comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ic̃. Scorsum aturbulentis pogitationib ⁊actib mor¬
dinatis. sermonib q incompositis. edncit᷑ qui sanari
li Tengit linguam ⁊c̃. Spuma de carne dñi diui¬
naẽ sapientia. que soluit ignorantia hũani geñs:¬
IeR. Et suspitiens incelum ⁊̃c̃. Ingemunt gemere
nos dotnuit. ⁊ intelum thesaurũ nr̃i cordis erig̃e. qd̃
ꝑ compunctione astiuola leticia tarius purgat᷑. ut
dicit᷑. Rugiebam agemitu cordis inci. ⁊ic. Dñe añ
te .o. de.iiii. ⁊ c̃. Tait illi. Epheta qd̃ ẽ. ⁊c̃. Corde credit᷑
sunt ⁊ t aures aꝑtesunt. ad hẏmnos ⁊ cantica. ⁊ ꝑsal¬
mos. Soluit᷑ lingna nt eructet ũbum bonũ. Qd̃
ñpossunt. nec mine nec ũbacolibers uł ꝓhibere.
Unde panlus. Ego uinitus sum. s ũbum dei nõ est
alligatum in me. st̃
precepte illis ne cai di

Expanded text:
c. Seorsum a turbulentis cogitationibus et actibus inordinatis serminobusque incompositis educitur qui sanari li . Tetigit linguam, etc. Spuma de carne Domini, divina sapientia, quae solvit ignorantiam humani gen. Suspiciens in coelum ingemuit, id est, gemere nos docuit, et in coelum thesaurum nostri cordis erigere: quod post compunctionem a frivola laetitia carnis purgatur, ut dicitur: Rugiebam a gemitu cordis mei . Corde creditur s apertae sunt ad hymnos et cantica et psalmos. Solvitur lingua, ut eructet verbum bonum, quod non possunt nec minae nec verba cohibere vel prohibere. Unde Paulus: Ego vinctus sum, sed verbum Dei non est alligatum in me . praecepit illi
Abbreviated transcription (Latin):
fideieuangłite gra ip̃m
templum cũ cerimoniis
tolleref. ne forte aliquis
parimbas adhuc aflac¬
tens infide sunderet ma¬
nere illa aꝓpħis facta a
domino milttuta. admi¬
randostm̃ setulare. pau
ritas ꝑorbem declarata.¬

Expanded text:
fidei evangelicae gratia, ipsum templum cum caeremoniis tolleretur: ne forte aliquis parvulus adhuc, ac lactens in fide, si videret manere illa a prophetis facta a Domino instituta admirando sanctum saeculare, paulritas per orbem declarata.
Abbreviated transcription (Latin):
.B. a temꝑe dominice
passionis inppło indeoꝵ
quilatronẽ seditiosum
eleger̃t. ⁊ xp̃m saluatorẽ
abiecer̾t. nec bella hostiũ.
nec sediciones cinũ cessa¬

Expanded text:
. A tempore Dominicae passionis in populo Judaeorum qui latronem seditiosum elegerunt, Christum Salvatorem abjecerunt, nec bella hostium nec seditiones civium cessa
Abbreviated transcription (Latin):
B. Manet in xp̃o sp̃c. ñ
exquo baptiratus. sex
quo conceptus. Qd̾ in
baptriatum destendit
sigͥcat nobis gr̃am spi¬
ritualem in bap̃o dati.
quib in remissionem
geñatis solet amplior sp̃c

Expanded text:
. Manet in eo Spiritus, non ex quo baptizatus, sed ex quo conceptus. Quod autem in baptismo descendit, significat nobis gratiam spiritualem in baptismo dari, quibus in remissionem generatis solet amplior Spiri
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quis explanat qͥd pe¬
tendũ sit. ⁊ ex hũana ciria
filios beniuolentiã. diligẽ¬
tiam patris circa nos cõmen¬
dat.
Letentib xp̃m recta fide
ñ dat᷑ lapis offensionis. nec
dirricia cordis.

Expanded text:
Aut quis. Explanat quid petendum sit, et ex humana circa filios benevolentia diligentiam Patris circa nos commendat. Petentibus Christum, recta fide non datur lapis offensionis nec duritia cordis.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ier. Relinquit uo dediͣ¬
lectione dei. qd̾ si dixisset.
omĩa quecũq uultis fieri
uobis facite alus. utrũq
complexꝰ eẽt in quib cota
lex ꝓp̃ salstem hominũ
scriptumẽ in ꝓpħis ⁊ lege.

Expanded text:
ta lex, relinquit vero de dilectione Dei. Quod si dixisset: Omnia quaecunque vultis fieri vobis, facite aliis: utrumque complexus esset, in quibus tota lex, propter salutem hominum scriptum est in prophetis et lege.
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾m ioħm eodem ardore
mentis quo cetera. Scie¬
bat enĩquomͦ finees pu¬
mendo sacrilegos merte¬
dem iustitie. ⁊ sacerdotii
ꝑ henns acceꝑat. lucas¬
auriculam sanauit om.¬

Expanded text:
secundum Joannem eodem ardore mentis quo caetera. Sciebat enim quod Phinees puniendo sacrilegos, mercedem justitiae et sacerdotii perennis acceperat. Luauriculam et sanavit
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ .i. sponsi. Uñ desilit spon¬
sponsa de camelo. cum hu¬
miliat eccłia xp̃o. qui sig¬
tiuitate risum fecit. d̾s
sare. situt ad mariã dr̃. q̃¬

Expanded text:
id est sponsi. Unde desilit sponsa de camelo, cum se humiliat Ecclesia Christo, qui figtivitate risum fecit Deus Sarae. Sicut ad Mariam d
Abbreviated transcription (Latin):
u̾q hoc p̃dicasse ditit. qͣi
onangłista factus fit.S
¶uade. Mutit ad sacerdotes pp̃humulttatem. ut saterdoti¬
b deferat honorem. quib lex iubet minsdatos mun̾a
offerre. ⁊ it uidentes crẽdant ei. u si ñõ credunt mex

Expanded text:
uod hoc praedicasse dicit quasi Evangelista factus sit. Vade. Mittit ad sacerdotes propter humilitatem, ut sacerdotibus deferat honorem quibus lex jubet mundatos munera offerre, et ut videntes credant ei: vel si non credunt, inex
Abbreviated transcription (Latin):
Secessit. ñ fugit timore.
s secessit parcens inimiti
ne homicidũi. homitidio
iung̾ent. dans exemplũ
uitande tem̃itatis. Uł seces¬
sit ut ꝓbaret fidem creden¬
tium. Uñ ⁊ cũ audissent

Expanded text:
Secessit. Non fugit timore, sed secessit parcens inimicis ne homicidium homicidio jungerent, dans exemplum vitandae temeritatis. Vel secessit, ut probaret fidem credentium; unde: Et cum audissent
Abbreviated transcription (Latin):
betit uututa alcqnas
s ñ multas. ne incredu¬
los condempnaret. uł
despectꝰ pauta fecit. ne
penitꝰ extnsabiles sint

Expanded text:
ecit virtutes aliquas, sed non multas, ne incredulos condemnaret. Vel despectus pauca facit, ne penitus excusabiles sint
Abbreviated transcription (Latin):
Herodes iste ⁊ philippꝰ
tr̃s fuerunt filii herodis
subquodñs fugit mnegip¬
herodias. filia arethe re¬
gis qũaũe pat̾ tulit ꝑhi¬
lippo. undolorem eius de¬
dit herodi inimito illiꝰ.
eum ab adult̾io ꝓ hibuit.

