comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Vtmalus essem uos me coegistis.ITEM POST PAU CA
i autẽ inquit ad nõ nobis creditum gregem etex ortando etincre¬
pando sepius adiaboli laqueis etꝑuerso uoluerimꝰ opere reuocare:
inmites & asperimultorũ oredicemur: sed quã uis hoc amultis quilocũ
libataq custodiant et obseruent : Namsi ꝓculpȩsuȩ quis qualitate
diuinaepotentiae ordo & in effabilis dispositio precepi ut sit in sđo prin
impus obsistere & contramand generis mores ꝑpetratũ facinus dis¬
trictionis & seueritatis possitgladio uindicari ITEMΡΟSTEAUCA¬

Expanded text:
Ut malus essem vos coegistis . Et de aUt malus essem vos coegistis . Et de ai autem a Deo nobis creditum gregem et exhortando et increpando saepius a diaboli laqueis et perverso voluerimus opere revocare, immites et asperi multorum ore dicemur. Sed quamvis hoc a multis, qui locum libataque custodiant et observent. Nam si in aliquo divinae potentiae ordo et ineffabilis dispositio praecipit ut sit in saeculo princimpiis obsistere, et contra humani generis mores perpetratum facinus districtioet severitatis possit gladio vindicare. Sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Imp̃s in quitdñs ꝓsua miscđa humanos miseratus errores: ꝑmor sen
sc̃ĩs simũ nobiscertissimũ p̃buit docum̃tũ : & ꝓoffensione&culpa de¬
linquentib: debereira sci. Ete contra benescaẽ uiuentib: mites & benig¬
nos esse satis congruum & laudabi liter ded arauit: In eo qđ peccato ppłi
delinquentis ut scriptura ꝓpriedicit Iratus nimis. tabulas quas ad nõ
acceperat ad radicemontis confregit. insuꝑ & ipsum facinus populi
delinquentis leuitarũ gladio uindicauit: mitẽ autẽ & benignũ in hoc
fuis se non dubiest : quia ꝓeis saepius dnm̃ dep̃cando rã d ñi suꝑeos ueni¬
entemauertit : & aquibus aliquando lapidari potuit ꝓ eis dnm̃ dep̃ca¬
rinondestint sedecipsedñs in euangło sicdicit: Omis quura scitur fra¬
trisu oreiueridicio : Et hocqualiter in cellrgatur a duerte : Ille in hocdicto
tenetur obnoxius qui nonuitio quod est in homine malũ sed naturȩ
quib: dam maleconuersantib: & a sedurius increpatis a postolus ait :

Expanded text:
umanos miseratus errores per Moysen sanctissimum virum nobis certissimum praebuit documentum, et pro offensione et culpa delinquentibus debere irasci, et e contra bene sancteque viventibus mites et benignos esse satis congruum et laudabiliter declaravit in eo quod pro peccato populi delinquentis, ut Scriptura proprie loquitur, iratus nimis tabulas, quas a Domino acceperat, ad radicem montis confregit; insuper et facinus populi delinquentis Levitarum gladio vindicavit. Mitem autem et benignum in hoc eum fuisse non dubium est, quia, pro eis saepius Dominum deprecando, iram Dei super eos venientem avertit; et a quibus aliquando lapidari potuit, pro eisdem Dimoniis. Sed ipse Dominus in Evangelio sic dicit: Omnis qui irascitur fratri suo reus erit judicio . Et hoc qualiter intelligatur adverte. Ille in hoc dicto tenetur obnoxius, qui non vitio, quod est in homine malum, sed naturae mulum. Propterea et quibusdam male conversantibus, et a se durius increpatis Apostolus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
iceinde & in mundum cetigeritis: Ergo ut intelligam qđ dix adtende qđ fec̃
facto suomihi ex ponit diccũ suũ : dix̃ recedite : Quib dix̃ utiq uistis: aqͥ¬
b: utrecederent dix̃s utiq apeccatorib: & iniquis : quȩro atalib utrũipsere¬
cesserit : in uenio qđ non recesserit : Ergo alit̃ intellexerit nãutiq priorfa¬
cerẽ qđ p̃cepit : Rccessit corde obiur gauit atq arguit : continendose a con¬
sensu ñ tetigit in mundũ : Obiurgando aut̃ exut li in conspectudr̃ c̃uineq sua
tis. quantũ potestis imꝓbate : utcorderecedatis & redar guite : utex eatis inde &
nolitecorsentire : utinmundũ tangatis ITEM INEPISTOLA ADUIN¬

Expanded text:
ite inde, et immundum ne tetigeritis. Ego ut intelligam quod dixit, attendo quod fecit. Facto suo mihi exponit dictum suum. Dixit, Recedite. Quibus dixit? Utique justis. A quibus ut recederent, dixit? Utique a peccatoribus et iniquis. Quaero, a talibus utrum ipse recesserit? Invenio quod non recesserit. Ergo aliter intellexit. Nam utique prior faceret quod praecepit. Recessit corde, objurgavit atque arguit. Continendo se a consensu non tetigit immundum: objurgando autem exiit liber in conspectu Dei; cui neque sua tis, quantum potestis, improbate, ut corde recedatis, et redarguite, ut exeatis inde, et nolite consentire, ut immundum non tangatis. C. V. Paci
Abbreviated transcription (Latin):
corum: & ꝓfunda paupertcis corum habundaurt inidiuitus sim¬
et communionem ministritionis quȩfit inscõs: Etnon quomo¬
do spenruimus sed scipsos trae diderunt primumdño & nobis ꝑ
uoluntatemdĩ. ad dep̃candum titum : ut quomodo cepitsie & con¬
sũm exinuos &icm gnatiamis ttm: Sed quomodo semꝑ ha¬
bundatis i nomnibus fide et uerbo & scientia & omni studio
eteã queex nobis est inuos caritate : ut et in hacgratia habundo¬
tis : Nonsecundum imperium dico : sed ꝓpter aliorum studiũ

Expanded text:
eorum et profunda paupertas eorum abundauit in diuitiis simeorum et profunda paupertas eorum abundauit in diuitiis simet communionem ministrationis quae fit in sanctos, et non quomodo sperauimus, sed se ipsos tradiderunt primum domino et nobis per uoluntatem dei ad deprecandum Titum, ut quomodo coepit, sic et consummet in uos etiam gratiam istam. sed quomodo semper abundatis in omnibus fide et uerbo et scientia et omni studio et ea quae ex nobis est in uos caritate, ut et in hac gratia abundetis. non secundum imperium dico, sed propter aliorum studiu
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃is quiomnia sua uenent ꝗ ditaidis tribuerent. & hiero solimis
habitabant in scẽ communione uitae: Nondicentes aliquid
ob ꝓprium quibus erantom̃a communia etanima et corunum
indm : ab eades is gentium neces saria conferripcepit echorta¬
tur: indeest aluid adromanos : Nunc in quid ꝑgam hirłm
miniis trere sc̃ĩs : Placuigenĩmacedoniae & achauiȩ. comiu¬
nionem aliquam facere in pauperes scõrum qui sunt hie¬
rusalem: Placuit enimillis et debitores eorũ sunt : Dienim
spiritailibus eorũ cõmunicauerunt gentes: debentetin car nali¬
bus ministrare eis : Hoc simile est illi qđ ait ad corinthios : Sinos
uobis spiritalia seminauimus magnum est siur̃a carnalia me¬
tamus: Item a dcorinthios insecunda : Notam autem inquĩd
uobis facimus fr̃s graetiam dĩ quȩd a ta est in ecdesis macedoni¬
Ae : qui a inmulta tribulationȩ ꝓbationis habundantia gaudu

