comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mittas sp̃m filii tui. clamantẽ in cordib
filioꝵ adoptioĩs abba pat̾: hoc oppe sp̃uꝗ
agunt᷑. hi filii st̃: nec pat̾no ꝓrsus arcendi
ꝯsilio: Habent nẽpe in se manentẽ sp̃m:
ꝗ scrutat᷑ etiã ꝓfunda dĩ: Deniq ꝗd igno¬
renr: qͦs uncto docet de om̃ib: Ue uob̾
ignorantes sp̃m salutarẽ. nec participa¬
tes ꝯsiliũ dĩ ꝙ solus soli pat̾ eructuat filio:
excepto cui filiꝰ uoluerit reuelare: Qͥs cog
sensũ dñri aut ꝗs ꝯsiliariꝰ eiꝰ fuit: Non eq¬
dẽ nullus. s rarus. Soli sane ꝗ ueracit᷑
dicere possunt: Unigenitꝰ ꝗ ẽ in sinu pa
pitu Clamat in ppłis isdẽ unigenitꝰ. tãꝗͣ
magni ꝯsilii angłs. Qͥ ht̃ aures audien¬
di:audiat: Et q̃m dignos ñ inuenit se¬
sus ꝗb patͥs cõmitat archanũ: tex it pa¬
rabolas turbis. ut uidentes ñ uideant:
⁊ audientes ñ intelligant: Cererũ amici
seorsũ audiunt: Uob̾ datũ ẽ nosse mi¬
steriũ regni dr̃:. Qͥb ⁊ loꝗt᷑. Nolite time¬

Expanded text:
clamantem in cordibus filiorum adoptionis, Abba, Pater. Hoc quippe spiritu qui aguntur, hi filii sunt, nec paterno prorsus arcendi consilio. Habent nempe in se manentem spiritum, qui scrutatur etiam profunda Dei. Denique quid ignorent, quos unctio docet de omnibus? 4. Vae ignorantes spiritum salutarem nec participantes consilio, quod solus soli Pater aructat Filio, excepto cui voluerit Filius revelare! Quis cogsensum Domini? aut quia consiliarius ejus fuit? Non equidem nullus, sed rarus: soli sane qui veraciter dicere possunt, Unigenitus qui est in sinupitu! Clamat in populis idem Unigenitus, tanquam magni consilii angelus: Qui habet aures audiendi, audiat. Et quoniam dignos non invenit sensus, quibus Patris committat arcanum, texit parabolas turbis, ut audientes non audiant et videntes non intelligant. Caeterum amici seorsum andiunt: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei ; quibus et loquitur: Nolite time
Abbreviated transcription (Latin):
pit in sui iustificatioẽ. ut incipiat ⁊ ip̃e
cognoscere sic̃ ⁊ cognitꝰ ẽ: cũ uidelicet dat᷑
p̃destinante: pleniꝰ appariturũ in beatifi¬
cante: de qua tñ ĩã ꝑcepta sumet ex par¬
te notitia. int̾im ꝗdẽ gloriet᷑ in spe. ñcũi
t̃ inseturitate: Quã miserandi qͥ ad
tam iocundũ iustoꝵ ꝯsiliũ: nullum

Expanded text:
pit in sui justificatione, ut incipiat et ipse cognoscere, sicut et cognitus est; cum videlicet datur n praedestinante, plenius appariturum in beatificante. De qua tamen jam percepta suimet ex parte notitia, interim quidem glorietur in spe, nondum tamen in securitate. Quam miserandi, qui ad tam jucundum justo
Abbreviated transcription (Latin):
mit. ñ rã ad ꝯceptionẽ qͣm ad clutatione
res tri potest satis euident̃ ostindit: ꝙ l
Io uideliet uł ex egipto reportatꝰ fu̾it. il¬
licq nutritꝰ. Deniq iudei ad nuhedemũ
bant᷑ ⁊ ꝗ magist erat inifrł: nich̾q facile
ignoraret ex om̃ib: ⁊ tñ tota fidutia instabãt.
sane ad manũ fuit eis restioniũ de ꝓpha. ex
qͦregi locũ sciscitanti natiuitatis: incunctant᷑
hethleem responderunt: Itaq natꝰ in betbleẽ¬

Expanded text:
am ad conceptionem, quam ad educationem referri satis evidenter ostendit, quod illo videlicet ex Aegypto reportatus fuerit, illicque nutritus. Denique Judaei ad Nicodemum, bantur, et qui magister erat in Israel, nihilque facile ignoraret ex omnibus: et tamen tota fiducia instabant, sane ad manum fuit eis testimonium de propheta, ex quo Regi locum sciscitanti nativitatis, incunctanter Bethlehem responderunt. Itaque natus in Bethle
Abbreviated transcription (Latin):
Nt᷑. ⁊ meret᷑ amari Sp̃c afficit: ⁊ facit
aNAI. Ille facit cur amet᷑: iste ut ametur.
iste ⁊ dat: In illo cernimꝰ ꝙ. ar.e. nͦ: ab isto
sumimꝰ unde amemꝰ. Caritaus gͥ ab illo u¬
asio. ex isto affectio: Quanta ꝯfusio dĩ filiũ
ingratis ocłis cernere moriente: Qd̃ ꝗdẽ faci¬
le ꝯtingit: si desit spx̃: Nunc aũt qr carii

Expanded text:
t meretur amari. Spiritus afficit, et facit amari. Ille facit cur ametur; iste, ut ametur. iste et dat. In illo cernimus quod amemus; ab isto sumimus unde amemus. Charitatis igitur ab illo occasio, ex isto affectio. Quanta confusio, Dei Filium ingratis oculis cernere morientem! quod quidem facile contingit, si desit Spiritus. Nunc autem quia charitas
Abbreviated transcription (Latin):
mens desideriũ. aꝑiri sola lingua ñ sufficit:
abinuicẽ tenem̃ alterutrũ debitores: ego fideł
cure: tu humilis obelientie: ꝓbet utrũq si
placet: opus ñ calamꝰ: Uolo re ⁊ tͥ usurpare:
⁊ mine ꝓbare illã unigenm uocẽ: Oꝑa q̃ de¬
dit mͥ pat̃ ut fatiã: ip̃a testimonii ꝑhibẽt
de me: Sic re uera sic unici filii sp̃c. testimno
Non ex folus. ñ ex florib. s ex fructu. arbor bo¬
na malaue dinoscit᷑: Deniq afructib ait
int̃ filios dĩ ⁊ filios diffidentie: Oꝑib ꝓi¬

Expanded text:
mens desiderium aperiri sola lingua non sufficit.ab invicem tenemur alterutrum debitores, ego fidelis curae, tu humilis obedientiae. Probet utrumque, si placet, opus, non calamus. Volo te et tibi usurpare, et in me probare illam Unigeniti vocem: Opera quae dedit mihi Pater ut faciam, ipsa testimonium perhibent de me . Sic revera, sic unici Filii spiritus testimNon ex foliis, non ex floribus, sed ex fructu arbor bona malave dignoscitur. Denique a fructibus, ait, inter filios Dei et filios diffidentiae. Operibus proi
Abbreviated transcription (Latin):
poris it̃ nec huĩ tp̃ris cannũ: idecq nec
cũ corpe defitiunt nec cũ ip̃re p̃tere. at:
Qͥn ĩmo posito corꝑe plus delectant. ost
tp̃ra durant: Nil simile habent cũ supͣ
optima pars ẽ: q̃ ñ auteret᷑ in eternũ:
Qͥd istud: Nec ocls uidit: nec auris audi¬
uit nec in cor hoĩs ascendit: Qͥ hõ ẽ :¬
lid homine ãbuiat ÷ ꝗ uidelicet ut
manifestiꝰ dicã carni ad huc acꝗescit
⁊ sanguini. ꝗ illud sit penitꝰ nescit:
or caro : sanguis ñ reuelabunt. q̃ solus

