deniq obsequium suum meliꝰ morte
uit ÷ et lucem istã moriendo cõtemp¬
nens. consors martyrum factus ẽ: ut
illa germanitas eterno collegio fir¬
maretur. Ecce quid prestitit animus
matri subiectus. Deuotꝰ filius obedi¬
endo ꝓmotus est: qui nolens mater¬
nam aliquatenꝰ lecdere pietatẽ⁊ ꝑpe¬
tuam uitam passione suscepit: qui

Expanded text:
nibus servire perfacile est, quos nemo nibus servire perfacile est, quos nemo potat, nemo nutrit succo corporis sui. Foveatur itaque parentum senectus, et factis eorum vicissitudo reddatur. Habet enim quamdam senectus infantiam. Videant liberi vestri quid faciant, vobis vicem similem reddituri. Imitamini filium Machabaeum, qui matri mortem suadenti servivit, et durum imperium gratanter aggressus est, ne offenderet genitricem . Maluit fratrum sociari funeribus, quam voluntati matris obsistere. Ita enim matris suadentis voluntas perfecta est, ut Deo filium faceret martyrem, et fratrum coronis comparticipem. Denique obsequium suum melius, morte vit: et lucem istam moriendo contemnens, consors martyrum factus est, ut illa germanitas aeterno collegio firmaretur. Ecce quid praestitit animus matri subjectus. Devotus filius obediendo promotus est, qui nolens maternam aliquatenus laedere pietatem, perpetuam vitam passione suscepit: qui
Abbreviated transcription (Latin):
tum in te lambebant osculis corpus.
Sit tͥ grata salus ip̃oꝵ: quib carior
est cua uita qͣm ꝓpria. Redde amoriᷤᷤ
uicem: colende pietatis. Facta paren¬
tum tuis cunabulis cõmola: offici¬
is ꝓpriis exsolue. parentes enĩ ad eo
debent haberi dulciores. qͥa ꝑ alios
reꝑari ñ possunt ⁊ et cum eos lex na¬
ture subtraxerit: nͨ patrem tͥ alte¬
rum poderis inuenire nͨ matrẽ. Mu¬
tato comugio: uitricus pater ÷. Nec
nouerca potest nom̃ matris impłe.
Nullus gͥ filioꝵ: auctorem luciᷤᷤ sue
ceclat iniuriis. Nemo parentib op
ex illo ore ꝓteruum audire sermonẽ
aut illis pulsari manib: quas amor
enim cecitatis sue subire supplitiũ.
qui parentum uultus uel toruo ui¬
su despexerit: ⁊ elatis ocłis leserit pi¬
etatem. Si quicqͣm sapitis filii. eo a¬
nimo uidete uenerabiles faties. quo
uos ip̃e conspitiunt : ⁊ eoꝵ labris. dł¬
cibus osculis inherete: quia eorum
oscula adhuc habetis in m̃bris. Se¬

Expanded text:
tum in te lambebant osculis corpus. tum in te lambebant osculis corpus. Sit tibi grata salus ipsorum, quibus charior est tua vita quam propria. Redde amoris vicem colendae pietatis. Facta parentum tuis cunabulis commoda, officiis propriis exsolve. Parentes enim ideo debent haberi dulciores, quia per alios reparari non possunt: et cum eos lex naturae subtraxerit, nec patrem tibi alterum poteris invenire, nec matrem. Mutato conjugio nec vitricus pater est, nec noverea potest nomen matris implere. Nullus igitur filiorum auctorem lucis suae caedat injuriis. Nemo parentibus opex illo ore protervum audire sermonem, aut illis pulsari manibus, quas amor enim caecitatis suae subire supplicium, qui parentum vultus vel torvo visu despexerit, et elatis oculis laeserit pietatem. Si quidquam sapitis, filii, eo animo videte venerabiles facies, quo vos ipsae conspiciunt, et eorum labris dulcibus osculis inhaerete, quia eorum oscula adhuc habetis in membris. Se
Abbreviated transcription (Latin):
rens autem filius quid de dño ip̃e merea¬
tur: salomonis dicta testant᷑. Contume¬
liis afficiens patrẽ ⁊ cõdempnens sene¬
ctam matris. confundet᷑: et ĩ opprobriiᷤᷤ
erit. Filius derelinquens custodire dis¬
ciplinam patris: meclitabit᷑ sermones
malitie. Mlaleclicenti prẽm ⁊ mr̃em
extinguet᷑ lumen: ⁊ pupille ocłoꝵ
eius uidebunt tenebras. Audi fili
patrem qͥ genuit te: nͨ cõdemseris
quia senuit mater tua. Pareat patͥ
lingua qͣm genuit: ⁊ matrẽ suã ne¬
mo crudeli uerbo ꝑcutiat. Sic de rapi¬
at fili iuuenilis etatis auctoritas: ut
est: qꝙ qui maledixent prẽm aut ma¬
trem. morte moriat᷑. Mem̃to srgo paren¬
tum ẽẽ quod talis es: quoꝵ manibus
incrementa sumpsisti. fauces tue nͦd̾
lacteum saporem ꝑdiderunt: quem
tibi pater mader infundens. lingͣm
istam pauit potu corꝑis. Impencle de¬
bitum pr̃i. matriq seruitium ⁊ qui
nunqͣm tuos uagitus horrentes: do¬

