comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ei inquit maria. Magnificat anima
meadnm̃: & exultauit sp̃e m̃s indeo
salutarimeo. Quare amina magnificat
&e sp̃c exultat: Idem fortasse alio u̾bo
repetitum ẽ. Nam anima &e sp̃e in homi¬
ne idem ẽ. qͣuis aliud anima & aliue
sp̃c notet. Nam sp̃c ad substantiam dr̃¬
& amina ad uuificationẽ. Ueruntam̃
quia occasio seobtulit. errorẽ quoꝵdã
hic cõmemorare ñ ab reputo. Nam sune
qui inuno quoq homine ãuas animas
ẽẽ contendunt. unã rationalẽ & unan
sensualem rationis in exꝑtem quales
sunt anime brutoꝵ animalrum. Hane
aut̃ opinionẽ rationib quibus dam a&
auctoritatib firmare conantur. Aunc
enĩ animã rationalem ñnͥ unuulua for¬
mato corpori infundi quẽ ad modũ legi
in pͥmo homine corpus prius formatũ.
ac deinde spiraculum uite inspiratum
& moyses in lege dicit. qina si quis ped¬
serit mulierẽ pregnantẽ & illa abortiuerit.
si formatum fuerit abortiuum. ꝑcussor ani-¬

Expanded text:
eoque, inquit Maria: Magnificat anima mea Dominum: Ex exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Quare anima magnificat, et spiritus exsultat? Idem fortasse alio verbo repetitum est. Nam anima, et spiritus in homine idem est, quamvis aliud anima, et aliud spiritus notet. Nam spiritus ad substantiam dicitur, anima ad vivificationem. Verumtamen quia occasio se obtulit, errorem quorumdam hic commemorare non abs re puto. Nam sunt, qui in unoquoque homine duas animas esse contendunt: unam rationalem et unam sensualem rationis expertem, quales sunt animae brutorum animalium. Hanc autem opinionem rationibus quibusdam, et auctoritatibus firmare conantur. Aiunt enim animam rationalem nonnisi in vulva formato corpori infundi, quemadmodum legitur in primo homine corpus prius formatum ac deinde spiraculum vitae inspiratum. Et Moyses in lege dicit: Quod si quis percusserit mulierem praegnantem et illa abortivum fecerit: si formatum fuerit abortivum, percussor ani
Abbreviated transcription (Latin):
uiro cui nom̃ erat ioseph de domo dauid: &
nom̃ uirginis maria. ut nouũ incarne dĩ¬
filium aduentum p̃dicaret. Qui ingres¬
sus nouo salutationis obsequio uirginem
ueneratur dicens. Aue maria gr̃a plena
dñstecum: benedictatu in mulieribus.
Que cum audisset maria. ñ sine grandi
miraculo turbata ẽ insermone angłi:
&e cogitabat qualis ẽẽ posset ista salutatio.
Angłs uͦ talis salutationis tanteq uenera¬
tionis causam exponens confortabatiur-¬
ginem sacramq dulcibiis demulcebat al¬
loquiis dicens. Netimeas inquit maria:

Expanded text:
viro, cui nomen Joseph, de domo David: et viro, cui nomen Joseph, de domo David: et nomen virginis Maria: ut novum in carnem Filii Dei adventum praedicaret. Qui ingressus novo salutationis obsequio virginem veneratur, dicens: Ave, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus. Quae cum audisset Maria, non sine grandi miraculo turbata est in sermone angeli: et cogitabat qualis esset illa salutatio. Angelus vero talis salutationis, tantaeque venerationis causam exponens, confortabat virginem sacram, id est dulcibus demulcebat alloquiis, dicens: Ne timeas, Maria.
Abbreviated transcription (Latin):
mesco ineuis expositione ne uł alienart¬
cam aliqua uł ꝓpria p̃termittam: & fiecis
negligentiȩ uł temeritatis reatu astrictis
ꝓgĩa apuduos offense ꝑiculum incurr̃.
Quamus ipsi poposceritis ñ nulla eidem
explanationi ex latere ad iungi. que si mẽ¬
serta fuerint. poterunt fortasse alicii mũ
aptȩ conducta uideri. S ego noui causm
idoneam qua uos id postulare oportuis.
meq poscentis desiderio quantũ possibiles
suppetit obsecundare non disconuemat:
uelimus quanta consideratione ̃
ista digna sint luce clarius patescit. Sien
namq interp̃tatio tunc cõmodius ad euids̃¬
tiam elicitur cũ notum fuerit uł ꝑ quemi
latio mystica allata sit. uł qua ipse relato
causa apulsus talia aut ualuit narrar.
potuit. U ideamus itaq beata maria quẽ¬
ad inodũ ad hȩc quȩ ꝓposita sunt dicenda
accesserit. Legitur in euangłio lucȩ quod
angls gabrihel a dõ missussit inciuitatẽ
galilee narareth ad uirginẽ desponsatã

Expanded text:
mesco in ejus expositione, ne vel aliena inducam aliqua, vel propria praetermittam: et sic vel negligentiae, vel temeritatis reatu astrictus pro gratia apud vos offensae periculum incurram, quamvis ipsi poposceritis. Nonnulla eidem explanationi ex latere adjunxi quae, si interserta fuerint, poterunt fortasse alicui minus apte conjuncta videri. Sed ego novi causam idoneam, qua vos id postulare decuerit: meque poscentium desiderio, quantum possibilitas suppeteret obsecundare non disconveniat.velimus, quanta consideratione verba ista digna sint luce clarius patescat Sacra namque interpretatio tunc commodius ad evidentiam elicitur, cum notun fuerit vel per quem relatio mystica allata sit, vel qua ipse relator causa impulsus talia aut valuit narrare, aut voluit. Videamus itaque beata Maria quemadmodum ad haec, quae proposita sunt, dicenda accesserit. Legitur in Evangelio Lucae , quod angelus Gabriel a Deo missus sit in civitatem Galilaeae Nazareth, ad virginem desponsatam
Abbreviated transcription (Latin):
teris om̃ib canticis quȩ insacra scͥptura
repiunt᷑ in tanta ueneratione rerentas¬
bitet beatam mariam recens sp̃c sc̃i inse
suꝑuenientis tanta plenitudine & gr̃a
repletam ñ potuisse paruum aliquid & qͦd
supra t̾renarum mentium ca pacrtatẽ non
eẽt in laudem saluatoris sui ꝓfere. Conse
gͦ de tanta plenitudine eructantẽ tano
deuotione nouum illud & humanis m̃s
in solitum gaudium iħu suo iubilanten
noualaude & singulari p̃como nouã ledr̃
in nouo aduentu ȩterni dñi predicasse ..
tam̃ ipsam eius cantici seriem textumg
currentes. quędam pͥma faciȩ narrations
eo modo ꝓposica inuenimusi ut amplro
his uic hil in eoquerendum uideatura
tam̃ licet hȩc ipsa sca &e uera sint cants

