comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
penetralibus angelus solam muenit non cum agapeta toquentem. Et illa uirilem
itum trepidauit. Tu que fornax es malicie: quid a uiro desideras frequentius
lutari. Hescis qr duppliciter fanam prodis tuam simul et clerici: cuius uita eccle
cristi debet hono ornare. In ordinata consuetudo ẽ delicatis sermonibus:¬
bulosa calamitas. Sed hospitalitatem cupis habere. Habes tuas sorores. Ille apud
quod dixero. In beatissimi martini uita leginius commemorante sulpicio. ꝙ transies
tus martnius uixta ꝗͣdam uirgnemꝰ morib et castitate precelsam: cupierit e¬
iusitare. Illa uero noluit sed exenum misit ei: ac per fenestram respiciens ait̃ scõ
ꝙ talibus moribus imbuta castam custodierit uoluntatem. Benedixit eam: et abnt
sq huc sufficiat de femiis dictum. Consummata quippe
uirginum causa: transeamus ad reliqua. Hospitalem precepit apls̃: clericum ordi¬

Expanded text:
penetralibus Angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem: et illa virilem penetralibus Angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem: et illa virilem introitum trepidavit. Tu quae fornax es malitiae, quid a viro desideras frequentius salutari? X. An nescis quia dupliciter famam perdis: tuam simul et clerici: cujus vita Ecclesia Christi debet ornari? Inordinata consuetudo est, et delicati sermonis fabulosa calamitas. Sed si hospitalitatem cupis habere: habes tuas sorores, illae apudquod dixero. In beatissimi Martini Vita legimus commemorasse Sulpitium, quod transiens sanctus Martinus, quamdam virginem moribus et castitate praecelsam, cupiens visitare: illa noluit, sed xenium misit ei: ac per fenestram respiciens, ait sanctnus, quod talibus imbuta moribus, castam custodierit voluntatem: et benedicens eam, abiit sque sufficiat de feminis dictum. Consummata quippe virginum causa, transeamus ad reliqua. Hospitalem praecipit Apostolus clericum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
edicta fugerit et reliquerit: cõsecuti sumus maximum lucriun. Alioquin:t.
inas: et archana mentium acuto mucrone pertutiunt. Pronefas. dolor est dic
sed preteriri non decet. Cristo iste nouerunt nubere: non clericis. Unde sine nuptus
honor est in ecclesia. A consortio uirorum femine sint longe. Monachum uel dericũ
ido facit non publicum. Quid te uirginale delectat alloquium: Cur sanctin¬
malium contra fidem frequẽtia in ecclesia. uel in ipso publico: Si eos quos diligunt
tint: ridentibus oculis salutatioms tenera uerba proferunt. Dende cum sal¬
tauerint. si eos ut dei uiros preterire celerius iuiderint. ridentib oculis salutationis¬
pocula improperant uerba cõtẽptus. Ille uero lamentari. se simulat: quasi peco¬
ti genuis inducens. lege qr talis debet eẽ solitarius: qualem ierennas descripsit. Sede
olitarius et tacebit. Et qr iesus relictis aplis: solus ibat orare. Mariam n

Expanded text:
fugerit praelicta, et reliquerit: consecuti sumus maximum lucrum. Alioquin si nfugerit praelicta, et reliquerit: consecuti sumus maximum lucrum. Alioquin si ns: et arcana mentium acuto mucrone percutiunt. Proh nefas! dolor est dicere, sed praeterire non decet: Christo istae nubere voverunt, non clericis. IX. Unde sine nuptiis honor est in Ecclesia, si a consortio virorum feminae sint longe. Monachum vel clericum solitudo facit, non publicum. Quid te virginale delectat alloquium? Cur sanctimoniales contra fidem frequentas in Ecclesia, vel in ipso publico? Si eos quos diligunt viderint, ridentibus oculis salutationis tenera verba producunt. Deinde cum salutaverint, si eas Dei viros praeterire celerius pocula improperant verba contemptus: ille vero lamentari se simulat, quasi peccati genus inducens. Lege quia talis debet esse solsolitarius, et tacebit . Et quia Jesus, relictis ap
Abbreviated transcription (Latin):
rbire miisterium. In leuitico scriptum ẽ.ac prefinitum quales eligi debeant sace¬
tes: sicut habes. Et dixit dominus ad moysen. Sacerdos uxorem accipiat uirginem de
iume patrum suorum: uiduam uero et destitutam aut a uiuo marito derelictai
accipiat. Bene audiui precipiente domino moisi qr nec uxor debeat sacerdoti diga¬
a conuenire: ne honorem polluat sacerdotis. Sicut unius uxoris uirum: sic u
uiri mandat uxorem. Si ergo clericus monogamus fuerit et uxor eius digama. no
eum mimsterio applicare. Digamam enm duxit uxorem. ¶ Hec tito p
hec precepta non obseruauerit: hostis est amnne sue. Qd̃ si post nostra monita
us clericus agapetas amplius quesierit amare ꝗͣ cristum: secundum synodalẽ rgl
conueniatur. et precepta patrum in nicea definita ei legantur. lam uero si cõuẽtus

Expanded text:
subire sacerdotii ministerium. In Levitico scriptum est ac praefinitum, quales eligi debeant sacerdosubire sacerdotii ministerium. In Levitico scriptum est ac praefinitum, quales eligi debeant sacerdotes, sicut habes: Et dixit Dominus ad Moysen: Sacerdos uxorem accipiat virginem de semine patrum suorum. Viduam vero aut destitutam, aut a viro marito derelictam, non accipiat. Bene audivi praecipiente Domino Moysi, quia nec uxor debet sacerdoti digama convenire, ne honorem polluat sacerdotii. Sicut unius uxoris virum, sic unius viri mandat uxorem. Si ergo clericus monogamus fuerit, et uxor ejus digama, noli eum ministerio applicare. Digamam enim duxit uxorem. Haec Tito prquis haec praecepta non observaverit, hostis est animae suae. Quod si post monita nostra aliquis clericus agapetas amplius quaesierit amare quam Christum, secundum synodalem regulam conveniatur; et praecepta patrum in Nicaea definita ei legantur. Jam vero si conventus
Abbreviated transcription (Latin):
monita humilitatis que fraterno affectu calamo imperante expressimus dulciter
lege. lai uero reprehensibilis duum altaris non sit sacerdos: pauca de reliquis
apostoli testimomis quantum dominus donat exponam. Sufficiant superiores
que dicte sunt. Uerum ne aliquis minus intelligens ad epõi sentiat aplm̃
fuisse locutum: quid de dyaconibus ad thimotheum preceptum est. Quid de presbi¬
s ad titum cominemorari delectat. Sed pretereundum non est: superioris i¬
stimonii explanare sententiam. Uinus uxoris uirum: et nona et uetus preceptio
sacerdotem censuit. eligendum. Ar digamos ad immsterum pleriq epĩ applicuert̃¬
sic asseruerunt. Concubina fuit illa. Hec uxor.: quasi nõ hec fuit cõmertia felicitatis in
ila: que in hac excercẽtur que uxor asseritur. An qr coniugii tabulas non fecit:
ƿiscentia alia fuit. Nullo pacto digamos uel cõcubinarum cathenis insertos: decet