Expanded text:
Herodes iste et Philippus fratres fuerunt filii Herodis, sub quo Dominus fugit in AegypHerodias filia Arethae regis, quam ipse pater tulit Philippo, et in dolorem ejus dedit Herodi inimico illius.eum ab adulterio prohibebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes figuram te¬
net legis. herodes sig̃e
de eodem parente ꝓgͥe
iiti sociauit infidelita
tur. ⁊ uocemdare no ꝑ¬
mittit᷑. ad ultimsm
natali herodis .i. inex¬
pletione naturał uolup¬
tatis saltat filia .i. exil.
int̾idelitate orta ⁊ pos¬
tulat addiad delicias
suas caput iohis .u an¬

Expanded text:
Joannes figuram tenet legis. Herodes signifde eodem parente progeniti sociavit infidelitattur, et vocem dare non permittitur. Ad ultimum in natalis Herodis, id est in expletione naturalis voluptatis, saltat filia, id est infidelitate orta, et postulat addi ad delicias suas caput Joan
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ iudoa dicta sit. spe¬
cialiꝰ tñ meridrana plaga
dicit᷑ iudea. addistiictio¬
nem galilee decapolis.⁊
cet̾arum ineadem ꝓuincia
regionũ.

Expanded text:
gentium Judaea dicta sit, specialius tamen meridiana plaga dicitur Judaea ad distinctionem Galilaeae Decapolis, et caeterarum in eadem provincia regionum.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Exhortationẽ de indu¬
mento satis congruo cõ
floub comparari. ip̃e color dicitur operimentum
florum. sicut dicimus operuit istum rubor.⁊
me cral iticiamea.
habet speciem clibani.

Expanded text:
Exhortationem de indmento satis congruo conffloribus comparari? Ipse color dicitur operimentum florum, sicut dicimus: operuit istum rubor. me cras justitia mea .habet speciem clibani.
Abbreviated transcription (Latin):
ne fierent peiora. ⁊ hoc per¬
mittendo ũdeuusticiam
de monstrauit. s apectato
abstulit᷑ culpam peccandi.
ut qͣi scdm legem agentib¬

Expanded text:
ne facerent peiora. Ergo hoc permittendo non eis Dei iustitiam demonstravit, sed cum peccato abstulit culpam peccandi, ut quasi secundum legem agentib
Abbreviated transcription (Latin):
fornicata ẽ. uł niri ne form¬
cefi.s. si uxor cogat ad ydola¬
triam. uł ad auaritiam. uł¬
ad alias illicitas contupis¬
centias. ñ enĩ formiatio ẽ¬
t̃m stupri s gen̾alit queale¬

Expanded text:
fornicata est, vel viri ne forncet si uxor cogat ad idoltriam, vel ad avaritiam, ad alias illicitas concupiscentias. Non enim fornicatio etum stupri, sed generaliter quae
Abbreviated transcription (Latin):
Dotentel. Congriuis ordo.
Primo em̃ docendus est
auditor. demde fideisatra¬
mentis imbuendus. tunt
ad serranda mandatain¬
struendus qr nisi prius
anima fidem retipiat. n̾o

Expanded text:
Docete. Congruus ordo. Primo enim docendus est auditor. Deinde fidei sacramentis imbuendus, tunc ad servanda mandata instruendus. Quia nisi prius anima fidem recipiat, no
Abbreviated transcription (Latin):
.B. Ptedicantẽ dño indo¬
moño capiunt᷑. neq ad
ianuam. qr p̃dicante
inuidea xͦ gentiles ad
andiendum nodum
intrare ualuerunt. ad
quos tñ ⁊ si foris po¬
sitos doctrine sue u̾ba
direxit ꝑ predicatores
suos.2¬
Ierx .u. Tectum domꝰ in
stripture. qr corrigit ad¬
olestentior uiam suã in
tustodiendo sennones
.B. Domusihu scd̾mali¬
um euangłistam teota¬

Expanded text:
etc. Praedicante Domino, in domo non capiuntur, neque ad januam: quia praedicante in Judaea Christo gentiles ad audiendum nondum intrare voluerunt, ad quos tamen etsi foris positos doctrinae suae verba direxit per praedicatores suos.erat. Tectum domus in Scripturae, in qua corrigit adolescentior viam suam, in custodiendo sermones . Domus Jesu secundum alium evangelistam te
Abbreviated transcription (Latin):
Lumfieret uox suꝑ filia ho¬
minis inuentꝰ ẽ ip̃e solus. qi
cũ manifestaũit seip̃m elec
bit. Uñ nemo asscendit in
celum nisiqui descendit
decelo.¬

Expanded text:
Cum fieret vox super Filium hominis, inventus est ipse solus. Quia cum manifestaverit seipsum electbit, unde: Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑ ĩmutari ñlicet. s relĩ¬
que donec placabiliꝰ offeras.
ñ enĩ munꝰ repellit. s canta¬
tem ꝑximi querit. sinequa
nemo ad caritatẽ dei ꝑuenit.
uñ pͥus caritatẽ ꝓximo ex¬
soluat. quimuuꝰ suũ deo
plac̾e optat.

Expanded text:
fertur immutari non licet. Sed relinque, donec placabilius offeras: non enim munus repellit, sed charitatem proximi quaerit, sine qua nemo ad charitatem Dei pervenit. Unde: Prius charitatem proximo exsolvat qui munus suum Deo placere optat.
Abbreviated transcription (Latin):
Qmergo solu̾it. Mĩnima
erubescit. minimꝰ ẽ qui con¬
fitef᷑ magnꝰ. uł phariseos no¬
tat. qui mandata dei dimi¬
serunt ꝓsul traditionib
que nicħ ualent. dũ uł mi

Expanded text:
ergo solverit, etc. Minima erubescit minimus est; qui confitetur magnus. Vel Pharisaeos notat, qui mandata Dei dimisuis traditionibus, quae nihil valent, dum vel mi
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit. quid facitis. ditite qr do¬
nuino nectius ẽ. ⁊ continuo illum
dimittet huc. et abeuntes inuene¬
runt pullũligatum ante ianuã
foris inbiuio. ⁊ soluunt eũ. Et qui¬
dam de illic stantib dicebat illis.¬

Expanded text:
dixerit quid facitis dicite quia Domino necessarius est et continuo illum dimittet huc et abeuntes invenerunt pullum ligatum ante ianuam foris in bivio et solvunt eum et quidam de illic stantibus dicebant illis
Abbreviated transcription (Latin):
Et est non non. Idembif
dicit. ut qd̾ oredicis oꝑib
comꝓbes. qd̾ ũbis negas
factis ñcomprobes.A
geris uirare .i. ab infirmi¬
tatecius que malum ẽ.
Non relie. ut ip̃eidem.

Expanded text:
 est; non, non. Ideo bis dicit, ut quod ore dicis, operibus probes. Quod verbis negas, factis non comprobes geris jurare, id est, ab infirmitate illius quae malum est. Non resistere: ut ipse idem:
Abbreviated transcription (Latin):
gitationib sius. Sp̃c discerpens hominẽ exite ab co.
qi appinquante salute. appropinquat temptatio
temptus surgit inscandaia. M¬
B. Erat enĩ docens. ic̃. Sctibe docebant que scuipta
si ⁊ ꝓpharum libere q̃ deerant legi ab̃debat uł cõmu¬
tabat. Uñ inmatheo. Audistis qr dictum ẽ antiquis.
Ego autem dico uobis.

