comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯspectib etiã corꝑis liniam̃ta gestantẽ. ut ñ solũ uideri ualeat.
s ⁊ agnosci. Et si pot̾ utrũ etiã iusti anima. ñ qͥdem cogat᷑ ma¬
gicis sacris. s dignet᷑ ostendi occultiorib mistĩis sũmȩ legis
obtemꝑans. ut si fieri ñ posse claruerit. ut ñut̃q sensus in huiꝰ¬
scͥpture tractatione admittat᷑. s illo excluso imaginaria simi¬
litudo samueł diabolico ritu facta intelligat᷑. S q̃m siue il¬
lud fieri possit. siue ñ possit. tam̃ fallacia sathane atq ima¬
ginũ simulandaꝵ callida oꝑatio decipiendis sensib huma¬
nis multiformis inuigilat. pedetentĩ quidẽ ne in qͥsitionib
diligentiorib p̾scribamꝰ. s potiꝰ existimemꝰ tale aliqͥd factum
maligno spũ phithonisse illiꝰ minift̾ĩo. qͣmdui nob aliqͥd ampliꝰ
excogitare atq explicare ñ dat᷑. Hec st̃ quȩ tc̃ de phitonissa

Expanded text:
conspectibus, etiam corporis liniamenta gestantem, ut non solum uideri ualeat conspectibus, etiam corporis liniamenta gestantem, ut non solum uideri ualeat sed et agnosci. et si potest, utrum etiam iusti anima non quidem cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus imperiis summae legis obtemScripturae tractatione admittatur: sed, illo excluso, imaginaria similitudo Samuelis diabolico ritu facta intelligatur. Sed quoniam sive illud fieri possit, sive non possit, tamen fallacia Satanae, atque imaginum simulandarum callida operatio, decipiendis sensibus humanis, multiformis invigilat pedetentim quidem, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus: sed potius existimemus tale aliquid factum maligno spiritu Pythonissae illius ministerio; quamdiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur. Haec sunt quae tunc de pythonissa
Abbreviated transcription (Latin):
lum qdđ eis ĩminet anteqͣm ueniat p̾noscendo patiant᷑. occulto
diunt. quantũ omniũ dñs atq moderator uł iubet uł sut.
Unde etiã spc̃ phitonis in actib apłoꝵ attestat᷑ paulũ apłm.
& euangłistam ẽẽ conat᷑. Miscent tam̃ illi fallacias. ⁊ uerũ qd̃
nosse potuert̃. ñ discendi magis qm decipiendi fine ꝓũciant.
Et forte hoc ẽ qd ẽ illa imago samueł saulẽ p̃diceret moriturũ¬
dix̃ etiã eẽ secũ futurũ. Qđ utiq falsũ ẽ. Magno qͥppe int̾uallo
testat᷑. Aut ꝓpt̾e̾a samuel ei dix̃. mecũ eris. ut ñ ad equalitatẽ
felicitatis. s ad parem ꝯditionẽ mortis referat᷑. qđ utq homo
onẽ fatem̃. qui ñ sit ꝯtra fidẽ nͥ forte ꝓfundiori inquisitione
inueniat᷑ ad liquidũ uł posse uł ñ posse animã humanã cũ ex hac
uita migrauerit magicis carminib euocari. ⁊ uiuioꝵ apparere

Expanded text:
lum, quod eis impendet, antequam ueniat, praenoscendo patiantur, occulto lum, quod eis impendet, antequam ueniat, praenoscendo patiantur, occulto diunt, quantum omnium dominus atque moderator uel iubet uel sinit. uet evangelistam esse conatur. Miscent tamen isti fallacias et verum quod nosse potuerunt, non docendi magis quam decipiendi fine pronuntiant. Et forte hoc est quod cum illa imago Samuelis Saulem pdixit etiam secum futurum: quod utique falsum est. Magno quippe intervallo testatur. Aut si propterea Samuel ei dixit, mecum eris, ut non ad qualitatem felicitatis, sed ad parem conditionem mortis referatur: quod uterquetio potest, qui non sit contra fidem. Nisi forte profundiori inquisitione inveniatur ad liquidum, vel posse vel non posse, animam humanam, cum ex hac vita migraverit, magicis carminibus evocari, et vivorum apparere
Abbreviated transcription (Latin):
um ñ dic̃. uidi imaginẽ augustini. s uidi augustinũ cũ eo tem¬
pore qͦ aliqͥd tale aliqͥs uidit. ignoraret augustinum. usq adeo ma¬
infestum ẽ ñ ipsos homines s imagines eoꝵ uidere. Et pharao spicas
se dixit uidisse in somnis. et boues. non spicarum aut boumi
imagines. Si gͥ liquido constat nominib earũ rerũ quarũ imagines
st̃ appellari. ñ mirũ ẽ qđ scͥptura dicit samuelẽ uisũ. etiã si forte
imago samuelis apparuit. ficta. machinam̃to eiꝰ qͥ tnsfigurat se
uelut angłm lucis. & ministros suos subornat uelut iusticie
agnouerunt. xp̃m. quẽ uidei ñ cognoscebant. Cũ enĩ uult
d̾s etiã infimis sꝑitib aliqua uera cognoscere. tempalia
dũtaxat. ad istã mortalitatẽ ꝑtinentia. facile ẽ & ñ incon-¬
gruũ ut omp̃s & iustus ad eoꝵ penã quib ista p̾dicant᷑. ut ma¬

Expanded text:
um, non dicit, Vidi imaginem Augustini: sed vidi Augustinum: cum eo temum, non dicit, Vidi imaginem Augustini: sed vidi Augustinum: cum eo tempore quo aliquid tale aliquis vidit, ignoraret hoc Augustinus. Usque adeo manifestum est non ipsos homines, sed imagines eorum uideri. et Pharao spicas se dixit uidisse in somnis et boues, non spicarum aut boum imagines. si igitur liquido constat nominibus earum rerum, quarum imaginessunt, appellari, non mirum est quod Scriptura dicit, Samuelem visum, etiamsi forte imago Samuelis apparuit ficta machinamento ejus, qui transfigurat se velut angelum lucis, et ministros suos subornat, velut ministroagnoverunt Christum, quem Judaei non cognoscebant. Cum enim vult Deus etiam idumtaxat adque ad istam mortalitatem pertinentia, facile est et non incongruum, ut omnipotens et iustus ad eorum poenam quibus ista praedicantur, ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
obtẽpãs oculte dispẽsatiõi cłi qͦ fitoni̾sã illã⁊ saulem latebat. sp̃c ꝓphetȩ¬
sc̃i se oftend̾et aspectib regis. diuina eũ sententia ꝑcussurus.
Qmͣꝗͣ in hoc facto pot̾ adesse aliꝰ facilior intellectꝰ. ut ñ uere sp̃m
samueł excitare a reqͥe sua credamꝰ. s aliqd̃ fantasma ⁊ imagi¬
nauã illusionẽ diaboli machinationib factã. Quã ꝓpt̾ea scͥp¬
tura nomine samuel appellat. qͥa solent imagines earũ rerũ
nominib appellari. quarũ imagines st̃. Sic̃ omĩa qͦ pingunt᷑
atq fingunt᷑. carũ rerũ quaꝵ imagines st̃. nõĩb appellant᷑. Sic̃
⁊di. Ille ẽ cicero. ille salustiꝰ. ille achilles. ille hector. Hoc flum̃
ce cherubin cũ sint celestes uͥtutes. ficti tam̃ ex metallo qd ĩꝑauit
ds suꝑ archã testam̃ti magnȩ rei ⁊ significande grã. ñ aliud qͣm
cherubin illa qͦq figm̃ta uocabant᷑. Item dũ qͥsq uidet sonni¬

