comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. inimicꝰ eẽ desistat: Addis p̃t̾ea regꝰ¬
num cȩlorum etiam in testam̃to uet̾i reꝓ
mitti: ponisq testimonia de apochryfis:
cum ꝑspicuum sit regnum cęlorum pri-¬
mum in ęugłio p̃dicari ꝑ ioħem baptistã.
et dnm saluatorẽ et apłos Lege ȩiigłia: Ioħs¬

Expanded text:
charitatis, inimicus esse desistat. 31. An regcharitatis, inimicus esse desistat. 31. An regnum cmitti : ponisque testimonia de apocryphis, cum perspicuum sit, regnum coelorum primum in Evangelio praedicari per Joannem Baptistam, et Dominum Salvatorem, et Apostolos. Lege Evang
Abbreviated transcription (Latin):
grauissimoletargo: ponis ac dicis Ini¬
mico ñqͣ eẽ credendũ Qd̾ sibi ẽẽ c̃trariũ:
scͥptȩ uocib contineri: ñ animadu̾tens
quo sensu in suis locis dicta sint Pre.¬
ceptũ ẽmͥ. ut diligã inimicos: et orẽ ꝑ
ꝑ secutorib: Nunqͥd uissũ ẽ. ut ita di¬
ligã quasi ꝑximos et consanguineos. et
amicos: ut int̾ emulũ et necessariũ
ꝑximos. amicis qͥd ampliꝰ exhibeo:
Aut si hoc dixeras. illud tac̾e debueras :
ne c̃traria sibi in eodẽ loco dic̾e uid̾eris:
inimico ñ qͣ. eẽ credendũ S qͦmͦ diligat᷑
inimicꝰ: et lex docet Ium̃tũ adu̾sariisi
cecid̾it subleuandũ: Et apłs. Siesurie¬
rit inimicꝰ aus: da illicybũ Si sitierit:
da illipotũ Hȩc enĩ faciens: carbones
ignis c̃gregabis suꝑ capt̾ eiꝰ: Nonin maledi.¬
sctũ
et condempnationem ut pleriq estimar:
dinẽ: ut suꝑatͦ beneficiis. ex cocto frigore

Expanded text:
gravissimo lethargo ponis ac dicis, « Inigravissimo lethargo ponis ac dicis, « Inimico nunquam esse credendum; » quod sibi esse contrarium, Scripturae contineri, non animadvertens, quo sensu in suis locis dicta sint. Praeceptum est mihi, ut diligam inimicos, et orem pro persecutoribus. Numquid jussum est, ut ita diligam, quasi proximos et consanguineos et amicos, ut inter aemulum et necessarium go quasi proximos, amicis quid amplius exhibebo? Aut si hoc dixeras, illud tacere debueras, ne contraria sibi in eodem loco dicere videreris, Inimico numquam esse credendum . Sed quomodo diligatur inimicus, et lex docet : Jumentum adversarii si ceciderit, sublevandum: et Apostolus: Si esurierit inimicus tuus, ciba illum; si sitierit, da illi potum. Hoc enim faciens, carbones ignis congregabis super caput ejus ; non in maledictum et condemnationem, ut plerique existimant, dinem, ut superatus beneficiis, excoctus fervore
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne nob satis ẽ patient᷑ ꝑde qd ha¬
bemꝰ: nͥ uiolento atq raptori agamꝰ gr̃as.
et eũ cuncꝰtis benedictionib p̾seqͣm :
ditio contend̾e. et ꝑ lites aouirgia
auferre tdinicam: etiã pallio ẽẽ ceden¬
nr̃a ꝑdam̾ e Hocdico ñ qͦ aliqͥd sceleris
in hac sententia sit: s qd ubiq ꝯfiẽp
bͥo Aio yͥc mediocria transeas. et mag¬
nasecteris Inde adiungis Glam ue¬
stium et ornam̃torum doͦ eẽ contrariã
Quȩ sunt rogo inimicitie contͣ om̃. si
tunicam habuero mundiorem: Si ep̃s.
in administratione sacrificioꝵ candida
ueste ꝓcesserint: Cauete clerici. cauete
monachi: uiduȩ. et uirgines: ꝑiclita.¬
mini nͥ sordidas uos. atq pannosas uulg̾
aspexerit: Taceo de hominib scli: qͥb
aꝑte bellũ inducit᷑. et inimicitiȩ cont᷑
dm̃: si p̃ciosis atq nitentib utantur
exiiuiis Audiamꝰ et cȩt̾a Inimicos ut
ꝑximos diligendos: Statĩq opp̃ssus

Expanded text:
Nonne nobis satis est, patienter perdere quod haNonne nobis satis est, patienter perdere quod habemus, nisi violento atque raptori agamus gratias, et eum cunctis benedictionibus prosequamur? dicio coetiam pallium esse concedennostra perdamus. Hoc dico, non quod aliquid sceleris in hac sententia sit, sed quod ubique ὑπερβολικῶς mediocria transeas, et magna secteris. Unde adjungis, Gloriam vestium et ornamentorum Deo esse contrariam. Quae sunt, rogo, inimicitiae contra Deum, si tunicam habuero mundiorem, si episcoin administratione sacrificiorum candida veste processerint? Cavete, clerici; cavete, monachi; viduae et virgines, periclitamini, nisi sordidas vos atque pannosas vulgus aspexerit. Taceo de hominibus saeculi, quibus aperte bellum indicitur, et inimicitiae contra Deum, si pretiosis atque nitentibus utantur eproximos diligendos: » statimque oppressus
Abbreviated transcription (Latin):
bit: In lege peccator credens in dm̃: qͥ ꝑlegẽ
dicimꝰ ꝑire ꝑpetuo. et xp̃ianos si in pec¬
cato p̃uenti fuerint. saluandos ẽẽ pꝰ pe¬
nas: Iungis p̃tea duo capitula int̾ se
discrepantia: qͦ si uera sint os aꝑire ñ
entiam legis usurpare non debe indo¬
ctum Aut enim magistrum aquo di¬
dic̾is ꝓferre cogeris: ut qͥ scientiã legis
liceat usurpare. autsi magist᷑ talis ẽ.
qͥ ab alio ñ didicit. et docuerit ce qd̃ ipse
ignorabat: restat ut ñ recte facias. qͥ
indoctus usurpas scientiã scͥpt᷑arũ: et
magist̃ pͥusꝗͣ discipłs eẽ cȩpisti Nisi
forte humilitate solita magistrũ diu
lactitas dm̃. qͥ docet hominẽ scientiã:
ut cũ moẏse innube et caligine. facie
ad faciẽ audias u̾ba dĩ: et inde nob̾
cornuta fronte pcedas Nec hoo suf¬
fic̃: s repente mutaris instoicũ: et
dezenonis nob̾ tonas suꝑcilio. Xp̃ianũ
illiꝰ deb̾e eẽ pacientię: ut si quis sua
auferre uoluerit. gratant̃ admittat:

