comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes apłoꝵ atq propħarũ celsitudo signatur:
sic̾ scriptũ ẽ Iusticia tua sic̾ montes dĩ Et
uoce pauli dr̃. Ut nos efficerem᷑ iusticia dĩ
in ipso.: uł sic̃ iterũ uoce sperantis ȩccłiȩ psal.¬
mista ait Leuaui ocłos meos ad montes:
unde ueniet auxilium mͥ Rurfũ ꝑmonteᷤᷤ
seculariũ potestatũ tumor expͥmit̾. de qͥbꝰ¬
psalmista ait Montes sic̃ cera fluxerunt a
facie dm̃ Quia multi qͥ pͥus alta rigiditate
tumuerant: dõ incarne apparente. magno
sunt ꝑperenciã timore liquefacti Uel fic̃
isdẽ propħa iterũ dicit: Ascendũt montes
et descendũt campi: Pleriq enĩ ꝑ sequuto¬
res dm̃ suꝑbi contͣ eũ ueniunt. secl ab eo hu¬
miles reuertunt᷑. Qui montes ascendunt
plam uidelicet facti: ꝑ cognitionẽ culpȩ¬
lit̾ dedignant᷑: pro eo qd iuxta desid̾ium
antiqͥ hostis praua cogitare ac ꝑpetrare
ñ desinunt: recte hoc loco de behemoth
dĩ. huic montes herbas ferunt E lati nãq

Expanded text:
 atque prophetarum celsitudo designatur, sicut scriptum est: Justitia tua sicut montes Dei . Et voce Pauli dicitur: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Vel sicut iterum vore sperantis Ecclesiae Psalmista ait: Levavi 1076 oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . Rursum per montes saecularium potestatum tumor exprimitur, de qPsalmista ait: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia multi qui prius alta rigiditate tumuerant. Deo in carne apparente, magno sunt per poenitentiam timore liquefacti. Vel sicut idem Propheta iterum dicit: Ascendunt montes, et descendunt campi . Plerique enim persecutores Domini superbi contra eum veniunt, sed ab eo humiles revertuntur. Qui montes ascendunt plani videlicet facti per cognitionem culpliter dedignantur, eo quod juxta desiderium antiqui hostis prava cogitare ac perpetrare non desinunt, recte hoc loco de Behemoth dicitur: Huic montes ferunt herbas. Elati namque
Abbreviated transcription (Latin):
sideat malitiȩ umbrã querat. Que ubi ab
illo inueniat᷑ ostendit᷑. cũ protinꝰ subnifer¬
bũ manens. aliqͣndo doctoꝵ peritia. ali¬
qͣndo mobilitas m̃tis. aliqͣndo ntor głe tpr̃ał¬
accipit᷑ Per calamũ quippe uerbi et̾nitas
designat᷑. cũ uoce patris ꝑ psalmistã dicit᷑
Lingua mea calamꝰ scribȩ uelocit̾ scriben¬
tis Quia enĩ qd̃ loquim᷑ transit. qd scri¬
bimus ꝑmanet: lingua patris seribȩ ca.¬
lamꝰ dr̃. qͥa abeo ẽ uerbũ illius coet̾nuĩ ac sine
transitu generatũ Rursũ ꝑcalamũ scriptoꝵ
doctrina expͥmit᷑: sic̃ de sca eccłia ꝓpħa polli.¬

Expanded text:
sideat malitiae umbram quaerat. Quae ubi ab sideat malitiae umbram quaerat. Quae ubi ab illo inveniatur ostenditur, cum protinus subinferbum manens, aliquando doctorum peritia, aliquando mobilitas mentis, aliquando nitor gloriabi aeternitas designatur, cum voce Patris per Psalmistam dicitur: Lingua mea calamus scribae velociter scribentis . Quia enim quod loquimur transit, quod scribimus permanet, lingua Patris scribae calamus dicitur, quia ab eo est Verbum illi coaeternum, ac sine transitu generatum. Rursum per calamum scriptorum doctrina exprimitur, sicut de sancta Ecclesia p
Abbreviated transcription (Latin):
neqͥtiã elationis imitant᷑: eiusq imaginẽ
quasi umbrã expͥmunt. dũ eius in se maliciȩ
similitudinẽ trahunt. qͥ electos dĩ oꝑtunt:
dũ cont eos inatrocitate ꝑsequutionis tpr̃a¬
lit̾ cõualescunt Hoc autẽ loco umbra neqͥ¬
tie torpor accipit᷑. in qua behemoth iste dor¬
mit. qͥa contͣ corda caritate calentia solli¬
citus uigilat. infrigidis autẽ mentibꝰ securꝰ
iacet Uormire et. enĩ in scoꝵ cordibꝰ nõ pot̾.
qͥa et siquando se meis ad breue momentũ
collocat: ipse eũ desid̾ioꝵ cȩlestiũ estus fati¬
gat Et quasi tociens ut recedat pungitur:
quotiens ab eis amore intimo ad et̾na suspi.¬
rat᷑ Tantȩ eũ uoces excitãt: quante exilloꝵ¬
m̃tibꝰ scẽ cogitationes ad cȩlũ clamãt Unde fit
ut bonarũ actionũ armis t̾ritus. ac suspi¬
rioꝵ spiculis ꝑcussus fugiat. et ad corda re¬
proboꝵ frigida rediens. eã quã securus pos.¬

Expanded text:
nequitiam elationis imitantur; ejusque imaginem nequitiam elationis imitantur; ejusque imaginem quasi umbram exprimunt, dum ejus in se malitiae similitudinem trahunt. Qui electos Dei operiunt, dum contra illos in atrocitate persecutionis temporaliter convalescunt. Hoc autem loco umbra nequitiae torpor accipitur, in qua iste Behemoth dormit, quia contra corda charitate calentia sollicitus vigilat, in frigidis autem mentibus securus jacet. Dormire enim in sanctorum mentibus non potest, quia et si quando se in eis ad breve momentum collocat, ipse eum desideriorum coelestium aestus fatigat, et quasi toties ut recedat pungitur, quoties ab eis amore intimo ad aeterna suspiratur. Tantae eum mentibus sanctae cogitationes ad coelum clamant. Unde fit ut bonarum actionum armis territus, ac suspiriorum spiculis percussus fugiat, et ad corda reproborum frigida rediens, eam quam securus pos
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ. Unde pͥmus hõ. post culpã int̃
arbores paradisi ad autrã post meridiẽ
absconsus inuenit᷑ Qa enĩ meridianũ
caritatis calorẽ ꝑdid̾at: iam subpeccati
umbra quasi sub frigore aurȩ torpebat.
Ie igit᷑ behemot qͥa in illis quasi qͣndã
reqͥem inuenit: quos aueri solis ardore
sibtrahendo frigidos facit sub umbra
dormire ꝑhibet᷑. Nonnũquã uͦ ꝑumbram
sitam̃ cũ adiectione mortis ponat᷑. uel mors
carnis expͥmit᷑: uel qͥlibet reprobi qui antiqͥ
hostis tenebras studio prauę oꝑationis imitã.¬
tur: Unde uoce martirũ ꝑsalmistã dr̃. humi.¬
liasti nos in loco afflictionis: et oꝑuit nos
umbra mortis Umbra enĩ mortis electos
dĩ opprimit. cũ mors carnis quȩ tmago mortiᷤ
eterne ẽ: abhac eos uita disiungit. quia fic̃
illa ad̾o animã. ita hec ab anima separat
corpus Uel certe umbra eosmortis oppͥmit:
qͥa de antiquo hoste scriptũ ẽ Nom̃ illi mors
Umbra gͦ mortis sunt om̃s reprobi. qͥa illiuis

