comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
discit᷑ & aliud doc&᷑ Contra indignos pastores dñs ꝑpħam querit᷑ dicens Ips¬
regnauer: & ñ exme Principes extiter̃. & ñ cognoui ł Exse nãq & ñ exarbitr
summi rectoris regnant. qui nullis fulti uirtutib nequaꝗ diuinitus uocati
sed sua cupidine accensi . culm̃ regiminis raput᷑ potiꝰquã assequant᷑ Inut¬
les sac̃dotes. int̃nꝰ udex & ꝓuehit & ñ cognoscit: Quia qͦs ꝑmittendo tolerat
ꝓfecto ꝑiudiciũ rȩꝓbationis ignorat. Unde adse quibidã & pꝰ miracula ueni¬
entib dic̃ Receditt ame oꝑarii iniquitatis: nescio qui estis Pastoꝵ imꝑ
intelligentiã Quos rursus dñs detestat᷑ dicens: Et tenentes legẽ: nesci¬
er̃ meꝰ Et nesciri &ꝰ se ab eis ueritas conquerit᷑ : & nescire se principatũ m
untur. Paulo attestante qui ait. Siquis aut̃ ignorat : ignorabitur

Expanded text:
discitur, et aliud docetur. Contra indignos pastores Dominus per pdiscitur, et aliud docetur. Contra indignos pastores Dominus per pregnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et non cognovi . Ex se namque, et non ex arbitrio summi rectoris, regnant, qui nullis fulti virtutibus, nequaquam divinitus vocati, sed sua cupiditate accensi, culmen regiminis rapiunt potius quam assequuntur. Inutiles sacerdotes internus judex et provehit, et non cognoscit: quia quos permittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam, et post miracula venientibus, dicit: Recedite a me, operarii iniquitatis: nescio qui estis . Pastorum intelligentiam . Quos rursus Dominus detestatur, dicens: Et tenentes legem, nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas conqueritur, et nescire se principatum neuntur, Paulo attestante qui ait: Si quis autem ignorat, ignorabitur
Abbreviated transcription (Latin):
unt pleriq pastoꝵ qui dũ metiri se nesciunt : q̃ ñ didicer̃ docert c̃cupisc
Qun pondus magisterii tanto leuiꝰ ȩstimant: quanto uim magnitudmn
oceri p̃sumit᷑ : nsi intenta prius meditatione discat᷑ Ab imꝑitis ergo
pastorale magisteriũ qua temeritate suscipit᷑. ꝗdo ars ẽ. artiũ regii
ammarũ : Quis aut̃ cogitationũ uulnera occultiora. eẽ nesciat uulne¬
rib uiscerũ : &tam̃ sȩpe qͥ nequaquã sꝑitalia p̃cepta cognouer̃ cordiss
medicos ꝑfiter ñ metuunt : dũ qͥ pigm̃toꝵ uim nesciunt. uidĩ carnis me¬
głam affectant honoris Videri doctores appetunt. transcendere cet̾a
c̃cupiscunt. ad cestante ueritate. primos recubitꝰ in cenis. pͥmas in con¬
uentib cathedrasquȩr̃. Qui susceptũ curȩ pastoralis officiũ mimstras
digne tanto magis nequeunt: quanto ad humilitatis magisteriũ ex sola
clatione ꝑuenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua c̃fundit᷑: quanto aliud

Expanded text:
les, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinidoceri praesumitur, nisi intenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando 3 ars est artium regimen animarum. Quis autem cogitationum ribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt: dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri megloriam affectant honoris. Videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, attestante Veritate: Primos recubitus in coenis, primas in conventibus cathedras quaerunt ; qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad humilitatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud
Abbreviated transcription (Latin):
c̃solari indoctrina scã & contradicentes ag̾uert Ante amĩa: hospi¬
talitas futuro epo denuntiat᷑ Sienĩ om̃s illud deeuandĩo audire
desiderant. hospes fui & suscepistis Inȩ quanto magis ep̃s cuiꝰ domus
om̃iũ cõmune deb&. eẽ hospitiũ Lucas enĩ unũ aut duos autpau.

Expanded text:
consolari in doctrina sana, et contradicentes arguere. Ante omnia hospiconsolari in doctrina sana, et contradicentes arguere. Ante omnia hospitalitas futuro edesiderant: « Hospes fui, et suscepistis me ; » quanto magis episcopus, cujus domus omnium commune esse debet hospitium? Laicus enim u
Abbreviated transcription (Latin):
&iã hoc p̃cepit: ne ꝑcussor sit. Quod quidem & simplicit̃ intellectũ adificat
audientẽ: ne facile manũ porrigat adcedendũ. ne in os altus uerberandũ.
insanus erũpat Melius ÷ aut̃ ut non ꝑcusiorẽ illũ esse dicamꝰ qui mansuetus
li conscientiã ꝑcutiat infirmoꝵ Turpnꝰ quoq li ad perit᷑ abeo quiep̃s
lelior ẽ aut᷑ iuxta solomonẽ modica acceptio cũ iustitia : quã multa geni¬
uestitũ. ins tantũ deb&. eẽ. contentꝰ: Qui altario seruiunt : de
altario uiuant. Qiuant᷑ inquit: & ñ diuites fint. Unde & aes nob
excutitur e ⁊ ona. & una tantũ tunica induimur. ne crastino cagi¬
temus Turpis lucri adpetitio est plus de p̃sentib quã de futuris
talem bonoꝵ amatorẽ. castum. iustũ. scm̃. continentẽ. alstinentẽ
obtinentẽ eum qui scđ̾m doctrinã ẽ. fidelem sermonẽ. ut potens sit

Expanded text:
etiam hoc praecepit, ne percussor sit. Quod quidem, et simpliciter intellectum, aedificat etiam hoc praecepit, ne percussor sit. Quod quidem, et simpliciter intellectum, aedificat audientem, ne facile manum porrigat ad caedendum, ne in os alterius verberandum insanus erumpat. Melius est autem, ut non percussorem illum esse dicamus, qui mansuetus ili conscientiam percutiat infirmorum. Turpis quoque lucri appetitus, ab eo qui episcopus Melior est autem, juxta Salomonem, modica acceptio cum justitia, quam multa genivestitum, his tantum debet esse contentus . Qui altario servierint, de altario vivant . Vivant, inquit, non divites fiant. Unde et aes nobis excutitur de zona: et una tantum tunica induimur : nec de crastino ctemus. Turpis quoque lucri appetitio est, plus de praesentibus quam de futuris talem, bonorum amatorem, castum, justum, sanctum, continentem, abstinentem, obtinentem eum, qui secundum doctrinam est, fidelem sermonem, ut potens sit
Abbreviated transcription (Latin):
mea ipsa respondeat. ex hereda gͦ filiũ fornicantẽ. abice filios tuos uicusseruien.¬
ts  Qũ aut̃ nequã filius muni tecũ conuuat᷑ domo tu addis de alt̾ius oculo festucã
detrahere intio trabem ñ indęs : Non itaq iustus polluitur exuitus filioꝵ:
tamquã dĩ dispensitorẽ Quȩrit᷑ gͦ int̃ dispensatores : ut fidelis quis inueniat᷑
cñ comedens abibens cũ hebriosis ꝑcutiat seruos & incillas. sed incertũ dm̃
expectã aduentũ. & d& conseruis intẽpore cibaria: Int̃ uilicũ aut̃ & familiã
haec sola distantia est : quod conseruus p̃positꝰ. ẽ. conseruis suis. Sciat itaq ep̃s
onꝓpt̃uũ.i. nontum̃tẽ & placentẽ sibi qđ ep̃s sit : sed quasi bonũ uilicum
id̾ requirentẽ qđ plurib ꝓsit. Non iracundus Iracundus. ẽ. qui semꝑnrascit᷑.
& ad leuẽ responsionis aurã atq peccati. quasi auento foliũ cõmouetur Neq
u qui aliquando irascit᷑ iracundus est. sed ille dr̃ iracundus qͥ crebro hac passi