Expanded text:
atori, spiritus discerpens hominem, exiit ab eo. Appropinquante salute, appropinquat tentatio. tentus, surgit in scandala. dicebant quae scripta erant si libere quae deerant legi addebat vel commutabat; unde in Matthaeo: Audistis quia dictum est antiquis, etc. Ego autem dico vobis.
Abbreviated transcription (Latin):
tarnem foris stant inlitt̃a¬
li sensu. Turba indomo gẽ
tarnalia docenda eũ etire
refutat obsequi matriqui
dicit. honora patrẽ ⁊ matre.
s ostendit se plus deb̾e pat̾¬

Expanded text:
arnem, foris stant in litterali sensu. Turba in domo, gecarnalia docenda eum exire ter. Non refutat obsequi matri qui dicit: Honora patrem et matrem : sed ostendit se plus debere pate
Abbreviated transcription (Latin):
fluctib inquietꝰ. s ab ip̃o
dũo eripiunt᷑ p̃destinati
qui amara duscificati ⁊tͥs¬
ticiam conũtit ingaudiu̾
egritudinem in salutem.

Expanded text:
fluctibus inquietus. Sed ab ipso Domino eripiuntur praedestinati, qui amara dulcificat, tristitiam convertit in gaudium, aegritudinem in salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
telligi uolumꝰ ꝑ aliqras
comꝑationes udicamꝰ.
ut ferreũ aliqu̾ẽ durum¬
paramꝰ ⁊ auib. Idem fit
intricesimo sexagesimo.
⁊ centesimo fructu. ĩ lege¬

Expanded text:
 aliquas comparationes indicamus, ut ferrum, aliquem durumparamus et avibus. Idem fit in tricesimo sexagesimo et centesimo fructu, id e
Abbreviated transcription (Latin):
głs ortum xͥ nuntiauit.
magos ũo pͥmitias gen
lingna celoꝵ. qr iam ces¬
sabat lingna ꝓpharum.
regnisui timet. uł ꝓpt̾
iram romanoꝵ si hoc pa¬
t̾etur qui decreu̾ant. ne
consilio diceretur.
aiudens querit locum a
magis tempꝰ. ut de utroq
fiat certus.
sa coꝵ sña illis fieret ad
testimoniũ dampnatio¬
nis. nob̾ ad iutorium
fide¬

Expanded text:
s ortum Christi nuntiavit. Magos vero primitias gentlingua coelorum, quia jam cessabat lingua prophetarum. regni sui timet, vel propter iram Romanorum si hoc pateretur, qui decreverant ne consilio diceretur.A Judaeis quaerit locum, a Magis tempus, ut de utroque fiat certus. sa eorum scientia illis fieret ad testimonium damnationis, nobis ad adjutorium fide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sponte humiliat infir¬
mitatis nr̃e onera sustu¬
lit. atus est punctio. per
quam angustias passio¬
nui sig̃cat. qua passione
lapsum. alit fatilius est:
gentilem ppłm giłbo pec¬
catorũ deformẽ ꝑanguste
ute uiam ingredi qmͣ ui¬
deum dem̃itis suis głantẽ
⁊ ad subcundũ leue onus

Expanded text:
 sponte humiliatus, infirmitatis nostrae onera sustulit. Acus punctio, per quam angustias passionis significat, qua passione lapsum. Aliter: facilius est gentilem populum gibbo peccatorum deformem per angustam vitae viam ingredi, quam Judaeum de meritis gloriantem, et ad subeundum leve onus
Abbreviated transcription (Latin):
B. Qũe uno ũbo totum
simul curare poterat. pan¬
latuncurat. ut magnitu¬
dinem humane retitatis
ostendat. que uix ⁊ qi per
gradus ad lucem tedeat. ⁊
gr̃ãm suam nobis inditat.
ꝑ quam singula ꝑfectioĩs
incrementa adinuat.
agninone u̾itatis illustnt᷑.
ut ad tor redeant. ⁊ qsitum
sibi donatumsit soslicita
mente ꝑpendant. ⁊ bene¬
siciis dei digna operatio¬
ne respondeant.

Expanded text:
. Quem uno verbo totum simul curare poterat, paulatim curat, ut magnitudinem humanae caecitatis ostendat: et quae vix et quasi per gradus ad lucem redeat, et gratiam suam nobis indicat, per quam singula perfectionis incrementa adjuvant.agnitione veritatis illustrantur, ut ad cor redeant, et quantum sibi donatum fuerat sollicita mente perpendant, et beneficiis Dei digna operatione respondeant.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecte duo ceti. Deistis
nũ coninemorat martꝰ.
qr fuerat inillaciuttate fa¬
mosissimꝰ. quiex magna
felicitate eiectus notissi¬
me erat miserie. Cetus nemp̃e ⁊ mendicus. uñ ⁊ nomen
nobilis fuit famositas aũ illuminati magnam fa¬

Expanded text:
ecce duo caeci. De istis unum commemorat Marcus, quia fuerat in illa civitate famosissimus: qui ex magna felicitate ejectus notissimae erat miseriae. Caecus nempe et mendicus, unde et nomen nobilis fuit. Famositas autem illuminati, magnam fa
Abbreviated transcription (Latin):
Nclaitis qui sedem głic petitis uł queritis. qũa nb̃dum meruis¬
tis. delectat culmen honoris quos nõdum exertuit ia labe
catus. ⁊ ioh̃s inferuentis
olei doliũ missus. ⁊ mpath¬
mos religatus aĩo nõ de¬
fuit martirio.¬
Nonẽ meũ da .uo. hoct̃
regnũ celoꝵ. ñ est dantis. s
actĩpientis. Non enĩꝑsõaꝵ
acceptio ẽ. a.d. s quicũq
dignus ẽ accipit qd̾ ñ ꝑso¬
ne paratũẽ. Sitta tales

Expanded text:
citis. Qui sedem gloriae petitis vel quaeritis, quam nondum meruistis, delectat culmen honoris quos nondum exercuit via laboris. catus, et Joannes in ferventis olei dolium missus, et in Pathmos relegatus, animo non defuit martyriuNon est meum dare. Hoc est regnum coelorum non est dantis sed accipientis. Non enim personarum acceptio est apud Deum: sed quicunque dignus est accipit, quod non para
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere. ⁊ diuinam dñi incarne in
tessig̃e nat᷑am. Qͥ seminat pꝰ mathm.
qui fremit ut leo. qͥnolat ut aquila. qͥ
discit ut homo. qui inmolat ut sac̃¬
dos. qͥurigat ut flum̃. qui florescit uͭ¬

Expanded text:
cognoscere, et divinam in carne Domini intelligere naturam. Qui seminat post Matthaeum; qui fremit, ut leo; qui volat, ut aquila; qui dicit, ut homo; qui immolat, ut sacerdos; qui irrigat, ut flumen; qui florescit, u
Abbreviated transcription (Latin):
b granes ⁊ dure leges
gentiũ sig̃cant᷑ quib
ꝓhibebant᷑. Ruptis ca¬
thenis ut lucas scribit
subito agebat᷑ ademo¬
gressis illis legib ad ea
sceła cuiditate temp¬
tabant᷑. que iamuulga¬
rẽ excẽderet cõsuctudinẽ¬

Expanded text:
 graves, et duae leges gentium signantur, quibus hibebantur. Ruptis catenis ut Lucas scribit subito agebatur a Domigressis illis legibus ad ea scelera cupiditate raptabantur, quae jam vulgarem excederent consuetudine
Abbreviated transcription (Latin):
his septem qualitatib sp̃s fõmemorat dqnid. qͥd negligentia peperit. qui diligen¬
liaͣ quesierit. quiddiuma prouscentia contuserit. quid inmici instigatio fran¬
dauerit. qͥd̃ obliuio lubrica subtrar̾it. quid humana fragilitas intulerit. quid
concepit dolorem ⁊ pepirit iniquitatem. Scd̃s: Prenenuminaturitate ⁊ clama¬
ui. Tercius: incerta ⁊occulta sapientie tuie manifestusti michi. Quartus. inimici
mei aĩam meam circundederunt. Quintus. obliuuoni datus sum tanqmͣ mortuus
corde. Sextus. Qm̃ lumbi mei impleti sunt illusionib. Septimus. Delicta
iuuentutis mee. ⁊ ignorantias meas ne memuineris: hos affectus sp̃c septiformis
bernaculo dñi sp̃c sapĩe impigre negligentiam repellit. sp̃c intellectus diligen¬
tiam rationabilit̾ querit. sp̃c consilii diuinam ꝓuidentiam prident̃ inuenit.
sp̃c uirtutis instigationes fortit retundit. sp̃c scĩe oblunonem lubricam diuẽe