Expanded text:
Unde 1078 primus homo post culpam inter arbores paradisi ad auram post meridiem absconsus invenitur . Quia enim meridianum charitatis calorem perdiderat, jam sub peccati umbra quasi sub frigore aurae torpebat.e igitur Behemoth quia in illis quasi quamdam requiem invenit, quos a veri solis ardore subtrahendo frigidos facit, sub umbra dormire perhibetur. Nonnunquam vero per umbram, si tamen cum adjectione mortis ponatur, vel mors carnis exprimitur, vel quilibet reprobi, qui antiqui hostis tenebras studio pravae operationis imitantur. Unde voce martyrum per Psalmistam dicitur: Humiliasti nos in loco afflictionumbra mortis. Umbra enim mortis electos Dei opprimit, cum mors carnis, quae imago mortis aeternae est, ab hac eos vita disjungit; quia sicut illa a Deo animam, ita haec ab anima separat corpus. Vel certe umbra eos mortis opprimit, quia de antiquo hoste scriptum est: Nomen illi mors . Umbra ergo mortis sunt omnes reprobi, quia illius
Abbreviated transcription (Latin):
bitabant: oriet᷑ uiror calami et unci Quia
nimirũ sententia. sic̃ in hoc oꝑe longe suꝑiꝰ
diximꝰ. ꝑ calamũ expͥmit᷑ doctrina scribenti.
um. ꝑiuncũ uiriditas auditoꝵ Rursũ ꝑca
lamũ. seu certe harundinẽ: mentis mobilitaᷤᷤ
designat᷑. sic̃ tud eoꝵ tͣbis in ioħis laude adño

Expanded text:
r calami et junci . Qua nimirum sententia, sicut in hoc opere longe superius diximus , per calamum exprimitur doctrina scribentium, per juncum viriditas auditorum. Rursum per calamum, seu certe arundinem, mentis mobilitas designatur, sicut Judaeorum turbis in Joannis laude a Do
Abbreviated transcription (Latin):
nans ds̃: feliciora exhibet gaudiabeatoꝵ:
ostensis ante eoꝵ oculos suppliciis repro.¬
boꝵ Et quãuis illud exuisione dñica eoꝵ
gaudiũ nõ sit quo crescat: magis tam̃
auctori suo ẽe ͤ debitores senciunt: quãdo
et bonũ cernunt qd iuste remunerati ꝑci.¬
piunt: et malũ qd̾ miscdit̾ adiuti uicer̃t.

Expanded text:
nans Deus, feliciora exhibet gaudia beatorum, nans Deus, feliciora exhibet gaudia beatorum, ostensis ante eorum oculos suppliciis reproborum. Et quamvis illud ex visione dominica eorum gaudium non sit quod crescat, magis tamen auctori suo esse se debitores sentiunt, quando et bonum cernunt quod juste remunerati percipiunt, et malum quod misericorditer adjuti vicerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
seruire eum dño in ꝑpetuũ demonstremꝰ:
Neq enim tunc iustos cęlesti felicitate pollen.¬
tes adhuc temptare ꝑmittit᷑: cũ ante eoꝵ
oculos ȩt̃nis gehennȩ ignibꝰ mancipatur:
Quia nequaqͣm in illa suꝑna patria tẽpta-¬
cionibꝰ erudiendi sunt. in qua pro tẽpta.¬
tionum laboribꝰ remunerant᷑. Sed tũc le¬
uiathan iste cũ fuo corpr̃e reprobis uide.¬
licet om̃ibus flãmis ultricibus tradit᷑: qͥbꝰ
sine fine cruciet᷑. Quos scilicet cruciatus
dũ tusti conspiciunt: indei laudibꝰ crescũt.
qͥa et inse cernunt bonũ quo remunerati
sunt: et in illis inspiciunt supplicium quod
euaserunt: Ita enĩ tunc pulera erit uni.¬
uersitas. dũ et gehenna iuste cruciat im.¬
pios. et et̾na felicitas iuste remunerat pioͤ.
Sicut enĩ niger color ipietura substernit᷑.
ut suꝑiectus albus uel rubeuspulchrior
ostendat᷑: ita tunc etiã malos bene ordi.¬

Expanded text:
servire eum in perpetuum Domino demonstremus. servire eum in perpetuum Domino demonstremus. Neque enim tunc justos coelesti felicitate pollentes adhuc tentare permittitur, cum ante eorum oculos aeternis gehennae ignibus mancipatur, quia nequaquam 1094 in illa superna patria tentationibus erudiendi sunt, in qua jam pro tentationum laboribus remunerantur. Sed tunc Leviathan iste cum suo corpore, reprobis videlicet omnibus, flammis ultricibus traditur, quibus sine fine crucietur. Quos scilicet cruciatus dum justi conspiciunt, in Dei laudibus crescunt, quia et in se cernunt bonum quo remunerati sunt, et in illis inspiciunt supplicium quod evaserunt. Ita enim tunc pulchra erit universitas, dum et gehenna juste cruciat impios, et aeterna felicitas juste remunerat pios. Sicut enim niger color in pictura substernitur, ut superjectus albus vel rubeus pulchrior ostendatur, ita tunc etiam malos bene ordi
Abbreviated transcription (Latin):
claustra. pꝰt tercii cęli secreta. ne reuela.
tuisset: ei sathanȩ angls datus ẽ Sed
ut p̾fati sumis ipsa hac temptatione
disponit᷑: ut qͥ elatiperire poterant. hu.¬
miliati aꝑdicione seruent᷑. Secreto gͦ
dispensationis ordine unde seure ꝑmit.¬
tit iniquitas diaboli: inde pie ꝑficitur¬
benignitas dei E t bene exhoc pacto
qd̾ cũ dño ferire dr̃: seruus accipi ꝑhi¬
bet᷑. qͥa inde obtemꝑat nutibꝰ suꝑnȩ gr̃e.
unde exercet irã neqͥssimȩ uoluntatis
suȩ. Seruus gͦ expacto ẽ: qui dũ uolun.¬
tatẽ suã implere ꝑmittit᷑: ad suꝑni cõ.¬
sibii uoluntatẽ ligatur. ut electos dei sicut
dictũ ẽ uolens tẽptet: et tẽptando nesciens
usibꝰ seruit. quãdui malitiȩ suȩ nequitiam
tẽptationibus exercere potuerit: hoc autẽ
in loco adño non solũ expacto seruus. sed
sempit̾iis seruus accipi dr̃: inuestigare cõ¬
pellim᷑. quomͦ et post p̃sentis uite t̾minum

Expanded text:
claustra, post tertii coeli secreta, ne revelaticlaustra, post tertii coeli secreta, ne revelatituisset, ei Satanae angelus datus est: sed ut praefati sumus, ipsa hac tentatione disponitur, ut qui elati perire poterant, humiliati a perditione serventur. Secreto ergo dispensationis ordine, unde saevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie benignitas Dei. Et bene ex hoc pacto quod cum Domino ferire dicitur, servus accipi perhibetur, quia inde obtemperat nutibus supernae gratiae, unde exercet iram nequissimae voluntatisgo ex pacto est, qui dum voluntatem suam implere permittitur, a superni cosilii voluntate ligatur, ut electos Dei, sicut dictum est, volens tentet, in tentando nesciens usibus servit, quandiu malitiae suae nequitiam tentationibus exercere potuerit, hoc autem in loco a Domino non solum ex pacto servus, sed sempiternus servus accipi dicitur, investigare compellimur quomodo et post praesentis vitae terminum
Abbreviated transcription (Latin):
corpore dixerint: Dñe nonne innomine
tuo propħauimꝰ. et in tuo nomine demo.¬
nia eiecimꝰ. et in tuo noĩe uirtutes multaᷤᷤ
fecimꝰ : Mollia quidẽ dep̃cantes dicunt.
cũ etuis nomini replicant que fecerunt:
Sed duro corde illa cũ facerent: in fua
laude rapuerunt: Unde mox audiunt:
accipies eum seruum sempit᷑nũ: Subau¬
pactũ cũ dño leuiathan iste feriat. ut
semptt̾nuis ab eo seruus habeat᷑ In pacto
nãq discordantiũ partium uoluntas in.¬
pletur. ut aduotũ suũ queq ꝑueniat. et
urgia desid̾ato fine concludat Antiquuᷤ
itaq hostis asinceritate diuinȩ innocen.¬
cie. malicie succensus face discordat. sed
abeiis iudicio etrã discordando nõ discre.¬
pat Nã uiros iustos semꝑ maluole temp¬
uocatur. inqua et desid̾ium temptatoriᷤᷤ
agit᷑. et tam̃ ꝑ eã miro mͦ uoluntas iusti
dispensatoris implet᷑ Erudiendos enim
sicut et nuꝑ diximꝰ. electos suos dñs sepe
tẽptatori subicit. Sicut post paradisi

