comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licentia ẽ adeo ut de libris cotis et auctorib: ut suc currit m̃tiant᷑ tuto quia in ueniri
quinunquã fuere nom possunt. Nam in notioribus frequentissime deprenduntur ac
curiasis. Ex quo mihi int̃ uirtutes grãmatici habebit᷑ aliqua nesire : DEOFFICIOG RAU¬
Et finitȩ quidẽ partes duȩ quas hȩc ꝓfessia pollicet᷑ : Id ẽ. ratio loquendi etenarratio
auctorũ quarũ illã mediodicen hanc historicen uocant. Adiciamꝰ tam̃ eorũ euirȩ
quȩdã dicendi primordia . quib: ȩtatis ñdũ rhetorẽ capientis instituant lgit᷑ ȩ sopi
fabellas que fabulis nutricularũ praxime saccedunt. narrare sermone puro. et nihil se supra
modũ extollente deinde eandẽ gracilitatẽ stilo exigere condiscant . Versus prima saluere
Moxmutatis uerbis int̃ p̃tari tũ para phrasi audacius uertere . qua et breuiare quȩdã et

Expanded text:
licentia est, adeo ut de libris totis et auctoribus, ut succurrit, mentiantur tuto, quia inveniri licentia est, adeo ut de libris totis et auctoribus, ut succurrit, mentiantur tuto, quia inveniri qui nunquam fuere non possunt: nam in notioribus frequentissime deprehenduntur a curiosis. ex quo mihi inter virtutes grammatici habebitur aliqua nescire. et finitae quidem sunt partes duae, quas haec professio pollicetur, id est ratio loquendi et enarratio auctorum, quarum illam methodicen hanc historicen vocant. adiiciamus tamen eorum curae quaedam dicendi primordia, quibus aetates nondum rhetorem capientes instituant. igitur Aesopi fabellas, qumodum extollente, deinde eandem gracilitatem stilo exigere condiscant; versus primo solvere, mox mutatis verbis interpretari, tum paraphrasi audacius vertere, qua et breviare quaedam et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd in uerb̵ ubicopia ꝓbabilis ubimodus : his accedit̃ enarratio historiarũ. diligens quidẽ illa
ñ tam̃ usq adsuꝑ uacuũ laborẽ occupata : Nsamreceptas aut certe claris auctarib: momorat
exposuso sats ẽ Perse qui quidẽ qͥd quis unquã ł contẽ ptisimorũ hominũ dixerit aut nimȩ
etiã indignas lectione scidas excutit anilibus quoq fabulis accõmodart aperã potest : Atqu
plenisunt eius i nodi impedimentis grã maticorũ cõm̃tarii. uix ipsis qui cõ posuer satis noti
N amdidimo quone moplura scripsit accidisse cõ ꝑtũ ẽ ut cũ hustoriȩ ciuidã tã quã uanee
repugnaret ipsius ꝓferret᷑ liber quieã continebat. Qđ euenit p̃cipue in fabulo sis
usq ad deridicula quȩdã quȩdã etiã pudenda. Vndeim ꝓbis simo cuiq pleraq fingend

Expanded text:
quid in verbis, ubi copia probabilis, ubi modus. his accedet enarratio historiarum, diligens quidem illa quid in verbis, ubi copia probabilis, ubi modus. his accedet enarratio historiarum, diligens quidem illa non tamen usque ad supervacuum laborem occupata. nam receptas aut certe claris auctoribus memoratas exposuisse satis est. persequi quidem, quid quis unquam vel contemptissimorum hominum dixerit, aut nimiaetiam indignas lectione scidas excutit, anilibus quoque fabulis accommodare operam potest. atqui pleni sunt huiusmodi impedimentis grammaticorum commentarii, vix ipsis qui composuerunt satis noti. nam DidyMo, quo nemo plura scripsit, accidisse compertum est, ut, cum historiae cuidam tanquam vanae repugnaret, ipsius proferretur liber, qui eam continebat. quod evenit praecipue in fabulosis usque ad deridicula quaedam, quaedam etiam pudenda; unde improbissimo cuique pleraque fingendi
Abbreviated transcription (Latin):
Nonut exiis utiq in ꝓbent᷑ poetȩ quib: quia plerũq seruire metro cogunt᷑: ad eo ignoscit᷑ utiutia
ipsa alis in carmine appellationib: naeninent᷑. Meta plasmũs enĩ et schematisitꝰ et schemata
ut dixiuocamꝰ. et laudẽ iuirtutis necessitati damꝰ. sed ut cõmoneat artifici aliũ et memoriam
agitet : Id quoq int̃prima rudim̃ ta ñ inutile demonstrare. quot. quȩq uerba modis intelligenda
sint. cirta glossõmata etiã id. ẽ uoces minꝰ usitatas ñ ultima eiꝰ ꝓfessionis diligentiaẽ Enĩ uero
iam maiore cura doceat tropos om̃s. quib: p̃cipue ñ poema modo sed etiã oratio ornat᷑. Ichemata
locũ differo quomibi de ornatulo cationis dicendũ erit. Prȩci puen uͦ illa infigat animnis quȩ
inoeco nomia uirtus quȩ indecorererũ quid ꝑsonȩ cuiq canuenerit. qͥd insepsib: laudandũ

Expanded text:
non ut ex iis utique improbentur poetae quibus, quia plerumque servire metro coguntur, adeo ignoscitur, ut vitia non ut ex iis utique improbentur poetae quibus, quia plerumque servire metro coguntur, adeo ignoscitur, ut vitia ipsa allis in carmine appellationibus nominentur; metaplasmos enim et schematismos et schemata, ut dixi, vocamus, et laudem virtutis necessitati damus, sed ut commoneat artificialium et memoriam agitet. id quoque inter prima rudimenta non inutile demonstrare, quot quaeque verba modis intelligenda sint. circa glossemata etiam, id est voces minus usitatas, non ultima eius professionis diligentia est. enimvero iam maiore cura doceat tropos omnes, quibus praecipue non poema modo sed etiam oratio ornatur; schemata m in eum locum differo, quo mihi de ornatu orationis dicendum erit. praecipue vero illa infigat animis, quae in oeconomia virtus, quae in decore rerum, quid personae cuique convenerit, quid in sensibus laudandum,
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ apud a siniũ etiã et cȩteros qui sunt ꝓxemi uidimꝰ ennu accu. pacuiuii. lucilii terentii cȩcilu
et aliorũ inseri uersus sũ ma ñ eruditionis modo gratia. sed etcã iocunditatis cũ poeticis uoluptatib:
aures a forensi asperitate respirant . Quib: accedit ñ mediocris utilitas cũ sententus eorũ uelut
quibus dã testimonis quȩ ꝓposuere c̃firment : Verũ priora illa ad pueros magis hȩc sequenti a
ad robustio res ꝑtinebunt cũ grã matices amor et usas lectionis ñ scholarũ tẽporib: sed uitȩspatio
t̃minet᷑. In p̃legendo grã maticꝰ et illa qͥdẽ minora p̃stare debebit ut parcesoratianis reddi sibi
soluto uorsu de sideret . et pedũ ꝓpͥetates. quȩ ad eo debent eẽ notȩ in carminib: ut etiã inoratoria
cõpositione desiderent᷑. deprendat quȩ barbara quȩ in ꝓpria quȩ contralegẽ loquend icõposta

