comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret dñs ate. oem languorẽ. ⁊ in firmitates egypti pessimas. qͣs nousti. ñ in¬
feret tibi. s cunctis hostib tuis. Beuorabis om̃s ppłos quos dñs l̾s tuus da-¬
turus ẽ tibi. Non parcet eis ocłs tuus nec seciuies diis eoꝵ ne sint in cumã tui.
Si dixeris in corde tuo plures st̃ gentes iste ꝙͣ ego. qũo potero delere eas: Noli
metuere s recordare. que fecerit dñs ds tuus pharaoni. ⁊ cunctis egypciis. pla-¬
gas maximas qͦs uidett̃ ocsi tui. ⁊ signa atq portenta. manumq robustan
⁊ extentũ brachium. ut educ̾et te dñs deus tuns sic faciet cunctis ppłis quos
metius In super. ⁊ꝰ sc̃abriones mittet dñs deus tuus
in eos donec deleat om̃s atq disperdat. qui te fugerint.¬
⁊ latere  pot̾int. ñ timebis eos: quia dñs deus tuus ĩ¬

Expanded text:
ret Dominus a te omnem languorem et infirmitates Aegypti pessimas quas novisti non inferet tibi sed cunctis hostibus tuis devorabis omnes populos quos Dominus Deus tuus daturus est tibi non parcet eis oculus tuus nec servies diis eorum ne sint in ruinam tui si dixeris in corde tuo plures sunt gentes istae quam ego quomodo potero delere eas noli metuere sed recordare quae fecerit Dominus Deus tuus Pharaoni et cunctis Aegyptiis plagas maximas quas viderunt oculi tui et signa atque portenta manumque robustam et extentum brachium ut educeret te Dominus Deus tuus sic faciet cunctis populis quos metuis insuper et crabrones mittet Dominus Deus tuus in eos donec deleat omnes atque disperdat qui te fugerint et latere potuerint non timebis eos quia Dominus Deus tuus i
Abbreviated transcription (Latin):
poterat ẽẽ pontifex eoꝵ quituns erant. insi dar¬
nalia sacrificia offeciet. qͣmuis spũalia eẽde¬
bete souet sonuenient ergo bebat duas tunicas.
Apłiuero qui ddiccuri erant. si circucidum
cas hrẽ ꝓhibentur. sufficit eis una. ⁊ hec inte¬
tior. eamn̾o que foris est legis tunea noluit.
quia unam iħe: up̃am interiorẽ hr̃e petiit

Expanded text:
qui tunc erant, nisi carnalia sacrificia offerret, quamvis spiritualia esse debere sciret. Convenienter ergo habebat duas tunicas. Apostoli vero qui dicturi erant: Si circumcidimicas habere prohibentur; sufficit eis una, et haec interior, eam vero quae foris est legis tunicam nolunt, quia unam Jesus et ipsam interiorem habere permit
Abbreviated transcription (Latin):
moyses indumento incorruptionis ut nrs ꝙͣ
appareat turpitudo tua. ⁊ ab sorbeatur morta¬
lehor auita. Uideamus quali ordine pontifex
constituatur.

Expanded text:
Moyses indumento incorruptionis, ita ut nusquam appareat turpitudo tua, et ut absorbeatur mortale hoc a vita. Videamus ergo quali ordine pontifex constituitur.
Abbreviated transcription (Latin):
to: tunica. ⁊ preciixit cum ⁊̃ ona. ⁊ itetum
uestiuit eum tunicã talarem. uł ut alibi.
legunus interiorem. iudeo aut̃ nab tumas
incdutum pontificẽ. Iħx autẽ prohibet apłos.
auab tunicis indui am moyses. ⁊ iħe .i. lix.¬

Expanded text:
to? tunica, et praecinxit eum zona. Et iterum: Vestivit eum tunicam talarem , vel, ut alibi legimus, interiorem . Video autem duabus tunicis indutum pontificem. Jesus autem prohibet apostolos duabus tunicis indui, cum Moyses et Jesus, i
Abbreviated transcription (Latin):
legi s petfectus lege. Sicut ⁊ cum lex homici¬
Qnm uetat. Ibe nero: iracundiã resecat. ⁊ cum
lex prohibet adult̾ium. Iłr ⁊̃ concupiscĩam
abscdit. Ego ñ intro huius intaligencie an¬
gustiam pontificalia sacoamenta concludo
amplius michi aliquid ex ista forma udetut
ostenati. Sacdat pontifet ille. quem tunc ordi¬
nabat moyses. quia circumcisio: eẽt spũalis.

Expanded text:
legi, sed perfectius lege: sicut et cum lex homicidium vetat , Jesus vero iracundiam resecat ; et cum lex prohibet adulterium, Jesus vero concupiscentiam abscidit. Ego non intra hujus intelligentiae angustiam, pontificalia sacramenta concludo: amplius mihi aliquid ex ista forma videtur ostendi. Sciebat pontifex ille, quem tunc ordinabat Moses, quia circumcisio esset spiritualis:
Abbreviated transcription (Latin):
uplici sindone qͣm iosephus uocat
bifsinam. fec adheret corpori ita ar¬
ta. ⁊ stactis manicis ut nulla inues¬
te ruga sit. ⁊ usq ad cenra descendat.
tales solent hr̃s milites lineas quas
canusias uocant. aptas membris.
⁊ astrictas ut ad om̃ia expediti sint.¬
hac sacerdotes utunturꝰ tunica hñ¬
tes uestitoꝵ pulchritudinẽ. ⁊ nudo¬
tum celeritatẽ. quecłi. lynea. perci¬
um cingulũ: secpentis pelli. ꝙͣ mn es¬
tate exuit simillimũ ut longũ mai¬
supium in rotundũ tectũ. subteg¬

Expanded text:
uplici syndone, quam Josephus vocat byssinam, haec adhaeret corpori ita arcta et strictis manicis, ut nulla in veste ruga sit, et usque ad crura descendat. Tales solent habere milites lineas quas camisias vocant, aptas membris et astrictas, ut ad omnia expediti sint.Hac sacerdotes utuntur tunica, habentes vestitorum pulchritudinem, et nudorum celeritatem, quae dicitur linea. Tertium cingulum, serpentis pelli quam in aestate exuit simillimum, ut longum marsupium in rotundum textum, sub teg
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia nr̃a plusqͣm sccibarum. ⁊ pha¬
nseoꝵ si illi de fructib terre gustare ñ au
dent priusqͣm primicias sacerdotib of¬
ferant. ⁊ leuitis decimas separent. ego
autem nichil hoꝵ faciens fructib terre
ita abutar ut sacerdos. ⁊ leuita. ⁊ dei al¬
tare non senciatur.