Expanded text:
monita humilitatis, quae fraterno affectu calamo imperante expressimus, dulciter monita humilitatis, quae fraterno affectu calamo imperante expressimus, dulciter lege. Jam vero ut reprehensibilis divini altaris non sit sacerdos, pauca de reliquis Apostoli testimoniis, quantum Dominus donat, exponam. Sufficiant superiores causae, quae dictae sunt. Verum ne alintiat Apostolum fuisse locutum: quid de diaconibus ad Timotheum praeceptum sit: quid de presbyteris ad Titum, commemorare delectat? Sed praetereundum non est superiorem explanare sententiam, Unius uxoris virum , et nova et vetus praeceptio sacerdotem censuit eligendum: quia digamos ad ministerium plerique episcopi applicuerunsicque asserunt: Concubina fuit illa, haec uxor; quasi non eadem sint commercia foeditatis in illa, quae in hac exercentur, quae uxor asseritur. An, quia conjugii tabulas non fecit, concupiscentia aliena non fuit? Nullo pacto digamos, vel concubinarum catenis insertos, decet
Abbreviated transcription (Latin):
iminis ẽ tabernaculi coniensatio. carnis nõ facile tollitur delectatio. De duobus
enim qd̃ iuius desiderat: si loqui non p̃t̃. uel temptatur. Remotio igitur uiri casti¬
tatis collocat arma. construit in melioribus castra pudoris. Honoremꝰ cõsolatur. Po¬
tuit enm et maria mater dei domini de choro aplõrum dii non discedere. si liceret.
lecla post tentationem passionis: antiochie a paulo prohibetur pariter pergere.
Nenio miles cum uxore pergit ad hellum. Non inuideo caritati. Sit tibi cilm castis
uirginbus longeua dilectio. Tunc in bono meritum collocabis: et famam meliorabi
Sed congregationes constitius puellarum. Pulchre censeo in ebdomada scdã
iusitatione ad benedicendam congregationem conuemas. sed non solus: ne rumi¬
geruli ad lingius te lacerantib macerent. Alienam enim cupiunt uicim discutere
non suam. ¶L Propterea digne accipe nostrorum precepta uerborum: et

Expanded text:
unius est tabernaculi conversatio, carnis non facile tollitur delectatio. De duobus unius est tabernaculi conversatio, carnis non facile tollitur delectatio. De duobus enim, quod unus desiderat, si loqui non potest, vel tentatur. Remotio igitur viri castitatis collocat arma, construit in melioribus castra, pudoris honorem consolatur. Potuit enim et Maria mater Domini de choro apostolorum non discedere, si liceret. Thecla post tentationem passionis Antiochiae a Paulo prohibetur pariter pergere. Nemo miles cum uxore pergit ad bellum. Non invideo charitati: sit tibi cum castis virginibus longaeva dilectio, tunc in bono meritum collocabis, et famam meliorabis. Sed de congregatione puellarum pulchre censeo, in hebdomada secunda visitatione ad benedicendam congregationem convenias, sed non solus, ne rumigeruli linguis te lacerantibus macerent. Alienam enim cupiunt vicini discutere vitam, non suam. Propterea digne accipe nostrorum praecepta verborum, et
Abbreviated transcription (Latin):
burentur. Nut si quis ambulauerit super carbones ignis. pedes suos non cõburet.¬
Sed dicis. Qui ambulat simpliciter: ambulat cõfidenter. Bene et argute.Sed
etet testimonium bonui Habere: ab his qui foris sunt. licet coram dnõ inced
tamen coram hominibus bona prouidenda sunt: qr et astutiores sunt filii tenebrarũ
super filios lucis. Cum ate hoc genus non amputatur. das reprehendentib te locũ.
Ipse te detrahentium morsibus tradidisti: si agapetarum consorcium non dimiseris.
Benignus es gaudeo: pudicus. fassum ẽ. Si pudiciciam queris : feminam quã bene¬
uideris conuiersantem mente dilige. non corporali frequentes ornatu. Nõ uestis
tenera dericum facit. aut sacerdotem: sed casta mentis intentio. Hec enm deuoti¬
onem honoris in te custodit. honor quid̃ gloriosos: bom operis fama consẽruat.
segregari. Si igitur generis grã indicas easd̾ nullo pacto dimittere: memento tha¬
nar qͣd̾ ab aminon fratre suõ corrupta sit. Id ipsum persequor: Dilectissime tibi

Expanded text:
burentur? Aut si quis ambulaverit super carbones ignis, pedes suos non comburetSed dicis: Qui ambulat simpliciter, ambulat confidenter . Bene et argute; sed tet testimonium bonum habere ab his qui foris sunt. Licet coram Domino incedas, tamen coram hominibus bona providenda sunt: quia astutiores sunt filii tenebrarum super filios lucis. Cum a te hoc genus non amputatur, das reprehendentibus te locum. Ipse te detrahentium morsibus tradidisti, si agapetarum consortium non dimiseris. Benignus es? gaudeo. Pudicus? falsum est. Si pudicitiam quaeris, feminam, quam videris bene conversantem, mente dilige, non corporali frequentes ornatu. Non vestis tenera clericum facit, aut sacerdotem, sed casta mentis intentio. Haec enim devotionem honoris in te custodit. Honorem quidem gloriosius boni operis fama conservat. segregari. Si igitur generis gratia judicas easdem nullo pacto dimittere, memento quod Thamar ab Amnon fratre suo corrupta sit . Idipsum persequor, dilectissime: ubi
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ omnium reus. sed grauius peccans. uel in plurib peccans magis reus. leuius au.
ael in pauciorib peccans mimnus reus. tanto maiore scilicet reatu ꝙͣto amplius.
tanto minore ꝙͣto minus peccauerit. tamen etiam si in uno offenderit reus fit oĩũ
ntra eam fecit in qua pendent oĩa. Que si uera sunt: eo mõ et illud absoluitur
quod ait homo etiã apostolice gratis. in multis eĩ offendimus os. Oinnes offendimus.¬
comuittendo maior. ꝙͣto in diligendo deo et proximo minor. et rursus tanto imor i
ius grauius. alius leuius. Sto quisq magis minus ue peccauerit. tanto in peccat
ꝙͣto mamor caritatis. Et tunc perfecti sumus in caritate: qñ ihil restat ex ĩfirmta

