comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Etitẽ in psalmoscriptũẽ : intende prospere procede & regna. propt̃
ueritatẽ & mansu&udinẽ &iustitiã : quia ueritatẽ ex sequens mansue¬
tudinẽ cũiustitia conseruabit. ut nec Telũ rectitudinis himansu&udi¬
nis ponderedere linquat. Necrur sumpondis mansu&udinifrectitudinis
omnemalũ intuitu suo : Etitem : rex qui iudicat pauperes inue¬
ritate : thronus eius in a&ernum fundabitur
Ex sacer dotalis uero consensus atq discriminis partehño dicit᷑ miseri¬
cordiatua anteoculos meos est & conplacui inueritatetua. Non sedi
cũ concilio uanitatis &cũ iniquagerentib: non introibo : Odiui ecdesiã
malignantiũ &cũ impiis non sedebo . lauabo int̃ in nocentes manus
meas & circum dabo altare tuum dnẽ : Vtaudiã uocẽ laudistuȩ & enar¬
remuniuersa mirabiliatua. Sedut sc̃sdicit gregorius iudeo alios quib
ꝑ locũ magisterii exortandisunt officia arguendiq cõmissa quia uident
aliquid in licitum admicti & tamendũ qrundã potentum offendere gra¬

Expanded text:
est: Intende, prospere procede et regna: propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam , quia veritatem exsequens, mansuetudinem cum justitia conservabit, ut nec zelum rectitudinis in mansuetudinis pondere derelinquat, nec rursum pondus mansuetudinis rectitudiniomne malum intuitu suo ; et item: Rex qui judicat pauperes in veritate, thronus ejus in aeternum fundabitur . Ex sacerdotalis vero consensus atque discriminis parte Domino dicitur: Misericordia tua ante oculos meos est, complacui in veritate tua. Non sedi cum concilio vanitatis, et cum iniqua gerentibus nocentes manus meas, et circumdabo altare tuum, Domine, ut audiam vocem laudis tuae, et enarrem universa mirabilia tua . Sed, ut sanctus dicit Gregorius : « Video alios quibus per locum magisterii exhortandi sunt officia arguendique commissa, quia vident aliquid illicitum admitti, et tamen dum quorumdam potentum offendere gra
Abbreviated transcription (Latin):
non separetur & dimisus dutdimisa Neccaus aplis alteri
coniungat᷑ : haecest regula nuptiarum quauel naturaedeco¬
ratur fecunditas: uel in continentiae regitur prauitas : Sicut
sc̃s augustinus in libro debono coniugali & in libris denuptus &
concupiscentia latissime & sicundissime satis ostendit : Vndeom¬
nimodis obseruandũe Ne con cubinae uel cuiꝰ lib& alterius
feminae copulam coniugalem rex superquo uoluerunt consulere

Expanded text:
non separetur, et dimissus aut dimissa nec causa prolis alteri non separetur, et dimissus aut dimissa nec causa prolis alteri conjungatur. Haec est regula nuptiarum, qua vel naturae decoratur fecunditas, vel incontinentiae regitur pravitas, sicut sanctus Augustinus in libro 674 de Bono conjugali, et in libris de Nuptiis et Concupiscentia latissime et facundissime satis ostendit. Unde omnimodis observandum est ne concubinae vel cujuslibet alterius feminae copulam conjugalem rex, super quo voluerunt c
Abbreviated transcription (Latin):
ma n&enimuinculum nuptiarũ &iamsiplescuius causa init umẽ
manisesta steri litate non subsequatur. Itaut iam scientibus
conugatis nonsefilios habituros : separare se camen uelipsa
causa filiorum atque aliis copulare nonliceat: Qquod si fecerint
qm̃utscĩpatres debono coniugali diffiniunt : bonum habenc
nuptiae : & quod bonumẽ: peccatumnonẽ. ac per hoc qui
contrabonum nuptiale facit: peccatum facit cum adulterium
comimiten urNiffiniunt &iam quod bonae &adõ consti¬
tutȩ acbenedictae st̃ Nuptiae quas &i amsua praesentia
consecrauit: In quibuse fides proles sac ramentum
Iufide aitenditur ne preer uinculum coniugale cumadulte¬
rauelcum altero concumbatur : In prole: utamanter suscipi¬
atur benigne nutriatur: religiose educetur : Nec cantum
gaudeant parentes quia sibolem genuerunt : quantumut subo¬
Vs inx p̃oregener&ur : In sa cramento autem : ut coniugiũ

Expanded text:
manet enim uinculum nuptiarum, etiamsi proles, cuius causa initum est, manet enim uinculum nuptiarum, etiamsi proles, cuius causa initum est, manifesta sterilitate non subseconjugatis non se filios habituros, separare se tamen vel ipsa causa filiorum, atque aliis copulare non liceat. Quod si fecerint, unt. » Quoniam, ut sancti Patres de bono conjugali diffiniunt, bonum habent nuptiae, et quod bonum est, peccatum non est: ac per hoc qui contra bonum nuptiale facit, peccatum facit cum adulterium committit. Diffiniunt etiam, quod bonae et a Deo constitutae ac benedictae sunt nuptiae, quas etiam sua praesentia consecravit, in quibus est fides, proles, sacramentum. In fide attenditur, ne praeter vinculum conjugale cum altera vel cum altero concumbatur. In prole, ut amanter suscipiatur, benigne nutriatur, religiose educetur: nec tantum gaudeant parentes quia sobolem genuerunt, quantum ut soboles in Christo regeneretur. In sacramento autem, ut conjugium
Abbreviated transcription (Latin):
fructibus largas elemosin asfaciat : Ideorapinã iustificat : Neq
enim si alius ruripaterno ł iuste quaesito auarus incumbat. Ideo
culpa est luris ciuilis regula quapossessorlegitimus factus est :
Nec trrannicae factionis peruersitas laudabiliserit si regi a
clementia trrannus subditos tract&. Nec uitu perabilis ordo
regiae potestatis : si rex crudelitate trrannica saeiuat : Aliudẽ
nãq in iusta potestate iuste udleuti : & aliudẽ iusta potesta teuti :
Ita nec concubuiȩ ad tempus ad hibitȩ sifiliorũ causa c̃cumbant
iustum faciunt concubinatũ suum : Nec coniugatae sicũ maritis
lasciuiant nuptiali ordini crim̃ in ponunt : Possesanefieri
nuptias exmale conlunctis. honestoplacito c̃sequentemanifes¬
tum est : Se melaut̃ initum conubiũ inciuitatedĩnri. Vbi&iam
ex primaduorum hominum copula quod damsacramentũ nuper¬
agerunt : Nullo modo potest nisialicuus eorũ morte dissolui :

