comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut iudici trade. ar exͣ .e. Sus¬
fugiat cũ reb suis. quas alias
recuꝑare uõ pt. donec exhibeat
eũ iudici. uel ĩuocet auxiliũ
eius. ad res illas recuperandas.
a iuidice. dũ tñ non sit coreupta

Expanded text:
aut iudici tradere. Sfugiat cum rebus suis, quas aliter recuperare non potest, donec exhibeat eum iudici, vel invocet auxilium eius ad res illas recuperandas, a iudice, dum tamen non sit corrupta
Abbreviated transcription (Latin):
Siantẽ nõ est certũ ꝙ t̾de mor s
tatur de hoc ẜm iudiciũ medicoꝵ
aut uon. In pͥmo casu abstĩendũ
est ab officio. et a ꝓmocione. In
ẜo. deposita erronea conscĩa. Si
pt̃ poterit uũstrare. et ꝓmoueri

Expanded text:
certum quod inde mors tatur secundum iudicium medicorum, aut non: in primo casu abstinendum est ab officio et a promotione; in secundo, deposita erronea conscientia, si potest, poterit ministrare et promoveri,
Abbreviated transcription (Latin):
de ĩcendiariis. ⁊telligas sodiũ¬
glo. et de effractorib ecc̃arũ
qui silr ip̃o fr̃o sunt excoĩcati
qͥs per uiolẽciam multũ enor
altare. uł fraugẽdo crucẽ. uel
enormiter tractaudo corpꝰ x

Expanded text:
cendiariis, intelligas etiam de effractoribus ecclesiarum, qui similiter ipso iure sunt excommunicati um quis violentiam multum enormaltare vel frangendo crucem vel enormiter tractando corpus C
Abbreviated transcription (Latin):
s poute sustipit. et ille qͣ oitert
Item iudex qui defert. uel prestat
auͣctem. Item assesiores. et qui
daut ad hoc consiliũ auxliũ uł
fanorem Item sacerdotes qͥ dant
bũdcom. isti om̃is peccant songe
grauiꝰ Item si contiugeret aliquẽ

Expanded text:
sponte suscipit, item qui offert, item iudex qui defert vel prestat auctoritatem, item assessores et qui dant ad hoc consilium, auxilium vel favorem, item sacerdotes qui dant benedictionem, isti homines peccant longe gravius. Item si contingeret aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
ren pregnautem. uel dat ei
uenenũ uł ip̃amet accipit. ut
ꝙ si puerperiũ iam erat forma¬
tumi. siue aĩatum hõitidiũ est. Si
aborsum fecit mulier ex hoc᷑.¬

Expanded text:
rem pregnantem vel dat ei venenum vel ipsamet accipit ut  si puerperium iam erat formatum, sive animatum homicida est recte, si aborsum, fecit mulier ex
Abbreviated transcription (Latin):
concedatur ei a puario suo:
tauꝙͣ̃ ali pauꝑi. Sed debent ui
pios usus exrendi. Nisi forte resti¬
ticta suit iam illis. a qͥb sũt hĩta
uel uisi ille qui h̃t restit᷑ue uelit
eis a quib habuit. ad qd̾ tũ uou
tenetur.. Et hiꝰ restitucio in foro
hñ ali. indicenda est pro ꝑte satis

Expanded text:
concedantur a penitentiario suo, tamquam alii pauperi, sed debent in usus pios erogari nisi forte restituta fuerint iam illis a quibus sunt habita, vel nisi ille qui habet, restituere velit eis a quibus habuit, ad quod tamen non tenetur. Et huiusmodi restitutio in foro penitentiali inducenda est pro parte satis
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ex partq illoꝵ quib fiebat
ĩuiria. si clerici fuerũt. et ibi mo¬
defenderũt se. uel sotios uccͣio.
licet aliquis a defendentibus¬
esset interfrũs. ex alia parte
reliqui qui ĩterfuissent. nec ĩter¬
fectores adiuuussent. nõ essent
irͣres licet uolũtatem occidendi

Expanded text:
erunt ex parte illorum quibus fiebat iniuria, si clerici erant et ibi modefenderent se vel socios necessario, licet aliquis esset a defendentibus interfectus ex alia parte, reliqui interfuissent nec interfectores adiuvissent, non essent irregulares, licet voluntatem occidendi
Abbreviated transcription (Latin):
curiositatib int̾ dixit. ⁊¬
formam iute matris
sue in qua multo temꝑe
iuxit cum uiro ei ĩdixt¬
⁊ sic eam a se dimisit.
Illa u̾o obedientissime pã¬
rens precepto rediit ad peo¬
pria mutata repente scd̾m
oĩpotenciam dext̾e excelsi
Stupebant om̃es adoles¬
cẽtulam nobilem delicatã
subita intencione ĩ hĩtu
⁊ uictu in medio scłi uitã
de dut̾e hemiticam. Insta¬
tinuis or̃onib. ⁊ ab omni
scło se ꝓrsus facere alienã
biennio postea sic uixit
cũ uiro suo illo sane sło
maxime anno dante deo
honorẽ. nec temerare ult̾uic
p̃sumente templum sp̃c
sc̃i. Qui etiam tandem uir¬
tute eius ꝑseuetancie uic¬
tus lib̾amq a se dimutẽs
luxta ritum eccłie faculta¬
tem ei contessit seruiendi
deo cui se ꝓbanit. Illa u̾o
optata lib̾tate potita mo¬
meminimꝰ adiens cũ sc̃i¬
monialib ibi d̾o serui¬
entib reliquũ nite sue
deo uouit. Ubi tantam ei
dũs grãm ꝯtulit sc̃itatis

Expanded text:
curiositatibus interdixit; curiositatibus interdixit; formam vitae matris suae, in qua multo tempore vixit cum viro, ei indixit, et sic eam a se dimisit. Illa vero obedientissime parens praecepto, rediit ad propria, mutata repente secundum omnipotentiam dexterae Excelsi. Stupebant omnes adolescentulam nobilem, delicatam, subita mutatione in habitu et victu, in medio saeculi vitam ducere eremiticam: instatinuis orationibus, et ab omni saeculo prorsus se facere alienam. Biennio postea sic vixit cum viro suo, illo sane, secundo maxime anno, dante Deo honorem, nec temerare ulterius praesumente templum Spiritus sancti. Qui etiam tandem virtute ejus perseverantiae victus, liberamque a se dimittens, juxta ritum Ecclesiae, facultatem ei concessit serviendi Deo cui se probavit. Illa vero optata libertate potita, moleium adiens, cum sanctimonialibus inibi Deo servientibus reliquum vitae suae Deo vovit: ubi tantam ei Dominus gratiam contulit sanctitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
b̾nardi in scło nupta
⁊ seculo dedita cũ in diuici¬
dem aliqͣndo inspirauit ei deꝰ
ut frẽs suos uisitaret. Cũq
ueniss qĩ uisura uen̾abilẽ
ftẽm suũ ⁊ ad eẽt cũ cõmita¬
tu suꝑbo ⁊ apparatu ille de¬
testans ⁊ exectans eam tanꝙͣ
rete diaboli ad caprẽdas ani¬
luit exite ad uidẽdam eam
Quod audiens illa ꝯfusa et
conpũc̃ta uehement̾ cum
nullus ei fcum suoꝵ occur¬
rere digna recur. cũ aftẽ
ĩuolutũ argueret᷑ tota ĩ
lactimas resoluta. Et si
peccatrix sum in quit pro
talib xp̃t mortuus est. Qa
enĩ peccatͥx sum idcͥco cõ¬
sitiũ ⁊ collo quiũ bonoꝵ re¬
quiro. Et si despicit frat̾
meus carnem meam nõ
de spiciat seruus dei ani¬
mam meam. ueniat p̃¬
tipiat. quicquid p̃cepe¬
rit facere parata sum. Hãc
gͦ ꝓmissionẽ tenens exiit
ad eam cũ fr̃ib suis frat᷑
enis. Et qr eam seꝑare a
uiro suo nõ pot̾at pͥmo
nerbo omnẽ ei mũdi głi¬
am in cultu uestium ⁊
inomĩb scłi pompis et

