comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rensis ȩccłȩ ac plebis ipsius humilis famulus. Rocbto
reuerendȩ scȩ me tensis ȩccłȩ antistiti. inxpͣopastox
principe mansurã cũ gaudio ꝓsperitatis. acꝑ p&au¬
dignãpiãq frater¬
nitatẽ ur̃am
canonice ad gre¬
dim. & sub nomine
nomine gis le maro has dimissorias dedimꝰ lit teras que in nr̃a
diocess eelesiastice educatũ. deor dine clericatus adpresbiterat
prouximꝰ gradũ. ut his canonicis munitus apicib: cũnr̃a licen¬
cia ei riurapar roechia sub defensione acregimine urȩ carȩ
dilectionis degere liceat. illũq insinu scȩmatris aeccłȩ
canonicȩ fouendũ acregendũ uob cõmittimꝰ. Hanc ergo
epłam grȩcis litteris hinc inde munire decreuimus
iiteruentu beati petri cinspecialit̃ ouile dominicũ cõ¬
missuest. frat nitatẽ ur̃am ad custodã sui gregis diu nob̃

Expanded text:
rensis Ecclesiae ac plebis ipsius humilis famulus Rotberto reverendae sanctae Metensis Ecclesiae antistiti in Christo principe pastorum mansuram cum gaudio prosperitatis ac perpetudignam piamque fraternitatem vestram canonice aggredimur, et sub nomine nomine Gislemaro has dimissorias dedimus litteras, quem in nostra dioecesi ecclesiastice educatum, de ordine clericatus ad presbyteratus proveximus gradum, ut his canonicis munitus apicibus cum nostra licentia ei in vestra paroechia sub defensione ac regimine vestro charae dilectionis degere liceat; illumque in sinu sanctae matris Ecclesiae canonice fovendum ac regendum vobis committimus. Hanc ergo epistolam Graecis litteris hinc inde munire decrevimus,rinceps interventu beati Petri, cui specialiter ovile Dominicum commissum est, fraternitatem vestram ad custodiam sui gregis diu nobis
Abbreviated transcription (Latin):
aut tres pauperes pascendo. terciã feriã. quintãferiã
&sabbatũ redimere. Itadũ taxat ut un are degib: utat᷑
Postquã domũ uenerit aut sanitatisuerit restitutꝰ
nullã licentiã habeat redim̃di. QIDINALIIS
QUO BUSANHIS DEBEATOBSERUARẼ¬

Expanded text:
aut tres pauperes pascendo, tertiam feriam, quintam feriam, aut tres pauperes pascendo, tertiam feriam, quintam feriam, et Sabbatum redimere, ita duntaxat ut una re de tribus utatur. Postquam domum venerit, aut sanitati fuerit restitutus, nullam licentiam habeat redimendi. Quid in aliis duobus annis observare
Abbreviated transcription (Latin):
dulgeatur. Maxime siquis coactus & non sponte
homicidiũ fecerit. & eiom̃i modis & canonica aucto¬
ritate intdicat᷑ ut inhis deb cũ nulla semina misce at᷑
nec ad ꝓ pͥã uxorẽ accedat. ret cũ aliquo homine
dormiat. iux ta ȩccłamsit. antecuiꝰ ianuas peccata
sua defleat dieb & noctib & non deloco ad locũ
ꝑgat. sedinuno loco his qua draginta dieb sit. &si
sorte habuerit insidatores uitȩ suȩ initerim differat
ei penitentia. donec ab ep̃o paxei abinimicis reddat᷑
& suinfirmi tate detentus fuerit. Itaut non possit
digne penitere. differat᷑ penitentia: donec sani¬
tati restituatur. Siaut longa egritudine detentꝰ
fuerit. adsententiã ep̃i ꝑtinebit. quo modoreũ. & in¬
populo cȩlȩbrant᷑: Et nisi forte in magnortinere
uel in hoste. ł diii ad dominicã curtẽ. ł infirmitate de¬
tentus sit: Tuncliceat unodenario ł p̃cio unius denarii

Expanded text:
ericordia indulgeatur, maxime si quis coactus et non sponte ericordia indulgeatur, maxime si quis coactus et non sponte homicidium fecerit. Et ei omnimodis ex canonica auctoritate interdicatur ut in his diebus cum nulla femina misceatur, nec ad propriam uxorem accedat, nec cum aliquo homine dormiat; juxta ecclesiam sit, ante cujus januas peccata sua defleat diebus et noctibus; et non de loco ad locum pergat sed in uno loco his quadraginta diebus sit. Et si forte habuerit insidiatores vitae suae, interim differatur ei poenitentia donec ab episcopo pax ei ab inimicis reddatur. Et si infirmitate detentus fuerit, ita ut non possit digne poenitere, differatur poenitentia donec sanitati restituatur. Si autem longa 217 aegritudine detentus fuerit, ad sententiam episcopi pertinebit quomodo reum et inpopulo celebrantur, et nisi forte in magno itinere, vel in hoste, vel diu ad dominicam curtem vel infirmitate detentus sit. Tunc liceat uno denario, vel pretio unius denarii,
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. &simnonuri coniuģes pillis offerant. ꝓsesusq
omibus ut in canone contin&: CAPITVLAHAECO
QVEPERORDINEM ADNOTAUIMꝰ CANONICSOPOR¬
TET ROBORARIDECRETIS OEPENITEUTA
NOMICIDIARV EX CONTILIO PR IBVRENSI
t poenitentia suꝑ homicidis non diuer so more ut pͥus
sed in ep̃is singulis un omore agatur. VNDE SVPR
Siquis spontanea uoluntate diabolo suadente homicidũ
ꝑ ꝑ&rauerit iusta canonũ sanctiones & iudicium
ep̃ꝵ talẽ poenitentiã accipere deb&
nprimis utlicencã non habeat ȩccłam intrandi illos
culo utatur in lancis uestib: sit absq femoralibus
arma nonferat. & nihil sumat his xl. dieb nsi tantũ¬
panẽ & salẽ. & purã bibat. a quã. & nullã cõmumonẽ
cũ ceeris xp̃ianis. neq cũ alio p̾enitente habeat
crbo que sumit nullus alius manduc&. Considerata
uero ꝑsone qualitate. ł in firmitate depomis ł hole¬

Expanded text:
ferunt; et si non viri, conjuges pro illis offerant, pro se suisque ferunt; et si non viri, conjuges pro illis offerant, pro se suisque omnibus, ut in canone continetur. Capitula haec quae per ordinem adnotavimus, canonicis oportet roborari decretis. De poenitentia homicidarum. Ex concilio Triburiensi. VI. Ut poenitentia super homicidiis non diverso more, ut prius, sed in episcopiis singulis uno more agatur. 216 Unde supra. Si quis spontanea voluntate, diabolo suadente, homicidium perpetraverit, juxta canonum sanctiones et judicium episcoporum talem poenitentiam accipere debet. In primis ut licentiam non habeat ecclesiam intrandi illos culo utatur; in laneis vestibus sit absque femoralibus; arma non ferat, et nihil sumat his quadragintpanem et salem, et puram bibat aquam, et nullam communionem cum caeteris Christianis neque cum alio poenitente habeat tur; et ex cibo quem sumit nullus alius manducet. Considerata vero personae qualitate vel infirmitate, de pomis vel ole
Abbreviated transcription (Latin):
Denuntiandũ &iã. qua magnũ piaculũ sit usuras &igere
& dealieno fenꝰ re uelle ditescere & qđ sacri canones
tales ab ȩccła eicip̃cipiant.
Sialiquis ꝓpt̃ cupiditatẽ iudȩ um aut paganũ int̃fecerit. x
Sialiquis insaniens aliquẽ hominẽ occiderit.LXX
Siquis arborẽ inciderit . & dũ operi necessario insistit.
aliquis subtꝰ arborẽ deueniens in ꝑuis seoppͥmit᷑.lxxxi.
Siquis coniurationes & c̃sp̃irationes sectatur
Siquis ȩccłam. aut clericũ fatigare p̃sumit.
In qͥrendũ derefugis & ꝑfidis laicis
Percunctandũ de confratriis. & frater nitatũ soci&a¬
tib: qualit̃ in par roechia agantur.
SIcantica turpia. & risũmouentia aliquiscirca
ȩccłam cantare presumit¬
Sialiquis in ȩccła intrans fabulis ua care consueuit.
& nondiligenter auscultat diumaeloquia. &siante¬
ioblatione. idẽ panẽ & uinu uiri & feminȩ admis sas of¬

