comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sti bona in uita tua. Recepisti di¬
xit non rapusti: ne etiam de i¬
hoc tibi frustra blandiaris: qd̾
tius contentus aliena nõ rapi¬
as. Uerumptam̃ que sunt illa
tua: Benefitia eccł̃ie: Recte. Qͥa¬
surgis ad ugilias. uadis ad missaᷤ.
horis chorum nocturnis diurnisq
frequentas. Bene facis. Sic eccł̃ie
p̃bendam gratis nõ accipis. Dig¬
num est qui altano seruit: de alta¬
rio uiuat. Concẽdit᷑ gͦ tibi ut si
bene deseruis: de altario uiuas.Nõ
aut̃ ut de altario luxurieris. ut
de altario suꝑbias. ut inde tͥ com¬
pares frena aurea. sellas depictas.
calcaria deargentata. uaria grisia¬
q pellicea. a collo ⁊ manib ornatu
purpureo diu̾sificata. Deniq qͥctͥd
p̃ter necessariũ uictum ac simpli¬
cem uestitum. quicqͥd de altario
retines tuum nõ est. rapina est.
sacrilegium est. Orabat quidam
sapiens tantum uictui suo tri¬
bui necessara. nõ suꝑflua.haben¬
tes ait apłs. uictum ⁊ uestitum.

Expanded text:
sti bona in vita tua . Recepisti disti bona in vita tua . Recepisti dixit; non, Rapuisti: ne etiam de hoc tibi frustra blandiaris, quod tuis contentus, aliena non rapias. Verumtamen quae sunt illa tua? Beneficia Ecclesiae? Recte. Qsurgis ad vigilias, vadis ad missas, horis chorum nocturnis diurnisque frequentas; bene facis. Sic Ecclesiae praebendam gratis non accipis. Dignum est ut qui altario deservit, de altario vivat. Conceditur ergo tibi, ut si bene deservis, de altario vivas; non autem ut de altario luxurieris, ut de altario superbias, ut inde compares tibi frena aurea, sellas depictas, calcaria deargentata, varia griseaque pellicea a collo et manibus ornatu purpureo diversificata. Denique quidquid praeter necessarium victum ac simplicem vestitum de altario retines, tuum non est; rapina est, sacrilegium est. Orabat quidem sapiens tantum victui suo tribui necessaria non superflua . 13 Habentes, ait Apostolus, victum et vestitum ;
Abbreviated transcription (Latin):
carnales delitie in eodem se nõ
patuntꝰ. Ubi crapulam ructantiᷤ
inter pocula senserit xp̃c: uina ⁊
riosa ciborum diu̾sitas. ubi di¬
uitis suꝑꝑllectilis discolor uarietaᷤ.
oculos parit̾ pascit ⁊ uentrem: ce¬
lestis panis ieiunam deserit mẽ¬
tem. Fya letare iuuenis in ado¬
lescentia tua: ut decẽdente ꝑit̾
cum etate temꝑali leticia. succe¬
dat que te absorbeat et̾na tͥsticia.
S absit hoc ab adolescentulo n¬
nr̃o. au̾tat hoc d̾s a puero suo.⁊
Quin potius disꝑdat d̾s uniu̾sa
labia dolosa eorum qui sibi tale
consilium donant. qui dicunt
tͥ cotidie enge euge ⁊ querunt
animam tuam. Hii sunt cum
corrumpunt. S qͣm diu iam ñ
exis de medio eorum: Quid fa¬
cis in urbe qui claustrum elege¬
ras: Quid tibi cum scło qui se¬
culum spreueras: funes ceci¬
derunt tͥ in p̃claris. ⁊ tu opib
mhias teirenis: Siuis habere si¬
mul ⁊ hec ⁊ illa: breuit̾ tͥ respõ¬
debitur. Memento filiq recepi¬

Expanded text:
carnales deliciae in eodem se non carnales deliciae in eodem se non patiuntur. Ubi crapulam ructantis inter pocula senserit Christus, vinriosa ciborum diversitas, ubi divitis supellectilis discolor varietas oculos pariter pascit et ventrem, coelestis panis jejunam deserit mentem. Eia laetare, juvenis, in adolescentia tua, ut decedente pariter cum aetate temporali laetitia, succedat quae te absorbeat aeterna tristitia. Sed absit hoc ab adolescentulo nostro, avertat hoc Deus a puero suo. Quin potius disperdat Dominus universa labia dolosa eorum qui tibi tale concilium donant, qui dicunt tibi quotidie, Euge, euge; et quaerunt animam tuam. Hi sunt cum corrumpunt. 11. Sed quamdiu jam non exis de medio eorum? Quid facis in urbe, qui claustrum elegeras? quid tibi cum saeculo, qui saeculum spreveras? Funes ceciderunt tibi in praeclaris, et tu opibus inhias terrenis? Si vis habere simul et haec et illa, breviter tibi respondebitur: Memento, fili, quia recepi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lac sub lingua eius. Miror qd̾
ad gustum cibi dulcissimi nause¬
aris: si tam̃ gustaᷤti qͣm dulcis est
dñs. Aut certe nondum gustasti
⁊ nescis quid sapit xp̃c. Ideoq nõ
appetis in expertum: aut si gusta¬
sti.⁊ dulce nõ sapuit: sanũ non
habes palatum. Ipe qͥppe est dei sa¬
pientia: que ait. Qui comedit n¬
me adhuc esuriet:⁊ qui bibit me
ad huc sitiet. S quomodo potest
esurire uł sitire xp̃m plenus co¬
tidie siliquis pcc̃oꝵ: Non potes
bib̾e̾ simul calicem xp̃i. ⁊ calicẽ
demonioꝵ. Calix demonioꝵ suꝑ¬
bia est. Calix demonioꝵ detractõ
⁊ inuidia est. Calix demonioꝵ: cra¬
pula ⁊ ebrietas est. Que cum im¬
pleuerint uł mentem uł uentrẽ
tuum. xp̃c in te nõ inuenit locũ.
Non mireris quod dico. Indomo
auuncłiͣtui: nõ potes inebriari
ab ubeitate domus dei. Cur in¬
quis: Quia domus delitiarum
est. Quomodo ignis ⁊ aqua si¬
mul eẽ nõ possunt. sic spũales ⁊

Expanded text:
et lac sub lingua ejus? Miror, quod et lac sub lingua ejus? Miror, quod ad gustum cibi dulcissimi nausearis; si tamen gustasti quam dulcis est Dominus. Aut certe nondum gustasti, et nescis quid sapit Christus; ideoque non appetis inexpertum: aut si gustasti, et dulce non sapuit, sanum non habes palatum. Ipse quippe Dei est sapientia, quae ait: Qui comedit me, adhuc esuriet; et qui bibit me, adhuc sitiet . Sed quomodo potest esurire vel sitire Christum, plenus quotidie siliquis porcorum? Non potes bibere simul calicem Christi, et calicem daemoniorum . Calix daemoniorum superbia est, calix daemoniorum detractio et invidia est, calix daemoniorum crapula et ebrietas est; quae cum impleverint vel mentem vel ventrem tuum, Christus in te non invenit locum. Non mireris quod dico. In domo avunculi tui non potes inebriari ab ubertate domus Dei. Cur, inquis? Quia domus deliciarum est. Quomodo ignis et aqua simul esse non possunt, sic spirituales et
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem erroris tui. ꝓpt̾ immani¬
tatem pcc̃i tui. Nam ⁊ si pleriq
alii ꝑdite uiuũt. ⁊ si mordinati
⁊ in disciplmati sunt. nõdum tñ
ordinem aut discipliam ꝓfessi
sunt. Sunt quidem pcc̃ores: s ñ
p̃uaricatores. Tu u̾o qͣntum libet
modeste ⁊ honeste uiuas. si caste.
si sobrie. si omnino religiose te
habeas. deo tam̃ minus est accep
tatua religio quam deturpat
uoti p̃uaricatio. Iocirco Kiñe
ne te tus coetaneis compares.
a quib ꝓfessio separat.Nec res¬
pestu scłarium de tua tĩbi forte
paulo grauiori contmentia blã¬
diaris. cum tͥ dñs dicat. Utinã
te calidum aut frigidum inue¬
nissem. Hic ostenditur aꝑte qr
minus deo tepidus places: qͣm
ꝑfic̾e̾. te uo̾ indignans aduercit.
de calore iam in teporem defecisse.
Et qr tep̾idum te inueni. incipi
to. qr tu ad uomitum tuum redi¬
sti: qr tu eius grãm euomisti.N
Heu quomodo xp̃m tam cito fa¬
stidis. de quo scriptum est. Mel