Expanded text:
ustitia nostra, plus quam scribarum et Pharisaeorum ; et illi de fructibus terrae gustare non dent, priusquam primitias sacerdotibus offerant, et Levitis decimas separent: ego autem nihil horum faciens, fructibus terrae ita abutar, ut sacerdos et Levita et Dei altare non sentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
bunc aũt scit si rei de qua iuratur tel¬
tis fuit. aut uidit .s. aut conscius fuit
sumus enim paratũ ad peturriũ ad¬
monendo uł prohibendo atam graui
⁊̃ si proditus in currat peritulũ mortis

Expanded text:
tunc autem scit, si ei rei de qua iuratur testis fuit aut uidit aut conscius fuit, sumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo a tam graui , si proditus etiam in periculum mortis
Abbreviated transcription (Latin):
discipłm uł doctum qui
sig̾catut per bouem. uł
in doctum qui significat᷑¬
per pet ouem. si ideris et¬
rare. noli negligere s ex¬
possis reconciliari. duc in
domum tuã .i. adhibe cu¬
ram. ⁊ si ñ est ꝓpinquus .i.
r ecc̃e tue: s altetius doccor.¬

Expanded text:
discipulum vel doctum, qui significatur per bovem, vel indoctum, qui significatur per ovem, si videris errare, noli negligere, sed expossis reconciliare. Duc in domum tuam , id est, adhibe curam. Et si non est propinquus, id est Ecclesiae tuae, sed alterius doctor.
Abbreviated transcription (Latin):
uuent eam. Si autemꝰ quispiam¬
aqua sementem perfuderit. ⁊ postea
morticinis fc̃a fueritꝰ uuico poblia¬
ciur. Simortum̃ fuerit anmalꝰ qͣdͤ
lacecuobu comedere. qui cadamer te¬
tugit immundiis erit usq ad nel¬
ieum. Et qui comederit ex eo quip
piam sine portanerit. lauabit ues¬
tinienta sua. ⁊ immundus erit usq
ad uesperum. mne quod reptai
super terram ab hominabile erit nͤ
assumetur incibum. quicquidꝰ si¬
h̃t pedes sue per humum trahitur
ñ comedetis. quia ab homnabile
est. Nolite contaminare. animas ues¬
tras nec tangatis quicqͣmeoꝵ ne
immudisttis. Ego sm domi

Expanded text:
uent eam. Si autem quispiaqua sementem perfuderit, et postea morticinis tacta fuerit, illico polluetur. Si mortuum fuerit animal, quod licet vobis comedere, qui cadaver eit, immundus erit usque ad vesperum, et qui comepiam sive portaverit lavabit vestimenta sua et inmundus erit usque ad vesperum omne quod reptat super terram abominabile erit nec adsumetur in cibum quicquid  pedes sive per humum trahitur non comedetis quia abominabile est nolite contaminare animas vestras nec tangatis quicquam eorum ne inmundi sitis ego enim sum
Abbreviated transcription (Latin):
Ruben uisionis illuis quia mater ait. ui¬
dit deus hũilitatem meã. hic est primoge¬
nitus sig̃cans eleccos ex iudeis qui xp̃m nẽ

Expanded text:
Ruben. Visionis filius, quia mater ait : Vidit Deus humilitatem meam. Hic est primogenitus, significans electos ex Judaeis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
operandi iurtutem cohibuit. ⁊ portaũ
iniquitates nr̃as ñ ut hr̃et s ut consu¬
meret. Deus .n. ignis consumens est.
ñ ht̃. ubi deus manet. In celum .n. diui¬
nitas tpr̃e passionis ab is se r. ñ loc̃
mutans. s quodãmodo iurtutẽ cohibẽs¬

Expanded text:
operandi virtutem cohibuit, et portavit iniquitates nostras, non ut haberet, sed ut consumeret. Deus enim ignis consumens est. non habet, ubi Deus manet. In coelum enim divinitas tempore passionis abiisse dicitur; non locum mutans, sed quodammodo virtutem cohibe
Abbreviated transcription (Latin):
OR̵. si sacaificia. ⁊ instituta legalia us¬
q inpresens mansissent: eusingẽtii fidem
gclusissent. Erat .ni. in illis magnifica. ⁊
reuerentie plena religio. que primo as-¬
pectu stupefaceret intuentem. Quus. n au¬
dens sc̃uanum altare sacerdotes. sacrificiũ
consumantes. ⁊omnem illuis rei ordinẽ.
ñ putaret plenissimũ hunc eẽ titum. quo
dens coleretur. creator omniũ:s gras ad¬
uentui xp̃i qui illa destauit que magna
indebantuc indertis. ⁊ cultum dei. diusibi¬
lib ad inuisibilia transtulit. ⁊ a tp̃rali¬
b ad eecna. S ip̃e xp̃c aures cequitit. q̃
hec audiant. ⁊ ccłos qui hec uideant.

Expanded text:
. Si sacrificia et instituta legalia usque in praesens mansissent, Evangelii fidem exclusissent. Erat enim in illis magnitudo et reverentiae plena religio, quae primo aspectu stupefaceret intuentem. Quis enim videns sanctuarium, altare, sacerdotes sacrificium consummantes, et omnem illius rei ordinem, non putaret plenissimum hunc esse ritum quo Deus coleretur creator omnium? Sed gratias adventui Christi, qui illa destruit quae magna videbantur in terris, et cultu Dei a visibilibus ad invisibilia transtulit, et a temporalibus ad aeterna. Sed ipse Christus aures requirit quae haec audiant, et oculos qui haec videant
Abbreviated transcription (Latin):
scũarium uult intellig̾e cum
archa: simmus tm̃ sacerdos in¬
troibat. forte ante tabernacdm:
ubi altare sacrificioꝵ est. potuit
cdici scũariũ. Nam sepe sõs locus
appellatur ⁊̃ antium. cum cłr.
inloco scõ edent ea. illuc forsitan
intrabant mulieres dona sua
offerentes que altari impon̾ent᷑.

Expanded text:
uarium uult intellegi, cum arca, summus tantum sacerdos introibat? Forte ante tabernaculum, ubi altare sacrificiorum est, potuit dici sanctuarium. Nam saepe sanctus locus appellatur etiam atrium, cum dicitur: In loco sancto edent ea. Illuc forsitan intrabant mulieres dona sua offerentes, quae altari imponerent.
Abbreviated transcription (Latin):
pleti fiu̾nt dies purgatiors. st̃
filio aut super filia. Qui ergo
ita distinguendꝰ putau̾it ex euiͣu¬
gelio ꝯiuncetur. ubi cũ tale aliqͥd
nato ex iirgine domino fac̾e̾nt.
magis pro ꝯsuetudine legis qͣm¬

Expanded text:
nt dies purgationis eius super filio aut super filia: quisquis ergo ita distinguendum putauerit, ex euangelio conuincetur, ubi cum tale aliquid nato ex uirgine domino facerent magis propter consuetudinem legis q
Abbreviated transcription (Latin):
cuidencins legis distinctiõem noluit
deus conmendare parum fuit dicere
sine uitio nisi dicertur quia ñ ht̃ ĩ
se uicium. Quod si repetendi cã dcm̃
ast forte ñ siustra ẽ qd̾ cam rem ip̃a
rextio fumus conmendauit. qͥlmius¬
telligatur que ñ ht̃ in se uicium cũ
iam dcm̃ eẽt uiuentam sine uitio
quia inse ñ habuit unciuim caro xp̃i.
maliis autẽ habrit qui membra cuiᷤ
pecito nisi illa sola que ñ biũt in
s.Moꝵ. Naccam iuffam cuius cinis
est epiatio ppłi immolare ñ poterit
nisi qui derrena opera ñ fecent uigũ¬
q delicti ñ traxent. ⁊ iunculis pecc̃oꝵ
Aub̃. Et dabis eam ad elear̾arun
sacetibta. ⁊c. cur ñ ad aaron: for¬
te prefiguratũ est ñ ad tp̃ quod tõ
erat s ad posteros huius sacerdocii
passionem domini per uenturam.
Aub. Et aciet̾ eam extta castra. Si¬
cut eicrtus est dominus passurus etͣ
ciuitateni.

