comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et hominẽ: necessario passiones
homini dõ mirabilia deputamꝰ
at intellegatur unigenitꝰ dĩ. nec
cipat̾ nã maies tate dispar. nec
a mat̾na carne dissimilis.
qui utiq arrius becti iohannis¬
a euangło c̃tradicens dũ uer¬
bũ dĩ dm̃. et apud dm̃ eẽ ne¬
gat. insidelitatis suae cecatꝰ
obscuro nec patre̾ potuit uide
re necfiliũ. Dũq faictorem
om̃iũ facturã eẽ c̃tendit: et
incẽporalidõ c̃ tẽporalia co¬
uatur ascribere p̃sũptionis
suae furore c̃fusus. utriusq.
ĩ xp̃o naturae salutare ꝑdidit
sceramentũ. At uenerandus
isteIer qui legerat di xisse
dñm ego ĩ pacre et pat̾ in meest.
sciens in hac doctrina ꝑ sonarũ
eẽ distinctionẽ non nãturae.
ñ unus. sed unũ sunt indisso¬
tiabilẽ tenuit et docuit um¬
tatem. asserens parit̃ in xp̃o
dño nr̃o et passibilẽ carnem.
et impassibilẽ deitatem.

Expanded text:
et Dominum, necessario passiones homini, Deo mirabilia deputamus, ut intelligatur Unigenitus Dei nec a paterna majestate dispar, nec a materna carne dissimilis. qui utique Arius beati Joannis Evangelio contradicens, dum Verbum Dei Deum, et apud Deum esse negat, infidelitatis suae caecatus obscuritate, nec Patrem potuit videfactorem omnium facturam esse contendit, et intemporali Deo temporalia conatur ascribere, praesumptionis suae furore confusus, utriusque in Christo naturae salutare perdidit sacramentum. At venerandus iste pater, qui legerat dixisse Dominum: Ego in Patre, et Pater in me est : sciens in hac doctrina personarum esse distinctionem, non naturae ds, qui non unus, sed unum sunt, indissociabilem tenuit, et edocuit unitatem, asserens pariter in Christo Domino et passibilem carnem, et impassibilem deitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ est qͥ me uidet: uidet et patrem
Quime in quid uidet. uidet et pacrẽ: quo¬
modo ñ et duo et unũ sunt cũ alt̃ uide¬
atur ĩ altero et unũ uidisse sit utriusq
c̃ditio : et reuera fr̃s. sicut uidere fi¬
luĩ uidere est patrẽ : itti ĩtellecto pa¬
tre ĩ telligit᷑ etfilius. Nã qui patrẽ credit
et c̃ficet᷑ cieternũ : credat necesse est ecsi¬
liũ coet̃nũ: Sediã uidetimꝰ quis iste sit aspec¬
iꝰ ĩ filio : quo parit̃ uideri aserit᷑ et pater
Uidet sine dubio ĩ filio patre : qͥ creditfiliũ

Expanded text:
dictum est, Qui me videt, videt et Patrem . Qui me, inquit, videt, videt et Patrem. Quomodo non et duo, et unum sunt, cum alter videatur in altero, et unum vidisse sit utriusque cognitio? Et re vera, fratres, sicut videre Filium videre est Patrem, ita, intellecto Patre, intelligitur 247 et Filius; nam qui Patrem credit et confitetur aeternum, credat necesse est et Filium coaeternum. Sed jam videamus quis iste sit aspectus in Filio, quo pariter videri asseritur et Pater. Videt sine dubio in Filio Patrem qui credit Filium
Abbreviated transcription (Latin):
indispuctibilis dĩtatis spũ feruentiore
c̃surgens. arricinis impietatib obluc¬
tatur. et cecłas dĩ ẽcertantiũ here¬
ticorũ ꝓcellas c turbinib ꝑ turba¬
tas. serene fidei tranquillitate pac¬
cauit. et sibi cet̾na p̃mia multimoda
passione que siuit. Illitis nimirũ ĩ con¬
cussa sequens uiestigici : ad quẽ dñs
ait. tuos petrus et suꝑ hano petrum
hae dificcibo ieccłam metĩ. et por¬
ti ĩ feriã p̃ualebunt ei. Uere ac
morito cunctis posteritatib: hono¬
randus ille qͥ firmissime petre solidi¬
tatẽ secutꝰ inimicos xp̃i et celestis
sps cuctorita te c̃fudit : et infatiga¬
depacientiae fortitudine triũ pho¬
uit. nec ĩ ferni sic̃ dictũ est aduerrꝰ
eũ porca p̃ ualuit. qͥsbi portas ast nał

Expanded text:
indisputabilis deitatis spiritu ferventiore consurgens, Arianis impietatibus obluctatur, et Ecelesias Dei, concernentium haereticorum procellis ac turbinibus perturbatas, serenae fidei tranquillitate pacavit, et sibi aeterna praemia multimoda passione quaesivit, illius nimirum inconcussa sequens vestigia, ad quem Dominus ait: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam: et portae inferi non praevalebunt ei . Vere ac merito cunctis posteritatibus honorandus ille qui firmissimae petrae soliditatem secutus, inimicos Christi et coelestis Spiritus auctoritate confudit, et infatigatae patientiae fortitudine triumphavit. Nec inferi, sicut dictum est, adversus eum porta praevalu
Abbreviated transcription (Latin):
credentes foeminae meritũ publicauit.
Uidet ĩ filio magestatẽ pat̃ nã. qͥ as pi¬
cit xpm̃ ñ im petrantis grã. sed iu¬
bentid imꝑio. et pat̃ne uoluntatis
assensu: aut delectulis suos mortuos.
auc de tumulis suscitantẽ. Si diuinȩ
est oꝑ ationis crecisse hominẽ eiq dẽ¬
disse uittr̃. quomodo ñ diuiniest oꝑis¬
scilutẽ dedissẽ defuncto: Q uiuidet
in quid me : uidec et patrẽ. Quomo¬
sdo ft̃s inpaitre filioq eiꝰ unus eẽ pote¬
itit et in discretus aspectꝰ nisi eẽt ei
unc et indiscreta sententia & pd
ugit᷑ ncitura ds̃ natura ethomo ui