Expanded text:
 quae in sacra Scriptura reperiuntur, in tanta veneratione retentasbitet beatam Mariam recens Spiritus sancti in se supervenientis tanta plenitudine et gratia repletam non potuisse parvum aliquid, et quod supra terrenarum mentium capacitatem non esset, in laudem Salvatoris sui proferre? Constat ergo de tanta plenitudine eructantem, tantaque devotione novum illud, et humanis mentibus insolitum gaudium Jesu suo jubilantem, nova laude, et singulari praeconio novam laetitiam in novo adventu aeterni Domini praedicasse. Et tamen ipsam ejus cantici seriem, textumque percurrentes, quaedam prima facie narrationis eo modo proposita invenimus, ut amplius his nihil in eo quaerendum videatur: cum tamen, licet haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nouit quando & quibus uił quẽ admo-¬
dum magnificentie suȩ archana re-¬
uelet: tu tam̃ parata esto inbenti obtẽ.¬
perare. p̃cipienti officium ex hibere.
Taligͦ consideratione se temꝑans ma-¬
Ra prudenter interim tacere eligit.
quousq ipse largitor muneris sua sa-¬
pientia auctor fieri dignaretur reue¬
lationis. S quia eodem sp̃u scõ docen¬
te didiceratisicut sua ꝑ humilitatem
tegere. sic alienis bonis ꝑ caritatẽ con¬
gaudere. surgit mox &x eum affluen-¬
tia tantȩ grẽ ad inferioris ꝓperat epu-¬
latura conuiuium. Condescendit
inmontana uideȩ uidere & congratu¬
lari elisabeth: ut quod de ipsa audie¬
rati credula in ipsa preseus uideret.
& cũ digna exultatione exciꝑet. Ses
quȩ ad aliena bona p̃dicanda tamqe¬
uota cucurrit: inerito sua ab aliis pr¬
dicari audire debuit. ut ex eoquoꝙ ÷ͥ
non inuideret. Unde elisabeth sp̃usõ
repleta.qualis ac quanta eẽt quȩ adse¬

Expanded text:
novit quando, et quibus, vel quemadmonovit quando, et quibus, vel quemadmodum magnificentiae suae arcana revelet: tu tantum parata esto jubenti obtemperare, praecipienti officium exhibere. Tali ergo consideratione se temperans Maria prudenter interim tacere elegit, quousque largitor muneris sua sapientia auctor fieri dignaretur revelationis. Sed quia eodem Spiritu sancto docente didicerat sicut sua per humilitatem tegere, sic alienis bonis per charitatem congaudere: surgit mox, et cum affluentia tantae gratiae ad inferioris properat epulatura convivium. Conscendit in montem Judaeae videre, et congratulari Elisabeth: ut quod de ipsa audierat credula in ipsa praesens videret, et condigna exsultatione exciperet. Sed quae ad aliena bona praedicanda jam devota cucurrit, merito sua ab aliis praedicari audire debuit: ut ex eo quoque gnon invideret. Unde Elisabeth Spiritu sancto repleta qualis, ac quanta esset, quae adv
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ affluentie impetũ suauissimo mode¬
raretur amplexu: Clamauit enim iã
tunc sapientia dĩ in illa beata anima.
Sp̃c ubi uult spirat re uocẽ eiis audis.
s nescis unde ueniat aut quo uadat. Tu
enim inquit ingredientẽ inte sp̃m sc̃m
subito accepisti. HIecscientia tua aduentũ
eius p̃uenisti ut aut uenturum quereres:
aut uenientẽ dirigeres. aut ingredien¬
ti aꝑires. Subito tibiillapsus ẽ. Gratis
seoptulit. ñ quesitus nenit. imꝓuisus
se infundit. Infusionẽ ꝑcipis: s ad fon¬
tem immensitatis eiꝰ te non extendis:
& ideo nescis unde ueniat: quia quan¬
tum tibi datum ẽ sentire poces. s ex
quanto datum sit inuestigare ñ potes.
Sigͦ precelere ñ potiusti uenientem
cessurũ ꝑte. quia nescis quonadat sic̃
ignoras unde ueniat. Serua secretũ
custodi commissum absconde creditũ:
uonẽ tuum nosse tempora uel mom̃ta
que pat̾ posuit insua potestate. Ipse

Expanded text:
suae affluentiae impetum, suavissimo modesuae affluentiae impetum, suavissimo moderaretur amplexu? Clamavit eminus jam, tunc sapientia Dei in illa beata anima: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis: sed nescis unde veniat, aut quo vadat . Tu enim, inquit, ingredientem in te Spiritum sanctum subito accepisti: nec scientia tua adventum ejus praevenisti, ut aut venturum quaereres, aut venientem diligeres, aut ingredienti aperires. Subito tibi illapsus est, gratis se obtulit, non quaesitus venit, improvisus se infundit. Infusionem percipis: sed ad fontem immensitatis ejus te non extendis. Et ideo nescis unde veniat, quia quantum tibi datum est, sentire potes, sed ex quanto datum sit, investigare non potes. Si ergo praecedere non potuisti venientem cessurum per te: quia nescis quo vadat, sicut ignoras unde veniat. Serva secretum, custodi commissum, absconde creditum. Non est tuum nosse tempora, vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate . Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cepit filium in senectute sua. & hic m̃sis
sextus ẽ illi que uocatur sterilis. quia ñ
erit impossibile apud dm̃om̃e uerbum.
Mox ad hȩc uirgo fide & exultatione
plenarcum magna gratulatione respondit
dicens. Ecce inquit ancilla dñi fiat mͥ¬
scđm u̾bum tuum. Statim gͦ aduenien¬
te sp̃u scõ in uirginem. & om̃ium gr̃atur¬
tutum sacrosc̃m habitaculum inaduen¬
tum filii dĩ replente: dubium non est
celestium gaudiorum &e et̃ne dulcedinis¬
qmͣ mirã atq in enarrabilem suauitatẽ
uirgo ipsa conceꝑit: quando illud ȩt̃nũ
lum̃ cum toto maiestatis sue fulgore in
eam descendit. & quod ñ capit mundus.
totum se intra uiscera uirgnins collocauit.
laligͦ ac tantadiuinitatis p̃sentia plena
quid uiderit aut quid senserit quis dice¬
re potest: Audacter ꝓnuntio. quia nec
ipsa plene explicare potuit. qͦd capere
potiut. In tantis gͦ mirabilib quomnodo
lingua humana tacere potirisset. nͥ idem
ipse sp̃c qui uirginẽ repleuerat torrentẽ

Expanded text:
ectute sua: et hic mensis est sextus illi, quae vocatur sterilis: quia non erit impossibile apud Deum omne verbum. Mox ad haec virgo fide et exsultatione plena, cum magna gratulatione respondit dicens: Ecce ancilla Domini, fiat secundum verbum tuum. Statim ergo adveniente Spiritu sancto in Virginem, et omnium gratia virtutum sacrosanctum habitaculum in adventu Filii Dei replente, dubium non est quin coelestium gaudiorum, et aeternae dulcedinis miram atque inenarrabilem suavitatem Virgo ipsa conceperit, quando illud aeternum lumen cum toto majestatis suae fulgore in eam descendit: et quod non capit mundus, totum se intra viscera virginis collocavit. Tali ergo, ac tanta divinitatis praesentia plena, quid viderit, aut quid senserit quis dicere potest? Audacter pronuntio, quod nec ipsa plene explicare potuit, quod capere potuit. In tantis ergo mirabilibus quomodo lingua humana tacere potuisset, nisi idem ipse Spiritus, qui virginem repleverat torrentem
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit᷑ mordinatũ ñ relinquat & qñ
euadere. nec et̃ne dispo si tionis legb
contraire. inueritate seruat tenorem
iusticie. Quia aut̃ quedam errantia
gratuito ad uitam colligit & reparat
ad saluationẽ iniudicio suo iusticiam
moderatur ꝑ lenitatẽ miscđiȩ. Ipte