Expanded text:
bit. In lege peccator credens in Deum, qui per ldicimus perire perpetuo; et Christianos, si in peccato praeventi fuerint salvandos esse post poenas? Jungis praeterea duo capitula inter se discrepantia, quae si vera sint, os aperire entiam legis non usurpare debere indoctum . Aut enim magistrum, a quo didiceris, proferre cogeris, ut tibi scientiam legis liceat usurpare: aut si magister talis est, qui ab alio non didicerit, et docuerit te quod ipse ignorabat, restat ut non recte facias, qui indoctus usurpas scientiam Scripturarum, et magister prius quam discipulus esse coepisti. Nisi possidere cum sociis, quod nec Patriarchajactitas Dominum, qui docet omnem scientiam, et cum Moyse in nube et caligine facie ad faciem audis verba Dei, et inde nobis cornuta fronte procedis. Nec hoc sufficit, sed repente mutaris in Stoicum, et de Zenonis nobis tonas supercilio, Christianum illius debere esse patientiae, ut si quis sua auferre voluerit, gratanter amittat .
Abbreviated transcription (Latin):
hominis uera sapientia: imꝑfectum eẽ
se nosse: Atq ut ita loquar: cunctors
in carne iustors imꝑfecta ꝑfectio ẽ:
Unde et in ꝓt̾ibiis leguꝰ Ad intelligen.¬
iusticiam ueram: Nisi enimeẽt et falsa
iusticia: nonꝗͣ dĩuera iusticia diceret᷑:
Et in eodem apłi loco sequit᷑ Et si quid
alit̾ sentitis: et hoc uob̾ ds̃ reuelauit: Rem
nouam audio Qui paulo ante dixerat.
non quia iam accepi. autq iam ꝑfectus
sum: et uas electionis qui ꝓconfidentia
iungitq cũ cȩt̾is. et ait Quotqͦt gͦ ꝑfe¬
cti: hoc sapiamus: S qua ratione hocdi-¬
xerit: exponit in consequentib Hoc in qͥt
sapiamus qui uolumus scđm humanȩ
fragilitatis modulum eẽ ꝑfecti: necdũ nos
accepisse: necdum comp̃hendisse: necdũ
eẽ ꝑfectos Et quia necdũ ꝑfecti sumus.
et forsitan alit̃ sapimus. quam posc̃ uera
et ꝑfecta ꝑfectio: si quid alit̾ sapimꝰ. et
alit̾ intelligimus quam dĩ habet scientia :

Expanded text:
hominis vera sapientia, imperfectum esse hominis vera sapientia, imperfectum esse se nosse: atque, ut ita loquar, cunctorum in carne justorum imperfecta perfectio est. Unde et in Proverbiis legimus: Ad intelligenjustitiam veram . Nisi enim esset et falsa justitia, numquam Dei vera justitia diceretur. Et in eodem Apostoli loco sequitur: Et si quid aliter sentitis et hoc vobis Deus revelabit . Rem novam audio. Qui paulo ante dixerat, Non quia jam accepi, aut jam perfectus sum, 709 et vas electionis, qui pro confidentia jungitque se cum caeteris, et ait: Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus. Sed qua ratione hoc dixerit, exponit in sequentibus. Hoc, inquit, sapiamus, qui volumus secundum humanae fragilitatis modulum esse perfecti, necdum nos accepisse, necdum comprehendisse, necdum esse perfectos. Et quia necdum perfecti sumus, et forsitan aliter sapimus, quam poscit vera et perfecta perfectio: si quid aliter sapimus, et aliter intelligimus, quam Dei habet scientia;
Abbreviated transcription (Latin):
dum non ꝗͣ instatione. s semꝑ incursu
ẽ. imꝑ fectum doceat qd̾ homines pu¬
cabamus eẽ ꝑfectum : solãq ꝑfectionẽ
et ueram iusticiã. dei tantum uircu¬
tib coaptandam Scdm ꝓpositum inqͥt:
ꝑsequor ad brauuim suꝑ̾ne uocationiᷤ
mͥ. qͥsi homunculo. mea uitia confiten¬
a. si audacter int̾rogemus: Dicis te needũ
accepisse. et necdum comp̃hendisse. &
necdum eẽ ꝑfectum: et p̃teritorum semꝑ
obliuisci. et ad pͥora ce extendi: si qͦ mo¬
do possis occurrere in resurrectione mor¬
cuorum÷ et consequi brauiũ suꝑnȩ uo¬
cationis Et qͦmͦ statim infers. qͦtqͦt gͦ
sapimus. siue sapiamus : Ilos eẽ ꝑfectos:
Comprehendisse qd̃ ñ comp̃hendimus:
accepisse qd̾ ñ accepimus: eẽ ꝑfectos qͥñdũ
ꝑfecti sumus: Quid gͦ sapimus. ĩmo
quid saꝑe debemus qui ꝑfecti sumus:
Imꝑfectos nos ẽẽ confiteri: et necdũ com¬
p̃hendisse necdum accepisse: Hȩc est

Expanded text:
dum numquam in statione, sed semper in cursu dum numquam in statione, sed semper in cursu est, imperfectum doceat, quod homines putabamus esse perfectum: solamque perfectionem et veram justitiam, Dei tantum virtutibus coaptandam. Secundum propositum, inquit, persequormihi quasi homunculo mea vitia confitenti, si audacter interrogem. Dicis te necdum accepisse, et necdum comprehendisse, et necdum esse perfectum, et praeteritorum semper oblivisci, et ad priora te extendi; si quo modo possis occurrere in resurrectione mortubrum, et consequi bravium supernae vocationis. Et quomodo statim infers: Quotquot esapimus, sive sapiamus, nos esse perfectos? comprehendisse quod non comprehendimus, accepisse quod non accepimus, esse perfectos qui nondum perfecti sumus? Quid ergo sapimus, immo quid sapere debemus qui perfecti non sumus? Imperfectos nos esse confiteri, et necdum comprehendisse, necdum accepisse. HAEC EST
Abbreviated transcription (Latin):
quem seͥbit ad philippenses Nonq iã ac¬
cepi: aut iam ꝑfectus sim: Persequor
aut̃: si comp̃hendam. in quo et app̾hen¬
sus sum axp̃o fr̃s: ego me necdum ar¬
bitror comp̃hendisse: Unum aut̃ postĩ¬
orum obliuiscens: ad ea qͥ pͥora sunt
me extendens: uixta ꝓpositũ sequor
ad brauiũ suꝑnę uocationis dĩ in xp̃o
iħu Quotquot gͦ ꝑfecti: hoc sapia.
dubito. et nos breuitatis studio p̃t̾umͦ
Dicit senecdum comp̃hendisse: et neqͣqͣ
eẽ ꝑfectum: s instar sagitarii ad ꝓpo¬
et ad signum iacula dirigere: quem sig.
ne sagita ad partem declinans alt̾am.
imꝑitum ostendat sagittarium: Etas¬
serit p̃titorum se semꝑ obliuisci: et ad
pora semꝑ extendi: Perquȩ docet p̃t̃i-¬
ta negligenda. et fut᷑a cupienda: ut
qd̃ hodie ꝑfectũ putauit: dumadmeli¬
ora et pͥora extendit᷑: cras imꝑfectũ fuis¬
se conuincat: Atq ita ꝑ singłos gradꝰ.

