comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũdixis ñ quueres ultionem :
nec memoreris iniuriae
ciuiũ tuorum :
Votandũ ẽ quod de matre
pullorũ dicitur. ñ tenebis
eã cũ filus: sed habire pa¬
tieris captos tenens filios :
Qui auidelic& in quibus dã
locis p̃termit tenda est
hrstoria. ut soli huius ma¬
tris pulli idest sp̃alis in¬
telle gentiae sensus nob̵
inesumueniant : nec nos
mater sed pullireficiant.
Quia ñ debem: de historiae
Cum legimus aurũ d argen¬
tũ aegrptiorũ abis rabeli¬
tico populo p&itione decep¬
toria subreptum & rursũ
cũ legimus carnalia sacri¬
ficia omni potentidõ ex hi¬
bita quid in hoc uerborũ
nidanisimat̃ dimit tendaẽ
& filii tenendi: Nosenim
cum a quib q saecularibus
uigilantiã in genii in defen¬
sionẽ ueritatis trahimus
& eorũ eloquiũ inusũreti¬
tudinis uertimus quid ali¬
ud quam ab aegrptus aurũ
& argentũ tollimus. ut ex eo
a nos diuites effici. & illiua¬
leant pauperes ostendi
Sicut scriptumẽ : incaptiui¬

Expanded text:
cum dixit: Non quaeres ultionem, nec memor eris injuriae civium tuorum . Notandum est quod de matre pullorum dicitur: Non tenebis eam cum filiis, sed abire patieris, captos tenens filios . Quia videlicet in quibusdam locis praetermittenda est historia, ut solius matris pulli, id est, spiritualis intelligentiae sensus nobis in esum veniat, nec nos mater, sed pulli reficiant; quia non debemus de historiae Cum legimus aurum et argentum Aegyptiorum ab Israelitico populo petitione deceptoria subreptum ; et rursum cum legimus carnalia sacrificia omnipotenti Deo exhibita: quid in hoc verborum nido, nisi mater dimittenda est et filii tenendi? Nos enim cum a quibusque saecularibus vigilantiam ingenii in defensionem veritatis trahimus, et eorum eloquium in usum rectitudinis vertimus, quid aliud quam ab Aegyptiis aurum et argentum tollimus, ut ex eo et nos divites effici, et illi valeant pauperes ostendi? Sicut scriptum est: In captivi
Abbreviated transcription (Latin):
bus angusta: & quia
adunum hominem qui
est sine peccato colli¬
gitur quasi in uno cubi¬
to consummatur
Archa inundis diluuu
aecclesiae tipũ gessit:
quia scilic& amplamin
ferioribur & angusta
iuin superioribus fu¬
it : Quae in summitate
diam sua adunius men¬
suram cubiti ex cseuit.
Inferius quippe quadru¬
pedia atq reptilia : supe¬
rius uero auer& hominer
habuis secredenda est :
lata extitit archaubi
bestias habuit : Ibi angus¬
ta ubi homines seruauit:
Qui animirũ scã eclesia in
carnalib amplaest : in sp̃ã¬
lib: angusta: Vbienim
bestiales hominũ morer
tolerat: illiclatiur sinũ
laxat: ubiaũm eorhab&
quis paliratione sufsultis :
illic quidem ad summũ
ducitur. sed tam̃ quia pau
cir̃ angustatur: Lata quip¬
peuiaẽ quae ducit ad ꝑdi¬
tionẽ & multis̃ quiuadunc
ꝑ eam: & angusta portaẽ
quae ducit aduitam̃& pau¬

Expanded text:
bus angusta. Et quia bus angusta. Et quia ad unum hominem, qui est sine peccato, colligitur, quasi in uno cubito consummatur. Arca in undis diluvii Ecclesiae typum gessit, quia scilicet ampla in inferioribus et angusta in superioribus fuit; quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenda est. Ibi lata exstitit arca ubi bestias habuit, ibi angusta ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritualibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spirituali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est quae ducit ad perditionem, et multi sunt qui vadunt per eam: et angusta porta est quae ducit ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
obstrepat : iđ nebabrlo¬
niae gloria sensum ab
ARcha diluun.
rchadiluuii quae in¬
ferius ampla superi¬
us uero angusta descri¬
bitur. Sc̃a acclesia fi¬
guratur : quae atrecen¬
tis sexaginta ac trigin¬
tacubitir adunũ cubitũ
colligitur. qui a abeala¬
titudine quamscã eccle¬
sia in membrissuis ad¬
huc in firmantibus ha¬
b& paulis ꝑ angustata :¬
& in altum proficiens
adunum tendit :
Ratio exigitut credamus
quodinilla ascae latitu¬
dine omnes bestiaer
cunstaq quad rupe¬
dia atq septili. uinin¬
feriorib suerint:
homo uero atq: uola¬
tilianimirũ insuperio¬
rib Iuxta superiosẽ
denimpartem fenes¬
trafuit in latere inquã
coruum uel columbã
dimisit homo : ut suam
diluui transis s&ł a qua
cognoscera : & quia
ircha eadem inuno fuit
cubito consummata :
homo & uolatilia iux¬
ta cubitũ fuerunt :
Rectae per archamuni¬
uersa ecclesia designa¬
tur. & quae ad huc in
multis suis carnalib
lataest : in paucis sp̃ali¬

Expanded text:
obstrepat, id est, ne Babyloobstrepat, id est, ne Babyloniae gloria sensum ab arca diluvii. Arca diluvii, quae inferius ampla, superius vero angusta describitur, sancta Ecclesia figuratur, quae a trecentis et sexaginta ac triginta cubitis ad unum cubitum colligitur ; quia ab ea latitudine quam sancta Ecclesia in membris suis adhuc infirmantibus habet, paulisper angustata, et in altum proficiens, ad unum tendit. Ratio exigit ut credamus quod in illa arcae latitudine omnes bestiae cunctaque quadrupedia atque reptilia in inferioribus fuerunt, homo vero atque volatilia nimirum in superioribus. Juxta superiorem etenim partem fenestra fuit in latere, de qua corvum vel columbam dimisit homo, ut si jam diluvii transissent aquae, cognosceret. Et quia arca eadem in uno fuit cubito consummata, homo et volatilia juxta cubitum fuerunt. Recte per arcam universa Ecclesia designatur, quae adhuc in multis suis carnalibus lata est, in paucis spirituali
Abbreviated transcription (Latin):
do huius mundiciui¬
tas idest babrlonia
de signatur : Quae
contrauitam in nocen¬
tiũ inmanitate crude¬
litatis efferatur:
Quae antiquo hostiqua¬
sis euiss imoleoni socia¬
ta peruersae ꝑsuasionis
eius semina concipit :¬
& reprobos ex se filios
adsimilitudinem illiur
quasi crudeler catulos
gignit :
Catuli leonum sunt qui¬
liba reprobrad iniquã
uitam malignorum
spirituum errore
generati : Qui & simul
om̃s uniuersammun¬
diciuitatem quam pre¬
diximus. babrloniã
faciunt. & tam̃ hu
idem singulibabrlo¬
niae filit quasi non
leana sedleaenae
catuli uocantur:
Sicut sroñ totasimul
et clesi adicitur
filu aum srons cõrum
quiq: singuli me mo¬
rantur : Ita & filubaby¬
lomae. singuli quiq:
reproborum & eadẽ
babrlonia simuloms
reprobiuocantur:
Sc̃iuiriquam diuinhac
uita sunt sem& ipsos
sollicita circums pec¬
tione custodiunt: ne
leo circuiens insidian¬
do subripiat. iđ anticus
hostis sub aliqua imagi¬
ne uir tutis occidat :
& neleaene uox auribus

