comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adeo ut una sine altera nequaqͣm possit haberi. Om̃is enĩ
rum dicitur. qͥ non diligit frẽm suum quẽ uidet. deum
quem ñ uidet quomͦ potest diligere: Unde recte ostium
exterius dilectio fraterna. interius ẽ. intelligenda dile¬
ctio diuina. quia illa prior tẽpore. hȩc diuinitate sulli¬
mior. Et ꝑillam ad hanc intratur. quia in amore ꝓximi
discitur aualit̾ amari conditor debeat. Notandũ sane qͦd
in ingressu oraculi duo quidẽ fuisse ostia dicunt᷑. sed hȩ
duplicia fuisse ñ dicuntur: intẽpliuͦ id ẽ. domꝰ prioris
introitu ita erant duo ostia ut duplex eẽt. utrunq Quia
nimirũ inpresentieccła calem nos ingredi ac ducere
uitam necesse c̃. in qua dilectionẽ dei & ꝑximi ꝑfide
et oꝑationẽ. per patientiam & benignitatẽ seruemus
nfutura autt̃ uita ubi dm̃ & ꝓximos in luce ȩt̃nȩ bertes¬
tudins uidebimꝰ. eadem utiq dilectione gemina absg

Expanded text:
adeo ut una sine altera nequaquam possit haberi. « Omnis enim adeo ut una sine altera nequaquam possit haberi. « Omnis enim rum dicit: « Qui non diligit fratrem suum, quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest diligere? » Unde recte ostium exterius dilectio fraterna, interius est dilectio intelligenda divina. Quia illa prior tempore, haec est divinitate sublimior, et per illam ad hanc intratur, quia in amore proximi discitur qualiter amari Conditor debeat. Notandum sane quod in ingressu oraculi, duo quidem fuisse ostia dicuntur, sed haec duplicia fuisse non dicuntur. In templi vero, id est, domus prioris introitu, ita erant duo ostia, ut duplex esset utrumque, quia nimirum in praesenti talem nos ingredi ac ducere vitam necesse est, in qua dilectionem Dei et proximi per fidem et operationem, per patientiam et benignitatem servemus; in futura autem vita, ubi Deum et proximos in luce internae beatitudinis videbimus, eadem utique dilectione gemina absque
Abbreviated transcription (Latin):
ppter totidem uirtutes pͥncipales prudentiã. fortitudi¬
semn. temꝑantiã. iusticiam. quarũ ueluti fundamine
quodam firmissimo om̃is bonoꝵ actuũ structura innit¬
cur. Prudentia nanq ẽ. qua discimꝰ quid nos agere qualic̃
uuere deceat. F ortitudo. ꝑ quã ea quȩ agenda didicimꝰ
implemꝰ. Quas uno uersiculo uirtutes cõplectit᷑. ꝓpħa
luminatio uidelicet. ut quȩ agere debeamꝰ doceat. salui
uero. ut ad hȩc nos ꝑagenda confirmet. Temꝑantia ẽ:
qua discernimꝰ ne pͥlus aut minꝰ iusto prudentiȩ suie for.¬
atudini oꝑam dare inueniamur. Et quia quisqͥs pruden¬
ca ac fortitudins temꝑanter utit᷑. absq ulla contradicti¬
one iustus eẽ. ꝓbabitur : uirtꝰ quarta post prudentiã
fortitudinẽ. & temꝑantiam: iusticia sequitur. Duo ostia
quȩ in hoc ingressũ facta st̃. dilectio dĩ ÷ & ꝓximi. Qͥ bene
altrinsecus facti eẽ. dicuntur. quia ad inuicẽ respiciunt

Expanded text:
propter totidem quatuor virtutes principales, prudentiam, fortitudipropter totidem quatuor virtutes principales, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, justitiam, quarum veluti fundamine quodam firmissimo, omnis bonorum actuum structura innititur. Prudentia namque est qua discimus quid nos agere, qualiter vivere deceat. Fortitudo, per quam ea quae agenda didicimus implemus, quas uno versiculo virtutes propheta luminatio videlicet, ut, quae agere debeamus, edoceat; salus vero, ut ad haec nos peragenda confirmet. Temperantia est, qua discernimus ne plus aut minus justo prudentiae sive fortitudini operam dare inveniamur. Et quia quisquis prudentia ac fortitudine temperanter utitur, absque ulla contradictione justus esse probabitur. Virtus quarta post prudentiam, fortitudinem et temperantiam, justitia sequitur. Duo ostia, quae in hunc ingressum facta sunt, dilectio est Dei et proximi. Quae bene altrinsecus facta esse dicuntur, quia ad invicem respiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis demonũ telis ꝑ anglica p̃sidia dño donante ꝓtegimus.
ntexuntur uͦ cherubin. cũ in bonis quȩ agimꝰ multitu¬
dine scientiȩ indesinent̃ utimur. respicientes semꝑ ad
eloquia diuina. & ne forte a uirtutũ calle aberremus
horum intuitu continuo uestigia nr̃a regimus. fecitq
in introitu tẽpli postes de lignis oliuarũ quadrangula¬
tos. & duo ostiola de lignis abiegnis altrinsecud. a
trunq ostiũ duplex erat & se inuicẽ tenens apiebat᷑.
Sieut ingressus oraculi quo ad archã cl̃ eherubmq
queniebatur. introitũ significat regni cȩlestis quo adiu¬
onem nr̃i conditoris suꝑnorũq eiuiũ nos introdueisꝑa¬
nis ac desideramꝰ: ita introitus in tẽplum ꝓmordianre
ngredimur tẏpice demonstrat. Iste ingressũ nr̃m ad fi¬
dem. ille designat. ad speciem. Unde apte postes huiꝰ introitꝰ
quadrangulati st̃ facti. siue ꝓpt̾ quattuor scĩ euangelu
lros quorũ doctrina infide ueritatis erudimur. seu

Expanded text:
donante, protegimur. Intexuntur velo cherubin, cum in bonis quae agimus multitudine scientiae indesinenter utimur, respicientes semper ad eloquia divina; et ne forte a virtutum calle aberremus, horum intuitu contenti, vestigia nostra regimus. Fecitque in introitu templi postes, de lignis olivarum quadrangulatos, et duo ostia de lignis abiegnis altrinsecus; et utrumque ostium duplex erat, et se invicem tenens aperiebatur. Sicut ingressus oraculi, quo ad arcam Domini cherubin perveniebatur, introitum significat regni coelestis, quo ad visionem nostri Conditoris supernorumque civium nos introduci speramus et desideramus, ita introitus in templum, primordia iam ingredimur, typice demonstrat. Iste ingressum nostrum ad fidem, ille designat ad speciem. Unde apte postes hujus introitus quadrangulati sunt facti, propter quatuor sancti Evangelii libros, quorum doctrina in fide veritatis erudimur, seu
Abbreviated transcription (Latin):
nouum. aureas laminas utriusq in cęlis p̾mia designa¬
re. cum idem parietes tẽpli & inporticũ & in ipso demple
et in sc̃is sc̃orum. pari fuerint modo de lapidib & lignis