Expanded text:
 minus, quo fit quidem omnium reus, sed grauius peccans uel in pluribus peccans magis reus, leuius autem  minus, quo fit quidem omnium reus, sed grauius peccans uel in pluribus peccans magis reus, leuius autem uel in paucioribus peccans minus reus, tanto maiore scilicet reatu, quanto amplius, tanto minore, quanto minus peccauerit, tamen, etiam si in uno offenderit, reus omnium, quia contra eam facit, in qua pendent omnia ? quae si uera sunt, eo modo et illud absoluitur, quod ait homo etiam apostolicae gratiae: in multis enim offendimus omnes. offendimuscommittendo maior, quanto in diligendo deo et proximo minor; et rursus tanto minor iius grauius, alius leuius, quanto quisque magis minusue peccauerit; tanto in peccatto inanior caritatis. Et tunc perfecti sumus in caritate, quando nihil restat ex infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
aduersus illam faciendo. qr nõ adulterabis. non homicidiũ facies. nõ furaberis. nõ cõcupisces
et si qd̾ ẽ aliud mandatum in hoc sermone recapitulatur: in eo qd̾ diligis proximũ tuũ tãqͣ
teipsum. Dilectio proximi madũ nõ operatur. plentudo autẽ legis. est caritas. Nemo aut̃
diligit proximũ insi diligens deum: ut hoc ꝙͣtum pt̾ proximo impendat. quem diligit
tanꝙͣ seipsum. ut et ille diligat deum. Quẽ sup̃er se non diligit: nec se nec proximum
diligit. Ac per hoc qui totam legẽ seruauerit. si in uno offenderit: sit onnũ reus. qr
ca caritatẽ facit. unde tota lex pendet. Reus itaq sit omñuu: faciendo contra
eam. in qua pendent oĩa. Cur ergo nõ dicantur paria pctã: An forte qr magis facit̾
contra caritatem qui grauius peccat. minus qui leuius. et hoc ipso qd̾ admittit fit

Expanded text:
aduersus illam faciendo, quia \'non adultterabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces' aduersus illam faciendo, quia \'non adultterabis, non homicidium facies, non furaberis, non concupisces' et, siquod est aliud mandatum, in hoc sermone recapitulte ipsum\'. dilectio proximi malum non operatur, plenitudo autem legis caritas. nemo autem diligit proximum nisi diligens deum, ut hoc, quantum potest, proximo inpendat, quem diligit tamquam se ipsum, ut et ille diligat deum, quem si ipse non diligit, nec se nec proximum diligit. ac per hoc, qui totam legem seruauerit, si in uno offenderit, fit omnium reus, quia contra caritatem facit, unde tota lex pendet. reus itaque fit omnium faciendo contra eam, in qua pendent omnia. Cur ergo non dicantur paria peccata? an forte quia magis facit contra caritatem, qui grauius peccat, minus, qui leuius, et hoc ipso admittit magis et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙtulib fecerimus necessariũ ẽ nobis dicere: dimũte nobis debita nr̃a. cum iam omĩa
in baptisino dicta. facta. cogitata dimissa fint. Uidet itaq qui recte udet. ubi et quãdo.
et unde speranda sit illa perfectio. cui nõ sit qd̾ adici possit. Si autẽ precepta non essent:
non utiq eẽt. ubi se homo certius insꝑiceret. et uideret unde auerteretur. quo conaretur
quare gratularetur. quid precaretur ¶ Nagna ergo utilitas preceptorum. si libero arbi¬
trio tantum detur. ut grã dei amplius Honoretur. Que si ita se habent. unde fit oĩum
reus si muno offendat: qui totam legem seruauerit: An forte qr plenitudo legis caritas ẽ.
qua deus proximusq diligitur. in quib preceptis caritatis tota lex sendet et prophete: me¬
rito fit omiũ reus qui contra illam facit. in qua pendent oĩa: Nemo autẽ peccat insi

Expanded text:
t profecerimus, necessarium est nobis dicere: dimitte nobis debita nostra, cum iam omnia t profecerimus, necessarium est nobis dicere: dimitte nobis debita nostra, cum iam omnia in baptismo dicta, facta, cogitata dimissa sint. uidet itaque, qui recte uidet, ubi et quando et unde speranda sit illa perfectio, cui non sit quod adici possit. si autem praecepta non essent, non utique esset, ubi se homo certius inspiceret et uideret, unde auerteretur, quo conaretur, quare gratularetur, quid precaretur. magna est ergo utilitas praeceptorum, si libero arbitrio tantum detur, ut gratia dei amplius honoretur. Quae si ita se habent, unde fit omnium reus, si in uno offendat, qui totam legem seruauerit? an forte, quia plenitudo legis caritas est, qua deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis tota lex pendet et prophetae, merito fit omnium reus, qui contra illam facit, in qua pendent omnia ? nemo autem peccat nisi
Abbreviated transcription (Latin):
uno hoiẽ ꝙ maiorẽ habear pudiciciam qͣ pacientiam. et maiorem hodie ꝙͣ heri sic pro¬
ficit. et adhuc non habeat contmentiam: et habeat nõ paruam misericordiã. Et ut
generaliter breuiterq complectar quam de uirtute habeam notionem. qd̾ ad recte ui¬
uendũ attinet: uirtus est caritas qua id quod diligẽdũ ẽ diligitur. Hec in aliis maior.
in alns minor: in alns nulla est: plenissima uero que iam non possit augeri ꝙͣdui hic
homo uiuit est in nemine. Quãdiu autem augeri pt̃: profecto illud qd̾ minus est. ꝙͣ
debet: ex uicio est. Ex quo iucio non ẽ iustus in terra qui faciat bonum et nõ peccet.
ex quo uicio non iustificabr̃ in conspectu dei omnnis uiuens: p̃p̃ quod uicium si dixerin
qr peccatum nõ hẽmus. nosiysos seducĩnus. et ueritas in nobis non est pp̃ quod etiam

Expanded text:
uno homine, quod maiorem habeat pudicitiam quam patientiam et maiorem hodie quam heri, si prouno homine, quod maiorem habeat pudicitiam quam patientiam et maiorem hodie quam heri, si proficit, et adhuc non habeat continentiam et habeat non paruam misericordiam. Et ut generaliter breuiterque complectar, quam de uirtute habeo notionem, quod ad recte uiuendum adtinet, uirtus est caritas, qua id, quod diligendum est, diligitur. haec in aliis maior in aliis minor in aliis nulla est, plenissima uero, quae iam non possit augeri. quam diu hic homo uiuit, in nemine; quam diu autem augeri potest, profecto illud, quod minus est, quam debet, ex uitio est. ex quo uitio non est iustus in terra, qui faciet bonum et non peccabit; ex quo uitio non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens: propter quod uitium, si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non e
Abbreviated transcription (Latin):
ommes hrẽ uirtutes. eum qui unam non h. nullam hrẽ. nec si peccata sunt paria. qr
ubi uirtus nulla est. inhil quid̃ rectum est. nec tamen ideo non est prauo prauius. di¬
stortoq distortius. Si autem quod puto esse uerius. sacrisq lris congruentius. ita
sunt anime intentoẽs ut corporis menbra. non ꝙ uideantur locis. sed qd̾ sentiantur
affectib. et aliud illuminatur amplius. aliud minus. alius oiõ caret lumiẽ. et tene¬
broso mmumbratur obstaculo: profecto ita ut quisq illustratoẽ pie caritatis affectus ẽ in
alio actu magis. in alio minus.in aliquo ihil. sic dicipt̃ hrẽ aliam. aliam non hrẽ. aliam
magis. aliam minus hrẽ uirtutẽ. Nlam et maiorem in isto caritatẽ ꝙͣ in illo recte possum:
dicere. et aliqua in isto. nulla in illo: ꝙͣtum pertinet ad caritatẽ que pietatis est: et in ipõ