Expanded text:
omine tuo prophetavimus, et in nomine tuo daemonia ejecimus, et in nomine tuo virtutes multas fecimus ? Mollia quidem deprecantes dicunt, cum ejus nomine replicant quae fecerunt, sed duro corde illa cum facerent, in suam laudem rapuerunt. Unde mox audiunt: accipies eum servum sempiternum. pactum cum Domino Leviathan iste feriat, ut sempiternus ab eo servus habeatur. In pacto namque discordantium partium voluntas impletur, ut ad votum suum quaeque perveniat et jurgia desiderato fine concludat. Antiquus itaque hostis a sinceritate divinae innocentiae malitiae suae succensus face discordat, sed ab ejus judicio etiam discordando non discrepat. Nam viros justos semper malevole tenvocatur, in qua et desiderium tentatoris agitur, et tamen per eam miro modo voluntas justi dispensatoris completur. Esicut diximus, electos suos Dominus saepe tentatori subjicit; sicut post paradisi
Abbreviated transcription (Latin):
obumbratio insacro eloqͥo aliqͣndo incar¬
natio dñi ponit᷑: uelmentis refrigerium.
aferuore carnaliũ cogitationũ. Unde et¬
appellatione umbre. ex suꝑna ꝓtectione
hoc ipsũ refrigeriũ cordis in sinuari solet.
Aliquando uͦ umbra recedente caritate:
torpor frigide mentis accipit᷑. Nã quod
obũbrationis appellatione signet᷑. ange¬
licus sermo testat᷑. qͥ admariã dicit Unrtꝰ
tus ei altissimi obumbrauit: qͥa in eius
ut̾o lux incorporea corpꝰ sũpsit E xqua
uidelicet obumbratione om̃e inse refri.¬
geriũ m̃tis accepit Rursũ ꝑumbrã ex
suꝑna protectione refrigeriũ cordis ex¬
pͥmit᷑: sicut psalmista ait Subumbra
alarũ tuarũ protege me. Uelsicut spõsa
i canticis canticoꝵ aduentũ sponfi
p̾stolata p̾nuntiat dicens Subumbra
ilius quẽ desid̾auerã sedi. Ac si dicat. Ab
estu desid̾ioꝵ carnaliũ sub aduentꝰ illius
protectione reqͥeui. Rursus ꝑumbrã re¬
cedente caritate torpor frigidȩ mentiᷤ

Expanded text:
Obumbratio in sacro eloquio aliquando incarnatio Domini ponitur, vel mentis refrigerium a fervore carnalium cogitationum, unde appellatione umbrae ex superna protectione hoc ipsum refrigerium cordis insinuari solet. Aliquando vero umbra, recedente charitate, torpor frigidae mentis accipitur. Nam quod obumbrationis appellatione signetur, angelitus ei Altissimi obumbravit, quia in ejus utero lux incorporea corpus sumpsit, ex qua videlicet obumbratione omgerium mentis accepit. Rursum per umbram ex superna protectione refrigerium cordis exprimitur, sicut Psalmista ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Vel sicut sponsa in Canticis canticorum adventum sponsi praestolata praenuntiat, dicens: Sub umbra illius quem desideraveram sedi . Ac si dicat: Ab aestu desideriorum carnalium sub adventus illius protectione requievi. Rursum per umbram recedente charitate, torpor frigidae mentis
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑: aliqͥndo incarnatus dñs. aliqͣndo sc̃a
ȩccłia. aliqͣndo testam̃tũ dĩ. aliqͣndo apostata
angłs. aliqͣndo quilibet hereticus designat᷑
Cũ si montes plurali numero nominant᷑ : ali¬
quando celsitudo apłoꝵ atq propħarũ. aliqͣndo
iͦi seculariũ potestatũ tumor expͥmit᷑ Mons
nãq dñm designat: sic̃ scriptũ ẽ. Et erit in

Expanded text:
ponitur, aliquando incarnatus Dominus, aliquando sancta Ecclesia, aliquando testamentum Dei, aliquando apostata angelus, aliquando quilibet haereticus designatur. Cum vero montes plurali numero nominantur, aliquando celsitudo apostolorum atque prophetarum, aliquando vero saecularium potestatum tumor exprimitur. Mons namque Dominum designat, si
Abbreviated transcription (Latin):
danis mos euis Qͥd hoc loco fluuii nomine
nͥ humani generis decursio designat᷑. quȩ
uelut afontis sui origine nascendo surgit.
sed quasi adima defluens moriendo ꝑtran.¬
sit: Qͥ autẽ signant᷑ appellatione iordam.
nͥ qͥ iã imbuti sunt sacram̃to baptismatis:
Quia enĩ redẽptor nr in hoc flumine bap.¬
tizari dignatus ẽ: eius nomine debent õs
baptizati exprimi: inquo hoc ipsũ conti.¬
git sacram̃tũ baptismatis in choari. Qͥa
igit᷑ beemoth iste amundi origine exor.¬
tũ iuix paucis electis euadentibꝰ humanũ
genus inima defluens. usq ad redẽptoris
tempr̃a quasi quendã in se fluuium traxit:
bene nuĩc subdit᷑. Ab sorbebit fluuum
et nõ mirabit᷑. Qͥa uͦ et post mediatoris
aduentũ quosdã qͥrecte uiuere negligũt.¬

Expanded text:
d enim hoc loco fluvii nomine nisi humani generis decursio designatur, quae velut a fontis sui origine nascendo surgit, sed quasi ad ima defluens moriendo pertransit? Qui autem signantur appellatione Jordanis, nisi qui jam imbuti sunt sacramento baptismatis? Quia enim Redemptor noster in hoc flumine baptizari dignatus est, ejus nomine debent omnes baptizati exprimi, in quo hoc ipsum contigit sacramentum baptismatis inchoari. Quia igitur Behemoth iste a mundi origine exortum, vix paucis electis evadentibus, humanum genus in ima defluens usque ad redemptionis tempora quasi quemdam in se fluvium traxit, bene nunc dicitur: Absorbebit fluvium, et non mirabitur. Quia vero et post Mediatoris adventum quosdam q
Abbreviated transcription (Latin):
lisi enĩ electoꝵ uitã ꝑ cõstanciã fuę uiridi.¬
tatis expͥmerent. nequaꝗͣ de sc̃e eccłiȩ filii
propħa dixisset. Eerminabunt int̾ her¬
bas. sic̃ salices iuxta pret̾fluentes aqͣs Sc̃ȩ