Expanded text:
novum, aureas laminas utriusque in coelis praemia designanovum, aureas laminas utriusque in coelis praemia designare: cum idem parietes templi et in porticu, et in ipso templo, et in Sanctis sanctorum pari fuerint modo, de lapidibus et lignis
Abbreviated transcription (Latin):
cuncidebatur in prepucio. nos signo erucis csec sam
infronte : possunt ñ in congrue parietes tẽpli lapide
siue ꝑauimentũ preciosissimo marmore strato eorũ qui
inlege. fideliter ac ꝑfecte uixer̃t typum tenere. tabulȩ uͦ
cedrinȩ siue abiegͥnȩ noui destamenti iustos indicare: &ͥ
uolentes post. dm̃m uenire abnegant semet ipsos. & sũpta
cruce sua cotidie secunt᷑ illũ: & qͦd utriusq tẽporis iustos
cõmunis gła suꝑnȩ manet retributionis. lapidib ac lignis
preciosis dercia ÷ species aurearũ adiuncta laminarum.
ec contrariũ debet uideri qͦd supra diximꝰ porticum quȩ
eras ante tẽplum antiquoꝵ fĩgurã fidelium gestasse. ipsũ
llero templũ eorum qͥ post Incarnationis dñigͦ tempus in
mundum uenert. porro domũ interiorem. regni cȩlestis gau¬
dia quȩ utrisq iustis dant᷑ figurare. Nunc autẽ dicamus
parietes lapideos antiquũ dei popłm. tabulata cedrina

Expanded text:
cumcidebatur in praeputio, nos signo crucis consecramur cumcidebatur in praeputio, nos signo crucis consecramur in fronte. Possunt non incongrue parietes templi lapidei, sive pavimentum pretiosissimo marmore stratum, eorum qui in lege fideliter ac perfecte vixerunt, typum tenere; tabulae vero cedrinae sive abiegnae, Novi Testamenti justos indicare, qui volentes post Dominum venire, abnegant semetipsos, et sumpta cruce sua quotidie, sequuntur illum. Et quo utriusque temporis justos communis gloria supernae manet retributionis, lapidibus ac lignis pretiosis tertia est species aurearum adjuncta laminarum. Nec contrarium debet videri, quod supra diximus, porticum quae erat ante templum, antiquorum figuram gestare fidelium: ipsum vero templum, eorum qui post incarnationis Dominicae tempus in mundum venerunt. Porro domum interiorem, regni coelestis gaudia, quae utrisque justis dantur figurare. Nunc autem dicamus parietes lapideos antiquum Dei populum, tabulata cedrina
Abbreviated transcription (Latin):
undi ꝓferunt. Om̃ia cedrinis tabulis uestiebantur. nec
omino lapis apparere poterat. in pariete. Et lapides pa
uta omĩa designant. sed ea utiq discinctione. cuꝰ pa¬
uter ponunt᷑ ut lapides uiuisint sc̃i fortitudine. fidei in
ina eadẽq regula sibimet agglutinati: Tabulȩ cedrinȩ
us abiegnȩ. st̃ scĩ latitudine uariarũ uirtutum sedimn
unationes sp̃s scĩ in una eademq fide sibimet alt̾utrum
ooneri. Auri laminȩ sunt sc̃i suꝑeminentẽ scientiȩ cari¬
catm habentes. huiusq fulgore gratissimo ad iniuicem
congaudentes. Qug tria beatꝰ apłs una sententia cõplexus
oꝰ. dicens. Nã in xpõ iesu neq circuncisio aliqͥd ualet neq
ininctȩ. laꝑis figurã tenuit. cedrus. actionis odoriferȩ.
aurũ. transcendentis omne dilectionis. Uestiturq lapide¬
usparies tabulis cedrinis. cũ ꝓfessio bonis fidei ornatur
operibus. ne ociosa iudicetur ẽe. aut mortua. Uerũ quia

Expanded text:
uit? Omnia cedrinis tabulis vestiebantur, nec uit? Omnia cedrinis tabulis vestiebantur, nec omnino lapis apparere poterat in pariete. Et lapides parin Ecclesia vitam designant. Sed ea utique distinctione, cum pariter ponuntur, ut lapides vivi sint sancti, fortitudine fidei in unam eamdemque rsint sancti, latitudine variarum virtutum secundum donationem Spiritus sancti in una eademque fide sibimet alterutrum connexi; auri laminae sint sancti supereminentem scientiae charitatem habentes, hocque fulgore gratissimo ad invicem congaudentes. Quae tria beatus Apostolus una scientia complexus est, dicens: Nam in Christo Jesu neque circumcisio alinvictae lapis figuram tenuit: cedrus actionis odoriferae: aurum, transcendentis omne dilectionis. Vestiturque lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne otiosa judicetur esse, aut mortua. Verum quia
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑabilem uirtutũ uenustatẽ signaret. gͦ nimirũ ligno
omͣis domꝰ dnĩ intrinsecus uestiebatur. eũ corda iustorum
solo bonoꝵ oꝑum amore nitescunt. Habetq domꝰ in tabulis
cedrinis tornaturas suas & iuncturas fabrefactas. cũ idem ede¬
eti sese ad inuicẽ pulcherrima caritatis copula conectuntur.
ita ut cũ innumera sit multitudo fideliũ. unũ tamen cor
unam habere animã. ꝓ cõmunis fidei ac dilectionis societati
merito dicantur. Nanq dornature quȩ timeturis cabula¬
rum apponebant᷑ ut unũ ex om̃ib fieret tabulatũ. ipsa sõ
officia caritatis. quib ad inuic̃e fraternitas scã copulatur.
atq in unam xp̃i domum dodo terrarũ orbe. componitur
uȩ etiam domꝰ habet celaturas eminentes. cũ oꝑa uirtutũ
scĩ nequaquam occultando tegunt: sed manifesta ex p̃ssions
foris omibus quales sint lpsi quid agant. in gxemplum ui¬

Expanded text:
virtutum venustatem signaret: quo nimirum ligno virtutum venustatem signaret: quo nimirum ligno omnis domus Domini intrinsecus vestiebatur, cum corda justorum solo bonorum operum amore nitescunt. Habetque domus in tabulis cedrinis tornaturas suas et juncturas fabrefactas, cum iidem electi sese ad invicem pulcherrima charitatis copula connectuntur: ita ut cum innumera sit multitudo fidelium, unum tamen cor, unam habere animam, pro communis fidei ac dilectionis societate, merito dicantur. Namque tornaturae, quae juncturis tabularum apponebantur, ut unum ex omnibus fieret tabulatum, ipsa sunt officia charitatis, quibus adinvicem fraternitas sancta copulatur, atque in unam Christi domum toto terrarum orbe componitur. Quae etiam domus habet caelaturas eminentes, cum opera virtutum sancti nequaquam occulto tegunt, sed manifesta expressione foris omnibus quales sint ipsi, quid agant, in exemplum vi
Abbreviated transcription (Latin):
sola ꝓpetuo regnat. Porro quadraginta cubitoꝵ erat ipsũ teri¬
plum ꝓforib oraculi. Diximꝰ ipsum tẽplum ꝓforib oracul
prȩlentis eccłe Tpũ gessisse. Unde recte quadraginta fuit cu¬
bitorum. qui numerus sepe insignificatione ponit᷑ p̃sentis s¬
delium laboris. quomͦ quinquagenariꝰ in significationem
futurȩ quietis & pacis. Denario quippe numero ẽtinentur pc¬
ꝑta. quorũ obseruatione ad uitã ꝑuenit᷑. Denario eque sigui¬
ficatur ipsa quã desideramus & ꝓqua laboramꝰ uita pennis.
Quadratus uͦẽ. mindus. in quo ꝓadquirenda eadẽ uita as¬
tamus. Unde psalmista congregandã ȩccłam de gentibꝰ
prȩuidens aiebat. De regionib congregauit eos adolis orai
et occasu. ab aquilone & mari. Et cedro om̃is domus iN¬
trinsecus uestiebat᷑. habens cornaturas suas & iuncturas
fabrefactas. & celaturas eminentes. Diximꝰ de cedro qͦd in