Expanded text:
omnes habere uirtutes, eum, qui unam non habet, nullam habere, nec sic peccata sunt paria, quia, omnes habere uirtutes, eum, qui unam non habet, nullam habere, nec sic peccata sunt paria, quia, ubi uirtus nulla est, nihil quidem rectum est nec tamen ideo non est prauo prauius distortoque distortius. si autem, quod puto esse uerius sacrisque litteris congruentius, ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod uideantur locis, sed quod sentiantur affectibus et aliud inluminatur amplius aliud minus aliud omnino caret lumine et tenebroso inumbratur obstaculo, profecto ita, ut quisque inlustratione piae caritatis affectus est in alio actu magis in alio minus in alio nihil, sic dici potest habere aliam, aliam non habere, aliam magis minusue habere uirtutem. nam et \'maior est in isto caritas quam in illo\' recte possumus dicere et \'aliqua in isto, nulla in io\', quantum pertinet ad caritatem, quae pietas est, et in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
mũ transierit. repente ꝙͣtum susficit inspiratur: sed sicut de tenebris in lucẽ procedens
paulatim progrediendo illuminatur. Qd̾ donec pleuissime fiat. iam eũ tamẽ dicimus tãꝙͣ
e abditissima spelunca egredientem. uicima lucis afflatũ. tantomagis ꝙͣtomagis p
quat egressin: ut illud quod in eo lucet sit utiq ex lumine quo progredr̃. illud autem
iod adhuc obscurũ ẽ. fit ex tenebris unde egredr̃. Itaq et non iustificabr̃. in cõspec
dei omnis uiuẽs. et tamen ustus ex fide uiuit: et induti sunt sancti uisticia. alius marͦ
doctori similis factus sum. cum proposuerim quid abste discere uelim. Sed qr de pctõrũ
parilitate unde in id quod agebam incidit questio. ex ammãdam tibi sentenciam meam
promere statueram:iam eam tandẽ aliqn̾ condudã. qr et si uerum ẽ eum qui h unã

Expanded text:
mum transierit, repente. quantum sufficit, inspiratur, sed sicut de tenebris in lucem procedens mum transierit, repente. quantum sufficit, inspiratur, sed sicut de tenebris in lucem procedens paulatim progrediendo inluminatur. quod donec plenissime fiat, iam eum tamen dicimus tamquam de abditissima spelunca egredientem uicinia lucis afflatum tanto magis, quanto magis propinquat egressui, ut illud, quod in eo lucet, sit utique ex lumine, quo progreditur, illud autem, quod adhuc obscurum est, sit ex tenebris, unde egreditur. itaque et non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens et tamen iustus ex fide uiuit. et induti sunt sancti iustitia alius magis doctori similis factus sum, cum proposuerim, quid abs te discere uelim. sed quia de peccatorum parilitate, unde in id, quod agebam, incidit quaestio, examinandam tibi sententiam meam promere statueram, iam eam tandem aliquando concludam, quia, etsi uerum est eum, qui habet unam,
Abbreviated transcription (Latin):
ndum. utrum aquan stadiis multis super se habeat altam. an iniũ paliũ aut di¬
gitum: sic illos qui tendunt ad sapientiam proficere quid̾ dicut̃. tãꝙͣ ab uno surgentes
gitis in aerem. sed insi totam stulticiam uelut opprimentẽ aquam. proficiendo u¬
lut emergendo euasernit: nõ hrẽ uirtutẽ. nec eẽ sapientes. Ubi autem euaserint mox
totam: nec quicꝙͣ stulticie remanere. unde oĩno ullũ peccatum possit existere. h
similitudo ubi stulticia uelut aqua. et sapientia uelut aer ponitur. ut animꝰ a p̾focatoẽ
ulticie tanquã emergens sapientia repente respiret. non mihi uidetur satis acci¬
modata nostrarum scripturarum auctoritati: sed illa potius ut uiciũ uel stulticia tene
luci autẽ uirtus. uel sapientia comparetur: ꝙͣtum ista similia de corporalibus a
intelligiblĩa duci possunt. Non itaq sicut de aquis in aerem surgens. ubi earum sũ¬

Expanded text:
ndum, utrum aquam stadiis multis super se habeat altam an unum . palmum uel dindum, utrum aquam stadiis multis super se habeat altam an unum . palmum uel digitum, sic illos, qui tendunt ad sapientiam. proficere quidem dicunt tamquam ab imo gurgitis surgentes in aerem, sed, nisi totam stultitiam uelut opprimentem aquam proficiendo uelut emergendo euaserint, non habere uirtutem nec esse sapientes; ubi autem euaserint, mox habere totam nec quicquam stultitiae remanere, unde omnino ullum peccatum possit existere. Haec similitudo, ubi stultitia uelut aqua et sapientia uelut aer ponitur, ut animus a praefocatione stultitiae tamquam emergens in sapientiam repente respiret, non mihi uidetur satis accommodata nostrarum scripturarum auctoritati, sed illa potius, ut uitium uel stultitia tenebris, luci autem uirtus uel sapientia comparetur, quantum ista similia de corporalibus ad intellegibilia duci possunt. non itaque sicut de aquis in aerem surgens. ubi earum sum
Abbreviated transcription (Latin):
definiendo monstrauit ubi cũ dixisset ecce pietas est sapientia: cõtinuo subiũxit. Absti
uero a malis scientia est. Cur ergo non dicimus. qui hanc uirtutẽ h hrẽ omne
cum plemtudo legis sit caritas. An ꝙͣto magis est in homine. tanto magis est in¬
ite preditus. ꝙͣto autem minus: tanto minus est uirtus. qr ipsa est iurtus. et ꝙͣ
minus est uirtus: tanto maius est uiciũ: ubi ergo illa plena et perfecta erit. mhil ex
remanebit. ¶Promde mihi uidentur stoici falli. qr proficientẽ hominẽ ini
pieutia nolunt hrẽ om̃nb sapientiam. sed tunc hrẽ cum in ea fuebit om̃o perfectus. non
um perfectum negant: sed insi ex profiuido quodã emergendo repente emicet in a¬
ras sapientie liberas: nulla ex parte eẽ sapientẽ. Sicut eĩ nhil interest ad hominem pre¬