Expanded text:
enitur, inordinatum non relinquat; et quoniam evadere, nec aeternae dispositionis legibus contraire, in veritate serva tenorem justitiae. Quia autem quaedam errantia gratuito ad vitam colligit, et reparat ad salvationem in judicio suo, justitiam moderatur per lenitatem misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾a nideatur. Neq enĩ hoc ego tam
laboriosum existimosut animus legen¬
tis ad eaque noua & miranda ꝓponunt᷑.
qmlibet sint fortia. & u̾borũ figuris ob¬
umbrata comp̃hendenda p̃ualeat. qͣm
ut ea quȩ modica ae humilia pͥmo ingres¬
si repperit. ad sublimẽ intelligentiam
ꝓmoueat. Ecre enimcanticũ marie
qͦd tam celebri & assidti aiminocotidia¬
na recitatione scã ꝑorbem frequentat
eccła: qui signoret maxima sp̃ualis in¬
telligentie mysteria contin̾e: Ut enĩ
p̃terimiitamꝰ quod uł solum ad eiꝰ auctori¬
tatẽ cõmendandã sufficere potuisset in

Expanded text:
littera videatur. Neque enim hoc ego tam laboriosum existimo, ut animus legentis ad ea quae nova et miranda proponuntur, quamlibet sint fortia, et verborum figuris obumbrata, comprehendere valeat, quam ut ea quae modica et humilia primo ingressu repererit, ad sublimem intelligentiam promoveat. Ecce enim canticum Mariae, quod tam celebri et assidua, imo quotidiana recitatione sancta per orbem frequentat Ecclesia, quis ignoret maxima spiritualis intelligentiae mysteria continere? Ut enim praetermittamus quod vel solum ad ejus auctoritatem
Abbreviated transcription (Latin):
eructasti. & iusticia eius exultastĩ. Ui¬
disti x gustasti. Uidisti maiestatẽ. gusta¬
sti suanitatẽ. ideoq quod intus hauseras.
foras ꝓpinasti. Magnificat anima mea
dñm. Uidete quid ait. Magnificat inqͥt
anima mea dnm. & exultauit sp̃c m̃s.
Duo & duo: anima & sp̃c. Magnificat.
& exultauit. Anma magnificat. sp̃e

Expanded text:
eructasti, et in justitia ejus exsultasti. Vieructasti, et in justitia ejus exsultasti. Vidisti, et gustasti; vidisti majestatem, gustasti suavitatem. Ideoque quod intus hauseras, foras propinasti. Magnificat anima mea Dominum. Videte quid ait: Magnificat, inquit, anima mea. Et exsultavit spiritus meus. Duo et duo, anima et spiritus, magnificat et exsultavit.
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sunt tibi ad ño. Tunc ait Maria.
Magnificat anima mea dñm. Non gͦ
amplius potuit secontinere. cum sp̃m
quẽ intra cordis sui secreta tanta pleu¬
tudine redundantẽ sentiebat. ꝑ alieu
oris claustra cerneret erupisse. Tuncgͥ
ad manifestationẽ sp̃c aꝑuit & os sinus
& uerbum bonũ qđ conceꝑat eructans
in landem saluatoris exclamauit diceus
uerba ista leiter estimanda p̃ricet. Qut
enĩ de tam ꝓ funda conceptione ꝓlas
sunt. sine ꝓfunda inuestigatione dis¬
ne penetrari ñ possunt. Q utinã cm¬
tingat nobis eorũ archana querenti
illo sp̃u ducente incedere. quo repled
maria u̾bũ patris conciꝑe. &e patrem
uerbi meruit u̾bo exultationis magnifi¬
care. Aitgͦ. Magnificat anima mea
dñm. & exultauit sp̃c m̃s indõ saluta.¬
rimeõ. Uere dilecta & unica. & in illam
cellam uinariã arege sponso tuo intro¬
ducta abubertate domus eiꝰ inebriata
& fonte uitȩ qui apud ipsum ẽ potata
memoriã habundantie snauitatis eius

Expanded text:
dicta sunt tibi a Domino . Tunc ait Maria: Magnificat anima mea Dominum. Non ergo amplius potuit se continere cum Spiritum, quem intra cordis sui secreta tanta plenitudine redundantem sentiebat, per alieni oris claustra cerneret erupisse. Tunc igitur ad manifestationem Spiritus aperuit os suum, et verbum bonum, quod conceperat, eructans in laudem Salvatoris exclamavit, dicensmo igitur verba ista leviter aestimanda putet. Quae enim de tam profunda conceptione prolata sunt, sine profunda investigatione digne penetrari non possunt. Et utinam contingat nobis eorum arcana quaerentibus illo spiritu ducente incedere, quo repleta Maria verbum patris concipere, et patrem verbi meruit verbo exsultationis magnificare. Ait ergo: Magnificat anima mea Dominum. Et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Vere dilecta, et unica, et in illam cellam vinariam a rege sponso tuo introducta, ab ubertate domus ejus inebriata, et fonte vitae qui apud ipsum est potata memoriam abundantiae suavitatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
patris sui. & regnabit indomo iacob inȩt̃¬
num: & regni eniis ñ erit finis. & maria.
Quomͦ inquit fiet istud qĩnuirũ ñ cognosco:
Cui statim angłs causam in odũq tam in¬
esfabilis sacramenti ex ponens. sp̃e ait sc̃s

Expanded text:
it in domo Jacob in aeternum: et regni ejus non erit finis. Et Maria: Quomodo, inquit, fiet istud: quoniam virum non cognosco? Cui statim angelus causam, modumque tam ineffabilis sacramenti exponens: Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
um. Restat gͦ ut consideremus si pari
inͦ dici possit. quod amor patris & filii
amet filium. quod filius amet se ipsum.
Item quod pateramet se. quod filius amet
patrem. quod amor patris & filii amet pa¬
crem. Item quod amor patris & filii amae
se. quod pater ametamorẽ suum & filii.
quod filius ametamorẽ suũ & patris. po
amat se ipsum. uł ad inuicẽ quisq aliũ.
S hec faciliꝰ iuenimus. si eaquę iã dicta
sunt ad memoriã reuocamus. Insupra¬
dictis enĩ rationib asserumꝰ qͦd ds̃ pͥma
causa ẽ: & origo bonorumom̃iũ. Eoaut̃
qui fonsẽ & pͥncipium oĩmiũ excellentiꝰ
bonum nullum ẽẽ potest. Sũmum gͥ
bonũ. ds̃ ẽ. Beatitudo aut̃ misquã rertiꝰ
quã in sũmo bono collocatur. Dõgͥ solus
Quisquis gͥ beatus ẽ. & se tpsum diligit.
&e id quod ipse ẽ diligit. Sigͥ pat̃ &e filius.

