comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uii nusdem orainis cagieas locurm illi adan¬
tiquii striioremg uiuendi medem a eaues inquo
opus erat ei aliqubas qui secam halitorent ans
eius. epesmno nõ modico eum ad idꝗ proponebuat
aduimento futuꝵ aogouit ueis sibi em̃ oes daret
placuit ea res ipi qui ministrabat placuit &
Bnrdmo uolentib et assencientibus om̃nb prexat
cdimbariam ibi suma cum mansuetudine ino

Expanded text:
vir eiusdem Ordinis, cupiens locum illum ad antiquum strictioremque vivendi modum reducere; in quo opus erat ei aliquibus qui secum habitarent paris , sperans non modico eum ad id quod proponebat adiumento futurum, rogavit ut is sibi ante omnes daretur. Placuit ea res ipsi qui ministrabat, placuit et Bernardino, volentibusque et asserentibus omnibus perrexit Columbariam. Ibi cum
Abbreviated transcription (Latin):
dibotoat decerere seruitut  ozco ei mllo labor.
quecamꝗ tanta neceretate affelte malieri expedieint
faciebat donee superuixit᷑ superiuexit aũt am̃itta in¬
tegrum & plusculum. qua morta secreta domi ne¬
ligrosam quam sequi pro posuerat uitam: grius ex¬
pereri masis credidit muorih qͣ comuusutos teat

Expanded text:
o ei, nullo labore, quecumque tanta necessitate affecte mulieri expediebant, faciebat donec supervixit; supervixit autem annum integrum et plusculum. Qua mortua, secreto domi religiosam, quam sequi proposuerat, vitam prius experiri magis credidit, maioribus quam consueverat
Abbreviated transcription (Latin):
EEx e si oĩa uite eius gigna plena ineggritatis
plenaꝙ austeritatis uiartur. ita ut mulla posset
talis de eo suspicio in mentem nenere : quiem
contra tñ cositaret etatis lubriȩqtente: carnis
nỹe fragilitatem demonui insidias. locu ee ubi
habitare solerẽt femine quedum parę pudice:
quem et ab eo sellicicius ex quisierat. atgia
q̃r de se diat apluis. Uideo auis alia Regeta in
membris meis cogedie ob hec quoꝵ pessimt
oia suspicari marme aut egtor Reucatam
adulescentis naturam.: adiunlta qua pclaris
cius auitunbus elegintiam forme pults ritudinem
ita ut de ipzo iecte illua yizorlianum por set ara¬
porset qratior. & pulchro uemiens incospore

Expanded text:
rum etsi omnia vite eius signa plena integritatis plenaque austeritatis videret, ita ut nulla posset talis de eo suspicio in mentem venire, cum contra tamen cogitaret etatis lubricitatem, carnis nostre fragilitatem, demonum insidias, locum etiam, ubi habitare solerent femine quedam parum pudice, quem et ab eo sollicitius quesierat, atque id quod de se dicit Apostolus: Video autem aliam legem in membomnia suspicari, maxime autem propter delicatam adolescentis naturam, adiunctam quoque preclaris eius virtutibus elegantiam forme et pulchritudinem, ita ut de ipso recte illud Vergilianum dici posset: Gratior est pulchro veniens in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
mapis & illustraret toler ancistama animi forti¬
tuedo atꝗ patientia. qua tanqͣ ualidi ssamo scuto or̃a
antũcuꝙ grauiã et trisfia furentis humame nequi¬
ccco tam grauis atroꝵꝙ senas miasit. ue
inumerabile cius popillum furibanda qua passi
cuncta rapiens scrinebat contagios populauerit.
nondu uicessamu annum actigerat᷑. quii grauiss¬
imam core. tempore conditionem sume courisera¬
tus perit hos pitale qđ os bit Marię honore ac pe¬
regrinot causã in medio crbis extrucdi õt
Aud aute est qđ ascala nome acapesse supra
diximus magna quidem amclum ei celebr̃e. &
ad susapiendos carandos ꝙ quosuis yerotor ssiꝑ̨
pomptum. sed patens petit enoo ellua suntaris
id temporis quo peste grauius agente loncalo
Panguentiu turba defereat᷑. Ia uero goit quuiem
samalia ferete oño ae onetisri dispaealies flurch¬

Expanded text:
tiam illustraret, tolerantissima animi fortitudo atque patientia, qua, tamquam validissimo scuto, etiam quantumcumque gravia et tristia furentis humane nequiCCCC tam gravis atroxque Senas invasit ut innumerabilem eius populum furibunda, qua passim cuncta rapiens seviebat, contagione populaverit. Nondum vigesimum annum attigerat, cum gravissimam eorum temporum conditionem summe commiseratus petiit hospitale, quod ob beate Marie honorem ac peregrinorum causa in medio urbis extructum est. Illud autem est quod a Scala nomen accepisse supra diximus, magnum quidem, amplum ac celebre et ad suscipiendos curandosque quosvis egrotos semper promptum, semper patens. Petiit ergo illud serviturus per id temporis, quo peste gravius agente longa eo languentium turba deferebatur. Id vero egit, cum familia ferme omnis ac ministri hospitalis plur
Abbreviated transcription (Latin):
remotorem hamaisrem qui ut malta hauuzerno
tenio susfinuerat: ita cum unteri qͣ maxme
tudebat. ita euis huemlitetem & quaentiam sca
nemo post hac eum unꝗͣ mortalui equauit. ꝓpo¬
nens assidue sibi artioculos efficacius et sẽqui
contengebat q uura transactis in eo guidõ quabior
mensibus an grauisennu demum incidit lompo¬
rem. quo totidem. quot. om eprotis fuierat men¬
zes diu & ad obeundum Usꝗ mortem uexatuis
lestulo semper decibait apũd amasinmu queda
suu sldibrandinu Manetam. caranee eum sem
Thobia. consobrena sua ac iuspna quadam alia
nobili matrona: quę nunꝗͣ ab ẽõ donee sanatus

Expanded text:
emptorem Franciscum, qui ut multa huiuscemodi, animo sustinuerat, ita eum imitari quam maxime studebat, ita eius humilitatem et patientiam, qua nemo posthac eum umquam mortalium equavit, proponens assidue sibi ante oculos, efficacius etiam sequi contendebat. Iam transactis in eo officio quattuor mensibus in gravissimum demum incidit languorem, quo totidem quot ante egrotis servierat menses diu et ad obeundam usque mortem vexatus, lectulo semper decubuit apud amicissimum quendam suum Ildibrandinum Manettam, curante eum semper Tobia consobrina sua ac Iustina quadam alia nobili matrona, que numquam ab eo donec sanatus
Abbreviated transcription (Latin):
di contemętitm hummliorem & piupenoremꝗ statum
lonpe añio suo patiorem clipers cerm ꝓptn abietus
it in domodei magis ꝗ̃ habitar in tabernaculis pe¬
ccator Ioro hunc eius animum ofermauit mipis
et misionis q̃ ĩpo eodem tempore isommns̃ aparuit er
huius modi uisio uidit enim somn quodam esse ma¬
gno agro incuto inquo exaeba turig. at ꝙ in curi fsrs¬
stra. per quam flami ripens exsbac: an medioꝗ flarie
femena quedam uesdutis crembus pansisꝙ mannbuas

