comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Crecens es sẽꝑ m̃daces: male bestiȩ. uentres pigͥ. Testimo¬
niũ ħ uerũ ẽ. Qdã ex cretensib melioratꝰ ꝑ discipli¬
nã dñicã qͥd sentiendũ eẽt de cretensib in doctis ex¬
p̾ssit: qd̾ ⁊ mali eẽnt ⁊ ociosi uellent comedẽ. Malicia
enĩ pasci uolebant: qͥ c̃ nicħ ꝓsint. gestiunt ⁊ noc̾e̾.
Duplex gͦ malũ ÷. lales erant ⁊ cretenses. Vnde istũ
ꝓpħam appellat: s in causa cretensiũ. Iã enĩ uera
possibille:. Quã obcausã argue illos dure ut samisĩ
in fide: ñ intendentes iudaicis fabuł ⁊ mandatis ho¬
minũ a u̾santiũ se au̾itate. Insistendũ p̾cip̃ incor
in lege nemo iustificat᷑ ap̃dm̃: ꝗͣtomag̃ in manda-¬

Expanded text:
Cretenses semper mandaces, malae bestiae, ventres pigri. Testimonium hoc verum est. Quidam ex Cretensibus melioratus per disciplinam Dominicam, quid sentiendum esset de Cretensibus indoctis expressit, quod et mali essent, et otiosi vellent comedere, malitia enim pasci volebant, qui cum nihil prosint, gestiunt et nocere. Duplex ergo malum est. Tales erant Cretenses; unde istum prophetam appellat, sed in causa 314 Cretensium. Tam vera enim possibile est. Quam ob causam argue illos dure, ut sani sint in fide, non intendentes judaicis fabulis et mandatis hominum aversantium se a veritate. Insistendum praecipit in in Lege nemo justificatur apud Deum, quan
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ eẽ imȩpła ad romanos sigc̃at: iccͥco ñc singła de¬
licta describens m̃bra appellat: ut pꝰ acceptã ac ser-¬
uatã eugłicã de saluatoris plenitudme rõem bonȩ
uitȩ oꝑã darent abstinentes se ab oĩ t̃pidine. ⁊ desid̾io
malo: qͥ possint ꝑitiȩ diune fructũ ñ amitt̾et Multũ
scit uoluntatẽ dnĩsui ⁊ ñ paruerit: uapulabit mł¬
tis. Auaritiã tñ idolat̾ȩ cõparauit: ut nicħ illa scelera¬
tiꝰ demostͣret. Sub uno nõie duo pessima ⁊ ĩpia gn̾ra
designauit: q̃ oĩ rõe monet fugienda. Primũ enĩ ⁊ ꝑ¬

Expanded text:
corpus esse in epistola ad Romanos significat . Idcirco singula delicta describens, membra ea appellat, ut post acceptam, ac servatam Evangelicam de Salvatoris plenitudine rationem, bonae vitae operam darent, abstinentes se ab omni turpitudine, et desiderio malo, quo possint peritiae divinae fructum non amittere. Multum scit voluntatem domini sui, et non paruerit ei, vapulabit mtur. Avaritiam tamen idololatriae comparavit, ut nihil illa scelestius demonstraret. Sub uno nomine duo pessima et impia genera designavit, quae omni ratione monet fugienda. Primum enim
Abbreviated transcription (Latin):
it in apłis ꝗͣ in ꝓpħis. uit ꝓmpciores illos fac̾et cirra
miores ꝑ qd̾ digni effecti adutilitatis ꝓfectũ ficdĩ suȩ
addiscẽnt sensũ. Quẽ admod gͦ accepistis xp̃m iħm¬
dñm in ipso abulate: radicati ⁊ edificati in ipso⁊
firmatifide sic̃ ⁊ docti estis ãbulantes in illa c̃gr̃ar
accione. hoc monet ⁊ hortat᷑. ne deuotio eoꝵ minu¬
eret᷑ : ⁊ recedent a fide ꝗͣ fuerant assecuti: i pͣius
ces ddolose ⁊ c̃ simulatione annunciantes xxp̃m: qͦs
euitari monet magna cautelaͣstabiles ⁊ firmi su¬
pͣ fundam̃tũ tͥnitatis. spe fut᷑oꝵ grã ub̾ẽ agẽt suꝑmĩad̾i.¬

Expanded text:
radmiores, per quod digni effecti ad utilitatis profectum fidei suae addiscerent sensum. Quemadmodum igitur accepistis Chrinum, in ipso ambulate, radicati et aedificati in ipso, et confirmati fide, sicut et docti estis, ambulantes in illa cum gratiarum actione. Hoc monet et hortatur ne devotio eorum minueretur, et recederent a fide, quam fuerant assecuti, et pravices, dolose et cum simulatione annuntiantes Christum, quos evitari monet magna cautela; ut stabiles et firmi supra fundamentum Trinitatis, spe futurorum gratias uberes agerent super mi
Abbreviated transcription (Latin):
despatione futĩ: uĩ ast̾s assignantes. carnali rõni ob¬
noxũ : negͣuia c̾denda sint sustolli posse in cȩlo ł lema
uenire ad tr̃as. aut aliqͥd corꝑeũ sine rerũ ãmiocio¬
ne gnari: repugnãtes pocentiȩ ac ꝓuidentiȩ dĩ. Sci¬
unc enĩ legidiuinis uet̾ib hebreoꝵ uoluminib

Expanded text:
e futuri, omnem vim astris assignantes carnali rationi obnoxii, ne gravia credenda sint sustolli posse in coelo, neve levia venire ad terras, aut aliquid corporeum sine rerum admistione generari, repugnantes potentiae ac providentiae Dei. Sciunt enim l
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt ex resurrectione mortuoꝵ: redditapͥstina uita.
A ñ oĩa enĩnatꝰ ÷ de dõ: ut cuncta crearet q̃ ñ erant. Itn
aũ accepta carne de uͥgine natꝰ ẽ: ut peccatũ qd̾ ex
uͥgine eua intͣuerat in mundũ aboleret. Natꝰ gͦ ⁊ ma¬
tuus resurrexit. ut q̃ pͥmũ fec̾at. pꝰ ea it̾m recrearet.
Qͥa ꝑerrorẽ fueranc uelut mortua: ut sẽꝑ moĩ uita sit
pͥmꝰ ⁊ pͥnceps. Qͥa in ipso cõplacuit õem plenitudinẽ
in habitare. Penitudo in ipso ẽ ⁊ manet. qr oĩa pot̃

Expanded text:
et ex resurrectione mortuorum, reddita pristina vita; ante omnia enim natus est de Deo, ut cuncta crearet, quae non erant. Iterum autem accepta carne de virgine natus est, ut peccatum quod ex virgine Eva intraverat in mundum, aboleret. Natus ergo, et mortuus resurrexit, ut quae primum fecerat, postea iterum recrearet; quia per errorem fuerant velut mortua, ut semper in omni vita sit primus et princeps. Quia in ipso complacuit Patri omnem plenitudinem inhabitare. Plenitudo i
Abbreviated transcription (Latin):
simulatione religionis ⁊ humilitate aĩ aduexationẽ
corꝑis: ñ in honore aliqͦ ad saturitatẽ ⁊ diligentiã car¬
nis. hinc se sapientiȩ rõem hab̾e putant: qr tͣditioni
humanȩ nom̃ religionis ãplicant. ut religio appel¬
let᷑: c̃ sit sacͥlegiũ. Qͥa qd̾ ꝯtͣ auctorẽ ÷: sacͥlega m̃te in¬
uentũ ẽ. Nom̃ gͦ fingit: ut falsa q̃ st̃. possit uera assere¬
re: ⁊ humanas m̃tes in tra humiliat. ne se erigant
ad suꝑna ÷ ut tr̃ena colentes excidant a suꝑnis cȩle
capiti suo. ut restaurent᷑ in illo honorati effecti: qͣsi
pͥma parte corꝑis truncati. toto se dantes mundo ad
sensũ carnis explendũ. Sagina enĩ carnał sensꝰ tͣcli¬

