comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pax autẽ dĩ supͣ omnẽ men¬
tem.e̾: & supra omnẽ sen¬
sum. Hoc .ẽ. bonũ qđ pene¬
trat omĩa: & om̃s in ipso
uiuimꝰ. atq ex ipso pende¬
mus. Ipsũ autẽ nichil supͣ
se habet: s. ẽ. diuinũ. Ne¬
mo enĩ bonꝰ. nisi unꝰ ds̃. Qdͦ
bonum. Et id eo dicit᷑. Aꝑien¬
bunt᷑ bonitate. Per bonitatẽ
enim dĩ: nobis uniuersa tri¬
buunt᷑. Merito bona: quib
tis. Boni gͦ illiꝰ similes simꝰ:
ut que bona st̃ ad ipiscam᷑.
Bonũ qđ .e. sine iniquitate.
& sine dolo. & sine asprtate.¬
cũ gr̃a. cũ pietate. cũ since¬
ritate. & beniuolentia. cari¬
tate. iusticia. Itaq om̃s uir¬
cutes bonitas tanqͣ mat̾
fecunda complectitur.
bi gͥ ñ mediocris cau¬
la cur hinc fugere
debeamꝰ: ut ꝑueniamꝰ a
malis ad bon̾a. ab incertis
ad fidelia. & plena ueri¬
tatis. a morte ad uitã. Ip¬
se qͦq dñs dicendo posui
ante te bonũ & malũ. uitã
& mortẽ: demonstrauit

Expanded text:
pax autem supra omnem menpax autem supra omnem mentem est et supra omnem sensum. hoc est bonum, quod penetrat omnia, et omnes in ipso uiuimus atque ex ipso pendimus, ipsum autem nihil supra se habet, sed est diuinum; nemo enim bonus nisi unus deus. quod bonum. et ideo dicitur:aperiennia bonitate; per bonitatem enim dei nobis uniuersa tribuuntur merito bona, quibus tis. boni ergo illius similes simus, ut quae bona sunt adipiscamur, bonum quod est sine iniquitate et sine dolo cum gratia, cum pietate, cum sinceritate et beniuolentia caritate iustitia. itaque omnes uirtutes bonitas tamquam mater fecunda amplectitur. Est igitur non mediocris causa cur hinc fugere debeamus, E ut perueniamus a malis ad bona, ab incertis ad fidelia et F plena ueritatis, a morte ad uitam. ipse quoque dominus dicendo: posui ante te bonum et malum, uitam et mortem demonstrauit
Abbreviated transcription (Latin):
si conuertit in bonũ. qͥ ꝑfe¬
cte bonitatis. ẽ. In manu gͦ
dĩ simꝰ. ut bonti queramꝰ. Il¬
lud bonũ in corruptibile ãtꝙ
immnutabile. de qͦ dicit amoꝰ
ꝓpħa. Exquirite bonũ & ñ
malignũ ut uiuatis: & sic
mala. & dileximꝰ bona: Ubi
gͦ bonꝰ ds̃. ibi bona st̃ que
desid̾auit uii̾e dã. & uisu¬
rum se credidit sic̃ ait ipse.
Credo uidere bonadñi in
terra uiuertiũ. Illa enĩ bo¬
na ft̃ que manent semꝑ: qͦ
ñ queunt tẽporis uł etatis
mutatione corrũpi. Ille
uenerit. Ubi enĩ corhomĩs:
ibi & thesaurꝰ eiꝰ. ẽ. Hon eni
solet bonũ datũ dep̃cantibꝰ
dñs denegare.Ergo qͥabo¬
nus dñs. ẽ : & maxime susti¬
nentib se bonꝰ. ẽ ipsi adhere¬
amus. cũ ipso simꝰ. tota ani¬
ma nr̃a. toto corde. tota uir¬
tute. ut simꝰ in lumine eiꝰ.
ctationis suꝑnȩ fruam᷑ gr̃a.¬
uamꝰ. ipsi adhereamꝰ qđ. ẽ.
supͣ omnẽ mentẽ & omnẽ
consid̾ationẽ. & pace utit᷑
ꝑpetua ac tnͣquillitate.

Expanded text:
fectae bonitatis est. in manu ergo dei simus, ut bonum quaeramus, illud bonum incorruptibile atque inmutabile, de quo dicit Amos propheta: exquirite bonum et non malignum, ut uiuatis: et sic mala et dileximus bona. ubi ergo bonus deus, ibi bona sunt, quae desiderauit uidere Dauid et uisurum se credidit, sicut ait ipse: credo uidere bona domini in terra uiuentium. illa enim bona sunt, quae manent semper, quae non queunt temporis uel aetatis mutatione corrumpi. in illis uenerit. ubi enim cor hominis ibi et thensaurus eius est; non enim solet bonum datum deprecantibus dominus denegare. ergo quia bonus dominus est et maxime sustinentibus se bonus est, ipsi adhaereamus, cum ipso simus tota anima nostra, toto corde, tota uirtute, ut simus in lumine eius ctationis supernae fruamur gratia.uamus, ipsi adhaereamus, quod est supra omnem mentem et omnem considerationem et pace utitur perpetua ac tranquillitate,
Abbreviated transcription (Latin):
& factꝰ. e. ꝓ nobis maledictũ.
ut benedictio absorberet
maledictionẽ. integritas pec¬
catũ. indulgentia senten
ledictũ carnis peccatricis
usq admorte. Nichil gͦ fa¬
ctum. ẽ. contͣ sententiã dĩ.
cũ sit diumne conditio.
pleta sententiȩ. Maledictũ
en̾im usq ad morte̾. post
mortẽ gr̃a. Mortui gͦ scło sumꝰ.

Expanded text:
et factus est pro nobis maledictum, et factus est pro nobis maledictum, ut benedictio absorberet maledictionem, integritas peccatum, indulgentia sententle dictum carnis peccatricis usque ad mortem. nihil ergo factum est contra sententiam dei, cum sit diuinae condicio impleta sententiae; maledictum enim usque ad mortem, post mortem gratia. mortui ergo saeculo sumus:
Abbreviated transcription (Latin):
Hbmocendi studiũ: ibima¬
licia ponit᷑. E rgosi discordia
int̃ serpentẽ & mulierẽ: dis¬
cordia malicia subest. Non
est gͥ sublata malicia. Deni-
caneũ mulieris & seminis
eiꝰ obseruaret. quo noceat
& uenenũ suũ infundat.
Dong̾ambulemꝰ int̾renis:
& serpens nob noc̃e ñ pot̾it.
Sumamꝰ eungłicũ calciam̃¬
tum qͥ uenenũ serpentis
excluddit᷑. morsus eiꝰ hebetat᷑.
ut simꝰ calciati pedes in eumn¬
geliũ. Et fortasse ido moy¬
ses iubet᷑ soluere calciam
ca .ẽ. qͣm supͣdiximꝰ dicta in
serpentẽ sententia. In homi¬
nẽ qͦq cuiꝰ modi directa sit
consideremꝰ. Maledictꝰ ẽ. ille
qui auctor .ẽ. culpȩ: s ñ ÷
maledictꝰ iste qͥ aliena frau¬
de deceptꝰ.ẽ. Iam̃ qͥa ñ serua¬
uit mandatũ diꝰ: oꝑũ suoꝵ
labore dampnat᷑. Maledicit᷑
sane t̾ra. s in oꝑib peccato¬
ris: & maledicitur donec re¬
soluat᷑ in t̾rã. Ideo gͦ susce¬
pit itĩc carnẽ. ut maledictũ
carnis peccatricis aboleret.