Expanded text:
ritem erroris tui, propter immaniritem erroris tui, propter immanitatem peccati tui. Nam etsi 12 plerique alii perdite vivunt, etsi inordinati et indisciplinati sunt; nondum tamen ordinem aut disciplinam professi sunt. Sunt quidem peccatores, sed non praevaricatores. Tu vero quantumlibet modeste et honeste vivas; si caste, si sobrie, si omnino religiose te habeas: Deo tamen minus accepta est tua religio, quam deturpat voti praevaricatio. Idcirco, charissime, ne te tuis coaetaneis compares, a quibus professio te separat; nec respectu saecularium de tua tibi forte paulo graviori continentia blandiaris, cum tibi Dominus dicat: Utinam te calidum aut frigidum invenissem. Hic ostenditur aperte, quia minus Deo tepidus places, quamproficere, te vero indignans advertit de calore jam in teporem defecisse. Et quia tepidum te inveni, incipiato, quia tu ad tuum vomitum redisti, quia tu ejus gratiam evomuisti. 10. Heu! quomodo Christum tam cito fastidis de quo scriptum est: Mel
Abbreviated transcription (Latin):
etcl̃ie pͥncipem s puerum scola¬
tem obiurgare cepi. qui nesciat
indignari. nõ norit irasci.nisi
forte ⁊ tu sensu nõ malitia par¬
uulus. id ip̃m mͥ calũpnieris
⁊ dicas.immo quid mͥ ⁊ pp̃i: Qͥd
ad illum de pc̃o meo: Nunquid
ego sum monachus. Et ad hoo
fateor qd̾ respondeam nõ habeo
nisi quod confisus sum. tum de
tua qͣm uite credidi ingenita
mansuetudine. tum de dei cari¬
tate qua ⁊ in pͥncipio eccłie ex¬
cusasse me memini. Cuius ze¬
lo tantum tui erroris misertus
tantum tue miserie compassus
sum. qͣtenus supͣ modum ⁊ morẽ
meum. de te nõ meo me intromise¬
rim. Grauis lapsus tuus ac mi¬
serabilis casus ꝓuocauit me: ut
hoc p̃sumpserim. Quem enim̃ co¬
etaneoꝵ tuoꝵ me uides arguere:
Cui uł breuissimas aliqͣndo litt̾as
rim. Cur gͦ inquit᷑ singłarit̾ me
rep̃hendis. tum ⁊ in aliis uideas
quod iustius forsitan rep̃hendere
possis: ad quod ego. Prapt̾ singła¬

Expanded text:
Ecclesiae principem, sed puerum scholaEcclesiae principem, sed puerum scholaremNisi forte et tu sensu, non malitia parvulus, idipsum mihi calumnieris, et dicas: Imo quid mihi et ipsi? quid ad illum de peccato meo? Nunquid ego sum monachus? Et ad hoc, fateor, quod respondeam non habeo; nisi quod confisus sum tum de tua, quam in te credidi, ingenita mansuetudine, tum de Dei charitate, qua et in principio epistolae excusasse me memini. Ejus zelo tantum tui erroris misertus, tantum tuae miseriae compassus sum, quatenus supra modum et morem meum de te non meo me intromiserim. Gravis lapsus tuus ac miserabilis casus provocavit me ut hoc praesumpserim. Quem enim coaetaneorum tuorum me vidisti arguere? cui vel brevissimas aliquando litteras rim. 9. Cur ergo, inquis, singulariter me reprehendis, cum et in aliis videas quod justius forsitan reprehendere possis? Ad quod ego: Propter singula
Abbreviated transcription (Latin):
nem infelicem. o auuncłm cru¬
delem: qui iam detrepitus statĩ
moriturus. nepotis animam pͥ¬
us int̾fecit. quem ut pcc̃oꝵ su¬
pͥuauit S qui sibi neqͣm cui
bonus. Maluit mñ sius facul¬
tatib hasbere successorem: qͣm pro
iniqͥtatib int̾cessorem. S quid
ad me de decanis magistris nr̃is.
qui pͥncipatum meruerũt in ec¬
clesũs: Clauem scientie tenent.
pͥmas cathedras incõuentib pos¬
sĩdent. Uiderint ip̃i qͣlit̾ iuiditẽt
subditos. fugitiuos reuocent. re¬
uocatos sĩita uoluerint iterum
effugent. disꝑsos colligant. col¬
lectos disꝑgant. Nuid adme:
fateor aliqͣntulum in eos illos i¬
ppt̾ te mi fulco mõdum nr̃e par¬
uitatis excessi. dum tuam de illis
cupio palliare u̾e̾tundiam. tem¬
ꝑare culpam. Obmitto gͦ illos
ne nõ tam rep̃bensioni qͣm repre¬
hensori iuste m̃dignent᷑. nec tam
de sua correptõe cogitent qͣm mͥ
de p̃sumptõe calũpnientur. Nõ

Expanded text:
nem infelicem! o avunculum crunem infelicem! o avunculum crudelem! qui jam decrepitus, statim moriturus, nepotis animam prius interfecit; quem ut peccatorum surivavit! Sed qui sibi nequam est, cui bonus? Maluit in suis facultatibus habere successorem, quam pro iniquitatibus intercessorem. 8. Sed quid ad me de decanis magistris nostris, qui principatum meruerunt in ecclesiis? Clavem scientiae tenent, et primas cathedras in conventibus possident. Viderint ipsi qualiter subditos judicent, fugitivos revocent, revocatos, si ita voluerint, iterum effugent, dispersos colligant, collectos dispergant: quid ad me? Fateor, aliquantum in illos propter te, mi Fulco, modum nostrae parvitatis excessi; dum tuam de illis cupio palliare verecundiam, temperare culpam. Omitto ergo illos, ne non tam reprehensioni, quam reprehensori juste indignentur; nec tam de sua correctione cogitent, quam mihi de praesumptione calumnientur. Non
Abbreviated transcription (Latin):
pudeat dice quod illos nõ pudu¬
it face̾: Si pudeat audire quod
impudentꝰ egerũt.: nõ pigeat
emendare. quod libent̾ nõ audi¬
unt. Proh dolor. Neutrum illoꝵ
reuocare potuit aut illum a se¬
ductor timor ⁊ ratio: aut hũc
a p̃uaricatõe pudor. ⁊ ꝓfessio. ⁊¬
Qud pluraꝰ Uerba p̃cipitatõĩs
cõcinnat lingua dolosa. Conce¬
pit dolorem. ꝑsuasit iniqͥtatem.
tit᷑ canis ad uomitum. eccłia ⁊¬
nr̃a suuĩ suscepit alumpnum.
quẽ melius habebat amissum.
Sic lugdimum olim studio
similit̾ ⁊ industria sui decani
eiustem decani ne potem. suum
canonicum quem bene ꝑdide¬
rat: male recuꝑauit. Sicut
ille fulconem beato augustino.
sic otb̾tum iste scõ bñdicto sub¬
ripuit. O qͣm ordinatius ip̃e o¬
cum scõ sts̃ effice̾tur. qͣm cũ per
senem scłarem puer religiosus ad
se traheret. ⁊ sic uinc̾e̾t ut̾q: ꝗͣ
religiosum scłaris ad se retrahe¬
ret. in quo uistus est ut̾q. O se¬