Expanded text:
ne religionis, et humilitate animi ad vexationem corporis, non in honore aliquo ad saturitatem et diligentiam carnis. Hinc se sapientiae rationem habere putant, quia traditioni humanae nomen religionis applicant, ut religio appelletur, cum sit sacrilegium; quia quod contra auctorem est, sacrilega mente inventum est. Nomen ergo fingit, ut falsa quae sunt, posset vera asserere; et humanas mentes in terra humiliat, ne se erigant ad superna: aut terrena colentes excidant a supernis coelcapiti suo, ut restaurentur in illo honorati effecti: sed quasi prima parte corporis truncati, totos se dantes mundo ad sensum carnis explendum. Sagina enim carnalis sensus tradi
Abbreviated transcription (Latin):
in eugłiis astrologiã: ñ in apło geomecͥcã. ñ in ꝓpħa a
rimeticã nec musicã. Q iccirco despecta st̃ a nr̃is: qi ad
salucẽ ñ ꝑtinent. s mag̃ mittunt in errorẽ ⁊ auocañ
a dõ: ut dũ his student rõtinationũ disputationib cu¬
rã aĩȩ suȩ ñ agant. Quȩ enĩ tã uera sapientia ẽ nͥ cogno

Expanded text:
in Evangeliis astrologiam, non in Apostolo geometriam, non in propheta arithmeticam nec musicam: quae idcirco despecta sunt a nostris, quia ad salutem non pertinent, sed magis mittunt in errorem, et revocant a Deo, ut dum his student ratiocinationum disputationibus, curam animae suae non habeant. Quae enim tam vera sapientia est, nisi cogno
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓuidentia dĩ reqͥsunt oᷤ ut gͣtuito dĩ gr̃ã ꝯ seq̃rent᷑ re¬
deuntes ad eũ ĩ c̃scientia munda. ut indie iuditiĩdũ
nicħ erroris uet̾is inueniret᷑ in his: ad corꝑarent᷑ crea¬
tori suo.Qͥ ut ꝓdee̾t huma nognr̃i incarnat᷑ hõ factꝰ::
ut in carne sua uinc̾e̾t mortẽ. Siqͥdẽ ꝑ seu̾atis in fide

Expanded text:
et providentia Dei requisivit eos, ut gratuito Dei gratiam consequerentur, redeuntes ad eum in conscientia munda, ut in die judicii, dum nihil erroris veteris inveniretur in his, adcorporarentur creatori suo, qui, ut prodesset humano generi, incarnatus homo factus est, ut in carne sua vinceret m
Abbreviated transcription (Latin):
dicet caritatẽ. cuiꝰ filiꝰ nc̃usq in uirias patit᷑ ꝓ nob̾.
N ẽ gͥ intellegi uult qͦ causa scribit ad eos c̃ dic̃. si tñ ꝑse¬
u̾atis infide fundati: ut serrent tẽ ꝓdee̾ sibi passionẽ
xp̃i. si in accepta fide man̾e̾nt. Iccirco enĩ oĩ potentia
rauit: ut doc̾et in ipso solo spẽ poneudã: qr ipsiꝰ sc̃¬
a ñ enĩ õs ẽ ⁊ cuncta ipsi costant: qr in oĩb ipse pͥmatũ
filiꝰ dei ÷ caput oĩspͥncipatꝰ ⁊ pͥncipii. suiꝰ eugłm p̾di¬

Expanded text:
aedicet charitatem, cujus Filius nunc usque injurias patitur pro nobis. Nunc igitur intelligi vult qua causa scribit ad eos, cum dicit: Si tamen perseveratis in fide fundati; ut scirent tunc prodesse sibi passionem Christi, si in accepta fide manerent. Idcirco enim omnipotentia ravit, ut doceret in ipso solo spem ponendam; quia ipsiusAnte omnes enim est, et cuncta in ipso constant, quia in omnibus ipse primatum Filius Dei, caput omnis principatus et principii, cujus
Abbreviated transcription (Latin):
nitionẽ mist̾ũ dĩ in xͦ in qͦ st̃ om̃s chesauri sapientiȩ
⁊ scientiȩ absconditi. N seminꝰ sollicitũ ꝓ his qͦs in car¬
ne minime uidic ꝗͣ de ilł erat qͥb p̃sens p̾dicabat te¬
stat᷑ ut scirent ñ minori affectu diligi se ab eo. qr eos
ñ uid̾at. ꝗͣ cęt̾os ap̃ qͦs erat diligebat: ut foueret aiõs
eor in caritate. ⁊ ꝓmpti fierent ꝑ epłam ⁊ agnitionẽ
acciꝑent sacͣm̃ti dĩ in xͦ ⁊ adu̾tentes has e̾e sapientiȩ
⁊ scientiȩ diuitias. si agnoscat᷑ xp̃c in ditatis suȩ pleni¬
uirtꝰ in eo ÷. Ecc ipso enĩ hñt õs. Unꝰ enĩc̃sit: oĩa pot̃. Qt¬

Expanded text:
 in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi. Non se minus sollicitum pro his, quos in carne minime vidit, quam pro illis erat, quibus praesens praedicabat, testatur; ut scirent non minore affectu diligi se ab eo, quia eos non viderat, quam caeteros apud quos erat, diligebat; ut foveret animos eorum in charitate, et prompti fierent per epistolam, et agnitionem acciperent sacramenti Dei in Christo, advertentes has esse sapientiae et scientiae divitias, si agnoscatur Christus in deitatis suae plenivirtus in eo est. Ex ipso enim habent omnes. Unus eni
Abbreviated transcription (Latin):
ret c̃errore qͦdã discrepare cepissent ab inuicẽ. necĩ
⁊ abauctore. Est enĩ adhucerror in carnalib cȩł hu¬
miliauit eũ in carnando illũ: ut hõ factꝰ ostendet
ac docet qͦmͦ possent ea q̃ in firmam̃to st̃. ⁊ suꝑ tr̃ã recon¬
ciliari c̾atori. Qd̾ ut ad ꝑfectũ ꝑducet. occidi se pass:
a morte scd̾a teneri ñ possent: ut doctͥna eiꝰ fruecu brã
pͥmȩ insticutionis: ⁊ oĩa facta ꝑ ipsũ uiu̾ent in ipso qͣst¬

Expanded text:
ret, cum errore quodam discrepare jam coepissent ab invicem, nec non et ab auctore est enim adhuc error in carnalibus coelis humiliavit eum, incarnando illum, ut homo factus ostenderet ac doceret quomodo possent ea, quae in firmamento sunt, et super terram reconciliari Creatori. Quod ut ad perfectum perduceret, occidi se passusa morte secunda teneri non possint; ut doctrina ejus fructum haberet primae institutionis, et omnia facta per ipsum vi
Abbreviated transcription (Latin):
suã ñ solũ neglegit creatorẽ uerũ ꝑseqͥ t᷑ amantes eũ ut ⁊
ipsi similit̃ pacientes sint. ut sub portent ꝓbra ⁊ maledicta
infideliũ ł si illata fuerit p̃ssura: expectantes iuditiũ dĩ
nec dubitantes de eo. Magis aũ gaudentes in ꝓmissa uita
c̃graꝵ actionibꝰ dõ qͥ dignatꝰ aduocare ⁊ induce gc̃es in ꝓ¬

Expanded text:
sequitur amantes eum: ut et ipsi similiter patientes sint, ut supportent probra et maledicta 264 infidelium, vel si illata fuerit pressura, exspectantes judicium Dei, nec dubitantes de eo, magis autem gaudentes in promissa vita cum gratiarum actionibus Deo, qui dignatus est advocare et inducere gentes in
Abbreviated transcription (Latin):
tionc̃ remissionẽ pecc̃oꝵ. In huiꝰ filiĩ sui regñ tͣnotulit nos
ds̃ ꝑquẽ nos redemic ⁊ manu misit. Lenussio enĩ pecc̃oꝵ
lib̾os fac̃ ut lib̾ati debitis ceneri obnoxii ñ possint. Nam
sine fide xͥ nullꝰ egresrꝰ de inferno ÷ qr obligat᷑ pecc̃is exi¬
re ianuas tartari ñ pot̃. Qͥ ⁊imago dĩ inuisibił. Dĩ ima