Expanded text:
temptum, humiliorem etiam pauperioremque statum longe animo suo gratiorem, eligens cum propheta abiectus esse in domo Dei magis quam habitare in tabernaculis peccatorum. Porro hunc eius animum confirmavit etiam magis insignis, que ipso eodem tempore in somnis apparuit ei, huiusmodi visio. Vidit se in quodam esse magno agro inculto, in quo excelsa turris, atque in turri fenestra, per quam flamma ingens exibat, in medioque flamme femina quedam, resolutis crinibus pansisque manibus,
Abbreviated transcription (Latin):
il qđ apudalios sume ie d ayces ipre suo inprorie
morat᷑ quo loco prirapium hñi : usi sus pente sfi¬
ytus usi clauat sensus deberet: quis in omñti
ordo suandus esset. qui cum ornatu coluelus
coplus ualere mazam oratores attestent łer
lies at festos et solemnes quisus ex om̃ oerere &
colluie homrum maior fit concursus apua ques
pt̾ ordinem sermo qui tante diuersitatĩ satifa¬
aat habendus sit: quam ex industria ille tunc ani¬
nime ordini seyuiens multa nunc hine nunc
illic saliens magis simulabat cumulatat q̃ dispo¬
nebat. Et quil iocondus sua ipse matura esset: qua
mlta studio el grauissinns sententiis suis iocondi¬
tatis e facecare plena sepius intermgesat. ut
festiditos alias audientium anemos talibus quasi
dulabus papalis recrearet. recrratis ꝙ prom̃at ita
e atentiones efficeret. Accedebat his cenustes oris
Latcia cultus. totius ꝗ decor coyponis aptissims et
euis & aci culibet q̃cumꝗ expnenda eszet co¬
nuentisema gestus: quih adeo mio natuy manes¬

Expanded text:
id quod apud alios summe artis, ipse suo ingenio norat, quo loco precipuum haberi, ubi suspendi spiritus, ubi claudi sensus deberet, quis in omnibus ordo servandus esset, qui cum ornatu coniunctus eo plus valere maximi oratores attestentur. Per dies autem festos et solemnes, quibus ex omni genere et colluvie hominum maior fit concursus, apud quod preter ordinem sermo, qui tante diversitati satisfaciat, habendus sit, quam ex industria ille, nunc minime ordini serviens, multa nunc hinc, nunc illinc saliens magis cumulabat quam disponebat. Et cum iucundus sua ipse natura esset, quam multo studio etiam gravissimis sententiis suis iucunditatis et facetiarum plena sepius intermiscebat, ut fastiditos alias audientium animos talibus quasi dulcibus pabulis recrearet, recreatosque proinde ita etiam attentiores efficeret. Accedebat hiis venustas oris, letitia vultus totiusque decor corporis, aptissimi etiam eius et rei cuilibet quecumque exponenda esset congruentissimi gestus: qui
Abbreviated transcription (Latin):
distritas obseruationes praui matinoꝗ excimine cinte
oculos si ponet. due tame ut ĩpe alignão iefererat
Hancisci salicet &e pm̃ci quas merito sequi posset di¬
oniores eiapparuerunt: utram uero ẽaꝵ eligeret
diu fluctuans duiꝗ eggitans eandem instituta ĩpeꝵ
intillipere sle ꝗ discatere stacuit : ac premum quẽ fa¬
nas cus oos ehunda tradiderat legens: quu ys aamo¬
dum delectatus & recraatus es set. no amplus cumras
qiua trimincus uistibusset uider stacrm siyanatos¬

Expanded text:
maturoque examine ante oculos sibi poneret, due tamen, ut ipse aliquando referebat, Francisci scilicet et Dominici, quas merito sequi posset, digniores ei apparuerunt. Utram vero earum eligeret diu fluctuans diuque cogitans, tandem instituta ipsarum intelligere atque discutere statuit. Ac primum que Franciscus observanda tradiderat legens, cum hiis admodum delectatus et recreatus esset, non amplius curans quid Dominicus instituisset vider
Abbreviated transcription (Latin):
ye fregntius mapiesat im duris in ssatis ac imn
is quidem uestem semꝑ muutus sominos capiebit
iam cilico sepe utebãtur. iaam disaplimis gtiam
multotiens corpus castigabat operiens cum ppa
m iguenio animam suam & ponens uesaimẽti
sua alicium at ꝙ. hac in priuato quodam domi lo¬
co secreta hr̃e eopnecierãt alignas ꝗdam socii
euis cum paruo et altari ao sup posta fioera
saluatoris cruafixi ardentig añte eu lampade.
quin ex urtias se uerberdsse aligndo aẽ phresus.
est experiri prius ita ꝑ aliquot nnos tutius putas
uitã quã yeliorosam agr̃e p̃pemebat. Quodũt me¬
ior iõ moditate ar dentiortꝗ anio effiaeret: cugrauit

Expanded text:
entius incipiebat. Iam duris in stratis, ac in hiis quidem vestem semper indutus, somnos capiebat, iam cilicio sepe utebatur, iam disciplinis etiam multoties corpus castigabat, operiens cum propheta in ieiunio animam suam et ponens vestimentum suum cilicium. Atque hec in privato quodam domi loco secreta habere cognoverunt aliquando quidam socii eius, cum parvo etiam altari ac superposita figura Salvatoris crucifixi ardentique ante eum lampade. Quin et urticis se verberasse aliquando deprehensus est, experiri ita prius per aliquot annos tutius putans vitam, quam religiosam agere proponebat. Quod ut maiore commoditate ardentioreque animo efficeret, curavit
Abbreviated transcription (Latin):
autm dmĩ est aectruuera cogitediones cordis eus
in emiatione & Generationem. ob etia nungicid
ocidi inquit carneitibi sunt aũt sicut. uidetur
homo et tu uides. Et alius ppha dicit o altitudo
diuitiaꝵ sapientie & scientie dei : ꝙ incomphensi¬
bilia gunt uidic̃a eius & muestigabilos uite illiues:¬

Expanded text:
autem Domini in eternum: cogitationes cordis eius in generatione et generationem. Iob etiam: Numquid oculi, inquit, carnei tibi sunt? aut sicut videt homo et tu vides? Et alius propheta dicit: O altitudo divitiarum sapientie et scientie Dei! Quam incomprehensibilia sunt iudicia eius, et investigabiles
Abbreviated transcription (Latin):
quii maesse fo ree aliquid obseni fabularentur sigui
casa ille supuenisset seatum orhes obmatereyentigro
audiertes ioram eo tarqͣ quedam specilo honestatil
quicq̃ licentius loqui tmabant uero suem plicrimum
pei suauustimos eius mores gratistiman comuen ãtuss
naes erat om̃h iocondus: Pueus. coris. loraseq sens¬
gnabundus. semper serena mence ÷ scmoee hmqui¬
llo mio et quod̃ apostolus p̃cipit: paudens cum paue¬
dencious plens cum flencib. nõ alta sapiens sod
humlib consentiens. natine deniꝙ ita ÷̃ implias ut
no deesset tn prudentia. ita frelis opot̃ no graui
tate en careret: ita mitis ut nõ a uisticia en disederet
ita uezeconde ut nõ ꝓpeitudo in defiteret ita quile
ut no ignauia en in ẽo argueret. ita bemgne᷑ ut
no ꝓdigalitatt en ac cederet. ita fiugi ae nõ contu¬
maciarm en saperet. Iam uero adules entior focbis
quui trim ex ẽtia studia ⁊eligozet: ad uus camonicus
perdiscendum se transculit. tribusꝙ ar̃s mnea so

