comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ bene placitũ eius. qđ
posuit in eo indispensatione
plenitudinis temporum ins¬
taurare omnia in xp̃o quae
eius: qui omni a operatur se¬
cundũ consiliũ uolũ tatis suae.
ut simus in laudẽ głe eius qui¬
ante sperauimus in xp̃o:
re destinatis apłir uel
generalit̃ omnibus electis
dicitur ugilate &orate :
ne intrais intemptationẽ:
Qiterũ : uigilate in omnitẽ¬
pore orantes ut dignihabe¬
amini fugere ist a omnia quae
futuras & stare ante filiũ
liominis:
Qui absq̃ p̃destinationis
gratia fidest alienia propo¬
sito dĩ. & perdurant in ope¬
ribus malis : si&i amex hac
migra uerit uita ñ eos dicimus
ita adõ ordinatos ut peri¬
rent tam quã ipse illis mores
male uitae creauerit ĩpse
ad omne opus mortis inuitor
p̃cipitauerit : absit hoc adiui¬
no proposito: Non enim uolens
iniquitatẽ est dr̃ nec manda¬
uit cuiquã impiȩ agere : nec
alicui dedit laxamen tũ pet¬
candi: s. ecit enimut essent
÷omnia : & sanabiles nationes

Expanded text:
 bonum placitum eius quod proposuit in eo in dispensationem plenitudinis temporum instaurare omnia in Christo quae eius qui omnia operatur secundum consilium voluntatis suae ut simus in laudem gloriante speravimus in Christo. Praedestinatis apostolis, vel generaliter omnibus electis dicitur: Vigilate, et orate, ne intretis in tentationem . Et iterum: Vigilate in omni tempore orantes, ut digni habeamini fugere ista omnia quae futura sunt, et stare ante Filium hominis . Qui absque praedestinationis gratia sunt, id est, alieni a proposito Dei, et perdurant in operibus malis, si etiam ex hac migraverint vita, non eos dicimus ita a Deo ordinatos ut perirent, tanquam ipse illis mores malae vitae creaverit, ipse ad opus omne mortis invitos praecipitaverit. Absit hoc a divino proposito. Non enim volens iniquitatem est Deus : nec mandavit cuiquam impie agere, nec alicui dedit laxamentum peccandi . Fecit enim ut essent omnia, et sanabiles nationes
Abbreviated transcription (Latin):
corus cante circumstan¬
tia reuerberatur : Ips equio¬
pecuncta implens cunsta
circum stat. &id circomen
nr̃a nequaquã se ad conp̃¬
hendendam incircum scrip¬
tam circum stantiã dilatat.
quia eam in opia suae circun¬
scriptionis angustait : Vnde
& ad sem& ipsamcitius libi¬
tur. & pros pectis quasi qui¬
busdam ueritatis uestigis
adse anima reuocatur.:
Der contemplationẽ fac¬
tañ solida & permianens
sũmȩ ueritatis uisio. Sedut
ita dixerim quasiquae dam
uisionis imitatio dĩ facies di¬
citur: Quia enimꝑ faciem
quem lib& agnoscimur ñ in¬
merito cognitionẽ dĩ faciẽ
uocamus:
catus iacobpost quamcũ
angelo luctatusẽ : ut: uidi
dñm facie ad faciẽ: acsidice¬
r& : Cognouidm̃ qui a me cos¬
noscere ipse dignatus est:
Quam cognitionẽ plenissimȩ
fieripaulus infine testa¬
tur dicenr: tunc cognoscã :¬
sicut & cognitus sum:
dtimodieũ paulus scribit
dicens: Quemuidit nullur

Expanded text:
coruscante circumstancoruscante circumstantia reverberatur. Ipsa quippe, cuncta implens, cuncta circumstat; et idcirco mens nostra nequaquam se ad comprehendendam incircumscriptam circumstantiam dilatat, quia eam inopia suae circumscriptionis angustat. Unde et ad semetipsam citius labitur, et prospectis quasi quibusdam veritatis vestigiis, ad se anima revocatur. Per contemplationem facta non solida et permanens summae veritatis visio, sed, ut ita dixerim, quasi quaedam visionis imitatio, Dei facies dicitur. Quia enim per faciem quemlibet agnoscimus, non immerito cognitionem Dei faciem vocamus. Beatus Jacob, postquam cum angelo luctatus est, ait: Vidi Dominum facie ad faciem , ac si diceret: Cognovi Deum, quia me cognoscere ipse dignatus est. Quam cognitionem plenissime fieri Paulus in fine testatur, dicens: Tunc cognoscam sicut et cognitus sum . Ad Timotheum Paulus scripsit dicens: Quem vidit null
Abbreviated transcription (Latin):
tis oculis cor difillacl&i¬
tia patriȩ acelestisape¬
riiur. ut prius purgemus
lugen do quod fecimus &
post modummanifestiur
contemplemur ꝑ gaudia
quod quaeramus :
Orius ab aciementis exu¬
sente
tristitiam
ter posita malorũ cali¬
go daergitur : & tuncrer¬
plendente raptimcorusca¬
tione in circũ scriptiluminir
in lustratur. quõ ut cumq
conspecto ingaudio cuiusdã
sccuritatis ab sorbetur &
quasi post desoctum uitae
p̃sentis ultrase rapta aliquo
modo inquadam nouitate
recreatur ibi mens ex inmen¬
sofonte in fasione suꝑniro¬
ris as pargitur : Ibiñ sesuffi¬
cere adid quod rapta est
contemplatur & ueritatẽ
sentien do uid& qui aquan¬
taest ips aueri tar ñuida ÷
Sumnis & incircumscriptae
ueritati. tanto magir selon¬
ge quisq: existimat. quanto
magis ad propinquat : quia
nisu illam ut cumq: conspice¬
r& nequaquam eam conspi¬
cere señ posse sentira :
Adnisur animidũ in uisionedĩ
tenditur: inmensitatisqi

Expanded text:
tis oculis cordis, illa laetitis oculis cordis, illa laetitia patriae coelestis aperitur, ut prius purgemus lugendo quod fecimus et postmodum manifestius contemplemur per gaudia quod quaeramus. Prius ab acie mentis exurente tristitia interposita malorum caligo detergitur, et tunc splendente raptim coruscatione incircumscripti luminis illustratur. Quo utcunque conspecto, in gaudio cujusdam securitatis absorbetur, et quasi post defectum vitae praesentis ultra se rapta, aliquo modo in quadam novitate recreatur. Ibi mens ex immenso fonte infusione superni roris aspergitur, ibi non se sufficere ad id quod rapta est contemplatur, et veritatem sentiendo videt, quia quanta est ipsa veritas non videt. Summae et incircumscriptae veritati tanto magis se quisque longe existimat, quanto magis appropinquat; quia nisi illam utcunque conspiceret, nequaquam eam conspicere se non posse sentiret. Adnisus animi, dum in visionem Dei tenditur, immensitatis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uia in hacmortali carne
consistentib & uideri potu¬
it ꝑquas dam circũ scriptas
imagines : & uideri ñ potest
ꝑincircum scriptum lum̃
asernitatis
ternadĩclaritarsia qui¬
bus dampotest in hacadhuc
corruptibili carne uiuen¬
tib sed tam̃ inestimabili
uir tute crescentibur quo¬
dã contem plationis acu
mine uideri. Hoc quoq
entiam quae dr̃ ẽ uidit̃
huicuitae funditus mori
potest amplecti dm̃simul
& saeculũ: Quienim dm̃
uida eo ipsomoritur quo
uel intentione cordis uel
effestuoperis ab huius uita
delectationib totamen¬
te separatur
Exsolacatho lica aeccle¬
sia ueritas conspicitur:
dũ morii aput sẽ esse
locum dñs perhiba de quo
uideatur : Vnde & in para
morses ponitur. ut despe¬
cie contem pl& ur : quia
nisiquis fidei soliditatẽ
tenuerit diuinam p̃sentiã
ñ agnoscit : de qua solidita
nemouidit faciẽ meã uni¬
quam quomodoia cobtes
terioripur gacto dumui¬
tiorum omniũ tribulatio¬
nisigne erugo fuerit con¬
cremata : tuncmunda¬