Expanded text:
tulit nos Deus, per quem nos redemit, et manumisit; remissio enim peccatorum liberos facit, ut liberati debitis, teneri obnoxii non possint. Nam sine fide Christi nullus egressus de inferno est; quia obligatus peccatis exire januas tartari non potest. Qui est imago invisibilis Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
te c̾ati sumꝰ renatim baptismatẽ iccirco ut in eo mane¬
amꝰ. m̃datiũ depon̾ẽ iubem᷑ assũpta u̾itate. nec dolo a-¬
liqͥd c̃ fr̃e age̾. ut qr uniꝰ corꝑis m̃bra sumꝰ. causis nr̃is in
u̾itate inuicẽ faueamꝰ. Irascimini ⁊ nolite peccare. Qñ
irasciqͥs ñ pot̃ ꝓ hibi qͥppe c̃ ira motꝰ sit nat᷑ał ꝯceptꝰ ex
causis qͥ solet ad ꝓfectũ ꝑtinẽ delinq̃ntis. ĩccuro irascen¬
dũ dic̃ s cõmonet ne ꝑ irã peccet᷑. Solemꝰ enĩ modũ e¬
g̾di dũ irascim̾: ⁊ inuenim̾ ipsi peccare qͥ peccantes
ũ qͥs iustũ se p̾beat delinq̃nti: qr solent qͥdã sic peccare:
tis. Hinc ÷ unde salomon. noli in qͥt it᷑ eẽ multũ: qr ÷ qͥ¬

Expanded text:
tia creati sumus, renati in baptismate; idcirco ut in eo maneamus, mendacium deponere jubemur, assumpta veritate, nec dolo aliquid cum fratre agere; ut quia unius corporis membra sumus, causis nostris in veritate invicem faveamus. Irascimiquippe cum ira motus sit naturalis, conceptus ex causis, qui solet ad profectum pertinere delinquentis 244 idcirco irascendum dicit , sed commonet ne per iram peccetur. Solemus enim modum egredi, dum irascimur et invenimur ipsi peccare, qui peccantes um quis justum se praebeat delinquenti: quia solent quidam sic peccare, tis. Hinc est unde Salomon: Noli, inquit, justus esse
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃.: ⁊ int̾ ea q̃ ad hoiẽ ꝑtinentꝰ. Et patres nolite ad
iracundiã ꝓuocare filios ur̃os s: educate illos in disci¬
plina. ⁊ correptione dñi. Ut lex possit seruariqͥ cautũ
⁊ ut filũ honorificent parentes. parentib qͦq alia lex
ab apło dat᷑. ut sic imbuant filios ne mandata legis ꝯtẽp¬
nant qr sim timore dñi fuerint enutͥti: poter̃ obserua¬
re q̃ p̾cepta sc̃. Nã si adirã ꝓuocant filios: nec ipsi mo¬
dũ legis eustodiunt. Cog̾e enĩ eos uident᷑ ut p̾uaricatoreᷤᷤ
inueniant᷑ In ira enĩ nemo agnosc̃ qͥd sit utile. Iocireo tẽ¬
pantiã parentũ exẽplo debent ad disce̾. ut q̃ utilia st̃.
sectent᷑. Meminisse enĩ debent patres qi ⁊ ipsi fuer̃ fi¬
lũ. ⁊ noluert̃ utiq exacerbari a pr̃ib. ł ilii qͦq cognos¬
c̾e debent qd fut̾i st̃ patres: ⁊ nolt̃ in honorari ab eis. Ie¬
cireo utͥq exibe ant inuicẽ qd̾ exqͥrt̃ ad inuicẽ. Serui

Expanded text:
 patres, nolite ad iracundiam provocare filios vestros: sed educate illos in disciplina et correptione Domini. Ut Lex possit servari, qua cautum est, ut filii honorificent parentes: parentibus quoque alia Lex ab Apostolo datur, ut sic imbuant filios, ne mandata Legis contemnant; quia si in timore Domini fuerint enutriti, poterunt observare quae praecepta sunt. Nam si ad iram provocant filios, nec ipsi modum Legis custodiunt; cogere enim eos videntur, ut praevaricatores inveniantur. In ira enim nemo agnoscit quid sit utile; idcirco temperantiam parentum exemplo debent addiscere, ut quae utilia sunt, sectentur. Meminisse enim debent patres, quia et ipsi fuerunt filii, et noluerunt utique exacerbari a patribus. Filii quoque cognoscere debent quod futuri sunt patres, et nollent inhonorari ab eis. Idcirco utrique exhibeant invicem, quod exquirunt ab invicem. Servi,
Abbreviated transcription (Latin):
dño: ⁊ inpotentia uirtutis eiꝰ. P ost oĩa mita ⁊ hortam̃ta ⁊
disciplinȩ ordinẽ cditũ religiose ⁊ dispositionẽ mist̾ũ ma¬
nfestã. robustos illos uult et infide fidutia potestatis di÷
ut scientes firmã ec̃ spẽ ꝓmissionis. ꝓmpti sint circa obseqͥa
dĩerigentes gub̾nacła ꝯtͦ fluctꝰ excitosi prudentia inimi¬
ci. Tẽpestatẽ enĩ dĩ seruis cõmouet: s ipse naufragiũ fac. In
duminiuos armis dĩut possitis stare adu̾sũ nationes. Ar-¬
ma dĩ fides ÷ stabił ꝓq̃ solã sẽꝑ uictꝰ ⁊ sathanas. Qm̃ ñ ÷ uob̃¬

Expanded text:
st omnia monita et hortamenta, et disciplinae ordinem traditum religiose, et dispositionem mysterii manifestam, robustos illos vult esse in fide fiducia potestatis Dei; ut scientes firmam esse spem promissionis, prompti sint circa obsequia Dei, erigentes gubernacula contra fluctus excitos imprudentia inimici. Tempestatem enim Dei servis commovet, sed ipse naufragium facit. 250 Induimini vos arma Dei, ut possitis stare adversus nationes. Arma Dei fides est stabilis
Abbreviated transcription (Latin):
piendũ sermonẽ dĩ. Multis gͦ dieb cõmoratꝰ ap̃ eos
ad aliud sic̃ galathȩ s: ꝑmanser̃t in fide ñ recipien
sito cord eoꝵ In hoꝵ enĩ laudẽ. alioꝵ uituꝑatio ꝯtine¬
t᷑. Chorintiu multo tp̃r audientes apłm. recedente
eo ab eis apseuso apłis fuerant eu̾sĩ unde isti iure laudad

Expanded text:
piendum sermonem Domini. Multis ergo diebus commoratus apud eos,ad aliud, sicut Galatae: sed permanserunt in fide, non recipientsito cordis eorum. In horum laude aliorum vituperatio continetur: Corinthii enim multo tempore audientes Apostolum, recedente eo, a diversis pseudoapostolis fuerant eversi: unde isti jure lauda
Abbreviated transcription (Latin):
a monent᷑. ut ⁊̃ aĩas suas ꝓ ilt ponant: cause sint¬
dilectionis ⁊elũ hñtes circa affectũ eaꝵ ⁊ disciplinã.
ut religiosȩ ⁊ scẽ sint. Suũ corpꝰ dilig̃ qͥ urorẽ suã di¬
ligit. Nat̾ali ratione mulier portio corꝑis uiri : Ae
ꝑħ uir in muliere se ipsũ dilig̃ qmͦ si fornicet᷑ inse
ipsũ peccat. qr duo in carne una st̃. Nongͦ ꝑsonȩ¬

Expanded text:
admonentur; ut etiam animas suas pro illis ponant, causa dilectionis zelum habentes circa affectum earum et disciplinam, ut religiosae et sanctae sint. Suum corpus diligit, qui uxorem suam diligit. Naturali ratione mulier portio corporis viri est, ac per hoc vir in muliere se ipsum diligit; quomodo si fornicetur, in se ipsum peccat, quia duo in carne una sunt. Non e
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantia st̃ qr nemo uidet in tenebris. Ignorantia
uͦ gcilitaᷤ ÷ siue ꝑfidia: aqͣ dĩgr̃a aofidẽ tracti s̃t. Facti lux
id ⁊ u̾itas. qr in luce manifestant᷑ quȩ st̃. Deniq paga¬
ni intenebris mistica sua celebrantes: in speleo uela¬
tis ocłis illudunt᷑. Ex his xp̃iani facti cognita u̾i¬
tate filii lucis dñr. qr ds̃ lux ÷. cuiꝰ fidẽ inu̾itate sus¬
cipiunt᷑. Ut filiĩ lucis ambulate̾. Nã fructꝰ lucis
sine timore fiunt. Tenebraꝵ aũ oꝑa in occultoqr il¬
licita st̃. Oẽ enĩ pecẽm palã fieri timetꝰ. ꝓbate qͥd sit qd̃
placet dõ. Ex magnificentia sc̃ĩtatis ⁊ bonitatis ꝑpen¬
uͦ. plena ⁊ ꝑfecta iꝰticia ⁊. Ec᷑ nolite cõmunicare oꝑi¬
b in fructuosis tenebraꝵ. Monet ne maloꝵ actib ꝑ con¬
sensũ polluam̃ qͥ st̃ infructuosi erga bonũ:⁊ q̃stuosi
t̃pe ÷ &iam dice. Ñ solũ alienos uult eẽ eos a mał actibꝰ:
s ⁊ arguere mala facta eoꝵ qͥ in occulto t᷑pit̃ oꝑant᷑.