Expanded text:
sola perpetuo regnat . « Porro quadraginta cubitorum erat ipsum temsola perpetuo regnat . « Porro quadraginta cubitorum erat ipsum templum pro foribus oraculi. » Diximus ipsum templum pro foribus oraculi, praesentis Ecclesiae typum gessisse. Unde recte quadraginta fuit cubitorum. Qui numerus saepe in significatione ponitur praesentis fidelium laboris, quomodo quinquagenarius in significatione futurae quietis et pacis. Denario namque numero tenentur praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur ipsa, quam desideramus, et pro qua laboramus, vita perennis. Quadratus vero est mundus, in quo pro adquirenda eadem vita certamus. Unde Psalmista, congregandam Ecclesiam de gentibus praevidens, aiebat: « De regionibus congregabit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari . » « Et cedro omnis domus intrinsecus vestiebatur, habens tornaturas suas et juncturas fabrefactas, et caelaturas e
Abbreviated transcription (Latin):
oeuli dñi aꝑtisunt suꝑ domũ eius nocte ac die. & aures
eiꝰ in orationes seruoꝵ suorũ intendentes: & hoc ꝑ dotam
latitudinem diffuse ꝑ orbem eccłȩ. Altare nanꝙͥ thimi¬
amatis qͦd indomo quidẽ exteriori. sed ppe ostiũ stabat
domus uutrioris. Tyus fuit ꝑfcetorum qui carne quidẽ
buc inmundo tecenti. sed om̃i desiderio sc̃ ad celestia suspens
uelut incenso chut fumũ ascendentem inscã sc̃orum emitu.
quia suꝑno amore. Ilagrantes. crebris orationũ uocib aures su
pulsant auctoris. aptãq late ianua fumꝰ incensorũ insuꝑioriu
uenit: quia quanto mundiores quiq interris & quasi uiciniore
celesti patriȩ cõmorantur. tanto citius a dño cuncta quȩ pole
accipiunt. Mene aut̃ẽ interior domꝰ uiginti cubitis longa fala
ẽ. pyter inysteriũ scilicet geminȩ dilectionis de quo & supraca¬
rimus. quȩ in hac interim uita ex parte maxima electorũ men
ilustrat: sed in illa patria cessantib aliarũ uirtutum opinie

Expanded text:
sunt super domum ejus nocte ac die, et aures ejus in orationes servorum suorum intendentes, et hoc per totam latitudinem diffusae per orbem. Ecclesiae altare namque thymiamatis, quod in domo quidem exteriori, sed prope ostium stabat domus interioris, typus fuit perfectorum, qui carne quidem adhuc in mundo retenti, sed omni desiderio sunt ad coelestia suspensi: et velut incenso thure, fumum ascendentem in Sancta sanctorum emittunt, quia superno amore flagrantes, crebris orationum vocibus, aures sui pulsant auctoris. Apertaque late janua fumus incensorum in superioribus venit: quia quanto mundiores quique in terris, et quasi viciniores coelesti patriae commorantur, tanto citius cuncta quae poscunt, accipiunt. Bene autem interior domus viginti cubitis longa facta est, propter mysterium scilicet geminae dilectionis de quo et supra diximus, quae in hac interim vita ex parte maxima electorum menillustrat, sed in illa patria, cessantibus aliarum virtutum operibus,
Abbreviated transcription (Latin):
lo uno. & septena retiacula in capitello altero. Seꝑtena¬
rio nanq numero sp̃s scĩ solet grã designari. iohannꝰ
igestante in apocalipsi. Qui cũ uidisse se diceret agnũ
abentẽ cornua septẽ & ocłos septẽ: mox exponendo subiun¬
i qͥ sunt septẽ sp̃s dei missi in omne̾ terram. Eed oħa

Expanded text:
ello uno, et septena retiacula in capitello altero. » Septenaello uno, et septena retiacula in capitello altero. » Septenario namque numero Spiritus sancti solet gratia designari, Joanne attestante in Apocalypsi , qui cum vidisse se diceret agnum habentem cornua septem et oculos septem, mox exponendo subjunxit, qui sunt septem spiritus Dei missi in universam terra
Abbreviated transcription (Latin):
bebat altitudinis. quia nimirũ quinq libris scriptu¬
ra mosaicȩ legis comp̾hensa ẽ. & quinq etiam scłi etates
dota ueteris instrumenti series complexa ẽ. Nouum uͦte
stamentũ non alta nob̾ aliqua p̃dicat. quã quȩ moyscs
dum retis & catenarũ sibi inuicem miro oꝑe contextarũ
lta scriptũ est. Necnꝰ & quasi catenulas in oraculo. & suꝑ¬
posuit eas capitib columnarũ. Species nanq catenarum
et similitudo recis incapitellis uarietas c̃. uirtutums¬
alium in scĩs. dequa dño cantatur in psalmis. Astitit re¬
gina acdextris tuis in uestitu deaurato circundata uarie¬
tate. hoc ẽ. inuestitu fulgidȩ dilectionis. circũamieta
uarietate diuersoꝵ carisiatu. Uel certe mnultiplex conte¬
tio catenarũ & retis expansio. multifarias electorũ ini
positȩ retis & catenulȩ. miraculũ suȩ conexionis cunon
aspectantib p̾bent. Septena uersuũ retiacula in capĩ¬