Expanded text:
quem scribit ad Philippenses: Non quia jam acquem scribit ad Philippenses: Non quia jam accepi, aut jam perfectus sim. Persequor autem si comprehendam: in quo apprehensus sum a Christo. Fratres, ego me necdum arbitror comprehendisse. Unum autem, posteriorum obliviscens, ad ea quae priora sunt me extendens, juxta propositum sequor, ad bravium supernae vocationis Dei in Christo Jesu. Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamudubito et nos brevitatis studio praeterimus. Dicit se necdum comprehendisse, et nequaquam esse perfectum, sed instar sagittarii ad proet ad signum jacula dirigere, quem  Al.ne sagitta ad partem declinans alteram, imperitum ostendat sagittarium. Et asserit praeteritorum se semper oblivisci, et ad priora semper extendi: per quae docet praeterita negligenda, et futura cupienda; ut quod hodie perfectum putavit, dum ad meliora et priora extenditur, cras imperfectum fuisse convincat. Atque ita per singulos gradus,
Abbreviated transcription (Latin):
gmĩtatio
tortuosa ẽ: ȩccłasticã simplicitatẽ. int̾ phy¬
lophorum spineta concludens: Quidari.¬
stotili et paulo: Quid platoni et petro:
Ut ille enĩ pͥnceps phylosophorũ. ita
hic apłorum fuit. suꝑ quẽ eccła dni sta¬
bilimore fundata est: quȩ nec impetu
fluminis. nec ulla tempestate concu¬
tit᷑ at̃ Rethoricaris: et dum mͥ obiciᷤ
phylosophiã. adoratorũ castra trans.¬
cendis Uerũ audi: quid idem dicat
orator tuus Desine communib locis:
Domi nob iꝰta nascunt᷑ Ct̃: Nulla hic elo¬
quentia est. nullus oratorum tumoꝵ.
quorum offitium est dic̾e ad ꝑsuaden¬
dum accommodate: s puram puro ser¬
mone querimꝰ u̾itatem: Aut dñm pos.
sibilia p̃cepisse. ut sint in culpa qui
possibilia ñ fecerunt: aut siñ possunt
fieri. ñ eos qui impossibilia ñ faciunt:
s illum qui impossibilia p̃cep̃. qd̾ nefas
dictu sit. conuinci inusticie At̃ Uideo
introgabo: qui dde illo apłi loco sentiaᷤ.

Expanded text:
mentatio tortuosa est, Ecclesiasticam simplicitatem inter philosophorum spineta concludens. Quid Aristoteli et Paulo? Quid Platoni et Petro? Ut ille enim princeps philosophorum, ita hic Apostolorum fuit, super quem Ecclesia Domini stabili mole fundata est, quae nec impetu fluminis, nec ulla tempestate concutitur. A. Rhetoricaris, et dum mihi objicis philosophiam, ad Oratorum castra transcendis. Verum audi quid idem dicat Orator tuus: « Desine communibus locis: domi nobis ista nascuntur. » . C. Nulla hic eloquentia est, nullus Oratorum tumor, quorum definitio est, dicere ad persuadendum accommodate, sed puram puro sermone quaerimus veritatem: Aut Dominum non impossibilia praecepisse; ut sint in culpa qui possibilia non fecerint: aut si non possunt fieri, non eos qui impossibilia non faciunt; sed eum qui impossibilia praecepit, quod nefas dictu sit, convinci injustitiae. A. Video interrogabo, quid de illo Apostoli loco sentias,
Abbreviated transcription (Latin):
clem̃tiã saluatoris: qͥ ñ uult ꝑire quẽꝗͣ. nec de¬
lectat᷑ mortib peccators. s ut reu̾tat᷑ et ui¬
uat Cr̃: Rogo qͦ est ista iusticiał ut in pec¬
cato tenear erroris. cuiꝰ reatũ ñ habet con¬
scientia : Nescio me peccasse. et eiꝰ rei quã
nescio penas luo: Ut qͥd pł faciam sisponte pec¬
cau̾o: At̾: A me sententiȩ ⁊ dispositioniꝰᷤ dĩ causas
reqͥriᷤ: respondet stultȩ ĩtrogatiomi tuȩ lib̾ sapientiȩ:
Altiora te ne quesieris: et fortiora te ne scru¬
catus sis Et it̾um: Noli eẽ sapiens multũ:
et noli argum̃tari plusqͣ oportet: Et in eo-
dẽ In sapientia et in simplicitate cordis
qͣrite illũ: Aone forte huc uolumini con¬

Expanded text:
clementiam Salvatoris, qui non vult perire quemquam, nec declementiam Salvatoris, qui non vult perire quemquam, nec delectatur mortibus peccatorum, sed ut convertantur et vivant . C. Rogo quae est ista justitia, ut in peccato tenear erroris, cujus reatum non habet conscientia? Nescio me peccasse, et ejus rei quam nescio, poenas luo? Et quid plus faciam, si sponte peccavero? A. A me sententiae et dispositionis Dei 731 causas requiris? Respondet stultae interrogationi tuae liber Sapientiae: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Et alibi: Noli esse sapiens multum, et noli argumentari plus quam oporteat . Et in eodem loco: In sapientia et in simplicitate cordis quaerite Deum . Ac ne forte huic volumini con
Abbreviated transcription (Latin):
de suo: Non gͦ solũ aspectus. et in cen¬
tiua uitiors reputant᷑ in peccatũ: s ea
quib tribuius assensum: Aut en im uita¬
re possumus halam cogitationem. et con-¬
sequent̃ possimus carere peccato: aut si
uitare non possumus: non reputat᷑ in pec¬
catum. quod caui non petest: Callide qͥdẽ
argum̃taris: s non intelligis argum̃tatio.¬
nem tuam. contͣ scas scͥturas fac̾e Uolunt
enim eloquia scͥpturatum etiam ignoran¬
tiam habe peccatum Unde et iob. offert ho¬
stias ꝓfiliis suis: ne forte ꝑ ignorantiam
in cogitationẽ peccau̾nt: Et qui lignacedit.
sisecuri. ac ferro fugente. de ligno. hõ fue¬
rit occisus: ꝑgere uioet᷑ ad urbẽ fugitiuo¬
rũ : et candiui ibieẽ. quam diu sac̾dos maximꝰ
moriat᷑: id est redimat᷑ sangiune saluatori.
aut in domo baptismatis. aut in penitentia
quȩ imitat᷑ baptismatis gr̃am. ꝑ in effabilem

Expanded text:
de suo ? Non ergo solus aspectus et incende suo ? Non ergo solus aspectus et incentiva vitiorum reputantur in peccatum; sed ea quibus attribuimus assensum. Aut enim vitare possumus malam cogitationem, et consequenter possumus carere peccato; aut si vitare non possumus, non reputatur in peccatum, quod caveri non potest. A. Callide quidem argumentaris, sed non intelligis argumentationem tuam contra sacras Scripturas facere. Volunt enim eloquia Scripturarum etiam ignorantiam habere peccatum: unde et Job offert hostias pro filiis suis, ne forte per ignorantiam in cogitatione peccaverint. Et qui ligna caedit, si securi ac ferro fugiente de ligno, homo fuerit occisus, pergere jubetur ad urbem fugitivorum et tamdiu ibi esse, quamdiu Sacerdos maximus moriatur, id est, redimatur sanguine Salvatoris, aut in domo baptismatis, aut in poenitentia, quae imitatur baptismatis gratiam per ineffabilem
Abbreviated transcription (Latin):
le eẽ. quod rarum est: Atq ut hoc auge¬
as. et magnitudinem tue uirtutis osten¬
das: quo scilicet de bono conscientiȩ
chesauro eructare conaris : ponis in
dum: Et quid sit hoc leuit̃: ne forte in
oꝑe te aliquis dixisse estimaret: adne¬
Neq illuis sententiȩ recordaris Delicta
quis intelligit: ab occultis meis munda
me dñe: et ab alienis parce seruo tuo:
cum eccła etiam ea qͦ ꝑ ignorantiam
delinquimus. et sola cogitatione pecca-¬
mus. delicta eẽ fateat᷑. in tantum ut ho¬
stias perrore uibeat offerri: et ponti-¬
fex qui ꝓcuncto pͦpło dep̃cat᷑. ante ꝓ
se offerat uictimas: Qui certe ñꝗͣ ꝓ aliis
iubet᷑ offerre. suustꝰ ipse ñ eẽt: nec rur¬
sum ꝓ se offerre. si peccato careret. igno¬
rantie scilicet Nunc mͥ latissima scͥp¬
turarum spatia ꝑ agranda st̃: ut doceã
errorem et ignorantiã ẽẽ peccatũ Obse
ad concupiscendũ. iã mechatꝰ ẽ eã in cor¬