Expanded text:
Denuntiandum etiam quam magnum piaculum sit usuras exigere Denuntiandum etiam quam magnum piaculum sit usuras exigere et de alieno fenore velle ditescere, et quod sacri canones tales ab Ecclesia ejici praecipiant. Si aliquis propter cupiditatem judaeum aut paganum interfecerit. 81. Si aliquis insaniens aliquem hominem occiderit. 82. Si quis arborem inciderit, et dum operi necessario insistit, aliquis subtus arborem deveniens improvise opprimitur. 83. Si quis conjurationes et conspirationes sectatur. 84. Si quis ecclesiam aut clericum fatigare praesumit. 85. Inquirendum de refugis et perfidis laicis. 86. Percunctandum de confratriis et fraternitatum societatibus qualiter in paroechia agantur. 87. Si cantica turpia et risum moventia aliquis circa ecclesiam cantare praesumitSi aliquis in ecclesiam intrans, fabulis vacare consuevit, et non diligenter auscultat divina eloquia, et si anteoblationem, id est panem et vinum, viri et feminae ad missas of
Abbreviated transcription (Latin):
ipar roechiam prbosuo debitũ honorẽ inpendant.
autsi aliquis est. qͥ eũ uerbo ł facto in honorat. & eiꝰ
monita speri
Si aliquise qͥperegrino aut uatori hospiciũ contradicit . A
Nqͥrendũ quas festiuitates colanit.XII
Sipatrini filiolis suis srmbolũ & orationẽ dominicã
insinuat. aut insinuarȩ faciunt. LXXIII.
iqua tuor aut quinq łplures unũ int̃feceriNT hominẽ
Sialiquis est. qui contradicit ep̃o. aut eiꝰministris. ne
colom aut serui ꝓpt̃ cõmissacrimina uirgis nudicebat᷑ XXV.
nquirendũ sialiquis peregrinũ qui desua patria propt̃ pagano
infestationẽ ł ꝑsecutionẽ fugit. hac decausa quia indomoei
mansit. & dieb aut annis locomercennarii illi seruiuit.
ꝑꝓprio seruo illũ uelit habere &uendere aut darealicui p̃sumat l
Sialiquis est. qui iux ta m̃sura suã annonã. aut uinũuendat
equus tibisit modius & s&tarius aequus. LXXUII

Expanded text:
paroechiani presbytero suo debitum honorem impendant, paroechiani presbytero suo debitum honorem impendant, aut si aliquis est qui eum verbo vel facto inhonorat et ejus monita spernit. 72. Si aliquis est qui peregrino aut viatori hospitium contradicit. 73. Inquirendum quas festivitates colant. 74. Si patrini filiolis suis symbolum et orationem Dominicam insinuant aut insinuari faciunt. 75. Si quatuor aut quinque vel plures unum interfecerint hominem. 76. Si aliquis est qui contradicit episcopo aut ejus ministris, ne coloni aut servi propter commissa crimina virgis nudi caedantur. 77. Inquirendum si aliquis peregrinum, qui de sua patria propter paganorum infestationem vel persecutionem fugit, hac de causa quia in domo ejus mansit, et diebus aut annis loco mercenarii illi servivit, pro proprio servo illum velit habere, et vendere aut dare alicui praesumat. 78. Si aliquis est qui injusta mensura suam annonam aut vinum vendattibi sit modius et sextarius aequus. 79.
Abbreviated transcription (Latin):
Sialiqͥs patrẽ. aut matrẽ. in honorat. aut ꝑcucit. aut maledicit.
Si aliqͥs uomitũ pꝰ acceptã eucharistiã pebri&atẽ fecerit.
Sialiqͥs est . qui suã decimã dõ & sc̃is eius r&rahat.
id est incapite quadragesimȩ. & penitenti ã ꝓpeccatis suissus cs
Siquis est. quiassiduã aebrietatẽ sectatur. LXIIII.¬
neq: enĩ ȩbriosi regnũdĩ possidebunt: LxV
Si aliquis est qui contẽpto suo prbo. in abiã parro echiã uenit
adȩccłam & ibi cõmunicat. & suã decimãdat . Lx VI¬
N quirendũ demendicis qui ꝑpatrias discurrunt. & siunꝰ¬
quisq pauperem defamilia suapascat
& dmñtimentes qͥc& eros ad moneant. ut ad ȩccłam ꝑgaus
admatutinas missã & uesꝑas & nihiloperis indieb festis
faciant. &si hoꝵ quisquã trans gressꝰ fuerit. statĩ prbo
adnontient similit̃ & deluxuria & om̃ioꝑe prauo.
Si aliquisest. quibannũ ep̃i aut prbisui & & cõmuni
cationẽ parui pedens promhilo ducat. lX UIIII

Expanded text:
t, aut percutit, aut maledicit. 61. Si aliquis vomitum post acceptam eucharistiam per ebrietatem fecerit. 62. Si aliquis est qui suam decimam Deo et sanctis ejus retrahat. id est, in capite Quadragesimae, et poenitentiam pro peccatis suis suscipiat. 66. Si quis est qui assiduam ebrietatem sectatur. Neque enim ebriosi regnum Dei possidebunt. 67. Si aliquis est municat et suam decimam dat. 68. Inquirendum de mendicis qui per patrias discurrunt, et si unusquisque pauperem de familia sua pascatet Deum timentes, qui caeteros admoneant ut ad ecclesiam pergant ad matutinas, missam, et vesperas, et nihil operis in diebus festis faciant: et si horum quisquam transgressus fuerit, statim presbytero annuntient; similiter et de 214 luxuria et omni opere pravo. Si aliquis est qui bannum episcopi aut presbyteri suicationem parvipendens, pro nihilo ducat. 71. Si
Abbreviated transcription (Latin):
It prbi uel quilib& clerici inalterius parroechiã sine
formata non recipiantur. neq r&ineantur. Nec et ĩ
ministrare sinantur. criminati aut̃ ab om̃ib ꝙ elu¬
dant᷑. & eiciant᷑ aporroechiis inqͥb delitescunt usquequo
adrum reuertant᷑ ep̃m. a quo aufugisse noscurT:¬
Quicũ seniorib: suis de aliis pumcis & EΟDE CONCILIO:
adrir̃as prouineiasuemunt. si neformata ministrare non ꝑ¬
mittantur. quã &si adtulerint. & ministra idonei inuem
fuerint histruant᷑ quã religioseatq s tudiose sacrum
lerici uero sub huꝰ modi hominib: adordinandũ offerim᷑.
eos remittant. & aut ubi ordinentur aut litterascano¬
nicas ab epo & cuiꝰ diocesi sunt ferant. sicut canoni ca
doc& auctontas. NicEnΑ SΥΠΟDUSΗUΝC OROUE¬

