comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qua propter iudex dm̃ iudicemtim eat. Nefortedõ iudi cante
damnetur. Qui in nocentes damnat. uel impios iustificat
Nemo principum stultos uelimprobos iudices poneredeb&
Namstultus perignauiam. Ignorat iustitiã.Improbus
autem percupiditatem subuertit ipsam quam didicit ueri¬
tatem: Paenegrauius lacerantur pauperes a prauis iudi¬
cibus . quam acruentissimis hostibus. Nullus enim prȩdo
tam cupidus in alienis. quã iud ex iniqus insuis. Peiores sunt
hostibus. ludices iniqui Hostessȩpe fugauitantur
ludices propter potentiam effugenon possunt. quidiuitias
exciuium oppressione congregarestudent. Aliquotiens
iudicesboni ministros habent rapaces. Quorum scelere
co inqui nantur si non prohibent rapacitatem illarum. hi
in alienis pereunt peccatis. quia nonsolum ut egregius mun¬
di doctoraitqui faciunt. sed & qui consentiunt facientibus.
digni efficiuntur morte perpetua Sepeiudicespraui.

Expanded text:
Quapropter judex Deum judicem timeat, ne forte Deo judicante Quapropter judex Deum judicem timeat, ne forte Deo judicante damnetur. Qui innocentes damnat, vel impios justificat Nemo principum stultos vel improbos judices ponere debet. Nam stultus per ignaviam ignorat justitiam, improbus autem per cupiditatem subvertit ipsam quam didicit veritatem. Pene gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Pejores sunt hostibus judices iniqui. Hostes saepe fuga vitantur: judices vero propter potentiam effugi non possunt, qui divitias et civium oppressione congregare student. Aliquoties judices boni ministros 139 habent rapaces; quorum scelere coinquinantur, si non prohibent rapacitatem illorum. Hi in alienis pereunt peccatis, quia non solum, ut egregius mundi doctor ait, qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus, digni efficiuntur morte perpetua . Saepe judices pravi
Abbreviated transcription (Latin):
patiaris : Ctipsed ñs dicit in euangelio. Cauete ab omni
auaritia Quia non habundantia cuius quam uita eius est.
qui possid&: Numquid nondiuites similiter moriuntur
sicut & pauperes : Non prodesse possunt diuitiaeꝰ dieultion is
nec liberabunt maleutentes eis apȩnis sempiternis
Nihilest auara scaelestius. qui animam suam hab& uenalẽ
procupiditate diuitiarum. Auaritia modumignorat.
in ops est: Auarus uir. Inferno est similis. quinumquam
mnis qui recte iudicat. staterã in manu gestat. In utroq
red dit peccati sententiam. Promiseri cordia peccati tem perat
pęnam. Quaedam uero sunt aiudicebono. perȩquitatem
corrigenda. quȩdam itaque per miseri cordiam indulgenda
Sinepersonarum acceptione debent eẽ . iudicia. Nihil enĩ
inquius est. quam munera accipere iniudicio. Quiamunera
Inquo enim iudicio dñs dicit iudicabitis. ludicabitur deuobis

Expanded text:
patiaris ? Et ipse Dominus dicit in Evangelio: Cavete ab omni patiaris ? Et ipse Dominus dicit in Evangelio: Cavete ab omni avaritia, quia non in abundantia cujusquam vita ejus, quae possidet . Nunquid non divites similiter moriuntur, sicut et pauperes? Non prodesse possunt divitiae in die ultionis, nec liberabunt male utentes  Al., viventes eis a poenis sempiternis. Nihil est avaro scelestius, qui animam suam habet venalem pro cupiditate divitiarum. Avaritia modum ignorat,et inops est. Avarus vir inferno est similis, qui nunquamicibus. Omnis qui recte judicat, stateram in manu gestat. In utroquereddat peccatis sententiam pro misericordia peccati temperet poenam. Quaedam vero sunt a judice bono per aequitatem corrigenda, quaedam per misericordiam indulgenda. Sine personarum acceptione debent esse judicia. Nihil enim iniquius est, quam munera accipere in judiciis: quia munera In quo enim judicio, dicit Dominus, judicabitis; judicabitur de vobis
Abbreviated transcription (Latin):
in arca. sed damnum in corde. His omnibus meliores diui¬
tias perdidisti. Idest fidem. &iustitiam. &dilectionem dĩ.¬
& proximi. Lucrum tuum cogitas. damnum tuum non con¬
sideras : Sihuiclucrogaudes quare illa perdita Ñplangis.
uel raptor oculum perdidiss& infurto uel rapina. Nũ quid
postea furtum feciss& uelrapinam : Etnescit quodin eius¬
modi peccato lumen perdit cordis. quod melior est omnilu¬
mine corporis: Magis auare dapauperibus quod habes. ut
inuenias in caelo quod dedisti in terra. Quidtimes pecuniã
tuam perdere & nontimes ut totus pereas. Pro ad quisitione
pecuniȩ falsum testim onium dicis. mentiris. rapis aliena.
iuras. periuras quęlex uetat Nonnecum haec om̃a facis.
quare nontimes uttotus ardeas in aeternũ: Cur auare plus
amas aurum quam animã: Quidenim proderittibi simun¬
dum uniuersum lucreris: Anime autemtuȩ detrimentũ

Expanded text:
in area; sed damnum in corde. His omnibus meliores diviin area; sed damnum in corde. His omnibus meliores divitias perdidisti, id est, fidem, et justitiam, et dilectionem Dei et proximi. Lucrum tuum cogitas, damnum tuum non consideras. Si huic lucro gaudes, quare illa perdita non plangis? vel raptor lumen oculorum perdidisset in furto vel rapina, nunquid postea furtum fecisset vel rapinam? Et nescit, quod in ejusmodi peccato lumen perdit cordis, quod melius est omni lumine corporis. Magis, avare, da pauperibus quod habes, ut invenias in coelo quod dedisti in terra. Quid times pecuniam tuam perdere, et non times ut totus pereas? Pro acquisitione pecuniae falsum testimonium dicis, mentiris, rapis aliena. Juras, perjuras, quae lex vetat. Cum haec omnia facis, quare non times, ne totus ardeas in aeternum? Cur, avare, plus amas aurum, quam animam? Quid enim proderit tibi, si mundum universum lucreris, animae autem tuae detrimentum
Abbreviated transcription (Latin):
cum laude uincere. autcum opprobrio subcumbere poterit
Omnibus enim castitas perneces saria est. sed maxime mi¬
nistris xpi altaris. quorum uita aliorum deb& eẽ. eruditi&e.
& assidua salus predicatio. Iales enim dec& dño habere
ministros. quia nullo carnis contagio corrum pantur. sed
Potius continentia castitãs. splendeant: & totius honestatis
fulgeant in populo exemplis
& miseris ẽẽ : proib& nos ab omni auaritia & in iuste
pecuniȩ ad quisitione. Quiueroait Deustis laboribus
diccupide. dic̃ scelerate. quid ad quisisti᷑ Fortedicis. aurũ
ad quisiui. &uerum dicis. Ecceaurum ad quisisti perfrau¬
dem : & fidem perdidistiperiustitiam. Siin mercato fidem
inuenires uenalem. sibonum ess& quomodo comparares eã.
Quare nontimes perdereeam. quamtedĩ uoluit habere in
corde : Aurum habes. uelargentum. uelaliudquid pretiosũ

