comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apłs suꝑat omnẽ intellectum Quẽ nisi
nr̃m: Aut fortasse etiã scõrum angłorũ.
non enĩ et dei Si gͦ scĩ indei pace uicturi
sunt. ꝓfecto in illa pace uicturi quȩ supe¬
rat omnẽ intellectum Quoniã nr̃m qͥdẽ
suꝑat. non ẽ dubium Si autẽ suꝑat et
angłorum. ut nec ipsos excepisse iudea¬
tur qui ait. omnẽ intellectũ. scđm hoc
dictum eẽ debemus accipere. quia pacem
dei qua ipse ds pacatus ẽ. sicut cls nouit
non eam nos sic possumus nosse. nec ulli
angłi Suꝑat itaq omnẽ intellectũ non
dubium quod preter suum: S quia et nos
pro modo nr̃o pacis eius participes facti¬
sumus. summã in nobis atq inter nos et cũ
nes autẽ nunc longe infra. quantũlibet
prouectu mentis excellant: Consideran-¬
dum ẽ. enim quantus uir dicebat Ex par
te scimus et ͤxparte ꝓpħamus. donec ueni¬
at quod ꝑfectum ẽ. et uidemus nunc ꝑspe¬
culum in eniginate tunc autẽ facie ad faci¬

Expanded text:
at omnem intellectum. quem nisi nostrum, aut fortasse etiam sanctorum angelorum P non enim et dei. si ergo sancti in dei pace uicturi sunt, profecto in ea pace uicturi sunt, quae superat omnem intellectum. quoniam nostrum quidem superat, non est dubium; si autem superat et angelorum, ut nec ipsos excepisse uideatur, qui ait omnem intellectum: secundum hoc dictum esse debemus accipere, quia pacem dei, qua deus ipse pacatus est, sicut deus nouit, non eam nos sic possumus nosse nec ulli angeli. superat itaque omnem intellectum, non dubium quod praeter suum. sed quia et nos pro modo nostro pacis eius participes facti summam in nobis atque inter nos et cum nes autem nunc longe infra, quantumlibet prouectu mentis excellant. considerandum est enim, quantus uir dicebat: ex parte enim scimus et ex parte prophetamus, donec ueniat quod perfectum est; et: uidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faci
Abbreviated transcription (Latin):
dño generatio uentura Quod non sic ac¬
cipiendum ẽ. tanquã nescienti aliquid an¬
nuntietur ut sciat. s sicut annuntiant
angłi non solum nobis beneficia dei. uerũ
etiam illi preces nr̃as: Nam scriptum est.
ubi angłs hominibus dicit Ego obtuli
memoriã orationis ur̃ȩ. non ut ds tunc
nouerit quid uelimus uel quo indigea.¬
mus. nouit enim pater ur̃ ait dñs. quid
uobis necessarium sit prius quã petatis
ab eo s quia necesse habet rationalis cre¬
atura obtemperans deo. temporales cau¬
sas ad ȩternam ueritatem referre. siue
petendo quid erga se fiat. siue consulen¬
do quid faciat: Qui ꝑius mentis affectꝰ
ẽ. ut ipsa construatur. non ut ds instru¬
atur: Nam et hȩc quęlam contestatio ẽ
rationalis creaturȩ. quod non sibi ipsa
sit bonũ. quo beata fiat. s illud in commu¬
tabile cuius participatione etiã sapiens

Expanded text:
no generatio uentura. quod non sic accipiendum est, tamquam nescienti aliquid adnuntietur, ut sciat, sed sicut adnuntiant angeli non solum nobis beneficia dei uerum etiam illi preces nostras. nam scriptum est, ubi angelus hominibus dicit: Ego obtuli memoriam orationis uestrae, non ut tunc deus nouerit, quid uelimus uel quo indigeamus — nouit enim pater uester, ait dominus, quid uobis necessarium sit, priusquam petatis ab eo —, sed quia necesse habet rationalis creatura obtemperans deo temporales causas ad aeternam ueritatem referre siue petendo, quid erga se fiat, siue consulendo, quid faciat, qui pius mentis affectus est, ut ipsa construatur, non ut deus instruatur. nam et haec quaedam contestatio est rationalis creaturae, quod non sibi ipsa sit bonum, quo beata fiat, sed illud incommutabile, cuius participatione etiam sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
legati ex egypto: ethiopia preueniet manus
eus deo Egypti uel ethiopiȩ nomine. om̃iũ
gentium fidem significauit a parte totum:
legatos appellans reconciliationis predicato-¬
res: P xp̃o enim legatione fungim̾. tanquam
liari deo: Non ergo de solis israhelitis unde
apłi electi sunt: s etiam de cęteris gentibus
futuros predicatores. xpianȩ pacis. hoc modo
mistice ꝓpħatum est

Expanded text:
legati ex Aegypto; Aethiopia praeveniet manus ejus. Aegypti, vel Aethiopiae nomine, omnium gentium fidem significavit, a parte totum; legatos appellans reconciliationis praedicatoristo inquit , legatione fungor, tanquam  reconciliamini Deo. Non ergo de solis Israelitis, unde Apostoli electi sunt, sed etiam de caeteris gentibus futuros praedicatores Christianae pacis hoc modo mystice prophetatum est
Abbreviated transcription (Latin):
re calicẽ aquȩ frigidȩ discipulo fr̃uctus
autẽ ẽ. in nomine ꝓpħȩ. in nomine iusti.
in nomine discipuli hoc facere fructu
pascitur helias auidua sciente qđ homi¬
nem dei pasceret. et ꝓꝑter hoc pasceret:
Pcoruũ autẽ dato pascebatur. nec interi¬
or helias s ex terior pascebatur. qͥ posset
etiam talis cibi egestate corrumpi: Icłoq
quib miciandis atq lucrandis necessa¬
ria sunt sacramentorũ iniciorũ. et mag¬
reficiendos. aut in aliquo usu presentis
uitȩ adiuuandos pueros tuos. cum id
quare faciendũ sit. et quo ꝑtineat igno¬
rent. nec illi istos pascunt. nec isti ab il¬
lis pascuntur. quia nec illi hȩc sc̃a et rec¬
ta uoluntate oꝑantur. nec isti eorũ dati
ubi fructũ nundũ uident letantur: Inde
quippe animꝰ pascitur unde letatur : Ex¬