Expanded text:
bebat altitudinis: quia nimirum quinque libris scriptubebat altitudinis: quia nimirum quinque libris scriptura Mosaicae legis comprehensa est. Quinque etiam saeculi aetates tota veteris instrumenti series complexa est. Novum vero testamentum non alia nobis aliqua praedicat, quam quae Moyses dum retis, et catenarum sibi invicem miro opere contextarum,ita scriptum est: Nec non et quasi catenulas in oraculo et superposuit eas capitibus columnarum . Species namque caet similitudo retis in capitellis, varietas est virtutum spiritualium in sanctis: de qua Domino cantatur in Psalmis: « Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circumamicta varietate : » hoc est, in vestitu fulgidae dilectionis, circumamicta varietate diversorum charismatum. Vel certe multiplex contextio catenarum, et retis expansio, multifarias electorum perserpositae retis et catenulae, miraculum suae connexionis cunctis aspectantibus praebent. « Septena versuum retiacula in capit
Abbreviated transcription (Latin):
biem norma ẽ aplice instiutionis. Quȩ nimiru linea amo¬
oli columnã litranq cũ quisq coctor siic iudeis sicgeu¬
uere siue p̃dicare. uoluerit & uel apłica decreca sy¬
nere. uł ꝓsuo libitu noua quȩlibet statuere malim¬
erit: nonc̃. talis colũna templo dĩ apta. quia dum
ertiȩ suȩ uel elationis uitio. de grossitudine duoo¬
cim cubitoꝵ lineȩ ñ conuenit. Duo quoq capitelia
fecit quȩ ponerent᷑ suꝑ capita colũnarum fusilia er
Qumq cubitoꝵ. altitudinis capitellũ unum. & qͥuꝙ
cubitorũ altitudinis capitellũ altęrum. Capita ee
columnarũ hoc s suꝑna pars eorũ. prȩcordia sc̃ fida¬
lium doctorũ. quoꝵ dõ deuotis cogitationib sicut
capite membra. ita ipsorũ omĩa & oꝑa diriguntur
et uerba. Duo autẽ capitella quȩ his capitib erant
supposita. duo st̃ destamenta. quoꝵ meditationi et
obseruantiȩ doctores sci todo & animo subduntur ẽ
corpore. Unde bene utrunq capitellũ quinq cubitoshi¬

Expanded text:
utionis, quae nimirum linea ambit columnam utramque, cum quisque doctor sive Judaeis sive genvere sive praedicare voluerit, et vel apostolica decreta spernere, vel pro suo libitu nova quaelibet statuere maluerit, non est talis columna templo Dei apta, quia dum ertiae suae, vel elationis vitio, de grossitudine duodecim cubitorum lineae non convenit. « Duo quoque capitella fecit, qua ponerentur super capita columnarum fusilia aere, quinque cubitorum altitudinis capitellum unum, et quinque cubitorum altitudinis capitellum alterum. » Capita etenim columnarum, hoc est superna pars eorum, praecordia sunt fidelium doctorum, quorum Deo devotis cogitationibus sicut capite membra, ita ipsorum omnia et opera diriguntur et verba. Duo autem capitella, quae his capitibus erant superposita, duo sunt testamenta: quorum meditatione atque observantia doctores sancti toto animo subduntur et corpore. Unde bene utrumque capitellum quinque cubitos ha
Abbreviated transcription (Latin):
nram portando debemꝰ. Coccino qđ rubeo colore. flãmas¬
cit. congrue uirtꝰ exprimitur amoris. de qͦ mirantes dixere.
qui cũ dño ambulauerunt discipłi. Nonne cor nr̃m arden
erat in nobis dũ loqueretur in uia. & aꝑiret nob scripturasᷤ
yssus qui de derra uirenti germine. nascit᷑ & longo ara¬
ficum exercitio natiuu exuit uirorẽ. atq ad albentẽ ꝓ¬
ducitur speciem: congrue castigationẽ carnis nr̃ȩ insi¬
nuat: cuiꝰ quasi humorẽ. ingentem ex iccari iubet apłs

Expanded text:
mitari crucem nostram portando, debemus. Coccino, qui rubeo colore flammesmitari crucem nostram portando, debemus. Coccino, qui rubeo colore flammescit, congrue exprimitur virtus amoris, de quo mirantes dixere, qui cum Domino ambulaverunt, discipuli: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret nobis Scripturas ? Byssus qui de terra virenti germine nascitur, et longo artificum exercitio, nativum exuit virorem, atque ad albentem deducitur speciem, congrue castigationem nostrae carnis insinuat. Cujus quasi humorem ingenitum exsiccari jubet apos
Abbreviated transcription (Latin):
incarnãtionẽ dni & saluatoris nr̃i donata c̃. Unde et
baptitato dño eli aꝑti sunt. ut ostenderetur quia ꝑbap¬
tisma qͦd ipse nobis consecrauit. ianuã patriȩ celestis deb¬
remus ingredi. Et moriente. illo in cruce. idem uelu
scissum÷ mediũ asũmo usq deorsũ. ut aꝑte docere᷑ qͥa
figurȩ legales iã tunc ad finẽ uenisseno. ac ueritas ein
archanaq celestia & ipse Igressus ñ adhuc ꝓphetand
ac figuralit̾ significandus. sed iamiãq eẽc. ꝓximeõib
aꝑiendus. qui ab initio mundi usq ad id temporis infid
ueritatis de mundo transiert̃. Bene idem uelũ sub qͦ intea¬
batur in oraculũ ex iacincto. purpura. coccino. & bysso
factum eẽ. ei quoq cherubim intexti eẽ. memorantur. la¬
cinctus qͥppe qui çȩli colorẽ imitatur. suꝑnoꝵ desiderus
apte cõparatur. Purpura quȩ sanguine conchilioꝵ confi
citur & sanguineã ipsam p̾fert speciem. ñ immerito dñi

Expanded text:
incarnationem Domini et Salvatoris nostri donata est. Unde et incarnationem Domini et Salvatoris nostri donata est. Unde et baptizato eo, coeli aperti sunt, ut ostenderetur quia per baptisma quod nobis ipse consecravit januam patriae coelestis deberemus ingredi. Et moriente illo in cruce, idem velum scissum est medium a summo usque deorsum, ut aperte doceretur quia figurae legales jam tunc ad finem venissent, ac veritas Evangelii arcanaque coelestia, et ipse coeli ingressus non adhuc prophetandac figuraliter significandus: sed jamjamque esset proxime omnibus aperiendus, qui ab initio mundi usque ad id temporis in fide veritatis de mundo transierunt. Bene idem velum, sub quo in oraculum intrabatur, ex hyacintho, purpura, cocco et bysso factum esse, ei quoque Cherubim intexti esse memorantur. Hyacinthus quippe qui coeli colorem imitatur, supernorum desideriis apte comparatur. Purpura, quae sancitur, et sanguineam ipsam profert speciem, non immerito sacr
Abbreviated transcription (Latin):
retributionis fixa semꝑ intentione mneditant᷑. Palma nan
manus uictricis ornatus ẽ. Habent. anaglifa ualde ꝓmi¬
nentia. cũ certissima bonoꝵ oꝑum documenta & quȩ ne¬
mo insinistram pardẽ. int̾pretari ullatenꝰ ualeat. cunctis
sese intuentib ostendunt. Et hȩc omĩa sunt auri laminis
eminet amoris. his ostiolis etiã uelum fuisse additum
uerba dierũ narrant. Fecit quoq uelũ inqͥt ex iacincto
purpura. coccino. & bysso: & intexuit ei cherubin. Ed
decoris quidem gr̃a factum ẽ. ut inter parietes deauratos
etiam olosericũ fulgeret. sed in eiꝰdem mysterii cuius et
ostiola congrua significatione. ante archã atq ingressũ
oraculi appensũ. ut sicut ostiola congruis horis aꝑieban¬
tur. sic & uelũ reuelaret᷑ quotiens adue̾nirent quib in sc̃a
seorum eẽt. ingrediendũ. Huius gͦ ueli sedula reuelat io
scđm legem aꝑtionẽ significat regni celestis. quȩ nobispe