Expanded text:
Nisi enim electorum vitam per constantiam suae viridiNisi enim electorum vitam per constantiam suae viriditatis exprimerent, nequaquam de sanctae Ecclesiae filiis propheta dixisset: Germinabunt inter herbas, sicut salices juxta praeterflue
Abbreviated transcription (Latin):
lulant. qͥa in cõfusione m̃tis reprobȩ desiłia
cogitationũ surgunt: que exasꝑent. et oꝑu̾
peccata quȩ pungant: Sed hec agentes:
habent etiã nequiores alios defensores
suos Unde illic apte ꝓtinꝰ subdit᷑. Et pali¬
urus inmunitionibꝰ eius Paliurus qͥppe
tanta spinarũ circũdatione densescit. ut
p̃asꝑitate tangi uix possit Intus igit᷑ urti.¬
ca et spina nascit᷑: sed utrũq hoc ext̾ius
ꝑ paliurũ munit᷑. qͥa uidelicet minores ini.¬
qui mala quelibet faciunt. sed ea neqͥssimi
maiores tuent᷑. Unde bene et hic dĩ Oro
tegunt umbrȩ umbrã enis Dũ etũ malũ
peior uindicat. qͣsi umbra umbrã ne aue¬
ritatis lumine irradiet᷑ obscurat Seqͥtur:
osȩ. qͥdẽ arbores salicũ. sed tam̃ tantȩ uiri¬
ditatis sũt: ut arescere uel abscisȩ radicitꝰ.¬
et proiectȩ uix possint Unde insacro eloqͥo
salicũ noĩe. aliqͣndo pro uiriditate bomi. aliqͣn.¬
do autẽ pro sterilitate reprobi designant᷑

Expanded text:
sione mentis reprobae et desideria cogitationum surgunt quae exasperant, et operum peccata quae pungunt. Sed haec agentes habent etiam nequiores alios defensores suos. Unde illic apte protinus subdidit: Et paliurus in munitionibus ejus. Paliurus quippe tanta spinarum circumdatione densescit, ut prae asperitate tangi vix possit. Intus igitur urtica et spina nascitur, sed utrumque hoc exterius per paliurum munitur, quia videlicet minores iniqui mala quaelibet faciunt, sed ea nequissimi majores tuentur. Unde bene et hic dicitur: Protegunt umbrae umbram ejus. Dum enim malum pejor vindicat, quasi umbra umbram, ne a veritatis lumine irradietur, obscurat. Sequitur: osae quidem sunt arbores salicum, sed tantum tamen viriditatis habent, ut arescere vel abscissae radicitet projectae vix possint. Unde in sacro eloquio salicum nomine aliquando pro viriditate boni, aliquando pro sterilitate, reprobi designantur.
Abbreviated transcription (Latin):
herẽt. calorẽ suꝑni amoris accipiut̃: cũ ꝑ af.¬
flatũ scĩ sp̃s excitant᷑. Acsi aꝑte beato iobdi.¬
ceret: Incassũ tibi tribuis. siqͦs ꝑte ꝓfecisse
inuirtutibꝰ contemplaris. qͥa hi qͦs ꝑte inca.¬
luisse estunas: nͥ eos sp̃s scĩ feruor attĩger&:
frigidi insua insensibilitate remanerent:
Postꝗͣ uͦ hec fortit̾ dixit: ꝑ arroganciã leuit̃
motus irrisionis ilico uerba subiungit dices¬
Tu forsitan cũ eo fabricatus escęlos. qͥ solidis¬
summi qͣsiere fusi sunt Possunt ꝑcęlos: hiqͥ
incelestibꝰ sut̃ conditi angłici sp̃s designari
Unde ⁊ moratione nr̃a dicere uoce ueritatiᷤ
instruim᷑ Fiat uoluntas tua sic̃ incęlo et in¬

Expanded text:
erent calorem superni amoris accipiunt, cum per afflatum sancti Spiritus excitantur, ac si aperte beato Job diceret: Incassum tibi tribuis si quos per te profecisse in virtutibus contemplaris, quia hi quos per te incaluisse aestimas, nisi eos Spiritus sancti fervor attingeret, frigidi in sua insensibilitate remanerent. Postquam vero haec fortiter dixit, per arrogantiam leviter motus, irrisionis illico verba subjungit, diceTu forsitan cum eo fabricatus es coelos, qui solidissimi quasi aere fusi sunt. - Possunt per coelos hi, qui in coelestibus sunt conditi, angelici spiritus designari. Unde in oratione nostra dicere voce Veritatis instruimur: « Fiat voluntas tua, sic
Abbreviated transcription (Latin):
digni estimant᷑ uocat Seqͥt᷑ Digne eu
imenire ñ possumꝰ Et siam inuenire
dm̃ possumꝰ. ñ tam̃ digne. qͥa quicqͥd in
illo sentimꝰ: ex fide ẽ. ñ dũ exspecie hoc
tam̃ qd̾ iam se inuenisse consid̾at: acdum¬
fortitudine ẽ: qͥa fortẽ adu̾sariũ suꝑat ⁊
de domo illiꝰ uasa contumeliȩ auferẽs. in
miscdie uasa ꝑmutat Magnꝰ iudicio. qͥ
Magnus iusticia: quia et si hic diu tole.¬
rat: qͣndoq tam̾ sine t̾mino reprobos
ñ potest. Sentiri enĩ digne ñ ualet. qͣnto
minꝰ dici: Sed meliꝰ hũc ut.cũq dicimꝰ a
sub cõsidationis eius formidine admiran.¬

Expanded text:
indigni aestimantur vocat. Sequituindigni aestimantur vocat. Sequitusentire non possumus.---Et si invenire jam eum possimus, non tamen digne, quia quidquid in illo sentimus ex fide est, et non ex specie. Hoc tamen quod jam se invenisse considerat adjunsarium superat, et de domo illius vasa contumeliae auferens, in misericordiae vasa permutat. Magnus judicio, quia, Magnus justitia, quia, etsi hic diu tolerat, quandoque tamen sine termino reprobos non potest. Qui enim sentiri digne non valet, quanto minus dici? Sed melius hunc utcunque dicimus, si sub considerationis ejus formidine admiran
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo et gentibꝰ ds̃ penitenciã aduitã dedit
Multitudo gͦ fideliũ formidolosã dõ. obitulit.
que saluatis gentibꝰ asuo se murmure. do.¬
na cęlestiᷤ gr̾̃e admirando con p̾ssit. Unde¬
et ipse quoq petriis mirat᷑ dicẽs Inueritate
cũ gentes fidẽ fusctpiunt: cur ab eis qͥ iã fide.¬
les sunt formidolosa uenire laudatio dr̃. cũ
leta potiꝰ uenire qͣm formidolosa debuisset:
Sed idcirco conu̾sis gentibꝰ ab hebreis iã fide¬
libꝰ formidolola laudatio prodit: qͥa numi.¬
rũ tudea tustȩ repulsa ẽ. dũ pie ẽ gentilitaᷤᷤ
uocata. et dãpna suȩ repulsionic timuit:
dũ lucra alienȩ uocationis uidit. Unde nos
quoq cotidie dũ iniqͦs quosq ad mopinatã
uitȩ celfitudinẽ prouehi repente cõspicum
sub occultis dei iudiciis timendo gaudemꝰ.
ne ꝑoceulta uidicia. quosdã ds̃ qui digni
putant᷑ deserat. qui ꝑhec adse eos qͥn

