comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sollicrte elenes &inangiloꝵ ec desiȩ que adhuo ad fide
noua est institutione p̃cipuaquã demults ecclesus
collegere potuisti infundas ñ enĩ ꝓlocis res. sed ꝓbonis
reb: loac emendi sun et singulis ergo quibq: eccłes que
pucquere legios que rectasunt el egere & hȩo quicsi infir¬
ciculũ collecta apud angiloꝵ mentes in consu&udinem

Expanded text:
in Anglorum Ecclesia, quae adhuc ad fidem nova est, institutione praecipua, quae de multis Eccclesiis colligere potuisti, infundas; non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis quae pia, quae religiosa, quae recta sunt elige, et haec quasi in fasciculum collecta, apud Anglorum mentes in consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Nimilemodo a &iam diaconis sicodem pecuato
laetenus ordin&ur lic& ualde sid dignus sedhoc
tempus obseru& nam dñs noster tricessimo adatis

Expanded text:
Simili modo etiam diaconus, si eodem peccato latenus ordinetur, licet valde sit dignus: sed hoc tempus observet. Nam Dominus noster tricesimo aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
atq eorũ oblationes. quorũ nominic recitandas siua ora¬
tione cõm̃d& quã suꝑ fluũsit. & ipsȩ ꝓtuac prudentia re¬
cognosces. ut cuius h ostiã necdũ dõ offenes ei anteno¬
men insimes quã uis incognitũ nihilsit prius ergo oblati¬
onessunt commendande actunc eorũ nominie quoꝵ suns
acdicenda ut int̃ facre mysteruc. nominent᷑. ñ int̾̃ aluc quȩ
ante p̃mittimꝰ ut ipsis mysterus uiã futuris p̃quib: apperi¬
amus
quod Nor debeant bapti datnisiabepĩs ot ui
ñ ab alio quic ep̃o fieriliceri nam prb̃i lic& sint sa¬
cerdotes pontificatus tamea. apicem non habent
hoc autẽ pontificib: solis deberi ut uel consignent uł par

Expanded text:
um oblationes, quorum nomina recitanda sunt, sua oratione commendet, quam superfluum sit, et ipse pro tua prudentia recognoscis, ut cujus hostiam necdum Deo offeras, ejus ante nomen insinues; quamvis illi incognitum nihil sit. Prius ergo oblationes sunt commendandae, ac tunc eorum nomina, quorum sunt, edicenda, ut inter sacra mysteria nominentur, non inter alia quae ante praemittimus, ut ipsis mysteriis viam futuris precibus aperiamus. Quod non debeant baptizati nisi ab episcopis n ab alio quam ab episcopo fieri licere. Nam presbyteri, licet sint sacerdotes, pontificatus tamen apicem non habent. » Hoc autem pontificibus solis deberi, ut vel consignent, vel par
Abbreviated transcription (Latin):
non pos sum nemagis ꝓdere uideat quã ad consolati¬
ebis uero baptizatis. qui postee demonio aut uitio ali¬
quo. aut peccato in t̃ueniente arripiunt᷑ quȩ siuit
dilectio tua sia prb̃o uł diacono possint aut debe¬
ant ad signari quod hoc nisi epm̃ p̃cipere non
lic&e nã eis manus lmponenda omnino non ẽ nisi
ep̃o aut auctoritatẽ. dederit id efficiendi ut autẽ
poterit ut longe constitutos. er. exguminꝰ ad epmm¬

Expanded text:
a vero dicere non possum, ne magis prodere videar, quam ad consultatiis vero baptizatis qui postea a daemonio, vitio aliquo aut peccato interveniente, arripiuntur, quaesivit dilectio tua si a presbytero aut diacono possint aut debeant 202 designari; quod hoc nisi episcopum praecipere non licet: nam eis manus imponenda omnino non est, nisi episcopus auctoritatem dederit id efficiendi. Ut autem poterit, ut longe constitutus energumenus ad ep
Abbreviated transcription (Latin):
sopt̃ ut ilitates ecclesi asticaes & ab soluciones
ae arum rerum que dubitacionem contro¬
uersiam recipiunt obtime placuit ut ꝑsingu¬
las quasque ꝓuincias bis in anno epoꝵ conbileot
caelebrentur semolquidem postterciam septi¬
mapum festa paschalis itaut qua stec septimaenae
pente costes conueniut sinodus maro politano ꝓuin:¬
ciclis epĩs abammonentes secunc dacuero sinodus
ficet idus octobris idẽ quinto docimo diẽ mensis
octobris quem hip ꝓber& hon greci cognominant
in ipsis autem concilus ad sint prbi & diaconi &
om̃s quiselesos esestiment &si nodi experiantur
& amen nullis uero licead apudse cad ebrare
concilia p̃ter eos quibus mero politana iurcoui
p̃s alienam ciuitatẽ. quȩ non illi subiecta ñ
adeat nec adpossessonẽ accedat quȩ adeũ
non pertin&. super ordinationẽ. cuius quã¬

Expanded text:
ilitates ecclesiasticas et absolutiones earum rerum quae dubitationem controversiamque recipiunt, optime placuit, ut per singulas quasque provincias bis in anno episcoporum concilia celebrentur. Semmanam festi Paschalis: ita ut quarta septimana Pentecostes conveniat synodus, metropolitano provinciales episcopos admonente. Secunda vero synodus fiat idus Octobris, id est, quinto decimo die mensis Octobris, quem Hyperberetaeon Graeci cognominant. In ipsis autem conciliis adsint presbyteri, et diaconi, et omnes qui se laesos existimant: et synodi experiantur examen. Nullis vero liceat apud se celebrare concilia, praeter eos quibus a metropolitanis videntur Episcopus alienam civitatem, quae non est illi subjecta, non adeat, nec ad possessionem accedat, quae ad eum non pertinet, nec ordinationem ibi fa
Abbreviated transcription (Latin):
iquis a proprio ep̃o prbt autdia conus aut a sinodo
fuerit ep̃s̃ foste fust damnatus &impera¬
toris auribus molestus ex titeri oport&
admaius episcoporum conuerti concilium
&que puta uerint habere iusta plurimis
ep̃is suggerant eorumq discusiones aciudicia prestolen
tur siuerohaec paruipendentes molesti fuerint impe¬
rctori hosnulla uenia dignuseẽ neclocum sactis. facc¬
cionis habere nec spemfucure restitucionis poenitus
operiri

Expanded text:
episcopo presbyter, aut diaconus, aut a synodo fuerit episcopus forte damnatus, et imperatoris auribus molestus exstiterit, oportet ad majus episcoporum converti concilium, et quae putaverint habere justa, plurimis etur. Si vero haec parvipendentes molesti fuerint imperatori, hos nulla venia dignos esse, nec locum satisfactionis habere, nec spem futurae restitutionis penitus operiri
Abbreviated transcription (Latin):
cipuȩ metro politani adierit imperatinem hunc.
uerum abhonore cuius particeps uidecur eastere
quia uenerandi principes auribus molestiam
temptauit inferre contrlegis ecclesiae sugitur
adire ad principem necessaria causam de poscit
hoc agatur cumntractatu & consilio maropblitani
& c&erorum eporm qui a inedem ꝓuincia comino¬
rantur qui&iam ꝓficis centem suis ꝓsequantur¬