Expanded text:
sanctis qui omnia sua uendita distribuerant et Hierosolymis sanctis qui omnia sua uendita distribuerant et Hierosolymis habitabant in sancta communione uitae, non dicentes aliquid proprium, quibus erant omnia communia, et anima et cor unum in deum, ab ecclesiis gentium necessaria conferri praecipit et hortatur. inde est illud ad Romanos. nunc, inquit, pergam Hierusalem ministrare sanctis. placuit enim Macedoniae et Achaiae communionem aliquam facere in pauperes sanctorum, qui sunt Hierin spiritalibus eorum communicaverunt gentes, debent et carnalibus ministrare eis. hoc simile est illi, quod ait ad Corinthios: si nos uobis spiritalia seminauimus, magnum est, si uestra carnalia metamus? item ad Corinthios in secunda, notam autem, inquit, uobis facimus, fratres, gratiam dei quae data est in ecclesiis Macedoniae, quia in multa tribulatione probationis abundantia gaudii
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat: Quis militat suis stipendiis umquam: Quis plantat
uineam et defructueius nonedit : Quis pascit gregem. et delac:¬
tegregis non ꝑcipit: Fecit ita securum castum euangelista.
non ad hoc eu angelitantem utuender& euangeliũ. sed tamen hu¬
icui ta enecessaria suis sibi ex hiberemanib: nonualentem : ut in¬
telli geret quod necessarium sibi sumebat abeis quibus tam quã
ꝓuintialib: militabat: Etquos tamqua uine aȩculturã exercebat.
ueltam quam gregem pascebat : non es sȩmendicitatem. sed potes¬
tatem: Propter hasigitur uł occupationes seruorumdĩ. uł in¬
&iams a luberrime hortatur : Exceptaenim illa potestate
qua sedicit ipse nonusum. cuitam̃ seruiendum eẽ afidelibus p̃¬
cepitdicens: Cõmuniaet qui catheziztatur uerbum. ei quise
cathetizat in onib: bonis: Excep taergo hacpotestate quam
uerbi p̃dicatores habercineos quib p̃dicant sepetestatur: &iã

Expanded text:
dixerat: quis militat suis stipendiis umquam? quis plantat dixerat: quis militat suis stipendiis umquam? quis plantat uineam et de fructu eius non edit? quis pascit gregem et de lacte gregis non percipit? fecit ita securum castum euangelistam non ad hoc euangelizantem, ut uenderet euangelium, sed tamen huic uitae necessaria suis sibi exhibere manibus non ualentem, ut intellegeret, quod necessarium sibi sumebat ab eis, quibus tamquam prouincialibus militabat et quos tamquam uineam cultura exercebat uel tamquam gregem pascebat, non esse mendicitatem, sed potestatem. Propter has igitur uel occupationes seruorum dei uel inetiam saluberrime hortatur. excepta enim illa potestate, qua se dicit ipse non usum, cui tamen seruiendum esse a fidelibus praecipit dicens: communicet qui catechizatur uerbum ei qui se catechizat in omnibus bonis, excepta ergo hac potestate, quam uerbi praedicatores habere in eos, quibus praedicant, saepe testatur, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uangelium minis trebat sillique sibinegocia que reret. quib
amim eeius implicarecur intentio : Aliud estenĩcorporela¬
borere animo liberos sicut opifex si non sit fricudulentus etaa¬
uarus & priuaͣ rei auidus: aliud autem ipsũ animũ occupare
curis colligendȩ sinctorporis labore pecumae. sicut sunt uł ne¬
goticitores ił ꝓcure tores uł conductores. Euroe enĩ p̃sunt ni
manib: opertentur : Ideoq ipsũ animũ suum occupant haben
disollictudine .  Timotheumergo nȩintalia icider&. qui a ꝑ
infirmitatem corporis manibus opcraeri nom potentt Sic
exhortatur & mon& etconsolatur. Labore in quĩd. sicut
bonus miles xp̃iihũ : Nemomili acẽt tans dõ implicatsene
gotus secularibus: uteiplaceat cuis e p̃ bauit : Nam qui in ago¬
ne contendit : non coronatur nisi legitime aertauerit : Hic
neille angustias pateretur dicens. Fodere non possum. mendi¬
care confundor : adiunx̃Laborantẽ agricolam primũ
oportec defructibus ꝑcipere : Secundum id qđ ad corinthios

Expanded text:
uangelium ministrabat, aliqua sibi negotia quaereret, quibus animi eius inplicaretur intentio — aliud est enim corpore laborare animo libero, sicut opifex, si non sit fraudulentus et auarus et priuatae rei auidus; aliud autem ipsum animum occupare curis colligendae sine corporis labore pecuniae, sicut sunt uel negotiatores uel procuratores uel conductores; cura enim praesunt, non manibus operantur ideoqdi sollicitudine: Timotheum ergo, ne in talia incideret, quia per infirmitatem corporis manibus operari non poterat, sic exhortatur, monet et consolatur: Labora, inquit, sicut bonus miles Christi Jesu. Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut placeat cui se probauit. nam qui in agone contendit, non coronatur nisi legitime certauerit. hic ne ille angustias pateretur dicens: fodere non possum, mendicare confundor, adiunxit: laborantem agricolam primum oportet de fructibus percipere, secundum id, quod ad Corinthios
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Nusq ad eo ꝓgredieris. Tenebras q̃ris:
latebras q̃ris: turpitudinẽ ñ ꝓfiteris. S¬
⁊ qͥ ñ habent uxores . ⁊ sunt quasi mere¬
tricũ licentsꝰ amatores. Ideo dixi quasi:
quia ⁊ ipsi dapnãt᷑. si iã sũt fideles Pu¬
to quia ⁊ adolescens ñctũ habens uxorẽ
si diligat meretricẽ. ñ facit eã habitare
c̃ sorore sua. ñ eã facit habitare c̃matre
ne ĩ uiriã snciat huiuane pudiciti e
ie ostenclat checꝰ sanouins sui. Se
decꝰ sanguinis cui: facis habitare inicorde
tuo dilectionẽ meretricis. c̃ dilectone dĩ
ofsendis decꝰ sangunis xp̃i : Amate dm̃. Hli
meliꝰ ferro ⁊ eramento. Amatis plꝰ arirũ: qͥa
meliꝰ argento. amatis płꝰ lapides p̾ciosos.
quia ⁊ auri p̃ciũ suꝑant. Amatis ꝑostrems¬
ħa istã lucẽ: quã dimittẽ formidat om̃is

Expanded text:
tua. Non usque adeo progrederis. Tenebras quaeris, tua. Non usque adeo progrederis. Tenebras quaeris, latebras quaeris, turpitudinem non profiteris. S non habent uxores, sunt quasi meretricum licentius amatores. Ideo dixi, quasi, quia et ipsi damnantur, si jam sunt fideles; puto quia et adolescens nondum habens uxorem, si diligat meretricem, non eam facit habitare cum sorore sua, non eam facit habitare cum matre sua, ne injuriam faciat humanae pudicitiae, ne offendat decus sanguinis sui. Si decus sanguinis tui; facis habitare in corde tuo dilectionem meretricis cum dilectione Dei, et offendis decus sanguinis Christi? CAPUT V. 5. melius est ferro et aeramento: amatis plus aurum, quia melius est argento: amatis plus lapides pretiosos, quia et auri pretium superant: amatis postremo istam lucem, quam dimittere f
Abbreviated transcription (Latin):
ret ꝓrsꝰ: ꝓrsus obsecꝰ uos fr̾s mei. Eoce ponamꝰ
qł ñ est: ꝓmisisse dm talib inpunitatẽ.⁊
Cixisse. Qui talla feci̾at: miserebor eoꝵ ñ eos
cãpno. Faciamꝰ dixisse dm̃ hoc : etiã ꝓmissa ipu¬
erĩ tres dilectiones c̃memoraui. De tͥb̾ me
qo dñs daret dicturũ eẽ ꝓmisi: de kcita
humana. de illicita humana: de illa excel¬
lenti atq auuina. Int̾rogeniꝰ diuina
caritatẽ :⁊ ponamꝰ ante illa auas huma¬
nas caritates. ⁊ dicamꝰ ei. Ecce lictta carl¬
tas humana. qua iyxor diligr̃. ⁊ filis aliey¬
necessitudines scłares. Ecce alia illicita. qͣ
diligitur meretrix. qua diligit᷑ ancilla ali¬
missa. qua diligit᷑ uxor aliena. Que aut̃
sũt caritates. Cũ qua istar̾ uis manere.
Qui eligit manere c̃ illa humana licita:
sibi dicat ambas habeo. Si ambas habes:
ne caritati Puto enĩ quia si homo ꝯui¬
gatꝰ es. ⁊ diligas meretͥcẽ. ñ mittis mere¬
tricẽ indomũ tuã. ut habitet c̃matͦna