Expanded text:
Ergo et gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit Ergo et gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit . Multitudo ergo fidelium formidolosam Deo laudem obtulit, quae, salvatis gentibus, a suo se murmure, dona coelestis gratiae admirando, compressit. Unde ipse quoque Petrus miratur, dicens: In veritate cum gentes fidem suscipiunt, cur ab eis qui jam fideles sunt formidolosa venire laudatio dicitur, cum laeta venire potius quam formidolosa debuisset? Sed idcirco conversis gentibus, ab Hebraeis jam fidelibus formidolosa laudatio prodiit, quia nimirum juste Judaea repulsa est, dum pie est gentilitas vocata; et damna suae repulsionis timuit, dum lucra alienae vocationis vidit. Unde nos quoque quotidie, dum iniquos quosque ad inopinatam vitae celsitudinem provehi repente conspicimus, sub occultis Dei judiciis timendo gaudemus, ne per occulta judicia quosdam Deus qui digni putantur deserat, qui per haec ad se eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
formidolosa laudatio Sic enĩ adõ dr̃. ac
si abhis qͥ inparte dei sunt id ẽ fidelibꝰ dice.¬
ret᷑ Auro igͥ ab aqͥlone ueniente: adõ for.¬
midolosa laudatio produĩt: quia dũ cla¬
ritatẽ fue fidei gentilitas obtulit: multitu.¬
do hebreoꝵ fidelũ diuina iudicia ꝑtimes
dolosa laudatio erũpat: ipsa nobis historia
facri eloquii ostendat Scriptũ qͥppe ẽ: Cor.¬
nelius centurio cohortis que dr̃ itabica. reli.¬
giosus et timẽs dm̃. cũ omi domo sua faciẽs
elemosinaᷤ multas plebi. et dep̾cãs dm̃ semꝑ.
uidit ininsu manifeste. quasi hora nona diei.
angłm dĩ introeuntẽ adse. et dicentẽ fibi
Corneli. At ille intuẽs cũ timore correptus
sinis ueniẽs oratio ascendit. Qđ cũ petrus
fr̃ibꝰ retulisset: quomͦ uel cornelius angłm.
uł ipse decȩlo fubmuti ad se linteũ cũ bestiis.
matis uenit: ꝓtinus scriptũ ẽ: His auditis:
tacuerut. et glorificauerũt dm̃ dicentes:

Expanded text:
formidolosa laudatio. - Sic enim a Deo dicitur, ac si ab his qui in parte Dei sunt, id est, fidelibus diceretur: Auro igitur ab aquilone veniente, a Deo formidolosa laudatio prodiit, quia, dum claritatem suae fidei gentilitas abstulit, multitudo Hebraeorum fidelium divina judicia pertimescdolosa laudatio erumpat, ipsa nobis historia sacri eloquii ostendat, ubi de Cornelius centurio cohortis quae dicitur Italica, religiosus et timens Deum, cum omni domo sua, faciens eleemosynas multas plebi, et deprecans Deum semper, vidit in visu manifeste, quasi hora diei nona, angelum Dei introeuntem ad se, et dicentem sibi: Corneli. At ille intuens eum, timore correptus synis oratio ascendit. Quod cum Petrus fratribus retulisset , quomodo vel Cornelius angelum, vel ipse de coelo submitti ad se linteum cum bestiis rmatis venit, protinus scriptum est: His auditis tacuerunt, et glorificaverunt Deum, dicentes:
Abbreviated transcription (Latin):
currẽs p̃dicatores scõs anr̃is ocłis corpora.¬
lit occultat Uentus trãsiẽs nubes fugat.
n uite tempr̃alis excorsus. acarne apłos
libtrahit. et eos at̾re suꝑficiȩ insecreta re.¬
se quasi inceloꝵ cardine abscondit Sed
pl usq ad mortẽ p̃cdicare nõ desmũt. et p̃.¬
sentis uite spatiũ more nubiũ cũ uerboꝵ

Expanded text:
tores sanctos a nostris oculis corporaliter occultat. Ventus transiens nubes fugat, quia vitae temporalis excursus a carne apostolos subtrahit, et eos a terrae superficie in secreta requie quasi in coelorum cardine abscondit. Sed quia usque ad mortem praedicare non desinunt, et psentis vitae spatium more nubium cu
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ gͦ ꝑuerba doctoꝵ accendunt᷑ audito.¬
res: quasi exiuuenti corpore uestim̃ta cale.¬
fiunt Sed dũ exprouectu auditoꝵ. etiam
uita docentiũ ꝓficit: qͣsi ex calefactis uesti.¬
m̃tis calor ad corpꝰ redit Sed nequaꝗͣ fibi
uax docentiũ incassũ sonat Formare enĩ
uocẽ magistri ext̾ius possũt. sed bac̃ in pͥmere
int̾ius nõ possitt̃: Neq enĩ qͥ plantat ẽ aliqͥd
neq quirigat: sed qͥicrementũ dat ds̃ . Di.

Expanded text:
Dum ergo verbo doctorum accenduntur auditores, quasi ex viventi corpore vestimenta calefiunt, sed dum ex profectu auditorum etiam vita docentium proficit, quasi ex calefactis vestimentis calor ad corpus redit. Sed nequaquam sibi vox docentium incassum sonat. Formare enim vocem magistri exterius possunt, sed hanc imprimere interius non possunt: Neque enim qui plantat est aliquid, neque qui rigat
Abbreviated transcription (Latin):
dat: curarũ seculariũ tumultus premit.
Sed prudent̾ sicomoꝵ ascendimꝰ si ꝓuq
eam que diuinitꝰ p̾cipit᷑ stulticiã tenemꝰ
Qͥd enĩ in hoc mundo stultiꝰ. quã amissa no
querere. possessa rapientibꝰ relaxare: nula
pro acceptiᷤᷤ iniuriis iniuriã redde. tnimo
et adiunctis aliis pacientiã p̾bere: Quisi

Expanded text:
mit. Sed prudenter sycomorum ascendimus, si provide eam quae divinitus praecipitur, stultitiam tenemus. Quid enim in hoc mundo stultius quam amissa non quaerere, possessa rapientibus relaxare, nullam pro acceptis injuriis injuriam reddere, imo et adjunctis aliis patientiam praebere? Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sit sapiẽs Hĩc euuãgłice historiȩ uerba testã.¬
tur: qd̾ zacheus cũ uide p̃ turba mlpossit:
sicomoꝵ arborẽ ascendit. ut trãseuntem
dnm cerneret: Sicomoriis qͥppe ficus fatua
dr̃. Pusillus itaq zacheus ficomoꝵ subiit:
et dnm̃ uidit. qͥa qͥ mundi stultitiã humi¬
lit̾ eligunt: ipsi dei sapienciã subtiliter
contẽplant᷑: Pusillitatẽ nãq nram adui.¬
dendũ dñ turba prepedit: qͥa infirim¬

Expanded text:
c evangelicae historiae verba testantur , quod Zachaeus, cum videre prae turba nil posset, sycomori arborem ascendit, ut transeuntem Dominum cerneret. Sycomorus quippe ficus fatua dicitur: pusillus itaque Zachaeus sycomorum subiit, et Dominum vidit, quia qui mundi stultitiam humiliter eligunt, ipsi Dei sapientiam subtiliter contemplantur. Pusillanimitatem namque nostram ad videndum Dominum turba praepedit; quia infir
Abbreviated transcription (Latin):
tus ppłis ante arcã saltat. Et qͥa corã aixa
saltare ut credit᷑ uulgi mos fuerat. rex se indi.¬
umo obseqͥo ꝑsaltatũ rotat E cce quẽ dñs
cu̾ctis singłarit̾ p̃tulit. sese sub dño et exeqͣn¬
Non potestas regni admemoriã reducit᷑. nõ
subiectoꝵ ocłis saltando uilescere metuit.
ñ se honore p̾latũ cet̾is: ante eius archam
qͥ honorẽ ded̾at recognoscit Corã dõ egit de.¬
bilia uł extrema: ut illa exhumilitate soli¬
daret: que corã hominibꝰ gesserat fortia Qͥd
de etus factis ab aliis sentiat᷑ ignoro. ego da.¬
uid plus faltantẽ stupeo quã pugnantẽ: lug.¬
nando qͥppe hostes subdidit. saltando autẽ
corã dño semet ipsũ uicit. Quẽ michol saul
filia adhuc extimore regii gen̾is insana.
cũ humiliatũ despiceret dicẽs. qͣm głosus
fuit hodie rexifrł discooꝑiẽs se ante ancillaᷤᷤ
seruoꝵ suoꝵ. et nuidatꝰ ẽ qͣsi si nudet᷑ unꝰ de.