Expanded text:
tamen apud Asinium etiam et ceteros, qui sunt proximi, videmus Enni, Acci, Pacuvi, Lucili, Terenti, Caecili tamen apud Asinium etiam et ceteros, qui sunt proximi, videmus Enni, Acci, Pacuvi, Lucili, Terenti, Caecili et aliorum inseri versus summa non eruditionis modo gratia sed etiam iucunditatis, cum poeticis voluptatibus aures a forensi asperitate respirent. quibus accedit non mediocris utilitas, cum sententiis eorum velut quibusdam testimoniis quae proposuere confirment. verum priora illa ad pueros magis, haec sequentia ad robustiores pertinebunt, cum grammatices amor et usus lectionis non scholarum temporibus, sed vitae spatio terminentur. in praelegendo grammaticus et illa quidem minora praestare debebit, ut partes orationis reddi sibi soluto versu desideret et pedum proprietates, quae adeo debent esse notae in carminibus, ut etiam in oratoria compositione desiderentur. deprehendat , quae barbara, quae impropria, quae contra leges loquendi sint posita;
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatis aliquid sed pueris quȩ maxime ingeniũ alant atq animũ augeant p̃legenda sȩteris
quȩ ad eruditionẽ modo ꝑtinent. longa ȩtas spatiũ dabit maltũ autẽ ueteres etiã latini c̃feruis
quanquã pleriq plus ingenio quã arte ualuer̃ in primis copiã uerborũ quorũ intragredus
prauitas in comoedis elegantia etquidã uelut atticis mos inueniri potest : De conomia quiq
ius dilgentior quã in pleris nouorũ erit qui om̃ ũ operũ solã urtutũ sententias puatauer̃
sanetitas certe et sic dicã uirilitas abiis petenda quando nos in omĩa deliciarũ uitia dicendi
quoq ratione defluxerimꝰ. deniq redamꝰ sũ mis auctorib: qui ueterũ poemata uel ad fidẽ
causarũ uel adornamentũ eloquentiȩ assumunt . Nam p̃cipue quidẽ apud aiceranẽ frequent̃

Expanded text:
utilitatis aliquid. sed pueris, quae maxime ingenium alant atque animum augeant, praelegenda; ceteris, utilitatis aliquid. sed pueris, quae maxime ingenium alant atque animum augeant, praelegenda; ceteris, quae ad eruditionem modo pertinent, longa aetas spatium dabit. multum autem veteres etiam Latini conferunt, quanquam plerique plus ingenio quam arte valuerunt in primis copiam verborum, quorum in tragoediis gravitas, in comoediis elegantia et quidam velut ἀττικισμός inveniri potest. oeconomia quoque in iis diligentior quam in plerisque novorum erit, qui omnium operum solam virtutem sententias putaverunt. sanctitas certe et, ut sic dicam, virilitas ab iis petenda est, quando nos in omnia deliciarum vitia dicendi quoque ratione defluximus. denique credamus summis oratoribus, qui veterum poemata vel ad fidem causarum vel ad ornamentum eloquentiae adsumunt. nam praecipue quidem apud Ciceronem frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
atq uirgilio lectio in aperet quanquã ad intelligendas eg uirtutes firmiore iudicio opus cẽt
Sed huic rei suꝑ ẽtẽpus. Neq enĩ semellegent᷑ interĩ et sub limitate hero ici carminis animꝰ assarga
et exmagnitudine rerũ spm̃ducat. et optimis imbuat᷑. Vtiles cragoediȩ alunt et iprici sit am̃
inis ñ auctores mͦ sed etiã partes operis elegeris Nã et greci licent̃ multa et horatiũ inquil
Namde sotadicis ne p̃cipiendũ quidẽ ẽ. amoueant᷑si fieri potest. Siminꝰ certe ad firmius ꝑtatis
rolurreseruent᷑ Como ediȩ quȩ plurimũ ̃ ferre adelo quertiã potest cũ ꝑomũ et ꝑsonas
et affectus eat quẽ usũ in pueris putẽ : paulo post suo loco dica. Namcũ more sintuto fucrint unt̃ p̃cipua
legendaerit. demenandro loquor Nectam̃ ex duseri alios Nam latini quoq auctores afferent

Expanded text:
atque Vergilio lectio inciperet, quamquam ad intelligendas eorum virtutes firmiori iudicio opus esset. atque Vergilio lectio inciperet, quamquam ad intelligendas eorum virtutes firmiori iudicio opus esset. Sed huic rei superest tempus. Nec enim semel legentur. Interim et sublimitate heroici carminis animus assurgat et ex magnitudine rerum spiritum ducat et optimis inbuatur. Utiles tragoediae: alunt et lyrici, si tamen in his non auctores modo, sed etiam partes operis elegeris: nam et Graeci licenter multa et Horatium in quibusdam nam de Sotadeis ne praecipiendum quidem est amoveantur, si fieri potest, si minus, certe ad firmius aetatis robur reserventur. comoediae , quae plurimum conferre ad eloquentiam potest, cum per omnes et personas et adfectus eat, quem usum in pueris putem, paulo post suo loco dicam; nam cum mores in tuto fuerint, inter praecipua legenda erit. de Menandro loquor, nec tamen excluserim alios. nam Latini quoque auctores adferent
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipiã ut omĩ a ista facore possit intelligat . Sit autẽ in pͥmis lectio uirilis et cũ suauitate quadi
graus et ñ qͥdẽ ꝓse similis quia carm̃ ẽ. et sepoetȩ canere testant᷑ . ñ tam̃ in canticũ dissoluta
nec plasmatȩ ut nunc apleris : sic effeminata de quoge nrẽ optime .c. cȩsarẽ p̃textatũ ad hiuc
accepimꝰ dixis se. sic antas. malecantas silegis cantas. Nec ꝓsopoeia s ut quib: dã placet ad omicũ morẽ
ꝓnuntiari uelĩ ẽẽ tam̃ flexũ quendã. quo distinguant᷑ ab iis inqͥb: poeta ꝑsona utet᷑ sȩtera ammo
tione magna egens. In pͥmis. ut tenerȩ m̃tis tractaturȩq altius quic qͥd rudib: et om̃i ũ ignaris
iniederit ñ mͦ quȩ diserta seo ł magis quȩ honesta s̃ liscans Ideoq optime institutũ ẽ ut ab homero