Expanded text:
eorum in saeculo nupta, et saeculo dedita, cum in divitidem aliquando inspiravit ei Deus ut fratres suos visitaret. Cumque venisset quasi visura venerabilem fratrem suum, et adesset cum comitatu superbo et apparatu, ille detestans et exsecrans eam tanquam rete diaboli ad capiendas anivit exire ad videndum eam. Quod audiens illa, confusa, et compuncta vehementer, cum ei nullus fratrum suorum occurrere dignaretur, cum a fratre sinvolutum argueretur, tota in lacrymas resoluta: « Et si peccatrix sum, » inquit, « pro talibus Christus mortuus est. Quia enim peccatrix sum, idcirco consilium et colloquium bonorum requiro. Et si despicit frater meus carnem meam, ne despiciat servus Dei animam meam. Veniat, praecipiat: quidquid praeceperit, facere parata sum. » Hanc ergo promissionem tenens, exiit ad eam cum fratribus suis frater ejus. Et quia eam separare a viro non poterat, primo verbo omnem ei mundi gloriam in cultu vestium, et in omnibus saeculi pompis et
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione pertaui manifes
ta. Sicebat ad illos qͣm̃ asse¬
detant uiros albatos ⁊ p̃¬
claros. Quid hic sedetis scĩẽ¬
tes c̾cissime quia nr̃ est iste
uidel uom̾es mͦ cũ magno
tormento irtepunt intiora.
corporis mei. Motq ut ad
se inuicem ꝑueu̾int mori¬
ar ⁊ paratis ad rapiendum
me demonib inĩferui clau¬
fira ꝑ trahar. Sic loq̃batur
miser desperans. Et nõ ml¬
aid breue tempus cũ fructu

Expanded text:
s is. Dicebatque ad illos, qui mihi assederant, viros albos et praeclaros: Quid hic sedetis, scientes certissime quia nvidelicet modo cum magno tormento irrepunt in interiora corporis mei, moxque ut ad se invicem perveniunt, moriar et paratis ad rapiendum me daemonibus in inferni claustra pertrahar. Sicque loquebatur miser desperans, et non mulad breve tempus cum fructu
Abbreviated transcription (Latin):
genitͥx uirgo ĩ matulata. Gau¬
de que gaudium ab angło sus¬
cepisti. Gaude que genuisti et̾ni
luminis daritatem. Gaude ñr
Gande sc̃a dei genitͥe iurgo. tu so¬
la m̃r innupta. te laudat om̃ic¬
factura genitͥtem lucis. sis ꝓ no

Expanded text:
Genitrix virgo immaculata; gaude, quae gaudium ab angelo suscepisti; gaude, quae genuisti aeterni luminis claritatem; gaude, mater; gaude, sancta Dei Genitrix virgo. Tu sola mfactura Genitricem lucis; Sis pro
Abbreviated transcription (Latin):
dei genit̾cem mariam mul¬
omni ceuerentia eam hono
manu tenens appareret. et
pio tali opere grãs referret.
Ille u̾o cupiens eam alcius
honorare constituit ut ce lebͣ¬
retur solẽpnicas eius singłis

Expanded text:
Dei genitricem mulomni reverentia eam honormanu tenens ei apparuit, et pro tali opere gratias retulit. Ille autem cupiens eam altius honorare, constituit ut celebraretur solemnitas ejus, id es
Abbreviated transcription (Latin):
roinde ut beato petro io.¬
cum discipłos suos redemp¬
tor nr inqͥreret qua circa se
opinione homines ten̾en¬
tur. illi q ꝓtinus respondis¬
sent. alii ioħem bapt̃am ⁊ c̃.¬
donec ad petrũ uentũ ẽ nu¬
tabat assertio nec ambigui¬
tatis uincłm soluebatur.
at ubi reqͥritur qͥd habeat
discipłoꝵ sensus: p̃cedit in¬

Expanded text:
roinde ut beato Petro Jocum discipulos suos Redemptor noster inquireret qua circa se opinione homines ducerentur, illique protinus respondissent: alii Joannem Baptistam, Donec ad Petrum ventum est, nutabat assertio nec ambiguitatis vinculum solvebatur. At ubi quid habeat discipulorum sensus exigi
Abbreviated transcription (Latin):
Ioh̾es rusticus. ⁊ piscator in¬
doctus. ⁊ unde illa uox obse¬
cro. in pͥncipio erat uerbũ.
⁊c̃: hoc doctus plato nesci¬
uit. hoc demostenes eloq̃ns
ignorauit. ꝑdam inqͥt sapi¬
ꝑitos gramatica ñ arma
ex om̃i gñe tam ml̃tos pi¬
sces tantoꝙ mirabiliores
quanto rariores. ip̃os etiã
philosophos cepit. fortassi

Expanded text:
es rusticus, piscator indoctus; et unde illa vox, obsecro: In principio Verbum, etc.? Hoc doctus Plato nescivit; hoc Demosthenes eloquens ignoravit. Perdam, inquit, sapiritos grammatica, non armatex omni genere tam multos pisces, et tanto mirabiliores quanto rariores, etiam ipsos philosophos cepit. Duobus i
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur. cur discipło ihesꝰ
quẽ pre cet̾is diligebat. in
tantũ ut suꝑ pectus eius di¬
combere mereret᷑ ꝓ magno
mun̾e longũ in corꝑe somp¬

Expanded text:
ior, cur discipulo Jesus quem prae caeteris diligebat, in tantum ut supra pectus ejus discumbere mereretur, pro magno munere longum in corp
Abbreviated transcription (Latin):
tum. Currebat miser aquã
Tunc ego extractã a pectore
crucem: eleuaui contͣ ignem.
Mox gͥ in aspectu sc̃aꝵ reli¬
qui arꝵ ita cunctꝰ ignis est ex¬
tinctus: acsi ñ fuiss accensꝰ.

Expanded text:
tum. Currebat miser cum liTunc extractam a pectore crucem elevo contra ignem; mox in aspectu sanctarum reliquiarum ita cunctus ignis obatipuit, acsi non f
Abbreviated transcription (Latin):
git. Qͣntũ ip̃e sapio melio¬
feliciorẽ uero quẽ plus dili¬
git xp̃c. facile responderẽ. si
iusticiam liberatoris nr̃i mi¬
nus eum diligentis a qͣ plu
diligitur quẽ admodũ defen¬

Expanded text:
 autem ipse sapio, meliofeliciorem vero quem plus diligit Christus, facile responderem, si justitiam liberatoris nostri minus eum diligentis a quo plus diligitur, quemadmodum defen
Abbreviated transcription (Latin):
distillans labia tua:. nã dru
diuinitas. cera humanitas:
labia tua. In te qͥppe diuina
⁊ humana natura soluta
nitudinẽ:⁊ et̾nam unionẽ¬
oris mei labia tua p̃ssi. simul¬
q dulcis dulcedinẽ infudi:. ⁊
a dulci dulcedinẽ exp̃ssi. ual
plene infudi ⁊ ꝑfecte socia¬
ui. Ualde igitur pressi dulcedi¬
nem ⁊ uere exp̃ssi sanitatem
ꝑ tuũ a te cũ meo parit̾ ⁊ tu¬
o exiui. Mel erat diuinitas
mea᷑ ⁊humanitas tua cera.
sum. ⁊ ecce fauus distillans
labia tua. Qd̃ enĩ imp̃ssum
est in te. assũptũ est de te. ip
sum ꝙ fc̃m est dulcedĩe ple¬
num in me. modo itaq sum
num ex te. alterũ añ te. fauꝰ
distillans labia tua. O qͣm
dulcis ⁊ su auis es que sola
digna eras ut suꝑne dulce¬
dinis oscłm in tuo conceptu
susciperes: ⁊ totiꝰ mundi sua¬
uitatẽ in partu stillares. Mel¬
⁊ lac sub lingua tua. hoc ẽuer
lingua tua qr u̾bũ: sub lin¬
lac. deus homo. Mel diuini¬
tas ⁊ lac humanitas. qr mel