Expanded text:
retributionis fixa semper intensione meditantur. Palma namque retributionis fixa semper intensione meditantur. Palma namque manus victricis ornatus est. Habent anaglypha valde prominentia, cum certissima bonorum operum documenta, et quae nemo in sinistram partem interpretari ullatenus valeat, cunctis sese intuentibus ostendunt. Et haec omnia sunt auri laminis eminet amoris. His ostiolis etiam velum fuisse additum Verba dierum narrant: « Fecit quoque velum, inquit, ex hyacintho, purpura, cocco et bysso, et intexuit ei cherubim , » quod decoris quidem gratia factum est, ut inter parietes deauratos etiam holosericum fulgeret. Sed in ejusdem mysterii, cujus et ostiola, congrua significatione, ante arcam atque ingressum oraculi appensum, ut sicut ostiola congruis horis aperiebantur, licet velum revelaretur quoties advenirent, quibus in Sancta sanctorum esset ingrediendum. Hertionem significat, et regni coelestis, quae nobis per
Abbreviated transcription (Latin):
iasiue quia dm̃ ac ꝓximos diligunt & angłi et om̃s scĩ. neq
ullus ianuã uitȩ nisi ꝑ geminã hanc dilectionẽ poterit in¬
trare. seu quia utriꝰq popłi fidelibus & iudei scilicet & genti¬
immortali gła prȩditis in iudicio suas fores aꝑit. Et sculp¬
si in eis picturã cherubin & palmarũ species. & anaglifa
ualde ꝓminentia. & dexit ea auro. Anaglifa grece quȩ¬
latine dicunt᷑ celaturȩ. quia uirtutũ õꝑib quȩ ꝑtotũ
orbem eccłȩ in suis scĩs ac ꝑfectis exercet:. illi pcipue qͥb
fidelium cura cõmissa & claues regni cęloꝵ st̃ datȩ. oĩ
debeant sollęrtia insistere: ut quantũ gradu p̾minent
cȩteris. tantũ & megito p̾cellant bonȩ actionis. Habent
nanq inse picturã cherubin sculptã. cum angłicam in
terris uitã quantũ mortalib possibile ẽ. & mente imitan¬
tur & opere. Habent. palmarũ species. cũ dona suꝑnae

Expanded text:
la, sive quia Deum ac proximos diligunt et angeli et homines sancti, neque la, sive quia Deum ac proximos diligunt et angeli et homines sancti, neque ullus januam vitae nisi per geminam dilectionem hanc poterit intrare; seu quia utriusque populi fidelibus, et Judaei scilicet et gentiimmortali gloria praeditis in judicio suas fores aperit. « Et sculpsit in eis picturam cherubim, et palmarum species, et anaglypha valde prominentia, et texit ea auro, Latine dicuntur caelaturae: quia virtutum operibus quae per totum orbem Ecclesia in sanctis suis ac perfectis exercet illi praecipue, quibus fidelium cura commissa, et claves regni coelorum sunt datae, omni debeant solertia insistere, ut quantum gradu praeeminent caeteris, tantum et merito praecellant bonae actionis. Habent namque in se picturam cherubim sculptam, cum angelicam in terris vitam quantum mortalibus possibile est et mente imitantur et opere. Habent palmarum species, cum dona supernae
Abbreviated transcription (Latin):
sime designant. & apłorum eque apłicorũq uixorum¬
quibus claues regni cęloꝵ st̃ datȩ tenent figurã. q accepsi
Adño potestatt ligandi atq soluendi & dignos intraris¬
gni ianuã admittunt. & contumaces impuros ac suꝑbos
ex cõmunicando siue anathematitando ab ingressu uita
pennis eliminant. Sed & oꝑa iusticiȩ quoꝵ merito adri¬
gnum cȩleste ꝑuenit᷑. recte per ostia per quȩ in sc̃ã sorũ
pontifex ingrediebat᷑ possunt typiee designari. iurtah
quod in libro sapientiȩ scriptum ẽ. Custoditio aut̃ legis
consũmatio incorruptionis ẽ. Incorruptio autẽ facit ese
ꝓximum dõ. Concupiscentia itaq sapientię deducet ad
regnum ꝑpetuũ. Quib om̃ibus congruit apte. qͦd ea deas
ostiola de lignis fiunt oliuarũ. quia nimirũ et angłi
mo dĩ głosos exhibent. immo om̃s electi ꝑ arma lucis & pi¬
eatis ad itũ sibi patriȩ glestis aꝑtunt. Duo autẽ sunt ostio¬

Expanded text:
ssime designant; et apostolicorum aeque virorum, ssime designant; et apostolicorum aeque virorum, quibus claves regni coelorum sunt datae, tenent figuram: qui accepta a Domino potestate ligandi atque solvendi, et dignos intra regni januam admittunt, et contumaces, impuros ac superbos, excommunicando, sive anathematizando, ab ingressu vitae perennis climinant. Sed et opera justitiae, quorum merito ad regum coeleste pervenitur, recte per ostia per quae in Sancta sanctorum pontifex ingrediebatur possunt typice designari: juxta hoc quod in libro Sapientiae scriptum est: « Custoditio autem legum consummatio incorriscentia itaque sapientiae deducet ad regnum perpetuum . » Quibus omnibus apte congruit, quod eadem ostiola de lignis fiunt olivarum, quia nimirum et angeli mo Dei gloriosos exhibent: imo omnes electi per arma lucis et pietatis aditum sibi patriae coelestis aperiunt. Duo autem sunt ostio
Abbreviated transcription (Latin):
plengrie dono dilectionis a cȩteroꝵ mortaliũ uisione ses¬
uit. st in ingressu oraculi fecit. duo ostiola de lignssi¬
uarum. postesq angulorũ quinq & duo ostia de susu
oliuarũ. Sd primo dixerat fecit ostiola de lignissois
erat. in ingressu oraculi. sed idem ingressus duobies
ostiis clau̾debatur. rursũq reseratis eisdem apiebas
sicut etiã templum: sic̾ pordicus ante tẽplum unũ noꝰ
amplius habebat introitũ certi utiq causa mysteris
quia unus dñs. una fides. unũ baptisma. unus deus
sus oraculi. testatur hoc qͦd inferius de archa scriptũ
ẽ. s ũq eminerent uectes & apparerent sũmitates eo
foris scuarium ante oraculũ. ñ apparebant ultra extoia¬
sus oraculi. & hic ẽ regione factꝰ archȩ quȩ in medio euso¬
stabat oraculi. Cuiꝰ ingressus ostiola ꝑsignificationem
multifarie possunt accipi. Nã & angłicos sp̃s quoꝵ mi¬
nisterio in habitationẽ patriȩ cȩlestis introducim᷑. apti¬

Expanded text:
ctionis a caeterorum mortalium vilitate secrevit « Et in ingressu oraculi fecit ostiola de lignis olivarum, postesque angulorum quinque, et duo ostia de lignis olivarum. » Quod primo dixerat, « fecerat ingressus oraculi, sed idem ingressus duobus ostiis claudebatur. Rursumque reseratis eisdem aperiebatur, sicut etiam templum. Sicut porticus ante templum, unum non amplius habebat introitum. Certi utique causa mysterii, quia « unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus sus oraculi, testatur hoc iest: Cumque eminerent vectes, et apparerent summitates eorum foris sanctuarium ante oraculum, non apparebant ultra extrinsus oraculi, et hic e regione factus arcae, quae erat in medio ejusdem oraculi; cujus ingressus ostiola, per significationem multifarie possunt accipi. Nam et angelicos spiritus, quorum ministerio in habitationem patriae coelestis introducimur, aperti
Abbreviated transcription (Latin):
I eũ sp̃s timoris dñi. Septenagͦ uersuũ retiacula erant
n capitello utroq. quia patres utriusq testamenti. per

