comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus idõ uirgo appellantur ⁊ filia quia
cunc tis gentib simulaera ad orantibus¬
castittitem religionis dĩ. ⁊ uniꝰ dĩ cultũ.
Uirginittas enĩ nõsolum ÷ corporis uerũ
aetiã ⁊ intis. Tunc despexit uirrisit ille
popłs sennacherib ⁊ assirios. quando
eliachi in ceteriq missi ez echiȩ̨. nori
responderunt inimicis illius. Postea
aute iiterfec tis assirus & redeunte
sennacherib eũ ignominia.a nuttite
filia sion siuȩ ierłm subsannando ⁊ in¬
sulttndo ei. Cui erprobrasti & quem
blasphemasti. ꝑseruos tuos: Uox et echiȩ
sub irrisione a sennacherib. Suꝑ queni
leuasti altitudinem ocłoꝵ tuoꝵ. ad
sem̃ ifrł iđ contra din om̃ipotentem.
nõ contrame. Hoc proprie suꝑborum
est ut suꝑ cilicia erigant. Dixisti osen¬
nacherib ascendam altitudinẽ mentiũ
iuga libani. ⁊ succidam eroelsa eti tro.¬
num eiꝰ. & elee bos habietes illius. ł ce
dros mettiphorice ⁊ habietes. suꝑba reg¬
na & reges diuersarum gentium qͥ

Expanded text:
ae ideo virgo appellatur et filia, quia cunctis gentibus simulacra adorantibustatem religionis Dei, et unius Dei cultum. Virginitas enim non solum corporis, verum etiam et mentis est. Tunc despexit et irrisit ille populus Sennacherib et Assyrios, quando Eliachim et caeteri missi Ezechiae non responderunt nuntiis illius. Postea autem interfectis Assyriis, et redeunte Sennacherib cum ignominia, captivavit filia Sion sive Hierusalem, subsannando et inconculcando ei. « Cui exprobasti, et quem blasphemasti, » per servos tuos? Vox Ezechiae sub irrisione ad Sennacherib. « Super quem levasti altitudinem oculorum tuorum ad id est, contra Deum omnipotentem, non contra me. Hoc proprie superborum est, ut supercilia erigant. « Dixisti, » o Sennacherib, « ascendam Altitudinem montium, juga Libani, et succidam excelsa, et thronum ejus, et electas abietes illius. » Per cedros metaphorice et abietes, superbia, regna, et reges diversarum gentium qui
Abbreviated transcription (Latin):
generatio mea. Et beatus quidẽ yeronimus
ꝓpt̾ ambiguittitem u̾bi primũ ita cranstulit:
postea correrit habutitorem quietis. Sensus
huiꝰ uersicłi tał:. Si descendo ad inferm
claustra. ⁊ ibi dampnatꝰ fuero propt̾ mea scele¬
ultri sidampnat᷑ fuero et̾nalit᷑ inpenis in¬
ferni. Nonuidebo post modum quomodo filiꝰ
dĩ qui nobis repromissus : uerꝰ ds̃ ⁊ uerus
quem libet scm̃ habutitore quietis. qͥ ibi
habitans amalis homi nibꝰ reqͥeseit. Gene¬
ratio mea ablata ÷ ame hoc ÷ filii qui nielu

Expanded text:
generatio mea. Et beatus quidem Hieronymus generatio mea. Et beatus quidem Hieronymus propter ambiguitatem verbi primum ita transtulit, sed postea correxit habitatorem quietis. Sensus hujus versiculi talis est: Si descendero ad inferni claustra, et ibi damnatus fuero propter mea sceleultra, si damnatus fuero aeternaliter in poenis inferni: non videbo postmodum quomodo Filius Dei, qui nobis repromissus est, verus Deus et verus quemlibet sanctum habitatorem quietis, qui ibi habitans a malis omnibus requiescit. « Generatio mea ablata est a me, » hoc est, filii qu
Abbreviated transcription (Latin):
dedisset ezechiȩ dehostibꝰ suis. sine. aliqͦ
libore. ⁊ ei grãs ꝓmunere sibi collato.
non retulisset. ininfirmitatem deue¬
nit. ut qui noluit de prospittite de¬
canttire laudes : deꝓmeret post modũ
de sua chalamittite. Et postꝗ cori¬
uoluit dirit quid secum cogitaret
positus inangustia Ceo dix̃ ĩdimidio:¬
Indimidio dierũ meoꝵ : uadam ad
portas inferi. Non cõplebo numerum
illuc enĩ nouerat oñs aite ad uentũ dm̃ ds¬
cende. s alit̃ pios alit̾ impios. Quesiui residu
um annoꝵ meoꝵ. iđ quesiui orando subla¬
tos mͥ ꝓpt̾ hoc peccatum suꝑbiȩ annos adõ.
Diri apud me positus uinfirmittte. Nonuide¬
bo dnim dm̃ int̾ra uiuentiũ. Non aspieia
hominem ultͣ: & habittitorem quietis. Quidã
repeti debet dñm¬
dnñi sic beatꝰ ycronimus dicit. Qu¬
dam ęitam diuidunt. itti. Non. aspiciam
hominemultra ⁊ habitatorem. Terminari¬
tes ibiꝰ usũ. & ad sequentia iungt̃. Qui euit

Expanded text:
dedisset Ezechiae de hostibus suis sine aliquo dedisset Ezechiae de hostibus suis sine aliquo labore, et ei gratias pro munere sibi collato non retulisset, in infirmitatem devenit ut qui noluit de prosperitate decantare laudes, depromeret postmodum de sua calamitate. Et postquam convaluit, dixit quid secum cogitarit positus in angustia. « Ego dixi, » suIn dimidio dierum meorum: vadam ad portas inferi. » Non complebo numerum Illuc enim noverat omnes ante adventum Domini descendere, sed aliter pios, aliter impios. « Quaesivi residuum, » id est, quaesivi orando sublatos mihi ob peccatum superbiae annos a Deo. « Dixi » apud me, positus in infirmitate. « Non videbo Deum Deum in terra viventium. » « Non aspiciam hominem ultra, et habitatorem quietis. » Quidarepeti debet Deum, sicut beatus Hieronymus dicit. Quidam etiam dividunt ita: Non aspiciam hominem ultra, et habitatorem, terminantes ibi versum; et ad sequentia jungunt: Quievit
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ad dauid adño facta est. Cum dor¬
anieris cum patrib tuis suscittibo semeri
tuum qđ egrediecir delũbis tuis: &
ponam illum suꝑ tronum i frł insẽpit̃nũ.
E t erit tibi infilium:  ego ero illi ui
& percatis suis inpetlientib subtrac¬
ti sunt ei. ꝓpter humilictitem suam
uero restituti. Dicunt quidam qđ
duobus mod̃ potest homo anticipa¬
re t̾minum uitę suę uł male uiuen¬
dõ ut propter peecatti⁊ sua ut non
mereatur ꝓuenire. ad illum: uł etiã
ut bene & iuste iuuendo & se ipsũ
affligendo ante tempł uitȩ suę ob
premia meritoꝵ suoꝵ uocari mere¬
atur adño ad gaudia uite ȩtne̾. Hoc
tibi erit signum. Iudei semꝑ signa
querunt. ⁊ seuersus est sol lineis abun¬
decima. uł decima ora subito rediit
in pͥmam. & peneduplicatti est dies.
Scriptura et echiȩ. cum egroctisset
& conualuisset de infirmitti te sua.
Cum omp̃s ds̃ pius imisericors. uictoriã