Expanded text:
uia in hac mortali carne consistentibus, et videri potuit per quasdam circumscriptas imagines, et videri non potuit per incircumscriptum lumen aeternitatis. Aeterna Dei claritas, si a quibusdam potest in hac adhuc corruptibili carne viventibus, sed tamen inaestimabili virtute crescentibus, quodam contemplationis acuvideri, hoc quoqueentiam, quae Deus est, videt, huic vitae funditus morita nemo potest amplecti Deum simul et saeculum. Qui enim Deum videt, eo ipso moritur, quo vel intentione cordis, vel effectu operis ab hujus vitae delectationibus tota mente separetur. Ex sola catholica Ecclesia veritas conspicitur, dum Moysi apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. Unde et in petra Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur; quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non agnoscit. De qua soliditatNemo vidit faciem meam unquam, quomodo Jacob testeriori purgato, dum vitiorum omnium tribulationis igne aerugo fuerit concremata, tunc munda
Abbreviated transcription (Latin):
nũ eis caelorum ẽẽ p̃destina¬
tum : sine dubitatione dicen¬
dumest : Hoc enim apłs paulirs
probat cũ ano eos p̃desti¬
natos & electos eẽ testatur
antequam mundus constituere¬
tur : Scribens ephesus dicit :
Sicut elegit nos in ipso idest
in xp̃o ante mundi constitu¬
nonem ut essemus sc̃i & in¬
maculati in conspecturius
incaritate : qui p̃ destinauit¬

Expanded text:
num eis coelorum esse praedestinanum eis coelorum esse praedestinatum, sine dubitatione dicendum est. Hoc enim apostolus Paulus probat cum ante eos praedestinatos et electos esse testatur quam mundus constitueretur; scribens Ephesiis, dicit: Sicut elegit nos in ipso, id est, in Christo, ante mundi contitutionem ut essemus sancti et immaculati in conspectu ejus, in charitate, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
uitis propriae uolũtatis
pessimũ fore : iđelectionem
discipulatus sui bene axp̃o
conferendam malȩ usurũ
& a uaritia ardentẽ p̃tioiu¬
deis dñm traditurũ : poenã
eip̃destinauit ex mẽrito :
trada: & post pecuniae spon¬
sionẽ adanr signum traditio¬
nis : Quem cumq: inquid
osculatur fuero ipse ẽ:ten&e
eum: Ideo suꝑme ait aꝑ tumẽ :
Cumenim signũ dedit : ore dolo¬
so a peruit quemtenesent:
iudeorũ quoq: cum eum uolen¬
tes dolo ꝑdere ut euangeliũ
pandit . Elam auerunt
dicentes: crucifige crucisi¬
gecum .
Om̃s peccatores in malis pro¬
pris ante: quamessent in
mundũ prescitos esse tamũ
ñ p̃destinatos : Poenam
aum̃ eis esse p̃destinatam.¬
quod prescitis̃ : Paruulor
quoq: ñ senatos ex aqua &
tũ in adae peccatũ qđ traxe¬
runt nascentes & in hoc ma¬
nentes. soluerunt tempus
uitae p̃sentis:¬
ecti quisecundũ ꝓpositũ
destinatos el ectionem gra¬
tuitae gratiae eius. & reg¬

Expanded text:
vitiis propriae voluntatis vitiis propriae voluntatis pessimum fore, id est, electionem discipulatus sui bene a Christo conferendam male usurum, et avaritia ardentem pretio Judaeis Dominum traditurum, poenam ei praedestinavit ex merito, dtradam ? Et post pecuniae sponsionem, dans signum traditionis: Quemcunque, inquit, osculatus fuero, ipse est, tenete eum. Ideo super me, ait, apertum est. Cum enim signum dedit, ore doloso aperuit quem tenerent. Judaeorum quoque, cum eum volentes dolo perdere, ut Evangelium pandit, clamaverunt dicentes: Crucifige, crucifige eum . peccatores in malis propriis antequam essent in mundo, praescitos esse tantum, non praedestinatos; poenam autem eis esse praedestinatamquod praesciti sunt. Parvulos quoque non renatos ex aqua ettum in Adae peccato, quod traxerunt nascentes, et in hoc manentes, solverunt tempus vitae praesentisElectos qui secundum propositum aedestinatos electione gratuitae gratiae ejus, et reg
Abbreviated transcription (Latin):
ustus & misericors dt̃ pres¬
ciusq faturorum exdamna¬
bilimassa ñ personarũ accep¬
tione sediudicio aequitatis
suae in rep̃hensibili immo
in conp̃hensibili. quos prȩscit
misericordia gratũita p̃pa
debitapunit: quos ideo punit :¬
quia quidessent futuri p̃sciuit :
ñ tam̃ puniendos ipse fecit
uel p̃destinauit : sed tantum
ris massa dm̃ p̃scisse mise¬
ricordia ñ meritis . quos &¬
electione gratiae p̃desti¬
nauit ad uitã : Ca& eros uero
qui iudicio iustitiae eiur ab
hac gratia efficiuntur ex ꝑ¬
tes prescisse sed tantum
uitio proprio perituros ñ
ut perirent p̃destinasse :
quos in opera in pi&atis &
mortis p̃sciuit ñ preor dina¬
uitt nec inpulit: Inquibus dm̃
adiracundiã prouocantes:
salutis fidẽ aut p̃dicatam
sibi accipere nolunt: aut
dõ iudice ñ possunt : uelic¬
ceptã malȩ utuntur. & ob hoc
traduntur in seprobum
sensum ut ñ faciant daquae
conuenit: hir paenã p̃des¬
tinatã eẽ rite fatemur:
Cum prȩscisr& ds̃ iud amin