Expanded text:
cipue metropolitani, adierit imperatorem vel resed et ab honore, cujus particeps videtur existere, quia venerandi principis auribus molestiam tentavit inferre circa leges Ecclesiae. Si igitur adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani, et caeterorum episcoporum qui in eadem provincia commorantur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
genere quoq: so crũsuam nec socere nurũ sua uxne accipe¬
re lic& nec uitrico priuignã nec priuigno nouerciãfrs &iã
ꝑmittitꝰ sed nec unus uirduas uxores habere nec unimuli¬
ius sũ ost. obseruare Nã esi ꝑ mancipationẽ ad obtibo dis¬
soluat neptias tam̃ int̃has ꝑsonas seꝑ consde in licitas in¬
ter frtrẽ quoq: & soro rẽ siue patre eode acmatre natifu¬
erint siue diuersis patrib: acmatrib: matri monia ẽẽ ñ
posst Int̃ adoptiuos &ã frs inlicitas coniugia ne forte
adoptione fuerit de soluta ñsi mancipatio int̃uenert nup¬
tiȩ int̃ huius modi. licito contracuntꝰ que siquis incestis ał¬

Expanded text:
Genero quoque socrum suam, nec socero nurum uxorem accipere licet, nec uitrico priuignam, nec priuigno nouercam. Fratres permittitur. Sed nec uni uiro duas sorores habere, nec uni mulibseruari: nam etsi per emancipationem adoptio dissoluatur, nuptias tamen inter has personas semper constat illicitas. Inter fratrem quoque et sororem, siue eodem patre ac matre nati fuerint, siue diuersis matribus aut patribus, matrimonia esse non possunt. Inter adoptiuos etiam fratres illicita sunt coniugia, nisi forte adoptio emancipatione fuerit dissoluta: nam si emancipatio interuenerit, nuptiae inter huiusmodi fratres licito contrahuntur. Fratris
Abbreviated transcription (Latin):
gnouimꝰ enĩ paenitentiã inouentib denegiori. nec
illorũ desiderus annui qui obitus sui tempore
hocanimȩ suȩ cupiunt remodio sub uenirihor¬
remus fateor tante impi&atis aliquẽ reperiri
ut dedĩ piblate disper& quasi non pos sit &
sequouis tempore concurrentis. occurrere &
pereclitente subhonore peccatorũ hominẽ ꝑdere
quo se ille ex p&ire desiderat & liberari qđ hoc
rogo aliud ẽ. quã morienti mortẽ addere eius¬
que animam suae crudelitate neab soluta ess&
possit occidere cũ dr̃ ad subuendũ parati sumus¬
inuitans ad penitentiã siçꝓmittat peccator inquid
quacũq die conuersus fuerit peccata eiꝰ ñ ropu¬
tabuntꝰ ei &iterũ. Nolo mortẽ peccatoris sed tantũ
conuertat᷑ & uiuat salutẽ ergo homini admittit
quisq morte p̃tereatempore paenitentiã denegar&
E disperauit declentiadĩ quieum ad subueniendum
morienti sufficere uł mom̃to posse non credidit ꝑdidis

Expanded text:
gnovimus poenitentiam morientibus denegari, nec illorum desideriis annui qui obitus sui tempore hoc animae suae cupiunt remedio subveniri. Horremus, fateor, tantae impietatis aliquem reperiri, ut de Dei pietate desperet, quasi non possit ad se quovis tempore concurrenti succurrere, et periclitantem sub onere peccatorum hominem redimere, quo se ille expediri desiderat, et liberari. Quid hoc, rogo, aliud est, quam morienti mortem addere, ejusque animam sua crudelitate, ne absoluta esse possit, occidere? cum Deus ad subveniendum paratissimusinvitans ad poenitentiam, sic promittat. Peccator, inquit, quacunque die conversus fuerit, peccata ejus non reputabuntur. Et iterum: Nolo mortem peccatoris, sed tantum ut convertatur, et vivat. Salutem ergo homini adimit, quisquis ei mortis tempore poenitentiam denegavit: et desperavit de clementia Dei, qui eum ad subveniendum morienti, succurrere vel in momento posse, non credidit. Perdidisset
Abbreviated transcription (Latin):
ehoc quoq p̃tere undũ. auximꝰ. quosdam locri cupi
ditate captus usurariã exerce pecuniã & tenere
uelle ditescere quod nos ñ dicã in eos qui sunt incle¬
ricali officio constitutos sed i& in licicos cadere qui a pĩ¬
anos. sedicant cupiunt condoloremꝰ qđ uindicire acrius
in eos qui fueraent confutat¬

Expanded text:
quoque praetereundum esse duximus, quosdam lucri turpis cupiditate captos, usurariam exercere pecuniam, et fenore velle ditescere. Quod nos, non dicam in eos qui sunt in clericali officio constituti, sed et in laicos cadere, qui Christianos se dici cupiunt, condolemus. Quod vindicari acrius in eos qui fuerint confutat
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃orũ seruum abtertus ad ebepicati mi of¬
ficium promouepe presucriaoit¬
dmit tuntur passim adordinẽ sacrũ quib
nullic fiat alium. nulla morũ dignatus suf¬
fragat᷑ &quia dominis suis lib̵tate consequi
mini nepotuer ad fastigiũ sacerdoti. tãquã
seruolis uitalis hunc honorem ꝓueuntur &ꝓbari
possedm̃ creditur qui dño suo necdũ ꝓbare sepotuit
dupplex inaque in hacpat̃ reatus ẽ qđ & sacro minis.¬
teriũ
talis consortii uilitate polluit & dominorũ quantã

Expanded text:
porum servum alterius ad clericatus officium promovere praesumatdmittuntur passim ad ordinem sacrum, quibus nulla natalium, nulla morum dignitas suffragatur, et qui a dominis suis libertatem consequi minime potuerunt, ad fastigium sacerdotii, tanquam servilis vilitas hunc honorem capiatposse Deo creditur, qui Domino suo necdum probare se potuit. Duplex itaque in hac parte reatus est, quod est sacrum ministerium talis consortii vilitate polluitur, et domino
Abbreviated transcription (Latin):
b eati apłi uocẽ qui ab aliis exclamat dicens anius
igxoris uirum et contra illud antique lagis p̃ceptũ qđ
dicit et cauet̾ sacerdos uirginẽ uxorẽ accipiat ñuiduã
siasticis officus eta sacerdotali nomine a postolice sedis¬
ad auctoritate iubemꝰ arceri nechoc enĩ sibi poterun
uindicare cuius capaces ꝑhocqđ illis abstterat non fuer̃
Huius discusiones cunt̃ nobis specialit̃ uindicantes ut
siqua forsitan dehis comssa sunt corrigantꝰ nec liceat ultrte
cõmitti Etneq excusatio de ignoratione nascunt᷑ quãquã

