comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clamabant. Quid nobis et
tibi iniũ fili dĩ᷑ Uenisti huc
ꝑdere nos ante tẽpus. In ad¬
uentu nãq ȩterni iudicis
quando cõmunis scõꝵ om̃iũ
oratio cõpleta. ẽ. dicentiũ fi¬
at uoluntas tua & in terra
sic̃ incęlo. Ad tenebras exterio¬
res serui inutiles eicientur
Cũ dñs aduersarios sic̃ rep¬
pulit cęlo sic expellet homo
quib ȩterni ignis. sic h̃ĩs ip¬
sẽ testatꝰ a patre in remedia¬
bilit̃ p̃parata ẽ pena Qui
icdõ nee remissionẽ nec re¬
dẽptionẽ recipere merentur¬
sĩmo sũi ordinis statu ceeider̃.
Ac ꝓpterea niehil aliud in
quo iterũ dimisso peccato
uocarentur habuerunt dũ
omnẽ suã beatitudinẽ in
qua constituti sunt trans¬
gressiones naturalis boni
qua conditi sunt polluerunt
Propt̾ qđ nec penitere desi¬
derant. nec etiã s̃ penituis¬
sent: ueniã recipere om̃mo
quia de inferiore adhuc sui
ordinis gradu corruit. Cũ
enĩ adhuc in paradiso terre¬

Expanded text:
clamabant: Quid nobis, et clamabant: Quid nobis, et tibi, Jesu fili Dei? venisti huc perdere nos ante tempus ? 3. In adventu namque aeterni judicis quando communis sanctorum omnium oratio complenda est, dicentium: Fiat voluntas tua et in terraI, 10  ad tenebras exteriores servi inutiles ejicientur, cum Dominus adversarios, sicut repulit humo, sic expellet coelo, quibus aeterni ignis sicut Dominus ipse testatur a Patre irremediabiliter praeparata est poena . 4. Qui ideo nec remissionem, nec redemptionem recipere merentursimo ordinis statu ceciderunt, ac propterea nihil aliud in quod iterum, dimisso peccato, vocarentur habuerunt, dum omnem suam beatitudinem, in qua constituti sunt, transgressione naturalis boni, qua conditi sunt, polluerunt; propter quod nec poenitere desiderant, nec etiam, si poenituissent, veniam recipere omninocipere, quia de inferiore sui ordinis gradu corruit; cum enim esset adhuc in paradiso terre
Abbreviated transcription (Latin):
rant᷑ sed ille princeps satanas
& diabolus nominatur. reli¬
qui uͦ sp̃s. ipsius principis
ministri qui prius angłi
fuerant. nunc demones di¬
cunt᷑. Quẽ achmodũ et enĩ
merita sie nomina mutaue¬
runt & loca. Sed tam̃ & nune
ꝑscripturas. siue antiquo uo¬
cabulo. siue qđ isti nequitiȩ
sunt nunti. sic̃ boni sp̃s sunt
nuntu. iufaitiȩ sepe angłi uo¬
cant᷑ sic̃ in euangłio scriptũ
legitur. Quẽ p̃parauit pat̃
m̃s diabolo & angłis eius
Et apłs ait. Datũs ẽ michi
stimilus carnis meȩ angłs
satane qͥ me cola fitet. Sed has
etiã sedes usq uidicii tempus
sub expectatione terribilis
d̃ aduentus non sinetimo¬
re & tremore. licet infructu¬
oso iterũ possident. sic̃ apłiea
dicta ꝑhibent. quib dr̃ Nã
et demones timent. & contre¬
miscunt. Et ut manifestũ
sit qđ sub exspectatione tẽ¬
poris in quo duriꝰ iudicabun¬
tur uł potiꝰ ꝑdent᷑. hunc lo¬
cũ aeris habitant inmun

Expanded text:
rantur. Sed ille princeps Satanas rantur. Sed ille princeps Satanas et diabolus nominatur, reliqui vero spiritus ipsius principis ministri, qui prius angeli fuerant, nunc daemones vocantur. Quemadmodum etenim merita, sic et nomina mutaverunt et loca; sed tamen et nunc per Scripturas antiquo vocabulo, eo quod isti nequitiae sunt nuntii, sicut boni spiritus sunt nuntii justitiae, saepe angeli vocantur. 2. Sicut in Evangelio scriptum legitur: Quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus . Et Apostolus ait: Datus est mihi stimulus carnis meae angelus Satanae, qui me colaphizet . Sed has etiam sedes usque in judicii tempus sub exspectatione terribilis Domini adventus, non sine timore ac tremore, licet infructuoso, interim possident; sicut apostolica dicta perhibent, quibus dicitur: Nam et daemones timent, et contremiscunt . Et ut manifestum sit quod sub exspectatione temporis, in quo durius indicabuntur, vel potius perdentur, hunc locum aeris habitant spirit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ circa aerẽ duorelem̃toꝵ
hoc ẽ. ignis & aquȩ sunt spatia
unũ superius sic̃ diximus et
unũ inferiꝰ. & tunc aeris na¬
tura utraq insẽ trahit id ÷
aquã uaporalit̾ de imis et
ignẽ caumalit᷑ de superiorib
ĩpsa duo contraria sibi elem̃ta
confligunt. Impossibile nãq
ẽ. absq humidis nubib & ful¬
gorib tonitrua moueri. sic̃
intuentiũ oculis ꝓspicue pa¬
tet. In quo conflictu ignis et¬
& aquȩ consonitus horribiles¬
q fragores suscitantur Et si
ignis uictor fuerit. terre at¬
q. arboꝵ fructib: ñ medio¬
crit̃ nocet. Si uͦ a qua uicerit :
frugiferã uim tã in arborib
quã mhis quȩ molerũ diuer¬
sis specieb nascuntur non ꝑ¬
dit. Illo enĩ p̃cipue tempore
tonitrua sonant quo arboꝵ
et terrarũ fruges mostensi¬
one adhuc fiuint. priusquã
maturescere incipiant Perere
huius mansione de sublimi
felicitate ut p̃diximꝰ angłi
repulsi cũ suo principe cõmo¬

Expanded text:
cum circa aerem duorum elementorum, cum circa aerem duorum elementorum, hoc est, ignis et aquae, sunt spatia, unum 598 superius, sicut diximus, et unum inferius, et tamen aeris natura utraque in se trahit, id est, aquam vaporaliter de imis, et ignem caumaliter de supernis, ipsa duo contraria sibi elementa confligunt. 10. Impossibile namque est absque humidis nubibus et fulgoribus tonitrua moveri, sicut intuentium oculis perspicue patet; in quo conflictu ignis et aquae confusi sonitus horribilesque fragores suscitantur; et si ignis victor fuerit, terrae atque arborum fructibus non mediocriter nocet; si vero aqua vicerit, frugiferam vim, tam in arboribus quam in his quae olerum diversis speciebus nascuntur, non perdit. 11. Illo enim praecipue tempore tonitrua sonant, quo arborum et terrarum fruges in ostensione adhuc sunt, priusquam maturescere incipiant. Per crhujus mansione de sublimi felicitate, ut diximus, angeli repulsi cum suo principe commo
Abbreviated transcription (Latin):
terĩ resolui consuescere: pau¬
lo post subiungit dicens. Emit¬
tet uerbũ suũ & liquefaciet
ea flabit sp̃s eiꝰ & fluent
aque. Ut aut̃ perspicuum
sit ipfas aquas hoc modo
innubib suspendi: in libro
scĩ iob scriptũ uidet᷑. Qui
suspendit aquas innubib
suis ut non erũpant parit̃
deorsũ. dttam̃ illas aer aquas
Ad terrã & ad mare dimit¬
tit quas ex hisdẽ inferiorib
partib. ante sustulit Et
quãuis de salsa pela gi lati¬
tudine astraxit pluuialis
conceptio. ꝑ aerẽ indulcescit
quẽ ad modũ & cũ salsa de
profundo maris unda ꝓpi¬
nata ꝑ humũ terrȩ infun¬
dit᷑. sicut natus. ẽ frequens
consuetudo indulcis aquae
saporẽ statĩ mutatur. Com¬
motione uͦ aeris uentos dñs¬
& uehem̃tiore concitatione
ignss etiã ac tomitrua occul¬
tis imperiis ꝑ angłos quib
uisibilis regit᷑ mundus. si¬
cut et cetera conditor facit.
Nonnulli uͦ de effectu toni¬
trui illud intendunt. quod