Expanded text:
tus populis ante arcam saltat. Et quia coram arca saltare, ut creditur, vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltum rotat. Ecce, quem Dominus cunctis singulariter praetulit, sese sub Domino et exsequennon potestas regni ad memoriam ducitur, non subjectorum oculis saltando vilescere metuit, non se honore praelatum caeteris ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit; coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humililate solidaret, quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro, ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem; pugnando quippe hostem subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol Saul filia adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret dicens, Quam gloriosus fuit hodie rex Israel, discooperiens se ante ancillas servo
Abbreviated transcription (Latin):
reprobato rege adregni gub̃nacła ungi
timendũ cunctiꝰ uno lapide goliam sternere.
ad regẽ proposita extinctis allophilis nume.¬
rosa p̃putia reportare. promissũ tandẽ reg¬
nũ ꝑciꝑe. cuctũq ifrłiticũ ppłm sine ulla cõ.¬
tradictione possidẽ: Et tam̃ cũ dei arcã

Expanded text:
reprobato rege ad regni gubernacula ungi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita, extinctis Allophylis, numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla contradictione possidere ? Et tamen c
Abbreviated transcription (Latin):
nequaꝗͣ int̾uis intumescit. adiungit Eroq
humilis iocculis meis Aesi dicat: Qualẽ
me ext̾ius despiciẽs exhibeo: talẽ me int̾uiᷤ
attendo Qͥd gͦ ayeturi sunt quos doctͥna
eleuat. sidaiud excarne sua uenturũ redẽp.¬
torẽ nouerat. eiusq gaudia ꝓpħando nunti¬
abat. et tam̃ insemet ipso ceruicẽ cordis ua.¬
lida discretionis calce depͥmebat dicẽs. eroq
dõ timebũt uiri. et nõ audebunt contẽ.¬
plari om̃s qui sibi uident᷑ ẽẽ sapientes: Con¬
templari enuim dĩ sapientiã ñ possunt. qͥ sibi
sapientes uident᷑: quta tanto ab eius luce
longe sunt: quanto ap̾d semet ipsos humi¬
les non sunt: quia in eoꝵ mentibꝰ dũ tu-¬
mor elationis crescit: arcẽ contẽplationiᷤᷤ
inde se lumine ueritatis prurant: Si igͥ
ueracit̾ sapientes ẽẽ. atq ipsã sapienciã
contẽplari appetimꝰ: stultos nos humilit̾
cognoscamꝰ Relinquamꝰ naxiã sapientiã.
discamꝰ laudabilẽ fatuitatẽ Hinc qͥppe scrip.¬

Expanded text:
 interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis. Ac si dicat: Qualem me exterius despiciens exhibeo, talem me interius attendo. Quid ergo acturi sunt quos doctrina elevat? si David ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, et tamen, in semetipso cervicem cordis, valida discretionis calce deprimebat, dicens: « Eroque Ideo timebunt eum viri, et non audebunt contemplari omnes qui sibi videntur esse sapientes. Contemplari enim Dei sapientiam non possunt qui sibi sapientes videntur, quia tanto ab ejus luce longe sunt, quanto apud semetipsos humiles non sunt, quia in eorum mentibus dum tumor elationis crescit, aciem contemplationis t, inde se lumine veritatis privant. Si igitur veraciter sapientes esse atque ipsam sapientiam contemplari appetimus, stultos nos humiliter cognoscamus. Relinquamus noxiam sapientiam, discamus laudabilem fatuitatem. Hinc quippe scrip
Abbreviated transcription (Latin):
electi qͥq sunt celestibꝰ horreis recondendi.
Qui nũc in tritura aree paleas tolerant.
qͥa in hac purgatione sc̃e eccłiȩ mores cõtra.¬
rios reproboꝵ portãt. que usq bec int̾nus
agͥcola uentilabro iudicii dirimat. et insu.¬
ꝑna habitacła electossuos qͣsi munda iam
grana suscipiẽs. et̾nis paleas ignibꝰ tradat.
mentũ qͦusq ad ꝑfectionẽ fructus ueniat:
nubiũ pluuias expectat. ut crescat. qͥabo¬
noꝵ mẽs p̾dicantium uerbis in fun dit᷑: ne
abhumore caritatis desidioꝵ carnaliũ sole
siccet᷑ Hoc frum̃tũ suꝑnꝰ agͥcola ĩmundũ
surgere. ac nubes desidare cõspexerat: cũ
dicebat. Messis qͥdẽ multa: oꝑarii pauci:
Rogate autẽ dnm̃ messis: ut mutat oꝑa.¬
rios in messe̾ suã Qui igͥ hic frum̃tũ: il.¬
bes indelicet ꝑdoctrinã: oꝑarii ꝑuitã. nuibe ᷤᷤ
qͥa uerbis influunt: oꝑarui. qͥa nõ desinu̾t
agere qd loquunt᷑. Unde et subdit᷑. Et nu¬
bes spargunt lum̃ suũ Nubes enĩ lumen

Expanded text:
enta Dei coelestibus horreis recondenda? Quae nunc in tritura areae paleas tolerant, quia in hac purgatione sanctae Ecclesiae mores contrarios reproborum portant, quousque haec internus agricola ventilabro judicii dirimat, et in superna habitacula electos suos, quasi munda jam grana suscipiens, aeternis paleas ignibus tradat. mentum quousque ad perfectionem fructuum veniat, nubium pluvias exspectat ut crescat, quia bonorum mens praedicantium verbis infunditur, ne ab humore charitatis desideriorum carnalium sole siccetur. Hoc frumentum supernus agricola in mundo surgere ac nubes desiderare conspexerat, cum dicebat: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate autem Dominum messis, ut mittat operarios in messem suam . Qui igitur hic frumentum, ilbes videlicet per doctrinam, operarii per vitam; nubes quia verbis influunt, operarii quia non desinunt agere quod loquuntur. Unde et subditbes spargunt lumen suum. - Nubes enim lumen
Abbreviated transcription (Latin):
Et ludã et utlior fiã plusqͣm factus fũ. eroq
humilis inocłis meis. Acsi aꝑte diceret. Ui.¬
lescere corã hominibꝰ appeto. quia seruare
mͥ corã dõ ingeniũ ꝑhumilitatẽ quero. Sũt
uͦ ñ nulli qui de semet ipsis humilia sentiut̃.
qͥa in honoribus positi nil ẽẽ nisi puluerẽ fa.¬
uillãq ꝑpendunt Sed tam̃ corã hominibꝰ
uiles apparere refugiunt. et contͣ hoc quod
de se int̾us cogitat᷑. quasi rigida ext̾uis ue¬
deiectos se exhibendo contẽpnũt. sed tam̃¬
apud se introrsus quasi exipso merito os.¬
tensȩ uilitatis intumescunt. et tantomagiᷤᷤ
incorde elati sunt: quantomagis specie ela.¬
tionẽ p̃munt. Que utraq uniꝰ elationis
bella. magna dauid circũspectione dep̾hen¬
dit. mira uirtute suꝑauit Quia enĩ de se¬
met ipso intꝰ humilia sentiẽs honorẽ ext̾uiᷤᷤ

