comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eis in hancopinionẽ atq in peccata ĩpia ꝑtrahat᷑. Loquendo quippe udnitatẽ. beatũ dixer̃
inqr̃ : & ideo dextera eorũ dextera iniquitatis ꝙr hȩc p̃posuer̃ quȩ fuerant post ponenda
sicut sinistrȩ p̃ ponit᷑ dextera. Si enĩ habent᷑: ñ in eis beata uita ponenda e. Subdita debent
eẽ. ñ p̃dita sequentia ñ ducentia. Huic aut̃ qͥsic orabat. & afiliis alienis qͥbeatũ dixer̃ popłm
cui hȩc sunt eximi discerniq cupiebat. tamq diceremꝰ: ipse quid sentis quẽ beatũ popłm
dicis: ñ ait beatus popłs cuiꝰ e uirtus animi eiꝰ Quodsi dixiss& discreuiss& quidem &iam
litterȩ docent : qui spem suã ponit in homine: Ergo nec inseipso quisq deb& : qr & ipse
homo e. Promde ut transir& om̃iũ uanitatũ & insanarũ m̃dacuĩ limites atq ibi beatã

Expanded text:
eis in hanc opinionem atque in peccata impia pertrahatur. loquendo quippe uanitatem beatum dixerunteis in hanc opinionem atque in peccata impia pertrahatur. loquendo quippe uanitatem beatum dixeruntinquirunt. et ideo dextera eorum dextera iniquitatis, quia haec praeposuerunt, quae fuerant postponenda, sicut sinistrae praeponitur dextera. si enim habentur, non in eis beata uita ponenda est; subdita debent esse non praedita, sequentia non ducentia. huic autem, qui sic orabat et a filiis alienis, qui beatum dixerunt populum, cui haec sunt, eximi discernique cupiebat, tamquam diceremus: Ipse quid sentis? quem beatum populum dicis? non ait: Beatus populus, cuius est uirtus animi eius. quod si dixisset, discreuisset quidem etiam litterae docent, qui spem suam ponit in homine; ergo nec in se ipso quisque debet, quia et ipse homo est. proinde ut transiret omnium uanitatum et insaniarum mendacium limites atque ibi beatam
Abbreviated transcription (Latin):
imbecillũ & quȩdã materies miseriarũ e: dono ĩ mortalitatis atq incorruptionis ab sorbeat
Om̃ uͦ te rei publicȩ scimꝰ amatorẽ. ñ aliunde ẽẽ. beatũ hominẽ: aliunde ciuitatẽ: uide
quã sit in illis sacris litteris clarũ Nã quidã in eisscõ spũ plenꝰ hȩc loquit᷑ orans. eximenie
demanu filiorũ alienorũ: quorũ os locutũ ẽ. uanitatẽ : & dextera eorũ dextera iniqͥtatis
Quorũ filii uelut nouellȩ constabilitȩ : inuiuentute sua filiȩ eorũ cõpositȩ: &ornatȩ sicut
militudo templi. Cellaria eorũ plena: eructuantia ex hoc in hoc. Oues eor
clamor in plateis eorũ Beatũ dixer̃ popłm ciuhȩc sunt: beatus popłse cuiꝰ dñs ds ipsu
Uides ex aggeratione t̾renȩ felicitatis beatũ popłm ñ dici nisi afiliis alienis idest ñ per¬
tinentib ad regenerationẽ quaefficim̃ filii dĩ: aquorũ manu iste se eximi p̃cat᷑. neab

Expanded text:
 incorruptionis absorbeat. Quoniam uero te rei publicae scimus amatorem, non aliunde esse beatum hominem, aliunde ciuitatem uide quam sit in illis sacris litteris clarum. nam quidam in eis sancto spiritu plenus haec loquitur orans: Exime me de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est uanitatem et dextera eorum dextera iniquitatis; quorum filii uelut nouellae constabilitae in iuuentute sua, filiae eorum compositae et ornatae sicut similitudo templi; cellaria eorum plena, eructantia ex hoc in hoc; oues eoruclamor in plateis eorum. beatum dixerunt populum, cui haec sunt; beatus populus, cuius dominus deus ipsius. Vides exaggeratione terrenae felicitatis beatum populum non dici nisi a filiis alienis, id est non pertinentibus ad regenerationem, qua efficimur filii dei, a quorum manu iste se eximi precatur, ne ab
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ptationibus subditũ. tot corruptionib obnoxiũ penisq uistissimis destinatũ seipso fidere
utbeatus sit: quando neilud quidẽ qd hab& in naturȩ suȩ dignitate p̃cipuũ idest intem aqq
rationẽ potest undicare aberrorib nisids ad sit lux m̃tiũ. Abiciamꝰ itaq obsecrote falsorᷤ
philoso phorĩ uanitates. & in sanias m̃ daces qr necuirtus nob̵ erit nisi adsit ipse qͦ uuem᷑. nec

Expanded text:
temptationibus subditum, tot corruptionibus obnoxium poenisque iustissimis destinatum se ipso fidere, temptationibus subditum, tot corruptionibus obnoxium poenisque iustissimis destinatum se ipso fidere, ut beatus sit, quando ne illud quidem, quod habet in naturae suae dignitate praecipuum, id est mentem atque rationem potest uindicare ab erroribus, nisi deus adsit lux mentium! abiciamus itaque, obsecro te, falsorum philosophorum uanitates et insanias mendaces, quia nec uirtus nobis erit, nisi adsit ipse, quo iuuemur, nec
Abbreviated transcription (Latin):
delit̃ spero aqͦ inchoatũ ẽẽ humilit̃ gaude o.: nec ieo quod adhucᷤ ñ donabit in credulus nec̾
ineo qd iã donauit in gratus. Non enĩ meo uł ingenio uł merito s eiꝰ donosũ: si quid laudabilit̾
sũ Nã quedã acutissima ex cellentissima ingenia tanto in maiores erroresier̃. quanto p̃fiden¬
tius tamꝗ sius uirib aicurrer̃: nec supplit̃ acueracit̃ dm̃ ut uiã sibi ostender& p& iuerunt
erita uͦ quorũ lib&̃ hominũ quȩ s̃ quando quidẽ ille qͥñ cũ mercede debita s cuĩ gratuta gra
uenit om̃s peccatores solus apeccatis lib & liberator inuenit : Sigͦios uirtus uera delectat
eidicaniꝰ qd̵ ineiꝰ sacris lutteris legimꝰ: diligã tedne uirtus : E tsiuere beatie ẽ. uolumꝰ quod nolle
dacũ hominẽ mortalẽ erũ nosã uitã mutabili & spũ & carne ducentẽ. tot peccatis oneratũ tot