Expanded text:
cum laude vincere, aut cum opprobrio succumbere poterit. cum laude vincere, aut cum opprobrio succumbere poterit. Omnibus enim castitas semper necessaria est, sed maxime ministris Christi altaris, quorum vita aliorum debet esse eruditio, et assidua salutis praedicatio. Tales enim decet Dominum habere ministros, qui nulla carnis contagione  Ms., nullo . . . contagio corrumpantur; sed potius continentia castitatis splendeant et totius honestatis fulgeant in populo exemplis.et miseris esse, prohibet nos ab omni avaritia et injusta pecuniae acquisitione. Qui vero ait: De justis laboribus dic cupide, dic scelerate, quid acquisisti? Forte dicis: Aurum acquisivi? et verum dicis. Ecce aurum acquisisti per fraudem, et fidem perdidisti per injustitiam. Si in mercato fidem invenires venalem: si bonus esses, quomodo comparasses  Ms., comparares eam? Quare non times perdere ea, quae  Ms., eam, quam te Deus voluit habere in corde? Aurum habes vel argentum, vel aliud quid pretiosius
Abbreviated transcription (Latin):
eam Similiter &beatus paulus. Ammon& nos apostolus
inquiens Bonum est mulierem non tangere.quasi statim
in tactu periculum ess& Pulcraest castaiuuenumpudicitia
& dõ amabilis. & ad omnebonum utilis. Quifilios habe t
spiritales uel carnales. Nutri& illos in castitatedõ. Non in
fornicatione diabolo. Qui prodesthomini filium habere.
Nutrire. Amare. siȩternis eum nutri& tormentis : Qui in
castitate uiuunt. Angelicam habent interris conuersationẽ.
castitas. hominem caelo coniungit. angelis facit ciuem.
Qui muli erem hab& legitimã. legiti me utatur ea tem¬
poribus oportunis. ut benedictionem mereatur filiorũ
accipere: Nemodicat a fornicatione secustodire Nĩposse :
fidelis est enim dñs dicit beatus a postolus. Qui non permit¬
tiodittur. siue in carnis desiderio. siue in ambitiones łi.
uel &iaminquacumq temptationis molestia. qualem aut

Expanded text:
eam . Similiter et beatus Paulus admonet nos apostolus, eam . Similiter et beatus Paulus admonet nos apostolus, inquiens: Bonum est mulierem non tangere , quasi statim in tactu periculum esset. Pulchra est casta juvenum pudicitia, et Deo amabilis, et ad omne bonum utilis. Qui filios habet spirituales, vel carnales, nutriat illos in castitate Deo, non in fornicatione diabolo. Quid prodest homini filium habere, nutrire, amare, si aeternis eum nutriet tormentis? Qui in castitate vivunt, angelicam habent in terris conversationem. Castitas hominem coelo conjungit, angelis facit concivem. Qui mulierem habet legitimam, legitime utatur ea temporibus opportunis, ut benedictionem mereatur filiorum a Deo recipere. Nemo dicat a fornicatione se custodire non posse. Fidelis est enim Deus, dicit beatus Apostolus, qui non permittio datur, sive in carnis desiderio, sive in ambitione saeculi, vel etiam in quacunque tentationis molestia, qualem aut
Abbreviated transcription (Latin):
lans labia meretricis. & nitidius oleoguttur eius Nouis¬
sima autem illius amaraquasi absintium. & acuta quasi gla¬
dius biceps Pedes eius descendunt ad mortem. & ad in¬
feros gressus illius penatrant Persemitam uitȩ nonam¬
bulant. uagisunt gressus eius. & inliestigales. Nuncergo
fili audime. & nerecedas a uerbis oris mei. Lon gefac ab
eauiamtuam. & nead propinques foribus domũs eius
Hocsiquidem non solum meretricum inmundicia
dix̃. sed &iam de omni carnis contupiscentia quae solicitat
animam suam consentire desideriis. sed ratiomentis. pro¬
ibered eb& imp etum carnis. & refrenare uoluptates eius
iniquas. Itemille qui supra proibens cohabitationẽ femina¬
rum iuuenibus dicens. Num quid abscondere potest homo ignẽ
in sinusuo ut uestimenta illius non ardeant : Aut am bula¬
re super prunas. & conburent᷑ planteeius: Sicqui ingre¬
ditur admulierem proximisui. Non erit mundus cum tetgerit

Expanded text:
lans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus. Novislans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus. Novissima autem illius amara quasi absinthium, et acuta quasi gladius biceps. Pedes ejus descendunt ad mortem, et ad inferos gressus illius penetrant. Per semitam vitae non ambulant, vagi sunt gressus ejus, et investigabiles. Nunc ergo, fili mi, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea vias tuas, et ne appropinques foribus domus ejus . Hoc siquidem non solum de meretricum immunditia d etiam de omni carnis concupiscentia, quae sollicitat animam suis consentire desideriis. Sed ratio mentis prohibere debet impetus carnis, et refrenare voluptates ejus iniquas. Item ille qui supra, prohibens cohabitationem feminarum, juvenibus dicit: Nunquid abscondere potest homo ignem in sinu suo, ut vestimenta illius non ardeant? Aut ambulare super prunas, ut non comburantur plantae ejus. Sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus, cum tetigerit
Abbreviated transcription (Latin):
quicquid potueris. Alteraspiritalis. dimittere aquole¬
sus fueris: Tertia delinquentem corrige &errantes
astitas : Angelica est uita: Castitas cum humilitate.
sps̃ scĩ merebitur habitationem. quem expellit in mun¬
ditia libidinum. dicente scriptura. Corpus peccatis sub
Non fornicationi: Opponat homo desiderio carnissuȩ.
aeternorum flammas tormentorum : Ad suescat iuuenis
castitate : uisit dignus sapientia dĩ: Vbunmunditia est
corporis. Ibi habitatio diabolicisp̃s. quimaximegaud& in
inqui natione carnis nostrȩ. Omnes inmunditiȩ dõ displi¬
cent. & maxime quae non sunt naturales. Am mon&itaq
nos scriptura scãdicens. Post concupiscentiastuas non eas.
& a uoluntatua auertere Siprȩs tes anim atuae concupis¬
centias eius. faci& te ingaudium inimicis tuis uenire: Lius
quoq modi salo monsapientissimus proferebat sententias.
decauenda in munditia carnisdicens. Fauus enim distil¬