Expanded text:
ium cantavit, commemorans in eo, quod negligentia nostra pepererit: quid diligentia quaesierit: quid divina providentia contulerit: quid inimici instigatio fraudaverit, quid oblivio lubrica subtraxerit: quid humana fragilitas intulerit: quid em. Secundus: Praeveni in maturitate, et clamavi. Tertius: Incerta et occulta sapientiae tuae manifestasti mihi. Quartus: Inimici mei animam meam circumdederunt. Quintus: Oblivioni datus sum tamquam mortuus a corde. Sextus: Quoniam lumbi mei impleti sunt illusionibus. Septimus: Delicta juventutis meae, et ignorantias meas ne memineris, Domine. Quos affectus ritus sapientiae in pigro negligentiam repellit. Spiritus intellectus diligentiam rationabiliter quaerit. Spiritus consilii, divinam providentiam prudenter invenit. Spiritus virtutis instigationes fortiter retundit. Spiritus scientiae, oblivionem lubricam diu ess
Abbreviated transcription (Latin):
tus i mare. demones ⁊ ꝑsecutores sunt. quib dicit. Ta¬
ce qñ compescit dicta iniquoꝵ regum ut uolũit. qr ñ
ẽ hominis ut dirigat gressus suos. Tranquillitas
magna. pax eccłie post p̾ssuras siue theorita post
actiuam uitam.
B. Nota qd̃ om̃is creafa sentit imꝑium treatoris.
ñ qd̃ omĩa creata sint. ut mentiunt᷑ heretur s maies¬
tate conditoris que nobis insensibilia. illi sunt sen

Expanded text:
tus et mare, daemones et persecutores sunt: quibus dicit, tace: quando compescit edicta regum iniquorum, ut voluerit: quia non est hominis, ut dirigat gressus suos. Tranquillitas magna, pax Ecclesiae est post pressuram, sive theoria, post actualem vitam.. Nota quod omnis creatura sentit imperium Creatoris. Non quod omnia animata, ut mentiuntur haeretici, sed majestate conditoris quae nobis insensibilia, illi sunt sen
Abbreviated transcription (Latin):
B. Qui publica uecti¬
galia exigunt. uł seculi
lucra sectant᷑. qui exẽplo
publicam comũsi iamde
salute p̾sumunt. nec ut
pharilei calumpmant᷑
inuitiis ꝑmanentes. s

Expanded text:
. Qui publica vectigalia exigunt, vel saeculi lucra sectantes, qui exemplo publicani conversi jam de salute praesumunt, nec ut Pharisaei calumniantur in vitiis permanentes, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃oꝵ uadit. ut idocen¬
diotasionem habeat. ⁊
spũalescibos imꝑciat. eũ¬
do ad petc̃ores domini hui¬
militas ostendit᷑ ucon¬
ũsione penitentium. pa¬
ter doctrme eiꝰ potentiaus¬

Expanded text:
peccatorum vadit: ut docendi occasionem habeat, et spirituales cibos impertiat. Eundo ad peccatores, Domini humilitas ostenditur: in conversione poenitentium patet doctrinae ejus potentia
Abbreviated transcription (Latin):
unguenti ptiosi. ¶artus. nardi spuati i. de spicis ⁊ bolus
confecti qd̃ prenosius ẽ. Ioħs nardi pistiti .i. fidelis nõ ad¬
ult̾ati. aliis herbis pistis. grece. si des. lat̃. Mistice hec de¬
uotio marie fidem sig̃at eccłie. que dum deitatemi xp̃i p¬
dicat caput ungit. dum humilitatem. pedes.

Expanded text:
Unguenti pretiosi. Marcus: nardi spicati, id est, de spicis et foliis confecti, quod pretiosius est. Joannes nardi pistici, id est, fidelis, non adulterati aliis herbis: πίστις Graece, fides Latine. Mystice. Haec devotio Mariae fidem significat Ecclesiae, quae dum deitatem Christi praedicat, caput ungit: dum humanitatem, pedes.
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾̃cat. Puellam suscitat. ad huc indomo clansa . u am
torem qui consensũ iam ꝑduxit ad attũ. susutat la¬
tarum iam fetentẽ. ⁊ longa consuetudine petrandi
aĩam male olentẽ. ⁊ alios fama eoꝵ cornimpentem
puellam paucis alloquit᷑. qi eam fucile resuscitat.
qũa ⁊ mortuam negat. ⁊ aĩam similem cito suscita¬
ri demonstrat. Iuuenem plurib corroborat. cum
dicit tibi dico surge. qr tales aĩe aliqłito diffitiliꝰ re¬
inuscunt. ad monum̃tum lazari fleuit. turbat᷑.¬
lacrimat᷑ magna uoce clamat. lazare ueni foras.
similit̾ longa peccandi consuetudine p̾ssus. uix ⁊¬

Expanded text:
icant. Puellam suscitavit adhuc in domo clausam, id est, torem qui consensum jam perduxit ad actum. Suscitat Lazarum jam fetentem, id est, longa consuetudine peccandi animam male olentem, et alios fama corrumpentem. Puellam paucis alloquitur, quia eam facile resuscitat, quam et mortuam negat, et animam similem cito resuscitari demonstrat. Juvenem pluribus corroborat, cum dicit, tibi dico surge: quia tales animae aliquanto difficilius reviviscunt. Ad monumlacrymatur, magna voce clamat: « Lazare, veni foras . » Similiter longa peccandi consuetudine pressus, vix
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista posuit. ñ plus
ẽ qm puella surge. s forsi
exþͥmendũ hoc addidit. tͥ¬
mit. Utrũq ẽ. Nortua ẽ nobis. s michi dormit. an
cata nõ tredentiũ apparent inmitio fidei credentiũ.
uñ dr̃. Credidit abraham dõ. ⁊ reputatũ ẽ ei ad iticiã.

Expanded text:
evangelista ponit, non plus am: Puella, surge. Sed forte exprimendam hoc addidit: Tmit. Utrumque est: mortua est vobis, mihi dormit. Anncata non credentium, apparent in initio fidei credentium. Unde dicitur: Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
.B. Lerent᷑. Om̃s qui spe¬
rant indsio. ⁊ inet̾num
exultabunt.⁊ habitabit
ineis. hanc leticiã m̾tto
infidelitatis synagoga
ãmisit. iõ int̾ flentes ⁊
ululantes mortua iat⁊
e ciones spargit ad ronlsd̾atio¬
nem sui. sese millatenꝰ collig̃.
B. Insyro sermone quem
sumunt. magis sensum qmͣ ũba ponunt.¬

Expanded text:
. Laetentur omnes qui sperant in Domino, et in aeternum exsultabunt, et habitabis in eis . Hanc laetitiam merito infidelitatis Synagoga amisit: et ideo inter flentes et ululantes mortua jacet. iones spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. i. In Syro sermone quem sumunt, magis sensum quam verba ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
Cur ñ ⁊ ioleph cũmaria
inuentus ẽ. amagis. nealiqͣ
iñ male sruspicionis occ̃o dare¬
tur gentib que p̾mitias su¬
as ftastatim nato saluatore
ad eum adorandum mise¬
bandio gandet qui p̃p dm̃
qui uerum gaudium est.
gaudet. addit ⁊ magno. quo
nich est mauis. ⁊ ualde ganz¬
si quia de magno potest aliꝰ
plus alius minꝰ gaudere.