Expanded text:
deliter spero, a quo inchoatum esse humiliter gaudeo nec in eo, quod adhuc non donauit, incredulus nec deliter spero, a quo inchoatum esse humiliter gaudeo nec in eo, quod adhuc non donauit, incredulus nec in eo, quod iam donauit, ingratus. non enim meo uel ingenio uel merito sed eius dono sum, si quid laudabiliter sum. nam quaedam acutissima et excellentissima ingenia tanto in maiores errores ierunt, quanto praefidentius tamquam suis uiribus cucurrerunt nec suppliciter ac ueraciter deum, ut uiam sibi ostenderet, petiuerunt. merita uero quorumlibet hominum quae sunt, quando quidem ille, qui non cum mercede debita sed cum gratuita gratia uenit, omnes peccatores solus a peccatis liber et liberator inuenit?. Si ergo nos uirtus uera delectat, ei dicamus, quod in eius sacris litteris legimus: Diligam te, domine, uirtus mea, et, si uere beati esse uolumus, quod nolle dacium hominem mortalem aerumnosam uitam mutabili et spiritu et carne ducentem, tot peccatis oneratum, tot
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ & illi gram mȩrerent᷑. nisi elati inflatiq suꝑbia in anit̃ conarent᷑ istã uitãbeatã ipsi sibi
facere. quod solus ds ueracit̃ cultorib sius posthanc uitã se largiturũ ẽẽ ꝓmisit. Sanior qͥppe
sclem ciceronis illa sententia: ubi dit. Nã hȩc qͥdem uita mors e: quã lam̃tari p
bera. Quomͦ gͦ sirette lam̃tat᷑ beata cõꝓbat᷑. acñ potuis qm̃ recte lam̃tat᷑ eẽ. misera coniun¬
citur: Quarẽ assusce obsecro te uirbone beatus eẽ. interĩ spe. ut sis &iam re: cũ pioati per¬
seuerantissime raribuet᷑ mertes felicitatis &ernȩ. Si plixa epła onerosus sũ : tute hoc
tribuistitͥ. qͥ me sapientẽ appellasti. Hinc enĩ auslis sum hȩc adte loqͥ ut tͥsapientiã ñ qualis
mͥ sit ostentarẽ: s qualis ee debeat ostenderẽ. Hȩc ẽ. aut̃ inp̃senti scło uerus ueridĩ cultu

Expanded text:
cuius et illi gratiam mererentur, nisi elati inflatique superbia inaniter conarentur istam uitam beatam sibi ipsi cuius et illi gratiam mererentur, nisi elati inflatique superbia inaniter conarentur istam uitam beatam sibi ipsi facere, quod solus deus ueraciter cultoribus suis post hanc uitam se largiturum esse promisit. sanior quippe est eiusdem Ciceronis illa sententia, ubi ait: Nam haec quidem uita mors est, quam lamentari pergo, si recte lamentatur, beata comprobatur ac non potius, quoniam recte lamentatur, misera esse conuincitur? quare adsuesce, obsecro te, uir bone, beatus esse interim spe, ut sis etiam re, cum pietati perseuerantissimae retribuetur merces felicitatis aeternae. Si prolixa epistula onerosus sum, \'tute hoc intristi tibi\', qui me sapientem appellasti. hinc enim ausus sum haec ad te loqui, ut tibi sapientiam, non qualis mihi sit, ostentarem, sed, qualis esse debeat, ostenderem. haec est autem in praesenti saeculo uerus ueri dei cultus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ.  uitȩ huiꝰ mala uł autere uł mitigare.: uł ad ea toleranda fortitudine armare: uł
abeis oit̃i mͦ liberare: & posthȩc uere beatã uitã dare qͦ nullũ malũ admittat᷑. & ubi sũmũ
bonũ nũꝙ. amittat᷑ Hoc piorũ p̃miũ ẽ. Cuiꝰ adipiscendi spe: uitã istã temporalẽ atq
mortalẽ ñ tã delectabilit᷑ quã tolerabilit̃ ducimꝰ. & mala eiꝰ tunc bono consilio & diuino
munere fortit᷑ ferimꝰ : cũ bonorũ &ernorũ fideli dĩ ꝓmissione: & fideli nr̃a expectatione
gaulemꝰ Ad hoc nos exortatus apłs ait Spe gaudentes intribulatione patientes Ostendit
iare intribulatione patientes : p̃mittendo spe gaudentes: Adhanc spem
mitate apparente : ñ solũ sermonis oraculo docuit. uerũ &iã suȩ passionis & resurrectionis
plo. In altera enĩ qualia tolerare. in altera qualia debeamꝰ sperare monsi

Expanded text:
est et uitae huius mala uel auertere uel mitigare uel ad ea toleranda fortitudine armare uel est et uitae huius mala uel auertere uel mitigare uel ad ea toleranda fortitudine armare uel ab eis omni modo liberare et post haec uere beatam uitam dare, quo nullum malum admittatur et ubi summum bonum numquam amittatur? Hoc piorum praemium est, cuius adipiscendi spe uitam istam temporalem atque mortalem non tam delectabiliter quam tolerabiliter ducimus et mala eius tunc bono consilio et diuino munere fortiter ferimus, cum bonorum aeternorum fideli dei promissione et fideli nostra expectatione gaudemus. ad hoc nos exhortatus apostolus ait: Spe gaudentes, in tribulatione patientes: ostendit enim, quare in tribulatione patientes\', praemittendo \'spe gaudentes. ad hanc spemitate apparente non solum sermonis oraculo docuit uerum etiam suae passionis et resun-ectionis exemplo; in altera enim, qualia tolerare, in altera, qualia debeamus sperare, monstrauit.
Abbreviated transcription (Latin):
amittere. Ecceincetitatȩ & surditate & atrocissimis cruciatib corporis Aut amisit
beatã uitã. Aut si & inistis afflictionib ad huc beatae. fit ꝑ huiꝰ modi doctissimorũ
hominũ disputationes ut sit aliquando beata uita quã sapiens ferre ñ possit : uł quod eꝰ
absurdnis quã sapiens ferreñdebeat. eãq fugiat. abrũ pat. abiciat. seseq ab ea ferro &iam
seu ueneno illa uł alia uoluntaria morte subducat. ut in portu n̾sentiendi uł nullus
omino sit qd epicurei & siqͥ alu simili stulticia putauer̃. uł ideo beatus qm̾ fuerit ab
illa beata uita tamꝗ ab aliqua peste liberatus Onimiũ suꝑba iactantia: sibeata uitae̾.
incruciatib corporis. cur ñ in ea man& sapiens ut fruat᷑. Si aut̃ miseraẽ quid obsecro
te nisi tiphus impedit ne fateat᷑. neor& dm̃ ne iusto & nusericordi supplic& qͥ potens

Expanded text:
amittere. ecce in caecitate et surditate et atrocissimis cruciatibus corporis aut amisit amittere. ecce in caecitate et surditate et atrocissimis cruciatibus corporis aut amisit beatam uitam aut, si et in istis afflictionibus adhuc beata est, fit per huius modi doctissimorum hominum disputationes, ut sit aliquando beata uita, quam sapiens ferre non possit uel, quod est absurdius, quam sapiens ferre non debeat eamque fugiat, abrumpat, abiciat seseque ab ea ferro etiam seu ueneno ullaue alia uoluntaria morte subducat, ut in portu non sentiendi uel nullus omnino sit. quod Epicurei et si qui alii simili stultitia putauerunt, uel ideo beatus, quoniam fuerit ab illa beata uita tamquam ab aliqua peste liberatus. o nimium superba iactantia! si beata uita est in cruciatibus corporis, aut non in ea manet sapiens, ut fruatur? si autem misera est. quid, obsecro te, nisi typhus impedit, ne fateatur, ne oret deum, ne iusto et misericordi supplicet, qui potens
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ enĩ dececitate corporis ager&. atq affirmar& &iã cetũ beatũ eẽ. posse sapientẽ. multa
dix̃ quȩ ꝑaures ꝑcipiendo gauder& itẽq si surdus ess& ea quib oblectaret᷑ ad oculos
transtulit. Si aut̃ utroq sensu pͥuaret᷑ & cecus surdusq fier& ñ ẽ ausus hinc ferre
sententiã. eũq beatũ dicere: s addidit &iã dolores grauissimos corporis. qͥ eũ siñ interi¬
merint ipse se in terimat. & ad portũ ñ sentiendi hac liberatꝰ uirtute ꝑueniat. Gedit
igit᷑ sapiens ĩ manissimis cladib atq succũbit. intantũ ut eis cogatur & inseipsũ honi¬
cidiũ ꝑ p&rare : Cui iã parcit ut illis careat malis qͥ sibi ipse ñ parat : Certe semꝑ be¬
atus est: certe beatã uitã in sua potestate constitutã. nullaui potest ullius calamitatis