Expanded text:
praecipiam: ut omnia ista facere possit, intelligat. sit autem in primis lectio virilis et cum suavitate quadam praecipiam: ut omnia ista facere possit, intelligat. sit autem in primis lectio virilis et cum suavitate quadam gravis et non quidem prosae similis, quia et carmen est et se poetae canere testantur; non tamen in canticum dissoluta nec plasmate ut nunc a plerisque fit effeminata; de quo genere optime C. Caesarem praetextatum adhuc accepimus dixisse: si cantas, male cantas; si legis, cantas. nec prosopopoeias, ut quibusdam placet, ad comicum morem pronuntiari velim; esse tamen flexum quendam, quo distinguantur ab iis, intione magna egent, in primis, ut tenerae mentes tracturaeque altius quicquid rudibus et omnium ignaris insederit, non modo quae diserta, sed vel magis quae honesta sunt, discant. Ideoque optime institutum est, ut ab Homero
Abbreviated transcription (Latin):
credo sconihil ex grã matice nocuerit. nisi qđ suꝑuacuũ ẽ Anideo minor ẽ mtullius ortor qđ idẽ
artis huꝰ diligentisĩmꝰ fuit et infilio ut epistulis apparet rectelo quendi as ꝑꝗꝗ ex actor: Autuim
cȩsaris freger̃ editi dea nalogia libri x÷ Aut id eominꝰ messala nitidus qͥa qͦ sclã totos libellos ñ
uerb m singulis sed etiã literis dedit : ñ opstant hȩc disciplinȩ ꝑillas euntib: sed circaillas hȩrent
Suꝑ ẽ letio inquapuer ut sciat ubi suspendere spm̃ debeat qͣ loco ũ sũ distinguere uli clauda t᷑
sensus. unde incipiat. quando at tollenda ł sũ muttenda situox. qͥd qͦq flexu qͥd lentius celerius
c̃citatius. lenius dicendũ demonstrari nisi i nopereipso ñ potest . Vnũ ẽigit᷑ qđ in hac parte

Expanded text:
credo. sed nihil ex grammatice nocuerit, nisi quod supervacuum est. an ideo minor est M. Tullius orator, quod idem credo. sed nihil ex grammatice nocuerit, nisi quod supervacuum est. an ideo minor est M. Tullius orator, quod idem artis huius diligentissimus fuit et in filio ut epistolis apparet recte loquendi asper quoque exactor? aut vim C. Caesaris fregerunt editi de analogia libri? aut ideo minus Messala nitidus, quia quosdam totos libellos non verbis modo singulis sed etiam litteris dedit? non obstant hae disciplinae per illas euntibus sed circa illas haerentibus. superest lectio, in qua puer ut sciat, ubi suspendere spiritum debeat, quo loco versum distinguere, ubi claudatur sensus, unde incipiat, quando attollenda vel summittenda sit vox, quo quidque flexu, quid lentius, celerius, concitatius, lenius dicendum, demonstrari nisi in opere ipso non potest. unum est igitur, quod in hac parte
Abbreviated transcription (Latin):
genr̃is nuiꝰ. Sed hȩcꝗꝗ uereor ne iminati modũ t̃paruȩ questionis excesserint iudicũ
autẽ suũ grã maticꝰ in c̃ponatiu som̃i. Similũ ssam aoc ualere plurimũ debet. Egonisi qđ c̃sue¬
tudo optinuerit . sic scribendũ qͥdq udico. quomodo sonat. hic ẽ enĩ usus litterarũ ut custodias
noces et uelut depositũ reddã legentib: Itaq id ex primere debent. qđ dicturi sumꝰ. hȩferes
em̃ dato loquendi scrbendiq partes di as reliquas significant̃ ornateq dicendi. ñ eqͥ dẽ gramt
aufero sedcũ mihi officiar hetoris suꝑsent ma iori operi roseruo sedie autẽ illa cogitatio
qͣ sdã fore quihȩc quȩ diximꝰ parua nimiũ et impedim̃ toꝗꝗ maꝰ aliqͥd agendi putent. Nec ipse
adextremã usq anxietatẽ et in eptas cauillationes descendendũ. Atq hisingenia c̃adi et cõmino

Expanded text:
generis huius; sed haec quoque vereor ne modum tam parvae quaestionis excesserint. iudicium generis huius; sed haec quoque vereor ne modum tam parvae quaestionis excesserint. iudicium autem suum grammaticus interponat his omnibus; nam hoc valere plurimum debet. ego nisi quod consuetudo obtinuerit sic scribendum quidque iudico, quomodo sonat. hic enim est usus litterarum, ut custodiant voces et velut depositum reddant legentibus, itaque id exprimere debent quod dicturi sumus. hae fere sunt emendate loquendi scribendique partes; duas reliquas significanter ornateque dicendi non equidem grammaticis aufero, sed cum mihi officia rhetoris supersint, maiori operquosdam fore, qui haec quae diximus parva nimium et impedimenta quoque maius aliquid agentibus putent. nec ipse ad extremam usque anxietatem et ineptas cavillationes descendendum atque iis ingenia concidi et comminui
Abbreviated transcription (Latin):
etuorsus ceteraq ad eunde modũ quȩ primo scipio a fricanꝰ in .e. litterã secđam
sili uocalisin anũ sonũ en a lescere et c̃fund ne quiret. Nunc iugemina scribunt᷑ earatione
quã reddidi: Neutro sa ne modo uox quã sentimꝰ efficit᷑. N ec inutilit̃ loudius eolicã
illã ad hosusus littorã adieterat. Illud nunc melius. qđ cui trib: quas p̃posin litteris
enotamꝰ in quopueris uob ad pinguẽ sane sonũ que oi uteb anr. tantũ ut ab illo distin¬
gueret᷑ quioquȩ scribuit᷑ alit̃ quã enuntiant᷑ : Nã et gaius .c. littera significat᷑ quȩ
inuersa mulierẽ declarat. qͥatãga ias eẽ uocitatas quã gaios etiã ex nuptialib: sacris
apparet: Nec gneus eã litterã in p̃nõis nota acipit qua sanat. et columã et consales
exempa n. lutera legimꝰ t suburaiti cũ trib: lteris notat᷑ c tertã ostendit. Multas

Expanded text:
et vorsus ceteraque ad eundem modum, quae primus Scipio Africanus in e litteram secundam et vorsus ceteraque ad eundem modum, quae primus Scipio Africanus in e litteram secundam sibi vocalis in unum sonum coalescere et confundi nequiret; nunc u gemina scribuntur ea ratione, quam reddidi; neutro sane modo vox, quam sentimus, efficitur. nec inutiliter Claudius Aeolicam illam ad hos usus litteram adiecerat. illud nunc melius, quod cui tribus, quas praeposui, litteris enotamus; in quo pueris nobis ad pinguem sane sonum qu et oi utebantur, tantum ut ab illo qui distingueretur. quid ? quae scribuntur aliter quam enuntiantur? nam et Gaius C littera significatur, quae inversa mulierem declarat; quia tam gaias esse vocitatas quam gaios etiam ex nuptialibus sacris apparet. nec Gnaeus eam litteram in praenominis nota accipit, quae sonat; et columnam et consules exempta n littera legimus; et Subura, cum tribus litteris notatur, c tertiam ostendit. multa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
manus eoꝵ docent. At qui paulilũ sũ perioresetiã illud qđ nos gemina dicimꝰ uisi una
dixer̃ etiã optimus maximus ut mediã .i. luterã quȩ ueceribus .u fuerat acciperen
Gprinũ cȩsaris inscriptione traditur factũ here nunc .x. littera terminamꝰ. Atuecerã
comicorũ ad huc libris inueruo hori ad mne urnit. qđ idem inepistolis augustiquas
sua manu scripsit auc um̃ dauit. dep̃henditur. Quid ñ cato censoriuas. dicã et facia
dice refacie scripsat : Eundẽq incȩteris quȩsi nilit̃ cadunt modũ cenunt. qđ et exueterib:
eiuis librisi manifestũ ẽ et a messala in librode .s. littera positũ. sibe et quaso scriptũ
in multorũ libris ẽ Sed anhoc uoluerint auctores escio. Litũ liuiũ italis iusũ
pediano cõperi quiet ipse eũ se quebat᷑. hȩc nos .i. littera finimꝰ Qiuadicã uortiaes