Expanded text:
scribere pudeat, quod illos non puduscribere pudeat, quod illos non puduit facere? Si pudeat audire quod impudenter egerunt; non pudeat emendare quod libenter non audiunt. Proh dolor! neutrum illorum revocare potuit, aut illum a seductione timor et ratio; aut hunc a praevaricatione pudor et professio. Quid plura? verba praecipitationis concinnat lingua dolosa: concepit dolorem, et persuasit iniquitatem. rtitur canis ad vomitum . Ecclesia vestra suum recepit alumnum, quem melius habebat amissum. Sic Lugdunum olim, studio similiter et industria sui decani, ejusdem decani nepotem, suum canonicum, quem bene perdiderat, male recuperavit. Sicut ille Fulconem beato Augustino, sic Othbertum iste sancto Benedicto subripuit. O quam ordinatius ipse cum sancto sanctus efficeretur, quam cum persenem saecularem puer religiosus ad se traheret, et sic vinceret uterque, quam religiosum saecularis ad se retraheret, in quo victus est uterque! O se
Abbreviated transcription (Latin):
legus iudicaberis. Tu u̾o si quod edi¬
sicau̾as iterum destruis: p̃uarica¬
torem te constituis. Ambos uos ne¬
cesse est meo uiditio p̃sentari. am¬
bos assiste̾ meo tribunali. Alter de
ꝓpria p̃uaricatõe. alter de alt̾ius
sẽductõe iudicabit᷑. Et unde alter
in iniqͥtate sua moriet᷑: inde mori¬
entis sanguis de manu alt̾ius recͥ¬
sacris monitis amboꝵ mentes pie
terrendo pulsabas. Quis ad hec ñ
timeret. timendo no resipisc̾e̾t. nisi
qui more aspĩdis surde ⁊ obturan¬
tis aures suas. uocem uenefici ĩcan¬
tantis sapient̾. aut nõ audiret o
aut se audire dissimularet: S us¬
ꝙ quo iam satis uł minus longuã
ꝓtrahimus epłam. dũ inuiti loqͥ¬
mur rem silentio dignam: Cur i¬
tantis cutũ uentõib ad u̾itatem
ambimus. dum pudenda reuela¬
re timemus: Dicam tam̃ dicam
cum pudore: qd̃ multis cognitum
occultare.⁊ si uolo nõ ualeo. S
quare cum pudore: Ut quid me

Expanded text:
legus judicaberis: tu vero si quod aedilegus judicaberis: tu vero si quod aedificaveras, iterum destruis; praevaricatorem te constituis. Ambos vos necesse est meo judicio praesentari, ambos assistere meo tribunali: alter de propria praevaricatione, 11 alter de alterius seductione judicabitur; et unde alteri in iniquitate sua morietur, inde morientis sanguis de manu alterius requsacris monitis amborum mentes pie terrendo pulsabas. Quis ad haec non timeret, timendo recipisceret, nisi qui more aspidis surdae et obturantis aures suas, vocem venefici incantantis sapienter, aut non audiret , aut se audire dissimularet? 7. Sed usquequo jam satis vel nimis longam protrahimus epistolam, dum inviti loquimur rem silentio dignam? Cur tantis circuitionibus ad veritatem ambimus, dum pudenda revelare timemus? Dicam tamen, dicam cum pudore, quod multis cognitum, occultare etsi volo, non valeo. Sed quare cum pudore? Utquid me
Abbreviated transcription (Latin):
plura: s ego plurima. Dimites
ergo ꝓ t̾renis celestia. ꝓ temꝑa¬
lib eterna: Alioqͥn oportet te sol
cogitur ad uouendum. Nam ⁊ si
cum pulsares nõ reppuli: tam̃ ut
intrares nõ compuli. Non licet
ergo dimitẽ: quod sponte ꝓmisi¬
sti.Non est fas requirere que ꝑ te
dimisisti. En utrsĩq ur̃m p̃mo¬
neo. utriq salubrit̾ consulo. Tu
inquit ad auincłm: regularem
ne reducas ad scłm. Quia si re¬
ducis: seducis quem apostare fa¬
cis. Tu regularis: secularẽ ne se¬
quaris. Quia si illa sequeris:n
me ꝑsequeris. cui de te ip̃o iniu¬
riam facis. Tu si seduxeris ani¬
mam ꝓ qua mortuus sum: cru¬
cio mẽe te constituis inimicum.
Qui enim nõ colligit metum:
disꝑgit. Qͣnto magis qui collectoᷤᷤ
disꝑgit: Tu u̾o̾ si ei consentis: a ta
me dissentis. Quia qui nõ est me¬
cum: contra me est. Qnto magis
qui mecum fuit si me deserit con¬
tra me est: Tu si cutũuenis ꝑuulũ
qui ad me uenit seductor ac sacri¬

Expanded text:
plura, sed ego plurima. Dimittes plura, sed ego plurima. Dimittes ergo pro terrenis coelestia, pro temporalibus aeterna? Alioquin oportet te solvcogitur ad vovendum: nam etsi cum pulsares, non repuli; tamen ut intrares, non compuli. Non licet ergo dimittere quod sponte promisisti: non est fas requirere quae per te dimisisti. En utrumque vestrum praemoneo, utrique salubriter consulo. Tu, inquit ad avunculum, regularem ne reducas ad saeculum; quia si reducis, seducis quem apostatare facis. Tu, regularis, saecularem ne sequaris; quia si illum sequeris, me persequeris, cui de te ipso injuriam facis. Tu si seduxeris animam pro qua mortuus sum, crucis meae te constituis inimicum. Qui enim non colligit mecum, dispergit ; quanto magis qui collectos dispergit? Tu vero si ei consentis, a me dissentis; quia qui non est mecum, contra me est Ibid. Quanto magis qui mecum fuit, si me deserit, contra me est? Tu si circumvenis parvulum qui ad me venit, seductor ac sacri
Abbreviated transcription (Latin):
eiecte. qr deo credidit. s in uia
mutate qr retro aspexit. Disce
in euͣngłio qͣm nõ liceat retroas¬
pic̾e ei qui semel manũ ad ara¬
trum misit. Auunculus tuus
q̃rit animã tuam qui iam ꝑdi¬
dit suam. Uerba oris eiꝰ iniqui¬
tas ⁊ dolus. Noli intellig̾e̾ fili
mi ut male agas:noli inteu¬
d̾e inuanitates ⁊ insanias falsaꝰ.
Etce in uia qua ambulas abscõ¬
dit laqueos. tendit retia. Molli¬
ti sunt sermones euis suꝑ oleũ.
⁊ ip̃i sunt iacula. Uide filimi ne
capiaris a labiis miquis. ⁊ alingͣ
dolosa. Configat diuinus timor
carnes tuas: ne te decipiat car¬
nalis amor. Blanditur: s sub i¬
lingua eius ⁊ dolor. Lacrimatur:
s insidiatur. Insidiatur ut rapi¬
at pauꝑem raꝑe pauꝑem dumi
attrahit eum. Caue inqͣm fili
mi. ne acquiescas carni ⁊ sangͥ¬
ni: nam gladius meus deuora¬
bit carnes. Sperne blandimenta.
contempne ꝓmissiones. Promit¬
tat magna s ego maiora. Offert