Expanded text:
rens autem filius, quid de Domino ipse merearens autem filius, quid de Domino ipse mereatur, Salomonis dicta testantur: Contumeliis afficiens patrem, et contemnens senectam matris, confundetur, et in opprobriis erit. Filius derelinquens custodire disciplinam patris, meditabitur sermones malitiae. Maledicenti patrem et matrem exstinguetur lumen, et pupillae oculorum ejus videbunt tenebras . Audi, fili, patrem qui te genuit: nec contempseris quia senuit mater tua. Pareat patri lingua, quam genuit, et matrem suam nemo crudeli verbo percutiat. Sic te rapiat, fili, juvenilis aetatis auctoritas, ut est: Quia qui maledixerit patri aut matri, morte moriatur . Memento ergo parentum esse quod talis es: quorum manibus crementa sumpsisti. Fauces tuae necdum lacteum perdiderunt saporem, quem tibi pia mater infundens, linguam istam pavit potu corporis. Impende debitum patri matrique servitium: qui numquam tuos vagitus horrentes, to
Abbreviated transcription (Latin):
bant: ⁊ dente ñ nato. hoc sibi currẽ¬
tib labus eliciunt. qd̾ ñ sit necesse
mordere. Seruiunt maderna post̾is
pectora÷ seruiunt ip̃is incunabulis ma¬
nus: et terga menbris deuota. lactan¬
tium gratos artus accipiunt. Optat
mater ꝑuulum crescere. optat cito ui¬
cdere maiorem÷ eum q numeris iuue¬
num miscere festinat: nunqͣm sibi for¬
sitan seruiturum. Hiis tot tantisq
p̾ceclentib factis: parentib. matͥ. to¬
ta debet alacritate serum. Recdclatur
nature debitum: recldat᷑ et posteris
qd̃ debet᷑ Exsolue fili qd̾ debes ⁊ ⁊ officia
debita qualicumq exhibe famulatu:
quia parentib nemo potest reddere
qd̾ debetur. Humilitas talib oblata
ꝑsonis. uiuendi tempus extendit : et
morte cdilatata multum nr̃am prero¬
gatiuam uicemq facientib reddeis.
offitia nr̃a dño uidenti cõmendat: qͥ
in tantum pentum nomen diligit.
ut se ipm̃ patrem uisserit dici. Irreue¬

Expanded text:
bant, et dente non nato, hoc sibi currenbant, et dente non nato, hoc sibi currentibus labris eliciunt, quod non sit necesse mordere. Serviunt materna posteris pectora, serviunt ipsis incunabulis, manus et terga membris devota lactentium gratos artus accipiunt. Optat mater parvulum crescere, optat cito videre majorem, eumque numeris juvenum miscere festinat, numquam sibi forsitan serviturum. His tot tantisque praecedentibus factis, parentibus, matri tota debet alacritate serviri. Reddatur naturae debitum, reddatur et posteris quod debetur. Exsolve, fili, quod debes, et officia debita qualicumque exhibe famulatu, quia parentibus nemo potest reddere quod debetur. Humilitas talibus oblata personis, vivendi tempus extendit: et morte dilata, multum nostram prorogat vitam, vicemque facientibus reddens, officia nostra, Domino jubente, commendat: qui intantum nomen parentum diligit, ut seipsum Patrem jusserit dici. II. Irreve
Abbreviated transcription (Latin):
causa nascendi. Erhilete pr̃ib filii. qd̃
uos podestas paterni nominis cogit ⁊
que a deo est eoꝵ meritis attributa: ut
ip̃a de uobis exigat. qd̾ natura utere
ñ potuit. Matrib quoq debitã impẽ¬
dite reuerentiam ÷ que uobis uderi li¬
uore seruientes. pondus uñ corꝑis do¬
lerant: atq ignotam portantes in fas¬
tiam. famulatũ quemidã exhibent
nascituris. Illo temꝑe ñ sibi tantum
mater esurit: nec acceptos sola dige¬
rit cibos. Materno iuctu alitur ⁊ ille
qͥ latet ÷ eiꝰq menbra. alteriꝰ comesti¬
one pascunt᷑: ut homo futurus. ali¬
enis morsib sacuret᷑. Quid ipsa me¬
morem nutrimenta ⁊ ten̾e infantie
dulces inuirias. quas nutͥtoris affe¬
stus de suis paruulis suit: Qͥd ciboᷤᷤ
ĩ matre confectos. qui femineis ma¬
nantes ex menbeis. lacteũ soluunt᷑
ĩ succum: ⁊ fauces inualidas liqͥdo
sapore ꝑfundunt. cogente natura:
Sumunt infantes de matre qd̾ li¬