Expanded text:
ntur, si quo casu ille supervenisset, statim omnes obmutescerent, non audentes coram eo, tamquam quodam speculo honestatis, quicquam licentius loqui. Amabant eum vero plurimum propter suavissimos eius mores gratissimamque conversationem. Nam erat omnibus iocundus, letus, comis, longeque semgnabundus, semper serena mente, semper tranquillo animo et, quod Apostolus precipit, gaudens cum gaudentibus, flens cum flentibus; non alta sapiens sed humilibus consentiens; nature denique ita simplicis ut non deesset tamen prudentia, ita facilis ut gravitate tamen non careret, ita mitis ut a iustitia tamen non discederet, ita verecunde ut promptitudo tamen non deficeret, ita quiete ut ignavia tamen in eo non argueretur, ita benigne ut prodigalitati tamen non accederet, ita frugi ut contumaciam tamen non saperet. Iam vero adolescentior factus, cum trivii et ethice studia reliquisset, ad ius canonicum perdiscendum se transtulit, tribusque annis in ea se
Abbreviated transcription (Latin):
antĩ ergo illi sfuit talui mulreꝵ prequens ab
eo facta cuisitatio. tam freguensꝙ ĩpzaꝵe admatio
quo loco ut intelligamus. no tum sanstum piut
mertem qͣ ste et eius menti rullam omnino
caute mulieris sus petum marito habens pabera¬
tem faclemꝗ labi cius etatem moneret ayte oua
adulesentem ut a blandis se mulieicular p
tacalis colloquis ꝙ nõ secas ac Ies astro quoda
ab amque longe ascenet ille quãuus que menetar

Expanded text:
antum ergo illi profuit talium mulierum tam frequens ab eo facta visitatio, tam frequens ipsarum admonitio. Quo loco ut intelligamus non tam sanctam eius mentem, quam sancte etiam eius mentis nullam omnino um Tobia, more caute mulieris, suspectam merito habens pubescentem facilemque labi eius etatem, moneret ante omnia adolescentem ut a blandis se muliercularum spectaculis colloquiisque, non secus ac pestifero quodam ab angue, longe arceret, ille, quamvis que
Abbreviated transcription (Latin):
naria fere erat : & cotimuis. se gratiombus cor¬
poris q̃ macerationibus exercebat: qui hecto aut
opretuns. iacerce: diuimas semꝑ Laudes lenore
decantabat ad tantaꝗ s ameatatis exorlenticam
uenerat: ut audito noĩo ifli in entrabili exuultan
Lacicia neꝙ ulla in uocem ualtens comprimer iden¬
tdem illm orebro eapgultu uocans psiliret. &
rapiebatur. ftruore sperittas. ut tui amgeniti fusset
eius sapientia d sanctites rolarar pculdubio daro
illum̃ nominari auderet crederere. Ad hanc enço
ipse sepoquemadmodum el Tsdram uisstmdam
ibat audebat ꝙ ab ca libentes momita saluts unge
mdies magis rezcebat cius an deuemn amor &alio¬
tro suis & as siduo magnoq hortatu satram ars¬
letti religionem align cogi tabat: suerunt qui are
aliam Augussini matsem Monicam onaignis ellua
inter malieres at praesttans sturq nõmen apse¬

Expanded text:
bus corporisque macerationibus exercebat. Cum lecto autem egrotans iaceret, divinas semper laudes leto ore decantabat, ad tantamque sanctitatis excellentiam pervenerat ut, audito nomine Iesu, inenarrabili exultans letitia, neque ulla vi vocem valens comprimere, identidem illum crebrrapiebatur fervore spiritus, ut cui ignota fuisset eius sapientia et sanctitas, insanire procul dubio, dum illum nominari audiret, crederetur. Ad hanc ergo ipse sepebatque ab ea libenter monita salutis, unde in dies magis crescebat eius in Deum amor et devotio; cuius et assiduo magnoque hortatu sacram amplecti religionem aliquando cogitabat. Fuerunt qui hanc aliam Augustini matrem Monicam, magnum illud inter mulieres ac prestans sanctumque nomen, appe
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ea in loco frequentore. ubi de uelipione. de honestit
de inocenta de molestra uerba fierent. uoi nihil oculi
uidere. nihil aures auari possent: qđ no puis tũs ꝙ esst
ac imaculatum ita ge sequi ips qd conera euitrre. &
suges deberet. sagas cum & sta mulier. nunꝙͣ docer
cinmiis quos manffsa aite anceorites comendaritas¬

Expanded text:
nisi ea tantum loca frequentare, ubi de religione, de honestate, nisi ea tantum loca frequentare, ubi de religione, de honestate, de innocentia, de modestia verba fierent, ubi nichil oculi videre, nichil aures audire possent, quod non pium sanctumque esset ac immaculatum. Ita quid sequi ipse, quid contra evitare et fugere deberet, sagax eum et sancta mulier numquam docere cum hiis quos manifesta vite integritas commendaret
Abbreviated transcription (Latin):
s ędulo admonebaty Quem ab infincia trmere deu
docuit & abstinert ab omni peccato cuom sexu lecti¬
Quan maxime autem ad aeuerenecmm Ramorem glo¬
riocissime matris der curipinis Maria qͣ plicrimien
e ip̃sa uenerabat᷑ ꝗssiduis cum exbortatiombus inta¬
bat᷑. docens quanto semper ella prosidio ommbas qui
cam sincero emimo coluerint: quante ꝙ saluti. fuerit :
ita ut puerulus adue tam salubria momea toto cora
comlatens. ob eius honorem sabbati diem isuerire:
uelaa corumpendam cenelam̃ illam aetatem pocsent ex¬
nẽort comerca inhibane ei magnose eoꝵ cougriatiorie
quort sus peta aut pes si alicuius crimins labe isola
uita hrẽcieꝵ. sinebat autem eutm ueysari cumiis: quos
manifesa uite incrgutas comendaret quor uel exodo
uel adhortitions & consilio magis fficeret. regetobat ener
sepus secum illua pthe. Cum sancto stus eris. & cũm
uiro i nocente inocens eris. & cum olosto elleltus eris
& cum peruesso peruerteris. Heꝗ perimtrbat illũp̃

Expanded text:
ia timere Deum docuit et abstinere ab omni peccato. Quam maxime autem ad reverentiam et amorem gloriosissime matris Dei virginis Marie, quam plurimum et ipsa venerabatur, assiduis eum exhortationibus invitabat, docens quanta semper illa presidio omnibus qui eam sincero animo coluerint, quanteque salutis fuerit, ita ut puerulus adhuc tam salubria monita toto corde complectens, ob eius honorem sabbati diem ieiunare etatem possent extraneorum commercia, inhibebat ei magnopere eorum conversationem, quorum suspecta, ut pessimi alicuius criminis labe infecta, vita haberetur. Sinebat autem eum versari cum hiis quos manifesta vite integritas commendaret, quorum vel exemplo vel adhortatione et consilio magis proficeret. Repetebat enim sepius secum illud prophete: Cum sancto sanctus eris, et cum viro innocente innocens eris, et cum electo electus eris, et cum perverso perverteris. Nec permittebat illum
Abbreviated transcription (Latin):
est. iam illum mn om̃s magis admnabat᷑. atqe
muulabat᷑ iam ad illum mbelabat uehemenaishime
uit cum alignto Bartholont illa cuuis exime
sancutatis sugia mentionem fecemus. nam cum
lelto moueri no posset ꝑꝑ ceatatem semal & surai¬
citem spas mationos item nenuore ac decregitan