Expanded text:
quidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laequidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laesus fueris; tertia delinquentem corrigere, et erraT XVIII. De castitate. Castitas angelica est vita. Castitas cum humilitate, Spiritus sancti merebitur habitationem, quem expellit immunditia libidinum, dicente Scriptura: Corpus peccatis subdnon fornicationi. Opponat homo desiderio carnis suae aeternorum flammas tormentorum. Assuescat juvenis castitati, ut sit dignus sapientia Dei. Ubi immunditia est corporis, ibi habitatio diabolici spiritus; qui maxime gaudet in inquinatione carnis nostrae. Omnes immunditiae Deo displicent, et maxime quae non sunt naturales. Admonet itaque nos Scriptura sancta, dicens: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere. Si praestes animae tuae concupiscentias ejus, faciet te in gaudium inimicis tuis venire . Ejus quoque modi Salomon sapientissimus proferebat sententias de cavenda immunditia carnis, dicens: Favus distil
Abbreviated transcription (Latin):
Neque fures effodiunt. & furantur: Ubiest thes aurus
tuus. Ibi est & cortuum: Utique benedis pensantes.
temporalia : adquiratis aeterna:
Nolitimidus esse in largi¬
endo: Nesis egenus in retributione: Quia qui parae semi
Quia qui parce semi¬
nat parce & m&&. Qui autem miscrebitur pauperi: bea¬
tuserit Redemptio itaque animeuiri. diuitiȩcius
Honoratdm̃ quimiserebitur pauperi Abscondite elr¬
mosinam insinupauperis. dicitscriptura. &ipsa orabit
prote Dicut aqua extinguit ignem. Ita climosina ex¬
tinguit peccatum. Animamesurientem nedispexeris.
& ne exasperes inclamoresuo Qui auerut aurem & clamo¬
re pauperum. Illius oratio dementiam dĩ non merebitur
Qui a post mortem non habes potestatem benefaciendi
In conuus tuis pauperes uescantur. & xp̃s imllis. Tria
sunt genera elrmosinarum: Un a corporalis egentidare.

Expanded text:
neque fures effodiunt, et furantur. Ubi enim est thesaurus neque fures effodiunt, et furantur. Ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum . Utique bene dispensantes temporalia acquiretis aeterna. Noli timidus esse in largiendo, ne sis egenus in retributione: quia qui parce semiquia qui parce seminat, parce et metet . Qui autem miseretur pauperi, beatus erit . Redemptio itaque animae viri, divitiae ejus . Honorat Deum, qui miseretur pauperis. Absconde eleemosynam in sinu pauperis, dicit Scriptura sancta, et ipsa orabit pro te . Sicut aqua 137 exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum. Animam esurientem ne despexeris, et ne exasperes pauperem in clamore suo . Qui avertit aurem suam a clamore pauperis, illius oratio clementiam Dei non merebitur quia post mortem non habes potestatem bene faciendi. In conviviis tuis pauperes vescantur, et Christus in illis. Tria sunt genera eleemosynarum: una corporalis, egenti dare
Abbreviated transcription (Latin):
q: indigentibus ministratur. Indiuitias largienti transit
aeternas. Item: Miseri cordiam dĩ & indulgentiã pec¬
catorum nostrorum: pauperum miseratione &elrmosi¬
nis mercamur Qm̃ quisuum ab in ope non auertit ani¬
mum: cito adse dnĩ conuertit auditum: Dicented ño
Estote miseri cordes. sicut pater uestermisericors est
Quodreddituram sepromittit ueritas. secura expendit
pias . sere quod metas. Sparge quod colligas. Nolimetuere
dispendium. Nolidedubio sperare prouentu: Subs tan¬
tiatua .: cumbene erogatur. augetur. Remunerator
tuus uultte. eẽ. munificum: & quidat ut habeas. mandat
ut tribuas dicens: Date. &dabitur uobis: O auare.
siaurum diligis. uel diuitias scłi : da neperdas: Siserua¬
ueris. sinedubio perdes: Sierogaueris. omnino habebis
eas &ternales. Dicente ipsaueritate. Thesauri zate uobis.
thesauros in caelo. Vbinec erugo. Nectinea demolitur.

Expanded text:
quae indigentibus ministratur, in divitias largienti transit quae indigentibus ministratur, in divitias largienti transit aeternas. Ita misericordiam Dei et indulgentiam peccatorum nostrorum, pauperum miseratione et eleemosynis meremur: quoniam qui suum ab inope non avertit animum, cito ad se Domini convertit auditum, dicente Domino: Estote misericordes, sicut Pater vester misericors est . Quod reddituram se promittit Veritas, secura expendat pias, sere quod metas, sparge quod colligas. Noli metuere dispendium, noli de dubio suspirare proventu. Substantia tua cum bene erogatur, augetur. Remunerator tuus vult te esse munificum. Et qui dat ut habeas, mandat ut tribuas, dicens: Date, et dabitur vobis. O avare, si aurum diligis, vel divitias saeculi, da, ne perdas. Si servaveris, sine dubio perdes: si erogaveris, omnino habebis eas aeternaliter, dicente ipsa Veritate: Thesaurizate vobis thesauros in coelo, ubi nec aerugo, nec tinea demolitur:
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est enim esse pietatis opus. ut dehis quȩ nobis
caelestis patermiseri corditer contulit : Nos quoque
alios adiuuemus Duntenimplurimi. quinullam in agris.
Nullam inuineis . Nullam habent in seculi diuitiis portionẽ
Quorum in opiedeea quam dñs nobis dedit copia consule¬
redebemus . ut &ipsi nobis cum dõ proterrȩ fecunditate
benedicant. & gaudeant possidentibus fuis sedonata. quȩ
&iam pauperibus acperegrinis factã fueri nt communia
Felix illud est horreum & omnium fructuum multiplicati¬
one dignissimum. dequo egentium. & debilium. & peregri¬
norum saturatur esuries. Quos ideo sub diuersis moles¬
tus iustitiadĩ laborare permisit. ut & miseros propatientia.
& misericordes probeniuolentia coronar& Efficacissima
enim propeccatis deprecati o estꝰ ely mosinis atq ieiunus.
& uelociter. ad diuinas conscendit aures: Talilus oratio
eleuata suffragiis. qm̃ sicut scriptum est. Animȩ suȩ bene¬
facituir misericors : Pars enim corporalium facultatum