Expanded text:
ocendi studium, ibi malitia ponitur. ergo discordia inter serpentem et mulierem. discordiae malitia subest; non est ergo sublata malitia. deniqucaneum mulieris et seminis eius obseruaret, quo noceat et uenenum suum infundat. non ergo ambulemus in terrenis, et serpens nobis nocere non poterit. sumamus euangelicum calciamentum, quo uenenum serpentis excluditur, morsus eius hebetatur, ut simus calciati- pedes in euangelium. et fortasse ideo Moyses iubetur soluere calciameea est, quam supra diximus, dicta in serpentem sententia: in hominem quoque cuiusmodi directa sit consideremus. maledictus est ille qui auctor est culpae, sed non est maledictus iste qui aliena fraude deceptus est; tamen quia non seruauit mandatum dei, operum suorum labore damnatur - maledicitur sane terra, sed in operibus peccatoris - et maledicitur, donec resoluatur in terram. ideo ergo suscepit Iesus carnem, ut maledictum carnis peccatricis aboleret,
Abbreviated transcription (Latin):
tam uiumꝰ. uitã innocentiȩ.
uitã castimoniȩ. uitã sim¬
plicitatis. omiũq uirtutũ.
Cũ xp̃o resurreximꝰ. in ipso
uiuamꝰ. in ipso ascendamꝰ.
ut serpens calcaneũ nr̃m
qđ uulneret int̾ris reꝑire
ñ possit. tugiamꝰ hinc. Po¬
tes animo fugere: & siretme¬
ris corpore. Dotes & hic. eẽ.
& adeeꝰ. ad dñm: si illi adhe¬
reat animatua. si post ipsũ
cogitationib tuis ambules.
si fide ñ specie uias eiꝰ se¬
quaris.si ad ipsũ confu¬
gias. Est enim refugiũ & uir¬
tus. cin dicit dd̃. ad de con-
tugi. & ñ sum deceptꝰ. Ergo
qͥa ds̃ refugiũ. ds autẽ in
celo. & supͣ celos. utiq hinc
illo fugiendũ.ẽ. ubipax.
ubi requies ab oꝑib. ubi
epulemur sabbatũ magnũ
sic̃ dix moyses. Et eit̾ sabba¬
tat̾re uobis escȩ. e pulato¬
rium enim & plenũ iocun¬
ditatis & tnquillitatis ẽ.
requiesçȩre indõ. & eiꝰ dele¬
ctationẽ uidere. Qui g con

Expanded text:
uitam uiuimus, uitam innocentiae, uitam castimoniae, uitam simplicitatis omniumque uirtutum. cum Christo resurreximus, in ipso uiuamus, in ipso ascendamus, ut serpens calcaneum nostrum quod uulneret in terris repperire non possit. Fugiamus hinc. potes animo fugere, etsi retineris corpore. potes et hic esse et adesse ad dominum, si illi adhaereat anima tua, si post ipsum cogitationibus tuis ambules, si fide, non specie uias eius sequaris, si ad ipsum confugias. est enim refugium et uirtus, cui dicit Dauid: ad t e con fu g i et non sum deceptus. ergo quia deus refugium, deus autem in caelo et supra caelos, utique hinc illo fugiendum est, ubi pax, ubi requies ab operibus, ubi epulemur sabbatum magnum, sicut dixit Moyses : et erunt sabbata terrae uobis escae. epulatorium enim et plenum iocunditatis et tranquillitatis est requiescere in deo et eius delectationem uidere
Abbreviated transcription (Latin):
hominis etiã ipsos aspect᷑
fuerat exꝑtꝰ: beatũ illũ
dicit cuispes om̃is in dei
Sic enĩ ñ respicte in uani¬
tates. & insamas si semꝑ
in xp̃m intendat. semꝑ
xp̃m int᷑iorib ocłis aspͥi¬
ciat. Unde iterũ ad ipsũ
conuersus ait. Auerte
ocłos meos ne uideant ua¬
nitatẽ. Uanitas circus. ẽ.
qͥanichil ꝓdest. Uana ẽ.
eqͦrũ uelocitas: qͥa men¬
dar . ẽ. ad salutẽ. Uanitas
theatrũ. ẽ: uanttas omĩs
ẽ. uult supra mundũ as¬
cendat. querat uerbũ apd
dm̃. Fugiat hunc mundũ:
terras relinquat. Ton
enĩ potest ꝑspicere il lud
qđ est & est semꝑ: nisi priꝰ
hinc fugiat. Unde & dñs

Expanded text:
hominis etiam ipsos aspectus fuerat expertus, beatum illum dicit cui spes omnis in dei nomine. sic enim non respicit in uanitates et in insanias, si semper in Christum intendat, semper Christum interioribus oculis aspiciat. unde iterum ad ipsum conuersus ait: auerte oculos meos, ne uideant uanitatem. uanitas circus est, quia nihil prodest: uana est equorum uelocitas, quia mendax ad salutem est: uanitas theatrum est, uanitas ludus e uult supra mundum adscendat, quaerat uerbum apud deum, fugiat hunc mundum, terras relinquat; non enim potest percipere illud quod est et est semper, nisi prius hinc fugerit. un
Abbreviated transcription (Latin):
apud eos qui uerboꝵ & elo¬
citionũ delictũ habue¬
Quodideo ñ preterii. ut sci¬
amusquia apłs natura.¬
libus magis qͣm uulgatis.
aut sccłm artem utit᷑ uer¬
bis. Talis gͦ inqͥt nobis de¬
cebat pͥnceps sacerdos. iu
uerbũ qđ supͣ celos habi-¬
tans illuminat omĩa. Un¬
de & unctus naturaliter
legit᷑ a deo patre. quia lu¬
men est uerbũ qͦd illumi¬
nat omne̾ hominẽ uenieis
irihunc mundũ. Hoc.ẽ.
uerbũ dĩ in qͦ ẽ. magnũ
sacerdotiũ. cuiꝰ moyses in
illo uestimento pͥncipis
sacerdotũ indumenta de¬
scribit intelligibilia. qđ
uirtute sua in duit mun¬
dum. & tanqͣm eo amictꝰ
fulget in omĩb. Induit
etiã cognitionẽ generishu¬
maniꝑ huiꝰ corporis suscep¬
tionẽ add drũm dicens. &̾
inenarrabilis diuinitatis¬

Expanded text:
apud eos qui uerborum et eloapud eos qui uerborum et elocutionum dilectum habuequod ideo non praeterii, ut sciamus quia apostolus naturalibus magis quam uulgatis aut secundum artem utitur uerbis. talis ergo inquit nobis decebat princeps, sacerdos, iusuerbum, quod supra caelos habitans inluminat omnia. unde et unctus naturaliter legitur a deo patre, quia lumen est uerbum, quod inluminauit omnem hominem uenientem in hunc mundum. hoc est uerbum dei, in quo est magnum sacerdotium, cuius Moyses in illo uestimento principis sacerdotum indumenta describit intellegibilia, quod uirtute sua induit mundum et tamquam eo amictus fulget in omnibus. induit etiam cognationem generis humani per huius corporis susceptionem ad dominum dicens .... et inenarrabilem cari
Abbreviated transcription (Latin):
legẽ autẽ agnitio peccati.
Accepistietiã qͥd declinares.
& ea agis que ꝓhibita co-¬
gnoscis. Lex autẽ quid oꝑa-¬
tur.nisiut omĩs mundus
subditꝰ fiat deo: Quia ñ
solũ hebreo data.ẽ: uerũ
etiã aduenã uocauit. quȩ
ñ exclusit ꝓselitũ.S qͥã¬
lex os omĩũ potuit obstru¬
ere. & ñ poruit mentem
cõmutare: ideo ultimũ
remediũ postremȩ illiꝰ ci-¬
uitatis debebat᷑. in quo. ee̾t.
refugiũ salutare. ut mors
pͥncipis sacerdotũ ab om̃ĩ
nos mortis liberaret formi¬
dine. atq exueret metu.
Quis.ẽ. iste. nisi de quo di-¬
stum est. ecce agnus dei
ecce qui tollit peccata mun
diͦ Quẽ ꝓposuit ds̃ ꝓpitia¬
torem ꝑ fidẽ in sanguine
ipsius. ad ostensionẽ iusti.¬
ciȩ suȩ. Accipe autẽ quia
ipse .ẽ. pͥnceps sacerdotũ
magnus. Pater iurauit dõ.
tẽporales om̃s sub pecca
test. ipse ꝑire quẽ admo¬
dum potest : Talis enim
inquit nobis decebat. Re¬
cta .ẽ. locutio. Siquidem