Expanded text:
ignorantia sunt; quia nemo videt in tenebris: ignorantia vero gentilitas est, sive perfidia a qua Dei gratia ad fidem tracti sunt, facti lux, id est, veritas; quia in luce manifestantur, quae sunt. Denique pagani in tenebris mystica sua celebrantes in spelaeo velatis oculis illuduntur. Ex his christiani facti cognita veritate filii lucis dicuntur, quia Deus lux est, cujus fidem in veritate suscipiunt. Ut filii lucis ambulate, nam fructus lucis sine timore fiunt; tenebrarum autem opera in occulto, quia illicita sunt; omne enim peccatum palam fieri timet. Probate quid sit, quid placet Deo. Ex magnificentia sanctitatis et bonitatis perpenvero plena et perfecta justitia est. Et nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum. Monet ne malorum actibus per consensum polluamur; quia sunt infructuosi erga bonum, et quaestuosi turpe est etiam dicere. Non solum alienos vult eos esse a malis actibus, sed et arguere mala facta eorum, qui in occulto turpiter operantur.
Abbreviated transcription (Latin):
audire se patiat᷑ u̾ba fidĩ. Est it̾m in qͦ sic fernet ⁊ełꝰ ꝑfidi¬
ȩ : ut ñ cͣm ñ c̃ illo s nec p̾sente illo tͣetet᷑ de fide. ꝑstrepen¬
te enĩ illo ⁊ blasphemante: multis fit scandalũ. Unde
paulꝰ ⁊ barnabas c̃ adu̾sũ se blasphemantes audirent:
excucientes uestim̃ta sua recessert̃ ab eis. Iõ nolite effici
ait dñi ñ oportet litigare s mansuetũ eẽ ad õs. ħ÷ uolun

Expanded text:
udire se patiatur verba fidei. Est iterum in quo sic fervet zelus perfidiudire se patiatur verba fidei. Est iterum in quo sic fervet zelus perfidiae, ut non tantum non cum illo sed nec praesente illo tractetur de fide; perstrepente enim illo, et blasphemante, multis fit scandalum. Unde Paulus et Barnabas cum adversum se blasphemantes audirent, excutientes vestimenta sua, recesserunt ab eis . Ideo nolite effici ait, Domini non oportet litigare, sed mansuetum esse ad omn
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ⁊ uitiosi dem̾si in cenũ sub desꝑatione uitȩ. ut resur¬
gant siue emergant ãmonent᷑ ⁊ habeant partẽ c̃ xp̃o:
ut de tenebris tnͣseant ad lucẽ.⁊ a morte ad uitã. Uidece
arguant᷑ ꝓpt̃ scandalũ subieõ ut int̾ ꝑfidos ẽ pruden¬
tia ꝯu̾sandũ sic: maxime tp̃r qͦ ꝑfidi regnant. p̃sum̃tes
de rege ꝓfano. Ut si uid̾it xp̃ianꝰ inqͥetũ ⁊ iracundũ ꝯͣclic¬
torẽ dissimulet abeont eũ qͥdẽ incitet adblasphemiũ ⁊ tẽpe¬
statẽ mouendã. Ilic aut̃ u̾ba faciat: uͥ dat̾ facultas. Qͦ¬
mͦ enĩ int̃ potentes ꝑfidos int̾rogatꝰ qͥd sit. tace̾ ñ debi
nec negare qd̾ ẽ: ita ⁊ si metꝰ ÷ int̾ eos disputare. dissi¬
mulandũ ẽ: qͥppe c̃detͥm̃tũ sit seminare suꝑ spinas.
ħ÷ enĩ prudentis. scire quẽ admodũ unicuiq responde¬
at. ⁊ st enĩ qͥ qͣuis ꝑfidꝰ sit. non tñ penitꝰ intetabił ⁊ ut nec¬

Expanded text:
go et vitiosi demersi in coenum sub desperatione vitae, ut resurgant sive emergant admonentur, et habeant partem cum Christo; ut de tenebris transeant ad lucem et a morte ad vitam. Videte arguantur propter scandalum, subjecit; ut inter perfidos cum prudentia conversandum sit, maxime tempore quo perfidi regnant, praesumentes de rege profano; ut si viderit christianus inquietum et iracundum contradictorem, dissimulet ab eo, et ne eum quidem incitet ad blasphemiam et tempestatem movendam; illic autem verba faciat, ubi datur facultas. Quomodo enim inter potentes perfidos interrogatus quid sit, tacere non debet, nec negare quod est; ita et si metus est inter eos disputare, dissimulandum est; quippe cum detrimentum sit seminare supra spinas. Hoc est enim prudentis, scire quemadmodum unicuique respondeat; est enim qui quamvis perfidus sit, non tamen penitus intractabilis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ enĩ i̾tũ ee̾t plectiiniqͥs pacientia sua suffert eos. ut a¬
liqͥ exeis corrigant᷑. nos ipsos seruos suos peccantes pa¬
tit᷑ nec eito aliquẽ ꝑcutit. Sol ñ occidat suꝑ irac̃diã u̾rã:
nolite dare loc̃ diabolo. Irã tͣnsire uult nec retineri
in pectore ut die orta c̃ die decidat: qi sim aĩo manse¬
ric: dat occasionẽ diabolo głandi. Neceẽ ÷ enĩ iratꝰ
animꝰ malacogitet qͣ cup̃ diabolꝰ. Inuenit enĩm̃tẽ ꝑa-¬
tã ad maliĩ cui se in serens effectu suo decip̃hoĩẽ fac¬
tũ ad uitã. Qa hõĩs cogitare ÷. diaboli implere. ͥ fura¬
bat᷑ iã ñ furet᷑. Mag̃ as̃i laboret oꝑandomanib qͥ bo

Expanded text:
cum enim justum esset plecti iniquos, patientia sua suffert eos, ut aliqui ex eis corrigantur. Nos ipsos servos suos peccantes patitur, nec cito aliquem percutit. Sol non occidat super iracundiam vestram: nolite locum dare diabolo. Iram transire vult, nec retineri in pectore, ut die orta, cum die decidat, quia si in animo manserit, dat occasionem diabolo gloriandi. Necesse est enim iratus animus mala cogitet, quod cupit diabolus; invenit enim mentem paratam ad malum, cui se inserens, affectu suo decipit hominem factum ad vitam; quia hominis cogitare est, diaboli implere. Qui furabatur, jam non furetur: magis a
Abbreviated transcription (Latin):
cet scõs. Manifesta st̃ q̃ dic̃ qͣm t̃ngͣuis res sic auari¬
cia aqͣ dissimulamꝰ ꝗdo fornicationr⁊ ĩmunditie
cõpat᷑. Et sic a nob̾̃ uidet qͣsi q̃dã culpa nulliꝰ mom̃ti:
c̃ sit gͣne pecc̃m. Sc̃i gͦ esse non possc̃: inqͥb aliqͥd hoꝵ
q̃ phibet fuerit reꝑtũ. Aut q̃pitudo. aut stultiloqͥũ.
auc scurrilitas q̃ ad rẽ ñ ꝑtinet: s mag̃ gr̃aꝵ actio.