Expanded text:
credentis feminae meritum publicavit. credentis feminae meritum publicavit. Videt in Filio majestatem paternam, qui aspicit Christum non impetrantis gratia, sed jubentis imperio, et paternae voluntatis assensu, aut de lectulis suis mortuos, aut de 248 tumulis suscitantem. Si divinae est operationis creasse hominem eique dedisse vitam, quomodo non divini ouncto? Qui videt, inquit, me, videt et Patrem . Quomodo, fratres, in Patre Filioque ejus unus esse poterat et indiscretus aspectus, nisi esset ei una et indiscreta substantia? Christus igitur natura Deus, natura et homo, in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ oꝑa xp̃i ñ ex tranetie possibilitatis sed pa¬
ternce credidit eẽ uir tutis. Uidet ĩfilio
patre. qͥ intendit illũ sub cõmunione pat̃¬
ni nominis ñ ingeniose cirtis industriaa
sed simplici potestate p̃cepti aquas in
uina uertentẽ. creaturtirũ mutare
naturas: ub̃tate etic̃ benedictionis
suae ex esum pcinẽ fecundis esuri en¬
tũ morsib ciugm̃tantẽ. Multipli¬
cando namq aescas in ora manden¬
tiũ. et panes refor mando demicis
fecit pene ñ eẽ mirabile qđ manna
fluxit eccelo Quis ñ auertat ĩ xp̃o
pat̾ne aequalitatis opus. cũ uidecit
eũ auctoritate domincincis terrere
demoncis. fugare languores. oculos
dare homini nec dũ figurato sᷤ in homi¬
ne : Cuius etic̃ uestim̃ti eiꝰ fimbrias
occulto editu mulier cegrotti. ttin¬
gendo uelut furtiuct̃ subripuit scini¬
tatem : sed ttĩꝗ uere ds̃ quẽ nullum
humcinorũ pectorũ poterat latere
secretũ. et egressam de se mox ꝓdi¬
dic medicint̃ : et circũ stano Furbis

Expanded text:
 Christi non extraneae possibilitatis, sed paternae credidit esse virtutis. Videt in Filio Patrem qui intendit illum sub communione paterni nominis, non ingeniosae artis industria, sed simplicis potestate praecepti, aquas in vina vertentem, creaturarum mutare naturas, ubertate etiam benedictionis suae exesum panem fecundis esurientium morsibus augmentantem; multiplicando namque escas in ore mandentium, et panes reformando de micis, fecit pene non esse mirabile quod manna fluxit e coelo. Quis non advertat in Christo paternae aequalitatis opus, cum videat cum auctoritate dominantis terrere daemones, fugare languores, oculos dare homini nec dum figuratos in homine. Cujus etiam vestimenti fimbrias occulto aditu mulier aegrota tangendo, velut furtivam subripuit sanitatem: sed tanquam verus Deus, quem nullum humanorum pectorum poterat latere secretum, et egressam de se mox prodidit medicinam, et circumstantibus turbis
Abbreviated transcription (Latin):
operti fugere . mun.¬
dihuius in qui na m̃¬
ta deuitare : sed
hodierna scĩ euan¬
gelu lectione cõ¬
pellor dicere. ut et bona que agitis
cũ magna ecuitela tenecitis: neper

Expanded text:
opera fugere, mundi hujus inquinamta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uelut radiũ solis aut splendorẽ lucer¬
nae alieno puta res lucere fulgore: ait
de ipsobetitꝰ euangelista ioħs cu archa¬
nũ dei et uidere et reuelare c̃cessũ est
dicens. Erac lum̃ uerũ . Uerũ lum̃ cut
ut scias illũ ñ cuiꝰ cũq. cretituralis deffi¬
cientisq luminis eẽ fulgorẽ. sed aueraluce
ueritatẽ eẽ qđ lum̃ est. Inctintũ autẽ ue¬
rũ estlum̃ ut ñ solũ ñ aegeat in luminciri :

Expanded text:
eum velut radium solis, aut splendorem lucereum velut radium solis, aut splendorem lucernae, alieno putares lucere fulgore, ait de ipso beatus Evangelista Joannes, cui arcanum Dei et videre et revelare concessum est, dicens: Erat lumen verum . Verum lumen ait, ut scias illum non cujuscunque creaturalis deficientisque luminis esse fulgorem, sed a vera luce veritatem esse, quod lumen est. In tantum autem verum
Abbreviated transcription (Latin):
fert. nec uis tute discordat. Cũq sit cũ
patre unũ: de patre ttim̃ natꝰ asserit
ne ut impluꝰ blas phemat̃ arrius auc
creatura quecũq filius. aut patri im¬
par eẽ credat᷑. Audis ergo ohomodm̃
dedõnatũ. sed inctintũ hõc ꝓsundo ha¬
bes qđ fide credas. ñ habesꝰ qđ discuti¬
as cirgum̃tis. Audis filiũ depatre na¬
tũ. sed̾ ne sexũ aliquẽ possis ĩ diuinita¬
te rimari ipse filius et uerbũ dr̃etlum̃.
Dicitur etiã deiuirtus et dĩ sapientia
uc aduerctis ñ quasi ꝑ linuam̃ta genttu¬
lus coiponralit creusse patrẽ : sedꝑ iesfabi¬
lomaiestatis secretũ de uir uce ꝓdidis¬
sc̃uir tutẽ. eclum̃ manasse delumine.
Rursus ne uerbũ ipsũ ñ substantiã uerita¬
tis sed ꝓlatiuũ loquentis di putares eẽ
sermonẽ. dicitur filius. ut in eo illius qui
pac est et consonantiã eẽ disceres. et af¬
fectum. Iterũ quialum̃ dicitur neforte

Expanded text:
fert, nec virtute discordat; cumque sit cum fert, nec virtute discordat; cumque sit cum Patre unum, de Patre tamen natus asseritur, ne, ut impius blasphemat Arius, aut creatura quaecunque Filius, aut Patri impar esse credatur. Audis ergo, o homo, Deum de Deo natum; sed in tantum hoc profundo habes quod fide credas, non habes quod discutias argumentis. Audis Filium de Patre natum: sed ne sexum aliquem possis in Divinitate rimari, ipse Filius et Verbum dicitur et lumen. Dicitur etiam Dei virtus et Dei sapientia, ut advertas non quasi per lineamenta genitalium corporaliter creasse Patrem, sed per ineffabile majestatis secretum de virtute prodisse virtutem, et lumen manasse de lumine. Rursus, ne Verbum ipsum non substantiam veritatis, sed prolatitium loquentis Dei putares esse sermonem, dicitur Filius, ut in eo illius qui Pater est et consonantiam esse disceres et affectum. Iterum quia lumen dicitur, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
nitudine de englicae lestio nis elos t one
patre filioq eiꝰ inseruttibile unicde na¬
gtstausꝰ esserut sacram̃tũ edocens et
ostendens quac cẽt i uno eodẽ. dosilis et
sus ceptte cerndratio. et natures priui¬
ꝓfeto scluatorẽ dixise. ego et pac̃ unĩ
sunꝰ et qͣ me uidet uidec et patrẽ. Hdec
illũ c̃fesio et honor abilẽ t̃ris : et cuelored¬
didit gloriosũ. Sed necesscriũ nunc ec ce
tã głam catholicarũ aecclesiarũ fides
ĩ declinabilit̃ abeo seruata ꝓuexit nos
Ego et pat̃ : unũ sumꝰ. Qui dicit sumꝰ selita¬
rius non est. Quidicit unũ sumꝰ utique
ab eo cũ quo unũ est ñ potese cẽdiuisus:
Quid michi nunc heretice ĩ patre et eius
filio diuersitatẽ concris cstruere cũ
filius substantiae sucie nos edocens ue¬
ricatẽ dixeric. ego ec pat̃ unũ sumus
Qui et unũ dicit et sumꝰ. nec separatione
sẽ diuidit: nec unione c̃fundit. Quiunũ
cũ patre est: nec ꝑ petui tace a patre dif¬