Expanded text:
um. Restat ergo ut consideremus, an pari um. Restat ergo ut consideremus, an pari modo dici possit, quod amor Patris et Filii amet Filium, quod Filius amet seipsum. Item quod Pater amet se, quod Filius amet Patrem, quod amor Patris et Filii amet Patrem. Item quod amor Patris et Filii amet se, quod Pater amet amorem suum et Filii, quod Filius amet amorem suum et Patris. Pos quo quisque amat seipsum, vel ad invicem quisque alium. Sed haec facilius inveniemus, si ea quae jam dicta sunt ad memoriam revocemus. In supradictis enim rationibus asserimus, quod Deus prima causa est et origo bonorum omnium. Eo autem qui fons est et principium omnium excellentius bonum nullum esse potest. Summum igitur bonum Deus est. Beatitudo autem nusquam rectius quam in summo bono collocatur. Deus igitur Quisquis igitur beatus est, et seipsum diligit, et id quod ipse est diligit. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ab sit ab intellectu nr̃o ut credamꝰ quod dõ
ligat. quin potiꝰ om̃ia oꝑa sua ñ nͥ ꝓpter
illamamat. ꝓpt̾ea enindixit. hic ẽ filiꝰ
m̃s dilectus inquom complacui. ñ int̾ra¬
aut ieȩlo. ũ insole & luna & stellis. ñ etiã
ĩ angłis & quȩ excellentissima sunt iucre¬
aturis. quia & ista sisuomͦ placita sunt. tam̃
to emimamplius amore meo digna sitnt.
quanto uicimꝰ ad eius si militudinẽ acce¬
dunt. Nongͦ ꝓpt̃ oꝑa sapientiã: s ꝓpter
sapientiam oꝑa sua diligitds̃. In illa enĩ
om̃e pulchrum & uerum. & ipsa tota est
defiderium. lux inuisibilis & uita ĩ mor¬
talis. cniꝰ aspectus ẽ tamdesiderabilis ut
oculas dĩ delectare possit simplex & ꝑfec¬
ta. ñ redundans & plena. sola ñ tam̃ solita¬
ria. una &e continens om̃ia. S quia tres
ut quod de qualibet harum dicitur. u¬
trum ne etiam de aliis dici possit inqui¬
ratur. Dictum ẽ aut̃ quod pat̃ amat fili¬

Expanded text:
absit ab intellectu nostro ut credamus quod Deusabsit ab intellectu nostro ut credamus quod Deusligat, quin potius omnia opera sua non nisi propter illam amet! Propterea enim dixit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mle aut in luna et stellis; non etiam in angelis, et quae excellentissima sunt in creaturis; quia et ista si suo modo placita sunt, tamento enim amplius amore suo digna sunt, quanto vicinius ad ejus similitudinem accedunsapientiam opera sua diligit Deus. In illa enim omne pulchrum et verum; et ipsa tota est desiderium. Lux invisibilis et vita immortalis, cujus aspectus est tam desiderabilis, ut oculos Dei delectare possit; simplex et perfecta, non redundans et plena, sola, non tamen solitaria, una et continens omnia. CAP. ut quod de qualibet harum dicitur, utrum ne etiam de aliis dici possit inquiratur. Dictum est autem quod Pater amat Fili
Abbreviated transcription (Latin):
tatem dĩtatis ñdiuidit. ita& unitas dĩta¬
tis distinctionẽ ꝑsonarũ ñ confundit.
S libet ad huc paulo attentius considare.
quomͦ dic tum sit quod pat̾ diligit sapi¬
entiam suã. Homines enĩ sepe solent tili¬
gere scientiã suã ꝓpt̃ opus. ñ opus ꝓpt̾ sci¬
entim. Sicut ẽ scientia agricolandi. scien¬
tia texendi. scientia pinsendi & oetere hu¬
iusmodi ubi ꝓrsus ꝑitia iudicatur inu¬
tilis. nͥ consequatur inoꝑe fructus utili¬
tatis. Quod si desapientia dĩdicitur. iam
imirum opus factori suo antefertur.
ꝓpt̃ei dicendumẽ sapientum semꝑ pre¬
ciosiorem ẽe oꝑe suo. & semꝑ ꝓpt̃ se amau¬
dum eẽ sapientiam. Quod si quando forte
srpientiş opus suum antefertur. ñ hoc ẽ
ex iudicioueritatis: s ex errore hominis.
Sapientia enim uita ẽ. & amor sapientiȩ
ẽ felicitas uice. Ona ꝓpt̃ eñ dicitur quod
pater sapientie complaceat sibi in illa.

Expanded text:
tatem deitatis non dividit, ita et unitas deitatatem deitatis non dividit, ita et unitas deitatis distinctionem personarum non conf libet adhuc paulo attentius considerare quomodo dictum sit quod Pater diligit sapientiam suam. Homines enim saepe solent diligere scientiam suam propter opus, non opus propter scientiam. Sicut est scientia colendi; scientia texendi, scientia pingendi, et caeterae hujusmodi, ubi prorsus peritia judicatur inutilis, nisi consequatur in opere fructus utilitatis. Quod si de sapientia Dei dicitur, jam nimirum opus factori suo antefertur. Propterea dicendum est sapientiam semper pretiosiorem esse opere suo, et semper propter se amandam esse sapientiam. Quod si quando forte sapientiae opus suum antefertur, non hoc est ex judicio veritatis, sed ex errore hominis. Sapientia enim vita, et amor sapientiae est felicitas vitae. Quapropter, cum dicitur quod Pater sapientiae complaceat sibi in illa,
Abbreviated transcription (Latin):
est. & quia quigenitus ẽ. semꝑ genitusẽ:
eterno patri filtus coeternus ẽ. Item qui
semꝑ sapientiã habuit. semꝑ sapientiã
dilexit. Quiuͦ semꝑ dilexit. semꝑ amo¬
rem habuit. Itaq eterno patri & tilio. coe¬
S quia suꝑiꝰ ereatorem om̃iũ sĩume &e ne¬
re unum eẽ asseruimus. hȩc triaindeo
itnum ẽẽ substantialiter oportet confite¬
amur. Quia item il le quigenitus ẽ. non
potest eẽ ille aquo genitus ẽ. neq item
ille qui agignente & genito ꝓcedit
ille eẽ potest quiẽ gignens uł genitus
in expugnabili ratione ueritatis cogim
indeitate & ꝑsonarum trinitatẽ & sub¬
stantiȩ unitatem cognoscere. Tribusgͦ
indĩtate una cõmunis ẽ. & equalis et̾intas.
e ecerna equalitas. quia ñ potest eẽ simi¬
lis dissimile quod om̃ib facit dĩtas una
cõmune. Ires gͦ unumsunt. qͥa intribus
ꝑsonis ẽ unasubstantia. s tres umus non
sunt. quia sicut distinctio ꝑsonarũ uni¬

Expanded text:
est. Et quia qui genitus est, semper genitus est, est. Et quia qui genitus est, semper genitus est, aeterno Patri Filius coaeternus est. Item qui semper sapientiam habuit, semper sapientiam dilexit. Qui vero semper dilexit, semper amorem habuit. Itaque aeterno Patri et Filio coaeSed quia superius Creatorem omnium summe et vere unum esse asseruimus, haec tria in Deo unum esse substantialiter oportet confiteamur. Quia item ille qui genitus est, non potest esse ille a quo genitus est, neque item ille qui a gignente et genito procedit, ille esse potest, qui est gignens vel genitus; inexpugnabili ratione veritatis cogimur in deitate personarum trinitatem et substantiae unitatem cognoscere. Tribus ergo in deitate una communis est, et aequalis aeternitas, et aeterna aequalitas, quia non potest esse singulis dissimile, quod omnibus facit deitas una commune. Tres ergo unum sunt, quia in tribus personis est una substantia, sed tres unus non sunt, quia sicut distinctio personarum uni
Abbreviated transcription (Latin):
tiam habuisse oportet confiteaiñ. Namsi
aliquando sine sapientia fuisse dieitur:
quis eum post modũ sapientẽ fecerit. aut
aquo sapientiã acceꝑit nullomͦ inuenitur.
cũ & hoc absurdissimũ sit. & ab om̃i ratione
alienum. credere eũ qui ẽ fons & origo oĩs¬
sapientiȩ aliquando sine sapientia ertitisse.
Semꝑ gͦ in illo sapientia. semꝑ ab illo sapi¬
entia semꝑcum illo sapientia fuit. Semꝑ
in illo sapientia. quia semꝑ sapientiã ha¬
buit. qui semꝑ sapiens fuit. Semꝑ abillo
sapientia. quia sapientiã qmͣ habet ipse
genuit. Semꝑ cum illo sapientia. quia ge¬
nita se agignente nondiuidit. Semꝑ geni¬
ta ẽ. & semꝑgignitur. nec cũgignitur in¬
choans. necͤgenita ẽ cessans. Semꝑgigni¬
tur quia ȩterna. semꝑ genita ẽ qͥa ꝑfecta.
Est gͦ quigenuit. & est quigenitus est.
Quigenuit pat̾ ẽ: quigenitus filius est.
&quia quigenuit semꝑgenuit ȩt̃nus pat̃

