comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
one diuinȩ sententiȩ sapienti stultꝰ seruit. dũ plerũq hc̃ iure
temꝑalis dñii compͥmit: S sciendũ ẽ. qͥa dum ꝯtra sapientẽ stultꝰ¬
p̾minens t̾rorem potestatis exercet. dũ hunc laborib fatigat. con¬
tumeliis lacerat. ꝓfecto hc̃ ab om̃i uicioꝵ rubigine purgat. Stul-
uehit. Sic nonñqͣm pupillis dñis ad disciplinȩ magisteriũ serui
p̾sunt. t̾rent. p̾mune. & feriunt. & tam̃ ẽẽ serui nullomͦ desistunt.
qͥa ad hocipsũ ordinati sunt. ut ꝓficientib dnĩis etiã feriendo fa-
litati iustoꝵ militat etiã potestas inimicorum. Cogitationes¬
iustoꝵ iudicia. Iusti qͥppe & electi ab omĩ strepitu scl̃ari ad corda
sua redeunt. ibiq ascendunt tͥbunal m̃tis. atq ante ocłos sese
ꝓximosq statuunt. D educunt ad mediũ regulã testam̃ti in qͣ
d̾r. siuȩ uultis ut faciant uob̾ hoĩes. & uos eadem facite illis. Tñs¬

Expanded text:
one divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure one divinae sententiae sapienti stultus servit, dum plerumque hunc jure temporalis dominii comprimit? Sed sciendum est quia contra sapientisminens, terrorem potestatis exercet, dum nunc laboribus fatigat, contumeliis lacerat, profecto hunc ab omni vitiorum rubigine urendo purgat. Stultumendo provehit; sic nonnunquam pupillis dominis ad disciplinae magisterium servi praesunt, terrent, premunt, feriunt; et tamen esse servi nullo modo desistunt, quia ad hoc ipsum ordinati sunt, ut proficientibus dominis etiam feriendo famulitati justorum militat etiam potestas iniquorum. Sicutjustorum judicia . Intus quippe ab omni strepitu saeculari ad corda sua redeunt, ibique ascendunt tribunal mentis, atque ante oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Trans
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticiã tuã ñ abscondi in corde meo. u̾itatem tuã & salutare tuũ
attereret. & occulta pleriq frum̃ta seruarent. auctores ꝓculdubio
mortis existerent. Qua itaq pena plectendi st̃. ꝯsiderent. qͥ cum
fame u̾bi anime ꝑeant. ipsi panẽ ꝑceptȩ gr̃e ñ ministrant. Unde
quippe abscondere ẽ. p̃dicationis scẽ apud se u̾ba retinere. Inppłis
aũt talis qͥsq maledicet᷑. qͥa solius culpa silentii ꝓ multoꝵ quos cor¬
rigere potuit pena damnat᷑. Si medicinalis artis minime ignau
secandũ uulnꝰ credent. & tam̃ secare recusarent. ꝓfecto peccatũ
frat̾ne mortis ex solo tepore cõmitterent. Quanta gͦ culpa in uol-¬
uant᷑ aspiciant. qͥ dũ cognoscunt uulnera mentiũ. curare ea ne¬
cũ conspicimꝰ sapientes subẽẽ. stultos uͦ arcem dñii tenere. sapientes
seruilit̾ obseqͥ. stultos tirannica elatione dñari. quomͦ gͥ diffiniti¬

Expanded text:
justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et saljustitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salattereret, et occulta frumenta ipsi servarent, auctores proculdubio mortis existerent. Qua itaque plectendi sunt poena considerent, qui cum fame verbi animae pereant, ipsi panem perceptae gratiae non ministrant. Unde quippe abscondere, est praedicationis sanctae apud se verba retinere. In populis autem talis quisque maledicitur, quia in solius culpa silentii pro multorum quos corrigere potuit poena damnatur. Si medicinalis artis minime ignari secandum vulnus cernerent, et tamen secare recusarent, profecto peccatum fraternae mortis ex solo torpore committerent. Quanta ergo culpa involvantur aspiciant, qui dum cognoscunt vulnera mentium, curare ea nesaepe conspicimus sapientes subesse, stultos vero arcem dominii tenere; sapientes serviliter obsequi, stultos tyrannica elatione dominari. Quomodo igitur definiti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fatureas solet intelligi. Girculus inqͥt aureus in narb suis.
mulier pulchra & fatua. Hereticã nãq doctͥnam nitore eloqͥi¬
uidit resplendere. nec tam̃ sapientiȩ apto intellectui ꝯgruere.
& ait. Circulus aureus innarib suis. id÷ pulchra & circũflexa
locutio. in sensib mentis stulte. Cui ex eloqͥo aurũ splendet.
s tam̃ ex t̾renȩ intentionis pondere. morib suis ad suꝑiora
ñ respicit. Qd̃ secutꝰ exposuit dicens. Mulier pulchra & fatua.
id doct᷑na heretica. pulchra ꝑu̾bum. & fatua ꝑ intellectum.
Anuma quȩ benedic̃ impinguabit᷑. & qͥ inebriat ipse qͦq ine¬
briabit᷑. Qui enĩ ext̾ĩus p̾dicando benedicit. int̾ioris augm̃ti pin¬
guedinẽ recipit. & dũ diuino eloqͥo auditoꝵ mentẽ debriaie ñ
desinit. potũ multiplicati muneris debriatꝰ exercet. Unde ⁊ dd̃
hoc do in munere. obtulit. qđ p̾dicationis gr̃am quã acceꝑat non
abscondit. dicens. Ecce labia mea ñ ꝓhibebo. dñe tu cognouisti.

Expanded text:
 aureus in naribus suis, mulier pulchra et fatua . Haereticam namque doctrinam nitore vidit eloquii resplendere, nec tamen sapientiae apto intellectu congruere, et ait: Circulus aureus in naribus suis, id est pulchra et circumflexa locutio in sensibus mentis stultae, cui ex eloquio aurum pendet, sed tamen ex terrenae intentionis pondere, more suis, ad superiora non respicit. Quod secutus exposuit, dicens: Mulier pulchra et fatua; id est, doctrina haeretica: pulchra per verbum, fatua per intellectum.Anima quae benedicit, impinguabitur; et qui inebriat, ipse quoque inebriabitur . Qui enim exterius praedicando benedicit, interioris augmenti pinguedinem recipit; et dum vino eloquii auditorum mentem debriare non desinit, potu multiplicati muneris debriatus excrescit. Audiant quod David hoc Deo in munere obtulit, quod praedicationis gratiam quam acceperat non abscondit, dicens: Ecce labia mea non prohibebo. Domine, tu cognovisti;
Abbreviated transcription (Latin):
nequaꝙͣ lingua ꝯpescit᷑. ad temeritatẽ qͦq stultȩ increpationis
effrenat᷑. Qͥbdam enĩruinȩ suȩ gradib desidiosa mens infoueã
lapsa impellit᷑. Nã dum ociosa cauere u̾ba negligimꝰ. ad noxia ꝑ¬
uenimꝰ. Ut pͥus loqͥ aliena libeat. & pꝰmodũ detractionib eoꝵ uitã
de quib loquim᷑ mordeat. Boni enĩ uiri. freno ꝯsilii retinent
p̾cipitationẽ u̾bi. & caute ꝯsiderant ne relaxantes linguȩ lasci¬
uiã. auditoꝵ ꝯscientiã incauta locutione tnsfigant. Unde bene