Expanded text:
do hujus mundi civido hujus mundi civitas, id est, Babylonia, designatur, quae contra vitam innocentium immanitate crudelitatis efferatur, quae antiquo hosti, quasi saevissimo leoni, sociata, perversae persuasionis ejus semina concipit, et reprobos ex se filios ad similitudinem illius, quasi crudeles catulos gignit. Catuli leonum sunt quilibet reprobi ad iniquam vitam malignorum spirituum errore generati, qui et simul omnes universam mundi civitatem, quam praediximus, Babyloniam faciunt, et tamen hi iidem singuli Babyloniae filii, quasi non leaena, sed leaenae catuli vocantur. Sicut Sion tota simul Ecclesia dicitur, filii autem Sion sanctorum quique singuli memorantur; ita et filii Babyloniae singuli quique reproborum, et eadem Babylonia simul omnes reprobi vocantur. Sancti viri quandiu in hac vita sunt, semetipsos sollicita circumspectione custodiunt, ne leo circuiens insidiando subripiat, id est, antiquus hostis sub aliqua imagine virtutis occidat; et leaenae vox auribus
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ in cogitatione pros¬
terner& inmaloo pe¬
re ñ esiss& : descen¬
dens enim inpuluerẽ
sesides : quia cae lestia
deserens terrenis
cogitationib as ꝑsa:
iniñ fimir uilescit:
praua agunt. desem&¬
ipsis magna sentiunt :¬
naltũ mentem suble¬
uant & prȩ ire se
caderos uir tutum
meritis putant :
Hunimirũ aput se in¬
trorsum humilitatis
ster quilinium dese¬
runt : & elationis fas¬
tigia ascendunt Illũ
uidelic& imitantȩs quipri¬
muss t̃ aputse ex tulit ĩ alȩleuando
prostrauit Issũ mitantes:
qui accepta condicio¬
nis dignitate contem¬
tus ñ suut dicenr: Incelũ
conscendam: suꝑ astra
caeli ex altabo solium
meum:
Apostatae angeloma¬
lȩ coniuncta babylo¬
nia idest confusa mul¬
titudo pec cantium di¬
cit: Sedeoregina &
uidua non sum: Quis¬
quis ergo introrsur
intumescit in altum se
aput sem & ipsumpo¬
suit sedeo segrãuius
in infimis de primit
quode se infirmauera¬
cit̃ sentire contemnit:
nomine. aliquan¬

Expanded text:
se in cogitatione prosse in cogitatione prosterneret, in malo opere non haesisset. Descendens enim, in pulvere residet, quia coelestia deserens, terrenis cogitationibus aspersa in infimis vilescit. parva agunt, de semetipsis magna sentiunt. In altum mentem sublevant, et praeire se caeteros virtutum meritis putant. Hi nimirum apud se introrsum humilitatis sterquilinium deserunt, et elationis fastigia ascendunt. Illum videlicet imitantes qui primus se apud se extulit, sed elevando prostravit. Illum imitantes qui accepta conditionis dignitate contentus non fuit, dicens: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum . Apostatae angelo male conjuncta Babylonia, id est, confusa multitudo peccantium dicit: Sedeo regina, et vidua non sum . Quisquis ergo introrsus intumescit, in altum se apud semetipsum posuit, sed eo se gravius in infimis deprimit quod de se infima veraciter sentire contemnit. Leaenae nomine aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
ciendumest quod
senna ar latissima
uallis est : in quatur¬
bien tibus aedificari
caeperat: Sennaarꝰ
quippe : int̃ p̃tatur
fdor eorum : quae
turris linguarum
facta diuersitate
pationem dicitur di¬
uina uoce: descende :¬
nalto quippe humanus
animus stat quando
suꝑnis saributionib
hiniat: sed ab hocsta¬
tu descendit. cum tur¬
piter uistus sese de¬
eluentibus mundide¬
siderus subicit :¬
ertissime filiae baby¬
lonis dicitur: Sede
inpuluerẽ : cumenim¬
semperpuluis terra¬
sit : ñ tam̃ terra semꝑ¬
est puluis: Quider
go ꝑ puluerẽ : nisi cogi¬
tationes debemus ac¬
cipere equae dum in¬
portunae acsilenter
inmente euolant: eius
oculos excecant :¬
& quid ꝑ terram nisi
terrena actio desig¬
natur:
Neproborũ mens pri¬
us ad cogitanda pra¬
uadeicitur : & post¬
modum ad facienda
Ratae ergo filiat
babylon quat ib
internae restitudi¬
nis iudicio descendit.
ꝑferientem senten¬
tiam dicitur ut prius
inpuluere. & post in
terra sedeat: quia nisi

Expanded text:
e est quod e est quod Sennaar latissima vallis est, in qua turerbientibus aedificari coeperat. Sennaar quippe interpretatur fetor eorum: quae turris linguarum facta diversitatepationem dicitur divina voce, Descende. In alto quippe humanus animus stat quando supernis retributionibus inhiat, sed ab hoc statu descendit cum, turpiter victus, sese defluentibus mundi desideriis subjicit. Certissime filiae Babylonis dicitur: Sede in pulvere; semper pulvis sit terra, non tamen terra semper pulvis, quid per pulverem nisi cogitationes debemus accipere, quae dum importune ac silenter in mente evolant, ejus oculos excaecant? Et quid per terram, nisi terrena actio designatur? Reproborum mens prius ad cogitanda prava dejicitur, et postmodum ad facienda. Recte ergo filiae Babylon, quae ab hoc internae rectitudinis judicio descendit, per ferientem sententiam dicitur ut prius in pulvere et post in terra sedeat, quia nisi
Abbreviated transcription (Latin):
test: In camino aur̃.
uastior flamma succen¬
ditur: Syonuero
speculatio: Hierusa¬
lem aum̃ruisi o pacis di¬
citur: Pacem uero nr̃am
hic interims peculamur:
ut illic̃post modum
plenȩ uideamus :
Examore omnipoten¬
tis dñi insyonignis ẽ
nhierus alẽ uero ca¬
minus : Qui ahic amo¬
ris eius flammis ali¬
quatenur ardemus ubi
de illo aliquid contem¬
plamur : Sedibi plenae
ardebimur ubi plene
uidebimus quemama¬
mus :
proipsauidelica con¬
fusione mentium adq
linguarum:
⁊abylon con fusiom
ter p̃ tatur: Rectae
igitur in fecundamens
babylonis filia nuncu¬
patur : quae ineo quod
nequaquam bona ope¬
ra germinat. dum
nullo ordine rectae
uitae conponitur. qui¬
si confusione matre
generatur :
Scriptumest: descen¬
de sede inpuluerẽ :¬
uirgo filiababylon:
Sede interram : ñ est
soliũ filiae caldeorũ
humanaigitur menr
post quam statum
salutis perdidit. ad
confusionis suae cu¬
mulum appellatur
uirgo : uel incorrup¬
ta : quod dudũ fuit:
Cuia patae per incre

