comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dens orationẽ. audientes autẽ incho¬
rođõ deuotissimi ep̃i currentiũ impe¬
tum & sonitũ equorũ in mensum &clp¬
peorum commotionẽ . Vnde unus ex
his dechoro prosiliens ad aditũ domui
Dum ꝓteruamente cũm clppeis & as¬
tis infrasepta domui intraremultitu¬
dinem cerner&. magistri auribus in cons¬
pectu condiscipulorũ alta uoce intulit :
uenerunt non nostrae contemnationis
rei. sed ꝑhos remunerare oport&.
Cum autem p̃dictus puellae germanus
frater uener abilem ibi adesse ep̃m de¬
cermss&. prosiliens exequo quo sede¬
bat. eratnamq: inmedio uestibulo pe¬
tra posita. sicut mnos est in equũ ascenden¬
tium suꝑ quam exilens stans uirga sufful¬
tus ep̃m ad sede duoi p̃oiperat᷑  Dum autẽ
deductum temporalis gloriae elatus
exoccasione hitulit uerba dicens. a ie ep̃e
& gener noster. ipse autem dm̃ testemin¬
uocans se terrenis actibus socerũ non ba¬
bere ꝓtestatus ẽ. Cum haec p̃dictus pram¬

Expanded text:
dens orationem. 14. Audientes autem in chodens orationem. 14. Audientes autem in choro Deo devotissimi episcopi currentium impetum et sonitum equorum inmensum et clippeorum commotionem, unde unus ex his de choro produm proterva mente cum clippeis et astis infra septa domui intrare multitudinem cerneret, magistri auribus in conspectu condiscipulorum alta voce intulit. Svenerunt non nostrae contemnationis rei, sed per hos remunerare oportet'. Cum autem praedictus puellae germanus frater venerabilem ibi adesse episcopum decernisset, prosiliens ex equo quo sedebat, – erat namque in medio vestibulo petra posita, sicut mtium, – super quam exiliens, stans virga suffultus, episcopum ad se deduci praeciperat. Dum autem deductum, temporalis gloriae elatus, ex occasione intulit verba, dicens: 'Aie, episcope et gener noster!' Ipse autem Deum testem invocans, se terrenis actibus socerum non habere protestatus est. 15. Cum haec praedictus prin
Abbreviated transcription (Latin):
uehe mentissimã ex arsit lrã. It a asuis uye
contentus ut ꝓprias in eã. non in mitte r&ur
eã substantiis reb:q: omnibus in exilii dãna¬
tionẽ in aussoniã direxit inquađanatione
predicta lã femina usq ad mortis ꝑmansit diem.
Erat nã que ei germanus nomine lantꝑhtus¬
quidusuȩ sororis cerner& confussionẽ nimio
furore repl&us ad suȩ condamnationẽ arrep¬
to. comitatu ꝓut poss& suȩ anime explere
nequitiã. uelucissimocurso ꝑcallẽ postue¬
nerabilẽ dĩ famulũ in trepitus iter explicare
conatus est. usqdũ ꝑueniss& aduillã nun¬
cupantẽ helphindorf in quã cȩlesti sedebea¬
tus ep̃is ꝓpriã animã martrrio dõ ꝓpinare
decreuerat. stans uero milex xp̃i ense p̃¬
cinctus incertaminis cãpocorde intrepi¬
dus diei illius ymnificabat tertiam : In
quadomo clippeus pari&i infixus erat
suꝑ quẽ suspensis patrocineis accense
lucerne studios issimam cum suis fun¬

Expanded text:
vehementissimam exarsit iram, ita a suis vix vehementissimam exarsit iram, ita a suis vix contentus, ut proprias in eam non inmitteretur meam substantiis rebusque omnibus, in exilii damnationem in Ausoniam direxit, in qua damnatione praedicta iam femina usque ad mortis permansit diem. Erat namque ei germanus nomine victqui dum suae sororis cerneret confusionem, nimio furore repletus, ad suae condamnationem, arrepto comitatu, prout posset suae auime explere nequitiam, velucissimo curso per callem post venerabilem Dei famulum intrepidus iter explicare conatus est, usque dum pervenisset ad villam nuncupantem Helphindorf, in quam caelesti sede beatus episcopus propriam animam martyrio Deo propinare decreverat. Stans vero milex Christi ense praecinctus in certaminis campo, corde intrepidus, diei illius ymnificabat tertiam; in qua domo clippeus parieti infixus erat, super quem suspensis patrocineis, aecense lucerne, studiosissimam cum suis fun
Abbreviated transcription (Latin):
beati pontificis ad cunctis quos reppe¬
reripotuit in sacris positis ordinibus.
ut sacer prosagine secr&um serȩ ue¬
las se testatus .ẽ & huius ess& in noxius
di in conscius tamen non fuerat fine
rei quod accederat. Carpendoiterquẽ
praedixerat dierũ trium expleuerat
ad locum dilectum cum ꝑ uenerat
occansonem egredere contulerat. erat
namque in locofons qui ꝓspicuas e manabat
certaminis elegerat cãpũ: secuiusdã rei
qua si ex pectandi simulat. ut discipulorũ
mirarentur agminacuius reipontificicura
iness& pectore. fatũ ẽ aũt dũ prȩnotati
ducis filia instupro aꝑtereprehensa fuiss&
It aut patris p̃sentar&ur obtutib: & corã
adstantibus inquisita. Quis hȩc nefandam
auder&ur cõmittere sententiã. ut tanti
uiri sobolẽ presumpsiss& cũ mistione sotiari.
Illanãq exterrita &nimio pauore ꝑculsa
ep̃i se cõmiscione hoccontegisse ꝓfessa est
Pateruero tẽporalis glorie indomitus in

Expanded text:
beati pontificis ad cunctis quos reppebeati pontificis ad cunctis quos reppereri potuit in sacris positis ordinibus, ut sacer prosagine secretum se revelasse testatus est, et huius esset innoxius di ; inconscius tamen non fuerat finem rei quod accederat. Carpendo iter quem praedixerat dierum trium cursum expleverat; ad locum dilectum cum pervenerat, occansionem egredere contulerat. Erat namque in loco fons, qui prospicuas emanabat certaminis elegerat campum. Se cuiusdam rei quasi expectandi simulat, ut discipulorum mirarentur agmina, cuius rei pontifici cura inesset pectore. Factum est autem, dum praenotati ducis filia in stupro aperte reprehensa fuisset, ita ut patris praesentaretur obtutibus, et coram adstantibus inquisita, quis haec nefandam auderetur committere sententiam, ut tanti viri sobolem praesumpsisset cummistione sotiari: illa namque exterrita et nimio pavore perculsa, episcopi se commiscione hoc contegisse professa est. Pater vero, temporalis glorie indomitus, in
Abbreviated transcription (Latin):
cautela ad secuta est. Eratenim uir scĩssim:
ptcapioncae spuplenus: Vtlegentib
oc casionem subtraham prosapiam
illius intermultas unã in notp sco
cumuero ecurbe exir& uirueneran¬
dus quendam relegiosum prerbiterũ
nomine uuol flecũ ad se accesserat
proph&ae spũ secr&um indicans ait
Adtende dilectissime mifrat̃. ut
necui me uiuente doceris: Cumenĩ
diuersis cruciatibus excuius damcri¬
mine uitam finisse audieris tunc
datur intellegi. ut omnibus in sacris
constitutis ordinibus denuntiare
debeas. ut neeorum quis ignauie
delinquat . ud uius criminis noxiũ
meiudic& & quasi imitando hu¬
ius rei exemplo exsuo lab&urstatu.¬
quia docentium rep̃hensionem
fadicitus extir pare de promimus &
quamuis crimine innoxius absistat.
tamen exemplis sec tantium atq detra¬
hentium in peccato animas fou&. cum
se a prauorum exemplis minime abscon
constat. ut relegiosus & praenotatus
prebit̃. postgloriae remuner ationis