Expanded text:
beati Apostoli vocem, qua talibus exclamat dicens: Unius beati Apostoli vocem, qua talibus exclamat dicens: Unius uxoris virum ; et contra illud antiquae legis praeceptum, quo dicitur et cavetur: Sacerdos virginem uxorem accipiat, non viduam, siasticis officiis et a sacerdotali nomine, apostolicae sedis auctoritate jubemus arceri; nec hoc enim sibi poterunt vindicare, cujus capaces, per hoc quod illis obstiterat, non fuerunt: hujus discussionis curam nobis specialiter vindicantes, ut si qua forsitan de his commissa sunt, corrigantur, nec liceat ultra committi, et ne qua excusatio de ignoratione nascatur; quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
qui originaliã ut alicui conditione oblegatisũ
uolumuste merari. Nisi forte eorũ p&itio aut
uoluntas accesserit qui aliquid sibi in eos uindi¬
canc potestates deb& enĩ esse in munis ab aliis
quid diuine miliciȩ fuerit ad gregandus.
Vt a castris dominicis quib: nom̃ eius adscribitꝰ
Nullus necessitatis uinculis abstrahatur
ut qui cum que ad sacer docrum uł ui¬
duarũ maptiti uł habeiotes Nume¬
pus ad coRtuqia promorti suepinl
ab om̃niib ecchesi esticas õẜsacus apce
ualis uero cũ unicuiq constitu& nataliũ antup¬
honestas & morũ eẽ debeat sacri altaris ministe¬
rio saciandis & apłs nos docente & diuina p̃ceptio¬
ne didicimꝰ & canonũ regulis a quib plerosque
frm̃ declinasse &poenitus deuiasse reperimus
non constat ad sacerdotium ꝑuenisse uidu arũ
molitus quosdam &iam fuerint numeros a coniu¬
guo &adomnẽ liberior ad sacrũ ordinẽ passim
pate factis adticiũ fuisse ꝑmissus contra illam

Expanded text:
qui originali aut alicui conditioni obligati sunt volumus temperari; nisi forte eorum petitio, aut voluntas accesserit, qui aliquid sibi in eos vendicant potestatis. Debet enim esse immunis ab aliis qui divinae militiae fuerit aggregandus, ut a castris domnullis necessitatis vinculis abstrahatur. Ut quicunque ad sacerdotium, vel viduarum mariti vel habentes numerosa conjugia, promoti fuerint, aualis vero cum unicuique constiterit natalium honestas et morum esse debeat sacri altaris ministerio sociandus, et Apostolo nos docente, et divina praeceptione didicimus, et canonum regulis, a quibus plerosque fratrum declinasse, et penitus deviasse reperimus. Nam constat ad sacerdotium pervenisse viduarum maritos, quosdam etiam quibus fuerint numerosa conjua liberior, ad sacrum ordinem passim patefactis aditibus fuisse permissos, contra illam
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃t̃ pente costes. uenerabile sicrantũ ecceptodũ¬
taxat grauissimae lengoris incursus. in quouene¬
rendũ ẽ nemorbi crescente periculo Inmedio salutiqa
sortassis egrotans exitio p̃uentus abscedat Xi.
pres bitenorũ frodia conoꝵ ordinationio
cegtis caelebrape temporis¬
Rdinationis &iam presbiterorũ diaconorũ quenis
lunio septimi. & decimi sed euiam quad rages malis initiũ
medianao quad ragesimi desabbati leluno cirac uespent̃
nouorint cȩlebrendas nec cuius lib& utilitatis sue prłm
siue diaconũ his p̃ferre quante ipsos fuerinꝰ or dinaq
sicut debaptis mate dictum est graeuiba ciguore
cor roctis nisi non hoc munere deseculo. ex seant¬
aut inplorantib non nege tup¬

Expanded text:
ecostes venerabile sacramentum, excepto duntaxat gravissimi languoris incursu, in quo verendum est ne morbi crescente periculo sine remedio salutari fortassis aegrotans exitio praeventus abscedat. XIII. De presbyterorum et diaconorum ordinationibus, certis celebrandis temporirdinationes etiam jejunio, septimi et decimi, sed etiam quadragesimalis initii, ac mediana Quadragesimae die, sabbati jejunio circa vesperam noverint celseu diaconum his praeferre, qui ante ipsos fuerint ordinati. sicut de baptismate dictum est, gravi languore correptis, ne sine hoc munere de saeculo exeant, implorantibus non negetu
Abbreviated transcription (Latin):
gerieraleẽ ꝓlocis enĩ quib q: mag¬
nis antiqui tẽpladicebant : & tẽpladic¬
ta quasi tẽpla ampla S & locus de¬
signatꝰ adorientẽ a contẽ plationem
tẽplũ dicebatua: cuius partes quati¬
or erint: Antiqua adortũ : portica
adoccasũ: Sinistra ad septentrionẽ:
dextra admeridiem expectans unde
& quando tẽplũ construebant orientẽ
expectabant ȩqui noctialẽ. itaulmeȩ
ab ortu ad occidentẽ misse: fierent par¬
tes cęli dextra. siistra equales : ut qui
consul& atq precaretur rectũ aspi¬
tur regũ habitacula : ide& nom̃.
habentꝰ nã basiliu̾rex & basilice regie
habitationes Nuncaut̃ id eo diuinã
tẽpla basilxce nominant᷑ : quia regi
om̃i ũ deo cultũ ibi & sacrificia offe¬
runt᷑: Scã unta u&ęres: exteriora

Expanded text:
generale; pro locis enim quibuscumque magnis antiqui templa dicebant: et templa dicta quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad orientem a contemplatione templum dicebatur. Cuius partes quattuor erant: antica ad ortum, postica ad occasum, sinistra ad septentrionem, dextra ad meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, orientem spectabant aequinoctialem, ita ut lineae ab ortu ad occidentem missae fierent partes caeli dextra sinistra aequales; ut qui consuleret atque precaretur rectum aspitur regum habitacula, unde et nomen habent; nam βασιλεὺς rex et basilicae regiae habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilicae nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultus et sacrificia offerun
Abbreviated transcription (Latin):
peo qđ sit carm̾ leticie & laudis Ro¬
priȩ aut̃ hẏmnis continentes laudẽ
dĩ: Si ergo sidaus & non edei : non est
hẏmnus: Sisit laus & dilaus & non
cantetur: non ÷ hẏmnus: Siergo in
laudẽ dĩ dr̃ & cantatur : tunce hẏmnꝰ
Cui contrariũ est thirenũ qd ẽ carm̃.¬
uł lamentano funeris Allelua
duor uerborũ in terp̃titioẽ. hoc est
laus dĩ & ẽ hebreũ Ia. enĩ imũ est
dedecẽ nominib quib apud hebre¬
os os uocat᷑ Amen significat uere
siue fidelit̾. quod & ipsum hebreũ est.
quȩ duo uerba am̃. & alleliua nec gre¬
cis neclatinis nec barbaris : lic& insu¬
a lingua om̃ino trans ferre: uł alia
lingua adnuntiare: Nãquauis in¬
terp̃tari possint ꝓpe̾ sanctiorẽ tam̃.
auctoritate seruataẽ ab apłis: inhis