Expanded text:
causa nascendi. Exhibete patribus, filii, quod causa nascendi. Exhibete patribus, filii, quod vos potestas paterni nominis cogit, quae adeo est eorum meritis attributa, ut ipsa de vobis exigat quod natura jubere non potuit. Matribus quoque debitam impendite reverentiam, quae vobis uteri labore servientes, pondus vestri corporis tolerant, atque ignotam portantes infantiam, famulatum quemdam exhibent nascituris. Illo tempore non sibi tantum mater esurit, nec acceptos sola digerit cibos. Materno victu alitur et ille qui latet, ejusque membra alterius comestione pascuntur: ut homo futurus, alienis morsibus saturetur. Quid ipsa memorem nutrimenta, et tenerae infantiae dulces injurias, quas nutritoris affectus de suis parvulis sumit? Quid cibos in matre confectos, qui femineis manantes ex membris, lacteum solvuntur in succum, et fauces invalidas liquido sapore perfundunt. Cogente natura, sumunt infantes de matre quod bi
Abbreviated transcription (Latin):
arentum meritis sũbin¬
gans filios omp̃s deus. ser¬
iuendi legem in officiis
posteris de dit ⁊ ut hoc di¬
uino cogant᷑ facere imꝑio. qd̾ debu¬
it pietas suadere: docente illo exodi.
in quo ita scriptum ÷. Honorifica pa¬
trem tuum ⁊ matrẽ tuã sicut prece¬
pit tͥ dñs: ut bene sit cibi ⁊ sis lon¬
ge uite suꝑ terram qͣm dñs deus tu¬
us dabit tibi. Audide filii salutife¬
ram uissionẽ: et precepta legis. affe¬
ctu debiti amoris implete. Seruite
patrib futuri prẽs ÷ ⁊ matres ur̃as
tenera diligite pietate: ut et ur̃e coniu¬
ges mereantur matrum nõie nuncu¬
pari. Nemo patrem uerbis asꝑis ledat:
ñ fiat amara dulcedo. Hoc sit inter pa¬
rentes et filios: qd̾ iubente dño natura
continuit. Affectum sonet: quicqͥd lin¬
gue dixerint liberoꝵ. Inter caras cõiun¬
ctasq ꝑsonas: pietatis iura seruentur.
hoc filioꝵ ora loquant᷑: qd̾ parentes
delectat audire. Prebeat᷑ patrib mix¬
ta amori formido: qui pͥmi nob̃̾ sunt

Expanded text:
arentum meritis subjugans filios omnipotens Deus, serviendi legem in officiis posteris dedit, ut hoc divino cogantur facere imperio, quod debuit pietas suadere: dicente illo in libro Exodi, in quo ita scriptum est: Honora patrem tuum et matrem tuam, sicut praecepit tibi Dominus, ut bene sit tibi: et sis longae vitae super terram, quam Dominus Deus tuus dabit tibi . Audite, filii, salutiferam jussionem: et praecepta legis affectu debiti amoris implete. Servite patribus, futuri patres: et matres vestras tenera diligite pietate, ut et vestrae conjuges mereantur matrum nomine nuncupari. Nemo patrem asperis verbis laedat, non fiat amara dulcedo. Hoc sit inter parentes et filios, quod jubente Domino, natura continuit. Affectum sonet quidquid linguae dixerint liberorum. Inter charas conjunctasque personas, pietatis jura serventur. Hoc filiorum ora loquantur, quod parentes delectat audire. Praebeatur patribus amori mixta formido, qui primi nobis sunt
Abbreviated transcription (Latin):
t profecti de ressa: castͣ metatist̾
in caalcha. Nonaclecima man¬
sio: int̾pretat᷑ eccłia. Uagi currencium
gressus frenis ad eccłiam retͣħuntur:
& fores quos ante reliquerant. rursũ
intrare festinant.

Expanded text:
t profecti de Ressa, castrametati sunt in Ceelatha. Nona decima mansio interpretatur Ecclesia. Vagi currentium gressus frenis ad Ecclesiam retrahuntur, et fores quas ante reliquerant, rursum intrare festinant.
Abbreviated transcription (Latin):
listiim. qui int̾pretant᷑ poculo corruentes.
in ebriati enĩ fuerant aureo calice babylo¬
nis. pͥmum derisus sit ꝓpter stulticiam cru¬
Cantabo canticum dilecto uinee mee. &
euͣngelium. Hic est filius meus dilectus: in
quo michi complacui. hunc audite. Cui
ñ unus ꝓpha. s om̃is chorus filioꝵ chore
nunc laudes canit. Qui sunt autẽ filii
chore. id ẽ caluarie: in quadragesimo pri¬
mo psalmo cõpetencuis disputat᷑. Et ut
sciamus textum cantici titulo conuenire.
mutationem de alio ad aluid dicit. et
filia cui precipit᷑ ut antiqui parentis obli¬
ta. regis se amplexib paret: uictorem aũ
eum esse qͥ dicit. confidite. ego uici mun¬
us seruus ÷ profecto nouit qui dño
uincente superauit ⁊ est ꝑticeps trium¬
phorum eus: et qui in marcessibilẽ głe
coronam de candore bonoꝵ operum. et
de uarietate uirtutum texuit salua¬
tori.