Expanded text:
definiendo monstrauit, ubi. cum dixisset: Ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: Abstinere definiendo monstrauit, ubi. cum dixisset: Ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: Abstinere uero a malis scientia est. cur ergo non dicimus, qui hanc uirtutem habet, habere omnes, cum ple nit u dol e g is sit caritas? an quanto magis est in homine, tanto magis est uirtute praeditus, quanto autem minus. tanto minus inest uirtus, quia ipsa est uirtus, et quanto minus inest uirtus, tanto magis est uitium? ubi ergo illa plena et perfecta fuerit, nihil ex uitio remanebit. Proinde mihi uidentur Stoici ideo falli, quia proficientem hominem in sapientia nolunt omnino habere sapientiam, sed tunc habere. cum in ea fuerit omnino perfectus, non quia illum prouectum negant, sed, nisi ex profundo quodam emergendo repente emicet in auras sapientiae liberas, nulla ex parte esse sapientem. sicut enim nihil interest ad hominem praefoca
Abbreviated transcription (Latin):
est sapientia hoĩ. Ecce pietas est sapientia. Absit ergo ut dicamus tot ac tantos fideles
los homines deinon hrẽ pietatem. quã greci uel eusebian. uel expressius et pleni
theosebian uocant. Quid autem est pietas msi dei cultus: Et unde ille colitur. isi carita
Caritas igr̃ de corde puro et cõscientia bona et fide non ficta magna et uera iurtu
est: qr ipsa est̾. et fins precepti ¶Merito dicta ẽ fortis sicut mors: siue qr nemo eam
it sicut mortem. siue qr in hac uita usq ad mortẽ est mensura caritatis sicut dn
ait. maiorẽ hac caritatem nenio ht̃. ꝙͣ. ut anmã suam ponat quis pro amitis suis: suie
us qr sicut mors animam auellit a sensib carms. sic̃ caritas a concupiscentis car¬
libus. Hnnc subseruit scientia: cum est utilis. Nam sine illa: inflat. Qd̃ uero illa edi¬
ido impleuerit: ihil ibi ista mane quod inflet inueniet. Utilem porro scientiam

Expanded text:
ni, Ecce pietas est sapientia . Absit ergo ut dicamus tot ac tantos fideles ni, Ecce pietas est sapientia . Absit ergo ut dicamus tot ac tantos fideles et pios homines, Dei non habere pietatem, quam Graeci vel εὐσέβειαν, vel expressius et plenius θεοσέβειαν vocam. Quid autem pietas est, nisi Dei cultus? ET UNDE ILLE COLITUR NISI CARITATE? Caritas igitur de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta, magna et vera virtus est, quia ipsa est finis praecepti. Merito dicta est fortis, sicut mors , sive quia nemo eam vincit, sicut mortem: sive quia in hac vita usque ad mortem est mensura caritatis, sicut Dominus aiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis, siue potius quia, sicut mors animam auellit a sensibus carnis, sic caritas a concupiscentiis carnalibus. huic subseruit scientia, cum est utilis; nam sine illa inflat; quod uero illa aedificando impleuerit, nihil ibi ista inane, quod inflet, inueniet. utilem porro scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
agendum ẽ: sed propter alios qui hoc forte legerint dico. Nam tũ quid in eod̾ opere spiẽ¬
dido contra iõuimanũ. etiam hoc de scripturis sanctis diligenter probasti. Ubi etiam ex
Hac ipã eplã cuius uerba sunt quorũ nunc intellectum requirimis: posiusti qd̾ scriptũ ẽ.
tn multis eĩ offendimus omnes. Non eĩ ait offenditis s offendimus. cũ cristi loqueretur
apls̃. Et cum hoc loco dicat. quicunq autẽ totã legem seruauerit. offendat autem in
uno. factus est ommiũ reus. ubi non in uno s in multis. nec quosdã sed om̃s dicit offen¬
dere. ¶Absit autem ut quisꝙͣ fidelis existimet. tot milia seruorum cristi qui ueraciter
dicunt se hrẽ peccatum ne seipsos decipiant. et ueritas in eis non sit. nullam habere uix¬
tutem: cum uirtus magna sit sapientia. Dixit autem ipsa sapientia hoĩ. Ecce pietas

Expanded text:
agendum est, sed propter alios, qui haec forte legerint, dico. nam tu quidem in eodem ipso opere splenagendum est, sed propter alios, qui haec forte legerint, dico. nam tu quidem in eodem ipso opere splendido contra Iouinianum etiam hoc de scripturis sanctis diligenter probasti; ubi etiam ex hac ipsa epistula, cuius uerba sunt, quorum nunc intellectum requirimus, posuisti, quod scriptum est: in multis enim offendimus omnes. non enim ait \'offenditis\', sed ait \'offendimus\', cum Christi loqueretur apostolus, et cum hoc loco dicat: q u icumque autem totam legem seruauerit, offen-. dat autem in uno, factus est omnium reus, ibi non in uno sed in multis nec quosdam sed omnes dixit offendere. Absit autem, ut quisquam fidelis existimet tot milia seruorum Christi, qui ueraciter dicunt se habere peccatum, ne se ipsos decipiant et ueritas in eis non sit, nullam habere uirtutem, cum uirtus magna sit sapie
Abbreviated transcription (Latin):
tencia eẽ dr̃. qui unam uirtutẽ habuerit omnes ht̃. eĩq nulla mẽ tu una defuerit.¬
quẽadinodum dicam. nõ dico uirũ a quo denominata dẽ uirtus. sed etiam mulierẽ que uiro
sũo seruat thori fidẽ. si hoc faciat pp̃ preceptum et promiissum dei: et que primitus sit fidelis
non habere pudiciciam. pudiciciam autẽ nullã uel paruam eẽ uirtutem. Sic et maritum qui
hoc idẽ seruat uxori. Et tamen sunt plĩm tales: quorũ sine aliquo peccato eẽ neminẽ dixe¬
rim. Et utiq illud qualecũq peccatum: ex aliquo uicio uenit. Unde pudicicia cõiugalis iui¬
ris feminisq religiosis. cum proculdubio uirtus sit non eĩ ait autmhil aut uiciũ ẽ: non tñ
radice peccati cum clamet qui super pectus dm̃ in cena recũbebat. si dixerimus qi peccatũ
non habemus nosipsos decipimus. et ueritas in nobis nõ ẽ. Neq hoc apud te diutius