Expanded text:
mea ipsa respondeat; exhaereda ergo filium fornicantem; abjice filios tuos vitiis servientes? Cum autem nequam filius in una tecum convivat domo, tu audes de alterius oculo festucam detrahere, in tuo trabem non videns? Non itaque justus polluitur ex vitiis filiorum; inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur: et non comedens et bibens cum ebriosis, percutiat servos et ancillas, sed incertum Domini exspectet adventum, et det conservis in tempore cibaria. Inter villicum autem et familiam haec sola distantia est, quod conservus praepositus est, conservis suis. Sciat itaque epison tumentem et placentem sibi quod episcopus sit: sed quasi bonum villicum, id est requirentem quod pluribus prosit. Non iracundum. Iracundus est, qui semper irascitur, et ad levem responsionis auram atque peccati, quasi a vento folium commovetur. Neque vero qui aliquando irascitur, iracundus est: sed ille dicitur iracundus, qui crebro hac passio
Abbreviated transcription (Latin):
est Vuxmodo itaq
mansuetudo. patientia.
sobrietas moderatio.
abstinentia lucri. hospitalitas
quoqr & benignitas
p̃cipue debent. et in ep̃o & int̃ cunctos laicos eminentia : sic & castitasꝓpͥe¬
& ut ita dixerim ꝑudicitia sac̃dotalis: ut ñ solũ ab oꝑe se in mundo abstineat᷑
uerũ a iactu oculi & cogitationis errore.mens xp̃i c̃fectura corpꝰ sit libera:¬
ustas quoq ep̃s. eẽ deba ut iustitiã in populis quip̾ns p̃.ẽ. exerceat. reddens
unicuiq qđ meret᷑ nec accipi& ꝑsonã miudicio: Int̃ laici aut̃ & ep̃i iustitiam
hoc int̃ ẽ. qđ laicꝰ potest apparerẽ iustꝰ in paucis : ep̃s uͦ in tor exercere unnte¬
i quis episcopatũ desiderat: bonũ opus desiderat. Opus : ñ dignitatẽ Labor̃t̃
non delicias Spꝰ qđ ꝑhumilitatẽ decrescat ñ intumescat fastidio. Oportet

Expanded text:
 Quomodo itaque mansuetudo, patientia, sobrietas, moderatio, abstinentia lucri, hospitalitas quoque et benignitas praecipue esse debent in episcopo et inter cunctos laicos eminentia, sic et castitas propria et ita dixerim pudicitia sacerdotalis, ut non solum ab opere se immundo abstineat, sed etiam a jactu oculi et cogitationis errore mens Christi corpus se debet et sanctus, ut justitiam in populis quibus praeest exerceat, reddens unicuique quod meretur, nec accipiat personam in judicio. Inter laici autem et episcopi justitiam hoc interest, quod laicus potest apparere justus in paucis: episcopus vero in tot exercere justii quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: opus, non dignitatem, laborem, non delicias: opus, per quod humilitate decrescat, non intumescat fastigio. oportet
Abbreviated transcription (Latin):
dequib ꝓpħa dic̃ Leuaui oculos mais admontes: unde ueni& auxiliũ mͥ
nomnẽ montẽ & in omnẽ collẽ & iomnẽ faciem t̃ro lucent & in omnẽ faciẽ
trȩ̃ disꝑsȩ s̃. ominia t̾rena sectantes Ea que in faciem t̾rȩlucent ipsa emunt
ipsa diligut. Nolunt mori: ut abscondatur uita eoꝵ in xp̃o ꝓptea pastores

Expanded text:
de quibus Propheta dicit: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . de quibus Propheta dicit: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . In omnem montem, et in omnem collem, terrae dispersae sunt? Omnia terrena sectantes, ea quae in facie terrae lucent, ipsa amant, ipsa diligunt. Nolunt mori, ut abscondatur vita ipsorum in Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ules tore  ego uolo Reuocabo errantẽ : reqͥrã ꝑditã Velis nolis: id agam
rrantẽ: raquisã peuntẽ Sime pati ñ uis: noli errare. noli ꝑire. Parũest qđ
doleo te errantẽ ꝗatq pereuntẽ s Timeo neglegens te : &iã qd forte ẽ. occidĩ Vid e
eñĩ quid sequit᷑ Et quod forte fuit confregistis : Sineglexero errantẽ atq ꝑeuntẽ :¬
Q eũ qui fortis ÷ delectabit errarȩ. xꝑire. Cupio lucra exteriora: sed timeo plus
dipna interiora Si m differenttẽ ha buero errorẽ tuũ. ittendit qui fortis est
gistis: F inde audi quid seqͥtur de ista neglegentia maloꝵ immo falsoꝵ
pastori: Nã p̃sens ÷ pastor: sed male agentib ñ. ẽ. pastor: Et inhȩrent pastoril
om̃s : qui gaudent de errorib alienis : Disꝑsȩ s̃ & errauer̃ oues meȩ ĩ omñe
montẽ & in omnẽ collẽ altum. Hoc ẽ in omnẽ tumorẽ t̃renȩ suꝑbie Mons
enĩ & collis : tumor t̾̃renꝰ & suꝑbia scłi intelligit᷑. Sunt enĩ montes boni:

Expanded text:
erire? Ego nolo. Revocabo errantem, requiram perditam. Velis nolis, id agam,errantem, requiram pereuntem. Si me pati non vis, noli errare, noli perire. Parum est quod doleo te errantem atque pereuntem. Timeo, ne negligens te, etiam quod forte est occidam. Vide enim quid sequitur: Et quod forte fuit, confregistis. Si neglexero errantem atque pereuntem, et eum qui fortis est, delectabit errare atque perire. Cupio lucra exteriora, sed timeo plus damna interiora. Si indifferentem habuero errorem tuum, attendit qui fortis est, gistis. Proinde audi quid sequatur de ista negligentia malorum, imo falsopastori. Nam praesens est pastor: sed male agentibus non est pastor, et inhaerent pastoribus omnes qui gaudent de erroribus alienis. Dispersae sunt et errarunt oves meae in omnem montem, et in omnem collem altum, hoc est, in omnem tumorem terrenae superbiae. Mons enim et collis, tumor terrenus et superbia saeculi intelligitur. Sunt enim et montes boni,
Abbreviated transcription (Latin):
bant. a sacrȩ lectionis studio non recedint. Ad hoc naq uectes eẽ mentulis
prelu. semꝑ iubent uc cũ portari arch̃ oportunitas exigit̃ de intromitten¬
dis uoctibus portandi tardtas nulla generet᷑. Quia uidelic& cũ sꝑitale aliqđ
asubditis pastor inquiritur ignominiosum ualde ẽ.. si tuinc quȩrat᷑ discere:
cũ questionẽ
deb& enodare. Circulis archȩ foederis uectes inhere¬
ant. ut doctores
semꝑ insuis cordib eloquia sacra meditantes. testam̃ti
ircbam sine mora cleuent᷑ si quicquid necesse. ẽ ꝓtinꝰ docent Unde bene pͥmꝰ
opedur uectes a circulis nũquã recedant. Sc̃ĩ uiri dũ p̃s: non inse potestatẽ
orainis sus oqualitate conditionis attendint Nec p̃eẽ giudeant hominib

Expanded text:
bant, a sacrae lectionis studio non recedant: ad hoc namque vectes esse in circulis arcae semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur: quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis pastor inquiritur, ignominiosum valde est, si tunc quaerat discere, cum quaestionem debet enodare. Circulis arcae foederis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est, protinus docent. Unde bene primpraepediat, vectes a circulis nunquam recedant. Sancti viri dum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attend
Abbreviated transcription (Latin):
Turbatis aut̃ tempestatum fluctibus : &iam peritus se nauta
confundit : Quid ẽ. potestas culminis nisi tẽpestas m̃tis : in qua cogitationũ sobere ualidi. doctrinȩ dapibus referti patientiȩ longammitatt humilisi¬

Expanded text:
turbatus autem tempestatis fluctibus etiam peritus se nauta turbatus autem tempestatis fluctibus etiam peritus se nauta confundit. Quid est potestas culminis nisi tempestas mentis? In qua cogitationum semper procellis cordis navis quatitur, huc i
Abbreviated transcription (Latin):
.patus officio ꝑfrin secularit̃ coeꝑit: libent̃ obliuiscit᷑ quicquid religiose cogita
Iecesse ẽ. enim: ut cũ cogiatio extra usũ ducit᷑ ꝓtinꝰ m̃tis oculos ad oꝑa
transacta reuoc&ur Ac pens& quisq quid subiectus egerit. & repente
cognoscit si p̃latus bona agere quae ꝓposuerit possit Nequaꝗ ual&
in culmine humilitatẽ discere : qui in imis positus ñ desut suꝑ bire
escit laudẽ cũ supp&it fugere : qui ad hanc didic̃ cũ de. e&̃. anhelare
equaquã uincere auariciã potest quando ad multoꝵ sustentationẽ
tendit. is cui sufficere ꝓpria nec soli potuer̃. Exante actagꝰ uita se qͥsq
mnueniat : ne appetitu se culminis cogitationis imago inludat. Plerũq
in occupatione regiminis ipse quoq boni oꝑis usus ꝑdit᷑ : qui intranquil
litate tenebat᷑ Quia quirto mari. recte nauem & imperitꝰ dirigit

Expanded text:
patus officio perfrui seculariter coeperit, libenter obliviscitur quicquid religiose cogitapatus officio perfrui seculariter coeperit, libenter obliviscitur quicquid religiose cogitaNecesse est enim ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur, ac penset quisque quid subjectus egerit. Et repente cognoscit si praelatus bona agere, quae proposuerit, possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit, fugere, qui ad hanc didicit, cum deesset, anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tendit is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex ante acta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Plerumque in occupatione regiminis, ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquilitate tenebatur, quia quieto mari recte navem et imperitus dirigit,
Abbreviated transcription (Latin):
tationis anhelare : Prius quippe ferire dep̃hensũ ꝑsecutorẽ noluit : & pͦ cũ
dampno desudantis exercitus. &iã deuotũ militẽ extimẽ. Quẽ ꝑfecto ab
electoꝵ numero culpa longius rapere : nisi hunc adueniã flagella reuo¬
cassent. Plerũq qui suꝑbire magisteriũ pastorale cupiunt: non nulla qͦq
bona oꝑa animo proponunt Et quãuis hoc elationis intentione appi¬
tant: oꝑaturos tam̃ se magna ꝑtractant. Fitq ut aliud in imis intentio
subprimat. aliud tractantis animo suꝑficies cogitationis ostendat. Nã sil
ipsa de se mens sȩpe m̃tit᷑. & fingit se de bono oꝑe amare qd ñ amat: demundi
aut̃ gła non amare qđ amat: Sȩpe mens principari appetens: fit ad hoc pauida
cũ quȩrit : audax cũ ꝑuenerit Tendens enĩ ne ñ ꝑueniat trepidat: sod reper¬
te ꝑueniens iure sibi hoc debitũ ad qđ ꝑuenerit putat Cumq ꝑcepto princi-

Expanded text:
tationis anhelare . Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum tationis anhelare . Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus etiam devotum militem exstinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa longius raperet, nisi hunc ad veniam flagella revocassent. Plerumque qui subire magisterium pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt. Et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant: fitque ut aliud in imis intentio supprimat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam sibi ipsa de se mens saepe mentitur, et fingit se de bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat; saepe mens principare appetens fit ad hoc pavida cum quaerit, audax cum pervenit. Tendens enim, ne non perveniat trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum ad quod pervenerit putat. Cumque percepti pri
Abbreviated transcription (Latin):
ninis ducatũ suscipiat ꝑditionis Hinc enĩ pie iacobus ꝓͥmbet dicens. Nolite
plures magistrifieri fr̃i mei Flinc ipse mediator dĩ hominũq regnũ ꝑciꝑe uita
ut in t̾ris: qui suꝑnoꝵ qͦq sp̃uũ scientiã sensũq transcendens. ante scła regnat
incȩlis Plerũq adũsitatis magisterio sub disciplina cor p̃mit᷑. Iuodsi ad regimi¬
nis culm̃ eruperit: in elationẽ ꝓtinꝰ usu głae ꝑmutat᷑. Sic saul qui in dignũ
se priꝰ considerans fugerat: mox ut regni gub nacula ꝑcepit in tumuit Hon¬
poi nãq corã popło cupiens : dũ rep̃hendi publice noluit. ipsũ tam̃ qͥ in regnose
unxerat scidit. Dauid ꝓpħa auctoris iudicio pene in curctis actib placens:
mox ut p̃ssurȩ pondere caruit intumore uulneris erupit factusq ÷ in moste
uiri crudelit̃ rigidus. qͥ in appetiti feminȩ eneruit̃ fuerat fluxis. Et qͥmalis
ante nouerat pie pascere: in bonoꝵ quoq necȩ pͦdidicit. sine obstaculo retrac¬