Expanded text:
re calicem aquae frigidae discipulo; fructus re calicem aquae frigidae discipulo; fructus autem in nomine prophetae, in nomine iusti, in nomine discipuli hoc facere. fructu pascitur Helias a uidua sciente, quod hominem dei pasceret et propter hoc pasceret; per cornum autem dato pascebatur. nec interior Helias, sed pascebatur, qui posset etiam talis cibi egestate corrumpi. Ideoquequibus initiandis atque lucrandis necessaria sunt sacramenta initiorum et magreficiendos aut in aliquo usu praesentis uitae adiuuandos pueros tuos, cum id quare faciendum sit et quo pertineat ignorent, nec illi istos pascunt nec isti ab illis pascuntur, quia nec illi haec sancta et recta uoluntate operantur nec isti eorum datis, ubi fructum nondum uident, laetantur. inde quippe animus pascitur, unde laetatur. e
Abbreviated transcription (Latin):
eos redisse nunc gaudet. et repullulasse
letatur tanquã reuiuiscente fertilitate
agri: Nunquid ꝓpter usus suos. quia dix̃
usib meis misistis: Nunquid ꝓpterea
Qm̃ ipse sequitur dicens: Non quia quero
datum. s requiro frurtum: Didicit a te
d̾s m̃s. inter datũ et fructũ discernere.
datum ẽ. res ipsa quã dat qui imꝑtitur
hȩc necessaria. ueluti ẽ. nummꝰ. cib po¬
tus. uestimentũ. tectum. ad iutoriũ: fru¬
ctus autẽ bona oꝑa et recta uoluntas
datoris ẽ: Non enim ait magister bonus
qui susceꝑit ꝓpħam tantũ. s addidit in
nomine ꝓpħȩ: Neq ait tantũ qui susce¬
perit iustum. s addidit in nomine us¬
ti: Ita quippe ille mercedẽ ꝓpħȩ. ille mer¬
cedem iusti accipiet: Nec solum ait qui
calicem aquȩ frigidȩ potũ dederit uni
ex minimis meis. s addidit tantũ in nomi¬
ne discipuli. et sic ad iunxit: Amen dico
uobis. non ꝑdet mercedẽ suã: Datum ẽ
susciꝑe ꝓpħam. susciꝑe iustũ. porrige¬

Expanded text:
eos redisse nunc gaudet et repullulasse laetatur tamquam reuiuescente fertilitate agri. Numquid propter usus suos, quia dixit: usibus meis misistis, numquid propterea mus? quoniam ipse sequitur dicens: non quia quaero datum, sed requiro fructum. didici a te, deus meus, inter datum et fructum discernere. datum est res ipsa, quam dat, qui inpertitur haec necessaria, ueluti est nummus, cibus, potus, uestimentum, tectum, adiutorium. fructus autem bona et recta uoluntas datoris est. non enim ait magister bonus: qui susceperit prophetam tantum, sed addidit: in nomine prophetae; neque ait tantum: qui susceperit iustum, sed addidit: in nomine iusti; ita quippe ille mercedem prophetae, iste mercedem iusti accipiet. nec solum ait: qui calicem aquae frigidae potum dederit uni ex minimis meis, sed addidit: tantum in nomine discipuli, et sic adiunxit: amen dico uobis, non perdet mercedem suam. datum est suscipere prophetam, suscipere iustum, porrige
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationum ac laborum suorum apłs
non tantum in carceribꝰ et naufragiis atq
huiusmodi multis molestiis. s etiam in fame
et siti. in frigore et nuditate. se laborasse cõ¬
memorat Q d̾ cũ legimꝰ. ñ existimemꝰ dñi ꝓmissa
querens regnũ & iusticiã łi. cũ dictũ sit nobis.
querite pͥmũ regnũ cłi & iusticiã eiꝰ. et hȩc oĩa
adicient᷑ uobis. quandoqͥdẽ ista sicut ad iutoria
nouit ille medicus cui semel nos totos com-¬
misimus et a quo habemus ꝓmissionem uitȩ
presentis et futurȩ quando apponat. quan¬
do detrahat. sicut nobis uidicat expedire.
quos consolandos et exercendos. in hac uita &
post hanc uitam in beata requie stabiliendos
atq firmandos gubernat et dirigit Pret̃¬

Expanded text:
tribulationum ac laborum suorum idem apostolus non tantum in carceribus et naufragiis, atque hujusmodi multis molestiis, sed etiam in fame et siti, in frigore et nuditate se laborasse commemorat . Quod cum legimus, non aestimemus Domini promissa postolus, quaerens regnum et justitiam Dei, cum dictum sit nobis, Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus, et haec omnia apponentur vobis: quandoquidem ista sicut adjutoria novit ille medicus, cui semel nos totos commisimus, et a quo habemus promissionem vitae praesentis et futurae, quando apponat, quando detrahat, sicut nobis judicat expedire; quos et consolandos et exercendos in hac vita, et post hanc vitam in perpetua requie stabiliendos atque firmandos gubernat, ac dirigit.
Abbreviated transcription (Latin):
latio magna qualis non fuit ab initio ep̃m¬
mundi. neq fiet Sic ẽ positum scđ̾m ma¬
theum et scđm marcum. ut incertum sit
utrum de excidio illius ciuitatis an de
scłi fine intelligi debeat: Lucas uero ut
ostenderet tunc factam fuisse abhomi¬
nationẽ desolationis quȩ adanihele pre¬
dicta ẽ. quando expugnata ẽ ihrłm: hȩc
eodem loco dñi uerba cominemorat: Cũ
autẽ uideritis circumdari ab exercitu
qui iudaicam scripsit hystoriam. talia ma¬
la dici illi populo tunc accidisse. ut uix cre¬
dibilia uideantur. Unde non in merito
dictum ẽ. talem tribulationẽ non fuisse
a creaturȩ initio. nec futuram: S et si tẽ¬
pore anti xꝑi talis aut maior forsitan erit
intelligendum ẽ. de illo populo dictum. qͦd
ei talis amplius futura non erit: Si enĩ anti¬
xꝑm illi primitus et precipuȩ recepturi
sunt. facturus ẽ. tunc idem populus tri¬
bulationem potius quã passuriis. De cȩte¬

Expanded text:
latio magna, qualis non fuit ab initio mundi neque fiet, sic est positum secundum Matthaeum et secundum Marcum, ut incertum sit, utrum de excidio illius ciuitatis an de saeculi fine intellegi debeat. ostenderetur tunc factam fuisse abominationem desolationis, quae a Danihele praedicta est, quando expugnata est Hierusalem, haec eodem loco domini uerba commemorat: Cum autem uideritis circum dari ab exercituqui Iudaicam scripsit historiam, talia mala dicit illi populo tunc accidisse, ut uix credibilia uideantur. unde non inmerito dictum est talem tribulationem nec fuisse a creaturae initio nec futuram. sed etsi tempore Antichristi talis aut maior forsitan erit, intellegendum est de illo populo dictum. quod ei talis amplius futura non erit; si enim Antichristum illi primitus et praecipue recepturi sunt, facturus est tunc idem populus tribulationem potius quam passurus. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ hoc nomen in scripturis usitatũ eorũ
qui licet iuste ac laudabiliter uiuant non st̃¬
tam̃ sine peccato Magis enim scut interest
int̾ irridentes et irrisores. inter murmuran-¬
tes: ⁊ murmuratores. int̾ scribentes et scripto¬
res. et cȩtera similia.ita scriptura peccatores ap¬
pellare consueuit ualde iniquos et grauibus
peccatorum sarcinis oneratos: Scientes aũt¬