Expanded text:
 prorsus obsecro vos, fratres mei: ecce ponamus, quod non est, promisisse Deum talibus impunitatem, et dixisse, Qui talia fecerint, miserebor eorum, non eos damnabo. Faciamus hoc dixisse Deum. Etiam promissa impuenim tres dilectiones commemoravi: de tribus me, quod Dominus daret, dicturum esse promisi; de licita humana, de illicita humana, de illa excellenti atque divina. Interrogemus divinam charitatem, et ponamus ante illam duas humanas charitates, et dicamus ei: Ecce licita charitas humana, qua uxor diligitur, et filiae aliaenecessitudines saeculares: ecce alia illicita, qua diligitur meretrix, qua diligitur ancilla alimissa, qua diligitur uxor aliena. Duae ante te sunt charitates; cum qua istarum vis manere? Qui eligit manere cum illa humana licita, sibi dicat, Ambas habeo. Si ambas habes nae charitati. Puto enim, quia si homo conjugatus sis, et diligas meretricem, non mittis meretricem in domum tuam, ut habitet cum matrona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituit tibi ante ocłos pugnã suã: ne timeres
cdes moueri cc̃upiscentiã in m̃bris tuis. cui tu
ñ c̃sentires: tm̃ c̃ eã morieri uides. forsitan
de te desꝑares.⁊ dice̾s. si ad dm̃ ꝑtinerent: si tu¬
ñ moueres. Hide apłm pugnantẽ: . no¬
li te facere desꝑantẽ. Nideo aliã legem
inquit ĩm̃bris meis: repugnantẽ legi m̃tis meȩ.
Et qͥa nolo ut repugnet: caro enĩ mea. ẽ. egoᷤ
ꝙe sũ. pars mea ẽ. nũqd̃ uolo ago. s qd̾ odi
malũ hoc ago. quia c̃cupisco. Qd̃ gͦ boñ ago:¬
quia c̃cupiscentie male ñ cõsentio. Ago bonũ.
⁊ ñ ꝑficio boñ. Et c̃cupiscentia hostis mea agit
ꝑficio boñ ago boñ: ẽ male c̃cupiscentie ñ
cõsẽtio: s ñ ꝑficio boñ. tit oĩno ñ c̃cupiscã.
hit ad malũ. Et in isto bello e̾: tota uita sc̃oꝵ.
Iã quid dicã de ĩmũdis. qͥ nec pugnant.
subiugati ꝑt̾huntͦ: nec ꝑt̾hunt᷑. qͥa libẽtꝰ¬

Expanded text:
uam, ne timeres deres moveri concupiscentiam in membris tuis, cui tu non consentires; tamen cum eam moveri videres, forsitan de te desperares et diceres: Si ad Deum pertinerem, sic non moverer. Vide Apostolum pugnantem, et noli te facere desperantem. Video aliam legem, inquit, in membris meis repugnantem legi mentis meae. Et quia nolo ut repugnet: caro enim mea est, ego ipse sum, pars mea est: Non quod volo ago; sed quod odi malum, hoc ago; quia concupisco. CAPUT VII. Quia concupiscentiae malae non consentio: Ago bonum, et non perficio bonum: et concupiscentia hostis mea agit perficio bonum? Ago bonum, cum malae concupiscentiae non consehit ad malum. Et in isto bello est tota vita sanctorum. Jam quid dicam de immundis, qui nec pugnant? Subjugati
Abbreviated transcription (Latin):
magna dĩ dona sine illa nicħ ꝓde̾e. Nbi au-¬
tẽ ip̃a ẽ. sola ẽẽ ñ potest. Et nos gͦ ur̃e cari¬
tati. sermonẽ de caritate reddamꝰ. Raritas
alia ẽ diuina: alia e̾ humana. Alia ẽ hũ¬
mana licita: alia illicita. De his gͦ tb Rari¬
tatib uł dilectionibꝰ: duo enĩ noĩa h̃nt
nauerit. dicã. hec gͦ pͥma e̾. distͥbutio mea.
qd̃ dixi aliã humanã. aliã diuinã ẽẽ ca¬
ritatẽ. Cadẽq humanã: in duo distribui. qd̾
alia sit licita. alia illicita. Priꝰ gͦ loquor de
humana licita q̃ ñ rep̾hendr. de uide de hu-
Illicita: qua meretͥr. uel uror aliena. Inforo
enĩ ⁊ plateis: magis licita caritas culigit᷑. qũ
meretx. Indomo dĩ. intẽplo dĩ. ĩciuitate xp̾i

Expanded text:
magna Dei dona, sine illa nihil prodesse. Ubi autem ipsa est, sola esse non potest. Et nos ergo vestrae Charitati sermonem de charitate reddamus. Charitas alia est divina, alia humana: alia est humana licita, alia illicita. De his ergo tribus charitatibus vel dilectionibus; duo enim nomina habet go prima est distributio mea, quod dixi, aliam humanam, aliam divinam esse charitatem: eamdemque humanam in duo distribui, quod alia sit licita, alia illicita. Prius ergo loquor de humana licita, quae non reprehenditur: deinde de humaillicita, qua meretrix vel uxor aliena. In foro enim et plateis magis licita charitas diligitur quam meretrix: in domo Dei, in templo Dei, in civitate Chri
Abbreviated transcription (Latin):
nete istũ modũ. Mente seruite legi d̃r
carne aũt legi pecc̾i. s ex necessitate. Quia c̃¬
cupiscitis: ñ quia c̃sentitis. Aliqͣndo ista
c̃cupiscẽtia sic̃ ĩsidiat᷑ sc̃is. ut faciat dormiẽ¬
tib qd̾ ñ potest ugilãtib. Inde om̃s adcla¬
mastis. ñ qͥa om̃s agnouistis. pudet hic ĩ¬
morari. s ñ pigeat inde dm deprecari.

Expanded text:
um: mente servite legi Dei, carne autem legi peccati; sed ex necessitate, quia concupiscitis, non quia consentitis. Aliquando ista concupiscentia sic insidiatur sanctis, ut faciat dormientibus quod non potest vigilantibus. Unde omnes acclamastis, nisi quia omnes agnovistis? Pudet hic immorari sed non pigeat inde Deum precari.
Abbreviated transcription (Latin):
timioniũ de scͥpt᷑a dedit. qđ scͥptũ est. Ert̃ duo
in carne una. Bictũ ẽ enĩ hoc diuinitꝰ. s de uiro
⁊ uxore. ubi licet. ubi cõcessũ est. ubi honestũ :
ñ ubi tͦpe. ñ ubi illicitũ. ñ ubi om̃i ratione
dãpnabłe. Sic̃ aut̃ una fit caro. ĩꝑmixtione lici¬
ta uiri ⁊ uyoris: sic una fit caro inꝑmixtione
illicita meretͥcis. ⁊ amatoris. Cũ gͦ una fit caro
illud te t̾reat. illud exhorreat qđ addidit.