Expanded text:
m in omnibus magis admirabatur atque emulabatur; iam ad illam anhelabat vehementissime vit eum aliquanto Bartholomea illa, cuius eximie sanctitatis supra mentionem fecimus. Nam cum lecto moveri non posset, propter cecitatem simul et surditatem, spasmationem item nervorum ac decrepitam
Abbreviated transcription (Latin):
añtibit in illo. et nõ subuistit: et nõ rgnoscet:
amplius locum suu. hec mꝙ̃ͣ ad dulassnniam ꝯtra
q̃ cum deo est quietem et nanquilitarem atentius
meditans ꝓ posuit abiela procultatig orni pentus
terrenaꝵ ner cura reliscolum quam umem
uere feliem eubratam esse udicabat uitam

Expanded text:
ibit in illo et non subsistet et non cognoscet amplius locum suum; hec, inquam, ac dulcissimam contra, que cum Deo est, quietem et tranquillitatem attentius meditans, proposuit, abiecta proculcataque omni penitus terrenarum rerum cura, religiosam, quam unicam vere felicem et beatam esse iudicaba
Abbreviated transcription (Latin):
subiestionem: deo p̃cigue u enerationem & trmoram
exhibere: cum om̃m demꝙ et et sexu & atad. et sta¬
tu sumo semger eum pudoreae mmodestia uti sedulo con¬
monebat. no aliter ae lobias filiuera suem quem ab
infancia cimere deum doc are & abstineye ab omni

Expanded text:
subiectionem, Deo precipue venerationem et timorem subiectionem, Deo precipue venerationem et timorem exhibere, tum omni denique et sexu et etate et statu summo semper cum pudore ac modestia uti sedulo admonebat, non aliter ac Tobias filium suum, quem ab infantia timere Deum docuit et abstinere ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
silium conicum ꝵ ꝗ uis putes. puer iste crit. et
Quigys Iostea cicius moite preuentis: Matre prigpu.
dezine post tres annos. patre penę iñfans aghite
ĩpe sex arater annore tãm dula presitio dest¬
tutus ac orbatus est. Su scepit auteon curam qui¬
bernationemꝗ ĩpus uana illa quã deximus tera¬
terteza eũis. aluit  cum tunta dligenta & seduli
tate. qe ne filui mragis. cuuis cum os set sumip
paclare ciztutes. ⁊eligione mnac mite sicgulari
quadam sanctimona exceller uidebatur : Itaq
quũ erudiendi eus lr̃iog spregit̃ iuncuendi mextã¬
curam seieret. Ut ne libroꝵ p̃ceptors ue quibus ad pera¬
piendas eas magis aduuaret᷑. deesse ei urgͣ aliguia pate¬
ietur. ante omña tame quibus polleret moribus quibus
ꝓ sua quem dignitate officis s ꝓsegueret. i digiosa eum
& prudens foemina eum instituscat: nam minouis
mancuctadinem. equalib humanititem: maiouibus ieuere¬
ntienm. iepibus & calamitosis miifrationem: potenaorib

Expanded text:
tas puer iste erit? Nam Quibus postea citius morte preventis, matre primum, dehinc post tres annos patre, pene infans adhuc ipse sex circiter annorum tam dulci presidio statim destitutus ac orbatus est. Suscepit autem curam gubernationemque ipsius Diana illa quam diximus, matertera eius, aluitqutate ut ne filium magis. Cuius cum essent summe preclareque virtutes, religione tamen ac vite singulari quadam sanctimonia excellere videbatur. Itaque cum erudiendi eius litterisque egregie imbuendi maximacuram gereret, ut ne librorum preceptorumque, quibus ad percipiendas eas magis adiuvaretur, deesse ei numquam aliquid pateretur, ante omnia tamen, quibus polleret moribus, quibus pro sua quemque dignitate officiis prosequeretur, religiosa eum et prudens femina instruebat. Nam minoribus mansuetudinem, equalibus humanitatem, maioribus reverentiam, inopibus et calamitosis miserationem, potentioribus
Abbreviated transcription (Latin):
ERNARDIES EX SENIS CLARISSIM
etrurię ciuitate atꝗ ex antiqua nobilig
Aibicescoꝵ famlit origrnes haburt: Mates
dic intemerate. Uiginis natiuitus celeorator ꝓs
illi Iollus. mater uero uera fuerunt. nõ migus
quidem uita & mous quam gnris claritudrne
praestantis. sed et aus pinus : pauus Sindus. eq¬
uestus oidims fuis se memoyatur. Lono paler

Expanded text:
ernardinus ex Senis clarissima Etrurie civitate atque ex antiqua nobilique Albizescorum familia originem habuit, natus die intemerate utique Virginis Nativitas celebratur. Pater illi Tollus, mater vero Nera fuerunt, non minus quidem vita et moribus, quam generis claritudine prestantes. Sed et avus Dinus, proavus Bindus equestris ordinis fuisse memorantur. Porro pater
Abbreviated transcription (Latin):
ctans simie exterpebut. consolors om̃es didabus
uerbis ac hono mio same esse adhortans qui uer
uita excedebant curans maxime uesas prirait
sacramentis munerentur. tũ s epelrrentur et pie
decenterg nõ ugiliis nõ incomõdis. no laboridus
ullis. unꝗ parceos nunꝗͣ tanto de bachanas pe¬
sis funrorꝰ nens ipa gliam ante oculos quotidi¬

Expanded text:
ctans saniem extergebat, consolans omnes dulcibus verbis ac bono animo semper esse adhortans, qui vero vita excedebant curans maxime ut sanctis primum sacramentis munirentur, tum sepelirentur etiam pie decenterque, non vigiliis, non incommodis, non laboribus ullis umquam parcens, numquam tanto debacchantis pestis furore, numquam ipsa quam ante oculos quotidi
Abbreviated transcription (Latin):
yo factum est ut qui mata quadam homtato naturd cid
liteias ad omnes inpeniosas ies et minu conficiendes.
ad om̃es niigenuos mores per se ip̃e ferrẽt . tum sancde
qͦ uistitucionis admimealo longe muor lorpeg supra
amnnes coetaneos quos euaderet doctrina mptmo uizti¬
teꝗ prastancior. ⁊emteret ꝙ um in tinelo io gnrosa paas
iaoles: ꝓmrobus quesi Plosculus quidam eximĩt

Expanded text:
o factum est ut, qui innata quadam bonitate nature ad litteras, ad omnes ingeniosas res etiam manu conficiendas, ad omnes ingenuos mores per se ipse ferretur, tam sancte quoque institutionis adminiculo longeque maior longeque supra omnes coetaneos suos evaderet doctrina, ingenio, virtuteque prestantior, reniteretque in tantillo eo generosa quedam indoles, generosus quasi flosc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsitute mort eius filiam ⁊teram qua habedes uli¬
len matrimomo ei luerdet ⁊ quis mag calus euili
ei psset filia ueroalia in piana iam diu ante¬
alteri nupta. nec post maltrem trmporis defimetus
est Bindus. ita g̃ener eius er heres enmail sollus
cumthera coxore Masze semꝑ habitarunt. genue¬
guntꝙ ibi Bernardinum filium unicum̃ quul
btos cuiyginem in qua oĩs eore. spes ml̃tis magix
id oas exposcisaent. he quo qđ in guanoelio tradit᷑
dici poterat: Q irs putas puer iste enit : nam euis
manus dni erat cum illo R Anararnus ex senis