Expanded text:
obtemperans occultae dispensationi Dei, quae pythonissam illam et Saulem latebat, spiritusancti se ostenderet aspectibus regis, divina eum sententia percussurus. Quanquam in hoc facto potest esse alius facilior intellectus, ut non vere spiritum Samuelis excitatum a requie sua credamus, sed aliquod phantasma, et imaginariam illusionem diaboli machinationibus factam. Quam propterea Scriptnominibus appellari, quarum imagines sunt. Sicut omnia quae pinguntur atque finguntur earum rerum quarum imagines sunt nominibus appellantur, sic r adhibetur, et dicitur: Ille Cicero, ille Sallustius, ille Achilles, ille Hector, hoc flumen et Cherubin cum sint coelestes virtutes, ficti tamen ex metallo, quo imperavit Deus super arcam testamenti, magnae rei et significandae gratia: non aliud quam Cherubin, illa quoque figmenta vocabantur. Item dum quisque videt somni
Abbreviated transcription (Latin):
nuncioꝵq eiꝰ in hoc loco. uideoꝵ ñ incongrue gestat ꝑsonã.
qui dum adu̾sari cupiunt xp̃o. habent in ore sacram̃ta legis ⁊ ꝓpħa¬
rum ad testimoniũ xp̃i. Et cũ eccła quasi cũ ꝓpħis de scͥpturis dispu¬
tant. sic̃ illi cũ ꝓpħis uaticinabant᷑. Ubi¬

Expanded text:
nuntiorumque ejus, in hoc loco Judaeorum non incongrue gestat personam; nuntiorumque ejus, in hoc loco Judaeorum non incongrue gestat personam; qui dum adversari cupiunt Christo, habent in ore sacramenta legis et prophetarum: ad testimonium Christi, et cum Ecclesia quasi cum prophetis de Scripturis disputant, sicut illi cum prophetis vaticinabantur. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
in illa die dñe dñe intuo nomine manducauimꝰ. ⁊ innomine¬
Mistice aut̃ exemplũ huiꝰ saul nuncioꝵq eiꝰ in hac sententia fi¬
gurat ñ nullos hereticos. qͥ aliqͥd boni de munerib sc̃i sp̃c ha-
bent. sic̃ testam̃ta legis ⁊ euangłii. sic̃ baptismi sacram̃ta. Qui
cũ ad eccł̃am catholicã ueniunt. ñ ẽ in eis ullomodo uiolan¬
dũ. aut quasi ñ habeant tradendũ. S tam̃ eos ñ nisi in deo
debere salutẽ confiteri. quia ñ imꝓbamꝰ qđ illos accepisse cre.¬
dimꝰ. S oportet eos cognoscere unitatẽ ⁊ societatẽ uinculo ca-
ritatis. sine qua omino qͥcqͥd habere potuerunt. qͣmiuis sit scm
atq uenerandũ. ipsi tam̃ nicħ sunt. tanto indigniores effecti
p̃mio uite et̾nȩ. qͣnto illis donis ñ bene usi st̃. quȩ in hac uita
quȩ tnͣsitoria ẽ acceꝑunt. Item exemplũ atq imago huiꝰ saul

Expanded text:
in illa die, Domine, Domine, in tuo nomine manducavimus ein illa die, Domine, Domine, in tuo nomine manducavimus e» Mystice autem exemplum hujus Saul nuntiorumque ejus in hac sententia figurat nonnullos haereticos, qui aliquid boni de muneribus sancti Spiritus habent, sicut testamenta legis et Evangelii, baptismi sacramenta. Qui cum ad Ecclesiam catholicam veniunt, non est in eis ullo modo violandum, aut, quasi non habeant, tradendum; sed tamen eos non ideo debere saluti confidere, quia non improbamus quod illos accepisse credimus. 5. Sed oportet eos cogritatis, sine qua omnino quidquid habere poterunt, quamvis sanctum sit atque venerandum, ipsi tamen nihil sunt, tanto indigniores effecti praemio vitae aeternae, quanto illis donis non bene usi sunt quae in hac vita, quae transitoria est, acceperunt. Item exemplum atque imago hujus Saul
Abbreviated transcription (Latin):
quia in quem peccatũ ñ inuenerunt. qͣsi peccatorẽ ꝑsecuti st̃.¬
situr dauid regiȩ manꝰ ictũ euitans. eiꝰq ꝑsecutionẽ declinãs
fugit. uenitq ad samuelẽ. & misit saul ñtios qͥ app̾chenderent
uerunt. Missisq aliis hoc contigit. & terciis nichilominꝰ. Postea
uͦ cum ⁊ ipse saul uenisset. factus ẽ suꝑ eũ sp̃c dñi. ⁊ ambulabat
& saul ipse qͥ miserat ueniens ⁊ ipse sanguinẽ innocentẽ que¬
rens effundere. acciꝑe meruit sp̃m illũ & ꝓpħare. Quantũ enĩ¬
ad litterã attinet. ñ ÷ mirũ hominẽ reꝓbum ad momentũ tran¬
sitorie ꝓpħasse. dũ etiã multi similes ꝓpħiȩ donũ legant᷑ habu¬
isse. sic̃ balaam ille reꝓbus quẽ ñ tacet scͥptura udicio diuino
ẽe damnatũ. s tam̃ ꝓpħiam habebat. Nec illa u̾ba parũ attestan-¬
tur huic sententiȩ. quȩ in euangłio scͥpta st̃. multos dicturos

Expanded text:
quia in quem peccatum non invenerunt, quasi peccatorem persecuti suquia in quem peccatum non invenerunt, quasi peccatorem persecuti susfugit, venitque ad Samuelem. Et misit Saul nuntios, qui apprehenderent iritu, prophetarunt, missisque aliis hoc contigit, et tertiis nihilominus. Postea vero cum et ipse Saul venisset, factus est super eum spiritus Dei, et Saul ipse, qui miserat, veniens, et ipse sanguinem innocentem quaerens effundere, accipere meruit spiritum illum et prophetaread litteram attinet, non est mirum hominem reprobum ad momenta transitoria prophetasse, dum etiam multi similes prophetiae donum legantur habuisse: sicut Balaam ille reprobus, quem non tacet Scriptura judicio divino esse damnatum, sed tamen prophetiam habebat. Nec illa verba parum attestantur huic sententiae, quae in Evangelio scripta sunt multos dicturos
Abbreviated transcription (Latin):
Gũq uenissent nuncii saul. inuenerunt statuã in lecto dauid
appositã. ⁊ pellempilosã caprarũ ad caput eiꝰ. Audiamꝰ gͦ quid
hoc significet. qđ miserit saul ad custodiendã domũ dauid
ut eũ int̾ficeret. Hoc ñ ad crucẽ dñi. s tam̃ ad passionẽ eiꝰ ꝑti¬
net. Crucifixus enĩ xp̃c ⁊ mortuus ⁊ sepultꝰ ẽ. Erat gͦ illa sepul¬
tura tamqͣm domus. ad quã custodiendã misit regnũ iudeoꝵ.
xp̃m erat. tollere nom̃ xp̃i. Neq enĩ crederet᷑ in xp̃m simendati¬
um p̾ualeret custodũ. qui corrupti sunt ut dicerent. qͥa doemi¬
entib nob̾ uenerunt discipłi euis ⁊ abstulerunt eũ. Hoc est
itaq uelle. xp̃m int̾ficere. nom̃ resurrectionis eiꝰ extinguere.
ut mendatiũ euangłio p̾ferret᷑. S sic̃ illud ñ ualuit saulut
int̾ficeret dauid. sic ñ hoc potuit regnũ uideoꝵ efficere ut
lapidem offensionis tamqͣm in statuã. ⁊ hedus eis uisus ẽ agnꝰ.