Expanded text:
fructibus largas eleemosynas faciat, ideo rapinam justificat. Neque fructibus largas eleemosynas faciat, ideo rapinam justificat. Neque enim, si alius ruri paterno culpanda est iuris ciuilis regula, qua possessor legitimus factus est; nec tyrannicae factionis peruersitas laudabilis erit, si regia clementia tyrannus subditos tractet; nec uituperabilis ordo regiae potestatis, si rex crudelitate tyrannica saeuiat. aliud est namque iniusta potestate iuste uelle uti, et aliud, est iusta potestate iniuste uti. ita nec concubinae ad tempus adhibitae, si filiorum causa concumbant, iustum faciunt concubinatum suum nec coniugatae, si cum maritis lasciuiant, nuptiali ordini crimen inponunt. Posse sane fieri nuptias ex male coniunctis honesto postea placito consequente manifestum est. Semel autem initum conubium in ciuitate dei nostri, ubi etiam ex prima duorum hominum copula quoddam sacramentum nuptiae gerunt, nullo modo potest nisi alicuius eorum morte dissolui.
Abbreviated transcription (Latin):
utipsiuscumea copula. incestus &iullo coniuigii nomine depu¬
tandus legaliter comprob&ur : Nec tamen talis coniunctio¬
sihuius modi concubinam in coniugem sumpserit. reprȩhensione
atq offensionis macula carere uidebitur : Dicentebeato augus¬
tino in libro debono coniugali : Quod ergo inquiens praecipiunt
coniugatis apłi : hoc est nuptiarum: quod aut̃ uenia liter
concedunt aut qđ impedit orationes : Non cogunt nuptiae
sed ferunt : ltaq si forte quod utrum fieri possit ignoro magisq
fieri non posseexistimo: sed tam̃ si forte ad tempus adhibita con¬
cubina filios solos ex eadem commixtione quaesiuerit : Necista
sic coniunctio ueleorũ nuptiis praeponenda est quae ueniale
illud operantur : Quiden im sitnuptiarũ considerandũ est :
non quid nubentiũ & inmoderatius nupti is utentium : Neq
enim si agris iniq ac perperam inuasis itaquisq utatur ut ex eorũ

Expanded text:
ut ipsius cum ea copula incestus et nullo conjugii 673 nomine depuut ipsius cum ea copula incestus et nullo conjugii 673 nomine deputandus legaliter comprobetur. Nec tamen talis conjunctiosi hujusmodi concubinam in conjugem sumpserit, reprehensione atque offensionis macula carere videbitur, dicente beato Augustino in libro de Bono conjugali : « Quod ergo, inquiens, praecipiunt conjugatis apostoli, hoc est nuptiarum: quod autem venialiter concedunt, aut quod impedit orationes, non cogunt nuptiae, sed ferunt. Itaque si forte, quod utrum fieri possit ignoro, magisque fieri non posse existimo, sed tamen si forte ad tempus adhibita concubina, filios solos ex eadem commistione quaesiverit, nec ista sic conjunctio vel eorum nuptiis praeponenda est, quae veniale illud operantur. Quid enim sit nuptiarum, considerandum est, non quid nubentium et immoderatius nuptiis utentium. Neque enim si agris inique ac perperam invasis ita quisque utatur, ut ex eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad plebem congregandam : &iamsiplebis congregationon sub¬
sequat᷑ man& tam̃ in illis ordinatis sacramentũ ordinationis
& sialiquaculpaquisquam ab officioremoueatur : sacram̃todñi
semel inpositonon carebit quamuis adiudicium permanente :
Etitẽ in prae fato libro denuptiis & concupiscentia: Qubus uero
placuerit ex consensu abusucarnalis concupiscentiae inperp&u¬
uin continere : absit ut iunculum interillos conlugalerum pat᷑¬
inimofirmiu serit quomagis ea pacta secũ inierunt quae carius
concordantiusq sruanda sunt. Nonuoluptariis corporũ nexib
sed uoluntari is affectibus animorum : Hlisscripturarũ testimo¬
nusatq scorum dictis : manifestatur quomodo concubinã cũ qua
adultoras se dicitur siuoluerit inconlugium sibi sociare praeuale¬
at  Videlica si autuxor legaliter & hinexia ergaillum inuenta¬
mortua fuerit corpore : uel silnuenta fuoritanima adeomortua

Expanded text:
ad plebem congregandam, etiam si plebis congregagatio non subad plebem congregandam, etiam si plebis congregagatio non subsequatur, manet tamen in illis ordinatis sacramentum ordinationis, et si aliqua culpa quisquam ab officio removeatur, sacramento Domini semel imposito non carebit, quamvis ad judicium permanente. » Et item in praefato libro de Nuptiis et Concupiscentia : « Quibus vero placuerit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut vinculum inter illos conjugale rumpatur: imo firmius erit, quo magis ea pacta secum iconcordiusque seruanda sunt, non uoluptariis corporum nexibus sed uoluntariis affectibus animorum. neque enimniis atque sanctorum dictis manifestatur, quod concubinam cum qua adulterasse dicitur rex, si voluerit, in conjugium sibi sociare praevaleat: videlicmortua fuerit corpore, vel si inventa fuerit anima adeo mortua,
Abbreviated transcription (Latin):
uelut de coniugio xp̃i recedens &iã fideꝑdita sacram̃tũ fide i namittit
qđ lauachrore generationis accepit : Red derae nĩ procul dubio redeun
ti : si ami siss& abscedens : Hab& hoca ũt qui recesserit adcumulũ¬
indelie tesieognatis authab itasceigionis u inpudicitia pesimicriminis sucaliquid huimat
nonobstitent. & item ubi su praaugustinus :¬
supplicii : Non admeritum praemii : Et in libro debono conlu¬
gali : Bonumigitur Niuptiarum perom̃s gentes atq om̃s homi¬
nes in causagenerandiest & infidecastitatis: Quodaut̃ ad popu¬
lum dĩ pertin& &iam inscĩtate sacramenti perquamne fasẽ &iam
repudio discedentom alteri nubere dumuireius uiuit : Nec
altom ipsa causa pariendi quaecum sola sit quanuptiaefiunt
ueceare Nonsubse quente ꝓpterquam fiunt soluit̃ uinculũriup¬
tiale nisi conlugis morte : Quem ad modum sifiat ordinatioderi

Expanded text:
uelut de coniugio Christi recedens etiam fide perdita sacramentum fidei non amittit, uelut de coniugio Christi recedens etiam fide perdita sacramentum fidei non amittit, quod lauacro regenerationis accepit. reti, si amisisset abscedens. Habet hoc autem qui recesserit ad cumuluidelicet si cognatio, aut habitus religionis, vel impudicitia pessimi criminis, sive aliquid hujusmodi non obstiterit. Et item ubi supra Augustinus supplicii, non ad meritum praemii. » Et in libro de Bono conjugali : « Bonum igitur nuptiarum per omnes gentes atque omnes homines in causa generandi est, et in fide castitatis: quod autem ad populum Dei pertinet, etiam in sanctitate sacramenti, per quam nefas est etiam repudio discedentem alteri nubere, dum vir ejus vivit, nec saltem ipsa causa pariendi, quae cum sola sit qua nuptiae fiunt, nec ea re non subsequente propter quam fiunt, solvitur vinculum nuptiale, nisi conjugis morte. Quemadmodum si fiat ordinatio cleri
Abbreviated transcription (Latin):
inciuitatedĩ nr̃i in monte scõ eiꝰ. Hoc ẽ ineccła xp̃iꝗb .q fidelib c̃gregans
alia fecundaducat᷑ : qđ siquisquã fecerit : ñ legehuius sçłi ubi lnt̃uen¬
enterepudio si necriminec̃cedit᷑ cũ aliis alia copulareconubia : Qđ &a
sed lege euangelii reus ẽ adulteru sicut &iã illa si alteri nupserit:
&usq ad eomanent in t̃iuuentes semel initauira nuptiarũ : ut potiussul
int̃se coniugesꝗ ab alterutro separati sunt : quã cũ his ꝗb aliis adhȩseru
cũ aliis quippeadulteriñ esseuł : uisi ad alterutrũ c̃iuges ꝑmanerent :
Deniq mortuo uiro uł femina cũ quouł cũ quauerũ conubiũ fuit fieri
uerũ conubiũ potestcũ quoułcũqua prius adulteriũ fuit : Ita man& dliã int̃
uiuentes ꝗd dã c̃iugale qđ nec separatio : neccũ altero copulatio possitausen
Man& autad noxa criminis ñ adunculũ foederis sicut a postatȩ dnima