Expanded text:
fiam plusquam factus sum, eroque humilis in oculis meis. » Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus appeto, quia servare mihi coram Domino ingenuum per humilitatem quaero. Sunt vero nonnulli, qui de semetipsis humilia sentiunt, qui in honoribus positi nihil se esse, nisi pulverem favillamque perpendunt, sed tamen coram hominibus viles apparere refugiunt, et contra hoc quod de se interius cogitant, quasi rigida exterius vesunt, dejectos se exhibendo contemnunt, sed tamapud se introrsus, quasi ex ipso merito ostensae utilitatis, intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sent
Abbreviated transcription (Latin):
nibes ͦgit᷑: cũ flu. ue m̃tes ꝑ suꝑni respectꝰ
gr̃am. uirtutiᷤ soliditate roborant᷑. ut intͣ
sinũ cordis recta senciendo se colligant. et
trus fuerat. cũ ꝑt̾rena desidia sparsus. eũ
quasi aura trãsiẽs prouita carnis cura pis¬
cation̾s agitabat Aer etiã apłi om̃s exti.¬
terant. qͥa iam ꝑlegẽ alta didicerãt: sed
nec dũ ꝑfidẽ firmã alta sapiebant Su.¬
bito autẽ aer innubes coactus ẽ: quia ꝑ
respectũ suꝑnȩ gr̃ȩ. fluxa corda piscantiũ
insoliditatẽ uersa sunt p̾dicatoꝵ. ut eoꝵ
infirme cogitationes fortia sentiendo den.¬
sescerẽt. ac more nubtũ aquaᷤ sciencie caꝑẽt.
et subtilit̾ iacentẽ t̾ram uerbis p̾dicatiomiꝰ
rrrigarent. qͦ ꝑ acto ministerio. ad celi se.¬
creta recurrerẽt: atq ad et̾nã requiẽ finito
labore ꝑuenirent. Unde et bene mox sub.¬

Expanded text:
bes cogitur, cum fluxae mentes per superni respectus gratiam virtutis soliditate roborantur, ut intra sinum cordis recta sentiendo se colligant, et trus fuerat, cum per terrena desideria sparsus, eum quasi aura transiens pro vita carnis cura piscationis agitabat . Aer etiam apostoli omnes exstiterant, qui jam per legem alta didicerant, sed necdum per fidem firma sapiebant . Subito autem aer in nubes coactus est, quia per respectum supernae gratiae fluxa corda piscantium in soliditatem versa sunt praedicatorum, ut eorum infirmae cogitationes fortia sentiendo densescerent, ac more nubium aquas scientiae caperent, et subter jacentem terram verbis praedicationis irrigarent, quo peracto ministerio, ad coeli secreta recurrerent, atque ad aeternam requiem finito labore pervenirent. Unde 886 et bene mox sub
Abbreviated transcription (Latin):
deuorabit᷑: Om̃e quod aliqͥd deuorat. hoc
introrsus trahens ab intuenciũ oculis
occultat: et rẽ que in suꝑficie uidi potuit
in profundũ rapit: Homo igͥ cũ dedõ ta.¬
cet. ꝑrationẽ in qua ẽ conditꝰ: ẽẽ aliqͥd ui.¬
det᷑ At si loqui de dõ ceꝑit: ilico quã mlsit
ostendit᷑. quia magnitudinis illiꝰ minen.¬
sitate deuorat᷑. et quasi in profundũ raptꝰ
abscondit᷑. qͥa fari in effabilẽ cupiẽs ipsa
suȩ ignorantiȩ angustia deglutit᷑. Loqͥt᷑
enĩ caro de spu: circu̾scriptꝰ sp̃s de menrũ.¬
scripto. creatura de creatore. tẽpr̃alis de
ȩt̾no. mutabilis de minutabili. mortalis
de imortali. et cũ intenebris positꝰ nt̃ii
lum̃ sic̃ ẽ nesciat. homo. de et̾nitate diseil.¬

Expanded text:
ere.---Omne quod aliquid devorat, hoc introrsus trahens, ab intuentium oculis siliens, despiciendo subjungit: VERS. 20.-in profundum rapit. Homo igitur cum de Deo tacet, per rationem in qua est conditus esse aliquid videtur. At si loqui de Deo coeperit, illico quam sit nihil ostenditur, quia magnitudinis illius immensitate devoratur, et quasi in profundum raptus absconditur, quia fari ineffabilem cupiens, ipsa suae ignorantiae angustia deglutitur. Loquitur enim caro de spiritu, circumscriptus spiritus de incircumscripto, creatura de creatore, temporalis de aeterno, mutabilis de immutabili, mortalis de vivificante; et cum in tenebris positus internum lumen sicut est nesciat, homo, de aeternitate dissere
Abbreviated transcription (Latin):
subdit. Subito aer coget᷑ innubes Aer
qͥpe ita sua ipsa tenuitate asꝑgit᷑: ut nul.¬
sa firmitate solidet᷑. nubes autẽ tanto fir:¬
miores sunt: qͣnto densiores Qͥd gͦ ꝑ aerẽ.
nͥ mentes seculariũ designant᷑. que uinu.¬
meris huius iuitȩ desidnis deditȩ. huc illucq

Expanded text:
Subito cogetur aer, cogetur in nubes. - Aer quippe ita sua ipsa tenuitate spargitur, ut nulla firmitate solidetur, nubes autem tanto firmiores sunt quanto densiores. Quid ergo per aerem, nisi mentes saecularium designantur? Quae innumeris hujus vitae desideriis deditae, huc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpauluĩ dr̃ Qui se existimat scire aliquid.
põdũ cognouit quẽadmodũ oporteat eũ
cire In hoc itaq mundo dũ utuimꝰ: tũc ꝑ¬
fecte que scienda sunt scimꝰ: cũ ꝓficien.
tes ꝑintelligentiã. nil nos ꝑfecte scire cog.¬
noscimꝰ: Picat tͥ Nũqͥd nosti semitas nu.¬
hũ magnas. et ꝑfectas scientias: Acsi aꝑ.¬
te dicat Nũqͥd iã summa. acta p̾̃dicanti.¬
um cõspicis. qui postꝗͣ ꝑ scientiã ad alta
secleuant. deorsũ se humilit̾ ꝑ cognitionẽ
suȩ ignorantiȩ inclinat᷑: Quod qͥa soliꝰ scĩ
sp̃s dono agit᷑. ut humanũ corn̾solũ de sci.¬
entia sed etiã de ipsa sua ignorancia ꝑfecte
doceat᷑: et calore amoris ad suꝑna ferueat.
dũ minora ẽẽ que cognouit ininfimis pẽsat.