Expanded text:
ipsisse manus eorum docent. atqui paulum superiores etiam illud, quod nos gemina dicimus iussi, una ipsisse manus eorum docent. atqui paulum superiores etiam illud, quod nos gemina dicimus iussi, una dixerunt. iam optimus maximus, ut media i litteram, quae veteribus u fuerat, acciperent, Gai primum Caesaris inscriptione traditur factum. here nunc e littera terminamus, at veterum comicorum adhuc libris invenio heri ad me venit; quod idem in epistolis Augusti, quas sua manu scripsit aut emendavit, deprehenditur. quid ? non Cato Censorius dicam etfaciam dicem et faciem scripsit, eundemque in ceteris, quae similiter cadunt, modum tenuit, quod et ex veteribus eius libris manifestum est et a Messala in libro de s littera positum? sibe et quase scriptum in multorum libris est, sed an hoc voluerint auctores, nescio; T. Livium ita his usum ex Pediano comperi, qui et ipse eum sequebatur; haec nos i littera finimus. quid dicam vortices
Abbreviated transcription (Latin):
idq iisp̃cipue qui ad lectionẽ infitu¬
ine  etiã in pedim̃ toerit sic̃ ingrecis accidit adiectione .i. littorȩ quã ñ solũ datuuis
casibsunpartenltima ascribunt. sed qͥb dã etiã int̃ponues ut in anictit quia echy mlegia
eediuisone intrisyllabas facta desiderut eã literã a es y labũ cuiꝰ sȩccła  nc .e. littram
ponimꝰ uarieꝑ a et i. efferebant. quidã sec̃ꝑut greci quidã singularit̃ tantũ cũ in
datm̃ ł genttm̃ casũ incidissent undȩ picta uestis et a quai uirgłs amaras simꝰuetistatis
carminib in seruit in hisdẽ plurali numero .e utebant᷑ ÷ ussillȩ galbȩ Estiniucꝗ ꝗparte¬
lucibu p̃ceptũ qđ qͥ aplurib explicat᷑ uersib: siqͥs parũ credet apđ ipsũ in nanore qͥrat Qđ qđ
uiceronis tẽporib: paulũ q in frafero quotieis lit terameda uocaliũ langarũ łabieesta
lngis est geminabat᷑. ut causȩ casis diuisionps quomodo et ipsũ et uirgłm ꝗꝗ scripsiss

Expanded text:
idque iis praecipue, qui ad lectionem instituentur, etiam impedimento erit; sicut in Graecis accidit adiectione i litterae, quam non solum dativis casibus in parte ultima ascribunt sed quibusdam etiam interponunt, ut in ΛΗΙΣΤΗΙ quia etymologia ex divisione in tris syllabas facta desideret eam litteram. ae syllabam, cuius secundam nunc e litteram ponimus, varie per a et i efferebant; quidam semper ut Graeci, quidam singulariter tantum, cum in datiuum vel genitivum casum incidissent, unde pictai vestis et aquai Vergilius amantissimus vetustatis carminibus inseruit. in iisdem plurali numero e utebantur, hi Syllae, Galbae. est in hai praeceptum, quod quia pluribus explicatur versibus, si quis parum credet, apud ipsum in nono requirat. quid quod Ciceronis temporibus paulumque infra, fere quotiens s littera media vocalium longarum vel subiecta longis esset, geminabatur, ut caussae, cassus, divissiones? quomodo et ipsum et Vergilium quoque scr
Abbreviated transcription (Latin):
Neillas q̃uidem circas lit terãdelicias hicmatister ferit. nec uerba infiucibus pacietiraudi¬
ri. necorisinanitate resõnare. nec qđ minime ser monipuro c̃ueniat simplicem uacis naturã
pleniore quoda sono circũ linire. qđ grȩci catape plasmnameñ dicunt si capellatur
cantus tibiarum quȩ p̃clusis quibusclares cunt foraminibus reccomodo exitugrauiorẽ
sp̃mreddunt . curabt &iane extremȩ sillabȩ int̃cidant ut parsibi sermosit ut quo¬
ciens exclamandum erit lateris conatus sit ille ñ capicis ut gestus ad uocem uulẽ
ad gestus ad cõmodetur. obseruãdum erit &iã ut reccasit facies dicentis. nel abra
ditor queãtur ne in modicus hiatus riccũ distendat. ne supinus uultus nede¬
iectiint̃ raoculi neinelinata utro libet ceriuix. nanfrons pluribus generibus
conftriee alis iustalis sedentia ciualtro ruer debisgulotue reuimnomint̃n

Expanded text:
ne illas quidem circa s litteram delicias hic magister feret, nec verba in faucibus patietur audine illas quidem circa s litteram delicias hic magister feret, nec verba in faucibus patietur audiri nec oris inanitate resonare nec, quod minime sermoni puro conveniat, simplicem vocis naturam pleniore quodam sono circumliniri, quod Graeci καταπεπλασμένον dicunt. sic appellatur cantus tibiarum, quae praeclusis quibus clarescunt foraminibus, recto modo exitu graviorem spiritum reddunt. curabit etiam, ne extremae syllabae intercidant, ut par sibi sermo sit, ut, quotiens exclamandum erit, lateris conatus sit ille non capitis, ut gestus ad vocem, vultus ad gestum accommodetur. observandum erit etiam, ut recta sit facies dicentis, ne labra distorqueantur, ne immodicus hiatus rictum discindat, ne supinus vultus, ne deiecti in terram oculi, ne inclinata utrolibet cervix. nam frons pluribus generibus constricta
Abbreviated transcription (Latin):
oratori sunt neces saria & mentem p̃cipue in ȩcate prima tenerĩ adhuc &r udemin¬
ficiunt Nã frequens inmitacio transit in mores : Negestus quidem om̃is ac motusa comee cbi
petendus est. quã quã enimucrũ que eorion ad quendam modum pr estare debetoracr
plurimũ tame aberit ascaenicone uultu nec manunet excursionib nimius: nĩ siqua
inus arsẽ dicentiũ ea prima ẽ nears. ee uideacur qđ ẽ igicur huius doccoris offi¬
cium : in primis uicia siquas unt oriscm̃det. ut exp̃s sas ine uerba ut sius quȩq: lit¬
terȩ sõnis enũ tientur. quarũ lamenim uel exilitate uel pinguitudoie nimia
laboramus quascdã uelud acriores parũ efficimus & aliis nũdissimilibus sed quas i
heb&ioribus ꝑmutanius. qui ppe &rholit terȩ quade mosthenes quoq laborauic labda
succedit quarũ uis ẽ apud nos quoq: & cũ cacsimilit̃ gnualuerunt in cacdemoliũtꝰ