Expanded text:
tentia est, qua dicitur: \'qui unam uirtutem habuerit, omnes habet eique nulla, est, cui una defuerittentia est, qua dicitur: \'qui unam uirtutem habuerit, omnes habet eique nulla, est, cui una defueritquem ad modum dicam. non dico uirum, a quo denominata dicitur uirtus, sed etiam mulierem, quae uiro suo seruat tori fidem, si hoc faciat propter praeceptum et promissum dei eique primitus sit fidelis, non habere pudicitiam aut eam nullam uel paruam esse uirtutem - sic et maritum, qui hoc idem seruat uxori —, et tamen sunt plurimi tales, quorum sine aliquo peccato esse neminem dixerim, et utique illud qualecumque peccatum ex aliquo uitio uenit. unde pudicitia coniugalis in uiris feminisque religiosis cum procul dubio uirtus sit — non enim aut nihil aut uitium est —, non tamen radice peccati, cum clamet, qui super pectus domini discumbebat: si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est? neque hoc apud te diutius
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa duricia. qr laborem bonorum studiorum quib uera acquiritur fortitudo neglexerat.
Uerumptaniẽ qr sunt audaces qui timidi nõ sunt. et rursum tnmdi a quib abest au.¬
dacia. cum sit utrũq uiciũ. qm̃ qui uera uirtute fortis est: nec temere audet. nec incõ¬
sulte timet. cogimur fateriuicia plura eẽ uirtutib. Unde aliquando uiciũ uicio tolli¬
tur. ut amore laudis amor pecunie: aliqñ unũ cedit ut plura succedant: uelut qui ebri¬
osus fuerit si modicum biberit et tenacitatẽ et ambicionem didacerit uẜo ssunt itac
fuerit qm̃ secum ceteras ducit: profecto uicia cedunt oĩa quecunq merant. Non eĩ
omnia merant. sed aliqñ totidẽ aliqñ plura panciorib. uel pauciora plurib suctedebat᷑¬
. Hoc utrum ita se habeant. diligentius inquirend̾ est. Nom enm et ista diuna sẽ

Expanded text:
ipsa duritia, quia laborem bonorum studiorum, quibus uera adquiritur fortitudo, neglexerat. ipsa duritia, quia laborem bonorum studiorum, quibus uera adquiritur fortitudo, neglexerat. uerumtamen, quia sunt audaces, qui timidi non sunt, et rursus timidi, a quibus absit audacia, cum sit utrumque uitium, quoniam, qui uera uirtute fortis est, nec temere audet nec inconsulte timet, cogimur fateri uitia plura esse uirtutibus. Unde aliquando uitium uitio tollitur, ut amore laudis amor pecuniae, aliquando unum cedit, ut plura succedant, uelut, qui ebriosus fuit, si modicum bibere tenacitate et ambitione didicerit. possunt itaque fuerit, quoniam secum ceteras ducit, profecto uitia cedent omnia, quaecumque inerant; non enim omnia inerant, sed aliquando totidem, aliquando plura paucioribus uel pauciora pluribus succedebant. Haec utrum ita se habeant, diligentius inquirendum est. non enim et ista diuina sen
Abbreviated transcription (Latin):
contra patriam comurauerat. Et ideo nec fortitudo erat: s duxicia sibi ut stultos falle¬
ret nomẽ fortitudins imponebat. Nam si fortitudo eẽt: non uiciũ sed uirtus esset. Si
autem uirtus eet̾: a ceteris uirtutib tam insẽparablib comitib nũꝙͣ relinqueretur. Quapp̃
cum queritur etiam de uiciis utrum ipsa similiter oĩa sint ubi unũ erit: aut nulla sint
ubi unum non erit: laboriosum ẽ id ostendere. pp̃ea qr uni uirtuti duo uiciã oppom solẽt.
et quod aperte contrariũ ẽ: et qd̾ spẽ similitudinis adumbratur. Unde illa catilie qr. forti¬
tudo non erat: que eet̾ cum uirtutes alias nõ hẽbat facilius uidebatur. Ꝙ uero ĩgnauia fu¬
erit ubi excercitatio quaslibet grauissimas molestias ꝑpetiendi atq tolerandi sũpra quã
ciuiꝗͣ credibile est fuit. egre persuaderi potest. sed forte acutius intuentib. ignauia asparet

Expanded text:
contra patriam coniurauerat — et ideo nec fortitudo erat, sed duritia sibi, ut stultos fallecontra patriam coniurauerat — et ideo nec fortitudo erat, sed duritia sibi, ut stultos falleret, nomen fortitudinis inponebat. nam si fortitudo esset, non uitium sed uirtus esset; si autem uirtus esset, a ceteris uirtutibus tamquam inseparabilibus comitibus numquam relinqueretur. Quapropter, cum quaeritur etiam de uitiis, utrum et ipsa similiter et omnia sint, ubi unum erit, aut nulla sint, ubi unum non erit, laboriosum est id ostendere propterea, quia uni uirtuti duo uitia opponi solent, et quod aperte contrarium est et quod specie similitudinis adumbratur. unde, illa Catilinae quia fortitudo non erat, quae secum uirtutes alias non habebat, facilius uidebatur; quod uero ignauia fuerit, ubi exercitatio quaslibet grauissimas molestias perpetiendi atque tolerandi supra quam cuiquam credibile est fuit, aegre persuaderi potest. sed forte acutius intuentibus ignauia apparet
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam uindicandi se libido: sed uiciũ ẽ. Ignauia fortitudim perspicue contraria est.
duricia uero distat natura. nature similitude. ¶ Constantia ꝓͥars. quedã uirtutis est.
Ab hac incõstancia longe abhorret: et indubie contrasistit. Partmacia uero constantia
dici affectat et non ẽ: qr illa ẽ uirtus. hoc uiciũ. ¶t ergo non i terum ead̾ comimne¬
morare necesse sit: exempli grã ponamus aliquid unde possint cetera intelligi. Catilma
ut de illo scripserunt qui nosse potuerunt: frigus. sitim. famen ferre poterat. eratq pa¬
tiens medie. algoris. iugilie. supra ꝙͣ cuiꝙͣ incredibile est: ac per hoc et sibi et suis magna
preditus fortitudine iidebatur. Sed Hec fortitudo prudens non erat. mala eĩ pro honis eli¬
gebat. Temperans non erat. corruptelis eĩ turpissimis fedabatur. Fusta non erat. nam

Expanded text:
iustitiam uindicandi libido, sed uitium est. ignauia fortitudini perspicue contraria est, iustitiam uindicandi libido, sed uitium est. ignauia fortitudini perspicue contraria est, duritia uero distat natura, fallit similitudine. constantia pars quaedam uirtutis est; ab hac inconstantia, longe abhorret et indubie contrasistit, pertinacia uero constantia dici affectat et non est, quia illa est uirtus, hoc uitium. Ut ergo non iterum eadem commemorare necesse sit, exempli gratia ponamus aliquid, unde possint cetera intellegi. Catilina, ut de illo scripserunt, qui nosse potuerunt, frigus, sitim, famem ferre poterat eratque patiens inediae, algoris, uigiliae, supra quam cuiquam credibile est, ac per hoc suis et sibi magna praeditus fortitudine uidebatur. sed haec fortitudo prudens non erat-mala enim pro bonis eligebat —, temperans non erat — corruptelis enim turpissimis foedabatur —, iusta non erat — nam
Abbreviated transcription (Latin):
la non ẽ: etiam si aliquo mõsimilis esse uideatur. Sunt eĩ ut scis quedã uicia. ui¬
tia sed astutia. Nunc eĩ eam dico astutiam. que usitatius in maliciosis intelligi et
uocari solet. nõ sicut nrã loqui scriptura cõsueuit que sepe astutiam in bono pomĩt. Unde
est. astuti ut serpentes. et illud. Ut et innocẽtibus astutie. Ꝙꝙͣ et apud illos romane lingue
disertissimus dixerit. neq illi tamen ad cauendũ dolus aut astutia deerant: astutiam po¬
nens in bono. Sed apud illos rarissimũ: apud nrõs autem frequentissimũ ẽ. Itemq i
partib temperantie apertissime contraria ẽ effusio parsimonie: ea uero que tenacitas
dici uulgo solet. uicium quid̾ tamẽ parsimonie simile non natura sẽd fallacissmã specie
Item dissmlitudine: manifesta contraria ẽ iusticia iusticie olet autẽ quasi nitari