Expanded text:
poris sunt, nec hujus temporis tantum: ideoque nec cum corpore deficiunt, nec cum tempore praetereunt; quinimo posito corpore plus delectant, post tempora durant. Nil simile habent cum supraoptima pars est, quae non auferetur in aeternum. Quid istud? Nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Qui homo  hominem ambulat, qui videlicet, ut manifestius dicam, carni adhuc acquiescit et sanguini, quid illud sit, penitus nescit; quia caro et sanguis non revelabunt quae solus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfiten debeat fidẽ quã eo tp̃re pauci almo¬
dũ: ꝑfectiores qͥq nouerunt. qͣmuis om̃is
rimoniis tipice portaret: Oulta st̃ q̃ ad ͥc
ofirmanda ꝯcurrunt: s modus epłaris.
cuncta ñ patit᷑. nec opꝰ ẽ Arbitior enĩ ut ĩa
an dix̾am me qͦ ũ respondentes ea potuisse
sufficere q̃ tua suꝑ hoc epła ꝯtrnet: Si adeli

Expanded text:
quam eo tempore pauci admodum, et perfectiores quique noverunt; quamvis omnis remoniis typice portaret. » Multa sunt quae ad haec confirmanda concurrunt: sed modus epistolaris cuncta non patitur, nec opus est. Arbitror enim, ut ante jam dixeram, me quoque non respondente, ea potuisse sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
ponerati estis.⁊ ego uos refitiã: Tu gͦ times
deficere ⁊ uͥ se u̾itas reficere te ꝓmittit: Certe
sitantũ re delectat aqua tenebrosa de nubib
aeris. qͣnto iocundius hauries de serenissimi
fontib saluatoris: Osi semel paululũ ꝗd de
adipe frum̃ti unde satiat᷑ ierłm degustares:
qͣm libent̃ suas crustas rodendas litreratorib
udeis relinq̃res. Osi te umqͣm in scola pietatiᷤᷤ
sub magistro iħu merear habere sodalẽ: Omͥ
liceat purificatũ pͥus tui pectoris uasculum
supponere uncriõi. q̃ docet de om̃ib. O qͣm
fumigantes.⁊ qͣsi mͦ de furno ut auint re¬
cent̃ tractos de celesti largitate crebro xp̃s
sua pauꝑi ũ. mox eã possem refundere tͥ:
⁊rursus a te uicissim retiꝑe ꝙ senseris. Ex
in libris. Ligna ⁊ lapides docebunt te.q. a
magistris audire ñ possis. Anñ putas posse
te suggere mel de petra⁊ oleũq de saxo du¬
rissimo: An ñ montes stillant dulcedi¬
nẽ: ⁊ colles fiuunt lac ⁊ mel. ⁊ ualles ha¬

Expanded text:
onerati estis, et ego reficiam vos . Tu ergo times deficere, ubi se Veritas reficere te promittit? Certe si tantum te delectat tenebrosa aqua de nubibus aeris, quanto jucundius haurias de serenissimis fontibus Salvatoris? 2. O si semel paululum quid de adipe frumenti, unde satiatur Jerusalem, degustares! quam libenter suas crustas rodendas litteratoribus Judaeis relinqueres! O si te unquam in schola pietatis sub magistro Jesu merear habere sodalem! O si mihi liceat purificatum prius tui pectoris vasculum supponere unctioni quae docet de omnibus! O quam fumigantes, et quasi modo de furno, ut aiunt, recens tractos, de coelesti largitate crebro Christus sua pauperi Deus, mox eam tibi possem refundere, et rursus a te vicissim recipere quod senseris! Expin libris. Ligna et lapides docebunt te, quod a magistris audire non possis. An non putas posse te sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo? An non montes stillant dulcedinem, et colles fluunt lac et mel, et valles a
Abbreviated transcription (Latin):
Uod ꝑ frẽm lolscelinũ .cx¬
tua caritas a nĩa paruitate
q̃siuit: inde ĩa ad si pserat fulco sparna.¬
censis abbas. Cui ego nil rescͥpsi: uolens si ꝗͣ
potius ei transmitte᷑: quam nouum
uł nr̃m quippiam responde᷑. Qua nõ
facile occurente iam ꝙ sentio ego sic
int̾im utͥq respondeo. ut qd̾cumq for¬
te rationabilius quilib ur̃m suꝑ ead̾

Expanded text:
uod per fratrem Hescelinum tua Charitas a mea parvitate quaesivit, inde jam ad me scripserat Fulco Sparnacensis abbas. Cui ego nil rescripsi; volens, si qpotius ei transmittere, quam novum vel nostrum quidpiam respondere: qua non facile occurrente, jam quod sentio ego, sic interim utrique respondeo, ut quodcunque forte rationabilius quilibet vestrum super eadem
Abbreviated transcription (Latin):
S in aũt: attende ꝗd mereat᷑ iniꝗras. s sola
suffecit munlica: ad dãpnationẽ. Et io¬
uera secura nent spina uł tribulus. uͥ se.¬
curis infructuoie arbori pomubit ur.
nec parter pungenti. ꝗ minat᷑⁊ Rerl.¬

Expanded text:
sin autem, attende quid mereatur iniquitas, si sola sufficit inutilitas ad damnationem. Et revera secura non erit spina vel tribulus, ubi securis infructuosae arbori poni videbitur; nec parcet pungenti, qui minatur e
Abbreviated transcription (Latin):
tia ⁊ cordis ꝯtritioẽ obtinere ueniã credi¬
m̃tis ad dm̃ ꝯu̾sio sine sanguinis effusioe
sine ꝑfusicẽ aq̃ salutẽ sine dubio oꝑat᷑
uolenti. s ñ ualenti ꝓhibente mortis ar¬
ticulo bapticari Et sic̃ nulla illi penitẽ¬
tia remittit᷑ pectatũ. si cũ possit ñ restituit
ablatũ: sic ⁊ huic nulla ꝓderit fides. si cũ
possit ñ ꝑcipit sacram̃tũ: Quãqͣm ⁊ fi

Expanded text:
tia et cordis contritione obtinere veniam creditia et cordis contritione obtinere veniam crediusione sanguinis, et sine perfusione aquae, salutem sine dubio operatur volenti, sed non valenti, prohibente mortis articulo, baptizari. Et sicut nulla illi poenitentia remittitur peccatum, si, cum possit, non restituit ablatum: sic et huic nulla proderit fides, si cum possit, non percipit Sacramentum. Quanquam et fi
Abbreviated transcription (Latin):
saluatore dãpnabit᷑: ꝓ certo cũ aliunde
martiriũ nͥfidei m̾ito illã obtinuerit p̃ro¬
ganuã. ut singłarit̃ uice baptismi secu¬
re suscipiat᷑: ñ uideo cur ñ eque ⁊ sine
martirio ap̃ dm̃ tantũdẽ poisit. cui et
sinc martirii ꝓbam̃to ꝓculdubio in no¬
tescit: Possit sane tantumdẽ dix̾im.
qͣntũ ad salutis spectat obtentũ. ñ aũt
ad m̾iti cumulũ: qͦ indubitant̃ marti¬
riũ añcellit: Legimꝰ. Om̃is ꝗ odir frẽm
suũ. homicida ẽ Et itẽ: Qͥ uiderit mu¬
lierẽ ad ꝯcupiscendũ eã: ia mechatꝰ ẽ eã
in corde suo Qͥd planius qͣm uoluntaᷤᷤ
ꝓ facto reputet᷑ ⁊ uͥ factũ excludit necessi¬
tas: Nisi forte putet᷑ in malo qͣm in bo¬
no efficatior inueniri uoluntas ap̃ dm̃
ꝗ caritas ẽ: ⁊ ꝓmptior ẽẽ ad ulciscendũ
qͣm ad remunerandũ misericors ⁊ mi
bito forte inextremis positꝰ retolit. si de¬
sit uñ ꝑsoluat: sola nicħominꝰ penitẽ¬