Expanded text:
Cur non et Joseph cum Maria inventus est a Magis? Ne aliqua inde malae suspicionis occasio daretur gentibus, quae primitias suas statim nato Salvatore ad eum adorandum miseGaudio gaudet, qui propter Deum qui verum gaudium est gaudet. Addit et magno, quo nihil est majus. Et valde gavisi, quia de magno potest alius plus, alius minus gaudere.
Abbreviated transcription (Latin):
Moꝵ. Stella ẽ bona exhor¬
tacio ducens ad xp̃m uł potiꝰ
fides que ẽ mentisillumina¬
tio. ꝑ qũa ingrediens xp̃m
uidet qui ẽ stellamatutina.
⁊ eouiso gaudet gaudio.⁊ ad¬
orare ñ delinit
dei oratulo ꝓmissum occulerẽt. si se uelle euni sentirent.
ideo etiam ꝓmisit seadorare ne quis sentiret dolum eius.
cram cordis depingens colore humilitatis.

Expanded text:
. Stella est bona exhortatio ducens ad Christum. Vel potius fides quae est mentis illuminatio, per quam ingrediens Christum videt qui est stella matutina: et eo viso gaudet gaudio et adorare non desinitDei oraculo promissum occultarent, si se velle eum perimere sentirent. Ideo etiam promisit se adorare, ne quis sentiret dolum ejus: tiam cordis depingens colore humilitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Tres magi uno itine dm̃ ueniunt adorare.qr in
uno xp̃o qui ẽ uia inseparabilis trinitas ab eis e¬
rat adoranda.

Expanded text:
Tres Magi uno itinere Deum veniunt adorare: quia in uno Christo qui est via inseparabilis Trinitas ab eis erat adoranda.
Abbreviated transcription (Latin):
minĩu nt̾rogat. ne confessõ
eoꝵ uulgi oppinione iudeati
s u̾itatis agnitione firma¬
ta. ne ficut herodes de audi¬
tis hesitare putent᷑. Uñ pet᷑
scd̾m mathm dicit. Caro ⁊¬
sanguis ñ reuelabit .i. doc¬

Expanded text:
o eorum vulgi opinione, sed veritatis agnitione vita: ne sicut Herodes de auditis haesitare putentur. Unde Petro secundum Matthaeum dicit: Caro sanguis non revelavit ti
Abbreviated transcription (Latin):
B. uenit ihccĩ his de cau
nẽ impleret iusticiam. ⁊
legis humilitatẽ. ⁊ t aqͣs
scificans ꝑ columbam in
lauacro aduentum sp̃c
st̃i ostend̾et. uenit etiam
ñ necc̾itate ablutionis. s

Expanded text:
. Venit Jesus his de causnem impleret justitiam et legis humilitatem: et ut aquas sanctificans, per columbam in lavacro, adventum Spiritus sancti ostenderet. Venit enim non necessitate ablutionis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ. ostendens nullũ debe
sacerdotem. uł p̃dicatorem
fieri. nͥ unilis etatis. sicut
ioseph tricenanꝰ regnum
egipti suscepit. dauidreg¬

Expanded text:
 ostendens nullum debere sacerdotem vel praedicatorem fieri, nisi virilis aetatis; sicut Joseph tricenarius regnum Aegypti suscepit; David e
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi mͥusurpo. ñ sponsus
credi uł diti. s amił sponsi
ũolo. mosenĩ erat ut siquis
cam q̃ sibi competet accipere
uxorem nollet ille ei caltra¬
mentũ solũet qui ad hanc
sponsus unre ꝓpmquitatis aẽ¬
cederet. Iohs ergo qͥñ sponꝰ
ego redemptoris uestigia ñ
ualeo denudare. qr nom̃
sponsi mͥñ usurpo.

Expanded text:
on usurpo, nec sponsus credi vel dici, sed amicus sponsi volo. Mos enim erat ut si quis eam quae sibi competeret accipere in uxorem nollet, ille ei calceamentum solveret qui ad hanc sponsus jure propinquitatis accederet. Joannes ergo, qui non Ego redemptoris vestigia non valeo denudare: quia nomen sponsi non mihi usurpo.
Abbreviated transcription (Latin):
tia. nec minimas auiculas inuidit. quib alic aues se
⁊ pullos suos nittͥunt. inquo ꝓhibem᷑ amapma. puro
uescit᷑ grano. inquouotat᷑ abstinentia. alienos tan¬
qua pullos suos fouet. Ecce caritas. gemittũ ꝓcan
tis. erte compunctio suꝑaquas sedet. ut ancipitrem

Expanded text:
mas aviculas invadit, in quibus aliae aves se et pullos suos nutriunt: in quo prohibemur a rapina. Puro pascitur grano: in quo notatur abstinentia, alienos tanquam pullos suos fovet, ecce charitas. Gemitum dat pro cantu, ecce compunctio. Super aquas sedet ut accipitrem
Abbreviated transcription (Latin):
formatũ adhoram hũit in
sp̃e columbe qralit̃ sp̃c hõi¬
b uid̾i ñ posset. sicut colũ¬
sentit᷑. sicut dealiis inqui¬
b d̾s appariit. que exple

Expanded text:
formatum ad horam habuit in specie columbae: quia aliter spirius videri non posset sicut columsentitur sicut de aliis in quibus Deus apparuit: quae exple
Abbreviated transcription (Latin):
go quid̾e. bap.u. ĩ aqua.
solũe nequeo. ut sicut nas¬
cendo p̾dicando p̃curro sic bap¬
triando ut penitentes quos
ego hoc signatulo abimpe¬
nitentib disterno ad bap¬
tismũ xp̃i dirigam.
Quia ego baptrro inpe¬
nitentiã. ille in remissio¬
nem ego sp̃m habeo. ille
dat. ego regaũ celoꝵ p̃dico.¬

Expanded text:
go quidem baptizo vos in aqua. solvere nequeo, ut sicut nascendo, praedicando, praecurro sic baptizando: ut poenitentes, quos ego hoc signaculo ab impoenitentibus discerno, ad baptismum Christi dirigam. Quia ego baptizo in poenitentiam, ille in remissionem. Ego spiritum habeo, ille dat. Ego regnum coelorum praedico
Abbreviated transcription (Latin):
abluit. pꝰ. si qua matula fur¬
rexit igne purgatorio. ad pu¬
de lemorib tredendũ est
petc̃is. Uñ inleuitico suꝑ
altare semꝑ ignis de ce¬

Expanded text:
abluit: post, si quae macula surrepit, igne purgatorio ad pude levioribus credendum est peccatis. Unde in Levitico, super altare semper ignis
Abbreviated transcription (Latin):
¶ B. Amen dico uob. Cum de fut᷑a uita loqueret᷑. i deo
nec̃tium fuit ut hõc ꝓmitt̃et de p̃senti uita. ut rudes
ad huc discipuili hac consolatione confortarent᷑. sic̃
de urdaico ppło dr̃. Dedit eis regiones gentiũ. ⁊ labo¬
res ppłoꝵ posse uer̾t. Ut tustodiant iustificationes eiꝰ¬

Expanded text:
 Amen dico. Cum de futura vita loqueretur, ideo necessarium fuit ut hoc promitteret de poenitenti vita, ut rudes adhuc discipuli hac consolatione confortarentur, sicut de Judaico populo dicitur: Dedit illis regiones gentium et labores populorum posse
Abbreviated transcription (Latin):
tes inuna fide comũgit.
Tollite suꝑ uos .i. in ho¬
nore habete. ñ subtus ut
contempnatis. Qui labo¬
ratis difficutate legis¬
ionerati pestis si licet refiriã
siuigum tollitis .i. precepta
mea. ⁊ quid iugo ei suauiise
quid onere leuiꝰc. E bãbilem fĩ
abstiñe amalo. bonũ uelle. a¬
mare om̃s. et̾na sequi ꝓsen¬
tib ñcapi. nolle aliis facere
qd̃ pati nonuis.