Expanded text:
in lecto David positam, et pellem pilosam caprarum ad caput ejus. « Audiamus ergo quid hoc significet, quod miserit Saul ad custodiendam domum David, ut eum interficeret. Hoc non ad crucem Domini, sed tamen ad passionem ejus pertinet: crucifixus enim Christus, et mortuus, et sepultus est. Erat ergo illa sepultura tanquam domus, ad quam custodiendam misit regnum Judaeorum, Christum, erat tollere nomen Christi. Neque enim crederetur in Christum, si mendacium praevaleret custodum, qui corrupti sunt, ut dicerent: Quia dormientibus nobis, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum: hoc est itaque velle Christum interficere, nomen resurrectionis ejus exstinguere, ut mendacium Evangelio praeferretur. Sed sicut illud non valuit Saul, ut interficeret David, sic nec hoc potuit regnum Judaeorum efficere, ut lapidem offensionis, tanquam in statuam: et haedus ejus visus erat agnus,
Abbreviated transcription (Latin):
euacuata carnali oꝑatione. atq collapsus ẽ in manib eoꝵ. ꝙ q̃n¬
comp̾hendentes crucifixerunt. & ꝓcedebat ad hostiũ porte. hoc ẽ
humiliauit se usq ad hostiũ fidei nr̃e. Hostiũ enĩ porte. iniciũ est
fidei. Inde incipit eccłia. ⁊ ꝑuenit usq ad speciem. ut cũ credit
ea que ñ uidet. mereat᷑ ꝑfrui cum eũ uidere. facie ad faciẽ ceꝑit.
Qd uͦ in illo quasi furore saliuȩ decurrebant suꝑ barbã eius. apłs
hec aꝑit dicens. Iudei signa petunt. ⁊ greci sapientiã querunt.

Expanded text:
evacuata carnali operatione. Atque inde collapsus est in manibus eorum, qevacuata carnali operatione. Atque inde collapsus est in manibus eorum, qebat ad ostium portae, hoc est humiliabat se usque ad ostium fidei nostrae. Ostium enim portae initium est fidei. Inde incipit Ecclesia, et pervenit usque ad speciem. Ut cum credit ea quae nunc videt, mereatur perfrui, cum eum videre facie ad faciem coeperit. Quod vero in illo quasi furore salivae decurrebant super barbam ejus, Apostolus haec aperit dicens: Judaei signa petunt, et Graeci sapientiam quaeru
Abbreviated transcription (Latin):
ut eiꝰ ꝓditione facta in xp̃o. pꝰtea ꝑsecutionẽ eccła pateret᷑. et
occiderent᷑ qm plurimi discipłi xp̃i ⁊ sac̾dotes. & ꝓnomine eiꝰ¬
geth nomine achis. s cum gła eiꝰ sibi fuisset cõmemorata. ne per
liuorem rex idem ad quẽ ꝯfugerat aliqͥd in eum machinaretur.
finxit insaniã. ⁊ quasi furore correptꝰ mutauit ossuũ. defluebãt¬
q saliue in baibã eiꝰ. collabebat᷑q in manib eoꝵ. & ꝓcedebat ad
hostia portȩ. Et dix̃ achis rex. Quid huc mͥ adduxistuistũ: Nũquid
deerant nob̾ furiosi: Et sic eũ dimisit. Achis int̾pretat᷑ quomͦ ẽ.
ingente udeoꝵ impletũ ẽ. qui dum uiderunt xp̃m ñ agnouerunt.
corã quib mutauit os suũ & abiit. Erant enĩ ibi p̾cepta legis carna¬
lia. erant ⁊ sacͥficia scđm ordinẽ aaron. ⁊ pꝰtea ipse de corꝑe & sangui¬
ne suo instituit. sacͥficium. scđ̾m ordinem melchisedech. Mutauit gͦ
os suũ in sacͥficio. mutauit in p̾ceptis. dans aluid testamentum.

Expanded text:
ut ejus proditio est facta in Christo, postea persecutionem Ecclesia pateretur, et occiderentur quamplurimi discipuli Christi et sacerdotes, et pro nomine peGeth nomine Achis. Sed cum gloria ei fuisset sibi commemorata, ne per livorem rex idem ad quem confugerat aliquid ei mali machinaretur; finxit insaniam, et quasi furore correptus, mutavit os suum: defluebantque salivae in barbam ejus, collabebaturque in manibus eorum; et ostia portae. Et dixit Achis rex: Quid huc mihi adduxistis istum? Nunquid deerant nobis furiosi? Et sic eum dimisit. Achis interpretatur quomodo in gente Judaeorum impletum est, qui dum viderunt Christum non agnoverunt. Coram quibus mutavit os suum, et abiit. Erant enim ibi praecepta legis carnalia, erant et sacrificia secundum ordinem Aaron: et postea ipse de corpore et sanguine suo instituit sacrificium secundum ordinem Melchisedech. Mutavit ergo os suum sacerdotio, mutavit in praeceptis: dans aliud testamentum,
Abbreviated transcription (Latin):
um unde uoluit assumendũ. ⁊ uͥ uoluit ꝯstituendũ. quã ad
samueł defuncti sp̃m e suis sedib excitandũ. Qđ suillud in e¬
uangłio nos ideo ñ ꝯturbat. qͥa dñs uoluit atq ꝑmisit nulla di¬
minutione suȩ potestatis ⁊ diuinitatis id fieri. sic̃ ab ipsis iudeis

Expanded text:
um unde uoluit assumendum et ubi uoluit constituendum quam ad um unde uoluit assumendum et ubi uoluit constituendum quam ad Samuhelis defuncti spvangelio nos ideo non conturbat, quia Deus voluit atque permisit, nulla diminutione suae potestatis et divinitatis id fieri: sicut ab ipsis Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
mente dm recipit. s p̾dicando hc̃ etiã usq ad aliena corda ꝑduc̃.
ꝯsuluitq saul dñm. ⁊ ñ respondit ei. Quesiuit aũt saul
Quare inqͥetasti me ut suscitarer: Et cet̾a. Querit᷑ scd̃m hiftoriã
utrũ phitonissa ipsa ꝓpħam de inferno euocauerit. in aliqͥm
imaginariã illusionẽ fallacia demonũ fictã. de qua questione
beatȩ memorie augustinꝰ ep̃c simplicio ep̃o mediolanensi ita
scͥpsit. Inqͥritis imqͣm utrũ potuerit malignꝰ sp̃c excitare ani¬
mã iusti. ⁊ tamꝙͣ de abditis mortuoꝵ receptacłis euocare. ut
uideret᷑ ⁊ loqueret᷑ cũ saul. Nonne magis mirandũ sit. qđ
sathanas ipsũ dñm assũpsit. & ꝯstituit suꝑ pinnã tẽpli: Quolibet
enĩ modo fecerit. factũ ẽ. Ita ut ⁊ samuel excitaret᷑. similit̾ latet¬
Nisi forte qͥs dixerit faciliorẽ diabolo fuisse licentiã. ad dñm ui¬