Expanded text:
Salvatore damnabitur! Pro certo, cum non aliunde martyrium, nisi ex fidei merito illam obtinuerit praerogativam, ut singulariter vice Baptismi secure suscipiatur: non video cur non ipsa aeque et sine martyrio apud Deum tantumdem possit, cui et sine martyrii probamento procul dubio innotescit. Pessit sane tantumdem, dixerim, quantum ad salutis spectat obtentum, non autem ad meriti cumulum, quo indubitanter martyrium antecellit. Legimus, Omnis qui odit fratrem suum, homicida est ; et item: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam maechatus est in corde suo . Quid planius, quod voluntas pro facto reputetur, ubi factum excludit necessitas? Nisi forte putetur in malo, quam in bono efficacior inveniri voluntas apud Deum qui charitas est; et promptior esse ad ulciscendum, quam ad remunerandum misericors et mito se teneri forte in extremis positus recolit, si desit unde persolvat, sola nihilominus poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
iniusti ⁊ ĩpii. ñ tã mñ in illis pietatẽ ꝑseq̃bãt᷑
bant᷑. qͣm ꝓpͥã tuebant᷑ iniustitiã: Aliud ẽ
aliena inuadere: aliud defendere sua:Non
ẽ id ip̃m nolle sequi u̾itatẽ ⁊ ꝑseꝗ: inui¬
dere credentib. ⁊ increpantib indignari. ob¬
turare os ꝯfitentiũ.⁊ redarguentiũ stimu¬
los ñ ferre patient̃: Deniq misit hertdes:

Expanded text:
injusti et impii, non tam tamen in illis pietatem persequebaninjusti et impii, non tam tamen in illis pietatem persequebanbantur, quam propriam tuebantur injustitiam. Aliud est aliena invadere, aliud defendere sua. Non est idipsum nolle sequi veritatem, et persequi; invidere credentibus, et increpantibus indignari: obturare os confitentium, et redarguentium stimulos non ferre patienter. Denique misit Herodes,
Abbreviated transcription (Latin):
formã: Uniu̾sis nẽpe tã uet̾is qͣm noui te¬
stam̃ti martirib eq ꝯuenit ꝓ iustitia. octu¬
st̃ qr illã tenebant: illi qr ñ renentes rep̃hen¬
debant: Isti q. eã ñ desererent: illi ꝙ deserẽtos
ꝑituros eẽ assererent: Et ut breuit̃ totũ in
tie martires fetit Soli ex ueterib machaba.
qr ñ solũ causã. s ⁊ formã ut dixi noui marti¬
ni tenuerunt: iure foctasse in eccłia cũ nous
eccłe martirib. eandẽ ꝯsuere celebritatis głam
assetun st̃: Instar ꝗppe martirũ nr̃oꝵ libare
⁊ ip̃i diis alienis. patriãq deserere legẽ. ĩ mo dĩ¬
mandata tnsgredi cogebant᷑: renuebant:
⁊ moriebant᷑. Non sic ysaias: ñ sic zachari¬
as: ñdeniq uł magnꝰ ille ioħs baptista ita
mortuus ẽ: qͦꝵ pͥmꝰ serra fert᷑ scisus fuisse:
Siqua causa. ꝓ iustitia ⁊ pietate: Si qͦ mͦ: ñ tã¬
u̾itas pariebat eis odiũ: ⁊ odiũ mortẽ: Licet

Expanded text:
is, quam Novi Testamenti martyribus aeque convenit pro justitia occusunt, quia illam tenebant; illi, quia non tenentes reprehendebant; isti, quod eam non desererent; illi, quod deserentes perituros esse assererent. Et ut breviter totum in Soli ex veteribus Machabaei, quia non solum causam, sed et formam, ut dixi, novi martyrii tenuerunt; jure fortasse in Ecclesia cum novis Ecclesiae martyribus eamdem consuetae celebritatis gloriam assecuti sunt. Instar quippe martyrum nostrorum libare et ipsi diis alienis, patriamque deserere legem, imo mandata Dei transgredi cogebantur; renuebant, et moriebantur. 3. Non sic Isaias, non sic Zacharias, non denique vel magnus ille Joannes Baptista ita mortuus est: quorum primus serra fertur scissus fuisse; Si qua causa? pro justitia et pietate. Si quomodo? non taveritas pariebat eis odium, et odium mortem. Licet
Abbreviated transcription (Latin):
ri cũ nr̃is martirib ueneratiõe deternerẽt
in eccła solẽpnit̃ exhibendã. Si dix̾o dignoᷤᷤ
m̾ito martirũ gła iudicatos. ꝗb ñ ĩpar fuit
inmartrio uirtꝰ: erit forsitan solurũ cur
ip̃os s necdũ plane cur solos. cũ ⁊ alios nõ¬
nullos ex uet̾ib pari ꝯster zelo pietatis oc¬
cubuisse. ñ tñ pari ⁊ tͥpudio retoli m̾uisse:
Qd̾ si illis ñimin̾ito huiꝰtemõi negat᷑ sollẽp¬
nis celebritas. qr nimirũ ꝙ p̃buit uirtꝰ. p̃ri¬
puit tp̃s : cur ñ eadẽ fuit ⁊ in machabeis ꝯ¬
sid̾atio: Siꝗdẽ ⁊ ip̃i ꝓ tp̃re ñ ad celi mox gau¬
dia.s. ad inferni tenebras descenderunt: ne
tc̃ qͥppe apparente pͥmogenito ex mortuis.
ꝗ aꝑiret credentib regna celoꝵ. agno uideli¬
cer de tribu uida ꝗ aꝑit ⁊ nemo claudit⁊ ad
cuiꝰ introitũ cũ om̃i auctoritate suꝑnis po¬
testatib diceret: Tollite portas pͥncipes ur̃as.¬

Expanded text:
decernerent in Ecclesia solemniter exhibendam? Si dixero dignos merito martyrum gloria judicatos, quibus non impar fuit in martyrio virtus; erit forsitan solutum, cur ipsos, sed necdum plane cur solos: cum et alios nonnullos ex veteribus pari constet zelo pietatis occubuisse, non tamen pari et tripudio recoli meruisse. Quod si illis non immerito hujuscemodi legatur solemnis celebritas, quia nimirum quod praebuit virtus, praeripuit tempus: cur non et eadem fuit in Machabaeis consideratio? siquidem et ipsi pro tempore, non ad coeli mox gaudia, sed ad inferni tenebras descenderunt: ne tunc quippe apparente Primogenito ex mortuis, qui aperiret credentibus regna coelorum; agno videlicet de tribu Juda, qui aperit, et nemo claudit, ad cujus introitum cum omni auctoritate supernis potestatibus diceretur, Tollite portas, principes, ves
Abbreviated transcription (Latin):
philippi fr̃is sui: io uinctꝰ. id̾o ⁊ decollatꝰ ẽ. Pas¬
negare cogeret᷑: hinc ẽ ꝙ hec ip̃a tanti marti¬
ris passio. multoꝵ etiã longe minoꝵ festiui¬
tatib minꝰ festiue recolit᷑: ꝓfecto sitali ratioe
ordine passi fuissent machaber: ne ulla ꝗdẽ
fecit martirib xͥas ñ dissimilis u̾itatis ꝯ

Expanded text:
is sui: ideo vinctus, ideo et decollatus est , pasnegare cogeretur. Hinc est quod haec ipsa tanti martyris passio, multorum, etiam longe minorum, festivitatibus minus festive recolitur. 4. Profecto si tali ratione et ordine passi fuissent Machabaei, ne ulla quidem fecit martyribus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓinde suncongruũ uidet᷑ cũ gaudio re¬
colere m̃utũ ꝗ gaudii ñ fuit: caueat᷑
⁊ inistis. Aur si istos obsue uͥtutis
m̾itũ festiuo ꝓseq fauore placet ⁊
cur ñ itidẽ deferr᷑ ⁊ illis: Andicendũ
ẽ unosq ꝗdẽ in morte cõmunẽ habuisse
cũ martirib pietatis causã s ñ etiã utrosq