Expanded text:
le quod rarum est. Atque ut hoc augele quod rarum est. Atque ut hoc augeas, et magnitudinem tuae virtutis ostendas, quod scilicet de bono conscientiae thesauro eructare credaris, ponis in dum . Et quid sit hoc leviter, ne forte in opere te aliquis dixisse existimaret, anneneque illius sententiae recordaris: Delicta quis intelligit? ab occultis meis 730 munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo : cum Ecclesia etiam ea quae per ignorantiam delinquimus, et sola cogitatione peccamus, delicta esse fateatur: in tantum, ut hostias pro errore jubeat offerri , et Pontifex qui pro cuncto populo deprecatur, ante pro se offerat victimas, qui certe numquam pro aliis juberetur offerre, nisi justus ipse esset, nec rursum pro se offerret, si peccato careret ignorantiae. Scilicet nunc mihi latissima Scripturarum spatia peragranda sunt, ut doceam errorem et ignorantiam esse peccatum. 33. Ead concupiscendum eam, jam moechatus est eam in cor
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ tituł ẽ. posse hominẽ sine peccato
eẽ: et dĩ mandata facile custodire siue¬
lit De quo abunde dictũ ẽ Cũq se imi¬
Ille enĩ in qͥnqͣgesimo qͣrto ticulo tc̃ii libri
ponit neminẽ sine sorde. et sine pecca¬
co eẽ : statĩq ungit testimonia. in qͥb scͥp¬
cũ ẽ apd̾ iob Quis enĩ mundꝰ asordib :
Nec si unius etiã diei sit uita eł in t̾ra Ec in
psalmo qͥnqͣgesimo Ininiqͥtatib c̃ceptꝰ
sũ : et in delictis peꝑit me mat̾ mea: Et in¬
epła ioħis Si dixerimꝰ q peccatũ ñ habemꝰ.
nos ipsos seducimꝰ: et u̾itas in nob̾ ñ ẽ: Tu
ediu̾so asseris. posse hominẽ sine pecca¬
to eẽ Et ut hocuerũ dixisse uidearis:
statĩ iungis et dei mandata facile custo¬
dire si uelitͣ Quȩ aut rarꝰ. aut nulbꝰ ĩple¬
uit Sienĩ facilia st̃: debent aplurib eusto¬
diri Sin aut̃ ut concedamus tͥ. tarꝰ qsq
ea explere potest: manifestum ẽ diffici¬

Expanded text:
simus titulus est, Posse hominem sine peccato esse, et Dei mandata facile custodire, si velit, de quo abunde dictum est. Cumque se imiIlle in quinquagesimo quarto titulo tertii libri, ponit neminem sine sorde et sine peccato esse, statimque jungit testimonia, in quibus scriptum est apud Job: Quis enim mundus a sordibus? nec si unius etiam diei sit vita ejus in terra . Et in Psalmo quinquagesimo : Ecce in iniquitatibus conceptus sum, et in peccatis annis: Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nosmetipsos decipimus, et veritas in nobis non est . Tu e diverso asseris, Posse hominem sine peccato esse: et ut hoc verum dixisse videaris, statim adjungis, Et Dei mandata facile custodire, si velit, quae aut rarus, aut nullus implevit. Si enim facilia sunt, debent a pluribus custodiri. Sin autem, ut concedamus tibi, rarus quisquam ea implere potest, manifestum est esse diffici
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sis septimi qͣndo ieuiniũ ẽ usq adues¬
eũ hyrcũ qͥ ante holocaustũ ꝑ peccato
ex lege mactat᷑ In dieb qͦs cenophegie.
qͣndo figebant᷑ tabnacła : a die quinto de¬
cimo eidẽ m̃sis septimi. usq ad diẽ uice¬
simũ scđm. int̾alias uictimas sẽꝑ ꝓpec¬
cato hyrcꝰ offertcͦ: ut illd̾ ĩpleat᷑ beatids:
Tibi soli peccaui et malũ coram te feci: ut
iustificeris insermonib tuis et uincas
cũ iudicaris: Sex ciuitates eligunt᷑ exi¬
lii. eoꝵ qͥ ñ sponte s ꝑ ignorantiã. uł iactu
lapidis. uł ĩpulsione man̾. uł ioco. atq
lasciuia absq inimicitiĩs. infelicitate
absq crimine st̃. dũ relegant᷑ in ꝑpetuũ÷
et ante constitutũ diem. nec supplicatio¬
ne nec p̃cio. eoꝵ reu̾sio ĩpetrari et re¬

Expanded text:
mensis septimi, quando jejunium est usque ad veseum hircum, qui ante holocaustum pro peccato ex lege mactatur. In diebus quoque Scenopegiae, quando figebantur tabernacula, a die decimo quinto ejusdem mensis septimi usque ad diem vigesimum secundum, inter alias victimas semper pro peccato hircus offerebatur, ut illud impleatur beaTibi soli peccavi, et malum coram te feci, ut justificeris in sermonibus tuis, et vincas cum judicaris . Sex civitates eliguntur exsilii eorum, qui non sponte, sed per ignorantiam, vel jactu lapidis, vel impulsione manus, vel joco, vel lascivia absque inimicitiis, infelicitate absque crimine sunt, dum relegantur in perpetuum, et ante constitutum diem, nec supplicatione, nec pretio eorum reversio impetrari et re
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ sententia et tͥ parata ẽ: sineglexe¬
ris ad meliora conu̾ti Beinde cuiꝰ ẽ teme¬
gritatis
iniquos et peccatores impiis iungere:
qͥa nob̾ sic definiunt᷑ Omĩs impiusinic̾
ẽ. et peccator. nec recipcat. ut possimꝰ dic̾e.
omĩs peccator et iniquiis. etiã impiꝰ ẽ :
Impietas enĩ ꝓpͥe ad eos ꝑtinet. qͥ noticiã
dĩ ñ habent: uł cognitã transgressione
mutarunt: Peccatũ aut̃ et iniqͥcas: ꝑqͣli¬
tate uitioꝵ. pꝰpeccati et iniqͥtatis uuln̾a.
recip̃ sanitatẽ Unde scͥptũ ẽ Multa fla¬
gella peccatoꝵ: et ñ int̾itꝰ sẽpitnꝰ Et ꝑoĩa¬

Expanded text:
Quae sententia et tibi parata est, si neglexeris ad meliora converti. Deinde cujus est temeritatis, iniquos et peccatores impiis jungere; qui a nobis sic definiuntur. Omnis impius iniquus est et peccator, nec reciprocatur, ut possimus dicere, omnis peccator et iniquus etiam impius est. Impietas enim proprie ad eos pertinet, qui notitiam Dei non habent, vel cognitam transgressione mutarunt. Peccatum autem et iniquitas pro qualitate vitiorum, post peccati et iniquitatis vulnera, recipit sanitatem. Unde scriptum est: Multa flagella peccatoris : et non interitus sempit
Abbreviated transcription (Latin):
cum ȩneum uas ꝑfectum sit. compara¬
tione argentei uasis. imꝑfectum dr̃. Rur¬
sumq argenteum: aurei collatione de¬
terius ẽ Atq hoc modo dum sibi inuicẽ
comꝑant᷑: imꝑfecta et ꝑfecta omnia
Inagro t̾rȩ bonȩ: ex una sem̃te. trice¬
narius. et sexagenarius. et centenariꝰ
fructus exoritur Ipsis num̾is indicat᷑
charias quo testimonio qͦͤsi impenetra¬
bili ut̾is clypeo. doc̾e nos possunt. qͣnto
inferiores sint beate mane matris
dñi sanctitate: quȩ conscientia in se