Expanded text:
ne ne alia fecunda ducatur. Quod si quisquam fecerit, non lege hujus saeculi, ubi interveniente repudio, sine crimine conceditur cum aliis alia copulare connubia, quod sed lege euangelii reus est adulterii, sicut etiam illa, si alteri nupserit. usque adeo manent inter uiuentes semel inita iura nuptiarum, ut potius sint inter se coniuges qui ab alterutro separati sunt quam cum bis quibus aliis adhaeserunt. cum aliis quippe adulteri non essent, nisi ad alterutrum coniuges permanerent. denique mortuo uiro cum quo uerum conubium fuit fieri uerum conubium potest cum quo prius adulterium fuit. ita manet inter uiuentes quiddam coniugale, quod nec separatio nec cum altero copulatio possit auferre. manet autem ad noxam criminis, non ad uinculum foederis, sicut apostatae anima
Abbreviated transcription (Latin):
uiris iunctȩ carentculpa simulieres quaea uiris habebant᷑ inmatri¬
monioñ fuerunt qr aliudẽ nupta aliud c̃cubina: Denon bonoaũt¬
adbonũ quã quã ñ satis honestũ transit᷑ sic̃ isdẽ leo ubi supͣ demonstrat
quan do concubina forte ingenuia facta si fuerat ante ancilla & dotara
legitime & publicis nuptiis honestata uideat᷑ sic̃ & om̃ suxor legalit̃
c̃iugata : posedes ponsatione legitimȩ dotari & publicis honestarinuptus
debe : Demalo aũt adali qđ bonũ sedñ hones tũ tolerabilit̃ festinatur.
sic sc̃augustinꝰ in primolibro denuptius &ł c̃cupiscentiadiecit Snenon
tantũ fecunditas cuius fructus in proleẽ : nec tantũ pudititia ouius
uinculũ fides est: uerũ &iã quoddã sacramentũ nuptiarũ commende
conubio eopulati : quã diuuiuan inseparabilit̃ ꝑ seuerent : Neolicaus
in xpo & in ecła ut uiuenscũ uiuente in a&uũ nullo diuortio separ&ir¬

Expanded text:
viris injunctae carent culpa, si mulieres quae a viris habebantur in matrimonio non fuerunt, quia aliud est nupta, aliud cad bonum, quanquam non satis honestum, transitur, sicut idem Leo ubi supra demonstrat, quando concubina forte ingenua facta, si fuerat ante ancilla, et dotata legitime, et publicis nuptiis honestata videatur, sicut et omnis uxor legaliter conjugata, post desponsationem legitime dotari et publicis honestari nuptiis debet. De malo autem ad aliquod bonum, sed non honestum, tolerabiliter festinatur, sicut sanctus Augustinus in primo libro de Nuptiis et Concupiscentia dicit: « Sane non tantum fecunditas, cujus fructus in prole est, nec tantum pudicitia, cujus vinculum est fides, verum etiam quoddam sacramentum nuptiarum commenconubio copulati quamdiu uiuunt inseparabiliter perseuerent nec liceat n Christo et ecclesia, ut uiuens cum uiuente in aeternum nullo diuortio separ
Abbreviated transcription (Latin):
depondere aestimando delictorũ sacerdotis est iudicare ut attendat
ad confessionẽ poenitentis & ad fl&atq lacrimas corrigentis. ac tũiu¬
bere dimitti cũ uiderit c̃gruã satis factionẽ. Sane si quis aegritudi¬
nẽ inciderit atq usq ad desperationẽ deuenerit ei est ante tẽpus pas
Septimo capitulo rescribi nob̵ deposcimus si sȩpefata femina lterũ in
uidiciũ uenerit & ii noxia reperta fuerit utrũ adeã uireius redre
debeat analteri ualeat sociari : E tremanda te nobis supsa criminib

Expanded text:
de pondere aestimando delictorum, sacerdotis est judicare, ut attendat de pondere aestimando delictorum, sacerdotis est judicare, ut attendat ad confessionem poenitentis, et ad fletus atque lacrymas corrigentis, ac tum jubere dimitti, cum viderit congruam satisfactionem. Sane si quis in aegritudinem inciderit, atque usque ad desperationem devenerit, ei est ante tempus Pascat. » INTERROGATIO XVIII. Septimo capitulo rescribi nobis deposcimus, si saepefata femina iterum in judicium venerit, et innoxia reperta fuerit, utrum ad eam vir ejus redire deb
Abbreviated transcription (Latin):
tempr qm̃ apud dm̃nullas ueniae patit᷑ moras uera conuersio pro¬
ph&a hoc pariter attes tante:cũ conuersus in gemueris tunc saluuseris
It inniceno concilio : Sed in hisomnib propositũ &speciẽ poenitentiũ
conuenit explorare : Quot q̃t enĩ m&u& lacrimis atq patientia
uel bonis operib: reb ipsis conuersionẽ suã ñ simulatione demons¬
trant : Et post paululũ post modũ licebit ep̃o dehis aliquidhumanius
cogitare : It in ancrranoconcilio: penes epos inquit erit potestas modũ
conuersionis eorũ probantes uelhumanius erga eosagere uel amplius
enter indelector inueni& : Et in nocentius papa ad decentiũ egubinũ
ep̃m scribit: De poenitentib quisiue exgrauiorib cõmissis si ue exleiu¬
orib penitentiã gert̃ sinulla in terueni at aegritudo : quinta feria
ante pascha ei sremittendũ romanȩ ecdae c̃su&udo de monstrat : c&erũ