Expanded text:
creptae, quia Deo credidit; sed in via creptae, quia Deo credidit; sed in via mutatae, quia retro aspexit . Disce in Evangelio quod non liceat retro aspicere ei, qui semel manum ad aratrum misit . Avunculus tuus quaerit animam tuam, qui jam perdidit suam. Verba oris ejus, iniquitas et dolus. Noli intelligere, fili mi, ut male agas ; noli intendere in vanitates et insanias falsas . Ecce in via qua ambules, abscondit laqueos, tetendit retia. Molliti sunt sormones ejus super oleum, et ipsi sunt jacula . Vide, fili mi, ne capiaris a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Configat carnes tuas divinus timor, ne te decipiat carnalis amor. Blanditur, sed sub lingua ejus labor et dolor; lacrymatur, sed insidiatur; insidiatur ut rapiat pauperem, rapere pauperem dum attrahit eum . Cave, inquam, fili mi, ne acquiescas carni et sanguini ; nam gladius meus devorabit carnes . Sperne blandimenta, contemne promissiones. Promittit magna, sed ego majora; offert
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm leo paratus ad p̃dam.⁊ si
cut leena rapto catulo rapi¬
ens ⁊ rugiens sca nõ ueritus
scõꝵ seripit habita culum iñ
quo tirundm suum xp̃c abscõ¬
derat. a contrãdictõe linguarum
post̾mod̾ ammixturus consortõ
angłoꝵ. Querit ac flagitat reddi
sibi nepotem suũ: queritur ⁊ cla¬
mat iniuste se ab illo relictum:
xp̃o reclamante ⁊ dicente. Nuid
agis miser: Quid furis: Quid
me ꝑsequeris: Non sufficit tibi
qd̾ tuam tuoq exemplo multo¬
rum mͥ animas tuleris si nõ eti¬
am hunc ausu sacrilego rapiaᷤᷤ
de manumea: Non times tu fu¬
turum iuditiũ : An contempnis
terrorem meum: Cui hoc facis:
Cui bellum m̃dicis: Terribili uti¬
ꝙ ⁊ ei qui aufert sp̃m pͥncipũ.
Insane redi ad cor tuũ. Memora¬
re nouissima tua: ⁊ nõ peccabis.
Memorare que tua substantia
⁊ itiliter timebis. Et tu puer
inquit si assensens:si acquie¬
ueris: morte morieris. Memen.¬
to uxoris loth de sodoma qͥdem

Expanded text:
quam leo paratus ad praedam , et quam leo paratus ad praedam , et sicut leaena rapto catulo rapiens et rugiens, sacra non veritus, sanctorum irrupit habitaculum, in quo tirunculum suum Christus absconderat a contradictione linguarum, postmodum admisturus consortio Angelorum. Quaerit ac flagitat reddi sibi nepotem suum; queritur et clamat injuste se ab illo relictum, Christo reclamante et dicente: Quid agis, miser? quid furis? quid me persequeris? Non sufficit tibi, quod tuam, tuoque exemplo multorum mihi animas tuleris, si non etiam hunc ausu sacrilego rapias de manu mea? Non times tu futurum judicium? an contemnis terrorem meum? Cui hoc facis? cui bellum indicis? Terribili utique, et ei qui aufert spiritum principum . Insane, redi ad cor tuum; memorare novissima tua, et non peccabis : memorare quae tua substantia, et utiliter timebis. Et tu puer, inquit, si assenseris, si acquieveris, morte morieris. Memento uxoris Lot de Sodoma quidem
Abbreviated transcription (Latin):
habundantes mñ eg̾ssib
sius. boues mee crasse cui rema¬
nebunt: Predia. prata. domꝰ. ar¬
geutea uasa ⁊ aurea cui congre¬
gata sunt: Ditiores quosq ac
q̃stuosiores eccłie mee honores
acquisieram michi reliquos. ⁊ si
nõ licebat hab̾e̾: spe tam̃ in .f.
tenebam. Quid gͥ fatiam: ꝓp¬
ter illum unum tot ⁊ tanta per¬
dam: Nam quicqͥd sine illo pos¬
sederim. amisisse me iudico.
Quin potius ⁊ ista retinebo:
⁊ illum reuocabo si potero. S
quomodo: factum est. auditũ
est. Quod fcm est nõ potest nõ
fieri. Quod auditum est celatũ
ẽẽ nõ poterit. Fulco canonicus
est regłaris: s reu̾titur ad se¬
culum. Erit notabilis ⁊ in
famis. S tolerabilius est hec
audire de illo: qͣm uiu̾e smne il¬
lo. Cedat gͦ nũc honestas uti¬
litati: pudor necessitati. Malo
nõ parcere ue̾cundie pueri: ꝙͣ
miserabili subiace̾ tristicie. Ac
quiescens itaq consiliis car¬
nis. rõnis obłitus ⁊ legis: tam¬

Expanded text:
abundantes in egressibus abundantes in egressibus suis; boves meae crassae cui remanebunt? Praedia, prata, domus, argentea vasa et aurea, 10 cui congregata sunt? Ditiores quosque ac quaestuosiores ecclesiae meae honores acquisieram mihi; reliquos, etsi non licebat habere, spe tamen in Fulcone tenebam. Quid igitur faciam? Propter illum unum tot et tanta perdam? Nam quidquid sine illo possederim, amisisse me judico. Quin potius et ista retinebo, et illum revocabo si potero. Sed quomodo? Factum est, auditum est. Quod factum est, non potest non fieri: quod auditum est, celatum esse non poterit. Fulco canonicus est regularis; si revertitur ad saeculum, notabilis erit et infamis. Sed tolerabilius est hoc audire de illo, quam vivere sine illo. Cedat ergo nunc honestas utilitati, pudor necessitati. Malo non parcere verecundiae pueri, quam miserabili subjacere tristitiae. 6. Acquiescens itaque consilio carnis, rationis oblitus et legis, tan
Abbreviated transcription (Latin):
canonicũ ꝓfitet᷑. fama uolat. Bo¬
nus odor xp̃o. rei nouitas cirrum¬
quaq diffusa ꝑuenit ad aures
auuncłi. Quid gͦ fac̾e̾t carnalis
nutricius: qui carnis quã nutͥ¬
erat. quã carnalit̾ amabat. so¬
latium ꝑdebat: Et si aliis fuit
res illa odor uite ad uitam: s nõ
illi. Quare: Quia animalis hõ
nõ ꝑcipit ea q̃ sp̃t sunt dei. Stul¬
ret: qͣm gaud̾et de spũ. S quia
t̾rena nõ que sursum sunt sapr¬
ebat:turbatus ⁊tristis tale ali¬
quid secum uoluebat. Quid au¬
quid: Debet ne stare quicquid
absq meo consilio.absq mea li¬
centia fecerit: Quod ius que
lex. que iusticia. que ratio ut
quẽ ex ut̾o nutriendum suscepi
alius fruatur adulto:Iam caput
asꝑsus canis heu uite mee reli¬
quũ expendam cum merore: qr
deseruit me baculus senectutis
mee. Heumͥ. Si hac nocte expe¬
titur a me anima mea. que pa¬
raui cuius erũt: Promptuaria
inea pleua eructantia ex hoc in
illũd: oues mee fetose