Expanded text:
nequaquam lingua compescitur, ad temeritatem quoque stultae increpationis effrenatur. Quibusdam enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in foveam lapsus impellitur. Nam dum otiosa verervenimus; ut prius loqui aliena libeat, postmodum detractionibus eorum vitam e praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene
Abbreviated transcription (Latin):
studiũ sollicitudinis ꝑdit. Clauũ qͥppe in mari amittere ẽ: in¬
tentionẽ ꝓuidam int̾ ꝓcellas huiꝰ scłi ñ tenere. Sic̃ enĩ cum gu-¬
bernator clamat ⁊ sollicite nauẽ stͥngit. mͦ uentoꝵ impetꝰ ꝑ¬
obliquũ findit. ita cũ mens uigilant̃ animã regit. mͦ alia supe¬
rans calcat. mͦ alia ꝓuidens declinat. ut p̾sentes labores subiti¬
at. & ꝯtra futura certamina ꝓuidendo ꝯualescat. Uerb̾auer̃t¬
me s ñ dolui. traxerunt me & ego ñ sensi. Qnͣdo euigilabo. & rursũ
uina reꝑiam: Mens qͥppe a cura suȩ sollicitudinis dormiens. uer¬
berat᷑ & ñ dolet. qr sic̃ imminentia mala ñ ꝓspicit. sic nec quȩ ꝑ¬
petrauit agnoscit. Trahit᷑ & nequaꝙͣ sentit. qr ꝑ illecebras ui¬
in quo sollert̃ uigilare debuerat. ad illud uigilare appetit. ad qd̃

Expanded text:
studium sollicitudinis perdit. Clavum quippe in mari amittere, est instudium sollicitudinis perdit. Clavum quippe in mari amittere, est intentionem providam inter procellas hujus saeculi non tenere. Si enim gubernator claobliquum findit. Ita cum mens vigilanter animam regit, modo alia superans calcat, modo alia providens declinat; ut et praesentia laborando subjiciat, et contra futura certamina prospiciendo convalescat. Hinc rurme, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam ? Mens quippe a cura suae sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras viin quo solerter vigilare debuerat, ad illud vigilare appetit, ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio cainib saciant᷑. Garnes quippe ad uescendũ ꝯferre ẽ
in collocutione derogationis uicissĩ ꝓorimoꝵ uicia dicere. de qͦꝵ
aliene uite se debriant. Simbola uͦ dare ẽ: sic̃ unusqͥsq solet de
parte sua cibos ad uescendũ apponere. ita in confabulatione de¬
tractionis u̾ba ꝯferre. S uacantes potib. & dantes simbola con¬
sument᷑. qͥa sic̃ scͥptum ẽ. omĩs detractor eradicabit᷑. Uestiet᷑ aũ¬
pannis dormitatio. qr despectũ & in opẽ a cunctis bonis oꝑib
mors sua inuenit. quẽ hic ad alienȩ uitȩ exqͥrenda cͥmina de¬
tractionis suȩ languor occupauit Et eris sic̃ dormiens in
mediomari. & quasi sopitꝰ gubernator amisso clauo. In medio
enĩ mari dormit. qͥ in huiꝰ mundi tẽptationib positꝰ. p̾uid̃e motꝰ
irruentiũ uitioꝵ. quasi ĩminentes undarũ cumulos negligit.
Et qͣsi clauũ gub̾nator amittit. qñ mens ad regendã nauẽ corꝑis

Expanded text:
cendum conferunt . Carnes quippe ad vescendum conferre est in collocutione derogationis vicissim proximorum vitia dicere. De quorum alienae vitae se debriant. Symbolum vero dare est, sicut unusquisque solet pro parte sua cibos ad vescendum, ita in confabulatione detractionis verba conferre. Sed vacantes potibus et dantes symbolum consumentur, quia sicut scpannis dormitatio, quia despectum et inopem a cunctis bonis operibus mors sua inveniet, quem hic ad alienae vitae exquirenda crimina detractionis suae languor occupavit. » Alius eleemosynmedio mari, et quasi sopitus gubernator amisso clavo . In medio enim mari dormit, qui in hujus mundi tentationibus positus, providere motus irruentium vitiorum quasi imminentes undarum cumulos negligit. Et quasi clavum gubernator amittit, quando mens, ad regendam navem corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
pecta. undiq trepidat. om̃is qͥ ad memoriã uenit. exqͥrere ꝯtͣria
credit᷑. Cui gͦ tranqͥllitas securitatis deest. huic p̃culdubio t̾roris
fremitꝰ semꝑ in aurib ẽ. Et sepe ꝯtingit. ut illi qͥlibet primus
suus simplicit̾ loquat᷑. nicħ adu̾sum cogitet. s cũ pax sit. ille in¬
sidias suspicat᷑. qr qͥ semꝑ dolose agit. simplicit᷑ erga se agiñ estimat̃.
carnes. nͥ infirma quedã ac tenera etas: Et qͥd ꝑ ossa. nͥ fortia acta
designant᷑: Et plerũq ꝯtingit ut qͥdam cũ uera cordis innocen¬
tia inñnullis sius actib infirmi uideant᷑. quidã uͦ iã quedã ante
humanos ocłos robusta exerceant. s tñ erga alioꝵ bona intꝰ inui¬
diȩ pestilentia tabescant. Bene gͦ dr. Hita cainiũ sanitas cordis.
Gũ mentis in nocentia custodit᷑. etiã si qua foris infirma st̃. qñq

Expanded text:
pecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria pecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria creditur. Cui ergo tranquillitas securitatis deest, huic procul dubio terroris sonitus semper in auribus est. Et saepe contingit ut illi quilibet proximus suus simpliciter loquatur, nil adversum cogitet. Sed cum pax sit, ille insidias suspicatur, quia qui semper dolose agit, simpliciter erga se agi non aestimat. carnem, nisi infirma quaedam ac tenera, et quid per ossa, nisi fortia acta signantur? Et plerumque contingit, ut quidam cum vera cordis innocentia in nonnullis suis actibus infirmi videantur, quidam vero jam quaedam ante humanos oculos robusta exerceant, sed tamen erga aliorum bona intus invidiae pestilentia tabescant. Bene ergo dicitur: Vita carnium sanitas cordis, quia si mentis innocentia custoditur, etiam si qua foris infirma
Abbreviated transcription (Latin):
tionis imagine fallant᷑. ne pestiferũ uirus putredinis. boni sub¬
specie lateat coloris. St̃ enĩ qui corruptionis adhuc pondere gra¬
uati. diuidicare bona subtilit̾ nesciunt. Et cũ ante ocłos extre-¬
mi examinis regulã deducunt. hȩc ipsain se non ñqͣm que appro-¬
bant metuunt. & tota qͥdem m̃te int̾na desid̾ant. s tam̃ de in¬
certitudine oꝑum trepidi. quo gradiunt᷑ ignorant. In t¬
qͥ innocentiã erga alios exhibet. nicħ ẽ qd̃ pati ab aliis formi¬
det. Habet enĩ quasi arcem quandã fortitudinis simplicitatẽ
sum audit. Secura mens. quasi iuge conuiuiũ. Quasi enĩ con¬
tinuatio refectionis ẽ. ipsa tranqͥllitas securitatis. At contra
mens praua semꝑ ẽ in laborib. qi aut molit᷑ mala q inferat.
aut metuit. ne hec sibi ab aliis inferant᷑. Et quicqͥd ꝯtra pirimos
excogitat. hoc contͣ se excogitau a pximis formidat. fit undiq sus¬