Expanded text:
sit avaritia, a qua dissimulamus, quando fornicationi et immunditiae comparatur, et sic a nobis videtur, quasi quaedam culpa nullius momenti, cum sit grave peccatum. Sancti ergo esse non possunt, in quibus aliquid horum quae prohibet, fuerit repertum. Aut turpitudo, aut stultiloquium, aut scurrilitas, quae ad rem non pertinent; sed magis gratiarum actio.
Abbreviated transcription (Latin):
latores sc̃ legis. Unde factũ ÷ ut uas electionis ad gc̃s
docendas missus eẽt᷑ ut ł̃ ipsi fidei fuȩ spẽ plenã brẽnt ni¬
cħ de lege. s in solo xͦ sꝑantes. Manifestato enĩ sacͤm̃to
enĩ in magna uota maxima cdant᷑ apophoritai magni¬
fico manifestato mist̾io gaudii. ⁊ leticiȩ causa tã eg̾¬
gio mun̾e donati st̃ hoĩes: q̃ ill̃ satis sit ad copiã sa¬
lutarẽ. Ut nota fiat pͥncipib ⁊ potestatib in cęle¬
stib ꝑ eccłam multiformis sapientiȩ dĩ. lantũ de ħ
bñ sensit ds̃ ut ñ solũ gt̃ib hc̃ magistrũ daret uer̃
etiãut ꝑ eũ u̾itas xͥ innotescat sp̃ibus in cęlestib:
qͥ sc̃ pͥncipes ⁊ potestates. Potestates iõ qr potentiores
d enĩ agit᷑ ut p̾dicatio eccłastica etiã bis ꝓficiat᷑. ⁊¬
deserant assensũ tirannidis diaboli ꝗͣ se adu̾sꝰ dĩ
uniꝰ fidẽ impia p̃sũptione armauit. Qͥ sensus in¬
psalmo ui cesimo t̾cio p̾scͥptꝰ ÷ ubi ds uniu̾sitatis

Expanded text:
latores sunt Legis . Unde factum est, ut vas electionis ad gentes docendas missus esset, ut vel ipsi fidei suae spem plenam haberent, nihil de Lege, sed in solo Christo sperantes. Manifestato enenim in magna vota maxima dantur apophoreta; ita et magnifico manifestato mysterio, gaudii et laetitiae causa tam egregio munere donati sunt homines, quod illis satis sit ad copiam salutarem. Ut nota fiat Principibus et Potestatibus in coelestibus per Ecclesiam multiformis sapientiae Dei. Tam bene de hoc sensiteritas Christi innotescat spiritibus in coelestibus, qui sunt Principes et Potestates. Potestates ideo, quia potentiores Id enim agitur, ut praedicatio ecclesiastica etiam his proficiat, et deserant assensum tyrannidis diaboli, qua se adversus Dei unius fidem impia praesumptione armavit. Qui sensus psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
pessp̃ialiũ c̃ ee̾nt carnales. Iõ tñ circ̃cisio ait in car¬
cui nos sẽꝑ uelut obnoxios gr̃as uult referre. Iecir
ut ꝗtũ affectũ circa nos habeat ds̃ ostend̾et: qͥ ꝓ nob̃
filiũ suũ mori ꝑmisit. Ut ⁊ nos in fide eiꝰ durantes
oib exiciis ꝑ illo nob̃ illatis ñ cedam: scientes pł il¬
lũ de nob mereri: ꝗͣ q̃c̃q ab inimicis possc̃ inferri.
Ille enĩ c̃ sit dñs ⁊ nulliꝰ egeat: obtulit se ꝓ nob̾ ut
liꝰ s ⁊ nr̃a mors nob p̾stet effectũ: Ip̾se ÷ enĩ pax
nĩa qͥ fec̃ ut᷑q unũ. ⁊ mediũ parietẽ maceriȩ solues
inimuicicias in carne sua. Pacẽ fec̃ int̾ circ̃cisionẽ ⁊
p̾putiũ passio saluatoris. Inunicicia enĩ q̃ uelut
paries erat media ⁊ diuidebat cirẽcisionẽ a p̾pu¬
tio. & p̾putiũ a circ̃cisione hancsoluit saluator:
dans legẽ. ut neq uideꝰ p̾sum̃s de circ̃cisione it¬
ꝓbaret gtilẽ neq gc̾ił fidus de p̾putio id: de pa

Expanded text:
pes spiritalium, cum essent carnales. Ideo tamen circumcisio, ait, in carcui nos semper velut obnoxios gratias vult referre; idcircut quantum affectum circa nos habeat Deus, ostenderet, qui pro nobis Filium suum mori permisit; ut et nos in fide ejus durantes, omnibus exitiis pro illo nobis illatis non cedamus, scientes plus illum de nobis mereri, quam quaecumque ab inimicis possunt inferri: ille enim cum sit Dominus, et nullius egeat, obtulit se 236 pro noectum! Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae solvens, inimicitias in carne sua. Pacem fecit inter circumcisionem et praeputium passio Salvatoris. Inimicitiam enim, quae velut paries media erat, et dividebat circumcisionem a praeputio, et praeputium a circumcisione, hanc solvit Salvator, dans legem ut neque Judaeus praesumens de circumcisione reprobaret gentilem, neque gentilis fidus de praeputio, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
nificent patrẽ ur̃m qͥ in cȩł ẽ. In scła scłoꝵ am̃:. id÷
in ȩt̾nũ u̾itas. Obsecro itaq uoᷤ fr̃s ego uĩctꝰ in dño:
ut digne ãbuletis uocatione qͣ uocati estis. Horta¬
t̃ eosuit recte incedentes in p̾ceptis dñi ad ꝓmissã
głam possint uenire. S iẽ enĩ ꝑitꝰ medicꝰ obsecrat
infirmos ut bñ se agentes possint salutarẽ reci¬
ꝑe ualitudinẽ: ita ⁊ magist̃ gc̃iũ hortat᷑ ut fid̾i suȩ dig
aoꝑa faciẽtẽ po̾sit ꝑcipe q̃ ꝓmĩsa st̃ scĩs: suẽs głe suͣe hꝰ rei ꝓfec
cr̃. Cũ oĩ humilitate aĩ ⁊ modestia. c̃ magnani¬
mitate sufferentes inuicẽ in caritate: solliciti
seruantes unitatis spm in uincło pacis. Nc̃ dissen¬
sionẽ ꝑhibet᷑: caritati aut̃ studendũ monet. ne sp̃m
untatis ⁊ pacis amittant. ac ꝑ ħ inuicẽ se sufferant
c̃pacientia. Modestia enĩ ꝓfectũ paric qi c̃se inuicẽ
colerant c̃ lenitate animi monentes corrigunt᷑ ad

Expanded text:
nificent Patrem vestrum, qui in coelis est. In  CAPUT IV. Obsecro itaque vos, fratres, ego vinctus in Domino, ut digne ambuletis vocatione, qua vocati estis. Hortatur eos, ut recte incedentes in praeceptis Domini, ad promissam gloriam possint pervenire. Sicut enim peritus medicus obsecrat infirmos, ut bene se agentes possint salutarem recipere valetudinem; ita et magister gentium hortatur, ut fidei suae digna opera facientes, possint petum. Cum omni humilitate animi et modestia, cum magnanimitate, sufferentes invicem in charitate, sollicite servantes unitatis spiritum in vinculo pacis. Nunc dissensionem prohibet, charitati autem studendum monet; ne spiritum unitatis et pacis amittant: ac per hoc ut invicem se sufferant cum patientia. Modestia enim profectum parit; quia cum se invicem tolerant, cum lenitate animi monentes, corriguntur ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ adħ desc̃dert̃. ut illic reman̾ent. Ex sententia enĩ tene¬
bant᷑ ap̃ infepos: q̃ sententia saluatorẽ cen̾e ñ pot̾at. qr
uic̃ pecc̃m. Kiũphato gͦ diabolo desc̃dit incorde tr̃ȩꝰ ut ostñ¬
sio eiꝰ p̾dicatio esset mortuoꝵ:⁊ qͦtqͦt cupidi eiꝰ ee̾nt lib̃aren¬
t᷑. Hec pot̾a t ñ ascd̾e: qͥ ad ħ descd̾at utui potestatis suę
calcata morte c̃ captiuis qͦꝵ causa pati se ꝑmisit resur¬