Expanded text:
cautela adsecuta est. Erat enim vir sanctissimus cautela adsecuta est. Erat enim vir sanctissimus prophetiae spiritu plenus; ut legentibus occasionem subtraham, prophetiam illius inter multas unam innotesco. 11. Cum vero ex urbe exiret vir venerandus, quendam relegiosum presbiterum nomine Wolfleicum ad se accerserat; prophetiae spiritu secretum indicans, ait: 'Adtende, dilectissime mi frater, ut ne cui, me vivente, dixeris. Cum enim diversis cruciatibus ex cuiusdam crimine vitam finisse audieris, tunc datur inconstitutis ordinibus denuntiare debeas, ut ne eorum quis ignavie delinquat, ut huius criminis noxium me iudicet et quasi imitando huius rei exemplo ex suo labquia docentium reprehensionem radicitus extirpare depromimus: et quamvis crimine innoxius absistat, tamen exemplis sectantium atque detrahentium in peccato animas fovet, cum se a pravorum exemplis minime abscondconstat, ut relegiosus et praenotatus presbiter post gloriae remunerationis
Abbreviated transcription (Latin):
pinquantem. ut eum omps dr̃ auincu¬
lo laboris sibi sociare & ꝑennigaudio
remuner are uoluiss&. qui intrepi¬
dus expectabat ut robustus gennicus
incertaminis campoclippeo calippe
inuisibile munitus sui euocationis ac
remunerationis diem & nihi lominus
certis temporibus. denoctuque In
supplicia penitentiȩ modum his indi¬
cans ꝑ i&atis manum non suberahens
Quib si lentio indicans. utt suꝑeu̾ cõmissũ
scelũm ittere deberentur. ut faclius
euader& cruciatos. preffiebat uene¬
fandus pontifex ut e ħoc in puplicũ euer¬
tercecrimen: Nullũ modo hnsdeniã a pa¬
tre puelle Imꝑ&rare potuiss&. tuncse
criminis alienireum fieri optulit ut ab
his flagellũ quampertimescebaot euer
ter&. Accepta a principe licentia salu¬
tatis a cunctis tam aduce quam ãprolib
& satratum terrȩ egressionis illiu fcot
ciuitas in fune re conuersa est ta megeni
quã locupl&es u& anti pontificis orbati
ꝑmanerent. incuius comitatu dericoꝵ

Expanded text:
propinquantem, ut eum omnipotens Deus a vincupropinquantem, ut eum omnipotens Deus a vincula laboris sibi sociare et perenni gaudio remunerare voluissdus expectabat, ut robustus gennicus in certaminis campo, clippeo calippe invisibile munitus, sui evocationis ac remunerationis diem; et nihilominus certis temporibus die noctuque in supplicia. Penitentiae modum his indicans, pietatis manum non subtrahens, quibus silentio indicans, ut super eum commissum scęlum mittere deberentur, ut facilius evaderent cruciatos. Praesciebat venerandus pontifex, ut, si hoc in publicum everteret crimen, nullo modo his veniam a patre puelle impetrare potuisset. Tunc se criminis alieni reum fieri optulit, ut ab his flagellum teret. 10. Accepta a principe licentia, salutatis a cunctis, tam a duce quam prolibus et satrapum terrae, egressionis illius tota civitas in funere conversa est, tam egeni quam locupletes, ne tanti pontificis orbati permanerent. In cuius comitatu clericorum
Abbreviated transcription (Latin):
& cu huius terrę rurem pectoris in ha.¬
bitantiũ commen dauerit fides semina
t inaugmentum frumentũ lamdoctri¬
ne consumatu conder& horreis inno.¬
uissimis gloriosã in loa consequer&
mortẽ ut regio iñqua morabatur
incapi sufficer& certaminis. hȩc eo me¬
ditante seque conqnuo pertriennium
satagebat perurbes infragedicu ꝓxr
cipis fines. ꝑ opida ꝑuicos & fatłũ
mos discurrens instantissun curȩ line¬
tus. Aliis fidei semina plantabat in
peciore. Aliis uitia sacacae sermone ier¬
radicitus excorpore absaedebat
Contramites humilis apparuit. con¬
trapotentes erectus. leonis fortitu¬
dinem ostendebat. & quic quid excep¬
to singulari habitu a fidelũ recip̃e¬
rat manibus cum gratiarũ actione
indigentibus inpertiebat. Dũ haec
diutius a geretur. ut poeneomnibus
huius terrae latibulis doctrina illius
ꝑlustrare uide r&ur : Vir sc̃issimus
ꝑ sp̃m prouidens finem suae uit ae ad¬

Expanded text:
et cum huius terrae rurem pectoris inhaet cum huius terrae rurem pectoris inhabitantium commendaverit fidei semina, ut in augmentum frumentum iam doctrine consummatum conderet horreis, in novissimis gloriosam in loco consequeret mortem, ut regio in qua morabatur in campum sufficeret certaminis. Haec eo meditante, seque continuo per triennium satagebat, per urbes infra prcipis fines, per opida, per vicos et fidelium domos discurrens, instantissime curae intentus, aliis fidei semina plantabat in pectore, aliis vitia sacacae sermone radicitus ex corpore abscedebat. Contra mites humilis apparuit, contra potentes erectus leonis fortitudinem ostendebat, et quicquid, excepto singulari habitu, a fidelium reciperat manibus, cum gratiarum actione indigentibus inpertiebat. 8. Dum haec diutius ageretur, ut poene omnibus huius terrae latibulis doctrina illius perlustrare videretur, vir sanctissimus per spiritum providens finem suae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
dar&ur intellegi. quia humana fragili¬
tas huc illuctransire diffidebat. quia
Melli & apiũ copia. epode habundans
pisciũ multitudine instagnis & in amnis
nfusap spicuissim s fontibus &riuolis
lirigua. sale prout opus erat condita
unsb ut prȩdicimus radarspona inex¬
pugnabilis quadris edificata lapidibus¬
Turiũ ex altata magnitudine puteishã¬
bunlans. Cuius septentrionalem par¬
tem danubius suorigore contraortũ
suo cursu ln funditur fluenta regio¬
nis montana fructi fera pascuis dedi¬
ta herbis habundantia feris saltus
& frutecta ceruis alcis bibulis caprȩis
ibicum &omniũ bestiaru atque fera¬
rum generib: ornata sed habitatores¬
eius neoffiti eonam lntempore idola¬
triam radicitus exse non extis paue¬
runt qui a ut patres calicẽ xp̃i cõmunꝗ
& demoniorusuisq: ꝓlib ꝓpinna uerunt:
unde superno lispr amine uenerabi¬
lisponfea eaque prospexerat idola¬
tria funditus radicare decreuerat.