Expanded text:
tempore, quoniam apud Deum nullas veniae patitur moras vera conversio, Protempore, quoniam apud Deum nullas veniae patitur moras vera conversio, Propheta hoc pariter attestante: Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris. » Et in Nicaeno concilio : « Sed in his omnibus propositum et speciem poenitentium convenit explorare. Quotquot enim metu, et lacrymis, atque patientia, vel bonis operibus, rebus ipsis conversionem suam, non simulatione demonstrant. » Et post paululum: « Postmodum licebit episcopo de his 666 aliquid humanius cogitare. » Et in Ancyrano concilio : « Penes episcopos, inquit, erit pconversationis penitentum probantes, vel humanius erga eos agere vel amplius enter inde lector inveniet. Et Innocentius papa ad Decentium Eugubinum episcopum scribit : « De poenitentibus qui sive ex gravioribus commissis, sive ex levioribus poenitentiam gerunt, si nulla interveniat aegritudo, quinta feria ante Pascha eis remittendum Romanae Ecclesiae consuetudo demonstrat. Caeterum,
Abbreviated transcription (Latin):
diũ penitentiae & moxreconciliationis implorant : nec satis factio int̃¬
dicendaẽ nec reconciliatio a cõmunionis gratia deneganda si eã &iã
amis souocisofficio ꝑ indicia in tegrisensus quaerereconprobent᷑
Quod silta aliqua ae gritudine fuerint ad grauatiut qđ paulo ante popos¬
cerant sub prȩsentia signi fica renonualeant : testimonia eis fideliũ circum¬
stantiũ ꝓdessed ebebunt : simulq & poenitentiae & rec̃ciliationis bene fiu
& in libro primo de capitulis augustorũ : Vt cocleari malefici incantatores fieri p̃ sinantur quos it
simonemago terribilit̃ constat essẽ dã natos
consequant᷑ seruata tam enregula canonũ circa eorũ personasqui in do¬
minica fidediscedendo peccarunt: Generaliteraũt omnicuilib&
inexituposito & poscenti sibi communionis gratiã tribui non neg& sicutni¬
cenasr nođ de finiuit . cuius conuersio mente potius est ȩstimanda quã

Expanded text:
dium poenitentiae et mox reconciliationis implorant, nec satisfactio intedium poenitentiae et mox reconciliationis implorant, nec satisfactio interdicenda est, nec reconciliatio ac communionis gratia deneganda, si eam etiam amissae vocis officio per indicia integri sensus quaerere comprobentur. Quod si ita aliqua aegritudine fuerint aggravati, ut quod paulo ante poscebant, sub praesentia significare non valeant, testimonia eis fidelium circumstantium prodesse debebunt. Simul tamen, e in libro primo de capitulis Augustorum cap. 21: « Ut coclearii, malefici, incantatores fieri non sinantur, quos in Simone Mago terribiliter constat esse damnatosconsequantur, servata tamen regula canonum paternorum circa eorum personas, qui in Deum a fide discedendo peccarunt. Generaliter autem omni cuilibet in exitu posito, et poscenti sibi communionis gratiam tribui, non negetur, sicut Nicaena synodus definivit . Cujus conversio mente potius est aestimanda quam
Abbreviated transcription (Latin):
diuino & oratione dominicaut tantũ ds̃ & dñs honor& : Itcãp lxxiu
Nonlice at mulieres xp̃ianas uanitatẽ in suis laneficus obseruare
sed dm̃ in uocent aditorẽ qui eis sapientiã texendidonauit:
Et inconcilio cartaginensi cãplxxxuIiii: Auguri is uel in canta¬
tionib seriuentẽ : a c̃ uentu ecđae separandũ : similit̃ & iudaicis su¬
ꝑstitionib uł feriis inhȩrentes : Et inconcilio heliberritano cãpyi
Siquis maleficio interficiat alterũ eo quod sineidolatria ꝑficereñ
potuit : nec in fine in ꝑtiendã eẽ illi communionẽ. Sciendũ tam̃ẽq
hȩc districtionis seueritas exc̃cilio heliberrita noerga eos qui ñ resipis¬
cunt obseruari debebit c&erũ uixtabeaticae lestini decr& anullie
recognoscentiultima penitentia deneganda. Et sicleo magnꝰ papa
decreuit his qui lintẽprnecessitatis & periculiurgentis instantia prȩsi¬

Expanded text:
divino, et Oratione Dominica, ut tantum Deus creator omniudivino, et Oratione Dominica, ut tantum Deus creator omniuistianas aliquam vanitatem in suis lanificiis observare, sed Deum invocent adjutorem, qui eis sapientiam texendi donavit. » Et in concilio Cathaginensi IV cap. 89: « Auguriis vel incantationibus servientem a conventu Ecclesiae separandum, similiter et Judaicis superstitionibus vel feriis inh sexto: « Si quis maleficio interficiat alterum, eo quod sine idololatria perficere non potuit, nec in fine impertiendam esse illi communionem. » Sciendum tamen est quia haec districtionis severitas ex concilio Eliberitano erga eos qui non resipiscunt observari debebit. Caeterum, juxta beati Coelestini decreta, nulli est recognoscenti ultima poenitentia deneganda. Et sic Magnus Leo papa decrevit : « His qui in tempore necessitatis, et in periculi urgentis instantia, praesi
Abbreviated transcription (Latin):
gendi: ut quisa lubria & a mortis periculo reuocantia dudire
uerba contem nuntcruciat᷑ saltẽ eoscorporis ad desideratã
mentis ualeat reducere sanitatẽ : Et ltem inedictoca nonico¬
Siquis ariolis aruspicib uel incantatorib obserua uerit aut
modi homines introducunt ex quirendi aliꝗd arte malefica uł ex¬
piandi causa subregula quin quennio iaceant scđm gradus poo¬
consu&u dinessequens diui nos & sortilegos indomũ suã in troduxerit
quasi ut malũ foras mittant aut maleficiainueniantiuł lustratio¬
nes paga norũ faciant quinq annis poenitentiã agant : strãp laxi
aut lunae aut stellarũ cursũ aut signorũ fallatiã prodomo facienda
uel propter segetes uel arbores plantandas uel coniugia socian¬
Non liceat incollectionib: erbarũ quae medicinales sunt aliquas
obseruationes aut incantationes aetendere nisi tantũ cũ simbolo

Expanded text:
gendi, ut qui salubria et a mortis periculo revocantia audire gendi, ut qui salubria et a mortis periculo revocantia audire verba contemnunt, cruciatus saltem eos corporis ad desideratam mentis valeat reducere sanitatem. C. : « Si quis ariolos, aruspices, vel incantatores observaverit, aut modi homines introducunt exquirendi aliquid arte malefica vel expiandi causa, sub regula quinquennio jaceant secundum gradus poeconsuetudinem sequens, divinos et sortilegos 665 in domum suam introduxerit, quasi ut malum foras mittant, aut maleficia inveniant, vel lustrationes paganorum faciant, quinque annis poenitentiam agat. » Et capite 71aut lunae aut stellarum cursum, aut inanem signorum fallaciam pro domo facienda, vel propter segetes, vel arbores plantandas, vel conjugia socianNon liceat in collectionibus herbarum, quae medicinales sunt, aliquas observationes, aut incantationes attendere, nisi tantum cum symbolo
Abbreviated transcription (Latin):
te illic exe qui non ual& : nobis qui tales sunt transmittidebent sita¬
men hic monstrari potuerit. Vnde illic possunt absq: dificultate
conunci : sed quia hoc in possibile eẽ existimo illic pertedeb&dis¬
tricta dtq fortis correctio proueniri : Et ad ianuariũ ep̃m sardini¬
ae: Contra i dolorũ quoq cultores uł a ruspicũ atq sortilegorũ : fra¬
ternitatẽ urãm uehementius pastorali hortamur inuigilarecus¬
todi&atq public einpopulo contrahuius reiuros sermonẽ face¬
re eosq a tanti labe sacrilegii & duuni intentione ludicu. & prȩ¬
sentis uitȩ periculo adhortatione suasoria reuocare : quos tam̃
si emenda reseatalib atq corrigerenolle reppereris . feruenti
conprehendere relote uolumus : Et si quidẽ serui sunt uerberib
cruciatib:q ut ad emendationẽ ꝑuenire ualeant castigare:
Siuero liberi inclausione digna districtaq st̃ inpenitentia redi¬