Expanded text:
tiam habuisse oportet confiteamur. Nam, si tiam habuisse oportet confiteamur. Nam, si aliquando sine sapientia fuisse dicitur, quis eum postmodum sapientem fecerit, aut a quo sapientiam acceperit nullo modo invenitur, cum et hoc absurdissimum sit, et ab omni ratione alienum credere, eum qui est fons et origo sapientiae, aliquando sine sapientia exstitisse. Semper ergo in illo sapientia, semper ab illo sapientia, semper cum ipso sapientia fuit. Semper in illo sapientia, quia semper sapientiam habuit; semper sapiens fuit. Semper ab illo sapientia, quia sapientiam quam habet, ipse genuit. Semper cum illo sapientia, quia genita se a gignente non dividit. Semper genita est, et semper gignitur, nec cum gignitur inchoans, nec cum genita est cessans; semper gignitur, quia aeterna; semper genita est, quia perfecta. Est ergo qui genuit, et est qui genitus est. Qui genuit, Pater est; qui genitus est, Filius est. Et quia qui genuit, semper genuit, aeternus Pater
Abbreviated transcription (Latin):
Hehemĩter libet semꝑillus aspicere & sẽꝑ
habere. semꝑ illo frui. semꝑimillo delecta¬
i.Ipsum ꝑse placet. ipsum ꝓpterse placet.
nec aliquid ẽ quod extraillud queritur.
quia in illo totumamatur. In illo contẽ¬
platio ueritatis aduidendum delectabił
ad habendum suauis. ad fruendũ dulcis.
Cum illo secum mens requiescit. nec imꝗͣ
secreti sui tedio afficitur. quȩ unico qͥdẽ
ñ tam̃ solitario consorte letatur. Consi¬
deragͦ tria hȩc. mentẽ. intellectũ. amnorẽ.
De mente intellectus nascitur. de mente
pariter & intellectu amororitur. Desola
mente intellectus. quia mensde se intel¬
lectum genuit. Amor uͦ nec de sola m̃te
nec de solo intellectu. qͥa abut̾sq ꝓcedit.
Orius mens. denide inens & intellectus.
postea mens. intellectus & amor. & hoc
quidem in nobis sicẽ. Herũ in creatore
longe aliter suadet ratio. Quia enĩ ipsũ
fuisse semꝑ credius. semꝑ quoq sapien¬

Expanded text:
Vehementer libet semper illud aspicere, semper Vehementer libet semper illud aspicere, semper habere, semper illo perfrui, semper in illo delectari. Ipsum per se placet, ipsum propter se placet, nec aliquid est quod extra illud quaeritur, quia in illo totum amatur. In illo contemplatio veritatis ad videndum delectabilis, ad habendum suavis, ad fruendum dulcis. Cum illo secum mens requiescit, nec unquam secreti sui taedio afficitur, qua unico quidem, non tamen solitario consorte laetatur. Considera ergo tria haec, mentem, intellectum, amorem. De mente intellectus nascitur, de mente pariter et intellectu amor oritur. De sola mente intellectus, quia mens de se intellectum gignit. Amor vero nec de sola mente, quia nec de solo intellectu, quia ab utrisque procedit. Prius mens, deinde mens et intellectus, postea mens et intellectus et amor. Et hoc quidem in nobis sic est. Verum in Creatore esse longe aliter suadet ratio. Quia enim ipsum fuisse semper credimus, semper quoque sapien
Abbreviated transcription (Latin):
dentia dicitur. Uisio ẽ quia aspicit. sa¬
pientia ẽ quia intelligit. p̾scientia quia
p̃uenit. ꝓuidentia quia disponit. De qͥbꝰ
mnulte difficiles & ꝑ plexe questiones
oriuntur. quas huic compendio int̃po¬
lare timemus. Igitur ad eaque restant
bilibus ad inusibilia oculo contẽplatio
agationis penetrammus ut iamcreatorem
rerum unũ sine pͥncipio. si ne fine. si ne
inutabilitate. eẽ ñ dubitemus. & hocqͥdẽ¬
non extia nos s in nobis metipsis inueni¬
ius. Considere m gͦ si adhuc amplius
aliquid eadem ipsa natura nr̃a de ciratore
nr̃o nosdoceat. quia fortassis ñ solũ unũ.
s etiam trinum ostendat. Certe mensra¬
tionalis una ẽ & generat dese intellectũ
una unũ. Quẽ ñ nunquã dũ conspicit.
qm̃ subtilis. quã uerus. quã conueniens.
quã iocundus sit. inox diligit eim & com¬
placet sibi impsõ. Uidet pariter & stupet.
&e se tale aliquid inuenisse potuisse mirat᷑.

Expanded text:
dentia dicitur. Visio est quia aspicit, sadentia dicitur. Visio est quia aspicit, sapientia est quia intelligit, praescientia quia praevenit, providentia quia disponit. De quibus multae difficiles et perplexae quaestiones oriuntur, quas huic compendio interpolare timemus. Igitur ad ea quae restant bilibus ad invisibilia oculos  Forte leg.tigationis penetravimus, ut jam creatorem rerum sine principio, sine fine, sine mutabilitate esse non dubitemus. Renon extra nos, sed in nobismetipsis invenimus. Consideremus ergo si adhuc amplius aliquid eadem ipsa natura nostra de Creatore nostro nos doceat, quia fortassis non solum unum, sed et trinum ostendat. Certe mens rationalis una est, et generat de se intellectum, una unum. Quem nonnunquam dum conspicit quam subtilis, quam verus, quam conveniens, quam jucundus sit, mox diligit eum, et complacet sibi in ipso. Videt pariter et stupet, et se tale aliquid invenire potuisse miratur.
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ non ẽẽ non posset. & subimouisionis
ictu immobilis ꝑmanens comp̃hendes
quicquid quaq uersum in respectu ha¬
beres. immoñ nisi ante tecerneres. qͥcqͥd
cireũ qͣq contra positum haberes R es
transiret & staret uisio. & quocũq sua se
mobilitate uerteret. stanti non nͥ p̃sens
eẽt. Nunc aut̃ quia ex parte uides. muta¬
biliter uides. & cum res uidenti eransit
aut uideri desinit. aut secũ mutabiliter
uisionem trabit. Quod si totus oculus eẽs:
sic mutabilit̃ non uidẽs. Quicquid gͥ ex
parte ẽ. imuitabile ẽ. & qͥcqͥd ex parte nonẽ.
x intellig̾e. cum ꝑ eẽntiam ex parte ñ sit.
nec ꝑ sapientiam ex parte ẽẽ poterit. s fic̃
immnutabilis ẽ. ẽẽntia. ita quoq immuta¬
bilis ẽ sapientia. Hoc iam de cognitione
diuina dictiun sufficiat. S sciendum ẽ
quod hȩc coguitio & iusiodicitur. & sapi¬
entia dicitui. & p̃scientia dicitur. & ꝓui¬