Expanded text:
cum enim de caecitate corporis ageret atque adfirmaret etiam caecum beatum esse posse sapientem, multa cum enim de caecitate corporis ageret atque adfirmaret etiam caecum beatum esse posse sapientem, multa dixit, quae per aures percipiendo gauderet, itemque, si surdus esset, ea, quibus oblectaretur, ad oculos transtulit; si autem utroque sensu priuaretur et caecus surdusque fieret, non est ausus hinc ferre sententiam eumque beatum dicere, sed addidit etiam dolores grauissimos corporis, qui eum si non interemerint, ipse se interimat et ad portum non sentiendi hac liberatus uirtute perueniat. cedit igitur sapiens immanissimis cladibus atque succumbit in tantum, ut eis cogatur et in se ipsum homicidium perpetrare. cui iam parcat, ut illis careat malis, qui sibi ipse non parcit? certe semper beatus est, certe beatam uitam in sua potestate constitutam nulla ui potest ullius calamitatis
Abbreviated transcription (Latin):
spantes clm̃ suꝑbiȩ suȩ resistentẽ sentire mimine potuer. Unde in errorẽ ab sur¬
dissimũ lapsisunt : ut cũ asseuerant &iã infalaridis tauro beatũ ẽẽ. sapientẽ. co¬
gant᷑ fateri uitã beatã aliquando ee. fugiendã Exaggeratis enĩ malis corporis
cedinit. atq in eorũ molestus grauissimis abscedendũ ex hac uita ẽe. decernunt : ubi
nolodicere quantũ sie nefas seipsũ homine occidere in sontẽ. cũ om̃i no ñdebeat uł no¬
entẽ. Unde in pͥmo libio triũ illorũ quos benignissime & studio sissime ꝑ legisti
multa iã diximꝰ : s certe consideret᷑ nec su ꝑbe s sobrie udicet᷑: qͦmͦ uita beatasit
qua ñ sapiens raenta fruit᷑ . s illatis sibi manib carere cõpellit᷑. Est apud cice̾rone
inextrema utscis parte quinti tusculanarũ libri locus: ꝓpt̾ hoc quod dico anamaduitend

Expanded text:
sperantes, deum superbiae suae resistentem sentire minime potuerunt. unde in errorem absursperantes, deum superbiae suae resistentem sentire minime potuerunt. unde in errorem absurdissimum lapsi sunt, ut. cum adseuerant etiam in Phalaridis tauro beatum esse sapientem, cogantur fateri uitam beatam aliquando esse fugiendam. exaggeratis enim malis corporis cedunt atque in eorum molestiis grauissimis abscedendum ex hac uita esse decernunt. ubi nolo dicere. quantum sit nefas se ipsum hominem occidere insontem, cum omnino non debeat uel nocentem, unde in primo libro trium illorum, quos benignissime et studiosissime perlegisti, multa iam diximus. sed certe consideretur nec superbe sed sobrie iudicetur, quo modo uita beata sit, qua non sapiens retenta fruitur, sed inlatis sibi manibus carere compellitur. Est apud Ciceronem in extrema, ut scis, parte quinti Tusculanarum libri locus propter hoc, quod dico. animaduertendus.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ cultus. unde om̃ia recte uiuendi duci oport& officia ñ inuenit᷑: ñ ob aliud quantũ intel¬
ligo. nisi qr beatã uitã ipsi sibi quodã mͦ fabricare uoluer̾ : potiusq patrandã quã impe¬
trandã putar̃. cũ eiꝰ dator ñ sit nisi ds: neq enĩ facit beatũ hominẽ. nisi qͥfecit bominẽ
Nã qͥ tanta creaturȩ suȩ bona bonis malisq largit᷑ ut sint. ut homines suit. ut uigentes
sensib ualentes uirib affluentes opib sint seipsũ bonis dabit utbeati sint : q euis
&iam hoc ẽ. munꝰ ut bonisint. Illiuͦ qͥ inbac erũpnosauita. in his moribundis m̃bris.
sub hac sarana corruptibilis carmis. auctores suȩ beatȩ uitȩ & quasi conditores ẽẽ. uoluer̃
uelut ꝓprus eã uirtutib app&entes iãq r&inentes: ñ ab illo fonte uirtutũ p&entes atq

Expanded text:
dei cultus, unde omnia recte uiuendi duci oportet officia, non inuenitur non ob aliud, quantum inteldei cultus, unde omnia recte uiuendi duci oportet officia, non inuenitur non ob aliud, quantum intellego, nisi quia beatam uitam ipsi sibi quodam modo fabricare uoluerunt potiusque patrandam quam impetrandam putarunt, cum eius dator non sit nisi deus. neque enim facit beatum hominem, nisi qui fecit hominem. nam qui tanta creaturae suae bona bonis malisque largitur, ut sint, ut homines sint, ut uigentes sensibus, ualentes uiribus, adfluentes opibus sint, se ipsum bonis dabit, ut beati sint, quia eius etiam hoc est munus, ut boni sint. illi uero, qui in hac aerumnosa uita, in his moribundis membris. sub hac sarcina corruptibilis carnis auctores suae beatae uitae et quasi conditores esse uoluerunt uelut propriis eam uirtutibus appetentes iamque retinentes, non ab illo fonte uirtutum petentes atque
Abbreviated transcription (Latin):
Ugustinꝰ ep̃s famulus xp̃i familiȩq eiꝰ dilecto filio macedonio indñosalutẽ Quã uis sapi¬
entiã quã mͥ tribuis in me ñ agnoscã tantȩ tam̃ ergame beniuolentiȩ tuȩ. tãq sincere
grasago debeoq plurimas. & meorũ studiorũ labores tali ac tanto uiro placuisse delector:
multo uͦ amplius quod animũ tuũ caritate &ernitatis & ueritatis. atq ipsius caritatis
affectũ diuinȩ illi celestiq rei publicȩ cuiꝰ regnator e xp̃s: & inqua sola semꝑ beateq
uiuendũ ẽ sirecte hicpieq uiuat᷑ agnosco in hiantẽ uideo ꝓpinquantẽ : eusq poti¬
unde amplector ardentẽ In de quippemanat &iã uera amicitia ñ pensanda tẽpora¬
rib cõmodis s gratuito amore putanda Nemo enĩ potest ueracit᷑ amicus ẽe. hominis:
nisi fuerit ipsius amicus hominis pͥmitus ueritatis Quod sigratis ñ fiat: nullo fieri pacto
potest. dequare &iã philo sophi multadixer̃ S apudeos uera pi&as idest uerã pax. ueri