Expanded text:
distillans labia tua. Favus divinitas est, cera humanitas. labia tua. In te divina et humana natura soluta nitudinem, et aeternam unioneoris mei labia tua pressi, simulque dulcedinem infudi, et a dulci dulcedinem expressi. Valplene infudi, et perfecte sociavi. Valde ergo impressi dulcedinem, et vere expressi suavitatem, per tuum a te cum meo pariter et tuo exivitua humanitas cera erat, et sum. Et ecce favus distillans labia tua. Quod enim impressum est in te, assumptum est de te, et ipsum factura est dulcedine plenum in me. Modo ergo sum um ex te, alterum ante te. Favus distillans labia tua. O quam dulcis et suavis es! quae sola digna eras, ut supernae dulcedinis osculum, in tuo conceptu susciperes, et totius mundi suavitatem in partu stillares. et lac sub lingua tua? Hoc est Velingua, quia verbum sub linlac Deus et homo. Mel divinitas, lac humanitas. Mel
Abbreviated transcription (Latin):
unctis certe fidelib liquet
nequaꝙͣ. redemptoris ma
purgaretur. que sñ humana
ruptione uͥgo peꝑit. ⁊ sñ fine¬
uirgo ꝑmansit. Ac ꝑ hoc nec
masculꝰ ex ea natus uuluam
eius aꝑuit᷑. s hoc iuxta legis
nariationẽ eũngłista ꝯtexẽns¬
q legem obseruantẽ introdu¬
it obseruare: quam eius filiꝰ
ñ uenerat soluere s adĩple¬
re. Sciebat enim qͦ ordine cõ¬
ceꝑ̾at. quo usu peꝑerat. ⁊ quiͦ
esset quẽ genuerat: s legem
cõmunẽ obseruans. expecta¬
uit purgationis diem: cela¬
uit filu maiestatẽ. Hinc est
ꝙ. eum in templo duodecĩ an¬
noꝵ. int̾ doctores legis inue¬
niens: filiũ ioseph uocat dicẽs.
fili qͥd fecisti nobis sic: Ecce pr̃
tuus ⁊ ego dolentes q̃rebamꝰ
te. Quem ꝓculdubio sciebat se
sũ concubitu ioseph ꝯcepisse:
sñ corruptione uͥ̾ginali edidis¬
se. Sed cur abscondit concepti¬
quem ad templũ deferenꝰ scĩ
bat enim iam tunc gr̃a plena
spũ diuinitatis asflata. qr

Expanded text:
unctis fidelibus liquet nequaquam Redemptoris matpurgaretur. Quia sine humana ruptione virgo pevirgo permansit; ac plus hoc nec masculus ex ea natus vulvam ejus aperuit. Sed hoc juxta legis narrationem evangelista contexens introduit legem, quam ejus Filius non venerat solvere, sed adimplere. Sciebat enim quo ordine conceperat, quo usu pepererat, et quis esset quem genuerat. Sed legem communem observans, exspectavit purgationis diem, celavit Filii majestatem. Hinc est quod eum in templo duodecim annorum inter doctores legis inveniens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit conceptialiis, quem ad templum deferens, sancti bat enim jam tunc gratia plena, spiritu divinitatis afflata, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥt iurga de radice iesse. ⁊
ios de radice eius ascendet
xit: ymago dñici corꝑis fu¬
it. Nux enim tͥnam ht in
suo corꝑe sub̾antie unionẽ:
coriũ. testã .⁊ nucleũ. In cori¬
o caro. in testa ossa: innucle¬

Expanded text:
rga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet xit, imago Dominici corporis fuit; nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio, caro; in testa, ossa; in nucle
Abbreviated transcription (Latin):
qr magnitudo uirtutis di q̃
erꝑio fecundauit. Hec gͥ me¬
ditari dixi sapĩam.⁊ puidẽ¬
eructare memoriã quã in hꝰ
uirga copiose ꝓduxit: quam
in sũꝑnis hauriens uberiu
nobis maria refudit. In suꝑ¬
nis plane ⁊ ultra angłos. nã¬

Expanded text:
enim magnitudo uirtutis eius, erperio fecundauit; ipsa ditari dixi sapientiam, et prudeneructare memoriam suavitatis, copiose produxit; quam in supernis hauriens, uberius nobis Maria refudit. In supernis plane, et ultra angelos,
Abbreviated transcription (Latin):
liere formandũ concipit᷑:
qd̾ simul a uiro ⁊ mułre se
amorẽ uiri. ⁊ inuiro ꝑ amo¬
rem mułris opari natura so
mulier a solo uiro conciꝑe
dicitur. licet tam de se quã
alt̾o qͥdem de carne uiri sumi¬
tur. in alt̾o uͦ ꝑ amorẽ uirimi¬
semen partus acceꝑit: s qͥ a
ex carne uirguus diuino ꝑ¬
tui natura subam ministra¬
us amor sp̃o scĩ singłarit̾ ar¬
exemplũ. Hoc gͥsolum uirgo
concepit. ꝙ de sua carne ꝑ a

Expanded text:
liere formandum concipitur, quod simul a viro et muliere semamorem viri; et in viro per amorem mulieris, natura omulier non nisi a viro concipere dicitur, licet tam de se quam altero quidem de carne viri sumitur, in altero vero per amorem viri misemen partus acceperit, sed quia ex carne virginis divino partui natura substantiam ministraus amor Spiritus sancti singulariter arexemplum. Hoc igitur solum virgo concepit, quod de sua carne per
Abbreviated transcription (Latin):
bo: grãs egerunt do. Pt mul¬
tos annos it̾m cũ defic̾ent ci¬
batẽ monachi. Qui ait: uigi¬
lemus ac dep̃cemur dñnr. for¬
sitan nobis tͣnsmitt̾e digna¬
bitur alim̃tum. Itaq proster¬
nunt᷑ ad pauim̃tum templi:¬

Expanded text:
o. Post mulvero annos iterum deficiente cibatem, qui ait: 'Vigilemus ac deprecemur Dominum, et forsitan transmittere dignabitur alimenta'. Denique prosternuntur ad pavimentum templi
Abbreviated transcription (Latin):
quidem natura sub̃stantia̾
ministrat partui creando: ut
ex utriusq carne ꝑcedat. que
solum in uniꝰ carne forman¬
da est caro. hoc tam̃ nature

Expanded text:
que natura substantiam ministrat partui creando, ut ex utriusque carne procedat, quae solum in unius carne formanda est caro. Tamen hoc
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ sexagies replicat ⁊ uigies
quidẽ ꝓftrata. uigies geni¬
b flexis. uigies aũt stando
ant ineccłia aut in cubi¬
culo suo. aut in aliquo setͤ¬
to loco. aue maria gratia
plena dñs tecũ benedicda
tu in mulierib ⁊ bñdẽs fruc¬
tus uentris tui. mͥ cõme¬
ille scẽ instantius młta te¬
plicantes sese uindicari ĩ¬
portune exig̾ent. tande scã
uirgo sic eis tespondit. Ro¬
¶o ut mͥ ad p̃sens de hac
ulcione inducias detis ⁊ ego
pus qͣndo de eo uob̾ iusticiã
nicħ delinquã. Cũ pꝰt duo