Expanded text:
on est hoc nomen in Scripturis usitatum eorum, qui licet juste ac laudabiliter vivant, non sunt sine peccato. Magis enim sicut interest inter irridentes et irrisores, inter murmurantes et murmuratores, inter scribentes et scriptores, et caetera similia; ita Scriptura peccatores appellare consuevit valde iniquos et grandibus peccatorum sarcinis oneratos. 19.
Abbreviated transcription (Latin):
caro: Non quia oꝑa bona frustrant᷑cum deus
opera ex grã. non ex operibꝰ grã. quoniã fides
quȩ ꝑ dilectionem operatur. nichil operaretur
nisi ipsa dilectio dei diffunderet᷑ in cordibus
nr̃is ꝑspiritum scm̃ qui datꝰ ÷ nob̃. nec ipsa fides
ẽẽt in nobis nͥ unicuiq ds partiret᷑ mensuram
fidei:¬

Expanded text:
a cogitatione frustrantur, cum deus opera ex gratia, non ex operibus gratia, quoniam fides, quae per dilectionem operatur, nihil operaretur, nisi ipsa dilectio dei diffunderetur in cordibus nostris per spiritum sanctum, qui datus est nobis. sec ipsa fides esset in nobis, nisi unicuique deus partiretur mensuram fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ista cũ gaudio. nisi quando uidemꝰ ꝓfi¬
cum gaudio laborat oꝑarius in agro.
guando attendit arborem et fructum
uidet Quando attendit segetem. et
fluctuare ꝓspicit ubertatẽ: ñ sine cau¬
sa laborauit. ñ sine causa dorsũ curua-¬
uit: Non sine causa manꝰ attriuit non
sine causa frigus et estus tolerauit:
hoc ẽ qđ ait Ut cum gaudio hoc faci¬
ant. et ñ cum tristicia: Non enĩ ex peclit
siti quando contristant᷑ de malis ur̃is.
minico agro operemur. ut simul de-
mercetle gaudeamus:¬

Expanded text:
ista cum gaudio? Quando videmus homicum gaudio operarius in agro? Quando attendit arborem, et fructum videt; quando attendit segetem, et frugum in area prospicit ubertatem: non sine causa laboravit, non sine causa dorsum curvavit, non sine causa manus attrivit, non sine causa frigus et aestum toleravit. Hoc est quod ait, Ut cum gaudio hoc faciant, et non cum tristitia; non enim expedit siti quando contristantur de malis vestris, minico agro, fratres, bonum operemur; ut simul de mercede gaudeamus
Abbreviated transcription (Latin):
prope: Iudeos qui unum dm colebant: Quos
dixit qui erant delonge: Gentes qui dimisert̃
dm aquo facti erant. et colebant illa quȩ ipsi
fecerant: Non enim regionibus longe ẽ. a deo
nos ubi similis questio de pace inxꝑo iudeo¬
rum gentiumq tractatur. hoc dicit: Non enĩ
accepistis sꝑm seruitutis iterum intimore. s
accepistis sꝑm adoptionis filiorũ in quo clama¬
mus abba pater Recte autem de presentia
neant ad ꝓmissionẽ hereditatis: Non enim
euangelitatum ẽ. gentibus nisi post ascen.¬
de se etiam petrus de baptizato incircumci¬
so centurione cornelio defendit apud uide¬
os qui crediderant dicens. non se potuisse
se claruerat: Nlam ipso grauissimo documen¬
to etiam ad galat᷑as usus ẽ paulus cum dice¬
ret: hoc solum discere uolo auobis: Exope¬
ribus legis sꝑm accepistis. an ex auditu fidĩ:
Et paulo post. Qui gͦ tribuit uobis sꝑm et

Expanded text:
ope? Judaeos, quia unum Deum colebant. Quos dixit qui erant longe? Gentes, quia dimiserant eum a quo facti erant, et colebant illa quae ipsi fecerant. Non enim regionibus longe est quisqunos, ubi similis quaestio de pace in Christo Judaeorum gentiumque tractatur, hoc dicit: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore; sed accepistis Spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Recte autem de praesentia neant ad promissionem haereditatis. Non enim evangelizatum est Gentibus, nisi post ascende se etiam Petrus de baptizato incircumciso Centurione Cornelio defendit apud Judaeos qui crediderant, dicens non se potuisse se claruerat . Nam et ipso gravissimo documento etiam superius usus est Paulus, cum diceret, Hoc solum volo discere a vobis: Ex operibus Legis Spiritum accepistis, an ex auditu fidei? Et paulo post, Qu
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ. dicite cuiꝰ pater ẽ esse. substantiȩ: Ad
causam quȩ inter nos agitur sufficit nob̃
Ueruntamen ad monendi estis. ut intuea¬
mini quod ait apłs. hiᷤ qui natura non suit
di seruistis: Ubi certe nos deo qui natura
ẽ. ds. seruire monstrauit: Uos gͦ qui d̾m pa¬
trem non natura dm ẽẽ creditis. ubi eum
constituatis aduertite: Tales quales fueruis¬
illi quibus dictum ẽ. his qui natura non fc̃
dii seruistis: Uos si tales ẽẽ uultis petimꝰ ne
uelitis. et d̾m patrẽ natura łm eẽ dicatis.
eiusq filiũ quem non gr̃a s natura filiũ ẽẽ.¬
iam dicitis. eiusdem naturȩ cuiꝰ pater ẽ. ñ
negetis. ne nichil aliud quã filiũ uerũ ẽẽ

Expanded text:
rae; dicite cujus Pater est esse substantiae: ad rae; dicite cujus Pater est esse substantiae: ad causam quae inter nos agitur, sufficit nobis. Verumtamen admonendi estis, ut intueamini quod ait Apostolus, His qui natura non sunt dii, servistis : ubi certe nos Deo qui natura est Deus, servire monstravit. Vos ergo qui Deum Patrem non natura Deum esse creditis, ubi eum constituatis, advertite; illi quibus dictum est, His qui natura non sunt dii, servistis. Vos si tales esse vultis, petimus ne velitis, et Deum Patrem natura Deum esse dicatis: ejusque Filium, quem non gratia, sed natura Filium jam esse dicitis, ejusdem naturae cujus Pater est non negetis, ne nihil aliud quam Filium esse verum
Abbreviated transcription (Latin):
euidenter ostenditur. et patris et filii eẽ
aliud ex istimo ipsũ ꝓprie uocari sꝑm scm̃.
cum etiam si de singulis interrogemur ñ
possumus nisi et patrem et filiũ spm̃ dice¬
re. quoniã sꝑc ẽ. deus id ẽ non corpus est
singuli. hoc ꝓprie uocari oportuit eũ qui
non ẽ. unius eorum. s in quo communitas
apparet amborũ: Cur gͦ non credamus
quod etiam de filio ꝓcedat sp̃e sc̃s. cum
filii quoq ipse sit sꝑc: Si enim non abeo
procederet. non post resurrectionem se
representans discipulis suis in sufflasset
rantes d̾m. his qui natura non sunt dii
seruiebatis:¬
ideo natura non ẽ. quia sꝑc ẽ: S forte
quia natus non ẽ. ideo eum non uultis ẽẽ
naturam: Putatis enĩ quod anascendo na¬
tura sit dicta Scitote gͦ quod unaqueq
res eẽ dicit᷑ ꝑ substantiam. hoc eẽ utiq ꝑ
naturam Certe si non putatis ẽẽ dicen¬
dum eiusdẽ filiũ cuius pater ẽ esse natu¬