Expanded text:
quae ad David a Domino facta est: « Cum dorquae ad David a Domino facta est: « Cum dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen tuum quod egredietur de lumbis tuis, et ponam illud super thronum Israel in sempiternum. Et erit mihi in filium, et ego ero illi in et peccatis suis impedientibus subtracti sunt ei, propter humilitatem suam vero restituti. Dicunt quidam, quod duobus modis potest homo anticipare terminum vitae suae, vel male vivendo ut propter peccata sua non mereatur pervenire ad illum: vel etiam ut bene et juste vivendo et seipsum affligendo ante tempus vitae suae, ob praemia meritorum suorum vocari mereatur a Domino ad gaudia vitae aeternae. « Hoc tibi erit signum. » Judaei semper signa quaerunt. « Et reversus est sol decem lineis. » Ab undecima vel decima hora subito rediit in primam, et pene duplicata est dies. « Scriptura Ezechiae, cum aegrotasset et convaluisset de infirmitate sua. » Cum omnipotens Deus pius et misericors victoriam
Abbreviated transcription (Latin):
egrotauerit. uł quare insirmatꝰ sit:
s in libro regum & paralipomenon
aꝑ eus ostenditur. idõ eũ egrotasse.
qđ non conta uit dño laudes. nequȩ
retulit ei grãs. de uictoria sibi ab illo
collata: s insuꝑbia se erexit. Dispone.
domui tuȩ iđ ordina qui tibi succede
debeat in regnum. E tconuertit faciẽ
suam ad parietem domus suȩ. & tẽpli:
ne arircum stantib audiretur. getaitꝰ
eiꝰ: & uiderentur lacrime. Inueritti¬
te ambulaui coram te. hoc ÷ incultu reli¬
gionis. incorde ꝑfec to: non daudicans
post ydola. Quod bonum fuit in ocliꝰ
dñi fecit. quia ẏdola quę pater eius
fecerat destrurit: ⁊ ostia domꝰ dñi quȩ
cliuserat impius genitor eiꝰ ipse aꝑuit:
& serpentem eneũ qui erat ingaba on
quem iudei ad orabatit. minuiatim
confregit: ⁊ inuentum sparsit. Et
flerit fletu magno ez echias. Idõ flebat
quia sine fili is erat: ⁊ uidebat inse
depire ꝓpt̃ peceaiti sua ꝓmissionem illã:

Expanded text:
egrotaverit, vel quare infirmatus sit. Sed in libro Regum et Paralipomenon apertius ostenditur ideo eum aegrotasse, quod non cantavit Domino laudes neque retulit ei gratias de victoria sibi ab illo collata, sed in superbiam se erexit . « Dispone domui tuae, » id est, ordina, qui tibi succedere debeat in regnum. « Et convertit faciem suam ad parietem, » domus suae vel templi, ne a circumstantibus audiretur gemitus ejus, et viderentur lacrymae. « In veritate ambulavi coram te, » hoc est, in cultu religionis « in corde perfecto, » non claudicans post idola. Quod bonum fuit in oculis Domini feci, quia idola quae pater ejus fecerat destruxit. Et ostia domus Domini, quae clauserat impius genitor ejus, ipse aperuit, et serpentem aeneum qui erat in Gabaon, quem Judaei adorabant, minutatim confregit et in ventum sparsit. « Et flevit fletu magno Ezechias. » Ideo flebat, quia sine filiis erat. Et videbat in se deperire propter peccata sua promissionem illam,
Abbreviated transcription (Latin):
& barnabas. lic aonia. qđ illis offerentes
coionas ad orare uolebant ut dm̃. Et
uerba istai scidit uestim̃ta.⁊ obuolutus est
sacco: id pro purpura. uilia uestimenta.
& intrauit in domũ dña. Illi ser derunt

Expanded text:
et Barnabas Licaoniae, quando illi offerentes et Barnabas Licaoniae, quando illi offerentes ei coronas adorare volebant ut Deum . Cverba ista, scidit vestimenta et obvolutus est sacco, » id est, pro purpura vilibus vestimentis, « et intravit in domum Domini. » Illi sciderunt
Abbreviated transcription (Latin):
libauerunt. samariam de manu mea.
ostenditur .x.tribꝰ inquarum medio erat
urbs regalis multos: dõs coluisse. antequam
incaptiuutite ducerentur: ⁊ idõ ꝑierun⁊¬
ponderunt ei uerbum. Quare nõ respõdint
manifestatur cum subiungitut. Mandia¬
uerat enĩ eis rex: nerespondeatis ei. Uel etiã
idõ non respondunt. quia recordati sunt illud
salomonis. Nerespondeas stulto iuxtti stulticiã
suam. neuidearis eiꝰ exͥ simił. ⁊ illud. ne suecen¬
das carbones. Idõ aetiam non responderunt
ei ne illum ad maiorem blasphemiam ꝓuo¬
carent contra dñm: ⁊ ne terrorem suis
uerbis inferret popło hec audienti. Et
ingressi sunt scissis uestib ad regem. Cor¬
suetudo erat illius popłi. ut quando audi¬
ret blasphemiam contra dãm. scindet
uestim̃iti sua. Sic legimꝰ fecisse principẽ
sacerdotum: quando dñs dixit. Amodo
uidebitis filium hominis uenientem
innubib. Sic fecer̃ aetiam paulus

Expanded text:
liberaverunt Samariam de manu mea? » liberaverunt Samariam de manu mea? » Ostenditur decem tribus, in quarum medio erat urbs regalis, multos Deos coluisse antequam in captivitatem ducerentur, et ideo perierunponderunt ei verbum. » Quare non responderunt, manifestatur cum subjungitur. « Mandaverat enim eis rex, Ne respondeatis ei. » Vel etiam ideo non responderunt, quia recordati sunt illud Salomonis: Ne respondeas stulto juxta stultitiam suam, ne videaris ejus esse similis . Et illud: Ne succendas carbones. Idcirco etiam non responderunt ei, ne illum ad majorem blasphemiam provocarent contra Dominum, et nec terrorem suis verbis inferret populo haec audienti. « Et ingressi sunt scissis vestibus ad regem. » Consuetudo erat illius populi, ut si quando audiret blasphemiam contra Dominum, scinderet vestimenta sua. Sic legimus fecisse principem sacerdotum quando Dominus dixit: « Amodo videbitis filium hominis venientem in nubibus . » Sic fecerunt etiam Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. netimeret a faciȩ assyrioꝵ dicens.
nolite metuere neq paueatis. Multo
ꝓnob̾. His ⁊ huiꝰ cemodi uerbis conforta¬
tus ẽ. popłs. Eacite nob benedie honiẽ
hoc ÷ laudate me benedic honẽ. uelut
inalia editione habetur. facite qđ
nob̾ utile est: ut me recipientis par nob̾
remaneat. Et comedite unusqͥsq bona
tr̃a urȩ̃ cum securutite donec ueniam
sub de egipio quo derretum abeo irȩ.
E t tollamuos ad t̾ram que est ut terra
urã: non dicit nom̃ regionis quam
eis ꝓmitit. quia t̾ram equalẽ terre
repromissioni inuenire non poterat.
s similitudinem pollicetur. Beatꝰ iam̃
yeronimꝰ diẽ. Terram medoꝵ simili¬
tudinẽ quandã hab̾e repromissionis
tre incultu ⁊ situ. & nõ ÷ dubium quin
He ciuitates diusos dos colentes ꝑierunt.
Ac sidiceret. aliis. uerbis. Simulti dii
non potuerunt res istere michi. unus ds̃
poterit¶ E x hoc autem qđ dicit numqͥd