Expanded text:
mihi sexagies replicat; et vigies mihi sexagies replicat; et vigies quidem prostrata, vigies genibus flexis, vigies autem stando aut in ecclesia aut in cubiculo suo, aut in aliquo secreto loco « Ave, Maria, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui , mihi commeillae sanctae, instantius multa replicantes, sese vindicari importune exigerent, tandem sancta Virgo sic eis respondit: « Rogo ut mihi ad praesens de hac ultione inducias detis, et ego pus quando de eo vobis justitiam nihil delinqu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽsem balduiũ freq̃nt᷑ bel¬
lũ gereret. quadã die ꝯg̾gata
nõ modica militia t̾ram etꝰ
uiolent̾ intͣuit multamq
p̃dam ex inde adducens int̾
cetͤa que ibi gessit ⁊̃ duo mo¬
al degundis malbodiensis cõ¬
cremauit ꝓ eo qd ibi dẽ mi¬
lites sibi resistentes comes
mita quidam in ꝓxima sil¬
na que brocherota uocatur
cõmanẽs solitariꝰ uidit sĩc
ip̃e referebat nõ dormiendo
tem. Inasq duas p̃noĩatas
scãs pedib eiꝰ se ꝓsternentes
⁊ de theoderico auesniensi
qui eccłaseaꝵ ꝯbusserat ul¬
tionẽ postulantes. Cũq ue¬
hem̃t ꝯquetentes atͥus iusti¬
ciam expet̾ent. scã uirgo
sic eis respondebat. Paitite
queso. mͥq nolite ẽẽ moles¬
te. qr nolo ad p̃sens eñ gͣna¬
re. uxor enĩ enus dña ada qd¬
dam suiciũ mͥ fatit quo mes
sic familiatẽ astringit. ut uͭ
ip̃i nec marito eiꝰ pati possim
głicam utar salutacõnẽ
que u t̾ris pͥntipiũ mͥ le¬
ticie extirit. singulis dieb

Expanded text:
tensem Balduinum frequenter bellum gereret, quadam die congregata non modica militia, terram ejus violenter intravit, multamque praedam exinde abducens, inter caetera quae ibi gessit etiam duo moAldegundis Malbodiensis, concremavit, pro eo quod ibidem milites sibi resistentes comes mita quidam in proxima silva, quae Brocherota vocatur, commanens solitarius, vidit, sicut ipse referebat, non dormiendo, tem, illasque duas praenominatas sanctas pedibus ejus se prosternentes, et de Theoderico Avesniensi, qui ecclesias earum combusserat ultionem postulantes. Cumque vehementer conquerentes acrius justitiam expeterent, sancta Virgo sic eis respondebat: « Parcite, quaeso, mihique nolite esse molestae, quia nolo ad praesens eum gravare; uxor enim ejus domina Ada quoddam servitium mihi facit, quo me sibi sic familiarem astringit, ut nec ipsi, nec marito ejus pati possim gelicam illam salutationem, quae in terris principium mihi laetitiae exstitit, singulis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
ea asserente altera intulit amͦ
tui inuiriam conutetur ⁊ illi
suꝑh̾meam deuoneo puditici¬
am que meo tam ꝑuo obseqͥo
tantam p̃sticit in dulgenciã.
Unde factum est ut ex eo quo
ista castitati se redderet illa si¬
multatẽ deponeret. ⁊ ħ totũ
ad salutem utͥusq int̾ om̃es
feminas benedicta deponeret.

Expanded text:
ea asserente, altera intulit: « Aea asserente, altera intulit: « Atui injuriam coutetur, et illi super hoc meam devoveo pudicitiam, quae meo tam parvo obsequio tantam praestitit indulgentiam. » Unde factum est ut ex eo quo ista castitati se redderet, illa simultatem deponeret, et hoc totum ad salutem utriusque inter omnes feminas benedicta disponeret.
Abbreviated transcription (Latin):
desediss contigit emulam sibi
quadam die uenire obiuiam.
Quam ueluti adiuuus iam
desꝑata iudiciis. conuiciis ia¬
cessere sic intendit. O turpis¬
sima qͦt anime mee angores
infligis. que ⁊ letiocuis tuis
carnem meam a me dirim¬
is. ⁊ p̃senciam tuam qͣm in¬
comꝑabilit̾ oderim mͥ obuiã¬
do opponis. Quam libent̾ ĩmo
qͣm debite tuo maia corpori
inferrem que cotidianũ men¬
ti aurib ac oculis meis nõ desi¬
nis irrogare dolorem. U̾ enĩ a
contimus nõ uacat aut chorꝰ
aut mensa rancorib: quid
ista qͣn mͥ infers hostilitate
crudeliꝰ: Restabatunicũ illõ
spei. qd̾ uirgo dei mat̾ aliqͣm
inte iacularetur ultͥcem sentẽ¬
ciam. s iam ab hoc omnino
decidi. ip̃a ⁊ michi dixit qd̾ ip¬
sum aue quod sibi deꝓmere
quaqua die p̃occupas. in tan¬
tum eam demulceat. ut nullũ
tibr inꝯueniens inferre p̃ua¬
leat. Quodata audiens utrũ
uerumeẽt ⁊ hec abea audis¬
s argutissime ꝑscrutatur. Qd

Expanded text:
desedisset, contigit aemulam sibi desedisset, contigit aemulam sibi quadam die venire obviam; quam veluti a divinis jam desperata judiciis, conviciis lacessere sic intendit: « O turpissima, quot animae meae angores infligis, quae et lenociniis tuis carnem meam a me dirimis, et praesentiam tuam, quam incomparabiliter oderim, mihi obviando opponis? Quam libenter, imo quam debite tuo mala corpori inferrem, quae quotidianum menti, auribus, ac oculis meis non desinis irrogare dolorem? Ubi enim a continuis non vacat aut thorus aut mensa rancoribus, quid ista quam mihi infers hostilitate crudelius? Restabat unicum illud spei, quod Virgo Dei mater aliquam in te jacularetur ultricem sententiam, sed ab hac omnino jam decidi, ipsa enim mihi dixit, quod ipsum Ave, quod sibi depromere quaque die praeoccupas, in tantum eam demulceat, ut nullum tibi inconveniens inferre praevaleat. » Quod illa audiens, utrum verum esset, et haec ab ea audisset argutissime perscrutatur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at reuerencia exhibebat
aue inqͥens maria grãplena
dñs tecum. Oon iũx itaq ui¬
ri que sibi aduicermos p̃ferri
dolebat amplexus aterbissim¬
is in emulam stridebat ardo¬
rib. ⁊ marititimore nichil
aud̃et millam. qͣnto in publi¬
co ne grunuire quidẽ fat fũat
tanto rabidiuc apud se fre¬
mebunda furebat. sigo ad bea¬
tissimamistam tota conu̾sio
eius sic erat. ut ei que se a suo
tur iras. atq muliercide cuisꝰ
spurcissimas riualitates nõ
diu pateretur multas. Cũq
tus adñsus eam se lamentis
uigib grauit̾ irritasse puta¬
ret. ip̃a ꝑ se bñdicta eidẽ ĩiusu
dignant apparet. Quare ait
suꝑ młiere illa ultiones ame
expecis. Ogo plane nich adũ¬
sus eam possum qr cocidiana
sedulitate illudm meũ denũti¬
at gaudium. quo graciꝰ aliꝙͣ
ab ula creatura audire nõ
ꝑ te de beam irritari. que de
mea in effabili gła qͣi cõme¬
morans me ꝓuocat głari: Ex
quo dicto cũ animꝰ femine a
solitis inp̃cacionib penitus