Expanded text:
enim tenebantur apud inferos, quae sententia Salvatorem tenere non poterat; quia vicit peccatum. Triumphato ergo diabolo, descendit in cor terrae; ut ostensio ejus praedicatio esset mortuorum, et quotquot cupidi ejus essent, liberarentur. Nec poterat non ascendere, quia ad hoc descenderat; ut vi potestatis suae, calcata morte, cum captivis quorum causa pati se permisit, resur
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃ qͥd agat apłs:⁊ idẽ cognosc̃ qͥd ag̾ent ephesii. De apło
qr diuina erant q̃ agebat dubiũ ñ erat. s sciendũ erat de

Expanded text:
cunt quid agat Apostolus, et idem cognoscit quid agerent Ephesii. De Apostolo, cunt quid agat Apostolus, et idem cognoscit quid agerent Ephesii. De Apostolo, quia divina erant, quae agebat, dubium non erat: sed hoc sciendum erat de
Abbreviated transcription (Latin):
seu̾itate. Duplici gͥ gn̾e ꝓ se orandũ hortat᷑. ut ⁊ sens᷑
eiꝰ impleat᷑ spũ ad eloquendũ plene mist̾iũ: ⁊ facultas il¬
li det᷑ audatiȩ masserendo. Quã utiq p̾cẽ libent̃ audit
ds̃. Nidet enĩ legationẽ suã in apło suo despici: unde u¬
tiq indignatꝰ. in causa sua ñ negabit effectũ. Si enĩ ꝯsue¬
tudo ⁊ lex ÷ legatis hoĩũ ñ inferre exitiã qͣ p̾sũptione ⁊
audatia legatis dĩ. ñ solũ exitia s ⁊ mors irrogat᷑: Q rͦ ⁊
dic̃ ꝓ qͦ legatione fungor in cathena. Ñ enĩ ꝑmittebat᷑
lib̾e loqͥ. s in subiectione ⁊ necessitate u̾ba dĩ refereis.
uincłis plagis subiciebat᷑ ⁊ mortib ⁊ lapidatꝰ ÷ enĩ ⁊
ad bestias pugnauit ephesi. Ut aũ sciatis ⁊ uos ea ꝗ̃ cͥca
me st̃ qͥd agã plene notũ faciet nob̾ tichicꝰ dilectꝰ fũ ⁊ fi¬

Expanded text:
severitate. Duplici igitur genere pro se orandum hortatur; ut et sensus severitate. Duplici igitur genere pro se orandum hortatur; ut et sensus ejus impleatur spiritu ad eloquendum plene mysterium, et facultas illi detur audaciae in asserendo, quam utique precem libenter audit Deus; videt enim legationem suam in Apostolo suo despici, unde utique indignatus in causa sua non negabit effectum. Si enim consuetudo et lex est legatis hominum non inferre exitia: qua praesumptione et audacia legatis Dei non solum exitia, sed et mors irrogatur! Quare et dicit: Pro quo legatione fungor in catena. Non enim permittebatur libere loqui, sed in subjectione et necessitate verba Dei referens, vinculis, plagis, subjiciebatur, et mortibus: et lapidatus est enim et ad bestias pugnavit Ephesi . Ut autem sciatis et vos ea, quae circa me sunt; quid agam plene notum faciet vobis Tychicus dilectus f
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. Sic itaq succingamꝰ lũbos nr̃os inu̾itate. sic ꝑatisimꝰ
errori resist̾e. Dñ enĩqͥ oꝑari uult succingit se. ut ab lato
ĩpedũnto diligentiꝰ oꝑet᷑. P oẽm or̃onẽ ⁊ p̾cem orantes in
fide ⁊ integ᷑ p̾cẽ ad dñm dirig̾e̾. In carne enĩ orac qͥ pol¬
luta m̃te p̾cat᷑. it̾m peccaturꝰ ñ de euentu aut subrepti¬
one s de ꝓposito: s pot̃ peccari ñ ad mortẽ si ꝑseu̾ant̃
ortet᷑: ut animꝰ sedulam̃te intentꝰ sit sẽꝑ in dĩ legẽ. ea
N on ÷ enĩ indignũ ut ꝓ inuicẽ sollicita sint m̃braͥ nec te¬
merariũ pot̾it uidi si ꝑ magist᷑ discipłi idonei interpels¬
lent adiuuantes eñ ut pͦ positis ĩpedim̃tis lib̾tate utat᷑
ad p̾dicandũ sic̃ tͣͣlitũ ÷ ab auctore: ne p̾ssus ui tͥbulati¬
onũ. ipsa formidine acum̃ doctͥnȩ obtundat amissa

Expanded text:
mus. Sic itaque succingemus lumbos nostros in veritate, si parati sumus mus. Sic itaque succingemus lumbos nostros in veritate, si parati sumus errori resistere. Omnis enim qui operari vult, subcingit se; ut ablato impedimento, diligentius operetur. Per omnem orationem et precem orantes in fide integra precem ad Deum dirigere. In carne enim orat, qui polluta mente precatur, iterum peccaturus, non de eventu aut subreptione, sed de proposito. Sed potest non peccari ad mortem, si perseveranter oretur; ut animus sedula mente intentus sit semper in Dei Legem, ea non est enim indignum ut pro invicem sollicita sint membra: nec temerarium poterit videri, si pro magistro discipuli idonei interpellent, adjuvantes eum, ut postpositis impedimentis libertate utatur ad praedicandum, sicut traditum est ab auctore; ne pressus vi tribulationum, ipsa formidine acumen doctrinae obtundat, amissa
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑant᷑ ⁊ destruunt᷑ oĩa machinam̃ita eiꝰ. Ipse it ẽ cuiꝰ satel¬
lites st̃ qͥs tenebraꝵ haꝵ dic̃ rectores. sp̃s neqͦsummi: qͥ degt̃ in cȩ¬
lestib infirmam̃to mundi. hi sc̃ erroris duces. tenebraꝵ rec¬
tores: ħ ÷ ignorantiȩ ⁊ ꝑfidiȩ p̾positi. Rectores enĩ cenebraꝵ
in ꝑu̾sũ intelligendi st̃ gub̃nare. qͣsi mc̾dulitatis magistͥ.
eti loricã fidĩ. ⁊ calciatipedes in p̾ꝑatione euglii pacis.
Suꝑhis oĩb assum̃tes scutũ fidĩ m qͦ pot̾itis oĩa cela mali¬
inueniant. Necȩe̾ : enĩut ⁊ os adiuuet. qͦsindit in p̾cib
uigilare:⁊ cle arnis eiꝰ ex pectare uictoriã. In huiꝰmodi
a neqͥtiȩ s adi̾sus spĩalia dimicat᷑. Itͣ t̾rigenas enĩ hosteᷤ
corpꝰ sagina roborat᷑ ⁊ pocuł mens incendit᷑. iit repugnã¬
repugnandũ ÷.⁊ sobrutatiᷤᷤ i abstinentiȩ arma sum̃da
sc̃. ut infusi scõ sp̃u imniundos ⁊ erraticos sp̃s de uinca¬

Expanded text:
rantur et destruuntur omnia machinamenta diaboli. Ipse est enim cujus satellites sunt, quos tenebrarum harum dicit rectores, spiritus nequissimi, qui degunt in coelestibus, in firmamento mundi. Hi sunt erroris duces, tenebrarum rectores, hoc est, ignorantiae et perfidiae praepositi. Rectores enim tenebrarum in perversum intelligendi sunt gubernare, quasi incredulitatis magistri. ti loricam justitiae, et calceati pedes in praeparatione Evangelii pacis. Suinveniant. Necesse est enim ut Deus adjuvet quos viderit in precibus vigilare, et de armis ejus exspectare victoriam. In hujusmodi a nequitiae, sed adversus spiritualia dimicatur. Contra terrigenos enim hostes corpus sagina roboratur, et poculis mens incenditur, ut repugnanrepugnandum est, et sobrietatis et abstinentiae arma sumenda sunt; ut infusi sancto Spiritu immundos et erraticos spiritus devinca
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs ⁊ auaritiȩ. bt̃iles futȩ resurrectionis desꝑatione ce¬
citatẽ cord hr̃e sig̾tat. Qsi enĩ ult᷑ ñ fut᷑i. uitã suã ꝯtami¬
nant qͥpissima oꝑatione: nolentes se subic̾ẽ legi fidĩqi
dã cessent ut ure de honestare se ⁊ aliena appec̾e aui¬
da cupiditate uideant᷑. qͣsi pꝰ hanc tͣnspunctionẽ nulla sit