Expanded text:
cte illic exsequi non vales, nobis qui tales sunt transmitti debent, si tacte illic exsequi non vales, nobis qui tales sunt transmitti debent, si tamen hic monstrari potuerit, unde illic possunt absque difficultate convinci. Sed quia hoc impossibile esse existimo, illic per te debet districta atque fortis correctio provenire. » Et ad Januarium episcopum Sardiniae : ternitatem vestram vehementius pastorali hortamur invigilare custodia, atque publice in populo contra hujus rei viros sermonem facere, eosque a tanti labe sacrilegii et divini intentatione judicii, et praesentis vitae periculo, adhortatsi emendare se a talibus atque corrigere nolle repereris, ferventi comprehendere zelo te volumus, et si quidem servi sunt, verberibus cruciatibusque, quibus ad emendationem pervenire valeant, castigare, si vero sunt liberi, inclusione digna districtaque sunt in poenitentiam redi
Abbreviated transcription (Latin):
laudabili tererga ecclesiasticorũ uitã fuit sicut nosti sollicitus :
quidũ eorũ actus uigilant̃ cura pastorali intender& : maleficio qđ
uulgo canterma dicitur quos dã didicit macula: tos quos &iam
sicut & dilectionis tuaendntiauit epła dedit incustodia retinin¬
dos : Sed qui a peccatis nr̃is facientib. morte prȩuentꝰ crimen ipsũ
ulciscinonualuit : necesse est ut dilectiotua cũ omni hoc subtilitate
in hacultione propt̃ dm̃ nouit potuis se suu uer& cõmoueri Omni
ergo uirtute omniq instantia tua dilectio in haccausa zelũ suũ
erga omni potentẽ dm̃ cur& ostendere : & inimicisillius aduersitatẽ
dignã inflictis ultionib ex hibere : Vt impleat qđ scriptũ ẽ Nonne
quio derunt teds̃ oderam illos & super in imicostuos tabescebam
Siigit᷑ hoc relo dilectio tua accenditur in eos quidm̃ reliquerunt
& contraeũ aliquid maleficus egerunt poena monstr& : Quod sira¬

Expanded text:
laudabiliter erga ecclesiasticorum vitam, sicut nosti, sollicitus fuit. laudabiliter erga ecclesiasticorum vitam, sicut nosti, sollicitus fuit. Qui dum eorum actus vigilanter cura pastorali intenderet, maleficio, quod vulgo canterma dicitur, quosdam didicit maculatos, quos etiam, sicut et dilectionis tuae nuntiavit epistola, dedit in custodia retinendos. Sed quia peccatis nostris facientibus morte praeventus crimen ipsum ulcisci non valuit, necesse est ut dilectio tua cum omni hoc subtilitate in hac ultione propter Deum novit potuisse si viveret commoveri. Omni ergo virtute, omnique instantia, tua dilectio in hac causa zelum suum erga omnipotentem Deum curet ostendere, et inimicis illius adversitatem dignam inflictis ultionibus exhibere, ut impleat quod scriptum erat: Nonne qui oderunt te, Domine, oderam, et super inimicos tuos tabescebam? Si igitur hoc zelo dilectio tua accenditur, in eos qui Deum reliquerunt, et contra eum maleficiis aliquid egerunt, poena monstretur. Quod si re
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃sleo scribens ad ep̃os persini uersas prouintias demonstrat: Ali¬
quanti lnqui ens male fici quilta sedemerserunt ut nullũ his auxi¬
licosuidicesper p&uo sunt exilio religati : It postaliquanta
Alit̃ eni nob̵ cõmissos regereñ possumus pisi hos qui sunt ꝑditores
& ꝑditi t elo sidei dominicae ꝑsequamur & a sanism̃tib: nepestis
haeclatius diuulg&ur seueritate quã possumus abscidamus :
Vndehortor dilectionẽ urãm obtestor&moneo ut quadeb&is & po¬
testis sollicitu dineuigil&is adinuestigandos eos nec ubi oecultandi¬
sere periant facultatẽ : Vt enĩ habebit adõ dignȩ remunerationis prȩ¬
miũ quidiligentius qđ ad salutẽ cõmissȩ sibi plebis proficiat fuerit
executus : Ita ante tribunal dñi dereatu neglegentiae senon poteriter¬
cus a requicũq plebẽsuã contra sacrilegȩ persua sionis auctores nolu¬
erit custodire : Et sc̃s gregorius aderprianũ diaconũ: Vir sc̃issimuos

Expanded text:
s Leo scribens ad episcopos per universas provincias demonstrat : « Aliquanti, inquiens, malefici, qui ita se demerserant, ut nullum his auxilicos judices perpetuo sunt exsilio relegati. » Et post aliquanta: « Aliter enim nobis commissos regere non possumus, nisi hos, qui sunt perditores et perditi, zelo fidei Dominicae persequamur, et a sanis mentibus, ne pestis haec latius divulgetur, severitate qua possumus abscidamus. Unde hortor dilectionem vestram, obtestor, et moneo, ut qua debetis et potestis sollicitudine vigiletis, ad investigandos eos, necubi occultandise reperiant facultatem. Ut enim habebit a Deo ingens remunerationis praemium, qui diligentius quod ad salutem commissae sibi plebis proficiat fuerit exsecutus, ita ante tribunal 664 Domini de reatu negligentiae se non poterit excusare quicunque plebem suam contra sacrilegae persuasionis auctores noluerit custodire. » Et sanctus Gregorius ad Cyprianum diaconum : « Vir sanctissimus
Abbreviated transcription (Latin):
ethine sc̃ augustinꝰ in libris ad pollentiũ. Merito quas duxerant quin uxores
filii israhei año prohibente dño iubente dimisert̃. qui a omne qđ non est exfide
peccatuẽ. Vndelector in eisdem libris latius inuenire ualebit