Expanded text:
canonicum profitetur. Fama volat, bocanonicum profitetur. Fama volat, bonus odor Christo; rei novitas circumquaque diffusa pervenit ad aures avunculi. 5. Quid ergo faceret carnalis nutritius, qui carnis, quam nutrierat, quam carnaliter amabat, solatium perdebat? Etsi aliis fuit res illa odor vitae ad vitam , sed non illi. Qnare? Quia animalis homo non percipit ea quae sunt spiritus Dei. Stulret, quam gauderet de spiritu. Sed quia terrena, non quae sursum sunt, sapiebat, turbatus et tristis tale aliquid secum volvebat: Quid auquid? debetne stare quidquid absque meo consilio, absque mea licentia fecerit? Quod jus, quae lex, quae justitia, quae ratio, ut quem ex utero nutriendum suscepi, alius fruatur adulto? Jam caput aspersum canis, heu! vitae meae reliquum expendam cum moerore, quia me deseruit baculus senectutis meae. Heu mihi! si hac nocte expetitur a me anima mea, quae paravi, cujus erunt? Promptuaria mea plena, eructantia ex hoc in illud: oves meae fetosae,
Abbreviated transcription (Latin):
modum gallina congregat pul
los sub alas ⁊ noliusti. Ette relin¬
quetar tͥ domus tua deserta. ꝓ p̃c
dicit. Sinite ꝑuulos ad me ue
nire. talium est enim regnum
celoꝵ. Auiniculus dicit. Sinite
nepotes meos ut ardeant metũ.
xp̃e dicit. Mei sunt mͥ debent fer¬
uire. S oportet inqͥt auũcu¬
lus: eos mecum perire. xp̃c di¬
tit. Mei sunt ego eos redemi. S
tristi. s pane meo nõ tuo. Ego
uo eos redemi: nõ sanguie tuo
s meo. Sit carnalis auinatuluᷤ
contra prẽm sp̃uum ꝓ nepotib
certat quos dum bonis cupitꝰ
hon̾are tetrenis: celestib exhere¬
dat. xp̃c tam̃ nõ rapinam arbi¬
trans si suos quos fecit. ⁊ redemit
sanguine ppͥo ad se uenientes colle¬
gent uxta quod ante ꝓmiserat.
⁊ eum qui uenit ad me nõ eitiami
foras: fulconi pͥmo pulsanti. letus
aperuit. letis amplexib letum exce¬
pit. Quid plura: Ueterem hominẽ
exuit᷑. nouũ mduit᷑. quodꝙ solo
nomine extiterat.morib ⁊ uita

Expanded text:
modum gallina congregat pullos modum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce relinquetur tibi domus tua deserta . Christus dicit, Sinite parvulos venire ad me; talium enim est regnum caelorum : avunculus ait. Sinite nepotes meos ut ardeant mecum. Christus dicit, Mei sunt, mihi debent servire: Sed oportet, inquit avunculus, eos mecum perire. Christus dicit: Mei sunt, ego illos redemi: Sedo; ego vero redemi non sanguine tuo, sed meo. Sic carnalis avunculus contra Patrem spirituum pro nepotibus certat, quos dum bonis cupit onerare terrenis, coelestibus exhaeredat. Christus tamen non rapinam arbitratus, si suos quos fecit et redemit sanguine proprio, ad se venientes collegerit, juxta quod ante promiserat, Et eum qui venit ad me, non ejiciam foras , Fulconi primo pulsanti laetus aperuit, laetis amplexibus laetum excepit. Quid plura? veterem hominem exuitur, et novum induitur; quodque solo nomine exstiterat, moribus et vita
Abbreviated transcription (Latin):
extinguere uoluit. s deo gr̃ãs
nõ ualuit. Alteri qͦ nepoti suo
.G. cognato tuo multum resti¬
tit. S quid nocuit. Immo plu¬
rimum restitit p̃stitit. Destitit
inuitus tamdem senex auim¬
culus a ꝑsecutione. Eytitit in¬
uictus puer nepos głosior de
tẽptatõe. S heu quomodo te
uicit qui illum umce̾ nõ potu¬
it: aut quomodo qui te uicit
ab iłlo suꝑatus est: Numquid
prudentior: Certe qui antea utrũꝙ
tiouerant guirrico fulconẽ p̃ferebãt.
At postqͣm uentam est ad bellum exi¬
tus idicat hominũ errasse iuidtti¬
um. Ibi ꝓpudor turpit̾ fugit qui
pferebatur: ubi fortit̾ uicit qui
inferior uidebatur: S quid de aitu¬
culi dicam malitia: qui axp̃i mi¬
litia retrahit nepotes suos ut se¬
cum trahat ad inferos. Ita ne so¬
let beare amicos: Quos xp̃c uocat
culus reuocat secum inet̾num ar¬
suros. Miror sĩ iam xp̃t ei nõ iras¬
catur ⁊ dicat. Quotiens uolui
cong̾gare nepotes tuos quẽ ad.¬

Expanded text:
exstinguere voluit; sed, Deo gratias, exstinguere voluit; sed, Deo gratias, non valuit. Alteri quoque nepoti suo Guirrico, cognato tuo, multum restitit: sed quid nocuit? Imo plurimum praestitit. Destitit invitus tandem senex avunculus a perseeutione; exstitit invictus puer nepos, gloriosior de tentatione. Sed heu! quomodo te vicit, qui illum vincere non potuit? Aut quomodo qui te vicit, ab illo superatus est? Nunquid prudentior? Certe qui antea utrumque noverant, Guirrico Fulconem praeferebant. At postquam ventum est ad bellum, exitus indicavit hominum errasse judicium. Ibi, proh pudor! fugit qui praeferebatur, ubi fortiter vicit qui inferior credebatur. 4. Sed quid de avunculi dicam malitia, qui a Christi militia retrahit nepotes suos, ut secum trahat ad inferos? Itane solet beare amicos? Quos Christus voculus revocat secum in aeternum arsuros. Miror si jam Christus ei non irascatur, et dicat: Quoties volui congregare nepotes tuos, quemad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdit requirit ⁊ nemo causatur
te qͦ qui multis ouib uł ui¬
tulis aput eum pluris es ad¬
emptum si repetit quis inde
miretur: Siquidem nõ ufur¬
pat illam sibi ꝑfectoẽm: de qua
dicitur. Si quis abstulerit tua:
ne repetas. Repetebat gͦ siuum.
qui sua adhuc tenebat: At tu¬
qui iam seculum spreueras: secu¬
larem sequi debebas: Fugit ouis
tremebunda ueniente lupo.Abᷤᷤ¬
coñdit se columba tre¬
mens accipitre uiso. De cauer¬
nula sua mus esuriens exire
nõ audet ambiente catho. Et
tu cum uidebas furem currebaᷤᷤ
cum eo: Nam quid aliud ꝙͣ fu¬
rem dixerim. qui p̃ciosam xp̃i
margaritam idest animã tu¬
am furari nõ dubitarit. Uole¬
bam si possem illius errorem
dissimulare. ne odium ⁊ nul¬
lum fructum consequerer ex
ueritate. Q nõ potui fateor
intactum transire. quẽ uisq ad
hanc diem comperi sp̃iu scõ ꝓ
uirib restitisse. Nam qͥ malũ
nõ retinet a malo quod põt
In me certe feruorem nouitiũ