Expanded text:
tibi non esse non posset, et sub uno visionis tibi non esse non posset, et sub uno visionis ictu immobilis permanens comprehenderes quidquid quoquoversum in conspectu haberes; imo non nisi ante te cerneres quidquid circumquaque contra te positum haberes. Res transiret et staret visio, et quocunque sua se mobilitate verteret, stanti non nisi praesens esset. Nunc autem quia ex parte vides, mutabiliter non vides, et cum res videnti transit, aut videri desinit, aut secum mutabiliter visionem trahit. Quod si totus oculus esses, sic mutabiliter non videres. Quidquid igitur ex parte est, mutabile est; et quidquid ex parte non est,  essentiam ex parte non sit, nec per sapientiam ex parte esse poterit; sed sicut immutabilis est essentia, ita quoque immutabilis est sapientia. Hoc jam de cognitione divina dictum sufficiat. Sed sciendum est quod haec cognitio et visio dicitur, et sapientia dicitur, et praescientia dicitur, et provi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s mutabilitates cognitio diuina ñ recipit.
Non augetur. quia plena ẽ. Neq enĩ nesci¬
re potest omĩa quiereat. qͥ gubernat. qui
penetrat. qͥ portat om̃a. Et qui om̃ibus
presens ẽ deitate: absens ẽẽ non pot̃ uisiõe.
Minui ñ pot̃ quia aliunde ñ ẽ quicquid ẽ.
s idem ipsum quicqͥd ẽ ab ipso ẽ ab uno&
unũ totum qͦd ẽ. Quid de iuicissitudine
dicam: Quomͦ incissitudinẽ reciꝑe possit
sapientia que om̃ia simul & semel sub u¬
no uisionis ratio comp̃hendit: Simulqͥ
omnẽ eẽntiam. omnẽ formã. om̃ia loca.
om̃na tempora. Se mel quia uisionẽ nec in¬
t̃inissam recipit. nec habitam int̃mittit.
sens ẽ uidet. quando p̃teritum ẽ. retinet.
s quod aduenit intempore. fuit inuisione.
& quod preterit intempore. ꝑ manet
inuisione. Quẽad modũ si totum corpus
tuũ eẽt oculus. nec aliud tibi eẽt eẽ & ali¬
ud uidere quocũq se res uerteret. p̃sens

Expanded text:
omnes mutabilitates divina cognitio non recipit. omnes mutabilitates divina cognitio non recipit. Non augetur, quia plena est. Neque enim nescire potest omnia qui creat, qui gubernat, qui penetrat, qui portat omnia. Et qui omnibus praesens est deitate, absens esse non potest visione. Minui non potest qui aliunde non est quidquid est, sed idemipsum quidquid est, ab ipso est, ab uno et unum totum quod est. Quid de vicissitudine dicam? Quomodo vicissitudinem recipere possit sapientia, quae omnia simul et semel sub uno visionis radio comprehendit? Simul, quia omnem essentiam, omnem formam, omnia loca, omnia tempora. Semel, quia visionem nec intermissam recipit, nec habitam intermittit; sens est videt, quando praeteritum est retinet. sed quod advenit in tempore, fuit in visione, et quod praeterit in tempore, permanet in visione. Quemadmodum si totum corpus tuum esset oculus, nec aliud tibi esset esse et aliud videre, quocunque se res verteret, praesens
Abbreviated transcription (Latin):
nuitabił eẽ ciedendus ẽ. Tribus enĩ modis
mutabilitati subiacet humana cognitio
paugmentũ. ꝑdiminutionẽ. ꝑuicissi¬
tudinẽ. ꝑ auginentũ. ut quando discimꝰ
quod nesciius. uel diminutionẽ quan¬
do quod seimus obliuiscimur. Uicissitu¬
doaut̃ quadriꝑtita ẽ. in essentia. informai.
iiloco untempore. In eentia uicissitudi¬
nem patitur humana coguitio. quando
nunc hoc nune illud cogitamis qͥasimul
omĩa nr̃o sensu comp̃hendere ñ possumꝰ.
Informa. ut quando id ipsum nẽ tale nc̃
ũ tile. attendimiis. quia utrũq sunuil
nonualemꝰ. In loco. ut quando nunchus
nume illue cogitationẽ ducimiis. quia
simul ubiq cogitatione eẽ ñ ualemus.
Intempore. quandonune p̃terita. inine
p̃sentia. nunc futura consideramꝰ. quia¬
etiam tempore cognitio uariatur. quando
nue habitam cogitationẽ int̾mittimus.
nc̃ int̾missam it̾tum resumimꝰ. quia eam si¬
ne int̾missione tenere ñ possumus. S has

Expanded text:
mutabilis esse credendus est. Tribus enim modis mutabilis esse credendus est. Tribus enim modis mutabilitati subjacet humana cognitio, per augmentum, per diminutionem, per vicissitudinem. Per augmentum, ut quando dicimus quod nescimus. Per diminutionem, quando quod scimus obliviscimur. Vicissitudo autem quadripertita est, in essentia, in forma, in loco, in tempore. In essentia vicissitudinem patitur humana cognitio, quando nunc hoc, nunc illud cogitamus; quia simul omnia nostro sensu comprehendere non possumus. In forma, quando idipsum nunc tale, nunc vero tale attendimus; quia utrumque simul non valemus. In loco, quando nunc huc, nunc illuc cogitationem ducimus, quia simul ubique esse cogitatione non valemus. In tempore, quando nunc praeterita, nunc praesentia, nunc futura consideramus. Tuetiam tempore cognitio variatur, quando nunc habitam cognitionem intermittimus, nunc intermissam iterum resumimus; quia eam sine intermissione tenere non possumus. Sed has
Abbreviated transcription (Latin):
porum multa disserere. Preuit᷑ tam̃
eam attingimꝰ. ut competentꝰ. ad altera¬
tionẽ sp̃uum ꝑueniam̃. Alteratioon¬
porum fit uitrans positione partium:
&e iueissitudine qualitatum. Alteratio
sp̃iuum: ꝑ cognitionẽ & affectum. Sedłm
affectum mutant᷑ sp̃e. ut nẽ tristes. nẽ
hylares. Seł̃m cognitionẽ. ut nc̃ minꝰ.
nẽ amplius sapientes. Duo uͦ sunt pre¬
cipue quȩ affectumoꝑantis inutare
solent. id ẽ siue q aliquid penitendum
fecerit inp̃terito. sine aliguis in ordina¬
tum ꝓponat de futuro. S quod ds̃ de fac¬
to non peniteat satis etudent̃ ostentit
uminutabilis iste eursus rerũ om̃iũ qͥ sie
lege ꝑpetua pͥme institutionis modum ñ
deserit. Quod uͦ nil inordinatum ꝓponat
rationabilis ꝓbat euentus. quiuitotona¬
turȩ corpore nusquam sibi contradicit.
Semꝑgͦ immutabilis ẽ uolintas dĩ qui
nec consilium mutat de p̃terito. nec ꝓpo¬
situm de futuro. Sie quoq cognitiõe im¬