Expanded text:
Domini, ne timeret a facie Assyriorum dicens: Domini, ne timeret a facie Assyriorum dicens: Nolite metuere neque paveatis, multo pro nobis. His et hujuscemodi verbis confortatus est populus. « Facite nobis benedictionem, » hoc est, laudate me, benedicete me. Vel, ut in alia editione habetur, facite quod vobis utile est, ut me recipientes pax vobis remaneat. « Et comedite unusquisque bona terrae vestrae cum securitate, donec veniams, de Aegypto quo decretum habeo ire. « Et tollam vos ad terram quae est ut terra vestra. » Non dicit nomen regionis quam eis promittit, quia aequalem terrae repromissionis invenire non poterat, sed similitudinem pollicetur. Beatus tamen Hieronymus dicit, terram Medorum similitudinem quamdam habere terrae repromissionis in cultu et situ, et non est dubium quin Hae civitates diversos Deos colentes perierunt. Ac si diceret aliis verbis: Si multi dii non potuerunt resistere mihi, unus Deus poterit? Ex hoc autem quod dicit « nunquid
Abbreviated transcription (Latin):
ne incuteret tr̃diem suis uerb̃. popło
ad stanti suꝑ murum. Numquid ad
dñm tiũ ⁊ adte misit me dñs mñs et
nõ pociꝰ ad uiros qui sedent suꝑimneros
ut comedant stertora sua & lnbant.
urinam pdum suoꝵ uobiscum. s̃ insuꝑ¬
biam elatus obdrum humiliationẽ.
unum esupradietis nunciise calitera
alloquitur. Urinam pedum. dicit. qͥa
ad pedes tendit. Sensus. talis est. Tam
pulsi fame. sterrora uunna pedum
suoꝵ consunant inprtoprios usus: ut
qui non fueri t ab oͥstib interemptus.
famis in oꝑia ꝑeat. Et clamabat uoce
magna iudaice utterreret popłm
suis minis. Audite uerbum magni
regis assyrioꝵ. Suꝑbe hoc propulit¬
& cum nimia arrgantia. Nonseducat
uos etechias quia non poterit uos eruȩ̨
re. Blasphennia rapsacis testimonium ÷¬
ez echie qđ captis cunctis iudeȩ urbibꝰ
confisus inhño sit. Audierat enim ille
ꝑfides. qđ conforitsset ez ochias popłm

Expanded text:
ne incuteret terrorem suis verbis populo ne incuteret terrorem suis verbis populo astanti super murum. « Nunquid ad Dominum tuum et ad te misit me Dominus meus, et non potius ad viros qui sedent super muros ut comedant stercora sua, et bibant urinam pedum suorum vobiscum? » In superbiam elatus ob eorum humilitatem, unum e supradictis nuntiis taliter alloquitur. Urinam pedum dicit, quia ad pedes tendit. Sensus talis est: Tandpulsi fame, stercora et urinam pedum suorum consumant in proprios usus: ut qui non fuerit ab hostibus interemptus, famis inopia pereat. « Et clamabat voce magna » Judaice, ut terreret populum suis minis: « Audite verbum regis magni Assyriorum. » Superbe hoc protulit, et cum nimia arrogantia. « Non seducat vos Ezechias, quia non poterit eruere vos, » blasphemia Rapsacis testimonium Ezechiae est, quod captis cunctis Judaeae urbibus confisus in Domino sit. Audierat enim ille perfidus quod confortasset Ezechias populum
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qđ st respondis michi indño dõ
nro confidimus. non ne ips est cuiꝰ abs¬
tulit erechias excelsa &e altaria. et
dixit iuide & ierłm ooram altari isto
ad orabitis. qđ est intemplo dñi : sic uer¬
ba regis sui narrabat iste quasi p̃sens
eet uterq: et consli ctũ interse hab̾et.
rechias rex suo tempore destriteit
aras & sunulaera quȩ fecerat pater
eiꝰ acat.S qđ ille causa relionis
nec poteris preb̾e exte hoc est extiuis
militib assensores eoꝵ. E xꝑsona re¬
gis ista dicebat non de inbecillitate
tenit. popłm iudeoꝵ equittindi carere
scientia. s de obseruatione madatoꝵ
dĩ : qui ꝑmoysen suꝑ reges isrł p̾cepit
dicens. Non multiplicabit sibi equos
& currus neque uxores plurimas: qͥ
quia salomon egit incidit inirã dñi.
Poterat enĩ eteclias hab̾e currus et
equos s obhane causam nomisit tuscis
ille ꝑ̃fichs. quia inscola patris sui
ysaiȩ hoc didicerat. Idõ hoc dixerunt.

Expanded text:
si responderis mihi: In Domino Deo nostro confidimus: nonne est ipse cui abstulit Ezechias excelsa et altaria, et dixit Judae et Hierusalem: Coram altari isto adorabitis, quod est in templo Domini? » Sic verba regis sui narrabat iste, quasi praesens esset uterque rex, et conflictum inter se haberent. Ezechias rex suo tempore destruxit aras et simulacra quae fecerat pater ejus Achaz. Sed quod ille causa religionis nec poteris praebere ex te; » hoc est, ex tuis militibus « ascensores eorum. » Ex persona regis ista dicebat. Non de imbecillitate venit populo Judaeorum equitandi carere scientia, sed de observatione mandatorum Dei, qui per Mosen super regem Israel praecepit dicens: Non multiplicabit sibi equos et currus, neque uxores plurimas : quod quia Salomon egit, incidit in iram Domini. Poterat enim Ezechias habere currus et equos, sed ob hanc causam omisit, timens ille Perside, quia in schola patris sui Isaiae hoc didicerat. Ideo hoc dixerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
illo pꝰꝗͣ intfec łꝰ ÷ assẏrius & sanitaten ad¬
iptus est etechias. inisit merodach filius
baladan rex babylonis libros hoc ÷ epłas
imꝑabat assyriis & babiloniis suecessit
patri in regnum. ⁊ hic dr̃ quia mero¬
dach baladan qui misit uuerłm nuntios
ad etechiam. uiuente adhuc adsaraddori
baladan pater fuerit nabuceo donosor.
potentissum regis. qui postea omĩa illa
regna sibi subiugnuit. iunuit ut
fuerat prius. & quare uenerunt illi
nuncii adereebiam. propt̃ portentun
qđ uidant insole. E rant eni astrologo
& cum non possent cognoscere ꝑsuani
artẽ. quare hoc euenerit. ut adecima
hora retro gradetur ad primam. Ue
ostendit eis cellam aromatũ. ꝓpiphamꝰ
cyprius dic̃. cellam aromatum magnã
& p̃elaram cȩ̨ domiĩ ĩ qua sepeliebant᷑
corpora regum. & erant insepulehris
coꝵ. & suꝑ et cirea. multa a romatai.
Ostendit eis enam argenti & auri scł c̃¬

Expanded text:
interfectus est Assyrius, et sanitatem adeptus est Ezechias, « misit Merodach Baladan, filius Baladach rex Babylonis, libros, » hoc est eimperabat Assyriis et Babyloniis, successit patri in regnum. Et hic dicitur quia Merodach Baladan misit in Hierusalem nuntios ad Ezechiam, vivente adhuc Assaradon, qBaladan fuerit pater Nabuchodonosor potentissimi regis, qui postea omnia illa regna sibi subjugavit et univit, ut fuerant prius. Et quare venerunt illi nuntii ad Ezechiam? Propter portentum quod viderant in sole. Erant enim astrologi. Et cum non possent cognoscere per suam artem, quare hoc evenerit ut a decima hora retrograderetur ad primam, venostendit eis cellam aromatum. » Epiphanius Cyprius dicit: cellam aromatum magnam et praeclaram esse domum, in qua sepeliebantur corpora regum, et erant in sepulcris eorum et super et circa multa aromata. « Ostendit etiam eis argenti et auri »
Abbreviated transcription (Latin):
diuit senacherib detaracha rege: iste ÷
nuncius deqͦ dic tum est suꝑiꝰ. E cce tu
audisti om̃ia quȩ fecerunt reges assirioꝵ
patres mei. qui multtis dõ ꝑmittente
uastauerunt regiones: gosanhtaran¬
⁊ reseps reges assiriorũ fuerunt potentis