Expanded text:
mente Deum recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. mente Deum recipit, sed praedicando hunc etiam usque ad aliena corda perducit. Consuluitque Saul Dominum, et non respondit ei. Quaesivit autem Saul Quare inquietasti me ut suscitarer, etc. » Quaeritur secundum historiam utrum pythonissa ipsum prophetam de infernimaginariam illusionem fallacia daemonum factam. De qua quaestione beatae memoriae Augustinus episcopus Simpliciano episcopo Mediolanensi ita scripsit: Inquiris, inquam, utrum mam justi, et tanquam de abditis mortuorum receptaculis revocare, et ut videretur et loqueretur cum Saul. Nonne majus mirandum sit, quod satanas ipsum Dominum assumpsit, et constituit super pinnam templi? Quolibet enim modo fecerit, factum est: ita ut Samuel excitaretur, similitnisi forte quis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad dominum uiu
Abbreviated transcription (Latin):
d aiuid lũ ꝑgeret cũ achis rege philistinoꝵ in p̾lium adu̾sus
isrł in surgentes amalechite irruerunt in sycelech. ⁊ succen¬
dentes eam. captiuauerunt omĩa quȩ erant đd &e pueroꝵ eiꝰ. Reu̾sus
gͦ dauid ad ꝑsequendos amalechitas. inuenit egyptiũ puerum
lassescentẽ. quẽ amalechite egrotũ in itinere reliquerant. Hc̃¬
aũt dauid inuentũ cibo refecit. ducẽq sui itineris fecit. Sicq
amalechitas ꝑsequit᷑. epulantesq reꝑit. ⁊ funditꝰ extinguit. Qd ẽ
enĩ qđ egyptiꝰ amalechite puer in itinere lassat᷑. ñ qd̃ amatoe p̾¬
sentis scłł peccati sui nigredine oꝑtꝰ. sepe ab eodẽ scl̃o infirmꝰ des¬
pectusq relinquit᷑. ut cũ eo nequaqͣ currere ualeat. s fraetꝰ adu̾-¬
sitate torpescat: S hc̃ dd̃ inuenit. qr redẽptor nr̃ ueracit manu
tit. Cibo pascit. qͥa u̾bi sapientia reficit. Ducẽ itineris eligit. quia
suũ etiã p̃dicatorẽ fac̃. Eqͥa amalechitas seqͥ ñ ualuit. dux dauid

Expanded text:
David, dum pergeret cum Achis rege Philisthinorum in praelium adversus Israel, insurgentes Amalecitae irruerunt in Sicelech, et succidentes eam, captivaverunt omnia quae erant David et puerorum ejus. Reversus ergo David ad persequendos Amalecitas, invenit Aegyptium puerum lassescentem, quem Amalecitae aegrotum in itinere reliquerant: hunc autem inventum David cibo refecit, ducemque sui itineris fecit, sicque Amalecitas persequitur, epulantesque reperit, et funditus exstinguit. Quid est enim quod Aegyptus Amalecitae puer in itinere lassatur, nisi quod amator praesentis saeculi peccati sui nigredine opertus, saepe ab eodem saeculo infirmus despectusque relinquitur, ut cum eo nequaquam currere valeat, sed fractus adversitate torpescat? Sed hunc David invenit, quia Redemptor noster veraciter manu tit. Cibo pascit, quia verbi scientia reficit. Ducem itineris eligit, quia suum etiam praedicatorem facit. Et qui Amalecitas sequi non valuit, dux David
Abbreviated transcription (Latin):
S nec postea sept̃e peꝑit. s sex quib septimꝰ eẽt ipse samuel. scił
tres mares ⁊ duas feminas. Beinde in illo ppło cũ ad huc nemo re-¬
gnaret. qđ in extremo posuit. dat uirtitẽ regib nr̃is. ⁊ exalta¬
uit cornu xp̃i sui. unde dicebat si ñ ꝓpħabat: Dicit gͦ hec eccl̃a
in dño. ⁊ exaltatũ ẽ cor meũ indo salutari meo. & cet̾a. Int̾ea samuel
erat ministrans in tẽplo di. accinctus ephoth. Porro filii heli diui¬
na sacͥficia temerantes. peccabant corã dño. ⁊ deridebant ꝑ eos
multi sacͥficiũ di. Unde ⁊ heli sac̾dos ꝓ eoꝵ iniqͥtate dãpnatꝰ est.
qd eos peccantes mnunꝰ seuera animadu̾sione plectebat. Miserũ
me ⁊ quide coercuit. ⁊ qͥdem corripuit. s lenitate ⁊ mansuetudi¬
ne patͥs. ñ seueritate & auctoritate pontificis. qua sententia
puniant᷑. Quiq etiã qͣmuis sc̃i sint. culpa tam̃ subditoꝵ eoꝵ dẽ

Expanded text:
Sed nec postea septem peperit, sive sex, quibus septimus esset ipse Samuel, sed Sed nec postea septem peperit, sive sex, quibus septimus esset ipse Samuel, sed tres mares, et duas feminas. 7. Deinde in illo populo, cum adhuc nemo regnaret, quod in extremo posuit, dat virtutem regibus nostris, et exaltavit cornu Christi sui, unde dicebat, si non prophetabat? Dicat ergo Ecclesia in Domino, et exaltatum est cornu meum in Deo salutari meo. Interea Samuel erat ministrans in templo Dei, accinctus ephod. 8. Porro filii Heli, divina sacrificia temerantes, peccabant coram Domino, et deridebant per eos multi sacrificium Dei. Unde et Heli sacerdos pro eorum iniquitate damnatus est, quod eos peccantes minus severa animadversione plectebat. Miserum  Equidem coercuit, equidem corripuit, sed lenitate et mansuetudine patris, non severitate et auctoritate pontificis. Qua sententia puniantur quique, et quamvis sancti sint, culpa tamen subditorum eisdem,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ẽ xp̃c iħc. heli sac̾dote repbatõ. id÷ iudaico sac̾dotio ab iecto.
Mat̃ qͦq ipsa samuelis. quȩ pͥus fuit sterilis. ⁊ post̾i̾ori fecundita¬
xp̃ianam. ipsã postremo dĩ grãm significat. qua nob̾ xp̃c oritur.
ipsã qͦq eccłam. qͦ olim st̾ilis. nc̃ fecunda indi laude letat᷑. Que
nicħ aliud in cantico suo ꝓpħare uidet᷑. nͥ mutationẽ ueteris
testam̃ti uł sac̾dotii. in nouũ testam̃tũ uł sac̾dotẽ. qͥ ẽ xp̃c. Nisi
forte qͥs dicat. nicħ anna ꝓpħasse. s d̾m tantũmꝰ ꝓpt̾ filium ĩ¬
petratũ exultanti p̾dicatione laudasse. Qͥd gͦ sibi uult qd̾ art
arcũ potentũ fecit infirmũ. ⁊ infirmi accincti st̃ uirtute. ple¬
ni panib minorati st̃. ⁊ esurientes tnsierunt in t̾ram. quia
sterilis peꝑit septem. & fetosa in filiis infirmata ẽ: slumqͥd ipsa sep-¬
tem peꝑit. qͣmuis sterilis fuerit: Unicũ habebat. qͣndo ista dicebat.