Expanded text:
elicae lectionis edoctus, in Patre Filioque ejus inscrutabile unicae majestatis asseruit sacramentum, edocens et ostendens quae esset in uno eodemque Dei Filio et susceptae carnis ratio, et naturalis priviofecto Salvatorem dixisse: Ego et Pater unum sumus: et qui me videt, videt et Patrem . Haec illum confessio et honorabilem terris, et coelo reddidit gloriosum. Sed necessarium nunc esse tam gloriam catholicarum Ecclesiarum fides indeclinabiliter ab eo servata provexit, nos Ego et Pater unum sumus. Qui dicit, Sumus, solitarius non est: qui dicit, Unum sumus, utique ab eo cum quo unum est non potest esse divisus. Quid mihi nunc, haeretice, in Patre et ejus Filio diversitatem conaris astruere, cum Filius substantiae suae nos edocens veritatem, dixerit: Ego et Pater unum sumus? Qui et unum dicit, et sumus, nec separatione se dividit, nec unione confundit. Qui unum cum Patre est, nec perpetuitate a Patre dif
Abbreviated transcription (Latin):
suadecit᷑. quod ttinte impiettitis auc¬
torem sp̃ssc̃s. aliqua ex parte digna¬
tus sit. nihil ad istũ prorsus de illa
uirtutẽ ꝓuenit qua aeccłae suae
xp̃s et promisit et misit. dicente enĩ
necessẽ est̃ ut neget datum qui ad
conses sum pat̃nẽ dexterȩ. uerum
in xp̃o hominem neget esse pro uectum.
animae et carnis ꝑ regenenitionem
scĩ sp̃s ad optati sucnĩ tissimi festi die

Expanded text:
suadeatur quod tantae impietatis aucsuadeatur quod tantae impietatis auctorem Spiritus sanctus aliqua ex parte dignatus sit. Nihil ad istum prorsus de illa virtute pervenit, quam Ecclesiae suae Christus et promisit et misit. Dicente enim necesse est ut neget datum, qui ad consessum paternae dexterae verum in Christo hominem negat esse provectum. animae et carnis per regenerationem sancti Spiritus adoptati, sacratissimum die
Abbreviated transcription (Latin):
atq ipso dĩ timore fraudaret. donet
prodigiosus turpiũ mendaciorum
signifer nasceretur. Qui nec hoc. qui¬
dem tribui potest. quod uel exiguam
diuini inspinicionis acciperet portionẽ:
Qm̃ et hic de illa mundi excitit parce
quae non pocest sp̃m ueritatis accipere.¬
Repletus enim spũdiaboli. sp̃u resti¬
tit xp̃i. et cum sc̃is dĩ hoc parisclyci
doctrina contulerit. ut futura
p̃dicarent. hic ne falsittitis eiꝰ ipsẽ
rerũ processus arguerit. ridenda¬
rum inpudentiã famularũ inprȩ¬
teritas retorsit aetates. It quasĩ
nihil nos de sempit̃ nittite crecitoris
nihil de ordine creciture in uniuer
sucis insinuciturus inscnias. ni si
multum inertibus et numium
alii mut pietatis auersis. qui siue
ꝑignorantiȩ cęcitatẽ siue ꝑ turpitu¬
dinis appetitũ ad illa non sacra sed
exefram̃ta ꝑueniunt. Quae propt̃
commune uerecundiam. non sunt nr̃o
sermone promendat. cum abundan¬
tissimȩ ipsorum sint confessione pate

Expanded text:
a inspiratione fraudaret, donec prodigiosus turpium mendaciorum signifer nasceretur  cui nec 307 hoc quidem tribui potest, quod vel exiguam divinae inspirationis acceperit portionem: quoniam et hic de illa mundi exstitit parte, quae non potest Spiritum veritatis acciperRepletus enim spiritu diaboli, Spiritui restitit Christi; et cum sanctis Dei hoc Paracleti doctrina contulerit, ut futura praedicerent, hic ne falsitates ejus ipse rerum processus argueret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas retorsit aetates. Et quasi nihil nos de sempiternitate Creatoris, nihil de ordine creaturae lex suas insinuaturus erat insanias, nisi multum insipientibus et nimium a lumine veritatis aversis, qui sive per ignorantiae caecitatem, sive per turpitudinis appetitum, ad illa non sacra, sed exsecramenta perveniunt, quae propter communem verecundiam non sunt nostro sermone promenda, cum jam abundantissime ipsorum sint confessione patef
Abbreviated transcription (Latin):
tuit promissio dñi. ꝑtanta aetcitum int̃¬
ualla differri. nec ille sp̃s ueritatis
quem mundus non accepit impiorum
itt septi formẽ illã donorũ suorũ con¬
cinuit largittem. Ut cot aeccłae

Expanded text:
tuit promissio Domini per tot aetatum intervalla differri, nec ille Spiritus veritatis, quem mundus non accepit impiorum, ita septiformem illam donorum suorum continuit largitatem, ut tot Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
magister falsitaitis diabolicȩ et con¬
ditõr suꝑsctitionis obscenȩ eo tempore
dampnandus innotuit quo post̃ resur¬
rectionem dñi ducentissimus et sexa¬
gesimus annus impletus ẽ. Probo impe¬
mĩtore paulinoq consule cũ octaua
iam inxp̃ianos ꝑsẽcutio desẽ uiret
et innumens martyrũ milia ipsĩs suis
uictorus probauissent impletum est
qđ dñs promisenit dicens. Cũ autem
tradent uos nolite cogittre quomodo
aut quid loquamini. Dabitur enim

Expanded text:
minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera martyrum millia ipsis suis victoriis probavissent impletum esse quod Dominus promiserat, dicens: Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini.
Abbreviated transcription (Latin):
eis. et quorum. detinueritis detenta¬
buntur. Sed illi ꝑfectioni. quȩ erãt
discipłis conferenda maior gr̃a et
abundantior inspiraitio seruãbatur.
Perquã et quȩ nondum accipenint su¬
merent et excellentius possent habere
quȩ sumpserant propt̃ quod dñs dice¬
bait. Adhuc multa habeo uobis dicere:
sẽd non potestis portare mocdo. Qum

Expanded text:
 retinueritis, retinebuntur . Sed illi perfectioni, quae erat discipulis conferenda, major gratia et abundantior inspiratio servabatur, per quam et quae nondum acceperant sumerent, et excellentius possent habere quae sumpserant. Propter quod Dominus dicebat: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
quia nũquã ueniã meret᷑. quia ab
inter cessore deseritur. Om̃s ergo qui
et remit tendorum peccatorum. iam
tunc apłi acciperint potestaitẽ. quã
post resurrectionẽ suam. dñs insuffla¬