Expanded text:
tionis imagine fallantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni tionis imagine fallantur, ne pestifera tabes putredinis sub boni specie lateat coloris. Sciunt enim quia corruptionis adhuc pondere gravati, dijudicare bona subtiliter nesciunt; et cum ante oculos extremi examinis regulam deducunt, haec ipsa in se nonnunquam et quae approbant metuunt. Et tota quidem mente interna desiderant, sed tamen de incertitudine operum trepidi, quo gradiuntur ignorant. Unqui innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. Habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis, simplicitatem sum ait: Secura mens, quasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. At contra mens prava semper est in laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur. Et quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se excogitari a proximis formidat. Fit undique sus
Abbreviated transcription (Latin):
Mundõ qͥppe ei crucifixus fuerat. qr hunc cordi suo iã mortuũ ñ
amabat. & se ipsũ mundo crucifirerat. qͥ talem se ei exhibere
studuit. ut ab eo quasi mortuus concupisci ñ posset. Si enĩuno in
loco mortuus &e uiuens. & si mortuus uiuũ ñ uidet. uiuus. tamen
mortuũ uidet. Si uͦ utriq sint mortui. alt̾ alterũ nequaqͣm ui¬
det. Itaq qͥ iam mundũ ñ amat. s tam̃ ab illo uł ñ uolens amat᷑.
uidet. Si uͦ nec ipse in amore mundũ retinet. nec rursũ amundi
amore retinet᷑. uicissim sͥ utͥq extincti sc̃. qͥa dũ alt̾ alterũ ñ appe¬
tit. quasi mortuũ mortuus ñ attendit. EEt uia quȩ uidet᷑¬
ea ipsa quȩ recte nos agere credimꝰ. andistrictiiuidicis examine
tus putat᷑ ẽẽ uirtutis. Sepe unde placari uidex credit᷑. inde ad
etiã bene gesta formidant. ne cũ bona agere appetunt. de ac¬

Expanded text:
Mundus quippe ei crucifixus fuerat, quia hunc cordi suo jam mortuum non Mundus quippe ei crucifixus fuerat, quia hunc cordi suo jam mortuum non amabat. Sed et se ipsum mundo crucifixerat, quia talem se ei exhibere studuit, ut ab eo quasi mortuus concupisci non posset. Si enim uno in loco sint mortuus et vivens; etsi mortuus vivum non videt, vivus tamen mortuum videt; si vero utrique sint mortui, alter alterum nequaquam videt. Ita qui jam mundum non amat, sed tamen ab illo vel non volens amatur, dhuc mortuus videt. Si vero nec ipse in amore mundum retinet, nec rursum a mundi amore retinetur, vicissim sibi uterque exstincti sunt, quia dum alter alterum non appetit, quasi mortuus mortuum non attendit. Quia igitea ipsa quae recte nos agere credimus, an in districti judicis examine tus putatur esse virtutis. Saepe unde placari judex creditur, inde ad etiam bene gesta formidant, ne cum bona agere appetunt, de ac
Abbreviated transcription (Latin):
affligunt᷑. S electoꝵ amaritudinẽ suã cor nouit. qͥa erumnã
exilii in qua ꝓiectũ lacerat᷑ intelligit. & qͣm sĩt tnͣquilla quȩ
ꝑdidit. qͣm ꝯfusa in quib cecidit sentit. S hoc amaricatũ cor ad
gaudiũ suũ qͣndoq reducit᷑. atq in eiꝰ gaudio extraneus non
miscet᷑. qͥa is qͥ nunc ab hoc merore cordis foras se ꝑ desidia eicit.
seclusus tt̃ ab illa intima eiꝰ sollemnitate remanebit. hi itaq
qͥ in amautudine aĩȩ st̃. mori mundo funditꝰ concupiscunt. ut
iã homo mundũ mente ñ teneat. s tam̃ mundꝰ hominẽ occupa¬
tionib stͥngat. & ipse quidem mundo mortuus ẽ. s ipse mundꝰ¬
eũ concupiscit. dũ alio intentũ. in suis actionib religare conten¬
dit. Unde bene paulus. dũ & ipse scłm ꝑfecte despiceret. & talẽ
se factũ uideret. qͥiã ab hoc scło concupisci omĩno ñ posset. ruptis
huiꝰ uite uincłis liber dic̃. Michi mundꝰ crucifixus ẽ. & ego m̃do.

Expanded text:
ovit, quia aerumnam exsilii in qua projectum laceratur intelligit, et quam sint tranquilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit sentit. Sed hoc amaricatum cor ad gaudium suum quandoque reducetur, atque in ejus gaudio extraneus non miscebitur, quia is, qui nunc ab hoc moerore cordis foras se per desideria saeculi ejicit, exclusus tunc ab illa intima ejus solemnitate remanebit. Hi itaque qui in amaritudine animae sunt, mori mundo funditus concupiscunt, uthomo mundum mente non teneat, sed tamen mundus eum occupationibus astringat. Et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundueum conspicit, dum aliis intentum, suis actibus alio rapere contendit. Unde bene Paulus, cum et ipse saeculum perfecte despiceret, et talem se factum videret, quem jam hoc saeculum concupiscere omnino non posset, ruptis hujus vitae vinculis liber dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo .
Abbreviated transcription (Latin):
sum offerendo ꝓnob̾. Miscuit uinũ p̾ceptoꝵ suoꝵ poculũ. ex nai¬
ratione historiȩ. & intelligentia sp̃ali contẽꝑans. Unde alias dic¬
tum ẽ. salix inmanu dñi uini meri plenꝰ mixto. & ꝓposuit men¬
sam. id÷ scͥpturã sacrã qͦ fessos ad se atq scł̃i onerib uenientes.
pane u̾bi nos reficit. & ꝯtra adu̾sauos sua refectione nos roborat.
Unde alias ad eccłam dr. Posuisti in conspectu meo mensã. adu̾¬
sus eos qͥ tribulant me. Misit ancillas suas. apłoꝵ uidel aĩas.¬
ciuitatis leuant. Quȩ ꝓfecto menia. nͥ humiles ñ ascendunt. Un¬
de illic ⁊ ab eadẽ sapientia subdit᷑. Siquis ẽ paruuilus. ueniat
ad me. Ac si aꝑte dicat. Quisqͥs se ẽẽ apud se magnũ estimat. ad¬
itũ sͥ mei accessus angustat. Qͥa tanto ad me altiꝰ ꝑtingit᷑. qnto
uniꝰcuiꝰq mens apd̃ se ueriꝰ humiliat᷑. S qͣntalibet quis ĩitute
ꝓficiat. qualibet scientia excrescat. penetrare ñ sufficit. qͦ nos