Expanded text:
ciendum est enim esse pietatis opus, ut de his quae nobis coelestis Pater misericorditer contulit, nos quoque alios adjuvemus. Sunt enim plurimi qui nullam in agris, nullam in vineis, nullam habent in saeculi divitiis portionem. Quorum inopiae de ea quam Dominus nobis dedit copia consulere debemus, ut et ipsi nobiscum Deo pro terrae fecunditate benedicant, et gaudeant possidentibus fuisse donata, quae etiam pauperibus ac peregrinis facta fuerunt communia. Felix est illud horreum, et omnium fructuum multiplicatione dignissimum, unde egentium, et debilium, et peregrinorum saturatur esuries. Quos ideo sub diversis molestiis justitia Dei laborare permisit, ut et miseros pro patientia, et misericordes pro benevolentia coronaret. Efficacissima enim pro peccatis deprecatio est in eleemosynis atque jejuniis; et velociter ad divinas conscendit aures talibus oratio elevata suffragiis, quoniam scriptum est: Animae suae benefacit vir misericors . Pars enim corporalium facultatum,
Abbreviated transcription (Latin):
crucisi gentes non consciderunt tunicam : qui ecđȩ scin
dunt disciplinam: sicutenim tuni catotum corpus preter
xp̃m tegitur. & ornatur:. Ipsa uero tunica contexta
desuper fuerat pertotum: Quia eadem ecđe disciplina
adño decaelo tribuitur.: & integratur.. Dequadñs cum ad
patrem ascender& postquam resurrexit amortuis ad apłos
Qui autem extradisciplinam ẽ. alienus ẽ. acorpor exp̃i
Nonscindamus igitur illam sed sortiamus deilla: Nonsol¬
uamus quicquam demandatis dnĩ: Sedunus quisq: in quo
uocatus ẽ. in eo ꝑ maneat apud dm̃
POPULUS SINELEGE

Expanded text:
crucifigentes non consciderunt tunicam, qui ecclesiae Chcrucifigentes non consciderunt tunicam, qui ecclesiae Christi scindit disciplinam. sicut enim tunica. totum corpus praeter protegitur et ornatur. ipsa uero tunica contexta desuper fuerat per totum, quia eadem ecclesiae disciplina a Domino de caelo tribuitur et integratur. de qua Dominus cum ad patrem ascendisset, postquam resurrexit a mortuis, ad apostiae est: qui autem extra disciplinam est alienus est a corpore Christi. non scindamus igitur illam, sed sortiamur de illa, non soluamus quicquam de mandatis Christi, sed unusquisque in quo uocatus est in eo permaneat apud Deum. POPVLVS SINE LEGE
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩdum disciplinȩ exercitationibus nondes eruit:¬
absq: disciplinȩ rigore non euadit :: Atq: id circo psalmistȩ
uocibus in disciplinatȩ plebi predicatur: Ad prehen¬
dite disciplinam nequando iras catur dñs: Disciplina
uero est .morum ordinata corretio. & maiorum prece¬
dentium regularis obseruatio :: Dequa disciplina paulus
uobis offerids̃:: Quodsi extradisciplinam estis. cuius parti¬
cipes facti sunt om̃s. Ergo adulteri & non filii estis: : Qui ergo
adulteri & in disciplinati sunt : caelestis regni hereditatem
non capiunt : filii autem paternȩ disciplinȩ correctiores fiunt
& hereditatem quan doq: serecipere posse non desperant:
Dequa &iam disciplinaes aiasidem indisciplinatȩ plebi:
predicat dicens:: Quiescite agereperuerse: discite bene
facere ÷: idem psalmista consonauo cepsallit dicens:
Declina amalo: & fachonum : Infelixergo est: qui abicit
disciplinam: Aud & enim extramilites. aliquid quidm̃

Expanded text:
quae dum disciplinae exercitationibus non seruitquae dum disciplinae exercitationibus non seruitabsque disciplinae rigore non euadit. atque idcirco psalmistae uocibus indisciplinatae plebi praedicatur : adprehendite disciplinam ne quando irascatur Dominus. disciplina uero est morum ordinata correctio et maiorum praecedentium regularum obseruatio. de qua disciplina Paulus uobis offert se Deus. quod si extra disciplinam estis, cuius participes facti sunt omnes, ergo adulteri et non filii estis. qui ergo adulteri et sine disciplina sunt, et caelestis\'regni hereditatem non capiunt: filii autem paternae disciplinae correctiones ferunt et hereditatem quandoque recipere posse non desperant. de qua etiam disciplina Esaias eidem indisciplinatae plebi praedicat dicens: quiescite agere peruerse, discite bene facere. et ad eandem psalmista consona uoce compsallit dicens: declina a malo et fac bonum. infelix ergo est qui abicit disciplinam. audet enim extra milites aliquid, qui Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
hospitalis. filios habens. subditos. cumomini castitate :
Testimonium habens bonum ab his quiforis sunt: Prȩft¬
rens doctrinam fidelem sermonem: Ante epis copatum
non plus quamunam habens uxorem: Non percussor.
Nonbilinguis non ebriosus. non neofitus. utperhaec
ipseprius ostendat in opere quod alios doc& sermone
doctrinȩ: Caueant ergoneglegentes epis copi: quod in
tempore uindictȩ dñs perpro phetam conqueritur:
Pastores demolitisunt populum meum: & non pasce¬
bant pastores gregemmeum: Sed pascebant pastores
sem& ipsos. sed potius procurant. Id in quod eos constituit.
dñs superfamiliã suã dareillis crbum intempore suo
mensuramtritici: : Puram sclic& & probatam doctrinã :
Quatenus ueni entednõ mereatur audire: Cugeserue
bone & fidelis : quia in pauca fuisti fidelis supra multate
constituam in traingaudium dominitui:
PLEBS SSINE DISCIPLINA
Ndecimus abusionis gradus .ẽ. plebssine disciplina:

Expanded text:
hospitalis, filios habens subditos cum omni castitate, hospitalis, filios habens subditos cum omni castitate, testimonium habens bonum ab his qui foris sunt, praeferens doctrinarum fidelem sermonem, ante episcopatum non plus quam unam habens uxorem. non percussor, non bilinguis, non ebriosus, non neophytus, ut per haec ipse prius ostendat in opere quod alios docet in sermone doctrinae. caueant ergo neglegentes episcopi, quod in tempore uindictae Dominus per prophetam conqueritur: pastores muti demoliti sunt populum meum, et non pascebant pastores gregem meum, sed pascebant pastores semet ipsos, sed potius procurent hi in quod eos constituit Dominus supra familiam suam dare illis cibum in tempore suo mensuram tritici, puram scilicet et probatam doctrinam, quatenus ueniente Domino mereantur audire: euge serue bone et fidelis, quia supra pauca fidelis fuisti supra multa te constituam: intra in gaudium Domini tui. PLEBS SINE DISCIPLINA. ndecimus abusionis gradus est plebs sine disciplina:
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta euan gelii regulam: scelerum operarios declinare:
Dienim inquit in euangelio peccauerit inte fratertuus corri
pecum interte & ipsum solum: Sitea udierit᷑ lucratus es
fratremtuum : Si autem nonte audierit: adhibetetum
Adhuc unum uelduo s. ut in ore duorum ueltrium testiũ.
st& omne uerbum: Quodsi &illos non audierit: dicȩccłȩ:¬
Si autem & ecclesiam non audierit: sit tibi sicut & h nicus
& publicanus : Taliordine expellendus est quicumq
doctori uelepo adhȩrere contemnit: Et quitaliordine
ex pulsus est : ab aliodoctore siue epõ recipi non deb&:
desacerdote in legescribitur. uiduam autrepudiatam
Non accipi & uxorem: Quiergo ex communicatum a ca¬
tholico illo non permittente recipit: contrascripturae
prepositus . ẽ. esse o port&:: Ceterum uero qualis insem &ipso
eẽ debeat: Paulus apłs exponit: ut ad gradum epis copi
ueniens: Sitsobrius. prudens. castus. sapiens. modestus.

Expanded text:
iuxta euangelii regulam scelerum operarios declinare: iuxta euangelii regulam scelerum operarios declinare: si enim, inquit in euangelio, peccauerit in te frater tuus. corripe illum inter te et ipsum solum. si te audierit, lucratus es fratrem tuum: si te non audierit, adhibe tecum adhuc unum uel duos testes, ut in ore duorum testium uel trium stet omne uerbum: si illos non audierit, dic ecclesiae: si ecclesiam non audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. tali ordine expellendus est qui cuicumque doctori uel episcopo adhaerere noluerit. et qui tali ordine expulsus fuerit ab alio aliquo doctore siue episcopo recipi non debet. de sacerdote in lege scribitur: uiduam aut repudiatam non accipiet uxorem. qui ergo excommunicatum a catholico illo non permittente recipit contra scripturae positus est esse oportet. ceterum uero qualis in semet ipso esse debeat Paulus apostolus exponit, ut ad gradum episcopii ueniens sit sobrius prudens castus sapiens modestus
Abbreviated transcription (Latin):
etimus abusionis gradus est : ep̃s neglegens : Quigra.¬
dussui honorem inter homines requirit: sed minis teru
suidignitatem coram dõ proquolegatione fungitur. non
custodit: Primumnamq: ab epis cõpo: quod sui nominis
speculator interpretatur: Quare uero speculator ponit᷑.
& quid aspetulatore requiritur. Dm̃ ipseden otat cum
sub ez echi elis prophetȩ persona Epõ officii sui rationem
denuntiat᷑. Ita in qui ens:: speculatorem dedite domui isrł:
Audiens ergo exoremeo. sermonem adnuntiabis eis exme :
Siautem uideris gladium uenientẽ. & non adnuntiaueris
utreuertatur impius auias ua Ipsequidem impius in ini¬
quitate suamorietur. sanguinem autem eius demanu tua
requiram: Si autem adnuntia ueris. & illenon fuerit
reuersus Ipse quidem in ini quitate suam orietur : Iuautẽ
animaituam liberasti : Dec & ergo ep̃m qui omnium spe¬
culator est positus. peccata diligenter intendere. & p ost¬
quam attenderit &iam corrigere : Et sin on potuerit

Expanded text:
ecimus abusionis gradus est episcopus neglegens, qui gradus sui honorem inter homines requirit, sed ministerii sui dignitatem coram Deo, pro quo legationem fungitur, non custodit. primum namque ab episcopo quid sui nominis  nomen sit, speculator interpretatur. quare uero speculator ponitur et quid a speculatore requiritur Dominus ipse denudat, cum sub Ezechielis prophetae persona episcopo officii sui rationem denuntiat, ita inquiens: speculatorem dedi te domui Israel. audiens ergo ex ore meo sermonem adnuntiabis eis ex me. si autem uideris gladium uenientem et tu non adnuntiaueris ut reuertatur impius auia sua, ipse quidem impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiram. si autem tu adnuntiaueris et illereversus, ipse quidem in iniquitate sua morietur, sed tu animam tuam liberasti . Decet ergo episcopum, qui omnium speculator positus est, peccata diligenter attendere, et postquam attenderit, ser
Abbreviated transcription (Latin):
bonos potestatẽ sue cru delitatis acceperunt: Sicut
isdem carnifex qui eundem uenera bilem diaconum
uiuentem ferire permis sum est gaudere super mortuũ.
permissus non est. quod sacra quoq: testantur eloquia

Expanded text:
bonos potestatem suae crudelitatis acceperunt, sicut bonos potestatem suae crudelitatis acceperunt, sicut idem carnifex qui eumdem venerabilem diaconum viventem ferire permissus est, gaudere super mortuum permissus non est. Quod sacra quoque testantur eloquia
Abbreviated transcription (Latin):
nmarsorum quoq prouintia uitȩ ualde uenera¬
bilis diaconus fuit. queminuentum lango barditenuer̃
Quorum unus educto gladio eius capũd ampitauit
Sedcum corpus eius interram cader&. ipse quihunc
capite truncauerat inmundospũ correptus adpedes
eius corruit. & quod amicum dĩ occiderit: inimi codĩ
traditus ostendit
Quidest hoc quȩ sote
quod omnipotens dr̃ sic per mittit mori quos tamen
post mortem cuius scĩ tatis fuerint non patitur celari.
GRLGORIUS Cum scriptum sit. iustus quacum q
morte preuentus fuerit iustitia eius non aufertur ab eo.
electi qui pro culdubio adperpetuam uitam tendunt
quideis obest siad modicum duremoriuntur.: et est
fortasse nonnum quam corum culꝑa. lic& mini ma
quȩ in eadem debeat morte resecari. undefit utreꝓbi
potestatem quidem contrauiuentes accipiant. sed illis
mori entibus hocineis grauius uindicetur. quod contra
bonos potestatem suȩ crudelitatis accipiant. sed illis¬
morientibus hocineis grauius uindicetur. qđ contra