Expanded text:
quia numquam veniam meretur, qui ab intercessore deseritur. Omnes igitur, et remittendorum peccatorum etiam tunc apostoli acceperant potestatem, quando post resurrectionem suam Dominus insuffla
Abbreviated transcription (Latin):
iudȩorum negabat impiettas. et diu¬
na bene ficiã diabolo deputabat
Unde talit̃ blasphemantes merito
illã dñi excipere sententiam. qua cit.
Om ne pec̾catum etblas phemigm re
dixerit uerbũ contra filium homi¬
nis remittitur .ei. Qui autẽ lixert
festũ est peecacoui remissionẽ sine sc̃i sos
dicente apło. Nã quid oremus sicut oportet
nescimus: sed sp̃s ipse postulat ꝓ nobis gemi¬
tibus in ennarrabilibus. & nemo potest dicere dñm

Expanded text:
Judaeorum negabat 303 impietas, et divJudaeorum negabat 303 impietas, et divina beneficia diabolo deputabat . Unde taliter blasphemantes merito illam Domini excepere sententiam, qua ait: Omne peccatum et blasphemia remidixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem dixerit festum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inen
Abbreviated transcription (Latin):
nec singularitas ẽ. nec diuersicas cogitan¬
da. uẽms unittis. et uertitrinittis pos nt
quidem simul aliquatenus mente sentiri
sed non possit sĩmulore proferri. Fun
quod simul tota trinitas. unat
uirtus ẽ: ungiesttis. una substan¬
tici. indiscreta opere in sẽpans bilis
dilectione indifferens pocescate
Simul implens om̃ia simul continens
uniuersã quod enim ẽ. pat̃. hoc ẽ.
et filius. hoc ẽ et sp̃s sc̃s̃. Et ueni
dĩtas in nullo esse cut malor aut
minor ẽ. Qucie sic intrib ẽ. confi¬
tenda ꝑsonis: ut et solitudinem
non recipiat trinitas. et unita tẽ
ga mus. Quod cum indie pentecos¬
tes discipłos dñi. sp̃ĩ sc̃s impleuit
Quc̃uis ñ eadẽ fuerit mensura donorum
Nec potentia huius uirtutis abenit
cb operib saluatoris et cũ discipłis
daret infirmitatũ curationũ eici¬
endorum dȩmonũ potestaite eius
utiq sp̃s largiebatur effectus inquo
ipsũm in mundis sp̃iritib impenintẽ

Expanded text:
nec singularitas est nec diversitas cogitannec singularitas est nec diversitas cogitanda; vera unitas et vera Trinitas possit quidem aliquatenus mente sed non possit simul ore proferri. CAP. III. Fundquod simul tota Trinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta opere, inseparabilis dilectione, indifferens potestate, simul implens omnia, simul continens universa: quod enim Pater est, hoc est et Filius, hoc est et Spiritus sanctus; et vera Deitas in nullo esse aut major aut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiat Trinitas, et unitatem sgamus quod cum in die Pentecostes discipulos Domini Spiritus sanctus implevitquamvis non eadem fuerit mensura donorum.nec potentia hujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum potestatem, ejus utique Spiritus largiebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem
Abbreviated transcription (Latin):
existentiae gnidibus exclusis. nulla¬
sibi ꝑsonasĩt anterior. nulla posterior.
huius enim beate trinitatis in cõmuiti¬
bilis dĩcas un ẽ. substantia. Indiuisa
ra sic loquitur. Ut aut in factis. aut in
uerbis aliquid ad signet. qđ singulis
uideat᷑ conuenire ꝑ sonis. non ꝑturbatur
fides catholica sed docet᷑. ut ꝑpropiett¬
tem cuit uocis aut oꝑis insĩnuetur nob
ueritas trinittitis et non diuidat iN¬
tellectus quod distinguit auditus ob
hoc enim quȩ dam siuẽ sub patris siue
subfilii. siue subscĩ sp̃s appellatione pro¬
muntur. ut confessio credentiũ intrini¬
tate nerrent. Quaecum sit insẽpanibi¬
lis numquã intellegeret᷑ essẽ trinitus
si semꝑ inseparis bilit̃ diceret᷑. Bene ergo
ipsã difficulttis loquendi cor nr̃m ad in¬
tellegentiã trahit et ꝑ infirmita tem
nr̃tm̃ cęlestis doctrina nos aliuuat. Ut¬
quia indĩcate patris et filii et sp̃s scĩ

Expanded text:
existentiae gexistentiae gibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Divinitas una est in substantia, indivisa sancta sic loquitur ut aut in factis aut in verbis aliquid designet, quid singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione promuntur, ut confessio fidelium in Trinitate non erret. Quae cum sit inseparabilis, numquam intelligeretur Trinitas esse, si semper inseparabiliter diceretur. Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum 396 ad intelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coelestis doctrina nos adjuquia in Deitate Patris et Filii et Spiritus sancti,
Abbreviated transcription (Latin):
sollempnitatis hodiernae diui
dicimus infixũ xp̃i discipłis sicut
promissus sperabat᷑ agnouimus. Sed
ad nouos eccłȩ filios instruendos
ad dendumẽ. etiam nr̃i sermonis obse¬
quium. Non enimtimemus ne spirita¬
les et eruditi nocti fastidiant. ad quo¬
rum fructũ ꝑtinet. ut quã plurimis
insinutriuellent. quod ipsi cum magna
utilittite didicerunt. Fiat ergo ꝑcorda
omnium dispenscitio munerũ diunorũ
et seruitutẽ oris nr̃i docti. indoctis
nonsper nant ili ut probent se amart
quod norunt. Isti ut ostendant sẽ deside¬
nre quod nesciunt. huic enim p̃pamtio
niurae. aderit ipsius largitts decui
loqui maiestate gescimus. ut acl ꝓfectũ
totius deccłae et uos capcices et nos
faciat abundantes. Cum igit᷑ ad
ab excellentia pacris et filii cogitemus
quia innullo abunittte sua discrepat
diuini tinitatis essentia sẽmpit̾ nũ ẽ.
patri consempit̃ ni sibi filii sui esse
genitorem. Sempit̾ nũ ẽ. filio intempo
et numquam pat̾ sine filio. numquam

Expanded text:
odiernae divindecimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant: illi ut probent se amare quod norunt, isti ut ostendant se desiderare quod nesciunt. Huic enim praeparationi vestrae aderit ipsius largitas, de cujus loqui majestate tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae et vos capaces, et nos faciat abundantes. CAP. II. Cum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nullo ab unitate sua discrepat divinae Trinitatis essentia. Sempiternum est Patri, coaeterni sibi Filii sui esse genitorem. Sempiternum est Filio, intempout numquam Pater sine Filio, numquam
Abbreviated transcription (Latin):
aetiã illa nob ẽ. ad sum̃da deuotio
ut ieiunium quod ex apłi traclitio¬
lebremus. Quia et hoc int̾ maxima
ad uersũm in lecebras et insidias
diaboli ie uniorum sunt conlata