Expanded text:
evidenter ostenditur, et Patris et Filii ipsuevidenter ostenditur, et Patris et Filii ipsualiud existimo ipsum vocari proprie Spiritum, cum etiam si de singulis interrogemur, non possimus nisi et Patrem et Filium spiritum dicere, quoniam spiritus est Deus, id est, non corpus est  vocantur et singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credam quod etiam de Filio procedat Spiritus sanctus, cum Filii quoque ipse sit spiritus? Si enim non ab eo prrepraesentans discipulis suis insufflasset,rantes deum his, qui natura non sunt dii, seruiebatisideo natura non est, quia spiritus est. Sed forte quia natus non est, ideo eum non vultis esse naturam; putatis enim quod a nascendo natura sit dicta. Scitote ergo, quod unaquaeque res esse dicitur per substantiam, hoc esse utique per naturam. Certe si non putatis esse dicendum, ejusdem Filium cujus Pater est esse natu
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquis forsitan quęrat utrum et afilio ꝓ
dñm dicentem: Non enĩ uos estis qui loqui¬
mini. s sp̃c patris ur̃i qui loquitur in uobis:
habes et apłm: Misit d̾s inquit sp̃m filii sui
incorda nr̃a: Nunquid duo sunt. alius patris
alius filii : Absit Unũ enim corpꝰ ait. cum sig¬
nificaret ȩccłiam. moxq addidit. et unus
Sicut uocati estis inquit inuna spe uocatio¬
nis ur̃ȩ. Unus dñs: Hic utiq xꝑm intelligi
uoluit: Restat ut etiam patrem nominet:
Sequitur ergo Una fides. unum baptisia.
omnibus: Cum gͦ sicut unus pater:. et unus
dñs. id ẽ filius. ita sit. et unus sꝑc ꝓfecto ã¬
borum ẽ. quandoquidem dicit ipse xꝑe iħc.
bes eundẽ apłm alio loco dicentẽ: Si autẽ
sp̃c eius qui suscitauit iħm amortuis habi¬
tat in uobis: Hic utiq sp̃m patris intelli.¬
gi uoluit. de quo tamen alio loco dicit Quiꝰ¬
quis autẽ sp̃m xrꝑi non habet. hic non ẽ eiꝰ
Q multa sunt alia testimonia. quibus hoc

Expanded text:
aliquis forsitan quaerat, utrum et a Filio pDominum dicentem: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Habes et Apostolum: Misit Deus, inquit, Spiritum Filii sui in corda nostra . Nunquid duo sunt, alius Patris, alius Filii? Absit. Unum enim corpus ait, cum significaret Ecclesiam, moxque addidit, et unus Sicut vocati estis, inquit, in una spe vocationis vestrae. Unus Dominus. Hic utique Christum intelligi voluit. Restat ut etiam Patrem nominet. Sequitur ergo: Una fides, unum baptisma, omnibus . Cum ergo sicut unus Pater, et unus Dominus, id est Filius, ita sit et unus Spiritus, profecto amborum est: quandoquidem dicit ipse Christus  eumdem Apostolum dicentem: Si autem spiritus ejus qui suscitavit Jesum ex mortuis, habitat in vobis. . Hic utique spiritum Patris intelligi voluit, de quo tamen alio loco dicit: Quisquis autem spiritum Christi non habet, hic non est ejus . Et multa alia sunt testimonia, quibus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
legi mentis eius. s ꝓrsus toto corde. tota
summumq preceptum: Cur gͦ non preci¬
peretur homini ista ꝑfectio. quamius eã
in hac uita nemo habeat: Non enĩ recte cur
ritur. si quo currendum ẽ. nesciatur Quo¬
modo autẽ sciretur. si nullis preceptis

Expanded text:
legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota summumque praeceptum. cur ergo non praeciperetur homini ista perfectio, quamuis eam in hac uita nemo habeat? non enim reritur, si quo currendum est nesciatur. Quomodo autem sciretur, si nullis praeceptis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti sumus hoc sapiamꝰ. id ẽ quot quot
ꝑfecti currmus. hoc sapiamꝰ qł nondum
ꝑfecti sumus. ut illuc ꝑficiamur quo ꝑ¬
fecte adhuc currimꝰ ut cum uenerit qd
ꝑfectum ẽ. qł ex parte ẽ. destruatur: id
ẽ non iam ex parte sit s extoto. quia fidi
et spei iam res ipsa non quȩ credatur et
speretur. s quȩ uideatur teneaturq suc¬
ceclet. caritas autẽ quȩ in his tribus ma¬
ior ẽ. non auferatur. s augeatur et ĩple.¬
atur. contemplata qđ credebat. et qđ
sꝑabat in depta. in qua plenitudine cari¬
tatis preceptum illud implebitur. dili¬
ges dñm łm tuũ ex toto corde tuo et ex
tota anima tua. et ex tota mente tua
Nam cum ẽ adhuc aliquid carnalis com¬
cupiscentiȩ. qđ uel continendo frenetur
non omnimodo ex tota anima diligit᷑ cls:
Non enim caro sine anima concupiscit.
quamius caro concupiscere dicatur. qͥa
carnaliter anima concupiscit: Tunc erit
iustus sine ullo omnino peccato. quia
nulla lexerit in menbris eius repugnans

Expanded text:
fecti, hoc sapiamus; id est: quotquot perfecte currimus, hoc sapiamus, quod nondum perfecti sumus, ut illic perficiamur, quo perfecte adhuc currimus, ut cum uenerit quod perfectum est, quod ex parte est destruatur, id est non iam ex parte sit, sed ex toto, quia fidei et spei iam res ipsa, non quae credatur et speretur, sed quae uideatur teneaturque, succedet, caritas autem, quae in his tribus maior est, non auferatur, sed augeatur et impleatur cosperabat indepta. in qua plenitudine caritatis praeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota animas tua et ex tota mente tua. nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. tunc erit iustus sine ullo omnino peccato quia nulla lex erit in membris eius repugnans
Abbreviated transcription (Latin):
Uera sponsa xp̃i intelligit quid distet
inter litteram et sp̃m. que duo dicunt᷑
alio modo lex et gr̃a. et non iam in uetꝰ¬
tate litterȩ s in nouitate spc deo serui¬
ens. non ẽ iam sub lege s sub gr̃a. et sic¬
uidet non rep̃hendi legem cum dicitur
littera occidit sp̃c autem uiuificat. sicut
non reprehenditur scientia cũ dicitur. sci¬
entia inflat. caritas uͦ ȩdificat: Nam utiq¬
ipse dixerat Sc̃imus quia om̃s scientiam
habemus Et tunc aduingit: Scientia in-¬
flat. caritas uero edificat Utquid ergo ha¬
bebat ipse quo inflaretur. nisi quia cum
caritate non solum non inflat scientia.
s etiam firmat: Ita littera cum spũ. et lex
cum gratia. iam non eo modo littera et
lex appellatur. sicut ꝑse ipsam cum &¬
cidit abundante delicto. ita enim lex
et uirtus peccati dicta ẽ cum auget eiꝰ
noxiam delectationem ꝑ seueram ꝓibitio.¬
nem nec tamen etiam sic malaẽ s pecca-¬
tum ut appareat peccatum ꝑ bonum mͥ¬