Expanded text:
cum aeneum vas perfectum sit, comparacum aeneum vas perfectum sit, comparatione argentei 712 vasis imperfectum dicitur, rursumque argenteum aurei collatione deterius est. Atque hoc modo, dum sibi invicem comparantur, imperfecta et perfecta sunt omnia. In agro terrae bonae, et ex una semente tricenarius et sexagenarius et centenarius fructus exoritur: ipsis numeris indicatucharias, quo testimonio, quasi impenetrabili uteris clypeo, nos docere possunt, quanto inferiores sunt beatae Mariae matris Domini sanctitate, quae cons
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ : ita dumtaxat. ut comparatione ma¬
ioris ꝑfectione careat In corpore qͦ cuiꝰ
m̃bra diu̾sa sunt:aliud ocłs. aliud man̾.
ria : aut itum cap̾t pedib ñ desid̾o opã
om̃s uirtutes: Nunqd om̃s donatio¬
nes habent sanitatum: Plunquid om̃s
lingius loquuntur.: Nunquid om̃s in¬
terp̃tantur: Emulamini dona maio¬
non dixerit. scđm quod unum quodq
m̃brum cupit : s scđm quod ipse uult
sp̃s: Neq enim dice potest uas figulo suo
qͣre ita uel ita me fecisti: Aut non habet
figulus pocestatem de eodem luto ali¬
uduas fac̾e in honorem. aliud in con¬
tumeliam: Unde consequent᷑ ad iecit
Emulamini dona maiora Infide & in¬
dustria plus cęt̾is uarismatib habe me¬
reamur: melioresq simus his qͥ comꝑa¬
tione nr̃i in scđ̾o. uel t̾cio gradu positist̃.
In magna domo: uasa diu̾sa sunt: Alia
aurea. alia argentea. enea. ferrea. lig¬
neaq : et tam̃ scđm modulum siuim.

Expanded text:
est, ita dumtaxat, ut comparatione maest, ita dumtaxat, ut comparatione majoris, perfectione careat. In corpore quoque, cujus membra diversa sunt, aliud oculus, aliud manus, ria; aut iterum caput pedibus, non desidero operam  virtutes? numquid omnes donationes habent sanitatum? numquid omnes linguis loquuntur? numquid omnes interpretantur? Aemulamini dona majonon dixerit, secundum quod unumquodque membrum cupit, sed secundum quod ipse vult Spiritus. Neque enim dicere potest vas figulo suo, quare ita vel ita me fecisti? An non habet figulus potestatem de eodem luto, aliud vas facere in honorem, aliud in contumeliam ? Unde consequenter adjecit, aemulamini dona majora: ut in fide et industria plus caeteris charismatibus habere mereamur, melioresque simus his, qui comparatione nostri in secundo vel tertio gradu positi sunt. In magna domo vasa diversa sunt, alia aurea, alia argentea, aenea, ferrea, ligneaque. Et tamen secundum modulum suum,
Abbreviated transcription (Latin):
nis qui plus om̃ib apłis laborauit: utiq
iustus erat. scͥbens ad timotheum Cer¬¬
tam̃ bonum certaui. cursum consum¬
maui: fidem seruaui Decȩtero reposi¬
ta est mͥ corona iusticie: quam reddet
mͥ dñs in illa die iustus iudex Nonso.¬
lum autẽ mͥ: s et omnib qui diligunt
aduentum eius Iustus erat et timo¬
theus discipulus eius. et imitator: quẽ
docet quid agere debeat. et quẽ modũ
ten̾e uirtutum Putam ne unam. et
eandẽ inutroq fuisse iusticiãt et ñ plus
hab̾e m̾itorum eũ qui plus omnib la¬
borauit: Multe mansiones a pd̾ patrẽ:
q et m̾ita diu̾sa Scella. abstella differt
ingła Et inuno eccłe corpore: m̃bra diu̾sa
sunt Habet sol filgorem suũ iuna qͦ
sib et luminib celũ pagrant: Innu¬
m̾abiles aliȩ stelle qͣs micare infirma¬
m̃to cernimus: in singulis diu̾sa sunt
lumina Et tam̃ in suo una qͦq ꝑfec̾ta

Expanded text:
nis, qui plus omnibus Apostolis laboravit, utique nis, qui plus omnibus Apostolis laboravit, utique justus erat scribens ad Timotheum: Certamen bonum certavi, cursum consummavi, fidem servavi; de caetero reposita est mihi corona justiti 711 in illa die justus judex: non solum autem mihi, sed et omnibus qui diligunt adventum ejus . Justus erat et Timotheus discipulus ejus et imitator, quem docet quid agere debeat, et quem modum tenere virtutum. Putamusne unam et eamdem in utroque fuisse justitiam, et non plus habere meritorum eum, qui plus omnibus laboravit? Multae mansiones sunt apud Patrem , quia et merita diversa. Stella a stella differt in claritate , et in uno Ecclesiae corpore membra diversa sunt. Habet sol fulgorem suum, luna quoque sibus et luminibus coelum peragrant. Innumerabiles sunt aliae stellae, quas micare in firmamento cernimus. In singulis diversa sunt lumina, et tamen in suo unaquaeque perfecta
Abbreviated transcription (Latin):
Stultus factus ẽ omnis homo ascientia
Et idem paulus apłs: Fa tuum inquit
dĩ: sapientius ẽ hominib Et multa alia:
quȩ studio breuitatis omitto Crͣ Ar
gute quidem miatice memorit̃q dixisti:
S labor duus et multiplex testimonioꝵ
replicatio. meȩ parti ꝓfic̃: Neq enim
ego hominẽ deo comparo: s aliis ho¬
minib. quorum collatione quistudiũ
dr̃ homo potest ẽẽ sine peccato si uo¬
luerit: uxta m̃suram hominis. ñ iux¬
ta di dr maiestatem: cuiꝰ comparatione
nulla creat᷑a potest ẽẽ ꝑfecta At̾ Ochri¬
tobole: hȩc memorans. mecum facis
Et ego enim hoc sentio. nullam creatu¬
ram scđm ueram consummatamq ui¬
sticiam posse eẽ ꝑfectam Cȩt̾um aliũ
differre alio. et diu̾sas in hominib eẽ
iusticias nulli dubium est: et uł maio¬
rem eẽ alium uł minorem: et tam̃ sed̾m
statum et m̃suram suam posse iustosno¬
minari: qui aliorum comꝑatione non