Expanded text:
porum multa disserere. Breviter tamen porum multa disserere. Breviter tamen eam attingimus, ut competentius ad alterationem spiritum perveniamus. Alteratio corporum fit in transpositione partium, et vicissitudine qualitatum. Alteratio spirituum per cognitionem et affectum. Secundum affectum mutantur spiritus, ut nunc tristes, nunc hilares. Secundum cognitionem, ut nunc minus, nunc amplius sapientes. Duo vero sunt praecipua quae affectum operantis mutare solent, id est, sive quia aliquid poenitendum fecerit in praeterito, sive aliquid inordinatum proponat de futuro. Sed quod Deus de facto non poeniteat satis evidenter ostendit immutabilis iste cursus rerum omnium, qui sic lege perpetua primae institutionis modum non deserit. Quod vero nil inordinatum proponat rationabilis probat eventus, qui in tanto corpore naturae nusquam ubi contradicit. Semper ergo immutabilis est voluntas Dei qui nec consilium mutat de praeterito, nec propositum de futuro. Sic quoque cognitione im
Abbreviated transcription (Latin):
alterationẽ mnutatur. S horumoiniũ
diuina natura nichil recipit qͦd facile
aliquid semet ipso accipit. Quicquid
aut̃ p̃ter id qͦd insemet ipso habet aliqͥs
accipit. aliunde accipiat necesse ẽ. qͥa
nulla res sibi ipsi qͦd ñ habet dare pot̃.
Creator aut̃ rerum aquo aliquid qͦd ñ
habet accipiat. cũ omne qͦd existitab
eo ꝓcedat. Non pot̃ gͥ crescere qͥ semet¬
ipso amplius ml pot̃ reciꝑe. Neq minu¬
ipotest. Quicqͥd enim semet ipso minꝰ
fieri potest. uere unũ ñ ẽ. quia id quod
inseparatione se diuidit. inconiunctio¬
ne idem ñ fuit. Ds̃ gͥcui totum unũ ẽ
ẽẽ qͦd ẽ. nullomodo semet ipso minor
unitas minui. neq imm̃sitas cõp̃hen¬
di ueq qui p̃sens ubiq ẽ localit᷑ pot̃
uariari. Nunc de sola alterationeres¬
tat. ut ostendamꝰ qualit᷑ diuine nat᷑e
ñ conueniant. & quia alia ẽ alteratio
corporũ. alia sp̃uum. cũ ex supradictis
loquim᷑ non necesse ẽ de atteratione cor¬

Expanded text:
alterationem mutatur; sed horum omnium divina natura nihil recipit, quod facilaliquid semetipso accipit. Quidquid autem praeter id quod in semetipso habet, aliquid accipit, aliunde accipiat necesse est, quia nulla res sibi ipsi quod non habet, dare potest. Creator autem rerum a quo aliquid quod non habet accipiat, cum omne quod existit ab ipso procedat? Non potest igitur crescere qui semetipso amplius nil potest recipere, neque minui potest. Quidquid enim semetipso minus fieri potest, vere unum non est, quia id quod in separatione se dividit, in conjunctione idem non fuit. Deus igitur cui totum unum est esse quod est, nullo modo semetipso minor unitas minui, neque immensitas comprehendi, neque qui praesens utrumque est localiter potest variari. Nunc de sola alteratione restat, ut ostendamus qualiter divinae naturae non conveniat. Et quia alia est alteratio corporum, alia spirituum, cum ex supradictis loquimur, non necesse est de alteratione cor
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum ẽ. quia mortuuis ẽ sener plenꝰ¬
i dierum. Nam de aliis diebus plemis
ẽe ñ poterat qͥ ui transactiiam ñ erant.
Illos dies qui foris sunt solos inalinone¬
runt. boni uͦqui iam internos dies ui¬
dere meruerunt. eos qui foris st̃ non
solum ũ diligunt. s etiam malediẽt.
Peat inquit beatus iob dies inquanatus
sum. & nor inquadictum ẽ conceptus ẽ
homo. Dies ille u̾tatur intenebras. & ñ
requirat eum ds̃ de suꝑ. & ñ illustretur
lumine. Illos gͦdies qui intis sunt potiꝰ
debemꝰ amare. ubi lucẽ ñ secunt᷑ tenebio
ubi eterni solis splendore illuminantur
oculi int̾iores cordis mundi. De hisdieb
psalmistacecinit. nuntiate de die indiẽ
salutare eiꝰ. Quidẽ salutare eiꝰ. nͥib̾c eius:
Sic enĩ int̾pretatur iħc. hoc ẽ salutaris:
Qui ideo salutaris dicitur. quia ꝑ eũ homo
ad salutem reformatur. Deipsoant iob̾s

Expanded text:
scriptum est, quia mortuus est senex et plenuscriptum est, quia mortuus est senex et plenus dierum . Nam de aliis diebus plenus esse non poterat, qui transacti jam non erant. Illos dies qui foris sunt, solos mali noverunt; boni vero qui jam internos dies videre meruerunt, eos qui foris sunt non solum non diligunt, sed etiam maledicunt. Pereat, inquit beatus Job, dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est: Conceptus est homo. Dies ille vertatur in tenebras, et non requirat eum Deus desuper, et non illustret lumine . Illos ergo dies qui intus sunt potius debemus amare, ubi lucem non sequuntur tenebrae, ubi aeterni Solis splendore illuminantur oculi interiores cordis mundi. De his diebus Psalmista cecinit: Annuntiate de die in diem salutare ejus . Quid est salutare ejus, nisi Jesus ejus? Sic enim interpretatur Jesus, hoc est salutaris. Qui ideo salutaris dicitur, quia per eum homo ad salutem reformatur. De ipso autem Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
nitas ꝑtinet ad spm̃ sem̃. Alii sunt dies
nr̃i quos habemus exterius. alii qͦs interiꝰ
habem̾. Dies nr̃i exteriores etiam cũ no¬
lumus transeunt. dies uͦ interiores si uo¬
lumus ꝑ manere inẽt̾num possunt. Nã
detimore dĩi dicitur. quia inscłm seli¬
ꝑianet. de ueritate quoq dubium ñ ẽ
quod ꝑ maneat inȩternum. quȩ & si in
hac uita incipiat. tunc tam̃ plena&e ꝑfec.¬
ta innobiserit. cumipse quiẽ neritas post
hitiꝰ uitȩ terimitũ manifestus apparebit.
De caritate itemdictum ẽ. quia caritas
nunquã excidit. B onidies isti quinunꝗͣ
transeunt. nam illi dies mali sunt. qui ñ
solum ñ ꝑmanent semꝑ. s nec ad modicũ
dit grã. De illis diebus dixit ꝓpħa. Indieb¬
bidixit. Iedia nocte surgelam adconfi¬
tendum tibi. S illos dies suos uocat: qͥa
alios dies ñ amat. Sicut ieremias dicit.
Dñe diem hominis ñ desidera m tuscis:
Isti sunt dies quib plenus fiut iobde qͦ