Expanded text:
legem autem agnitio peccati. legem autem agnitio peccati. accepisti etiam quid declinares et ea agis quae prohibita cognoscis. lex autem quid operatur nisi ut omnis mundus subditus fieret deo, quia non solum Hebraeo lata est, uerum etiam aduenam uocauit, quae non exclusit proselytum.lex os omnium potuit obstruere, non potuit mentem convertere, ideo ultimum remedium postremae illius civitatis debebatur, in quo esset refugium salutare; ut mors principis sacerdotum ab omni nos mortis liberaret formidine, atque exueret metu . 16. Quis ille est, nisi de quo lectum est: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi? quem proposuit deus propitiatorem per fidem in sanguine ipsius ad ostensionem iustitiae suae. accipe autem quia ipse est princeps sacerdotum magnus. pater iurauit de eotemporales omnes sub peccattest ipse perire quemadmodum posset? talis enim inquit nobis decebat. recta est elocutio, siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
tione diuine bonitatis re¬
soluit᷑. & magis ad negligen¬
¶tiã
quã ad pemitentiã ꝓuocat᷑:
sine lege ꝑibunt. & quicũꝙ
in lege peccauerurit: ꝑ legẽ
iudicabunt᷑. Lex autẽ gemi¬
na ẽ: naturalis. & scripta.
Naturalis in corde: scripta
ut unusqͥsq sibi lex sit.
Ille autẽ sibilex ẽ: qui facte
sponte quȩ legis ft̃. & in cor¬
de suo scriptũ opꝰ legis osten¬
dit. Habes que bona legis
sint. que tam ñ solũ scire
uł audire ꝑfunctorie:
s etiã facere debemꝰ. Non
enĩ auditores legis iusti ft̃
apud dm̃: s factores legis
iustificabuntꝰ. Cognouisti
etiã quȩ mala pͥmũ nat᷑a
boni oꝑis ipsa magistra.ẽ.
Scis ñ furandũ. & seruum
tuu̾ si furtũ tibi fecerit
uerberas. & si qͥs uxorem
tuã affectauerit: ꝑsequen
putas. Quod gͦ in aliis rep̃-¬
hendis. ipse cõmittis: Sui
p̾dicas n furandũ. furaris:
Gindicis ñ aduterandũ ad¬
ulteras: Secuta. e. etiã lex
quȩ data. ẽ. ꝑ moylen. Per

Expanded text:
tione divinae bonitatis resolvitur, et magis ad negligentiam quam ad poenitentiam provocatur, sine lege et peribunt: et quicumque in lege peccauerunt per legem iudicabuntur.. Lex autem gemina est, naturalis et scripta: naturalis in corde, scripta ut unusquisque sibi lex sit. ille autem sibi lex est qui facit sponte quae legis sunt et in corde suo scriptum opus legis ostendit. habes quae bona legis sint, quae tamen non solum scire uel audire perfunctorie, sed etiam facere debemus; non enim auditores legis iusti sunt apud deum, sed factores legis iustifica buntetiam quae mala. primum natura ipsa boni operis magistra est. scis non furandum et seruum tuum, si furtum tibi fecerit, uerberas et si quis ad uxorem tuam affectauerit, persequendum putas. quod ergo in aliis reprehendis ipse committis: qui praedicas non furandum furaris, qui dicis non adulterandum adulteras. secuta est etiam lex, quae data est per Moysen, per
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm hinc fugias S uidmo¬
raris: Dicit tͥ euͣngłium
iterũ ꝓ genies uꝑarũ. qͥs
uob̃ demonstrabit fugere
abira uent᷑a:. Et̃ dicit hoc
illis. qͥ ueniebant ad bap¬
tismũ penitentie. Ergo pe¬
nitentia fuga.ẽ. bona gr̃a
diꝰ fuga ẽ. bonaꝰ. inꝗͣe. as
sump̃tio fugientis. Deser¬
tum fuga .e. bona. add qđ̃
fugit helyas. helẏseris. io¬
bannes baptista. Hugit be-¬
lẏas mulierẽ ierabel. id÷ et
fusionẽ uanitatis. & fugit
ad montẽ oreb: qđ signifi-¬
cat exsiccatione. ut sicca¬
retur in eo carnalis ꝓflu-¬
uius uanitatis. & cognos¬
ceret plemiꝰ dm̃ E rat enĩ
ad torrentẽ chorath. qđ ÷ cog¬
ntio: ubi habundantiã ꝓ¬
fluentẽ diuine cognitionis
hauriret. ita fugiens scłm.
ut nec cibũ corporis huiꝰ exqͥ¬
teret. nisi quẽ aues detulissen
ministrate. qͣnqͣm esca eiꝰ ple¬
rumq terrena ñ fuerit. De¬
niq quadraginta dieb in
uirtute esce qͣm acceꝑat am¬
bulauit. Utiq ñ mulierem

Expanded text:
quomodo hinc fugias: quid moquomodo hinc fugias: quid moraris ? dicit tibi euangelium iterum: progenies uiperarum, quis uobis demonstrauit fugere ab ira uentura? et dicit hoc illis qui ueniebant ad baptismum paenitentiae. Ergo paenitentia fuga est bona, gratia dei fuga est bona. in qua est adsumptio fugientis, desertum fuga est bona, ad quod fugit Helias, Helisaeus, Iohannes Baptista. fugit Helias mulierem Iezabel, effusionem vanitatis, et fugit ad montem Oreb, quod significat exsiccationem; ut siccaretur in eo carnalis profluvium vanitatis, et cognosceret plenius Deum. Erat enim ad torrentem Chorrad, quod est cognitio, ubi abundantiam profluentem divinae cognitionis hauriret, ita fugiens saeculum, ut nec cibum corporis hujus exquireret, nisi quem aves detulissent ministrae; quamquam esca ejus plerumque terrena non fuerit. Denique quadraginta diebus in virtute escae quam acceperat, ambulavit. Utique non mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ñ effecta meritorũ. Iuga
hec nescit frigꝰ timoris: tre¬
morẽ mortis. contͣdictionẽ
sollicitudinis. dissolutionis
ocia. lascuuie ferias. torporẽ
lenitudinis. s uitȩ celestis
requirit impigrũ uiatorẽ.
regni celestis cõpetitorẽ stre¬
nuũ. diuitẽ agricolã. qui
fructꝰ suos cogat. & cogendo
diripiat. Quid enlaliud a¬
te o homo querit᷑. nisi ut ti¬
meas dm̃. requiras eũ post
ipfũ ambules. cõp̾hendas
uias eiꝰ: In qͦinqͥt cõp̾hen¬
dam dñm: Si cõprehendã
in holocaustis: Non in detẽ
milib hedoꝵ. ñ inmilib
arietũ. ñ in fructib impie¬
tatis reconciliat᷑ dñs. & pec¬
in bona uita dm̃ gr̃a cõpre¬
hendit᷑. Renunciatũ ÷ tͥ in¬
quit o homo qͥd sit bonũ.
aut qͥd dñs exqͥrat a de ali¬
Iud
nisi ut facias iusticiam. &
diligas miscdiam. & paratꝰ
sis cũ dño tuo: Dicit tͥ gͦ eim¬
geliũ. Surgite eamꝰ hinc.
Dicit tͥ lex. Post dñm dr̃m
tuũ ambulabis. Didicisti