Expanded text:
t, in camino autem vastior flamma succenditur. Sion vero speculatio, Jerusalem autem visio pacis dicitur, pacem vero nostram hic interim speculamur, ut illic postmodum plene videamus. Ex amore omnipotentis Domini in Sion ignis est, in Jerusalem vero caminus; quia hic amoris ejus flammis aliquatenus ardemus ubi de illo aliquid contemplamur. Sed ibi plene ardebimus ubi plene videbimus quem amamus. pro ipsa videlicet confusione mentium atque linguarum. Babylon confusio interpretatur. Recte igitur infecunda mens Babylonis filia nuncupatur, quae in eo quod nequaquam bona opera germinat, dum nullo ordine rectae vitae componitur, quasi confusione matre generatur. Scriptum est: Descende, sede in pulvere, virgo filia Babylon, sede in terra; non est solium filiae Chaldaeorum . Humana igitur mens, postquam statum salutis perdidit, ad confusionis suae cumulum, appellatur virgo, vel incorrupta, quod dudum fuit, cui apte per incre
Abbreviated transcription (Latin):
tentis dĩ siue innatu¬
ra sua contem plari
sequiramus. siue in
occultis iudicus inuer¬
tigase cogitemus: pro
eo quod eius alta nobis
inpen& rabilia sunt :
nr̃a nobsiqua inesse
botia credebantur
uilescunt: & qui in
quantula cumq scien¬
tia uolase credebamu
inuisibilem suꝑ nõs
naturam & inpenera¬
bi liaeius iudicia ꝑpen¬
dentes. quasi submis¬
sis alis humilit̃ stamus
Movses dixit: In prin¬
cipio fecit dr̃ caelum
& terram : & sub secu¬
tus post paululũ ait:
& sp̃s dĩ ferebatur suꝑ
aquas : qui tertia est
intrinitate ꝑsona :
Proculdubio in dĩ nomi¬
ne pat̃. in principu
te. genito & proce
tio ñ admittitur: quia
unus ẽ ds̃:
Si trinitas inrelatiuis no¬
qua quamdicer&: Ite
babtigate om̃s gentes
in nomine patris. & fi
doce& in relatiuis per¬
sqnarum nominibus :
Dĩ aum̃ nom̃ quod ñ tripli¬
catur : in singularitate
monstrar&:¬

Expanded text:
tem Dei sive in natura sua contemplari requiramus, sive in occultis judiciis investigare cogitemus, pro eo quod ejus alta nobis impenetrabilia sunt, nostra nobis si qua inesse bona credebantur vilescunquantulumcunque scientiae volare credebamur, invisibilem super nos naturam et impenetrabilia ejus judicia perpendentes, quasi submissis alis humiliter stamus. Moyses dixit: In principio fecit Deus coelum et terram ; et subsecutus post paululum, ait: Et Spiritus Dei ferebatur super aquas: qui tertia est in Trinitate persona. Procul dubio in Dei nomine, Pater; in principii te, genito et procedtio non admittitur, quia unus est Deus. Si Trinitas in relativis noquaquam diceret: Ite, baptizate omnes gentes in nomine Patris, et Fdoceret in relativis personarum nominibus, Dei autem nomen, quod non triplicatur, in singularitate monstrar
Abbreviated transcription (Latin):
&unum: multa  diuersita¬
temoperis unũ in radi¬
ce dilectionis
aualit̃ dilectiodĩa proxi¬
misit tenenda ipse inĩ¬
nuat quiin plerisq scrip¬
ture suae sententur&
amicos iub& diligi inse :¬
& in imicosdiligi ꝓpt̃ se:
egis duritia unũ quemq
peccantem mortecor¬
poris piniri santiebat :
Sed post quam nademptor
nosteras perita tõ lega¬
proculpa mortẽ carnir
inferri constituit :
sed mors sp̃s quantum tim¬
daess& indicauit :
Scriptũ ẽ. in exoda manur
morsierant graues:
Sumentes igitur lapidemi
posuerunt subter eum
in quosedit : aaron aũm
& hur : sustentabant manis
eius: Morser igitur sedit
in lapide : cum lex reque¬
uit in aecdesia: Sed haec
eadem lex manus graues
habuit : qui a peccantes
quosq: ñ miseri cordit̃ per¬
culit sed uera dis tritione
percussit
Aaron sacerdos monssor¬
titudinis: Hur aũm ignis
interp̃ tatur : Que mitaq
istemons forntudinis sig¬
nat. nisis edemptorem
nr̃mi de quõ ꝑ prophi&am
dicitur Erit in nouissi¬

Expanded text:
unum. Multa per diversitatem operis, unum in radice dilectionis. Qualiter dilectio Dei et proximi sit tenenda, ipse insinuat, qui in plerisque Scripturae suae sententiis, et amicos jubet diligi in se, et inimicos diligi propter egis duritia unumquemque peccantem morte corporis puniri sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legapro culpa mortem carnis inferri constituit, sed mors spiritus quantum timenda esset indicavit. Scriptum est in Exodo: Manus Moysi erant graves: sumentes igitur lapidem posuerunt subter eum, in quo sedit: Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus . Moyses igitur sedit in lapide, cum Lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem Lex manus graves habuit, quia peccantes quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron sacerdos mons fortitudinis, Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque iste mons fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum, de quo per prophetam dicitur: Erit in novissi
Abbreviated transcription (Latin):
cimus : quia tribus mo¬
dis omnis culpae ne¬
quitiam ꝑ pecramus:
Sugestione scilic& :
delatione. con sen¬
su: Primũ itaq
perhostem:
Secundũ ueroper car¬
nem. terntum ꝑ
sp̃m perperatur:
nsidiator enim. pra¬
ua suggerit. Carose
delectationi subicit.
atq ad extremum
sp̃s uistus. delactione
consentit: Vnde &
serpens praua suges¬
sit. eua aũm quasi cari
se delectationi subdi
agnoscimus delecta¬
tione uincimur : Con¬
sensu &iam ligamur:
Vnde & exclamandum
nobis cum a pło est:
Infelix ego homo quis
meliberabiit decorpo¬
re mortis huius ut
audiamur subsequen¬
temnos consolationẽ:

Expanded text:
cimus quia tribus mocimus quia tribus modis omnis culpae nequitiam perpetramus: suggestione scilicet, delectatione, consensu. Primum itaque per hostem, secundum vero per carnem, tertium per spiritum perpetratur. Insidiator enim prava suggerit, caro se delectationi subjicit, atque ad extremum spiritus victus delectatione consentit. Unde et serpens prava suggessit. Heva autem quasi caro se delectatione subdidagnoscimus, delectatione vincimur, consensu etiam ligamur. Unde et exclamandum nobis cum Apostolo: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? ut exaudiamus subsequentem nos consolationem:
Abbreviated transcription (Latin):
allidus aduersarius con¬
tra primũ hominem
parentem nostrum in
tribussẽ temptationibi
erexit : quia hunc uide¬
lica gula uanagloria
& auaritia tempta uit
sediemtando superauit
quia sibieum ꝑ consensũ
subdidit: Exgu laquip¬
petem tauit cum cibũ
ligniuai tum ostendit.
atq: ad comedendum
suasit: Ex uanagła
tem tauit cum dicr& :
Eritis sicut dui Gexpro
uetu auaritiae temta¬
uit cum dic&: Scien¬
tes bonum& malum:
nhocergoeum ad super¬
biam traxit : quo illum
ad auaritiam sublimi¬
tatis exitauit :
Quibus modis diabolus
primum hominemstra
uit eisdẽ modis setundo
hor mine temtato
sub acubuit : Per
quidixit: dicut lapi¬
des isti panes fiant :
Peruanam̃ gloriam
tem tauit : cum dixit:
Si filius dĩes. mit tete
deor sum: Per subli¬
mitatis a uaritiam tem¬
tauit : cumei regna
omnia mundiosten¬
dit dicens: Haec tibi
modis a secundo
mũ hominẽ seuicisse
głabatur: ut anr̃is cor¬
dib ipso aditu captus
exeat: quonos aditu
intromissus tenebat:

Expanded text:
Callidus adversarius conCallidus adversarius contra primum hominem parentem nostrum in tribus se tentationibus erexit, quia hunc videlicet gula, vana gloria et avaritia tentavit; sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit, cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana gloria tentavit, cum diceret: Eritis sicut dii . Ex avaritia tentavit, cum diceret: Scientes bonum et malum . In hoc ergo eum ad superbiam traxit, quod illum ad avaritiam sublimitatis excitavit. Quibus modis diabolus primuvit, eisdem modis a secundo homine tentato succubuit. Per qui dicit: Dic ut lapides isti panes fiant; per vanam gloriam tentavit cum dixit: Si Filius Dei es, mitte te deorsum . Per sublimitatis avaritiam tentavit, cum regna omnia mundi ostendit dicens: Haec tibi ed eisdem modis a secundo mum hominem vicisse se gloriabatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat quo nos aditu intromissus tenebat.
Abbreviated transcription (Latin):
dũ quod falso promit¬
tit inuitat: Palso eñ
pollic&ur temporalia
ut mentib: hominum.
ea supplicia leuiger.
quae dr̃ minatur aferno
Humani generis adues¬
sarius cum presentis
uite gloriã spondit.
qui daliud dicit quã
gustate &eritis sicut
due acsiapertedice¬
r&. Temporalem
concupiscentiam
tangie : & in hoc mundo
s ublimes appare :
nticus hostiscumacor¬
dib: hominũ timoremdi¬
uinae sententiae amoue¬
reconitur : quid aliudlo¬
quitur quamid quod pri¬
mis hominibus dixit.
urp̃cepit uobis dr̃ ut non
comeder&is de omnilig¬
nopara disi : Sed quia di¬
uino munere redemptus
homa iustitiã fecipit
quam dudũ conditus ami¬
sit Roblistior se lamcon¬
trablandimenta callidae
ꝑsuasionis exerca : quia
experimento didicit
quantum oboediens esse
debeat p̃cepto & quẽ
tuncculpaduxit ad pe¬
nam nunc paena sua
restringit aculpa : ut
tanto magis delinquere
m&uat. quunto cora¬
te supplicio & ipse tim
quod ꝑp&rauit accusat:

Expanded text:
dum quod falsum promitdum quod falsum promittit in vitat. Falso enim pollicetur temporalia, ut mentibus hominum ea supplicia leviget quae Deus minatur aeterna. Humani generis adversarius, cum praesentis vitae gloriam spondet, quid aliud dicit quam Gustate, et eritis sicut dii ? Ac si aperte diceret: Temporalem concupiscentiam tangite, et in hoc mundo sublimes apparete. Antiquus hostis, cum a cordibus hominum timorem divinae sententiae amovere conatur, quid aliud loquitur quam id quod primis hominibus dixit: Cur praecepit vobis Deus ut non comederetis de omni ligno paradisi ? Sed quia divino munere redemptus homo justitiam recepit quam dudum conditus amisit, robustior se jam contra blandimenta callidae persuasionis exercet, quia experimento didicit quantum obediens esse debeat praecepto. Et quem tunc culpa duxit ad poenam, nunc poena sua restringit a culpa: ut tanto magis delinquere metuat, quanto, cogente supplicio, et ipse jam quod perpetravit accusat.
Abbreviated transcription (Latin):
psaenim carnis sug¬
gestio quasi quidam
clamorest: contra
mala arbor extititi
tinger& int̃dixit :
Sedut permelius oboe¬
dientiae meritum.
homobene condius
crescer&. dignum
fuerat ut hunc&iam
ab ono pro hibe r&:
Quate nus tanto uerius
hoc quod age s& uir¬
tus ess&. quanto &
ab onocessans. austo¬
risuo se subditum hu¬
boni& mali n&etige¬
ritis : Quienim abu¬
no quo lib& bono sub¬
iectosu&at: nec esse ẽ
ut multa concedat :
Ne oboedientis mens
funditus intereat : si
ab onis omnibus paeni¬
tus sepulsa ieiunat:
Omnes paradisi arbores
adesum dñs cessit cũ
ab una prohibuit: ut
creaturanisuam quam
nolebat ex tingui sed
prouehi. tanto facilius
ab una restringer&
Callidus hostis & huna¬
nigeneris inimicus
quod inparadiso egit.
hoc cotidie agere non
desistit : Verbaquip¬
pedĩ de cordibus ho¬
minũ molitur euellere
atq in eis ficta promis¬
sionis suae blandimen¬
taradicare
Cotidie antiquus hostirs
id quod ds̃ minatur leu¬
gat : & ad hoc creden¬