Expanded text:
daretur intellegi, quia humana fragilidaretur intellegi, quia humana fragilitas huc illuc transire diffidebat, quiamelli et apium copia epode habundans , piscium multitudine in stagnis et in amnis infusa, prospicuissimis fontibus et rivolis inrigua, sale, prout opus erat, condita. Urbs, ut praediximus, Radaspona inexpugnabilis, quadris turrium exaltata magnitudine, puteis habundans. Cuius septentrionalem partem Danubius suo rigore contra ortum suo cursu infunditur fluenta. Regionis montana fructifera, pascuis dedita, herbis habundantia, feris saltus et frutecta cervis, alcis, bubulis, capręis, ibicum et omnium bestiarum atque ferarum generibus ornata. B genteius neoffiti eo namque in tempore idolatriam radicitus ex se non extirpaverunt, quia ut patres calicem Christi commune et demoniorum suisque prolibus propinaverunt. Unde superno inspiramine venerabilis pontifex ea quae prospexerat idolatria funditus eradicare decreverat,
Abbreviated transcription (Latin):
seg&ũ radices. & omniũ graminũ uiris¬
cunt genera. It aut aellus quasi ex som̃no
mortis. resurg&is & suo decore in pris¬
tinorestauratur amoenitate. Dũ in¬
tentionehuius sollicitudinis perfeciss&
Iter uteorum postponer& partes. cae¬
pitgermanã austri ingredere ad fluen¬
ta danubi amnem in partib baiuuari¬
orũ. cuius dumsequer& Nluentis adrada¬
sponagi ꝑuenit urbem qui ex soctis lapi¬
dibus constructa in metropolim huius
gentis in arcedecreuerat. Quã tunc
Intẽpore duxgentis. baiuuariorũ uir
rabilis episcopus ingressus est. dũ aut̃
prȩnotati principis. presentatus fuiss&
optibus suumq secr&um adaditũ oris
ꝑducens. dõ opitulante partib panno¬
niȩ ad robustã gentẽ auarorũ selturũ
uariorũ ortaẽ discordia. Itaut auastan¬
tiũ manib: circa amnẽ anisem Eterlacen¬
tẽ depopulate urbis pene de serte esse
uidebatur. ut saltus bestiis inaugmeatũ

Expanded text:
segetum radices et omnium graminum virissegetum radices et omnium graminum viriscuntgenera, ita ut tellus, quasi ex somno mortis resurgens, et suo decore in pristino restauratur amoenitate. Dum intentione huius sollicitudinis perfecisset iter, ut eorum postponeret partes, caepit Germaniam austri ingredere ad fluenta Danubii amnem in partibus Baiuvariorum. Cuius dum sequeret fluentis, ad Radasponam pervenit urbem, qui ex sectis lapidibus constructa, in metropolim huius gentis in arce decreverat. Quam tunc in tempore dux gentis Baiuvariorum vir rabilis episcopus ingressus est. Dum autem praenotati principis praesentatus fuisset obtutibus, suumque secretum ad aditum oris perducens, Deo opitulante, partibus Pannoniae ad robustam gentem Avarorum se iturum variorum orta est discordia, ita ut a vastantium manibus circa amnem Anisem interiacentem depopulate urhis pene deserte esse videbatur, ut saltus bestiis in augmentum
Abbreviated transcription (Latin):
contristatus ualde intrinsecus dolore¬
re tractus intrasem &ipsum meditare
conatus ẽ. ut illuc xp̃m praedicare de¬
beretur. Relicto domo in mensis sub¬
stantiis. tot parentorum nobibum de¬
serens insedem urbis aude iam praee¬
dicte alium constituens ep̃m imitans
exemplum patriar chaȩ abrahae. cui
ꝑdiuinam p̃cipit ar uocem. ut suum¬
quie tellum propagines finitiuorũ
procondiscensione adegrpti exutus
obliuione traderecur. arrepto comi¬
tat̃i putmiistrauerat uoluntas
trans misso amneligere perpartib:
gelliarũ seminando fidei smina
tarpebat iteusq dum caput germa¬
niae penetrar& ⁊dest renifluen¬
ta his iam ammissis partibus alter¬
maniam ingressus quidũ linguã non nos¬
uis s& ꝑlnter pretẽ quendam religione
prebm uitalẽ nomine. In auc mento audi¬
entiũ eximia dicinitus plantando per¬
rexit. Eratem̃ Iterillus in audientium
pectore. qua si ymber tempor aneus.
dum uerno aridam a ruã suo infunditur.
rigore. Decuius in fusione reuiuis cunt

Expanded text:
contristatus valde, intrinsecus dolore tactus, intra semet ipsum meditare conatus est, ut illuc Christum praedicare deberetur. Relicto domo, inmensis substantiis, tot parentorum nobilium turbas deserens, in sedem urbis avide iam praedicte alium constituens episcopum, imitans exemplum patriarchae Abrahae, cui per divinam praecipitur vocem, ut suumque tellum, propagines finitimorum pro condiscensione Aegypti exutus oblivione traderetur, arrepto comitatu, prout ministraverat voluntas, transmisso amne Ligere, per partibus Galliarum seminando fidei semina carpebat iter, usque dum caput Germaniae penetraret, id est Reni fluenta. His iam ammissis partibus, Altemaniam ingressus; qui dum linguam non novisset, per interpretem quendam religiosum presbyterum Vitalem nomine in aucmento audientium eximia divinitus plantando perrexit. 4. Erat enim iter illius in audientium pectore quasi ymber temporaneus, dum verno aridam arvam rigore; de cuius infusione reviviscunt
Abbreviated transcription (Latin):
ris insesperanti . ꝓsperareturlter
peractis namque suis inpro fectiombus
contimiis dieb xu. Tantaq ꝓsperita¬
te & securitate fupernus opifexunius
panis saci&ate cottidianis auiditatibus
membris exfaticatione Itineris disti¬
natione ꝑduxit. ut huius hora dieixu
tertia ln montem star&ur suꝑplantati¬
one uinearum sunt confluenta da¬

Expanded text:
ris in se speranti prosperaretur iter. ris in se speranti prosperaretur iter. Peractis namque suis in profectionibus continuis diebus XV, tantaque prosperitate et securitate supernus opifex, unius panis sacietate cottidianis aviditatibus, membris ex faticatione itineris distinatione perduxit, ut huius hora diei XV. tertia in montem staretur super plantatione vinearum: inter confluenta Da
Abbreviated transcription (Latin):
ignota ꝑ ambulabo : Cuiiterũ quiad¬
stabat adiunxit. surge nehesites. sum¬
me insuperiore cenaculo panemquae ẽ
ipse tibi inalimentum sufficiat usque
ad ꝑfectionem itineristui : Vir autem
taniti uisionis expergefactus. qui pae¬
nitus postquam adsereuersus fuerat
ignorabat. si ue uigilans andormiens
monitionem reciper&ur. tamen sur¬
insuperiorem cenaculũ pulcherimũ
que aquodam ponere non ꝓspexit
panem repperit . Cuius conparare
pulcbritudini eadem nocte cum prae¬
dicta mulieri. in eadem domo ñ come¬
dit quem repertũ gremio cõmen¬
dauit. pelictisq omnibus quae seibi¬
dem habereesse uidebatur. ⁊¬
ue de propnlucro tẽporalidño suo ab¬
strahenda damnum inferr&. Excepto
singulari habiti &pipinnam quam ma¬
nibus gestabat. Tunc dum inderegres¬
sus ad solitudinem subfestinatione
unt preualuit carpebat iters sme inter¬
missione cum lacrimis: dõ fundebat
prȩces : ut permenta beati suim arq:

Expanded text:
ignota perambulabo?' Cui iterum qui adignota perambulabo?' Cui iterum qui adstabat adiunxit: 'Surge, ne hesites; sume in superiore cenaculo panem quae est; ipse tibi in alimentum sufficiat usque ad perfectionem itineris tui'. Vir autem tanti visionis expergefactus, qui paenitus, postquam ad se reversus fuerat, ignorabat, sive vigilans an dormiens monitionem reciperetur; tamen surin superiorem cenaculum pulcherrimum, que a quodam ponere non prospexit, panem repperit, cuius conparem pulchritudini eadem nocte cum praedicta mulieri in eadem domo non comedit. Quem repertum gremio commendavit, relictisque omnibus, quae se ibidem esse videbatur, ne de proprio lucro temporali domino suo abstrahendo damnum inferret, excepto singulari habitu et pipinnam, quam manibus gestabat. 42. Tunc dum inde regressus ad solitudinem sub festinatione, ut praevaluit, carpebat iter, sine intermissione cum lacrimis Deo fundebat pr
Abbreviated transcription (Latin):
triduũ abstinereoport& & dm̃ lacri¬
mis dep̃care ut d&ur germentustũ
inconiunctione. quia mulier non ꝓpt̃
libidinem accipienda ẽ sed propter
sobolum procreatione socianda:
haeccum audiss& dispexit faciem suã
auertit ad pari&em subtegmine thon¬
a uirosereligioso suffulsit tristis. sopore
subpressa obdormiuit. illeautẽ cumla¬
crinis ex himo cordis arcae in desinenter
do fundebat p̃ces. ut eius angustiae opifex
serenus subuenire digner&ur ut ne
tantiurri & đi martire haim rammi.
cuius quisitionis totangustiae seincum¬
ber& nel nobliuione remaner&. ut ipse
merendi misero miseri cordiã non in pen¬
der& cuius orationitanta celeritate
misericordiae subsecuta ẽ : ut moxcũ
obdormiss& quidam pulcherrimus uir
procerestatu antelectum eius star&ur¬
quibaculo quẽ manibus gestabat. latus
dormientis ꝑcus sit dicens. surge &
uade adbeatũ martrrem ecclesiã
ubi telturum ꝑuouisti. Virsenex respon¬
dit quomodo sine alimento totspatia

Expanded text:
bstinere oportet et Deum lacrimis deprecare, ut detur germen iustum in coniunctione; quia mulier non propter libidinem accipienda est, sed propter sobolum procreatione socianda '. Haec cum audisset, dispexit, faciem suam avertit ad paria viro se religiose suffulsit tristis; sopore subpressa obdormivit. Ille autem cum lacrimis ex himo cordis arcae indesinenter Deo fundebat preces, ut eius angustiae opifex serenus subvenire digneretur, ut ne tanti viri et Dei martire Haimrammi, cuius requisitionis tot angustiae se incumberet, ne in oblivione remaneret, ut ipse merendi misero misericordiam non inpenderet. 41. Cuius orationi tanta celeritate misericordiae subsecuta est, ut mox, cum obdormisset, quidam pulcherrimus vir procere statu ante lectum eius starqui baculo quem manibus gestabat latus dormientis percussit, dicens: 'Surge et vade ad beatum martyrem ecclesiam, ubi te iturum pervovisti'. Vir senex respondit: 'Quomodo sine alimento tot spatia
Abbreviated transcription (Latin):
parauerat ingressisunt. Cuireligio¬
sus senex monita ut potuit inpendere
studuit . prouidenamque Rarissima
soror. Neui huius commiscionis delic¬
tum. supernũ & summum offendamus
artificemrerum. quia temporalis
uoluptuosa gaudia in paucis deficitꝰ
diebus &uentura animarũ decrimen¬
ta sine fine cruciantur. fruerenunc
artificiimei indiliciis lucra tantum
Illa uita carnalis uoiuptatibus sustenta¬
ta secundũ monitionẽ suisctii minime con¬
sentit. sed uerba quã prudenter ei in sen¬
deredebuerat. suo que domino deuulga¬
reminauerat.: Cum haec uirueneran¬
dus senexmine proficisci secerniss&
sue que sotiae asperrima & uoluptuosa
desideriablandis sermonibus iinuit
dicens: prouidendũnamq: est haris¬
sima soror negentiliũ more xp̃ianis

Expanded text:
paraverat ingressi sunt. Cui religioparaverat ingressi sunt. Cui religiosus senex monita, ut potuit, inpendere studivit: 'Provide namque, karissima soror, ne vi huius commiscionis delictum supernum et summum offendamus artificem rerum; quia temporalis voluptuosa gaudia in paucis deficitur diebus et Ventura animarum detrimenta sine fine cruciantur. Fruere nunc artificii mei in diliciis lucra; tantum Illa autem carnalis voluptatibus sustentata, secundum monitionem sui sotii minime consentit; sed verba, quam prudenter ei inpendere debuerat, suoque domino devulgare minaverat. Cum haec vir venerandus senex minime proficisse se cernisset, sueque sotiae asperrima et voluptuosa desideria blandis sermonibus linuit, dicens: 'Providendum namque est, karissima soror, n
Abbreviated transcription (Latin):
ex tuo quae p̃tio fraudatus frustra rema¬
neam. Dum diurnis sermonibus in inui¬
cemluctarentur & haec senex praedictus
cerner& qđ imperiũ dominisui prohibe¬
renon poss&. nisi se ꝓhibendo tamquã
ipse captiuar&ur Ingentem ignorantẽ
dm̃. quorumuitam ut innotuit exuici¬
nitatẽ tam quã praecipitiũ mortis
ꝑtimiscebat. Necessita te conpulsus
sibi eam sotiare. secundũ suiquedomi¬
niuo luntatẽ confessus ẽ . Ille autẽ
ad prehensã praedicte mulieris dexte¬
rãmanum circum uoluto pallio ut
mos nuptiarum conpellit coramad¬
stantibus conseruis coniuge ud¬
& prolibus hilariuultu tradiditeã
ill in matrimoniũ quia propter
peritiam artis illius dilexerateum
nmis. Tuncreligiosus senex cumsuare¬
cepta sotia ad illius habitaculũ ubi eam
sibi inmatrimonio sotiare debuerat
reuersus ẽ : Quaecum cubiculũ intrassent
& alimentũ secundũ nuptiarũ consue¬
tud ine recepissent. inlectũ quam ipsa