Expanded text:
 Christus, Heli sacerdote reprobato, id est Judaico sacerdotio abjecto, mater quoque ipsa Samuelis, quae prius fuit sterilis et posteriori fecunditaChristianam, ipsam postremo Dei gratiam significat, qua nobis Christus oritur, ipsam quoque Ecclesiam, quae olim sterilis, nunc fecunda in Dei laude laetatur. Quae nihil aliud in cantico suo prophetare videtur, nisi mutationem Veteris Testamenti vel sacerdotii, in Novum Testamentum vel sacerdotforte quis dicat nihil Annam prophetasse, sed Deum tantummodo propter filium impetratum exsultante praedicatione laudasse. 6. Quid ergo sibi vult quod ait: Arcum potentium fecit infirmum, et infirmi accincti sunt virtute, pleni panibus minorati sunt, et esurientes transierunt terram, quia sterilis peperit septem, et fetosa in filiis infirmata est? Numquid ipsa septem pepererat, quamvis sterilis fuerit? Unicum habebat, quando ista dicebat.
Abbreviated transcription (Latin):
na ut ungerent suꝑ se regẽ. dixeruntq oliue. impera nob̾. Quȩ res¬
pondit. Numqͥd possũ amittere. pinguedinẽ meã. qua dii utunt᷑ et
hoĩes. ⁊ uenire. ut int̾ ligna ꝓmouear: Dixeruntq ligna acl ar-¬
borẽ ficũ. Suꝑ nos ueni regnũ acciꝑe. Quȩ respondit eis. Numqͥd
possũ deserere dulcedinẽ meã. fructusq suauissimos. ⁊ ire ut int
cetera ligna ꝯmouear: Locuta st̃ qͦq ligna ad uitẽ. Neni ⁊ imꝑa
nob̾. Quȩ respondit. Num qͥd possũ deserere uinũ meũ qd̃ lecifi-¬

Expanded text:
na, ut ungerent super se regem, dixeruntque olivae: Impera nobis. Quae resna, ut ungerent super se regem, dixeruntque olivae: Impera nobis. Quae respondit: Nunquid possum amittere pinguedinem meam, qua dii utuntur et homines et venire ut inter ligna promovear dixeruntque ligna ad arborem ficum veni et super nos regnum accipe quae respondit eis numquid possum deserere dulcedinem meam fructusque suavissimos et ire ut inter cetera ligna commovear locuta sunt quoque ligna ad vitem veni et impera nobis quae respondit numquid possum deserere vinum meum q
Abbreviated transcription (Latin):
impiis. sic̃ abimelech fec̃. regnũ imꝓbe usurpabit. int̾fectisq
nobilib filiis. id ÷ his qͥ ex diu̾sis nationib ⁊ linguis in xp̃o
li matͥmonio qͥ se absconderat. hic inqͥt ascendit in u̾ticem
montis garizĩ. ⁊ clamauit uoce magna ad ppłm sicchimoꝵ.
ponens eis ꝑabolam. Hic gͦ unior filiꝰ qui fugit. ut gladium
mimici euaderet. fig̃a ẽ residui ppłi isrł. p̾dicante helia extremis
temꝑib credituri. ⁊ antixp̃ĩ gladiũ euasuri. Ascendit inqͥt iste in
u̾ticem montis garzi. S cur montẽ ascendit: Qͥa nec ꝓpħare. nec
ꝑsecutionẽ antixpi qͥsq euadere pot̃. nͥ pͥus in mont̾e benedicti
oms. id÷ in sublimitatẽ fidei ac uirtutũ ascendit. hic ẽ mons ga¬
rizim. qͥ a moyse inbenedictionẽ deputat᷑. Itaq cũ ascendit. ele-¬
uata uoce clamauit. ⁊ dixit. Audite me uiri sychem.Ierunt lig¬

Expanded text:
impiis, sicut Abimelech fecit, regnum improbe usurpabit. Interfectisque impiis, sicut Abimelech fecit, regnum improbe usurpabit. Interfectisque nobilibus filiis, id est, his qui, ex diversis nationibus et linguis, in Christum li matrimonio, qui se absconderat. Hic, inquit, ascendit in verticem montis Garizim, et exclamavit voce magna ad populum Sichimorum, componens eis parabolam. 5. Hic ergo junior filius, qui fugit, ut gladium inimici evaderet, figura est residui populi Israel, praedicante Elia, extremis temporibus credituri, et Antichristi gladium evasuri. Ascendit, inquit, iste in verticem montis Garizim. Sed cur montem ascendit? Quia nec prophetare, nec persecutionem Antionis, id est, in sublimitatem fidei ac virtutum ascenderit. Hic est enim mons Garizim, qui a Moyse in benedictione deputatur. « Itaque cum ascendisset, elevata voce clamavit et dixit: Audite me, viri Sichem. Ierunt lig
Abbreviated transcription (Latin):
& unum nomine abimelech natũ ex concubina. qͥ condu¬
ꝓpħicum indicaret. qͥd opus erat ut magnoꝑe scͥberet᷑. utrum
gedeon filios septuaginta. ⁊ multas uxores habuisset. s ⁊ con¬
cubinã de qua unũ ⁊ malũ filiũ suscepisset. ⁊ qđ cũ turpe
factũ sit. tc̃ etiã turpiꝰ eẽt si hȩc posteris ad exẽplũ in diuinis
librss scͥptum uideret᷑. nͥ magne alicuiꝰ reumaginẽ earũ rerũ
nes. quȩ ꝑ fidẽ. xp̃o adheserunt. lxx uͦ filii eiꝰ septuaginta lin¬
gue st̃ in hoc mundo diffuse. in qͥb ꝑfidẽ filios sͥ dñs genera¬
curus erat. Goncubinã in hoc loco synagogã uocat. qͦ nouissi¬
mis temꝑib antixp̃o ẽ creditura. De qua ioħs apłs in apocha¬
thane. De qua ultimis temꝑib nequissimꝰ filiꝰ. id÷ antixp̃c ẽ¬
generandꝰ. eritq filiꝰ ancille id ÷ synagoge illiꝰ peccatͥcis. qr qͥ
peccatũ inqͥt fac̃. seruus ẽ peccati. Hic imqͣm cong̾gatis sibi

Expanded text:
 unum nomine Abimelech, natum ex concubina, qui condupropheticum indicaret, quid opus erat ut magnopere scriberetur utrum Gedeon septuaginta filios et multas uxores habuisset, sed et concubinam, de qua unum et malum filium suscepisset? Et quod cum turpe factum sit, tunc etiam turpius esset, si haec posteris ad exemplum in divinis scripta viderentur, nisi magnae alicujus rei imaginem earum rerum nes, quae per fidem Christo adhaeserunt. Septuaginta filii ejus septuaginta linguae sunt in hoc mundo diffusae, in quibus per fidem filios sibi generaturus erat. Concubinam in hoc loco Synagogam vocat, quae in novissimis temporibus Antichristo creditura est, de qua Joannes in Apocaga Satanae . De qua ultimis temporibus nequissimus filius, id est, nerandus. Eritque filius ancillae, id est, Synagogae illius peccatricis, quia qui peccatum, inquit, facit, servus, est peccati . Hic, inquam, congregatis sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ qͥa iã in reꝓbum sensũ sic̃ apłs dixit. ficturus ẽ ppłs ille qͥ
antixp̃o ẽ seruituiꝰ. quẽ ligna siluȩ appellat. necẽe ÷ ut credat
legis dulcedine repbat᷑. Uenit ad rannũ. Rannus enĩ genus ru¬
bi ẽ. quã uulgo sentem ursinã appellant. asꝑum nimis ⁊ spmo¬
sum. ꝑ qd̃ m̾ito tẏpus antixp̃i significat᷑. qͥ omĩ aspitate ⁊ feri¬
tate humanũ genus ẽ uastaturꝰ. S exiet inqͥt ignis de ranno.
id ÷ iniqͥtas de antixp̃o. ⁊ om̃s qͥ in eo confidunt. cũ ipso parit̾
deuorabit. uidet᷑ gͦ geleon xp̃i imaginẽ habuisse. Septua
typũ antixp̃i portasse. qͥ cong̾gatis ꝑditis nationib regnũ sͥ
tate trucidabit. Ioathan uͦ uinior figura sc̃õꝵ fuit. Sic̃ enĩ ioa¬
tham ꝑ fugã recessit ⁊ reliqui int̾fecti st̃ fr̃s. sic nemo euadere
pot̾it ꝑsecutionẽ antixp̃i. nisi qͥ ꝑfuga recesserit. ⁊ in montẽ
ascend̾it benedictionis. Hic ẽ mons quẽ sc̃i circundabunt. qͣm