Expanded text:
rentia exhibebat. Ave, inquiens, gratia plena, Dominus tecum. Conjux itaque viri, quae sibi adulterinos praeferri dolebat amplexus, acerbissimis in aemulam stridebat ardoribus, et cum mariti timore nihil auderet in illam, quanto in publico ne quidem grunnire fas fuerat, tanto rabidius apud se fremebunda furebat. Ergo ad beatissimam istam conversio ejus tota sic erat ut ei quae se a suo tur iras, atque mulierculae illius spurcissimas rivalitates non diu pateretur inultas. Cumque tus adversus eam se lamentis jugibus graviter irritasse putaret, ipsa per se benedicta eidem in visu dignanter apparet. « Quare, ait, super muliere illa ultiones a me expetis? ego plane nihil adversus eam possum, quia quotidiana sedulitate illud mihi meum denuntiat gaudium, quo gratius aliquid ab ulla creatura audire non hanc pro te debeam irritari, quae de mea ineffabili gloria quasi commemorans me provocat gloriari. » Ex quo dicto cum animus feminae a solitis imprecationibus penitus
Abbreviated transcription (Latin):
salutatõnes sc̃e marie toti¬
die replicaret militib q
suis eas dic̾e suaderet. qͣm¬
obrem ⁊ ip̃e litet multa
mala fecerit tñ bono fiue
uitam t̾minauit. Nam sẽ¬
ciens se ualida egͥtudine laz¬
borare in eodem cenobro mo¬
nachus tc̃us sic q defunctus

Expanded text:
salutationes beatae Mariae quotisalutationes beatae Mariae quotidie replicaret, militibusque suis eas dicere suaderet. Quamobrem et ipse licet multa mala fecerit, tamen bono fine vitam terminavit; nam sentiens se valida aegritudine laborare, in eodem coenobio monac
Abbreviated transcription (Latin):
accusauerũt ⁊ die statuta
iuire iurando ꝯsirma uert
sic q eccͣastico uditio cũ iã
plus qͣm .xx. anns simul
mansissent ꝯnigii illud dis¬
solui fecer̃t. uix aũt dimi¬
dius amnis transietat. ⁊
ecce p̃fatus theoderitꝰ in
silua uenatũ ꝑgens ab ysa¬
ac de berlemonte insidiis ⁊¬
cũuentus occidit᷑ ⁊ ad ceno¬
biũ lesciense ꝙ edificau̾at
relatus in capło ante sedẽ
ald̃is sepelitur. Tñcq nulgatũ
est nerũ ẽẽ potuisse ꝙ soli¬
tariꝰ se audisse dixͤat scãm
mariam ꝓmittẽtẽ qr eas nin¬
Eadem n̾o dña a marito suo
dism̃cta ꝯtimuo relicta scła¬
it. nec tam̃ ex toto ꝓpͥetatẽ
dimisit s edificata iuxͣ ecͣcͣam
sibi domo lapidea nolens
grauare eccłiam de redditi¬
b suis usq ad finẽ uixit.
frequẽter q monathis q̃
tulinꝰ uetũ fuisse mł̃tiꝯ
nariauit. Intantũ uͦ id dif
nus filius dñe ide pͥme sci¬
censis qui anũculo suo p̾fa¬
to theoderico successit easdẽ

Expanded text:
usaverunt, et die statuta jurejurando confirmaverunt, sicque ecclesiastico judicio, cum jam plusquam XX annis simul mansissent, conjugium illud dissolvi fecerunt. Vix autem dimidius annus transierat, et ecce praefatus Theodericus in silvam venatum pergens ab Isaac de Berlenmonte insidiis circumventus occiditur, et ad coenobium Lesciense quod aedificaverat relatus, in capitulo ante sedem abbatis sepelitur. Tuncque vulgatum est verum esse potuisse quod solitarius se audisse dixerat, sanctam Mariam promittentem qEadem vero domina, a marito suo disjuncta, continuo relicta saeculait, nec tamen ex toto proprietatem dimisit, sed aedificata juxta ecclesiam sibi domo lapidea, nolens gravare Ecclesiam, de redditibus suis usque ad finem vixit, frequenterque monachis quae tulimus verum fuisse multis narravit. In tantum vero idnus filius dominae Adae primae sanctie, qui avunculo suo praefato Theoderico successit, easdem
Abbreviated transcription (Latin):
st p̾t̾ea aliud quiddã
relatu breue exemplo
magnificum cui arri¬
gende sunt aures omniũ pec¬
catoꝵ. Ox relacione atreba¬
tensis epi mulier quedã erat
que ꝯuigatum uirũ quẽdã
a ꝓpͥe uxoris latere illecebrosis¬
sime detrahebat. Que licet
ant p̃ciis aut uoluptatib ac¬
ta cum cotidie mechie nõ par¬
ceret ⁊ homini misero fedis a¬
morib obuoluto. aamꝯuigis
⁊̃ memoriam ab animo pene
auferrec.tamen quociens ad
eccłiam ibat añqͣm quippiã
oratura p̃cis exprimeret qͦ¬
cumq ymaginẽ bñdicte dũe

Expanded text:
st praeterea aliud quiddam relatu breve, exemplo magnificum, cui arrigendae sunt aures omnium peccatorum. Ex relatione Atrebatensis episcopi mulier quaedam fuerat, quae conjugatum virum quemdam a propriae uxoris latere illecebrosissime 307 distrahebat. Quae licet aut pretiis, aut voluptatibus acta cum quotidianae moechiae non parceret, et homini misero foedis amoribus obvoluto, jam conjugis etiam memoria ab animo pene deficeret, tamen quoties ad ecclesiam ibat antequam quidpiam oratura precis expromeret, quocunque imagine
Abbreviated transcription (Latin):
Ihesu sole serenior
Et balsamo suauior¬
O raui dulcore dulcior
Precunctis amabilior
Ihesus inquẽ mens deficit
Solus amanti sufficit¬
¶u mentis delectacio
Amoris consũmacio
Tu mea głiacio
Mi dilecte reuertete
Hostem ui cisti prospere
Lam celi regno fruere
Sequar quotũq ieris
Michi tolli non poteris
Cum meũ cor abstuleris.¬
I hesu spes nr̃i generis¬
C eli cuies octuritte

Expanded text:
esu sole serenior, Et balsamo suavior, Omni dulcore dulcior, Caeteris amabilior. In quo mea mens deficit, Solus amanti sufficit. Tu mentis delectatio, Amoris consummatio; Tu mea gloriatio, Mi dilecte, revertere, Hostem vicisti prospere, Jam coeli regno fruere. Sequar te quoquo ieris, Mihi tolli non poteris, Cum meum cor abstuleris, Jesu laus nostri generisli cives, occurrite
Abbreviated transcription (Latin):
Quocũq loco fuero¬
I hesum meun desidero
Q uam letus cũ inuenero
Quam felix cũ tenuero
Sed inhiit ꝑua morula¬
Q d concupur teneo
A more ih̃u langueo
E t corde totus ardeo
HIc amor ardet dulcit̾
D ulcescit mirabilit̾
Sapit delectabilitͤ¬
Et delestat felitit̾.
HIc amor missus celioꝰ
Heret michi medullitus.
Mentẽ incendit penitus
Hoc delectatur spiritus.
Ob̾eatum incendium
Oardens desid̾ium.
O dulce restigerium
A mare dei filium
Thesut cũ sic diligitur
H io amor nõ extinguitur
N ec tepestit nec moritur
Plus crescit ⁊ accenditur