Expanded text:
divit Sennacherib de Taracha rege. » Iste est divit Sennacherib de Taracha rege. » Iste est nuntius de quo dictum est superius. « Ecce tu audisti omnia quae fecerunt reges Assyriorum » patres mei, qui multas Deo permittente vastaverunt regiones, « Bozan, et Aran, et reges Assyriorum » fuerunt potentis
Abbreviated transcription (Latin):
&uenerunt serui regis ezechiȩ ad ysaiam.
Lam dicti uiri serui uocantur. Reuera
enĩ om̃s duces serui uocantur. exceptiᷤᷤ
consiliaris qui amici regis uocantur.
Uñ cusi dr̃ quare non isti cum amico tuo:
Et dirit ad eos ysaias. Preuenit propħa nun¬
cios illiꝰ. quia ꝑ spin quofutura p̃dicebat.
cognouit qͥd actum ret. quid rapsaces
dixerat. et quid ei rex mandabat. Hec
quia obsequtur regib siis. Ecce ego
dabo ei spm̃ & reuertetur ad t̾ram suam
hoc ÷ incaldeam. Dabo ei spm̃ non sei
s malignum. Et audire faciam ei nun¬
cium. Insubsequentib uidebimꝰ quia
detaracha rege ȩtiopum dixit. Reuer¬
sus est autem rapsaces. Dnõ ꝑmittente
uenit. & illo p̾cipiente recessit. Et in¬
uenit regem suum pliantẽ ad uersus
ciuittis iudeȩ. Nam in lachiis relictus÷
uñ missus fuerat ad ierłm s iam recesse¬
rat inde socutusq ẽ. eũ in lonã. Et au¬

Expanded text:
« Et venerunt servi regis Ezechiae ad Isaiam. « Et venerunt servi regis Ezechiae ad Isaiam. » Jam dicti viri servi vocantur. Revera enim omnes duces servi vocantur, exceptis consiliariis qui amici regis vocantur. Unde cum dicitur: Quare non isti cum amico tuo? « Et dixit ad eos Isaias. » Praevenit propheta nuntios illius, quia per spiritum quo futura praedicebat cognovit quid actum esset, quid Rapsaces dixerat, et quid ei rex mandabat. « Haqui obsequuntur regibus suis. « Ecce ego dabo ei spiritum » et revertetur ad terram suam, hoc est, in Chaldaeam, dabo ei spiritum non sanctum sed malignum, « et audire faciam ei nuntium. » In subsequentibus videbimus, quia de Taracha rege Aethiopum dixit. « Reversus est autem Rapsaces. » Domino permittente venit, et illo praecipiente recessit « Et invenit regem suum praeliantem adversus fuit Judaeae. Nam in Lachis creditum esse, unde missus fuerat ad Hierusalem: sed jam recesserat inde secutusque est eum in Lobnam. « Et au
Abbreviated transcription (Latin):
nis sub nr̃e: & correptionis dĩ & blasphe¬
mię hostium: dief hec. Quia uenerun
filii usq ad partum.⁊ uirtus non est pa¬
rienoi. Si quomodo iđ forttissis audiat
diis ds̃ tuus. Et est sensus. Sieut mulier
tpr̃ parturicionis cum neqͥt emuteres
partum angustatur. carens consilio quid
facere possit: sic nos modo obsessi undiq
ignoramus quid agere debeamꝰ. Uel
aetiam alio modo. Filii nr̃i consilia sunt
nr̃a. Et quando concipimus consilum
& illud oꝑȩ non ualemꝰ ad implere. grauit᷑
angustamur. Sic illi consilium quidã¬
pariebant. s oꝑe implere minime ualebat̃.
Leua gͦ orationem ad dĩm dm̃ tuũ. pro
reliquiis quȩ reꝑte sunt. tuntũ in ierłm¬
Iam enĩ decem trib duc te erant in cap¬
tiuittitem. Et om̃s ciuitttes uidȩ et
benamin uastate : Pars etiam inferior
ciuitatis. Radita fuerat inmanus hosti¬
um ꝑmanũ somne impiissimi pontificiᷤᷤ.
qui iam sacerdottle officium cõ pleuerat.
Idõq dicit pro reliquiis quȩ reꝑte sunt.

Expanded text:
i, « et correptionis Dei et blasphemiae, » hostium « dies haec. Quia venerunt filii usque ad partum, et virtus non est pariendi: si quomodo, » id est fortassis « audiat Dominus Deus tuus. » Et est sensus: Sicut mulier tempore parturitionis cum nequit emittere partum, angustatur carens consilio quid facere possit: sic nos modo obsessi undique ignoramus quid agere debeamus. Vel etiam alio modo: Filii nostri consilia sunt nostra, et quando concipimus consilium et illud opere non valemus adimplere, graviter angustiamur: sic illi consilium pariebant, sed opere implere minime valebant. « Leva ergo orationem ad Dominum Deum tuum pro reliquiis, quae repertae sunt tantum in HierJam enim decem tribus ductae erant in captivitatem, et omnes civitates Judae et Benjamin vastatae. Pars etiam inferior civitatis tradita fuerat in manus hostium per manum Sobnae impiissimi pontificis, qui jam sacerdotale officium compleverat. Ideoque dicit pro reliquiis quae repertae sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑiit cum popło eui p̾erat cum illoꝵ
malicia obquam ꝑier̃ iussu illiꝰ fac ttt
exͥt: ad quod dicendum quia in hoc
nequior ostensus est subditis. qđ nori
fuit dignus mori intra dñi : s insua.
& coram dõ suo. afiliis suis int̾fici. Sie
⁊ pharao inter decem plagas rescrua¬
tuis est. ut dñs ampliꝰ glorificaretur.
rimas tixõres. ex quib tres filio habebat
ad ramalech sarasan ad saraddon. s qͥa
matrem ad saraddon p̾ccteris diligebat
ide creuit illum in regnuin suecede¬
u sibi. Uidontes autem illi dito se erada¬
tos interfecerunt patrem suum.
Et quia iam gubnacła regni tenebat
fugerunt int̾ram araradiquȩ est
assirius. egrotauit et echias grauissima

Expanded text:
non periit cum populo cui praeerat, cum illorum malitia ob quam perierunt jussu illius facta esset. Ad quod dicendum, quia in hoc nequior ostensus est, quod non fuit dignus mori in terra Domini, sed in sua, et coram deo suo a filiis suis interfici. Sic et Pharao inter decem plagas reservatus est, ut Dominus amplius glorificaretur. rimas uxores, ex quibus tres filios habebat: Adramelech, et Sarasan, et Assaradon. Sed quia matrem Assaradon prae caeteris diligebat, decrevit illum in regnum succedere sibi. Videntes autem illi duo se exhaeredatos, interfecerunt patrem suum. Et quia jam gubernacula regni tenebat terram Ararad, quae est Assyrius, « aegrotavit Ezechias g
Abbreviated transcription (Latin):
uł ciuittites sunt nobilisfime. Et culit
ezechias libros id epłas quas miserat ad
eum sennacherib: ⁊ ascendit indomum
dñi & orauit dicens. Idõ dr̃ ascendisse
indonium dñi: quia insuꝑioribꝰ erat.
Primum quando ascendit indomũ diii
scissa ueste obs essa ciuittite. non legimꝰ eũ
orasse dñm: quia ꝑꝑ peccatti sua repuiti¬
bat hoc uenire. Iam uero securior deli¬
batione: orat dicens. Dnẽ excercituum
Inclina aurem tuã ⁊ audi. aꝑi ocłos tuos