Expanded text:
est, non effecta meritorum. Fuga haec nescit frigus timoris, tremorem mortis, contractionem sollicitudinis, dissolutionis otium, lasciviae ferias, torporem lentitudinis: sed vitae coelestis requirit impigrum viatorem, regni superioris competitorem strenuum, divitem agricolam, qui fructus suos cogat, et cogendo diripiat. 33. Quid ente, o homo, quaeritur nisi ut timeas deum, requiras eum, post ipsum ambules, conprehendas uias eius ? in quo, inquit, conprehendam dominum ? si conprehendam in holocaustis ? non in decem milibus haedorum, non in milibus arietum, non in fructibus impietatis reconciliatur dominus et pecin bona uita domini gratia conprehenditur. renuntiatum est, inquit, tibi, homo, quid sit bonum. aut quid dominus exquirat a te aliud nisi ut facias iustitiam et diligas misericordiam et paratus sis ire cum domino tuo? dicit tibi ergo euangelium: surgite, eamus hinc, dicit tibi lex: post dominum deum tuum ambulabis. didicisti
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃ ꝓpħa. tenestra tua:
ocłs tuus . ẽ. Siuideas
mulierẽ ad concupiscen¬
dum: intͣuit mors. Si
audias sermones meretͥ¬
cios: intͣuit mors. Si lu¬
xuria sensus tuos capi¬
penetͣuit mors. Et ideo qui
uult ascende. nͨ leta scłi.
ñ amena. ñ delectabilia.
s plena doloris & fletꝰ seqͣ¬
tur. Meliꝰ.ẽ. enĩire in do

Expanded text:
dixit propheta. fenestra tua dixit propheta. fenestra tua oculus tuus est. si uideas mulierem ad concupiscendum, intrauit mors: si audias sermones meretricios, intrauit mors: si luxuria sensus tuos capipenetrauit mors. et ideo qui uult ascendere non laeta saeculi, non amoena, non delectabilia, sed plena doloris et fletus sequatur; melius est enim ire
Abbreviated transcription (Latin):
modo. Deniq supra eadẽ
script᷑a dicit. Beatꝰ uir cu¬
uis est auxiliũ eiꝰ abs te
dñe. ascensus incorde eiꝰ
Beatꝰ plane quẽ delecta¬
tio ñ reuocat. quẽ ñ indi¬
nat uoluptas. qͥ adinfe¬
riora ñ respicit. qđ nec ip¬
sius lothuxor potuit eua¬
dere. Quo ammonitꝰ ex¬
emplo apłs posteriora
obliuiscens. ea quȩ st̃ pri¬
ora appetens. festinabat
ad brauiũ. & ꝑuenire
meruit: qͥa ante se xp̃m
uidebat. a quo ad iusticiȩ
uocabat᷑ coronã. S ꝑue¬
nit ille qͥ se ipsũ sibi abne¬
ret᷑. Deniq ñ ipse uiue¬
bat: s uiuebat in eo xp̃c.
Nam qͥs int̾ tot passiones
huiꝰ corporis. int̾ tot illece¬
bras huiꝰ scłi. tutũ atq
intemeratũ seruare ue¬
stigium potest: Respexit
ocłs: & sensũ mentisauer¬
tit. Audiuit auris: & in¬
tentionẽ inflexit. In ala¬
uit odor: & cogitationẽ
impediuit. ds libauit: &¬
crimen retulit. Lactꝰ con¬
tigit: & ignẽ adoleuit.
Intͣuit mors ꝑ fenestram:

Expanded text:
modo. Denique supra eadem modo. Denique supra eadem Scriptura dicit: Beatus vir cuius est auxilium eius abs te, domine: ascensus in corde eius. beatus plane, quem delectatio non reuocat, quem non inclinat uoluptas, qui ad inferiora non respicit, quod nec ipsius Loth uxor potuit euadere. quo admonitus exemplo apostolus posteriora obliuiscens et ea quae sunt priora adpetens festinabat ad brauium et peruenire meruit, quia ante se Christum uidebat, a quo ad iustitiae uocabatur coronam. sed peruenit ille, qui se ipsum sibi abneretur. denique non ipse uiuebat, sed uiuebat in eo Christus. Nam quis inter tot passiones huius corporis, inter tot inlecebras huius saeculi tutum atque intemeratum seruare uestigium potest? respexit oculus et sensum mentis auertit, audiuit auris et intentionem inflexit, inhalauit odor et cogitationem inpediuit, os libauit et crimen rettulit, tactus contigit et ignem adoleuit. intrauit mors per fenestram
Abbreviated transcription (Latin):
ReQueNS NoBIS
est de fugiendo
scło isto sermo.
atq ũtinã qͣm facilis sermo:
tamcautꝰ & sollicitꝰ affectꝰ.
S quod peius est. freqͤnter
irrepit terrenarũ illecebra
cupiditatũ. & uanitatum
offuisio mentẽ occupat.
ut qdᵈ studeas uitare. hoc
cogites. animoq uoluas.
qd cauere difficile .ẽ. ho¬
mini exuere autẽ impossi¬
bile. Deniq uoti magis. eẽ.
eã rem qͣm effectꝰ: testat᷑
ꝓpheta dicendo. Declina¬
cor meũ in destimoniatua.
& ñ mauariciã. bonenim
in potestate nr̃a . ẽ. cornr̃m.¬
& cogitationes nr̃e: que um¬
ꝓuiso effuse mentẽ ani¬
mumq confundurit.
atq alio trahunt q̃m tu
ꝓposueris. Ad sclaria reuo
mundanain sert̃. uolup¬
taria ingert. illecebrosa
intexunt. Ipsoq in tẽpo¬
re quo eleuare mentẽ pa¬
ramꝰ insertismanib cogi¬
tationib ad terrena plẽ¬
runq deicimur. Quis autẽ
tam beatꝰ qui incorde suo
semꝑ ascendat:S hoc si¬
ne auxilio diuino qͦmͦ fi¬
eripotest: Nullo ꝓtecto

Expanded text:
requens nobis de effugiendo saeculo isto sermo atque utinam quam facilis sermo tam cautus et sollicitus affectus! sed quod peius est frequenter inrepit terrenarum inlecebra cupiditatum et uanitatum offusio mentem occupat, ut quod studeas uitare hoc cogites animoque uoluas. quod cauere difficile est homini, exuere autem inpossibile. denique uoti magis eam esse rem quam effectus testatur propheta dicendo: declinacormeumin testimonia tua et non in auaritiam. non enim in potestate nostra est cor cogitationes, quae improviso offusae mentem animumque confundunt, atque alio trahunt quam tu proposueris: ad saecularia revocant, mundana inserunt, voluptaria ingerunt, illecebrosa intexunt; ipsoque in tempore, quo elevare mentem paramus, insertis inanibus cogitationibus ad terrena plerumque dejicimur. Quis autem tam beatus, qui in corde suo semper ascendat? Sed hoc sine auxilio divino qui fieri potest? Nullo profecto
Abbreviated transcription (Latin):
ñ leserat: qm̃ qui hominẽ
lesit. cũ illi subiecta sint oĩ
lesit omĩa. Cõmunẽ & enĩ
legẽ soluit: qͥa ipse homi¬
ni cũ cet̾is subditꝰ. ẽ. Ideo
cõmuni odio atq execra¬
tione omĩur: maledictio enꝰ
onerat᷑. Genꝰ aũ dampna¬
tionis: n mors s diuturm

Expanded text:
am qui hominem laesit, cui illa subiecta omnia sunt, laesit omnia. communem etenim legem soluit, quia ipse homini cum ceteris subditus est. ideo communi odio atque execratione omnium maledictio eius oneratur. genus autem damnationis non mors, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tus. lertiũ de imꝑialipo¬
testate. qͥa uerbũ dĩ.ẽ. re¬
gale & iudiciale. & plenũ
iusticie sacerdotalis. remu¬
nerationẽ bonoꝵ actuũ.
& retributionẽ maloꝵ uen¬
turis in iudiciũ suũ seruats.
re quȩ morte digna sint. Se¬
quit᷑ bonitas deiꝓpitiato¬
ria utiq de qͦ dicit. An di¬
uitias bonitatis eiꝰ & pati¬
entie & longanimitatis eiꝰ¬
contẽpnis: Ignoras qm̃ pa-
tientia dĩ ad penitentia de
adducit: i÷ debet addu¬
cere. Prouocat te qͥa bonꝰ ÷
ds̃ ut sꝑare possis tuoꝵ pec¬
catoꝵ indulgentiã.Non
uult enĩ uindicare: qͥ ẽ. pa¬
ratus ignoscere. Subtex uit
etiam legis lationẽ. id ÷ no¬
motheticen ut si qͥs contẽpla tuũ si furtũ tibi fecerit