Expanded text:
ex tuoquae pretio fraudatus frustra remaex tuoquae pretio fraudatus frustra remaneam.' 39. Dum diurnis sermonibus in invicem luctarentur et haec senex praedictus cerneret, quod Imperium domini sui prohibere non posset, nisi se prohibendo tamquam ipse captivaretur in gentem ignorantem Deum, quorum vitam, ut innotuit ex vicinitatem, tamquam praecipitium mortis pertimiscebat, necessitate conpulsus, sibi eam sotiare secundum suique domini voluntatem confessus est. Ille autem, adprehensam praedicte mulieris dextermos nuptiarum conpellit, coram adstantibus conservis, coniuge et prolibus hilari vultu tradidit eam illi in matrimonium; quia propter peritiam artis illius dilexerat eum nimis. Tunc religiosus senex cum sua recepta sotia ad illius habitaculum, ubi eam sibi in matrimonio sotiare debuerat, reversus est. Quae cum cubiculum intrassent et alimentum secundum nuptiarum consuetudine recepissent, in lectum quam ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
impleuiss& & tamen nihi lominus ađi
cultura seiuniis &orationibus ñ rece¬
disr&. contigitut quidam de conseruis
suis morer&ur. quirelicta atq uidua¬
ta coniuge iuuencula atq secundum
huns carnis putridinẽ pulcherrima
sine prolum ꝓcreatione recessit
Cuiseni temporalis dominus suus p̃cepit
ut eam sibi in matrimonio sotiar& & domui
cum substantiis frueretur : Religiosus
autẽ senex contrario respondit dicens :
lxorem in cognationemea reliqui dum
ꝓpeccatismeis innumeris captus ñi fuissem
& ex eadem regione ex terminatus ut
huius traderer locis: sed eauiuente quo¬
modo aliam in ma trimonio ducam :
Vnde suus qued ominus sagacis simis atq:
asperrimis sermonibus subiunxit dicens
sicam ñ acciperis haec ad datmihi dñs
& haec faciat. si nontradiderote genti
saxonorum quae totidolorũ cultores¬
su existunt: scioenim siuxorem apud
mer ecipere recusas. experimento rei
fateor . Vt commorare minime de¬
beas sed fugire magis ad optas. &ego

Expanded text:
 tamen nihilominus a Dei cultura, ieiuniis et orationibus non recedisset, contigit, ut quidam de conservis suis moreretur, qui, relicta atque viduata coniuge iuvencula atque secundum huius carnis putridinem pulcherrima, sine prolium procreatione recessit. Cui seni temporalis dominus suus praecepit, ut eam sibi in matrimonio sotiaret et domui cum substantiis frueretur. Religiosus autem senex contrario respondit, dicens: 'Uxorem in cognatione mea reliqui, dum pro peccatis meis innumeris captus fuissem et ex eadem regione exterminatus, ut huius traderer locis; sed, ea vivente, quomodo aliam in matrimonio ducam?' Unde suusque dominus sagaasperrimis sermonibus subiunxit, dicens : 'Si eam non acciperis, haec addat mihi Dominus et haec faciat, si non tradidero te genti Saxonorum, quae tot idolorum cultores existunt. Scio enim, si uxorem apud me recipere recusas, experimento rei fateor, ut commorare minime debeas, sed fugire magis adoptas, et ego
Abbreviated transcription (Latin):
caelestici. psał quare fremuer̃:
Puerhaimrammus mundũ dispiciens
liberalium litterarum inbutus studio
forme uultu s incerus. elemosrnarũ p̃¬
cipuus leiuniir & castitate continentiae
p̃clarus. u sermone fecundus aderadi¬
candã uitia sagax : ieiuniis & cast
Ingrediente sc̃o haimrammo &uuan¬
dalorũ oppida ꝑuicor in fidelsũ domor
hucillucq discurrens p̃dicando sapi¬
enter archanaeructuans in becillis
lactememans. U & quodore praedicans
ex corpore abscedebat. contramits hu¬
milis apparuit contra potentes erectus
leonis fortitudinem ostendebat:
U quidquid singularihabitu a fidelũ ꝑcipe¬
ratmanibus cũ gratiarũ actione indigen¬
tibus ipertiebat : leonis
Cuius exore quasi limpha amnis inima
dum cuncta dauitica ex more finir&. prł uerb̵
Postquã princeps uero illius dulciauer¬
bacuncta uerat sinendi locũ spatiũ de
illud uenis se uuandalorũ regno. ut
gentes hunorũ quaeignor ab antđm caeli

Expanded text:
caelestia. Psal.: Quare fremuerunt. AN. caelestia. Psal.: Quare fremuerunt. AN. Puer Haimrammus mundum dispiciens, liberalium litterarum inbutus studio forme, vultu sincerus, elemosynarum praecipuus, ieiuniis et castitate continentiae praeclarus, V. sermone facundus, ad eradicandam vitia sagax·: Ieiuniis et castIngrediente sancto Haimrammo et Wandalorum oppida, per vicos, infidelium domos huc illucque discurrens, praedicando sapienter archana eructuans, inbecillis lactem emanans, V. et quod ore praedicans, ex corpore abscedebat; contra mites humilis apparuit, contra potentes erectus leonis fortitudinem ostendebat. V. Quid quid singulari habitu a fidelium perciperat manibus, cum gratiarum actione indigentibus inpertiebat·: Leonis. Cuius ex ore quasi limpha amnis in ima dum cuncta Davitica ex more finiret. Psal.: Verba. Postquam princeps vero illius dulcia verba cunctaverat, sinendi locum spatium dedillud venisse Wandalorum regno, ut gentes Hunorum, quae ignorabant Deum caeli,
Abbreviated transcription (Latin):
bus honoris fulgeretur incaelis. sicut
decaeco ueritas discipulis suis in format
pectora ut parentorum nec suo hoc con¬
tigisse peccato. seddĩ pro ostensionis
gloriae lnillo itanamq: p̃dicta puel¬
lae contigisse existimo in miraculis
quibus p̃ualent de suꝑnapi&atis pro¬
uidentiã seposcentibus. intercedendo d¬
mit terepeccatis. ut ꝑ uisibilia eximi, ec¬
desus ipsius qua corus cantmiracula
Remit tere ppsum int̃cedendo informe¬
murpeccata Namsieaque ꝑ mem&ip¬
sumdi dici huius urri miracula autque
fidelũ narratione innotui. quibus ad¬
huccoti die ergaeius corpore fulminan¬
tur. tothisigneuirtutes. stilus scriben¬
diut estimonon sustm& sed eaquede¬
promisimus preuerentia uiriđĩ. & uene¬
ramus ipsumq dõ deuotũ supplicamus
ut misero subueniat crrinopeccatori
expł urta uel passio sc̃i haimn¬
Pectauorũ oppido puerhamiramm
nolilis genere nobilior opere. prłbeatus
a &atrs caepit mundum dispicere & amare