Expanded text:
inde, si incongruum videtur cum gaudio recolere transitum qui gaudii non fuit, caveatur et in istis: aut, si istos ob suae virtutis meritum 103 festivo prosequi favore placet, cur non itidem deferetur et illis? 2. An dicendum est, utrosque quidem in morte communem habuisse cum martyribus pie
Abbreviated transcription (Latin):
saluant᷑ ⁊ ip̃i ꝑ fidẽ ñ m̃ suã s alienã. Di¬
gnũ ꝗppe ẽ ⁊ ad dĩ spectat honigͥtatẽ. ut ꝗͥb
fidẽ qͦs nouit ꝓpͥam nullã habere culpã:
Porro aliena opꝰ ẽ fide. cũ sine sorde ñ nascãt
aliena: qͣtinꝰ nec a paruulis alienũ sit qd
de om̃ib gen̾alit̾ dr̃. fide mundans corda
eoꝵ: Nec dubiũ ꝙ macula ꝯtracta ab aliis.
alioꝵ qͦ fide ualeat uł debeat emundari:
hec st̃ ꝗꝓpe iudina diuine iustitie. in ꝗb
exultans sc̃s dauid. memor fui inꝗt iu

Expanded text:
 ipsi per fidem, non tamen suam, sed alienam. Dignum nempe est et ad Dei spectat benignitatem, ut quibus fidem, quos novit propriam nullam habere culpam. Porro aliena opus est fide, cum sine sorde non nascantur aliena: quatenus nec a parvulis alienum sit, quod de omnibus generaliter dicitur, Fide mundans corda eorum . Nec dubium, quod macula contracta ab aliis, aliorum quoque fide valeat vel debeat emundari. Haec sunt quippe judicia divinae justitiae, in quibus exsultans sanctus David, Memor fui, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ posuir in sua potestaie: Que me
rursũ credere cypellat necessitas angłes
ia añ adu̾nsse ciuitatẽ naçareth. ꝙͣm ulo
cernerent. missũ archangłm uuginẽ sa¬
lutare.⁊ partũ nuntiar diuinũ. Siqd̃
ꝙ p̃electa fu̾ir bethleem naruitati. ihrłm

Expanded text:
Pater posuit in sua potestate? Quae me rursum credere compellat necessitas, Angelos jam ante advertisse civitatem Nazareth, quam illo cernerent missum archangelum Virginem salutare, et partum nuntiare divinum? Siquidem quod praeelecta fuerit Bethlehem nativitati
Abbreviated transcription (Latin):
dr.q̃iꝗdt̃ ignorans hoc fecit manenis u
rat spirans minarũ ⁊ cedis indiscipłos iu:
in hoc ip̃o ꝗppe habundant᷑ emulator exiis
paternaꝵ suaꝵ traditionũ: Nongͦ debuit¬
dicere mĩam ꝯsecutꝰ sũ. s m̾cedẽ recepi ꝙy¬
pe quẽ igͦrantia a pectato reddebat ĩmiinẽ:
insuꝑ ⁊ emulatio remunerabilẽ iut̾ata¬
bat: Si inqͣm igͦraitia nũqͣm pectat᷑: ꝗd
tͦ causam̾ adu̾sus ectisores apłoꝵ q̃nꝗdem¬
ñ solũ malũ ẽẽ nescierunt interficere illos
s in suꝑ qͦ id fatiendo arbitrati st̃ obsequm
se p̃stare dõ: S ⁊ frustra incruce saluator
ꝓ suis orabat crucisixorib ꝗppe noscien tib
ip̃o teste ꝗd facerent. ⁊ ita neqiqͣm at̾ri.¬

Expanded text:
quidem ignorans hoc fecit, manens in rat spirans minarum et caedis in discipulos Jesu; et in hoc ipso quippe abundanter aemulator existens paternarum suarum traditionuicordiam consecutus sum ; sed, Mercedem recepi; quippe quem ignorantia a peccato reddebat immunem, insuper et aemulatio remunerabilem judicabat. Si, inquam, ignorantia nunquam peccatur; quid ergo causamur adversus occisores Apon solum malum esse nescierunt interficere illos, sed insuper quoque id faciendo arbitrati sunt obsequium se praestare Deo? Sed et frustra in cruce Salvator pro suis orabat crucifixoribus, quippe nescientibus, ipso teste, quid facerent , et ita nequa
Abbreviated transcription (Latin):
ent: Non dicit simplicit᷑ ⁊ locutꝰ ñ fui se:
s interserrs eis. ⁊ locurꝰ eis inꝗt ñ fuissem:
ostenden sine dubio ñ añ censeri in extu¬
sabiles de ꝯtẽpru. qͣm ad ip̃oꝵ usq nounã
iussio ꝑueniret: Nã silecutꝰ ꝗdẽ fuisset

Expanded text:
ent. Non dicit simpliciter. Et locutus non fuissem; sed interserens eis, et locutus eis, inquit, non fuissem: ostendens sine dubio non ante censeri inexcusabiles de contemptu, quam ad ipsorum usque notitiam jussio perveniret. Nam si locutus quidem fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
ta aũi putas obisĩe int̾im ut de gentib
racrã milia circuncisoꝵ: cũ necdũ in lucẽ
⁊ ilierit ꝙ de baprismo t̃c̃ in tenebris dice¬
uit᷑ Qd gͦ. Dãpnatos illos om̃s dicimiꝰ
s bapuçati ñ sr̃: fit gͥ inuoria antiqͦ illi
dĩ eque mandaro: si nouol adh ic furtiue¬

Expanded text:
ta autem putas obisse interim ut de gentibus taceam millia circumcisorum, cum necdum in lucem prodierit quod de Baptismo tunc in tenebris dicebatur? Quid ergo? damnatos illos omnes dicimus, quia baptizati non sunt? Fit ergo injuria antiquo illi Dei aeque mandato, si novo adhuc furti
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰmõi aregno uiolentã interelusionẽ
qualis ꝗdẽ nec añ fu̾it. nec post futura sit.
aret accessus. dũ : uetus iã deficit qm̃ a
nouo excludit᷑. ⁊ nouũ tñ ñ subuenit q̃m¬
ũnescit᷑ ñ ꝑcipit᷑: O infelicissima illa tp̃a.
q̃ sꝯla a scłis om̃i penitꝰ saluns remedio ua¬
ua tͣnsierunt⁊ dũ ⁊ cirtuncisio q̃ illo usq
uiguerat ꝓde̾e̾ ia subripiente baptisma¬
re ñ auderet. ⁊ baprisma qͣm adhuc late¬
ret ñ sucturreret: Forsitan dormiebat eo
rõre ds̃. nec fuit int̾im ꝗ redimeret. neq
ꝗ saluũ faceret: Sans ꝓfecto ex his qͣntũ¬
ror apparet.ꝙ. dãpnatio ñ baptiçatoꝵ.
frustrano curuncisoꝵ. ⁊ euacuatio sacrifi¬
noꝵ. q̃ forte ꝯtra originale pettatũ ritus
obseruahat antiquus. gen̾alit᷑ ĩa tc̃ miai¬
ne ceꝑit. qñ nichodemo elam dictũ ẽ nͥ¬