Expanded text:
listiim, qui interpretantur \'poculo corruentes\' - listiim, qui interpretantur \'poculo corruentes\' - inebriati enim fuerant aureo calice Babylonis —, primum derisus sit propter stultitiam crucantabo canticum dilecto dilecti uineae meae et euangelium: hic est filius meus dilectus, in quo mihi conplacui, hunc audite, cui non unus propheta, sed omnis chorus filiorum Core nunc laudes \'canit. qui sint autem filii Core, id est caluariae, in quadragesimo primo psalmo conpetentius disputatur. et nt sciamus textum cantici titulo conuenire, mutationem de alio ad aliud discit et filia, cui praecipitur, ut antiqui parentis oblita regiis se amplexibus paret. uictorem autem eum esse, qui dicit: confidite, ego uici munus seruus, profecto nouit, qui domino uincente superauit et est particeps triumphorum eius et qui inmarciscibilem gloriae coronam de candore bonorum operum et de uarietate uirtutum texuit saluatori.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Recte qͥ in scłorum fine mutandi
sunt. de quib apłs loquit᷑. omnes dor¬
miemus. s ñ omnes in mutabim᷑ refe¬
runtur ad finem: et hoc ip̃m mysteriũ
lectorem p̾parat ad intelligenciam spi¬
ritualem. Ubi enim simplex ⁊ aꝑtus
ẽ. sensus: quid necesse ÷ audientem
intelligentia p̾moneri. ⁊ dici
ad eum. qͥ halet aures audiendi audi
missa mutatio. Que quidem et in hac
uita intelligi potest: qͣndo exuimuR
ueteri homine ⁊ induimur nouo qui
renouat᷑ in cognitionẽ scd̃m ymagi¬
nem creatoris : et głam dñi contem¬
plantes. in eamdẽ ymaginẽ tͣnfforma¬
mur. qͣsi a gła in głiam. Nec ÷ tempus
ullum quo ñ mutet᷑ sg̃. preteritoꝵ o
bliuiscens. ⁊ in futurũ se extendens: cũ
interior nr̃ homo renouetur de die in
diem ⁊ et ĩmutabilis deus qͥ loquitur ꝑ
ꝓph̾am. ego deus. ⁊ ñ mutor. ꝓpder nos
mutauerit faciem suam. formam ser¬
acceperit: et de iudea tͣnsmigrans ad phy¬

Expanded text:
mus. Recte, qui in saeculorum fine mutandi mus. Recte, qui in saeculorum fine mutandi sunt, de quibus apostolus loquitur: omnes dormiemus, sed non omnes inmutabimur, referuntur ad finem. et hoc ipsum mysterium lectorem praeparat ad intellegentiam spiritalem. ubi enim simplex et apertus est sensus, quid necesse est audientem intellegentiae praemoneri et dici ad eum: qui habet aures audiendi. audiamissa mutatio. quae quidem et in hac uita intellegi potest, quando exuimur ueteri homine et induimur nouo, qui renouatur in cognitionem secundum imaginem creatoris, et gloriam domini contemplantes in eandem imaginem transformamur quasi a gloria in gloriam. nec est tempus ullum, quo non mutetur sanctus praeteritorum obliuiscens et in futurum se extendens, cum interior noster homo renouetur de die in $iem et inmutabilis deus, qui loquitur per prophetam: ego deus et non mutor, propter nos mutauerit faciem suam, formam seracceperit et de Iudaea transmigrans ad Phi
Abbreviated transcription (Latin):
tur audire. ut lilium in medio spina¬
rum: sic proxima mea in medio filiaꝵ
Et qͥa de florib et liliis loqui cepimus.
semꝑꝙ uirginitas florib comꝑatur:
oportunum mͥ uidetur ut ad florem xͥ
scritens. de multis florib clisputẽ. Qua¬
dragesimum .iiii. psalmum legens. in
titulo repperi. in finem ꝓ hiis qͥ cõmu¬
tabuntur filioꝵ chore intelligentia
canticum ꝓ dilecto. In hebrayco scriptũ
est. lamanes. se. al. sosannam. labne.
chore. melchi sir. ididoth. qd̾ nos lati¬
ne uertimus. uictori ꝓ lilus filioꝵ cho¬
re: eruditionis canticum amantissi¬
mi. Symmachꝰ more suo manifestius
Igitur soannim uel ꝓhus qui commu¬
lomonis est nomen: qui alio sensu paci¬
ficus appellatur. Quatuor autẽ psal¬
mi lic in posteriore titulorum parte
septuagesimꝰ. nonꝰ. Quib duo melii
inscribunt᷑ clauid: pͥmus ⁊ nouissimꝰ
filiorum chore. ⁊ asaph. De cunctis dice̾
ñ est huiꝰ temꝑis: quem cepimꝰ explice¬