Expanded text:
s dixit , futurus est populus ille, qui Antichristo est serviturus, quem ligna silvae appellat, et necesse est ut credat  ficu, id est, divinae legis dulcedine, reprobatus venit ad rhamnum. Rhamnus enim genus rubi est, quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum, per quod merito typus Antichristi significatur, qui omni asperitate et efferitate humanum genus est vastaturus. « Sed exiet, inquit, ignis de rhamno, id est, iniquitas de Antichristo, et omnes quidevorabit. Videtur ergo Gedeon Christi imaginem habuisse; septuagtypum Antichristi portasse, qui, congregatis perditis nationibus, regnum sibi tate trucidabit. Joatham vero junior figura sanctorum fuit. Sicut enim Joatham per fugam recessit, et reliqui interfecti sunt fratres: sic nemo evadere potascenderit. Hic est mons quem sancti circumdabunt, quem
Abbreviated transcription (Latin):
qui eius semꝑ conscientia fodiat. & archana pectoris rodat.
homo. Sic̃ enuĩ est ipse aliis in runam. aliis in resurrecti¬
onẽ. ita & ipse in manna. fidelib qͥdẽ dulcedo mellis. infi

Expanded text:
qui ejus semper conscientiam fodiat, et arcana pectoris rodat; qui ejus semper conscientiam fodiat, et arcana pectoris rodat; homo . Sicut enim ipse est aliis in ruinam, aliis in resurrectionem, ita et ipse in manna fidelibus quidem dulcedo mellis, infid
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ÷ hoc. Cum enĩ audimꝰ legem dei recitari in eccłia.
interogamꝰ doctores dicentes. Qͥd ÷ hoc : hoc enĩ minu¬
tũ erat sic̃ sem̃ coriandri. & suaue. Qͥd enĩ uerbo dei
minutiꝰ quid ue subtilius: Aut qͥd dulciꝰ & suauiꝰ eloqͥis
dei: que suꝑ mel st̃ & fauum: S quid÷ qͦd sexta die.
Auplũ colligi iubetur. qͦ c̃ sufficiat in sabb̃oͦ Sexta dies
In hac duplum recondit. qui & bene uiuit & aliis mise¬
sabb̃i seruabant de manna: bulliebant ex eo uermes.
& cõputrescebant. Sic & qui ꝓpter p̃sentem uitã & amo¬
rem scłi thesaurizant. his ille uermis ebullit qui ñ mori¬
etur. Isti sunt u̾mes quos gen̾at auaricia & diuitiarum
ceca cupiditas. his qui habent pecunias. & uidente̾ in ne¬
cessitate fr̃s suos cliuidunt ab eis uisc̾a sua. S &eis qͥ post
susceptũ uerbũ dei peccat efficitur ei u̾bum dei ipsũ uermiᷤᷤ

Expanded text:
quid est hoc? Cum enim audimus legem Dei recitari in ecclesia, quid est hoc? Cum enim audimus legem Dei recitari in ecclesia, interrogamus doctores dicentes: Quid est hoc? Hoc autem manna minutum erat, sicut semen coriandri, et suaveus eloquiis Dei, quae sunt super mel et favum? Sed quid est quod sexta die duplum colligi jubetur, quod etiam sufficiat in sabbato? Sexta dies t et facit. In hac duplum recondit, qui et bene vivit et aliis misesabbati servabant de manna, ebulliebant ex eo vermes et computrescebat. Sic et qui propter praesentem vitam et amorem saeculi thesaurizant, his et ille vermis ebullit qui non morietur. Isti sunt vermes, quos generat avaritia et divitiarum caeca cupiditas. Hi sunt qui habent pecunias, et videntes in necessitate fratres suos, claudunt ab eis viscera sua. Sed et is qui post susceptum Dei verbum peccat, efficitur ei ipsum Dei verbum vermis,
Abbreviated transcription (Latin):
in deserto ꝓpt̾ famem &e conu̾sus respexit
ꝓcul in nube głam dĩ asperitq uesꝑe coturnice̾. & ma¬
sonantia. qͣsi ꝑ aerem uolatilia pennataͦ. Quib ꝑfi
dem pascuntur hii qͥ ad patͥam regni celestis ꝑuenire
contendunt. Potest quidem & uolucrũ esca. ueteriᷤ sig¬
nificare legis eloqͥa. que plebem carnalẽ tanquã car¬
ne alebat ꝑ uerba duunitus missa: qͣsi ꝑ uolatilia.
Unde & uesꝑe dantur. quia cuncta que carnalit̾ illis
concessa sunt. finẽ erant habitura. Manifesto autem
est. qͥ tanquã panis uiuus de celo descendit. qui ꝑ nu¬
bes euangłicas unin̾so orbi pluitur. ñ iam murmu
ruptibile ĩcorruptibilit̾ pascit. quod ut manducarõ
homo caro factum ẽ. & habitauit in nob̾. Quo &̃ qui
uescunt᷑. spũalit̾ uiuunt. Nam illi uet̾em figuram
carnalit̾ accipientes. mortui sunt. Non incongrue
autẽ & ꝑ manna de celestia significant᷑ eloqͥa. unde
& interp̾tatio nominis sic sonat. Manna enĩ int̾p̾tat᷑

Expanded text:
in deserto propter famem; et conversus respexit procul in nube gloriam Dei, aspexitque vespere coturnicem, et masonantia quasi per aerem volatilia pennata, quibus per fidem pascantur hi qui ad patriam regni coelestis pervenire contendunt. Potest quidem et volucrum esca veteris significare legis eloquia, quae plebem carnalem tanquam carne alebat, per verba divinitus missa, quasi per volatilia. Unde et vespere dantur, quia cuncta quae carnaliter illis concessa sunt finem habitura erant; manifestato autem s, qui tanquam panis vivus de coelo descendit, qui per nubes evangelicas universo orbi pluitur, non jam 375 mruptibiles incorruptibiliter pascit, quod ut manducaret homo, caro factum est, et habitavit in nobis. 4. Quo etiam qui vescuntur, spiritualiter vivunt. Nam illi veterem figuram carnaliter accipientes mortui sunt. Non incongrue per manna etiam coelestia significantur eloquia. Unde et interpretatio nominis sic sonat; manna enim interpretatur,
Abbreviated transcription (Latin):
precipue affectib anime insidiose laqueos ꝑstruentes.
quib nos senserint egrotare: ut uerbi gr̃a. cum uiderint
ratiꝰnabiles anime nr̃e partes esse uitiatas. illo nos ordi
idolatriã. s ce omnẽ carnis affectum. uł concupiscen¬
tiam ꝑimi scłi. &e te̾ placari dm̃ cũ carnis extinguit᷑

Expanded text:
praecipue affectibus animae insidiosis laqueo praetendentes praecipue affectibus animae insidiosis laqueo praetendentes quibus nos senserint aegrotare, ut, verbi gratia, cum viderint rationabiles animae nostrae partes esse vitiatas, illo nos ordinidololatriam, sed etiam omnem carnis affectum vel concupiscentiam primi saeculi, et tunc placari Deum, dum carnis
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ bene ꝑ petrum dicitur. Correptionem habuit sue
uesane subiugale mutum: quod in hominis uoce loqͣns
iugali muto corripitur: quando humilitatis bonum qͦd
tenere debeat. ab afflicta carne memoratur. S huius coi¬
reptionis donum iccirco non obtinuit: quia ad maledi¬
cendum ꝑgens. uocem non mentem mutauit. Consiliũ
quippe dedit regi balach. ut mulieres in meretricario
poneret. ⁊ ante ianuas earum aras. ut uenientes filii isrł
priꝰ sacrificarent idolis: & sic ingrederentur ad mulieres.
iste balaam popłm dei posse decipi certa ratione collegit.
dans consilium. ut ex illa qua infirmari nouerat filios
isrł. ꝑniciosi eis laquei tenderentur. non dubitans eos ob¬
lata copia feminarum. foinicationis ruina ꝓtinus collap¬
suros: quia concupiscibiles animas eoium presciebat esse
coiruptas. Ita ergo unumquẽq nr̃m. nequitie sp̃uales
uersuta malignitate in figura balaam ꝑtemptant. illis