Expanded text:
hinc sanctus Augustinus in libris ad Pollentium: « Merito quas duxerant, » quin uxores, hinc sanctus Augustinus in libris ad Pollentium: « Merito quas duxerant, » quin uxores, « filii Israel Domino prohibente, Domino jubente dimiserunt, quia omne quod non est ex fide peccatum est. » Unde lector in eisdem libris latius invenire valebit
Abbreviated transcription (Latin):
ros infideles ut propitius fier& ds̃ neo iratus si alias ex genere suo aec¬
perent : Ni enĩ lta praeceptũ his est ut remissis istis alia smini me
ducerent quantomagis si infidelis discesserit liberũ babebit
arbitriũ siuoluerit nubere legis suae uiro : Illud enĩ non deb & in¬
putarimatrimoniũ : qđ extra decr&ũ dĩ factũ est : Sed cũ post
cognoscit & dol& deliaquisse : emendat seut ueniã mereatur :
Siaut ambocre diderint percognitionẽ dĩ confirmat᷑ coniugiũ: in pae
dutuo cauitnosds̃ : Verũ ẽ quia nono port&e litigare quidisceda
agathensi scriptũẽ : De incestis conunctionib phil prorsus ueniae
reseruamus nisicumadulteriũ separatione sanauerint : Incestos
uero nullo coniugii nomine deputandos quos &iam designare funes¬
De eo uero quod requisitũ ẽ si & ipsi regiunde publicã poenitentiã
ageredebeat postquã illa femina criminosa inuenta fuerit

Expanded text:
viros infideles, ut propitius fieret Deus , nec iratus, si alias ex genere suo accviros infideles, ut propitius fieret Deus , nec iratus, si alias ex genere suo acciperent non enim ita praeceptum his est, ut remissis istis alias minime ducerent, quanto magis si infidelis discesserit, liberum habebit arbitrium, si voluerit nubere legis suae viro? Illud enim non debet imputari matrimonium, quod extra decretum Dei factum est, sed cum post cognoscit, et dolet deliquisse, emendat se ut veniam mereatur. Si autem ambo crediderint, per cognitionem Dei confirmatur conjugium. In pace autem vocavit nos Deus. Verum est quia non oportet Epau. can. 30: « De incestis conjunctionibus nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint. Incestuosos vero nullo conjugii nomine deputandos, quos etiam designare funes » INTERROGATIO XX. De eo vero quod requisitum est, si et ipsi regi, unde publicam poenitentiam agere debeat, postquam illa femina criminosa inventa fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
iungiualeat : partimiam supra respondimus quae partĩ punc
itera re nonpig& : Videlic& si scđm leges ⁊p̃ianas forensessailicelatq
ecdesiasticas inuentũ fuerit qđ illa coniunctiolegalis non fuerit.
beati gregoriiadfelicẽ sicili ensem ep̃m teneat̃ sententia quadicit:
incestuo sos nullo coniugii nomine deputandos ascis patrib dudũ
legimꝰ constitutũ : Et sc̃sambrosius in prima epła ad corintinos dicit¬
Nonẽ inquiens frt aut soror seruituti subiectus in eius modi hoc est
non deb & reuerentia conuigu ei quihorr& auctorẽ coniugii: nenĩ
ratũ ẽmatrimoniũ qđ sinedĩ deuotioneẽ : Ac ꝑ hoc non est pecca
tũ ei quidimittit̃ propterdm̃ si alii seuinxerit : Contumeliaem̃
creatoris soluitius matrimonucircaeũ qui relin quit᷑ ne accuss&ur
alii copulatus : infidelis aũt discedens & indm̃ & inmatrimoniũ
essexp̃ianorũ dm̃ coniugii : Nãsihes drasdimitti fecituxoros autu

Expanded text:
NSIO. Partim jam supra respondimus, quae partim nunc iterare non piget. Videlicet, si secundum leges Christianas, forenses scilicet atque ecclesiasticas, inventum fuerit quod illa conjunctio legalis non fuerit, beati Gregorii ad Felicem Siciliensem episcopum teneatur sententia qua dicit: « Incestuosos nullo conjugii nomine deputandos, a sanctis Patribus dudum legimus constitutum. » Et sanctus Ambrosius in prima epNon est enim frater aut soror servituti subjectus in hujusmodi. Hoc est, non debetur reverentia conjugii ei, qui horret auctorem conjugii; non enim ratum est matrimonium, quod sine Dei devotiotum ei qui dimittitur propter Deum, si alii se junxerit. Contumelia enim Creatoris solvit jus matrimonii circa eum qui relinquitur, ne accusetur alii copulatus. Infidelis autem discedens, et in Deum et matrimonium esse Christianorum Deum conjugii. Nam si Esdras dimitti fecit uxores, aut
Abbreviated transcription (Latin):
poenã &iam nolentestrahant : Et augustinus in libro primodenup¬
tus & concupiscentia : Quimiratur quia creaturadĩ subditur
diabolo non mir&ur : subditur enĩ creatura dĩ creaturae dĩminor
inaiori quia homo angelo nec tamen propternaturã sed propteriuitiũ
istiutio. Quorũ duorũ illud a dõ est hoc ab ipso: Non ltaq ten& homi¬
nes si uemaioris siue in funtilis &atis propt̃ qđ homines sunt : sed ꝓpt̃
quod inmundisunt : Et in libro degratia & libero arbitrio : fixũ enĩm¬
Ac per hoc quando legitis inlitteris ueritatis a dõ seduci homines autob¬
tundiuel obduraricordaeorũ : nolite dubitare prȩcessis semala me¬
rita eorũ ut iuste ista paterentur. Ne incurratis in illud prouerbiũ
salomonis: insipientia ui riuiolat uias eius dm̃ aũt causat᷑ bi corde suo

Expanded text:
poenam etiam nolentes trahant. » Et Augustinus in libro primo de Nuppoenam etiam nolentes trahant. » Et Augustinus in libro primo de Nuptiis et Concupiscentia : « Qui miratur quia creatura Dei subditur diabolo, non miretur. Subditur enim creatura Dei creaturae Dei, minor majori, quia homo angelo, nec tamen propter naturam, sed propter vitium, est uitio: quorum duorum illud a deo est, hoc ab ipso. non itaque tenet homines, siue maioris siue infantilis aetatis, propter quod homines sunt, sed propter quod inmundi sunt. qui Ac per hoc quando legitis in litteris veritatis, a Deo seduci homines, aut obtundi vel obdurari corda eorum, nolite dubitare praecessisse mala merita eorum, ut juste ista pateSalomonis: insipientia uiri uiolat uiam eius, deum autem causatur in corde suo
Abbreviated transcription (Latin):
tura subsistit. Malũ quippe sine substantia est qđ tamen ut cũq st̃
inboninatura ut supradiximus coalescit & pec catis exigentib. in bo¬
no conuigii malũ fit operatione diaboli. sicut dñi ẽ terrabonautiq
ut abono dõ creata & iniquitates sunt nr̃ȩ. sed sae penr̃is iniquitat¬
b. uidemus & sentimus terrã dñi tabescentẽ qui promisit iratus fu¬
turã nobis terrã ferreã & caelũ aereũ & placatus daturũ senobis
pluuiã tẽporiuã & serotinã terrae & quia caelũ dabit pluuiã & ter¬
radabit fructũ suũ non quocrea turarũ inmut& natura sed quiã
meritorũ distantia irato uelpla catodõ ex indea nobis uindicta
sentiat᷑ uel gratia : It beatus gregorius in libro secundo moraliũ
dicit : Occulta inquiens iustitia dĩ licentia malignis spiritibus
datur ut quosuolentes inpeccatilaqueo strangulant : in peccati