Expanded text:
tur audire: ut lilium in medio spinatur audire: ut lilium in medio spinarum, sic proxima mea in medio filiarum. et quia de floribus et liliis loqui coepimus semperque uirginitas floribus conparatur, oportunum mihi uidetur, ut ad florem Christi scribens de multis floribus disputem. Quadragesimum quartum psalmum legens in titulo repperi: in finem pro his, qui commutabuntur, filiorum Core inintelligentiam, canticum pro dilecto. in Hebraico . scriptum est: \'lamanasse al sosanim labne core meschil sir ididoth\', quod nos Latine uertimus: uictori pro liliis filiorum Core, eruditionis canticum amantissimi. Symmachus more suo manifestius igitur \'sosanim\' uel \'pro his, qui commulomonis est nomen, qui alio sensu \'pacificus\' appellatur. quattuor autem psalmi, licet in posteriore titulorum parte septuagesimus nonus, quibus duo medii inscribuntur \'Dauid\', primus et nouissimus \'filiorum Core et Asaph\'. de cunctis dicere non est huius temporis; quem coepimus, explice
Abbreviated transcription (Latin):
de uia clñi. Si doceri a femina ñ fuit
curpe apło ⁊ michi quare curpe sit post
uiros docere et feminas: Hec ⁊ istiꝰ modi
sennotate filia ꝑstriuxi breuit̾. ut nec
te penideret sexus tui. nec uiros suum no¬
men erigeret: in quoꝵ cõdempnatione.
feminaꝵ in scripturis scĩs uita laudat᷑.
Gaudeo. et ueluti quodam tripudio ef¬
fertur animus meus: cum in babylone
inueniunt᷑ danihel. anamas. ararias.
mysahel. Oqͣm multi sunt senes. ⁊ iudi¬
ces isrł. quos Rex babylonius frigit iN
sartagine sua ÷ qͣm multe susanne. qd̾
interpretat᷑ liliuim. que candore pudici¬
cie sponso serta componunt: et coronam
spineam mutant in głam tͥumphantiᷤ.
Habesibi in studio scripturasꝵ ⁊ in sc̃i¬
monia mentis et corporis marcellam. et
asellam: quaꝵ altera te ꝑ prata uiren¬
cia ⁊ uarios diumorum uoluminum
flores ducat ad eum: qͥ dicit in cantico.
Ego flos campi: et lilium conualliũ.
Altera ip̃a flos dñi tecum merea¬

Expanded text:
de uia domini. si doceri a femina non fuit de uia domini. si doceri a femina non fuit turpe apostolo, mihi quare turpe sit post uiros docere et feminas? Haec et istius modi, σεμνοτάτη filia, perstrinxi breuiter, ut nec te paeniteret sexus tui nec uiros suum nomen erigeret, in quorum condemnationem feminarum in scripturis sanctis uita laudatur. gaudeo et ueluti quodam tripudio effertur animus meus, cum in Babylone inueniuntur Danihel, Ananias, Azarias, Misahel.s o quam multi sunt senes et iudices Israhel, quos rex Babylonius frigit in sartagine sua, quam multae Susannae, quod interpretatur \'lilium\', quae candore pudicitiae sponso serta conponunt et coronam spineam mutant in gloriam triumphantis! habes ibi in studio scripturarum et in sanctimonia mentis et corporis magistras Marcellam et Asellam: quarum altera te per prata uirentia et uarios diuinorum uoluminum flores ducat ad eum, qui dicit in Cantico: ego flos campi et lilium conuallium, altera, ipsa flos domini, tecum merea
Abbreviated transcription (Latin):
enigniate docet: exemplo dei mitigat.
Legimus et aliam sapientem feminã ÷
que cum obsideret᷑ ciuitas. ⁊ ꝓpt̾ unum
ꝑduellem dux exercitus ioab muros ari¬
ete quateret. Locuta est ad populum in
sapĩa sua: et tante multitudinis pericu
lum muliebri auctoritate sedauit. Qͥd
loquar de regin a sabba que uenit a fini¬
bus terre audire sapienciã salomonis ÷
et testimonio dñi comdem̃pnatura est
tat et uoce. Anna filia phanuelis it
templo templũ efficit᷑ dei: et cotidiano
ieiunio celestem inuenit panem. Se¬
cuntur mulieres saluatorẽ: et ministͣnt
ei de substancia sua. Ille qͥ de qͥnq̃ pani¬
bus quinq milia hominũ exceptis mu¬
lierib et ꝑiilis aluit: escas sc̃arum mu¬
lierum ñ recusat acciꝑe. Cum samari
tana loquit᷑ ad pudeum ÷ et saturatus
conuersione credentis: cibos qui coemp¬
ti fuerant negligit. Appollo uirum
apłicum. ⁊ in lege doctissimum aqͥla
et pͥscylla erudiunt: et instruunt eũ

Expanded text:
enigmate docet, exemplo dei mitigat. enigmate docet, exemplo dei mitigat. legimus et aliam sapientem feminam, quae, cum obsideretur ciuitas et propter unum perduellem dux exercitus Ioab muros ariete quateret, locuta est ad populum in saplum, muliebri auctoritate sedavit . Quid loquar de regina Saba , quae venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis, et testimonio Domini condemnatura est tat et voce . Anna filia Phanuelis in templo, templum efficitur Dei, et quotidiano jejunio, coelestem invenit panem . Sequuntur mulieres Salvatorem, et ministrant ei de substantia sua . Ille qui de quinque panibus, quinque millia hominum, exceptis mulieribus et parvulis, aluit, escas sanctarum mulierum non recusat accipere. Cum Samatana loquitur ad puteum et saturatus conuersione credentis cibos, qui coempti fuerant, neglegit. Apollo, uirum apostolicum et in lege doctissimum, Aquila et Priscilla erudiunt et instruunt eum
Abbreviated transcription (Latin):
bicitur: et dicit᷑ ad eum. Omĩa q̃ dicit
tibi sara: audi uocem eiꝰ. Illi defecerant
muliebria: tai nunqͣm habuisti. Sexꝰ
deuoratur a uirgine ⁊ xp̃m portat in
corpe: iam possidet qd̾ futura est. Re¬
becca ꝑgit ad interrogand̾a deum: ⁊
euis responsione concligna au dit ora¬
culum. Due gendes in ut̾o tuo. ⁊ duo
populi de uentre tuo cliuident᷑. Illa du¬
os generat dissidentes: tu unum coti¬
die concipis. parturis. generas: unione
fecundum. maiestate multiplicem:
trinitate concordem. Maria soror moysi ui
ephratem stirpe nominis sui signat it
posteros. fil̾ie saiphaat: hereditatem in¬
ter fratres merent᷑ acciꝑe. Ruch ⁊ hester:
et iudith. tante głe sunt: ut sacris uolu¬
minib nomina indiderint. Anna ꝓphis¬
sa generat filium leuitam ⁊ ꝓph̾am ⁊ iu¬
dicem ÷ sacro crine uenerabilem: ⁊ offert
eum in tabernaculo dei. Thecuites muli¬
er regem clauid int̾rogatione concludit ÷¬