Expanded text:
nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas suas, apostolcivitatis levant. Quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me. Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusque mens apud se verius humiliatur. Sed quantalibet quisque virtute proficiat, quantalibet scientia excrescat, penetrare non sufficit, quo nos
Abbreviated transcription (Latin):
inuidiã putrescere ẽ. queilã etiã robusta deꝑire. S cur hec de
inuidia dicimꝰ. siñ etiã qualit̾ eruat᷑ intimemꝰ: Difficile nãq
ẽ ut hoc alteri ñ inuideat. qđ habere specialit̾ exoptat. Quia
quiqͥd temꝑale ꝑcipit᷑. tanto fit minꝰ singulis. qͣnto diuidit᷑ in
multis. Et iccirco desidantis mentẽ liuor cruciat. qͥa hoc qd ap¬
petit. aut funditꝰ alt̾ accipions adimit. aut a qͣnͣtitate restͥngit.
Qui gͦ liuoris peste plene carere. desid̾at. illã hereditatẽ diligat.
quã coheredũ numerꝰ ñ angustat. quȩ &e om̃ib una ẽ. & singulis
tota. Quȩ tanto largior ostendit᷑. quanto hanc ꝑcipicintiũ mul¬
titudo dilatat᷑. Imminutio ẽ gͦ liuoris. affectus surgens desi¬
derio int̾ne dulcedinis. & plena mors eiꝰ. ꝑfectꝰ amor et̾nitatis.
Nam cũ mens ab eius rei appetitu retrahit᷑. quȩ accipientiũ num̃o
partit᷑. tantomagis ꝓximũ diligit. qͣntominꝰ ex ꝓfectu illiꝰ sua dãna

Expanded text:
obusta deperire. Sed cur haec de invidia dicimus, si non etiam qualiter eruatur intimemus? Difficile namque est ut hoc alteri non invideat, quod adipisci alter exoptat: quia quidquid temporale percipitur, tanto fit minus singulis, quanto dividitur in multis: et idcirco desiderantis mentem livor excruciat, quia hoc quod appetit, aut funditus alter accipiens adimit, aut a quantitate restringit. Qui ergo livoris peste plene carere desiderat, illam haereditatem diligat, quam coheredum numerus non angustat. Quae et omnibus una est et singulis tota, quae tanto largior ostenditur, quanto ad hanc percipientium multitudo dilatatur. Inminutio ergo livoris est affectus surgens internę dulcedinis, et plena mors eius est perfectus amor aeternitatis. Nam cum mens ab eius rei appetitu retrahitur, quae accipientium numero partitur, tanto magis proximum diligit, quanto minus ex profectu illius sua damna
Abbreviated transcription (Latin):
nec tam̃ in sorte p̾dicantiũ numerat. qͥa ad p̾dicandũ eũ tales
uenire debuerant. qͥ de laude ꝓpͥa nicħ habebant. ut tanto
solius u̾itatis cognosceret᷑ eẽ qd̵ agerent. qͣnto ⁊ aꝑte cerneret᷑.
qͥa adhoc agendũ ꝑ se idonei ñ fuissent. Ut gͦ mira potentia ꝑ
p̃dicatoꝵ linguas claresceret. pͥus mirabilit̾ actũ ÷. ut eoꝵ dẽ

Expanded text:
in sorte praedicantium numerat, quia ad praedicandum eum tales venire debuerant, qui de laude propria nihil habebant, ut tanto solidius veritatis esse cognosceretur quod agerent, quanto et aperte cerneretur quia ad hoc agendum per se idonei non fuissent. Ut ergo mira potentia per praedicatorum linguas claresceret, prius mirabilius actum est ut eorumdem
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ simplicib sermocinatio eiꝰ. Dĩ sermocinari ẽ. ꝑ illustratio¬
nem suȩ p̾sentiȩ. humanis m̃tib archana reuelare. Cũ simpli¬
cib gͥ sermocinari dr. qͥa de suꝑnis mist̾iis illoꝵ mentes radio
sue uisitationis illuminat. qͦs nulla umbra duplicitatis obscu-¬
ꝑfectũ diem. Electi qͥppe di sic ad bona tendunt. ut ad mala
ꝑpetranda ñ redeant. Qui enĩ ꝑseuerauerit usq in finẽ. hic

Expanded text:
Cum simplicibus sermocinatio ejus . Deo enim sermocinari, est per illustrationem suae praesentiae humanis mentibus arcana revelare. Cum simplicibus igitur sermocinari dicitur; quia de supernis mysteriis illorum mentes radio suae visitationis illuminat, quos nulla umbra duplicitatis obscuuia electi quique sic ad bona tendunt, ut ad mala perpetranda non redeant. « Qui enim perseveraverit usque in finem, hic
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ condidit. cũ unigenitꝰ di filius manens in seipso. intrauterum
uͥ̾ginis mediante anima humanũ sͥ corpꝰ creauit. Sic qͥppe corpus
unigeniti. domꝰ di dicit᷑. sic̃ etiã templũ uocat᷑. ita ut unus ideq di
atq hominis filiꝰ. ipse sit qͥ in habitat. ipse qͥ inhabitat᷑. Qui septẽ¬
colũnas excidit. qr ab amore p̾sentis scł̃i disiunctas ad portandũ
eiusdẽ ecclȩ fabricã. mentes p̾dicantiũ erexit. Quȩ ꝓ eo qđ ꝑfectio¬
nis uͥtute subnixe st̃. septenario numero designant᷑. Immola

Expanded text:
sibi condidit, cum unigenitus Dei Filius in semetipso intra uterum Virginis, mediante anima, humanum sibi corpus creavit; sic quippe corpus Unigeniti, domus Dei dicitur, sicut etiam templum vocatur. Ita ut unus idemque Dei atque hominis filius ipse sit qui inhabitat, ipse qui inhabitatur. Quod tcolumnas excidit, quia ab amore praesentis saeculi disjunctas ad portandam ejusdem Ecclesiae fabricam mentes praedicantium erexit. Quae pro eo quod perfectionis virtute subnixae
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑa foris opꝰ tuũ. & diligent̃ exerce agrũ tuũ. ut postea edifices
domũ tuã. Quid nãq ẽ preꝑato oꝑe agrũ diligent̃ ext̾ius exerce.
& qͥd ẽ post agri exercitiũ ad edificiũ domꝰ redire. nͥ qđ plerũq ex
bonis oꝑib discimꝰ. quantã uitȩ mundiciã in cogitatione ꝯser
uemꝰ: Cuncta nãq bona oꝑa ex cogitatione ꝓdeunt. S st̃ ñnulla
cogitationis acumina. qͦ ex oꝑatione nascunt᷑. Nam sĩc ab anima
opꝰ sumit᷑. ita rursus ab oꝑe animꝰ erudit᷑. Mens qͥppe diuini amo¬
ris exordia capiens. imꝑat bona qͥ fiunt. S postꝗͣ fieri imꝑata
ceꝑint. in ipsis suis exercitata actionib discit. cũ imꝑare bona
inchoauit. quantũ minꝰ habebat. foris gͦ ager excolit᷑. ut domus
postiodũ ꝯstruat᷑. qr plerũq ab ext̾iori oꝑe sumimꝰ. quantã sub