Expanded text:
tura subsistit; malum quippe sine substantia est, quod tamen utcunque fit, tura subsistit; malum quippe sine substantia est, quod tamen utcunque fit, in boni natura, ut supradiximus, coalescit, et peccatis exigentibus, in bono conjugii malum fit operatione diaboli, sicut Domini est terra, bona utique, ut a bono Deo creata, et iniquitates sunt nostrae, sed saepe nostris 663 iniquitatibus videmus et sentimus terram Domini tabescentem, qui promisit iratus futuram nobis terram ferream, et coelum aereum, et placatus daturum se nobis pluviam temporinam et serotinam terrae, et quia coelum dabit pluviam, et terra dabit fructum suum: non quo creaturarum immutetur natura, sed quia meritorum distantia, irato vel placato Deo, exinde a nobis vindicta sentiatur vel gratia. Et beatus Gregorius in libro secundo Moralium dicit: « Occulta, inquiens, justitia Dei licentia malignis spdatur; ut quos volentes in peccati laqueo strangulant, in peccati
Abbreviated transcription (Latin):
r linfixũ reppererat Nulla tenus poss& quin continuo pande¬
relur ob ducere : ab eadem ipsa quã sanare uolebatconsiliũ quo
sana reuuraccepisse : Si in quit oleũ pro bifirmis consecratum
oidẽ medicamento asperseris sicq. me ꝑunxeris : statim sanitati
restituar : Nam uidi quondam ꝑ spm̃ in quadã longius posita ciuita¬
te quã nũ quã corporalib oculis uidipuellã quandã pari calimita¬
telaborantẽ taliter a sacerdotecuratã. Fecit ut illa suggesserat.
statimq ulcus reme dium quod anteres puerat accipere consensit :
Haec contra fraudes dae monũ paucis explicare curauiut quã non fnis¬
tra dñs nome neuis quẽ expulsurus erat sp̃s interrogarit intellegas
De eo aũt quod interrogatũẽ quae sit causa curds̃ uedicitur sept
in legitimo coniuigio permittat talia fieri. sciendũ qui auta
dõ institutũ coniugiũbonũ est & omne peccatũ non expropria pa¬

Expanded text:
ri infixum repererat, nullatenus posset quin continuo panderi infixum repererat, nullatenus posset quin continuo panderetur obducere, ab eadem ipsa, quam sanare volebat, consilium quo sanaretur accepisse. Si, inquit, oleum pro infirmis consecratum eidem medicamento asperseris, sicque me perunxeris, statim sanitati restituar. Nam vidi quondam per spiritum in quadam longius posita civitate, quam nunquam corporalibus oculis vidi, puellam quamdam pari calamitate laborantem taliter a sacerdote curatam. Fecit ut illa suggesserat, statimque ulcus remedium, quod ante respuerat, accipere consensit. Haec contra fraudes daemonum paucis explicare curavi, ut quam non frustra Dominus nomen ejus, quem expulsurus erat, spiritus interrogarit, inteligase eo autem quod interrogatum est, quae sit causa cur Deus, ut dicitur, saepe in legitimo conjugio permittat talia fieri, sciendum est quia ut a Deo institutum conjugium bonum est, et omne peccatum non ex propria na
Abbreviated transcription (Latin):
exponant : It maxime quando uel iuiris inspecie feminea uel
iniurili habitu feminis apparentes quos dȩmones gallidusi os
uocant in fando miraculo spiritus incorporei corporis humani
concubitũ p&ere se acpatrare confingunt. & nomendaemonis
quo secenseri dixerit. & deierandimodos quib amoris sui foe¬
dus alterutrũ pepigerint prodendosesse praecipiunt: quaem̃¬
daciosimillima res sed ad eo uera & plurimorũ ẽ at testationeno¬
tissima ut quidã uicinus mihi prbt r&ulerit sequandã sc̃ĩ moni¬
alẽ feminã adae monio curare coepisse sed quãdiures latebat
uihil a pud eã proficere potuisse : Confesso aũt quo molestabatur
fantasmate mox & ipsũ orationib c&erisq qua eo portebat pu¬
rificationũ generib effugasse & euisdẽ feminȩ corpus abulce¬
rib quae dae monis tactu contraxerat medicinali studio adiunc¬
tosale bene dictocuras se : Seddũ unũ deulcerib. quod altius late¬

Expanded text:
exponant. Et maxime quando, vel viris in specie feminea, vel exponant. Et maxime quando, vel viris in specie feminea, vel in virili habitu feminis apparentes, quos daemones Galli Dusios vocant, infando miraculo spiritus incorporei corporis humani concubitum petere se ac patrare confingunt, et nomen daemonis, quo se censeri dixerit, et dejerandi modos, quibus amoris sui foedus alterutrum pepigerunt, prodendos esse praecipiunt. Quae mendacio simillima res, sed adeo vera, et plurimorum attestatione notissima, ut quidam vicinus mihi presbyter retulerit se quamdam sanctimonialem feminam a daemonio curare coepisse, sed quandiu res latebat, nihil apud eam proficere potuisse: confesso autem quo molestabatur phantasmate, mox et ipsum orationibus, caeterisque quae oportebat purificationum generibus effugasse, et ejusdem feminae corpus ab ulceribus, quae daemonis tactu contraxerat, medicinali studio, adjuncto sale benedicto, curasse. Sed dum unum de ulceribus, quod altius late
Abbreviated transcription (Latin):
scriptã sc̃sba silius: ꝑduxit eũ ad eccłam: & dignõ fecit scõmi¬
nisterio & cõmunionimssteriorũ & munerũ xp̃i: Et faciens sus¬
ceptione magnã refrigera uit omnẽ populũ & ducens puerĩ
acinstruens seud anseiꝰ regulam decentẽ. reddidit eũ mulie¬
ri eius in tacibilio reglorificantẽ & laudantẽ dm̃ amen
Et uenerabilis prbt baeda intertio libro cõmentilucae euan¬
gelistȩ : Interrogauit inquit illũ ihsdicens : Quod tibi nom
: Atilledixit legio quia intrauerunt demoniamu¬
ta ineum : Nonuelut inscius nomen inquirit sed ut confessa corã
peste quam furens tolerabat : uirtus curantis gratior emicar&
Sed & nr̃i temporis sacerdotes quiperex orcis migratiã demones
ei cerenorunt : solent dicere patientes non aliter ualerecurari
nisi quantũ sapere possunt omne quod ab inmundis spiritib
suui gilantes dormientes ue pertulerint : confitendo patenter