Expanded text:
bicitur et dicitur ad eum: omnia, quae dicit bicitur et dicitur ad eum: omnia, quae dicit tibi Sarra, audi uocem eius. illi defecerant muliebria, tu numquam habuisti: seXTIS deuoratur a uirgine, Christum portat in corpore, iam possidet, quod futura est. Rebecca pergit ad interrogandum deum et eius responsione condigna audit oraculum: duae gentes in utero tuo, et duo populi de uentre tuo diuidentur. illa duos generat dissidentes, tu\' unum cotidie concipis, parturis, generas, unione fecundum, maiestate multiplicem, trinitate concordem. Maria, soror Moysi, uiEphratam stirpe nominis sui signat in posteros. filiae Salphaad hereditatem inter fratres merentur accipere. Ruth et Hester et Iudith tantae gloriae sunt, ut sacris uoluminibus nomina indiderint. Anna prophetissa generat filium leuitam, prophetam, iudicem, sacro crine.uenerabilem, et offert eum in tabernaculo dei. Thecuitis mulier regem Dauid interi rogatione concludit, a
Abbreviated transcription (Latin):
cio me principia iixxpo filia a Mleriq
reprehendi quo interde n sc̃a
ad mulieres. et fragiliorens sexum
marib preferam ÷ et iccirco debeo prĩmũ
obtrectatorib meis respondere: ẽt sic ue¬
nire ad disputaciunclam qͣm rogasti. Si
uiri de scripturis quererent: mulierib
ñ loquerer. Si barach ire uoluisset ad
prelium: cdebbora cleuictis ħostib ñ tris¬
umphasset. Iheremias carcere claudit᷑:
et quia periturus isrł uirum ñ receꝑat
ꝓphantem: holda eis mulier suscitatur.
Sacerdotes ⁊ pharisei crucifigunt filiũ
dei ⁊ et maria magclalene plorat ad cru¬
cem: unguenta parat ÷ querit in tu¬
mulo: hortolanum interrogat ⁊ dñm
recognoscit ÷ ꝑgit ad apłos : reꝑtum
nunciat: illi dubitant. ista confidit ÷
uere pyrgitis. uere turris candoris ⁊ ly¬
bani. que prospicit fatiem damasci. sã¬
guinem uidelicet saluatoris: ad sacci pe¬
nitenciam ꝓuocantem. Defecerant
sare muliebria ⁊ et i deo abraham ei su¬

Expanded text:
cio me, Principia, in Christo filia, a plerisque reprehendi, quod interdum scribam ad mulieres et fragiliorem sexum maribus praeferam. et idcirco debeo primum obtrectatoribus meis respondere et sic uenire ad disputatiunculam, quam rogasti. si uiri de scripturis quaererent, mulieribus non loquerer. si Barach ire uoluisset ad proelium, Debbora de uictis hostibus non triumphasset. Hieremias carcere cluditur et, quia periturus Israhel uirum non receperat prophetantem, Holda eis mulier suscitatur. sacerdotes et pharisaei crucifigunt filium dei et Maria Magdalene plorat ad crucem, unguenta parat, quaerit in tumulo, hortulanum interrogat, dominum recognoscit, pergit ad apostolos, repertum nuntiat. illi dubitant, ista confidit, uere πυργίτις, uere turris candoris et Libani, quae prospicit faciem Damasci, sanguinem uidelicet saluatoris ad sacci paenitentiam prouocantem. defecerant Sanae muliebria et ideo Abraham ei su
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Ego tam̃ om̃ib uobis ceclo. qͥ om̃e
qd̾ facitis laudo: et immolationẽ bone rei
istud urĩs sensib derelinquo: ut unus
alterũ exhortantes. inuicem uos & de
cõsuetudine ur̃a: & de cõtemplatione
cdoceatis. Michi hoc ipm peculiarius
relaxetis: ut ꝓme orare clignemini: qͥ
ad emenlationẽ om̃ium q̃ conscripta
sunt obedienciam gerens. ita libenter
habeo mͥ aliqͥd imputare: ut mei pri¬
mitus sciatis eẽ uidicii hoc tantũ iusti
ab omnib cõdempnandũ. qd̾ aut con¬
suetudo eccłiaꝵ. aut diuinoꝵ libroꝵ x
scripta non retinent.