Expanded text:
perdit, requirit, et nemo causatur; perdit, requirit, et nemo causatur; te quoque, qui multis ovibus vel vitulis apud eum pluris es, ademptum si repetit, quis inde miretur? Siquidem non usurpat illam sibi perfectionem, de qua dicitur: Si quis abstulerit tua, ne repetas . Repetebat ergo suum, qui sua adhuc tenebat. At tuqui jam saeculum spreveras, saecularem sequi debebas? Fugit ovis tremebunda, veniente 9 lupo; abscondit se columba tremens, accipitre viso; de cavernula sua mus esuriens exire non audet, ambiente cato: et tu cum videbas furem, currebas cum eo? Nam quid aliud quam furem dixerim, qui pretiosam Christi margaritam, id est animam tuam, furari non dubitaverit? 3. Volebam, si possem, illius errorem dissimulare, ne odium et nullum fructum consequerer ex veritate. Sed non potui, fateor, intactum transire, quem usque ad hanc diem comperi Spiritui sancto pro viribus restitisse. Nam qui manum non retinet a malo quo  al. In me certe fervorem novitium
Abbreviated transcription (Latin):
tum. qͥ mortuus fuerat uiuum.
S in quo in quis lesi. in quo cõ¬
tempsi: Audi. In eo ꝓculdubio
qd̾ te quẽ sinu suo lacte nutri¬
endum materno susceꝑat. an¬
te tempus ablactasti. qd̃ exper¬
tam lactis dulcedinẽ in quo
posses cresc̾e̾ in salutem. tam
leuiter tam celeriter exsufflasti.
O puer insensate. o puer magiᷤᷤ
sensu qͣm etate. quis te fastina¬
uit a bene incepto itin̾e tam ci¬
to disced̾e: Auuculus inquies.
Sic adam quondam uxorẽ. ⁊ xrr
serpentem ad extusandas excu
sententiam. Nolo decanũ actu¬
ses: nolo te ꝑssluam excuses:
In excusabilis enmnies Itlius
culpa: tuam nõ excusat. Quid¬
nam ille fecit: Nunqͥd te rapui¬
it: Nunqͥd uim intulit: Roga¬
uit nõ ligauit. Glandiendo
attraxit: nõ iuolent̾ traxit.
Quis te cogebat credere blan¬
dienti: assentire attrabenti:
Ille sua noñdum reliquerat.
quid mirum si te quisuus eraᷤᷤ
requirebat: Si agnum de gre¬
ge. uitulum de armento cum

Expanded text:
tum; qui mortuus fuerat, vivum . 2. tum; qui mortuus fuerat, vivum . 2. Sed in quo, inquis, laesi? in quo contempsi? Audi. In eo, procul dubio, quod te quem sinu suo lacte nutriendum materno susceperat, ante tempus ablactasti; quod expertam lactis dulcedinem, in quo posses crescere in salutem, tam leviter, tam celeriter exsufflasti. O puer insensate! o puer magis sensu quam aetate! quis te fascinavit a bene incoepto itinere tam cito discedere? Avunculus, inquies. Sic Adam quondam uxorem, uxor serpentem ad excusandas excussententiam . Nolo decanum accuses, nolo te per illum excuses: inexcusabilis enim es. Illius culpa tuam non excusat. Quidnam ille fecit? Nunquid te rapuit? nunquid vim intulit? Rogavit, non ligavit; blandiendo attraxit, non violenter traxit. Quis te cogebat credere blandienti, assentire attrahenti? Ille sua nondum reliquerat; quid mirum si te qui suus eras, requirebat? Si agnum de grege, vitulum de armento cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuectos. siue arguat inqͥetos. di¬
u̾sis diu̾sa exhibens.: sicut filios
diligit uniu̾sos. Cum te arguit
mittis est. cum blanditur simplex
est. Pie solet seuire. sine dolo m¬
mulcere. patient̾ nouit irasci:
humilit̾ indignari. Ip̃a est q̃
hommũ mat̾ ⁊ angłoꝵ non so¬
lum que in terris: s etiam q̃ in ce¬
lo sunt pacificauit. Ip̃a q̃ deum
hommi placans. hominẽ deo re¬
conciliauit. Ip̃a est mi fulco q̃
fres illos cum quib olim dulceᷤ
capiebas cibos: habitare facit
unius moris in domo. Hec taliᷤ
tamq honorabilis mat̾ a te se
queritur offensam. expostulat
lesam. Lesa tam̃ nõ ꝓuocat. s i
spreta te reuocat. ostendens tͥ in
te de se ueracit̾ striptum eẽ. Ca¬
ritas patiens est benigna est. li¬
cet lesa. licet offensa. si cõu̾sus
fiu̾s ad illam obuiabit tͥ quasi
mat᷑ honorificata. Contemptuᷤᷤ
oblita sui ruet in amplexiĩ tuiꝰ.
gaudens quẽ ꝑdid̾at ẽẽ inuen¬

Expanded text:
provectos, sive arguat inquietos; diprovectos, sive arguat inquietos; diversis diversa exhibens, sicut filios diligit universos! Cum te arguit, mitis est; cum blanditur simplex est. Pie solet saevire, sine dolo mulcere: patienter novit irasci, humiliter indignari. Ipsa est quae hominum mater et Angelorum, non solum quae in terris, sed etiam quae in coelo sunt, pacificavit. Ipsa est quae Deum homini placans, hominem Deo reconciliavit. Ipsa est, mi Fulco, quae fratres illos, cum quibus olim dulces capiebas cibos, habitare facit unius moris in domo . Haec talis tamque honorabilis mater a te se queritur offensam, expostulat laesam. Laesa tamen non provocat: sed spreta te revocat, ostendens tibi in te de se veraciter scriptum esse, Charitas patiens est, benigna est . Licet laesa, licet offensa, si conversus fueris ad illam, obviabit tibi quasi mater honorificata. Comtemptus oblita sui, ruet in amplexum tui; gaudens quem perdiderat, esse inven
Abbreviated transcription (Latin):
frat̾ .S. ꝑccor inde letari ĩ
adolescentia unde in senectute ñ
peniteat. Non miror simireris.
s miror si nõ mireris unde mͥ ut
ad te scrib̾e̾ uellem. ciuem rusticꝰ.
scolasticum monachus. cũ nulla
hiric tͥ occasio necessaria occur¬
rat. nulla se ratio patens osten¬
dat. At si atrenderis qd̾ scriptũ
legis. sapientib ⁊ insipientib
debitor sum. ⁊ illud caritas nõ
querit que sua sunt. forsitan in¬
telliges qͥcqͥd illa uisserit nõ ẽẽ
p̃simptum. Caritas enim ad te
obiurgandum me cõpulit. que
tibi condolet. qͣmuis nõ dolenti:
que tͥ miseretur licet nõ mise¬
rabili. Et inde magis dolet qd̃
cum sis dolendus non doles: et
inde magis miseret᷑. qd̾ cum mi¬
sersis miserabilis nõ es. Nec
frustra forsitan tͥ compatitur
unde compitiat᷑. Uult te tuum
sentire dolorem. ut iam nõ habe¬
as pnde dolere: uult te tuam sti¬
re miseriam. ut incipias miser
nõ eẽ. O bona mater caritas quo
siue foueat infirmos. siue ex̾ceat

Expanded text:
ator, inde laetari in adolescentia, unde in senectute non poeniteat. 1. Non miror si mireris, sed miror si non mireris, unde mihi ut ad te scribere vellem, civem rusticus, scholaticum monachus, cum nulla hinc tibi occasio necessaria occurrat, nulla se ratio patens ostendat. At si attenderis quod scriptum legis, Sapientibus et insipientibus debitor sum ; et illud, Charitas non quaerit quae sua sunt : forsitan intelliges quidquid illa jusserit, non esse praesumptum. Charitas enim ad te objurgandum me compulit, quae tibi condolet, quamvis non dolenti: quae tibi miseretur, licet non miserabili. Et inde magis dolet, quod cum sis dolendus, non doles: et inde magis miseretur, quod cum miser sis, miserabilis non es. Nec frustra forsitan tibi compatitur, unde compatiatur. Vult te tuum sentire dolorem, ut jam non habeas unde dolere: vult te tuam scire miseriam, ut incipias miser non esse. O bona mater charitas, quae sive foveat infirmos, sive exerceat
Abbreviated transcription (Latin):
nei. S ⁊ regendis animab eoꝵ ne¬
qͣqͣm te ułtra crẽdimꝰ uelle p̃esse.i
qͥppe cuiꝰ cognouimꝰ eẽ ꝓpõitum
pastoralem abice̾ sartinam. dum¬
taxat tuoꝵ.⁊ soli deinceps tͥ uiu̾e.
Ualde enim incongruũ ẽẽt ut
alibi p̃sumptuose nõ uocatꝰ resu¬
meres: quodalibi ꝓhibitꝰ incõsul¬
te relinquis. S iam ne om̃ia sci¬
enti multa suꝑfluo ingeram: ⁊ in
fine ⁊ infide tibi polliceꝵ.si oportu¬
nitatem loquendi tecum mͥ dede¬
ns daturum me operaui. qͣtenus
id ip̃m qudo inordinate. ⁊ ꝑiculo