Expanded text:
psa enim carnis sugpsa enim carnis suggestio quasi quidam clamor est contra mala arbor exstititingeret interdixit, sed ut per melius obedientiae meritum homo bene conditus cresceret, dignum fuerat ut hunc etiam a bono prohiberet, quatenus tanto verius hoc quod ageret virtus esset, quanto et a bono cessans auctori suo se subditum huboni et mali ne tetigeritis . Qui enim ab uno quolibet bono subjectos vetat, necesse est ut multa concedat, ne obedientis mens funditus intereat, si a bonis omnibus penitus repulsa jejunet. Omnes autem paradisi arbores ad esum Dominus concessit, cum ab una prohibuit, ut creaturam suam, quam nolebat exstingui, sed provehi, tanto fab una restringeretCallidus hostis et humani generis inimicus quod in paradiso egit hoc quotidie agere non desistit. Verba quippe Dei de cordibus hominum molitur evellere, atque in eis ficta promissionis suae blandimenta radicare: quotidie antiquus hostis id quod Deus minatur levigat, et ad hoc creden
Abbreviated transcription (Latin):
lihoc inpara diso homo
conditus fuerat. ut si
se ad conditoris sui
oboedientiam̃uinculis
caritatis adstringe¬
a&s. adcaelestem an¬
gelorum patriam
quandoq: sine carnis
ic primus homo inmor¬
talis est conditus ut
tam̃ si peccar& mori
poss& : & nc mortalis
est conditus. ut siñ pec¬
poss& : Atq: ex meri¬
toliberi arbi tritbeati¬
tudinem illius regionis
at tinger& inqua uel
peccase uel morinon
poss& :
nauernae beatitudi¬
nis felicitate ubi post
redemptionis tempus
morte inter posita
electi transeint. illuc
procul dubio pasentes
primi si in conditionis
suae statuperst&issent :¬
&i amsine morte
corporum trans ser¬
ripotuissent :¬
uasi quoddam quia is¬
silentiũ primus homo
conditus habuit : cũ
contrabstem suũ libe¬
rumuoluntatis ar¬
bitrium accepit :
Cuiquia sua sponte sub¬
cubuit: moxde ser
quod contrasẽ pers¬
treper& inuenit :¬
uaniuis silentio homo
ab austore fuerit con¬
ditus bosti tam̃ sponte
substratus clamoses
depugna tolerauit :¬

Expanded text:
d hoc in paradiso homo d hoc in paradiso homo conditus fuerat, ut si se ad Conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam quandoque sine morte ic primus homo immortalis est conditus, ut tamen si peccaret mori posset; et sic mortalis est conditus, ut si non pecposset, atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius regionis attingeret, in qua vel peccare vel mori non posset. In aeternae beatitudinis felicitate, ubi post redemptionis tempus, morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Quasi quoddam silentium primus homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se quod contra se perstreperet invenit. Quamvis silentio homo ab Auctore fuerit conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. I
Abbreviated transcription (Latin):
uehement̃ in sema ĩp¬
sis insecuntur : affli¬
tione sẽ conterunt.
magnisq crucutibus.
uel minima inse pra¬
ua diiudicant: atq
ꝑpaenitentiã damnant:
cotidie agunt.
ut in conspestu a&er¬
ni iudicis. & ipsi inue¬
niri inquantum est
possibile in re p̃hensi¬
biles debeant : & hu
quieos sic se iudicare
conspiciunt. emenda¬
re sem& ipsos aculpis
grauioribus in ardes
ditus fuit: ut manen¬
te illo decederent tem¬
pora. neccũ tempori¬
bus ipse transir&:
Stabat enim momen¬
tis decursentibus :
quia nequaquam ad
uitae ter minum per
dierũ incrementa ten¬
debat:
Irimus homo ante cul¬
pamstatum habere
fixum potuit : quiatem¬
pora eo stante tran¬
siebant: Stabat
tanto robustius : quan¬
to semꝑ stanti astutius
inherebat: Sed post¬
quam deliquid. inquodã
sẽ quasi lubrico tempo¬
ralitatis posuit : & quia
cibum comedit ueictũ.
status sui protinus inue¬
nit defectum: & mox
offensocreatore. cae¬
pit ire cum tempose :¬

Expanded text:
vehementer in semetipvehementer in semetipsis insequuntur, afflictione se conterunt magnisque cruciatibus, vel minima in se prava dijudicant atque per poenitentiam damnant. Electi quotidie agunt ut in conspectu aeterni judicis et ipsi inveniri, in quantum est possibile, irreprehensibiles debeant, et hi qui eos sic se judicare conspiciunt emendate semetipsos a culpis gravioribus inardescaditus fuit, ut manente illo decederent tempora, nec cum temporibus ipse transiret. Stabat enim momentis decurrentibus, quia nequaquam ad vitae terminum per dierum incrementa tendebat. Primus homo ante culpam statum habere fixum potuit, quia tempora eo stante transibant. Stabat tanto robustius, quanto semper stanti arctius inhaerebat; sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit. Et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectum. Et mox offenso Creatore coepit ire cum tempore. A
Abbreviated transcription (Latin):
tupescit : quod de in t̾¬
nis atq in uisibilibur
intellige se potuit:
Omnis homo quicome¬
derit uuam a cerbam :
obstupescunt denter
eius: Quidnamq
a cerba uua nisi pecca¬
tumest : Vua quippe
acerbaẽ : frustus ante
tempus: quis quis enim
p̃sentis uitae de lecta¬
tionibus satiari desi¬
derat quasi fructus
ante tempus comede¬
re festinat:
acerbam co¬
me d& dentes eiur
obstupescunt : quia
qui p̃sentis mundi de¬
lectatione pascitur.
internieius sensus li¬
gantur : ut iamspirita¬
lia mandere idest in¬
telligere nequeant::
Quiaunde in exteriori¬
bus delectatisunt : in¬
de inintimis obstupes¬
cunt: & dum peccato
anima pafcitur : panẽ
iustitiae edere non
ual& : qm̃ ligatidentes
expecciti consueũdine :
iustum quod intussa¬
pit . edere nequaquã
possunt
onsiderase magnope¬
serquid agere iusti
soleant debemus:
Qui plerumq siqua in
se quam liba leuiter
carnalia eẽ de p̃hen¬
dunt : Haec internis
sensibus recractantes

Expanded text:
tupescit quod de intertupescit quod de internis atque invisibilibus intelligere potuit. Omnis homo qui comederit uvam acerbam, obstupescent dentes ejus . Quid namque acerba uva nisi peccatum est? Uva quippe acerba est fructus ante tempus. Quisquis enim praesentis vitae delectationibus satiari desiderat, quasi fructus ante tempus comedere festinat. Qui uvam acerbam comedit, dentes ejus obstupescunt, quia qui praesentis mundi delectatione pascitur, interni ejus sensus ligantur, ut jam spiritualia mandere, id est, intelligere, nequeant, quia unde in exterioribus delectati sunt, inde in intimis obstupescunt. Et dum peccato anima pascitur, panem justitiae edere non valet, quoniam ligati dentes ex peccati consuetudine, justum quod intus sapit edere nequaquam possunt. Considerare magnopere quid agere justi soleant debemus. Qui plerumque, si qua in se quamlibet leviter carnalia esse deprehendunt, haec in internis sensibus retractantes,
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis p̃dicamenta
ꝑcepimus. haec fixꝗs ciei¬
tiae altitudine despicien¬
do calcamus : hoc pro¬
culdubio in concussi fide
s&inentes. quia quõs sp̃s
gratiae septisormis
sepleuerit perficit :
Eisq ñ solũ trinitatii no¬
titiam : sed &i amuirtu¬
tum quat tuor idest
prudentiae. temperan¬
tiae sor titudinifatq:
iustitiae operationem
preb&:¬
XXI. DEAXIMA EIUSO
SENSIBUS:
nscriptura sacraden¬
tes aliquando interni
sensus accipisolent:
hiere mia testante quiait :
ꝑ regit adnumerum den¬
tes meos : perdentes¬
& enim cib frangitur:
ut glutiatur .: unde
non in merito indenti¬
bus int̃nos sensus acci¬
pimus. qui singula quae
cogitant quasi mandunt.¬
& comminuunt : adq:
aduentrem memoriae
transmit tunt .:
ntẽrnos sensus animae.
quasidentes propheta
ad numerũ frastos dicit :
Quia iux tamens uram
unius cuiusq peccatiin¬
tellegentiae carcitas
generatur insensibus:
& secundũ quodquisq
egit exteriur. ineo obs¬