Expanded text:
modi a regno violentam interclusionem, qualis quidem nec ante fuerit, nec post futura sit? patet accessus, dum et vetus jam deficit, quoniam a novo excluditur: et novum tamen non subvenit, qnescitur, non percipitur? O infelicissima illa tempora! quae sola a saeculis omni penitas salutis remedio vacua transierunt, dum et circumcisio quae illo usque viguerat, prodesse jan subripiente Baptismate non auderet: et Baptisma, quoniam adhuc lateret, non succurreret Forsan dormiebat eo tempore Deus, nec fuit interim qui redimeret, neque qui salvum faceret. CAreor, apparet, quod damnatio non baptizatorum, et frustratio circumcisorum, et evacuatio sacrificiorum, quae forte contra originale peccatum ritus observabat antiquus, generaliter jam tunc minime coeperit, quando Nicodemo clam dictum e
Abbreviated transcription (Latin):
ritatẽ: Qͥ unꝰ ẽ magist̾ in celo ⁊ in t̾ra. ei
toq colloquio tradebat ꝙ traderet ⁊ docebat
ꝙ doceret: ñ ꝙ exigeret ⁊ ababsentib ⁊ ñ qd̾
p̃scriberet ⁊ his ꝗ ñ audierant: Ualde qͥppe
iniuste exigit᷑ obeditio: uͥ ñ p̃cessit auditio
ẽ. Qd̾ tͥ ñ uis fieri: alii ne fec̾is. factitium
foris corpꝰ ꝑfusũ uisibili ñ fu̾it elem̃to:
Sacram̃tũ dĩ altissimi ẽ suscipiendũ ñdis¬
tutiendũ: uen̾andũ ñ diudicandũ: fi¬
de sortitũ ñ innatũr: traditioe sancitũ ĩ
qͣm audiret᷑ Uide aũt qͣmͦ huc refugis
iẽptus. Multa ꝓfecto scienda nesuuntur.
aut sciencli incuria. aut discendi desidia:
aut ueretundia inꝗrendi: Et ꝗdẽ huiꝰmoĩ
igͦrantia ñ ht̃ extusauonẽ: S nũꝗd forte
tale ẽ hoc ꝙ inꝗutũ humano possit addi¬
sai magisterio: homo hoĩs nͥ ip̃o inclican¬
nũ ꝗs por̾it inuestigare ꝯsiliũ. nͥ cui ip̃e

Expanded text:
ritatem. Qui unus est Magister in coelo et in terra, ei toque colloquio tradebat quod traderet; docebat quod doceret, non quod exigeret et ab absentibus, non unde praescriberet et his qui non audierant. Valde quippe injuste exigitur obeditio, ubi non praecessit auditio.est: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris . Factitium fuerit elemento? Sacramentum Dei Altissimi est suscipiendum, non discutiendum; venerandum, non dijudicandum; fide sortitum, non innatum; traditione sancitum, non equam audiretur? Vide autem quomodo huc refugit contemptus. 3. Multa profecto scienda nesciuntur, aut sciendi incuria, aut discendi desidia, aut verecundia inquirendi. Et quidem hujusmodi ignorantia non habet excusationem. Sed numquid forte tale est hoc, quod inquisitum humano possit addisci magisterio? Homo hominis nonnisi ipso indicannum quis poterit investigare consili
Abbreviated transcription (Latin):
adũtere possumꝰ. Moyses scribit dm̃ ad
e loq̃ntẽ dixisse sic. Ego sũ ds̃ ab rabam.
se de dĩ nontia plus al ꝗd p̃cedentib patͥ¬
b accepisse: Dauid qͦ suꝑ doctores suos
seniores.donũ sibi intelligentie audact᷑
surit: ita dicens. Suꝑ om̃s docentes
me intellexi. qr testimõia tua meditatio

Expanded text:
advertere possumus. Moyses scribit Deum ad se loquentem dixisse sic: Ego sum Deus Abraham, se de Dei notitia 632 plus aliquid praecedentibus patribus accepisse. David quoque super doctores suos et seniores donum sibi intelligentiae audacter praesumit, ita dicens: Super omnes docentes me intellexi, quia testimonia tua m
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾m locꝰ tertiũ mod̾: quartũ electio ꝑsce̾
uͥginalis. hoc responde fr̃ib ꝗme i p̃re
suũ ꝯsiliũ ds̃ pͥusqͣm uͥgini nuelasse pu¬
tet᷑: excepto dũtaxar archangło gabriele:
Suũ ꝯsiliũ dixi ñde oꝑe. s. de oꝑis pp̃re⁊ dẽ.
loco : de modo: de ꝑsone qͦ electiõe. Ual.¬

Expanded text:
dum locus, tertium modus, quartum electio personae virginalis. Hoc responde fratribus, qui me suum consilium Deus priusquam Virgini, revelasse putetur, excepto duntaxat archangelo Gabriele. Suum consilium dixi, non de opere, sed de operis tempore, de loco, de modo, de personae quoque electione. Val
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtinꝰ ⁊ salui ñ pauci tc̃ fierent: ⁊ om̃s nicħo¬
minꝰ aepleti sp̃u ꝓpħico. necdũ reuelara mi¬
steria iã tc̃ penerrarent ⁊ si inqͣm hec recipit᷑.
bñdicimꝰ ꝗdẽ dm̃ indonis suis: s ꝗd rẽpori
ponius iuxta sententiã hanc fu̾it appellari¬
dũ. in qͦ tot ⁊ tante dĩ ppło iliuitie sp̃e affui¬
ebant: ⁊ illud ꝓrsus incredibili felicitate
cerneret᷑ ĩpletũ. ꝙ morses eprabar cũ clic̾et:
Qͥs dabit ut om̃s ꝓpħent: Queso qr simile
artulit eugłiũ: frustra głat᷑ paulus de pͥ¬
mitiis sp̃c. qͣs se purat cũ siisꝰ coapłis acce¬

Expanded text:
n pauci tunc fierent, et omnes nihilominus repleti spiritu prophetico, necdum revelata mysteria jam tunc penetrarent: si, inquam, hoc recipitur, benedicimus quidem Deum in donis suis; sed quid tempori  hanc fuerit appellandum, in quo tot et tantae Dei populo divitiae spiritus affluebant; ut illud prorsus incredibili felicitate cerneretur impletum, quod Moyses optabat, cum diceret: Quis dabit ut omnes prophetent? Quaeso, quid simile attulit Evangelium? Frustra gloriatur Paulus de primitiis spiritus, quas se putat
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾: adee ut nec uitti fu̾it. nte salri
iuit. ꝗͥb ita clara om̃ia ⁊ pipicua ñ fus¬
runt Et id ꝗdẽ falssi. Uerũ ad refellendũ
addendũ penitꝰ putẽ: ⁊ pene ꝗd addi possit
ñ inueniã: De hoĩe tñ ꝗ ista loꝗt᷑. pace ipsiꝰ
tit uł loꝗt᷑. modũ omĩo tenere aut ignoret:
aut dissimulet: Ecce enĩ ⁊ in hac assertiõe
sua dũ pares inscientia facit om̃e ꝗ uen¬
ocłm discretioĩs ex nulla parte aꝑiens. Aut
erũ numerũ electoꝵ illiꝰ iẽporis. sub paucura¬
te redigit. rarissimoꝵ sỹualiũ. qͦs ꝓ sue
sc̃tatis spetiali excieta ulustres insig-¬

Expanded text:
nobis: adeo ut nec justi fuerint, nec salvi sint, quibus ita clara omnia et perspicua non fuerunt. Et id quidem falsum. 11. Verum ad refellendum addendum penitus putem; et pene quid addi possit, non inveniam. De homine tamen qui ista loquitur pace ipsius tit vel loquitur, modum omnino tenere aut ignoret, aut dissimulet. Ecce enim et in hac assertione sua, dum pares in scientia facit omnes qui venlum discretionis ex nulla parte aperiens. Aut enim numerum electorum illius temporis sub paucitate redigit rarissimorum spiritualium, quos pro suae sanctitatis speciali excellentia insig
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ꝓbibit᷑ ex noĩe uł ex fatie ãn cognitã an¬
głis ꝙ. ip̃a uidelicet eẽt q̃m ds̃ eleg̾it iui a nrẽ
sibi⁊ excepto dũtaxat archangło cui⁊ seruan¬
da abinitio tradita fuisse credenda ẽ. Porro
aũt si diabolus eã nec post ꝯceptionẽ agno¬
uit ioseph utiq desponsatiõe deceptꝰ: credi