Expanded text:
PUS FAMULUS CHRISTI FAMILIAEQVE EIUS DILECTO FILIO MACEDONIO IN DOMINO SALUTEM. Quamuis sapientiam, quam mihi tribuis. in me non agnoscam. tantae tamen erga me beniuolentiae tuae tamque sincerae gratias ago debeoque plurimas et meorum studiorum labores tali ac tanto uiro placuisse delector, multo uero amplius, quod animum tuum caritate aeternitatis et ueritatis atque ipsius caritatis affectum diuinae illi caelestique rei publicae, cuius regnator est Christus et in qua sola semper beateque uiuendum est, si recte hic pieque uiuatur, agnosco inhiantem, uideo propinquantem eiusque potiundae amplector ardentem. inde quippe manat etiam uera amicitia, non pensanda temporalibus commodis sed gratuito amore potanda. nemo enim potest ueraciter amicus esse hominis, nisi fuerit ipsius primitus ueritatis; quod si gratis non fiat, nullo fieri pacto potest. De qua re etiam philosophi multa dixerunt; sed apud eos uera pietas, id est uerax ueri
Abbreviated transcription (Latin):
feci Uob̃ enĩ saluis & faluentẽ dõ nauigaturus sũ: & mores hominũ ñ ignoratis qͥ prodiues
sunt aduitu ꝑandũ & quã sunt̾ rogatꝰ quis ñ responderit. in doctus & hebes putabitur. Uide
gͦ obsecrote : ad om̃ia sinecunctatione responde. ne me tristẽ dmittas. Sic uideã pa¬
rentes meos. qr ꝓpt̃ hoc solũ cerdonẽ misi: & ipsũ expecto solũ: fr̃ tenobuis magist̾
memoriȩ factus est : & misit nob̵ euectionẽ cũ annonis. Si gͦ dignꝰ ñ sũ ut responde
int̃ rogatiunculis meis: saltẽtimeat᷑ annone Inicolumen te sum ma diuinitas
longa nob̵ tueat᷑ &cte. Papas plurimũ dignationẽ tuã salutat

Expanded text:
feci. uobis enim saluis et fauente deo nauigaturus sum; et mores hominum non ignoratis, qui procliues feci. uobis enim saluis et fauente deo nauigaturus sum; et mores hominum non ignoratis, qui procliues sunt ad uituperandum, et, quam, si interrogatus quis non responderit, indoctus et hebes putabitur, uides. ergo, obsecro te, ad omnia sine cunctatione responde, ne me tristem dimittas; sic uideam parentes meos, quia propter hoc solum Cerdonem misi et ipsum expecto solum. frater Zenobius magister memoriae factus est et misit nobis euectionem cum annonis. si ego dignus non sum, ut respondeas interrogatiunculis meis, saltem timeantur annonae. incolumem te summa diuinitas longa nobis tueatur aetate. Papas plurimum dignationem tuam salutat
Abbreviated transcription (Latin):
No hoc mirari apudte ñ solũ suꝑ fluuĩ ẽ s &iam molestũ : qͥrem ñ ũba desideras ideoq
simplicit᷑ audi. Senex alipius rogatus ame sepius: pollicitus erat: tecũ respondere dialo¬
gorũ pauculis int̾rogatiuncuilis. & qm̃ in mauritania dr̃ hodieq ẽẽ.: poouirib om̃ibus
& rogo ut tusolus respondere digneris : quod &iã psente ipso fre tuo sine dubio facturus eral
lonẽ pecunia ñ ẽ. aurũ: qd̾ ꝓ quouis daturus eras ꝓculdubiosihaberes. Nunc uͦ sine labore
loqueris quodreqͥro. Possemte plus & ꝑmultos caros tuos exorare: s nouianimũ tuũ qͥñ
rogari desiderat. s om̃ib p̃stare: sitantũ absit quoddeder&: quod in hat repenitus nichile
edecoris. tam̃ quodcũq e. p&o p̃stes nauigaturo. Nostiquã mͥmolestissimũ
ñ dico sinceritatituȩ s cuipiã. Solus aut̃ ds̃ nouit. qͦ mͦ nimia necessitate ĩ pulsus hoc

Expanded text:
ooemiari apud te non solum superfluum est, sed etiam molestum, qui rem, non verba desideras. Ideoque simpliciter audi. Senex Alypius rogatus a me, saepius pollicitus erat, tecum respondere dialogorum pauculis interrogatiunculis; et quoniam in Mauritania dicitur hodieque esse, peto viribus omnibus et rogo, ut tu solus respondere digneris, quod etiam praesente ipso fratre tuo, sine dubio facturus eras. Non est pecunia, non est aurum, quod pro quovis daturus eras procul dubio, si haberes; nunc vero sine labore loqueris quod requiro. Possem te plus et per multos charos tuos exorare; sed novi animum tuum, qui non rogari desiderat, sed omnibus praestare, si tantum absit quod dedecet, quod in hac re penitus nihil est dedecoris. tamen quodcumque est, peto praestes nauigaturo. nosti, quam mihi molestissimum est oneri esse non dico sinceritati tuae sed cuipiam. solus autem deus nouit, quo modo nimia necessitate inpulsus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
responderipossit: & tam̃ malus polẽmo magis ebrietate inueterati erroris euertitur. Date ueniã
ixiori fortassis epłȩ quã iocundiori: uerũptam̃ ut arbitror utiliori quã blandiori
honorabiles. & merito suscipiendi hm̃i ac desiderantissimifr̃s. Deaduentu autẽ ad uos nr̃o:
utroꝵq desideriũ ds̃ impleat. Quanto enim caritatis ardore accendam᷑ ad uisitandos uos: uerb̾
explicare non possumus. sed uos benigne credere minime dubitamꝰ. EXPLICIT EPłA SC̃Ĩ AUOS T̃¬

Expanded text:
responderi possit; et tamen malus Polemon magis ebrietate .............. inueterati erroris euertitur. Date ueniam responderi possit; et tamen malus Polemon magis ebrietate .............. inueterati erroris euertitur. Date ueniam prolixiori fortassis epistulae quam iucundiori uerum tamen, ut arbitror, utiliori quam blandiori, domini honorabiles et merito suscipiendi, carissimi ac desiderantissimi fratres. de aduentu autem ad uos nostro utrorumque desiderium deus impleat. quanto enim caritatis ardore accendamur ad uisendos uos, uerbis explicare non possumus, sed uos benigne credere minime dubitamus. CXLV. DOMINO
Abbreviated transcription (Latin):
qui quales libet fuerint. nonutiq p̾iudicant ꝓmissis dĩ. qui dixit abraham insemine tuo bene-¬
dicentur om̃s g̃s. qđ creditum est cum audirctur predictum: & negatur cũ uidetur impletũ.¬
Hoctamen interimbreuissinũ & nisi fallor iuictissimum⁊ cogitent: aut actam ce̾ istam causam
mecclestico trans marino iudicio. aut non e̾t actam. Si acta ibinonest: innocens ẽ. xp̃isocietas
poms trans marinas g̃scuiꝰ societa nos c̃õmunione gaudemꝰ: & ideo abeis in nocentib utiq sacrilega
ie separantur. Siuͦ acta ibiest ista causa. quis non intellegat. quis nonsentiat. quis
uideat eosinea uictos. quorum inde cõ munio separata ẽ Eligant gͦ utrũ malint credere qđ pro¬
÷ eccłeastici cognitores: an qͦd mur murant uictilitigatores. Aduersus istã cõple
dictubrruissimã. intellectu facillimã. attendite diligenter ꝓura prudentia quã nihil sobrium