Expanded text:
Quocunque loco fueroQuocunque loco fuero, Mecum Jesum desidero: Quam laetus, cum invenero! Quam felix, cum tenuero!Sed in his parva morulaQuod concupivi, teneo: Amore Jesu langueo, Et corde totus ardeoHic amor ardet jugiter, Dulcescit mirabiliter, Sapit delectabiliter. Delectat et feliciter. Hic amor missus coelitus Haeret mihi medullitus, Mentem incendit penitus, Hoc delectatur spiritus. O beatum incendium, Et ardens desiderium! O dulce refrigerium, Amare Dei Filium! esus cum sic diligitur, Hic amor non exstinguitur; Non tepescit, nec moritur; Plus crescit, et accenditur
Abbreviated transcription (Latin):
Ihe su auctor clemencie
T otius spes lecitie
Dulcoris fons ⁊ gr̃e
Ue re cordis delicie
Dete tam̃ nõ sileam
Amor facit ut ardeam
E t de te solum gaudeam
Tualhesu dilectio
G rata mentis tefecfio
Replecsine fastidio
Dans famen desiderio
Qui te gustant esuriunt
Qiubibunt adhuc sicuint
Desi derare nescuint
Nisi ihm̃ quem diligunt.
Quem tuuis amor debriat
Nouit quid iesus sapiat
Felix gustus quẽ saciat
Non est ultra qd̵ cupiat.
Ihesus detus angłicum
In aure dulce tanticũ.
In ore mel mirificum
C orde pigmentũ celitũ.
De si derate milies
Mi ihũ qͣndo nenes
U t me de te iam sacies
Amor tuusg ꝯtinuus
Michi langor assiduus.
Mi chi iesus mellifluus
Ihesu sũma beniguitas
Mun cordis iocunditas
Iin ꝯp̃hensa bonitas.
Tua me stringit caritas.
Bonũ michi diligete¬
I hesum nil ultta querere
Michi ꝓusus deficere.
U t illi queam uinere
Ihe su mi dilectissime
S pes suspirantis anime
Te querunt pie lacrime
Et clamor mentis intime.

Expanded text:
Jesu auctor clementiae, Totius spes laetitiae, Dulcoris fons et gratiae, Verae cordis deliciaeDe te, tamen ne sileam: Amor facit ut audeam, Cum de te solum gaudeam. Tua, Jesu, dilectio, Grata mentis refectio, Replens sine fastidio, 899 Dans famem desiderio. Qui te gustant esuriunt; Qui bibunt, adhuc sitiunt: Desiderare nesciunt Nisi Jesum, quem diligunt. Quem tuus amor ebriat, Novit quid Jesus sapiat: Quam felix est, quem satiat! Non est ultra quod cupiat. Jesu, decus angelicum, In aure dulce canticum, In ore mel mirificum, In corde nectar coelicum. Desidero te millies, Mi Jesu; quando venies? ? Me de te quando saties? Amor tuus continuus Mihi languor assiduus, Mihi fructus mellifluus Jesu, summa benignitas, Mira cordis jucunditas, Incomprehensa bonitas, Tua me stringat charitas. Bonum mihi diliger Jesum, nil ultra quaerere, Mihi prorsus deficere, Ut illi queam vivere. O Jesu mi dulcissime, Spes suspirantis animae, Te quaerunt piae lacrymae, Te clamor mentis intimae
Abbreviated transcription (Latin):
hesus dulcis memoria
¶Dans uera cordi gautlia.
Sed suꝑ mel ⁊ omma
Dulcis eius presentia.
Hil canitur suauius
Nil auditur iocundius
Iil cogitatur dultius
Qͣm ie sus dei filius
hesus spes penitentibus.
Quam pius est petentib
Quam bonus te querentibz
S ed quid inuenientibus¬
I he sus dulcedo cordium
F onc uerus lumẽ menciũ
Egredit omne gaudum
Et omne desscerium.
Hec lingua potest dicere
N ec littera expumete
Quid sit ih̾m diligere
hesun q̃ram in lectulo
Clauso cordis cu bitulo
Priuatim ⁊ in publice
Q ueram amore se dulo
C um maria diluculo
Ihesum querã in tumulo
C iamore cordis q̃ rulo
Mente queram nõ oculo
Tumbam ꝓ fundã fietib¬
Locum replens gemitib¬
I hesu ꝓuoluar pedibus
S trictis herens amplerib.
Totus desiderabilis.
Mane nobistum domine¬
Pul sa noctis caligine
Mundum replens dulcedine

Expanded text:
Jesu dulcis memoria, Dans vera cordi gaudia: Sed super mel et omnia Ejus dulcis praesentia. Nil canitur suavius, Nil auditur jucundius, Nil cogitatur dulcius, Quam Jesus Dei Filius. Jesus spes poenitentibus, Quam pius es petentibus, Quam bonus te quaerentibus! Sed quid invenientibus! Jesu dulcedo cordium! Fons vivis, lumen mentium, Excedens omne gaudium, Et omne desiderium. Nec lingua valet dicere, Nec littera exprimere: Quod sit Jesum diligere. Jesum quaeram in lectulo, Clauso cordis cubiculo: Privatim et in publico Quaeram amore sedulo Cum Maria diluculo Jesum quaeram in tumulo, Clamore cordis querulo, Mente quaeram, non oculo. Tumbam perfundam fletibLocum replens gemitibus; Jesu provolvar pedibus, Strictis haerens amplexibus. Totus desirabilis. Mane nobiscum, DominePulsa mentis caligine, Mundum replens dulcedine
Abbreviated transcription (Latin):
ac de insidiis demonũ
qͣs seruis dei intendunt
fac̾e sermonem. illos qͥ¬
dem plene ⁊ sufficient̃ edo¬
cuit. sibi u̾o ip̃i stimłos
ꝯpũctõnis incendit. ⁊ ĩ
sem ip̃m regcessus ait.
Quomodo ego alios mo¬
neo. ⁊ ip̃e decipior. aut qͦ¬
modo ego alios cortigo:
qui me ip̃m nõ emendo :
Age gͦ miser facito ipse
Cumq hi increpacionib
uteret᷑ ad u̾sus seurt ip̃m

Expanded text:
ac de insidiis daemonum ac de insidiis daemonum quas servis Dei intendunt facere sermonem, illos quidem plene et sufficienter edocuit, sibi vero ipsi stimulos compunctionis incendit, et in semetipsum regressus ait: Quomodo ego alios moneo, et ipse decipior? aut quomodo alios corrigo, qui meipsum non emendo? Age ergo, miser, facito ipse Cumque hujusmodi increpationibus ute
Abbreviated transcription (Latin):
cũuallant. ⁊ ex om̃ĩ parte
tũ captiuũq eñ ad scłm te¬
trahunt. Rurgens gͦ cepit
iter ag̾e noctu ꝑ hemũ ⁊¬
⁊ tend̾e ad ciuitatẽ. S ubi
dies sic est cuittas quidem
longe aberat. Ip̃e u̾o cũ
rapidissimo estu coq̃ret᷑¬
⁊ fatigaretur in h̾emo un¬
diq uersus ꝯsid̾are oculis
cepit. ⁊ quetere sic ubi ẽẽt
ĩ uitino monastu̾im. Et cũ
ꝯspexiss fratrũ quoꝵ dam
cellulam. tendebat illuc
ut apud eos requiesceret
Qũe ubi adẽẽ senserũt
dei excipientes adorant. pe¬
des lauant ⁊ ad or̃onẽ uui¬
tant. mensani ponũt at¬
diuinũ complent carita¬
tis officia. Uin ubi refectꝰ
est ⁊ paululum requieuit
ex more quatsi ab eruditis¬
simo ⁊ opinatissimopat᷑
ceperunt u̾bum edificaci¬
onis expetere. ac monita
diaboli laqueos possit effu¬
gere aiot si qͣndo turpes
ũecerit animo cogitaci¬
ones quomͦ depelli possẽt
⁊ abici. Dũ iłse ut ꝯpul¬
sus ẽ mouita fr̃ib cdare
⁊ salutis eos uã docere