Expanded text:
tea aedifices domum tuam . Quid namque est praeparato opere agrum diligenter exterius exercere, Et quid est post agri exercitium ad aedificium domus redire, nisi quod plerumque ex bonis operibus discimus quantam vitae munditiam in coge cuncta namque bona opera ex cogitatione prodeunt, sed sunt nonnulla cogitationis acumina, quae ex operatione nascuntur; nam sicut ab animo opus sumitur, ita rursus ab opere animus eruditur. Mens quippe divini amoris exordia capiens imperat bona quae fiant; sed postquam fieri imperata coeperint, ipsis suis exercitata actionibus discit, cum imperare bona inchoaverat, quantum minus videbat. Foris ergo ager excolitur, ut domus postmodum construatur, quia plerumque ab e
Abbreviated transcription (Latin):
Scimus qͥa innegociatoꝵ duplici pondere. aliud maiꝰ. aliud
minus ẽ. Nã aliud pondus habent ad qđ pensant sͥ. aliudpon¬
dus ad qđ pensant ꝓximo. Ad dandũ pondera leuiora. ad acci¬
piendũ uͦ grauiora p̾parant. Omĩs itaq hõ qui alit̾ pensat ea

Expanded text:
Scimus quia in negotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud Scimus quia in negotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud minus est. Nam aliud pondus habent ad quod pensant sibi, et aliud pondus ad quod pensant proximo. Ad dandum pondera leviora, ad accipiendum vero graviora praeparant. Omnis itaque homo qui aliter pensat ea
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt deniq multa peccata quȩ committimꝰ. s iccirco nob̃ grauia
ñ uident᷑. qͥa pͥuato nos amore diligentes. clausis nob̾ocłis in nr̃a
deceptione blandim᷑. Unde fit plerũq ut ⁊ nr̃a grauia leuit̾. &
primoꝵ mala leuia grauit̾ iudicemꝰ. Scͥptum nãq ẽ. Erunt ho¬
mines scipsos amantes. Et scimus qͥa uehement̃ claudit ocłm
mus. & plerũq leue qͥd agit᷑ a ꝓximo. & nimis nob̾ detestabile
ximo. nͥ qr nec nos sic̃ primum. nec ꝓrimum cognoscimꝰ. sicut
nos. Si enĩ nos sic̃ primũ aspiceremus. nr̃a rep̾hensibilia distͥcte
nob̾ appaieret intolerabił. qͥ sepe fortasse talia egimꝰ. & nicħ nos
primo intolerabile fecisse putabamꝰ. Hoc male diuisũ m̃tis nr̃e
iudiciũ corrigere ꝑlegis p̾cepta moyses studuit. cũ dixit. ut us¬
tus deberet ẽẽ modiꝰ. equusq sextariꝰ. Hoc uͦ salomon ait. Pondꝰ
& pondus. mensura ⁊ m̃sura. utrũq ab hominale ẽ apud dm.

Expanded text:
sunt multa peccata quae committimus, sed idcirco nobis gravia non videntur, quia privato nos amore diligentes, clausis nobis oculis in nostra deceptione blandimur. Unde fit plerumque ut et nostra gravia leviter, et proximorum mala levia graviter judicemus. Scriptum quippe est: « Erunt homines seipsos amantes . » Et scimus quia vehementer claudit oculum mus, plerumque agatur a proximo et nimis nobis detestabile roximo, nisi quia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos? Si enim nos sicut 1205 proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districteejus actio appareret intolerabilis, qui saepe fortasse talia egimus, et nil nos proximo intolerabile fecisse putabamus. Hoc male divisum mentis nostrae judicium corrigere per legis praeceptum Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse modius, aequusque sextarius . Hinc Salomon ait: Pondus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum .
Abbreviated transcription (Latin):
suã sub ascella sua. ⁊ laborat si ad os suũ porrigat eã. Pigro la¬
bor ẽ manũ suã ad os porrigere. qͥa desidiosus qͥsq p̾dicator. nec
hoc uult oꝑau qd̃ dic. Manũ qͥppe ad osporrigere ẽ. uoci sus
lera. & peccatoꝵ suoꝵ conscii. multa ex his qͣ possident egenis dis-¬
tͥbuere ꝑtractant. ut culpas suas ante cłi ocłos miscdĩȩ uiscerib
redimant. Iãq hec oꝑari inchoant. & plerũq cũ oꝑant᷑ pauꝑ¬
tatis timor. eoꝵ animos concutit. atq tũtes ne egeant. erga
egentes tenaces fiunt. seq ab ea quã ceꝑant bona oꝑatione sus-¬

Expanded text:
suam sub axilla sua, et laborat si ad os suum porrigat eam . Pigro labor est manum suam ad os porrigere, quia desidiosus quisque praedicator nec hoc vult operari quod dicit. Manum quippe ad os porrigere est voci suae et peccatorum suorum conscii multa ex his quae possident egenis distribuere pertractant, ut culpas suas ante Dei oculos misericordiae visceribus redimant. Jamque haec operari inchoant, et plerumque cum operantur paupertatis timor eorum animum concutit, atque timentes ne egeant, erga egentes tenaces fiunt, seseque ab ea quam coeperant bona operatione sus
Abbreviated transcription (Latin):
leo fuit. qͥa ñ necessitate. s potestate hoc ipsum impleuit
iurta qͦd & ipse dix̾at. Potestatẽ habeo ponendi aĩam
meã. & nemo eã tollitame. s ego eã pono. Qd uͦ addidit.
& ut catulus leonis. indͤ enĩ mortuus. unde & natus. Phisi-¬
ci enĩ de catulo leonis scribunt qͦd cũ natꝰ fuerit tͥb dieb
&trib noctib dormit. Tunc deinde patris fremitu. ł ru¬
gitu ueluti tremefactꝰ cubilis locus suscitare dicit᷑ catu
lum dormientẽ. Qͦd ualde conuenient de passioni̾ mor¬

Expanded text:
leo fuit, quia non necessitate, sed potestate hoc ipsum implevit, leo fuit, quia non necessitate, sed potestate hoc ipsum implevit, juxta quod et ipse dixerat: Potestatem habeo ponendi animam meam, et nemo eam tollit a me, sed ego eam pono . Quod vero addidit, Et ut catulus leonis Juda, quia inde mortuus unde natus. Physici autem de catulo leonis scribunt, quod cum natus fuerit tribus diebus et tribus noctibus dormiat, tunc deinde patris fremitu vel rugitu veluti tremefactus clum dormientem: quod valde convenienter de passionis mor
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ patͥa temploq subu̾so ꝑ orbem t̾re incredulũ genꝰ¬
uda te laudabunt fr̃istui. De iuda¬
uicib inimicoꝵ tuoꝵ. Isdem enim manib atq eodẽ cru¬
cistropheo. & suos ꝓtexit. & inimicos & adu̾sarias potesta¬
tes curuauit. Iuxta quod & pat̾ ꝓmittit ei dicens. Sede
ad dext̾am meã donec ponam inmicos tuõ scabellũ pe¬
iacob ad orabt̃ eum ꝑ electionẽ grẽ salui facti. Catulus
leonis iuda. qm uascendo paruulus factus : sic̃ scriptũ ẽ.
dens in crucem captiuos popłos redemisti: & quos ille¬
leo contͣriꝰ inuaserat. tu moriens eripustiͥ deniq redi¬
ens ab inferis ascendisti in altũ captiuã duxisti captiuita¬
tẽ. Reqͥescens accubusti ut leo. Manifestissime in passiõe
xp̃c recubuit qnͣ inclinato capite tͣdidit spm̃. siue qnin
sepulchro securꝰ uelut qͦdã corporis sompno qͥeuit. S
quare ut leo. & uelut catulus leonis : In sõpno enĩ suo