Expanded text:
illa non est, etiamsi aliquo modo similis esse uideatur. Sunt enim, ut scis, quaedam uitia uiilla non est, etiamsi aliquo modo similis esse uideatur. Sunt enim, ut scis, quaedam uitia uitia sed astutia. nunc enim eam dico astutiam, quae usitatius in malitiosis intellegi et uocari solet, non sicut loqui nostra scriptura consueuit, quae saepe astutiam in bono ponit, unde est: astuti ut serpentes et illud: ut det innocentibus astutiam. quamquam et apud illos Romanae linguae disertissimus dixerit: neque illi tamen ad cauendum dolus aut astutia deerat astutiam ponens in bono; sed apud illos rarissimum, apud nostros autem frequentissimum est. itemque in partibus temperantiae apertissime contraria est effusio parsimoniae; ea uero, quae tenacitas etiam uulgo dici solet, uitium est quidem, tamen parsimoniae simile non natura sed fallacissima specie. item dissimilitudine manifesta contraria est iniustitia iustitiae; solet autem quasi imitari
Abbreviated transcription (Latin):
Quo mõ autem fieri possit ut etiam si hoc de uirtutib uerũ ẽ. nõ tñ ideo ecogamur fateri
ualitatẽ omĩum peccatorum: ꝙͣtũ possum adiuuãte dnõ aperire conabor. Qd̾ si effi
approbabis. Ubi cause defuero. tu supplebis. Certe hnic persuadent qui unã uirtutẽ ha¬
uerit habere om̃s. et omnes deesse cui una defuerit. qd̾ prudentia. nec ignauã. nec
sta. nec intẽperans pt̃ eẽ. Nam si aliquid horum fuerit: prudentia non exit᷑. Porro si prudẽ¬
a tunc̾ erit si et fortis t iusta et temperans sit. profecto ubi fuerit. secum h cetera
Sic̃ et fortitudo. imprudens eẽ nõ pt̾. uel nitemperans uel miusta. Sic temperantia: ne
sse ut prudens. fortis et iusta sit. Sic iusticia non est: si non sit prudens. fortis. et i¬
perans. I̾ta ubi est uera aliqua earum: et alie similiter sunt. Ubi autem alie desunt ue

Expanded text:
quomodo autem fieri possit, ut, etiam si hoc de uirtutibus uerum est, non tamen ideo cogamur fateri quomodo autem fieri possit, ut, etiam si hoc de uirtutibus uerum est, non tamen ideo cogamur fateri aequalitatem omnium peccatorum, quantum possum, adiuuante domino aperire conabor. quod si effecero, adprobabis, ubi causae defuero, tu supplebis. Certe hinc persuadent, qui unam uirtutem habuerit, habere omnes et omnes deesse, cui una defuerit, quod prudentia nec ignaua nec iniusta nec intemperans potest esse; nam si aliquid horum fuerit, prudentia non erit. porro, si prudentia tunc erit, si et fortis et iusta et tempeians sit, profecto, ubi fuerit, secum habet ceteras. sic et fortitudo inprudens esse non potest uel intemperans uel iniusta; sic temperantia necesse est ut prudens, fortis et iusta sit; sic iustitia non est, si non sit prudens, fortis et temperans. ita, ubi uera est aliqua earum, et aliae similiter sunt. ubi autem aliae desunt, uera
Abbreviated transcription (Latin):
nos omnib philosophorum auctoritatib firior est. Et illud quid̃ de uirrutib et uici
si ueraciter dr̃: nõ est cõsequens ut pp̃ hoc omĩa peccata sint paria. Nam illud de inseparabłitate
iartutũ insi forfitan fallor. tamen si uerum menii. quo uix memini. oĩb phĩs plac
qui easdẽ uirtutes agende uite necessarias eẽ dixerunt: hoc autem de parilitate peccatoꝵ
stoici ausi sunt disputare. contra omnẽ sensum generis humani. Quam eorum
uanitatem in iouimano illo qui in hac sentencia stoicus erat. in aucupandis autem
efensandis uoluptatib epicureus: de scripturis sanctis dilucidissime cõuicisti.
qua tua suauissina et preclarissima disputatõe satis euidenter apparuit. nõ placuisse an¬
ctoribus nostris. uel ipsi potuis que per eos locuta est ueritati: oña paria esse peccata.

Expanded text:
nos omnibus philosophorum auctoritatibus firmior est. Et illud quidem de virtutibus, et vitiis, nos omnibus philosophorum auctoritatibus firmior est. Et illud quidem de virtutibus, et vitiis, si ueraciter dicitur, non est consequens, ut propter hoc omnia peccata sint paria. nam illud de inseparabilitate uirtutum, etsi forsitan fallor, tamen, si uerum memini, quod uix memini, omnibus philosophis placuit, qui easdem uirtutes agendae uitae necessarias esse dixerunt. hoc autem de parilitate peccatorum soli Stoici ausi sunt disputare contra omnem sensum generis humani; quam eorum uanitatem in Iouiniano illo, qui in hac sententia Stoicus erat, in aucupandis autem et defensitandis uoluptatibus Epicureus, de scripturis sanctis dilucidissime conuicisti. in qua tua suauissima et praeclarissima disputatione satis euidenter apparuit non placuisse auctoribus nostris uel ipsi potius, quae per eos locuta est, ueritati omnia paria esse peccata.
Abbreviated transcription (Latin):
si autem persõnas accipitis peccatũ operanñ: redarguti a lege quasi transgressor
Uide quẽ ad mod̾ transgressores legis appellat: qui dicũt diuiti sede hic. et pauperi sta
¶ Unde ne putarent cõtẽptibile esse peccatum in hac una re legẽ transgredi: seci
adiunxit. Quicunq autẽ totã legem seruauerit. offendat autẽ muno: factus est oũĩ
sores. Que cum ita sint. consequens uidetur insi alio mõ intelligendũ ostendatur
ut qui dixerit diuiti sede hĩc. et pauperi st̃a illic. huic nõ honorẽ quẽ illi deferens. et ido
u. et blasphemus. et adulter. et homicida: et ne qd̾ longũ est cuncta cõmemorem
reus criminum omnium uidicandus est. Offendens quippe muno factus est omniũ res
enim qui unã uirtutem habet. omnes ht̃: et qui unam nõ ht̃: nullã ht̃. Hoc̃ si u
rum ẽ cõfirmatur ista sententia. Sed ego eam exponi uolo nõ cõfirmari: que per se ipsã