Expanded text:
nei. Sed et regendis animabus eorum nenei. Sed et regendis animabus eorum nequaquam te ultra credimus velle praeesse: quippe cujus cognovimus esse propositum, pastoralem abjicere sarcinam duntaxat tuorum, et soli deinceps vivere tibi. Valde enim incongruum esset, ut alibi praesumptuose non vocatus resumeres, quod alibi prohibitus inconsulte relinquis. Sed jam ne omnia scienti multa superfluo ingeram: in fine et in fide tibi polliceor, si opportunitatem loquendi tecum mihi dederis, daturum 16 me operam, quatenus idipsum quod inordinate et periculo
Abbreviated transcription (Latin):
Que cum ita sint: iudica tu qͣle
hoc tuũ bonũ ent. aut si uł eẽ po¬
terit bonum: cum tantis malis.
Quantum libet dignos te factu¬
rum fructus penitentie. confidas.
nõne huiꝰ cemodi spinis necesse erit
suffocari: Nonne deniq si recte of¬
fers. ⁊ nõ recte diuidis pettas: Qͥd
enim: Recte ne forte diuid̾e eẽ dices.
soli anime tue consulere. ⁊ filios
tuos quos orphanos relinqͥs consi¬
lio pat̾no destituere: O miseros ⁊
miserabiles. ⁊ eo miserabiliores
quo uiuo se conspitiũt orbari pa¬
rente. Q mqͣm dubitare te  opor¬
tuerit. an uel tͥ recte consulas in
eo udelicet quo absq consilio ⁊¬
fr̃m ⁊ coalbatum tuoꝵ. absq prĩs
⁊ magñ tui licentia rem tam no¬
uam p̃sumis. Illud etiam multos
ꝑ maxime mouet qd̃ pueros im¬
becilles ⁊ delicatos iuuenes tecum
ducis. Auoqͥn si boni ⁊ robusti sũt
desolate domrii netessarii fu̾ant.Si¬
ac laboriose ꝑegͥnatõi nd̃ erũt ydo¬

Expanded text:
Quae cum ita sint, judica tu quale Quae cum ita sint, judica tu quale hoc tuum bonum erit, aut si vel esse poterit bonum cum tantis malis. Quantumlibet dignos facturum te fructus poenitentiae confidas, nonne hujuscemodi spinis necesse erit suffocari? Nonne denique si recte offers, et non recte dividis, peccas? Quid enim? Rectene forte dividere esse dices, soli animae tuae consulere; et filios tuos quos orphanos relinquis, consilio paterno destituere? O miseros et miserabiles, et eo miserabiliores, quo vivo se conspiciunt orbari patre! Quanquam dubitare te quoque oportuerit, an vel tibi recte consulas, in eo videlicet, quod absque consilio fratrum et coabbatum tuorum, absque patris et magistri tui licentia, rem tam novam praesumis. Illud etiam multos permaxime movet, quod pueros imbecilles et delicatos juvenes tecum ducis. Alioquin si boni et robusti sunt, desolatae domui fuerant ac laboriosae peregrinationi non erunt ido
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ nõ ignoras ista s dissimulas: Qͣ
ratõe gͦ multoꝵ faciendo ruinã. te
ruere nõ p̃fumis: qͥ in hoc uidelicet
põitus eras. ut nõ quod tibi ẽ uti¬
le. s magis quod aliis. nͨ que tua
tͥ cõmisso omnẽ de se securitatẽ
imꝑpetuũ aufers: Quis occurret
lupis incursantib. quis cõsolabi¬
tur in tribulationib. quis ꝓui¬
debit in temptatõib. quis deni¬
q leoni resistet rugienti.⁊ q̃renti
quẽ deuoret: Patẽbunt sme du¬
bio morsib malignantiũ: qui
deuorant plebem xͥ sicut escam
te fu̾ant diu̾sis in locis. ⁊ locis hor¬
roris ⁊ uaste solitudmis: Quis
circũ fodiet. quis impinguabit fi¬
mo. quis sepem cirtundabit. quiᷤᷤ
succrescentes sollicitus ent rescin¬
dere surculos: Lut flante ꝓfecto
temptatõnũ uento tenerrime
adhuc heu facile eradicabuntur.
aut int̾ fructecta certe simul ex¬
orientia. cũ nõ erit qͥ purget: suf¬
focate nullum afferent fructũ.

Expanded text:
quoque non ignoras ista, sed dissimulas? Qua quoque non ignoras ista, sed dissimulas? Qua ratione ergo multorum faciendo ruinam, te ruere non praesumis: qui in hoc videlicet positus eras, ut non quod tibi est utile, sed magis quod aliis; nec quae tutibi commisso omnem de se securitatem in perpetuum aufers? Quis occurret lupis incursantibus? quis consolabitur in tribulationibus? quis providebit in tentationibus? quis denique leoni resistet rugienti, et quaerenti quem devoret? Patebunt sine dubio morsibus malignantium, qui devorant plebem Christi sicut escam tae fuerant diversis in locis, et locis horroris, et vastae solitudinis? Quis circumfodiet? quis impinguabit fimo? quis sepem circumdabit? quis succrescentes sollicitus erit rescindere surculos? Aut flante profecto tentationum vento, tenerrimae adhuc, heu facile eradicabuntur: aut inter fruteta certe simul exorientia, cum non erit qui purget, suffocatae nullum afferent fructum. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
metuimus ꝑicłm. Dem̃de etiã par¬
ceres. ⁊ nobis amicis tus quib li¬
cet inmeritis nõ nisi fletum ⁊ la¬
crimas reliquisti. O si hoc mͥ licu¬
isset. flexissem forsitan affectõe
quẽ rõne nõ possum. pectusq illd̾
ferreum quod nͨ xp̃i timori mi
hac re dum taxat cedere acqͥescit
frat̾na forte pietas emollisset.S
heu. ⁊ hanc nobis copiam subtra¬
xisti. O magna nr̃i ordinis colũp¬
na. Patient̾ queso audi amitũ.
uł absentem tue penitꝰ discessio¬
nis impatientẽ. tuo medullitus
⁊ labori. ⁊ ꝑicło compatientẽ. O
inqͣm magna nr̃i ordinis colũp¬
na: nõ metius magnam ruente
te mox ꝓculdubio ruinam secu¬
turam: At ego inquis nõ ruo.
scio quod facio: bonam consci¬
entiam babeo. Esto. Credimus
tibi dete. S numqͣm de nobis qͥ
iam ⁊ graura tuo ex discessu gem̃¬
tes sustinemꝰ scandala. ⁊ grauiora
pauentes expectamꝰ ꝑicła: In ⁊ tu