Expanded text:
 civitates nobilissimae. « Et tulit Ezechias libros, » id est, epulas quas miserat ad eum Sennacherib. « Et ascendit in domum Domini, et oravit dicens. » Ideo dicitur ascendisse in domum Domini, quia in superioribus erat. Primum quando ascendit in domum Domini scissa veste, obsessa civitate, non legimus eum orasse Dominum, quia propter peccata sua reputabat hoc evenire. Jam vero securior de liberatione orat, dicens: « Domine exercituum inclina aurem tuam et audi, aperi oculos tuos
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem. de iniquittite ad cultũ uere
iusticiȩ. Transiliensq de uirtute inuir¬
tutẽ dirit. Cupio dissolui. ⁊ eĩ xpo eę.¬
Linga etiã mutoꝵ quę non labebat cori¬
fessionem uere sidi s mutti erat ad con¬
fitendum peccata sua i lau̾dandum
creatorem suuit p̃dicantib apłis aꝑta
ost ad fidem rectam conficendam.
aque baptismi salufs ⁊ correntes in
solitudine gentium erorti sunt hoc
est diuerse grẽ spiritiles uł doc trine
uet̾is ⁊ noui testam̃ti. St quę erat
arida id̃ genalitis afide dĩ. instagnũ
sub conuersa est: id inscieutiam ut̃is

Expanded text:
ad fidem, de iniquitate ad cultum verae ad fidem, de iniquitate ad cultum verae justitiae. Transiliensque de virtute in virtutem, dixit: « Cupio dissolvi eLingua etiam malorum, quae non habebat confessionem verae fidei, sed muta erat ad confitendum peccata sua et laudandum Creatorem suum, praedicantibus apostolis aperta est ad fidem rectam confitendam. aquae baptismi salutaris, « et torrentes in solitudine » gentium exorti sunt, hoc est diversae gratiae spirituales, vel doctrinae Veteris et Novi Testamenti. « Et quae erat arida, » id est, gentilitas a fide Dei, « in stagnum, » subaudis conversa est, id est, in scientiam Veteris
Abbreviated transcription (Latin):
tinentur. Spirutiliter cotidie ad impletͥ
in scã aeccłia: dum aliquis infideles ocłos
mentis cetatos hũs. ⁊ aures ad audiendum
uerbum dĩ obturatts. conuertitur ad xp̃m.
⁊baptitatus aqua haptismi saluttiris illu¬
minatur. Ocłi enĩ gentiliũ qui obcet ati
erant ad cognoscendum creatorẽ suum.
ꝑp̃dicationem apłoꝵ illuminatisunt. Si¬
milit̃ ⁊ aures eoꝵ quȩ ad audiendũ uerbũ
dĩ aꝑte minime fuerant. p̃dicantib apłis
auditum meruer̃ reciꝑe. Tunc saliet sic̃
ceruus claudus:⁊ aꝑiti erit linga mutoꝵ
Gentilis quisq qui gressus fidei nõdum hñs.
inoꝑe dĩ claudicabat. ueniens ad fidem. qͣsi
ceruus saltũ dab̾dum de in fidelutite
adfidem deuiciis ad uirtutes de t̾re¬
nis ad celestia transilierit ⁊ in uirtutib
crescere studuerit. Ponamꝰ unum exõib
& doc borẽ gentiũ ⁊ uideamꝰ quã magnũ
saltum dedit. Nlam qui erat infideł & ꝑ

Expanded text:
tinentur. Spiritualiter quotidie adimpletur tinentur. Spiritualiter quotidie adimpletur in sanctam Ecclesiam, dum alures ad audiendum verbum Dei obturatas, convertitur ad Christum, et baptizatus aquam baptismi salutaris illuminatur. Oculi enim gentilium, qui obcaecati erant ad cognoscendum Creatorem suum, praedicatione apostolorum illuminati sunt. Similiter et aures eorum quae ad audiendum verbum Dei apertae minime fuerant, praedicantibus apostolis auditum meruerunt recipere. « Tunc saliet sicut cervus claudus, et aperta erit lingua mutorum. » Gentilis quisque qui gressus fidei nondum habens in opere Dei claudicabat, veniens ad fidem quasi cervus saltum dabit, dum de infidelitate ad fidem, de vitiis ad virtutes, de terrenis ad coelestia transilierit, et in virtutibus crescere studuerit. Ponamus unum ex omnibus  doctorem gentium, et videamus quam magnum saltum dedit. Nam qui erat infidelis et
Abbreviated transcription (Latin):
que nõ paris erupe inleticiã & clama quȩ̨
decor carmeli et sarori. Templum appellat
hic libanum sicut suꝑiꝰ dic tũ est. carme¬
lum uͦ et saron fertilitatẽ terre reꝓinis¬
sionis. Głã enĩ que pͥndam erat ei inillo
ire. Conforitie maniꝰ dissoluitis & genua
nꝰ gentilium abono oꝑe uacuas. & et dic̃.
ipłi mei confortate mariꝰ gentilium fatiga¬
tus ex malicia. et genua debilia robora
infide. Dicite odoc tores mei pus illanimiꝰ
gentilib infide. Conforitumni hoc est
dialiolum. Ecce ds̃ ur̃ ofideles ultio¬
nem ad ducet recributionis. Alloquitur
propħa gentiles firmatos uifide. Ecce
inquit ds ur̃ uindielã reddet malis
indie iudicii dignam merito.
& ueniet ut saluet uos insua magna
recepistis. ⁊ oꝑe impleuistis. Tunc aꝑien¬
tur ocłi cetoꝵ : & aures surdoꝵ patebt̃.
ad primũ dñi aduentum referenda ft̃
istti. C orpotalit̃ quidem hoc ad impleũ
leprosi mundantur: & cetera que ibi con¬

Expanded text:
aris, erumpe in laetitiam et clama . decor Carmeli et Saron. » Templum appellat hic Libanum, sicut superius dictum est, Carmelum vero et Saron, fertilitatem terrae repromissionis. Gloria enim quae quondam erat in illo in re. « Confortate manus dissolutas, et genua nus gentilium a bono opere vacuas, et dicit: O apostoli mei, confortate manus gentilium fatigatas ex malitia, et genua debilia roboratin fide. « Dicite, » o doctores mei, pusillanimibus gentilibus in fide: « Confortamini, » hoc e» diabolum. « Ecce Deus vester, » o fideles, « ultionem adducet retributionis. » Alloquitur propheta gentiles firmatos in fide: Ecce, inquit, Deus vester vindictam reddet malis in die judicii dignam merito, « et veniet ut salvet vos » in sua magna recepistis et opere implevistis. « Tunc aperientur oculi caecorum, et aures surdorum patebunt. » Ad primum Domini adventum referenda sunt ista. Corporaliter quidem hoc adimplevit leprosi mundantur » , et caetera quae ibi con
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ elus dñi iđ feruor amoris et miscdĩę
facier istud qđ suꝑiꝰ dictum est nõ
illoꝵ meritum. Non intrabit hacic¬
eiuitatem. Obsed it quidẽ eã : s nõ
intrauitiuillam. Nõ iacie ibi sagititĩ
ut interficiat ibi aliquem. Et ꝓtegã
ciuittitẽ istam ut salu ẽ eam ꝓpter
me nion propt̃ urm meritũ. s propt̃
dđ seruum meum. Cum dicit ꝓpter
dd. ostendit aliquos ibn eȩ. quiñ habe¬
bant aliquid meriti ⁊ sidĩ dauid.
Et ꝑhoc datur intelligi. quia ꝓbonis pa¬
trum: miscretur dñs om̃ps malis filis
materiali interfecit eos s dĩpotentia
sine uulnere interfee ti sunt ⁊ redacti
incinerem. Et surrexer mane iuidelic̃
sennacherib cum paueis decem sciliẽ
uiris tantum modo. ut udei tradunt.
et ecce om̃s illi interfee tierant cada¬
uera mortuoꝵ. & egressus est senna¬
cherib definib iudeȩ ⁊ abiit int̾ram
suã inniniue ciuittitẽ. Et factum ÷
cumadoraret intemplo sennesar din
suum. adramaleth. ⁊ sarasar filii eius