Expanded text:
tes in una fide conjungit. Tollite super vos. Id est, in honore habete: non subtus, ut contemnatis. Qui laboratis, difficultate legisonerati peccatis, scilicet, reficiam, si jugum tollitis, id est, praecepta mea. Et quid jugo ejus suavius? quid onere levius? probabilem fieri, abstinere a malo, bonum velle, amare omnes, aeterna sequi, praesentibus non capi, nolle alii facere quod pati non vis.
Abbreviated transcription (Latin):
donec meis medullam dilectionis inueniunt.que
¶ Qd sig̾auit saterdotalem tibum transifum inusũ
ppłorum. uł qr omnes saretdotes debemꝰ ĩmitari. uł qd̾
omnes sãcrdotes sumus

Expanded text:
donec medullam dilectionis extrahant, quaicavit sacerdotalem cibum transiturum in usum populorum. Vel quia omnes sacerdotes debemus imitari. Vel quod omnes sacerdotes sumus
Abbreviated transcription (Latin):
Manamagdalens pͥmoos
tendit᷑. de qua eiecerat .uii. de¬
monia qr meretͥtes ⁊ publi¬
cam p̃cedunt sẏnagogam
inregnum dei. ut latro pre¬
cessit apłos. apłi flent ⁊ lu¬
gent. qr nec dñ uiderunt. s
cito consolabunt᷑. uñ ⁊ illi

Expanded text:
ae Magdalenae primo tenditur, de qua ejecerat septem daemonia: quia meretrices, et publicani praecedunt Synagogam in regnum Dei, ut latro praecessit apostolos. Apostoli flent et lugent, quia necdum viderunt, sed cito consolabuntur. In princi
Abbreviated transcription (Latin):
Querite pͥ. reg. Hic aꝑ¬
te ostendit ista ñ ẽẽ peten¬
da tanqm bona nr̃a. ⁊ si
neccĩa. Regnũ aũdei peten
ponendꝰ. p̃p̃ que oĩa faciamꝰ.
u̾bi gr̃a. Manducemꝰ ⁊̃ ut
euangelizemꝰ. ñ euange¬
liremꝰ ut manducemꝰ. cũ

Expanded text:
Quaerite ergo. Hic aperte ostendit ista non esse petenda tanquam bona nostra, etsi necessaria. Regnum autem Dei petendponendus, propter quem omnia faciamus: verbi gratia: Manducemus ut evangelizemus, non evangelizamus ut manducemus.
Abbreviated transcription (Latin):
idas. qd̃ totũ corp᷑ hebebat
cando uentos ⁊undas qd̃
elem̃tis dñaret ostenb̾. S
carnales ad huc dismpuli
magnitudie quidẽ uirtu¬
tũ stupebant. s diuine ma¬
instatis sutatem ñ cognoste¬
bent.

Expanded text:
das, quod totum corpus habebat cando ventos et undas, quod elementis dominaretur ostendit. Sed carnales adhuc discipuli magnitudine quidem virtutum stupebant, sed divinae majestatis veritatem non cognoscebant.
Abbreviated transcription (Latin):
B. Et conueniũt ic̃. Pa¬
tet qmͣ uera fit confessis
dm̃ ad prẽm. qua dicit᷑.
Quia abscondistihec a
sapientib ⁊ prudentib.
⁊ reuelastiea ꝑtuit̃. Indoc¬
tiueniunt. infirmos ad¬
ducunt. ut uł fimbriam
eiꝰ contingant. ⁊ d̃ cupi¬
tasalute potiunt᷑. Pha¬
riseiuo ⁊ srribe qui dot¬
tores ppłi ẽẽ debebant.
ñ adũbumaudiendũ
ñ qͣi admedicũ. s ad q̃õ¬
nũ pugã conturrunt.
munionẽ gentiũsig̾cat. Mñ¬
dicia phariseoꝵ sterilis est.

Expanded text:
 Et conveniunt. Patet quam vera sit confessio Domini ad Patrem qua dicitur: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Indocti veniunt, infirmos adducunt, ut vel fimbriam ejus contingant, et ideo cupita salute patiuntur. Pharisaei vero et Scribae, qui doctores populi esse debebant, non ad verbum audiendum, non quasi ad medicum, sed ad quaestionum pugnas concurrunt.munionem gentium significat. Munditia Pharisaeorum sterilis est,
Abbreviated transcription (Latin):
Nonlotis. Deñ lotis cor¬
poris manib intiꝑant.
munditie inueniat᷑. Ip̃
aqua extenꝰ leti consci¬
entie li uore sunt pol¬
luti.

Expanded text:
Non lotis. De non lotis corporis manibus vituperant, immunditiae inveniatur. Ipsi aqua exterius loti, conscientiae livore intus sunt polluti.
Abbreviated transcription (Latin):
strre nõ expedit᷑. Uñ ait. Nonẽ ur̃m nosse
tempora uł momenta que pat̾ posuit insua potes¬
tate. inquo ostendit qd sciat. s nosse apłis ñ expe¬
diat. ut semꝑincerti de aduentu iũdicis sic cotidie
uiuant. qi alia die uidicandi. Scit gͦ filiꝰ s fibi s ño

Expanded text:
scire non expedit, unde ait: Non est vestrum nosse tempora vel momenta quae Pater posuit in sua potestate . In quo ostendit quod sciat, sed nosse apostolis non expediat, ut semper incerti de adventu judicis, sic quotidie vivant quasi alia die judicandi. Scit ergo filius sibi, sed no
Abbreviated transcription (Latin):
tum ualet aput dm̃ fides ꝓpͥa.¬
usbi tĩ naluit aliena. ut ħõ
intenꝰ iextenꝰ sanatus repen¬
te exurgeret. alioꝵq m̃itis
sua ei relaxarent. errata.

Expanded text:
tum valet apud Deum fides pi tantum valuit aliena: ut homo interius et exterius sanatus repenexsurgeret, aliorumque meritis sua ei relaxarentur errata.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Relictis calũpnia¬
toribus sig̾cat qd̃
post resurrõnem re¬
licfus ee̾t ꝑfidiam
nem iturus ad gͥs¬

Expanded text:
Relictis calumniatoribus significat quod post resurrectionem relicturus esset perfidiam nem iturus ad g
Abbreviated transcription (Latin):
Ierx. hoc ẽ ephot in quo habebant indeihonorẽ am
miserunt. hic ad est sannel scisso pallio de manu saul.
.i regno. milites gentiles ñ scind̾e tumcam x. s sacerdes

Expanded text:
. Hoc est ephod: in quo habebant honorem, Judaei amiserunt. Hic adest Samuel scisso pallio de manibus Saul in regno. Milites gentiles non scindunt tunicam Christi: sacerd
Abbreviated transcription (Latin):
Ad responlum ꝓuocat. ut
ex qualiret ocra̾none ser¬
monis locum accusandi
dito qr p̃idit quicquid
responderet in calump¬
mam uerti.
Et indebitis filium ⁊c̃. Sacerdos int̾rogat filium
dei. iħc respondit filium hominis. ut intelligamꝰ eãd̾
mus in triniuate. s homo uideo. ⁊ dens u homine
sit.