Expanded text:
ram, quam habebat nubilem, matrimonio ei iunxit, cum masculus nullus li esset, filia vero alia tantum Diana, iamdiu alteri nupta. Nec post multum temporis defunctus est Bindus. Ita gener eius et heres Tollus cum Nera uxore Masse semper habitaverunt, genueruntque ibi Bernardinum filium unicum, cum beatam Virginem, in qua omnis eorum spes, multis magnisque id votis expoposcissent. De quo, quod in Evangelio traditur, dici poterat: Quis putas puer iste erit? Nam et manus Domini erat cum illo. Quibus postea
Abbreviated transcription (Latin):
labesat christoforus u Norem pram ita apellatam
silium scritus ẽt amauit. curamꝗ eius mõ alitersanr
uiana ges sit erudiens eum moubus et disciplimd
aucens gͦ secum ad ecclegias ut auaret geimon
qui do callendo des er inspueraa coita hadebaseist ctt
som acente tos aurebat grec sgomus que auliesat qss

Expanded text:
Habebat Christophorus uxorem piam, ita appellatam, filium strictius amavit, curamque eius non aliter ac Diana gessit, erudiens eum moribus et disciplinis, ducens quoque secum ad ecclesias, ut audiret sermones qui de colendo Deo et de instruenda vita habebantur. Ipse autem attente eos audieb
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem bci pranasa ꝓfessa: mualier ꝑꝑ suma
cius integritatem & santtos mores maxime
aped oes extemationis. hac ferunt quu align
senis grauissmma pestes anualuisset in hospi¬
tali muore muliru peregrenaꝵe. qpotantũime
cura forti sempei. R et interito aio habuisso:
Nuic et Bernandimi manifistas se łatentem
incorupti corporis & custodite uiypinitatis thesa¬
usꝗ ad mortos laboraret : atꝙ illa siquie lascuai¬
us conquam deliquisset monerot᷑ cum ut anĩo
penitino iegetenet. huuues quos anienar qua hora
e corpore soluta est dum M ediolanii aperet icidi¬
sse illu eelos petentem: Hanc igit᷑ ĩpso no aliter
ac matrem uenera batur. ansitabata see pius:
sanstissime Nite. xebris se maserans itiumis:
uigeliis atꝗ disaglinis: neg nisi uestita curꝗͣ ac
durissimo sem̃e leulo de cumbere. ita ab ra gauat¬
bat auar salutiteras aamonitiones quo gulto in
tinas mundi piculis recte illi cuiuenãu esset
senaebatꝙ se: uribis eius plurimaem ad cam qua

Expanded text:
Ordinem beati Francisci professa; mulier, propter summam eius integritatem et sanctos mores, maxime apud omnes existimationis. Hanc ferunt, cum aliquando Senis gravissima pestis invaluisset, in Hospitali Maiore mulierum peregrinarum egrotantium curam forti semper et interrito animo habuisse; huic etiam Bernardinum manifestasse latentem incorrupti corporis et custodite virginitatis thesausque ad mortem laborasset, atque illa, si quid lascivius umquam deliquisset, moneret eum ut animo penitens repeteret. Huius quoque animam, qua hora e corpore soluta est, dum Mediolani ageret, vidisse illum celos petentem. Hanc igitur ipse non aliter ac matrem venerabatur, visitabatque sepius fsanctissime vite, crebris se macerans ieiuniis, vigiliis atque disciplinis, neque nisi vestita umquam ac durissimo semper lectulo decumbens, ita ab ea gaudebat audire salutiferas admonitiones quo pacto in tantis mundi periculis recte illi vivendum esset; sentiebatque se verbis eius plurimum ad eam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
corpora uscerib distante condita mr̃is. Noluit eq̃ domo uacuas
emisit in auras. Editus ilucẽ iacuit sine uirib s̃fans. Nox q¬
quadrupes rituq tulit sua mebra feraꝵ. Paulatiq times ꝓ nõdu
poplite firmo Constitit: ad uita aliquo conamie neruis Inde uales
ueloxq fuit. spacũq u̾iuetẽ Fransit. ⁊ emeritis medii q̃q tp̃ris anis
Labitur occidua pariter dedulae senectae Subriuit haec. eui demo¬
litq puoris robora. fletq milon senior cũ spectat in anes. illos ꝗ fue¬
rant solidaꝵ more feraꝵ. Herculeis fludos siłes pende̾ lacerios Flet¬
qq ut ĩ speculo rugas aspexit aniles Fidaris: et secu cur sit bis rap¬

Expanded text:
corpora visceribus distentae condita matris noluit eque domo vacuas corpora visceribus distentae condita matris noluit eque domo vacuas emisit in auras. Editus in lucem iacuit sine viribus infans; mox quadrupes rituque tulit sua membra ferarum, paulatimque tremens et nondum poplite firmo constitit adiutis aliquo conamine nervis. Inde valens veloxque fuit spatiumque iuventae transit et emeritis medii quoque temporis annis labitur occiduae per iter declive senectae. Subruit haec aevi demoliturque prioris robora, fletqrant solidarum morte ferarum Herculeis similes, fluidos pendere lacertos. Ine in speculo rugas aspexit aniles flevit, et secum cur sit bis rap
Abbreviated transcription (Latin):
tpra motu Non secus ac flumẽ. nec .N. cõsistere flume̾. Hec leuis
na qđ fu̾it anꝰ relictũ ẽ. fitq qd haud fuerat᷑. moniẽtaq cucta no¬
uãt᷑. Cernis et emensus in luce tẽde̾ noctes. Et iubar hoc nitidũ niere
succedẽ nocti. Nec color est ide celo cũ lassa quiete Cũcta iacet med¬
ia cũq alba lucifer exit. Clarus equo rursq aliꝰ cũ p̾iua lucis Fra¬
dendũ phoebo pallantias inficit orbe Ip̃e dei clipeus terã cũ tollit
Quid÷ nõ ĩspeties succedẽ quatuor anũ fispicio ac totis ꝑagente muta¬
mina nostre: Nam tener & lactes pueuq simillimus euo. Uere
nouo est. tc̃ herba reces et roboris exꝑs. Furget ꝓ insolida est. et spe
delectat agrestes. Omia tuc floret. fiorũq colorib almus. Ludit ag
sparsusq tẽpora canis Inde senilis hiens tremula ueit hor̃ida
pastũ. Nut spoliata suos: aut qͣ ᷤ ht̃ alba capillos Nostra qq ipors
Matris habitauimꝰ aluo. datiferas nẽ manus ad mouit et angi