Expanded text:
 est, fervor amoris et misericordiae, « faciet istud » quod superius dictum est, non illorum meritum. « Non intrabit civitatem hanc. » Obsedit quidem eam, sed non intrabit in illam. « Non faciet ibi sagittam » ut interficiat ibi aliquem. « Et protegam civitatem istam, ut salvem eam propter me, » non propter vestrum meritum, « sed propter David servum meum. » Cum dicit propter David, ostendit aliquos ibi esse qui habebant aliquid meriti et fidei David, et per hoc datur intelligi, quia pro bonis patrum miseretur Dominus omnipotens malis filiis. materiali interfecit eos, sed Dei potentia. Sine vulnere interfecti sunt, et redacti in cinerem. « Et surrexerunt mane, » videlicet Sennacherib cum paucis, decem scilicet viris tantummodo, ut Judaei tradunt, « et ecce omnes » illi interfecti erant « cadavera mortuorum. » « Et egressus est Sennacherib de finibus Judae, et abiit in terram suam Niniven civitatem. Et factum est cum adoraret in templo Nesrach deum su
Abbreviated transcription (Latin):
uorem dilectionis dĩ. quem habent. modo
elec ti in presenti scło: ullum quẽ habent
Dirit ergo dñs cuius ignis ẽ. iđ feruor di¬
lec tionis ineccłia. positti adhue interra e¬
& cuiꝰ caminus est id plenitudo dilectioni.
incelesti ierłm: cuiꝰ dicere facere. est. qr
sipieceritis idola urã. et illum ur̃is bonis.
oꝑib placaueritis. ipse puignauit ꝓnobis. t¬
& cadet assur ingladio non uiris: deuora¬
bitur abigne celesti. Dicunt etiam aliqͥ
cum cecidit assur ingladio non horumꝰ.
& fugerint pauentes principes eiꝰ abiciet
uir ẏdola argenti sui. & conuertetur ad
dnm : hoc ad impletum est tp̃ib etechiȩ.¬

Expanded text:
vorem dilectionis Dei quem habent modo vorem dilectionis Dei quem habent modo electi in praesenti saeculo, et illum quem habent Dixit ergo Dominus cujus ignis est, id est fervor dilectionis in Ecclesia posita adhuc in terra, et cujus caminus est, id est plenitudo dilectionis in coelesti Hierusalem, cui dicere facere est: quia si projeceritis idola vestra, illum vestris bonis operibus placaveritis, ipse pugnabit pro vobis, et cadet Assur in gladio non viri, sed devorabitur ab igne coelesti. Dicunt etiam aliqui cum ceciderit Assur in gladio non hominis, et fugerint paventes principes ejus, abjiciet vir idola argenti sui, et convertetur ad Dominum. Hoc adimpletum est t
Abbreviated transcription (Latin):
do sennacherib a terrore angłi transibit.
& pauebt̃ fugientes principes eiꝰ. Nam
et ebrei tadunt sicut supra cõmemo¬
ratum estꝰ non remanserunt. ex om̃i illa
multituduie. nisi decem qui ruersi sunt
alturia. inquoꝵ uno ignis ꝑpetuus in¬
nutriebatur. & in altero holo caustai cori¬
diȩ conburebantur. Quantũ uͦ ad al¬
tiorem intellectum adtinet. et ꝑsion
que in t̾p̃tatur specłm siue speculatio.
intelligitur scã ȩccłia de gentibus.
adfidem rp̃i coadunata ierłm quȩ im ̃pretat᷑
uisio pacis. celestem patriam significat.
ꝑ ignem et caminum intelligitur ardor
amoris & dilectionis: quo ardent & fla¬
grant oñs electi. ergͣ dm̃ & prorimũ.
tam inp̾senti aeccłia constituti. quam
dicit. Ignem ueni mittere int̾ram. Et quid
uolo nisi ut artleat: S considandum
quia ad comparationẽ chamini ignis part.¬
uus potest eę: & quantum est unt̾ ignem
paruum et caminũ marimũ.scantum int̃¬
est & multo amplius. uit̾ amoren. et. fer¬

Expanded text:
ibit, et pavebunt fugientes principes ejus. » Nam, ut Hebraei tradunt sicut supra commemoratum est, non remanserunt ex omni illa multitudine nisi decem, qui reversi sunt altaria in quorum uno ignis perpetuus nutriebatur, et in altero holocausta quotidie comburebantur. Quantum vero ad altiorem intellectum attinet; per Sion, quae interpretatur speculum sive speculatio, intelligitur sancta Ecclesia de gentibus ad fidem Christi coadunata; Hierusalem, quae interpretatur visio pacis, coelestem patriam significat. Per ignem et caminum, intelligitur ardor amoris et dilectionis quo ardent et flagrant omnes electi erga Deum et proximum, tam in praesenti saeculo constituti, quam dicit: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo nisi ut ardeat? » Sed considerandum, quia ad comparationem camini ignis parvus potest esse, et quantum est inter ignem parvum et caminum maximum, tantum interest et multo amplius inter amorem et fer
Abbreviated transcription (Latin):
iđ demones habittibant : orietur uiror
calami ⁊ unei. ꝑ calamũ quo seriptu¬
ra antiquitus complebatur. significat᷑
dor toꝵ p̃dicatio. ꝑ iuncũ intenta
subditoꝵ auditio. C alamꝰ enĩ ⁊ uineꝰ
suꝑ aquas nascuntur. ⁊ uinditatemt
retinent : sie ⁊ corda gentilium. inten¬
ta ad audiendum uerbũ di. tunc
uiriditatem hent quando qđ aure
ꝑcipiunt oꝑe ad im plere sattigunt.
Et erit cibi sub insolitudine gentium
qui inquinatus est sanguinre
multoꝵ ⁊ om̃i spurei eia. Et hec erit
nobis diret la uia hoc ÷ plana fides
xpĩ itt ut stulti quondam gentiles
qui pro creatore ad orabiant creaturã.
non errent ꝑeam conuersi ad fidẽ
rp̃i. Nonerit ibi leo princops scilic