Expanded text:
teri vel quilibet clerici in alterius paroechiam sine formata non recipiantur, neque retineantur, nec etiam ministrare sinantur. Criminati autem ab omnibus excludantur et ejiciantur a paroechiis in quibus delitescunt, usquequo ad eum revertantur episcopum a quo aufugisse noscuntQui cum senioribus suis de aliis provinciis ad nostras provincias veniunt sine formata, ministrare non permittantur; quam etsi attulerint, et ministrare idonei 194 inventi fuerint, instruantur quam religiose atque studiose sacrum lerici vero, si ab hujusmodi hominibus ad ordinandum offeruntur, eos remittant, et aut ibi ordinentur, aut litteras canonicas ab episcopo ex cujus dioecesi sunt ferant, sicut canonica docet auctoritas. Nicaena synodus hunc or
Abbreviated transcription (Latin):
taq censumus homicidias. & falso testes a cõmunione
xccłastica sub mouendos. nisi penitentiȩ satis factione
crimina ad missa diluer̃ excł MΑEΤΕRS:¬
Siquis uoluntarie & ꝑ insidias. hominẽ int̃fecerit iugi se¬
poenitentiȩ submittat. & si hoc publigȩ actũ c̃stat.
Silaieꝰ ẽ a cõmunione orationũ quin quentuoremoueat᷑
Post quinqueniiũ hiorationũ cõmunionẽ cũ ob

Expanded text:
alsis testibus. Falsos testes a communione ecclesiastica submovendos, nisi poenitentiae satisfactione crimina admissa diluerint. Si quis voluntarie et per insidias hominem interfecerit, jugi poenitentiae se submittat. Et si hoc publice actum constat, si laicus est, a communione orationum quinquennio removeatur. Post quinquennium t
Abbreviated transcription (Latin):
ilii uero x huiꝰ scemodi ui tuperabili coniunctione
ante comugiũ minꝰ laudabile procreati. ad eccłasticã
dignitatẽ Nullo modo ꝓuehant᷑. Nec detali conugio
generati ecclesias ticis ordinib: applicentur. nisi for¬
te eos aut maxime ꝑ̧clȩ utilitas & necessitas postu¬
l& aut euidexis meritox p̃rogatiu cõmerid& :¬
Siquis incestas uelniefarias niuptias inierit. Nrc
uxorẽ habet
nec filios. Nam hi qui &huiꝰ¬
modi conceptione natifuerint quã uis uidran᷑
uasci patrẽ nulla tenꝰ habere censentur. & tãquã
side Adulterio conceptifuissent deputantur.
Eos itaq quos publice leges nadmit tunt. si ue
in famȩ maculis respsos respuunt & quasi degeneres
er uitio applicari. UT NULIUS ALTERIUS SUSCI

Expanded text:
ilii vero ex hujuscemodi vituperabili conjunctione ante conjugium minus laudabile procreati, ad ecclesiasticam dignitatem nullo modo provehantur, nec de tali conjugio generati ecclesiasticis ordinibus applicentur, nisi forte eos aut maxima Ecclesiae utilitas aut necessitas postulet, aut evidens meritorum praerogativa commendSi quis incestas aut nefarias nuptias inierit, nec uxorem habet nec filios. Nam hi qui ex hujuscemodi conceptione nati fuerint, quamvis videantur nasci, patrem nullatenus habere censentur, et tanquam si de adulterio concepti fuissent deputantur.Eos itaque quos publicae leges non admittunt, sed velut infamiae maculis respersos respuunt, et quasi degeneres deservitio applicari. Ut nullus alterius susci
Abbreviated transcription (Latin):
Diuigit̃ partẽ digitisui abscidit uolens. hunc ad
clerũ canones non admittunt cui uero casu
hoc accidit¬
ccccXXIII.
nlit teratos quoq: aut aliqua parte corporis inminutos.
nullus p̾sumat adclericũ ꝓuehere . quianec lit teris
carens sacris eẽ potest aptus officiis. & uitiosũ nichildõ
prorsus offerri legalia p̃cepta sanxer̃. Similit̃ qͥ se ipsos
absciduns NECERIMINO SAADCLERŨ AD MIE¬

Expanded text:
i igitur partem digiti sibi abscidit volens, hunc ad clerum canones non admittunt. Cui vero casu hoc acciditCCCCXI. Illitteratos quoque aut aliqua parte corporis imminutos nemo praesumat ad clerum provehere; quia nec litteris carens sacris esse potest aptus officiis, et vitiosum nihil Deo prorsus offerri legalia praecepta sanxerunt. Similiter qui seipsos abscidunt . Ne criminosi ad clerum assu
Abbreviated transcription (Latin):
miũ infuturo apud drim sibi ꝓuenire non dubitat.
Qua ꝓpt̃ ergo indi nomine .łł. ꝓ remedio animȩ meae.
ł art̃na retributione. in ec cła scĩpari. ł illius sc̃i sub

Expanded text:
aemium in futuro apud Dominum sibi provenire non dubitat. aemium in futuro apud Dominum sibi provenire non dubitat. Quapropter ego in Dei nomine ille pro remedio animae meae vel aeterna retri
Abbreviated transcription (Latin):
dinib: oblatũ. ad altaris cornu nobiliũ uirorũ
in p̃sentia. ꝑhoc auctoritatis testam̃ tũ statuo
ita ut ab hodiernadie & tẽpore bene ingenuus.
atq ab om̃i seruitutis uinculo securꝰ ꝑ maneat.
tã ꝗsi ab ingenius parentib: fuiss& ꝓcreatus ł natꝰ
eandẽq ꝑgat partẽ quã cũq uolens canonicȩ
elegerit. ita ut deincrps nec nob̵ neq successo¬
rib nr̃is. ullũ debeat noxiȩ conditionis seruitiũ
sed om̃ib dieb uitȩ suȩ subcertaplenissimaq
ingenuitate. sicut alii ciues romam ꝑ hunc
manumis sionis. atq iNgenuitatis titulũ bene
sẽꝑ in genuus atq securꝰ &istat. Desuo uero
pecculiare qđ hab&. ł qđ abhinc ł deinceps
as seqͥpo terit. faciat inde scd̾m canonicã.
auctoritatẽ libere quic quid uolueris. Et ic hȩc inge¬
nuitatis pagina in uio labilẽ optineat srmitatẽ.
manu ꝓpria. illa roborauimꝰ EXEMPLARLIBER¬
IATIS DE PROPRIO SERUO