Expanded text:
veritatis praedicamenta veritatis praedicamenta percepimus, haec fixa scientiae altitudine despicienda calcamus: hoc procul dubio inconcussa fide retinentes, quia quos Spiritus gratiae septiformis repleverit perficit, eisque non solum Trinitatis notitiam, sed etiam virtutum quatuor, id est, prudentiae, temperantiae, fortitudinis, atque justitiae operationem praebXXI. De anima ejusque sensibus. In Scriptura sacra dentes aliquando interni sensus accipi solent, Jeremia testante, qui ait: Fregit ad numerum dentes meos . Per dentes enim cibus frangitur ut glutiatur. Unde non immerito in dentibus internos sensus accipimus, qui singula quae cogitant quasi mandunt et comminuunt, atque ad ventrem memoriae transmittunt. Internos sensus animae quasi dentes propheta ad numerum fractos dicit, quia juxta mensuram uniuscujusque peccati intelligentiae caecitas generatur in sensibus, et secundum quod quisque egit exterius, in eo obs
Abbreviated transcription (Latin):
tempora adernitate
condudantur:
gcriptumest: da partẽ
septeminec ñ & octo:
Per septe nariui quippe
numerũ hoc quod sep¬
tem diebus agitur : pre
sens tempus ex pressit:
per octonarium ueroius¬
tam ꝑp&uam de signa¬
uit: Quam tamen sua
nobis dñs resur¬
sectione pate secit :
Dñi scilic& die surrexit :
quidũ diem septimũ idest
sabbatũ sequitur. a condi
tenarius numerus sep¬
ties multiplicatus. mo¬
nade addito ad quinqua¬
ginariũ ducitur. ut ꝑpe¬
tuam beatitudinẽ signans.
lubelei sacratissimare¬
quies obserueur:
Sipienarius numerur.
aput sapientes huius
scłi quad am suahab& ur
ratione ꝑfectur : quod
exprimopari. & exprimo
iñ pari consummatur:
primus enim inpar. terna¬
rius est primusq: par
quater narius: Ex quibus
duob septenarius constat
Qui eisdem partib suis mul¬
tiplicatus: induo denarũ
surgit: Namsiue tres
per quat tuor. seuquat¬
tuor ꝑtres ducimus: ad
duode narium ꝑuenimis
Nos quia suꝑ nomune re

Expanded text:
tempora aeternitate tempora aeternitate concludantur. Scriptum est: Da partes septem, necnon et octo . Per septenarium quippe numerum, hoc quod septsens tempus expressit; per octonarium vero vitam perpetuam designavit: quam tamen sua nobis Dominus resurrectione patefecit, cum Dominico scilicet die resurrexit, qui dum diem septimum, id est, sabbatum sequitur, a condittenarius numerus septies multiplicatus monade addito ad quinquagenarium ducitur, ut perpetuam beatitudinem sumens, Jubilei sacratissima requies observetur. Septenarius numerus apud sapientes hujus saeculi quadam sua habetur ratione perfectus, quia ex primo pari et ex primo impari consummatur: primus enim impar, ternarius est, primusque par, quaternarius; ex quibus duobus septenarius constat, qui eisdem partibus suis multiplicatus in duodenarium surgit. Nam sive tres per quatuor seu quatuor per tres ducimus, ad duodenarium pervenimus. Nos quia superno munere
Abbreviated transcription (Latin):
uicissi tũ dine sequitur
scilic& oc tauaest :
linde & psalmista resur¬
rectionis diem conside
rans quiade extremi
iudiciierat distristione
locuturus: p̃misit titulũ¬
dicens. Infinemps almus
cdauid prooctaua:
Vt enim quamoctauam
dicer& de monstrar&
diem illũ tremendi
terroris: in psalmuncͥs¬
atione secutus ẽ dicens:
dñe ne in iratua arguas
me : neq in furose tuo.
corripias me :
Septenario numero per
fectio adernitatis innui¬
tur. Cum dies septimus.
in requiẽ dñi sc̃ĩficatus
uocatur. Cuiamuẽs pe¬
ra mnesse ñ dicitur : quia
adernae beatitu dinis
requies nullo termino
coartatur: Hinc est¬
&iam quod legedata
dies septimur feriatus
eẽ p̃cipitur : ut aderna
perillũ requier designe
ꝑseptenariũ nũme¬
rum p̃sentis uitae uni¬
uersitas de signatur.
tunc magis ostenditur :¬
cum post eũ quoq &iã
octonarius sub infertur :
Septenariũ quippe cum
adhuc alius sequitur :
ex ipso eius augmento
exprimitur. quod finienda

Expanded text:
vicissitudine sequitur, vicissitudine sequitur, scilicet octava est. Unde et Psalmista resurrectionis diem considrans, quia de extremi judicii erat districtione locuturus, praemisit titulum, « In finem Psalmus David pro octava. » Ut enim quam octavam diceret demonstraret, diem illam tremendi terroris in psalmi inchoationem secutus est, dicens: « Domine, ne in ira tua arguas me, neque in furore tuo corripias me . » Septenarfectio aeternitatis innuitur, cum dies septimus in requiem Domini sanctificatus vocatur. Cui jam vespera inesse non dicitur, quia aeternae beatitudinis requies nullo termino coarctatur. Hinc est etiam quod lege data dies septimus feriatus esse praecipitur , ut aeterna per illum requies designetur. per septenarium numerum praesentis vitae universitas designatur tunc magis ostenditur cum post eum quoque etiam octonarius subinfertur. Septenarium quippe cum adhuc alius sequitur, ex ipso ejus augmento exprimitur quod finienda
Abbreviated transcription (Latin):
uas ad intellegendũ
se creaturas ds̃ fecerat :
angelicam uidelic&
& humanã : utramq
uero superbia ꝑculit :
atq abstatu ingenitae
aectitudinis fregit :
Seduna tegmencarnis
habuit : aliaueronihil
infirmũ de carne gesti¬
uit: Angelus namq
tus ergocreator ut ho¬
minẽ sedimer& : carnẽ
ad sedebuit sedurere:
quam in ꝑ peratione cul¬
pae ex infirmitate ali¬
quid constat habuisse:
Et eo altiur debuit aposta¬
tam angelũ sepelle re.
quocum a persistendi
fortitudine corruit:
nil infirmũ ex carne
gestauit :
Rectae psalmistacum
miser tum redemptorẽ
hominib: dicer&. Ipsã
quoq causam misericor¬
diae: expressit dicens.
Et me moratus est quia
carosunt : ac sidicorae :
quocorũ infirmauidit̃
eo distristae culpas pu¬
nire noluit: est ad huc
aliud quõ & perditus ho¬
more parari debuit : &
suꝑbiens sp̃i reparari
non possit: Quianimi¬
rũ angelus suamalitia
cecidit : hominẽ uero
aliena prostrauit :
expl&a septem dierũ