Expanded text:
a insultas, intellegit, quid distet inter litteram et spiritum, quae duo dicuntur alio modo, lex et gratia, et non iam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus deo seruiens non est iam sub lege, sed sub grauidet non reprehendi legem, cum dicitur: littera occidit, spiritus autem uiuificat, sicut non reprehenditur scientia, cum dicitur: scientia inflat, caritas uero aedificat. nam utiqipse dixerat: scimus, quia omnes scientiam habemus, et tunc adiungit: scientia inflat, caritas uero aedificat. utquid ergo habebat ipse, quo inflaretur, nisi quia cum caritate non solum non inflat scientia, sed etiam firmat? ita littera cum spiritu et lex cum gratia iam non eo modo littera et lex appellatur, sicut per se ipsam cum occidit abundante delicto. ita enim lex et uirtus peccati dicta est, cum auget eius noxiam delectationem per seueram prohibitionem. nec tamen etiam sic mala est; sed peccatum ut adpareat peccatum, per bonum op
Abbreviated transcription (Latin):
Uestiti sunt et optime Quam optime uultis
nosse: Quot quot in xꝑo baptirati estis.
xꝑm industis Omnes omnino apud eam
uestiti sunt: Q boni serui. et mali serui ues.¬
titi sunt: Boni serui uestiti sunt. qui x ꝑm
induerunt. non tantum informa sacram̃¬
ti. s etiam in opere exempli. sequentes ue¬
tigia dñi sui Alii uero usq ad sacramen¬
tum rebbituri de sua ueste rationẽ: Non
cessat tamen illa mulier. non cessat illa mu¬
lier om̃s uestire ut nemo querat᷑ nemo di¬
cat: Ideo non sum bene operatꝰ. quia non sũ

Expanded text:
estiti sunt, et optime. Quam optime vultis nosse? Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis . Omnes omnino apud eam vestiti sunt. Et boni servi et mali servi vestiti sunt: sed boni servi vestiti sunt, qui Christum induerunt, non tantum in forma Sacramenti, sed etiam in opere exempli, sequentes vestigia Domini sui; alii vero usque ad Sacramentum, reddituri de sua veste rationem. Non cessat tamen illa mulier, non cessat illa mulier omnes vestire: ut nemo queratur, nemo dicat, Ideo non sum bene operatus, quia non sum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ex occulta dei uoluntate uocat᷑ ho¬
mo ad participationẽ tantȩ gr̃ȩ. alius sic.
alius autem sic Suꝑ eminentẽ uero scien¬
tiȩ caritatem.xꝑi. eam ꝓfecto ubi pax illa
in omnẽ plenitudinẽ dei miscđia sua im¬
plere dignetur. ut uideri possit a nobis:
Hanc plenitudinẽ dei. quidã in sermone
apłi sic intellexerunt. ut putarent nos hoc
sicut recognoscis apłs posuit ita loquens:
Cognoscere etiam suꝑ eminentẽ scientiȩ
caritatẽ.xꝑi ut impleamini in omnem ple¬
nitudinẽ dei: Qua ꝓpter. si aliquid inqui¬
unt minus quã d̾s habebimus et in aliquo
minores erimus. quomͦ implebimur. in om̃ẽ
plenitutudinẽ dei: S qm̃ implebimur. pro¬
fecto erimus ȩquales Auersaris utiq istum
et de testaris humanȩ mentis errorẽ scio et
quo loci interuallo apparebit. s cum uene¬
rit ad eos et mansionem fecerit apud eos.
qm̃ sic implebuntur in omnẽ plenitudinẽ

Expanded text:
sicut ex occulta dei uoluntate uocatur hosicut ex occulta dei uoluntate uocatur homo ad participationem tantae gratiae alius sic alius autem sic; supereminentem uero scientiae caritatem Christi eam profecto, ubi pax illa in omnem plenitudinem dei misericordia sua inplere dignetur, ut uideri possHanc plenitudinem dei quidam in sermone apostoli sic intellexerunt, ut putarent nos hoc sicut recognoscis, apostolus posuit ita loquens: Cognoscere etiam supereminentem scientiae caritatem Christi, ut impleamini in omnem plenitudinem dei. quapropter si aliquid, inquiunt, minus quam deus habebimus et in alminores erimus, quomodo implebimur in omnem plenitudinem Dei? sed quoniam implebimur, profecto erimus aequales. Aversaris istum utique et detestaris humanae mentis errorem, scio, et quo loci intervallo apparebit; sed cum venerit ad eos, et mansionem fecerit apud eos: quoniam sic implebuntur in omnem plenitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
sic intelligere soleo: In latitudine bona oꝑa
caritatis. in longitudine ꝑseuerantiã usq in
finem. in altitudine spem cȩlestium p̃miorũ.
in profundo inscrutabilia iudicia dei. unde
ista gr̃a in homines uenit. et hunc intellectũ
coaptare etiam sacramento crucis. ut in lati¬
tudine accipiatur transuersũ lignũ quo ex¬
tendunt᷑ manus ꝓpter operum significatio.¬
nem. in longitudine ab ipso usq interrã ubi
totum corpus crucifixum stare uidetur.
qđ significat ꝑsistere. hoc ẽ. longanimiter
ꝑmanere. in altitudine ab ipso transuerso
ligno sursum uersus quo caput eminet
propter expectationem suꝑnorũ. ne illa
oꝑa eius bona atq in eis ꝑseuerantia. ꝓpt̃
beneficia dei. terrena ac temporalia faci¬
enda credantur. s potius ꝓꝑter illub qđ
de suꝑ sempiternũ sperat fides quȩ ꝑdilec¬
tionem oꝑatur. in ꝓfundo autẽ pars illa
ligni quȩ interrȩ abdito defixa latet. s
inde consurgit omne illud quod eminet.