Expanded text:
de Scriptura dedit quod scriptum est, Erunt duo in carne una . Dictum est enim hoc divinitus: sed de viro et uxore ubi licet, ubi concessum est, ubi honestum est; non ubi turpe, non ubi illicitum, non ubi omni ratione damnabile. Sicut autem una fit caro in permixtione licita viri et uxoris: sic una fit caro in permixtione illicita meretricis et amatoris. Cum ergo una fit caro, illud te terreat, illud exhorreat quod addidit,
Abbreviated transcription (Latin):
amantẽ ꝑduc̃. licitã gͦ caritatẽ habete. hui¬
na ẽ. s ut dixa licita ẽ. N solũ ͣ iͭta licita e̾.
cõcedat᷑: s ita licita ẽ. ut si defuerit rep̾hen¬
dat᷑. Liceat uob̃ humana caritate diliger
quiges: diligere filios. diligẽ amicos ur̃os:d¬
gere ciues ur̃os. Om̾ia enĩ ista nõia hñt.i¬
cessitat luncłm. ⁊ glutẽ qͦdã mͦ caritatis :
uidetis istã caritatẽ. ẽẽ. posse impioꝵ: id. est
delitate efferat᷑: ut perdat etiã humane
dilectionis affectũ. ⁊ ñ amet filios suos.
ñ amet ꝯiugẽ suã. nec int̾ hoĩes nuusan
s dãpnandus ẽ qui ñ amat filios. Adhuc enĩ
uideat c̃quibꝰ esse debet eiꝰ dilectio ista ꝯmunis.
Amãt filios ⁊ fere. Amãt filios aspides. amãt fi¬
lios tigdes. amãt filios leones. Nulla enĩ bestia:
q̃ ñ filiis siuis blande murm᷑et. Nã c̃ t̾reat hoĩes:
paruulos fouet. Fremet leo insiluis: ut nemo tͣns¬
eat Intͥt inspelũcã. tibi ht filios suos. om̃ẽ rabiẽ

Expanded text:
tem habete: humana est; sed, ut dixi, licita est. Non solum autem ita licita est, ut concedatur: sed ita licita, ut si defuerit, reprehendatur. Liceat vobis humana charitate diligere conjuges, diligere filios, diligere amicos vestros, diligere cives vestros. Omnia enim ista nomina hculum, et gluten quodam modo charitatis. Sed videtis istam charitatem esse posse et impiorum, id est, li quisque crudelitate effertur, ut perdat etiam humanum dilectionis affectum, et non amet filios suos, et non amet conjugem suam; nec inter homines numeransed damnandus est qui non amat filios. Adhuc enim videat cum quibus debet ei esse dilectio ista communis. Amant filios et ferae: amant filios aspides, amant filios tigrides, amant filios leones. Nulla enim bestia est, quae non filiis suis blande immurmuret. Nam cum terreat homines, parvulos fovet. Fremit leo in silvis, ut nemo transeat: intrat in speluncam, ubi habet filios suos, omnem rabiem
Abbreviated transcription (Latin):
inuctoria. Ubi e̾ mor̾ uictoria tua Sox
cũphantiũ. Hbi e̾ mors aculeus tuus: Acu¬
leus mortis ẽ pecc̾m: cuiꝰ c̃pũctione facta
est mors. peccm quasi scorpiꝰ ẽ. Pupug̃ nos:
mortui sumꝰ. S qͣndo dr. ubi ẽ mors acu¬
delictũ: Qͦmͦ hoc Qiuia fuit ante legẽ ho peccator
Bata lege atq tͣnsgressa: factꝰ e̾ ⁊ p̾uaricator.
Pecc̾o tenebãt᷑ hõies rei Lege data plus p̾ua-¬
Nbi habudauit delictũ: suꝑhabũdauit
boraret inhoc bello ct̃ra hostẽ ⁊ dicẽt. Hi¬

Expanded text:
io tua? Vox triumphantium. Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum: cujus punctione facta est mors. Peccatum quasi scorpius est: pupugit nos, et mortui sumus. Sed quando dicitur, Ubi est, mors, acudelictum. Quomodo hoc? Quia fuit ante Legem homo peccator; data Lege atque transgressa, factus est et praevaricator. Peccato tenebantur homines rei: Lege data, plus praevUbi abundavit peccatum, superabundavit boraret in hoc bello contra hostem, et diceret: Vi
Abbreviated transcription (Latin):
Ectio diuina q̃ de apłi pauli epła recihoc a¬
tata est quociẽscq legit᷑. cum̃dũ est ne male ĩ¬
Ubi gͦ audierint apłm dicentẽ. ñ enĩ qd̃ uolo
facio bosi. s qd̃ odi malũ hoc ago: agũt malũ.
Et quasi displicentes sibi quia agunt malũ. pu
hoĩes male sũtes salubrẽ cibũ : uertãt ĩuenenũ.
Sit gͦ intẽdat caritas ur̃a. donec qd̃ dñs donauĩt.
dicã uob̃. Et ubi forte laborare uid̾i̾tis. in difficul¬
tate alicꝰ obscuritatis : adiuuetis me affectu
re: uitã lusti inisto corꝑe. adhuc bellũ ẽẽ. ñdũ
tũphũ. huiꝰ aut̃ belli qͣndo erit tũphꝰ. Iõ apł¬

Expanded text:
ectio divina quae de apostoli Pauli Epistola recitata est, quotiescumque legitur, timendum est ne male inUbi ergo audierint Apostolum dicentem, Non enim quod volo, facio bonum; sed quod odi malum, hoc ago; agunt malum, et quasi displicentes sibi quia agunt malum, puthomines male sumentes salubrem cibum vertant in venenum. Sit ergo intenta Charitas vestra, donec quod Dominus donaverit, dicam vobis: ut ubi me forte laborare videritis in difficultate alicujus obscuritatis, adjuvetis me affectu re, vitam justi in isto corpore adhuc bellum esse, nondum triumphum. Hujus autem belli aliquando erit triumphus. Ideo Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cont᷑ te : Ego de loco suꝑiori moneo. Dico: p̃¬
dico. qͥd gͦ fut᷑um sit mali ebriosis: ante dũtio.
N ẽ. qd̾ dicas. ñ audiui. ñ est qd̃ dicas. exiq̃ os
animã meã. de manu illiꝰ qui in tacuit.
S laboras. quia tͥ ualidũ adu̾sarct̃. mala
cõsuetudine ip̃e fecisti. ñ laborasti. ut nułͥ-¬
res eũ: labora: ut iuncas eũ. Et si minꝰ ido¬
neus es adu̾sꝰ eũt roga dm̃. Tñ si te ñ uicerit
qũãuis ip̃a tua mala cõsuetudo lactata sit
tecũ : si te ñ uici̾t: fecisti qd̃ ait apłs pau¬
lus. ccupiscẽtias carnis ñ ꝑfeci̾tis. Facta ẽ c̃cu¬
piscentia titillando: s ñ ẽ ꝑfecta optando.

Expanded text:
non contra te? Ego de loco superiore moneo, dico, prnon contra te? Ego de loco superiore moneo, dico, praedico: quid mali futurum sit ebriosis, ante denuntio. Non est quod dicas, Non audivi: non est quod dicas, Exigit Deus animam meam de manu illius, qui mihi tacuit. Sed laboras, quia tibi validum adversarium mala consuetudine ipse fecisti. Non laborasti, ut nutrires eum: labora, ut vincas eum. Et si minus idoneus es adversus eum, roga Deum. Tamen si te non vicerit, quamvis ipsa tua mala consuetudo luctata sit tecum, si te non vicerit, fecisti quod ait apostolus Paulus, Concupiscentias carnis ne perfeceritis. Facta est concupiscentia titillando; sed non est perfecta potando.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi abditũ e̾. neq ebriosi. ⁊ cet̾a. regñ dei
possidebũt. Audiit ⁊ timuit. B abtizat᷑ ÷
dimissa sũt illi om̃ia. qͥb in ebriatꝰ est. Restat
adu̾saria c̃suetudo. G habet ẽ qua ꝑugnet
renatꝰ. Pret̾ica eiꝰ uitia: om̃ia dimissa su̾it
ei. Obseruet. uigilet. pugnet. ne aliquãdo
in ebriet᷑. Surg̃ gͦ illa c̾cupiscẽtia potãdi:ti¬
cillat animũ Ingerit faucib siccitatẽ: in si¬
diat᷑ sensib. Sult etiã ip̃m si pocest fieri pe¬
netͣre murũ: ad ire ad inculsũ. trah̾e captuiũ.
Pugna: repugnãt. Osi ⁊ ip̃a ñ eẽt. si c̃suetu¬
bona c̃su¬
etridine moriet᷑. Tu tau¬
cũ noli ei
satisface̾. noli eã cedendo saciare. s resistẽdo
necare. Tam̃ quã dui ẽ hostis est Si ei ñ cõsẽtias.
et nũquã in ebrieris. minor ⁊ minor erit coti¬
die. Nã sũt illiꝰ subiectio tua. Si enĩ ei cesseris.
⁊ inebriatꝰ sueris: das ei iures. Nqͥd c̃tra me. ⁊