Expanded text:
bitur ex nomine, vel ex facie ante cognitam Angelis, quod ipsa videlicet esset quam Deus elegerit in matrem sibi, excepto duntaxat archangelo, cui et servanda ab initio tradita fuisse credenda est! Porro autem si diabolus eam nec post conceptionem agnovit, Joseph utique desponsati
Abbreviated transcription (Latin):
credens ⁊ ip̃e hõĩe posse saluari. cũ desi¬
derio ꝑcipiendi sacrarãtũ: sim̃ pio adim¬
plendo desidio mors anticipans. seu alia
quenĩq uis uumcibilis obuiau̾it: Uide
etiã ne forte ob hoc saluator cũ clic̾et ꝗ
clid̾it ⁊ baptigaꝰ su̾it saluus erit cauti :
uigilant̃ ñ reperierit. ꝗ uͦ baprigatꝰ ñ fuit
innuens sola interdũ fidẽ sufficeie ad salu¬
iem. ⁊ sine ip̃a sufficere nich. Qua ꝓpt̃ ⁊ u
martyriũ uicẽ baptismi posse ĩplere ꝯcali¬
mate reputer᷑ : ip̃a ita infirma ⁊ ĩbetillis ꝑ se
erit. ut q. dare alteri ualet. Sola ñ ualeat ob¬
tinere: Est ꝓrsus sangurus ꝓxͦ effusio.¬

Expanded text:
fide hominem posse salvari, cum desiderio percipiendi sacramentum: si tamen pio adimplendi desiderio mors anticipans, seu alia quaecunque vis invincibilis obviarit. Vide etiam ne forte ob hoc Salvator cum diceret: Qui crediderit et baptizatus fuerit, salvus erit; caute et vigilanter non repetierit, Qui vero baptizatus non fuerit; lam interdum fidem sufficere ad salutem, et sine ipsa sufficere nihil. Quapropter etsi martyrium vicem Baptismi posse implere concedimate reputetur; ipsa ita infirma et imbecillis per se erit, ut quod dare alteri valet, sola non valeat obtinere? Et prorsus sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
ani logat siñlegit : recolat si ĩa legit: ñ
dissiniulet siretouit: adu̾tet sine dubi¬
de sola fide salutẽ p̃sumere: ⁊ tribuen
nuubitan: bone uoluntati.q. de fuit
facultau Legat ⁊ augustini de unico bus¬
tiino ubril quartũ: se uł agnoscat im¬
prudent̃ deceptũ: uł ꝓbet ĩpudent ob¬
sanatũ:. Baptismi inꝗt uicẽ aliq̃n ipl¬

Expanded text:
iani legat si non legit; recolat si jam legit; non iani legat si non legit; recolat si jam legit; non dissimulet si recolit: et advertet sine dubide sola fide salutem praesumere, et tribuere indubitanter bonae voluntati, quod defuit facultati . Legat et Augustini de unico Baptismo librum quartum: et se vel agnoscat imprudenter deceptum, vel probet impudenter obstinatum. « Baptismi, » inquit, « vicem aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbie. dupplicẽ secũ portans iustissime dãp¬
natioĩs causã. si sic de coꝑe exire contigerit.
Tamen si añexitũ resipuent.⁊ uoluerit.
petierit baptiçari. s mortis p̃octupatꝰ arti¬
culꝯ. forte obtinere neꝗuerit.: dũ ñ desit fi¬
des recta. spes pia. caritas sincera: ꝓpitius sit
mͥi ds̃. qr huic ego obsolã aquã si defuerit.
nequaquã om̃io possim desꝑare salutẽ:
nec uacuã credere fidẽ. nec ꝯfundere. spem.
nec excidere caritatẽ: tantũ si aquã ñ ⁊rẽptꝰ
s sola ut dixi ꝓhibeat ĩpossibilitas. Siꝗs
alit̾ sapit. uiderit unde sibi q. asserit ꝑsu¬
aserit ⁊ nã me ñ facile fateor assentire. si
ñ firmior induxit uł ratio ad intelligen
dũ: uł ad credendũ auctoritas. S muor
ãbrosiũ ⁊ augustinũ: siue auctoritatem
coꝵdẽ auciorita.e pouorẽ: Nã si nescit: ut̾q
idẽ ꝓfecto sensit ꝙ fatem̾ sentire ⁊ nos.
L ibrũ certe ambrosii de morte ualentin¬

Expanded text:
perbiae, duplicem secum portans justissimae damnationis causam, si sic de corpore exire contigerit. Tamen si ante exitum resipuerit, et voluerit, et petierit baptizari, sed mortis praeoccupatus articulo forte obtinere nequiverit; dum non desit fides recta, spes pia, charitas sincera: propitius sit mihi Deus, quia huic ego ob solam aquam, si defuerit, nequaquam omnino possum desperare salutem, nec vacuam credere fidem, nec confundere spem, nec excidere charitatem: tantum si aquam non contemptus, sed sola, ut dixi, prohibeat impossibilitas. Si quis aliter sapit, viderit unde sibi quod asserit persuaserit: nam me non facile fateor assentire, si non firmior induxerit vel ratio ad intelligendum, vel ad credendum auctoritas. 7. Sed mAmbrosium et Augustinum, sive auctoritatem eorumdem auctoritate potiorem. Nam si nescit, uterque idem profecto sensit, quod fatemur sentire et nos. Librum certe Ambrosii de morte Valentin
Abbreviated transcription (Latin):
Ham ꝯtra tertiã assertionẽ ñ multũ nobis
aroitror laboranu tũ q. manifestã nimiˢ
ỹferat falsitatẽ: tũ ꝙ ip̃e eiꝰ inuentor in sua
suꝑiori sententia ip̃am ꝑse satis ĩpignet
sibimet ip̃i ꝯtrariꝰ Cũ enĩ de nocturno illo
pͥuatoq susurrio cim̃i cũ nichodemo. laq̃um
nectat publice dãpnatioĩs ꝑ totũ orbẽ igͦ¬
rantib arbitrans uideacet nemnĩs ex illa
ñ ne aꝑte peccatũ igͦrantie. ⁊ pectatũ dãpna¬
bile ꝯfitet᷑: Nisi forre tã ꝓteruus sit ut dõ
hoĩes sine culpa dãpuare existirer Uerẽ¬
dũ t̃ ne siẜ uł breruit ñ respondet᷑ stulto
iuxta stultitiã suã. putans forte sapientiã
securiꝰ spargat seminariũ uetorilie in au¬
rib insipientiũ. ⁊ ita ĩa insipientie eiꝰ nõ
sit nurnerꝰ Ueritatis ꝓinde testimor. iis
paucis : manifestis manifestũ m̃datiũ ꝯfu¬
tet᷑. Is forsitan ꝗ asserit ñposse peccari ꝑ igno
iuuentutis mer ⁊ igͦrantias m̃as ne mer¬

Expanded text:
am contra tertiam assertionem non multum nobis arbitror laborandum, tum quod manifestam nimis praeferat falsitatem; tum quod ipse ejus inventor, in sua superiori sententia ipsam per se satis impugnet, sibimetipsi contrarius. Cum enim de nocturno illo privatoque susurrio Domini cum Nicodemo, laqueum nectat publicae damnationis per totum orbem ignorantibus, arbitrans videlicet neminem ex 633 illa te peccatum ignorantiae, et peccatum damnabile confitetur? Nisi forte tam protervus sit, ut Deum homines sine culpa damnare existimet. Verendum tamen, ne si vel breviter non respondetur stulto juxta stultitiam suam; putans forte sapientiam, securius spargat seminarium vecordiae in auribus insipientium, et ita jam insipientiae ejus non sit numerus. Veritatis proinde testimoniis, paucis et manifestis, manifestum mendacium confutetur. Is forsitan qui asserit non posse peccari per ignjuventutis meae, et ignorantias meas ne mem
Abbreviated transcription (Latin):
as n ueerat posse supplere: s enã fidẽ ꝯu̾¬
sionẽq cordis si forre ad celebrandũ miste¬
nũ baptismi in angustiis rẽpoꝵ succurri
ñ potest: Et infra: Quantũ itaq ait ua
leat etiã sine uisibili sacram̃to baptismi
ꝙ ait apłs. corde crelit᷑ ad iustitiã. ore aũt¬