Expanded text:
euidentius legis distinctionem deus uoluit commendare, parum fuit dicere: sine uitio, nisi diceretur: quae non habet in se uitium. quod si repetendi causa dictum est, fortasse non frustra est, quod eam rem ipsa repetitio firmius commendauit. quamqutelligatur, quae non habet in se vitium, cum jam dictum esset, juvencam sine vitio, quia in se non habuit vitium caro Christi, in aliis autem habuit, qui membra sunt peccato, nisi illa sola quae non habet in labit. Vaccam rufam cujus cinis est expiatio populi immolare non poterit, nisi qui terrena opera non fecerit, jugumque delicti non traxerit, et vinculis peccatorum a. Et dabis eam ad Eleazarum sacerdotem, etc. Cur non ad Aaron? Forte praefiguratum est, non ad tempus quod tunc erat, sed ad posteros huius sacerdotii passionem domini peruenturam? et eicient eam extra castra: sic et eiectus est dominus passurus extra ciuitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tamur cum camem a lascuia
uoluptatis extinguimus qͣm cũ
ysopo ligno cedimo. ⁊ cocto offr¬
nmus quia cum maccratione
Naccam ruffam. tubram .s. sangͥ¬
ne passionis. Unde. dilactus mo
ex sangume. candidus ⁊̃ pet iu¬
sciciam uite.
Per masculum fortitudo per fe¬
minam in fumitas signatut.
Pet uaccam ergo infirmitas
dnĩce incarnationis ad sacri¬
ficium assumpta figuratur mor¬
s iiuit ex uutute dei.¬

Expanded text:
tamus, cum carnem a lascivia voluptatis exstinguimus: quam cum hyssopo, ligno cedrino et cocco offerimus, quia cum macerationeaccam rufam, rubram scilicet sanguine passionis, unde: Dilectus meuex sanguine, candidus etiam per justitiam vitae. Per masculum fortitudo, per feminam infirmitas significatur: per vaccam ergo infirmitas Dominicae incarnationis ad sacrificium assumpta figuratur. Morsed vivit ex virtute Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Gr. Eleaz̾ar sacetios immolat. ⁊
in sanguine digitum tingit. quia
plebs uidea ex reproboꝵ parte hu¬
militatẽ domini usq ad passiõẽm
persecuta est. inelectis uero operatio¬
nem humlitatis cius inutata. ⁊ as¬
perget ccͣ fores tabemaculi. ⁊c̃. baber¬
nacłm sẏnagogam significat. Aui
ergo turrent digitum ccͣ fores tabet¬
naculi aspergat .i. quisquis passio¬
nis cius mas mmuitatut synagoge
ñ credenti. ⁊ resistenti pet exempla
bona. ⁊ predicatiõem rectam signũ
bene iuinendi prebeat.
Ideo ccͣ faciem tabemacłi testimonii quia ñ alit̾ declaratum est
quam fuerat diuino testimonio prenunciatũ. ⁊ ideo sqpcia
quia ip̃e numerus ad emundatioẽm

Expanded text:
. Eleazar sacerdos immolat, et in sanguine digitum tingit, quia plebs Judaea ex reproborum parte humilitatem Domini usque ad passionem persecuta est. In electis vero operationem humilitatis ejus imitata Asperget contra fores tabernaculi. Tabernaculum synagogam significat. Qui ergo tinxerit digitum, contra fores tabernaculi aspergat, id est, quisquis passionis ejus vias imitatur, synagogae non credenti et resistenti per exempla bona et praedicationem rectam signum bene vivendi praebeat.ideo contra faciem tabernaculi testimonii, quia non aliter declaratum est, quam fuerat divino testimonio praenuntiatum. Et ideo septies, quia ipse numerus ad emundationem
Abbreviated transcription (Latin):
Lxo S acerdos unctus pro eo ex filiis euis
faciet ea. xp̃o .n. pro aaron est. ñ in loco
eius quia transtulit in se sacerdociũ.
⁊ abstulit a aron ex filiis eius. quia
de iacob. per mariã descendit. ⁊ ex eadẽ¬

Expanded text:
X: Sacerdos unctus pro eo ex filiis ejus faciet ea. Christus enim pro Aaron est, non in loco ejus, quia transtulit in se sacerdotium, et abstulit Aaron. Ex filiis ejus, quia de Jacob per Mariam descendit et ex eade
Abbreviated transcription (Latin):
OR. Nec quisquam .c. ic̃. Sacaficium in
hoc loco uerbum ip̃m accipiendũ. ⁊ doccu¬
na de qua nullus eclit .i. olisputat uł retrac¬
tat. s holocanstũ est. quicquid .n. dicit.
quicqriuid scatuit. statim eterna consetra

Expanded text:
. Nec quisquam comedet. Sacrificium in hoc loco Verbum ipsum accipiendum est, et doctrina, de qua nullus edit, id est, disputat vel retractat; sed holocaustum est. Quidquid enim dixit, quidquid statuit
Abbreviated transcription (Latin):
ed quicquid dominus dixerit hoc loqͣr:
lierumptamen pergens ad populum me¬
imi: dabo tibi consilium quid populusme
tuus huic populo faciat extremo tempore.
Sumpta igitur parabola tuisum arH¬
xit balaam filius seor. Dixit homo cuius

Expanded text:
ed quidquid Dominus dixerit, hoc loquar? Verumtamen pergens ad populum meum, dabo consilium, quid populus tuus huic populo faciat extremo tempore. Sumpta igitur parabola, rursum afilius Beor: dixit homo, c
Abbreviated transcription (Latin):
quem ñ est transmutatio. ⁊ ideo ñ potest
sacerdos mercede mutan ubi deus muncai¬
b ñ mougur. discessinus tñ balaam incip̃
iterum ꝓph̾are. Et dicit. consilium do tibi. ⁊

Expanded text:
quem non est transmutatio, et ideo non potest sacerdos mercede mutari, ubi Deus muneribus non movetur. Discessurus tamen Balam incipit iterum prophetare. Et dicit: Consilium do tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
dormunt ut leo. ⁊
quasi leena quam¬
suscitare nulsus aui¬
debit. Qui beneclix̾t
tibi erit ip̃e benedictꝰ.
Qui maledix̾it ĩma
ledicticẽm reputabr.¬

Expanded text:
dormivit sicut leo: et quasi leena quamsuscitare nullus audebit. Qui benedixerit tibi erit ipse benedictus: qui maledixerit tibi: in maledictione reputab
Abbreviated transcription (Latin):
mense uno. ⁊ supra .xx. duo milia ducenti.
lex. tres ocutusq est dñs ad moysen di¬
cens. Tolle leuitas pro primogenitis filioꝵ
isrł. ⁊ pecora leuitarũ pro pecorib eoꝵ. Ecunt¬
siclos persingula capita ad mensurã scũarii.

Expanded text:
mense uno et supra viginti duo milia ducenti septuaginta tres locutusque est Dominus ad Mosen tolle Levitas pro primogenitis filiorum Israhel et pecora Levitarum pro pecoribus eorum erunties quinque siclos per singula capita ad mensuram sanctuarii
Abbreviated transcription (Latin):
s lapideum hñt. ⁊ fecreum sicut du¬
ro ppło: lex in lapide dabatut ut in ex
mimere acceptor figuraretur.