Expanded text:
sit carmen laetitiae et laudis. Proprie autem hymni sunt continentes laudem Dei. Si ergo sit laus et non sit Dei, non est hymnus: si sit et laus et Dei laus, et non cantetur, non est hymnus. Si ergo et in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc est hymnus. Cui contrarium est threnum, quod est carmen lamenti et funeris. Alleluia duorum verborum interpretatio est, hoc est laus Dei, et est Hebraeum. Ia enim unum est de decem nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Amen significat vere, sive fideliter, quod et ipsud Hebraeum est. Quae duo verba amen et alleluia nec Graecis nec Latinis nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre vel alia lingua adnuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem servata est ab Apostolis in his
Abbreviated transcription (Latin):
auro argentoq aut quelib& aut̃ spe¬
Omẽ aut̃ quod dõdatꝰ. autdedicatꝰ aut
consecrat᷑ Iuod dedicat᷑ : dicendo datꝰ
Unde & appellat. unde errint. qui con
Unde & mactatio: post imolationeẽ.
Nunc aut immolatio panis: & calicis cori

Expanded text:
auro argentoque, aut qualibet alia speauro argentoque, aut qualibet alia speOmne autem quod Deo datur, aut dedicatur, aut consecratur. Quod dedicatur, unde et appellatur. Unde errant, qui consUnde et mactatio post immolationem. Nunc autem immolatio panis et calicis conve
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestis exercitꝰ : tãquã uocẽ aquarũ mul¬
tarui & tonitruum ualidoꝵ dicentiũ am
alleluia. hacper hoc sicoport& intris utraq
dici : sicut incelo resonant: Osanna in al¬
teriuꝰ linguȩ significatione. in toto transire
ñ potest: Osieni : saluifica mnt̃pretat᷑: AN¬
na qͥnt̃ iectio÷ motũ animi significans
sub deprecantis affectũ Intẽ gre aut̃ dr̃
osanna. qd̾ nos corrupte mediã uocali
lit tera elysa dicimꝰ osanna Sicut fit
inuersib cũ scan dimꝰ. litteraenĩ prima
uerbi sequentis. ex trema prioris uerbi ue¬
niens excludit & dr̃ hebraiceo sanna qd
interỹtatur saluifica : subaudiendo
toriũ tali ex causa sumpsit uocabulum:
Fertur enĩ dicit᷑ oblatio que altari offertur.
fertoriũ nominatur. quasi prefertur:
nera hominũ: Nãmuneradicint᷑ obse¬
quiaq pauꝑes : diuitib locũ munerũ
soluunt: Itaq: miꝰ hominidatur̃. do¬
nũdõ Unde &iãmtẽplis. donariadicim:

Expanded text:
elestis exercitus tanquam vocem aquarum multarum, et tonitruum validorum dicentium amen et alleluia; ac per hoc sic oportet in terris utraque dici sicut in coelo resonant. 22. Osianna in alterius linguae interpretationem in toto transire 283 non potest. Osi enim salvifica interpretatur; anna interjectio est, motum animi significans sub deprecantis affectu. 23. Integre autem dicitur osianna, quod nos, corrupta media vocabuli littera, et elisa, dicimus osanna, sicut fit in versibus cum scandimus. Littera enim prima verbi sequentis extremam prioris verbi veniens excludit, et dicitur Hebraice osianna, quod interpretatur salvifica, subaudiendo torium tali ex causa sumpsit vocabulum. Fertum enim dicitur oblatio quae altari offertur fertorium nominatur, quasi propter fernera hominum. 27. Nam munera dicuntur obsequia quae pauperes divitibus loco munerum solvunt; itaque munus homini datur, donum Deo; unde etiam in templis donaria dicimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut ꝑsiuꝰ disposita pingũe nebulã uomu
ẽ enĩcicendela lucerna: Candelabrũ acan¬
delis dictũ quasi candelafoꝵ: qđ candelã
nocturno prȩstabo cereos: ignis sub duc¬
ta luce altera lirxtibisũ Lacinaria pen¬
denti alumina : quasilucanaria id÷ in
aera pendentia: Eunalia dicuntur quȩ
intra ceras : dicta a funib qđante usũ
papyri eos ceracircũdatos habere maio¬
ibi oras legamꝰ idẽ colligamꝰ. est ẽnĩ in
solariis positũ. ubi aclauo ꝑ lineas currit
umbra ut quacũq diei ora ostendat

Expanded text:
 181: Dispositae pinguem nebulam vomueest enim cicindela lucernae. Candelabrum a candelis dictum, quasi candelaforum, quod candenocturnos praestabo cereus ignis: nam subducta luce altera lux tibi sum. Lacunaria pendentia sunt lumina, quasi lucanaria, id est in aere lucentia. Funalia dicuntur quae intra ceram sunt, dicta a funibus quos ante usum papyri cera circumdatos habuere maioibi horas legamus, id est, colligamus. Est enim in solariis positum, ubi a clavo per lineas currit umbra, ut quamcunque diei horam ostendat.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s mustice illa u̾iiuficat: quicon¬
dã apłica intẽpore uisibilit̾ apparebat
oꝑib necbonorũ meritis dispensatoꝵ
amplificantur hec dona : nec maloꝵ
attenuaritur Iuia neque quiplan¬
tatẽ aliquid̾ neq quirigat: s qui
incrementũ datos Unde & grecenus¬
teriũ dr̃ : quo& secretã & recondita

Expanded text:
ificat, qui quondam apostolico in tempore visibilibus apparebat operibus, nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur haec dona, nec malorum attenuantur, quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus; unde et Graece mysterium dicitur quod secr
Abbreviated transcription (Latin):
tis antiquissima appellata : quia in
modũ incedentis sonũ facit Tonus
enĩ son̾ ÷ primũ autẽ fuere pelliciȩ
dicta: eo qđ ad talos usq descendat &¬
adpedes defluat. sic̃ pectoralis quiapd
anti quos breuis erat ut tantũ pectũ oꝑ¬
it& lic& nunc ꝓfusior: Dalmatica¬

Expanded text:
tis antiquissima appellata, quae in motu incedentis sonum facit. Tonus enim sonus. Primum autem fuere pelliceae dicta, eo quod ad talos usque descendat, et ad pedes defluat, sicut pectoralis, quia apud antiquos brevis erat, ut tantum pectus operiret, licet nunc profusior si
Abbreviated transcription (Latin):
oratione tantũ ẽ confecratũ In quo
nemo aliquio ageredeb&: nisi aqd
ẽ factũ unde & nom̃ accepid Mar¬
tirũ locus marty ru greca diriua¬
tione : eo qđ in memoriã martyris
sit constructũ : uł qd sepulera sc̃oꝵ
ibis martyrũ. Altare dutȩ ab altitu¬
dine constat esse nominatu quasi alta
ani Pulpitũ quod meo lector uł psalmis¬
ta positꝰ inpublico. conspicia popło possit
ut lib iuꝰ audiatur Ribimal eo qd moe
asacerdote tribuantur precepta iuuere¬
di: Est enĩ locꝰ in sub limi constitutus.
unde & uniuersi ex audim possit:¬