Expanded text:
bus honoris fulgeretur in caelis? Sicut bus honoris fulgeretur in caelis? Sicut de caeco veritas discipulis suis informat pectora, ut parentorum nec suo hoc contigisse peccato, sed Dei pro ostensionis gloriae in illo. Ita namque praedictae puellae contigisse existimo in miraculis, quibus praevalent de superna pietatis providentiam se poscentibus intercedendo dimittere peccatis, ut per visibilia eximia ecclesiis ipsius quae coruscant miracula remittere ipsum intereedendo informemur peccatasum didici huius viri miracula, aut quae fidelium narratione innotui, quibus adhuc cotidie erga eius corpore fulminantur tot insignes virtutes, stilus scribendi, ut estimo, non sustinet. Sed ea quae depromsimus pro reverentia viri Dei et veneramus ipsumque Deo devotum supplicamus, ut misero subveniat Cyrino peccatori. EXPLICIT VITA VEL PASSIO SANCTI HAIMPectavorum oppido puer Haimrammus nobilis genere, nobilior opere. Psal.: Beaaetatis caepit mundum dispicere et amare
Abbreviated transcription (Latin):
quis quiliis necessitate eder diꝑtulsst
inmembris. nec famis se sentis se penuriis
tum annũ perdurauit integrum & ope¬
rationẽ manuum ñi amisit. sed tantum
qđ pallidam faciem ex cibi recusationẽ
expressit. Cuidam ꝑ diuina inspiratio¬
ne secr& a cordis monuit. ut eam ad
beatiđimartrris ecclesiam ducere
debuissent. quaedum ex difficultatẽ
& itineris prolixiore spatio. adbeatiđi
martrris corpore ad ducere recusas¬
sent : tamen aduenerandũ locum ubi
ingressa dumfuss& prostrato corpore
Sum orass&. statimedenti intrauis ceri¬
bis stoma choanimus aderat. Itautex
auicdtate corporis ut potuit citius sur¬
rexit & panem sibi admanducandum
poposcit. &dum adductus ei fuis s& cum
gratiarũ actione suscepit. & tanta secu¬
ritate coramad stantibus sumpsit. acsi
um quã excibo ꝓhibito non fuiss&
sed quid aliud sciendum ẽ. Nisiut dñs
martrris sui merita ostendere uolun s&.
ut cunctis palam daretur in terris. qui¬

Expanded text:
quisquiliis necessitate edendi pertulisse quisquiliis necessitate edendi pertulisse in membris nec famis se sentisse penuriis tum annum perduravit integrum et operationem manuum non amisit; sed tantum quod pallidam faciem ex cibi recusationem expressit. Cuidam per divina inspiratione secreta cordis monuit, ut eam ad beati Dei martyris ecclesiam ducere debuissent. Quae dum ex difficultatem et itineris prolixiore spatio ad beati Dei martyris corpore adducere recusassent, tamen ad venerandum locum ubi ingressa dum fuisset, prostrato corpore dum orasset, statim edendi intra visceribus stomacho animus aderat, ita ut ex aviditate corporis, ut potuit, citius surrexit et panem sibi ad manducandum poposcit. Et dum adductus ei fuisset, cum gratiarum actione suscepit et tanta securitate coram adstanumquam ex cibo prohibito non fuisset. 46. Sed quid aliud sciendum est, nisi ut dominus martyris sui merita ostendere voluisset, ut cunctis palam daretur in terris, qui
Abbreviated transcription (Latin):
& sicieiunis ꝑ diebus ꝑmaner& multis:
facta autẽ parentorũ adeam collectio
nemmodica quie amobsecrando atq: in
crepando cibum sumere cogebant: illa
autẽ modisq: omnibus alimentũ recipere
recusabat & huius delectationẽ in suis
menbris mimme sentire professa est.
Ille autem p̃dicti puellae paxillum in õs
uim in prementes. a qua cum lacte mixtã
infundentes cuius propinationis glut tũ
dum sorber& inuita. statimq erecto capi¬
tecum sanguine mixtum reuomer&
Dum haee seminime ꝓspicere parentes
eiuscernerent dimiserunt : Inito abhis
consilio. ut eam summi presentarentur
pontifici. Cuius sub cure pastoralis fuerat
constituta. quae pro decessor enr̃o beate
memoriae Ioseppo ep̃o. cuidõ auetore
successi inhonore. praesentatadũ fuis s&
quieam ꝑ manum inquisitione arguere
studuit. In eisque praesentiae exiguite ti¬
bus ut alimentũ sumer&. illa autem quasi

Expanded text:
et sic ieiuniis per diebus permaneret multis. et sic ieiuniis per diebus permaneret multis. Facta autem parentorum ad eam collectio non modica, qui eam obsecrando atque increpando cibum sumere cogebant. Illa autem modisque omnibus alimentum recipere recusabat et huius delectationem in suis membris minime sentire professa est. Ille autem praedicti propinqui puellae paxillum in os vim inprementes, aqua cum lacte mixtam infundentes; cuius propinationis gluttum dum sorberet invita, statimque erecto capite cum sanguine mixtum revomeret. 45. Dum haec se minime proficere parentes eius cernerent, dimiserunt. Inito ab his consilio, ut eam summi praesentarentur pontifici, cuius sub cure pastoralis fuerat constituta; quae prodecessore nostro beatae memoriae Ioseppo episcopo, cui Deo auctore successi in honore, praesentata dum fuisset, qui eam per manum inquisitione arguere studuit, in eisque praesentiae exiguitatibus ut alimentum sumeret. Illa autem quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Meritadimartrris in seꝑ diuinã ꝓuiden¬
tiã ostensam. palamad stantibus ꝓduxerat:
Quid aliud mpanis augmentatione osten¬
ditur quiꝑ continuis diebus Xv. sue por¬
tionis tertiae indõ speranti uiri suffice¬
rat. Nisi ut ipse in membris suis imitare
ꝑmisiss& : Idest in eius gloria mastrris
qui summi imitatione capitis & amore
panibus numero populorũ satiauit
miliaquinq: quiꝑcapitis prouidentia
duodenos conpleuit ex fragmentorum
cophinos. Ingloriã membris sui remanere
duas sinebat panis portiones. Dũ huius
uiri senicis in scidimartrris gloriã re¬
uolueram. repente ad memoriã uenisse
me contigit remquam narro : Quadam
diepuellula innostrisq subiacentibus
diocenis primo diluculo progressa ad
congregationẽ cure pastoris. suiq geni¬
toris pecoras eiceredum fuiss&. conti¬
git eam cuiusdam quemignoro spiritũ
recipisse . Itautnihil in alimentũ tam
edendigenus quã potandi sumer&ur.