Expanded text:
 lapideum habent et ferreum. Sicut duro populo lex in lapide dabatur, ut ex munere acceptor figuraretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ses. pulchre autẽ
quod mineclio est
⁊ tp̃rm. caloris. ⁊ fagoris. ⁊ duplex. in¬
ter utrumq temperies. de celi eursu. ⁊ rõne
descenlit. Uñ: rõnale cum ephoth stringi

Expanded text:
ses. Pulchre autem quod in medio est aet temporum caloris et frigoris, et duplex inter utramque temperies de coeli cursu et ratione descendit, unde et rationale cum ephot forti
Abbreviated transcription (Latin):
Hoclie. Quasi. si ante
remissionẽ saluatoris
hoc peccassent. forsitã
ignosc̾etur. cum ñ clũ
mundo scĩa manifesta¬
retur. Uñ: si ñ uenis¬
sem. ⁊ locitus cis. nõ¬

Expanded text:
Hodie. Quasi dicat: si ante remissionem Salvatoris hoc peccassent, forsitan ignosceretur, cum nondum mundo scientia manifestaretur: unde, Si non venissem, et locutus eis
Abbreviated transcription (Latin):
cumbendo usł ñ concumbendo regulam ñ
dere nota sua siutor prohibuetit s uxorẽ
dñt. ⁊ meminimus in illis iustificatiõib
nec in nouo testamento obsetuati sicut
de anre serui pertundenda. ⁊huuismod̾e

Expanded text:
cumbendo uel non concumbendo regulam non dere uota sua, si uxor prohibuerit, sed uxorem, dicuntur et meminimus in illis iustificationibus, m non possint nec in nouo testamento obseruentur — sicut de aure serui pertundenda et si quid ei
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis.q appanut de
mon. Qui frugifer in tͥp̃r
quia de eccłia gentium
uirtutib siugifera fides
rp̃i predicabitur uideis.

Expanded text:
ient. Apparuit de etc. Qui frugifer interpretatur, quia de Ecclesia gentium virtutibus frugifera fides Christi praedicabatur Judaeis.
Abbreviated transcription (Latin):
go. ⁊ c̃. heretici al
cccłia eiciuntur. donec purgentur.
aissitis tuncis .i. manifestatis secre¬
tis sedere iubentur. capite nudato. ut
nucditas eoꝵ acunctia iudeatur. ore
clanso ne ult̾uis impia loqͣntur.

Expanded text:
us, etc. Haeretici ab Ecclesia ejiciuntur donec purgentur. Dissutis tunicis, id est, manifestatis secretis sedere jubentur. Capite nudato, ut nuditas eorum a cunctis videatur. Ore clauso, ne ulterius impia loquantur.
Abbreviated transcription (Latin):
possed quo fungebatur.
Notand̾ sane cum proppło
sa offecti. ⁊ holocaustum. ⁊ sa¬
crificium salutaris. pro sacer¬
dote uero: oblatum fuisse pro
pecc̃o. ⁊ holocaustũ ꝯsumatio¬
sespro airon. ⁊ filiis eius post¬

Expanded text:
 quo fungebatur. Notandum sane cum pro populo sa offerri, et holocaustum et sacrificium salutaris. Pro sacerdote vero oblatum fuisse pro peccato, et holocaustum consummatioses pro Aaron et filiis eius. post
Abbreviated transcription (Latin):
Susciꝑe. qĩ grata ut remuneres. dantur
tate fulgebunt sicut sol ⁊ tanꝙͣ scintille
in harunclineto discurrent exurendo .s. ua
cuos. ⁊ in fructuosos adu̾sarios de quoꝵ
pena sublitur.
pr̃iarcha. ⁊ ꝓpha iacob spũ plenus unice
amabat. ⁊ dispensatioe dei locus diumo
cultui mancipatus eius tribui custolien¬
dus decernitur uñ adlit qĩ urthalamo. ⁊ cͥ
tere dictus exprimit paulum de persecuto¬
re apł̃m. ⁊ uas eleccionis fcm̃. Ipe .a. de hac
tribu fuit. Dignum ã erat ut sicut dñi p̾¬
cursor proph̃ali oraculo predõs ẽ: ita ma¬
gister gencium uniuiso mundo profutu¬
tus in ter magna ecc̃e misteria predicere¬
tut. in cuius mente xp̃c fiducialt hĩtauit
cum inder in numera peticła coram. gen
ens. ⁊urtutũ prole fecundans nulluis q
uicii in quietudine secretũ placidissimi
pectoris derelin quens. Uel i ea qi in tha¬
lamo residens tanqͣm sponsus speciosus iui¬
gineas credencium mentes per predicatio¬

Expanded text:
Suscipe. Quasi grata, ut remuneres. Dantur tate, fulgebunt sicut sol et tanquam scintillae in arundineto discurrent, exurendo scilicet vacuos et infructuosos adversarios; de quorum poena subditur: patriarcha et propheta Jacob spiritu plenus unice amabat, et dispensatione Dei, locus divino cultui mancipatus, ejus tribui custodiendus decernitur; unde addit: Quasi in thalamo tota trae dictus, exprimit Paulum de persecutore apostolum et vas electionis factum: ipse enim de hac tribu fuit; dignum autem erat ut sicut Domini praecursor prophetali oraculo praedictus est, ita magister gentium universo mundo profuturus, inter magna Ecclesiae mysteria praedicaretur. In cujus mente Christus fiducialiter habitavit, cum inter innumera pericula coram gentiens, et virtutum prole fecundans, nulliusque vitii inquietudine secretum placidissimi pectoris derelinquens; vel in ea quasi in thalamo residens, tanquam sponsus speciosus, virgineas credentium mentes per praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut aaron stans inter mortuos. ⁊ uinẽ
furor mitigatur. quia ab om̃i terrena
sorde defecata .i. celesti desiderio ignita.
qĩ thumania in conspectu dei fragrat.⁊
qr̃ holocaustum ab ara pii cordis flãma
deuotionis in celum subuolat. hoc precipu¬
e apłis. ⁊ martyrib rgruit de quib dr.¬

Expanded text:
Sicut Aaron stans inter mortuos et viventulo Domini furor mitigatur, quia ab omni terrena sorde defaecata, coelesti desiderio ignita, quasi thymiama in conspectu Dei flagrat, et quasi holocaustum ab ara pli cordis flamma devotionis in coelum subvolat. Hoc praecipue apostolis et martyribus congruit, de quibus d
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Qui respondt dommu Su
quid manus domini in ualida est. Iam
nunc uidebis uttum meus sermo o
enit igitur mo

Expanded text:
ent? Cui respondit Dominus: Numquid manus Domini invalida est? Jam nunc videbis utrum meus sermo opV. Venit igitur Mo
Abbreviated transcription (Latin):
deuiete in om̃ia u̾ba mea que ego destificor uobis hocdie. ut man¬
detis ea filiis ur̃is. custodire. ⁊ facere. ⁊impłe uniu̾sa que sccipta st̃
legis huius. quia ñ incassum p̾cepta. st̃ uobis. s ut singulim eis iu¬
uerent. que facientes longo perseu̾etis tp̃re int̾ra ad ꝙͣ iordane tͣns¬
misso ingrediemini possidendã. Locutusq est dñs ad moysen ine