Expanded text:
ustus et misericors Deus, praesciusque futurorum, ex hac damnabili massa non personarum acceptione, sed judicio aequitatis suae irreprehensibili, imo incomprehensibili, quos praescit misericordia gratuita praepadebita punit; quos ideo punit quia quid essent futuri praescivit, non tamen puniendos ipse fecit vel praedestinavit, sed tantum ris massa Deum praescisse misericordia, non meritis, quos electione gratiae praedestinavit ad vitam: caeteros vero, qui judicio justitiae ejus ab hac gratia efficiuntur expertes, praescisse tantum vitio proprio perituros, non ut perirent praedestinasse. quos in operibus impietatis et mortis praescivit, non praeordinavit, nec impulit: in quibus Deum ad iracundiam provocantes, salutis fidem aut praedicatam sibi accipeDeo judice non possunt, vel accepta male utuntur, et ob hoc traduntur in reprobum sensum ut non faciant ea quae conveniunt, his poenam praedestinatam esse rite fatemur. Cum praescisset Deus Judam in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ destinauerat. oratione
obtinuit . ut filios habere
potuiss&:¬
pre destinatio ap̃mitten¬
do uel p̃ordinando futurũ
aliquid dicitur: &ideo dr̃
cui prescientia ñ acciden
est sed essentia fuit semꝑ
eest : Quidquid ante quan
sit prȩscit᷑ pdestinat &
propter ea p̃destinat. quia
taliserit qualẽ futurum
prescit : Ideo & apostolus
Nam quos prȩsciuit inquid:
& p̃destinauit
Dr̃ ñ omne quod p̃scit : p̃des¬
tinat: Mala enim tantum
p̃scit : Bonauero & prescit
& p̃ destinat: Quo dergo
bonũ prȩscientia p̃desti¬
nat. idest prius quam sit
inre p̃ordinat : Hoc cum
ipso auctore esse coeperit
uocat. ordinat & disponit:
unde & sequitur: Nãquos
p̃destinauit. hos & uocauit:
& quos uocauit illos & iusti

Expanded text:
praedestinaverat, oratione praedestinaverat, oratione obtinuit ut filios habere potuissPraedestinatio a praevidendo vel praeordinando futurum aliquid dicitur: et ideo Deus, cui praescientia non accidens est, sed essentia fuit semper, et est, quidquid antequam sit praescit, praedestinat, et propterea praedestinat quia tale erit quale futurum praescit. Ideo et apostolus: Nam quos praescivit, et praedestinavit . Deus non omne quod praescit praedestinat. Mala enim tantum praescit, bona vero et praescit et praedestinat. Quod ergo bonum est praescientia praedestinat, id est prius quam sit in re praeordinat. Hoc cum ipso auctore esse coeperit, vocat, ordinat et disponit. Unde et sequitur: Nam quos praedestinavit, hos et vocavit; et quos voc
Abbreviated transcription (Latin):
aquae sc̃ĩuiri orandoef¬
ficiunt ita p̃destinata
s̃ ut p̃cib obtineantur
Nam ipsa quoq: perennis
regnip̃ destinatioita est
ab omni potente dõ dispo¬
sita ut ad hocrlatiexla¬
bore perueniant : quati¬
nus postulandomerean¬
tur accipese quod eisom¬
nipotens dr̃ ante saecula
ad abraham dñs dixit:
Inis a acuocabitur tibi sem̃:
Cui&iam dixerat : patrẽ
multarũ gentiũ constitui
te: Cuirur sũ promisit di¬
cens: Benedicã tibr& mul¬
tiplicabo sem̃ tuũ sicut
stellas cae lr & uelut arenã
quae est in litore maris:
Ex quare aperte constat.
qui a om̃p̃s dr̃ sem̃ abrahae
multiplicare perisa ac p̃¬
destinauerat & tam̃ scrip¬
tumẽ Dep̃catus ẽ isa ac
dñm prouxore sua eo quod
ess& sterelis quiex audiuit
eũ & dedit conceptũ rebeccr
Simultiplicatio generir
abrahae ꝑrisa ac p̃destina
ta fuit. cur coniugẽ sterilẽ
accepit Sed nimirũ cons¬
tat. qui a p̃destinatio p̃cib
inpler&ur : quando his inquo
dr̃ multiplicari sem̃ abrahe

Expanded text:
quae sancti viri orando efficiunt, ita praedestinata sunt, ut precibus obtineantur. Nam ipsa quoque perennis regni praedestinatio ita est ab omnipotente Deo disposita, ut ad hoc electi ex labore perveniant, quatenus postulando mereantur accipere quod eis omnipotens Deus ante saecula ad Abraham Dominus dixit: In Isaac vocabitur tibi semen. Cui etiam dixerat: Patrem multarum gentium constitui te. Cui rursum promisit dicens: Benedicam tibi, et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est in littore maris . Ex qua re aperte constat quia omnipotens Deus semen Abrahae multiplicare per Isaac praedestinaverat, 184 et tamen scriptum est: Deprecatus est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis, qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae . Si ergo multiplicatio generis Abrahae per Isaac ta fuit, cur conjugem sterilem accepit? Sed nimirum constat quia praedestinatio precibus impietur, quando Isaac in quo Deus multiplicari semen Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
ihm xp̃m inipsum:
Faceat humana lingua nec
prorsus in p̃destinatione de
meritis ex tollatur : Ad ten¬
dat dictum apłi Sicut elegit
nos dr̃ ante mundi constitu¬
tionẽ: Diuinae uolũ tatisẽ
hoc donũ ñ humanie fragi¬
litatis meritũ : Deniq: ad ien

Expanded text:
istum in ipsum . Taceat humana lingua, ne prorsus in praedestinatione de meritis extollatur. Attende dictum Apostoli: Sicut elegit nos Deus ante mundi constitutionem. Divinae voluntatis est hoc donum, non humanae fragilitatis m
Abbreviated transcription (Latin):
& ernum illigenuit
&unum cum illo qui
genuit : acꝑ hoc dr̃ pa¬
ter ñ denihiloneq
de aliqua substantia.
sed de se ipso genuit
pellatiua : lic& pater
adfilium & filius ad
patsem dicatur. rela¬
tiua haec nomina nun¬
cupantur: Ds̃ autẽ.
nom̃ est proprium
mo Secundum nom̃
tuum dr̃ : ita& laus tua
infines terre:
Ergo appellatiua nomi¬
na pat̃ & filius & spr̃¬

Expanded text:
eternum illi qui genuit, et eternum illi qui genuit, et unum cum illo qui genuit. Ac per hoc Deus Pater non de nihilo, neque de aliqua substantia, sed de se ipso genuit pellativa. Licet Pater ad Filium, Filius ad Patrem dicatur, relativa haec nomina nuncupantur. Deus autem nomen est proprium mo: Secundum nomen tuum Deus, ita et laus tua in fines terrae . Ergo appellativa nomina Pater, et Filius, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
raripossumus : sed in¬
tueri minime uale¬
mus: Illius autemna¬
tiuitatis uimiam mi¬
rariposse: aliquatenus
uidere est
Quipatri filium minore
putat. patrispecialit̃
derogat : Cuius sapi¬
entia messe in equalẽ
fat&ur : quis enim ho¬
mo potens equanimi¬
terferr&. siquis ei di¬
cer&: magnus quidẽ
es . sed sapientia tua
te minor est :¬
dicit: ego & pater: unũ
sumus: Sed rursus
ait : pat̃ me maior
scriptumẽ : quia sub¬
ditus erat pasentibus
suis:
Iuidergo mirum si ex
humanitate suamino
rem sẽ patreasserit
incaelo. ex qua subieo¬
tus erat &iam pasen¬
tib: interra
Omne quod loquimur
transit : quod scribim:
perman& : Lingua
patris scribȩ calamus
dicitur : quia ab eo est
uerbum illius coa&er¬
num. acsine transitu
generatum:
Exutero ante luciferũ
uterũ hab& sicut nor
aut corpuseus esse
credendur est : sed ꝑ¬
uterum substantiam
nuit dr̃ dm̃. Lux
lucem equalem sibi :¬
Dm̃ dedõ. uerbum aput
facta sunt omnia.
Lumen de lumine: Co-¬