Expanded text:
tus. tertium de imperiali potestate, quia uerbum dei regale est et iudiciale et plenum iustitiae sacerdotalis, remunerationem bonorum actuum et retributionem malorum uenturis in iudicium suum seruans, re quae morte digna sint. sequitur bonitas dei propitiatoria utique, de qua dicit: an diuitias bonitatis eius et patientiae et longanimitatis contemnis ignorans quoniam bonitas dei ad paenitentiam te adducit? id est: debet te adducere. prouocat te quia bonus est deus, ut sperare possis tuorum peccatorum indulgentiam; non uult enim uindicare qui est paratus ignoscere. subtexuit etiam legislationem, id est nomotheticen, ut si quis contemplatione diuinae bonit
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ. Per qd ostenditur
cõmune. ex̃. fedus testam̃ti
nouiideis. & geritib. Osee
etiã ꝓpħa testante. in die
illo ait dñs. uocabit meuir
ms . ñ uocabit ultͣ baalim.
& auferã nomiria baalim
de ore eiꝰ. & non recordabit᷑¬

Expanded text:
cet ; per quod ostenditur commune esse foedus Testamenti Novi Judaeis et gentibus, Osee etiam propheta testante: « In die illa, ait Dominus, vocabit me vir meus, non vocabit me ultra Baalim, et referam nomina Baalim de ore e
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uaticiniis legẽ uet̾is
testam̃ti cõmendat obli¬
uisci. & noui facit mentio¬
nem dicendo. Ne memine¬
ritis pͥorũ: ecce facionoua.
Et ut demonstraret que
ponãin deserto uiã. & in
inuio flumina. qͦ signifi¬
caret in gentib suã dedis¬
se doctrinã. Ubi gltficat
eũ bestia agri: dum ipsũ cre¬
dentes collaudant. etiã regna
mundi que popłm sibi adqͥ¬
situm dicit. Cet̾um contͣ isił:
quȩ secunt᷑ adiungie. Non
me uocasti iacob:nec labora

Expanded text:
aticiniis legem Veteris Testamenti commendat oblivisci, et novi facit mentionem, dicendo: Ne memineritis priorum, ecce facio nova; et ut demonstraret quae Ponam in deserto viam, et in invio flumina. Quo significaret in gentibus suam dedisse doctrinam, ubi glorificat eum bestia agri, dum ipsum credentes collaudant, et regna mundi, quem populum sibi acquisitum dicit. Caeterum contra Israel quae sequuntur adjungit: Non me
Abbreviated transcription (Latin):
p ret̾it enĩ figura huiꝰ mun¬
di. Non gͦ cũ pret̾eurte
figura mundi oꝑa nr̃a pre¬
tereant. ne etiã ipsi pret̾ea-¬
muis .s maneamꝰ in uerita¬

Expanded text:
Praeterit enim figura hujus mundi . Non ergo cum praetereunte figura mundi opera nostra praetereant, ne etiam ipsi praetereamus; sed maneamus in verita
Abbreviated transcription (Latin):
Quod qͥa discrepare noluit
auet̾i testam̃to: inde adiur¬
git. ñ scđm testamentũ qđ
dedi patrib eoꝵ. Est enim
in utroq mirabilis differes¬
tia p̃ceptorũ. In illo enĩ exce¬
tis sacramentis quȩ umbre
erans futuroꝵ cuncta ꝓmissa
temporalia st̃ sabbatũ scili¬
cet circũtisio & multiplex
sacrificioꝵ ritꝰ. ciboꝵq ob¬
seruantie dierũ cerimo¬
niȩ. quȩ omĩa carnali con¬
gruunt uetirstati. At contͣ¬
in testamento nouo cordis
bonũ ꝓmittit᷑. uite et̾nȩ fe¬
licitas pollicet᷑. & ñ quidẽ
foris in lapideis. s intͥnsecꝰ¬

Expanded text:
d quia discrepare potuit a Veteri Testamento, inde adjungit: Non secundum Testamentum, quod dedi patribus eorum. Est enim in utroque mirabilis differentia praeceptorum. In illo, exceptis sacramentis, quae umbrae erant futurorum, caetera promissa temporalia sunt, Sabbatum scilicet, et circumcisio, et multiplex sacrificiorum ritus, ciborumque observantia, ac dierum caeremoniae: quae omnia carnali congruunt vetattusi. At contra Testamento Novo cordis bonum promittitur; vitae aeternae felicitas pollicetur. Et non quidem foris in lapideis diptyc
Abbreviated transcription (Latin):
die sabbati. Ergo audi eiꝰdẽ¬
ꝓphetie nisteriũ. Pondera
portat insabbato. quẽ dies
licto. Pondera portat in sab¬
batis. qui credens in xp̃o. ñ de¬
sinit a peccatis. Ipse est enĩ
requies animarũ. sic̃ & idẽ
ait. Discite a me qͥamitis
sũ & humilis corde. & inueni¬
etis reqͥem animab ur̃is. Ad
buc tercio querit᷑ quare homo
ille qͥ colligebat lignamndie
sabbati. tam atrocit᷑ iussu dĩ
fuerit a popło trucidatꝰ. qͦd
facile ab infidelib ꝓponit᷑.
Intelligant gͦ qđ hec omĩa
in typo accidunt illis. scͥpta
sunt enĩ ad correptionẽ nr̃am.
Ille enĩ pristinꝰ carnalis qui di-¬
em sabbati uiolare ausus est.
eiꝰ qͥi die iudicii & cũ carna¬
lioꝑe fuerit inuentꝰ. id: con¬
traxisse. ligna. fenũ. uł stipu¬
las. ad escã ignis ȩt̾ni conue-¬
nientes. Hec enĩ colligens in
suã ꝑniciẽ: dũ fuerit indie
iudicii ultum iudicat᷑. pel¬
lendus erit ab omĩb angłis
& statim morte nouissima pu¬

Expanded text:
die Sabbati ? » Ergo audi ejus prophetiae mysterium: pondera portat in Sabbato, quem dies licto; pondera portat in Sabbato, qui, credens in Christo, non desinit 97 a peccato. Ipse est enim requies animarum, sicut et idem ait: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . 9. Adhuc tertio quaeritur quare homo ille qui ligna colligebat in die Sabbati tam atrociter jussu Dei fuerit a populo trucidatus? Quod facile ab infidelibus praeponitur. Intelligant ergo quia haec omnia in typo acciderunt illis; scripta sunt enim ad correptionem nostram. Ille enim pristinus carnalisque, qui diem Sabbati violare ausus est, ejus qui in die judicii cum carnali opere fuerit inventus, id est, contraxisse ligna, fenum, vel stipulas ad escam ignis aeterni convenientes. Haec enim colligens in suam perniciem, dum fuerit in die ultimo judicatus, pellendus est ab omnibus angelis, et statim morte novissima pu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dabo legem meã in cordi-¬
bus eorũ: & in mentẽ eorũ
scribã eã. Quo significaret
ea sp̃aliter in cordib oꝑa
tionis rrutata intꝰ in uerũ¬

Expanded text:
nus, dabo legem meam in cordibus eorum, et in mente eorum scribam eam . Quo significaret eam spiritualiter in cordibus nostionis mutata. Intus e
Abbreviated transcription (Latin):
multi & impleat᷑ uisio. ut
cognoscant omĩa hec. Nam
& qđ moysi facies uelamine
tegebat᷑. cũ descendet de
monte cũ tabulis. id signi¬
ficabat pre cecitatis caligi¬
ne. qđ iudaicꝰ popłs legẽ
ipsã ñ possit agnoscere. Dũ
enĩ legit᷑ moyses uelam̃. ẽ.