Expanded text:
tismate deerat posse supplere; sed etiam fidem conversionemque cordis, si forte ad celebrandum mysterium Baptismi in angustiis temporum succurri non potest. Et infra: Quantum itaque, » ait, « valeat etiam sine visibili sacramento Baptismi quod ait Apostolus: Corde creditur ad justitia
Abbreviated transcription (Latin):
securus habundat. nͥ aut certe rauõi. aut
ñ ꝯtẽpnende auctoritat. q sentit᷑ ñ obui
at: Quenã enĩme ratio siue auctoritas
sentire cogat etiã tp̃s illud ab antiqͦ angłis
innotuisse de qͦ apła. postqͣm uenit inꝗt
plenitudo tẽporis. misit ds̃ filiũ iuũ. factũ
ex muliere factũ sub lege: Credibiliꝰ mag̾

Expanded text:
aut certae rationi, aut non contemnendae auctoritati quod sentitur non obviat. 19. Quaenam enim me ratio sive auctoritas sentire cogat, etiam tempus illud ab antiquo Angelis innotuisse, de quo Apostolus: Postquam venit, inquit, plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub
Abbreviated transcription (Latin):
nirũ qͣm exterminare uen̾at. un mox S¬
in iitio uiarũ suarũ: ad p̃iuditium
scłi. celeste adhuc recentissimũ igno¬
rantis edictũ: Nephas ẽ ꝓfecto sentire
de om̃iũ largitore bonoꝵ: ꝙ tã male
pͥncipiũ dederit adueniens. M inime
ꝓrsus id ego cupiã de xp̃o assenserĩ.
ꝙ mag̃ ab antixp̃o ñ imm̾ito formi¬
dat̃. qr uidelicet ip̃e parau̾it sagitã
suã in pharetra.ur sagitaret in obscu¬
ro rectos corde Quanti nãq int̾im toto
orbe ñ baptiçati moriunt᷑. ꝓfecto igͦranto
ꝗd cũ nichodemo iħs noctu secretoq ꝯfabu¬
uaricantes tenent᷑: Et qmͦ inꝗt credent
in eũ quẽ ñ audierunt: Qͦm᷑ uͦ audient

Expanded text:
mirum, quam exterminare venerat, uti mox mirum, quam exterminare venerat, uti mox in initio viarum suarum ad praejudicium saeculi, coeleste adhuc recentissimum ignorantis edictum. Nefas est profecto sentire de omnium largitore bonorum, quod tam malum principium dederit adveniens Minime prorsus id 626 ego cuipiam de Christo assenserim, quod magis ab Antichristo merito formidatur, quia videlicet et ipse paraverit sagittam suam in pharetra, ut sagittaret in obscuro rectos corde. 2. Quanti namque interim toto orbe non baptizati moriuntur, profecto ignorantes, quid cum Nicodemo Jesus noctu secretoque confaaevaricantes tenentur? Et quomodo, inquit, credent in eum
Abbreviated transcription (Latin):
asserere nescio quẽ nã non nominas.
ex qͦ pͥmũ dictũ a dño legit᷑. nͥ ꝗs renatꝰ
fuit ex aqua ⁊ sp̃u sco. ñ inrrabit in re-¬
gnũ celoꝵ: ex eo neminẽ absq edẽ ꝑcep¬
to actualit̃ uisibili sacram̃to. uł eiꝰ uice
martyrio ullatenꝰ potuisse saluaris
⁊ si forte illud ꝗspiã cũ uera fide. ⁊ ꝯtrici¬
one cordis expeteret. si p̃uentꝰ mortis ar¬
uidelicet u̾bũ adhuc absconditũ palam
ñ noceat. ⁊ an uidex feriat qͣm minet᷑ ⁊
qd̾̃q int̾im in tenebris loꝗt᷑ ⁊ in aure
saluator ñdũ ꝗdẽ saluet qr ñdũ apparet:
⁊ iã mundũ ĩpleat ꝯdẽpnatis. Itane gͦ
u̾bũ salutis ⁊ p̃ceptũ uite. ñ pͥus uitã
restituere ualuit qͣm mortẽ in flixerit:
idq eo innocentib qͦ ⁊ nescientib ad¬
huc uoluntatẽ dñi sui: Num gentẽ
ignorantẽ ⁊ iustã ut cũ ethnico loqͣm.
debuit interficere ds̃: Qͥs ita sapiat.
on eꝗdẽ uite ꝯcordat auctori. morte ni¬

Expanded text:
asserere nescio quem nam non nominas ex quo primum dictum a Domino legitur: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum coelorum , ex eo neminem absque eodem percepto actualiter visibili sacramento, vel ejus vice martyrio, ullatenus potuisse salvari; sed etsi forte illud quispiam cum vera fide et contritione cordis expeteret, sed praeventus mortis arvidelicet verbum adhuc absconditum palam jam noceat, et ante judex feriat quam minetur; quodque interim in tenebris loquitur et in aure Salvator, nondum quidem salvet, quia nondum apparet, et jam mundum impleat condemnatis. Itane ergo verbum salutis et praeceptum vitae non prius vitam restituere valuit, quam mortem inflixerit; idque eo innocentibus, quo et ne scientibus adhuc voluntatem Domini sui? Num gentem ignorantem et justam ut cum etnicho loquamur debuit interficere Deus? Quis ita sapiat? Non equidem vitae concordat Auctori, morte ni
Abbreviated transcription (Latin):
duab uoluisset: Sigͥ una q̃libet illaꝵ
siare porest de altera ꝗd suggillor. ꝗppr
ꝗ neutrã affirmans. lectoris utr̃aq ma¬
gis iuditio derelinqͦ: Quãqͣm ⁊ si ex sen¬
ientia dix̾m ignotũ usq ad huc scĩs

Expanded text:
al. maluisset. Si igitur una quaelibet illarum stare potest, de altera quid suggillor, quippe qui neutram affirmans, lectoris utramque magis judicio derelinquo? Quanquam etsi ex sententia dixerim, ignotum usque tunc
Abbreviated transcription (Latin):
runt. tanto misteriũ salutis pleniꝰ ꝑceꝑirat.
p̃sentia exhibentis. Deniq ⁊ audiunt.
Bea ocłi ꝗ uident q̃ uos uidetis. Itẽ. Uos ãt
dixi amicos: qr om̃ia quecũq audiui api¬
tit mõ nota feci uob̾. O ulti inꝗt reges er

Expanded text:
runt, tanto mysterium salutis plenius perceperupraesentia exhibentis. Denique et audiunt, Beati oculi qui vident quae vos videtis ; item: Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, not
Abbreviated transcription (Latin):
ad .q. rescriberẽ: Nã ꝙ miseras ñ ꝯtinu.
ad me usq ꝑlatũ ẽ: s pontimati diuan
retentũ Porro uͥ accepi: morã mi aime ĩx¬
ci in rescribendo Cererũ id ureuiꝰ qͣm tua
forte deposcebat intentio: s ñ plane qͣm
m̃a eccupatio sineret. Curauitñ ne te ut¬
cũq lateret. ꝙ ꝗd suꝑ interrogatis ego sen¬
titẽ: tuo sane eadẽ m̃a sensa.⁊ otio ⁊ in¬
genio plenius ascruerda relinq̃ns. si opor¬
ero cognou̾is. Nec dubito ad manũ tͥ eẽ
raticẽs certas ⁊ ꝯgruas auctoritates: ꝗb
fatile id possis. Is gͦ cuiꝰ me assertioĩb res¬

Expanded text:
 rescriberem. Nam quod miseras, non continuo ad me usque perlatum est, sed Pontiniaci diu ante retentum. Porro ubi accepi, moram minime feci in rescribendo. Caeterum id brevius, quam tua forte deposcebat intentio: sed non plane quam mea occupatio sineret. Curavi tamen ne te utcunque lateret quidquid super interrogatis ego sentirem, tuo sane eadem mea sensa et otio, et ingenio plenius astruenda relinquens, si ita oportere cognoveris. Nec dubito ad manum tibi esse rationes certas, et congruas auctoritates, quibus facile id possis. Is ergo, cujus me res
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd facerent ⁊ ⁊ si forte de apło dubiret ꝗs. qd
lis ꝗdẽ moueri aliqͦs suꝑ qͣdã mã sentẽ¬
tia qua dixi cũ engłiũ exponerẽ. ꝯsiliũ
nor qr ñ satis iuste mouent᷑ adu̾tere pos¬
suut. ꝙ candẽ sententiã ñ ostant᷑ affirmo.
s cũ rẽꝑam̃to suspendens sub disiuncu
eugłista cũ cliceret. missus ẽ angłꝰ abr¬
el. nominatĩ subieterit adõ. altecã q re¬