Expanded text:
rari possumus, sed inrari possumus, sed intueri minime valemus. Illius autem nativitatis vim jam mirari posse, aliquatenus videre est. Qui Patre Filium minorem putat, Patri specialiter derogat, cujus sapientiam esse ei inaequalem fatetur. Quis enim homo potens aequanimiter ferret, si quis ei diceret: Magnus quidem es, sed sapiete minor est? Idicit: Ego et Pater unum sumus . Et rursus ait: Pater major scriptum est, quia subditus erat parentibus suis . Quid ergo mirum si ex humanitarem se Patre asserit in coelo ex qua subjectus erat etiam parentibus in terra? Omne quod loquimur transit, quod scribimus permanet. Lingua Patris scribae calamus dicitur , quia ab eo est Verbum illius coaeternum ac sine transitu generatum. Ex utero ante luciferum uterum habeat sicut nos, aut corporeus esse credendus sit; sed uterum substantiam nuit: Deus Deum, lux lucem, aequalem sibi Deum de Deo, Verbum apud facta sunt omnia. Lumen de lumine, coa
Abbreviated transcription (Latin):
intellecta cons piciun¬
tur: sempiternaquo¬
q uirtus eius & diui¬
nitas:
Mentihumanar pec¬
catosuo exteriur
s parsae nec dum dr̃
qualis sit interius in¬
notescit: sed dum fac¬
turae suae decus fo¬
ras proponit: quasi
quibus dam nobis nuti¬
bus innuit : & quae in¬
tus sequamur ostendit :¬
leria in uisibilis
conditoris. quae mo¬
derat.e inquisita nos
engitultra uires pres¬
crutata prȩmit
De deo patre omp¬
potente :¬
iuinitatis in conpre¬
hensibilia sacrame¬
ta ab infirmitatis
nostrae cognitione
disiuncta sunt : eiuso
potentia cseaturae
transcendit naturã
Quiacelsi tudo diuinita¬
tis nec caepit esse
necde sinit : nec ꝑ ini¬
tium nascitur. nec
termino coangusta¬
tur :
Deus pat̃ omnipotens:
filium suum sine tem¬
pore genuit:. & quis:
dignie fariquaeat
illam ineffabilem nats¬
uitatem : quoda& erno
natus est coadernu
quo dexistens ante sae¬
cula genuit equalem
Quodgignenti natur
posterior non est :¬
uae uidelic& nos mi¬

Expanded text:
intellecta conspiciunintellecta conspiciuntur, sempiterna quoque virtus ejus, et divinitas . Menti humanae peccato suo exterius sparsae necdum Deus qualis sit interius innotescit. Sed dum facturae suae decus foris proponit, quasi quibusdam nobis nutibus innuit, et quae intus sequamur ostenditloria invisibilis conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata premitDe Deo Patre omnipotente. Divinitatis incomprehensibilia sacramenta ab infirmitatis nostrae cognitione disjuncta sunt, ejusque potentia creatura transcendit naturam, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit, nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. Deus Pater omnipotens Filium suum sine tempore genuit. Et quis digne fari queat illam ineffabilem nativitatem, quod de aeterno natus est coaeternus; quod existens ante saecula genuit aequalem; quod gignente natus posterior non est? Quae videlicet nos mi
Abbreviated transcription (Latin):
uomodo uidere possu¬
mus incircumscriptã
omnipotentiam. quã
equaquam conp̃hen¬
de se ualemus est
autem : quod deus ucar¬
is trahere ad sensum
spr̃ debeamus: nam
siquis intenebris clau¬
sis oculis iaceat atq
ante cum subitum lu¬
cesnae lumen erum¬
pat: clausi eius oculi
ipso aduentuluminis
feriuntur ut patescant :
Quurergo turbati sunt
siclausi nhiluiderunt:
nec tamen ꝑfectum
aliquid fuit : quodui¬
dese clausi potuerunt
lideitate in tueriali¬
quid conamur. eo ipso
quo fulgore admiratio¬
nis percutitur animus.
& quasiuid& quodui¬
dere non ual& uelut
in tenebris positus uim
omnipo¬
tens dr̃ a nob̵ lucem
suae uisionis abstulit :¬
& sese nr̃is oculir
quasi in te nebrarũ
latibulo abscondit
Ieum adliue uidese
non possumus. sediã
adeius iui sionemten¬
dimus: si eum in his
quae fecit miramus:
eius ergo uestigiacsea¬
turam dicimus: quia
ꝑ haec quae ab ipso sunt
sequendo imus adip¬
sum: unde paulus
ait: in uisibiliaeius
perea quae facta sunt :¬

Expanded text:
uomodo videre possumus incircumscriptam omnipotentiam, quam nequaquam comprehendere valemus? Est autem quod de usu carnis trahere ad sensum spiritus debeamus. Nam si quis in tenebris clausis oculis jaceat, atque ante eum subitum lucernae lumen erumpat, clausi ejus oculi ipso adventu luminis feriuntur, ut patescant. Cur ergo turbati sunt, si clausi nihil viderunt? nec tamen perfectum aliquid fuit quod videre clausi potuerunt; li Deitate intueri aliquid conamur, eo ipso quod fulgore admirationis percutitur animus, et quasi videt quod videri non valet, velut in tenebris positus vim omnipotens Deus a nobis lucem suae visionis abstulit, et sese nostris oculis quasi in tenebrarum latibulo abscondit. Deum adhuc videre non possumus; sed jam ad ejus visionem tendimus, si eum in his quae fecit miramur. Ejus ergo vestigia creaturam dicimus, quia per haec quae ab ipso sunt, sequendo imus ad ipsum. Unde Paulus ait: Invisibilia ejus per ea quae facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cumdicitur: Factus¬
q. ẽ sepente de caelo
sonus tamquã adueni¬
entis sp̃s uehementis:
Angustat omnis creatu¬
ra creatori ꝑ eundem
sp̃m quini hil inse uel
iux tase abut nisi semꝑ
eẽ hab&: & quidest
nob̵ semꝑ inp̃senti quae¬
rere. nisi adillud cu ni¬
luluenit. nihil p̃terit
gaudiũ afernitatis
Sp̃s scs. cumse notmae
humanae infirmitatis
insinuat. & sonita uehe¬
lenis exprimitur : quia
uide lic& ueniens &
ue hemens ẽ & lenis.
Lenir quia notitiam suã
quatinus cognosciut¬
cumq ualeat nr̃is sen¬
sib temperat : uelie¬
menrquia quantum li¬
b& hanc temper&
aduentutam̃ sua infir¬
mititis nr̃ae caecita¬
tem in luminando per
sed inopiam nr̃am im¬
manit̃ concutit:¬
Desp̃uscõ scriptumẽ:
sp̃s ei: ornauit caelos:
Ornamenta enim caelo¬
tiũ: quae uide licei
ornamenta : paulus
enumerat dicens :
alii datur ꝑ spm sermo