Expanded text:
terum resolvi consuescere, pauterum resolvi consuescere, paulo post subjungit, dicens: Emittet verbum suum, et liquefaciet ea; flabit spiritus ejus, et fluent aquae . 8. Ut autem perspicuum sit ipsas aquas hoc modo in nubibus suspendi, in libro sancti Job scriptum videtur: Qui suspendit aquas in nubibus suis, ut non erumpant pariter deorsum . Attamen illas aer aquas ad terram et ad mare demittit, quas ex iisdem inferioribus partibus ante sustulit. Et quamvis de salsa pelagi latitudine eas traxerit pluvialis conceptio, per aerem indulcescit. Quemadmodum cum salsa de profundo maris unda propinata per humum terrae infunditur sicut nautis est frequens consuetudo in dulcis aquae saporem statim mutatur. Commutatione vero aeris ventos, et vehementiore concitatione ignes etiam ac tonitrua, occultis imperiis, per angelos, quibus visibilis regitur mundus, sicut et caetera, conditor facit. 9. Nonnulli vero de effectu tonitru illud intendunt, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rũ deterra & maris facie
contrabat & colligat. quos
insublime el euans quã du
minutissimis guttis consis¬
tunt conglobati funt mre
nubib ip̃se ꝑsemetipsũ aer
suspendit. Sed cũ uexante
uento ille gutulȩ in maiores
stillas coeunt aeris amplius
las uento inmauisculas
moles cogente conlatas an¬
te quã deorsũ pluant gelu
in nubib corripuerit᷑. in¬
tas frigoris uiolentia con¬
stringit. Si aut̃ paulo re¬
missiores necdũ denfatos
uapores inguttas. idẽ ge¬
lu p̃uenerit᷑. inniuis speciẽ
magna uis frigoris eosdẽ
transimittit. Et qđ insuspen¬
sa altius nebula talit̃ nu¬
trit: non sufferente aere
ac uento disp̃gente ad ter¬
rã dimittit. sic̃ de eodẽ pral¬
mista cõmemorans de dño
dic̃. Quidat niuẽ sic̃ lanã.
nebulã sic̃ cinerẽ spargit
mitait cristallũ suũ sicut
bucellas. ante faciẽ frigoris
eiꝰ quis sustinebit: Et̃ ut os¬
tenderet siue in terra siue
innubib nuies maquas m¬

Expanded text:
rum de terra et maris specie rum de terra et maris specie contrahat et colligat, quos in sublime elevans, quandiu minutissimis guttis consistunt, conglobatis in se nubibus, ipse per semetipsum aer suspendit. Sed cum, vexante vento, illae guttulae in majores stillas coeunt, aeris amplius las vento in majusculas moles coagitante collatas, antequam deorsum pluant, gelu in nubibus arripuerit, tos frigoris violentia constringit. Si autem paulo remissiores necdum densatos vapores in guttas, id est, gelu, praevenerit, in nivis speciem magna vis frigoris eosdem transmittit, et quod in se suspensa altius nebula taliter nutrit, non sufferente aere, ac vento dispergente, ad terram dimittit. 7. Sicut de hoc eodem Psalmista commemorans, de Domino dicit: Qui dat nivem velut lanam, nebulam sicut cinerem spargit. Mittit crystallum sicut buccellas; ante faciem frigoris ejus quis sustinebit ? Et ut ostenderet, sive in terra, sive in nubibus, nives in aquas i
Abbreviated transcription (Latin):
crassitudine. et uelut solidi¬
tate quã inse habet uolan¬
tiũ auiũ quãuis maxima¬
rũ corpora sustentantur ::
pene a quatilia marmoꝵ
fluctuũ recondita nando
penitrant. sic uolucres ae¬
rea spatia uolando ꝑtran¬
scunt. Cuncta & eñĩ quae
a qua p̃stat ad conseruan¬
dã uitã a quatilib: hoc aer
facit uolatilib qm̃ sicut
Ne pro alitu auiũ et om¬
niũ quȩ maere & terra
uiuut uita alitur. & con¬
seruatur : ita eoꝵ quȩ ma¬
quis degunt inspirandiex¬
spirandiq tractu ꝑ a quã
uitalis motus reficit᷑. Unde
cũ maerẽ trahunt᷑. quia
limphaticũ spiram̃tũ non
hab̾ent cito deficiunt. sicut
& ea quȩ maere uiuunt
cũ ab his aer excludit᷑ ultra
uiuere non possunt. Sic̃
aut̃ illa aeris soliditate uo¬
latilia ut dixi corpora fulci¬
unt: ita ipsa eadẽ terrena
te ui frigoris parit. quod ita
efficit᷑ Na hoc aeris spatiũ
suȩ naturȩ msitũ habet. ut
fumalileuitate uapores a qua¬

Expanded text:
crassitudine et velut solidicrassitudine et velut soliditate quam in se habet volantium avium, quamvis maximarum, corpora sustentantur, pene aquatilia marinorum fluctuum recondita natando penetrant, sic volucres aeria spatia volando pertranseunt. 3. Cuncta etenim quae aqua praestat ad conservandum vitam aquatilibus, haec aer facit volatilibus, quoniam sicut reciproco halitu avium, et omnium quae in aere et terra vivunt, vita alitur et conservatur, ita eorum quae in aquis degunt inspirandi exspirandique tractu per aquam vitalis motus reficitur. 4. Unde cum in aerem trahuntur, quia lymphaticum spiramentum non habent, cito deficiunt; sicut et ea quae in aere vivunt, cum ab eis aer excluditur, ultra vivere non possunt. Sicut autem illa aeris soliditate volatilia, ut dixi, corpora fulciuntur, ita ipsa eadem terrenamte vi frigoris parit, quando ita efficitur. 5. Nam hoc aeris spatium suae naturae insitum habet, ut fumali levitate vapores aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ferendo potius quã defen
parati sumꝰ : sed de superiore
spatio his ut cũq expletis ad
subsequentia festinemus
aer uocatur quẽ terrȩ sõci¬
ari diximꝰ et a quo uniuer¬
sȩ carnis quȩ in terra &¬
acre uersat᷑ uitã adiuuari
& contineri in nob̾. et ꝑ nos
cõprobamus qui et aliquan¬
do etiã terrȩ ꝑscripturas
nomine uocitatur. sicut
creatoris laudẽ or dine sũ¬
mo cunctȩ creature inci¬
tant᷑. Et cũ consũmatis his
quȩ ad superiorẽ cęloꝵ or¬
dinẽ ꝑtinetit Ad hoc aeris
spatia ꝑuenit᷑ talit̃ sub infer¬
tur laudate dñm de terra
dracones & om̃s abissi Ig¬
nis grando nix glacies
sp̃s ꝓcellarũ. quȩ faciunt
uerbũ eiꝰ. Huc iisq enĩ in
aere sermo ẽ qui terrae
nomine uocitat᷑. P ost mo¬
dũ nãq de humo & infe¬
rioris terrȩ naturis scrip¬
turȩ uocib imperatur.
Montes et om̃s colles. ligna
fructifera et om̃s cedri
Idcirco aut̃ inc aer terrae
uocabulũ sẽpe sortit᷑: quia