Expanded text:
sic intellegere soleo: in latitudine bona opera caritatis, in longitudine perseuerantiam usque in finem, in altitudine spem caelestium praemiorum, in profundo inscrutabilia iudicia dei, unde ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transuersum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare uidetur, quod significat persistere, hoc est longanimiter permanere; in altitudine ab ipso transuerso ligno sursum uersus, quod ad caput eminet, propter expectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseuerantia propter beneficia dei terrena ac temporalia facienda credantur sed potius propter illud, quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars illa ligni, quae in terrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne illud, quod eminet,
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ in nobis manet. de sꝑu quẽ dedit nobis:
Ipse sꝑc testimoniũ reddit sꝑui nr̃o. quia
sumus filii dei: Ad ipsum enĩ ꝑtinet societas
qua efficimur unũ corpus unici filii di. un
de scriptum ẽ: Si qua igitur ex hortatio in
xꝑo si qł solatiũ caritatis. si qua societas
sꝑc: Propt̾ hanc societatẽ. illi in quos primi¬
tus uenit. linguis omniũ gentiũ sunt locu¬
ti. quia ꝑ linguas consociatio constat gene¬
ris humani et sic oportebat ꝑ linguas gen
tium significari istam societatẽ filiorũ dĩ
et menbrorũ xꝑi futurã in omnibus gen¬
tibus ut quemadmodũ tunc ille appare
gius omniũ gentiũ. ita nunc ille se agnos
pacis eccłiȩ. quȩ diffunditur in omnibꝰ gen¬
tibus. Unde dicit apłs: Studentes seruare
unitatẽ sꝑc inuinculo pacis: Sicut enĩ cor
menbra corporis cum sint multa unũ cor.¬
pus sunt. ita et xꝑc & enim in uno sꝑu om¬
nes nos. in unũ corpus baptizati sumus si¬

Expanded text:
 in nobis manet, de Spiritu quem dedit nobis. Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quia sumus filii Dei. Ad ipsum enim pertinet societas, qua efficimur unum de scriptum est: si qua igitur exhortatio in Christo, si quod solacium caritatis, si qua societas spiritus. propter hanc societatem illi in quos primitus uenit linguis omnium gentium sunt locuti, quia per linguas consociatio constat generis humani; et sic oportebat per linguas omnium gentium significari istam societa.tem filiorum dei et membrorum Christi futuram in omnibus gentibus, ut, quemadmodum tunc ille apparebguis omnium gentium, ita ille se nunc agnoscpacis ecclesiae, quae diffunditur in omnibus gentibus. unde dicit apostolus: studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. Quod membra corporis cum sint multa, unum corpus sunt; ita et Christus. Etenim in uno spiritu omnes nos in unum corpus baptizati sumus; si
Abbreviated transcription (Latin):
cordibus ur̃is dño. uel uocibus acorde non
dissonis. omnia in głam dñi facite. qui ope¬
ratur omnia in omnibus atq ita feruente
sꝑu. ut in dño laudetur anima ur̃a: Ipsa ẽ
enim actio recti itineris quȩ occulos sẽꝑ
des: Talis actio nec frangitur negocio. nec
frigida ẽ. ocio. nec turbulenta nec marcida
ẽ. nec audax. nec fugax. nec preceps nec ia¬
cens: Hȩc agite. et cłs pacis erit uobiscũ: Sol¬
accepit hoc donũ. ut in ea sꝑu scõ fiat remis¬
sio peccatorum: Quam remissionẽ eum trini¬
tas faciat. ꝓpriȩ tamen ad sꝑm scm̃ intelligi.¬
tur ꝑtinere: Ipse enim ẽ. sꝑc ad optionis filio¬
rum in quo clamamus abba pater. ut ei possi¬
mus dicere. dimitte nobis debita nr̃a Qł in¬

Expanded text:
cordibus uestris domino uel uocibus a corde non cordibus uestris domino uel uocibus a corde non dissonis: omnia in gloriam dei facite, qui operatur omnia in omnibus, atque ita feruentes spiritu, ut in domino laudetur anima uestra. ipsa est enim actio recti itineris, quae oculos sempedes. talis actio nec frigitur negotio nec frigida est otio nec turbulenta nec marcida est nec audax nec fugax nec praeceps nec iacens. haec agite et deus pacis erit uobiscum. accepit hoc donum ut ea in Spiritu sancto fiat remissio peccatorum? quam remissionem cum Trinitas faciat, proprie tamen ad Spiritum sanctum intelligitur pertinere. Ipse enim est Spiritus adoptionis filiorum, in quo clamamus: « Abba, Pater, » ut ei possimus dicere, « dimitte nobis debita nostra.
Abbreviated transcription (Latin):
s stantẽ deiecit hominẽ: Deiecit stantẽ.
s xꝑc descendens erexit iacentẽ: Unde
tamen erexit dñs tuus: Attende Humili¬
tate erexit factus obediens usq ad mor.¬
tem: Humiliauit semecipsum: Princeps
tuus humilis. et tu suꝑbus: Caput humi¬
le et menbrũ suꝑbum: Absit: Nonuult eẽ
de corpore capitis humilis: qͥ amat suꝑbiã:

Expanded text:
 stantem dejecit hominem. Dejecit stantem: sed Christus descendens erexit jacentem. Unde te tamen erexit Dominus tuus, attende. Humilitate erexit, factus obediens usque ad mortem, humiliavit semetipsum . Princeps tuus humilis, et tu superbus? Caput humile, et membrum superbum? Absit. Non vult esse de corpore capitis humilis, qui amat superbiam.
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ non mechaberis ita uiolatis. ut
hoc maxime in conuigio de testemini
quod filii ꝓcreantur. ac sic auditores
urõs dum cauent ne feminȩ quibꝰ mis¬
centur concipiant etiã uxorum ad ul¬
bere. qđ de tanto ante p̃dixit apłs. quan¬
do id conaris auferre denuptiis. unde st̃
nuptiȩ: Quo ablato. mariti erunt turpi¬
ter amatores. meretrices.uxores.thalami
fornices. soceri lenones: Ac ꝑhoc etiam il¬
lud p̃ceptum quod ẽ non occides. ex eius¬
dem erroris ꝑuersitate non seruas: Dum
enun times ne dei tui menbrũ ligetur
in carnẽ. non das esurienti panẽ. hic for.¬
micdans homicidiũ falsum. illic ꝑpetrans
uerum: Itaq si in curras in eum famelicũ
qui mori possit nisi cibum porrigendo
subuenias. iam tu homicida teneberis.
aut lege dei si non dederis:aut lege ma.¬
nichei si dederis

Expanded text:
quod est: non moechaberis, ita uiolatis, ut hoc maxime in coniugio detestemini, quod filii procreantur, ac sic auditores uestros, dum cauent, ne feminae, quibus miscentur, concipiant, etiam uxorum adulbere, quod de te tanto ante praedixit apostolus, quando id conaris auferre de nuptiis, unde sunt nuptiae ? quo ablato mariti erunt turpiter amatores, meretrices uxores, thalami fornices, soceri lenones. ac per hoc etiam illud praeceptum, quod est: non occides, ex'eiusdem erroris peruersitate non seruas. dum enim times, ne dei tui membrum ligetur in carne, non das esurienti panem, hic formidans homicidium falsum, illic perpetras uerum. itaque si incurras in eum famelicum, qui mori possit, nisi cibum porrigendo subuenias? iam tu homicida teneberis aut lege dei, si non dederis, aut lege Manichaei, si dederis
Abbreviated transcription (Latin):
locutũ apłm. quandoquidẽ in grecis exẽ¬
tinis habemus: habitu Quo nomine oportet
intelligi. non mutatũ eẽ. uerbũ susceptio¬
ne hominis. sicuti nec menbra ueste indu¬
ta mutantur. quam quã illa susceptio in¬
effabiliter. susceptũ suscipienti copulaue¬
rit: S quantũ uerba humana rebus in¬
effabilibus coaptari possunt. ne mutatus
intelligatur d̾s humane fragilitatis as¬
sumptor. electum ẽ. ut grece cxHQIA.
et latine habitus diceretur illa susceptio¬