Expanded text:
uas ad intelligendum uas ad intelligendum se creaturas Deus fecerat, angelicam videlicet et humanam. Utramque vero superbia perculit, atque ab statu ingenitae rectitudinis fregit; sed una tegmen carnis habuit, alia vero nihil infirmum de carne gestavit. Angelus namquetus ergo Creator, ut hominem redimeret, carnem ad se debuit reducere, quam in perpetratione culpae ex infirmitate aliquid constat habuisse. Et eo altius debuit apostatam angelum repellere, quo, cum a persistendi fortitudine corruit, nihil infirmum ex carne gestavit. Recte Psalmista, cum misertum Redemptorem hominibus diceret, ipsam quoque causam misericordiae expressit, dicens: Et memoratus est, quia caro sunt . Ac si diceret: Quo eorum infirma vidit, eo districte culpas punire noluit. Est adhuc aliud quod et perditus homo reparari debuit, et superbiens spiritus reparari non possit, quia nimirum angelus sua malitia cecidit, homo vero aliena prostratus esexpleta septem dierum
Abbreviated transcription (Latin):
nemprotulit : Sed prius
quamfiera faciamus
dicitur : ut uidelic& quia
rationalis creatura con¬
debatur. quasicum con¬
silio facta uider&ur ÷¬
uan ꝑstudiũ deerraplas¬
matur homo. & inspira¬
tione conditorisc in uir¬
tute sp̃s uitalis erigitur :
Vt scilic& ñ ꝑiussionis uocẽ
sed ꝑ dignitatem opera¬
tionis exister& : quiad
conditoris imaginem
fiebat :
Scripiume: creauit dr̃
hominẽ adimaginẽ
suam. adimaginem dĩ
creuit illũ : Masculũ
& feminam fecit eos :
cribitur: & iam homo
masculus & femina per¬
hibeur: Sed quia ex
ade latere erat procul
dubio femina processu¬
ra: in illo iam conputa¬
tur ꝑ substantianra quõ
fuerat producenda ꝑ
formam: Considerire
tam̃ haec& inminimis
possumur : si ex minimis
maiora pensemus:
Herbanamq: cumereatur
necdũ in illa frustus :
ostenditur: In est uero
ei &iamcumñ appaste
frustus & sem̃ : Qui animi¬
rũ simuls̃ in radicis subs¬
tantia : quae ñsimul pro¬
deunt ꝑ temporis incse¬
menta :¬

Expanded text:
nem protulit: sed prius quam fieret, Faciamus dicitur, ut videlicet quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur homo, et inspiratione Conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur; ut scilicet non per jussionis vocem, sed per dignitatem operationis existeret, qui ad Conditoris imaginem fiebat. Scriptum est: Creavit Deus hominem ad imaginem suam, ad imaginem Dei creavit illum, masculum et feminam fecit eos . cribitur, et jam homo masculus et femina perhibetur. Sed quia ex Addubio femina processura, in illo jam computatur per substantiam a quo fuerat producenda per formam. Considerare tamen haec et in minimis possumus, ut ex minimis majora pensemus. Herba namque cum creatur, necdum in illa fructus, ostenditur. Inest vero ei, etiam cum non apparet, fructus et semen, quia nimirum simul sunt in radicis substantia quae non simul prodeunt per temporis incrementa. D
Abbreviated transcription (Latin):
transeamus : & iiuendi
nob̵spatĩ unde cres¬
cere creditur inde de¬
crescat :
um in fantia ad pueri¬
tiam pueritia ad ado¬
lescentiã : adalescen¬
tia adiuuentutem.
uuentus ad senetutẽ:
senectus transit ad
mor tem: Incur suuitat
p̃sentis ipsirsus autmen¬
tis ad darimentũ miser¬
de semꝑ deficitunde se
proficere inspatium
uitae credit :

Expanded text:
transeamus, et vivendi transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia dum infantia ad pueritiam, pueritia ad adolescentiam, adolescentia ad juventutem, juventus ad senectutem, senectus transit ad mortem, in cursu vitae praesentis, ipsis suis augmentis ad detrimenta ide semper deficit, unde se proficere in spatium vitae credit.
Abbreviated transcription (Latin):
dies inquanatus sum :
ndie quippe iustitiae
homo e conditus : sed
iam intempore culpae
natus: Ad amȩnim
conditus : sed cam̃ pri¬
mus natus est : Quid
ẽ ergo diei natiuitatis
maledicere nisi aper¬
tedicere dies muta¬
bilitatis pereat. & lum̃
adernitatis erumpat
Hociempus nr̃ae muta¬
bilitatis. ñ quandoq:
ita periturũ id est tran¬
si turumẽ ut malesit
sed ut paenitus ñ sit :
Angelo in sacro eloquio
adtes tante quiait
peruiuentem in saccula :
quia tempusiam nerity
Nama si prophaadicit
erit tempus eorũ inaaer¬
nũ : quiaꝑ momen tatem¬
pus deficit. nomine tem¬
poris eorum de fectum
uocauit : ostendens
quode ne omnimo do
defectu deficiunt huqui
auisionis intimae coñso¬
latione separantur :
Nos quippe qui adepropa¬
gine primi hominis nas¬
cimur : radicis amaritu¬
dinẽ quasi in uir gultũ
r& inemus: Namquia
ex illo originẽ ducimus.
eius cursum nascendo
sortimur : ut eo ipso coti¬
dia nomomento quo uiui¬
mus incessanter auita