Expanded text:
quorum patria temploque subverso, per orbem terrae incredulum genquorum patria temploque subverso, per orbem terrae incredulum genuda, te laudabunt fratres tuivicibus inimicorum tuorum. Iisdem enim manibus atque eodem crucis trophaeo et suos texit, et inimicos, et adversarias potestates curvavit, juxta quod Pater promittit ei, dicens: Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos scabellum peJacob adorent eum, per electionem gratiae salvi facti. Catulus leonis Juda, quando nascendo parvulus factus est nobis. Ad dens in crucem, captivos populos redemisti, et quos ille contrarius invaserat, tu moriens eripuisti. Denique rediens ab inferis ascendisti in altum, captivam duxisti captivitatem. Requiescens accubuisti ut leo. Manifestissime in passione Christus recubuit, quando inclinato capite tradidit spiritum: sive quansepulcro securus velut quodam corporis somno quievit. Sed quare ut leo, et velut catulus leonis? In somno enim suo
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ. de tribi uͦ leui principes sac̾dotũ. de qͥb scriptũ est.
qͥa consiliũ fecert᷑ ut iħm morti tͣent. de quo consilio iste
patarcha qui iam m̃te dm̃ uidebat. dicit. In consilio eoꝵ ñ
qͥd ysaias ait. Ue anime ipsoꝵ. qͥa cogitatio eoꝵ consiliũ ma-¬
spũale & fortissimũ ꝓpugnacłm qui custodit isrł. Maledic¬
tus furor eoꝵ qͥa ꝑtinax. utiq ad tantũ facinꝰ ꝑpetͣndũ. qñ
furore accensi & ira.obtulerunt. xp̃m pontio pilato. dicen¬
tes illi crucifige crucifige. & si hunc dimittis non es amicus
cesaris. ꝙ indignatio eoꝵ qͥa dura. dũ baraban lat᷑nem pe¬
t̾ent. & pͥncipẽ uite crucifigendũ postularent. Diuida eos
in iacob: & disꝑdam illos in isrł. hic duo nominantur
diuisio & disꝑsio iccirco qͥa ñnulli ex ipsis dño credide.¬
rt. qͥdam in infidelitate ꝑmansert᷑. Diuisi enĩ dicunt᷑
hii qui ab eis seꝑant᷑ & ueniunt ad fidem. disꝑsi autẽ h

Expanded text:
. De tribu vero Levi principes sacerdotum. De quibus scriptum est: Quia consilium fecerunt, ut Jesum morti traderent . De quo consilio iste patriarcha, qui jam mente Deum videbat, dicit: In consilium eorum quod scriptum est Vae animae ipsorum, quia cogitatio ipsorum consilium maspiritalem et fortissimum propugnaculum, quod custodit Israel. Maledictus furor eorum, quia pertinax utifurore accensi et ira, obtulerunt Christum Pontio Pilato, dicentes illi: Crucifige, crucifige; et: Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris . Et indignatio eorum quia dura, dum Barrabam latronem peterent, et principem vitae crucifigendum postularent. Dividam eos in Jacob, et dispergam eos in Israel . Hic duo nominantur, divisio et dispersio. Idcirco, quia nonnulli ex ipsis Deo crediderunt, quidam in infidelitate permanserunt. Divisi enim dicuntur hi qui ab eis separantur, et veniunt ad fidem. Dispersi autem hi
Abbreviated transcription (Latin):
deturcadere ẽ. ex hac uita repente decidere. & ad q̃ supplicia
ducat᷑ ignorare. & qͥa iudea sui erroris laqueis capta ꝙ
te in electoꝵ uoce conu̾sus: dicens. Salutare tuum ex¬
ad acciuctꝰ p̾liabit᷑ ante eum. De gad¬
Ite gad accinctꝰ ꝑsonam dñi expͥmit. qͥ in pͥmo
accinctus gladio u̾bi sui. circa femur potentissime. qͦ inimi¬
cos diuisit .i. filiũ a patre. filiã a matre. nurũ a socrii iuxta qͦd
legitur in euangłio. Non ueni pacem mitt̾e. s gladium. Quod
ait. & ipse accingetur retͦrsum. claritas dnĩ nr̃i in scđo aduentu
eiꝰ uestigia xp̃c celeri aduentu ꝓgredietur. ut int̾ficiat eũ gladio
oris sui. lnd̾ & beneidem gad latruncłs interpͤtatur. eoqͦd post̾ĩor
id: secꝰ pedes qͣsi latruncuł rapido atq inpuiso aduentu ȩxiliat
contͣ aꝑtam antix oppugnationẽ. Hinc ÷ qͦd euangłista pcla

Expanded text:
detur, cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia detur, cadere, est ex hac vita repente decedere, et ad quae supplicia ducatur ignorare. Et quia Judaea errorite in electorum vocem conversus est dicens: Salutare tuum exGad accinctus praeliabitur ante eum. te Gad accinctus personam Christi exprimit, qui in primo accinctus gladio verbi sui circa femur potentissime , quo inimicos divisit, id est, filium a patre, filiam a matre, nurum a socru. Juxta quod legitur in Evangelio: Non veni mittere pacem, sed gladium ; quod autem ait: Ipse accingetur retrorsum , claritas Domini nostri in secundo adventu ejus vestigia Christus celeri adventu progrediens, ut interficiat eum gladio oris sui. Unde et bene idem Gad latrunculus interpretatur, eo quod posterior, id est, secus pedes, quasi latrunculus, rapido atque improviso adventu exsiliat contra aptam Antichristi oppugnationem. Hinc est quod evangelista procla
Abbreviated transcription (Latin):
b̾tatem tͥbuit. erroris sui ueneno consumit. fit it̾um cera¬
stes in semita. qͥa quos fideles reꝑit. & sese ad p̾cepti celestis
angusta it̾ma constringentes. non solũ neqͥtia callide ꝑsua¬
sionis impetit. s etiã terrore potetatis p̃mit. & in ꝑsecutiõis
angore post bñficia ficte dulcedinis. exercet cornua potesta
tis. Quo in loco equus hunc mundũ insinuat. qͥ ꝑ elationẽ
suam in cursu labentiũ tempoꝵ spumat. & quia antix p̃e
extrema mundi app̾hende nititur: cerastes equi iste modere
ungulas ꝑhibetur. Ungulã qͥppe equi modere est. extͣma
mundi feriendo constringe. Qt cadat ascensor eius retro
Ascensor equi: qͥsqͥs extollitur in dignitatib mundi. Qui
retro cađe dicitur. & ñ infaciem. sic̃ saulus cecidisse memo¬
ratur. In faciẽ enĩ cade ẽ in hac uita suas unũquẽq cul¬
pas agnosc̾e. easq penitendo deflere. Retro uͦ quo nonui¬