Expanded text:
locutum Apostolum, quandoquidem in Graecis exemlocutum Apostolum, quandoquidem in Graecis exemtinis habitum habemus. Quo nomine oportet intelligi, non mutatum esse Verbum susceptione nominis, sicuti nec membra veste induta mutantur, quanquam illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copulaverit; sed quantum verba humana rebus ineffabilibus coaptari possunt, ne mutatus intelligatur Deus humanae fragilitatis assumptor, electum est, ut Graece σχῆμα et Latine habitus diceretur illa susceptio
Abbreviated transcription (Latin):
possent uidere. et ꝑ qd ad illud lumen in¬
terius ducerentur: Iste autẽ habitus non
ẽ. ex primo genere: Non enĩ manens in
se natura hominis. naturã dei commuta¬
uit: Neq ex scd̃o. non enĩ immutauit ho¬
mo d̾m. et mutatus ab illo ẽ Neq ex quar.¬
to. non enĩ sic assumptus ẽ. homo. ut neq
ipse mutatus sit cłm nec ab illo mutare¬
tur. s pocius extercio: Sic enim assump¬
excellentius atq coniunctius quã uestis
ab homine cum inluitur: Hoc gͦ nomine
habitus satis significauit apłs quemad.¬
factus. quia non transfiguratione in ho¬
minẽ. s habitu factus ẽ. cum indutus
ẽ homine. quẽ sibi uniens quod ammodo
atq conformans. in mortalitati ȩternitatiq
sociaret: S illũ habitũ qui ẽ inꝑceptio¬
ne sapientiȩ et disciplinȩ greci noz in
uocant. hunc autẽ scđm quẽ dicimus ues¬
titũ uel armatũ cx ͤs Ma potius appellasi
Ex quo intelligitur de isto genere habitꝰ

Expanded text:
possent videre, et per quod ad illud lumen inpossent videre, et per quod ad illud lumen interius ducerentur. Iste autem habitus non est ex primo genere, non enim manens in se natura hominis naturam Dei commutavit. Neque ex secundo: non enim immutavit homo Deum, et mutatus ab illo est; neque ex quarto: non enim sic assumptus est homo, ut neque ipse mutaret Deum, nec ab illo ipso mutaretur; sed potius ex tertio, sic enim assumpexcellentius atque conjunctius quam vestitus, cum ab homine induitur. Hoc ergo nomine habitus satis significavit Apostolus quemadudinem hominum factus, quia non transfiguratione in hominem, sed habitu factus inventus est, cum indutus est homine quem sibi uniens quodammodo atque conformans, immortalitati aeternitatique sociaret. Sed illum habitum qui est in perceptionocant; hunc autem secundum quem dicimus vestitum vel armatum, σχῆμα potius appellant. Ex quo intelligitur de isto genere habitus
Abbreviated transcription (Latin):
mutant quibus accidunt. nec abeis ipsa
mutantur. sicut anulus indigito si non
nimis subtiliter attendatur. Uerunta¬
men hoc genus aut nullum ẽ. si diligen¬
ter discutias. aut omnino rarissimũ: Cũ
igitur apłs de unigenito dei filio loque.¬
retur. quantũ ꝑtinet ad diuinitatẽ eius
patri. qd ei non fuit tanquã rapina id est.
quasi alienũ appetere. si semꝑ manens in
ea ȩqualitate nollet hominẽ indui. et ho¬
minibus ut homo apparere: Semetipsum
ex inaniuit non formã suã mutans. s for¬
mã serui accipiens. neq conuersus aut
transmutatus in hominẽ amissa in com¬
mutabili stabilitate. s quamquã uerum
hominẽ suscipiendo ipse susceptor. insi.
quibus in hominẽ apparuit ẽ. habitu in¬
uentus ut homo. id ẽ habendo hominẽ
inuentus ut homo ẽ: Non enĩ poterat
inueniri ut homo abhis qui cor inmun-¬
dũ habebant. et uerbũ apud patrẽ uide¬
re non poterant. nisi hoc suscipiendo qđ

Expanded text:
mutant quibumutant quibumutantur, sicuti annulus in digito, si non nimis subtiliter attendatur. Verumtamen hoc genus, aut nullum est, si diligenter discutias, aut omnino rarissimum. Cum igitur Apostolus de unigenito Dei Filio loqueretur, quantum pertinet ad divinitatem ejus Patri, quod non ei fuit tanquam rapinam, id est, quasi alienum appetere, si semper manens in ea aequalitate, nollet homini homine indui, et hominibus ut homo apparere; sed semetipsum exinanivit, non formam suam mutans, sed formam servi accipiens, neque conversus aut transmutatus in hominem, amissa incommutabili stabilitate; sed tanquam verum hominem suscipiendo, ipse susceptor in simiquibus in homine apparuit, habitu inventus est ut homo, id est, habendo hominem inventus ut homo est; non enim poterat Deus inveniri ut homo ab his qui cor immundum habebant, et Verbum apud Patrem videre non poterant, nisi hoc suscipiendo quod
Abbreviated transcription (Latin):
inter ẽ. qł quedã eorũ quȩ accidunt no¬
bis. ut habitũ faciant non mutantur a no¬
bis. s ipsa nos mutant inse. ipsa integra
et in concussa manentia sicuti sapientia
cum accidit homini. non ipsa mutatur
s hominẽ mutat. quẽ destulto sapientẽ
facit Quȩdã uero sic accidunt ut et mu¬
tent et mutentur sicuti cibus et ipse amit¬
tens speciem suã cum incorpus nr̃m uer¬
titur. et nos refecti cibo. ab exilitate atq
languore in robur atq ualentiã commu¬
tamur: Tercium genus ẽ. cum ipsa quȩ ac¬
cidunt mutantur ut habitũ faciant. & quo¬
damin formantur ab eis quibus habitum
faciant. sicuti ẽ uestis: Nam cum deiecta
uel deposita ẽ. non habet eam formã quã
sumit cum induitur atq inducitur men¬
bris Induta gͦ accipit formã quã non ha¬
bebat exuta. cum ipsa menbra et cum in¬
duuntur et cum exuuntur in suo statu ma¬
neant: Potest eẽ. etiã quartũ genus cum
ea quȩ accidunt ad faciendũ habitũ. nec
A