Expanded text:
ificor vobis hodie ut mandetis ea filiis vestris custodire et facere et implere universa quae scripta sunt legis huius quia non in cassum praecepta sunt vobis sed ut singuli in eis viverent quae facientes longo perseveretis tempore in terra ad quam Iordane transmisso ingredimini possidendam locutusque est Dominus ad Mosen
Abbreviated transcription (Latin):
manum suam sinistrã tingetos
ligitum dextrum ineo. ⁊ asperges
sepcies ccͣ dnm̃. Quod aũt reliqnũ
est olei. in leua manuꝰ fundẽt inper
extcemĩ auricule dextre eius que
mundat᷑. ⁊ super pollices manus
ac peclis dextri. ⁊ super sanguiem¬

Expanded text:
manum suam sinistram tinguetque digitum dextrum in eo et asperget septies contra Dominum quod autem reliquum est olei in leva manu fundet super extremum auriculae dextrae eius qui mundatur et super pollices manus ac pe
Abbreviated transcription (Latin):
tur. totum enim hominem suscepit corpus. s. iani¬
mam. tunicam. terremim appellauit. quia de ter¬
ra est. Ipoditim co estem quia ypoditis poderis est.
⁊ iacintinus qui est color celestis. utrumq enm
suscepit. ⁊utrumq saluauit.
Mala autem punica.⁊ tuntinnabula in inferio¬
rib posita: fulgura demonstͣnt. ⁊ tonitiua. uł t̾¬
ram. ⁊ aquam. ⁊ omnnia elementa int se conso¬
nancia. ⁊ sic sibi perplexa. ut sint insingulis
ommna.
Quod supralicti colores auro in texti sunt id
figurare uolunt quod uitalis calor. ⁊ ̾iuim
sensus pro uidencia penetrat uniuetła.¬
sttingitur. qui quatuor digitoꝵ habens lati¬
tudinem. ⁊ magna parte ad crura descendens

Expanded text:
tur. Totum enim hominem suscepit, corpus scilicet et animam; tunicam terrenum appellavit, quia de terra est; epomidem coelestem, quia ὑπωμίς poderis est. Et hyacinthina, qui est color coelestis: utrumque enim suscepit, et utrumque salvavit. Mala autem Punica et tintinnabula in inferioribus posita fulgura demonstrant et tonitrua, vel terram et aquam et omnia elementa inter se consonantia, et sic sibi perplexa, ut sint in singulis omnia. supra dicti colores auro intexti sunt, id significari uolunt, quod uitalis calor et diuini sensus prouidentia uniuersastringitur, qui quatuor digitorum habens latitudinem et magna ex parte ad crura descendens
Abbreviated transcription (Latin):
tos electos. ⁊ dominuis descẽ¬
dit innube. ⁊ retrarit de spũ¬
qui erat super moysen. ⁊im¬
dere enum innube carius xp̃o
diffusa est per fidem sp̃e sc̃i
linguis electos: uenitq supet¬
omnes donum illud irtutis
celestis que quondam seruat

Expanded text:
tos, et tunc Dominus descendit in nube, et retraxit de spqui erat super Moysen, et imdente enim in nube carnis Christo, diffusa est per fidem Spiritus slinguis electos, venitquemnes donum illud virtutis coelestis, quod quondam fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
nath. Le tubu ysachar: dux phatiel
filuis othan. De tribu aser. aliud filius
salomi. De tribu neptalim: phedael filiꝰ
amud. hiisunt quib p̾cepit dominus
ut diuiderent filiis isrl̃ t̾ram chanaan.

Expanded text:
nach de tribu Isachar dux Faltihel filius Ozan de tribu Aser Ahiud filius Salomi de tribu Nepthali Phedahel filius Ameiud hii sunt quibus praecepit Dominus ut dividerent filiis Israhel terram Chanaan
Abbreviated transcription (Latin):
mense scdo. uicesima die men¬
sis elenata ẽ nubes de tabetna¬
culo fedetis. ⁊ recubuit in solitu¬
dine pharan. s manifestũ ẽ tͣn¬
situm illum dei p̾cepto ẽẽ dispo¬
situm licet ibi ñ sit rmemoratũ.
Uñ alibi inlibro numeti ad ii¬
na. ⁊ ad impeniũ illius deponebã¬

Expanded text:
mense secundo, vigesima die mens, elevata est nubes de tabernaculo foederis, et recubuit in solituPharan . Sed manifestum est transitum illum Dei praecepto esse dispositum, licet ibi non sit commemoratum. Unde alibi in libro Numeri ad iria, et ad imperium illius deponeba
Abbreviated transcription (Latin):
uem relinquenteᷤ
castra metati st̃ cc ar¬
non que est in deserto
⁊ prominet infinib
amorrei. Siquidem
atnon tͥminus est mo¬
ab diuidens moabi¬
tas. ⁊amorreos. Uñ
dicitur. in libro belloꝵ

Expanded text:
uem relinquentes castrametati sunt contrnon quae est in deserto et prominet in finibus Amorrei siquidem Arnon terminus est Moab dividens Moabitas et Amorreos unde dicitur in libro bello
Abbreviated transcription (Latin):
⁊p̃c. filii eius: omnes fi¬
deles. dies unccioĩs. tp̃e
incamatiois quo unc¬
tus est oleo leticie pre
participib .t

Expanded text:
 filii ejus omnes fideles; dies unctionis, tempus incarnationis, quo unctus est oleo laetitiae prae participib
Abbreviated transcription (Latin):
Tercius in uenerit clies. fututum se¬
culum. inquo generalis resurrõ qͣmͣ
cii diei. tunc q̃uod reliquum ẽ igne
ꝯ sumetur. Quodcũq .n. salutate ii¬
perfectum relinquerimus aut malũ
fecerimus. tamꝙͣ ligna aut fenum
aut stipula. igne confumetur. nos
autem detrimentum pacietur. mur:¬
Diꝵ. Duos dies quib licet uesci cat¬
nib saccificii puto duo testamenta
posse intelligi in quib liceat omne
uerbum qd̾ ad deum pertinec. hoc enĩ
est sacrficium requiri ⁊ disciti. ⁊ ex
ip̃is omnẽ scĩam recum capi. Siquid

Expanded text:
Tertius invenerit dies. Futurum saeculum in quo generalis resurrectio, qne facto tertii diei, tunc quod reliquum est igne consumetur: quodcunque enim salutare imperfectum reliquerimus, aut malum fecerimus, tanquam ligna, fenum, aut stipula, igne consumetur: nos autem detrimentum patiemur . VERbiduo quibus licet vesci carnes sacrificii, puto duo Testamenta posse intelligi, in quibus liceat omne verbum quod ad Deum pertinet, hoc enim est sacrificium requiri et discuti, atque ex ipsis omnem rerum scientiam capi, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc fit cum simplicitas mo¬
tum sccłm scaꝑturarũ regu
hec omnia in holocaustũ do¬
nino iubentur offerci qr
hec agete debemus ñ ut hũa¬
nam laudem uł presentem
retcibutiõem queramus. s oĩ¬
um bonoꝵ datori deo per om¬

Expanded text:
Hoc fit cum simplicitas morum secundum Scripturarum regulhaec omnia in holocaustum Domino jubentur offerri, quia haec agere debemus, non ut humanam laudem, vel praesentem retributionem quaeramus, sed omnium bonorum datori Deo per om
Abbreviated transcription (Latin):
indei carnali sensu coniecũt¬
carnes agni. nos au̾t carnem
mederitis carnes meas. ñ ba¬
bebitis uitam inuobis. hoc¬
qd̾ modo loquimur camnes¬
nus olera: aut q̃i pius lac¬
tis alimomam proferamii¬
si tm̃ perfecta loquunur. si
robusta. si fortiora camues¬
uerbi dei appommnus come