Expanded text:
multi, et impleatur visio, et cognoscant omnia haec . Nam quod et Moysi facies velamine tegebatur, dum descenderet de monte cum tabulis, id significabat, quia prae caecitatis caligine Judaicus populus legem ipsam non posset agnoscere, dum enim legit
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ gentes magnificauit
dñs facere cũ illis. magnifi¬
cauit dñs facere nobiscum:
factisumꝰ letantes. Quib
testimoniis manifestatur
priꝰ iudeis. eẽ. testam̃tũ legiꝰ
concessũ. postea uͦ gentib:
qđ ꝓpterea collatũ. ẽ illis
ut in eo cognoscere pot̾ant.
nͨ intelligunt. sic̃ de eis ceci¬

Expanded text:
agnificavit Dominus facere cum illis; magnificavit Dominus facere nobiscum, facti sumus laetantes . » Quibus testimoniis manifestatur, prius Judaeis Testamentum legis esse concessum, postea vero gentibus; quod propterea collatum est illis, quia in eo cognoscere poterant am intelligunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mille enĩ anni apud dm̃uniꝰ
diei spacio cõparant᷑. sic̃ testa¬
tur ꝓph̾a. Quia mille anni
ante ocłos tuos. tanꝗͣ dies
una. horũ dierũ sabbatũ
septimi millesimi anni tẽpꝰ.
acreqͥes futuri regni ac scłi
est: ubi iã nulla erit oꝑa¬
tio rerũ. s reqͥes sola sc̃oꝵ.
Nam ista tẽporalia sabbata
odiuit ds cũ dicit. Neomenia
& sabbata ur̃a odiuit anim
mea. Et bene dixit ur̃a. qͥa¬

Expanded text:
i apud Deum uni diei comparantur, sicut testatur propheta: Quoniam mille anni ante oculos tuos tanquam dies una . Horum dierum Sabbatum septimi millesimi anni tempus, ac requies futuri regni ac saeculi est, ubi jam nulla erit operatio rerum, sed requies sola sanctorum. 7. Nam ista temporalia Sabbata odit Deus, dum dicit: Neomenias et Sabbata vestra odivit anima mea. Et bene dixit vestra
Abbreviated transcription (Latin):
cam & manducauit. lunc
helẏas iussu dei uasa tiꝰ reple¬
uit. Et apud ipsã alienigenã
enĩ quedãin lege qͣsi ñ mun¬
dam cibodampnant᷑: mores
hominũ ꝓcul dubio signifi¬
cant᷑. & qđ ñ admittat ds in
natis quicqͥdꝑ illa immun¬
da animalia in morib hoĩũ
cõꝑant᷑. Omĩa enĩ quecunq
adeo in ipsis pͥmordiis mun¬
di creata ft̃. sue uocis aucto¬
ritate. ñ tantũ bona. s etiã
ualde bona ꝓbant᷑. Ideoq¬

Expanded text:
cam, et manducavit . » Tunc Elias jussu Dei vasa ejus replevit, et apud ipsam alienigenam enim quaedam in lege, quasi non munda, in cibo damnantur, mores hominum procul dubio significantur, quia non admittit Deus in nantur, quidquid per illa immunda animalia in moribus hominum comparatur. Omnia enim quaecunque a Deo in ipsis primordiis mundi creata sunt, suae vocis auctoritate non tantum bona, sed etiam valde bona probantur. Ideoq
Abbreviated transcription (Latin):
abstulit ab eis ds. & signa¬
uit illis omĩa sacͣmenta. du¬
ricia cordis eorũ. Ile forte in¬
telligant eodẽ ysaia destan¬
uisio sic uerba libri signa¬

Expanded text:
abstulit ab eis Deus, et signavit illis omnia sacramenta juxta duritiam cordis eorum, ne forte intelligant, eodem Isaia testanvisio, sicut verba libri signa
Abbreviated transcription (Latin):
sitiones abinicio. Ergo si
lex & ꝓpħe in parabolis &
in enigmatib constat. nne
est accipienda sabbati ob¬
seruatio spiritualit̾: Nam
luta sunt. Nam si crim̃ est
sabbati ociũ ñ obseruare.
cur dñs oꝑabat᷑ in sabba¬
tum: Sic enĩ scriptũ est
ingenesi. Compleuitq as̃
die septimo opus suũ qđ
fecerat. orgo in pͥncipio
sabbatũ dissolutũ. ẽ: dũ ds̃
quia uniuersa cõpleuit in¬

Expanded text:
itio saeculi . Ergo si lex et prophetae in parabolis et in aenigmatibus constat, non est accipienda Sabbati observatio, nisi spiritualiter. 2. Nam luta sunt. Nam si crimen est Sabbati otium non observare, cur Deus operatur in Sabbato? Sic enim scriptum est in Genesi: Complevitque Deus die septimo opus suum, quod fecerat ; ergo in principio Sabbatum dissolutum est, dum Deusquia universa in i
Abbreviated transcription (Latin):
moysi p̾cipiente dño septem
dieb continus. int̾ qͦs utiq
& sabbatũ erat. exercitũ &
arma ꝓduxit. atq ꝑcirtum-¬
euntẽ archã tubis clangenti-¬
bus iericho muros subuer¬
tit: Quid itẽ de machabeis
eloqͦͣr. de quib scriptũ est.
& nolebant uidei in die sab-¬
bati uindicare se de alienis.
postea consilio accepto pu¬
gnauert̃ die sabbati. & tri-¬
umphauetc̃de hostib:Sui¬
bus testimoniis edocem᷑ ñ
ꝑtinere ad fidẽ istud sabba-¬
le. Nam hoc carnale sabb̃m
ñ ÷ datũ ꝓpt̾ purificatio¬
nem s ꝓpter temptatio-
dicente in lege dño. ut tẽp¬
tem eos utrũ ambulent
inuiis meis anñ. Sex dieb
colligetis manna. septimo
non colligetis. Itaq dũ di¬
cit ut tẽptẽ eos: apparet
sabbatũ ñ fuisse p̾ceptũ
ꝓpt̾ iustificationẽ. s. ꝓpter
temptationẽ. Hinc ÷ qđ dñs

Expanded text:
ente Domino, septem 95 diebus continuis, inter quos utique et Sabbatum erat, exercitum, et arma produxit, atque circumeunte arca, tubisque clangentibus, Jericho muros subvertit ? 3. Quid item de Machabaeis eloquar? de quibus scriptum est: Et nolebant Judaei in die Sabbati vindicare se de alienigenis . Postea consilio accepto, pugnaverunt die Sabbati, et triumphaverunt de hostibus. Quibus testimoniis edocemur non pertinere ad fidem istum Sabbalem; nam hoc carnale Sabbatum non est datum propter purificationem, sed propter tentationem, dicente in lege Domino: Ut tentem eos, utrum ambulent in lege mea, an non. Sex diebus colligetis manna, septimo non colligetis . 4. Itaque dum dicit: Ut tentem eos, apparet Sabbatum non fuisse praeceptum propter justificationem, sed propter tentationem. Hinc est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
runt: significat requiẽ
hit nullo inhac uita terreno¬
rum desidiorũ appetitu fati
luxuriis. ebrietatib. & com¬
messationib deditis hom̃ĩb¬

Expanded text:
re significabat requiem ut nullo in hac vita terrenorum desideriorum appetitu fatigluxuriis, et ebrietatibus, et comessationibus, deditis omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
duũ animaliũ cognosce¬
ris. dũ appropinqͣuerint
anni innotesceris. dũ ad¬
uenerit tempꝰ ostenderis.
Item ipse. Yidebunt te
gentes & dolebunt po¬
puli. id est iudei. Siqui¬
dem p̃dictus ysaias de se
ipso cecinit. ꝓpt̾ syon
ñ tacebo. & ꝓpter ierłm¬