Expanded text:
etc., regnum Dei possidebunt . Audivit, et timuit. Baptizatus est, dimissa sunt illi omnia quibus inebriatus est: restat adversaria consuetudo. Ergo habet cum qua pugnet renatus. Praeterita ejus vitia omnia dimissa sunt ei: observet, vigilet, pugnet, ne aliquando inebrietur. Surgit ergo illa concupiscentia potandi, titillat animum, ingerit faucibus siccitatem, insidiatur sensibus: vult etiam ipsum, si potest fieri, penetrare murum, adire inclusum, trahere captivum. Pugnat, repugna. O si et ipsa non esset! Si consuetubona consuetudine morietur: tu tantum noli ei satisfacere, noli eam cedendo satiare, sed resistendo necare. Tamen quamdiu est, hostis est. Si ei non consentias, et nunquam inebrieris, minor et minor erit quotidie. Nam sunt vires illius subjectio tua. Si enim ei cesseris, et inebriatus fueris, das ei vires. Numquid contra me, et
Abbreviated transcription (Latin):
aduidendũ. Et quia senser̾t pudendt̃: curau̾ũt
tegendũ. Cõsuert̃ inquit folia ficulnea. ⁊ fe¬
cerunt sibi succintoria. qd texert̃: ibi senserĩ.
Ecce unde trahicur originale pecc̾m. Ecce ũ¬
de nemo nascit᷑ sine pecc̾o. Ecce ꝓpt̾ qd̃ dñs
ñ sic cõcipi uoluit. quẽ uirgo concepit. Sol¬
uit illud. qͥ uenit sñ illo. Soluit illud: qͥ ñ ue¬
nit ex illo. Snde unꝰ ⁊ unꝰ. unꝰ ad mortẽ: ruiꝰ
aduittã. ho pͥmꝰ ad mortẽ: hõ sedꝰ aduitã. S
qr̾ admortẽ. ille ho: quia cantũ homo. Er ad

Expanded text:
ad videndum: et quia senserunt pudendum, curaverunt ad videndum: et quia senserunt pudendum, curaverunt tegendum. Consuerunt, inquit, folia ficulnea, et fecerunt sibi succinctoria . Quod texerunt, ibi senserunt. Ecce unde trahitur originale peccatum, ecce unde nemo nascitur sine peccato. Ecce propter quod Dominus non sic concipi voluit, quem virgo concepit. Solvit illud, qui venit sine illo: solvit illud, qui non venit ex illo. Unde unus et unus: unus ad mortem, unus ad vitam. Homo primus ad mortem, homo secundus ad vitam. Sed quare ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
est ista lex: qͣndo tͣnͣsgressa e̾ pͥma lex. cc̃ nata e̾
Iꝗͣ ista lex: qͣndo ꝯtẽpta ⁊ tͣnsgressa e̾ pͥma lex.
Que ẽ pͥma lex: quã inꝑadiso accepit homo.¬
Nne nudi erant. ⁊ ñ confundebant᷑ : quare nu¬
di erant ⁊ ñ cõfundebant᷑. nͥ qͥa ñ dũ erat
lex ĩm̃bris repugnãs legi m̃tis: Fecit hõ peccatũ
prinendũ: ⁊ inuenit motũ pridendũ. M anduca¬
tir̃tnt cont᷑ int̾ dietũ: ⁊ aꝑti sr̃it ocłi eoꝵ. Quio
enĩ: pͥus inꝑadiso clausis. ł cecis ocłis oberrabãt:
Absit. Nã unde adã noi̾a ĩposuit uolatilib
⁊ bestiis. qndo ad eũ cuncta animalia addue¬
ta stint: Etrib nõia ĩponebat. si ñ uidebat:
Deinde dictm ẽ. Uidit mulier ligñ: quia plac:
ocłis ad uidendũ. G ocłos aꝑtos habebãt:: nudi
erant. ⁊ ñ cõfundebant᷑. Aꝑti st̃ aut̃ ocłi eoꝵ.
ad aliquid qd̃ ñꝙͣ senserãt. qd̾ ĩmotu sui corꝑis
ñꝙͣ expau̾ant. Aꝑti sunt ocłi adintuendũ: no

Expanded text:
ma lex. Tunc nata est, inquam, ista lex, quando contempta et transgressa est prima lex. Quae est prima lex? Quam in paradiso accepit homo. Nonne nudi erant, et non confundebantur? Quare nudi erant, et non confundebantur, nisi quia nondum erat lex in membris repugnans legi mentis? Fecit homo factum puniendum, et invenit motum pudendum. Manducaverunt contra interdictum, et aperti sunt oculi eorum. Quid enim? prius in paradiso clausis vel caecis oculis oberrabant? Absit. Nam Adam unde nomina imposuit volatilibus et bestiis, quando ad eum cuncta animalia adducta sunt ? Quibus nomina imponebat, si non videbat? Deinde dictum est, Vidit mulier lignum, quia placeret oculis ad videndum. Ergo oculos apertos habebant; et nudi erant, et non confundebantur. Aperti sunt autem oculi eorum ad aliquid quod nunquam senserant, quod in motu sui corporis nunquam expaverant. Aperti sunt oculi ad intuendum, non
Abbreviated transcription (Latin):
Dicimꝰ gͦ. qͣndoq dicimꝰ. Et ip̃m quãdeq ñ erit
lõge. Nõ enĩ tantũ remanet scło: quãtũ iã ex¬
emplũ eꝰ. hoc gͦ tc̃ dicimꝰ. Mͦ arit̃ in isto bello
ne male intelligẽtib lectio ista tuba sit hostiꝰ
ñ nr̃a: ũde ille incitet᷑. ñ unde uocat᷑: Ad¬
u̾tite obsecꝰ fres mei. ⁊ qͥ c̾tatis c̾tate. siui enĩ
ñdũ c̾tatis: ñ estis intellecturi q̃ dico. Qui iã
c̃tatis: intellecturi estis. Sox mea ĩ aꝑto: ur̃a
erit insilentio pͥus illud recolite. qd̾ scͥpsit ad
galatas: unde hoc bene possit exponi An eiã
fidelibꝰ loquens: baptizatis loquens: qͥb utiq
Eis tm̃ loquẽs: s pugnãtib loquens ait dico

Expanded text:
erit longe. Non enim tantum remanet de saeculo, quantum jam exemptum est. Hoc igitur tunc dicemus. Modo autem in isto bello, ne male intelligentibus lectio ista tuba sit hostis, non nostra, unde ille incitetur, non unde vincatur; advertite, obsecro, fratres mei, et qui certatis certate. Qui enim nondum certatis, non estis intellecturi quod dico: qui jam certatis, intellecturi estis. Vox mea in aperto, vestra erit in silentio. Prius illud recolite quod scripsit ad Galatas, unde hoc bene possit exponi. Ait enim, fidelibus loquens, baptizatis loquens, quibus utique his tamen loquens, sed pugnantibus loquens
Abbreviated transcription (Latin):
quia ip̃a c̃cupiscentia. c̃ qua natisumꝰ finiri
ñ potest. quã du uiuimꝰ. socidie inmui potest:
finiri ñ potest. ꝑ illã dictũ est: hoc nr̃m mortis
corpꝰ. Be ip̃a dic̾it apl. Cũ delector enĩ legi dei
scd̾m inti̾orẽ hoĩem. iudeo aũt aliã legẽm in