Expanded text:
etiam illa nobis est adjicienda devotio, ut jejunium quod ex apostolica traditiolebremus, quia et hoc inter magna adversum illecebras carnis et insidias diaboli jejunio
Abbreviated transcription (Latin):
omib gentibus euangeliũ uericatis
inferrent. Quod uero addidit dñs di¬
cens que cũq audierit loquetur et
futurs ad nuntiabit uobis. non sẽgni
intellet tu dilectissimi. nec transito¬
riq accipiamus auditu. p̃teralias
enim uerittitis locutiones. quibus
manicheorum confutatur impietas.
Hac aptissime sententia tocũ sacrilege
falsicaitis doc ma prosternitur. namut
magnum quendam atq. sublimem sẽqui
uiđeret᷑ auctorem.. In magistrosuo mani
sumq adño pady tum nõprius uenisse
quã hic infelitium. deceptor oreret᷑
n quo iti sp̃s dĩ manserit. ut non aliud
fuerit mani ipse quã sp̃s qui ꝑ mrnis¬
terium corporeȩ. uocis et linguae dis¬
cipłos suos in omnem induceret uerita¬
tem. et numquã cognita a p̃teritorũ
seculorũ secreta resẽraret. Quod quã

Expanded text:
omnibus gentibus Evangelium veritatis omnibus gentibus Evangelium veritatis inferrent. CAP. VI. Quod vero addidit Dominus, dicens: Quaecumque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis , non segni intellectu, dilectissimi, nec transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutiones quibus Manichaeorum confutatur impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dogma prosternitur. Nam ut magnum quemdam atque sublimem sequi viderentur auctorem, in magistro suo Manesumque a Domino Paracletum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in quo ita Spiritus Dei manserit, ut non aliud fuerit Manes ipse quam spiritus qui per ministerium corporeae vocis et linguae discipulos suos in omnem induceret veritatem, et numquam cognita praeteritorum secreta saeculorum reseraret. Quod quam
Abbreviated transcription (Latin):
qui iam dixęrat. Omnia quȩ audiui
a patre meo. notti feci uobis. Ad huc
inquid muliti habeo uobis dicere. sed
non potestis illa portare modo.
Cum enim uenerit ille sp̃s ueruttis:¬
ille uos dirigit in omnẽ uelocittitẽ
Nũ quid sedñs inferioris scientiae
uolebat intellegi. aut minui aliqd
quã sp̃m sc̃m ap̃atre didicisse cum
ipsẽ sit ueritas. et nihil pat̃ dicere
nihil sp̃s posse docere sine uerbo ido¬
que sit dictum lemeo accipiet. et
quia quod accepit sp̃s patre dante
datfilius. Non ittiq cilia enat insinu¬
anda ueritas. net aliapdicanda
doctrina sed oportebat capacitatẽ
eorũ. quidocebant᷑ augeri et multi¬
plicare constantia. ut illius caritatis
que omnem for midinem foras mitteret
habundantiã sunt rẽpleti. ardentius
uelle et efficatius posse coeper̃. Profi¬
cientes ap̃ceptorum scientia. atole¬
nintia passionũ ut subnulla iamten᷑¬
pesctite trepidantes fluctos scłi
et elationes mundi fide suꝑ gredien¬
te calcarent. et morte contempta

Expanded text:
qui jam dixerat: Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis: Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed is illa portare modo. Cum ille vos diriget in omnem veritatem? Numquid sese Dominus inferioris scientiae volebat intelligi, aut minus aliquid quam Spiritum sanctum a Patre didicisse? cum ipse sit Veritas, et nihil Pater dicere, nihil Spiritus possit docere sine Verbo, ideoque dictum sit: De meo accipiet : quoniam quod accipit Spiritus, Patre dante, dat Filius. Non itaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multiplicari constantiam illius charitatis quae omnem formidinem foras mitteret, sancti nova abundantia sunt repleti, ardentius velle et efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi fide supergrediente calcarent, et morte contempta,
Abbreviated transcription (Latin):
quid nobis talẽ mortuũ misit riũquã
talia inferis munen descinauit. Quis
ertoisce ẽ. quisic in crepidus peros fineo
ingi edit & non solam nr̃t supplicia
non ueret᷑ in suꝑ et cilios deuinculis nr̃es
ab soluit: Anforte ipse. ẽ. ille dequo prin¬
cepsñ paulo ante dicebat. qđ ꝑeius
mortẽ totius mundi cicciperet potesctitẽ:
s ed si iste . ẽ in contiuriumꝰ. c. nr̃i p̃licitoris

Expanded text:
quam nobis talem misit, nunquam quam nobis talem misit, nunquam talia inferis munera destinavit. Quis ergo iste est, qui sic intrepidus nostros fines ingreditur; et non solum nostra supplicia non veretur, insuper et alios de vinculis nostris absolvit? An forte ipse est ille de quo princeps noster paulo ante dicebat, quod per ejus mortem, totius mundi acciperet potestatem? Sed si iste est, in contrarium est nostri praeliatoris
Abbreviated transcription (Latin):
homo sine adiutorio int̃ mortuos liber
U ultis ttim̃ scire qui degerit: audite quio
fecerit. Nulla neces sittite: sed ꝓpria uo¬
luntaite in ligno se suspendi ꝑmisit Cla¬
uis corpus suum ꝑforari nonrennuit:
animã ponendo mortẽ sustinuit: carnẽ
in sepulchro reposuit. Et comicunte secũ
anima adinferna descendic: tenebiirrũ
& mortis principẽ comͥligauit: legiones
illius ꝑturbauit: portarũ in ferni uec¬
tes ferreos confregit: om̃s iustos qui
originali peccato adstristi tenebant᷑
ab soluit: captiuos in lib̾tatẽ pristinã
reuocauit. Pec catores tenebris exceca¬
egis se describit᷑. Post̃ quã enĩ exaltatus
id .ẽ. Aiudeis incruce . ẽ. sus pensus: uthec
breuit̃ cunctti ꝑstringam: moxut sp̃m
red didit: unitti sue diuinitati anima
didus acterribilis attigiss&: aspicien¬
ces eũ impie acttipturee ligionss cer¬
rite ac trementes inquirere cẽperunt
m undus ille qui nobis subdicus fuit. sempq
nros usib. montio tributt ꝑ sol uit psi¬