Expanded text:
Judaei carnali sensu cocarnes agni, nos autem comedamederitis carnes meas, non habebitis vitam in vobis d modo loquimur carnesis olera, aut quasi pueris lactis alimoniam praSi perfecta loquimur, si robusta, si fortia, sverbi Dei apponimus come
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c cum eo fiat. tunc festunta¬
tem neomeme agit. tuncai.
noua efficitur. cum abicit
uecerem. hominẽ. ⁊ ind̾uit
nonum. qui sed̃m deum cre¬

Expanded text:
spiritus fiat, tunc festivitatem neomeniae agit. Tunc enim nova efficitur, cum abjecerit veterem hominem, et induta fuerit novum, qui secundum Deum cre
Abbreviated transcription (Latin):
Eĩt pecinia que ad usutam dari prohi¬
betut quia uicium cupiditatis ẽ exig̾e
uelle. qd̾ cognoscis te ñ comodasse. hãc
dñs hũit. ⁊uide pauperib erogandam
tradidit. ⁊ nos ad liberalitatem largi¬
tatis inuitauit. altera ẽ ꝙͣ ad usuram
dace debemus. Uñ nonne oportuit te
pecuniam ⁊mtt̾e nummulariis ut ego
ueniens exig̾em qd̾ meũ ẽ cum usura:

Expanded text:
Et pecunia, quae ad usuram dari prohibetur, quia vitium cupiditatis est exigere velle, quod cognoscis te non commodasse. Hanc Dominus habuit, et inde pauperibus erogandam tradidit, et nos ad liberalitatem largitatis invitavit. Altera est quam ad usuram dare debemus; unde: Nonne oportuit te pecuniam committere nummulariis ut ego veniens exigerem quod meum est cum usura?
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ascende in montem. ⁊c̃. Abarim in¬
tetp̃r transitus. nebo in contlusicẽ.
dt nebo mons ẽẽ int̾ra moab ccͣ ieti¬
cho supra iordanem. insupeccilio phas¬
ga iurta montem phogor aquo cir¬
ca eum regio usq nunc phasga ap¬
pellatur. moy ses ergo inabarim. ⁊
inmonte nebo cͣcͣ iericho ultra iorda¬
nem moritur. quia lex. ⁊ circumci¬

Expanded text:
Ascende in montem. Abarim interpretatur transitus; Nebo in conclusione. Dicitur Nebo mons esse in terra Moab contra Jericho, supra Jordanem, in supercilio Phasga, juxta montem Phogor, a quo circa eum regio usque nunc Phasga appellatur. Moses ergo in Abarim et in monte Nebo contra Jericho ultra Jordanem moritur: quia lex et circumci
Abbreviated transcription (Latin):
etate est uł que manetin parentis como. L¬
tutusq ẽ dominus ad moysen. Ulciscere pri¬
us filios istł demadianitis. ⁊ sic colligeris aͣd

Expanded text:
etate est vel quae manet in parentis domo locutusque est Dominus ad Mosen dicens ulciscere prius filios Israhel de Madianitis et sic colligeris ad
Abbreviated transcription (Latin):
proferri ratio poposcerit
rponitut in tegatatẽ fidei. ⁊ perfectiõem o¬
peris sig̃c. sine quib nemo acced̾e debet ad
duima ministeria. Ioseph tacenarius egyp¬
er echiel ꝓpħie dona promeruit. ⁊ quia pet
fidem aducisa debent longaminit̾ ferti. ⁊ pre¬
mia sublimit̾ sperari. arche uł templi altitu¬
do. ⁊ tabernacłi. longitudo .xix. cubitis men¬
suratur

Expanded text:
proferri ratio poposcerit.componitur, integritatem fidei et perfectionem operis significat, sine quibus nemo accedere debet ad divina ministeria. Joseph tricenarius AegypEzechiel prophetiae dona promeruit . Et quia per fidem adversa debent longanimiter ferri, et praemia sublimiter sperari arcae vel templi altitudo, et tabernaculi longitudo triginta cubitis mensurantur
Abbreviated transcription (Latin):
hũerit ornamenta uroris. uł uxor
gerat spẽm uirginis. hoc a̾ figuraba¬
tur inuestib quod nunc declaratur

Expanded text:
habeat ornamenta uxoris, vel uxor gerat speciem virginis. Hoc autem figurabatur in vestibus, quod nunc declaratur
Abbreviated transcription (Latin):
lon ad orientem. Ruben sy¬
meon. ⁊ gad ad meridiem.
effraym. beniamin. ⁊ ma¬
nasse. ad occidentem. dan.
aset.⁊neptalim: ad aqui¬

Expanded text:
lon ad orientem; Ruben, Simeon et Gad ad meridiem; Ephraim, Benjamin et Manasse ad occidentem; Dan, Aser et Nephtalim ad aqui
Abbreviated transcription (Latin):
nec minus ex magnificen¬
cia sensuum. Sepe .n. accidit
ut qui humilem sensum ge
sacerdocii gracdum. uł cathe¬
dram doctoris obsideat. ⁊ qui
sp̃italis est. ⁊ a terrenis tam¬

Expanded text:
em ex magnificentia sensuum. Nam saepe accidit ut is qui humilem sensum gersacerdotii gradum, vel cathedram doctoris obsideat; et ille qui spiritualis est, et a terrena
Abbreviated transcription (Latin):
niculos hostias pacificoꝵ.
eleuauerit eos sacerdos cum panib pri¬
miciarum corã domino. cedent inusũ
eius. Et uocabitis hunc cdliem celeberti-¬
num atq sancuulsimium. omneꝰ opns

Expanded text:
niculos hostias pacificorum cumque elevaverit eos sacerdos cum panibus primitiarum coram Domino cedent in usum eius et vocabitis hunc diem celeberrimum atque sanctissimum omne opus
Abbreviated transcription (Latin):
dem docet. net alit̾ possunt co¬
qui nisi pet talem doctimã.
Septem agnos. Pro.uii.
donis spiritus sc̃i. que uocat¬
agnos. quia sp̃e sc̃s unum
est cum ip̃o. de quo scaptum¬
est. Ecce agnui dei. ecce qui

Expanded text:
em docet, nec aliter possunt coisi per talem doctrinam. Septem agnos. Pro septem donis Spiritus sancti, quae vocatagnos, quia Spiritus sanctus unum est cum Christo, de quo scriptuest: Ecce agnus Dei, ecce qui
Abbreviated transcription (Latin):
uita. ⁊ inuisibili creatura sumus. qͣm sig̃t
senarius. Sex .n. dieb geata sunt ꝯmma que
udentur. Septimo aut anno sabbm ecit .t.¬
requies.d. eum .n. post presens tp̃c sabbm
uenit: de quo paulus ait. relinquitur sab¬
batisimis ppło dei. quem dies . uii. sig̾c. in
qua requienit deus ab operib sus .s. iisi¬

Expanded text:
vita, et in visibili creatura sumus, quam significat senarius. Sex enim diebus creata sunt omnia quae videntur: septimo autem anno sabbatum erit terrae Domini. Cum enim post praesens tempus sabbatum venerit, de quo Paulus ait: Relinquitur sabbatismus populo Dei, quem dies septima significat, in qua requievit Deus ab omnibus operi
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃italib donis prouecti. ⁊ ad dexte¬
tam dei locandi. Centenarius enim nꝑ¬
merus primus in dextera comꝑutat᷑
pollice. ⁊indice in coronam flecis. Uñ
iam certera computat annos.