Expanded text:
orationi tantum est consecratum, in quo nemo aliquid agere debet nisi ad quod est factum; unde et nomen accepit. Mium locus martyrum Graeca derivatione, eo quod in memoria martyris sit constructum, vel quod sepulchra sanctorum  male. 14. Altare autem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. 15. Pulpitum, quod in eo lector, vel psalmista positus in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. 16. Tribunal, eo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi exaudire possi
Abbreviated transcription (Latin):
factũ qd̃ prece mistica conserrat᷑ Iri
inemoriã ꝓnob. dñice passionis Un¬
de hoceo iuberte corpus xpi& sangui¬
nẽ dicimꝰ quoddũsit effructib terrȩ
sc̃ĩficatur &̃ fie sa cramentũ oꝑante¬

Expanded text:
factum, quia prece mystica consecratur in factum, quia prece mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae passionis; unde hoc eo iubente corpus Christi et sanguinem dicimus. Quod dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit sacramentum, o
Abbreviated transcription (Latin):
rũ.: Nunc inquid pateris. libate ieui
Libare ergo ꝓpriȩ funderet̃: sũptũq
nom ex libero: quodã diuingratiam
usũ repperit uicus Hostie apuo ue¬
teres dicebantur sacrificia: quefie¬
bant antequa ad hostes ꝑgerent:
Uictimȩ uero sacrificia: quopost uic¬
toriam deuictis hostib immolabãt
& erant iuctimȩ maiora sacrificia.
quã hostie Alii uictimã dictĩ pu¬
tauer : quia ictu ꝑ cussaca debat.
uł quia iuncta ao aras ducebat᷑s
Holo caustũ illudẽ ubi totũ ignecon¬
sũmit᷑ quod offertur: Antĩqui enĩ:
cuiaxima lacrificia administra.¬
rent. Solebant totas hostias insa¬
crorũ consũmare flama : & ipsa
erant holo caustomat Holoem
grȩce dr̃ totu eautis incensio holo¬
caustũ totu incensũ Cerimonie apd
toribus. a carendo appellari: Cerimo¬
nias quasi carimoniaf eoqđ eaquę
insaeris diumisq offerintur. in
suo usu id carerent homines: quo
nomen & iã inusu litterarũ sacra
xũ. Sacrificiũ dictũ. quasi sacrum

Expanded text:
: 'Nunc,' inquit, 'pateras libate Iovi.' Libare ergo proprie fundere est, sumptumque nomen ex Libero quodam, qui in Graecia usum repperit vitis. Hostiae apud veteres dicebantur sacrificia quae fiebant antequam ad hostem pergerent. Victimae vero sacrificia quae post victoriam, devictis hostibus, immolabant. Et erant victimae maiora sacrificia quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocaustomata. Ὅλον enim graece dicitur totum, causis incensio: et holocaustum, totum incensum. Cerimoniae apud toribus a carendo appellari cerimonias, quasi carimonias, eo quod ea, quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines. Quod nomen etiam in usu est litterarum sancta. Sacrificium dictum quasi sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
locus tẽpli. inquo sacra reponuntur:¬
Slout lesti sterma donariuest inquo
conlocantur oblata. Suẽ lecti sternia
dicuntꝰ ubi homines consuaedere consu¬
euer  Ab inferendis igit & deportan¬
dis sacris. sacrariũ nuncupat᷑: Arma¬

Expanded text:
locus templi, in quo sacra reponuntur, sicut donarium est in quo collocantur oblata, sicut lectisternia dicuntur, ubi homines sedere consueverunt; ab inferendis igitur et deportandis sacris, sacrarium nuncupatur
Abbreviated transcription (Latin):
tione humane salutis ex iurgine
nasci dignatꝰ est : sicq ex illo ꝑ uniũ¬
sũ mundũ eiꝰdẽ celebrationis inualuit
consu& udo: Diluculo aut̃ promde ora¬
tur : ut resurrectia xp̃i celebret᷑ Ma¬
tutina enĩ luce radiante. dñs & salua¬
tornr̃ abinferis resurrexit: luando
cepit oriri fidelib lux quȩ oriente xp̃o
occiderat peccatorib Si quide & eodẽ
tẽpore cunctis spes futurȩ resurrecti¬
onis cre dit᷑. cũ iusti & om̃s ab hac tepora¬
lia morte qua st a sopore resurgentes
mata psalmorũ siue lectionũ p̃di¬
catione alleliua infi ne cantatur.
hoc inspe futura facit crđa si gnificans
post annunciationẽ regni celorũ. quae
in hac uitti ꝑ utrũq testam̃tũ mundo p̃¬
dicat᷑. actionẽ nram non eẽ. futurã nisi

Expanded text:
ani generis ex virgine ani generis ex virgine nasci dignatus est. Sicque ex illo per universum mundum ejusdem celebrationis invaluit consuetudo. 2. Diluculo autem proinde oratur, ut resurrectio Christi celebretur; matutina enim luce radiante, Dominus et Salvator noster ab inferis resurrexit, quando coepit oriri fidelibus lux quae, moriente Christo, occiderat peccatoribus. Siquidem et eodem tempore cunctis spes futurae resurrectionis creditur, cum justi et omnes ab hac temporali morte, quasi a sopore somni resurgentesmatam psalmorum, sive lectionum praedicationem Alleluia in fine cantatur, hoc in spe futura facit Ecclesia, significans post annuntiationem regni coelorum, quae in hac vita per utrumque Testamentum mundo praedicatur, actionem nostram non
Abbreviated transcription (Latin):
res nos deb& fortiter am monere. ut
si ipsi locus dñi ẽe uolumꝰ. & tab nacu¬
lũ eiꝰ aut tplũ dupimꝰ haberi inquan¬
tũ possumus exepla scoꝵ imitem.
nedenob dicat᷑ qđ legitꝰ. dor mier̃
sõnu suũ & nichil inuener̾ & c&era.¬
Antiquaẽ uigiliarũ deuotio. fa¬
miliare bonũ om̃ib scĩs Esaias deniq
ꝓpħa. exclamat ad dnm̃ dicens: Denocte
ens : primo genita egyptioꝵ ꝑ cussit Un¬
de & nos iugilare oport&. nepericulo egyp¬
tioꝵ admisceam̃ hisdẽ & iã horis. uentu¬
rũ se eẽ in euangłio saluator adstruxit:
Unde & adiugilandũ auditores suos ad¬
struxit ex suscitans dicit Beatiseriu il¬
li: quos cũ uenerit dñs & inuenerit ui¬
gilantes: Matutinũ uero officiũ iri
lucis miciũ abstella luciferũ appellat᷑.
quȩ oritur incho ante mane: Dematu
me ditabor inte. quia fuisti ad iutorm̃s
sianus aut̃ dicit matutinę sollẽpni¬
tatis officiũ: nouo adhuc tẽporems¬
titutũ Rimitꝰ IHb& hleem monas¬