Expanded text:
cum dicitur: Factuepente de coelo sonus tanquam advenientis spiritus vehementis . Angusta est omnis creatura Creatori, per eumdem Spiritum qui nihil in se vel juxta se aliud nisi semper se habet. Et quid est nobis semper in praesenti quaerere, nisi ad illud cui nihil venit, nihil praeterit, gaudium aeternitatis Spiritus cum se notitiae humanae infirmitatis insinuat, et sonitu vehelenis exprimitur; quia videlicet veniens, vehemens est et lenis. Lenis quia notitiam suam quatenus cognosci utcumque valeat, nostris sensibus temperat: vehemens, quia quantumlibet hanc temperat, adventu tamen suo infirmitatis nostrae caecitatem illuminando pertsed inopiam nostram inaniter concutitsancto scriptum est: Spiritus ejus ornavit coelos . Ornamenta enim coelotium: quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per
Abbreviated transcription (Latin):
adfidei cognitionẽ uocati.
sc̃is p̃dicatoribus in huius
uitae itinere spiritalit̃
sibi seruientiũ transito¬
ria alimenta largiuntus :¬
lerumq & enimp̃dica¬
Itio ad auresuenit: sed ces¬
sante internagratia ad
corda audientiũ non per¬
transit : Decuius p̃dica¬
tione uerbi : propter elec¬
tos dicitur & enimsagit¬
:tae tuae : per transierunt:
Sagit tȩ quippedĩ ꝑtran¬
seunt : quando uerba
prae dicationis eius ab
auribus ad cordades¬
cendunt :¬

Expanded text:
ad fidei cognitionem vocati, ad fidei cognitionem vocati, sanctis praedicatoribus in hujus vitae itinere spiritualiter sibi servientibus transitoria alimenta largiuntur. Plerumque etenim praedicatio ad aures venit, sed cessante interna gratia ad corde audientium non pertransit. De cujus praedicationis verbis propter electos dicitur: Etenim sagittae tuae pertransierunt . Sagittae quippe Dei pertranseunt, quando verba praedicationis ejus ab auribus ad corda descendunt
Abbreviated transcription (Latin):
Quod liquide agnoscimus:
si duorũ proph& antium
facta pensamus : quorum
unus ut ad p̃dicandũ mit ti
debuiss& sponte sep̃buit.
quod tam̃ alter pergere
cũ pauore secus auit:
rentiquemmit ter& : ul¬
trose obtulit dicens:: Et ce
ego mit teme: heremias
autẽ mittitur. & tam̃ ne
mit ti debeat. humilit̃ reluc¬
tatur dicens: a a. adnẽ dr̃:
eccenescio loqui qui apuer
egosum :en ab utrisq exte¬
rius diuer sauox produt :
sed ñ adiuerso fonte dilec¬
tionis emanauit:
nutrisq: proph&is subtili¬
ter intuendumẽ: quia &
his quirecus auit plene non
resistit . & his quimit tiuo¬
luit. ante seper altaris cal¬
culũ purgatum uidit: neaut
ñ purgatus ad irequisq
sacra ministeria audeat.
aut quein supernagratia
elegit sub humilitatis spe¬
cie superbae contradĩcat:
Quid perherbam nisi sus¬
tentatio p̃dicantiũ demons¬
tratur : In montibus quip¬
pefenũ & seruituti homi¬
num herba producitur:
cum sublimer huius seculi

Expanded text:
Quod liquide agnoscimus, Quod liquide agnoscimus, si duorum prophetantium facta pensamus, quorum unus ut ad praedicandum mitti debuisset sponte se praebuit, quo tamen alter pergere cum pavore recusavit. renti quem mitteret ultro se obtulit, dicens: Ecce ego, mitte me . Jeremias autem mittitur, et tamen ne mitti debeat, humiliter reluctatur, dicens: A, a, a, Domine Deus, ecce nescio loqui, quia puer ego sum . En ab utrisque exterius diversa vox prodiit, sed non a diverso fonte dilectionis emanavit. In utrisque prophetis subtiliter intuendum est quia et is qui recusavit plene non restitit, et is qui mitti voluit ante se per altaris calculum purgatum vidit; ne aut non purgatus adire quisque sacra mysteria audeat, aut quem superna gratia elegit, sub humilitatis specie superbe contradicat. SQuid per herbam nisi sustentatio praedicantium demonstratur? In montibus quippe fenum, et servituti hominum herba producitur, cum sublimes hujus saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
ne mea ex ardescit ignis:
Intuss concaluit : quiã dilec¬
tionis ardor ꝑammoni¬
tionẽ locutionis exterius
emanare recus auit: Ignis
inmeditatione cordisex¬
arsit: quia increpatio de¬
linquentiũ acor reptione
orisi frixit:
Sc̃i predi catores uerbis su¬
is quasi quibusdam iaculis
aduersarios feriunt :
armis uero idest miracu¬
lis sem& ipsos tuentur :
ut & quantum sint audien¬
disonent ꝑ imp&um ia¬
culorum & quantum
sint reueren di clarescant
ꝑ armamiraculorum:
lle in sc̃a ecclesia doctus
p̃dicator est: qui& noua
scit proferre de suauita¬
te regni &u&ustadicere
duerrose supplicii: ut
uel penae terreant quos
p̃mia ñ inuitant: Audiat
de regnoquod am&: au¬
diat de supplicio unus quis¬
q quod timeat. ut torpen¬
tem animam. & terrae
uehe menter inherentẽ
si amor ad regnũ ñ trahit
timor min& a&erni sup¬
plicii:
Iredicationis officiũ non¬
nulli laudabilit̃ app&unt:
& adhac non nullilaudabi¬
lit̃ co actipertrahuntur.