Expanded text:
 daemones « habitabant, orietur viror calami et junci. » Per calamum quo Scriptura antiquitus complebatur, significatur doctorum praedicatio. Per juncum intenta subditorum auditio. Calamus enim et juncus super aquas nascuntur, et viriditatem retinent. Sic et corda gentilium intenta ad audiendum verbum Dei, tunc viriditatem habent, quando quod aure percipiunt opere adimplere satagunt. « Et erit ibi, » subaudis in solitudine gentium,tus » diabolus, qui inquinatus est sanguine multorum et omni spurcitia. « Et haec erit vobis discreta via, » hoc est plana fides Christi, « ita ut stulti » quondam gentiles, qui pro Creatore adorabant creaturam, « non errent per eam » conversi ad fidem Christi. « Non erit ibi leo, » princeps scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
transiens ꝑeam. Hoc fac tũ est post uas¬
iationem romanorum. Idõ dissipate
sunt uiȩ quia defuit qui ueniret ad
templum tp̃r solemnittitis sic̃ dirit
ieremias. Uiȩ sion lugent eo qđ nõ sit
qui ueniat ad sollemnitatẽ. Prritum
factum÷ pactum. qđ pepigit ds̃ cum
abraham et patrib eoꝵ dicens. Multipli

Expanded text:
transiens per eam. » Hoc factum est post vastransiens per eam. » Hoc factum est post vastationem Romanorum; ideo dissipatae sunt viae, quia defuit qui veniret ad templum tempore solennitatis, sicut dicit Hieremias: Viae Sion lugent, eo quod non sit qui veniat ad solennitatem . « Irritum factum est pactum » quod pepigit Deus cum Abraham et pa
Abbreviated transcription (Latin):
quib suꝑiꝰ dirit. Bcati qͥ semina tiss
suꝑ om̃s aquas. Et quib dñs dixitia
B eati ocłi qui uident quę nos uidens
Et ad iudeos. Ecce ego minto adiuos ꝓpłus
et sapientes ⁊ scribas. Ipsi enĩ fuerunt
angłi pacis. hoc est nici quiadnun¬
ciauerunt uerba xpĩ : qui est par uera:
tatis : iam non clamabant in ierlm
adiuiciantes uerbum euangłii sed
foris hoc ÷ gentibꝰ qus cumipsi sp̃uissent
eos dixerunt apłi. Uobis quidem opor¬
tebat primum loqui uerbumdiñ: S
quia repulistis illud ecce conuertimur
ad gentes. Angłi autem pacis hoc ÷ apłi
mincii pacis euangłii. amare fleuer̃.
ꝓpt̾̃ incredulittitem uideoꝵ de quorũ
surpe descendant condolentes ꝑditioni
illoꝵ ⁊ maliciȩ. Dequorum numero
unꝰ dicit. Tristicia est mͥ magna. et
continius dolor cordi meo profribus
meis qui sunt ifrłite. Obttibam ego
anathema ee̾ ꝓeis hoc ÷ int̾fici ꝓsalute
illoꝵ. Dissipate sunt uie ierłm cessauit

Expanded text:
seminatis super omnes aquas. Et de quibus Dominus dixit: Beati oculi qui vident quae vos videtis . Et ad Judaeos: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribas . Ipsi enim fuerunt angeli pacis, hoc est nuntii qui nuntiaverunt verba Christi, qui est pax vera, tatis, jam non clamabant in Hierusalem annuntiantes verbum Evangelii, sed foris, hoc est gentibus quibus cum ipsi sprevissent eos, dixerunt apostoli : Vobis quidem oportebat primum loqui verbum Domini; sed quia repulistis illud, ecce convertimur ad gentes. Angeli autem pacis, hoc est apostoli nuntii pacis et Evangelii amare fleverunt, propter incredulitatem Judaeorum, de quorum stirpe descenderant, condolentes perditioni illorum et malitiae. De quorum numero unus dicit : Tristitia est mihi magna et continuus dolor cordi meo pro fratribus meis qui sunt Israelitae. Optabam ego anathema esse pro eis, hoc est interfici pro salute illorum. « Dissipatae sunt viae Hierusalem, cessavit
Abbreviated transcription (Latin):
qđ supra ait. Dicit beatus ieronimiꝰ. quia
quando iuuenis ꝓsꝑi uidentur successus. et
seruit uiciis maxime libidini: quasi inflore ẽ
cum uͦ subito preoccupat eum sententia dĩ
redigitur ad nichilum. Uerbum autẽ dñi

Expanded text:
quod supra ait. Dicit beatus Hieronymus, quia quod supra ait. Dicit beatus Hieronymus, quia quando juveni prosperi videntur successus, et servit vitiis et maxime libidini, quasi in flore est. Cum vero subito praeoccupat eum sententia Dei, redigitur ad nihilum. « Verbum autem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
bo: Nonsine causa dixit qͥd clamabo.
Quando uidit dĩm sedentẽ suꝑ solium
excelsum : & audiuit adño quẽ mutam.
R espondit. E cce ego mute me: & quia tẽ
dura nunciauit p̾opło suo timebit et
nunc similia nunciare. Idõq nõ sponte
syobtulit. sicut suꝑiꝰ s requisiuit rem
oꝑis. Dic tumq est ei adnõ. Om̃is caro
itis quam uiuentus. quamq etiam diuiciȩ
tp̃ales. Et est sensus. Sicut fenum nas¬
cendo ht̃ uiriditttem. pullulando de¬
corem abcisum autem siccatur & inpul¬
uerem redigitur: siç homo ꝑfuccessioneᷤᷤ
aetatũ. amittit urrit᷑titem iugoris et
de coris & desinit eę. E xicatum ẽ fenum
& cecidit flos: quia sp̃s di insufflauit ineo.
Fenum subito ꝓducitur extr̃a & subito decidit
quia uentus ͥurens. & estus ardens. siccauit
eum. Similit̾ homo subito nascitur. et
subito eadit inmortem. qr sps dĩ hoc est
sententia omipis dĩ. abstulit ei uitam p̃sen¬
tem. Uere fenum est popłs. Modo exponit

Expanded text:
bo? » Non sine causa dixit, quid clamabo? Quoniam vidit Dominum sedentem super solium excelsum, et audivit a Domino quem mittam, respondit: Ecce ego, mitte me. Et quia tunc dura nuntiavit populo suo, timebat et nunc similia nuntiare. Ideoque non sponte obtulit sicut superius, sed requisivit rem operis. Dictumque est ei a Domino. « Omnis caro, itas quam juventus, quamque etiam divitiae temporales. Et est sensus: sicut fenum nascendo habet viriditatem, pullulando decorem, abscissum autem siccatur, et in pulverem redigitur: sic homo per successiones aetatum amittit viriditatem vigoris et decorem, et desinit esse. « Exsiccatum est fenum et cecidit flos, quia Spiritus Dei sufflavit in eo. » Fenum subito producitur ex terra et subito decidit, quia ventus urens et aestus ardens siccavit illud. Similiter homo subito nascitur, et subito cadit in mortem, quia spiritus Dei, hoc est sententia omnipotentis Dei, abstulit ei vitam praesentem. « Vere fenum est populus. » Modo exponit
Abbreviated transcription (Latin):
sit unainfide. inbaptismate ttim̃ diffu¬
sa est ꝑquatuor istiꝰ mundi clinatti.
habittins intaibnałis fiduciȩ. Et quomͦ¬
mitibnacłis fiduciȩ habitat. mente non
corpore. dequibꝰ dixit dñs. indomo patsis
mei mansiones multe sunt. Dum enm
scĩ int̾renis nil ambiunt. s toto m̃tis ar¬
dore celestia contemplãtur. quasi inceles¬
tib tab̾̃nacłis habutint inspe. & inreqͥe
opulentti hoc ÷ opib plena. Sc̃ã ȩccłia in
reqͥȩ opulentta sedet. quia pascitur myst̾ii
tiereris testam̃ti & noui: uel aetiam in
requiȩ opulenta sedebit. cum uidit dñm