Expanded text:
Ad responsum provocat, ut ex qualibet occasione sermonis locum accusandi dit, quia praevidit quidquid responderet in calumniam verti. coeli. HIERON. Sacerdos interrogat Filium Dei. Jesus respondit filium hominis, ut intelligamus Filiumus in Trinitate, sed homo in Deo, et Deus in homine sit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ierx hec pauꝑtulame
⁊ similes sig̃cat. qͥmit¬
to qd̃ possum. ⁊ desidero
qd̃ nõ possum uobisex¬
planare. ñ qnͣtum. s ex
d̾s. unꝰ quisq quadran¬
tem põt offerre. hec est
tortapams ilenitiro.
que ẽ uoluntas ꝓmpta.
quadrans. qiex tribus

Expanded text:
er. Haec paupercula me et similes signat, qui mitto quod possum et desidero quod non possum vobis explanare. Non quantum, sed ex Deus. Unusquisque quadrantem potest offerre. Haec est torta panis in Levitico, quae est voluntas prompta. Quadrans, quia ex tribus
Abbreviated transcription (Latin):
Seturil x. qui ex manu¬
bno constat ⁊ fcrro i hu
manitate quatenet᷑.i di
uinitate. qua: incidit. po¬
sita ẽ. qr ⁊ si ꝑ patientiam

Expanded text:
stus, qui ex manubrio constat et ferro, id est, humanitate qua tenetur, et divinitate qua incidit. Posita est, quia et si per patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
B. audierat. crẽdoiste a
domino tm̃eos qui uobẽ
paruuł ẽe similes introitu regni celestis ẽẽ dignos

Expanded text:
. Audierat, credo, iste a Domino tantum eos qui volunt parvulis esse similes introitu regni coelestis esse dignos
Abbreviated transcription (Latin):
hic sp̃m sapientie oramus.
nea sanctisicatione nõis in
aliquo discrepemus. s pa¬
tris nomen infiliis. mou¬
b ⁊ uita ostendatur.
ignorare poterit. cum fi¬
lius iudicate uenit. mã¬

Expanded text:
Hic spiritum sapientiae oramus, ne a sanctificatione nominis primus in aliquo discrepemus: sed patris nomen in filiis moribus et vita ostendatur. ignorare poterit, cum Filius judicare venerit.
Abbreviated transcription (Latin):
mͥuidet᷑ hoc sumptum
de ⁊acharia more apłoꝵ
s o sensus tantũ de uet̾i
testamento ꝓferunt.
Scdm lucam duo obiete
noergopilatꝰ. qr nescis in¬
t̾rogat detributis. qran
dierat eũ respondisse. Red¬
dite que sunt cesaris te.¬

Expanded text:
idetur hoc sumptum de Zacharia more apostoso, sensus tantum de Veteri Testamento proferunt.Secundum Lucam duo objecerno ergo Pilatus, quia nescit, interrogat. De tributis: quia audierat eum respondisse: Reddite quae sunt Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
testreoꝵ. In hoc qd̃ pilat᷑
nicħ aliudiͥminis iit̾ro¬
gat. nisi ansie srex iude¬
oꝵ arguinit᷑ impietatis
usder quinec falso inue¬

Expanded text:
eorum . In hoc quod Pilatus nihil aliud criminis interrogat, nisi an sit rex Judaeorum: arguuntur impietatis Judaei, qui nec falso inve
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite tim̃e. Prima subuentio ẽ pelłe timore. Scd̾a
tẽpestatem p̃sentiesue iurtute compescẽ. Nonnr̃r̃
siasscendente dño in nanim cessat uent᷑. qr in quocũ¬
q corde ꝑgrãm sui amoris adẽ. mox unnisa uicioꝵ
⁊ adũsantis mundi. ⁊ malignoꝵ spñũ bella qͥescũt.

Expanded text:
Nolite timere. Prima subventio est pellere timorem; secunda, tempestatem praesentiae suae virtute compescere. Nec mirum si Domino ascendente in navim cessat ventus: quia in quocuue corde per gratiam sui amoris adest, mox universa vitiorum et adversantis mundi et malignorum spirituum bella quiescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ D.Etobsetuabant ⁊̃ Qͥa
discipulos ꝓ babilio̾ excusa¬
uerat ip̃m obseruant. ite
sunsabbato curet trans¬
gͥssionis sinõ curat cru¬
delitatis aut imbetillita¬
no feriandũ ẽe. cum lex

Expanded text:
 Et observabant. Quia discipulos probabiliter excusaverat: ipsum observant, ut si in sabbato curet, transgressionis: si non curet, crudelitatis aut imbecillitano feriandum, cum lex
Abbreviated transcription (Latin):
uerterent᷑. Nlam qi obscure dicta ñ intellecerund io non ie¬
dsderunt ineum. ⁊ lit crutispxerunt. ⁊ sis pꝰresurrõnem mi¬
ratuł t̾riti maioris criminis reatu compuncti sunt. Uuñ
accepta indulgentia ampliori flagrant dilectione. S
i o hs hiꝰ locum ita dixit. pp̃ ea no pot̾at credere. qr
itm dixit ysaias. exretait oculos eoꝵ ut n̾uideant.
ubi aꝑͤte dicit. non ĩo fr̃am excetationem ut eꝗ cõ¬
moniti. ⁊ dolentes se ñ intelligant. conũterent ali

Expanded text:
erunt, ideo non crediderunt in eum, et sic crucifixerunt, et sic post resurrectionem miraculis territi, majoris criminis reatu compuncti sunt. Unde accepta indulgentia ampliori flagrant dilectione. Sed Joannes hunc locum ita dicit: Propterea non poterant credere, quia iterum dixit Isaias: Excaevavit oculos eorum, ut non videant . Ubi aperte dicit non ideo factam excaecationem, ut ea commoniti, et dolentes se non intelligere, converteren
Abbreviated transcription (Latin):
adis aitemptant.
Cumherodianisi militib hero¬
dis sub cesare angusto. qñ descͥp¬
tio facta est toto orbe. factaẽ
ex uidea tributaria his tribui¬
tis p̃positus ẽ herodes antipa¬
tuis filis alienigena. ⁊ ꝓseli¬
tus rex iudeis abaugusto fo¬
ergo seditio inpopulo. aliis
dicentib debere daritribu
manũ legib ñ subiatere
Igit᷑ mittunt pharisei si
possent decipere.
uł sicut cesar exigit imp̃s¬
sionem sue ymaginis. sic
phariseoꝵ. qui p̃ferebant
isticiã traditionii ⁊ obser¬
corpoꝵ ñ tredunt. ⁊ aĩam
putant uit̾ire cũ corꝑib tͤ¬
pitudinẽ fabule fingunt.
que deliramenti arguit eoᷤ
qui resutronem asserunt.
põt aũt fieri ut ingente eo¬
rum hoc aliqũ acciderit.

Expanded text:
us attentant. Cum Herodianis. Id est, militibus Herodis. Sub Caesare Augusto quando descriptio facta est, Judaea facta est tributaria. His tributis praepositus est Herodes Antipatris filius alienigena et proselytus, rex Judaeis ab Augusto coergo seditio in populo, aliis dicentibus debere dari tribumanis legibus subjacere. Mittunt igitur Pharisaei si possent decipere. Sicut Caesar exigit impressionem suae imaginis, sic Pharisaeorum, qui praeferebant justitiam traditionum et obsercorporum non credunt, et animas putant interire cum corporibus, turpitudinem fabulae fingunt, quae deliramenti arguit eos qui resurrectionem asserunt. Potest autem fieri, ut in gente eorum hoc aliquando acciderit.
Abbreviated transcription (Latin):
Leuantes aũ .o. su. ablata nube
lias euanusso qi postqm logis
⁊ ꝓphaꝵ umbra discessit. que
uelamento suo apłos tec̃at.