Expanded text:
res nos debet fortiter admonere, ut si ipsi locus Domini esse volumus, et tabernaculum ejus aut templum cupimus haberi, in quantum possumus, exempla sanctorum imitemur, ne de nobis dicatur quod legitur: Dormierunt somnum suum et nihil invenerAntiqua est vigiliarum devotio, familiare bonum omnibus sanctis . Isaias denique propheta exclamat ad Dominum, dicens: De nocteens primogenita Aegyptiorum percussit. Unde et nos vigilare oportet, ne periculo Aegyptiorum admisceamur. Iisdem etiam horis venturum se esse in Evangelio Salvator adstruxit. Unde et ad vigilandum auditores suos docuit, et suscitans dicit: Beati servi illi, quos, cum venerit dominus, invenerit vigat. Matutinum vero officium est in lucis initio ab stella Lucifero appellatum, quae oritur inchoante mane, meditabor in te, quia fuisti adjutor meus, sianus autem dicit , matutinae solemnitatis officium, novo adhuc tempore institutum, primitus in Bethleem monas
Abbreviated transcription (Latin):
que ob id sacram̃ta dicuntir : quia
sub te gumientũ borporaliũ rerũ
iurtus dicuna secretiuꝰ salute eorum¬
dẽ sacrimentor oꝑatꝰ Unoe & ase¬
cretis uirtutib uł asacris. sacram̃¬
ta dicuntir Queideo fructuose

Expanded text:
Quae ob id sacramenta dicuntur, quia sub tegumento corporalium rerum virtus divina secretius salutem eorundem sacramentorum operatur; unde et a secretis virtutibus vel a sacris sacramenta dicuntur. Quae ideo fructuose
Abbreviated transcription (Latin):
ficũẽ quando caticuminũ foras mit¬
tunt᷑ clamante leuita Siquis caticumi
nꝰ remansit ex eat foras : & inde missa qͥ a
sac ramenti salutaris int̾ eẽ nonposs qui
ñdũ regenerati noscunt᷑ Chorus est mul¬
titudo insacris collecti. & dictus chorꝰ
starent: & ita psallerent Aluchorũ dicer̃
ad concordiã queincaritate consistat.
luesit caritatẽ: non habeat respondere
conuenient ñpotest Cũ aut unꝰ canit
grece monodia: latine sicmiu dr̃: Cũ
tato S deuno ad unũ qđ gen̾ psallen¬
di greciaouieniss& raduntur: Respon¬
sorios atali tradider̃: quos inde respor¬
sorioscantꝰ uocat. qd alio desinente
alt̾ respondeat: Int̾ responsorios & an¬
tiphonas hoc differt: quod in respon¬
sorus uniũsũ dicit. In antiphonis aut
uersib: alt̾nant chori. Lectio dr̃ quia
non cantatur : ut psalmi uł ymnus
s& legit᷑ tantũ Illic enĩ modulatio
hic sola ꝓnuntiatio queritꝰ Canticũ

Expanded text:
ficii est quando caticumini foras mittuntur, clamante levita: Si quis remansit caticuminus, exeat foras; et inde missa, quia sacramentis altaris interesse non possunt qui nondum regenerati noscuntur. Quibus coelestitudo in sacris collecta, et dictus chorus, starent, et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in charitate consistit, quia si charitatem non habeat, respondere convenienter non potest. 6. Cum autem unus canit, Graece monodia, Latine sincinnium dicittato, sive de uno ad unum, quod genus psallendi Graeci invenisse traduntur. 8. Responsorios Itali tradiderunt, quod inde responsorios cantus vocant, quod alio desinente, id alter respondeat. Inter responsorios autem et antiphonas hoc differt, quod in responsoriis unus versum dicit, in antiphonis autem versibus alternant chori. 9. Lectio dicitur, quia non cantatur, ut psalmus, vel hymnus, sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio quaeritur. 10. Canticum
Abbreviated transcription (Latin):
Officiarũ plurima genera eẽ scap̃cipu¬
uł certe ut quisq illa agit quenulli of¬
ficiant s& ꝓsint om̃ib Est &iã obser
uatio quarundã horarũ cominunsũ
quediem int̾ spatia designat tertia sexti
& nonã similit & noctis: S& do hecor andi
horȩ diuise s utsi forte aliquo fuerim oꝑe de¬
tenti. ipsũ nos. ad officiũ tẽpꝰ admoneat:
Quȩtẽ pora inscripturis inuenunt᷑: Rinũ
enim sp̃s scs. congregatis discipłis horat᷑¬
tia infusus: P&rus quadie iusionẽ cõmu¬
nicationis millo uasculo exꝑtꝰẽ sex tahora
orandi grãm ascenderat Idẽ & iãcũ ioħ
horã nõnã tẽplũ adut : quando paraliticũ

Expanded text:
Officiorum plurima genera esse, sed praecipuvel certe ut quisque illa agat quae nulli officiant, sed prosint omnibus. Vespervatio quarundam horarum communium, quae diei interspatia signant, tertia, sexta et nona; similiter et noctis. Sed ideo haec orandi horae divisae sunt, ut si forte aliquo fuerimus opere detenti, ipsud nos ad officium tempus admoneat; quae tempora in Scripturis inveniuntur. Primum enim Spiritus sanctus congregatis discipulis hora tertia infusus est. Petrus, qua die visionem communicationis in illo vasculo expertus est, sexta hora orandi gratia ascenderat. Idem etiam cum Iohanne hora nona templum adiit, quando paralyticum
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ m̃sis ordiarii faci&is uobis ebdo¬
madasseptẽ. Hoc ieumiũ aplerisq ex
auctorifate euangłii post dni ascensione
ubi dicit. Nũ quit possunt filii sponsi
lugere quã diu cũ illis÷ sponsus Ue¬
ni& aut̃ dies cũ auferet᷑ ab eis sposus. &¬
qđ aiudeis agebat᷑ post tabnaculoꝵ
sollep̃nitatẽ . quod decimo die setẽbris
m̃sis eccłe celebrabat Hocaut̃ priniu
in lege adnõ institutumẽ dicente
admoy sen loquere filiis is rł dicens
onis uocabitur: sc̃s erit uob & humilia¬

Expanded text:
tio mensis ordinarie facietis vobis hebdomadas septem . Hoc jejunium a plerisque ex auctoritate Evangelii post Domini ascensionem ubi dicit: Nunquid possunt filii sponsi lugere quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies cum auferetquod a Judaeis agebatur post Tabernaculorum solemnitatem, quod decimo die septembris mensis ecclesia celebrat. Hoc enim primum in lege a Domino institutum est, dicente ad Moysen: « Loquere filiis Israel, dicens: onis vocabitur. Sanctus erit vob
Abbreviated transcription (Latin):
& uacua quoduulgo ieumiũ uocat᷑. Un¬
de ieiunii nom̃ credit᷑ diriuatũ. quod
sui inedia iuiscera uacua & exinanita
toꝵ dierũ uł tẽporũdierũ quartȩ feriȩ &¬
sexte feriȩ iei uniũ exu&eri lege p̾ceptum