Expanded text:
Spiritalibus donis provecti, et ad dexteram Dei locandi. Centenarius enim numerus primus in dexteram computatur, pollice et indice in coronam flexis; unde: Jam dextera computat annos.
Abbreviated transcription (Latin):
bona opera pet ipm̃ pontificẽ ma¬
gnum: deo pr̃i presentantut. ⁊ ibi
in fauillã rediguntur. dum assis¬
tit nuult dei prõ nobis. castra .n. sũt:
presens utta: in qua semper ec spi¬
titales nequicias pugnamus uixta
altaro ponunt᷑. dum consuminatõ
bonoꝵ operum: in archa corcis recõ¬
ditur. Altare enim in hoc loco cor
sigt̃. Uñ: głia nr̃a. hec est testimoni¬
um consciencie nostre.
aumentis utitur sacerdos in sacrifi¬
oꝵ mistecio. ⁊ aliis qñ procedit ad
ppłm. Uñ paulus sapĩam loquim
inter perfectos. ⁊ alibi longe infen¬
Dori. stola indutus. nichil indicaui
in quit me scire inter uos. nisi ih̾m¬

Expanded text:
bona opera per Christum pontificem magnum Deo Patri praesentant. Et ibi in favillam rediguntur, dum assistit vultui Dei pro nobis. Castra enim sunt praesens vita, in qua semper contra spirituales nequitias pugnamus . Juxta altare ponuntur, dum consummatio bonorum operum in arca cordis reconditur. Altare enim in hoc loco cor significat. Gloria nostra haec est testimonium conscientiae, etc. in sacrificiorum mysterio, et aliis quando procedit ad populum. Unde: Sapientiam loquimur inter perfectos . Et alibi: longe inferiori stola indutus, nihil judicavi, inquit, me scire inter vos, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Ad lutteram quoq si offetas bouem uł o
nien aut capram aut alind huismo¬
ai sacerdotib prmcias dando. it pirie¬
peres piscendo nł diimna ealificia consti¬
turendo.uł aliquid qd pectineat ad ipm
deum faciendo. ideo: enum holccaustũ qt
rmpolluta sit hec obło ñ tũ pollutionẽ
nommat.ut sp̃ualem intelgantuor
poleut oncm que est e napina. ininsticia.

Expanded text:
Ad litteram quoque, si offeras bovem vel ovem aut capram, aut aliquid hujusmodi, sacerdotibus primitias dando, vel pauperes pascendo, vel divina aedificia constituendo, vel aliquid quod pertineat ad ipsum Deum faciendo ideo enim holocaustum dicitur, impolluta sit haec oblatio; non tamen pollutionem nominat, ut spiritualem intelligamus pollutionem quae est ex rapina, injustiti
Abbreviated transcription (Latin):
ectra corpuus ẽ. qui aũt fornicatur. in corpus suum peccat ita.
ea excepit illa quib distincte positis. cer¬
tam sacificioꝵ purgatiõem ad hibet ut ce¬

Expanded text:
extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus proprium peccat. Ita et tamen excepit illa quibus expresse et distincte positis certam sacrificiorum purgationem adhiberet, u
Abbreviated transcription (Latin):
mento aftlictionis panem qm̃ in pauore
egressus es de egypto ut memineris diei
egcessionis tue de egypto omnib die¬
b uite tue. Non apparebit fermentum
in omnib terminis tuis .Uii. dieb. ⁊ ñ
remanebit de catnib eius qd̃ immo¬
latum est uespere in ꝰdio prio mane.
Non poteris immolate phase in quali

Expanded text:
mento afflictionis panem, quoniam in pavore egressus es de Aegypto: ut memineris diei egressionis tuae de Aegypto, omnibus diebus vitae tuae. Non apparebit fermentum in omnibus terminis tuis septem diebus, et non remanebit de carnibus ejus quod immolatum est vesperi, in die primo mane. Non poteris immolare Phase in quali
Abbreviated transcription (Latin):
commorit᷑r ut ꝯumamus er
⁊ mortificamus membra urã
super t̾rani. consepulti .n. sumꝰ
illi per bapm̃ in morte. qui .n.
orclinem salutaris uie tenet de¬
bet per hec singula itͥ agere. ⁊ pꝰ
multa adhunc locum uenire.

Expanded text:
commorimur, ut convivamus ei, et mortificamus membra nostra super terram. Consepulti enim sumus illi per baptismum in morte . Qui enim ordinem salutaris viae tenet, debet per haec singulariter agere et post multa ad hunc locum venire.
Abbreviated transcription (Latin):
tunt ad obeliendũ fidei. ⁊ om̃ib patefe¬
cerunt scĩam xp̃i. In quo sunt om̃s the¬
sauri sap̃ie. ⁊ scĩe absconditi. Impleu̾unt
scc̃am putei. hec quoq que inmanib hẽ¬
mus nobis puteus ẽ. ⁊ om̃is scaptura le¬
ca simul unus puteus est. quem ñ postt̃
fodere. uł excudere nisi reges. ⁊ principes.
Qui s. possunt auferre t̾ram. ⁊ amouere
superficiem lttere. ⁊ de inferiorib petra.
Ubi xp̃c estr sp̃itales sensus uelut aquam
uiuam proferre. Reges dñr quia petc̃i
regnum expulert̃. ⁊ iusticie regnum in
membris suis posucrunt. Decet .n. eum
docere ceteros. qui prius fecͥt que docet. Uñ.
qui feceait. ⁊ decu̾it sic hoĩes. magnus uo¬
cab̃r in regno celoꝵ. Magnum aũ in reg¬
Qui de hoc puteo bibit: ad hoc proficit ut
hat munera que deo offerat de quib in
lege dr. munera moa data mea. ex ħis
Lum obtuletimus que e nobis sunt
consequimur que ex deo sunt. cum n.

Expanded text:
runt ad obediendum fidei, et omnibus pateferunt ad obediendum fidei, et omnibus patefecerunt scientiam Christi, in quo sunt omnes thesauri scientiam putei. Haec quoque quae in manibus habemus, nobis puteus est, et omnis Scriptura leca simul unus puteus est, quem non possunt fodere vel excudere, nisi reges et principes, qui scilicet possunt auferre terram et amovere superficiem litterae, et de inferiori petra, ubi Christus est, spiritales sensus velut aquam vivam proferre. Reges dicuntur, quia peccati regnum expulerunt, et justitiae regnum in membris suis posuerunt. Decet enim eum docere caeteros, qui prius fecerit quae docet, unde: Qui fecerit et docuerit sic homines, magnus vocabitur in regno coelorum ; magnum auQui de hoc puteo bibit, ad hoc proficit ut habeat munera quae Deo offerat, de quibus in lege dicitur: Munera mea data mea. . Ex hiCum obtulerimus quae ex nobis sunt, consequimur quae ex Deo sunt. Cum enim
Abbreviated transcription (Latin):
teis si heccticum sensum. ⁊ pecã ama¬
ritudinem receperis fomenta ignis. ⁊
gheme incencliarinde preparabis.
runt reges. principes ergo federunt regeᷤᷤ
exruderunt qd̾ ab extudendo ñ exciden¬
do diccum ẽ. Extudi .n. cłr. quod in sa¬
xo ceclitur. uł formatut. principes ergo
tamꝙͣ inferiores foderunt .i. quasi. in
terre molliciem aliaudmẽ quandã de¬
merserunt. hii uero quos reges appellat.
qĩfortiores. ñ solum terre profund̾ s sa¬
xi duriciam penetͣnt. ut peruemant ad
profundiores aquas. ⁊ ip̃as abyssi uenas pascrutantur. sc¬
entes iudicia dei ẽẽ abyssum multã. hii sunt apłi quoꝵ
aliquis dicit nobis aũt reuelauit deus per̾ spm̃ scm̃. Sp̃c¬
⁊ alta sentari ⁊ penetrare profunda mis¬
teria puter regei eẽ dm̃r. qui puteũ inpe¬
tri extuderunt. quia dura. ⁊ difficilia
scĩe penetͣrunt secreta. federunt ergo pute¬
um istum principes. ⁊ excuderunt reges
gentium .i. apli qui gentes congregaue¬