Expanded text:
volvuntur tempora motu: Non secus ac flumen: nec enim consistere flumen, Nec levis nam quod fuit ante, relictum est, fitque quod haud fuerat, momentaque cuncta novantur. Cernis et emensas in lucem tendere noctes, et iubar hoc nitidum nigrae succedere nocti. Nec color est idem caelo, cum lassa quiete cuncta iacent media, cumque albo Lucifer exit clarus equo rursusque alius, cum praevia lucis tradendum Phoebo Pallantias inficit orbem. Ipse dei clipeus, terra cum tollitQuid? non in species succedere quattuor annum adspicis, aetatis peragentem imitamina nostrae? Nam tener ac lactens puerique simillimus aevo vere novo est: tunc herba nitens et roboris expers turget et insolida est et spe delectat agrestes. Omnia tunc florent, florumque coloribus almus ludit agsparsus quoque tempora canis. Inde senilis hiems tremulo venit horrida passu, aut spoliata suos, aut quos habet, alba capillos. Nostra quoque ipmatrisque habitavimus alvo. Artifices natura manus admovit et angi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ntia tẽre bona ꝗ magnus honor tribuit᷑. uirtuti õia sũt. Et
uigorẽ mẽtis metuãt. Quȩ tãđ post firma esse nobilitas. quae opes.
quae potẽtia cũ possit id̾ reges q̃q̃ ip̃os inferiores ẽt ĩfimis face̾:
Et ideo cõsulẽs nobis deus itͦ diuina p̾cepta: illud p̃cipue posuit.
cepti salubritas docet ꝙ ꝗ se ap̃ hoĩes planũ feci̾t humilẽq p̃bu¬
erit: hic ap̃ deũ p̃cellẽs ꝙ insignis hẽat᷑. Neq .n. falsa est illa sẽ¬
tẽtia q̃ ap̃ euripede fert ihĩto mõu. Quae hic mala putãtur
hȩc sunt inclo bona lac:¬

Expanded text:
ntia terrae bona, quibus magnus honos tribuitur, uirtuti contraria sunt et uigorem mentis eneruant, quae tandem potest firma esse nobilitas, quae opes, quae potentia, cum possit deus reges quoque ipsos inferiores etiam infimis facere? et ideo consulens nobis deus cepti salubritas docet, quod qui se apud homines planum fecerit, humilemque praebuerit, hic apud Deum praecellens et insignis habeatur. Nec enim falsa est illa sententia, quae apud Euripidem fertur in hunc modum: Quae hic mala putantur, haec sunt in coelo bona. C
Abbreviated transcription (Latin):
Unũ est sapĩẽtis iusti. e uitalis uiri opus duucias suas in sola usticia
per. hic nudus. hic mẽdicus putadus est. Danda igͣ oꝑa ut idumẽto
iusticiȩ pietatisq uelem̃. quo nos exuat nemo. qd nobis sempit̾nũ p̃¬

Expanded text:
unum est enim sapientis et iusti et uitalis uiri opus diuitias suas in sola iustitia unum est enim sapientis et iusti et uitalis uiri opus diuitias suas in sola iustitia per, hic nudus, hic mendicus putandus est. danda igitur opera ut indumento iustitiae pietatisque uelemur, quo nos exuat nemo, quod nobis sempiternum pr
Abbreviated transcription (Latin):
tñ uiuet sic̃ oĩs ꝗ et deũ nouit. et ĩ aliqua re peccat: dat .N. uẽia
pc̃cis ds itaq sine mẽbris aliꝗb uiui pot sine capite ullo mõ:
piãt: Dĩs doctͥna et uirtus eoꝵ sine capite est: ꝗa deũ nescũit
qui ẽ uirtutis s doctnȩ caput. quẽ ꝙ nõ cognoscit. lic uideat ce¬
cus est. lic audiat surdus. lic loquat᷑ eliguis. Cũ uõ cõditõe
rr. paretẽq cognouĩt. tũo et udebit s audiet et loq̃tur. Nabẽ .n. caput
cepit: inquo sensus sũt om̃es collocati: hoc est oculi et auees et lingua.
Nã profecto his uidet ꝗ ueritatẽ inqua deus est. uł deũ in quo ueritas ẽ.
oculis cordis aspexit: is audit ꝗ diuinas uoces ac p̃cepta uitalia pectõi
suo asfigit. is loꝗt᷑ ꝗ celestia discernẽs uirtute ac maiestatẽ dei singu-¬
laris enarrat. Lact. s dic. ut ĩ capͦ.uiiiiͦ. lͦ.uiͦ. qđ scipit. Huiꝰ legis caput.¬

Expanded text:
tamen vivet, sicut is qui et Deum novit, et in aliqua re peccat. Dat enim veniam tamen vivet, sicut is qui et Deum novit, et in aliqua re peccat. Dat enim veniam peccatis Deus. Itaque sine membris aliquibus vivi potest, sine capite nullo modo. piant. Omnis doctrina et virtus eorum sine capite est; quia Deum nesciunt, qui est virtutis ac doctrinae caput: quem qui non agnoscit, licet videat, caecus est; licet audiat surdus; licet loquatur, elinguis est. Cum vero conditorem rerum parentemque cognoverit, tunc et videbit, et audiet, et loquetur. Habere enim caput coepit, in quo sunt sensus omnes collocati, hoc est oculi, aures, et lingua. Nam profecto is videt, qui veritatem in qua Deus est, vel Deum in quo veritas est, oculis cordis aspexerit: is audit, qui divinas voces ac praecepta vitalia pectori suo affigit: is loquitur, qui coelestia disserens, virtutem ac majestatem Dei singularis enarrat.
Abbreviated transcription (Latin):
tos putãt si contra leges suas nihil faciãt qd ẽt timori ascri¬
bi põt. si p̃ntiũ penaꝵ metu scelexib abstincãt. Lac.¬
Iusticia siłis erit humano corpori. caput nõ hñti: ĩ quo tã et si mẽ¬
bra oĩa et locis sius constẽt et figura et habitudĩe: tñ q̃m̃ deest id
qđ est oĩu pͥncipale e uita et om̃i sensu care: Itaq mebra illa
cui siłis est: Qui cũ deũ nõ ignore. uiuit ĩiuste id ẽ solũ ht̃.
qđ est sũmũ. s frustra qm̃ uirtutib tãꝗ̃ m̃ẽbris eget. ⁊taq ut
sit uiuũ atq sensibile cõpus et agnitio dei necessaria est: quasi
caput. et uirtutes om̃es qs̃ corpus: Itaq fiet hõ ꝑfectus ac uiuus
S tñ sũma oĩs ĩ capite est. Quod ꝗͣuis cõstare nõ possit sie
om̃ib: sine ꝗbusdã tñ põt. et erit qđ aĩal uiciosu ac debile. s

Expanded text:
tos se putant, si contra leges suas nihil faciant: quod etiam timori adscritos se putant, si contra leges suas nihil faciant: quod etiam timori adscribi potest, si praesentium poenarum metu sceleribus abstineant. us similis erit humano corpori caput non habenti; in quo tametsi membra omnia, et locis suis constent, et figura, et habitudine, tamen quoniam deest id, quod est omnium principale, et vita, et omni sensu caret. Itaque membra illa Cui similis est, qui cum Deum non ignoret, vivit injuste. Id enim solum habet,  est summum, sed frustra, quoniam uirtutibus tamquam membris eget. itaque ut sit uiuum ac sensibile corpus, et agnitio dei necessaria est quasi caput et uirtutes omnes quasi corpus. ita fiet homo perfectus ac uiuus, sed tamen summa omnis in capite est, quod quamuis constare non possit sine omnibus, sine quibusdam tamen potest. et erit quidem animal uitiosum ac debile
Abbreviated transcription (Latin):
Nã plato e sristoteles honesta qđ uolũtate iusticiã defendẽ cupierũt
esfecissentq aliꝗd si conatus eoꝵ bonos si eloqͣntiã si uirtute
ꝗa fondam̃ẽtũ acelo disciplĩã illa nõ hũit. Nostru opus certsꝰ
sit necesse est: quos deus docuit. illi .N. depiꝰgebãt uerbis et ima.¬
gmabãt᷑ iusticiã: q̃ s cõspectu nõ erat. n p̃ntib exẽplis cõfir¬
mare poterãt. q̃ afferebãt. R espõderi N. poss ab audientib non
posse ita uiui sicut illi sua disputatiõe ꝑscriben̾t. Ndeo ut nulli
ad huc extiterĩt. ꝗ id genus uitȩ seq̃rent᷑. Nos aũt nõ uerbist
tm̃ m̃o. R ẽ exemplis ex uero petitis uera esse q̃ a nobis di¬
cũtur: ostendimus lac¬
Uuãtũ aiusticia recedat utilitas. ppłs ip̃e .xo. doca. ꝗ pec feriales bel¬
la indicẽdo e legiptime siurias faciẽdo semꝑq aliena capiẽdo
atq rapiẽdo possessiõis sibi totius orbis cõꝑauit. Uexũ hise uis¬