Expanded text:
ne mea exardescet ignis . ne mea exardescet ignis . Intus cor caluit, quia dilectionis ardor per admonitionem locutionis exterius emanare recusavit. . Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increpatio delinquentium a correptione oris frixit. Sancti praedicatores verbis suis quasi quibusdam jaculis adversarios feriunt, armis vero, id est miraculis, semetipsos tuentur; ut et quantum sint audiendi sonent per impetum jaculorum, et quantum sint reverendi clarescant per arma miraculorum. Ille in sancta Ecclesia doctus praedicator est qui et nova scit proferre de suavitate regni, et vetusta dicere de terrore supplicii, ut vel poenae terreant quos praemia non invitant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat: ut torpentem animum et terrae vehementer inhaerentem si amor ad regnum non trahit, timor minet aeterni supplicii. Praedicationis officium nonnulli laudabiliter appetunt, et ad hoc nonnulli laudabiliter coacti pertrahuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
q dum conspiciunt quod
iniquorũ facinora ipsis
tacentib & non corripien¬
tib crescunt : uimquadã
sp̃s sui sustineant ut in lo¬
cutione aꝑte correptionis
erumpant :
I opha hieremiarcũ
sibi prȩdicationissi lenti¬
um indixississ& dicens
Non recor dabor eius. neq¬
loquar ultra in nomine
factus est incorde meo
quasi ignis exestuans.
claususq in ossibus meis
& defeciferre ñ sustinens
Audiuienimi contu¬
melias multorum : In fla¬
mantur quippe corda
iustorũ cum noncorrep¬
tacrescere conspiciunt
astamalorum : eorumq
culpȩ sẽ participes cre¬
dunt quos in iniquitate
crescere silendo ꝑmittunt:
Iauid proph& apostquã
sibi silentiũ indixerat di
cens. posuiorimeo custo¬
diã dum consistit pecca¬
tor aduersũme : obmu¬
tui & humiliatus sum &
silui abonis: In ipsosuosi¬
lentio isto zelo caritatis
ex arsit : qui ilico subdi¬
dit : & dolor m̃r renoua¬
tus ẽ : Concaluit cor meã
intrame : & in meditatio¬

Expanded text:
que dum conspiciunt quod que dum conspiciunt quod iniquorum facinora, ipsis tacentibus et non corripientibus, crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis erumpant. Propheta Jeremias, cum sibi praedicationis silentium indixisset, dicens: Non recorloquar in nomine factus est in corde meo quasi ignis exestuans ans in ossibus meis, & defeci serre non sustinens. Audiui enim contumelias multorum. Sic mantur quippe corda justorum, cum non correpta crescere conspiciunt acta malorum, eorumque culpae se participes credunt quos in iniquitate crescere silendo permittunt. David propheta postquam sibi silentium indixerat, dicens: Posui ori meo custodiam, dum consisteret peccator adversum me, obmutui et humiliatus sum, et silui a bonis ; in ipso suo silentio isto zelo charitatis exarsit, qui illico subdidit: Et dolor meus renovatus est: concaluit cor meum intra me, et in meditatio
Abbreviated transcription (Latin):
sitate quidem officiũ locu¬
tionis suscipit: sed ex mag¬
nodesiderio otiũ taciturni¬
tatis quaerit: hoc seruat
uoto : illut exerc& minis¬
terio: Hanc aum̃ dicendi for¬
mulam arrogantes igno¬
rant: Neq enim locuntur
quia cause eueniunt : sed cau¬
sas euenire app&untut lo¬
quantur:ico
redicatorer scĩ hanc par¬
tẽ suam reputant. sintus
quidẽ ipsi de sapientia
gaudeant : foris autem
alios aberrore conpes¬
cant: Neq a se ita loquen¬
doexeunt ut gaudiũ men¬
tis. in ostensione ponant
dissertȩ locutionis : Sed
bonũ scientiae incordis
secr&o meditantur : &ibi
gaudent ubi hoc ꝑcipiunt.
ñ ubi int̃ tot temptatio¬
nũ laqueos in notescere
conpelluntur .:
uIMp̃dicatores bonum
quod accipiunt in notes¬
cunt: media int̃ueniente
caritate ex profectuau¬
dientiũ & ñ ex propria
ostensione gratulantur :¬
Cere contingit ut sapien¬
Dtes uiri cum se ñ audi ri
considerant : orisuo silen¬
tiũ indicant: Sed plerũ¬

Expanded text:
sitate quidem officium locusitate quidem officium locutionis suscipit; sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit. Hoc servat voto, illud exercet ministerio. Hanc autem dicendi formulam arrogantes ignorant; neque enim loquuntur quia causae eveniunt, sed causas evenire appetunt ut loquantur. aedicatores sancti hanc partem suam reputant, si intus quidem ipsi de sapientia gaudeant, foris autem alios ab errore compescant. Neque a se ita loquendo exeunt, ut gaudium mentis in ostensione ponant disertae locutionis; sed bonum scientiae in cordis secreto meditantur, et ibi gaudent ubi hoc percipiunt, non ubi inter tot tentationum laqueos innotescere compelluntur. Cum praedicatores bonum quod accipiunt innotescunt, media interveniente charitate, ex profectu audientium et non ex propria ostensione gratulantur. Saepe contingit ut sapientes viri, cum se non audiri considerant, ori suo silentium indicant. Sed plerum
Abbreviated transcription (Latin):
& defendere loquendo quos
uiuit : & ornare uiuendo
quod dicit. Nec in his om¬
nib: suam sed auctoris glo¬
riam quaerit : atq omnẽ
sapientiae gratiam quã
ut loquer&ur accepit.
ñ suisse estimat meritis:
sedeorũ intercessionib
proquib: loquitur acce¬
pisse :¬
lectusquisq: p̃dicator dũ
se in fraꝑ humilitatẽ deicit
supest : Quia suae nimirũ
magis mercedi proficit. quod
bona quae exercere p̃ual& :
alienis meritis reddit:
indignũ se omnib iudicat :¬
&iam cũ dignius cunctis uiuat
ibonaquae innotescunt
hominibus sine periculo
esse uix possunt : & quam¬
uis sapientẽ esse sesentiat.
uell& tam̃ eẽ sapiens nec
uideri : atq: hoc sibi omnimo¬
do quod loquendo proditur
ꝑtimescit. & siliceat tacere
appecit dũ esse multis tutu
silentiũ cernit: cosq: sẽ fe¬
liciores putat. quos intra
sansta mecclesiam locus in¬
ferior ꝑsilentiũ occultat :
uin adloquendũ p̃dicator
ui caritatis inpellitur. ex neces¬

Expanded text:
et defendere loquendo quod et defendere loquendo quod vivit, et ornare vivendo quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed Auctoris gloriam quaerit, atque omnem sapientiae gratiam, quam, ut loqueretur, accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur, accepisse. Electus quisque praedicator dum se infra per humilitatem dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi probona quae exercere praevalet, alienis meritis reddit, indignum se omnibus judicat, etiam dum dignius cunctis vivit. bona quae innotescunt homiesse vix possunt. Et quamvis sapientem esse se sentiat, vellet tamen esse sapiens, nec videri, atque hoc sibi omnimodo, quod loquendo proditur, pertimescit. Et si liceat, tacere appetit, dum esse multis tutius silentium cernit, eosque esse feliciores putat quos intra sanctam Ecclesiam locus inferior per silentium occultat. Dum ad loquendum praedicator vi charitatis impellitur, ex neces
Abbreviated transcription (Latin):
illa suꝑni fontis fluenta
quis capera&
nic in p̃dicatione sua scĩ
doctores ad trahunt : diumi¬
tatis notitiam nr̃is cordib
infundunt: nequaquam
quippe adnos dr̃ descende¬
r& sip̃dicatores eius. in con¬
templationis rigore infle¬
xibiles ꝑmanerent :¬
dinantur caeli ut descen¬
dat dñs: quia incuruantur
p̃dicatores sc̃tut nos in no¬
ua fidei luce nascamur:
Qm̃ sinr̃ãe infirmitati non
condescenderent: nos ad
suam celsitudinẽ numquã
leuarent:
Lex ẽ p̃dicatoribus posita
ut uiuendo impleant quod
loquendo suadere festinan
Namloquendi austoritas ꝑ¬
ditur : quando uox operi
uniuersalis ecclesiae
sp̃alis quisq p̃dicitor in cun¬
tis quae dicit sollerticura
se inspicit : ne in eo quod
recta p̃dicat. uitiose elatio¬
nis extollat: Neuita a lingua
discord& ne pacem quam
inecclesia annuntiat: in se¬
ipso dũ bene dicit & male
uiuit amittat :¬
tud& sum mopere sc̃s p̃di¬
cator contramaledicos
rumores aduersantium