Expanded text:
homo sine adjutorio inter mortuos liber fuit. Vultis tamen scire quid egerit? Audite quid fecerit. Nulla necessitate, sed propria voluntate in ligno se suspendi permisit; clavis corpus suum perforari non renuit, animam ponendo mortem sustinuit, carnem in sepulcro deposuit, et comitante secum anima ad inferna descendit; tenebrarum et mortis principem colligavit, legiones illius perturbavit, portarum inferni vectes ferreos confregit, omnes justos qui originali peccato astricti tenebantur absolvit, captivos in libertatem pristinam revocavit, peccatorum tenebris obcaecaegisse describitur. Postquam enim exaltatus, id est, a Judaeis in cruce suspensus est, ut haec breviter cuncta perstringam, mox ut spiritum reddidit, unita suae divinitati anima didus ac terribilis attigisset, aspicientes eum impiae ac tartareae legiones, territae ac trementes inquirere coeperunt e terribilis? Mundus ille qui nobis subditus fuit, semperque nostris usibus mortis tributa persolvit, nun
Abbreviated transcription (Latin):
namque turba noxiȩ consue tudinis.
quae supra caecũ clamantẽ nelumer
peteret increpabat: etiã sui cipientẽ
publicanũ ne ihm̃ uidect tardcic. Sed
sicuc coecꝰ turbarũ. magis aic magis cla¬
mando deuitit: ita pus illꝰ necesse est
turbae nocentis obstaculũ altiora pe¬
tendo transcendat: t̃rena relinquac.
arborẽ crucis ascendat. Syco morud
nam que quae est arbor folus moro simi¬
lis sed altitudine prestans: unde et a
latinis celsa nuncu patur. Ficus. fatu¬
tes alic ut ficus. ab incredulis irride tur
xp̃m crucifixũ. iudaeis quidẽ scandalũ.
gentibus autẽ sculticiã: ipsis uero iudae¬
is uocatis atque gentib xpm̃ dĩ uirtu¬
tẽ. etdĩ scpientia. Quã uidelicet cor¬
borẽ. pusillus stciturci tacheus quo exail¬
tareͥ possit ascendit: dum quilibet humi¬
lis et ꝓpriae c̃scius infirmittis c̃fidens
indnõ ꝓclcimat: Mic hi autẽ aibsic gloricri.
nisuncruce dnĩ mei ihũ axpĩ. Ascenset autẽ

Expanded text:
namque turba noxiae consuetudinis, namque turba noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem ne lumen peteret, increpabat , etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus, necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatucredentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur m crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam. Ipsis vero vocatis Judaeis atque gentibus Christum, Dei virtutem, et Dei sapientiam . Quam videlicet arborem pusillus statura Zacchaeus, quo exaltari possit, ascendit, dum quilibet humilis et proprie conscius infirmitatis, confidens in Domino proclamat: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
camelus depositt gibbi
sarcinci ꝑforam̃ acus transit: hoc
est diues et publicanꝰ relicto onerȩ
diuitiarũ. contempto censufrciudiũ :
angustũ portã arcamq uiã quae ad
uittm ducit aiscendit. Quimira deuoti¬
one fideiad uidendũ saluatorẽ quod
natura minꝰ habuerat. ascensusup¬
plet cirboris: atque ideo iustae quam¬
uis ipse rogare ñ audeait. benedictio¬
nẽ dnĩ cae susceptionis quã desidera¬
bat accepit. Mistice cutẽ ztache¬
us quinc̾ p̃taitur iustificatꝰ credentẽ
ex gentibus popłm significat: qui quan¬
to curis secularib occupatior. tanto
flagitus deprimentibus erat factꝰ hu¬
milior. sed ciblu tud est sed scĩficatꝰ.
sed iusti ficatꝰ in nomine dnĩ nrĩ ihuxp̃¬
et inspũ dĩnrĩ. Qui intrantẽ hierico
scluatorẽ uidere querebat: sed p̃tur¬
ba ñ poterat. quia gratiȩ sidei quã mun¬
do saluator atculic. partici pare cu¬
piebat: sed inolita uitiorũ c̃ suetudo
ne aduotũ ꝑueniret obstiterat Fiadẽ

Expanded text:
camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat accipit. Mystice autem Zachaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat: qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nomine Domini ei nostri , qui intrantem Jericho Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiae fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, obstiterat. Eadem
Abbreviated transcription (Latin):
amͦ Pusillũ inquit et non uidebitis
me : & iterum pusillũ et uidebitis me
Hec .ẽ. hora. dequa dixit Vos tristes
eritis : scłm autẽ gaudebit. Quid. ẽ. scłm. n¬
uitt ista tempttitionib plena: inqua
peregrinam᷑ ab eo: Sed iterũ inquit
soris: & iã Nunc utcumq gaudemus.
donec ueniat illud uberrimũ gau¬
dium. cum similes ei erimꝰ qm̃ uide¬
bimꝰ eũ si cutiest . Et gaudium nr̃m
nemo aufert a nobis Huiꝰ enĩs pei ttm
gratum et gratuitũ etiã pignus sp̃m
sc̃m accepimꝰ qui in cordib nr̃is inen¬
na mibiles gemitus oꝑat᷑ sc̃orum de¬
mulier cum parturit ct dñs. tristi¬
ciam habet: quia uenit dies eiꝰ Sed

Expanded text:
emur. Pusillum, inquit, et non videbitis me; et iterum pusillum, et videbitis me. Haec est hora de qua dixit, Vos tristes eritis, saeculum autem gaudebit: id est, vita ista tentationibus plena, in qua peregrinamur ab eo. Sed iterum, inquitsoris etiam nunc utcumque gaudemus, donec veniat illud uberrimum gaudium, cum similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , et gaudium nostrum nemo auferet a nobis. Hujus enim spei tam gratum et gratuitum etiam pignus Spiritum sanctum accepimus, qui in cordibus nostris inenarrabiles gemitus operatur sanctorum deier cum parturit tristitiam habet, quia uenit dies eius; cum
Abbreviated transcription (Latin):
uaceñtquanquã & ꝑtotũ annũ certis
dieb. hoc facere debeañtis etquanto
crebrius: tanto utiq melius Quia
& qui concẽssa in moderirte appetit.
eum qui concessit offendit. Ortitio
quippe: spiritalis res est. Et idõ tun¬
to .ẽ. acceptior : quanto magis suae
Natunre impl& ciffectũ Tanto ma¬
gis cutẽ spiritali oꝑe fundit᷑: quan¬
to magis animꝰ quietĩ fundit. accir
nali uoluptate suspendit᷑. Quadnr¬
gintt dieb ieiuncuit moyses legis
amministritor: quadraginta hẽ¬
lios ꝓphettirũ excellentissimꝰ. qua¬
dnaigintoi ipse dñs testimoniũ habens ale