Expanded text:
quia ipsa concupiscentia, cum qua nati sumus, finiri non potest quamdiu vivimus: quotidie minui potest, finiri non potest. Per illam dictum est hoc nostrum mortis corpus. De ipsa dicit Apostolus: Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem. Video autem aliam legem
Abbreviated transcription (Latin):
memꝰ. Nuiamꝰ bene: mũdũ ꝯtẽpnamꝰ. Nichil
nob̾ sic om̃e qd̃ tͥͣnsit. Rep̾hensuri st̃ nosqͣndo
sic iuuterimꝰ. quidã dilectores n̾ri. hõies scłares.
amances t̾ram. sapientes puluem: nicħ de ce-¬
lo ducentes: aures lib̾as. corde. nare. carpentes.
Rep̃hensuri sunt nos ꝓculdubio. atq dict᷑
si iuderint ista humana. ista t̾rena ꝯtẽpuere.
Quid ꝑalris. quid insanis: Turba illa est con¬
tradicens. ne cecꝰ clamet. Et aliqnͣti xp̃iani st̾:

Expanded text:
mundum contemnamus: nihil nobis sit omne quod transit. Reprehensuri sunt nos, quando sic vixerimus, quasi dilectores nostri homines saeculares, amantes terram, sapientes pulverem, nihil de coelo ducentes, auras liberas corde, nare carpentes: reprehensuri sunt nos procul dubio, atque dicturi, si viderint nos ista humana, ista terrena contemnere: Quid pateris? quid insanis? Turba illa est contradicens, ne caecus clamet. Et aliquanti christ
Abbreviated transcription (Latin):
te seruio legi dei: carne aut̃ legi peccati.
c̃cupiscendo. ⁊ m̃de legi dei: ⁊ carne legi pec¬
cati. Et hac delector: ⁊ ibi c̃cripisco: s ñ
iuĩcor. Ticillat. insidiat᷑: pulsat: tͣhere co¬
uat᷑. Miser ego homo. Quis me lib̾abit de
corꝑe mortis huiꝰ. Nolo semꝑ uncere: s

Expanded text:
sentiendo: carne autem legi peccati, concupiscendo. Et mente legi Dei, et carne legi peccati. Et hac delector, et ibi concupisco; sed non vincor: titillat, insidiatur, pulsat, trahere conatur: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Nolo semper
Abbreviated transcription (Latin):
tere oporteat. Resistis enĩ: ⁊ ñ ẽsẽciẽdo uincis.
S meliꝰ e̾ hostẽ ñ hab̾e: quã uĩcere. hostis iste
aliq̾n ñ erit. Refers animũ ad uocẽ t̾ũphi
⁊ inde si erit. Ubi ẽ mors c̃cẽptio tua᷑ Nĩ erit.
Ubi est mors aculeꝰ triuis: Queres loc̃ elꝰ. ⁊ ñ in¬
uenies. Nõ enĩ hec qd̃ marime debetis audire.
ñ enĩ ħ quasi alia nat᷑a est. sic̃ ĩsanĩt mani¬
alibi erit: s sanatũ ñꝗͣ erit. Ergo c̃cupiscẽtias
carnis tĩ ꝑfec̾itis. Meliꝰ quid̾ erat ĩplere qd lex
dix̃. ne c̃cupiscas. Plenitudo ẽ ista uircutis ꝑfec¬
tio iusticie. palma uictorie. ne c̃cupiscas. hoc

Expanded text:
tere oporteat. Resistis enim, et non consentiendo vincis: sed melius est hostem non habere, quam vincere. Hostis iste aliquando non erit. Refer animum ad vocem triumphi, et vide si erit. Ubi est, mors, contentio tua? Non erit. Ubi est, mors, aculeus tuus? Quaeres locum ejus, et non invenies. Non enim haec, quod maxime debetis audire: non enim haec quasi alia natura est, sicut insaniunt Manialibi erit, sed sanatum nusquam erit. Ergo Concupiscentias carnis ne perfeceritis. Melius quidem erat implere quod Lex dixit, Ne concupiscas . Plenitudo est ista virtutis, perfectio justitiae, palma victoriae, Ne concupiscas. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uidete: ne uincant. Ecce aliquid inde ponã:
unde cet̾a intelligatis. Nostis ẽẽ hoies sobrios.
Pariciores st̃. s sũt. Nostis ẽẽ ⁊ ebriosos. abũdãt.
Babtizatꝰ est sobriꝰ. Tũatũ ꝑtinet ad ebrietatẽ:
ñ habet c̃qua pugnet. habeat alias c̃cupi̾cẽti¬
as. ẽ quib pugnet. S ut de cet̾is intelligatis:
uniꝰ tãtũ mͦ hostis c̾tamen ĩmedio ꝯsticuamꝰ.

Expanded text:
istendum. Ecce aliquid inde ponam, unde caetera intelligatis. Nostis esse homines sobrios: pauciores sunt, sed sunt. Nostis esse et ebriosos: abundant. Baptizatus est sobrius: quantum pertinet ad ebrietatem, non habet cum qua pugnet: habet alias concupiscentias, cum quibus pugnet. Sed ut de caeteris intelligatis, unius tantummodo hostis c
Abbreviated transcription (Latin):
corde inquit. S unde ascendendũ e̾ In locũ inqͥt
quẽ disposiusti. Qͥs iste locꝰ e̾. nͥ qͥetis.⁊ pacis:
Ibi enĩ est illa clara. ⁊ que nũꝗͣ marcesut sa¬
pia. Unde ad nos ex̾citandos quibdã doctͥne
gͣdib descendit ysaias. I sapi̾a. usq ad timorem:
gem̃do: flendo ñ remaneamꝰ indolore ⁊ gemi¬
tu.⁊ fletu. s ascendentes ab ista c̃ualle ĩmõ
G ille c̃pposuisset sapiam. lum̃ scilicet mentis.
indeficiens: adiũxit intellectũ. tãqͣ querẽtib
unde ad sapi̾am ueniret᷑. respondẽt abĩcellectu.
Unde ad intellectũ. a c̃silio. Unde ad c̃siliũ. afor¬
titudine. Unde adfortitudinẽ. a scĩa. Inde
ad scĩam. apietate. Unde ad pietatẽ. a timd¬
re. Gͦ adsapĩam. a timore: qͥa uritrũ sapiẽdie
timor dñi. Ac̃ualle plorationis: usq ad mõtẽ

Expanded text:
orationis. Et quo ascendendum est? In locum, inquit, quem disposuit. Quis iste est locus, nisi quietis et pacis? Ibi enim est illa clara, et quae nunquam marcescit sapientia. Unde ad nos exercitandos quibusdam doctrinae gradibus descendit Isaias a sapientia usque ad timorem, gemendo, flendo, non remaneamus in dolore et gemitu et fletu; sed ascendentes ab ista convalle in moErgo ille cum praeposuisset sapientiam, lumen scilicet mentis indeficiens, adjunxit intellectum: tanquam quaerentibus unde ad sapientiam veniretur, responderet, Ab intellectu; unde ad intellectum, A consilio; unde ad consilium, A fortitudine; unde ad fortitudinem, A scientia; unde ad scientiam, A pietate; unde ad pietatem, A timore. Ergo ad sapientiam a timore; quia initium sapientiae timor Domini. A convalle plorationis usque ad montem
Abbreviated transcription (Latin):
more. tisq ad sapi̾am opordet ascendẽ. Initiũ
enĩ sapĩe: timor dñi. Ip̾a ẽ enĩ c̃uallis ploran¬
onis. de qua psalmꝰ dic̃. Ascensionẽ in corde eiꝰ adi¬
posuit: in c̃ualle ploratõnis. ꝑ c̃uallẽ quippe.¶u¬
militas significat᷑. qͥs. est aut̃ humił. nͥ qui t¬
met dm̃: ⁊ eo timore c̃terens cor in lacrimis.
neat. In ip̃o enĩ corde ẽtͥto. ⁊ humiliato. qd̾ d̾s
ñ sꝑnit. ascensiones ꝑ quas in illt̃i assurge̾mus
ip̃e disposuit. Nã psalmꝰ ita dicit. Ascensiones
incorde eius dispic suit inc̃ualle plorationis.