Expanded text:
et omni ex parte tum captivumque eum ad saeculum retrahunt. Exsurgens ergo, coepit iter agere noctu per eremum, et tendere ad civitatem: sed ubi dies facta est, civitas quidem longe adhuc aberat. Ipse vero cum rapidissimo aestu coqueretur, et fatigaretur in eremo, undique versus, considerare oculis coepit et requirere, sicubi esset in vicino monasterium: et cum conspexisset fratrum quorundam cellulam, tendebat illuc, ut apud eos requiesceret: quem ubi adesse senserunt Dei excipientes adorant, pedes lavant, ad orationem invitant, mensam ponunt, atmandatum complent caritatis 135 officia. Verum ubi refectus est, et paululum requievit, ex more quasi ab eruditissimo et opinatissimo patre coeperunt verbum aedificationis expetere, ac monita  quis diaboli laqueos possit effugere, aut si quando turpes injecerit animo cogitationes, quomodo depelli possint et abjici. Tum ille, ut compulsus est monita fratribus dare, et salutis eos viam docere,
Abbreviated transcription (Latin):
Ts chorus celi p̃dicat
Et tuas laudes replicat
Ihesus orbem letificat
Et nos deo pacificat
Ihesus cum patre imꝑat
Q ui omuem sensũ suꝑat
Et illo frui ꝓperat.
Ihẜsus ad patrem redito
C eleste regnũ subut
Post Ihesum simul abit
Iam ꝓsequamur laudib
Ut nos donet regalib¬

Expanded text:
li chorus praedicat, Et tuas laudes replicat: Jesus orbem laetificat, Et nos Deo pacificat. Jesus in pace imperat, Quae omnem sensum superat: Et ea frui properat. Jesus ad Patrem rediit, Coeleste regnum subiit: Post Jesum simul abiit. Quem prosequamur laudibus, Ut nos donet coel
Abbreviated transcription (Latin):
restituit in u̾tice altaris
⁊ repleuit celesti pabiio
xp̃i mensam. Tũt rursus
humo ꝓfitatus dep̃catus ẽ
deũ ut dignarecur ip̃e it̾¬
Qua oxpleta or̃one singens
a t̾ta inuenit corpus ꝓp̃i
informã remeasse pͥorem.
uti dep̃catus fuerat. Omi¬
ra omnipotentis dei dispẽ¬
sacio qui ob uniꝰ delid̾nm
ita se p̾tete dignatus ẽ iusibi¬
lem ⁊ nõ infiguram agni ut
aliis quibq sub hoc mist̾io
s informam pueri quatinꝰ
⁊ ueritas patesceret ĩ osten¬
so. ⁊ sacerdotis desid̾uim ĩ¬
pleretur in miracislo. nr̃a¬
q fides furmaretur ex rela¬
tu. ꝟ̾nitamẽ ñõ pͥus idem
cõmunicasse pueri corpus ⁊
sangͥnem legitu. quã re¬
diret ĩp̃oris forme speciem:
ne absutde uidetur quod p̃¬
sũpserat ⁊ fides ub̾ uis reqͥ¬
tatur int̾ius. ⁊ in eodem ꝙ
ext̾uis uisu conspeterat.

Expanded text:
restituit in vertice altaris, restituit in vertice altaris, et replevit coelesti pabulo Christi mensam. Tum rursus humo prostratus deprecatus est Deum, ut dignaretur ipse itequa expleta oratione, surgens a terra, invenit corpus Christi in formam remeasse priorem, uti deprecatus fuerat; et mira omnipotentis Dei dispensatio, qui ob unius desiderium ita se praebere dignatus est visibilem, et non in figuram agni, ut aliis quibusque sub hoc mysterio, sed in formam pueri, quatenus et veritas patesceret in ostenso, et sacerdotis desiderium impleretur ex miraculo, nostraque fides firmaretur exrelatu. Verumtamen non prius idem communicasse pueri corpus et sanguinem legitur, quam rediret in prioris formae speciem, ne absurdum videretur quod praesumpserat, et fides uberius requiratur interius in eodem quod exterius visu consp
Abbreviated transcription (Latin):
cernere uellet quẽ nemo
mortalium iam suꝑ asita le¬
uatum int̾ris passumn ꝯspi¬
cete potest. uenerat gͦ dies
ut idem celebrans pie mis¬
ꝓtubiit genib. Te depͣcor
inquit omp̃t pande mͥ exi¬
gno inhoc misterio natam
corꝑis xp̃i. ut michi liceat
eñ ꝓ sprcere p̃sentẽ corꝑeo
uisu ⁊ formam pueri quem
uagientem nt̃ manib con¬
ttectare. Q dũ talia p̃care¬
tur: angi̾s de celo uemiens
affatur. Surge inquit ꝓpere
poreo uestitus amicti quõ
sacra puerpera b̾atissima uͥ
bilis pb̃r pauidus ab imo
meon infantem suis ulnis
gelus inquit. Qͥa xp̃m ind̾e
tibi placuit quẽ pͥns sub spe¬
cie panis uerbis misticis
sacͣte solebas. nũt otulis in¬
spice. attrecta manib. Tũc
sacerdos celesti mun̾e fcetꝰ᷑
ꝙ mirũ dictu est ulnis tre¬
mentib puerũ accepit ⁊
pectus ꝓͥpum pp̃i pectori uĩx¬
it. Deinde ꝓ fusus in am¬
plexum dat osculum deo.
atq suis labiis p̃ssit pia la¬
bia xp̃i. Quib ita ꝑactis

Expanded text:
ellet, quem nemo mortalium jam super astra levatum, in terris passim conspicere potest. Venerat ergo die ut idem celebrans pie solprocubuit genibus: Te deprecor, inquit, Omnipotens, pande mihi exiguo in hoc mysterio naturam corporis Christi, ut mihi liceat eum prospicere praesentem corporeo visu, et formam pueri, quem vagientem, nunc manibus contrectare; qui dum talia precaretur, angelus de coelo veniens affatur: Surge, inquit, propere, poreo vestitus amictu, quem sacra puerpera gessit. Tunc byter pavidus ab imo quem Simeon infantem portare suis ulnis gelus inquit: Quia Christum videre placuit, quem prius sub specie panis verbis mysticis sacrare solebas, nunc oculis inspice, attrecta manibus. Tum sacerdos coelesti munere fretus, quod mirum dictu est, ulnis trementibus puerum accepit, et pectus proprium Christi pectori junxit; deinde profusus in amplexum, dat oscula Deo, et suis labiis pressit pia labia Christi. Quibus ita exactis,
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ est me ⁊ ostilabat᷑ filiam
me uocans. Ego u̾o circũ plesa
eũ rogabam ut mar̾em cũ
ip̃o. At ille. Nũt inqͥt ñ potes
sequi uolueris uenies huc
nõ post multũ tempꝰ. Cũ ãt
adhuc dep̃carer man̾e cũ ip̃o
trahens me rursum manu qͥ
me ibi dux̾at. ueni ait. ostẽ¬
dam tͥ mattẽ tuam q̃ igne
exurit᷑ ut scias ad quẽ hoꝵ¬

Expanded text:
tus est me, et osculabatur, filiam tus est me, et osculabatur, filiam me vocans. Ego vero circumplexa eum, rogabam ut manerem cum ipso. At ille, Nunc, inquit, non potes stigia volueris, venies huc non post multum tempus. Cum autem adhuc ego deprecarer manere cum ipso, trahens me rursum manu, qui me ibi duxerat: Veni, ait, ostendam tibi et matrem tuam, quae igne exuritur, ut scias ad quem ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtinuo m sopor accessit pͦ
hos smones astitit mͥ quidã
grandis quidẽ corꝑe. aspectu
aũt t̾tibił. De ide intuendo
me ꝑt̾renᷤᷤ iracunda uisione
⁊ aspera uote inttogabat me
Dic michi inquit ille qui
sũt cogitatus cordis tui. Ego
aũt̃ ab aspectu eius ⁊ ħ̾itu
tremeftã. neq aspic̾e ĩ eũ
audebam. Maiore u̾o uoce
usus it̾um uissit ut ea q̃ mͥ
placuerant ꝓnũciassẽ: Ego
aũt p̃timore dissoluta. ⁊
om̃is oblita cogitatus ucħ
ẽẽ dicebam. Ille u̾o negãte
ad p̾cem qu̾sa supplicabã
ueniam ꝯsequi.⁊ cailsam ei
narraba huiꝰ modi cogitatꝰ.
Q ait mͥ. Ueni ⁊ uide uttos¬
q patrẽ ⁊ matrẽ. ⁊ qͣm no¬
luetis uitam de inde elige
tͥ. Et ap̃phendens mͥ manũ
trahebat Ducẽs aũt mẽ ĩ
quẽdã campũ magnũ hũ¬
tem ꝑadisos multos ⁊ diuͤ¬
sos frustus ⁊ uarisis arbores.
⁊ płctitudĩem in enartabiẽ:
intͦduxit me intꝰ illic. Occur¬
tens aũt mͥ pat̾ mcꝰ amplexa¬