Expanded text:
inis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque mediaum spirituum quoque scientiam sensumque transcendens ante saecula regnat in coelis. Plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur; quod si ad regiminis culmen erupit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans fugerat, mox ut regni gubernacula percepit, intumuit: honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi publice noluit, ipsum qui in regno se unxerat scidit . Sic David propheta auctoris judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit, factusque est in morte viri crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae fuit enerviter fluxus: et qui malis ante noverat pie parcere, in bonorum quoque necem post didicit sine obstaculo retrac
Abbreviated transcription (Latin):
mortalia ante non legeram Interea hiero nimus ro¬
manȩ eccłȩ prbr : os damasisacerdotis. sacrȩ bibliotec
scrutator. diuinoꝵ dissertor uoluminum dũ ꝑtriennium
continuum carus acceptusq popularibus ueneratur.
omniumq iudicio dignus esse summo sacerdotio decer¬
nitur : quidã exclericoꝵ monachoꝵq ordinib ꝓpetu¬
lantia proque ingluuiae discursantes : ad effugandi
dep̃henderat insidias parauer̃. Uerum enĩ uirum hunc
felicẽ ego dixerim huius fugȩ euentũ corrigentis xp̃i
iudicio dispensatum fore existimo: scilic& ut romana
eccła petri instituta regimine : omnium ueteris testa¬
ĩti librorũ. xp̃o dõ uolente & hieronimo spiritali studic
desudinte : haebraicã quoq habent ueritatẽ Et grecori

Expanded text:
mortalia antea non legeram. Interea Hieronymus Romortalia antea non legeram. Interea Hieronymus Romanae Ecclesiae Presbyter, os Damasi Sacerdotis, sacrae Bibliothecae scrutator, divinorum dissertor voluminum, dum per triennium continuum carus acceptusque popularibus veneratur, omniumque judicio dignus esse summo sacerdotio decernitur, quidam ex Clericorum Monachorum ordinibus pro petulantia proque ingluvie discursantes, ad effugandum deprehenderat, insidias paraverunt. Verum enim vero hunc ego felicem dixerim, hujus fugae eventum corrigentis, Christi ionibus paratum fore existimo, scilicet ut Romana Ecclesia Petri instituta regimine, omnium veteris Testamenti librorum Christo Deo volente, et Hieronymo spirituali studio desudante, Hebraic
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ flagella resonabat Tandẽ ad p̃sid entis genua ꝓuoluti qͥ
asstiterant: p̃cabant᷑ ut ueniã tribueret ad olȩscentiȩ & t̃rori
locũ poenitentiȩ cõm̃daret ex acturus deinde cruciatũ: si geni¬
liũ litterarũ libros aliquando legissem Ego qui tanto c̃strictꝰ
articulo uelim &iã maiora ꝓmittere : dum iurare coepi &
nom̃ eiꝰ obtestans dicere : dnẽ siumquã legero codices scłares¬
uł si habuero. te negaui: in haec sacram̃ti uerba dimissus
reuertor a superis. Mirantib cunctis oculos aꝑio. totos
lacrimarũ ymbre perfusos ut &iã in credulis fidem facerẽ
exdolore Nec uere sopor in anis fuit : aut uana somnia quib
sȩpe deludimur Testii est tribunal ante qđ iacui : iudiciũ
teste qđ timui Ita mihi nũquã contingat. talẽ incidere
questionem Liuentes habuisse me scapulas. plagas sensn
se ꝑsomniũ. &tanto de hinc studio diuina legiꝰ : quanto

Expanded text:
inter flagella resonabat. Tandem ad praesidentis genua provoluti qui inter flagella resonabat. Tandem ad praesidentis genua provoluti qui astiterant, precabantur, ut veniam tribueret adolescentiae, et errori locum poenitentiae commodaret: exacturus deinde cruciatum, si gentilium litterarum libros aliquando legissem. Ego qui in tanto constrictus articulo, vellem etiam majora promittere, dejerare coepi: et nomen ejus obtestans dicere: Domine, si unquam habuero codices saeculares: si legero, te negavi. In haec sacramenti verba dimissus, revertor ad superos, et mirantibus cunctis, oculos aperui: tanto lacrymarum imbre perfusos, ut etiam increex dolore. Nec vero sopor ille inanis fuit, ut vana somnia, quibus saepe deludimur. Teste est tribunal ante quod jacui, judicium teste quod timui; ita mihi nunquam contingat talem incidere quaestionem. Livientes me habuisse scapulas, plagas sensisse per somnium; et tanto dehinc studio divina legisse, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
haustũ: & sine ulla requie qđ dictu qͦq in credibile sit. sic infelicia
membra depasta sunt ut ossib uix hererent Interim parabant᷑
exsequi& : & uitalis animi calor toto iã frigescente corpore in solo
tantũ tepescente pectusculo palpitabat Cum subito raptus sp̃u
ad tribunal iudicis ꝑtrahor Ibi tantũ luminis & tantus erat fulgo¬
ex circũ stantiũ claritate : ut ꝓiectus in t̾rã sursũ aspicere p̃ aude
rẽ Int̃rogatus c̃ditionẽ: xp̃ianũ me eẽ respondi Etille qͥ p̃side¬
bat m̃tiris ait : ciceronianus es ñxp̃ianus: Ubi ẽ thesaurus
tuus : ibi ẽ. & cortuũ Ilico ommutui : & int̃ uerbera quib me
cedes÷ iusserat: conscientiȩ magis igne torquebaꝵ Illũ meũ ũsi.¬
culũ reputans: in inferno aat̃ quis confitebit᷑ tibi Clamare tam̃
cȩpi & heiulans dicere: miserere meid̃s miserere mei Haec uox