Expanded text:
Levantes autem oculos, etc. Ablata nube liam evanuisse: quia postquam legis et prophetarum umbra discessit, quae velamento suo apost
Abbreviated transcription (Latin):
ce pagos. Unde paganos appellamꝰ. quos aciuitate dei
alienos. ⁊ quasiubane conusationis usdemus exꝑtes.
populus natonũ paganis ritib relictis dominice pas

Expanded text:
dicitur, unde paganos appellamus eos, quos a civitate Dei alienos, et quasi urbanae conversationis videmus esse expertes. populus nationum, paganis ritibus derelictis, ves
Abbreviated transcription (Latin):
aftr̾e. hic ad est ysaat cũlig¬
nis. ⁊ abraham cũ ariete int̾ uepres herente. hic ad est io¬
seph cum talari tunica lita sangnine. hic adest moyses cũ
mrga ⁊ serpente suspenso inligno. hic botrus inligno por¬
tatus. hic ad est helysens cũ ligno adquerendam securim
q̃ mimo demersa est inatauit adlignũ .i. genꝰ huma¬
nũ. qd̃ aligno netito minferimũ cetidit. ꝑ lignũ cruus¬

Expanded text:
atur . Hic adest Isaac cum lignis, et Abraham cum ariete inter vepres haerente . Hic adest Joseph cum talari tunica lita sanguine . Hic adest Moyses cum virga, et serpente suspenso in ligno . Hic botrus cum ligno portatus . Hic adest Eliseus cum ligno ad quaerendam securim, quae in imo demersa est, et natavit ad lignum , id est, genus humanum, quod ligno vetito in infernum cecidit, per lignum cru
Abbreviated transcription (Latin):
de uirgine de sp̃u sco. d̾s osten¬
dit᷑. sic inqmͣ erat ut p̃siͥtnpta
ẽ. ⁊ ingx diet᷑. sicrit pꝰ ea signis ⁊ prodigus marfestat᷑. ut
hũntus qui ñ credit ñ intelligit. qd̾ uirgo peperit. qd̾

Expanded text:
tenditur. Sic, inquam, erat ut praescripta est et mox dicetur, sicut postea signis et prodigiis manifestatur, ut sed virtus: qui non credit non intelligit quod virgo peperit, q
Abbreviated transcription (Latin):
iacob. ⁊iacobfiliũ mathan.
lucas ioseph filiũ hely. ⁊ he¬
ly filiũ mathat. S mathã
⁊ mathat de ead̾ uxore hesta
nõie singłos genuerũt.
Mathan ꝑsalomonẽ descend̾
cam pͥus duxit. ⁊ relisto uno
mathat qui ꝑ nathan desten¬
dit dedauio. eindem dix ⁊
genuit heli. sic iacob ⁊ he¬
ly fr̃s sunt ut̾ini. Iacebaũ
uxorem heli fr̃is sine lib̃is
defuncti ad suscitandum
semen eius accipiens. genu¬
it ioseph nat᷑a suũ. s scd̾
legem heli filiũ. qd̃ dicit᷑
filiꝰ noie eiꝰ uocari. cui sus¬
eum quẽ genuit ex ruch
ñ elimelech ciusus¬
titat᷑. s obech

Expanded text:
Jacob, et Jacob filium Mathan. Lucas Joseph filium Heli, et Heli filium Mathat, sed Mathan et Mathat de eadem uxore Hesta nomine singulos genuerunt. Mathan qui per Salomonem descendit, eam prius duxit, et relicto uno Mathat qui per Mathan descendit de David, eamdem duxit et genuit Heli, sic Jacob et Heli fratres sunt uterini. Jacob autem uxorem Heli fratris sui sine liberis defuncti, ad suscitandum semen ejus, accipiens, genuit Joseph natura suum, sed secundum legem Heli filium. Quod dicitur filius nomine ejus vocari cui suseum quem genuit ex Ruth, non Elimelech cui suscitatur, sed Obeth
Abbreviated transcription (Latin):
Per hos patres xp̃c uenit
in muidũ. ⁊ omniũ horu̾
inse gerebat offm̃. ⁊ dĩgnũ
ẽ ut ꝑ eand̾ lineam sc̃itatis
ad eum ascendamꝰ. ꝑ quam
ad nos descend̾e dignatusẽ.

Expanded text:
Per hos patres Christus in mundum, et omnium horum in se gerebat officium. Et dignum est ut per eamdem lineam sanctitatis ad eum ascendamus, per quam ad nos descendere est dignatus.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ordinem genealogie x
partim meniorit. partimex
libris dieꝵ. partim ab aiis ⁊
ꝓ auis retinentes sid̾ mordi¬
nemscripserunt¬

Expanded text:
qui ordinem genealogiae Christi partim memoriter, partim ex libris Dierum, partim ab avis et proavis retinentes secundum ordinem scripserun
Abbreviated transcription (Latin):
Donom̃s forsitan militelromani intelligentes ꝓpͥetat᷑ẽ
ebreisermonis ex eo qd̵ dix̾ hely hely. putaunt hely¬
am abeouotari. uł indei solito sibi sermone ũba dñi
dep̃uantes. imbecillitate infamabant eũ. qd̃ helỹe

Expanded text:
Non omnes. Forsitan milites Romani non intelligentes proprietatem Hebraei sermonis, ex eo quod dicitur Eloi, putaverunt Eliam ab eo vocari. Vel Judaei solito sibi sermone verba Domini depravantes, imbecillitatis infamabant eum quod Eliae
Abbreviated transcription (Latin):
Distatores pncat᷑ul per
pu̾catoria uadit loca. mis¬
tice dum incarnat᷑ carñẽ
suscepit. diuuntꝰ iudit
inmari mundi spũales
piscatores ⁊ aliis quid es¬
sent ostendit. quosab et̃¬
no preudit.

Expanded text:
Piscatores. Piscaturus per piscatoria vadit loca. Mystice. Cum incarnatus carnem suscepit, divinitus vidit in mari mundi spirituales piscatores: et aliis quid essent ostendit, quos ab aeterno praevidit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ medium. S ut nox sonu¬
it. mox ũbum ꝑtipit. sicut
ioħs clansus destitit. xp̃e
sapientie dei quoꝵ ioh̾s ĩ
fiñis quib cessañtib solũ
sbum qd̃ meis sonuerat
per se ostenditur.

Expanded text:
est medium, sed ut vox sonuit, mox verbum percipitur: sicut Joannes clausus destitit: Chrissapientiae Dei, quorum Joannes est finis, quibus cessantibus solum verbum, quod in eis sonuerat, per se ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
Continuo ꝑfecta obedier¬
tia ẽ: sua imꝑfecta relinq̃re.
relictis retib. qi ⁊ siposteare¬
sumunt ñ cupiditatẽ ⁊ pro¬
prietatis amore. Inhũdat᷑
forma uolentib sequi Is¬

Expanded text:
Continuo. Perfecta obedientia est sua imperfecta relinquere. Relictis retibus: quia et si postea resumunt, non cupiditate et proprietatis amore. In his datur forma volentibus sequi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aliam mã. In hoc forma
tas uirtutũ ad patriam
ueniant. ⁊ quicecid̾unt
fuge inegiptũ. Situt natus est ut cornirtam repara¬
ret naturam. sic fugit ut fugaces reuotaret. Qd̾ fu

Expanded text:
 viam, etc. In hoc forma tas virtutum ad patriam veniant, et qui ceciderunt Fugit in Aegyptum sicut natus est, ut corruptam reparet naturam. Sic fugit, ut fugaces revocaret. Quod fu
Abbreviated transcription (Latin):
sephus ait. Uircutes angłicas p̃sides qͦndam templi
tunc pant᷑ clamasse mnͣsemius ex his sedibus. qͥs

Expanded text:
s libris, virtutes angelicas, praesides quondam templi, tunc pariter conclamasse: Transeamus ex his sedibus. Q