Expanded text:
teis, si haereticum sensum et peccati amaritudinem receperis, fomenta ignis et gehennae incendia in te praeparabis. runt reges. Principes ergo foderunt, reges excuderunt, quod ab excudendo, non excidendo dictum est. Excudi enim dicitur, quod in saxo caeditur vel formatur. Principes ergo tanquam inferiores foderunt, id est quasi in terrae mollitiem altitudinem quamdam demerserunt: hi vero quos reges appellat, quasi fortiores, non solum terrae profundum, sed saxi duritiam penetrant, ut perveniant ad profundiores aquas, et ipsas abyssi venas perscrutentur, scientes judicia Dei esse abyssum multam. Hi sunt apostoli, quorum aliquis dicit: Nobis autem revelavit Deus per Spiritum s alta scrutari et penetrare profunda mysteria putei, reges esse dicuntur, qui puteum in petra excuderunt, quia dura et difficilia scientiae penetrarunt secreta. Foderunt ergo putenm istum principes, et excuderunt reges gentium, id est, Apostoli, qui gentes congregave
Abbreviated transcription (Latin):
quia dum iuueret abraham: ñ ausi sunt p hylistei
repłe puteol. aut incere t̾ram. s eo mortuo in ualu¬
erunt. ⁊ in sicdiati sunt pudeis eius. s reparantur per
ysaac. Puer quoq abrahe ad puteos inuerut rebec
apud puteos simiłr iacob cum ad mesopothannam
uenit hñs preceptũ pr̃is ne alienamigenam duc̾et
uxorem. apud puteos inuenit rachel. ⁊ moyses se¬
phoram. Si ergo indellexisti que. ⁊ quales sint scõꝵ
uxores suus pacĩam in conuigum sum̾e uł sapi¬
entiã. ⁊ alias aninui uirtutes. ⁊ dicere qd̾ de sap̃ia
dictum ẽ. hanc quesum nichi duc̾e uxorem. esto as¬
sidue cuca puteos istos. ⁊ ibi reperies hunisinecli¬
iugem quia apud uiuentis uerbi fluenta: certum
est hĩtare uututes. sunt ergo multi puter intra a
lurimi in singłis sccipturarũ sermo¬
nib. ⁊ sensib. Est tñ hic eminentior ꝙ̃ fodenunt
ñ quicumq hõies s principes. ⁊ hoꝵ subluores qͦs
appellauit reges. ideo: ⁊ hymꝑnus canitur deo. apd̾

Expanded text:
braham, non sunt ausi Philistaei replere puteos aut injicere terram, sed eo mortuo invaluerunt et insidiati sunt puteis ejus, sed reparantur per Isaac. Puer quoque Abrahae ad puteos invenit Rebeccapud puteos ; similiter Jacob cum ad Mesopotamiam venit habens praeceptum patris, ne alienigenam duceret uxorem, apud puteos invenit Rachel; et Moyses Sephoram . Si ergo intellexisti quae et quales sint sanctorum uxores, si vis patientiam in conjugium sumere, vel sapientiam et alias animi virtutes, et dicere quod de sapientia dictum est: Hanc quaesivi mihi ducere uxorem , esto assidue circa puteos istos, et ibi reperies hujusmodi conjugem, quia apud viventis verbi fluenta certum est habitare virtutes. Sunt ergo multi putei intra animam, et alii plurimi in singulis Scripturarum sermonibus et sensibus: est tamen hic eminentior quem foderunt, non quicunque homines, sed principes, et horum sublimiores, quos appellavit reges. Ideo in hymnis canitur Deo apud
Abbreviated transcription (Latin):
In pugillo: scciptura sig̾catur.
deum exorandum̃ ẽẽ ut memi
nobis donet sicut fr̃ib donari
iubet. hoc .n. orantẽ: munda¬
bit lacerdos magnus.

Expanded text:
In pugillo Scriptura significatur, Deum exorandum esse, ut meminnobis donet: sicut fratribus donari jubet; hoc enim orantem mundabit sacerdos magnus.
Abbreviated transcription (Latin):
bb. Moꝵ. Retorquebit.
In sactificio dei: turtur eẽ
dobemus. ut caput nrm
ad pennulas regrorquet᷑
.u. sensus ad iurtictes. pet
caput. mentẽ intalligimꝰ
quia sicut caput corpus
ita mens acciones regit. s
caput collo inheret nec
funditus abscnditur.
quia mens nrã a carius
delectatione est separan¬
da. ñ acaruis necc̃ia cura.
ne cura carnis faciamus
indesideriis caput eogo tur¬
turis. partim abscindatur.
partim collo inhereat.
quod est euiigeliũ. quia
scdm intentioem saccificii
xp̃i: ⁊ emingelii debet sa¬
crificuim pro pecc̃is offet¬
ti. Unde acalit. Eluia pro
pecc̃o est nichib .n. sic apec¬
cato eripit quemadmo¬
dum imitatio xp̃i. ⁊ obe¬
diencia auingelice pre¬
dicationis.

Expanded text:
. Retorquebit, etc. In sacrificio Dei turtur esse debemus, ut caput nostrum ad pennulas retorqueatur, id est, sensus ad virtutes. Per caput, mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, ita mens actiones regit. Sed caput collo inhaeret, nec funditus abscinditur, quia mens nostra a carnis delectatione est separanda, non a carnis necessaria cura, nec curam carnis faciamus in desideriis . Caput ergo turturis partim abscindatur, et partim collo inhaereat. quod est Evangelium, quia, secundum intentionem sacrificii Christi et Evangelii, debet sacrificium pro peccatis offerri. Unde addit: Quia pro peccato est, nihil enim sic a peccato eripit, quemadmodum imitatio Christi et obedientia Evangelicae praedicationis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ non penitus ab¬
rum patur.⁊ aspet¬
get̾ de sanguine¬
euis parietem alta¬
ris. uicquid aũ
reliquum fuerit
faciet distillari ad
fundamentũ eius
quia pro pecc̃o est.¬

Expanded text:
et non penitus abrumpatur et asperget de sanguineus parietem altaris quicquid autem reliquum fuerit faciet destillare ad fundamentum eius quia pro peccato est
Abbreviated transcription (Latin):
Alii putant hanc mulierem
sp̃e decoram significare rõnabi¬
lem disciplinam apud gentiles
inuentam. ⁊ ab ea .a. oportet re¬
cidi cẽm supeestitionis immundi¬
ciam. ut ad studium u̾itatis assu

Expanded text:
Alii putant hanc mulierem specie decoram significare rationabilem disciplinam apud Gentiles inventam: ab ea enim oportet recidi omnem superstitionis immunditiam, ut ad studium veritatis assu