Expanded text:
— qui quales libet fuerint, non utique praeiudicant promissis dei, qui dixit ad Abraham: In semine tuo bene— qui quales libet fuerint, non utique praeiudicant promissis dei, qui dixit ad Abraham: In semine tuo benedicentur omnes gentes, hoc tantum interim brevissimum, et nisi fallor invictissimum cogitent, aut actam esse istam causam in ecclesiastico transmarino judicio, aut non esse actam. Si acta ibi non est, innocens est Christi societas omnes transmarinas gentes, cujus societatis nos communione gaudemus; et ideo ab eis innocentibus utique sacrilega diremptione separantur. Si vero acta est ibi ista causa, quis non intelligat, quis non sentiat, quis non videat, eos in ea victos, quorum inde coronuntiauerunt ecclesiastici cognitores an quod murmurant uicti litigatores. aduersus istam complexionem dictu breuissimam, intellectu facillimam adtendite diligenter pro uestra prudentia quam nihil sobrium
Abbreviated transcription (Latin):
cum carne pulcrũ faciat hominem. animo castum ab homine fieri : Hoc inlibro xp̃i anȩ sapientiȩ
hoc donum. & eum abieotis suꝑsticionib gentium pie coleret: nonsolum continens sed & iã ueracit᷑
uł populi uri quã nob̾ modo nuntiastis. queme nec loquente nec saltẽ psente ꝓculdubio diumitꝰ
ta est inqͥb ueraciter factaest : hoc itaq p̃cipue cognoscite: hoc pie humilit̃q ci
Deofr̃s. deo gr̃as agit. Um timete nedeficiatis. amate ut ꝓficiatis. Siautẽ adhuc qͦsdam amor homi¬
ins occulte segregat. & timor hominis fallacit̾ c̃gregat: obserutnit quitalessunt qm̃ dm̃ ciu nu
extor queant. uñde catholica eccła id est toto orbe diffusa id pocius credant. qđ scripturȩ diuinȩ
dicunt: non quod linguȩ humane maledicunt: deipsa uͦ disiensione que inter homines orta est

Expanded text:
cum carne pulchrum faciat Deus hominem, animo castum ab homine fieri? Hoc in libro Christianae sapientiae cum carne pulchrum faciat Deus hominem, animo castum ab homine fieri? Hoc in libro Christianae sapientiae hoc donum, ut eum abiectis superstitionibus gentium pie coleret, non solum continens sed etiam ueraciteruel populi uestri, quam nobis modo nuntiastis, quae me nec loquente nec saltem praesente procul dubio diuinitus facta est, in quibus ueraciter facta est! hoc itaque praecipue cognoscite, hoc pie humiliterque cogitate. deo, fratres, deo gratias agite, deum timete, ne deficiatis, amate, ut proficiatis. Si autem adhuc quosdam amor hominis occulte segregat et timor hominis fallaciter congregat, obseruent, qui tales sunt, quoniam deumextorqueant, ut de catholica ecclesia, id est toto orbe diffusa-id potius credant, quod scripturae diuinae dicunt, non quod linguae humanae maledicunt. de ipsa uero dissensione, quae inter homines orta est
Abbreviated transcription (Latin):
opus illius non hominũ sumꝰ: unde apłs dixit. Neque quiplantat ẽ. aliquid neq: rigat: sed qui in¬
crementũ dat ds̃. Nenocrates polemonẽ ut scribitis. & nos exillis literis recordamꝰ defruge
tem perantiȩ disputando non solum ebriosum: uerũ et̃ tunc ebriũ ad mores alios repente c̃uertit.
Quã quã gͦ illisicut prudent̃ & ueraciter intellexistis. non deo fucrit ad quisitus sedtantũ adominatu
luxurie liberatus: tamen ne idipsum quidem qđ melius in eofactũ est humano operitributrim.
sed diuino. Ipsius nãq corporis qd c̃ infimum nr̃m si quabonas̃ sicut forma & uires & salus & si quid
eius modi est: non sunt nisi ex dõ creatore ac ꝑ fectore nature. quanto magis animibona donare
nullus alius potest: Quid eñ suꝑbius uł ingratius cogitare potest humana ue cordia. siputauerit.

Expanded text:
opus illius, non hominum sumus. Unde Apostolus dixit: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui inopus illius, non hominum sumus. Unde Apostolus dixit: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat, Deus . II. Xenocrates Polemonem, ut scribitis, et nos ex illis litteris recordamur, de fruge temperantiae disputando, non solum ebriosum, verum etiam tunc ebrium, ad mores alios repente convertit. Quamquam ergo ille, sicut prudenter et veraciter intellexistis, non Deo fuerit acquisitus, sed tantum a dominatu luxuriae liberatus: tamen ne id ipsum quidem, quod melius in eo factum est, humano operi tribuerim, sed divino. Ipsius namque corporis, quod est infirmum nostrum, si qua bona sunt, sicut forma et vires et salus, et si quid ejusmodi est, non sunt nisi ex Deo creatore et perfectore naturae; quanto magis animi bona donare nullus alius potest! quid enim superius vel ingratius cogitare potest humana vecordia, si putaverit
Abbreviated transcription (Latin):
ominis hono rabilib & merito suscipiendis carissimis ac desiderantissimis fr̃ib inomihonorũ
ab suntũ est. siduricia cordis humani resistens manifestisimȩ & qđ a modo publice
ueritati. eius dẽ potentia ueritatis euictaẽ: si sapit dulcedo pacis unitatisq caritas nonia reuer-
berat oculos saucios. sed sanos illustrat acuegetat: non sunt hȩc oꝑa ñra seadi. Nonhe humnanis
opib om̃ino tribuerẽ necsicut apud uos essemꝰ tanta c̃uersio multitudinis nob loquentibus &hor-¬
tantib puenira. Hoc agit & esficit ille qͥ per ministros suos rerumsignis extrinsetus ã mor ieto
reb autem ipsis pipsũ intrinsecus docet. Nec ideo pigrius moueris nos oportet. adiusendosuos. qm̃
quic quid iuob̾ laudabile factum ẽ. non a nob sed abillo factũ est : quifacit mirabilia solus. Mui¬
to enĩ alacrius debemꝰ accurrere ad ex pectanda opera diuina quã nr̃a: quia a nos siquid bonsumꝰ.

Expanded text:
OMINIS HONORABILIBUS ET MERITO SUSCIPIENDIS CARIS- SIMIS AC DESIDERANTISSIMIS FRATRIBUS 1N OMNI HONORUM absumptum est, si duritia cordis humani resistens manifestissimae et quodam modo publicae ueritati eiusdem potentia ueritatis euicta berat oculos saucios, sed sanos illustrat ac vegetat; non sunt haec opera nostra, sed Dei: non haec humanis operibus omnino tribuerem, nec si cum apud vos essemus, tanta conversio multitudinis nobis loquentibus et hortantibus proveniret. Hoc agit ille et efficit, qui per ministros suos rerum signis extrinsecus admonet, rebus autem ipsis per se ipsum extrinsecus docet. Nec ideo pigrius moveri nos oportet ad visendos vos, quoniam quidquid in vobis laudabile est factum, non a nobis, sed ab illo factum est qui facit mirabilia solus . Multo enim alacrius debemus accurrere ad spectanda opera divina, quam nostra; quia et nos si quid boni sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
In .lxͫ ͦ.ii. psalitio p̃t̃ alia illud obscurissimũ mͥ e. quodait. Uerũ ptam̃ ds conquassauit capita ini¬
micorũ suorũ uerticẽ capilli ꝑ ambulantiũ indelictis suis. Quid sit u̾ticẽ capilli ꝑambulare
indelictis suisꝰ Non enĩ dix̃ uticẽ capitis. s uticẽ capilli: qͥ sine sensue: An repl&ũ peccatis honiunẽ
uult ostendere: Scriptũ e. Ome cor indolore: apedib usq ad capud: & paulo infraquodait . Lin¬
guacanũ tuorũ exinimicis abipso:  qͦ ipso : Et nũ quid canes dĩ possunt dicigentiles quos ipse in eiui¬
angelio canes nomi nat. Aut ne forte ipsos canes dĩ dicat quales estimari possunt siqͥ in nomine
ino gentilit̃ uiuant. Quorũ pars cũ infidelib ponit᷑. qr dm̃ que u̾bis colunt: facti
quoslã aut̃ ꝓph&as alios uͦ euuangłistas: alios aut̃ pastores & dortores ad consũ mationẽ scorũ.
& rł. Hoc opto distitguas mͥ in hac diu̾sitate nominũ quȩ sit cuiq nomini officiorũ uł grarũ