Expanded text:
ferendo potius quam defendparati sumus. Sed de superiore spatio his utcunque explanatis, ad subsequentia festinemus.aer vocatur, quem terrae sociari diximus, et a quo universae carnis, quae in terra aere versatur, vitam adjuvari, et contineri in nobis, et per nos comprobamus. Qui et aliquando etiam terrae per Scripturas nomine vocitatur; sicut creatoris laudem ordine summo cunctae creaturae incitantur, et cum consummatis his quae ad superiorem coelorum ordinem pertinent, ad haec aeris spatia pervenitur, taliter subinfertur: Laudate Dominum de terra, dracones, et omnes abyssi; ignis, grando, nix, glacies, spiritus procellarum, qui faciunt verbum ejus . 2. Hucusque enim in aere sermo est qui terrae nomine vocitatur; postmodum namque de humo et inferioris terrae naturis Scripturae vocibus imperatur: Montes, et omnes colles; ligna fructifera, et omnes cedri . Idcirco autem aer terrae vocabulum saepe sortitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ positio prima . ẽ. queo.
quis quit. & in cõpositione
nequeo nequis. nequit. Quod
quando ꝓnom̃ ẽ. ꝑ .d. scriben¬
dũ quando numerus ꝑ .t.
Quot. tot. idẽ ꝑ .t. scribitur
Quotidie ꝑ .q. scribendũ ẽ
non ꝑ .c. ut sĩt. quot. diebus:
R. littera cõmunionẽ habet.
cũ .s. littera. Itaq apud
Antiquos honos labos ar¬
bor dicebat᷑. Nunc honor
labor arbor dr̃. Sat ꝑ .t.
scribi oportet quia integrũ
eiꝰ facit fatis sed ꝑd̾ oportẽt
scribi. Apud antiquos enim¬
sed sedũ dicebatur. nos fini¬
ales duas litteras abscidimꝰ.
m.habebat. Quã enĩ &tã
ꝑ .x. scribendũ .ẽ. Ita &
xrisina .r. & ⁊ litteris
sola greca nomina scri¬
buntur Nam cũ iustitide
sonũ .z. littera. exprimat
litterã scribendũ . ẽ Sic
militia. malicia nequitia.
& cetera similia. In duob
quoq uerbis consuetudo
ueterũ erat. ut cũ eandẽ
littera aliũ intellectum
correpta. aliũ ꝓducta
haberet. longȩ sillabae
apicẽ apponebant ut pu¬

Expanded text:
jus positio prima est queo, quis, quit; et in compositione nequeo, nequis, nequit. 46 22. Quod, quando pronomen est, per d scribendum; quando numerus, per t, quia tot item per t scribitur. Quotidie per q scribendum; non per c, ut sit quot diebus. 23. R littera, communionem habet cum s littera. Itaque apud antiquos honos, labos, arbos dicebatur; nunc honor, labor, arbor. 24. Sat per t scribi oportet, quia integrum ejus facit satis. Sed per d oportet scribi. Apud antiquos enim sedum dicebatur; nos finales duas litteras abscidimus.m habebunt. De quam enim et per X scribendum. Ita et 'Xrisma'. Y et Z litteris sola Graeca nomina scribuntur. Nam cum 'iustitia' sonum Z littera exprimat, per T scribendum est. Sic 'militia', 'malitia', 'nequitia', et cetera similia. In dubiis quoque verbis consuetudo veterum erat ut, cum eadem littera alium intellectum correpta, alium producta haberet, longae syllabae apicem adponebant; utpu
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt ut iñm dolo tenerent.
& occiderent. Dicebant autem.
Non indie festo: ne forte tu¬
multus fieret in popło. Qui
debuerant pasch& uicino pa¬
rare uictimas. leuigare tẽ¬
pli parietes. pauim̃ta uerre¬
re. uasa mundare. & scđm
ritũ legis purificari. ut esu
agni dignifierent. congre¬
gant᷑ in euntes consiliũ qͦmͦ
occidant dñm non timentes
seditionẽ ut simplex sermode¬
monstrat. sed cauentes neau¬
xilio popłi desius manib tol¬

Expanded text:
m dolo tenerent, et occiderent. Dicebant autem: Non in die festo, ne forte tumultus fieret in populo. Qui debuerant Paschate vicino praeparare victimas, levigare templi parietes, pavimenta verrere, vasa mundare, et secundum ritum Legis purificari, ut esu agni digni fierent, congregantur ineuntes consilium, quomodo occidant Dominum, non timentes seditionem, ut simplex sermo demonstrat; sed caventes ne auxilio populi de suis manibus tol
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ & his xp̃iane religionis
ductorib quos opposimnus
diabolicȩ impietatis bellatori¬
b quatuor presunt duces
głosissmi. quoꝵ nomina hȩc
sunt Prudentia iustitia forti¬
tudo. tẽꝑantia.
rimo sciendũ ẽ. quid sit
uirtus . Virtus ẽ. ammi habitus
naturȩ decus. uitȩ ratio. morũ pie¬
tas cultus diuinitatis. honor hominis
eternȩ beatitudinis meritũ. Cuiꝰ par¬
tes ut diximꝰ quatuor principales¬
sunt: prudentia. iustitia. fortitu

Expanded text:
Igitur ex his Christianae religionis ductoribus, quos opposuimus diabolicae impietatis bellatoribus, quatuor praesunt duces gloriosissimi, quorum nomina haec sunt: prudentia, justitia, fortitudo, temperantia.Primo sciendum est quid sit virtus. Virtus est animi habitus, naturae decus, vitae ratio, morum pietas, cultus divinitatis, honor hominis, aeternae beatitudinis meritum. Cujus partes sunt, ut diximus, quatuor principales: prudentia, jus
Abbreviated transcription (Latin):
etiã et ꝑpetua ipsius dĩ caritas.
in cuiꝰ laudẽ omĩa agere debemꝰ.
quicquid boni in hoc scło oꝑamͦ
ri in die retributionis ęternȩ. quã
ab homine quolibet in huiꝰ transi¬
toriȩ uitȩ conuersatione. Husunt¬
octo totiꝰ impietatis duces cũ exer¬
citib sus. & fortissimi contra hu¬
manũ genus diabolicȩ fraudis
bellatores. qͥ dõ auxiliante facil¬
lime uincunt᷑ abellatorib xx̃i

Expanded text:
etiam et perpetua ipsius Dei charitas, etiam et perpetua ipsius Dei charitas, in cujus laude omnia agere debemus, quidquid boni in hoc saeculo operi in die retributionis aeternae, quam ab homine quolibet in hujus transitoriae vitae conversatione. octo totius impietatis duces cum exercitibus suis, et fortissimi contra humanum bellatores, qui, Deo auxiliante, facillime vincuntur a bellatoribus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
DE UANA GLORIA
ana gła ẽ. lũ homo appetit
i bonis suis laudari et nondat
gr̃ẽ quicquid boni fecerit. sed
quas̃ exse habeat uł scłaris dig¬
nitatẽ honoris. uł spãlis decorẽ
sapientiȩ : dũ homo nichil absq
dĩ gr̃a uł adutorio habere po
terit. sicut ipsa ueritas in euan¬
głio discipłis suis ait. Sine me
nichil potestis facere. Qua ꝓp¬
ter. qui głatur. in dño gloriet᷑
quia nichil nisi donante deo
boni habere poterit. Excuius
uitii radice. multi malitiȩ ger¬
minare uident᷑ ramusculi.
Inde iactantia. arrogantia.
indignatio discordia manis gła
cupido. et ypocriñs. id ÷ simula¬
tio boni oꝑis. cũ dehoc se homo
uult laucdari qđ se agere nescit.
iimo pene omĩa quȩ facit eo te¬
nore agit ut abhominib laudetꝰ.
De quib: ipse dñs ait. Am̃ dico uob̃.
receperunt mercedẽ suã. Cuiꝰ mor¬
bi medicina . ẽ. recordatio diume
bonitatis. ꝑ quã omĩa bona nobis
collata sunt. quȩ habere uidem᷑.