Expanded text:
Unde et bene per Petrum dicitur: Correptionem habuit suae Unde et bene per Petrum dicitur: Correptionem habuit suae vesaniae subjugale mutum, quod in hominis voce loquensjugali muto corripitur, quando elata mens humilitatis bonum, quod tenere debeat, ab afflicta carne memoratur. Sed hujus correptionis donum idcirco Balaam non obtinuit, quia ad maledicendum pergens, vocem, non mentem, mutavit. Consilium quippe dedit regi Balac ut mulieres in meritorio poneret, et ante januas earum aras, ut venientes filii Israel prius sacrificarent idolis, et sic ingrederentur ad mulieres, ed quid est quod iste Balaam populum Dei posse decipi certa ratione collegit, dans conIsrael, perniciosi eis laquei tenderentur, non dubitans eos oblata copia feminarum fornicationis ruina protinus lapsuros, quia concupiscibiles animos eorum praesciebat esse corruptos. Ita ergo unumquemque nostrum nequitiae spiritalis versuta malignitate in figura Balaam pertentant, illis
Abbreviated transcription (Latin):
laam dum ꝑuenire ad ꝓpositum tenderet. asiua cui preside-¬
bat. dũ uidisset angłm loquitur: Que est enim hec asina.
nisi bruta gentilitas. quam qͦndam balaam id seductio
idolatrie. qͣsi brutum animal.⁊ nulla ratione renitens. quo
uoluit erroie substrauit: S ista angłm dei uidit. quẽ ho¬
mo uidere non potuit. ⁊ uidit. et expauit. ⁊ locuta est. ut ag¬
nosceremus posteriorb temporib sub aduentu magni an¬
głi dei. gentilem illam plebem. mutata duritia. stolidita-¬
tis q natura. solutis deo linguis loquitturam. ita ut que
erat subiecta ꝑfidie. in uocem fidei ⁊ confessionis erumꝑet.
licet ⁊ caro nr̃a animal est. Plerumq enim caro ꝑ molesti¬
as tacta flagello. sue menti deum indicat. quem mens ip̃a
carni presidens non uidebat. ita ut anxietates spiritus
ꝓficere in hoc mundo cupientis. uelut iter tendentis im¬
pediat: donec ei inuisibilem qui sibi obuiat innotescat.

Expanded text:
laam, dum pervenire ad propositum tenderet, asina cui praesidelaam, dum pervenire ad propositum tenderet, asina cui praesidebat, dum vidisset angelum loquitur? 3. Quae est enim haec asina nisi bruta gentilitas? Quam 457 quondam Balaam, id est, seductor idololatriae, quasi brutum animal, et nulla ratione renitens, quo voluit errore substravit. Sed ista angelum Dei vidit, quem homo videre non potuit; et vidit, et detulit, et locuta est, ut agnosceremus, posterioribus temporibus, sub adventu magni Angeli Dei gentilem illam plebem, mutata duritiae stoliditatisque natura, solutis Deo linguis, locuturam; ita ut quae erat subjecta perfidiae in vocem fidei et confessionis erumperet, licet et caro nostra animalis est. 4. Plerumque enim caro per molestias tacta flagello suae menti Deum indicat, quem mens ipsa carni praesidens non videbat; ita ut anxietatem spiritus proficere in hoc mundo cupientis, velut iter tendentis, impediat, donec ei invisibilem, qui sibi obviat, innotescat.
Abbreviated transcription (Latin):
bria diligenda. que & si falso obiciantur beatitudinem
parunt: saluatore plenissime ꝑ docente qui ait.cũ exꝓ¬
pͥma mansio÷ in montib abbarim. contͣ faciem monti
moritur & sepelitur moises t̾ra reꝓmissionis ante conspec¬
ta. Nabo interp̾tat᷑ conclusio in qua finit᷑ lex. & non inue¬
nit᷑ eiꝰ menioria. Porro gra euangłii absq ullo fine clau¬
ditur. In omnẽ terrã exiuit sonus eorũ. & in fines orbist̾
tiũ in montib sita sit. & adhuc ꝓfectu indigeat. Post mõ¬
tes enĩ plurimos ad campestria moab. & iordanis fluenta
descendimus. qui int̾pretatur descensio: nichil enĩ tã ꝑicu
tentoria. a domo solitudinis. usq ad belsachaim. in plani¬
tie moab. In quadragesima scd̾a que extrema mansio est.
quedã que sint gesta narremus. Sedens in ea popłs a di¬
uino balaam.quẽ mercede conduxerat balach. iussu dei bene¬
dicitur: ⁊ maledictio mutatur in laudes. S quid qd̾ iste ba¬

Expanded text:
bria diligenda: quae si falso objiciantur, beatitudinem bria diligenda: quae si falso objiciantur, beatitudinem pariunt, Salvatore plenissime perdocente, qui ait: Cum expmors. Quadragesima prima mansio in monte Abarim contra faciem montis moritur et sepelitur Moyses, terra repromissionis ante conspecta . Nabo interpretatur, conclusio, in qua finitur Lex, et non invenitur ejus memoria. Porro gratia Evangelii absque ullo fine tenditur. In omnem terram exivit sonus ejus: et in fines 495 orbis tium in montibus sita sit, et adhuc profectu indigeat. Post montes enim plurimos ad campestria Moab et Jordanis fluenta descendimus, quae interpretatur descensio. Nihil enim tam pericutentoria a domo solitudinis usque ad Abelsatim in planitie Moab. In quadragesima secunda, quae extrema mansio est, quaedam quae sunt gesta narremus. 2. Sedens in ea populus a divino Balaam, quem mercede conduxerat Balac, jussu Dei benedicitur, et maledictio mutatur in laudes. Sed quid est quod iste Ba
Abbreviated transcription (Latin):
ricantes. ñ scismata exac̾bantiũ in eccła. Iste gͦ rex occidit᷑
in uno qͦ homine. qn qͥsq dãpnat simulationẽ. & diligit
ueritatem. Og uͦ rex interp̾tat᷑ conclusio. basan autem
confusio. Id enim agit diabolus semꝑ. ut concludatui¬
ã ad dñm. opponendo idola sua ne credatur in xp̃o. Con¬
clusio enĩ precedit ut rex. seqͥtur confusio tanquã ꝑlebs.
qͥa qͦs mͦ concludit ne credant in xp̃m: qñ apparuerit xͦ.
om̃s confundent᷑. Mansio autẽ ista in dibongad int̾pretat᷑
fortit̾ intellecta tẽptatio. qui a nimirũ si suꝑetur si¬
mulatio. que ꝑ scisma uł ħesim exac̾bat eccłam. et
conclusio que ꝑ sacrilegium claudit fidei uiam. nichil¬
ominꝰ tẽptatio intelligitur. ac deinde intellecta fortiter
suꝑatur.xl.Quadragesima mansio ÷ dedibongad in
uoluptatum p̾tereuntes in scło contẽpnendas. & ohpbro-¬