Expanded text:
interest, quod quaedam eorum quae accidunt nobis, ut habitum faciant, non mutantur a nobis, sed ipsa nos mutant, in seipsa integra et inconcussa manentia, sicuti sapientia, cum accidit homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accidunt, ut et mutent et mutentur: sicuti cibus, et ipse amittens speciem suam, in corpus nostrum vertitur, et nos refecti cibo, ab exilitate atque languore in robur atque valentiam commutamur. Tertium vero genus est, cum ipsa quae accidunt mutantur, ut habitum faciant, et quodammodo formantur ab eis quibus habitum faciunt, sicuti est vestis: nam cum projecta vel reposita est, non habet eam formam quam sumit cum induitur atque inducitur membris. Induta ergo accipit formam quam non habebat exuta, cum ipsa membra, et cum induuntur, et cum exuuntur, in suo statu maneant. Potest esse etiam quartum genus, cum ea quae accidunt ad faciendum habitum, nec ea
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ sibi ex hibitum ne forte negaretur.
et minꝰ ille cum argueret laudaret᷑. peꝑcit
errantibus: Nam si hoc fecisset. eẽt int̾
illos qui se ipsos pascunt non oues. diceret¬
gͦ apud se ipsum: Quid ad me ꝑtinet :
Quis quod uelit agat. uictus meus saluus
ẽ. honor meus saluus ẽ. et lucet luna satis
ẽ. michi. eat quisq qua potest. Ergo integͣ
tibi sunt omnia. si eat quisq qua potest:
Nolo te prepositũ facere. unũ te constituo
de ipsa plebe: Si patitur unũ menbrum.
conpatiunt᷑ omnia menbra Proinde ipse
apłs cum eos commemoraret quales fue¬
rint erga illum. ne quasi oblitus eorũ ho¬
norificentiȩ uideret᷑. testimoniũ ꝑhibet
quod sicut angłm dei susceperunt eum.
quod si fieri posset oculos suos uellent eru¬
ere et illi dare et tamen accedit ad ouem
languidam. ad ouem putridam. secare
uulnus non parcere putredini: Ergo in qͥt
mimicus uobis factus sum predicans ue¬

Expanded text:
honorem sibi exhibitum, ne forte negaretur, honorem sibi exhibitum, ne forte negaretur, et minus ille cum argueret laudaretur, pepercit errantibus? Nam si hoc fecisset, esset inter illos qui se ipsos pascunt, non oves. Diceret apud seipsum. Quid ad me pertinet? quisque quod velit, agat. Victus meus salvus est, honor meus salvus est, et lac et lana satis est mihi. Eat quisque qua potest.Ergo integra tibi sunt omnia, si eat quisque qua potest? Nolo te praepositum facere: unum te constituo de ipsa plebe. Si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra. Proinde ipse apostolus cum eis commemorat, quales fuerint erga illum, ne quasi oblitus eorum honorificentiae videretur, testimonium perhibet, quod sicut angelum Dei susceperint eum: quod si fieri posset, oculos suos vellent eruere, et illi dare. Et tamen accedit ad ovem languidam, ad ovem putridam, secare vulnus, non parcere putredini. Ergo, inquit, inimicus factus sum vobis praedicans ve
Abbreviated transcription (Latin):
quidam quia cũ lac consumerent et lanis
se tegerent. oues negligebant: Sua ergo
tantum querebant. non quȩ ihu xꝑi Sed
qm̃ diximus quid sit lac consumere: quera¬
mus quid sit lanis tegere Qui prebet lac
potum prebet. et qui p̃bet lanam honorem¬
prebet: lsta sunt duo quȩ a populis quert̃
qui se ipsos pascunt non oues. commodũ sup¬
plendȩ necessitatis et fauorem honoris et
laudis: Q enim uestimentũ ꝓpterea bene
intelligit᷑ in honorẽ. quia nuditatẽ conte.
git: Est enim unus quisq homo infirmꝰ:
Et quid ẽ quisquis uobis pre ẽ nisi quod
uos estis: Carnem portat. mortalis est
manducat. dormit. surgit. natus ẽ moritu.¬
ueluti contegis quod infirmũ ẽ:. Uidete cu¬
iusmodi indumentũ acceperat a bona dei
plebe paulus cum diceret Sicut angłm
dei excepistis me Testimoniũ enĩ uobis ꝑ¬
hibeo. quia si fieri posset oculos urõs eruis¬
setis et dedissetis mͥ: S cum tantus illi
honor exhibitus eẽt. nunquid ꝓpter ipsũ

Expanded text:
tur? quia cum lac sumerent, et lanis se tegerent, oves negligebant. Sua ergo tantum quaerebant, non quae Jesu Christi. Sed quoniam diximus, quid sit lac consumere quaeramus, quid sit lanis tegere. Qui praebet lac, potum praebet; et qui ppraebet. Ista sunt duo quae a populis quaerunt, qui se ipsos pascunt, non oves; commodum supplendae necessitatis, et favorem honoris et laudis. Etenim vestimentum propterea bene intelligitur in hgit. Est enim unusquisque homo infirmus. Et quid est, quisquis vobis praeest nisi quod vos estis? Carnem portat, mortalis est, manducat, dormit, surgit, natus est, morituvelut contegis quod infirmum est. Videte cujusmodi indumentum acceperat a bona Dei plebe idem Paulus, cum diceret: Sicut angelum Dei excepistis me. Testimonium enim vobis perhibeo, quia si fieri posset, oculos vestros eruissetis, et dedissetis mihi . Sed cum tantus illi honor exhibitus esset, nunquid propter ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
nos clitaremur: Ipsum enim de terra susci.¬
tauit tam cito. ut caro eius non iuderet cor¬
ruptionẽ: Nec illud ab illo alienabo qđ ad
ditum ẽ. et destercore erigit in opem: In ops
quippe idem qui pauꝑ: Stercus uero unde
erectus ẽ. rectissime intelliguntur ꝑsecuto¬
res uidei: Inquorũ numero cum se dixisset
solum detrimenta. uerũ etiã stercora exis.¬
timaui eẽ. ut xꝑm lucrifaciam: Ne terra
gͦ suscitatus ẽ. ille supra omnes diuites pau
ꝑ. et de illo stercore erectus ẽ. supra om̃s
opulentos ille in ops: Non qł iam accepe

Expanded text:
st, ditaremur; ipsum enim de terra suscitavit tam cito, ut caro ejus non videret corruptionem, nec illud ab illo alienabo, quod dictum est: « Et de stercore erigit inopem. » Inops quippe idem qui pauper; stercus vero, unde erectus est, rectissime intelliguntur persecutores Judaei: in quorum numero, cum se dixisset solum detrimenta, verum etiam stercora existimavi esse, ut Christum lucrifacerem . » De terra ergo suscitatus est, ille supra omnes divites pauper erectus est, et de illo stercore super omnes opulentos ille inops. « Ut sede
Abbreviated transcription (Latin):
nomine eius petamꝰ id ẽ sccłm saluatorem et
sccłm magistrũ petamꝰ. non tunc quando peti¬
mus facit. sed tamen facit Neq enim quando
et illud petimus ut ueniat regnum dei ꝓp¬
terea non facit quod petimus. quia non
statim cum illo in eternitate regnamus: Dif.¬
fertur enim quod petimus. non negatur
Ueruntamen orantes. tanquam seminan-¬
tes non deficiamus. tempore enim ꝓprio
metemus

Expanded text:
nomine ejus petamus, id est secundum Salvatorem et secundum magistrum petamus; non tunc quando petimus facit, sed tamen facit. Neque enim quia et illud petimus ut veniat regnum Dei, propterea non facit quod petimus, quia non statim cum illo in aeternitate regnamus: differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes tanquam seminantes non deficiamus; tempore enim proprio metemus