Expanded text:
 vana gloria. Vana gloria est, dum homo appetit in bonis suis laudari, et non dagratiae quidquid boni facit, sed quasi ex se habeat vel saecularis dignitatem honoris, vel spiritualis decorem sapientiae, dum homo nihil absque Dei gratia vel adjutorio habere possit boni, sicut ipsa Veritas in Evangelio discipulis suis ait: Sine me nihil potestis facere . Quapropter qui gloriatur, in Domino glorietur: quia nihil sine Deo donante 144 boni habere poterit. Ex cujus vitii radice multi malitiae germinare videntur ramusculi: inde jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis, id est, simulatio boni operis, cum de se homo vult laudari, quod se agere nescit. Imo pene omnia quae facit, eo tenore agit, ut ab hominibus laudetur, de quibus ipse Dominus ait: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . bi medicina est recordatio divinae bonitatis, per quam omnia bona nobis collata sunt, quae habere videmur;
Abbreviated transcription (Latin):
ornicatio ẽ om̃is corporalis
simmunditia quȩ solet fieri
ex incontinentia libidinis et mol¬
licia animȩ. quȩ consentit suȩ
cđm peccare. Nã amma chña
debet. eẽ & m perare carni
& caro famula et obȩdire dñȩ
suȩ. id ÷ rationali ammȩ. Quȩ
fornicatio fit ꝑ cõmixtionem
carnis cũ femina qualibet. uł
etiã aliqua immunditia ad ex¬
plendũ libidinis ardorẽ. deqͣ¬
id ÷ fornicatione. nascit᷑ cecitas
mentis. in constantia oculoꝵ
uł totiꝰ corporis. amor mimode¬
ratꝰ. uitȩ sepe periculũ. lasciuia
iocus. petulantia & om̃is in co¬
tinentia. odiũ mandatoꝵ dei
m̃tis eneruatio in iustȩ cupidi¬
tates. negligentia uitȩ futurȩ.
& presentis delectatio. Quȩ¬

Expanded text:
Fornicatio est omnis corporalis Fornicatio est omnis corporalis immunditia, quae solet fieri ex incontinentia libidinis, et mollitia animae, quae consentit suae carni peccare. Nam anima domina debet esse, et imperare carni; et caro famula, et obedire dominae suae, id est, rationali animae. Quae fornicatio fit per commistionem carnis cum femina qualibet, vel etiam alia quacunque immunditia ad explendum libidinis ardorem. De qua fornicatione nascitur caecitas mentis, inconstantia oculorum vel totius corporis amor immoderatus; saepe periculum vitae, lascivia, joca, petulantia, et omnis incontinentia; odium mandatorum Dei, mentis enervatio, et injustae cupiditates; negligentia vitae futurae, et praesentis delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
gula id ÷ intẽperans cibi uł po¬
tus uoluptas. ꝑ quã primipa¬
rentes humani generans para¬
disi felicitatẽ ꝑdiderunt. et
inhanc erummnosam huiꝰ uitȩ
miseriã deiecti sunt. ubi om̃is
homo ꝑ peccatũ nascit᷑. ꝑ labo¬
rẽ uiuit. ꝑ dolorẽ moritur.
Quȩ trib modis regnare ui¬
det᷑ in homine. id ÷ dũ homo
horã canonicã & statutã gulȩ
causa anticipare cupit. aut ex¬
quisitiores cibos sibi p̃parari
iubet quã necessitas corporis
uł suȩ qualitas ꝑsone exigit
uł ñ plus accipit. in edendo uł
bibendo ꝓpt̾ desideriũ intẽpe¬
rantiȩ suȩ quã suȩ ꝓficiat sa¬
luti. De qua. id: gula nascit᷑
mepta letitia. scurrilitas. leui¬
tas. uaniloquũ immun dicia
corporis. instabilitas mentis
ebrietas. libido. quia exsaturi¬
tate uentris libido corporis
congerit᷑. Quȩ ꝑ ieunia et abs¬
tinentiã. & oꝑis cuius libet
asñduitatẽ obtime uincitur
DE FORNICATIONE

Expanded text:
gula, id est, intemperans cibi vel pogula, id est, intemperans cibi vel potus voluptas, per quam primi parentes humani generis paradisi felicitatem perdiderunt, et in hanc aerumnosam hujus vitae miseriam dejecti sunt; ubi omnis homo per peccatum nascitur, per laborem vivit, per dolorem moritur. Quae tribus modis regnare videtur in homine; id est, dum homo horam canonicam et statutam gulae causa anticipare cupit, aut exquisitiores cibos sibi praeparare jubet, quam necessitas corporis, vel suae qualitas personae exigat, vel si plus accipiet in edendo vel bibendo propter desiderium intemperantiae suae, quam suae proficiat saluti. De qua gula nascitur inepta laetitia, scurrilitas, levitas, vaniloquium, immunditia corporis, instabilitas mentis, ebrietas, libido: quia ex saturitate ventris libido corporis congeritur, quae per jejunia et abstinentiam, et operis cujuslibet assiduitatem optime vinciturDe fornicatione.
Abbreviated transcription (Latin):
cto sunt principalia¬
uitia. uel origmalia
omiũ uitioꝵ. ex quib quasi
radicib omĩa corruptȩ m¬
tis uł in cͤasti corporis diuer¬
sa uitia pullulant miqui¬
tatũ. De quib pauca dicere
ratũ duximꝰ. uł ex quibus
radicib rami uitiose gerg¬
nationis crescere uideant᷑
ut sciat unusquisq radicib
exstirpatis facilius ramos
pricidere posse. IS ꝑBIA¬
Primũ uitiũ . ẽ. spiritale suꝑ¬
bia : de qua dr̃. Initiũ om̃is
om̃iũ maloꝵ : ꝑ quã angłi ceci¬
derunt de cęlo. Quȩ fit excon¬
tẽptu mandatoꝵ dĩ. ł it etiam
quando attollit᷑ mens de bonis
oꝑib suis. et se meliorẽ estimat
aliis dũ in eo ipso peior aliis . ẽ.
quo se meliorẽ putat. Fit etiã
ꝑcontumaciã suꝑbia quando des¬
piciunt homines seniorib obedi¬
re suis. Ex ipsa uͦ nascit᷑ om̃is in¬
obedientia. & om̃is p̃sũptio. &
om̃is ꝑtinatia. contentiones. he¬
reses arrogantia. Que om̃ia ma¬
DE GU LA
rimũ corporale ẽ peccatum