Expanded text:
desperatione caecitatem cordis habere significat. Quasi enim ultra non futuri vitam suam contaminant turpissima operatione, nolentes se subjicere legi fidei; dam censent, ut jure dehonestare se, et aliena appetere avida cupiditate videantur, quasi post hanc transpunctionem nulla sit
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset occasio. Nec enĩ philippꝰ tp̃s q̃situt aut diẽ qͦ eu¬
michũbaptizaret: neq ieiuniũ int̾posuit. Neq pac
ł ⁊silas tp̃s distulerẽ. qͦ optionẽ carceris baptirareñ
aconosnullꝰ fuerat ordinatꝰ ht gͦ cresc̾e̾t plebs ⁊ mul¬
tiplicaret᷑: oib int̾ mitia ꝯcessũ ÷ ⁊ eu᷑głizare ⁊ bap

Expanded text:
 temporibus fuisset occasio; nec enim Philippus tempus quaesivit, aut diem quo eunuchum baptizaret , neque jejunium interposuit: neque Paulus et Silas tempus distulerunt, quo Optionem carceris baptizarent aconos nullus fuerat ordinatus. Ut ergo cresceret plebs et multiplicaretur, omnibus inter initia concessum est et evangelizare,
Abbreviated transcription (Latin):
plenitudine intellectꝰ diuinitatis filii dĩ. Utꝰ ult᷑ n
simꝰ paruuli neq fluctuantes: ⁊ circ̃feram oĩ uento
doctͥnȩ in neqͥtia hõiũ in astutia ad remediũ errus
Fundatos ⁊ stabiles ee nos uult in disciplina fidĩ catho
oberrantes ꝑ diu̾saꝵ heresũ pestilentiosas asseu¬
rationes neqͥtia humana inuentas: ut ꝑhas fallen¬
tes mninci sub ueri noie. error possit afferri: ħ em̃te
Et ñ solũ sub ueri noĩe. s ⁊ ne sic̃ ante acceptã fidelta¬
suhumiles uagabam ꝑ diu̾sos errores: fideles facads¬
curreremꝰ fragiles ⁊ dubii de spe ꝓmissa cõmonet
qr iã xp̃iani facti fundati eẽ debent:: qͥa ãbiguitasius¬

Expanded text:
i. Ut ultra non simus parvuli, neque fluctuantes, et circumferamur omni vento doctrinae in nequitia hominum, in astutia, ad remedium erroris. Fundatos et stabiles esse nos vult in disciplina fidei cathooberrantes per diversarum haeresum pestilentiosas asseverationes nequitia humana inventas; ut per has fallentis inimici sub veri nomine error possit afferri. Hoc enimet non solum sub veri nomine, sed et ne, sicut ante acceptam fidem sensu humiles vagabamur per diversos errores, fideles facti discurreremus fragiles, et dubii de spe promissa, commonet; quia jam christiani facti, fundati esse debent, quia ambiguitas
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ rixa. c̃ t̃ꝑantia ⁊ mansuetudine arguant peccatores:
ne ad iracundiã ꝓuocati insiliant ad litẽ. Idõq pruden¬
t̃ istud eurandũ monet᷑ ut sit ꝓfectꝰ. Etͥ nolite in ebria¬
riuino in qͦ⁊ oĩs luxuria. Sobriiposst̃ hr̃e fidutiã ar¬
guendi. Pona enĩ ꝯu̾satio. t̾rorẽ incutit delinquenti.
N ec pot̾it qͥarguit᷑ asꝑe ferre qr rep̃hendit᷑. ꝗdo scit opti¬
mã ꝯu̾sationẽ monentis se. Nã uͥ ebrietas: ⁊ luxuria ÷.

Expanded text:
et rixa, cum temperantia et mansuetudine arguant peccatores; ne ad iracundiam provocati, insiliant ad litem. Ideoque prudenter istud curandum monet, ut sit profectus. Et nolite inebriari vino, in quo est luxuria. Sobrii possunt habere fiduciam arguendi; bona enim conversatio terrorem incutit delinquenti: nec poterit qui arguitur, aspere ferre quia reprehenditur, quando scit optimam conversationem monentis se. Nam ubi ebrietas, ibi et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eet p̾sum̾e officiũ qd sciret ñ sibi c̾ditũ ł ꝯcessũ. Et cp̃
alio ordine ꝓuidñtia gub̾nari ȩccła :qi si õs eadẽ possent
irrationabile eẽ ⁊⁊ uulgaris res ⁊ uilissima
gunt᷑. nͥ egͥ. Idõ ñ ꝑ oĩa neniunt scͥpta apłi ordinat¬
oni q̃ nc̃ mȩccła ÷ qr ħ int̾ ipsa pͥmordia sc̃ scͥpta. Nã¬

Expanded text:
d sciret non sibi creditum vel concessum: et coepit alio ordine et providentia gubernari Ecclesia. Quod si omnes eadem possent, irrationabile esset, et vulgaris res et vilissima guntur nisi aegri. Ideo non per omnia conveniunt scripta Apostoli ordinationi q
Abbreviated transcription (Latin):
cur auaritia idolatͥa dicat᷑. Idolat̾a dĩ honorificentiã
usurpat ⁊ undicat c̾ate c̃ in noĩe dĩtatis qd̾ soli ꝯdito¬
ri cõpetit participẽ illi asser̃t eiꝰ fact᷑am. Auaritia
tant᷑ ꝗ̃ res fac̃ ut caro uenundet᷑. nec pauꝑes iuuañ.
Si enĩ mimme rec̃d̾ent᷑ abundantia oĩu rerũ fac̾et

Expanded text:
atur. Idololatria Dei honorificentiam usurpat, et vindicat creaturae, cum in nomine deitatis, quod soli conditori competit, participem illi asserit ejus facturam. Avaritia tantur; quae res facit, ut caro venumdentur, ne pauperes vivant; si enim minime reconderentur, abundantia omnium reru
Abbreviated transcription (Latin):
sa c̾auit. Missũ se dic̃ dupplici mͦ doc̾e gc̃s mist̾iũ
qd̾ fuit in dõ ex qͦ st̃ oĩa ut ꝑ cũ discant ac intelli¬
t̾is legis mandatis disposuit saluare gc̃s. Indigni
enĩ inuenti st̃ uidei tantũ ac talẽ hr̃e doctorẽ. Sic
enĩ iudei credebant in xp̃m ut legẽ cñ seruarent:

Expanded text:
sa creavit. Missum se dicit duplici modo docere gentes mysterium, quod fuit in Deo, ex quo sunt omnia; ut per eum discant ac intelliteris Legis mandatis disposuit salvare gentes. 238 Indigni enim inventi sunt Judaei tantum ac talem habere doctorem; sic enim Judaei credebant in Christum, ut Legem tame
Abbreviated transcription (Latin):
se: dũ occidi se pasiꝰ ẽ in dĩpatris sui uoluntat
ꝑdurans. Qa qͥ iuste occidit᷑ diabolo se offerensuo¬
luntatẽ eiꝰ fac̃ ut occidi m̾eat᷑. Ita ⁊ xp̃s dũ dĩ uolin¬
tati adheret diabolo di̾plicuit᷑. ⁊ iõ illũ occidit. ꝙ
dõ se obtulit iꝰticiã exequendo. In obłone em̃mtcs

Expanded text:
se, dum occidi se passus est, in Dei Patris sui voluntate perdurans; quia qui juste occiditur diabolo se offerens, voluntatem ejus facit, ut occidi mereatur. Ita et Christus dum Dei voluntati adhaeret, diabolo displicuit, et ideo illum occidit, quia Deo se obtulit, justitiam exsequendo. In oblatione enim
Abbreviated transcription (Latin):
collere iubet᷑ s  d labore suo penuriã pacientibꝰ sũ¬
ministre. tbonis oꝑib deditꝰ rependat ꝗ̃ pꝰ abscule¬
rat᷑. ⁊ de cȩt̾o chesaurizet sibi in fut᷑mꝰ. Qͥ enĩ cessat a
it egenis:. Omnis sermomałꝰ de ore ur̃o ñ ꝓcedat. s si
qͥs bonꝰ ad edificationẽ fidĩut det gr̃a audientibꝰ. In