Expanded text:
Marsorum provincia vitae valde venerabilis diaconus fuit; quem inventum Langobardi tenuerunt. Quorum unus educto gladio caput eius amputavit. Sed cum corpus eius in terram caderet, ipse qui hunc capite truncaverat, inmundo spiritu correptus, ad pedes eius corruit, et quod amicum Dei occiderit, inimico Dei traditus ostenditQuid est hoc, quaeso te, quod omnipotens Deus sic permittit mori, quos tamen post mortem, cujus sanctitatis fuerint non patitur celari? GREGORIUS. -Cum scriptum sit: Justus quacunque morte praeventus fuerit, justitia ejus non auferetur ab eo; electi qui procquid eis obest si ad modicum dure moriantur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. Unde fit ut reprobi quidem potestatem contra viventes accipiant, sed illis morientibus hoc in eis gravius vindicetur, quod contra bonos potestatem suae crudelitatis acceperunt: sitibus hoc in eis gravius vindicetur, quod contra
Abbreviated transcription (Latin):
&iam corporum beattudine perfruuntur. ut inipsa
quoq: carne gaudeant in quadolores prodõ cruciatusq
ꝑ tulerunt. S Proha quippe geminata eorum gloria
scriptum .ẽ. Interrasua duplicia possidebunt Hinc
&iam ante resurrectionis diem. descõrum animabus
scriptum . ẽ. Datȩsunt illis singulȩ stolȩ albȩ &dictũ ẽ
illis utrequi escerent tempus adhucmodicum donec in
pleatur numerus conseruorum & fratrum eorum
Quiitaq nuncsingulas acceperunt: binas iniudicio
stolas abituri sunt. quia modo animarum tantũ modo.

Expanded text:
etiam corporum beatitudine perfruentur; ut in ipsa etiam corporum beatitudine perfruentur; ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino cruciatusque pertulerunt. Pro hac quippe geminata eorum gloria scriptum est: In terra sua duplicia possidebunt . Hinc etiam ante resurrectionis diem de sanctorum animabus scriptum est: Datae sunt illis singulae stolae albae; et dictum est illis ut requiescerent tempus adhuc modicupleatur numerus conservorum et fratrum eorum. Qui itaque nunc singulas acceperunt, binas in judicio stolas habituri sunt. Quia modo animarum tantummodo,
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc mansionibus diferuntur : Inquodilationis dãpno
quid aliud innuitur. nisi quod deperfata iustitia aliqiđ
minus abuerunt: & tamen luce clarius constat quia
perfectorum iustorum animȩ mox huius carnis claustra
ex eunt incaelestibus sedibus recipiuntur. Quod & ipsa
perseueritas testatur dicens. U bicumq corpus fuerit
illuc congregabuntur aquilȩ Qui aubi ipse redempter
noster est corpore illuc proculdubio colliguntur. &
animam eẽ in cȩlonegat. Qui &iam dissolutionem sui
corporis atq in habitationem patriȩ cȩlestis desideransdicit¬
Scimus qm̃ si terrestris domus nostra huius habitationis
dissoluatur. quod ȩdificationem habemus exdõ domũ¬
non manu factã aeternam in caelis. PETRUS
Suigitur nunc in caelo sunt animȩ iustorũ quidest
quod indie iudicii proiustitiȩsuȩ retributi one
ecipiant: GRE GORIV S Hoc eis nimi rum crescit
iniudicio quod nunc animarum sola. postmodũ uero

Expanded text:
adhuc mansionibus differuntur. In quo dilationis damno adhuc mansionibus differuntur. In quo dilationis damno quid aliud innuitur, nisi quod de perfecta justitia aliquid minus habuerunt? Et tamen luce clarius constat quia perfectorum justorum animae, mox ut hujus carnis claustra exeunt, in coelestibus sedibus recipiuntur, quod et ipsa per se Veritas attestatur, dicens: Ubicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae ; quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc procul duanimam esse in coelo negat. Qui etiam dissolutionem sui corporis atque habitationem patriae coelestis, discimus quoniam si terrestris domus nostra huius habitationis dissoluatur, quod aedificationem ex deo habemus, domunon manufactam, aeternam in caSi igitur nunc in coelo sunt animae justorum, quid est quod in die judicii pro justitiae suae retributione recipient?--GREGORIUS. Hoc eis nimirum crescit in judicio, quod nunc animarum sola, postmodum vero
Abbreviated transcription (Latin):
amuirdĩ contrasamariã missus quia per in oboe¬
dientiam in itinere comedit. Hunc leo in eodẽ
itinere occidit. Sed statim illicscriptum. ẽ. quiastetit
leo iuxta asina. &non comedit leo decadauere. Ex
quare ostenditur. quod peccatum in oboedi entiae in ip¬
safuerit morte laxatum quiais dem leo quem uiuentẽ
presumpsit occidere contingere non presumpsit occisũ
Quienim occidendi ausum abuit. deoccisi cadauere
comedendi licentiam non accepit. Quiaisdem qui cul
pabilis inuita fuerat. punita ĩ oboedientia: erat iã iustus
exmorte. Leo ergo qui prius peccatoris uitã nec auerat.
custodiuit postmodum cadaueriusti. PETRUS
Plac& quod dicis sed nosse uellem sinunc ante restitu¬
tionem corporum incęlo recipiualeant animȩ iustorũ¬
SIANTE RESTITUTIONEM CORPORUM
RECIPIANTUR IN CAELO ANIMAEIUSTORU. GREGOR
ocneq deomnibus iustis fateri possumus neq
de omnibus negare. N am sunt quorundam
iustorum animȩ quę cęlesti regno quibus dam

Expanded text:
am vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem viventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is pabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver justi. PETR. Placet quod dicis; sed nosse velim si nunc ante restitutionem corporum in coelo recipi valeant animae justoruSi ante restitutionem corporis recipiantur in coelo animae justorum. GREGORIUS. Hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare. Nam sunt quorumdam justorum animae quae a coelesti regno quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
exincontinentia libidinis & mollitia animȩ quacton¬
semue fus caumi peccare Nam & anima domina debaott
carius euim pernna qualiba uel& amalia quacumq innun¬
tor umdi mentis eneruatio. & iniustae cupiditatis neg legen¬
tia uitee futurae. & prȩsentis delectatio Queuincitur per
castitatem & continentiam consuetam. & recor dationẽ
ignis aeterni: & timorem prȩsentiaȩ sempi termidĩ ⁊¬