Expanded text:
Stultus factus est omnis homo a scientia . Stultus factus est omnis homo a scientia . Et idem Paulus apostolus: Fatuum, inquit, Dei sapientius est hominibus . Et multa alia, quae studio brevitatis omitto. gute quidem, mi Attice, memoriterque dixisti. Sed labor tuus et multiplex testimoniorum replicatio, meae parti proficit. Neque enim ego hominem Deo comparo, sed aliis hominibus, quorum collatione, qui studiuoc quando dicitur, homo potest esse sine peccato si voluerit, juxta mensuram hominis, non juxta Dei dicitur majestatem, cujus comparatione nulla creatura potest esse perfecta. A. O Critobule, haec memorans mecum facis. Et ego enim hoc sentio, nullam creaturam secundum veram consummatamque justitiam, posse esse perfectam. Caeterum alium differre ab alio, et diversas esse in hominibus justitias, nulli dubium est: et vel majorem esse alium vel minorem, et tamen secundum statum et mensuram suam posse justos nominari, qui aliorum comparatione ju
Abbreviated transcription (Latin):
scđm eam iusticiam quȩ possit in iniusti¬
ciam aliquando mutari: et ñ scđm illã
et non mutor. Hoc ẽ qđ̵ apłs in alio loco
sebit Et enim non est głificatum. qd głifica¬
tum est: ꝓpt̃ excellentem głam Quod uide.¬
licet legis iusticia ad comparationẽ eugłice
grẽ: non uideatur eẽ usticia Si enim ait
qd̾ destruit᷑ głosum est: multomagis qd̾
ꝑmanet erit in gła Et it̾um Ex parte sei¬
mus: et exparte pphamus Cum aut̃ ue.¬
n̾it qd̾ ꝑfectum est: destruent᷑ illa quę¬
lum in enigiate: tc̃ aut̃ facie ad faciẽ:
Nunc agnosco ex parte: tẽ cognoscam
sic̃ et cognitus sum Et in psalmis Mira¬
bilis facta est scientia tua ex me Confor¬
tata est: et ñ pot̾o adeam Et it̾um Esti¬
mabam cognose̾e : hoc labor ẽ in cons¬
pectumeo. donee introeam insanctua¬
rium dĩ: et intelligam in nouissimis eors
Et in eodem loco Ut iuim̃tum factus sũ
apd̾ te:et ego semꝑ tecum Et iheremias

Expanded text:
secundum eam justitiam, quae possit in injustitiam aliquando mutari, et non secundum illam, et non mutor Et hoc est quod Apostolus alio loco scribit: Etenim non est glorificatum, quod glorificatum est propter excellentem gloriam , quod videlicet Legis justitia ad comparationem Evangelicae gratiae, non videatur esse justitia. Si enim, ait, quod destruitur gloriosum est, multo magis quod 710 permanet, erit in gloria . Et iterum: Ex parte scimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, destruentlum et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte, tunc cognoscam sicut et cognitus sum . Et in Psalmis: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, et non potero ad eam . Et iterum: Existimabam cognoscere hoc; labor est in conspectu meo, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in novissimis eorum . Et in eodem loco: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum . Et Jeremias:
Abbreviated transcription (Latin):
ni rem dei homini copulantes. ut sit absq
sisis intonans gratiis : loquit᷑ Diusiones
donationum sunt: idem aut̃ sp̃s Et oi¬
usiones ministeriorum sunt: s idem dñs
Et diuisiones oꝑationum: unus aut̃ as

Expanded text:
ni, rem Dei, homini copulantes, ut sit absque ni, rem Dei, homini copulantes, ut sit absque per diversis intonans gratiis loquitur: Divisiones donationum sunt, idem autem Spiritus; et divisiones ministeriorum sunt, sed idem Dominus: et
Abbreviated transcription (Latin):
su cardior sit: Clamemus et nos homũ¬
culi: quid cause extit̾it ut homines et
ñ angeli facti simus Quamqͣ magist̃
iure conditas ÷ ut instar quadrigarũ
et curruum de carcerib exeuntes. in
medio spatio uł corruant uł p̃t̾uolent:
et ad optata ꝑueniant: ẜ lephanti
tantȩ molis. et griphes insua grauita¬
te causent᷑. cur quat̾nis pedib ince¬
dant: cũ mus cȩ culicesq et cȩta
huiꝰ cemodi animantia. sub pin¬
nulis senos pedes habeant: et
aliqui uermiculi sint. qui tantis
pedib scateant: ut innum̾abi¬
les simul motus nulla acies compre¬
hendat: Dicat hȩc marchion. et om̃s
heretici qui creatoris oꝑib illudunt.
ur̃m decretum hucusq ꝑueniet: ut
dum singula calumpniantur. ma¬
nũ initiant deo. cur solus d̾s sit : eur
inuid̾it creaturis. ut ñ ẽadem õm̃s pol¬
leant maiestate: Qd licet ñ dicatis.
neq enim tam insani estis ut aꝑte re¬
pugnetis deo : cam̃ aliis u̾bis loquimi¬

Expanded text:
su tardior sit. Clamemus et nos homunsu tardior sit. Clamemus et nos homunculi, quid causae exstiterit, ut homines et non Angeli facti simus: quamquam magistjure conditas, ut instar quadrigarum et curruum de carceribus exeuntes, in medio spatio vel corruant, vel praetervolent, et ad optata perveniant. Elephanti tantae molis, et gryphes in sua gravitate causentur, cur quaternis pedibus incedant, cum muscae, culicesque, et caetera hujuscemodi animantia sub pennulis senos pedes habeant, et aliqui vermiculi sint, qui tantis pedibus scateant, ut, innumerabiles simul motus, nulla acies comprehendat. Dicat haec Marcion et omnes haeretici, qui Creatoris operibus illudunt. Vestrum decretum hucusque perveniet, ut dum singula calumniantur, manum injiciant Deo, cur solus Deus sit, cur inviderit creaturis, ut non omnes eadem polleant majestate. Quod licet non dicatis neque enim tam insani estis, ut aperte repugnetis Deo, tamen aliis verbis loquimi
Abbreviated transcription (Latin):
dignum scelus. ferula cohercendum:
Crꝰ Esto. ut nullus sc̃orũ om̃s uirtutes
habeat Hoc certedabis: in eo qd̾ potest
fac̾e. si fecerit eẽ ꝑfectum At̾ Non
cenes quid supͣ dixerim: Crͣ Quid nã
illud ẽ: at̾. Perfectũ eẽ in eo qd̾ fec̃:
et imꝑfectum in eo qd̾ fac̾e ñ potuit̃
uoluit: ita et in eo ꝑ qd̾ imꝑfectꝰ ẽ.
q ñ fec̃ ÷ ꝑfectũ ẽẽ potiusse. si fac̾e uo¬
iuisset: At̾ Quis enĩ ñ uult fac̾e. qd̾
ꝑfectum est. aut quis non cunctis cu¬
piat florere uirtutib : Si totum reqͥre
ab omnibꝰ: tollis rerum diu̾sitatem.
et gr̃arum distantiam : et creatoris arti¬
ficem u̾itatem: cuius sacro ꝓpħa sonat
carmine: Omnia in sapientia fecisti
Indignetur lucifer quare lunȩ fulgo¬
rem non habeat: luna suꝑsius defect¬
b et labore causetur. curannuum so¬
lis circulum singulis m̃sib expleat:
solquerat᷑ quid offendit. ut lunȩ cur¬