Expanded text:
dinibus oblatum, ad altaris cornu, in nobilium virorum dinibus oblatum, ad altaris cornu, in nobilium virorum praesentia per hoc auctoritatis testamentum statuo, ita ut ab hodierna die et tempore bene ingenuus atque ab omni servitutis vinculo securus permaneat tanquam si ab ingenuis parentibus fuisset procreatus vel natus, eamdemque pergat partem quamcunque volens canonice elegerit, ita ut deinceps nec nobis neque successoribus nostris ullum debeat noxiae conditionis servitium, sed omnibus diebus vitae suae sub certa plenissimaque ingenuitate, sicut alii cives Romani, per hunc manumissionis atque ingenuitatis titulum bene semper ingenuus atque securus existat. De suo vero peculiare quod habet, vel quod abhinc vel deinceps assequi poterit, faciat inde secundum canonicam auctoritatem libere quidquid voluerit. Et ut haec ingenuitatis pagina inviolabilem obtineat firmitatem, manu propria illam roboravimus. Exemplar libertatis de proprio servo.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs inuentꝰ est ordinandus. inãbone ipsa actoritas
corã populo legatur. & corã sacerdotib: & om̃iclero
ante cornualtaris. sic̃ in nr̃a auctoritate contin&¬
remota qualib& calliditate lib̾tatẽ consequat᷑
& tunc demũ ad gradus ȩccł asticos promoueatur :
Similit̃ quoq dehis agendũ est. quos laiei defami¬
ua ȩccłarũ ad sacros ordines promouere uoluerit.
Sed & dehis quos p̃posito canomeoꝵ aut monachoꝵ¬
ordinandos xpetierint. eadẽ formaseruan
Aa maiestas regia canomrȩ religionis assensũ
p̃b&. Ut quẽ cũq ad sacros ordines & familia propria
ꝓmouere ȩccła quȩq: delegerit. inp̃sentia sacerdo¬
cũ. canonicox. simul & nobiliũ laicoꝵ. eiꝰ ei subiec¬
tus est subscriptione. sublibtatis testam̃ tosollẽp¬
nit̃ roboret᷑. Idcrco egoindi nomine ep̃s ł abba¬
quendã eccłȩ nr̃ȩ famulũ niomine. łł sacris or¬

Expanded text:
aliquis inventus est ordinandus, in ambone ipsa auctoritas aliquis inventus est ordinandus, in ambone ipsa auctoritas coram populo legatur, et coram sacerdotibus et omni clero ante cornu altaris, sicut in nostra auctoritate continremota qualibet calliditate libertatem consequatur: et tunc demum ad gradus ecclesiasticos provehatur. iter quoque de his agendum est quos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines promoveri voluerunt. Sed et de his quos praepositi canoordinandos expetierint eadem forma servandet maiestas regia canonice religioni adsensum prebet, ut quemcumque ad sacros ordines ex familia propria promovere ecclesia quaeque elegerit, in praesentia sacerdotum canonicorum simul et nobilium laicorum eius, cui subiectus est, manumissione sub libertatis testamento sollemniter roboretur. Idcirco ego in Dei nomine Engildrquemdam ecclesiae nostrae famulum nomine illum 182 sacris or
Abbreviated transcription (Latin):
eccł asticos ꝑuenerit. decretũ est ut deponatur & dñs eiꝰ curea¬
ili ubtatẽ dart uoluerit. iigradu suo ꝑmantat. Siuero cũ
catena seruitutis a castris domimicis abstrahere uoluerit
gradũ amittat. quia uixta sacros canones. uilis ꝑsona
manens sac̃ dotu dignitate fungi nor potest:
lib taũ donant᷑ ut agradu ȩccł astico iure ꝓ moue ans̃
statutũ est ut in potestate dominicoꝵ consistat
urũ illis cedere. ansib uindicare uolucrinit:
DEPECULIO ORDINATORE.¬
Coe terũ sipꝰ ordinationẽ aliquid ad quisierit.
illud obseruandũ est. qd in canonib deconsecratis
nihil habentib: constitutũ .st. DEECł arũ seruis.
excłarũ uero seruis. cõmuni sententia est decretũ.
ut archiep̃i ꝑ singulas prouincias constituti uram
auctoritatẽ suffraganei aut̃ illoꝵ &emplar illius
penesse habeant. Et quando cũq defamilia ȩ cłȩ utlis

Expanded text:
ecclesiasticos pervenerit, decretum est, ut deponatur et dominus eius eum rececclesiasticos pervenerit, decretum est, ut deponatur et dominus eius eum reclibertatem dare voluerit, in gradu suo permaneat. Si vero eum catena servitutis a castris Dominicis abstrahere voluerit, gradum amittat, quia juxta sacros canones vilis persona manens sacerdotii dignitate fungi non potest. libertate donantur ut ad gradus ecclesiasticos jure promoveantur, statutum est ut in potestate dominorum consistat utrum illis concedere an sibi vindicare voluerint. De peculiare ordinatorter si post ordinationem aliquid acquisierit, illud observandum est, quod in canonibus de consecratis nihil habentibus constitutum est. CAP. CXXIII.esiarum vero servis 181 communi sententia est decretum ut archiepiscopi per singulas provincias constituti nostram auctoritatem, suffraganei autem illorum exemplar illius penes se habeant. Et quandocunque de familia ecclesiae utilis
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq libtatẽ ad ominis suis itaꝑcipiunt ut uulluĩ sibi m&mes
ob sequiũ patro nus repet&. istisime crimine sunt ad ederi catꝰ
or dinẽ libere suscipiantur. quia diresta manumisione absolute
noscuntur. Quiuero recenti obse quio manumissist̃. ꝓeo qd̃
adhuc apatroni seruitute tenentur obnoxii. Nullatenꝰ surs ad
ȩccłasticũ ordinẽ ꝓmouendi. nequando uoluerint dñifiant
ilaia dericos ꝓbabiles uitȩ &dostrinȩ ep̃is consetrandos
siusq mȩccłiis constituendos optulerint. nulla qͣlib&
occassione cos reiciant. DE SERCOꝵ orDira
pmouent᷑. placuit om̃ib: cũsacris cononib concordare debere
estatutũ est ut nullus ep̃ ex demcepseos ad sacrosordines ꝓuere p̃sumat.
uusiprius ad hominis ꝓpriis lib̵ tatẽ consecuti fuerint. E inqͥliba
seruus dnmsiũ sugiens uł latitans aut adhibitis tes tib munere
conduedis ł corruptis. aut qualib& caliditato ł fraude ad grad

Expanded text:
uicunque libertatem a dominis suis ita percipiunt, ut nullum sibimet in eis obsequium patronus retentet; isti si sine crimine sunt, ad clericatus ordinem libere suscipiantur; quia directa manumissione absoluti noscuntur. Qui vero retento obsequio manumissi sunt, pro eo quod adhuc a patrono servituti tenentur obnoxii, nullatenus sunt ad ecclesiasticum ordinem promovendi, ne quando voluerint eorum ici clericos probabilis vitae et doctrinae episcopis consecrando suisque in Ecclesiis constituendos obtulerint, nulla qualibet occasione eos rejiciant. De servorum ordinpromoventur, placuit omnibus cum sacris canonibus concordare debere; et statutum est ut nullus episcoporum deinceps eos ad sacros ordines promovere praesumat, nisi prius a dominis propriis libertatem consecuti fuerint. Et si quilibet servus dominum suum fugiens aut latitans aut adhibitis testibus munere conductis vel corruptis aut qualibet calliditate vel fraude ad gradus
Abbreviated transcription (Latin):
Nterrogandũsi aliquis hominẽ liberũ. aut seruũ alterius
aut pere grinũ. & aduenticiũ furatus fuerit. aut eũ blandiendo
seduxerit . & uendiderit. & & trapatriã incaptiui tatẽ miserit
autsi aliquis iudȩo. łpagano xp̃ianũ mancipiũ uendiderit.
aut si ipsi iudȩ i xp̃iana mancipiauendaNt:

Expanded text:
Interrogandum si aliquis hominem liberum, aut servum alterius, Interrogandum si aliquis hominem liberum, aut servum alterius, aut peregrinum 210 et adventitium furatus fuerit, aut eum blandiendo seduxerit et vendiderit, et extra patriam in captivitatem miserit, aut si aliquis Judaeo vel pagano Christianum mancipium vendiderit, aut si ipsi Judaei Christiana mancipia vendant.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis cũ matre spiritali mechatꝰ fuerit. ł eã inmatrimoniũ
accepit. Similit̃ q: cũ filiolaquã & sacro fonte scepit. aut antre p̃mtenuit.
Sialiquis in rationabilit̃ id est contranaturã cũ masculis
& mutis misceatur animalibus.
ialiquis insua domo consentit. cũ ꝓpriis ancillis. ł gene¬
ciariis suis ad ulteriũ ꝑp&rari. DEEVRTOEI SACRILE GIO
Nterrogandũ si aliquis fur. aut sacrilegiissit. qui ȩccłas dĩ infre¬
gerit : ł aliquid deeccła furatus sit. aut publicȩ rapuerit. aut
latenter subripuerit. autsi aliqui rapax & raptor & depͣ¬
dator ȩccłȩ dĩ est. Quã uisenĩec scđmlegemhumanã em̃daridebeañ
terrena peiurauerit. & sinesciens aut sico actus iussu semoris
aut ꝓm̃bris. & uitaredim̃da aut siquis scient᷑non er solum
peiurauerit. sed &iã alios impeiurium indux erit erit.
ptuleritꝰ. quia hoc capitale crim̃ est. & quale dãpnũ aliquis
ꝑhanc testificationem habuerit.

Expanded text:
Si quis cum matre spiritali moechatus fuerit, vel eam in matrimonium accepit, similiterque cum filiola quam ex sacro fonte suscepit aut ante episcopum tenSi aliquis irrationabiliter, id est contra naturam, cum masculis et mutis misceatur animalibus. Si aliquis in sua domo consentit cum propriis ancillis vel geneciariis suis adulterium perpetrare. De furto et sacrilegio. 38. Interrogandum si aliquis fur aut sacrilegus sit, qui ecclesias Dei infregerit, vel aliquid de ecclesia furatus sit, aut publice rapuerit, aut latenter subripuerit, aut aliquis rapax et raptor et depraedator ecclesiae Dei est. Quamvis enim haec secundum legem humanam emendari debeant terrena perjuraverit; et si nesciens aut coactus jussu senioris, aut pro membris et vita redimenda: aut si quis scienter non solum perjuraverit, sed etiam alios in perjurium induxerit. De falprotulerit, quia hoc capitale crimen est, et quale damnum aliquis per hanc testificationem habuerit. 41.
Abbreviated transcription (Latin):
st in hac parro echia homicid a. qui hominẽ aut spontanta
uoluntate. aut cupiditatis. aut rapacitatis causa. aut casu.
aut nolens. & coactus. aut ꝓuindicta parentũ. qđ faidã dicimꝰ
aut inbello. aut iuissu dñi. aut ꝓpͥũ seruũ occiderit. cap n
st aliquis parricida. aut fr̃ĩcida qͥ patrẽ matre frem
uestim̃ tãꝵ pondere suffo cauerit . & si hoc factũ est ante
baptismũ : ut pꝰbaptismũ. aut si in fans infirmatꝰ ꝑne
glegentiã parentis absq baptismo obierit. CAp¬
st aliquis ł aliqua qui alterius partũ & cusserit. uel
siipsa femina. ꝓpriauo luntate suũ partũ & cusserit.
st aliqua femina. quȩ infornicatione concipiens. timens
manifestar &ur infantẽ pro priũ aut in aqua proiecerit.
aut int̾ra occultauerit. qđ morth dicunt. CAC̃ UII¬
Est aliquis quiuxorẽ suã absq lege. aut certa probatione
inter ficere:
st aliqua femina quȩ uirũ suũ. uel aliquẽ hominẽ ꝑherbas

Expanded text:
st in hac paroechia homicida, qui hominem aut spontanea voluntate, aut cupiditatis aut rapacitatis causa, aut casu, aut nolens, et coactus, aut pro vindicta parentum, quod faidam dicimus, aut in bello, aut jussu domini, aut proprium serst aliquis parricida, aut fratricida, qui patrem, matrem, sororem, vestimentorum pondere suffocaverit, et si hoc factum est ante baptismum, aut post baptismum, aut si infans infirmatus per negligentiam parentis absqEst aliquis vel aliqua qui alterius partum excusserit? vel si ipsa femina propria voluntate suum partum excusserit, Est aliqua femina quae in fornicatione concipiens, timens ne manifestaretur, infantem proprium aut in aquam projecerit aut in terra occultaverit, quod morth dicunt. 7. Est aliquis qui uxorem suam absque lege aut certa probatione interfecerit? 8. Est aliqua femina quae virum suum vel aliquem hominem per herbas
Abbreviated transcription (Latin):
Laito qui & cubias sumeris obser iunt. cu timore &tremoro ere ut¬
uentua hoc faciant. Nullos ibi psimat diabolica carmina cantare
nonioca asaltationes facere quȩ pagan diabolo docente adm¬
uener̃. Quis em̃ nescut ciabolicũee cenonsola ayeligone a pina¬
alenũ sed a&iã humane naturȩ et̃ contrarius. ion cantari leci
taus post posito. quasi de frat na morto xultars abi lutus.
eplonstus flebdib: uocib debuerat resonare ꝓ amissione curi
tratris  Putres siquidẽ ueers acnoui tos⁊im̃ noreslo

Expanded text:
Laici qui excubias funeris observant, cum timore et tremore et reverentia hoc faciant. Nullus ibi praesumat diabolica carmina cantare, non joca et saltationes facere, quae pagani diabolo docente adinvenerunt. Quis enim nesciat diabolicum esse, et non solum a religione Chrialienum, sed etiam humanae naturae esse contrarium, ibi cantari, laetari,ectu charitatis postposito, quasi de fraterna morte exsultare, ubi luctus et planctus flebilibus vocibus debuerat resonare pro amissione chari fratris? Patres siquidem Veteris ac Novi Testamenti mo
Abbreviated transcription (Latin):
lauuit ut quicũq de incips or dmant᷑ ꝑpaincias amuanas.
leaeras accipiant ab ordina torib: suis manueox sub scribtas
continentes consulem a& diem. ut nulla alt catio de posto¬
nonb łanteriorib: oriatur. Vt HVLLVS MTErIuS
Serun de dinari p̾sumat exepiero
LEORIS PAPAB
cccxiii:
on admittantur passi ad ordimnẽ sacru qͥb nolla nacaliũ
nillamorũ dignitas suffragatur. & quia dominis suislit¬
tatẽ conseqͥ mini me potuer᷑ ad fastignuĩ sac̃ dotu. tãquã sa¬
Et post pauca. Deb& eñ esse immuns ab alis quidiui¬
ne miliciȩ fuerit as gre ganđ. ut cas tris domimeis qͥb
nom̃ eiꝰ ad scribitur Hullis necssitatũ uinculis abstrahatur.
moniũ deillo ꝑhibent. aut eũ postulant or dinari. simili recũ pensa¬