Expanded text:
ex incontinentia libidinis, et mollitia animae, quae conex incontinentia libidinis, et mollitia animae, quae consentit suae carni peccare. Nam anima domina debet esse, carnis cum femina qualibet, vel etiam alia quacunque immuntorum Dei, mentis enervatio, et injustae cupiditates; negligentia vitae futurae, et praesentis delectatio  Ms., dilectio. Quae vincitur per castitatem et continentiam consuetam, et recordationem ignis aeterni, et timorem praesentiae sempiterni
Abbreviated transcription (Latin):
rimum est corporale peccatum gula id est intem perans
cibi uel potus uoluptas. perquam primi parentes huma¬
nigeneris paradisi felicitatem perdiderunt. & in hanc
erum nosam huius uitae miseriam deiecti sunt: Ubi om̃s
homo perpeccatum nascitur. perlabo remuiuit: perdo lorẽ
moritur : quȩ tribus modis regnare uidetur In homine
Idest dum homo horam canonicam & statutam regulam
anticipa recupit. autex quisitiores cibos sibi prepare iub&
quam necessitas corporis uelsua aqualitas personȩ exigat
uelsi plus accipit in edendo uelbibendo propter desideriũ
intem perantiaesuȩ quamsuȩ proficiat saluti Dequa¬
item gulanascitur in eptalȩtitia scurrilitas. leuitasi uoni¬
loquium in munditia corporis. in stabilitas. ebrietas. libido
Quia ex saturitate uentris. libido corporis congeritur
Quapericiunia. & abstinentia. & operis cuius lib& assiduntatẽ
optime uincitur
ornicat oesti eminis corporalis inmunditia qua sol& ficri

Expanded text:
rimum est corporale peccatum gula, id est, intemperans cibi vel potus voluptas, per quam primi parentes humani generis paradisi felicitatem perdiderunt, et in hanc aerumnosam hujus vitae miseriam dejecti sunt; ubi omnis homo per peccatum nascitur, per laborem vivit, per dolorem moritur. Quae tribus modis regnare videtur in homine; id est, dum homo horam canonicam et statutam gulae causa anticipare cupit, aut exquisitiores cibos sibi praeparare jubet, quam necessitas corporis, vel suae qualitas personae exigat, vel si plus accipiet in edendo vel bibendo propter desiderium intemperantiae suae, quam suae proficiat saluti. De qua gula nascitur inepta laetitia, scurrilitas, levitas, vaniloquium, immunditia corporis, instabilitas mentis, ebrietas, libido: quia ex saturitate ventris libido corporis congeritur, quae per jejunia et abstinentiam, et operis cujuslibet assiduitatem optime vinciturFornicatio est omnis corporalis immunditia, quae solet fieri
Abbreviated transcription (Latin):
rimosciendum est quidsit uirtus: Uirtus est animi
habitus. Naturae decus ui tȩratio morum pietas cultus
diuinitatis : Honor hominis & ternȩbeatitudinis meritum.
cuius partes sunt ut diximus quattuor principales : Pru
rerum diui narum humanarumq: prout homi nidatum . ẽ.
scientia. Inqua intellegendum est quid cauendum sit homini
uel quid faciendum Et hocest quod inpsalmo legitur
deuerte amalo & facbonum : sustitia est animi nobilitas
unicuiq: rei propriam tribuens dignitatem. Inhac diuini
uita conseruȩnir ÷ Fortitudo est maina animipatientia:
modus nequidnimis homo uelam & uelodio habeat. sed omĩs
uitae huius uarietates. considerata tem per & diligentia.
Haecuero infide & caritate obseruantibus. &e ternȩ gloriȩ

Expanded text:
rimo sciendum est quid sit virtus. Virtus est animi habitus, naturae decus, vitae ratio, morum pietas, cultus divinitatis, honor hominis, aeternae beatitudinis meritum. Cujus partes sunt, ut diximus, quatuor principales: prudererum divinarum humanarumque, prout homini datum est, scientia; in qua intelligendum est, quid cavendum sit homini, vel quid faciendum: et hoc est, quod in Psalmo legitur: 145 Diverte a malo, et fac bonum . Justitia est animi nobilitas, unicuique rei propriam tribuens dignitatem. In hac divinivitae conservatur. Fortitudo est magna animi patientia modus, ne quid nimis homo vel amet, vel odio habeat; sed omnes vitae hujus varietates considerata temperet diligentia. Haec vero in fide et charitate observan
Abbreviated transcription (Latin):
omnium facta. ipsereddet uni cuiq: secundum operas ua
Vndeueraciter dicitur. qui aiudicium sinemis ericordi a
illi qui non fecit misericordiam. Etbeati misericor des: qm̃
ipsi miseri cordiam consequentur. Faciamus ergo iudiciũ
&iustitiam diligamus miseri cordiam. Cumautem iudiciũ
&iustitiã fecerimus miseri cordiam quediligimus. cum dõ
nostro sollicite ambulamus. Ambulat autem cumdõ qui
bonis moribus &operibus proficit. quicelestia terrenis
& eterna tempor alibus ante ponit. sed o port& ut unus¬
quisq sollicitus ambul&. Idest ut non altum sapiat &time¬
at ut superbiam fugiat & boni nihilsuis meritis tribuat.
sedi nomnibus quȩ bene egerit dĩ gratiam recognos cat
Ista sollicitudo facit hominem cum xpõ peruiam humili¬
tatis incedere & ad regni caclestis altitu dinem ꝑuenire
Conuersi ergo ad dnm pariter eius miseri cordiam depre¬
cemur utnobis suam gratiam largiatur : Qua possimus