Expanded text:
duorum animalium cognosceris; dum appropinquaverint anni, innotesceris, dum advenerit tempus, ostenderis . Item ipse: Videbunt te gentes, et dolebunt populi, id est, Judaei. 4. Siquidem et praedictus Isaias de ipso sic cecinit: Propter Sion non tacebo, et propter Jer
Abbreviated transcription (Latin):
preuarieatione p̾uarica¬
ta est in me domꝰ iuda
ei neq decor. & uidimus
eum & ñ erat aspectus. &
desiderauimus eũ despectũ
& nouissimũuiroꝵ. uirũ do

Expanded text:
Praevaricationem praevaricata est in me domus Juda, ei, neque decor; et vidimus eum, et non erat aspectus; et desideravimus eum, despectum, et novissimu
Abbreviated transcription (Latin):
debit hoc ꝓhibent. Quid de ele-¬
uatꝰ cortiũ. & qͣsi magna
cogitans attonitos habes
oculos: Quid tumet contͣ
ore tuo huiꝰcemodi sermo¬
nes:Quid ÷ homout im¬
maculatꝰ sit: & ut iustꝰ
appareat natꝰ de muliere:
Scce int̾ scõs eiꝰ nemo im¬
mutabilis ẽ: &̾ celiñ st̃
mundi in conspectu eiꝰ
Qnͣtomagis abhominabil
& inutilis homo. qͥbibit
si aqm iniquitatẽ: osten

Expanded text:
va hoc prohibent. Quid te elevat cor tuum, et quasi magna cogitans, attonitos habes oculos? Quid tumet contra ore tuo hujuscemodi sermones? Quid est homo, ut immaculatus sit, et ut justus appareat natus de muliere? Ecce inter sanctos ejus nemo immutabilis, et coeli non sunt mundi in conspectu ejus. Quanto magis abominabilis et inutilis homo, qui bibit quasi aq
Abbreviated transcription (Latin):
si ñille.ẽ: qͥs gͦ. ẽ: Dies mei
uelociores fuert̃ cursore.
fugert᷑ & ñ uidert̾ bonum.
Pertusiert̃ qͣsi nauespoma
portantes. si c̾aquila uolans
adescã. Cum dixero neqͣqͣm
ita loqͦr. cõmuto faciẽ meã.
& dolore torquear. Uerebar
parceres delinquenti. Si

Expanded text:
si non ille est, quis ergo est? Dies mei velociores fuerunt cursore: fugerunt, et non viderunt bonum. Pertransierunt quasi naves poma portantes, sicut aquila volans ad escam. Cum dixero: Nequaquam ita loquar: commuto faciem meam, et dolore torqueor. Verebar parceres
Abbreviated transcription (Latin):
ctum tuũ. & bestie t̾re pa¬
cifice ert̃ tͥ: & scies qͦd pacẽ
habeat tabernacłm tuũ.
& uisitans speciẽ tuã ñ pec¬
sepulchrũ sic̃ infert᷑ acer¬
uus tritici in tẽpore suo.
E cer hoc ut inuestigauimꝰ

Expanded text:
bestiae terrae pacificae erunt tibi. Et scies quod pacem habeat tabernaculum tuum, et visitans speciem tuam, non pecsepulcrum, sicut infertur acervus in tempore suo. Ecce, hoc, ut investigavimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ta. & sorduimꝰ corã te: Quid
ꝑdis animã tuã in furore
tuo: Nunqͥd ꝓpt̾ te dere¬
linquet᷑ t̾ra. & tnͣsferent᷑ ru¬
pes de locosuo: Nonnelux
impii extinguetͤ. nec splen¬
debit flãma ignis eiꝰ: Lux
obtenebrescet intaberna¬
culo illiꝰ. & lucerna que suꝑ
eum.ẽ.extinguet᷑. Artabun¬
tur gressus uirtutis eiꝰ. &
p̾cipitabit eũ consiliũ suũ

Expanded text:
 Qui perdis animam tuam in furore tuo, numquid propter te derelinquetur terra, et transferentur rupes de loco suo? Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Lux obtenebrescet in tabernaculo illius, et lucerna, quae super eum est, exstinguetur. Arctabuntur gressus virtutis ejus, et praecipitabi
Abbreviated transcription (Latin):
feret eũ. Non erit sem̃etꝰ
nouissimm: & pͥmos inua¬
det horror. Hec st̃ gͦ taber¬
naculamiqui. & iste locꝰ
eiꝰ qͥ ignorat dm̃ AtX
squeqͦ affligitis animã me¬
am. & atc̾itis me sermonibᷤ
En decies confudistisme. &
ñ erubescitis oppͥmentesme.
Nempe & si ignoraui. mecui

Expanded text:
feret eum. Non erit semen ejus novissimi, et primos invadet horror. Haec sunt ergo tabernacula iniqui, et iste locus ejus qui ignorat Deum. squequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? En, decies confunditis me, et non erubescitis opprimentes me, Nempe, etsi ignoravi, mecum
Abbreviated transcription (Latin):
inmanib meis: Stiã si
occiłit me: in ipso sꝑabo.
Teruntam̃uias meãs in
conspectu eiꝰ arguã. & ipse
erit saluator ms̃. Non enĩ
ueniet in conspectu eiꝰ ot̃s
hypocrita. Audite sermo¬
nemmeũ. & enigiiata ꝑ¬
cipite aurib ur̃is. Si fue¬
ro udicatꝰ. scio qđ utstꝰ in¬
ueniar. Quis: qui iudicet᷑

Expanded text:
in manibus meis. Etiam si occiderit me: in ipso sperabo. Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam, et ipse erit salvator meus. Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita. Audite sermonem meum, et aenigmata percipite auribus vestris. Si fuero judicatus, scio quod justus inveniar. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ illiꝰ redderit ei dolo¬
rem suũ. Ossa eiꝰ imple¬
bunt᷑ uiciis adolescentie
eiꝰ. & cũ eo inpulũe dormi¬
ent. Cumenĩ dulce fue¬
rit inore eiꝰ malũ abscon¬
dit illud sublingua sua.
Parcet illi & ñderelinqͥt
illud: & celabit inguttẽ
suo. Panis eiꝰ in ut̾o illiꝰ uer¬
tec̾ in fel aspidũ intͥnsetꝰ.

Expanded text:
illius reddent ei dolorem suum. Ossa ejus implebuntur vitiis adolescentiae ejus, et cum eo in pulvere dormient. Cum enim dulce fuerit in ore ejus malum, abscondet illud sub lingua sua. Parcet illi, et non derelinquet illud, et celabit in gutture suo. Panis ejus in utero illius vertetur in fel aspid
Abbreviated transcription (Latin):
& uidens iniquitatẽ ñne
considat : Tir uanꝰ in su¬
ꝑbiam erigit᷑. & tanqͣm
pullũ onagri se lib̾um natũ
putat. Tu autẽ firmasti cor
tuũ. & expandisti ad eũ ma¬
nustuas. Si iniquitatẽ qͥ
est in manu tua abstuleris
ate. & ñmanserit in tab¬
nacło tuo iiusticia. tum
leuare pot̾is faciẽ tuã abs¬