Expanded text:
oratori sunt necessaria et mentem, praecipue in aetate prima teneram adhuc et rudem, inoratori sunt necessaria et mentem, praecipue in aetate prima teneram adhuc et rudem, inficiunt. nam frequens imitatio transit in mores. ne gestus quidem omnis ac motus a comoedis petendus est. quanquam enim utrumque eorum ad quendam modum praestare debet orator, plurimum tamen aberit a scenico, nec vultu nec manu nec excursionibus nimius. nam si qua in his ars est dicentium, ea prima est, ne ars esse videatur. quod est igitur huius doctoris officium? in primis vitia si qua sunt oris emendet, ut expressa sint verba, ut suis quaeque litterae sonis enuntientur. quarundam enim vel exilitate vel pinguitudine nimia laboramus, quasdam velut acriores parum efficimus et aliis non dissimilibus sed quasi hebetioribus permutamus. quippe et Rho litterae, qua Demosthenes quoque laboravit, Labda succedit quarum vis est apud nos quoque; et cum c ac similiter g non evaluerunt, in t ac d molliuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
talicasũde t̃ritus: sint extralicet usubellici trans eamusqi qđ archime des unus obsi¬
dionẽ siracusarũ in longius traxit. ill udutiq: ĩ ꝓprium ad efficiendum qđ intẽdim
plurimos questiones quibus difficilio aluratione explicatio est ut deratione
uidendi deseccione infinitũ deceleritate augenda. liniarib: illis ꝓbationibus sol
solere . ut siẽ oratori qđ ꝓximus demonstrabit liber deomnibus rebus discerdũ
nullomodo sine geometria ẽẽ possit oratol
Dandũ aliquid comoedo quoq dumeatetenus qua ꝓnũtiandi
scientiam futurus orator desiderat . Nõ enim puerum quẽ in hoc institumus aut femi¬
neae uocis ex ilitate frangiuolo aut seni lit̃ eremere. nec uitia ebrictatis effingat
nec sẽr uili uernilitate imbuatur. necamoris auariȩ metus discat ad fectũ: quȩ neq

Expanded text:
tali casu deterritus. sint extra licet usus bellici, transeamusque, quod Archimedes unus obsitali casu deterritus. sint extra licet usus bellici, transeamusque, quod Archimedes unus obsidionem Syracusarum in longius traxit. illud utique iam proprium ad efficiendum quod intendimus, plurimas quaestiones, quibus difficilior alia ratione explicatio est, ut de ratione dividendi, de sectione in infinitum, de celeritate augenda, linearibus illis probationibus solvi solere; ut, si est oratori quod proximus demonstrabit liber de omnibus rebus dicendum, nullo modo sine geometria esse possit orator. dandum aliquid comoedo quoque, dum eatenus, qua pronuntiandi scientiam futurus orator desiderat. non enim puerum, quem in hoc instituimus, aut femineae vocis exilitate frangi volo aut seniliter tremere. nec vitia ebrietatis effingat neque servili vernilitate imbuatur nec amoris, avaritiae, metus discat adfectum; quae neque
Abbreviated transcription (Latin):
Ergoetiã id fieri potest ut maiore circuituminor lociamplitudo ludatur
ħ eomplanis Fam incolliẜus uallibus que & iam in perito pacet plis soliẽe.
quamceli quid qđ seeadem geometria collie adrationem usque nudi
inqua cumsi derum cercos consticicutos que cursus numeris docet dis¬
cimus nihil eẽ in ordinatum atq fortuitum. qđ ipsum nũ numquã
ꝑtinere ad ora corem pocest. Anuero cũ perieles atheniensis solis
obscuratione t̃ritos redditis eiusr eis causis. mealibauit. aut cunisib¬
pittus ille gallus: in exertitus .l. pauli delune defeocione disseruit
neue lut ꝓdigus diuinitus facco. militum am torrentar nũ uidetr
oseusis oritors ffitcio qđ sincias insicilia sesset non codẽ o fus metu palobertinum
atheniensiũ exercitũ ꝑdidiset . si c̃ dioncumad destruendã dioniss tiranni demuenit. ñ est

Expanded text:
ergo etiam id fieri potest, ut maiore circuitu minor loci amplitudo claudatur. ergo etiam id fieri potest, ut maiore circuitu minor loci amplitudo claudatur. haec in planis. nam in collibus vallibusque etiam imperito patet plus soli esse quam caeli. quid quod se eadem geometria tollit ad rationem usque mundi? in qua, cum siderum certos constitutosque cursus numeris docet, discimus nihil esse inordinatum atque fortuitum; quod ipsum nonnunquam pertinere ad oratorem potest. an vero, cum Pericles Athenienses solis obscuratione territos redditis eius rei causis metu liberavit, aut cum Sulpicius ille Gallus in exercitu L. Paulli de lunae defectione disseruit, ne velut prodigio divinitus facto militum animi terrerentur, non videtur usus esse oratoris officio? quod si Nicias in Sicilia scisset, non eodem confusus metu pulcherrimum Atheniensium exercitum perdidisset; sicut Dion, cum ad destruendam Dionysii tyrannidem venit, non est
Abbreviated transcription (Latin):
metts Tbistorici quimagntudirẽ oisularũsatis significar inaurgacionis ambitu
o euider unt : faut qiqi fiama ꝑfectis sima ita capacissimac̃ ideoq illa eit¬
sũdurous lioica si efficiet or bȩquȩ formiẽ. laplanis mixime ꝑfesta amplus
spatũ tonplestetur. quãsi quadtitũ poribus oris efficiat. Rur sus quacbatatr logilis
ti aiongula ursa : plusȩqiuis laterib qua mnȩqualib sed al ia forsitã obscuro rioros
facillimion&iã imperics sequanur experimẽ tum. Iugerimensurã ducentos
qui igioret & quisit circũitus & quãtũ canpidaudat colligere ex peditũ Aten¬
teni&os cogeni in quã que par tẽ pedes i dẽ spatiũ ex tremitatis sed mul tampliu
lucent eodem ercuonductu si uero porrectiutrĩq unde uiceni singilas
distent nũ plureis intus quadratos habebunt quã ꝑ qđ longtuelo ducet
que corcũibit aut̃ ł inea eius dems patuerit cuiꝰ eaquȩ centũ conanet
Itaquid quid formȩ quadrati detraxerit. amplitudiniquoque peribio.