Expanded text:
In sexagesimo sexto praeter alia illud obscurissimum mihi est quod ait: uerumtamen deus conquassabit capita inimicorum suorum uerticem capilli perambulantium in delictis suis, quid sit uerticem capilli perambulare in delictis. non enim dixit, uerticem capitis, sed uerticem capilli, qui sine sensu est. an repletum peccatis hominem uult ostendere? scriptum est: omne cor in dolore a pedibus usque ad caput, et paulo infra quod ait: lingua canum tuorum ex inimicis ab ipso, a quo ipso? et numquid canes dei possunt dici gentiles, quos ipse in euangelio canes nominat? aut ne forte ipsos canes dei dicat, quales aestimari possunt, si qui in nomine Christiano gentiliter uiuant, quorum pars cum infidelibus ponitur, quia deum, quem uerbis colunt, factisquosdam autem prophetas, alios uero euangelistas, alios autem pastores et doctores ad consummationem . hoc opto distinguas mihi in hac diuersitate nominum, ■ quae sit cuique nomini officiorum uel gratiarum
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimȩ. fluentes carne̾: aut seruifuga. aut mors ancillarũ. aut frum morbosa ualitudo:
Siẽ. inte caritas ordinata : sciens p̃ponere maiora minorib : & miscđia moueri: ut pau¬
ꝑes ȩuuangłizent᷑. ne messis dñi copiosa operarioꝵꝰ inopia inp̃dã uolucrib iacet &
paratũ haberecor ad sequendã dñi uoluntate in eo qd uł flagellando uł partendo agere
tuerit cũ seruissuis hec meditare: in his esto: ut ꝓuectus tuus manifestuss
Obsetrote ut caueas ne maiorẽ tristiciã des bonis fr̃ibꝰ torpore tuo: quã l&iciã a lacri¬
tate iam dederas. Cõm̃dare teaut̃ litteris qͥb uoliusti. tã suꝑ fluũ putaui: quã si
quis quã temͥ eodem modo commendare uoluis s&¬

Expanded text:
lacrymae fluentes carne, aut servi fuga, aut mors ancillarum, aut fratrum morbosa valetudo? lacrymae fluentes carne, aut servi fuga, aut mors ancillarum, aut fratrum morbosa valetudo? Si est in te charitas ordinata, scias praeponere majora minoribus, et misericordia moveri, ut pauperes evangelizentur, ne messis Domini copiosa, operariorum inopia, in praedam volucribus jaceat, et paratum habere cor ad sequendum Domini voluntatem, in eo quod vel flagellando vel parcendo agere statuerit cum seruis suis? haec meditare, in his esto, ut prouectus tuus manifestus sit in omnibus. obsecro te, ut caueas. ne maiorem tristitiam des bonis fratribus torpore tuo, quam laetitiam alacritate iam dederas; commendare autem litteris. quibus uoluisti, tam superfluum putaui, quam si quisquam te mihi eodem modo commendare uoluiss
Abbreviated transcription (Latin):
ex peditis simi sequam᷑. quid aliud quã mortalitatẽ carnis significat : Ipsa enĩ nos cruciat.
donec absorbeat᷑ mors inuictoriã. Cruxgͦ hec ipsa crucifigendaẽ & trans figenda clanis
odauis timoris dĩ: nesolutis & liberis m̃bris reluctantẽ portare ñpossis Sequi enĩ dnm
apłs. carnẽ suã crucifixer̃ cũ passionib: & desideruis: Si qͥd sane pectiniȩ restua familiaris
hab&. cuiꝰ te implicari negotio nec oport& nec dec& : reuera tribuendũ e matri & domesti
tius. Horũ qͥppe indigentia si pauperib ut sis ꝑfectus institiusti distribuere talia: tui
pͥmũ apudte locũ obtinere debent. Siquis enĩ suis & maxime domesticis ait apłs ñ ꝓuid&:
endũ sapientiȩ uinculis: ꝓfectus anobis es qͥdtͥ nocent. aut qͦ pacto te ꝑuellunt matris

Expanded text:
expeditissimi sequamur, quid aliud quam mortalitatem carnis hujus significat? Ipsa enim nos cruciat expeditissimi sequamur, quid aliud quam mortalitatem carnis hujus significat? Ipsa enim nos cruciat donec absorbeatur mors in victoriam . Crux ergo haec ipsa crucifigenda est, et transfigenda est clavis timoris Dei, ne solutis et liberis membris reluctantem portare non possis. Sequi enim Dominum Apostolus, carnem suam crucifixerunt cum passionibus et desideriis . 12. Si quid sane pecuniae res tua familiaris habet, cujus te implicari negotio nec oportet nec decet, revera tribuendum est matri et domesticis tuis. Horum quippe indigentia, si pauperibus, ut sis perfectus, instituisti distribuere talia tua, primum apud te locum obtinere debet: Si quis enim suis et maxime domesticis, ait Apostolus, noninduendum sapientiae vinculis, profectus a nobis es; quid tibi nocent, aut quo pacto te pervellunt matris
Abbreviated transcription (Latin):
adam scđm decelo: & porta iã celestis imaginẽ: sic̃ t̾reni portasti. Inmo & hic habeant
locũ mat̃na ipsa beneficia : quȩ tͥ ad eneruationẽ cordis enumerant᷑ . habeant ꝓrsus
locũ Noliee ingratus repende gram mnatrituȩ. repende spiritalia ꝓcarnalib . ptẽpo¬
muliere caueat᷑. Nã ista umbra pi&atis. de folus illius arboris uenit : qͥb sepͥmũ pa¬
rentes nn in illa dãpnabili nuditate texer̃. & qͥcqͥd in illis uerbis atq suggestione quasi
officiũ tͥ caritatis obtendit ut te agermanissima & sincerissima euuangłii caritate
intende tarissime. & tolle crucẽ tuã & sequere dnm. Nã cũ te p̃sens animad uertere
domesticis curis a diuino studio r&ardari : ferrite potius & duci acruce tua: ñ eã
teferre acducere sentiebã Crucẽ enĩ nrãm diis quã portari a nobis iub& ut eum