Expanded text:
cto sunt vitia principalia vel originalia omnium vitiorum, ex quibus quasi radicibus omnia corruptae mentis vel incasti corporis diversarum vitia pullulant iniquitatum. De quibus pauca dicere ratum duximus, vel ex quibus radicibus qui rami vitiosae germinationis crescere videantur; ut sciat unusquisque radicibus exstirpatis, facilius ramos praecidere posse. Primum vitium est spirituale, superbia, de qua dicitur: Initium omnis omnium malorum, per quam angeli ceciderunt de coelo, quae fit ex contemptu mandatorum Dei. Fit etiam, quando attollitur mens de bonis operibus, 142 et se meliorem aestimat aliis, dum in eo ipse pejor aliis est, quo se meliorem putat. Fit etiam per contumaciam superbia, quando despiciunt homines senioribus obedire suis. Ex ipsa vero nascitur omnis inobedientia, et omnis praesumptio, et omnis pertinacia, contentiones, haereses, arrogantia, In De gula. Primum est corporale peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
Tristitia salutaris : ẽ. quando de
peccatis suis animus contristat᷑¬
ut confessionẽ & pęnitentiã age¬
re querat. & conuerti se ad deũ
desideret. Alia ẽ. tristitia huius
scłi quȩ mortẽ oꝑatur animae
quȩ nichil m bono oꝑe ꝓficere
ualet. quȩ amimũ ꝑturbat. et
sȩpe in desꝑationẽ mitat & futu¬
nascit᷑ malitia rancor animi
pusillanimitas. a maritudo des¬
ꝑatio. sẽpe etiã et p̃sentis uitȩ nul¬
la delectatio. Quȩ uincit᷑ lȩtitia

Expanded text:
Tristitia salutaris est, quando de Tristitia salutaris est, quando de peccatis suis animus contristatut confessionem et poenitentiam agere quaerat, et converti se ad Deum desideret. Alia est tristitia hujus saeculi, quae mortem operatur animae, quae nihil in bono opere proficere valet, quae animum perturbat, et saepe in desperationem mittit, ut futunascitur malitia, rancor, animi pusillanimitas, amaritudo, desperatio. Saepe etiam et praesentis vitae nulla delectatio. Quae vincitur per la
Abbreviated transcription (Latin):
ccidia . ẽ. pestis quȩ dõ famulan¬
tib multũ nocere probat᷑. dum
ociosus homo torpescit. in deside¬
ris carnalib nec in oꝑe gaudet
ris hilarescit. sed tantũ concu¬
piscit & desiderat et ociosa mons
ꝓomĩa discurrit. Hȩc .ẽ. quae
maxime monachos excutit de
cella in scłm . et de regulari con¬
uersatione eicit eos m abrupta
uitioꝵ. Quȩ cũ miserabilẽ ob¬
sidet mentẽ multis eã inficit
miserus quȩ multũ nocent. De
qua nascit᷑ somnolentia pigri¬
tia oꝑis boni instabilitas loci
ꝑuagatio deloco ad locũ tepidi¬
inmente habet. ꝑ stabilitatẽ
loci. et ꝓpositi sui. atq exertiti¬
ũ cuius libet artis & laboris uł
orationũ & uigiliarũ instan¬
tiã. ut nũquã ociosus inueni¬
at᷑. seruus dei. Difficiliꝰ enĩ mue¬
nit diabolus tep̃tandi locũ in
homine. quẽ moꝑe inuenit bo¬
no. quã ineũ quaẽ ociosii reppe¬
rerit . & nichil bonia gentem
salutiferũ : alterũ pestiferum

Expanded text:
Acedia est pestis, quae Deo famulantibus multum nocere probatur, dum otiosus homo torpescit in desideriis carnalibus, nec in opere gaudet ris hilarescit: sed tantum concupiscit et desiderat, et otiosa mens per omnia discurrit. Haec est quae maxime monachos excutit de cella in saeculum, et de regulari conversatione ejicit eos in abrupta vitiorum. Quae cum miserabilem obsidet mentem, multis eam inficit miseriis, quae multa docet mala. De qua nascitur somnolentia, pigritia operis boni, instabilitas loci, pervagatio de loco in locum, tepidiin mente habet, per stabilitatem loci et propositi sui, atque exercitium cujuslibet artis et laboris, vel orationum et vigiliarum instantiam, ut nunquam otiosus inveniatur servus Dei. Difficilius invenit diabolus tentandi locum in homine quem in opere invenit bono, quam in eo quem otiosum reperit et nihil boni agentem.salutiferum, alterum pestiferum.
Abbreviated transcription (Latin):
tra om̃ia uitioꝵ genera. Tẽ ꝑan¬
tia. ẽ totius uitȩ modus. nequid
nimis homo. uł amet. uł odio
habeat. sed om̃s uitȩ huiꝰ uarie¬
tates considerata temperet.
diligentia. Hȩc uͦ infide et cari¬
tate obseruantib ȩternȩ gloriȩ
abipsa ueritate xp̃o itĩu p̃mia

Expanded text:
 omnia vitiorum genera. Temperantia est totius vitae modus, ne quid nimis homo vel amet, vel odio habeat; sed omnes vitae hujus varietates considerata temperet diligentia. Haec vero in fide et charitate observantibus aeternae gloriae ab ipsa Veritate Christo Jesu praemia
Abbreviated transcription (Latin):
principalib. Quȩ s̃ ratione non
regit᷑ in furorẽ uertit᷑: ita ut ho¬
mo sui animi impotens sit. fa¬
ciens quȩ non conueniunt. Hȩc
mit prouidentiã. ab eo facti. nec
iudiciũ recte discretionis. inqui
rere. nec honestȩ contẽplationis
uirtutẽ. nec maturitatẽ consilu
habere poterit : sed omĩa ꝑ p̃ci¬
pitiũ quoddã facere uidetur.
De qua id÷ ira pullulat tumor
m̃tis rixȩ contumelia clamor.
indignatio. p̃suptio blasphemiȩ
sanguinis effusio homicidia. ul¬
ciscendi cupiditas. mniuriarum
memoria. Quȩ uincitur ꝑ pati¬
entiã et longuanimitatẽ. et
per rationẽ intellectualẽ quã
ds̃. inserit mentib: humanis
et ꝑ recordationẽ orationis do¬

Expanded text:
ssio mentis, quae, si ratione non regitur, in furorem vertitur, ita ut homo sui animi impotens fiat, faciens quod non convenit. Haec mit providentiam ab eo facti, nec judicium recte discretionis inqrere, nec honestae contemplationis virtutem, nec maturitatem consilii habere poterit, sed omnia per praecipitium quoddam facere videtur. De qua, id est ira, pullulat tumor mentis, rixae et contumeliae, clamor, indignatio, praesumptio, blasphemiae, sanguinis effusio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. Quae vincitur per patientiam et longanimitatem, et per rationem intellectualem, quam Deus, inserit mentibus humanis, et per recordationem in
Abbreviated transcription (Latin):
uaritia .ẽ. nimia diuitiarum.
adquirendarũ habendi uel te¬
nendi cupiditas. Quȩ pestis. in¬
explebilis. ẽ. sicut ydropicus.
qui quanto plus bibit. tanto
amplius illi sitis addita crescit:
sic auaritia quanto maius habet
tanto plus desiderat. Et dũ modus
non .ẽ. illi in habendo modus illi ñ
erit indesiderando. Cuiꝰ genera
homicidia m̃dacia ꝑ iuria rapi¬
nȩ. uiolentiȩ. inquietudo iniusta
iudicia contẽptus ueritatis. futurȩ
beatitudinis obliuio obduratio cor¬
dis quȩ fit contraria miscđiae
& elemosinis in pauꝑes. et totius