Expanded text:
lacuit ut quicunque deinceps ordinantur per provincias Africanas, litteras accipiant ab ordinatoribus suis manu eorum subscriptas continentes consulem et diem, ut nulla altercatio de posterioribus vel anterioribus oriatur. Ut nullus alterius servum ordinare praesumat. Ex epistola Leonis papae. CCCXCI. Non admittantur passim ad ordinem sacrum quibus nulla natalium, nulla morum dignitas suffragatur; et qui a dominis suis libertatem consequi minime potuerunt, ad fastigium sacerdotii, tanquaEt post pauca: Debet enim esse immunis ab aliis, qui divinae militiae fuerit aggregandus; ut castris Dominicis, quibus nomen ejus ascribitur, nullis necessitatum vinculis abstrahatur.  qui testimonium de illo perbibent, aut eum postulant ordinari, simili recompensa
Abbreviated transcription (Latin):
lent uestitos ñ consuant. ł lanam carpant. ñ lic& liñ hature
aut in publico uestim̃ talauare. necuerueces tondero.
ut om̃i modis honor arequies die dominica ꝑ soluatur.
sed ad missarũ sollẽpma undiq connemant & laudent dm̃
re ab inlicito opere abstinere &ut mercatus in eis minime
ẽ saes platitũ i ubi aliquis ad mortẽ ł adpoenõ iudicetur.
ncosacram̃ ta urenter emercatus die domimeo in nali

Expanded text:
lent vestitus, non consuant, vel lanam carpant. Non licet linum battere, lent vestitus, non consuant, vel lanam carpant. Non licet linum battere, aut in publico vestimenta lavare, nec verveces tondere, ut omnimodis honor et requies die Dominica persolvatur. Sed ad missarum solemnia undique conveniant et laudent Deum et ab illicito opere abstinere, et ut mercatus in eis minime fiat, nec placitum ubi aliquis ad mortem vel ad poenam judicetur, nec sacramenta 172 jurentur. Ex C
Abbreviated transcription (Latin):
in secu larẽ seruitutẽ redigant᷑: cũ canonica auctoritas
ir uos fugitiuos tantũ modo ditram ꝑmirtat. & idõ onĩs
istores ȩcdarũ sũ moperi caueant. neunius elemosina
alterius peccatũ fiat. Sicut em̃ indecens est. ui xlibro seruus
fiat sic absurdũ. in & ecclastica dignitate seruus decidens. humant
obnoxiuis sit ser uituti DIEDOMINICO EXCAP̃. RAROLI
ccclxxxIIII. Statiumus quoq scdm qd in legȩ dñs manduut utoꝑa
seruiliadieb: domincis nonagantur. Sicut genitorins insus si¬
nodalib idictis mandauit. qd nteuiri ruralia xerceant. nec in uinta
colenda rec in cãpis arando ł metendo. ł soenũ secando ł epẽponendo
ł insiluis stirpando. ł arbores cedere ł in paeris laborare. roc domos
stfuere nec in hor to laborare. nec ad placita conueniant. nec mer¬
catus fiat. nec ut nationes &erceantur. Quid in dominico
ria carraria operalicet fieri indominadit. ⁊dest hosti¬
cilia carra. uic tualia. ł angaria & si forte niecessesit corpꝰcuiꝰ

Expanded text:
auctoritas servos fugitivos tantummodo distrahi permittat. Et ideo omnes rectores ecclesiarum summopere caveant ne unius eleemosyna alterius peccatum fiat. Sicut enim indecens est ut ex libero servus fiat, sic absurdum ut ex ecclesiastica dignitate servus decidens humanae obnoxius sit servituti. De die Dominico. Ex Capit. Caroli. CCCLXXI. Statuimus quoque, secundum quod in lege Dominus mandavit, ut opera servilia diebus Dominicis non agantur, sicut genitor meus in suis synodalibus edictis mandavit, quod nec viri ruralia exerceant, nec in vinea colenda, nec in campis arando, vel metendo, vel fenum secando, vel sepem ponendo, vel in sylvis stirpando, vel arbores caedere, vel in petris laborare, nec domos struere, nec in horto laborare, nec ad placita conveniant, nec mercatus fiat, nec venationes exerceantur. Quid in Dominico ria carraria opera licet fieri in Dominica die, id est, hostilitia carra, victualia vel angaria: et, si forte necesse sit, corpus c
Abbreviated transcription (Latin):
tmissi nr̃i om̃ib ꝑillox missaticũ denontiens nec cõmita¬
nones rerũ ł mancipiox ꝑccłasticox qͥ lib& p̃latus sinelicentia
ALIA
Ieq mancipia eccłastica qͥs quã tusi adlib̾tatẽ cõmut&.
ind̃elic& ut mancipia quȩ ꝓȩccłastico dabunt᷑ in ȩđȩ serbit¬
tut ꝑmaneant. & eccłasticꝰ homo qui cõmutatꝰ ꝑp&ua lib tati

Expanded text:
ri omnibus per illorum missaticum denuntient ne commutationes rerum vel mancipiorum ecclesiasticorum quilibet praelatus sine licentia Alianeque mancipia ecclesiastica quisquam nisi ad libertatem commutet. Videlicet ut mancipia quae pro ecclesiastico dabuntur, in ecclesiae servitute permaneant; et ecclesiasticus homo qui commutatus fueri
Abbreviated transcription (Latin):
Irecepta aũt regalia suꝑpcariis ȩccłasticis fieri nec
racio susit. nec auctoritas. quo lib& modo ꝑmittit. qm̃ p̃
cepta in iury a ȩccłastico fir mare indignũ iudic& neues¬
seest maiestas regia. nisi ab ȩccłastico restore p&antur
sdẽ aut̃ custos ȩcłȩ sollertissime caueat. nesui or dinis
& ȩccł asticȩ cõmunionis forte imme mor contra auctoritatẽ
p̃ceptũ regiũ ꝓquacũq: adsentatione fieri p&at. Qui & si fecerit.
non audiatur. Si aut̃ & obtinuerit. regia discrecione. & ep̃aliiudit¬
Pelocis dandis ad claustra canonicoꝵ facienda si de eiꝰdẽ ȩcde reb fuerit. nralibtati

Expanded text:
ecepta autem regalia super precariis ecclesiasticis fieri, nec ratio sinit, nec auctoritas quolibet modo permittit, quoniam praecepta in jure ecclesiastico firmare indignum judicet necesse est majestas regia, nisi ab ecclesiastico rectore petantur. Isdem autem custos ecclesiae solertissime caveat ne sui ordinis et ecclesiasticae communionis forte immemor contra auctoritatem praeceptum regium pro quacunque assentatione fieri petat. Qui et si fecerit, non audiatur; si autem et obtinuerit, regia discretione et episcoDe locis dandis ad claustra canonicorum facienda, si de eiusdem ecclesiae rebus fuerit, nostra liberali
Abbreviated transcription (Latin):
EXDICTIS BASILII EGI
iqͥs eũ qͥ districtionẽ eccłasticã nonferens fugã medi¬
tari agnouerit. sinon statĩ ꝓdiderit ꝓditionis illius par¬
ticipẽ seessẽ non dubit&. et tãdiu a conuentu fr̃m
sequestan dusest. quã diu ille ualeat reuocari.
Siqͥs clericus aut laicus ad alterã ꝓperat ciuitatẽ
& suscipit᷑ p̃ter cõm̃datitias epłas. & qui susce perit
ullusperegrinox sine pacificis id est conm̃dititus susci¬
dacitias lit teras ep̃isui nius quã penitus ministrare debere.
cdericus sine antistitis suilit teris ambulans. cõmunioni¬
ñs pauperes & indigentes aecclȩsiastico auxilio cũ ꝓficis¬
cuntur cũ ꝓbatione epistolii uł ȩccłasticis pacificis tantũ
iuagandi inmonachis quoq p̃sentis sententiȩ forma seru&¬
prbox aut diaconoꝵ sine cõm̃daticis suscipiant᷑ epłis.
Illud quoq statuat sc̃itas ur̃a. ut nulli ep̃o liceat alterius
ep̃i ciuitatis ministrũ aeccłasticũ sollicitare. & insuis