Expanded text:
onas accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege, quasi transgressores. Vide quemadmodum transgressores legis appellet qui dicunt diviti, Sede hic, et pauperi, Sta illic. Unde, ne putarent contemptibile esse peccatum in hac una re legem transgredi, secutus adjunxit: Quicunque autem totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium gressores. Quae cum ita sint, consequens videtur, nisi alio modo intelligendum ostendatur, ut qui dixelatres et blasphemus et adulter et homicida et, ne — quod longum est — cuncta commemorem, reus omnium criminum iudicandus sit; offendens quippe in uno factus est omnium reus. At enim, qui unam uirtutem habet, omnes herum est, confirmatur ista sententia. Sed ego eam exponi volo, non confirmari, quae per seipsam apud
Abbreviated transcription (Latin):
meas. et me corrigere non graueris. Infelix est enim qui non tantos et tam
sanctos studiorũ tuorũ labores et digne honorat: et de his dnõ deo nrõ cuius munere
is es. grãs agit. Uñde cum libentius debeã a quolib discere quod mutiliter igno
ꝙͣ promptius quostb docere qd̾ scio: ꝗͣto iustius abste hoc caritatis debitũ flagito.
cuius doctrina in noĩe et adiutorio diñ. tantum in latina lingua ecclesiastice littere
adiute sunt. ꝗͣtum mĩꝙͣ antea potuerũt: Naxime tamẽ istam sentenciam quicũq
totam legem seruauerit. offendat autẽ ĩ uno. factus est oĩum reus. si quo alio mõ
expom melius posse nouit dilectio tua. per dnm̃ obsecro. ut id nobiscũ cõmuincare
digneris.

Expanded text:
admoneas et me corrigere non graueris. infelix est enim, qui non tantos et tam admoneas et me corrigere non graueris. infelix est enim, qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat et de his domino deo nostro, cuius munere talis es, gratias agit. unde cum libentius debeam a quolibet discere, quod inutiliter ignoro, quam promptius quoslibet docere, quod scio, quanto iustius hoc abs te caritatis debitum flagito, cuius doctrina in nomine et adiutorio domini tantum in Latina lingua ecclesiasticae litterae adiutae sunt, quantum numquam antea potuerunt! maxime tamen, istam sententiam: quicumque totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus esexponi melius posse novit tua dilectio, per Dominum obsecro, ut id nobiscum communicare digneris.
Abbreviated transcription (Latin):
idũ se eẽ peccato: Que igitur spes ẽ. insi superexaltet mia iudiciũ. ¶Sed erga illos
ne dando. Hilarem eĩ datorem diligit deus. Deniq sanctus iacobus iam ex isto loct
de misericordie operib loquitur: ut quos uehementer illa sentencia terruerat cõsoletur:
dmonet quomõ etiam peccata quotidiana. smne quib hic non uiuitur. quotidiam
remediis expientur. Ne homo qui cũ in uno offenderit sit omniũ reus in multis offen
qr in multis offẽdimus om̃s: magnũ aggere reatus sui minutatĩ collecta ad tribi¬
ando mereatur sibi dimitti peccata. reddiq promissa. ¶Multa dixi quib ti
diũ fortassis afferrẽ: qui tamen hec que approbas non expectas discere. qd̾ ea docere cõ¬
ti. Si quid autem est meis ꝙͣtum adrẽ ipsam pertinet. nã quali eloquio explicat.
sint nõ minis curo. si quid ergo in eis ẽ qd̾ eruditionẽ offendat tuam. queso lit rescribẽdo

Expanded text:
dum se esse a peccato? quae igitur spes est, nisi superexultet misericordia iudicio sed erga illos,ne dando ? hilarem enim datorem diligit deus. denique sanctus Iacobus iam ex isto loco de misericordiae operibus loquitur, ut, quos uehementer illa sententia terruerat, consoletur, cum admonet, quomodo etiam peccata cotidiana, sine quibus hic non uiuitur, cotidianis remediis expientur, ne homo, qui, cum in uno offenderit, fiat omnium reus, in multis offendendo, quia in multis offendimus omnes, magnum aggerem reatus sui minutatim collectum ad tribudonando mereatur sibi dimitti debita reddique promissa. Multa dixi, quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tamen adprobas, non expectas discere, quia ea docere consuesti. si quid autem est in eis, quantum ad res ipsas pertinet — nam, quali eloquio explicata sint, non nimis curo —, si quid ergo est in eis, quod eruditionem offendat tuam, quaeso, ut rescribendo
Abbreviated transcription (Latin):
mam. de quã satis dixi quod dicendũ putaui. eãdẽ legẽ libertatis cõmendans: sic loqui¬
mĩm inquit et sic facite. sicut per libertatis legẽ incipientes iudicari. Et quoniã quid
pauloante dixerit nouit. qm̃ in multis offendiius ommes: suggerit domincã t
tidianam quotidiams. et si leuiorib tamẽ uulnerib mediciã. łudiciũ eĩ inquit s̃me
miã. illi qui nõ facit mĩam. hincienu et dñs. Dimittite inquit et dimittetur uobis.
tur. s qui per miam prestiterunt. Beati enim misericordes qr ipsis iiserebitur. Etꝰ
hoc utiq iustum ẽ: ut dimittatur eis qr dimiserũt. et detur eis qr dederunt.
quippe deo et misericordia uidicanti: et iudiciũ miseranti. propter qd̾ ei dr̃. Nisericordi
cordia quasi securus expectat: iram iustissimam prouocat. quã timiens ille dicit. Ne in

Expanded text:
mam, de qua satis dixi quod dicendum putavi, eamdem legem libertatis commemorans, Sic loquimam, de qua satis dixi quod dicendum putavi, eamdem legem libertatis commemorans, Sic loquimini, inquit, et sic facite, sicut per legem libertatis incipientes judicari. Et quoniam quid paulo ante dixerit, novit, quoniam in multis offendimus omnes, suggerit dominicam tanquam quotidianam quotidianis, etsi levioribus, tamen vulneribus medicinam. Judicium enim, inquit, sinecit misericordiam. hinc enim et dominus: dimi ttite, inquit, et dimittetur uobis; tur, sed qui misericordiam praestiterunt. beati enim misericordes, quia ipsorum miserebitur deus. et hoc utique iustum est ut dimittatur eis, quia dimiserunt, et detur eis, quia dederunt. inest quippe deo et misericordia iudicanti et iudicium miseranti. propter quod ei dicitur: misericordicordia quasi securus exspectat, iram iustissimam prouocat. quam timens ille dicit: ne in