Expanded text:
Avaritia est nimia divitiarum acquirendi, habendi, vel tenendi cupiditas, quae pestis inexplebilis est. Sicut hydropicus, qui quanto plus bibit, tanto plus illi sitis accrescit  Ms., addita crescit: sic avaritia quanto magis habet, tanto plus habere desiderat. Et dum modus non est illi in habendo, modus illi non erit in desiderando. Cujus generahomicidia, mendacia, perjuria, rapinae, violentiae, inquietudo, injusta judicia, contemptus veritatis, futurae beatitudinis oblivio, obduratio cordis. Quae fit contraria misericordiae et eleemosynae in pauperes, et totius
Abbreviated transcription (Latin):
solent. Dic̃ enĩ marcus. Erat
aut̃ pascha . & atima post
biduũ. Dicit lucas. Dies fes¬
tus atimoꝵ : qͥ dr̃ pascha Item
quinta decima luna res ageret᷑.
ait Et ipsi non introierunt
in pretoriũ : ut non contamina¬
rent᷑ sed manducarent pas¬
cha. Qđ idõ fecere. quia et pas¬
chȩ dies matimis panib ẽ.
celebrari p̃ceptus. et nos quasi
pascha ꝑpetuũ facientes. semꝑ
ex hoc mundo tranire p̾cipĩ¬
mur. Uno quippe die agno
iimolato aduesꝑam septẽ ex
ordine dies secuntur azimoꝵ.
plenitudie tẽpoꝵ passus in
carne. ꝑ totũ nob̾ huiꝰ scłi tẽpꝰ
qđ septẽ dieb: agit᷑ matimis
sinceritatis & ueritatis p̃cepit
ẽẽ. uiuendũ. om̃iq sẽꝑ nisu nos
denđia terrena quas egypti
retinacula fugere. & uelut
amundana conuersatione
secretã solitudinẽ. it̃ ad monet
subire uirtutũ. Punc congre¬

Expanded text:
solent. Dicit enim Marcus: Erat solent. Dicit enim Marcus: Erat autem Pascha et Azyma post biduum . Dicit Lucas: Dies festus Azymorum qui dicitur Pascha . Item quinta decima luna, res ageretur, ait: Et ipsi non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed manducarent pascha . Quod ideo fecere, quia et Paschae dies in Azymis panibus est celebrari praeceptus, et nos quasi pascha perpetuum facientes, semper ex hoc mundo transire praecipimur. Uno quippe die agno immolato ad vesperam, septem ex ordine dies sequuntur Azymorum, plenitudine temporum passus, in carne per totum nobis  diebus agitur, in azymis sinceritatis et veritatis praecepit esse vivendum omnique semper visu nos desideria terrena, quasi Aegypti retinacula fugere, et velut a mundana conversatione secretam solitudinem iter admonet subire virtutum. Et quaere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtransierit nec ꝑcusserit eos:
uel ipse dñs p̃bens auxilium
popło suo desuꝑ ambula uerit.
Cuiꝰ sacram̃tũ uocabuli subli¬
miꝰ exponens euanglista iołis.
ait: Ante diẽ aut̃ festũ pasche
sciens iħs quia uenit eiꝰ hora
ut transeat ex hoc mundo ad
patrẽ. Ubi manifeste decla¬
rat. idõ sollẽpnitatis huiꝰ diẽ
ꝑlegẽ mistice transitũ. eẽ uo¬
catũ : qđ agnꝰ dĩ qͥ peccata
mundi tolleret in eo de hoc
mundo. siue ipse transiturus
siue nos salubri transitu quañ
de egyptia. eẽt. seruitute edue¬
turus : Hoc sane iuxta uet̃is
instrum̃ti scripturã int̃ pas¬
cha & atima distat : qđ pas¬
cha ipse solus dies appellat᷑
in quo occidebat᷑ agnus ad uos¬
ꝑa ÷ hoc ẽ. quarta decima luma
primi mensis: Qumta decima
aut̃ luna quando egressũ. ẽ.
de egypto. succȩdebat festii¬
statuta sollẽpintas. Uerum
euangłistȩ in different̃ et diẽ
atimoꝵ pro pascha : et pro
dieb atimoꝵ pascha ponere

Expanded text:
pertransierit, nec percusserit, pertransierit, nec percusserit, vel ipse Dominus praebens auxilium populo suo desuper ambulaverit. Cujus sacramentum vocabuli sublimius exponens evangelista Joannes ait: Ante diem autem festum Paschae, sciens Jesus quia venit ejus hora, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem . Ubi manifeste declarat, ideo solemnitatis hujus diem per legem mystice transitum esse vocatum, quod Agnus Dei qui peccata mundi tolleret, in eo, de hoc mundo sive ipse transiturus, sive nos salubri transitu, quasi de Aegyptia esset servitute ducturus. Hoc sane juxta veteris Instrumenti scripturam inter pascha et azyma distat, quod pascha ipse solus dies appellatur, in quo agnus occidebatur ad vesperam, hoc est quartadecima luna primi mensis. Quintadecima aude Aegypto, succedebat festivistaevangelistae indifferenter et diem Azymorum pro Pascha, et pro diebus Azymorum Pascha ponere
Abbreviated transcription (Latin):
udiciũ. Uel quid .ẽ iustius quã
dm̃ diligere eiusq mandata
custodire. ꝑ quẽ dũ non fuerimꝰ
creati sumus dũ ꝑditi fuimꝰ re¬
creati sumus & a seruitute diabo¬
lica liberati. qui nobis omia bona
quȩ habemus donauit. Et quid
hac fortitudine melius ẽ quam
diabolũ uincere. & om̃s eius su¬
ꝑare suggestiones. & om̃ia aduer¬
sa mundi prodĩ nomine fortit᷑
tolerare. Nobilis uirtus ẽ. ual¬
de tẽꝑantia. ꝑ quã om̃is honor
uitȩ hiuꝰ inter homies cons¬
tat ut om̃ia in quacũq cau¬
sa homo temꝑant̃ eogitet.
loquatur & agat cũ consibo
iãlutis sue. Hȩc enĩ lȩuia et
suauia cłm̃ diligenti corde
qui ait. Discite a me quia
mitis sũ & humilis corde
& muenietis requiẽ ammab
uris. Iugũ enĩ meũ suaue ẽ
& onus meũ leue ẽ. Nonne
melius . ẽ. & beatiꝰ dm̃ dilige¬
re . qui ẽ ȩterna pulchritu¬
ȩterna iocuditas: ꝑpetuus
honor indeficiens felicitas
suaues. odores flagrantes. uic¬

Expanded text:
udicium. Nam quid est justius quam Deum diligere ejusque mandata custodire, per quem, dum non fuimus, creati sumus dum perditi fuimus, recreati sumus, et a servitute diabolica liberati, qui nobis omnia bona quae habemus, perdonavit? Et quid hac fortitudine melius est quam diabolum vincere, et ejus omnes superare suggestiones et omnia adversa mundi pro Dei nomine fortiter tolerare? Nobilis virtus est valde temperantia, per quam omnis honor vitae hujus inter homines constat; ut omnia in quacunque causa homo temperanter cogitet, loquatur, et agat cum consilio salutis suae. Haec enim sunt levia et suavia Deum diligenti, qui ait: Disciitis sum et humilis corde: et invenietis requiem animabus vestris. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Nonne melius est et beatius Deum diligere, qui est aeterna pulchritueterna suavitas, perpetuus honor, indeficiens felicitas;suaves, odores fragrantes, tac
Abbreviated transcription (Latin):
solis deluminis gr̃ȩ oculos ob¬
tonsos transactis frigoris nebuł
acies solaris quas pungere seu
& inde illud spatiũ tẽporis
punctũ nominat᷑. Alit̃ isidorus
dicit punctũ opus illorũ qui
horologia faciunt. Nã infinẽ
.xiI. liniarũ ponebant de hoc
hora ẽ. finis tẽporis sicut & hore
ta ẽ. quasi hora eo qđ tẽporat
articulos diei horã aut̃ maris
& horãs uestim̃torũ dicimus Hoc
nom̃ grecũ ẽ qđ latini dicit᷑
species uł pulchritudo Decẽ enĩ
rũ dicte sunt. idẽ decẽpulchri¬