Expanded text:
Ex dictis Basilii. Si quis eum qui districtionem ecclesiasticam non ferens, fugam meditari, cognoverit; si non statim prodiderit, proditionis illius participem se esse non dubitet, et tandiu a conventu fratrum est sequestrandus, quandiu ille valeat revocari. quis clericus aut laicus ad alteram properat civitatem, et suscipitur praeter commendatitias epistolas, et qui susceperit ullus peregrinorum sine pacificis, id est, commendatitiis suscindatitias litteras episcopi sui nusquam penitus ministrare debere. cono sine antistitis sui epistulis ambulanti communionenes pauperes et indigentes ecclesiastico auxilio, cum proficiscuntur, cum probatione epistolii vel ecclesiasticis pacificis tantummevagandi. In monachis quoque presentis sententie forma serorum, aut diaconorum sine commendatitiis suscipiatur epistolis; llud quoque statuat sanctitas vestra, ut nulli episcopo liceat alterius episcopi civitatis ministrum sollicitare et in suis
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ manib: roborata. cũ stipulatione sub¬
nixa. om̃i tep̃a maneat in conuulsa:¬
ebeNł aut̃ suꝑ scriptȩ in genuitatis cartȩ. ñ solũ
nom̃ illius qͥhas fierirogat. sedxiã nominasac̃ dotũ.
& nobiliũ laicoꝵ qͥibi ad fuer̃ in or dine digesta
cũ signis ꝓpͥa manu in p̃ssis contineri. Nasine
horũ astipulatione. pagina auctoritate testiũ
nudata. ꝓnihilo deputat᷑. Oport& etiã ut locũ.
diem. annũ. & c̃sulẽ. in dictionẽ infinẽ ł in ma¬
gine ad notatahabeat in hunc modũ. Actũ. łł

Expanded text:
hominum manibus roborata, cum astipulatione subnixa, omni tempore maneat inconvulsaDebent autem suprascriptae ingenuitatis charta non solum nomen illius qui has fieri rogat, sed etiam nomina sacerdotum et nobilium laicorum, qui ibi adfuerint, in ordine digesta cum signis propria manu impressis continere. Nam sine horum astipulatione pagina auctoritate testium nudata pro nihilo deputatur. 184 Oportet etiam ut locum, diem, annum, et consulem, et indictionem, in fine vel in margine adnotatam habeat in hunc modum. Actum in illa
Abbreviated transcription (Latin):
ulti contra canonũ constituta. sic eccłas quas
aedificauerunt postulant consecrari. ut dotẽ
qua eccłȩ contulerunt. censeant adep̃i ordia¬
tionẽ non ꝑtinere. Qđ factũ & in p̃teritũ dis¬
plic& & infuture prohib& sed om̃ia scđm¬
consuetudinẽ antiqua ad ep̃i ordinationẽ &
potes tatẽ ꝑtineant. VNEECLAE DEBEANT
deliũ. ꝓutcuius lib& accłȩ facultas admittit
sicut dudum racionabiliter esł decretum.
conuenit fieri portiones. Quaruuna sit pontifi¬
cis. altera clericox pauperũter cia quarta
fabricis applicanda. De quib sicut sacerdotis
inter erit sic clericus ultra delegatã sibi sũma
nihil insolenter nouerit xpetendum.
Fauero quȩ ȩc cłasticis aedificus ad tributa suñ.
huic operi ueracit̃ prerogata locoꝵ doceat
instauratio manifesta scex quia nefasest si
sacris aedib destitu¬
tis inlucrum
suum prae sul inpen¬
dia his desig¬
epo &is una portio remittatur. duȩ aec¬
clesiasticis fabricis &erogatiomperegrinoꝵ

Expanded text:
lti contra canonum constituta sic ecclesias quas aedificaverunt postulant consecrari, ut dotem quam ecclesiae contulerunt, censeant ad episcopi ordinationem non pertinere; quod factum et praeteritum displicet, et in futuro prohibetur, sed omnia seconsuetudinem antiquam ad episcopi ordinationem et potestatem pertineant. Unde ecclesiae debeant delium, prout cujuslibet ecclesiae facultas admittit, sicut dudum rationabiliter est decretum, convenit fieri portiones: quarum una sit pontificis, altera clericorum, pauperum tertia, quarta fabricis applicanda; 44 de quibus, sicut sacerdotis intererit, sic clericus ultra delegatam sibi summam nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt, huic operi veraciter praerogata locorum doceat instauratio manifesta sanctorum, quia nefas est si, sacris aedibus destitutis, in lucrum suum praesul impendia his desigepiscopo ex his una portio remittatur, duae ecclesiasticis fabricis et erogationi peregrinorum
Abbreviated transcription (Latin):
& redibitionem quã cũq &igat tẽporalẽ. Qđ
si fecerit. cõmumone usq ad satis factionẽ priu&.
& regia potestate hoc em̃dare legalit̃ cõpellat᷑.
ulla possessione priuet᷑. it a ut nouis oratori is
tribuatur. DEECCLIIS. ł altarib abiguis clx Vͦ¬

Expanded text:
em quamcunque exigat temporalem. Quod si fecerit, communione usque ad satisfactionem privetur, et regia potestate hoc emendare legaliter compellaturulla possessione priventur, ita ut novis oratoriis tribuatur. 43 De ecclesiis vel altaribus ambiguis,
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓpria cuntate digrediunt᷑ tales ad iutores
unus quisq: in sua ciuitate relinquat. qui hȩc
omna prudentissime insua ciuitate pagant.
ut pauperes sanguine xpiredẽpti seꝑ in aui¬
tatȩ presentr̃ inueniant. aquores ponsum.
x consolationẽ accipiant. inuicis aut &uillu

Expanded text:
pria civitate digrediuntur, tales adjutores unusquisque in sua civitate relinquat qui haec omnia prudentissime in sua civitate peragant, ut pauperes sanguine Christi redempti semper in civitate praesentem inveniant a quo responsum et consolationem accipiant. In vicis autem et villu
Abbreviated transcription (Latin):
Sancitumest ut unicuiq ȩccłe unus mansus
tionib: fideliũ . Ndedomib neq deatrus .ł.
hor tis. iux ta ȩccłam positis. neq dep̃scripto
manso. aliqđ seruitium faciant p̃ter ȩccłasti¬
cũ. Et si aliquid amplius habuerint. indeseni
orib suis debitũ seruitiũ inpendant.
ad eas dẽ eccłas conferantur. itẼ Ex eode ex
aedificare. unacũ consensu & uoluntate xpĩ
incuius parroechia fuerit. licenciã habeat.
Veruntam̃ omnino p̃uidendũ est. ut aliȩ
ȩcłȩ Antiquiores ꝓpt̃ hanc occasiont in suã