Expanded text:
geometris sunt historici, qui magnitudinem insularum satis significari navigationis ambitu crediderunt. nam ut quaeque forma perfectissima ita capacissima est. ideoque illa circumcurrens linea si efficiet orbem, quae forma est in planis maxime perfecta, amplius spatium complectetur quam si quadratum paribus oris efficiat, rursus quadrata triangulis, triangula ipsa plus aequis lateribus quam inaequalibus. sed alia forsitan obscuriora; nos facillimum etiam imperitis sequamur experimentum. lugeri mensuram ducentos qui ignoret, et qui sit circuitus et quantum campi claudat, colligere expeditum. at centeni et octogeni in quamque partem pedes idem spatium extremitatis sed multo amplius ducent eodem circumductu. si vero porrecti utrinque undeviceni singulis distent, non plures intus quadratos habebunt, quam per quot longitudo ducetur; quae circumibit autem linea, eiusdem spatii erit, cuius ea quae centum continet. ita quidquid formae quadrati detraxeris, amplitudini quoque peribit.
Abbreviated transcription (Latin):
atq eueuusetiã sab iectã grãmatcen musie putauer᷑ et eosdẽ utriusq rei pceptores
fuisse cũ sophron osten dit mim orũ quidẽ scriptor sed quẽ plato a deoꝑ bauit at s̃ pro¬
sitos capitilibros eius cũ mo reretur habuise credat᷑. cũ eupolis a pud quem
ꝓda piꝰ etmusicen  et licteras docet. etmaricas quic̃ heꝑbolis qitile ex milte

Expanded text:
atque Euenus etiam subiectam grammaticen musicae putaverunt, et eosdem utriusque rei praeceptores atque Euenus etiam subiectam grammaticen musicae putaverunt, et eosdem utriusque rei praeceptores fuisse cum Sophron ostendit, mimorum quidem scriptor sed quem Plato adeo probavit, ut suppositos capiti libros eius, cum moreretur, habuisse credatur, tum Eupolis, apud quem Prodamus et musicen et litteras docet, et Maricas, qui est Hyperbolus, nihil se ex musice
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ politicon uocant necessariã musicen redidit. et eiꝰ sectȩ quȩ alis seuerissima alisasꝑrim
udet᷑ principes in hac fuere sententia. ut existimarent sapientiũ aliqͥs ñ nullã operã
ius stnduis accõmodaturos. Ey curgus durissimarũ lace demonus legũ auctormmasices
discaplĩ ꝓbauit atq eã natura ipsa uidet᷑ ad tolerandos facilius labores ue lut muneri
nob̵ dedisẽ. Si quidẽ etremigẽ cantus hortit᷑ A sec slũ iniisaperib: in quib plirũ conatas
peunte a liqũ a uocs io cunda conspirat. sed etiã singuloꝵ fatigatio quã libet serudi modu¬
latione solatur. Laudẽ ad hudicere artis pulcherrimȩ uitandũ eã tam oratori conunger
utran seamꝰ lȩ ꝗurid quaq qđ gramaticȩ quondã acmusigȩ iunctȩ fuer̃ Siqude irescas

Expanded text:
quem πολιτικὸν vocat, necessariam musicen credidit. et eius sectae, quae aliis severissima aliis asperrima quem πολιτικὸν vocat, necessariam musicen credidit. et eius sectae, quae aliis severissima aliis asperrima videtur, principes in hac fuere sententia, ut existimarent sapientium aliquos nonnullam operam his studiis accommodaturos. et Lycurgus, durissimarum Lacedaemoniis legum auctor, musices disciplinam probavit. atque eam natura ipsa videtur ad tolerandos facilius labores velut muneri nobis dedisse, si quidem et remigem cantus hortatur; nec solum in iis operibus, in quibus plurium conatus praeeunte aliqua iucunda voce conspirat, sed etiam singulorum fatigatio quamlibet se rudi modulatione solatur. laudem adhuc dicere artis pulcherrimae videor, nondum eam tamen oratori coniungere. transeamus igitur id quoque, quod grammatice quondam ac musice iunctae fuerunt; siquidem Archytas
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse cũ prthagoras atq eũ si ne setuti acceptã si ne dibio antiquitus opinionẽ iulgauor
mundũ ipsũ ratione et̃ cõpositũ. quã postea st lyra imitata. N sec illa moda cantenti
dissimiliũ c̃cordia quã uocant armoniãn sonũ quoq iis motib dederint. N sã plaro cũ in alo
quib dĩ tũ p̃cipue intimȩo ne in telligi qͥdẽ nisi abiis qui hanoqꝗ parte disciplinȩ diligent
ꝑceperint potest: dephilo saphis loquor quorũ fonsipse socrates iã senex in stitiu lrrã ñ eru¬
bescelat duces maximos et fidib: ettibus cetinisse traditũ. Exercitꝰ lace demoniorũ musẽ
accensos modis Quid autẽ aliud in nrĩ legionib: cornua tubȩ faciunt: quorũ concent quartos
ue hem̃tior tantũ romana in bells gła cȩceris p̃stat Nanigit frustra plato ciuiliuro

Expanded text:
fuisse, cum Pythagoras atque eum secuti acceptam sine dubio antiquitus opinionem vulgaverint, fuisse, cum Pythagoras atque eum secuti acceptam sine dubio antiquitus opinionem vulgaverint, mundum ipsum ratione esse compositum, quam postea sit lyra imitata, nec illa modo contenti dissimilium concordia, quam vocant ἁρμονίαν, sonum quoque iis motibus dederint. nam Plato, cum in aliis quibusdam tum praecipue in Timaeo, ne intelligi quidem nisi ab iis, qui hanc quoque partem disciplinae diligenter perceperint, potest. de philosophis loquor, quorum fons ipse Socrates iam senex institui lyra non erubescebat? duces maximos et fidibus et tibiis cecinisse traditum et exercitus Lacedaemoniorum musicis accensos modis. quid autem aliud in nostris legionibus cornua ac tubae faciunt? quorum concentus quanto est vehementior, tantum Romana in bellis gloria ceteris praestat. non igitur frustra Plato civili viro,
Abbreviated transcription (Latin):
dibiusẽ. ut idẽ musii et uates et sapientes udicarent᷑ : mit ã alios Or oheuset lima
quorũ utrũ q disgenitũ alterũ uero qua rudes quaq at qa grestis anino sadmrti
mulcoret Nonferas modosed saxa etiã siluisq duxisse. postertatis memoriat alt̃e
Ettimagenes auctorẽ orũ ũ in ln terisstudiorũ anciquissimã iusicen extiaisẽ Eete stina
s̃elarisuim poetȩ apđ quos int̃ regalia conuiuia laudes heroũ acdeorũ ad cicharã cand
Hopas uera ille uirgilii nonne caniterrantẽ iunã solisq labore sitcȩtera quibi certe pali
confirmat auctoreminencisimꝰ musicen etiã cũ diunarũ rerũ cognitione et c̃iunctuã
Qd sidatur. erie etiã ora tori necessaria. Si quidẽ ut diximꝰ hc quoq. parsquȩ ab orton
relicta aphilosaplis ẽ occupata nrĩ operis fuit acsi ne omĩ ũ caliũ scientia ñ potest ee
ꝑfecta eloquentia. Atq claros nomine sapientiȩ iuros. ne modulitauerit studia s̃s masis