Expanded text:
merita Dei martyris, in se per divinam providenmerita Dei martyris, in se per divinam providentiam ostensam , palam adstantibus produxerat. Quid aliud in panis augmentatione ostenditur, qui per continuis diebus quindecim suae portionis tertiae in Deo speranti viri sufficerat, nisi ut ipse in membris suis imitare permisisset, id est in eius gloria martyris, qui summi imitatione capitis et amore uinque panibus numero populorum satiavit milia quinque, qui per capitis providentia duodenos conplevit ex fragmentorum cophinos, in gloriduas sinebat panis portiones. 44. Dum huius viri senicis in sancti Dei martyris gloriam revolveram, repente ad memoriam venisse me contigit rem, quam narro. Quadam die puellula in nostrisque subiacentibus diocenis primo diluculo progressa ad congregationem cure pastoris, suique genitoris pecoras eicere dum fuisset, contigit, eam cuiusdam quem ignoro spiritum recipisse, ita ut nihil in alimentum tam edendi genus quam potandi sumeretur
Abbreviated transcription (Latin):
tumamnis. Eratnamq dies dominicus
cuius adsollemnita tẽ missarũ celebratio¬
ne qui cõmorabant cũ magna deuotione
ad sc̃i martrris ꝑgebant ecclesam
Quibus religiosusuir senex incomitatu
latenter adiunctus ẽ & dũ portũ ꝑue¬
nissent pupem in gressus transmisso
aonis fluenta ad portũ salubrem pla¬
gaeurbis. adbeatidi martpris ut uir
nocturnisq temporibus antelectum
ilhus quia d stabat diuinitus p̃erperat
precit ecdesiam : Quã in gressus teriae¬
que prostratus cũ lacrimis maximasdõ
referebat laudes quimsperanti inse
extotangustiis ex sui sacrimartrris me¬
ritis eruere dignatus ẽ : Compl&oiam
missarũ sollemnitate. religiososene ex
tra aditũ ecclesiae regresso. panẽ quem
gremio cõmendauerat. cuius fostitudine
totspatia conpleuititineris. in alimentũ
corporis sibi sufficienter tertiae portio¬
nis utebatur duasq panis portionis de
gremio ꝑtulerat &coram cunetis adsta¬
tibus particulatim pauperibus diuiderat.

Expanded text:
tum amnis. Erat namque dies dominicus, cuius ad sollemnitatem, missarum celebratione, qui commorabant cum magna devotione ad sancti martyris pergebant ecclesiam. Quibus religiosus vir senex in comitatu latenter adiunctus est, et dum portum pervenissent, puppem ingressus, transmisso amnis fluenta, ad portum salubrem plagae urbis, ad beati Dei martyris – ut vir nocturnisque temporibus, ante lectum illius qui adstabat, divinitus praeciperat – perrexit ecclesiam. Quam ingressus terraeque prostratus, cum lacrimis maximas Deo referebat laudes, qui speranti in se ex tot angustiis ex sui sacri martyris meritis eruere dignatus est. 48. Completo iam missarum sollemnitate, retra aditum ecclesiae regresso, panem quem gremio commendaverat, cuius fortitudine tot spatia conplevit itineris, in alimentum corporis sibi sufficienter tertiae portionis utebatur duasque panis s portionis de gremio pertulerat et coram cunctis adstantibus particulatim pauperibus dividerat:
Abbreviated transcription (Latin):
si bn sociar& & ꝑ ennigaudioremimerare
uoluiss& .uv. ipse intrepidur expectabat
finem utrobustus incertamine ꝑmansirr&.
Haimeram mus ep̃s emissione gentibur
p̃dicando ex p&uit. beatus ille pontifex qui
pap̃inomimne talia insudabat cuns postpar¬
siouemum longelateq: flagrando inparo¬
tibusmundi fama ꝑ creuit : Uad eũ peauen¬
besiuanda lorũ caterua discurrst : esigno¬
bilitate locupl&es & mnopes
Dux uero theo dobeatũ dĩ famulum
Itadumt axat superno arbierii in spiranłe

Expanded text:
sibi sociare et perenni gaudio remunerare voluisset, V. ipse intrepidus expectabat finem, ut robustus in certamine permansisset. R. Haimerammus episcopus emissione gentibus praedicando expetivit, beatus ille pontifex, qui pro Christi nomine talia insudabat, cuius post passionem Domini longe lateque flagrando in partibus mundi fama percrevit. V. Ad eum profluentes Wandalorum caterva discurrit et ignobilitate, locupletes et inopes. AN. Dux vero Theodo beatum Dei famulum rtute. AN. Ita dumtaxat, superno arbitrii inspirante
Abbreviated transcription (Latin):
uadam ex parte
dñi & saluatoris nati
uitate passionem
res urrestionem caeliq
as censum ex plicuit. Sequens uero¬
opusculum utriusq populi prophe¬
tiam id ẽ iudaeorum acgernum de¬
monsticutt inquo apera scã soror
peteris & paucis anim aduestero quan¬
a proph&irum uoces in abiestione iu¬
daicae plebis & cerimoniarum caeriner̃
quantaq in laude populi noui ueltesta¬
menti intonuerumnt

Expanded text:
uadam ex parte Domini, et Salvatoris nostri nativitatem, passionem, resurrectionem, coelique ascensionem explicuit, sequens opusculum utriusque populi prophetiam, id est, Judaeorum ac gentium demonstrabit. In quo opere, sancta soror, poteris ex paucis animadvertere, quanta prophetarum voces in abjectione Judaicae plebis et caeremoniarum cecinerunt, quantaque in laude populi Novi Testamenti intonuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ardens ut clibanus &&ur&
& omnes q ui faciunt iniquitatem
urc stipula incendit eos diesilla
igne ueni& & qua si turbo quadri¬
geeius reddere indignationem
furorem suum & increpationem su¬
am in flam mamignis q uia in igne
dñs diiudicatur & ingladiosuo ad
omnem carnem. &iterum Audi
tam inquid faci& dñs glo¬
riae uocissuae & terrorem buchii
sui ostendit in comminatione furo¬
ris. & flamma ignis deuouentis
allid & inturbi dine & lapides gian¬
dinis Hrachium enimdĩ xp̃s ẽ¬

Expanded text:
ardens ut clibanus, et exet omnes qui faciunt iniquitatem, ut stipula; et incendet eos dies illa igne veniet, et quasi turbo quadriga ejus, reddere indignatione furorem suum, et increpationem suam in flamma ignis. Quia in igne Dominus dijudicat, et in gladio suo ad omnem carnem, et tam, inquit, faciet Dominus gloriam vocis suae, et terrorem brachii sui ostendet in comminatione furoris, et flamma ignis devorantis. Allidet in turbine et in lapide grandinis . Brachium enim
Abbreviated transcription (Latin):
tueius obtulerunt eum & dedit
ei potestatem Xregnum. Rom¬
nis populu stribus & linguae ipsi
seruiunt potestaseius potestas aet¬
na quae non auferecur & regnũ
eius quod non corrum p&ur

Expanded text:
tu ejus obtulerunt eum, et dedit ei potestatem et regnum, et omnis populus, et tribus, et linguae, ipsi servient. Potestas ejus potestas aeterna, quae non auferetur, et regnum ejus quod non corrumpetur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inpeccatis nr̃is quoua
Dixerunt inter se impii conpnahen¬
mus uirum iustum quia mitalis. e
bis. & contucrius. ẽ operibus nr̃is
Promitat scientiam dĩ sehabere

Expanded text:
est in peccatis nostris . Quo Dixerunt inter se impii: Comprehendamus Justum, quia inutilis est nobis, et contrarius est operibus nostris: promittit scientiam
Abbreviated transcription (Latin):
Efor pos iIda me nqustia animȩ affligit
ine. Circũ datus sũ enincilis circũ septꝰ erũ¬
is circũ dusus aduersis: obsitus miserus c̃ p¬
us infelicitrie . oppressus angustus. tuntimer