Expanded text:
tinuo mihi accessit. Post hos sermones astitit mihi quidam grandi quidem corpore, aspectu autem horribilis; deinde intuendo me perterrens, iracunda visione et aspera voce interrogabant me: Dic mihi, inquit ille, quae sunt cogitationes cordis tui? Ego autem ab aspectu ejus et habitu tremefacta, neque aspicere in eum audebam. Majore vero voce usus, iterum jussit ut ea quae mihi placuerant pronuntiarem. Ego autem prae timore dissoluta, et omnes oblita cogitatus, nihil esse dicebam. Ille vero negante ad precem conversa, supplicabam veniam consequi, et causam ei narrabam hujusmodi cogitatus. Qui ait mihi: Veni et vide utrosque, patrem et matrem, et quam volueris vitam deinde elige tibi; et apprehendens mihi manum, trahebat. Ducens autem me in quemdam campum magnum, habentem paradisos multos et diversos fructus, et varias arbores, et pulchritudinem inenarrabilem, introduxit me intus illic. Occurrens autem mihi pater meus, amplexa
Abbreviated transcription (Latin):
nuo aer ꝯmotus ẽ ⁊ plunia
⁊ choruscacõnes atq toni¬
t̾a aerẽ ꝯturbabãt. ⁊ neq
nocte neq die imber cessan¬
do triduo suꝑ lectum sine
sepultuta fecit eũ manete
ita ut hoĩes uiti illiꝰ mouẽtes
capita admitarent᷑. ꝙ tam
malũ unu̾isos lateret dicẽ¬
tes. Sic enĩ dei erat iii¬
cus. ut nec t̾ta eũ recipiat
turbido ⁊ pluuiã descendẽte
irx aliquo modo sepłture¬
eñ tradidimꝰ. at uõ mr
mea post ħ licencia płima
accepta tñ imꝓbitate max¬
una corꝑis sui libidine ute¬
bat᷑. ꝙ ꝓstibulũ de inceps
faciens domũ nr̃am Ĩ mł¬
ta luxuria uixit atq deliciis
Et dũ adhuc ꝑuula ẽẽm ⁊
deficeret nob̾ substancia
nr̃a. uix aliq̃ndo cũ timore
sicut michi uidecur morte
ilauis adueniente. tantam
m̾uit fuueris ꝓsꝑitatem
ut etiã putaretur aer sunł
ĩ exequiis deducere funꝰ eiꝰ
cogitare cepi atq ꝯsid̾ate
tuiꝰ uitam eligerem. ĩ mitã¬
dam. utcũ patris qui modes¬

Expanded text:
nuo aer commotus est, et pluvia et coruscationes atque tonitrua aerem conturbabant, et neque nocte neque die imber cessando triduo super lectum sine sepultura fecit eum manere, ita ut homines vici illius moventes capita admirarentur quod tam malum universos lateret, dicentes: Sic enim Dei erat inimicus, ut nec terra eum recipiat aere turbido et pluvia descendente, vix aliquo modo eum sepulturae tradidimus. At vero mater mea post haec licentia plurima accepta, cum improbitate maxima corporis sui libidine abutebatur, et prostibulum deinceps faciens domum nostram in multa luxuria vixit atque deliciis. Et dum adhuc parvula essem, et deficeret nobis substantia nostra, vix aliquando cum timore, sicut mihi videtur, morte illius adveniente tantam meruit funeris prosperitatem, ut etiam putaretur aer simul in exsequiis deducere funus ejucogitare coepi atque considerare cujus vitam eligerem imitandam; utrum patris, qui modes
Abbreviated transcription (Latin):
de nõ potuenit nob̾ suffic̾e.
Nam huic apatte meo dele¬
gata erat dispensac̃o domꝰ
Corꝑe aũt suo ita int᷑pitu¬
dine ab utebatur. ut pauci
de uico ip̃o potuissent effug̾e
libidinem eiꝰ. Nũ qͣm corꝑi
ens morbus occurrit: nec do¬
lorem aliq̃m sensit. nł ali¬
qͣntulum. s a natiuitate
usq ad ultimũ diem ĩte¬
gtũ sanũ q corpus suũ p̾¬

Expanded text:
de non potuerit nobis sufficere; de non potuerit nobis sufficere; nam huic a Patre meo delegata erat dispensatio domus: corpore autem suo ita in turpitudine abutebatur, ut pauci de vico ipso potuerint effugere libidinem ejus. Nunquam corpori ejus morbus occurrit, nec dolorem aliquem sensit vel aliquantulum, sed a nativitate sua usque ad ultimum diem integrum sanumque corpus suu
Abbreviated transcription (Latin):
adduxerat ꝯu̾sacionem. Ita
ĩgemiscens ita cepit dicere.
Michi quidẽ o mirabił uir cũ
ad huc ẽẽm ꝑuula erat pat̃
modestus ac mansuetꝰ mo¬
rib. debilꝰ u̾o ⁊ infirinus
corꝑe. Qͥ ita uixit curam
sui agens ut uix aliqͣndo
nidetur ab hiis qmi in eodẽ
habitant uico. t̾ram aũt
suam assidue oꝑabatur. ⁊
ibidem semꝑ occupabat ui¬
tam suam. Si quando for¬
tasse sanus fuiss fructus
tul ture sue domi portabat.
Plurimũ aũt temꝑis ĩ lec¬
to⁊ in languorib detineba¬
tr. Tantaq ei erat tatit᷑¬
nitas: ut ignorantib eum
abłq modo. ⁊ que ultra
om̃es que erant ĩ regione
hac tupior eẽt. Sermones
n̾o eius ita adumusos mo¬
uelunt᷑. ut putaret᷑ onĩe
corpus ip̃ius ẽẽ lingua li
tes fteq̃ncus cõmonebant᷑
ad om̃es ab ip̃a. In ebͥetate
aũt uini cũ uiris luxiriosis
demorabat᷑. Dispensabat
aut̃ ⁊ ea que intus domi
erant tanqͣ m̾et̾x pessime
ut etiã substantia multa nal¬

Expanded text:
uxerit conversationem; illa ingemiscens coepit dicere: Mihi quidem, o mirabilis vir, cum adhuc essem parvula, erat pater modestus ac mansuetus moribus, debilis vero et infirmus corpore: qui ita vixit curam sui agens, ut vix aliquando videretur ab his qui in eodem habitabant vico: terram autem suam assidue operabatur, et ibidem semper occupabat vitam suam. Si quando fortasse sanus fuisset, fructus culturae suae domi portabat; plurimum autem temporis in lecto et languoribus detinebatur, tantaque ei erat taciturnitas, ut ignorantibus eumabsque modo, et quae ultra omnes quae erant in regione hac turpior esset; sermones vero ejus ita ad universos movebantur, ut putaretur omne corpus ipsius lingua esse: lites frequentius commovebantur ad omnes ab ipsa; in ebrietate autem vini, cum viris luxuriosis demorabatur. Dispensabat autem et ea quae intus domi erant tanquam meretrix pessima, ut etiam substantia multa val