Expanded text:
eus et Linus; quorum utrumque dis genitum, alterum vero, quia rudes quoque atque agrestes animos admiratione mulceret, non feras modo sed saxa etiam silvasque duxisse posteritatis memoriae traditum est. itaque et Timagenes auctor est, omnium in litteris studiorum antiquissimam musicen extitisse, et testimonio sunt clarissimi poetae, apud quos inter regalia convivia laudes heroum ac deorum ad citharam canebantur. lopas vero ille Vergilii nonne canit errantem lunam solisque labores et cetera? quibus certe palam confirmat auctor eminentissimus, musicen cum divinarum etiam rerum cognitione esse coniunctam. quod si datur, erit etiam oratori necessaria, siquidem ut diximus haec quoque pars, quae ab oratoribus relicta a philosophis est occupata, nostri operis fuit, ac sine omnium talium scientia non potest esse perfecta eloquentia. atque claros nomine sapientiae viros, nemo dubitaverit, studiosos musices
Abbreviated transcription (Latin):
geminis ut dixiuocalib: scripser̃ di utius durauit ut .e.i. uterent᷑ iungendis
eadẽ ratione qua greci ei uterent᷑ ea casib: numerisq discreta ẽ ut lucilius p̃apt
furiq ad desecũ dare furi iusseris Qđ qđ qͥ dẽ cũ suꝑuacuũ ẽ. quia i tã longo quã
breuis naturã habet tũ in cõmodũ aliquan do

Expanded text:
geminis, ut dixi, vocalibus scripserunt. diutius duravit, ut e et i iungendis geminis, ut dixi, vocalibus scripserunt. diutius duravit, ut e et i iungendis eadem ratione qua Graeci ει uterentur; ea casibus numerisque discreta est, ut Lucilius praecipit: furique addes e, cum dare furi iusseris. quod quidem cum supervacuum est, quia i tam longae quam brevis naturam habet, tum incommodum aliquand
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sonantẽ pͥari insequenti syllabȩ adiungas. harus pexenĩ quia pars eiꝰ posteriora
spectando ẽs. licterã t̃tiȩ dabit. Absterius quia ex abstinentia cemeti cõpolitie
ut solaponat᷑. hoc eo ñ omisi qđ qͥdã eã quotiens a sequat᷑ necessariã creduant
cũ sit clittera quȩ ad om̃s uocales cumsuã ꝑferat. Verũ orto graphiaꝗꝗ c̃suecu¬
dinisernuit ideoq sepemutata ẽ Nã illa uetustis sima transeo tẽpora
ꝓsyllaba quã nominesuo expͥmit poscta ẽ ut latinis ueterib: d. plurimis in uerb¬
Interĩ.q. ꝗꝗ ut inpuluinasolis quicolit᷑ iuxta ȩdẽ quirimi uesprug. qđ uespera¬
ginẽ accipioꝰ demutatione etiã litterarũ dequa su pradixi nihulre petere
hc netesseẽ fortas se enĩ sic̃ scribebant eciã laquebant᷑ Semiuo cales geminare
diuñ fuit usitatissimimoris atq ec̃ trario usq ad aciũ et ultra porrectas syllalas

Expanded text:
consonantem priori an sequenti syllabae adiungas: haruspex enim, quia pars eius posterior a consonantem priori an sequenti syllabae adiungas: haruspex enim, quia pars eius posterior a spectando est, s litteram tertiae dabit; abstemius, quia ex abstinentia temeti composita vut sola ponatur. hoc eo non omisi, quod quidam eam, quotiens a sequatur, necessariam credunt, cum sit c littera, quae ad omnes vocales vim suam perferat. verum orthographia quoque consuetudini servit, ideoque saepe mutata est. nam illa vetustissima transeo tempora, pro syllaba quam nomine suo exprimit posita est; ut Latinis veteribus d plurimis in verbui colitur iuxta aedem Quirini, vesperug, quod vesperuginem accipimus. de mutatione etiam litterarum, de qua supra dixi, nihil repetere hic necesse est, fortasse enim sicut scribebant etiam loquebantur. semivocales geminare diu non fuit usitatissimi moris, atque e contrario usque ad Accium et ultra porrectas syllabas
Abbreviated transcription (Latin):
u ex p̃positionẽ si uerbũ sequeret᷑ s pecto adiecta secundȩ syllabȩ s̃ iutera si pecto
remota scriberemꝰ. Illaꝗꝗ eruata ẽ amultis differentia. ut ad cũ eẽt p̃ positio .d. littr̃a
cũ autẽ c̃ uonctio .t. acciperet. Itẽq cũ sitepus significaret ꝑ quom. si camitẽ ꝑ .c. ac
duas sequentis scriberet᷑. frigidiori hus ilia ut quic qͥd .c. quartã haberet ne in t̃rogar
bis uderem. et cotidie ñ quatidie ut sit quot dieb: Verũ hȩc iã etiã int̃ ipsas ineptias
euanuer̃ quȩriblent inscribendo p̃postaones sonũ quẽ iuncte efficiunt anquẽ sẽpa¬
ratȩ obserua re c̃ueniat. ut cũ dico optinuit. seđam enĩ .b. litterã ratio poscit
aures magis audiunt .p : Et im nunis illua .n. qđ uertas exigit sequentis spllabȩ son
uictũ .m. gemina cõmutat᷑. Estec indiuidendis uerb obseruatio mediã litterã

Expanded text:
ut ex praepositionem, si verbum sequeretur specto, adiecta secundae syllabae s littera, si pecto, ut ex praepositionem, si verbum sequeretur specto, adiecta secundae syllabae s littera, si pecto, remota scriberemus. illa quoque servata est a multis differentia, ut ad, cum esset praepositio, d litteram, cum autem coniunctio, t acciperet, itemque cum, si tempus significaret, per qu, si comitem, per c ac duas sequentes scriberetur. frigidiora his alia, ut quidquid c quartam haberet, ne interrogare his videremur; et quotidie non cotidie, ut sit quot diebus. verum haec iam etiam inter ipsas ineptias evanuerunt. quaeri solet, in scribendo praepositiones sonum quem iunctae efficiunt, an quem separatae, observare conveniat: ut, cum dico optinuit secundam enim b litteram ratio poscit, aures magis audiunt p  et immunis, illud enim, quod veritas exigit, sequentis syllabae sono victum m gemina commutatur. est et in dividendis verbis observatio, mediam litteram
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ scribentib: custodienda qđ greci aΡTOreapian uocant nos recte scribendi
scientiã nominemꝰ Cuiꝰ ars ẽ ñ in hoc posita ẽ ut nouerimꝰ quib: quȩq spllaba interis
constet nã id qͥdẽ infra grã matia officiũ ẽ. sedtotã ut mea fert opinio suptilitatẽ
indubus habet ut longis syllabis om̃ib: apponere apicẽ ineptissimũ ẽ quia plurinꝑ̧
natura ipsa uerbi ađ scribit᷑ patent. Sed interĩ necessariũ cũ eadẽ litera aiũatq
aliũ intellectĩ ꝓ uc correpta ł ꝓducta ẽ faat : ut malus arborẽ signi fiat in. nomonẽ
nombonũ apice distinguit᷑ palus aliud priore syllaba longa aliud sequenti
significat et cũ cadẽ littera nominatiuo ca subreuis ablatiuo longa ẽ. utrũ sequan
plerũ ꝙ hac nota amonendisinꝰ. Similit̃ puta uer̃ illaꝗꝗ seruanda dis crimina