Expanded text:
idet me. Angustia animi affligit me, circumdatus sum omnibus malis, circumseptus aerumnis, circumclusus adversis, obsitus miseriis, opertus infelicitate, oppressus angustiis, non repe
Abbreviated transcription (Latin):
quando sit dĩ filius geni¬
tus dum seisua naturtate Aer¬
nus. sicut scriptum.ẽ deeo.
E gres iuscius a principio a dieb
aSernitatis &iteruma me
solem ꝑmana nomentius. Qan¬
telimam sediseius Sed ei pit
cundem anteluti ferum Id. ẽ

Expanded text:
quando sit Dei Filius geniquando sit Dei Filius genitus, dum sit sua nativitate aeternus? sicut scriptum est de eo: Egressus ejus a principio a diebus aeternitatis . Et iterum: Ante solem permanet nomen ejus, et ante lunam sedes ejus . 2. Sed et Pater eumdem ante
Abbreviated transcription (Latin):
Isse enim filius quisca patre missus
uisibilit̃ appaiebat hominibus &ipsa
ergo missione reste angelus nuncupu
esaias autem cefussime filium adõ
genitum confirmans Ita adnuntut.
uor dñĩ red demtis recributionem
inimicissuis. Iꝑsis uiddic& qui a non
credunt iudaeis ante quam pasturi r&
peperit. & antequam uenir& pastus ei
peperio masculum quasi a peste dicer&
antequam xp̃m uirgo pasturir&
in carne genuit filium pat in diuini¬
tate & antequam tempus uirginis
pariendi uenir& genure eum sine
tempore paterunde inferius. art
Vins audiuit umquamtale. Aut
quis uidit huic simile reuena quia
nihil tale in hominibus aecedit
aut uspiam simile & posthaet
subiunxit Numquied quialios
parere facio. Ipsenon pariã dicit
dns & qui geneiretionem cbaris
tribuos ⁊ erilis ero Aitums: quibus
omnibus testimonis cogendis ẽ in¬
fidelis ut eligat sibi eduob Aut
nerunt +1
uel quomodo pat filium
genuerit respondeo
Curquaeritur tempus

Expanded text:
Ipse est enim Filius, qui semper a Patre missus Ipse est enim Filius, qui semper a Patre missus visibiliter apparebat hominibus. Ex ipsa ergo missione recte angelus nuncupatur. Isaias autem apertius Filium a Deo genitum confirmans, ita annuntiat: Vox Domini reddentis retributionem inimicis suis , ipsis videlicet, qui non credunt, Judaeis: Antequam parturiret, peperit; et antequam veniret partus ejus, peperit masculum . 8. Quasi aperte diceret: antequam in carne, genuit eum pater in diuinitate; et antequam tempus uirginis parturiendi ueniret, genuit eum sine temQuis audivit unquam tale? aut quis vidit huic simile ? Revera, quia nihil tale in hominibus accidit, aut quidpiam simile, et post haec subjungit: Nunquid qui alios parere facio, ipse non pariam? dicit Dominus; et qui generationem caeteris tribuo, sterilis ero? ait Dominus . Quibus omnibus testimoniis cogendus est infidelis, ut eligat sibi de duobus, nerunt. 5 vel quomodo, Pater Filium genuerit, respondetur: Cur quaeritur tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
q uod nomen .ẽ. eius. Aut quod
nom en filueius. sinoftis huno
filimadĩ indinihelo recilleimpius
aspiciens dicens
Ecce ego indeo uiros quattuoꝵ solutas
& ambul antes in medio ini & species¬
cudimus. Nec ullatenus lubitamus
dnm̃ saluatorem Sed  obicit
q uad indanihelo iste filius dĩ supe¬
rius &iam angelus nominatur ad
gelus dicitur. si cenim ait ꝓph&a
tus .ẽ. filius di uocatur in eo uero
quod saepe a patie missus adud nun¬
tiandum prcribus legitur angelus
nominatur Dequo &iam ipse pat̃
adlegis latorem rta pteftatur dicens
& custedire te mina &introduecri
adlocum quem pautui. Obserua cum
& audi uocem eius. Necontemnendũ
putus quia non dimett& cum pecca¬
Quis ẽ ergo isteangelus euids̃ & potes¬
tatem suam dedit & nomen. Quod
sidicit aliqua ẽ. potestas angelica hoc
nefas ẽ credere. quis enim in nubib
eq uabiturd̃o aut quis similis dõ
interfilios dĩ quienim non aequatu
natuu non potest aequari & nomine

Expanded text:
quod nomen est ejus, aut quod nomen filii ejus, si nosti? . 5. Hunc Filium Dei in Daniele rex ille impius aspiciens, dixit: Ecce ego video viros quatuor solutos, et ambulantes in medio ignis, ecredimus, nec ullatenus dubitamus Dominum Salvatorem esse. Sed objicitur quod in Daniele iste Filius Dei superius etiam angelus nominatur . gelus dicitur. Sic enim ait propheitus est, Filius Dei vocatur; in eo vero, quod saepe a Patre missus ad annuntiandum patribus legitur, angelus nominatur. De quo etiam ipse Pater ad legislatorem ita protestatur, dicens custodiat in via, et introducat ad locum, quem paravi. Observa igitur et audi vocem ejus, ne contemnendum putes, quia non dimittet, cum peccaQuis est ergo iste angelus cui Deus et potestatem suam dedit et nomen? Quod si dicitur: aliqua alia est potestas angelica, hoc nefas est credere. Quis enim in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter filios Dei ? Qui enim non aequatur natura, non potest aequari et nomine.
Abbreviated transcription (Latin):
iuos tango pupillam oculieius q uia
saluatoris qͥuia omini potensds̃ a
pitre omni pocenie missum se es r&esta
Missus ẽ autem adgents
post gloram deitatis quam haburt aput
trem quando & maniuit seipsũ
& formẽ serui accipiens effestus e¬

Expanded text:
qui tangit pupillam oculi ejus. EcceSalvatoris, quia omnipotens Deus a Patre omnipotente missum se esse testatur. Missus est autem ad gentes, post gloriam Deitatis, quam habuit apud Patrem, quando exinanivit semetipsum, et formam servi accipiens f
Abbreviated transcription (Latin):
lue o sorde purgeris. adibationẽ suntuisicom¬
na quȩ sustentus Nonigitur murmures ñ
slasphemes: ndicus quare sustneo malã sed¬
ꝓmaçis dic pecacui & ut erũ dignus non recepi
lenua le uindictũ neccatim ei ñ sentio: minus
me pculsũ quã merebar acnosco: Iuxtu modũ
riminis minoreraributio ultionis: secđmine
ritũ peccatorũ dispar ecausa paenarũ. nons
sanita supplicio qunta xtiter pecoctu. Ui
enĩ in elacellis itur murat : dmplus irrꝰ aer fu¬

Expanded text:
um sorde purgeris, ad probationem sunt ista omnia quae sustines. 29. Non igitur murmures, non blasphemes, non dicas: Quare sustineo mala? magis dic: Peccavi, ut eram dignus recipio. Aequalem vindictam peccati mei non sentio, minus percussum me quam merebar agnosco, juxta modum criminis minor est retributio ultionis, secundum meritum peccatorum dispar est causa poenarum, non sunt tanta supplicia quanta exstiterunt peccata. Qui eni