Expanded text:
id facerent; etsi forte de Apostolo dubitet quis, quod liter quidem, moveri aliquos super quadam mea sententia, qua dixi cum Evangelium exponerem, consilium tror, quia non satis juste moventur, advertere possunt quod eamdem sententiam non constanter affirmo, sed cum temperamento, suspendens sub disjunctiEvangelista, cum diceret: Missus est angelus Gabriel, nominatim subjecerit, a Deo ; alteram q
Abbreviated transcription (Latin):
nilitare: sic nec regie maiestatis rem for¬
nũ ãministrare ꝑ clericos. Deniq ꝗsnã regũ
sue unqͣm militie clericũ ñ fecit ĩbellẽ:
smagis quẽpiã fortissimũ exmilitib Qs¬
tẽ aliqn cleritoꝵ. eque sibi ñ iudicauit in¬
dignũ⁊ laice cuicũq ꝑsone mancipari obse¬
quiis: Ip̃m certe ꝙ gestat in capite signũ.
plus cegius decet fastus. qͣm famulatꝰ. Itẽ¬
q regale fastigiũ mag̃ armis qͣm psalmis
initit᷑. Sane si alteri forte ut assolet ac¬
s̃isset ꝙ detrahit᷑ alterr⁊ qͦ uł regis uidelie:
aut eierici certe deiectio. regio ꝯtulisser ho¬
norriut u̾bi gra sinobilis aliqua mulier
uiro nubat plebeio ula ꝗdẽ minuit᷑ ex illo.
sex illa crescit ille sura inqͣm uł iex excle¬
ido. uł cleritꝰ ex rege ꝓficerer. malũ ex par¬
ꝑ suissot ⁊ ut cũq forsitan tolerari debue

Expanded text:
ilitare, sic nec regiae majestatis, rem fortium administrare per clericos. Denique quisnam regum suae unquam militiae clericum praefecit imbellem, et non magis quempiam fortissimum ex militib aliquando aeque sibi non judicavit indignum, laicae cujuscumque personae mancipari obsequiis? Ipsum certe quod gestat in capite signum, plus regius decet fastus, quam famulatus; itemque regale fastigium magis armis, quam psalmis innititur. Sane si alteri forte ut assolet accessisset quod detrahitur alteri, quo vel regis videlicet  aut clerici certe dejectio regio contulisset honori ut verbi gratia, si nobilis aliqua mulier viro nubat plebeio, illa quidem minuitur ex illo, sed ex illa crescit ille; si ita, inquam, vel rex ex clerico, vel clericus ex rege proficeret, malum, quod ex parte fuisset, utcumq
Abbreviated transcription (Latin):
tã eũ delectat. qͣm regis uocitari dapiferũ
Onoua ⁊ exosa ꝑu̾sitas. Itane plus decet
oĩs qͣm dĩ tamulũ nominari : ac t̃reai
qͣm celestis c̃aci regis offitialẽ. altioris u¬
cit᷑ digͥtatis: Qͥ elero militiã sorũ anpo

Expanded text:
am Regis delectat vocitari dapiferum. O nova et exosa perversitas! itane plus decet hominis quam Dei famulum nominari? ac terreni, quam coelestis Regis dici officialem, altioris ducitur dignitatis? Qui clero militiam, forum an
Abbreviated transcription (Latin):
stato ac ꝓbado qͣm suauis ẽ dñs: ut uere
patrẽ dulcissimũ. ait ad ip̃m Quã magͣ
multitudo dulcedinis tue dñe: qͣm abscõ¬
disti tim̃tib te: Impletũ ẽ ꝓfecto desideri¬
um nr̃m Olim enĩ cũ dolens cernerẽ tan¬
ta te auiditate.de labiis adulantiũ mortiᷤᷤ
escam. pectati sugere fõmitẽ: optans tͥ ⁊¬
gemens in tra me aiebã: Qͥs mͥ det te frẽm
meũ. suggentẽ ubera matͥs mee: Sint
ꝓcul iã ate blandi ac fraudulenti lacta¬
tores ⁊ ꝗ cũ in fanẽ te benedicerent. ꝓbrus
omniũ atq ludibriis exponebant: ⁊ eoꝵ
p̃sens euge. orbis tͥ fabulã pariebat. ĩmo
te fabulã orbi: Simusitant eciã nc̃: dici¬
nis placere ñ possumꝰ⁊ nͥ forte mutati pͥus
incipiant ⁊ ip̃i odisse ꝙ fuimꝰ: ⁊ sic demũ
ꝙ sumꝰ diligere: Due nr̃is tp̃rib orte st̃¬

Expanded text:
stato, ac probato quam suavis est Dominus, ut vere stato, ac probato quam suavis est Dominus, ut vere patrem dulcissimum, ait ad ipsum: lcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! . Impletum est profecto desiderium nostrum. Olim enim, cum dolens cernerem tanta te aviditate de labiis adulantium, mortis escam, peccati sugere fomitem, optans tibi et gemens, intra me aiebam: Quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae? . Sint procul a te jam blandi ac fraudulenti lactatores, qui, cum in faciem te benedicerent, probris omnium atque ludibriis exponebant et eorum praesens Euge orbis tibi fabulam pariebat, imo te fabulam orbi. Si mussitant etiam nunc, dicinis placere non possumus; nisi forte, mutati, prius incipiant et ipsi odisse quod fuimus, et sic demum quod sumus diligere. 10. Duae nostris te
Abbreviated transcription (Latin):
eis. habent gͦ ⁊ lac ⁊ oleũ pectatores. suaue
ꝗdẽ s uenenosũ: s mortiferũ: Molliti st̃
inꝗt ẜmones eiꝰ hoc ẽ adulatoris suꝑ oleũ:
uinũ ꝙ aĩe insolentis infundat uulne
tiã: Uhi corripit uinũ infundit: oleum
cũ blandit᷑ Et ꝗdẽ uinũ absq odio: ole¬
um sine dolo: ẜ ude ñ oĩs laus adula¬
tio: sic̃ nec om̃is rep̃hensio de animi rã¬
core descendit: Beatus ꝗ dicere potest: Corri
longe fecisti ate. dignũte ꝓbasti oleo ⁊ lac¬
te scõꝵ Querant sibi iã in paruulis babi¬
lonis dultos s truces matres. ꝗb lac mortis
emulgeant: qͦs blandis mulceant fauorib
ac flãmis nutriant sẽpiternis. Nã eccłe alũp¬
nus exuberib sapientie lactis melioris ex¬
ꝑtus dulcedinẽ. iã in eo cepit crescere in sa¬
lutẽ: iã exeo satiatꝰ eructuat dicens. Melio¬
ra st̃ ubera tua uino: fraglantia unguen¬
tis optimis. Et hoc ad manẽ: Uerũ itẽ gu¬

Expanded text:
ac et oleum peccatores, suave quidem, sed venenosum, sed mortiferum. Molliti sunt, inquit, sermones ejus, hoc est adulatoris, super oleum, 81 vinum, quod animae insolentis infundat vulnertiam. Ubi corripit, vinum infundit; oleum, cum blanditur: et quidem vinum absque odio, oleum sine dolo. Proinde non omnis laus adulatio, sicut nec omnis reprehensio de animi rancore descendit. Beatus qui dicere potest: Corriplonge fecisti a te, dignum te probasti oleo et lacte sanctorum. 9. Quaerant sibi jam in parvulis Babylonis dulces, sed truces matres, quibus lac mortis emulgeant, quos blandis mulceant favoribus ac flammis nutriant sempiternis. Nam Ecclesiae alumnus ex uberibus sapientiae, lactis melioris expertus dulcedinem, jam in eo coepit crescere in salutem; jam et ex eo satiatus eructat, dicens: Meliora sunt ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis . Et hoc ad matrem. Verum item gu