Expanded text:
haustum; et sine ulla requie quod dictu quoque incredibile sit sic infelicia haustum; et sine ulla requie quod dictu quoque incredibile sit sic infelicia membra depasta sunt, ut ossibus vix haererent. Interim parabantur exequiae, et vitalis animi calor, toto frigescente jam corpore, in solo tantum tepente pectusculo palpitabat. Cum subito raptus in spiritu ad tribunal judicis pertrahor, ubi tantum luminis, et tantum erat ex circumstantium clarem. Interrogatus de conditione, Christianum me esse respondi. Et ille qui praesidebat: Mentiris ait: Ciceronianus es, non Christianus. Ubi enim thesaurus tuus, ibi est et cor tuum. Illico obmutui: et inter verbera nam me caedi jusserat conscientiae magis igne torquebar: illum mecum versiculum reputans: In inferno autem quis confitebitur tibi: Clamare autem coepi, et ejulans dicere: Miserere mei Domine: miserere mei. Haec vox
Abbreviated transcription (Latin):
litteraturã studiis ad eptus. ẽ: ꝓbatissimoꝵ quoq monachoꝵ
uitas factũq imitatus est Eupiditatẽ siquidẽ animȩ iugi
sinceritate calcans: uoluptatemq corporis ꝑhenn̾e fragens
adlegendũ pandit sibi uolumina . & mortalẽ bibliotecȩ suȩ auctorẽ¬
uirginẽ asseruit Cum ante annos plurimos. demo parentib:
sorore cognatis. & qđ his difficilius ẽ c̃suetudine lautioris cibi
ꝓpt̃ cȩloꝵ me regna castrassem & hierosolimã militaturus
ꝑgerẽ : biblioteca quã romȩ cũ sũmmo studio ac labore confecerã care.¬
re ñ poterã Itaq miser ego lectorus tulliũ ieiunabã Post noctiũ
crebras uigilias pꝰ lacrimas quas mͥ p̃teritoꝵ recordatio peccatoꝵ
ex imis uiscerib eru ebat: plato sumebat᷑ inmanib Siquandom
mem& ipsũ conuersus ꝓpħam legere cȩrissem: sermo horrebat
tabã. sed solis Dũ me ita antiquus serpens luderet. in media
ferme quadragesima medullis infusa febris corpꝰ meũ inuasit ex

Expanded text:
 adeptus est, probatissimorum quoque Monachorum habitum factumque imitatus est. Cupiditatem siquidem animae jugi sinceritate calcans voluptatemque corporis perenni frangens ad legendum pandit volumina, et mortalem bibliothecae suae auctorevirginem scribens asserit: Cum ante annos plurimos domo, parentibus, sorore, cognatis, et quod his difficilius est  consuetudine lautioris cibi propter coelorum me regna castrassem, et Jerosolymam militaturus pergerem, bibliotheca, quam Romae cum summo studio ac labore confeceram, carere non poteram. Ita miser ego lecturus Tullium jejunabam: post noctium crebras uigilias, post lacrimas, quas mihi praeteritorum recordatio peccatorum ex imis uisceribus eruebat, Plautus sumebatur in manibus. si quando in memet reuersus prophetam legere coepissem, sermo horrebat  culpam esse, sed solis. dum ita me antiquus serpens inluderet, in media ferme quadra
Abbreviated transcription (Latin):
metallisq indtũ nhil diũsitatis aut in ȩqualitatis patideb&. quatenꝰ sic̃ idem pondi
ȩquũ ꝑman& ita &ã eadem m̃sura ȩq ilis tribuatur Nouerint tam̃ generalit᷑ om̃s

Expanded text:
metallisque inditum, nihil diversitatis aut inaequalitatis pati debet, quatenus sicut idem pondus metallisque inditum, nihil diversitatis aut inaequalitatis pati debet, quatenus sicut idem pondus aequum permanet, ita etiam eadem mensura aeque illis tribuatur. Noverint tamen gener
Abbreviated transcription (Latin):
conpuls ꝑhũsa uagari ac turpib se implicar negocius cogant᷑ Melictoq eccle sustico
officio iñcipiant indisciplinate uiuert & ꝓprus uoluptatib deseruire. St platiaeis
necessaria largiendo achõ remunerari poterant. districte & seuere iudicent᷑ Sent
quippe eis pulm̾̃tũ. uxta qđ uires suppetunt & loca eis congrua adtribuant. in quib
nutrimina fiant iunde necessaria pulm̃ta habeant. exceptis hnsquȩ de ȩccłȩ inlls.
uł oblationib fideliũ accipiunt Habeant itaq: idem canonici horcos holerũ unde
cum cet̾is additam̃tis aliquod pulm̃tũ cotidie in refectono sibi uicissim ministrem
ratione canonicis dandã ẽẽ. censuimis Et hoc idõ quia cũ hinuscemodi iñsur
diũsissimȩ & in equales soleant haberi. publicũ tam̃ pondis ꝓuincus. ciuitatibus:

Expanded text:
compulsi, per diversa vagari ac turpibus se implicare negotiis cogantur: relictoque ecclesiastico compulsi, per diversa vagari ac turpibus se implicare negotiis cogantur: relictoque ecclesiastico officio, incipiant indisciplinate vivere, et propriis voluptatibus deservire; et praelati, qui eis necessaria largiendo, a Domino remunerari poterant, districte et severe judicentur. Dent quippe eis pulmentum, juxta quod vires suppetunt, et loca eis congrua attribuant: in quibus nutrimina fiant, unde necessaria pulmenta habeant, exceptis his quae de ecclesiae villis vel oblationibus fidelium accipiunt. Habeant itaque iidem canonici hortos olerum, unde cum caeteris additamentis aliquod pulmentum quotidie in refectorio sibi vicissim ministrent. ratione canonicis dandam esse censuimus, et hoc ideo, quia cum hujuscemodi mensurae diversissimae et inaequales soleant haberi, publicum tamen pondus provinciis, civitatibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tenit sieut crebro peccatis p̃pediȩntibus cuenire solat ⁊ plui quantũ debent csar
umũ canonicis nepiuerit. id qđ dederint sic discrete at ẽperate astibuant ut anie¬
potest accipiant & socialit in suncto ꝓposito ꝑseuerent. Idcirto ꝓpictre sbi debent
canonici. ut uinũ aut quẽ lib& aliũ potũ in elemosna sibi datũ in comimi recondint
cellario. quate nꝰ inmimente huꝰcemodi sterilitatis tẽpore suis eo sisfragentꝰ cõmunit̃
necessitatibus p̃tam̃ eis ꝓpt̾ hoc aplatis pocus debitus penit᷑ sibt rahitur sie unduatt
eceła. suis facultatibus cũ caritate & humilitace suffragam ꝓcurentꝰ. Eturet a apłm¬
fr̃ frẽm adiuu& &imbo comsolentur ñ cam̃ obid se suꝑbiendo extollant. quia sic mlibro
ꝓsꝑi legitur non se debent huicemodi inani iactantia ꝓferre his quos nihil habentes
qualib& disimulatione aut tenacitate subditis subtrahant ne pauptatis occasione