Expanded text:
dignum scelus, ferula coercendum. dignum scelus, ferula coercendum. C. Esto, ut nullus Sanctorum omnes virtutes habeat; hoc certe dabis, in eo quod potest facere, si fecerit, esse perfectum. A. Non tenes quid supra dixerim? C. Quidnam illud est? A. Perfectum esse in eo quod fecit, et imperfectum in eo, quod facere non potuit. voluit, ita et in eo, per quod imperfectus est, quia non fecit, perfectum esse potuisse, si facere voluisset. A. Quis enim non vult facere quod perfectum est? Aut quis non cunctis cupiat florere virtutibus? Si totum requiris ab omnibus, 715 tollis rerum diversitatem, et gratiarum distantiam, et Creatoris artificis varietatem, cujus sacro Propheta sonat carmine: Omnia in sapientia fecisti . Indignetur lucifer, quare fulgorem lunae non habeat. Luna super suis defectibus et labore causetur, cur annum solis circulum singulis mensibus expleat. Sol queratur, quid offenderit ut lunae cur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphamus : et ex parte cognoscimus Nec
enim possunt omnia ẽẽ in hominib:q
non est immortalis filiis hominis Q.
Et quomꝰ legimus qui unam habuerit.
excellant in qͥb̾dã Et tam̃ hoc qd̾ legis¬
se te dicis: ubi scͥptũ sit nescio Ot
Ignoras hanc philosophorũ ẽẽ senten¬
mͥ est quid aristoteles. s quid paulus
doceat Cr̃. Ousecro te nonne iacobꝰ apłs
scribit. qui in uno offenłit. eẽ eum om¬
nium reum:At̾ Ipse loc̾ se int̃p̃tat᷑:
Non enim dixit. unde ceꝑat disputatio.
qui diuitẽ pauꝑi in honorem p̃tulerit.
reus ẽ adult̾i. uł homicidiiͦ: in hoc enĩ
delirant stoici. paria contendentes eẽ
peccata: s ita qͦ. qui dix̃ ñ mechab̾is.
dix̃et non occides Qd̾ si ñ occidas. me¬
charis aut̃: fac̾tus es transgressor legis
Leiua enim leuib: et grauia grauib
comꝑant᷑ Nec ferula dignũ uitium.
gladio uindicandum est: nec gladio

Expanded text:
prophetamus, et ex parte cognoscimus. Nec prophetamus, et ex parte cognoscimus. Nec enim possunt omnia esse in omnibus hominibus: quia non est immortalis filius hominis. C. Et quomodo legimus: Qui unam habuerit, excellant in quibusdam; et tamen hoc quod legisse te dicis, ubi scriptum sit nescio. C. Ignoras hanc Philosophorum esse sentencurae est quid Aristoteles, sed quid Paulus doceat. C. Obsecro te, nonne Jacob apostolus scribit , qui in uno offenderit, eum esse omnium reum? A. Ipse locus se interpretatur. Non enim dixit unde coeperat disputatio, qui divitem pauperi in honore praetulerit, reus est adulterii vel homicidii. In hoc enim delirant Stoici, paria contendentes esse peccata. Sed ita: Qui dixit, non moechaberis, dixit et, non occides; quod etsi non occidis, moecharis autem, factus es transgressor legis . Levia cum levibus, et gravia cum gravibus comparantur. Nec ferula dignum vitium, gladio vindicandum est; nec gladio
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ capiti. ñ ẽẽ subiectum Namq si patit᷑
unũ m̃brũ: compatiunt᷑ omnia Et co¬
tum corpꝰ: unius m̃bri dolore cruciat᷑.
Qd̾ dico: ita manifestius fiet Qͣidiu
habemus thesaurum istum inuasis
fictilib. et fragili carne circundam᷑.
immo mortali et corruptibili : beatos
ẽẽ nos credimus si insingulis uirtutib
partibq uirtutum deo subiecti simꝰ
rit immortalitate. et corruptiuum
in corruptione uestitum. et absorta
in omnib : ut non sit tantum in salo.¬
mone sapientia: indd̾ animimansue¬
tudo. in helya & phinees zelus. in abra¬
ham fides. in petro cui dictum est.sy.¬
mon iohis amas me ꝑfecta dilectio. in
electionis uase studium p̃dicandi: et¬
incȩt̾is uł bina uł t̾na. s totus in cun¬
ctis sit: et omni uirtutum choro. sc̃ors
num̃us głetͦ: et sit õs omnia in omnibꝰ
Cẽ. Nullus gͥ sc̃orum quam diu inisto
corpusculo ẽ. cunctas potest hab̾e ur¬
tutes: At̃. Nullus Quia nc̃ exparte

Expanded text:
tum. Namque si patitur unum membrum, compatiuntur omnia, et totum corpus dolore unius membri cruciatur. Quod dico ita manifestius fiet. Quamdiu habemus thesaurum istum in vasis fictilibus, et fragili carne circumdamur, immo mortali et corruptibili, beatos esse nos credimus, si in singulis virtutibus, partibusque virtutum Deo subjecti simus rit immortalitate, et corruptivum hoc incorruptione vestitum, et absorptain omnibus: ut non sit tantum in Salomone sapientia, in David animi mansuetudo, in Elia et Phinees zelus, in Abraham fides; in Petro, cui dictum est: Simon Joannis, amas me , perfecta dilectio; in electionis vase studium pin caeteris vel bina, vel terna; sed ut totus in cunctis sit, et omni virtutum choro sanctorum numerus glorietur, et sit Deus omnia in omnibus. CRIT. Nullus ergo sanctorum, quamdiu in isto corpusculo est, cunctas potest habere virtutes? A. Nullus, quia nunc ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝓpͥȩ conscientię Cũq ait ignora
fac̾e ñ debuit: pꝰ cęrimoniaꝵ longũ
ordinẽ infert᷑ & dr̃ Offerte hyrcũ
capraꝵ ꝓpeccato: & placabit sac̾dos
ꝓ omĩ synagoga filioꝵ isrł. et ꝓpicia¬
bit᷑ eis dñs q igiorantia ẽ: et ipsi offerent
oblationẽ suã in sacͥficiũ dño ꝓpeccato suo
fert᷑ hẏrcꝰ capraꝵ ꝓ peccato. dño In pascha
ꝓ peccato ẽ In pentecoste ꝓpeccato hyrcꝰ¬

Expanded text:
sit propriae conscientiae. Cumque, ait, ignorasit propriae conscientiae. Cumque, ait, ignorafacere non debuit, post caeremoniarum longum ordinem infertur et dicitur: Offerte hircum caprarum pro peccato, et placabit Sacerdos pro omni synagoga filiorum Israel, et propitiabitur ei Dominus, quia ignorantia est: et ipsi offerent oblationem suam in sacrificium Domino pro peccato suo fertur hircus caprarum pro peccato Domino. In Pascha pro peccato est. In Pentecoste
Abbreviated transcription (Latin):
atq delictũ : et uoti reuserit Unde &
apłs monet eucharistiam dñi cũ cauti¬
one sum̃dã: ne in condempnationẽ
nob̾ sumamꝰ atq uidicium: Si dãpnat ᷑
ob contentiosoꝵ ĩpudentiã refutandã.
sũma qͦq carpamꝰ: Nataretis scõ erine
uen̾abilis. alt̾ius subita morte macłãe
et om̃s dies consectationis eiꝰ p̃teriti.ir¬
riti fuint Posteaq offerunt᷑ ꝑ eo duo
curtures. et duo pulli colũbar: unꝰ
ꝓ peccato. et alt̃ in holo causto In die
qͦ consũmationis esꝰ: offertꝰ agnꝰ cũ ho¬
lo causto. et agna ꝓpeccato Et p̾ mul¬
ta scͥptũ ẽ Et nunc inagnificet᷑ forai¬
cudo dni: sic̃ locutꝰ ẽ dicens Dñs longa¬
nimis. et multȩ miscđiȩ: auferens ini¬
quitatẽ et scelera : et mundans ñ facio
in nocentẽ Pro qͦ septuaginta in t̾pre¬
tati st̃. et emundans ñ mundauit reũ:
qd̾ scilicet etiã pꝰ indulgentiãreus