Expanded text:
scriptam sanctus Basilius, perduxit eum ad ecclesiam, et dignum fecit sancto miscriptam sanctus Basilius, perduxit eum ad ecclesiam, et dignum fecit sancto ministerio, et communione mysteriorum et munerum Christi. Et faciens susceptionem magnam, refrigeravit omnem populum, et ducens puerum ac instruens, seu dans ei regulam decentem, reddidit eum mulieri ejus intacibili ore glorificantem et laudantem Deum. Amen. Et venerabilis presbyter Beda in tertio 662 libro Commenti Lucae evangelistae: Interrogavit, inquit, illum Jesus dicens: Quod tibi nomen est? At ille dicit, Legio, quia intraverant daemonia multa in eum . Non velut inscius nomen inquirit, sed ut confessa coram peste, quam furens tolerabat, virtus curantis gratior emicaret. Sed et nostri temporis sacerdotes, qui per exorcismi gratiam daemones ejicere norunt, solent dicere, patientes non aliter valere curari, nisi quantum sapere possunt, omne quod ab immundis spiritibussu, vigilantes, dormientesve pertulerint, confitendo patenter
Abbreviated transcription (Latin):
tedns diabole : Qui res pondensait ad eũ Ba ñli prȩuidicasie
Non abii ego ad eũ sed ipseuenit adme : Ab negauit apin& pro¬
fessus est mihi: Et eccemanu scriptũ habeo & in dieuidicuia dẽo¬
munẽ uidicẽ eũ duco: Sc̃s dĩdixit: Benedictus dñs dsms. nonde¬
fleot& populus istemanus dealti tudine caeli donec redda s inanu¬
seriptũ : Et conuertens se dixit populo: Erigitemanus urãs bn
cuelũ damantoscum lacrimis xp̃e Eerri e elesson: Et stante
populo in horã multã ex tensas habentemanus incaelũ: ecce
manu scripta pueri peraerẽ delata & ab omnib iusauenit. & in¬
positaẽ manib memorabilis nri patris & pastoris: Suscipien
aut eã & gratias agens dõ gauisus factus ẽ ualde & corãomnipo¬
pulo dixit adpuerũ: sognoscis lit terulas hasfrater: Quai
adeũ Etiam sce dimanu scripta mea ẽ : Et disrũ pens inanu¬

Expanded text:
te Dominus, diabole. Qui respondens ait ad eum: Basili, praejudicas me, te Dominus, diabole. Qui respondens ait ad eum: Basili, praejudicas me, non abii ego ad eum, sed ipse venit ad me. Abnegavit Christum, et professus est mihi. Et ecce manuscriptum habeo, et in die judicii ad communem judicem eum duco. Sanctus Dei dixit: Benedictus Dominus Deus meus, non deflectet populus iste manus de altitudine coeli, donec reddas manuscriptum. Et convertens se dixit populo: Erigite manus vestras in coelum, clamantes cum lacrymis: Christe Kyrie, eleison. Et stante populo in horam multam extensas habente manus in coelum, ecce manuscripta pueri per aerem delata, et ab omnibus visa venit, et imposita est manibus memorabilis nostri Patris et pastoris. Suscipiens autem eam, et gratias agens Deo, gavisus factus est valde, et coram omni populo dixit ad puerum: Cognoscis litterulas has, frater? Qui ait ad eum: Etiam, sancte Dei, manuscripta mea est. Et disrumpens manu
Abbreviated transcription (Latin):
crinus clamantes proeo Krrieelerson: Et mature cũ omnimulti¬
tudinepopuli : accepit sc̃s̃ puerũ & tenens dexterã manũ eiusducebat
ilũ in scam dĩ ecđam cũ psalmis & hrmnis : Et eccediabolus omniũ
fascinans intristẽ uitã cũomni perniciosa uirtute aduenit & in¬
usibiliter ad prehendens puerũ conabaturra pere eũ demanufi
Itcoepit clamare puer : Sc̃ẽ dĩ adiuuame : Et tanta in prob ins¬
tantia ad gressuse : ut &iã memorabilẽ iurũ c̃õpellero trahens
puerũ : conuersus ergo sc̃s ad diabolũ dixit łimprobissi mecda
nimarũ corruptor pater tenebrarũ & perditionis. pon sufficit
tibi tuaper ditio quate& eos qui subte sunt affecisti nisi &iam
& dimei tempt&s plasma : Diabolus aũt dixudeũ : praeiudicas
mebas sili. Itaut plurimi ex nobis audirent uoces de monuhaeedi¬
centiũ cdlamante populo Arrie elerson: Sc̃s aũt dĩ ait᷑eũ Increpas

Expanded text:
crymis clamantes pro eo: Kyrie, eleison. Et mature cum omni multicrymis clamantes pro eo: Kyrie, eleison. Et mature cum omni multitudine populi accepit sanctus puerum, et tenens dexteram manum ejus, ducebat illum in sanctam Dei ecclesiam cum psalmis et hymnis. Et ecce diabolus omnium fascinans in tristem vitam, cum omni perniciosa virtute advenit, et invisibiliter apprehendens puerum, conabatur rapere eum de manu sancti. Et coepit clamare puer: Sancte Dei, adjuva me. Et tanta improbus instantia aggressus est, ut etiam memorabilem virum compelleret, trahens puerum. Conversus ergo sanctus ad diabolum, dixit: Improbissime, et animarum corruptor, pater tenebrarum et perditionis, non sufficit tibi tua perditio, qua te et eos qui sub te sunt affecisti, nisi etiam Dei mei tentes plasma? Diabolus autem dixit ad eum: Praejudicas me, Basili. Ita ut plurimi ex nobis audirent voces daemonum haec dicentium, clamante populo: Kyrie, eleison. Sanctus autem Dei ait ad eum: Increpat
Abbreviated transcription (Latin):
alongeclamores eorũ audio &minas sed nonuideo eos: Etlterũ
dansei escã & orans claudensq ostiũ abit: Et qua dragesimo
die rediit & dicit ei: Quomodo habes fr̃t : Respondens dicit
ad eũ : Bene habeo scedi : Vi dienimte hodie in uisupugnantẽ
prome & iuincentem diabolũ : Moxergo sc̃s scđm consu&udinẽ faci¬
ensorationẽ eduxit eũ & adduxit in dormitoriũ suũ: Maneaũt facto
uocauit sacrũ derũ& monas teria & omnẽ xp̃oamabilẽ populũ & dix̃
eis : siliolimei dilectis simi om̃s gratias agatis dg̃io Ecceenim ouem ꝑdi¬
tã deb& pastorbonus in humeris reporta re& offerre eccłae : Quappt̃᷑
debitũ ẽ & nosuigiliã facere nocte acpostula reeius benignitatẽ ut
non uincat corruptoranimarũ &iã in hoc facto: Et ala criterpopu¬
loco a gerato pomnẽ noctẽ postula uerunt dm̃cũ bonopastore cũ la¬

Expanded text:
a longe clamores eorum audio et minas, sed non video eos. Et iterum a longe clamores eorum audio et minas, sed non video eos. Et iterum dans ei escam et orans, claudensque ostium abiit. Et quadragesimo die rediit, et dicit ei: Quo modo 661 habes, frater? Respondens dicit ad eum: Bene habeo, sancte Dei. Vidi enim te hodie in visu pugnantem pro me, et vincentem diabolum. Mox ergo sanctus secundum consuetudinem faciens orationem, eduxit eum, et adduxit in dormitorium suum. Mane autem facto vocavit sacrum clerum, et monasteria, et omnem Christo amabilem populum, et dixit eis: Filioli mei dilectissimi, omnes gratias agatis Domino. Ecce enim ovem perditam debet pastor bonus in humeris reportare et offerre Ecclesiae. Quapropter debitum est et nos vigiliam facere nocte, ac postulare ejus benignitatem, ut non vincat corruptor animarum etiam in hoc facto. Et alacriter populo coaggerato, per omnem noctem postulaverunt Deum cum bono pastore, cum la