Expanded text:
i in omnem terram . Septena ergo versuum retiacula erant in capitello utroque; quia Patres utriusque testamenti per
Abbreviated transcription (Latin):
sine errore opus ꝑficiat seruat. apte ꝑ hanc pͥia sc̃orum
uita signat᷑. quȩ  & parata ẽ. semꝑ ad obsequiũ diuinae
uoluntatis. & hoc absq diuerticulo errandi cõplere lon¬
o uirtutũ didicit usu exercitata. Et fecit in eis cheru
iin & palmas. et picturas uarias quasi ꝓminentes de pa¬
ste & egredientes. Cherubin nanq in parietib dempli
Nomonꝰ facit. cũ eleccos suos dñs ad regula scripturarũ
scarum in quib ẽ. multitudo scientiȩ uitã suam diN
gert donat. Cherubin facit. cũ eos in hoc mundo castita¬
tem anglicȩ conuersationis ꝓ modulo suo docet. unitari.
qd mnaxime uigiliis ac laudib diuinis dilectione sincera
conditoris & ꝓximi gerit᷑. Palmas facit. cũ memoriam
ser nȩ retributionis eorũ mentib infigit. ut eominꝰ ab
oebos habent : facit picturas uarias quasi ꝓminentes de
baslite & egredientes. cũ multifarias uirtutũ oꝑationes fi¬

Expanded text:
sine errore opus perficiat servat: apte per hanc pia sanctorum sine errore opus perficiat servat: apte per hanc pia sanctorum vita signatur, quae et parata est semper ad obsequium divinae voluntatis, et hoc absque diverticulo errandi complere longo virtutum didicit usu exercitata. « Et fecit in eis cherubin et palmas, et picturas varias, quasi prominentes de pariete, et egredientes. Cherubin namque in parietibus templi facit Salomon, cum electos suos Dominus ad regulam Scripturarum sanctarum, in quiigere donat; Cherubim facit, cum eos in hoc mundo castitatem angelicae conversationis pro modulo suo docet imitari, quod maxime vigiliis ac laudibus divinis, dilectione sincera Conditoris et proximi geritur. Palmas facit, cum memoriam aeternae retributionis eorum mentibus infigit, ut eo minus ab te cordis oculos habent. Facit picturas varias, quasi prominentes, de pariete egredientes, cum multifarias virtutum operationes fi
Abbreviated transcription (Latin):
uariis sculpuntur. cũ alii datur ꝑsp̃m sermo sapient iae.
ili sermo scientiȩ sedm eundem spͣm. alteri fides in eodem
hui. alii grã curationum inuno sp̃u. alii oꝑatio uirtutum.
lii ꝓphegia. alii discretio sp̃uum. alii gen̾era linguarum.
lu interp̃tatio sermonum. Et ut ad ułas ueniamꝰ quas
om̃s habere ualemꝰ uirtutes. caritas. gaudiũ . pax. longa¬
nimitas. patientia. benignitas. bonitas. fides. modest ia.
continentia. & cȩteri fructus sp̃s. quid nͥ celaturȩ st̃ parie¬
cum templi: Quia ornatꝰ sunt mentiũ popłi dei. scul¬
puntur idem parietes tẽpli & ad patiendũ cuncta quȩ pro¬
mittit. dicentes ex animo ꝑsingula quȩ occurrut. Benedi¬
cum in tantũ uirtutum oꝑam impendunt ut ab harũ
iramite nullis circũstantium rerũ trarietatib. nullis
possint blandimentis auerti. Quia enĩ tornatura ce.¬
teris artib uelocitate prȩcellit. & ipsa sibi regulã qua

Expanded text:
s variis caelaturis sculpuntur, cum « alii datur per Spiritum sermo sapientiae, s variis caelaturis sculpuntur, cum « alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae, secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eodem u, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum . Et ut ad illas veniamus, quas omnes habere valemus virtutes, « charitas, gaudium, pax, longanimitas, patientia, benignitas, bonitas, fides, modestia, continentia » et caeteri fructus spiritus, quid nisi caelaturae sunt parietum templi? quia ornatus sunt mentium populi Dei. Sculpuntur iidem parietes et ad patiendum, cunctaque promittunt, dicentes ex animo per singula quae occurrunt: « Benedicum intantum virtutibus operam impendunt, ut ab harum tramite nullis circumstantium rerum contrarietatibus, nullis possint blandimentis averti. Quia enim tornatura caeteris artibus velocitate praecellit, et ipsa sibi regulam qua
Abbreviated transcription (Latin):
çem constringebant. quia testamenta pari de dño atit̾
statione consentiunt. Itẽ alis exteriorib iste unũ parit¬
tem. ille alterũ contingebat: quia uetꝰ testamentum
porie antiquo dĩ popłõ scriptum. nouum u nobis qui
post incarnationẽ dnĩcam ad fidẽ uenimus. & scdõ i¬
frietihoc .ẽ. septentrionali recte. comparam᷑. quib pohi
frigora ac tenebras idolatriȩ lucẽ ueritatis agnosce¬
re clatum ẽ. Uersas habent facies cherubin ad exte¬
rorem domũ. quia nr̃i grã qui adhuc foris stamus
neq re ipsa sed spe salui facti sumꝰ diuini st̃. libri con¬
cliti. quia scriptores eoꝵ iam regnantes cũ deo. illum
coliauclant incęlis. Curã gerunt nr̃e salutis. proq
nris erratib apud eiꝰ pietatem int̾pellant. Et omnes
patietes dempli ꝑ circũitum. sculpsit uariis eelaturi
noua mẽbrorum suoꝵ ꝓgenie quasi lapidũ preciosorum

Expanded text:
icem constringebant, quia Teicem constringebant, quia Testatione consentiunt. Item alis exterioribus iste unum parietem, ille alterum contingebat, quia vetus testamentum proprie antiquo Dei populo scriptum, novum vero nobis, qui post incarnationem Dominicam ad fidem venimus, et secundo parieti, hoc est, septentrionali recte comparamur, quibus, post frigora ac tenebras idololatriae, lucem veritatis cognoscere datum est. Versas habent facies cherubim ad exteriorem domum, quia nostri gratia, qui adhuc foris stamus, neque re ipsa, sed « spe salvi facti sumus » , divini sunt libri conditi, quia scriptores eorum jam regnantes cum Domino, illumque collaudantes in coelis, curam nostrae gerunt salutis, proque nostris erratibus apud ejus pietatem interpellant. « Et omnes parietes templi per circuitum sculpsit variis caelaturis nova membrorum suorum progenie, quasi lapidum pretiosorum
Abbreviated transcription (Latin):
duo destamenta figurari. qui nimirum cherubim m
oraculo sc̃facti. quia inconsilio diuinȩ ꝓuisionis nos
utiq enaccessibili atq incomp̃̾hensibili ante scła disoo¬
situm est: quando & qualiter quibus ut. auctorib sdepa
scripture conderentur. Delignis oluiarũ st̃ factaeas
lucem nobis scientiȩ tribuunt. iuuante flãma calsiu¬
dlen seruendũ predicant. quia dõ fideliter Pexis auo
denario remunerandos et̃. regni ꝑpetuo ostendun.
Ueminis habent alas. quia destamentis sui condudrut
imar&t qumꝙ cubitoꝵ ala cherub altera. quia mons
sabentiũ perum uarietate scĩ imniuersos sui eorporis
sensus in obsequiũ sui conditoris extendunt. Et unum
opus erat in duob cherubin. quia utriꝰq testamenti
scriptores una eadẽq castitate operis & caritatisas¬
uotione dño seruiebant. una & consona dm̃n uoce acfide
prȩdicant. Alȩ gͥ cherubin interioris suꝑ archã se mnu¬