Expanded text:
tur. Ego tamen in omnibus vobis cedo, qui omne tur. Ego tamen in omnibus vobis cedo, qui omne quod facitis laudo, et in aemulationem bonae rei istud vestris sensibus derelinquo; ut unus alterum exhortans, invicem vos de consuetudine nostra et de contemplatione doceat: mihi hoc solum peculiarius relaxetis, ut pro me orare dignemini: qui ad emendationem omnium quae conscripta sunt, obedientiam gerens, ita libenter habeo mihi aliquid imputare, ut mei primitus sciatis esse judicii: hoc tantum jussi ab omnibus condemnandum, quod aut consuetudo Ecclesiarum, aut divinorum librorum scripta non retinent.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatio xp̃c: atq imꝑans mundo. pha¬
raonis d̾s. postea ꝙͣ uniu̾sa uicisti. ħ
cunctis plebib tuis si dignaris ut mo¬
neam ꝓut potes semꝑ insinua: me¬
ut liberer ab infidelib qͥ sunt in iudea:
ut remissionẽ conseqͣr pcc̃orum. Cer¬
tus sum enĩ qr supra quam dico faci¬
es. Debitorem te mͥ esse recognoscis ⁊
ꝓ me dm̃ rogare ñ desinas: qm̃ sicut¬
iubere cdignatus es officium disputationis
impendi: nͨ tͥ legem qͣm seqͥ deberes posui:
s qualis iam esses. stilo fluente descripsi.
Unũ tamen illud p̾ceteris rogo. ut qͥa mł¬
ta scd̾m consuetudinẽ tuã noua tͥ uiden¬
tur ẽẽ conscripta: p̾sumptiomi mee ueni
am clare cligneris. Nec potes nos ꝑuersita
est diu̾sarum ꝓuinciaꝵ cõsuetudinem
om̃s ecclias d̾s fecerit. & in omnib apłi
p̾dicauerint: nͨ deceat quemꝙͣ studere
discordie: ubi ꝓ omniũ pace seruanda
in disceptatione eccłiastice discipline nĩ¬
cit ille qui uincitur: ac se uictũ gratula¬

Expanded text:
Christus est, atque imperans mundo Pharaonis Deus es, postquam universa vicisti. Haec cunctis plebibus tuis, si dignaris ut moneam, prout potes semper insinua, meut liberer ab infidelibus qui sunt in Judaea, ut remissionem consequar peccatorum. Certus sum enim ego, quia supra quam dico facies: debitorem enim te mihi esse cognoscis, ut pro me Deum rogare non desinas, quoniam sicutjubere dignatus es, officium disputationis impendi. Nec tibi legem quam sequi debeas posui, sed qualis esse jam debeas, stylo favente descripsi. Unum tamen illud prae caeteris rogo, ut quia multa secundum consuetudinem tuam, nova tibi videntur esse conscripta, praesumptioni meae dare veniam digneris. Nec putes nos perversitatest, diversarum provinciarum consuetudinem omnes Ecclesias Deus fecerit: et in omnibus apostoli praedicaverint; nec deceat quemquam studere discordiae, ubi pro omnium pace servanda, in disceptatione ecclesiasticae disciplinae vincit ille qui vincitur, ac se victum gratula
Abbreviated transcription (Latin):
tatem tuã aꝑtissime comꝓbet᷑. cum hec
q̃ uisibilia sunt. scĩficata ꝑ uerbũ et
orõnem. xp̃i corpus effecta sunt: Que
om̃ia si in ueritate cõplecteris intelli¬
gi cłm: opus uite agis. ⁊ cõmoraris in

Expanded text:
s apertissime comprobetur: cum haec s apertissime comprobetur: cum haec quae visibilia sunt, sanctificata per verbum et orationem, Christi corpus effecta sunt. Quae omnia, si in veritate complecteris, intelligens Deum, opus vitae agis, et commoraris in
Abbreviated transcription (Latin):
nͨdum castus eẽ didicit abstinendo.
Taceo de reliqͥs uite cdocum̃tis : qd̾ ig¬
norat libros. qd̾ consuetudinẽ nescit:
& pͥus coctor gencium dicit᷑ uel mi¬
nister ⁊ ꝙͣ discat aliquid imꝑitus: alieno
uidicio in posterũ uiuens: non cłi. s cuiꝰq
facit in omnib uoluntatẽ. Dum enim
instruẽti se. obedienciã debet. cedit ad tẽ¬
pus: & inuitus discipuli nom̃ accepit in
magistro. minor q fit minimo. Concur¬
runt acl eccłiam populi÷ de sacerdote no¬
uo aliqͥcd audituri qd̾ edificet cunctos:
qd̾ saluet uniu̾sos. E ultra solitũ morẽ
forte nichil dicit᷑: ceras metit ÷ paginaᷤᷤ
ignotas cunctis. uersat inpectore: & de¬
licta omnia recognoscens. sola impu¬
dencia utitur excusantis. & hoc ip̃m
q rogat᷑ irascitur. Quale tunc erit
queso episcope uidicium tuũ. cum int̾¬
rogatꝰ nichil clixeris⁊ ac mulieres lai¬
cosq sciencie agnitioni uite intrare
eccłiam recognoueris: Nõne facili¬