Expanded text:
ertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit iterum ceraertatem tribuit, erroris sui veneno consumit. Fit iterum cerastes in semita , quia quos fideles reperit, et sese ad praecepti coelestis angusta itinera constringentes, non solum nequitia callidae persuasionis impetit, sed etiam terrore potestatis premit, et in persecutionis angore post beneficia fictae dulcedinis exercet cornua potetis. Quo in loco equus hunc mundum insinuat, qui per elationem suam in cursu labentium temporum spumat. Et quia Antichristus extrema mundi apprehendere nititur, cerastes iste equi ungulas mordere perhibetur. Ungulas quippe equi mordere est extrema saeculi feriendo contingere. Ut cadat ascensor ejus retro . Ascensor equi est quisquis extollitur in dignitatibus mundi. Qui retro cadere dicitur, et non in faciem, sicut Saulus cecidisse memoratur . In faciem enim cadere est in hac vita suas unumquemque culpas agnoscere, easque poenitendo deflere. Retro vero quo non vi
Abbreviated transcription (Latin):
Retrorsũ autẽ cade: ut in t̾ram reu̾tatur unde sũptiis ẽ. Sed
qm̃ die t̾ria resurrexit. idõ ait. salutare tuũ expectabo dñe.
sic̃ & ꝑ dauid ait. Non d̾elinques animã meam in inferno. hoc
colub̾ asserit᷑. & mordens. Und̾ & nͨ ĩmerito. dum isrliticꝰ popłs
t̾ras in castroꝵ particione susciꝑet. pͥmꝰ dan ad aqͥlonẽ castra¬
metatus est. illum .s. signans qui in corde suo dixerat. sedebo
in monte testam̃ti in lat̾ib a qͥlonis. ascendam suꝑ altitudi¬
nẽ nubiũ. similis ero altissimo. De qͦ & ꝑꝓpħam dicit᷑. Adan¬
auditꝰ ÷ fremitus equoꝵ eius. Qui non solum colub̾. s etiã
cerastes uocatur. Cerastãs enĩ grece cornua dicunt᷑. Ser¬
armatur &e cornib potestatis. Quis autẽ nesciat semitã
angustiorẽ esse quam uiã : fit gͦ colub̃ in uia qͥa in p̾sen¬
tis uite latitudinem eos ambulare ꝓuocat qͥb quasi
parcendo blandit᷑. s in semita mordetꝰ quia eos quib li-¬

Expanded text:
Retrorsum autem cadere, ut in terram reverteretur, unde assumptus est. Sed quoniam die tertia resurrexit, ideo ait: Salutare tuum exspectabo, Domine, sicut et per David dicit: Non relinques animam meam in inferno . Hoc coluber asseritur, et mordens, unde et non immerito dum Israeliticus populus terram in castrorum partitione susciperet, primus Dan ad aquilonem castrametatus est, illum scilicet significans qui in corde suo dixerat: Sedebo in monte Testamenti, in lateribus aquilonis, ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo. auditus est fremitus equorum ejus, qui non solum coluber, sed etiam cerastes vocatur. Cerasta enim Graece cornua dicuntur. Serarmabitur, etiam cornibus potestatis. Quis autem nesciat semitam angustiorem esse quam viam? Fit ergo coluber in via , quia in praesentis vitae latitudinem eos ambulare provocat, quibus quasi parcendo blanditur; sed in via mordet, quia eos quibus lib
Abbreviated transcription (Latin):
Qui & et̾m uocant᷑. qͥa uitã consequnt᷑ eternã. Nec int̾eunt
cũ mundo.s ẽẽ credunt᷑ et̾ni. fiant in capite ioseph. om̃s
scił benedictioes iste suꝑ caput xp̃i ponunt᷑. quas incar-¬
natꝰ accepit. & suꝑ u̾ticem natarei. de quo scriptũ ẽ qm
eniamin lupꝰ rapax. mane comedet de brĩamin Smis.
p̃dam. uesꝑe diuidet spolia. Quib dictis apłspau¬
lus designatur. debeniamin stirpe ꝓgenitꝰ. qͥa mane ra-
puit p̃dam .i. in pͥmordiis fideles quos potuit deuastauit:
dientib discretiõe mirifica dispensauit. Legimus quendã
ex doctorib ad urbem ierłm ea que de beniamindictast̃
referentẽ. Beniamin inqͥt filius odoris int̾p̾tatur. hic sor¬

Expanded text:
aeterni vocantur, quia vitam consequuntur aeternam, nec intereunt cum mundo, sed esse creduntur aeterni. Fiant in capite Joseph omnes scilicet benedictiones . Istae super caput Christi ponuntur, quas incarnatus accepit. Et super verticem Nazareth. De quo scriptum est: Quoniam Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam, et vespere dividet spolia. Quibus dictis, apostolus Paulus designatur, de Benjamin stirpe progenitus. Qui mane rapuit praedam, id est, in primordiis fideles quos potuit devastavit, dientibus discretione mirifica dispensavit. Legimus quemdam ex doctoribus ad urbem Jerusalem ea quae de Benjamin scripta sunt referentem. Benjamin, inquit, filius
Abbreviated transcription (Latin):
dulitatem sinagoge ꝑopłm reliquisset. innum̾abilẽ sibi
plebem eccłe ex om̃ib gentib ampliauit. Qͦd & dauid ceci¬
nit dicens. Reminiscent᷑ & conuertent᷑ ad dnm uniu̾si fineᷤ
t̾re. filiꝰ accrescens & decorus aspectu. Om̃s enĩ suꝑat illuis
pulcͥtudo. iuxta qͦd & de ipso in psalmis canit᷑. Speciosꝰ for¬
ma p̾filiis hominũ. Filie di̾currert̃ suꝑ murũ.i.gentes ł¬
murum amore pulcritudinis. xp̃i accense discurr̃t. ut ue¬
rũ sp̃onsũ ꝑ contẽplationẽ aspiciant. & oscło caritatis illi
copulenturatq adħeant. S ob uirgati stͣ eũ. qnͣ falsis te¬
stimoniis. calũpniantes scm̃ dnĩ opprim̾e.sinagoge popli
cogitauer̃t. In uidunt illi habentes iacła. Neq in ioseph¬

Expanded text:
dulitatem Synagogae populum reliquisset, innumeram sibi plebem Ecclesiae ex omnibus gentibus ampliavit. Quod et David cecinit, dicens: Reminiscentur et convertentur ad Dominum universi fines terrae . Filius accrescens et decorus aspectu. Omnes enim superat illius pulchritudo, juxta quod de ipso in psalmis canitur: Speciosus forma prae filiis hominum . Filiae discurrerunt super murum, id est ecclulchritudinis Christi ascensae discurrunt, ut verum sponsum per contemplationem aspiciant, et osculo charitatis illi copulentur, atque adhaereant. Sed objurgati sunt eum, quando falsis testimoniis calumniantes sanctum Domini opprimere Synagogae populi tentaverunt, inviderunt illi habentes jacuta. Neque e
Abbreviated transcription (Latin):
abulon in littore maris habitabit. & in statione nauiũ:
zabulon qͥ int̾p̾tatur habitacłm fortitudinis. eccłam
significat fortissimam ad omnẽ tolerantiã passionis. hec
in littore maris habitat. & in statione nauiũ. ut credentibu
sit refugiũ. & piclitantib demonstret fidei portũ. ħ cont᷑
om̃s tͣbines scłi ĩmobili & inconcussa firmitate solidata.
tam̃ ipsa fluctꝰ ñ frangit᷑. Nec ullis ħesiũ tẽptatiõib cedit: nec ul¬
li uento scismatũ cõmota succũbit. ꝑtendit aut̃ usq ad sydonẽ.
hoc ÷ usq g̾s ꝑuenit. Legit᷑ enĩ in euangłio iñ assũptos ẽẽ aliquos
apłoꝵ. & in ipsis locis sepe dñm docuisse. sic̃ scriptũ ẽ. Terra za¬