Expanded text:
illa superni fontis fluenta illa superni fontis fluenta quis caperet? Cum se in praedicatione sua sancti doctores attrabunt, divinitatis notitiam nostris cordibus infundunt. Nequaquam quippe ad nos Deus descenderet, si praedicatores ejus in contemplationis rigore inflexibiles permanerent. Inclinantur coeli, ut descendat Dominus, quia incurvantur praedicatores sancti ut nos in nova fidei luce nascamur. Quoniam si nostrae infirmitati non condescenderent, nos ad suam celsitudinem nunquam levarent. Lex est praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant; nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere universalis Ecclesiae spiritualis quisque praedicator in cunctis quae dicit solerti cura se inspicit, ne in eo quod recta praedicat vitio se elationis extollat, ne vita a lingua discordet, ne pacem quam in Ecclesia annuntiat, in seipso, dum bene docet et male vivit, amittat. Studet summopere sanctus praedicator contra maledicos rumores adversantium
Abbreviated transcription (Latin):
muntur quia meo quodui¬
tiaferiunt male uiuentiũ
cordatrans figunt : De
his sagittis. uenienti redemp¬
toridicitur: Sagit taetuar
acutae potentissimȩ po¬
puli subte cadent in corde :
Nequo esaias dicit Mittã
exeis quis aluati fuerint
adgentes in marr ina fri¬
ca in lidia tenentes sagit¬
tam : in italiã & greciam
Scriptumẽ : dñe inclina
cȩlos tuor & descende:¬
Quiergo caelorum nomine
nisi predicatorumordo
signatur : Nisiergo p̃di¬
catores sc̃t ab illa inmensi¬
tate contem plationis in¬
ternae quam capiunti ad
infirmitatẽ nr̃am humil¬
lima p̃dicatione quasi qua¬
dam inclinatione descen¬
derent: num quamutiq in
fide filios gignerent nob̵
quippe prodesse ñ possent :
si insuae altitudinis ereo¬
tione ꝑsisterent :¬
iscĩ uiricuncta p̃dicare
uellent quaecapiunt cum
in superna contemplatio¬
ne debriantur. & ñ magis
scientiam suam quod ã mo¬
deramine & sobri&ate
temperarent. adhuc an¬
gusto intellegentiae sinu

Expanded text:
muntur, quia in eo quod vimuntur, quia in eo quod vitia feriunt male viventium corda transfigunt. De his sagittis venienti Redemptori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime, populi sub te cadent in corde . De quo Isaias dicit: Mittam ex eis, qui salvati fuerint, ad gentes in mare, in Africam, in Lydiam, tenentes sagittam, in Italiam, et in Graeciam . Scriptum est: Domine, inclina caelos tuos, et descendeQui ergo coelorum nomine nisi praedicatorum ordo signatur? Nisi ergo praedicatores sancti ab illa summitate contemplationis internae quam capiunt, ad infirmitatem nostram humillima praedicatione, quasi quadam inclinatione, descenderent, nunquam utique in fide filios gignerent. Nobis quippe prodesse non possent, si in suae altitudinis erectione persisterent. Sancti viri, si cuncta praedicare vellent quae capiunt, cum in superna contemplatione debriantur, et non magis scientiam suam quodam moderamine et sobrietate temperarent, adhuc angusto intelligentiae sinu
Abbreviated transcription (Latin):
iamad superiora intelle¬
genda atq: proferenda &
intellectu & uitaemicent :
adhuctamen insem& ipsis
contradictionẽ carnissen¬
tiunt : Namuident aliamss
legem in membris surre¬
pugnantem legimentis
suae : & captiuos seducen¬
tẽ in legepeccati. qui anc
magnitudo reuelationum
ex tollat eos datur eis stimu¬
lus carnissuae:
Habent p̃dicato res scĩdie¬
saurũ inuasis fistilibus ut
sublimitas sit uir tutis dĩ :¬
& non ex se ipsis: Suienim
ꝑ carnem caelestia locun¬
tur: & tam̃ adhuc in carne
contradictionẽ deuitiosen¬
tiunt. quid aliud quamqua
sisuꝑtor tuos acamelorũ
dorsa diuitias ferunt:
Pradicatores sc̃iplus uolunt
dm̃ diligĩ quamtimeri sed
sitimorẽ ñ in sinuant: ad
amorẽ dilectionis intime
ñ perducunt: unde prius
terribilia & post modũ
dulcia loqui solent : Sicut
ꝑpsalmistam dicitur : uir¬
tutẽ terribiliorũ tuorũ
dicent: & magnitudinẽ
tuam narrabunt.
Sc̃e p̃dicationir eloquia
aliquando sagit tis expri¬

Expanded text:
jam ad superiora intellijam ad superiora intelligenda atque proferenda, et intellectu, et vita emicent, adhuc tamen in semetipsis contradictionem carnis sentiunt. Nam vident aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae, et captivos reducentem in lege peccati . Quia ne magnitudo revelationum extollat eos, datus est eis stimulus carnis suae . Habent praedicatores sancti thesaurum in vasis fictilibus, ut sublimitas sit virtutis Dei, et non ex ipsiselestia loquuntur, et tamen adhuc in carne contradictionem de vitio sentiunt, quid aliud quam super tortuosa camelorum dorsa divitias ferunt? Praedicatores sancti plus volunt Deum diligi, quam timeri; sed si timorem non insinuant, ad amorem dilectionis intimae non perducunt. Unde prius terribilia, et postmodum dulcia loqui solent. Sicut per Psalmistam dicitur: Virtutem terribilium tuorum dicent: et magnitudinem tuam narrabunt . Sanctae praedicationis eloquia aliquando sagittis expri
Abbreviated transcription (Latin):
& manus perbonae ope¬
rationis meritũ exornat:
inicuiq: p̃dicatori quasi ad
manendũ locus spatiosusẽ
in auditoriscorde latitudo
bonitatis : Vnde & quibus¬
dã dicitur: capite nos nemi¬
nẽ lesimus : neminẽ corrũ¬
pimus: non angustiamini
in nobis: angustiaminiaũ
inuis ceribus uestris
acsieis aperte dicer&ur:
ad suscipiendam do etrinã
spatiosum locũ mentis fa¬
cite : sed ad cogitandum car¬
nalia angustire man&e:
Sunt pleriq: quidoctores
suos extemporalibus stipen¬
dus continere parati sunt:
sed p̃dicatores sc̃ĩ ꝑcipere
nolunt temporali anis i pri¬
us obtineant a &erna:
Sienim in animabus fructũ
ñ inueniunt : sumere stipen¬
diacorporalia contemp¬
nunt:
Hrȩ dicatores scĩ cũ p̃di¬
candouitam audientium
obtinent. illimox gratias
reddunt. decuius hoc mu¬
nere perceperunt : ut sibi
in ea operatione niltribu¬
ant sed auctoriominium
cum lucris animarũ gra¬
tiarũ actiones reportent:
Diȩ dicatores sc̃i quamuis