Expanded text:
solis de luminis gratia oculos obsolis de luminis gratia oculos obtensos transactis frigoris nebulis acies solaris, quasi pungere, seu  inde illud spatium temporis punctum nominatur. Aliter Isidorus dicit: Punctum opus illorum qui horologia faciunt, nam in fine 12 lunarum ponebant: de hac hora est finis temporis. Sic horae ta est quasi hora, eo quod temperat articulos diei. Horam autem maris, et horas vestimentorum dicimus. Hoc nomen Graecum est, quod Latine dicitur species vel pulchritudo, filiae ru
Abbreviated transcription (Latin):
re cȩli aboccasu in ortũ c̃uer¬
tit᷑ uł mutat᷑. Mom̃tũ dicit᷑ in
quȩ lib& ales quanto cũq tẽ¬
pore quietis pennis uolatudu¬
xerit usquequo alas concite
mutauerit tẽpus qđ in hac
dicit᷑ aut gallus cũ plausu a la¬
rũ p̃sagiũ lucis indicat usq
dũ incantu uocẽ duxerit.
mora tẽporis in medioposita:
cũ quis libet obtutũ imotis
palpebris suspenderit : mom̃¬
tũ inoculo dicit᷑ de quo philo¬
sophi dicunt : quia facta sunt
om̃ia imom̃to ł ictu oculi :
Inrota cũ mutat᷑ decantu
naturalis aboriente inorien¬
tẽ. aut ab occasu in occasũ qđ
tenet spatiũ .xxiiii. horarũ
& ab aliis amplũ mom̃tum
nuncupat᷑. Sophonias ꝓpħa
minutũ exminutis elem̃tis
dictũ : cuius uisus tactusq
acuit᷑. Itẽ minutũ uelut mmꝰ
mom̃tũ quiaminus numerat
id qđ manis impl& Punctũ
pugerdo aciem oculorum
dictũ. Tunc erũ post hiem̃ẽ &
briunalis frigoris caliginem
adiuncts .x. mom̃tis abacie

Expanded text:
li ab occasu ad ortum convertitur, vel mutatur. Momentum dicitur in quilibet ales quantocumque tempore quietis pinnis volatum duxerit usquequo alas concitans mutaverit tempus, quod in hac  aut gallus cum plausu alarum praesagio lucem indicat, usque dum in cantu vocis duxerit moram temporis in medio positam. cum quislibet obtutum immotis palpebris suspenderit; ac momentum in oculo dicitur, de quo philosophi dicunt, quia facta sunt omnia in momento, vel ictu oculi. In rota  commutatur de cantu; naturalis ab oriente in orientem, aut ab occasu in occasum, quod tenet spatium 24 horarum, et ab aliis amplum momentum nuncupatur. Sophonias propheta minutum ex minutis elementis dictum, cujus visus tactusque acuitur. Iterum: Minutum velut minus momentum, quia minus numerant id, quod majus implet. Punctum pungendo aciem oculorum dictum; tunc enim post hyemem, et brumalis frigoris caliginem adjunctis 10 momentis ab acie
Abbreviated transcription (Latin):
om̃tum minutũ atq angus¬
tissimũ tẽpus. Amomentũ si de¬
rũ dictũ ẽ enĩ extremitas hore
mbreuib: in t̃uallis cũ solaliqͥd
sibi cedit aliqͥd succedit. Item
mom̃itũ quasi motũ m̃tis ẽ Scit
enĩ mens nr̃a mutatã. eẽ. cre¬
aturã: Tunc enĩ mutat᷑ mens.
inscientiȩ muta creaturȩ. Alo¬
m̃tarũ genera ui sunt. mom̃¬
id ÷ de eo qđ solhora orbis sui
suꝑiore ostendit quo usq infe¬
riora horã ibidẽ deposuerit id
ẽ dũ se totũ mom̃ta uerit. Alora
tẽporis quȩ ibidẽ.eẽ. uidet᷑ certꝰ
lectus solis ẽ incȩlo: Inm̃te mo¬
m̃tũ dr̃ cũ ꝑ aliquod offendicu¬
lũ seu quo libet detrim̃tũ mens
humana mutat᷑. Nã post quã
delicto uidit om̃ia elem̃ta fug̃o
peccati mutasse uirtutẽ : tunc
repente ꝓpt̃ de trim̃tũ creatu¬
rȩ mens eius de sublimi culmi¬
ne beatitudinis & incorruptȩ
lȩtitiȩ tramite inmortale mes¬
titiȩ mutata ẽ. & in de primũ
mom̃tũ dictũ a motu scilicet

Expanded text:
t minimum atque angustissimum tempus, a motu siderum dictum. Est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum aliquid sibi cedit atque smomentum quasi motum mentis est; scit enim mens nostra mutatam esse creaturam. Tunc enim mutatur mens in scientia mutatae creaturae. Momentorum genera 6 sunt. id est de eo quod sol  hora orbis sui superiore ostendit, quousque inferiora  horam ibidem posuerit. Id est dum se totum  momenta erit mora temporis, qui ibidem esse videtur, certus lectus solis est in coelo. In mente momentum dicimus cum per aliquid offendiculum, seu quodlibet detrimentum mens humana mutatur. Nam postquam delicto vidit omnia elementa ex vi peccati mutasse virtutem, tunc repente propter detrimentum creaturae mens ejus de sublimi culmine beatitudinis et incorruptae laetitiae tramite in mortalem moestitiam mutata est. Et inde primum momentum dierum, et motus scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Posuerunt me custo¬
dẽ in umneis : umneã meã
non custodiui
ndica mͥ quẽ diligit amma
Imea ubi pascas. ubi cubes.
in meridie. legimus in eu
penitralib : nolite exire :
hic enĩ aut illic: partes. eẽ
catholica tãquã in meridie
cubans. mundũ uniuersum
suo fulgoresfudit. in spũ fer¬
uentib requiescit: atq exea
claritate qua orbẽ uniuer¬
sũ irradiat credentes in
se popłos quotidie pascit.
Veuagare incipiã ꝓgreges
sodaliũ tuoꝵ. Id÷ site inea
claritate qua fideliũ tuoꝵ
uniuersitas consistit habitan¬
tẽ ignorauero: ꝑ greges
sodaliũ id ÷ ꝑ congregatio¬
nes hereticoꝵ incipiã ab¬
errare. Sodales quippe
xp̃i ex quadã parte here¬
tici appellantur : qui na¬
tiuitatẽ. passionẽ. & resur¬
rectionẽ ipsus credere
gantes: non iã sodales sed
aduersarii cõprobantur
iignoras te opulchra int̃
mulieres. egredere & abi
post uestigia gregũ. Pas