Expanded text:
vacent: quanquam et per totum annum certis diebus hoc facere debeant; et quanto crebrius, tanto utique melius: quia et qui concessa immoderate appetit, eum qui concessit offendit. Oratio quippe spiritualis res est, et ideo tanto est acceptior, quanto magis suae naturae implet effectum. Tanto magis autem spirituali opere funditur, quanto magis animus qui eam fundit, nali voluptate suspenditur. Quadraginta diebus jejunavit Moyses Legis administrator, quadraginta Elias Prophetarum excellentissimudraginta ipse Dominus testimonium habens a
Abbreviated transcription (Latin):
coniunctus aͥquadnigenario: tanquã
merces labori reddat᷑. Quinqua genaru¬
nãq numeri figura.: tempus illius gciudu
significat: qđ nemo aufert anobis.
cuius in hac uitt nondũ functionẽ ha¬
bemꝰ: sed tam̃ post sollem pnutitẽ do¬
minicȩ passionis: adie resurrectionis
eius ꝑdies. Qua dnrginta quib: ieiu¬
nia relaxant᷑: hoc indominicis lau¬
dib ꝑsonante alleluia celebrarmus

Expanded text:
conjunctus quadragenario tanquam conjunctus quadragenario tanquam merces labori redditur. Quinquagenarii numeri figura tempus illius gaudii significat, quod nemo auferet a nobis: cujus in hac vita nondum functionem habemus; sed tamen post solemnitatem Dominicae passionis a die resurrectionis ejus per dies quinquaginta, quibus jejunia relaxamus, hoc in dominicis laudibus personante Alleluia celebramus
Abbreviated transcription (Latin):
in toto orbe diffusum: idert totꝰ agit
eccła: et illa unittis quȩdicit inpsal¬
mo Afinib tenire adte clamciui.
dum anxiaret᷑ cormeũ. Vnde etiã
Nobis eluc&: cur quadra gesima
insticutt sit huius humilicitionis sol¬
lempnitas. Qui enĩ afinib tenire
damat cũ anxiat᷑ coreiꝰ : quat tuor
orbis tenire partib clamat: quas
frequent̃ etiã scriptur cõmemorat
Orientẽ et occidentẽ : a quilonẽ et me¬
ridiem. Perhoc totũ ille decalogus
legis: iã non ꝑlit terim tuncũ modo
metuendus: sed ꝑ grũrm carittitis
implendus indictus ẽ. Vnde quat̃
multiplicatos decẽ: uidemꝰ quadrir¬
ginta compleri: Sed adhuc in labore
tẽpititionis cũ uenia delistorũ. Quis
enĩ ꝑfecte impl& non concupisces: unde
ieiunandum .ẽ. orandum. ẽ : ab unotam̃
opere non cessandũ cuiꝰ labore merces
illa reddit᷑ infine : quȩdenarii nomi¬
ne Nuncupat᷑. Sicut autẽ ternarius
atribus: quat̃ narius ciquattuor.: itti
denarius  decẽ nom̃ accepit. Qui

Expanded text:
per totum orbem diffusum, id est, tota hoc agit Ecclesia, et illa unitas quae dicit in Psalmo: A finibus terrae ad te clamavi, dum angeretur cor meum . Unde jam nobis elucet cur Quadragesima instituta sit hujus humiliationis solemnitas. Quae enim a finibus terrae clamat, cum angitur cor ejus, a quatuor orbis terrae partibus clamat, quas frequenter etiam Scriptura commemorat, Oriente et Occidente, Aquilone et Meridie. Per hoc totum ille decalogus Legis, jam non per litteram tantummodo metuendus, sed per gratiam charitatis implendus, indictus est. Unde quater multiplicatis decem, videmus quadraginta compleri. Sed adhuc in labore tentationis, cum venia delictorum. Quis enim perfecte implet, Non concupisces ? Unde jejunandum et orandum est: a bono tamen opere non cessandum. Cui labori merces illa redditur in fine, quae denarii nomine nuncupatur . Sicut autem ternarius a tribus, quaternarius a quatuor; ita denarius a decem nomen accepit: qui
Abbreviated transcription (Latin):
& ium nocte dieq
loquot᷑ ammonens: ꝑ¬
formidandã consolationẽ ꝓpheciȩ
tanquã nocturni luminis: ut cau¬
ti uigilaremꝰ edocuit. Habemꝰ iN¬
quit cestiorem ꝓpheticũ sermonẽ. cui
bene facitis intendentes. tanquã lu¬
cerne in obscuro loco: donec diesillu

Expanded text:
iam noctem, de qua loquor, admonens formidandam, consolatione prophetiae tanquam nocturni luminis, ut cauti vigilaremus, edocuit. « Habemus, inquit, certiorem propheticum sermonem cui benefacitis intendentes, tanquam lucernae lucenti in obscuro
Abbreviated transcription (Latin):
uirtus. et lũce ipsa clarior ueri¬
tas fuit : Conuersatus enim in
deserto uestitum habens depilis
cameli. et tonam pellitiam circa
lumbos suos. locustas ȩdebuit et
mel siluestre: ut increpaturus
hominum mala. nullam pęnitus
inȩpulis uoluptatem. Denique
ttntt eius mentem diuinȩ legis
aemulatio possidebat. ut ẽt pris¬
uittitẽ ꝑ fidȩ genenstionis ꝓpheti¬
couigore corriperet : et auctori¬
tate feruentis inse sp̃s scĩ. regem
intrepidus increparet erniñtem.
Maluitq uirbeatissimus sub denun¬
tiatione iustiticie furentis suc¬
cumbere zladio: quam reticere
ueritatem. qua manifestare
uenenit auctorem:¬

Expanded text:
victus, et luce ipsa carior verivictus, et luce ipsa carior veritas fuit? Conversatus enim in deserto vestimentum habens de pilis cameli, et zonam pelliceam circa lumbos suos, locustas edebat et mel silvestre : ut increpaturus hominum mala nullam penitus in epulis voluptatem. Denique tanta ejus mentem divinae legis aemulatio possidebat, ut et pravitatem perfidae generationis prophetico vigore corriperet, et auctoritate ferventis in se Spiritus sancti regem intrepidus increparet errantem: maluitque vir beatissimus sub denuntiatione justitiae furentis succumbere gladio quam reticere veritatem, qui manifestare venerat auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
doti. cum multa eẽt ętate prouec¬
tus: et sterilitate senissimȩ coniu¬
gis successionem uotiui germinis
despenis set: omni potenti sdi cunc
ꝑangłm promittitur nasciturus.
Et bene senissimis parentib nouus
filius dutur : qui senescenti laben¬
tiq mundo unigenitumdĩ ad spẽ
futurae iuuentutis ostenderet.
Quid illud quanto est scupore miran¬
dum. quod tacharias ipsẽdum p̃¬
cur sorem saluttris uerbi concipi¬
endum senili aluopaulo tardius
credidit. silentio repentine caci¬
turnitatis obmutuit. nec pristi¬
num loquendi recepisset usum.
nisi nomen pueri qul uocandus eẽt.
clausioris eius uincula relaxas set.
Atq. itti factum ẽ : ut os sacerdota¬
le quod trepidatio colligauenit
dubitantis meritum filii nascentis
absolueret: et repanita patris lin¬
gua. in fantis glam testaretur.
Q u̾od cuitem de continentiȩ eius uir¬
tute. quid de amore iustitiie loquar¬
cui sicut legitur inimictibilis