Expanded text:
e usque ad sapientiam oportet ascendere. Initium enim sapientiae timor Domini. Ipsa est enim convallis plorationis, de qua Psalmus dicit, Ascensiones in corde ejus disposuit in convalle plorationis. Per convallem quippe humilitas significatur. Quis est autem humilis, nisi timens Deum, et eo timore conterens cor in lacrymis cneat. In ipso enim corde contrito et humiliato, quod Deus non spernit, ascensiones per quas in illum assurgamus, ipse disposuit. Nam ita Psalmus dicit: Ascensiones in corde ejus d
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem. qͥ c̃timore audiuit. sauete abom̃
cupiditate: ⁊ ñ mͥ dicat. Ego h̾o patiꝑ sũ
plebeiꝰ. mediocͥs. gregalis. Quãdo sꝑo ine an
iudicẽ fut᷑um: ñ timeo istã dẽptationẽ. c̾
ꝑicłm añ ocłos posuisti. Ecce dico ⁊ pauꝑi.
qd̃ tim̾e debeat. Nocat te diries. ⁊ pot̾ẽs:. ut
ꝑ illo dicas falsũ cestimoniũ. Eͥd facturꝰ esͦ
Mͦ dic mͥ. habes boñ pecultũ. Laborasti. ad¬
qͥsisti: seruasti. exigit ille. Bic ꝓme falsũ testi¬
moniũ. ⁊ tãtũ ⁊ tãtũ dono tibi. Tu qͥ ñ q̃ris
aliena. absit ame inqͥs. Ñ quero qd̃ mͥ no¬
luit dare: ⁊ ñ accipio. recede ame.N inqͥt
uis acciꝑe qd̃ do: qd̃ habes tollo. Eece mͦ te
ꝓba. mͦ te int̾roga. Qͥd me attendis : Intꝰ at
Ecce si hoc qͥsquã minet᷑. quid facies: Credo tͥ: qͥa¬
qdꝰ c̃ tanto labore acqͥsisti. minime ꝑde uis. Miat᷑¬

Expanded text:
hominem qui cum timore audivit, Cavete ab omni cupiditate: et non mihi dicat, Ego homo pauper sum, plebeius, mediocris, gregalis; quando spero me judicem futurum? Non timeo istam tentationem, cujus periculum ante oculos posuisti. Ecce dico et pauperi quid timere debeat. Vocat te dives et potens, ut pro illo dicas falsum testimonium. Quid facturus es modo? Dic mihi. Habes bonum peculium: laborasti, acquisisti, servasti. Exigit ille: Dic pro me falsum testimonium, et tantum et tantum dono tibi. Tu qui non quaeris aliena: Absit a me, inquis: non quaero quod mihi noluit Deus dare, non accipio; recede a me. Non vis accipere quod do? quod habes tollo. Ecce modo te proba, modo te interroga. Quid me attendis? Intus te Ecce si hoc quisquam minetur, quid facies? Tollo tibi quod cum tanto labore acquisisti, nisi pro me fa
Abbreviated transcription (Latin):
exit. Baptizatꝰ ad horam : secutꝰ hiuc
exit. Agens penitentiã dum sanꝰ est
nete uos ab ebrietate : a concupiscentui
a furto: a maliloqͥo. ab ipso immod̾ato
risu. Auerbo ocioso. unde reddituri su
homines rõnem : in die iuditii. Ecce le
uia dixi : et omisi illa gͣiuia ⁊ pestifera
& aliud dico. Non solum ante peniten¬
tentiã melius. S ab istis uitiis homo
seruare se debet. Age gͦ penitentiam
dum sanꝰ es. quia nescis si ipsam peuiten¬
securꝰ: penitẽtiã dare possũ. securitatẽ dare ñ
possũ. Qd̃ dico attendite. Debeo illud planiꝰ
expon̾e: ne me aliquis male intelligat. Ñqͥd
dico dapuabr: Ñ dico. S nec lib̾abr dico. Et
p̾sumo. ñ ꝓmitto: plꝰ nescio de uolũtate di.
Age penitẽtiã dũ sanꝰ es. si egĩs uerã peni¬
dentiã dũ sanꝰ es:⁊ inuenent te nouissimꝰ¬

Expanded text:
exit; baptizatus ad horam securus hinc exit; agens penitentiam ad ultimum nere ab ebriositate, a concupiscentia, a furto, a malo eloquio, ab ipso immoderato risu, a verbo otioso, unde reddituri sunt homines rationem in die judicii. Ecce quam levia dixi, et omnia illa gravia et pestifera. Ecce aliud dico: non solum post poententiam ab istis vitiis homo servare se debet, sed et ante poenitentiam, dum sanus est: quia nescit si possit ipsam poenitensecurus, poenitentiam dare possum, securitatem dare non possum. . Quod dico attendite: debeo illud planius exponere, ne me aliquis male intelligat. Numquid dico, Damnabitur? Non dico. Sed nec dico etpraesumo, non promitto, prorsus nescio de Dei voluntate. age poenitentiam dum sanus es. Si enim agis veram poenitentiam dum san
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ram. nudꝰ foris: intꝰ uestitꝰ. iInde : Sac̾do¬
tes tui induant᷑ iusticiã. s qͥd si dicat c̃cõtẽp¬
seris ea q̃ possides. qͥd si dicat. occido te. Respon¬
de illi. si xp̃m audisti. Oecides me. Meliꝰ tu cai¬
mã meã. Ed fact᷑us es mͥ: Occisurꝰ es carnẽ. Exit
anima mea lib̾a infinẽ scłi: ⁊ ip̃am quã ꝯtẽp¬

Expanded text:
stitus. Unde? Sacerdotes tui induantur justitia . Sed quid si dicat, cum contempseris ea quae possides, quid si dicat: Occido te? Responde illi, si Christum audisti: Occides me? Melius tu occimam meam. Quid facturus es mihi? Occisurus es carnem: exit anima libera, in fine saeculi et ipsam quam contemp
Abbreviated transcription (Latin):
timor dñi Nzaias etiã ꝓpħa. c̃ septẽ illa no¬
tissima dona sp̾alia c̃mendaret: incipiens asa¬
pia: ꝑuenit ad timorẽ dei. tãqͣ. de sublimi des¬
cenoes ad nos: ut nos docẽt ascendere. Indes
cepit. qͦ uolumꝰ ꝑuenire: ⁊ illuc ꝑuenit. ũde
debemꝰ inciꝑe. Reqͥescet in eo inqͥt sp̃c dñi. sc̃

Expanded text:
tiam. Isaias etiam propheta cum septem illa notissima dona spiritualia commendaret, incipiens a sapientia pervenit ad timorem Dei, tanquam de sublimi descendens ad nos, ut nos doceret ascendere. Inde ergo coepit, quo volumus pervenire; et illuc pervenit, unde debemus incipere. Requiescet in
Abbreviated transcription (Latin):
erit. Certe caues ab om̃i auaricia. huc usq d̾s
uoluit ut uiuas: qͣtisq iste adte accessit. Forte
de occisurꝰ ÷ ut martirẽ faciat. Noli hab ꝙi
piditatẽ uiuendi: ⁊ ñ habes hẽditatẽ moriẽdi.
Ni detis. qͥa ubiq auaricia illa. c̃plꝰ uolumꝰ ꝙͣ
opꝰ ÷. facit nos peccare. saueamiis ab omni aua¬
ricia: si uolumus frui eterna sapientia.
si estis peuit᷑etes ⁊ ñ estis irridentes
mutate uitã. ⁊ reconciliamini. Et uos
enĩ. c̃ catena pascitis. qua inquis chatena:
Tligaui̾s int̾ra: er̃t ligata ⁊ incelo. Audis liga¬
turã: ⁊ i̾o̾ te putas face̾ ĩposturã: ꝑ enitentiã
agis. genu figis. ⁊ irrides. ⁊ subsannas paciẽtiã:
Sipenitens es: peniteat te. Si ñ te penitet:
penitens ñ es. Si gͦ penitet te: qr facis qd̾ ma-¬
le fecisti: si fecisse penicet: noli face̾.Si adhuc
s ñ ẽ ip̃a causa penitẽtie. qͥ ñdũ accepit
baptismũ: ñdũ iiolu̾it sacͣm̃tũ. Laũt uio¬