Expanded text:
metuimus periculum. Deinde etiam parmetuimus periculum. Deinde etiam parceres et nobis amicis tuis: quibus licet immeritis, nonnisi fletum et lacrymas reliquisti. O si hoc mihi licuisset, flexissem forsitan affectione, quem ratione non possum: pectusque illud ferreum, quod nec Christi timore in hac re duntaxat cedere acquiescit, fraterna forte pietas emollisset. Sed heu! et hanc nobis copiam substraxisti. 2. O magna nostri Ordinis columna! Patienter quaeso, audi amicum vel absentem, tuae penitus discessionis impatientem, tuo medullitus et labori, et periculo compatientem. O, inquam, magna nostri Ordinis columna! non metuis te ruente magnam mox procul dubio ruinam secuturam? At ego, inquies, non ruo: scio quod facio; bonam conscientiam habeo. Esto: credimus tibi de te. Sed nunquid de nobis, qui jam et gravia tuo ex discessu gementes sustinemus scandala et graviora paventes exspectamus pericula? An et tu
Abbreviated transcription (Latin):
dent̾ usurpans ⁊ mͥ illam sentẽ¬
tiam. omĩa possum in eo qui me
cõfortat. qͣmius in magna ꝑte
lapidei cordis tui obstmatõnem
⁊ ip̃e nõ ignorem: utinã nũc tñ
siue fructuose siue frustra. lateri¬
tuo adhererem. Quanta q̃ me
mouent adu̾sum te frustra nes¬
cio an fructuose iacerem tͥ in
fatiem nõ solum u̾bio s ⁊ uultu
⁊ oculis. Tuis dem̃de ꝓuolutꝰ ue¬
stigiis tenerem pẽdes. amplecte¬
rer genua. totusq a collo pendẽs
illud dulcissimũ caput deoscula¬
rer. quod sub uno mecũ ꝓpõito su¬
aui iugo xp̃i. iam plurib annis
attritum est. Flerem ꝙͦ qͣntũ ua¬
lerem. rogarem ⁊ obsetrarem per
dñm iħm: qͣtinus parceres. pͥmo
quidem eiꝰ cruci. qua utiq redemiti
quos tu qͣntũ inte est ꝑimis. col¬
legit quos tu disꝑgis. Pimis ĩqͣm
⁊ disꝑgis. siue quos tecum ducis.
siue quos huc deseris: quib utiq
⁊ si diu̾sum nõ dispar tñ utrisqͤ

Expanded text:
denter usurpans et mihi illam sentendenter usurpans et mihi illam sententiam, Omnia possum in eo qui me confortat : quamvis in magna parte lapidei cordis tui obstinationem et ipse non ignorem, utinam nunc tamen, sive fructuose, sive frustra, tuo lateri adhaererem. Quanta quae me movent adversum te, frustra nescio an fructuose, jacerem tibi in faciem; non solum verbis, sed et vultu et oculis. Tuis deinde provolutus vestigiis, tenerem pedes; amplecterer genua; totusque a collo pendens, illud mihi dulcissimum 15 caput deoscularer, quod sub uno mecum proposito, suavi jugo Christi jam pluribus annis attritum est. Flerem quoque, quantum valerem, rogarem et obsecrarem per Dominum Jesum, quatenus parceres, primo quidem ejus cruci, qua utique redemit quos tu quantum in te est, perimis; collegit quos tu dispergis. Perimis, inquam, et dispergis, sive quos tecum ducis, sive quos hic deseris: quibus utique etsi diversum, non dispar tamen utrisque
Abbreviated transcription (Latin):
reualle sp̃m̃ compũctõnis
⁊ consilii. Primo scire te
uolo domnũ cist̾ciensem nec¬
dum qͣndo tuus nuntius ad
nos uenit de flandria quo pau¬
lo ante ꝑ nos tͣn sierat. remeasse.
⁊ ob hoc nec litt̾as accepisse quas
res uł ad tempus liceat ignorare.
deinde quod de tui desꝑando nos
reuocatõe int̾dicis. ne quod qͣi in¬
concasse aput te fixum est.fru¬
stra tibi littas dirigendo dissua¬
dere conarer. in hoc tibi obedire
fortasse quidem ꝓ rõne ñ debui.
reu̾a aut̃ p̃ dolore fateor ñ potui:
cum ⁊ si ꝓ certo scirem ubi te opor¬
tune inuenissem. ip̃e potius ue¬
nissem qͣm tibi has misissem ef¬
fecturus fortasse ꝑ me ip̃m quod
nullis litt̾is possum. Rides for¬
sitan meam huiꝰmodi tamqͣm
cassam fidutiã. ut pote ꝓpͥe ꝑti¬
natie conscius: ad quam utiq
flectendam nullam uim nullã
p̃cem. nullam speras p̃ualere
industriam. At u̾o ego de illiꝰ
potentia nõ diffidens qui dixit.
om̃ia possibilia sunt crẽdenti.fi¬

Expanded text:
ra-Valle, spiritum compunctionis et consilii. 1. Primo scire te volo, domnum Cisterciensem, necdum quando tuus nuntius ad nos venit, de Flandria, quo paulo ante per nos transierat, remeasse; et ob hoc nec litteras accepisse, quasres, vel ad tempus liceat ignorare. Deinde quod de tui, desperando nos, revocatione interdicis, ne quod quasi inconcusse apud te fixum est, frustra tibi litteras dirigendo dissuadere conarer: in hoc tibi obedire fortasse quidem pro ratione non debui; revera autem prae dolore, fateor, non potui: cum etsi pro certo scirem, ubi te opportune invenissem, ipse potius venissem, quam has misissem, effecturus fortasse per me ipsum, quod nullis litteris possum. Rides forsitan meam hujusmodi tanquam cassam fiduciam, utpote propriae pertinaciae conscius: ad quam utique flectendam, nullam vim, nullam precem, nullam speras praevalere industriam. At vero ego de illius potentia non diffidens qui dixit: omnia sunt possibilia credenti : fi
Abbreviated transcription (Latin):
torie ⁊ timor ne uincant᷑ reddit
intrepidos. Quid u̾o̾ tu trepidaᷤ.
quẽ frm̃ unanimitas armato¬
rum cirtũmuniet. cui angeli
assistent a latere. quẽ dux bel¬
li xp̃c preibit suos animans ãd
uictoriam. dicens. confidite. ego
uici mundum: Si xp̃c ꝓ nobis
quis contra nos: Securus poteᷤᷤ
pugnare ubi securus es de uic
fieri possit occisus fraudab̾is
a uictoria: tantsi ne fugias.
Sola causa qua perd̾e possis
uietonam fugies. fugendo
potes illam amitt̾e. moriendo non
pores. Et beatus si pugnando mo¬
riaris: q mortuuo mox coronabe¬
ris. Uehaut̃ tͥ si declinando pug.¬
nam. ꝑdis ⁊ uictoriam simul ⁊ co¬
ronam. Quod ip̃e auertat ate fi¬
lidilectissime qui in uiditõ de hũs
meis litt̾is maiorem tͥ habet infer¬
re dampnatõem sinullam ex eis
in te reppererit emendatõem. ful
ensium archidiaconus. epła .ii.¬

Expanded text:
toriae, et timor ne vincantur, reddit toriae, et timor ne vincantur, reddit intrepidos. Quid vero tu trepidas, quem fratrum unanimitas armatorum circummuniet, cui Angeli assistent a latere, quem dux belli Christus praeibit, suos animans ad victoriam, et dicens: Confidite, ego vici mundum? Si Christus pro nobis, quis contra nos? Securus potes pugnare, ubi securus es de victfieri possit occisus, fraudaberis a victoria, tantum ne fugias. Sola causa, qua perdere possis victoriam, fuga est. Fugiendo potes illam amittere, moriendo non potes: et beatus si pugnando moriaris, quia mortuus, mox coronaberis. Vae autem tibi, si declinando pugnam, perdis et victoriam simul et coronam! Quod ipse avertat a te, fili dilectissime, qui in judicio de his meis litteris majorem tibi habet inferre damnationem, si nullam ex eis in te repererit emendationem. 8 EENSIS ARCHIDIACONUS.