Expanded text:
 vacua, quod vulgo ieiunum vocatur. Unde ieiunii nomen creditur derivatum, quod sui inedia viscera vacua et exinanita torum dierum vel temporum: dierum, ut quarte et sexte ferie ieiunium ex veteri lege preceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
citandã amitationẽ uelut meritis eoꝵ ẽ¬
sociem atq orationib adiuuemꝰ. Itatam̃
utnulli martyrũ s ipsidrio marey rũqua¬
uis in memorus marty rũ constituamꝰ al¬
itiria. Quis enĩ antistis in locis sc̃oꝵ cor¬
poꝵ adsistens altario aliquando dixit
offerimꝰ tibi p& re aut paule aut cipriane.
S quot quot offert᷑ dõ offertꝰ qͥ martẏres
dicationistẽpli sollempnitatẽ iudei octo¬
briomeni se celebrabant. FEMFERIB¬

Expanded text:
citandam imitationem, vel ut meritis eorum consociemur, atque orationibus adjuvemur, ita tamen, ut nulli martyrum, sed ipsi Deo martyrum, quamvis in memoriis martyrum, constituamus altaria. Quis enim antistitum in locis sanctorum corporum assistens altari aliquando dixit: Offerimus tibi, Petre, aut Paule, aut Cypriane? Sed quod offertur, Deo offertur, qui martyres dicationis templi sollemnitatem Iudaei Octobri mense celebrabant. Dies Pal
Abbreviated transcription (Latin):
sa pascha scm̃ celebrabis. Similit̾ cautꝰ esto ut
R mai quocũq dr̃uco die regulari uidelic&¬
ordine occurrerit luna scm̃ p̃asche modis om̃ib
celebribis. Ascensionis orũ cesollem̃nitasidõ
celebrat᷑ qͥ a eodẽ die post mundi uictoriã post
inferni regressũ ascendere x p̃s memorat᷑ adce¬
lũ sic̃ scriptũ ÷ A sc̃oit ĩ altũ coepitc aptiuitatẽ
dedit dena homirub. que festiuitas i dõ ꝑreuo
lutũ circulũ arinoꝵ celebrat᷑ uthumanitas ad¬
sũptȩ carnis ascendens addex. terã patris in
memoria reuoc&. Cuuiꝰ corpꝰ itaĩcelo eẽcre¬
dimꝰ uterat quando ascendit qđ & uoxeuangłi¬
ca ꝓtestatꝰ dicens. Sicueni& quẽ ad modũ ui¬
distis eũ euntẽ ĩ celũ. Perite costensic̃ & pascha¬
apđ hebreos celeb̾oreserat qd postquinq deca¬
das pasche celebrat᷑ unde & uocabulũ sumsit

Expanded text:
 Pascha celebrabis. Similiter cautus esto, ut . Maii, quocunque Dominica die regulari videliceo luna occurrerit, sanctum Pascha modis omnibus Domini. 1. Ascensionis dominicae solemnitas ideo celebratur, quia eodem die, post mundi victoriam, post inferni regressum, ascendere Christus memoratur ad coelos, sicut scriptum est: Ascendit in altum, cepit captivitatem, dedit um circulum celebratur, ut unitas assumptae carnis ascendentis ad dexteram Patris, in memoriam revocetur: cujus corpus ita in coelo esse credimus, ut erat, quando ascendit. Quod et vox angelica protestatur, dicens: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae celebratur, unde et vocabulum sumpsit
Abbreviated transcription (Latin):
ad immo latione sacrimistorii abstineri uit arbi¬
tror humilit̾ deb&. si tamendor mienas animum
Ita plerũque in lusio nasbit ut eorũ animꝰ ascia in som¬
no corporis positus turpis imaginationib: ñ fod&ꝰ
meminit. Ingluuiem cȩcidisse sinuero extarpia cogi¬
tatione uigilintis. oritur in lusio dormientis patee
animossuospeatos uid& enĩ aqua rodice inquinatio

Expanded text:
ab immolatione sacri mysterii abstinere, ut arbiab immolatione sacri mysterii abstinere, ut arbitror, humiliter debet: si tamen dormientis mentem ita plerumque inlusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur inlusio dormientis, patet animo reatus suus: videt enim a qua radice inquinatio
Abbreviated transcription (Latin):
& nisilotũ aque eiusq: adues peraõ intrare ecclesiam
non concedit in rp̃s aug̃ populus spiritalis
aquio ut culpas cogitationib lacrimis abluat
Et nisi prius ignis. temptationis recederit rũse qua¬
si usque adues perũ cognustat sed est in eadem in lu¬
sione uadde necessaria: disbrouo quisubtilit̃ pensare
debeat: ex quare accedat menti dor mienti dbimentis
a liquando enĩ excraopula aliquiendo excrture suꝑ¬
fluitatȩ uł in firmitate aliquando excogitatione con¬
tingit & quidem cũ exnacturȩ uł fluitate uł in firmitate
euenerit omnimodo bec inlusio ñ estertimenda
gulȩ in sumendis alimentis raepiur atque id circo
honorum receptaculio greuantur bab& ecinde¬
animus aliquẽ reatum nontamen usque ad ꝓhibi¬
tionem ꝑcipiendi sci mesteri uel mrserum
confortasse aut festus dies
exugit aut exhibori ministeriũ ꝓeo ꝓsacerdor alios
in loco deestipsa necersitas conpollit nã si ad sunt ali
facta aꝑceptione sacri mistorii. ꝓhibere ñ deb& sed

Expanded text:
t nisi lotum aqua, usque ad vesperam intrare ecclesiam non concedit. Quod tamen aliter populus spiritalis aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat: et nisi prius ignis tentationis recesserit, reum se quasi usque ad vesperum cognoscat. Sed est in eadem inlusione valde necessaria discretio, quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis: aliquando enim ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate et infirmitate, aliquando ex cogitatione contingit ita. Et quidem cum ex naturae superfluitate vel infirmitate evenerit, omnimodo haec inlusio non est timenda; gulae in sumendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habeanimus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibiercipiendi sancti mysterii, vel missarum fortasse aut festus dies exigit, aut exhiberi mysterium, pro eo quod sacerdos alius in loco deest, ipsa necessitas compellit. Nam si adsunt alii facta, a perceptione sacri mysterii prohibere non debet; sed
Abbreviated transcription (Latin):
Arcangłi sũminuntii int̾p̃tant᷑. Quieni parua
uł minima annuntiant angłi. Quiuerosũ¬
ma archangłi nuncupant᷑. Gabriel hebraice
in linganĩa ũtit᷑ fortitud odĩ. Ubi eni poten¬
tia diuina uł fortitudo manifestat᷑ gabri¬
el mittit᷑. Unde & eotẽpore qderat ibisnas¬
citurꝰ & triũ phaturꝰ demundo gabrieł mit¬
tit᷑ ad mariã ut illũ adnuntiar& qͥ adde¬
bellandas aerias pocestates humilis ueiure
dignatꝰ ÷ Michael int̾p̃tat᷑ qͥsicutas¬

Expanded text:
ngua summi nuntii interpretantur. Qui enim parva vel minima annuntiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur. in lingua nostra vertitur fortitudo Dei. Ubi enim potentia vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum annuntiaret, qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignat
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ potestatib cohercent᷑ netantũ modono¬
ceant quantũ cupiunt.
Principatꝰ s̃ hi quiangloꝵ agminib p̃sunt. Qui
ꝓeo qd̃ subditos angłos ad explendũ ministeriũ
disponunt. principatꝰ uocabulũ acceꝑunt.