Expanded text:
Sanccitum est, ut unicuique ecclesiae unus mansus tionibus fidelium, non de domibus, neque de atriis vel hortis iuxta ecclesiam positis, neque de praescripto manso aliquod servitium faciant praeter ecclesiasticum. Et si aliquid amplius habueroribus suis debitum servitium impendant. ad easdem ecclesias conferantur. Item ex eodem, caedificare, cum consensu et voluntate episcopi in cujus paroechia fuerit, licentiam habeat. Verumtamen omnino providendum est ut aliae ecclesiae antiquiores propter hanc occasion
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ numerus constat posse suficere.
sua triginta annos habuerit. acsi suũ uindic&
Qui infratriginta annos inuentus fuerit adño
cũ filiis sibi debitis & om̃i peculioreuocȩtur.
Siuero mortuus fuerit. peculiũ eiꝰdñs recipiat.
olona uero siuginti annis DEEOIONÕ
aedita fuerit. quando adhuc colonadño cõpe¬
tebat. repetentib ñ neget᷑. quia inmodernis
legib: est constitutum. Sane nese paratio con¬
iugi fiat. p̃cipimus ut dñs coloni uicariamuli¬
ere cũ agnatione partis tercia non neg&.
bi tomunus aliqđ a fundatore requirat sed si ip¬
se quidẽ aliquid & suo uoto obtulerit. non res¬
puat. At tam̃ unus quisq: ep̃s meminerit. ut non
prius dedic& eccłam. nisi antea dotẽ basi licae¬
& obsequiũ ipsius ꝑdonationẽ cartule confir¬
matũ accipiat. Nã non leuius est ista temeri¬
tas. si sine luminarib uel sine sustentatione eox

Expanded text:
annorum numerus constat posse sufficere.annorum numerus constat posse sufficere.sua triginta annos habuerit, ac si suum vindicet. Qui infra triginta annos inventus fuerit, a domino cum filiis sibi debitis et omni peculio revocetur. Si vero mortuus fuerit, peculium ejus dominus recipiat. Colona vero si viginti annis in edita fuerit, quando adhuc colona domino competebat, repetentibus non negetur, quia in modernis legibus est constitutum. Sane, ne separatio conjugii fiat, praecipimus ut dominus coloni vicaria muliere cum agnatione partis tertiae non negetbito munus aliquod a fundatore requirat; sed si ipse quidem aliquid ex suo voto obtulerit, non respuat. Attamen unusquisque episcopus meminerit ut non prius dedicet eccet obsequium ipsius per donationem chartulae confirmatum accipiat: nam non levis est ista temeritas,
Abbreviated transcription (Latin):
reuerendos & cautosatq uim̃i prudentia mox tẽpe¬
ratos prb̃os. quisuaunce superius statuta. modeste
ꝑficiant & ad quos alii prb̃i. iumores. &minus
cauti suã causam referant. DETRI CENNAU
Vlud artiam adnecti placuit. ut si qđ absit
facultates ȩccłȩ. nec non & dioceses abaluis
quib: possidentur ep̃is iure sibi uindicent.
qđ tricennalis lex conclusit. Quia & filioꝵ
nr̃oꝵ principũ itaem anauit auctoritas. ut
ultra triginta annos nulli liceat pidapellare.
esse sub lata & conuicerit. prius quã triginta
annoꝵ cõ pleatur numerus. & rem constitu¬
erit occupatã. & requirere potuerit. repeten¬
tis partibus reform&᷑. Caeterũ si impletis tri¬
ginta annis terra a quocũq ꝑuasa fuis sedicat᷑.
& non fuerit ante reperta. mhil sibi reddendum
conq reb: quȩ intra triginta annos ni fuerint
definite nulloeas post modũ licȩbit ordine
cõmoueri. quia satis unicuiq: adrequirendũ
& recipiendũ qđ ei debitũ fuerit. supͣ scriptus

Expanded text:
reverendos et cautos atque omni prudentia morum temperatos presbyteros, qui sua vice superius statuta modeste perficiant, et ad quos alii presbyteri juniores et minus cauti suam causam referant. llud etiam adnecti placuit, ut si, quod absit, facultates Ecclesiae, nec non et dioeceses quae ab aliquibus possidentur episcopis, jure sibi vindicent quod tricennalis lex conclusit, quia et filiorum nostrorum principum ita emanavit auctoritas, ut ultra triginta annos nulli liceat pro eo appellare esse sublatam, et convicerit prius quam triginta annorum compleatur numerus et rem constiterit occupatam, et requirere potuerit, repetentis partibus reformetur. Caeterum si impletis triginta annis terra a quocunque pervasa fuisse dicatur, et non fuerit ante repetita, nihil sibi reddendum scunque rebus, quae intra triginta annos non fuerint definitae, nullo eas postmodum licebit ordine commoveri: quia satis unicuique ad requirendum et recipiendum quod ei debitum fuerit suprascriptus
Abbreviated transcription (Latin):
ingularum ecclesi arum rusticas par roechias ł
possessiones manere in concussas. illis ep̃is quie as
retinere noscuntur. & maxime si ꝑ tricenniũ
eas absq ui obtinentes. subdispensatione rexer̃.
Qđsi intra tricennium facta fuerit dehis. ułfiat
alt̾catio licere eis qui selesos asser̃. apud scam

Expanded text:
Singularum Ecclesiarum rusticas parochias vel possessiones manere inconcussas illis episcopis qui eas retinere noscuntur, et maxime, si per trecennium, eas absque vi obtinentes, sub dispensatione rexerunt: quod si intra tricennium facta fuerit de his, vel fiat altercatio, licere eis, qui se laesos asserunt apud sanctam
Abbreviated transcription (Latin):
t de rebus ȩccłarũ quȩ ab eis ꝑ triginta annoꝵ¬
spatiũ sine ulla int̃pellatione possessȩ sunt.
testimonia non recipiantur. Sed eomodo con¬
tine ant᷑ sicut res adfiscũ dominicũ pertinen¬
tes contineri soleNt. ITE EX EOOE DE IN¬

Expanded text:
esiarum quae ab eis per triginta annospatium sine ulla interpellatione possessa sunt, testimonia non recipiantur, sed eo modo contineantur, sicut res ad fiscum dominicum pertinentes contineri solent. ITEM ALIA CAPI
Abbreviated transcription (Latin):
reclamatione ur̃am libelliserie alli¬
gare eũq manib: uris roborato sr nodo
sacrȩ porrigere. ut conuenienter & canonice
uob ualeat responderi. & tunc ipsi frs libellũ
conscriben tes: eiq: sua nomina subscribentes
porrexer̃ hinc mari epo. qui tunc unã cum
uue nelone sennesi archi ep̃o & cũ amalrico
turonensi aequȩ archiep̃o subp̃sentia gloriosi
regis Naroli synodo p̃sidebat.
professio manu accusatoris conscripta p̃cedat.
iectione pulsauerit . Nprius aiudicib audiat᷑
quase similẽ poenã quã reo intendit. sub¬
scripserit subiturũ.

Expanded text:
reclamationem vestram libelli serie allereclamationem vestram libelli serie allegare, eumque manibus vestris roboratum synodo sacrae porrigere, ut convenienter et canonice vobis valeat responderi. Et tunc ipsi fratres libellum conscribentes, eique sua nomina suscribentes, porrexerunt Hincmaro episcopo, qui tunc una cum Wenilone Senonensi archiepiscopo, et cum Amalrico Turonensi aeque archiepiscopo, sub praesentia gloriosi regis Caroli synodo praesidebatprofessio manu accusatoris conscripta praecedatjectione pulsaverit, non prius a judicibus audiatur quam se similem poenam, quam reo intendit, subscripserit subiturum.