Expanded text:
it? Certe caves ab omni avaritia? Huc usque Deus voluit ut vivas, quo usque iste ad te accessit. Forte te occisurus est, ut martyrem faciat. Noli habere cupiditatem vivendi; et non habes aeternitatem moriendi? Videtis quia ubique avaritia illa, cu facit nos peccare? Caveamus ab omni avaritia, si volumus frui aeterna sapientia. n estis poenitentes, et non estis irridentes, mutate vitam, reconciliamini Deo. Et vos enim cum catena pascitis. Qua, inquis, catena? Quae ligaveritis in terra, erunt ligata et in coelo . Audis ligaturam, et Deo putas facere imposturam? Poenitentiam agis, genu figis, et rides, et subsannas patientiam Dei? Si poenitens es, poeniteat te: si non poenitet, poenitens non es. Si ergo poenitet, cur facis quod male fecisti? Si fecisse poenitet, noli facere. Si adhuc Sed non ipsa est causa poenitentiae. Qui nondum accepit Baptismum, nondum violavit Sacramentum: qui
Abbreviated transcription (Latin):
negligt᷑. Serua inquit iusticiã.⁊ prebebit
illã tibi ds quã c̃cupisti sapłam. Qs autẽ
potest nͥ dm̃ timeat seruare iusticiamͤ
Dicit enĩ alio loco. Nã qͥsine timore e̾. ñ pos
iustificari. ꝓ orro si dñs ñ p̾bet sapiãm. nͥ seri

Expanded text:
gunt. Serva, inquit, justitiam, et praebebit illam tibi Dominus, quam concupisti sapientiam. Quis autem potest, nisi Deum timeat, servare justitiam? Dicit enim alio loco, Nam qui sine timore est, non poterit justificari . Porro si Dominus non praebet sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
ecce fluctuas. Eor turĩ qͣsi nariis tẽpestatib qͣ¬
tit᷑. Bormit xp̃c. Excita dormientẽ: ⁊ ñ patieri
tẽpestatẽ seuientẽ. Ipm excita. qͥ nicħ hic habe
uoluit. ⁊ totũ hab. qͥ usq ad crucẽ ꝓ te ꝑuenit.
cꝰ mortiii. atq pendn̾tis ossa. ab insultantib mu¬
na sũt. ⁊ caue abom̃i auaritia. ꝑ arũ ÷ auari¬
cia pecunie. Qaue ab auaritia iite. horrenda
auaricia: metuenda auaricia. Aliqͣnͣdo ho ꝯtẽp¬
nit. qd̃ ht̃ ⁊ dic̃: N dico falsũ testimoniũ. ñ
dico. dicis mͥ. Tollo qd̾ habes. Tolle qd̃ habeo:
ñ collis qd̃ intꝰ habeo. Ñ enĩ pauꝑ remãserat:
qͥ dicebat. Uñs dedit. dñs abstulit. sic̃ dño pla

Expanded text:
ecce fluctuas: cor tuum quasi navis tempestatibus quatitur. Dormit Christus: excita dormientem, et non patieris tempestatem saevientem. Ipsum excita, qui nihil hic habere voluit, et totum habes, qui usque ad crucem pro te pervenit, cujus nudi atque pendentis ossa ab insultantibus numerata sunt: et cave ab omni avaritia. Parum est avaritia pecuniae: cave avaritiam vitae. Horrenda avaritia, metuenda avaritia. Aliquando homo contemnit quod habet, et dicit: Non dico falsum testimonium. Non dico, dicis mihi? Tollo quod habes. Tolle quod habeo: non tollis quod intus habeo. Non enim pauper remanserat qui dicebat: Dominus dedit, Dominus abstuli
Abbreviated transcription (Latin):
dei p̾cepta sũt. Et quã sit utile ti¬
mere dm̃. ĩnumerabilit̾ diuina eloqͥa somel
Ex qͣ ub̾rima eopia. pauca me cõmemorã
disserentẽ. libñt̾ adu̾cite. Quis ñ sapientẽ se
e̾ẽ letetͤ : aut si ñdũ ẽẽ desid̾at: S qͥd dicit

Expanded text:
praecepta sunt, et quam sit utile timere Deum, innumerabiliter divina eloquia sonuerunt. Ex qua uberrima copia pauca me commemorantdisserentem libenter advertite. Quis non sapientem se esse laetetur, aut si nondum est, esse desideret? Sed quid dicit
Abbreviated transcription (Latin):
peccare ñ podes: peccã te dimisert. ñ tu illa.
S unde scis inqͥs. si forte mͥ d̃s misereat᷑. et
dimittat mͥ peccata tnia. Herũ dicis. uer̾¬
iõ do tͥ penitẽtiã. qͥa nescio. At tu inqͥs.
cõmito: cꝰ udicio me c̃mendo. Nã si scirẽ.
res sunt. Ant ignoscit᷑ tͥ: aut ñ tibi ignoᷤ

Expanded text:
peccare jam non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Sed unde scis, inquis, si forte Deus mihi misereatur, et dimittat mihi peccata mea. Verum dicis, frai do poenitentiam, quia nescio. At ille inquit: committo, cujus judicio me commendo. Nam si scirem res
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uolũt ẽẽ diuifi. Euoluit ẽẽ diuisor. quis me
inquit ꝯstituit durisorẽ int̾ uos: p̾etisti bñfi
ciũ. audi ꝯsiliũ. Ego dico uob̃. cauete ab om̃i
cupiditate. forte inquit tu auarũ ⁊ cupidũ
dicẽs: s q̃reret aliena. Ego aũt dico. Cupide:
auare: ñ appetas. nec tua. hoc ÷ ab om̃i. Cauete
inqͥt ab om̃i auaricia. Magñ pondꝰ. Si forte hoc
pondꝰ infirmis ĩponit᷑: roget᷑ ut qͥ ĩponit uiires
dare dignet᷑. N enĩ leuuit̾ habendũ ẽ fr̾s mei. qͣndo
uede. Nouit illi qͣntũ mali sit. nos ñ norumꝰ.
Ii credamꝰ. cauete inquit. Qͥd: iind̃: ab om̃i
auaricia. M eũ seruo: ñ alienũ tollo.

Expanded text:
qui volunt esse divisum, qui noluit esse divisor. Quis me, inquit, constituit divisorem inter vos? CAPUT Icium: audi consilium. Ego dico vobis, cavete ab omni cupiditate. Forte, inquit, tu avarum et cupidum diceres, si quaereret aliena: ego autem dico, cupide et avare non appetas nec tua. Hoc est, ab omni. Cavete, inquit, ab omni avaritia. Magnum pondus. Si forte hoc pondus infirmis imponitur; rogetur ut qui imponit, vires dare dignetur. Non enim leviter habendum est, fratres mei, quandovete. Novit ille quantum mali sit: nos non novimus; illi credamus. Cavete, inquit. Quid? unde? Ab omni avaritia. Meum servo, non alienum tollo
Abbreviated transcription (Latin):
riciã: ⁊ qͥ ñ habet. hõ quis me ꝯstituit diuisorẽ
int̾ uos: et paulꝰ apłꝰ seruus ip̃iꝰ. qͣndo dicebat
obsecͦ uos fr̾s. ut id ip̃m dicatis om̃s. ⁊ ñ sint
inuob̾ scismata: nolebat eẽ diuisor. Beniq no¬
tarut eos. qͥ ad ip̾iꝰ nom̃ currebãt. ⁊ xp̃m diui¬

Expanded text:
ritiam non habet. Homo, quis me constituit divisorem inter vos? Et Paulus apostolus servus ipsius, quando dicebat, Obsecro vos, fratres, ut idipsum dicatis omnes, et non sint in vobis schismata, nolebat esse divisor. Denique monuit eos qui ad ipsius nomen currebant, et Christum divi