Expanded text:
iterit, sicut crebro peccatis praepedientibus evenire solet, et praelati, quantum debent, dare vinum canonicis nequiverint, id quod dederintpotest, accipiant, et socialiter in sancto proposito perseverent, idcirco prospicere sibi debent canonici ut vinum aut quemlibet alium potum in eleemosyna sibi datum, in communi recondant cellario, quatenus imminente hujuscemodi sterilitatis tempore, suis eo suffragentur communiter necessitatibus: non tamen eis propter hoc a praelatis potus debitus penitus subtrahatur, si est unde pascit ecclesia suis facultatibus, cum charitate et humilitate suffragari procurent, ut, juxta Apfratrem adjuvet, et ambo consolentur . Non tamen ob id se superbiendo extollant: quia, sicut in libro Prosperi legitur, non se debent hujuscemodi inani jactantia praeferre his quos nihil habentes qualibet dissimulatione aut tenacitate subditis subtrahant, ne paupertatis occasione
Abbreviated transcription (Latin):
acimuis oñs qͥ p̃sunt p̃positi rite dicant᷑ usus ta men obtinuit eos uoca Si lidc mdxuiui.¬
pendant cainonca inssaituta: Sed qͥn toplus inplicant᷑ in frm̃ curis. tanto magis stu¬
detint cȩ lestib ob tẽꝑare monitis. Debent igit᷑ cunc te congregationi utiles eẽ. & de
ninisterio ibi cõmis sofidelit̃ ꝓdeñse Ea uero quȩ sĩb dare debent. cũcaritate tẽpere
oprtino incunctant pbeant quatimꝰ adño defideli ãministratione gadũ bonũ nedͥrat¬

Expanded text:
amvis omnes qui praesunt praepositi rite dicantur, usus tamen obtinuit eos vocari ppendant canonica instituta, sed quanto plus implicantur in fratrum curis, tanto magis studeant coelestibus obtemperare monitis. Debent igitur cunctae congregationi utiles esse, et de ministerio sibi commisso fideliter prodesse. Ea vero quae fratribus dare debent, cum charitate tempore opportuno incunctanter praebeant, quatenus a Domino de fideli administratione gradum bonum sibi a
Abbreviated transcription (Latin):
uclantissimna cura costodiat. ne ministri ibidẽ deputati annonã frm aut furtĩ
ubripnendo. aiti alio quo lib& modo neglegent̃ inuendo dissipent: Hi uͦ famuli eligant᷑
de fidelissima ecłȩ familia. & his officuis diligent̃ erudiant᷑ Et scilic& apistoria¬
Canem quoq: forma de cocis seruanda estꝰ. Inutiles deniq acq in oboe dientes
celseratuo sc dͦm suꝑiꝰ cõp̃hensam sententiã iudicentur. EUI CDAAENDE
instruimur documtis in colligendis hospitib ante omĩa oꝑam dare debe
ut merito de nob ad ño dicat᷑. Hospes fui. & collegistis me&c&a froinde oporta
ut p̃lati eccłae p̃cedentiũ patrũ exempla sectantes. aliqđ p̃parent receptaculũ
ubi pauꝑes colligant᷑ & de reb eccłȩ tantũ ibidẽ deputent. unde sũptꝰ necessa¬
nios uxta possibilitatẽ rerũ habere ualeant. exceptis decimis q̃ de eccłȩ uillis
ibidẽ eferunt᷑ Sed & canonici tã defrugib quã &iã de om̃ib elemosinarũ

Expanded text:
clericorum, custodiat, ne ministri ibidem deputati annonam fratrum aut furtim subripiendo, aut aliquolibet modo negligenter vivendo dissipent. Hi vero famuli eligantur de fidelissima Ecclesiae familia, et his officiis diligenter erudiantur, ut scilicet et aEadem quoque forma de cocis servanda est. Inutiles denique atque inobedientes cellararii secundum superius comprehensam sententiam judicentur. CAPUT instruimur documut merito de nobis a Domino dicatur: Hospes fui, et collegistis me . Proinde oportet ut praelati Ecclesiae, praecedentium Patrum exempla sectantes, aliquod praeparent receptaculum, ubi pauperes colligantur, et de rebus Ecclesiae tantum ibidem deputent, unde sumptus necessarios juxta possibilitatem rerum habere valeant, exceptis decimis, quae de Ecclesiae villis ibidem conferuntur. Sed et canonici tam de frugibus quam etiam de omnibus e
Abbreviated transcription (Latin):
socuemẽ frmn in choro psallent iũ remoueatur: & seor sum in loccm bususc̃e¬
podi ne segentibus aplatis consticuto stare cogat᷑ ut salti rubore seques¬
modioni emdetd. Dem si his modis corrept̾ incorrigbilis exetiterar ora is
omieruse quie iuxta salomonis uocẽ stult̾ uerbis nencorrigereconquaten

Expanded text:
m in choro psallentium removeatur, et seorsum in loco hujuscem in choro psallentium removeatur, et seorsum in loco hujuscemodi neglegentibus a praelatis constituto stare cogatur, ut saltem rubore sequestrationis emendetur. Dein, si his modis correptus, incorrigibilis exstiterit, et aetas permiserit, quia juxta Salomonis vocem: « Stultus verbis non corr
Abbreviated transcription (Latin):
do uđł incetis ecelesiasticis disciplinis iuxta uires st udiũ ñ ex bibuerit : admsamiñ
necessitate seduitio tarde occurrerit. e claustris sine licentia exierit. plicentia
ueno egressus ex tra constiutũ sibi placitũ moras fecerit: inplateas nrt aucentiã
biuiis renderẽ tẽptauert in dormitorio aliqd indecens aut in honestũ uerb aut
actib pecrauerit: alibi nũ indormit orio cũ ceteris ibsq. cala in euitaosau
dis mure p̃sup̃sert fr̃ib caritatis officio oboedient̃ serinre inea excert aiscor¬
essoln se mellse staso acc tio quinimmo crebrius anmoneatro ⁊ Ee sibis a¬
conotuonu ħ cesserto puiblica obiur gaitione corripritar ⁊ued &ui sis
censuis suerit eceeris sibi alim̃tis int᷑ dictis: pane tantuĩ use ad dpã sitis¬
sentsone utit᷑ & aqua. Siuero nec sic se correzcerit separa ur sarnen sauise

Expanded text:
ndo, vel in caeteris ecclesiasticis disciplinis, juxta vires studium non exhibuerit, ad mensam non ndo, vel in caeteris ecclesiasticis disciplinis, juxta vires studium non exhibuerit, ad mensam non necessitate, sed vitio tarde occurrerit, e claustris sine licentia exierit, per licentiam vero egressus extra constitutum sibi placitum moras fecerit, in plateis ire, aut in biviis residere tentaverit, in dormitorio aliquid indecens, aut inhonestum, verbis, aut actibus, perpetraverit, alicubi nisi in dormitorio cum caeteris absque causa inevitabili dormire praesumpserit, fratribus charitatis officio obedienter servire Et si his admonitionibus non cesserit, publica admonitione corripiatur. Quod si et his renisus fuerit, caeteris sibi alimentis interdictis, pane tantum usque ad dignam satisfactionem utatur, et aqua. Si vero nec sic se correxerit, separetur a mensa, e
Abbreviated transcription (Latin):
culparũ m̃suma extendenda c̃ correptionẽ łthȩc omĩa iure in platoꝵ pendent
iudicio qͦ & discretissime tẽperanda s̃ necesse ẽ ut idẽ pliti circa delinquentes
medici pitissimi mitent᷑ factũ scilic& ut adhibita magnȩ discretionis cura. qͥd
cuiq ẽgruat quid ue c̃ueniat adibeant Hoc sumore ꝓpendentes ut iuxta quanti¬
tatẽ uulnerũ ex hibeant fom̃ta curationũ. quatenꝰ net alten dent qđ noceat nee
potꝰ iuxta salomonẽ coꝵ latera ne in durescant uirgis assiduȩ tondendas i quiliter
era cẽtos delinquentes iuxta auctoritatẽ duinã ascoꝵ patrũ exempla quqitionc̃is¬
tađ fien opditent st rctim breut̃q. ostendint᷑ Siquis fr̃ in congrgytunẽ cuntiono
constirutꝰ horis cainonicas freꝗtart neglecerit : etclamq nreligiose sedri paticrut
s̃conposite intrauerit. a op̾ dĩ nedlegent᷑ exsecut᷑ fuerit : ad conlationẽ ue nire distu¬
lerit õboedientiã a magistris sibi iniunctã agere recusuert inbegencout cnto