Expanded text:
duo Testamenta figurari. Qui nimirum cherubim in duo Testamenta figurari. Qui nimirum cherubim in oraculo sunt facti; quia in consilio divinae provisionis nobis utique inaccessibili atque incomprehensibili, ante saecula dispositum est quando et qualiter, quibusve auctoribus, sacrae Scripturae conderentur. De lignis olivarum sunt facti, quia lucem nobis scientiae tribuunt, juvante flamma charitDeo serviendum praedicant, quia Deo fideliter servientes, denario remunerandos esse regni perpetuitate ostendunt. Geminas habent alas, quia Testamentis sui Conditoris una, et quinque cubitorum ala cherub altera, quia in omni labentium rerum varietate, sancti universos sui corporis sensus, in obsequium sui Conditoris extendunt. Et unum opus erat in duobus cherubim, quia utriusque Testamenti scriptores, una eademque castitate operis et charitatis devotione Domino serviebant, una et consona Domini voce ac fide praedicant. Alae igitur cherubim interiores super arcam se inv
Abbreviated transcription (Latin):
lecantur agmina celestia. uerũ etiam nr̃i qui foris adhuc
positi de ꝓfundis ad dñm clamamꝰ curã gerunt sedulã.
nde. bene dde cisdem cherubin in libro paralipomenor
scriptũ est. Ipsi autẽ. stabant erectis pedibꝰ. & facies eorum
uersȩ erant ad eteriorẽ. domũ. Quia nos ab huiꝰ erumna
begrinationis ereptos. ad suũ desiderant ꝑuenire. com¬
lortium. Dic gͦ peclib stant erectis. sic alas suas ab auro
cctos oraculiꝰ parietes extendunt. ut facies habeant ad
domũ uersas exteriorem. quia sic angłi suã perpet ceio
innocentia conseruant. sic de auimarũ sc̃arum incelis
beatitudine congaudent: ut eis qͦ quos interris. adhuc
pegrinari conspiciunt. electis opẽ ferro non desinant.
dlonee & illos ad gelestẽ patriam introducant. Om̃s enin
sant administratori sỹs in ministeriũ missi. ꝓpt᷑ eosqbe
redutatẽ cupiun salutis. Possunt ctiam ꝑ duo cheriisi

Expanded text:
laetantur agmina coelestia, verum etiam nostri qui foris adhuc laetantur agmina coelestia, verum etiam nostri qui foris adhuc positi de profundis ad Dominum clamamus, curam gerunt sedulam. Unde bene de eisdem cherubim in libro Paralipomenon scriptum est: « Ipsi autem stabant erectis pedibus et facies eorum versae erant ad exteriorem domum. » Quia nos ab hujus aerumna peregrinationis ereptos, ad suum desiderant pervenire consortium. Sic ergo pedibus stant erectis: sic alas suas auro tectas ad oraculi parietes extendunt, ut facies habeant ad domum versas exteriorem, quia sicut angeli suam perpetuo innocentiam conservant, sic de animarum sanctarum in coelis beatitudine congaudent, ut eis quoque quos in terris adhuc peregrinari conspiciunt electis opem ferre non desinant: donec et illos ad coelestem patriam introducant. Omnes enim sunt administratorii spiritus in ministerium missi, propter eos qui haereditatem capiunt salutis. Possunt etiam per duo cherubim
Abbreviated transcription (Latin):
uuande beatitudinẽ introductione congaudeand s ꝓ¬
endunt enĩ alas ad inuicẽ suꝑ archã. cum ad laudẽ clr̃u
siluatoris refert om̃e bonũ quo c acceꝑunt. Extenclune
Qtuas alas ad parietis oraculũ. cum sc̃os etiam homines
seu uidere lȩcant᷑. eosq qͦs uolunt alarũ suarum sũmi¬
fatib tangunt: quos consortes atq imitatores fiuisse en
bar uita sus puritatis exultant. Duos autẽ eque par ieces
pls suis tangunt. quia fideles utriq popłi iude scili¬
eu & gencilis possessores secũ habent. aulȩ gȩlestis. Non
quod in illa patria distinctio sit localis inter utrumꝙ
hopłin. sed quia maior fiat festiuitas int̾nȩ beatitudi¬
nis de consortio adunatȩ in dõ fraternitatis. Exdendẽ
ento cherubin ad utrunq parietẽ oraculi alad suas. qͥa
itantes in cȩlesti patria iustos utriꝰq plebis. uisior uẽ
a illoꝵ quos secũ intus habent hominũ iustoꝵ felicitate

Expanded text:
ad eamdem beatitudinem introductione congaudeant; extad eamdem beatitudinem introductione congaudeant; extendunt enim alas ad invicem super arcam, cum ad laudem Domini Salvatoris referunt bonum omne quod acceperunt; extendunt alteras alas ad parietes oraculi, cum sanctos etiam homines secum videre laetantur, eosque velut alarum suarum summitatibus tangunt, quos consortes atque imitatores fuisse in hac vita suae puritatis exsultant. Duos autem aeque parietes alis suis tangunt, quia fideles utriusque populi, Judaei scilicet et gentilis, possessores secum habent aulae coelestis: non quod in illa patria distinctio sit localis inter utrumque populum, sed quia major fiat festivitas internae beatitudinis de consortio adunatae in Deo fraternitatis. Extendunt ergo cherubim ad utrumque parietem oraculi alas suas, quia laetantes in coelesti patria justos utriusque plebis visione de illorum quos secum intus habent hominum justorum felicitate
Abbreviated transcription (Latin):
texit qͦ cherubimaurõ. quia & naturã eoꝵ conditol
immortali claritate sullimauid. & mentẽ uera dile¬
onis atq humilitatis luce repleuit. Notandũ sane qͥd
moyses dũ cabernaculũ facerct. fecit. & duos cherubis
aurcos qͦs posuit in ꝓpiciatorio qͦo erat super archañ
isomon autẽ addidit alios duos multo maiores quos
ncplo poneret. sub quoꝵ alis archã in medio poneret.
iipppiciatorio & cherubm prioribus. Dicꝙ facturaẽ.
tabernaculo quidẽ eẽnt. cherubin duo. intẽplo
iutem quattuor. ad unam uͦ candẽq significationẽ utriq
uens. ded repetitum ẽ. opus atq. augustius façtũ ꝓsalo¬
onem: ut typice doceret᷑ quia multiplicata pt incates¬
donem duĩcam eccła latius eẽt. gentib sultimitas geli
pauum pandenda: quisic conditorẽ de collato sibi mune.¬
ouhcatitudinis collaudant. ut de nr̃a ꝙͦ ereptione atr