Expanded text:
Adam secundum de coelo, et porta jam coelestis imaginem, sicut terreni portasti . Imo et hic habeant Adam secundum de coelo, et porta jam coelestis imaginem, sicut terreni portasti . Imo et hic habeant locum materna ipsa beneficia, quae tibi ad enervationem cordis enumerantur: habeant prorsus locum; noli esse ingratus, repende gratiam matri tuae, repende spiritualia pro carnalibus, pro tempomuliere caveatur? Nam ista umbra pietatis de foliis illius arboris venit, quibus se primum parentes nostri in illa damnabili nuditate texerunt. Et quidquid in illis verbis atque suggestione quasi officium tibi charitatis obtendit, ut a germanissima atque sincerissima Evangelii charitate te intende, charissime, et tolle crucem tuam, et sequere Dominum. Nam cum te praesens animadverterem domesticis curis a divino studio retardari, ferri te potius et duci a cruce tua, non eam te ferre ac ducere sentiebam. Crux enim nostra quam Dominus portari a nobis jubet, ut eum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ patris. Itaoptimꝰ magister atq diuinꝰ. & diat̃ nũ nom̃ quod ei quasi pͥuatũ
ꝓprũq nunciauerant. qr t̾renũ erat incõparatione cȩlestis ꝓpinqͥtatis abiecit: & eandẽ
celestem ꝓpinquitatẽ indiscipulis suis cõmemorans qͦ sibi rursu consortio generis
cũ c&eris scis uirgo illa coher & ostendit. Etne isto salub̃ rimo magisteno qͦ contẽpnicarna¬
lem affectũ inparentib docuit. ãminiculũ error acciper&: quo matrẽ habuisse aquib¬
dam negat᷑. alio loco discipulos monuit: nese patrẽ int̾ris dicant habere. ut qͦmͦ illos ha¬
buisse manifestũ ẽ. patres sic se habiuisse matrẽ significar& : cuiꝰ tam̃ t̾rena cognationi
contẽpta: contẽpnendarũ taliũ necessitudinũ discipulis p̃ber& exemplũ Hȩc gͦ
int̾rum punt᷑ uocib matris tuȩ. & int̾hȩc locũ inuenit cõmemoratio p̃gnantis atq lacᷤ¬
tantis: ut de adam & ena alius adam nascereris & nutrireris : Respice potiꝰ. respice

Expanded text:
uoluntatem patris. ita optimus magister atque diuinus et maternum nomen. quod ei quasi priuatum propriumque nuntiauerant, quia terrenum erat, in comparatione caelestis propinquitatis abiecit et eandem caelestem propinquitatem in discipulis suis commemorans, quo sibi rursum consortio generis cum ceteris sanctis uirgo illa cohaereret, ostendit. et ne isto saluberrimo magisterio, quo contemni carnalem affectum in parentibus docuit. adminiculum error ac ciperet. quo matrem habuisse a quibusdam negatur, alio loco discipulos monuit, ne se patrem in terris dicant habere, ut. quo modo illos habuisse manifestum est patres, sic se habuisse matrem manifestaret, cuius tamen terrena cognatione contempta contemnendarum talium necessinterrumpuntur vocibus matris tuae, et inter haec locum invenit commemoratio praegnantis atque lactantis, ut de Adam et Eva, alius Adam nascereris et nutrireris? Respice potius, respice
Abbreviated transcription (Latin):
No fr̃i unianimo & uenerabili augustino. paulinus & therasia peccatores. Caritas
xp̃i quȩ urgas nos & absentes. lic& ꝑ unitatẽ fidei alligat. ipsa fiduciã adte scribendi
pudore depulso pstitit: teq ꝑ litteras tuas uiscerib meis intimauit. quas & de scolas¬
ticis facultatibus affluentes: & de celestib fauis dulces ut animȩ meȩ medicas &
altrices. inquinq libris interĩ teneo : quos munere benedicti & uenerabilis nob

Expanded text:
NO FRATRI UNANIMO ET VENERABILI AUGUSTINO - PAULINUS ET THERASIA PECCATORES. Caritas Christi, quae urget nos et absentes licet per unitatem fidei alligat, ipsa fiduciam ad te scribendi pudore depulso praestitit teque per litteras tuas uisceribticis facultatibus adfluentes et de caelestibus fauis dulces ut animae meae medicas et altrices in quinque libris interim teneo, quos munere benedicti et uenerabilis nob
Abbreviated transcription (Latin):
Iomino uenerabili scõpatri augͥtino ep̃o: INCIPIT BONEFACII AD EUM¬
bonefacus. M anꝰ superba dõ iuuante cecidit: quȩ ante paululũ audax glidiũ eres in¬
Ora igitur uenerabilis papa: ut talis demimicis ultio sepe ꝓcedat.

Expanded text:
i sancto patri AUGUSTINO episcopo, BONIFACIUS. Manus superba, Deo juvante, cecidit, quae ante paululum audax gladium ereOra igitur, venerabilis papa, ut talis de inimicis ultio saepe procedat.
Abbreviated transcription (Latin):
osa existimas. & ambis inherere qͦ ñ mͦ inuitatꝰ s net cõpulsus qͥdem ire debiustiꝰ
Hictu fortasse terentiani serui mͦ responsũ dederis Ohe tu uba fundis hic sapientia
Capeigit᷑ ut fundã: potiusꝗ effundã Aut si ego canto: tuaut̃ ad aliam uocẽ saltas. nesic
quidem me penitał: hab& enĩ suã hilaritatẽ ipsa cantatio: & iam cũ ad eã m̃bra non
mou& ciuiplenacaritatis modulatione cantat᷑ Uerbaquȩdã in eplis tuis memo a uer̃
ẜ debistractare cũ factoꝵs uitȩ q totiꝰ tuȩ cura excoquat. ineptum putaui

Expanded text:
osa existimas et ambis inhaerere, quo non modo inuitatus, sed nec compulsus quidem ire debuisti? osa existimas et ambis inhaerere, quo non modo inuitatus, sed nec compulsus quidem ire debuisti? Hic tu fortasse Terentiani serui mihi responsum dederis: Ohe! tu uerba fundis hic, sapientia? cape igitur, ut fundam potius quam effundam. aut si ego canto, tu autem ad aliam uocem saltas, nec sic quidem me paenitet. habet enim suam hilaritatem ipsa cantatio, etiam cum ad eam membra non mouet, cui plena caritatis modulatione cantatur. uerba quaedam in epistulis tuis me mouerunt, sed de his tractare, cum factorum uitaeque totius tuae cura excoquat, ineptum putaui.
Abbreviated transcription (Latin):
effectũ e: ut cũ sciero agã instantius uł cił rursus ipse ã monueris hactenꝰ que huius
uitȩ uincula ꝑstrepunt. tetũ lotutus sim: nunc paucis accipe pettoris mei estus
sissime cõpediri. Nã sapientia quos pͥmo alligauerit. & exercitatorus quib dam
borib edomuerit: solu& postea : liberatisq sese donat ad fruendũ: & c
nec solidius cogitari qͥcquã potest Prima hȩc aliquantulũ dura eẽ. confiteor. ill&
uͦ ultima nec dura dixerĩ qr dulcissima sunt. nec mollia qr firmissima. Ruidigit᷑
nisi qđ ddici ñ potest. s: creditam̃ & sperari & amari potest: Uinculauͦ huiꝰ mundi lasperi¬
tatẽ habent uerã iocunditatẽ falsam: certũ dolorẽ: incercã uoluptatẽ: durũ laborẽ
timidã qͥ&em. rẽ plenã miseriȩ: spem beatitudins in anẽ his ne tu inseris & collũ &
manꝰ & pedes cũ a honorib hiuuscemodi subiugari affectas a fac̾ta tua ñ alit̾ fructu¬