Expanded text:
culparum mensura extendenda est correptionum, et haec omnia jure in praelatorum pendent judicio, quo et discretissime temperanda sunt: necesse est ut iidem praelati circa delinquentes medici peritissimi imitentur factum: scilicet ut adhibita magnae discretionis cura, quid cuique congruat, quidve conveniat, adhibeant: hoc summopere perpendentes ut, juxta quantitatem vulnerum, exhibeant fomenta curationum, quatenus nec alteri dent quod noceat, nec potius, juxta Salomonem, eorum latera, ne indurescant, virgis assidue tundenda sunt; qualiter erga caeteros delinquentes, juxta auctoritatem divinafieri oporteat, strictim breviterque ostendatur. Si quis frater, in congregatione canonica constitutus, horas canonicas frequentare neglexerit, ecclesiamque non religiose, sed pompatice, vel incomposite, intraverit, et opus Dei negligenter exsecutus fuerit, ad collationem venire distulerit, obedientiam a ma
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qm̃ aliud ẽ. ex toto omittere: aliud pigre occurrere. qui segnit̃ aut tarde ad
matutinũ . autꝰ iliud qđ lib& diuinũ obsequiũ ꝑagendũ occurrert. dignũ ẽ. ut ñ cum
alus inchoro sed omniũ ultimꝰ aut certȩ aut erubescere discat in loco huice modi
nedegentib ap̃latis constituto st& Foris uͦ nullatenus remanere p̾sumat. ne
otio efabulis uac& & adĩ laudibus penitus alienus existat. Custodes p̃terea
eccłe furũ horarũ distinctiones bene norant. ut scilic& signa certis tẽporib
pilsent. Luminaria uꝰ cũ omni diligentia concinnanda ꝓuideant. Sicq eoꝵ
studii. ut nihil de sibi cõmissis rebus eccłȩ pereat

Expanded text:
Sed quoniam aliud est ex toto omittere, aliud pigre occurrere; qui segniter aut tarde ad Sed quoniam aliud est ex toto omittere, aliud pigre occurrere; qui segniter aut tarde ad matutinum, aut aliud quodlibet divinum obsequium peragendum occurrerit, dignum, ut non cum aliis in choro, sed omnium ultimus, aut certe, ut erubescere discat, in loco hujuscemodi negligentibus a praelatis constituto stet: foris vero nullatenus remanere praesumat, ne otio et fabulis vacet, et a Dei laudibus penitus alienus existat. Custodes praeterea ecclesiae harum horarum distinctiones bene norint, ut scilicet signa certis temporibus pulsent. Luminaria vero cum omni diligentia concinnanda provideant, sitque studii, ut nihil de sibi commissis rebus ecclesiae pereat
Abbreviated transcription (Latin):
letant. aut udiant. Uerba uͦ turpia & liuida ac scłaria nec ipsi ꝓferant nec
omnũ ab his fieri. obsecrationes: orationes postulationes gr̃arũ actiones ꝓ
omnib hominib ꝓ regib & om̃ib qui in sublimitates c̃stitati. ut qui&am &tram
quillam uitã agamus in om̃i pietate & castitate Hoc enĩ inquit apłs. bonũẽ.
Q accẽptũ coram saluatore nr̃o dõ: Caueant &iãne ꝓrequie sibi in locis diuino
cultui maincipatis concessa. otio torpeant. sed magis̃ in ꝑsoluendis diuinis laudib
ꝓmptiores ac deuotiores exsistant. ut ꝑ hanc quietẽ bene oꝑantes. adeã quȩ
sine caret ꝑuenire ualeant. Quiuͦ has haras frequentare. & in his ut dignũ
est cȩleste neglexerit officium ꝑsoluere : digna inuectione corripiatur. ut
cipse em̃dã & ceteri timore habentes huiuscemodi neglegentiã caueant

Expanded text:
legant, aut audiant. Verba vero turpia, et livida, ac saecularia nec ipsi proferant, nec legant, aut audiant. Verba vero turpia, et livida, ac saecularia nec ipsi proferant, nec m , primo omnium ab his fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones pro omnibus hominibus, pro regibus et omnibus qui in suet castitate. Hoc enim, inquit Apostolus, bonum est et acceptum coram salvatore nostro Deo. Caveant etiam, ne pro requie sibi in locis divino cultui mancipatis concessa, otio torpeant: sed magis in persolvendis divinis laudibus promptiores ac devotiores existant: ut per hanc quietem bene operantes, ad eam quae fine caret, pervenire valeant. Qui vero has horas frequentare, et in his, ut digpiatur, ut et ipse emendetur, et caeteri timorem habentes hujuscemodi negligentiam caveant.
Abbreviated transcription (Latin):
dunt᷑ Nec cũ baculis inchoro exceptis debilibus. sed religiosissime illis standũ
apsallendũ est Sunt & enĩ quidã clericoꝵ qui in scłarib negotiis & disceptationi.¬
bus pene totũ in fagtigabilit̃ deducunt diem. Et mex ut eccłam ad diuinũ offici um
pagendũ intrauerint. ita fatigati uident᷑. ut nec orationi uacare. nec ad
psillendũ stare queant. sed potiꝰ sedentes ñ diuinis sed uanis solent instare
loquels a&scłaria uerba & quod dictu nefas ẽ turpia & obscena inuicẽ ꝓfer̃¬
porta nãq ut ab his qui faciunt. & ab illis qui eos forte imitari uolunt uiste exe¬
erabilis usus radicit᷑ euallat᷑ Quia scđm dñi sententiã. domꝰ eiꝰ domͦ orationis
uocinda ẽ: Om̃ss igit᷑ abotiosis sermocinationibus auditũ parit̃ castigent &
linguam: & in eccła cũ timore & ueneratione stantes. aut orent. aut cantent. aut