Expanded text:
omnium facta, ipse reddet unicuique secundum opera sua omnium facta, ipse reddet unicuique secundum opera sua . Unde veraciter dicitur, quia Judicium sine misericordia illi qui non fecit misericordiam , et Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . 10. Faciamus ergo judicium et justitiam, diligamus misericordiam. Cum autem judicium et justitiam facimus, misericordiam diligimus, cum Deo nostro sollicite ambulamus. Ambulat autem cum Deo qui bonis moribus et operibus proficit, qui coelestia terrenis, et aeterna temporalibus anteponit. Sed oportet ut unusquisque sollicitus ambulet: id est, ut non altum sapiat, sed timeat; ut superbiam fugiat, et boni nihil suis meritis tribuat, sed in omnibus quae bene egerit, Dei gratiam recognoscat. Ista sollicitudo facit hominem cum Christo per viam humilitatis incedere et ad regni coelestis altitudinem pervenire. Conversi ergo ad Dominum pariter ejus misericordiam deprecemur, ut nobis suam gratiam largiatur, qua possimus
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit autrapacitate sub ducit᷑ Etillicuideb& desuo
multum miseri corditer aliquid dare modicum quod ha¬
b& crudeliter conatur auferrȩ Existimat quia um
pauperem grauat seipsum releu& Arbitratur quia
cum pauperem tribulat sibiboni aliquid prest&: Qescit
quiacum pauperem premit. sibi grauissimum pondus
inponit Nonadtendit quasi quid depaupere cogitat
descipso cogitat Sibienim bonum inpendit quando pauperi
bonum facit. Si autem malum cogitat. facere pauperiplus
Nocebit sibi quam pauperi. Bonumigitur faciat diues
pauperi & proderit sibi Diligat misericordiam &eam
pauperi semper inpendat . ut ipsemis eri cordiam indie tri
positum : ut meminerit se sub dõ diuite constitutum. Non
ergo dubit& homini pauperi miseri cordiam facere quã adõ
diuite delectatur accipere. Recor detur eẽ dm̃ iudicem
qui hab& aeternam in omnibus potestatem. Illeenim uid&

Expanded text:
tribuit, aut rapacitate subducit, et illi cui debet de suo tribuit, aut rapacitate subducit, et illi cui debet de suo multum misericorditer aliquid dare, modicum quod habet crudeliter conatur auferre? Existimat quia cum pauperem gravat, seipsum relevet: arbiratur quia cum pauperem tribulat, sibi boni aliquid praestet. Et nescit quia cum pauperem premit, sibi gravissimum pondus imponit, nec attendit quia si quid de paupere cogitat, de seipso cogitat. Sibi enim bonum impendit, quando pauperi bonum facit. Si autem malum cogitat facere pauperi, plus nocebit sibi quam pauperi. 9. Bonum igitur faciat dives pauperi, et proderit sibi. Diligat misericordiam, et eam pauperi semper impendat, ut ipse misericordiam in die tripositum, ut meminerit se sub Deo divite constitutum. Non ergo dubitet homini pauperi misericordiam facere, quam a Deo divite delectatur accipere. Recordetur esse Deum judicem, qui habet aeternam in omnibus potestatem. Ille enim videt
Abbreviated transcription (Latin):
quod bonum est sectam ini in inuicem & in om̃s. Qui a uero
bona opera tuncbene &utili terfiunt: cm debona uolunta¬
te procedunt. Propterea cum propheta dixiss& debere
nos facereiudicium &iustitiam ad didit & diligere mise¬
ricordiam Qui a misericordiam maxime debent subli¬
mes humilibus inpendere & diuites pauperib prȩrogase
Haec autem misericordia duobus inpenditur modis: Cum
peccanti & correctionem pollicenti ueniadatur. & cum in.¬
digenti quod estnecessarium nonnegatur. Adhuius
misericordiȩ pertin& partes: ut superior inferiorẽ Ñ
opprimat. sed cum iustitia defendat. & diues pauperi
nihi lauferat. sed pauperem pascat acuestiat. ut pauperi
Non insidietur. sed eum potius suis beneficis conso letur
Quidergo quodse inflathomo fragilis & mortalis: Quid
tollit superbus: qua repauperem despicit. quare paupe¬
rem premit. quare pauperi panem auttenacitate Non

Expanded text:
quod bonum est sectamini invicem, et in omnes 8. Quia vero quod bonum est sectamini invicem, et in omnes 8. Quia vero bona opera tunc bene et utiliter fiunt, cum de bona voluntate procedunt, propterea cum propheta dixisset debere nos facere judicium et justitiam, addidit: Et diligere misericordiam. Quia misericordiam maxime debent sublimes humilibus impendere, et divites pauperibus praerogare. Haec autem misericordia duobus impenditur modis: cum peccanti et correctionem pollicenti venia datur, et cum indigenti quod est necessarium non negatur. Ad hujus misericordiae pertinet partes, ut superior inferiorem non opprimat, sed cum justitia defendat, et dives pauperi nihil auferat, sed pauperem pascat et vestiat: ut pauperi non insidietur, sed eum potius suis beneficiis consoletur. Quid ergo est quod se inflat homo fragilis et mortalis? quid perbus extollit? quare pauperem despicit? quare pauperem premit? 576 quare pauperi panem, aut tenacitate non
Abbreviated transcription (Latin):
ab hominibus fieri. Hanciustitiam saluatoripse comm̃¬
dans ait Quaeuultis ut faciant uobis homines. eadem &
uos faciteillis: Quaeautem uultis utuobis homines faciant
Nisibona Si autem mala uobis faciant. Non quȩ uultis
faciunt. Ergo &uossimala promalo reddatis quia ñ ea
facitis hominibus quaeuultis ut faciant uobis : Nonutiq
facitis quod xpc̃ precepit. sed quod diabolus persua sit
Qua propter utiustitiam faciatis quam precepit xp̃c. hoc
inpendite unicuiq homini quod uobis ab omnibus homini¬
bus desideratis inpendi Sic faciatis iudicium &iustitiã
Dequibus nos propheta beatus ammonuit facietis eñĩ
iudicium sipeccata urã paenitendo dam pnetis. Etdãp¬
nando peccata beneuiuatis: F acietis autem iustitiam
sinullimalum promalo reddatis. sed omnibus hominib:
bona faciatis  Hoc utiq commendat apłr dicens. Ulide¬
te nequis malum prom alo alicui reddatis. sed semper

Expanded text:
ab hominibus fieri. Hanc justitiam Salvator ipse commeab hominibus fieri. Hanc justitiam Salvator ipse commendans ait: Omnia quae vultis ut vobis faciant homines, eadem et vos facite illis . Quae autem vultis ut vobis homines faciant, nisi bona? Si autem mala vobis faciant, non quae vultis faciunt. Ergo et vos, si malum pro malo reddatis, quia non ea facitis hominibus quae vultis ut faciant vobis, non utique facitis quod Christus praecepit, sed quod diabolus persuasit. Quapropter ut justitiam faciatis quam praecepit Christus, hoc impendite unicuique homini, quod vobis ab omnibus hominibus desideratis impendi. Sic facietis judicium et justitiam, de quibus nos propheta beatus admonuit. Facietis enim judicium, si peccata vestra poenitendo damnetis, et damnando peccata bene vivatis. Facietis autem justitiam, si nulli malum pro malo reddatis, sed omnibus hominibus bona faciatis. Hoc utique commendat Apostolus dicens: Videte ne quis malum pro malo alicui reddat, sed semper