Expanded text:
dies, in qua natus sum . dies, in qua natus sum . In die quippe justitiae homo est conditus, sed jam in tempore culpae natus. Adam enim conditus, sed Cain primus natus est. Quid est ergo diei nativitatis maledicere, nisi aperte dicere: Dies mutabilitatis pereat, et lumen aeternitatis erumpat ? Hoc tempus nostrae mutabilitatis non quandoque ita periturum, id est, transiturum est, ut male sit, sed ut penitus non sit, angelo in sacro eloquio attestante, qui ait: Per viventem in saecula, quia tempus jam non erit . Nam etsi Propheta dicit: Erit tempus eorum in aeternum ; quia per momenta tempus deficit, nomine temporis eorum defectum vocavit, ostendens quod sine omnimodo defectu deficiunt hi qui a visionis intimae consolatione separantur. Nos quippe, quia de propagine primi hominis nascimur, radicis amaritudinem quasi in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso diano momento, quo vivimus, incessanter a vita
Abbreviated transcription (Latin):
habere ñ possumus
ubi transituri uenimus
atq hoc ipsum nr̃m ui¬
ue re cotidie auita
transire est: Quem
porum primus homo
ante culpam habere
ñ potuit : quia tempo¬
ra eostante transie¬
bant: Sed post quã
deliquid. in quodamse
quasi lubrico tempo¬
ralitatis posuit : & quia
cibum comedit uełitũ.
status sui protinus inue¬
nit defectum:
semporũ mutabilitatẽ
ñ solũ exterius. sed in¬
terius quoq homo pati¬
tur : dũ ad meliora ex¬
surgere opera conatus¬
mens & enim mutabili¬
tatissuae pondere:
ad aliud semꝑ in pellite
quamẽ Q nisi insta¬
tusuo artacustodiie
disciplina teneatur:
semꝑ in deeriora de¬
labitur: Quae enim
semꝑ stantem deseruo
statum quem habere
potuit amisit:¬
Omine & enim hoc tem¬
pus nr̃e mor talita¬
tis. quam diunos in hac
nr̃ae mutabilitatis
corruptione s&in& :
adernitatis nob in com¬
mutabi litas ñ appar&:
Qui igitur diem aflerni¬
tatis uid&: egrediem
suae mor talitatis sus¬
Scriptumẽ in libro
beatilob Percat

Expanded text:
habere non possumus, ubi transituri venimus: atque hoc ipsum nostrum vivere, quotidie a vita transire est. Quem um primus homo ante culpam habere non potuit, quia tempora, eo stante, transibant. Sed postquam deliquit, in quodam se quasi lubrico temporalitatis posuit; et quia cibum comedit vetitum, status sui protinus invenit defectumTemporum mutabilitatem non solum exterius, sed interius quoque homo patitur, dum ad meliora exsurgere opera conatuMens enim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora delabitur; quia etiam semper stantem deseruit, statum quem habere poterat amisitOmne etenim tempus hoc nostrae mortalitatis quandiu nos in hac nostrae mutabilitatis corruptione retinet, aeternitatis nobis incommutabilitas non apparet. Qui igitur diem jam aeternitatis videt, aegre diem suae mortalitatis susScriptum est in libro beati Job: Pereat
Abbreviated transcription (Latin):
ditur : simul condita
ñ dubitatur : Ꝙ sirerũ
causas subtilidis cussione
pulsamus : simul factum
angelum hominemq
cognoscimus: Simul
uide lic& nunitate tem¬
poris: sed cognitione
rationis. Simulꝑ accq¬
tamimaginem sapien¬
tue: & nonsimul ꝑ con¬
iunctam substantiam
formaey
criptum de homine ẽ :
aciamus hominẽ adima¬
ginẽ & similitudinẽ nr̃am:
Etꝑ esehiel: ad satandi¬
citur: Tusignaculum si¬
militudinis. plenus sapien¬
tia & ꝑfectus decore. in
delicus para disi dĩ fuisti:
ncuncta igitur creatura.
homo & angelus simul
ex titit: quia ab omnina¬
tura in rationabili distinc¬
tus processit :¬
ncuncta condicione re¬
rum nullũ rationale
animal: nisi angelus &:
homoẽ : Quid quidra¬
tione ut i non porest: cũ
homine factum ñ est :¬
ic& ꝑco adernũ patris
uerbũ cunctacreata sint:
in ipsa tam̃ratione crea¬
tionis ostenditur. quan¬
tum cunctis animalibus:
quantum rebus caelestib
Cumuero facere hominẽ

Expanded text:
ditur, simul condita ditur, simul condita non dubitatur. Et si rerum causas subtili discussione pulsamus, simul factum angelum hominemque cognoscimus: simul videlicet, non unitate temporis, sed cognitione rationis; simul per acceptam imaginem sapientiae, et non simul per conjunctam substantiam formae. Scriptum de homine est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Et per Ezechielem ad Satan dicitur: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, et perfectus decore in deliciis paradisi fuisti . In cuncta igitur creatura homo et angelus simul exstitit; quia ab omni natura irrationabili distinctus processit. In cuncta conditione rerum nullum rationale animal nisi angelus et homo est. Quidquid ratione uti non potest, cum homine factum non est. Licet per coaeternum Patris Verbum cuncta creata sint, in ipsa tamen ratione creationis ostenditur quantum cunctis animalibus, quantum rebus coelestibusCum vero facere hominem
Abbreviated transcription (Latin):
egrediebatur: & angelus
aliur egrediebatur
in occur sumeir& di
xit ad eum : curre.
loquere ad puerum
istum dicens: absq
muro habi tabitur
hierus alem. Sienim
in ipsis officiis sc̃orũ
spirituũ. nequa quam
potestates summae:
minias disponerent nul¬
lomõdo hoc quod homi¬
nidicar& angelus ab an¬
gelo cognouissat:
cunstorũ conditor
ordinem alia aliis dispen¬
santib: regit : Non in¬
merito reges angelorũ
sp̃s accipimus. qui quo
austoriomniũ famili¬
arius seruiunt : eo sub¬
ieta potius regunt :
homo cũ angelis quies¬
cer& sipersuasoris lin¬
guam sequi noluiss&:
unde ñ in merito angeli
consules uocantur. quu
sp̃ali rei publicae consu¬
lunt dũ nos sibi ad regnũ
socios iungunt:
Dum scis angelis nuntian¬
tibus: uolum tatem con¬
ditoris agnoscimur : in
eis proculdubio consul¬
tumrab hac angustia
ANGELORUM
ATQ HOMINUM
SIMULCREATAST
Emnis creatura. ab aue¬
tore dõqui in actione
suanequaquam tempo¬
ris protelatione disten¬

Expanded text:
egrediebatur; et angelus egrediebatur; et angelus alius egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad euloquere ad puerum istum dicens: Absque muro habitabitur Jerusalem . Si enim in ipsis officiis sanctorum spirituum nequaquam potestates summae minimas disponerent, nullo modo hoc quod homini diceret angelus ab angelo cognovisset. Quia cunctorum conditor ordinem, alia aliis dispensantibus regit; non immerito reges angelorum spiritus accipimus, qui quo auctori omnium familiarius serviunt, eo subjecta potius regunt. Homo cum angelis quiesceret, si persuasoris linguam sequi noluisset. Unde non immerito angeli consules vocantur: quia spirituali reipublicae consulunt, dum nos sibi ad regnum socios jungunt. Dum sanctis angelis nuntiantibus voluntatem Conditoris agnoscimus, in eis procul dubio consultum ab hac angustia angelorum atque hominum simul creata sit. Omnis creatura ab auctore Deo, qui in actione sua nequaquam temporis protelatione disten