Expanded text:
Paulum dicitur: Qui se existimat scire aliquid, nondum cognovit quemadmodum oporteat eum scire . In hoc itaque mundo dum vivimus, tum perfecte quae scienda sunt scimus, cum proficientes per intelligentiam, nihil nos 883 perfecte scire cognoscimus. Dicit igitur: Nunquid nosti semitas nubium magnas, et perfectas scientias? Ac si aperte dicat: Nunquid jam summa acta praedicantium conspicis, qui postquam per scientiam ad alta se elevant, deorsum se humiliter per cognitionem suae ignorantiae inclinant? Quod quia solius sancti Spiritus dono agitur, ut humanum cor non solum de scientia, sed etiam de ipsa sua ignorantia perfecte doceatur, et calore amoris ad superna ferveat, dum minora esse quae cognovit in infimis pensat,
Abbreviated transcription (Latin):
homo ȩt̾nitatẽ sicut ẽ appetit: etiã hos
sibi subtrabit. qđ de illa tacitꝰ sentit sͦs
hec ȩt̾mtas tunc hominibꝰ uere umotu.¬
. cũ se eis humanitate suscepta mõstra.¬
int Que qͥa nec dũ reuelata fuerat: de eis¬
dẽ hominibꝰ recte subiungit᷑. At nunc

Expanded text:
homo aeternitatem sicut est appetit, etiam hoc sibi subtrahit quod de illa vel tacitus sentit. Sed ecce aeternitas tunc hominibus vere innotuit, cum se eis humanitate suscepta monstravit. Quae quia necdum revelata fuerat, de eisdem hominibus recte subjungitur: C
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis corpr̃e degat minfimis : qͥa tam̃¬
iã corde inherent sũmis: ueracit̾ dicũt Nr̃a
cõuersatio incelis ẽ Qui solidissimi ut
ere fusi sũt: quia ab in tͥegritate cepte for.¬
titudinis. nulla mutabilitatis rubigine
consumunt᷑ Quibꝰ et fortit̾ contͣ adu̾sa
durantibꝰ auctoris uoce dr̃ Uos estis amiei
mei. qui ꝑmansistis mecũ intẽptationibus
meis Sed quãuis doctus et arrogãs cũ um¬
dẽ scm̃ uirũ nitit᷑. irrisionę suȩ fortia ce¬
ta ꝑmisceat: adiectis tam̃ fortibꝰ semꝑ as
suꝑuacua uerba relabit᷑ Nã it̾um eũ de.¬

Expanded text:
quamvis corpore degant in infimis, quia tamquamvis corpore degant in infimis, quia tamen corde jam inhaerent summis, veraciter dicunt: Nostra conversatio in coelis est . Qui solidissimi ut aere fusi sunt, quia ab integritate coeptae fortitudinis nulla mutabilitatis rubigine consumuntur. Quibus et fortiter contra adversa durantibus, auctoris voce dicitur: Vos estis amici mei, qui permansistis mecum in tentationibus meis. Sed quamvis doctus et arrogans cum irridere sanctum virum nititur, irrisioni suae fortia dicta permisceat, a dictis tamen fortibus semper ad supervacua verba relabitur. Nam iterum de
Abbreviated transcription (Latin):
creatura agit᷑: ita iom̾ĩbꝰ etiã abhumana
infirmitate seruet᷑ Deqͥbꝰ bene dicit᷑. Qui so.¬
lidissimi quasiere fusi sunt: Natura nãq
eris ẽ rubigine difficile consumi: et uirtu.¬
tes angłice que indiumno amore fixce ꝑstite.¬
runt. lapsis suꝑbientibꝰ angłis hoc inmunere
retͥbucionis acceꝑunt: ut nulla iam rubi.¬
gine subripientis culpe mordeant᷑. ut incõ¬
templatione conditoris sine felicitatiᷤᷤ fine
ꝑmaneãt. et in hoc quod sut̃ conditȩ. et̾na
stabilitate subsistat̃ Qd̃ bene ap̃d moisen
ipsa de mundi origine historiȩ uerba testã.¬
tur: cũ et prius factũ cęlũ dr̃ Et hoc idẽ
postmodũ: firmam̃tũ uocat᷑. qͥa udelicet
nat᷑a angłica et pͥus subtilis ͤ insuꝑioribꝰ cõ.¬
dita: et post ne umquã potuisset cade mi.¬
rabiliꝰ cõfirmata Possũt etiã ꝑcelos ut sepe
diximꝰ. electoꝵ mentes expͥmi. acu̾ctis t̾re¬
nis contagiis intimo amore suspense. qui

Expanded text:
gitur, ita in omnibus etiam ab humana infirmitate servetur. De quibus bene dicitur: Qui solidissimi quasi aere fusi sunt . Naturae namque aeris est, rubigine difficile consumi. Et virtutes angelicae quae in divino amore fixae perstiterunt, lapsis superbientibus angelis, hoc in munere retributionis acceperunt, ut nulla jam rubigine subripientis culpae mordeantur, ut in contemplatione conditoris sine felicitatis fine permaneant, et in hoc quod sunt conditae aeterna stabilitate subsistant. Quod bene apud Moysen ipsa de mundi origine historiae verba testantur , cum et prius factum coelum dicitur, et hoc idem postmodum firmamentum vocatur, quia videlicet natura angelica et prius subtilius est in superioribus condita, et post ne unquam potuisset cadere, mirabilius confirmata. Possunt etiam per coelos, ut saepe diximus, electorum mentes exprimi, a cunctis terrenis contagiis intimo amore suspensae. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
in ardescere et feruere cõspicui̾t: ad p̾dicã¬
da bona cȩlestis patͥȩ ualidiꝰ fuccẽdunt᷑. Q
et si quando pro eo quod adhuc uitã corrup.¬
tibilẽ humane infirmitatiᷤᷤ agut̃: deqͣliba
culpa saltĩ tenuit̾. moꝑe. in locutione. in

Expanded text:
inardescere et fervescere conspiciunt, ad praedicaninardescere et fervescere conspiciunt, ad praedicanda bona coelestis patriae validius succenduntur. Qui et si quando pro eo quod adhuc vitam corruptibilem humanae infirmitatis agunt de qualibet culpa saltem tenuiter in opere, in locu
Abbreviated transcription (Latin):
Unus quisq enĩ quirecte itiut. atq hoc et
alios docere consueint: quasi tot uestim̃ta
habet: quot auditores ei concordit̾ mnhe
ipsa calere nõ possint. sed adiuncta uiuenti
corpori. dũ exalantes mẽbroꝵ poros contegũt:
emanantẽ ab intimis calorẽ exprimunt: Quo
nimirũ calore hec eadẽ uestim̃ta calefiunt.
sed calefacta calorẽ quẽ acceꝑint retinẽdo
ad corpꝰ reddũt Quid gͦ ꝑuestim̃ta uiuẽti
corpr̃i ad herentia. nͥ discipłoꝵ uita magis.¬
tris bene uiuentibꝰ coniuncta signat᷑: Que
quasi ꝑ poros calorẽ accipit: quia ad amorẽ
dĩ. et exemplo actionis. et mpulsu eochorta.¬
cionis ignescit. que uelut frigus propͥum
respuit: dũ apͥstina iniquitate discedit. Ca.¬
lorẽ quẽ accepit retinet: quia meo quẽ ꝑp̾.¬
dicam̃ta sũpserat feruore cõcalescit Docto.¬
res autẽ sc̃ĩ dũ auditores suos in amore dĩ
proficere sentiunt: ipsi ampliꝰ in doctrine
uirtute feruescunt Et qͥa eos ad summa

Expanded text:
Unusquisque enim qui recte vivit, atque hoc et alios docere consuevit, quasi tot vestimenta habet, quot auditores ei concorditer inhaum est ut per semetipsa calere non possint, sed adjuncta viventi corpori, dum exhalantes membrorum poros contegunt, emanantem ab intimis calorem premunt, quo nimirum calore haec eadem vestimenta calefiunt, sed calefacta calorem quem acceperint retinendo ad corpus reddunt. Quid ergo per vestimenta viventi corpori adhaerentia nisi discipulorum vita magistris bene viventibus conjuncta signatur? Quae quasi per poros calorem accipit, quia ad amorem Dei et exemplo actionis et impulsu exhortationis ignescit. Quae velut frigus proprium expellit, dum a pristina iniquitate discedit; calorem quem accepit retinet, quia in eo quem praedicando sumpserit fervore convalescit. Doctores autem sancti dum auditores suos in amorem Dei proficere sentiunt, ipsi amplius in doctrinae virtute fervescunt; et quia eos ad summa