Expanded text:
necdum castus didicit esse abstinendo. necdum castus didicit esse abstinendo. Taceo de reliquis vitae documentis, quod ignorat libros, quod consuetudinem nescit: et prius doctor gentium dicitur vel minister, quam discat aliquid imperitus, alieno judicio imposterum vivens, non Dei, sed cujuscumque facit in omnibus voluntatem. Deum enim instruenti se obedientiam debet, cedit ad tempus, et invitus discipuli nomen accipit in magistro, minorque fit minimo. Concurrunt ad Ecclesiam populi, a sacerdote novo aliquid audituri quod aedificet cunctos, quod salvet universos, ultra solitum morem forte nihil dicitur, ceras nectit, paginas ignotas cunctis versat in pectore, et delicta omnia recognoscens, sola impudentia utitur excusantis, et hoc ipsum quod rogatur, irascitur. Quale tunc erit, quaeso, Episcope, judicium tuum cum interrogatus nihil dixeris: ac mulieres laicosque pro scientia agnitionis vitae, intrare Ecclesiam recognoveris? Sac
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsegisti: qͣm ep̃atũ rogatus arriperes:
& seꝑatus a conuige in eccłia ꝑmane¬
res. Certꝰ sum aũ exemplo bone uite tue
om̃s hoc ẽẽ facturos : ut in adolescencia
credentes deo. dum cõtempnũt terrena.
diuina ꝑcipiant: & emendati in om̃ib
dño consecrent᷑: ut doctores plebiũ fci.
post emẽdationẽ sui. predicent uniu̾¬
sis: & salus omnium nũcupent᷑. Secula¬
mas: qr sic legis. Manus tem̾e nemini
imposueris. & it̾m. Hii pͥmũ probent᷑:
& sic ministrent. sine crimine ꝯstitu¬
ti. Sunt enĩ multi qͥ sequntur uota po¬
puloꝵ: disciplinã eccli̾e non obseruãt:
ac sine exꝑim̃to bone uite eligunt nõ
conuersos : acq ut consuetudinẽ rep̾¬
hencdam peccanciũ nobilitatẽ pocuis
qͣm mores optimos benedicunt: ⁊ añ
regni celestis gubernacła tradunt:
qͣm de t̾rena conu̾satione securi sint:
qͣsi uͦ cleo deficiant sacerdotes aut cle¬
ricatus officium possit implere. qui

Expanded text:
transegisti, quam episcopatum rogatus acciperes, transegisti, quam episcopatum rogatus acciperes, et separatus a conjuge in Ecclesia permaneres. Certus autem sum exemplo bonae vitae tuae omnes haec esse facturos, ut in adolescentia credentes Deo, dum contemnunt terrena, divina percipiant, et emendati, in omnibus Domino consecrentur, ut doctores plebium facti, post emendationem sui praedicent universis, et salus omnium nuncupentur. Saeculalesiae, sic enim legis: Manus temere nemini imposueris. Et iterum: Hi primum comprobentur, et sic ministrent sine crimine constituti . Sunt enim multi qui sequentes vota populorum, disciplinam Ecclesiae non observant, ac sine experimento bonae vitae, eligunt non conversos. Atque ut consuetudinem reprehendam: peccantes nobilitatem potius, quam mores optimos benedicunt: et ante regni coelestis gubernacula tradunt, quam de terrena conversatione securi sint: quasi vero Deo deficiant sacerdotes, aut clericatus officium possit implere, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Iuniores autẽ uiduas sicut dicit apłs
deuita: cum enĩ luxuriate fuerint. in
xp̃o nubere uolunt. Uxori tue ꝓpt̾ anti¬
quam consuetucliem ac ꝑicłm sacerdo¬
cii ñ des animã tuã in potestate: ne for¬
te in similitudine a de. in ꝑadyso positꝰ
confundaris : atq acceptã legẽ si pecca¬
ueris ꝑclas : ac nuditatis tue conscius
confusionẽ mentis excipias: et locum
cõsetrationis amitas. Amanda qͥdem
uxor est: s sicut eccłia aut templũ dĩ.
Orandũ cum ea. legendũ. abstinendũ
cõmunicandũ in altario ñ in corpore:
spũ nõ in carne uiuendum. Uen̾ari
enĩ a te ꝓpt̾ coniunctionẽ legis debet:
ꝑpendis: cum te ep̃m eẽ cognoscis. Habere
se illa ex hoc̃ xp̃m gaudeat ñ maritum
secum: domum nõ habitare cõ coniuge.
possidere inter domesticos parietes u̾na
qͦ debitrix sit qd̾ ad hoc officiũ uolasti:
qł consenciente te electus a dño es: qd̾
prius cle omnib cum tuis ut decuit

Expanded text:
Juniores autem viduas devita; cum enim luxuriatae fuerint, in Christo nubere volunt . Uxori tuae propter antiquam consuetudinem ac periculum sacerdotii, non des animam tuam in potestatem: ne forte in similitudinem Adae in paradiso positus confundaris, atque acceptam legem, si peccaveris, perdas: ac nuditatis tuae conscius, confusionem mentis excipias, et locum consecrationis amittas. Amanda quidem uxor est, sed sicut Ecclesia aut Templum Dei: orandum cum ea, legendum, abstinendum, communicandum in altario, non in opere: spiritu, non carne vivendum. Venerari autem et te propter conjunctionem legis debet, perpendis, cum te episcopum esse cognoscis. Habere se et illa ex hoc Christum gaudeat, non maritum: esse cum Deo, non habitare cum conjuge: possidere intra domesticos parietes verna est, tibi quoque debitrix sit, quod ad hoc officium volasti, qua consentiente electus es a Domino, quod prius de omnibus cum tuis, ut decuit,