Expanded text:
nam Plato et Aristoteles honesta quidem uoluntate iustitiam defendere cupierunt effecissentque aliquid, si conatus eorum bonos, si eloquentiam, si uirtutem quia fundamentum a caelo disciplina illa non habuit. nostrum opus certius sit necesse est, quos deus docuit. illi enim depingebant uerbis et imaginabantur iustitiam quae in conspectu non erat, nec praesentibus exemplis confirmare poterant quae adserebant. responderi enim posset ab audientibus non posse ita uiui, sicut illi sua disputatione praescriberent, adeo ut nulli adhuc extiterint qui id genus uitae sequerentur. nos autem non uerbis modo, sed etiam exemplis ex uero petitis uera esse quae a nobis dicuntur ostendimusab iustitia recedat utilitas, populus ipse Romanus docet, qui per fetiales bella indicendo et legitime iniurias faciendo semperque aliena capiendo atque rapiendo possessionem sibi totius orbis comparauit. uerum hi ius
Abbreviated transcription (Latin):
hñt nulla est .N. laus ibi esse integrũ: ubi nemo est: ꝗ aut possit aut
pecuniosissimusq dãnari. Dem̃ est huiusmõi reus inquo hoĩe ruhil
sit pret̾ sũma pcc̃a: maxĩaq pecuĩa. ut si liberatus sit. nulla alia
suspicio: nisi eaq̃ turpissima est: residẽ possit: nõ gracia. nõ cogna¬
tiõe nõ aliis recte factis. nõ deniq aliqͦ mediocri uicio tot tãtaq eiꝰ
decretoꝵ q̃ nundinatio ꝗͣ manes domus eoꝵ oiũ ꝗ deiuĩr ciuili cõsuli

Expanded text:
nulla est enim laus ibi esse integrum ubi nemo est qui aut possit aut nulla est enim laus ibi esse integrum ubi nemo est qui aut possit aut pecuniosissimusque damnari. deinde est eius modi reus in quo homine nihil sit praeter summa peccata maximamque pecuniam, ut, si liberatus sit, nulla alia suspicio nisi ea quae turpissima est residere possit; non gratia, non cognatione, non aliis recte factis, non denique aliquo mediocri vitio tot tantaque eius decretorum, quae nundinatio, quam inanes domus eorum omnium qui de iure civili consuli
Abbreviated transcription (Latin):
dicia poscebat. Neq hoc Acatulũ hõie sapiẽtissimũ atq simplissimũ fu¬
git. qui caeo pompeio uiro fortissimo & darissimo de tribunitia po¬
testatȩ referẽti. cũ ess sm̃a rogatus. hoc mitio est sũma cũ aũcte usus:
pr̃es cõscciptos iudicia male g et flagitiose tueri. Quod si in rebus iu¬¬
dicandis poͥ ro existimatiõi satisface̾ uoliussẽt: nõ tãtoꝑe hõies fui¬
sse tribuniciã potestatẽ desideraturos. Ep̃e deniq en. põpeius cũ pri-¬
mũ cõtiõe ad urbe cõsul designatus hũit: ubi qd max̃ expectari ui¬
debat᷑: oñdit: se tribũitiã potestatẽ restitũ: factus est meo strepitꝰ: et
grata cõtiõis admurmuratio. ide cũ meađ̾ cõtiõe dixiss. popula¬
tas uexatasq ẽẽ prouĩcias. ⁊ udicia aũt turpia et flagitiosa fieri.
ei rei se prouide̾ ac cõsulẽ uelie. tũ uõ nõ strepitu s maxͦ clamore

Expanded text:
 hoc Q. Catulum, hominem sapientissimum atque amplissimum, fugit, qui Cn. Pompeio, viro fortissimo et clarissimo, de tribunicia potestate referente cum esset sententiam rogatus, hoc initio est summa cum auctoritate usus, patres conscriptos iudicia male et flagitiose tueri; quodsi in rebus iudicandis populi Romani existimationi satis facere voluissent, non tanto opere homines fuisse tribuniciam potestatem desideraturos. ipse denique Cn. Pompeius cum 4s primum contionem ad urbem consul designatus habuit, ubi, id quod maxime exspectari videbatur, ostendit se tribuniciam potestatem restituturum, factus est in eo strepitus et grata contionis admurmuratio. idem in eadem contione cum dixisset populatas vexatasque esse provincias, iudicia autem turpia ac flagitiosa fieri; ei rei se providere ac consulere velle; tum vero non strepitu, sed maximo clamore
Abbreviated transcription (Latin):
urbesq recedũt. sic ł hoc cursu rapidissimi tp̃is pͥmũ puericiã ab scõ¬
dimꝰ: dem̃ ad olesentiã. dem̃ ꝗqd est illud int̾ uiuenẽ et senẽ mediũ
s uteiusq cõfinio positũ. demde ip̃ius senectutis optimos ãnos noui¬
ssime iꝰ cipit oñdi publicus finis gn̾is humam. scopulũ illũ esse put¬
amus demẽtissimi. portus est aliq̃n petendus. nũꝗͣ recusandus. in
quẽ si ꝗs inter primos ãnos delatus ẽ: nõ mãg̃ queri d. ꝙͣ qui cito
nauigauit. filiũ .N. ut scis uenti segnes ludũt: ac detinẽt: et trãꝗlita¬
tis lentissimȩ tedio lassant. siliũ ꝑtinax flatus celerime ꝑfert. ide
eueĩre nobis puta. flios uita uelocissime adduxit. quo uẽiendu
erat: ẽt cũctãtib. filios macerauit et coxit. q̃ ut scis nõ semꝑ uetinẽ¬
da est . Hon .N. uiuẽ bonũ est. s bene uiuẽ. Se.