Expanded text:
nitas pertinet ad Spiritum sanctum. Alii sunt dies nitas pertinet ad Spiritum sanctum. Alii sunt dies nostri quod habemus exterius, alii quos interius habemus. Dies nostri exteriores, etiam cum nolumus, transeunt; dies vero interiores, si volumus, permanere in aeternum possunt. Nam de timore Domini dicitur quod in sanet . De veritate quoque dubium non est quin permaneat in aeternum; quia, etsi in hac vita incipiat, tunc tamen plena et perfecta in nobis erit, cum ipse qui est veritas post hujus vitae terminum manifestus apparebit. De charitate item dictum est: quia charitas nunquam excidit . Boni dies isti qui nunquam transeunt. Nam illi dies mali sunt, qui non solum non permanent semper, sed nec ad modicum dit gratia. De illis diebus dixit Prophetabi dixit: Media nocte surgebam ad confitendum tibi . Sed illos dies suos vocat, quia alios dies non amat. Sicut Jeremias dicit: Domine, diem hominis non desideravi, tu scis . Isti sunt dies quibus plenus fuit Job, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
&quis scire pot̾it quodibi fuimus: si illu¬
ininati ñ redimus: Appareat gͦ quodibi
fuimus: appareat quid ibi uidimus. Si
ibi uidumis potentiã apportemus lucem
diuim timoris. si ibi uidumis sapientiã
apportemus lucẽ ueritatis. si ibi iudimus
benignitatẽ. apportemus lucẽ dilectionis.
Potentia corpentes ad amorẽ excitet. sapi¬
entia ignorantiȩ tenebris cecatos illumi¬
net. benignitas frigidos calore ueritatis
inflãmet. Uidete queso quidlux sit. insi
dies: & quid tenebrȩ nͥnox : & sic̃ oculus
corporis habetdiem suam & noctẽ suam.
ita quoq oculus cordis habet diem suam.
& noctem suã. Tres gͦ dies sunt iuisibił
lucis quib interius sp̃lis uite cursus di¬
stinguitur. Primus diesẽ timor. scđs ueri
tas. tercius dies ẽ caritas. Primus diesso¬
lem suũ habet potentiã. scc̃ dies solem
suũ habet sapientiam. tereiꝰ dies solem
suum habet benignitatem. Potentia
ad patrein: sapientia ad filium: benig¬

Expanded text:
Et quis scire poterit quod ibi fuimus, si illuEt quis scire poterit quod ibi fuimus, si illuminati non redimus? Appareat ergo quod ibi fuimus, appareat quod ibi vidimus. Si ibi vidimus potentiam, apportemus lucem divini timoris. Si ibi vidimus sapientiam, apportemus lucem veritatis. Si ibi vidimus benignitatem, apportemus lucem dilectionis. Potentia torpentes ad amorem excitet; sapientia ignorantiae tenebris caecatos illuminet; benignitas frigidos calore charitatis inflammet. Videte, quaeso, quid lux sit, nisi dies; et quid tenebrae nisi nox. Et sicut oculus corporis habet diem suam et noctem suam, ita quoque oculus cordis habet diem suam et noctem suam. Tres ergo dies sunt invisibilis lucis, quibus interius spiritualis vitae cursus distinguitur. Primus dies est timor, secundus est veritas, tertius est charitas. Primus dies solem suum habet, potentiam; secundus dies solem suum habet, sapientiam; tertius dies solem suum habet, benignitatem. Potentia ad Patrem, sapientia ad Filium, benig
Abbreviated transcription (Latin):
creaturã descendet. Ordo aut̃ cognitionis
inmente humana semꝑ p̃cedit ordinẽ
conditionis. quia nos qui foris siuunus redi¬
re abintimis ñ possumus. nͥ priꝰ ocło m̃tis
intina penetremus. Sequit᷑ aut̃ semꝑ
ordo conditionis ordinẽ cognitionis. qͥa
& si aliquando humana infirmitas ad
interna contemplanda uel tenuit admissa
fuerit. diu ibidem stare hancsuȩ mutabili¬
tatis fluxus non ꝑmitit.¬
cognitionẽ ꝑuenimus. nune iam mens
nr̃a ad semet ipsam redeat & quid sibi
ex hac cognitione utilitatis ꝓuenire pos¬
sit aitendat. Quid enim nobis ꝓdest sun
dõ cognoscimus maiestatis celsitudinem:
& nullam nobis inde colligimꝰ ucilitatem:
S ecce dum de illo intimo diuine contẽpli¬
tionis secreto reu̾timur: quid nobiscũ afser¬
re pot̾imus : Quid nͥbicem de regione lucis
uenientes: Hoc em̃& decens &e necessariũ
ẽ. ut si alucis regione uenim̾. ad fugandas
nr̃as tenebras. nobiscũ lucem apportemus.

Expanded text:
creaturam descendit. Ordo autem cognitionis creaturam descendit. Ordo autem cognitionis in mente humana semper praecedit ordinem conditionis; quia nos qui foris sumus redire ab intimis non possumus, nisi prius oculo mentis intima penetremus. Sequitur autem semper ordo conditionis ordinem cognitionis; quia, etsi aliquando humana infirmitas ad interna contemplanda vel tenuiter admissa fuerit, diu tamen ibidem stare hanc suae mutabilitatis fluxus non permittit.cognitionem pervenimus, nunc jam mens nostra ad semetipsam redeat et quid sibi ex hac cognitione utilitatis provenire possit attendat. Quid enim nobis prodest, si in Deo cognoscimus majestatis celsitudinem, et nullam nobis inde colligimus utilitatem? Sed ecce, dum de illo intimo divinae contemplationis secreto revertimur, quid nobiscum afferre poterimus? quid nisi lucem de regione lucis venientes? Hoc enim decens et necessarium est, ut si a lucis regione venimus, ad fugandas nostras tenebras nobiscum lucem apportemus.
Abbreviated transcription (Latin):
agnosceret quid acreatore intus accepisset.
Insapientia dĩ ẽ ueritas. inrationalicre¬
atura imago ueritatis. in corporea creatu¬
raumbra imaginis. Rationalis creatura
factaẽ ad dĩ sapientiam. Corporea creatu¬
ra facta ẽ. ad rationalem ereaturã. ꝓ pt̃ qͦd
om̃is motus & conu̾sio corporee creaturr ẽ
ad rationalem ereaturã. & om̃is motus &
conu̾sio rationalis creature eẽ debet. addĩ
sapientiam. ut dum qͦdq suo semꝑ fuꝑiori
adheret ꝑ conu̾sionẽ. nec pͥme conditionis
ordinẽ. nec pͥmi exemplaris in se ꝑturbet
similitudinẽ. Quisquisgͦ uia iuestigatio¬
nis deinsibilibus ad inuisibilia transit pri¬
mũ acorporea ereatura ad rationalẽ ereatu¬
ram. deinde arationaliereatura. ad considã¬
tionẽ suncreatoris mentis intuitũ ducere
debet. Reuertens aut̃ de inuisibilib qnisi¬
bilia. pͥmũ acreatore ad rationalẽ ereaturã.
deinde arationaliereatirra. ad corpoream

Expanded text:
agnosceret quid a Creatore intus accepisset. agnosceret quid a Creatore intus accepisset. In sapientia Dei est veritas, in rationali creatura imago veritatis, in corporea creatura umbra imaginis. Rationalis creatura facta est ad Dei sapientiam. Corporea creatura facta est ad rationalem creaturam. omnis motus et conversio corporeae creaturae est ad rationalem creaturam, et omnis motus et conversio rationalis creaturae esse debet ad Dei sapientiam, ut dum quodque suo semper superiori adhaeret per conversionem, nec primae conditionis ordinem, nec primi exemplaris in se perturbet similitudinem. Quisquis ergo via investigationis de visibilibus ad invisibilia transit, primum a corporea creatura ad rationalem creaturam, deinde a rationali creatura ad considerationem sui Creatoris mentis intuitum ducere debet. Revertens autem de invisibilibus ad visibilia primum a Creatore ad rationalem creaturam, deinde a rationali creatura ad corpoream