Expanded text:
ns iniquitatem, nonne considerat? Vir vanus in superbiam erigitur, et tamquam pullum onagri se liberum natum putat. Tu autem firmasti cor tuum, et expandisti ad eum manus tuas. Si iniquitatem, quae est in manu tua, abstuleris a te, et non manserit in tabernaculo tuo injustitia: Tunc levare pot
Abbreviated transcription (Latin):
Qui reuelat ꝓfunda de te¬
nebris. & producit in lu¬
cem umbrã mortis. Qui
multiplicat gentes & ꝑdit
eas. & subu̾sas in integrũ re¬
stituit. Qui immutat cor
pͥncipũ popłi t̾re. & decipit
cos ut frustra inceclant ꝑ
inuium. Palpabunt qͣsi
intenebris & ñ in luce. &
errare eos faciet qͣsi ebrios.
Ecce omĩa. Et uidit ocłs xiii.
meus & audiuit aurismea.
& intellexi singła. Scd̾msci¬
entiã ur̃a & ego noui: neo
inferior uobis sũ. S tam̃
ad omĩpotentẽ loqͣr: & dis¬
putare cũ deo cupio. prius
uos ostendens fabricatores
mendatii: & cultores ꝑu̾¬
sorũ dogmatũ. Atq uti-¬
namtaceretis ut putare¬
mini. eẽ. sapientes. Audi¬
te gͦ correptiones meas. &
iudiciũ labioꝵ meoꝵ at¬
tendite. Nunqͥd d̾s indi¬
get ur̃o mndacio. ut ꝓ illo
loqͣmini dolos: Nunqͥd
faciẽ eiꝰ accipitis. & ꝓ deo
iudicare nitimini: Aut
placebit ei quem celare ni¬
chil potest: Aut decipiet᷑
ut homo ur̃is fraudulentiis:
Ipse uos arguet. qm̃ in ab¬

Expanded text:
Qui revelat profunda de tenebris, et producit in lucem umbram mortis. Qui multiplicat gentes, et perdit eas, et subversas in integrum restituit. Qui immutat cor principum populi terrae et decipit eos ut frustra incedant per invium palpabunt quasi in tenebris et non in luce et errare eos faciet quasi ebrios ecce omnia et vidit oculus meus et audivit auris mea et intellexi singula secundum scientiam vestram et ego novi nec inferior vestri sum sed tamen ad Omnipotentem loquar et disputare cum Deo cupio prius vos ostendens fabricatores mendacii et cultores perversorum dogmatum atque utinam taceretis ut putaremini esse sapientes audite ergo correptiones meas et iudicium labiorum meorum adtendite numquid Deus indiget vestro mendacio ut pro illo loquamini dolos numquid faciem eius accipitis et pro Deo iudicare nitimini aut placebit ei quem celare nihil potest aut decipietur ut homo vestris fraudulentiis ipse vos arguet quoniam in ab
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re & respondebit tͥ. & nar¬
rabunt pisces maris. Quis
ignorat qđ omĩa hec ma¬
nus dm̃i fecerit. i cuiꝰ ma¬
nu anima omis uiuentis.
Nonne aurisu̾ba diuidica
& fauces comedentis sapo

Expanded text:
respondebit tibi, et narrabunt pisces maris. Quis ignorat quod omnia haec manus Domini fecerit? In cujus manu anima omnis viventis, Nonne auris verba dijudicat, et fauces comedentis sapo
Abbreviated transcription (Latin):
loquus adu̾sus faciẽ mea̾:
contͣdicensmͥ. Collegit fu
suu̾ in me & cõminans mͥ.
infremuit contͣ me denti¬
bus suis. Hostis ms t̾ribilibꝰ
ocłis me intuitꝰ ÷. Apuerue
suꝑ me ora sua exprobran.¬
tes. Percussertirit maxillã
meãm.sociati st̃ pęnis meiꝰ.
C onclusit me ds̃ apud in¬
quũ. & manib impioꝵ me

Expanded text:
adversus faciem meam contradicens mihi. Collegit furorem suum in me, et comminans mihi, infremuit contra me dentibus suis: hostis meus terribilibus oculis me intuitus est. Aperuerunt super me ora sua, exprobrantes percusserunt maxillam meam. satiati sunt poenis meis. Conclusit me Deus apud iniquum, et manibus impio
Abbreviated transcription (Latin):
eruabit᷑ malꝰ. & ad diem
furoris adducet᷑. Quisar-¬
guet corã eo uiã eiꝰ. & quȩ
fecit quis reddet illi: Ipse
nd sepulchra ducct᷑. & in
congerie mortuoꝵ uigila
merabiles. Quom̃odo gͥ
consolamini me frustra.
cũ responsio ur̃a repugna¬
re ostensa sit u̾itati A

Expanded text:
ervabitur malus, et ad diem furoris ducetur. Quis arguet coram eo viam ejus, et quae fecit, quis reddet illi? Ipse ad sepulcra ducetur, et in congerie mortuorum vigilabmerabiles. Quomodo igitur consolamini me frustra, cum responsio vestra repugnare ostensa sit veritati?
Abbreviated transcription (Latin):
dio oris eorũ. & de manũ ui¬
olenti pauꝑem. & erit ege¬
no spes: iniquitas autẽ con¬
trahet os suũ. Beatꝰ homo
qui corripit᷑ a dño. Increpa¬
tionẽ gͦ dñ ne reꝓbes. qͥa¬

Expanded text:
dio oris eorum, et de manu violenti pauperem. Et erit egeno spes, iniquitas autem contrahet os suum. Beatus homo, qui corripitur a Deo: increpationem ergo Domini ne reprobes: Q
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑ alii. Hoc enĩ nefas: &
iiquitas maxima. Ignis
est usq ad ꝑditione deuo¬
rans. & omĩa eradicansge¬
nimina. Sicontẽpsi subire
iudiciu̾cũsertiomeo & an¬
cillis meis cũ disceptarent
adũsũ me: qͥd enĩ faciam
cũ surrexerit adiudicandũ¬

Expanded text:
ventur alii. Hoc enim nefas est, et iniquitas maxima. Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina. Si contempsi subire judicium cum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. Quid enim faciam cu
Abbreviated transcription (Latin):
hereditatẽ omp̃s de excel¬
sis: Nunqͥd ñ ꝑditio : iniqͦ.
& alienatio oꝑantib mmi¬
qͥtatem: Nonne ipse consi¬
derat uias meas. & cunctoᷤ
gressusmeos dinumerat:
Si ambulaui inuanitate
& festinauit in dolopes
mĩs: appendat me in stat̾a
iusta. & sciat ds̃ simplici

Expanded text:
ereditatem Omnipotens de excelsis? Numquid non perditio est iniquo, et alienatio operantibus injustitiam? Nonne ipse considerat vias meas, et cunctos gressus meos dinumerat? Si ambula vi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus: Appendat me in statera justa, et sciat Deus simplici
Abbreviated transcription (Latin):
÷ iniqͥtas in me. Quia quere¬
las inme repꝑit. idõ arbitͣtꝰ
est me inimicũ sibi. Posuit
inneruo pedes meoscusto¬
diuit om̃s semitas meas. hoc¬

Expanded text:
 iniquitas in me. Quia querelas in me reperit, ideo arbitratus est me inimicum sibi. Posuit in nervo pedes meos, custodivit omnes semitas meas.
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ homines & dormiutit
in lectulo. tc̃ aꝑit aures ui¬
roꝵ. & erudiens eos instruit
disciplina. ut au̾tat homi¬
nem ab his quȩ fecit. & libe¬
ret eũ de suꝑbia. eruens
animã eiꝰ acorruptione.
& uitã illiꝰ ut ñ tnͣseat in
gladium. Increpat qͦꝙ ꝑ
dolorẽ in lectulo. & omĩa
ossa eiꝰ marcescere facit. Ab¬
hominabił ei fit in uita
sua panis. & animȩ illiꝰ ci

Expanded text:
mines, et dormiunt in lectulo. Tunc aperit aures virorum, et erudiens eos instruit disciplina. Ut avertat hominem ab his quae facit, et liberet eum de superbia: Eruens animam ejus a corruptione: et vitam illius, ut non transeat in gladium. Increpat quoque per dolorem in lectulo, et onnia ossa ejus marcescere facit. Abominabilis ei fit in vita sua p
Abbreviated transcription (Latin):
& ignobiliũ. & int̾ra penitꝰ
ñ parentes. Nunc in eorum
ame: & faciẽ meã conspuere
ñ uerent᷑. pharetrã enĩ suã
aꝑuit & afflixit me: & fre¬
numposuit mnosmeũ. Ad¬

Expanded text:
 ignobilium, in terra penitus non parentes. Nunc in eorum a me, et faciem meam conspuere non verentur. Pharetram enim suam aperuit, et afflixit me, et frenum posuit