Expanded text:
Texit quoque cherubim auro. » Quia et naturam eorum Conditor Texit quoque cherubim auro. » Quia et naturam eorum Conditor immortali claritate sublimavit, et mentem vera dilectionis atque humilitatis luce replevit. Notandum sane quod Moyses, dum tabernaculum faceret, fecit et duos cherubim aureos, quos posuit in propitiatorio, quod erat super arcam . Salomon autem addidit alios duos multo majores, quos in templo poneret, sub quorum alis arcam in medio poneret cum propitiatorio et cherubim prioribus. Sicque factum est ut in tabernaculo quidem essent cherubim duo, in templo autem quatuor. Ad unam vero eamdemque significationem utrique pertinent. Sed repetitum est opus atque augustius factum per Salomonem, ut typice doceretur quod, multiplicata post incarnationem Dominicam Ecclesia, latius esset gentibus sublimitas coelicivium pandenda. Qui sic Conditorem de collato sibi munere beatitudinis collaudant, ut de nostra quoque ereptione atque
Abbreviated transcription (Latin):
tionum in suꝑna patria nulla ẽ : ubi una om̃s eadẽ¬
dei psentis uisione & gła illustrantur. Posuitq cheris¬
bin in nicdio tẽpli inter ioris. Extendebant autẽ alas che¬
rubin. & tangebat. ala una parietẽ. & ala cherub scdi tan
gebat parietem alterũ. Alȩ autẽ alterȩ in medio paricte
łe inuicẽ contingebant. Manifestũ ÷ ex his quȩ p̃dietastͥ
quare cherubimin medio dẽpli int̾ioris sint positi. quoꝵ
habitatio ẽ. semꝑ in cęlis. Exten debant autẽ alas cheri¬
bin quasi ad uolandũ. quia sp̃s angłici semꝑ habent ans̃¬
mum ad obseqͥum diuinȩ uoluntatis paratum. Quodl̃
ala una tangebat. parietẽ. & ala cherub scdi alterum pa¬
rietem: ad illã caritatis administrationẽ quam nob ex¬
hibent angłi ꝑtinent. Qͦd alȩ alterȩ in medio cẽpli se
inuicẽ. contingebant. eã dilectionis grãm qua se ab¬
terutrũ compͦlectunt᷑ ẽxprimit. Bene autẽ sequitus.

Expanded text:
tionum, in superna patria nulla est, ubi una omnes eademtionum, in superna patria nulla est, ubi una omnes eademque praesentis visione et gloria illustrantur. Posuitque Cherubin in medio templi interioris; extendebant autem alas suas Cherubin, et tangebat ala una gebat parietem alterum. Alae autem alterae in medio pariete templi se invicem contingebant. Manifestum est ex his, quae praedicta sunt, quare cherubin in medio templi interioris sint positi, quorum habitatio semper est in coelis. Extendebant autem alas cherubin quasi ad volandum, quia spiritus angelici semper habent animum ad obsequium divinae voluntatis paratum. Quod ala una tangebat parietem, et ala cherub secundi alterum parietem, ad illam charitatis administrationem quam nobis exhibent angeli pertinet. Quod alae alterae in medio templi se invicem contingebant, eam dilectionis gratiam qua se alterutrum complectuntur exprimit. Bene autem sequitur: «
Abbreviated transcription (Latin):
amntudo eniꝰ legis caritas ẽ. Ex imi autt̃ eons
et ipsi adinuicẽ sunt angłici sp̃s. & homines electi en
eque conciues. Unde cherub utraq ala. eiusdẽ mens
ꝑhibetur. Quia uidelicet eadẽ ipsa deuotione qͣ sese
Alterutrũ in dõ diligunt. nram qͦ ad se ascendentis
societatẽ. desiderant. Sicq simul alȩ decẽ cubitos o¬
plent. cũ in geminȩ caritatis exhibitione angłi de or¬
ditoris sui p̃sentia lȩtant᷑. Decẽ quoq cubitoꝵ erat e¬
rub sc̃ds. mensura pari. & opꝰ unum erat in duob che
rubin. Duo erant facti cherubim. ꝓpt̃ consortiũ eust
de qua loquim᷑ caritatis significandũ. quia minꝰ qua
inter duos caritas stare ñ potest. Unde & saluator bi
ad pͣdicandum discipłos mittere curauit. ut tacite doq¬
ret eos qͥ uerbũ fidei p̾dicarent. uirtutẽ. dilectionis ant
omĩa esse tenendã. Uniusq mensurȩ & oꝑis erant dus
cherubim quia disparilitas uoluntatum siue cogita¬

Expanded text:
tudo enim legis charitas est. » Proximi autem eorum et ipsi adinvicem sunt angelici Spiritus, et homines electi eorum aeque concives; unde cherub utraque ala ejusdem mensurae perhibetur, quia videlicet eadem ipsa devotione, qua sese alterutrum in Deo diligunt, nostram quoque ad se ascendentium societatem desiderant, sicque simul alae decem cubitos complent, cum in gemina charitatis exhibitione angeli de conditoris sui praesentia laetantur. « Decem quoque cubitorum erat cherub secundus, mensura pari; et oputi Cherubin propter consortium ejusdem, de qua loquimur, charitatis significandum, quia minus quam inter duos charitas stare non potest. Unde et Salvator binos ad praedicandum discipulos mittere curavit , ut tacite doceret eos, qui verbum fidei praedicarent, virtutem dilectionis ante omnia opera esse tenendam. Uniusque mensurae et operis duo Cherubin, quia disparilitas voluntatum, sive cogita
Abbreviated transcription (Latin):
secretoiũ quorunq reuelatio conceditur. Unde bene
oraculũ in abditis hoc ẽ. in interiori domo factum ẽ
qua suꝑna patria & angłorum nobiduisio atq allocu¬
cio. & ipsa dĩ prȩsentia reuelabitur. Domus gͦ ante ora¬
culum auro tecta ẽ. quia ꝑfecti quiq iusti in hac uica
ubi needo patam ae patre audire id ÷ necdũ palam
patrem uidere queunt. fidem & opus iusticiş diuim
denant amore ꝑ quẽ plenam dĩ cognitionẽ mereanti
attingero. Laminȩ auri quib oꝑta ÷ domꝰ. oꝑatione

Expanded text:
secretorum quorumque revelatione conceditur. Unde bene secretorum quorumque revelatione conceditur. Unde bene oraculum in aditis, hoc est in interiori domo factum est, quia superna patria, et angelorum nobis visio atque allocutio, et ipsa Dei praesentia revelabitur. Domus ergo ante oraculum auro tecta est, quia perfecti quique justi in hac vita, ubi necdum palam de Patre audire, id est necdum palam Patrem videre queunt, fidem et opus justitiae divino ornant amore: per quem plenam Dei cognitionem mereantur attingere. Laminae aur