Expanded text:
ricantes, non schismata exacerbantes in Ecclesia. Iste ergo rex occiditur ricantes, non schismata exacerbantes in Ecclesia. Iste ergo rex occiditur in unoquoque homine, quando quisque damnat simulationem, et diligit veritatem. Og vero rex interpretatur conclusio, Basan autem confusio. Id enim agit diabolus semper, ut concludat viam ad Dominum, opponendo idola sua, ne credatur in Christum. Conclusio praecedit ut rex sequatur, confusio tanquam plebs, quia quos modo concludit, ne credant in Christum, quando apparuerit Christus, omnes confundentur. Mansio autem ista Dibongad, interpretatur fortiter intellecta tentatio, quia nimirum si superetur simulatio, quae per schisma vel haeresim exacerbat Ecclesiam, et conclusio quae per sacrilegium claudit fidei viam, nihilominus tentatio intelligitur, ac deinde intellecta fortiter superatur. Quadragesima mansio de Dibon in Gad, in voluptatum praetereuntium in saeculo contemnendas et oppro
Abbreviated transcription (Latin):
o fit ad salutẽ. Tricesima septima mansio ẽ. in
obodh: que uertit᷑ in magos. siue in phitones. llnde
demonstrat᷑ quia pꝰt imaginẽ dei que in cordis ratio¬
ne monstrat᷑. & confessionem fidei que ore ꝓfert᷑. con¬
surgunt serpentes. & artes malefice. ad bella nos ꝓuo¬
cant: s nos custodia circundantes cor nr̃m obturamuᷤ
aures nr̃as ne audiamus uoces incantantiũ. & sirenaꝵ
carmina negligamus.
ricesima octaua mansio
ẽ in thiebar. in finib mõab que significat ac̾uos la
in dibongad. In hac geritur bellũ contͣ seon regem
amorreoꝵ: & og regem basan. In his regib licet res gesta
agnoscatur. tam̃ ꝑ contͣdictiones uirtutes nominũ.q̃ spual
significatio est subiecta. Seon nãq int̾pretat᷑ tẽptatio o-¬
incautos. Hunc amorrei id amaricantes habent regem.
Nisi enĩ quedã simulatio ueritatis p̾cedat. ñ sunt ħeses ama¬

Expanded text:
o fit ad salutem. Trigesima septima mansio est in o fit ad salutem. Trigesima septima mansio est in Oboth, quae vertitur in magos, sive pythones. Unde monstratur quia post imaginem Dei, quae in cordis ratione monstratur, et confessionem fidei, quae ore profertur, consurgunt serpentes, et artes maleficae ad bella nos provocant. Sed nos custodia circumdantes cor nostrum, obduramus aures nostras, ne audiamus voces incantantium, et Syrenarum carmina negligamus ricesima octava mansio est in Jeabarim in finibus Moab, quae significat acervos lapin Dibongad. In hac geritur bellum contra Sehon regem Amorrhaeorum, et Og regem Basan. agnoscatur, tamen per conditiones virtutesque nominum spiritalis significatio est subjecta. Seon namque interpretatur germen incautos: hunc Amorrhaei, id est, amaricantes, habent regem. Nisi enim quaedam simulatio veritatis praecedat, non sunt haereses ama
Abbreviated transcription (Latin):
centis. Sic̃ exaltauit moises serpentẽ in heremo. ita exal¬
tari oportet filiũ hominis. ut om̃is qͥ credid̾it in eum
nͨ ꝑeat: s habeat uitã eternã. Quod uͦ eneus ÷ serpens.
ipse xp̃c intiniatur: qui ligno suspensus est. Es qͥppe
cet̾is metallis durabilius esse solet. & apte eneus ser-¬
pens ligno suspensus est: ut dñs & in serpente mortu¬
us. & in ere significaret᷑ et̾nus. uidelicet ut & indicare.¬
tur mortuus ꝑ humanitatẽ. & tam̃ qͣsi e̾e̾t eneus ꝑ di¬
uinitatẽ. Pulchre autẽ prima mansio selmona
interp̾tatur imaguncła. quia nimirũ ibi ima¬
go expressa saluatoris. eꝑ serpentẽ eneum qui in
ligno pependit. Pulchre autẽ &scd̾a fenon int̾¬
p̾tatur os. quia postea quã passionẽ filii dei cognoᷤ¬
cimus. quod corde credimꝰ ore ꝓnunciamꝰ: legentes
illud apłi. Corde credit᷑ ad iusticiã: ore autẽ confessi¬

Expanded text:
centis: Sicut exaltavit Moyses in eremo secentis: Sicut exaltavit Moyses in eremo seri Filium hominis, 454 ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. 3. Quod vero aeneus est serpens, ipse Christus intimatur, qui ligno suspensus est; aes quippe metallis caeteris durabilius esse solet. Et apte aeneus serpens ligno suspensus est, ut Dominus et in serpente mortalis, et in aere significaretur aeternus; videlicet, ut indicaretur mortuus per humilitatem, et tamen esset quasi aeneus per divinitatem. Pulchre autem prima mansio Selmona interpgo expressa est Salvatoris per serpentem aeneum, qui in ligno pependit. Pulchre etiam et secunda Phunon interpretatur os, quia postea quam passionem Filii Dei cognoscimus, quod corde credimus, ore pronuntiamus, legentes illud Apostoli: Corde creditur ad justitiam, ore confessi
Abbreviated transcription (Latin):
uincitur: uicti suꝑant: ꝑ quod intelligimꝰ ut cum
nos dei auxilio destitutos hostes in uaserint duxerĩt¬
q captiuos: ñ desꝑemus salutem. s it̾um armemur
ad p̃lium:. potest fieri ut uincamus uͥ uicti sumus.
& in eodem loco tumphemꝰ. uͥ fuimꝰ ante caꝑtiii .xxxuͭ.¬
ricesima qͥnta mansio est. selmona. Tricesima xxxu¬
sexta mansio ÷ in finon. he due mansiones.in ordine
historie non inueniunt᷑. In his mortuo aaron m᷑ͦmu¬
rant isrłitici popłi contra deum & moisen: manna
fastidiunt. a serpentib uuln̾antur. S quid significat
quod morsus letiferi serpentiũ. exaltato & respecto e¬
neo serpente sanabantur. nisi quod nc̃ in tipo saluato
ris. qui uerũ antiquũ q serpentẽ in patibło tͥumpha¬
uit. diaboli uenena suꝑantur. ita ut qui uere expres¬
seq imaginẽ filii dei passionemq eius conspexerit
conseruetur: hoc enim significant &e u̾ba ipsiꝰ dñi di-¬

Expanded text:
vincitur, victi superant; per quod intelligamus ut cum vincitur, victi superant; per quod intelligamus ut cum nos Dei auxilio destitutos, hostes invaserint, duxerintque captivos, non desperemus salutem, sed iterum armemur ad praelium. Potest fieri ut vincamus, ubi victi sumus, et in eodem loco triumphemus in quo fuimus ante captivi.rigesima quinta mansio est in Salmona. Trigesima sexta mansio est in Phunon. Hae duae mansiones in ordine historiae non inveniuntur. In his mortuo Aaron murmurant Israelitici populi contra Deum et Moysen, manna fastidiunt, a serpentibus vulnerantur. Sed quid illud significat quod morsus mortiferi serpentium, exaltato et respecto aeneo serpente, sanabantur, nisi quod nunc in typo Salvatris, qui uerum antiquumque serpentem in patibulo triumphauit, diaboli uenena superantur. unde eseque imaginem Filii Dei passionemque ejus conspexerit, conservetur. Hoc enim significant et verba ipsius Domini di