Expanded text:
 manus per bonae ope manus per bonae operationis meritum exornat. Unicuique praedicatori, quasi ad manendum locus spatiosus est in auditoris corde, latitudo bonitatis. Unde et quibusdam dicitur: Capite nos, neminem laesimus, neminem corrupimus. Non angustiamini in nobis, angustiamini autem in visceribus vestris . Ac si eis aperte diceretur: Ad suscipiendam doctrinam spatiosum locum mentis facite; sed ad cogitanda carnalia angusti remanete. Sunt plerique qui doctores suos ex temporalibus stipendiis continere parati sunt, sed praedicatores sancti percipere nolunt temporalia, nisi prius obtineant aeterna. Si enim in animabus fructum non inveniunt, sumere stipendia corporalia contemnunt. Praedicatores sancti, cum praedicando vitam audientium obtinent, illi mox gratias reddunt de cujus hoc munere perceperunt, ut sibi in ea operatione nil tribuant, sed Auctori omnium cum lucris animarum gratiarum actiones reportent. Praedicatores sancti, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
corda credentium scãm
eclesiã t&endit. cuiper
proph&am dicitur :
dilatalo cum tentoriitui:
& pelles tabernaculorũ
tuorũ extende ne parcas:
Longos fac funiculos tuos.
& clauos tuos consolida:
Addexterã enim & ad leuã
pene trabis & sementuũ
gentes hereditabit : Quae
latitudoterre profecto
ñfier& nisiipre prius & ui¬
tam quam nouimus mori¬
endo despicer&: & uitam
quam ñ nouimus resurgen¬
domonstrar&:¬
XUII. DESCIS PRFDICAIORIBLIS:
Ccĩ uiri dũ uerbũ prȩdicati¬
onis bonis mentibur faci¬
unt. adunamquemq ani¬
mam unigenito filio con¬
iungendam quasi prouiso¬
res fiunt : & in his quae de
dño locuntur insem & ip¬
sis uir tututũ diuitias os¬
tendunt. ut tantocitius
ad sequendũ dm̃pertra¬
hant : quanto auditoribus
suis insem &ipsis mons¬
trant quae narrant:
Vnus quisq: scãe fidei prȩ¬
dicator insem& ipsoger¬
tans ornamentauir tutũ.
& auditũ scãe ecclesiae
scilic& per discr&ionis
oboedientiam conponit:¬

Expanded text:
corda credentium sanctam corda credentium sanctam Ecclesiam extendit. Cui per prophetam dicitur: Dilata locum tentorii tui, et pelles tabernaculorum tuorum extende, ne parcas, longos fac funiculos tuos, et clavos tuos consolida; ad dexteram enim et ad laevam penetrabis, et semen tuum gentes haereditabit . Quae latitudo terrae profecto non fieret, nisi ipse prius et vitam quam novimus moriendo despiceret, et vitam quam non novimus resurgendo monstrarXVII. De sanctis praedicatoribus. Sancti viri, dum verbum praedicationis bonis mentibus faciunt, ad unamquamque animam unigenito Filio conjungendam quasi provisores fiunt. Et in his quae de Domino loquuntur in semetipsis virtutum divitias ostendunt, ut tanto citius ad sequendum Deum pertrahant, quanto auditoribus suis in semetipsis monstrant quae narrant. Unusquisque sanctae fidei praedicator in semetipso gestans ornamenta virtutum, et auditum Sanctae Ecclesiae scilicet per discretionis obedientiam componit, et
Abbreviated transcription (Latin):
apłs profecto ñ dicer& ut
exiber& sibigloriosameccle¬
siam ñ habentẽ maculam
aut rugam. id est nec ꝑ pec¬
nec ꝑ duplicitatẽ rugam :
Quia &per iustitiam munda
est: & ꝑsimplicẽ intentionẽ
tensa: Qquae ergo ablutaẽ.
neͥmaculam tensaẽ ne ha¬
beat rugã : utiq uestir est:
Sca ecclesia in tanta multiꝰ¬
tudine gentuũ addex te¬
ram extenditur : dumquos¬
dam iustificandos suscipit:
ad leuam quoq: dilatatur
dum adsequos dam&iam
in iniquitate permansuros
amittit Propt̃ hanc mul¬
titudinẽ. quae extraelec¬
torũ numerũ iac&: In euan¬
geliũ dñrdicit: multiuo¬
catip auci aũmelecti:
Cum iudei a fide caderent :
ad cognitionẽ fidei corda
gentiliũ cucurrerunt:
quaeui delic& genter in sa¬
crelectionis pabulo oscor¬
dis a periunt: & in occul¬
to sicut pauper comedunt.
quia cum festinatione
& silentio uerba uitice
legentessumunt :
redemptor noster
angustiasmortis p&it.
fidem suã ingentibus dila¬
tauit: atq ininnumera

Expanded text:
apostolus profecto non diceret: Ut exhiberet sibi gloriosam Ecclesiam non habentem maculam, aut rugam , id est, nec per pecnec per duplicitatem rugam; quia et per justitiam munda est, et per simplicem intentionem tensa; quae ergo abluta est ne habeat maculam, tensa est ne habeat rugam, utique vestis est. Sancta Ecclesia in tanta multitudino gentium ad dexteram extenditur, dum quosdam justificandos suscipit. Ad laevam quoque dilatatur, dum ad se quosdam etiam in iniquitate permansuros admittit. Propter hanc multitudinem, quae extra electorum numerum jacet, in Evangelio Dominus dicit: Multi vocati, pauci autem electi . Cum Judaei a fide caderent, ad cognitionem fidei corda gentilium cucurrerunt: quae videlicet gentes in sacrae lectionis pabulo os cordis aperiunt, et in occulto sicut pauper comedunt, quia cum festinatione et silentio verba vitae legentes sumunt. Dum Redemptor noster angustfidem suam in gentibus dilatavit, atque ad innumera
Abbreviated transcription (Latin):
Quiscelerate uiuunt in eccle¬
sia & comiunicare ñ de¬
sinunt. putantes se talicom¬
munione mundari : discant
nihil ademundationẽ pro¬
ficere sibi dicente prophe¬
ta: quid est quod dilestur
m̃s indomomea fecit scede¬
÷ ramulta : num quid carnes
scãe auferent ate malitias
se homo & sic de pane illo
edat: & decalicebibat:: qu
enim indigne hoc accipit :

Expanded text:
Qui scelerate vivunt in EccleQui scelerate vivunt in Ecclesia, et communicare non desinunt, putantes se tali communione mundari, discant nihil de mundatione proficere, sibi dicente Propheta: Quid est, quod dilectus meus in domo mea fecit scelera multa? Nunquid carnes sanctae auferent a te malitias se homo, et sic de pane illo edat, et de calice bibat: qui enim