Expanded text:
iam abscondimus, deinde adulescentiam, deinde quidquid est illud inter iuvenem et senem medium, in utriusque confinio positum, deinde ipsius senectutis optimos annos. Novissime incipit ostendi publicus finis generis humani. Scopulum esse illum putamus dementissimi; portus est, aliquando petendus, numquam recusandus, in quem si quis intra primos annos delatus est, non magis queri debet quam qui cito navigavit. Alium enim, ut scis, venti segnes ludunt ac detinent et tranquillitatis lentissimae taedio lassant, alium pertinax flatus celerrime perfert. Idem evenire nobis puta: alios vita velocissime adduxit, quo veniendum erat etiam cunctantibus, alios maceravit et coxit. Quae, ut scis, non semper retinenda est. Non enim vivere bonum est, sed bene vivere.
Abbreviated transcription (Latin):
łmperator. inquit se bñ ħt. uox haec illũ parẽ maioribus fecit et fa¬
tale scipionib ĩ africã glia nõ est interrũpi passa. Multũ fuit car¬
thaginẽ uincẽ s smplius mortẽ. Se¬
rota uolui. n saxo humexũt sysyphi trudi ĩ aduersu nec ulliꝰ
piscera et renasci posse cottidie ȩ carpi nemo tã puer est ut cerebrũ¬
nõ timeat et tenebras et larualẽ babitũ nudis ossib coherẽtiu. M
Mors aũt cõsumit nos. aut exuit. Emissis meliora restãt. honore

Expanded text:
mperator," inquit, "se bene habet." Vox haec illum parem maioribus fecit et fatalem Scipionibus in Africa gloriam non est interrumpi passa. Multum fuit Carthaginem vincere, sed amplius mortem. rota volvi nec saxum umeris Sisyphi trudi in adversum nec ullius viscera et renasci posse cotidie et carpi; nemo tam puer est, ut Cerberum timeat et tenebras et larvalem habitum nudis ossibus cohaerentium. Mors nos aut consumit aut exuit. Emissis meliora restant onere
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uidicia manẽ ap̃ ordĩe senatoriũ nolũt. q̃rũtur. Acusatores se
idoneos nõ hr̃e ꝗ acusare possũt. uidicioꝵ seueritatẽ desiderãt. ipss
.xo. interea tã etsi multis ĩ comodis dificultatibq affectus est : tñ
nihil ȩque ĩ re p. atq illã uetere iudicioꝵ um grauitatẽq reꝗ¬
rit: uidicioꝵ desiderioq tribunitia potestas efflagitata est. iudicioꝵ
leuitate om̃o q̃q alius ad res iudicandas postulat᷑. tudiciũ culpa atq̃
dedocorẽ ẽt censsoriũ nom. qđ asꝑus antea ppło uideri solebat.: id nc̃
rer: ut hoĩes idonei atq stegri cãm rei .p. legũq susciꝑẽt. fateor
me salutis oĩu cã ad eã ꝑte accessisse rei .p. soleuãdȩ q̃ max̃ labo¬

Expanded text:
qui iudicia manere apud ordinem senatorium volunt, queruntur accusatores se idoneos non habere: qui accusare possunt, iudiciorum severitatem desiderant. populus Romanus interea, tametsi multis incommodis difficultatibusque adfectus est, tamen nihil aeque in re publica atque illam veterem iudiciorum vim gravitatemque requirit. iudiciorum desiderio tribunicia potestas efflagitata est, iudiciorum levitate ordo quoque alius ad res iudicandas postulatur, iudicum culpa atque dedecore etiam censorium nomen, quod asperius antea populo videri solebat, id nunc rer, ut homines idonei atque integri causam rei publicae legumque susciperent, fateor me salutis omnium causa ad eam partem accessisse rei publicae sub
Abbreviated transcription (Latin):
cui loco per deos in mortales consulite ac prouidete: Moneo predico¬
q id: qđ intelligo tp̃us oportunissimũ uobis hoc diuinitus datũ esse
ut odio inuidia sfamia. turpitudĩe totũ ordĩe liberetis. Nulla in
ł udiciis seueritas. nulla religio: nulla deniq existimãt᷑ eẽ udicia.
itaq appło ro. cõtẽnim̃. despicim̃. graui diuturnaq iã flagramus

Expanded text:
cui loco, per deos immortalis, iudices, consulite ac providete! moneo praedicoque id quod intellego, tempus hoc vobis divinitus datum esse ut odio, invidia, infamia, turpitudine totum ordinem liberetis. nulla in iudiciis severitas, nulla religio, nulla denique iam existimantur esse iudicia. itaque a populo Romano contemnimur, despicimur; gravi diuturnaque iam flagramus
Abbreviated transcription (Latin):
Hõis rõ. si sapiat. propria est humãitas. Ip̃a humãitas ꝗd est : nisi usti¬
cia: quid est iusticia nisi pietas. pietas aũt nihil aliud ẽ. ꝙ dei cõĩs¬
Neq N. põt aliꝗd inrebus terrẽis cẽ uenerabile: celoq dignũ s sola est
uixtus sola iusticia. quȩ põt uerũ bonũ ȩ ꝑpetuũ ȩ celeste uidicari:
quia nec datur cusꝗͣ nzaufert᷑. Lac¬

Expanded text:
tio, si sapiat: cuius propria est humanitas. sed ipsa humanitas quid est nisi iustitia? quid iustitia nisi pietas? pietas autem nihil aliut quam dei nec enim potest aliquid in rebus terrenis esse uenerabile caeloque dignum, sed sola est uirtus, sola iustitia quae potest uerum bonum et caeleste et perpetuum iudicari, quia nec datur cuiquam nec aufertur.
Abbreviated transcription (Latin):
łtaq alius uomitu leuat stomachũ Alius fregnti cibo fulcit. Alius
ĩterposito ieuinio corpis exhaurit et purgat. Ni quoꝵ pedes dolor re¬
petit: aut umo aut balneo abstinet. in cefa negligentes. huic aquo se
Demetrius m̃ẽ occur̾it. ꝗ uitã securã. ꝙ sine ullis fortunȩ occursiõib
mare mortiũ uocat: nihil hr̃e adqd exciteris. ad qđ te cõcites
cuiꝰ denũtiatiõe et incũrsu firmitatẽ ãĩ tui tẽptes. s m ocio iꝰ con¬
cusso iacẽ. nõ est trãꝗlitas Malitia est. fttalus stoycus dice̾ solebat.
Malo me fortuna ĩ castris suis ꝗͣ in delitus hẽat. Forqueor: si fortit᷑
bñ est: Occidorᷤ si fortiter bñ est. Nudi epicurũ dicẽte. et dulce est: fgo
tã honeste rei ac seuerȩ nũꝙͣ molle nõm ĩponã. Uror. s ĩ uictus. ꝗd ni
hoc optabile sit : nõ ꝙ urit me ignis s ꝙ nõ me uĩcit. Nihil est uirtu¬

Expanded text:
Itaque alius vomitu levat stomachum, alius frequenti cibo fulcit, alius Itaque alius vomitu levat stomachum, alius frequenti cibo fulcit, alius interposito ieiunio corpus exhaurit et purgat. Ii, quorum pedes dolor repetit, aut vino aut balineo abstinent. In cetera neglegentes huic, a quo saDemetrius noster occurrit, qui vitam securam et sine ullis fortunae incursionibus mare mortuum vocat. Nihil habere, ad quod exciteris, ad quod te concites, cuius denuntiatione et incursu firmitatem animi tui temptes, sed in otio inconcusso iacere non est tranquillitas; malacia est. Attalus Stoicus dicere solebat: " malo me fortuna in castris suis quam in deliciis habeat. Torqueor, sed fortiter; bene est. Occidor, sed fortiter; bene est." Audi Epicurum, dicet et " dulce est." Ego tam honestae rei ac severae numquam molle nomen inponam. Uror, sed invictus. Quidni hoc optabile putem — non quod urit me ignis, sed quod non vincit ? Nihil est virtu