Expanded text:
 potestate coercentur, ne tantum mundo noceant quantum cupiunt. 19. Principatus sunt hi qui angelorum agminibus praesunt. Qui pro eo quod subditos angelos ad explendum ministerium divinum disponunt, principatus vocabulum acceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tru genera : unũ. in aꝑtapassione alteruin
occulta anime uirtute. Nã multi insidias
tentes ꝓ hoc qđ se om̃i potentidõ incorde mac¬
tauerꝰ & iãpacis cẽpore martyres factis. Iui
potussent. xxuit. de leRi cis¬
taq om̃is qͥ meccłiasticiminis teru gradib
ordinatis generalit̃ clerici nominant᷑. Cleros
aut̾ ut clerieo hinc appellatos doctores prmi

Expanded text:
tyrii genera: unum in aperta passione, alterum in occulta animi virtute. Nam multi hostis intentes, per hoc, quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti sunt: qui possent. CAPUT III. De Ectaque omnes qui in ecclesiastici ministerii gradibus ordinati sunt, generaliter clerici nominantur. Cleros autem vel clericos hinc appellatos doctores
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dr̃ genitꝰ neduo intrinitate filiisꝰcipuantur.
ldõ ñ p̃dicat᷑ ingenitꝰ necduo patres in ipsatri¬
nitite credant᷑. Procedens aut̃ dr̃ cestimonio
didictis. Multa adhuchabeo quȩ uo̾ loquar s ñ potes¬
testis illa modo audire. Ueni& aut̃ sps ueritatis qͥa
patre ꝓcedit & demeo accipi& & ille uob̾ inoieauit

Expanded text:
r genitus, ne duo in Trinitate Filii suspicentur. Ideo non praedicatur ingenitus, ne duo Patres in ipsa Trinitate credantur. 7. Procedens autem dicitur, testimonio Domini dicentis: Multa adhuc habeo, quae vobis loquar, sed non potestis illa modo audire. Veniet autem Spiritus veritatis, qui a Patre procedit, et de meo accipiet, 307 ille vobis indicabit
Abbreviated transcription (Latin):
psa actẽ quad ingesima consumina ob seruationi
custodire deb& ut lelumum in eap̃t̃ dies dominicos
qui abstinentia subtuctis̃ nullatenꝰ obseruat᷑ que
ipspdies decime sunt anni nr̃i quo scũq omni regi¬
one & scitate transagere debemus. nulla enĩ inhis
occasio sit̃ pesoluendi ielumi. quia aliotem pene sol&
idunium carratis causa dissolui isto uero
nullaotenus dob& qui alnalio tẽpene lelunare inuolun¬
tate Rarbitrio cuius lib& positũ ẽ in hocuero nonie
iunare p̃ceptũ di trancendere ẽ. & in alio tẽpore
Idu pare piia abstinentiȩ ad quirere c̃. Iahca uero
pt̃ in firmos aut paruolos quisquis non lelunat poenam

Expanded text:
psa autem Quadragesima cum summa observatione custodiri debet, ut jejunium in ea, praeter dies Dominicos, qui abstinentiae subtracti sunt, nullatenus resolvatur, quia ipsi dies decimae sunt anni nostri, quos cum omni religione et sanctitate transigere debemus. Nulla in his occasio sit resolvendi jejunii, quia alio tempore solet jejunium charitatis causa dissolvi, isto vero nullatenus debet. Quia in alio jejunare in voluntate et arbitrio cujuslibet positue est. Et in alio tempore jejunare, praemium abstinenti acquirere est: in hoc vero, praeter infirmos ac parvulos, quisquis non jejunaverit, poenam
Abbreviated transcription (Latin):
olent plures quiso lelunare putant mex ut signom
audierint ad horã nonim manducare quin ullatenus
sedunare credendis̃ ssante manduca uerint antequam
uesptinũ celebiu officiũ concurpindã ẽ enĩ adiipias
& auditis mis faru solletinib siue uesꝑtinum osficus
Lirgitis elrmosinis ad cibũ accendum est si uero aliquis
necessitate constrictus fuerit ut ad missam conuenire ñ
ualeat ⁊ estimatie uesꝑtina hora compl&a oratione
sua leluniu ab soluere debe
bstinentia uero inbis diob pene omnniũ deliciorum
eõ deb& & sobno ee caste uiuendũ. qui uero ouis caseo
piscib uino abstinere potest magne iuistunis est
quiaut his aut in firmitate int̃ueniente autquolibe
abstinere ñ potest utatꝰ tantũ ut leluniũ usq adues¬

Expanded text:
olent plures qui se jejunare putant in Quadragesima mox ut signum audierint, ad horam nonam manducare. Qui nullatenus jejunare credendi sunt, si ante manducaverint, quam vespertinum celebretur officium. Concurrendum est enim ad missam, et auditis missarum solelargitis eleemosynis, ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit ut ad missam convenire non valeat, aestimata vespertina hora, completa oratione sua, jejunium absolvere debebstinentia vero in his diebus omnium deliciarum esse debet, et sobrie, et caste vivendum. Qui vero ovis, caseo, piscibus et vino abstinere potest, magnae virtutis est: qui autem his, aut infirmitate interveniente, aut quolibet opere, abstinere non potest, utatur. Tantum ut jejunium usque ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ dictum sit omnic munda mundis quo inquina¬
tus aut̃ & infidelib nihil mundum sod fortasse
licere hoccredit quia striptũ ẽ. unius uxoris
uirũ ñ ꝑmanentẽ in concupiscentiã generandi
dixit. sod pp̃t continentiã futura noq enim in¬
tegros corporis ñadmisit quiait uellem autem

Expanded text:
quum dictum sit: Omnia munda mundis coinquinaquum dictum sit: Omnia munda mundis coinquinatis autem et infidelibus nihil mundum? Sed fortasse e hoc creditur, quia scriptum est: Unius uxoris virum . Non permanentem in concupiscentia generandi dixit, sed propter continentiam futuram. Neque enim integros non admisit qui ait: Vel autem