Expanded text:
sit una in fide, in baptismate, tamen diffusit una in fide, in baptismate, tamen diffusa est per quatuor istius mundi climata, habitans in tabernaculis fiduciae. Et quomnaculis fiduciae habitat mente non corpore, de quibus dixit Dominus, « In domo Patris mei mansiones multae sunt . » Dum enim sancti in terrenis nil ambiunt, sed toto mentis ardore coelestia contemplantur, quasi in coelestibus tabernaculis habitant in spe. « Et in requie opulenta, » hoc est opibus plena. Sancta Ecclesia in requie opulenta sedet, quia pascitur mysteriis Veteris Testamenti et Novi. Vel etiam in requie opulenta sedebit, cum viderit Dom
Abbreviated transcription (Latin):
quia ad hoc uenit ut mundii ꝑsuũ san¬
guinẽ pacificaret dõ patri. Et cultus iusti¬
ciȩ silentium. Cultus hoc ÷ religio xp̃i
fides est ⁊ oꝑatio nonficta. Qđ autem
dicit custus iusticie erit silentiũ. Osten¬
dit quia gentiles qui dm̃ ubiq p̾sentem
ẽȩ̃ seiunt. non in multi loquio credunt
se eraudiri scͥ scribe et pharisei qͥ amant
inangulis platearum ⁊ incõpec łis orare
ut ideantur ab om̃ibꝰ. Et securitasusquię
pleruniq aduersa istiꝰ scłi tolerent.
tam̃ insecuritate habitant certi despe
ȩtne remunerationis. Quia manentes
pacis. et intabnacłis fidueie.⁊ in requie
opulẽta. P opłm dieit inisto loco nõ iudai¬
cum s gentilem : qui mͦ sedet ineccłia
ubi ẽ. marima puleritudo indecore fidĩ.
Et dignittis & par. unaq concordia.
Aeccłia namq inpulcritudine sedet: Ins
quib ad ornatur. & insuꝑ tres ordines ex¬
iugatoꝵ: ista ẽ. clarissima puleritudo
Et inttibnacłis fiduciȩ. Scã aeccłia cum

Expanded text:
Quia ad hoc venit, ut mundum per suum sanguinem pacificaret Deo Patri. « Et cultus justitiae silentium. » Cultus, hoc est religio Christi, fides est et operatio non ficta. Quod autem dicit cultus justitiae erit silentium, ostendit quia gentiles qui Deum ubique praesentem esse sentiunt, non in multiloquio credunt se exaudiri, sicut scribae et Pharisaei, qui amant in angulis platearum et in competis orare, ut videantur ab hominibus . « Et securitas usque iplerumque adversa istius saeculi tolerent, tamen in securitate habitant, certi de spe aeternae remunerationis. Quia manentes pacis, et in tabernaculis fiduciae, et in requie opulenta. » Populum dicit isto in loco non Judaicum sed gentilem, qui modo sedet in Ecclesia ubi est maxima pulchritudo in decore fidei, et dignitas et pax unaque concordia. Ecclesia namque in pulchritudine sedet, habens  adornatur; et insuper tres ordines jugatorum. Ista est clarissima pulchritudo. Et in tabernaculis fiduciae. Sancta Ecclesia, cum
Abbreviated transcription (Latin):
bũt homines pagitni ⁊bestiales: ait cõ¬
cendit. p̃dicintib elia ⁊ enoch redeat
ad nos. ⁊emolliat corda nr̃a lapidea.
unrit se betꝰ ysaias cũ illis qui in ad¬
uentii xp̃i reꝑientur iusti. idõ ait suꝑ
nos. & erit desertũ inchermel: ⁊ cher¬
mel insaltũ reputabit᷑. Chermel mons
ꝓuncie fenicis ẽ. Diximꝰ iã suꝑius
quia ꝑ desertũ siue libanũ qui int̃p̃tat᷑
dealbatioseu eandicdacio. significaret᷑ gen¬
tilitas quȩ deserta hoc ẽ derelicta erat
uterprectitur scientia circũcisionis. Qđ
enĩ crnaliter agebant : mͦ gentes ueracit᷑
&e spiritaliter ad implent ꝑbaptisium
nutati inueram circuncisionem. Iudei
autẽ conuersisunt indesertum siue in
saltum. hoc ÷ ininfidelitate. gentilium.
Hoc ad impletum est post dni ascentionẽ
quando apłi expulsi auideis ꝓfec ti ꝑ
om̃s gentes p̃dicauerunt ubiq & habi

Expanded text:
bunt ibi homines pagani et bestiales. At conbunt ibi homines pagani et bestiales. At concendit , praedicantibus Elia et Enoch, redeat ad nos, et emolliat corda nostra lapidea. Junxit se beatus Isaias cum illis qui in adventu Christi reperientur justi, ideo ait super nos. « Et erit desertum in Chermel, et Chermel in saltum renciae Phoenicis. Diximus jam superius, quia per desertum sive Libanum, qui interpretatur dealbatio seu candidatio, significaretur gentilitas quae deserta est, hoc est derelicta erat interpretatur scientia circumcisionis. Quod enim carnaliter agebant, modo gentes veraciter et spiritualiter adimplent per baptismum mutati in veram circumcisionem. Judaei autem conversi sunt in desertum sive in saltum, hoc est in infidelitatem gentilium. Hoc adimpletum est post Domini ascensionem, quando apostoli expulsi a Judaeis, profecti per omnes gentes praedicaverunt ubique. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
est id templũ derelic tũ ẽ. adõ mul¬
aitudo urb iđ multitudo domorum
pelicta est. ab habutitorib suis sicut
ans eiꝰ p̾dixit. Ecce relinquetur uobis
domꝰ ur̃a deseriti. T enebre et pal¬
egipti. Domus eni thesauroꝵ et portie
uatria quę ad herebant templo despec¬
tiue spelunce uocantur mͦ. Cum eni
spine a uepres conscendissent. fac test̃
ibi tenebre. Gaudium onagrorum
pascuia gregum sub̾ erit ibi. Onager
est asinus solittriꝰ. ꝑquem om̃s bestia
quę solitudinem diligt̃ & insuꝑ aues
quȩ ibi plonga tp̃ra habittiuer intelli¬
gere debena. allegorice autẽ ꝑonagrũ
intelliguntur pagani. qui illa terram
postea inhabittiuer⁊ more bestiarum
insensati fuerunt ad orantes uaria
portenta demonũ. Qđ autẽ ad¬
dit ꝓpheta donec effundat᷑ suꝑ nos
sp̃c cde excelso: sic uidetͣ sonare quasi
aliqͥs ei diceret. Quã diu erit ibi gau¬
dium onagbrũ: id quã diu ibi habita¬

Expanded text:
est, templum derelictum est a Deo. « Multitudo urbis, » id est multitudo domorum « relicta est » ab habitatoribus suis, sicut Dominus eis praedixit: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . « Tenebrae et palAegypti . Domus enim thesaurorum, et porticus, et atria quae adhaerebant templo, despective speluncae vocantur modo. Cum enim spinae et vepres conscendissent, factae sunt ibi tenebrae. « Gaudium onagrorum pascua gregum. » subaudis erit ibi. Onager est asinus solitarius, per quem omnes bestias quae solitudinem diligunt, et insuper aves quae ibi longa tempora habitaverunt, intelligere debemus. Allegorice autem, per onagrum intelliguntur pagani, qui illam terram postea inhabitaverunt, et more bestiarum insensati fuerunt, adorantes varia portenta daemonum. Quod autem addit propheta: « Donec effundatur super nos spiritus de excelso, » sic videtur sonare, quasi aliquis ei diceret: Quamdiu erit ibi gaudium onagrorum, id est, quamdiu habita