Expanded text:
doti, cum multa esset aetate provecdoti, cum multa esset aetate provectus, et sterilitate senissimae conjugis successionem votivi germinis desperasset, omnipotentis Dei cura per angelum promittitur nasciturus. Et bene senissimis parentibus novus filius datur, qui senescenti labentique mundo Unigenitum Dei ad spem futurae juventutis ostenderet. Quid illud, quantoque est stupore mirandum, quod Zacharias ipse, dum praecursorem salutaris Verbi concipiendum senili alvo paulo tardius crederet, silentio repentinae taciturnitatis obmutuit, nec pristinum loquendi recepisset usum, nisi nomen pueri, quo vocandus esset, clausi oris ei vincula relaxasset? Atque ita factum est ut os sacerdotale, quod trepidatio colligaverat dubitantis, meritum filii nascentis absolveret, et reparata patris lingua infantis gloriam testaretur. Quid autem de continentiae ejus virtute, quid de amore justitiae loquarcui, sicut legitur, inimitabilis
Abbreviated transcription (Latin):
UNCTORUAI QUIDEN
uenturum. sed ad uentasse iam et coha¬
bitare hominibus. ueritate p̃sentis ces¬
timonii reuelaret. Quem cum inter
promiscuas turbas adbaptismum
suum propenire uidisset : uelut di¬
gito demonstrans ait. Ecce agnꝰdi.
ecce qui tollit peccatum mundi
Quam in nocens ẽ. huius uicti uel qua¬
possumus deuotione eius merita con¬
pensare. qui agni cuelestis cid uen¬
tum et primus agnouit et solus osten¬
dit: Quam minibile uniuersis est¬
eius p̃conium decuis hore primo abso¬
lutionem suam mundus audiuit.¬
tiatione p̃dictumẽ. Uox cla¬
mantis in deserto. panĩte uiã dñi.
rectas facite sẽmitas dĩ nr̃i.
Clamaturus enim enit. sicut et
cdamauit : ut uociferiinte salu¬
tis p̃cone obtunitas diu aures
mortalium p̃dicatio caelestis
aperiret. Q uis ergo huius modi
prophetam non tota ad miniti¬
one suscipiat: quem tantum
recg noscit obtinuisse dedõ. ut
ante eius merita laudarentur
quam naciuicas formaretur.
Hic igit᷑ tachariȩ iustissimo scicer¬

Expanded text:
unctorum quidem nturum, sed adventasse jam et cohabitare hominibus veritate praesentis testimonii revelaret, quem inter promiscuas turbas ad baptismum suum properare vidisset, velut digito demonstrans ait: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Quam innocens est hujus vita, vel possumus devotione ejus merita compensare, qui Agni coelestis adventum et primus agnovit, et solus ostendit! Quam mirabile est universis ejus praeconium, de cujus ore primum absolutionem suam mundus audivittiatione praedictum est: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini; rectas facite semitas Dei nostri . Clamaturus erat enim, sicut et clamavit, ut vociferante salutis praecone, obturatas diu aures mortalium praedicatio coelestis aperiret. Quis ergo hujusmodi prophetam non tota admiratione suscipiat, quem tantum recognoscit obtinuisse de Deo, ut ante ejus merita laudarentur quam nativitas formaretur? Hic ergo Zachariae justissimo 212 sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ibierit fletꝰ etstridordentiũ : Eccequa¬
lc̃ sententiã merebit᷑ audire. quicd
c̃uiuiũ nupticle. idest ad alttire dñi
aut aebriosus. aut adulter. autodiũ
cedat ut maila ista. aut numꝗ uelimꝰ
ad mictere : aut si ad missa fuerint. si¬
ne ulla mora prenitentia. uel pace
sinis festinemꝰ abluere: neforte sicũ
peccatorũ uulnerib ante tribunal.
aeterni iudicis uenerimꝰ. ab illa ȩt̾na
aeccła. et ab illa caelesti hierusalem.
ꝑpetua ex cõ muni catione sẽpare¬
mur. Haec ergo cogitantes fr̃s
cifici. adistuꝰ altare dõ auxiliante
studeamus accedere : ut abillo ae¬
terno altari. ñ meretim᷑ excludi.
Qui enĩ ad istud alttire castocorpo¬
re et mundo corde. cũ securaet
munda c̃ scientia uenerit: ad illud
altare qđ inccelis est. felicitrans

Expanded text:
ibi erit fletus et stridor dentium. Ecce qualem sententiam merebitur audire qui ad convivium nuptiale, id est ad altare Domini, 62 aut ebriosus, aut adulter, aut odiumcedat ut mala ista aut nunquam velimus admittere, aut si admissa fuerint, sine ulla mora per poenitentiam vel pacem synis festinemus abluere, ne forte si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatione separemur. cifici ad istud altare, Deo auxiliante, studeamus accedere ut ab illo aeterno altari non mereamur excludi. Qui enim ad istud altre et mundo corde, cum munda et secura conscientia venerit; ad illud altare quod in coelis est, felici trans
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt sed honores et diuicias ueneram:
Fumq penscimus quae circa eꝯsunt. ꝓfec¬
to in terioret minime p̃uidemꝰ. dił et c̃¬
sideramus quae in corporib despecta
Etque despecta sunt hominũ: de spicien¬
quaie nescit pensare homines ꝓpt̾ ho¬
mines: sola uediximus quae circum¬
sttinit homini s pensat: naiturã nori
aspicit. honor em dei in hominib: non
agnoscit. Ecce irae noluit filius dĩ
ad filiũ reguli : et cam̃ uenire para¬
tus est ad filium serui. Certe si nos
quis piam seruus rogaret ue adeũ
irae deberemus. ꝓtinus nob nr̃ã suꝑ¬
bia in cogitatione tacitti respende¬
rec dicerus. Mor eras: quia te¬
met ipsum de generas.
hoNortuus de spici tur
lo cus uiles eit
Ecce deccielo uenic qui seruo oc
Quid uero apud dm̃ uiluiꝰ quid despec¬
tuꝰ eẽ potest. quã seruare honorẽ
apud homines. et int̾ni testis oculos
ñ timere: Unde et ĩ scero euangelio
estis qͥ iustificatis uos corã hominib:
ds̃ cuitẽ nouit corda urt̃ quia qđ homi

Expanded text:
ias veneramur: cumque pensamus quae circa eos sunt, profecto interiora minime praevidemus, dum ea consideramus quae in corporibus despecta et quae despecta sunt hominibus, despicienquae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, hoagnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen venire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis nostra superbia in cogitatione tacita responderet, dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit qui servo in Quid vero apud Deum vilius, quid despectius esse potest, quam servare honorem apud homines, et interni testis oculos non timere? Unde et in sacro Evangelio estis qui justificatis vos coram hominibus, Deus autem novit corda vestra, quia