Expanded text:
quae scribentibus custodienda, quod Graeci ὀρθογραφίαν vocant; hoc nos recte scribendi quae scribentibus custodienda, quod Graeci ὀρθογραφίαν vocant; hoc nos recte scribendi scientiam nominemus. cuius ars non in hoc posita est, ut noverimus, quibus quaeque syllaba litteris constet nam id quidem infra grammatici officium est, sed totam, ut mea fert opinio, subtilitatem in dubiis habet. ut longis syllabis omnibus apponere apicem ineptissimum est, quia plurimae natura ipsa verbi quod scribitur patent, sed interim necessarium, cum eadem littera alium atque alium intellectum, prout correpta vel producta est, facit; ut malus arborem significat an hominem non bonum apice distinguitur, palus aliud priore syllaba longa aliud sequenti significat, et cum eadem littera nominativo casu brevis, ablativo longa est, utrum sequamur, plerumque hac nota monendi sumus. similiter putaverunt illa quoque servanda discrimina,
Abbreviated transcription (Latin):
collas mihicaluus ꝑsua serit que nec ipsi iam dicerent. Suꝑ ẽ igit᷑ consuetudo psã fuerit pene
ridiculũ malle fermonẽ quo locuti st̃ homines quã quilo quant᷑ & sane quidẽ aliua uecus
sermo quã uetꝰ loquendi consuetudo : Sea hnic ipsi necessariũ ẽ iuliciũ constiuendũ
periculo sis simũ dibit p̃ceptã. ñ orationimodo sed qđ mauis ẽ uitȩ Vndeenĩ tantũ lioni
ut plurib quȩ recta s̃ placeant : Igit᷑ ut uelli ⁊ comã in gradus frangex e: et in balneis
ꝑportare quã libet liȩc inuaserint ciuicauẽ nerit c̃suecudo qui a nibilhorũ
caret reprensione. At lauamꝰ et tonaeꝰmus et canuiuimꝰ ex c̃suecudine Sic inloquenda
ñ siquid uitiose multis in sederit. ꝓregula sermonis acc piendũ erit. Nauterinseã
quẽ ad modũ uulgo imperiti loqount᷑ tata sepetheatra et omnẽ circi turbã excla¬

Expanded text:
collos mihi Calvus persuaserit; quae nec ipsi iam dicerent. superest igitur consuetudo; nam fuerit paene collos mihi Calvus persuaserit; quae nec ipsi iam dicerent. superest igitur consuetudo; nam fuerit paene ridiculum malle sermonem, quo locuti sint homines, quam quo loquantur. et sane quid est aliud vetus sermo quam vetus loquendi consuetudo? sed huic ipsi necessarium est iudicium, constituendumque periculosissimum dabit praeceptum, non orationi modo sed quod maius est vitae. unde enim tantum boni, ut pluribus quae recta sunt placeant? igitur ut velli et comam in gradus frangere et in balneis perpotare, quamlibet haec invaserint civitatem, non erit consuetudo, quia nihil horum caret reprehensione; at lavamur et tondemur et convivimus ex consuetudine: sic in loquendo, non si quid vitiose multis insederit, pro regula sermonis accipiendum erit. nam , ut transeam, quemadmodum vulgo imperiti loquantur, tota saepe theatra et omnem circi turbam excla
Abbreviated transcription (Latin):
et quia int̃missa sunt. gratiã nouitati similẽ parant. Sed opus ẽ modo ut neq crebrȩsint
hi nec manifeste quia nihil ẽ odiosius affectatione nec utiq abultimis etiã oblitteratis : epe¬
ata tẽporib: qualia s̃ topper it antigerio et exandare et ꝓsapia. et saliorũ carmina
uix sacerdocib: suis saus intellecta. sed illa mutari uetat religio et congregatis itendũest
Sratio iͦ cuiꝰ sũma uirtus ẽ ꝑspiciutas qua sit uitiosa negeit int̃p̃to : Ergo ui nouorũ
opti se toit maxime uetera ita ueterũ maxime noua. Similis circa auctoritatẽ ratio
tam̃ rerert ñ iolũ quid dixerint sedetiã qͥd ꝑsua serint Neq enĩ tubarchi abundũ eclurchi¬
abit  lam in nob̵ quis quã ferat. licet catost auctor. rec hos lodices quanquã id pollioni
placet ne gladiola At quimessaladiait. nec parricidatũ qđ incȩlio uixtolerabile uidet᷑ nec

Expanded text:
is habent et, quia intermissa sunt, gratiam novitati similem parant. sed opus est modo, ut neque crebra sint haec neque manifesta, quia nihil est odiosius adfectatione, nec utique ab ultimis et iam oblitteratis repetita temporibus, qualia sunt topper et antegerio et exanclare et prosapia et Saliorum carmina vix sacerdotibus suis satis intellecta. sed illa mutari vetat religio et consecratis utendum est; oratio vero, cuius summa virtus est perspicuitas, quam sit vitiosa, si egeat interprete? ergo , ut novorum optima erunt maxime vetera, ita veterum maxime nova. similis circa auctoritatem ratio.tamen refert non solum, quid dixerint, sed etiam quid persuaserint. neque enim tuburchinabundum et lurchinabundum iam in nobis quisquam ferat, licet Cato sit auctor, nec hos lodices, quanquam id Pollioni placet, nec gladiola, atqui Messala dixit, nec parricidatum, quod in Caelio vix tolerabile videtur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
iun camꝰ occultũ suggerunt. et ta citȩ quoq sontiunt̃ i fiut ualciuus ane nisdisertus
A stego oracore uolo Nonmultũ adiciunt. sedeq ñ ertt tatũ cubuel parda deerunt
Etoptinĩ quidẽ hoc eẽ c̃uenuet. Cuiꝰ etiã s̃iuarduo spos ẽ. nos tam̃ p̃ dpi amꝰomiauat
saltr plirafiant. sedcurdeficiat animꝰ: Natura erũ ꝑfectuen oratorẽ eẽ ỹ ꝓhibet
turpit qr de speratur quic quid fieri potest ÷Deiaet dareausienudelel¬
Ats ego ueliudicio ueterũ poterã eẽ contentuts Nsã quisig nortet intuaseen ueule siac

Expanded text:
vim tamen occultam suggerunt et tacitae quoque sentiuntur? fuit aliquis sine iis disertus vim tamen occultam suggerunt et tacitae quoque sentiuntur? fuit aliquis sine iis disertus : sed ego oratorem volo. non multum adiiciunt : sed aeque non erit totum, cui vel parva deerunt; et optimum quidem hoc esse conveniet; cuius etiamsi in arduo spes est, nos tamen praecipiamus omnia, ut saltem plura fiant. sed cur deficiat animus? natura enim perfectum oratorem esse non prohibet, turpiterque desperatur quidquid fieri potest. atque ego vel iudicio veterum poteram esse contentus. n