Expanded text:
diantur. Nec cum baculis in choro, exceptis debilibus, sed religiosissime illis standum diantur. Nec cum baculis in choro, exceptis debilibus, sed religiosissime illis standum et psallendum est. Sunt etenim quidam clericorum, qui in saecularibus negotiis et disceptationibus pene totum infatigabiliter deducunt diem, et mox ut ecclesiam ad divinum officium peragendum intraverint, ita fatigati videntur, ut nec orationi vacare, nec ad psallendum stare queant: sed potius sedentes, non divinis, sed vanis solent instare loquelis, ac saecularia verba, et quod dictu nefas est turpia et obscena invicem prportet itaque ut ab his qui faciunt, et ab illis qui eos forte imitari volunt, iste exsecrabilis usus radicitus evellatur: quia secun dum Domini sententiam, domus ejus domus orationis vocanda est . Omnes igitur ab otiosis sermocinationibus auditum pariter castigent, et lin guam, et in ecclesia cum timore et veneratione stan tes, aut orent, aut cantent, aut
Abbreviated transcription (Latin):
gnpss herepicoꝵ suꝑfluas  estimantiumi sacrat igilia
Sui ntau opere infructuos as oicentar : uueras meiaas
ematutinoꝵ anciquitate & auctoritate testis ẽ idem ađ
ꝓplu dicens In matutinis meditabor inte. quia fuisti idutor
eło quialibu Preuenen oculimei adce diluculum uts mealtaren¬
puniuer sum mundũ euidem caelebrationis in ualu it
uesiausnio op̃i cel ebretur A a tutina dutem
uan padi artu. dñs & saluator nr̃ ab inferis resurre
quando es epit oriri fidelibus lux. quae moriente
xp̃o ecciderat peccatoribus: Siquidem & eodem tẽpore
cunctis sbes futurs resu rrectionis creditur cũ iusto
& om̃s ab hac temporalia morte quasi a sapore somni
resur gentes euigilabunt:¬
tudeant sũmoꝑe canonici p̃dictas horas iugilantissima cura custodire.
& in his diuinũ officium humilit̃ ac deuote ꝑsoluere. Mox enima
ut datum fuerit signum : festinato om̃s ad eccłam conueniant. Quã non
põpatice aut in honeste uł in cõposite. sed cũ reuerentia & dĩ timore ingre¬

Expanded text:
nus haereticorum, superfluas existimantium sacras vigilias, et spiritali opere infructuosas, dicentes jura temerari De matutinorum antiquitate et auctoritate testis est idem David propheta, dicens: In matutinis meditabor in te, quia fuisti adjutor meus . Et alibi: Praevenerunt oculi mei ad te diluculo, ut meditareper universum mundum eiusdem celebracionis invaluit i celebretur. Matutina autem luce radiante, Dominus et Salvator noster ab inferis resurrexit, quando coepit oriri fidelibus lux, quae moriente Christo occiderat peccatoribus. Siquidem et eodem tempore cunctis spes futurae resurrectionis creditur, cum omnes justi ab hac temporali morte, quasi a sopore somni resurgentes, evigilabunttudeant summopere canonici praedictas horas vigilantissima cura custodire, et in his divinum officium humiliter ac devote persolvere. Mox enim ut auditum fuerit signum, festinato omnes ad ecclesiam conveniant, quam non pompatice, aut inhoneste, vel incomposite, sed cum reverentia et Dei timore ingre
Abbreviated transcription (Latin):
A&ꝑimmnoderatũ cultũ caueant de honestare religionis uignitatẽ extertur
Quantũ aĩ a suꝑfluo & in moderato cultu uestiũ se conpescere debrint. multis soꝵ
patrũ docum̃tis ꝑdoceri potest Dic̃ enĩ beat᷑ hieronimus in epta ad eustochium
Sunt quidẽ mei ordinis quib om̃is curaẽ. de uestib sibene oleant siꝑes laxa pelli
ñfulgeat. crines calamistr uestigio rotant᷑. digiti de anulis radiant᷑ Et neplantas
humidior ia spargit. uix imprimunt sũma uestigia Tales ÷ inquit cũ indertis
iohannẽ dñs de uestim̃ti sui asꝑitate laudisi& Sicultus uestiũ culpa ñ eet

Expanded text:
per immoderatum cultum caveant debonestare religionis dignitatem exterius. per immoderatum cultum caveant debonestare religionis dignitatem exterius. Quantum etiam a superfluo et immoderato cultu vestium se compescere debeant, multis sanctorum Patrum documentis perdoceri potest. Dicit enim beatus Hieronymus in epistola ad Eustochium: Sunt quidam mei ordinis quibus omnis cura est de vestibus, si bene oleant, si pes laxa pelle non folleat: crines calamistri vestigio rotantur, digiti de annulis radiant, et ne plantas humidior via spargat, vix imprimunt summa vestigia: tales, inquit, cum videris, Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudasset. Si cultus vestium culpa non e
Abbreviated transcription (Latin):
quem in firmitas aut senectus id facer
ꝓhibuerit : dor miant. InNe fectorio
cotidie una reficianta pniseriqueni
ne cessitas ab esse compulerit qͣlho
non esine licentia magistri fiat. Illis
quoque comedentibus & silenuatum
religiose tenentibusbe prtintentins
eeltiore lectio & ab his intentis sime
audiatur Ut uicissim in refectorio & ceteris cõmunibus necessitatibus sibi
frat̃nitatis officio seruiant Vt nullus foras nisi ꝑlicentiã egrediat᷑ E gressus
quoq nullũ de se detractioni locũ d& sed magis imitabilem se cunctis ex hi¬
beat: Hlanc igit᷑ geminã pastionẽ p̃latisibi cõmissis ouib impendere instant
tantes non cũ rȩpbis & diuina ultione feriendis dãpnent᷑. sed potius cũ electis
pastoribus ꝑpaua felicitate adño remunerentur: Uu casionici SiCU
ꝓinde canonicis totis uirib elaborandũ est. ut &indim̃ta uistutũ habeant interius.

Expanded text:
quem infirmitas aut senectus id facere quem infirmitas aut senectus id facere prohibuerit, dormiant: in refectorio quotidie una reficiantur: nisi forte quem necessitas abesse compulerit, et hoc non sine licentia magistri fiat. Illis quoque comedentibus et silentium religiose tenentibus, continuatim legatur lectio, et ab his intentissime audiatur, vicissim in refectorio et caeteris communibus necessitatibus sibi fraternitatis officio serviant. Ut nullus foras, nisi per licentiam egrediatur, egressus quoque nullum de se detractioni locum det, sed magis imitabilem se cunctis exhibeat. Hanc igitur geminam pastionem praelati sibi commissis ovibus impendere instanter tantes, non cum reprobis et divina ultione feriendis damnentur, sed potius cum electis pastoribus perpetua felicitate a Domino remunerentur. CAPUT CXXIV. Ut caProinde canonicis totis viribus elaborandum est, ut et indumenta virtutum habeant interius, et