Expanded text:
effectum est, uel, cum sciero, agam instantius uel, cum rursus ipse admonueris. hactenus, quae huius uitae uincula perstrepunt, tecum locutus sim; nunc paucis accipe pectoris mei aestus sissime compediri. nam sapientia quos primo alligauerit et exercitatoriis quibusdam laboribus edomuerit, soluet postea liberatisque sese donat ad fruendum; et qnec solidius cogitari quicquam potest. prima haec aliquantulum dura esse confiteor; illa uero ultima nec dura dixerim, quia dulcissima sunt, nec mollia, quia firmissima. quid igitur, nisi quod dici non potest, sed credi tamen et sperari et amari potest? uincula uero huius mundi asperitatem habent ueram, iucunditatem falsam; certum dolorem, incertam uoluptatem; durum laborem, timidam quietem; rem plenam miseriae, spem beatitudinis inanem. hisne tu inseris et collum et manus et pedes, cum et honoribus huiusce modi subiugari adfectas et facta tua non aliter fructu
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse in conspectu dĩ: non ds̃ incons pectu eorũ. Ueniunt autẽ in conspectũ nr̃m quȩ uidemus.
specie qua & inisto scło quibus dã uoluit apparere. quando nonsolũ cũ abrahã alisque iustis.
uerũ &iã cũ ca in fr̃ĩcida locutus ẽ: sed quomͦ uidetur milloregno ubieũ filu eiꝰ uidebunt
sicuti ẽ. Iunc qͥppe saciabit inbonis desideriũ eorũ. qͦ desiderio fla grabat moyses: cuilo qͥ
ad dm̃ facie ad faciem non sufficiebat. & dicebat. Ostendem temet ipsũ manifeste: utuideãte.
anquã dicerit qđ inpsalmo ex eodẽ desiderio canitur. Saciabor cũ manifestabitur gła tua.¬
chac iusione loquens sc̃s ambrosius: non in loco inquit ds̃ uidetur. sicut adilict̃ mambre

Expanded text:
uenisse in conspectu dei, non deus in conspectu eorum. ueniunt autem in conspectu nostro, quae uidemus, uenisse in conspectu dei, non deus in conspectu eorum. ueniunt autem in conspectu nostro, quae uidemus, specie, qua et in isto saeculo quibusdam uoluit apparere, quando non solum cum Abraham aliisque iustis uerum etiam cum Cain fratricida locutus est, sed quo modo uideatur in illo regno, ubi eum filii eius uidebunt, sicuti est. tunc quippe satiabitur in bonis desiderium eorum, quo desiderio flagrabat Moyses, cui loqui ad deum facie ad faciem non sufficiebat et dicebat: Ostende mihi temet ipsum manifeste, ut uideam te, tamquam diceret, quod in psalmo ex eodem desiderio canitur: Satiabor, cum manifestabitur gloria tua desiderator Ambrosius: Non in loco, inquit, Deus videtur, sicut ad ilicem Mambre,
Abbreviated transcription (Latin):
& grecus. seruus & lib̾. masculus & femina: ubi non morieris cũ solui corpore coeperis. quia
ibi marcuisti cũsis annis griuis. Hoc interiore tuo erecta intende: & uide quȩloq¬
uolunt ꝓbare &iã impios uiros dm̃. adiabolo qͦq ipsũ dm̃ uisũ putant. sic accipientes quod
tũ ÷ in libro iob uenisse cũ angłis & diabolũ inconspectudĩ: ut & um illud uer
inquestionẽ qͦmͦ dictũsit beati mundo corde quia ipsi dm̃ uidebunt. & illud. pacẽ sectamini¬
cũ om̃ib & sc̃i ficationẽ: sine quanemo poterit uidere dm̃. Multũ enĩ miror sieo usq ꝓgredunt᷑
qui existimantꝰ impios uisuros dm̃ & adiabolo uisũ dm̃: ut eos & mundo corde. & pacẽ acscĩ¬
ficacionẽ cũ om̃ib sectari asseuerent. Ac ꝑhoc qđ scriptũẽ. in libro iob uenisse angłos i
conspectu dĩ &uenisse cũ eis diabolũ: nonideo diabolus dm̃ ui disse credendus. ẽ. Ip̃si eiũdictis

Expanded text:
Iudaeus et\' Graecus, seruus liber, masculus femina, ubi non morieris, cum solui corpore coeperis, quia nec ibi marcuisti, cum sis annis grauis. hoc interiore tuo erecta intende et uide, quae ! loquolentes probare etiam impios uisuros deum a diabolo quoque ipso deum uisum putant sic accipientes, quod scriptum est in libro Iob uenisse cum angelis et diabolum, in conspectu dei, ut iam et illud ueniat in quaestionem, quomodo dictucum omnibus et sanctificationem, sine qua nemo poterit videre Deum . » Multum enim miror, si eo usque progrediuntur, qui existimant impios visuros Deum, et a diabolo visum Deum, ut eos et mundo esse corde, et paceiam mundo corde non sunt. ac per hoc, quod scriptum est in libro Iob uenisse angelos in conspectu dei et uenisse cum eis diabolum, non ideo diabolus deum uidisse credendus est. ipsi enim dicti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
unt autẽ alii dm̃qͥ dẽ ipsũ corpꝰ ee minime dubitantes. sedideo eos qͥ aduitã et̃nã resurgent
sit tolerabilius &iã siuerũ nonsit: puto facilline iudicari. Primo qͥ a multũ inter ẽ.
utrũ decreatore ande creatura alit̾ aliquid sentiatur quã ueritas habet: deinde quia
conatus mentis ut cũq ferendus ẽ. uolentis corpus conuertere in sp̃m ñ in corpus dm̃.
Postremo quia id qđ ego milla epła mea dixi de istis nr̃ȩ carnis oculis quia neq nc̃ possun
neq tunc poter̃ dm̃ udere: & iã siuerũ ẽ. Nonenĩ dictũ. ẽ. nisi deoculis corporalibus
qđ tunc nonerunt : si corpus ipsum sp̃s erit. Ac ꝑhoc oculi corporei nũ quã dm̃ uidebt᷑:
uia cũ uidebitur: sp̃s eũ noncorpꝰ uidebit. Seđ ad hȩc iã satis dictãs INT. qu¬
huiꝰ opusculimei diligent̾ lecta & relecta considerans. sine ulla fortasse dubitacioNe
ꝑspicies ad iudendũ dm̃ ꝑ eiꝰ auxiliũ cormundũ tedebert p̃ parare. Decorpore uͦ sp̃itali.

Expanded text:
unt autem alii deum quidem ipsum corpus non esse minime dubitantes, sed ideo eos, qui ad uitam aeternam resurgent, sit tolerabilius, etiam si uerum non sit, puto facillime iudicari: primo, quia multum interest, utrum de creatore an de creatura aliter aliquid sentiatur. quam ueritas habet; deinde, quia conatus mentis\'� utcumque ferendus est uolentis corpus conuertere in spiritum, non in corpus deum; postremo, quia id, quod ego in illa epistula mea dixi de istis nostrae carnis oculis, quia neque nunc possunt neque tunc poterunt deum uidere, etiam sic uerum est; non enim dictum est nisi de oculis corporalibus, quod tunc non erunt, si corpus ipsum spiritus erit, ac per hoc corporei oculi numquam deum uidebunt, quia, cum uidebitur, spiritus eum, non corpus uidebit. Tota igitur quaestio huius opusculi mei diligenter lecta et relecta considerans sine ulla fortasse dubitatione perspicies ad uidendum deum per eius auxilium cor mundum te debere praeparare. de corpore uero spiritali,