Expanded text:
uo penuriam patientibus subministrare; ut bonis operibus deditus, rependat quae prius abstulerat, et de caetero thesaurizet sibi in futurum; qui enim cessat a it egenis. Omnis sermo malus de ore vestro non procedat; sed si quis bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus. In
Abbreviated transcription (Latin):
ritu susciꝑent fidẽ xͥ ꝑ ꝗͣ effic̾ent᷑ unũ. Erg̾o iã
ñ estis hospites ⁊ incolȩ s estis ciues scõꝵ ⁊ dome¬
stici dĩ. Amonet illos ut memores sint bñficioꝵ
erant. ciues facti filioꝵ dĩ. Sic̃ enĩ q̃c̃q gens roma¬
noꝵ pacẽ seqͥ desidaũ oblatis donis suscepta ÷ ut c̾ent
ciues romani. quẽadmodũ ⁊ tharso cilicienses. und

Expanded text:
efficerentur unum. Ergo jam non estis hospites et incolae, sed estis cives sanctorum, et domestici Dei. Admonet illos, ut memores sint beneficiorum erant, concives facti filiorum Dei. Sicut enim quaecumque gens Romanorum pacem sequi desideravit, oblatis donis suscepta est; ut essent cives Romani, quemadmodum Tharso-Cilicienses, unde
Abbreviated transcription (Latin):
spũ. Hic sensꝰ ÷ unde dñs ait Suꝑ istã petrã ȩdifi¬
cabo eccłam meã. Duos enĩ ppłosin se suscep̃ salua¬
tor ⁊ fec̃ unũ in dño: sic̃ ⁊ lapis angłaris duos pari¬
etes ꝯtinet in uuitate domꝰ firmatos. fideleᷤ enĩ su¬
ꝑficia st̃ tẽpli dĩ in sp̃u ꝯu̾santes: ut possint hȩ¬
redes fieri cȩlestis habitationis. Hui reigr̃a ego¬

Expanded text:
dificabo Ecclesiam meam. Duos enim populos in se suscepit Salvator, et fecit unum in Domino, sicut et lapis angularis duos parietes continet, in unitate domus firmatos; fideles enim superficies sunt templi Dei, in spiritu conversantes; ut possint haeredes fieri coelestis habitationis. CAPUT III.
Abbreviated transcription (Latin):
lastis scd̾̃ scłm huiꝰ mundi. Mortuo s dic̃ qr errores
scłi sequunt᷑. Qͥcqͥd enĩ ab uniꝰ dĩ ꝓfessione recedit
mortuũ habet᷑: qr ñ manet in radice ex qͣ cͣhit origi¬
nẽ. Scd pͥncipẽ potestatis aeris huiꝰ sp̃m qͥ nc̃ oꝑat᷑¬
in filiis diffidentiȩ. Principẽ potestatis id÷ diabo¬
lũ sig̾cat scłi intelligentiã corrupisse: ut ab unodõ
recedẽt multoꝵ dõꝵ opinionẽ suscipiẽteᷤᷤ ut illos
socio sue ospirationis effic̾e̾t. dũ in ead̃ ĩpieta¬
te inueniunt᷑. negantes unũ dm̃. pͥncipẽ gͦ hc̃ erroris.
iõ aeris dic̃ sp̃m: ut ostendat qr hanc partẽ susur pauit
ad erercendã dñationẽ. Aliꝰ enĩ aer. ⁊ aliꝰ pͥnceps.s

Expanded text:
aeculum hujus mundi. Mortuos dicit, quia errores saeculi sequuntur; quidquid enim ab unius Dei professione recedit, mortuum habetur; quia non manet in radice, ex qua trahit originem. Secundum principem potestatis aeris hujus, spiritin filiis diffidentiae. Principem potestatis, id est, diabolum, significat saeculi intelligentiam corrupisse; ut ab uno Deo recederent, multorum deorum opinionem suscipientes, ut socios illos suae conspirationis efficeret, dum in eadem impietate inveniuntur, negantes unum Deum. Principem ergo hunc erroris ideo aeris dicit spiritum, ut ostendat quia hanc partem sibi usurpavit ad exer
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ nat᷑ȩ qd seqͥt᷑ inde ait mysaias em̃ pessimũ. lqrͣ sit
sem̃ pessimũ subiec̃. Reliqͥstis enĩ dñm ait. ⁊ adirac̃diã
incitastis sc̃m isrł: ut nat᷑a q̃ deserit dm̃: pessimũ sem̃
dicat᷑. Degñare⁊ enĩ: ab anctore recedẽ. lc̃ malũ exẽplũ
cet̾is p̾bet. malũ ÷ sem̃: fructꝰ enĩ pessimos fac̃. Siuͦ rede¬
gnoscit creatorẽ suũ uas electiomis appellat᷑. Ds̃ aũ qͥdi¬

Expanded text:
e ait in Esaia: Semen pessimum . Et quaro sit semen pessimum, subjecit: Reliquistis enim Dominum, ait, et ad iracundiam incitastis Sanctum Israel; ut natura quae deserit Deum, pessimum semen dicatur. Degenerare enim est ab auctore recedere: et cum malum exemplum caeteris praebet, malum est semen; fructus enim pessimos facit. Si vero redeatus dum agnoscit Creatorem suum, vas electionis appellatur . Deus
Abbreviated transcription (Latin):
te cȩlesti ꝑfidẽ xp̃radh ut bonis oꝑib exercitati quȩ
ds̃ nob iã renatis clec̾uit. ꝓmissa meream᷑ acciꝑe. Mẽ¬
moria retiuentes uos qͥ ãliꝗdo eratis gẽs in cãrne
qͥ dicimini p̾putiũ ab ea quȩ dr̃ circ̃cisio in carne
manu facta: qm̃ eratis illo in tp̃r sine xp̃o. alienat
ã ꝯu̾satiõe isrł ⁊ hospites testam̃toꝵ ⁊ ꝓmissionis
eoꝵ spẽ ñ hñtes. ⁊ sine dõ in ħ mundo. Cõmonec gc̃s
ut reminisc̾tes qͥd fuert̃. erant enĩ carnales ⁊ sine
spe: nullã ꝓmissionis cõmunitionẽ hñtes uidoꝵ ĩ¬

Expanded text:
 Christi, ad hoc ut bonis operibus exercitati, quae Deus nobis jam renatis decrevit, promissa mereamur accipere. Memoria retinentes, vos qui aliquando eratis gentes, in carne, qui dicimini praeputium, ab ea quae dicitur circumcisio in carne manufacta; quoniam eratis illo in tempore sine Christo, alienati a conversatione Israel, et hospites testamentorum, et promissionis eorum spem non habentes, et sine Deo in hoc mundo. Commonet gentes, ut reminiscentes quid fuerint erant enim carnales, et sine spe, nullam promissionis communionem habentes Jud
Abbreviated transcription (Latin):
ł sentiant ꝗͣ docent᷑. ne similes gc̃ib inueniant᷑ qͥ nec
fidẽ recipiunt nec c̃ũsationẽ qͣ mandat lex: obscurũ
hñtes sensũ ne ꝯtẽplent᷑ diuini nõis u̾itatẽ. Uana enĩ
seccantes q̃ st̃ idolatͥa infrenant᷑ a diabolo ne uniꝰ dũit̃
incedant: ut socios illos suȩ ꝑditionis efficiat. ł pt̃ ig¬

Expanded text:
vel sentiant, quam docentur; ne similes gentilibus inveniantur, qui nec vel sentiant, quam docentur; ne similes gentilibus inveniantur, qui nec fidem recipiunt, nec conversationem, quam mandat Lex, obscurum habentes sensum, ne contemplentur divini nominis veritatem. Vana enim sectantes, quae sunt idololatria, infrenantur a diabolo; ne unius Dei iter incedant, ut socios illos suae perditionis efficiat. Et