Expanded text:
todem in vineis, vineam meam non custodivi. Indica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie. Legimus in Evapenetrabilibus’, nolite exire. Hic enim atque illic partes esse catholica tanquam in meridie cubans, mundum universum suo fulgore perfundit et in spiritu ferventibus requiescit, atque ex ea claritate qua orbem universum irradiat, credentes in se populos quotidie pascit. Ne vagari incipiam per greges sodalium tuorum: id est si te in ea claritate qua fidelium tuorum universitas consistit habitantem ignoravero, per greges sodalium, id est per congregationes haereticorum, incipiam oberrare. Sodales quippe Christi ex quadam parte haeretici appellantur, quia nativitatem, passionem et resurrectionem ipsius credere gantes, non iam sodales, sed adversarii comprobantur. Si ignoras te, o pulchra inter mulieres, egredere et abi post ves
Abbreviated transcription (Latin):
briis contumelis. & despec¬
tui tradit᷑. Considerani
tribulationẽ patimꝰ: sed ñ
angustiam. Aporiamur
sed non destitiumm. Deicimꝰ.
sed ñ perimus. Quẽad mo¬
dũ uero. Sic̃ taber nacu¬
la cedar: tanquã purga¬
om̃iũ peripsima usq xolnuç
Et sic̃ pelles falomonis.
semꝑ mortificationẽ in ĩu¬
xp̃i in carne nr̃a circũ¬
ferentes: ut & uita nĩu
manifestet᷑ in carne nr̃a

Expanded text:
briis, contumeliis et despecbriis, contumeliis et despectui traditur. Considera nitribulationem patimur, sed non angustiamur; aporiamur, sed non destituimur; deicimur, sed non perimus. Quemadmodum vero sicut tabernacula Cedar? Tanquam purgaomnium peripsema usque adhuc. Et ubi sicut pellis Salomonis? Semper mortificationem Iesu Christi in carne nostra circumferentes, ut et vita Iesu manifestetur in carne n
Abbreviated transcription (Latin):
ecti diligunt te. Nec enĩ
praui : possunt diligere
aequitatẽ. Illi enĩ recꝰ tius
diligunt dm̃ : qui non amo
preponentes dõ auctori
om̃iũ dilectione fortissi¬
ma adheserunt. Sed &
illi dm̃ diligere approbant᷑
qui non solũ i beneficus. sed
& inflagellis constituti simi¬
lit̃ gr̃as agunt : sic̃ & ille
& qm̃ dolorẽ eddẽ corripien¬
te suscipio. Sicut & alius
uebem̃tissima passione
probatus : carne putridus.
& sincerus corde locutus ẽ
Si bona suscipimus demanu
dñi : mala cur non sustine¬
sic̃ tabernacula cedar. sic̃
pelles salomonis. Nigra
confessione peccati: formo¬
sa gr̃a sacram̃ti filia hirłm
Ex illa enĩ primitiuoꝵ
eccła ꝑ euangłiũ nata . ẽ.
quȩ prima credidit in hie
illa quȩ sursũ .ẽ. hirłmli¬
Meritoq se assimilat ta¬
bernaculis cedar : qđ int̃¬
pretat᷑ obscuritas. Adcuiꝰ
filios apłsdic̃ łuistis aliquan¬
do tenebrȩ : nunc aut̃ lux
indño. Potest etiã nigrã
uocari : cũ passionib: obpro¬

Expanded text:
ecti diligunt te. Nec enim pravi possunt diligere aequitatem: illi enim recti sunt et diligunt Deum, qui non amorpraeponentes Deo auctori omnium dilectione fortissima adhaeserunt. Sed et illi Deum recte diligere approbantur, qui non solum in beneficiis, sed et in flagellis ipsius constituti similiter gratias agunt, sicut et ille et quando dolorem eodem corripiente suscipio. Sicut et alius vehementissima passione probatus carne putridus et sincerus corde locutus est: Si bona suscepimus de manu Domini, mala cur non sustinesicut tabernacula Cedar, sicut pellis Salomonis. Nigra confessione peccati, formosa gratia sacramenti, filia Hierusalem. Ex illa enim primitivorum ecclesia per Evangelium nata est quae prima credidit in HierIlla quae sursum est HierusaleMeritoque se adsimilat tabernaculis Cedar, quod interpretatur obscuritas; ad cuius filios Apostolus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino. Potest etiam nigra vocari, cum passionibus, oppro
Abbreviated transcription (Latin):
credit in x p̃or Illiuͦ cur¬
runt post eũ : qui eũ imi¬
tant᷑ uł qui dono ipsius
laria sua : Introduxit xp̃c
eccłam suã in sua cellaria :
cũ ei reuelat scripturarũ
occulta misteria sic̃ apłs
ait : ut ostenderet in secłis
suꝑuenturis ab undanter
diuicias gr̃ae suȩ in bonitate
suꝑ nos in xp̃o itĩu: Vel cer¬
tetuc extoto scĩ introdu¬
cunt᷑ in xp̃i cellaria cũ
ens infine dr̃: Uenite bene¬
dicti patris mei : ꝑcipite

Expanded text:
credit in Christo; illi vero currunt post eum, qui eum imitantur vel qui dono ipsius laria sua. Introduxit Christus Ecclesiam in sua cellaria, cum ei revelavit Scripturarum occulta mysteria, sicut Apostolus ait, ut ostenderet in saeculis supervenientibus abundantes divitias gratiae suae in bonitate super nos in Christo Iesu. Vel certe tunc ex toto sancti introducuntur in Christi cellaria, cum eis in fine dicitur: Venite, benedicti Patris mei, percipite
Abbreviated transcription (Latin):
nolite me despicere: estus
enĩ tribulationũ siostinui.
& decorẽ tẽporalis iocun¬
ditatis a misi Permultas enĩ
tribulationes oportet nos
intrare inregnũdĩ. In illis
nãq sũ : dequib scriptũ. ẽ.
Beati qui lugent nẽ : qm̃ ip¬
sĩ consolabunt᷑. Et uos tris¬
titiã habebitis : mundus aũ

Expanded text:
assione despicere; aestus enim tribulationum sustinui, et quasi decorem temporalis iucunditatis amisi: Per multas enim tribulationes oportet me introire in regnum Dei. In illis namque sum de quibus scriptum est: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur; et vos tristit
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ ꝑfectũ atq fortissimũ
declarat id ÷ sacer sp̃s qui
adõ ẽ liffusus in xp̃o descen¬
dat etiã morã uestimenti
uestis eius . ẽ : Nã & intrans¬
figuratione uultus eius sie
in euangłio legimꝰ indum̃ta
eiꝰ uelut nix candida fac¬
ta sunt: qualia nullus fullo
Nullus enĩ doctoꝵ adtantũ
nitorẽ sic̃ ille discipłos suos
aliquando ꝑduxit: uł sic
amaculis abluit : ut instar
nuuis candidos insecre¬
dilexerunt: Quȩ etiã flã¬
gbanti unguento repletȩ:
cũ apłis dicunt : Caritas dĩ
diffusa ẽ in cordib nr̃is :¬

Expanded text:
atque fortissimum declarat; id est sacer Spiritus, qui a Deo est diffusus in Christo, descendit etiam in oram vestimenti vestis ipsius est. Nam et in transfiguratione vultus eius, sicut in Evangelio legimus, indumenta ipsius velut nix candida facta sunt, qualia nullus fullo Nullus enim doctorum ad tantum nitorem sicut ille discipulos suos aliquando perduxit, vel sic a maculis abluit ut instar nivis candidos in se credilexerunt, quae etiam flagranti unguento repletae cum Apostolo dicunt: Caritas Dei diffusa est in cordibus