Expanded text:
atque delictum, et voti reus erit. Unde et atque delictum, et voti reus erit. Unde et Apostolus monet eucharistiam Domini cum cautione sumendam, ne in condemnationem nobis sumamus atque judicium . Si damnatur ob contentiosorum impudentiam refutandam, summa quaeque carpamus. Nazaraeus sancto crine venerabilis, alterius subita morte maculatur, et omnes dies consecrationis ejus praeteriti irriti fiunt: posteaque pro eo offeruntur duo turtures, et duo pulli columbarum, unus pro peccato, et alter in holocaustum. In die quoque consummationis ejus offertur agnus in holocausto et agna pro peccato. Et post multa scriptum est : Et nunc magnificetur fortitudo Domini, sicut locutus es, dicens, Dominus longanimis et multae misericordiae, auferens iniquitatem et scelera, et mundans non faciet innocentem: pro quo Septuaginta interpretati sunt, et emundans non mundabit reum, quod scilicet etiam post indulgentiam, reus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ peccato: diioq turtures et duo pulli
columbarũ: unus ꝑpeccato. et aliꝰ in ho¬
locaustũ: Et qui fluxũ seminis patit᷑
eod̾e sacͥficii ordine. ꝑ peccato & holocau¬
Eo lib̾atur: & ad extremũ infert᷑ Timo¬
raos facite filios isrł ab ĩmunditiis
suis: et ñ morient᷑ ꝑ peccato. si contami¬
hai̾nt tab̾nacłm testam̃ti Ipsi qͦ aa¬
ron p̃eipit᷑. ut ñ om̃i tp̃r ingrediat᷑ in
scã scor: ne forte moriat᷑ Cũq ait si uo¬
luerit intrare: offerat uitulũ ꝓpeccato.
& arietem in holocaustum Duosq hyrcos
accip̃ ab uniu̾so pͦpło: unum ex eis offe¬
rat ꝓ peccato suo. et unum ꝓpeccato pͦpłi:
et arietẽ in holocaustũ Alt̃ hyrcor
cuncta peccata suscipit pͦpłi in typum
dñi s aluatoris. et effert in solitudinẽ:
et sic placat᷑ ds̃ omni multitudini Ad
extremũ dr̃: Si comedit homo de scifi¬
catis ꝑ ignorantiã. ĩputat᷑ ei in iquitas

Expanded text:
pro peccato, duoque turtures et duo pulli pro peccato, duoque turtures et duo pulli columbarum: unus pro peccatominis patitur, eodem sacrificii ordine pro peccato et holocausto liberatur. Et ad extremum infertur: Timoratos facite filios Israel ab immunditiis suis, et non morientur pro peccato suo, si contaminaverint tabernaculum testamenti . Ipsi quoque Aaron praecipitur, ut non omni tempore ingrediatur in Sancta Sanctorum, ne forte moriatur. Cumque, ait, voluerit intrare, offerat vitulum pro peccato, et arietem in holocaustum, duosque hircos accipiat ab universo populo; unum ex eis offerat pro peccato suo, et unum pro peccato populi, et arietem in holocaustum . 734 Alter hircorum cuncta peccato suscipit populi in typum Domini Salvatoris, et effert in solitudinem: et sic placatur Deus omni multitudini. Ad extremum dicitur. Si comederit homo de sanctificatis per ignorantiam, imputatur ei iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
isrł loqͤre dicens Tollite hyrcũ de capris
unum ꝓpeccato et iutulum ĩmacula¬
tiun anniculun in holocaustum Dix̃q
moẏses ad aaron Accende ad altare. et
fac ꝓ peccato tuo et reliqͣ Rursũq ele¬
uau̾it aaron manus suas suꝑ pͦpłm. et be¬
nedix̃ eis: descenditq cũ fecisset ꝓpecca¬
co et holocausto et salucari Miilier ge¬
n̾at liƀ̾os lege natire: et ĩmunda ẽ.
Simascłm peꝑerit dieb qͣdraginta: si
feminã. dieb octoginta: Accusa creato¬
rẽ.eur immundum qͥcqͣ nominet. qd̾
ipse condidit Et ñ solum ipsa ĩmunda
ẽ: s et omne qd̾ tetigirit Cumq dies
inqͥt purgationis eiꝰ completi fuerint suꝑ
filio aut filia: offeret agnum anmeulum
immaculatũ. et pullũ columlaꝵ. & tur¬
turẽ. ꝓ peccato adostiũ tab̾nacłi testam̃ti
saẽdoti: qui offeret in conspectu dñi. et
die purgationis eiꝰ offerat᷑ pͥeo uictima

Expanded text:
Israel loquere, dicens: Tollite hircum de capris Israel loquere, dicens: Tollite hircum de capris unum pro peccato, et vitulum immaculatum anniculum in holocaustum. Dixitque Moyses ad Aaron: Accede ad altare et fac pro peccato tuo, et reliqua. Rursumque elevavit Aaron manus suas super populum, et benedixit eis. Descenditque cum fecisset pro peccato et holocausto et salutari . Mulier generat liberos lege naturali et immunda est, si masculum pepererit, diebus quadraginta; si feminam, diebus octoginta. Accusa Creatorem, cur immundum quidquam nominet quod ipse condidit. Et non solum ipsa immunda est, sed et omne quod tetigerit. Cumque dies, inquit, purgationis ejus completi fuerint super filio aut filia, offeret agnum anniculum immaculatum, et pullum columbarum, et turturem pro peccato, ad ostium tabernaculi testimonii sacerdoti, qui offeret ea in conspectu Domini, et die purgationis ejus offeratur pro eo victima
Abbreviated transcription (Latin):
et portabit ea ad sac̾dotem.  offeret sac̾¬
dos id qd̃ ꝓ peccato ẽ pͥmũ: et iripso recon¬
ciliabit᷑ ꝓ peccato qd̾ peccauit: et dimittet᷑
et: Cȩt̾aq his similia. qͦ studio biuita¬
tis obmuto: ne fastidiũ stomachotinfa¬
ciã: In consequentib qͦ narrat moylas
qd̃ in consecratione aaron et filior eiꝰ ob¬
tulerit uitulũ ꝓpeccato: et posuerint
aaron et filii eiꝰ manꝰ suꝑ eũ. suꝑ caput
uidelicet uituli. qͥ erat ꝑpeccato: et ma¬
c̾tauit eũ. et tulerit de sanguine eiꝰ. et
posuerit suꝑ cornua altaris in circuitu
lit in ariete fecerit.: et de sanguine eiꝰ te¬
tigerit auriculã eiꝰ dext̾am. et manũ dex¬
erã. et sũmita tẽ pedis dextri Et pͥmul¬
ta alia qͦ narrare longissimũ e: enum̃a¬
g tis
dieb septem. ita legimus Factumq ẽ in
die octauo. et uocauit noyses aaron et
et offeres eos in conspectu dñi: Et seniorib

Expanded text:
et portabit ea ad sacerdotem, et offeret saceet portabit ea ad sacerdotem, et offeret sacerdos id quod pro peccato est primum, et in ipso reconciliabitur pro peccato quod peccavit, et dimittetur ei . Caeteraque his similia, quae studio brevitatis omitto, ne fastidium stomacho tuo faciam. In consequentibus quoque narrat Moyses quod in consecratione Aaron et filiorum ejus obtulerit vitulum pro peccato et posuerit Aaron et filii ejus manus super eum, super caput videlicet vituli, qui erat pro peccato, et mactaverit eum, et tulerit de ejus sanguine, et posuerit super cornua altaris in circuitu iliter in 733 ariete fecerit, et de sanguine ejus tetigerit auriculam ejus dexteram, et manum dexteram, et summitatem pedis dextri. Et post multa alia, quae narrare longissimum est, enumeratis diebus septem ita legimus: Factum est quoque die octavo, et vocavit Moyses Aaron, etet offeres eos in conspectu Domini: et senioribus