Expanded text:
bitabit, et in statione navium. Zabulon, qui interpretatur habitaculum fortitudinis, Ecclesiam significat, fortissimam ad omnem tolerantiam passionis. Haec in littore maris habitat, et in statione navium, ut credentibus sit refugium, et periclitantibus demonstraret fidei portum. Haec contra omnes turbines saeculi immobili et inconcussa firmitate solidata, tamen ipsa fluctus, et non frangitur, nec ullis haeresium tempestatibus cadit, nec ulli vento schismatum commota hoc est, usque ad gentes; legitur etiam in Evangelio, inde assumptos esse aliquos apostolos; in ipsis locis Dominum saepe docuisse, sicut scriptum est: Terra Za
Abbreviated transcription (Latin):
luminatus. in cip̃ in lege sp̃ualia a corporalib diuide
lege meditans ñ fecit. ante. Querit᷑ autẽ de iacob eur õs
quos de lib̾is & de ancillis genuit. pari honore filios &ħe¬
des constituerit. nͥ ut ostendet. qͦd xp̃c dñs om̃ib gentib¬
q̃ ꝑ fidem corpori eius conciliantur. cunctis pari honore
& gła habitis. celestia pͣmia largiatur. Nec ÷ discretio iu¬
deus an grecꝰ. barbarus anscita. seruus an lib̾ sit: quia ꝑ
om̃ia & in om̃ib xp̃c est. Propt̾ea enĩ figurã serui salua¬
tor nrͣ ce dñs induit. & ꝓ lib̾o & ꝓ seruo seruunt. ut õĩb
credentib in se eqͣle donum bonoꝵ celestiũ largiat᷑. nec
p̃fert᷑ apud illum. qui scdm carne̾ nobilior sit. Qͥcũq
enĩ fidem dñi ꝓm̾etur:. nullis macłis carnał natiuitatis
obfuscatur. Nam hoc ita futurũ &̃ ꝑ propħam significat᷑
dicente dño. erit in dieb nouissimis. effundam de sp̃u

Expanded text:
luminatus, incipit legis spiritalia a corporibus dividerelege meditans ante non fecit. Quaeritur autem de Jacob cur omnes quos de liberis et de ancillis genuit aequali honore filios et haeredes constituerit, nisi ut ostenderet, quod Christus Dominus omnibqui per fidem corpori ejus conciliantur, cunctis pari honore et gloria habitis coelestia praemia largiatur. Nec est discretio, Judaeus an Graecus, Barbarus an Scytha. servus an liber sit, quia per omnia et in omnibus Christus est. Propterea enim figuram servi Salvator nlestium largiatur. Nec praefertur apud illum qui secundum carnem nobilior sit. Quicunque enim fidem promeretur, nullis maculis carnalis nativitatis offuscatur. Nam hoc ita futurum etiam per prophetam significatur, dicente Domino: Erit in diebus novissimis, effundam de spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥs manducau̾it ñ moriet᷑ in et̾num. Iste enĩ prebet delici
eptalim qͥ int̾pretat᷑ dilatatio.
apłos & scõs p̃dicatores significat. quoꝵ doctrina in la-¬
titudine totiꝰ mundi diffusa est. Ex hac enĩ tribu fuert᷑ apłi. qͥ
talim. qui sinedubio ad ꝑsonam referunt᷑ apłoꝵ. Ipsi sunt fi¬
sagite excusse ꝑuenert usq ad fines terre. Und̾ & bñ hie nep¬
talim c̃̾uus emissus seribitur. quia nimirũ apłi siue p̃dica¬
torẽ. ueloci saltu exiliente̾. ĩmorẽ c̾uoꝵ tͣnscendũt ĩplicañita scłihuiꝰ:
ilius accrescens ioseph. hec ppħia pꝰ passionẽ dñi pa

Expanded text:
si quis manducaverit, non morietur in aeternum . Iste etiam praebet deliciaeptalim, qui interpretatur latitudo, os et praedicatores significat, quorum doctrina in latitudine totius mundi diffusa est. Ex hac enim tribu fuerunt apostolitalim, qui sine dubio ad sagittae excussae pervenerunt usque ad fines terrae. Unde et bene hinc Nephthalim cervus emissus scribitur, quia nimirum apostoli sive praedicatores veloci saltu exsilientes in morem cervorum transcendunt implicamenta saeculi hujus, Filius accrescens Joseph. Haec prophetia post pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ popłi peccato cessantis. Alie uero ad instar pͥoꝵ. it̾a¬
tim incise: noui testam̃ti habuere figuram. Iste ñ
frangunt᷑ ut ostendent᷑ noui testam̃ti eloqͥa ꝑmãsura
IIn de &m̾ito decem u̾bis legenda signantur. ut ꝑ eũ¬
dẽ numerũ figura crucis ostendetur. huiꝰ enĩ forma
decima litt̾a est. Nam recto uno apice a sũmo in uñ
ducitur. rursus alio non dispari. ꝑ tnͣsuersa brachioꝵ
componit᷑. Indͤ & ipse ait. Non ueni legem solu̾e s imi¬
plere. utiq ꝑ passionem crucis. cuiꝰ imago fuit in tabuł.¬
qͦd moises qͣdraginta dieb ieuinauerit:
Cuiꝰ actianis q̃dam figura ẽ: in huiꝰ num̾i consid̾atione.
Quadragenario enĩ num̾o. & moises. & helias. & ipse dñs¬
inter utͣmq ꝑsonam mediꝰ saluator effulsit. ut ab om̃ib
mundi illecebris auiditatem nram tanquã ieiunio tẽꝑan¬
tie refrenemꝰ quãdiu ꝑfectio decalogi legis ꝑ qͣtuor eiuusdẽ

Expanded text:
pro populi peccato cessantis, aliae vero ad instar priorum iterapro populi peccato cessantis, aliae vero ad instar priorum iteratim incisae Novi Testamenti habuere figuram. Istae non franguntur, ut ostenderetur Novi Testamenti eloquia permansura. Unde et merito decem verbis legenda signantur, ut per eumdem numerum figura crucis exprimeretur. Hujus enim forma in X littera est. Nam recto uno apice a summo in imum dicitur: rursus alio non dispari per tranversa brachiorum componitur. Unde et ipse ait: Non veni legem solvere, sed implere . Utique per passionem crucis, cujus imago fuit in tabud Moyses quadraginta diebus jejunaverit, cujus actionis quaedam figura est in hujus numeri consideratione. Quadragenario enim numero et Moyses, et Elias, et ipse Dominter utramque personam medius Salvator effulsit, ut ab omnibus mundi illecebris aviditatem nostram tanquam jejunio temperantiae refrenemus, quandiu perfectio decalogi legis per quatuor ejusdem